comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
auferant᷑ ei manus esfodiãt᷑ oculi dãp¬
netur uuicatur uratur. miscris etiam
modis necetur. ꝑdec ue suũ p̾mium
uirtus ã pociꝰ ꝑibit ipa mĩme. S ⁊ m̾¬
cedem suã deo idice accipiet et iuet
ac semp ugeric. Que si tollas. inch̾
poc̃ ĩ uita hoĩnũ tã ĩucile tõ stłtum

Expanded text:
auferantur ei manus, effodiantur oculi, damauferantur ei manus, effodiantur oculi, damnetur uinciatur uratur, miseris etiam modis necetur. perdetne suum praemium uirtus aut potius peribit ipsa? minime, sed et mercedem suam deo iudice accipiet et uiuet ac semper uigebit. quae si tollas, nihil potest in uita hominum tam inutile. tam stultum
Abbreviated transcription (Latin):
illa ĩqͥt acupit facile exigit nõ ac̾be
Erras uelxmẽt̾ siputas ab hoĩe pͥmũ
solui posse u̾tute. Cũ ipẽ alio loco uĩs¬
sume dixi̾s. huic tu uiro q̃s diuicias
obicies. q̃ ĩꝑia q̃ regna. Qs ista putut
hũaua sua bona diuuia uidicat. Q̾s
ergo te sapiẽtẽ leli pucet. cũ ipẽ tibi
loq̾re ꝯtͣria et paulo post u̾tuti adiuua
qm dedisti. S iudel ignoranͣ ueri fucit
set si aut ingͣti unũsi aut ĩuidi multi
spoliant. O qmͣ fragilẽ ꝙͣ ĩanẽ uirtutẽ
ĩduxisti si spoliar p̾mio suo põt. Que
sirona sua diuina iudicat ut aiebat
qͥ possũt existe̾ tã ingrati tã nũdi tã
potentes qui uir cutẽ spoliare ualeant
mis toms que fui̾nt in eadem collaca
diumitus. ne illa equidẽ multis sola¬
tus oblectat marimeq suo decore se
ip̃a sustentac quib solaciis. quo deco¬
re cũ inc̾mẽ sepe ueniat et in penã de¬
cor ille u̾catur. quid em̃ si ut furiꝰ dice¬
bat rapiacur ueretur ext̾mũetur egrat

Expanded text:
illa inquit accipit facile, exigit non acerbe. erras uehementer, si putas ab homine praemium solui posse uirtuti, cum ipse alio loco uerissime dixeris: huic tu uiro quas diuitias obicies? quae imperia? quae regna? qui ista putat humana, sua bona diuina iudicat. quis ergo te sapientem, Laeli, putet, cum ipse tibi loquare contraria et paulo post uirtuti adimas quae dedisti? sed uidelicet ignorantia ueri facit sed si aut ingrati uniuersi aut inuidi multi spoliant, — o quam fragilem, quam inanem uirtutem induxisti, si spoliari praemio suo potest! quae si bona sua diuina iudicat, ut aiebas, qui possunt existere tam ingrati, tam inuidi, tam potentes, qui uirtutem spoliare ualeant iis bonis quae fuerint in eam conlata diuinitus? — ne illa se inquit multis solaciis oblectat maximeque suo decore se ipsa sustentat. quibus solaciis? quo decore? cum in crimen saepe ueniat et in poenam decor ille uertatur. quid enim, si, ut Furius dicebat, rapiatur uexetur exterminetur egeat,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ mortalẽ diuinũq illi adeo p̾miũ
constitucũ. S idc̾co u̾tucẽ ipãm deꝰ sb̾
ꝑsona stulcicie uoluit c̃ẽ celatam. ut
nust̾i̾ũ u̾catis ac religionis sue esset
archanũ. ut has religiones sapĩam q
t̾renã ex collencẽ se altius sibiq młtũ
placẽtẽ nauicatis erroris qr dap̃nar
uc ꝓposita demq difficultate augusti¬
ssimꝰ trames ad ĩortalitacis p̾imũ

Expanded text:
em diuinumque illi a deo praemium constitutum. sed idcirco uirtutem ipsam deus sub persona stultitiae uoluit esse celatam, ut mysterium ueritatis ac religionis suae esset arcanum, ut has religiones sapientiamque terrenam extollentem se altius sibique multum placentem uanitatis errorisque damnaret, ut proposita denique difficultate angustissimus trames
Abbreviated transcription (Latin):
itẽ picer q dies pplos q patresq iactae̾
indufores omnes decede̾. inisꝙͣ uiiꝰ se
atq idẽ studio omẽs dedere. et arti u̾ba
deire. ut cauce possint pugnare. uo¬
lo blandicia certare bonũ simulãe ui¬
rũ se. insidias facere. ut si hostes sint
obici. cuiꝰ oĩs religio ẽ sine scele ac sñ
macula uiuere. Cum igit᷑ uid̾ant et
seet suos ea q̃ diximo ger̾e. nrõs au̾c
nich̾ aliud oꝑari insi equũ et bonum
pota̾nt siquid saꝑenc ex ħ intelligere
et illos qui bonu faciũt pios ẽẽ ⁊ se
ĩpios q̃ nefanda ꝯmictunt. neq ẽi fiei̾
põt uc qui ĩ oĩb iute sue actib nõ er¬
rant. ĩ ip̃a sũma errent. hoc ẽ ĩ religi¬
one que rerũ oũn capud ẽ. ĩpictas eĩ
suscepta in eo qd̾ est sũmnũ ꝑcetã un¬
uersa seq̃retur eo ꝙ ficĩ nõ põt ut ipĩ
q̃ errant in ꝯnũ uuta non et ĩ religi

Expanded text:
item pariterque die, populusque, patresque Jactare induforo se omnes; decedere nusquam, Uni se atque eidem studio omnes dedere et arti: Verba dare ut caute possint, pugnare dolose, Blanditia certare, bonum simulare virum se, Insidias facere, ut si hostes sint obici, cuius omnis religio est sine scelere ac sine macula uiuere? cum igitur uideant se ac suos ea quae diximus gerere, nostros autem nihil aliut operari nisi aecum et bonum, poterant, si quid saperent, ex hoc intellegere et illos qui bonum faciunt pios esse et se inpios qui nefanda committunt. neque enim fieri potest ut : qui in omnibus uitae suae actibus non errant, in ipsa summa errent, hoc est in religione, quae rerum omnium caput est: inpietas enim suscepta in eo quod est summum per cetera uniuersa sequeretur. aeque fieri non potest ut ipsi qui errant in omni uita, non e
Abbreviated transcription (Latin):
dũt. Sapĩa uõ in hoĩem solũ cadit Sa¬
piẽtia ẽ enĩ ĩtelligentia uł ad bonũ
rectũq faciendũ uł abstinẽtia dc̃oꝵ
sapiens studet. qr bona bec t̾rena con¬
tempinit. nec quẽquã fulli patitur
qr bom iiri osficiũ est. errores hoĩn
corrigere eos q in uiã reduce̾ siq̾dẽ
socialis est hoĩs ac benefica natura
quo solo cognatõem cũ deo hc̃
od ninirũ hec causa efficit ut stł¬
tus cẽ iudeat᷑. qͥ egere aut mori
malit ꝙͣ noceat uł eripiat aliq̾d alt̾i
ꝙ hoĩe morte deleri putunt. Ex qͣ ꝑsua¬
sione om̃s tũ uulgi tũ etiã phoꝵ nas

