comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cosmos nomẽ accepit. mũdus autẽ ẽ uniu̾sicd̃
õĩs que constat ex qͣtuor elem̃tis globata ũ
spem ab soluti orbis. Ed si unui̾sitatis hetꝰ ol¬
chinã intnedris ĩuetues ꝙͣͣ mirabłi rõne il
piẽtia ꝯposicõ rerũ oĩu ꝑfecta sit ꝙͣ apd
ꝯgrua. qͣm decora. ꝙͣ cũctis ꝑtibus sius abͥ¬
lital in qua nõ solũ concordian sernant simłia
sed etiam que cͤance potentia ad esse. ꝓdierũt
dutante sapĩa ĩ unã qͦdam mͦ amiciciã ⁊ fedai¬
onẽ ꝯueniũt. Quid repugãcius p̃ esse igne⁊
aqua que tamẽ in rerũ natura ita dei ꝯtẽpe¬
rait ꝓuidencia ut nõ solũ adĩnoẽ cõe societatis
uinculũ nõ dissipent uerũ eciam nascentibꝰ cnc̃tis

Expanded text:
κόσμος nomen accepit. Mundus autem est universitas omnis, quae constat ex quatuor elementis, globata in speciem absoluti orbis. Quod si universitatis hujus machinam intuearis, invenies quod mirabili ratione et sapientia compositio rercunctis partibus suis absoluta: in qua non solum concordiam servant similia, sed etiam quae creante potentia ad esse prodierunt, dictante sapientia in unam quodammodo amicitiam et foederationem conveniunt. Quid repugnantius potest esse igne et aqua? Quae tamen in rerum natura ita Dei contemperavit providentia, ut non solum adinvicem commune societatis vinculum non dissipent, verum etiam na
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ istice mn tꝯpo eccłie moralit̃ ĩ ꝑsana dĩe. de
cunt ate nͦ suꝑuis hystorialit̃ aliqua licet pancd
diximꝰ. restat gͦ ut ad alia exponenda tͣnseatiꝰ
speciosa int̾pͣcat ᷑ͦ. De deo atq m̃do ĩ qͦdã pħo
legit᷑. Tu cũcta suꝑno dncis ab exemplo. pulas
pulcħrimꝰ ip̃e : mũdũ mente gerens simbꝰ q
imagme formans:. Si enĩ qͥs arcificem cogta
⁊ mat̾iam et ex ip̃a cͤatararũ dissimłiũ copĩ
atq tebas ordinem d̾intꝰ insitũ ⁊ grãti ps¬

Expanded text:
; mystice, in typo Ecclesiae; moraliter, in persona animae. De civitate vero superius historialiter aliqua, licet pauca, diximus. Restat ergo ut ad alia exponenda transeamus. speciosa interpretatur, et de Deo atque mundo i. Tu cuncta superno Ducis ab exemplo: pulchrum pulcherrimus ipse Mundum mente gerens, similique imagine formans. Si enim quis artificem cogitet, et materiam, et ex ipsa creaturarum dissimilium copiam, atque in rebus ordinem di
Abbreviated transcription (Latin):
gehenne unserrume adsgͣnat quã saluiator m̃
ysaia torcular nũcupat dicens. torcular calcani
solus. De pͥma legit᷑ in eccͭ ͤ uanitas uaitatũ
⁊ oĩa uanitas. De scd̾a in zachariã. suꝑ tallentũ
plibi sedet iniqͥtas. De t̾cia ĩ psalmo. Contͥtio
ĩ uius̃ eoꝵ ⁊ ĩfelicitas. Gr̃aue gͥ ingũ suꝑ filos
ade id die exitus matͥs eoꝵ usq ĩ diem reu̾sionis¬
eoꝵ ĩ ip̃am qnͣdo de uamtate ad uqͥtatem de
uuqͥtate tͥñseunt ad calamitatẽ. Sũt qͦ alia
onera p̾fatis longe dissimłia. Est enĩ pͥm̃ dispẽ¬
portant p̾laci. sedm̃ huic m̃ do mortif icdti. t̾tiũ
irubico ꝯsũmati. Primi statũ eccłie ⁊ oborant
dant. Primꝰ ordo dicit. sollictndo oĩũ eccłiarũ
instãcia mea catidiana. Sdd̾us elegit suspendiũ
aĩa med ⁊ macetem assa med. d̾tuis sine paulus
sine cephas sine apollo oĩa nr̃a. Primꝰ ordo eoꝵ
ẽ qui curnant᷑ sub deo ⁊ orbem portaut. Scd̾us

Expanded text:
gehennae miserrime aggravat, quam Salvator in gehennae miserrime aggravat, quam Salvator in Isaia torcular nuncupat dicens: Torcular calcavi solus . De prima legitur in Ecclesiaste: Vanitas vanitatum et omnia vanitas ; de secunda in Zacharia: Super talentum plumbi sedet iniquitas ; de tertia in psalmo: Contritio in viis eorum, et infelicitas . Grave igitur jugum super filios Adam a die exitus matris usque in diem reversionis in ipsam , quando de vanitate ad iniquitatem, de iniquitate transeunt ad calamitatem. Sunt quoque alia onera praefatis longe dissimilia 10. Etenim primum dispenportant praelati; secundum, huic mundo mortificati; tertium, in cubito consummati. Primi statum Ecclesiae roborant; dant. Primus ordo dicit: Sollicitudo omnium Ecclesiarum, instantia mea quotidiana ; secundus: Elegit suspendium anima mea et mortem ossa mea ; tertius: Sive Paulus, sive Cephas, sive Apollo omnia nostra . Primus oest qui curvantur sub Deo et orbem portant; secundus
Abbreviated transcription (Latin):
religionis expͥint᷑ dissolucio. Hec gͦ sũt incioꝵ¬
t̾ciũ caniia facondia. Quartũ claritas sa̾gͥnis
qͥntũ uenustas corꝑis. Sȩetũ honestas ꝯiugis sep¬
timũ ȩxemplar sabolis. occduũ fides amicorum.
Nonũ humile obseqͥum sb̾ditoꝵ. Decimũ honoꝵ
temꝑaliũ affluencia. undecim̃ oĩũ p̾fatorima
possessio quieta. De his uͦ lacius dissẽre in p̾sen¬
ti nõ fait consilii. hoc enĩ tͣitare alt̾ius ẽ ocũ
Esse autẽ ouera astñd̾e his relinqͦ qͥ p̾mũtar
onere. udititas gͦ negociis. in qͥtas sapponit᷑
uicũs. cillamitas gebenie suppliciis. unde quia
dicũt᷑ ⁊ sunt on̾a ista nõ ũm̾to onerũ ñcapant᷑
ouera. Qd dutẽ uanitas suo młtos dep̾mat one
testat᷑ ᷑ apłu̾s dicens. uanitati in qͥt cͤatura sb̾iecta
est nõ uoleus. In psalmo ciꝰ legit ᷑ de im̃qͥtatis on̾e
miqͥtates in qͥt suꝑgͤsse sunt caput meñ ⁊ sicut¬
onus gtͣue gͣtiate sunt suꝑ me. Calamitas quoq

Expanded text:
itur dissolutio. Haec sunt vitiotertium canina facundia, quartum claritas sanguinis, quintum venustas corporis, sextum honestum conjugis, septimum exemplar sobolis, octavum fides amicorum, nonum humile obsequium subditorum, decimum bonorum temporalium affluentia; undecimum, omnium praefatorum possessio quieta. De his vero latius disserere in praesenti, non fuit consilii; hoc enim tractare, alterius erat negotii. Esse autem onera, ostendere his relinquo qui premuntur onere. Vanitas igitur negotiis, iniquitas supponitur vitiis, calamitas gehennae suppliciis. Unde quia illa dicuntur et sunt onera, ista non immerito onerum nuncupantur onera. Quod vanitas suo multos deprimat onere, testatur Apostolus dicens: Vanitati, inquit, creatura subjecta est, non volens . In psalmo vero legitur de iniquitatis onere. Iniquitates, inquit, suonus grave gravatae sunt super me . Calamitas quoque
Abbreviated transcription (Latin):
tͦnũ bibrũ scͥptũ intus ⁊ foris signatũ sigillis septẽ.
et nemo pat̾at solu̾e eum nͥ qui nicit de tͥbn inda
ip̃e A apernit eum ⁊ saluit eins signacula. hec
oĩa ex diuino ꝓtuli eloqͥo ꝯͣtmiꝰ lecori clareat ꝑt
ĩ eo sit libri młtiplȩx sigͥficacio. lib̾ ig̾ alius ẽ na¬
ture. alius discipline aliis gracie. pͥmꝰ doret hña¬
nam eqͥtatem. scdũs hũanã ĩpimitaten. t̾tiuis ha

