comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
losedes eus.
culi eius in pauperem respitiunt: pal¬
pebre eius interrogant filios hominum
ñs interrogat iustum et impium: qui
autem diligit iniquitatẽ odit animã suam.
luet super peccatores laqueos: ignis sul¬
phur et spiritus ꝓcellarum pars calicis eoꝵ.
iñ iustus dñs et iusticias dilexit: equi¬
tatem uidit uultus eius

Expanded text:
us. Oculi ejus in pauperem respiciunt, palpebrae ejus interrogant filios hominum. Dominus interrogat justum et impium, qui autem diligit iniquitatem, odit animam suam. Pluit super peccatores laqueos; ignis, sulphur et spiritus procellarum pars calicis eorum. Quoniam justus Dominus, et justitias dilexit, aequitatem vidit vultus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ni tuo altissune. N
nconuertendo inimicum meum retror¬
sum: infirmabunt᷑ et ꝑibunt a facie tũa.
m̃ fecisti iuditium meum et causam
meam: sedisti super thrõnum qui iu̾dicas
ncrepastigentes et periit impuis: no¬
men eoꝵ delesti ineternum et in scłm scl̃i¬
numici defecerunt framee in finem:
et tiuitates eorum destrircisti
eriit memoria eorum cum sõnitu: et
dñs ineternum permanet
arauit in iuditio thronum suum: et ipse
iudicabit orbem terre in equitãte: uidicabit.
populos in iusticia.¬

Expanded text:
e. In convertendo inimicum meum retrorsum  infirmabuntur, et perient a facie tua. Quoniam fecisti iudicium meum, et causam meam  sedes super tronum, qui iudicas Increpasti gentes, et periit impius  nomen eorum delesti in aeternum, et in saecunimici defecerunt frameae in finem et civitates destruxisti periit memoria eorum cum sonitu et Dominus in aeternum permanet paravit in iudicio thronum suum et ipse iudicabit orbem terrae in aequitate iudicabit populos in iustitia
Abbreviated transcription (Latin):
quam potens crapulãtus a uĩno
t ꝑcussit inimĩcos suos inpost̾iora: ob¬
probrium sempit̾num dẽdit illis.
t reppulit tab̾naculum iõseph: et tri¬
uum effremnon elegit
dilexit.n
t elẽgit dãiud seruum suum et sũstulit
eum degregib õuium: depose fetañtes acce¬
pit ẽum.
Dascere iacob seruum suum: et ĩsrb beredi¬
tatem fuam
t̃ paͣuit eos ininnoceñtia cordis sui: ett
in ratellectib manuũ suaꝵ deduxit eos

Expanded text:
ino et percussit inimicos suos in posteriora obprobrium sempiternum dedit illis et reppulit tabernaculum Ioseph et tribum Effrem non elegit dilexit etelegit David servum suum et sustulit eum de gregibus ovium de post fetantes accepit eum ascere Iacob servum suum et Israhel hereditatem suam et pavit eos in innocentia cordis sui et in intellectibus manuum suarum ded
Abbreviated transcription (Latin):
uilia tũa: non fuerunt memores multitudimᷤᷤ
t irritau̾unt ascendentes in mare: mare rũ¬
brum
t salua̾uit eos ꝓpͥter nomen sũum: ut nõ¬
tam fa̾ceret potentiam suam
t incrẽpuit mare rubrum exsiccatum est
et deduxit eos in abĩssis sicut in deserto
Et saluauit eos de manu odientium: et rede
m̃t de manu iimĩci
Et oꝑuit aqua tͥbulantes eos: uͥnus ex eis
non remansit s¬
Et crediderunt in u̾bis eius: lauda u̾unt
laudem eius
Cito fec̾unt obliti sunt operum ẽus: et non
sustinue̾runt consilium eius
Et concupierunt concupiscentiam in deser¬
to: et temptau̾unt deum in inaquoso
t dedit eis peticionem ip̃oꝵ: ⁊ misit sat᷑itatẽ
inanias eoꝵ.
O t irritau̾unt moysem in cast̾s: aaron san¬
ctum doui
Aperta ẽ terra et deglutiuit dathan: et oꝑu¬
it suꝑ congregationem abiron
t exarsit ignis in synagoga eoꝵ: flamma
combussit peccatõres¬
Et fecerunt uiculum in oreb: et adorau̾unt¬
sculptile.
EE mutau̾unt głam suam: in similitudi¬

Expanded text:
ilia tua: non fuerunt memores multitudinis Et irritaverunt ascendentes in mare: mare Rubrum. t salvavit eos propter nomen suum: ut notam faceret potentiam suam. Et increpuit mare Rubrum, et exsiccatum est: et deduxit eos in abyssis sicut in deserto. Et salvavit eos de manu odientium: et redemit eos de manu inimici. Et operuit aqua tribulantes eos: unus ex eis non remansitEt crediderunt verbis ejus: et laudaverunt laudem ejus. Cito fecerunt, obliti sunt operum ejus: et non sustinuerunt consilium ejus. Et concupierunt concupiscentiam in deserto: et tentaverunt Deum in inaquoso. Et dedit eis petitionem ipsorum, et misit saturitatem in animas eorum. Et irritaverunt Moysen in castris, Aaron sanctum Domini. Aperta est terra, et deglutivit Dathan, et operuit super congregationem Abiron. Et exarsit ignis in synagoga eorum, flamma combussit peccatoreEt fecerunt vitulum in Oreb, et adoravsculptile. Et mutaverunt gloriam suam in similitudi
Abbreviated transcription (Latin):
Detierunt et uenit conturnix: et pane celi sat᷑a¬
uit eos
isrupit petram et fluxerunt aque abierunt
insicco flumina.
m̃ memor fu̾it uerbi sanctisui: quod habuit
ad abraham puerum sium. Et eduxit ppłm
suũ in exultatõe: ⁊ electos suos ĩ leticia.
Et de dit illis regiõnes gentium: et labores po

Expanded text:
i saturavit eos. Disrupit petram et fluxerunt aquae, abierunt in sicco flumina. Quoniam memor fuit verbi sancti sui, quod habuit ad Abraham puerum suum. Et eduxit populum suum in exsultatione, et electos suos in laetitia. Et dedit illis regiones gentium, et labores
Abbreviated transcription (Latin):
oium pro dilectione mẽa
adextris eius
um iudicatur exeat condempnatus: et
oratio eius fiat inpecrãtum
iant dĩeᷤ eiꝰ pauci: ⁊ episcopatũ eius accĩpi¬
at alter.¬
lant filii eius orphami: et uxoreius iuoua.

