comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cinus lib̾tus urdeatur ⁊ad
eum uira pronatus puen¬
iant tui leges ꝯcedunt¶Ii¬
iud ĩ sat̃ acerbum nobis
uisũest ꝙ putabat antiꝗtaᷤ
simlibali uiditio suꝑatus
fũat ẜuus ⁊ dño demnde ser¬
u p̃cium ab aliquo ei solu¬
tum est in latinitate eumte
in ẜuitutẽ dedutẽ. cum non
romana ei accedit iuit pro¬
natus minimne ei submxo
quia ip̃e quodãm̃o sibi lb¬
tus inuenitur. S⁊ ⁊ siquis
homim libero suam ancil¬
lam in mnr̃imomo collecau¬
solutumẽ in ubis ꝑronisi
sor ꝓcedere antillanon lati¬
na. s cuus efficiatur roma¬
na. Siemm hoc ꝙ frequenti¬
ssime inciues romanas eti
maximemnnobiles ꝑonas
fiensolet.i. dotalis instri ꝯscͥp¬

Expanded text:
videatur et ad eum iura patronatus perveniant, cui leges concedunt. Illud etiam satis acerbum nobis visum est, quod putabat antiquitas, si in liberali iudicio superatus fuerat servus a domino, deinde servi pretium ab aliquo ei solutum est, in Latinitate eum rein servitutem deducere, cum non Romana ei accedat iure patronatus minime subnixa, quia ipse quodammodo sibi libertus invenitur. Sed et si quis homini libero suam ancillam in matrimonio collocavsolitum est in liberis personis solis procedere, ancilla non Latina, sed civis efficiatur Romana. Si enim hoc, quod frequentissime in cives Romanas et maxime in nobiles personas fieri solet, id est dotalis instr
Abbreviated transcription (Latin):
q damẜuum filiũ suum no¬
minau̾it uoci eius qnͣtumad
ubam ꝯdicionẽ credendumẽ
Siemm ip̃e talitali affectione
fũit accensus ut ĩ filiu suũ
yuum nominare nõ indigne¬
tur ⁊ hoc nõ secicto nezint᷑er
solos amicos. s ĩ actis int̾ue¬

Expanded text:
 suum nominaverit, voci eius quantum ad liberam condicionem credendum est. Si enim ipse tali adfectione fuerat accensus, ut etiam filium servum suum nominare non indignetur, et hoc non secreto neque inter solos amicos, sed etiam actis interve
Abbreviated transcription (Latin):
qui in publicis cellarus¬
ꝯstituti scciari sibi ꝯsiliu¬
ꝯsilioꝵ participes cupiunt
spe p̃mioꝵ atq honorifitẽ¬
cia suapuocent eos. quorũ
Ate incongnia libertati.
sores s ꝑse sulgoribant libellos
ꝙ si qͣius assessori sb̃scriptionẽ
inconsultis nobis ꝑmiẜit ĩ
mox assefsor qui subscuipẜit
exi lio pumatur. p̃sidis ueroi¬
uero nomẽ.⁊dnos refri iube¬
erius qui ht mer¬

Expanded text:
qui in publicis adminisnstituti sociari sibi consiliorum participes cupiunt, spe praemiorum atque honorificentia sua provocent eos, quorum ate incongrua libertati.sed per se subscribant libellis. quod si quis adsessori subscriptionem inconsultis nobis permiserit, mox adsessor qui subscripsit exilio puniatur: praesidis vero nomen ad nos referri iubeerius vi
Abbreviated transcription (Latin):
publice eum quiuicetrat.
presidis ꝓuinciam.admim¬
strat patuis se cognoctere in
dubium nonuenit.Sane
si in aliquo captum est us
reipublite iuxta scita liuoꝵ
principum defensores reipub¬
lice si modo.⁊oẽe fiduciam ne¬
gocioputant restitucionis au¬
xilium possint flagĩtare.
Sp̃ ¶Oggerente magni¬
ficentia ur̃a docta impias eter¬
curatores petentibo dare  decre¬
cipacionis quop legib celeb¬
re ⁊ omma queaduinsdictio¬
nem rectoris ꝓuincie ꝑtinent
actitare p̃cipere dignata est ꝓ

Expanded text:
publicae eum qui vice praesidis provinciae administrat potuisse cognoscere in dubium non venit. sane si in aliquo captum est ius rei publicae, iuxta scita divorum principum defensores rei publicae si modo adesse fiduciam negotio putant restitutionis auxilium possunt flagitare.Suggerente magnificentia vestra docta imperialis aetercuratores petentibus dare, decrencipationes quoque legibus celebrare et omnia quae ad iurisdictionem rectoris provinciae pertinent actitare, praecipere dignata est pro
Abbreviated transcription (Latin):
ptum p̾fateur alt̾ius ciuilis ĩ¬
seumilitaris cuiuscumq pot¬
estatis. aut qͣntumq solliti¬
tuclinem publicam gerat aut
erhibeatur. aut deducatur. aut
postremum cuiusliletartis as¬
tucia cuiusq occ̃onis ex cogita¬
ta calliditas excludaturut ĩ.
mam legelẽ cutum scribẽdam
uł uolandam crediderit licet
⁊ maiestatis reus nõ mim̃nto
inferre cogẽtur. simili pena plec¬
tendo qui post eum adminst̾¬

Expanded text:
ptum praefatae vel alterius civilis ptum praefatae vel alterius civilis seu militaris cuiuscumque potestatis, ut quamcumque sollicitudinem publicam gerat aut exhibeatur vel deducatur, aut postremum cuiuslibet artis astutia, cuiuscumque occasionis excogitata calliditas excludatur, ut momam legem circumscribendam vel violandam crediderit, licet et maiestatis reus non immerito inferre cogetur: simili poena plectendo, qui post eum administ
Abbreviated transcription (Latin):
ustalis. iuit comes orientis
aut cunslibet tcͣtus incaris
aut quicumꝙ durulcomẽ
cuiuslibet ordims uł dium¬
aum comes domorum pot¬
quam sibi successum fuit au¬
deat excedere delocis que rexis
ẜ ꝑ idtempus pdes quidem
Iꝯ sulares nec non correctorẽ
regiones.aut potentes do⁊̃¬
mos latitantes s inceleber¬
mius locis aut omnium
quos nuꝑ gubnauerant ora
uersentur ut pateat ominb
facultas libera suꝑfurͣtis aut
crimmnib querimoniãd mo¬
uenduta ut. ab omni defensuᷤ
inuiria puisione post eum ad¬
ministrantis. ac periculo officu
necminus cunalium ⁊ defenso¬
ris ciuitatis iuratorie fm cau¬
cioniꝯ missus pꝰ ꝙͣ fu̾it in que¬
rimomam deuccatus. pulsare
uolentib ut dc̃m est: ꝑ legum
rõne repdeat. nec ullum. ante
p̾finitum tp̃e de ꝓiuncia discedẽ¬
di excusacionem tribuat uł di¬
alterius. rdministracionisob¬
lati uł p̾ceptum. implissimetu¬
e sedis. ut alt̾ius pumcie mode¬
ratoris iuces obtincat. aut p̾ce¬