Expanded text:
dunt, sapientia uero in hominem solum cadit. sadunt, sapientia uero in hominem solum cadit. sapientia est enim intellegentia uel ad bonum rectumque faciendum uel ad abstinentiam dictorum sapiens studet, quia bona haec terrena contemnit, nec quemquam falli patitur, quia boni uiri officium est errores hominum corrigere eosque in uiam reducere, siquidem socialis est hominis ac benefica natura, quo solo cognationem cum deo habet. Sed nimirum haec causa efficit ut stultus esse uideatur qui egere aut mori malit quam noceat uel eripiat aliquid alteri, quod hominem morte deleri putant. ex qua persuasione omnes cum uulgi tum etiam philos
Abbreviated transcription (Latin):
ni erracio ergo stułtus nõ ẽ. qui nes
quidẽ ꝑcit dum̃o nõ noceat altĩ qd̾
ẽ malu̾ qd̾ quidẽ nob̾ et rõ et uĩcas
ip̃a proscribit. In om̃ib eĩ idemus
natura. Mocent igitur aliis ut sibi
ꝓsint. Nesciũt eni quia malũ ẽ noc̾ẽ
abstinet se a nocendo etiã cũ ĩcõmodo
suo ꝯd̾ auimal irrõuale face̾ nõ põt
Et id̾o inter sũmas homĩs uirtuces ĩ¬
nocẽcia nuat᷑. Qiuib rebus apparet sa¬
piẽtissimũ esse qͥ mauult pire ne no¬
ceat ut id officiũ quo a miuitis disc̾uitꝰ
seruet. Nam qui uendentis erroreni
non redarguit. ut aurũ puo eniat ã̾
qui non proficetur fugitinũ se seruũ
uel pestilentẽ domũ uende̾ lucro ec
comodo suo ꝯsulens. nõ est ille sapi¬
ens ut carueades iuderi uolebat. set
callidus et astrcus. Callidicas ⁊ astu¬
cia ĩ mucis qͦ animalib sũc. uł cũ ĩ¬
sidiant᷑ aliis et dolo capiñt ut deuorẽt
uł cũ insidias aliorũ uario gn̾e delu¬

Expanded text:
 qui ne sibi quidem parcit, dum ne noceat alteri, quod est malum. quod quidem nobis et ratio et ueritas ipsa praescribit. in omnibus enim uidemus naturam. nocent igitur aliis, ut sibi prosint: nesciunt enim quia malum est nocere. abstinet se a nocendo etiam cum incommodo suo, quod animal inrationale facere non potest, et ideo inter summas hominis uirtutes innocentia numeratur. quibus rebus apparet sapientissimum esse qui mauult, perire ne noceat, ut id officium quo a mutis discernitur seruet. nam qui uendentis errorem non redarguit, ut aurum paruo emat, aut qui non profitetur fugitiuum seruum uel pestilentem se domum uendere lucro et commodo suo consulens, non est ille sapiens, ut Carneades uideri uolebat, sed callidus et astutus. calliditas autem et astutia in mutis quoque animalibus sunt, uel cum insidiantur aliis et dolo capiunt, ut deuorent, uel cum insidias aliorum uario genere delu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecto stłtissu ẽ hoĩs nõ huc uicei.¬
ꝯsulere. ut ait qmͣ diucina et comoĩs
õib plena. Ꝙ si faciat a iusticie regu¬
la discedat ncre ẽ. Si aucẽ suꝑẽ omũ
ph̾orũ magnorũ argumẽtis et ua¬
tũ responsis et ꝓph̾arũ d̾uus nocib
discimꝰ hãc p̾n̾tẽ cũ bonis suis ꝯtep̃¬
n̾e̾ sapientis ẽ. cuiꝰ omĩis iactura ĩ¬
mortalitate pensat᷑. apud ꝙcõnẽ id̾
ille iusticie defensor lelius uult inqͥt
plane u̾tus hõrẽ uccẽ ẽ u̾tutis ulla
alia m̾ces ẽ plane et qͥdẽ u̾tute dig̾ssi¬
ma qmͣ tuce leli nũꝙ̃ potãs susꝑiari¬

Expanded text:
 hominis non huic uitae consulere, ut sit quam diutina et commodis omnibus plena. quod qui faciet, a iustitiae regula discedat necesse est. si autem superest homini phorum magnorum argumentis et uatum responsis et prophetarum diuinis uocibus discimus, hanc praesentem cum bonis suis contemnere sapientis est, cuius omnis iactura inmortalitate pensatur. aput Ciceronem idem ille iustitiae defensor Laelius uult inquit paene uirtus honorem nec est uirtutis ulla alia merces. est plane et quidem uirtute dignissima, quam tu
Abbreviated transcription (Latin):
ticia sic quidẽ sed nõ sit sapĩa. Argu¬
ta hec plane ac uenenata sunt et q̃
marcus trllis nõ potui̾t refellẽ. no
cũ faciat lelium furio rũceritẽ pro
iusticia q dioeutẽ nrefutata bec tc̃ꝙͣ
foueã p̾tgressus ẽ ut iudeat᷑ ioc̾ lelis

Expanded text:
titia sit quidem, sed non sit sapientia. argutitia sit quidem, sed non sit sapientia. arguta haec plane ac uenenata sunt et quae Marcus Tullius non potuerit refellere. nam cum faciat Laelium Furio respondentem pro iustitiaque dicentem, inrefutata haec tamquam foueam praetergressus est, ut uideatur idem Laelius
Abbreviated transcription (Latin):
cie fieri posse. ut sinc homĩes pauꝑ¬
tate ꝯtent. eñsçendebat ergo ad ma¬
iora in quib uemio posset sine piau¬
lo uite iusto cẽ. Dicebat eñ. Nempe
iusti ẽ. homuinẽ nõ occidẽ alienũ ꝓr¬
sus nõ attingr̾. Quid ergo iustus fa¬
ciet. si forte naufragiũ recĩt et aliqͥs
ĩbecillior iurib. tubulã ceꝑit. nõue
illũ tabula deturbabit ut ip̃e ꝯdescẽ¬
dat ea q̃ ruxus euadat. Marune̾ cũ
sit uullo medio mari testis. si sapiẽs
aũt mori maluit. qmͣ monus ĩter¬
re altĩ. iami nõ uistus ille set stultus¬
ẽ qui uite sue nõ pcat. dũ ꝑcit alie¬
ne. Item si acie suorũ fusa hostes ĩse¬
qui ceperint. et mitꝰ ille nactus fu¬
erit anquẽ sançiũ eqͦ insidentẽ ei ne
stultus ac necesse est. Ita ergo iustici¬
am cũ in duas ꝑtes diuisisset alc̾ar
subuertit. ꝙ illa cuuł sapiẽtia sit q̃d̾
sec iusticia nõ sit. naͣlis autẽ illa ius¬

