comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ. se dixit. quomͦ & cũ trib pueris incamino ignis fuit. Et qua
iudm̃ simplices atq inter se unanimes ꝑmanebant. Nãms
ãbientib medios sp̃u roris animauit. Quomodo &apłis duobs
ucustodia clausis quia simplices. quia unanimes erant ipsel
it. ipse resolutis carceris claustris ut uerbũ quod fidelit̾ prede¬
bant. multitudimi traderent: adforũ rursus imposuit. Quand
g inpreceptis suis ponit & dicit. ubi fuerint duo aut tres ergo cda
probrans discordiã. perfidis & infidelib pacẽ sua uoce cõmendas
ostendit magis. ẽẽ. se cũ duob aut trib unanimiter orautib. qu
cum dissidentib plurib. plusq impetrari posse concordi prece p¬
daret: addidit dicens. Et cũ steteritis adorationr̃ : remitaite sis
habetis aduersus aliquẽ. ut & pat̾ ur̃ qui incelis est remuctat ull

Expanded text:
cet esse se dixit, quomodo et cum tribus pueris in camino ignis fuit , et quia cet esse se dixit, quomodo et cum tribus pueris in camino ignis fuit , et quia in Deum simplices atque inter se unanimes permanebant, flammis ambientibus medios spiritu roris animavit. Quomodo Apostolis duobus in custodia clausis , quia simplices, quia unanimes erant, ipse adfuit, ipse, resolutis carceris claustris, ut verbum quod fideliter praedicabant multitudini traderent, ad forum rursus imposuit. Quando ergo in praeceptis suis ponit et dicit: Ubi fuerint duo aut tres collecti exprobrans discordiam perfidis, et fidelibus pacem sua voce commendans, ostendit magis esse secum duobus aut tribus unanimiter orantibus quam cum dissidentibus plurimis, plusque impetrari posse paucorum concordi prece daret, addidit dicens: Et cum steteritis ad orationem, remittite si quid habetis adversus aliquem, ut et Pater vester qui in coelis est remittat vobis
Abbreviated transcription (Latin):
n conueniat nob̾ fideliter &firmit̾ docuit. Quom̃ autẽ potest ei
cũ aliquo conuenire. cui cum corpore ipsius ȩccłe & cum unues
fraternitate non conuenit: Quomodo possunt duo aut tres nros¬
mine xp̃i colligi. quos coustat axp̃o & ab eius euuangłio separare
Non enim nos ab illis. sed illi a nobis recesserunt. Et cũ hereses
scismata postinodũ nata sint. dum conuenticula sibi diuersa
stituunt: ueritatis caput atq originẽ reliqueruut. Dñs auten
de eccła sua loquitur. & ad hos qui sunt ineccła loquitur. ut sipsie
cordes fueruit. si scdm quod mandauit & monuit duo aut tres luct
collecti unanimiter orauerint. duo aut tres licet suit. impetra
possuit de dĩ maiestate quod postulant. Ubiciuiq fuerint duo i
tres. ego inquit cum eis sũ. Cũ simplicib scilicet atq pacatis. co
dm̃ timentib & dĩ precepta seruantib. cũ lis duob uel trib ba

Expanded text:
ut conueniat nobis, fideliter et firmiter docuit. quomodo autem potest ei ut conueniat nobis, fideliter et firmiter docuit. quomodo autem potest ei cum aliquo conuenire, cui cum corpore ipsius ecclesiae et cum uniuersa fraternitate non conuenit? quomodo possunt duo aut tres in nomine Christi colligi quos constet a Christo et ab eius euangelio separari ? non enim nos ab illis, sed illi a nobis recesserunt et cum haereses et schismata postmodum nata sint, dum conuenticula sibi diuersa constituunt, ueritatis caput adque originem reliquerunt. Dominus autem de ecclesia sua loquitur et ad hos qui sunt in ecclesia loquitur, ut si ipsi concordes fuerint, si secundum quod mandauit et monuit duo aut tres licet collecti unanimiter orauerint, duo aut tres licet sint, inpetrare possint de Dei maiestate quod postulant. ubicumque fuerint duo aut tres, ego, inquit, cum eis sum, cum simplicibus scilicet adque pacatis, cum Deum timentibus et Dei praecepta seruantibus. cum his duob
Abbreviated transcription (Latin):
osunt. qui pacem dnĩ discordiȩ furore ruperunt. Net se qͥcla
ina interpretatione decipiant. quod dixert dñs dbicunq Eue
fuit duo aut tres collecti innonune mes ego cum eis somi ut or¬
utores euuangłi atq interpretes falsi. extrema ponu n ues
pperiora pretereunt. partis memores. & partẽ subdole cõpri¬
mentes. Ut ipsi ab ȩcclła scissi sunt: ita capituli unius sontentiam
scmndunt. Dũs eiũ cum discipłis suis unamumitatẽ scinderet &pa¬
cem: dico inquit uob̃ quoniã si duob ex uobis cũenerit interra
de om̃ re quãcunq petieritis c̃tinget uobis apatre meo qͥ nicoeb¬
et Ubicunq eñĩ fuerunt duo uel tres collecti innomiine meo.
cgo cum eis sum. Ostendens non mulcitudim sed unanimitati
aeprecantium plurimũ tribui. Si duob inqͥt ex uob̾ conuenerit
iuiterra. U̾nanimitatẽ pͥus posut. concordiam pacis ante pͥmisie.

Expanded text:
possunt, qui pacem Domini discordiae furore ruperunt. XII. Nec se quidam possunt, qui pacem Domini discordiae furore ruperunt. XII. Nec se quidam vana interpretatione decipiant quod dixerit Dominus: Ubicumque fuerint duo aut tres collecti in nomine meo, ego cum eis sum. corruptores euangelii adque interpretes falsi extrema ponunt et superiora praetereunt, partis memores et partem subdole conprimentes: ut ipsi ab ecclesia scissi sunt, ita capituli unius sententiam scindunt. Dominus enim cum discipulis suis unanimitatem suaderet et pacem: dico, inquit, nobis quoniam si duobus ex uobis conuenerit in terra, de omni re, quamcumque petieritis, cest. ubicumque enim fuerint duo aut tres collecti in nomine meo, ego cum eis sum, ostendens non multitudini sed unanimitati deprecantium plurimum tribui. siduobus, inquit, ex uobis conuenerit in terra: unanimitatem prius posuit, concordiam pacis ante praemisit:
Abbreviated transcription (Latin):
porab singilorũ inortale uras inftuidit. sortr. eusms oli
orilt duis abiis refrenat areuocat. er iautem plebe suam
pant eis qui abiciunt uerbũ dĩ. pax erit uobis. & omuibi⁊ mbu¬
pubr inuoluntatib suis. om̃i qͥ ambulat errore eortlis su uori
uent super te mala. Non locutꝰ sum adcose lip si perorsisiuoru¬
pun iosos eosdem denuo dñs desiguat.auocar aicens. oe tde¬
Aignerunt fontem aquȩ uuue. &foderunt sibi lacus oret uoui
uaon possant aq̃ portare. Quando aliud baptisna pret uxtõ.
uon possit. baptir are posse se opinantur ice fonte aleserto
pals ac salutaris aquȩ gr̃am pollicentar:. Non ablauutus
is bomines. sed potuis sordidantur. Net purgautur delieta ses
pino cumulantur: Non dõ natuntas illa. sea aabolo filios gee¬
perat. Permendaciũ uati. ueritatis promissa non capiunt ide per¬
idia pro creati. fidei gr̃am perdunt. Ad pacis premiũ uelire non

