comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
li in u̾bo dĩ omnia sciunt ante ꝙͣ fĩ¬
ant. s nec om̃s. nec oĩa ꝑfcẽ angłos sci¬
re dixit. ⁊ id̾o eos in scientia ꝓficere nõ
gli ⁊ nich sit qd̃ nesciant. S accipiẽd̾
est hoc de hiis quorum cognitio bea¬
tum facit cognitorẽ ut sunt ea que
ad mysterium trinitatis pertinent.¬

Expanded text:
li in Verbo Dei omnia sciunt antequam fiant; sed nec omnes, nec omnia perfecte angelos scire dixit, et ideo eos in scientia proficere nogeli, et nihil sit quod nesciant. Sed accipiendum est hoc de his quorum cognitio beatum facit cognitorem, ut sunt ea quae ad mysterium Trinitatis et un
Abbreviated transcription (Latin):
mod̾atõne constituenda st̃. tuo iudicio.
put conu̾soꝵ aĩos perspexeris ẽẽ deuotos.
Pariter q̃ hr̃e debes etatis senib intuitũ
⁊ respicere periculoꝵ quorũ c̃q. P egritu¬
dinũ necessitates
.In necessitate ñ est
neganda penitñcia uel reconciltatio.

Expanded text:
moderatione constituenda sunt tuo judicio, prout conversorum animos perspexeris esse devotos. Pariter etiam habere debes aetatis senilis intuitum, et respicere periculorum quorumcumque, vel aegritudinum necessitates. 5. In necessitate non est neganda poenitentia vel reconci
Abbreviated transcription (Latin):
satiffacõnis lex morituris sit da.¬
imponenda de quo theodorus cantua¬
riensis ep̃s in penitẽtiali suo sic ait. Ab
quirenda confessio pcc̃oꝵ. nõ tñ est ilł ĩ¬
⁊ cũ amicoꝵ or̃onib. ⁊ elemosinar̃ largi¬
tõnib pondus pnĩe subleuandũ si for
modum a sacerdote impositũ diligent᷑

Expanded text:
satisfactionis lex morituris sit imponenda. De quo Theodorus Cantuariens. episcopus in Poenitentiali suo sic ait, 26,quirenda est confessio peccatorum; non tamen est illis imet cum amicorum orationibus, et eleemosynarum largitionibus pondus poenitentiae sublevandum, si fortmodum a sacerdote impositum diligenter
Abbreviated transcription (Latin):
piãm cet̾is ex tp̃r paulatĩ demonstrabat.
Iuxͣ homĩs naturam ꝓficiebat etate. de in¬
fantia ad iuuentutẽ. Iuxta hominis na¬
turam ꝓficiebat gr̃a nõ ip̃e ꝙ nõ hẽbat
ꝑ accessum tp̃ris accipiendo. s pandendo
donũ gr̃e qd̃ he̾bat apud dm̃ ⁊ homines.
qr qͣntũ ꝑficiente etate patefaciebat hõi¬

Expanded text:
pientiam, caeteris ex tempore paulatim demonstrabat. Juxta hominis naturam proficiebat aetate, de infantia ad juventutem; juxta hominis naturam proficiebat gratia, non ipse quod non habebat per accessum temporis accipiendo, sed pandendo donum gratiae quod habebat, apud Deum et homines; quia, quantum, proficiente aetate, patefaciebat homi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iõ omẽm aĩman. mutabiles q sp̃s
transcend̾unt. Deide uidunt om̃e
qd̃ mutabile est: nõ posse eẽ nisi ab
illo. qui incõmutabilit̾ ⁊ simplicit̾
est. Intellexerunt gͥ eum. ⁊ omĩa ista
fecisse. ⁊ a nullo fieri potuisse. Ter
telligibilem spẽm sensibili p̃tulerunt.
Sensibilia dm̃is. que uisu. tactu q cor¬
poris sentiri queunt. Intelligibilia
animus. magis minꝰq speciosa eẽnt.
Si autẽ onũ specie carere possent: oĩo
nulla essent. uidet᷑ esse aliquid. qͦ¬
cõmutabilis spẽs. Idõq incomꝑabi¬
lis. ⁊ illud ẽẽ rerum pͥncipiũ rectissiẽ
credidunt. qd̃ fc̃m nõ esseo ⁊ ex quo
cuncta fcã esseñt. Ecce tot modis po¬
tuit cognosci ueritas der Cum gͦ d̃s
una sio ⁊ simplex essentia. que ex
lia dei quia płrib modis cognosci¬
tur ueritas dei per ea que frãsunt.
Ex ꝑpetuitate namq creaturarum
intelligit᷑ conditor et̾nus. ex mag¬
nitudĩe creaturarũ oip̃s. ex ordĩe

Expanded text:
animam mutabilesque spiritus transcenderunt. Deinde viderunt omne quod mutabile est non posse esse nisi ab illo qui incommutabiliter et simpliciter est. Intellexerunt ergo eum et omnia ista fecisse, et a nullo fieri potuisse. 4. Ttelligibilem speciem sensibili praetulerunt. Sensibilia dicimus, quae visu factuque corporis sentiri queunt; intelligibilia animus magis minusque speciosa essent; si autem omni specie carere possent, nulla omnino essent, viderunt esse aliquid ubcommutabilis species, ideoque incomparabilis atque ibi esse rerum principium rectissime crediderunt, quod factum non esset, cuncta facta essent. Ecce tot modis potuit cognosci veritas Dei. Cum ergo Deus una sit et simplex essentia, quae ex lia Dei, quia pluralibus modis cognoscitur veritas Dei per ea quae facta sunt. Ex perpetuitate namque creaturarum intelligitur conditor aeternus; ex magnitudine creaturarum, omnipotens; ex ordine
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ genuit: id ꝙ est ipse genuit
nec de nich̾o. nec de aliqͣ iam frã condi¬
taq materia s de se ipso id qd̃ est ip̃e.
Item d̾s pr̃ qui iu̾ssime ie indicare aĩs
cognit᷑is. ⁊ uoluit ⁊ potuit hoc ad se¬
ip̃m indicand̃ genuit. ꝙ est ip̃e qui
genuit. Ecce aꝑte dicit hiis uerbis
deum prẽm genuisse illud sꝓ ip̃e est.
siuid aũ ꝙ ip̃e est: nõ est nisi essenti¬

Expanded text:
Verbum genuit, id quod ipse est genuit; nec de nihilo, nec de aliqua jam facta conditaque materia, sed de seipso id quod ipse est. Item, Deus Pater, qui verissime se indicare animis cognituris et voluit et potuit, hoc ad seipsum indicandum genuit, quod est ipse qui genuit. Ecce aperte dicit his verbis Deum Patrem genuisse illud quod ipse est. Illud autem quod ipse est, non est nisi
Abbreviated transcription (Latin):
dõq a quibdam obici solet nõ ẽẽ impu¬
tand̃ ilł qui au̾si sunt ⁊ nõ conu̾si quia
sine gr̃a conu̾ti nõ poterant.S illa nõ ẽ
data. nec culpa illoꝵ fuit ꝗ nõ est data
nõ eẽt gr̃a. si ex merito. qd̾ ess si añ grãm
daretur.
ꝯ.Qua culpa grã ñ ẽ data. eiꝰ qͥ tecidũt

