comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re fidei ignitus. librum in quo cõti¬
nebantur cr di lia edicta adu̾sus
xp̃i anos imecta manu detraxit ac
discerpsit. Cum q ħ relatum esset
dioclitiano ⁊ maximiano augustis
in eadem urbe constitutis. nimia cru¬
delitate sei uientes. om̃iũ supplicioꝵ
genera uisserunt expandi in eum.
Que uir nobilissimus cũ tãta alacͥ¬
tate uultus ac sp̃s ꝑtulit. ut nͨ tͥstis
quidem pro hiis uideri potutet.
Ciuitate aurelianis: depositio scĩ e¬
iuircii confessoris. Qui ut eiũs gesta
testantur pͥmo sõe romane eccłie
subdi aconus. dein diuino munere
ꝑ columbam ÷ designatꝰ pontifex pͥ¬
fate urbis. In t̾ritorio augustudunẽ¬
si: sce regine uirginis. Que sub pro¬
consule olimbrio equulei. carceris
ac lampadaꝵ ꝑpessa supplicia. tan¬
dem capitali sententia finiri est ius¬
sa. In territorio parisiacensi: sc̃i clo¬
do aldi p̾sbit̾i. tam generis ꝙͣ nobili¬

Expanded text:
re fidei ignitus, librum in quo continebantur crudelia edicta adversus Christianos, injecta manu detraxit, ac discerpsit, cumque hoc relatum esset Diocletiano et Maximiano Augustis, in eadem urbe constitutis, nimia crudelitate saevientes, omnia suppliciorum genera jusserunt expendi in eum, quae vir nobilissimus cum tanta alacrtate vultus ac spiritus pertulit, ut nec tristis quidem pro his videri potuisset. Civitate Aurelianis, depositio sancti Evurtii confessoris, qui ut gesta testantur, primo sanctae Romanae Ecclesiae subdiaconus, dein divino munere per columbam est designatus pontifex praefatae urbis. In territorio Augustudunensi, sanctae Reginae virginis, quae sub proconsule Olibrio, equulei, carceris ac lampadarum perpessa supplicia, tandem capitali sententia finiri est jussa. Item in territorio Parisiacensi, sancti Chlodoaldi presbyteri, tam generis q
Abbreviated transcription (Latin):
aliis uiginti trib. Qui om̃s poit mł¬
ta supplicia martyriũ crurifragio
consummauerunt. sub dioclitiano
augusto. Alexandrie: sc̃oꝵ ammo¬
tus ⁊ theophisi. neotherii. ⁊ ałioꝵ ui¬
giñti duoꝵ. Item antiochie: scõrum
thimotħei ⁊ fausti. U. idꝰ sept.
pud nicomediam: passio sc̃orum
mrͣm dorothei ⁊ gorgonti. Qr
presente dioclitiano cum psecurio¬
nem quam xp̃ianis infereb̾at dete¬
starentur uissi sunt pͥmo suspendi.
⁊ flagͥs toto corpore iamari. Exin
uiscerib pelle mudatis aceto ⁊ sałe
ꝑfu̾di. sic q in eraticła assari. atq
adustimũ laciueo necari. Int̾iecto au¬
tem tp̃e: beatus gorgonius romam
tnͣslatus ÷: positusq malatĩa. Iusa¬
binis miliario ab arbe tricesimo: scõ¬
rum iacincti. alexandri ⁊ ꝙ̃burest
In t̾ritoro taruennensi sc̃ andoma¬

Expanded text:
aliis viginti tribus, qui omnes post multa supplicia martyrium crurifragio consummaverunt, sub Diocletiano Augusto. Alexandriae, sanctorum Ammonis, Theophili, Neotherii et aliorum viginti duorum. Item Antiochiae, Timothei et Fausti. V Idus. Die 9. Apud Nicomediam, passio beatorum martyrum Dorothei et Gorgonii, qui praesente Diocletiano, cum persecutionem quam Christianis inferebat, detestarentur, jussi sunt primo suspendi et flagris toto corpore laniari: exin visceribus pelle nudatis, aceto et sale perfundi, sicque in craticula assari, atque ad ultimum laqueo necari. Interjecto autem tempore beatus Gorgonius Romam translatus est positusque via Latina. In Sabinis miliario ab Urbe tricesimo, sanctorum Jacincti, Alexandri, et Tiburtii. In territorio Taruanensi, sancti Autma
Abbreviated transcription (Latin):
dia comparauit. In affrica sc̃o¬
rum publũ. iliani ⁊ marcelli.
ciuitatem beatoꝵ martirum
quoꝵ numerum solius d̾i scien¬
tia coligit. qui iubente diocle¬
ciano multis torm̃toꝵ suppliciis
sibi inuicem succedentib occisi
sunt. pͥmo quidem flagris per
om̃e corpus dilaniatũ dehine
drutis hestiarum gn̾ib traditi.
s ab ħus diuna iurtute custo¬
diti post addita ferit te ignis
⁊ feri martirum consũmane¬
runt. hoꝵ głosissimam multi¬
tudinẽ incitabat ad iuctoriam
tirãmo ⁊ siluanus. s ⁊ peleus

Expanded text:
Africa, sanctorum Publii et Juliani. X Kal. civitatem, beatorum martyrum, quorum numerum solius Dei scientia colligit. Qui jubente Diocletiano, multis tormentorum suppliciis sibi invicem succedentibus occisi sunt. Primo quidem flagris per omne corpus dilaniati, dehinc diversis bestiarum generibus traditi, sed ab his divina virtute custoditi, post addita feritate ignis et ferri, martyrium consummarunt. Horum gloriosam multitudinem incitabant ad victoriam Tyr
Abbreviated transcription (Latin):
onesimi. de qͥuo sc̃s paulus scͥ¬
bit. philomeni. quem idem apłr¬
cõmittens: apud ephesioꝵ ciuitatẽ
reliquit. Hic romam ꝑductus. atc
ibidem ꝓ fide xp̃i lapidͭatus. inde
ad loca ubi fuerat ordinatꝰ. corpꝰ
eius delatum ÷. In ciutate cumis
palam cum diabolo conflixit. de¬
inde flaminas igniũ atq ollã
latone martiriũ cõsummanit. A

Expanded text:
onesimi, de quo sanctus Pauli scribit Philemoni: quem idem apcommittens, apud Ephesiorum civitatem reliquit. Hic Romam perductus, atque ibi pro fide Christi lapidatus, inde ad loca, ubi fuerat ordinatus, corpus ejus delatum est. Civitate Cumis, palam cum diabolo conflixit. Dein flammas ignium et ollam latione martyrium consummavit.
Abbreviated transcription (Latin):
atale beari simeonis marcũ
ep̃i ⁊ mrͣis. qui ꝓpinquus sał¬
uatõris scd̾m carnem extitisse di¬
noscitur. ac filius cleopħe qui fu¬
it frat̾ iosepħ. Hic iherosolim ꝙ
ep̾e post iacobum frẽm domini or¬
dinatus ꝑsecunione traiani msto
tempore suppliciis affectꝰ mar¬
tirio consummatus ÷. om̃ib
qui aderant ⁊ ip̃o uidice mi¬
rantib ut centum uinginti an¬
noꝵ senex crucis suppliciũ per¬
ee̾nt p̾cdarissimi ge̾n̾is inben¬
te diocleciano sunt tenti. ate
in exilium deportati. deinde ĩ¬
cendio concremati odoriferũ
sacrificium deo reddid̾unt. In

Expanded text:
atalis beati Simeonis episcopi et martyris, qui propinquus Salvatoris secundum carnem extitisse dinoscitur, ac filius Cleophae, qui fuit frater Joseph. Hic Hierosolimorum episcopus post Jacobum fratrem Domini ordinatus, persecutione Trajani multo tempore suppliciis affectus, martyrio consummatus est. Omnibus qui aderant et ipso judice mirantibus, ut centum viginti annorum senex crucis supplicium peressent praeclarissimi generis, jubente Diocletiano sunt tenti, atque in exilium deportati; deinde incendio concremati, odoriferum sacrificium martyrii Deo reddiderunt. XI
Abbreviated transcription (Latin):
Illi gͦ uir sc̃s timeat displicere: ne
uelit femine male placere. Illum
cogitet oĩa uid̾e: ne uelit feminam
male ud̾e. Illius nãq ⁊ in hac cã
cõmendatus est timor. uͥ scͥptũ est:
ab hominatio est defigens ocłm.
uando gͦ simul estis in eccłia uł
Subicunq ubi ⁊ femine sunt: in
tucem pudicitiam urãm custodite.
Deus enim qui habitat in uobis:
⁊ iam isto modo custodiet nos ex
petulantiam in aliqͦ ur̃m au̾teritis.
statim admonete. ne cepta progͤ¬
diantur. s de proximo corrigant᷑.
Si autem ⁊ post ammonitionem
iterum uł alio quoc̾q die id ip̃m
eum facere uid̾itis: iam uelut
nulneratum sanandum prodat.

