comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trahere ignorauit. Uidit quodtali
homini ex diuina sententia incum¬
beret. qͥ enismodi arboris imaginem
nimus meditando. Illud itaq pos¬
se accipimus. ex grã contemplatio¬
nis. istud uͦ ex studio medit̾oms &
grã disc̾cionis. ꝙ sepe unus ⁊ idem
homo utramq simulgrãm accipit.
qͣmuis sub uno eodemq tempore
simul utramq ex̾cere non pofsit.
Quasi itaq alius alium consulit. qñ
qd̃ ꝑ unum eundemq mentis sta¬
tum plene ñ potinit ex alio statu ali¬
oq tempore discit: qd̃ ad plenam fui
cognitionem interim suffic̾e possu
Hinc ẽ qđ̾ nabuchodonosor ꝑ daniel ⁊
eruditur: de his que insua uifione
dubitare uidet᷑. Mirum in modũ
dum rex ꝓpħe suam uisionem narrat.
ignorans docet alium qd̃ ab eo discat.
damel ab int̾rogante ⁊ ignorante
discit. qͥd docentem docẽ debeat. Sic
utiq sic sepe mens prudenter inscia
de contemplatioins lumine repor¬
tat. qd̃ p̾modum ꝑ medit̾onem in¬

Expanded text:
trahere ignoravit? Vidit quid tali trahere ignoravit? Vidit quid tali homini ex divina sententia incumberet, qui ejusmodi arboris imaginem,nimus meditando. Illud itaque posse accepimus ex gratia contemplationis, istud vero ex studio meditationis et gratia discretionis. Et saepe unus idemque homo, utramque simul gratiam accipit quamvis sub uno eodemque tempore simul utramque exercere non possit. Quasi itaque alius alium consulit, quando quod per unum eumdemque mentis statum plene non potuit, ex alio statu alioque tempore discit, quod ad plenam sui cognitionem interim sufficere possit. Hinc est quod Nabuchodonosor per Danielem eruditur de his quae ipse in sua visione dubitare videtur. Mirumque in modum dum rex prophetae suam visionem narrat, ignorans docet alium, quod ab eo discat, et Daniel ab interrogante et ignorante discit quid discentem docere debeat. Sic utique, sic saepe mens prudenter inscia de contemplationis lumine reportat, quod postmodum per meditationem in
Abbreviated transcription (Latin):
gilat. Cum eium quis ex diuma
reuelatione cognoscat. quomͦ sole¬
ał alius de bono in melius ꝓficere:
alius demalo in det̾iora uergere:
uł quom contingat. alios de sum¬
nus bonis ininfima mala corruere.
uł de infimis malis ad uirtutum
summa ascende: qͣd queso mirum
si sua eum usio cogat formidare: dͤ¬
Nescit namq homo finem suum: s
sicut pisces capiuntur hamo. ⁊ fic̃
grã ꝑ qͣm cognoscimꝰ udicia diuina
Alia ꝑqͣm discernumus mecita ꝓpta .iii.
ide autem qͣm sit stupen¬
dum. q̃mue formidandũ.
qd sepe mens diuino lumi¬
ne irradiata ꝑ ꝯtemplacio¬
nem uideat. quid tali homini qua¬
lis ipse ẽ digne debeat contingere:
&̾ tamen tẽ temporis talem se ẽẽ nes¬
ciat. cui tale iudicium ex diuina
sentencia merito incumbat. Non¬
ne nabuchodonosor regi hocidem
contigit. qͥ diuinam sententiam
de arboris abscisione ex dei reuela¬
tione cognouit: uertinitam̃ osten¬
se arboris similitudinem ad se ipsũ

Expanded text:
gilat. Cum enim quis ex divina gilat. Cum enim quis ex divina revelatione cognoscat quomodo soleat alius de bono in melius proficere, alius de malo in deteriora vergere, vel quomodo contingat alios de summis bonis in infima mala corruere, vel de infimis malis ad virtutum summa ascendere; quid, quaeso, mirum, si sua eum visio cogat formidare? Nescit namque homo finem suum; sed, sicut pisces capiuntur hamo, et avesgratia per quam cognoscimus judicia divina, alia per quam discernimus merita propria. Vide autem quam sit stupendum, quamve formidandum quod saepe mens divino lumine irradiata, per contemplationem videat quid tali homini, qualis ipse est, digne debeat contingere, et tamen talem tunc temporis esse nesciat, cui tale judicium ex divina sententia merito incumbat. Nonne Nabuchodonosor regi hoc idem contingit, qui divinam sententiam de arboris abscissione ex Dei revelatione cognovit, verumtamen ostensae arboris similitudinem ad seipsum
Abbreviated transcription (Latin):
nes capitis mei conturbauer̃t me.
Ex duob siquidem seasserit ꝯturba¬
ri. ⁊ cogitõuib suis ⁊ uisionib ca¬
pitis sui. Cum enim mens ex diui¬
na reuelatione mirandum immo
⁊ formidandum aliquid conside¬
rat: ꝙ. pꝰmodum ad se rediens secũ¬
q retͣcians. se ipsam forti examina¬
tione duudicat. ne forte digna sit
cui tale aliquid ꝯtingat: exꝓpriis
numiram cogitõnib secum agit᷑
ut sua eam iusio ꝑterreat. Cogi¬
taciones inqͥt mee instratu meo.
Qͥd hic intelligit᷑ ꝑ stratum. nͥ unti¬
me quietis ocium:  Clisio uͦ capitis:
illuminatio sensus intellectualis.
t uisiones inqͥt captos mei. coz¬
turbauerunt me. Cogitaciones
sueitaq instratu suo. & uisiones
capits sui unumquemq tẽ ꝑter¬
rent. t̾rendoq ꝑturbant c̃um ex eo
qd̃ secum pꝰ diuine reuelationis ar¬
chanum meditõnis sue negotioso
otio ꝑtractat: ad salubrem sollicitu¬
dinem utilemq formidinem eui¬

Expanded text:
nes capitis mei conturbaverunt me. nes capitis mei conturbaverunt me. Ex duobus siquidem se asserit conturbari, ex cogitationibus suis, et visionibus capitis sui. Cum enim mens ex divina revelatione mirandum, imo et formidandum aliquid considerat, et postmodum ad se rediens secumque retractans seipsam forti examinatione dijudicat, ne forte digna sit, cui tale aliquid contingat ex propriis nimirum cogitationibus secum agitur, ut sua eam visio perterreat. Cogitationes, inquit, meae in stratu meo. Quid hic intelligitur per stratum, nisi intimae quietis otium, visio vero capitis, illuminatio sensus intellectualis. Et visiones, inquit, capitis mei conturbaverunt me. Cogitationes suae itaque in stratu suo, et visiones capitis sui unumquemque tunc perterrent, terrendoque conturbant, cum ex eo quod secum post divinae revelationis arcanum meditationis suae negotioso otio pertractat, ad salubrem sollicitudinem, utilemque formidinem evi
Abbreviated transcription (Latin):
cendit.S S quomͦ eum econtͣ sua
uisio t̾ret. qͥ menus sublenatione
ꝑcontemplationẽ uidet. qͣm miro
qͣm occulto dernudicio. qd̾ ⁊ de car¬
cere cathenisq interdum qͥs eg̃dia¬
tur ad regnum. &. aliꝰ natus in reg¬
no inopia consumatur:; Quem
queso diumorum iudicioꝵ abyssus
ñ terreat: cum diuino lumine
tactꝰ mentis intelligentia ꝑspiciat.
nec uelocium eẽ cursum. nec for¬
cium bellum. nec sapientium pa¬
nem. nec doccorum duncias. nec
artificum grãm. s tempus casũq
in om̃ib:E iderat utiq ꝓpħa.
qͥa iudicia dnĩ abyssus multa. &
ꝑt̾ruerant eum uisiones capuis
sui cum dic̾et dño. a iudiciis enĩ
tis timui. Dolent tam̃ hꝰ modi
uisiones ꝑt̾rere. ñ tam eo tempore
qͦ ꝑ excessum mentis uidentur qͣm
tunc temporis. cum pꝰ excussum
sominum ad memoriam reuocant᷑
qñ subtili examinatione secum ta¬
cita mente retractant᷑. Hinc ẽ illud
qd̃ sequitur cum dicit᷑. Et co¬
git̃ones mee instratu meo .ꝙ iusio¬