Expanded text:
oque a quibusdam dici solet non esse imputandum illis qui aversi sunt et non conversi, quia sine gratia converti non poterant; sed illa non est eis data, nec culpa illorum fuit quod non est data, non esset gratia, si ex merito quod esset ante gratiam daretur. 6. Qua culpa gratia non est data eis qui cecid
Abbreviated transcription (Latin):
Nũquid in locis aut ꝑ hococulos ei iusꝰ
est: s utiq ut dictum est in cor eiꝰ intra¬
uit. Repellit aũ illum homo. si ꝑadysũ
mentis custodiat. posuit enĩ hominẽ
deus in ꝑadyso ut operaretur ⁊ custodirz¬
conclusus. fons signatꝰ. quo utiq ñ ad¬
mittitur ꝑu̾sitatis ille ꝑsuasor. s tamẽ
ꝑmulierem decepit. Non enĩ ⁊̃ rõ nostra.
deduti ad consensionẽ pcc̃i potest. nisic̃
delectatõ mota fuit̾ in illa parte animi:
que debet obtẽperare rõni tanꝙͣ rectori
gitur cum ad pcc̃m quisq delabitur.
ꝙͥ tc astum ẽin illis taib sepente mu¬
liere ⁊ uro. slam primo fit suggestio. si¬
ue ꝑ cognitõnẽ. siue ꝑ sensus corporis ł
uidendo t̃ rangendo. ł audiendo. ł gustã¬
do. ł olfaciendo. que sugestio cum fc̃a fu¬
erit. si cupiditas nr̃a nõ moueatur ad
p̾cand̾: ex cludetur serpentis a stuna. Si
aũ mota fuit: qͣi iam mulieri ꝑsuasũ

Expanded text:
Numquid in locis, aut per hos oculos ei visus Numquid in locis, aut per hos oculos ei visus est? Sed utique dictum est: In cor ejus intravit . Repellit autem illum homo, si paradisum mentis custodiat. Posuit enim hominem Deus in paradiso, ut operaretur et custodirconclusus, fons signatus, quo utique non admittitur perversitatis ille persuasor, sed tamen per mulierem decepit. Non enim etiam ratio nostra deduci ad consensum peccati potest, nisi cum delectatio mota fuerit in illa parte animi, quae debet obtemperare rationi, tanquam rectori gitur cum ad peccatum quisque delabitur, quam tunc actum est in illis tribus, serpente, muliere et viro. Nam primo fit suggestio, sive per cogitationem, sive per sensus corporis, vel videndo, vel tangendo, vel audiendo, vel gustando, vel olfaciendo: quae suggestio cum facta fuerit, si cupiditas nostra non movebitur ad peccandum, excludetur serpentis astutia; si autem mota fuerit, quasi mulieri jam persuasum
Abbreviated transcription (Latin):
uno. si delestatõnib illicitis. a quib
continuo se deberet au̾tere cogitatio li¬
bent̾ sola pascatur. nec facienda decernã¬
tur mala s tm̃ suauit̾ in recordatõne
teneantur qiͣ mulierem sine uiro pos¬
se dãpnari Absit ħ credere. ħ quippe
una ꝑsona est. unus homo ẽ. totꝰ q dãp¬
nabitur nisi ħ que sine uoluntate oꝑã¬
di. s tamẽ cum uoluntate animũ ta¬
lib oblectanda solius cogitatõis sen¬
tiunt᷑ ẽẽ ꝓcĩa. ꝑ mediatoris grãm re¬
cheos. de ħ eodem sic ait. apłs dicit.
ẜ potestatẽ printipem potestatis aeris
huiꝰ sp̃s qui nc̃ operatur in filiis dif¬
fidentie. Nunquid iusibiliter eis appa¬
ret. aut qiͣ corporeis locis accedit ad eos
⁊ operatur: S miris modis ꝑ cognitõnẽ
suggerit. quicquid pͭ. quib suggesti¬
G̃ onib resistend̃ est. Noͣn enĩ ignoramuᷤᷤ
astucias eius. Quomͦ enĩ accessit ad u¬
dam qñ ei ꝑsuasit ut dñm traderet

Expanded text:
uno, si delectationibus illicitis, a quibus uno, si delectationibus illicitis, a quibus continuo se deberet avertere, cogitatio libenter sola pascatur, nec facienda decernantur mala, sed tamen suaviter in recordatione teneantur, quasi mulierem sine viro posse damnari. Absit hoc credere . Hic quippe una persona est, unus homo est, totusque damnabitur; nisi haec, quae sine voluntate operandi, sed tamen cum voluntate animum talibus oblectandi, solius cogitationis sentiuntur esse peccata, per mediatoris gratiam rechaeosecundum principem potestatis aeris hujus, spiritus qui nunc operatur in filiis diffidentiae. Numquid ergo visibiliter eis apparet, aut quasi corporeis locis accedit ad eos et operatur? Sed miris modis per cognitionem suggerit quidquid potest; quibus suggestionibus resistendum est. Non enim ignoramus astutias ejus . Quomodo enim accessit ad Judam, quando ei persuasit ut Dominum traderet?
Abbreviated transcription (Latin):
derit. si autẽ in consensu illo ita decerni¬
tur quotq pcc̃m. ut si potestas sit: etiã
oꝑe impleatur. intlłigenda est muli¬
citer mente deterni. Nisi ⁊ illa mentis
intentõ. penes qͣm sũma potestas ẽ mẽ¬
bra in opus mouendi ł ab oꝑe cohiben¬
di male accõnicedat. Hec sane cum
sola cogitatõne mens oblectatur illici¬
citis. nõ quidem decernẽs ẽẽ facienda
tenens tamẽ ⁊ uolens libenter. que sta¬
tim ut attigerunt aĩmũ. respiu debu¬
erunt. negandum est ẽẽ pcc̃m s longe
minus ꝙͣ si ⁊ oꝑe statuatur implend̃
⁊ id̾o de talib quoq cogitatõib uenia
petenda est. pestus ꝙ ꝑcutiend̾. ⁊ dicẽ¬
dum. dimitte nob̃ debita nr̃a. si ⁊ nos¬
di . d .n. Neq enĩ sicut in illis duobus
primis homĩb ꝑsonam suam quisq
portabat. ⁊ idõ si sola mulier cibũ edi¬
ss illicitum: sola utiq mortis suppli¬
cio plecteretur. Ita dici potest in hoĩe

Expanded text:
derit. Si autem in consensu illo ita decerniderit. Si autem in consensu illo ita decernitur quodque peccatum, ut, si sit potestas, etiam opere impleatur; intelligenda est muliciter mente decerni, nisi et illa mentis intentio, penes quam summa potestas est membra in opus movendi, vel ab opere cohibendi, malae actioni cedat. §. Nec sane cum sola cogitatione mens oblectatur illicitis, non quidem decernens esse facienda, tenens tamen et volens libenter quae statim ut attigerunt animum respui debuerunt, negandum est esse peccatum; sed longe minus quam si et opere statuatur implendum. Et ideo de talibus quoque cogitationibus venia petenda est, pectusque percutiendum, et dicendum: Dimittite nobis debita nostra . Neque enim sicut in illis duobus primis hominibus personam suam quisque portabat, et ideo si sola mulier cibum edisset illicitum, sola utique mortis supplicio plecteretur; ita dici potest in homine
Abbreviated transcription (Latin):
taq ut breuit̾ sũmã ꝑstringam. gens.
qñ pcc̃m ita in aĩa concipitur. ut illud
facere disponat ł etiam perficiat. aliud
freq̃nter. aliud ł semel ł etiã qñ deleftõe
cogitatõis clui tenetur mortale ẽ. Cũ uͦ
in sensuali motu tm̃ est ut p̃diximꝰ: tũt
leuissimũ ẽ. quia rõ tunc nõ delectatur
sd̃o aũ supͣdixi aliud freq̃nt̾ aliud semelꝰ
semel fiant. ł facienda disponant᷑. damp¬
nant. q̃dam uo̾ nõ: nͥ sepiꝰ fiant. ł faciẽda
decernant᷑. ut de ocioso u̾bo ⁊ hiꝰ ħau ãs
in .xii.l. de tri tradit. ita. Sicut in illo
cõiugio priorũ hominũ serpens mandu¬
candũ ꝑsuasit. mulier aũ nõ mandura¬
uit sola. s uro suo dedit.⁊ si mul mandu¬
cau̾unt: ita ⁊ in quodam secreto cõugi¬
ingerit qͣndam illecebram tunt uelut
serpens alloquit᷑ feminã. huic autẽ ille¬
cebre consentire: de ligno uetito ẽ edere.
s iste consensus si sola cogitatõnis delecta¬
tione contentꝰ est. Suꝑiori uͦ austoritate

