comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
demde diuisit ip̃m hoĩem. postea
uent caritas ⁊ ꝯposuit atq cõ¬
deinde ip̃m hoĩem. Imqͥtas bñ
unita male diuisit. caritas
male diuisa bene uniuit. Si¬
milit̾ iniquitas bene duusa
male uniuit. ⁊ caritas male
unita bñ diuisit. Imquitas gͦ
duuuidit ⁊ unit. ⁊ caritas di¬
uidit ⁊ unit. Nouissime seqͥt᷑
mors diuidens ⁊ ip̃a p̃p ñqͥtatẽ.

Expanded text:
deinde divisit ipsum hominem. Postea venit charitas et composuit atque condeinde ipsum hominem. Iniquitas bene unitas male divisit. Charitas male divisa bene univit. Similiter iniquitas bene divisa male univit, et charitas male unita bene divisit. Iniquitas ergo dividit et unit, et charitas dividit et unit. Novissime sequitur mors dividens
Abbreviated transcription (Latin):
disꝑse pluuiã deorsum funderẽt.
Ingremio telluris moles aquaꝵ¬
narib recipi iussit: ut ꝑgur¬
e gustu gites suos hinc illincq
quo nũcus ferret iubentis dis¬
currerent. Uolucres in aere
suspendit. pisces aquis in mersit:
terrã bestiis ⁊ serpentibꝰ ⁊alioꝵ
reptiliũ uermiũq generibus
repleuit. Q uasdã regiones di¬
tauit ub̃tate frugũ quasdã opulen¬
tia uinearũ. alias fertilitate ole¬
rum. alias feconditate ꝑecorum
alias potentibꝰ herbis alias gem¬
mis p̃ciosis. alias animalib ⁊ bes¬
tiis monstruosis alias colorib ua¬
riis. alias diu̾sarum arciũ studiiᷤ
alias metalloꝵ. alias timiamatũ
diu̾sis generibꝰ. ut nulla prorsus
regiosit. que ñ aliqͥd p̃ceteris no¬
uia ⁊ speciale possideat: nulla
item que ñ aliqͥd nouũ ⁊ speciale
ab aliis acciꝑe queat. Quid qͦd
etiam ea que humanis usib nece ᷤᷤ¬
saria sunt incõmuni hominum
ris constituit. ea uͦ que ñ natura

Expanded text:
dispersae pluviam deorsum funderent. dispersae pluviam deorsum funderent. In gremium telluris moles aquarum recipi jussit, ut per gurgites suos huc illucque quo nutus ferret jubentis discurrerent. Volucres in aere suspendit, pisces aquis immersit, terram bestiis et serpentibus et aliorum reptilium vermiumque generibus replevit. Quasdam regiones ditavit ubertate frugum, quasdam opulentia vinearum, alias fertilitate olerum, alias fecunditate pecorum, alias potentibus herbis, alias gemmis pretiosis, alias animalibus et bestiis monstruosis, alias coloribus variis, alias diversarum artium studiis, alias metallorum, alias thimiamatum diversis generibus, ut nulla prorsus regio sit, quae non aliquid prae caeteris novum et speciale possideat; nulla item quae non aliquid novum et speciale ab aliis accipere queat. Quid quod etiam ea quae humanis usibus necessaria sunt, in communi hominum entia constituit; ea vero quae non natura
Abbreviated transcription (Latin):
uitalem sanguinẽ ꝑ omẽ corpus
deducunt. ac deinde teneritudi¬
nem. carniũ cutis teginen inuol¬
uit: ut ⁊ rigor ossium intͥnsecus
corpus sustineat. ⁊ pellis munim̃
foris defendendo custodiat. Quis
duritiã lapidũ. qͥs soliditatẽ metal¬
loꝵ quis nodositatẽ roboꝵ. qͥs tena¬
citatẽ glutinũ. qͥs cetera inmune¬
rabilia innumerare queat: Ex
qͦ claret qͣm sint firma icerum
iuncula. cũ singula queq condi¬
ta tanto nisu naturam ⁊ ẽẽ suuo
defendant: simul uͦ omĩa a con¬
ut dispositionẽ rerũ qualis sit con¬
sideremꝰ. Neq enĩ minima fiet
ammiratio: siqͥs diligent̾ atten¬
dat. qͦd sic singulis locis singulis
temꝑoribꝰ singulis rebus diuina
ꝓuidentia causas suas distribuit.
ut in nullo penitus rerũ ordo ꝑ¬
turbet᷑. Ecce celum sursũ ẽ ⁊ t̾ra
collocauit: ut subiecta omĩa illu¬
strarent. In aere uentis ⁊ nubib
uiam fecit: ut agitationib suis

Expanded text:
venarum sanguinem per omne corpus venarum sanguinem per omne corpus deducunt, ac deinde teneritudinem carnium cutis tegmen involvit, ut et rigor ossium intrinsecus corpus sustineat, et pellis munimen foris defendendo custodiat. Quis duritiam lapidum, quis soliditatem metallorum, quis nodositatem roborum, quis tenacitatem glutinum, quis caetera innumerabilia enumerare queat? Ex quo claret quam sint firma rerum vincula, cum singula quaeque condita tanto nisu naturam et esse suum defendant, simul vero omnia a conut de dispositione rerum qualis sit consideremus. Neque enim minima fiet admiratio, si quis diligenter attendat, quod sic singulis locis, singulis temporibus, singulis rebus, divina providentia causas suas distribuit, ut in nullo penitus ordo rerum perturbetur. Ecce coelum sursum est, et terra collocavit, ut subjecta omnia illustrarent. In aere ventis et nubibus viam fecit, ut cogitationibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
plurimũ dissimiliũ ⁊ in unumn
redactoꝵ concordia. unã in omĩb
armoniã fac̃. Apta ẽ gͦ ⁊ conue¬
niens omĩum rerũ compositio.
Sed quomͦ ẽ firma: Quis ñ uid¬
at : Quis ñ miret᷑: Ecce cel qͥ
ambitu suo concludunt omnia
quomͦ solidi sunt: ⁊ qͣsi exere fu¬
siles desuꝑ cͥcunquaq oppansi.
Terra uͦ in medio pondere libra¬
ta sũo semꝑ immobilis ꝑseuerat.
ut cetera in medio fluctuantia
hinc soliditas celoꝵ. illinc terre
stabilitas inunũ cohercent ⁊ con¬
stringant: ne citra legiti mos
t̾̃minos diffusa concordiã. diu̾si¬
tatis dirũpant. Ec̃ce quomodo
ꝑ uiscera telluris intnͣsecus traco¬
nes aquarũ sparsi. ⁊ foris ꝑ aluesᷤᷤ
suos diu̾sa deducti. intus fatiscen¬
tẽ ne dissoluat᷑ conglutinant: &¬
foris ne faciscat a rentẽ rigant.
Ecce quomͦ inhumani corꝑo.¬
ris fabrica iuncturas ossiũ umũ
uincula neruoꝵ ligant: ⁊ num
medullis intus ꝑfistulas tibiaꝵ
diffusis. canalia etiã uenarum

