comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ardtia iam dudũ resonat tinnitibus idȩ
Tutus ut ĩ fanti uagiat ore puer
Pars clipeos sudib. galeas ꝑs tundit inanes.
Noc curetes hñt hoc coribantos opus
Res latuit. p̾sciq manẽt imitamĩa facti
Era deȩ comites raucaq terga mouent
Cimbala ꝓ galeis ꝓ scutis timpana pulsant.
Tibia dat frigios ut dedit añ modos.  Hanc totã oppionẽ qͣĩ a
I poetis fictam respuit salustuis. uoluitq ĩgeniose interp̃tari cur
altores iouis ditant᷑ fuisse curetes et sic ait qr pͥncipes diuini
itelligendi fuerũt uetustatem ut cetera ĩ maiꝰ cõponẽtem
altores iouis celebrauisse. Qͣtu excau̾unt errau̾it hõ exuditus
iam res ip̃a declarat. Si .n. pͥnceps est Iupiter et deoꝵ et reli¬
gionũ si añ illum nlłi dii uulgo colebãtur qr nũdu nati fue¬
rant ꝗ colũt᷑. apparet curretes ex diu̾so pͥncipes fuisse diuini
nõ ĩtelligendi ꝑ quos error oĩs ĩductus ẽ et dei ueri memoia

Expanded text:
ardua iam dudum resonat tinnitibus Ide, ardua iam dudum resonat tinnitibus Ide, tutus ut infanti uagiat ore puer. pars clipeos sudibus, galeas pars tundit inanes, hoc Curetes habent, hoc Corybantes opus. res latuit priscique manent imitamina facti, aera deae comites raucaque terga mouent. cymbala pro galeis, pro scutis tympana pulsant., tibia dat Phrygios ut dedit ante modos. hanc totam opinionem quasi a poetis fictam Sallustius respuit uoluitque ingeniose interpretari, cur altores. Iouis dicantur fuisse Curetes, et sic ait, quia principes diuini intellegendi fuerunt, uetustatem ut cetera in maius componentem altores Iouis celebrauisse. quantum errauerit homo eruditus, iam res ipsa declarat. si enim princeps est Iuppiter et deorum et religionum, si ante illum nulli dii uulgo colebantur, quia nondum nati fuerant qui coluntur, apparet Curetas ex diuerso principes fuisse diuini non intellegendi, per quos error omnis inductus est et dei ueri memoria
Abbreviated transcription (Latin):
abstułat aratoͬi eumq ip̃m cõstituit sac̾dotẽ ac p̾cepit ut hisdẽ
maledictis semꝑ ĩcelebradis sacͥficiis utet᷑ qr negaret se umꝙp
epulatu iotundiꝰ eẽ. Hec iam nõ sacra st̾ s sacrilegia in quib
creti Iouis sacra quid alicut ꝙ quõ sit ꝗut subtractus pr̃i aut nuttꝰ
oñdunt: Capella est amaltheȩ nimphe quȩ uherib suis aluit in¬
fantẽ. de qua germanicꝰ Cęsar ĩ arateo carmĩe sic ait. Illa putat᷑.
mitrix eẽ Ionis si uẽ Iupiter ĩfans.ubera creteę mulsit fidissiã
capre. Sidere q̃ claro gratũ testat᷑ alũnu. huiꝰ capelle corio
usu eẽ ꝓ scuto Iouẽ contra Titanas dimicantẽ museul auctõ ẽ
Unde a poetis Egiochus noĩatur. Ita ꝗcꝗd est gestũ ĩ abscõdẽdo
puero id ipm̃ ꝑ imaginẽ gerit᷑ in sacris. S et mr̃is eiꝰ mystẽi¬
um idẽ cõtinet quod ouidus exponit ĩ fastis.

Expanded text:
abstulerat aratori, eumque ipsum sibi constituit sacerdotem ac praecepit, ut isdem abstulerat aratori, eumque ipsum sibi constituit sacerdotem ac praecepit, ut isdem maledictis semper in celebrandis sacrificiis uteretur, quod negaret se umquam epulatum esse iucundius. haec iam non sacra sunt, sed sacrilegia, in quibuci Iouis sacra quid aliut quam quomodo sit aut subtractus patri aut nutritus ostendunt? capella est Amaltheae nymphae; quae uberibus suis aluit infantem: de qua Germanicus Caesar in Arateo carmine sic ait: illa putatur nutrix esse Iouis, si uere Iuppiter infans ubera Cretaeae mulsit fidissima caprae, sidere quae claro gratum testatur alumnum. huius capellae corio usum esse pro scuto Iouem contra Titanas dimicantem Musaeus auctor est, unde a poetis αὶγίοχος nominatur. ita quidquid est gestum in abscondendo puero, id ipsum per imaginem geritur in sacris. sed et matris eius mysterium idem continet; quod Ouidius exponit in Fastis:
Abbreviated transcription (Latin):
maledictis et exetratione celebrãt eaq ꝓ iuolatis hñt᷑ siqñ ĩt
fam̃q pateret aratorẽ qͥndã cõspexit oꝑantẽ ab eoq pete̾ coepit
ut sibi unũ bouẽ uenderet. Enizuo ille negauit fieri posse ꝙ
spes sua om̃is colende terre duob illis iuuencis nit̾ẽtur. ħ cules
solita molẽtia usus. qr unũ acciꝑe nõ potuit utrũq substulit.
At ille ĩfelix cũ boues suos mactari iudẽt ĩiuiriam suã male¬
dictis ultus est. qđ hõi eleganti et urbano gͣtissim̃ fuit. Nam
dũ comitib suis epulas apparat dũq alienos boues deuorat.
illũ sibi amarissime cõuiciantẽ cũ risu et cãchinis audiebat. S
post ħculi diuinos honões ob admirationẽ uirtutis deferri pla¬
cuit. a ciub ei ara poita est quã de facto HOUAUTONI.
houis uigũ noĩauit. ad quã duo uicti boues ĩmolarent᷑. sic̃ illi eͦs

Expanded text:
maledictis et execratione celebrantur, eaque pro uiolatis habent, si quando inter maledictis et execratione celebrantur, eaque pro uiolatis habent, si quando inter famemque pateretur, aratorem quendam conspexit operantem ab eoque petere coepit, ut sibi unum bouem ueuderet. enimuero ille negauit fieri posse, quod spes sua omnis colendae terrae duobus illis iuuencis niteretur. Hercules solita uiolentia usus, quia unum accipere non potuit, utrumque sustulit. at ille infelix cum boues suos mactari uideret, iniuriam suam maledictis ultus est, quod homini eleganti et urbano gratissimum fuit. nam dum comitibus suis epulas apparat dumque alienos boues deuorat, illum sibi amarissime conuiciantem cum risu et cachinnis audiebat. sed postquam Hercoli diuinos honores ob admirationem uirtutis deferri placuit, a ciuibus ara ei posita est, quam de facto βούζυγον nominauit, ad quam duo iuncti boues immolarentur sicut illi quos
Abbreviated transcription (Latin):
uocant. asellos fuisse qui liberũ pr̃em trãsuexint cũ amnẽ tͣnͣsire
nõ poss. quoꝵ alteri hoc pͥmiu dedẽĩt. ut hũana uoce loq̃ret᷑
Itaq inter eum pͥapumq ortũ eẽ certam̃ de obsceni mag̾tudiẽ
pͥapũ uictũ et iratum ĩteremisse uictorẽ. hoc uͬo multo magis
ineptũ ẽ. s poetis licet ꝗꝗͥ uelint nõ excutio tã deforme my¬
steriũ nec pͥapum de mido ne ꝗd appareat risu dignũ. fix̾unt
hȩc sane poetȩ. S netesse ẽ maioris alicuiꝰ turpitudinis tegende
gr̃a ficta sint. Quȩ sit gͦ q̾ramꝰ. At ea ꝓfecto manifesta ẽ. Na
ꝑsis. radiis hyꝑiona cinctum ne detur celeri uictima tarda deo.
Ita ĩ hoc qr magnitudo membri uirilis enormis ẽ nõ potuit ei
Apud lindum qđ ẽ oppidum rhodi ħcuł sara st̃ quoꝵ a cete̾is
longe diu̾sus est ritus siꝗdẽ nõ euphenia ut greti appellãt. s