Expanded text:
taque ut breviter summam perstringam, quando peccatum ita in anima concipitur, ut illud facere disponat, vel etiam perficiat aliud frequenter, aliud semel; vel etiam quando delectatione cogitationis diu teneatur, mortale est. Cum vero in sensuali motu tantum est, ut praediximus, tunc levissimum est, quia ratio tunc non delectatur. Ideo autem supra dixi aliud frequenter, aliud semel, semel fiant, vel facienda disponantur, damnant; quaedam vero non, nisi saepius fiant, vel facienda decernantur, ut de otiin., c. 12, tradit ita: Sicut in illo conjugio primorum hominum serpens manducandum persuasit, mulier autem non manducavit sola, sed viro suo dedit, et simul manducaverunt; ita et in quodam secreto conjugiingerit quamdam illecebram, tunc velut serpens alloquitur feminam. Huic autem illecebrae consentire, de ligno vetito est edere. Sed iste consensus si sola cogitationis delectatione contentus est, superiori vero auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
quibdam tñ putat᷑ ꝗ homines
repentur urrͣnumeõ angłoꝵ qui
decsdẽrunt ut illa celestis ciuitas nec su¬
orum ciuiiũ nũo priuet᷑: nec maiori copia
de angłis. s nõ minus ita dicens. suꝑ ã¬
na ierłm mater nostra. ciuitas dĩ nul¬
la ciuiũ suoꝵ nũositate fraudabitur.
aut ub̃iore oẽ copia fortasse regnabit.
Neq enĩ nũm aut sc̃õꝵ hominũ. aut ĩ¬
mundoꝵ demonũ nouimus. in quorũ
locum succedentes flii catholice itĩs
que sferil apparebat in terris in ea pace
de qua illi ceciderunt sine ullo tp̃ris ter¬
mino permanebunt. S illoꝵ ciuiũ
numer siue qui est.siue qui fuit. siũ
qui futurꝰ est in cõtemplatõs eius artificis ẽ.
qui uocat ea que nõ sunt tanꝗͣ ea ques̃. Ecce

Expanded text:
quibusdam tamen putatur quod homines reparentur juxta numerum angelorum qui ceciderunt, ut illa coelestis civitas nec suorum civium numero privetur, nec majori copia de angelis, sed non minus; ita dicens: superna Hierusalem, mater nostra, civitas Dei, nulla civium suorum numerositate fraudabitur, aut uberiore etiam copia fortasse regnabit. Neque etiam numerum aut sanctorum hominum, aut immundorum daemonum novimus; in quorum locum succedentes filii catholicae matris, quae sterilis apparebat in terris, in ea pace de qua illi ceciderunt, sine ullo temporis termino permanebunt. Sed illorum civium numerus, sive qui est, sive qui fuit, sive qui futurus est, in contemplatione ejus artificis est, qui vocat ea quae non sunt tanquam ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
mortale peccatum geritur. s nõ om̃e
ueniale. illud .s. qd̃ in solo motu sen
ferior ratõnis porcio eiꝰ nomine ĩtlłigat᷑.

Expanded text:
mortale geritur, sed non omne veniale, illud, scilicet, quod in solo motu sensferior rationis portio ejus nomine intelligat
Abbreviated transcription (Latin):
lestores. hostiarios exorcistas. acolitos si exͣ
uotum ⁊ hĩtũ inueniunt᷑ ⁊ continentiã
ꝓfiti̾nolunt. uxorem ducere uirginẽ. ec¬
cli̾a romana ꝑmittit. nõ uiduam b repu¬
diatam: qr deinceps nec ad sudiaconatũ ꝓ¬
uehi põterunt. nec laicus uxorem sortitus
nec uirginẽ. ł bigamus ad cli̾catum Item
ex cartaginensi cõcilio. Placuit ep̃os ⁊ p̃sbi¬
teros. diaconos subdiaconos. ⁊̃ ab uxorib
abstinere. Qd̃ si nõ fecerint ⁊̃ ab eccłiastico¬

Expanded text:
lectores, ostiarios, exorcistas, acolytos, si extra votum et habitum inveniuntur, et continentiam profiteri nolunt, uxorem ducere virginem Ecclesia Romana permittit, non viduam, vel repudiatam: quia deinceps nec ad subdiaconatum provehi poterunt, nec laicus uxorem sortitus, nisi virginem, vel bigamus ad clericatum. Item ex Carthaginensi concilio: Placuit episcopos, presbyteros, diaconos, subdiaconos etiam ab uxoribus abstinere; quod si non fecerint, etiam ab ecc
Abbreviated transcription (Latin):
tur area .i. diuident᷑ localiter bonia mal
ministio̾ angłoꝵ. ⁊ illi in uitam ducent᷑.
illi in suppliciũ mittent᷑. qui nũc simul
mixti sunt.
De iusticia ⁊ mĩa dei.

Expanded text:
tur area, id est, dividentur localiter boni a malis ministerio angelorum, et isti in vitam ducentur, illi in supplicium mittentur, qui nunc simul mixti sunt. 3. De justitia et mise
Abbreviated transcription (Latin):
ui autẽ om̃s angłos mitti asserũt
ora agmina deo assistere ⁊ ab intimis
nunqͥm tecedẽ nõ quin aliq̃n mitat᷑
s quia rarissime ad exteriora ꝓdeunt. neq
tunt ab uitimis recedunt. s dĩ p̃sentie ⁊
contẽplatoni semper assistunt. qd̃ etiam
faciunt qui frequent̾ miitunt᷑.¬
. Quos alii
dicant mitti ⁊ quos dicant ñ mitti c̃ det̾iã¬
tõe auctoritatũ q̃ uident᷑ sibi aduersari.

Expanded text:
ui autem omnes angelos mitti asserunt, icuntur superiora agmina Deo assistere, et ab intimis nunquam recedere; non quin aliquando mittantur, sed quia rarissime ad exteriora prodeunt; neque tunc ab intimis recedunt, sed Dei praesentiae et contemplationi semper assistunt, quod etiam faciunt qui frequent. Quos alii dicant mitti, et quos dicant non mitti, cum determinatione auctoritatum quae videntur sibi adversari.
Abbreviated transcription (Latin):
tumessentia sua diligit. s etiam dono.
Hec q̃stio insolubił ẽ. humanũ suꝑans
sensũ. in qua austoritates sͥ octurĩt

Expanded text:
tum essentia sua diligit, sed etiam dono. 2. Haec quaestio insolubilis est, humanum superans sensum, in qua auctoritates sibi occur
Abbreviated transcription (Latin):
est. aꝑte inquiũt ostend̃ id eẽ sub¬
stantiam quo deus est. so u̾o qd̃
pater est. nõ esse sub̾am. Item cum
ait. pater nõ illud est ꝗ est. ostend̾e
um nõ ẽẽ prẽm. eo ꝗ sub̾a est. Non .n
simpliciter dixit pater nõ est illud ꝗ
est. s ait. cum pater est. nõ illud ẽ ꝙ
est. significans quo pater est nõ ẽẽ
ponentes. sua cõmenta simplicib ⁊
incautis uera uideri faciũt. Noz aũ¬