Expanded text:
Illi ergo vir sanctus timeat displicere, ne Illi ergo vir sanctus timeat displicere, ne velit feminae male placere: illum cogitet omnia videre, ne velit feminam male videre. Illius namque et in hac causa commendatus est timor, ubi scriptum est: Abominatio est Domino defigens oculum . Quando ergo simul estis in ecclesia, et ubicumque ubi et feminae sunt, invicem vestram pudicitiam custodite. Deus enim qui habitat in vobis, etiam isto modo custodiet vos ex petulantiam m aqua uestrum aduerteritis, statim admonete, ne coepta progrediantur, sed e proximo corrigantur. si autem et post admonitionem iterum uel alio quocumque die id ipsum eam facere uideritis, iam uelut uulneratam sanandam prodat,
Abbreviated transcription (Latin):
mini: s appet̾e. aut ab ip̃is appeti uel¬
le: cͥminosum est. Nec solo tacito ap
fectu s aspectu qͦ appetit᷑ ⁊ appetit
concupiscentia feminaꝵ. Nec dica
tis uos hr̃e animos pudicos. si ha¬
beatis ocłos impudicot. qr impit¬
dicus ocłs impudici cordis es non¬
tius Et cum se inuicẽ sibimet etiã
tacente lingna conspectu mutuo
corda nũtiant impudica: ⁊ sed̾m ꝯ¬
cupiscentiam carnis alt̾utrũ delec¬
tantur amore: etiã intactis ab im¬
munda iuolatione corꝑib. fugit
castitas ip̃a de morib. Nec ꝓutare
debet cii in feminam figit ocłm.
⁊ illius in se diligit fixum: ab aliis
se non uid̾i cum hoc fecerit. Nidetur
omnino ⁊ a quib se uid̾i nõ arbi¬
tratͦ. s ecce lateat. ⁊ a nemine ho¬
minũ uideat᷑. quid faciat de illo de¬
suꝑ inspectore quem lat̾e nichil p᷑:
An ideo putandus est ñ uid̾e. qr tã¬
to uidet pacientiꝰ. qnͣto sapientius:

Expanded text:
nciam set appetere vel ab ipsis appeti velnciam set appetere vel ab ipsis appeti velle criminosum est fectu, sed etiam aspectu appetitur, et appetit concupitis vos habere animos pudicos, si habeatis oculos impudicos: quia impudicus oculus, impudici cordis est nuntius. Et cum se invicem sibimet, etiam tacente lingua, conspectu mutuo, corda nuntiant impudica, et secundum concupiscentiam carnis alterutro delectantur ardore; etiam intactis ab immunda violatione corporibus, fugit castitas ipsa de moribus. Nec putare debet qui in feminam figit oculum, et illius in se ipse diligit fixum, ab aliis se non videri, cum hoc fecerit; videtur omnino, et a quibus se videri non arbitratur. Sed ecce lateat, et a nemine hominum videatur; quid faciet de illo super inspectore, quem latere nihil potest? An ideo putandus est non videre, quia tanto videt patientius, quanto sapientius?
Abbreviated transcription (Latin):
Sane ꝙ̃ admodũ egrotantos
necesse hñt minnt acciꝑe ne gra¬
uentur. ita ⁊ post egͥtudinem sic
tractandi sunt ut cicinc recreentur.
etiã si de humilima scłi pauꝑtate
uenert. tanꝙͣ hoc illis contulerit
recentior egͥndo. qd̾ diuicib ante¬
nor consuetudo. S cum uires pͥsti¬
nas reparau̾int. redeant ad feliti¬
orem consuetudinem suã.q̃ famu¬
los d̾i tanto amplus decet. qnͣtomi¬
mis indigent. nec ibi eos teneat
uoluptas iam negetatos. qͦs necessi¬
tas leuarat infirmos. Illos estimẽt
ditiores. qui in sustinenda ꝑcitare
fuerĩt fortiores. Melus est enĩ mi
notabilis habitꝰ nr̃ nec asfectetir uest¬
bus placere s morib
nͣdo proceditis sunul ambłate.
Cum uen̾itis quo itis. simui state
In incessu statu habitu in õib moti¬
b ur̃is nichil fiat qd̾ cuiꝰꝙͣ offendat
aspectum. s qd̾ ur̃am deceat scĩtatẽ
femmaꝵ: in nulla figant᷑. Neq enĩ
qñ proceditis feminas uidere ꝓhibe¬

Expanded text:
Sane quemadmodum aegrotantes Sane quemadmodum aegrotantes necesse habent minus accipere, ne graventur: ita et post aegritudinem sic tractandi sunt, ut citius recreentur, etiamsi de humillima saeculi paupertate venerunt; tanquam hoc illis contulerit recentior aegritudo, quod divitibus anterior consuetudo. Sed cum vires pristinas reparaverint, redeant ad feliciorem consuetudinem suam, quae famulos Dei tanto amplius decet, quanto minus indigent: nec ibi eos teneat voluptas jam vegetos, quo necessitas levarat infirmos. Illos aestiment ditiores, qui in sustinenda parcitate fuerint fortiores. Melius est enim minnotabilis habitus vester; nec affectetis vestibus placere, sed moribus. Quando proceditis, simul ambulate: cum veneritis quo itis, simul state. In incessu, statu, habitu, in omnibus motibus vestris, nihil fiat quod cujusquam offendat aspectum, sed quod vestram deceat sanctitatem. feminarum in nulla figantur Neque enim quando proceditis feminas videre prohibe
Abbreviated transcription (Latin):
alicͥs ũ potest ieunare. ñ tñ ext ͣ
horam pͣndii aliciuid alim̃toꝵ su¬
mat. Nͥ cũ egrotat. Tum acceditiᷤᷤ
ad m̃sam. donec inde surgatis qd
nob̾ scd̾m consuetudinẽ legit᷑: sine
tumultu ⁊ contemptionib audite.
nec sole uobis fances sumant cibũ.
ctu. nõ debet aliit molestum esse.
nec iniustum ind̾iaeis. quos aliqua
ꝯsuetudo fecit fortioret. nͦ ulot fe¬
liciores purent. qr sumũt qd̾ non
sumunt ip̃i: s sibi pocius gratu¬
lentur. qr ualent qid̾ ñ uaient u¬
li. Et si eis qui uenert ex morib
alimentoꝵ. uestim̃toꝵ. opim̃torũ¬
dat᷑ qd̾ aliis fortiorib ⁊ ideo feli¬
ciorib ñ datur: cogitare debent
quib non datur. qnͣtum de sua
scłari uita illi ad istam descende¬
rint: qnͣuis usq ad alioꝵ quisũt
corpore firmiores frugalitatẽ ꝑ¬
uenire neqͥuerint. Nec debenf
de testanda ꝑu̾sitas. ut in mona¬
st̾io ubi qͣnͣtum possunt fiunt di¬
uites laboriosi: fiãt pauꝑes delicati.