Expanded text:
uocant, asellos fuisse qui Liberum patrem transuexerint, cum amnem transire uocant, asellos fuisse qui Liberum patrem transuexerint, cum amnem transire non posset, quorum alteri hoc praemium dederit, ut humana uoce loqueretur? itaque inter eum Priapumque ortum esse certamen de obsceni magnitudine: Priapum uictum et iratum interemisse uictorem. hoe uero multo magis ineptum est, sed poetis licet quidquid uelint. non excutio tam deforme mysterium nec Priapum denudo, ne quid appareat risu dignum. finxerint haec sane poetae, sed necesse est maioris alicuius turpitudinis tegendae gratia ficta sint. quae sit ergo quaeramus. at ea profecto manifesta est. namPersis radiis Hyperiona cinctum, ne detur celeri uictima tarda deo, ita in hoc quia magnitudo membri uirilis enormis est, non potuit ei aput Lindum, quod est oppidum Rhodi, Herculis sacra sunt, quorum a ceteris longe diuersus est ritus, siquidem non εὺφημία̣ ut Graeci appellant, sed
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Idcirco sac̃ eiꝰ ardentiũ tedaꝵ iactatione celebrant᷑. Ap̃đ
lapsacu priapo lectabilis uictima est asse asellus. cuiꝰ sacficii
rõ i fastis hec reddit̃. Cum dii om̃s ad festũ mr̃is magne ton¬
uenissent epulisq saciati not̾tem lusib duceñt quieiusse
humi uestam sõnũq cepisse ibi priapũ soño eiꝰ ae pudicitiȩ
ĩsidiatum. sed illam ĩ tempetiuo clamore aselli quo silenus uehebat̃
excitatam. libidinẽ uero ĩ sidiatoisẽẽ detectam hac de cã lapsa cenos
a sellum pͥapo qͣi in ultionẽ mactare cõsueuisse. Apud Romanos uo
cundem uestalib sacris ĩ honorẽ pudiciciȩ cõẜuatę panib coronai
Quid turpiꝰ: ꝗͥ flagitiosiꝰ: ꝙͣ si uesta benefitio asini uirgo ẽ At poeta¬
fabulã finxit. Num gͦ illud est ueriꝰ qđ refferunt hi qui phȩnome¬
na cõscrip ẜunt. cum de duab cãtri stellis loquũt᷑ qͦs gͣti oͥpoue

Expanded text:
dicitur, idcirco sacra ejus ardentium taedarum jactatione celebrantur. Apud dicitur, idcirco sacra ejus ardentium taedarum jactatione celebrantur. Apud Lampsacum Priapo litabilis victima est asellus: cujus sacrificii ratio in Fastis haec redditur: Cum dii omnes ad festum matris magnae convenissent, epulisque satiati noctem lusibus ducerent, quievisse humi Vestam, somnumque cepisse: ibi Priapum somno ejus ac pudicitiae insidiatum; sed illam intempestivo clamore aselli, quo Silenus vehebatur excitatam, libidinem vero insidiatoris esse deceptam; hac de causa Lampsacenos asellum Priapo, quasi in ultionem, mactare consuevisse; apud Romanos vero eumdem Vestalibus sacris in honorem pudicitiae conservatae panibus coronari. Quid turpius? quid flagitiosius? quam si Vesta benefifabulam finxit. num ergo illut est uerius quod referunt ii qui Phaenomena conscripserunt, cum de duabus Cancri stellis locuntur quas Graeci ο̌νους
Abbreviated transcription (Latin):
est. Quȩ ꝓfesto siꝗd̾ sapimꝰ declarat mõtalẽ mulierẽ fuisse
ac pene urbam nͥ unicu repꝑis qđ̃ illũ ip̃m poetã minime
fugit apud quẽ Pompeuis adulestens morte pr̃is audita hȩc
loquitur Euoluam busto iam num̃ gentib isim et tecti lig
spargam ꝑ uulgus osiri. hic est osiris que serapim uł serã¬
pidem iuuilgus appellat Solent .n. mõtius cosetratis noĩa p̃miu¬
tari. credo ne quis eos putet homines fuisse. łlam et Romul
post mõtem Quirinꝰ factus ẽ et leda m̃sis nemesis et cirte maita
et ino postꝙͣ se p̃cipitauit leucothea materq matuta et melicẽ¬
tes filius eius palemon atq portunꝰ. sacra u̾õ cer̾ẽis eleusinȩ
nõ st̃ his dissimilia. Nam sicut ibi osiris puer planctu matris
ĩꝗritur ita hic ad ĩcestum patrui matmoniũ rapta ꝓserpina
quã qr facib ex ethne uertice actẽsis quesisse ĩ sicilia ceres

Expanded text:
est, quae profecto, si quid sapimus, declarat mortalem mulierem fuisse, est, quae profecto, si quid sapimus, declarat mortalem mulierem fuisse, ac pene orbam, nisi unicum reperisset. Quod illum ipsum poetam minime fugit, apud quem Pompeius adolescens, morte patris audita, haec loquitur: Evolvam busto jam numen gentibus Isim; Et tectum ligno spargam per vulgus Osirim. Hic est Osiris, quem Serapim vel Serapidem vulgus appellat. Solent enim mortuis consecratis nomina immutari; credo, ne quis putet eos homines fuisse. Nam et Romulus post mortem Quirinus factus est; et Leda, Nemesis; et Circe, Marica; et Ino, postquam se praecipitavit, Leucothea, materque Matuta; et Melicertes filius ejus, Palaemon, atque Portumnus. Sacra vero Cereris Eleusinae non sunt his dissimilia. Nam sicut ibi Osiris puer planctu matris inquiritur; ita hic ad incestum patrui matrimonium rapta Proserpina: quam quia facibus ex Aetnae vertice accensis quaesisse in Sicilia Ceres
Abbreviated transcription (Latin):
putato .n. sexu nec uros se nec feminas faciũt. Rlia uirtutis
quam eandẽ bellonã uotant. in quib ip̃i sac̾dotes nõ alieno
sed suo cruore sacrificant. Sectis namq hum̾is et utraq
mani districtos gladios exerentes cũrunt et efferunt᷑. ĩ sanĩt
Optime ig̃ Quintilianꝰ ĩ phanatico istud ĩꝗt Si deus cogit
iratus est etiam nȩ hȩc sacra st̾: nõ satius est petudu mo
uiu̾ẽ ꝙ̃ deos tã impios tã ꝓphanos tam sanguinarios colere:
S uñ isti errores et hȩc tata flagitia manau̾int suo loco dissẽm
Int̾i iudeamꝰ et cętera. quę carent scelere ne studio ĩsectãdo
uideamur ellige peiora Isydis ȩgyptia sacra st̃ quatenꝰ filiu
paruilũ uł ꝑdidẽit uł iueneit. Nam pͥmo sac̾dotes eiꝰ de glabiuat
corpore pectora sua tundũt lam̃tantur sic̃ ip̃a cũ ꝑdidit fe¬
cerat. dein puer ꝓducit᷑ qi ĩuentus et ĩ leticiam luctus ille mu¬