Expanded text:
est, aperte inquiunt ostendi id esse substantiam, quo Deus est; id vero quo Pater est, non esse substantiam. Item cum ait: Pater non illud est quod est, ostendit eum non esse Patrem eo quod substantia est. Non enim simpliciter dixit: Pater non est illud quod est; sed ait: Cum Pater est, non est illud quod est, significans quo Pater est non esse ponentes, sua commenta simplicibus et incautis vera videri faciunt. Nos au
Abbreviated transcription (Latin):
femina ostis suꝑb. nõ audet ĩ u̾ba
ꝑsuasionis exire: metuens dep̃hendi
S sub int̾rogatõe eamagg̾ditur. ut ex
responsione colligeret: qualiter ĩ mali¬
cia ꝓcede̾ poss. Cur inquit p̃cepit uob̾
deus ut nõ comed̾etis de omĩ ligno ꝑ a¬
disi ᷤ Cui iedit mulier. de frustu ligno¬
rum que sunt in ꝑadyso uescuur. de
frustu uͦ ligni ꝙ est in medio ꝑadysi
p̃cepit nob̾ deus ne comede̾mus. et ne
dedit locum tẽptanti cum dyxit ne forte
moriam᷑. iinde mox diabolus dixit ad mu¬
lierẽ. neqͣꝗͣ moriemini. scit enĩ deus ꝙ
in quoc̃q die comedĩtis ex eo: aꝑientur
malum. Attende ordinẽ ⁊ ꝓgressum hũae
ꝓditõis. P̾rimo d̾s dixerat. qͣcunq die co¬
med̾itis ex eo: morte morieris. Deinde mu¬
lier dixit. ne forte moriam᷑. Nouissime
sepens dixit. neqͣquam moriemini D̃s
affirmauit. mulier qͣiͣ ambigendo illd̾
dixit. diabolus negauit. Que gͥ dubi¬
tauit: ab affirmante recessit. ⁊ neganti
appropiquauit

Expanded text:
femina hostis superbus non audet in verba persuasionis exire, metuens deprehendi, sed sub interrogatione eam aggreditur, ut ex responsione colligeret, qualiter in malitiam procedere posset. Cur, inquit, praecepit vobis Deus, ut non comederetis de omni ligno paradisi? Cui respondit mulier: De fructu lignorum, quae sunt in paradiso, vescimur; de fructu vero ligni, quod est in medio paradisi, praecepit nobis ne comederemus, et ne quo verbo dedit locum tentandi, cum dixit, ne forte moriamur. Unde mox diabolus dixit ad mulierem: Nequaquam moriemini. Scit enim Deus quia in quocunque die comederitis ex eo, aperientur  progressum humanae perditionis. Primo Deus dixerat: Quacumque die comederitis ex eo, morte moriemini; deinde mulier dixit: Ne forte moriamur; novissime serpens dixit: Nequaquam moriemini. Deus affirmavit, mulier quasi ambigendo illud dicit, diabolus negavit; quae ergo dubitavit, ab affirmante recessit, et neganti appropinquavit. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
on enĩ est eis concessum habitare
in celo. quia clars lorus est et
amenꝰ nec in t̾ra nob̾cum ne homines ni¬
mis infestarent. s uitͣ apłi petri doctrinã
in epła canonica traditam in aere isto cali¬
ginoso qui eis qͣi carcer usq ad tẽpꝰ udi¬
cii deputatꝰ est. tunc aũ detrudent᷑ in ba¬
ratrum inferni scd̃m illud. Ite maledisti
in ignem et̾nũ. qui p̃paratꝰ est diabolo ⁊
angel eius.¬

Expanded text:
on enim est eis concessum habitare in coelo, quia clarus locus est et amoenus, nec in terra nobiscum, ne nos nimis infestarent, sed juxta apostoli Petri doctrinam in Epistola canonica traditam, in aere isto caliginoso, qui est eis quasi carcer usque ad tempus judicii deputatus . Tunc enim detrudentur in barathrum inferni secundum illud: Ite, maledicti, in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis
Abbreviated transcription (Latin):
imiliter cum ħ tria intelligo:
tota simul intelligo. Neq.n
quicquã intelligibiliũ est. qd̾ non
intelligam nisi qd̃ ignoro. qd̾ autẽ
ignoro: nec menuĩ nec uolo. Quicoꝑ

Expanded text:
tem cum haec tria intelligo, tota simul intelligo. Neque enim quidquam intelligendum est, quod non intelligam, nisi quod ignoro, Quod autem ignoro, nec memini, nec volo. Quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
rerum insinuans scriptura. deum esse
creatorem. iniciũ q tpr̃is. atq oĩum ui¬
sibilium. ⁊ inuisibiliũ creaturarũ in pͥ¬
moyses sp̃u dĩ afflatus. in uno pͥncipio¬
a dõcreatore mũdum fcm̃ refert. elidẽs
errorẽ quorũdam plura sine principio
fuisse principia opinantiũ. Eato nãq
matĩam ⁊ ipsa increata sine pͥncipio ⁊
dẽum qi artificem nõ creatorem. crea¬
tor enim est. qui de nicħ̾o aliqua facit.
facere uo̾ nõ mͦ de nicħ̾o aliquid opari
s etiam. de materia. unde ⁊ homo ł angi¬
lus d̾r aliqua facere s nõ creare: uocat᷑¬
q factor siueartifex. s nõ creator ħoc.n.
nomẽ soli dõ ꝓprie congruit. qui ⁊ de
nicho quedam̃ ⁊ de aliquo aliqua fac̃.
Ip̃e est gͦ creator ⁊ opifeo ⁊ suctor s creatõ¬
nis nomẽ s ꝓpris retinuit. alia uo̾ etiã
creaturis cõuicauit. In scͥptũra tñ sepe

Expanded text:
rerum insinuans Scriptura, Deum esse creatorem initiumque temporis atque omnium visibilium vel invisibilium creaturarum in priMoyses Spa Deo Creatore mundum factum refert, elidens errorem quorumdam plura sine principio fuisse principia opinantium. Plato namque materiam, et ipsa increata sine principio, et Deum quasi artificem, non Creatorem. Creator enim est, qui de nihilo aliqua facit. Facere vero, non modo de nihilo aliquid operari, sed etiam de materia. Unde et homo vel angelus dicitur aliqua facere, sed non creare; vocaturque factor sive artifex, sed non creator. Hoc enim nomen soli Deo proprie congruit, qui de nihilo quaedam, et de aliquo aliqua facit. Ipse est ergo creator et opifex et factor, sed creationis nomen sibi proprie retinuit, alia vero etiam cr
Abbreviated transcription (Latin):
ed qͣ sub duplici sp̃e sumit᷑. cũ sub
alterutra totus sit xp̃c : ut ostende¬
retur totam humanã naturã assũpsisse.
ut totam redimeret. Panis enĩ ad carnẽre¬
fertur. uinũ ad aĩam quia uinũ operat᷑
sanguinẽ. in quo sedes aĩe a phisicis esse
d̾r. Ideo gͦ in duab sp̃eb celebratur. ut aĩe
⁊ carnis susceptõ in xp̃o. ⁊ utriusq lib̾atio¬
S in nob̾ significet ᷑. Ualet enĩ ut ait ambr¬

