comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbain̾to hr̃e dm̃ in noticia. tradidit illos deus
in repbum sensum. Etce qũo uerꝰ deus et ĩtus
excer̾at mentes infideliũ. Neq ñ . uũgmͣ ĩ hiis
apłi u̾bis que ꝯmemoram. et alius deus intelle¬
ctus est. qifĩ isle qͥui filium suũ misit dicentẽ.
Iniudiciũ ueni in hunc mũdũ. ut qui nõ udẽs
uideanti et qui indeut ceci fiant. Nam et hic ssi¬
tis apparet mentib fideliũ. qũo deus excecet m̃¬
tes infideliũ. Precedit.n. aliquid occultũ ĩ occł¬
tis. ubi deus agat iustissimũ examẽ iudicii sur.
ut quoꝵdam mentes excetentur. quoꝵdã illu¬
miietur. cui uetissime dcm̃ est. Indicia tua aby¬
sats maslia. ¶uiꝰ ꝑfunditatis ĩ penetrabilẽ alti¬
ternere quid faciat deus bñficitio. quid iudici¬
õ. qri en acorte eo ab ore ur̃s longe c̃ pulltium
mine. quicquid uos ꝑ int̾mitate humanie mor¬
talitatis offenderit alicnatis omĩo ab arbitrio
et iidicio tei ueri. uideliceo hñtes ꝑatũ alterũ

Expanded text:
 habere in notitiam, tradidit illos deus in reprobum sensum. ecce quomodo uerus deus et iustus excaecat mentes infidelium. neque enim umquam in his apostoli uerbis, quae commemoraui, alius deus intellectus est quam ille qui filium suum misit dicentem: in iudicium ueni in hunc mundum, ut qui non uident uideant et qui uident caeci fiant. nam et hic satis apparet mentibus fidelium, quomodo deus excaecet mentes infidelium. praecedit enim aliquid occultum in occultis, ubi deus agat iustissimum examen iudicii sui, ut quorundam mentes excaecentur, quorundam inluminentur. cui uerissime dictum est: indicia tua abyssus multa. cuius profunditatis impenetrabilem alticernere quid faciat deus beneficio, quid iudicio, quia et a corde et ab ore uestro longe est psalterium mine, quicquid uos pro infirmitate humanae mortalitatis offenderit, alienatis omnino ab arbitrio et iudicio dei ueri uidelicet habentes paratum alterum
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ẽe uerꝰ deus. augustinus.
tñ paulo post eciã ip̃e confessus es
cn rõnẽ reddens cur hoc dicatis. Quia et apłs
am deus scłi huiꝰ excecauit mẽtes mfideliuim
Qm̃ quid̾ sinĩam pleriq nr̃mi ita distingunti ub
ac tunc inferunt. scłi huiꝰ excecauit mẽtes ms¬
delñ. Qluia es hoꝵ ordinẽ et si ita nõ distinguaᷤ
s eponendi grã. ita u̾boꝵ ordinẽ mutes. in quib
tens extetauit mentes infideliũ scłi hiuꝰ. id est qui
milla distinctione sensiis elucet. Potest .ii. eciam
malicia s iusticia. sicut idem paulus alibi dicit
¶̃tuid mniquus d̾s: qui infert iram: Itẽ au¬
bi. Quid gͦ dnĩs inquto: Nunquid miqͥtas ẽ
apud dñi: bsit. Moyses .n. dicit Miscrebor cͥ¬

Expanded text:
non esse uerus deus. AUGUSTINUS rtamen paulo post etiam ipse confessus es quasi rationem reddens, cur hoc dicatis, quia et aposait: deus saeculi huius excaecauit mentes infidelium. quam quidem sententiam plerique nostrum ita distingunt, ut tiationem; at tunc inferunt: saeculi huius excaecauit mentes infidelium. quia etsi ita non distinguas, sed exponendi gratia ita uerborum ordinem mutes: "in quibus deus excaecauit mentes infidelium saeculi huius" idem qui in illa distinctione sensus elucet. potest enim etiam malitia, sed iustitia, sicut idem Paulus alibi dicit: numquid iniquus deus, qui infert iram? item alibi: quid ergo dicemus? inquit; numquid iniquitas est apud deum? absit. Moses enim dicit: miserebor c
Abbreviated transcription (Latin):
lego. Semel quid̾ qd̾ ea que deus facit eñ fat̾e
dicitis. ꝙ̃ dm̃ fateri erubestitis. S ed nullo modo
efficietis ut nõ sio deus. nsi eum talia facere
lo fieri. et mala ẽe opmamini. pu̾li sensu hor¬
rentes q̃ penalis mortalitati ĩ becillitati n̾o cd¬
grinis. et amantes q̃ congruũt. Pinde malũ
dicits qui fecto colubrũ. istũ aũ solem tã ma¬
guũ bonũ putatis. ut nec fcm̃a deo sed ꝓlas
uł missũ eẽ credatis. Seus aũ uerꝰ ĩ ꝙͥ nod̾
auobis crediniiniũ doleo. et colubrũ fecio ĩt
aua infĩora. es solem intꝰ alia suꝑiora. et ad¬
huc in sb̾limiceib nõ corporalib celestib. sed
ĩa in spũalib. et msta ista luce longe meli¬
ora. q̃ carualis quilibes homo n̾o peꝑcit ꝙͣto
magꝰ uos qui eũ carn̾e detestamim. nnch a

Expanded text:
lego: semel quidem, quod ea, quae deus fecit, eum facere lego: semel quidem, quod ea, quae deus fecit, eum facere dicitis, quem deum fateri erubescitis — sed nullo modo efficietis, ut non sit deus, nisi eum talia facere lo fieri et mala esse opinamini, puerili sensu horrentes, quae poenalis mortalitatis inbecillitati non congruunt, et amantes, quae congruunt. proinde malum dicitis, qui fecit colubrum, istum autem solem tam magnum bonum putatis, ut nec factum a deo, sed prolatum uel missum esse credatis. deus autem uerus, in quem nondum a uobis credi nimium doleo, et colubrum fecit inter alia inferiora et solem inter alia superiora et adhuc in subli-' mioribus non corporalibus caelestibus, sed iam in spiritalibus multa ista luce longe meliora, quae carnalis homo quilibet non percipit, quanto magis uos, qui cum carnem detestamini, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
pauit er exclamare. O altitudo diuiciaꝵ scĩe
et sapĩe dei. qmͣ instrutabilia sũt udicia
duis et muestigabiles ue eius. Qfͣto melusẽ
tta mitar qd inuestigare nõ sufficis. qmͣ ppẽa
uesle alt̾m d̾m malum fing̾e̾. qr imũ bonum
nõ potiusti ꝯpͥhñdere. Non .n. de noĩe gͥ s de
dꝑe. siam eito uidetur faustus se defendisse cũ
dies plane describi alt̾m dm̃. Si .n. mat̾ies in¬
formis corporaliũ formaꝵ capax ab eis hyle ap¬
pellaretur q̃ appellata est ab antiquis. nemo
cam nrm̃ coargueret dici dm̃. Numnc uero ꝙe¬
tus error est. qnͣta dementia uł mat̾iem corpo¬
rũ dicere opificem corpoꝵ uł opificẽ corpoꝵ
negare dm̃. Quia gͦ ꝙ uerus deus facta idẽ
corpora. nt elem̃ta. ut aĩalia suit. hoc uos di¬
citus nestio ꝙ̃ alterũ facere. quolibet eũ nõie
uocitetis. teste dicimi errore urd dm̃ alt̾m in¬
ducere. In hac .n. una re hiis erratis ertore sam¬

