comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ex̾cere. qͣmadmodũ hic ex arte ario¬
landi possumus possumus collige̾.
qͥd tunc de his sciendumẽ. q̃ posfunt
ẽẽ utiles ⁊bone: SNam ut ceta taceam
nonne tc̃ damel pͥncipatur. nonne
quelibet ꝑu̾sa scientia deuotioni
subseruire cogitar. qñ ex ens ꝯsi¬
deratione humanus error plenius
agnoscitur. qñ ex eiꝰ retractatione
animus humiliatur. confundit᷑.
conpungit᷑. ꝙ ad deuotionis sttidia
instigatur.SNonne ꝑu̾sa quelibet
scientia deuotiom subseruit. qñ
aninius a semetipso tempora exi¬
git. q̃ in hinꝰmodi studiis ineptis
ꝑde confueuit: qñ ex comꝑatione
colligit. qͣntum spũalib studis in¬
iugilare debeat. qͥ tantis ineptiis
qũq se insudasse rec̾tat: Sic itaq
daniel dictorum sapientum collega
intelligat᷑. ut ineis qͤndam spũalis
milicie pͥncipatum. equitatis uire
tene̾ credat᷑. Debent gͦ quelibet scd̃a
ꝯ nilꝗd̾ u̾e deuotionis lucris ñ mili¬

Expanded text:
coercere, quemadmodum hic ex arte ariocoercere, quemadmodum hic ex arte ariolandi possumus colligere, quid tunc de his sentiendum est quae possunt esse utiles et bonae? Nam, ut caetera taceam, nonne tunc Daniel principatur, nonne quaelibet perversa scientia devotioni subservire cogitur, quando ex ejus consideratione humanus error plenius agnoscitur, quando ex ejus retractatione animus humiliatur, confunditur, compungitur, et ad devotionis studia instigatur? Nonne perversa quaelibet scientia devotioni subservit, quando animus a semetipso tempora exigit quae in hujusmodi studiis ineptis perdere consuevit, quando ex comparatione colligit quantum spiritualibus studiis invigilare debeat, qui tantis ineptiis quandoque se insudasse retractat? Sic itaque Daniel dictorum sapientum collega intelligatur, ut in eis quemdam spiritalis militiae principatum aequitatis jure tenere credatur. Debent ergo quaelibetet nil quod verae devotionis lucris non mili
Abbreviated transcription (Latin):
alib studiis subseruire. ⁊ uere deuo¬
tionis lucris militare. Cap̃. xi.¬
edut ad io redeamꝰ unde di¬
gressi sumus: illud ꝑcerto
tenemus. qd̾ multi sepe sub
orationis sue temꝑe lum̃
reuelantis grẽ suscipiunt:  qd̃ ad
eiꝰmodi grãm multiex uirtute deuo¬
cionis ꝓficiunt. Hinc ẽ qd̾ rex ada¬
mele somni sui int̾pretacionem cũ
omni fiducia exigit. cum dicit.
Salthasar pͥnceps ariolorum quem
ego scio qd̾ spm̃ deorum sc̃oꝵ habeas
inte. iomẽ sacram̃tum nonẽ impos¬
sibile tibi. uisiones somnioꝵ meor
quasuidi. ⁊ solutionem eoꝵ narra.
Iinquib u̾bis illud pͥmo notandum
qd̾dr̃ hoc loco pͥuceps ariolorum. qui
supͥus dictus ẽ collega eorum. nec eoꝵ
tm̃. s aliorum babilome sapientum.
Inter sclaresutiq scientias q̃sdam
scimus utiles ⁊ usin necessarias. quas¬
dam uͦ qualis ars ariolandi ẽ omĩno
iurtutis usum conu̾tere: ꝙ in eis
qͣndam spũalis milicie pͥncipatum

Expanded text:
itualibus studiis subservire, et verae devoitualibus studiis subservire, et verae devotionis lucris militare. Sed ut ad id redeamus unde digressi sumus, illud pro certo tenemus quod multi saepe sub orationis suae tempore lumen revelantis gratiae suscipiunt, et quod ad ejusmodi gratiam multi ex virtute devotionis proficiunt. Hinc est quod rex a Daniele somnii sui interpretationem cum omni fiducia exigit, cum dicit: Balthassar princeps ariolorum quem ego scio quod spiritum deorum sanctorum habeas in te, et omne sacramentum non est impossibile tibi. Visiones somniorum meorum quas vidi et solutionem eorum narra . In quibus verbis illud primo notandum, quod dicitur hoc loco princeps ariolorum, qui superius dictus est collega eorum, nec eorum tantum, sed aliorum Babyloniae sapientum. Inter saeculares utique scientias quasdam scimus utiles et usui necessarias, quasdam vero qualis ars ariolandi est omninvirtutis usum convertere, et in eis quemdam spiritalis militiae principatum
Abbreviated transcription (Latin):
qui eiꝰmodi funt. ex digno deuudi¬
cio cad̾e: ut desinant suꝑbire. Dum
gͥ inculpam labuntur. confundun¬
tur. ꝯpungunt᷑. ꝯpuncti purgant᷑.
purgati illuminant᷑. S illuminati
iterum suꝑbiunt. suꝑbiendo lum̃
quod receꝑant amutunt. Illumina¬
tiitaq ⁊ elati. iterum atq iterum de¬
iciunt᷑: lapsi shumiliati iterum &
iterum illuminant᷑. Hanc cadendi
resurgendiq uicissitudinem sepe al¬
t̃nant: ce. hos alt̾nandi modos multi
diu multumq frequentant. Multi
aut̃ hanc alt̾̃nandi consuecudinem
pessimo tandem fine concludunt: de
quib constat. qd̃ spũalium carisma¬
tum grãm. ñ tam ad suam qͣm ad alio¬
rum utilitatem accepunt. Hoꝵ absq
dubio bala am typum ex sius oꝑib
gessit: horum ꝓpͥetatem in sus u̾bis
exp̃ssit. cum dicit. Dicit auditor ser¬
monum dei qͥ uisionem omnipoten¬
tis uidet. qͥ cadit & sic aꝑiunt᷑ oculi
eius. Qd̃ sclares scientie debeant spñ¬

Expanded text:
qui ejusmodi sunt ex digno Dei judiqui ejusmodi sunt ex digno Dei judicio cadere, ut desinant superbire. Dum igitur in culpam labuntur, confunduntur, compunguntur, compuncti purgantur, purgati illuminantur. Sed si illuminati iterum superbiunt, superbiendo lumen quod receperant, amittunt. Illuminati itaque et elati iterum atque iterum dejiciuntur, lapsi et humiliati iterum et iterum illuminantur. Hanc cadendi resurgendique vicissitudinem saepe alternant, et hos alternandi modos multi diu, multumque frequentant. Multi autem hanc alternandi consuetudinem pessimo tandem fine concludunt, de quibus constat quod spiritualium charismatum gratiam non tam ad suam quam ad aliorum utilitatem acceperunt. Horum absque dubio Balaam typum ex suis operibus gessit, horum proprietatem in suis verbis expressit, cum dicit: Dixit auditor sermonum Dei, qui visionem OmnipotentisI. Quod saeculares scientiae debeant spir
Abbreviated transcription (Latin):
facilius illuminatur. Hinc ẽ quod
auditor sermonum dei. qui uifionẽ
inter orandum. sepe indellectualis
senfus apitur: S Solemus nos sane
int̾ram toto corꝑe sepe ꝓst̾nere. cum
uolumus attentins orare. Qntum
gͦ ad expositionem litt̾e spectare ui¬
detur. oculi eiꝰ quasi cadendo aꝑiunt᷑
qͥ lumen reuelantis grẽ accipit: dum
se in orationem ꝓsterint. Si autem
eadem litt̾a mystice discutitur. me
andem sententiam ꝯcurrere uidet᷑.
Qͥd enim ẽ cad̾e. nͥ semet ipsum ex
pecc̃orum suorum recordatione hu¬
miliare. & ex uera contricione cordis
rigorem deponere:SS animus se¬
pe dum semet ipsum in hc̃ modum
deicit. in maiori grã resurgit:. qͥa lu¬
men oculor suorum cadendo recuꝑat.
qͦs male erectus clausos tenebat.
Possumus tam̃ dice̾ quod hoc sit abs¬
q dubio cad̾e̾. blandienti culpe ꝯsen¬
trre.Scimus aut̃ quia ñ nulli st̃. qͥ
ex multitudine reuelationum fua¬
rum se attollunt. ꝑmittunt᷑ autẽ