Expanded text:
et cordibus singulorum mortale uirus infundit. Contra eiusmodi et cordibus singulorum mortale uirus infundit. Contra eiusmodi clamat Dominus, ab his refrenat et reuocnt eis qui abiciunt uerbum Dei: pax erit uobis et omnibus ambulantibus in uoluntatibus suis, omnis qui ambulat errore cordis sui non uenient super te mala. non locutus sum ad eos, et ipsi prophetaueruorum . Hos eosdem denuo Dominus designat et denotat dicens: Me dereliquerunt fontem aquae uitae et effoderunt sibi lacus detritos qui non possunt aquam portare. quando aliud baptisma praeter unum esse non possit, baptizare se opinantur: uitae fonte deserto uitalis et salutaris aquae gratiam pollicentur. non ablillic homines, sed potius sordidantur; nec purgantur delicta, sed immo cumulantur. Non Deo nativitas illa, sed diabolo filios generat. Per mendacium nati Veritatis promissa non capiunt: de perfidia procreati fidei gratiam perdunt. Ad pacis praemium 198 venire non
Abbreviated transcription (Latin):
permitat & patitur. manente propͥe libertatis arbitrio . url
corda &mentes nr̃as ueritatis discrim̃ examinat: probatonis
fides integra. manifesta luce clarescat. Per apłm premones
spͥs sc̃s. & dicit. Oporcet & hereses. e̾e̾. ut probati manifesti sus
inuobis. Sic probantur fideles. sic perfidi de teguntur. sic &ant
iudicu diem hic quoq iam iustorum atq iniustorũ animi di¬
uiduntur. & afrumento paleȩ separantur. Isunt qui se ultro
aput temerarios conuenas sine diuina dispositione prefu¬
unt. quise prepositos sine ulla ordinationis lege constituuñ.
qui nemine episcopatũ dante. episcopi sibi nom̃ assumunt. uo
designat inpsalmis sp̾s sc̃s secdentes in pestilentię cathedra
pestes & lues fidei. serpentis ore fallentes & corrũpende ues¬
tatis artifices. ueuena lȩtalia linguis pestiferis euomeribus
Quorũ sermo ut cancer serpit. quorũ tractatus pectoribus

Expanded text:
permittit et patitur manente propriae libertatis arbitrio, ut dum permittit et patitur manente propriae libertatis arbitrio, ut dum corda et mentes nostras ueritatis discrimen examinat, probatorum fides integra manifesta luce clarescat. per apostolum praemonet Spiritus sanctus et dicit: oportet et haereses esse, ut probati manifesti sint in uobis. sic probantur fideles, sic perfidi deteguntur, sic et ante iudicii diem hic quoque iam iustorum adque iniustorum animae diuiduntur et a frumento paleae separantur. hinc sunt qui se ultro aput temerarios conuenas sine diuina dispositione praeficiunt, qui se praepositos sine ulla ordinationis lege constituunt, qui nemine episcopatum dante episcopi sibi nomen adsumunt: quos designat in psalmis Spiritus sanctus sedentes in pestilentiae cathedra, pestes et lues fidei, serpentis ore fallentes et corrumpendae ueritatis artifices, uenena letalia linguis pestiferis euomentes: quorum sermo ut cancer serpit, quorum tractatus pectoribus
Abbreviated transcription (Latin):
citas. hȩc caritas obtinenda. ut columbas dilectio fraternitacs
iutetur. ut mansuetudo &lȩnitas agnis & ouib adȩquetur i
facit inpectore. xp̾iano luporũ feritas. & canũ rabies. & uenenꝰ
lȩtale serpentium. & cruenta sȩuitia bestiarũ: Gratulandmn
est cum tales de eccła separantur. ne columbas. ne oues xp
seua sua &uenenata contagione predent᷑. Cohȩrere & conuuꝙ
non potest amaritudo cũ dulcedine. caligo cũ lumine. plii
cum serenitate. cum fȩcunditate sterilitas. cũ fontib siccita
cum tranquillitate tempestas. Nemo existimet bonos de ps
posse discedere. Iriticũ non rapit uentus. nec arborem solia
radice fundatam: procella subuertit. lnanes paleȩ tempebe
iactantur. inualidȩ arbores turbinis incursione uertunas
hos & execratur pertutit iohannes apłs dicens. Ex nobis enti
sed non fuerunt ex nobis. Si enim fuissent ex nobis: permui¬

Expanded text:
icitas, haec caritas obtinenda, ut columbas dilectio fiaternitat icitas, haec caritas obtinenda, ut columbas dilectio fiaternitat imitetur, ut mansuetudo et lenitas agnis et ouibus aequetur. quid facit in pectore christiano luporum feritas et canum rabies et uenenum letale serpentum et cruenta saeuitia bestiarum? gratulandum est, cum tales de ecclesia separantur, ne columbas, ne oues Christi saeua sua et uenenata contagione praedentur. cohaerere et coniungi non potest amaritudo cum dulcedine, caligo cum lumine, pluuia cum serenitate, pugna cum pace, cum fecunditate sterilitas, cum fontibus siccitas, cum tranquillitate tempestas. nemo existimet bonos de ecclesia posse discedere: triticum non rapit uentus nec arborem solida radice fundatam procella subuertit: inanes paleae tempestate iactantur, inualidae arbores turbinis incursione uertuntur. hos execratur et percutit Iohannes apostolus dicens: ex nobis exierunt, sed non fuerunt ex nobis. si enim fuissent ex nobis, man
Abbreviated transcription (Latin):
lege contineat. quam ut agnus qui infigura xp̃i occidit᷑. ĩ domo
ma eclatur : Loquitur deus dicens. Indomo una comedetur. non eri
nec alia uti a credentib preter unam ȩccłam donius est.H anc
donam. hoc unaniutatis hospicium. designat &nuntiat sp̾s sc̃s
inpslmis. dicens. Ds̃ qui in habitare facit unianiutes indomo.
Indonio dĩ. iu ȩccła xp̃i uunuanimes habitant. concordes & sim pli¬
us perseuerant. Lc circo & incolumba uenit sp̾s sc̃s. Simplex aui¬
mal alȩtũ est: non felle amarũ. non morsib seuũ. non iuaguiũ
liceratione uiolentum. hospitia consueuit humaua diligere.
unius donus consortia nosse. Cum generant simul filios edere.
cum comnicant uolatilib. inuiceñi coherere. cõmun c̃uersacione
uitam suam degere. oris osculo concordiã pacis acnoscere. legs
circa oña unauimitatis implere. Hȩc est in ȩccła noscenda simpl¬

