comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯũcit᷑. Suꝑiorratio unuenit si nõ excidit qd̾ ñ sit
aliud aliquid eius ĩmensitas bonctas. ⁊ aliudaliꝙͥ
euis ĩmensitas. quid gͦ; Sudem est eius ĩmen¬
sitas qd̾ bonitas. nũquid erit in ĩmensitate sua
bonus: Si idem est eius bonitas qd̾ ĩmensitas. ñ¬
quid erit bonitate sua magnꝰ: S ⁊ bonitas uidet᷑
ꝑtin̾ead qualitatẽ: ĩmensttas ad qͣntitatẽ. Qdgͦ.
Erit ne qualitate magnꝰ. ⁊ qͣntitate bonꝰ: Et adħ
quis idoneus: An quia nõ est aliud ĩmensitaᷤ su¬
a. uł bonitas sua qm sub̾a sua. Nunquid erit⁊
sineqͣlitate bonus ⁊ sñ qͣntitate magnus: Et ad
hoc quis idoneus: Ox hiisut arbitror ꝑfacile est
intsłigere qͣm sit in effabile. imo ⁊ incõphensibłe
qd̾ ratio rõcinando compellit de deo nr̃o sentire.

Expanded text:
convencitur. Superior ratio invenit si non excidit quod non sit aliud aliquid ejus bonitas, et aliud aliquid ejus immensitas. Quid ergo si idem est ejus immensitas quod bonitas, nunquid erit immensitate sua bonus? Si idem est ejus bonitas quod immensitas, nunquid erit bonitate sua magnus? Sed bonitas videtur pertinere ad qualitatem, immensitas ad quantitatem. Quid ergo? Eritne qualitate magnus et quantitate bonus? Et ad haec, quis idoneus? An quia non est aliud immensitas sua, vel bonitas sua quam substantia sua, nunquid erit et sine qualitate bonus et sine quantitate magnus? Et ad haec, quis idoneus? Ex his, ut arbitror, perfacile est intelligere quam ineffabile imo et incomprehensibile quod ratio ratiocinando compellit de Deo nostro sentire.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ aliud eius põ: atq aliud euis ẽentia. Si autem
essentialitꝰ ũbiq est gͥ ⁊ ubilocusest. ⁊ ubilorus
nonest. Ent itaq ⁊ uitra oẽm locum. ⁊ extra omẽm
locum. erit supra omĩa. eut infra omĩa uitͣ omĩa.
extra omĩa. S qm̃i simplicis nature est deus: non
eut hic. ⁊ ibi ꝑ partes diuisus: s ubiq totus Er̃
itaq in qͣntulacumq cuiislibet tocus: totus ⁊ in
coto totus ⁊ extratotum totus. Sigͦ extra oẽm locũ
est totus in nullo loco concludit᷑. si in om̃iloco est
totus: a nullo loco secludit᷑. Localit̃ gͥ nusqͣm ẽ: qͥ
a nullo loco concludia nullo loco secludi potest.
Et sicut in om̃i loco est p̃sentialit̾ in nullo localit̾:
sic in om̃i temꝑe est et̃nalit̾: in nullo etemꝑalit̃. Sic̃
enim ꝑ loca distendit᷑ nõ distendit᷑ qui sume sĩplex¬

Expanded text:
est aliud ejus potentia atque aliud ejus essentia. Si autem essentialiter ubique est, ergo et ubi locus est, et ubi locus non est. Erit itaque et intra omnem locum, erit et extra omnem locum; erit supra omnia, erit infra omnia; intra omnia, extra omnia. Sed quoniam simplicis naturae est Deus, non erit hic et ibitaque in quantulacunque cujuslibet parte totius totus, et in toto totus, et extra totum totus. Si igitur extra omnem locum est totus, in nullo loco concluditur. Si in omni loco est totus, a nullo loco secluditur; localiter igitur nusquam est qui a nullo loco concludi, a nullo loco secludi potest. Et sicut in omni loco est praesentialiter in nullo localiter, sic in omni tempore est aeternaliter, in nullo temporaliter. Sicut enim per loca non distendit
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ quib recde dicit᷑ nobis. nis credere. car¬
Nũ aredid̾itis: non intelligetis oꝑtec quidem ꝑ
fidem intraie. Nec tam̃ in ip̃ostatim introitu. subo¬
sisfere ut ad eorum intlligentiã que ꝑfidemtene¬
nus cotidiariis uiciem̃tis ꝓficere ualeamꝰ. In ho¬
tum plena noticia ⁊ ꝑfestaintelligentia inta op¬
tinetur eẽna. In hac sane adquisitẽe sĩma utisit ei
In eorum contẽplatione. suma iocunoitas. Noe
sunt sũme diuicie. hxe semptt̃ne delicie. In horm
giustu intinia dulcedo Ineorum futõe. inturia
infinitu delectatio. De illis itaq ꝓposinmꝰ agereil
ope que iubem̃ ex catholice fidei regula nõ de qui¬
cunq s de et̃nis cedere. Nam de redemptois ñe
satram̃tis ex temꝑe factis que uilem̃ crerẽ ⁊ crede¬

Expanded text:
de quibus recte dicitur nobis, si non credideritis non intelligetis, oportet quidem per fidem intrare nec tamen in ipso statim introitu subsistere, ut ad eorum intelligentiam quae per fidem tenemus quotidianis incrementis proficere valeamus. In horum plena notitia et perfecta intelligentia vita obtinetur aeterna. In hac sane acquisitione summa utilitas, in eorum contemplatione, summa jucunditas. Hae sunt summae divitiae, hae sempiternae deliciae, in horum gustu ultima dulcedo, in horum fruitione infinita delectatio. De illis itaque proposuimus agere in hoc opere, quae jubemur ex catholicae fidei regula, non de quibuscunque, sed de aeternis credere. Nam de redemptionis nostrae sacramentis ex tempore factis, quae credere
Abbreviated transcription (Latin):
a deo dicere pot̾immus. Dñe si error est. a te ip̃o deceptu
sumꝰ: Nam ista in nõbis tantis signis ⁊ ꝓdigiis ꝯfir¬
mata sunt. ⁊ talib q̃ non uisi ꝑte fieri possunt. Cer¬
te a sũme sc̃itatis iiris sunt nob̾is tradita. ⁊ cũ sũma
⁊ autentica actestatõe pbata te ip̃o cooꝑante. ⁊ serno¬
nem ꝯfirmante seãntib signis. Hinc est utiq qd̾ fide¬

Expanded text:
a Deo dicere poterimus? Domine, si error est teipso decepti a Deo dicere poterimus? Domine, si error est teipso decepti sumus: nam ista in nobis tantis signis et prodigiis confirmata sunt et talibus, quae nonnisi per te fieri possunt. Certe a summae sanctitatis viris sunt nobis tradita, et cum summa, et authentica attestatione probata, teipso cooperante, et sermonem confirmante sequentib
Abbreviated transcription (Latin):
cionalit̾ neganda ꝓponit᷑ cum d̾r. Nisi credid̾iti. ñ
intlłigetis. Non gͦ debent ex̃citatos sensus habentes
de talium intlłigentia ꝯꝑanda desꝑare. dum tamen
se sentiant firmos in fide ⁊ ꝑ omĩa ꝓbate ꝯstantie
mirabłe qm̃ quotͦt ũacit̃ fideles sumꝰ: nichil
certus nicħ constantius tenemus: qͣ quod fide appx¬
hendimus. Sunt namq pr̃ib ⁊ celitus reuelata ⁊
tam multis. tam magnis tam miris signis uł ꝑdi¬
giis diuinitus confirmata: ut genus ideat᷑ ẽẽ dem̃¬
tie in hiis uł aliqͣntulũ dubitare. Innum̾a ttaq mi¬
racula. ⁊ talia que nõ nisi diuinitus fieri possunt.
in hiꝰnob̾ fidem faciunt. ⁊ dubitare nõ simunt.
Utimͣ itaq in eorum attestatõe seu etiã confirma¬
tione. signis ꝓ aigim̃tis. ꝓdigiis ꝓ exꝑim̃tis. Uti¬
nam attend̾e̾nt iudei. utinã aĩadũterent pagani
cum qͣnta ꝯscientie securitate ꝓ hac ꝑtead diuinũ i¬
dicium pot̾imus acced̾e. Nonne cum om̃i confidenti¬