Expanded text:
profundius illuminatur. Hinc est, quod profundius illuminatur. Hinc est, quod auditor sermonum Dei, qui visionem inter orandum saepe intellectualis sensus aperitur. Solemus nos sane in terram toto corpore saepe prosternere, cum volumus attentius orare. Quantum ergo ad expositionem litterae spectare videtur, oculi ei quasi cadendo aperiuntur, qui lumen revelantis gratiae accipit, dum se in orationem prosternit. Si autem eadem littera mystice discutitur, in eamdem sententiam concurrere videtur. Quid enim est cadere, nisi semetipsum ex peccatorum suorum recordatione humiliare, et ex vera contritione cordis rigorem deponere? Sed animus saepe, dum semetipsum in hunc modum dejicit, in majori gratia resurgit, quia lumen oculorum suorum cadendo recuperat, quos male erectus clausos tenebat. Possumus tamen dicere, quod hoc sit absque dubio cadere, blandienti culpae consentire. Scimus autem quia nonnulli sunt, qui ex multitudine revelationum suarum se attollunt. Permittuntur autem
Abbreviated transcription (Latin):
dum capilli summo omniũ capiti
inherere indetur. ꝑpendis ut ar¬
bitror ex his qͣnta sit uircus uere
deuotionis q̃ filtum dei facit. q̃ ani
mnum deo comungit: & cum eo qͣi
unum sp̃m efficit. Qui enim adh̾et
pore orandi quib solet intellectua¬
Agresso damele. rex coram ipso som¬
inum loquitur. sicut u̾bis subseqͥn¬
tib ostendit᷑. Ut somnium inqͥt
coram ipso locutꝰ sum. Somnum
eiꝰmodi coram damele loqui ẽ. mys¬
teriorum q̃ diuinitus erudtri cupi¬
mus subtempore orandi memoria
tangi: e inter orandum diuine re¬
uelationis desid̾io tangi. Nam qͣm¬
ad modum exꝑti recognoscunt. il¬
li qui frequentib reuelationib di¬
uinttus releuari letificariq merue¬
runt. sub tempore orandi iaxime
solent illuminantis grẽ lumen
acciꝑe: &. ex eiꝰ inspiratione mysti¬
orum ꝓfunda penecrare. Eꝙ intima
namq ꝯpunctione animus lauat᷑.
inundat᷑. & ꝓculdubio qͣnto puri¬
or reddif᷑ tanto ꝓfundius. tanto

Expanded text:
dum capilli summo omnium capiti dum capilli summo omnium capiti inhaerere videtur. Perpendis, ut arbitror, ex his quanta sit virtus verae devotionis, quae filium Dei facit, quae animum humanum Deo conjungit, et cum eo quasi unum spiritum efficit. Qui enim adhaerepore orandi quibusdam solet intellectuangresso Daniele, rex coram ipso somnium loquitur, sicut verbis subsequentibus ostenditur: Et somnium, inquit, coram ipso locutus sum . Somnium ejusmodi coram Daniele loqui, est mysteriorum quae divinitus erudiri cupimus, sub tempore orandi memoria tangi, et inter orandum divinae revelationis desiderio affici. Nam quemadmodum experti recognoscunt illi qui frequentibus relevationibus divinitus relevari laetificarique meruerunt, sub tempore orandi maxime solent illuminantis gratiae lumen accipere, et ex ejus inspiratione mysteriorum profunda penetrare. Ex intima namque compunctione animus lavatur, mundatur, et procul dubio quanto purior redditur, tanto facilius, tanto
Abbreviated transcription (Latin):
catholica fides ueraciter confitetur.
mus. ut merito filii dei dici debeamꝰ s
qd̾ ei qui uoluntarie genuit nos u̾bo
uirtitis sue. incotidiana oratione
dicimus: pater nr̃ quies incelis.
Sigͥ ap̾c conuementer satis battasar
dici potest. qͥa sumimi patris filius ẽ:
cur non⁊ uerus xp̃ianus scd̾m dictam
nomuits rõnem balthasar dicatur:
qͥ scd̃m adoptionis gãm inter esꝰdem
dei patris filios deputat᷑:. SNontam̃
omnis xpĩanus hoc nomine ẽ uel
honore dignus. Sola deuotio ẽ que
eos discernit: sola deuotio filios dei
facit. Si itaq deuotio indaniele in¬
telligitur. uide qͣm recte baltasar ꝑ
effectum dr᷑. ꝑ qͣm quilibet in filioꝵ
lib̾tatem ad optatur: S Qͥdaut̃ aliud
dilectio: Caritas autemꝰ diffusa ẽ
ẽ nobis. Recte gͦ deuotio capillus
capitis dr̃. quȩ quasi de summo om¬
mum capite ꝓfluere uidetur. dum
de summi patris inspiratione ꝓcre¬
acur. Recte balthasar dr̃. qͥa in mo¬

Expanded text:
catholica fides veraciter confitetur. catholica fides veraciter confitetur. mus, ut merito filii Dei dici debeamus? quod ei qui voluntarie genuit nos verbo virtutis suae in quotidiana oratione dicimus: Pater noster quiistus convenienter satis Balthassar dici potest, quia summi Patris Filius est, cur non et verus Christianus secundum dictam nominis rationem Balthassar dicatur, qui secundum adoptionis gratiam inter ejusdem Dei Patris filios deputatur? Non tamen omnis Christianus hoc nomine est, vel honore dignus. Sola devotio est quae eos discernit, sola devotio filios Dei facit. Si itaque devotio in Daniele intelligitur, vide quam recte Balthassar per effectum dicitur. Per quem quilibet in filiorum libertatem adoptatur. Quid autem aliud dilectio? Charitas auteest nobis . Recte ergo devotio capillus capitis dicitur, quae quasi de summo omnium capite profluere videtur, dum de summi Patris inspiratione procreatur. Recte Balthassar dicitur, qui in mo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsone se agnoscit familiariꝰ inhere¬
re. ꝑ incarnationis misterium ex
cominuniane nature. Si uͦ balta¬
sar capillus capitis int̾pretat᷑. uide¬
amus mͦ quo hoc nomen xp̃o con¬
gruere uideat᷑. uł quomͦ scd̃m hoc
dei sui nomen mysticus d amel me¬
rito nuncupetur. Seimus aut̃ quia
mus absq dubio. quia tͥntas d̃s
pncipium ominum creaturarum
sçimꝰ nichilominus. qͥa ꝑsona patͥs
pncipium ẽ aliarum intͥnitate ꝑ
modum dicat᷑ pͥncipium hic & ibi:
utrobiq tam̃ tam congruenter ꝗͣ
ueractter potest pͥncipium dici.
Quia gͥ ꝑsona patris pͥncipium
omuiuinẽ iute ex capite designa
pitis capillus: Capillus de capite
oritur: & xp̃c de patre genatur. Dñs
dixit ad me fibus meus estu.: ego ho¬
die genuite. Caput capilla ornat᷑:
inqͥt clarifica filrum tuum: ut filius
tuus clarificet te. Uides certe qͣm iuste
xp̃c baliasar. hoc ẽ capillus capitis di¬
citur. quemuerum dei patris filium