Expanded text:
in unum redactorum concordia unam in omnibus harmoniam facit. Apta est ergo et conveniens rerum omnium compositio, sed quomodo est firma? Quis non videat? quis non miretur? Ecce coeli qui ambitu suo concludunt omnia, quomodo solidi sunt, et quasi ex aere fusiles desuper circumquaque oppansi. Terra vero in medio, suo pondere librata, semper immobilis perseverat, ut caetera in medio fluctuantia, hinc soliditas coelorum, illinc terrae stabilitas in unum coarctent et constringant, citra legitimos terminos diffusa concordiam universitatis disrumpant. Ecce quomodo per viscera telluris intrinsecus tracones aquarum sparsi et foris per alveos suos in diversa deducti, intus fatiscentem ne dissolvatur conglutinant, et foris ne fatiscat arentem rigant. Ecce quomodo in humani corporis fabrica juncturas ossium vincula nervorum ligant, et medullis intus per fistulas tibiarum diffusis, canales etiam vitalem
Abbreviated transcription (Latin):
qua ñ solum concordiã seruant
similia s ea etiã que creante poten¬
tia diu̾sa atq repugnantia ad¬
eẽ ꝓdierunt: dictante sapientia
inunã quodãmͦ amicitiã ⁊ fed̾a¬
tionẽ conueniunt. Quid repu¬
gnantiꝰ eẽ pot̃ aqua ⁊ igne. que
uit prudentia. ut ñ solũ ad in¬
uicem cõmune societatis uincu¬
lum ñ dissipent: uerum etiam
nascentib cunctis ut subsistere
possint uitale nutrim̃tum sub¬
ministrent: Quid de humani
corꝑoris comꝑage loquar. uͥ omi¬
um membroꝵ iuncture tantam
adinuicẽ seruant concordiã. ut
brum. cuiꝰ officiũ alt̾ ñ iuideat᷑¬

Expanded text:
qua non solum concordiam servant qua non solum concordiam servant similia, sed etiam quae creante potentia diversa atque repugnantia adesse prodierunt, dictante sapientia in unam quodammodo amicitiam et foederationem conveniunt. Quid repugnantius esse potest aqua et igne? quae vit prudentia, ut non solum ad invicem commune societatis vinculum non dissipent, verum etiam nascentibus cunctis ut subsistere possint vitale nutrimentum subministrent. Quid de humani corporis compage loquar, ubi omnium membrorum juncturae tantam adinvicem servant concordiam, ut brum, cujus officium alteri non videat
Abbreviated transcription (Latin):
uatuor diximꝰ. situm. motũ.
spẽm.⁊ qualitatẽ. Primũ
gͦ pͥmo discutiamꝰ. Situs ẽ in com¬
positione ⁊ ordine. hoc ÷ incõposi¬
tione ⁊ dispositione. Compositio
duo hr̃e debet. aptitudinẽ ⁊ firmi¬
tatem. hoc ÷ ut componenda ap¬
te ⁊ cõpetenter coeant. ⁊ comꝑosi¬
ta firmit̾ cohereant. Laudabił
ẽ cõpositio talis. Aꝑtitudo consi¬
derat᷑ inqͣntitate ⁊ qualitate. In
quantitate ne nimis tenuia et
exilia grossis ⁊ corpulentis. inqͣ¬
litate: ne nimis humida siccis.
nimis calida frigidis. nimis leuia
ponderosis. ⁊ siqua sint talia in¬
ordinate ꝯuingant᷑. uide si ꝑtilcͥ¬
tudini diuinoꝵ oꝑũ aliꝗͥd horũ
desit. ⁊ si nicħ deeẽ uidis: iã aliqͥd
habes uñ etiã in hac parte mire¬
ris. Et pͥmũ qͥdem si uniu̾sitatis
huiꝰ machinam intueris. inueni¬
es qͣm mirabili ratione. ⁊ saꝑiã cõ¬
positio omniũ rerũ ꝑfecta sitꝙͣ
apta qͣm congrua qͣm decora qͣm
cunctis partib suis absoluta. in

Expanded text:
uatuor diximus, situm, motum, speciem et qualitatem. Primum ergo primo discutiamus. Situs est in compositione et ordine, id est in compositione et dispositione. Compositio duo habere debet: aptitudinem et firmitatem, hoc est ut componenda apte et competenter coeant; et composita firmiter cohaereant: laudabilis est compositio talis. Aptitudo consideratur in quantitate et qualitate. In quantitate ne nimis tenuia et exilia grossis et corpulentis. In qualitate, ne nimis humida siccis, nimis calida frigidis, nimis levia ponderosis; et si qua sunt talia, inordinate conjungantur. Vide si pulchritudini divinorum operum aliquid horum desit, et si nihil deesse videris, jam aliquid habes unde etiam in hac parte mireris. Et primum quidem si universitatis hujus machinam intuitus fueris: invenies quam mirabili ratione et sapientia compositio rerum omnium perfecta sit, quam apta, quam congrua, quam decora, quam cunctis partibus suis absoluta, in
Abbreviated transcription (Latin):
tur expectans tarditas. deus
pro hõie se indinat ad p̾cem
qua alit̾ nõ seruat᷑ ꝑditꝰ. mag¬
na ntilitate qua sic reuocatꝰ᷑
au̾sus. ego rogabo patrem. qͣ¬
ye rogat qui dare hr̃:. osten¬
dit quid de ip̃o sentias. hoc est
ut intelligas bonũ tuũ. ⁊ ibi

Expanded text:
tur exspectantis tarditas. Deus tur exspectantis tarditas. Deus pro homine se inclinat ad precem. qua alitur, non salvatur perditus. Magna utilitate, qua sic revocatur aversus. Ego rogabo Patrem. Quare rogat qui dare habet? ostendit quid de ipso sentias, hoc est, ut intelligas bonum tuum, et ibi
Abbreviated transcription (Latin):
q̃runt p̃p̃ sũmũ bonũ. tales st̃
qui sc̃rutant᷑ secreta nature.
⁊ desid̾io magno ferũtur ut
sciant solũ qd̾ uerũ est ĩ reb
ꝯditis ⁊ est quidẽ eciam illic qd̃
iure delectare debeat ita tñ si
cor hõis ꝑ id qd̃ infra diligit᷑
ad amorem illiꝰ qui sũme bo¬
mis est accendat᷑. ꝓpt̾ea meliꝰ
est illud quo docetur hõ pͥmũ
semetip̃m cognosdere ⁊ qd̾ eisb.
ut corrigat ⁊ qd̾ ẽẽ debet ut
eẽ studeat. postea creatorẽ
suũ ut agnitũ q̃rat. ⁊ inuem¬
ens in illo requiescat.
gat deus. ꝓ quo regat dens.
deus rogat dm̃ ꝓ eo. mira res.
unũ bonũ est ⁊ insimiat se
nobis ut q̃rere disdamꝰ illud.
uult eñ desid̾ari ⁊ aptat seni¬
ip̃m ad nos. ut ꝓuocet ad amo¬
rem q̃rendi. Rogat docens. Ro¬
gat᷑ app̾cians. ꝓmittit ꝯsolãt.
nisi rogaret nõ ostende̾tur
indigentis necessitas. nisi ro¬
garet᷑ nõ intellig̾e̾t᷑ mun̾ic dig¬
nitas. nͥ ꝓmit̾c̾et nõ ꝯfirmare¬

Expanded text:
quaerunt propter summum bonum. Tales sunt qui, scrutantur secreta naturae, et desiderio magno feruntur, ut sciant solum quod verum est in rebus conditis. Et est quidem etiam illic quod jure delectare debeat; ita tamen si cor hominis per id quod infra diligitur, ad amorem illius, qui summe bonus est, accendatur. Propterea melius est illud quo docetur homo primum semetipsum cognoscere, et quod est ut corrigat, et quod esse debet, ut esse studeat; postea Creatorem suum ut agnitum quaerat, et inveniens in illo requiescat. rogat Deus, pro quo roget Deus. Deus rogat Deum pro Deo. Mira res! Unum bonum est, et insinuat se nobis, ut quaerere discamus illud. Vult enim desiderari, et aptat semetipsum ad nos, ut provocet ad amorem quaerendi. Rogat docens, rogatur appretians, promittit consolans. Nisi rogaret, non ostenderetur indigentis necessitas; nisi rogaretur, non intelligeretur muneris dignitas; nisi promitteret, non confirmare
Abbreviated transcription (Latin):
ciam. quia uerus sol nr̃ occubuit.
& sic quasi ꝑ singulas horas defectuᷤ
solis augetur. usq ad plenã extine¬
tionẽ. hoc aũt fit ter quia ꝑnram¬
potiꝰ ut pꝰ pͥmam extinctionẽ extin¬
ctũ eẽt usq adgłam resurrectioniᷤ.

