comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
domors peccatum iusticia ẽ. Iustificata
ẽ enĩ sodoma ex te. Quomͦ enĩ non ha¬
bent uisticiã sodomorũ peccata ꝑse. s
adcollationem maioꝵ scelerũ iustifican¬
tur: sic e contrario scientia pauli ad illã
cȩlestem scientiam. ad illum consumma
putatur. Iccirco infatuatus ẽ omĩs ho¬
mo abscientia. Tale quidda eccłastes ut
arbitror deprehendens effatus ẽ.Dixi.
sapiens efficiar. & ipsa elongauit se a
dit inmundum euacuauit se ipsum ut
euacuatione eius mundus compleatur.
Si autẽ hoc qd̃ descendit inmundũ e¬
uacuauit se. euacuatio ipsa sapientia ẽ:
aucupes sermonũ meoꝵ & semꝑ dediti
ad criminandũ uenenatas in me lingͣs
uibrarent: Nunc uͦ paulus quasi sapi¬
ens & potestatem habens apłicam ausus
ẽ dicere omnẽ sapientiam t̾renam. quȩ
inse. quȩ inpetro. quȩ incet̾is apłis erat
quȩ inistum mundũ descenderat: stul¬
ticiam ẽẽ dĩ. Ad comꝑationẽ quippe il¬

Expanded text:
domorum peccatum justitia est. « Justifdomorum peccatum justitia est. « Justifte . Quomodo ergo non habent justitiam Sodomorum peccata per se, sed ad collationem majorum scelerum justificantur: sic econtrario scientia Pauli ad illam coelestem scientiam, ad illum consummatputatur. Idcirco infatuatus est omnis homo ab scientia. Tale quiddam Ecclesiastes, ut arbitror, deprehendens effatus est: Dixi, sapientia efficiar, et ipsa elongavit se a dit in mundum, evacuavit seipsum, ut evacuatione ejus mundus compleretur. Si autem hoc quod descendit in mundum evacuavit se, evacuatio ipsa sapientia est:aucupes sermonum meorum, et semper dediti ad criminandum, venenatas in me linguas vibrarent? Nunc vero Paulus quasi sapiens, et potestatem habens apostolicam, ausus est dicere, omnem sapientiam terrenam, quae in se, quae in Petro, quae in caeteris apostolis erat, quae in istum mundum descenderat, stultitiam esse Dei: ad comparationem quippe il
Abbreviated transcription (Latin):
miscentur ordines resurgentiũ. Alius or¬
do erit mn illo & in illo thesauro dĩ. aliꝰ
ordo in alio & in alio thesauro dĩ. Isti
autẽ om̃s thesauri unum habent thes¬
aurũ. in quo s̃ thesauri sapientiȩ & sci¬
entiȩ absconditi. Q quomͦ possideo unã
p̃ciosissimã margaritã ꝑplures alias
margaritas. sic uemo ad thesaurũ thes.
dignus fuero sp̃itib indi thesauris cõ¬
morantib. Eduxit enĩ uentos de thes.¬
auris suis. Infatuatus ẽ omĩs homo ab
scientia. Si omĩs homo infatuatus ẽ ab
scientia. & paulus homo ẽ. paulus in¬
fatitatus ẽ scientia. Ex parte enĩ cognos.¬
cimus: & ex parte ꝓpħamꝰ. Infatuatus ẽ
abscientia. uidens ꝑ speculum. & in
enigiate portiunculã quanda in¬
dens. & si sic expedit dicere. ipsius qͦq
portiunculȩ partem minmã recog¬
noscens. Econtrario aut̃ ut intelligeres
quid sit infatuatus ẽ omĩs homo absci.¬
entia: comꝑatione peccatoꝵ abierłm. so¬

Expanded text:
miscentur ordines resurgentium: alius ormiscentur ordines resurgentium: alius ordo erit in illo et in illo thesauro Dei, et alius ordo in alio et in alio thesauro Dei. Isti omnes thesauri unum habent 799 thesaurum, in quo sunt thesauri sapientiae et scientiae absconditi . Et quomodo possideo unam et pretiosissimam margaritam per plures alias margaritas: sic venio ad thesaurum thesauegum, cum dignus fuero spiritibus in Dei thesauris commorantibus. Eduxit enim ventos de thesauris suis . Infatuatus est omnis homo ab scientia . Si omscientia, et Paulus homo est, Paulus infatuatus est a scientia. Ex parte enim, ait, cognoscimus, et ex parte prophetamus . Infatuatus est a scientia, videns per speculum, et in aenigdens, et si sic expedit dicere, ipsius quoque portiunculae partem minimam recognoscens. Econtrario autem intelliges, quid sit « infatuatus est omnis homo a scientia: » comparatione peccatorum Hierusalem, So
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c scientiȩ & pietatis. sp̃c timoris dĩ.
fortitudinis. dilectionis. & caritatis.
Potes & ipse de scripturis hos uentos
congregare: & istoꝵ sp̃uum inuenire
thesauros. Ubisunt isti thesauri: Uti.¬
q ineo. in quo sunt thesauri sapientiȩ
&e scientiȩ absconditi. In xp̃o sedem ha¬
bent. Inde oriuntur hi sp̃c. ut alius
sapiens sit. alius fidelis. alius erudituᷤ
&e alius qđcunq donoꝵ dĩ: possideat.
Alii enĩ ꝑ sp̃m datur sermo sapientiȩ.
alii sermo scientiȩ uixta eundem sp̃m.
alii fides in eodem sp̃u. Eduxit gͦ nubes¬
ab extremo t̾rȩ. fulgura in pluuiam fec̃.
& eduxit uentos de thesauris suis. &
nos uixta miscdiam łĩ. ad hos thesau.¬
ros occursuros putamꝰ. & quia plures
sunt thesauri: forte iuixta ordinẽ re¬
surgentium erit. & requies inthesauri
dĩ. Quod autẽ dico istus modiẽ. Resur¬
rectio mortuoꝵ in quibda ordinib fu¬
tura ẽ. Ait quippe apłs. Unusquisq
autẽ resurget insuo ordine. & ñ ut libet

Expanded text:
scientiae et pietatis, spiritus timoris Domini, fortitudinis, dilectionis et charitatis. Potes et ipse de Scripturis hos ventos congregare, et istorum spirituum invenire thesauros. Ubi sunt isti thesauri? Utique in eo in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . In Christo sedem habent: inde oriuntur hi spiritus, ut alius sapiens sit, alius fidelis, alius eruditus, et alius quodcumque donorum Dei possideat. Alii enim per spiritum datur sermo sapientiae: alii sermo scientiae juxta eumdem spiritum: alii fides in eodem spab extremo terrae, fulgura in pluviam fecit: et eduxit ventos de thesauris suis, et nos juxta misericordiam Dei ad hos thesauros occursuros putamus. Et quia plures sunt thesauri: forte juxta ordinem resurgentium erit et requies in thesauris Dei. Quod autem dico istiusmodi est: Resurrectio mortuorum in quibusdam ordinibus futura est. Ait quippe apostolus: Unusquisque autem resurget in suo ordine , et non ut libet
Abbreviated transcription (Latin):
de celum & loquar. & audiat terra ser.¬
mones exore meo. Expectentur ut plu¬
uia uerba mea. & descendant ut ros elo¬
quia mea. Si non fuisset nubes nunꝗͣ
dixisset. Expectentur ut pluiia u̾ba
mea. & descendant ut ros eloqͥa mea.
Quasi nubes dicebat ut imber super
gramen &e priuna suꝑ fenũ quia no¬
men tm̃ inuocaui. Similit & ysaias
ut nubes loquebatur. Audi cȩlum &
aurib ꝑcipe terra. quia dñs locutusẽ.
Q quia ipse nubes erat. & sciebat alias
nubes comꝓpħantes sibi ideo uatici.¬
nans aiebat. Mandabo nubib ne plu¬
ant suꝑ eam imbrem.Si autem iamdi
dicimꝰ qui sint nubes. uideamꝰ quomͦ
ds̃ ecdlucat nubes ab extremo terrȩ. Ait
saluator. Qui uult in uob̾ eẽ primus:
sit omniũ nouissimꝰ. Seruauit hoc
mandatum paulus & fuit nouissimꝰ
in hoc mundo dicens. Puto enĩ ds̃ nos
apłos nouissimos ostendit quasi mor.¬
tificatos quia spectaculum facti sumꝰ¬

