comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad suꝑ uenturam daritatem. quȩ reuelabit᷑
innob̃ Et enim secum ipse uoluebat. qͣn¬
tȩ mercedis existeret ut ei cui suffecerat mor¬
te carere: ñ tantum salutis daret p̾mium:
s ce conscendere celum: cȩlum quod nec fu¬
gata lux edgit innoctem: nec alt̾nis uicib
dies aꝑit inlucem: s aeris liquidi serena
temꝑies ꝑfu sum igneo fulgore rutilantẽ.
puram explicat claritatem. Iam suꝑ ẽ
rium ꝓsit: atq ut illud ꝓfecto doceamus.
quod nos adhunc glȩ titulum metus ex ci¬
tet futurorũ: Et enim quib magna ꝓmissa
sunt magnis magni̾s sunt quȩ metuenda
illis ẽẽ uideant᷑ Nam nec se in arma mi¬
les accendit priusquam immica hostes te¬
la commouerint: nec nauim aliquis sta¬
tione subducit: nisi animum pelagi pauor
strinxerit: S et intentãs suis opib scruta¬
tor agricola. ñ ante felici t̾ram suscitat uo-¬
mere: quam in puluerem imbre concepto

Expanded text:
ad superventuram claritatem quae revelabitur ad superventuram claritatem quae revelabitur in nobis . Etenim secum ipse volvebat quantae mercedis existeret ut ei cui sufficeret morte carere non tantum salutis daretur praemium, sed et conscendere coelum, coelum quod nec fugata lux cogit in noctem, nec alternis vicibus dies aperit in lucem, sed aeris liquidi serena temperies per sudum igneo fulgore rutilantem puram explicat claritatem. XIX. Jam surium prosit, atque, ut illud profecto doceamus quod nos ad hunc gloriae titulum metus excitet futurorum. Etenim quibus magna promissa sunt, magis magna sunt quae metuenda illis esse videantur. Nam nec se in arma miles accendit priusquam inimica hostes tela commoverint: nec navem aliquis statione subducit nisi animum pelagi pavor strinxerit: sed et intentans suis opibus scrutator agricola non ante felici terram suscitat vomere quam in pulverem imbre concepto
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e sit ds̃ nost᷑ ac dñs:. tam̃ patientem ꝓ
se hominem regni cȩlestis efficit coheredẽ:
O grande nescio quid fuit: quia illud conꝰ
ẽ maiestas dĩut insꝑantib cunctis etiam
ea offerrat: quȩ nob̃ contemplatione fac̃¬
torum nefas fuerat optare. At enim si tan¬
tum salus daret᷑ ȩt̾na: ꝓipsa ꝑpetuitate
uiuendi haberem᷑ ingrã: At nunc cum cȩ¬
lum ad iudicandi de cet̾is facultatẽ ꝑ enni
scło largiat᷑ ÷ quid ẽ inquo ñ separem his
omnib possit humana medioc̾tas exꝑiri:
Si iniuriis angeris: pͥor actus ẽ ille: Si cõ¬
tumeliis p̾meris: dĩ munus imitaris:
Unde et parum ẽ quicquid ꝑtuleris ꝓ eo.
qui nicħ amplius potest facere: nisi quod
in hoc salus uniu̾sa consistit: quia marty¬
rio totum ille ꝓmisit: Deniq apłs eui cordi
fuere semꝑ uniuersa÷ cum instar mune¬
rum ꝓmissorũ penitus miraret᷑: estimo
inquit ñ ẽẽ condignas passiones huiꝰ tempo¬

Expanded text:
ipse sit Deus noster et Dominus, tamen patientem pro ipse sit Deus noster et Dominus, tamen patientem pro se hominem regni coelestis efficit cohaeredem? O grande nescio quid, sive quia illud conscest majestas Dei, ut insperantibus cunctis etiam ea offerat quae nobis contemplatione factorum nefas fuerat optare. Etenim, si tantum salus daretur aeterna, pro ipsa perpetuitate vivendi haberemus in gratia. At nunc, cum coelum et judicandi de caeteris facultatem perenni saeculo largiatur, quid est in quo non se parem his omnibus possit humana mediocritas experiri? Si injuriis ageris, prior actus est ille. Si contumeliis premeris, Dei munus imitaris. Unde et parum est quicquid pertuleris pro eo, qui nihil amplius potes facere, nisi quod in hoc salus universa consistit, quia martyrio totum ille promisit. Denique Apostolus, cui cordi fuere semper universa, cum instar munerum promissorum penitus miraretur, Aestimo, inquit, non esse condignas passiones hujus tempo
Abbreviated transcription (Latin):
carum quod salutis ȩt̾nȩ p̃ferri cupiditati¬
b possit: dominicis amputata p̃ceptis iure¬
ꝓpͥo aclege pͥuata sunt: ne incormentis
scilicet patrem positum filius frangeret:
ne ue obstrictum duratiroboris pectus. in
aliam uoluntatem affectus foite mutaret.
Solam ueritatem salutemq solam int̾ mag.¬
nos complectandam eẽ cruciatus. sins xp̃e
iure constituit in quo coniunx. liberr ⁊ nepo¬
tes: in quo omnnis uiscerum soboles felici usur¬
panda uictoria ẽ. Nam ⁊ abraham sic dõ
placuit: qui temptatus adomino ⁊ filio ñ
peꝑcit: ꝓ quo ignosci forsitan posset. si illum
dubitasset occid̾e Armauit manus religi¬
osa deuotio:⁊ omnes pietatis affectus dñi
iubentis imꝑiis pietas pat̾na neglex̃ ÷ nec
horruit quod nati funderet sanguinem:
fuerat occisus: Quid enim carius eo. qui ne
quid inuitus hodie sustineres: pͥus passus
est quod doceret e Quid eo dultius. qͥ cum

Expanded text:
charum quod salutis aeternae praeferri cupiditaticharum quod salutis aeternae praeferri cupiditatibus possit, Dominicis amputata pproprio ac lege priuata sunt: ne in tormentis scilicet patrem positum filius, fratrem frater frangeret neue obstrictum durati roboris pectus in aliam uoluntatem adfectus forte mutaret, solam ueritatem salutemque solam inter magnos conplectendam esse cruciatus suo Christus iure constituit, in quo coniunx liberi et nepotes, in quo omnis uiscerum soboles felici usurpanda uictoria est. Nam et Abraham sic Deo pnon pepercit; pro quo ignosci forsitan posset, si illum dubitasset occidere. Armavit manus religiosa devotio, et omnes pietatis affectus Domini jubentis imperio pietas paterna neglexit. Nec horruit quod nati funderet sanguinem, fuerat occisus. Quid enim charius eo qui, ne quid invitus hodie sustineres, prius passus est quod doceret? Quid eo dulcius qui, cum
Abbreviated transcription (Latin):
se: et quasi holocasti hostiam accepit illos:
Quod si te dignitas ambitiosa det̾ret: et
congesta inthesauris pecumȩ magnitudo
ammonet. quȩ semꝑ ppositum bonȩ m̃tis
au̾tit: ⁊ deuotam domino suo animam
furiali agit horrore: queso repetas uerba
cȩlestia: Nam nipsa uos dicentis ẽ xp̃i
Qui ꝑdiderit animam suam ꝓnomine
mus: Nam licet p̾ciosarum uestium more.
purpura inimagines currat: et lentescen-¬
tib filis aurum erret ad speciem: nec de
effossis grauia quib incumbis desint me¬
talla thesauris: uacua nisi fallor ista atq
mania computabunt᷑: si adiacentib tibi
cunctis. sola salus deẽẽ uideatur. sic̃ sp̃e sẽs
Aut quam dabit homo commutationẽ
ꝓ anima sua. Uaeua enim sunt uniuersa
quȩ cenimus: ⁊ quȩ infirmis radicib posita.
soliditatis suȩ uim nequeant sustinerez
Nam quod de scło capit᷑: uetustatẽ tempo¬
ris frustrat᷑ Uñ ut ne quid eẽt dulce uel