Expanded text:
dit? Sed quomodo eum econtra sua visio terret, qui mentis sublevatione per contemplationem videt, quam miro, quam occulto Dei judicio quod et de carcere catenisque interdum quis egrediatur ad regnum, et alius natus in regno inopia consummetur? Quem, quaeso, divinorum judiciorum abyssus non terreat, cum divino lumine tactus mentis intelligentia perspiciat, nec velocium esse cursum, nec fortium bellum, nec sapientium panem, nec doctorum divitias, nec artificum gratiam, sed tempus, casumque in omnibus? Viderat utique Propheta, quia judicia Domini abyssus multa et perterruerant eum visiones capitis sui, cum diceret Domino: A judiciis enim tuis timui . Solent tamen hujusmodi visiones perterrere, non tam eo tempore quo per excessum mentis videntur, quam tunc temporis cum post excussum somnum ad memoriam revocantur, quando subtili examinatione secum tacita mente retractantur. Hinc est illud quod sequitur, cum dicitur: Et cogitationes meae in stratu meo, et visio
Abbreviated transcription (Latin):
dinem qͣm reb suꝑuacuis impen¬
dere solebamus. solis spũalib in¬
pendimus. Sapientes babylonis
uelut in sominiorum int̾p̃tacione
occupamus: qñ studiis suꝑuacins
omnino sepositis in diuinorum
myst̾ĩorum seu udiciorum enodati¬
one singłatiter insistimus. Quam
ed sapientib introductis.

Expanded text:
dinem quam rebus supervacuis impendinem quam rebus supervacuis impendere solebamus, solis spiritualibus impendimus. Sapientes Babylonis velut in somniorum interpretatione occupamus, quando studiis supervacuis omnino sepositis, in divinorum mysteriorum, seu judiciorum enodatione singulariter insistimus. CAPUTSed sapientibus introductis
Abbreviated transcription (Latin):
optimus ille deliberator optumu
ẽẽ ꝑpendit. Iuraui inquit statiu
custodire. iudicia iusticietue. Au¬
disti de uoti institucione. audis de
uoti executione. Uota mea reddam
inconspectu omĩs ppłienis. Tunc
ingrediebantur. arioli. magi. chal¬
dei.⁊ aruspices. Suꝑius gen̾aliter
de babylonis sapientib ꝓposuit.
Hic quosdam specialiter expressit.
rioli niquit magi. chaldei. & a¬
ruspices. S quia ueraciter constat.
huiusmodi sapientes. non uere sapi¬
entesẽẽ. nusqͣm pene sacta scͥptura
dicit. eos sapientes nͥ cum dẽtmina¬
tione. S m babylonis. mͦ dicit eos
rei sapientes regni sui:. uł aliquid
huiꝰmodi. Sigͥ ꝑ ariolos. magos
chaldeos. ⁊ aruspices. studia praua.
studia friuola. inepta ⁊uana intel¬
liginus. uide qͣm utiliter. inde
qͣm salubriter eiꝰmodi studia ad
spũalia exercitia conũtimus. Sa¬
pientes itaq babylonis ad int̾iora
compellimꝰ. cum curam ⁊ sollicitu¬

Expanded text:
optimus ille deliberator, optimum optimus ille deliberator, optimum esse perpendit: Juravi, inquit, et statui custodire judicia justitiae tuae . Audisti de voti institutione, audi et de voti exsecutione: Vota mea reddam in conspectu omnis populi ejus . Tunc ingrediebantur arioli, magi, Chaldaei et aruspices. Superius generaliter de Babylonis sapientibus proposuit, hic quosdam specialiter expressit. Arioli, inquit, magi, Chaldaei et aruspices. Sed quia veraciter constat hujusmodi sapientes non vere sapientes esse, nusquam pene Scriptura sacra dicit eos sapientes nisi cum determinatione, sed modo Babylonis, modo dicit eos rex sapientes regni sui, vel aliquid hujusmodi. Si igitur per ariolos, magos, Chaldaeos et aruspices, studia prava, studia frivola, inepta et vana intelligimus, vide quam viriliter, vide quam salubriter ejusmodi studia ad spiritualia exercitia convertimus. Sapientes itaque Babylonis ad interiora compellimus, cum curam et sollicitu
Abbreviated transcription (Latin):
iam uiderat. qui ex contemplacio¬
nis sue luce dep̾hend̾at. qd̃ imiu̾sa
eque eueniant iusto ⁊impio. bono
⁊ malo. mundo ⁊ mimundo. immo¬
lanti uictimas.sacrificia contemp¬
nenti. Sonnii int̾pretacionem que¬
sierat s ñdum inuenerat. cum alio
loco dicebat. Ecce hoc inueni dirit
eccłiastes. unum ⁊ alterum. ut inue¬
nirem rationem quam adhuc que¬
rit anima mea.⁊ñ inueni. O portet
gͦ sapientessuos in unum ꝯgrega¬
re. ⁊ ad int̾iora reuocare: qui cupit
ad eiꝰmodi que iam det̾minatuinus
sommorum int̾pretacionem grãm
obtinere. Tunc ing̃diebantur
magi. arioli. chaldei. ⁊ aruspices. Tc̃
inquit ingrediebantur. Quid ẽ tc̃
nͥ post decretum: pꝰ delib̾ationis. ꝓ¬
positum: Multi enim sepe multa
ꝓponunt. minime tñ faciunt: qͥa
qͣm facile aliquid statuunt. tam fa¬
cile rur sum statuta reiciunt. Pri¬
mo itaq obseruandum nobis ẽ.
ut utilia statuamus: scd̃o aut̃. nt
utiliter stanita firmiter teneamus.
Attende qͣm firmiter statuit. quad

Expanded text:
ntemplationis suae luce deprehenderat, quod universa aeque eveniant justo et impio, bono et malo, mundo et immundo, immolanti victimas et sacrificia contemnenti. Somnii interpretationem quaesierat, sed necdum invenerat, cum alio loco dicebat: Ecce hoc inveni, dixit Ecclesiastes, unum et alterum, ut invenirem rationem, quam adhuc quaerit anima mea, et non inveni . Oportet ergo sapientes suos in unum congregare, et ad interiora revocare, qui cupit ad ejusmodi, quae jam determinavimus somniorum interpretationem gratiam obtinere. Tunc ingrediebantur arioli, magi, Chaldaei et aruspices. Tunc, inquit, ingrediebantur. Quid est tunc, nisi post decretum, post deliberationis propositum? Multi enim saepe multa proponunt, minime tamen faciunt, quia quam facile aliquid statuunt, tam facile rursum statuta rejiciunt. Primo itaque observandum nobis est, ut utilia statuamus. Secundo autem, ut utiliter statuta firmiter teneamus. Attende quam firmiter statuit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
uidi qd̃ ꝑterruit me: ⁊co¬
git̃ones mee instratu meo.
⁊ uisiones capitis mei
conturbauerunt me. Prius dor¬
mimus qͣm sominum uideamus:
Quia ꝑ sominum corꝑis. sensus cor¬
poreus sopit᷑᷑ recte ꝑ sommum
mentis. alienatio incelligit᷑. ꝑ qͣm
ert̾iorum oĩum memoria funditꝰ
int̾cipitur. Sominum aut̃ uid̾e̾
ẽ. in diuine ꝯtemplationis archa¬
num mente tͣnsire. Dormit itaq
⁊ sominum uidet: qui ꝑ mentis ex¬
cessum. in sublinum contempla¬
cionem ascendit. Sominum
inquit udi qd̃ ꝑt̃ruit me. Huiꝰmo¬
di somniorum. alia det̾rent. alia
demulcent. Ala contristant. alia
lecificant. Letificat sane nec mi¬
rum contemplatio. et̃norum gau¬
diorum: terret uͦ speculatio diui¬
norum iudiciorum. Qͥs enim dig¬
ne expͥmere possit. qͣm lecum qͣm
iocundum sua eum insio siue re¬