Expanded text:
ectione mea. a dextris ejus. Cum fuerit judicatus, exeat condemnatus: et oratio ejus sit in peccatum. Fiant dies ejus pauci: episcopatum ejus accipiat alter.Sint filii ejus pupilli, et uxor ejus vidua.
Abbreviated transcription (Latin):
t mẽmorfuit testam̃ti sui: et penituit eum
scd̃m multitudinẽ miscd̃̾ie sue
Et dedit eos inmiscd̃ias: in conspectu omni¬
emur in laude tua
enedictus dõminus deus ĩsrł a se̾culo et
usꝙ in scł̃m: et dicet omnis pͥpłs fi̾at fiat

Expanded text:
 seculum testamenti sui, et penituit eum secundum multitudinem misericordie sue; et dedit eos in misericordia, in conspectu omemur in laude tua. Benedictus dominus, deus Israel, a seculo et usque in seculum. Et dicet omnis populus: Fiat, fiat
Abbreviated transcription (Latin):
Et intrauit israel in egipͥtum: ⁊ rãcob ac̃cola¬
fuit in terra chan.e¬
t auxit populum suum uehement: et fr¬
mauit eu m suꝑ inimicos ẽuis
onuertit cor eorum ut odirent pͥpłm eius:
et dolum fãcerent in seruos ẽuis.
isit moyser seruum suum: a aron quem
elegit ipsum
Dosirt in eis uerba signoꝵ suoꝵ et prodigi

Expanded text:
Et intravit Israel in Aegypto  et Jacob habitavit in terra Chan. Et auxit populum suum nimis  et confortavit eum super inimicos eius. Convertit cor eorum, ut odiret populum eius  et dolum faceret in servos eius. Misit Moysen servum suum  et Aaron, quem elegit ipsum. Posuit in eis verba s
Abbreviated transcription (Latin):
x mare magnum et spaciosũ manib: il¬
lic reptilia quõꝵ non est numerus.
nimalia pusilla cum magnis: illie na¬
ues pertransibunt.
Draco iste quem formasti ad illudendum ei
om̃nia a te expectant ut des illis escam in t̾pre
ante te illis colligent: aꝑiente te manum
tuam om̃nia implebuntur bonitate¬
Auertente aut̃ te faciẽ tuã tͤbabu̾t᷑ aut̾as¬

Expanded text:
 manibus, illic reptilia quorum non est numerus. nimalia pusilla cum magnis; illic naves pertransibunt. Draco iste quem formasti ad illudendum ei: omnia a te exspectant, ut des illis escam in tempore. ante te illis, colligent: aperiente te manum tuam, omnia implebuntur bonitateAvertente autem te faciem, turbabuntu
Abbreviated transcription (Latin):
on proponebam ante oculos meos rem ul¬
iustam facientes preuaricatões odĩur
Son adhesit mͥ cor prauum declinantem ad
mẽ malignum non cognoscebam
Detrahentem secreto proximo suo hunc ꝑ¬
sequebar
Superbo cculo et insaciabili corde: cumhoc non
edebam
culimei ad fideles terre: ut sedeant mecum
ambulans in uia imnmaculata: hic michi mi

Expanded text:
meos rem injustam, facientes praevaricationes odivi. Non adhaesit mihi cor pravum, declinantem a me malignum non cognoscebam. Detrahentem secreto proximo suo, hunc persequebar. Superbo oculo et insatiabili corde, cum hoc non edebam. Oculi mei ad fideles terrae, ut sedeant mecum: ambulans
Abbreviated transcription (Latin):
xaltate dominũ deum nostrum: et adorate
scabellum pedum eius qm̃ sanctum est
Moyses et aaronin sacerdotib eius ⁊ samuel
inter eos qui inuocant nomen eus. u¬
nuocabant dominũ et ipse exaudiebat eos
in columpna nubis loquebatur ad ẽos
ustodiebant testimõnia eius: et preceptum
quod dedit illis.  ll

Expanded text:
xaltate Dominum Deum nostrum et adorate scabillum pedum eius quoniam sanctum est Moses et Aaron in sacerdotibus eius et Samuhel inter eos qui invocant nomen eius invocabant Dominum et ipse exaudiebat illos in columna nubis loquebatur ad eos custodiebant testimonia eius et praeceptum quod ded
Abbreviated transcription (Latin):
isie tenebras et obscurauit. et non exacer¬
bauit sermones suos.
onuertit aquas eoꝵ in sanguinem: et cc¬
cidit pisces eoꝵ¬
didit terra eorum ranas: inpenetralibus
Dreit et uenit cynomia et cinifes inomni¬

Expanded text:
erbavit sermones suos convertit aquas eorum in sanguinem et occidit pisces eodedit terra eorum ranas in penetrabilibus dixit et venit cynomia et scinifes in omni
Abbreviated transcription (Latin):
Misit ante eos ui̾rum: inseruum uenunda¬
tus est ioseph¬
Dumiliauunt incumpedib pedes eius: fer¬
rum pertransiit anima eius donec ueniret u̾¬
bum eius
loquium domini inflammauit eum: misit
rex ⁊ soluit eum princeps ppłoꝵ et dimisit eum.
onstituit eum dominũ dõmus sue: ⁊ princi¬
pem omnis possessionis sue
t erudiret principes ẽius sicut semecip̃m: et

Expanded text:
sit ante eos virum; in servum venundatus est Iosephumiliaverunt in compedibus pedes eius: ferrum pertransivit animam eius; donec veniret verbum eius. Eloquium domini inflammavit eum. Misit rex et solvit eum; princeps populorum et dimisit eum. Constituit eum dominum domus sue, et principem omnispossessionis sue; ut erudiret principes suos sicut semet ipsum, e
Abbreviated transcription (Latin):
Qui conuͣtit mare maridam in flumine per¬
transibunt pede: ibi letabimurꝰ in ip̃o
uidñat᷑ in uirtũte sua in etͥnum oculi eiꝰ
suꝑ gentes respĩtiunt: qui exãsperant ñ exal¬
tentur insemetip̃is.¬

Expanded text:
qui convertit mare in aridam in flumine pertransibunt pede ibi laetabimur in ipso qui dominatur in virtute sua in aeternum oculi eius super gentes respiciunt qui exasperant non exaltentur in semet ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
¶scendisti in altum cepisti captiuitatẽ:
accepisti dona in hominib.
t enim non credentes: inhabitare dõmi¬
numdeum
enedictus dominus die cotidie: prosꝑum
iter fa̾ciet nobis deus salutariũ nr̃oꝵ
mini exitus mortis:
erumptñ deus confringet cãpita inimi¬
coꝵ suoꝵ: uerticem capilli ꝑambulantiũ in
delictis suis
hei dominus ex bazam conutam: conuer¬

Expanded text:
ptivitatem accepisti dona in hominibus tenim non credentes inhabitare Dominum Deus benedictus Dominus die cotidie prosperum iter faciet nobis Deus salutarium nostromini exitus mortis erumtamen Deus confringet capita inimicorum suorum verticem capilli perambulantium in delictis suis dixit Dominus ex Basa
Abbreviated transcription (Latin):
uia ecce ceperunt animã meam: irruerũt
iine fortes
Deꝙ iniquitas mea neꝙ peccãtum meũ dõ¬
mine: sine iniquitate cucurri ⁊ direxi.
xurge in occursum meñ ⁊ nide: et tu clñe
uirtũtũtlens isrl̃. Intende ad iusitandas
õs gẽ. tes nõ miserearis om̃ib qui operãt᷑

Expanded text:
uia ecce ceperunt animam meam inruerunt in me fortes neque iniquitas mea neque peccatum meum Domine sine iniquitate cucurri et direxi exsurge in occursum meum et vide et tu Domine Deus virtutum Deus Israhel intende ad visitandas omnes gentes non miserearis omnibus qui operantur
Abbreviated transcription (Latin):
go autem ad dõminũ clamaui: et domnꝰ
saluauit me.
esꝑe et mãne et m̃idie narrabo et annimti¬
abo: et exau̾diet uõcem meam
edunet in pace animam mẽam abhis qui
appropinquant michi: qm̃ inter multos ẽrant
mecum.x
xaudiet deus ⁊humiliabit illos: qui est an-

Expanded text:
go ad dominum clamaui et dominus exaudiuit me. uespere et mane et meridie narrabo, renuntiabo: et exaudiet uocem meam. liberauit in pace animam meam ab his, qui adpropiant mihi, quoniam inter multos erant mecum. et exaudiet me deus; et humiliauit eos, qui e
Abbreviated transcription (Latin):
cundum eloquium tuum ẽripe me.
ructabunt labia mea hymnum cum do¬
ta tua elegi.
oncupini salutare tuum dñe: et lex tuame¬
iuet aͥnima mea et laudabit te: et iuditia

Expanded text:
cundum eloquium tuum libera me. Fundant labia mea hymnum: doepta tua elegi. ideravi salutare tuum, Domine, et lex tua vivet anima mea, et l
Abbreviated transcription (Latin):
Iominus memor fuit nostri: ⁊ benediett
nobis.
enedixit domui israel: benedixit dõmui aqͥ¬
Lron.
enedixit omnib qui timent dñm: prisilł.