Expanded text:
aut comes Orientis aut cuiuslibet tractus vicarius aut quicumque dux vel comes cuiuslibet limitis vel divinarum comes domorum, postquam sibi successum fuerit, audeat excedere de locis, quae rexissper id tempus praesides quidem et consulares nec non correctores regiones aut potentes domos latitantes, sed in celeberrimis locis ante omnium quos nuper gubernaverant ora versentur, ut pateat omnibus facultas libera super furtis aut criminibus querimoniam commovendi, ita ut ab omni defensus iniuria provisione post eum administrantis ac periculo officii nec minus curialium et defensoris civitatis, iuratoriae tantum cautioni commissus, postquam fuerit in querimoniam devocatus, pulsare volentibus ut dictum est pro legum ratione respondeat: Nec ullam ante praefinitum tempus de provincia discedendi excusationem ei tribuat vel dialterius administrationis oblati vel praeceptum amplissimae tuae sedis, ut alterius provinciae moderatoris vices obtineat, aut praece
Abbreviated transcription (Latin):
intra .l. dierum numerum fo¬
rte fuit pulsatus. ⁊ p̃fato ela¬
peo tempore nec dum finita ĩ¬
lis funit ciuilit quid̃ suꝑ finto¬
rum scelenbꝰpulsatus dato
ꝓcuratore instructo post .l. di

Expanded text:
inta dierum numerum fuerit forte pulsatus et praefato elapso tempore necdum finita lis fuerit, civiliter quidem super furtorum sceleribus pulsatus dato procuratore instructo post qui
Abbreviated transcription (Latin):
sic cuulit uł criminalit̾uent¬
ilentur intra .xx. diexum spa¬
cium debere sep̃fata litigia post¬
qͣmorta fũit t̾miñare.Nam
si suꝑsedcrint ip̃os quidẽ .x. li¬
brarumaunodẽpnacionem
subire censemus.accusacionẽ
uero seu ciuilem intẽtionem se¬
mel muidicium deductã p̃fa¬
tõ m̃o iegittime teiminari.

Expanded text:
siae civiliter vel criminaliter ventilantur, intra viginti dierum spatium debere se praefata litigia, postquam orta fuerint, terminare. nam si supersederint, ipsos quidem decem librarum auri condemnationem subire censemus, accusationem vero seu civilem intentionem semel in iudicium deductam praefato modo legitime terminari.
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. ¶ Ciant principes et
corniculari⁊ primates offic¬
iorum iudices eciamt̾nas lib¬
ras. a uria sius facultatibo ex¬
uendas si honoratis uins qui¬
rediendi facultas p̾betur. secie¬
taruiuidicum nõpatut ingre
ssus aut reuencia nonfint imĩ
salutacione delata.aut sȩdẽdi
cum iudice societas denẽgata.

Expanded text:
. Sciant principes et cornicularii et primates officiorum, iudices etiam, ternas libras auri a suis facultatibus eruendas, si honoratis viris, quirediendi facultas praebetur, secretarii iudicum non patuerit ingssus aut reverentia non fuerit in salutatione delata aut sedendi cum iudice societas denegata.
Abbreviated transcription (Latin):
cionem suscepta minne eum
curauerit honeste retinẽdumaũ
suꝑcius fuga ptinus refẽndũ.
idmi stracionem aũt deponere
non uolumus decessore ante¬
scuꝓgramateur edicto. adof¬
ficium ⁊ ꝓumciales usus fu̾it.
ip̃e. iutem qͥp̾entem fugiens
non obfuauent legemubic¬
cumq reptus fu̾it licet in hac
florentissima ciitate ad pro¬
nnci.misme ullo penitus ob¬
staiculo p̃ceptioneti culmimꝰ
cura eciamniur clarissum recto¬
ris ꝓuinciem qua reptus fu¬
ent.deducctur ꝑ .ui. mensiur

Expanded text:
ione suscepta minime eum curaverit honeste retinendum aut super eius fuga protinus referendum. Administrationem autem deponere non volumus decessorem, anteprogrammate vel edicto ad officium et provinciales usus fuerit. Ipse autem, qui praesentem fugiens non observaverit legem, ubicumque repertus fuerit, licet in hac florentissima civitate, ad provinciam sine ullo penitus obstaculo praeceptione tui culminis, cura etiam viri clarissimi rectoris provinciae, in qua repertus fuerit, deduc
Abbreviated transcription (Latin):
causa cogm̃ta pmitiatus
est. ẜa in ẜuitutem peticio e¬
ius daritibi nõ debet. s si pꝰ¬
ea qm cognõinsti de s m̃aui
ditis appellasti. Iiurelata
sit. mauditorioui uasqret᷑¬
Dem Onmimusiõ in li¬
certatemꝓclamare  pot̃ eaqͣ
antillam tuam ẽẽ dicis qd
camuendercte fisco compa
sane onus cum exẜuitutem
lib̾tatem assenturad serẽcep̃
qisi affirmationẽsuam nõ
ĩpleat inconcussum possõri
ius oꝑtinebit.

Expanded text:
causa cognita pronuntiatus est, secunda in servitutem petitio eius dari tibi non debet. sed si, posteaquam cognovisti de sententia iudicis, appellasti, an iure lata sit, in auditorio quaeretdeo minus in libertatem proclamare potest ea, quam ancillam tuam esse dicis, quia eam vendente fisco comparsane onus, cum ex servitute in libertatem adseritur, ad se recipit. qui si adfirmationem suam non impleat, inconcussum possessionis ius obtinebis.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ collegatus unaricia ĩ
qnͣtitate ꝯdẽpnatiestis.¬
nec additumẽnt ꝙ. ab alte¬
ro fuari nõ posset. id alt̃ sup¬
pleret effectus siñc umlib¬

Expanded text:
t collega tuus una et antitate condemnati estnec additum, ut, quod ab altervari non possit, alter suppleret, effectus sententi
Abbreviated transcription (Latin):
ibusuris giores supponi.
o remedio cãm corrigentes sc̃¬
mus sortis tmm̃o usurasu
us ad cẽtesmiaꝵcinẽtes exĩ
iudicati actione ꝓfligari. ñ
aũt usuraꝵ qnͣ̃tas cũq usu

Expanded text:
ibus usuris graviores supponi. o remedio causam corrigentes sancimus sortis tantummodo usuras usque ad centesimam currentes ex iudicati actione profligari, non autem usurarum quantascumq
Abbreviated transcription (Latin):
tieũ cõpelli soluere s tm̃m̃oso
rtis ⁊ nõusuraꝵ q̃ expristino
ccͣtu incõdẽp̃nacõe deducte st̃
suras penitꝰ ẽe delẽdas nlłm
cãum delinqmꝰ ex quohiꝯma¬

Expanded text:
ti eum compelli solvere, sed tantummodo sortis et non usurarum, quae ex pristino contractu in condemnationem deductae sunt. suras penitus esse delendas, nullum casum relinquimus, ex quo
Abbreviated transcription (Latin):
minime h ꝑfecta fũint cer¬
tam penam dabit sciat se ĩ¬
minimeposse ad euitandã
penam adlicereꝙ nullus
eumadmõnuit s ĩ citrauꝰ¬
lam admonicionẽ eidẽ pen
eꝓtenorestiputonis fiet
obnoxius cum ea q̃ ꝓmisit
ip̃eminemoria sua fuare nõ
ab alus sibi manfestaripos¬
generalit̾ stimus omnemsti d¬
pułonem. siueindando sue
infaciendo. suiemixta exdã¬
do ⁊ faciendo iueniatur et
siue sp̃alis hrdum fiat intẽ¬
tio siuienon. ¶Cur enmq
iprincipalib pomis iust̃
est nõ. idh̃rdes i.xduersus
eos tnͣsmittatur ⁊ sicexisti
factum possint adimplere
illa subtili⁊ supincua scru¬
lozitate explosapquã puta