Expanded text:
uod perterruit me, et cogitationes meae in stratu meo, et visiones capitis mei conturbaverunt me . Prius dormimus quam somnium videamus. Quia per somnium corporis sensus corporeus sopitur, recte per somnium mentis alienatio intelligitur, per quam exteriorum omnium memoria funditus intercipitur. Somnium autem videre, est in divinae contemplationis arcanum mente transire. Dormit itaque et somnium videt qui per mentis excessum in sublimium contemplationem ascendit: Somnium, inquit, vidi, quod perterruit me. Hujusmodi somniorum alia deterrent, alia demulcent, alia contristant, alia laetificant. Laetificat sane nec mirum contemplatio aeternorum gaudiorum, terret vero speculatio divinorum judiciorum. Quis enim digne exprimere possit, quam laetum, quam jucundum sua eum visio sive re
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpta me. Ure renes meos &e cor mesi.
Scio q ꝯcupiscentia aliqͣndo surgis
exuicio carnis. aliq̃n descendit ex
uicio ũitis. re gͦ renes meos : cor
meũ. Ad extinguendã pruriginẽ
carnis. ure renes meos: ad extinguen¬
da desiłia cordis. ure cor meũ. U re
renes meos. ad consumendũ pruritõ
carnis. ure cor incũ ad exsiccandũ
fluxum m̃tis.re renes meos : cor
meũ. Ure carnẽ meã. re ũitẽ meã.
Ure carnẽ igne tͥbulationis. ure men¬
tẽ incendio ꝯpunctionis. Caro cõte¬
rat᷑. cor ꝯpungat᷑. Caro affligat᷑ labo¬
re: cor afficiatur dolore. Utrũq cõ¬
cremet᷑. utrũq p̃getur. re reue̾ me¬

Expanded text:
tenta me. Ure renes meos et cor meum. Scis quia concupiscentia aliquando surgit ex vitio carnis, aliquando descendit ex vitio mentis. Ure ergo renes meos et cor meum. Ad exstinguendam pruriginem carnis ure renes meos, ad exstinguenda desideria cordis ure cor meum. Ure renes meos ad consumendum pruritum carnis; ure cor meum ad exsiccandum fluxum mentis. Ure renes meos et cor meum, ure carnem meam et mentem meam. Ure carnem igne tribulationis, ure mentem incendio compunctionis. Caro conteratur, cor compungatur. Caro affligatur labore, cor afficiatur dolore; utrumque concremetur, utrumque purgetur. Ure renes me
Abbreviated transcription (Latin):
casta desidĩa. ue cõplacui inu̾tate
tua. Si placeo int̾iis. si placeo ex¬
teriꝰ. cõplaçeo inutͦq complaceo
undiq. Thilosophi gentiũ uirtu¬
tẽ colunt. s uera ñ credunt: quoꝵ
& si opus placet. fides displicer ꝙ
ide̾ço ipsi ꝯplacere ñ possunt qui
cent. ĩ alto̾ displicent. & idcireo uł
ip̃i cõplace̾ neq̃unt. Ego siutrũq
habeo: scio u̾e qr tͥ ꝯplaceo. Ad ne¬
utrum t̾n attinge̾ ꝑ me ip̃m. ne¬
utrũ exmne ipso habere possũ. Sed
qͥs me hoc docuit᷑. nusi i̾itas tua.
E̾t ob hoc cõplacui in hac u̾i̾tate rua.
Docuit me ui̾tas Nua bona mea eẽ
dona tua. mala mea ẽẽ peccata mea.
& ꝯ placui inu̾itate tua. Erudiuit
me ueritas tua. ascͥbere mala mea
inͥ attribuere bona mea tͥ: & idcͥco
omplacui inu̾itate tua. Didici
qr ꝑ me surge̾ ñ possũ: cognoui qͥa
sine te stare ñ possũ. credo & fateor
qr tu es qͥ oꝑaris inme. & uelle et

Expanded text:
casta desideria, vere complacui in veritate casta desideria, vere complacui in veritate tua. Si placeo interius, si placeo exterius, complaceo in utroque, complaceo undique. Philosophi gentium virtutem colunt, sed vera non credunt: quorum et si opus placet, fides displicet, et idcirco ipsi complacere non possunt qui cent, in altero displicent, et idcirco vel ipsi complacere nequeunt. Ego si utrumque habeo, scio vere quia tibi complaceo. Ad neutrum tamen attingo per meipsum, neutrum ex meipso habere possum. Sed quis me hoc docuit, nisi veritas tua? Et ob hoc complacui in veritate tua. Docuit me veritas tua bona mea esse bona tua, mala mea esse peccata mea, et complacui in veritate tua. Erudivit me veritas tua ascribere mala mea mihi, attribuere bona mea tibi, et idcirco complacui in veritate tua. Didici quia per me surgere non possum; cognovi quia sine te stare non possum: credo et confiteor quia tu es qui operaris in me, et velle, et
Abbreviated transcription (Latin):
os est. m̃ mĩa tua ante oculos meͬ.
Et com placui inuitate tua. Hon
ĩ uirtute mea s ĩui̾tate tua. ñ boni
tua. Non enĩ confido de mũtismĩs.
s p̃sumo de ꝓmissis tuis: q̃m cõ¬
placu imu̾tate tua. Tu mͥ ꝓmi¬
sisti. tu ab ȩt̃uo p̃dastinasti. men¬
tiri ñ potes qr uitas es. que ꝓmi¬
sisti implere potes. q̃ p̃destinasti
a dimplere debes qr uerax es. Si
talis sũ qͣlis ab et̾no p̾destinatꝰ sum.
t̾ place debeo. immo scio qͥa placeo.
et si ũdum talis sum placeo tam̃
apud te.qr talis futus sũ: qm̃ cõ¬
placui imu̾tate tuauin. Iniu̾ta¬
re tua placeo tͥ. in ueritate tua
placeo michi. quõ ꝯplacui ĩui̾tate
tua & t̃ et mͥ. Piacui inqͣmͣ michi
ñ inadulatione aliena. ñ elatione
tria. Non scd̾m os loqͦntiũ iniqua:
ñ scđm cor fingentiũ falsa. s ꝯpla¬
cui ĩuitate tuã. Si mundꝰ sum corꝑe.
si purus sum corde: t̃c scio qr ꝯpla¬
cui ĩ uitate tua. Si iusta s̃t oꝑa. si

Expanded text:
sericordia tua ante oculos meos est et complacui in veritate tua, non in virtute mea, sed in veritate tua; non tua. Non enim confido de meritis meis, sed praesumo de promissis tuis, quoniam complacui in veritate tua. Tu mihi promisisti; tu ab aeterno praedestinasti; mentiri non potes quia veritas es: quae promisisti, implere potes; quae praedestinasti, adimplere debes, quia verax es. Si talis sum qualis ab aeterno praeordinatus sum, tibi placere debeo; imo scio quia placeo, et si nondum talis sum, placeo tamen apud te, quia talis futurus sum, quoniam complacui in veritate tua. In veritate tua placeo tibi, in veritate tua placeo mihi, quoniam complacui in veritate tua, et tibi, et mihi. Placuit, inquam, mihi n in adulatione aliena, non in elatione tua. Non secundum os loquentium iniqua, non secundum cor fingentium falsa, sed complacui in veritate tua. Si mundus sum corpore, si purus mente, tunc scio quia complacui in veritate tua. Si justa sunt opera, si
Abbreviated transcription (Latin):
non audem. & idcͥco obseruabo me
ab imiqͥtate mea. ut possĩ audire
uerba tua. ut ñ trepidem appare̾
in ꝯspectu tuo. ut frui mẽar col¬
bonis eos qͥ ãbulant inĩnocentia:
fiducialit̃ ad te ing̾ssus sũ ini
nocentia mea. Scio qr maior. scio
qͥa peior ẽ corruptio m̃tis qͣm cor¬
ꝑis. ĩmo sepe sanamͦ intꝰ. dũ ꝑtuti¬
mur ext̾ius: & idcͥco ut ne̾ ĩ nocũs