Expanded text:
gillis septem. Et nemo poterat solvere eum nisi leo, qui vicit de tribu Juda. Ipse enim aperuit eum, et solvit ejus signacula . Haec omnia ex divino protuli eloquio, quatenus lectori clareat, quod in eo sit libri multiplex significatio. 33. Liber igitur alius est naturae, alius disciplinae, alius gratiae. Primus docet human
Abbreviated transcription (Latin):
slecc̃ins ẽ ĩ pͥmo. honestus ĩ sod̾o. utilis in t̾cio. Ne¬
cessarius ne ĩmod̾ace suꝑflua appetat. honestus
ne effeminate uiuẽdo alioꝵ mores corrũpat. bti¬
lis qͣtmꝰ ad uemam ad gr̃am ad głiam sb̾ditos
p̾cedat. Necessarius gͥ uita. honestas fama utilis

Expanded text:
sarius est in primo; honestus in secundo; utilis in tertio. Necessarius, ne immoderate superflua appetat; honestus, ne effeminate vivendo aliorum mores corrumpat; utilis, quatenus ad veniam, ad gratiam, ad gloriam subditos praecedat. Necess
Abbreviated transcription (Latin):
cioꝵ eypͥmũt onera. At pͥm̃ de uicis. deinde
disseramꝰ de negaciis. In onere babilonis p̾cipue
notat᷑ saꝑbia. ĩ moab indignacio maxiẽ ⁊ diro¬
eancia. ĩ philistim sigillatim sensiũ p̃tia cari¬
ofitas. In damasci exp̾sse rapactas. in egipti
oĩo crapula ⁊ ebrietas. ĩ deserti. maris. sĩgala

Expanded text:
 exprimunt onera. Ac primum de vitiis, deinde disseramus de negotiis. 8. In onere Babylonis praecipue notatur superbia. In Moab, indignatio maxime et arrogantia; in Philistiim, sigillatim sensuum prava curiositas; in Damasci, expressa rapacitas; in Aegypti, omnino crapula et ebrietas; in deserti maris, singula
Abbreviated transcription (Latin):
cilusis. Theologia nͦ de ĩmsibłibus sb̾anciis. logiod
uͦ ut õĩũ ꝓuida arciũ magistra archanoꝵ clau¬
gera passim discarrit ꝑ oĩa. formas modos cau¬
sas nados soluens ligans sb̾tilicate minia artis
picit ad p̃cticam. modus qͦ tͣctandi hic est. prius¬
enĩ. pͥns enĩ ꝯminat᷑ hostibus. dehinc blanditur
obseqñtibus. Post hec qiͣ incident̃ intͦducit aduẽ¬
tum saluatoris. deinde t̾ribilem inducit p̾senciã
nastatoris. armat babylonios ĩ assyrios. nimue
expugnat᷑ capitur destͥit᷑ templũ a fadamẽtis eu̾¬
titur. oĩs etas sexus candicio corrũpit᷑ elidituir.
seruicuti addicit᷑. deinceps ĩ eam infultando ĩue¬
hitur. rapinas formcacõnes maleficia expbat. c¬
uitatem sangͥnũ ȩxpbrando nũcupat. Alexand̾e
qͦ ferenti anxiliũ minat᷑ accdiũ. demde insul¬
tando ianauiam pͥncipũ ⁊ ppłi ĩgeminat. ppłm

Expanded text:
causis; theologia de invisibilibus substantiis; logica causis; theologia de invisibilibus substantiis; logica vero ut omnium provida, artium magistra, arcanorum clavigera, passim discurrit per omnia, formas, modos, causas, nodos solvens, ligans subtilitate nimia, artis picit ad practicam. Modus quoque tractandi hic est. Prius autem comminatur hostibus; dehinc blanditur obsequentitibus. Post haec quasi incidenter introducit adventum Salvatoris. Deinde terribilem inducit praesentiam vastatoris; armat Babylonios; ruunt in Assyrios; Ninive expugnatur, capitur, destruitur; templum a fundamentis evertitur; omnis aetas, sexus, conditio corrumpitur, eliditur, servituti addicitur. Deinceps insultando in eam invehitur, rapinas, fornicationes, maleficia exprobrat; civitatem sanguinum exprobrando nuncupat. Alexandriae quoque ferenti auxilium minatur excidium. Deinde insultando, ignaviam principum et populi ingeminat, populum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sedĩ ea diu̾sa suggerat pͥncipia nos honestũ
genus nõ cause sed ꝓpħie huiꝰ dicimꝰ. Iu qua ctͣ
reꝓbos insta dei ꝓbatar sen̾itas erga pios clemẽ¬
tissima ꝯm̃dat᷑ bonitas. ĩ amico gr̃a. ĩ honesto
iusticia. ĩ seruo iudicii u̾tas. in mercẽnario pͥmii
cqͥtas. ĩ filio regni h̾editas in sponsa spñalis gau¬
dii idemptitas. Hus ita de mat̾ia ⁊ intencõe suc¬
cinte p̾libatis eoam nc̃ dicat᷑ coi ꝑti pħie supponaͬ.¬
Cum igͥ pħia qͣtuor pͥncipales habeat spẽs sb̾ qͥbꝰ
õiũ lib̾aliũ arciũ ⁊ cottus diuini eloquii ꝯtinetur
inserta alterutrũ ⁊ ꝯuera adĩnicem sepissime
uident᷑ ut mx ab ĩuicem discerni caleant. sic qũ¬
qñq sequestrata ut a se alienata proessas ĩuem¬
ant᷑ ut ꝯiuĩgi nlłatemis nequeant. Quippe ma¬
thematica de insibłibus iusibłiũ figuris. practica
de ĩnsibilibꝰ iisibłiũ formis. physica de ĩnisibłibꝰ

Expanded text:
et secundum ea diversa suggerat principia, nos honestum et secundum ea diversa suggerat principia, nos honestum genus, non causae, sed prophetiae hujus dicimus, in qua circa reprobos justa Dei probatur severitas, erga pios clementissima commendatur bonitas. In amico, gratia; in hoste, justitia; in servo, judicii veritas; in mercenario, praemii aequitas; in filio, regni haereditas; in sponsa, spiritualis gaudii identitas. His ita de materia et intentione succincte praelibatis, etiam nunc dicatur cui parti philosophiaphia quatuor principales habeat species, sub quibus omnium liberalium artium et totius divini eloquii continetur inserta alterutrum, et connexa adinvicem saepissime videntur, ut vix ab invicem discerni valeant; sic quandoque sequestrata, et a se alienata prorsus inveniuntur ut conjungi ullatenus nequeant. Quippe mathematica de visibilibus visibilium figuris; practica de invisibilibus visibilium formis; physica de invisibilibus
Abbreviated transcription (Latin):
cia. in t̾tio negligencia. ĩ qͣrto uite torpor ⁊
Aĩ ignauia. In pͥmo suscipit lumẽ scĩe. ĩ scd̾o lar¬
gitatem gracie. in t̾cio conicit felicitatẽ. in
quarto suspirat ad xp̃i karitatem. ꝑ uite mi¬
racula illuminat᷑ cecus. ꝑ miscd̾i̾am reducit᷑ ꝓfu¬
gas. ꝑ bñficia redditur denotus. ꝑ passionis
stigmata efficit᷑ ꝯsũmatus. Docilis qͦ redditur
dũ in gns doctͥna uita fama docetur qͥd teneat
snadet᷑ quid caueat et instruit᷑ qͥd tuneat.
quid doleat ĩ qno speret quid diligat .s. cauere
nicia. tenere uite ꝯsila timere gehẽne sap¬
plicia. dolere huiꝰ setuli miseriam. ĩ cebs fige¬
re spei nr̃e anchoram. ardent̾ dilig̾e celestem
pat̾am. Aitencus eodm reddit᷑ ⁊ ex mag̾tu¬
diue supplicu dũ honus p̾mͣtitur. et ex qͣłitate
gandii dũ nisio sb̾sequit᷑. et eo febatate
p̾mi dũ ꝯsalato sabiungitar.
Iũ igit ᷑ tullius qͥnq causarũ statuat gña ho¬
nestũ admirabłe humile anceps obscurii