Expanded text:
minime haec perfecta fuerint, certam poenam dabit, sciat minime posse ad evitandam poenam adicere, quod nullus eum admonuit: sed etiam citra ullam admonitionem eidem poenae pro tenore stipulationis fiet obnoxius, cum ea quae promisit ipse in memoria sua servare, non ab aliis sibi manifestari posgeneraliter sancimus omnem stipulationem, sive in dando sive in faciendo sive mixta ex dando et faciendo inveniatur, et sive specialis heredum fiat mentio sive non: cur enim, quod in principalibus personis iustum est, non ad heredes et adversus eos transmittatur? Et sic existimfactum possint adimplere: illa subtili et supervacua scrupulositate explosa, per quam puta
Abbreviated transcription (Latin):
conuictus ꝓgempcionẽ om̃ium
bonorum suoꝵ ⁊ ultimum ĩ¬
supplicium subeat. ¶Eo̾ cũ
eciam ac ministrisacrificoru
candem penam que millum
fũit irrogata sustineant ut hẽ
legis nr̃e serenitate ꝑfirti me¬
tu penedesinant sacrifiçia in¬
terdicta celebrare. ¶Q suur
clanssimꝰ rector ꝓuncie pot
accusacionem legittimã.⁊ pꝰ
crimẽ incognicione ꝯuctu¬

Expanded text:
convictus proscriptionem omnium bonorum suorum et ultimum supplicium subeat. Conscii etiam ac ministri sacrificiorum eandem poenam, quae in illum fuerit inrogata, sustineant, ut hac legis nostrae severitate perterriti metu poenae desinant sacrificia interdicta celebrare. Quod si vir clarissimus rector provinciae post accusationem legitimam et post crimen in cognitione c
Abbreviated transcription (Latin):
stũs ħ po mumiutilitate sciẽ¬
tem accipe cumampliꝰ sit ⁊̃¬
re utꝰ a creclitore accipe qͣmsi
testimomum tũ testiumĩ¬
ꝓbate opimoius peor sub¬
scriptoes. idem grog̃p hum cã

Expanded text:
 communi utilitate sancientem accipere, cum amplius sit re vel creditore percipere, quam si testimonium trium testium probatae opinionis per eorum subscriptiones idem
Abbreviated transcription (Latin):
qui tesidia sia expͣlicate
uolentes ferri sibi aqͣuo¬
qm suffragium postula¬
cem se respõsione ꝯ strĩxintꝰ
ꝓmissa restituant cum
ea q̃ optauint seqntur.
si artibo moras nectant
ad solonem debitico ixtã¬
auro uł argento uł cet̾is ie¬
b mobilib datum fuittͣ
dicio sola sufficiat. ⁊ cͣcͣtus

Expanded text:
qui desideria sua explicare cupientes ferri sibi a quoquam suffragium postulaicem se sponsione constrinxerint, promissa restituant, cum ea quae optaverint consequantur: si artibus moras nectent, ad solutionem debiti coartanauro vel argento vel in ceteris mobilibus datum fuerit, traditio sola s
Abbreviated transcription (Latin):
ione mutuam sumpsistipe¬
sollẽpnitate ũbor uos ob¬
lgastis in solidum⁊ campꝰ
integram soliusti. de restitu¬
enda tibi parte ccͣ ionẽ expin.
ut debitum posc̃es iudiceco¬
gnoccente potes.
sit pecumam licet mrẽs alie¬
nas creditori nõ dtẽplonedo¬
mini rerũ eamfenoridantiã
principalit obligatum ob¬
Inoriumremanere õportet.

Expanded text:
Ione mutuam sumpsisti pesollemnitate verborum vos obligastis in solidum et post integrum solvisti, de restituenda tibi parte contra Ionem experiri, ut debitum posceres, iudice cognoscente potes.sit pecuniam, licet in res alienas, creditore non contemplatione domini rerum eam fenori dante, principaliter obligatum obnoxium remanere oportet.
Abbreviated transcription (Latin):
Qsi p̃chia nstitaut urbana
placitũmꝯtinebis scriptu¬
ra q̃ eamalium tnsferatent¬
utatur. sequatur traditioco¬
rporalis.⁊rem fuifse comp¬
letam gesta testentur. Alit̾
enim adnouum dñiumtnͣ¬
piet. actore quid̃ testes ducente p¬
sato autem iurante autxefentes

Expanded text:
si praedia rustica vel urbana placitum continebit, scriptura, quae ea in alium transferat, emittatur, sequatur traditio corporalis et rem fuisse completam gesta testentur: aliter enim ad novum dominpiet, actore equidem testes deducente, pulsato autem iurante aut referente,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i suꝑtogatis ampussime
tue sedis ꝓ lata. illiricianiad¬
uocati postulauernt a nob̾
eis clarumfi. si lccum eçim
iusdem sublimitatis ab fu¬
erint. Sc̃imus itaq talemle¬
gem generaliter ⁊̃ipgonae¬

Expanded text:
r togatis amplissimae tuae sedis prolata Illyriciani advocati postulaverunt a nobis eis clarum fieri, si locum etiam iusdem sublimitatis afuerint. Sancimus itaque talem legem generaliter in
Abbreviated transcription (Latin):
sos egenus exeat non ut
sepe contingit incerto diep̃e¬
tentur. s cum ad medium
ter it ꝑuem̃t patrocinu rerũ
fiscalium idem hłis octob¬
ribyp. annos singͥulos sinc
cunctatione soluentur. ꝗe¬
quid in suppriuiliorum
retro principum sacris af¬
fatibouł auctoritate mbu¬
naluis cuius interest huic
cidem ordimdatum ostẽ¬
ditur inuio latum seruari
nullos executores sportul¬
as assequi nec qui incon¬
trouersus mouendis insi¬
uiunt aut excipiendoseue
spando uł officio quolibi
alioquocumq nomine
sumꝑtum exigenes censere.
ori fisci pr̃onipsonasperet ĩ
detero ꝑmutacionum saltibꝰ
suꝑiore gradu capꝑato frui¬
turum sedeneficus qͣue patro¬
Nisemiri seu dum officium
exbibent causis fiscalib. aut
post expletum aug̃mentũ iꝑ¬
titamonstrantui.

Expanded text:
sos egenus exeat, non, ut saepe contigit, incerto die praestentur, sed cum medium iter pervenerint patrocinii rerum fiscalium, id est kalendis Octobribus, per annos singulos sine cunctatione solventur. Quidquid insuper privilegiorum retro principum sacris adfatibus vel auctoritate tribunalis cuius interest huic eidem ordini datum ostenditur, inviolatum servari. nullos exsecutores sportulas adsequi nec, qui controversiis movendis inserviunt aut excipiendo seu praeparando vel officio quolibet alio, quocumque nomine sumptum exigendum censere. dri fisci patroni persona speret de cetero permutationum saltibus superiore gradu captato fruiturum se beneficiis, quae patronis aerarii seu dum officium exhibent causis fiscalibus aut post expletum agmen impertita monstrantur.
Abbreviated transcription (Latin):
in earetenconum ũbozitas. ꝗd
enimopus est induce obmo¬
obres donatas retẽtio introcd¬
ucaturcumsit donatori facł¬
tas ꝑ acc̃onem in rem directa
onem suo uirimederi. ¶Synec
retẽcio obres amotas nttria
est. cumpateat om̃ibmaritis
rexum amotar iuidicium ¶Si¬
leat obliberos retẽcio. cumipge
naturat stimul uł pentes ad
uborum suor educacõem or̃tat
¶Nec uariurigens cłpe mariti