Expanded text:
tionaliter neganda proponitur, cum dicitur: Nisi credideritis non intelligetis. Non ergo debent exercitatos sensus habentes, de talium intelligentia comparanda desperare, dum tamen se sentiant firmos in fide, et per omnia probatae constantiae uia quotquot veraciter fideles sumus, nihil certius, nihil constantius tenemus quam quod fide apprehendimus. Sunt namque patribus coelitus revelata, et tam multis, tam magnis, tam miris prodigiis divinitus confirmata, ut genus videatur esse dementiae in his vel aliquantulum dubitare. Innumera itaque miracula, et alia quae nonnisi divinitus fieri possunt, in hujusmodi fidem faciunt, et dubitare non sinunt, utimur itaque in eorum attestatione seu etiam confirmatione signis pro argumentis, prodigiis pro experimentis. Utinam attenderent Judaei, utinam animadverterent pagani, cum quanta conscientiae securitate pro hac parte ad divinum judicium poterimus accedere, nonne cum omni confidenti
Abbreviated transcription (Latin):
I ad sublimiũ scienti¬
am mentis sagacita¬
te ascend̾e uoliumꝰ.
oꝑe peecium est pri¬
mo nosse quib mo
app̾hend̾e solemus.
Rerum itaq notici¬
am ni fallor modo
triplici app̾hendimꝰ.
Nam alia exꝑiendo
ꝓlamus alia rõcinando colligimꝰ alioꝵ c̃citiłdinem
credendo tenemus. Et tp̃ralium quidem noticiam
ꝑ ip̃am exꝑientiã apprehendimꝰ ad et̃noꝵ uͦ notici¬
am modo rõcinando. mͦ credendo assurgumnꝰ. Nam
q̃dam ex hiis que credẽ iubemur: ñ modo supea io¬
rat̾oem: uerum ⁊̃ contͣ hũanam rõem eẽ uident᷑ nͥ
ꝓfunda ⁊ subtilissima indagatõe discitiant᷑ uł po¬
tius diuina reuelatione manifestent᷑. In hoꝵ itaq
cognitione uł assertione mag̾ m̃iti solemus fide ꝙͣ
rocinatõe. auctoritate potius qͣm argim̃tatõe. unta
illud ꝓpħe. Nisi credid̾itis: nõ intlłigetis. S ⁊ hoc ĩ

Expanded text:
i ad sublimium scientiam mentis sagacitate ascendere volumus, operae praetium est primo nosse quibus apprehendere solemus. Rerum itaque notitiam, ni fallor, modo triplici apprehendimus. Nam alia experiendo probamus, alia ratiocinando colligimus, aliorum certitudinem credendo tenemus, et temporalium quidem notitiam per ipsam experientiam apprehendimus. Ad aeternorum vero notitiam, modo ratiocinando, modo credendo assurgimus. Nam quaedam ex his, quae credere jubemur, non modo supra rationem, verum etiam contra humanam rationem esse videntur, nisi profunda, et subtilissima indagatione discutiantur, vel potius divina revelatione manifestentur. In horum itaque cognitione vel assertione magis inniti solemus fide, quam ratiocinatione, auctoritate potius quam argumentatione, juxta illud prophetae: Nisi credideritis non intellig
Abbreviated transcription (Latin):
sepius in eadem aqua retterat᷑ uidẽ quia simuit᷑
dem oleum post unam consecratõem aliarur¬
sum bñdictione aut consecratione ñ sc̃ificat᷑. et

Expanded text:
epius in eadem aqua reiteratur, vide quod similiter idem oleum post unam consecrationem alia rursum benedictione aut consecratione non sanctificatur: et
Abbreviated transcription (Latin):
Des ceconaliare ñ portest. qmi anttinat ocietertspi¬
ce ⁊ amicicie uinculo concors non est. Et idcirco
sac̾dotes cum deo: pacem hĩe ꝑ eminentiam scĩta¬
tis. ⁊ cum ꝓximis concordiam seruare delent ꝑ
asfc̃m compassionis. Quales ergo debeant esse
rei gr̃a reliqui te crete ut constituas ꝑ ciuitates

Expanded text:
des reconciliare non potest, qui utrinque societatis pades reconciliare non potest, qui utrinque societatis pace, et amicitiae vinculo concors non est; sed idcirco sacerdotes cum Deo pacem habere per eminentiam sanctitatis, et cum proximis concordiam servare debent, per affectum compassiones. Quales ergo debeant esse rei gratia reliqui te Cretae, ut constituas per civitates
Abbreviated transcription (Latin):
qui p̃cedebant dñm iħm in omẽm ciuitatem
⁊ locum quo ip̃e erat uenturꝰ. Ita quippe pełei
qui aduitores sunt ep̃oꝵ: ruides ppłos catezi¬
z ando iniciant bapteando: unitati eccłe ĩoo¬
porant. ⁊ in omnib sacͣmentis usq ad manus
impositõem: ppło dei ministrant. Ep̃i uͦ success¬
res sunt apłorum qui ex ncc̃itate ad ad uitor¬
um ⁊ supplem̃tum sii officii in tanta mnłta¬
dine ppłorum regendoꝵ minist̾ium sibi expe¬
tunt sac̃dotum. sicut moyses in heremo. lxx.
iiros elegit prudentes quoꝵ consilio. ⁊ auxilio
młtitudiem tantam faciliuis gub̾naret. Siue
ficis: dum ppłos delinqñtes ad penitentiã uo¬
cant. ⁊ or̃onum suarum medicam̃to sanant.
boni mediatores int̃ homĩes ⁊ d̾m. ⁊ p̃cepta d̾i
ad ppłm deferant. u̾itatem p̃dicando. ⁊ p̃ces
ppłi deo offerant ꝓ pecc̃orib int̾cedendo. Medi¬
ator aũt nt ait apłs unu̾is ñ est. quia discre¬

Expanded text:
qui praecedebant Dominum Jesum in omnem civitatem qui praecedebant Dominum Jesum in omnem civitatem et locum quo ipse erat venturus . Ita quippe presbyteri qui adjutores sunt episcoporum, rudes populo catechizando initiant, baptizando unitati Ecclesiae incorporant, et in sacramentis usque ad manus impositionem populo Dei ministrant. Episcopi vero successores sunt apostolorum, qui ex necessitate ad adjutorium et supplementum sui officii, in tanta multitudine populorum regendorum ministerium sibi expetunt sacerdotum. Sicut Moyses in eremo septuaginta viros elegit prudentes, quorum consilio et auxilio multitudinem tantam facilius gubernaret. Sive ficis, dum populos delinquentes ad poenitentiam vocant, et orationum suarum medicamento sanant. boni mediatores inter homines et Deum, et praecepta Dei ad populum deferant, veritatem praedicando, et preces populi Deo offerant pro peccatoribus intercedendo. Mediator autem, ut ait Apostolus, unius non est , quia discor
Abbreviated transcription (Latin):
smanib sa cram̃ta confesta dipensante. ⁊ a afo
Nam qui tunc sac̾dotes uocabant᷑. hn sunt qui nunc
appłłant᷑ prbri. ⁊ qui tunc dicebant᷑ principes sac̃do¬
res. quia seniores greci p̃bros uocant. Debent enĩ
prb̾ri ẽẽ seniores in ppło dei. ñ tantũ etate corporis
qͣntum prudentiam morum. ⁊ maturitate bone rũsa.¬
tionis: sicut scriptum est. Senectus uen̾abłis est
Bistat aũt hoc tm̃ int̃ pontifices. ⁊ huius temporis
sac̾dotes quod soł pontificib addita est. cłicoꝵ ordi¬
natio. basilicarũ dedicatio. sacri crismatis ⁊ secra¬
tio. manus impositio. cõmunis suꝑ ppłm bñdict̾o.
In aliis aũ sacmentis sine sccł cate iandi. siue bap¬
tizandi. siuie missam celebeandi. ⁊ consecrandicor
supͣdicta idcuro singłarit̃ reseruata sunt: ne ead̾
ꝓrsus auctoritas potestatis ab omĩb passim uen¬
dicata: inferiores erga supͣpositas insolentes rs¬