Expanded text:
se, et quasi holocausti hostiam accepit illos . se, et quasi holocausti hostiam accepit illos . XVII. Quod si te dignitas ambitiosa deterret, et congesta in thesauris pecuniae magnitudo admonet, quae semper propositum bonae mentis avertit, et devotam Domino suo animam furiali agit horrore, quaeso, repetas verba coelestia. Nam et ipsa vox dicentis est Christi: Qui perdiderit animam suam pro nomine mus. Nam, licet pretiosarum vestium more purpura in imagines currat, et lentescentibus filis aurum erret ad speciem, nec de effossis gravia quibus incumbis desint metalla thesauris, vacua tamen, nisi fallor, ista atque inania computabuntur, si adjacentibus tibi cunctis, sola salus deesse videatur, sicut Spiritus aut quam dabit homo commutationem ima sua? . Vacua sunt enim universa quae cernimus, et quae infirmis radicibus posita soliditatis suae vim nequeant sustinere. Nam quod de saeculo capitur, vetustate temporis frustratur. Unde, ne quid esset dulce vel
Abbreviated transcription (Latin):
sa:⁊ quȩ iacentib se explicant campis̾. ⁊
q̃ in obliquos se erigunt colles: et quos
cęli magnitudo circuinuenit: et pelago
circumfluente lubricũ equor includit:
Quod si illi adiacent omma: nec a nobis
exposcit nisi facta sincera: auro ut ipse dix̃
similes ẽẽ debemus. Purum quippe cũ
relucentib t̾ris tremulo uideri splendore
sublumine res: et inliquidum flaminis
torrentib reuoluisset: Nam ⁊ artificis gr̃a
fere sic ẽ caminiᷤ quotiens anhelantib estu¬
ans ignis euomitur: aditu trȩ canali an-¬
gusto amnis diues flammis eligitur: et
refiuentib glebis arena recinet᷑. Unde ue¬
cesse ẽ uinuersa sufferre: quo possimus
omi scelere carere: sicut ꝑ ꝓpħ̃am suum
dix̃ Et sicoram hominib torm̃ta passist̃.
tam̃ spes illorum immortalitate plena ẽ:⁊
uexati in paucis. inmultis bñ disponentur:
qm̃ ds̃ temptauit eos et inuenit illos dignoᷤ

Expanded text:
sa et quae iacentibus se explicant campis et sa et quae iacentibus se explicant campis et quae in obliquos se erigunt colles, et quod caeli magnitudo circumuenit et pelago circumfluente lubricum aequor includit. quod si illi adiacent omnia nec a nobis exposcit nisi facta sincera, auro, ut ipse dixit, similes esse debemus. aurum quippe cum relucentibus terris tremulo uideris splendore sub lumine ros et in liquidum flammis torrentibus resolui, sed nam et artificis gratia fere sic est caminis quotiens anhelantibus aestuans ignis euomitur, aditu tgusto dives flamma elicitur; et refluentibus glebis arena retinetur. Unde necesse est universa sufferre, quo possimus omni scelere carere, sicut per Prophetam suum dixit: Et si corum hominibus tormenta passi sunt, tamen spes illorum immortalitate plena est, et vexati in paucis, in multis bene disponentur, quoniam Deus tentavit illos, et invenit illos dignos
Abbreviated transcription (Latin):
mur optare: Sensi equidem nec me u̾itas
fallit: cum seuȩ incumbentium manus m̃¬
bra diuellerent: artus q laniatos t̾ror seuieis
exararet: nec tñ uinceret circunstantium uer
ñ dolorib subigi: ñ penis angentib frangi:
S erant aliȩ dicentium uoces: Et liberos
habet. Nam ẽ illi socia inpenatib c̃iunx:
& tam̃ nec uinculo pignerum cedit: nec
obsequio pietatis ab ductus aꝓposito suo de¬
ficit. Noscenda res ẽ uirib: penitus scrutã¬
da tuscerib: Nec enim leuis est ista quecunq
confessio: ꝓpt̾ quam se homo patitur. et mo-¬
tyrii: ut ꝑ illum credere etiamille cogatur:
bus ꝓbat dominus: et his secłi malis scruta
dum: quod ñ illis ꝑhennib reseruet exitiis:
s gaudeat ab omni contagione purgatoᷤͤ.
Eec̾um abhis quos hereditatis participes
asciscit: ꝙ in regna cȩlorum libenter assu-¬
mit: quid utiq aliud quam integritatis
ambitum querit: Sua ipse dixit uniuer-¬

Expanded text:
mur optare? sensi equidem, nec me ueritas mur optare? sensi equidem, nec me ueritas fallit, cum saeuae incumbentium manus membra diuellerent artusque laniatos tortor saeuiens exararet nec tamen uinceret, circumstantium uerbnon doloribus subigi, non poenis angentibus frangi\'. sed erant aliae dicentium uoces: et puto liberos habet. nam est illi societas in penatibus coniux, et tamen nec uinculo pignerum cedit nec obsequio pietatis abductus a proposito suo deficit \' noscenda res est, uirtus penitus scrutanda uisceribus. nec enim lenis est ista quaecumque confessio, propter quam homo patitur, et motyrii, nt per illud credere etiam ille cogatur bus probat Dominus et his saeculi malis scrutatdum quod non illis perennibus reseruet exitiis, sed gaudeat ab omni contagione purgatos. ceterum ab his quos hereditatis participes adsciscit et in regna caelorum libenter adsumit, quid utique aliud quam integritatis ambitum quaerit P ipse finxit uniuer
Abbreviated transcription (Latin):
nequeas: cuius causa negares: Qñt quidẽ
grauia tormenta ac pumendi noxias arteᷤᷤ
imꝑnitiem nr̃am dominus sciebat arma¬
ri: quo fortes ad omnẽ tolerantiam facerae.
fili inquit accendens seruituti dĩ sta iniusti-¬
cia et timore: et p̾para animam tuam ad
exclamauit et dixit. Michi uiuere xp̃c ẽ. c
firma. deuotione robusta. contra omnes scł̃i
atroces ⁊ asꝑos insequentium fremitus adũ-¬
sa uirtute resistendum nec timendum: quoꝵ
spes ȩtͣnitatis et uita cȩlestis ẽ: quorumq ar¬
dor incupidinem lucis accendit᷑: et salus
de ꝓmissa immortalitate lȩtatur: Hoc uero
quod cathenis artantib manus striẽte. et
circum acti graues ceruicib nexus solido de¬
pͥmunt pondere: uel quod eculeo corpus
extensum. candentes stridet adlamminas:
ñ expetendi sanguinis. s temptationis ẽ
causa. Nam ⁊ ipsam martyrii dignitatẽ
quẽn adinodum possemus agnoscere: nisi
illam etiam cum dampno corporis nr̃i cogere¬