Expanded text:
ia, in tertio negligentia, in quarto vitae torpor et animi ignavia. In primo suscepit lumen scientiae, in secundo largitatem gratiae, in tertio conjicit regni felicitatem, in quarto suspirat ad Christi charitatem. Per vitae oracula illuminatur caecus; per miracula reducitur profugus; per beneficia redditur devotus; per passionis stigmata efficitur consummatus. Docilis quoque redditur, dum in ejus doctrina, vita, fama docetur quid teneat, suadetur quid caveat, instruitur quid timeat, quo doleat, in quo speret, quid diligat: scilicet cavere vitia, tenere vitae consilia, timere gehennae supplicia, dolere hujus exsilii miseriam, in coelis figere spei suae anchoram, ardenter diligere coelestem patriam. Attentus etiam redditur, et ex magnitudine supplicii, dum onus praemittitur; ettate praemii, dum consolator subjungitur. Cum igitur Tullius quinque causarum genera statuat: honestum, admirabile, humile, anceps, obscurum,
Abbreviated transcription (Latin):
dat affectã. scd̾a inhonestat adctũ t̾cia morti¬
ficat sb̾iectũ. Ne his tͥbus oneribus ꝑ osee dic᷑
arastis impietatem messinstis iniqͥtatem comedis¬
tis fructũ mendacii. Impietas siqͥdem arat᷑ qnͣdo
quis ex stndro mũdi uanitatẽ meditat᷑ͦ. Inqͥta¬
tem mecit qnͣdo ee illicita cogitacõne prauũ
opus colligit. Mendacii fructus comedit qñ ꝓut
gessit ĩ corꝑe apnd inferos recipit. Arat᷑ itaq¬
ĩpietas cogitando illicita. legit᷑ͫ imqͥtas oꝑando
ne faria. comedit᷑ fructas eius sustinendo suppli¬
cid. Sed ⁊ hoc de uantate dicendũ ẽ. qd illi alii
sut sb̾diti. alii collat̾ales alii sappositi. pͥmi car¬
nales. scd̾i sp̃̾itales. t̾cũ intellectuales. pͥmi cari

Expanded text:
dat affectum, secunda inhonestat actum, tertia mortidat affectum, secunda inhonestat actum, tertia mortificat subjectum. De his tribus oneribus per Osee dicitur: Arastis impietatem, messuistis iniquitatem, comedistis fructum mendacii . Impietas siquidem aratur, quando quis ex studio mundi vanitatem meditatur; iniquitatem metit, quando ex illicita cogitatione pravum opus colligit; mendacii fructus comedit, quando prout gessit in corpore, apud inferos recipit. Aratur itaque, cogitando illicita; legitur iniquitas, operando nefaria; comeditur fructus ejus, sustinendo supplicia. 5. Sed hoc de vanitate dicendum est, quod illi alii sunt subditi, alii collaterales, alii suppositi. Primi carnales, secundi spiritales, tertii intellectuales
Abbreviated transcription (Latin):
sime qͥetis felictace. ⁊ oꝑa simplicia ⁊ opera
operñ ꝓ eoꝵ uen̾anda ac mystica digtate
Ita possunt dici simplr ouera singula cͥantia
uł singala tͥbulacõnũ gña. onera uͦ onerũ el¬
nitas mũdi. inqͥtas aĩ. calamitas oro. ul¬
nitas cecat. miqͥtat p̾cipitat. calimitas eni¬
cat. uanitas mñdi celestiũ aufert ꝯt ẽplacõnẽ
unqͥtas aĩ dei ⁊ ꝓximi dileccõnẽ. Calamitas tarta¬
ri affectũ boni ⁊ diꝰ deuocõnem. uanitas mũdi fa¬
cit inciosum. iniqͥtas aĩ reddit odiosim. calami¬
tals orci suppliciosũ: uauitas facit incestũ. iniq̃¬
tas reddit infestum. calamitas ꝑpetuo mestom
uaintas degͥit. im qͥtas cruciat calamicas frã¬
git. Est eciam aliud quod de biis oneribꝰ dic̾e̾
possimꝰ qr scilicet aluid portat᷑ in capite aliud
ĩ brachiis. aluid ĩ humeris. Onus ĩ capite uani¬
tas ĩ mente. Omis ĩ brachus inqͥtas ĩ opere.
omis ĩ humeris calamitas gehenne. pͥma fe¬

Expanded text:
simae quietis felicitate; et opera simplicia, et opera operum pro veneranda ac mystica dignitate: ita possunt dici simpliciter onera singula crimina, vel singula tribulationum genera; onera vero onerum, culnitas mundi, iniquitas animi, calamitas orci. Vanitas caecat, iniquitas praecipitat, calamitas cruciat. Vanitas mundi coelestium aufert contemplationem; iniquitas animi, Dei et proximi dilectionem; calamitas tartari, affectum boni et animi devotionem. Vanitas mundi facit vitiosum; iniquitas animi reddit odiosum; calamitas orci, suppliciosum. Vanitas facit incestum; iniquitas reddit infestum; calamitas, perpetuo moestum. Vanitas deprimit, iniquitas curvat, calamitas frangit. 4. Est etiam aliud quod de his oneribus dicere possumus, quia scilicet aliud portatur in capite, aliud in brachiis, aliud in humeris. Onus in capite, vanitas in mente; onus in brachiis, iniquitas in opere; onus in humeris, calamitas gehennae. Prima foe
Abbreviated transcription (Latin):
inserie ⁊ tͥbulacio. uisio feluor duuni mineris
⁊meutis ĩnonacio. Cansolacio ĩ ꝯflictu ꝯstanos
et de tͥampho adepta letica. In hũs oͦ oĩbus lector
redit᷑ ditentus docilis ⁊ benuolus. Reniuolẽcia¬
it in rethoricis a tãlbodicit᷑ ex quiadtuor locis ꝯpa¬

Expanded text:
et tribulatio; visio, favor divini muneris, et mentis invocatio; consolatio, in conflictu constantia, et de triumpho adepta laetitia. In his vero omnibus lector redditur attentus, docilis et benevolus. Benevolentia in rhetoricis a Tullio ex quatuor locis compa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ apud ysaiam undecĩ legimꝰ onera. hec scilis
omis balalonis. onus philistum. onꝰ moali. onꝰ
damasci. onꝰ egipti. onꝰ deserti. maris. on dutia
onꝰ ĩ arabia. onꝰ uallis uisionis. Onꝰ tyri. onꝰ maẽ¬
toꝵ austͥ. que ex ip̃a qͣlitate mn tͣnsgͤssionem
torũ significat᷑ obedĩa. In undenario qͥ ip̃m tã¬
greditur p̾naricacõnis malicia. hinc accidit ot
ũdecĩ sagacilicina funt ĩ tab̾natulo. qr saludde
extincto ꝓditore chorũ apłorũ in hoc man̾e no¬
luit mĩo. Onus autẽ miserie pondꝰ fuꝑeuns sigͥai¬
care diximꝰ. Clamat uͦ apłus. Infelix ego hono¬

Expanded text:
 apud Isaiam undecim legimus onera, haec scilicet: Onus Babylonis, onus Philistiim, onus Moab, onus Damasci, onus Aegypti, onus deserti maris, onus Duma, onus in Arabia, onus vallis visionis, onus Tyri, onus jumentorum Austri . quae ex ipsa qualitate numeri transgressionem torum signatur obedientia; in undenario, qui ipsam transgreditur, praevaricationis malitia. Huc accedit, quod undecim saga cilicina fiunt in tabernaculo ; quod Salvator exstincto proditore chorum apostolorum in hoc manere noluit. Onus autem miseriae pondus superius significare diximus. Clamat
Abbreviated transcription (Latin):
inferni tres habet sp̾es. Prima ẽ amaritado
Primo miseri qr remordet constĩa. Scd̾o miseri¬
ores qr displicet insticia. t̾cio miserrimi qr ue¬
niẽ nlła restat clemencia Quia gͦ uanitatem
ĩdi miqͥtatem aĩ calamitatẽ tartari soꝑus¬
onerũ onera esse diximꝰ restat nob̾ qͣrere alia

