comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suũ p̃toriolũ u̾tebat. Quodam autẽ tẽꝑe ꝑgens
nem olimpiacum. qui maxima frequentia gͥ
nox aut uictorẽ ꝓbabit. aut uictũ. Si febrẽ
uicero ad agonem ueniam: si me uicit fẽbris
ad inferna descendam. Ibiq ꝑ noctem eliso
guttur e ñ tã mori se dixit quã febrẽ morte

Expanded text:
tebatur. Quodam uero tempore, habens nem Olympiacum, qui magna frequentia Granox aut uictorem probabit aut uictum. Si febrem uicero, ad agonem ueniam; si me uicerit febris, ad inferna descendam. Ibique per noctem, eliso gutture, non tam mori se ait quam febrem morte
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝓrsus incertum sit utrũ munim̃tũ loci.
an maiestas numinis płꝰ hic habeat ad mira¬
tionis. Media saxi rupes. informã teatͥ cessit.
Quã obrẽ et hominũ clamor et si quando ac
In hoc rupis anfractu. media ferme montis
altitudine. planities exigua est. atq inea ꝓfrui¬
dũ t̾re foramen. quod moracło patet. ex quo
frigidus sp̃c ui quadam uelam̃to in sublune
expulsus m̃tes uatũ inuecordiã uertit in¬
pletas q responsa ꝯsulentibꝰ dare cogit. Mul
ta ibi et opulenta regum ac popłoꝵ uisunt᷑
manifestant. Igit᷑ brennus ꝯspecto templo

Expanded text:
us ut incertum sit, utrum munimentum loci an maiestas dei plus hic admirationis habeat. Media saxi rupes in formam theatri recessit. Quamobrem et hominum clamor et si quando accIn hoc rupis amfractu media ferme montis altitudine planities exigua est, atque in ea profundum terrae foramen, quod in oracula patet, ex quo frigidus spiritus vi quadam velut vento in sublime expulsus mentes vatum in vecordiam vertit inpletasque deo responsa consulentibus dare cogit. Multa igitur ibi et opulenta regum ac populorum visunmanifestant. Igitur Brennus cum in co
Abbreviated transcription (Latin):
q sibido fegũ ꝓlegibꝰ habebat᷑. Uligit᷑ itaq salon
uir iustitia insignis: qui uelut nouã cuuitatem
legib ꝯd̾et Is tanto temꝑam̃to int̾ plebem senatũ¬
ꝑ altero ordine tułisset alteri ñ displicitus ũ iudẽ¬
t. Indiebꝰ eiꝰ int̾ athenienses. et megarenseᷤ de ꝓ¬
la legẽ tulisset Sollicitꝰ itaq salon ne aut tacen

Expanded text:
quia libido regum pro legibus habebatur. Legitur itaque Solon, vir iustitiae insignis, qui velut novam civitatem legibus conderet. Qui tanto temperamento inter plebem senatumo altero ordine tulisset, alteri displiciturum videt. Inter Athenienses et Megarenses de pla tulisset. Sollicitus igitur Solon, ne aut tacend
Abbreviated transcription (Latin):
libidine polluto: quã dixit ueniã uos datr
ip̃a nego. Nec mora cęlato fixit sua pectora
ferro. & cadit ad patͥos sanguinolenta peos.
Tẽ ꝙͦ iam moriens ne ñ ꝓcumbat honeste.
suspicit. hec etiam cura cadentis erat. Mexgͦ¬

Expanded text:
iunxque coacto: quam dixit veniam vos datis, ipsa nego. nec mora, celato fixit sua pectora ferro et cadit in patrios sanguinulenta pedes. tunc quoque iam moriens ne non procumbat honeste, respicit; haec etiam cura cadentis erat. e
Abbreviated transcription (Latin):
nã eẽt homo dei. At ille barbaruni nescio qͥb
infrendens. et frangens potiꝰ uerba ꝗͣ ꝓloquers.
struosorum ammalium ferar istam qͣ besti
haut granclem homunculũ aduncis nari¬
b fronte cornib aspata cui extrena pars
corpis in caprarum pedes desinebat. Cuꝙ ai¬

Expanded text:
 Dei habitat? At ille barbarum nescio quid infrendens, et frangens potius verba quam proloquens, struosorum animalium ferax, istam quoque haud grandem homunculum videt, aduncis naribus, fronte cornibus asperata, cuius extrema pars corporum in caprarum pedes desinebat. Infra
Abbreviated transcription (Latin):
iouis fugiens. et Regnis exul ademptr.
tis. cõposuit. leges q dedit. latiũq uoca¬
rimaluit. his qm̃ titꝰ latuisset inhoris.
Aurea quȩ ꝑibent illo sub rege fuere scła
sic placida pͥopłos in pace regebat. Ianus¬

Expanded text:
Iovis fugiens et regnis exul ademptis tis Composuit legesque dedit Latiumque vocari Maluit, his quoniam latuisset tutus in oris. Aurea que perhibent illo sub rege fuere Secula: sic placida populos in pace regebat
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Nã et nos cũ essemus in italia. audie¬
bamus talia de quadam Regione illarũ par¬
tium. ubi stabulariȩ mulieres imbute ma
uellent seu possent uiatoribꝰ unde inium̃ta
ilico u̾tebantur. et necessaria quȩq porta

Expanded text:
uerent. Nam et nos cum essemus in Italia audiebamus talia de quadam regione illarum partium, ubi stabularias mulieres inbutas hiuellent seu possent uiatoribus, unde in iumenta ilico uerterentur et necessaria quaeque porta
Abbreviated transcription (Latin):
quasi blandiunt᷑ eis si autẽ alienigenas iude¬
rint subuolant ad capita. ⁊ tã grauibꝰ ictibꝰ¬
Hoc ut astruat uarro. ꝯmemorat alia ñmi¬
ducti transnatabant quoddam stagnũ atq
uebant. Si autẽ carne ũ uescerent᷑ humana.
menetũ gustasse de sacͥfitio quod archades

Expanded text:
uper adulare; si autem alienigenas uiderint, subuolare ad capita tamque grauibus ictibo ut adstruat, commemorat alia non miducti tranatabant quoddam stagnum adque uebant. Si autem carne non uescerentur humana, maenetum gustasse de sacrificio, quod Arcades
Abbreviated transcription (Latin):
ciceronis. ocłõrum uulnera curat. In ethiopia
lacus est: quo ꝑfusa corꝑa uelut oleo nitescunt.
sus fit. Fõns iob indumea quat̾ in anno drͦ
mutarͦe cołorẽ: hoc est puluerulentũ. sangui¬
neum. uiridem. et lmpidum. ternis m̃sibus
duo flumina et ex uno bibentes oues fiermi
gras. ex altero albas. ex utͦq uarias. Apud¬
b ut ñ bibat᷑. tam calidum noctibꝰ ut ñ tanga¬

Expanded text:
Ciceronis oculorum vulnera curat. In Aethiopia lacus est quo perfusa corpora velut oleo nitescunt. solidat. Fons Iob in Idumaea quater in anno colorem mutare dicitur: id est pulverulentum, sanguineum, viridem et limpidum; ternis mensibus flumina: ex uno bibentes oves nigras fieri, ex altero albas, ex utroque varias. bus, ut non bibatur, tam fervidum noctibus, ut non tanga
Abbreviated transcription (French):
uocandi pc̃atem bonor pacĩa ꝑbetur ⁊ maloꝵ ĩ¬
iquitas puinatur Nam ꝑ ptãtem dyaͦ traditã
et iob ꝓbatus est ut instus apparet et petrus
tem ptatus est ne de se p̃sume̾t Et paulus co¬
laphigatus ne se extollet et indas damp̃tus