Expanded text:
non auderem. Et idcirco observabo me non auderem. Et idcirco observabo me ab iniquitate mea, ut possim audire verba tua, ut non trepidem apparere in conspectu tuo, ut frui merear colbonis eos qui ambulant in innocentia, fiducialiter ad te ingressus sum in nocentia mea. Scio quia major, scio quia pejor est corruptio mentis quam corporis; imo saepe sanamur intus, dum percutimur ext
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ cogitat. & uanitatẽ amat:
extͣ ũtiq ẽ non solũ ꝑcogitati¬
one ͥ s etiã ꝑdilectionẽ. S qͥ ex¬
tiora inuiti ex dispensationis of¬
ficio administrant. s tn ext̾ioꝵ
curã nontam amant quã tołant.
isti qͥdẽ qmuis intꝰ sint ꝑdilectio¬
nẽ: cogunt᷑ qͥđe exire saltẽ ꝑcogi¬
tationẽ. Quida s̃t qͥ tam curiose
qmͣ studiose uitatẽ querunt: ueri¬
tatem tñ ñ diligunt: ꝙ isti qͥdem
qͣsi intꝰ sunt. ꝑstudiũ uĩtatis. intꝰ¬
t̃n ipsi non s̃t. ꝑ amorẽ uirtutis.S
ꝑ cogitationẽ parit̾ & amorẽ intus
sunt. Si igit᷑ dñe sola int̾na cogi¬
to.si sola initiora diligo ꝯstat pro
fecto qͥa ampliꝰ ext̾ius ñ sũ: patet
quia tecũ intꝰ sum. udica gͦ
me dñe: qũo ego ĩ innocentia mea
in gͣssus sum.culdubio si inno¬
cens ñ eẽm. ad te intͣre ñ p̃sumẽm
in ꝯspectu tuo appare̾ non audem.
Si innocens non eẽm. ĩspiratiõis tue
uocẽ audire ñ possem. ut potiꝰ

Expanded text:
 vanitatem amat, extra utique est, non solum per cogitationem, sed etiam per dilectionem. Sed qui exteriora inviti ex dispensationis officio administrant, sed tamen exteriorum curam non tam amant quam tolerant, isti quidem quamvis intus sint per dilectionem, coguntur quidem exire saltem per cogitationem. Quidam sunt qui tam curiose quam studiose veritatem quaerunt, veritatem tamen non diligunt. Et isti quidem quasi intus sunt per studium on sunt per amorem virtutis. Sed per cogitationem pariter et amorem intus sunt. Si ergo, Domine, sola interiora cogito, si sola interiora diligo, constat ergo profecto quia amplius exterius non sum, patet quia tecum intus sum. Judica ergo me, Domine, quoniam ego in innocentia mea ingressus sum. Procul dubio si innocens non essem, ad te intrare non praesumerem, in conspectu tuo apparere non auderem. Si innocens non essem, inspirationis tuae vocem audire non possem, vel potius
Abbreviated transcription (Latin):
ñ illiꝰ cuiꝰ dona sunt. s ꝓpͥam głam
querit. Et quid q̃so tam impium. Ma¬
la sua scilicet & deo imputari. do¬
na dei sibi uelle ascͥbi. Quis ñ uide¬
at hoc qͣm sit impium &r qͣm scela¬
tum. Quã obrẽ amodo cũ impus
ñ sedebo: s eoꝵ consilia declinabo.
Et utinã tã odissem onĩem ĩpium co¬
gitatũ: qͣm odiui eccłiam malignã¬
tiũ. Utinã tam ñ affectarẽ unquã
usurpare michi głam dĩ. qͣm me ñ
delectat malũ ꝓxrimi. Uerũptamen
&. si nondũ ab affectu in eo eradica¬
re neqͥuerim amorẽ uanȩ laudis.
qͣm admodũ me ꝓfecisse credo ad o¬
diui malignãtiũ. faciã qͦd poto:
cũ impiis ñ sedebo. ⁊ s illis ꝯueni¬
entibꝰ admentẽ. ꝓtinꝰ illos expugna¬
t̾us exurgani: a maritudine qͣ possũ
illos amente exturbo. Sic̃ ergo ũ
sedi cũ concilio uanitatis: sic̃ ni¬
cħominꝰ cũ impiis ñ sedebo. S qr
non sufficit declinare malũ. nisi

Expanded text:
non illius cujus dona sunt, sed propriam gloriam non illius cujus dona sunt, sed propriam gloriam quaerit, et quid, quaeso, tam impium? Mala sua scilicet Deo velle imputari, dona Dei sibi velle ascribi, quis non videat hoc quam sit impium, et quam sceleratum? Quamobrem amodo cum impiis non sedebo, sed eorum consilia declinabo, et utinam tam odissem omnem impium cogitatum, quam odivi ecclesiam malignantium! Utinam tam non affectarem unquam usurpare mihi gloriam Dei, quam me non delectat malum proximi! Verumtamen et si nondum ab effectu meo eradicare nequiverim amorem vanae laudis, quemadmodum me profecisse credo ad odium malignantium, faciam quod potero, cum impiis non sedebo. Sed illis convenientibus ad mentem, protinus illos expugnaturus exsurgo, et amaritudine qua possum illos a mente exturbo. Sicut ergo non sedi cum concilio vanitatis, sic nihilominus cum impiis non sedebo. Sed quia non sufficit declinare malum, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
uantium: et cum impiis nonsede¬
bo. Fateor nondum. ꝓfeci usq ad e¬
orum odium quem ad modum testa¬
tus sum. de ecclesia malignantiũ.
facio tamen quod possum. declino
eorum consortium. & amodo cum
impiis non sedebo. Nescio qͦ pac¬
to nichil sic amimũ delectat. qͦmͦ
ut delectari queat: cum tam̃ scrip¬
tũ sit głam meã alteri ñ dabo. Ii¬
lud gͦ solum p̃cet̾is sibi mens huma¬
na usurpat. qđ alteri cui qm dare
nolens sibi soli reseruat. Nec suf¬
ficiunt homini tot bona nature:
tot dona gr̃e: nisi addat etiam
rapinã facẽ. et ut se induat suũ
dumi sploliare gła sua. Hinc ẽ quod
semꝑ est ꝑatus sua peccata excu¬
sare. & indm suũ illa declinare. di¬
cẽs cũ adam. Mulier qͣm dedisti
mͥ sociam decepit me. putans totũ
quod peccat de carnis uicio ꝓcedere.
& idcirco auctori eiꝰ culpã qui eam
talem fecit respicẽ. E contͣ autem do¬
na di sius m̾itis ascribit: & ex eis