Expanded text:
nequeas, cujus causa negares: quoniam quidem nequeas, cujus causa negares: quoniam quidem gravia tormenta ac puniendi noxias artes in perniciem nostram Dominus sciebat armari, quo fortes ad omnem tolerantiam faceret. Fili, inquit, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia et timore, et praepara animam tuam ad exclamauit et dicit: mihi uiuere Christus est et firma deuotione robusta contra omnes saeculi atroces et asperos insequentium fremitus aduersa uirtute resistendum nec timendum, quorum spes aeternitatis et uita caelestis est quorumque ardor in cupidine lucis succenditur et salus de promissa inmortalitate laetatur. hoc uero quod catenis artantibus manus adstrictae et circumacti graues ceruicibus nexus solido deprimunt pondere uel quod eculeo corpus extensum candentes stridet ad laminas, non expetendi sanguinis sed temptationis est causa. nam et ipsam martyrii dignitatem quemadmodum possemus agnoscere nisi illam etiam cum damno corporis nostri cogere
Abbreviated transcription (Latin):
ebat Legi scͥptum ẽẽ usq quadrantem
nosultimum reddere: s solis hȩc pars ẽ ab¬
lata martyrib. Et enim qui salutis ȩt̾nȩ
cupiditatib freti intȩ huiusce desideria
uicerunt. hos exꝑtes doloris uniu̾si dñi
uirtus possit implere. Atq ut tͣnseam cun¬
cta. meminisse debemus quanta sit
gła ad xp̃m immaculatum uenire: consor¬
tem passionis existere: ꝑpetuaꝙ cum dño
ȩt̾nitate regnare: exitus imminuentis scl̃i.
nec int̾ eruentam morborum populantiũ
stragem. cominunicum ceteris sorte miscere:
Atq ut sileam de corona: si tͥ inhis naturȩ
iubricis malis posito uitȩ ꝓmitteret᷑ excessus:
nonne omnimente gauderes. srqua te in
huus mundi curbinib fluctuantẽ uicina
accersiret requies: Nonne mortem ꝓ re¬
medio computares positus int̾ arma carni-¬
ficum÷ ac tela ꝓbantium questionum.
Ista sublimis ac fortis considerans quanta
sit pena negare eo tempore quo frui scło

Expanded text:
ebat. Legis scriptum esse usque quadrantem ebat. Legis scriptum esse usque quadrantem nos ultimum reddere. Sed solis haec pars est ablata martyribus. Etenim qui salutis aeternae cupiditatibus freti vitae hujusce desideria vicerunt, hos expertes doloris universi Domivirtus possit implere. XIV. Atque, ut transeam cuncta, meminisse debemus quanta sit gloria ad Christum immaculatum venire, consortem passionis existere, perpetuaque cum Domino aeternitate regnare, carere exitiis imminentibus saeculi, nec inter cruentam morborum populantium stragem communi cum caeteris sorte misceri. Atque, ut sileam de corona, si tibi in his naturae lubricis malis posito vitae promitteretur excessus, nonne omni mente gauderes? Si, inquam, te in hujus mundi turbinibus fluctuantem vicina arcesseret requies, nonne mortem pro remedio computares? Positus inter arma carnificum ac tela probantium quaestionum, stans sublimis ac fortis, considerans quanta sit poena negare eo tempore quo frui saeculo
Abbreviated transcription (Latin):
dunt quos se crediderat occidere: Nunc
ostendere satis possim quanta martyni
uirtus habeat᷑: quȩ tam ⁊ si omnib ẽ
nota ꝓq ingenite claritatis insignib
expetenda: tam̃ plus addidit: necessitaᷤ
temporis desidĩo uoluntatis: Et enim
ẽ in munerib magnis si eo quis tempore
coronetur: quo coronatum seputat si for-¬
te moriatur. Igͥ cum sit sublime excelsum¬
q martyrium: nunc magis ẽ necessarium
quo mundus ipse subuertit᷑: partimq or¬
be concusso natura deficiens ultimi exi¬
tus monum̃ta testatur Nam cum cȩlo
imber incumbit: pluuiam aer tristem
p̃tendit: et quotiens atra tempestas horrẽti
imminet pelago ÷ ꝑ int̾ aꝑta nubium no¬
cte coruscantium fulmina relucescunt: S
et cum mare magnis fluctib uoluit᷑: pabula¬
tim unda se tollit. paulatimq equor albes¬
Cit donec ceruas ita postmodum ruere:
ut in illiᷤ qͥ bꝰ retundit᷑ saxis. puma altius ia¬
ceat: quam unda tumidum pelagus expu-¬

Expanded text:
dunt quos se crediderat occidere. XIII.dunt quos se crediderat occidere. XIII.ostendere satis possim quanta martyrii virtus habeatur; quae tametsi omnibus est nota proque ingenitae claritatis insignibus expetenda, tamen plus addidit necessitas temporis desiderio voluntatis. Etenim est in muneribus magnis, si eo tempore quis coronetur quo coronatum se putat, si forte moriatur. Igitur, cum sit sublime excelsumque martyrium, nunc magis est necessarium quando mundus ipse subvertitur, partimque orbe concusso natura deficiens ultimi exitus momenta testatur. Nam et cum coelo imber incumbit, pluviam tristem aer praetendit, et quoties atra tempestas horrenti imminet pelago, per inter aperta nubium nocte coruscantium fulmina relucescunt; sed et cum mare magnis fluctibus volvitur, paulatim unda se tollit, paulatimque aequor albescit, donec cernas ita postmodum ruere ut in illis quibus retunditur saxis spumam altius jaciat quam undam tumidum pelagus expu
Abbreviated transcription (Latin):
Magna est claritas fr̃s krm̃i uitam salutis
ȩt̾nȩ honestate passionis oruare. magna sub¬
limitas ante ora domini aspectumq xp̃i.
potestatis humane torm̃ta concempnere.
nec horrere. Sic daniel minas regis:⁊ leonũ
frem̃tium rabiem ꝑsubstantiam fidei suȩ
uic̃: dum adorandum nullum alium ẽẽ
qͣm dm̃ credidit Sic in camino ꝑueris c̃sti¬
tutis in se arsit incendium: dum ignes iusti
tolerant quos degehenna domino metue¬
bant unde ce rei tulere condigna. ñ inposte¬
rum tratti. ñ salutis ȩt̾nȩ p̃mio reseruati:
fidem illorum deus uidit ut quod sibi post
exitum ꝓmiserant: uidere merentur in cor¬
pore. Nec enim pot̾it estimari quanta
inp̾senti tributa sit merces: si seuitia fugit:
omnib: quam nec uolentia frangeret:
nec ira subuertẽt: nec adeuotionis obse¬
quio timor mortis inhiberet: Inde ꝑgra¬
ciam domini factum ẽ. ut sic in illis rex
potius uideretur punitus eẽ dum eua-

