comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ineius quippe ore scriptura
dulcis ẽ. cuius uitȩ uiscera
mandatis illiꝰ replentur. quia
ei suauis ẽ. adloquendũ. cui in¬
terius imp̃ssa adiuuendũ fue¬
rit. Nam sermo dulcedinẽ non
habet. quem uita reꝓba intra
conscientiam remordet. Unde
necesse ẽ. ut qui uerbum dĩ lo¬
quitur. prius studeat qualit̃
uiuat : ut pꝰ ex uita colligat
quę ⁊ qualiter di cat. Ad p̾dican¬
dum namq plus conscientia
scĩ amoris aedificat: quam ex¬
ercitatio sermonis quia celes¬
tia intra semet ipsum p̃dicator
legit. qͣm ꝑ suadeat. ut despici
debeant t̾rena. Qui enĩ uitam
suam intũis pensat. & exemplo
suo foris ammonendo alios
aedificat: quasi incorde lingue
calamum tingit. in eo qđ ma¬
nu uerbi ꝓximis exteriꝰ seri¬
bit. Unde ad mirabilis p̃dicator
cum multa discipłis exhortan¬
do dixit : quia nullam intra
semet ipsum de conscientia con¬
trarietatẽ ꝑtulit. securus adiun¬
xit. Siqua urtus. si qua laus

Expanded text:
In ejus quippe ore Scriptura sacra In ejus quippe ore Scriptura sacra dulcis est, cujus vitae viscera mandatis illius replentur, quia ei suavis est ad loquendum, cui interius impressa ad vivendum fuerit. Nam sermo dulcedinem non habet, quem vita reproba intra conscientiam remordet. Unde necesse est ut qui verbum Dei loquitur prius studeat qualiter vivat, ut pos ex vita colligat 1268 quae et qualiter dicat. Ad praedicandum namque plus conscientia sancti amoris aedificat, quam exercitaio sermonis, quia amando coelestia intra semetipsum praedicator legit quomodo persuadeat ut despici debeant terrena. Qui enim vitam suam interius pensat, et exemplo suo foris admonendo alios aedificat, quasi in corde linguae calamum tingit, in eo quod manu verbi proximis exterius scribit. Unde admirabilis praedicator cum multa discipulis exhortando dixit, quia nullam intra semetipsum de conscientia contrarietatem pertulit, securus adjunxit: Si qua virtus, si qua laus
Abbreviated transcription (Latin):
conditoris luctu solummodo
et silentio gaudere. Horũ uent̃
sacrum uolumen comedit. et
uiscera repleta sunt: quia p̃cep¬
ta uite. quȩ sensus caꝑe potuit. smantat¬
memoria non amisit. s haec
collectus in dño animꝰ. lugen¬
do semꝑ & recolendo seruauit.
& fit plerumq ut tales quiq ex
dono cęlestis gr̃ę. ȩtiã uerba
doctrinȩ ꝑcipiant : atq diuer¬
sitatis pabulo quod ipsi intrin¬
secus dulciter ruminant. ⁊ pro¬
ximos suauiter pascant. Dequoꝵ
ꝓ fecto ore p̃dicatio. tanto audi¬
entib dulcisẽ: quantũ eorum
actio contraria suis p̃ dicationib
non ẽ: quia de ꝓpͥa uita sumũt.
quod ꝑ lingam ꝓximis confe¬
runt. Unde recte hic quoq ꝓ
pħa sub iungit. Et comedi il¬
lud : ⁊ factum ẽ. in ore meo sic̃
mel dulce. Liber qui uiscera
repleuit dulcis inore sic̃ mel
factus ẽ. quia ipsi de omĩpoten¬
ti dño sciunt suauit̃ loqui. qͥ
hunc didicerunt incordis sui
uiscerib ueraciter amare.

Expanded text:
conditoris, luctu solummodo conditoris, luctu solummodo et silentio gaudere. Horum venter sacrum volumen comedit, et viscera repleta sunt, quia praecepta vitae, quae sensus capere potuit, memoria non amisit, sed haec collectus in Deo animus lugendo semper et recolendo servavit. Et fit plerumque ut tales quique ex dono coelestis gratiae etiam verbum doctrinae percipiant, atque de veritatis pabulo, quod ipsi intrinsecus dulciter ruminant, et proximos suaviter pascant. De quorum profecto ore praedicatio, tanto audientibus dulcis est, quanto eorum actio contraria suis praedicationibus non est, quia de propria vita sumunt, quod per linguam proximis conferunt. Unde recte quoque hic propheta subjungit. « Et comedi illud, et factum est in ore meo sicut mel dulce. 13. Liber qui viscera replevit dulcis in ore sicut mel factus est, quia ipsi de omnipotenti Domino sciunt suaviter loqui, qui hunc didicerint in cordis sui visceribus veraciter amare.
Abbreviated transcription (Latin):
lesione cogitare. sua indigentib
nondare. atq ad multiplicandum
aliena querere. nullũ pure ꝓpter
dm̃ diligere. inimicitias inimicitiis
reddere. de afflictione ꝓ ximi
gaudere. cuncta haec uetusti st̃
hominis. quȩ uidelicet trahimꝰ
de radice corruptionis. S qͥ iam
ista exsuꝑat. & adp̾cepta dñica
mentẽ inbenignitate cõmutat.
fiunt : cum anobis uetusti ho¬
munis uicia transeunt. & tum
quando sacri uerbi p̃ceptũ ẽ.¬
uenter comedit. ⁊ uiscera me¬
dullitus replentur. Sepe enum
quosdam uidemus tota se m̃te
ad scãe lectionis studiũ contu¬
lisse. atq inter uerba dnĩca
recognoscentes inquantis de-¬
liquerint. semet ipsos in lacri¬
nus mactare. merore continuo
afflicti. innullis huius mun¬
di ꝓsꝑitatib delectari. ita ut
eis uita p̾sens honeri. ⁊ lux ip¬
sa fastidio fieret. uix ad con¬
loquendum cõmunia admute¬
re. atq arigore disciplinae ani-¬
mũ difficile relaxare. ꝓamore

Expanded text:
laesione cogitare, sua indigentibus laesione cogitare, sua indigentibus non dare, atque ad multiplicandum aliena quaerere, nullum pure propter Deum diligere, inimicitias mimicitiis reddere, de afflictione proximi gaudere. Cuncta haec vetusti sunt hominis, quae videlicet de radice trahimus corruptionis. Sed qui jam ista exsuperat, et ad praecepta dominica mentem in benignitatem commutat, fiunt, cum a nobis vetusti hominis vitia transeunt; et tunc quando sacri verbi praeceptum venter comedet, et viscera medullitus replentur. Saepe enim quosdam vidimus, tota se mente ad sanctae lectionis studium contulisse, atque inter verba Dominica recognoscentes in quantis deliquerunt, semetipsos in lacrymis mactare, moerore continuo affici, in nullis hujus mundi prosperitatibus delectari, ita ut eis vita praesens oneri, et lux ipsa fastidio fieret, vix ad colloquendum linguam admittere, atque a rigore disciplinae animum difficile relaxare pro amore
Abbreviated transcription (Latin):
hiesu neq circumcisio aliquid ua¬
let. neq p̃pucium : s noua crea
tura. Non enim magni ẽ. meriti
siquid erga nos foris agatur in
corpore: s magnoꝑe pensandum ẽ.
quid agatur in mente. Nam p̃sen¬
tem mundum despicere. transito¬
ria ñ amare. m̃tem medullitus
in humilitate dõ ⁊ ꝓximo sternere.
contra in latas contumelias paci¬
entiam seruare. & custodita paci¬
entia dolorem maliciae acorde re¬
pellere. egenis propͥa tribuere.
aliena minime ambire. amicum
in dõ diligere. ꝓpter dm̃ & eos qui
inimici sunt amare. de afflictione
ꝓximi lugere. de morte eius qui
inimicus ẽ. non exultare. Haec ẽ.
noua creatura. quã isdem magist᷑
gentium apđ alios quoq disci¬
pulos iugilanti oculo requirit
dicens. Si qua igitur in xp̃o no
quippe hominem ꝑtinet. p̃sentẽ
mundũ querere. transitoria er
concupiscentia amare. m̃tem in
suꝑbia erigere. pacientiã non ha-¬
bere. exdolore maliciae de ꝓximi