Expanded text:
in ea retentionum verbositas. quid enim opus est inducere ob moob res donatas retentio introducatur, cum sit donatori facultas per actionem in rem directam onem suo iuri mederi? Sed nec retentio ob res amotas necessaria est, cum pateat omnibus maritis rerum amotarum iudicium. Sileat ob liberos retentio, cum ipse naturalis stimulus parentes ad liberorum suorum educationem hortatur. Ne varium genus culpae marit
Abbreviated transcription (Latin):
uxorẽ indulg̃i q̃tenus possit
uari uł sinõ int̃cedat mirisuo¬
luntas utilit̃ tñres gesta est ne
cio oꝑis ꝙ fecit sine lesionetñ
prioris sp̃ei maritorelinqͣtunr.
ut sit õĩum retẽcõnum expeditꝰ
at retẽcõnem ¶Illo ꝓduldub¬
io ĩ exstipłatuacc̃e ẜuando. iut
si decesẜit młrostante mĩnmo¬
modos nõ in lucrum maritice

Expanded text:
uxorem indulgeri, quatenus possit ervari: vel si non intercedat mulieris voluntas, utiliter tamen res gesta est, netio operis quod fecit, sine laesione tamen prioris speciei, marito relinquatur, ut sit omnium retentionum expeditusat retentionem. Illo procul dubio in ex stipulatu actione servando, ut, si decesserit mulier constante matrimonio, dos non in
Abbreviated transcription (Latin):
etate eorum qui m̃tetitubãt
latorib incidit utrum neco
q ancipiti aĩo ꝑcoluunt. possit
repetẽ: an ñ. & nos decidentes
sc̃imus. omnib quu certo
aĩo indebitam dederunt pecu¬
mamulaliam qñdam spẽm¬

Expanded text:
etate eorum, qui mente titubante latoribus incidit, utrumne id, quod ancipiti animo persolverunt, possint repetere an non. Quod nos decidentes sancimus omnibus, qui incerto animo indebitam dederunt pecuniam vel aliam quandam spe
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quidemmantiquitas pecca¬
uit que p̃gentis legis inscia ⁊̃¬
pristinam secuta est obẜuaci¬
onemͦscituris ⁊̃ tabellionib.
⁊hus quid ficienda testã ꝓcu¬

Expanded text:
quid enim antiquitas peccavit, quae praesentis legis inscia pristinam secuta est observationem? scituris et tabellionibus et his qui conficienda testa
Abbreviated transcription (Latin):
tuuntur adũsus algen¬
tes nõpotuma ciam. sci¬
licet denuntiationibo ne¬
quaqm exmore conuẽtos
iudicaterei fumitatem ñ
optinerecertumest.

Expanded text:
tuuntur adversus absentes non per contumaciam, scilicet denuntiationibus nequaquam ex more conventos, iudicatae rei firmitatem non obtinere certum est.
Abbreviated transcription (Latin):
Dem ¶ Um p̃gentib parti¬
bz litem inchoatam ꝓponꝗs.
sipostea qͣm ccͣte licetabzen¬
temꝓnunciatum est intra
p̃finitum diem non appella¬
strlatam sm̃am rescindi pos¬
refragaitur. de ẜegtẽtus ex
nulla sm̃a est. qmcitad
scriptura edidit litigas¬
torib non ip̃erecitauit.
Siigitur nich fł̃a falli oi¬
issapuccationis mõra
exintegro iudicarum̃pe¬

Expanded text:
 Cum praesentibus partibus litem inchoatam proponas, si, posteaquam contra te licet absentem pronuntiatum est, intra praefinitum diem non appellasti, latam sententiam rescindi posrefragantur. DE SENTENTIIS EX nulla sententia est, quam scriptam edidit litigatoribus, non ipse recitavit. si igitur nihil fallis, omissa provocationis mora ex integro iudicari impe
Abbreviated transcription (Latin):
Op̃r ¶estipulone parta
ictionepatisci pximis põis
suadendo p̾cesispuntie ũbo¬
rum obligõnem qm̃certoi
iure tolli tm̃licet extinguere
nõ potest. nec uoxomnis iu¬
dicis iudicati continetauto¬
ritatẽtum potestatem siñe ce
itis finb ꝯcludi sepe sit cõ¬
ci suadentis p̃gidis actionẽ
tuam pimere si quã hĩnsti
mmume potuit.¬
dota qm exemptionis cau¬
sa uł insolutum creditori
t̃ditamꝓponis ꝓnuntiata
citra puccacionis auxiliiz
sm̃a rescindi nõ pot̃. uerum
cione eiqui auctor huius
muliens fuit iudican
siemisti. uł obdebitum
reddendura. sunsolutur
datac̃ repet̾e ñ ꝓ hiberis.
u bo certis ꝯcluditur.abeo
successore de q̃one que iam
decisa est stãtutiriiudica¬
te non optinent auctoritatt̃
ciata ꝓprictatiullum p̃ud¬
icium afferunt. nec int̾icai¬
ciones ullam cam pleriun¬
q perimur.

Expanded text:
 stipulatione parta actione pacisci proximis personis suadendo praeses provinciae verborum obligationem, quam certo iure tolli tantum licet, extinguere non potest, nec vox omnis iudicis iudicati continet auctoritatem, cum potestatem sententiae certis finibus concludi saepe sit conci suadentis praesidis actionem tuam perimere, si quam habuisti, minime potuitdota, quam ex emptionis causa vel in solutum creditori traditam proponis, pronuntiata citra provocationis auxilium sententia rescindi non potest. Verum ione ei, qui auctor huius mulieris fuit, iudicatum si emisti, vel ob debitum reddendum, si in solutum data est, repetere non prohiberis.nibus certis concluditur, ab eo successore de quaestione, quae iam decisa est, statuta rei iudicatae non obtinent auctoritatem: tiata proprietati ullum praeiudicium adferunt nec interlocutiones ullam causam plerumque perimunt.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sidis irritam ẽẽ dicis qd
nõ publice s in secͥretolcco
officio eius nõ p̃gente sña
suam dixit. nullũ tibi exĩ
hus q̃ ab eo decreta sunt. pa¬

Expanded text:
sidis irritam esse dicis, quod non publice, sed in secreto loco officio eius non praesente sententiam suam dixit, nullum tibi ex his quae ab eo decreta sunt p
Abbreviated transcription (Latin):
retitationeꝓferant. huic. ad¬
dicimus sanctioniut sm̃a
que dc̃a fũit cum scriptañ s
eẽt. nec nomen quidẽ sm̃e
haberemerc̃atur. necͣretissio¬
nempperam decretoꝵ appel¬
lacionis sollempnitas ir

Expanded text:
recitatione proferant. Huic adjicimus sanctioni, ut sententia, quae dicta fuerit, quum scripta non esset, nec nomen quidem sententiae habere mereatur, nec ad rescissionem perperam decretorum appellationis solennitas r
Abbreviated transcription (Latin):
um ponderatas sibi afit fo¬
inlibellum secuta fideligate
mutandiẽxceptis tamiu¬
ris emmentissimis p̾fectis
p̃torio qm̃aliis illustrem
aoministt̃ionem gentib̃.

Expanded text:
 ponderatas sibi ante foin libellum secuta fidelitate mutandi. Exceptis tam viris eminentissimis praefectis praetorio quam aliis illustrem administrationem gerentibus
Abbreviated transcription (Latin):
Dem ¶Atris pietas instrũe
tepot qͦs tutores filio tuo pocẽ
gatur petẽdi aũt filus curat¬
ores nc̃titas mr̃i brimpõita ñ
ẽcum pubes minores annoui¬
cesimo ꝗnto. sibi curatores siĩ
res eoꝵ exigit petere debẽant.

