comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne sed maioriminor alliuabit᷑ nã unũbis duo &u
nũ deciens d&cem & unũ miliens millem & ꝑquem libi¬
aliũ numerũ multiplica uero unũ necersee ad quo
ũis hab& er gounũ cũ coenis numerosius q̃đdã aliiualitatis
non modo q̃đ quicũq: numerus unus numerus ẽ sed
&iam qđ totiens ductus tantũdem facit: Hiq manifes¬
tissimũ ẽ : Auo a genunc referanimũ ad remi pdun
numeros quib: inuersufiunt mẽbna in aequalia m̃
ra quadã ad ualitate istã quã tractauim usratione
reperies nã ut o pinor uersus minimus in ad quali se¬
lles a& ariae qualit̃ potest induas parterbinorũ so¬
pedum s& undũ aũqđ ẽ quẽ uides itadiuidit᷑ ut una
Q hab& unũ cũ omnib: numeris ex quo fit utistadiui sione tantũ
sit quodã modo superius inẽbrũ quantũposterius itaq: sisuerint
quattuo r& quinq: semipedes sicuti hocẽ roma romacerne

Expanded text:
ne, sed majori minor aequabitur. Nam unum bis, duo; et ne, sed majori minor aequabitur. Nam unum bis, duo; et unum decies, decem; et unum milliesum multiplicavero, unum necesse est aeque tur. M. Habet ergo unum cum caeteris numeris jus quoddam aequalitatis; non modo quod quicumque numerus est, sed etiam quod toties ductus tantumdem facit. D. Manifestissimum est. 14. M. Age nunc, refer animum ad semipedum numeros, quibus in versu fiunt membra inaequalia, et miram quamdam aequalitatem ista quam tractavimus ratione reperies. Nam, ut opinor, versus minimus inaequali seille, secari aequaliter potest in duas partes binorum semipedum: secundum autem quod est, quem vides, ita dividitur, ut una quod habet unum cum omnibus numeris. Ex quo fit ut ista divisione tantum sit quodammodo superius membrum quantum posterius. Itaque ubi fuerint quatuor et quinque semipedes, sicut hoc est, Roma, Roma, cerne
Abbreviated transcription (Latin):
conferri : Siquidẽ tria duo eẽ ñ possumus dicere.
Duo aũ unũ ẽẽ quodã modo : & itẽtria nolquattuor
unũẽe ñ falio dici potest : Hio. assentior : ATq ad¬
tende aliud dicmibi duot̃ ducta quid faciant in sũ¬
modo : Aua nunctria quat̃ ducas uelim sũmãq
pespondeas. Hĩq. duo decim : aũc. uides itẽ duo¬
d& implures ẽẽ quã quattuor: liq edongesane:
auȩ iam neim morerfigenda regulaẽ ad uob: &
dein ceps quos lib& duos numeros constituerisminor
ꝑ maiorẽ mubt plicatus eũ excedat necessoẽ : Hiq qus
hoc dubitauerit: &uic: ꝗd enĩ tã paruũ in pluralinun¬
roquã duoquem tam̃ numerũ similiens duxero ita
d& mille utduplũ fiat . uq̃ uerũ dicis : aũq sed confu¬
tue unũ & quem lib& de indemaiorem numerũ & quẽ¬
admodũ mnillis faciebamusminorem ꝑmaiorẽ mu¬
tiplica nũ eodẽ modo maior superabit᷑ : Iĩq. Nonpli¬

Expanded text:
conferri? Siquidem unum duo esse non possemus dicere; conferri? Siquidem unum duo esse non possemus dicere; duo autem unum esse quodammodo: et item tria et quatuor unum esse, non falso dici potest. D. Assentior. M. Attende aliud: dic mihi, duo ter ducta, quid faciunt in summodo. M. Nunc tria quater ducas velim, summamque respondeas, D. Duodecim. M. Vides item duodecim plures esse quam quatuor. D. Et longe sane. M. Jam ne immorer, figenda regula est: A duobus, et deinceps quoslibet numeros duos constitueris, minor per majorem multiplicatus, eum excedat necesse est. D. Quis hoc dubitaverit? Quid enim tam parvum in plurali numero quam duo? quem tamen numerum si millies duxero, ita excedet mille, ut duplum fiat. M. Verum dicis: sed constitue unum, et quemlibet deinde majorem numerum, et quemadmodum in illis faciebamus, minorem per majorem multiplica, num eodem modo major superabitur? D. Non pla
Abbreviated transcription (Latin):
dentiloco ita ut qđ ẽ primũ s&undũ fiat ñ eadela
ma nebit pedũ qua ꝓpt̃ nulla causaẽ : Curidẽ semi¬
pedum numerus in hoc genere mẽbris neg& us¬
Cumsine ullo cnuersionis uitio parilitas ista possit teneri :
finis &iã insignioris lege seruata conuersus non pleno
pede tminatur qđ constantissime seruandũ ẽ : Aũȩ rẽ¬
ipsam omnino uidisti quareiã qm̃ cõperit ratio uer¬
suũ ẽẽ duo genent unũ in quoidem numeru semipe¬
dim. aliud in quodispar in mẽbris si  diligent̃ consi¬
deremus siplac& quonã modo ista in parilitas semi¬
pedũ aliquandã parilitatẽ referatꝰ oliscuriore ali¬
quantum sed sane subtilissima rationenumerorũ
n quȩ ro&te : cũ duo & cria dicã qđ numeros dicam: Luq.
dũo scilic& : Aus. Ergo & duo unus &cria unus ẽnume¬
rus & que lib& aliũ dixerimus : Riq itaẽ : Atia ñ n&ibi
& hoc uid& unũ cũ quolib& numero ñ absurde posse

Expanded text:
dentis loco, ita ut quod est primum, secundum fiat, non eadem lex dentis loco, ita ut quod est primum, secundum fiat, non eadem lex manebit pedum. Quapropter nulla causa est, cur idem semipedum numerus in hoc genere membris negetucum sine ullo conversionis vitio parilitas ista possit teneri, finis etiam insignioris lege servata, cum versus non pleno pede terminatur, quod constantissime servandum est. CAPUT ipsam omnino vidisti: quare jam quoniam comperit ratio versuum esse duo genera, unum in quo idem numerus semipedum, aliud in quo dispar in membris sit; diligenter consideremus, si placet, quonam modo ista imparilitas semipedum ad quamdam parilitatem referatur, obscuriore aliquantum, sed sane subtilissima ratione numerorum. Nam quaero ex te, cum duo et tria dicam, quot numeros dicam. D. Duos scilicet. M. Ergo et duo unus, et tria unus est numerus; et quemlibet alium dixerimus. D. Ita est. M. Nonne tibi ex hoc videtur unum cum quolibet numero non absurde posse
Abbreviated transcription (Latin):
neq: inꝰ stant̃ sedi nomnib: fere huius cegeneris uersib:
itaq: ut primũ eius mẽbrum ẽ maecenas atauis s& undu
edite regib: quod quaratione fiat dubitari potesti sien
m&iarei in hoc pedes quat̃ norũ temporũ. Er̃quinq:
inprioremn posterioreaũ mẽ bro quattuor semi pe¬
des lex aũ u&at mẽbrũ posterius parinu mero consta¬
re semi pedum nepleno pede uersus termin&y estat
ut pedes consideremus senorũ tẽporũ & quo firut inẽ¬
brum utrũq: quat̃nis semipedib: const& nã ut inte
ẽ dein d&otus coriãb: uersũ diuidit ut sequente ali
choriãbo mebrũ posterius in eo& urdaudente uer¬
sum semipede induab: breuib: sellabis totenĩ tẽ¬
poracũ spondeo in capite locato implent se tẽporũ
pedem nisiquid habes adhȩc: Hiq nihil ꝓrsus¬
aus. plac& er gototidem semi pedib: constare utrũq
mẽbrũ : liq cus ñptac&ꝰ neque onĩ m& uenda ẽ hic
illa conuersio quia posito posteriore mẽbro in p̃ce¬