Expanded text:
habet tres species. Prima est amaritudo Primo miseri, quia remordet conscientia; secundo miseriores, quia displicet justitia; tertio, quia veniae nulla restat clementia. Quia ergo vanitatem mundi, iniquitatem animi, calamitatem tartari superius onera diximus, resta
Abbreviated transcription (Latin):
bruti. scdĩ actiui. t̾tũ ꝯtemplatini. Sed de ini¬
qͥcate simłia passumꝰ dic̾e̾. Quidam nãq iniqͥ¬
tarem diligunt sed nõ p̾dicant. nõ cilłi ⁊ dili¬
gant ⁊ p̾dicant. alii diligunt p̾dicant ⁊ de¬
feudũt. Tr̃es gͥ pͥncipales mi qͥtas habet spẽs.
nefas. scelus. maliciam. Nefas qͣncã ad dm̃. sce¬
lis ad se pp̃m. malicia ad ꝓximũ. Nefarũ st᷑
uaaita ꝯtẽpnendo. scelesti se ip̃os ĩ inciã p̾cipi¬
talndo. maliciosi ꝓximos corrũpendo. pͥmꝰ ordo
eoꝵ qui facti sũt qͣ scuta fasilia. Primꝰ eorũ
I piecerũt in t̾ra intima sua. scd̾ns eoꝵ qͥ di¬
aint coronemꝰ nos rosis añꝙͣ marcescant. hec

Expanded text:
di activi, tertii contemplativi. Sed et de iniquitate similia possumus dicere. Quidam namque iniquitatem diligunt, sed non praedicant; nonnulli et diligunt et praedicant; alii diligunt praedicant et defendunt. Tres igitur principales iniquitas habet species: nefas, scelus, malitiam. Nefas quantum ad Deum, scelus ad seipsum, malitia ad proximum. Nefarii sunt mandata contemnendo, scelesti seipsos in vitia praecipitando, malitiosi, proximos corrumpendo. Primus ordo eorum qui facti sunt quasi scuta fusilia . Primus eorum qui projecerunt in terra intima sua ; secundus eorum qui dicunt: Coronemus nos rosis antequam marcescant; haec
Abbreviated transcription (Latin):
senicie. Cuiꝰ ꝑtem pͥmo sargon demenphulde
dehinc teglat phallasar. deinceps salmanasar cdo¬
tinauit. ad ultimũ sub osee totus isrł expugaatꝰ
a sennacherib in assyrios tͣnͣsugͣuit. Unde Naũ
ad ppłi tͣnsmmigͣti ꝯsolacõnem ad scõꝵ ꝓbandorna
ꝯfur macõnẽ ad post̾orũ qͦ głiosam expectdc̃eẽ

Expanded text:
saevitiae. Cujus partem primo Sargon, deinde Phul, saevitiae. Cujus partem primo Sargon, deinde Phul, dehinc Tegla-Phalassar, deinceps Salmanassar captivavit: ad ultimum sub Osea totus Israel expugnatus a Sennacherib in Assyrios transmigravit. Unde Nahum ad populi transmigrati consolationem, ad sanctorum probandorum confirmationem, ad posteroru
Abbreviated transcription (Latin):
aum ꝓpheca in regnũ assyriorum
ĩuehitur. hystoria de niniue qͤ me¬
tͦ polis euis fuit destruccõne loqͥtar
allegorice de desolacõne mũdi. mistice de re
cucõne in pͥma dignitate uł maiori głia peccõ¬
ris in scełibus lapsi. Nuuue autẽ nynus assyri¬
orũ rex scdus condidit eiq denõĩatũ a noĩe suo
uocabulũ ut qͥdam asserũt uł pocius ut alu d
nynia filio suo hmodi iudidit. Nynus uͦ de pacͤ
belo ⁊ matͤ semiramide natus fi aude macͥs dͥcã¬
uentus ex ea furtine libidinis ignarus nytian
genuit. Quo comꝑto postqm partu mat̾ exho¬
n̾auit iusterd tnuros eius cruentint sagͥne
mat̾na decestaus scelera. Hec ciuitas ⁊ a feend
⁊ a sicu qͣntitate ⁊ ornatu uixta tempꝰ clarissiẽ
nobilis ⁊ a rege ⁊ a lege ⁊ a plebe potencia cor¬
stancia astucia sblime ꝯmẽdabilis dũ regni su
ctũqͣq dilacare studet pompam atq fastã lixx¬
rie usq ad dei populũ effrenate laxauit babenł

Expanded text:
in regnum Assyriorum invenitur: historialiter de Ninive, quae metropolis ejus fuit, destructione loquitur; allegorice, de desolatione mundi; mystice, de retutione in pristina dignitate, vel majore gloria peccatoris in sceleribus lapsi. Ninive autem Ninus Assyriorum rex secundus condidit, eique denominatum a nomine suo vocabulum, ut quidam asserunt, vel potius, ut alii, a Ninia filio suo, hujusmodi indidit. Ninus vero de patre Belo et matre Semiramide natus, fraude matris circumventus, ex ea furtivae libidinis ignarus Niniam genuit: quo comperto postquam partu mater exoneravit vicera, muros ejus cruentavit sanguine, materna detestatus scelera. Haec civitas et a forma et a situ, quantitate et ornatu juxta tempus clarissime notabilis, et a rege, et a lege, et a plebe, potentia, astutia, constantia, sublime commendabilis, dum regni sui circumquaque dilatare studet pompam atque fastum luxuriae, usque ad Dei populum effrenate laxavit habenas
Abbreviated transcription (Latin):
da obiatͫ ĩpugnacio. Primo qr indicis ẽ sentẽ¬
ciã Nolo mortem peccataus sed ut magis ꝯu̾ta¬
tar ⁊ uiuat. Scd̾o loqͥtar indigencia. si ĩclase¬
rit nemo ẽ qui aꝑiat. T̾tio hmꝰ iite miseria
mem̃to mei qr uentus ẽ uita mea. In qͣrto ab
aqͥlone suꝑ flciem orbis t̾re eoardescãt mala.
Alit̾. Salnatoris oꝑa legimꝰ fuisse quaduifaria.
miracła nãq fecit. Bñficia cantulit. Amara ꝓ
nobis ꝑtulit. nite monita ꝓtulit. In hũs autẽ
tͥbus duditor redditur beniuolus dñ ⁊ ens docͥna
illĩat᷑. ⁊ bñficũs sustãtat᷑. ⁊ mi aculis ꝯfirma¬
tur. ⁊ passionũ stignate ad amorẽ inflãma

Expanded text:
sententia: Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat ; secundo loquitur indigentia: Si incluserit, nemo est qui aperiat ; tertio, hujus vitae miseria: Memento mei, quia ventus est vita mea ; in quarto: Ab aquilone super faciem orbis terrae exardescunt mala . Aliter. Salvatoris opera legimus fuisse quadrifaria. Miracula namque fecit; beneficia contulit; amara pro nobis pertulit; vitae monita protulit. In iis autem quatuor auditor redditur benevolus, dum et ejus doctrina illuminatur, et beneficiis sustentatur, miraculis confirmatur, et passionum st
Abbreviated transcription (Latin):
than. achac ezechie. regũ iuda qnͣdo regnũ aẜ¬
rioꝵ destͥit᷑ romulus nascit᷑. olimpias .l. greas
pͥma statiut᷑. roma conditur. regnũ lacedemo¬
nioꝵ defecit. macedonũ uͦ incepit. esiodus pati
claruit. fuint qͥdẽ simł anui assyriorũ a pͥc
nini qui sed̾ns in eo regnatit usq ad tͥestõ
setũ sardanapallũ qui ⁊ ultimꝰ ⁊ a barbaoe sg¬
nifero stio uictus semet ipm incendio tͤmanit
more orõnis rethorice auditorem reddit ditentũ
docilem ⁊ beniuolũ. Plogus dutem hic ẽ. honus
niniue liber uisionis naum elchesei. Ta qͥdem
pasuit ꝑ que auditorem ad ueniam ad grãm ad
głiam moueri uoluit. Siqͥdem ĩ hon̾e miseria.