Expanded text:
pauit, et exclamare:s o altitudo diuitiarum scientiae pauit, et exclamare:s o altitudo diuitiarum scientiae et sapientiae dei! quam inscrutabilia sunt iudicia eius et inuestigabiles uiae eius! quanto melius est ita mirari, quod inuestigare non sufficis. quam propterea uelle alterum deum malum fingere, quia unum bonum non potuisti conprehendere ? non enim de nomine agitur, sed de opere. Nam cito uidetur Faustus se defendisse, cumdies plane describi alterum deum. si enim materies informis corporalium formarum capax ab eis hyle appellaretur, quae appellata est ab antiquis, nemo eam nostrum coargueret dici deum. nunc uero quantus error est, quanta dementia uel materiem corporum dicere opificem corporum uel opificem corporum negare deum? quia ergo quod deus uerus facit, id est corpora, ut elementa, ut animalia sint, hoc uos dicitis nescio quem alterum facere. quolibet eum nomine uocitetis, recte dicimini errore uestro deum alterum inducere. in hac enim una re bis erratis errore sacri
Abbreviated transcription (Latin):
pluit suꝑ ustos eo iuistos Nnde hic teftã
bonttatẽ. e ibi tantã seuitatẽ ad imĩ ꝑtiu̾e
cantare nõ nostis: Nonne idem ip̃e qui facit
solem suũ oriri suꝑ bonos et malos. et pluit su¬
ꝑ uistos eo iustos. frangit tñ ramos natura¬
les et contra naturã inserit oleastrũ: Non¬
ne te uo ipõ illic dicit apłs. uides gͦ bontta¬
tem et seu̾itatem dei. meos quid̃ qͥ frasti sũt
seueritatẽ. in te aũ bonitatẽ si ꝑmanseris i
bonitate: Nempe audistis. nempe adu̾tistis.
ꝙadmodũ nec t̾o auferat iudiciariã sene.¬
titatẽ. nec om̃i lib̾am uolũtatẽ. Occultũ ẽ.
altimm est. maccessibili secreto. ab humana
cogitatione seclusũ est ꝙ̃admodũ deus dãpuet
impiũ. et instificet ĩpiũ. Utrũq .n. de illo scͥp¬
turãꝵ sc̃aꝵ nĩtas loqͥtur.¶ Num gͥ id̾o ad u̾sus
duima iudicia garrire delestat qi sũt instrit¬
tabilia: Qfito ꝯuenientiꝰ qnͣto accomodatiꝰ
ẽ modulo nr̃o. expauesc̾e illit ubi paulus ex¬

Expanded text:
it super justos et injustos . Unde hic tantam bonitatem, et ibi tantam severitatem ad unum pertinere cantare non nostis? Nonne idem ipse qui facit solem suum oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos, frangit tamen ramos naturales et contra naturam inserit oleastrum? Nonne de uno ipso illic dicit Apostolus: Vides ergo bonitatem et seueritatem dei: in eos quidem, qui fracti sunt, seueritatem, in te autem bonitatem, si permanseris in bonitate? nempe audistis, nempe aduertistis, quemadmodum nec deo auferat iudiciariam seueritatem nec homini liberam uoluntatem. occultum est, altum est, inaccessibili secreto ab humana cogitatione seclusum est, quemadmodum deus et damnet inpium et iustificet inpium; utrumque enim de illo scripturarum sanctarum ueritas loquitur. num igitur ideo aduersus diuina iudicia garrire delectat, quia sunt inscrutabilia ? quanto conuenientius, quanto adcommodatius est modulo nostro expauescere illic, ubi Paulus ex
Abbreviated transcription (Latin):
passionc̃ bom istuis int̾ uirgiies ac pu̾os d̾io
p̾como cẽcinerũt. formã nob̾ atq ad̾o uobis
ip̃is faciendaꝵ uͥgiiũ relinꝙ̃tes. Sed hos qͥd̾
ito dixi p̾tereo. qꝑ eos uos exclusistis ex canone
facileq m̃te sacrilega nr̃a demonioꝵ hiis po¬
testis ĩportare doctrmas. Num gͥ et de xp̃o ea-¬
ope quot ostendisse erga. nctissimã teclams
Quos si hec demomoꝵ docna nõ fui. qmͣ eo
apsi. cui credi iam poteras hoc ab ip̃o eõ memora¬
tum tanꝙͣ sit demonioꝵ uoluntas eo doctima
oxistimeta solos hortamttis migies faceꝰ eo non¬
phibitione mibendi. slob̾ .n. quoq hoc ipmĩ
Ruin est. en demens ꝓfesto ille nõ tñi stuloꝰ pu¬
tandꝰ ẽ. qui id existimiet lege pͥuata ꝓhiberi
posse. ꝙ fit pub lica ꝯcessum. Dico aũ hoc ipm̃
mibere. Quaip̃ et nos horcam᷑ quid̾ uolentes
no pmaneara notñ cogimꝰ nuitas ut accedãt

Expanded text:
irgines ac pueros divino praeconio cecinerunt, formam nobis atque adeo vobis ipsis faciendarum virginum relinquentes. Sed hos quidem, ut dixi, praetereo; quia eos vos exclusistis ex canone, facileque mente sacrilega vestra daemoniorum his potestis importare doctrinas. Num igitur et de Christo eadopere quoque ostendisse erga sanctissimam Theclam? Quod si haec daemoniorum doctrina non fuit, quam et Apostoli, cui credi jam poterit hoc ab ipso esse memoratum, tanquam sit daemoniorum voluntas et doctrina, existimetone nubendi. Nobis enim quoque hoc ipsum insitum est: et demens profecto ille, non tantum stultus putandus est, qui id existimet lege privata prohiberi posse, quod sit publica concessum: dico autem hoc ipsum nubere. Quapropter et nos hortamur quidem volentes ut permaneant, non tamen cogimus invitas ut acceda
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibentes nubere. abstinentes a cibis quos deus
creauit ad ꝑcipiendũ cum gr̃aꝵ actione fidelib
slimꝙͣ plane tibi ego her ab apło dicta ẽẽ consẽ¬
serim. insi añ confitearis ip̃e moysen et ꝓphas
dost̾nas atulise domonioꝵ. et seductorii sp̃e ac
maligni fuite int̾pretes qui a porcina et cet̾is
carnib quas ĩmũdas uotant sollicite doceant
absimendũ. De hiis gͦ pͥmo delsb̾andũ nob̾
est et diu multũq cogitandũ hec qui debeantac¬
cipi in d̾o nec hec ipi anin demonio locuti uide¬
antur. Hactenꝰ.n. aut et moyses et ꝓpħe nob̾¬
cum da̾pnati erum. aut et nos cũ illis ab solu
qui solum in plebe sac̾dotale hominũ gen᷑ cen¬
scamꝰ a cuamib abstin̾e̾ debere. demomoꝵ doctne
indeamur nob̾ asseftatores. urõs u̾o ꝓpħ̾as etq¬
ipm̃a d̾o moysen qui pͥmꝰ nõ solum antistibus
sed omni confuse homĩnũ gmĩ. et si ulla int̾dixe¬
uo et leporma et herecina carne et sepiis ac lolli¬