Expanded text:
ed quare sub duplici specie sumitur, cum sub alterutra totus sit Christus? Ut ostenderetur totam humanam naturam assumpsisse, ut totam redimeret. Panis enim ad carnem refertur, vinum ad animam, quia vinum operatur sanguinem, in quo sedes animae a physicis esse dicitur. Ideo ergo in duabus speciebus celebratur, ut animae et carnis susceptio in Christo, et utriusque liberatio in nobis significetur. Valet enim ad
Abbreviated transcription (Latin):
cessit. de quo d̾r. Quu plus collegerat nõ ha¬
buio ampliꝰ. nec qui minus ꝑau̾at hũit mi¬
nec uini nisi in sanguinẽ. nec debent dici
duo sacram̃ta s unũ qr sub utraq sp̃e idẽ
sumit᷑. neq iterari sacram̃tũ qr bñdictõ nõ
repetitur super eandem spẽm. Neq alie sub¬
stantie in sacuficiũ u̾itatis offerri debent.
qr de aliis nõ potest consecrari corpꝰ xp̃i. ub

Expanded text:
citur, Exod. 16: Qui plus collegerat, non habuit amplius; nec qui minus paraverat habuit minec vini nisi in sanguinem. Nec debent dici duo sacramenta, sed unum, quia sub utraque specie idem sumitur. Neque debet iterari sacramentum, quia benedictio non repetitur super speciem eamdem. Neque aliae substantiae in sacrificium veritatis offerri debent, quia de aliis non potest consecrari corpus Christi
Abbreviated transcription (Latin):
guis uõ ꝓ aĩa s tñ sub utraq sp̃e sumitur
ꝙ ad utrumq ualet. qi sub utraq sumit᷑
onem. ualere significaret᷑. Sub utraq tñ
sp̃ẽ totus sumit ᷑ xp̃c. nec plus sub utraq nͦ
hyłminꝰ sub altera tm̃ sumit᷑. Cadem enĩ rõ est

Expanded text:
s pro anima; sed tamen sub utraque specie sumitur; quod ad utramque valet, quia sub utraque sumitur onem valere significaretur. Sub utraque specie tamen totus sumitur Christus; nec plus sub utraque, nec minus sub altera tantu
Abbreviated transcription (Latin):
loquens ait. Qui tribuit uob̾ sp̃m ⁊ oꝑat᷑
exponens illud apostoli uerbũ. ab apło p̃¬
dicata est eis fides. in qua p̃dicatõne aduẽ¬
tum ⁊ p̃sentiam scĩ sp̃s senserant. sicuc il¬
lo tp̃r in nouitate inuitatõis. ad fidem
⁊̃ sensibilib miracłis p̃sentia sc̃ĩ sp̃s appare¬
nõ utiq ip̃m mittendo in eos. s p̃dicãdo
eis fidem xp̃i. qͣm illis recipientib ꝙ sp̃s
monstrabatur. Nongͦ hoĩes qͣntũ c̃q scĩ
dare possunt sp̃m scm̃¬

Expanded text:
loquens ait: Qui tribuit vobis Spiritum, et4, exponens illud Apostoli verbum. Ab Apostolo praedicata est eis fides; in qua praedicatione adventum et praesentiam Spiritus sancti senserant, sicut illo tempore in novitate invitationis ad fidem, etiam sensibilibus miraculis praesentia Spiritus sancti apparenon utique ipsum mittendo in eos, sed praedicando eis fidem Christi; quam illis recipientibus, quod monstrabatur. Non ergo homines, quantumcumque sancti, dare possunt Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
toris. ⁊ uidet uniratẽ in trinitate. et
trinitatẽ inunitate. Intelligit enĩ uñ
esse deum unam essentiam. unũ pͥnci¬
pium intelligit quia si duo essent.
but̾q insufficiens esset: ł alter super¬
flueret. quia si aliquid deess uni ꝙ
haberet alter: nõ ess ibi sũma ꝑfectõ.
Si uero nich uni deess qd̃ hẽret alter
tum inuno essent omnia: alter suꝑ¬
flueret. Intellexit gͦ unũ ẽẽ deum¬
unũ õĩum auctorẽ. ⁊ uidit qz absq
sapĩa nõ sit. qͣi res fatua ⁊ id̾o intel¬

Expanded text:
toris; et videt unitatem in Trinitate, et Trinitatem in unitate. Intelligit enim unum Deum esse, unam essentiam, unum principium. Intelligit enim quia si duo essent, vel uterque insufficiens esset, vel alter superflueret; quia si aliquid deesset uni quod haberet alter, non esset ibi summa perfectio. Si vero nihil uni deesset quod haberet, alter cum in uno essent omnia, alter superflueret. Intellexit ergo unum esse Deum omnium auctorem, et vidit quia absque sapientia non sit, quasi res fatua;
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ aliqͣ harum pͣrum aliã
nõ excellat potentia. ut sicut u¬
na ⁊ indifferens est magnitudo
trium. tra una ⁊ indifferens monstͤ¬
tur potnĩa trium. Sciend̾ est gͥ qr nõ
est potentior pater filio. nec filius uł
pater spũ scõ. nec maiorem potentiam
hñt duo ł tres simul. ꝗͣ singulus eo¬
rum. quia nec plus potest pater simł
simul plus possunt: Esingulus eorũ
qr om̃ĩpotentiam qͣm ht̃ pater ⁊ filius

Expanded text:
quomodo aliqua harum personarum non excellat potentia; ut sicut una et indifferens est magnitudo trium, ita una et indifferens monstretur potentia trium: sciendum est igitur quod non est potentior Pater Filio, nec Filius vel Pater Spiritu sancto, nec majorem potentiam habent duo vel tres simul quam singulus eorum, quia nec plus potest Pater et Fisimul plus possunt quam singulus eorum, quia omnipotentiam quam habet Pater, et Filius
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃se. ut .s. regnũ pp̃ se appetamus. ⁊ ista
pp̃ illud. sicupip̃e docet. Si enĩ perimus.
ditamur. s pp̃ regnũ dĩ ut sit leua sub
capite.⁊ dextera in amplexu. Alioquĩ si
cetur dextere sinistra. Idõq cum dñs dix

Expanded text:
et regnum propter se appetamus, et ista propter illud, sicut ipse docet. Si enim petimus ditamur, sed propter regnum Dei, ut sit laeva sub capite, et dextera in amplexu, Cant. 2. Alicetur dextrae sinistra. Ideoque cum Dominus dix
Abbreviated transcription (Latin):
licet uideat᷑ non repugnent predicta
ec autẽ gͥ nõ repugnare aĩadu̾tit qͥ
u̾b̾ p̃missis simplici ocło diligent᷑
intend̾. Qui enĩ dixit. ne duos fines nobis
zemus. Cumaũ ħ ira facimꝰ. actõis illius
finẽ euͣngłiũ cõstitiumꝰ. s hũc finẽ ad g̾reg¬
uum dĩ referimus. manducamꝰ enĩ pp̃eu¬

Expanded text:
licet videantur, non repugnent praedicta. Haec autem sibi non repugnare animadvertit, qui verbis praemissis simplici oculo diligenter intendit; qui enim dixit, ne duos fines nobis zemus. Cum autem hoc ita facimus, actionis illius finem Evangelium constituimus; sed et hunc finem ad regnum Dei referimus. Manducamus enim p
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. Duos gͦ fines nob̾ in manducando cõ¬
stituimus. s ista facientes nũquid p̾camꝰ:
Absit. Nam ⁊ ip̃e sic facere suadet. fidili¬
genter eiꝰ u̾ba inspiciamus. Cum gͦ ait ne
duos fines nob̾ cõstituamus. fines in diu̾¬
sa tendentes intelligi uoluit .s. quoꝵ alt̾¬
gnũ dĩ tm̃ oĩa agenda. ne cum ip̃o merce¬
dem tẽporalem meditandam. Ita intlłigẽ¬