Expanded text:
putato enim sexu nec uiros se nec feminas faciunt — alia Virtutis, putato enim sexu nec uiros se nec feminas faciunt — alia Virtutis, quam eandem Bellonam uocant, in quibus ipsi sacerdotes non alieno, sed suo cruore sacrificant. sectis namque umeris et utraque manu destrictos gladios exerentes currunt ecferuntur insaniunt. optime igitur Quintilianus in Fanatico istud inquit si deus cogit, iratus evivere, quam deos tam impios, tam profanos, tam sanguinarios colere? Sed unde isti errores et haec tanta flagitia manaverint, suo loco disseremus: interim videamus et caetera, quae carent scelere, ne studio insectandi videamur eligere pejora. Isidis Aegyptia sacra sunt, quatenus filium parvulum vel perdiderit, vel invenerit. Nam primo sacerdotes ejus, deglabrato corpore, pectora sua tundunt; lamentantur, sicut ipsa, cum perdidit, fecerat. Deinde puer producitur quasi inventus, et in laetitiam luctus ille mu
Abbreviated transcription (Latin):
tatemq oiu uestiaꝵ quȩ tñ fetus suos am̃at feritate suꝑarẽt.
O dem̃tiam ĩ sanabilem quid illis isti dii facẽ amplius possẽt si
orbitatib mactant hũanis sensib spoliant: ꝗd põt eẽ his
hõib sci aut quid ĩ ꝓphanis locis facient qui inter aras deoꝵ
sum̃a scelera cõmittunt. Pesceniꝰ festus i libris historiaꝵ per
satiram refert. Cartaginenses saturno humanas hostias so¬
litos ĩmolare et cũ uicti eeñt ab agathocle rege siculorum
iratũ sibi deum putanisse. Itaq ut diligentiꝰ piaculũ soluẽt¬
ducentos nobiliũ filios ĩmolasse. Tam̃ resigio
hoĩes illo sacrifitio cõsulebant cũ tantam ꝑtem ciuitatis ocride¬
rẽt ꝙͣtam fortasse nec agathocles ꝗđ uictor occiderat: Ab isto
gne sacrorum nõ minoris isanie iudicanda st illa pnͣ. sacra.
quoꝵ alia st̃ matris i quib homines suis ip̃is iũilib litãt. Am¬

Expanded text:
tatemque omnium bestiarum, quae tamen fetus suos amant, feritate superarent! tatemque omnium bestiarum, quae tamen fetus suos amant, feritate superarent! o dementiam insanabilem! quid illis isti dii facere amplius possent, sorbitatibus mactant, humanis sensibus spoliant? quid potest esse his hominibus sancti? aut quid in profanis locis faciant qui inter aras deorum summa scelera committunt? Pescennius Festus in libris historiarum saturam refert Karthaginienses Saturno humanas hostias solitos immolare et cum uicti essent ab Agathocle rege Siculorum, iratum sibi deum putauisse; itaque ut diligentius piaculum soluereducentos nobilium filios immolasse. tantum religihomines illo sacrificio consulebant, cum tantam partem ciuitatis occiderent, quantam fortasse ne Agathocles quidem uictor occiderat? ab isto genere sacrorum non minoris insaniae iudicanda sunt publica illa sacra, quorum alia sunt Matris, in quibus homines suis ipsi uirilibus litant — am
Abbreviated transcription (Latin):
dest hoĩem qđ qr uidetur ambiguu et fax illi uͥt hõ iaci so¬
let. ueꝵ id genꝰ sacrificii ab hercule cu ex hispania rediẽt
dicitur eẽ sũblatu ritu tñ ꝑmanente ut pro ueris hõib
imagines iacentur ex scyrpo. Ut Oiuidiꝰ ĩ fastis docet
Donec ĩ hȩc uẽĩt tyrinthius arua quot annis
Fristia leucadu sacra ꝑacta modo
Illum stramineos ĩ aquam misisse ꝗrites
Nerculis exemplo corpora falsa iacẽ
N ȩc sacra uestales uirgines faciũt ut ait idez
Iumqͦ priscorũ uirgo simulatra uiroru
Mittere roboreos scirpea ponte solet.  Nam de ĩfantib ꝗ
eidem saturno ĩmolabant᷑ ꝓpter odu Iõuis. Quid dicã nõ
ĩuenio ta barbaros tam ĩ manes fuisse hoĩes ut paricidiu
suu idest tetrum atq exetrabile hũano gn̾i fatinꝰ satficiũ
uocãent cum ten̾as atq ĩnotentes aĩas quȩ maxĩe est ętas pa¬
rentib dulcior sine ullo respectu pietatis extingeient ĩmani-¬

Expanded text:
est hominem quod quia uidetur ambiguum, et fax illi et homo iaci solet. uerum id genus sacrificii ab Hercule, cum ex Hispania rediret, dicitur esse sublatum, ritu tamen permanente ut pro ueris hominibus imagines iacerentur e scirpo, ut Ouidius in Fastis docet: donec in haec uenit Tirynthius arua, quotannis tristia Leucadio sacra peracta modo. illum stramineos in aquam misisse Quirites, Herculis exemplo corpora falsa iaci. haec sacra Vestales uirgines faciunt, ut ait idem: tum quoque priscorum uirgo simulacra uirorum mittere roboreo eidem Saturno immolabantur propter odium Jovis quid dicam, non invenio; tam barbaros, tam immanes fuisse homines, ut parricidium suum, id est tetrum atque execrabile humano generi facinus, sacrificium uocarent, cum teneras atque innocentes animas, quae maxime est aetas parentibus dulcior, sine ullo respectu pietatis extinguerent immaui
Abbreviated transcription (Latin):
S de barbaris nõ est adeo mirandu. quoꝵ religio tum mõib
cõgruit. Nostri uõ qui semp mãsuetudinis etꝰ humanitatis
sibi głam uendicauerũt nõ ne sacrilegiis his sacris ĩmanioes
reꝑiunt hi .n. potiꝰ scelerati st̃ hñdi qui cũ sint liberalium
disciplinaꝵ studus expoliti ab humanitate desciscũt. ꝙͣ qui
rudes et ĩpiti ad mala fatinora bonoꝵ ignoratiõe labunt᷑.
Apparet tñ antiquũ eẽ hunc ĩmolandoꝵ hoiu ritũ. siꝗde
Saturnꝰ ĩ latio codem gnͣe sacficii cultus est. nõ qđ ut homo
ad aram ĩ molaretur sed uti ĩ tiberĩ de ponte milbio mitte¬
retur. Qđ ex responso quodam factitatu Uarro auctor ẽ

Expanded text:
Sed de Barbaris non est adeo mirandum, quorum religio cum moribus Sed de Barbaris non est adeo mirandum, quorum religio cum moribus congruit. Nostri vero, qui semper mansuetudinis et humanitatis gloriam sibi vindicarunt, nonne sacrilegis his sacris immaniores reperiuntur? Hi enim potius scelerati sunt habendi, qui, cum sint liberalium disciplinarum studiis expoliti, ab humanitate desciscunt, quam qui rudes et imperiti ad mala facinora bonorum ignoratione labuntur. apparet tamen antieum esse hunc immolandorum hominum ritum, siquidem Saturnus in Latio eodem genere sacrificii cultus est, non quidem ut homo ad aram immolaretur, sed ut in Tiberim de ponte Muluio mitteretur. quod ex responso quodam factitatum Varro auctor est:
Abbreviated transcription (Latin):
qui lapidem frui putauert et hine gͥͦ publite supplicat qͣi custodi
finiũ deo qui nõ tantũ lapis sed etiam scipes iterdus estiesa
dehis dicam qui colunt talia nisi ipsos potissimũ lapides
ac stipites esse.¬
Qiximꝰ de duis ap̃ns qui colunt. Nunc de sacficis ae mistẽñs eoꝵ pauta
dicenda st̃ Apud cyprios aũt humanã hostiam ioui theuorus ĩmo¬
lanit idq sacficiũ postẽis tradidit quod est nuꝑ Adriano ĩꝑante
sublatũ. Erac lex ap̃d tauros ĩhumanã et ferã gentẽ ut diane
hospites ⁊molarentur et id sacficiũ multis tprib telebratũ ẽ
Sali e sum atq teutatem chuano cruore placabant ne latini
Q hui imanitatis exꝑtes fuert̃. Siꝗdẽ lacialis iupiter et nũc
sangiuẽ colitur humano. auid abhis boni p̃cantur: ꝗ sic sacficãt:
aut quid tales dii hom̃ibus p̾stare post̾ quoꝵ poenis ꝓpiciant᷑:

Expanded text:
qui lapidem frui putaverunt. Et huic ergo publice supplicacatur, quasi custodi qui lapidem frui putaverunt. Et huic ergo publice supplicacatur, quasi custodi finium deo: qui non tantum lapis, sed etiam stipes interdum est. Quid de iis dicam, qui colunt talia? nisi ipsos potissimum lapides ac stipites esseDiximus de diis ipsis, qui coluntur: nunc de sacris ac mysteriis eorum pauca dicenda sunt. Apud Cyprios humanam hostiam Jovi Teucrus immolavit; idque sacrificium posteris tradidit, quod est nuper Hadriano imperante sublatum. Erat lex apud Tauros, inhumanam et feram gentem, uti Dianae hospites immolarentur; et id sacrificium multis temporibus celebratum est. Galli Hesum atque Teutatem humano cruore placabant. Nec Latini quidem hujus immanitatis expertes fuerunt, siquidem Latialis Jupiter etiamnunc sanguine colitur humano. Quid a diis boni precantur, qui sic sacrificant? Aut quid tales dii hominibus praestare possunt, quorum poenis propitiantur?
Abbreviated transcription (Latin):
deus delibasse uideat᷑ et mille alia põtenta ut iã uaniores qui
hec colenda susceꝑunt. ꝙͣ egyptios eẽ dicamꝰ ꝗ mõstruosa et xi¬
dicula q̃dam simulat᷑ uenerant᷑. et hȩc tñ heñt aliquã ymagũ
Quia ꝗ lapidem colut ĩ formẽ ac rudem. cui no. ñ ẽ fminꝰ: hiẽ
e quẽ ꝓ soue saturuꝰ dicit deuorasse nec im̾̃ito illi honos tbuit
Nam cũ Tarꝗnꝰ capitoliũ face̾ uellet atq ĩ eo loco multoꝵ doꝵ
sacella eeñt cõsuluit eos ꝑauguria utrũ Ioui cede̾nt et cedẽtib
tetẽis solus e̾minꝰ mansit. Unde illu poeta capitoli ĩ mobile saxũ
uotat. Iam ex hoc ip̃o ꝙ magnus iupiter ĩuenit̾ cui nõ tessit
lapis ea fortasse fidutia ꝙ illum de pat̾nis fancib liberauerat.
fasto itaq tapitolio sup̃ ip̃m t̾minu foramẽ ẽ ĩ tecto relictu.
it q nõ tesẜat libero celo frueret. quo ne irñ qđ fruebant̃

Expanded text:
deus delibasse uideatur, et mille alia portenta, ut iam uaniores qui deus delibasse uideatur, et mille alia portenta, ut iam uaniores qui haec colenda susceperint quam Aegyptios esse dicamus, qui monstruosa et ridicula quaedam simulacra uenerantur. et haec tamen Quid? qui lapidem colunt informem atque rudem, cui nomen est Terminus? Hic est, quem pro Jove Saturnus dicitur devorasse; nec immerito illi honos tribuitur. Nam cum Tarquinius Capitolium facere vellet, atque in eo loco multorum deorum sacella essent, consuluit eos per auguria, utrum Jovi cederent; et cedentibus caeteris, solus Terminus mansit. Unde illum poeta Capitoli immobile saxum vocat. Jam ex hoc ipso quam magnus Jupiter invenitur, cui non cessit lapis, ea fortasse fiducia, quod illum de paternis faucibus liberaverat. Facto itaque Capitolio, supra ipsum Terminum foramen est in tecto relictum: ut quia non cesserat, libero coelo frueretur; quo ne ipsi quidem fruebantur,
Abbreviated transcription (Latin):
facẽnt et ĩ hostiũ castra iactarẽt eoq fcõ soluta eẽt obsidio desꝑan-¬
tib galis inopia subigi posse romanos: Que ista religionũ derisio
e St earum defensor eem. quid tã gͣiuter quẽi possem ꝙͣ deoꝵ
nom̃ ⁊̃ tantũ uenisse cõtemptu: ue turpissis nõib iudibrio heãt
Nens nõ rideat fornatem deam uł potiꝰ doctos uiros celebrandis
furnatalib oꝑt̃ĩ quis cu audiat deam mutã tenẽ risum q̃at.
hancꝰ ẽẽ dicũt ex qua sint lares nati. et ipãm larã noĩant uel
larundam. Quid prestare colenti p̃t quȩ loqui nõ pot. Colit᷑ et
ceta ꝗ̃ ħ culi fecit ĩditiũ de furto honũ diuinatõe cõsetuta qr
pdidit frem̃. Et cunina ꝗ̃ ifantes tuet ĩ cuiꝰ ac fasciũ sumouet
Et stercat ꝗ stercorandi agri ionem pͥmꝰ ĩduxit Et tutinꝰ in
cuiꝰ sinit pudendo nubentes prȩsidẽt ut illaꝵ pudiciciã por

Expanded text:
facerent et in hostium castra iactarent: eoque facto soluta esset obsidio desperanfacerent et in hostium castra iactarent: eoque facto soluta esset obsidio desperantibus Gallis inopia subigi posse Romanos. quae ista religionum derisio est? si earum defensor essem, quid tam grauiter queri possem quam deorum numen in tantum uenisse contemptum, ut turpissimis nominibus ludibrio habeatur? quis non rideat Fornacem deam uel ; potius doctos uiros celebrandis Fornacalibus operari? quis cum audiat deam Mutam, tenere risum queat? hanc esse dicunt ex qua sint Lares nati et ipsam Laram nominant uel Larundam. quid praestare colenti potest quae loqui non potest? colitur et Jaca, quae Herculi fecit indicium de turto boum, diuinitatem consecuta quia prodidit fratrem, et Cunina, quae infantes tuetur in cunis ac fascinum submouet, et Stercutus, qui stercorandi agri rationem primus induxit, et Tutinus, in cuius sinu pudendo nubentes praesident, ut illarum pudicitiam prior
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ eas his ineptiis cauillant᷑. Alacedȩmoniis fortasse didic̾ant¬
deos sibi exeuẽtib fing̾ẽ. Qui cũ messenios obsiderẽt. et illi fo¬
ti deceptis obsessoĩb egressi ad diripiẽdã lacedemonẽ cucurissẽt.
asꝑtanis muliẽib fusi fugatiq st̃. Cognitis aũt dolis hostium
lacedemonii seq̃bant᷑ his ãmatȩ mulieres obuiam longiꝰ exierũt.
Que cũ uiros suos cern̾ent parare se ad pugnã qđ putarẽt ue¬
ssenios ẽẽ cõpora sua nudauer̃t. At illi uxorib cognitis et aspectu
ĩ libidinẽ cõcitati sic̃ erant armati ꝑmixti st̃ utiq ꝓmiscue. nec
n. uacabat discerne̾ sic Iuuenes abiisdem antea missi cũ uirginib
Uidet᷑̃ armatã uenerẽ cõseorasse q̃ caluam. E odem tepore ioui qͦ pistoĩ
ara põita ẽ qr eos ĩ quiete monuiss ut ex om̃i frum̃to qd hebãt panẽ