Expanded text:
cie fieri posse ut sint homines paupcie fieri posse ut sint homines paupertate contenti. transcendebat ergo ad maiora, m quibus nemo posset sine periculo uitae iustus esse. dicebat enim: nempe iustitia est hominem non occidere, alienum prorsus non attingere. quid ergo iustus faciet, si forte naufragium fecerit et aliquis inbecillior uiribus tabu lam ceperit? nonne illum tabula deturbabit, ut ipse conscendat eaque nixus euadat, maxime cum sit nullus medio mari testis? si sapiens autem mori maluerit quam manus inferre altest, qui vitae suae non parcat, dum parcit alienae. Item, si acie suorum fusa, hostes insequi coeperint, et justus ille nactus fuerit aliquem saucium equo insidentem, eine stultus sit necesse est. » Ita ergo justitiam cum in duas partes divisisset, alteram subsed iustitia non sit, naturalis autem illa ius
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ sibi uoceret. aliens comodis con¬
sulens et inferebat hec argumẽtu. oĩb
pplis qui florerent ĩꝑio. et roãuis qͦ
ipĩs qͥ tocius orbis potirent᷑. si iusti¬
ueluit eẽ. boc c̃ si aliena restituãt ad
casas ẽẽ redeuudñ et in egestate ac
nuseruis iacendũ. tũc ouussis cõib
ad ꝓp̾a nemiebat. Bonus uir inqͥt
silxac seruũ fugitinĩ uł comũ ĩs¬
lubrẽ ac pestilencẽ. q̃ uicia solus sciat
torem. Si ꝑfitobit᷑ bonus quidẽ. q̃a
nõ falsit. sed tu stultus iudicabit᷑ qr
Si celabit erit quidẽ sapiens. qr rei
coniraet. sed idem manis. qr faulit
rursus si reꝑiat aliquẽ qui aurical¬
cũ se putet uende̾ cũ sit illud aurũ
aut plumbũ. cũ sit argentum tacebͤ¬
ne ut id ꝑ uo emat an iudicab it ut
magno. Stultũ plane iudeat᷑ malle
magno. Unde intelligi uolebat. et eũ
qui sic iustus ac bonus. stultũ ẽẽ et
cũ qui sapiens malũ et tnĩ sine ꝑiu¬

Expanded text:
m sibi noceret alienis commodis conm sibi noceret alienis commodis consulens. » Et inferebat haec argumenta: « Omnibus populis qui florerent imperio, et Romanis quoque ipsis, qui totius orbis potirentuelint esse, hoc est si aliena restituant, ad casas esse redeundum et in egestate ac miseriis iacendum. tum omissis communibus ad propria ueniebat. bonus uir inquit si habeat seruum fugitiuum uel domum insalubrem ac pestilentem, quae uitia solus sciat,torem? si profitebitur, bonus quidem, quia non fallet, sed tamen stultus iudicabitur, quia si celabit, erit quidem sapiens, quia rei consulet, sed idem malus, quia fallet. rursus si reperiat aliquem qui orichalcum se putet uendere, cum sit illut aurum, aut plumbum, cum sit argentum, tacebitne, ut id paruo emat, an indicabit, ut magno? stultum plane uidetur malle magno. unde intellegi uolebat et eum qui sit iustus ac bonus stultum esse et eum qui sapiens, malum, et tamen sine perni
Abbreviated transcription (Latin):
firiua. q̃ opes q̃ potentia. cũ possic de
reges qͦ ipõs inferiores etiã insimus
facere. et id̾o ꝯsulens nos deꝯ int̾di¬
uina p̃cepta illud p̾cipue posuit. qui
se extoslit humiliabit᷑. et q̃ se hũiliat
exalcubit᷑. Cuiꝰ p̾cepti salub̾tus docet
ꝙ qui se apud homnẽ planũ fecic
huilẽq p̾bui̾t. hic apud deũ p̃cellẽs
et insignus hẽatur. neq enĩ falsa est
illa siña. que apud euripedem fertur
in hũc modũ. &̾ hic mala putant᷑¬
hec suuc ĩ celo bona
rposui cũm cur phi nec ĩuenire
iusticiam nec defend̾e potuerũt
quia refelli posse intellerit. Eius dis¬
pucationis sũma ħ fuit. iura sibi bo¬
nuues pro ucilitate saireisse sal na¬
ria pro morib et apud eosdẽ ꝓ tpib
sepe mutaca. ius autẽ naturale ẽẽ
nullũ oĩo. set homĩes et alias aĩan¬
tes ad ucilituce̾suas natura ducẽte
ferri ꝓuideaũt millã iusticiã eẽ. aut
si sit aliqͣ. siimã esse iusticiq̃ stuticiam¬

Expanded text:
um possit Deus reges quoque ipsos inferiores etiam infimis facere? Et ideo consulens nobis Deus, inter divina praecepta illud praecipue posuit: Qui se extollit, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur. Cujus praecepti salubritas docet, quod qui se apud homines planum fecerit, humilemque praebuerit, hic apud Deum praecellens et insignis habeatur. Nec enim falsa est illa sententia, quae apud Euripidem fertur in hunc modum: haec sunt in caelo bona. Exposui causam cur philosophi nec inuenire iustitiam nec defendere potuerunt: quia refelli posse intellexit. eius disputationis summa haec fuit: iura sibi homines pro utilitate sanxisse, scilicet uaria pro moribus, et aput eosdem pro temporibus saepe mutata, ius autem naturale esse nullum; omnes et homines et alias animantes ad utilitatesferri; proinde aut nullam esse justitiam, aut si sit aliqua, summam esse stultitiam, quonia
Abbreviated transcription (Latin):
nec cuilleu metuant. Qui demiq sac̾¬
colunt dispolient. et ut que leuia st̃
acq usicata dicamꝰ Qm hẽdicates
captent et testamẽta supponant uis¬
cos hẽdes uei auterant uel excludãt
qui corpa sua libidinib ꝓscituant
ꝯͥ demq ĩmeniores quid nati suit
cu femims picĩa certenc q̃ scĩssimã
qͦq corpis sui ꝑte ꝯtra fas om̃e pos¬
luant ac ꝓphimẽt qͥ uirilia sua ferro
metant. et qd̾ ẽ sceleratius ut ĩint
religionis aucistites. qui ne unte q̃de
sue ꝑcant. sed extinguidas publice
aĩas suas uendant Qui si iudices
sedeant auc ĩnu̾tos ꝑdant m̾cede
corrupti auc norios impune dĩttãc
Qui celu quoq ipiñ uenefiens appe¬
tant cãꝙͣ illoru malicia cerra non
capiat. ħ unꝙͣ et his plura scelera
utiq ab hiis tunt q̃ deos colunt. quĩ
incer hec tot et canta iusticie locus
Et ego de mulcis panca collegi non¬
ut arguerẽ. sed ut oñderẽ qͥ uolet sare

Expanded text:
nec culleum metuant, qui denique sacrnec culleum metuant, qui denique sacrcolunt templa despolient, et, ut quae levia sunt atque usitata dicamus, qui hereditates captent, testamenta supponant, iustos heredes uel auferant uel excludant, qui corpora sua libidinibus prostituant, qui demque inmemores quid nati sint, cum feminis patientia cerquoque corporis sui partem contra fas omne polluant et profanent; qui virilia sua ferro metant; et, quod est sceleratius, ut sint religionis antistites; qui ne vitae quidem suae parcant, sed extinguendas publice animas suas vendant; si judices sedeant, aut immeritos perdant mercede corrupti, aut noxios impune dimittant; qui coelum quoque ipsum veneficiis appetant, tanquam illorum malitiam terra non capiat. Haec, inquam, et his plura scelera utique ab iis fiunt, qui deos colunt. Quis inter haec tot ac tanta justitiae locus est? Et ego de multis ut arguerem, sed ut ostenderem. qui uolet scire
Abbreviated transcription (Latin):
qr corpor suo mĩme parcunt quasi
quidꝙͣ desperaciꝰ esse possit ꝙͣ torq̃re ⁊
dilamare eni quem scias esse ninoce¬
tem. adeo nec pubor ullus apud eos
suꝑest a quib omũs humanitas abẽ¬
ec recorquent in homines iustos ꝯmci¬
a sibi ꝯgruentia. ipios enĩ uocãt ipĩ
scilicet pn et ab humano sang̾ne ab¬
horrences cum si et accus suos ꝯsidera¬
renc et illorũ quos tãꝙͣ impios dap̃¬
nant iam incelligunt ꝙͣ mẽdaices sint
erhus omib que aduersꝮ bonos aᷤ
dicũt aut facĩt digiores. nõ eĩ de
nr̃o sed ex illorũ mio semꝑ eentunt
qui uias obsideant arinati maria p̃¬
dentur. uł si palam grassari nõ licuit
uenenũ clam tempenc qui yroies ne¬
cent ut dotes earu lucrent᷑ auc mari¬
tos ue adulteris uubant. Qui uato
ex se puerss aut strangulent aut si
niuiũ pn fuerinc exponant. Qui li
cre noc sacerdote ꝯtiueant qui adu̾¬
sus ciues suos prĩaq ꝯiurenc qui