Expanded text:
dite, coeli, quae loquar, et audiat terra serdite, coeli, quae loquar, et audiat terra sermones ex ore meo. Exspectentur ut pluvia verba mea, et descendant ut ros eloquia mea . Si non fuisset nubes, numquam dixisset: Exspectentur ut pluvia verba mea, et descendant ut ros eloquia mea. Quasi nubes dicebat: ut imber super gramen, et pruina super fenum, quia nomen Domini invocavi . Similiter et Isaias, ut nubes loquebatur: Audi, coelum, et auribus percipe, terra, quia Dominus locutus est . Et quia nubes ipse erat, et sciebat alias nubes comprophetantes sibi, ideo vaticinans aiebat: Mandabo nubibus, ne pluant super eam imbrem . Si autem jam dicimus qui sint nubes; videamus quomodo Deus educat nubes ab extremo terrae. Ait Salvator: Qui vult in vobis esse primus, sit omnium novissimus . Servavit hoc mandatum Paulus, et fuit novissimus in hoc mundo, dicens; Puto enim, nos Deus apostolos novissimos ostendit, quasi mortificatos, quia spectaculum facti sumu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓut ualuimꝰ exhibuimꝰ. Diximus aut̃
scõs ẽẽ nubes. Et enĩ hoc qͦd scriptum ẽ.
ueritas tua usq ad nubes. non potest
referri ad in animales nubes. s ueritaᷤ
dei usq ad illas nubes est quȩ audiuĩ
mandatũ dñi & nouerunt quo plu¬
uias differant & aquib eas suspenda.¬
nt. Dehis nubib dictum ẽ. & manda¬
bonubib meis ne pluant suꝑ eam im¬
constare dicuntur. si non fuerit pluuia.
ñ precipit dñs ne pluant suꝑ uineã.
aut quãcunq regionẽ imbrẽ: s omni¬
ta ꝓpħiam heliȩ future pluiuiȩ signũ
in uestigio hominis ostensumẽ atq
ita post nubem globatam imber des
cendit int̾ras. Istis uero quasi subsisten¬
tib nebulis iubetur pluuiam conti.¬
nere.cum indigna fuerit anma imbre
celesti: & dicitur. mandabo nubib me¬
is ne pluant suꝑ eam imbrẽ. Itaq unꝰ¬
quisq scõꝵ nubes ẽ. Moyses nubes e¬
rat. & quasi nubes loquebatur. Atten¬

Expanded text:
prout valuimus, exibuimus. Diximus autem prout valuimus, exibuimus. Diximus autem sanctos esse nubes. Etenim hoc quod scriptum est: Veritas tua usque ad nubes , non potest referri ad inanimales nubes: sed veritas Dei usque ad illas nubes est, quae audiunt mandatum Domini, et noverunt quo pluvias deferant, et a quibus eas suspendant. De his nubibus dictum est: Et mandabo nubibus meis, ne pluant super eam imdicuntur constare, si non fuerit pluvia, non praecepit Deus ne pluant super vineam, aut quamcumque regionem imbrem: sed omnita prophetiam Eliae futurae pluviae signum in vestigio hominis ostensum est, atque ita post nubem cendit ad terras. Istis vero quasi subsistentibus nebulis, jubetur pluviam continere, cum indigna fuerit anima imbre coelesti, et dicitur: Mandabo nubibus meis, ne pluant super eam imbrem. Itaque unusquisque sanctorum nubes est. Moyses nubes erat, et quasi nubes loquebatur: Atten
Abbreviated transcription (Latin):
sit & nc̃ adfirmamꝰ eos qui cȩlestem homi.¬
nem portant ẽẽ cȩlestes. Si enĩ ad pec¬
catorem dicitur. t̾ra es & ll interram
ibis. quare ñ dicatur ad D iustum
qui imaginẽ cȩlestis portat ñ conueni.¬
at dici. celum es & incelum ibis: Unus¬
quisq autẽ nr̃m aut celestia facta ha¬
bet aut terrena. Si terrena facta siñ:
ad cognatam sibi t̃ram deducunt eu̾
qui thesaurirat ea interra. & non in¬
celo. Rursumq hȩc quȩ uixta uirtutẽ
gesta sunt. thesauriratorẽ suũ ad pro¬
pinquantẽ sibi ad cȩloꝵ regiones sub¬
uehunt. Ꝙ eduxit nubes ab extremo
terrȩ. Istuis modi disputatio inpsal.¬
mo nuꝑ incidit. & dictũ est. anobis qͦ¬
mͦ ds̃ eduxerit nubes ab extremo t̃rȩ.
Quod quide nc̃ cogimur retractare.
ut &e hi qui audierunt plenissime eoꝵ¬
quȩ sciunt reminiscantur: . qͣui aut ñ
interfuerunt aut obliti siu Ontex¬
tum sermonis agnoscant. que tunc

Expanded text:
sit: et nunc affirmamus eos, qui coelestem homisit: et nunc affirmamus eos, qui coelestem hominem portant, esse coelestes. Si enim ad peccatorem dicitur: Terra es, et in terram ibis: quare non dicatur ad justum, qui imaginem coelestis portat, non conveniat dici: Coelum es, et in coelum ibis? Unusquisque autem nostrum, aut coelestia facta habet, aut terrena: si terrena facta sunt, ad cognatam sibi terram deducunt eum, qui thesaurizat ea in terra, et non coelo. Rursumque haec quae juxta virtutem gesta sunt, thesaurizatorem suum appropinquantem sibi ad coelorum regiones subvehunt. Et eduxit nubes ab extremo terrae . Istiusmodi disputatio in psalmo nuper incidit, et dictum est a nobis, quomodo Deus eduxerit nubes ab extremo terrae: quod quidem nunc cogimur rursum tractare: ut et hi qui audierunt, plenissime eoquae sciunt reminiscantur, et hi qui non interfuerunt, aut obliti sunt, textum sermonis agnoscant, quem tunc,
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudo eius. ipse iusticia. ipse sanc¬
titas & redemptio. ipse ut ad p̾sensue¬
niam etiam prudentia. S cum sit in
subiacenti. ꝓuarietate sensuũ diu̾sis
uocabulis nuncupatur. Aliud sig̾c̃at
sapientia. aliud iusticia. Quando enĩ
sapientia dicitur. disciplinis te diuinarũ
humanaꝵq rerũ instituet. Quando
iusticia. distributor & uidex meritoꝵ
significatur. Quando scĩtas illa uir¬
tus describitur: quȩ credentes dõ effi¬
cit scõs. Ita gͦ michi &e prudentiam
eius intelligere cum doctrina ẽ ce de¬
monstratio bonarũ aut malarũ re¬
rum siue neutrũ. Atq in hunc mo.¬
dum extendisse nc̃ dicitur celum in
prudentia sua. Quomͦ autẽ extendat᷑
celum extendente eum prudentia. Au
Asserit quippe extensionẽ quandã ẽẽ
autẽ anima nr̃a quȩ prus fuerat con¬
tracta: ut possit capax ẽẽ sapientiȩ dĩ
Uerum ut ad ꝓpositum reuertamur:
diximꝰ de eo qͦd prudentia celum factũ