Expanded text:
. Duos igitur fines nobis in manducando constituimus. Sed ita facientes numquid peccamus? Absit. Nam et ipse sic facere suadet, si diligenter ejus verba inspiciamus. Cum ergo ait, ne duos fines nobis constituamus, fines in diversa tendentes intelligi voluit, scilicgnum Dei tantum omnia agenda, nec cum ipso mercedem temporalem meditandam, ita intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
mina pͣrum .i que ipsas ꝑͣs significãt
⁊ quia filuis. utiq genitꝰ. Sicut autẽ
filius ad prẽm: sic genitꝰ ad genitorẽ¬
refertur. ⁊ sicut pater ad filiũ: ita gẽi¬
simul pater ⁊ filius tanqͣ ambo sint u
go. Non autẽ pater ⁊ filius simul am¬
bo ẏmago. s filius solus est ymago
prĩs quemad̾ et filius. ¶dem in .uii.
ꝗ pater. quia uerbum nõ est pater.
⁊ uerbum relatiue d̾r. sicut fillius.
tem in eodem. S̾icut filius ad prẽm a¬
refertur. ita ⁊ u̾bum ad eum cuiꝰ est
filius. Sapĩa uero: quo essentia. et iõ¬
sapĩa. ¶tem in eodem. Non est pater
ipseu̾bum. sicut nec filius nec ymago
Quid aũ absurclius ꝗͣ ymaginẽ ad

Expanded text:
id est, quae ipsas personas significant, et quia Filius, utique genitus. Sicut autem Filius ad Patrem, sic genitus ad genitorem. Sicut Pater ad Filium, sic genisimul Pater et Filius, tanquam ambo sint ungo, non autem Pater et Filius simul ambo imago, sed Filius solus est imago Patris, quemadmodum et Filius. Idem, in lib. est Pater, quia Verbum non est Pater, et Verbum relative dicitur, sicut Filius. Item, in eodem: Sicut Filius ad Patrem refertur, ita et Verbum ad eum cujus est Filius; Sapientia vero quo essentia et ia. Item, in eodem: Non est Pater ipse Verbum, sicut nec Filius, nec imago. Quid autem absurdius quam imaginem ad
Abbreviated transcription (Latin):
at dici caro stã sicut u̾bum d̾i factũ
caro. Si enĩ idem est incarnari ꝙ ẽ carnem
fieri. uid̃ĩ potest ita debere dͥ ꝙ sit caro frã
sic̃ dicitur incarnata. ad ꝙ dm̃s ꝙ. si illud
dictum in sacra scͥptura reperitur. ex eadẽ
intelligentia accipetur qua cum d̾r incarꝰ¬
nata. S quia illud austoritas subticu¬
it atq locutõis modus nuiam ind̾et᷑
facere exp̃ssionẽ. si naͣ diuina drẽturꝰ ca¬
ro fcã melius ħ silere puto ł negare. ꝙ te¬
mere asserere. Nesi illud dicatur com̾ti¬
bilitas ne᷑ in naturam sigrari putetur
Ex p̃missis indubitabiliter cõstat ꝙ ꝑsoã
u̾bi. siue natura hominis naturam s. car¬
nẽ ⁊ aĩam assũpsit. s nõ ꝑsonam homĩs.

Expanded text:
at dici caro facta, sicut Verbum dicitur caro factum? Si enim idem est incarnari quod est carnem fieri, videri potest ita debere dici, quod sit caro facta sicut dicitur incarnata. Ad quod dicimus, quia si illud dictum in sacra Scriptura reperiretur, ex eadem intelligentia acciperetur, qua cum dicitur incarnata. Sed quia illud auctoritas subticuit, atque locutionis modus nimiam videretur facere expressionem si natura divina diceretur caro facta, melius silere hoc puto vel negare, quam temere asserere; ne, si illud dicatur, convertibilitas naturae in naturam significari putetur. Ex praemissis indubitabiliter constat quod persona Verbi, sive natura, hominis naturam, scilicet carnem et animum assumpsit, sed non personam hominis.
Abbreviated transcription (Latin):
de uoluntate eiꝰq fine disserend̾ est.
sciend̾ gͥ est ꝙ ex fine suo ut ait ãb. uelũtaᷤᷤ
cognoscitur. utr̃ resta an pͣua sit. finis autẽ
Male uero finis est aliud .s. mala delestatio
ł aliquid aliud. in quo nõ debet uolũtas
quiescere. Einẽ bonũ insinuat ꝓph̾a dicẽs¬

Expanded text:
de voluntate ejusque fine disserendum est. Sciendum ergo est quod ex fine suo, ut ait Aug., voluntas cognoscitur utrum recta an prava sit. Finis autem Malae vero finis est aliud, scilicet mala delectatio, vel aliquid aliud in quo non debet voluntas quiescere. Finem vero bonum insinuat Propheta dicens
Abbreviated transcription (Latin):
timore pene łaliqͣ intentõe carnali ut nõ re¬
feratur ad caritatẽ que ẽ dilectõ dĩ ⁊ ꝓximi
ñdũ fit q̃madmod̾ fi̾ oportet. qͣnuus fieri ui¬
deatur. Tunc .ii. recte fũit que mandat deus
⁊ que cõsilio monet. cum referuntur ad di¬
lectõnẽ dĩ ⁊ pximi. Hiis u̾bis apte insinu¬
atur quis sit restus finis uolũtatis. fiue

Expanded text:
referatur ad charitatem quae est dilectio Dei et proximi, nondum fit quemadmodum oportet fieri, quamvis fieri videatur. Tunc enim recte fiunt quae mandat Deus, et quae consilio monet, cum referuntur ad dilectionem Dei et proximi. His verbis aperte insinuatur quis sit rectus finis voluntatis sive
Abbreviated transcription (Latin):
si parentes nr̃i mali sunt ł fillis b
frẽs. an magis ł minꝰ diligendi sint aliis
honis hac rõne nob̾ nõ copulatis. Uidet᷑ ꝙ
magis sunt diligendi boni qui nob̾ car¬
ne ñ sunt comũsti ꝙͣ alii carne cõuinaai
qr nob̾ sunt cõiũsti corde glutino caritatis
Sanstior est enĩ copula cordiũ ꝙͣ carpoꝵ.
que cẽ de cruce agnoscit. s religiosiores mõ¬
strant᷑ copule mentiũ ꝙͣ corpoꝵ. uerũtñ

Expanded text:
si parentes nostri mali sunt vel filii, vel fratres, an magis vel minus diligendi sint aliis bonis, hac ratione nobis non copulatis. Videtur quod magis sint diligendi boni, qui nobis carne non sunt conjuncti, quam mali carne conjuncti, qui nobis sunt conjuncti corde glutino charitatis. Sanctior est enim copula cordium quam corporum. quae etiam de cruce agnoscitur; sed religiosiores monstrantur copulae mentium quam corporum. Verumtamen
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ꝙ diligimꝰ ⁊ nõ odio habemꝰ. qd̾ nõ ita
accipiend̾ est. qͣi sufficiat tͥ diligere inimi¬
cum ⁊ ñ sicut te ip̃m qr om̃s amicos ⁊ ini¬
micos. sicut te ip̃m diligere debes. S ad
ostendend̾ gradus diligendi d̃m ⁊ ꝓximũ
unimicũ. qui tamẽ ꝓximꝰ est ꝓpria dñs
ximi sunt. S sufficit si eos diligimꝰ ꝙͣ ali
dicend̾ est duo ẽẽ diligenda in hoĩe. Nat᷑am
tes gͦ in qͣntũ mali sunt odiendi st̃. ⁊ ii¬
mici diligendi in qͣntum hoĩes. Diligamꝰ
gͦ inimicos lucrandos regno dĩ ⁊ odiamꝰ¬
in propinquis. si impediũt nor a regno
d̃i. ⁊ in oĩb cõmunit̾ naturã diligamꝰ qͣm
deus fȩcit. De gradib caritatis.