Expanded text:
entes nubere, abstinentes a cibis quos Deus creavit, ad percipiendum cum gratiarum actione fidelibus . Nunquam plane tibi ego haec ab Apostolo dicta esse consenserim, nisi antea confitearis ipse, Moysen et Prophetas doctrinas attulisse daemoniorum, et seductorii spiritus ac maligni fuisse interpretes, qui a porcina et caeteris carnibus, quas immundas vocant, sollicite doceant abstinendum. De his ergo primo deliberandum vobis est, et diu multumque cogitandum, haec qui debeant accipi, in Deone ipsi haec, an in daemonio locuti videantur. Hac enim tenus, aut Moyses et Prophetae nobiscum damnati erunt, aut et nos cum illis absolutit nos quidem, qui solum in plebe sacerdotale hominum genus censeamus a carnibus abstinere debere, daemoniorum doctrinae videamur vobis assectatores: vestrom adeo Moysen, qui primus non antistitibus solum, sed omni confuse hominum generi suilla interdixerit, et leporina, et hericina carne, et sepiis ac lolli
Abbreviated transcription (Latin):
possit ap̃ carthaginẽ ĩ latinã linguam u̾ti.
facilius atꝙ ꝯmodiꝰ ut cu pocius prestes nob
dẏaconus ẽ de nr̃a diocisi. de fumdo aũ uiri specta¬
bilis nob̾q carissimi orontii. Pro illo aũ et ꝓeiꝰ
pr̃e a quo a doptatus est etiam ad eũ scripsi. Qͥs
luteras cũ leg̾i xp̃iana benignitas tua: peto
ut eas apud memoratũ uirũ tua int̾cessione
adinuare digneris. Aisi aũ cũ illo etiã hoiẽm

Expanded text:
possit apud Carthaginem in Latinam linguam uerti possit apud Carthaginem in Latinam linguam uerti facilius atque commodius, ut tu potiusdiaconus est de nostra dioecesi; de fundo autem viri spectabilis, nobisque charissimi Orontii. Pro illo autem, et pro ejus patre, a quo adoptatus est, etiam ad ipsum scripsi; quas litteras cum legerit christiana Benignitas tua, peto ut eas apud memoratum virum tua intercessione adjuvare digneris. Misi autem cum illo etiam hominem
Abbreviated transcription (Latin):
hinc librũ. nec illas hereses p̃t̾nuttens que ĩ ppło¬
us epiphanius in doctrina fidei catholice lauda¬
bilit᷑ disfamatur. sed ip̃e utriꝰq tprĩs hereses col¬
ligens: lic. cõplex᷑ est. Cũ gͦ ambo id uellent fa¬
c̾e quod a me petis qnͣtum tñ intͦ se differant de
numero interim sestaꝵ uides. Qd̾ utiq ñõ eue¬
nisset nisi aliud uni eoꝵ inderetur heresis. et ali¬
ud alteri. Neq .n. putand̾ ẽ aliquas ignorasse e¬
piphaniũ quas nouerat filastriꝰ cũ epiphamũ
longe filastrio doctiore. ĩuenerimꝰ. ita ut ꝑfila¬
strium pociꝰ dicere deberemꝰ latuisse plurimas. si
tñ plures ẽẽt ille complexꝰ. et iste panciores. Sed
ꝓculdubio in ea q̃one ubi disceptatur quid sit
om̃s innumerũ redig̾e conamur. ne p̾t̾muta¬
te librum sci epiphanii tͥ mitt̾e debeam. ipm̃
.n.arbitror filastrio doctius hunic locutũ. qui

Expanded text:
hinc librum nec illas haereses phinc librum nec illas haereses pus Epiphanius, in doctrina catholicae fidei laudabiliter diffamatus: sed ipse utriusque temporis haereses colligens, octoginta complexus est. Cum ergo ambo id vellent facere quod a me petis, quantum tamen inter se differant de numero interim sectarum, vides: quod utique non evenisset, nisi aliud uni eorum videretur esse haeresis, et aliud alteri. Neque enim putandum est aliquas ignorasse Epiphanium, quas noverat Philastrius, cum Epiphanium longe Philastrio doctiorem invenerimus; ita ut Philastrium potius dicere deberemus latuisse plurimas, si tam plures esset ille complexus, et iste pauciores. Sed procul dubio in ea quaestione ubi disceptatur quid sit omnes in numerum redigere conamur, ne praetermittate librum sancti Epiphanii tibi mittere debeam; ipsum enim arbitror Philastrio doctius hinc locutum. qui
Abbreviated transcription (Latin):
uideo qmͣ onerosus existam meliora cogitanti et
disponenti maiora sdo seni et querelas corporis sͦꝰ¬
donec indoctis ectẽ qui te agnoscis sapientibus
tib ueritatẽ. Potui ad huo offerre supplices et mł¬
tiplices preres et meoꝵ ĩꝑitoꝵ classes accusere. sed
malui ꝯgaudere dictantẽ: qmͣ ad huc occupare
quod uult deum dyaconem.
Omino dilectissimo et cõdiacono quod¬
uult deo: augꝰ. acceptis litt̾is caritatis
tue. ubi a me ardentissimo studio p̾tu¬
lasti. ut de om̃ib heresib q̃ post dñi saluatoris ad¬
uentũ: adu̾sus eiꝰ doctrinam pullulauer̃. aliqͥd
breuit̾ scriberem. Qmͣ sit difficile continuo re¬
parata occõne rescripsi ꝑ filiũ mes̃i ypomenti¬
um primariũ philocalum. Mox aũ ista oblata
est eciã qmͣ nũc rescrbo et breuit̾ difficultatem
oꝑis eius ostñdo. filastriꝰ quidã brixensis ep̃t quẽ
cũ sc̃o ambrosio medio lani eciã ip̃e uidi. scͥpsio

Expanded text:
Video, quam onerosus existam meliora cogitanti et Video, quam onerosus existam meliora cogitanti et disponenti maiora sancto seni et querelas corporis susdones indoctis ecclesiae, qui te agnoscis sapientibus tibus ueritatem. potui adhuc offerre supplices ac multiplices preces et mecum inperitorum classes adsciscere, sed malui iam gaudere dictantem quam adhuc occupare QVODVULTDMO FILIO ET CONDIACONO QVODVULTDEO AUGUSTINUS. Acceptis litteris caritatis tuae, ubi a me ardentissimo studio postulasti, ut de omnibus haeresibus, quae post domini saluatoris aduentum aduersus eius doctrinam pullulauerunt, aliquid breuiter scriberem, quam sit hoc difficile, continuo reperta occasione rescripsi per filium meum Hipponiensium primarium Philocalum. mox autem etiam ista oblata est, qua nunc rescribo et breuiter difficultatem operis eius ostendo. Philastrius quidam, Brixensis episcopus, quem cum sancto Ambrosio Mediolani etiam ipse uidi, scripsit
Abbreviated transcription (Latin):
uit̾ atq sũmatim et opiniones rogo cuiꝰlibet
hetesis exponi. et quid ꝯtra teneat ecc̃a catholi¬
oa qnͣtũ instrustioni satis ẽe sb̾di. uo uelud qͦ¬
us nosse uoluerit ad opulenta et magnificai
uolumina tnsimitatur. quib a diu̾sis et p̾ci¬
pue a uen̾atione tua in hoc ip̃m constat ela¬
boratũ. Sufficto n. ito puto admonitio tał doc
le qui multa legit ead̾ breuit̾ recordatur. er ꝯ¬
pendio ignarꝰ instruitur. ut nouerit quid ten¬
eat quid enitet. quid au̾setur ne faciat. quid
utt faciat exequatut. fortassis aũ si tñ qd̾ arbi¬
tror uerũ est. eciã adu̾sus calũpmantiũ ma¬
lignas m̃tes et dolosa labia op hoc ꝑuũ int̾
cetera minfica testimonio corone tue nõ de¬
erit. ut quib patet campus calũpmandi ꝓ¬
fusior ualidis. sed ex om̃i ꝑte cõclusis fidei li¬
mitib coartati. om̃ib iu̾tatis teloꝵ gm̾ibus
cirtumasti eciã uno multiformi iaculo re¬
pente ꝓstrati morticinos sp̃c nõ audeant auhelare.