Expanded text:
quia corpori suo minime parcunt: quasi quia corpori suo minime parcunt: quasi quicquam desperatius esse possit quam torquere ac dilaniare eum quem scias esse innocentem. adeo nec pudor ullus aput eos superest a quibus abest omnis humanitas et retorquent in homines iustos conuicia sibi congruentia. inpios enim uocant, ipsi scilicet pii et ab humano sanguine abhorrentes, cum si et actus suos considerent et illorum quos tamquam inpios damnant, iam intellegant quam mendaces sint et iis omnibus quae aduersus bonos aut dicunt aut faciunt digniores. non enim de nostro, sed ex illorum numero semper existunt qui uias obsideant armati, maria praedentur, uel si palam grassari non licuit, uenena clam temperent, qui uxores necent, ut dotes earum lucrentur, aut maritos, ut adulteris nubant, qui natos ex se pueros aut strangulent aut, si nimium pii fuerint, exponant, qui libtre nec sacerdote contineant, qui aduersus ciues suos patriamque coniurent, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ram male uiu̾e pudet qui peccancium
frontem et sĩ non u̾bis qr tacent tam̃
ipõ ite gn̾e dissumli ferurt et u̾be¬
rant Castigae emĩ uitetur quicũq
dissentit nec ẽ magno oꝑe imrandũ
si adiisus homĩes. ista fuit tum ad¬
u̾sus ip̃ñi deũ ꝓpt̾ eandem causam ĩ¬
sirrexit eciam pplus inspe constitutus
nec dei nescius Sequiturq iustos ea¬
dem ncc̃itas que ip̃am iusticie molauit
auctorem uexant ergo et ex qui sitis pe¬
naꝵ genẽib excruciant parũq habẽt
nnt̾fic̾e quos oderunt nͥ eciam crudẽ¬
litas corporib illudat Si qui aũt dolo¬
ris uł mortis metu uł suapte perfidia
celeste sacramentũ deseruerĩt et ad
fuuesta sacͥficia consensent̃ eos lau¬
Dant et honorib mactant ut cor erem¬
plo ceteros illiciant. Qui aũt magni
estimauerint fidem cultoresq se der
non abnegauerunt in eos totis carm¬
ficine sue uirib ueluti sangͥ̾ne sici¬
ant incũbunt. et desperatos uocant

Expanded text:
ram male uiuere pudet, qui peccantium ram male uiuere pudet, qui peccantium frontem etsi non uerbis, quia tacent, tamen ipso uitae genere dissimili feriunt et uerberant. castigare enim uidetur quicumque dissentit. nec est magnopere mirandum, si aduersus homines ista hunt, cum aduersus ipsum deum propter eandem causam insurrexerit etiam populus in spe constitutus nec dei nescius, sequiturque iustos eadem necessitas quae ipsum iustitiae uiolauit auctorem. uexant ergo et exquisitis poenarum generibus excruciant parumque habent interficere quos oderunt, nisi etiam crudelitas corporibus inludat. si qui autem doloris uel mortis metu uel suapte perfidia caeleste sacramentum deseruerint et ad funesta sacrificia consenserint, eos laudant et honoribus mact.ant, ut eorum exemplo ceteros inliciant. qui autem magni aestimauerint fidem cultoresque se dei non abnegauerint, in eos uero totis carnificinae suae uiribus, ueluti sanguinem sitiant, incumbunt et desperatos uocant,
Abbreviated transcription (Latin):
reuocat. nec sanctum ac piũ nomen
iustiçie ore illo molent qd̃ cruõe ĩno¬
cenciũ tanꝙͣ rictus bestiaꝵ madet hui
tanti et tam ꝑtinacis odii tam potissi¬
mũ tam̃ ẽẽ dicamꝰ utrũ ne uei̾tas
odiũ parit. ut ait poeta qiͣ diuino spũ
instinctus an erubescũt coram instis
et bonis ẽẽ neqmͣ. an pocius utrũq
nam et ueitas semꝑ iteo minsa est
qd̾ is qui pcc̃at uult hr̃e libeꝵ peccan¬
di locum nec alit̾ se putat. maleftõꝵ
uoluptate securꝰ perfrui posse qmͣ si ne¬
mo eẽ possit cui delicta non placeant
Ego quasi stelerum et malicie sue tes¬
tes extirpae̾ funditus intunt et rol¬
lere granesq sibi putant tanꝙͣ uita eo¬
rum coarguatur Cur enĩ sint aliqui in¬
tempestiue boni qui corruptis morib
publitis cõuiciũ bene uiuendo faciant
Cur non om̃s sint eque mali. rapaceᷤ
ĩpudici. adultei̾ ꝑiuri. cupidi frandu¬
lenti qnͥ pocins anferantur quib co¬

Expanded text:
revocat, ne sanctum ac pium nomen revocat, ne sanctum ac pium nomen justitiae ore illo violent, quod cruore innocentium, tanquam rictus bestiarum madet. Hujus tanti et tam pertinacis odii quam potissimum causam esse dicamus? Utrumne Veritas odium parit, ut ait poeta, quasi divino spiritu instinctus? An erubescunt coram justis et bonis esse nequam? an potius utrumque? nam et ueritas ideo semper inuisa est, quod is qui peccat uult habere liberum peccandi locum nec aliter se putat malefactorum uoluptate securius perfrui posse, quam si nemo sit cui delicta non placeant. ergo tamquam scelerum et malitiae suae testes extirpare funditus nituntur et tollere grauesque sibi putant, tamquam uita eorum coarguatur. cur enim sint aliqui intempestiue boni, qui corruptis moribus publicis conuicium bene uiuendo faciant? cur non omnes sint aeque mali rapaces inpudici adulteri periuri cupidi fraudulenti? quin potius auferantur quibus co
Abbreviated transcription (Latin):
tur imitatores ẽẽ iustoꝵ. qr bona ope¬
rentur et uista Cum si tantũmõ ma¬
los occident digm eẽnt ad quos insti¬
cia nõ ueniret. Cũ nlla funt alia causa
liiquendi t̾ram quam huinam crũ¬
oris effusio qnͣtomagis cum pios int̾¬
ficiant et ipõs insticie sectatores pro
ros ferro. et igm appetant. tñ parcitur
uictis et est locus int̾arma clemẽcie
Aut sĩ adeo senĩe placuit nłch plus in
co fit qmͣ ut occidantur uł inẜnitutẽ
abducant. hoc no menarrabłe ẽ qd¬
et milli nocẽcõres habentͫ ꝙͣ qui sũt
ex om̃ib ĩnocentes audent igit hoĩes
inprobissum iusticie fac̾e mecõnem
qui feras ĩmanitate uincut qui pla¬
cidissimũ dei gregem nastant lupi
seu raptores atra m nebula. quos im¬
proba uentris eregit cecos rabies. Der
hos nõ uẽtris s cordis rabies efferamt
nec atra in nebula. s aꝑta p̾dacõne
grassantur nec eos unꝙͣ conscĩa sceleꝵ

