comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
omnino anime uis inuegecandis corporibus
depiehenditur. Quartum una quidem uitam solum
corpori sũbministrat ut nascendo crescat alendo ꝙ
subsistat. Alia uero senciendi iuditium prebet. Ter¬
cia in mentis racione submixta est. Quarum qͥ dem
prime id officinum est ut creandis nutͥendis alen¬
disq corporib presto sit nullum uero prestet ratio¬
nis sensus ue iudicium. ħ autom est herbarum. atq
arboꝵ et quicquid terre radicitus affixum tenetur:
Acunda uero composita atq coniuntta est ac pri¬
mam sibi sumens et in partẽ constituens uariumꝰ
de quib potest capere ac multiforme iudiciũ capit.
Omne enun animal quod sensu uiget idem ⁊ nasci¬
tur et nutritur et alitur. sensus uero diuersi sunt
et usq ad quinarium numerum crescunt. Ita quic¬
quid tantum alitur non eciam sentit Qiicquid uͦ
sentire potest eciam alitit ei prima quoꝙ uis aĩe
nascendi salicet atq nuttiendi probatur eẽ subiecta
Quib uero sensus ad est. non tantum eas retimr

Expanded text:
omnino animae uis in uegetandis corporibus deprehenditur, quarum una quidem ucorporis subministrat, ut nascendo crescat, alendoque subsistat. Alia vero sentiendi judicium praebet. Tertia vi mentis et ratione subnixa est. Quarum quidem primae id officium est, ut creandis, nutriendis alendisque corporibus praesto sit: nullum vero praestet rationis sensusve judicium. Haec autem est herbarum atque arborum, et quidquid terrae radicitus affixum tenetur. Secunda vero composita atque conjuncta est, ac primam sibi sumens et in partem constituens, varium, de quibus potest capere, ac multiforme judicium capit. Omne enim animal, quod sensu viget, idem et nascitur, et nutritur, et alitur. Sensus vero diversi sunt, et usque ad quinarium numerum crescunt: ita quidquid tantum alitur, non etiam sentit. Quidquid vero sentire potest, etiam alitur, et ei prima quoque vis animae, nascendi scilicet atque nutriendi, probatur, esse subjecta. Quibus vero sensus adest, non tantum eas rerum
Abbreviated transcription (Latin):
est presens est propter quod ⁊ qui ibi manẽt sem¬
per permanenti semper gaudent. nichil dolentes
preteritum. tuchil tincutes futurum. hñtes quod
diligunti uidentes quod concupiscunt. ⁊ ideo fortas¬
sio dixit apłs. pͥretetit figura huius mandi. for¬
ma huius mundi. species huius mundi pulcritudo
huius mundi. quia est alter mundus cuius figura
non precerit. cuins forma non transit auus species
non marescit. auus pulcritudo non deficit. Ille mũd̾
in isto mundo est. ⁊ iste mundus illo mundo minor
estr quia ille capit quen capere iste non potest.stũ
mundum undent oculi carnis. illum mundum in¬
trinsecus contemplãtur ouli cordis. In isto mundo
habent oblectamenta sua homines. in illo mũdo
ineffabiles sunt delectationes. In hoo mundo cur¬
runt homines ut plandunt ad spectacula nanita¬
tio. in illo inundo per et̾num silentium excerrent᷑.
et iocundantur mundi corde in contemplatione

Expanded text:
est, praesen est, propter quod et ibi manent, et semest, praesen est, propter quod et ibi manent, et semper permanent, et semper gaudent, nihil dolentes praeteritum, nihil timentes futurum, habentes quod diligunt, videntes quod concupiscunt, et ideo fortassis, dixit Apostolus: Praeterit figura hujus mundi , forma hujus mundi, species hujus mundi, pulchritudo hujus mundi, qui est alter mundus, cujus figura non praeterit, cujus forma non transit, cujus species non marcescit, cujus pulchritudo non deficit. Ille mundus in isto mundo est, et iste mundus illo mundo minor est, quia ille capit quem capere iste non potest. Istum mundum vident oculi carnis, illum mundum intrinsecus contemplantur oculi cordis. In isto mundo habent oblectamenta sua homines, in illo mundo ineffabiles sunt delectationes. In hoc mundo currunt homines, et plaudunt ad spectacula vanitatis, in illo mundo per aeternum silentium exercentur, et jucundantur mundi corde in contemplatione
Abbreviated transcription (Latin):
plenissime continentu et status miiuersalis ecc̃e
figuratur. Ibi historia rerum gestarum texitur.
ibi nusteria sacramentoꝵ inueniuntur. ibi dispo¬
siti sunt gradus affectuum. cogitationum. medi¬
tationum. contemplationum. bonorum operũ
uirtutum. ⁊ premioꝵ. Ibi quid credere qͥd agere.
quid sperar debeamus ostenditur ibi forma uite
hominis ⁊ siumma perfectionis continetur. N bi
elucerent occulta. ibi operosa apparent facilia. et
que per sd inideri poterant. minuis congona in ordi¬
ne suo conderata probantur ỹdonea. Ibi qͦsdam
uniuersicatis corpus effingitur ⁊ concordia sin¬
guloꝵ explicatur. Ibi alter quidam mundus huic
pretereunti et transicorio contrarius inuenicur. qr
ea que in hoo mundo per diuersa cempora tͣnsemt.
in illo mundo quasi in quodam eternitatis statu si¬
nuil consistunti Ibi preteritis presentia ñ succedũt.
nec presentib futura superueniunt. sed quioquid iͥ

Expanded text:
plenissime continentur, et status universalis Ecclesiae plenissime continentur, et status universalis Ecclesiae figuratur. Ibi historia rerum gestarum texitur, ibi mysteria sacramentorum inveniuntur, ibi dispositi sunt gradus affectuum, cogitationum, meditationum, contemplationum, bonorum operum, virtutum et et praemiorum. Ibi quid credere, quid agere, quid sperare debeamus ostenditur. Ibi forma vitae hominis, et summa perfectionis continetur. Ibi elucent occulta, ibi operosa apparent facilia, et quae per se videri poterant minus congrua, in ordine suo considerata probantur idonea. Ibi quoddam universitatis corpus effingitur, et concordia singulorum explicatur. Ibi alter quidam mundus huic praetereunti et transitorio contrarius invenitur, quia ea quae in hoc mundo per diversa tempora transeunt, in illo mundo quasi in quodam aeternitatis statu simul consistunt. Ibi praeteritis praesentia non succedunt, nec praesentibus futura superveniunt, sed quidquid ibi
Abbreviated transcription (Latin):
arche mecumtur: si secundum dignitatem dudernũ¬
tur. altitudinem arche distingunt. quia sicut tem¬
pore se subsecuntur. ita dignitate se precedũt. Que
est ergo hec archa de qua tam multa dicuntur. et in
qua tam multiplices iuie scientiarum ꝯtinentur.
tus sed requies intus. bnde hoo scio; Quia ille in ca
hubitat. qui dicebat. uenite ad me omnes qui lobori¬
requiem auimab nr̃is. Si enim labor est ubipse
est quomodo requiem inueniunt. qui ad eum ue¬
niunt. Nũc uero in pace factus est locus eius. et
in sỹon habitatio eius. ubi confregit potentias. arc̃
scutum. gladium ⁊ bellum. ubi omnis strepitus
uis sare qualis: Sustine me ut de multis pauca
cibi dicam. hec archa similis est apothece omnium
delitiarum uarietate referte. Nichil in ea q̃ sierio
quod non inuenias ⁊ cum inueneris unũ mul¬
ta tibi patefacta indebis. Ibi unmersa opera res¬
taurationis nre a principio mundi usq ad finẽ