Expanded text:
us generis versibus. Itaque ejus primum est membrum, Maecenas atavis: secundum, edite regibus, quod quanam ratione fiat dubitari potest. Si enim metiaris in hoc pedes quaternorum temporum, erunt quinque in priore, in posteriore autem membro quatuor semipedes: lex autem vetat membrum posterius pari numero constare semipedum, ne pleno pede versus terminetur. Restat ut pedes consideremus senorum temporum, ex quo fit ut membrum utrumque ternis semipedibus constet. Nam ut integest: deinde totus choriambus versum dividit, ut sequente etiam alio choriambo membrum posterius inchoetur, claudente versum semipede in duabus brevibus syllabis: tot enim tempora cum spondeo in capite locato, implent sex temporum pedem. Nisi quid habes ad haec. D. Nihil prorsus. M. Placet ergo, totidem semipedibus constare utrumque membrum. D. Cur non placeat? Neque enim metuenda est hic illa conversio, quia posito posteriore membro in praece
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua ad ualitate concinere ñn&̧ota in quadratum
ducenda ẽ : iq nihil aliud om̃ni nocensco &iã tandẽ agnos¬
co alliualitatẽ minobilẽ quinq: enĩ quinquies duc ta eadẽ
xx. quinq: consũmant n& in merito senarii uersus c&eris
celebnitio res nobilio resq: factis dicienĩ uix potest quantũ
int̃ istorum aequalitatem ininẽbris imparib: & aliorũ hompi
monem concludamus aliquando cernis certecũ sint m&no
paeue innumerabilia uersũ tam̃ ẽẽ ñ posseni siduob:
mẽ bris sibim& concinatia ut totidem semi pedib: sed ñ¬
Conuersibi libus t̃ minanis ut ẽ maecenas eetaui sȩd ue
regib aut dispari & iã numero semipedum sed tam̃
aliquã aequalitate cõniunctis. uts iuior & tres&quin

Expanded text:
aliqua aequalitate concinere, nonne tota in quadratum aliqua aequalitate concinere, nonne tota in quadratum ducenda est? D. Nihil aliud omnino censeo, et jam tandem agnosco aequalitatem mirabilem. Quinque enim quinquies ducta eadem viginti quinque consummant. Nec ergo immerito senarii versus caeteris celebratiores nobilioresque facti sunt: dici enim vix potest quantum inter illorum aequalitatem in membris imparibus, et aliorum omnmonem concludamus aliquando, cernis certe cum sint metra pene innumerabilia, versum tamen esse non posse, nisi duobus membris sibimet concinnatis, aut totidem semipedibus, sed noconversibilibus terminatis, ut est, Maecenas atavis edite regibus; aut dispari numero etiam semipedum, sed tamen aliqua aequalitate conjunctis, ut sunt quatuor et tres,
Abbreviated transcription (Latin):
dico ꝓillis calculis poni: Auc a genunc cõmemoran
bruni uersus heroicibreuib: q̃t semipedes habea¬
Hiqͥ. quinq Aus. dicxem plum Ũq. arma uis¬
q: cano: aũs numigitur aliud desideras nisuto
septem semi pedercumistis quinq: aliqua eq¬
litatẽ cõnueni ant : Hĩq. nibil ꝓrsus aliud: ai
quid septem semipedes poss̃nȩaliquẽ ũ sũ cõplerep̃
ĩqͥ possunt uero nã totsemipedes b ab& primus acminimus
uersus adnumenato infinesilentio Aus recte dicis sed
ut uersus eõ possit quomodo induo mẽbra diuidit : Liq.
in quattuo rscilic& & tressemi pedes : Aũs: ducergom
legan quad ratibas partes singulas & uideꝗd faciunt
pedes quoniam poss̃ habere duo mẽbra singulis mẽ¬
brissuis ad quadratorum tationẽ relatis uiginti quin¬
q: numerũ in sũma faciuntꝰ & ẽ una pars uersus hero ici:
ñq̃ itaẽ : Aus. alteraigitur pars quȩ ab & quinq: se¬
mipedes qm̃ ñ potest in duo membra diuidi & deb&

Expanded text:
dico pro illis calculis poni. 26. M. Age, nunc commemora dico pro illis calculis poni. 26. M. Age, nunc commemora membrum versus heroici brevius, quot semipedes habeat. D. Quinque. M. Dic exemplum. D. Arma virumque cano. M. Num igitur aliud desideras, nisi ut alii septem semipedes cum istis quinque aliqua aequalitate conveniant? D. Nihil prorsus aliud. M. Quid? septem semipedes possuntne aliquem versum complere per D. Possunt vero: nam tot semipedes habet primus ac minimus versus, annumerato in fine silentio. M. Recte dicis: sed ut versus esse possit, quomodo in duo membra dividitur? D. In quatuor scilicet, et tres semipedes. M. Duc ergo in legem quadrati has partepedes quoniam possunt habere duo membra, singulis membris suis ad quadratorum rationem relatis, vigesimum quintum numerum in summa faciunt; et est una pars versus heroici. D. Ita est. M. Altera igitur pars quae habet quinque semipedes, quoniam non potest in duo membra dividi, et debet
Abbreviated transcription (Latin):
adiuncts trersex ad iungen dir̃ sedt̃ ni distributi ad
duo sordinessimilit̃ in latitu dinẽ sienim ad longia¬
dinẽ additifuerint nulla sigura fit. longitudo eñ
sinelatitu dine figurañ est atq: ita ꝓportione lic&
considerare alios numeros. ut enĩ bis bina &t̃t̃n
quadratas figuras innu meris faciunt . ita qua t̃
quat̃ na quinquiens ꝗuinas &xiens sena atq: itaꝑins
nitũ inc& eris : Hĩq &iã ista rata & manifestas : Auo ac
tende nunc utrũ sitaliqua tẽporis longitudo : lĩq quis
dubitauerit nullũ eẽ tẽpussinealiqua longitudine : Au
quid uersus potest nenon obtinere aliquã tẽporis long¬
tudinem : Tĩq immo neces seẽ obtineat : aue ꝗđ in is
longitudne ꝓcalculis melius conlocamus pedesn&ui
duas in parces idẽ leuationẽ & positionẽ n& essario tri¬
buunt an ipsossemi pedes potius qui singulas leuationes
positionesq optinent : Hĩq semi pedes congruentius iu¬