Expanded text:
fortitudo ejus, ipse justitia, ipse sancfortitudo ejus, ipse justitia, ipse sanctitas et redemptio, ipse ut ad praesens veniam etiam prudentia. Sed cum sit idem in subjacenti, pro varietate sensuum, diversis vocabulis nuncupatur. Aliud significat sapientia, aliud justitia. Quando enim sapientia dicitur, disciplinis te divinarum humanarumque rerum justitia, distributor et judex meritorum significatur. Quando sanctitas, illa virtus describitur, quae credentes Deo efficit sanctos. Ita ergo et mihi prudentiam ejus intellige: cum doctrina est, et demonstratio bonarum, aut malarum rerum, sive neutrarum: atque in hunc modum extendisse nunc dicitur coelum in prudentia sua. Quomodo autem extendatur coelum, extendente id prudentia, audAsserit quippe extensionem quamdam esse autem et anima nostra, quae prius fuerat contracta, ut possit capax esse sapientiae Dei. Verum, ut ad propositum revertamur, diximus de eo, quod prudentia coelum factum
Abbreviated transcription (Latin):
ter ds̃ erigens predicetur. Quicũq ẽ
in orbe isto ante erectionem cecidit. Si
autẽ cecidit consequenter erigendus fuit
Nemo quippe sine casu subleuatur. Si
autẽ erectus ẽ uideamus quȩ ruma p̃¬
cesserit. Om̃s corruimꝰ ꝑ peccatum in
orbem terrarũ & dñs qui erigit allisos
eleuauit nos iacentes. In adam om̃s
morimur. atq ita corruit orbis t̾rarũ.
&e indiget erectione ut in xp̃o om̃s ui¬
iuficemur. Igitur duplicem intellectũ
de orbe tradidimus. Unum quomodo
singłe animȩ aut habitatȩ sint aut de¬
serte. alterum quomͦ uniu̾sus orbis pa¬
riter cecidit & insua prudentia exten¬
dit. Non fortuito sapientia incȩli exten¬
sione assumpta ẽ. Inuenies & inꝓuer¬
biis dictum. Dñs sapientia fundauit
terrã p̃parauit autẽ celos inprudentia.
Est gͦ aliqua prudentia dĩ. quã nolo ut
extra xp̃m requiras. Om̃a quippe quȩ
dĩ sunt xp̃c ẽ. Ipse sapientia eius. ipse

Expanded text:
ter Deus erigens praedicetur. II. Quicumque est ter Deus erigens praedicetur. II. Quicumque est in orbe isto, ante erectionem cecidit. Si autem cecidit, consequenter erigendus fuit: Nemo quippe sine casu sublevatur. Si autem erectus est, videamus quae ruina praecesserit: Omnes corruimus per peccatum in orbe terrarum. Et Dominus qui erigit elisos, elevavit nos jacentes. In Adam omnes morimur: atque ita corruit orbis terrarum, et indiget erectione, ut in Christo omnes vivificemur. Igitur duplicem intellectum de orbe tradidimus. Unum, quomodo singulae animae, aut inhabitatae sint, aut desertae: alterum, quomodo universus orbis pariter ceciderit: et in sua prudentia extendit coelum. Non fortuito prudentia in coeli extensione assumpta est. Invenies et in Proverbiis dictum: Dominus sapientia fundavit terram, praeparavit autem coelos prudentia . Est ergo aliqua prudentia Dei, quam nolo ut extra Christum requiras. Omnia quippe quae Dei sunt, Christus est. Ipse sapientia ejus, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
serta est. Habitata autẽ est quando ple¬
turis dicuntur in anima hominis patrẽ
or filium &e sp̃m sc̃m̃ commorari. Nam
&e cdauid in psalmo confessionis. tres sp̃c
postulat dicens. Sp̃u principali confir¬
ma me. Sp̃m rectum innoua inuisceri¬
b mĩs. Sp̃m sc̃m̃ tuum ne auferas ame.
cdiximꝰ. quod habitata id ẽ orbis terrarũ
insapientia dĩ fabricata sit. Sapientia
quippe auxiliabitur usto. suꝑ decem
potestatẽ habenti ciuitates. Sapientiã.
autẽ & disciplinã qui abicit infelix est
& uana spes eius. & labores eius insensa
ti & mnutilia oꝑa eius: Ait sapientia qͦ
titulo inscribitur salomonis. lecirco
quanto possumꝰ labore nitamur ut
habitata nr̃a sapientia dĩ erigatur.
Cȩcidit quippe & de sublimi corruit ue¬
nientib nob in locum istum miseriaꝵ
tione. Si autẽ nonuis ista sententra
adduci. cõmunẽ totius orbis queramꝰ
ruinam & post casum eius consequen.¬

Expanded text:
serta est: habitata autem est quando pleserta est: habitata autem est quando pleturis dicuntur, in anima hominis Patrem et Filium et Spiritum sanctum commorari. Nam et David in Psalmo confessionis, tres spiritus postulat dicens: « Spiritu principali confirma me, spiritum rectum innova in viscoribus meis, spiritum sanctum ne auferas a me . diximus, quod habitata, id est, orbis terrarum in sapientia Dei fabricata sit. « Sapientia quippe auxiliabitur justo, super decem potestatem habentes in civitate. Sapientiam autem et disciplinam qui abjicit infelix est, et vana spes ejus, t inutilia opera ejus, ait Sapientia, quae titulo inscribitur Salomonis . Idcirco quanto possumus labore nitamur: ut habitata nostra, sapientia Dei erigatur. Cecidit quippe et de sublimi corruit, venientibus nobis in locum istum miseriarutione. Si autem non vis ista sententia adduci, communem totius orbis quaeramus ruinam, et post casum ejus consequen
Abbreviated transcription (Latin):
ibẽ terrarũ: prudentiȩ celum.
Audi qͥp¬
pe scripture ordinem. Dñs
qui fecit terram infortitudine sua
& erexit orbem insapientia sua. & in
sua prudentia extendit cȩlum. & nos
igitur int̾ra nr̃a dictum est quippe ad
adam. terraes: necessariam habemus
fortitudinẽ dĩ. quia absq ea impossibi.¬
le nob ẽ id exequi quod carni repug¬
nat. Cum autẽ mortificata fuerint mẽ¬
bra suꝑ terram. tc̃ parent sp̃c uolunta
ram uenias & consideres id qͦd in iob scͥp.¬
tum est uxta emendatissima exempla¬
riatam̃. quomͦ statuerit eam suꝑnichi.¬
lum: inuenies fortitudine dĩ inmedie¬
tate mundi terre libram sustineri. Ue¬
niam gͦ &e adorbem terrarũ qͥ grece coͦy
kꝰ y cunuͦ nuncupantur idẽ inhabitata.
Scio aĩam inhabitatam. scio desertam.
Sienĩ non habet dm̃ patrem. sinon habet
filium dicentem. ego & pater ũeniemus¬
meus ad eum. & mansionẽ apud eum
faciemꝰ si non habet sp̃m scm̃ anima de¬