Expanded text:
lege contineat quam ut agnus qui in figura Christi occiditur in domo lege contineat quam ut agnus qui in figura Christi occiditur in domo una edatur. loquitur Deus dicens: in domo una comedetur, non eicinec alia ulla credentibus praeter unam ecclesiam domus est. hanc domum, hoc unanimitatis hospitium designat et denuntiat Spiritus sanctus in psalmis dicens: Deus qui inhabitare facit unanimes in domo. in domo Dei, in ecclesia Christi unanimes habitant, concordes et simplices perseuerant. Idcirco et m columba uenit Spiritus sanctus: simplex animal et laetum est, non felle amarum, non morsibus saeuum, non unguium laceratione uiolentum, hospitia humana diligere, unius domus consortium nosse, cum generant simul filios edere, cum commeant uolatibus inuicem cohaerere, communi conuersatione uitam suam degere, oris osculo concordiam pacis agnoscere, legem circa omnia unanimitatis inplere. haec est in ecclesia noscenda simpl
Abbreviated transcription (Latin):
cim trib isrł sciderentur: uestuuentũ suum propheta actus
adt. Ae nero quia xpi populus seindi uon potelł icuca eiꝰ ꝑrotũ¬
ltis &coherens. diusa apossidentib non est. Induudua copri¬
no si sceleratus. & perfidus. quis sic discordiȩ furore uesanus.
dił ereciat scindi pose aut audeat scidere. iuitatem di.
iens. Et erunt unus grex. & unus pastor. Et esse uno uilo co
ulquis existimat aut multos pastores. aut greges loresã
loitem paulus hanc eandem nobis insincians unitate. obse
Sistimentes inuicẽ indilectione. satis agentes seruare unitatẽ
sp inconiunctione pacis. Stare tu & uiuere putas posse de eccła
predentẽ. sedes sibi alias & diuersa domicilia condentẽ. cum
dictum sit adra ab in qua preformabatur ȩccła. patrem tuũ
iudomũ tuam. &erit. omtus qui exierit ostium domꝰ tuȩ foras.
reis sibi erit: item sacramentũ paschȩ nichil aliud in e̾odi

Expanded text:
cim tribus Israel scinderentur, uestimentum suum propheta Achias cim tribus Israel scinderentur, uestimentum suum propheta Achias discidit. at uero quia Christi populus non potest scindi, tut cohaerens diuisa a possidentibus non est: indiuidua, copulergo sic sceleratus et perfidus, quis sic discordiae furore uesanus, ut aut credat scindi posse aut audeat scindere unitatem Dei,dicens: et erunt unus grex et unus pastor. et esse posse uno in loco aliquis existimat aut multos pastores aut greges plures? apostolus item Paulus hanc eandem nobis insinuans unitatem obsecrat sustinentes inuicem in dilectione, satis agentes seruare unitatem spiritus in coniunctione pacis. stare tu et uiuere putas posse de ecclesia recedentem, sedes sibi alias et diuersa domicilia condentem? cum dictum sit ad Rhaab, in qua praeformabatur ecclesia: patrem tuuin domum tuam, et erit omnis qui exierit ostium domus tuae foras, reus sibi erit, item sacramentum Paschae nihil aliud in Exodi
Abbreviated transcription (Latin):
diuina. Dȩłunica autẽ quia de suꝑiori parte non consutilis erat.¬
sed per totũ texcilis fuerat: dixerunt adinuicẽ. Nonscindamꝰ illa
sed sortiam̃ de ea cuius sit. Unitatẽ ille porcabat de suꝑiore parte
uenientẽ. idest de celo. & apatre uenientẽ. quȩ ab accipiente acp¬
sidente scindi omũuo non poterat. sed totam semel solidã firm¬
tatem inseparabilit̃ obtinebat. Possid̾e non potest indumentum
xp̃i. qui scindit & diuidit ȩccłam xp̃i. Contra deniq cũ salomone
moriente regnũ eiꝰ & populus scinderetur: achias propłu herad¬
am regi obuius factꝰ incampo. in duodetim scissuris uestũtum
suum. discidit dicens. Sume tibi decẽ scissuras. quia hȩc dicit al
Eece scindo regnũ de manu salomonis. & dabo tibi decẽ sceptra
& dio sceptra erunt ei propter seruũ meũ dauid. & propter hus¬
salem ciuitatẽ quam elegi. ut ponã nomen meũ illie. Cũ duols¬

Expanded text:
diuina: de tunica autem, quia de superiore parte non consutilis diuina: de tunica autem, quia de superiore parte non consutilis sed per totum textilis fuerat, dixerunt ad inuicem: non scindamus llam sed sortiamur de ea, cuius sit. unitatem ille portabat de superiore parte uenientem id est de caelo et a patre uenientem quae ab accipiente ac possidente scindi omnino non poterat, sed totam semel et solidam firmitatem inseparabiliter obtinebat. possidere non potest indumentum Christi qui scindit et diuidit ecclesiam Christi. contra denique cum Salomone moriente regnum eius et populus scinderetur, Achias propheta Hieroboam regi obuius factus in campo in duodecim scissuras uestimentum suum discidit dicens: sume tibi decem scissuras, quia haec dicit Dominus: ecce scindo regnum de manu Salomonis et dabo tibi decem sceptra, et duo sceptra erunt ei propter seruum meum Dauid et propter Hierusalem ciuitatem quam elegi, ut ponam nomen meum illic. cum duode
Abbreviated transcription (Latin):
no haber matrem. Si potuit euadere quisq qui extra arcã nos fux
& qui extra ȩccłam foris fuerit. euadet. Monet dñs &dicit. Quñ et
mecum. aduersus mȩest. Et qui non mecũ colligit. spargit. Qui paq̃
xpͥi & concordiã rumpit: aduersus xpͥm facit. Qui alibi pretes
eccłam colligit: xp̃i ȩccłam spargit. Dicit dñs. ego & ꝑat᷑ unũ sui
Qiterũ depatre &filio & spu scõ scriptũ est. Et tres unũ sunt. Si
quisquam credit hanc unitatẽ de diuina firmitate uenientem.
sacramentis cȩlestib coherentẽ scindi ineccła posse. & uoluna¬
tum collidentiũ diuortio separari: hanc uuitatẽ qui non tener.
dei legem non tenet. patris & filu fidem &ueritatẽ non teuet &
salutẽ. Hoc unitatis sacramentum. hoc uncłm concordiȩ. insepi¬
rabiliter coęrentis ostenditur. quando in euuangłio tunica an
rupta atq indiuisa tunica possidet᷑. Loquitur ac dicit scriptum