Expanded text:
adjunctis: sin tres, sex adjungendi sunt, sed terni distributi ad adjunctis: sin tres, sex adjungendi sunt, sed terni distributi ad duos ordines similiter in latitudinem: si enim ad longitudinem additi fuerint, nulla figura fit. Longitudo enim sine latitudine figura non est. Atque ita proportione licet considerare alios numeros: ut enim bis bina, et ter terna quadratas figuras in numeris faciunt, ita quater quaterna, quinquies quina, sexies sena, atque ita per infinitum in caeteris. D. Etiam ista rata et manifesta sunt. M. Attende nunc utrum sit aliqua temporis longitudo. D. Quis dubitaverit nullum esse tempus sine aliqua longitudine? M. Quid? versus potestne non obtinere aliquam temporis longitudinem? D. Imo necesse est obtineat. M. Quid in ea longitudine pro calculis melius collocamus? pedesne, qui duas in partes, id est levationem et positionem necessario distribuuntur ; an ipsos semipedes potius, qui singulas levationes positionesque obtinent? D. Semipedes congruentius ju
Abbreviated transcription (Latin):
duaelinaeae quȩ ista sectione fiunt ꝓculdubiolinea es :
&iã in ipsis hoc fieri possemani festũ est . Itaquant u lacũq:
longitudo in quot lib& partes secari potest : aũs &x pedi¬
tissimȩ atq: uerissime quare illud nunc uide utrũ rec¬
de asseuen&ur omnẽ longitudinẽ ad latitudinẽ por¬
rigendam quae ab ipsa orit᷑ tantum ualere quantũ
latitu dinis quadratũ occupat si e nĩ minus aut amplius
in latũ spatiũ ꝓcẽdit̃ quã longaest linea undꝑcedit᷑ qua¬
dnctũ non fit sintantum nihil aliud quã quad ratũ sit¬
ĩq. Intellego & assentior quidenim uerius : Aus illud
ergo iã sequi utopinor uides ut siplinea in longũor di¬
nati calculi peesponantꝰ ñ ꝑueniat illa longitudo ad
quad ratã formã nisi ꝑeundem numerũ multi plica¬
ti calculi fuerint . uitsi uerbi gratias duos aalculos
ponas qua dratũ ñ facias nisialiis duob: adlatitudinẽ

Expanded text:
duae lineae quae ista sectione fiunt, procul dubio lineae sunt, duae lineae quae ista sectione fiunt, procul dubio lineae sunt, etiam in ipsis hoc fieri posse manifestum est. Itaque et quantulacumque longitudo in quotlibet partes secari potest. M. Expeditissime atque verissime. Quare nunc illud vide, utrum recte asseveretur, omnem longitudinem ad latitudinem porrigendam, quae ab ipsa oritur, tantum valere quantum latitudinis quadratum occupat. Si enim minus aut amplius in latum spatium proceditur quam longa est linea unde proceditur, quadratum non fit; sin tantum, nihil aliud quam quadratum fit. D. Intelligo et assentior: quid enim verius? M. Illud ergo jam sequi, ut opinor, vides, ut si pro linea in longum ordinati calculi pares ponantur, non perveniat illa longitudo ad quadratam formam, nisi per eumdem numerum multiplicati calculi fuerint: ut si verbi gratia duos calculos ponas, quadratum non facias, nisi aliis duobus ad latitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
tiens lib&nt̃i uero ueeres nec ipsalo corũ int̃ualla m̃¬
miscedis huiuscemodi pedib: seruare potuer̃ quare
in hocgenere po&a ista coruptioneatq: licentia plani
as s&nutis qđ eos uoluisse arbitrandũ ẽ utessent in sa¬
bulis poemata solutae orationi simillima sed qm̃ sats
dictũ est. Cur int̃ senarios isti uersus magis nobilita¬
tisi nuncuide amus quur ipsi senaru meliores s̃ uer¬
sus quã c& eri in quolib& alio pedũ numero constit¬
tinisi qd habes aduersum ista quae disseras :¬
Iq prorsus &sentior & illã mẽ brorũ aequali tatem
cuime atentissimũ paulo ante red dedist siuel nunc
go ad esatq responde utrũtibi uideatꝰ quae lib& lon¬
gitudo possem quot lib& partes secari : Hĩq satismib
ista psua sas̃ nec dubitare posse arbitror qui nominis lon¬
actudo quȩ linea dicit᷑ habeat dimidiã sui partem hac ꝑ
hoc induas lineas decusatm s& ariqueat & quia & ipse

Expanded text:
ties libet. Nostri vero veteres, nec ipsa locorum intervalla inties libet. Nostri vero veteres, nec ipsa locorum intervalla intermiscendis hujuscemodi pedibus, servare potuerunt. Quare in hoc genere poetae ista corruptione atque licentia plane assecuti sunt, quod eos voluisse arbitrandum est, ut essent in fabulis poemata solutae orationi simillima. Sed quoniam satis dictum est cur inter senarios isti versus magis nobilitati sint, nunc videamus cur ipsi senarii meliores sint versus quam caeteri in quolibet alio pedum numero constituti. Nisi quid habes adversus ista quae disserasD. Prorsus assentior: et jam illam membrorum aequalitatem, cui me attentissimum paulo ante reddidisti, si vel nunc go adesto, atque responde, utrum tibi videatur quaelibet longitudo posse in quotlibet partes secari. D. Satis mihi ista persuasa sunt: nec dubitari posse arbitror, quin omnis longitudo quae linea dicitur, habeat dimidiam sui partem, ac per hoc in duas lineas decussatim secari queat: et quia ipsae
Abbreviated transcription (Latin):
orxemporũ pedes om̃s qui adhibent adnumeros &gnti¬
Quidem̃ alt̵nis locis primo& t̃cio & ita deincepssia semi¬
pedeuersus incipit sin ab integro trocheo seundo & quar¬
toloco atq: ia dem ceps seruatis in t̃uallis memorati
longiores conlo cantꝰ pedes quȩ corruptio : ut tollesabili
fien& ñ singulos pedes induas partes quarũ unaleua¬
tionis altemo positionis est̃plaudendo diuiser sed um̃
pedẽ leuantes aliũ ponenetes unde ipsũ senariũ crim& rui
uocant ad aeprtritorũ diuisio nẽ plausur& uleñ sed si
hoc salutẽ constant̃ tenor&ur quã uis pedes epitria
magis orationis sint quã poematis neciã senarius uer
sus a& narius inueni r&ur non tam̃ omnimodo illa
numerorum labestactar&ur aequalitas nunc uero
iior temporum pedes dũ modo in locis memoratis pi¬
nantꝰ Lic& nõn in omnib: ponere sedubi lib& eorũ & quo¬