Expanded text:
te atque summatim et opiniones rogo cuiuslibet haeresis poni et, quid contra teneat ecclesia catholica, quantum instructioni satis est, subdi, ut uelut quus nosse uoluerit, ad opulenta et magnifica uolumina transmittatur, quibus a diuersis et praecipue a ueneratione tua in hoc ipso constat elaboratum. sufficiet autem admonitio talis, u dum et ille, qui multa legit, eadem breuiter recordatur et compendio ignarus- instruitur, ut nouerit, quid teneat, quid euitet, quid auersetur. ne faciat. quid. ut faciat, adsequatur. fortassis autem, si tamen, quod arbitror. uerum est. etiam aduersus calumniantium malignas mentes et dolosa labia opus hoc paruum inter cetera magnifica testimonio coronae tuae non deerit, ut, quibus patet campus calumniandi profusior, ualidis et ex omni parte conclusis fidei limitibus coartati omnibusque ueritatis telorum generibus circumacti etiam uno multiformi iaculo repente prostrati morticinos spiritus non audeant anhelare.
Abbreviated transcription (Latin):
añ a pr̃e missũ .i. a ꝑfundo spititale uel ce¬
leste corpꝰ attulisse. nicħ q assũpsusse de uͥgi¬
ne maria. sed ꝑ illã tanqm ꝑ ruiũ aut fistu¬
Iam sine ulla de ma assũpta carne tnͣsisse.
Negat eciã resurrectionẽ caruis solũ ꝑ xpm̃¬
sp̃m scm̃ ed aĩam salutem acciꝑe affirm̾as.
ecundiam hoc
a ualentinians distare dicunt᷑
quod addunt opera turpitudinis.
discipislus ualentini heresim no¬
uam cond̾e cupiens: quatuor aeo¬
nas. et auas .iiͦii. asserere malum xii
ue passum asseuerans. Quo quoq opmatꝰ
est aduersa sibi ẽe pͥncipia quiddam tale¬
anquid de aconab quale ualentinus af
olorbasus secutus ẽ istos ñ mł̾tũ

Expanded text:
a Patre missum, id est a Profundo, spiritale vel coeleste corpus secum attulisse: nihil assumpsisse de Virgine Maria; sed per illam, tamquam per rivum aut fistulam, sine ulla de eadem sumpta carne transisse. Negat etiam 712 resurrectionem carnis, solum pspiritum et animam salutem accipere affirmans. XII. SECUNDIANI hoc a Valentinianis distare dicuntur, quod addunt opera turpitudinis. discipulus Valentini, haeresim novam condere cupiens, quatuor Aeonas et alios quatuor asserere maluit. XIV. ve passum asseverans. Duo quoque opinatus est ex adverso sibi esse principia, quiddam tale de Aeonibus quale Valentinus affirmans. XV. COLORBASUS secutus est istos, non multu
Abbreviated transcription (Latin):
pitasse ꝑhibetur sed accepisse talem aĩam qͣ
ne marcellina q̃ cohebat ymaginem iħu
ed paisli et om̃is epistagore adorando inten¬
sumq ponendo.
herintiam a cherinto. idemq mer̾e¬
tiam a merinto mũdũ ab angelis
fcm̃ dicentes. et carne circũcidi oꝑ
minẽ m̃im̃o fuisse. nec resurrexisse. s resur¬
resturũ asseuerantes. Mille quoq annos

Expanded text:
putasse perhibetur, sed accepisse talem animam, qMarcellina, quae colebat imagines Jesu et Pauli et Homeri et Pythagorae, adorando incensumque ponendo. VIII. CERINTHIANI a Cerintho, iidemque Merinthiani a Merintho, mundum ab angelis factum esse dicentes, et carne circumcidi opominem tantummodo fuisse, nec resurrexisse, sed resurrecturum asseverantes. Mille quoque annos
Abbreviated transcription (Latin):
cumi. Item quod uidas faduis enis cum thamar
nuru sua dormierit post umiꝰ et alterius npti¬
as faii. deceptus ut auiit ꝓstitutionis habitu.¬
in quẽ se tnfformauerat eadem que socerũ suũ
bñ nosser cum hoo gnẽ feminaꝵ semꝑ huisse ꝯ¬
mertium. Neo quod dauid post tot mimero u¬
xores et mulierculam quoq urie militis sui
mechatus sid ipm̃q ꝑdiderio in bello. Nec qd
ciomon filius enis trecentes uxores et septin¬
gentas concubinas hu̾erit et regum filias sine
liero filios fec̾it cui tupitudini quod sit dec̾iuis
ascribitur et cõsilium dei. Sed nec illud qd̃ mo¬
yses homicidiũ fecerit qd̾ spoliauerit egyptũ.
dart et fecerio quod nec ip̃ẽ quidem uno con¬
tent᷑ matrimonio fuerit. hec inqm̃ et hoꝵ siłia
que in diuersis eoꝵ hñtut libris. nich a nob̾ strip¬
tum. incħ dictatum est. S ed aut scriptoꝵ ur̃oꝵ
ista ꝯmenta sunt faisa: ant patrum cͥmina ne¬

Expanded text:
eum . Item quod Judas filius ejus cum Thamar eum . Item quod Judas filius ejus cum Thamar nuru sua dormierit, post unius et alterius nuptias filii, deceptus, ut aiuntin quem se transformauerat eadem, quae socerum suum bene nosset cum hoc genere feminarum semper habuisse commercium; nec quod Dauid post tot numero uxores mulierculam quoque Uriae militis sui moechatus sit ipsumque perdiderit in bello; nec quod Salomon filius eius trecentas uxores et septingentas concubinas habuerit et regum filias sine liere filios fecerit — cui turpitudini, quo sit deterius, ascribitur et consilium dei — sed nec illud, quod Moyses homicidium fecerit, quod spoliauerit Aegyptum, darit et fecerit, quod ne ipse quidem uno contentus matrimonio fuerit: haec, inquam, et horum similia, quae in diuersis eorum habentur libris, nihil a nobis scriptum, nihil dictatum est; sed aut scriptorum uestrorum ista commenta sunt falsa aut patrum crimina ue
Abbreviated transcription (Latin):
ultis eodem liberari ꝓpħas. Alioqͥn neq illa nos
de abraham scripsimus qd hñde prolis insana
flagrans cudpidine. Et ideo qui id iam qͥ de sara
conuge ꝓmiserat minime credens cũ pelice uo
pulc̾rima in cõcubitu uẽdicauit. Nec qd̃ loth
ip̃ius frat᷑ de sodoma lib̾atus cũ duab finab
suis in monte cõcubuit. Qui honestus arsiss
in sodoma ictu fulminis qmͣ in monte flagra¬
uio inconcesse flãma libidinis. Sed nec quod
ẏsaac eadem pr̃i suo gessit. ac paria erga rebes¬
cam comgẽ suã fingens eo ip̃e cam sororem
quo per ipam̃ uiueret turpitꝰ. Neo quod iacob fi¬
lris eiis intꝰ rachel eo ham duas g̾manas sorore
eaꝵ q singulas samłas quatuor uxoꝵ maritꝰ tan¬
quã hyrtus erraneri ut eẽt cotidie mtꝰ quatu¬
or storta certamen que nam eum uementẽ de
agro prior ad concubitum raꝑeo imdum eciam
mercedib in noctem ab inuitem conducerent