Expanded text:
errarum, prudentiae coelum: audi quippe scripturae ordinem: « Dominus qui fecit terram in fortitudine sua et erexit orbem in sapientia sua, et in sua prudentia extendit coelum. » Et nos igitur in terra nostra dictum est quippe ad Adam, « Terra es »  necessariam habemus fortitudinem Dei, quia absque ea impossibile nobis est id exsequi, quod carni repugnat. Cum autem mortificata fuerint membra super terram, tunc parent spiritus voluntatram venias, et consideres id quod in Job scriptum est , juxta emendatissima tamen exemplaria, quomodo statuerit eam super nihilum, invenies fortitudinem Dei in medietate mundi terrae libram sustinere. Veniam vero et ad orbem terrarum qui graece οἰκουμένη nuncupatur, id est, inhabitata. Scio animam meam inhabitatam, scio animam desertam. Si enim non habet Deum Patrem, si non habet Filium dicentem: « Ego et Pater meus veniemus ad eum, et mansionem apud eum faciemus ; » si non habet Spiritum sanctum, anima de
Abbreviated transcription (Latin):
na. pinianꝰ. & melania płimũ uos salu¬
tant. Has litterulas de scã bethleem sc̃õ
prb̃o innocentio tradidi ꝑferendas. Nep¬
tis ur̃a paula miserabilit̾ dep̃catur ut
memores eius sitis. & multũ salutat. In¬
um affectione uenerabiles patres. Expł¬

Expanded text:
na. Pinianus et Melania, plurimum uos saluna. Pinianus et Melania, plurimum uos salutant. has litterulas de sancta Bethleem sancto presbytero Innocentio tradidi perferendas. neptis uestra Paula miserabiliter deprecatur. ut memores eius sitis, et multum uos salutat. inum affectione uenerabiles patres.
Abbreviated transcription (Latin):
sos libros inscedulis missos a sc̃o frẽ nr̃o
eusebio prẽo suscepise.ñ ante multũ tem¬
poris & ex inde uel ingruentib morbis
uł dormitatione scẽ &e uenerabilis filiȩ
urẽ eustochiȩ ita doluisse ut ꝓpe modũ
contempnendos putarẽ. In eodẽ enĩ lu¬
to hesitat. & exceptis u̾bis tinnulis atq
em̃dicatis nicħ aliud loquit᷑. tam̃ multũ
egimꝰ ut dum epłe meȩ responderẽ cona¬
tur. aꝑtius se ꝓderet. & blasphemias om̃i¬
b patefaceret. Quicqͥd enĩ in miserabili
llla sẏnodo diospolitana dixisse se: negat.
mis neniis respondere. Si autẽ dñs uitã
tribuerit & notarioꝵ habuerimꝰ coprã.
pancis lucubraciunculis respondebimꝰ
ñ ut ꝯuincamꝰ heresim emortuã. s ut
imꝑitiam. atq blasphemiã nr̃is sermo.¬
nib confutemꝰ. Aleliꝰq hoc faceret scĩ.¬
tas ur̃a. ne compellamur contra hereti.¬
cũ nr̃a laudare. Sc̃i filii cõmunes albi.¬

Expanded text:
sos libros in schedulis missos a sancto fratre nostro sos libros in schedulis missos a sancto fratre nostro Eusebio presbytero suscepisse non ante multum temporis et exinde uel ingruentibus morbis uel dormitione sanctae et uenerabilis filiae uestrae Eustochiae ita doluisse, ut propemodum contemnendos putarem. in eodem enim luto haesitat et exceptis uerbis tinnulis atque emendicatis nihil aliud loquitur. tamen multum egimus, ut, dum epistulae meae respondere conatur, apertius se proderet et blasphemias omnibus patefaceret. quicquid enim in miserabili illa synodo Diospolitana dixisse se denegat,mis naeniis respondere. si autem dominus uitam tribuerit et notariorum habuerimus copiam, paucis lucubratiunculis respondebimus, non ut conuincamus heresim emortuam, sed ut inperitiam atque blasphemiam nostris sermonibus confutemus; meliusque hoc faceret sanctitas tua. ne compellamur contra haereticum nostra laudare. sancti filii communes. Albi
Abbreviated transcription (Latin):
pium & augustinũ ep̃os.
ñis uere scĩs atq om̃i affectione
ac iure uenerandis alypio &
affricam reuersurꝰ. mea ad indignationẽ
urãm scripta ñ sumpsit. Tam̃ deo gr̃as
agimꝰ quod ita euenit. ut nr̃m silenti¬
um ur̃is epłis uinceretis. Alichi enim
omĩs occasio gratissima ẽ ꝑ quã scribo
uiẽ reuerentiȩ testẽ inuocans dm̃ qͦd
si posset fieri assumptis alis columbȩ
uris amplexib implicarer. semꝑ quidẽ
ꝓmerito uirtutũ ur̃arũ. s nc̃ maxi.¬
me quia cooꝑatorib & auctorib uob
heresis celestina ugulata ẽ. Quȩ ita in¬
fecit corda multoꝵ ut cũ suꝑatos dam¬
natosꝙ eẽ se sentiant. tam̃ uenena m̃ti¬
um ñ omittant: & qͦd solum possint noꝰ
oderint. ꝑ quos putant se lib̾tatẽ docen.¬
dȩ hereseos ꝑdidisse. Quod aut̃ queri¬
tis utrũ rescripserim contra libros an¬
niani pseudo diaconi celedensis qui copi.¬
osissime pascit᷑ ut alienȩ blasphemiȩ uer¬
ba friuola subministret: sciatis me tp̃ui¬

Expanded text:
PIUM ET AUGUSTINUM EPISCOPOS. Dominis uere sanctis atque omni affectione ac iure uenerandis Alypio et Africam reuersurus mea ad dignationem uestram scripta non sumpsit. tamen deo gratias agimus, quod ita euenit, ut nostrum silentium uestris epistulis uinceretis. mihi enim omnis occasio gratissima est, per quam scribo uestrae reuerentiae testem inuocans deum, quod, si possit fieri, adsumptis alis columbae uestris amplexibus implicarer, semper quidem pro merito uirtutum uestrarum sed nunc maxime, quia cooperatoribus et auctoribus uobis heresis Caelestina iugulata est, quae ita infecit corda multorum, ut, cum superatos damnatosque esse se sentiant, tamen uenena mentium non omittant et, quod solum possunt, nos oderint, per quos putant se libertatem docendi hereseos perdidisse. Quod autem quaeritis, utrum rescripserim contra libros -Anniani, pseudodiaconi Celedensis, qui copiosissime pascitur, ut alienae blasphemiae uerba friuola subministret, sciatis me ip
Abbreviated transcription (Latin):
t ꝓfecti de harada castͣ metati s̃
in maceloch. Uicesima scd̃a mansio
incoetusũtit᷑. In hac enim consistit
multitudo credentium eccl̃ia pͥmitiuorum.
litutum ominium consonantia. T̃uncuert poꝰ¬