Expanded text:
or temporum pedes omnes, qui adhibentur ad numeros: et Graeor temporum pedes omnes, qui adhibentur ad numeros: et Graequidem alternis locis primo et tertio, et ita deinceps, si a semipede versus incipit: sin ab integro trochaeo, secundo et quarto loco, atque ita deinceps servatis intervallis, memorati longiores collocantur pedes. Quae corruptio ut tolerabilis fieret, non singulos pedes in duas partes, quarum una levationis, altera positionis est, plaudendo diviserunt; sed unum pedem levantes, alterum ponentes, unde ipsum senarium trimetrum vocant, ad epitritorum divisionem plausum retulerunt. Sed si hoc saltem constanter teneretur, quamvis pedes epitriti magis orationis sint quam poematis, nec jam senarius, sed ternarius versus inveniretur; non tamen omnimodo illa numerorum labefactaretur aequalitas. Nunc vero quatuor temporum pedes, dummodo in locis memoratis ponantur, licet non solum in omnibus ponere, sed ubi libet eorum, et quo
Abbreviated transcription (Latin):
prumprioros elier regent nacessario alus auferent locũ
qui mẽ bristsdẽ prae posterxtis fieri possent quocircasi
melior iudicatus ẽcuaius semplũ estarmauirũq:
a notroiae qui primus ab oris inepte iãfien& isto c̃uerso
Aliud genus sicutiẽ tibiae qui primus aboris armauirũq
fanoqđ &iã d& rochaico genere intellogendũ esti nã si
esto nesticibeatus illequi ꝓcul negotio qđ genus isto p̃¬
postenato fior& ut est : Quiꝓcul ne gotiobeatus ille fieri
ꝓfecto ñ o porter& tam̃siquis audeat & faciat tales uersus
manifestũ ẽ eũ alia genera senariorum ẽe facturũ : qui¬
b: s inista meliora hiergo senariorũ omniũ pulcherri¬
mi ñpotuer ab o olitinere sinceritatẽ suã ad uersus ho¬
ninem licentiã na łro chaico generen senario solosed
undẽminus incipit usq: ad magnitudinem & tremã
qua eo cto pedes hab& miscendo spo&ȩputa uer̃ quattu¬

Expanded text:
horum priores eligerentur, necessario aliis auferrent locum, horum priores eligerentur, necessario aliis auferrent locum, qui membris iisdem praeposteratis fieri possent. Quocirca si melior judicatus est, cujus exemplum est, Arma virumque cano, Trojae qui primus ab oris; inepte jam fieret isto converso aliud genus, sicuti est, Trojae qui primus ab oris, arma virumque cano. Quod etiam de trochaico genere intelligendum est. Nam si est honestior, Beatus ille qui procul negotio: quod genus isto praeposterato fieret, ut est, Qui procul negotio beatus ille, fieri profecto non oportet: tamen si quis audeat et faciat tales versus, manifestum est eum alia genera senariorum esse facturum, quibus sint ista meliora. 24. Hi ergo senariorum omnium pulcherrimi, non potuerunt ambo obtinere sinceritatem suam adversus hominum licentiam. Nam in trochaico genere, non senario solo, sed unde minus incipit usque ad magnitudinem extremam quae octo pedes habet, miscendos poetae putaverunt quatu
Abbreviated transcription (Latin):
ris agimus siuersus ita et troiae qui primus aboni
armauirũq cano uol de illo genere qui procul malo
piusbeatus ille ut̃q horũ neo minus senarius & ne
minus breuiũ longarũq: fellabarum temperatio¬
ne modenetus n& magis conuerti potenet : & in
utrꝰq: mẽ bnt tea ordinatas ut& inquinto & in sepi¬
mosemi pede parsorationis germin&: Quur ergo
melio rosi stis putentur si potius itas intarmo
uirũq: canotroiae qui primus aborisbeatus illo
qui ꝓculpius malo in quaquestione facilius & pro¬
diuius dixerimforte euenisse ut isprius anĩ aduer¬
terent̃ & frequentarent᷑ aut sidñ est forautu melius
credo uisum fuisse ut horo icus duab: longis quã duab:
r euib: & longaclauder& qđ in longisaures cõmoduis
ꝗescunt illeaudẽ alt̃ infinali somiped elongã sellabã
ptius haben& quã breuem resquidemse sichab& ut quicũq

Expanded text:
ris agimus, si versus ita esset: Trojae qui primus ab oris ris agimus, si versus ita esset: Trojae qui primus ab oris arma virumque cano, vel de illo genere: Qui procul malo pius beatus ille; uterque horum nec minus senarius esset, nec minus brevium longarumque syllabarum temperatione moderatus, nec magis converti poterat; et in utroque membra ita ordinata sunt, ut et in quinto et in septimo semipede pars orationis terminetur: cur ergo meliores istis putentur, si potius ita sint, Arma virumque cano, Trojae qui primus ab oris. Beatus ille qui procul pius malo? In qua quaestione facilius et proclivius dixerim forte evenisse, ut isti prius animadverterentur et frequentarentur; aut si id non est fortuitum, melius credo visum fuisse, ut heroicus duabus longis, quam duabus brevibus et longa clauderetur, quod in longis aures commodius acquiescunt: ille autem alter in finali semipede longam syllabam potius haberet quam brevem. Res quidem sic se habet, ut quicumque
Abbreviated transcription (Latin):
iudicatũẽ remotis igitꝰ epitrtos pedib: alege uersuũ
senaria ñ solũ qđ solutȩ onrtionis sãptiores uerũ &iã
qđ sis &̧ suerint xeo it ẽpora excedunt sicut dispondit
re motis &iã quinũ temporũ pedib: quod sibeos libenti¬
us adclausulas uindicauit oratiomolossis. itẽ & aliis temp¬
rũ senũ quã quã in poematis uenustissimeuigealab hoc
de quonunc agimus modo numero rũ tẽporũ & clu¬
sis restant uersus omnium breuiũ syllabarum quiue
prrridos uel ꝓceleumaticos uel tribrachos habent
& omniũ longarũ qui spondeos quiꝰ quã ãmittant᷑ ad
senariũ modũ dignitati tam̃ & tẽpenationihorũ
quibrouib: longisq uariant & ob hoc multominus
meliores uersus iudicati sint se narii inquib: an¬
pestum subtilis illa ratio m&itur & hi inquib:
trocheum quã sidactrlũ ibi& hiciãbũ m&ir&ur
sine praeiudicio enĩ sententiae qnm̃ nunc denu me¬

Expanded text:
judicatum est. 22. Remotis igitur epitritis pedibus a lege versuum judicatum est. 22. Remotis igitur epitritis pedibus a lege versuum senaria, non solum quod solutae orationi sunt aptiores, verum etiam quod si remotis etiam quinum temporum pedibus, quod sibi eos libentius ad clausulas vindicavit oratio; molossis item et aliis temporum senum, quamvis in poematis venustissime vigeant, ab hoc de quo nunc agimus numero temporum exclusis; restant versus omnium brevium syllabarum, qui vel pyrrhichios vel proceleumaticos vel tribrachos habent, et omnium longarum qui spondeos. Qui quanquam admittantur ad senarium modum, dignitati tamen et temperationi horum qui brevibus longisque variantur; et ob hoc multo minus meliores versus judicati sint senarii, in quibus anapaestum subtilis illa ratio metitur, et ii in quibus trochaeum; quam si dactylum ibi, et hic iambum metiretur. Sine praejudicio enim sententiae, quoniam nunc de nume
Abbreviated transcription (Latin):
lilios & iã pedes necessario m&iat᷑ : Itaq: in con uersibilio¬
es utita dicã s̃ quã illi quia ut omnib: breuib: aut longis
nnib: constant: & ideo siuequinq: & septẽ siue septẽ
q quinq: semipedib: mẽbra in hĩs tẽperationb: or di¬
ent̾mnibil int̃ẽ. noutro enimhorũ ordine conuerti
uersus potest sin&anta cõmutatione ut aliis pedib: cur¬
rere uideat᷑. in illis aũ si carmen coeptũ erit talib: ues¬
ib: quorũ priora mẽbra quinos semipedes habeant
oporteat eosmiscere inquib: septeni priores s̃neiã liceat
om̃s conuertere ñ enĩ a conuersatione reuocat ulla pe¬
dũ mutatio sed tam̃ heroicis cͥcedit᷑ spondeos om̃fraris¬
me int̃ponere q̃đ quidẽ posterior a& as hȩcnt̃amini¬
De ꝓbabit trochaicis aũ siue iãbicis cũ pedẽ tribrachũ
quolib& loco int̃ponere liceat habere tam̃ in huiuscemo¬
dicarminib: uersũ solutũ mom̃s breuestur pissimum