Expanded text:
st jejunare, non tamen extra horam prandii aliquid alimentorum sumat, nisi cum aegrotat. Cum acceditis ad mensam, donec inde surgatis, quod vobis secundum consuetudinem legitur, sine tumultu et contentionibus audite: nec solae vobis fauces sumant cibum, ctu non debet aliis molestum esse nec iniustum videri eis quos fecit aliqua consuetudo fortiores Nec illos feliciores putent quia sumunt quod non sumunt ipsi set sibi pocius gratulentur quia valent quod non valent illi Et si eis qui venerint ex moribus alimentorum vestimentorum operimentorudatur, quod aliis fortioribus, et ideo felicioribus non datur; cogitare debent quibus non datur, quantum de sua saeculari vita illi ad istam descenderint, quamvis usque ad aliorum, qui sunt corpore firmiores, frugalitatem pervenire nequiverint. Nec debent detestanda perversitas, ut in monasterio, ubi quantum possunt, fiunt divites laboriosi, fiant pauperes delicati.
Abbreviated transcription (Latin):
te qͣnͣtum uobis desit in illo int̾io¬
ri scõ habitu cordis. qui de habi¬
tu corporis litigatis. Tamen si
cipiatis qd̃ deposueritis: in unũ
tñ locum sub cõmunib eustodi¬
b habete qd̃ ponitis. ita sane ut
nullus sibi aliquid oꝑet᷑. s omĩa
oꝑa ur̃a in unũ fiant. maiori stu¬
dio ⁊ freq̃ntiore alacritate qmͣ si
nim de qua scͥptum est ꝙ nõ q̃rat
q̃ sua sunt: sic intelligit᷑. qr com¬
munia propͥit nõ ꝓpria cõmunib
ante ponit. Et ideo qͣntũ amplꝰ
rau̾itis: tanto uos ampluis profi¬
cere nou̾itis. ut in oĩb quib uti

Expanded text:
te quantum vobis desit in illo interiote quantum vobis desit in illo interiore sancto habitu cordis, qui pro habitu corporis litigatis. Tamen si cipiatis, quod deposueritis, in unum tamen locum sub communibus custodibus habete quod ponitis ita sane ut nullus sibi aliquid operetur set omnia opera vestra in unum sic fiant maiori studio et frequenciori alacritate quam si nim de qua scriptum est quod non querit que sua sunt sic intelligitur quia communia propriis non propria communibus ante ponit Et ideo quanto raveritis tanto vos amplius proficere noveritis
Abbreviated transcription (Latin):
ra plurimos ꝑdat. Et ħ qd̃ dixi
de ocło non figendo ⁊̾ in cet̾is in¬
ueniendis ꝓ hibendis indicandis
conuĩcendis. uindicandis q p̾catis
diligent̾ ⁊ fidelit̾ obseruet᷑. cũ di¬
lectione hominũ ⁊ odio uitioꝵ.
uicunq autem in tantũ progͤs
sus fu̾it malum ut occulte ab
aliquo litteras ł qđ̾libet munꝰ ac¬
atis. sub uno custode. ł duob ł qͦt
sufficere potuerint ad eas excucĩ¬
endas. ne tinea ledant᷑. ⁊ sic̃ pasci¬
mini ex uno cellario: sic indua¬
mini ex uo uestiario. Si fieri
potest ad uos non ꝑtineat qd̃
uobis indumentum pro tempoꝵ
congruentia proferat᷑: utrũ hoc
rar. an alud qd̾ alt̾ habuerat. dũ
tñ uniciiq prout cuiq opꝰ ÷ non
negetur. Si autem huic int̾ uoᷤ
contentiones ⁊ murmura oriũt᷑
conq̃rit᷑ aliqͥs det̾ius se accepisse
xͣ pruis habuerat: ⁊ indignum
se ẽẽ qͥ non ita uestiat᷑ ͦ sicut ałins
frat̾ uestiebatur: Hinc uos ꝓba¬

Expanded text:
ra plurimas perdat. et hoc, quod dixi ra plurimas perdat. et hoc, quod dixi de oculo non figendo, etiam in ceteris inueniendis, prohibendis, indicandis, conuincendis uindicandisque peccatis diligenter obseruetur cum dilectione hominum et odio uitiorum. quaecumque autem in tsus fuerit malum, ut occulte ab aliquo litteras, vel quodlibet munus acatis, sub uno custode vel duobus, vel quot sufficere potuerint ad eas excutiendas, ne a tinea laedantur: et sicut pascimini ex uno cellario, sic induamini ex uno vestiario. Et si fieri potest, non ad vos pertineat quod vobis indumentum pro temporum conrat, an aliud quod alter habuerat; dum tamen unicuique, prout cuique opus est, non negetur. Si autem hinc inter vos contentiones et murmura oriuntur, cum queritur aliquis deterius se accepisse quam prius habuerat, et indignum se esse qui non ita estiatur, sicut alius frater ejus vestiebatur; hinc vos proba
Abbreviated transcription (Latin):
cessarium. tam̃ plus a uob̾ ama¬
ri appetat: qm timeri. semꝑ co
gitans deo se pro uob̾ rediturũ ẽẽ
rationẽ. Unde uos mag̾ o bedientes
nõ solũ uri s ⁊̃ ip̃ius miseremini
qui int̾ uos qnͣto in loco suꝑiore: tã¬
to in ꝑicło maiori u̾sat᷑. Bonet
⁊ bono xp̃i odore de bona ꝯu̾satõe
flagrantes. ñ sic̃ serui sub lege.s
sicut liberi sub grã ꝯstituti. ut
autẽ uos in ħ libello tanꝙͣ in specło
possitis inspic̾e. nec ꝑ obliuionem
aliquid negligatis semel in septi.¬
mana uobis legatur. Et ubi uos
inueneritis ea q̃ scͥpta sunt faciẽ¬
tes. agite gr̾as deo bonoꝵ õiũ lar¬
gitori. ubi autem sibi quiẽq ue-¬
strum uidet aliquid deesse. doleat
de p̾terito caueat de futuro. Orãs
ut ⁊ debitũ dimittat᷑ ⁊ ĩ tẽptatõe
non iuducatur. amen.
Hũ qui non ex corde suscipiũt¬
non posse. abiciunt qd̾ susceꝑãt.
Et esiͦ pro excusatione infirmita¬

Expanded text:
cessarium, tamen plus a vobis amacessarium, tamen plus a vobis amari appetat, qgitans deo se pro vobis redditurum esse rationem Unde vos magis obediendo non solum vestri set et ipsius miseremini qui inter vos quanto in loco superiori quanto in periculo maiori versatur Donec et bono Christi odore de bona conversatione fragrantes, non sicut servi sub lege, sed sicut liberi sub gratia constituti. Ut autem vos in hoc libello tanquam in speculo possitis inspicere, ne per oblivionem aliquid negligatis, semel in septimana vobis legatur. Et ubi vos inveneritis ea quae scripta sunt facientes, agite gratias Domino bonorum omnium largitori: ubi autem sibi quicumque vestrum videt aliquid deesse, doleat de praeterito, caveat de futuro, orans ut et debitum dimittatur, et in tentationem non inducatur. Amen.ionem ex corde non suscipiuntnon posse, abiciunt quod susceperunt, sed quasi pro excusatione infirmita
Abbreviated transcription (Latin):
di frangat᷑ͦ auctoritas. S tam̃ pe¬
tenda est uenia ab oĩum dño qͥ
nouit etiam eos quos plus iusto
forte corripitis. qͣnta beniuolentia
diligatis. Non autem carnalis s
tomagis p̾sbito qui oĩum ur̃m cu¬
ram gerit. Ut gͦ cuncta ista seruẽt᷑¬
⁊ si quid seruatum minꝰ fuerit:
non negligentͥ p̾tereatur : s ut
emendandũ corrigendumq cu¬
retur. ad p̾positum p̾cipue ꝑti¬
nebit. ut ad p̾sbit̾um cuiꝰ eit ap̃
uos maior auctoritas referat: qd̾
modum ł iires eius excedit. Ipse
uero qui uobis p̾est non se existi¬
met potestate dñante. s caritate
seriuente felicem. Honore cor an
uob p̾latus sit uob̾. timore coram
deo prostratus sit pedib uestris.
circa om̃s. se ip̃m bonoꝵ oꝑũ pre¬
beat exẽplñ. corripiat in quietos.
consolet᷑᷑ pusillanimes. suscipiat
infirmos. paciens sit ad om̃s. Dis¬
ciplinã libens habeat. metuendus
imponat. ⁊ qnͣuis utrũq sit ne¬