Expanded text:
ultis eodem liberari prophetas. Alioquin neque illa nos ultis eodem liberari prophetas. Alioquin neque illa nos de Abraham scripsimus. quod habendae prolis insana flagrans cupidine et deo, qui id iam sibi de Sara coniuge promiserat, minimepulcherrima, in concubitum uenditauit; nec quod Loth ipsius frater de Sodoma liberatus cum duabus filiabus suis in monte concubuit — qui honestius arsisset in Sodoma ictu fulminis quam in monte flagrauit inconcessae libidinis flamma — sed nec quod Isaac eadem patri suo gessit ac paria erga Rebeccam coniugem suam fingens et ipse eam sororem, quo per ipsam uiueret turpiter; nec quod Iacob filius eius inter Rachel et Liam duas germanas sorores earumque singulas famulas quattuor uxorum maritus tamquam hircus errauerit, ut esset cotidie inter quattuor sagro prior ad concubitum raperet, interdumque etiam mercedibus in noctem ab invicem conducerent
Abbreviated transcription (Latin):
ta finxerunt nunc eũ in tenebris ex eterno uer¬
satum dicentes. eo postea miratum. cũ uidisset
lucem. nũc ignaꝵ futuri. ut p̾ceptum illud qd̾
ño eẽt seruaturus adam ei mandaret. numo et
imꝑuidum ut eum latentem in angulo parady¬
si post nuditatem cognitam uidere nõ posser ⁊
nũo ed muidum ac timentem nesi gustares hõ
siuis de ligno in eternũ niueret. nũc auas et ap¬
petentẽ sangͥnis atq ad ipis ex om̃ĩ gnẽ sacri¬
ficioꝵ zelantemq si et aliis eadem offerrentur
ut sibi. et nũc irascentem in alienos. nũc et in
suos. nunc ꝑmientẽ milia hominũ obleuia qͥ¬
dem aut nulla cõmissa nũc eciam cõminantẽ
uenturũ se forte cũ gladio eo parciturum ne¬
mini. non iusto. nõ pcc̾ori. fieri inquam potui
ut et de dei hom̃ib mẽtirentur quide deo ip̃o
tanta ꝓt̾iutate mẽtiti sunti S ed uos consenti¬
te nobiscum. ut portent scͥptores noͣlen. si n¬

Expanded text:
dem tanta finxerunt, nunc eum in tenebris ex aeterno uerdem tanta finxerunt, nunc eum in tenebris ex aeterno uersatum dicentes et postea miratum cum uidisset lucem. nunc ignarum futuri, ut praeceptum illud, quod non esset seruaturus Adam. ei mandaret, nunc et inprouidum, ut eum latentem in angulo paradisi post nuditatem cognitam uidere non posset, nunc et inuidum ac timentem, ne, si gustaret homo suus de ligno uitae, in aeternum uiueret, nunc alias et adpetentem sanguinis atque adipis ex omni genere sacrificiorum zelantemque, si et aliis eadem offerrentur ut sibi, et nunc irascentem in alienos, nunc et in suos, nunc perimentem milia hominum ob leuia quidem aut nulla commissa, nunc etiam comminantem uenturum se fore cum gladio et parciturum nemini, non iusto, non peccatori: fieri, inquam, potuit, ut et de dei hominibus mentirentur, qui de deo ipso tanta proteruitate mentiti sunt. sed uos consentite nobiscum, ut portent scriptores crimen. si u
Abbreviated transcription (Latin):
tem. ispłiticas ab eadem turpitudines tangi
uerrutas incidite. deformationis eiꝰ crimẽ sc̾p¬
torib imputate. et statim uidebitis nos uidais¬
mi mimicos fuise no legis. Legis nomen est
quod uos decipto. qi cui uire debeat ascribi nõ ñostis.
¶ad hes eo ꝓphetas ac pẽiarchas ur̃os cur uos blasy¬
hemare existimetis: ego nõ uideo. Sam si a nob̾ scͥħ¬
ta hec dictata ue fuissent. que idem cõmisisse legũ¬
uero aut ab ipis eadem scͥpta sunt. contia honesta¬
tis morem duicus captantib gloriam. aut ab eoꝵ
socis ac parib nr̃a que hio cuꝑa est: Dampnamꝰ
em̃ decestati actus miquos quos ultro de se nec m¬
terrogati confessi sunt rei. Aut si hec ꝑ miudiam
scriptoꝵ ad u̾sus eos malignitas finxit prinant᷑
scriptores. dampnentur eoꝵ libri. ꝓpurgetur ꝓpħi¬
cum nomen indigna fama. grauituti atq cẽsu¬
re sue prĩarchaꝵ reddatur austoritas. Et sane

Expanded text:
tem. Israheliticas ab eadem turpitudines tamquam tem. Israheliticas ab eadem turpitudines tamquam uerrucas incidite, deformationis eius crimen scriptoribus inputate, et statim uidebitis nos Iudaismi inimicos fuisse, non legis. nomen est, quod uos decipit, quia cui iure debeat adscribi, non nostis. Ad haec et prophetas ac patriarchas uestros cur nos blasphemare existimetis, ego non uideo. nam si a nobis scripta haec dictataue fuissent, quae idem commisisse legunuero aut ab ipsis eadem scripta sunt contra honestatis morem de uitiis captantibus gloriam aut ab eorum sociis ac paribus, nostra quae istic culpa est? damnamus enim detestati actus iniquos, quos ultro de se nec interrogati confessi sunt rei; aut si haec per inuidiam scriptorum aduersus eos malignitas finxit, puniantur scriptores, damnentur eorum libri, purgetur propheticum nomen indigna fama, grauitati atque censurae suae patriarcharum reddatur auctoritas. Et sane
Abbreviated transcription (Latin):
co negligentem p̾cepti huiꝰ appelleo. quo dio¬
tum eit. Non occides. non methab̾is. ita eciã
epatesderes si quis te et incircũtisum uocar
et negligentem salbati erat intelligi. ꝓcul¬
dubio qdͤ eẽt utrũq lex et dei m̾adatũ. Nũt
uero eo de islis suꝑiorib laudem queris eo
głam: si ea conserues. et de hiis millam eiꝰdẽ
boni iactiram metius qr ꝯtempnis. Qura ꝯ¬
stat ħec ut dixi n̾o eẽ legem. sed legis pociꝰ ma¬
cislas et scabiem. Que si dampnant᷑ a nobis:
dampnantur ut fana non ud legittima. Nec tã¬
git comutiũ hoc: legem. nec legis austorẽ dm̃
sed eos qui hunc et illam nefariis sius religio¬
nib inscripserũt. Ut autꝰ int̾dum legis nos
reuerendũ nomen cũ iudaica p̾cepta ꝑ sequi¬
mur latessamus: ur̃o fit uicio qui int̾ hebrai¬
cãs institutiones et legem et millum nultis
eẽ discrimen. Alioqͥn reddite legi ꝓpriã dig̾ta¬

Expanded text:
te negligentem praecepti hujus appellet, quo dicte negligentem praecepti hujus appellet, quo dictum est, Non occides, vel, Non moechaberis; ita etiam exardesceres, si quis te et incircumcisum vocaret, et negligentem sadubio, quod esset utrumque lex et dei mandatum; nunc uero et de illis superioribus laudem quaeris et gloriam, si ea conserues, et de his nullam eiusdem boni iacturam metuis, quia contemnis. quare constat haec, ut dixi, non esse legem, sed legis potius maculas et scabiem: quae si damnantur a nobis, damnantur uti falsa, non ut legitima. nec tangit conuicium hoc legem nec legis auctorem deum, sed eos, qui hunc et illam nefariis suis religionibus inscripserunt. ut autem interdum legis nos reuerendum nomen, cum Iudaica praecepta persequimur, lacessamus, uestro fit uitio, qui inter Hebraicas institutiones et legem nullum uultis esse discrimen; alioquin reddite legi propriam dignita
Abbreviated transcription (Latin):
des. non mechab̾is. nõ peierabis. et cͦ. Nui qꝙ
olim diffamare in gentib .i. ex quo mũdi hiu̾
creatura consistio. hebreoꝵ scͥptores irtuentes. et¬
tanꝙͣ lepram ac stabiem ab hominãda hec su¬
a er turpissima pcepta cõmiscuerũt que ad pe¬
tom̃ spectant et sacrificia. Age si es certe et ty
ainicus logis. dampna eos metũ qui hanc iuo¬
lare ansi sunt ꝯmixtione ĩ conuenientiũ eidẽ
pͥceptoꝵ. que p̾cepta isiet uos legem non
eẽ sciretis. nec legis ꝑtem utiq aut eadem ser¬
uare interemim ꝑfessi iusticiam. aut uos corã
fateremim ẽẽ nõ uistos. Suunc uero et de illis
que scelera ꝓhibent mandatis et sollicita uo¬
s est cura recte uolentib uiuere. et de hiis
que ꝑtinent ad indeos: nulla fit mentio. ꝙ
quatemis excusatum uob̾ erit. insi eandem
legem non ẽẽ constiterit. Denit si uo ince̾
deris intolerabile conuitiũ indicans. si quis