Expanded text:
tur imitatores esse iustorum, quia bona opetur imitatores esse iustorum, quia bona operentur et iusta, cum si tantummodo malos occiderent, digni essent ad quos iustitia non ueniret: cui nulla fuit alia causa linquendi terram quam humani cruoris effusio. quanto magis, cum pios interficiant et ipsos iustitiae sectatores pro ros ferro et igni adpetant, tamen parcitur uictis et est locus inter arma clementiae, aut si adeo saeuiri placuit, nihil plus in eos fit quam ut occidantur uel in seruitutem abducantur. hoc uero inenarrabile est qEt nulli nocentiores habentur, quam qui sunt ex omnibus innocentes. Audent igitur homines improbissimi justitiae facere mentionem, qui feras immanitate vincunt, qui placidissimum Dei gregem vastant, Lupi ceu Raptores atra in nebula, quos improba ventris Exegit caecos rabies. Verum hos non ventris, sed cordis rabies efferavit; nec atra in nebula, sed aperta praedatione grassantur; nec eos unquam conscientia scelerum
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ se congruentib cohere ititur sic
omĩs honnẽs int̾ se natura cõsusi pͣ¬
uitate dissenciũt n se tutelligñt ẽẽ
consangneos. et spiectos om̃s so mia
catemq tutela Qd si tenetur deorũ
profecto uitam hoĩes uiuerẽt uinu̾¬
ła igitur mala quib humanũ genꝰ
ip̃m se ĩuicem conficit ĩiustus atq ĩ¬
pius deoꝵ cultus indrxit Nec enĩ po¬
terat retmne̾ pietatem qui cõmunem
omĩum prẽm deum tanꝙͣ prodigiac
rebelles liberi ab negassent.
on nũꝙͣ tamẽ senciũt se malos
c̃ẽ et ueteꝵ secłoꝵ statum laudãt
et de sius morib meĩtisq cõiectant
ab ẽẽ iusticiam ꝙͣ obu̾santẽ ocłis sius
non tantũ non suscipuit nec aguoscñt
ueꝵ eciam molent᷑ oderũt et prosecũ¬
tur et ext̾m̃are contendunt finga
mꝰ interimi hanc eẽ iusticiam quam
nos sequimur Quõ si illa uenit ꝙͣ
ueram putant eam recipient qui la¬
mant et occidunt eos quos et ip̃i fate̾¬

Expanded text:
inter se congruentibus cohaeret ac nititur: sic inter se congruentibus cohaeret ac nititur: sic omnes homines inter se natura confusi, pravitate dissentiunt; nec se intelligunt esse consanguineos et subiectos omnes sub unam eandemque tutelam: quod si teneretur, deorum profecto uitam homines uiuerent. uniuersa igitur mala, quibus humanum genus se ipsum inuicem conficit, iniustus atque inpius deorum cultus induxit. nec enim poterant retinere pietatem qui communem omnium patrem +deum tamquam perfidi ac rebelles liberi abnegassent. Nonnumquam tamen sentiunt se malos esse et ueterum saeculorum statum laudant et de suis moribus meritisque coniectant abesse iustitiam: quam obuersantem oculis suis non tantum non suscipiunt nec adgnoscunt, uerum etiam uiolenter oderunt et persecuntur et exterminare contendunt. fingamus hanc interim non esse iustitiam quam nos sequimur: quomodo si illa uenerit quam ueram putant, eam recipient? qui laniant et occidunt eos quos et ipsi faten
Abbreviated transcription (Latin):
tenti ut fragilib et caducis sobda et
eterna p̃ferrent non essent adulteria
appetitur ultra generandi cupiditate nec
fennas necessitas cogeret pͥndorem siñ
ppnanãe. ut uictum sibi obscenissimum
querant et mares libidinem cõtmerẽt
et habenciũ pia et religiosa collacio. non
i iege dei cõmraretur. si ab uiuerii
fierent que unus rrͣ ppłus operat᷑ quã
beatus esset quãq anreus humanaꝵ
ierum status si per totum orbem. man¬
regendos homĩes non opus eet tam
multis et tantis legib cum ad petectã
mnocenciam dei lex una suffice̾t neq
carterib neq glidiis p̾sidũ n rerro¬
res penaꝵ. dum p̾ceptoꝵ celestiũ salu¬
britas huãms pectonb infusa ultro
ad iusticie oꝑa homĩes erudiret iñc
aut mali sunt ignoracone recti ac be¬
m. Quodquidẽ cycero udit ualde
disputans de legib sicut una inquit
erdem natura mũdus omĩb ꝑtibus

Expanded text:
tenti, ut fragilibus, et caducis, solida et tenti, ut fragilibus, et caducis, solida et aeterna praeferrent. Non essent adulteria, appetitur ultra generandi cupiditatem. Nec foeminam necessitas cogeret pudorem suum profanare, ut victum sibi obscoenissimum quaerat; cum et mares libidinem continerent, et habentium pia et religiosa collatio non hin legem Dei conjuraretur; si ab universis fierent, quae unus noster populus operatur. Quam beatus esset, quamque aureus humanarum rerum status, si per totum orbem manregendos homines non opus esset tam multis et tam variis legibus, cum ad perfectam innocentiam Dei lex una sufficeret; neque carceribus, neque gladiis praesidium, neque terrore poenarum, cum praeceptorum coelestium salubritas humanis pectoribus infusa, ultro ad justitiae opera homines erudiret. Nunc autem mali sunt ignoratione recti ac boni. Quod quidem Cicero vidit; disputans enim de legibus: « Sicut una, inquit, eademque natura mundus omnibus partibus
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiam desideratis in t̾ra qd̾ ficĩ ulło
pacto põt s netunc quidẽ̾ potint cũ
putatis qr nõdũ natis diis istis q
impie colitis nccẽ ẽ umꝰ dei cultũ
fuisse per t̾ram. eius scil qui execra¬
tur maliciam exigitq bonitatẽ Cuiꝰ
templũ ẽ nõ lapis aut lutũ. s hõ ir̃e
qui figuram dei gestat Quod templũ
non auri et gẽmaꝵ doms corruptibi¬
lib s etͥis u̾tutũ mun̾b ornatur
Discite igitur si quid nob̾ relique mẽ¬
cis ẽ hoĩes iõ malos et ĩiustos eẽ
qr dii coluntꝰ Et iõ mala onña reb
huãms cottidie ĩgranest̾e qr deus
mũdi huiꝰ effector et gub̾nator d̾e
dem uł a pançis deum simtis Ed s̃
solus deus coletur nõ essent dissen¬
nones et bella cum surent homies
unius se eẽ dei filios Ideoq diuine ne¬
cessitudimis sacro et minolabli unido
copulatis mlle fierent infidie cũ sci¬
rent anusmodi penas deus animarum
int̾fectõib ppararet qui clamdestma sce