Expanded text:
personae agnoscit familiarius inhaerepersonae agnoscit familiarius inhaerere per Incarnationis mysterium ex communione naturae. Si vero Balthassar capillus capitis interpretatur, videamus modo quomodo hoc nomen Christo congruere videatur, vel quomodo secundum hoc Dei sui nomen, mysticus Daniel merito nuncupetur. Scimus autem, quimus absque dubio quia Trinitas Deus, principium est omnium creaturarum; scimus nihilominus quia persona Patris principium est aliarum in Trinitate modum dicatur principium hic et ibi, utrobique tamen tam congruenter quam veraciter potest principium dici. Quia igitur persona Patris, principium omnium est, jure ex capite designarpitis capillus? Capillus de capite oritur, et Christus de Patre generatur. Dominus dixit ad me: Filius meus es tu, ego hodie genui te . Caput capillo ornatur,inquit, clarifica Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te . Vides certe, quam juste Christus, Balthassar, hoc est capillus capitis, dicitur, quem verum Dei Patris Filium
Abbreviated transcription (Latin):
tͣccaret. dum ꝑ ad ulterantem daiuid
xp̃m. ꝑ uriam in nocentem ppłm
iudaicum int̾p̃tari uoluisset. qͥd in¬
quit ꝑ effectum istum dauid scelestiꝰ:
qͥd uria mundius dici potest.ᵈ S rur¬
sus ꝑmyst̾ium. qͥd dauid sacratius.
quid uria infidelius inuenitur: qñ
⁊ ille ꝑ uite culpam ppħie signat in¬
nocentiam. & ꝑ uite in nocentiam
in ꝓpħia expͥmit culpam: Elirtus
namq sacri eloquii sictͣnsacta nar¬
rat ut uentura expͥmat: sic infacto¬
rem approbat. ut ei in mystio contra¬
dicat. Sic gesta dannat. ut hec mis¬
tice gerenda ꝑsuadeat:S ⁊ hoc lo¬
cosane qd̃ iuxta hystoriam ẽ repre¬
hensibile. nixta mystium potest
commendabile aliquid expͥmere.
Cuius nom̃ inquit balthasar. se¬
cundũ nomen deimei. Si ꝑ regiam
ꝑsonam. regium recte intelligimꝰ
recte religiosus quisq sim ẽt dicit.
cuiꝰ nomine insignitum. cuiꝰ grã p̃¬
uentum se meminit: cuiꝰ demq

Expanded text:
tractaret, dum per adulterantem David tractaret, dum per adulterantem David Christum, per Uriam innocentem populum Judaicum interpretari voluisset, quid, inquit, per effectum istum David scelestius, quid Uria mundius dici potest? Sed rursus per mysterium, quid David sacratius, quid Uria infidelius invenitur, quando et ille per vitae culpam prophetiae signat inet iste per vitae innocentiam in prophetia exprimit culpam. Virtus namque sacri eloquii sic transacta narrat, ut ventura exprimat; sic in factorem approbat, ut in mysterio non contradicat, sic gesta damnat, ut haec mystice gerenda persuadeat. co sane, quod juxta historiam est reprehensibile, juxta mysterium potest commendabile aliquid exprimere. Cui nomen, inquit, Balthassar secundum nomen Dei mei. Si per regiam personam, regium recte intelligimus recte religiosus quisque suum esse dicit, cujus nomine insignitum, cujus gratia praeventum se meminit, cujus denique
Abbreviated transcription (Latin):
gressus ẽ inconfpectu meo
danel cui nom̃ baltasar.
Baltasar capillus capitis
inĩpretat᷑. Recte gͦ daniel baltasar
dr̃. quia mens nrã ex uera deuotione
adornatur. ex uera deuotione adorna¬
tur id omnem ꝓfunditatem subtiliat᷑
S in hoc loco cum damel baltasar dr̃
aliqͥd adhuc elatere adiungit᷑. ut ar¬
bitror ad ꝓfundiorem intelligentiam
men baltasar. scd̃m nomen dei mei.
Illud aut̃ hoc loco p̃monereiam uo¬
lumus. qd̾ inulta seͥpturarum loca
ineptum aliquid uł ꝑu̾sum sonant
nirta hẏstoriam. q̃ tñ mystice dis¬
cussa. recte aliquid locunt᷑ iuxta
spũalem intelligentiam. Nam qd̾
damel a rege scdm nomen dei sin
baltasar dt̃. quid aliud qͣm ydolatriã
iuxta litt̾am sonare indetur: S sic̃
beatus g̃gornus dicit. sepe resquelibae
ꝑ hystoriam untusẽ. ꝑ significonem
culpa: sicut aliqñ res gesta in facto
causa damnationis ẽ: inscͥpto autẽ
ꝓphetia untutis. Nam cum de regis
dauid culpa. dum de urie innocentia

Expanded text:
pectu meo Daniel, cujus nomen Balthassar. Balthassar capillus capitis interpretatur. Recte ergo Daniel Balthassar dicitur, quia mens nostra ex vera devotione adornatur, ex vera devotione ad omnem profunditatem subtiliatur. Sed in hoc loco cum Daniel Balthassar dicitur, aliquid adhuc latere adjungitur, unde, ut arbitror, ad profundiorem intelligentiam men Balthassar, secundum nomen Dei mei. Illud autem hoc loco praemonere jam volumus, quod multa Scripturarum loca ineptum aliquid vel perversum sonant juxta historiam, quae tamen mystice discussa, rectum aliquid loquuntur juxta spiritalem intelligentiam. Nam quod Daniel a rege, secundum nomen Dei sui Balthassar dicitur, quid aliud quam idololatriam juxta litteram sonare videtur? Sed sicut beatus Gregorius dicit: « Saepe res quaelibet per historiam virtus est, per significationem culpa, sicut aliquando res gesta in facto causa damnationis est, in scripto autem, prophetia virtutis. » Nam cum de regis David culpa, dum de Uriae innocentia
Abbreviated transcription (Latin):
lem eẽ. uł talis hominis imaginiẽ
in seipso gestare. qͥde tanta subli¬
mitate subtto caderet. ⁊ inimis
diu iace̾t. tandem tam̾ ad pͥstinũ
statum tediret. Hoc ẽ qđ arbor mag¬
na pͥus in altum erigitar. pꝰmodum
absciditur. ꝙ tam̃ radicis eiꝰ interra
rosertiantur. unde it̾m reparet᷑. Ui¬
deamts gͦ ⁊ nos. &. discantis ab ip¬
so qualis sit arbor qͣm ipse uidit.
uł quomͦ cecidit. uł cad̾e̾ potuit. que
tanta uł talis fuit. De magnitudine

Expanded text:
lem esse, vel talis hominis imaginem lem esse, vel talis hominis imaginem in seipso gestare, qui de tanta sublimitate subito caderet, et in imis diu jaceret, tandem tamen ad pristinum statum rediret. Hoc est quod arbor magna prius in altum erigitur, postmodum abscinditur, et tamen radices ejus in terra reservantur unde iterum reparetur. Videamus ergo et nos, et discamus ab ipso qualis sit arbor quam ipse videt, vel quomodo cecidit, vel cadere potuit quae tanta vel talis fuit. CAPUT XIV.
Abbreviated transcription (Latin):
oporteat eẽ inconcussumq tenet.
nichil horum onnitũ que sumine
disposiioins ordo unm̃sitaisꝙ¬
uulchiitudo exigit. penitus posse de cẽ.
Uerbi grã. Udet oportere ẽt̃ bonos
similiter ꝙ. malos: & inbonis alios
aliis meliores. alios optimos. sic : m
inalis alios aliis peiores. alios pessi¬
mos. Uidet nichilomiinꝰ qͥa oportet
alio ᷤ malos cẽ. ⁊ malos ꝑseuerare: a¬
lios malos eẽ. ⁊ maliciam in ꝑpeta¬
um deserere. Alios ant̃ ad tempus
desertit: & it̾m ad maliciam redure.
Sice diu̾so indet alioc bonos eẽ
bonos ꝑseuerare: alios in recuꝑabi¬
liter cad̾e᷑ alios pꝰ lapsum ad bom¬
tatem redire. De hoc sexto rerum
gen̾e eẽ itidetur. quem nabuchodo¬
nosor in dei lumine contemplat᷑. qͥ
ei ꝑ similitaidinem ostenditur:. Qũe
etiam pꝰqͣm ad se ipsam rediit. secã
mirabatur. sen etiam miserabatur
Uidebat uniu̾sitans pulchritndinẽ
talem erig̾. talemq omnino de ẽẽ
ñ potusse. ⁊ tam̃ nesciuut se ipm ta¬