Expanded text:
manibus sacramenta confecta dimanibus sacramenta confecta diNam qui tunc sacerdotes vocabantur, hi sunt qui nunc appellantur presbyteri, et qui tunc dicebantur principes sacerdotur seniores, quia seniores Graeci presbyteros vocant. Debent enim presbyteri seniores esse in populo Dei; non tantum aetate corporis, quantum prudentia morum, et maturitate bonae conversationis, sicut scriptum est: Senectus venerabilis est, Distat autem hoc tantum inter pontifices, et hujus temporis sacerdotes, quod solis pontificibus addita est clericorum ordinatio. Basilicarum dedicatio, sacri chrismatis consecratio, manus impositio, et communis super populum benedictio. In aliis autem sacramentis sive scilicet catechizandi, sive baptizandi, sive missam celebrandi, et consecrandi corsupradicta idcirco singulariter reservata sunt, ne eadem prorsus auctoritas potestatis ab omnibus passim vindicata, inferiores erga superpositos insolentes re
Abbreviated transcription (Latin):
dñi quo omĩa ad sinistram .i. ad p̃sentem ui¬
tam ꝑtinentia adu̾sa fortit̾ tolerent. ⁊ diuino
timori subiciant. Accipiunt ⁊ textum eunͣge¬
lioꝵ de manu ep̃i ꝑ quem intlłigant se esse
p̃cones euͣgłii xp̃i. Nam sicut lectorib uetꝰ te¬
stañttum ita dẏaconib nouum p̃dicare p̃cep¬
tum est p̃cipue euͣgłm qd̾ solis ip̃is in eccłia
ꝓnuntiare ucet. Ad ip̃os ꝑtinet assist̾e sac̾doti¬
b ⁊ ministrare in om̃ib que agunt᷑ in sacra¬
mentis xp̃i in baptõ. scĩlicet in crismate. in pa¬
tena ⁊ calice. obłones etiam infre⁊ disponere
in altari. Compon̾e etiam mensam dñi atq
uestire. ꝙ uoem ferre ⁊ p̃dicare euͣngłm ⁊ apłm.¬
Ad ip̃os qͦ ꝑtinet officium p̃cum. ⁊ recitat̃o no¬
minum. Ip̃i p̃monent aures ad dñm. ip̃i betãt᷑
orare. ip̃i clamant. ⁊ pacem ip̃i ãnuntiant. Hoc
osticio usus est dñs qñ post cenam ꝓpͥo ere ⁊ ppͥiᷤ.

Expanded text:
Domini; quo omnia ad sinistram, id est, praesentem viDomini; quo omnia ad sinistram, id est, praesentem vitam pertinentia adversa fortiter tolerent, et divino timori subjiciant. Accipiunt et textum Evangeliorum de manu episcopi, per quem intelligant se esse praecones Evangelii Christi. Nam sicut lectoribus Vetus Testamentum, ita diaconis novum praedicare praeceptum est; praecipue evangelium quod solis ipsis in ssistere sacerdotibus, et ministrare in omnibus quae aguntur in sacramentis Christi, in baptismo scilicet, in chrismate, in patena et calice; oblationes quoque inferre et disponere in altari, componere etiam mensam Domini atque vestire, crucem ferre, et praedicare evangeliumAd ipsos quoque pertinet officium precum, et recitatio nominum. Ipsi praemonent aures ad Dominum, ipsi hortantur orare. Ipsi clamant, et pacem ipsi annuntiant. Hoc officio usus est Dominus, quando post coenam proprio ore et
Abbreviated transcription (Latin):
albis induti uestib assistunt altari. ut candore
uestis mundicia uite significet᷑. nitidiq ad hosti¬
as ⁊ ĩmacłati accedant. Cales enĩ dñm decet hĩe
ministros qui nullo carnis corrumpant᷑ contagio
S ꝑfecta m̃tis ⁊ corporis castitate splendeant. Qͣ¬
les enim diacones ordinandi sint: apłs plenis¬
sime docet. scribens ad cimotħm. Nam cũ p̃mi¬
sisset de sac̃dotum elect̃one continuo subiũxit¬
dẏacones simiłr urep̃hensibles. hoc est sũ tͥmĩe
celesti milicia lucra t̾rena sectent᷑. Post ħ subie
cit. Hii añt ꝓbent᷑ pͥmum. ⁊ sic muustrẽt nui¬
lum cͥmen hñtes. Et hii itaq sicut ep̃i ante or¬
dinatõem ꝓbari debent. ⁊ si digni unuenti fueũt
sic demũ ad sacrũ minist̾ium admitti. Hii cum
ordinant᷑ solus ep̃c manus eis imponit. quia ad
minist̃tum ñ ad sac̃docium applicant᷑. Ponit᷑
eis orarium .i. stola supͣ sinistrũ humerũ ab

Expanded text:
albis induti vestibus assistunt altari, ut candore albis induti vestibus assistunt altari, ut candore vestis munditia vitae significetur, nitidique ad hostias et immaculati accedant. Tales enim Dominum decet habere ministros, qui nullo carnis corrumpantur contagio, sed perfecta mentis et corporis castitate splendeant. Quales enim diaconi ordinandi sint, Apostolus plenissime docet scribens ad Timothaeum . Nam cum praemisisset de sacDyaconi similiter irreprehensibiles, hoc est sine maculacelesti misterio lucra terrena sectentur. Est ecit: Hi autem probentur primum; et sic ministrent nullum crimen habentes. Et hi itaque sicut episcopi ante ordinationem probari debent; et si digni inventi fuerint, sic demum ad sacrum ministerium admitti. Hi cum ordinantur, solus episcopus manus eis imponit, quia ad ministerium non ad sacerdotium applicantur, ponitur eis orarium, id est stola super sinistrum humerum ab
Abbreviated transcription (Latin):
berent ñ sine aliquo seꝑtenarii ministio in qͥ
figurat᷑ ut septiforimi gre spui fuaigentes scĩ
nt corpore a ssrũ Eiu sunt Epremar sei map¬
calipsi tuba canentes. hii sunt scptem candelabra au¬
rea. hii uores tonitiuoꝵ. Ip̃i enim clara uoce in mod̾
preconis ãmonent crinctos. siue ad orandum. sũi ad
flectenda genua. siue ad psallendũ suĩ ad legendũ.
⁊ audiendũ ũbum. Ip̃i eungłizant. ip̃i sacram̃ta dei
Dispensant. Sine ip̾sis sac̃dos nom̃ ħo. officium ñ ħt.
Nam sicut in sac̾dote consecratõe: ita in ministro dispẽ¬
sa sacram̃ti est. Ip̃is etiam sac̾dotib p̃p presũptõem ñ
lio calicem dñi in mensa tollere uisi traditus eis fu¬
erit a diacono. L.euite hostias suꝑ altare ponũt.
ip̃i mensam dñi componunt. Leuite oꝑiunt ar¬
cham testam̃ti. quia non om̃s uidere debent. aut
possant alta mist̾iorũ que oꝑiunt᷑ a leuitis. Ipsi