Expanded text:
ominus memor fuit nostri. P. Et benedixit nobis. V\. Benedixit domum Israel: benedixit et domum Aaron. enedixit omnes timentes Dominum: pusillis
Abbreviated transcription (Latin):
Declarãtio sermõnũ tuõꝵ illu̾mĩat: ⁊ intelle¬
ctum dat p̃uulis
Es mẽum aꝑͥui et atraxisp̃m: quia mandã¬
ta tu̾a desiderabam
Aspice in me et miserere me̾i: scd̾m iudĩtium
diligentiũ nomen tuũ
fessus meos dirige scd̾m eloquiũ tuum:
et non dñetur meiomnis iniusticia:
Reclime me a calumpniis hõminũ: ut eusto¬
diam mandãta tũa
ãciem tuã illu̾mina suꝑ seruũ tuum: et

Expanded text:
 inluminat et intellectum dat parvulis os meum aperui et adtraxi spiritum quia mandata tua desiderabam aspice in me et miserere mei secundum iudicium diligentium nomen tuum ressus meos dirige secundum eloquium tuum et non dominetur mei omnis iniustitia redime me a calumniis hominum et custodiam mandata tua faciem
Abbreviated transcription (Latin):
currebatis bene. qͥs uos impediuit. hoc ẽ. com̾tit a sensu
bono. ⁊ itinere recto Mittit ⁊ ad eos qͥ erant in maritimis
locis. ⁊ ad uicinos fluctꝰ cananeos. qͥ int̾p̃tant᷑ uelut cõmoti
amorreos Amorrei int̾pitant᷑ amarescentes: qͥ st̃ similes
illis de qͥb suꝑꝰ disseruimꝰ: Talis gͥ ẽ. catalogus totiꝰ militiae
iniusibiliũ hostiũ qͥ congregant᷑ ꝑ regẽ iabin. ut expugnens̃
nos qͥ seqͥm᷑ iħm ducẽ ⁊ saluatorẽ mrm. s qͥd dicit dns
Ne uerearis inqͥt a facie coiĩ: qr crastmo ad hanc hoiã tradam
eos in manꝰ tua. Uideo qđ hodie ñ possumꝰ illos oppͥmere
nec cunctos int̾ficere. s. crastino ꝑiment᷑. id ÷ post consum¬
mationẽ scłi huuꝰ: Tunc ⁊ enĩ om̃is uirtꝰ contͣria destruit᷑¬

Expanded text:
Currebatis bene, quis vos impedivit , » hoc est, convertit a cursu bono et itinere recto? Mittit et ad eos qui erant in maritimis locis, ad vicinos fluctuum Chananaeos, qui interpretantur velut commotiAmorrhaeos. Amorrhaei interpretantur amarescentes, qui sunt similes illis de quibus superius disseruimus. Talis igitur est catalogus totius militiae invisibilium hostium qui congregantur per regem Jabin ut expugnent nos qui sequimur Jesum ducem et Salvatorem nostrum. Sed quid dicit Dominus? « Ne verearis, inquit, a facie eorum, quia crastino in hac hora tradam eos in manus tuas. » Video quod hodie non possumus omnes illos opprimere, nec cunctos interficere; sed crastino perimentur, id est, post consummationem hujus saeculi. Tunc etenim omnis virtus cont
Abbreviated transcription (Latin):
iste simeon. Ilui audiens. uenit ad piignã contra iłm.
Mittit aut̃ ad regẽ ziph. ⁊ iph aut̃ int̾pt̃at᷑ qͦmͦ fluit uelut
admiirantis sermane: q ⁊ reuera admirandũ ÷ qͦmͦ flinr
omĩa quȩ st̃ hiiꝰ mundi carnalia. ⁊ qͦmͦ fuyxa st̃ ⁊ cauca
quȩ apud infideles homiies ꝑmanentia piitant᷑ ⁊ ꝑpctua
Qui aut̃ rerũ consid̾ationẽ ⁊ uit& hus quȩ bona putantur.

Expanded text:
iste Simeron, illum audiens venit ad pugnam contra Jesum. Mittit autem ad regem Zife. Zife autem interpretatur quomodo fluit? velut admirantis sermone, quia eo revera mirandum est quomodo fluunt omnia quae sunt hujus mundi carnalia, et quomodo fluxa sunt et caduca quae apud infideles homines permanentia deputantur et perpetua. Qui autem rerum considerat rationem, et vitae hujus quae putan
Abbreviated transcription (Latin):
st cm̃s demones ante adhuentũ dnĩ ⁊ saluatoris nr̃i qͥeti et
om̃i peceati contagione uiuamꝰ: ut lib̾tatẽ suã ad imaginem
dĩ in quo exiitio creata ẽ. anima una quȩq recipiat: ista
decausa ab alis mniqͥs uetͣrib possessorib exrũ pugnȩ exorunt
⁊ p̃lu: Et si opͥpmant᷑ pͥmii multo plures exurgunt post

Expanded text:
sti omnes daemones ante adventum Domini et Salvatoris nostri, quieti et omni peccati contagione, vivamus; et libertatem suam atque imaginem Dei, in qua ex initio creata est, anima unaquaeque recipiat: ista de causa ab illis iniquis veteribus possessoribus earum, pugnae exoriuntur et praelia. Et si opprimantur primi, multo
Abbreviated transcription (Latin):
adisarũ untutũ in qͥb multȩ st̃ differentie. qͥdã sint
uenatones in parius. ⁊ qͥdã uenatores in magnis: id ÷ qdđ
an ꝑ parua peccata animaᷤ. ali ꝑ magna decipiunt. Uerbi
grã cũ in uoluptatib scłi ⁊ carnis delitiis anima decipitur
in paruo capta dicenda ẽ Cũ uͦ aut ꝓuudentum negat.
aut demones qͣsi dm̃ colit. Hȩc in magno putancla est
c̃e̾. decepta. Et idõ nc̃ mittit ad sidonẽ magnã qͥ qͥsi ad
uenationẽ inagnã. ut conuenunt contͣ fihiosisrahel:
M ittit ⁊ ad montana: quȩ intelligenda st̃ oim̃s sensus qui¬
arabiã Arabia int̾pt̾at᷑ insidiȩ. Inuitat gͦ untutes insidia¬
trices: quȩ humand̃ anima ñ ui. ñ aꝑtis impugnationib
s impiusis insicdus callidisq decipiant. forte q̃les st̃ illi de qͥb¬

Expanded text:
ariarum virtutum, in quibus multae sunt differentiae, quidam sint venatores in parvis, et quidam venatores in magnis; id est quod per parva peccata animas, alii per magna decipiunt: verbi gratia, cum in voluptatibus saeculi et carnis deliciis anima decipitur, in parvo capta dicenda est; cum vero providentiam negat, aut daemones quasi Dominum colit, haec in magno putanda est esse decepta. Et ideo nunc mittit ad Sidonem magnam, qui quasi ad venationem conveniant contra filios Israel. Mittit et ad montana. autem Arabia insidiae. Invitat ergo virtutes insidiatrices, quae humanas animas non vi et ex apertis impugnationibus, sed improvisis insidiis callidisque decipiant, forte quales sunt et illi de q
Abbreviated transcription (Latin):
qđ int̾pt̾at᷑ conuisio: s conisio diplex intelligit᷑. Est enĩ con¬
uersio qua qͥs ad dm̃ conu̾tit᷑: ł a dõ ÷ conu̾sus ad bonia:

Expanded text:
qui interpretatur conversio, et conversio duplex intelligitur. Est enim conqui interpretatur conversio, et conversio duplex intelligitur. Est enim conver
Abbreviated transcription (Latin):
nt̃ptat᷑ aut᷑ ceneroth. qͣs lucerna. Abud ẽ enĩ lucerne
aliua qͣsi lucerna. soħs erat lucerna ardens: qui erat
angłs lucis. quasi sucerna aut̃ ÷ ille: qͥ tnsfigurat se ir
angłm lucis Et si uis adhuc eudentus noscere differen¬
tiu lucernarũ ⁊ qͣs lucernaruĩ quȩ in ceneroth sunt
audi saluatoiẽ dicentẽ ad discipłos suos. Sint lũbi urĩ
accinca. ⁊ lucernȩ ur̃ȩ ardentes: Sunt gͦ eorũ qͥ in accłia
fideꝰ etholicã docent. ⁊ plebẽ di u̾bo i̾ntatis illummant
luccrne ardentes. Hn uͦ ꝗͥ hȩretica dogmata ex scrpturae
scẽ testimonis falsis assertionib docent: ꝓ eo qđ script᷑asᷤ
legunt udent᷑ accende luceriuᷤ. Et qr falsis assertionib
utunt᷑ ñ st̃ lucernȩ s qͥsi lucernȩ. Mitait etiã ad campos:
Necesse enĩ erat ut ad societatẽ suã uocaret etiã eos qui in
cãpis st̃: ⁊ humilia sapiunt ac t̾rena. Misit ⁊ in fanendor

Expanded text:
ed quasi lucernae. Aliud est lucerna, aliud quasi lucerna. Joannes lucerna erat ardens, quia erat angelus lucis. Quasi lucerna autem est ille qui transfigurat se in angelum lucis. Et si vis adhuc evidentius noscere differentias lucernarum et quasi lucernarum quae in Cenereth sunt, audi Salvatorem dicentem ad discipulos suos: « Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae vestrae ardentes . » Sunt ergo eorum qui in Ecclesia fidem catholicam docent, et plebem Dei verbo veritatis illuminant, lucernae ardentes; hi vero qui haeretica dogmata ex Scripturae sanctae testimoniis falsis assertionibus docent, pro eo quod Scripturas legunt, videntur accendere lucernas, sed quia falsis assertionibus utuntur, non sunt lucernae, sed quasi lucernae. Misit etiam ad campos: necesse enim erat ut in societatem suam vocaret etiam eos qui in campis sunt et humilia sapiunt ac terrena. Misit et in Fenendor,
Abbreviated transcription (Latin):
imũ ad aquã maronꝰ prignare cont᷑ isrł Dixit aut̃ dñs
ađ iłim. Non uerearis a facie eoñr. qr crasfma die ad hanc
hora eto tradã eos sanciatos ante faciẽ isrł Equos eorũ sibner¬
nbis: ⁊ curtꝰ eoũ igne gures Et uenit iłis ⁊ om̃ĩs popłs
belatorũ cũ eo suꝑ ipsos ad aquã mairom. Et sifbito irruit¬

Expanded text:
ad aquam maram pugnare contra Israel. Dixit autem Dominus ad Jesum: Non verearis faciem illorum, quia crastina die ad hanc horam ego tradam eos sauciatos ante faciem Israel. Equos eorum subnervabis, et currus eorum igni exures. Et venit Jesus et omnis populis bellatoru
Abbreviated transcription (Latin):
Sic gͦ intellige qđ int̾fecit iłis regẽ ienco. ⁊ regẽ geth.
⁊ regẽ lebnu. ⁊ regẽ lachis. ⁊ rege̾ chebron: ut istȩ onis¬
animȩ. quȩ aute sub regib pessimis peccati legẽ colebant
nẽ subi legib dĩ agant S. ⁊ de ipsis int̃pt̃ationib nominũ
securiꝰ ac diligentiꝰ ꝑscrutem᷑: ⁊ inueniet᷑ significantu no¬
munĩ nc̃ ad mali regni. nc̃ ad bom regni intelligentuã
posse conferri. Ut puta lebmna candor int̾pretat᷑
Candor aut̃ cdiu̾se intelligit᷑. Est enĩ candor leprȩ: est
candor lucis. Possibile enĩ ÷ etiã nominis ipsiꝰ int̾pc̃atio¬
ne utriusq statꝰ differentũ indicari: ut candorẽ qͥdẽ
lepre habuit lebmna sub regib malis. quo destructo
ac sudu̾so. cũ ad̾ isrłiticũ regnũ ꝑuenit lebnina can¬
dorẽ lucis acceꝑit: ql candor in scriptis ⁊ laudabilis
⁊ culpabibis ponit᷑. Et iterũ lachis int̃pt̾atur iter
ter aut̃ ⁊ laudabile ⁊ culpabile habet᷑:. qđ difficile ñ ÷

Expanded text:
go intellige quod interfecit regem Jericho, et regem Ahi, et regem Lebna, et regem Lachis, et regem Hebron, ut isti omnes qui ante sub regibus pessimis peccati legem colebant, nunc sub Dei legibus agant. Sed et de ipsis interpretationibus nominum si curiosius ac diligentius perscrutemur, invenietur significantia nominum nunc ad mali regni, nunc etiam ad boni intelligentiam posse conferri. Ut puta Lebna candor interpretatur: candor autem diverse intelligitur, est enim candor leprae, et est candor lucis. Possibile ergo est etiam nominis hujus interpretationem utriusque stratus differentias indicare, ut candorem quidem leprae habuerit Lebna sub regibus malis; quo destructo atque subverso, ad Israeliticum regnum pervenit Lebna, et candorem lucis accipit, qui candor in Scripturis et laudabilis et culpabilis ponitur. Et iterum Lachis interpretatur iter. Iter autem et laudabile et c
Abbreviated transcription (Latin):
apł oiũ posti. ipso siũno angulari lapide ap̃o iłn. ex qͦ
runctura adificui crescat in teplĩ dĩ. in tẽplũ scm̃. ⁊ ita
demũ effici meream᷑ in hereditatẽ t̾rȩ scẽ. in parte isrłtica
extinctis om̃ib ⁊ pemptis om̃ib immicis nr̃is. ita ut non
relinquat᷑ ex eis qui respiret in nob̾. s. sclꝰ in nob̾ respi

Expanded text:
arum positi, ipso summo angulari lapide Jesu Christo, ex quo junctura aedificii crescat in templum Dei in Spiritu sancto, et ita demum effici mereamur in haereditate terrae sanctae in parte Israelitica, exstinctis omnibus et peremptis hostibus nostris; ita ut non relinquantur ex eis qui respiret in nobis, sed solus respi
Abbreviated transcription (Latin):
eradicare p̃cedentia mala: spina ac tribulos inciorũ
Dũ em̃ iste male radices accupatã detinent t̾rã: ñ potest
plantad eradicare peccati. ⁊ omem̃ plantã quã ñ planta¬
uit pat̃ celestis euellere. igniq consumere: sccħ iã oꝑis
ẽ. plantare qͥd ÷ qđ plantauit ds̃: Moẏses dic̃ qi para
in animab. credentiũ. Ni anima enĩ de qua eicit iram.
mansuetiidinẽ plantat. ⁊ de qua excidit suꝑbiã plantat
humilitatẽ: de qua erachicat lascnnã pudcitiã plancat:
de qua extirpat ignorantiã. inserit scientũ: Non tͥ udet᷑
trenorĩq lignoui:. Item in pͥmis ẽ. opꝰ ubi cdi destruere
Adificu diabolica: quȩ in amimã construxit humanam:
truxit. hec sermo di subu̾tit ⁊ subruit: ut merito scdđ̾m¬