Expanded text:
betur et malorum iniquitas puniatur. nam per potestatem diabolo datam et Iob probatus est, ut iustus adpareret, et Petrus temptatus, ne de se praesumeret, et Paulus colaphizatus, ne se extolleret, et ludas damnatus,
Abbreviated transcription (Latin):
uidel loruni qui imꝑiale cirꝯdare assolet
collum ueꝵ eciam et clamidem purpureã
acq tumcã coctineã et om̃̃ia impialia in¬
dunuenta seu etiã dignicatẽ imꝑialiũ p̃sidẽ¬
reu̾endissimis clericis in diuersis ordinibus eisd
singlarit̾ potentiam ⁊ p̃cellentiam habere
non ex cet̾is dignitatibus imꝑalibus eos ꝓ¬
mulgantes decorari et sicut imꝑialem mliciã
stam romanam ecc̃am decorati uolumꝰ et ut
amplissimũ decus pontificale p̃fulgeat decer¬
ninꝰ et ut clenci eiusdem sc̃e romane ecc̃e
eoꝵ equos decorari et ita equitari Et sicut
nr̃ senatus calciamentꝭ ntitur cum ydomi¬
bus .i. candido lntheamine illustrari ut sic̾
uestro urbis romane epo et pape et om̃ibus
qui post eum in successum ꝑpetius temꝑibus
adueneriut bc̃issimis pontificibus ꝓ honore ⁊

Expanded text:
icet lorum quod imperiale circumdare assolet collum: verumetiam et chlamydem purpuream atque tunicam coccineam, et omnia imperialia indumenta, sed et dignitatem imperialium praesidenreverendissimis, clericis diversis ordinibus, eidesingularitatem, potentiam et praecellentiam habere cnon et caeteris dignitatibus imperialibus eos promulgantibus decorari. Et sicut imperialibus militia, sanctam Romanam ecclesiam decorari volumus. Et ut amplissime pontificale decus praefulgeat, decernimus et hoc, clericorum ejusdem sanctae Romanae Eccledecorari equos et ita equitari. Et sicut noster senatus calceamentis utitur cum udonibus, id est candido linteamine illustrati, ut sicuSilvestro, urbis Romae episcopo, et papae et omnibus, qui post eum in successum et perpetuis temporibus advenerint beatissimis pontificibus pro honore et
Abbreviated transcription (Latin):
bus ꝓhiber s potius ex̾cerceri Sit eĩ ordo
temꝑis uuluebatur ut et iudei p̃dicatores
xp̃i occid̾e̾nt putantes se obsequiũ p̾stare d̾o̾
sicut p̃dix̾at xp̃us et gentes flomnerunt
aduersus xp̃ianos et om̃is pacĩa martyrũ
uinc̾et postea nõ cum cepit impleti quod
dc̃m ẽ Et aderabunt eum om̃s reges cerre
om̃s gentes ẜuient eiꝰ quis mente sobrius

Expanded text:
bus prohibere, sed pocius exercere. Sic enim ordo temporum volvebatur, ut et Iudei predicatores Christi occiderent putantes se obsequium deo facere, sicut predixerat Christus, et gentes fremerent adversus christianos et omnes paciencia martyrum vinceret. Postea vero cum cepit impleri, quod scriptum est: Et adorabunt eum omnes reges terre, omnes gentes servient ei, quis mente sobrius
Abbreviated transcription (Latin):
papam Quid tu denno usurpare gladium tẽp¬
tas quem semil iussus es repon̾e in uagniam
Quem cam qui negat non sacis michi uidet᷑
actende̾ uerbum dñi michi dicentͤ Conu̾ite gla¬
dium tnũ in uaginiam tnus gͦ est ⁊ ip̃e enagi
nandus Alioquin si nullo modo ad ce ꝑtin̾e̾t ⁊
Is milicis uia s sane ad mituni sac̾dotis ⁊ ad
inssimimꝑatoris¬

Expanded text:
 Quid tu denuo usurpare gladium temptes, quem semel iussus es reponere in vaginam? Quem tamen, qui tuum negat, non satis michi videtur attendere verbum domini dicentis sic: Converte gladium tuum in vaginam! Tuus ergo etnandus; alioquin si nullo modo ad te pertineret,is militis manu, sed sane ad nutum sacerdotis et ad iussum imperatoris
Abbreviated transcription (Latin):
eccasticis imucium sacerdocii Aaron fuit ꝙͣ¬
ꝙͣ melchisedech prior obtulerit sacrificiũ
et post hec abraham ysaac et iacos S isti
spontanea uoliuicate non sacerdotali auc̃te
fecerunt ista Ceterd aaron p̾mus in lege sa¬
cordotale nomen accepit p̾mus ꝙ pontificali
stola inductus uictimas opculit Iubente
deo ac loquence ad moysen colle aaron et fili¬

Expanded text:
sic dicit: Inicium sacerdocii Aaron fuit, quamquam Melchesidech prior obtulerit sacrificium, et post hunc Abraham, Ysaac et Iacob. Sed isti spontanea voluntate, non sacerdotali auctoritate fecerunt ista. Ceterum Aaron primus in lege sacerdotale nomen accepit primusque pontificali stola indutus victimas obtulit iubente domino et loquente ad Moysen: Tolle Aaron et fili
Abbreviated transcription (Latin):
dicentis Quod enĩ dicunt qui ꝯtra suas im¬
pietates leges instas insticui non petissera.
regibus c̾re apłos talia nec ꝯtra aliquos ro¬
gum auxiliũ uocasse non considerant eñc
fuisse tempus et omia suis temꝑibus agi
Quare fremuerunt gences ⁊ ppłi meditati¬

Expanded text:
it: Quod enim dicunt, qui contra suas impietates leges iustas institui nolunt, non petisse a regibus terre apostolos talia nec contra aliquos regum auxilia vocasse non considerant aliud tunc fuisse Quare fremuerunt gentes , et reli
Abbreviated transcription (Latin):
sentis dissentis ab eo qui ait non ẽ pocestas
insi a deo ꝑuide ꝙ sequitur qui pcati resistit
dei ordinacõni resistit et si p̾ncipałr ꝑ te facit
non camen singlarit̾ ¶ Deinde idem ait gm̃ũs
aĩa pcãtibus sublumoribus subdicta sit non ait
sub lumon canꝙͣ in uno s sublimoribus cãꝙͣ

Expanded text:
sentis, dissentis ab eo qui ait: Non est potestas nisi a Deo. Proinde quod sequitur, Qui potestati resistit, Dei ordinationi resistit; etsi principaliter pro te facit, non tamen singulariter. Denique idem ait: Omnis anima potestatibus sublimioribus subdita sit . Non ait, Sublimiori, tanquam in uno, sed sublimioribus, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
agere et sacerdos hñs caract̾en sacerdotale
data ad suscipiendumi siue ad agend̃ aliquos
qualitatis que est naͣlis potentia uł ĩpoten᷑
Ita ꝙ sicut in ẽẽ naturali ad suscipiendũ et¬
ad agendum accõnes naturales indigenius
pocentiis suꝑnaturalibus que potentie ponẽde
sunt in eadem specie qualitatis cum natalibus
potenciis sicut hĩtus in fusi sunt in eadẽ spẽ
cum hĩtibus acquisitis has auten ptãtes siue