Expanded text:
nantium, et cum impiis non sedenantium, et cum impiis non sedebo. Fateor, nondum profeci usque ad eorum odium quemadmodum testatus sum de ecclesia malignantium. Facio tamen quod possum: declino eorum consortium, et amodo cum impiis non sedebo Nescio quo pacto nihil sic animum delectat, quomodo ut gloriari queat, cum tamen scriptum: Et gloriam meam alteri non dabo . Illud ergo solum prae caeteris sibi mens humana usurpat, quod alteri cuiquam Deus dare nolens sibi soli reservat. Nec sufficiunt homini tot bona naturae, tot dona gratiae, nisi addat etiam rapinam facere, et ut se induat, suum Dominum gloria sua spoliare. Hinc est quod semper est paratus sua peccata excusare, et in Deum suum illa declinare, dicens cum Adam: Mulier quam dedisti mihi decepit me , putans totum quod peccat de carnis vitio procedere et idcirco in auctorem ejus culpam qui eam talem fecit respicere. Econtra autem dona Dei suis meritis ascribit, et ex eis
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatio. usque quo illum talem to¬
lero: consentire ei comprobor. si eum
non corripio. consentiens autẽ cdm
offendo. Corripiam ergo ne deum
offendam. nichil ꝓ mea sed pro dei
iniuria ulciscenda totũ faciam. ĩ¬
mo sic illum sibi restituam. Quid
enim:.Rximum coripere et eũ cas¬
tigare: hoc non ẽ ꝓximo nocere. sed
prodesse uelle. Sic sepe apud se lo¬
quit᷑ cogitatio maligna. ex cecauit
enum eam malicia sua. Et putat
odium suum amorem esse: & in iu¬
ria sua iusticiam exercere. Conue¬
niunt itaq undiq huiusmodi ma¬
ligne cogitationes admentem. et
putant eccłiam facere. non exerci¬
tum congregare. Fingunt enun se
ad obsequiun dei conuenire: non¬
I autem suum odium exercere uelle.
Quasi enim exercitum congregat: qͥ
se ad su ultionem parat. Sed ecle¬
siam quodam modo cogitationum
multitudo facit. que in obsequium
dei conuenire se fingit. Nerumtn
iam facile illudo talem conuentum:
quoniam odiui ecclesiam malig¬

Expanded text:
cogitatio; usquequo illum talem tocogitatio; usquequo illum talem tolero, consentire ei comprobor si eum non corripio, consentiens autem Deum offendo. Corripiam ergo, ne Deum offendam, nihil pro mea, sed pro Dei injuria ulciscenda totum faciam, imo sic illum sibi restituam. Quid enim? proximum corripere, et eum castigare hoc non est proximo nocere, sed prodesse velle. Sic saepe apud se loquitur cogitatio maligna, excaecavit enim eam malitia sua, et putat odium suum amorem esse, et in injuria sua justitiam exercere. Conveniunt itaque undique hujusmodi malignae cogitationes ad mentem, et putant Ecclesiam facere, non exercitum congregare. Figunt enim se ad obsequium Dei convenire, non autem suum odium exercere velle. Quasi enim exercitum congregat qui se ad sui ultionem parat. Sed ecclesiam quodammodo cogitationum multitudo facit, quae in obsequium Dei convenire se fingit, verumtamen jam facile illudo talem conventum, quoniam audivi ecclesiam malig
Abbreviated transcription (Latin):
sessoris sui animũ: qmuis sepe
ledere non possit suum erga quẽ
seuit. ꝓximum. ł ꝑter huiꝰ modi
odiui eccłiam malignantiũ. Sed
icum mala sit om̃is malignitas.
pessima tam̃ est huiꝰ mali species.
que sub specie sc̃itatis suas exer¬
cet in iurias. Sepe et enĩ qͣndo se¬
uit in ꝓrimũ ex uicio iracundie.
uel ueneno inuidię. fingit sibi co¬
gitatio qͦd faciat illud. ꝓ᷑relo ius¬
ticie. Cesus nanq quilibet a suo ꝓx¬
imo: non iam eũ facile respicere po¬
test simplici oculo. Displicet sibi
quicqͥd ab illo fieri considãt: om̃i
fere hora tacita apud se illũ co¬
gitatione accusat. Surgũt cau¬
se cotidie in numere. que illũ cul¬
pabilem ostendunt: occurrunt ra¬
tiones multe que illũ reum. illũ
cit autem sepe eo usq malum ut
apud dm̃ esse se credat reum. nisi il¬
lum seuerius corripiat. ꝙ de sua illũ
ꝑuersitate redarguat. Loquitur e¬
num apud se huiusmodi maligna

Expanded text:
sessoris sui animum, quamvis saepe sessoris sui animum, quamvis saepe laedere non possit suum erga quem saevit proximum. Propter hujusmodi odivi ecclesiam malignantium, Sed cum mala sit omnis malignitas, pessima tamen est hujusmodi mali species, quae sub specie sanctitatis suas exercet injurias. Saepe etenim quando saevit in proximum ex vitio iracundiae, vel veneno invidiae, fingit sibi cogitatio quod faciat illud pro zelo justitiae. Laesus namque quilibet a suo proximo, non jam cum facile respicere potest simplici oculo; displicet sibi quidquid ab illo fieri considerat, omni fere hora tacita apud se illum cogitatione accusat. Surgunt causae quotidie innumerae quae illum culpabilem ostendunt, occurrunt rationes multae quae illum reum, illum cit autem saepe eo usque malum, ut apud Deum esse se credat reum, nisi illum severius corripiat, et de sua illum perversitate redarguet. Loquitur enim apud se hujusmodi maligna
Abbreviated transcription (Latin):
acqͥesce̾ iudico malignũ.um cõ¬
cilio uanitatis ñ sedi: eccłiam malig¬
nantiũ odiui. Ouanitas. o maligni¬
tas. Uanitas suggit suꝑfluũ amo¬
rẽ mei. Maliguitas tolłe nitit᷑ amo¬
rem ꝓximi. Habet tñ uanitas delec¬
tationẽ aliqͣm. qͣmius uanã et ĩ ep¬
tam. Salignitas aut̃e nil nouit. nͥ
dolorem &e amaritudinem. u mͦ
putas ment̾ẽ lacerat iracundia.
qͣnͣtum q̃so animũ torquet inui¬
dia. Quid aut̃e utͣ᷑q malignius:
quid utͣq acerbius: Est gͥ malig¬
nitas: & pena. et culpa. Duo hec
mala maxima. facile michi ꝑsua¬
serũt ut malignitat᷑e ñ diligem.¬
mimo illa coegerunt ut maligni¬
tatẽ odissem. Etiam uere odiui
eccłiam malignantiũ: & eam am¬
pliꝰ diligere non possum. Quonã
enim modo illud diligo inquo dm̃
offendo. ꝓrinium ledo. me ip̃m tor¬
queo: Certe si non tangit cura ꝓrxi¬
mi: parcam in hoc uł michi. Ina¬
lignitas etenim semꝑ torquet pos¬

Expanded text:
acquiescere judico malignum. Cum conacquiescere judico malignum. Cum concilio vanitatis non sedi, ecclesiam malignantium odivi. O vanitas, o malignitas! Vanitas suggerit superfluum amorem mundi. Malignitas tollere nititur amorem proximi. Habet tamen vanitas delectationem aliquam, quamvis vanam et ineptam. Malignitas nil novit nisi dolorem et amaritudinem. Quomodo putas, mentem lacerat iracundia, quantum, quaeso, animum torquet invidia? Quid autem utraque malignius, quid utraque acerbius? Est igitur malignitas poena et culpa. Duo haec mala maxima facile mihi persuaserunt ut malignitatem non diligerem, imo illa coegerunt ut malignitatem odissem. Et jam vere odivi ecclesiam malignantium, et eam amplius diligere non possum. Quonam enim modo illud diligo in quo Deum offendo, proximum laedo, meipsum torqueo? Certe si non tangit cura proximi, parcam in hoc vel mihi: malignitas etenim semper torquet pos
Abbreviated transcription (Latin):
iqͣ gentibꝰ non intibo. sciens qr si pe¬
tenti ñdo. petens ip̃e non accipio. Q¬
cũq gͦ cogitatio uł q̃libet affectio
suadeat michi auide appete̾ aliena.
auare retine̾ ꝓpͥa. oĩo eã ñ audio. et
uisi ea discussa & a mota. tab̾nacłm
dñi non introeo. qͥa iniꝗͣ s̃t que sua¬
dent. & cũ unꝗͣ gẽntib ñ introibo.
S de malignãtibꝰ dñe qͥd clicamiꝰ. Scis
dñe qr odiui eccłiam malignantiũ.
et cũ eis sed̾e̾: qͣnto minꝰ cũ eis ad te
in tͣre non possum. Qͦs amare ue¬
queo. qͥd mirũ si eoꝵ colloqͥa decli¬
no: Malignantes s̃t qui ꝓximo mia¬
la quer̃t ut cupũt. U̾e maliciosam
omñẽ uoluntatẽ dixim. uere inalig¬
nã iudicauim. q̃ me ad lesionẽ ꝑxi¬
mi excitat. uel ad eiꝰ odiũ infłamat.
Scis aut̃e dñe qͥa sepe lacessitꝰ in uiri¬
is ultionẽ non cogito. sepe ꝓuocatꝰ
opprobrus dura ũ respondeo. Quia
odiui eccłiam malignantiũ. & illis