Expanded text:
non habet matrem. si potuit euadere quisque extra arcam Noe fuit, non habet matrem. si potuit euadere quisque extra arcam Noe fuit, et qui extra ecclesiam foris fuerit euadit. monet Dominus et dicit: qui non est mecum aduersus me est, et qui non mecum colligit spargit. qui pacem Christi et concordiam rumpit aduersus Christum facit: qui alibi praeter ecclesiam colligit Christi ecclesiam spargit. dicit Dominus: ego et pater unum sumus. et iterum de Patre et Filio et Spiritu sancto scriptum est: et tres unum sunt. et quisquam credit hanc unitatem de diuina firmitate uenientem, sacramentis caelestibus cohaerentem scindi in ecclesia posse et uoluntatum conlidentium diuortio separari? hanc unitatem qui non tenet, non tenet Dei legem, non tenet Patris et Filii fidem, uitam non tenet et salutem. Hoc unitatis sacramentum, hoc uinculum concordiae inseparabiliter cohaerentis ostenditur, quando in euangelio tunica Domorrupta adque indiuidua tunica possidetur. loquitur ac dicit scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
tmuinare non poterit. ã fonde precide riuuni. pręcisus arescit:
a ȩccła dñi luce per fusa per orbem totũ radios suos porrigit.
um tanen lumen est quod ubiq diffunditur. nec unitas cor-¬
rs separatur. Bamos suos in uniuersam terram copia ub̃tatis
itendit. profluentes largiter riuos latius pandit. unũ tam̃
iput est &origo una. & una mat̾ foecunditatis successitatibus
posa. liius fȩtu nascimur illius lacte nutrimur. sp̃u eius anima¬
ur. Idulterari non potest sponsa xp̃i. incorrupta est & pudica.
um domum nouit. unius cubicłi scĩtatem casto pudore custodit.
us Eco seruat. hec filios regno quos generauit assignat. qͥsq¬
ab ȩccła segregatur. adulterȩ inugitur. a promissis eccłȩ separat.
Nec perueniet adpreuua xp̃i: qui derelinquit ȩccłam xpͣi. llienus
est. profanus est. hostis est. hab̾e non potest dm̃ patrem: qui ecclau

Expanded text:
germinare non poterit: a fonte praecide riuum, praecisus arescit. germinare non poterit: a fonte praecide riuum, praecisus arescit. sic et ecclesia Domini luce perfusa per orbem totum radios suos porrigit: unum tamen lumen est quod ubique diffunditur, nec unitas corporis separatur. ramos suos in uniuersam terram copia ubertatis extendit, profluentes largiter riuos latius pandit: unum tamen caput est et origo una et una mater fecunditatis successibus copiosa: illius fetu nascimur, illius lacte nutrimur, spiritu eius animamur. Adulterari non potest sponsa Christi, incorrupta est et pudica. unam domum nouit, unius cubiculi sanctitatem casto pudore custodit. haec nos Deo seruat, haec filios regno quos generauit adsignat. quisqab ecclesia segregatus adulterae iungitur a promissis ecclesiae separatur, nec perueniet ad Christi praemia qui reliquit ecclesiam Christi. alienus est, profanus est, hostis est. habere non potest Deum patrem qui ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
ins ȩełe unitatẽ quinon tenet. tenere sefidẽ credit: Qui
&s renititur & resistit. in ȩccła se esse confidit. quando & beatꝰ
s paulis hoc idem doceat & sacramentũ unitatis ostendat di¬
pdicare debemius. maxime episcopi qui in ȩccła presidemus.
t osscopatum quoq ipsũ unũ atq indiuisum prodenus. Nlemo
utrutatẽ mendatio fallat. nemo fidei ueritatẽ perfida pre¬
pnatione corrũpat. Episcopatꝰ unus est. cuius asingulis insoli¬
m pars tenetur. Eccła una est. quȩ inmulticudinem latius in¬
mento fȩcunditatis extenditur. Quomͦ solis miulti radu sed
mien unũ. & rami arboris multi sed robur unum tenaci ra-¬
te fundatũ. &cum defonte uno riui plurimi defluut. nume¬
ltas licet diffusa uideatur. exundantis copiȩ largitatȩ. unitas
men seruatur morigine. auelle radium solis acorpore. diui¬
tem lucis unitas non capit. ab arbore frange ramũ. fractus

Expanded text:
hanc ecclesiae unitatem qui non tenet tenere se fidem credit? qui hanc ecclesiae unitatem qui non tenet tenere se fidem credit? qui ecclesiae renititur et resistit in ecclesia se esse confidit? quando et beatus apostolus Paulus hoc idem doceat et sacramentum unitatis ostendat diet uindicare debemus, maxime episcopi qui in ecclesia praesidemus, ut episcopatum quoque ipsum unum adque indiuisum probemus. nemo fraternitatem mendacio fallat, nemo fidem ueritatis perfida praeuaricatione corrumpat. episcopatus unus est, cuius a singulis in solidum pars tenetur. ecclesia una est quae in multitudinem latius incremento fecunditatis extenditur, quomodo solis multi radii sed lumen unum, et rami arboris multi sed robur unum tenaci radice fundatum, et cum de fonte uno riui plurimi defluunt, numerositas licet diffusa uideatur exundantis copiae largitate, unitas tamen seruatur in origine. auelle radium solis a corpore, diuisionem lucis unitas non capit: ab arbore frange ramum, fractus
Abbreviated transcription (Latin):
milia mentiunt᷑: ueritatẽ subtilitate frustrent᷑. hoc eo fic
fr̃s dilectissimi dũ adueritatis originẽ non redit᷑. uec cas
quęritur. nec magisterii coelestis doctrina seruatur. Queli
consideret & examinet. tractu longo atq arguiento oris
non est.Probatio est adfidem facilis. compendio ueritatis.
tur dominus adpetrum. Ego tibi dico inquit. quia tues pet¬
& super istam petram ȩdificabo ȩccłam meã. & portȩ infen¬
rum non uincent eam. & tibi dabo claues regni cȩlorum.
& quȩ ligaueris super terrã erunt ligata &incelis. & quȩ ai¬
cat. sicul misit me pater &ego nutto uos. accipite sp̃m sc̃ĩm.
ritis reenta sunt: tamen ut unitatẽ manifestaret uncar
scm originem abuno incipientẽ sua auctoritate disposuit.
ouit utiq & cȩteri apłi quod fuit petrus. pari consortio pre-
oꝗfata mea. una est matris suȩ. electa est genitrici suȩ.

