comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
auto infuntus ẽ. Si or̃o nt̃a nõ fallit q̃
dicit. Deus abraham. et deus ysaac. et
deus iacob. hr̃ einem deus. slisi forte altꝰ est hic de
quo pͥrogas. eo alt᷑ quẽ oratis. Alioq̾m circũcisiõis
tminus qui abraham et ysaas. eo ia cob. et a gẽai¬
um teteraꝵ societate designat eciam dei ip̃uis cͥca
cos fminat potestatẽ. Cusꝰ autẽ finita potestas ẽ
et ip̃e nõ caret fine. Demq ne antiquoꝵ quid̾
hac or̃one mentionẽ facits qui ante abrahã fu¬
etunt ẽnoch dico et noe. et sem. ac reli quos coꝵ
sises. quos fuisse quidem iꝰtos ĩ p̾putio ñ negatis.
Sed q hiidẽ c̾cucisionis insigni carebant: ne
ꝓp̃oꝵ quidem uultis eẽ dñi. sed soluis abrahe eo se¬
ñs enis. Agͥ si est unus eo infinitꝰ deus. quid sibi
lult heo muocationis iẽ tam diligens et collici¬
ua caittio. ut ño contenti noĩasse dm̃ adiciatis et
aniqua toꝵ erratura aut naufragiũ passurai

Expanded text:
aut infinitus est? si oratio uestra non fallit, quae aut infinitus est? si oratio uestra non fallit, quae dicit: deus Abraham et deus Isaac et deus Iacob, habet finem deus, nisi forte alter est hic, de quo perrogas, et alter, quem oratis; alioquin circumcisionis terminus, qui Abraham et Isaac et Iacob a gentium ceterarum societate dissignat, etiam dei ipsius circa eos terminat potestatem, cuius autem finita potestas est, et ipse non caret fine. denique ne antiquorum quidem hac oratione mentionem facitis, qui ante Abraham fuerunt, Enoch dico et Noe et Sem ac reliquos eorum similes, quos fuisse quidem iustos in praeputio non negatis, sed quia idem circumcisionis insigni carebant, ne ipsorum quidem uultis esse deum, sed solius Abrahae et seminis eius. igitur si est unus et infinitus deus, quid sibi uult haec inuocationis uestrae tam diligens et sollicita cautio, ut non contenti nominasse deum adiciatis et aliqua deorum erratura aut naufragium passura
Abbreviated transcription (Latin):
sipistant. et non sunt manichei. El quib si q̃¬
ritur quõ interiorem hominẽ renouari ad
ymagiiem doi fatentur et hoc testimoniũ
ultro eciam ꝑferunt. tunc aut dicro faustꝰ
quod deus faciat hominẽ qñ int̾ior in deia¬
gnitionem renonatur. utrum eũ ip̃e fec̾it.
qui reficit. ip̃e condident qui renonat. respõ¬
debit̃ ip̃s. Cui responsiomi eoꝵ si a dicia mꝰ
qͥrenter qñ eum formauent qũe nũc resormat
querent isbi se ab scondant. ne fabule sue dede¬
uis aꝑire cogantur. Neq eñ dñt a teo formatũ
uł conditum uł institutum. sed te sb̾a eius par.¬
tem prorsus eius adiisus hostes missam nec pcc̃o
ineteratũ sed nccitate captiuatũ et deformaĩ
ab mimitis et cetera q̃ iam tedet dice̾. Ibi .n. et
primũ hoiẽm ꝯmeniorant. nõ ꝙp̃ dicit apłs de
c̾ta t̾renũ. seo nestio ꝙ̃ suũ ꝓpriũ ex archa mẽ¬
datioꝵ ꝑsilientẽ. De quo fau̾stus tacet om̃io
qͥuo m̃o eis contra quos disputat innorescat.

Expanded text:
ipiscant, et non sint Manichaei. A quibus si quaeritur quoniam interiorem hominem renovari ad imaginem Dei fatentur, et hoc testimonium ultro etiam proferunt: tunc autem dicit Faustus quod Deus faciat hominem, quando interior in Dei agnitione renovatur, utrum eum ipse fecerit qui reficit, ipse condiderit qui renovat; respondebunt "ipse." cui responsioni eorum si adiciamus quaerentes, quando eum formauerit, quem nunc reformat, quaerent, ubi se abscondant, ne fabulae suae dedecus aperire cogantur. neque enim dicunt a deo formatum uel conditum uel institutum, sed de substantia eius partem prorsus eius aduersus hostes missam; nec peccato inueteratum, sed necessitate captiuatum et deformatum ab inimicis et cetera, quae iam taedet dicere. ibi rant, non quem dicit apostolus de terra terrenum, sed nescio quem suum proprium ex arca mendaciorum prosilientem: de quo Faustus tacet omninoquo modo eis, contra quos disputat, innotescat.
Abbreviated transcription (Latin):
ab renon etat. sic ab ro nõ erat. si in fine quo¬
q consignande cecononne gra fuisseo nisꝰ
et mori homo pessime ao falla cissime qͦ¬
modo tibi credam quasi uera dicenti. cum
xpm̃ dicas mortẽ potuisse mẽtiri. Ergo ille
mentiẽbatur qñ dice bat Oportet filiũ hoĩs
occidi. et tͦtia die resurge̾. et tu nõ mẽtuis et
dicis. ut tibi uera dicenti credamꝰ. ueracior gͦ
petrus qñ ei dixit absit dñe ne fiet istud. Uñ¬
et meruit audire. Redi retro sathanas. Et
ille quid̾ nõ hoc infructuo se audiuit. qui eã
postea ĩtarem mortis xp̃i usq ad suã mortẽ
correctus ꝑfecꝰtus q p̾dicauit. u̾m si ille qui
a tm̃ putauit xpm̃ nõ moriturũ audire me¬
riit sachanas. tu quid mereris audire. qͥ nẽ
nõ solum negas mortuũ. sed eciam dicis mor¬
tem fuisse mentitũ. Sed iõ inquit mortem
quoq sinulasse dicendꝰ est credendꝰ est. quia
om̃s humane conditionis simulauit affec

Expanded text:
adfectus, sic ab re non erat, si in fine quoque consignandae oec.onomiae gratia fuisset uisus et mori. homo pessime ac fallacissime, quomodo tibi ego credam quasi uera dicenti, cum Christum dicas mortem potuisse mentiri? ergo ille mentiebatur, quando dicebat: oportet filium hominis occidi et tertia die resurgere, et tu non mentiris et dicis, ut tibi uera dicenti credamus? ueracior ergo Petrus, quando ei dixit: absit, domine, non fiet istud. et unde meruit audire: redi retro, satanas. et ille quidem non hoc infructuose audiuit, qui eam postea ueritatem mortis Christi usque ad suam mortem correctus perfectus'Iue praedicauit. uerum si ille, quia tantum putauit Christum non moriturum, audire meruit: satanas, tu quid mereris audire, qui non solum negas mortuum, sed etiam dicis mortem fuisse mentitum ? sed ideo, inquit, mortem quoque simulasse credendus est, quia omnes humanae cond
Abbreviated transcription (Latin):
sum sit. qr uob̾ placet argum̃tari et armatẽ¬
ptatis aliena dyaletice disputare uolentes.
auocͥn nob̾ nec iħc mortuus ẽ: nec ẽ ĩorta¬
Ais helyas. augͦ¬
uid de onoch et de helya et de moy¬
se scriptura ic̃a certis er magnuis sue
fidei tocim̃tas in sũmo culmme au¬
ctoritatis locata testatur hoc credimꝰ ño quod
faustus nos credere suspicatur. Quid sio autẽ
sm natiuam. quid contra naturã. hoĩes qui