Expanded text:
Magna est enim claritas, fratres carissimi, uitam salutis Magna est enim claritas, fratres carissimi, uitam salutis aeternae aeternae passionis ornare, magna sublimitas ante ora Domini aspectumque Christi potestate summa tormenta contemnere nec horrere. sic Daniel minas regis et leonum frementium rabiem per substantiam fidei suae uicit, dum adorandum nulli alii esse quam Deo credidit. sic in camino pueris constitutis in se arsit incendium, dum ignes iusti tolerant, quod de gehenna Domino credendo metuebant. unde et retulere condigna, non in posterum tracti, non salutis aeternae praemio reseruati. fidem illorum Deus uidit, ut quod sibi post exitum promiserant uiuere mererentur in corpore. nec enim poterit aestimari quanta in praesenti tributa sit merces. si saeuitia fuit, omnibus quam nec uiolentia frangeret nec ira subuerteret nec a deuotionis obsequio timor mortis inhiberet. unde per gratiam Domini factum est ut sic in illis rex potius ui
Abbreviated transcription (Latin):
mori ñ posse. Porro autem contempnenda
tͥ mors est: cui xp̃c occisus ẽ ante occulos:
Tibi queso concurrant dominicȩ passionis
exempla: concurrant oblata ⁊ p̃mia.⁊ para¬
ta discͥmina: et quantam int̾ se habeant dif¬
ficultatem. res utraq conspicito. Nec enim
pot̾is confiteri: nͥ scias quantum noceas si
negaueris: Cȩlo martyres gaudent: uerita¬
tis inimicos ignis absumet. Paradysus dei
testib fioret: negatores gehenna complexa
ȩt̾nis ignibus in ardescet: Et ut decet̾is tace-¬
am hoc nos utiq magis debet hortari: quod
confessio uocis uinus. xp̃i ꝑpetua confessione
seruet᷑ sic̃ scͥptum ẽ: Qui me confessus fuerit
int̾ris coram hominib ⁊ ego confitebor eum
coram patre meo:⁊ coram angłis eius: Ad¬
huc accendunt ad głȩ cumulum: ornam̃¬
ta uirtutum dit enim. fulgebunt et tanꝗͣ
scintillȩ marundineto discurrentes: nidi¬
cabunt nationes ⁊ dominabunt᷑ ppłis:

Expanded text:
mori posse. Porro autem contemnenda mori posse. Porro autem contemnenda tibi mors est, cui Christus occisus est. Ante oculos tibi, quaeso, concurrant Dominicae passionis exempla, concurrant oblata et praemia et parata discrimina, et quantam inter se habeant difficultatem res utrasque conspicito. Nec enim poteris confiteri, nisi scias quantum noceas si negaveris. Coelo martyres gaudent, veritatis inimicos ignis absumet. Paradisus Dei testibus floret, negatores gehenna complexa aeternus ignis inardescet. Et, ut de caeteris taceam, hoc nos utique magis debet hortari, quod confessio vocis unius Christi perpetua confessione servetur, sicut scriptum est: Qui me confessus fuerit in terris coram hominibus, et ego confitebor eum coram Patre meo et coram Angelis ejus . Adhuc accedunt ad gloriae cumulum ornamenta virtutum. Ait enim: Fulgebunt justi tamquam scintillae in arundinetum discurrentes, iudicabunt nationes et dominabuntur populis.
Abbreviated transcription (Latin):
da sunt nobis ⁊ amplectanda bñficia diuina:
quorum ultra rerum ardorem tanta sit mer¬
ces: quantum indicendo humana medioe¬
tas uix possit implere: Sanguini nr̃o patet
cȩlum. sanguini nr̃o gehennȩ cedit habita-¬
culum ÷ et int̾ omnia głȩ pulchrior sangui-¬
nis citulus et integrior corona signat᷑: Sic
quotiens de hoste tumphalib spolus onus-¬
tus miles ingredit᷑: uulnerib suiꝰ gaudet:
Sic quotiens tempestatib diu nauta fati¬
gatus lutora tuta contigerit: felicitatem su¬
am deꝑpesso ꝑiculo dĩcit. Est enun ꝓfecto
nͥ fallor laborletus. ꝑquem securitas inuenit᷑:
Igͥ toleranda sunt omnia patienda cuncta:
nec appetendum quomͦ breui gaudeas tem¬
pore: et ꝑpetuo puniaris ardore: Meminisse
enim debemus uelut quadam te federis
pactione constrictum ex qua ut capessendȩ
salutis sit uita conditio. aut penȩ merita
monet inãnitudo. Sisalutẽ cimes ꝑ dere scito te

Expanded text:
da sunt nobis et amplectenda beneficia divina da sunt nobis et amplectenda beneficia divina quorum ultra rerum ardorem tanta sit merces quantum in dicendo humana mediocritas vix possit implere. Sanguini nostro patet coelum, sanguini nostro gehennae cedit habitaculum, et inter omnia gloriae pulchrior sanguinis titulus et integrior corona signatur. X. Sic, quoties de hoste triumphalibus spoliis onustus miles ingreditur, vulneribus suis gaudet. Sic, quoties tempestatibus diu nauta fatigatus littora tuta contigerit, felicitatem suam de perpesso periculo ducit. Est enim profecto, nisi fallor, labor laetus per quem securitas invenitur. Igitur toleranda sunt omnia, patienda cuncta, nec appetendum quomodo brevi gaudeas tempore et perpetuo puniaris ardore. Meminisse enim debes velut quadam te foederis pactione constrictum, ex qua aut capessendae salutis sit justa conditio, aut poenae merita monet magnitudo. XI. Si salutem times perdere, scito te
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tum. Tibi etiam ipse mundus succum-¬
bit ⁊ t̾ra cedit: qui morientib cunctis adhoc
reseruatus es. ut mori potuisses: Aut ñ coti¬
diana cernimus funera÷ cernimus
seuientib moibis merpte cuiusdam cladis
ȩxitia ae sragem ppłatarum urbum intu¬
emun: Unde possumus agnoscere quanta
martyrii habenda sit dignitas: ad cuius glã
noscogere etiam lues cȩpit. E enim kirm̃i fr̃s
respicite adhoc queso uosplenius. inquo &
salus uertitur: ⁊ sublimitas computat᷑. Licet
ñ sim nescius etiam uos plenissime nosse.
tantum omnium nr̃m iudiciis contineri:
neq ignorare hanc ẽẽ nobis traditam dis¬
ciplinam. ut sine ullo t̾rore militiȩ tum tan
ti nominis tuerem᷑: quippe quos pͥdem ad de¬
siderio lucis istius cupiditas ȩc̃nȩ memoriȩ
deduxerit: quos futurorum uota diuellerint:
quosq ab omnib titiis optanda xp̃i societaᷤᷤ
segregarit: nisi si exitio succumbere. morti
animam dubitamus offerre: nec iam retinẽ¬