Expanded text:
arcae metiuntur, si secundum dignitatem discernunarcae metiuntur, si secundum dignitatem discernuntur, altitudinem arcae distinguunt, quia sicut tempore se subsequuntur, ita dignitate se praecedunt. Quae est ergo haec arca, de qua tam multa dicuntur, et in qua tam multiplices viae scientiarum continentur? tus, sed requies intus; unde hoc scio? Quia ille in ea habitat, qui dicebat: Venite ad me omnes qui laborrequiem animabus vestris . Si enim labor est ubi ipse est, quomodo requiem inveniunt qui ad eum veniunt? Nunc vero in pace factus est locus ejus, et in Sion habitatio ejus. Ibi confregit potentias arcuum, scutum, gladium et bellum ; unde omnis strepitus, vis scire qualis? Sustine me ut de multis pauca tibi dicam. Haec arca similis est apothecae omnium deliciarum varietate refertae. Nihil in ea quaesieris quod non invenias, et cum inveneris unum, multa tibi patefacta videbis. Ibi universa opera restaurationis nostrae a principio mundi usque ad finem
Abbreviated transcription (Latin):
emundatio uero peccatoꝵ sp̃o ⁊ ueritas. Ett ad¬
huc et aliuo modus de quo superius locuti sumꝰ.
per quem altitudinem arche distinguere possumꝰ.
Opera enim restaurationis partim per hoiẽs.
partim por angelos. partim per semet ip̃sum.
operatus est deus. In prima ergo mansione col¬
locamus opera hominum. in secunda mãsione
opera angeloꝵ. in tercta mansione. opera dĩ. uel
moraliter prima mansio est fides. Secunda
mansio est spes. Cercia mansio est caritas. Uel
secundum anagogen. Prima mansio. est cogitatio
recta. Secunda mansio est meditatio prouida. Tercia
mansio est contemplatio clarã. Uel secundum operatio¬
nem. prina mansio est sciencia. Decunda mansio est
disciplina. tercia mansio est bonitas. Uel secundunt
status differentes. Prina mansio est natura. Scdã
mansio est lex scripta. Tercia mansio est grã. Hec enĩ
tria si secundum tempus consid̾antur. longitudinẽ

Expanded text:
emundatio vero peccatorum spiritus et veritas. Est ademundatio vero peccatorum spiritus et veritas. Est adhuc, et alius modus, de quo superius locuti sumus, per quem altitudinem arcae distinguere possumus. Opera enim restaurationis partim per homines, partim per angelos, partim per semetipsum operatus est Deus. In prima ergo mansione collocamus opera hominum. In secunda mansione opera angelorum. In tertia mansione opera Dei. Vel moraliter, prima mansio est fides, secunda mansio est spes, tertia mansio est charitas. Vel secundum anagogem, prima mansio est cogitatio recta, secunda mansio est meditatio provida, tertia mansio est contemplatio clara. Vel secundum operationem, prima mansio est scientia, secunda mansio est disciplina, tertia mansio est boninitas. Vel secundum status differentes, prima mansio est natura, secunda mansio est lex scripta, tertia mansio est gratia. Haec enim tria si secundum tempus considerantur, longitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
umbram ⁊ figuram idem corpus et rem idem sp̃m
et ueritatem. Umbra dicuntur illa que ante ad¬
uentum xp̃i sub lege naturali. et sub scripta lege
corporaliter et iusibiliter gesta sunt. ad prefigura¬
daea que nunc post aduentum xp̃i in tempore ꝙͣ¬
cie corporaliter ⁊ insibiliter geruntur. que ideo ũ¬
bra dicuntur quod corporalia eranti et figura cor¬
poralium. Corpus uocanitur ipsa nr̃a sacramẽ¬
ta que nino in istam eccłiam uisibiliter geruntui
Spo autem est id quod gracia dei sub usibilibus
cacramentis ĩnusibiliter operatur. uerbi gracia
ut unum exemplum ponamus. Mare rubrum
prefigurauit baptisma quod nunc in santta eo¬
clesia consecratuu Ipsum autem baptisia uisi¬
bile significat emundationem criminum quͣi
sp̃o sanctus sub sacramento quo corpora tingun¬
tur inuisibiliter in aminab operatur. Mare ru¬
brum gͥ umbra et figura est. baptisia autem
aque iusibilis quod nunc habemus corpus ⁊ res

Expanded text:
umbram et figuram, idem corpus et rem, idem spiritum umbram et figuram, idem corpus et rem, idem spiritum et veritatem. Unde umbra dicuntur illa, quae ante adventum Christi sub lege naturali, et sub scripta lege corporaliter et visibiliter gesta sunt ad praefiguranda ea, quae nunc post adventum Christi in tempore gratiae corporaliter et visibiliter geruntur, quae ideo umbra dicuntur, quia corporalia erant et figura corporalium. Corpus vocantur ipsa nostra sacramenta, quae nunc in ista Ecclesia visibiliter geruntur. Spiritus autem est id quod gratia Dei sub visibilibus sacramentis invisibiliter operatur, verbi gratia ut unum exemplum ponamus: Mare Rubrum praefiguravit baptisma, quod nunc in sancta Ecclesia consecratur. Ipsum autem baptisma visibile significat emundationem criminum, quam Spiritus sanctus sub sacramento, quo corpora unguntur, invisibiliter in animabus operatur. Mare Rubrum igitur umbra et figura est; baptisma autem aquae visibilis, quod nunc habemus, corpus et res;
Abbreviated transcription (Latin):
cramentoꝵ constut collectio populorum fidelium:
Tropologia altitudinem arche metitiu quia in pro¬
festu uirtutum crescit dignitas meritoꝵ.possumꝰ
ad huc si uolumus aliter altitudinem arche distin¬
guere ut doctoina multiplex fiat manente ea dem
ueritate. Nam. ⁊ hoc ad mouitum esse lectorem
uolumus sepe nos eadem rem in hoo trattatu diuerꝰ¬
sis modis protulisse proptet affluentem doctrine
ex̾citationem. ut omnem sciantie uiam prudens a¬
nimus exꝑiatiu. Nuc tantum obseruato ut nich
quod ueritati contrarium sit. aut sentiatur aut
dicatur. Sicut ergo archa in tres mansiones distin¬
guitur ita eciam opera restaurationis in tres ordi¬
nes distinguntur.. In primo ordine quasi in pͥma
mansione est nunbra. In secundo ordine quasi in
secunda mansone est corpus. In tercio ordine qͣsi
in tertiamansione est sp̃o. uel magis uis hoc mo¬
do dicere. figura. res. ueritas. ut idem intelligas eẽ