Expanded text:
sum sit, quia uobis placet argumentari et arma temsum sit, quia uobis placet argumentari et arma temptatis aliena dialectice disputare uolentes: alioquin nobis nec Iesus mortuus est nec est inmortalis Helias.- AUGuid de Enoch et de Helia et de Moyse scriptura sancta certis et magnis suae fidei documentis in summo culmine auctoritatis locata testatur, hoc credimus, non quod Faustus nos credere suspicatur. quid sit autem secundum naturam, quid contra naturam, homines, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ si quid cuic per ratutam liceao quentur. cuta
omia id queri debes que iħo genit nõ carca mor¬
tem tm̃ m̃o ip̃uis. Nam et cecum a natiuitate lu¬
mẽ uidere natura nõ sinit. Quod tñ iħe potent᷑
exclamarent ab initio sałi minqm fuisse iusum
ut aliquis aꝑuisser oculos ceri nati. Manũ aridã
sanasse uocem ad u̾bum priatis hiis ꝑ natinã
redonasse. mortuis. er in talem iam resolutis corͣ¬
lib comꝑage reddita intalem redintegrasse spm̃
que non ad stuporem adducat. et cogat. quomͦ
minime credere cogitantẽ. quid liceat. quid ue
non uceat ꝑ naturam. Que tñ omĩa nos ꝯmu¬
int̾. sc̃a ab eodem credimus xp̃ĩam nõ consida¬
tione iam nature sed potestatis tm̃ et iurtuts
dei. Legitur id quoq ꝙ de suꝑelio mõts iacta¬
tus auqñ a uideis illesus abierit. Qui ergode
sb̾limitate m̃otis p̾cipitatus mortuus non ẽ
qr utĩq noluit: cut nõ potuerit ociam morit᷑
uoluit: Et hoc quidem nũc a nob̾ ita respon¬

Expanded text:
 si quid cuique per naturam liceat quaeritur, circa omnia id quaeri debet, quae Iesus gessit, non circa mortem tantummodo ipsius nam et caecum a natiuitate lumen uidere natura non sinit. quod tamen Iesus poteexclamarent ab initio saeculi numquam fuisse uisum, ut aliquis aperuisset oculos caeci nati. manum aridam sanasse, uocem ac uerbum priuatis his per naturam redonasse, mortuis et in tabem iam resolutis corporibus compage reddita uitalem redintegrasse spiritum, quem non ad stuporem adducat et cogat quodam modo minime credere cogitantem quid liceat quidue non liceat per naturam ? quae tamen omnia nos communiter facta ab eodem credimus christiani, non consideratione iam naturae, sed potestatis tantum et uirtutis dei. legitur id quoque, quod de supercilio montis iactatus aliquando a Iudaeis inlaesus abierit. qui ergo de sublimi monte praecipitatus mortuus non est, quia utique noluit, cur non potuerit etiam mori cum uoluit? et hoc quidem nunc a nobis ita respon
Abbreviated transcription (Latin):
fieri oportuisse. qmͣ dei sapĩa iudicauit. Emiͣ¬
głicam fidem omĩb hereticoꝵ disputat̾oni¬
b anteponimꝰ. consiliũ aũ sapiẽ dei supra
ome consiliũ creature cuiꝰcumq laudamus.
Eñ faustus sͥ ut credamꝰ hortatur dicens. Et
simͥ uera dicenti uis cred̾e. ut̾q eoꝵ apud hebre¬
os fłam traxit opinionẽ. iħc de morie eo de ĩ

Expanded text:
sapientia iudicauit. euangelii fidem omnibus haereticorum disputationibus anteponimus; consilium autem sapientiae dei supra omne consilium creaturae cuiuscumque laudamus. Tamen Faustus sibi ut credamus, hortatur dicens: et si mihi uera dicenti uis credere, uterque eorum apud Hebraeos falsam traxi
Abbreviated transcription (Latin):
ebreos fłm traxi opinionẽ. shc de morte et de
ĩmortalitate. heħ̃as. Nam nec hic mortans est
nes ille nõ mortinis. Sed nos quod uultis cre¬
datis quod nõ redigitis ad naturam. Quapp̃ si
quid naure ꝓpriũ sio q̃ritur illa quid̾ nec im¬
mortalem mori uult nec ñd moꝵ mortalem.
Si uero porestatẽ in deo atq hoĩe ad efficiend̾
que ueluuit querimus magͦ puto iħ̾m mori
potuisse. qm nõ mori helyam. Maior .n. potãs
in ib̾u qmͣ in helya. Et situ ĩpotentiorẽ cont᷑
nature licentiam leuas in celum consecras q
ꝓpetuitati nature et conditionĩ eius oblitus ego
iħ̾m potuisse mori si uoluit cur nõ concedam.
cciam si uere mortẽ alam fuisse et nõ mortis si¬
guram conscĩam: uo .n. ab mitio sũptã hoĩs
sisitudine et om̃s humane ꝯditionis simula

Expanded text:
ebraeos falsam traxit opinionem, Iesus de morte et de inmortalitate Helias; nam nec hic mortuus est nec ille non mortuus; sed uos quod uultis, creditis; quod non, redigitis ad naturam. quapropter si, quid naturae proprium sit, quaeritur, illa quidem nec inmortalem mori uult nec non mori mortalem. si uero potestatem in deo atque homine ad efficienda quae uelint quaerimus, magis puto Iesum mori potuisse quam non mori Heliam; maior enim potestas in Iesu quam in Helia. et si tu inpotentiorem contra naturae licentiam leuas in caelum consecrasque perpetuitati naturae et condicionis eius oblitus, ego Iesum potuisse mori, si uoluit, cur non concedam, etiamsi uere mortem illam fuisse et non mortis figuram consentiam? ut enim ab initio sumpta hominis similitudine omnes humanae condicionis s
Abbreviated transcription (Latin):
rentur. Si ab ip̃o: illis pͥmitꝰ sine dubio pͦfer¬
ri potueriũ qui tunc eidõ coherebant et per
illos eciam ad alios ꝑuenire. Quod si fastũ
resterent. ¶Qͥs est gͦ tam demens qui hodie
theus. aut si ociam de matheo utrum ista
ip̃e scripserit dubitt de ip̃o quoq matheo
nõ pocius id credat quod inuenit in ecc̃a q̃
ab ip̃ius mathoi tpr̃ib usq ad hoc tp̃c c̾ta
successionũ serie declaratur. et credat ne¬
scio cui ex tnͣsuerio de ꝑsi de post ducẽtos
uol amplius annos uenienti et suadenti
et illi pocus quid xp̃c dix̾it feceritq creda¬
tur cum ip̃e apłe paulus post aitensionẽ
ferendo euugelium eiusdã societatis ẽẽ ap¬
pareret ecc̾a illi omĩo non crederet. Sed cũ
cognouusent eum hoc annũciantẽ quod
ociam illi annũciabant ed in eoꝵ ꝯmumoe
atq unitare niuentem. accedentib eciã
per eum talib signis qualia et illi oꝑabã