Expanded text:
tia, quia verus sol noster occubuit, et sic quasi per singulas horas defectus solis augetur, usque ad plenam exstintionem. Hoc enim fit ter, quia trpotius ut post primam exstinctionem exstinctus esset usque ad gloriam resurrectionis
Abbreviated transcription (Latin):
tnsuerit ad societatẽ nouem ordinũ
angłoꝵ. Hec tria genera distingu
⁊ ꝑeos qui inmolendino sunt. ⁊ ꝑeos
qui inlecto sunt. ⁊ qr heo tria genã
credunt ẽẽ innatural lege. ⁊ intẽ¬

Expanded text:
ansvexit ad societatem novem ordinum angelorum. Haec tria genera distinguuet per eos qui in molendino sunt, atque per eos qui in lecto sunt. Et quia haec tria genera creduntur fuisse in naturali lege, et in tem
Abbreviated transcription (Latin):
frequentiores nuntios mouetur
magis ac magis animꝰ subditorũ
ad sollicitudinẽ suscipiendi p̃la¬
tum ita ꝑ renouationẽ cantus ma
gis ac magis mouem᷑ adcurã nr̃e
p̃parationis insusceptione dñi. ⁊ ꝑ¬

Expanded text:
frequentiores nuntios movetur magis ac magis animus subditi ad sollicitudinem suscipiendi praelatum: ita renovatione cantus movemur magis ac magis ad curam nostrae praeparationis in susceptionem Domini.
Abbreviated transcription (Latin):
culpa p̾t̾ita amissũ ꝯꝓbatur.
qd utiq si adẽẽt plus eẽt. põt
⁊ aliter ꝯuenient̾ intelligi hec
impossibilitas. peccator em̃ se¬
mel morte xp̃i redemptꝰ ⁊ a pec¬
cati uetustate lib̾atꝰ. si denuo
uidet mortem xp̃i iterari ꝓ
pcc̃o. sicut scͥptum esti post ac¬
ceptam uemam uoluntarie
pectantib hostiam pro pccõ¬

Expanded text:
ita amissum comprobatur: ita amissum comprobatur: quod utique si adesset, plus esset. Potest et aliter convenienter intelligi haec impossibilitas. Peccator enim semel morte Christi redemptus, et a peccati vetustate liberatus, si denuo videt mortem Christi iterari pro peccato, sicut scriptum est , post acceptam veniam voluntarie peccantibus, hostiam pro p
Abbreviated transcription (Latin):
est. qr penitencie remediũ tolle¬
re ⁊ peccatorib desꝑatõnem in¬
ducere uidet᷑. ꝓpt̾ea nõ ꝯuenit
uerbum dĩ ita int̾p̾tari ut in
eo aliquid u̾itati ꝯtͣriũ sentia¬
mus. Qd̃ gͥ dicit semel islumina¬
tos ⁊ celestis doni ꝑticipes effec¬
tos post lapsũ ad penitenciã
renouari nõ posse. uł sic accepimꝰ
quia homo ꝑ se quidẽ peccare pͭ.¬
s ꝑ se sine adutorio diume gr̾e
corrigi nõ põt. sicut scͥptum est.
sp̃c uadens ⁊ nõ rediens. uł sic
ꝙ post lapsum homo renonari
nõ põt: ut .s. hoc sit qd̾ fuisset
si nõ peccasset. u̾bi gr̾a. si uirgo
est ⁊ corrumpit᷑: penitere põt.
s it̾um uirgo ẽẽ nõ põt. s peni
tendo forte põt fi̾ ut melior sit
ut talis sit qualis fuisset si nõ
peccasset. ⁊ tñ hec bona q̃ nũc
facit fecisset scd̾m qd̾ aliquo mͦ
irrecuꝑabile p̾t̾ite culpe dãpnũ
conscat cum p̾sentib lucͥs insti¬
cie hoc semꝑ deẽe cerrtͫ: qd̾ in

Expanded text:
emedium tollere, et peccatoribus desperationem inducere videtur. Propterea non convenit verbum Dei ita interpretari, ut in eo aliquid veritati contrarium sentiamus. Quod igitur dicit, semel illuminatos et coelestis doni participes effectos, post lapsum, ad poenitentiam renovari non posse, vel sic accipimus, quia homo per se quidem peccare psine adjutorio divinae gratiae corrigi non potest, sicut scriptum est: Spiritus vadens et non rediens . Vel sic: quod, post lapsum, homo renovari non potest, ut scilicet hoc sit quod fuisset si non peccasset. Verbi gratia, si virgo est et corrumpitur, poenitere potest, sed iterum virgo esse non pottende forte facit ut melior sit ut talis sit qualis fuisset si non peccasset, et tamen haec bona quae nunc facit fecisset; secundum quod aliquo modo irrecuperabile praeteritae culpae damnum constat, cum praesentibus lucris justitiae hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tor. quia om̃is qui reliq̃rit
urorem. ⁊ cet̾. p̃p̃ me centu¬
plum accipiet. ⁊ uitam. et̃¬
nam possidebit. cum ip̃e alibi
dicat: uxorem excepta causa
fornicatõnis recte dimitti
nõ posse. nec a uiro discede̾
debere. ubi ꝯuenient̾ intlłi¬
gitꝰ qi id eciam ꝙ homo pp̃ se
ꝯuenient̾ facere non põt.
discedat. Recte gͥ relinquit ꝓpt̾
d̾m qui relinquere põt scd̾m dm̃¬
nõ põt ꝓpt̾ d̾m reliq̃re nõ põt.
cũ añt cansa dei exigit: nõ solũ
relinqui. s recte eciam odio ha¬
beri põt. ut in eo ꝓpt̾ dm̃ odiat᷑.¬

Expanded text:
tor: Quod omnis qui reliquerit uxorem, etc., propter me, centuplum accipiet, et vitam aeternam possidebit , cum ipse alibi dicat , uxorem, excepta causa fornicationis, recte dimitti non posse, neque a viro discedere debere. Ubi convenienter intelligitur quod id etiam quod homo propter se convenienter facere non potest, discedat. Recte igitur relinquit propter Deum, qui relinquere potest non potest, propter Deum relinquere non potest. Cum autem causa Dei exigit, non solum relinqui sed recte etiam odio haberi potest, ut in eo propter Deum odiat
Abbreviated transcription (Latin):
dr᷑. Iam nichil dãpnatõns est
hiis qui sunt in rp̃o ihu. ham
uoluntarie pectantib etiã in
xp̃o positis hec hostia ad excusa¬
tõnem dãpnatõis nõ reliqͥ᷑
sicut penitentib ⁊̃ de uolunta¬
riis peccatis ad remissionem
ꝯdonatꝰ : sic itaq post acceptã
gr̃am lapsi ct̾um renonari
nõ possunt. ⁊ tñ renouari
possunt. qr iterari nõ põt qͦ

Expanded text:
nihil damnationis est his qui sunt in Christo Jesu . Nam voluntarie peccantibus etiam in Christo positis haec hostia ad excusationem damnationis non relinquitur, sicut poenitentibus etiam de voluntariis peccatis ad remissionem condonatur. Sic itaque post acceptam gratiam lapsi iterum renovari non possunt et tamen renovari pos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯditõ talis est. ut in eodem du
stare nõ possit. cui adhuc ad la
in extitatõnib ⁊ tͣnsit de alio ĩ
aliud ut nũꝙͣ quieta sit donec
ad ueram stabilitatẽ ꝑuemat.
Exc̾itatõnũ aũt tria st̃ genera.
ssie ad ꝓfectum uͥtutis. alie ad
ꝯsolatõnem infirmitatis. alie