Expanded text:
quod eas his ineptiis cauillantur. a Lacedaemoniis fortasse didicquod eas his ineptiis cauillantur. a Lacedaemoniis fortasse didicdeos sibi ex euentis fingere. qui cum Messenios obsiderent et illi furtim deceptis obsessoribus egressi ad diripiendam Lacedaemonem cucurrissent, a Spartanis mulieribus fusi fugatique sunt. cognitis autem dolis hostium Lacedaemonii sequebantur. his armatae mulieres obuiam longius exierunt. quae cum uiros suos cernerent parare se ad pugnam, quod putarent Messenios esse, corpora sua nudauerunt. at illi uxoribus cognitis et aspectu in libidinem concitati, sicuti erant armati permixti sunt, utique promisce — nec enim uacabat discernere — sicut iuuenes ab isdem antea missi cum uirginibusuidetur armatam Venerem consecrasse quam caluam. eodem tempore Ioui quoque Pistori ara posita est, quod eos in quiete monuisset, ut ex omni frumento quod habebant panem
Abbreviated transcription (Latin):
Spossunt. Itaq nulla ꝙͦ ĩ quoꝙͣ uirtus est uiciis ubiq dominantib.
Inulla fides oiã ꝙ ꝓ se rapiente. Nulla pietas nec cõsanguineis nec¬
S parẽtib partẽte auaricia et cupiditate ĩueneria et ĩ ferrũ ruẽte.¬
⁊ Hulla pax nlła cõcordia publice bellis seuiẽtib pͥuatĩ uõ inimicitis¬
⁊ usq ad sanguinẽ furẽtib. Nulla pudicicia libidinib effrenatis oez
sexu et om̃s corꝑis ꝑtes cõtaminãtib: nec tñ descniũt ea colẽs
q̾ fugiũt et oderũt. Colunt .n. ture ac sim̃iis digitis quȩ sensibus
ĩtimis colere debuert̃. Qui erxor omis ex illiꝰ pͥncipalis ac sum̃i
boni ignoratõe descendit. Urbe a gallis occupata obsessi ĩ capitolio
Romani cũ ex mulieꝵ capillis torm̃ta fecissent edem uene̾i cali
cõsetrar̃t̃. Non ig ĩtelligũt ꝙͣ uane sint religiones uł ex ea ip̃o

Expanded text:
possunt. Itaque nulla in quoquam virtus est, vitiis ubique dominantibus; possunt. Itaque nulla in quoquam virtus est, vitiis ubique dominantibus; nulla fides, omnia pro se unoquoque rapiente; nulla pietas, nec consanguineis nec parentibus parcente avaritia, et cupiditate in venena et in ferrum ruente; nulla pax, nulla concordia, publice bellis saevientibus, privatim vero inimicitiis usque ad sanguinem furentibus; nulla pudicitia, libidinibus effrenatis omnem sexum et omnes corporis partes contaminantibus: nec tamen desinunt ea colere, quae fugiunt et oderunt. Colintimis horrere debuerunt: qui error omnis ex illius principalis ac summi boni ignoratione descendit. urbe a Gallis occupata obsessi in Capitolio Romani cum ex mulierum capillis tormenta fecissent, aedem Veneri Caluae consecrarunt. non igitur intellegunt, quam uanae sint religiones uel ex eo ipso,
Abbreviated transcription (Latin):
careas. Uirtus .n. colenda est nõ imago uĩtutis: et colenda ẽ ns̃ satͥ¬
ficio ⁊ aliquo auit ture aut ycatione solẽni s uolũtate sola
atq ꝓpoĩto. Nam ꝗd ẽ aliud cole̾ uĩtutẽ nͥ eam cõphende̾ aĩo ac tenẽ
qđ imus quisq simulacͫͫ cepit uelle. cõseꝗt᷑ hic solus uirtutis ẽ cultꝰ.
Nam religio ac ueneratio nulla alia nͥ uniꝰ dei tenẽda ẽ. Qiudg̃
opus ẽ O uir sapiẽtissime suꝑuacuis extructionib loca octupãe. qͣͥ
possint humanis usib tedẽ. Quid sac̾dotes cõstitu̾e̾ uana et ĩ se¬
nsibilia culturos: ꝗd ĩmolare uictimas: ꝗd tantos sumptꝰ uł fĩgẽdis
uł colẽdis imaginib ĩpendẽ: firmiꝰ et ĩ coruptiꝰ tẽplũ est pectus
huãnu. hoc potiꝰ ornet᷑. hoc ueris illis nõib ĩpleat᷑ has egͦ falsas
cõsecͣtiones seꝗt᷑ qđ. ecesse ẽ. Qui .n. intuten sic colũt .i. ꝗ um¬
hras et imagines iuĩtutu cõsectant᷑ ea ipã quę uera st̃ tenẽ nõ

Expanded text:
careas? uirtus enim colenda est, non imago uirtutis, et colenda est non sacrificio aliquo aut ture aut precatione sollemni, sed uoluntate sola atque proposito. nam quid est aliut colere uirtutem nisi eam conprehendere animo ac tenere? quod unus quisque simulac coepit uelle, consequitur. hic solus uirtutis est cultus: nam religio ac ueneraopus est, o vir sapientissime, supervacuis extructionibus loca occupare, quae possint humanis usibus cedere? quid sacerdotes constituere vana et insensibilia culturos? quid immolare victimas? quid tantos sumptus vel fingendis, vel colendis imaginibus impendere? Firmius et incorruptius templum est pectus humanum: hoc potius ornetur, hoc veris illis nominibus impleatur. Has ergo falsas consecrationes sequitur, quod necesse est. Qui enim virtutes sic colunt, id a, quae vera sunt, tenere non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbem pħiam nõ eẽ sapĩam ꝙͣ ex ipiꝰ nõis significatõe: Qui.n.
sapĩę studet utiq nõ du sapit s ut saꝑe põssit studet ĩ cętẽis
artib studiũ ꝗd efficiat. et quo tendat aꝑꝑet. quas cũ discẽdo
aliꝗs assetut est. Iam nõ studiosus artificii s artifex noĩatur.
At .n. ueretũdis tausa studiosos se sapĩȩ nõ sapientes uocau̾unt.
ĩmo uo̾ pythagoras qui hoc pͥmꝰ nom̃ ĩuẽĩt. cum pauloplus sa¬
ꝑet ꝙ̃ illi puores qui se sapientes putau̾unt. Intellexit nullo
hũano studio posse ad sapĩam ꝑueniri. et iõ nõ osortẽ ĩ com¬
p̃hense atq ĩꝑfecte rei ꝑfectum nom̃ ĩponi. Itaq cum ab eo

Expanded text:
phiam non esse sapientiam quam ex ipsius nominis significatione? qui enim sapientiae studet, utique nondum sapit, sed ut sapere possit studet. in ceteris artibus studium quid efficiat et quo tendat apparet:. quas cum discendo aliquis adsecutus est, iam non studiosus artificii, sed artifex nominatur. at enim uerecundiae causa studiosos se sapientiae, non sapientes uocauerunt. immo uero Pythagoras, qui hoc primus nomen inuenit, cum paulo plus saperet quam illi priores qui se sapientes putauerant, intellexit nullo humano studio posse ad sapientiam perueniri et ideo non oportere inconprehensae atque inperfectae rei perfectum nomen inponi. itaque cum ab
Abbreviated transcription (Latin):
Si egͦ pħĩa sapiãm quẽit. nec ip̃a sapiã est qr necesse ẽ aliud ẽẽ
qđ queĩt aliud qđ que̾̃itur nec q̃sitio ip̃a recta ẽ qr nihil
qr illo studio ad sapiãm nõ ꝑuenit᷑. nam si facultas ĩueniẽde
ueritatis huic studio sbiateret. et si eẽt id studiu tanqͣ
ẽẽ sapiam. Non egͦ sapĩȩ student. qui phisosophant᷑ s ip̃i stu¬
dere se pitant. qr illud qđ querũt. ubi aut̃ quale sit nesciũt.
Siue ig̾ sapĩę student siue nõ studet sapientes nõ st̾ qr nũꝙͣ
reꝑiri põt qđ aut nõ recte quẽitur aut omnino non que¬
riTUR