Expanded text:
rentur: si ab ipso, illis primitus sine dubio proferrentur: si ab ipso, illis primitus sine dubio proferri potuerunt, qui tunc eidem cohaerebant, et per illos etiam ad alios peruenire. quod si factum rescerent. quis est ergo tam demens. qui hodie tthaeus? aut si etiam de Matthaeo utrum ipse ista scripserit dubitat, de ipso quoque Matthaeo non potius id credat, quod invenit in Ecclesia, quae ab ipsius Matthaei temporibus usque ad hoc tempus certa successionum serie declaratur; et credat nescio cui ex transverso de Perside post ducentos vel amplius annos venienti, et suadenti ut illi potius quid Christus dixerit feceritque credatur: cum ipse apostolus Paulus post ascensionem ferendo Evangelium, ejusdem societatis esse appareret, Ecclesia illi omnino non crederet? Sed cum cognovisset eum hoc annuntiantem, quod etiam illi annuntiabant, et in eorum communione atque unitate viventem, accedentibus etiam per eum talibus si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃admodũ duos pr̃es potucrit hre iosepħ ae¬
n orgitantib ñ occurrisset unꝰ qui genunia
lius qui a dopiauit nec sio facile debuistit
sẜ hoc fier potuerto ensigelio simplicitꝰ cro¬
dite eo uos potꝰ tam male ac ꝑu̾se argiũtxi
tesistite. Quod aũ putat querendũ ẽt̃ faustus gͥ
te se iħc ip̃i p̾dicanerm cuiño iustũ uideatur. S¬
ñ quid hoc sciri põo ma discipuł eius narrantib :
Quib si nõ creditur annũciantib ꝙ de uͥg̾ie
nat᷑ si quõ eis fides habebitur annũtiantibus
quid te se ipẽ p̃dicauit: Si .n. plate fuermnta.¬
liq̃ litte̾ q̃ nullo alio narrante ip̃iuis ꝓprie xp̃iõe
dicantur. Unde fieri potuerat ut siuere ip̃iꝰ edut
nõ leg̾entur. ñõ accipentur ño p̾cipuo culmine
gata dilatatur. multis in ea iam ꝯpleus que
añ p̾dc̃a sũt eo usq in finem q̃ restant sine du¬
bio futuris atq uenturis: Qͥa eo ille litr̾e sic
ꝑfbentur utiq consid̾andũ erat a quib ꝓfer¬

Expanded text:
s potuerit habere Ioseph. quodsi cogitantibus non occurrisset unus, qui genuit, alius, qui adoptauit, nec sic facile debuistis quam hoc fieri potuerit, euangelio simpliciter credite et uos potius tam male ac peruerse argumentari desistite. Quod autem putat quaerendum esse Faustus, quid de se Iesus ipse praedicauerit, cui non iustum uideatur? snumquid hoc sciri potest, nisi discipulis ejus narrantibus? Quibus si non creditur annuntiantibus quod de virgine natus sit, quomodo eis fides habebitur annuntiantibus quid de se ipse praedicaverit? Si enim prolatae fuerint aliquae litterae, quae nullo alio narrante ipsius proprie dicantur, unde fieri poterat, ut si uere ipsius essent, non legerentur, non acciperentur, non praecipuo culmine gata dilatatur multis in ea iam conpletis, quae ante praedicta sunt et usque in finem quae restant, sine dubio futuris atque uenturis? quia et illae litterae si proferrentur, utique considerandum erat, a quibus profer
Abbreviated transcription (Latin):
qui en grana et herbas et om̃s radices ac fru¬
tices gentẽ tenebaꝵ dicit cteare ñõ dmĩ et in
eis fornus atq generib retũ dm̃ pociꝰ credit
anligari qmͣ hoꝵ anquid oꝑari. Cum ergo con¬
tra manichei saculegam uantatẽ eciam ista
dixisser. uenir a cariũ differentias. Non omĩs
inquit caro eadem caro. Inde a corpoꝵ celestiũ
atꝙ t̾restrum. inde ad miittationem corꝑis
nĩ qua fieri possit spũale atq celeste. Se̾iat ᷑
inquit incontumelia surget in gła. scĩatꝰ
in infirmitate. surget in uirtute. scĩatur cor
aĩale. Surget corpus spũaleratq indenorens¬

Expanded text:
qui et grana et herbas et omnes radices ac fruqui et grana et herbas et omnes radices ac frutices gentem tenebrarum dicit creare, non deum et in eis formis atque generibus rerum deum potius credit alligari quam horum aliquid operari — cum ergo contra Manichaei sacrilegam uanitatem etiam ista dixisset, uenit ad carnium differentias. non omnis. inquit, caro eadem caro, inde ad corporum caelestium atque terrestrium, inde ad mutationem corporis nostri, qua fieri possit spiritale atque caeleste. seminatur, inquit, in contumelia, surget in gloria; seminatur in infirmitate. surget in uirtute; seminatur corpus animale, surget corpus spiritale. atq
Abbreviated transcription (Latin):
ẜm id quod hr̃ corpus corporalẽq uitam s ẜ¬
gnoscat dm̃i et om̃ib rõnabilib eadem rõis
excenentia ĩponatur sed illud int̾uis conce¬
dit faustus adeo fieri. cũ renouatur in quit
in agnitionem dei ẜm ymaginem eius qui
creauit eũ. hano apłitam plane agnosto cẽ¬
tentiam quare ip̃e alterã non agnoscit deus
posun mẽbra singulũ quoq eoꝵ in corpore
put uoluit. Eete deus eciã ext̾ioris hom̃is
effestor ab eodem apło p̾dicatur. quare in¬
de eligit quod pro se purat er taces aut res
pu ꝙ manichei fabulas amputat. Item
cum de terreno et celesti hoñ dissereret. Idẽ
paulus int̾ mortalem ĩmortalẽq discernens
int᷑ id quod madam sumꝰ eo illud quod ĩ xp̃o
erimꝰ ex ip̃a lege. ex ip̃o libro et ex ipd loco t̾re
quos deus eciam t̾renum hominem fecit. Nã
cum ageret quo surgunt mortui eo quo cor¬
pore uenient cũ dedisseo sisitudinẽ de sem̾ib
frum̃toꝵ quod mida grana seminentur et d̾s

Expanded text:
a mortali uita uult intellegi; non tamen utrugnoscat deum et omnibus inrationalibus eadem rationis excellentia praeponatur. sed illud interius concedit Faustus a deo fieri. cum "renouatur," inquit, "in agnitionem dei secundum imaginem eius, qui creauit eum." hanc apostolicam plane agnosco sententiam: quare ipse alteram non agnoscit "deus posuit membra, singulum quodque eorum in corpore prout uoluit?" ecce deus etiam exterioris hominis effector ab eodem apostolo praedicatur: quare inde eligit, quod pro se putat. et tacet aut respuit, quod Manichaei fabulas amputat? item cum de terreno et caelesti homine dissereret idem Paulus inter mortalem inmortalemque discernens, inter id, quod in • Adam sumus, et illud, quod in Christo erimus, ex ipsa lege. ex ipso libro et ex ipso loco adhiquod deus etiam terrenum hominem fecit. nam cum ageret, quomodo resurgent mortui et quo corpore uenient, cum dedisset similitudines de seminibus frumentorum, quod nuda grana seminentur et deus
Abbreviated transcription (Latin):
fecit rursus idem apłs testis est ubi dicit. Neq
mulier sine uiro. neq uir siue muliere ĩ dño.
Situt .n. mulier ex iuro: ⁊ta et uir ꝑ mulie¬
rem. om̃ia añ ex deo. Quid ad hec dicio ĩ ep¬
ta fallacia hominũ alienatoꝵ a inta dei ꝑ ig¬
norantiam que est inillis pp̃ cecitatẽ cordis o¬
oꝵ nisi in apłicis litt̾is ꝙ uolumꝰ uerum ẽ. ꝙ¬