Expanded text:
Jesu neque circumcisio aliquid vaJesu neque circumcisio aliquid valtura ? Non enim magni est meriti si quid foris erga nos agatur in corpore, sed magnopere pensandum est quid agatur in mente. Nam praetem mundum despicere, transitoria non amare, mentem medullitus in humilitate Deo et proximo sternere, contra illatas contumelias patientiam servare, et, custodita patientia, dolorem malitiae a corde repellere, egenis propria 1267 tribuere, aliena minime ambire, amicum in Deo diligere, propter Deum et eos qui inimici sunt amare, de afflictione proximi lugere, de morte ejus qui inimicus est non exsultare, haec est nova creatura, quam idem magister gentium apud alios discipulos vigilanti oculo requirit, dicens: Si qua igitur in Christo quippe hominem pertinet praesentem mundum quaerere, transitoria ex concupiscentia amare, mentem in superbiam erigere, patientiam non habere, ex dolore malitiae de proximi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpsalmistam dicitur. In ebriabunt᷑
ab ub̾tate domus tuȩ: quia omĩpo¬
tentis dĩ amore repletisunt: ut mu¬
tata mente sibimet ipsis extranei eẽ.
uideantur. implentes quod serip¬
tum ẽ. Qui uult pꝰ me uenire ab¬
suã. Semet ipsum abnegat: qͥmu¬
tatus admeliora. & incipit ẽe. quod
non erat. & de sinit ẽẽ. quod erat.
Sepe autem quosdam uidemꝰ aduo¬
cem p̃dicationis. quasi exconuer¬
sione cõpunctos habitum non ani¬
num mutasse : ita ut religiosam
uestem sumerent. s ante acta ui¬
cia non calcarent. irae stimulis
in manit̾ agitari. maliciae dolore
in ꝓximi lesione feruescere. de os¬
tensis quib dam bonis ante hu¬
manos oculos suꝑbire. p̃sentis
mundi lucra inhiant̃ quȩrere.
&e de solo exterius habitii quem
sumpserunt sc̃ĩtatis fiduciã ha¬
bere. Quib quid aliud dicendumẽ.
nisi hoc quod magister egregius
quib dam legis erteriora seruan¬
tib loquitur dicens. quia in xp̃o

Expanded text:
per Psalmistam dicitur: Inebriabuntur per Psalmistam dicitur: Inebriabuntur ab ubertate domus tuae . Quia tanto omnipotentis Dei amore repleti sunt, ut mutata mente sibimetipsis extranei esse videantur, implentes quod scriptum est: Qui vult post me venire, ab. Semetipsum abnegat qui mutatur ad meliora, et incipit esse quod non erat, et desinit esse quod erat. 8. Saepe autem quosdam videmus ad vocem praedicationis, quasi ex conversione compunctos, habitum, non animum mutasse, ita ut religiosam vestem sumerent, sed anteacta vitia non calcarent; irae stimulis immaniter agitari, malitiae dolore in proximi laesionem fervescere, de ostensis quibusdam bonis ante humanos oculos superbire, praesentis mundi lucra inhianter quaerere, et de solo exterius habitu quem sumpserunt, sanctitatis fiduciam habere. Quibus quid aliud dicendum est, nisi hoc quod magister egregius quibusdam legis exteriora servantibus loquitur, dicens: Quia in Christo
Abbreviated transcription (Latin):
corda ur̃a : suꝑ uias urãs. Semi¬
nastis multum: & intulistis par¬
ũ. Comedistis: ⁊ non estis satu¬
rati. ħ ibistis: ⁊ non estis inebriati.
Multum cordi suo seminat. s par¬
ũ inꝑtit. qui de mandatis celestibꝰ
uł legendo uł ȩtiã audiendo mul¬
ta cognoscit. s negligent̃ oꝑando
pauca fructificat. Comedit ⁊ non
saciatur: qui uerba dĩ audiens
luera uł głam scłi coneupiscit.
B ene autẽ non saciari dicitur:
quia aliud manducat. & aliud esu¬
rit. Bibit ⁊ non inebriatur: qui
aduocẽ p̃dicationis aurem incli¬
nat. sedmentẽ non mutat. Solet
autẽ ꝑ ebrietatẽ bibentium: sensus
mutari. Qui gͦ ad cognoscendum
dĩ uerbum deuotus ẽ. sed ea quę
sunt huius scłi adipisci desiderat:
bibit ⁊ in ebriatus non ẽ. Si autẽ¬
in ebriatus eẽt. mentem ꝓcul dubio
mutasset. ut iam t̾rena non quererae.
iam uana &e transitoria quȩ ama¬
uerat non amaret. Deelectis namq

Expanded text:
corda vestra super vias vestras. Semicorda vestra super vias vestras. Seminastis multum, et intulistis parum; comedistis, et non estis satiati; bibistis, et non estis inebriati . Multum cordi suo seminat, sed parum infert, qui de mandatis coelestibus vel legendo, vel etiam audiendo multa cognoscit, sed negligenter operando pauca fructificat. Comedit et non satiatur, qui, verba Dei audiens, lucra vel gloriam saeculi concupiscit. Bene autem non satiari dicitur, quia aliud mandit, et aliud esurit. Bibit et non inebriatur, qui ad vocem praedicationis aurem inclinat, sed mentem non mutat. Solet enim per ebrietatem bibentium sensus mutari. Qui ergo ad cognoscendum Dei verbum devotus est, sed ea quae sunt hujus saeculi adipisci desiderat, bibit, et debriatus non est. Si enim debriatus esset procul dubio mentem mutasset, ut jam terrena non quaereret, jam vana et transitoria quae amaverat non amaret. De electis namque
Abbreviated transcription (Latin):
scaẽ p̃dicationes de fluunt. quasi de
uentre credentiũ aquȩ uiuȩ flumi¬
na decurrunt. Uentris autẽ uiscera.¬
quid sunt aliud nisi m̃tis int̃na.
id ẽ. scã intentio. scm̃ desid̾ium. hu¬
milis ad dm̃. pia ad ꝓximum uo¬
luntas: unde recte nunc dicitur.
Uent̃ tuus comedet. & usceratua
replebuntur. quia cum mens nr̃a
pabulum ueritatis acceꝑit. int̾na
nr̃a non iam uacua remanent sed
fr̃s mei. quam sit pia ista ꝓmissio
qua dicitur. Uenter tuus comedet.
& iuscera tua replebuntur uolumi¬
ne isto. quod ego dotibi. Multi et¬
enum legunt. & abipsa lectione
ieuni sunt. Multi uocem p̃dica¬
tionis audiunt: s post uocẽ uacui
redeunt. Quorum ⁊ si uent̾ come¬
dit. uiscera ñ replentur: quia et¬
si m̃te intellectum sacri uerbi ꝑci¬
piunt. obliuiscendo et non seruan¬
do quȩ audierint. haec incordis
uiscerib non reponunt. Hinc ẽ.
enim quod ꝑ ꝓpħam alium quos¬
dam dñs increpat dicens. Ponite