Expanded text:
est, quia necesse est aliut esse quod quaerit, aliut quod quaeritur, nec quaesitio ipsa recta est, quia nihil sse concesserim, quia illo studio ad sapientiam non peruenitur. nam si facultas inueniendae ueritatis huic studio subiaceret, si esset id studium tamquam esse sapientiam. non ergo sapientiae student qui philosophantur, sed ipsi studere se putant, quia illut quod quaerunt ubi aut quale sit nesciunt. siue igitur sapientiae student siue non student, sapientes non sunt, quia numquam reperiri potest quod aut non recte quaeritur aut omnino non quaeritur
Abbreviated transcription (Latin):
Unc satis est huiꝰ signi potẽtia ꝙͣtu ualeat exponẽ: ꝙͣto t̾rori
sit demõib hoc signũ. sciet ꝗ uidẽit quatenꝰ adiurati ꝑ christũ
de corꝑib q̃ obsederĩt fugũit. Nam sic̃ ip̃e cu int̾ hominesa¬
geret uniu̾sos demonas uerho fugabat. hõĩuq mentes emotas
& malis ĩcũsib furiatas ĩ sensus pristinos reponebat: ita nũc
sectatores eiꝰ eosdem spũs ĩꝗnatos de hõib & nom̃ magistri sui
& signo passionis excludunt. cuiꝰ rei nõ difficilis est irobatio.
Namꝰ cũ diis suis imolant. si assistat aliꝗs signatã fronte geres
satra nullo mõ litant. nec responsa pot cõsult reddeͬ uates. &
hȩc sepe cã p̃cipua iustitia ꝑseq̃ndi malis regibo fuit. Cu .n.
ꝗdam mĩstroꝵ nr̃i sac̾ficantib dñĩs assistent: ĩposito frõtib
signo deos illoꝵ fugau̾unt ne possent ĩ iusceĩb hostiaꝵ futuã
depingẽ. Quod cũ itelligent haruspites ĩstigãtib iisdẽ demõib

Expanded text:
unc satis est, hujus signi potentia quantum valeat, exponere. Quanto terrori sit daemonibus hoc signum, sciet qui viderit quatenus adjurati per Christum de corporibus, quae obsederint, fugiant. Nam sicut ipse, cum inter homines ageret, universos daemones verbo fugabat; hominumque mentes emotas, et malis incursibus furiatas, in sensus pristinos reponebat: ita nunc sectatores ejus eosdem spiritus inquinatos de hominibus, et nomine magistri sui, et signo passionis excludunt. Cujus rei non difficilis est probatio. Nam cum diis suis immolant, si assistat aliquis signatam frontem gerens, sacra nullo modo litant. Nec responsa potest consultus reddere vates. Et haec saepe causa praecipua justitiam persequendi malis regibus fuit. Cum enim quidam ministrorum nostri sacrificantibus dominis adsisterent, inposito frontibus signo deos illorum fugauerunt, ne possent in uisceribus hostiarum futura depingere. quod cum intellegerent haruspices, instigantibus isdem daemonibus
Abbreviated transcription (Latin):
demõib aggregtauit: s& & aliis poetis ac pħys qui eosdẽ modo
demonas mo deos nũcupãt quoꝵ alteꝵ uer alteꝵ falsu ẽ. illi .n.

Expanded text:
daemonibus adgregauit, sed et aliis poetis ac philosophis, qui eosdem modo daemonibus adgregauit, sed et aliis poetis ac philosophis, qui eosdem modo daemonas, modo deos nuncupant, quorum alterum uerum, alterum falsum est. illi enim
Abbreviated transcription (Latin):
nes deos nõ timẽt: aut dii dęmonas fugãẽ nõ post: Ettealiꝗ
istinctu dȩ mõis ꝑcitus. dementit. effertur ĩ sanit. ducamꝰ hũc
i Iouis optimi max tẽplũ uł qr sanaẽ hoĩes iupiter nescit in
Esculapii uł apollinis fanu uibeat utuslibet sac̾do dei sui
iidem dęmones adurati ꝑ nom̃ dei uẽi ꝓtinꝰ fugiũt. Quȩ ẽ
rõ ut xhristũ timeãt. Iouẽ aũt nõ timeãt nͥ ꝙ ĩdem st̃ de
mones quos uulgꝰ deos ẽẽ opinat᷑. deniq cõstituãt᷑ ĩ medio
& is ꝙ̃ cõstat ĩ cursum dȩmonis ꝑpeti & delfici apollinis ua
te suo apollo. ꝙ ex hoĩe sp̃ũs ille demonicꝰ & adurato fu¬
gatoq deo suo uates ĩ ꝑpetuo cõtitescit. Egx iidẽ st̾ dȩmones
quos fatent exetrandos eẽ. Idem dii ꝗb supplicãt si nõb
credendu eẽ nõ putãt: credant homero ꝗ sũmũ illũ ioue

Expanded text:
nes deos non timent aut dii daemonas fugare non possunt? ecce aliquis nes deos non timent aut dii daemonas fugare non possunt? ecce aliquis instinctu daemonis percitus dementit effertur insanit: ducamus hunc in Iouis Optimi Maximi templum uel, quia sanare homines Iuppiter nescit, in Aesculapi uel Apollinis fanum. iubeat utriuslibet sacerdos dei sui idem daemones adiurati per nomen dei ueri protinus. fugiunt. quae ratio est ut Christulgus deos esse opinatur? denique si constituantur in medio et is quem constat incursum daemonis perpeti et Delphici Apollinis uatte suo Apollo quam ex homine spiritus ille daemonicus et adiurato fugatoque deo suo uates in perpetuum conticescet. ergo idem sunt daemones quos fatentur execrandos esse, idem dii, quibus supplicant. si nobis credendum esse non putant, credant Homero, qui summum illum Iouem
Abbreviated transcription (Latin):
Nec tñ ex hoc ip̃o cęti hoĩes ĩtellige̾ post̾ aut hanc uerã ẽẽ
religione: tui aduintendu tanta uis inest. at illã falsam quę
substinẽ aut cõgredi nõ põt. s auĩt hoc deos nõ metu ueꝵ
nocẽ. Imo uõ tongrũes maiestatis fuit ut eos quos oderãt pñtib
munieit tanꝙͣ ĩ expugnabilis murus latesseͥnt eos ꝑ hoĩes & mãĩb
ꝑsecũtur alienis. quos ꝓfecto si ẽẽ cõfitent᷑ uicimꝰ. Necesse est .n. uid
eẽ hanc religionẽ quȩ & rõnẽ demonũ nouit & astutiã ĩtelligit
& ium retundit & eos spiritalib armis domitos ac sbactos cede᷑
cant deos alios demonas: Exponãt ig̃ nobis differẽtiã gn̾is
utusq ut sciamꝰ ꝗd tolendu ꝗd exetrandu sit habeantne
iter se aliqd cõsortiu an uõ inimici sint. Si st̾ aliqͣ necessi¬
tate copulati quatiemꝰ eos discernemꝰ aut quõ utusq gn̾is
honorẽ cultuq miscebimꝰ: Si aũt st̾ inimici cur aut demo¬