Expanded text:
di frangatur auctoritas. sed tamen pedi frangatur auctoritas. sed tamen petenda est uenia ab omnium domino, qui nouit, etiforte corripitis, quanta benevolentia diligatis. Non autem carnalis, selto magis presbytero qui omnium vestrum curam gerit. Ut ergo cuncta ista serventut si quid servatum minus fuerit, non negligenter praetereatur, sed ut emendandum corrigendumque curetur, ad praepositum praecipue pertinebit, ut ad presbyterum, cujus est apud vos major auctoritas, referat quod modum vel vires ejus excedit. Ipse vero qui vobis praeest, non se existimet potestate dominante, sed charitate serviente felicem. Honore coram vobis praelatus sit vobis; timore coram Deo substratus sit pedibus vestris. Circa omnes seipsum bonorum operum praebeat exemplum . Corripiat inquietos, consoletur pusillanimes, suscipiat infirmos, patiens sit ad omnes ; disciplinam libens habeat, metuens imponat. Et quamvis utrumque sit ne
Abbreviated transcription (Latin):
fatione ꝙͣ tocius curare qd̃ fecit. ⁊ ille
qui lesus est sine disceptione dimit¬
tere. Si autem inuuicem se leserĩt.
inuicem sibi relaxare debebũt pp̃
ores habetis: tanto saniores hab̾e
debetis. Melior autem qui qͣnuis
ira sepe temptat᷑. tñ impetrare fe¬
stin at ut sibi dinittat eui se ag¬
tardiuis irascit᷑ ⁊ ad ueniam petẽ¬
dam difficilius inclinat᷑. Qui aũ
non ex animo petit: sine causa
est in monast̾io ⁊ si inde uõ proi¬
ciatur. Prouide uobis a u̾bis du¬
riorib parcite. Que si emissa fue¬
runt ex ore ur̃o: non pigeat ex ip¬
so ore proferre medicamenta ũ
de fcã sunt uulnera. Qñ autem
necessitas discipline morib cohercẽ¬
dis dicere uos u̾ba dura compellit:
si ⁊̃ ip̃i modũ uos excessisse sentitis
non a uobis exigitur ut a uob̾ sub¬
ditis ueniam postuletis. ne apud
eos qͦs oportet ẽẽ subiectos dũ ni¬
mium seruatur humilitas: regen¬

Expanded text:
factione quantocius curare quod fecit, et ille factione quantocius curare quod fecit, et ille qui laesus est, sine disceptatione dimittere. Si autem invicem se laeserint, invicem sibi debita relaxare debebunt, proiores habetis, tanto saniores habere debetis. Melior est enim qui quamvis ira saepe tentatur, tamen impetrare festinat, ut sibi dimittat, cui se fetardius irascitur et ad ueniam petendam difficilius inclinatur. quae nonon ex animo petit, sine causa est in monasterio, etiamsi non inde proiciatur. proinde uobis a uerbis durioribus parcite; quae si emissa fuerint de ore uestro, non pigeat ex ipso ore proferre medicamenta, ex quo facta sunt uulnera. quando autem necessitas disciplinae minoribus cohercendis dicere uos uerba dura compellit. si etiam in ipsis modum uos excessisse sentitis, non a uobis exigitur, ut ab eis ueniam postuletis, ne apud eas, quas oportet esse subiectas, dum nimia seruatur humilitas, regen
Abbreviated transcription (Latin):
est c̾tum medicus consułat᷑. Nec
eant ad balnea sine quocũq ire
necesse fu̾it minus ꝙͣ duo ł treg.
Et ille qui ht̃ aliquo eundi necessita¬
tem: cum quib p̾positꝰ usserit ire
debebit. E grotantium cura. siue pꝰ
egritudinem reficiendoꝵ siue ali¬
qua imbecillitate siue ⁊̃ febrib
laborantiũ uni alicui debet iniũgi.
ut ip̃e petat de cellario qd̾ cuiq o¬
pus ẽẽ ꝑspexerit. Siue autẽ qui
cellario siue qui uestib siue qͥ codi¬
cib p̾ponunt᷑. sine murmure ser¬
uiant fr̾ib suis. Codices c̾ta hora sĩ¬
głis dieb petant. Extͣ horam qui
petierit: non accipiat. Hestimenta
rant sub quoꝵ custodia sunt que
atis. aut quã celerime fimatis
ne ira crescat in odium. ⁊ trabẽ
faciat de festuca. ⁊ aiãm faciat
homicidam. sic enim legitis. Qui odit
frẽm sium homicida est. Qnicũq autẽ
conuitio ł maledicto ł ⁊̃ cͥminis ob¬
iectu aliquem lesit. meminerit. satif¬

Expanded text:
est certum, medicus consulatur. Nec est certum, medicus consulatur. Nec eant ad balnea, sive quocumque ire necesse fuerit, minus quam duo vel tres. Et ille qui habet aliquo eundi necessitatem, cum quibus praepositus jusserit, ire debebit. Aegrotantium cura, sive post aegritudinem reficiendorum, sive aliqua imbecillitate etiam sine febribus laborantium, uni alicui debet injungi, ut ipse de cellario petat quod cuique opus esse perspexerit. Sive autem qui cellario, sive qui vestibus, sive qui codicibus praeponuntur, sine murmure serviant fratribus suis. Codices certa hora singulis diebus petantur: extra horam qui petierit, non accipiat. Vestimenta rant sub quorum custodia sunt quaeatis, aut quam celerrime finiatis, ne ira crescat in odium, et trabem faciat de festuca, et animam faciat homicidam. Sic enim legitis: Qui odit fratrem suum, homicida est . Quicumque convicio vel maledicto, vel etiam criminis objectu aliquem laesit, meminerit satis
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ est ut etiam cum qͥs suis fiłi¬
is aut aliqͣ necessitudine ad se ꝑ¬
tinentib in monast̾io constitutit
aliquam contulerint uestẽ. siue
qd̃ libet aliud ut̾ necessaria depu¬
tandum non occulte accipiatur:
s sit in potestate p̾positi. ut in
rem cõmunẽ redactũ cui necesse
fuerit p̾beatur. ¶ Indumenta nr̃a¬
scd̾m arbitrium prepositi lauent᷑.
siue a uob̾ siue a fulonib: ne int̾i¬
oris aĩe sordes contrahat munde ue¬
stis nimiꝰ appetitꝰ. lauachrũ ⁊̃ corpo
ris infirmitatis necessitas cogit: mi¬
nime denegetur.Fiat sine murmure
de cons ilio medicine: ita ut iam si
uolit iubente p̾posito faciat ꝙ faciẽ¬
dum est pro salute. Si autem uelit
⁊ forte nõ expedit sue cupitlitati ñ
obediatur. Ali qñ etiam si noceat ꝓ¬
desse creditur qd̃ delectat. Deniq
si latens est dolor in corpore. famulo
dei dicenti qd̃ sibi doleat sine dilati¬
one credatur. s tñ utrum sanando
illi dolori qd̃ delectat expediat. siñ