Expanded text:
cramentorum constat collectio populorum fidelium. cramentorum constat collectio populorum fidelium. Tropologia altitudinem arcae metitur, quia in profectu virtutum crescit dignitas meritorum. Possumus adhuc, si volumus, aliter altitudinem arcae distinguere, ut doctrina multiplex fiat manente eadem veritate. Nam ad hoc admonitum lectorem esse volumus, saepe nos eamdem rem in hoc tractatu diversis modis protulisse, propter affluentem doctrinae exercitationem, ut omnem scientiae viam prudens animus experiatur, hoc tantum observato, ut nihil quod veritati contrarium sit, aut sentiatur aut dicatur. Sicut ergo arca in tres mansiones distinguitur, ita etiam opera restaurationis in tres ordines distinguuntur. In primo ordine quasi in prima mansione est umbra. In secundo ordine quasi in secunda mansione est corpus. In tertio ordine quasi in tertia mansione est spiritus, vel, si mavis hoc modo dicere. Figura, res, veritas, ut idem intelligas esse
Abbreviated transcription (Latin):
cur intormentis. hoc est in labylone ad aquilonẽ
scilicet ubi ille primus apostata angelus sedem
posuit. Igitur ordo dignitatis ad altitudinem ar¬
le elt regnum celoꝵ homini patri familias qui
exiit primo mane conducere operarios ĩ iuneam
suam. Similiter et aira horam teram. ⁊̃ sextã
⁊ nonam ⁊ undecimam egressus. et uidens alios
st antes misit eos in uineam suam. Ad latitudi¬
nem arche pertinet. in omnem terram exiuit sonꝰ
eoꝵ. et sn fines oibis terre uerba eoꝵ. Ad latitu¬
dinem arche pertinet. Illuc enim ascenderunt tͥ¬
b coib domini testimonium istuel ad confitend̾̃
nomini domini. et ne per singula eundo moras ĩ nes¬
tam. breuiter tibi dicam quod dicendum est. In his
trib dimensionib omnis diuina scriptura ꝯtinetur
Historia enim longitudinem arhe metitu qr ĩserie
rerum gestarum ordo temporis inuenituit. Allegoua
latitudinem arche metitur ama in participatione sa¬

Expanded text:
tur in tormentis, hoc est in Babylone, ad aquilonem tur in tormentis, hoc est in Babylone, ad aquilonem scilicet, ubi ille primus apostata angelus sedem posuit. Igitur ordo dignitatis ad altitudinem arle est regnum coelorum homini patrifamilias, qui exiit primo mane conducere operarios in vineam suam, similiter et circa horam tertiam, et sextam, et nonam, et undecimam egressus, et videns alios stantes misit eos in vineam suam . Ad latitudinem arcae pertinet: In omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verbo eorum . Ad altitudinem arcae pertinet. Illuc enim ascenderunt tribus, tribus Domini, testimonium Israel ad confitendum nomini Domini . Et ne per singula eundo moras innectam, breviter tibi dicam quod dicendum est. In his tribus dimensionibus omnis divina Scriptura continetur. Historia enim longitudinem arcae metitur, quia in serie rerum gestarum ordo temporis invenitur. Allegoria latitudinem arcae metitur, quia in participatione sa
Abbreviated transcription (Latin):
ħ diligentius consideranerit. pet diuinam ꝓuidẽ¬
ciam ita disposita ẽẽ ambigere non possit uetbi
gracia. De multis pauca dicamus. Egỹptus a ie¬
rusislem ad austrum est. babylon uero ad aqui¬
lonem. Egyptus autem incerpretatur denebre.⁊
auster uentus est calidus. Designat ecgo egꝰꝑtꝰ
mundum istum in tenebris ignorantie et calore
carnalis concupiscentie positum. Babylon autem
interpietatur confusio et significat infernum ubi
nullus ordo est sed sempiternus horror inhĩtans.
Legimus autem quod ille antiquus hebreorum
populus prsus in egypto in luto et latere serui¬
uit. ac deinde multis amus intercurrentib capti¬
nus in babylonem adductus est. Quod fcm quid
aliud in nõbis snnuit quam totius humani ge¬
neris cisum quod propter peccatum onginale a
celesti prĩa exulando prius in hao nita mortasli per
ignorantiam et concupiscentiam subditur uitiis.
ac deinde post hanc uitam apud inferos captiua¬

Expanded text:
s diligentius consideraverit, per divinam Providens diligentius consideraverit, per divinam Providentiam ita disposita esse ambigere non possit. Verbi gratia ut de multis pauca dicamus. Aegyptus ab Hierusalem ad austrum est, Babylon vero ad aquilonem. Aegyptus interpretatur tenebrae, et auster ventus est calidus. Designat ergo Aegyptus mundum istum in tenebris ignorantiae, et calore carnalis concupiscentiae positum. Babylon autem interpretatur confusio, et significat infernum, ubi nullus ordo est, sed sempiternus horror inhabitans. Legimus autem, quod ille antiquus Hebraeorum populus prius in Aegypto in luto et latere servivit, ac deinde multis annis intercurrentibus captivus in Babylonem abductus est. Quod factum quid aliud nobis innuit, quam totius humani generis casum? quod propter peccatum originale a coelesti patria exsulando, prius in hac vita mortali, per ignorantiam et concupiscentiam subditur vitiis, ac deinde post hanc vitam apud inferos captiva
Abbreviated transcription (Latin):
per diuinam prouidentiam uidetur eẽ dispositum ut
que in principio temporum gerebantur mnoriente qͣsi
in principio mundi gererentur. ac deiide ad finem ꝓ¬
Eluente tempore. usꝙ ad occidentem recum funima des¬
cenderetiut ex ipso agnoscamus appropinquare finẽ
seculi. quia rerum cursus iam attigit finem mũdi.
Ideo primus homo inoriente inortis edem conditus.
collecatur ut ab illo principio propago post̾itatis
in orbem proflueret. Item post diluuium principiũ
regnoꝵ. et caput mundi in assiriis ⁊ caldeis ⁊ me¬
dis in partib orientis fuit. Deinde ad grecos uenit.
postrena cirea finem seculi ad romanos ĩ ocadente.
quasi in fine mundi habitantes potestas summa
descendit. Atq ita serie terum ab oriente inocaden¬
tem recta linea decurrente ea que a dextris uel i si¬
tustris hoc est ad aquilonem uel ad austrum gesta
sunt. itasius significationib respondent. ut si qͥs¬