Expanded text:
than, Achaz, Ezechiae regum Juda, quando regnum Assyriorum destruitur, Romulus nascitur, Olympias a Graecis prima statuitur, Roma conditur, regnum Lacedaemoniorum defecit, Macedonum vero incepit, Hesiodus poeta claruit. Fiunt quidem simul anni regni Assyriorum a primo Nini, qui secundus in eo regnavit, usque ad trigesimum sextum Sardanapalum, qui et ultimus, et ab Arsace signifero suo victus, semetipsum incendio cremavit, more orationis rhetoricae auditorem reddit attentum, docilem et benevolum. Prologus autem hic est: Onus Ninive, liber visionis Nahum Elchesei. Tria quidem posuit, per quae auditorem ad veniam, ad gratiam, ad gloriam moveri voluit. Siquidem in onere miseri
Abbreviated transcription (Latin):
pximo. stiams angelo. decora sponsa. Mi̾to gͦ der¬
ribłis hostibus dicit ᷑ ĩ qua nec m̃di ambicio. nec
ꝓximi lesio. nec si p̾sup̃cio. nec angeli offenso
nec d̾mne uolũtatis duersio uł eciam ad madicã
ĩuenit᷑ ͦ. Item de eadem ꝑ eundẽ ĩ eodẽ. Toca¬
pult᷑ es amica mea ⁊ ma̾cula nõ ẽ in te. uere
pit᷑. nec ꝓximo seducit᷑ͦ nec carne elidit᷑ nͨ uẽte
erigit᷑. Tata ꝓͥẽ pulcͣͣ quã nec accus corrũpit
ss astectus inficit nͣ intlłus ĩpedit actas imͥta¬
te affectus uanitate intlłus a celestiũ clarita¬
te. sinua gͥ in ea ẽ matula quã nͨ malignĩ p̾uale
suggestio ñdi sordent nime uł ꝓmissio. carnis
iacet titillacio. mentis suffocat᷑᷑ elaciõ. Hec igͥ
sut̃ dileccõtas onera qͥbus felix pͤmit᷑ aĩa. hor
mẽs med pͤmat᷑ onere. hoc aĩa mea moriatar

Expanded text:
proximo, suavis angelo, decora sponso. Merito ergo terproximo, suavis angelo, decora sponso. Merito ergo terribilis hostibus dicitur, in qua nec mundi ambitio, nec proximi laesio, nec sui praesumptio, nec angeli offensio, nec divinae voluntatis aversio vel etiam ad modicum invenitur. Item de eodem per eumdem in eumdem: Toca mea, et macula non est in te. » pitur, nec proximo seducitur, nec carne eliditur, nec mente erigitur. Vere pulchra, quam nec actus corrumpit, nec affectus inficit, nec intellectus impedit; actus iniquitate, affectus vanitate, intellectus a coelestium claritagitur in ea macula, in qua nec maligni praevalet suggestio, mundi sordent minae vel promissio, carnis jacet sigillatio, mentis suffocatur elatio. Haec igitur sunt dilectionis onera, quibus felix premitur anima. Hoc mens mea prematur oner
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ exigit᷑ a ꝓximo. alind ab angelo. alud a deo.
Pxiutꝰ nãq a nob̾ poetatem. Angelus piͦtatẽ
deus ꝑfectam exigit karitatem. Prauimꝰ d.¬
nob̶ exigit hũauitatis obsequia. angelꝰ since¬
ritatis desid̾ia. dens studia oĩ iiii. tute fraglati¬
cia. oĩ suanitate manãcia. Proximꝰ deuotũ fla¬
exigit intellectũ. Exibenda ẽ gͥ ꝓximo dccõis
pietas. Angelo morũ sinceritas. deo oĩs ornatus
aĩ ⁊ ꝑfecca karitas. Speciosus eñ sponsã suã
sic ornatam ita ꝑ̾ ordinatam ĩ canticis młta
lande ꝓseqtar dicens. Pulcra es amica mea
sudius ⁊ decora t̾ribilis ut castꝵ dcies ordinatd
Pulcͣ mñdo. sudius ꝓximo. decora celo. uł pulcta
acta suaiuis affectu decora intellecta. uł palcrã
honestate fame. suanis utilitate doctͥne. decra
uite sb̾binis necãtate. uł pulcoa exemplo. far¬
suauis nerbo decora consilio. uł poilt᷑ oꝑibas so
suans moribꝰ decora mentis successibus. uł poilt᷑

Expanded text:
nobis a proximo, aliud ab angelo, aliud a Deo. Proximus namque a nobis pietatem, angelus puritatem, Deus perfectam exigit charitatem. Proximus exigit humanitatis obsequia, angelus sinceritatis desideria; Deus, studia omni virtute flagrantia, omni suavitate manantia. Proximus devotum flaexigit intellectum. Exhibenda est igitur proximo actionis pietas, angelo morum sinceritas, Deo omnis conatus animi, et perfecta charitas. 14. Spiritus enim sponsam suam sic ornatam, ita quidem ordinatam in Canticis multa laude prosequitur dicens: Pulchra es, amica mea, suavis et decora, terribilis ut castrorum acies ordinata . Pulchra mundo, suavis proximo, decora coelo. Vel pulchra actu, suavis affectu, decora intellectu. Vel pulchra honestate famae, suavis utilitate doctrinae, decora vitae sublimis necessitate. Vel pulchra exemplo, suavis verbo, decora consilio. Vel pulchra operibus, suavis moribus, decora mentis excessibus. Vel pulchra
Abbreviated transcription (Latin):
lum saluari debet ꝙͣuis om̃es sunt unrꝰ nature
qm̃ nõ sũt eiꝰdem gu̾is sicat hoĩes. Non enĩ sic
sũt om̃es angeli de uno angelo ꝙ̃adm̃ oẽs boĩes
qr sicut ceciderũt ulło alio nocente ut cad̾ent
ita nlło alio adiuuãte surge̾ debent. qd̃ ẽ illis
impossibłe. alit̾ eiĩ in dignitatem quã ħ̾ituri
erant nõ possũt restitui qm̃ sine alieno auxilio
ꝑ potestatẽ suam quã acceꝑant stetissent ĩ u̾ita¬
te si nõ peccassent. Quappt̃ siqͥs opinat᷑ saluato¬
ris nr̃i redẽpcõnem usq ad illos aliqñ deb̾e eeten¬

Expanded text:
ri debet; quamvis omnes sint unius naturae: quoniam non sunt ejusdem generis, sicut homines. Non enim sic sunt omnes angeli de uno angelo; quemadmodum omnes estaurationem: quia sicut ceciderunt, nullo alio nocente ut caderent; illa nullo alio adjuvante resurgere debent: quod est illis impossibile. Aliter enim in dignitatem quam habituri erant non possunt restitui, quoniam sine alieno auxilio per potestatem suam quam acceperant stetissent in veritate, si non peccassent. Quapropter si quis opinatur Salvatoris nostri redemptionem usque ad illos aliquando debere exten
Abbreviated transcription (Latin):
nus nimue nisionis taum elchesei. ꝓlo¬
gũ istũ ꝓpħie sue ꝓpheta p̃posnisse a qͥbaã
creditar. ab aliis etm esdras ĩuenisse asseritur
Sicut enĩ post incensam legem a caldeis ⁊ ab eo
reparatam nonis ĩnentis litt̾is singnls psalmoꝵ
p̾fixit titnlos ita doctͥne gr̃a singalis fere ꝓphe¬
tarũ p̾pofuit ꝓlogas. uel si ꝓpheta eñ p̾posuisse
dicit᷑ humilicatis ar̃a de se qͣ de alio loquitar

Expanded text:
hesei. Prologum istum prophetiae suae propheta praeposuisse a quibusdam creditur; ab aliis, Esdram eum invenisse, asseritur. Sicut enim post incensam legem a Chaldaeis, et ab eo reparatam novis inventis litteris, singulis psalmorum praefixit titulos, ita doctrinae gratia singulis fere prophetarum praeposuit prologos. Vel si eum propheta praeposuisse dicitur, humilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ fieri horẽm ex necc̃itate ut eciam si remoue¬
ant᷑ pauca que de nr̃is libris postusti ut qd de
tͥbus dei ꝑsonis ⁊ de adam tetigisti nõ solum
indeis sed ⁊ pagans sola rõne sat̾facias.⁊ ip̃e
idem deus hamo nouũ condat testamentum
⁊ uetus aꝓpbet sicut ipm̃ uenloem necõe ẽ ẽ¬
ficeri ita nͥ qd in illis ꝯtinet᷑ uerũ esse pocest
aliquis diffiteri . A̾. Siquid diximꝰ qd̾ corrigen¬
dum sit non renuo correpcõnem si rõnabłit᷑
rõnablit̾ ĩuenisse existimamꝰ deo nõ nob aitͥ¬
buere debenus qͥ est bñdictus in seculad. amẽ.