Expanded text:
milia mentiuntur, ueritatem subtilitate frustrentur. hoc eo fit, milia mentiuntur, ueritatem subtilitate frustrentur. hoc eo fit, fratres dilectissimi, dum ad ueritatis originem non reditur nec caput quaeritur nec magisterii caelestis doctrina seruatur. Quae si quis consideret et examinet, tractatu longo adque argumentis opus non est. probatio est ad fidem facilis conpendio ueritatis. loquitur Dominus ad Petrum: ego tibi dico, inquit, quia tu es Petrus et super istam petram aedificabo ecclesiam meam, et portae inferorum non uincent eam. dabo tibi claues regni caelorum: et quae ligaueris super terram erunt ligata et in caelis, et qucat: sicut u t misit me pater et ego mitto uos. accipite Spiritum sancritis, tenebuntur, tamen ut unitatem manifestaret, unitatis eiusdem originem ab uno incipientem. sua auctoritate disposuit. hoc erant utique et ceteri apostoli quod fuit Petrus, pari consortio praediti perfecta mea, una est matri suae, electa genetrici suae.
Abbreviated transcription (Latin):
ta: ex cogitauit nouam fraudem. ut sub ipso xp̾iani nominis
titulo fallat incautos. hereses inuenit & scismata. quib subues¬
teret fidem. ueritatem corrũperet. scinderet unitatẽ. Qus
detiuere nou potest inuiȩ ueteris cȩcitate. circũ scribit &de¬
cipit uoui itineris errore. Rapit de ipsa ȩccła homines. & dĩ
sibi appropinquasse iam lumini atq euasisse scłi noctem u¬
dentur : alias nescientib denebras rursum infundit. ute
euuangłio xp̃i. & cum obseruatione eius & lege non stantes.
xp̃ianos se uocent. & ambulantes intenebris. liabere se liuci
existiment. blandiente aduersaria atq fallente. qui scdn
apłi uocem transfigurat se uelut angłm lucis. & nunistros
subornat suos uelut ministros iuilitiȩ. asserentes uoctem pn
die. interitũ prosalute. desꝑationem sub obtentu spei. ꝑfidis
sub pretexai fidei. anti cristum subuocabulo xp̃i. ut dũ ueris¬

Expanded text:
ta excogitauerit nonam fraudem, ut sub ipso christiani nominis ta excogitauerit nonam fraudem, ut sub ipso christiani nominis titulo fallat incautos? haereses inuenit et schismata, quibus subuerteret fidem, ueritatem corrumperet, scinderet unitatem. quos detinere non potest in uiae ueteris caecitate circumscribit et decipit noui itineris errore. rapit de ipsa ecclesia homines et, dum sibi adpropinquasse iam lumini adque euasisse saeculi noctem uidentur, alias nescientibus tenebras rursus infundit, ut cum euangelio Christi et cum obseruatione eius et lege non stantes christianos se uocent et ambulantes in tenebris habere se lumen existiment blandiente aduersario adque fallente, qui secundum apostoli uocem transfigurat se uelut angelum lucis et ministros subornat suos uelut ministros iustitiae adserentes noctem pro die, interitum pro salute, desperationem sub obtentu spei, perfidiam sub praetexto fidei, antichristum sub uocabulo Christi, ut dum uerisi
Abbreviated transcription (Latin):
setrum credere se uixp̃o quomͦ dicit. qui non facit quod xp̃s
fiere precepit: Aut unde perueniet ad prenuũ fidĩ. qͥ fidem
non uult seruare mandati: Nutet necesse est &uagetur. & spu
erroris arreptuis. uelut puluis quem uentus excutit uentilet᷑.
Iec ambulando proficiet ad salutẽ qui salutaris uiȩ non ten&
ueritatem. Cauenda sunt autẽ non solũ quȩ sunt aperta atq
manifesta: sed & astutȩ fraudis subtilitate fallentia. Quid uero
astutus. quidue subtilius. quam ut xp̃i aduentu detectꝰ ac pro¬
lratus inimicus. post quam lux gentib uenit. & sospitandis ho¬
minib salutare luinen effulsit. ut surdi auditũ gr̃ȩ spͥualis
ldmuterent. aperireut ad dm̃ oculos suos cȩci. infirnu ȩt̾ua
aute reualescerent. elaudi ad ȩccłam currerent. muti¬
claris uocib & precib orarent: Uidens ille idola derelica.
& periunium credentiũ populum sedes suas ac templa deser¬

Expanded text:
ceterum credere se in Christo quomodo dicit, qui non facit quod Christus ceterum credere se in Christo quomodo dicit, qui non facit quod Christus facere praecepit? aut unde perueniet ad praemium fidei qui fidem non uult seruare mandati? nutet necesse est et uagetur et spiritu erroris abreptus uelut puluis quem uentus excutit uentiletur nec ambulando proficiet ad salutem qui salutaris uiae non tenet ueritatem. Cauenda sunt autem non solum quae sunt aperta adque manifesta sed et astutae fraudis subtilitate fallentia. quid uero astutius quidue subtilius, quam ut Christi aduentu detectus ac prostratus inimicus, postquam lux gentibus uenit et sospitandis hominibus salutare lumen effulsit, ut surdi auditum gratiae spiritalis admitterent, aperirent ad Dominum oculos caeci, infirmi aeterna sanitate reualescerent, clodi ad ecclesiam currerent, muticlaris uocibus et precibus orarent, uidens ille idola derelicta et per nimium credentium populum sedes suas et templa deser
Abbreviated transcription (Latin):
cm est. ueteris hominis uiam fugere. uestigus xp̃i iuincentis
insistere. ne denuo incauti uimortis laqueum reuoluam̃ ⁊ ses ad pe¬
nalum prouidi. accepta immortalitate potiamur. lmmortate aut̃
ptiri quomodo possumus. uisi ea quib mors expugnatur & uinci
cir ep̃i mandata seruemus. ipso monente &dicente. siuis aduitã
uenire. serua mandata. & iterum. si feceritis quod mando uobis.
un non dico uos seruos. sed anicos: hos deniq fortes dicit &sta¬
bles. hos super petram robusta mole fundatos. bos contra om̃s
tmpestates & turbines seculi immobili & in concussa firmitate so¬
ldatos. Qui audit inquit uerba mea & facit ea: similabo eum uiro
sipienti qui ȩdificauit domũ suã supͣ petram. Descendit pluuia.
aduenerunt flumina. flauerunt uenti. &impegerunt iudomũ
llam. & non cecidit. fundata enĩ erat super petram. Uerbiꝰ igitur
ius insistere. & quȩcunq docuit &fecit. discere & falcere debemꝰ.