Expanded text:
ergo est ut etiam cum quis suis filiis aut aliqua necessitate ad se pertinentibus in monasterio constitutis aliquam contulerit vestem sive quodlibet aliud inter necessaria deputandum, non occulte accipiatur, sed sit in potestate praepositi, ut in rem communem redactum, cui necesse fuerit praebeatur. In omni secundum arbitrium praepositi laventur, sive a vobis, sive a fullonibus, ne interiores animae sordes contrahat mundae vestis nimius appetitus. Lavacrum etiam corpori, cum infirmitatis necessitas cogit, minime denegetur. Fiat sine murmure de consilio medici, ita ut etiam si nolit, jubente praeposito faciat quod faciendum est pro salute. Si autem velit, et forte non expedit, suae cupiditati non obediatur: aliquando enim etiam si noceat, prodesse tamen creditur quod delectat. Denique si latens est dolor in corpore, famulo Dei dicenti quid sibi doleat, sine dubitatione credatur: sed tamen utrum sanando illi dolori, quod delectat, expediat, si non
Abbreviated transcription (Latin):
orationib instate. horis ⁊ tẽpori¬
bus constitutis.
N oratorio nemo aliqͥd agat
nͥ ad qid̾ est fcm̃. unde ⁊ nomen
accepit. ut si forte aliqui etiam
p̾ter horas constitutas si eis uacat.¬
⁊ cr are uoluerunt non eis sint
impedim̃to. qui ibi aliqͥd agend̾
putauerunt. ꝑsalmis ⁊ hymnis
sum oratis dm̃i hoc u̾set᷑ in cor¬
de: qd̃ profertur uoce. Et nolite
cantare nͥ qd̾ legistis esse cantandũ.
Qd̾ autem nõ ita scptũ est nt cãtẽ¬
tur: nõ cantet᷑. Carnem ur̃am do¬
mate ieiuniis ⁊ abstinentiã esce.¬

Expanded text:
Orationibus instate, horis et temporibus constitutis. In oratorio nemo aliquid agat, nisi ad quod est factum, unde et nomen accepit: ut si forte aliqui etiam praeter horas constitutas, si eis vacat, orare voluerint, non eis sint impedimento, qui ibi aliquid agendum uoluerint. psalmis et hymnis cum oratis deum, hoc uersetur in corde, quod profertur in uoce, et nolite cantare, nisi quod legitis esse cantandum; quod autem non ita scriptum est, ut cantetur, non cantetur. Carnem uestram domate ieiuniis et abstinentia esc
Abbreviated transcription (Latin):
ec p̃cepta que subscripta
xia. quia usdelicet in eis no
gat uł recte doceat. & qd̾ nos di¬
cimꝰ regula: greci canon appellãt.
Unde & greco noĩe canonici .i. re
gulares appellati sunt. hii qui ĩ
monast̾us consticuti uxta regu¬
laria p̃cepta scõꝵ patrum canoni¬
Hec sunt que ut obserue¬
tis precepimꝰ in monaste¬
rio constituti.

Expanded text:
ec praecepta quae subscripta  quia videlicet in eis nobgat, vel quod recte doceat. Et quod nos dicimus regulam, Graeci canonem appellant. Unde etiam Graeco nomine canonici, id est regulares, appellati sunt hi qui in monasteriis constituti juxta regularia praecepta sanctorum Patrum canoniHaec sunt quae ut observetis praecipimus in monasterio constituti
Abbreviated transcription (Latin):
Ec sunt q̃ ut obseruetis p̾cipi
ut unanimes habitetis in domo. et
sit uob̾ aĩa una: ⁊ cor unũ in deo. ⁊
non dicatis aliqͥd propͥũ. s sint uob̾¬
oĩa ꝯmunia. Et distribuat᷑ incuier¬
q opus fuerit. Sic enim legitis in

Expanded text:
ec sunt quae, ut observetis, praecipimut unanimes habitetis in domo, et sit vobis anima una, et cor unum in Deo, et non dicatis aliquid proprium; sed sint vobomnia communia et distribuatur unicuiqque opus fuerit Sic enim legitis in
Abbreviated transcription (Latin):
datione asit sc̃a illisũ ⁊ flum̃ domur
illi. & nõ potuit eam mou̾e. funda¬
ta enĩ erat supͣ firmã pet̾ĩn. pͥatet expo¬
sitio. qͥa pulsata ÷ sepe p̾ssuris eccłia. nec
deiecta. qd̃ si qui credentiũ malis uicti
cedunt: ad hanc utiq domũ ñ ꝑtinẽt.

Expanded text:
ta, illisum est flumen domui illi, et non potuit eam movere; fundata enim erat supra petram. Patet expositio, quia pulsata est saepe pressuris Ecclesia, nec dejecta. Quod si qui credentium male victi cesserunt, ad hanc utique domum non pertinebant,
Abbreviated transcription (Latin):
rant due inte. una laboriosa. alt̾a
ociosa. nulla facinorosa. nulla de
uere debet ociosa Nulla desidio sa
quam cauere deb ociosa. Erant gͦ
in una domo due iste uite. ⁊ ip̃e fõs
uite. In martha erat ymago p̾sen

Expanded text:
audabiles: una laboriosa, altera otiosa; nulla facinorosa, nulla desvere debet laboriosa; nulla desidiosa, quam cavere debet otiosa. Erant ergo in illa domo istae duae vitae, et ipse fons vitae. In Martha erat imago
Abbreviated transcription (Latin):
cordis thesauro ꝓlatum nõ fuit. om̃u
meos ostendam uobis cui similis est.
Similis est homini edificanti domum.
Homo autem hic domum edificant
tam uidelicet eccłiam in qua ꝑietuo
maneret edificare & consecrare digna¬
tus est. qui fodit in altum & posuit fã¬
damenta sup petram. quia in cordib
fideliũ quicquid tenere intentionis
inuenict fundicus exstiparuit. Sic q¬

Expanded text:
cordis thesauro prolatum non fuit bonum eos, ostendam vobis cui similis sit. Similis est homini aedificanti domum. Homo autem hic domum aedificansctam, videlicet, Ecclesiam, in qua perpetuo maneret, aedificare et consecrare dignatus est. Qui fodit in altum, et posuit fundamenta supra petram. Quia in corde suorum fidelium quidquid terrenae intentionis invenit, funditus exstirpare s
Abbreviated transcription (Latin):
ceps si iacob ⁊ ioħes qui erãt for¬
tissime columꝑne eccłie ñ potuer̃t
sustin̾e diuine p̾sentiã maiestatis. qͥd
nos miseri faciemꝰ in die illa trem̃di
iudicii ubi tanta erit in maiestate¬

Expanded text:
es, qui erant fortissimae columnae Ecclesiae, non potuerunt sustinere divinae praesentiae majestatem, quid nos, miseri, faciemus in die illa tremendi judicii, ubi tanta futura est
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑e nulla erat creatura cuiꝰ posset
similitudo eẽ exp̾ssior ad xp̃m. qͥ splẽ¬
dore głe sue tanto differentius uin¬
cit solem ⁊ lunam: qͣnͣto głostus de¬
bet creator ex ced̾e creaturam: Uestim̃¬

Expanded text:
naturae, nulla erat creatura cujus possit esse similitudo expressior ad Christum; qui splendore gloriae suae tanto differentius vincit solem et lunam, quanto gloriosius debet Creator excedere creaturam. Si
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s baptizatos in septem nirtutib
in columba significatis doce᷑ repleri
Columba a malicia fellis est ałiena.
in quo prohibem᷑ ab ira. Nullũ ore
uł unguib ledit: in quio notat ᷑ inno¬
centia. nec minimas ametas inna¬
dit. quib alie aues se ⁊ pullos suos
nutriunt. in quo prohibemur a ra¬
pina ꝓuro uescit᷑ grano. in qiuo no¬
tat᷑ abstinentia. Alienos tanc̾pͣ pul¬
los suos fouet: ecce caritas. Gemitũ
edit ꝓ cantu: ecce compimctio. Su¬
per aquas sedet ut accipitrẽ pͥui¬
sa in aquis umbra declines: ecce