Expanded text:
per divinam providentiam videtur esse dispositum, ut per divinam providentiam videtur esse dispositum, ut quae in principio temporum gerebantur in Oriente, quasi in principio mundi gererentur, ac deinde ad finem profluente tempore usque ad Occidentem rerum summa descenderet, ut ex ipso agnoscamus appropinquare finem saeculi, quia rerum cursus jam attigit finem mundi. Imo primus homo in Oriente, in hortis Eden jam conditus collocatur, ut ab illo principio propago posteritatis in orbem proflueret. Item post diluvium principium regnorum et caput mundi in Assyriis, et Chaldaeis, et Medis in partibus Orientis fuit. Deinde ad Graecos venit, postremo circa finem saeculi ad Romanos in Occidente, quasi in fine mundi habitantes, potestas summa descendit. Atque ita serie rerum ab Oriente in Occidentem recta linea decurrente, ea, quae a dextris vel a sinistris, hoc est ad aquilonem vel ad austrum gesta sunt, ita suis significationibus respondent, ut si qui
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Secundum locum. ut quid prope. quid louge
gestum sit. Secundum tempus quid prius. quid
posterius gestum sit. Secundum dignitatem. qͥd
humilius. quid excellentius sit. Hoo postremum ĩ
multas partes diuditur quid scm̃. quid santtiꝰ.
quid utilo. quid utilius. quid honestum. quid ho¬
nestius. quid pulcrum. quid pulcosus. quid mi¬
rabile. quid mirabiliuo. quid rarum. quid rarius.
quid difficile. quid difficilius. quid aredibile quid
credibilius. quid magnum quid maius. qͥd obscu¬
rum. quid obscursus. ⁊ si qua sunt talia. ⁊ hic ordo
quidem qui est secuudum dignitatem udecur
ad altitudinem arche pertinere. ut si dixetimus
ea que sancta sunt in prima mansione computa¬
ti. que sunt santtiora in secunda. q̃ uͦ scĩssina¬
sunt in terctia. et sic de ceceris que enumerauimus Or¬
do autem loci et ordo tempous fere per omnia secundũ
rerum gestarum seriem concurrere iudentur. et ita

Expanded text:
tem. Secundum locum, ut quid prope, quid longe tem. Secundum locum, ut quid prope, quid longe gestum sit. Secundum teinpus, quid prius, quid posterius gestum sit. Secundum dignitatem, quid humilius, quid excellentius sit. Hoc postremum in multas partes dividitur, quid sanctum, quid sanctius, quid utile, quid utilius, quid honestum, quid honestius, quid pulchrum, quid pulchrius, quid mirabile, quid mirabilius, quid rarum, quid rarius, quid difficile, quid difficilius, quid credibile, quid credibilius, quid magnum, quid majus, quid obscurum, quid obscurius, et si qua sunt talia. Et hic ordo cuidem, qui est secundum dignitatem, videtur ad altitudinem arcae pertinere, ut si dixerimus ea, quae sancta sunt in prima mansione computari, quae sunt sanctiora in secunda, quae vero sancsunt in tertia, et sic de caeteris quae enumeravimus. Ordo autem loci, et ordo temporis fere per omnia secundum rerum gestarum seriem concurrere videntur, et ita
Abbreviated transcription (Latin):
ubi fiuite sunt. Hoc est in operib restaurationis.
Hoo est quod superius inuestigare proposuimus
quisnam iudelicet cogitationum nostratum ordo
esse deberet. quatinus ex eis spũalis domus sapi¬
entie in nobis edificari possit. Et quia ex reb co¬
gitationes ueniunt. oportet ut ex ordine rerum
sumatur ordo cogitationum. Deinceps ergo tratta¬
re incipiemus de operib restaurationis relittis
operib conditionis de quib quasi de quodã subt̾¬
fluente diluuio egressi sumus. et nunc in opera
rest aurationis sunt omnia. que ab iuicio mundi
usq ad finem seculi facta sunt uel facienda pro
restauratione hominum in quib et res gestas
et personas ip̃as per quas ⁊ propter quas ⁊ apuo
quas geste sunt. loca simul et tempora ubi ⁊ qñ
geste sunt considerare oportet. In operib restau¬
rationis trib modis ordo consideratur. Secundũ
locum. Secundum tempus. Scundum diguita¬

Expanded text:
ubi finitae sunt, hoc est in operibus restaurationis; ubi finitae sunt, hoc est in operibus restaurationis; hoc est, quod superius investigare proposuimus, quisnam videlicet cogitationum nostrarum ordo esse deberet, quatenus ex eis spiritualis domus sapientiae in nobis aedificari possit. Et quia ex rebus cogitationes veniunt, oportet ut ex ordine rerum sumatur ordo cogitationum. Deinceps ergo tractare incipiemus de operibus restaurationis relictis operibus conditionis, de quibus quasi de quodam subterfluente diluvio egressi sumus, et nunc in opera tur opera restaurationis sunt omnia quae ab initio mundi usque ad finem saeculi facta sunt, vel facienda pro restauratione hominum, in quibus et res gestas, et personas ipsas, per quas, et propter quas, et apud quas gestae sunt, loca simul, et tempora, ubi et quando gestae sunt, considerare oportet. In operibus restaurationis tribus modis ordo consideratur, secundum locum, secundum tempus, secundum dignita
Abbreviated transcription (Latin):
mundis quod utiꝙ non fecissent. si cogitationes reꝵ
ĩmundarum animam inquinarent. Nichil inter¬
est. quale sit illud quod cogitatut. sed qualis ex ip̃a
cogitatione affectus consequatur. quia cogitatio mẽ¬
tem non polluit. ubi delectatio conscienciam non
corrumpit. Expedit tamen nobis sicut dixinus ut
obluuscanuir mundum istum. et deleamus memo¬
riam eius de corde nr̃o. ne force deum frequenter de
eo cogitamus ad eius concupiscentiam inflectamur
Satis ut reor aperte iam demonstratum est. utide
heo infiuita quam patĩmur cogitationum nr̃arũ
distrattio oriatur aniundo uidelicet et concupiscen¬
tia eius. hoc est ab operib conditionis rursumq qͥd
sit illud per quod colligi possunt in unum cogita¬
tiones nostre. hoo est pet opera restaurationis. Et
quia sicut supra dictum est ordo esse non potest uͥ
finis non est. superẽ. ut relittis opetib conditio¬
nis. queramus ordinem cogitationum mẽlrum iͥ