Expanded text:
mentum. tibi iam et mundus ipse succummentum. tibi iam et mundus ipse succumbit et terra cedit qui morientibus cunctis ad hoc reseruatus es ut martyr esse potuisses. aut non cotidiana cernimus funera., cernimus aeuientibus morbis inexperta cuiusdam cladis exitia ac stragem populatarum urbium intuemur, unde possimus agnoscere quanta martyrii habenda sit dignitas, ad agnoscere gloriam nos cogere etiam lues coepit. Etenim, carissimi fratres, respicite ad hoc quaeso uos plenius in quo et salus uertitur et sublimitas conputatur: licet non sim nescius etiam uos plenissime nosse statum omnium nostrum iudiciis contineri neque ignorare hanc esse nobis traditam discipti nominis tueamur; quippe quos pridem a desiderio lucis istius cupiditas aeternae memoriae deduxerit, quos futurorum vota divellerint, quosque ab omnibus vitiis optanda Christi societas segregarit, nisi si exitio succumbere, morti animam dubitamus offerre, nec jam retinen
Abbreviated transcription (Latin):
contempnat. ut uitam morte custodiat:
Quid enim tam exunium atq sublime
ẽ. quam int̾ tot instrumenta carnificum.
deuotione robusta cunctam fidei reseruare
uirtutẽ: Quid tam magnum atq pulcher¬
rimum÷ quam int̾ tot eircunstantiȩ gladioᷤ.
libertatis tatis suȩ dñm ⁊ salutis suȩ aucto¬
rem repetita sepius uoce ꝓfiteri: Et maxi¬
me si ante oculos tuos ponas. nichil detesta¬
bilius ẽẽ dedecore. nicħ fedius seruitute: aliud
te ñ debere iam petere. aliud optare quã
mundi: ⁊ int̾ ruinas orbis iam iamq ꝑitu-¬
ri. alienum a t̾rena contagione u̾sari: Quid
enim tͥ cum hac luce: cui lux ȩt̾na ꝓmissa ẽ:
Quid cum hoc uitȩ natureq commnertio:
quem cȩli amplitudo deposcitꝰ Sane tene-¬
at cupiditas ista uiuendi: s quem post in¬
expiabili malo seuiens ignis. ȩt̾̃na scelerum
ultione torquebit: Teneat cupiditas ista
uiuendi: s quib ⁊ mori penaẽ:⁊durare tor¬

Expanded text:
condemnat ut uitam morte custodiat. condemnat ut uitam morte custodiat. Quid enim tam eximium adque sublime est quam inter tot instrumenta carnificum deuotione robusta cunctam fidei reseruare uirtutem? quid tam magnum adque pulcherrimum quam inter tot circumstantium gladios libertatis suae dominum ac salutis auctorem repetita saepius uoce profiteri, et maxime si ante oculos tuos ponas nihil detestabilius esse dedecore, nihil foedius seruitute, aliud te debere iam petere, aliud optare iam nmundi et inter ruinas orbis iam iamque perituri alienum a terrena contagione uersari. quid enim tibi cum hac luce cui lux aeterna promissa est? quid cum hoc uitae naturaeque commercio quem caeli amplitudo deposcit? sane teneat cupiditas ista uiuendi, sed quem post inexpiabili malo saeuiens ignis aeterna scelerum ultione torquebit. teneat cupiditas ista uiuendi, sed quibus et mori poena est et durare tor
Abbreviated transcription (Latin):
omnem hanc mundi tet̾rimam labem sub¬
acta mortis conditione uicerunt: Non e¬
nim dubium ẽ quantum a domino con-¬
sequant᷑ qui saluti suȩ nom̃ dĩ p̃tulerunt:
ut in illa iudicii die meliores cruor faceret.
et sanguis fusus sese monstraret. Mors
quippe integriorem facit uitam: mors
magis deducit ad głam. Sic quotiensc̃q
letantib stipulis. distenta imbrib frum̃¬
ta curgescunt: fecunde messes coguntur
estate. Dic quotiens ferro uiti abscidit̃:
erumpentib pampinis melius uua uestit᷑:
Nam et inaduentum ꝓuenturi temporis
cedit. quicquid imuria sua ꝑfec̃: flaminas
quippe plerumq agris iuuit immittere:
quo calore uagantis incendii ceca tr̃ȩ spira-¬
m̃ta laxaret: Iuuit leues stipulas crepitan-¬
te igne torrere: ut se altius grauida seges
tolleret: ce parturientib culmis densior ari¬
sta floreret: Igͥ talis pͥmo ⁊ martyrii casus.¬
⁊ postmodum fructus ẽ: qui i ortem tam

Expanded text:
omnem hanc mundi deterrimam labem, subomnem hanc mundi deterrimam labem, subacti mortis condicione uixerunt. Non enim dubium est quantum a Domino consequantur qui saluti suae nomen Dei praetulerunt, ut in illa iudicii die meliores cruor faceret et sanguis suus ∗∗∗ esse monstraret. mors quippe integriorem facit uitam, mors magis deducit ad gloriam. sic quotienscumque lactentibus stipulis distenta imbribus frumenta turgescunt, fecundae messes coguntur aestate , sic quotiens ferro uitis absciditur, erumpentibus pampinis melius una uestitur. nam et in aduentum prouenturi temporis cedit quidquid iniuria sua proficit. flammas quippe plerumque agis iuuit inmittere quo calor euagantis incendii caeca terrae spiramenta laxaret: iuuit leues stipulas crepitanti igne torrere ut sic se altius grauida seges tolleret, parturientibus culmis densior arista floreret. igitur talis et martyrii primo casus, postmodum fructus est, qui morte uitam
Abbreviated transcription (Latin):
manitante uocante: qua instigant᷑ parit̾
ac feruntur: ut cum illis pariter ad penã
sua facta sufficerent: penam ipsam ꝑsecu¬
tionis agitate crim̃ honeraret. Gotum hoc
in laudem martyrii spectat: totum gła
passionis illuminat: inqua spes futuri
temporis cernitur: inqua xp̃c ipse oꝑat᷑:
pugnamus Et quia in hoc loco aliquid
ꝓferre subpetit: ad sumia inmirtim ẽ ista
admiranda dignatio: & quam nec m̃te
conciꝑe nec uerbis ualeamus explere: Quid
enim nob amplius potuisset larga pieta¬
te largiri:quam inse ut pͥmus ostenderet
quod maliis coronaret: Mortalis factus
ẽ ut immortales ẽẽ possimus: et humanȩ
sortis exitum ꝑtulit. ꝑ quem regunt᷑ huma¬
na: atq ut nob̃ uideret᷑ p̾stitisse quod passꝰ
ẽ confessionem tribuit: martyria subiecit:
omnia deniq quib lux oppmni posset. in
remedium salutare natiuitatis suȩ meritis
relegauit: humilitate p̾cipua. uirtute di-¬

Expanded text:
manitate uexante qua instigantur pariter manitate uexante qua instigantur pariter ac feruntur: ut cum illis ad poenam sua facta sufficerent, poenam ipsam persecutionis agitatae crimen oneraret. Totum hoc in laudem martyrii spectat, totum gloria passionis inluminat, in qua spes futuri temporis cernitur, in qua Christus ipse operatur, pugnamus. et quia in hoc loco aliquid proferre suppeditat, summa nimirum est ista adque admiranda dignatio, quam nec mente concipere nec uerbis ualeamus inplere. quid enim nobis amplius potuisset larga pietate largiri quam ut in se primus ostenderet quid in aliis coronaret? mortalis factus est ut inmortales esse possemus et humanae sortis exitum pertulit per quem reguntur humana: ut nobis uideatur praestitisse quod passus est, confessionem tribuit, martyria subiecit, omnia denique quibus lux subprimi posset in remedium salutare natiuitatis suae meritis religauit, humilitate praecipua uirtute di
Abbreviated transcription (Latin):
brium tieneris: cumq te contra illas ppła¬
res insanias religiosa m̃te seruaueris: conun¬
cens scilicet ac repugnans quicquid sub ꝑsona
tua ininiuriam xp̃i ꝓphanus sermo iactauie¬
rit: ut cum adu̾so mari moles opposita re¬
luetatur: feriant licet fluctus ⁊ reuolutum e¬
quor idenitidem pulset. tam̃ eret immobilis:
nec undis cͥcunspumatib adoꝑata succũ¬
bit: donec ꝑscopulos uis digesta sesubpri¬
cia uictum equor euadat Quid enim est in
illis. quam sermo uacuus ⁊ mane colloquiũ:
et alienati anumi uoluntas pͣua uerborum:
Sic̃ scͥptum ẽ: Oculos habent ⁊ ñ uident:
aures habent ⁊ ñ audiunt. Aggrauatum
ẽ cor insipiens eorum: neqñ coni̾tantur ce
sanem illos. Non eni dubium ẽ qui
hoc hominib dixerit. quorum duramens
semꝑ et obstinata pectoris feritas. aqd euoti¬
one uitali fugata dissentit. ducente dem̃¬
tia furore rapiente. omni deniq illos un¬