Expanded text:
eat esse, inconcussumque tenet nihil horum omnium quae summae dispositionis ordo, universitatisqupulchritudo exigit, penitus posse deesse. Verbi gratia, videt oportere esse bonos similiter et malos, et in bonis alios aliis meliores, alios optimos; sic et in malis, alios aliis pejores, alios pessimos. Videt nihilominus, quia oportet alios malos esse, et malos perseverare, alios malos esse, et malitiam in perpetuum deserere; alios autem ad tempus deserere, et iterum ad malitiam redire. Sic e diverso, videt alios bonos esse et bonos perseverare, alios irrecuperabiliter cadere, alios post lapsum ad bonitatem redire. De hoc sexto rerum genere esse videtur quem Nabuchodonosor in Dei lumine contemplatur qui ei per similitudinem ostenditur, quem etiam postquam ad seipsum rediit secum mirabatur, seu etiam miserebatur. Videbat universitatis pulchritudinem talem exigere, talemque omnino deesse non potuisse, et tamen nescivit seipsum ta
Abbreviated transcription (Latin):
⁊bestie. & in ramis ꝯu̾sabantur
uolucres celi.⁊ ex ea uescebat᷑ omnis caro.
Ut a suꝑiorib patet. tusio capitis ẽ in¬
telligentia mentis. cubile aut̃ tran¬
quillitas cordis. otiumq studiose qͥ¬
etis. Uisio capitis in cubili diuinitꝰ
ꝑcipitur: qłi inter studii sui secreta
otia ad ueritatis contemplationẽ
mnens humana diuina aspiratione
subleuat᷑. ¶ Uidebam inqͥt. ꝙ.
ecce arbor in medio t̃re. Alind ẽ
uid̾e res ipsas in suo eẽ. atq aliud
ẽ eas uid̾e in sola ratione. uł sũma
ueritate. Alud ẽ eas ind̾r cuiq in
ꝓpͥa eẽntia. ⁊ longe aliud uid̾e eas
insola sapientia. Aliud ẽ uidr̾
rerum substantias in suis geu̾b¬

Expanded text:
tur volucres coeli, et ex ea vescebatur omnis caro . Ut ex superioribus pater, visio capitis est intelligentia mentis. Cubile autem tranquillitas cordis otiumque studiosae quietis. Visio capitis in cubili divinitus percipitur, quando inter studii sui secreta otia ad veritatis contemplationem mens humana divina aspiratione sublevatur. Videbam, inquit, et ecce arbor in medio terrae. Aliud est videre res ipsas in suo esse, atque aliud est eas videre in sola ratione, vel summa veritate. Aliud est eas videre cuique in propria essentia, et longe aliud videre eas in sola sapientia. Aliud est videre rerum substantias in suis ge
Abbreviated transcription (Latin):
qd quosdam diuina dispofitio ad sum¬
mam crudelitatem effrenari ꝑmittio.
quos tam̃ ad penitentiam reseruare
disponit: ut pote qͦs aduitam et̾nam
p̃ordinauit. Dr̃ gͦ de huiꝰmodi homi¬
ne. Et cum feris parserit eiꝰ inher¬
ba t̃rȩ. Pfrras que dente ⁊ungne se¬
ui irut. unde ⁊ aferitate feroces dicti
st̃. recte satis crudeles quiq intelligi
possunt. De qualib psalmista. filii
ysagitte: lingua eoꝵ gladius acutꝰ.
Pherbam t̾re intelligimus oblecta
untis uite. Omĩs siqͥdem caro femum:
&. omnis gła eiꝰ quasi flos fem. Par¬
tem gͥ cum crudelib : qͣ cum feris
inherbatre hab̾e̾ uidentur. qui ꝓpt̾
auariciam ⁊ ambitionem. ad rapiña
⁊ fraudem.:⁊ ad omnẽ crudelitatem
effrenant᷑. Qd enim ẽ cum crudelita¬
tis ministris talibq feris partem
habe̾. nͥ cum talib sociis sic̃ in moꝵ
similitudine. sic & inrerͥbutionum
debito sortem acciꝑe: ᷤ E contra autẽ

Expanded text:
quod quosdam divina dispositio ad sumquod quosdam divina dispositio ad summam crudelitatem effrenari permittit, quos tamen ad poenitentiam reservare disponit, utpote quos ad vitam aeternam praeordinavit. Dicitur ergo de hujusmodi homine: Et cum feris pars ejus in herba terrae. Per feras quae dente et ungue saeviunt unde et a feritate, feroces dictae sunt recte satis crudeles quique intelligi possunt. De qualibus Psalmista: Filii et sagittae, et lingua eorum gladius acutus . Per herbamuntis vitae. Omnis siquidem caro fenum, et omnis gloria ejus quasi flos feni. Partem igitur cum crudelibus, et quasi cum feris in herba terrae habere videntur, qui propter avaritiam et ambitionem ad rapinam et fraudem et ad omnem crudelitatem effrenantur. Quid enim est cum crudelitatis ministris, tabulisque feris partem habere, nisi cum talibus sociis, sicut in morum similitudine, sic et in retributionum debito sortem accipere? Econtra autem
Abbreviated transcription (Latin):
S filiis amissis bainen oculorum
eruit᷑. qr sepe ex depͣuatione uolun¬
tatum. acumen intelligentie ob¬
ducit᷑ ⁊ obnubilat᷑ Qui celestia nta¬
q desid̾ia amituit. qͥ t̾renorum se
amore inuoluit. quem qͣi inherba¬
rum pastu uineulam eupiditatis
astringit. necesse ẽ q̃ñq ad erroꝵ
caliginem in currere: & stillantib
uelut celi nubib qͦdam se seducti¬
onis rore inficere. Nonne ⁊ ille ti¬
bi rore celi intingui uidetur. qͥ sp̃nũ
malignorum suggestione ad omnẽ
fraudem instruit᷑: ut ad eorum simi¬
litudinem libenter uelit. ⁊ facile
possit ꝓrimos suos deciꝑe. ⁊ frau¬
dib cirtumuenire: Absq dubio
eam nimius amor t̾renoꝵ cum reg¬
nare incipit: paulatim incipit:¬
paulatim qͥdem fraudulentiam in¬
ducit: ad extremũ autem ad uolen¬
tiam ⁊ rapinam impellit: unde ẽ qd̃
erud elitatem qͣndoq effren at᷑ cũ cũ¬
nungtꝰ ad penitentiã reseruetur.
Iqͥdem nec tamen minꝰ uerũ