Expanded text:
terent, etiam non sine aliquo septenarii mysterio. In quo terent, etiam non sine aliquo septenarii mysterio. In quo figuratur ut septiformis gratiae spiritu fulgentes, sancti sint corpore et spiritu. Hi sunt septem angeli in Apocalypsi tuba canentes . Hi sunt septem candelabra aurea . Hi voces tonitruorum . Ipsi enim clara voce in modum praeconis admonent cunctos, sive ad orandum, sive ad genua flectenda, sive ad psallendum, sive ad legendum, et audiendum verbum. Ipsi evangelizant, ipsi sacramenta Dei dispensant. Sine ipsis sacerdos nomen habet, officium non habet. Nam sicut in sacerdote consecratio, ita in ministro dispensatio sacramenti. Ipsis etiam sacerdotibus propter praesumptionem non licet calicem domini in mensa tollere, nisi traditus eis fuerit a diacono. Levitae hostias super altare ponunt, ipsi mensam Domini componunt. Levitae operiunt arcam testamenti, quia non omnes videre debent aut possunt alta mysteriorum quae operiuntur a levitis. Ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i cõpon̾ent. Aiuginti aũt amus ⁊ supͣ ussi
sunt seruire in tab̾nacło. qm̃ regłam sc̃ paties
etiam in nouo testam̃to constituert. qm̃ ħ etas¬
ad portanda onera robusta est qd̾ ordimi słłi a
moyse institutum est qd̾ etiam in nouo testa¬
nito representat᷑ cum dẏaconib suꝑͣ sinistrum
humerum stola ponit᷑. ⁊ casula in dieb ieumii
suꝑ eundẽ hum̾ũ ⁊plicat᷑ Quia qͥcquid laloris
⁊ sustinentie in hac uita tołamꝰ. tanqmͣ ui si¬
nistra portamꝰ. donec in dextra hoo est in et̃uita¬
te requiem ħamꝰ. Hic ordo in nouo cestam̃to
ab apłis inicium sumpsit. qñ sicut legit᷑ ĩ ac¬
nos sp̃u sc̃o ad hoc officium elegerunt. ⁊ or̃oue
p̃inissa manus eis ĩposuerunt. Et ex inde apnͣ
⁊ eorum successores det̾uerunt. lit in omni
matrice eccłia septem dyacones cura aiam xp̃i¬
sicblumori gradii tanꝗͣ columneattaris assis¬

Expanded text:
ipsi componerent. A viginti autem annis et supra, jussi ipsi componerent. A viginti autem annis et supra, jussi sunt servire in tabernaculo, quam regulam sancti Patres et in Novo Testamento constituerunt: ad portanda onera robusta est, quod illi ordini a Moyse institutum est. Quod etiam in Novo Testamento repraesentatur, cum diaconis supra sinistrum humerum stola ponitur, et casula in diebus jejunii super eumdem humerum complicatur. Quia quidquid laboris et sustinentiae in hac vita toleramus, tanquam in sinistra portamus, donec in dextra, id est in aeternitate requiem habeamus. Hic ordo in Novo Testamento ab apostolis initium sumpsit, quando, sicut legitur in Acnos Spiritu sancto ad hoc officium elegerunt: et oratione praemissa manus eis imposuerunt . Et exinde apostoli et eorum successores decreverunt, ut in omni matrice Ecclesia septem diaconi circa Aaram Christi sublimiori gradu, tanquam columnae altaris assis
Abbreviated transcription (Latin):
ordinant᷑ sicut sac̃dotes ⁊ leuite manus impõem
ñ accipiunt. s cm̃ calicem uacuũ ⁊ patenam ua¬
tuam de manu ẽi. De manu uͦ archediacom uice¬
dare debent manus sac̃dos ⁊ leuita. tractaturidi¬
uina sacram̃ta. Hoc officio usus est dñs qñ facta
cena cum discipłis litheo se p̃cuixit. ⁊ mittens
aquam in peluim pedes discipłoꝵ lauitit lin¬
Iaconoꝵ ordo sexto sequit᷑ loco ñ sine aliquo
senatii mystero. in quo p̃p ꝑfectc̃em siu sig¬
iuficat᷑ oꝑum ꝑfectio. Hic ordo mueã testam̃to
a tribu seui ht exordium. Precepit enun dñs
moysĩ ut post ordinatõem a aror ⁊ filioꝵ euis:
rursus tribus leui ad diuini cittus ministeria
ordinaret᷑. ⁊ consecraret᷑ dño. ⁊ seruirent ꝓ iscł
coram aaron ⁊ filiis eius in tab̾naculo dei. ip̃iq
gestarent archam. ⁊ tab̾nacłm. ⁊ omia uasa eꝰ
⁊ in cuxumitu tab̾nacłi ipi castra constituerẽt.¬
⁊ in tͣnͣsportando tab̾naculo ip̃i depon̾ent mur

Expanded text:
ionem non accipiunt, sed tantum calicem vacuum et patenam vacuam de manu episcopi. De manu vero archidiaconi urcergium, quibus mundare debent manus sacerdos et levita tractaturi divina sacramenta. Hoc officio usus est Dominus, quando facta coena cum discipulis linteo se praecinxit, et mittens aquam in pelvim pedes discipulorum lavit, et linnis. Diaconorum ordo sexto sequitur loco, non sine aliquo senarii mysterio, in quo propter perfectionem sui significatur operum perfectio. Hic ordo in Veteri Testamento a tribu Levi habuit exordium. Praecepit enim Deus Moysi ut post ordinationem Aaron et filiorum ejus, rursus tribus Levi ad divini cultus ministeria ordinaretur, et consecraretur Domino, et servirent pro Israel coram Aarent arcam, et tabernaculum, et omnia vasa ejus, et in circuitu tabernaculi ipsi castra construerent, et transportando tabernaculum ipsi deponerent, rursus
Abbreviated transcription (Latin):
homo q in unitate ꝑsone accessit dei u̾bo aĩara¬
tõnalis ⁊ caro. ⁊ qui unicus dei filuis est ecuam¬
⁊ filius hominis idem ĩp̃e utrunq ex utraꝵ unꝰ¬
duo filii deus ⁊ homo. s unus filuis Item. Deuᷤ.
hominem assumpsit homo in deum t̃nsunt nonna¬
tiue ũsibilitate. s dei dignatione. ut nec deus mu¬
taret᷑ in humana sub̃a assumendo hoĩem. nec ħo
in diuina głificatus in deum: quia mutatio. uel
ũsibilitas nature. uł limuuitionem. ⁊ abolitio¬
nem facit creditur a nobis sine confusione ⁊iuncta
trinitas. sine seꝑatione distincta. Item. Nichil creatũ
aut seruiens intrinitate credendum est. nicħ in eqͣ¬
le. nichil gr̃e equale nichil anterius. posterius ue.
aut munus. nichil extͣneum. aut officiale alt̾i. ni¬
chil sibi inuisibile. nicħ creaturis uisibile. nicħ
eentia ad creaturarum naturam deductum. nich
⁊ filio sp̃o sc̃s: o moysion. deo ⁊ homini unus filiuᷤ
manens. deus in homine suo in gła patris. de sid̾a¬

Expanded text:
homo, quia in unitate personae, accessit Dei Verbo anima rationalis et caro. Et qui unicus Dei Filius est, est etiam Filius hominis, idem ipse. Utrumque, ex utroquduo filii Deus et homo, sed unus Filius. Idem: Deus hominem assumpsit, homo in Deum transivit, non naturae versibilitate, sed Dei dignatione, ut nec Deus mutaretur in humanam substantiam assumendo hominem, nec homo in divinam glorificatus in Deum. Quia mutatio vel versibilitas naturae vel diminutionem vel abolitionem facit, creditur a nobis sine confusione conjuncta Trinitas, sine separatione distincta. Item. Nihil creatum, aut serviens in Trinitate credendum est, nihil inaequale, nihil gratiae aequale, nihil anterius, nihil posterius, aut minus, nihil extraneum aut officiale alteri, nihil sibi invisibile, nihil creaturis visibile, nihil essentia ad creaturarum naturam deductum, ut Plet Filio Spiritus sanctus. Omousion Deo et homini, unus filius manens Deus in homine suo in gloria patris, desidera
Abbreviated transcription (Latin):
sapimus ita pater ⁊ filius. ⁊ sp̃c sc̃s. s cum sit
uina sub̾a tota triitas oꝑata est hosem quem as¬
sumpsit̃. eumq ñ cota trinitas assumpsit̃. s so¬
la ꝑsona filii. Idem in libro .u. de teinitate. Deo
aliquid accidere ñ potest. dicit᷑ ad aliquid sicut
pat̾ ad filium. ⁊ filius ad pr̃em qd̾ accidens nõ
et quia ⁊ sle semꝑ pat̾. ⁊ ille semꝑ fiuis. Siuo.