Expanded text:
eradicare praecedentia mala, spinas ac tribulos vitiorum. Dum enim istae malae radices occupatam detinent terram, non potest plantas eradicare peccati, et omnem plantam quam non plantavit Pater coelestis, evellere ignique consumere. Secundi jam operis est plantare. Quid est quod plantat Deus? Moyses dicit, quia in animabus credentium. In anima enim de qua excidit iram, mansuetudinem plantat; et de qua excidit superbiam, plantat humilitatem; de qua eradicat lasciviam, pudicitiam plantat; de qua exstirpat ignorantiam, inserit scientiam. Non tibi videtur terrenorumque lignorum! Est item in primis opus verbi Dei destruere aedificia diaboli quae in anima construxit humana. Itruxit; haec sermo Dei subvertit et subruit; ut merito s
Abbreviated transcription (Latin):
dicit apłs paulꝰ. Statui aut̃ uos um iro uirginẽ castã
exhib̾e ap̃o. Sic ttͦ etiã nominũ ipsoiũ intelligentia ad
geminũ hunc uniꝰ cuiꝰq cuntatis consonat statũ. Ego puto
quͣ mebꝰ ẽ. sic intelligere bella isrłitica. ⁊ qđ sic p̃liari meliꝰ¬
illud ddictũ rebgiosius ⁊ clem̃tius apparebit. dr̃ ita subi
uertisse ⁊ uastasse singulaᷤ qͣsq urbes. ut nichil in eis
relinqueret᷑ qđ spnaret. neq qͥ saluus ficret. neꝙ qͥ
effugeret. Utinã enĩ dñs de animab eredentib sibi. &
quaᷤ suo uindicat regno. ⁊ de mea ipsiꝰ aninia ita eiciat
⁊ extinguat om̃ĩa pͥoia mala. ut nullꝰ in me malitiae
semsꝰ ult᷑ respiret. nullꝰ nre. nullꝰ c̃cupiscentiȩ alicinus
malȩ in me saluet᷑ affectꝰ: millꝰ suꝑsit qͥ effugiat sermo
malis ex ore meo Sic gͦ potero iłni duce purgatus
qi acceꝑat u̾ba iossinĩ qͥb subu̾teret ⁊ adificaret.

Expanded text:
s Paulus: « Statui autem vos uni viro virginem castam exhibere Christo . » Sic etiam nominum ipsorum intelligentia ad genuinum hunc uniuscujusque civitatis consonat statum. Ego puto quod sic melius est intelligi bella Israelitica, et quod sic praeliari Jeet illud dictum religiosius et clementius apparebit, quod dicitur ita vertisse et vastasse singulas quasque urbes, ut nihil in eis relinqueretur quod spiraret, neque qui salvus fieret, neque qui effugeret. Utinam enim Dominus de animabus credentibus sibi, et quas suo vindicat regno, et de mea ipsius anima ita ejiciat et exstinguat omnia priora mala, ut nullus in me malitiae sensus ultra respiret, nullus concupiscentiae alicujus malae in me salvetur affectus, nullus supersit qui effugiat sermo malus de ore meo. Sic enim potero, Jesu duce, purgatus qui acceperat verba in os suum, quibus subverteret, aedificaret,
Abbreviated transcription (Latin):
tim conam᷑ tanꝗͣ ꝑspeculũ ⁊ eignate aliqua ex parte con¬
hostib his qͥ nc̃ expugnant isrł. spiũlem fig᷑am teneret
iste pͥnceps de mageda. s ⁊ ille de lachis. ⁊ ille de lemna: aut
cuiꝰ intͣ temet ipsũ incii ł erroris qͥb anima implicat᷑ fornũ
tenent singuli quiꝙ eonĩ: qͦi iłu duce int̾fecit popłs dei.
In uidelicet qͥ audiunt mandata eiꝰ ⁊ p̾cepta custodiunt.
qͥb ipse tribuit facultatẽ calcandi suꝑ sei pentes ⁊ scorpiones
⁊ suꝑ omem potestatẽ inmici Oremus gͦ ut ⁊ nr̃i pedes
tales sint. tã speciosi. tã ualidi. qͥ possint calcare ceruires
ininicouĩ. qͥ possint ita caput ẽculcare serpentis. ut caba¬
neũ nrm̃ mordere obseruare ñ possit Qui enĩ pugnant
iłn duce adu̾sus contͣrias potestates. debent etũ illud ꝓune¬
reri qđ de pͥonb bellatorib dr̃. Et reu̾sus ẽ in qͥt uniu̾sus

Expanded text:
tanquam per speculum et in aenigmate, aliqua ex parte conhostibus his qui nunc impugnant Israel, spiritalem figuram tenuit ipse princeps de Maceda, et ille de Lachis, et ille de Lebna, aut cujus intra memetipsum vitii vel erroris quibus anima implicatur, formam tenent singuli quique horum quos Jesu duce interficit populus Dei: hi videlicet qui audiunt mandata ejus, et praeceptum custodiunt, quibus ipse tribuit facultatem calcandi super serpentes et scorpiones, et super omnem potestatem inimici. Oremus ergo ut et nostri pedes tales sint, tam speciosi, tam validi, qui possint calcare cervices inimicorum, qui possint ita calcare caput serpentis, ut calcaneum nostrum mordere non possit. Qui enim pugnat sub Jesu duce adversus contrarias potestates, debet etiam illud promereri quod de prioribus bellat
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃ dñs m̃s iłis bellat᷑ adu̾sis uirtutes contrid̾. ⁊ eicit
eas de cnutatib quas possidebant. id ÷ de animab nr̃is
⁊ int̾ficit regos qͥ regnabant ianimab nr̃is. neultra
regnet peccatũ in nob̾: ut postea quã int̾emert regẽ
pecenti de cuutate amninȩ nrã. fut animi nr̃a cuntad di.

Expanded text:
Christus, bellator adversus virtutes contrarias; et ejecit eas de civitatibus quas possidebant, id est, de animabus nostris; et interfecit reges qui regnabant in animabus nostris, ne ultra regnet in nobis peccatum: ut posteaquam interemerit regem peccati de civitate animae nostrae, fiat anima nostra c
Abbreviated transcription (Latin):
E   hec aule pͥnceps imencdi hinꝰ. ste nnittit adiobac. Ipse
⁊ enĩ qͥ mittit add om̃s gs. ⁊ iuitat ad plĩ. Mittit ad
regẽ miren. Iolac aut̃ int̃p̃tat᷑ inimicitie: maron aut̃ ama¬
ittudines: Mittit aut̃ ⁊ abul aliã irtutẽ inmicã ex angłis
sine dubio refugis. quȩ uirtꝰ amaritudinũ rex ẽ. qͦ aucdore
scilicet opũ cdante. om̃s que in hoc mundo amaritudines et
asꝑitates miseris mortalib infigunt᷑ eueniunt. Sint aut̃ ista
dinsa genera pecciti. Fleq enĩ aliqͥd amariꝰ potest c̾e. peccito.
etũ si qui dulcia iuideant᷑ in pͥmis sicut silomon scripsit