Expanded text:
fecti de Arada castra metati sunt in Maceloth. Vicesima secunda mansio \'coetus\' uertitur. in hac enim consistit multitudo credentium, ecclesia primitiuorum, uirtutum omnium. consonantia. tunc uere pos
Abbreviated transcription (Latin):
tudĩ quanto magis u̾mis & putredo
& hi qui peccato offendentis adam te.¬
nentur obnoxii. Augustinus.
Ibsecro te quomꝰ hec opinio defendit᷑
quacreduntur aĩȩ ñ ex illa una pͥmi
tra hanc opinionẽ facile puto me pͥos¬
se repellere. Sicuti est illud qͦd eam sibi
quida uidentur urgere quomͦ consum.¬
mau̾it ds̃ om̃a oꝑa sua sexto die & sep¬
timo requieuit sinouas adhuc anĩas
creat. Quib si dix̾imꝰ qͦd ex euangłio
supͣ posiusti. pat̾ m̃s usq nẽ oꝑatur:
respondient. Oꝑatur dictũ ẽ institutas
scripturarũ scarũ meditationẽ usũo
& scientiam ñ habentes. uidetur opi¬
moni tue prima fronte blandiri. s.¬
terũ discussus facile soluitur. Q cũ te¬
stimonia scripturarũ aliis coꝑaraũs
testimoniis ne sibi sp̃c sc̃s ꝓ qͣlitate lo¬

Expanded text:
tu Dei, quanto magis vermis et putredo, tu Dei, quanto magis vermis et putredo, et hi qui peccato offendentis Adam tenentur obnoxii! Augustinus. Obsecro te, quomodo haec opinio defenditur, qua creduntur animae non ex illa una primi r alia contra hanc opinionem, facile me puto posse refellere: sicut est illud, quod quidam sibi eam videntur urgere, quomodo consummaverit Deus omnia opera sua sexto die, et septimo die requieverit, si novas adhuc animas creat? Quibus si dixerimus, quod ex Evangelio supra posuisti: Pater meus usque nunc operatur: respondent: Operatur dictum est, institutas Scripturarum sanctarum meditationem usumque et scientiam non habentes, videtur opinioni tuae prima fronte blandiri. Caeterum discussus facile solvitur: et cum testimonia Scripturarum aliis comparaveris testimoniis, ne sibi Spiritus sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
clam ex quo caro ẽ ꝓpagata peccati. Aut
sinon peccant qua iusticia creatoris ita
peccato obligent᷑ alieno. cũ exinde ꝓpa¬
gatis memibris mortalib inseruntur.
lit eas isi ꝑeccłiam subuentum fuerit
clampnatio consequatur. cum in earũ
potestate ñ sit ut eis possit gr̃a baptis.¬
matis subuenire. le Ronꝰ
uenati s̃ peccatores auuluaer¬
rauert᷑ abutero locuti s̃ falsa. Statim
ut natis̃ subiacuert̃ peccato insimili¬
tudinẽ p̃uaricationis adȩqͥ ẽ forma fut᷑.
Illud qͦq qͦd in uolumine iob scrip.¬
tumẽ. Nunquid mundꝰ erit homo
corã dõ aut inoꝑib suis in rep̾hensi¬
bilis uir : Si aduersum famulos suos
ñ credit. & contra angłos suos prauũ
qͥd repꝑit. quantomagis in his qui ha¬
bitant domos luteas: Equib &e nos
de eocłe luto sumꝰ. Hullus enĩ absq pec.¬
cato. nec siuiniꝰ quide diei fuerit uita eiꝰ.
Si enĩ stelle non sunt mundȩ inconspee¬

Expanded text:
Adam, ex quo caro est propagata peccati: aut Adam, ex quo caro est propagata peccati: aut si non peccant, qua justitia Creatoris ita peccato obligentur alieno? Cum exinde propagatis membris mortalibus inseruntur: ut eas, nisi per Ecclesiam subventum fuerit, damnatio consequatur: cum in earum potestate non sit, ut eis possit gratia baptismatis subvenire. Hieronymus. Alienati sunt peccatores a vulva: erraverunt ab utero: locuti sunt falsa: statim ut nati sunt, subjacuere peccato, in similitudinem praevaricationis Adae, qui est forma futuri. Illud quoque quod in volumine Job scriptum est: Numquid mundus erit homo coram Deo, aut in operibus suis irreprehensibilis vir? Si adversus famulos suos non credit: et contra angelos suos pravum quid reperit: quanto magis in his qui habitant domos luteas: e quibus et nos de eodem luto sumus! Nullus enim absque peccato, ne si unius quidem diei fuerit vita ejus. Si enim stellae non sunt mundae in conspec
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ lapsa de celo sit ut pitagoras phi¬
losophꝰ. om̃sq platonici & origenes pu.¬
tant. an appria dĩ substantia ut stoi.¬
ci manicheus & spana priscilliam he.¬
resis suspicant᷑. an inthesauro d̃i ha¬
beantur olim conditȩ. ut quida ȩcde.¬
siastici stulta ꝑsuasione confidunt an
cotidie adeo fiant & mittantur in cor.¬
pora. scd̃m illud qͦd in eugłio scriptũ
ẽ: pat᷑ m̃s usq mͦ oꝑatur & ego operor
ancerte extraduce ut tertullianꝰ apol¬
linaris. & maxima pars occidentaliũ
autumant ut quomͦ corpꝰ ex corpore
sic anima nascat᷑ ex aĩa. & simili cum
aĩas singłis nascentib etiam mͦ ds̃ fa.¬
ciat. cui sententiȩ ne obiciat᷑. qͦd om̃s
creat᷑as.uͦi. die consumau̾it ds̃ & septi.¬
mo requieũit. adhibes testimoniũ ex
gulis bodieq nascentib fiunt. ubi in
paruulis peccent indigeant in sacram̃.¬
to xp̃i remisione peccati. peccantes ina

Expanded text:
Utrum lapsa de coelo sit, ut Pythagoras phiUtrum lapsa de coelo sit, ut Pythagoras philosophus, omnesque Platonici, et Origenes putant: an a propria Dei substantia, ut Stoici, Manichaeus, et insana Priscilliani haeresis suspicantur: an in thesauro Dei habeantur olim conditae, ut quidam Ecclesiastici stulta persuasione confidunt: an quotidie a Deo fiant, et mittantur in corpora, secundum illud quod in Evangelio scriptum est: Pater meus usque modo operatur, et ego operor: an certe ex traduce, ut Tertullianus, Apollinarius, et maxima pars Occidentalium autumant, ut quomodo corpus ex corpore, sic anima nascatur ex anima: et simili cum as singulis nascentibus etiam modo Deus faciat. Cui sententiae ne objiciatur, quod omnes creaturas sexto die consummaverit Deus, et septimo requieverit, adhibes testimonium ex gulis hodieque nascentibus fiunt, ubi in parvulis peccent, ut indigeant sacramento Christi, remissione peccati, peccantes in
Abbreviated transcription (Latin):
& supplicia sentiet quando pristinũ cor¬
pus receꝑit. ut cũ quo peccauit cũ ipso
puniatur. AuGUSTInU8.
icit᷑ conceptio humana sic ꝓcedere.
Orimis sex dieb quasi lactis habet simili¬
tudinẽ. Sequentib nouẽ dieb conuer.¬
tatur insanguinẽ. Deinde duodecim
tur usq ad ꝑfecta liniam̃ta omnium
mẽbroꝵ. Q hinc iam reliquo temꝑe us¬
ras ossiunnae uenarũ uarietates inuen¬
tre p̃gnantis. quomͦ ex uili elemento
corpꝰ hominis indiuersas effigies artus¬
q uarietur & de eode semine aliud molle.¬
scat incaruib. aliud duret᷑ in ossib. aliud¬
inuenis palpitet. aliud liget᷑ inneriuiᷤ. ita¬
carnatione utrũ ex illa una q̃ pͥmohoĩ da¬
ta. ẽ. sic cetere ꝓ pagentur an in singłis qͥb¬
q nouȩ etiam modo fiant. an alicubi
iam existentes. uł mittant᷑ diuititus
uł sponte labantur incorꝑa: quȩ nam
sit eligenda opinio scire desido. Ier oñ.
culȩ. ĩmo maxime eccłiasticȩ questionis