Expanded text:
ditio talis est, ut in eodem diu stare non possit: cui adhuc ad labin exercitationibus, et transit de alio in aliud, ut nunquam quieta sit, donec ad veram stabilitatem perveniat. Exercitationum autem tria sunt genera, aliae ad profectum virtutis, aliae ad consolationem inf
Abbreviated transcription (Latin):
tes concessit. subi̾rentes ꝓhibu¬
it. ⁊ diuisit temꝑa ⁊ locã distĩ¬
xit. edificantib ⁊ sustentan¬
tib extitatõnib qñ ⁊ ubi fiant.
que congrue simul fiꝰ nõ possũt.
qr sustentantib occupati. edifi¬
cantes tenere nõ sufficimꝰ. ⁊
edificantes ꝯu̾si sustentantib
implicari nõ debemꝰ. sex dies
sustentantes hñt. septimum
edificantes. sic sustentantib
om̃ia loca ꝯcedunt᷑. pauca edi¬
ficantib ꝯsecrantur. excep¬
tis hiis qui se edificantib ꝯsetͣ
runt. ⁊ om̃i loco ⁊ temꝑe illꝰ
inseruiũt. Duo emĩ st̃ genera
hõĩm scd̾m hac duas ex̾citatõ¬
nes licitas edificantes ad cõ¬
templatiuoᷤ sustentantes ad acti
⁊ dextͣ. lana ⁊ linũ. ordeum et
frumentũ. aquał umum. ⁊ c̃.

Expanded text:
tes prohibuit. Et divisit tempora, et loca distinxit, aedificantibus et sustentantibus exercitationibus, quando et ubi fiant, quae congrue simul fieri possunt, quia sustentantibus occupati, aedificantes tenere non sufficimus, et aedificantes conversi sustentantibus implicari non debemus. Sex dies sustentantes habent; septimum aedificantes. Sic sustentantibus omnia loca conceduntur, pauca aedificantibus conservantur, exceptis his qui se aedificantibus runt, et omni loco et tempore illis inserviunt. Duo enim sunt genera hominum secundum has duas exercitationes licitas, aedificantes ad contemplativos, sustentantes ad activet dextra, lana et linum, hordeum et frumentum, aqua et vinum, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
ola rõnalis
condita est. ut ip̃a suũ bomuni
nõ eẽt. S ip̃e a quo fc̃a eit. mag̃¬
na gͦ dignitas ut nullum ei
bonũ p̾t̾ sũmũ sufficeret. ⁊ itẽ
magna lib̾tas ut ad bonũ suũ
cogi nõ possit.

Expanded text:
ola rationalis condita est, ut ipsa bonum suum non esset, sed illi a quo facta est. Magna ergo dignitas, ut nullum ei bonum praeter summum sufficeret, et item magna libertas, ut ad bonum suum cogi non possit.
Abbreviated transcription (Latin):
fidei osbendit quid faciat fides.
s ineo nõ diffint᷑ quid sit fides.
Est aũt difmitõ fidei hec. fides
est uoluntaria quedã certitudo
absentium supͣ opinionẽ ⁊ in fra
scĩam constituta. Et sciendum
qr aliud est cognitõ fidĩ alud fi¬
des. cum enĩ idem sit sermo ĩ au¬
rib pluriũ om̃s equalit̾ qd̾ di ͦ
intesligũt. s nõ om̃s equaliter
credunt. ⁊ cognitõnem dcõꝵ om̃s

Expanded text:
fidei ostendit quid faciat fides, fidei ostendit quid faciat fides, sed in eo non diffinitur quid sit fides. Est autem diffinitio fidei haec: Fides est voluntaria quaedam certitudo absentium supra opinionem, et infra scientiam constituta. Et sciendum quod aliud est cognitio fidei, aliud fides. Cum enim idem fit sermo in auribus plurium, omnes aequaliter quod dicitur intelligunt, sed non omnes aequaliter cr
Abbreviated transcription (Latin):
uł ꝑactum qñ iidelicet p̾sentes
sensu comp̾henduntꝰ᷑. uł ꝑ intel¬
lectum qñ absentes uł eciam nõ
existentes in similitudine ⁊ in
ymaginatõne sua capiunt᷑. uł
ꝑ exꝑienciam ꝯ qñ ea q̃ in nobis
sunt sentiunt᷑ a nobis. ut est gau¬
diĩ. tͥsticia. dimor. ⁊ amor que
subsistunt in nobis ⁊ sentunt᷑
a nobis. Nullo hoꝵ modoꝵ inui¬
sibilia dei capuit᷑. in nobis q̃
solum credunt᷑ a nobis. Neq eĩ
pactum p̾sentia st̃ neq ĩ siłitudi¬
ne aliqua ꝯprehendi possunt.
neq quemadmodũ slla que in
nobis sunt ⁊ sentumt᷑ a nobis.
ergo fide sola subsistũt ĩ nobis
⁊ subsistencia eoꝵ est fides eoꝵ
qua credunt᷑ qr sunt. s nõ qͣlia
sunt ꝯp̾hendunt᷑. Sic itaq per
solam fidem subsistũt in nobis.
⁊ sola fide ꝓbant᷑ a nobis. nec
aliud argum̃tũ hr̃e possumꝰ
nisi qr credimꝰ illa fide q̃ rõne
nõ ꝯprehendimꝰ. hec descͥptio

Expanded text:
vel peractum quando videlicet praesentes vel peractum quando videlicet praesentes sensu comprehenduntur, vel per intellectum, quando absentes vel etiam non existentes in similitudine sua et in imaginatione capiuntur, vel per experientiam, quando ea quae in nobis sunt sentiuntur a nobis, ut est gaudium et tristitia, timor et amor, quae subsistunt in nobis, et sentiuntur a nobis. Nullo horum modorum invisibilia Dei capiuntur in nobis, quae solum creduntur a nobis. Neque enim per actum praesentia sunt, neque in similitudine aliqua comprehendi possunt, neque quemadmodum illa quae in nobis sunt, et sentiuntur a nobis. Ergo fide sola subsistunt in nobis, et subsistentia eorum est fides eorum qua creduntur, quia sunt sed non qualia sunt comprehenduntur. Sic itaque per solam fidem subsistunt in nobis, et sola fide probantur a nobis; nec aliud argumentum habere possumus, nisi quia credimus illa fide quae ratione non comprehendimus. Haec descriptio
Abbreviated transcription (Latin):
tatis agnitõnem sufficientem
putet ad salutem. ⁊ legem
audisse nõ fecisse ꝯsũmatam
iusticiam istos docuit. nõ cõ¬
pinixit ⁊ dampnauit. ut dũ
alt̾um sine alt̾o uicissim hr̃e
cognoscunt᷑ reꝓbi: utrũq ne¬
cessariũ sibi fore intelugant
electi. ⁊ qui alt̾um hr̃e se cog¬
noscit: nõ de uirib suis p̾sumat.
s ab illo humilit̾ postulet qd̾
nõ ht̃ a quo quibdam alt̾um
accepise nõ ꝓfunt. qm̃ alt̾um
distͥcte uidicandis nõ impendit.
nõ enĩ accipe meret᷑ qd̾ nõ hẽ
qui a se hr̾e se putat qd̾ hab.
⁊ ꝓpt̾ea incisim e duob alt̾m
adeo tribuitꝰ᷑. ⁊ alt̾m subtra¬
hit ͦ. ut ubi utrũq simul est:
ab ip̃o ẽẽ utrũq demonstret᷑¬
riusqͣm
incipiamus: qͥd sit
fides ip̃a inspicere debemus. eiͦ¬
apłc sic diffunt fidem. fides est
substancia reꝵ sꝑandaꝵ. argu¬
mentum nõ apparentiu. cũ
emĩ res q̃lib apud nos subsistãt.