Expanded text:
e princeps hujus mundi. Iste mittit ad Jobac; ipse est enim qui mittit ad omnes gentes et invitat ad praelium, mittit ad regem Marom. Jobac autem interpretatur inimicitiae, Marom autem amaritudines. Mittit ergo diabolus ad aliam virtutem inimicam, ex angelis sine dubio refugis, quae virtus amaritudinum rex est: quo auctore scilicet et operam dante omnes in hoc mundo amaritudines et asperitates quae miseris mortalibus infliguntur eveniunt. Sunt enim diversa genera peccati: neque enim amarius aliquid potest esse peccato, etiamsi quaedam dulcia videantur in primis, sicut S
Abbreviated transcription (Latin):
alie uirtutes exurgent neqͥones. Et fontassis qͣnto magis
auget᷑ popłs di ⁊ multo plus crescit. ⁊ multiplicat᷑ tanti
illi plures ad oppugnandũ conspirant. s. temptemꝰ ꝓut
dñs cederit discutere singulos q̃sq aduersi exercit᷑ reges.
ꝓsignficantia nominũ unꝰ cusq etiã opꝰ qđ geritur
maliciaq contẽplar. Frimĩ om̃ium qͥ ⁊ auctor belli
huꝰ ominatꝰ ẽ. cangregans cȩteros ⁊ ad comiurationeis
scleris nuitans. ubin nominat᷑ qͥerat rex asor. ipse ẽ¬

Expanded text:
equiores exsurgent; et si fortassis quanto magis augetur populus Dei, et multo plus crescit et multiplicatur, tanto illi plures ad oppugnandum conspirant. Sed tentemus, prout Deus dederit, discutere singulos quosque adversi exercitus reges, et pro significantiis nominum uniuscujusque etiam opus quod gerit malitia contemplari Primus omnium, qui et auctor belli hujus nominatus est, congregans caeteros et ad conjurationem sceleris invitans, Jabin nominatur, qui erat rex Assur: ipse e
Abbreviated transcription (Latin):
sicͥficu. nec hostias.
nec libamina nusꝗͣ
sac̃dotes. nusꝗͣ ponti¬
fices. nusquã ministeria leuitarũ: cũ hȩc omnia
uides cessare. dicito qr moẏses faniulꝰ dĩ defunctꝰ ẽ
Si inderis neminẽ ter in anna uenire ad conspectũ
dnĩ. nec offerre minera in tẽplo. nec iugulare
pascha. nec atima eđẽ. nec offerre pͥmitias. nec
ñ cruore pecudiĩ resꝑgi.s pc̃ioso ap̃a sanguine
consecrari: cũ uidens sac̃dotes ⁊ leuitad ñ sangumẽ
tauroiũ ⁊ hirco s u̾bũ dĩ ꝑ scĩ sp̃is gram ministran

Expanded text:
squam nec hostias nec libamina, nusquam sacerdotes, nusquam pontifices, nusquam ministeria Levitarum. Cum haec omnia vides cessare, dicito quia Moyses famulus Dei defunctus est. Si videris neminem ter in anno venire ad conspectum Domini, nec offerre munera in templo, nec jugulare hostias, pascha nec azyma edere, nec offerre primitias, nec non cruore pecudum respergi, sed pretioso sanguine Christi conservari; cum videris sacerdotes et levitas non sanguinem taur
Abbreviated transcription (Latin):
edimꝰ sinceritatis ⁊ u̾itatis. cũ uideris fructus terrae
semen isrł ex lns qͥ ñ ex sanguinib neq ex uoluptate

Expanded text:
edimus sinceritatis et veritatis; cum videris fructus justitiae semen Israel in his qui non in sanguinibus, neque ex voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
sponsa clña mei Sic ergo reberca que int̾ p̃tatur
nit dehumero hȩ driã Deponit enĩ elatã grecȩ facun¬
cdiȩ adrogantiã. & acdhumilẽ. ac simplicẽ ꝓpheticum
se ielmans sermonẽ: dicit. Bibetu: & camelos ada
nis tenet figurã. quomodo potat᷑ arebecca. quã ipse
rientes: ipse rursũ esurire se fatet᷑ cũdicit. Esuri¬
ui & detustis michi manducare. & iterũ cũ ipse sit

Expanded text:
sponsa domini mei . Sic ergo Rebecca, quae interpretatur sponsa domini mei . Sic ergo Rebecca, quae interpretatur nit de humero hydriam; deponit enim elatam graecae facundiae arrogantiam: et ad humilem et simplicem propheticum se inclinans sermonem dixit, Bibe tu, et camelos adaqnis tenet figuram; quomodo potatur a Rebecca, quam ipse rientes; ipse rursum esurire se fatetur, cum dicit, Esurivi, et dedistis mihi manducare : et iterum cum ipse sit
Abbreviated transcription (Latin):
ut & camelos possit aclaquare. usque qͦ cessarent.
inquit bibentes Mȩsteria s̃ cuncta quȩ seripta sunt.
Ad te enĩ loquit᷑ ꝑ propħa dicens desponsabo tẽ
michi inort̾nũ. & desponsabo te michi infide & miscdia.
& agnoscĩs dnm Quia ergo uuilt te sibi desponsare:
p̃mittit adte istũ puerũ P̾uer iste. sermo ꝓpħicus
est: quẽ nisi pruis susceperis. nubere xp̃o non poteris.
Sciec tam̃ quia nemo in exercitatus. & imperitꝰ. ser¬
monẽ ꝓphecicũ susce̾pit Sed qui scit haurirẽ aquã
deꝓfumdo putei. & qui intantũ scit haurire: ut & iam
his sufficiat qui inrationabiles. & ꝑuersi uidentur
quorũ figurã tenent cameli. ut & ipse possit dicere.
quia sapientia & insipientibus debitor sũ Deniq
sicdixerat incorde suo: puer iste Ex his inquit
uirginib quȩ ueniunt aclaqu̾a. quȩ cũq clixerit
michi bibetu & camelos tuos ad aquabo: ipsa erit

Expanded text:
ut et camelos posset adaquare, Usquequo cessarent, ut et camelos posset adaquare, Usquequo cessarent, inquit, bibentes . Mysteria sunt cuncta, quae scripta sunt. ad te enim loquitur per prophetam, dicens, Desponsabo te mihi in aeternum, et desponsabo te mihi in fide et misericordia, ut agnoscas Dominum . Quia ergo vult te sibi desponsare, praemittit ad te puerum istum. Puer iste sermo propheticus est, quem nisi prius susceperis, nubere Christo non poteris. Scito tamen, quia nemo inexercitatus et imperitus sermonem propheticum suscipit; sed qui scit haurire aquam de profundo putei: et qui in tantum scit haurire, ut etiam iis sufficiat qui irrationabiles et perversi videntur, quorum figuram cameli tenent; ut et ipse possit dicere, quia sapientibus et insipientibus debitor sum . Denique sic dixerat in corde suo puer iste, Ex his, inquit, virginibus, quae venerunt ad aquam, quaecumque dixerit mihi, Bibe tu, et camelos tuos adaquabo, ipsa erit
Abbreviated transcription (Latin):
di sermonibus: quia inint̃ p̃tabiles s̃ ad dicendum.
qm̃ uos inquit inbecillos facti estis ad audiendum.
Uileamus tam̃ hoc: qcł nobis modo recitatum est̃.
rire aquã deputeo Rebecca cotidie noniebat ad
puteos: cotidie hauriebat aquã Et quia cotidie
uacabat adputros: ielcirco inueniri potuit apue¬
ro abrahã. & inimatrimoniũ sociari isaac Hȩc
fabulas putatis. ẽẽ. & historias narrare inscripturis
spm̃ sc̃m s aninarũ. e̾. ista eruditio & spiritualis doc¬
tyina quȩ te instituit. & docet cotidie uenire adpute¬
os scripturarũ : aͦquas sp̾s scĩ: & haurire sc̃ꝑ ac plenũ
uas clomũ referre. sicut faciebat & scã rebecca: Quȩ
nonalit̾ iungi potuis set tanto patriarchȩ isaas. qui
exre promissione natus. e̾: nisi hauriendo aquã & in
tantũ haurienclo. ut ñ solũ potare possit eos quidomii
sunt̃. sed & puerũ abrahȩ. Etñ tantũ puerũ. sed &
eo usq abundaret. aquis quas hauriebat depuceis.