Expanded text:
titiam desideratis in terra; quod fieri nullo pacto potest: sed ne tum quidem potuit, cum putatis; quia nondum natis diis istis, quos impie colitis, necesse est unius Dei cultum fuisse per terram: ejus scilicet qui execratur malitiam, exigitque bonitatem; cujus templum est, non lapides, aut lutum, sed homo ipse, qui figuram Dei gestat. Quod templum non auri et gemmarum donis corruptibilibus, sed aeternis virtutum muneribus ornatur. Discite igitur si quid vobis reliquae mentis est homines ideo malos et injustos esse, quia dii coluntur, et ideo mala omnia rebus humanis cottidie ingrauescere, quia deus mundi huius effector et gubernator deruidem uel a paucis deum sinitis. quodsi solus deus coleretur, non essent dissensiones et bella, cum scirent homines unius se dei filios esse ideoque diuinae nececopulatis, nullae fierent insidiae, cum scirent cujusmodi poenas Deus animarum interfectoribus praepararet, qui clandestina scel
Abbreviated transcription (Latin):
isti nͥ qd̾ ĩmortalitatem de meoria no¬
mĩs speras Stultũ ẽ igitur iõ putae.
Apposlomiũ noluisse qd̾ optaret utiq si pos¬
set qr nemo ẽ qui ĩmor̾litatem recuset¬
Et maxime cum eum dicas et adoratũ
eẽ a quibusdum sicut deũ et simulactũ
eius subherculis alexcitate noĩe cõstitutũ
ab effesiis eciam mĩc honorai non po¬
tuit ergo post mortem deus credi qr et
hoĩem et magum fiusse constabat. Et
ideo aliem nomĩs titulo affectauit diui¬
intatem. qr suo nec poterat nec andebat
noster uo et potuit deus credi qr maguᷤ
non funit et creditus ẽ deus qr ne fuit¬
dens. non inquit hoc dico It̾o apol¬
loniũ nõ habẽi deũ. qr nolũt. s ut appa¬
reat. nos sapiencõres eẽ. qui mrabili¬
b factis non statmi fide̾ dinuntatis ad¬
uiximiꝰ. ꝙ uos. qui ob exigna portẽta
deum credidistis. Non ẽ mirũ si tu qu
a dei sapĩa longe remotus es. ncħ pior¬

Expanded text:
isti, nisi quod immortalitatem de memoria noisti, nisi quod immortalitatem de memoria nominis speras? Stultum igitur est, id putare Apollonium noluisse, quod optaret utique, si posset; quia nemo est qui immortalitatem recuset, maxime cum eum dicas, et adoratum esse a quibusdam sicut deum, et simulacrum ejus sub Herculis Alexicaci nomine constitutum, ab Ephesiis etiam nunc honorari. Non potuit ergo post mortem deus credi, quia et hominem, et magum fuisse constabat; et ideo alieni nominis titulo affectavit divinitatem, quia suo nec poterat, nec audebat. Noster vero et potuit deus credi, quia magus non fuit; et creditus est, quia vere fuit. Non, inquit, hoc dico, idcirco Apollonium non haberi deum, quia noluerit: sed ut appareat nos sapientiores esse, qui mirabilibus factis non statim fidem divinitatis adjunximus, quam vos, qui ob exigua portenta deum credidistis. Non est mirum, si tu, qui a Dei sapientia longe remotus es, nihil pror
Abbreviated transcription (Latin):
cum fta eins imirablia destrueret nec
tam̃ẽ negaret uoluit ostende appollo¬
nium uł paria uł eciam maiora fecis¬
se mirum qd̾ appulleium p̾tisit
cuiꝰ solent et młta et mira meõrai Cũr
igitur o celirum caput nemo appollom¬
describis. cum domicianus eũ pumre
le qui et cõprehensus ẽ et cruci affirꝰ
at eumi ex hoc ip̃o fortasse insolẽciam
xpi uoluit arguere ꝙ deuni se consti¬
tuie̾t ut ille necundior fuisse indeatur
Qui cum maiora facet ut hic putat
frande ac prestigiis artis magice dixi
Nego ẽẽ quẽꝙͣ qui non oꝑtet᷑ inpͥnus
id sibi post mortem continge̾ qd eciam
reges marum cõcupiscunt eur em̃ sibi
homĩes sepulcra magnificant. cur sta¬
tuas cur ymagines cõparant cur ali¬
quib clans factis a̾ eciam pro quib
morte suscepta student opiones hõinũ
promeiei. Cur demq ire ingemi tui
monumẽtũ hoc detestabili stulticia tã¬
quã ceno edificatum constitne̾ nolu¬

Expanded text:
cum facta ejus mirabilia destrueret, nec cum facta ejus mirabilia destrueret, nec tamen negaret, voluit ostendere, Apollonium vel paria, vel etiam majora fecisse. Mirum quod Apuleium praetermisit, cujus solent, et multa, et mira memorari. Cur igitur, o delirum caput, nemo Apollondescribis cum Domitianus eum punire le, qui et comprehensus est, et cruci affixus. Atenim ex hoc ipso fortasse insolentiam Christi voluit arguere, quod Deum se constituerit, ut ille verecundior fuisse videatur, qui cum majora faceret, ut hic putat, fraude, ac praestigiis artis magicae dixi. Nego esse quemquam qui non optet in primis id sibi post mortem contingere, quod etiam reges maximi concupiscunt. Cur enim sibi homines sepulcra magnifica, cur statuas, cur imagines comparant? cur aliquibus claris factis, aut etiam pro civibus morte suscepta, student opiniones hominum promereri? Cur denique ipse ingenii tui monimentum, hac detestabili stultitia tanquam coeno aedificatum, constituere volu
Abbreviated transcription (Latin):
num aũt tradicõ q uera est. quadrat
undiq ac sibi tota consentit Et ideop¬
suad qr constanti rõne sbfulca ẽ non
igitur questus et cõmodi gra religiõe
istim comentati sunt. Quippe qui et
p̾ceptis et re ip̃ã eam uitam sediti siũ
que ⁊ uoluptatib caret et omĩa que
habent̾ in bonis spint. et qui non
tantũ pro fide mortem sp̃ierint s eci
inõituros eẽ se et scierint et p̃dirent̃
et postea yinũsos qui eoꝵ disciplinam
secuturi ẽent acba et nefanda passuroᷤ
tati ualeat repugnãe Credant hoc pla¬
ne nam fortasse illi hoc in sompnis
apposso aliquis nũciauit tot sꝑ latro¬
nes penenint et cottidie pereunt utiq
młtos et ip̃e dampnasti Qͥs coꝵ post
crucẽ suam non dicam deus s homo¬
ẽ appellatus ueꝵ tu forsican exco t̾didis¬
sti. qr nos hoĩciami martẽ cõsecrastõ
ut deũ qd tamẽ nõ fecissetis si illum
ariopagite in cruce sustulissent Ibidẽ

Expanded text:
rum autem traditio quia uera est, quadrat rum autem traditio quia uera est, quadrat undique ac sibi tota consentit et ideo persuadet, quia constanti ratione subfulta est. non igitur quaestus et commodi gratia religionem istam conmenti sunt, quippe qui et praeceptis et re ipsa eam uitam secuti sint, quae et uoluptatibus caret et omnia quae habentur in bonis spernit, et qui non tantum pro fide mortem subierint, sed etiam morituros esse se et scierint et praedixerint et postea uniuersos qui eorum disciplinam secuti essent acerba et nefanda passuros.tati audeat repugnare? credamus hoc plane, nam fortasse illi hoc in somnis Apollo aliquis nuntiauit. tot semper latrones perierunt et cottidie pereunt, utique multos et ipse damnasti: quis eorum post crucem suam non dicam deus, sed homo appellatus est? uerum tu forsitan ex eo credidisti, quia uos homicidam . Martem consecrastis ut deuAreopagitae in crucem sustulissent. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
demostenes potit ab impietate defen¬
de̾. qui religionis cui fuerat accensus
et fidei tuiꝰ nomen induerat. et sacra¬
mentũ qd̾ acceppat proditor factus est
nisi forte caũ m̃ mamus eius diuine
lrẽ inciderunt. Que igitur temeritas
erat id aud̾e dissolue qd̾ isli nemo int̾¬
pretatus est bene. quod ait nich didicit
aut nchil intellexit Tantũ em̃ abest
a diuiis bñs repugnancia qnͣtũ ille
ab fint a fide et ueitate p̾cipue tamẽ pan¬
lum petrumq laceranit ceterosq disci¬
płos tanꝙͣ fallaçie senimatores quos
eostem rudes et indoctos fuisse testatꝰ¬
est. Nam quosdam eoꝵ piscatoio artificõ
fecisse questum qiͣ egre ferret ꝙ illam
rem non aristofanes aliquis aut anstir¬
cus cõmentatus est
bfint ergo ab hiis fingendi uolũtas
et astuciã qm rudes funt ant quis
totiles et epycinꝰ et zenon. ip̃i sibi repus¬
nancia et contͣria dixerũt hec ẽ enĩ mẽ¬
dacõr natura ut cohere̾ nõ possint Ilo¬