Expanded text:
sanctae praedicationes defluunt, quasi de sanctae praedicationes defluunt, quasi de ventre credentium aquae vivae flumina decurrunt. quid sunt aliud, nisi mentis interna, id est, recta intentio, sanctum desiderium, humilis ad Deum, pia ad proximum voluntas? Unde recte nunc dicitur « Venter tuus comedet et viscera tua replebuntur. » Quia cum mens nostra pabulum veritatis acceperit, interna nostra jam non vacua remanent, sed res mei, quam sit pia ista promissio, qua dicitur: Venter tuus comedet, et viscera tua replebuntur volumine isto quod ego do tibi. Multi etenim legunt, et ab ipsa lectione jejuni sunt. Multi vocem praedicationis audiunt, sed post vocem vacui recedunt. Quorum etsi venter comedit, viscera non replentur, quia etsi mente intellectum sacri verbi percipiunt, obliviscendo et non servando quae audierint, haec in cordis visceribus non reponunt. Hinc est enim quod per prophetam alium quosdam Dominus increpat, dicens: Ponite
Abbreviated transcription (Latin):
cum intelligimus atq seruamus
ea inquib legendo laboramꝰ. In pos¬
tĩore autẽ tranlatione quã uera¬
ciorem credimꝰ: scriptum ẽ. Uent̃
tuus comedet : ⁊ uiscera tua reple¬
buntur. Insacro uero eloquio non¬
numquam uent̾ ꝓ mẽte poni.
consueuit : unde &e ꝑ hleremiam
dicitur. Uentrẽ meũ. uentrẽ me¬
um doleo. Quod quia de spãli et
non corporeo uentre dixerat: ad¬
iunait. Sensus cordis mei: contur¬
bati sunt. Neq enim ad salutem
popłi ꝑtinebat. si ꝓpħa uentrem
corporeum se dolere predicaret. s
uentrẽ doluit: qui m̃tis afflictio¬
nem sensit. S cur eremplũ ꝓpħȩ
ꝓ ferimꝰ. cum testimoniũ domini
aꝑcius habeamꝰ : ⁊ necesse ẽ. ut cũ
ꝑ semet ipsam ueritas loquitur
ꝓpħa taceat. quia lucerna clari-¬
tatem ñ habet insole. Ait enĩ. Qui
credit inme sic̃ dicit scriptura.
flumina deuentre eius fluent aquę
uiuȩ. Quia enim de m̃te fidelium᷑

Expanded text:
cum intelligimus atque servamus cum intelligimus atque servamus ea in quibus legendo laboramus. In posteriori autem translatione, quam et veraciorem credimus, scriptum est: Venter tuus comedet, et viscera tua replebuntur. In sacro vero eloquio nonnunquam venter pro mente poni consuevit. Unde per Jeremiam dicitur: Ventrem meum, ventrem meum doleo . Quod quia de spiritali et non corporeo ventre dixerat, adjunxit: Sensus cordis mei conturbati sunt . Neque enim ad salutem populi pertinebat, si propheta ventrem corporeum se dolere praedicaret. Sed ventrem doluit qui mentis afflictionem sensit. Sed cur exemplum prophetae proferimus, cum testimonium Domini apertius habeamus? Et necesse est ut cum per semetipsam Veritas loquitur, propheta taceat, quia lucerna claritatem non habet in sole. Ait enim: Qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae . Quia enim de mente fidelium
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potest: ⁊ quia ad capienda
uerba celestia idonea nr̃a in¬
firmicas ñ ẽ: ipse nos cibat.
qui nobis intemꝑe mensurã
tritici temꝑat. quatinꝰ insaero
uerbo dum hodie intelligimus
quod hesterno die nesciebamus.
eras quoq comp̃hendemꝰ quod
hodie nescimꝰ. ꝑdiuine dispen¬
sationis grãm cotidiano alim̃to
nutriamur. Omp̃s enĩ ds̃ quasi
totiens ados cordis nr̃i manũ
porrigit. quociens nobis intellec¬
tum aꝑit. ⁊ cibum sacri eloquii
in nr̃is sensib mittit. Cibat ergo
nos uolumine: cum sensum nobis
scripturȩ suȩ dispensando aꝑit.
et eius dulcedine nr̃as cogitatio¬
nes replet. unde ⁊ subditur. & dix̃
adme. Fili hominis uent̾ tuus co¬
medet. & iuscera tua replebuntur
uolumine isto. quod ego dotͥ. In
trans latione ueteri non habetur
uenter tuus comedet. s ostuũ come¬
det. & uiscera tua replebuntur. Os
enĩ nr̃m comedit. dum uerbũ dili¬
gimus. uiscera uero nr̃a cõplent᷑.

Expanded text:
non potest. Et quia ad capienda non potest. Et quia ad capienda verba coelestia idonea nostra infirmitas non est, ipse nos cibat, qui nobis in tempore mensuram tritici temperat, quatenus in sacro verbo dum hodie intelligimus, quod hesterno die nesciebamus, cras quoque comprehendamus, quod hodie nescimus, per divinae dispensationis gratiam quotidiano alimento nutriamur. Omnipotens enim Deus, quasi toties ad os cordis nostri manum porrigit, quoties nobis intellectum aperit, et cibum sacri eloquii in nostris sensibus mittit. Cibat ergo nos volumine cum sensum nobis scripturae suae dispensando aperit, et ejus dulcedine nostras cogitationes replet. Unde et subditur: « Et dixit ad me: Fili hominis, venter tuus comedet, et viscera tua replebuntur volumtranslatione veteri non habetur, Venter tuus comedet, sed, Os tuum comedet, et viscera tua replebuntur. Os enim nostrum comedit, dum verbum Dei legimus; viscera vero nostra complentur,
Abbreviated transcription (Latin):
uitemꝰ ne alia faciamus. & eũ
iam ex magno usu lacrimarũ
de peccatorum remissione ceꝑit
eẽ. fiducia ꝑ uerba dĩ quȩ incel¬
ligimus. ad uitã quoq ⁊ alios
trahamus. Adhoc enim intelli¬
genda sunt ut et nobis ꝓsint:
et intentione spãli aliis confe¬
rantur. Unde bene nunc dicitur.
Comede uolum̃ istud: ⁊ uadens
loquere filiis isrł. Acsi ei de sa¬
ero cibo dicetur. Comede ⁊ pasce.
saturare ⁊ eructa: accipe ⁊ spar¬
ge. confortare &e labora. Et notan¬
dum quod ꝓpħa sub iungit:
dicens. & aꝑui os meum: ⁊ ciba¬
uit me uolumine illo. Osincor¬
de eẽ. alius ꝓpħa testatur di¬
cens. Labia dolosa incorde. &
corde locutisunt mala. Osergo
aꝑimus : quando sensum ad
intelligentiam saeri uerbi pre-¬
nr̃i desidia iniciantur. ut de
cibo uite aliquid sumant. S
tam̃ hoc ipsum sumere nrãrũ
urium ñ ẽ. nͥ ipse cibauerit
qui ut comedatur iussit. Ille
et enĩ cibatur. qui ꝑ se edere