Expanded text:
ut alios etiam pedes necessario metiamur. Itaque inconversibiliout alios etiam pedes necessario metiamur. Itaque inconversibiliores, ut ita dicam, sunt quam illi qui aut omnibus brevibus, aut longis omnibus constant. Et ideo sive quinque et septem, sive septem et quinque semipedibus membra in his temperatioribus ordinentur, nihil interest: neutro enim horum ordine converti versus potest sine tanta commutatione, ut aliis pedibus currere videatur. In illis autem si carmen coeptum erit talibus versibus, quorum priora membra quinos semipedes habeant, non oporteat eos miscere in quibus septeni priores sunt, ne jam liceat omnes convertere: non enim a conversione revocat ulla pedum commutatio. Sed tamen heroicis conceditur spondeos omnes rarissime interponere, quod quidem posterior aetas haec nostra minime probavit. Trochaicis autem sive iambicis, cum pedem tribrachum quolibet loco interponere liceat, habere tamen in hujuscemodi carminibus versum solutum in omnes breves, turpissimum
Abbreviated transcription (Latin):
IIQ: Assentior uideo enĩ poe mista uerrib: quã aliis irn¬
rum po&arũ m&ris fierigrandioroo sed ad huc quo i fa
desenariorum uersuũ &cellentia & priustibi cupio demo¬
strere si potero d&centissimos senarios. nisiduorũ istor
generumeẽ non posse. quae omniũ &iã s̃ celeberrima
rũ ẽ unũ hero icum . litarma uirũq: canotroiae quip¬
mus aboris qđ usus m&it᷑ spondeo& dactilo subtilior
tio spondeo & anapesto alterũ qđ iãbicũ dicit & eado
ratione inuenit trochaicum nãcredotibi ẽẽ manifefto
longis iyllabis nisibreues in t̃ponant̃ obtundi quod
modo spatia sonorũ i tẽni sibreuib: longenimis co¬
sa& quasitremula sieri neutit ẽẽ tẽperata quã us
temporũ aequalitate aures impleant quã obrennec illi
pinent adh eroici dignitatẽ n& ille ad trochaici qui scx̧
tribrachos hab& huc accedit quia in istis quos c& eris ipsa
rotio p̃ponit simẽ bra praeposteres: totũ ita cõmutabit᷑

Expanded text:
eo enim poemata versibus quam aliis lyricorum poetarum metris fieri grandiora, sed adhuc quo ratio de senariorum versuum excellentia, et prius tibi cupio demonstrare, si potero, decentissimos senarios, nisi duorum istorum generum esse non posse, quae omnium etiam sunt celeberrima, quorum unum est heroicum, ut, Arma virumque cano, Trojae qui primus ab oris, quod usus metitur spondeo et dactylo, subtilior ratio spondeo et anapaesto: alterum quod iambicum dicitur, et eadem ratione invenitur trochaicum. Nam credo tibi manifestum esse longis syllabis, nisi breves interponantur, obtundi quodam modo spatia sonorum; item nisi brevibus longae, nimis concisa et quasi tremula fieri; neutra esse temperata, quamvis temporum aequalitate aures impleant. Quamobrem nec illipirant ad heroici dignitatem, nec illi ad trochaici qui sex tribrachos habent. Huc accedit, quia in istis quos caeteris ipsa ratio praeponit, si membra praeposteres, totum ita commutabitur,
Abbreviated transcription (Latin):
pande recn&a : aTic. faciã inmo faci& ipsaratio quȩ mih
tibiq: cõmunis ẽ. sed meministinequȩ socũ a geremus de
me&ris dixisse nos & ipso Sensuã modũ ꝓbasse illos pedes
quorum partes ad sesq: conueniunt si ue in duob: & trib:
ueritatẽ daconore congruentius cũ hisclausulae conli¬
tur: Hĩq. uero memini sed quor sum ha& spectant : a
quoniam illud uolo prius intellegamus huiuscemodi po
po&arum traclatione seiunetis ñ remanere nisi eos quib:
tantundem ut spondiis ẽ aut eos qubus ad duplum ut iãbus q
eos ꝗlus adutrũq: partes conuenient ut coriãb Aĩ q̃ Itas

Expanded text:
ambici. 20. M. Faciam, imo faciet ipsa ratio, quae mihi tibique communis est. Sed meministine, quaeso, cum ageremus de metris, dixisse nos et ipso sensu admodum probasse, illos pedes quorum partes ad sesqua conveniunt, sive in duobus et tribus, severitatem decorare congruentius, cum his clausulae colligantur? D. Memini: sed quorsum haec spectant? M. Quoniam illud volo prius intelligamus, hujuscemodi pedibus a poetarum tractatione sejunctis, non remanere, nisi eos quibus ad tantumdem, ut spondeus est; aut eos quibus ad duplum, ut iambus; aut eos quibus ad utrumque partes conveniunt, ut choriambus. D. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
est roma romacorne quanta sit deũ benignitas uel hoc
&iã obtimusbeatus ille qui pro cul negotio quar eiã in¬
spice nouẽ & septem semipedum Conegio nẽ c̃uius ex ẽplũ
ẽ i roptimus beatus ille quipcul negotio: Hi& fiacilis ẽ
cognidista congruentia superius enĩ mẽbrum in quattuor
&quinq: posterius intres & quattuor semipedes diuidit᷑
parsergo superioris minorcũ parte posterioris maio¬
reconiuncta octanarium numerũ facit& maior superio¬
ris cd̃minore posterioris itẽ octo narium̃ nã illacon¬
iunctio ẽ quattuor & quattuor. ista quinq & tres hus acci
unũ sidiuiseris appar& alia conuenientia duorũ cũ duob:
&timius cũ trib: quia unũ cũ omnib: numoris superius cõme¬
monita lege confertur : sed nisime : nitio fallit nihilrestat
ilaerius qđ demẽ brorũ copulatione iequine mus. Iã enĩ ad
acto ꝑuentũ ẽ pedes quẽ numerũ uersui sicut satis cognouimus¬

Expanded text:
um benignitas; vel hoc etiam, Optimus beatus ille qui procul negotio. 19. Quare jam inspice novem et septem semiped um connexionem, cujus exemplum est: Vir optimus beatus ille qui procul negotio. D. Facilis est cognitu ista congruentia: superius enim membrum in quatuor et quinque, posterius in tres et quatuor semipedes dividitur. Pars ergo superioris minor cum parte posterioris majore conjuncta, octonarium numerum facit: et major superioris cum minore posterioris, item octonarium: nam illa conjunctio est quatuor et quatuor, ista quinque et tres semipedunum si diviseris, apparet alia convenientia duorum cum duobus, et unius cum tribus, quia unum cum omnibus numeris superius commemorata lege confertur. Sed nisi me ratio fallit, nihil restat ulterius quod de membrorum copulatione requiramus: jam enim ad octo perventum est pedes, que
Abbreviated transcription (Latin):
des uero iãboscerno : aũs. nihi ineca uespleno pede uerfu t̃mi¬
nartꝰ uiq uerũ dicis & ubi fueri nescio quis eñ ñ uiderẽ sicut in h ẽ¬
rosco &cor diendũ eẽ a semipedes qđ cũ in hoc genere sit: non
iã iãbis sed trocheis uersum m&imur. ut eum legitimae se¬
mipes daudat: Aũȩ. Itaẽ itdicis sed uide quidabi deboc