Expanded text:
et supplicium sentiet, quando pristinus corpus receperit: ut cum quo peccavit, cum ipso puniatur. Augustinus. Dicitur conceptio humana sic procedere, ut primis sex diebus quasi lactis habeat similitudinem, sequentibus novem diebus convertatur in sanguinem. Deinde duodecim tur usque ad perfecta lineamenta omnium membrorum: et hinc jam reliquo tempore usras ossium et venarum varietates in ventre praegnantis, quomodo ex vili elemento corpus hominis in diversas effigies artusque varietur, et de eodem semine aliud mollescat in carnibin venis palpitet, aliud ligetur in nervis; itacarnatione utrum ex illa una quae primo homini data est, sic caeterae propagentur? an singulis quibusque novae etiam modo fiant: an alicubi jam existentes vel mittantur divinitus, vel sponte labantur in corpora? Quaenam sit eligenda opinio scire desidero. Hieronyculae, immo maximae ecclesiasticae quaestionis.
Abbreviated transcription (Latin):
sumeos qui hanc opinionẽ qua credun¬
tur aĩȩ sicut illa una singłis fieri labe¬
factare conantur. Ieronimxs.
Antoniꝰ orator egregiꝰ incuiꝰ laudib
tulliꝰ ꝑsonat: disertos seait uidisse mul¬
tos. eloquentẽ adhuc neminẽ. Noligͥ
solent imꝑitoꝵ atq pueroꝵ aures deci¬
ꝑi. s simplicit᷑ dic quid sentias. Augꝰ.
U ad penas uentũ ẽ paruuloꝵ mag¬
nis mͥ crede coartor angustiis. nec quid̾
respondeã ꝓrsus inuenio. Nonsolum eas
pȩnas dico quas habet pꝰ hanc uitã illa
cdãnatio qͦ necesse ẽ trahatur side corꝑe
exierint sine xp̃iane gr̃ȩ sacram̃to s eas
ipsas quȩ in hac uita dolentib nob u̾san¬
tur ante ocłos. Quas enumerare si uelĩ
prius tempꝰ quã exempla deficiunt. Lan

Expanded text:
rsus eos, qui hanc opinionem, qua credunrsus eos, qui hanc opinionem, qua creduntur animae sicut illa una singfactare conantur. Hieronymus. Antonius, orator egregius, in cujus laudibus Tullius personat, disertos se ait vidisse multos, eloquentem adhuc neminem. Noli igsolent imperitorum atque puerorum aures decipi: sed simpliciter dic quid sentias. Augustinus. Cum ad poenas ventum est parvulorum, magnis, mihi crede, coarctor angustiis: nec quid respondeam, prorsus invenio. Non solum eas poenas dico, quas habet post hanc vitam illa damnatio, quo necesse est trahantur, si de corpore exierint sine Christianae gratiae sacramento; sed eas ipsas quae in hac vita dolentibus nobis versantur ante oculos, quas enprius tempus quam exempla deficiunt. lan
Abbreviated transcription (Latin):
refutari. & qͦd ipse respondisti ñ esse
uiciũ sem̃tis intritico qͦd furto dicit᷑¬
ñ ẽẽ sublatũ. s meo qui frum̃ta furatꝰ
ẽ nec iccͥco t̾ram ñ debuisse gremio suo
subsemina confouere. quia sator im¬
munda ea ꝓiecerit manu elegantissi¬
ma similitudo ẽ. Quã & antequã legis¬
sem nullas mͥ obiectio ista deadulteri¬
nis fetib in hac questione faciebat an¬
gustias generalit̃ intuenti multa bo.¬
na dm̃ facere etiam de nr̃is malis prauiᷤ¬
q peccatis. Animalis autẽ cuiꝰcunq cre¬
atio si habeat prudentẽ piũq conside¬
ratorẽ in effabilẽ laudem creatoriexci.¬
tat. Quantomagis creatio ñ cuiꝰlibet
animalis s hominis:Si autẽ causa cre.¬
andi querit᷑. nulla citius & meliꝰ respon.¬
detur. isi quia omĩs creatura bona ẽ. &
qͥd digniuᷤᷤ quã ut bona faciat bonus
ds̃. que nemo potest facere nisi dõ: hec
& alia que possũ sicut possum dico adu̾¬

Expanded text:
refutari. et quod ipse respondisti non esse refutari. et quod ipse respondisti non esse uitium sementis in tritico,. quod furto dicitur esse sublatum,. sed in eo, qui frumenta . furatus est, nec idcirco terram non debuisse gremio suo semina confouere, quia sator inmunda ea proiecerit manu, elegantissima similitudo est. quam et antequam legerem, nullas mihi obiectio ista de adulterinis fetibus in hac quaestione faciebat angustias generaliter intuenti multa bona deum facere etiam de nostris malis nostrisque peccatis. animalis autem cuiuscumque creatio si habeat prudentem piumque consideratorem, ineffabilem laudem creatori excitat, quanto magis creatio non cuiuslibet animalis sed hominis! si autem causa creandi quaeritur, nulla citius et melius respondetur, nisi quia. omnis creatura dei bona est; et quid dignius, quam ut bona faciat bonus deus, quae nemo potest facere nisi deus? Haec et alia, quae possum, sicut possum, dico adue
Abbreviated transcription (Latin):
solũ gub̃nando quȩ fecit. uerũ etiã
aliquid ñ qđ ñdum ẽ. s qͦd iam crea¬
uerat numerosius creando: usq nc̃
oꝑatur. Uel sic gͦ uł alio quolibet mͦ ex.¬
imus abeo qͦd nob̃ obicitur de requie
s sicut uña illã. Nam qͦd dicitur qͣre
facit animas eis qͦs nouit cito moritu¬
ros: possumꝰ responde parentũ hinc
õpusculis contra rufinũ olim me scͥp¬
sisse noui. aduersũ eum libellũ quẽ
scę memoriȩ anastasio ep̃o romanȩ ec-¬
cłiȩ dedit. inquo lubrica & subdola ĩ
mostulta confessione dũ auditoꝵ sim¬
plicitati illudere nititur suȩ fidei ĩmo
ꝑfidiȩ illusit. Augustinus.
uod in libro adu̾sum rufinũ posu.¬
isti quos̾a huic sententiȩ calũnari.
qͦd dm̃ dare animas adulterinis cõcep¬
tib uideatur indignũ unde conant᷑
astruere meritis gestȩ ante carnẽ uitȩ
amimas quasi ad ergastula huiꝰ modi
iuste posse ꝑduci. ñ me mouet multa
cogitantẽ. quib hȩc possit calumnia

Expanded text:
solum gubernando quae fecit, verum etiam aliquid non quod nondum est, sed quod jam creaverat numerosius creando, usque nunc operatur. Vel sic ergo, vel alio quolibet modo eximus ab eo, quod nobis objicitur de requie sed sicut illam unam. Nam quod dicitur, quare facit animas eis quos novit cito morituros? Possumus respondere parentum hinc retur, in opusculis contra Rufinum olim scripsisse me novi, adversum eum libellum quem sanctae memoriae Anastasio episcopo Romanae Ecclesiae dedit. In quo lubrica et stulta ac subdola confessione, dum auditorum simplicitati illudere nititur, suae fidei, immo perfidiae illusit. Augustinus. Quod in libro adversus Rufinum posuisti quosdam huic sententiae calumniari, quod Deum dare animas adulterinis conceptibus videatur indignum: unde conantur astruere meritis gestanimas quasi ad ergastula huius modi iuste posse perduci, non me mouet multa cogitantem, quibus haec possit calumnia
Abbreviated transcription (Latin):
biterũ quẽ optime nosti. dignare scripta
transmnittẽ. Simuletiã cui apud anthio.¬
chiam debeã cõmunicare significes qr
canpesses cũ tarsensib hereticis copu¬
lantur. Nicħ aliud ambiunt quã ut
auctoritate cõmunionis ur̃ȩ fulti. tres
ypostasis cũ antiquo sensu p̃dicent.