Expanded text:
vitemus, ne alia faciamus, ut cum vitemus, ne alia faciamus, ut cum jam ex magno usu lacrymarum de peccatorum remissione coeperit esse fiducia, per verba Dei, quae intelligimus, ad vitam quoque alios trahamus. Ad hoc enim intelligenda sunt ut nobis prosint, et intentione spiritali aliis conferantur. Unde bene nunc dicitur: « Comede volumen istud, et vadens loquere ad filios Israel. » Ac si ei de sacro cibo diceretur, Comede et pasce, saturare et eructa, accipe et sparge, confortare et labora. Notandum quod propheta subjungit dicens: « Et aperui os meum, et cibavit me volumine illo. » Os in corde esse alius propheta testatur, dicens: « Labia dolosa in corde, et corde locuti sunt mala. » Os ergo aperimus quando sensum ad intelligentiam sacri verbi praenostri desideria inhiant ut de cibo vitae aliquid sumant. Sed tamen hoc ipsum sumere nostrarum virium non est, nisi ipse cibaverit, qui ut comedatur jussit. Ille etenim cibatur, qui per se edere
Abbreviated transcription (Latin):
M utam famem in t̾ra: non famẽ
panis. neq sitim aquȩ. sed au¬
diendi uerbũ dñi. Qui ergo
subtracto suo eloquio. fame et
siti nos dicit atceri: quia eius
uerba &ecib nr̃ & potus sit
de monstrat. Sed notandũ quod
aliquando cib: aliquando potꝰ
sunt. In reb enim obseurioribꝰ
que incelligi nequeunt nisi ex¬
b ẽ. quia quicquid ex ponitur
ut intelligatur quasi manditꝰ
ut gluciatur. In reb uͦ aꝑtioribꝰ
pocus ẽ : potũ enim ñ mandu¬
cando glutimus. Aꝑtiora ergo
mandata bibimus: quia etiã
ñ exposita intelligere ualemꝰ.
Pro eo autẽ quod multa ierechiel
ꝓpħa obscura atq ꝑplexa au¬
diturus erat : ne quaquã ei de
sacro uolumine dicitur. bibe.
sed comede. Ac si diceretur. Per¬
tracta ⁊ incellige. id ẽ. pͥus man¬
duca. & tunc de glucti. S in
uerbis sacri eloquii iste debae
studii nr̃i ordo seruari: ut haec
ideo cognoscamus. quatinus
de iniquitate nr̃a compuncti.
cognoseentes mala quȩ fecimꝰ.

Expanded text:
Mittam famem in terram, non famem panis, neque sitim aquae, sed audiendi verbum Dei . » Qui ergo, subtracto suo eloquio, fame ac siti nos dicit atteri, quia ejus verba et cibus noster et potus sint demonstrat. Sed notandum quod aliquando cibus, aliquando potus sunt. In rebus enim obscurioribus, quae intelligi nequeunt nisi exbus est, quia quidquid exponitur ut intelligatur, quasi manditur ut glutiatur. In rebus vero apertioribus potus: potum enim non mandendo glutimus. Apertiora ergo mandata bibimus, quia etiam non exposita intelligere valemus. Pro eo autem quod multa Ezechiel propheta obscura atque perplexa auditurus erat, nequaquam ei de sacro volumine dicitur bibe, sed « comede. » Ac si diceretur: Pertracta, intellige, id est, prius mande et tunc degluti; sed in verbis ita sacri eloquii iste debet studii nostri ordo servari, ut haec ideo cognoscamus, quatenus de iniquitate nostra compuncti, cognoscentes mala quae fecimus,
Abbreviated transcription (Latin):
sumptum iam aspũ dixerat.
iterum eleuatũ & assũptum
narrat: S ad alciora mens p̃di¬
cantium ꝓficit: eũ ꝑeos sensus
audientium ad omĩpotentis dĩ
desid̾ium cõmouetur.: qui uide

Expanded text:
sumptum jam a spiritu dixerat, iterum elevatum et assumptum narrat? Sed ad altiora mens praedicantium proficit, cum per eos sensus audientium ad omnipotentis Dei desiderium commovetur. Sed quae
Abbreviated transcription (Latin):
cõmotionis magnę quando
unus quisq sua acta diui¬
dicans. in afflictione peni¬
tentie ꝑturbatur. S quid
uox ipsa dicat: audiamus.
Benedicta gła dñi de loco
suo. Locus enĩ maligni sp̃s
fuerant corda peccantium.
s cum sibimet ipsis irati ꝑpe
se contra se erigunt. iam pe¬
nitentię lacrinus insecunt᷑
mala que cõmiser̃. In de ergo
auditur benedictio głe in
laude dĩ : unde pͥus sonabat
creatoris inuiria. de amore
p̃sentis scłi. ⁊ corda penitenti¬
ũ
fiunt iam domino locus suus:
quę prius inpeccatis posita fue¬
rant. locus alienus. Ipsi autem
qui apeccatis suis ad dñm con¬
uertuntur. non solũ lacrimis
delent ꝑuersa quȩ fecer̃. s etiã
nuris oꝑib ad alta ꝓficiuñt.
ut sc̃a animalia dei omĩpoten

Expanded text:
commotionis magnae, quando commotionis magnae, quando unusquisque sua acta dijudicans, in afflictione poenitentiae perturbatur. 29. Sed quid vox ipsa dicat audiamus: Benedicta gloria Domini de loco suo. Locus enim maligni spiritus fuerant corda peccantium; sed cum sibimetipsis irati per se contra se erigunt, jam poenitentiae lacrymis insequuntur mala quae commiserunt. Inde ergo auditur benedictio gloriae in laude Domini, unde prius sonabat Creatoris injuria de amore praesentis saeculi. Et corda poenitentium fiunt jam Domino locus suus, quae prius in peccatis posita, fuerant locus alienus. Ipsi autem qui a peccatis suis ad Dominum convertuntur, non solum delent lacrymis perversa quae fecerunt, sed etiam miris operibus ad alta proficiunt, ut sancta animali
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑropħam ergo uox magne cõ¬
motionis sequitur. quia post
uerbum p̃dicationis conuer¬
soꝵ atq penitentiũ luctus
audiuntur. Qui enĩ priꝰ quieti
iacebant in uulnere: tacti post¬
modum manu medicine. cũ
dolore redeunt ad salutẽ. Dehac
cõmotione penitentium : ꝑ pro¬
pħam alium dicitur. Pedes ste
audientiũ figuntur. ipsa mens
insui considatione turbata
cõmouetur. Hinc ꝑ salmista
ꝓ peccatorib exorat dicens.
Qui sedes suꝑ cherubin moue¬
atur terra. Hinc ꝓ afflictis
& penitentib deprecans ait.
C õmouisti tr̾am ⁊ conturbasti
eam: sana contritiones eius
quia mota ẽ. Terra quippe
cõmota ⁊ turbata ẽ. peccator
decogitatione reatus sui
anxius.: ⁊ ad penitentiȩ
lam̃ta ꝑ ductus. P eccanti
enĩ homini dictum ẽ. t̾ra es
u ntram ibis. E xoret ergo
ut sanetur contritio terre.
quȩ mota ẽ. quatinꝰ peccãtor
qui deculpis sius affligitur.
de celestis miscdie gaudio
con soletur. Haec ẽ. itaq uox