Expanded text:
sapimus: ita Pater et Filius et Spiritus sanctus, cum sit sapimus: ita Pater et Filius et Spiritus sanctus, cum sit una substantia: tota Trinitas operata est hominem quem assumpsit, eumque non tota Trinitas assumpsit, sed sola persona Filii. Idem in libro quinto de Trinitate: Deo aliquid accidere non potest. Dicitur ad aliquid: sicut Pater ad Filium, et Filius ad Patrem, quod accidens non est, quia ille semper Pater, et ille semper Filius. Si vero
Abbreviated transcription (Latin):
sũma natura dicunt᷑ intellectus int sentire ꝑ
rationem constringit᷑. Quicquid gͥ eorum de il¬
la dicatur: ñ qualis uł qͣnta. s magis quid sit
monstrat᷑. Quicquid enm est qualeꝰ uł qͣntum
est᷑ ⁊ iam in eo alud qd̾ quid est unũ ñ simplex.
s compositum est. Nam cum aliquis homo dicat᷑
corpus ⁊ ratõalis.⁊ homo. non uno mͦ. uel una
consid̾atione hec tria dicit᷑ scd̾m aliud enim cor¬
pus. ⁊ scd̾m aluid rationalis est. ⁊ singulĩ hoꝵ
non est totum qd̃ homo. illa uͦ sũma eẽntia. sũma
uita. sũma iusticia. sũma sapĩa. sũma magnitu¬
do. sũma et̾nitas. ⁊ alia similit̃ quec̃q sint ĩ uo¬
cabulis multiplicia: ñ plura significant. s unũ
filii ꝑsona carnem suscepit. ⁊ ut ħ intelligas ⁊¬
ꝑationib utar. ut ex treatura creatorem intelli¬
gas. In anima est ratio. ⁊ cum sint unum. aliud
anima. aliud agit ratio. anima uiiimꝰ. ratõne

Expanded text:
summa natura dicuntur intellectus per rationem summa natura dicuntur intellectus per rationem sentire constringitur. Quidquid igitur eorum de illa dicatur, non qualis vel quanta; sed magis quid sit monstratur. Quidquid enim est quale vel quantum, est etiam in eo aliud quod est, unde non simplex, sed compositum est. Nam cum aliquis homo dicatur corpus et rationalis et homo, non uno modo vel una consideratione haec tria dicuntur; secundum aliud enim corpus, et secundum aliud rationalis est, et singulum horum non est totum quod homo. Illa summa essentia, summa vita, summa justitia, summa sapientia, summa magnitudo, summa aeternitas; et alia similiter quaecunque sint in vocabulis multiplicia; non plura significant, sed unum. Filii persona carnem suscepit, et ut hoc intelligas comparationibus utar, ut ex creatura creatorem intelligas. In anima est ratio: et cum sint unum, aliud anima agit aliud ratio: Anima vivimus, ratione
Abbreviated transcription (Latin):
minis cõmunio: ualde ꝓcul dubio intelligẽda
est diu̾sa significatio. s hoc patentiori ratõne
oportet ostend̾e. Si nullius accidentis suscepti¬
bilis est: quomͦ dicit᷑ iuista uł sapiens. uł aliqͥs
huimodi diuina natura: S certum est tõ sũ¬
ma natura ideo uere est quia ꝑ se est quicqͥt est.
nich̾ autem iustum est nisi ꝑ iusticiam. Eigo si ñ
est iusta nisi ꝑ iusticiam: ⁊ non potest ẽẽ iusta nͥ
ꝑ se: quid conseq̃ntius qmͣ ut eadem sit ip̃a iusti¬
cia: ꝑ quam iusta est: Quapp̃ si querat᷑ quid sit ipͣ
sũma natura: quid rectus respondet᷑ qm̃ iusticia:
⁊ cum creatura dicat᷑ uista in eo quod quale eo¬
s existens iusticia. ⁊ ideo non in eo qd̾ quale. s ĩ
eo quod quid sit̃ d̾r. nichilq in ea differt. siue di¬
cat᷑ iusta. siue iusticia. qd̾ u in exemplum iusticie
ratum ẽẽ conspioit᷑ hoc de omnib que similit̃ de

Expanded text:
minis communio, valde procul dubio intelligenda minis communio, valde procul dubio intelligenda est diversa significatio. Sed hoc potentiori ratione oportet ostendere. Si nullius accidentis susceptibilis est, quomodo dicitur justa vel sapiens vel aliquid hujusmodi divina natura? Sed certum est quod summa natura ideo vere est; quia per se est quidquid est, nihil autem justum est nisi per justitiam. Igitur si non est justa nisi per justitiam: et non potest esse justa nihi per se, quid consequentius quam ut eadem sit ipsa justitia per quam justa est? Quapropter si quaeratur quid sit ipsa summa natura, quid rectius respondeatur quam justitia? Et cum creatura dicatur justa in eo quod quale esed existens justitia. Et ideo non in eo quod quale, sed in eo quod quid sit dicitur, nihilque in ea differt, sive dicatur justa sive justitia, quod vero in exemplum justitiae ratum esse conspicitur: hoc de omnibus quae similiter de
Abbreviated transcription (Latin):
quod cum dicat᷑ de singulis ad se pluralit̃ ñ singu¬
latit̾ accipiat᷑ in sũma. Dicimus namq qd̾ pat̾ est ꝑ¬
tres ꝑ sonas unam eẽntiam. neq ut genus de sp̃ẽb.
neq ut sp̃em de induudius predicamꝰ. Hidet᷑ posse
dici ut tres homines una natura. s plus sunt duo
omines qm unus. s non maior est eẽntia pater
ĩllius m solus pat̾ aut solus faius. ⁊ tres ille
ꝑsone si tta diceñde sunt equales sunt singu les
qd̃ animat homo non ꝑcipit. Cur ergo lacinitas
hoc ita inusitate posuit. nisi ꝙ uoluit hoc unum
nomen seruire huic significat̃oni quo intelligit᷑
trinitas. nec omĩno taceremus quid tres cum tres
ẽẽ faterem̃ quo nomine ñ diu̾sitatem intelligi
a se inuicem det̾minari uidñrꝰ ⁊ in se infinita st̃.
ita ⁊ singula sunt in singulis. ⁊ omĩa in omnib¬
singulis ⁊ singula in omnib. ⁊ unum omnia.
Idem. Deniq si qua est deo cum aliis alicuiꝰ no¬