Expanded text:
tum est ueteris hominis uiam fugere, uestigiis Christi uincentis tum est ueteris hominis uiam fugere, uestigiis Christi uincentis insistere, ne denuo incauti in mortis laqueum reuoluamur sed ad periculum prouidi accepta inmortalitate potiamur. inmortalitatem autem potiri quomodo possumus, nisi ea quibus mors expugnatur et uincitur Christi mandata seruemus ipso monente et dicente: si uis ad uitam uenire, serua mandata, et iterum: si feceritis quod mando nobis, iam non dico uos seruos sed amicos. hos denique fortes dicit et stabiles, hos super petram robusta mole fundatos, hos contra omnes tempestates et turbines saeculi inmobili et inconcussa firmitate solidatos. qui audit, inquit, uerba mea et facit ea, similabo eum uiro sapienti, qui aedificauit domum suam super petram. descendit pluuia, aduenerunt flumina, uenerunt uenti et inpegerunt in domum illam: et non cecidit. fundata enim fuit super petram. uerbis igitur eius insistere, quaecumque et docuit et fecit discere et facere debemus.
Abbreviated transcription (Latin):
adinnocentiã simplices. & tamen cum simplicitate pruden¬
tes: quid aliud fr̃s dilectissimi quam prouidere nos conuenit.
&sollicito corde uigilantes subdoli hostis insidias intelligere. pa¬
riter & cauere. ne qui xp̃m sapientiã dei patris indunĩ. minus
sapere intuenda salute uideam̃: hleq enĩ persecutio sola metuen¬
da est ea quȩ subruendis ac deiciendis seruis dĩ aꝑta inpungquans¬
ne grassatur. Facilior cautio est: ubi manifesta formido est. Et adios¬
tamen animus ante prestruitur: quando se aduersarius cfices
Puis tunendus est &cauendus inimicus. cum latenter obrisr. cuun
nis leca &tenebrosa fallacia. Sic abinitio mundi statim fefellit. &
utbis mendacib blandiens. rudes animas incauta erdelitarir lle¬
cqu Sie dnm ipsum temptare conatus. quasi obreperet rursus
saleret. latent̃ accessit. Iutelleccus tam̃ est & retrusus. &ideo
pnsntus. quia aguitus. atq decectus. Uude nobis exemplum da¬

Expanded text:
ad innocentiam simplices et tamen cum, simplicitate prudentes, quid aliud, fratres dilectissimi, quam prouidere nos conuenit et sollicito corde uigilantes subdoli hostis insidias intellegere pariter et cauere, ne qui Christum sapientiam Dei patris induimus minus sapere in tuenda salute uideamur? neque enim persecutio sola metuenda est et ea quae subruendis ac deiciendis semis Dei aperta inpugnatione grassantur, facilior cautio est ubi manifesta formido est, et ad certamen animus ante praestruitur, quando se aduersarius confitetur. plus timendus est et cauendus inimicus, cum latenter obrepit, cum inis caeca et latebrosa fallacia. sic ab initio statim mundi fefellit et uerbis mendacibus blandiens rudem animam incauta credulitate decepit: sic dominum ipsum temptare conatus, quasi obreperet rursus et falleret, latenter accessit: intellectus tamen est et retusus et ideo prostratus quia agnitus adque detectus. Ynde nobis exemplum da
Abbreviated transcription (Latin):
funcai ios persequntur orare : petamꝰ & pro illis qui adlus fren
a  fominẽ conseruando aredintegrando ꝑfecit. Na cũ discipo
dorus patri similes. qui solem suũ oriri faut saper bonos &e malos.
puit super iustos &einiuistos. sic xp̃o monente oramꝰ cepetimꝰ utd
e terreni. ancipiant. eeͥ. cȩlestes exaqua aespu nati. Proredente
iceminũ non est. sea noster est. Et quomͦ dicimus pater nr̃. quia
un comunicantes acȩlesti pane prohibem᷑. a xp̃i corpore separem̃.
b irdicante. Ego sum panis uitȩ qui decelo descendi. Siqui edent
enio pane. uiuet uueternũ. Panis autẽ quẽ ego dedo: caro mea est.
osecũ uuta. ⁊uando gͦ dicit inȩternũ uiuere. siqui ederit de eiꝰ pane:
manifestũ est eos uiuere. qui corpus eꝰ attingunt. & eucaristiam
it cõmutuonis accipiunt. ita contra timmendũ est &oraudũ. ne
um quis abstentꝰ separatur axp̃i corpore. remaneat a salute. com¬