Expanded text:
Prophetam ergo vox magnae comProphetam ergo vox magnae commotionis sequitur; quia post verbum praedicationis, conversorum atque poenitentium luctus audiuntur. Qui enim prius quieti jacebant in vulnere, tacti postmodum manu medicinae, cum dolore redeunt ad salutem. De hac commotione poenitentium per prophetam alium dicitur: Pedes ejusaudientium figuntur, ipsa mens in sui consideratione turbata commovetur. Hinc Psalmista pro peccatoribus exorat, dicens: Qui sedes super cherubim, moveatur terra . Hinc pro afflictis et poenitentibus deprecans, ait: Commovisti terram, et conturbasti eam, sana contritiones ejus, quia mota est . Terra quippe commota et turbata, est peccator de cognitione reatus sui anxius, et ad poenitentiae lamenta perductus. Peccanti etenim homini dictum est: Terra es, et in terram ibis . Exoret ergo ut sanetur contritio terrae, quia mota est, quatenus peccator qui de culpis suis affligitur, 1274 de coelestis misericordiae gaudio consoletur. Haec est itaque vox
Abbreviated transcription (Latin):
iam facta sunt. quȩ ad huc in
oꝑe secuntur. Unde intrans¬
latione ueteri pysaiam dicit᷑.
qui fecit quȩ futura sũt. Quidẽ.
ergo quod post se ꝓpħa uocẽ
audit cõmotionis magnȩ. nisi
quod post sermonem p̾dicatio¬
nis qui fit adcorda peccantiũ
lam̃ta penitentium secuntur.
Per uersi &e enim quiq dũ pͣua
agunt. & aiustis recta non au¬
diunt. nesciunt quam sint gra¬
uia quȩ cõmitunt. atq ex ipsa
sua ignorantia in suo stupore
securi sunt: ⁊ iacentes in culpis
quasi molliter quiescunt. sic̃
de quodam peccatore & securo
popto dicitur. R equieuit infe¬
cib suis : quia securus iacuit
inpeccatis. Cũ uͦ audire ꝑ uersi
uerbum p̃dicationis ceperint:
quȩ sint supplicia aet̾na cognos¬
cere. qui t̃ror iudicii. quã sub¬
tilis examinatio de singulis qui¬
bꝰq peccatis. ilico contremiscũt.
implentur gemitib. ⁊ non se
capientib suspiriis anxiantur.
atq magno pauore concussi.
in luctu & fletib erumpunt.

Expanded text:
c in opere sequuntur. Unde et in translatione veteri per Isaiam dicitur: Qui fecit quae futura sunt . Quid est ergo quod post se propheta vocem audivit commotionis magnae, nisi quod post sermonem praedicationis, qui fit ad corda peccantium, lamenta poenitentium sequuntur? 27. Perversi etenim quique dum prava agunt, et a justis recta non audiunt, nesciunt quam sint gravia quae committunt, atque ex ipsa sua ignorantia, in suo stupore securi sunt; et jacentes in culpis, quasi molliter quiescunt, sicut de quodam peccatore et securo populo dicitur: Requievit in faecibus suis, quia securus jacuit in peccatis . 28. Cum vero audire perversi verbum praedicationis coeperint, quae sint supplicia aeterna cognoscere, qui terror judicii, quam subtilis examinatio de singulis quibusque peccatis, illico contremiscunt, implentur gemitibus, et non se capientibus suspiriis anxiantur, atque, magno pavore concussi, in luctu et fletibus erumpunt.
Abbreviated transcription (Latin):
potentis dei eleuat. A t̾renis
iam desidiis alienum reddit.
ut nichil ei agere libeat. nͥ ea
quib lucra spãlia congregae.
& ad regna cęlestia cotidiani
sui oꝑis fructũ portet. Unde
& nobis p̃dicatorib iubetur
oꝑamini non cibũ quiꝑit. sed
qui ꝑmanet inuitã aet̾nã. Bene¬

Expanded text:
potentis elevatam a terrenis potentis elevatam a terrenis jam desideriis alienam reddit, ut nihil ei agere libeat, nisi ea quibus lucra spiritalia congreget, et ad regna coelestia quotidiani sui operis fructum portet. Unde et nobis praedicatoribus jubetur: Operamini non cibum qui perit, sed qui permanet in
Abbreviated transcription (Latin):
illa corda uident ea quȩ dei
sunt. que ad transiigrationẽ
baby loniȩ. hoc ẽ. ad confusio¬
nis uiciã non descendunt. Ibi
enim inhabitat ds̃. ubi ue¬
ra pax queritur: interne
cõtemplationis gła ama¬
tur. Nam qui ad ꝑ uersi¬
tatẽ de fluunt: locus dĩ
eẽ. contẽpnunt. Locus
anim̾a. uł unus quisq
in celestib ꝑ manens an
suo benedicitur. eũ uł abelec¬
tis hominib uł ascĩs angłis
auctori omĩum laus aeterna
cantatur. In eo gͦ quod iusti
de conuertendis peccatoribus
cogitant quia eoꝵ uicia consi¬
derando. ad carnales actus ocu¬
lum ducunt: quasi ad babylo¬
niam intendũt. Qui tam̃ ꝓsta¬
tu suȩ rectitudinis. quia in lau¬
de dĩ bona scõꝵ considare num¬
quam desinunt. quã uis ꝑco
gitationẽ alio intendunt. qua
S cur inistis immoramur. qui
haec ꝓpħȩ uerba largiente
intelligere ⁊ aꝑtius dicere ua¬
lemus. Ait enim. & assũpsit me
sp̃s. ꝑ redicatorem sp̃s assumit.
cum eius m̃tem in amorẽ omĩ¬

Expanded text:
illa vident ea quae Dei sunt, quae ad transmigrationem Babyloniae, id est, ad confusionis vitia, non descendunt. Ibi enim inhabitat Deus, ubi vera pax quaeritur, internae contemplationis gloria amatur. Nam qui ad perversitatem defluunt, locus Dei esse contemnunt. Locus anima, vel unusquisque in coelestibus permanens angsuo benedicitur, cum vel ab electis hominibus, vel a sanctis angelis auctori omnium laus aeterna cantatur. In eo ergo, quod justi de convertendis peccatoribus cogitant, quia eorum vitia considerando ad carnales actus oculum ducunt, quasi ad Babyloniam intendant. Qui tamen pro statu suae rectitudinis, quia in laudem Dei bona sanctorum considerare nunquam desinunt, quamvis per gitationem alio intendant, quasSed cur in istis immoramur, qui haec prophetae verba, largiente intelligere, et apertius dicere valemus? Ait enim: Et assumpsit me spiritus. Praedicatorem spiritus assumit, cum ejus mentem in amorem Dei omni
Abbreviated transcription (Latin):
incelum ingemuit: non qđ
necessarium gemitũ hab̾et.
qui dabat quod postulabat.
s nos ad eum gemere qui cęlo
presidet docuit. ut & aures
ꝑscientiam diuine locutio¬
nis. solui debeat ad uerba
p̃dicationis. Qui mox & ep¬
& statim aꝑtȩ sunt aures eiꝰ.
⁊ solutum uinculũ linguę
eius. Qua in re notandumẽ.
quia ꝓpter clausas aures
dictum ẽ. ad aꝑire.S cui
aures cordis ad obediendũ
aꝑte fuerint. ex sub sequen¬
ti ꝓͥcul dubio ȩtiam lingue
eius uinculum soluitur:
ut bona quȩ ipse fecerit.
etiam facienda aliis loqua¬
tur. Ubi ⁊ bene additur. et
loquebatur recte. Ille enim
recte loquitur. qui priꝰ obe¬
diendo fecerit. quę loquen¬
do ammonet eẽ. facienda.