Expanded text:
quod cum dicatur de singulis, ad se pluraliter, non singuquod cum dicatur de singulis, ad se pluraliter, non singulariter accipitur in summa; dicimus namque: Pater etres personas, unam essentiam, neque ut genus de speciebus, neque ut species de indiuiduis praedicamus. Videtur posse dici ut tres homines, una natura, sed plus sunt tres homines quam unus. Sed non est maior essentia pater et huius quam solus pater aut solupersonae, si ita dicendae sunt, aequales sunt in singulis, quod animalis homo non percipit . Cur ergo latinitas hoc ita inusitate posuit, nisi quia voluit hoc unum nomen servire huic significationi, quo intelligitur Trinitas, nec omnino taceremus quod tres, cum tres esse fateremur: quo nomine non diversitatem ia se invicem determinari videntur, et in se infinita sunt. Ita et singula sunt in singulis, et omnia in singulis, et singula in omnibus, et unum omnia.Idem: Denique si qua est Deo cum aliis alicujus no
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ potest. ac ꝑ hoc si pat̾ ñ intelligit ip̃e sibi: s fuliꝰ
intelligit patri: ꝓfecto filus pr̃em sapientem fa¬
cit̃. ⁊ si hoc est deo ẽẽ qd̾ saꝑe. ⁊ illa ei eẽntia est que
sapientia: ñ filius a patre qd̃ uerum est. s a filio
potius pater ht̃ eẽntiam quod falsum est. Est gͦ
deus pat̾ sapiens: ẽa que ip̃e est sua sapĩa ⁊ filus
sapientia patris. de sapĩa quod est pater. de quo est¬
genitus filius. quare ⁊ intelligens est pat̾ ea que ĩ¬
se est sua intelligentia. filius autem intelligentia pa¬
tus de intelligentia genitus qd̾ est pat̾. Idem. Nõ qm̃
ieus trinitas estt ideo triplex putandus alioqn mi¬
nor ẽet in singulis qm in trib parit̾. In hac quaꝙ tͥni¬
tate tum dicuus ꝑsonam patris. ñ aliud dicimus¬
qͣm sub̾am patris. quia ꝑsona patris ñ aliud ẽ qm
ipe pat̃. ad se quippe dicit᷑ ꝑsona ñ ad filium. uł ad
sp̃m sc̃m. sicut deus ⁊ sumslia. Hoc enim nomen est

Expanded text:
 hoc si Pater non intelligit ipse sibi, sed Filius intelligit Patri: profecto Filius Patrem sapientem facit. Et si hoc est Deo esse quod sapere, et illa ea essentia est quae sapientia, non Filius a Patre quod verum est, sed a Filio potius Pater habet essentiam, quod falsum est. Est ergo Deus Pater sapiens ea quae ipse est sua sapientia, et Filius sapientia Patris, de sapientia quae est Pater, de quo genitus est Filius. Quare et intelligens est Pater ea quae ipse est sua intelligentia; Filius autem intelligentia Patris de intelligentia genitus quae est Pater. Idem. Non quoniam Deus Trinitas est ideo triplex putandus est, alioquin minor esset in singulis, quam in tribus pariter. In hac quoque Trinitate cum dicimus quam substantiam Patris quia persona Patris non aliud est quam ipse Pater. Ad se quippe dicitur persona, non ad Filium vel ad Spiritum sanctum, sicut Deus et similia. Hoc enim solum nomen est,
Abbreviated transcription (Latin):
est pat̾. uirtiis est filuis. uurtꝰ est sp̃c sanctus. Idem¬
in libro de trinitate. Si solus filius intelligit sibi
⁊ patri ⁊ sp̃u sc̃o: illud consequit᷑ ut pat̾ ñ sit sa¬
piens de se ip̃o. s de filio. nec sapientia genuerit¬

Expanded text:
est Pater, virtus est Filius, virtus est Spiritus sanctus. Idemest Pater, virtus est Filius, virtus est Spiritus sanctus. Idem libro de Trinitate. Si solus Filius intelligit sibi et Patri et Spiritui sancto, illud consequitur, ut Pater non sit sapiens de seipso, sed de Filio, nec sapientia sapient
Abbreviated transcription (Latin):
sũme unum eẽnt. Si uͦ natura dispares eẽnt.
unum ñ ẽẽnt. Hii gͦ toes quia unum sunt p̃p
in effabłem coniuntionem deitatis qua ineffa
d̾ici potest: Alioqͥn deus filius añqmͣ susciꝑet
serui formam: ñerat totus. ⁊ creuit cum homo
diuinitati eius accessit. quod si in una ꝑsona ab¬
surde dicitur. quia pars illuis cei eẽ nõ potest.
deus. qnͣtomagis crinitatis pars ẽẽ non potest
quic̃q unus in trib: In trinitate gͦ que deus
est. pat est deus. ⁊ flluis est deus. ⁊ sp̃c sc̃s est d̾s.
⁊ simul hii tres deus unus. nec huins tͥnitatis
tercia pais est unus. nec maior pais duo qmͣ
unus est ibi. nec mauis aliquid sunt om̃s qmͣ
singuli. quia sp̃ualis ñ corꝑalis est magnitudo.
Qui potest caꝑe capiat. qui non potest: credat. ⁊¬
oret ut quod credit intelligat Pat̃. ⁊ filius ⁊
singłorum ꝑfect̾oem parces uniusd̾i ñ sunt. uutꝰ

Expanded text:
summe unum essent. Si vero natura dispares essent summe unum essent. Si vero natura dispares essent unum non essent. Hi ergo tres quia unum sunt, propter ineffabilem conjunctionem Deitatis qua ineffabdici potest; alioquin Filius Deus antequam susciperet formam servi non erat totus, et crevit cum homo divinitati ejus accessit. Quod si in una persona absurde dicitur quia pars illius rei esse non potest Deus, quanto magis Trinitatis esse pars non potest quicunque unus in tribus? In trinitate ergo quest, Pater est Deus, Filius est Deus, Spiritus sanctus est Deus, et hi tres unus Deus; nec hujus trinitatis tertia pars est unus, nec majus aliqunus est ibi; nec majus aliquid sunt omnes quam singuli, quia spiritualis, non corporalis est magnitudo. Qui potest capere capiat ; qui non potest credat et oret, ut quod credit intelligat. Pater et Filius et singulorum perfectionem, partes unius Dei non sunt. Virtus
Abbreviated transcription (Latin):
de celo hic est filius meus dilectus. s tantũuo¬
cem patris ad filium fuisse. qmͣuis pat ⁊ filius
⁊ sp̃o sanctus sicut in seꝑabsles sunt: sic insepa¬
rabilit̾ oꝑant᷑. Nam quo intellestu homo deum
capit qui ip̃m intłłtm suum quo eum uult ca¬
pere ñdum capit. Intelligamꝰ autem deum si po¬
sumus ⁊ qnͣtum possumus sine qualitate boñ
sine qͣntitate magnum. sine inigentia creato¬
rem. sine stui presentem. sine habitu omũ
continentem. sine loco ubiq totum. sine tp̃re¬
semptt̃num. sine sui cõmutat᷑oe mutabilia
facientem. nichilq pacientem. Quisqͥs deum
ita cogitat. ⁊ noum potest om̃cmͦ ĩuenire qͥd
sit: pie tamen cauet qͣntum potest aliqͥd de suo
am uocant. Idem in libro contͣ maxxumnum i
Nicula sio ꝑtium diuisio in unitate deitatis.
trinitas tinus est deus. Tres enim ꝑsone sunt
sunt. unum sunt. ⁊ sũme unũ. uͥ nulla nat᷑aꝵ¬
lit̾ nulla est diu̾sitas uoluntatum. Si autem:
natura unum e̾enti ⁊ consentione ñ: non