Expanded text:
mundis quod utique non fecissent, si cogitationes rerum mundis quod utique non fecissent, si cogitationes rerum immundarum animam inquinarent. Nihil interest, quale sit illud quod cogitatur, sed qualis ex ipsa cogitatione affectus consequatur, quia cogitatio mentem non polluit, ubi delectatio conscientiam non corrumpit. Expedit tamen nobis sicut diximus, ut obliviscamur mundum istum, et deleamus memoriam ejus de corde nostro, ne forte dum frequente de eo cogitamus, ad ejus concupiscentiam inflectamur. Satis, ut reor, aperte jam demonstratum est, unde haec infinita, quam patimur, cogitationum nostrarum distractio oriatur, a mundo videlicet et concupiscentia ejus, hoc est ab operibus conditionis. Rursumque quid sit illud, per quod colligi possunt in unum cogitationes nostrae, hoc est per opera restaurationis. Et quia, sicut supradictum est, ordo esse non potest, ubi finis non est, superest ut relictis operibus conditionis quaeramus ordinem cogitationum nostrarum ibi,
Abbreviated transcription (Latin):
must illicite. reusq enĩ facti idicatur. qui per cõ¬
seusum in cogitõne delectatur. Sicut ergo infirmi
a cuubdam abis abstinent. non quia mali sint
ipsi cibi. sed quia ipsis ad utendum ydonei s̃ suit.
sic ⁊ nos terrenarum retum spẽm a cogitationib
nrĩs arcere debemus. non quia res ipse male sunt.
sed ne animus nr̃ qui ex semet ipso infirmatur
ex earum rerum recordatione amplius corrumpa¬
tur Ceterim quantum ad ipsas res pertinet. qr
omnis creatura dei bona est. nulla res est que cogi¬
tari non possit sine peccato. Rursumq si prauos
affectus attendimus. nulla res est in qua peccare
non possimus cogitando. Nam et de malo bene
et de bono male. Yde ĩmundo munde: de mundo ĩ¬
munde possumus cogitare. Cogitationes enim ñ
ex re de qua surgunt. sed ex affectn quem gignunt
iudicande sunt. Legimus sanctos uiros ñ sobam
cogitasse sed et locutos esse. ⁊ scripsisse de reb sr¬

Expanded text:
mus illicite, reusque facti judicatur, qui per conmus illicite, reusque facti judicatur, qui per consensum in cogitatione delectatur. Sicut ergo infirmi a quibusdam cibis abstinent, non quia mali sint ipsi cibi, sed quia ipsis ad utendum idonei non sint; sic et nos terrenarum rerum speciem a cogitationibus nostris arcere debemus, non quia res ipsae malae sint, sed ne animus noster, qui ex semetipso infirmatur, ex earum rerum recordatione amplius corrumpatur. Caeterum quantum ad ipsas res pertinet, quia omnis creatura Dei bona est, nulla res est, quae cogitari non possit sine peccato. Rursumque si pravos affectus attendimus, nulla res est, in qua peccare non possimus cogitando. Nam et de malo bene, et de bono male, et de immundo munde, et de mundo immunde possumus cogitare. Cogitationes enim non ex re de qua surgunt, sed ex affectu quem gignunt, judicandae sunt. Legimus sanctos viros non solum cogitasse, sed et locutos esse et scripsisse de rebus im
Abbreviated transcription (Latin):
mala non esset. Cum. ergo concupiscentiam inundi
fugius iõ fugimus quia mala est. cum uͦ subãm
mundi fugimus. ideo fuginus: non quia mala est:¬
sed quia occasio mali est. Excogitata enim mundi
specie nascitut affectus concupiscentie. Proide si cõ¬
cupiscentiam mundi declinare uolumus prius ne¬
cesse est ut memoriam mundi huius a cogitatõne
nostra excludamus. In medicatione mea ait ꝓpba
exardescet ignis. Sicut ignem ligna nutͥunt. sic co¬
gitationes desideria pascunt. Sibone cogitationes in
meditatione fuerint. exardesat ignis caritatis. Sĩ
autem male fuerint. cogitationes exardescet ignis
cupiditatis. Nam sicut oculus pascitur ex specis. sic
animus pasatur ex cogitatione et turpi quodam cõ¬
mertio. ĩpudica mens desiderio suo fruitur. dum quo¬
dam modo iutus pet cogitationem rem ꝯcupitam
amplexatu fit eciam non numquam ut qd̃ fre¬
quenter cogitamus otiose. aliquando concupisca¬

Expanded text:
mala non esset. Cum ergo concupiscentiam mundi mala non esset. Cum ergo concupiscentiam mundi fugimus, ideo fugimus quia mala est, cum vero substantiam mundi fugimus, ideo fugimus non quia mala sed quia occasio mali est. Excogitata enim mundi specie nascitur affectus concupiscentiae. Proinde, si concupiscentiam mundi declinare volumus, prius necesse est memoriam mundi hujus a cogitatione nostra excludamus. In meditatione mea ait Propheta, exardescit ignis . Sicut ignem ligna nutriunt, sic cogitationes desideria pascunt. Si bonae cogitationes in meditatione fuerint, exardescet ignis charitatis. Sin autem malae fuerint cogitationes, exardescet ignis cupiditatis. Nam sicut oculus pascitur ex specie, sic animus pascitur ex cogitatione, et turpi quodam commercio impudica mens desiderio suo fruitur, dum quodammodo intus per cogitationem rem concupitam amplexatur. Fit etiam nonnunquam, ut quod frequenter cogitamus otiose, aliquando concupisca
Abbreviated transcription (Latin):
cendere ut illam tenendo in meluis senuꝑ profia¬
amus. Concuipiscentia pertinet ad opera conditõnis.
fides pertinet ad opera restaurationis. quia ⁊ illa in¬
ordinate amando per concupiscentiam diffluimus. ⁊
ista pie credendo per fidem solidamur. ⁊ id arco diuia
monita tociens clamant nobis. ⁊ suadent m̃dum
fugere. non utiq ut extra celum et terram exeamꝰ.
sed ut in concupiscentia mundi non mane amus. Qͥd
est non maneamus: Quis manet in concupiscẽtia
mundi. Qui delectationem animi sui in ea ponit.
qui ad eam explendam iugiter intendit. Qui de ea
assidue cogitat. et propositum animi sui in ea con¬
firmat. Qui eam ex deliberatione sequitur. atq in¬
n ea per consensum delectatur. Ideo ergo mundus ĩ
sacra scriptura malediatur. Ideo mnimicus mundiꝰ
appellati uidelicet non quia sub̾a mundi mala sit.
s quia pulcritudo mundi animas seduat. Sub̾a .n.
mundi fugienda non esset. si concupiscentia mundi