Expanded text:
in coelum ingemuit, non quod in coelum ingemuit, non quod ipse necessarium gemitum haberet qui dabat quod postulabat, sed nos ad eum gemere qui coelo praesidet docuit, ut aures noper scientiam divinae locutionis, solvi debeat ad verba praedicationis. Cui mox Eet statim apertae sunt aures ejus et solutum est vinculum linguae ejus. Qua in re notandum est, quia propter clausas aures dictum est, adaperire. Sed cui aures cordis ad obediendum apertae fuerint, ex subsequenti procul dubio etiam linguae ejus vinculum solvitur: ut bona quae ipse fecerit, etiam facienda aliis loquatur; ubi et bene additur, et loquebatur recte. Ille enim recte loquitur, qui prius obediendo fecerit, quae loquendo admonet esse facienda.
Abbreviated transcription (Latin):
eius ⁊ loquebatur rectȩ. Quidẽ.
enim quod ereator omĩum ds
cum surdũ ⁊ mutũ sanare uo¬
liusset. in aures illius suos di¬
gitos misit. et ex puens linguã
eius tetigit : quid ꝑdigitos re¬
demptoris. nisi dona scĩ sp̃s
de signantur.: Unde cum inalio
loco eiecisset demonium: dixit.
Si indigito dĩ eicio demonia:
ꝓ fecto ꝑuenit in uos regnum
dei. Qua dere ꝑ euangłistã aliũ
dixisse de scribitur. Si ego ins¬
piritu dei eicio demones: igitur
ꝑ uenit in uos regnũ dei. Exqͣ
utroq loco colligitur: quia
digitus dĩ sp̃s uocatur. Digi¬
tos gͦ in auriculas mutere ẽ.
ꝑdona sc̃ĩ sp̃s nientẽ surdi ad
obediendum aꝑire. Quidẽ.
uͦ quod expuens linguã eius
tetigit. Saliua nobis exore
redẽptoris: accepta sapientia
in eloquio diuino. Saliua qͥp¬
pe: decapite de fluit inore.
Ea gͦ sapientia. quȩ ipse est
dum lingua nr̃a tangitur.¬
mox adp̾dicationis uerba
formatur. Qui suspiciens

Expanded text:
ejus, et loquebatur recte . Quid est ejus, et loquebatur recte . Quid est enim quod creator omnium Deus cum surdum et mutum sanare voluisset, in aures illius suos digitos misit, et expuens linguam ejus tetigit? Quid per digitos Redemptoris, nisi dona sancti Spiritus designantur? Unde cum in alio loco ejecisset daemonium, dixit: Si in digito Dei ejicio daemonia, profecto pervenit in vos regnum Dei . Qua de re per evangelistam alium dixisse describitur: Si ego in spiritu Dei ejicio daemones, igitur pervenit in vos regnum Dei . Ex quo utroque loco colligitur quia digitus Dei spiritus vocatur. Digitos ergo in auriculas mittere, est per dona Spiritus sancti mentem surdi ad obediendum aperire. Quid est vero quod exspuens linguam ejus tetigit? Saliva nobis est ex ore Redemptoris accepta sapientia in eloquio divino. Saliva quippe ex capite defluit in ore. Ea ergo sapientia quae ipse est dum lingua nmox ad praedicationis verba formatur. Qui suspiciens
Abbreviated transcription (Latin):
dum quam asꝑa domus habetur.
cuius asꝑitas. tam crebro repli¬
catur. Increpandus itaq pecca¬
tor ẽ. ⁊ num quã tim̃dus : quia
domus exasꝑans ẽ. Timeri enĩ
homo debuerat. si ipse auctorẽ
omĩum ut homo timuisset. Nam
qui rationis sensũ ad timorẽ dei
non habuit: tanto innullo tim̃¬
dus ẽ. quanto hoc quod eẽ. debuit
corde tuo. & aurib tuis audi.
⁊ uade in gredere ad transmigra
modum loquatur. Audimus
enim uerba dei si facimꝰ: ⁊ tunc
ea ꝓximis recte loquimur. cũ
prius ipsi fecerimus. Quod
bene marchus euangłista con¬
firmat. cum factum dñi mira¬
culũ narrat dicens. Addueunt
ei surdum & mutum: ⁊ dep̃ca¬
bantur eum ut imponat illi ma¬
num. Cuius ordinẽ curationis
insinuat subdens. Misit digi¬
tos suos in auriculas. expuensq
tetigit linguam eius: suspi¬
ciens incelum ingemuit ⁊ ait
illi. E ffeta quod ẽ. adaꝑire. &
statim aꝑte sunt aures eius
& solutumẽ. uinculũ lingue

Expanded text:
dum quam aspera domus habetur, dum quam aspera domus habetur, cujus asperitas tam crebro replicatur. Increpandus itaque peccator est, et nunquam timendus, quia domus exasperans est. Timeri enim homo debuerat, si ipse auctorem omnium ut homo timuisset. Nam qui rationis sensum ad timorem Dei non habuit, tanto in nullo timendus est, quanto hoc quod esse debuit,corde tuo, et auribus tuis audi; et vade, ingredere ad transmigratmodum loquatur. Audimus enim verba Dei, si facimus. Et tunc ea proximis recte loquimur, cum prius ipsi fecerimus. Quod bene Marcus evangelista confirmat, cum factum Domini miraculum narrat, dicens: Adducunt ci surdum et mutum, et deprecabantur eum ut imponat illi manum . Cujus ordinem curationis insinuat, subdens: Misit digitos suos in auriculas, expuensque tetigit linguam ejus, et suspiciens in coelum ingemuit, et ait illi: Ephphetha, quod est adaperire. Et statim apertae sunt aures ejus, et solutum est vinculum linguae
Abbreviated transcription (Latin):
utilitatis loquatur. unde recte
nunc sub ditur. Ut ad amantẽ
⁊ silicẽ : dedi faciem tuã. Ad a¬
mans ⁊ silex utrumq dura.
s unum horum p̃ciosũ ẽ.: alte¬
rum uile. Ad amans adornam̃¬
tum sumitur: silex abiterantibꝰ
calcatur. Et sepe contingit ut
hos quos correptionem suam
conspicimꝰ nimis humiliter
audire: uerecundemur eis
aliqua dicere. Non num quã
uͦ euenit ut eos quos increpa¬
tionem suã uidemus post po¬
nere. ⁊ despectui habere. trepi¬
demꝰ eis uerbum p̃dicationis
in ferre. S si recte sapimꝰ. & ad eos
crepationis sumimus : ut nec
illoꝵ humilitatem debeamꝰ erubes¬
cere. nec horum suꝑbiã formidare.
Dicatur ergo. Dedi faciem tuam
ut ad amantem : id ẽ. si ab audi¬
torib honoraris: dedi faciẽ tuã
ut silicẽ. si abauditorib concul¬
caris atq despiceris : ut nec ꝑ
illatũ honorem refrenetur lin¬
gua exuerecundia. nec ꝑ despec¬
tum taceat ex infirmitate. Sequit᷑.

Expanded text:
utilitatis loquatur. Unde recte utilitatis loquatur. Unde recte nunc dicitur: « Ut adamantem et silicem dedi faciem tuam. » Adamas et silex utraque dura, sed unum horum pretiosum est, alterum vile, Adamas ad ornamentum sumitur, silex ab itinerantibus calcatur. Et saepe contingit ut hos quos correptionem suam conspicimus nimis humiliter audire, verecundemur eis aliqua dicere. Nonnunquam vero evenit ut eos quos increpationem suam videmus postponere, et despectui habere, trepidemus eis verbum praedicationis inferre. Sed si recte sapimus et ad eosncrepationis sumimus, ut nec illorum humilitatem debeamus erubescere, nec horum superbiam formidare. Dicatur ergo: « Dedi facut adamantem, id est, si ab auditoribus honoraris; Dedi faciem tuam ut silicem, si ab auditoribus conculcaris atque despiceris, ut nec per illatum honorem refrenetur lingua ex verecundia, nec per despectum taceat ex infirmitate. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
re. ab statu rectitudinis cadit.
atq addamnationẽ tendit.
sic̃ ꝑ redep̃torẽ dicitur. Quime
erubuerit ⁊ meos sermones:
hunc filius hominis erubes¬
cet cum uenerit in maiestate
sua. & sunt quidam qui bona
iam inm̃te concipiunt. s nec¬
dum malis aꝑte contradicunt.
hii nimirum quia boni sunt in
mente. s auctoritatẽ non ha¬
bent inlocutione. apti adueri¬
tatis de fensionem non sunt.
Ille enĩ eẽ. ueritatis de fensor
debet: qui quod recte sentit. lo¬
qui non metuit nec erubescit.
Unde nunc in magno munere
ꝓpħae ꝓmutitur. Ecce dedi fa¬
ciem tuam ualentiorẽ facieb
eorum: ⁊ frontem tuam durio¬
rem frontib eorum. Quid est
& quid p̃dicator. nisi medicus.
Si ergo non erubescit peccator qͥ
iacet in uulnere : cur erubescat
medicus. qui ꝑ medicamenta
ꝓ uidet salutem. Sepe uͦ con¬
tingit ut p̃dicator reuerent̃
audiatur: non nũquã uͦ aꝑuer¬
sis ita despicitur. ac si eis nichil