Expanded text:
Sed, filiis amissis, lumen oculorum Sed, filiis amissis, lumen oculorum eruitur, quia saepe ex depravatione voluntatum acumen intelligentiae obducitur et obnubilatur. Qui coelestis itaque desideria amittit, qui terrenorum se amore involvit, quem quasi herbarum pastu vinculum cupiditatis astringit, necesse est quandoque errorum caliginem incurrere, et stillantibus velut coeli nubibus, quodam se seductionis rore inficere. Nonne et ille tibi rore coeli intingi videtur, qui spirituum malignorum suggestione ad omnem fraudem instruitur, ut ad eorum similitudinem libenter velit, et facile possit proximos suos decipere et fraudibus circumvenire? Absque dubio enim cum nimius amor terrenorum regnare incipit, paulatim quidem fraudulentiam inducit, ad extremum autem, ad violentiam et rapinam impellit. Unde est quocrudelitatem quandoque effrenatur, cuus ad poenitentiam reservetur. dem, nec tamen minus verum,
Abbreviated transcription (Latin):
li additt. qd̃ adiungit᷑. Et
rore celi tingiatur. Qdintel¬
liginus ꝑ rorem celi. nͥ subtiles ⁊ uix
intelligibiles suggestiones diaboli. s¬
Si enim ꝑ t̾ram ꝯuenienter satis de¬
signatur corpꝰ: cur ñ eque ꝑ celum
racte designetar sp̃c. Corporum itaq
comꝑatione spũales ille in demonib
substantie celi diciposfunt: & in e¬
utiangłio uolucres celi dicti sunt. ñ
itaq celi mems deprauata intingi¬
tur: qñ ꝑ suggestiones diaboli diu̾sis
errorib imbuitur. Ex concupiscru¬
tiarum etum suarũ exalatione tan¬
tam sepe incarrit caliginem. erroꝵ.
ut dicat malum bontim. ⁊ bonũ ma¬
lum: ponens tenebras itcem. ⁊ lucem
tenebras: ponens amarum indulce.
soulce mamarum. Qui gͥ inher¬
bis t̾re foris alligatur. oportit ut ro¬
reungnatur: nam pꝰ deprauationẽ
morum. ctiam sensrs deprauatut
⁊ misltis errorib facile implicatar.
filios. pꝰea oculos amittit. Spu a¬
les utiq filios ꝑdit: qui uͥtutum
sobolem qͣm diu nitrierat amitiit.

Expanded text:
ditur, quod adjungitur: Et rore coeli tingatur. Quid intelligimus per rorem coeli, nisi subtiles et vix intelligibiles suggestiones diaboli? Si enim per terram convenienter satis designatur corpus, cur non aeque per coelum recte designetur spiritus? Corporum itaque comparatione spiritales illae in daemonibus substantiae, coeli dici possunt. Et in Evangelio volucres coeli dicti sunt, nonitaque coeli mens depravata intingitur, quando per suggestiones diaboli diversis erroribus imbuitur. Ex concupiscentiarum enim suarum exsultatione, tantam saepe incurrit caligmem errorum, ut dicat malum bonum, et bonum malum, ponens tenebras lucem et lucem tenebras, ponens amarum in dulce et dulce in amarum. Qui igitur in herbis terrae foris alligatur, oportet ut rore tingatur: nam post depravationem morum, etiam sensus depravatur et multis erroribus facile implicatur. filios, postea oculos amisit . Spirituales utique filios perdit, qui virtutum sobolem, quas diu nutrierat, amittit.
Abbreviated transcription (Latin):
aliud ẽ dñm portas ereas. ⁊nectes fer¬
reos confring̾e: qͣm ꝑtinacem contra¬
dictionem. ⁊ audatem rebellionem
int̾na aspiratione. ⁊ cordis conpunc¬
tione conterere:SSoltus itaq dei ẽ
ut dictum ẽ hano tantam cordis du¬
riciam cont̾ere: & ad penitentiam
⁊humiliationẽ emollire. Ctu gͥ
aliquas Itrta p̃dictum in odũ. uim¬
culo ferreo ⁊ ereo. inherbis quȩ foris
sunt alligat᷑: tante obditrationis ⁊ ob¬
ligationis resolutio. de sola dei miscb̾ia

Expanded text:
aliud est Dominum portas aereas et vectes feraliud est Dominum portas aereas et vectes ferreos confringere, quam pertinacem contradictionem et audacem rebellionem interna aspiratione et cordis compunctione coercere? Solius itaque Dei est, ut dictum est, hanc tantam cordis duritiem conterere, et ad poenitentiam et humiliationem emollire. Cum igitur aliquis, juxta praedictum modum, vinculo ferreo et aereo in herbis quae foris sunt alligatur, tantae obdurationis et obligationis resolutio de sola Dei misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
ligatur. q̃ nullius umqͣm t̾rore. aitil¬
re. nullius umqͣm t̾rore. nullius ũꝗͣ
ammonitione ab assuetis ꝯcupiscen¬
tis au̾titur. SNonne uincła ferrea uł
erea iam sentit. q̃ nec minis cedit. ilec
consiliis acquiescit. SConstat gͦ eimo¬
di mentes om̃ĩno corrigi ñ posse: nifi
in eiꝰ utiq potestate. qͥ quociens uoluit
contriuit portas ereas.⁊ uectesfecreos
confregit. Portis sane ꝓcedentium
t̃nsitum obstruimus: uectib aut̃ ipsã
clausiram muninus: atq obfirma¬
mus. Qͥditaq ꝑ portam accipimus.
lionem:ͦ  scimꝰ qͥdem qͥa ñ sufficit
qutib dam p̃latorum suorum monttis
uł matdatis contͣdic̾e̾. s cum ñ posfc̃
eorum instituta dictis refellere. uł a¬
u̾tere nitunt᷑. etiam factis obsistere.
noꝑib rebellare. & qͣi contradictiomiĩ
git᷑ andacia. qͥd aliud erit porta etta:
nͥ contradictio ꝑtinax.⁊ quid tiectis
ferretis. nͥ rebellio audar: Qͥditaq

Expanded text:
ligatur quae nullius unquam terrore, nulligatur quae nullius unquam terrore, nule nullius unquam terrore, nullius unquam admonitione ab assuetis concupiscentiis a vertitur? Nonne vincula ferrea vel aerea jam sentit, quae nec minis cedit, nec consiliis acquiescit? Constat ergo ejusmodi mentes omnino corrigi non posse, nisi in ejus utique potestate qui quoties voluit contrivit portas aereas, et vectes ferreos confregit. Portis sane procedentium transitum obstruimus, vectibus autem ipsam clausuram munimus atque obfirmamus. Quid itaque per portam accipimus lionem? Et scimus quidem quia non sufficit quibusdam praelatorum suorum monitis vel mandatis contradicere, sed cum non possunt eorum instituta dictis refellere vel avertere, nituntur etiam factis obsistere, et operibus rebellare, et quasi contradictionem gitur audacia, quid aliud erit porta aerea, nisi contradictio pertinax, et quid vectis ferreus, nisi rebellio audax? Quid itaque
Abbreviated transcription (Latin):
nent ad carnem. S om̃ĩs caro fent̃i :
nomnis gła eiꝰ qͣsi flos fem. Cum gͦ
de pͣuata mens ceꝑit ad huiꝰ modi infi¬
ma bona se tpsam inclinare. ⁊ qͣsi in
herba t̾rȩ carnalia desid̾ia saciare:⁊
huiꝰ modi oblectamenta inusum du¬
cere: praua consuetudine paulatim
inualescente. fit tandem sepeut iam¬
appetitum suũ appetitum suum ab
eoꝵ amore uł ufu. ñ possit temꝑare.
Quasi gͦ uincłõ ferreo inherba t̾re
mens depͣuata alligat᷑. qnͣ̃ incarnal¬
ui uoluptatum amore ex praula coꝵ¬
suetudine obdurat᷑. Quia ferrum ce¬
tera omnia inetalla domat. recte ut
dictum ẽ audaciam designat q̃ nemi¬
nem u̾etur:. neminem formidat. Et
qm̃ es cetis omnib ẽ durabilrus : rec¬
te ꝑ ipsum ꝑtinatiam designari iam
dixtmus. Quasi gͦ inferri sen etiã¬
ęris rigorem pͣua confuettido obdu¬
rescit: qñ deprauata mens tam ꝑtina¬
citer qͣm audacter assũtꝰ desid̾iis in¬
sistit. Nonne ferreo ⁊ ereo uincłõ al¬