Expanded text:
es vero iambos cerno. M. Quaero, nihilne caves pede pleno versum terminare? D. Verum dicis, et ubi fuerim nescio. Quis enim non videret sicut in heroico exordiendum esse a semipede? quod cum in hoc genere fit, non jam iambis, sed trochaeis versum metimur, ut eum legitime semipes
Abbreviated transcription (Latin):
fitsũ maquat᷑ naria iunctis aũ illis quarũ inuna duos in ali
unum : Si&iã istam tam quã sint quattuor accipiamus y
unius cũ c&eris pumeris concordiam octo simul fiunt n¬
parato attende utordo postulat in ea nunc mẽbrr quor
primũ hab& octo semi pedes septẽ secundũ i sta uero copi¬
tio hab& qđ quȩ rimus nã praecedentis mẽbripartẽ dimi¬
diam cũ parte subsequentis maiorequȩ dimidia ꝓxima eft
iungens qm̃ quat̃ni semipedes sõctonario numero sũma fu¬
o restant quattuor semipedes deprion& ies. deposterioren
biꝰ duo inde & deduohinc copulati ssunt quattuor. duora¬
sus & inde resi du & unũ hinf adlegem illius conuenientiȩ
copulati quaunũ reliquis parẽ quodã modo sumunt᷑ ꝓ qr¬
tuor itaiã octonarius superiori octonario congruit
Sed curhuius exemplum ñ audio TIC quia sepe¬

Expanded text:
summa quaternaria: junctis autem illis quarum in una duo sunt, in alia unum, si etiam ista tanquam sint quatuor accipiamus, propter unius cum caeteris numeris concordiam, octo simul fiunt, mparato, attende ut ordo postulat, in ea nunc membra, quorum primum habet octo semipedes, septem secundum. Ista vero copulatio habet quod quaerimus. Nam praecedentis membri partem dimidiam cum pajungens, quoniam quaterni semipedes sunt, octonarii numeri summam facio. Restant ergo quatuor semipedes de priore, tres de posteriore membro. Duo inde, et duo hinc copulati, fiunt quatuor. Duo rursus inde residui, et unus hinc, ad legem illius convenientiae copulati, qua unum reliquis par est, quodammodo sumuntur pro quatuor. Ita jam octonarius superiori octonario congruit. D. Sed cur hujus exemplum non audio? M. Quia saepe
Abbreviated transcription (Latin):
sequit᷑ ut deuer sus t̃mino requiramus nã &huncquadif¬
ferentiã nõ tatum atq: in signitũ ẽẽ uoluerunt a iel po¬
tius ipsaratio antuñ arbitraeris melius ẽẽ ut finis quo y¬
eq qus dubitat hocẽẽ meliis qđ est euidentius : auc
Cns dentergo utrũ ide in signẽ finẽ uersur herdiaspon¬
dium pedem quidaet̃ uoluerintnã in quinq alis locis
uelhune uel dacalum licaeponere : Infi neaiũ tinisispondiũ:
Nam qđ trocheum putant ꝓpt i i differontiã fitultimȩ silla¬
be dequam m&ris satislo quũtisumus : sed secundũ hosiãbic
senarius aut ñ erit uersus auterit sine sta finis eminentia: ⁊t¬
q: aũ absurdũ ẽnã neq: quis quã umquam siue do ctssi mo¬
rum hominũ siue medio crit̃ uel&iã tenuit̃ eruditorum :

Expanded text:
Sequitur ut de versus termino requiramus. Nam et hunc aliqua differentia notatum atque insignitum esse voluerunt, vel potius ipsa ratio. An tu non arbitraris melius esse ut finis, quo phoc esse melius, quod est evidentius? M. Considera ergo, utrum recte insignem finem versus heroici spondeum pedem quidam esse voluerint. Nam in quinque aliis locis vel hunc vel dactylum licet ponere; in fine autem non nisi spondeum; nam quod trochaeum putant, propter indifferentiam fit ultimae syllabae, de qua in metris satis locuti sumus. Sed secundum hos iambicus senarius aut non erit versus, aut erit sine ista finis eminentia; utrumque autem absurdum est. Nam neque quisquam unquam, sive doctissimorum hominum, sive mediocri
Abbreviated transcription (Latin):
nib: praestat quae superius ratiodo cuit cũbe¬
isnos habere communia appoitu scilic&i mit¬
disensũ atq: memoriã : nisiquid habes aduer
ista qđ dicas. uĩc̃: ego uero nihil&babeoiam
audire cuius modisit ista disciplina quã ꝓfecto
a cognicio neuilissimorum animorũ uideo supo¬
ẽ. necadeius xplicationẽ troensire nossinam
ussior inaudiendo fui abusq sermo ste sumpiteor
utrũ abini dertr scire ꝗd sit aureus solidus ꝗ eũ equo
mo uendere cupiens. decẽnum mis eũ ualereputa uerit :
ũo cuihoc uideat᷑: Aũa nunc a gedicmihi ꝗdcarius
bendũ sit᷑ qđ nt̃a intellegentia contin& an qđ nob̵ for¬
to imperitorũ nuditaotribuit᷑. Nĩs Nullidubiũ est
e illud primũ p̃stare c&eris omnib qđ nt̃a intellegentia

Expanded text:
nibus praestat quae superius ratio docuit cum benibus praestat quae superius ratio docuit cum bestiis nos habere communia, appetitum scilicet imitandi, sensum atque memoriam. Numquid habes adversum ista quod dicas? D. Ego vero nihil habeo. Jam audire cupio cujusmodi sit illa disciplina, quam profecto a cognitione vilissimorum animorum video subt nec ad ejus explicationem transire nos sinamremissior in audiendo fui, ab usque sermo iste sumpsit exordium: utrum tibi videatur scire quid sit aureus solidus, qui eum aequo pretio vendere cupiens, decem nummos eum valere putaverit? D. Cui hoc videatur? M. Nunc age, dic mihi, quid charius habendum sit; quod nostra intelligentia continetur, an quod nobis fortuito imperitorum judicio tribuitur. D. Nulli dubium est, longe illud primum praestare caeteris omnibus, quae ne nostra
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde fieri putas utimperita multitudo & plodat
Sep&ibi cinen nugatorios sonos efferentem rursũq:
plaudatbenecanentĩ & prorsus quanto suauius
canitꝰ tanto amplius & studiosius moueatur:
Num quid nã idauulgo ꝑ partem muncam fierio
ripito quod omnib: dedit sensum audiendi qu
is taiudicantur: Auie Reste putas s&iam &ias
iluduide utrũ & tibicen hoc sensu praedi¬
tussit qđ. siita ẽ potest eius sequens iudiciũ m¬
uere digitos cũ tibi cus in flauerit & qđ satis cõ¬
de ꝓarbitrio sonuerit id notare acmandare
nemoriae quaeidrep&endo consue facere digitos
eoserri sineulla trepidatione &errore siue al
alio accipiat id qđ canta siue ipse in uos
Illa dequa dictũ ẽ ducente atq ꝓbante natura
ita cũ rensũ memoria & articuli memoriã se¬
quuntꝰ usu iamedomiti atq p̃parati canitcũ
uult tanto melius atq: iocundius quanto illison¬