Expanded text:
tatis agnitionem sufficientem tatis agnitionem sufficientem putet ad salutem, et legem audisse non fecisse consummatam justitiam, istos docuit, non compunxit et damnavit, ut dum alterum sine altero vicissim habere cognoscuntur reprobi, utrumque necessarium sibi fore intelligant electi, et qui alterum habere se cognoscit, non de viribus suis praesumat, sed ab illo humiliter postulet quod non habet, a quo quibusdam alterum accepisse non profuit, quoniam alterum districte judicandis non impendit. Non enim accipere meretur quod non habet, qui a se habere se putat quod habet; et propterea vicissim e duobus alterum a Deo tribuitur, et alterum subtrahitur, ut ubi utrumque simul est ab ipso esse utrumque demonstreturiusquam incipiamus, quid sit fides ipsa inspicere debemus. Apostolus sic definit fidem: Fides est substantia rerum sperandarum, argumentum non apperentium . Cum enim res quaelibet apud nos subsistant,
Abbreviated transcription (Latin):
cauit. quos ip̃m u̾bum nõ re¬
cepturos ẽẽ p̾sciuit. ⁊ qͥbdam
aliic p̾dicatõnis u̾bum nõ impẽ¬
dit. quos credituros si docentẽ
audissent agnouit. quoꝵ dam
em̃ duriciam increpans quib
ueritas p̾dicata fu̾at. sic ait.
ue tͥ cororami. ue tͥ bethsaida.
ue tͥ capharnaũ: qr si ĩ tyro
⁊ sidone hec fc̃a fuisent. iam
olim in cin̾e ⁊ cilicio peniten¬
ciam egissent. hoc gͥ mirura
uidet᷑ quare iho qui futuroꝵ
om̃ium scĩam hũit ĩ capharna¬
um p̾dicauit. cum illoꝵ duri¬
ciam ẽẽ tantam p̾sciret. ut
u̾itatem etiam oblatam nõ re¬
ciꝑent. ⁊ q̃r itẽ in tyro ⁊ sido
est in capharnaum ⁊ bechsanda.
cũ istos tales ẽẽ nõ ignoraret.
qui facile i̾tatem reciꝑent si
audire illam ⁊ agnoscere po¬
tuissent. Sicut enĩ impuim
uidet᷑ obedientes deserere: sic
stualtum indetͦ᷑ oĩo rebesses dec̾ẽ.
s sslud uidicii fuit hoc exempli.
nec enĩ homo solum affectum
boni sine agnitõne suffic̾e putet.

Expanded text:
cavit quos ipsum verbum non recepturos esse praescivit, et quibusdam aliis praedicationis verbum non impendit, quos credituros si docentem audissent, agnovit. Quorumdam enim duritiam increpans, quibus veritas praedicata fuerat, sic ait: Vae tibi Corozaim, vae tibi Bethsaida, vae tibi Capharnaum! quia si in Tyro et Sidone haec facta fuissent, jam olim in cinere et cilicio poenitentiam egissent . Hoc ergo mirum videtur, quare Jesus, qui futurorum omnium scientiam habuit, in Capharnaum praedicavit, cum illorum duritiam tantam esse praesciret, ut veritatem etiam oblatam non reciperent. Et quare item in Tyro et Sidoneratus est in Capharnaum et Bethsaida, cum istos tales esse non ignoraret, qui facile veritatem reciperent, si audire illam et agnoscere potuissent. Sicut enim impium videtur obedientes deserere, sic stultum videtur omnino rebelles docere. Sed illud judicii fuit, hoc exempli. Ne enim homo solum affectum boni sine agnitione sufficere putet,
Abbreviated transcription (Latin):
bono exteat fit ut ip̃a caro
iusta dei dispositõne nõ exhi¬
beat spmi qd̾ debet. hoc est uł¬
in dono agendo mirst̾ium uł
in appetendo ꝯmodo modum
Item quia caro ꝑ negligenciã
sp̃c laxata mundo debitura nõ
exhibet. s eius asfluenciam
ad luxum uoluptatis intorquet.¬
⁊ ad ex̾citatõnem uͥtutis eius
administͣcõnem nõ obtinet ip̃e
qͦ mundus in ista recompensa¬
tõne ad miseriam sp̃õ młtipli¬
candam eam ⁊ adu̾sis frangit.
⁊ ꝓsꝑis disoluit. huiꝰ aũt discor¬
die quia solus sp̃c autor est neces¬
se est ut ip̃e pͥor ad pacem re¬
deat ⁊ cet̾a post se subsequent̾
ad pacem componat. Si em̃ ip̃e
⁊ creatori debitam subiettõnẽ.
⁊ carm ustum regiẽ ex hib̾e̾
studu̾t: ꝑfecta ⁊ ꝯsũmata ius¬
ticia subsequit᷑. ⁊ reformata

Expanded text:
bono exerceat, fit ut et ipsa caro bono exerceat, fit ut et ipsa caro justa Dei dispensatione non ea exhibeat spiin bono agendo ministerium, vel in appetendo commodo modum. Item, quia caro per negligentiam spiritus laxata, mundo debitum non exhibet, sed ejus affluentiam ad luxum voluptatis intorquet, et ad excitationem virtutis ejus administrationem non obtinet, ipse quoque mundus justa recompensatione ad miseriam spiritus multiplicandam, eam et adversis frangit, et prosperis dissolvit. Hujus autem discordiae, quia solus spiritus auctor est, necesse est ut ipse prior ad pacem redeat, et caetera post se subsequenter ad pacem componat. Si enim ipse et Creatori debitam subjectionem, et carni justum regimen exhibere studuerit, perfecta et consummata justitia subsequitur, et refor
Abbreviated transcription (Latin):
deus. sp̃c̃. caro. mundꝰ. debet deꝰ
sp̃m. ut eum ⁊ cognitõne uͥitatis
illimimet. ⁊ amore uͥtutis ĩtlã¬
met. sp̃c debet deo in om̃ib q̃
agenda sunt ab ip̃o erudiri. et
bonis ex̾ceat. caro debet spĩu in
bono agendo minisd̾ium ⁊ ĩ ꝯmo¬
do appetendo modum. caro debet
murido ex eiꝰ habundancia quod
necessitatis est sumere qd̾ uirtu¬
tis est ex̾c̾ere. mimdus debet car¬
iri in necessitate subsidium ĩ
ex̾c̾itatõne incitamentũ. S spõ
creatori debitum nõ ꝑsoluit. qr¬
uł ꝑ suꝑbiam elatus ꝯtempnit
ab eo scienciam u̾itatis querere.
uł ꝑ pigtiam ligatus acceptã
intelligenciam fastidit opere
ey̾cere. ꝓpt̾ea ⁊ ip̃e crecitor
spũi debitum iuste negat ut
eum nec ad cognosdẽdũ n illu¬
minet: nec ad bonum amandũ
inflãmet. nam suꝑbum intus
a cognitõne u̾itatis abicit. pi¬
grum aũt in oꝑe foris affligit.
Rursus qr idem sp̃t carm de¬
bitum nõ ꝑsoluit. ut eam uide¬
licet uł a malo cohibeat uł in

Expanded text:
ro, mundus. Deus debet spiritui, ut eum et cognitione veritatis illuminet et amore virtutis inflammet; spiritus debet Deo in omnibus quae agenda sunt ab ipso erudiri et sbonis exerceat; caro debet spiritui in bono agendo ministerium et in commodo appetendo modum; caro debet mundo, ex ejus abundantia quod necessitatis est sumere, quod virtutis est exercere; mundus debet carni in necessitate subsidium, in exercitatione incitamentum. Sed spiritus Creatori debitum non persolvit, quia per superbiam elatus contemnit ab eo scientiam veritatis quaerere vel per pigritiam ligatus acceptam intelligentiam fastidit opere exercere. Propterea et ipse Creator spiritui debitum juste negat, ut eum nec ad cognoscendum verum illuminet, nec ad bonum amandum inflammet. Nam superbum intus a cognitione veritatis abjicit, pigrum autem in opere foris affligit. Rursus quia idem spiritus carni debitum non persolvit, ut eam videlicet vel a malo cohibeat, vel in
Abbreviated transcription (Latin):
te confirmatꝰ bomũ adimple¬
adipisti. s sicut scͥptum est
esurire ⁊ sitire incipiat. s nõ
adepta plenitudine ad societatẽ