Expanded text:
omnes baptismo renati septem virtutibus in columba significatis debent repleri. Columba a malitia fellis est aliena, in quo prohibemur ab ira. Nullum ore vel unguibus laedit, in quo notatur innocentia. Nec minimas aviculas invadit, in quibus aliae aves se et pullos suos nutriunt: in quo prohibemur a rapina. Puro pascitur grano: in quo notatur abstinentia, alienos tanquam pullos suos fovet, ecce charitas. Gemitum dat pro cantu, ecce compunctio. Super aquas sedet ut accipitrem praevisa in aquis umbra declinet: ecce
Abbreviated transcription (Latin):
latͥmas. Sunt autem duo gn̾a cõ¬
plicia timemꝰ. ł dum desid̾io celestiũ
ardentes de dilatione gemimꝰ. unde
duo pulli offerri iubentur. umis
in holocaustum. qñ amore celestium
inflamam᷑. alt̾ ꝓ pcc̃o dũ de malis
ꝑpetrans plangimus. Columba q̃ u
grege conuersat᷑ actuiam. turtur so¬
liuagꝰ contemplatiuã uitã signifi¬
cat. que paucoꝵ est. Et qr utraq auis¬

Expanded text:
mus. Sunt autem duo genera complicia, timemus, et, dum desiderio coelestium ardentes, de dilatione gemimus. Unde duo pulli offerri jubentur. Unus in holocaustum, quando amore coelestium inflammamur; alter pro peccato, dum de malis perpetratis gemimus. Columba quae in grege conversatur, activam, turtur solivagus contemplativam vitam significat: quae paucorum est. Et quia utraqu
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ disigit ⁊ ip̃ius mandata custodit
in eius corde dñs uenit ⁊ mansionẽ
facit. qr sic eum amor diuinitatis
penetrat: ut ab ħ amore temptatõis
tp̃e non recedat. Ille gͥ uere amat

Expanded text:
 ejus mandata custodit, in ejus corde Dominus et venit et mansionem facit, quia sic eum divinitatis amor penetrat, ut ab hoc amore tentationis tempore non recedat. Ille ergo vere amat,
Abbreviated transcription (Latin):
Moralit̾ defunctus hic coram multis
unicum deflet mat̾ eccłia. q̃ singłos
ta qiua defunctꝰ effert᷑. aliquit ÷ de se¬
sib. quo quit in ꝑcẽm corruit. ut qͥ
uidet ad concupiscendum. qui aurem
ociosit ł turpib audiendis qͥ linguã

Expanded text:
Defunctus, qui coram multis unicum deflet mater Ecclesia, quae  qua defunctus effertur, aliquis est de sensibus quo aliquis in peccatum corruit, ut qui videt ad concupiscendum, qui aurem otiosis vel turpibus audiendis, qui linguam
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑtas eoꝵ qñ foris erant nec ip̃a
necessaria pot̾at inuenire. Tantũ¬
non ideo se putent eẽ felices c
inuenerunt uictum ⁊ tegum̃tũ
quale foris inuenire non pot̾ant.
nec erigãt cͥuicẽ qr sociant᷑ eis
ad quos foris accedere ñ audebãt.
s sursum cor habeant. ⁊ t̾rena ua¬
na nõ q̃rant ne incipiant eẽ mo¬
si diutes illic humiliantur. ⁊ pau¬
ꝑes illic inflantur. Rursum etiã
non habeant fastidio frẽs suos. qͥ
ad iliam scãm societarem ex pau¬
ꝑtate uenerunt. magis autẽ stude.¬
ant non de parentũ diuitũ dignita¬
te. s de pauꝑum fratrum societate
głiari. Nec extollant᷑ si cõmuni
uite de suis facultatib aliqͥd ꝯtu¬
lerunt. nec de suis diuiciis mag̾
suꝑbiant. qr eas in monast̾io par¬
ciuntur. qͣm si eis in scło fruerẽt᷑ͤ
Alia quippe quec̃q iniquitas in
malis oꝑib exercetur ut fiant: su¬
ꝑbia nͦ etiam bonis oꝑib insidiat᷑.
ut ꝑeant. Et quid prodest disꝑgẽ¬

Expanded text:
 foris erant, nec ipsa necessaria poterat inuenire; atnon ideo se putent esse felices. quia inuenerunt uictum et tegumentum, quale foris inuenire non potuerunt. Nec erigant ceruices, quia sociantur, ad quas foris accedere non audebant, sed sursum cor habeant et terrena bona non quaerant, ne incipiant mosi diuites illic humiliantur et pauperes illic inflantur. sed rursus etiam non habeant fastidio sorores suas. quae ad illam sanctam societatem ex paupertate uenerunt; magis autem studeant non de parentum diuitum dignitate sed de pauperum sororum societate gloriari. nec extollantur, si communi uitae de suis facultatibus aliquid contulerunt, nec de suis diuitiis magis superbiant, quia eas monasterio partiuntur, quam si eis in saeculo fruerentur. alia quippe quaecumque iniquitas in malis operibus exercetur, ut fiant: superbia uero etiam in bonis operibus insidiatur, ut pereant. et quid prodest disperge
Abbreviated transcription (Latin):
obrem quisqͥs intꝰ u̾bo dei pascitur
non q̃rit in ista heremo uoluptatẽ
Qui uni deo tm̃ subiectus est ñ q̃rit
in monte .i. in t̾rena elatõe iactan¬
tiam. Quisquis et̾no spectacło incõ
mutabilis u̾itatis adherescit. ñ per

Expanded text:
ob rem quisquis intus dei uerbo pascitur, ob rem quisquis intus dei uerbo pascitur, non quaerit in ista heremo uoluptatem; qui uni deo tantum sub- iectus est, non quaerit in monte, id est in terrena elatione iactantiam; quisquis aeterno spectaculo inmutabilis veritatis adhaerescit, non per
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ambitio scłi. concupiscentia car¬
nis. uoluptatis infime amatores
significat. concupiscentia ocłoꝵ tũ¬
riosos. ambitio scłi: suꝑbos. Tripͣ
sus cepit. cauenda monstrata ÷. Dic
nes fiant. at ille unus ⁊ solus maͣ
dociuit̃ ẽẽ oportere cupiditatẽ uolup¬
tatis. ut nec fami cedendũ sit sͣ for¬
te dñatõis temporał fastu decipi po¬
tat qui cartus noluptate ñ potiut
Omñia & regna mundi monstrara
sũt. ⁊ dc̃m .÷. Om̃ia t̃ dabo. si pro¬
Ettatꝰ adoraueris me. cui responsũ
eit. D̾nm dm̃ tuũ adorabis ⁊ illi sõ¬
le seriues. Ita calcata est suꝑbia ¶ẜ
recta est deniq extrema etiam curi¬
ositatis illecebra. Non enim ut se de
fastigio templa p̾cipitarex urgebat
i cansa tm̃ aliqͥd eꝑiendi. S neq
buic nretuc est. ⁊ ido sic respondit.
uir antelig̾emus ñ opꝰ eẽ ad ognos¬
cendũ dm̃ temptationib intiboriot
diuina explorare molientib. Non
temptabis inquit dnũn dm̃ tuũ Qrͣi