Expanded text:
des, non moechaberis, non peiurabis et cetera. cui quia des, non moechaberis, non peiurabis et cetera. cui quia olim diffamatae in gentibus, id est ex quo mundi huius creatura consistit, Hebraeorum scriptores inruentes tamquam lepram ac scabiem abominanda haec-sua et turpissima praecepta commiscuerunt, quae ad peritomen spectant et sacrificia, age, si es certo et tu amicus legis, damna eos mecum, qui hanc uiolare ausi sunt hac commixtione inconuenientium eidem praeceptorum: quae praecepta nisi et uos legem non esse sciretis, nec legis partem utique aut eadem seruare niteremini professi iustitiam, aut uos coram fateremini esse non iustos. nunc uero et de illis, quae scelera prohibent mandatis, sollicita uobis est cura recte uolentibus uiuere, et de his, quae pertinent ad Iudaeos, nulla fit mentio: quod quatenus excusatum uobis erit, nisi eadem legem non esse consderis, intolerabile convicium judicans, si quis
Abbreviated transcription (Latin):
austus dixit. Cur legem
blaphematis et ꝓphetas mi¬
nime quid̾ nos hostes sumꝰ
sed nec ullius om̃io a deo
ut si modo per ip̃os uos li¬
ceat sumus parati fateri
faica illa omĩa ẽẽ que de eis scͥpta sinit.
ex qnoꝵ causa iudentur nob̾ exosi. Sed
n. nos repugnatis et scriptorib asten¬
cendo nr̃is. in crimen forsitan ꝓphetas
mocentes adducitis. In famatis prĩar¬
chas. dedecoratis et legẽ. atq quod sit
stumtiꝰ multis es scriptores ur̃õs nõ eẽ
mendaces. et eos tñ religiosos ac it̃os quoꝵ hii
flagitia eo turpes conscripserint uitas. Quod
qi utrimiq pariter constare nõ potest. oportes
.n. aut hos fuisse malos. aut illos mendases
et falsos. age si libet assensu comuni ecͥptori¬
b dampnatis. defensionem suscipiamꝰ legis
er ꝓpħaꝵ. legem autẽ nũc dico ego no cirocisi¬
onem. nec ssllbata et sacrificia. ceteraq hiuiꝰmo¬
di uideoꝵ. sed eciã que uere sit lex .i. non occi¬

Expanded text:
AUSTUS dixit: Cur legem blasphematis et prophetas ? minime quidem nos hostes sumus phetarum, sed nec ullius omnino, adeo ut. si modo. per ipsos nos liceat, simus parati fateri falsa illa omnia esse, quae de eis scripta sunt et quorum causa uidentur nobis exosi. sed enim uos repugnatis et scriptoribus adsentiendo uestris in crimen forsitan prophetas innocentes adducitis, infamatis patriarchas, dedecoratis et legem atque, quod sit stultius, uultis et scriptores uestros non esse mendaces et eos tamen religiosos ac sanctos, quorum hi flagitia et turpes conscripserint uitas. quod quia utrumque pariter constare non potest, oportet enim aut hos fuisse malos, aut illos mendaces et falsos. Age, si libet, adsensu communi scriptoribus damnatis defensionem suscipiamus legis et prophetarum. legem autem nunc dico ego non circumcisionem nec sabbata et sacrificia ceteraque huiusmodi Iudaeorum, sed eam, quae uere sit lex, id est: non occi
Abbreviated transcription (Latin):
om̃io abhoĩantur ꝓlationes quaidã fabulo¬
sis scłoꝵ eciam isti succipiunt. salutẽ pͥmi ho¬
minis ꝯtradicunt. Epiphamꝰ tatianos et enera¬
titas ita discernt ut eneratitas tatiani scisma¬
ticos dicat. xxui.
atafriges sunt quoꝵ auctores fuerũt
m̃tanus tanqm paracltꝰ et due ꝓphe¬

Expanded text:
omnes abominantur. Prolationes quasdam fabulosas saeculorum etiam isti sapiunt. Saluti primi hominis contradicunt. Epiphanius Tatianos et Encratitas ita discernit, ut Encratitas Tatiani schismaticos dicat. XXVI. ATAPHRYGES sunt, quorum auctores fuerunt Montanus tanquam paraclitus, et duae p
Abbreviated transcription (Latin):
hoc aũ perfectũ est inmontanũ eo ĩ enis ꝓphetis¬
sac uenise delirans sactam̃ta ꝓhibentur hab̾e
fimesta. Nam de ĩ fantis amuculi sanguine
ꝙ̃ de toto enis corpore minutus ꝑ punctonũ
nuluerib extorquent quasi eucharistiã suã
ꝯfic̾e ꝑhibontum mistentes eũ farine panẽ¬
ꝙ in facientes. Qͥ puer si mortuus fu̾it hrꝑ¬

Expanded text:
. Hoc autem perfectum in Montanum et in ejus prophetissas venisse delirant. Sacramenta perhibentur habere funesta: nam de infantis anniculi sanguine, quem de toto ejus corpore minutis punctionum vulneribus extorquent, quasi eucharistiam suam conficere perhibentur, miscentes eum farinae, panemque inde facientes: qui puer si mortuus fuerit, h
Abbreviated transcription (Latin):
des: ierłm nocant. tiñ dantes mulierib pͥncipa¬
tu. ut sac̾dotio quoe apud eos honoreut᷑. Di¬
ci .n. quintille et priscille in cadem ciuitate
sanguine infantis qd̾ cathasrigas fac̾e supͣdi¬
ximiꝰ. Nameo ab eis ꝑhibent᷑ exorti. Demq al
banc pepuizam nõ ẽẽ ciuitatem. sed ullamdi¬
cunt fuisse montani et ꝓphetissaꝵ euis pͥscille
et maximille. eo q ibi uixerumt ĩo locũ metu¬
isse appellari ierłm.¬

Expanded text:
salem vocant: tantum dantes mulieribus principut sacerdotio quoque apud eos honorentur. Dicunt enim Quintillae et Priscillae in eadem civitate sanguine infantis, quod Cataphryges facere supra diximus: nam et ab eis perhibentur exorti. Denique alii hanc Pepuzam non esse civitatem, sed villam dicunt fuisse Montani et prophetissarum ejus Priscae et Maximillae; et quia ibi vixerunt, ideo locum meruisse appellari Jer
Abbreviated transcription (Latin):
sisse ut dicereo xp̃m ñ quidem carnem deposuis¬
se de celo. sed ex elem̃tis m̃di accepisse q̃ mu̾do
reddidit cum sine carne resurgens assendit in
umi. xxiiii.
eueriam a seuero exorti uinũ non bi¬
bunt eo ꝙ fabulosa uanitate de satha
mento respuentes.
atiani a tatiano quodã ĩ stituti qui
et eneratite sunt appellati nupeias d̾a