Expanded text:
e. Matris pietas instruere te potest, quos tutores filio tuo peteregatur. petendi autem filiis curatores necessitas matribus imposita non est, cum puberes minores anno vicesimo quinto ipsi sibi curatores, si res eorum exigit, petere debeant.
Abbreviated transcription (Latin):
pupilla tua fuit. cum eam tñiñ¬
tmuiri potentẽs ĩ nupsisseꝓpo¬
nisut sibi petat cdiratorẽ. Qd̾
si ea pet̾e neglexit quomatunꝰ
possis rõnes reddore admĩstt̃io¬
nis. idito eocuius suꝑ eare no¬
io est. pxt̾e curatores. ñuc̃tacis.¬
lẽtendi tutoris offm̃ exigntur
ne fortiutitasus impedĩmentis
astribantur ꝓponas q ꝓcurato¬
rem qui ad petendum p̾upillo
tutorem amr̃e fũat ꝯstitutus.a
latronibꝰ int̾fectum peticionem
q exnc̾citate midemoratamẽe.
ab hroitatis successõne mĩem

Expanded text:
pupilla tua fuit, cum eam non tantum viri potentem, sed etiam nupsisse proponas, ut sibi petat curatorem. Quod si ea petere neglexerit, quo maturius possis rationes reddere administrationis, adito eo cuius super ea re notio est petere curatorem non vetarispetendi tutoris officium exigatur, non fortuiti casus impedimentis adscribantur, proponasque procuratorem, qui ad petendum pupillo tutorem a matre fuerat constitutus, a latronibus interfectum petitionem ex necessitate demoratam esse, ab hereditatis successione matrem
Abbreviated transcription (Latin):
Dem ¶ Piniure hñtitutorez
tutor darinõ põssit intlligisma¬
trem nõ officium pietatis inpetẽ¬
do tutorem deseruisse. s uire ⁊̃¬
munitã m̃ito filio suo tutorem¬
fuĩs tiusicoꝵ mat̾ in petendis tu¬
torib debito nõ fungatur offõ.
pet̾e tutores sollempnt̃ potes.

Expanded text:
m iure habenti tutorem tutor dari non possit, intellegis matrem non officium pietatis in petendo tutore deseruisse, sed iure munitam merito filio suo tutortui, si eorum mater in petendis tutoribus debito non fungatur officio, petere tutores sollemniter potes.
Abbreviated transcription (Latin):
seu res a lie relicte sũt. ꝓ ħns
fi ncc̃e sit. ¶Nulla ⁊ emmita¬
li rõne infredente redẽptor si¬
cut suꝑius decłatum est ma¬
gĩs existat: qui alienas pẽtim¬
aũt ꝑ donaccemcessio fc̃a est
sciant om̃s hiꝰ legi locumñ
cessõnes tamꝑ exceptis et
sp̃alit eꝑum̃atis q̃malus
caliis caũsis facte seu faciẽde¬

Expanded text:
seu res aliae relictae sunt, pro his fieri necesse sit: nulla etenim tali ratione intercedente redemptor, sicuti superius declaratum est, magis existit, qui alienas pecuniautem per donationem cessio facta est, sciant omnes huiusmodi legi locum non cessiones tam pro exceptis et specialiter enumeratis quam aliis causis factae seu faciend
Abbreviated transcription (Latin):
acc̃ones transfĩt. h nͣ occultenet
partes clamdestinas pecumas
susciꝑe publice aũt simlatã
donaconem celebrare. s urto¬
diq puram⁊ ñ dissimlata

Expanded text:
actiones transferre, non o cculte nec per artes clandestinas pecunias suscipere, publice autem simulatam donationem celebrare, sed undique puram et non dissimulatam
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r/ ¶ Banastasio diue
memorie principe iustissĩa s¬
stitucio ͦ scripta est tam hu¬
manitatis qmͣ bemuolñtie
plena ut nequis alienũ sb̃e¬
at de bitum cessione incum
quibꝯdã cãib qui sp̃alit̃
ip̃i sanctõis tinẽtur. ¶ Set
cum hii qui cirta lites morã¬
tur.eandem piam dispõner
in sua natura reman̾e mim
meꝯcesẜunt. Inuemẽtes ma¬
chinatc̃em ut partẽ quidẽ
debiti ur Sicois titulo tnͣffe¬
rant in alium creditorẽ. reli¬
cedant donaccem. Geñalit
uementes sc̃imus Nuilli lic̃e
partẽ quidẽ debiti ce de pecu

Expanded text:
us . Anastasio divae memoriae principi iustissima constitutio conscripta est tam humanitatis quam benivolentiae plena, ut ne quis alienum subeat debitum cessione in eumquibusdam casibus, qui specialiter illi sanctioni continentur. Sed cum hi, qui circa lites morantur, eandem piam dispositionem in sua natura remanere minime concesserunt, invenientes machinationem, ut partem quidem debiti venditionis titulo transferant in alium creditores, relicedant donationem, generaliter venientes sancimus nulli licere partem quidem debiti ced
Abbreviated transcription (Latin):
libentur. peneq statute expteᷤ
sĩt s exiͥnsetus data pĩgnoral
lucratiua ħant. si ea nõ put¬
ent ẽẽ reddenda ꝙ uta late pa¬
tere uolumus utnõsolum
arca admistrantes s ⁊̃ circas
administñtium filios nepo¬
tes. ac ꝓpiiquos ꝑ titipes .i.
ꝯsilianos domesticos qz lo¬
cum hat qũĩb tñ admĩst¬
tor oꝑamdederit. ĩp̃leriã

Expanded text:
liberentur poenaeque statutae expertes sint, sed extrinsecus data pignora lucrativa habeant, si ea non putent esse reddenda. Quod ita late patere volumus, ut non solum circa administrantes, sed et circa administrantium filios nepotes ac propinquos, participes id est consiliarios domesticosque locum habeat, quibus tamen administrator operam dederit.
Abbreviated transcription (Latin):
st̃a isi in stiplcem deductasit
stipulatu recte obicies.
donaturut tunc dñiumeiꝰ¬
ea lege adipiscatur cũ np¬
cie fumt secute sũ effẽctu est.

Expanded text:
educta ideionem ex stipulatu recte obicies. donatur, ut tunc dominium eius adipiscatur, cum nuptiae fuerint secutae, sine effectu est.
Abbreviated transcription (Latin):
iecticiam pecumã fenore.
quepiculo creditoris da¬
utt insacra urbetbiresti¬
tuereturnec inc̃tum ꝑic¬
ulum ꝙ ex naingacione
nusse ꝓfiteans. nõ dubiũ
est pecĩne credite uit᷑ licit̃ mo
Dem. ¶Tnꝓponas te nau¬
ticum fenus ea condicione
dedissent post naugiumq
maffricam dingidebitoras¬
scũabat insalonita norur
portu naue delata fenebriᷤ
pecuma tibi reddetur. itaut
Nauign d̃taxat ꝙ in affricã
destinabatur ꝑiculũ suscepe¬
ris ꝑ quicium debitoris nec
loco quidẽ nauiguẜuato illi¬
citis cõpatis m̃tib qͣ naui
ꝯtinebat fiscum cccupasse
amissaꝵ mcium detim̃tur
q. nõ ex marine tẽpestaͣtis
discriminesex p̃apite auantia
e⁊ incunlis debitoris audac¬
ia accidisse asseñabaturascr¬
ibi tibiiuns pblicirõ non ꝑ¬
quidẽ pecume quepiculo cr¬
editoris mutuo daf᷑o cãus
qñqͣm ad destinatum locu