Expanded text:
fecit, rursum idem apostolus testis est, ubi dicit: neque mulier sine uiro neque uir sine muliere in domino; sicut enim mulier ex uiro, ita et uir per mulierem; omnia autem ex deo. quid ad haec dicit inepta fallacia hominum alienatorum a uita dei per ignorantiam, quae est in illis propter caecitatem cordis eorum, nisi: in ap
Abbreviated transcription (Latin):
exuens so iniusticiam. hoc est ueterẽ hominẽ
et induem iusticiam hoc ẽ nouũ hominẽ. Tut̃
añ cum resurgeo corpus spũale quod seĩatur
amniale et ext̾ior ꝑcipieo celests ħitudinis
dignitatẽ ut corum quod creatũ est et totũ
quod Ecm̃ est reficiatur illo recreante qͥ cre¬
auit et reficiente qui fecit ꝙ breuitꝰ explicat
ubi ait. Corpꝰ quid̃ mortuũ est pp̃ pccm̃ spc̃¬

Expanded text:
m, hoc est, veterem hominem; et induens justitiam, hoc est, novum hominem. Tunc autem cum resurget corpus spirituale, quod seminatur animale, etiam exterior percipiet coelestis habitudinis dignitatem: ut totum quod creatum est recreetur, et totum quod factum est reficiatur, illo recreante qui creavit, et reficiente qui fecit. Quod breviter explicat, ubi ait: Corpus quidem mortuum est propter p
Abbreviated transcription (Latin):
ueniens dñs iuenerit ita sic facientem. fami¬
lia xp̃i uerbo p̃dicationis pascitur. et fidelis fai¬
mulus iuenitur qui in tẽpore expectantib
dm̃n suũ necessariam escam credentib prestat
Malus .n. seruus sic repͣhenditut. Quod si dixe¬
itt malus seruus. moram facit dñs meus ue
ignorat: et reliqua. Item arguit quare tempꝰ
uo cognoscatur dicendo. Hypocrite. faciẽ celi
nostis probare tẽpus hoc quare nõ cognoseitiᷤ.
porib autem et momentis. non habemus ne¬
certe nobis scribere. uos .n. ip̃i diligenter scitis
dixerint pax et securitas. tunc sb̾taneus ilł¬
et non effugient. Item apłs. Non retinetis i¬

Expanded text:
us ejus invenerit sic facientem » Familia Christi verbo praedicationis pascitur, et fidelis famulus invenitur, qui in tempore exspectantibus Dominum, necessariam escam credentibus praestat. Malus enim servus sic reprehenditur: « Quod si dixerit malus servus, Moram facit dominus meus ignorat; » et reliqua. Item arguit quare tempus non agnoscatur, dicendo: « Hypocritae, faciem coeli nostis probare, tempus hoc quare non agnoscitis » poribus autem et momentis non necesse habemus vobis scribere: vos enim ipsi diligenterdixerint, pax et securitas, tunc subitus et non effugient. Haec nos tibi
Abbreviated transcription (Latin):
et potestate cuncta gerantur. uel ea que fc̃a sunt
cura erant uoluntate diuuina hominib sũt locu¬
ti. unde satis ãmratione plenũ ẽ. si ea deus q̃
pditi uoluit ad hominũ sensus penitus ño p̾se
puenire constiturt consticuit: scd̾m hoc capłm

Expanded text:
et potestet potesttura erant, uoluntate diuina hominibus sunt locuti. unde satis admiratione plenum est, si ea deus, quae praedici uoluit, ad hominum sensus penitus non posse peruenire cons
Abbreviated transcription (Latin):
lius reuelanit. sine teuelauerit. peto nobiscum
conmumicaro digneris. et hec rescripta sic acci¬
pere tanqũa hominis. quimallem quid̾e eoꝵ
qi a me ineursisti habere sciam qũa ignorãtiã
S ed qr id nondũ potui inagis eligo c̃autam
ignorantiam confiter. quam falsam scien¬
tiam profiteri.
et exspectanti mͥ sanctum au
litteras pertulit quas misisti. qͥ me letificat᷑.
quia memonriam nũ bonam habere dig¬
natus es qui eom̃ pancis sermone ꝓprio sc̃e
mentis tue de his que petieram in transitu figni¬
ficasti. Aliquanta autem de opusculis sci cõpbr̃i
euis oꝑis de scĩs scriptuus explere possem. Et o¬
is dighatus es a nobis petere ut quid senserimus
de ip̃is qõ nib per litteras tue sincerissime cari¬
tati ismuaremus. ad ea de quib scripta legi ꝓ¬
ud intellectus exiguus mee mediocritatis senti¬
re potuit aut intelligere: infra scripsi. Cũ deio
om̃ipotentis conditoris tocus creature arbitrio

Expanded text:
lius reuelauit siue reuelauerit, peto nobiscum lius reuelauit siue reuelauerit, peto nobiscum communicare digneris et haec nostra rescripta sic accipere tamquam hominis, qui mallem quidem eorum, quae a me inquisisti, habere scientiam quam ignorantiam; sed quia id nondum potui, magis eligo cautam ignorantiam confiteri quam falsam scientiam profiteri. et exteras pertulit quas misisti, quae me laetificarunt, quia memoriam nostri bonam habere dignatus es, qui et mihi paucis, sermone proprio sanctae mentis tuae, de his quae petieram, in transitu significasti. Aliquanta autem de opusculis sancti compreejus operis de sanctis Scripturis explere possem. Et quia dignatus es id petere a nobis, ut quid senserimus de ipsis quaestionibus, per litteras tuae sincerissimae charitati insinuaremus; ad ea de quibus scripta legi, prout intellectus exiguus meae mediocritatis sentire potuit aut intelligere, infra scripsi. 2. Cum Dei omnipotentis conditoris totius creaturae arbitrio
Abbreviated transcription (Latin):
ra sint tẽpora. qñ quidem ieis legimus. nemo
potest cognostere tẽpora. que patet posuro in¬
sua potestate. Unde si iam nobis certissimeren̾̃¬
ciatum fuisser momĩib gentib euangeliũ y¬
dicari nec sic possemuis dicere quantũ remane¬
propnquare merito dicerenus. nisi forte quis
respondeat tanta celeritate p̾dicato euagelio
romanas gentes et plerasq barbaras occupa¬
tas atq ita nd millas iam paulatim sed subito
ad fidem xp̃i fuisse comu̾sas. ut non sit mcre¬
dibile pautis arnis. et si non uite nr̃e qui iam
sonnimus. certeinnem̃ qui uenturi sunt ad
gelio posse compleri. Sed si ita erit facilius
cum fcm̃ fuenit proban experiendo qũa leg̾e¬
do anteqũa fiat iueinri potest. Hoc compi¬
rommus temeritatis notat quod ausus fue¬
rit damelis eb domadas de ad uentu xp̃i fute
no de pͥtento exponere. Si quid aũ pro mitis
potiorib sc̃e humilitati cordis tui dñs mer¬