Expanded text:
Deum fieri hominem ex necessitate; ut etiam si removeantur pauca, quae de nostris libris posuisti ut quod de tribus personis Dei, et de Adam tetigisti non solum Judaeis, sed etiam paganis sola ratione satisfacias: et ipse idem Deus homo Novum condat Testamentum, et Vetus approbet, sicut ipsum veracem esse nefiteri, ita nihil quod in illis continetur verum esse potest aliquis diffiteri. ANS. Si quid diximus quod corrigendum sit; non renuo correctionem, si rationabiliter rationabiliter invenisse existimamus; Deo, non nobis attribuere debemus, qui est benedictus in saecula. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
iscdiam nͦ dei que tibi ꝑire uidebat᷑ aĩ insti¬
ciam dei ⁊ peccm̃ hoĩs ꝯsid̾abamꝰ tam mag¬
nam tam q concordem insticie ĩuenimꝰ ut nec
ndiar nec iustior cogitari passit. Nempe qͥd mise¬
ricordius intlłigi nalet qmͣ cũ pectatori tom̃tis
et̾nis dãpnato ⁊ unde se redimat nõ hñti detis
pat̾ dicit accipe uigenitũ meũ ⁊ da ꝓ de. Et
ipẽ filius tolle me ⁊ redime te: quasi etĩ hoc
dicũt qnͣdo nos ad xͥanam fidem uocant ⁊ tͣhũt
Quid eiũ eciam iustiꝰ quã ut ille cui dat᷑ p̾cium

Expanded text:
diam vero Dei, quae tibi perire videbatur, cum justitiam Dei et peccatum hominis considerabamus, tam magnam tamque concordem justitiae invenimus; ut nec major, nec justior cogitari possit. Nempe quid misericordius intelligi valet, quam cum peccatori tormentis aeternis damnato, et unde se redimat non habenti, Deus Pater dicit: Accipe Unigenitum meum, et da pro te; et ipse Filius: Tolle me, et redime te? Quasi enim hoc dicunt, quando nos ad Christianam fidem vocant, et trahunt. Quid etiam justius, quam ut ille, cui
Abbreviated transcription (Latin):
intelliges si diligent̃ hũanam ꝯsideres.
Sicut enĩ homo nõ potuit reꝯciliari nͥ ꝑ hoĩem
deum qui mori passet ꝑ cuiꝰ iusticiam deo resti
nati nõ possũt saluari nͥ ꝑ angelũ dm̃ qͥ mori
possit ⁊ qui ꝑ suam iusticiam deo reparet ꝗd
aloꝵ pecc̃a abstulerũt. et sicut ħo ꝑ aliũ hoiẽta

Expanded text:
mpossibilem intelliges, si diligenter humanam consideres. Sicut enim homo non potuit reconciliari, nisi per hominem Deum, qui mori posset, per cujus justitiam Deo restitnati non possunt salvari, nisi per Angelum Deum, qui mori possit, et qui per justitiam suam Deo reparet quod aliorum peccata abstulerunt. Et sicut homo per alium hominem,
Abbreviated transcription (Latin):
tos qui hũane passibłitatis mensuram nesciũt qr
maiori st alticia estimãt hoc esse deb̾e qd̾ se p̾ cet̾is
uident ad amplus accepisse. affirmãt enĩ fidelẽ
nlła racõne eẽ diceadã q̃ nõ muagna qredã ⁊ młca
⁊ sb̾limia fid̾i sacͣm̃ca agnom̾t ⁊ de magestace¬

Expanded text:
tos, qui humanae possibilitatis mensuram nesciunt; qumajori stultitia existimant hoc omnes esse debere, quo se prae caeteris vident amplius aliquid accepisse. Affirmant fidelem nulla ratione esse dicendum, qui non magna quaedam et multa et sublimia fidei sac
Abbreviated transcription (Latin):
id qd̾ ĩ m̾tate est senciũt ĩ ipãm m̾tatẽ offeadũt
ħ aatẽ ignorãcia młcos parit errores tam de
boĩtate ꝙ de u̾tate. Dicãt alii bõitati d̾ine nõ
eẽ ꝯuẽĩens ut ĩ oꝑa sua crudelis gẽ dicat᷑. nͭ ad
ꝑeat. Ita dũ se honorare putant boĩtatẽ õffen¬
dunt m̾t̾atem. qui enĩ prts ftut ut nõ existũcia
dͤaret iustus est ut erraucia ⁊ delĩquẽcia iudicet
Alũ diaĩt ad iusticiã hõis ꝑtin̾e ut in hcͣ uta sine
pugna uinat cñ pocis iustus ẽẽ nõ passit si nõ
pngnat. sieq enĩ ad insticiã huiꝰ inte ꝑtinet nõ
tep̃tari sed a tẽp̃cacõne nõ suꝑari. siec ut qͥ bonꝰ
ẽ ñꝙͣ cadat sed cũ cecid̾it ut resurgat Sułr
sũt qui dicũt fidelem nõ esse qͥ uł alit̃ cred  q̃dam¬

Expanded text:
id quod in veritate est sentiunt in ipsam veritatem offendunt. Haec autem ignorantia multos parit errores, tam de bonitate quam de veritate. Dicunt alii bonitati divinae non esse conveniens ut in opera sua crudelis esse dicatpereat. Ita dum se honorare putant bonitatem, offendunt veritatem. Qui enim pius fuit ut non existentia crearet, justus est ut errantia et delinquentia judicet. Alii dicunt ad justitiam hominis pertinere ut in hac vita sine pugna vivat, cum potius justus esse non possit si non pugnet. Neque enim ad justitiam hujus vitae pertinet non tentari, sed a tentatione non superari, nec ut qui bonus est nunquam cadat; sed, cum ceciderit ut resurgat. Similiter sunt qui dicunt fidelem non esse qui vel aliter credit qua
Abbreviated transcription (Latin):
h abinsse qui ista nõ danonerñt. Ista autẽ oĩa
que in sac̾m̃to nr̃e redep̃cõnis ꝯpleta sũt eos ⁊ cre¬
disse ⁊ agnouisse nõ solũ hac racõne ꝓbare se pu
cred̾emꝰ. sic qͥd̾ illi ꝑ ħ saluati nõ fuissent nͥ ħ oũ
et facienda agnonissent ⁊ aguita credidissem

Expanded text:
a quae in sacramento nostrae redemptionis completa sunt eos et credidisse et agnovisse non solum hac ratione probare se putcrederemus; sic quidem illi per haec salvati non fuissent, nisi haec omnia facienda agnovissent et agnita credidissent.
Abbreviated transcription (Latin):
re ualeamꝰ. Nõ utiq fic ĩiuria ioħi si qͥd ignorasse
credit᷑. lut dicit ᷑ ĩumirũ qd ip̃e nõ diffice᷑. Sed fi
mus nec ip̃os de se ita uete̾s sensisse. pancis adu̾te
possumꝰ. moyses scͥbit dm̃ ad se leqñtem dꝑxisse sic
ego sũ deus habham deus ꝓsaac deus iacob ⁊ nomẽ
meũ adonay. nõ iudicaui eis. sb̾ andi sicut tͥ. ostea