Expanded text:
iqua gerentibus non introibo, sciens quia, si peiqua gerentibus non introibo, sciens quia, si petenti non do, petens ipse non accipio. Quaecunque ergo cogitatio, vel quaelibet affectio suadeat mihi avide appetere aliena, avare retinere propria, omnino eam non audio, et nisi ea discussa et amota, tabernaculum Domini non introeo, quia iniqua sunt quae suadent, et cum iniqua gerentibus non introibo. Sed de malignantibus, Domine, quid dicam? Scis, Domine, quia odivi ecclesiam malignantium, et cum eis sedere; quanto minus cum eis ad te intrare non possum? Quos amare nequeo, quid mirum si eorum colloquia declino? Malignantes sunt qui proximo mala quaerunt vel cupiunt. Vere malitiosam omnem voluntatem dixerim, vere malignam judicaverim, quae me ad laesionem proximi excitat, vel ad ejus odium inflammat. Scis autem, Domine, quia saepe lacessitus injuriis ultionem non cogito; saepe provocatus opprobriis, dura non respondeo. Quia odivi ecclesiam malignantium, et illis
Abbreviated transcription (Latin):
scđm ad ꝯtẽpłonis archanũ. Exclu¬
dant᷑ gͦ pͥus huiꝰmodi fantasie ue
forte intꝰ admisse confundant ora¬
tionẽ. Ĩpediant ꝯtemplationẽ. So¬
lent em̃ hãc ꝑt᷑bare. uiã obnubila¬
re. Intra pͥmum uelũ petimꝰ adeo
bona celestia. sed qͦm illa accipims̃.
si ꝓximo nr̃o negamꝰ terrena. Equũ
ualde si uolumꝰ met̾e̾ sp̃alia ñ du¬
bimus seminare nr̃a carnalia. Date
tentes ut detur nob̃. uitremꝰ aut̃e in¬
t᷑ scđm: & dabit᷑ nobis. Intͣ pͥmum
nãq quasi m̃dicantes adiamiam
diuine refectionis elemosinã postu¬
lamꝰ. int᷑ scd̾m autẽ admissi qͣsi ĩ¬
tra porticũ diuitis recepti. qͣs łã
quasi ciboꝵ reliqͥas accipientes.
parũ qͥddã de dñi suauitate gusta¬
mꝰ. Et sũt multi usq hodie qui op¬
tant diuinę dulcedinis gustũ acci¬
ꝑe. qui tñ uolunt humanitat᷑e qͣm
debent ꝓrinus impendẽ. Dari sibi
cuꝑiunt. ipsi tñ dare nolunt. Et
qͥ queso iniquiꝰ:⁊ idcirco eũ in¬

Expanded text:
m ad contemplationis arcanum. Excludantur ergo prius hujusmodi phantasiae, ne forte intus admissae confundant orationem, praepediant contemplationem. Solent enim hanc perturbare, illam obnubilare. Intra primum velum petimus a Deo bona coelestia. Sed quomodo illa accipimus, si proximo nostro negamus terrena? Aequum valde si volumus metere spiritualia, non dubitemus seminare nostra carnalia: Date, tentes ut detur nobis. Intremus autem intra secundum, et dabitur nobis. Intra primum namque quasi mendicantes ad januam divinae refectionis eleemosynam postulamus; intra secundum autem admissi quasi inter portam divitis recepti, quasdam quasi ciborum reliquias accipientes, parum quiddam de Domini suavitate gustamus, et sunt multi usque hodie qui optant divinae dulcedinis gustum accipere, qui tamen nolunt humanitatem quam debent proximis impendere. Dari sibi cupiunt, ipsi autem dare nolunt; et quid, quaeso, iniquius? Et idcirco cum in
Abbreviated transcription (Latin):
impiis ñ sedebo: qr totũ hoc est.
tm̃ declinare amalo: seo ut place¬
am ꝑfecte inconspectu tuo. stude¬
bo deseruire tͥ mnoꝑe bono. Lauabo
gͦ uiter inuocentes manꝰ meas. Ge¬
mina manꝰ: geminum ẽ opus. O¬
pus iusticie: opus miscdiȩ. Ex erce¬
bo gͦ me ĩ hoc gemino oꝑe. ut habe¬
am qͣs possim manꝰ ad te ꝑ bonam
intentionẽ leuare. & si forte his ma¬
nibus int̃ agendũ aliqua ut asso¬
let macula in heserit. et eas uł ce
ꝓsordibꝰ oꝑum in ꝯspectu tuo de¬
fleo. manuũ meaꝵ ma culas. lacͥ¬
marũ unda lauare contendo. Qc¬
qͥd enĩ ꝑ culpam fedat᷑. cito ꝑ com¬
punctionis lauacrũ diluit᷑. qui
uult gͦ mundas manꝰ hab̾e. stu¬
deat᷑ assiduis fletibꝰ mundare. S.
qͥa hoc int̾ bonos meliꝰ agitur. quoꝵ
exemplis instrium. quoꝵ doctͥua
erudimur. quoꝵ oronibꝰ ad iuua¬
mur. Lauabo ꝙ ego ñ int̾ qͦs lib
sed lauabo int̃ innocentes manͦ me¬
as. Scio qͥa illi ĩnocentes existãt.

Expanded text:
impiis non sedebo, quia totum hoc est tantum declinare a malo. Sed ut placeam perfecte in conspectu tuo, studebo deservire tibi in opere bono. Lavabo ergo inter innocentes manus meas. Gemina manus, geminum est opus: opus justitiae, opus misericordiae. Exercebo ergo me in hoc gemino opere, ut habeam quas possim manus ad te per bonam intentionem levare. Et si forte his manibus inter agendum aliqua, ut assolet, macula inhaeserit, et eas vel copro sordibus operum in conspectu tuo defleo, manuum mearum maculas lacrymarum unda lavare contendo. Quidquid enim per culpam foedatur, circo per compunctionis lavacrum diluitur. Qui vult ergo mundas manus habere, studeat eas assiduis fletibus mundare. Sed quia hoc inter bonos melius agitur quorum exemplis instruimur, quorum doctrina erudimur, quorum orationibus adjuvamur. Lavabo et ego non inter quoslibet, sed lavabo inter innocentes manus meas. Scio q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓduce. Fallacit̃ qͣsi ad aĩas lucran¬
das. uacit̃ autẽ ad pecunas con¬
gregandas. In hũc modũ sepe post
conciliũ querentiũ uana. agitur
odiosa collatio agentiũ iniqua: et
loq̃ntium ꝑuersa. Sicq sepe duni
ĩt̃nę qͥctis sccretiora desero. dũ ad ex¬
tiora cogitanda deintꝰ exeo cͥcũstat
me subito taliũ cogit᷑onum copio¬
sa multitudo. Nec declinare licet ꝯ¬
fabulationes taliũ. tã unquoꝵ. donͦ
intrem inscũariũ dĩ. & intelligam
ĩ nouissimis eoꝵ. Apt̃ hec & huiꝰ¬
modi ñ sedi cũ ꝯcilio uanitatis.
cũ unꝗͣ gentib ñ intibo. Absit enĩ
ame cũ tali ꝯuentu intͣre atria
dm̃i. Absit inqͣm ut cũ ipsis ingre¬
diar in locũ tabnacłi ammirabilis
usq ad doinũ dĩ. Omnino cũ huiꝰ¬
modi iniꝗͣ ag̃ntibꝰ ñ intͦibo ad al¬