Expanded text:
 non ita accipiendum est, quasi sufficiat tibi diligere inimicum, et non sicut teipsum, quia omnes et amicos et inimicos, sicut teipsum diligere debes. Sed ad ostendendum gradus diligendi Deum et proximum et inimicum, qui tamen proximus est, propria Dominus ximi sunt; sed sufficit si eos minus diligimus dicendum est duo esse diligenda in homine, naturam tes ergo in quantum mali sunt, odiendi sunt: et inimici diligendi, in quantum homines. Diligamus ergo inimicos lucrandos regno Dei, et odiamus propinquos si impediunt nos a regno Dei; et in omnibus communiter naturam diligamus, quam Deus fecit. 8. De gradibus charitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
dominꝰ dedit. ideo pransi. b cenati illud
accipere debent. ut illi faciebant quos
apłs arguit. Nam saluator quo uehe¬
mentius cõmendaret mist̾ii illiꝰ altitudi¬
nem ultimũ u̾o̾ ħ uoluit infigere cordib
⁊ memorie discipuloꝵ. a quib ad passio¬
nem disgressurꝰ erat. Quo aũ ordine dem¬

Expanded text:
dedit Dominus, ideo pransi vel coenati illud dedit Dominus, ideo pransi vel coenati illud accipere debent, ut illi faciebant quos Apostolus redarguit. Nam Salvator, quo vehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc voluit infigere cordibus, et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat. Quo autem ordine dein
Abbreviated transcription (Latin):
st sit institutõ ⁊ forma huiꝰ sacram̃ti. uͥ cõ¬
sideratõe clignũ est qrͣ illud sacram̃tũ pꝰ
to cum disciplis typico pascha. qd̾ dam
memoriale eis cõmendare uolens sub spẽ
panis ⁊ uini corpꝰ ⁊ sanguinẽ suũ eis tradi¬
dit. ut ostenderet legis ueti̾s sacram̃ta ĩt̾
que p̃cipuũ erat agni paschał sacrificiũ
in morte sua t̾minari ac noue legis sacra¬
m̃ta substitui. In quib excellit mistiũ
eucharistie. Ideo cẽ post alia dedit. ut hoc
unũ artius memorie disciꝑuloꝵ infigeret᷑
⁊ ab ecclia deinceps frequentaretur. Sed
nõ exinde disciplinam sanxit in posterũ
ut post alios sumatur cibos. potuis a ie¬
inis sumi oportet sicut apostolꝰ docet.
ut singłari reuerentia diiudicetur .i. dis¬
primo acceꝑunt discipli eucharistiam.
sumitur. Placuit enĩ spũ scõ ut in ho¬
nore tanti sacram̃ti prius in os xp̃iani
dñicũ corpꝰ intraret ꝙͣ alii cibi. Idõ uͥq
mos iste seruatur. Non enĩ qr post cibor

Expanded text:
ae sit institutio et forma hujus sacramenti. Ubi consideratione dignum est quare illud sacramentum post  celebrato cum discipulis typico pascha, quoddam memoriale eis commendare volens, sub specie panis et vini corpus et sanguinem suum ita eis tradidit, ut ostenderet legis veteris sacramenta, inter quae praecipuum erat agni paschalis sacrificium in morte sua terminari, ac legis novae sacramenta substitui; in quibus excellit mysterium Eucharistiae. Ideo etiam post alia dedit, ut hoc unum arctius memoriae discipulorum infigeretur, et ab Ecclesia deinceps frequentaretur. Sed non exinde disciplinam sanxit in posterum, ut post alios cibos sumatur, sed potius a jejunis sumi oportet, sicut Apostolus docet, ut singulari reverentia dijudicetur, id est, disprimo acceperunt discipuli Eucharistiam, semper. Placuit enim Spiritui sancto, ut in honore tanti sacramenti, prius in os Christiani dominicum corpus intraret quam alii cibi; ideo ubique mos iste servatur. Non enim quia post cibos
Abbreviated transcription (Latin):
corpus assũptũ ablaturꝰ erat ab ocłis. et
illaturꝰ fidelib. necẽẽ erat ut die cene satͣ¬
m̃tũ nob̾ corporis ⁊ sanguinis xp̃i consetra¬
⁊ post. hͥ est sanguis meus. Cum .n. ħ u̾ba
stantiam corporis. ⁊ sanguinis xp̃i reliqͣ¬

Expanded text:
corpus assumptum ablaturus erat ab oculis, et illaturus sideribus, necesse erat ut die coenae sacramentum nobis corporis et sanguinis consecraet post: Hic est sanguis meus. Cum enim haec vstantiam corporis et sanguinis Christi; reliqu
Abbreviated transcription (Latin):
s si ira fuit. nõ gͥ
altiꝰ suggestione priꝰ peccauit. tũ
austoritas tradat iõ pcc̃m diaboli incu¬
rabile eẽ. qr nõ suggestione. szpp̃a sribia
cecis̾. hoĩs uo̾ curabile. qr nõ per se. sper
alium cetidit. ⁊ iõ per alium resirrgẽ potu
ligentẽ lestorem efflagitant. que sic in¬
telligere sane quimꝰ. Don deicẽtur hõ¬
boli nͥ elatio cõprimẽda p̃cesfiss. nõ uti¬
q tẽptatõnẽ s opus pcc̃i Talis enĩ fuit
ordinis ꝓcessus. Diabolus tẽptando dixit
Si comedĩtis eritis sicut dii. scientes bonũ
⁊ malum. quo audito statim menti mu¬
lieris surrepit elatõ quedam ⁊ amor ꝓpris
potestatis. Ex quo placuit ei facere ꝙ di¬
abolus suadebat ⁊ utiq fecit. Sugges¬
tione gͥ p̾cauit: qr tẽptatõ p̃cessit. ex qͣ
in mente eius orta est elatõ. quam pec¬
catum oꝑis secutũ ẽ. ⁊ pena pcr̃i¬
QR fuit elatio mulieris.

Expanded text:
Quod si ita fuit, non ergo alterius suggestione prius peccavit, cum auctoritas tradat ideo peccatum diaboli incurabile esse, quia non suggestione sed propria superbia cecidit; hominis vero curabile, quia non per se, sed per alium cecidit, et ideo per alium resurgere potuiligentem lectorem efflagitant: quae sic intelligere sane quimus: Non dejiceretur hoboli, nisi elatio comprimenda praecessisset, non utique tentationem, sed opus peccati. Talis enim fuit ordinis processus: Diabolus tentando dixit: Si comederitis, eritis sicut dii, scientes bonum et malum; quo audito statim menti mulieris surrepsit elatio quaedam et amor propriae potestatis, ex quo placuit ei facere quod diabolus suadebat, et utique fecit. Suggestione igitur peccavit, quia tentatio praecessit, ex qua in mente ejus orta est elatio, quam peccatum operis secutum est, et poena peccaae fuit elatio mulieris.
Abbreviated transcription (Latin):
on enim uicͦ numer̃ eoꝵ qui cecide¬
runt s eorum qui ꝑmanserunt
g̃s. suꝑna illa ciuitas ex angłis ⁊ hõib o̾s
constat. ad quam credimꝰ tantũ humani
generis ascend̾e: quantos illic contigit ã¬
geloz remansisse. sicut scriptum ẽ in cãti

Expanded text:
n juxta numerum eorum qui ceciderunt, sed eorum qui permanserunt, Greg.: Superna illa civitas, ex angelis et hominibus constat, ad quam credimus tantum humani generis ascendere, quantos constat illic angelos remansisse. Sicut scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
It sicut in trinitate nõ est auisitas
ita nec multiplicitas.⁊ iõ nõ est di¬
cendus deus multiplex. s trinus et sĩ¬
uinitas nec confusum ꝗ unũ est. nec
multiplex eẽ potest ꝗ indifferens est.
multiplex itaq deus nõ est.