Expanded text:
re valemus. Non utique fit injuria Joanni si quis ignorasse creditur, aut dicitur: nimirum quod et ipse non diffitetur. Sed si mus. Nec ipsos de se ita veteres sensisse, paucis advertere possumus. Moyses scribit Deum ad se loquentem dixisse sic: Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob, et nomen meum Adonai non indicavi eis , subaudi sicut tibi. Ost
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnsfudat .÷ ut nͦ c̾ature aieͥbuat c̾atoris mages¬
tetem nec cͤatori ascͥbat cattire infͥuntatẽ. sec
Ita fides si unicq qd̾ suũ est tͥbuit recte offert. si
int̾ ucͣq beie. disc̾nit recre dundit ⁊ nõ petat. Si
paciat᷑. Nam illi qui cͤaturã ꝓ deo colentes gemino
ercore decepti uł cͤataram et̾nã uł dm̃ cẽpcealem
esse credid̾unt: quid isti aluid feisse dicendi fiat
qmͣ excellenciã ftoris operi ⁊ inf̾ntatẽ faccure tͥ bn¬

Expanded text:
s majestatem, nec Creatori ascribat creaturae infirmitatem; nec Ita fides, si unicuique quod suum est tribuit, recte offert; si inter utrumque bene discernit, recte dividit, et non peccat. Si patiatur. Nam illi qui, creaturam pro Deo colentes gemino errore decepti, vel creaturam aeternam vel Deum temporalem esse credunt, quid inde aliud fecisse dicendi sunt quam excellentiam Factoris operi, et infirmitatem facturae
Abbreviated transcription (Latin):
saluatoris aduentũ dm̃ oĩpoteatẽ timentes ⁊ di¬
ligentes sae saluris gͣtͣnitũ ꝓissorem. cdentes
ĩ ꝓunssione fidelem sꝑantes certissim̃ redditarẽ
In hacfide ⁊ eypectacõne saluati sũt licet qnͣdo
⁊ quałr ⁊ quo ordine salas repiinssa fieret.
ignorarent. Nam ⁊ ip̃os apłis quos tustos fuisse
nemo ẽ qui ambigat p̾sente saluatore ⁊ regnũ
celoꝵ maĩfesta iam bace pdicante misti̾ã passoĩs
in tantũ adhuc ignotũ finsse atq occultũ le

Expanded text:
s adventum, Deum omnipotentem tenentes et diligentes, suae salutis gratuitum promissorem, credentes in promissione fidelem, sperantes certissimum redditorem, in hac fide et exspectatione salvati sunt; licet quando et qualiter et quo ordine salus repromissa fieret, ignorarent. Nam et ipsis apostolis quos justos fuisse nemo est qui ambigat; praesente salvatore et regnum coelorum manifesta jam luce praedicante, mysterium passionis in tantum adhuc igno
Abbreviated transcription (Latin):
qne res ad fidem ꝑtineant quas cred̾e op̃ eũ
qn fidelis mie nõĩatar. siam fides ua qua alq̃s
eredit᷑ hoc mͦ ut qui credit fide illa fidelis nõ dica
p̾sentis ꝓpositi nõ est. sine fide emĩ ⁊ ĩfideles uõ
uit̾ens sicat habet quedam qne ꝑ exꝑienciã senciat
ita euã quedam ht que nõ tusa nͨ exꝑta sola fide cre

Expanded text:
ae res ad fidem pertineant, quas credere oportet eum qui fidelis jure nominatur. Nam fides illa qua aliquid creditur hoc modo ut qui credit fide illa, fidelis non dicatur; praesentis propositi non est. Sine fide enim etiam infideles non vivens, sicut habet quaedam quae per experientiam sentiat, ita quaedam etiam habet quae nec visa nec experta, sola fide cred
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sis cauet᷑ ne forte sine pp̃o ab hac inta sb̾t ᷑¬
hant᷑. Maĩfestã ẽ antẽ qd pͥmis temꝑibus
oĩs unccõ cͥsmatis ꝑ solos pontifices fiebat. s
⁊ postea qm institutũ est ut baptizatũ sacꝰ¬
dos ĩ n̾tice hiat ꝯsignacõ tam̃ frantis solis
põtificibus resernat᷑. Sobas enĩ pontif ex

Expanded text:
pso ab hac vita subtrahantur. Manifestum est autem quod primis temporibus omnis unctio chrismatis per solos pontifices fiebat. Sed et posteaquam institutum est, ut baptizatum sacerdos in vertice liniat, consignatio tamen frontis solis pontificibus reservatur. Solus enim pontifex
Abbreviated transcription (Latin):
dac᷑ ad ꝯfirmacõnem. Quid autẽ ꝓdest si a
lapsa erigeris nͥ eciam ad stand̾ confirmeris:
ꝓpt̃ea timendũ ẽ hiis qui ꝑ negligenciã amͣ¬
ne forre ꝓpt̃ea dãpnent᷑ qr festinare debue¬
runt dñ potuerũt: ꝓpt̃ eos enĩ qui articulo
temꝑis p̾uẽiunt᷑ insticata ẽ illa qua sacerdoᷤᷤ
baptizatũ statĩ ĩ u̾tice bant sacͥ baptismatis
ũc̃tione. ut in hoc ip̃o ostãdat᷑ qͣntũ sacͣm̃tũ

Expanded text:
datur ad confirmationem. Quid autem prodest si a lapsu erigeris, nisi etiam ad standum confirmeris? Propterea timendum est iis qui per negligentiam amine forte propterea damnentur; quia festinare debuerunt dum potuerunt. Propter eos enim qui articulo temporis praeveniuntur, instituta est illa qua sacerdos baptizatum statim in vertice linit, sacri chrismatis unctio, ut in hoc ipso ostendatur quantum
Abbreviated transcription (Latin):
n gestis pontificalibꝰ legit᷑ qd̾ siluest̾ papa
ꝯstituit ut baptizatũ pb̾r ĩ u̾tice cͥstate
liniat: ꝓpt̃ occasionẽ qͥd̾ mortis. Ne forte
ꝑ absenciam ep̃i ⁊ difficłtatem eñ ꝯseqũdi
sine manꝰ ĩposicõne baptizatũ ab hac nita mi¬
grare ꝯting̾et. qd̾ qͥd̾ oĩo ꝑiculosũ esset. qr

Expanded text:
n gestis pontificalibus legitur quod Sylvester papa constituit ut baptizatum presbyter in vertice chrismate liniat, propter occasionem quidem mortis, ne forte per absentiam episcopi, et difficultatem eum consequendi, sine manus impositione baptizatum ab hac vita migr
Abbreviated transcription (Latin):
rismatis unctõnem iam ab anti¬
quo ĩ uet̾i testam̃to insticutam
legimꝰ. qua tãc qͥd̃ reges sobũ ⁊
sac̾dotes liniebant᷑. quoꝵ unccõne singu¬
laris ille unctas p̾figabat᷑ qui p̾ cactis ꝑtici¬
pibus suis unctas est ut cũ illo ꝑticiparent
ĩ noĩe qui ꝑticipes illuis esse me̾rent᷑ ĩ micti¬
one. a cͥsmate enĩ xpñs dicit᷑ ⁊ a xp̃o xp̃ia
mis noĩat᷑. ꝓpt̃ea ex quo nomen oẽs coĩcare
xp̃o om̃es genus electũ sumꝰ regale sac̾dociũ.
crisma ex oło ⁊ balsamo conficit᷑ qr ꝑ oleum
infnsio gracie ꝑ balsam̃ odor bone fame

Expanded text:
s unctionem jam ab antiquo in Veteri Testamento institutam legimus, qua tunc quidem reges solum et sacerdotes liniebantur. Quorum unctione singularis ille unctus praefigurabatur, qui prae cunctis participibus suis unctus est , ut cum illo participerant in nomine, qui participes illius esse mererentur in unctione. A chrismate s nominatur. Propterea ex quo nomen omnes communicare Christo omnes genus electum sumus, et regale sacerdotium . Chrisma ex oleo et balsamo conficitur, quia per oleum infusio gratiae, per balsamum odor bonae famae
Abbreviated transcription (Latin):
uignati dnoꝵ sextarioꝵ a moxse sadm̃ sacͤ
legis mensurã effectus ẽ. Et ꝙͣuis diu̾se
gentes huic mesure pondꝰ uł adiciant
iguorant̃ uł detͥħant apd̾ hebͤos ꝯstitticõe
d̾ma tali rõne sernat᷑. modiꝰ enĩ a medo
dñs. hĩc ⁊ modicus .⁊ mod̾atus. nã modica¬