Expanded text:
producere, fallaciter quasi ad animas lucranproducere, fallaciter quasi ad animas lucrandas, veraciter autem ad pecunias congregandas. In hunc modum saepe post concilium quaerentium vana agitur odiosa collatio agentium iniqua, et loquentium perversa. Sicque saepe, dum interne quietis secretiora desero, dum exteriora cogitanda de intus exeo, circumstat me subito talium cogitationum copiosa multitudo. Nec declinare licet confabulationes talium tam iniquorum, donec intrem in sanctuarium Dei, et intelligam in novissimis eomodi non sedi cum concilio vanitatis, et cum iniqua gerentibus non introibo. Absit enim a me cum tali conventu intrare atria Domini; absit, inquam, ut cum ipsis ingrediar in locum tabernaculi admirabilis usque ad domum Dei. Omnino cum hujusmodi iniqua gerentibus non int
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. S si priꝰ non uitet᷑ uanitas. mi¬
mine declinat᷑ iniqͥtas. Qui enĩ ser¬
9 uit gule: seruiat necesse ẽ auaricię.
Quia qui amat delicias: optat cicius
hab̾e pecumias. S si acd amorem pe¬
cume animũ meũ semel appono. cõ¬
siuariis ĩiqͥs et iniqͣ agentibꝰ ciciꝰ ac¬
qͥesco: & eoꝵ consilia libent̃ recipio.
Assunt subito cogitõnes pue. assurgũt
affectiones ꝑuerse. Consulunt accres¬
cere census: q̃rere reditꝰ. Bocent ext̃n¬
d̾e p̃dia: erige̾ palatia. Monent tri¬
buta regũ ambire: munu̾cula pau¬
ꝑum ñ despice. Copulare agrum ad
agrum. coniungẽ domũ ad domum.
manꝰ habẽ ad p̃dandũ porrectas. ad
dandũ aliqͥd contͣctas. omĩa acciꝑe.
nulla erogare. hospitalitatẽ ñ ama¬
re: elemosinas defraudare. Oonent
dilatare fimbrias. magnificare phy¬
laterias. extemiare faciem. exten¬
de oronem. ut uideat᷑ ab hominib.
ut audiat᷑ atranseuntibꝰ. sermonẽ
ad ppłm ꝓferre: in publico lacͥmas

Expanded text:
non vitetur vanitas, minime declinatur iniquitas. Qui enim servit gulae, serviat necesse est avaritiae. Quia qui amat delicias, optat citius habere pecunias. Sed si ad amorem pecuniae animum meum semel appono, consiliariis iniquis et iniqua gerentibus citius acquiesco, et eorum consilia libenter recipio Adsunt subito cogitationes pravae, assurgunt affectiones perversae, consulunt accrescere census, quaerere reditus, docent extendere praedia, erigere palatia, monent tributa regum ambire, munuscula pauperum non despicere, copulare agrum ad agrum, conjungere domum ad domum, manus habere ad praedandum porrectas, ad dandum aliquid contractas, omnia accipere, nulla erogare, hospitalitatem non amare, eleemosynas defraudare, monent dilatare fimbrias, magnificare phylacteria, extenuare faciem, extendere orationem, ut videatur ab omnibus, ut audiatur a transeuntibus, sermonem ad populum proferre, in publico lacrymas
Abbreviated transcription (Latin):
trepidat. ¶d queso tã impiũ. quid
auera pietate tam a lienũ. Suꝑbi¬
auero dũ dona suis m̾itis uł uiri¬
bꝰ arrogat. qͣnͣtũ inse ẽ. głificatoriᷤᷤ
głam ẽuacuat. & hoc ip̃m qͣm im¬
pium sit. qͥs digne describit: elani
deo. cũ iniqͣ ge̾ntibꝰ non intͦibo. Ma¬
lignitate autẽ amare ñ possũ. & id¬
circo odiui eccłiam malignantiũ.
Fateri aut̃e oportet quod uerũ ẽ. qͥ a
uenuit sepe ad mentẽ meã cogitati¬
ones innumẽ. et surgũt affectiones
multe & sollicitant me de cura cor¬
ꝑis. et suggunt multa de usibꝰ neces¬
sitatis. ꝯueniunt ibi qͣsi ad ꝯsulen¬
dũ. uacit᷑ autẽ ad decipiendũ. & con¬
gregant᷑ consiliari multi. et ꝯsiliato¬
res uani. ummo deceptores ui. ꝯgre¬
gant᷑ autẽ qͣsi inconsiliũ unũ. et qͣsi
ad q̃rendũ consiliũ bonũ. & dantur
ĩ ꝯmune cõmune ꝯsilia multa s ĩ uti¬
lia et uana. qr ꝯcilium uanitatis ẽ:

Expanded text:
trepidat. Quid, quaeso, tam impium, quid trepidat. Quid, quaeso, tam impium, quid a vera pietate tam alienum? Superbia vero, dum dona suis meritis vel viribus arrogat, quantum in se est, glorificantis gloriam evacuat; et hoc ipsum quam impium sit quis digne describit? Vanitadeo, cum iniqua gerentibus non introibo. Malignitatem autem amare non possum, et idcirco odivi ecclesiam malignantium. Fateri autem oportet quod verum est, quia veniunt saepe ad mentem meam cogitationes innumerae, et surgunt affectiones multae, et sollicitant me de cura corporis, et suggerunt multa de usibus necessitatis. Conveniunt ibi quasi ad consulendum, veraciter autem ad decipiendum: et congregantur consiliarii multi, et consiliatores vani, imo deceptores veri. Congregantur autem quasi in consilium unum, et quasi ad quaerendum consilium bonum, et dantur in commune consilia multa, sed inutilia et vana; quia consilium vanitatis est,
Abbreviated transcription (Latin):
in eptũ animũ dissoluit. Auaricia
iniqͥtatẽ accendit. dũ que ab aue¬
tore uno onĩibꝰ ꝯmunia sũt. ĩsin¬
gularẽ ꝓpͥetatẽ redigit: Dum enĩ
qͦd ab alus sibi fieri optat. alus
ipsa im ꝓbe negat. contͣ eqͥtatem
peccat. Iracundia & inuidia ma¬
liciã gn̾ant. malignitatẽ inflam¬
mant. Qa dũ hec furit in lesione
ꝓpͥa. illa urit᷑ infelicitate aliena.
utͣq maliciose agit ineo qͦd ꝓxi¬
mi sui. hec in malo hylarescit. illa
ĩ bono tabescit. Ex tͥsticia siue suꝑ¬
bia impietas succendit᷑: que utͣ᷑q
ĩ ꝓbo ausu diuine bonitati deroga¬
re ꝯuincit᷑. Nã accidia sepe contͣ
dĩ flagella murm̾at. suꝑbia uero
qͥcqͥd de cłi dono accipit ad ꝓpͥam
głam usurpat. Tristicia enĩ dum
ađo corripit᷑. ñ ꝯscientiã ꝓpͥam sed
dĩ iusticiã accusare nitit᷑. qđq illi
d̃s ad eiꝰ correctionẽ & qͣsi qͣndam
spũ aliũ mor boꝵ medicinã parat.
illa ad eiꝰ ꝯtumeliam retorq̃re non