Expanded text:
ata; nam concupiscentia carnis uoluptatis infimae amatores significat, concupiscentia oculorum curiosos, ambitio saeculi superbos. triplex suscepit, cauenda monstrata est. dic, nes fiant. At ille unus et solus magdocuit esse oportere cupiditatem voluptatis, ut nec fami cedendum sit. Sed forte dominationis temporalis fastu decipi poterat, qui carnis voluptate non potuit; omnia ergo mundi regna monstrata sunt ot dictum est: omnia tibi dabo, si prostratus adoraueris me. cui responsum est: dominum deum tuum adorabis et illi soli seruies. ita calcata superbia est. subiecta est autem extrema etiam curiositatis inlecebra; non enim ut se de fastigio templi praecipitaret urgebat nisi causa tantum aliquid experiendi. sed neque hic uictus est. et ideo sic respondit, ut intellegeremus non opus esse ad cognoscendum deum temtationibus uisibiliter diuina explorare molientibus: non temtabis, inquit, dominum deum tuum. quam
Abbreviated transcription (Latin):
rum martirum saturnin p̾cbri.
dauitici. felicis. apelii. ⁊ sociorũ
eor qui passi sunt ꝓ xp̃o sub ano¬
lino ꝓconsule. Apud alexandriã

Expanded text:
rum martyrum Saturnini presbyteri, Dativi, Felicis, Apelii et sociorum ejus, qui passi sunt pro Christo sub Anolino proconsule. Apud Alexandria
Abbreviated transcription (Latin):
pleri debeat. niali a angłi cum de sin¬
głis ordinib cad̾ent: fec̾unt unũ or¬
dinem. qr in malcia similes. licet ĩ¬
ꝓpͥe in eis dicat᷑ ordo. ⁊ ie de hõib
restaurat᷑ ordo. uñ scͥptura dic̃ deci
dinem angełoꝵ. quidã in ordinem

Expanded text:
pleri debeat; mali namque angeli cum de sinpleri debeat; mali namque angeli cum de singulis ordinibus caderent, fecerunt unum ordinem, quia in malitia similes, licet improprie in eis dicatur ordo, et ille de hominibus restauratur. Unde Scriptura decimdines angelorum, quidam in ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
isti ordines a creatõe eoꝵ fuerunt. qd̃
ita fuisse constat. cum auctoritas dicat
de singłis ordinib aliqͥs cecidisse. s ex
Aliqͣ ꝑte non pͭ dici ꝙ tunc caritate
magis solida ⁊ firma. mag̾ ⁊ aliis mun¬
da ⁊ clara. sic ⁊ alliis spũalib naturis
ꝯuenientes sue p̾itati ⁊ excellentie. et
eẽntia ⁊ in forma diffr̾e gradus in
ipo exordio ꝯditõnis potuerũt eẽ. qͥb
alii suꝑiores. alii inferiores. Suꝑi ores
qui natura mag̾ sub̃tiles. ⁊ sapienti¬
a amplius ꝑspitaces. Inferiores qui
nat᷑aͣ minius subtiles. ⁊ sapĩa minus
ꝑspicaces. minus ꝯfirmati st̾. s istas
discretiones inuisibiles ĩnsibilium.
solus pond̾are potuit. qmgi̾a in nũo
⁊ pond̾e ⁊ m̾sura fecit Luerit᷑ si õt
eiusdem ordinis pares sint. ⁊ eqͥles. qd̾
nub dã insum ÷. s illud non potest
stare. cum scͥptura dicat luciferum
tuuctis aliis exceuentiorẽ ꝙ̃ ꝯstat
fuisse de ordine suꝑioꝵ. ⁊ tñ in illo

Expanded text:
trum ordines isti a creatione sui fuerint. Quod ita fuisse constat, cum auctoritas dicat de singulis ordinibus aliquos cecidisse. Sed ex illa parte non potest dici quod tunc charitate magis solida et firma, magis da et clara, sic et in illis spiritualibus naturis convenientes suae puritati et excellentiae, et in essentia, et in forma differentiae gradus, et in ipso exordio conditionis potuerunt esse, quibus alii superiores, alii inferiores: superiores, qui natura magis subtiles, et sapientia amplius perspicaces; inferiores, qui natura minus subtiles, et sapientia minus perspicaces conditi sunt. Sed istas discretiones invisibiles invisibilium solus ponderare potuit, qui omnia in numero, et pondere, et mensura fecit. Quaeritur si omnes ejusdem ordinis pares sint et aequales. Quod quibusdam visum est. Sed illud non potest stare, cum Scriptura dicat Luciferum cunctis aliis excellentiorem, quem constat fuisse de ordine superiorum, et tamen in illo
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ nouũ additur. cũ pͥus aĩa fu̾it
e sexta reqͥeuit. qr in sex dieb oꝑa ꝯ¬
sexta diẽ ꝯsũmata ⁊ septima ĩ cho¬
ata a gn̾ib rerũ distinguentlis cessa¬
chil nouum addidit: qͣre procedunꝰ
num̾ando dies usq ad septimũ. sed
ua ÷ alia ab aliis. ⁊ nona. ⁊ sic de a¬
liis. S non st̃ alie in distinctõe rer̃
qr non fuit in ea alicꝰ oꝑis distĩctõ
fcã sicut in aliis .un. Facere n septi¬
mum diem: non fuit fac̾e aliud gen᷑
rer̃. qr iam p̾cesserat dies. ad ꝙ pͦ

Expanded text:
n novum additur, cum et prius anima fuerit. e sexta requievit; quia in sex diebus sexta consummata, et septima inchoata a generibus rerum distinguendis cessahil novi addiderit, quare procedimus numerando dies usque ad septimam. Si va alia ab illis, et nona, et sic de alquia non fuit in ea alicujus operis distinctio facta, sicut in aliis sex diebus. Facere enim septimam diem, non fuit facere aliud genus rerum, quia jam praecesserat dies. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
QQuinta die ꝓdux̃ aqͣ pisces ⁊ uola¬
tilia. uñ illud. ꝑtim remictis gͦgiti
ꝑtim leuas maeras Sexta die pro¬
duxir t̾ra aĩalia diu̾si gn̾is ⁊ in ea¬
dem die post oĩa fẽs ÷ homo ad pͤ¬
maginiem ⁊ siłitudinem d̾i. ꝙ m̾ito
erat. Sicut ꝓcessimꝰ iudr̃ ip̃a seri¬
es ⁊ plures expositores uelle ut s.
añ oẽm diem illa inforinis mat̾ia
fc̃ã fu̾it ut diximꝰ sunul cũ angłis
postmodũ ꝑ seꝑtem dies ex illa
mat̾ia gn̾a rerũ fuint distincta. Q

Expanded text:
Quinta die produxit aqua pisces et volatilia. Unde illud: Partim remittis gurgiti, parlim levas in aera. Sexta die produxit terra animalia diversi generis; et in eadem die post omnia factus est homo ad imaginem et similitudinem Dei. Et meritoerat. Sicut processimus, videtur ista series et plures expositores velle ut scilicet ante omnem diem illa informis materia facta fuerit, sicut diximus, simul cum angelis; postmodum per sex dies ex illa materia genera rerum sint distincta. Q
Abbreviated transcription (Latin):
ex officio imũcto ħ hñt illi duo or¬
dines. nec deb intlignũ uid̾i. ⁊ si ⁊
suꝑiores mittunt᷑ cum ⁊ ille qui crea-
tor oĩum ÷: ad inferiora descend̾it.
uñ iuidr̃ ꝙ michael gabriel rapħa¬
es de suꝑiori ordine sint. nec st̃ noĩa
ordinum s sp̃uũ. michaeł qͥs ut d̾s.
gabͥel fortitudo dei. raphael medi¬
cina d̾i. Dicit scͥpt᷑a ꝙ angłi depu
tati st̾ ad custodiam hõim. ut ĩ en¬
uangłio. angłi eoꝵ uident faciem¬