Expanded text:
d carnem. Sed omnis caro fenum, et omnis gloria ejus quasi flos feni. Cum ergo depravata mens coeperit ad hujusmodi infima bona seipsam inclinare, et quasi in herba terrae carnalia desideria satiare, et ejusmodi oblectamenta in usum ducere, prava consuetudine paulatim invalescente, fit tandem saepe ut jam appetitum suum ab eorum amore vel usu non possit temperare. Quasi ergo vinculo ferreo in herba terrae mens depravata alligatur, quando in carnalium voluptatum amore ex prava consuetudine obduratur. Quia ferrum caetera omnia metalla domat, recte, ut dictum est, audaciam designat, quae neminem veretur, neminem formidat. Et quoniam aes caeteris omnibus est durabilius, recte per ipsum pertinaciam designari jam diximus. Quasi ergo in ferri, seu etiam aeris rigore prava consuetudo obdurescit, quando depravata mens tam pertinaciter quam audaciter assuetis desideriis insistit. Nonne ferreo et aereo vinculo al
Abbreviated transcription (Latin):
consnetudo: In ferro audatia. in
ere ꝑtinatia. inherbis t̾rȩ. bona
infima. bona t̾rena. Qdenim nͥ
quedam herba t̾re. sunt bona ista
t̾rena. q̃ nobis st̃ cum bestiis cõmu¬
nia: ͦ De qͥb recie dr̃. Qe foris sunt.
eo emm ipso foris existunt: qͦ corꝑa¬
lia ⁊ carnalia. ñ aut̃ sp̃ualia funt.
Int̾na namq bona sunt spũalia:
erc̃ora aut̃ st̃ corꝑalia. Illa ꝑtiner
ad hominem int̾iorem: ista ad ho¬
minem ext̾ĩorem. Illa traq inui

Expanded text:
consuetudo? In ferro audacia, in aere pertinacia, in herbis terrae bona infima, bona terrena. Quid enim nisi quaedam herbae terrae sunt bona ista terrena, quae nobis sunt cum bestiis communia. De quibus recte dicitur: quae foris sunt. Eo enim ipso foris existunt quo corporalia et carnalia, non autem spiritualia sunt. Interna namque bona sunt spiritualia, exteriora autem sunt corporalia. Illa pertinent ad hominem interiorem, ista ad hominem exteriorem. Illa itaque invi
Abbreviated transcription (Latin):
stati flagicium: mul¬
ti sepe in desꝑationẽ ca¬
dunit. Alii nec pꝰ multa ⁊ maxi¬
ma ⁊ diuturna mala spemuił ꝓ
positum resipiscendi amutug.
De quo ⁊ ilbad recte intolligitur:
qd̃ hic de hac arbore subinfertur
quia alliget᷑ iuncłõ ferreo ⁊ ereo.
inherbis q̃ foris sunt: ⁊ rore ce¬
li tinguatur. & cum feris pars eiꝰ
inherba t̃rȩ. Cor eiꝰ ab humano

Expanded text:
statim flagitium multi saepe in desperationem cadunt. Alii nec post multa, et maxima, et diuturna mala spem, vel propositum resipiscendi amittunt. De quo et illud recte intelligitur quod hic de hac adhuc arbore subinfertur, quia alligetur vinculo ferreo et aereo in herbis quae foris sunt, et rore coeli tingatur, et cum feris pars ejus in her
Abbreviated transcription (Latin):
uebris. inlunue uĩtatis ocłos ĩ tel¬
ligentie. figẽ : Totiens egyptũ deseri¬
niꝰ. qͦtiens rerũ tẽꝑalium obliti. ꝯtem¬
plationis radios ĩ et̃utate figimus.
S qͥ egyptũ deserit. ciciꝰ linguã qͣm
ñ nouat audit: qr cũ diuine cõtem¬
platiomi spretis ext̾ioribus om̃ibus
uacainꝰ : mĩc ex augłica reuelatione.
nc ex diuina ĩspiratione. celestis sa¬
pientie secreta ꝑcipunꝰ. Lingna ig

Expanded text:
bris in lumine veritatis oculos intelligentiae figere? Toties Aegyptum deserimus, quoties rerum temporalium obliti, contemplationis radios in aeternitate figimus. Sed qui Aegyptum deserit, citius linguam quam non noverat audivit. Quia cum divinae contemplationi spretis exterioribus omnibus vacamus, nunc ex angelica revelatione, nunc ex divina inspiratione coelestis sapien
Abbreviated transcription (Latin):
głoꝵ. Qͤmadinodu igit᷑ lingua ho¬
iiũ. ita est et liugua angłoꝵ. Hãc
utiq luiguam audire ñ possunt.
qui curis scłaribꝰ pressi. ml uisi te¬
nebras aspiciunt. Mundi gͦ tene¬
bras deserat: qui celestis sapientiȩ
tioticiam desidat. Ham si ab ex¬
t̾ioribꝰ oꝑibꝰ ꝑ amorem &r cogitatio¬
nẽ recedimꝰ: int̃ue aspuationis uo¬
cem ciciꝰ audimꝰ. Sicut de isrł scͥp¬
tũ est. qr dum exiret de terra egxpti.
linguam qͣm non nouat audiuit.
uam liuguam qͣnto quis sepiꝰ
audit: tanto in celestis sapientie
coguitione plus ꝓficicit.

Expanded text:
. Quemadmodum igitur lingua hominum, ita et lingua angelorum. Hanc utique linguam audire non possunt qui curis saecularibus pressi, nil nisi tenebras aspiciunt. Mundi ergo tenebras deserat, qui coelestis sapientiae notitiam desiderat. Nam si ab exterioribus operibus per amorem et cogitationem recedimus, internae aspirationis vocem citius audimus, sicut de Israel scriptum est: Quia dum exiret de terra Aegypti, linguam quam non noverat audivit . Quam linguam quanto quis saepius audit, tanto in coelestis sapientiae cognitione plus proficit.
Abbreviated transcription (Latin):
Nrã aut̃ com̾isatio incelis ẽ. Uere ant
innichilum reputant᷑. qͥ ꝑdiderunt
uerum ẽe: quib ꝓfecto melius ẽet
ominino ñ et̃. qͣm sicẽe: nͥ quis putet
melitis eẽ. semꝑ miserum ẽẽ. qͣm õĩ¬
no ñ ẽẽ. Iuxta uoluntatem enĩ suã
facit eam in uircutib celi. qͣm in ha¬

Expanded text:
ra autem conversatio in coelis est . Vere autem in nihilum reputantur, qui perdiderunt verum esse quibus profecto melius esset omnino non esse quam sic esse, nisi quis putet melius esse semper miserum esse, quam omnino non esse. Juxta voluntatem enim suam facit tam in virtutib
Abbreviated transcription (Latin):
diuimnis ingratꝰ ñ fuit. ad maiora ꝓ¬
uehi meruit. regnum amissum cũ
magnificentie amplificatione acce¬
pit. Accepto aut̃ regno it̾m laudat.
it̾m magnificat. uñ ⁊ factum ẽ. ne
it̾m contumeliose amitrat. qd̃ ⁊
humiliatus accepit. ⁊ iam cum
deuotione possedit. Accepto bñfi¬
cio lauda ⁊ tu: ut m̾earis ad maio¬
ra ꝓfic̾e: ꝓmotus ad sublimmiora.
nchilominꝰ latida. ut m̾earis in p¬
sis ꝑseuerare. Si guxta similitudi¬
nem nabuchodoñ sensum tuũ rece¬
pisti. si que agenda st̃ uitellig̾e po¬
ciusti: lauda. głifica. ut qd̃ accepisti
⁊ reuelante grã posse intelligere.
detur & aspirant grã posse imple¬
re.Si itixta eiꝰdem nabuchodon̾ si¬
militudinẽ regnum tuũ recepisti.
si passionib tuis dominari potuis¬
ti.si bouos affectꝰ inbono posse et̾¬
cere accepisti: Iauda. magnifica.
głifica. ut qͥ accepisti grãm ꝓfici¬
cudi. accipias pariter ⁊ gr̃am ꝑse¬