Expanded text:
ra sint tempora, quando quidem in eis legimus: Nemo ra sint tempora, quando quidem in eis legimus: Nemo potest cognoscere tempora, quae pater in sua posuit potestate. unde si iam nobis certissime renuntiatum fuisset in omnibus gentibus euangelium praedicari, nec sic possemus dicere, quantum tempopropinquare merito diceremus, nisi quis forte respondeat tanta celeritate praedicato euangelio Romanas gentes et plerasque barbaras occupatas atque ita nonnullas non paulatim sed subito ad fidem Christi fuisse conuersas, ut non sit incredibile paucis annis etsi non uitae nostrae, qui iam senuimus. certe iuuenum, qui uenturi sunt ad gelio posse compleri. sed si ita erit, facilius, cum factum fuerit, probari experiendo quam legendo, antequam fiat, inueniri potest. Hoc me compuuoque Hieronymus temeritatis notat, quod ausus fuerit Danihelis hebdomadas de aduentu Christi futuro, non de praeterito exponere. si quid autem pro meritis potioribus sanctae humilitati cordis tui dominus me
Abbreviated transcription (Latin):
uniuend orbi in testimonium om̃ib genti¬
b. aptissima .n. de hac re legitur sententia
saluatoris ditentis. Et p̾dieabitut hoc eu̾¬
glium regm m umiuerso orbe i testimoniũ
om̃ib gentib: eo tuno uenier finis. ẽ umc uemier
qiudẽ nisi ante nonueniet. Quanto ergo p̃ ueni¬
atintertum nobis est. Ante tñ non ẽe uentutum
dubitare itticꝑ nõ debemus. Si ergo susciperent
hunc laborem serui dei. ut paragrato orbe terraꝵ
quantũ possent ꝑ colag̾ent quos remansit g̾eai¬
um ubi nondum est eugłium p̾dicatum: hic
adu̾tere ut cuamq possemus qu̾atum hoc tem¬
puis longe sit afme sołi. Quod si pp̃ quedam lo¬
ca maccessibilia eo inhospita fieri nõ posse credi¬
ti:. i a seruis dei ꝑag̾etur orbis. et tot quante¬
q sint ad hus gentes sine xp̃i eu̾głio fideliter re¬
nũtietur: multominus existimo in scriptiris
posse compͥhendi. quata usq ad fũe scsi fumu¬

Expanded text:
universo orbi in testimonio omnibus gentiuniverso orbi in testimonio omnibus gentibus. Apertissima enim de hac re legitur sententia Salvatoris dicentis: « Et praedicabitur hoc Evalium regni in universo orbe in testimonium omnibus gentibus, et tunc veniet finis . Tunc veniet, quid est, nisi ante non veniet? Quanto post ergo veniat, incertum nobis est; ante tamen non esse venturum dubitare utique non debemus. Si ergo susciperent hunc laborem servi Dei, ut, peragrato orbe terrarum, quantum possent colligerent quid remanet gentium ubi nondum est Evangelium praedicatum, hinc advertere utcumque possemus quantum hoc tempus longe sit a fine saeculi. Quod si propter quaedam loca inaccessibilia et inhospita fieri posse non creditur, ut a servis Dei peragretur orbis, et quot quantaeque sint adhuc gentes sine Christi Evangelio, fideliter renuntietur, multo minus existimo in scripturis posse comprehendi, quanta usque ad finem futu
Abbreviated transcription (Latin):
hoc u̾bum tẽpora appellant. Siue cronois sũ¬
elrayrois. cũ habeant hec duo int̾ se nõ negli¬
gendam differentiã. kayiois quippe appeli¬
ad aliquid oportums uł importuns sentiũtur
sicit messis. uindenna. calor. frigus. pax. bel¬
lum. et si qua similia. Eronoys autem ipsa
spacia tẽpoꝵ uocant. Et certe hoc ip̃i apsi non
ita quesiuerunt. quasi iũ nonissimũ diemł
horam. id est exiguam diei partem scire uoluis¬
sent. sedutrum iam eẽt oportiũ tẽpis. quo
regnum repsentaretur i sił. Tũc audierũti le¬
mo potest cegnostere tẽpora que pariter posu¬
Quod si latine diceretur tẽpora uel oportuita¬
tes. nec sic quod dictum ẽ. eẽt expressum quia
siue oportima siue importuna sint tempora:
baeri dicuntur. Tempora ergo cõputare hoc
est trouoys ut sciamus quando sit finis huuꝰ
liud qua sare uelle quod ip̃e ait. scire nemi¬
nem posse. Oportuntas uero illus temporis
profecto non ert anteqũa p̾dicetur eu̾geliũ

Expanded text:
hoc verbum tempora appellant, sive χρόνους, sive καιροὺς, cum habeant haec duo inter se non negligendam differentiam. Καιροὺς quippe appellad aliquid importunis uel opportunis sentiuntur sicut messis. uindemia, calor, frigus, pax, bellum et si qua similia; χρόνους autem ipsa spatia temporum uocant. Et certe hoc ipsi apostoli non ita quaesiuerunt, quasi unum nouissimum diem uel horam, id est exiguam diei partem scire uoluissent, sed utrum iam esset opportunum tempus, quo regnum repraesentaretur Israhel. tunc audierunt: Nemo potest cognoscere tempora, quae pater posuquod si Latine diceretur tempora aut opportunitates\', nec sic, quod dictum est, esset expressum, quia, siue opportuna siue importuna sint tempora. καιροὶ dicuntur. tempora ergo computare, hoc est χρόνους,ut sciamus, quando sit finis huius etur quam scire uelle, quod ipnem posse . » Opportunitas vero illius temporis profecto non erat, antequam praedicetur Evangelium
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ferre alteri: quantomag̃ hoc lector facere ñ p̃ot.¬
quod magr̃ facere dubitauit: Nos autem credimꝰ
quod dñs ait quia celum et terra transiet. iota
autẽ unum uel unus apex nõ transiet alege. do¬
nec om̃ia fiant. Quomodo ergo misf̾ium ebdo¬
madaꝵ sit impletum. usq ad natiuitatem et paᷤ¬
sionem xp̃i ammiror cũ illud in dimidio ebdoi¬
made ꝓpħa locutus est dicendo. in dnnidia eb¬
domade tolletur sacrificium meũ. et supplica¬
tio desolationum interitus. et ad sacrificium ab homi¬
desolationis quod dcm̃ est per danielem ꝓpħã
stantem in loco stõ: qrui legit intelligat᷑ Ego
autem ne petitionis beatitudmis tue conte¬
ptor ẽem: hec quemadinodũ sensi scripsi ad
tuam caritatem. Plenius aut̃e dignare nos