Expanded text:
dicendum; quoniam vos, inquit, imbecilles facti estis ad audiendum . Videamus tamen hoc quod nobis recitatum est. Rrire aquam de puteo . Rebecca quotidie veniebat ad puteos, quotidie hauriebat aquam: et quia quotidie vacabat ad puteos, idcirco inveniri potuit a puero Abrahae, et in matrimonio sociari Isaac. Haec fabulas putatis esse, et historias narrare in Scripturis Spiritum sanctum? Animarum est ista eruditio, et spiritualis doctrina, quae te docet quotidie venire ad puteos Scripturarum, ad aquas Spiritus sancti, et haurire semper, ac plenum vas domum reportare: sicut faciebat etiam sancta Rebecca; quae non aliter jungi potuisset tanto patriarchae Isaac, qui ex repromissione natus est, nisi hauriendo aquas: et in tantum hauriendo, ut non tantum posset potare eos qui domi sunt, sed et puerum Abrahae: et non tantum puerum, sed et eousque abundaret aquis, quas hauriebat de puteis,
Abbreviated transcription (Latin):
uenas adputeos. nisi cotidie. haurias aquos: nonsolũ
alios potare ñ poteris: secdipse quoq si tum uͥbi dĩ
aquarũ. ita desiderat anima mea aclte ds̃s Situt
anima mea aclclm̃ uiuũ quãdo ueniã & parebo ante
conspectũ eius: obsecro uos qui auditorio uerbisẽꝑ
acl sisticis. patient̾ accipite. clonec paululũ negle¬
gentes & desides commonemus habetote patientiã.
quia derebecca nob. icl c̃. depatientia scrmo.c̃. & ne¬
cesse .ẽ. nos eos quicollectã neglegunt. & audire de¬
clinant u̾bũ dei : paululũ ꝑpatientiã castigare.
qui ñ desiderant panẽ inte. necaquã uuã. qui ũ
excunt decastris nec ꝓcelunt cledomab luteis:
ut colligant sibi manna. quiñ ueniunt adpecram
ut bibant despirituali petia: Petra enĩ. eͥ. ap̃s ut
Sermo enĩ nobis adneglegentes. e̾: & eos quimale
habent Sanienũ non indigent medico: : sed male
habentes: Dicite michi  qͦuitantũ modo festis diebuis ad accłam

Expanded text:
venias ad puteos, nisi quotidie haurias aquas; non solum alios potare non poteris, sed ipse quoque sitim verbi Dei aquarum, ita desiderat anima mea ad te, Deus. Sitivit anima mea ad Deum vivuChristianis. Obsecro vos, qui auditorio verbi semper assistitis, patienter audite; donec paululum negligentes ac desides commoneamus. Habetote patientiam: quia de Rebecca vobis, id est, de patientia sermo est: et necesse est nos eos qui collectam negligunt, et audire declinant verbum Dei, paululum per patientiam castigare: qui non desiderant panem vitae, nec aquam vivam, qui non exeunt de castris, nec procedunt de domibus luteis, ut colligant sibi manna, qui non veniunt ad petram, ut bibant de spirituali petra: Petra enim estsermo enim nobis ad negligentes est, et eos qui male habent: sani enim non indigent medico, sed male habentes. Dicite mihi vos, qui tantum festis diebus ad ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
Xpĩana omi die carnes agni comedunt. id.e̾ carnes
u̾bi dĩ cotidie sumunt: pascha enĩ nrm umolatꝰ.
est .xp̃s Et quialex pas chȩ talis. est ut in uespera
comeclatur: ꝓpterca inuespera mundi passus. e̾
semꝑ inuespera es. usquequo ueniat mane. Et si ui
hac uesꝑa sollicitus fueris. & in fletu ac ieiiniis.
atq inom̃i labore iustitiȩ uitã duxeris: poteris

Expanded text:
iani omni die carnes Agni comedunt, id est, carnes Verbi Dei quotidie sumunt; Pascha enim nostrum immolatus est Christus . Et quia lex Paschae talis est, ut in vespera comedatur, propterea in vespera mundi passus est ei, qui semper in vespera es, usquequo veniat mane. Et si in hac vespera sollicitus fueris, et in fletu ac jejuniis, vel in omni labore justitiae vitam duxe
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ cluos filios habuit Et cȩt̾a quib addit. ques̃
allegoriea Numquid sacramenta legis eis ape¬
ruit. qͥneq legunt. ueq ancdiunt legẽ c̾ sedlegẽ
legentib : dicebat. legẽ ñ audistis: Quo modo
ergo potero mẏsteria ligis & allegorias quas
abapło edocti sumus aperire: & ꝓdere his quib
& auditio & lectio legis incognita est Asperi
parientẽ lapsantẽ: Timeo enĩ illud quod scrip¬
tũ. est: popłs ms quibeatificant uos: ipsi uos
sedueuit. & semitas pedũ ur̃orũ contur bant:
Taniquã filios meos ł mõs moneo Miror sinon¬
dũ uobis innotuit uia xp̃i. sineᷤ hoc quidẽ audistis
quod ñ ẽ. lata & sꝑatiosa: seclarta & angusta uia. ẽ
quȩducit aduitã Et uos ergo intrate ꝑangustam
bulate: Tempus breue.e̾: suꝑ.e̾. iic & qui habent
tamquã non habentes sint Et qui utunt᷑. ħ mundo.
quomodo cõpletis sine int̾missione. qđ sẽꝑ omittitis e

Expanded text:
enim duos filios habuit, etc, quibus addit, Quae sunt enim duos filios habuit, etc, quibus addit, Quae sunt allegorica . Numquid sacramenta Legis eis aperuit, qui neque legunt, neque intelligunt? Sed Legem legentibus dicebat, Legem non audistis? Quomodo ergo potero mysteria Legis, et allegorias, quas ab Apostolo edoctus sum, aperire et prodere iis, quibus et auditio et lectio Legis incognita est? 2. Exhoparietem lapsantem. Timeo enim id quod scriptum est: Populus meus, qui beatificant vos, seducunt vos, et semitas pedum vestrorum conturbant . Tanquam filios meos charissimos moneo. Miror si nondum vobis innotuit via Christi, si nec hoc quidem audistis, quod non est lata et spatiosa, sed arcta et angusta via est, quae ducit ad vitam . Et vos ergo intrate per angustam bulate : Tempus breve est; superest ut et qui habent, tanquam non habentes sint; et qui utuntur hoc mundo, quomodo completis sine intermissione, quod semper omittitis?
Abbreviated transcription (Latin):
faciã. ubi. uł quando urm tempus inueniã : pluri¬
mũ exhoc. immo pene totũ mundanis occupati.¬
onib teritis. inforo aliul. aliud in negotiotione
c̃ sumitis Alius agro : alius litib uacat Et¬
ad audiendũ dĩ uerbũ. nemo aut pauei admoclũ
uacant: Seclquid uos deoccupationib culpo ᷤ
quidde absentib c̃ quiror. p̃sentes &iam & in
eccła positi. nonestis intenti.⁊ sed cõmunes & erusu
fabulas teritis. & uerbo dĩ uł lectionib diuinis ter¬
ga conu̾titis Uereor ne& uobis dicat᷑ adño illud:¬
qđ ꝑ propħam dictũ. est. Conu̾ter̃ adme dors a.
& ñ facies suas Sund igit᷑ ego faciã cui ministeriũ
u̾bi creditũ. est : quȩ leguntur męstica sunt: in
allegoriis exponenda sunt sacramentis. possũ ne
surdi & auersis aurib ingerere margaritis uͥbi
clĩ s non ita egit apłs Uide enĩ quid dicitur. Qui
legẽ inquit lcgistis: legẽ nonauelistis. Pbrnhã