Expanded text:
elo. Hic est Filius meus dilectus ; sed tantum vocem Patris ad Filium fuisse, quamvis Pater et Filius et Spiritus sanctus, sicut inseparabiles sunt, sic inseparabiliter operantur. Nam quo intellectu homo Deum capit, qui ipsum intellectum suum, quo eum vult capere nondum capit? Intelligamus autem Deum si possumus et quantum possumus sine qualitate bonum, sine quantitate magnum, sine indigentia creatorem, sine situ praesentem, sine ambitu omnia continentem, sine loco ubiqsempiternum, sine ulla mutatione sui mutabilia facientem nihilque patientem. Quisquis deum ita cogitat, etsi nondum potest omnimodo inuenire quid sit, pie tamen cauet, quantum potest, aliquid de illo ίαν vocant. Idem in libro contra Maximinum: nulla sit partium divisio in unitate Deitatis: Trinitas unus est Deus. Tres enim personae susunt, unum sunt et summe unum, ubi nulla naturarum; nulla est diversitas voluntatum. Si autem natura unum essent et consensione non: non
Abbreviated transcription (Latin):
iñ euis cognitione ꝓfecer̃t: Apuo deum aũt profecit.¬
inco qd̃ d̃itun se sapĩa ⁊ gr̃a dei plenum ostendet eos
ad laudem dei patris a quo hoc esse testabat᷑ magis sip
ac magis ꝓuorauit. De merito eciam xp̃i p̾t̾eundumi
non est: qd̾ quidam minꝰ consid̾ate dice solent. qi scb̃¬
xp̃s homo alit̾ ad głam ĩmortalitatis ꝑuenire nõ po¬
tuisset: nisi prius ꝑ passionem m̾endo mortem susp¬
nuisset. Non enim atrendunt hui quia qd̾ deus homo mo¬
talis fuit. ñ nccͣtatis erat: s uoluntatis. Nam si pro
homo sine morte ad ĩmortalitatẽ ꝑuenire potuisset᷑
si se ab mnobedientie culpa custodire uoluiss: quanto
magis xp̃s homo qui ñ solum sñ pecc̃o homo iustusss
s supͣ hoĩem deus fuit carni sue quam ad ⁊ sortiũ dei¬
tatis in conceptione sublimau̾at. głam incorrupti¬
onis dare potuisset. etiam si illam ad tollerantiã pas¬

Expanded text:
in ejus cognitione profecerunt. Apud ipsum autem profecitin ejus cognitione profecerunt. Apud ipsum autem profecituod, dum se sapientia et gratia Dei plenum ostenderet, eos ad laudem Dei Patris, a quo hoc esse testabatur, magis semper ac magis provocavit. De merito etiam Christi praetereundum non est quod quidam minus considerate dicere solent, quod scs homo aliter ad gloriam immortalitatis pervenire non potuisset, nisi prius per passionem merendo mortem sustinuisset. Non enim attendunt hi quia quod Deus homo mortalis fuit, non necessitatis erat; sed voluntatis. Nam si primus homo sine morte ad immortalitatem pervenire potuisset; si se ab inobedientiae culpa custodire voluisset, quanto magis Christus homo qui non solum sine peccato homo justus, sed supra hominem Deus fuit, carni suae quam ad consortium Deitatis in conceptione sublimaverat, gloriam incorruptionis dare potuisset, etiam si illam ad tolerantiam pas
Abbreviated transcription (Latin):
one diuinitatis plenam ⁊ ꝑfc̃am sapĩam. ⁊ poten¬
tiam ⁊ uirtutem ⁊ bonitatem accepisse credimꝰ.⁊
ip̃am sicut in unione diuinitatis inseꝑabłr: sic ĩ ip̃a
que ex unione diuinitatis erat. plenitudine uͥtutiᷤᷤ
incõmutabłit̾ ꝑmansisse consitent᷑. Neq enim idcirco
deus homoint̾ homines conu̾sari noluit. ut quasi ꝑ
int̾ualla tempoꝵ sapĩa aut uircute ꝓficiens. m̾itũ¬
sibi comꝑaret. ⁊ se ip̃o melior fieret. s ut ea sapĩa ⁊ bom
tate quam ip̃e in diuinitate sua plenam ⁊ ꝑfectq̃
semel: accepit dissensatõem salutis humane scd̾m ĩ¬
effabłem ordinatõem suam compleret. Quap̃p id ꝙ
ũita accipit᷑ quasi sem ip̃o melior factus sit. S quia
hominib quam ip̃e ħelat. s latebat sapĩam ⁊ gr̃am
ꝓut ratio tempoꝵ postulabat magis semꝑ ac mag̃
aꝑuit. Ita apud homines ip̃e ꝓficiebat qñ homĩes ip̃i

Expanded text:
one divinitatis plenam, et perfectam sapientiam, et potenone divinitatis plenam, et perfectam sapientiam, et potentiam, et virtutem, et bonitatem accepisse credimus; et ipsam sicut in unione divinitatis inseparabiliter, sic in ipsa quae ex unione divinitatis erat plenitudine virtutis incommutabiliter permansisse confitemur. Neque enim idcirco Deus homo inter homines conversari voluit, ut quasi per intervalla temporum sapientia aut virtute proficiens, meritum compararet, et seipso melior fieret,  habuit: et in humanitate sua plenam, et simul accepit, dispensatione salutis humanae secundum ineffabilem ordinationem suam compleret. Quapropter id, quod ita accipitur quasi semetipso melior factus sit, sed quia hominibus quam ipse habebat, sed latebat sapientiam et gratiam, prout ratio temporum postulabat, magna semper ac magis aperuit: ita apud homines ipse proficiebat, quando homines ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
dei mun̾e. Lilera in illo uoluntas erat. ac tanto ma¬
gis erat qͣnto magis pec̃co seriuire ñ pot̾at. Hulta a̾
querunt᷑ de illa anuna tationali equib unum est.
utrũ uidelic equalem cum diuinitate sc̃am habu̾it.
de qua questione in alio opusculo qd̃ de anima xp̃i
intitulatũ est: ꝓlixius disputaui. Hic uͦ hoc solũ
⁊ memorare sufficit. qd̾ eadem anima sicut plenã
⁊ ꝑfectam dei sapĩam unitam hu̾it: ita plene ⁊ ꝑfc̃e
ex ip̃a ⁊ ꝑ ip̃am sapĩam sapiens fuit. nec tñ ip̃i sapĩe
natura equalis fuit. quia longe aliud est sapĩa sa¬
pere. atq aluid sapĩam cẽ. Ex quo enim humanita¬
ti diuinitas comuncta est ex ip̃a diuinitate hũa¬
nitas accepit ꝑ gr̃am: totum qd̾ diuinitas habuit
ꝑ nat᷑am. ita ut sm illam in effabłem unionem.⁊
dei ẽẽt in humanitate sua totum qd̾ humanita¬
rationali a pͥma conceptione sua ex ineffabłi uni¬

Expanded text:
Dei munere. Libera in illo voluntas erat, ac tanto maDei munere. Libera in illo voluntas erat, ac tanto magis erat, quanto magis servire peccato non poterat. Multa autem queruntur de illa anima rationali, e quibus unum est utrum videlicet aequalem cum divinitate scientiam habuerit; de qua quaestione in alio opusculo, quod De anima Christi intitulatur, prolixius disputavi. Hic vero hoc solum commemorare sufficit, quia eadem anima sicut plenam et perfectam Dei sapientiam unitam habuit, ita plene et perfecte ex ipsa et per ipsam sapientiam sapiens fuit, nec tamen ipsi sapientiae natura aequalis fuit: quia longe aliud est sapientia sapere, atque aliud sapientiam esse. Ex quo enim humanitati divinitas conjuncta est, ex ipsa divinitate humanitas accepta per gratiam, totum quod divinitas habuit per naturam, ita ut secundum illam ineffabilem unionem et Dei esset in humanitate sua totum quod divinitarationali a prima conceptione sua ex ineffabili uni
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o clim carne a ubo ratõ alem aĩam assuptam. cu¬
non fuisse s solam cainem u̾bo unitam. ⁊ ip̃am diui¬
nitatem u̾bi carnem loco anime uiuificasse. eand̾¬
q diuinitatem ab ip̃a carne qͣndo in cruce mortua
est recessisse. rursumq ad ip̃am qñ resuscitata est
uiui ficãdam ⁊ resuscitãdam redisse. S catholica
fides ht̃ totum qd̃ hominis erat pret̃ culpam deum
assũpsise. quia nec alit̃ uerus homo ẽẽ potuiss nͥ
totum qd̾ ad u̾itatem humane nature ꝑtinelat as¬
sumpsisse. Accepit gͦ cum caine ⁊ in carne ip̃a aĩam
rõnalem que ⁊ carnem ip̃am uegeetaret. ⁊ sensifica¬
ret ad uitam. ⁊ scd̃m lib̾am uoluntatẽ pec̾cm respu¬
eret. ⁊ sectaret᷑ iusticiam. Cui ⁊ hoc ex sccietate diui-¬
nitatis collatum est. ut spontanea quid̾ bonũ liber¬
tate bonum faccret. s ad malum faciendum nlła
ꝓrsus nccitate. uł infirmitate declinare potuiss.
dei filus unicus natuĩ est. ñ carnis cupidine. s solo