Expanded text:
sisse, ut diceret eum non quidem carnem deposuisse de coelo, sed ex elementis mundi accepisse, quam mundo reddidit, cum sine carne resurgens ascendit in coelum. XXIV. SEVERIANI a Severo exorti, vinum non bibunt, eo quod fabulosa vanitate de satanamento respuentes. XXV. TATIANI a Tatiano quodam instituti, qui et Encratitae appellati sunt, nuptias da
Abbreviated transcription (Latin):
senuarrianos uocant. qd̾ in hac qone ex ꝑ¬
ce cum illis sunt ex ꝑte nobiscũ. qmͣuis
a nõ nullis ꝑhibeantur qd̾ nõ dm̃. sed dei
eriani ab aerio quodã sunt qui
cum ẽẽt pbr doluisse fertur qd̃¬
ep̃o nõ poruerit ordinari. et ĩ
atrianoꝵ heresim lapsus ꝓpria quoq dogm¬
ata addidisse. ñ nullis dicens offerri ꝑ dor¬
mientib ñ oportere. nec statuta solłemp¬
niter celebranda ẽe ieiunia. sed cũ quisq
uoluenit ieumandũ. ne uideatur eẽ sub
debere disterm. Quidam ꝑibent istos sic̃
encratitas uł apotacruas ñ admitt̾e ad con¬
munionẽ suam nisi continentes et eos qui
scło ira renunciauerintr ut ꝓpria nulla pos¬
sideant ab esca autẽ carnium ño eos abstin̾e
dicit epiphamꝰ. filaster uero et hanc eis tribu¬
ie abstinentiam.

Expanded text:
nt, quod in hac quaestione ex parte cum illis sint, ex parte nobiscum. Quamvis a nonnullis perhibeantur, non Deum, sed deitbstantiam. LIII. AERIANI ab Aerio quodam sunt, qui cum esset presbyter, doluisse fertur quoepiscopus non potuit ordinari; et in Arianorum haeresim lapsus, propria quoque dogmata addidisse nonnulla, dicens offerri pro dormientibus non oportere; nec statuta solemniter celebranda esse jejunia, sed cum quisque voluerit jejunandum, ne videatur esse sub debere discerni. Quidam perhibent istos, sicut Encratitas vel Apotactitas, non admittere ad communionem suam nisi continentes, et eos qui saeculo ita renuntiaverint, ut propria nulla possideant. Ab esca tamen carnium non eos abstinere dicit Epiphanius: Philaster vero et hanc eis tribuit abstinentiam.
Abbreviated transcription (Latin):
Eptimodecimo loco egi recũ cꝑ eciã
filius nõ solus pr̃ infectus sit hoc ẽ
deinde addidi. scito fcm̃ ẽe filiũ. sed ĩ forma
ẜui. nam ĩ forma deiusq a deo nõ est fc̃s ut
ꝑ illũ fc̃a st̃ omĩa. si .n. ip̃e fc̾s ẽ inqm nõ per
illũ fc̃a sũt omĩa. sed cͣ Adħ tr cũ tota tua
plixitate ẜmonis ita nicħ qd̃ dix̾is ĩuenisti
Cauo decimo loco eciã te m̃ato patre
a ingenito q et hoc dixeras terũ agẽ¬
dum putaui et dixi. Non itaq dico fi¬
liumꝰ ingenitum. sed prẽm genitorẽ filiũ geni¬
tuĩ hoc tñ genuit pr qd̾ ẽ Alioqͥn ño est uerus
filius si qd̾ ẽ pr̃ ño est filiꝰ sicut te ꝑtub ałium
supra iam diximꝰ eciã ad hoc tu nec uerum ne

Expanded text:
Septimo decimo loco egi tecum, quod etiam Filius, non solus Pater, infectus sit, hoc esDeinde addidi: Scito factum esse Filium, sed in forma servi. Nam in forma Dei usque adeo non est factus, ut per illum facta sint omnia. Si enim ipse factus est, inquam, non per illum facta sunt omprolixitate sermonis, ita nihil quod diceres invenisti,ctavo decimo loco etiam de innato Patre, id est ingenito, quia et hoc dixeras, tecum agendum putavi, et dixi: Non itaque dico Filium ingenitum; sed Patrem genitorem, Filium genitum. Hoc tamen genuit Pater quod est: alioquin non est verus Filius, si quod est Pater non est Filius; sicut de partubus animalium supra jam diximus. Etiam ad hoc tu nec verum nec
Abbreviated transcription (Latin):
fessus. de solo sapiente deo.
Extotecimo loco qr de pr̃e tm̃ dixisse a¬
płm dixeras. Soli sapienti d̾o ego dixi
gͦ solus pr ẽ deus sapiens et ñ ẽ sapi¬
tutem et dei sapĩam. deinde addidi. suꝑ est ut
dicatis. quid .n. nõ audetis insipientẽ sap̃iam
dei. Ad huc aũ sapientẽ solũ inquis patrem
p̾dicat paulus b̾s apłs dicens. sic soli sapiẽti
deinceps et adu̾igis quõ sapientẽ ꝯfitearis

Expanded text:
. De solo sapiente Deo. Sexto decimo loco, quia de Patre tantum dixisse Apostolum dixeras, Soli sapienti Deo ; ego dixi: Ergo solus Pater est Deus sapiens, et non est sapitutem et Dei Sapientiam » ! Deinde addidi: Superest ut dicatis quid enim non audetis? insipientem esse sapientiam Dei. Ad haec tu: Sapientem solum, inquis, Patrem praedicat Paulus beatus apostolus, dicens sic: « Soli sapienti deinceps, et adjungis quomodo sapientem confitearis
Abbreviated transcription (Latin):
ria displicoret ñ ꝯcubuisse et ño ꝯcepiss¬
qũo displicer quia ño concubuit et tñ pepe¬
ri. uideus ergo multum int̾eẽ int̾ hortãtes
ad uitginitatemi et bono minori bonum
amplius p̃ponendo. et ꝓhibentes nubere con¬
cubitum ꝓpagationus. qui solus ꝓprie nmp.¬
tiał ess. nehementiꝰ accusando. Multum
nentes a cibis quos deus crcauit dicendo. ꝙ eos
deus nõ creauit: ꝓinde de illa doctͥna est apło

Expanded text:
ria displiceret, si concubuisset, et non concepissria displiceret, si concubuisset, et non concepissmodo displicet, quia non concubuit, et tamen peperit. Videtis ergo multum interesse inter hortantes ad virginitatem, bono minori bonum amplius praeponendo; et prohibentes nubere, concubitum propagationis, qui solus proprie nuptialis est, vehementius accusando: multum nentes a cibis, quos Deus creavit, dicendo quod eos Deus non creavit. Proinde illa doctrina est Pro
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. ꝓhibentes nubere. Ille .n. ꝓhibet qui
hoc malum ẽẽ dicit. nõ qui huic bono aliud
meluis añponia. Demq uos eũ p̾cipue con¬
cubitum decestamim. qui solus honestus eo ꝯ¬
ingalis est. et ꝙ̃ mr̃imoniales quoq tabule
pre se gerunt. lib̾oꝵ ꝓcreandoꝵ caussi. unde
uere nõ tam ꝯcũbere ꝙͣ imbere ꝓhibetis.
qr multos ur̃os auditores in hoc obedire no¬
lentes uł nõ ualentes salua a micitia tolera¬
tis. Illud .n. ħetis in doctria ur̃ĩ erroris. hoc
in nocĩtate socieratis. Hinon. est quod paulo
ante distuleram dic̾e. cur nob̾ mors xp̃i usa
est uł fallax. et simulata p̾dicanda. et nõ
eciam natunitas. Mortem namq tanqm se¬
ꝑationem aĩe .i. nature deintĩa corꝑe inimi¬
q laudaus. ac ꝑ hoc rem dignam fuisse cre¬
simulans ꝯmendaret. In natiuitate autẽ
qr nõ solui sad ligari pocus dm̃ ur̃m credi¬
tis. hanc nec saltem fallatitꝰ ymaginatũ
xpm̃ credere uolunstis itaut nõ sic uob̾ ma¬