Expanded text:
praeferre alteri, quanto magpraeferre alteri, quanto magquod magister facere dubitavit! Nos autem credimus quod Dominus ait: « Quia coelum et terra transient; iota autem unum, vel unus apex non transiet a Lege, donec omnia fiant » . Quomodo ergo mysterium Hebdomadarum sit impletum usque ad nativitatem et passionem Christi, admiror; cum illud in dimidio hebdomadae Propheta locutus est, dicendo: « In dimidio hebdomadae tolletur sacrificium meum, et supplicatio, desolationum interitus, et ad sacrificium desolationis, quod dictum est per Danielem prophetam, stantem in loco sancto, qui legit, intelligat » ? Ego autem ne petitionis Beatitudinis tuae contemptor essem, haec quemadmodum sensi, scripsi ad tuam Charitatem. Plenius autem dignare nos
Abbreviated transcription (Latin):
posita est uobis. qũa ante audistis inu̾bo ueri¬
tatis eu̾gelii quod aduenit iuos: sicut et in
om̃i uumdo est fructificans et cresdens. Sed ab
apsis nuntiata fides in gentib habuit mul¬
tos ꝑsecutores: ut retenta tardius inualesc̾et
ut illud impleretur. Ante hec om̃ia primum
in uos manus ĩuttent suas. et ꝑsequentur.
et tradent uos in sẏnagogis. et mn custodiis du¬
centes ad reges et presides ꝓpter nomen meũ
ut illud impleretur quod scriptum erat: et
uelcciter reedificaberis a quib destructa es.
Nam ex quo dementissimi mꝑatores xp̃iam dei uolũ¬
tate ẽe ceperunt. quicquid paulatim fides causaꝑ
secutionis crescebat inscłis. factis regib xpĩanis ubi¬
q inparuo t̾ẽpore eũgłium xp̃i penetrauit. Exposi¬
tio sane beati damelis de ebdomadib. qũã sc̃s uir
compresbiter nr̃ ieronimus exposuuit qualit̾ doc¬
tores ecc̃aꝵ tradidissent lectorem attentũ querit
Nam si ip̃e doctissimus uir cõpresbr nr̃ait ꝑicłm

Expanded text:
istis in verbo veritatis Evangelii, quod advenit in vos, sicut et in omni mundo est fructificans et crescens » . Sed ab Apostolis nuntiata fides in gentibus, habuit multos persecutores, ut retenta tardius invalesceret, ut illud imin uos manus inmittent suas et persequentur et tradent uos in synagogas et in custodias ducentes ad reges et ad praesides propter nomen meum, ut illud impleretur, quod scriptum erat: Et uelociter reaedificaberis. quibus destructa es. nam ex quo clementissimi imperatores Christiani dei uoluntate esse coeperunt, quicquid paulatim fides, causa persecutionis, crescebat in saeculis, factis regibus Christianis ubique in paruo tempore euangelium Christi penetrauit. Expositio sane beati Danihelis de hebdomadibus, quamui sanctus conpresbyter noster Hieronymus exposuit, qualiter doctores ecclesiarum tradidissent, lectorem ............ nam si ipse doctissimus uir conpresbyter noster ait
Abbreviated transcription (Latin):
uit redemptio nr̃a. Que autem signa dixit
tẽpora gentiumm. Hoc fom̃ ẽ: ed fieri nulli dubi¬
um est. Et insequitur. Et erunt signa ĩ sole
et lima instellis. et in terra pressura gentium
Ea que patimur confiteri et pena compeslit
si forte noncuret uoluntas. Nam ĩ uno tempo¬
re et signa in celo. et pressuram gentu̾i ĩ t̾ris.
ab hominib uideri et sustineri manifestũ est.
Et insequitur. Arescentib homib pretimo¬
re et expectatione que suꝑueniunt uniuer¬
so orbi. Nullam patriã nullum locũ nostris
temporib non affligi aut humiliari certum ẽ
suꝑius eu̾głium legentib manifestat ex ma¬
xima parte completa sunt Quod aũt dcm̃ ẽ
et p̃dicabitur hoc eugłium in uniu̾so mũdo
et tunc uemet finis. prius quod ip̃iis dñi repro¬
testes fierent in ierusalem. et in uidea et sama¬
ria. et usq ad ultimum terre: et apłs hac auc¬
toritate docer. Sed dico. Nimquid nõ audier̃t

Expanded text:
bit redemptio uestra. quae autem signa dixit bit redemptio uestra. quae autem signa dixit mpleantur tempora gentium. hoc factum est et fieri nulli dubium est. et insequitur: Et erunt signa inluna, in luna. in stellis et in terra pressura gentium. ea, quae patimur, confiteri et poena compellit, si forte non curet uoluntas: nam in uno tempore et signa in caelo et pressuram gentium in terris ab hominibus uideri et sustineri manifestum est. et insequitur: Arescentibus hominibus prae timore et expectatione, quae superueniunt uniuerso orbi. nullam patriam, nullum locum nostris temporibus non affligi aut humiliari certum estsuperius euangelium legentibus manifestat. ex maxima parte completa sunt. Quod autem dictum est: Et praedicabitur hoc euangelium in uniuerso mundo et tunc ueniet finis, prius quod ipsius domini reprotestes fierent in Hierusalem et in Iudaeam et in Samariam et usque ad extremum terrae, et apostolus hac auctoritate doc
Abbreviated transcription (Latin):
pro ĩpossibilitate intellectus mei dico. necẜ
diem neq mensem. neq annũ aduentus
ip̃iis seribi posse. sed signa que sunt adu̾e̾t᷑
udendo et credendo. et expectare me ꝯueĩt
et credentib escam hanc retuibuere. ut ex¬
pestantes diligant aduentum eius quidi¬
xit. Hec omĩa cũ uidertis. scitote quia ꝓpe ẽ¬
m ianuis. Sigua ergo euangelica et ꝓphica¬
quem nobis completasimt: aduentum dñi ma¬
nistant. Nam frustra aut qui querunt. aut qͥ
calumpniantur dies et annos in composito com¬
phendere querund. cum scriptum sit. Quia insi
adbremati fuissent dies illi: non ficret salua oĩs
caro: sed pp̃ electos breuiabũtur dies illi. Certũ
est carere tempus compoto. quod breuiandũ
est a dño qui tempora constituit: appropiqͣs¬
se autem aduentum ciius signa aliqua uide¬
mus ex his que fc̃a sunt ẽe completa. Et ite¬
rum dicit. His aũt fieri icipientib. respirabi¬
tis et leuabitis capita ur̃a. qm̃ appropinqua¬

Expanded text:
pro inpossibilitate intellectus mei dico neque diem neque mensem neque annum aduentus ipsius sciri posse; sed signa quae sunt aduentus uidendo et credendo et expectare me conuenit et credentibus escam hanc retribuere, ut expectantes diligant aduentum eius, qui dixit: Haec omnia cum uideritis, scitote, quoniam prope estinianuis. signa ergo euangelica et prophin nobis completa sunt, aduentum domini manifestant. nam frustra, aut qui quaerunt aut qui calumniantur, dies et annos in computo comprehendere quaerunt, cum scriptum sit, quia: Et nisi adbreuiati fuissent dies illi, non fieret salua omnis caro; sed propter electos breuiabuntur dies illi. certum est tempus carere computum, quod breuiandum est a domino, qui tempora constituit; adpropinquasse autem aduentum, cuius signa aduentus aliqua uidimus ex his, quae facta sunt, esse completa. et iterum dicit: His autem fieri incipientibus respirabitis et leuabitis capita uestra, quoniam adpropia
Abbreviated transcription (Latin):
in quitatis tm̃ qui tenet modo teneat. donec de
medio fiat. Et nunc reuelabitut ille m̃iquus
qũe dñs iẜ̾o interficies spũ oris sui. Item dñs in
eugħio. increpat uideos. Et tu si cognouisses tõ¬
pus insirationis tue forsitan permasisses. aũs
autem abscondita sunt ab oculis tuis. Et dñs
sic p̾dicat ad uideos. Penitentiã agite. Com¬
pleta sunt tẽpora. credite in eugelio. Et ad ul¬
deos quidem recte cõpleta dicebat. qr eoꝵ tp̃a
post eius p̾dicationõ et triginta et quĩꝙ uel
quadra ginta annos finita suno. Et in dame¬
le. Quo adusq int̾fecta ẽ bestia et periit. ere
corpus eius datũ est ut comburatur et reliq᷑s
bestiaꝵ regnũ tr̃asiatũẽ. et magnitudo uate da¬