Expanded text:
Avaritia iniquitatem accendit, dum quae ab auctore uno omnibus communia sunt in singularem proprietatem redigit. Dum enim quod ab aliis sibi fieri optat aliis ipsa improbe negat, contra aequitatem peccat. Iracundia et invidia malitiam generant, malignitatem inflammant. Quia dum haec furit in laesione propria, illa uritur in felicitate aliena. Utraque malitiose agit in eo quod proximi sui haec in malo hilarescit, illa in bono tabescit. Ex tristitia sive superbia impietas succenditur, quae utraque improbo ausu divinae bonitati derogare convincitur. Nam acedia saepe contra Dei flagella murmurat. Superbia vero quidquid de Dei dono accipit, ad propriam gloriam usurpat. Tristitia enim dum a Deo corripitur, non conscientiam propriam, sed Dei justitiam accusare nititur, quodque illi Deus ad ejus correctionem, et quasi quemdam specialium morborum medicinam parat, illa ad ejus contumeliam retorquere non
Abbreviated transcription (Latin):
uidia tabesce. totũ hoc maliciosũ
ẽ. totũ hoc malignũ ẽ. & idcirco
mͥ place̾ ñ potest: qͥa totũ maligni¬
tate plenũ ẽ. Murmurare blasphe¬
mare. uulsta di iudicia rep̃hendere.
cor contͣ dm̃ insuꝑbiã erigẽ. ind̃i
donis. ꝓpͥam głam affectare. totũ
hoc impium ẽ. totũ hoc pium cor
recrꝑe non pot̃: qr totũ hoc ĩ pie¬
tas est. et alit̃ sentire qm pumn tã¬
q bonũ est. Contẽpnenda ẽ itaq ua
nm̃a nitas. odienda unqͥtas. dampna¬
ltacẽ. da malignitas. execranda impie¬
uis sui. iniqͥtatẽ subinfert ĩ ordinatꝰ
amor mundi. malignitatẽ gn̾ãt
odium ꝓxumi. impietatẽ autem
nutrit ꝯtemptꝰ di. Curis siquidẽ
carnis incũbere uanũ. inmũdi
gła cetos uelle p̃ire iniquũ. ini¬
nucicias ĩꝓrimos exerc̾e malig¬
nũ. cont᷑ creatorẽ suũ suꝑbe ĩso¬
lesce impium. Gula & luxuria
uanitate sugg̾unt. qr uauium est
qͦd q̃runt. uanũ ẽ qđ diligũt. qͥa

Expanded text:
vidia tabescere, totum hoc malitiosum vidia tabescere, totum hoc malitiosum est, totum hoc malignum est, et idcirco mihi placere non potest, quia totum malignitate plenum est. Murmurare, blasphemare, justa judicia Dei reprehendere, cor contra Deum in superbiam erigere, in Dei donis propriam gloriam affectare, totum hoc impium est, totum hoc pium cor recipere non potest, quia totum hoc impietas est. Et aliter sentire quam pium tam bonum est. Contemnenda itaque vanitas, odienda iniquitas, damnanda malignitas, exsecranda impieor sui, iniquitatem subinfert inordinatus amor mundi, malignitatem generat odium proximi. Impietatem autem nutrit contemptus Dei: curis siquidem carnis incumbere, vanum; in mundi gloria caeteros velle praeire, iniquum; inimicitias in proximos exercere, malignum; contra Creatorem suum superbe insolescere, impium. Gula et luxuria vanitatem suggerunt, quia vanum est quod quaerunt, vanum est quod diligunt; quia
Abbreviated transcription (Latin):
sedi cũ ꝯciliouanitatis. & cũ ĩiqua
malignantiũ: & cũ inipiis ñ sede¬
bo. Tria sunt q̃ odiui: qͣrtũ autẽ
de testat᷑ aĩa mea. Uanitas. iiuiqͥ¬
tas. malignitas. tria hec ualde
odibilia. ĩpietatẽ uͦ que indm̃ est
oĩo execratur aĩa mea. In utił ua¬
nitas. mala ĩiqͥtas. peior malig¬
nitas. pessima ipictas. eani¬
tas ꝯtẽptibilis. in iqͥtas o dibilis.
malignitas ab hominabił. impie¬
tas detestabilis. Curã corꝑis nimi¬
fouere. cibo uel somno umis ĩdul¬
gẽ. ornatũ inuestitu q̃rere. totum
uanitas ẽ. qͥa totũ hoc uanum est.
Sua auare retin̾e̾. aliena auide q̃r̾e.
que auctor omniũ om̃ib uoluit ẽẽ
ꝯmunia. inpͥuatã potestatẽ redige.
q̃ nob̾ ab aliis fieri uolumꝰ illis nol¬
le impend̾e. minime qͥde equũ ẽ. qr
totũ hoc ꝯtͣ eqͥtatẽ ẽ. qͥa totũ hoc in¬
iqͥtas est. Odiũ incorde retine̾. ul¬
tionẽ de immicis q̃rere. de uumici
riuina gaud̾e. in alieius bonis exin¬

Expanded text:
edi cum concilio vanitatis, et cum iniqua malignantium, et cum impiis non sedebo. Tria sunt quae odivit, quartum detestatur anima mea, vanitas, iniquitas, malignitas: tria haec valde odibilia. Impietatem vero quae in Deum est, omnino exsecratur anima mea. Inutilis vanitas, mala iniquitas, pejor malignitas, pessima impietas. Vanitas contemptibilis, iniquitas odibilis, malignitas abominabilis, impietas detestabilis. Curam corporis nimifovere, cibo vel somno nimis indulgere, ornatum in vestitu quaerere, totum hoc vanitas est, quia totum hoc vanum est. Sua avare retinere, aliena avide quaerere, quae auctor omnium omnibus voluit esse communia in privatam potestatem redigere, quae nobis ab aliis fieri volumus illis nolle impendere, minime quidem aequum est, quia totum hoc contra aequitatem est, quia totum hoc iniquitas est. Odium in corde retinere, ultionem de inimicis quaerere, de inimici ruina gaudere, in alienis bonis ex in
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ñ patit᷑ nos tẽptari supͣ qͣm ferre
possumꝰ: s faciet cũ temptatione si¬
mul ꝓuentũ ut possimꝰ sustinere.
Ante ocłos meos ẽ: qr eã agnosco. Añ
oculos meos ẽ: qͥa ad eam respicio.
Oculus ꝓuidentie. ocłs intelligñtie.
ut̃q dirigit᷑. ut̃q figit᷑ inte m̃¬

Expanded text:
n patitur nos tentari ultra quam ferre possumus, sed faciet, cum tentatione simul proventum, ut possimus sustinere. Ante oculos meos est, quia eam agnosco; ante oculos meos est, quia ad eam respicio. Oculus providentiae, oculus intelligentiae; uterque dirigitur, uterque figitur in
Abbreviated transcription (Latin):
et in hũc modũ agit᷑ de cura cor¬
ꝑis cura suꝑflua. & de uanita¬
te uentilat᷑ q̃stio uana. et suꝑhꝰ
modi in utili negotio ꝯsumitur
sepe dies integrã. s exꝑĩto mul¬
to ĩa didici ñ cred̾e consilio uani¬
tatis. et obhoc maxime ne appone¬
rẽ cor adconsilia uana. Hon sedi c̃
concilio uanitatis. Quotiens enĩ
uideo huiꝰmodi ꝯuenire cõsiliarios
uanos non sedeo. nec qͥesco. s mentẽ
excutio. nc̃ adoꝑationẽ. nc̃ ad or̃onẽ
coufugio. dicens. au̾te ocłos meos ne
uideant uanitatẽ emitte lucẽ tuã
& uitatẽ tuam. nec priꝰ cesso donec
euanescat uanitas: et elucescat ue¬

Expanded text:
et in hunc modum agitur de cura corporis, cura superflua! et de vanitate ventilatur quaestio vana, et super hujusmodi inutili negotio consumitur saepe dies integra. Sed experimento multo jam didici non credere consilio vanitatis, et ob hoc maxime, ne apponerem cor ad consilia vana, non sedi cum consilio vanitatis. Quoties enim video hujusmodi convenire consiliarios anos, non sedeo, nec quiesco, sed mentem excutio; nunc ad operationem, nunc ad orationem confugio, dicens: Averte oculos meos ne videant vanitatem . Emitte lucem tuam, et veritatem tuam . Nec prius cesso donec evanescat vanitas, et elucescat ve