Expanded text:
autem habens caracterem sacerdotalem data ad suscipiendum sive agendum aliquos qualitatis, que est naturalis potencia vel impotencia, ita quod sicut in esse naturali ad suscipiendum et agendum operaciones naturales indigemus potenciis naturasunt in eadem specie qualitatis cum naturalibus potenciis, sicut habitus infusi sunt in eadem specie cum habitibus acquisitis; et has potencias sive
Abbreviated transcription (Latin):
unde si aliquis eligatur in papam uerus sp̃
est ante con secratõm ep̃alem sicut aliquis
⁊̃ uerus curatus ⁊ uerus decanꝰ et uerus
tali dignitati pp̃ quod aute talem consecͣto
auctem p̃t cõmitt̾e simplici sacerdoti qr pt̃as
a simplici p̃tãte craducitur et cum in eo tał
ptas non sit eam alt̾ius conferre ꝙͫ conf̾re¬

Expanded text:
n episcopus eligatur in papam, verus papa est ante consecracionem episcopalem, sicut aliquis est verus curatus et verus decanus, tali dignitati. Propter quod ante talem consecracioauctoritatem potest committere simplici sacerdoti, quia potestas a potestate traditur et, cum in eo talis potestas non sit, eam alteri conferre non
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑialem sacr̃a ⁊ imꝑialia d̾iualia decreta sta¬
tiumꝰ acq confirmamꝰ usq in finem mũdi
illibata et inconcussa ꝑmanenda decrenimꝰ.
unde coram deo uino quos regnare p̃cepit et
etiam et ampissimũ senatum ⁊ unuu̾sũ ppłm
iii toto orbe terrar necnon et in posteꝵ cũctis¬

Expanded text:
erialem sacram et per alia divinalia decreta statuimus atque confirmamus, usque in finem mundi illibata et inconcussa permanenda decernimus. Unde coram Deo vivo qui nos regnare praecepit et etiam amplissimumque senatum et universum populum in universo orbe terrarum, necnon et in posteru
Abbreviated transcription (Latin):
Idem uen̾abilis pacer nr̃ siluester summmꝰ
poncifex et om̃s eius sucressores pontisices dya¬
dima uidelicet coronam quam ex capite nr̃o
illi concessimꝰ ex auio purissimo et gemimiis
p̃ciosis uti debeant et eoꝵ̃ capiti ad laudem
der ꝓ honore bt̃i petri gestare ip̃e no̾ bt̃issiniꝰ
papa suꝑ coronam clencatus quam gerit ad
głiam dt̃i petri omio ex auo non est passus
uti corona frigiũ uero caudido nicore splen¬
diccõi reẜicionem dnicam designans eius
sacratissimo uertici manibus nr̃is imposuimꝰ
et tenentes fremĩ equi eius ip̃ius reuentia
bt̃i petii pastor̾ officiũ illi ex hibinmꝰ statu¬
entes eñdem frignim om̃s eius successores
pii nr̃i unde ut non pontificalis apex uilescat
s magis amplius ꝙͣ serem imꝑni dignitas et¬
głie potencia decorecur ¶ Ecce palatiũ nost̃p¬
ut p̃fatum est rõne urbis ⁊ omis ytalie seu
occidentaliũ regionũ ꝑnũcias loca ⁊ cĩtates¬

Expanded text:
venerabilis Pater noster Silvester, summus pontifex, vel omnes ejus successores pontifices diadema, videlicet coronam quam ex capite nostro illi concessimus, ex auro purissimo et gemmis pretiosis uti debeant, et eorum capite ad laudem Dei pro honore beati Petri gestare, ipse vero beatissimus papa super coronam clericatus quam gerit ad gloriam beati Petri omnino ipsa ex auro non est passus uti corona, phrygium quoque candido nitore splendidum resurrectionem Dominicam designans, ejus sacratissimo vertici manibus nostris imposuimus, et tenentes frenum equi illius, pro reverentia beati Petri stratoris officium illi exhibuimus, statuenibus. Unde ut non pontificalis apex vilescat, sed magis quam terreni imperii dignitas gloria et potencia decoretur, ecce tam pallacium nostrum quam Romanam urbem et omnes Ytalie sew occidentalium regionum
Abbreviated transcription (Latin):
amplius ꝙͣ t̾rena imꝑialio nr̃a serenitas mã¬
suetudo hr̃e inde concessa a nobis nr̃õq imꝑio
stam romanam eccam dec̾inumꝰ uen̾ant̾ hono¬
rare et amplius ꝙͣ nr̃m imꝑrum ⁊ t̾renum
thronuĩ sedem saccatissiniã petri głiose exal¬
tare tribuentes ei ptãtem et głie dignicatẽ
atq uigorem ⁊ hononficentiam imꝑialẽ atꝙ
dec̾neñ santimꝰ ut p̾ncipatũ teneat tam
suꝑ quator Øͦ ͬ p̃cipuas sedes. s anthiocenam
alexandriã constantinopolitanam et Ihero¬
soluntanam ꝙͣ etiam suꝑ om̃s in uniu̾so orde
erar dei eccãs Et pontifex qui pro tompoie
ipuĩs sacrostẽ romane ecc̃e extit̾it celsior et
p̃nceps cunctis sac̾ dotibus torius mũdi exi¬
stat et eius indicio queq ad cultum dei nel
fidei xp̃ianoꝵ scabłitatẽ ꝓcuranda fu̾u̾it dispo¬
nantur Instum quippe est ut ibi lex sta caput
mortis sumpsit poculum siq ngri et dñi
ubi suꝑbi t̾rem reg̾ ẜmebant imꝑio incea eit

Expanded text:
amplius quam terrena imperialis nostrae serenitatis mansuetudo habere videtur, concessam a nobis nostroque imperio tam Romanam Ecclesiam decrevimus veneranter honorare, et amplius quam nostrum imperium terrenumque thronum sedem sacratissimam B. Petri gloriose exaltare, tribuentes ei potestatem et gloriae dignitatem, atque vigorem et honorificentiam imperialem; atque decernentes sancimus ut principatsuper 4 precipuas sedes, Antiochenam, Alexandrinam, Constantinopolitanam et Jerosolimitanam, quamque eciam super omnes universo orbe terrarum Dei ecclesias. Et pontifex qui pro tempore ipsius sacrosanctae Romanae ecclesiae extiterit, celsior et princeps cunctis sacerdotibus totius mundi existat, et ejus judicio quaeque ad cultum Dei et fidei christianorum stabilitatem procuranda fuerint, disponantur . Justum quippe est ut ibi lex sancta caput mortis sumpsit poculum, suique magistri et domini ubi superbi terreni regis serviebant. Interea
Abbreviated transcription (Latin):
asya affrica ytalia uł diuersis insulis nr̃am
manus btĩssum pr̃is nostri siluestri poncifit
successoꝵ ꝙ eius omia disponantur Gaudeant
enum una nobistum om̃s ppłi et genciũ natõ¬
et in t̾ra deorsum qui nos ꝑ suos uisitans a¬

Expanded text:
a, Africa et Italia, vel diversis insulis, nostrmanus beatissimi patris nostri Silvestri pontificis successorumque ejus omnia disponantur. Gaudeat ergo una nobiscum omnis populus, et gentium natioet in terra deorsum; qui nos per suos sanctos a
Abbreviated transcription (Latin):
quid̃ regum quoi sumo pontisici ad here ꝯtemp
nolunt qui in subdicos semiunt et eos deuorãt
et ꝙ supra se p̾ncipem h̃ẽant qui eripit ĩõpemi
de manu fortiorum eius Egenũ et panꝑem̃
ad imupientibus eum nuiue pensant quos¬

Expanded text:
us regum qui summo principio adhaerere exercere nolunt, qui in subditos saeviunt, et eos devorant, et quia supra se principem habeant qui eripit inopem de manu fortiorum ejus, egenum et pauperem a diripientibus cum minime pensant. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
et collum de auro erant et pectus ⁊ brachia
de argento uenter et frmora ex ere Sybie .i
ferrre pedum nõ qued pars ferrea et quedã
eam et redacta ẽ in fauillam que rapitur
uento et non ẽ ĩuentus locus eins lapis
aut sc̃us est mons magnus ⁊ implenit uini¬