Expanded text:
re, a statu rectitudinis cadit, re, a statu rectitudinis cadit, atque ad damnationem tendit, sicut per Redemptorem dicitur: Qui me erubuerit et meos sermones, hunc Filius hominis erubescet, cum venerit in majestate sua . Et sunt quidam qui bona jam in mente concipiunt, sed necdum malis aperte contradicunt. Hi nimirum quia boni sunt in mente, sed auctoritatem non habent in locutione, apti ad veritatis defensionem non sunt. Ille enim esse veritatis defensor debet, qui quod recte sentit loqui nec metuit, nec erubescit. Unde nunc in magno munere prophetae promittitur: Ecce dedi faciem tuam valentiorem faciebus eorum, et frontem tuam duriorem frontibus eorum. Quid est et qui est praedicator nisi medicus? Si enim non erubescit peccator, qui jacet in vulnere, cur erubescat medicus, qui per medicamenta providet salutem. Saepe vero contingit ut praedicator reverenter audiatur, nonnunquam vero a perversis ita despicitur, ac si eis nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝓpħam dicitur. Effraim ui¬
tula docta : diligere triturã.
Uitula et enim intritura areae
assueta. etiam si relaxatur ad
laborem᷑ sponte redit. Sic sic¬
quibꝰ dam praiuis mentib n¬
chilẽ. laboriosius quam si eis
p̃cipitur. ut in huius mundi
actib non laborent. Nã sepe
quidam repulsi abactione ter¬
rena dep̾cantur ut redeant. ro¬
gant ut p̃mantur. graue se
incurrisse ꝑiculum. quietẽ
putant. Attrita ergo fronte
sunt. qui non solum labores
non fugiunt. s neq in portũ
uidi. in laborib qui sibi ne¬
gantur erubescunt. Sequit᷑.
eorum. Sicut uerecundia lau¬
dabilis ẽ. in malo: ita rep̃hen¬
sibilis ẽ. in bono. Erubescere
enim malum sapientie. ẽ.
bonũ uͦ erubescere fatuitatis.
unde scriptum ẽ. Est confusio¬
adducens peccatũ: et est con¬
fusio adducens głam. Qui enĩ
erubescit penitendo mala quę
fecit : ad uite lib̃ tatem ꝑ uenit.
Qui uero erubeseit bona face¬

Expanded text:
per prophetam dicitur: Ephraim viper prophetam dicitur: Ephraim vitula docta diligere trituram . Vitula etenim in tritura areae assueta, etiam si relaxatur a labore, sponte redit. Sic quibusdam pravis mentibus nihil est laboriosius quam si eis praecipitur ut in hujus mundi actibus non laborent. Nam saepe quidam repulsi ab actione terrena deprecantur ut redeant, rogant ut premantur, grave se incurrisse periculum quietem putant. Attrita ergo fronte sunt, qui non solum labores non fugiunt, sed neque importuni videri in laboribus qui sibi negantur erubescunt. Sequitur: eorum, dabilis est in malo, ita reprehensibilis est in bono. Erubescere enim malum est sapientiae, bonum vero erubescere fatuitatis. Unde scriptum est: Quiadducens peccatum, et est confusio adducens gloriam . Qui enim erubescit poenitendo mala quae fecit, ad vitae libertatem pervenit. Qui vero erubescit bona face
Abbreviated transcription (Latin):
de. Cum domus isrł attrita
fronte eẽ. ꝑhibetur. quid aliud
sentiendum quid uł cogitandũ
ẽ : nisi quod frontem cordis in
inpudentia cordis atterit culpa
frequens. ut quod crebrius cõ¬
mittitur. eo de illa cõmittentis
animꝰ minus uerecundetur.
Atq idõ adtantam cordis duri¬
ciam quandoq peccator ꝑue¬
nit. ut iam incorreptione sen¬
sibilis non sit : quia qui usu
peccandi induruit. nullomͦ cor¬
ripientis uerbum. idẽ. manũ
palpantis sentit. sicut udeae
quoq crebrius delinquenti dr̃.
ta frons ẽ. in huius mundi ac¬
tib assueta. quia sic̃ sunt non¬
nulli qui quietẽ cunctis mun¬
di p̃miis atq honorib p̃ponũt.
ita ñ nulli ut in hoc mundo ali¬
quid eẽ. udeantur. t̾rens la-¬
borib insũdant. insistunt cau¬
sis. ꝑmiscentur uirgiis. ⁊ quã¬
us se corpore de ficere. inter
labores sentiant. amore tamen
tͣrenarum rerum de uicti. de¬
lectabiliter fatigantur. Quib

Expanded text:
de. de. fronte esse perhibetur, quid aliud sentiendum, quidve cogitandum est, nisi quod frontem cordis in impudentia atterit culpa frequens, ut quo crebrius committitur, eo de illa committentis animus minus verecundetur? Atque ideo ad tantam cordis duritiam quandoque peccator pervenit, ut jam in correptione sensibilis non sit, quia qui usu peccandi induruit nullo modo corripientis verbum, id est manum palpantis, sentit, sicut Judaeae quoque crebrius delinquenti dicitur: Fta frons est in hujus mundi actibus assueta, quia sicut sunt nonnulli qui quietem cunctis mundi praemiis atque honoribus praeponunt, ita nonnulli ut in hoc mundo aliquid esse videantur terrenis laboribus insudant, insistunt causis, permiscentur jurgiis. Et quamvis se corpore deficere inter labores sentiant, amore tamen terrenarum rerum devicti, delectabiliter fatigantur. Quibus
Abbreviated transcription (Latin):
audire te: quia nolunt audire
me. Inipso uissionis exordio
quo ꝓpħa ad p̾dicandũ mit¬
titur. aꝑte ⁊ uocatio gentiũ
& israhelitarum repulsio de¬
signatur. Nam cum dicitur
non adpopłos multos ꝓfun¬
di sermonis. ⁊ ignote lingue
mutteris: quorum non pos¬
sis audire sermones. atq sta-¬
tim subditur: ⁊ si ad illos mit¬
tereris. ipsi audirent te: aꝑte
de claratur oboedientia genti¬
um. quȩ quandoq p̃dicatoꝵ⁊
uoces ẽent. sine tarditate se¬
cuture. Ꝙ cum subditur. domꝰ
autẽ isrł nolunt audire te qe
nolunt audire me: iudaee
duricia de signatur. quȩ uer¬
ba p̾dicantium ⁊ cognouit.
et sequi noluit. Ignota autẽ
lingua gentium. ad obedien¬
dum moram non fecit: quã¬
ius extranea abeloquio legis
fuit. Bene autẽ dr̃. nolunt au¬
dire te. quia nolunt audire me:
scđm hoc quod scriptumẽ. qui
uos sꝑnit me sꝑnit. Causa quo¬
q cur ñ audiant: sub infertur
cum dr̃. Onũs quippe domus
isrł. attrita fronte ẽ. ⁊ duro cor¬