Expanded text:
nec tamen ex hoc ipso caeci homines intellegere possunt aut hanc esse ueram religionem cui ad uincendum tanta uis inest aut illam falsam quae subsistere aut congredi non potest. sed aiunt hoc deos non metu, uernocere. immo uero congruens maiestati fuit ut eos quos oderant, munierit tamquam inexpugnabilis murus; lacessunt eos per homines, et manibus persequuntur alienis: quos profecto si esse confitentur, vicimus. Necesse est enim veram esse hanc religionem, quae et rationem daemonum novit, et astuciam intelligit, et vim retundit, et eos spiritalibus armis domitos ac scant deos, alios daemonas? exponant igitur nobis differentiam generis utriusque, ut sciamus quid colendum, quid exsecrandum sit, habeantne inter se aliquod consortium an uero inimici sint. si sunt aliqua necessitudine copulati, quatenus eos discernemus aut quomodo utriusque generis honorem cultumque non miscebimus? si autem sunt inimici, cur aut daemo
Abbreviated transcription (Latin):
ciendi hõis cã uaĩos sibi cultꝰ ꝑ diu̾sa regionũ cõdiderũt mẽ¬
titis tñ assumptisq nõib ut fallent: Nam qr diuinitatẽ ꝑ
se ip̃os affectare nõ poterãt ascuu̾unt sibi noĩa potentũ regũ
sub quoꝵ titulis honões sibi deoꝵ iũdicarẽt. ꝗ exxor distuti
põt & ĩ lucem u̾itas ꝑtrahi. Nam siꝗs studet altiꝰ ĩꝗrẽ con¬
greget eos: ꝗln ꝑitia est ciere ab inferis aĩas euocent. Ionẽ
Neptunũ Uultanu aercuriũ Apollinẽ patremq oũi Sat̾nũ
rñdebũt ab ĩferis om̃s & ĩtrogati loqͥntur & de se ao deo
fatebunt. Post hȩc uocent christum nõ adei̾t nõ apparebit
qr nõ ampliꝰ ꝙͣ bidgͣ apud ĩferos fuit. Quid hac ꝓbatiõe cẽtiꝰ
ꝓferri põt: Ego uoͣ nõ dubito ꝗn ad uẽitate trismegistus
hac aliqͥͣ rõe ꝑuene̾it qui de deo pr̃e giã & de filio locutꝰ
est mł̃ta q̃ diuinis cõtinent archanis.

Expanded text:
diversa regionum condiderunt, mentitis tamen assumptisque nominibus, ut fallerent. Nam quia divinitatem per seipsos affectare non poterant, adsciverunt sibi nomina potentium regum, sub quorum titulis honores sibi deorum vindicarent. Qui error discuti potest, et in lucem veritatis protrahi. Nam sigreget eos quibus peritia est ciere ab inferis animas. euocent Iouem Neptunum Volcanum Mercurium Apollinem patremque omnium Saturnum: respondebunt ab inferis omnes et interrogati loquentur et de se ac deo fatebuntur. post haec euocent Christum: non aderit, non adparebit, quia non amplius quam biduo aput inferos fuit. quid hac probatione certius proferri potest? ego uero non dubito quin ad ueritatem Trismegistus hac aliqua ratione peruenerit, qui de deo patre omnia, de filio locutus est multa quae diuinis continentur arcanis.
Abbreviated transcription (Latin):
pientiȩ uocauerũt. Quo facto & illos qui temẽ fapiam sapĩẽtiu
sibi nom̃ asciu̾ant errõĩs stultitiȩq danarũt. & se quoq ip̃os
ignorantiȩ quam ꝗdem nõ diffitebantur.
possent reddere testificari solebant: nihil scire se. nihil texnere
uñ multo sapientiores ĩueniunt. qui se aliqua ex ꝑte iuderũt.
ꝙͣ illi ꝗ se sapere crediderant.

Expanded text:
pientiae vocaverunt. Quo facto, et illos, qui temere sapientum pientiae vocaverunt. Quo facto, et illos, qui temere sapientum sibi nomen asciverant, erroris stultitiaeque damnaverunt, et se quoque ipsos ignorantiae, quam quidem non diffitebantur. nt aliquam reddere, testificari solebant, nihil scire se, nihil cernere. Unde multo sapientiores inveniuntur, qui se aliqua ex parte viderunt, quam illi qui se sapere crediderant.
Abbreviated transcription (Latin):
neret. Possent .n. fortasse pauai illi uł ĩgenio uł auctõitate uel
assiduis ortamẽtis liberaẽ populũ uiciis & exrõib. seddeoĩ totũ
sapiã occiderat. ut ex ip̃a nõis arrogantia nlł eoꝵ ꝗ uocarentur¬
Omiẜum calamitosumq seculũ: quo ꝑ orbem totum septe soli
fuerũt. qui hoiũ uocabulo cierentur. Nemo n. põt uire dici
homo: nͥ ꝗ sapiens est. s si ceteri om̃s prȩter ip̃os stulti fuer̃t
nec illi ꝙ sapientes. qr nemo eẽ sapiẽs uere iuditio stultoꝵ põt.
Adeo ab his abfuit sapiã ut ne postea ꝗđ ĩcrestente doctrina: & mul¬
tis magnis ingeniis in id ip̃m semꝑ ĩtentis nõ potu̾it ꝑfici ueritas
ac comp̃hendi. Nam post illoꝵ septem sapiẽtiũ gl̃am ĩ credibile
est ꝙͣ̃to studio ĩꝗrende ueritatis: grã om̃is exarserit. ac pͥm̃ nom̃
ip̃m sapĩȩ arrogans putau̾it. seq nõ sapientes. s studiosos sa¬

Expanded text:
neret. Possent enim fortasse pauci illi vel ingenio, vel auctoritate, vel neret. Possent enim fortasse pauci illi vel ingenio, vel auctoritate, vel assiduis hortamentis liberare populum vitiis et erroribus. Sed adeo in totum sapientia occiderat, ut ex ipsa nominis arrogantia nullum eoruuerunt. O miserum calamitosumque saeculum, quo per orbem totum septem soli fuerunt, qui hominum vocabulo cierentur; nemo enim potest jure dici homo, nisi qui sapiens est. Sed si caeteri omnes, praeter ipsos, stulti fuerunt, ne illi quidem sapientes, quia nemo sapiens esse vere judicio stultorum potest. Adeo ab his abfuit sapientia, ut ne postea quidem increscente doctrina, et multis magnisque ingeniis in id ipsum semper intentis, potuerit perspici veritas et comprehendi. Nam post illorum septem sapientum gloriam, incredibile est, quanto studio inquirendae veritatis Graecia omnis exarserit. Ac primum, nomen ipsum sapientiae arrogans putaverunt, seque non sapientes, sed studiosos sa
Abbreviated transcription (Latin):
ornatur. alitur delectatur. mõtem sibi ꝑpetuã cum diis & cũ honis
corporalib quȩsierũt. qr morti corpus omẽ sb̾iectum est. Insecuta
est ig̃ huiꝰmoĩ religiones ĩiustitia & impietas sicuti fueãt necesse:
desierũt & .n. uultus suos ĩ celum tollẽ s deorsu mentes hoiũm
deprȩsse t̾renis ut religionib: sic &̃ bonis ĩherebãt. secutũ est
discidiu gnis hũai & fraus & nefas om̃e: qr sp̃etis eternis atq
ĩtoruptis bonis que sola debent ab hoĩe cõcupisci. temporalia
& breuia maluerũt. inaiorq hõib ad malũ fides fuit: ꝗ pra-
&ꝙ huie prauitati cõgruens erat: postꝙͣ sublata sapĩa est tuẽ
demũ sibi homĩes sapientu nom̃ uendicaẽ coepunt.
um aut nemo sapiens uocabat᷑ cu om̃s erant. Utinãq nome
illud aliqñ publitatũ. ꝙͣuis ad paucos redactum tñ uim suã reti¬