Expanded text:
t sicut in Trinitate non est diversitas, ita nec multiplicitas: et ideo non est dicendus Deus multiplex, sed Trinus et simvinitas; nec confusum quod unum est, nec multiplex esse potest quod indifferens est. Multiplex itaque Deus non est.
Abbreviated transcription (Latin):
que deus nõ potest. unde uidetur
nõ oĩa posse. Non enĩ potest mortł falli
onde as̃. in .ł. de simbolo. Peus oĩpotens
nõ potest mori. nõ potest salli nõ potest
hiꝰ absit ut possit oĩpotens. Si enĩ huiꝰ¬
modi passionib atq defectib subici
poss oĩp̃c mimĩe foret ⁊ inde monstra
lent. potest tamẽ ħ ⁊ in aliis oꝑari¬

Expanded text:
quae Deus non potest, unde videtur non omnia posse; non enim potest mori vel falli. Unde Aug., in lib. de Symbolo: Deus omnipotens non potest mori, non potest falli, non potest e et hujusmodi absit ut possit omnipotens, si enim hujusmodi passionibus atque defectibus subjici posset, omnipotens minime foret. Et ideo monstratlent; potest tamen haec in aliis oper
Abbreviated transcription (Latin):
Crsostomꝰ. Si qua cã fuĩt modicũ uidet᷑
facere qui uirat per dm. Qui uͦ ꝑ euuͣnge¬
liũ maiꝰ aliquid fecisse uid̾r. Quib dicẽ¬

Expanded text:
dicum videtur facere qui jurat per Deum; qui vero per Evangelium, majus aliquid fecisse videtur. Quibus dicen
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ os alibi. cum dixit. Transeata me ca¬
lyx iste. ꝓ nob̾ loquit᷑. nisi forte putaturti¬
inuisse mori sed nõ u̾e timebat dñs pati
t̾cia die resurrecturꝰ. cum arderet paulus di¬
ssolui ⁊ ẽẽ cum xp̃o. Non enĩ fortior est mileᷤᷤ
ꝙͣ imperator. Miles gͦ coronandus gauds
mori ⁊ dñs coronaturꝰ tunet mortem: Sed ĩ¬
firmitatẽ nrãm rep̾̃sentans. ꝓ sius ĩ firmis
putant saluatorẽ timuisse mortẽ. ⁊ passiõis
pauore dixisse. transeat a me calix iste.
Det̾minatio auctoritatum.

Expanded text:
i, Matt. 26, cum dixit: Transeat a me calix iste, pro nobis loquitur, nisi forte putetur timuisse mori; sed non vere timebat Dominus pati, tertia die resurrecturus, cum arderet Paulus dissolvi, et esse cum Christo . Non etiam fortior est miles quam imperator. Miles enim coronandus gaudet mori, et Dominus coronaturus timet mortem? Sed infirmitatem nostram repraesentans, pro suis infirmis putant Salvatorem timuisse mortem, et passionis pavore dixisse: Transeat a me calix iste. 6. Determinatio auctoritatum.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ pniãm pc̃em delere. Ꝙ si uir scienter patit᷑
cõsentire uiõr. Si enĩ in adultĩo ꝑseuerare
elegit. patronus turpitudis ⁊ lenocinii reꝰ
maritus hẽbitur. nisi eam adult̾ii ream fa
illud purgau̾it. poterit iuro reconciliari.
ulteriũ reconcilietur coniunx si fides assit ñ
erit dur̃. cur enĩ adhuc reputamus adulte¬
ros. quos credimus pnĩa ẽẽ sanatos. Idem.
sio pcc̃oꝵ. nõ ut post uirio diuorciũ adutt̃a
reuocetur. s ut post xp̃i consortiũ. adult̾a
que penit᷑. egit. s nonsepe. Item herines.
⁊ uiute cum illa uir. renserit. ⁊ ꝑticeps pcc̃i
eius. Ꝙ si mulier dimissa egerit pniãm. et
uolu̾it ad uir̃ conũti. debet reciꝑe pecatricẽ

Expanded text:
ntiam peccatum delere. Quod si vir scienter patitur, consentire videtur . Si enim in adulterio perseverare elegit, patronus turpitudinis, et lenocinii reus maritus habebitur, nisi eam adulterii ream facillud purgaverit, poterit viro reconciliari. ulterium reconcilietur conjux, si fides adsit, non erit durum. Cur enim adhuc deputamus adulteros, quos credimus poenitentia esse sanatos? Idem, sio peccatorum, non ut post uiri diuortium adultera reuocetur, sed ut post Christi consortium adultera quae poenitentiam egit, sed non saepe. Item Hermes, iet vivit cum illa, vir reus erit et particeps peccati ejus. Quod si mulier dimissa egerit poenitentiam et voluerit ad virum reverti, debet recipere peccatricem
Abbreviated transcription (Latin):
andem q mat̾iam: tres ꝑsone dicant᷑ ẽẽ
una essentia. sicut ex eodem auro si fierẽt
tres statue. dr̃emus tres statuas unũ
aurũ. nõ autẽ sic trinitatẽ .s tres ꝑͦs di¬
cimus unam essentiam ⁊ unũ dm̃ tãꝙͣ
ex una materiã tria quedam subsis¬
tant. In statuis enĩ equalib plus au¬
tiest tres simui ꝙͦ singłs. ⁊ minus auri
est una ꝗͣ due. In illa uero essentia trinitatiᷤ
iis qͦ una natura uel unius nat᷑e.

Expanded text:
amdemque materiam tres personae dicantur esse una essentia; sicut ex eodem auro si fierent tres statuae, diceremus tres statuas unum aurum. Non autem sic Trinitatem in tres personas dicimus unam essentiam, et Deum unum, tanquam ex una materia tria quaedam subsistant. In statuis enim aequalibus, plus auri est tres simul quam singulae, et minus auri est una quam duae. In illa vero essentia Trinitatis s una natura, vel unius nat
Abbreviated transcription (Latin):
cdĩ modus insinuat᷑ cum d̾r ex toto
corde .i. ex toto intellestu ex tota aĩa i ex to¬
ta uoluntate. ex tota mente .i. memoria
ut om̃s cogitatõnes ⁊ omnẽ uitam ⁊ om¬
nẽ intellectum in illum conseras. a quo ab¬
h̾s omĩa ea que confers. ħ dicens nullamꝑ
tem uite nr̃e reliquit que uacare debeat
s quicquid ueni̾t in aĩmũ illuc rapiat᷑
quo dilectõis impetꝰ curit. ⁊ diligere d̾m
pp̃se. Modus est diligendid̾m. ⁊ ft̃ isti duo
modi diligendi d̾m. ut quibdam placet¬
De impletõe illiꝰ nĩadati.

Expanded text:
ei modus insinuatur cum dicitur ex toto corde, id est, ex toto intellectu; ex tota anima, id est, ex tota voluntate; ex tota mente, id est, memoria, ut omnes cogitationes, et omnem vitam, et omnem intellectum in illum conferas, a quo habes ea quae confers illi. Haec dicens, nullam partem vitae nostrae reliquit quae vacare debeat; sed quidquid venerit in animum, illuc rapiatur quo dilectionis impetus currit. Et diligere Deum propter se, modus est diligendi Deum, et sunt isti duo modi diligendi Deum, ut quibusdam placeDe impletione illius mandati.