Expanded text:
arte confirmatus bonum adimpleadipisci, sed, sicut scriptum est, esurire et sitire incipiat, et non adepta plenitudine ad satietate
Abbreviated transcription (Latin):
eo quodam modo fluctuare inci¬
pientiũ in fide qm̃ młtos cõspi¬
cunit au̾ios ⁊ alienosa fide. tñ
ducti pietate fidci e duob du¬
biis. hoc eligunt qd̾ doctria
catholica decente didicerunt.
istit par necessaria est tribła¬
tõ ꝑiculosa. ne forte de estimã
ud gemis hominũ qͥ certi sunt
⁊ ꝯfirmati in fide sua quos d̾s
uł ꝑ ext̾iora miracła ꝯfirma¬
uit: uł ꝑ int̾iorem aspiratõ¬
nem edocuit. isti tribłatõne
ita tres gradus st̃ ꝑ quos cres¬
cit cognitõ fidĩ. pͥmus gradus
est cognitõis fidĩ. qr richil
mitiꝰ umꝙͣ fides hẽre potuit
credere indelicet deum ẽẽ. ⁊ eum
saluatorem ⁊ remim̾atorem ex¬
pectare. hec cognitõ fidei sĩplicib
añ incarnatõnem uerbi ad salu¬

Expanded text:
eo quodammodo fluctuare incieo quodammodo fluctuare incipientium in fide, quoniam multos conspiciunt aversos et alienos a fide; tamen ducti pietate fidei e duobus dubiis hoc eligunt quod, doctrina catholica docente, didicerunt. Istis pax necessaria est, tribulatio periculosa, ne forte de aestimanud genus hominum qui certi sunt et confirmati in fide sua, quos Deus vel per exteriora miracula confirmavit, vel per interiorem aspirationem edocuit. Isti tribulationeita tres sunt gradus, per quos crescit cognitio fidei. Primus gradus est cognitionis fidei quo nihil minus unquam fides habere potuit, credere videlicet Deum esse et eum salvatorem et remuneratorem exspectare. Haec cognitio fidei simplicibus ante incarnationem
Abbreviated transcription (Latin):
nõ põt. multi tñ credunt ⁊ nõ
que credunt. qr credentib et
cognoscentib credunt. ⁊ non
norunt ip̃i om̃e qd̾ credunt s
norunt illi quib credunt. eius¬
modi est fides simpliciũ ĩ eccłia
qui ꝑfectiorib credendo ⁊ adhe¬
rendo sellui fũt. sicut scͥptũ est.
Bones arabãt ⁊ asine paidebã¬
tur iuixͣ eos. hii enĩ in fide ꝑfcõꝵ
amplus credunt ꝙ in se credẽ¬
do minꝰ cognoscunt. duob mo¬
dis crescit fides. deuotõne siue
constantia. ⁊ cognitõne. Incre¬
menta fidei per deuotõnem ꝑ
tres gradus. ꝓcedunt. pͥmus gͣ¬
dus est acquiescere. Scd̾ns esti
est enĩ qdd̾am genus hominũ in
sc̃a eccłia quib crede̾ est solũ
nõ contͣdicere fidei qui ita ui¬
uunt ut nati surit. nõ amãdo
uł aꝓpbando in quo nati sunt.
qui ⁊ si in alio natieẽnt fide¬
les nõ eẽnt. consuetudine enĩ
iuiuendi fidem tenent nõ amo¬
re. Eit aũt aliud hominũ genꝰ
attentius ꝯsid̾antiũ statum

Expanded text:
lti, cum credunt, et non quae credunt, quia credentibus et cognoscentibus credunt, et non norunt ipsi omne quod credunt, sed norunt illi quibus credunt. Ejusmodi est fides simplicium in Ecclesia, qui perfectioribus credendo et adhaerendo salvi fiunt, sicut scriptum est: « Boves arabanttur juxta eos . Hi enim in fide perfectorum amplius credunt, qui in se credendo minus cognoscunt. Duobus modis crescit fides, devotione sive constantia, et cognitione. Incrementa fidei per devotionem per tres gradus procedunt. Primus gradus est acquiescere, secundus aesEst enim quoddam genus hominum in sancta Ecclesia quibus credere est solum non contradicere fidei; qui ita vivunt ut nati sunt, non amando vel approbando in quo nati sunt, qui si in alio nati essent, fideles non essent. Consuetudine enim vivendi fidem tenent, non amore. Est aliud hominum genus attentius considerantium statum
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ soluit᷑. ita ꝑ eiꝰ iusticiam
umnu̾sa reconciliant᷑. hãc aũt
potuit. amissam uero per se
recuꝑare nõ põt. qr ne debi¬
tum creatori ꝑsoluat igno¬
rancia fallit᷑. ne uero debitũ

Expanded text:
torum solvitur, ita per ejus injustitiam universa reconciliantur. Hanc autem potuit; amissam vero per se recuperare non potest, quia, ne debitum Creatori persolvat, ignorantia fallitur; ne vero debitum
Abbreviated transcription (Latin):
cognostimꝰ. ⁊ qñ agnitã debita
deuotõne ueneram᷑. quib dam
u̾itatem p̃dicauit quoꝵ corda
ad dilectõnem u̾itatis nõ emol¬
liuit. quoꝵdam uero corda affec¬
tu bonitatis emolliuit. S ag¬
nitõne u̾itatis nõ illimũauit.
in illis arauit ⁊ no semĩauit.
duriciem frangens s u̾bum
nõ sꝑgens. in ntis u̾o sentĩauͭ
s nõ arait. u̾bum sꝑgens ⁊¬

Expanded text:
cognoscimus, et quando agnitam debita devotione veneramur, quibusdam veritatem praedicavit, quorum corda ad dilectionem veritatis non emollivit; quorumdam vero corda affectu bonitatis emollivit, sed agnitione veritatis non illuminavit. In illis aravit et non seminavit, duritiem frangens, sed verbum non spargens. In istis vero seminavit, sed non aravit,
Abbreviated transcription (Latin):
expectarent. qͣmus enudem sal¬
natõnis sue modum ⁊ tempus
nõ cognoscent. duo enĩ in hoĩe
tm̃ sunt. natura ⁊ culpa. ⁊ cre¬
ator ad naturam restur. salua¬
tor ad culpam. Sub lege autem
scͥpta crenit cognitõ. qñ iam de
ꝑsona redemptoris mamfeste a¬
gicepit. ⁊ saluator ꝑ legem pro¬
mitti. ⁊ post ꝓmissionem expec¬
tari. Sub gr̃a aũt adhuc ampliꝰ
eꝓcreuit cognitõ. cũ ip̃e iam sal¬
uator nõ ut pͥus a młtit puta¬
batur solum homo. s ⁊ deus ne¬
rus manifestatꝰ est. ⁊ ip̃e redẽ¬
tõnis modus nõ int̾ne culmĩe
potestatis: s in morte ꝓbatus
est constare saluatoris .c.xxii.¬

Expanded text:
dem salvationis suae modum et tempus non cognoscerent. Duo enim in homine tantum sunt: natura et culpa. Et Creator ad naturam refertur, Salvator ad culpam. Sub lege autem scripta crevit cognitio quando jam de persona Redemptoris manifeste agi coepit, et Salvator per legem promitti, et post promissionem exspectari. Sub gratia autem adhuc amplius excrevit cognitio, cum jam ipse Salvator, non ut prius a multis putabatur solum homo, sed et Deus verus manifestatus est, et ipse redemptionis modus non in terrenae culmine potestatis, sed in morte probatus est constare Salvatoris.
Abbreviated transcription (Latin):
culis: dicebat᷑ reu̾tere dñe. ad
multicudinẽ filioꝵ. isrł. Reu̾sio
diĩ adisrł ñ ẽ aliud qmͣ ut reu̾ti
faciat isrł toto corde ad se. Ds̃ enĩ
ñ ht̃ a quo reuertat᷑ cui totum
p̃sens ẽ. Iux ta morem hunc sta¬
tutum ẽ a scĩs patribꝰ. ut u̾sus
Aiceret᷑ in uno quoq officio. ut si
mentes nr̃e cogitando illicita ꝓ
nimio oꝑe ꝑsalmoꝵ deuiau̾nt