Expanded text:
byterum, quem optime nosti, dignare scripta byterum, quem optime nosti, dignare scripta transmittere. simul etiam, cui apud Antiochiam debeam communicare, significes, quia Campenses, cum Tarsensibus hereticis copulantur, nihil aliud ambiunt, quam ut auctoritate communionis uestrae fulti tres hypostases cum antiquo sensu praedicent.
Abbreviated transcription (Latin):
equales. coeternas. laceant᷑ tres yposta
sis si placet. & una teneat᷑. Non bonȩ
suspicionis ẽ cum in eodẽ sensu uerba
dissentiunt. Sufficiat nob̾ memorata
credulitas. Aut sirectũ putatis. tres y.¬
postasis cum int̾pretationib siuis deb̾e
nos dicere: ñ negamꝰ. S mͥ credite. ue.¬
nenũ sub melle latet. Transfigurabit se
angłs sathanȩ in angłm lucis. Bene in¬
terpretant᷑ ypostasim &e cum id qͦd ipsi
exponunt habert dicunt. hereticus iii¬
dicor Quid tam anxie unũ uerbum te¬
nent: Quid sub ambiguo sermone la¬
titant: Si sic credunt ut int᷑pretant᷑. ñ
dãno qͦd retinent. Si sic credo ut illi sen¬
tire se simulant. ꝑmittant mͥ meisuer.¬
bis suũ sensũ loqui. Quã obrem obte.¬
stor beatitudinẽ tuã ꝑ crucifixum &¬
mundi salutẽ ꝑ homousỹan tͥnitatem
darum ypostaseon detur auctoritas.
Q ne forte obscuritas inquo dego loci
fallat baiulos litterarũ adeuagriũ pres¬

Expanded text:
aequales, coaeternas; taceantur tres hypostaequales, coaeternas; taceantur tres hypostses, si placet, et una teneatur. Non bonae suspicionis est, cum in eodem sensu verba dissentiunt. Sufficiat nobis memorata credulitas. Aut si rectum putatis tres hypostases cum suis interpretationibus debere nos dicere, non negamus. Sed mihi credite, venenum sub melle latet; transfiguravit se angelus Satanae in angelum lucis . Bene interpretantur hypostasim, et cum id quod ipsi exponunt, habere me dicam, haereticus judicor. Quid tam anxie unum verbum tenent? quid sub ambiguo sermone latitant? Si sic credunt, ut interpretantur, non damno quod retinent. Si sic credo, ut ipsi sentire se simulant, permittant et mihi meis verbis suum sensum loqui. 5. Quamobrem obtestor Beatitudinem tuam per crucifixam mundi salutem, per homousian Trinitatem,darum hypostaseon detur auctoritas. Et ne forte obsfallat baiulos litterarum, ad Euagrium pres
Abbreviated transcription (Latin):
sola natura q̃ uere ẽ. Ad id enĩ qͦd subsi¬
stit. ñ habet aliunde s suũ ẽ. Cȩtera quȩ
creatas̃ etiam siuident᷑ eẽ ñ sunt quia
aliqͣndo ñ fuert̃. & potest rursus non
exordiũ non habet. eẽntiȩ nom̃ uere te.¬
net. Iccirco & ad moysen de rubło loqͥtur
Ego sum qui sum. & rursũ. Quiẽ misit
me. Erant utiq tunc angłi celum. t̾ra
uł maria. & quomͦ cõmune nom̃ essen¬
tiȩ ꝓpriũ sibi uendicat ds̃: S qr illa ẽ¬
ꝑfecta natura & intrib ꝑsonis ditas u¬
na ꝑsistit quȩ & uere una natura ẽ quis.¬
nomine pietatis tresnaturas conat᷑ asse¬
rere. Q si ita est cur ab arrio parietib
separam᷑ ꝑfidia copulatis Iungat᷑ cũ
beatitudine tua ursiꝰ. cũ ambrosio so¬
cietur auxentiꝰ. Absit hoc aromana fide.
sacrilegiũ tantũ religiosa corda ñ hau¬
riant. Sufficiat nobis dicere unã sub¬
stantiã. tres ꝑsonas subsistentes. ꝑfectas.

Expanded text:
sola natura, quae uere est — ad id enim, quod subsisola natura, quae uere est — ad id enim, quod subsistit, non habet aliunde, sed suum est —, cetera, quae creata sunt, etiamsi uidentur esse, non sunt, quia aliquando non fuerunt et potest rursus non exordium non habet, essentiae nomen uere tenet. idcirco et ad Moysen de rubo loquitur: ego sum, qui sum, et rursum: qui est, misit me. erant utique tunc angeli, caelum, terra uel maria: et quomodo commune nomen essentiae proprium sibi uindicat deus? fecta natura et in tribus personis deitas una subsistit, quae est uere, una natura est: quisqnomine pietatis tres naturas conatur adserere. et si ita est, cur ab Arrio parietibus -separamur perfidia copulati? iungatur cum beatitudine tua Ursinus, cum Ambrosio societur Auxentius. absit hoc a Romana fide: sacrilegium tantum religiosa populorum corda non hauriant. sufficiat nobis dicere unam substantiam, tres personas subsistentes perfectas,
Abbreviated transcription (Latin):
a me homine romano nom̃ exigitur.
Qui ista queso apłi ꝓdidere. qͥs nouus
magister gentiũ paulus hȩc docuit:
Interganius quid tres ypostasis posse
arbitrent᷑ intelligi. Tres ꝑsonas subsisten¬
tes auint. Respondemus nos ita credẽ.
Non sufficit sensus ipsum nom̃ efflagi¬
tant. quia nescio quid uenem insilla¬
bis latet. Clamamꝰ. si quis tres ypostasis
ut tria hipostata. hoc ẽ ut tres subsi¬
stentes ꝑsonas ñ confitet᷑: anathema sit.¬
& quia uocabula ñ edicimꝰ heretici ui¬
dicamur. Si quis autẽ ypostasim usi
confessione uobiscũ parit̾ cauterio u¬
mionis inurim᷑. Discernite obsecro si
placet. Hon timebo tres ypostasis dice¬
re siuibetis. Condatur noua post ni¬
cenã fides. & similib uerbis cum arri¬
anis confiteam᷑ orthodoxi. Tota scłari¬
um litterarũ scola nicb aliud ypostasĩ
nisi usian nouit. & qͥsq̃ ore rogo sacle¬
go tres substantias p̃dicabat: una ẽ dei