Expanded text:
ex officio injuncto hoc habent illi duo ordines; nec debet indignum videri si etiam superiores mittuntur, cum ille, qui Creator est omnium ad haec inferiora descenderit. Unde videtur quod Michael, Gabriel, Raphael de superiori ordine sint, nec sunt nomina ordinum, sed spirituum. Michael, quis ut Deus? Gabriel, fortitudo Dei. Raphael, medicina Dei. Dicit Scriptura quod angeli sunt deputati ad custodiam hominum, ut in Evangelio: « Angeli eo
Abbreviated transcription (Latin):
dc̃a ÷ chaos. ⁊ ħ fuit añ oẽm diem
restat gͥ uidere quomꝰ ꝑ sex dies
illam mat̾iam distinxit. Sicut in
genesi dr᷑spͥma die fcã ÷ lux. Quidã¬
tñ expositores dñt ꝙ iua lux fu̾it¬
splendidũ corpus. qͣi lucida nubes q̃dã
o diem noctem q faciens. alui uͦ dñt
ꝙ lux illa q̃ fcã ÷ pͥma die fuit agłica
nat᷑a. ad creatõem ꝯu̾sa. sic̃ iam dixi¬
mus Scd̾a die fc̃m ÷ firmam̃tũ. ut di¬
iuidet aqͣs ab aquis. Beda dicit qd̾
firmam̃tum sit de aquis ꝯsolidatis
qͣ cristallus lapis. qd̾ satis u̾isimile
 cum cołor eius ħ intłicet. Quidam

Expanded text:
cta est chaos, et hoc fuit ante omnem diem. Restat igitur videre quomodo per sex dies illam materiam distinxit. Sicut in Genesi dicitur: Prima die facta est lux . Quidam expositores dicunt, quod lux isplendidum corpus quasi lucida nubes quaedao diem et noctem faciens. Alii dicunt, quod lux illa quae facta est prima die, fuit angelica natura ad Creatorem conversa, sicut jam diximus. « Secunda die factum est firmamentum, ut divideret 1065 aquas ab aquis. Beda dicit quod firmamentum sit de aquis consolidatis quasi crystallus lapis; quod satis verisimile est, cum et color ejus hoc indicet. Quidam
Abbreviated transcription (Latin):
t̃poꝵ fc̃e sint distinctiones rerum.
s simul. s cũ moyses loq̃ret᷑ rutłi
popło ⁊ carnali: oportebat eum
loqui de d̾o sicut de aliqͦ hõie. qui
oꝑa sua ꝑ moras tẽpoꝵ format ⁊
illud asserit s dicit potuit fi̾. Item¬
qd̃ uide fit. potuit diuidere scͥptura
ctoritatib ħent: illos sex dies appel¬
lant sex oꝑũ distinctiones. q̃ scd̾m
eos simul fc̃e st̾. s ordine dici opor¬
tuit. pͥma tñ sententia młto ÷ ꝓba¬
bilior ¶ Septima die requieuit d̾s ab
oĩ oꝑe qd̾ patͣrat. qr non fecit pꝰ ea
noua gn̾a rerũ. s opponr̃ illud qd̾¬

Expanded text:
t istae distinctiones rerum, sed simul. Sed, cum Moyses loqueretur rudi populo et carnali, oportebat eum loqui de Deo sicut de aliquo homine, qui opera sua per moras temporum format et illud asserit, sed dicit: Potuit simd unde fctoritatibus adhaerent, illos sex dies appellant sex operum distinctiones: quae secundum eos simul facta sunt, sed ordine dici oportuit. Prima tamen sententia est probabilior. Septima die requievit Deus ab omni opere quod patrarat ; quia non fecit postea nova genera rerum. Sed opponitur illud q
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ crñ fixi ⁊ immobiles erunt in
do ꝙ scient. ut nec plus nec minus
scire possint. ad ħ ꝙ diximꝰ cogni¬
tionem eoꝵ aug̾i posse. udr̃ orposi¬
sitũ qd̾ dicit ꝓsodorꝰ. Angłi in u̾bo dͥi¬

Expanded text:
o fixi et immobiles erunt in eo quod scient, ut nec plus nec minus scire possint. Ad hoc quod dicimus cognitionem angelorum augeri posse, videtur oppositum quod dicit Isidorus: Angeli in
Abbreviated transcription (Latin):
qui missus ÷ ei ad temptantlũss hoc¬
nobis dubium ÷. nec de scͥptura hñis
det̾minatũ: utrum płib unꝰ sit datus
ad custodiam. an singłi singłis. s cũ
electi tot sint qͦt ⁊ boni angłi sunt.¬

Expanded text:
issus est ei ad tentandum Sed dubium est nec de Scriptura habemus determinatum utrum pluribus unus sit datus ad custodiam, an singuli singulis. Sed cum electi tot sint quot et boni angeli sunt
Abbreviated transcription (Latin):
illum angłm qui missus ÷ ad ysaiã
ut iund aret labia ꝓpħe fuisse de or¬
dine infi̾oꝵ. s io appellatũ seraphĩ:
qr ueniebat incend̾e ⁊ ꝯsum̾e delic¬
qui missus ÷ ad nuntiantlũ sc̃m
scõꝵ: fu̾it de suꝑiori ordine. Si oppoͣ¬

Expanded text:
illum angelum qui missus est ad Isaiam ut mundaret labia prophetae, fuisse de ordine inferiorum; sed ideo appellatur seraphim, quia veniebat incendere et consumere delicqui missus est ad annuntiandum sanctum sanctorum fuerit de supremo ordine. Si oppo
Abbreviated transcription (Latin):
niũtur in istis ordinib tͥa t̾na ẽẽ. et
in unoqͦ tres ordines. ut tͥnitatis si¬
militudo p̾ aliis creaturis insinuetur
imp̾ssa. Sũt i tres suꝑiores. tres in¬
feriores. tres medii: Suꝑiores seraphĩ
cherubin. tronii oredii. ddminatões. pͥn¬
cipatus. potestabeis Infiores nͥtuces ar

Expanded text:
niuntur in istis ordinibus tria terna esse, et in singulis tres ordines, ut Trinitatis similitudo in eis prae aliis creaturis insinnetur impressa. Sunt enim tres superiores, tres inferiores, tres medii. Superiores, seraphim, cherubim, throni; medii, dominationes, principatus, potestates; inferiores, virtutes, a
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. q̃ illas in ꝯrugid post uo¬
tum uuto remanere ꝑhibeat
ł ꝑmictat. de iris autẽ qui no¬
uerunt ꝯtinentiam sic ÷ obser¬
uandum. ut si effci st̃ ħemite
siue monachi. siuelcł̾ici. nullo
modo liceat eis post uotũ inire
ꝯiugiũ. de laicis aũ qui uotum
faciunt ñ assumũt religionis
ħabitum. dubitatur an possint
fac̾e ꝯiugium. cũ tñ tam illis ꝙͣ¬

Expanded text:
tem quae illas in conjugio post votum initio remanere prohibeat vel permittat. De viris autem qui voverunt continentiam, sic est observandum, ut si effecti sint eremitae sive monachi sive clerici, nullo modo liceat eis post votum inire conjugium. De laicis autem qui votum faciunt nec assumunt religionis habitum, dubitatur an possint facere conjugium; cum tamen illis
Abbreviated transcription (Latin):
per errorem iuncti fu̾int. dicend̾
÷ oĩo iptias ñ ꝯstituisse. Inter
liberum i ⁊ ancillam: seruum
⁊ lib̾am nuptie ꝯtrahi ñ possũt
Eadem res affirmari iidr̃ ex cõ¬
cilio ap̃ uenenã celebrato. in quo
genua sit: si ip̃a femina postea
in seruitutem redacta fu̾it. si eã
a seruitute redim̾e potest: faciat.

Expanded text:
per errorem juncta sit: dicendum est omnino nuptias non constituisse. Inter liberum et ancillam, servum et liberam nuptiae contrahi non possunt. Eadem res affirmari videtur ex concilio apud Tertineriam celebrato, in quo genua sit, si ipsa femina postea fuerit in servitutem redacta, si eam a servitute redimere potest, faciat;