Expanded text:
 dicebatur: Revertere, Domine, ad multitudinem filiorum Israel . Reversio Domini ad Israel non est aliud quam ut reverti faciat Israel toto corde ad se. Deus enim non habet a quo revertatur, cui totum praesens est. Juxta morem hunc statutum est a sanctis Patribus ut Versus diceretur in unoquoque officio, ut, si mentes nostrae cogitando illicita pro nimio opere psalmorum deviaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in se ꝑ conscĩam bonam. ⁊ supͣ
se ꝑ gr̾am diuinam. ꝓpter hoc
dum offtͥur hostia salutaris qͥ
deo nos reconciliari oꝑtet. pͥus
osculo signũ pacis offerimꝰ: ut
hac pͥmissa que int̾ nos constat
pace illam que ad deum est obti¬
nere mereamur. Qñ aut pro
fidelib defunctis hoc sacrificiũ
salutare ĩmolatur: osculum
pacis adĩuicem uinentes nõ acci¬
pũt: qm̃ hii pro quib iuifica
ĩmolatõ fit: ab hac uita subtͣcti
hũane ꝯu̾satõnis pacem uł con

Expanded text:
et in se per conscientiam bonam, et supra et in se per conscientiam bonam, et supra se per gratiam divinam. Propter hoc dum offertur hostia salutaris qua Deo nos reconciliari oportet, prius osculo signum pacis offerimus, ut, hac praemissa quae inter nos constat pace, illam quae ad Deum est obtinere mereamur. Quando autem pro fidelibus defunctis hoc sacrificium salutare immolatur, osculum pacis ad invicem viventes non accipiunt quoniam hi, pro quibus vivifica immolatio fit ab hac vita subtracti, human
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃c eñ hominis hac lege inter
deum ⁊ carnem constitutꝰ erat.
ut si deo suꝑiori obedienciam de¬
bitam exhiberet. numꝙͣ eiꝰ imꝑio
subiecta caro contrairet. Qmͣdiu
gͦ homo ad deum pacem tenuit:
nullam in carne sua molestiam
contͣdictõnis inuenit. S postqͣm
creatori suo ꝑ suꝑbiam rebellis
ẽẽ cepit : statim caro ab eiꝰ cõsen¬
su se diuidens subdita ẽẽ recu¬
sauit. hinc uariis ꝯcupisdenci¬
aꝵ suaꝵ desid̾ns distractus: ⁊
aliena ⁊ que in ꝯcessa fuerant
appetens t̾minos uistĩe adu̾sus
ꝓximum suũ tnͣsunt. atq illic
qͦ turbata pace ex om̃i ꝑte inqͥ¬
etus ⁊ turbulentus ẽẽ cepit. Nc̃
g ͦ reꝑando ꝓponit᷑ ꝯditõ ut si pa¬
cem hr̾e uolu̾it cum deo: hẽre
studeat pacem cum ꝓximo suo.
cum aũt sp̃c deo plene subiectꝰ
fu̾it. tũc ⁊ illam qͣm in carne
sua portat contͣdictõnem gr̾a
ad pacem reformabit. ut paca¬
tus sit dotus homo. ⁊ extra se
cũ ꝓximo ꝑ caritatem frat̾nã.

Expanded text:
Spiritus enim hominis hac lege inter Deum et carnem constitutus erat, ut, si Deo superiori obedientiam debitam exhiberet, nunquam ejus imperio subjecta caro contrairet. Quandiu ergo homo pacem ad Deum tenuit, nullam in carne sua molestiam contradictionis invenit. Sed postquam Creatori suo per superbiam rebellis esse coepit, statim caro ab ejus consensu se dividens, subdita esse recusavit. Hinc homo, variis concupiscentiarum suarum desideriis distractus et aliena et quae inconcessa fuerant appetens, terminos justitiae adversus roximum suum transivit; atque illic quoque turbata pace ex omni parte inquietus et turbulentus esse coepit. Nunc ergo reparando proponitur conditio, ut si pacem habere voluerit cum Deo, habere studeat pacem cum proximo suo. Cum autem spiritus Deo plene subjectus fuerit, tunc et illam quam in carne sua portat contradictionem, gratia ad pacem reformabit pacatus sit totus, ut homo, et extra se cum proximo per charitatem fraternam,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbatꝰ. Neq enĩ aliud ꝯũcta sp̃.
qmͣ disiũcta fuerunt. S forte
impossibile u deat᷑. ut de ima
simplici eẽncia plures eẽncie
ꝑ incrementũ ꝓdeant. qr qd̾
simplex esb. nec minꝰ eẽ ꝙͣ esb
net plus posse putant. Qiud
g ͦ dicimꝰ plus ẽẽ int̾ nichil
⁊ aliquid ꝙͣ int̾ aliquid ⁊ am¬
plus: Quẽ gͦ ꝯfitem᷑ creando
de nichilo aliquid fecisse cur
negemꝰ ip̃m aliquid ad ampliꝰ
extend̾e ꝓpagando : Sic est in
oꝑe umionis cũ płes eẽncie una
fũit. Qd̾ licet a sonsib remo¬
tũ sit. tñ in occulto nature
smu in elem̃tis aliqñ fieri
qm temerarĩ est asserere
tam stultũ negare. de nichi¬
lo aliquid fcm̃ est. qñm pͥn¬
cipio creauit deus celum et
t̾ram. de aliqũ plus. qñ de
costa uiri fc̃a est mulier. ⁊
qñ de qͥnq panib saciata st̃
qͥnq milia hominũ. nõne ĩ

Expanded text:
probatur. Neque enim aliud conjuncta sunt, quam disjuncta fuerunt, sed forte impossibile videatur, ut de una simplici essentia plures essentiae per incrementum prodeant, quia quod simplex est, nec minus esse quam est, nec plus esse putant. Quid ergo dicimus plus esse inter nihil et aliquid, quam inter aliquid et amplius? Quem ergo confitemur creando de nihilo aliquid fecisse, cur negemus ipsum aliquid ad amplius extendere propagando? Sic est in opere unionis, cum plures essentiae una fiunt. Quod licet a sensibus remotum sit, tamen in occulto naturae sinu in elementis aliquando fieri, quam temerarium est asserere tam stultum negare. De nihilo aliquid factum est, quando in principio creavit Deus coelum et terram . De aliquo plus, quando de costa viri facta est mulier, et quando de quinque panibus satiata sunt quinque millia hominum.
Abbreviated transcription (Latin):
tem nascentis. uagientis plo¬
ratus. angustias cumaꝵ. uin¬
cula fasciaꝵ. Totũ hoc cinis
est. t̾renũ ⁊ infirmũ. Sub
hoc cinere tñ latint uerbũ
refectõ angłoꝵ ⁊ hominũ
lassecentem uides. esurientẽ.
⁊ sitientem. flentẽ. ꝯpatien¬
tem. ⁊ patientẽ. morientẽ.
⁊ carne deficientem. ⁊ hec
om̃ia quid fuerunt nͥ cinis.
inditõ corruptõnis. signa mor¬
talitatis: ⁊ latuit sub hiis