Expanded text:
dicens: prohibentes nubere. ille enim prohibet, qui hoc malum esse dicit, non qui huic bono aliud melius anteponit. denique uos eum praecipue concubitum detestamini, qui solus honestus et coniugalis est et quem matrimoniales quoque tabulae prae se gerunt, liberorum procreandorum causa: unde uere non tam concumbere quam nubere prohibetis. quia multos uestros auditores in hoc oboedire nolentes uel non ualentes salua amicitia toleratis. illud enim habetis in doctrina uestri erroris, hoc in necessitate societatis. hinc est, quod paulo ante distuleram dicere, cur uobis mors Christi uisa sit uel fallax et simulata praedicanda et non etiam natiuitas. mortem quippe tamquam separationem animae, id est naturae dei uestri a corpore inimique laudatis: ac per hoc rem dignam fuisse cresimulans commendaret. In nativitate autem quia non solvi, sed ligari potius deum vestrum creditis, hanc nec saltem fallaciter imaginatum Christum credere voluistis: ita ut non sic vobis Ma
Abbreviated transcription (Latin):
b ꝯmemceationẽ huĩ capituli t̾minasti. ip̃m ẽ
omĩo ꝙ nos facio hoc testimoniũ nob̾ obit̾e̾. Q ⁊
tu puto sciebas ut ea u̾ba pͥmo nõ poneres. et no¬
b̾ in extremo dit̾es. qua mente aut consilio hoc ad¬
u̾sum nos capłm ꝑferatis. ego nõ uideo. cũ hoc
ipm̃i consiliũ nr̃m tacere qmͣ ꝯmemorare ma-

Expanded text:
memorationem huius capituli terminasti, ipsum est memorationem huius capituli terminasti, ipsum est -omnino, quod nos facit hoc testimonium uobis obicere: quod et tu, puto, sciebas, ut ea uerba primo non poneres et nobis in extremo diceres: qua mente aut consilio hoc aduersum nos capitulum proferatis, ego non uideo, cum hoc ipsum nostrum consilium tacere
Abbreviated transcription (Latin):
dam. nõ quod illa eõ ĩnm̃da credant. ño solũ
a carnib uerũ a quib dã ecã t̾re frustibut
abstinend uł ꝙ sicut pauci. uł cerns die bns
atis tpr̃ib. sicur ꝑ quadragesimã fere om̃s
qsito mag̾ quisq nł minus senuoluem. sex
potuent. uos aũ ip̃am crcaturã negatis bonã
et ĩmũdam dicits. ꝙ carnes dyabolus oꝑet᷑
toculentiore matia mah. ac ꝑ hoc eas tancxͣ
ĩmũdiora ed truculentiora deiur̃iꝰ u̾icsa ex ħo¬
rentes abicitis. Nuditorib aũ uris quos tan¬
qmͣ distinctos a gnẽ sac̾dotũ dixisti ẜm nẽi¬
am hoc edenda ꝯteditis. sicut quibdã ꝯced̾
carmũ cibo sentins. hoc ex ipĩ ab heresi ur̃a
dicistis. et nr̃os auditores docetis. Sed illis ex
dixi cõceditis nõ dicentes nõ eẽ pccm̃. s pec¬
santib ueniã largientes. uos aũ ab omni
tali tanqin᷑ mala et ĩmũda ꝯtagione absti¬
netis. ac per hoc illud quod sequit᷑ ca u̾ba apłi qͥ¬

Expanded text:
dam, non quod illa esse inmunda credant, non solum a carnibus, uerum a quibusdam etiam terrae fructibus abstinent, uel semper, sicut pauci, uel certis diebus atque temporibus, sicut per quadragesimam fere omnes, quanto magis quisque uel minus seu uoluerit seu potuerit. uos autem ipsam creaturam negatis bonam et inmundam dicitis, quod carnes diabolus operetur faeculentiore materia mali, ac per hoc eas tamquam inmundiora et truculentiora dei uestri uincula exhorrentes abicitis. auditoribus autem uestris, quos tamquam distinctos a genere sacerdotum dixisti, secundum ueniam haec edenda conceditis; sicut quibusdam concecarnium cibo sentitis, hoc et ipsi ab haeresi uestra didicistis et uestros auditores docetis; sed illis, qudixi, conceditis, non dicentes non esse peccatum, sed peccantibus ueniam largientes; uos autem ab omni tali tamquam mala et inmunda contagione abstinetis . ac per hoc illud, quod sequitur ea uerba ap
Abbreviated transcription (Latin):
abiciendũ quod cũ graꝵ actione ꝑciptuit. Sc̃ifi¬
cauit .n. ꝑ u̾bũ dei eo oronem. Hec sunt qͥ nega¬
tis. hoc aĩo. hac uoluntare hac opinione. ab
escis huiꝰmodi tẽꝑatis. ꝙ nõ significatione s
natura. mala et ĩmũda sint. Qua in re crea¬
torem es sine dubio blasphematis. Hoc ẽ ꝙ
ꝑtinec ad doctͥnam demonioꝵ. Nolite gͦ mi¬
hortatur apsica doct᷑na qui dat inmptũ bñfac̃.
et qui nõ dar imptum meliꝰ facio. uo bonum

Expanded text:
abiciendum, quod cum gratiarum actione percipitur; sanctificatur enim per uerbum dei et orationem. haec sunt, quae negatis; hoc animo. hac uoluntate, hac opinione ab escis huiusmodi temperatis, quod non significatione, sed natura malae et inmundae sint. qua in re creatorem earum sine dubio blasphematis; hoc est, quod pertinet ad doctrinam daemoniorum. nolite ergo mihortatur apostolica doctrina — qui dat nuptum, bene facit, et qui non dat nuptum, melius facit —
Abbreviated transcription (Latin):
bea que in promptulocata sinia Sed ꝓbabilior
mebspostea scͥptio nr̃s reddit iõ est. cur ea dix̾m

Expanded text:
bra quae in promptu locata sunt : sed probabilior in aliis postea scriptis nostris reddita ratio est, cur ea dix
Abbreviated transcription (Latin):
b maiorib minorib q constare: term corporeis
ocuut posse. Unde plura dicerem. si hoc in ista
epła suscepissem. In cuius longitudinem nõ
sentiens progressus sum pene oblitus occupatio¬
num incaꝵ. ita ut fortasse quod non arbittabar
intentioni tuc satisfecerim qui potes paucis ã¬
monitus plura cogitare que competimt. sed ño
etiam eorũ in quorum manus non manit uel¬
re nsta possunt si diligentuis et copiosuis disserã¬
tur. laborant autem homines in disdendo eob
legere. laborant itidem m docendo quiet pau¬
ea tardis. et multa pigris frustra igeruno. Mit¬
de et illius epłe exemplum. que apud nos ab¬
errans non potuit inueniri.

Expanded text:
bus maioribus minoribusque constare, cerni corporeis bus maioribus minoribusque constare, cerni corporeis oculis posse. unde plura dicerem, si hoc in ista epistula suscepissem, in cuius longitudinem non sentiens progressus sum paene oblitus occupationum mearum, ita ut fortasse, quod non arbitrabar, attentioni tuae satis fecerim, qui potes paucis admonitus plura cogitare, quae competunt, sed non etiam eorum, in quorum manus non inaniter uenire ista possunt, si diligentius et copiosius disserantur. laborant autem homines in discendo, qualegere; laborant itidem in docendo, qui et pauca tardis et multa pigris frustra ingerunt. mitte et illius epistulae exemplum, quae apud nos aberrans non potuit inueniri.