Expanded text:
ornatur, alitur, delectatur, mortem sibi perpetuam cum diis et cum bonis ornatur, alitur, delectatur, mortem sibi perpetuam cum diis et cum bonis corporalibus quaesierunt; quia morti corpus omne subjectum est. Insecuta est igitur hujusmodi religiones injustitia et impietas, sicuti fuerat necesse. Desierunt enim vultus suos in coelum tollere: sed deorsum mentes hominum depressae terrenis ut religionibus, sic etiam bonis inhaerebant. secutum est discidium generis humani et fraus et nefas omne, quia spretis aeternis atque incorruptis bonis, quae sola debent ab homine concupisci, temporalia et breuia maluerunt maiorque hominibus ad malum fides fuit, qui prauuet quod huic prauitati congruens erat, postquam sublata sapientia est, tunc demum sibi homines sapientium nomen uindicare coeperunt. tum autem nemo sapiens uocabatur, cum omnes illud aliquando publicum, quamvis ad paucos redactum, tamen vim suam reti
Abbreviated transcription (Latin):
Ogitanti mihi & cum aĩo meo sȩpe reputati
priorẽ illum gn̾is huani statũ & miꝵ pariter ⁊
indignũ uideri solet. ꝙ uniꝰ seculi stultitia
religiones uarias suscipientis. deosq multos
esse tredentis. ĩ tantam subito ignorationẽ
sui uentu est: ut ablata ex oculis ueritate neq religio dei
ueri. neq huãnitatis ratio tenẽtur hõib nõ ĩ cęło sumin
bonũ quȩrẽtib. sed ĩ terra. Quã ob tam̃ ꝓfecto seculoꝵ ueteri mutata¬
felicitas est. Coepunt .n relicto parente & cõstitutoͬe oiũ deo: ĩsen¬
sibilia digitoꝵ suoꝵ figm̃ta uenerãi. Quȩ prauitas ꝗd effec̾it aut
ꝗd malor attudẽit res ip̃sa declarat. Auersi nãq a sũmo bono qđ
iõ beatum ac sempiternũ est. quia uidẽi tangi comp̃hendi nõ põt
& a uĩtutib ei bono cõgruẽtib. que st̃ ȩque ĩmõtales ad hos coru-¬
ptos & fragiles deos lap̾si & studentes his reb quib solũ corpus

Expanded text:
meo saepe reputanti priorem illum generis humani statum et mirum pariter et indignum uideri solet, quod unius saeculi stultitia religiones uarias suscipientis deosque multos esse credentis in tantam subito ignorationem sui uentum est, ut ablata ex oculis ueritate neque religio dei ueri neque humanitatis ratio teneretur, hominibus non in caelo summum bonum quaerentibus, sed in terra. quam ob felicitas est. Coeperunt enim, relicto parente et constitutore omnium Deo, insensibilia digitorum suorum figmenta venerari. Quae pravitas quid effecerit, aut quid malorum attulerit, res ipsa declarat. Aversi namque a summo bono, quod ideo beatum ac sempiternum est, quia videri, tangi, comprehendi non potest, et a virtutibus ei bono congruentibus, quae sunt aeque immortales, ad hos corruptos et fragiles deos lapsi, et studentes iis rebus, quibus solum corpus
Abbreviated transcription (Latin):
tute careat tõtagio eiꝰ egrescit & ĩbecillitas de fragili¬
tatis sotretate redũdat ad mẽtem. Cum aũt dissotiato
fui̾t a corpe uidehit ip̃a ꝑ se nec ulla iã fragilitatis
cõditione tentabit᷑ qr ĩdum̃tu fragile ꝓiecit. Sicut
oculus inꝗt euulsus ac seꝑatus a corꝑe nõ põt iudere
ita & dĩa seꝑata nihil sentire: qr & ipã pars est cor¬
poris. falsum hoc & dissimile ẽ. Aĩa .n. non est pars
corꝑis s& ĩ corꝑe est: sic̃ id qdꝰ uase cõtinet᷑ uasis ꝑs

Expanded text:
tute careat, contagio eius aegrescit et inbecillitas de societute careat, contagio eius aegrescit et inbecillitas de societate fragilitatis redundat ad mentem, cfuerit a corpore, vigebit ipsa per se, nec ulla jam fragilitatis conditione tentabitur, quia indumentum fragile projecit. Sicut oculus, inquit, evulsus ac separatus a corpore nihil potest videre: ita et anima separata nihil sentire, quia et ipsa pars est corporis. Falsum hoc, et dissimile est; anima enim non pars corporis, sed in corpore est. Sicut id, quod vase continetur, vasi
Abbreviated transcription (Latin):
ac mõtalis appar&. Idcĩto ig̾ iuirtꝰ & sapĩa neccia ẽ ut &¬
moerot ꝗ cõtrahit᷑ ĩdigna patiendo ac udendo fortitu¬
dine repellatur & uoluptas nõ mo potandi. s& &̃ rerum
cȩteraꝵ abstinẽtia suꝑetur. Nam si careat iũtute si uolup¬
tatib dedita molliat᷑ mõtificet obnoxia qm̃ & uirtꝰ ut
Mors añt sic̃ oñdi nõ funditꝰ ꝑimit ac dela s& ęt̾nis
afficit crutiatib. nam ĩterire ꝓrsus aĩa nõ põt qm̃ ex¬
& sȩpe sanatur. hoc est gͦ cur maxĩe uirtus adhibenda
sit ne ullo corꝑis dolore frangatur & oblinionem sui
nõ aĩa sac mens patiatur: quȩ qm̃ terta corꝑis regione
cõsistit cum eam ꝑtem uis aliqua mõbi uitiauerit mo¬
uetur loco & qͣi nẽ cõquassata sede sua emigrat. re¬
ditura .s. cum medela & cũ sanitas domitiliu siuim
reformau̾it. Nam qr uĩcta est aiã cum corpore siuĩ¬

Expanded text:
ac mortalis adparet. idcirco igitur uirtus et sapientia ac mortalis adparet. idcirco igitur uirtus et sapientia moeror, qui contrahitur indigna patiendo ac videndo, fortitudine repellatur, et voluptas non modo potandi, sed etiam rerum caeterarum abstinentia superetur. Nam si careat virtute, si voluptatibus dedita molliatur, morti fiet obnoxia, quoniam et virMors autem, sicut ostendi, non funditus perimit ac delet, sed aeternis afficit cruciatibus. Nam interire prorsus anima non potest; etiam saepe sanatur. hoc est ergo cur maxime uirtus adhibenda sit, ne ullo corporis dolore frangatur et obliuionem sui non anima, sed mens patiatur. quae quoniam certa corporis regione consistit. cum eam partem uis aliqua morbi uitiauerit, mouetur loco et quasi conquassata sede sua emigrat reditura scilicet, cum medella et sanitas domicilium suum reformauerit. nam quia iuncta est anima cum corpore, si uir
Abbreviated transcription (Latin):
est .n. qđ uiuimꝰ aliud qđ cogitamꝰ. Nam dõmientiũ mes
nõ aĩa sopitur & ĩ futiosis mens extinguit aĩa mana & ĩo
uł angetur uł minuit᷑ ꝓ ȩtate. aia ĩ statu suo semꝑ est et
ex quo tempore spirandi accipit facultatem: eadem usq
ad ultimũ durat donec emissa corpis claustro ad sedem
tenebroso domicilio terrenȩ carnis inclusa est smãm nõ
scendo & audiendo capit & senectus nõ minuit sapĩam
sed auget. si tñ iuuenilis ȩtas uixtute decursa est: s& si nimia
senectus fregẽit m̃bra nõ est aĩę uitĩ: si uisus euanuit: si
Lingua torpuit. si auditus obsurduit: s& corꝑis. At .n. memo¬
ria deficit. Quid miꝵ si labentis domicilii ruina p̾mit᷑ &
mens & p̃terita obliuiscitur nõ aliter futura diuina: ꝗͣsi
tãtem quo choibetur effugeit: Uerum eadem ĩꝗͥt dolori
& luctui ohnoxia est & ebrietate dementit. Uñ fragilis

Expanded text:
est enim quo vivimus, aliud quo cogitamus. Nam dormientium mens, est enim quo vivimus, aliud quo cogitamus. Nam dormientium mens, non animavel augetur, vel minuitur pro aetate. Anima in statu suo semper est, et ex quo tempore spirandi accipit facultatem, eadem usque ad ultimum durat, donec emissa corporis claustro, ad sedemtenebroso domicilio terrenae carnis inclusa est, scientiamscendo et audiendo capit; et senectus non minuit sapientiam, sed auget, si tamen juvenilis aetas virtute decursa est. Sed si nimia senectus fregerit membra, non est animae vitium, si visus evanuit, si lingua torpuit, si auditus obsurduit, sed corporis. At enim memoria deficit. Quid mirum, si labentis domicilii ruina premitur mens, et praeterita obliviscitur, non aliter futura divina, quam si carcerem, quo cohibetur, effugeet luctui obnoxia est et ebrietate dementit, unde fragilis