Expanded text:
tem nascentis, vagientis, plotem nascentis, vagientis, plorantis angustias cunarum, vincula fasciarum. Totum hoc cinis est, terrenum et infirmum. Sub hoc cinere tamen latuit Verbum, refectio angelorum et hominum. Lassessentem vides, esurientem et sitientem, flentem, compatientem et patientem, morientem et carne deficientem. Et haec omnia quid fuerunt nisi cinis, indicia corruptionis, signa mortalitatis? et latuit sub
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcubitu eiꝰ potiat᷑. magna hie
spẽs ilitatis. magnꝰ cumulus
cmeris. magnus acerius t̾re¬
nitatis. Reuolue cinerẽ scru¬
tare int̾ius. panis ibi latet
refectõ abstondita est. uide
ecce panem discooꝑtum. due
sorores duas uitas significãt.
Lya que int̾pretat᷑ laboriosa
significat uitam actiuam. q̃
est fecunda in fructu boni
oꝑis. s parum uidet in luce
ꝯ templatõnis. Rachel que
int̾pretat᷑ iusum pͥncipiũ:
designat uitam ꝯtentplati¬
uam. que est sterilis foris ĩ
cet dei. que aĩam scãm ad ꝓ¬
lem fecundat uͥtutum. con¬
tendũt gͦ ꝯtemplatõ ⁊ actõ
ꝓ amplexii saipĩe. Qui ĩ ꝯtẽ¬
ecte inuenisti pauem subci¬
nere. reficere. ⁊ delectare. nõ
atcendas ꝙ foris apparuit in
cinere: s ꝙ intꝰ latuit ĩ re¬
fectõne. Uis adhuc uidere pa¬
nem subcinere. dum latuit
uilem dũ patuit dulcem. xp̃c
sub mortalitate panis est sb̾
ciere. uides foris inf̾mita¬

Expanded text:
concubitu ejus potiatur. Magna hic concubitu ejus potiatur. Magna hic species vilitatis, magnus cumulus cineris, magnus acervus terrenitatis. Revolve cinerem, scrutare interius, panis ibi latet, refectio abscondita est. Vide ecce panem discoopertum, duae sorores duas vitas significant. Lia quae interpretatur laboriosa, significat vitam activam, quae est fecunda in fructu boni operis, sed parum videt in luce contemplationis. Rachel quae interpretatur visum principium, designat vitam contemplativam, quae est sterilis foris in cet Dei, quae animam sanctam ad prolem fecundat virtutum. Contendunt ergo contemplatio et actio pro amplexu sapientiae. Qui in contemEcce invenisti panem sub cinere, reficere et delectare. Non attendas quod foris apparuit in cinere, sed quod intus latuit in refectione. Vis adhuc videre panem sub cinere, dum latuit, vilem; dum patuit, dulcem? Christus sub mortalitate panis est sub cinere. Vides foris infirmita
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ram austͥ inhĩtant qui ĩ cogni¬
tõne ⁊ dilectõne ueritatis pau¬
sant. isti habundant panib uer¬
br dei. ⁊ desiciendis laborantib
occurrunt. Iste enĩ panis est qui
cor hõis confirmat. qr nõ ĩ solo
qd̾. ꝓcedit de ore dei. Iste pamis
cũ sit unus diu̾sa tñ spẽ ꝓponi¬
tur aliqñ enĩ succineriꝰ dicitꝰ.
aliqũ ordeaceus uł triticens no¬
minat᷑. helyas fugiens ĩ deserto
succmericio pane reficit᷑. filii ie¬
rłm qui pacem ihĩtant adipe
frum̃ti saciant᷑. Qui u̾o super
fenũ recumbit panem ordea¬
ceum comedt̃. panis sub cm̾e
refectõ est sub uilitate. sunt
quedam loca in scͥpͥtura sacra
que uilitatem p̾tendunt ĩ sp̃ẽ
litt̾e. S dulcedinem seruant.
ĩ ꝙ funditate spũalis intelligẽ¬
cie. hic est panis sub ciuere re¬
fectõ sub iulitate. uis ut osten¬
dam tibi succinericiũ panẽ.
legis in scͥptura sacͣ. qͦmꝰ rachel
⁊ lya sorores due ꝓ uiro iacob

Expanded text:
Terram austri inhabitant qui in cogniTerram austri inhabitant qui in cognitione et dilectione veritatis pausant. Isti abundant panibus verbi Dei, et reficiendis laborantibus accurrunt. Iste enim panis est, qui cor hominis confirmat, quia non in solo quod procedit de ore Dei . Iste panis cum sit unus, diversa tamen specie proponitur. Aliquando enim subcinericius dicitur, aliquando hordeaceus vel tin deserto, subcinericio pane reficitur. Filii Jerusalem qui pacem inhabitant, adipe frumenti satiantur. Qui vero super fenum recumbunt, panem hordeaceum comedunt. Panis sub cinere, refectio est sub vilitate. Sunt quaedam loca in Scriptura sacra, quae vilitatem praetendunt in specie litterae, sed dulcedinem servant in profunditate spiritualis intelligentiae, hic est panis sub cinere, refectio sub vilitate. Vis ut ostendam tibi subcinericium panem? Legis in Scriptura sacra quomodo Rachel et Lia sorores duae pro viro Jacob
Abbreviated transcription (Latin):
const̾ngit passione. ⁊ robur
dissoluit ꝯpassione: ⁊ qd̾̃ ess sab¬
batũ nisi illud qd̾ post mortẽ
tempus sequit᷑. qñ ab hac uta
eductis oꝑandi licencia toluit᷑.
⁊ ab eo qd̃ fixum est dechinãdi
possibilitas om̃mo negatur
Si gͦ fugere uis uenturã irã:
suge dum sanus es. qr ĩ morte
fuga est grauis. post mortem
u̾o nõ est omĩno possibilis. Ma¬
la enĩ que in uita fugere no¬
liusti: post mortem etiam si
uolu̾s declinare nõ potͥis. Se¬
quentꝰ enĩ ulic retributõne q̃
hic delectatõne comitant᷑ ꝓpt̾¬
ea hic fuge dum potes. nec ãt
tibi offe̾nt᷑. resicieris. ne defi¬
cias. Nec expectaberis in fine
uie. s occurrent tͥ ne deficias
in uia. habitantes t̾rra austͥ.
occurrent tͥ cur panib si fu¬
gientem uiderint. occurrent
ꝯpassione. reficient consola¬
tõne. bonos ꝯsolatores hẽbis.
habitantes terram austri
In austro spendor ⁊ calor est. spłẽ¬
dor cognatõnis. calor dilectõnis.

Expanded text:
constringit passione, et robur dissolvit compassione? Et quod est Sabbatum, nisi illud quod post mortem tempus sequitur, quando ab hac vita eductis operandi licentia tollitur, et ab eo quod fixum est, declinandi possibilitas omnino negatur? Si ergo fugere vis venturam iram, fuge dum sanus es, quia in morte fuga est gravis; post mortem vero non est omnino possibilis. Mala enim quae in vita fugere noluisti, post mortem, etiam si volueris, declinare non poteris. Sequentur enim illic retributione quae hic delectatione committuntur. Propterea hic fuge, dum potes; ne autemtibi offerentur. Reficieris, ne deficias. Nec exspectabis in fine viae sed occurrent tibi ne deficias in via. Habitantes terram austri occurrent tibi cum panibus, si fugientem viderint. Occurrent compassione, reficient consolatione. Bonos consolatores habebis, habitantes terram austri. In austro splendor et calor est: splendor cognitionis, calor dilectionis.
Abbreviated transcription (Latin):
Sextũ opus est de aliqͦ face
nis. Ecd̾m opus est ꝓpagatõ¬
nnt. Terciũ opus est unionis.
Quartũ opus est seꝑatõnit.
Qͥntũ opus est ꝯuĩcionis. Sex¬
tum opus est destructõnis. pͥ¬
mũ opus ⁊ scd̾m. ⁊ terciũ
aliq̃n bona aliqñ mala. Sextũ

Expanded text:
tum opus est de aliquo facere nis. Secundum opus est propagationis. Tertium opus est unionis. Quartum opus est separationis. Quintum opus est conjunctionis. Sextum opus est destructionis. Primum opus et secundum, et tertium aliquando bona, aliquando mala. Se