Expanded text:
a me, homine Romano, nomen exigitur. a me, homine Romano, nomen exigitur. qui ista, quaeso, apostoli prodidere? quis nouus magister gentium Paulus haec docuit? interrogamus, quid tres hypostases posse arbitrentur intellegi: \'tres personas subsistentes\' aiunt. respondemus nos ita credere: non sufficit sensus, ipsum nomen efflagitant, quia nescio quid ueneni in syllabis latet. clamamus: \'si quis tres hypostases ut tria ἐνυπόστατα, hoc est ut tres subsistentes personas, non confitetur, anathema sit\' et, quia uocabula non edicimus, heretici iudicamur. si quis autem hypostasin usiaconfessione uobiscum pariter cauterio unionis inurimur. Decernite, obsecro: si placet, non timebo tres hypostases dicere; si iubetis, condatur noua post Nicenam fides et similibus uerbis cum Arrianis confiteamur orthodoxi. tota saecularium litterarum schola nihil aliud hypostasin nisi usian nouit. et quisquam, rogo, ore sacrilego tres substantias praedicabit? una est dei
Abbreviated transcription (Latin):
nis recedat ambitio. Cum sucessore pis¬
catoris & discipło xp̃i loquor. Ego nul¬
lũ primũ nisi xp̃m seqͤns beatitudini
tuȩ idẽ cathedre petri cõmunione cõ¬
sotior. Suꝑ illã petram edificatã eccł̃iã
scio. Quicũq extra hanc domũ agnũ
comedit ꝓphanus ẽ. Si quis in noe ar¬
cha non fuerit. ꝑibit regnante diluuio.
dł quia ego ꝓfacinorib meis adeã soli¬
tudinẽ cõmigraui quȩ sẏria iuncto
barbariȩ fine det̾minat. nec possũ scm
dñi tot int̾iacentib spaciis a sanctimo¬
nia tua semꝑ expetere. ideo hic collegas
tuos egyptios confessores sequor. & sub
honerariis nauib parua nauicula de¬
litesco. Non noui uitalẽ. millesiũ res¬
puo. ignoro paulinũ. Quicũq tecũ ñ
colligit spargit. hoc ẽ qđ xp̃i non ẽ: an
pꝰt alexandrinũ iuncto parit᷑ occiden¬
te decretum trium y postaseon ab ar¬
rianoꝵ p̾sule & acanpẽssib nouellũ

Expanded text:
nis recedat ambitio. Cum successore pisnis recedat ambitio. Cum successore piscatoris discipulus Christi loquor. Ego nullum primum nisi Christum sequens, beatitudini tuae, id est cathedrae Petri, communione consotior. Super illam scio. Quicumque extra hanc domum agnum comederit, profanus est. Si quis in Noe Arca non fuerit, peribit regnante diluvio. Et quia pro facinoribus meis ad eam solitudinem commigravi, quae Syriam juncto Barbariae fine determinat; nec possum sanctum Domini tot interjacentibus spatiis a Sanctimonia tua semper expetere: ideo hic collegas tuos Aegyptios Confessores sequor; et sub onerariis navibus parva navicula delitesco. Non novi Vitalem, Meletium respuo, ignoro Paulinum. Quicumque tecum non colligit, spargit: hoc est, qui Christi non est, Anpost Alexandrinum iuncto pariter occidente decretum trium ύποστάεν ab Arrianorum prole, Campensibus, nouellum
Abbreviated transcription (Latin):
cibum unde olim xp̃i uestim̃ta susce¬
pi. Neq uͦ tanta uastitas elem̃ti liqͤn¬
tis & int̾iacens longitudo t̾rarũ. me
ap̃ciosȩ margaritȩ potuit inquisitio¬
ne ꝓhibere. Ubicunq fuerit corpꝰ il¬
luc congregabunt᷑ & aquile. ꝓfligato
asobole mala patͥmonio apud uos so¬
los incorrupta patrũ sernatur auc¬
toritas. Ibi cespite terra fecundo dñ¬
ci seminis puritate centenos fructus
refert. Hic obruta sulcis frumenta. lo¬
lium auenasq degenerant. Nc̃ in oc¬
cidente sol iusticie oritur. inoriente
aut᷑ lucifer ille qui ceciderat suꝑ syd̃a
posuit thronũ suũ. uos estis lux mun¬
di uos salterrȩ uos uasa aurea & argen¬
tea. hic testacea uasa uł lignea. uirgã
ferreã & ȩt̾num oꝑiuntur incendiũ
Quanqͣm igit᷑ tui me t̾reat magnitu¬
do tam̃ inuitat humanitas. Asacerdo¬
te uictima salutẽ. apastore p̃sidiũ ouiᷤ
flagito. facessat iniuria romani culmi

Expanded text:
cibum, unde olim Christi uestimenta suscecibum, unde olim Christi uestimenta suscepi. neque uero tanta uastitas liquentis elementi et interiacens longitudo terrarum me a pretiosae margaritae potuit inquisitione prohibere. ubicumque fuerit corpus, illuc congregabuntur et aquilae. profligato a subole mala patrimonio apud uos solos incorrupta patrum seruatur hereditas. ibi caespite terra fecundo dominici seminis puritatem centeno fructu refert; hic obruta sulcis frumenta in lolium anenasque degenerant. nunc in occidente sol iustitiae I oritur; in oriente autem lucifer ille, qui ceciderat, super sidera posuit thronum suum. uos estis lux mundi, uos sal terrae, uos uasa aurea et argentea; hic testacea uasa uel lignea uirgam ferream et aeternum opperiuntur incendium. Quamquam igitur tui me terreat magnitudo, tamen inuitat humanitas. a sacerdote uictima salutem, a pastore praesidium ouis flagito. facessat inuidia, R
Abbreviated transcription (Latin):
quid tã uerũ. quid tam catholicũ. qͥd
sole clarius ad instructionẽ omniũ ma¬
gis utile. uł contra hereticos certe qui
inimica aduersũ nos mente deseriunt.
quid tam inrep̃hensibile: Uos gͦ catho¬
licoꝵ uiroꝵ precepta tenacit᷑ assequen¬
do iusti heredes. s & necessarii inueni¬
emini. quid latiari eloquio pollentes
sapientiorib p̃feramini. & ñ magis sta¬
lantis liquoris sicut in p̃fatione comp̃¬
hendi. quã inundantiũ fluuioꝵ uber¬
tate rigati. redundetis fluentis scoꝵ.¬
m̃ uetus oriens inter se ppłoꝵ
furore collisus. indiscissã dñ
tunicã & desuꝑ textã minu¬
tatim ꝑfrustra decerpsit & xp̃i uineã
ext̾iminant uulpes. ut int̃ lacus cont.¬
tos qui aquã ñ habent. difficile ubi fonᷤ
signatus & ortus ille conclusus sit pos¬
sit intelligi. ideo cathedram mn petri
& fidem apłico ore laudatam censui
consulendã inde nc̃ meȩ aĩȩ postulans

Expanded text:
quid tam verum, quid tam catholicum, quid quid tam verum, quid tam catholicum, quid sole clarius, ad instructionem omnium magis utile, vel contra haereticos certe, qui inimica adversum nos mente desaeviunt, quid tam irreprehensibile? Vos ergo catholicorum virorum praecepta tenaciter assequendo, justi haeredes, sed et necessarii inveniemini: qui Latiali eloquio pollentes, sapientioribus praeferamini: et non magis stillantis liquoris, sicut praefatione comprehendi, quam inundantium fluviorum ubertate rigati, redundetis fluentis Sanctm uetusto oriens inter se populorum furore conlisus indiscissam domini tunicam et desuper textam minntatim per frusta discerpit et Christi uineam exterminant uulpes, ut inter lacus contritos, qui aquam non habent, difficile, ubi fons signatus et hortus ille conclusus sit, possit intellegi, ideo mihi cathedram Petri et fidem apostolico ore laudatam censui consulendam inde nunc meae animae postulans