Expanded text:
faciam? Ubi, vel quando vestrum tempus inveniam? Plurifaciam? Ubi, vel quando vestrum tempus inveniam? Plurimum ex hoc, imo pene totum mundanis occupationibus teritis: in foro aliud, aliud in negotiatione consumitis; alius agris, alius litibus vacat: ad audiendum verbum Dei nemo, aut pauci admodum vacant. Sed quid vos de occupationibus culpo? Quid de absentibus conqueror? Praesentes etiam et in ecclesia positi non estis intenti; sed communes et ex usu fabulas teritis, et verbo Dei vel lectionibus divinis terga convertitis. Vereor ne et vobis dicatur illudnt ad me dorsa sua, et non facies suas . Quid igitur ego faciam, cui ministerium verbi creditum est? Quae leguntur mystica sunt, in allegoricis exponenda sunt sacramentis. Possumne surdis et aversis auribus ingerere margaritas verbi Dei? Non ita egit Apostolus; vide enim quid dicit: Qui Legem, inquit, legistis, Legem non audistis? Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
WRA CEESIEBAT
eTcoNforlabaluR: IES TGau¬
clium crescebat abrahȩ. respicienti non ad
diuitus mundi & actib scłi Selus audire.
abra ham uncle gauderet:: audi dnm̃ adiud ȩos
ret diem meũ: & uidit̃ & gauisus. e̾ ꝑ hoc gͦ
croscebat isaac: ꝑ qđ abrahȩ illa uisio qua uide.¬
bat xp̃i cdiem. & spes quȩ in ipso. est gaudia
cumulabat̃: Atꝙ utinam efficeremini &iam
uos isaac : & essetis gaudiũ matri ur̃e eccł&.
Sed uereor neadhũc intristitia & gemitu:
eccła filios pariat: Aut̃ ñ ẽ. ei tristitia & gemi¬
tus. cũ uos non conuenitis ad audiendum
& hoc nontã desiderio ue̾bi: quãstudio sollem nita.¬
tis & publice quodã modo remissionis obtentu.
Iuid igit᷑ ego faciam. cui dispensatio u̾bi credi¬
ta. est.s quilicet inutilis seruus sum: aecepitamen
adño distribuendã familiȩ dñicȩ tritici mensu.¬
rã Seduide quid addit sermo dñi distribuen¬
clã inquit intẽpore tritici mensurã. Quid ergo

Expanded text:
ra, crescebat et confortabatur : id est, gaudium crescebat Abrahae respicienti non ad divitiis mundi et actibus saeculi. Sed vis audire Abraham unde gauderet? Audret diem meum; et vidit, et gavisus est . Per hoc ergo crescebat Isaac, per quod Abrahae illa visio qua videbat Christi diem, et spes quae in ipso erat, gaudia cumulabat. Atque utinam efficeremini et vos Isaac, et essetis gaudium matris vestrae Ecclesiae. Sed vereor ne adhuc in tristitia et gemitu filios Ecclesia pariat. Annon est ei tristitia et gemitus, cum vos non convenitis ad audiendumet hoc non tam desiderio verbi Dei, quam studio solemnitatis, et publicae quodam modo remissionis obtentu? Quid igitur ego faciam, cui dispensatio verbi credita est? Qui licet inutilis servus sim, accepi tamen a Deo distribuendam familiae dominicae tritici mensuram? Sed vide quid addit: Distribuendam, inquit, in tempore tritici mensuram. Quid ergo
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ lum̃ solis uerbũ uite continens adgłam potest sieri
ut ini medio peccatorũ incedentẽ te nonin fundat humor¬
te peccati ꝑotest fieri ut transeuntẽ ꝑhunc muncdũ: nul¬
la libiclinis res ꝑͥgat. nulłus cupicditatis estus uerberet.
Iui aegyptius est & sequit᷑ pharaonẽ: ille uitiorũ fluctib.

Expanded text:
sicut lumen solis verbum vitae continens ad gloriam, potest fieri sicut lumen solis verbum vitae continens ad gloriam, potest fieri ut in medio peccatorum incedentem te, non infundat humor peccati. Potest fieri ut transeuntem te per hunc mundum, nulla libidinis unda respergat; nullus cupiditatis aestus verberet. Qui enim Aegyptius
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ. finis aliquis inclicat᷑. Et si in aliud scłm dicatur.
aliquis sine lubio longior quidẽ. tamon ponit᷑ finis.
Et quotiens scła sełorũ nominant᷑. fortasse licet ignotꝰ
nobis. ⁊ tam̃ aclõ statutꝰ aliquis t̃ minus indicat᷑. qđ uero
addidit in hoc loco & adhue: nullũ sensũ t̃mini alieuiũ
aut finis reliquit: Quod cũq enĩ illud cogitaueris in ꝙͦ
finẽ putes posse consistere: Sẽꝑ tibi dic̃ sermo ꝓpħicꝰ.
& ad huc Uelut silo qͣt᷑ adte & dicat Putas inscłm scłi
adhuc: Qđ cũq illi cdixeris deregni euis spatuis semꝑ
tibi dic̃ ꝓph̃a & acdhue Qm̃ intra uit equitatus pharao
cũ quadrigis & ascensorib inmare & indux̃ suꝑ eos dñs
aquas maris Filii aut̃ isrł ambulauer̃ ꝑsiccũ in meclio
mari Et tu sifilius isrł. es: potes ambulare ꝑsiceũ in
melio mari Sifueris in medio nationis prauȩ & ꝑuersȩ

Expanded text:
esse finis aliquis indicatur; et si in aliud saeculum dicatur, esse finis aliquis indicatur; et si in aliud saeculum dicatur, aliquis sine dubio longior quidem, tamen ponitur finis. Et quoties saecula saeculorum nominantur, fortasse licet ignotus nobis, tamen a Deo statutus aliquis terminus indicatur. Quod vero addit in hoc loco, et adhuc, nullum sensum termini alicujus aut finis reliquit. Quodcunque enim illud cogitaveris in quo finem putes posse consistere, semper dicit tibi sermo propheticus, et adhuc: velut si loquatur ad te et dicat: Putas in saeculum adhuc: Et quodcunque illud dixeris de regni ejus spatiis, semper tibi dicit Propheta, et adhuc. Intravit equitatus Pharao cum quadrigis et ascensoribus in mare: et induxit super eos Dominus aquas maris. Filii autem Israel ambulaverunt per siccum in medio mari. Et tu si filius Israel es, potes ambulare per siccum in medio mari. Si fueris in medio nationis pravae et perversae;