Expanded text:
viginti duorum sextariorum a Moyse secundum sacrae legis mensuram effectus est: et quamvis diversae gentes huic mensurae pondus vel adiciant ignorantes vel detrahant, apud Hebraeos constitutione divina tali ratione servatur. Modius enim a modo dictus. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
umͦͦ cã inde tͣcta est eo qd in pͥnciꝰ deuis
uingĩti duo oꝑa fecit. nã pͥma die septẽ¬
oꝑa fecit .i. mat̾iam informẽ. angelos. lucẽ.
celos suꝑiores. t̾tam aquã atq derem. scdã
die firmam̃tũ solũ. t̾cia die qͣtuor maria.
semĩa. stacõnes atq plancaria qͣrta die
tͥa. solem luuã ⁊ stellas. qͥnta dietͥa. pis¬
ces reptilia aquarũ ⁊ uolatilia. sexta die¬
qͣtuor bestias pecudes reptilia t̾re ⁊ hoĩem
et facta sut̃ oĩa iĩgĩti duo gña in diebus.
et uiguiti due gñacõnes ab adam usq ad
iacob ex cuiꝰ semi̾ie nascit᷑ oĩs gens isrł. et
ad hest̾. et igniti dnarũ lut̾arũ suat¬

Expanded text:
od in principio deus vigintiduo opera fecerit. Nam prima die VII opera fecit, id est, materiam informem, angelos, lucem, celos superiores, terram, aquam atque aerem. Secunda die firmamentum solum. Tertia die quatuor, maria, semina, sationes atque plantaria. Quarta die tria, solem, lunam et stellas. Quinta die tria, pisces IIII: bestias, pecudes, reptilia terre et hominem. Et facta sunt omnia XXII genera in diebus VI, et XXII generationes sunt ab Adam usque ad Iacob, ex cuius semine nata est omnis gens Israel, et ad Ester, et
Abbreviated transcription (Latin):
mentis nõ latent alt̾a ꝗna expientis seasibus
tͥnã alit̾ ꝑ insipientis pessimã uitam ica⁊
obliniones maloꝵ due sũt. alit̃ ea nãq ebli¬
uiscit ᷑ eruditus ⁊ doctus. alit̾ expertus ⁊ passꝰ
Ille si ꝑiciam negligat iste si tmiseria careat
Sodm̃ hanc oblimonẽ quã post̾i̾ore loco posui
nõ erũt memores sancti p̾c̾itoꝵ maloꝵ. care¬
sensibus. Et tam̃ potẽtia scĩe que magna ĩ
eis erit nõ solũ sea p̾t̾ita sed etiam dap̃nato¬
rũ eos sempit̾nia miseria nõ lacebit. Ibi na¬
cabimꝰ ⁊ uidebimꝰ. uidebimꝰ ⁊ amabinꝰ amabi

Expanded text:
altera qua experientis sensibus trinam, aliter per insipientis pessimam vitam; ita et obliviones malorum duae sunt aliter ea namque obliviscitur eruditus et doctus, aliter expertus et passus; ille si peritiam negligat, iste si miseria careat. Secundum hanc oblivionem quam posteriore loco posui, non erusensibus, et tamen potentia scientiae quae magna in eis erit; non solum sua praeterita, sed etiam damnatorum eos sempiterna miseria non latebit. Ibi vocabimus et videbimus; videbimus et amabimus; amabi
Abbreviated transcription (Latin):
S semꝑ in ꝙͫ sas est uł fieri poest ꝯpͥhendere
ad tenemꝰ ex fide. Sed quid mirũ si ad d̾ita
Patthana mens nr̃a alligat cũ oĩ pene momenco
celestia leuare. Sapiamꝰ que celestia sunt nõ qͣ suꝑ
paulus p̃cessit qͥ usq ad t̾cii celi secreta uolanit. ubi
Audiuit archana illa que nõ licet hõĩ loqui. ascendamꝰ
post caput nr̃m. nã ad hoc ascendit in celũ ut ꝓuoca¬
mus mente. dscensio itaq illiꝰ fuit corꝑalis. nr̃a autẽ
sit spũalis. Ut qͥd enĩ ascensionis nr̃e doctorem atq duc
ẽẽ uoluit: Nam ad corꝑalem ascensionẽ illã qͣ futara¬

Expanded text:
 quantum fas est vel fieri potest, comprehendere od tenemus ex fide. Sed quid mirum, si ad divinitatis arcana mens nostra caligat, cum omni pene momento coelestia levare. Sapiamus quae coelestia sunt, non quae sPaulus praecessit, qui usque ad tertii coeli secreta volavit, ubi audivit arcana illa quae non licet homini loqui. Ascendamus post caput nostrum. Nam ad hoc ascendit in coelum ut provocamus mente. Ascensio illius fuit corporalis, nostra autem sit spiritualis, utquid enim ascensionis nostrae doctorem, atque ductesse voluit? Nam ad corporalem ascensionem illam qua
Abbreviated transcription (Latin):
uera sũt de et̾nis cred̾e nͥ det᷑ ⁊ hoc ip̃m qd̾ cͤditur
cũ rõnis aitestacõne conuincere. Net nob̃ suffici¬
at ilia et̾noꝵ noticia que ẽ ꝑ fidem solam nͥ appre¬
hendamꝰ ⁊ illam que ẽ ꝑ intlligenciam si nͨ dũ ad
illam sufficimꝰ que est ꝑ exꝑienciam hec ĩ oꝑis nr̃i
p̃facõne pͥmisimꝰ ut aĩmos nr̃os E hmodi studiũ at¬
atrenciores ⁊ ardenciores redd̾emꝰ. magni meriti
⁊ enĩ esse putamꝰ ĩ hmodi ex̾cicio młtũ stadiosus
fore eciam si nõ detur id ipm qd intendimꝰ pro
uoto ꝑficere Incipiũt capitula pͥrm libri¬

Expanded text:
m quod creditur cum rationis attestatione convincere. Nec nobis sufficiat illa aeternorum notitia quae est per fidem solam, nisi apprehendamus, et illam quae est per intelligentiam, si necdum ad illam sufficimus quae est per experientiam. Haec in operis nostri praefatione praemisimus, ut animos nostros ad hujusmodi studium attentiores et ardentiores redderemus: magni etenim meriti esse putamus in hujusmodi exercitio multum studiosos fore, etiamsi non detur idipsum quod intendimus, pro voto perficere
Abbreviated transcription (Latin):
tere nõ possit. T̾ciũ autẽ celũ ad solam ꝑtinot d̾i¬
nitatem. nã de deo scͥptũ ẽ qr solus ħitat et̾nitatẽ.
Cet̾a uͦ oĩa que ex temꝑe ẽẽ ceperunt eo ipc̃ et̾ui¬
tiltem hab̾e nõ posfãt qͦ ab et̾no nõ fuerũt. Sed
sĩgulare donũ ⁊ p̾ oĩbus p̾cipuũ ẽ usq ad hoc cel
penna ꝯtemplãcõnis uolare. ⁊ intlłectuales oculos
eius radiis infigere. Ad pͥm̃ itiq celum ascei dit ͤ
lctualit̃. ad scdm̃ iltualit̾. ad c̾ciũ inelłecrualit̾.
dd hoc nciq ultimũ celũ spĩcales iros spñs xp̃i sb̾¬

Expanded text:
inet divinitatem; nam de eo scriptum est, quia solus habitat aeternitatem , caetera vero omnia quae ex tempore esse coeperunt, eo ipso aeternitatem habere non possunt, quo ab aeterno non fuerunt; sed singulare donum, et prae omnibus praecipuum est usque ad hoc coelum penna contemplationis volare, et intellectuales oculos ejus radiis infigere. Ad primum itaque coelum ascenditur actualiter, ad secundum virtualiter, ad tertium intellectualiter. Ad hoc utiq