Expanded text:
brachium de argento, venter et femora ex aere, tibiae autem ferreae, pedum quaedam pars ferrea, quaedam eam, et redacta est in favillam, quae rapitur vento, et non est inventus locus ejus. Lapis autem factus est mons magnus, et implevit uni
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ip̃e s̾. ꝙ debiles ⁊ inopes mag̃
in defectum qm ad ꝑfc̃mr accednt̃
sunt ⁊ panꝑes medicare cognatur.
nͥ ferte sint nobiles ⁊ magnate s
le qui delaborils sͥ uictũ q̃iere possñt

Expanded text:
 quod debiles et inopes magis illuc in defectum quam ad profectum accedunt, sint et illi mendicare cogantur, nisi forte sint nobiles et magnates e, qui de laboribus suis sibi possunt
Abbreviated transcription (Latin):
consecrati ꝯcelebrant pͥnci ͭ celebran¬
ne dĩdatur m̃isterium unitatis pͥ
uooare contiluni conficere crisma
dedicare basilicas ordinare cłicos et
ep̃os consecrare et ideo multũ p̾simut

Expanded text:
consecratori concelebrant principaliter celebranvidatur mysterium unitatis, novocare concilium, conficere chrisma, dedicare basilicas, ordinare clericos, et episcopos consecrare, multum profect
Abbreviated transcription (Latin):
possident non sua. Utunt᷑ enim reb ȩccł̃iȩ non ut suis. s tan¬
quã ad dispensandũ sibi creditis. Sicut gͦ sua non possidẽt:
ita nec repetunt. sed res eccłie cuiꝰ ꝓcurationẽ gerunt. Qd¬
auctoritatib uidetur ẽẽ ꝓhibitum. Leges enim tan sacro
ri petest. ꝓse uͦ minine. Quia gͦ isti ꝓducunt᷑ ut ꝓse ipsis
testimonium ferant: non enim utilitatis cccłie suȩ se penitꝰ
mmniunes arbitiant᷑ futuros. patet qͦd eorũ uox in talib
non ẽ audienda. S distictio ħ testium examinatõ
in criminalibꝰ causis ẽ obseruanda : in eiuitibꝰ uͦ ñ usq¬
quaq. In criminali enĩ cã ñ licet destes de ꝓͥa domo

Expanded text:
sunt alicuius. Utuntur enim rebus ecclesie, non ut suis, sed tanquam ad dispensandum sibi creditis. Sicut ergo isti non sua possident, ita nec repetunt, sed res ecclesie quarum procurationem gerunt. auctoritatibus videtur esse prohibitum. Leges enim tam sacrorri potest, pro se vero minime. Quia ergo isti producuntur, ut pro se ipsis testimonium ferant, non enim utilitatis suae ecclesiae se penitus immunes arbitrantur futuros, patet, quod eorum vox in talibus non est audienda. Sed distinctio haec et testium examinatio in criminalibus causis servanda est; in civilibus autem non usquequaque. In criminati enim causa non licet testem d
Abbreviated transcription (Latin):
abbas seu monachoꝵ reliquoꝵ conuentꝰ monastieis
illũ regulis inuitũ subiaee compellat. neq ullomͦ
diuuia inspiratione compunctꝰ ꝓpͥa uoliuitate reggłe
se sublat. liceat eũ amunilanis ⁊ laicalib remotũ ua¬
gationibus. uel negociis int̾ religiosos ⁊ ecelesiastied

Expanded text:
abbas, seu monachorum reliquorum conventus, monasticis illum regulis invitum subjacere compellat; neque ullo mdivina inspiratione compunctus propria voluntate regulae se subdat, liceat eum a mundanis et laicalibus remotum vocationibus vel negotiis inter religiosos et ecclesiasticos
Abbreviated transcription (Latin):
si ante duodecim annos etatis sponte sua uelam̃
sacrũ sibi assũpserit. possunt statĩ parentes eiꝰ uel
tutones il factũ irritum facere. si uolunt. at si an¬
nũ ⁊ diem dussimulando eonsenserint. uateriꝰ nee
ipsi nes ipsa mutare poterunt. Item inconeilio uͦii.¬
parentes dederint. aut nolentib uel nescientib

Expanded text:
si ante XII annos etatis, sponte sua sacrum velamen sibi assumpserit, possunt statim parentes eius vel tutores id factum irritum facere, si volunt; at si annum et diem dissimulando consenserint, ulterius nec ipsi nec ipsa mutare poterunt. Si vero parentes dederint, aut certe nolentibus vel nescientibus
Abbreviated transcription (Latin):
laucdabilr᷑ reddunt᷑. Uerũ nͣ hoc exemplo rcedñti sua recl¬
dñda mõstrant᷑. Aliud enim ẽ in ꝓfessione sue uite ꝑsist̾e.
aliud a ꝓposito sui ordinis discecde. Si sc̃s aureliꝰ degñti
in laicali habitu oblata reddidit. qr pꝰ oblationẽ filios ac-¬
cep̃. nͭ ido in apostasiam euntib reddenda st̃ sua. qͥb utiliꝰ
necessaria subtͣherent᷑: ut uł sic coacti redirent ad ordi-¬

Expanded text:
c exemplo recedenti sua reddenda monstrantur. Aliud est enim in professione suae vitae persistere, aliud a proposito sui ordinis discedere. Si S. Aurelius degenti in laicali habitu oblata reddidit, quia post oblationem filios accepit, non ideo in apostasiam euntibus sua reddenda sunt, quibus utilius necessaria subtraherentur, ut coacti redirent ad ordi
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ gõ. Addidisti quod si pat̾ uel mat̾ filiun filiani¬
ue intra septa motiasterii inĩfanciȩ anns subregulari
traduderit disciplina. utrũ liceat eis post quam ad pu¬
bertatis inoleuerint annosͤ gredi. ⁊ matͥmonio copu¬
lari. hec omiuo d̃euitamꝰ quia nefas est. ut oblatis
aparentib deo fiiis uoluptatis frena relaxent᷑. Item

Expanded text:
tiam”. Addidisti adhuc, quodsi pater vel mater filium filiamque intra septa monasterii in infantiae annis sub regulari tradiderint disciplinae, utrum liceat eis, postquam pubertatis inoleverint annos, egredi et matrimonio copulare. Hoc omnino devitamus, quia nefas est, ut oblatis a parentibus Deo filiis voluptatis frena laxentur. Enim
Abbreviated transcription (Latin):
tñ qr queda sunt que licet non imputent᷑ ad penã: impedi¬
unt iñ sacram̃ti signacłm. Ambitio nãq parentũ filio ñ
impitat᷑ ad penã. cui tñ obest ad ȩccłiȩ munꝰ accipien¬
obiena. Sic que mente alienata fiunt : ⁊ si ñ imꝑutent᷑
ad penã: tñ sac muneris ȩxecitionẽ impediunt. d at¬