Expanded text:
Unde fieri putas, ut imperita multitudo explodat Unde fieri putas, ut imperita multitudo explodat saepe tibicinem nugatorios sonos efferentem; rursumque plaudat bene canenti, et prorsus quanto suavius canitur, tanto amplius et studiosius moveatur? Numquidnam id a vulgo per artem musicam fieri eri puto, quae omnibus dedit sensum audiendi, quo ista judicantur. M. Recte putas. Sed jam etiam illud vide, utrum et tibicen ipse hoc sensu praeditus sit. Quod si ita est, potest ejus sequens judicium movere digitos cum tibias inflaverit, et quod satis commode pro arbitrio sonuerit, id notare ac mandare memoriae, atque id repetendo consuefacere digitos eo ferri sine ulla trepidatione et errore, sive ab alio accipiat id quod cantet, sive ipse inveniat, illa de qua dictum est ducente atque approbante natura. Itaque cum sensum memoria, et articuli memoriam sequuntur, usu jam edomiti atque praeparati; canit cum vult tanto melius atque jucundius, quanto illis om
Abbreviated transcription (Latin):
digiti atꝙ articuli faciunt quia difficile nob̵ scientia potius
quã usui & sedulaimitatione ac meditatione sieri putemus
tiq ñ queo resiftere nãa medicos audiresoleo dostissimos
uros epeinsecandis ł quo modo cõpra̧emendis mẽbris
nȩo qđ manu a cperro fit abimperitbribus antecedi
qd genus curandi chirurgiã pominant quouo cabulo
ptis significatur operaria quaedã in manib: medendi
con su&udo ꝑgeitaq ad c&er &ia istã confice quaestionẽ
s essent ñ continuo scientiã sed sensum ac memoriam
equtũs nefortemihidicas ficri quidem posseit scientia
sineususit & maior plerũq quamẽ ineis quiusu& cel¬
lunt sed tam̃ &iã illos adusũ tantum ñ potuisse sineulla
pentia ꝑ uenire. Uĩq. aggredere nã ista deberimani¬
estũ ẽ : Aũa nũquã nehuius modi hnstriones audift
studiosius: Liq plus fortas se quã uellem: Aue

Expanded text:
digiti atque articuli faciunt, quia difficile nobis est, scientia potius digiti atque articuli faciunt, quia difficile nobis est, scientia potius quam usu et sedula imitatione ac meditatione fieri putemus. D. Non queo resistere; nam et medicos audire soleo doctissimos viros, saepe in secandis, vel quoquo modo comprimendis membris, in eo quod manu ac ferro fiat, ab imperitioribus antecedi: quod genus curandi chirurgiam nominant, quo vocabulo satis significatur operaria quaedam in manibus medendi consuetudo. Perge itaque ad caetera, et jam istam confice quaestionem.usus potentes essent, non continuo scientiam, sed sensum ac memoriam secutas: ne forte mihi dicas fieri quidem posse, ut scientia sine usu sit, et major plerumque quam est in eis qui usu excellunt; sed tamen etiam illos ad usum tantum non potuisse sine ulla scientia pervenire. D. Aggredere: nam ita deberi manifestum est. M. Nunquamne hujusmodi histriones audisti studiosius? D. Plus fortasse quam vellem. M.
Abbreviated transcription (Latin):
celer& &peditior dignorum scientiae tribuendus
&& tanto in eo ꝗsq & cellene᷑ quanto at scientior : Uĩq
Concedo Aũs attende &iãstuc nã opinor ñnũ quã
te aduertissefabros ł huius cemodiopifices õscia si¬
ue securi Cundem locũ feriendo rep&ere& ñ alio
quaeo quo intendit animus ictumꝑducere qđ nos
temptantes cum ad s& iui nequimus ab eis sȩpe inri¬
demur : Liq estita ut dicis: Auo Ergocũ id nos facen
quantũ debeat amputari : Uĩq Sepȩ ignora musi sȩ pa
scimussaua: fac ergo aliquem nosse omnia quae fabr
faceredebeant. & ꝑfecte nosse minus tam̃ ualere in
opere sedeis dẽ ipsis qui facillime openent᷑ multa dic¬
tare sollesti is quã illi ꝑse iudica repossent : añ us̃u
uendi caeleritas : atq facilitas sed&iã motionis mo¬
dusipse in membris usui potius quã scientiae ribut
peritior qđ lic& adtibias crthara sure referamus ne quodibi

Expanded text:
celer et expeditior digitorum scientiae tribuendus celer et expeditior digitorum scientiae tribuendus esset, tanto in eo quisque excelleret, quanto esset scientior. D. Concedo. M. Attende etiam istud. Nam opinor nonnunquam te animadvertisse fabros, vel hujusmodi opifices, ascia sive securi eumdem locum feriendo repetere, et non alio quam eo quo intendit animus ictum perducere; quod nos tentantes cum assequi nequimus, ab eis saepe irridemur. D. Ita est ut dicis. M. Ergo cum id nos facere quantum debeat amputari? D. Saepe ignoramus, saepe scimus. M. Fac ergo aliquem nosse omnia, quae fabri facere debeant, et perfecte nosse, minus tamen valere in opere; sed eisdem ipsis qui facillime operantur, multa dictare solertius quam illi per se judicare possent; an id usu vendi celeritas atque facilitas, sed etiam motionis modus ipse in membris, usui potius quam scientiae tribueperitior: quod licet ad tibias citharasve referamus, ne quod ibi
Abbreviated transcription (Latin):
puit. eãq omnib: in ratiõnalib anĩmantib: adimit
Req insensu eã neq in memoriapã illad non ẽ sine
orpore & utrũq: &iã inbefliaẽ : sed in solo intellectu
udeantꝰ si remipsã quã ꝓfitent᷑ a ut &hibent in tellec¬
tus puritate acueritate ñthon. Autsi tales esse
sto stheatricosoperarios ratio demonstrr uit
ihilerit ut opinor cur dubites eis negare scientiam
& obhocmu sicã quescientia modulandaẽ nequa¬
quã concedere: uc & plica hoc uideamus qualesit :¬
Aũs mobilitatẽ digitorũ cadiorem łpigriorem
Credote ñ scientia e sedus uidẽre : Uĩq curid credis
uȩ. quia superius solianimoscieniã tribuebas
hoc autem quã quã imperante animotam ẽẽ corpo¬
ris uides sed cũ sciens animis hocim̃per& corpori
magis hoc scienti animoquã seruientib: membris trib¬
endũ puto ñ necesses possefieri ut unus aliũ scien¬
da praecedat cũ illeimperitior multo facilius & ep¬
ditius digitus moueat: uiq̃ censeo Aũs at simotis