Expanded text:
Demosthenes poterit ab inpietate defenDemosthenes poterit ab inpietate defendere, qui religionis cui fuerat accensus et fidei cuius nomen induerat et sacramenti quod acceperat proditor factus est? nisi forte casu in manus eius diuinae litterae inciderunt. quae igitur temeritas erat id audere dissoluere quod illi nemo interpretatus est? bene, quod aut nihil didicit aut nihil intellexit. tantum enim abest a diuinis litteris repugnantia, quantum ille afuit a fide et ueritate. praecipue tamen Paulum Petrumque lacerauit ceterosque discipulos tamquam fallaciae seminatores, quos eosdem tamen rudes et indoctos fuisse testatest; nam quosdam eorum piscatorio artificio fecisse quaestum: quasi aegre ferret, quod illam rem non Aristophanes aliquis aut Aristarchus commentatus sit. Afuit ergo ab his fingendi uoluntas et astutia, quoniam rudes fuerunt. aut quis toteles et Epicurus et Zenon, ipsi sibi repugnantia et contraria dixerint ? haec est enim mendaciorum natura, ut cohaerere non possint. illo
Abbreviated transcription (Latin):
quippe cum sapie professor. profligae
sapsa intetur omes tamẽ. id argu¬
ebant. qd̾ illo potissimũ tp̃e id oꝑis
eẽt aggressus. quo furebat odio sa
crudelitas. O philosophũ adcilatorem
ac temꝑi seruientem ueꝵ hic pro sua
ĩanitate cõtemptus ẽ. qui et gr̃am
quam sꝑauit non adeptus ẽ. et głia
quã captauit inculpam reprebensio¬
nemq cõu̾sa est. alius candẽ̾ matĩa
mordacius stpͥsit qui eat tũt e nn̾o
iudicũ. et qui auctor inp̾mis facien¬
eciam scpͥtis eos. quos afflixat in secu¬
tus ẽ Cõrosint eĩ libeslos dnos non
contͣ xp̃ianos ne ĩimice insectaĩ in¬
d̾etur s ad xp̃ianos ur hñano ac
bem ue consuse putaetur Inquib
ita falsitatem septure sancte argue̾ conitꝰ
est tanꝙͣ sibi ẽẽt tota contͣria nam que¬
dam capita que repugnare sibi uideban¬
tur exposint adeo młta adeo intune¬
numerans ut aliqũ ex cadem disciplina
fuisse indeatur Enod si fint. Quis eñ

Expanded text:
quippe cum sapientiae professor, profligare quippe cum sapientiae professor, profligare sapientiam niteretur. Omnes tamen id arguebant qesset adgressus quo furebat odiosa crudelitas. o philosophum adulatorem ac tempori seruientem! uerum hic pro sua inanitate contemptus est, qui et gratiam quam sperauit non adeptus est et gloria quam captauit in culpam reprehensionemque conuersa est. alius eandem materiam mordacius scripsit, qui erat tum e numero iudicum et qui auctor in primis facienetiam scriptis eos quos adflixerat insecutus est. conposuit enim libellos duos, non contra Christianos, ne inimice insectari uideretur, sed ad Christianos, ut humane ac benigne consulere putaretur: in quibus ita falsitatem scripturae sacrae arguere conatus est, tamquam sibi esset tota contraria. nam quaedam capita quae repugnare sibi uidebantur exposuit adeo multa, adeo intima enumerans, ut aliquando ex eadem disciplina fuisse uideatur. quod si fuit, quis eum
Abbreviated transcription (Latin):
laceracõnes frustra ꝓpeti uelint . ut aũt
apperet ciꝰ rei grã opus illud elaborass
effusus ẽ in pncipum landes. Quoꝵpie¬
tas et prouidencia. ut quidẽ ip̃e dicebt
cum in ceteris reb. tamen p̃cipue mn
defendendis deoꝵ religionib clamiss
consultũ ẽẽ tandem reb huãnis ut co¬
hibita impia et anili supersticõne uni¬
nersi homĩes legittĩs sacris nacarent
ac ꝓpicios sibi deos experirentꝰ ubi ãt
religiomis eius contra quam ꝑorabat
infirma̾e uoluit rõnem. iep̃tus. na¬
nus. ridiculus apparuit. qr grans isle
consultor. utilitatis aliene nõ modo
quid oppugnaret. s eciam quid loque̾t᷑
nesciebat Nam siqui nrõꝵ affuerunt
derisere utpote cũ uidẽnt hoĩem pro¬
ficentem se illm̃atuꝵ alios cũ ip̃e cecͦ
eẽt reductuꝵ alios ab eirõe. cum ip̃e
ignoraret. ubi pedes suos ponet. etu¬
dituꝵ alios ad uei̾tatem. cuiꝰ ille ne
sintillam quidem unã uidiss Aliqñ

Expanded text:
lacerationes frustra perpeti velint. Ut autem lacerationes frustra perpeti velint. Ut autem appareret cujus rei gratia opus illud elaborasset, effusus est in principum laudes; quorum pietas et providentia ut quidem ipse dicebat cum in caeteris rebus, tum praecipue in defendendis deorum religionibus claruisset: consultum esse tandem rebus humanis, ut cohibita impia et anili superstitione, universi homines legitimis sacris vacarent, ac propitios sibi deos experirentur. Ubi autem religionis ejus, contra quam perorabat, infirmare voluit rationem, ineptus, vanus, ridiculus apparuit; quia gravis ille consultor utilitatis alienae, non modo quid oppugnaret, sed etiam quid loqueretur nesciebat. Nam si qui nostrorum affuerunt, derisere, utpote cum viderent hominem profitentem se illuminaturum alios, cum ipse caecus esset; reducturum alios ab errore, cum ipse ignoraret ubi pedes suos poneret; eruditurum alios ad veritatem, cujus ille ne scintillam quidem unam vidisset aliquando,
Abbreviated transcription (Latin):
netrabat. eosq sibi repente aucto̾i̾tate
falsi noĩs obligabat. Non mͦ ut eoꝵ sen
tenciam uendet neꝵ eciam ut cõfmeᷤᷤ
suos quos sedib agrisq pellebat a suo
repetendo rac potencia retardaret hic
nõ qui suas dispntacõnes morib destru¬
ebat. uł mores suos disputacombus
arguebat ip̃e adũsum se grauis censor
et accusator acerrimꝰ cotẽ ĩ põ tpe. qno
uistus ppłus nefane lacerabatur tres
libros enomint contͣ religionẽ nomẽ
illos ad neram nitam reuocare. idest ad
cultus deoꝵ. quoꝵ noĩe ac maiestate ut
ille dicebat mũdus gub̾ne̾tur nec pati
hoĩes imꝑitos quorũda fraudib illi¬
ci ne simplicitas coꝵ prede ac pabulo sit
homĩb astutis Itaq se suscepisse hoc
tib lnmẽ sapĩe. Non modo ut suscepti
deoꝵ cultib resmescant. s eciã ut ꝑtina¬
ci obstmatõne depo̾ita corpons crũcia¬
menta deuitent. nec seuas mẽbrorũ