Expanded text:
assumptam non fuisse, sed solam carnem Verbo unitam, et ipsam divinitatem Verbi, carne loco animae vivificasse, eamdemque divinitatem ab ipsa carne, quando in cruce mortua est recessisse, rursumque ad ipsam, quando resuscitata est, vivificandam et resuscitandam redisse. Sed catholica fides habet totum, quod hominis erat propter culpam, Deum assumpsisse: quia nec aliter verus homo esse potuisset, nisi totum quod ad diversitatem humanae naturae pertinebat assumpsisset. Accepit ergo cum carne et in carne ipsam animam rationalem, quae et carnem ipsam regeret, et sensificaret ad vitam, et secundum liberam voluntatem peccatum respueret, et sectaret justitiam. Cui et hoc ex societate divinitatis collatum est, ut spontanea quidem libertate bonum faceret, sed ad malum faciendum nulla prorsus necessitate vel infirmitate declinare potuisset. Dei Filius unicus natus est, non carnis cupidine, sed solo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ccepori suo eccłe imitanda reliquit. cui ip̃ius
ẜo parcicipatõem concessit. De hostiariis.
Ater hos .uii. gͣdus spuitals officii. Primus est
eorum qui ostiarii dñr. qui in uet̾i testam̃to olim
ianttores uocabant᷑. Ad officium ostiarii ꝑtinẽt
claues eccłie. ut claudat ⁊ apperiat horis ⁊petenti¬
b templum dei ⁊ omĩa que sunt intus excraq cu¬
stodiat. fideles recipiat. excoĩcatos ⁊ infideles extipi¬
at. Ostiarus cum ordinat᷑ postqͣm ab archidiacono
instructus fuerit qualit̃ in domo dei debeat conu̾sa¬
ri: ad suggestionẽ archidiaconi: tradit ei ep̃c cla¬
ues eccłie de altario dicens ei. Sic age quasi reddi¬
turus deo rõem ꝓ hiis reb que istis clauib recludñt

Expanded text:
 cui ipsius us participationem concessit. CAP. VI. De ostiariis. Inter hos septem gradus spiritualis officii primus est eorum qui ostiarii dicuntur, qui in Veteri Testamento olim janitores vocabantur. Ad officium ostiarii pertinent claves ecclesiae, ut claudat et aperiat horis competentibus templum Dei, et omnia quae sunt intus extraque custodiat, fideles recipiat, excommunicatos et infideles ejici. Ostiarius cum ordinatur, postquam ab archidiacono instructus fuerit qualiter in domo Dei debeat conversari, ad suggestionem archidiaconi tradit ei episcopus claves ecclesiae, de altario dicens ei: Sic age quasi redditurus Deo rationem, pro his rebus quae istis clavibus recludunt
Abbreviated transcription (Latin):
uirns. Euiasienm ad sinistram sunt laici qui uite.
psentis necessitati inseruiunt. non ita dico ad sint¬
nos laicos ibi statuere presumam. Nam qui boni x
longeuitas uite. In sinistra autem euis drincie
corpore est ⁊ bonum est qmuuis optimũ ñ sit. Lai
pars corꝑis xp̃i sinistra sunt. Clerici i qm̃ ea que
tera pars sunt corporis xp̃i. Et constat hiisduaos
cus int̾pretat᷑ ppłaris. Grece enim laos. latine
ip̃e sorte electus sit adeo. ⁊ ad seruiciũ dei siue quas
ip̃e deiis sors illuis fit. ⁊ qd̾ portionem aliam ĩ t̾ra
hr̃e ñ debeat cleuicus nisi deum. ⁊ ea que ad ꝑtem¬
de spectant cui statutum est decimis ⁊ oblapõcor
que deo offerunt᷑ sustentar. Laicis gͦ xͥanis fidẽ¬
lib t̾rena possidẽ concedit᷑. cleuicis gͦ uͦ sp̃ualia
tm̃ ⁊mietunt᷑̃ q̃madm̃ enim olim in cuo ppło pͥ¬
ore cetere trib que typum laicorum preferelant
portiones in hereditate acceperunt. sola trib leuy

Expanded text:
us. Quasi enim ad sinistram sunt laici qui vitae praesentis necessitate serviunt. Non ita dico ad sinnos laicos ibi statuere praesumam! Nam qui boni erlonganimitas vitae; in sinistra autem ejus divitiaecorpore est, et bonum est, quamvis optimum non sit. Laipars corporis Christi sinistra sunt. Clerici vero quoniam tera pars sunt corporis Christi. Sed constat his duabus cus interpretatur popularis. Graece enim laos latine sive quod ipse sorte electus sit a Deo, et ad servitium Dei, sive quod ipse Deus sors illius sit, et quod portionem aliam in terra habere non debeat cleDei spectant, cui statutum est decimis et oblationibus quae Deo offeruntur sustentari. Laicis ergo Christianis fidelibus terrena possidere conceditur, Cmmittuntur, quemadmodum olim in illo populo priore caeterae turbae, quae typum laicorum praeferebant, portiones in haereditate acceperunt, sola tribus Levi,
Abbreviated transcription (Latin):
sicut nunqmͣ non deus fuit. ita ñ qͣm fuit non pater
A patre filius natus ab eo uͦ ⁊ a filio ꝓcedit sp̃s sco
pat̾. filuis et̾nus eo qd̾ sit patri ⁊ sp̃m sc̃o coet̾nis.
Sp̃o sc̃s ec̃nus eo qd patri ⁊ filio sit coet̾nus ñ con¬
fusa ut sabellius dicit trinitas in una ꝑsona m
separata. aut diuisa in natura diuinitatis. ut ar¬
rius blasphemat. s alter in ꝑsona pat̾. alt̃ filus a¬
ter sp̃o sc̃s. unus in natura. in tͥnitate deus pat᷑ ⁊ ã
nitate patris dei filus. ip̃e fieret in homine hõis
filius. neq filii nom̃ ad altm tͣnsiret. qui ñ eẽt na¬
tiuitate filius. Dei gͦ natiuitate filius. hominis

Expanded text:
sicut nunquam fuit non Deus, ita nunquam fuit non Pater. sicut nunquam fuit non Deus, ita nunquam fuit non Pater. A Patre Filius natus: ab eo vero et a Filio procedit Spiritus eat Fils aeternus, eo quod Patri et Filio sit coaeternus. Non confusa, ut Sabellius dicit. Trinitas in una persona, neque separata, aut divisa in natura divinitatis, ut Arius blasphemat; sed alter in persona Pater, alter Filius, alter Spiritus sanctus; unus in nitatfilius, neque Filii nomen ad alterum transiret, qui non esset nativitate Filius. Dei ergo nativitate filius, hominis