Expanded text:
ur: Sunt quedam que etsi non imputentur ad penam, tamen impediunt sacramenti signaculum. Ambitio namque parentum filio non imputatur ad penam, cui tamen obest ad ecclesie munus accipiendum. Sic que mente alienata fiunt, etsi non imputantur ad penam, tamen sacri muneris executionem impediunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ impensis patrociniis munera acciꝑe audeat. nisi i
deantur accepta. s collatione deuotionis illata. Qd̃
si quesita ꝓbat᷑ acciꝑe: uelut exactor fenoris: ac usu¬
rarum possessor: scd̾m statuta patrũ se nouerit degͣ¬
nicam uitã ꝓfessi: regłarit̃ se uicturos ꝓposuerunt.
Generali enim ȩccłiȩ consuetudine recept̃ ẽ ⁊ moribꝰ
aꝑpbatum ut cłici more aduocatoꝵ patrocinia im¬
p̾endant. ⁊ ꝓ impendendis munera exigant. et ꝓ
confessione iste sit conde̾mpnandꝰ. sacͥs canonibꝰ omnino

Expanded text:
 impensis patrociniis munera recipere, nisi gratuitdeantur accepta, sed collatione devotionis illata. Quod, si ita probantur accipere, velut exactores fenoris aut usurarum possessores secundum statuta patrum se noverint degrsuerunt. Generali namque ecclesiae consuetudine receptum est et moribus approbatum, ut clerici more advocatorum patrocinia impendant, et pro impendendis munera exigant, et pro confessione iste sit condemnandus? In quo primo
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Suꝑ prudentia tua plurmium admiram̃.
quod in negocio beati stephani cłicorum ipsorum
acceptare nolueris testimonium. Diu̾se sunt nãq
sp̃es causarum. nec in om̃ibꝰ causis cirmina agitant᷑.
In criminalibꝰ siquid: accusatoꝵ ⁊ testium illa distin¬
ctio obseruanda ẽ. que in canonibꝰ continet᷑. neq do¬
num ⁊ in huiꝰmi negociis: hii potissimum assum̃di
sunt ad ꝓbationẽ. qui ead̾ negocia tractauerunt
De quoꝵ auditu ⁊ uisu hesitatio eẽ ñ debeat. Si gͦ
idem elici idonei sunt ad assercionem cause illius. nul¬

Expanded text:
nt. Super prudentia tua plurimum admiramur, quod in negotio B. Stephani clericorum ipsorum acceptare nolueris testimonium. Diversae namque sunt species causarum, nec in omnibus causis crimina agitantur. In criminibus siquidem accusatorum et testium illa districtio obserhujus modi negotiis, hii potissimum assumendi sunt qui eadem negotia tractaverunt de quorum visu et auditu hesitatio esse non deberet. Si ergo iidem clerici idonei sunt ab assertione cause, illius nul
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbat᷑ eremplis. Beatꝰ enim ioh̃s euanglista duob uuenib qͦs
penituerat omĩa sua ꝓ xͦ reliquisse. ⁊ pauꝑib erogasse aurũ
⁊ gẽmas redddit ut cuncta que uendidant s redim̾ent.
S obicit᷑. Beatꝰ iolis nͣ oblata reddidit q̃ iaͣ pauꝑib erogata
fuerant. s alia recõpensaũ. quȩ nũquã in pauꝑũ uł eccł̃aꝵ¬

Expanded text:
egimus. Beatus enim Joannes evangelista duobus juvenibus, quos poenituerat omnia sua pro Christo reliquisse, et pauperibus erogasse, aurum et gemmas reddidit, ut cuncta, quae vendiderant, sibi redimerent. Sed objicitur: B. Joannes non oblata reddidit, quae pauperibus jam erogata fuerant, sed alia recompensavit, quae in pauperum vel ecc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtͦusia mota fuit ⁊ diffo subsecuta:⁊ si inuista sit: tũ q
tatio p̃scͥptionis n a tẽꝑe diffinitionis: s a decessu dif¬
finentis exordium sumat. Uñ in toł ꝯcił statũ legit᷑.
Si sac̾dõs uł minist᷑ ẽc patrũ scĩssimas sanctiones cde re¬
b ecclẽ difiuisse aliqͣ dinoscit ñ a die quo talia scbencdo
tionis ordo substabit. Numꝗͣ enĩ pot̾it ad tͥcenniũ tẽꝑis

Expanded text:
sia mota est, et definitio subsecuta, etsi injusta sit, tamen tatio praescriptionis non a tempore definitionis, sed a decessu definienti contra Patrum sanctissimas sanctiones de rebus ecclesiae definisse aliqua dignoscuntur, non ex die, quo talia scribendotionis ordo substabit. Nunquam enim poterit ad tricennium temporis
Abbreviated transcription (Latin):
qui ep̃i ⁊ abb̾es qui decimas ñ sinerent dari ad eccłiã
conuentꝰ: ut ep̃i .i abb̾es de agris ⁊ uineis quas ad suũ
n fr̃um stipendium hñt: deciias ad eccłias suas deffer¬
ri faciant. familiȩ uero eoꝵ ibi dent decimas ubi in¬
fantes eorum baptirant᷑. ⁊ ubi ꝑ tot̃ anni cͥcłm missã
uiuentibꝰ nulla rõ sinit ut milites aut ep̃i siue ꝑsone

Expanded text:
qui episcopi et abbates, qui decimas non sinerent dari ad ecclesiam, conventus, ut episcopi et abbates de agris et vineis, quae ad suum vel fratrum stipendium habent, decimas ad ecclesias suas deferri faciant, familiae vero eorum ibi dent decimas suas, ubi infantes eorum baptizantur, et ubi per totum anni circulum missas viventibus nulla ratio sinit ut milites aut episcopi vel que
Abbreviated transcription (Latin):
cogunt᷑ alii uͦ minime. Quod uͦ abimo monasterio in
qr̃. exconcilio tͥbutiensi habet᷑. inqͦ sic statutũ ẽ. Uir¬
gines sacre si ꝓluero anune sue ꝓpt̃ discͥctiorẽ uitã
ad aluid mnonasteriũ ꝑgere disposuerint. ibideinq
cõmane̾ decreuerint. sinodus concedit. Item trba

Expanded text:
cordantium canonum Quod vero ab uno monasterio in rum, ex concilio Triburiensi habetur, in quo sic statutum est: Virgines sacre, si pro lucro anime sue propter districtiorem vitam ad aliud monasterium pergere disposuerint ibidemque commanere decreverint, synodus concedit. Si vero
Abbreviated transcription (Latin):
eu necessitate compulsos: culꝑa constringit. pena condẽ¬
puat. Non enim si ꝑ furorẽ aliqͥs innocentẽ ꝓumnat: obnox¬
qui iniuriã face̾ ñ possunt. ut pote furiosus:⁊ impubes
quidoli capax non ẽ. hii namq inuiriam pati solent
non face. Cum enĩ iuiuria ex affectu facientis fit: ꝯse¬
quens ẽ dice̾ hos suie pulsent siue conucium dicaut
iniuriam fecisse non uideri. Itaq pati quis in uiriam
girur. Si quis insaniens aliquẽ occid̾tt: si ad sanã m̃tem
redierit. leuior ei penitentia imponenda ẽ: Ad ꝗd dñis.¬

Expanded text:
ex necessitate compulsos culpa stringit, poena condemnat. Neque enim si furore aliquis innocentem peremerit, obnox, qui facere non possunt, utputa furiosus, et impubes, qui doli capax non est. Namque hi injuriam pati solent, non facere. Quum enim injuria ex affectu facientis consistat, consequens erit dicere, hoc, sive pulsent sive convicium dicant, injuriam fecisse non videri. Itaque pati quis injuriam, i: Si quis insaniens aliquem occiderit, si ad sanam mentem pervenerit, levior ei penitentia imponenda est. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
uidicabit᷑. Unde insynodo habita ab eugͥ legr̃. Sic̃ qui
monasteria elegerunt amonast̾iis ecgdi ñ ꝑmittunt᷑.
ita hii qui inuiti sine uste offensionis causa sunt intro¬
missi. ñ nͥ uolentes teneant᷑. Item leo pp̃. Puelle que non
parentũ coacte tinꝑio. s spontaneo iudicio uirginitatis.
ꝓpositũ atq habitũ susceꝑinit. si postea iptias eleg̾ĩnt.
que ũ ecacte imꝑio parentũ. dat᷑ intelligi quod si coacte