Expanded text:
ibus adimit, neque in sensu eam, neque in memoria nam illud non est sine corpore, et utrumque etiam in bestia est, sed in solo intellectu videantur, si rem ipsam quam profitentur aut exhibent, intellectus puritate ac veritate non teneant. At si tales esse istos theatricos operarios ratio demonstraverit; nihil erit, ut opinor, cur dubites eis negare scientiam, et ob hoc musicam, quae scientia modulandi est, nequaquam concedere. D. Explica hoc; videamus quale sit. 9. M. Mobilitatem digitorum celeriorem vel pigriorem credo te non scientiae, sed usui dare. D. Cur ita credis id? M. Quia superius soli animo scientiam tribuebas, hoc autem quanquam imperante animo tamen esse corporis vides. D. Sed cum sciens animus hoc imperat corpori, magis hoc scienti animo, quam servientibus membris tribuendum puto. M. Nonne censes posse fieri ut unus alium scientia praecedat, cum ille imperitior multo facilius et expeditius digitos moveat? D. Censeo. M. At si motus
Abbreviated transcription (Latin):
IIII. adquattuor aut unũ adtria duo ad sex & quid ȩ
potestomni nõ aliquid adse se. dimensionisobs¬
nere : Loo: planius ista q̃uae so: Aũa: reuerterce
Villas horas & qd iatis putabam dictum cũ deuna hore
Miabusq dixissem ꝑ omnia consi deraerteeranũmdue

Expanded text:
uor; aut unum ad tria, duo ad sex, et quidquid potest aliquid ad sese dimensionis obtinere. D. Planius ista quaeso. M. Revertere ergo ad illas horas, et quod satis putabam dictum, cum de una hora et de duabus dixissem, per omnia considera. Certe
Abbreviated transcription (Latin):
aliquam numerosã dim̃sionẽ his ꝗeã ñ habent
nteponendis̃ : uc : & hoc manifestũ ẽ atq: conse¬
uens Aũc. Ilos em̃certas ꝗdã modus atqm̃ sura
quae innu meris ẽ sibima copulat. qua qui carent ñ uti
ubi alianitione iunguntur: appellemus ergo sip
sione carent in rationabiles: Hic : plac& uero Aũs Ia
illud adtende ũtrũ tibi uideat᷑ maior concoa dia in

Expanded text:
abent anteponendi sunt. D. Et hoc manifestum est atque consequens: illos enim certus quidam modus, atque mensura quae in numeris est, sibimet copulat; qua qui carent, non utique sibi aliqua ratione junguntur. M. Appellemus ergo, si mensione carent, irrationabiles. D. Placet vero. M. Jam illud attende, utrum tibi videa
Abbreviated transcription (Latin):
onnumerato sillos autem quibus os praeponim:
dinu meratos ꝓpterea quisti superio res ñ solũ sin¬
guli numerant᷑ sed &iam ea parte qua maior mi¬
iori aequat᷑ ł eum &cedit sem&iuntur & numerant
liautem posteriores singillatim tantũ modo ad

Expanded text:
connumeratos; illos autem quibus hos praeponimus, connumeratos; illos autem quibus hos praeponimus, dinumeratos: propterea quia isti superiores non solum singuli numerantur, sed etiam ea parte qua major minori aequatur vel eum excedit, se metiuntur et numerant; illi autem posteriores singillatim tantummodo ad
Abbreviated transcription (Latin):
Aluautem in quib ñ idẽ dicipotest sicut inhis nune
riinhis rursum quos posterius dixi minoremam
iore quartã partem maioris &cedi: in his autẽ aliis
Dequibus dicipossit. tot ad tot sednũ ꝗđ talem qual
ẽ in sũ periorib: nãneq: quotapartemi nor̃ maior¬
cũ autem dico ut consideres qͥbta sitparr liqui dam
enus praeci nonum aliquid ad daturꝰLic̃ Ia intelle¬
o: Aũs ergo& hir in ae qualibus mortib reationalib
qnm̃ duo genora subiectis &iam numerorũ &emplisp¬
osui quor quibus ante pariendo sarbitraris illos ne
si quibus illa quot a pars dici potest an in quibus ñ
otertꝰ lic: Illos mihi ratio uid&ur anteponendo siu¬
ereanquib: potest dici ut de monstratũ ẽ. quota par
sui maior aut aequ&ur minoria ut eũ ȩcedt
s̃ inquibus idẽ non euenit: aũȩ : recte sed uis ne&iam¬
ĩs pomina in ponimus ut cũ eos de inceps cõme mo¬
fare necesse fuerit & peditius loquamur. ũc: uo
psane : Aũẽ: apellemus ergo istos quos p̃ponimus

Expanded text:
alii autem in quibus non idem dici potest, sicut in his numeari; in iis rursum quos posterius dixi, minorem a majore quarta parte majoris excedi: in his autem aliis,de quibus dici possit, tot ad tot; sed numquid talem, qualis est in superioribus? Nam neque quota parte minori majorCum autem dico ut consideres quota sit pars, liquidam genus praecisionum aliquid addatur. D. Jam intelligo. 16. M. Ergo ex his inaequalibus motibus rationabilibus, quoniam duo genera subjectis etiam numerorum exemplis proposui, quos quibus anteponendos arbitraris? illosne in quibus illa quota pars dici potest, an in quibus non potest? D. Illos mihi ratio videtur anteponendos jubere, in quibus potest dici, ut demonstratum est, quota parte sui major aut coaequetur minori, aut eum excedat, iis in quibus idem non evenit. his nomina imponamus, ut cum eos deinceps commemorare necesse fuerit, expeditius loquamur? D. Volo sane. M. Appellemus ergo istos quos praeponimus,
Abbreviated transcription (Latin):
quapopulũ delesta uit amitat. sed onustior nũ mo& la
de ꝓr hominũ l&itiorcũ edem disciplina in columiatq in¬
tegra domũ disceditꝰstultus autẽ & sicõ moda illa contq̃¬
nene quae ñ ad eptus multo &eẽ ignobilioratq pauperior
adeptus aũ nibilo &t indoctior: Aũs: Videer go uts
uelisto conficiam: quoduo lumusi ã credo uideritibim

Expanded text:
 delectavit, amittit; sed onustior nummo, et laude hominum laetior, cum eadem disciplina incolumi atque integra domum discedit: stultus autem esset, si commoda illa contemneret, quae non adeptus multo esset ignobilior atque pauperior; adeptus autem nihilo esset indoctior. 12. M. Vide ergo utrum vel isto conficia
Abbreviated transcription (Latin):
quod facimus: Nĩc : manisestũ ẽ ꝯũa ꝗergocantat
ł cantarediseit ñ obaliud nisi ut laud& ur apopulo uel
omnino absquis homine non ne iudicat melio iẽ lau¬
dẽ illã ẽẽ quã cantũ : Uc: nega renon possũ: aua ꝗd
ille quimale dealiqua reiuidicat ui de stibi eã scne s̃
vullo modo nsi forte quo quo modo corruptus : Nũc

Expanded text:
facimus. D. Manifestum est. M. Qui ergo cantat vel cantare discit, non ob aliud nisi ut laudetur a populo, vel omnino abs quovis homine, nonne judicat meliorem laudem illam esse quam cantum? D. Negare non possum. M. Quid? ille qui male de aliqua re judicat, videtur tibi eam scire? D. Nullo modo, nisi forte quoquo modo corruptus. M.