Expanded text:
cendere, ut illam tenendo in melius semper proficcendere, ut illam tenendo in melius semper proficiamus. Concupiscentia pertinet ad opera conditionis, fides pertinet ad opera restaurationis, quia et illa inordinate amando per concupiscentiam difluimus, et ista pie credendo per fidem solidamur. Et idcirco divina monita toties clamant nobis, et suadent mundum fugere, non utique ut extra coelum et terram exeamus, sed ut in concupiscentia mundi non maneamus. Quid est non maneamus? Quis manet in concupiscentia mundi? Qui delectationem animi sui in ea ponit, et ad eam explendam jugiter intendit. Qui de ea assidue cogitat, et propositum animi sui in ea confirmat. Qui eam ex deliberatione sequitur, atque in ea per consensum delectatur. Ideo ergo mundus in sacra Scriptura maledicitur, ideo inimicus Dei appellatur, videlicet non quia substantia mundi mala sit, sed quia pulchritudo mundi animas seducit. Substantia enim mundi fugienda non esset, si concupiscentia mundi
Abbreviated transcription (Latin):
hac uita minui incipiunt et secundum diffe¬
rentiam graciatum in singulis plus minus¬
ue decrescunt. plene tamen numquam exsicra¬
ri pocest terra humani cordis quam diu in hao
uita uiuunt. Et ideo columba emissa ñ ĩuenit
hic ubi requiescat pes eius. sed semper ad ar¬
cham reuertitur quia mens pur dum in hxx
mundo nchil repetire potest. ubi affectõis sue
pedem secure figat. dui extra custodiam int̾ne
meditationis morari reformidat sed si foite a¬
liquando per cogitationem exiuerit. ato quasi
columba auolans. ⁊ elonguns ad solitudĩem
conscientie redit: ibiq a strepitu exteriori qua¬
si in archa a fluctib requiescit. Intelligamus gͦ
in nobio esse quod fugunus. in nobis esse quod fu¬
gere debemus. concupiscentiam et fidem. Cõcupis¬
centiam quam fugere debemus. fidem quam de¬
bemus apprehendere. De concupiscencia ascendere
ut illam proficiendo relinquamus per fidemas¬

Expanded text:
hac vita minui incipiunt, et secundum diffehac vita minui incipiunt, et secundum differentiam gratiarum in singulis plus minusve decrescunt, plene tamen nunquam exsiccari potest terra humani cordis, quandiu in hac vita vivunt. Et ideo columba emissa non invenit hic, ubi requiescat pes ejus, sed semper ad arcam revertitur, quia mens pura, dum in hoc mundo nihil reperire potest, ubi affectionis suae pedem secure figat, diu extra custodiam internae meditationis morari reformidat; sed si forte aliquando per cogitationem exiverit, cito quasi columba avolans, et elongans ad solitudinem conscientiae redit ubique a strepitu exteriori, quasi in arca a fluctibus requiescit. Intelligamus ergo in nobis esse quod fugimus, in nobis esse quo fugere debemus concupiscentiam, et fidem. Concupiscentiam quam fugere debemus; fidem, quam debemus apprehendere. De concupiscentia ascendere, ut illam proficiendo relinquamus; per fidem as
Abbreviated transcription (Latin):
illius. cum damen una sit fides oatholica. Sola
ergo nauis fidei mare transit. sola archa diluui¬
um euadit. et nos si saluari cupimus. non solum
ipsam nobis sit. sed nos in ipsa oportet muanea¬
mus. Et nemo fidens consciencie sue dicat. Quid
nuchi cum hao archa ͦ Exsiocatum est in me di¬
luiium carualis concupiscentie. Qui foris ẽ nes¬
cit quid intus agatiu sed si redierit homo ad cor
suum inueniet ibi tempestuosum salum seius
inundãtium passionum et desideriorum maloꝵ
procellis exagitari. que toticus aminum deorsũ
mergunt quociens eum per consensum sibi subi¬
tiunt. In omni enim homine quam diu in hac ui¬
ta corruptibili uiuit. ubi caro concupisct ad u̾¬
sus sp̃m. hoc diluuium est uel potiuo ocimis
homo in hoo diluuio est. sed boni in eosunt sicꝰ
hii qui in mari portantur a rauib mali neroĩ
eo sunt sicut naufragi qui uoluuntur in flucti¬
bus. In bonis quidem aque huius dilunis in

Expanded text:
illius cum tamen una sit fides catholica. Sola illius cum tamen una sit fides catholica. Sola ergo navis fidei mare transit, sola arca diluvium evadit, et nos si salvari cupimus non solum ipsa in nobis sit, sed nos in ipsa oportet maneamus. Et nemo fidens conscientiae suae dicat. Quid mihi cum hac arca? Exsiccatum est in me diluvium carnalis concupiscentiae. Qui foris est, nescit quid intus agatur; sed si redierit homo ad cor suum inveniet, ibi tempestuosum salum saevis mundantium passionum et desideriorum malorum procellis exagitari, quae toties animum deorsum mergunt, quoties eum per consensum sibi subjiciunt. In omni enim homine, quandiu in hac vita corruptibili vivit, ubi caro concupiscit adversus spiritum, hoc diluvium est; vel potius omnis homo in hoc diluvio est, sed boni in eo sunt sicut ii, qui in mari portantur a navibus, mali vero in eo sunt sicut naufragi, qui volvuntur in fluctibus. In bonis quidem aquae hujus diluvii in
Abbreviated transcription (Latin):
dicituit hoc mare magnum et spaciosum manib¬
n illio reptilia quoꝵ non est ninierus. anmalia pu¬
silla cum magnis. illio naues pertransibunt. Ma¬
re enu innobis est concupiscentia huiꝰ mũdi.
in qua si que delectationes inueniri possint. inł¬
tis amaritudinib asperse sunt que secundum af¬
fectum oarnalem earnalem deorsum in corde nr̃o
fluunt. Repcilia sunt caruales cogitationes diuec¬
sorum uitioꝵ feditate deformes. Quas diui in¬
ordinate ad cor nr̃m ad mittimus quasi quibuidã
monstruosis reptilib interiora nr̃a replemus. Na¬
uis est illa archa spiritalis id est fides nostra que in¬
trinsecus sursum suspensa calcat concupiscentiam
mundi. Naues autem dixit propter multas a¬
nimas. Nam et multe anime una anima prop¬
ter unam fidem et dilectionem. et una fides multe
fides piopter multas animas fideles quõ dictũ
est. fides tua de saluam fecit. et fides mea. et fides