Expanded text:
utum in synodo habita ab Eugenio papa: Sicut qui monasteria elegerint, a monasteriis egredi non permittuntur, ita qui inviti iuste offensionis causa sunt intromissi, nonnisi volentes teneantur, quia quod parentum coacte imperio, sed spontaneo iudicio virginitatis propositum atque habitum susceperint, si postea nuptias elegerint, quae non coactae imperio parentum, datur intelligi, quod si coactae
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ aug̃. Qui cont᷑ ius societatis humane furtis: ra¬
piis calumpniis. opp̃ssionibus: uel inuasionibus
aliqua acceꝑit reddenda potiꝰ qͣm donanda censemꝰ.¬
Item. forte aliquis cogitat ⁊ dic̃. Multi sunt xp̃iani
diuites: auari: cupidi: ñ habeo pecẽm. si eis suũ ab¬
stulero: ⁊ pauꝑib erogauero. Uñ enĩ illi nil boni a
talliditate suggerit᷑. Nam si totũ tribuat quod ab¬
stulerat: ad dit potiꝰ pecẽm qͣm minuat. fraude uͦ

Expanded text:
 Qui vero contra ius societatis humane furtis, rapinis, calumniis, oppressionibus, invasionibus abstulerit reddenda potius quam donanda, censemm: Forte aliquis cogitat et dicit: multi sunt christiani divites, avari, cupidi; non habeo peccatum si illis suum abstulero et pauperibus dedero. Unde enim illi nil boni agiaboli calliditate suggeritur, nam si totum tribuat quod abstulerat, addit potius peccatum quam minuat. Item
Abbreviated transcription (Latin):
norm̾a abitiut̃: ⁊ statuta eccłiastica ꝯtẽpnũt. simi¬
lit̃ fures. saclegos.⁊ õs capitalib cͥminibꝰ irretitos. se¬
pulchroꝵ qͦ uiolatores: ⁊ os qͥ adu̾sꝰ patres armãt᷑.
similit̃ & incestuosos. homicidas. ꝑiuros. raptores.
maleficos. ueneficos. adulteros. de belł publicis fu¬

Expanded text:
m abjiciunt, et statuta ecclesiastica contemnunt: similiter fures, sacrilegos, et omnes capitalibus criminibus irretitos, sepulcrorumque violatores, et omnes qui adversus patres armantur; similiter et incestuosos, homicidas, perjuros, maleficos, raptores, veneficos, adulteros, de bellis fu
Abbreviated transcription (Latin):
tũ legit᷑. Placuit ut nullus ep̃oꝵ ꝑ suam dio cesim.
ambulans preter honoỹe cathedre. sue.i. duos
solidos. aliquid aliud p̃sumat acciꝑe. monasteriis
tñ ab hac solutioĩs expensa seiunctis. Cũ lͦi ep̃c di¬
ocesim uisitat: nulli pmultitudine onerosus existat.¬

Expanded text:
cap. 2 : « Placuit ut nullus episcoporum suas dioeceses perambulans, praeter honorem cathedrae suae, id est duos solidos, aliquid aliud per ecclesias  ab hac solutionis pensione sejunctis. Cum vero episcopus dioecesem visitat, nulli prae multitudine onerosus existat
Abbreviated transcription (Latin):
dispẽsare uoluerint. S aliud̃. qͦa ex temeritate
assumit᷑ pͣsũptiõis. aliul qͦd ex necessitate. gerit᷑ capitatis
Qñ em̃ suffraganei archiepiscopoꝵ subditis suis in malu̾
fac̾e̾ ceꝑint. atq cͥca coryeptionẽ eoꝵ negligentes exstite¬
rint. tuc licet metͦpolitanis pͣt̾ illoꝵ uoluntate̾ ligãdos
accensi bonos uerbo ⁊ exẽplo edificat. maloꝵ uͦ uicia
digna increpatiõe redarguũt sine taliu̾̃ confilio. &¬

Expanded text:
itare. Gratian. Sed aliud est quod ex temeritate assumitur praesumtionis, aliud quod ex necessitate geritur caritatis. Quum suffraganei archiepiscoporum subditis suis ad malum favere coeperint, atque circa eorum correctiones negligentes exstiterint, tunc licet metropolitanis praeter illorum voluntatem et ligandos accensi bonos verbo et exemplo aedificant, et malorum vitia aspera increpatione redarguunt, absque talium consilio
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑. In peculiariis causis om̃ibꝰ dilatio singłis plꝰ qͣm se¬
mel tribui ñ pot̾. In capitalib autẽ reo tres dilationes.
accusatori due dari possunt. S utrũq causa cognita.
s eandem dilationẽ si rerũ urgentissima ratio flagita¬
uerit & necessitas desiderate instructiõis exegerit ñ
hi arte sciant esse tͥbuendã. Illud etiã uidendũ si defun¬
cessori quoq eiꝰ dari debeat. an uero qͥa iã data ÷. anpͥͫ
dari ñ possit. ⁊ magił ÷ ut & huic causa cognita dari
reportau̾it. dilatio ei penitus deneganda ÷ Illi aut̃
qui in iudiciũ uocat᷑ danda ÷ ad ꝓbanda p̃c̃ mendatia
uł ꝓferenda aliqua instrum̃ta. ł testes. qm̃ instruetꝰ
esse non potuit. qui preter spem ad alienũ iudiciũ
trahitur. Ex¬

Expanded text:
 In pecuniariis causis omnibus, dilatio singulis causis plus quam semel tribui non potest. In capitalibus autem reo tres dilationes, accusatori due, dari possunt, sed utrumque causa cognita.sed eamdem dilationem si rerum urgentissima ratio flagitaverit, et necessitas desideratae instructionis exegerit non hendi arte sciant esse tribuendam. § 1. Ei autem dilatio penicessori quoque eius dari debeat, an uero, quia iam data est, amplius dari non possit? et magis est, ut et hic causa cognita dari reportaverit, dilatio ei penitus deneganda est: illi autem, qui in iudicium vocatur, danda est ad probanda precum mendacia vel proferenda aliqua instrumenta vel testes, quoniam instructus esse non potuit, si praeter spem ad alienum iudicium trahitur.
Abbreviated transcription (Latin):
luit ad homicidiũ ꝑtin̾e̾. ꝓfecto nͨ hoiẽm deputauit: qͦa
tet᷑ pecunia. ut ꝓbaret ñ esse aiãm ante formã. Itẽ. Iddo¬
inforie puerꝑiũ lex noluit ad homicidiũ ꝑtin̾e qͥa nũdũ
dici potest aĩa uiua: in eo corpore qͦa sensu caret. Contͣ¬
u̾it. homicida ÷ qͣnto magis qui uniꝰ salt̾e diei puerulũ
ꝑ imerit. homicidã se esse excusare ñ poti̾t: Solutio pa

Expanded text:
luit ad homicidium pertinere, profecto nec hominem deputauit quod tale tetur pecunia , ut probaret non esse animam ante formam. Itiae — ideo lex noluit ad homicidium pertinere, quia nondum dici potest anima uiua in eo corpore quod sensu caret, si tverit, homicida est: quanto magis qui unius saltem diei puerulum peremerit, homicidam se esse excusare nequibit? VII. A
Abbreviated transcription (Latin):
cautio ratihabitiõis tẽ exigit᷑ a ꝓcuratore: quotiens in¬
certũ ÷ an ei negociũ mandatum sit. huiusmmͦ aut̃ẽ¬
ulpiani. Ratihabitiõis satis datio ante litis contesta¬
tionẽ a ꝓcuratore exigatur. Ceterũ semel lite con¬
testata non cõpellitur ad cautionẽ. ab hac autẽ sa¬