Expanded text:
ui nos persequuntur orare, petamus et pro illis qui adhuc terreni  hominem conseruando et redintegrando perfecit. nam cum discipuli debemus patri Deo similes, qui solem suum oriri facit super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos, sic Christo monente oramus et petimus, uitate terreni incipiant esse caelestes ex aqua et spiritu nati. Procedente hic omnium non est, sed noster est. et quomodo dicimus pater noster, quia non communicantes a caelesti pane prohibemur, a Christi corpore separemur ipso praedicante et dicente: ego sum panis uitae qui de caelo descendi. si qui ederit de meo pane, uiuet in aeternum. panem autem quem ego dedero caro mea est pro saeculi uita. quando ergo dicit in aeternum uiuere si qui ederit de eius pane, ut manifestum est eos uiuere qui corpus eius adtingunt et eucharistiam iure communicationis accipiunt, ita contra timendum est et orandum, ne dum quis abstentus separatur a Christi corpore remaneat a salute com
Abbreviated transcription (Latin):
mo feceramꝰ. quando aut Satyro die pasche semel atq iterum
doctorum audientium constituimꝰ. examinantes an congrue¬
sentib uobis nouum factum est. sed quo iam pridem communi
consilio om̃ium nustrum cȩperat necessitate urgente pro¬
motum est.
nentur. quȩ inueteri testamento figuraliter scripta
intelligere datum est sacramenta dei. aliis autẽ insimilitudi¬
nibus. Inuenimus ineuangłio cata iohannẽ scriptũ esse. Lex
per moy sen data est. gr̃a &ueritas per iħm xp̃m facta est. Quȩ
lex moysi inmonte sina data est. Uerũ iterum inuenimus
scriptum. Desyon exret lex & uerbum dñi ab ierusalem: quati¬
nus hoc intelligere debeamus. utrũ sana mons ubi adeo lex
moysi data est & sron mons uude lex exiuit. anunum sint:
an uͦ alter sit sina mons. & alter sit syon mons. Inuenimus
hȩc nomina duorũ montiũ. eẽ. hebraice latina interpreta¬
tio nominum differentiũ abinuicẽ ostendens aliud. ẽẽ.

Expanded text:
mos feceramus, quando aut Saturo die Paschae semel atque iterum mos feceramus, quando aut Saturo die Paschae semel atque iterum doctorum audientium constituimus, examinantes an congruesentibus uobis nouum factum est, sed quod iam pridem communi consilio omnium nostrum coeperat necessitate urguente promotum est. nentur. quae in uetere testamento figuraliter scripta datum est intellegere sacramenta, Dei, aliis autem in similitudinibus, inuenimus in euangelio cata Iohannem scriptum: lex per Moysen data est, gratia et ueritas per Iesum Christum facta est. quae lex Moysi in monte Sina data est. uerum iterum inuenimus scriptum: de Sion enim exiet lex, et uerbum Domini ab Hierusalem. quatenus hoc intellegere debemus? utrum Sina mons ubi a Deo Moysi lex data est et Sion mons unde lex exiuit an unum sint an uero alter sit Sina mons et alter sit Sion mons. inuenimus enim haec nomina duorum montium esse Hebreice: uero Latina interpretatio nominum differet ab inuicem ostendens aliud esse
Abbreviated transcription (Latin):
tel subtractũ sit uel immutatũ: eandem aduos epłam authentica
remisi. ut recognoscatis anipsa sit̃ quã crementio hyppodiacono
perferendam dedistis. ꝑ quam & enim graue est. si epłe cdericȩ
ueritas mendacio aliquo & fraude corrupta est. hȩc gͥ ut scire
possimus: & scripturam & subscriptionem an ur̃a sit recognoscite.
& nobis quid sit inuero rescribite. Opto uos fratres harissimi
semper bene U A LE R E.
displicere. Sed &illud adcios litteris meis per frre dehcu urgen
causa. clero inurbe consistenti litteras me misisse. & quoniã
portuit me perclericos scribere. scio em̃ nr̃os plurimos haben¬
tes. eẽ. paucos uero qui illic sunt uix administeriũ cottidianũ
ꝙꝑis sufficere: necesse fuit nouos aliquos constituere. qͥ minis¬
trent. fecisse autem me sciatis lectorẽ satirũ &hyppodiaconũ.¬
& optatũ confessorẽ. quos iam pridẽ comniuni consilio clero proxi¬

Expanded text:
uel subtractum sit uel inmutatum, eandem ad uos epistolam authenticam uel subtractum sit uel inmutatum, eandem ad uos epistolam authenticam remisi, ut recognoscatis an ipsa sit quam Crementio hypodiacono perferendam dedistis. perquam etenim graue est, si epistulae clericae ueritas mendacio aliquo et fraude corrupta est. hoc igitur ut scire possimus, et scripturam et subscriptionem an uestra sit recognoscite et nobis quid sit in uero rescribite. opto uos, fratres carissimi, semper bene ualere. piscausa clero in urbe consistenti litteras me misisse. et quoniam oportuit me per clericos scribere, scio autem nostros plurimos absentes esse, paucos uero qui illic sunt uix ad ministerium cotidianum operis sufficere, necesse fuit nouos aliquos constituere qui mitterentur. fecisse me autem sciatis lectorem Saturum et hypodiaconum Optatum confessorem, quos iam pridem communi consilio clero proxi
Abbreviated transcription (Latin):
ẏprianus presbiteris & diaconib romȩ consistentibus
fratrib salutẽ. Cũ de excessu bon uiri college mei ru¬
auobis accepi litteras adme missas ꝑcrementium ippodiaco¬
num. quib plenissime de glorioso eius exitu instruerer. &ex¬
ultaui satis quod pro indegritate administrationis eiꝰ consũm¬
tio quoq honesta processerit. in quo uobis quoque plurimum
gratulor quod eiꝰ memoriam tam celebri & illustri testimonio
prosequamini. ut peruos innotesceret nobis quod & uobis esset cir¬
ca propositi memoriã głosum: & anobis quoq fidei ac uirtutis pre¬
lieret exemplũ. Nlam quauto pernitiosa res est adsequentium
lapsum runa prepositi: intantũ contra utile est & salutare.
cum se ep̃s perfirmamentũ fidei fratribus prebet imitandũ.
Legi etiam alias litteras inquib nec scripserit quis nec ad qͦs
scriptũ sit significant᷑ expressum est. Et q̃m me inhisdẽ lit̾as
&scriptura & sensus & carthȩ ipse quoq mouerunt. nequit ex uero

Expanded text:
yprianus presbyteris et diaconibus Romae consistentibus fratribus salutem. Cum de excessu boni viri collegae mei ruaccepi a vobis litteras ad me missas per Crementium hypodiaconum, quibus plenissime de glorioso ejus exitu instruerer; et exultavi satis quod, pro integritate administrationis ejus, consummatio quoque honesta processerit. In quo vobis quoque plurimum gratulor quod ejus memoriam tam celebri et illustri testimonio prosequamini, ut per vos innotesceret nobis quod et vobis esset circa praepositi memoriam gloriosum, et nobis quoque fidei ac virtutis praeberet exemplum. Nam quantum perniciosa res est ad sequentium lapsum ruina praepositi, in tantum contra utile est et salutare cum se episcopus per firmamentum fidei fratribus praebet imitandum. II. Legi etiam alias litteras in quibus nec quis scripserit, nec ad quos scriptum sit, significanter expressum est. Et quoniam me in iisdem litteris et scriptura et sensus et chartae ipsae quoque mouerunt ne quid ex uero
Abbreviated transcription (Latin):
E̾ sic post lapsum pęnitentes instatũ pristinũ reform̃tur.
quos nunc urgentes & pacẽ temere atq importine extorquei¬
tes. quomͦ disposuerimꝰ ut scires: librũ tibi cũ epłis numero
quinq misi. Quas adclerũ & adplebẽ & admartires quoq &
ad confessores feci. Quȩ epłȩ etiam plurimis collegis ur̃is
misse placuer᷑. & rescripserunt se quoq nobiscõ ineodẽ c̃silio
scđ̃m catholicam fidẽ stare. quod ipsũ ti etiam adcollegas nr̃s