Expanded text:
divinis ingratus non fuit, ad majora pdivinis ingratus non fuit, ad majora provehi meruit. Nam regnum amissum, cum magnificentiae amplificatione accepit. Accepto autem regno, iterum laudat, iterum magnificat. Unde et factum est, ne iterum contumeliose amittat quod et humiliatus recipit et jam cum devotione possedit. Accepto beneficio, lauda et tu, ut merearis ad majora proficere, promotus ad sublimiora nihilominus lauda, ut merearis in ipsis perseverare. Si juxta similitudinem Nabuchodonosor sensum tuum recepisti, si quae agenda sunt intelligere potuisti, lauda, glorifica, ut quod accepisti, ex revelante gratia posse intelligere, detur ex aspirante gratia, posse implere. Si juxta ejusdem Nabuchodonosor similitudinem, regnum tuum recepisti, si passionibus tuis dominari potuisti, si bonos affectus in bono posse exercere accepisti, lauda, magnifica, glorifica, ut qui accepisti gratiam proficiendi, accipias pariter et gratiam perse
Abbreviated transcription (Latin):
postulabar: cum psallendo orabat.
Redde mͥ leticiam salutaris tui ⁊ spñ
pͥncipali confirma me. Huiꝰmodi co¬
tidie amplific̃onem petimꝰ: cum dici¬
mus. Confirma ds̃ hoc qd̃ oꝑatus
es in nobis. ꝑpendis exhis ut arbi¬
tror. qr multi ad hoc deo dispensan¬
te cadunt. ut fortiores resurgant. Et
qͥ pͥus añ lapsum habuerunt solũmͦ
grãm adiuuantem: pꝰ ruine reꝑati¬
tionem acciprunt simul ⁊ grãm con¬
firmantem. Uere scđm qđ scͥptum¬
ẽ. dñs mortificat ⁊uiuificat. deducit
ad inferos ⁊ reducit: u̾e ip̃se ẽ qui
humiliat ⁊ subleuat. ipse qͥ ꝑcutit
unc ego nabuchodon̾ laudo
⁊ magnifico ⁊ głifico regẽ
celi. qr omnia oꝑa eiꝰ uera.
⁊ uie eiꝰ iudicia. ⁊ gradientes in suꝑ¬
bia potest humiliare. Suꝑtus uti
siam diximus. benedixit. laudauit. atq
maginficauit. hicit̾m laudat. mag¬
Enficat. atq głificat. Suꝑnus lauda¬
uit. cum sensum accepit. & qͥa bñficiis

Expanded text:
postulabat, cum psallendo orabat: postulabat, cum psallendo orabat: Redde mihi laetitiam salutaris tui, et spiritu principali confirma me . Hujusmodi quotidie amplificationem petimus, cum dicimus: Confirma Deus hoc quod operatus es in nobis . Perpendis ex his, ut arbitror, quia multi ad hoc, Deo dispensante, cadunt, ut fortiores resurgant; et qui prius ante lapsum habuerunt solummodo gratiam adjuvantem, post ruinae reparationem, accipiunt simul et gratiam confirmantem. Vere, smortificat, et vivificat, deducit ad inferos, et reducit . Vere ipse est qui humiliat et sublevat, ipse qui percutit are. Nunc ego Nabuchodonosor laudo et magnifico et glorifico regem coeli, quia omnia opera ejus vera, et viae ejus, judicia, et gradientes in superbia potest humiliare . Superius, uti jam audivimus, benedixit, laudavit atque magnificavit. Hic iterum laudat, magnificat atque glorificat. Superius laudavit cum sensum accipit, et quia beneficiis
Abbreviated transcription (Latin):
S si studiose exequimur. qd̃ iam
posse ex diuino munere accepunꝰ:
forte ⁊ illd̃ suꝑ ad detur. qd ñdum po¬
tuimus. Et in regno meo inqͥt
restitutus sum: &. in agiuificentia
tute humilitatis animꝰ in bono robo¬
ratur. ⁊ ad boni ꝑseu̾antiam solidat᷑.
amplior pꝰ ruinam ad ple¬
nam reꝑationem ad ditur.
qͥa ex ipso lapsu suo homo sepe ad ue¬
ram humilitatem erudit᷑. Q tc̃ uera¬
citer magnificentia ampliat᷑. qñ in¬
ter uͥuitum magnalia. untꝰ etiam
humilitatis immobiliter custodit᷑
Exr uirtute uͦ humilitatis animi
ꝑfeccio ⁊ in bono roborat᷑ & ad boni
ꝑseuantiam solidat᷑. Constat ita-¬
q magnificentiam tõ ueraciter am¬
pliori: qñ ad consummationẽ boni
datur etiam grã ꝑseuerandi. Am¬
pliatio itaq magnificentie. ẽ uirtus
ꝑseuerantie. Ampliatio magnitudi¬
nis. ex uirtute humibtatis. adiunc¬
ta diuinitꝰ gr̃ã confirmationis. Hãc
magnificentie amplificõnem ꝓpħa

Expanded text:
Sed si studiose exsequimur, quod jam Sed si studiose exsequimur, quod jam posse ex divino munere accepimus, forte et illud superaddetur, quod nondum potuimus. Et in regno meo, inquit, restitutus sum, et magnificentia ilitatis animus in bono roboratur, et ad boni perseverantiam solidatur. amplior post ruinam, ad plenam reparationem additur, quia ex ipso lapsu suo, homo saepe ad veram humilitatem cruditur. Et tunc veraciter magnificentia ampliatur, quando inter virtutum magnalia, virtus etiam humilitatis immobiliter custoditur. Ex virtute vero humilitatis, animi profectio et in bono roboratur, et ad boni perseverantiam solidatur. Constat itaque magnificentiam tunc veraciter ampliari quando, ad consummationem boni, datur etiam gratia perseverandi. Amplificatio itaque magnificentiae, est virtus perseverantiae. Amplificatio magnitudinis, ex virtute humilitatis adjuncta, divinitus gratia confirmationis. Hanc magnificentiae amplificationem Propheta
Abbreviated transcription (Latin):
rere & in suũ gradum restituere
uelle. Hanc regiam dignitatem in
alieno corde querebant. ⁊ insuũ lo¬
cum restitui cupiebant: qr deiectã
putabant qͥ dicebant. Ubi ẽ timor
tuus ⁊ fortitudo tua. pacientia tua.
lum aut̃ illi qͥ in malum corruunt.
uerum etiam illi qͥ abono torpescunt.
debent semet ipsos discut̾e: &. pͥsti¬
semet ipsis innouare. Hinc ẽ qd̾ ad
angł̃i ephesi in apochalipsi scribit᷑.
habeo adu̾sum te aliquid. qd̃ pͥmam
caritatem reliquisti. Memento uñ
excid̾is:⁊age penitentiam: & prima
oꝑa fac. Notandum tam̃ sane qd̃
rexiste a sius dr᷑ requifitus: ñ aut̾ẽ
ab eifdem restitutꝰ. S quis queso e¬
um restituit. nͥ ad quem oculos leua¬
uit. benedixit. głificauit.SNam ⁊ fi
forte in nr̃a iam potestate fit.mentis
nr̃e statum qualis mͦ sit uł aliqñ
fu̾it ꝑ delib̾ationem. quer̾e. ñ tamen
⁊eque innrã potestate ẽ. uirtutis
nr̃e detrimenta ꝓ arbitrio reꝑare.