Expanded text:
iecticiam pecuniam, quae periculo creditoris daut in sacra urbe tibi restitueretur, nec incertum periculum, quod ex navigatione rtinuisse profitearis, non dubium est pecuniae credCum proponas te nauticum fenus ea condicione dedisse, ut post navigium, quod in Africam dirigi debitor adseverabat, in Salonitanorum portum nave delata fenebris pecunia tibi redderetur, ita ut navigii dumtaxat quod in africam destinabatur periculum susceperis, perque vitium debitoris, nec loco quidem navigii servato, illicitis comparatis mercibus quae navis continebat fiscum occupasse: amissarum mercium detrimentum, quod non ex marinae tempestatis discrimine, sed ex praecipiti avaritia et incivili debitoris audacia accidisse adseveratur, adscribi tibi iuris publici ratio quidem pecuniae, quae periculo creditoris mutuo datur, casus, antequam, ad destinatum locum
Abbreviated transcription (Latin):
aiiii .x.obnoxium statumus.et
cum honore abicritꝑactam dig¬
intatem usurparephibemus ta¬
li scilz penaut si circa honorem euz
quomaleusus ẽ undicarõnĩs
statutis parere noluit cam ꝓuĩci¬
am inqua sibiusurpaũit hita
repiuge bienmũ nõsinatin¶I¬
louidelicet.adiciẽdo ut⁊ in pote¬
state ad huc ꝯstituto liceat ꝑgõ¬

Expanded text:
ri decem obnoxium statuimus et, cum honore abierit, peractam dignitatem usurpare prohibemus, tali scilicet poena, ut, si circa honorem eum, quo male usus est, vindicandum statutis nostris parere noluerit, eam provinciam, in qua sibi usurpaverit, habitare per iuge biennium non sinatur. Illo videlicet adiciendo, ut et in potestate adhuc constituto liceat
Abbreviated transcription (Latin):
inuinas lesiones suascupi¬
entibo actoꝵ ꝯfectio ⁊ deifens¬
oribo denegetur licencia eis
freqnciori bꝯ cuntatum locis
sponendiꝯuemiendiq scrib¬
bas tabularios ⁊ ceter offã
publicaomonenda ꝑ q̃ libe¬
ilum corrigi oportebit. atq
inuitis sup̾ramemoratisp¬
soms sb actor fectoneingi¬
rendi quorum q̃onefides pͥ¬
sit inquir quaꝓbatam eos
quos gestorum petitamꝯfe¬
ctionem negasse ꝯstitit iug
gor urdicianus excerceatur

Expanded text:
eu laesiones suas cupientibus actorum confectio a defensoribus denegetur, licentia eis frequentioribus civitatum locis proponendi conveniendique scribas, tabularios et cetera officia publica commonenda, per quae libellum colligi oportebit atque invitis supra memoratis personis sub actorum confectione ingerendi, quorum quaestione fides possit inquiri: qua probata in eos, quos gestorum petitam confectionem negasse constiterit, vigor iudiciarius exseratur
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Ubemus curaac so¬
leruia  defensoꝵ nimme possõ¬
res maioribo mensuris ⁊ pon¬
denbo a fusceptorib p̾graua¬
ri. s eos dep̃hensos. ad uidici
dirigi cump̃o ꝯmisse fraudi¬

Expanded text:
. Iubemus cura ac sollertia defensorum minime possessores maioribus mensuris et ponderibus a susceptoribus praegravari, sed eos deprehensos ad iudicium dirigi cum
Abbreviated transcription (Latin):
cam eius p̾tenderites sib¬
bi acquisierit. posteaq
fortuito cãupossõnemre¬
i eius rei ꝑdiderit. possecũ
⁊̃ actõem adundicãdam
candẽ rem h̾resc̃imus. he¬

Expanded text:
cam eius praetendentes sibi adquisierit posteaque fortuito casu possessionem eius rei perdiderit, posse eum etiam actionem ad vindicandam eandem rem h
Abbreviated transcription (Latin):
an creditor antiorauira p̃tend¬
ens potest postiorem creditorẽ
creditorem ypothecam tenẽter
ĩ ult̃ .xxx. annos inquietare. u¬
pote ymaginem cõis debitoriᷤᷤ
optinẽtem eiq possidẽtem ncͣcri¬

Expanded text:
an creditor anteriora iura praetendens potest posteriorem creditorem hypothecam tenentem et ultra triginta annos inquietare utpote imaginem debitoris obtinentem eique possidentem, necessari
Abbreviated transcription (Latin):
uł sb̾ diccertaur incerta stipu¬
laciones ꝓpmissõnes ui pac¬
ta ponuntur. post ꝯdõmis exi¬
tumuł postinstitute dici certe
uł incerte lapsum p̃scripcões

Expanded text:
ub die certa vel incerta stipulationes et promissiones vel pacta ponuntur, post condicionis exitum vel post institutae diei certae vel incertae lapsum praescriptiones
Abbreviated transcription (Latin):
res aut hrdes eoꝵ primos uł
ultiores nulł expirarelustr¬
mortali timore teneanturten
mouetur gratiaul ap̃ debitoreᷤᷤ
ꝯsistenciumułap̃ debitorum
rerumpgecutionis que in deb¬
itorem aut h̃rdem eius q̃q
endis quepriscadstõnum san¬

Expanded text:
res aut heredes eorum primos vel ulteriores nullis expirare lustrprope immortali timore teneantur. movetur gratia vel apud debitores consistentium vel apud debitorum rerum persecutionis, quae in debitorem aut heredes eius quaeque endis, quae prisca cons
Abbreviated transcription (Latin):
on ꝓpprie. ic facłtatum sua¬
rum obligonib ⁊mitta¬
seruando ut in causis ec̃cas¬
ticis nullũ aliumꝯuenn
fas sit. insi eum qm dispẽ¬

Expanded text:
opriae ac facultatum suarum obligationibus committaservando, ut in causis ecclesiasticis nullum alium conveniri fas sit nisi eum, quem dispen
Abbreviated transcription (Latin):
ensor̾is ec̃ce fidei comĩmit¬
tipcipimꝰ. ¶ Exctutorib. u.
inIMInoribo quidẽ udici
os sportular noĩe accipere.
In hac ũo urbe magnifica.
itẽ app.nitor tuemͦ agnit¬
udinis uno aureosportu
onaturo bnoxius. ¶Pre. xpi
corpalibiniuius fatigare:
conctur. hus quiciꝰmodia¬
liquio aggressi fũint: pegt
amifsiõne cingłi⁊pr̃imo¬
niultima ꝓtinus ⁊ĩadũs¬

Expanded text:
ensoris ecclesiae fidei committi praecipimus. Exsecutoribus in minoribus quidem iudiciios sportularum nomine percipere. In hac vero urbe magnifica idem apparitor tuae magnitudinis uno aureo sportulonatur obnoxius. Praeterea corporalibus iniuriis fatigare conetur: his, qui huiusmodi aliquid adgressi fuerint, post amissionem cinguli et patrimonii ultima protinus animad
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣtitatis disceptacõem. m¬
siminus dimidiauistiptu
tita seruanda.¬
num̃ara. s ꝑ eapecorib inso¬
non constituiturirritus.
itate fũnõ qnͣtitate p̃cuestim
atum nõ adũsus eum in qu¬
ememptor dñium tnͣstulit.
reiuendicãtio ũnditori s cõtͣ
illum cum quo ͣxeratinint¬
egrum̃ restitutio competit.