Expanded text:
robrium ueneris cumque te contra illas popularobrium ueneris cumque te contra illas populares insanias religiosa mente firmaueris, conuincens scilicet ac repugnans quicquid sub persona tua in iniuriam Christi profanus sermo iactauerit: ut cum aduerso mari moles opposita reluctatur, feriant licet fluctus et reuolutum aequor identidem pulset, tamen haeret inmobilis uirtus nec undis circumspumantibus adoperta succumbit, donec per scopulos uis digesta se suppritia ictum aequor euadat. Quid enim est in illis quam sermo uacuus et inane conloquium et animi uoluptas praua uerborum, sicut scriptum est: oculos habent et non uident, aures habent et non audiunt: grauatum est cor insipiens eorum, ne quando conuertantur et saluem illos. non enim dubium est quin hoc omnibus dixerit, quorum dura mens semper et obstinata pectoris feritas a deuotione uitali fugata dissentit ducente dementia, furore rapiente, omni denique illos in
Abbreviated transcription (Latin):
necesse ẽ eum uideri cuncta tollerare: cui uic¬
toria debet᷑ et pena. Igit᷑ qm̃ res summa mar¬
tyrium: tͥa sunt quȩ ex eo nob̾ ꝓposuimus
ẽẽ dicenda: quod sit. quantum sit. cui rei
ꝓsit: Quidẽ gͦ martẏrium: Delictorum
finis: ꝑiculis tminus: dux salutis: patiẽ¬
tiȩ magist̾: domus uitȩ: quo ꝑfecto etiam
ea occidunt quȩ infuturi discͥminis potuis¬
sent torm̃ta reputari: Phoc & testimoniũ
nomini redditur: et maiestas nominis ampli¬
atur: ñ quod ꝑ se ipsa minui possit. uel de scele¬
re retͤctantis magnitudo eius infingi: s quod
redundet ad głȩ cumulum dum circunstre¬
pentis ppłi error impauidus animos dat do-¬
lori: et minis frendentis addit ad citulum ÷
quod tantums mens crescat impugnam:
quatum seille putauerit uincere. ꝑquem
xp̃e hominem uoluerit coronare: Tune gͦ
omne fidei robur expeditur: tune credulitaᷤ
compbat᷑: cum insermones utilgi. atq obp¬

Expanded text:
necesse est eum uideri cuncta tolerare cui uicnecesse est eum uideri cuncta tolerare cui uictoria debetur ex poena. Igitur quoniam res summa martyrium, tria sunt quae ex eo nobis proposuimus esse dicenda, quid sit, quantum sit, cui rei prosit. quid est ergo martyrium? delictorum finis, periculi terminum, dux salutis, patientiae magister, domus uitae, quo perfecto etiam ea occidunt quae in futuri discriminis potuissent tormenta reputari. per hoc et testimonium nomini redditur et maiestas nominis ampliatur, non quod per se ipsa minui possit uel de scelere retractantis magnitudo eius infringi, sed quod redundet ad gloriae cumulum, dum circumstrepentis populi terror inpauidos animos dat dolori et minis frendentis inuidiae addit ad titulum, quod tantum sibi mens crescat in pugna, quantum se ille putauerit uincere, per quem Christus hominem uoluerit coronare. tunc ergo omne fidei robur expeditur, tunc credulitas conprobatur, cum in sermones uulgi adque in opp
Abbreviated transcription (Latin):
re: quo ⁊ augeri merces. ce cͥmen possit exclu¬
diz Unde omnis consummatio: ⁊ status uitȩ
in martyrio ẽ collocatus: Hoc fundamentũ
tatis:⁊ honoris. Et quanius sint ⁊ alia ꝑquȩ
adipisci. lux possit: tam̃ ad pximitatem
muneris repmissi pȩnis patro cinantib
melius ꝑuenit᷑: Quantȩ enim sit głȩ pon-¬
derate. huius uitȩ cupiditatib relegatis.
atq ab omni animum naturȩ mundiq
consortio segregatum. contra adu̾santis disẽ¬
men opponere. seuitiam nec torquentis hor¬
rere: animari hominem. nec dolere quo cre¬
datur extingui: et id sibi maugm̃tum uir¬
tutis assumere quod cruciatui putat pro-¬
dẽẽ qui punit: Nam p̾durantib licet
costis resultans ungula recurrat inuul¬
nus: et euntib flagris cum auulsa corpo¬
ris parte rediens auena ducatur: stat
ummobilis tam̃ pęnis suis fortior: hoc so¬
lum secum ipse conuoluens: quod in illa
crudelitate carnificum plus ꝓquo patitꝰ

Expanded text:
re, quo et augeri merces et crimen possit exclure, quo et augeri merces et crimen possit excludi. unde omnis consummatio et status uitae in martyrio est collocatus. hoc fundamentum rtatis et honoris: et quamuis sint et alia per quae adipisci lux possit, tamen ad proximitatem muneris repromissi poenis melius patrocinantibus peruenitur. Quantae enim sit gloriae ponderate ab huius uitae cupiditatibus adque ab omni animum natura mundique commercio segregatum contra aduersantis discrimen opponere, nec saeuitiam torquentis horrere, animari hominem nec dolore quo credatur extingui et id sibi in augmentum uirtutis adsumere quod cruciatui putat prodesse qui punit. nam praedurantibus licet costis resultans ungula recurrat in uulnus et euntibus flagris cum auolsa corporis parte rediens habena ducatur, stat immobilis tamen poenis suis fortior, hoc solum secum ipse conuoluens quod in illa crudelitate carnificum plus pro quo pati
Abbreviated transcription (Latin):
rimosq ꝓuentus. omni studio et labore
nitamur: ñ uereor nequo ignauiȩ metu
t̾ritus. uel reuocer. uel extinguar: cum si quiᷤ
adid uoluerit quod agimus intueri. spes
deuotionis expensa atq ipsa eius magnitu¬
dine ponderata magis miret᷑ audere potu¬
isse. inquo me positum ⁊ amplitudo rei p̾¬
meret: ⁊ confusam gaudio mentem inan¬
gustias animi. uoti sui feruor urgeret: Nã¬
& quis ẽ. quem ñ ista res t̾reat: quis quem
ñ ammirationis suȩ pauore subuertat:
Est enim ꝓfecto nisi fallor etiam inipso con-¬
scientiȩ robore ammiranda formido quȩ noᷤᷤ
exagitet parit̾ inflaminet: cuius quanto
penitus inspexeris potestatem: tanto ex ip̃o
uenerande claritatis aspectu religionis
suȩ p̾miitat horrorem: Considerare enim
utiq debetis quante ẽ glȩ uita quam licet
maculam sordis ⁊ polluti corporis modice
iniusta contagia. tantoq tempore mundi
cͥmen exceptum. unius ictus remediis expia¬