Expanded text:
net, modo teneat, donec de medio fiat: et tunc revelabitur ille iniquus, quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui » . Item Dominus in Evangelio increpat Judaeos: « Et tu, si cognovisses tempus visitationis tuae, forsitan permansisses; nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis » . Et Dominus sic praedicat ad Judaeos: « Poenitentiam agite; completa sunt tempora, credite Evangelio » . Et ad Judaeos quidem recte completa dicebat, quia eorum tempora post ejus praedicationem et triginta et quinque, vel quadraginta annos finita sunt. Et in Daniele: « Quoadusque interfecta est bestia, et periit, et corpus ejus datum est ut comburatur; et reliquarum bestiarum regnum translatum est, et magnitudo vitae da
Abbreviated transcription (Latin):
ded scriptum ẽ. ud ẽ urm̃ nosse tẽpora uł mo¬
m̃eta que pater in sua posuit posuit potesta¬
te. Que ratio sermonis. sequenti uerbo recte
completur cum dicit. Sed eritis mͥ testes ĩ ie¬
rusaiem. et iomini uidea et samaria. et uscy
ad ultimũ terre. Non ergo apłos testes cõsũma¬
tionis mũdi. sed nominis et rrͦno sue. uoluit

Expanded text:
sed scriptum est: Non est uestrum nosse tempora uel momenta, quae pater posuit in sua potestate, quae ratio sermonis sequenti uerbo recte completur, cum dicit: Sed eritis mihi testes in Hierusalem et in Iudaeam et in Samariam et usque ad ultimum terrae. non ergo apostolos testes consummationis mundi sed nominis et resurrect
Abbreviated transcription (Latin):
dus ẽ et expectandus. Estin. magna beatitudo
diligentib euis aduetu. sicut testimoniũ per¬
hibes beatus apłs paulus. Necetero inquit re¬
posita est mͥ corona iusticie. qu̾a reddet micbido
uistus iudex in dic illa. Nonsolum aũ mͥ. sedet
his qui diligunt aduentũ euis. Et dñs mewͦ.

Expanded text:
dus et expectandus. est enim magna beatitudo diligentibus eius aduentum, sicut testimonium perhibet beatus apostolus Paulus: De cetero, inquit, reposita est mihi corona iustitiae, quam reddet mihi dominus iustus iudex in illa die, non solum autem mihi sed et hi
Abbreviated transcription (Latin):
state. Quod enim alioloco ait. de die autem illa
et hora nemosttte sunt qui sic accipiũt: ut pict̾es
se posse computare tẽpora. diem uero tm̃modo
ip̃m et horam neminem scire. Ubi omitto di¬
cere. queadmodum soleant scripture diem uł
horam eciam pro tẽpore ponere. Sed certe illd̾
de ignorantia tẽpoꝵ aꝑtissime dictũ ẽ. Namõ
dñs huic int̾rogatus eẽt a discipus suis. nemo
inquit potest cognostere tõpora que pater po¬
suit in sua potestate. Non .n. dixit diemuł ho¬
tam. sed tẽpora que mbreui spacio non solẽt di¬
ci situt dies uel hora. maxime si grecum intuea
mur elociaium ex qua lingua int̃am eund̾e
librum ubri scriptum esi. scimus ẽe transiatũ
quauis latine satis exprim non potiu̾̃t. Ibin.¬

Expanded text:
state. Quod enim alstate. Quod enim alet hora nemo scit , sunt qui sic accipiunt, ut putent se posse tempora computare; diem uero tantum modo ipsum et horam neminem scire. ubi omitto dicere, quem ad modum soleant scripturae diem uel horam etiam pro tempore ponere. sed certe illud de ignorantia temporum apertissime dictum est. nam cum dominus hinc interrogatus esset a discipulis suis: Nemo. inquit, potest cognoscere tempora, quae pater posuit in sua potestate. non enim dixit \'diem\' uel \'horam\' sed \'tempora\', quae in breui spatio non solent dici sicut dies uel hora, maxime si Grmur eloquium, ex qua lingua in nostram eumdem librum, ubi hoc scriptum est, scimus esse translatum; quamvis latine satis exprimi non potuerit. Ibi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽmcante cormito: per qũe litteras tue uen̾a¬
tionis accepi. quib exignitatem meam uisita¬
re dignatus es: tandem rescripta ꝑsoluo: et debi¬
tum resalutationis obsequium. multũ me co¬
mendans acceptissimis dño pͥcibus tuis. dñe fr̃
Ieronimi hominis doctissum expositiones eoꝵ¬
dem u̾boꝵ. ne ilias forte nõ habeas. de opuscuł
eris excerptas dirigere beatitudini tue. Si aũ
iam cas habebas. nec inquisitioni tue satisfaci¬
ebant. quid de his sentas peto mͥ rescribere non
graueris. et qũ eadmodũ ip̃e eadem ꝓphetica
oracuia intelligas. Ego enĩ maxime illud de
ebdomadib damelis scd̾m t̾ẽpus quod ĩa tr̃a¬
sactum est intelligendũ puto. Nam de salua¬
toris aduentu qui exspectatur infine. tẽpora dimi¬
merare non audeo. nec aliquem ꝓpħam de hac re¬
numetum annoꝵ existimo prefiniste: sed illud
pocuis preuelere. quod ip̃e dñs art. Nemo potest
cognostere tempora que pater posuit insua pote¬

Expanded text:
remeante Cornuto, per quem litteras tuae uenerationis accepi, quibus exiguitatem meam uisitare dignatus es, tandem rescripta persoluo et debitum resalutationis obsequium multum me commendans acceptissimis domino precibus tuis. domine frHieronymi. hominis doctissimi, expositiones eorundem uerborum, ne illas forte non habeas, de opusculis eius excerptas dirigere beatitudini tuae. si autem iam eas habebas nec inquisitioni tuae satisfaciebant, quid de his sentias, peto mihi rescribere non graueris, et quem ad modum ipse eadem prophetica oracula intellegas. ego enim maHebdomadibus Danielis secundum tempus quod jam transactum est, intelligendum puto: nam de Saltoris adventu, qui exspectatur in fine, tempora dinumerare non audeo; nec aliquem pnumerum annorum existimo praefinisse sed illud potius: praeualere, quod ipse dominus ait: Nemo potest cognoscere tempora, quae pater posuit in sua pote
Abbreviated transcription (Latin):
tur. rͦnem carnis negant. mona
nõ ꝑtinere ꝑuulos dicint. qi nõ sunt illis me¬
rtia ulla certaminis quo uicia superantur.
eliciam a melito
nũcupati. nolentes orare cũ eis qͥ ĩ