Expanded text:
quantitatis disceptationem: nisi minus dimidia iusti prtita servandnumerata, sed pro eo pecoribus in sonon constituitur irritus.itate facti, non quantitate pretii atum, non adversus eum, in quem emptor dominium transtulit, rei vindicatio venditori, sed contra illum cum quo contraxerat in integrum restitutio competit.
Abbreviated transcription (Latin):
postarguẽdo nõ ꝙ eo tp̃r scie¬
dolo queñpot. Igiturcumpa¬
frem tuum ut maius compr
frustra q̃ntur sañe siplacit¬
um p̃cium nõ ꝓbetur solutũ.
ui in qnͣtitatem debiti ꝑ eiro¬
rem fc̃i compẽsan cautum fu¬
erat fũit. hreddi ecte postu

Expanded text:
post arguendo, non qui eo tempore sciedolo queri potest. Igitur cum patrem tuum, ut maius comprefrustra queritur. Sane si placitum pretium non probetur solutum vel in quantitatem debiti per errorem facti compensari cautum fuit, hoc reddi recte postu
Abbreviated transcription (Latin):
tatem sequi⁊ hrditatemres¬
puere dm̃ uolũtatem reclama¬
mendus est ¶Sit itaq ⁊ uiu¬
⁊ mortuo pupillo nc̃trius he

Expanded text:
rtatem consequi et hereditatem respuere et domini voluntati reclamapuniendus est. sit itaque et viv mortuo pupillo necessarius he
Abbreviated transcription (Latin):
op̃r ¶Cipemptiagri q̃de
lorandamrem uos crogasse:
ꝯstit̾it hita fructuũ rõnerestit¬
u uob̾ uibisiubebit. Nam sr̃
p̃cio euicteportionis nõ eum
Huemiri consequens est
rem tuum certum fecistinecat
iudicis disceptac̾cem cumꝙ¬
emeras tradidistip̃ces ꝓuĩtie¬
indampͬrs q̃ tetollerasse¬
meministi:medelamuirisi

Expanded text:
per empti agri quaestione liorandam rem vos erogasse constiterit, habita fructuum ratione restitui vobis iubebit. Nam super pretio evictae portionis non eum conveniri consequens estrem tuum certum fecisti iudicis disceptationem eumemeras tradidisti, praeses proviin damnis, quae te tolerassmeministi, medelam
Abbreviated transcription (Latin):
cipienduus fuit caq de quib
cõplecteris tum̃catus es fru¬
stra ab ea q̃dẽpnata est ulq̃
in eius locum successit eoru
refertur q̃stio. qnquidẽ ⁊ si en¬
ctio eoꝵ ab alio subsecuta fuiss
adus eos debuissetdaricc̃cer
tissime rescriptum est.

Expanded text:
cipiendi ius fuit, ea de quibus complecteris, eaque tu mercatus es, frustra ab ea quae condemnata est vel quae in eius locum successit eorum refertur quaestio, quandoquidem, etsi evictio eorum ab alio subsecuta fuisset, adversus eos debuisse dari actiontissime rescriptum est.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃cata es si aliqunditore
obligata⁊nedum tibi tra¬
ditasunt⁊ exẽpͤto accõem
acreditrice libentur. Idemr
enimfiet. siadũsus ũndi
Mp̃r. ¶On dubitatur
isi spauter unditor euictio¬
nem nõ ꝓmiẜit. re euictaex
si euicta est res fideiussorez

Expanded text:
cata es, si aliqua a venditore obligata et necdum tibi tradita sunt, ex empto actione creditrice liberentur: id enim fiet, si adversus vendi. Non dubitatur, etsi specialiter venditor evictionem non promiserit, re evicta exsi evicta res est, fideiussorem,
Abbreviated transcription (Latin):
bł. ¶S isuudicio emptor h.¬
nõ affuuitaut p̃sens pimu¬
nqm uidicis euctus estab¬
sente auctore ul fideussore
regssum adĩsꝯ cum nõ ħ̃t.¬

Expanded text:
et si iudicio emptor non adfuit aut praesens per iniuriam iudicis victus est absente auctore vel fideiussore, regressum adversus eum non
Abbreviated transcription (Latin):
Sem Esi controu̾sia tibi pͦ¬
sessionis qm bona side te em¬
isse allegas ab aliquomo¬
uenirauitori h̾rdiue eius
denunçia. ⁊ siquidẽ optinu¬
eris habebis qd̾ enusti ¶Sĩ
aũt euictũ fũit a unditrite
successore ueeiusꝯsequeri
⁊̃ eoꝵ pecutio q̃ in rem ẽptã
dixitint eos neminẽ ingros¬
surum. siquidinde cũintat᷑
picło sit auctoris ¶q si fini¬
b sius quos demõstrauit
agrumundidit.us fiñalis
adunditoremnõ pertinet.
Dem. ¶Uceptione do li recte
eum submouebis q̃. ab ait¬
ore tuo fideuissorem accep¬
istisicius noĩeo troũsiam
refert.qĩpuxoremsuam añ¬

Expanded text:
s . Si controversia tibi possessionis, quam bona fide te emisse adlegas, ab aliquo movetur, auctori heredive eius denuntia. Et si quidem obtinueris, habebis quod emisti. Sin autem evictum erit, a venditrice successoresve eius consequeris, um persecutio, quae in rem emptam dixit intra eos neminem ingressurum, si quid inde evincatur, periculo fit auctoris. quod si finibus suis quos demonstravit agrum vendidit, lis finalis ad venditorem non pertinet.. Exceptione doli recte eum submovebis, quem ab auctore tuo fideiussorem accepisti, si eius nomine controversiam refert, quasi per uxorem suam, ant
Abbreviated transcription (Latin):
ore ⁊ humanitatis intuitu cõ¬
petant quidem directe lib̾tates
ex fidei cõmissꝓrus aũt in liber¬
tatem seriu ertipiantur. Itatn
sino falsũm testam̃tum appr¬
olctur. subea scilicet ꝯdicõne
ut si auctores sint. uł alus r̃t¬
ant in lib̾tatem ⁊nẽcitas eis ĩ¬
ponaturres hrditarias ⁊ rões
reddere iure pr̃onatus iuidelie
competẽte ei qui exlegib adro
possit uocari. ¶uo ne inposte¬
rum dubitetur obsuando ut
ip̃a h̃rditatis peticio omĩmoi
bone fiden udicus omimetit
bona fide possessum. exre eiꝰ
qui eum possidet. uł exopib
ti nichꝰpot̃ acquirere.s quite¬

Expanded text:
ore et humanitatis intuitu competant quidem directae libertates, ex fideicommissariis autem in libertatem servi eripiantur, ita tamen, si non falsum testamentum approbetur: sub ea scilicet condicione, ut, si actores sint vel alias ratant in libertatem, necessitas eis imponatur res hereditarias et rationes reddere: iure patronatus videlicet competente ei, qui ex legibus ad id possit vocari. Illo, ne in posterum dubitetur, observando, ut et ipsa hereditatis petitio omnimodo bonae fidei iudiciis connumeretbona fide possessum ex re eius qui eum possidet vel ex opernti nihil potest adquirere, sed qui te
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃ ¶Tremptoriaᷤ
extepciones omissas
tur oppomposse ppetuu
edictummanifeste decla¬
rat. ꝙ si aliter factum erit
mintegrum restitucio ꝑi¬
ititur. Nam iudica tum cc̃
maiores anns .xxu. non¬