Expanded text:
netrabat eosque sibi repente auctoritate netrabat eosque sibi repente auctoritate falsi notentias venderet, verum etiam ut confines suos, quos sedibus agrisque pellebat, a suo repetendo hac potentia retardaret. Hic vero, qui suas disputationes moribus destruebat, vel mores suos disputationibus arguebat, ipse adversus se gravis censor, et accusator acerrimus, eodem ipso tempore, quo justus populus nefarie lacerabatur, tres libros evomuit contra Religionem nomenque illos ad veram viam revocare; id est, ad cultus deorum, quorum numine ac majestate ut ille dicebat mundus gubernetur, nec pati homines imperitos quorumdam fraudibus illici, ne simplicitas eorum praedae ac pabulo sit hominibus astutis. Itaque se suscepisse hoc tibus lumen sapientiae, non modo ut susceptis deorum cultibus resanescant, sed etiam ut, pertinaci obstinatione deposita, corporis cruciamenta devitent, neu saevas membrorum
Abbreviated transcription (Latin):
peritiqͦ doctores. qui uebement
qui acuter errores publicos redargne¬
rent qui cansam om̃em uẽitatis orna¬
te copioseq defenderent ꝓuocauit qͦs¬
dam hec penuria ut auderent stribe̾ con¬
tra ignotam sibi ue̾itatem. Omitto eos
qui pno̾ib cempo̾ib ne quidꝙͣ lacessi¬
enint et ego cum in bycuna oratona
ir̃as accitus docerem. cõtigissetq eodẽ
tempe ut dei templũ eu̾teretur duo
extiterunt ibidem qui iacenti acq ab¬
iecte uẽitati nesciti utrũ superbis
an infortumus insultarent. Quorũ
alter antistitem se phie profitebatur
neꝵ ita uiciosus ut cõtinẽcie magister
non minꝰ auaĩcia qmͣ libidinbarde¬
ret. In uictu tam sũptuosus in scola
ũtutis assertor. partimome pauꝑtatis¬
q laudator inpalacõ pemis cenaret
ꝙͣ domi / Tamen nicia sua capissis et
pallio. et qd̾ maximũ est uelamentũ
diuis pretegebat /. Quas ut ange̾t
ad amicicias uidicũ miro ambitũ pe¬

Expanded text:
peritique doctores, qui uehementer, peritique doctores, qui uehementer, qui acriter errores publicos redarguerent, qui causam omnem ueritatis ornate copioseque defenderent, prouocauit quosdam haec ipsa penuria, ut auderent scribere contra ignotam sibi ueritatem. omitto eos qui prioribus eam temporibus nequicquam lacessierunt. ego cum in Bithynia oratorias litteras accitus docerem contigissetque ut eodem tempore dei templum euerteretur, duo extiterunt ibidem qui iacenti atque abiectae ueritati nescio utrum superbius an inportunius insultarent. quorum alter antistitem se philosophiae profitebatur, uerum ita uitiosus, ut continentiae magister non minus auaritia quam libidinibus arderet, in uictu tam sumptuosus, ut in schola uirtutis adsertor, parsimoniae paupertatisque laudator, in palatio peius cenaret quam domi. tamen uitia sua capillis et pallio et, quod maximum est uelamentum, diuitiis praetegebat: quas ut augeret, ad amicitias iudicum miro ambitu pe
Abbreviated transcription (Latin):
anus. qm maximiam sĩbi głiam ex ar¬
tis oratorie professione quesierat et ad¬
modum młta conscpsit in suo gue mirã¬
cior in eloquendo an faciliorm explican¬
do. an potencior in persuadendo fuerit
Hic tamẽ plac̾e ultra u̾ba satͣmẽta igno¬
rantib non põt. qm imistica sunt que
locutus ẽ Et ad id p̾parata ut a solis
fĩdelib andiantur. Demq adoctis hꝰ
seculi. quib forte scpta eus ĩnotuert
derideĩ solent audun ego quẽda hoĩ¬
nem sane disertũ qui eum ĩ mutata
lrã coprianũ nocaret qiͣ qd̾ elegans ĩ¬
geniũ et melorib reb aptum ad an¬
niles fabulas contuliss Qd̾ si hoc ac¬
cidit ei cuiꝰ eloquẽcia nõ insuauis est
quid tandẽ putemꝰ accide hiis quo ser¬
mo ieumus est. et ingratus. qui neq
ium persuadendi. n sb̃tilitatem argn¬
mentandi. n ullam prorsũs acͥbitate
ad reiĩcendum hr̃e poterũt¬
ua ergo defuer̃t apõ nos ydonei

Expanded text:
anus, quoniam et magnam sibi gloriam ex aranus, quoniam et magnam sibi gloriam ex artis oratoriae professione quaesierat, et admodum multa conscripsit in suo genere mirane ornatior in eloquendo, an felicior in explicando, an potentior in persuadendo fuerit. Hic tamen placere ultra verba sacramentum ignorantibus non potest, quoniam mystica sunt, quae locutus est, et ad id praeparata, ut a solis fidelibus audiantur. Denique a doctis hujus saeculi, quibus forte scripta eius innotuerunt, derideri solet. audiui ego quendam hominem sane disertum, qui eum inmutata una littera Coprianum uocaret, quasi quod elegans ingenium et melioribus rebus aptum ad aniles fabulas contulisset. quodsi accidit hoc ei cuius eloquentia non insuauis est, quid tandem putemus accidere eis quorum sermo ieiunus est et ingratus? qui neque uim persuadendi neque subtilitatem argumentandi neque ullam prorsus acerbitatem ad reuincendum habere potuerunt. Ergo quia defuerunt aput nos idonei
Abbreviated transcription (Latin):
tare. et in reb malis place̾ gestit. siꝗ¬
dem ueĩtatem sepius expugnae̾ uidetur
ut min suam monstret. opes expetit
honores cõcupiscit. sũmũ deniq grã¬
dum dignitatis exposcit Ergo doct̾na
si humilia despicit. archana tanꝙͣ cõtra¬
ria sibi fugit. quippe que publico gan¬
deat et młtitudinẽ celebrtatemq de¬
side̾t eo fit ut sapia et uẽitas ydoner
p̃conib indigeat. Et siqui forte lrãcoꝵ
se ad eam contulerunt defensiom eius
nõ suffecerũt Exhiis qui michi noti
sũt minucius felix. nõ ignobłis int̾
cansidicos loci fuit. huiꝰ siber cui octanie
titulus est declarat ꝙͣ ydonens uẽitatis
assertor esse potuiss si se totum ad stn¬
diũ conculiss. Septunus quoq ter¬
culianus fuit onñ gn̾e lraꝵ peritus
s in eloqñdo parñ facilis et ininius
comptus. et młtum eciam obsturus a¬
non satis celebritatis muenit Uiuiᷤ
igitur p̾cipins et clarus excitit copri¬

Expanded text:
tare et in rebus malis placere gestit, siqtare et in rebus malis placere gestit, siquidem ueritatem saepius expugnare conatur, ut uim suam monstret: opes expetit, honores concupiscit, summum denique gradum dignitatis si humilia despicit, acarna tanquam contraria sibi fugit; quippe quae publico gaudeat, et multitudinem celebritatemque desideret. Eo fit, ut sapientia et veritas idoneis praeconibus indigeat. Et si qui forte litteratorum se ad eam contulerunt, defensioni ejus non suffecerunt. Ex iis, qui mihi noti sunt, Minucius Felix non ignobilis inter causidicos locifuit. Hujus liber, cui Octavio titulus est, declarat, quam idoneus veritatis assertor esse potuisset, si se totum ad id studium contulisset. Septimius quoque Tertullianus fuit omni genere litterarum peritus: sed in eloquendo parum facilis, et minus comptus, et multum obscurus dem satis celebritatis invenit. Unus igitur praecipuus, et clarus extitit Cypri