Expanded text:
Cautio ratihabitionis tunc exigitur a procuratore, quotiens incertum est, an ei negotium mandatum est. PP. non esse.Ratihabitionis autem satisdatio ante litis contestationem a procuratore exigitur: ceterum semel lite contestata non compelletur ad cautionem.In his autem
Abbreviated transcription (Latin):
ad affinitate m ꝑ iuirũ ⁊ ꝑ uxorẽ ueniunt. defuncta uxore
ł uiro: iuqͥnta generatione ꝯungant᷑. In quarta si inuenti
fuerint ñ separent᷑. In t̾cia tñ ꝓpinquitate ñ licet uxorẽ alt̾iꝰ
acciꝑe post obitũ eiꝰ. Itẽ uiliꝰ  pp̃. hoc qͦ statutũ ÷ ut relictã¬
nemo in uxorẽ sumat. In quarta autẽ ⁊ quinta si inuenti fu¬

Expanded text:
ad affinitatem per virum et uxorem veniunt, defuncta uxore vel viro, et quinta generatione conjungantur: in quarta, si inventi fuerint, non separentur. In tertia vero propinquitate non licet uxorem alterius accipere post obitum ertiam progeniem nemo in uxorem sumat. In quarta vero et quinta si inventi fu
Abbreviated transcription (Latin):
tatib occupari. nec ullis exactionũ uexationib pro¬
nerandũ ut ã cunctis executionib excuset᷑.nulla que¬
quã urgeat ammonitio. nulla fideiussionis flagite¬
tur exactio. taceat apparitor. aduocatio delitescat.
sit idẽ dies a cognitionib alienꝰ p̃conis horrida uox
filescat. respirent a controuersiis litigantes. ad se ue
bia pentitulo: pacta conferant conuentiones loqu̾a-¬
adu̾sariũ cogat in uidiciũ uenire:: oratione diui mar¬
ci expͥmit᷑. qr occupati cͥca rusticã rẽ in forũ cõpellen¬
di non sunt. s si p̃tor aut ꝑ ignorantiã ł socordiam¬
eos euocare non cessauerit. hiiq spote uenerint. si qͥdẽ¬

Expanded text:
tatibus occupari nec ullis exactionum vexationibus pronerandum, ut a cunctis exsecutionibus excusetur, nulla quemquam urgueat admonitio, nulla fideiussionis flagitetur exactio, taceat apparitio, advocatio delitescat, sit idem dies a cognitionibus alienus, praeconis horrida vox silescat, respirent a controversiis litigantes, habeant fria paenitudo, pacta conferant, transactiones loquaadversarium cogat ad judicium venire, oratione divi Marci exprimitur, quia occupati circa rem rusticam in forum compellendi non sunt. Sed si praetor aut per ignorantiam vel socordiam evocare eos perseveraverit, hi qui sponte venerint siquide
Abbreviated transcription (Latin):
s int̾dũ uł absens si bonam eãm hũerit uincet. Qodso
is qͥ edictũ ꝑemptoriũ impetrauit. absit die cognitiõis
is uero aduersus quẽ impetratũ ÷ adsit. tr̃ circumduce¬
dũ erit edictũ ꝑ emptorium neq ca cognoscet᷑: neq se¬
cundũ p̃sentẽ ꝓnuntiabit᷑. Circumducto edicto iuideamꝰ
an ampliꝰ reus conueniri possit. an uͦ salua qͥde lis sit.¬
uerit: qͣtinus multiplici dilatiõ e reus fatiget᷑. ⁊ tͥennii me¬
te post litẽ contestatã ĩa ꝑꝑe finẽ ueniant. licentia erit

Expanded text:
sed interdum uel absens, si bonam causam habuit, uincet.Quod si is qui edictum peremptorium impetrauit absit die cognitionis, is uero aduersus quem impetratum est adsit, tum circumducendum erit edictum peremptorium neque causa cognoscetur nec secundum praesentem pronuntiabitur.Circumducto edicto uideamus an amplius reus conueniri possit, an uero salua quidem lis est,verit, quatenus multiplici dilatione reus fatigetur, et triennii metae post litem contestatam iam prope finem veniant, ut semenst
Abbreviated transcription (Latin):
duam aut filiã alicuuis extͣ parẽtũ uoluntatẽ aut raꝑe p̃sumat:
aut regis bñficio estimet postulandã. Qͤ a si fecerit: ab ecelĩe
communiõe remotꝰ. anathematis gladio feriat᷑. Itẽ ex concilio
meldensi. Placuit ut hii qͥ rapiunt feminas aut furantur.
aut seducunt: eas nullatenus hañt uxores. quͣaius eis pͦtino¬
dũ conueniant. aut eas dotauin̾t ł nuptialit̃ cũ consensu pa

Expanded text:
duam aut filiam alterius extra parentum voluntatem, aut rapere praesumat, aut regis beneficio aestimet postulandam: quod si fecerit, ab Ecclesiae communione remotus, anathematis gladio feriatur. CAP. 26. - Quont. Placuit ut hi qui rapiunt feminas, vel furantur, aut seducunt, eas nullatenus habeant uxores, quamvis eis postmodum conveniat, aut eas dotaverint, vel nuptialiter cum consensu pa
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: ne qͦd morte plectendũ est: sententia ꝓͥa iudicare p̃sumãt.
aut truncationes quib lib ꝑsonis ꝑ se inferant uł infe¬
domoꝵ incendia fecerit: siue uisserit. aut facienti ꝯsense¬
rit: quousq de hus unicuiq legalit̃ uł amicabilit̾ corã
lo studio siue ꝓodio. suie ꝓ uindicta ignẽ apposuerit. uł
apponi fecerit. aut appositoribꝰ scient̾ ꝯsiliũ uł auxiliũ tri
bu̾it. excõicet᷑. & simortuus fu̾it incendiatiꝰ xp̃ianoꝵ ca¬
reat sepultura. nec absoluat᷑. nͥ pꝰ dãpno cui intulit se¬
cundũ facultatẽ suã resarcito: iuret se ult̾iꝰ ignẽ ñ ap¬
positurũ. Penitentia ei detͣ. ut iherosolimis aut in his¬

Expanded text:
 quod morte plectendum est, sententia propria judicare praesumant, aut truncationes quibuslibet personis aut per se inferant aut infedomorum incendia fecerit, sive facere jusserit aut facienti consenserit, quousque de his unicuique legaliter et amicabiliter coram lo studio sive pro odio sive pro vindicta ignem apposuerit vel apponi fecerit vel appositoribus consilium vel auxilium scibuerit, excommunicetur. Et si mortuus fuerit incendiarius, Christiana careat sepultura: nec absolvatur, nisi prius damno, quod intulit, secundum facultatem suam resarcito, juret se ulterius ignem non appositurum. Poenitentia ei detur, ut Hierosolymis, aut in His
Abbreviated transcription (Latin):
Qis qͥs ꝓ aliqͦ flagitio ł facmore ꝓiectũ a nob̾ ita suscipit. si¬
cut suscipuit᷑ qͥ excepto eryore quo a nob̾ seꝑamini sine
cͥmine apud uos uixeruͣt. displicet nob̃. Itẽ. Qͥsqͥs apud
heticos ꝑꝑtͣ disciplina degͣdatꝰ ad catholicã transsire uoluerit:
in humiliatione penitẽtie recipiat᷑. qͦ &. ipͣi eũ forsitan ooge¬