Expanded text:
rimosque prouentus omni studio ac labore rimosque prouentus omni studio ac labore nitamur, non uereor ne quo ignauiae metu territus uel reuocer uel extinguar, cum si quis ad id uoluerit de quo agimus intueri sede deuotionis expensa adque ipsa eius magnitudine ponderata magis miretur audere potuisse, in quo me positum et amplitudo rei premeret et confusam gaudio mentem in angustias animi uoti sui feruor urgueret. nam quis est quem non ista res terreat, quis quem non admirationis suae pauore subuertat? Est etenim profecto, nisi fallor, etiam in ipso conscientiae robore admiranda formido quae nos exagitet pariter et inflammet: cuius quanto penitius inspexeris potestatem, tanto ex ipso uenerandae claritatis aspectu religionis suae praemittat horrorem. considerare enim utique debetis: quanta est gloria, e uita quamlicet maculam sordis et polluti corporis licet modice iniusta concreta contagia tantoque tempore mundi crimen exceptum unius ictus remediis expia
Abbreviated transcription (Latin):
Incipit de laude martirii: xui¬
t̾ si incongruens ẽ fr̃s
cendi. aliquid trepida-¬
tionis afferreaminime¬
q deceat glam tantȩ
deuotionis infrunge¬
re. ex eo quod fatear me cepisse: dubitare
camen idemtidem dico ipsa animi mei
tudine uirtutis ꝓhibetur: cum autem ñ
deceat tacere aut ꝑiculosum sit parum di-¬
cere. nisi quod estuanti hȩc res sola subue-¬
nit: quod uideatur ignosci ei facile posse.
fr̃s. et sipotentia rei oneratur facultas in¬
genii: ut quantum se in expͥmenda marty¬
rii dignitate ꝓtulit: tantum ipso pondere
laudis opp̾ssa atq estimatione rerum om̃ĩ¬
um. de quib cum maxime loquitur. debi-¬
litata ac fracta intra se ipsã illaqueata ora¬
tione deficiat: nec habenis liberis. ac solutiᷤ
inaꝑtum sermonis eloquium uin tantȩ
laudis expͥmat: tam̃ erit aliqua nisi fallor
ineloquendo fides quȩ ipsius oꝑis oratione
munita: uage fundata quod adicendo
impar sit ingenii conscientia submoueat:
ti adcompbandos salutis eximios pulcher¬

Expanded text:
III. DE LAVDE MARTVRII. Etsi incongruens est, fracendi aliquid trepidationis adferre minimeque deceat gloriam tantae deuotionis infringere ex eo quod fatear me coepisse dubitare, tamen identidem dico ipsa animum deltudine uirtutis inhibetur, cum aut non deceat tacere aut periculosum sit parum dicere, nisi quod haec aestuanti res sola subuenit quod uideatur ignosci ei facile posse simi fratres, etsi potentia rei oneratur facultas ingenii, ut quantum se in exprimenda martyrii dignitate protulerit, tantum ipso pondere laudis oppressa adque aestimatione rerum omnium de quibus cum maxime loquitur debilitata ac facta, intra se ipsa inlaqueata oratione deficiat nec habenis liberis: rac solutis in apertum sermonis eloquium uim tantae laudis expromat tamen erit aliqua, nisi fallor, in eloquendo fides quae ipsius operis oratione munita. uage fundat quod a dicendo inpar ingenii conscientia summoueat. ti ad conprobandos salutis eximios pulcher
Abbreviated transcription (Latin):
prianus. cornelio fr̃i tant i
salutẽ. Et religiosũ nobis et neces¬
confessores qui illic sunt. et nouatiani ac
nouati obstinatione et prauitate seducti
de eccłia recesserunt. litteras breues face¬
re: quibus eos ꝑ affectione mutua con¬
uenirẽ: ut ad matrẽ suã idẽ. ad catholicã
ȩccłiam reu̾tant᷑. Quas litteras tͥ ame mis
daui: nequis aliud me scripsisse finge¬
ret: quam qđ meis litteris continetur
so. ut de tuo arbitͥo rem gerat. & si easdẽ
litteras confessorib putaueris ẽẽ redden¬
das: tunc eas tradas. Opto te frat᷑ ł m̃e sẽꝑ¬

Expanded text:
PRIANVS CORNELIO FRATRI S. Et religiosum uobis et necesime, ad confessores qui illic sunt et Nouatiani ac Nouati obstinatione et prauitate seducti de ecclesia recesserunt litteras breues facere, quibus eos pro adfectione mutua conuenirem ut ad matrem suam id est ecclesiam catholicam reuertantur. quas litteras tibi davi, ne quis aliud me scripsisse fingeret, quam quod meis litteris continetur. so, ut de tuo arbitrio rem gerat, et si easdem litteras confessoribus putaveris esse reddendas, tunc eas tradat. Opto te, frate
Abbreviated transcription (Latin):
missio facta ꝑsacerdotes apud dm̃ grata
ẽ: conu̾tamur ad dñm m̃te tota: ⁊penitẽ¬
tiam criminis teris dolorib expͥmentes.
di miscdiam dep̃cemur. Illi se anima p¬
sternat: illi mesticia satisfatiat. illi spes
omnis incumbat. Qualit̃ rogare debe¬
amus: dicit ipse. Reu̾timin ad me in-¬

Expanded text:
missio facta per sacerdotes apud Dominum grata missio facta per sacerdotes apud Dominum grata  conuertamur ad Dominum mente tota et paenitentiam criminis ueris doloribus exprimentes Dei misericordiam deprecemur. illi se anima prosternat, illi maestitia satisfaciat, illi spes omnis incumbat. rogare qualiter debeamus dicit ipse. reuertimini, in
Abbreviated transcription (Latin):
cͥcunteniri ds̃ ñ potest: nec astutia aliqͣ
fallente deludi. Plus immo delinquit.
qui scłm hominem dm̃ cogitans. euad̾e
sepenam cͥminis credit: si ñ palam cri¬
men admisit. Xp̃c inp̃ceptis suis dicit
qui me confessus fuerit confitebitur eũ
filius hominis: et xp̃ianum se puitat. qͥ
metuit: Minus plane p̃cauerit ñ ui¬
dendo idola nec stib oculis cͥcunstantis
atq insultantis poptili sc̃ĩtatem fidei
ꝓfanando. ñ polluendo manus suas
funestis sacͥficiis. nec sceleratis cibis ora
maculando: hoc eo ꝓficit. ut sit minor
culpa: ñ ut innocens conscientia: faci¬
lius potest adueniam cͥminis ꝑtienire:
ñ ẽ tñ immunis acͥmine: nec cesset in
agenda penitentia usq in dñi miscdiã
dep̾candam: ne quod minus ẽẽ. inqua¬
litate delicti uidetur: inneglecta satisfa¬
ctifacione cumulet᷑ Confiteantur sin
adhuc qui deliquit in scło ẽ: dum admitti
confessio eius potest: dum satisfactio et re-¬