Expanded text:
audire me. 15. In ipso jussionis exordio quo propheta ad praedicandum mittitur, aperte et vocatio gentium et Israelitarum repulsio designatur. Nam cum dicitur: Non ad populos multos profundi sermonis et ignotae linguae mitteris quorum non possis audire sermones, atque statim subditur: Et si ad illos mittereris, ipsi audirent te, aperte declaratur obedientia gentium, quae quandoque praedicatorum voces essent sine tarditate secuturae. Et cum subditur: Domus autem Israel nolunt audire te, quia nolunt audire me, Judaeae duritia designatur, quae verba praedicanet sequi noluit. Ignota autem lingua gentium ad obediendum moram fecit, quamvis extranea ab eloquio legis fuit. Bene autem dicitur: « Nolunt audire te, quia nolunt audire me, » secundum hoc quod scriptum est: « Qui vos spernit, me spernit . » Causa quoque cur non audiant subinfertur cum dicitur: « Omnis quippe domus Israel attrita fronte est, et duro cor
Abbreviated transcription (Latin):
Quidẽ. hoc quod ꝓpħa postquã
ad transinigrationẽ filiorũ ppłi
mittitur. uocẽ pꝰ se magnę com¬
mocionis audit dicentẽ benedie¬
ta gła dñi de loco suo Conuer¬
sus quippe ad peccatores baby¬
loco suo post tergũ audiebat.

Expanded text:
est hoc, quod propheta postquam ad transmigrationem filiorum populi mittitur, vocem post se magnae commotionis audit, dicentem: Benedicta gloria Domini de loco suo? Conversus quippe ad peccatores Babyloco suo post tergum audiebat.
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. qui ꝑ p̃dicationis uerbũ a se¬
met ipsis auariciȩ aestũ repel¬
lunt. ⁊ non solum iam aliena ñ
rapiũt. s & ꝓpria indigentib
largiuntur. nec tam̃ irae stimu¬
los edomant. nec pacientiȩ mo¬
damina ꝑm̃tis tranquillitatem
seruant. & sepe alii ad exhorta¬
tionis uerbũ insemet ipsis tantũ
carnis inmundiciã iuincunt:
corpus in castitate custo diunt.
nec tam̃ adhuc animũ sic̃ debent
ꝓximis inclinant. s ꝑ rigorem
suꝑbiȩ in cogitatione se eleuant.
Inistis pars una cõpluta ẽ. quia
fructũ fecit. ⁊ pars quȩ conpluta
non ẽ. aruit. quia exhortationis
uerbũ non plene suscipiens. abo¬
no oꝑe sterilis remansit. Sequit᷑.¬

Expanded text:
ationis verbum a semetipsis avaritiae aestum repellunt, et non solum jam aliena non rapiunt, sed et propria indigentibus largiuntur; nec tamen irae stimulos edomant, nec patientiae moderamina per mentis tranquilitatem servant. Et saepe alii ad exhortationis verbum in semetipsis jam carnis immunditiam vincunt, corpus in castitate custodiunt, nec tamen adhuc animum, sicut debent, proximis inclinant, sed per rigorem superbiae in cogitatione se elevant. In istis pars una compluta est, quia fructum fecit, et pars quae compluta non est aruit, quia exhortationis verbum non plene suscipiens, a bono opere sterilis remansit. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
OLENT
Quidam
scripta
sacri elo¬
quii le¬
gentes.
eũ subli¬
miores
eiꝰ senten¬
tias peni¬
trant.
minora
mandata
quȩ infirmiorib data sunt.
tumenti sensu despicere. et
ea uelle in alio intellectu ꝑ¬
mutare. qui si in eo recte al¬
ta incelligerent. mandata
quoq minima despectui ñ
hab̾ent. quia diuina p̃cepta
sic inquibꝰdam locuntur mag¬
nis. ut tam̃ in quibꝰ dam con¬
gruant paruulis: qui ꝑ in¬
crementa intelligentie. quasi
quibꝰ dam passib mentiscres¬
cant. atq ad maiora intelli¬
genda ꝑueniant. Unde nũc
scõ ꝓpħȩ dicitur. Fili homi¬
nis. quod eumq in ueneris
co mede. Quic quid enĩ in sa¬
era scriptura inuenitur
edendum ẽ. quia & eiꝰ parua
simplicem com ponunt uitã.
⁊ eius magna subtilem aedi¬
ficant intelligentiã. Sequit᷑.¬

Expanded text:
olent quidam scripta sacri eloquii legentes, cum sublimiores ejus sententias penetrant, minora mandata quae infirmioribus data sunt tumenti sensu despicere, et ea velle in alium intellectum permutare. Qui si recte in eo alta intelligerent, mandata quoque minima despectui non haberent, quia divina praecepta sic in quibusdam loquuntur magnis, ut tamen in quibusdam congruant parvulis, qui per incrementa intelligentiae quasi quibusdam passibus mentis crescant, atque ad majora intelligenda perveniant. Unde nuncophetam dicitur: Fili hominis, quodcunque inveneris comede . Quidquid enim in sacra Scriptura invenitur, edendum est: quia et ejus parva simplicem componunt vitam, et ejus magna subtilem aedificant intelligentiam.
Abbreviated transcription (Latin):
aspicit ꝓferendo lingua uariat᷑ Post¬
quã gͦ sonũ alarũ quasi sonũ subli¬
nis dĩ eẽ. conspex̃ inceł: rursus ad
t̾ras redit. et pennata animalia qͥd
hie agant loqͥtur: ut illic summa
mereantur dicens. Cũ ambularent
quasi sonus erat multitudinis: ut
sonitus castroꝵ. Cũ p̃dicatores scĩ
mundo p̾dicando. et trahendo cir¬
euiunt: animalia ambulabant.
cqe hii etiam quos colligũt. statun
ut credid̾int. in laudẽ nr̃i creatoris
exsurgunt. fit sonꝰ quasi sonꝰ multi¬
tudinis: & quia inp̃dicatione eadẽ
bellũ contra aerias potestates sumũt:
recte subiungitur. ut sonitus castroꝵ.
Cũ enĩ scĩs p̃dicatorib fideles ppłi
con unguntur: contra malignos
sp̃s in ꝓ̃cinctu fidei multitudines
castroꝵz fiunt. & dũ cotidie fideles
quiq celestib desid̾iis replentur.
t̾rena despiciunt. dura sibi ꝓ amore
suꝑnae patriȩ ꝓponunt. contͣ᷑ potes¬
tates aereas castra fiunt: qe armati
fide et oꝑib bonis muniti gͣdiunt᷑.

Expanded text:
lingua variatur. Postquam ergo sonum alarum quasi sonum sublimis Dei esse conspexit in coelis, rursus ad terras redit, et pennata animalia quid hic agant loquitur, ut illic summo mereantur, dicens: Cum ambularent, quasi sonus erat multitudinis, ut sonitus castrorum. Cum praedicatores sancti mundum praedicando et trahendo circumeunt, animalia ambulant. Et quia hi etiam quos colligunt, statim ut crediderint, in laudem nostri creatoris exsurgunt, fit sonus quasi sonus multitudinis. Et quia in praedicatione eadem bellum contra aereas potestates sumunt, recte subjungitur: Ut sonitus castrorum. Cum enim sanctis praedicatoribus fideles populi conjunguntur, contra malignos spiritus in procinctu fidei multitudines castrorum fiunt. Et dum quotidie fideles quique coelestibus desideriis replentur, terrena despiciunt, dura sibi pro amore supernae patriae proponunt, contra potestates aereas castra fiunt, quia armati fide et bonis operibus muniti gradiuntur.