Expanded text:
tionem carnis negant. Monacere parvulos dicunt, quia non sunt eis merita uELETIANI a Meletio nuncupati, nolentes orare cum conversis,
Abbreviated transcription (Latin):
iis. quid te adiuuat qd̾ tua u̾ba sb̾iũgis es
dicis. ostendit uere suã uolũtatẽ sb̾iectam
suo genitori. quasi nos negemiꝰ hoĩs nolũta¬
tem uolũcati dei deb̾e ẽe sbiectam. Nam ex
si hõĩs hoc dixine dum̃ cito uidet qͥ locũ ip¬
sũ sc̃ĩ ewͣgelii paulo aitentiꝰ intuetur. Ibi
.n. dixit. CTristis est aĩa mea usq ad mortẽ.
nũc qd̾ ex natura unici uerbi posset ħ dici
potuisse. Ille cũ ne quid diceretur tale. ño
aio tristis sum. qmͭuis eciã si hoc dississer
ño insi ex natuta hois oꝑtuisset ĩ telligis ait
Tristis est aĩa mea qmͣ sicut ħo utiq ħebat
humanã qͣmqm et in hoc qd̾ ait. Non qd̾ ego
uolo aliud se ostñdit uoluisse qmͣ p̃r qd̾ nist
humano corde nõ posser cũ infmitatẽ nr̃am
in suũ ño diuinũ sed humanũ tuffiguraret af¬
festũ. hoĩe quippe nõ assũpto ullo m̃o pr̃i dĩet

Expanded text:
od tu vis; quid te adjuvat quod tua verba subjungis et dicis, Ostendit vere voluntatem suam subjectam suo genitori: quasi nos negemus, hominis voluntatem voluntati Dei debere esse subjectam? Nam ex natura hominis hoc dixisse Dominum cito videt, qui locum ipsum sancti Evangelii paulo attentius intuetur. Ibi enim dixit: Tristis est anima mea usque ad mortem . Numquid ex natura unici Verbi posset hoc dici? potuisse? Ille tamen, ne quid diceretur tale, non ait, Tristis sum; quamvis etiamsi hoc dixisset, non nisi ex natura hominis oportuisset intelligi: sed ait, Tristis est anima mea; quam sicut homo utique habebat humanam. Quanquam et in hoc quod ait, Non quod ego volo; aliud se ostendit voluisse quam Pater: quod nisi humano corde non potuisset, cum infirmitatem nostram in suum, non divinum, sed humanum transfiguraret affectum. Homine quippe non assumpto, nullo modo Patri diceret
Abbreviated transcription (Latin):
saluto. et paucis ut festinus exhortor et mĩe d̾i
qui sciens dare auxiliũ de tribuiatione. eũ tri¬
bulentissima tẽpestate misit in portum. quotu
pelago trarisquilliore ꝑmeasti. ip̃i marie trans¬
quillitati minime credens: et qui enis rudim̃¬
tis excipiendis atq nutriendis te dedit. grãs a¬
gat quantas potest et om̃ia ossa eius dicant.
dũe quis simidlis dͥ Non .n. uberiore fructile¬
git uel audit me docentem ac disserentem.
uel quib libet erhortationib accedent̾ẽ. qu̾a
inspicit te uiuentem. Resalutant scãm ac sincenssi¬
mam benignitatem turam. conserui mei quimecii
sunt. Condiaconus autem nt̃ peregrius ex quo a
profectus est. cum scd fratre nr̃o urbano. cruando ep̾a¬
tus sartinam subire perrexit nondum remeauto
ipponem. saluos eos tam̃ in nomine dñ es literis
eoꝵ et fama nuntiante cognoscimꝰ. Compresbiter̃
panlinum. et om̃s qui tua pͥsentia ĩ dño ꝑfruutt᷑

Expanded text:
saluto et paucis ut festinus exhortor, ut miserisaluto et paucis ut festinus exhortor, ut miseriqui sciens dare auxilium de tribulatione eum turbulentissima tempestate misit in portum, quo tu pelago tranquilliore permeasti ipsi marinae tranquillitati minime credens, et qui eius rudimentis excipiendis atque nutriendis te dedit, gratias agat, quantas potest, et omnia ossa eius dicant: Domine, quis similis tibi? non enim uberiore fructu legit uel audit me docentem ac disserentem uel quibuslibet exhortationibus accendentem, quam inspicit te uiuentem. resalutant sanctam et sincerissimam benignitatem tuam conserui mei, qui mecum sunt. condiaconus autem noster Peregrinus, ex quo a me profectus est cum sancto fratre nostro Urbano, quando episcopatus sarcinam subire perrexit, nondum remeauit Hipponem; saluos eos tamen in nomine Christi et litteris eorum et fama nuntiante cognoscimus. conpresbyterum Paulinum et omnes, qui tua praesentia in domino perfruuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
it in dura tribulatione. donec fieret quod pre¬
dixit. Huicii. magnus est habitus. et ab illatͥ¬
bulatione lib̾atus. Sed ne humane sapĩe tri¬
bueretur quod uen̾it uerbum eius. id ẽ fcm̃
ẽ quod predixit more suo scriptura sc̃a inde d̾o
dat gloriam. et continuo sb̾uigio Noquiũ
dm̃ igniuit eum. uo potui nõ defui int̾rogatio¬
nib tius. aduitus or̃onib tius. ed ip̃is quas mi¬
sisti disputationib tuis. Cum .n. int̾rogando
disputas. et queris acriter et doces humiliter.
Utile est autem ut de obscuritatib diuinaꝵ
scripturaꝵ. quas epercitationis nr̃e causa dñs
ẽe uolun. multe ĩuemantur sententie. cum
aliud alii uidetur. que tñ om̃s sane fidei doctri¬
neq concordent. Dabis sane ueniam stilo m̾o
multum ꝓperanti ut iam in naui constituto oc¬
cuirerem perlatori. filium aũ nrm̃ paulinum
ĩ xp̃i caritate dulcissimũ in hac pocuis epsa re¬

Expanded text:
it in dura tribulatione, donec fieret, quod praeit in dura tribulatione, donec fieret, quod praedixit. hinc enim magnus est habitus et ab illa tribulatione liberatus. sed ne humanae sapientiae tribueretur, quod uenit uerbum eius, id est factum est, quod praedixit, more suo scriptura sancta deo inde dat gloriam et continuo subiungit: Eloquium domini igniuit eum. Ut potui, non defui interrogationibus tuis adiutus orationibus tuis et ipsis, quas misisti, disputationibus tuis. cum enim interrogando disputas, et quaeris acriter et doces humiliter. utile est autem, ut de obscuritatibus diuinarum scripturarum, quas exercitationis nostrae causa deus esse uoluit, multae inueniantur sententiae, cum aliud alii uidetur, quae tamen omnes sanae fidei doctrinaeque concordent. dabis sane ueniam stilo meo multum festinanti, ut iam in naui constituto occurrerem perlatori. filium autem nostrum Paulinum in Christi caritate dulcissimum in hac potius epistula re