Expanded text:
circumueniri Deus non potest nec astutia aliqua circumueniri Deus non potest nec astutia aliqua fallente deludi. plus immo delinquit qui secundum hominem Deum cogitans euadere se poenam criminis credit, si non palam crimen admisit. Christus in praeceptis suis dicit: qui confusus me fuerit, confundet eum filius hominis: et Christianum se putat qui metuit? Minus plane peccaverit non videndo idola, nec sub oculis circumstantis atque insultantis populi sanctitatem fidei ofanando, non polluendo manus suas funestis sacrificiis, nec sceleratis cibis ora maculando. Hoc eo proficit ut sit minor culpa, non ut innocens conscientia. Facilius potest ad veniam criminis pervenire. Non est tamen immunis a crimine. Nec cesset in agenda poenitentia atque in Domini misericordia deprecanda, ne quod minus esse in qualitate delicti videtur, in neglecta satisfactione cumuletur. XXIX. Confiteantur singadhuc qui deliquit in saeculo est, dum admitti confessio ejus potest, dum satisfactio et re
Abbreviated transcription (Latin):
tator renis: i cordis. ꝑspicit ille abdita ce
secreta atq oculta considerat: nec d̃i ocłoᷤ
potest aliquis euadẽ dicentis: ego c̃s ap¬
ꝓximans et ñ ds de longinquo. Si ab¬
scondicus fuerit homo mabditis: egogͦ
ñ uidebo eum: Nonne cȩlum et t̾ram
ego impleo: Uidet ille corda et pectora
singulorum. et iudicaturꝰ ñ tantum de
factis. s et de t̾ibis et de cogitationib nr̃is:
omnium m̃tes uoluntatesq c̃ceptas. imp¬
sis adhuc clausi pectoris latebris intuet᷑.¬
Demq quanto et fide maiores ⁊ timore
meliores sunt qui quanuis nullo sacͥ-¬
ficii aut libelli facinore constricti: qm̃
tñ de hoc uł cogitauerunt. hoc ipsum
apud dĩ sacerdotes dolenter. et simpli-¬
citer confitentes: exomologesin consci¬
entie faciunt: animi sui spondus expo¬
nunt: salutarem medelam paruis licet.
et modicis uuln̾ib exquirunt. scienteᷤ
scͥptum eẽ. ds ñ irridetur: Derideriet

Expanded text:
tator renis et cordis . Perspicit ille abdita, et tator renis et cordis . Perspicit ille abdita, et secreta atque occulta considerat. Nec Dei oculos potest aliquis evadere dicentis: Ego Deus approximans, et non Deus de longinquo. Si absconditus fuerit homo in absconditis, ego ergo non videbo eum? Nonne coelum et terram ego impleo ? Videt ille corda et pectora singulorum, et judicaturus est, non tantum de factis, sed et de verbis et de cogitationibus nostris, omnium mentes voluntatesque conceptas in ipsis adhuc clausi pectoris latebris intuetDenique quanto et fide maiore et timore meliore sunt qui quamuis nullo sacrificii aut libelli facinore constricti, quoniam tamen de hoc uel cogitauerunt, hoc ipsum aput sacerdotes Dei dolenter et simpliciter confitentes exomologesim conscientiae faciant, animi sui pondus exponant, salutarem medellam paruis licet et modicis uulneribus exquirant scientes scriptum esse: Dens non deridetur. derideri et
Abbreviated transcription (Latin):
euasisse se credat. si eum int̾m pena di-¬
stułit: cum timere plus debeat. quemsͥ
dĩ iudicis ira reseruiauit. Nec sͥ quo minꝰ
agant penitentiam blandiantur: qui
et si nefandis sacͥficiis manus ñcertami¬
nauerunt. libellis tam̃ conscientiam
polluerunt. Et illa ꝓfessio ẽ. denegantiᷤ.
Contestatio ẽ. xp̃iam. quod fuerat ab-¬
nuentis. fecisse se dixit quicquid alius
faciendo cominisit. Cunq scͥptum sit¬
ñ potestis duob dñis seruire seruiuit
scl̃ari domino. obtempauit eius edicto:
magis obaudiuit humano imꝑio qͣm
d̃o: uidit anminore uł dedecore. uł cri-¬
mine. apud homines publicau̾it quod
admisit: dm̃ tñ iudicem fug̾e et uitare
ñ pot̾it: cũ dicat sp̃c sc̃s inpsalmis.¬
imꝑfectum meum uiderunt oculiti.
et in libro tuo omnes seͥbentur: et it̾m
homo uidet infacie ds autẽ incorde: ꝑse
quoq dñs p̃moneat. et p̃struat dicens:
cescient omnes eccłiȩ. quia ego sum scru-¬

Expanded text:
euasisse se credat, si eum interim poena dieuasisse se credat, si eum interim poena distulerit, cum timere plus debeat quem sibi Dei iudicis ira seruauit. Nec sibi quo minus agant paenitentiam blandiantur qui etsi nefandis sacrificiis manus non contaminauerunt, libellis tamen conscientiam miscuerunt. et illa professio est denegantis, contestatio est christiani quod fuerat abnuentis. fecisse se dixit quidquid alius faciendo commisit, cumque scriptum sit:nonpotestis duobus dominis seruire, seruiuit saeculari domino, obtemperauit eius edicto, magis obaudiuit humano inperio quam Deo. uiderit an minore uel dedecore uel crimine aput homines publicauerit quod admisit: Deum tamen iudicem fugere et uitare non poterit, cum dicat Spiritus sanctus in psalmisfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribentur . Et iterum: Homo videt in facie, Deus autem in corde . Ipse quoque Dominus praemoneat et praestruat dicens: Et scient omnes ecclesiae quia ego sum scru
Abbreviated transcription (Latin):
simulate conscientiȩ cͥmen. Quȩ fefel¬
lerat hominem: dm̃ sensit ultorem.
Et cum quelam archam suam inqͣ
aꝑire: igne inde surgente det̾rita ẽ. ne au¬
deret attnge. Et cum alius et ipse macu¬
latus. sacͥficio a sacerdote celebrato partem
cum cet̾is atisus ẽ. latent̃ acciꝑe: sanctum
dñi edẽ et contrectare ñ potuit: cinerem
ferre se aꝑtis manib intienit. Do cum̃to
unius ẽ ostensum dñm recedere. cum
negatur: necimmerentib ad salutem
ꝓdesse quod sumitur: qñ gr̃a salutaris
incinerem sc̃itate fugiente mutatur:
Quam multi cotidie immundis sp̃ib
adimplentur: quam multi usq ad in¬
samam m̃tis extorquente dementie furo-¬
re quatiunt᷑. Nec necesse ẽ. ire ꝑexitus
singulorum⁊ cum ꝑ orbis multiformes
ruinas tam delictorum pena sit uaria:
quam deliquentium multitudo nume¬
rosa. Inusquisq considẽt ñquid alius paᷤ¬
sus sit. s quid pati. et ipse mereatur: nec

Expanded text:
simulatae conscientiae crimen. quae fefelsimulatae conscientiae crimen. quae fefellerat hominem Deum sensit ultorem. et cum quaedam arcam suam in quaperire, igne inde surgente deterrita est ne auderet adtingere. et alius qui et ipse maculatus sacrificio a sacerdote celebrato partem cum ceteris ausus est latenter accipere, sanctum Domini edere et contrectare non potuit, cinerem ferre se apertis manibus inuenit. documento unius ostensum est Dominum recedere cum negatur nec inmerenti ad salutem prodesse quod sumitur, quando gratia salutaris in cinerem sancto fugiente mutetur. quam multi cottidie inmundis spiritibus adinplentur, quam multi usque ad insaniam mentis excordes dementiae furore quatiuntur! nec necesse est ire per exitus singulorum, cum per orbis multiformes ruinas tam delictorum poena sit uaria quam delinquentium multitudo numerosa. unusquisque consideret non quid alius passus sit sed quid pati et ipse mereatur, nec