Expanded text:
dicitur: Hoc mare magnum, et spatiosum manibudicitur: Hoc mare magnum, et spatiosum manibus, illic reptilia quorum non est numerus. Animalia pusilla cum magnis, illic naves pertransibunt . Matre enim in nobis est concupiscentia hujus mundi, in qua si quae delectationes inveniri possunt multis amaritudinibus aspersae sunt, quae secundum affectum carnalem deorsum in corde nostro fluunt. Reptilia sunt carnales cogitationes diversorum vitiorum feditate deformes. Quas dum inordinate ad cor nostrum admittimus quasi quibusdam monstruosis reptilibus interiora nostra replemus. Navis est illa arca spiritualis, id est fides nostra, quae intrinsecus sursum suspensa calcat concupiscentiam mundi. Naves autem dixit propter multas animas. Nam et multae animae una anima propter unam fidem et dilectionem, et una fides multae fides propter multas animas fideles, quomodo dictum est. Fides tua te salvam fecit, et fides mea, et fides
Abbreviated transcription (Latin):
per affectum: cordis sibi conuingunt. et quoꝵ hic
fide: Quid illis prodest nauem integram habere.
⁊ in fluttib naufragium. non dicam pati s spõte
facere: Quid prodest ueritatem cognoscere. et fal¬
sitatem diligere: Non sunt tales qui n̾e fideles
sunt. uis scire quales sint ͤ Audi qualis unus illoꝵ
fuerit. et tales omnes intellige. Dissimiles enim
esse non possunt qui u̾itate unum sunt. Audi eigo
quid de illo dicatur. Lex dei eius in corde ipsius. hoo
est archam intus habere. et quia hoo fortassis nõ
sufficit. audi iterum. In lege domini uoluitas
eiuo. ħ ẽ in archa habitart. Hic perfectus est qͥ dili¬
git quod credit. ut habeat fidem operantem ex di¬
lectione que mundum uncit. Hec est archa in qua
nos saluari oportet que ab aquis portari potest
sub mnergi autem omnino non porest quia ħ ĩ¬
do utitur quidem ad necessitatem sed non succũ¬
bit ei per cupiditatem. hoc est quod iu psalmo

Expanded text:
per affectum cordis sibi conjungunt, et quorum hiper affectum cordis sibi conjungunt, et quorum hifide? Quid illis prodest navem integram habere, et in fluctibus naufragium, non dicam pati, sed sponte facere? Quid prodest veritatem cognoscere, et falsitatem diligere? Non sunt tales qui vere fideles sunt. Vis scire quales sint? Audi qualis unus illorum fuerit, et tales omnes intellige. Dissimiles enim esse non possunt, qui veritate unum sunt. Audi ergo quid de illo: Lex Dei ejus in corde ipsius , hoc est arcam intus habere, et quia hoc fortassis non sufficit. Audi iterum: In lege Domini voluntas ejus ; hoc est in arca habitare. Hic perfectus est, qui diligit quod credit, ut habeat fidem operantem ex dilectione, quae mundum vincit . Haec est arca, in qua nos salvari oportet, quae ab aquis portari potest, submergi autem omnino non potest, quia hoc mundo utitur quidem ad necessitatem, sed non succumbit ei per cupiditatem. Hoc est quod in psalmo
Abbreviated transcription (Latin):
int̾iores hominis habitatio. Nam ubi quisq se¬
auuidum interiorem hominem habitare dicitur. uͥ
cogitatione conu̾satu Itaq hii qui delectationẽ
cordis sui in uanitate huius mundi constituunt.
quamiuis archam fidei habeant intus dam̃ naufra¬
gi sunt. Ut taceam ceceros inundi amatores qͦt mͦ
litteratos cernimus qui uocari xp̃iani uolunt ⁊ cũ
ceteris fidelib eccliam intrant. et de sacramentis xp̃i
participant. In quoꝵ cordib sepius est memoria
saturui. ⁊ iouis. herculis. ut marcis siue achillis
et hectoris. pollucis. ⁊ castoris. soccatis ⁊ platonis.
et aristotilis quam xp̃i et sanctorum eius. Nu¬
gas poetarum diligõ. et ueritatem diuinarum
scripturarum aut negligunt. aut quod peius
est irtident. ⁊ contempnunt. Uideant nunc quid
eis prosit foris ecclesiam ingredi. et intus incorde
a fide fornicari. Ego eis pronuntio. quia illis in
fine sociandi sunt quos nunc in cogitationib suis

Expanded text:
interioris hominis habitatio. Nam ibi quisque seinterioris hominis habitatio. Nam ibi quisque secundum interiorem hominem habitare dicitur, ubi cogitatione conversatur. Itaque ii, qui delectationem cordis sui in vanitate hujus mundi constituunt, quamvis arcam fidei habeant, intus tamen naufragi sunt. Ut autem taceam caeteros mundi amatores, quot modo litteratos cernimus, qui vocari Christiani volunt, et cum caeteris fidelibus Ecclesiam intrant, et de sacramentis Christi participant, in quorum cordibus saepius est memoria Saturni et Jovis, Herculis et Martis, sive Achillis et Hectoris, Pollucis et Castoris, Socratis et Platonis et Aristotelis, quam Christi et sanctorum ejus? Nugas poetarum diligunt; et veritatem divinarum Scripturarum aut negligunt, aut quod pejus est! irrident, et contemnunt. Videant nunc quid eis prosit foris Ecclesiam ingredi, et intus in corde a fide fornicari. Ego eis pronuntio, quod illis in fine sociandi sunt, quos nunc in cogitationibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
est. De ei qui ibi ꝑiclitatur. Nullus portus illi tutꝰ
est. nulla statio secura. Nulla seretutas cranquil¬
la. qui intrinsecus concupiscentie suc estib ractat᷑
et insatiabili libidinum noragine ab sorbetur¬
D alios qui iitus dilunium hñt et non archam.
alios qui. ⁊ diliuilum ⁊ archam intus hñt. s in
archa non sunt. alios qui in diluius. et aicha hñt
et in archa: manent. In diliuuo sine archar sunt ĩ¬
fideles quos oarnis desideria inuoluunt. qui preter
hanc uitam transitoriam. aliam esse nesciunt. In di¬
liuuio archam habent sed in ea non manent. Hii qui
iam per fidem post huius mutabilitatis finem uitã
ĩmortalem ẽẽ uenturam credere didicer̃t. sed post¬
habita hac. temporalium rerum delectationi aĩmũ
suum subiciunt. Dicit enim scciptura. Ubi est the¬
saurus tuus ibi est et cor tiuii. ubi est delectatõtua
ibi est et cogitatio tuã. Ubi uero ẽ cogitatõ: ibi est