Expanded text:
Peremptorias exceptiones omissas tur, opponi posse perpetuum edictum manifeste declarat. Quod si aliter actum fuerit, in integrum restitutio permittitur. Nam iudicatum contra maiores annis vigin
Abbreviated transcription (Latin):
matri tue pdiorum⁊ mãcipiorũ
relicto.tam alienacio qm manu¬
missio infdicca est¶ Saneman¬
cipia quor testõ mĩst̾iũm matri
relictum ẽ.⁊ cum inhiis dñium
nõ htͣnec tͣdendo cuiqm necma
numittendo. adtestatoris h̃rde
ptinencia quicquam facit.
tue usũfructũ locauit sub certa
ꝯductritis ei que locauit ⁊̃utẽdi
necꝓprietatẽ qui ħitacionem

Expanded text:
matri tuae praediorum et mancipiorum relicto tam alienatio quam manumissio interdicta est. sane mancipia, quorum testamento ministerium matri relictum est, cum in his dominium non habet, nec tradendo cuiquam numittendo ad testatoris heredem pertinentia quicquam facit. tuae usum fructum locavit sub certa nductricis ei quae locavit etiam proprietatem qui habitationem
Abbreviated transcription (Latin):
b. at siꝗsfund̾ł.iliã rem curdã
test am̃to reliq̃rit ꝗtimguis
usfructus. ap̃ hrcenimancat
si hiꝰ ostat iegitum. Et cumq¬
dam in utile leg stnm ẽe estim¬
⁊biinit. quia us fructꝰ nũqͣd
suamredit ꝓprietatẽ. s semp
apud hrtemmaneat.⁊ forsitã

Expanded text:
rem cuidam testamento reliquerit, quatenus usus fructus apud heredem maneat, si huiusmodi constat legatum. Et cum quidam inutile legatum esse existimabant, quia usus fructus numquam ad suam redit proprietatem, sed semper apud heredem remanet, et forsitan
Abbreviated transcription (Latin):
ẜmuefem distinctõem solitiᷤ
molis extingui ¶ Al autẽ
hiꝰ legatum nõ eẽ respuẽdũ
fructum unacum hrdẽ fimri.
⁊ illomoriente ułalus legnti¬
mis moclis eũ amittente exs¬
pirait.¶Quare emmisteu¬
suffructꝰ sibi tale undicat pr¬
iui legium ut gñali int̾ẽpece
usus fructus ipre solus excipi¬
piatur: Ꝙ ex nullamronci rõ¬

Expanded text:
erem distinctionem solitis modis extingui, alii autem huiusmodi legatum non esse respuendum alem usum fructum una cum herede finiri et illo moriente vel aliis legitimis modis eum amittente expirare. Quare enim iste usus fructus sibi tale vindicat privilegium, ut generali interemptione usus fructus ipse solus excipiatur? quod ex nulla induci rat
Abbreviated transcription (Latin):
solum maritꝰ tuus in dotem acce¬
ptrit inꝓprĩeͣtas quidẽ doti data
sit uerum pactum int̃cessit ut ĩ¬
moriente eotibi eadempossore¬
dceretur. Nam usufructuarius
quidẽ quipprietatẽ pignorare
non p̃otuit. Qui. iũt ꝓprietatem
extimatam in dotẽ. ⁊ccepit.ñĩo
minus obligare eam potuit. ⁊̃¬
q̃m soluto mĩimonio restituẽ¬
Ioatibi estimatio eiũs fuit.
ꝑtinet sarta tecta sius sũptibus
erogit᷑ poteᷤ doc̃e sollẽpint̾᷑ iep̃dteᷤ.

Expanded text:
solum maritus tuus in dotem acceperit, an proprietas quidem doti data sit, verum pactum intercessit, ut moriente eo tibi eadem possessio redderetur. nam usufructuarius quidem proprietatem pignorare non potuit: qui autem proprietatem aestimatam in dotem accepit, non ideo minus obligare eam potuit, quoniam soluto matrimonio restituenda tibi aestimatio eius fuit.pertinet, sarta tecta suis sumptibus erogatum potes docere, sollemniter reposces.
Abbreviated transcription (Latin):
ciał eoscieñte duxistiẜuitutẽ ex¬
inearescõs pr̃ari tibipostulas
cuminaliena possõne opis ft̃ri
dñium quo ⁊dineademcã ma¬
net ad eumꝑtinet cuiꝰ ẽ possõ¬

Expanded text:
tialis eo sciente duxisti, servitutem exin ea re factos praestari tibi postulas, cum in aliena possessione operis facti dominium, quoad in eadem causa manet, ad eum pertinet, cuius est poss
Abbreviated transcription (Latin):
s ad certa cumcula. nisu ip̃e cuiusꝰ
fructus legatus sit ab hac luce
fũit subtractus. ¶Ounctenm
ad postitatemusum fructũ pe¬
e sibilecum morte usumfructũ
penito extingurums indubi
⁊ alius quisqmreman ẜit. uel
malus similib casib quoꝵ
eũntus inic̃tosit. si quidẽ re¬
sipũit filius uł alius ꝓ quoh
dictum ẽ uł ꝯdicio extitit. usu
fructum fimri. ¶Om autadhe¬
is infurore ꝯstitittus decesserit.
tunc qiͣm usufructuarmuta
eo relicto mañe usũfructum ap̃
eum. ¶Cum enim possibile sit
us ad om̃euitetpcusufruciua¬
rii nõ ad suã mentẽ uenire furẽ
temułꝯdiconemĩplerihuma
⁊enm si decessit usu fructuaris
ancompletam ddiconem uł fu¬
rorem finitum extinguitur usu¬
sfructus. ita hum̃anũ est extẽ¬
dicum inusu fructuarii uita
I sian decessent furiosus uł ali
addicio defecerit.
bitabat usufructu h̃itacoms
legato ⁊ primo quidẽ cui simił
est utrum neusui uł usufructui

Expanded text:
certa curricula: nisi ipse cui usus fructus legatus sit ab hac luce fuerit subtractus: tunc etenim ad posteritatem usum fructum sibile, cum morte usum fructum penitus extingui iuris indubitvel alius quisquam remanserit', vel in aliis similibus casibus, quorum eventus in incerto sit, si quidem resipuerit filius vel alius, pro quo hoc dictum est, vel condicio extiterit, usum fructum finiri: sin autem adhuc in furore is constitutus decesserit, tunc quasi in usufructuarii vitam eo relicto manere usum fructum apud eum. cum enim possibile erat usque ad omne vitae tempus usufructuarii non ad suam mentem venire furentem vel condicionem impleri, humetenim, si decesserit usufructuarius ante completam condicionem vel furorem finitum, extinguitur usus fructus, ita humanum est extendi eum in usufructuarii vitam, etsi antea decesserit furiosus vel alia condicio defecerit. bitabat usu fructu habitationis legato, et primo quidem cui similis est, utrumne usui vel usui fructui
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃imus. siue quis uxori sue sũ¬
reliquerit: sub certo tp̃re in qd̃
uł filius eius uł quisqm alius
puem̾̃t:stare usumfructũ ĩãnos¬
in quos testator statuit. siue ꝑ¬
sona de cuius etate compõituz¬
enm aduitã hominis ꝓ spexit.¬

Expanded text:
sive quis uxori suae sreliquerit sub certo tempore, in quo filius eius vel quisquam alius erit, stare usum fructum inin quos testator statuit , sisona, de cuius aetate composituenim ad vitam hominis respexit