Expanded text:
is pro aliquo flagitio uel facinore proiectum a uobis ita suscipit, sicut suscipiuntur, qui excepto errore, quo a nobis separamini, sine crimine apud uos uixerunt, displicet nobis. sedeos propter disciplinam degradatus ad catholi-cam transire uoluerit, in humiliatione paenitentiae recipiatur, quo et ipsi eum forsitan coge
Abbreviated transcription (Latin):
exponẽs ait. Alio qͥn si disceditis ab inuicẽ. & uolen¬
tes eohabitare dimittitis. & aliis uos copulatis. adul¬
teri estis. & filii ur̃i qͥ de hac copulatiõe nascũt᷑.im¬
biu̾t uxore̾ uͥgĩe ante baptismũ uiuẽte illa post bap¬
tisinũ alta̾m hab̾e ñ potest. Crimina it in baptismate¬

Expanded text:
 5: Alioquin si disceditis ab invicem, et volentes cohabitare dimittitis, et aliis vos copulatis, adulteri estis; et filii vestri qui de copula nascuntur, imbuerit uxorem virginem ante baptisma, vivente illa post baptisma alteram habere non potest. Crimina in baptism
Abbreviated transcription (Latin):
meriam statutũ legit᷑. Si qͥs ingenuus ancillã alteriꝰ uxorẽ
dux̾it. ⁊ estimat qͦd ingenua sit. si ip̃ã femina fu̾i̾t postea in
seruitute detecta. si eam a seruitute redini̾e potest faciat.
siñ potest. si uolu̾it aliam accipiat. Itẽ ex eodẽ. Si femina
ingenua acceꝑit seruũ. sciens qͦd seruus ess hãt eũ. qͥa õs
unũ patre hñis in celis. Una lex erit uiro ⁊ femine.
cũ dr᷑ sciens illũ seruũ : aat᷑ intelligi qͦa si nescierit illũ
seruu̾̃ esse: ñ cogit᷑ manere cũ ip̃o. Ad quod not᷑adũ. qͦa

Expanded text:
etum hujusmodi: Si quis ingenuus ancillam alterius uxorem acceperit et existimat quod ingenua sit, si ipsa femina postea fuerit in servitutem redacta, si eam a servitute redimere potest, faciat; si non potest, si voluerit aliam accipiat. Si eam autem ingenua acceperit servum, sciens quod servus esset, habeat eum; quia omnes unum Patrem habemus in coelis, una lex erit viro et feminae. Cum dicitur sciens illum servum, datur intelligi quod si nescierit illum servum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: ne qͦd morte plectendũ est: sententia ꝓͥa iudicare p̃sumãt.
domoꝵ incendia fecerit: siue uisserit. aut facienti ꝯsense¬
rit: quousq de hus unicuiq legalit̃ uł amicabilit̾ corã
lo studio siue ꝓodio. suie ꝓ uindicta ignẽ apposuerit. uł
apponi fecerit. aut appositoribꝰ scient̾ ꝯsiliũ uł auxiliũ tri
bu̾it. excõicet᷑. & simortuus fu̾it incendiatiꝰ xp̃ianoꝵ ca¬
reat sepultura. nec absoluat᷑. nͥ pꝰ dãpno cui intulit se¬
cundũ facultatẽ suã resarcito: iuret se ult̾iꝰ ignẽ ñ ap¬
positurũ. Penitentia ei detͣ. ut iherosolimis aut in his¬

Expanded text:
 quod morte plectendum est sententia propria agitare praesumant, domorum incendia fecerit, sive facere jusserit aut facienti consenserit, quousque de his unicuique legaliter et amicabiliter coram lo studio sive pro odio sive pro vindicta ignem apposuerit vel apponi fecerit vel appositoribus consilium vel auxilium scibuerit, excommunicetur. Et si mortuus fuerit incendiarius, Christiana careat sepultura: nec absolvatur, nisi prius damno, quod intulit, secundum facultatem suam resarcito, juret se ulterius ignem non appositurum. Poenitentia ei detur, ut Hierosolymis, aut in His
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritate ꝓbat᷑. Nulla eni auctoritate ꝑmittit᷑.
ut qͥs cõmatri sue carnalit̾ copulet᷑. hic aute̾ uxo¬
rẽ suam sibi cõmatrẽ fecit. Non gͦ illiulterius carua¬
lit̾ copłari poti̾t. Hinc deusdedit scẽ romane ecclie¬
celestinꝰ. ꝓhibuerunt: ut nullomͦ se in conuigio.
reciperent mulieres ac uiri. quicũq aliqͣ rõne sul¬
ceꝑunt natos. s separent se ne suadente uiabo¬
Si qͥs filiastrũ ł filiastram suã ante ep̃m tenue¬
rit ad confirinationẽ. separet᷑ ab uxore sua. n
uero sebit nicholaus salonitano ep̃o dicens. Nosse desideras
utrũ mulier que iuri filiũ ex alia femina genitũ de sacro
tentu debet comunx aimntere coniuige. Ad ħ dicunt qͥdã qͦd

Expanded text:
te probatur. Nulla enim auctoritate permittitur, ut quis commatri suae carnaliter copuletur. Hic autem uxorem suam sibi commatrem effecit: non ergo illi ulterius carnaliter copulari poterit. Hinc Deusdedit S. R. E. Episcoconfirmaverunt: ut nullo modo se in conjugio reciperent viri ac mulieres, quicumque hac ratione susceperunt natos, sed separarent se, ne suadente diabois filiastrum vel filiastram suam ante episcopum tenuerit ad Confirmationem, separetur ab uxore sua, et levavit. Nicolaus Salonit. episc Nosse desideras utrum mulier quae viri filium ex alia femina genitum de sacro tentu debet conjux dimittere conjugem. Pertinet autem ad
Abbreviated transcription (Latin):
Stephanꝰ nr̃o pͣsulatiu suggerendo innotuit. qͦdsiliũ suũ ĩ
extremo uite positũ. necdũ baptismatis uncda lotũ: absentia
scilicet sacerdotũ nimia. cogente bapti zauit. eũq ip̃e ꝓpͥs
manib retmendo suscepit. atq ꝓ huiꝰ rei negocio reueren¬
tia tua p̃fatũ homine̾ a sua coniuge iudicauit esse seꝑan¬
dũ. Quod fieri nulla tenus debet. Inculpabileeñ uidicat᷑.¬

Expanded text:
stro praesulatui suggerendo innotuit quod filium suum in extremo vitae positum, necdum baptismatis unda lotum, absentia scilicet sacerdotum manibus suscepit. Atque pro hujusmodi negotio, reverentia tua praefatum hominem a sua conjuge judicavit esse separandum. Quod fieri nullatenus debet, dicente Script
Abbreviated transcription (Latin):
quidã sreqñtia impeditꝰ filiũ suũ de baptismate sus¬
tauit sibi infilium. Exuxore sibi filia nascit᷑. quẽ
dit. Post t̾enniu̾̃ uxor morit᷑. ⁊ cõpat̃ eiꝰ. Reli¬
cta compatris uxoris sue uir clam sibi desponsa¬
uit. Aliqͣntulũ teꝑis esfluxit. ⁊ aliꝰ publice dux̾¬

Expanded text:
rum frequentia impeditus filium suum de baptismate sustavit sibi in filium, et ex uxore sibi filia nascitur, quam dit. Post triennium uxor moritur, et compater ejus relictam compatris uxoris suae vir clam sibi desponsavit; aliquantulum temporis effluxit, et alius eam publice dux