Expanded text:
est. Vae ei qui ibi periclitatur! Nullus portus illi tutus est. Vae ei qui ibi periclitatur! Nullus portus illi tutus est, nulla statio secura, nulla serenitas tranquilla, qui intrinsecus concupiscentiae suae aestibus jactatur, et insatiabili libidinum voragine absorbetur, alios qui intus diluvium habent et non arcam, alios qui et diluvium, et arcam intus habent, sed arca non sunt, alios qui in diluvio et arcam habent, et in arca manent. In diluvio sine arca sunt infideles, quos carnis desideria involvunt, qui praeter hanc vitam transitoriam aliam esse nesciunt. In diluvio arcam habent, sed in ea non manent ii, qui jam per fidem post hujus mutabilitatis finem vitam immortalem esse venturam credere didicerunt, sed posthabita hac temporalium rerum delectationi animum suum subjiciunt. Dicit enim Scriptura: Ubi est thesaurus tuus, ibi est et cor tuum . Ubi est delectatio tua, ibi est et cogitatio tua. Ubi vero est cogitatio tua, ibi est
Abbreviated transcription (Latin):
nis non perficietis. et non dixit non seutietis. sed
non perficietis manifeste declarauit onini honui¬
ni quam diuinhac uita est. concupiscendi neces¬
sitatem ex corruptione: prime natiuitatis inesse
adiuuante tamen gr̃a dei ut eidem concupiscẽtie
non consentiatur nulli impossible. Propterea ali¬
bi dixit. Non regnet peccatum in nr̃o mortali
corpore. Quasi diceret. Non potest fieri ut in nr̃o
mortali corpore pccm. id est fomes peccati incenti¬
uum intioꝵ stimulus concupiscentie non sit. sed
adiuuante grã dei fi̾ potest ut non regnet. ut nĩ
presit. Impossibile est. ut illud non sentiatis sed nõ
necesse esti ut illi consentiatis. Igitur omins homo
quoddam intus in corde suo diluuium concupiscẽ¬
tie patitur. a quo nillus nisi per archam fidei li¬
beratui. Ubi malus homo pet siccum ambulans mn̾¬
gitu et bonus homo in profundo maris mersuc ñ
nocetur. Periculosum prorsus naufragium qd̾ intus

Expanded text:
nis non perficietis, et non dixit non sentietis, sed nis non perficietis, et non dixit non sentietis, sed non perficietis; manifeste declaravit omni homini quandiu in hac vita est, concupiscendi necessitatem ex corruptione primae nativitatis inesse, adjuvante tamen gratia Dei, ut eidem concupiscentiae non consentiat, nulli impossibile. Propterea alibi dixit: Non regnet peccatum in vestro mortali corpore . Quasi diceret, non potest fieri, ut in vestro mortali corpore peccatum, id est fomes peccati, incentivum vitiorum, stimulus concupiscentiae non sit, sed adjuvante gratia Dei fieri potest, ut non regnet, ut non praesit. Impossibile est ut illud non sentiatis, sed non necesse est ut illi consentiatis. Igitur omnis homo quoddam intus in corde suo diluvium concupiscentiae patitur, a quo nullus nisi per arcam fidei liberatur. Ubi malus homo per siccum ambulans mergitur, et bonus homo in profundo maris mersus non laeditur. Periculosum prorsus naufragium, quod tus
Abbreviated transcription (Latin):
diligit aliud habet ex hoo quod celestia querit. iõ
concupiscentia deorsum est: fides sursum. Concu¬
piscentia ex carne cordi innascitur: fides non a car¬
ne. sed a deo.cordi inspiratur. Proinde dominus cum
fidelem petri confessionem laudaret. caro inquit
et sanguis non reuelauit tibi. sed pater mens qui
est in celis. De concupiscentra autem paulirs dicit.
Non ego operor illud. sed peccatum quod hĩtat
in me. Et quid sit in me alio loco determinat. Scio
inquit quia non habitat in me hoc est in carne
mea bonum. Rursumq pcc̃m ipsum quod ĩ car¬
ne habitare dixerat. quid sit alibi deolarat. Spũ
ambulate et desideria carius non perficietis. Utiq
desideria carnis concupiscentiam appellans igit᷑
concupiscentia in carne habitat. hoc est deorsum
in corde. fides uero non in carne sed in spͣu. Illud
tamen diligentet considerandum est. quod apo¬
stolus cum dixit. spũ ambulate. et desideria car¬

Expanded text:
diligit, aliud habet ex hoc quod coelestia quaerit; ideo diligit, aliud habet ex hoc quod coelestia quaerit; ideo concupiscentia deorsum est, fides sursum. Concupiscentia ex carne cordi innascitur, fides non a carne, sed a Deo cordi inspiratur. Proinde Dominus cum fidelem Petri confessionem laudaret: Caro, inquit, et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui est in coelis . De concupiscentia autem Paulus dicit: Non ego operor illud, sed peccatum, quod habitat in me . Et quid sit in me eodem loco determinat. Scio, inquit, quia non habitat in me hoc est in carne mea, bonum . Rursumque peccatum ipsum, quod in carne habitare dixerat, quid sit alibi declarat. Spiritu ambulate, et desideria carnis non perficietis . Utique desideria carnis concupiscentiam appellans. Igitur concupiscentia in carne habitat, hoc est deorsum in corde, fides vero non in carne, sed in spiritu. Illud tamen diligenter considerandum est quod Apostolus cum dixit: Spiritu ambulate, et desideria car
Abbreviated transcription (Latin):
eciam quanto amplius aque inturescebant dã¬
to altius insublime eleuabatur. ita et tumo intel¬
ligamus. in corde hominis concupiscentiam. huiꝰ
mundi esse ciuasi quasdam aquas dilunii. archã
uero. que desuper ferebatur. fidem xpisti que tnͣ¬
sitoriam delectationem oalcat. ⁊ ad ea que sursũ
sunt ec̾na bona anhelat. Ideo autem aquis con¬
cupiscentia huius mundi comparatur qr fluxa
esti et lubrica. ex ad similitudinem aque deorsum
currentis ceruper una petit. suosq sequaces ĩsta¬
biles et dissolutos reddit. Si intrauent homo ad
cor suum uidere poterit quomodo semper et coir¬
na perpetua tendat. Sed cum scriptura dicat ꝯcu¬
piscentiam in carne habitare. fidem in corde. quoni
nos utraq in corde esse affirmamus: nisi quia cunc
carne concupiscere diamur. quando corde carnaliter
concupiscimud: Ucrumq tamen cordis est et concu¬
piscere et credere. sed aliud ht̃ ex loo quod terrena

Expanded text:
etiam quanto amplius aquae intumescebant, tanetiam quanto amplius aquae intumescebant, tanto altius in sublime elevabatur, ita et nunc intelligamus in corde hominis concupiscentiam hujus mundi esse, quasi quasdam aquas diluvii arcam vero, quae desuper ferebatur, fidem Christi, quae transitoriam delectationem calcat, et ad ea quae sursum sunt, aeterna bona anhelat. Ideo autem aquis concupiscentia hujus mundi comparatur, quia fluxa est et lubrica, et ad similitudinem aquae deorsum currentis semper ima petit, suosque sequaces instabiles, et dissolutos reddit. Si intraverit homo ad cor suum, videre poterit quomodo semper et conna perpetua tendat. Sed cum Scriptura dicat concupiscentiam in carne habitare, fidem in corde, quomodo nos utramque in corde esse affirmamus, nisi quia tunc carne concupiscere dicimur, quando corde carnaliter concupiscimus? Utrumque tamen cordis est et concupiscere et credere, sed aliud habet ex hoc quod terrena