Expanded text:
aerere, et in suum gradum restituere aerere, et in suum gradum restituere velle. Hanc regiam dignitatem in alieno corde quaerebant, et in suum locum restitui cupiebant, quia dejectam putabant, qui dicebant: Ubi est timor tuus, et fortitudo tua, patientia tua, lum autem illi qui in malum corruunt, verum etiam illi qui a bono tepescunt debent semetipsos discutere, et pristisemetipsis innovare. Hinc est quod ad angelum Ephesi in Apocalypsi scribitur: Habeo adversum te aliquid quod primam charitatem reliquisti. Memento unde excideris, et age poenitentiam, et prima opera fac . Notandum tamen sane, quod rex iste a suis dicitur requisitus, non autem ab eisdem restitutus. Sed quis, quaeso, eum restituit, nisi ad quem oculos levavit, benedixit, glorificavit? Nam et si forte in nostra jam potestate sit, mentis nostrae statum, qualis modo sit, vel aliquando fuerit, per deliberationem quaerere, non tamen et aeque in nostra potestate est virtutis nostrae detrimenta, pro arbitrio reparare.
Abbreviated transcription (Latin):
sum: ⁊ magnificentia amplior ad¬
dita ẽ mͥ. Ecce a quib quecit᷑ & in
regnum ressituit᷑ Et optimates
mei & magistratus mei. Qͥdẽ op¬
timum in homine.nͥ intenciones
bone:Qͥ uͦ debent magist̾rum
ex̾cere. uł illd̃ int̾ius regnum dis¬
ponere: nͥ delib̾ationes discrite:In
optimatib gͦ mentis intentiones:
in magistratib uͦ intelligimus men¬
tis deliberationes. Qͥd uͦ ẽ huiꝰ modi
optimates ⁊ magistratus amissrum
regni caput querere. & in suum lo¬
cum restituere nͥ cum summa iuten¬
tione ⁊delib̾atione inuestigare. qͦm
pꝰ ruinam uł sero possit amissum
animi uigorem. ad pͥmã iuregrita¬
tem reformare:Debet aut̃ anma
eiꝰ modi diligenter querere qualis
aliqñ fu̾it. qͣm constanter egerit. qͣn¬
tum ꝑfectionis obtiment. debet ⁊
consequelit᷑ delib̾are. quomͦ in sta¬
tum pͥstinum restitui possit. &. hoc
erit ut arbitror regiam illam am¬
mi dignitatem ꝑ intentionem qͣ¬

Expanded text:
sum, et magnificentia amplior adsum, et magnificentia amplior addita est mihi . Ecce a quibus quaeritur, et in regnum restituitur. Et optimates mei et magistratus mei. Quid est optimum in homine nisi intentiones bonae? Qui vero debent magisterium exercere, vel illud interius regnum disponere, nisi deliberationes discretae? In optimatibus ergo mentis intentiones. In magistratibus vero intelligimus mentis deliberationes. Quid vero est hujusmodi optimates et magistratus, amissum regni caput quaerere, et in suum locum restituere, nisi cum summa intentione, et deliberatione investigare, quomodo post ruinam vel sero possit amissum animi vigorem ad primam integritatem reformare? Debet autem anima aliquando diligenter quaerere, qualis ejusmodi fuerit, quam constanter egerit, quantum perfectionis obtinuerit. Debet et consequenter deliberare quomodo in statum pristinum restitui possit, et hoc erit, ut arbitror, regiam illam animi dignitatem per intentionem qu
Abbreviated transcription (Latin):
regni. attingat a fine usq ad finem
fortiter: & disponat omnia suauit᷑̃.
t figura mea reu̾sa ẽ ad me. Fi¬
gura ẽ qualitas exͥnseca: ext̾ior ui-¬
delicet corporis forma. Corꝑalis aut̃
disciplina ꝑtinet ad qualitatem ex¬
tͥnsecam. sicut compositio mentis.
ad qualitatem intͥnsecam. Infigu¬
ra gͥ q̃ constat in corꝑalib limamen¬
tis. recte intelligit᷑ disciplina corꝑis.
forma religionis: habitꝰ ⁊ compositio
ext̾ioris hominis. figura itaq re¬
u̾titur. qñ iuxta pͥstinam consuetu¬
dinem. amissa ad tempꝰ religionis
forma reformat᷑. Sensu reu̾so sigu-¬
ra reu̾tititur: qͥa ꝑ discretionem iu¬
dicii. ⁊ cͥcum spectionem fui. mor
disciplina uł noua statint᷑. uł anti
ta mens semetipsam discut̾e.:⁊ ad pͥs¬
tinũ feruorem innouare. Gap̃. xlix.¬
dhuc nabuchodonosor addit ⁊¬
dicit. Et optimates mei ⁊
magistratus mei requisie¬
runt me. & inregno meo resticittus

Expanded text:
regni attingat a fine usque ad finem regni attingat a fine usque ad finem fortiter, et disponat omnia suaviter. Et figura mea reversa est ad me. Figura est qualitas extrinseca, exterior videlicet corporis forma. Corporalis autem disciplina pertinet ad qualitatem extrinsecam, sicut compositio mentis ad qualitatem intrinsecam. In figura igitur quae constat in corporalibus lineamentis, recte intelligitur disciplina corporis, forma religionis, habitus et compositio exterioris hominis. Figura itaque revertitur, quando juxta pristinam consuetudinem, amissa ad tempus religionis forma reformatur. Sensu reverso, figura revertitur, quia per discretionem judicii, et circumspectionem sui morum disciplina, vel nova statuitur, vel antiqta mens semetipsam discutere, et ad pristinum fervorem innovare. Adhuc Nabuchodonosor addit et dicit: Et optimates mei, et magistratus mei requisierunt me, et in regno meo restitutus
Abbreviated transcription (Latin):
motts in bono exert̾e. Idem autẽ
ipsum condigno decore suꝑducitur.
qñ ineo quicqd boni agit᷑. cũ sum¬
mo mod̾amine ⁊ magna discreciõe
disponitur. Regnum itaq accipit
⁊ obtinet. qͥ rebelles animi motꝰ forti¬
ter domat. uiriliterq cohercet. Et
tc̃ temporis qͥ eiꝰmodi ẽ iudicabit in
nationib implebit ruinas: conquas¬
sabit capita int̾ra multorum. Ha¬
bet aut̃ ⁊ honorabile it̃ regnum.
qñ iam efficit᷑ dominus ȩx̾citaum
in tanta mulatubine tam iniune¬
rabilium uirtuitum: ⁊ habcns sub se
milites. dicit huic uade ⁊ nadit. ⁊ alio
ueni ⁊ uenit. ⁊ sernio suo fac hoc &
facit. Decoratar hoc regnum inde¬
uł marime: cum modeste se agens. mo¬
deratur om̃a cum manftietudine:
tͣnquillitate. Fili inqͥr in mansuetudi¬
ne fac opatua: ⁊ suꝑ hominũ głam di¬
ligeris. Regni itaq honor face̾ po¬
tenter. regmi decor facẽ sapienter: ita
ut in illo regno fuo qui possessor est

Expanded text:
motus in bono exercere. Idem autem motus in bono exercere. Idem autem ipsum condigno decore superducitur, quando in eo quidquid boni agitur cum summo moderamine et magna discretione disponitur. Regnum itaque accipit, et obtinet, qui rebelles animi motus fortiter domat, viriliterque coercet. Et tunc temporis qui ejusmodi est, judicabit in nationibus, implebit ruinas, conquassabit capita in terra multorum. Habet autem et honorabile tunc regnum, quando jam efficitur Dominus exercituum in tanta multitudine tam innumerabilium virtutum, et habens sub se milites dicit huic vade, et vadit, et alii veni, et venit, et servo suo, fac hoc, et facit. Decoratur hoc regnum indeel maxime cum modeste se agens moderatur omnia cum mansuetudine, et tranquillitate: Fili, inquit, in mansuetudine fac opera tua, et super hominum gloriam diligeris . Regni itaque honor, facere potenter, regni decor, facere sapienter, ita ut in illo regno suo qui possessor est