Expanded text:
ceteri post lapsum paenitentes in statum pristinum reformentur: ceteri post lapsum paenitentes in statum pristinum reformentur: quos nunc urgentes et pacem temere atque inportune extorquentes quomodo disposuerimus ut scires, librum tibi cum epistulis numero quinque misi quas ad clerum et ad plebem et ad martyres quoque et confessores feci: quae epistulae etiam plurimis collegis nostris missae placuerunt, et rescripserunt se quoque nobiscum in eodem consilio secundum catholicam fidem stare. quod ipsum tu etiam ad collegas nos
Abbreviated transcription (Latin):
literis meis uinxi quod totũ peto fr̃ib nr̃is legatis. ut ma
ant adhuc aliud delictũ. ilum nobis nec euangłio seriure.
nec secundũ uniuersorũ confessorum luteras suas exami¬
se. fraternitatem uniuersam salutate.
tuas fr̃ lem̃e satis sobrias & integritatis ac fidei plenas.
Nec nuram᷑ si exercitatus & inscripturis dominicis peritus
caute om̃a & consulte geras. Recte actem sensisti circa im¬
pertiendã fratrib nr̃is pacẽ. quã sibi ipsi uera penitentia
& dñicȩ confessionis gła reddiderunt sermonib suis iusti¬
ficatis. quib se ante dampnauerant. Cum ergo ablueruit
om̃e delictũ. & maculã primam assistente sibi dũo posterio¬
re uirtute deleuerint: iacere ultra sub diabolo quasi ꝓstrati
non debent. qui extorres facti. & bonis suis om̃ib spoliati
erexerunt. sẽ & cum xp̃o stare cęperunt. Atq utinam & ee

Expanded text:
litteris meis iunxi. quod totum peto fratribus nostris legatis, ut maglitteris meis iunxi. quod totum peto fratribus nostris legatis, ut magant adhuc aliud delictum, ut dum nobis nec euangelio seruire nec secundum uniuersorum confessorum litteras causas suas examise. fraternitatem uniuersam salutate. , frater carissime, satis sobrias et integritatis ac fidei plenas. nec miramur si exercitatus et in scripturis dominicis peritus caute omnia et consulte geras. recte autem sensisti circa inpertiendam fratribus nostris pacem quam sibi ipsi uera paenitentia et dominicae confessionis gloria reddiderunt sermonibus suis iustificati, quibus se ante damnauerant. cum ergo abluerint omne delictum et maculam primam adsistente sibi Domino posteriore uirtute deleuerint, iacere ultra sub diabolo quasi prostrati non debent, qui extorres facti et bonis suis omnibus spoliati erexerunt se et cam Christo stare coeperunt. atque utinam sic et
Abbreviated transcription (Latin):
yp&iarus presbitis &diaconibus fr̃ib salutem. Dñs
loquitur & dicit. Super quem respiciã nisi super humi¬
lem & quietum. & trementem sermones meos: hoc cum de
dum est. ut post grauẽ lapsum uera pęnitentia & humilitate
tota. promereri dñm possint. Legi autẽ & uniuersorũ con¬
fessorum luteras quas uoluerunt perme collegis omnibus
innotescere. &ad eos pacem ase datam peruenire. Quib dũ
aptio nos ratio constiterit quid post admissũ egeruit. quȩ ns
cum omriũ consilium nr̃m &sententiã spettet: pix iudicare
ego ae solum mͥrem cõmunem tundicare non audeo. Et idõ
instetur interim epłis quas aciproxime fecerã. quarũ exem¬
plum collegis quoq iam misi. qui perscripserunt placere sibi
quod statuimus. nec aduos recedendũ esse donec pace nobis
ã d ño recddita inunum conuenire. & singulorũ causas exami¬
nare possimus. Sed quid mͥ caldonius collega meus scripserit.
quidq ei rescripserim ut sciretis: utriusq epłȩ exemplum

Expanded text:
yprianus presbyteris et diaconibus fratribus salutem. Dominus loquitur et dicit: Super quem respiciam, nisi super humilem et quietum, et trementem sermones meos ? Hoc cum dedum est ut, post gravem lapsum, vera poenitentia et humilitate tota promereri Dominum possint. Legi autem et universorum confessorum litteras, quas voluerunt per me collegis omnibus 27 innotescere et ad eos pacem a se datam pervenire de quibus apud nos ratio constiterit quid post commissum egerint. Quae res um nostrum consilium et sententiam spectet, praeiudicare ego et solum mihi rem communem uindicare non audeo. et ideo instetur interim epistulis quas ad uos proximis feceram, quarum exemplum coilegis quoque multis iam misi: qui perscripserunt placere sibi quod statuimus nec ad uos recedendum esse, donec pace nobis a Domino reddita in unum conuenire et singulorum causas examinare possimus. sed et quid mihi Caldonius collega meus scripserit quidque ego ei rescripserim ut sciretis, utriusque epistulae exemplum
Abbreviated transcription (Latin):
excelsũ uł excelsus legimꝰ bania. Intelligentes gͦ iudei ꝓphe¬
uerboꝵ consequentia. & qui ordo rationis ac sensus. ut dicamꝰ cun
hȩc se ita habeant & dies uentura sit dñi. inquã uniuersus iudeae
status subuertendus ÷. & om̃a conterenda. inoneo uos atq precipio
ut quiescatis abhomine qui ita spirat ac uiuit ut nos homines
uia in nichilo computandas ÷ quisquã. ne hominũ ita quẽ piam
laudet ut dicat. cauete ne offendatis eũ qui omĩno nichili est.
Ergo econtrario sic intellegendũ. Cũ hȩc uniuersa uentura sin
uob̾. & ꝓphetali spũ p̃dicant᷑ : moneo atq p̾cipio ut quiescatis ab eo
i scđ̾m carnẽ quidem homo ÷. & hab& animam. & ita spirat &
narib auhelitũ trahit ut nos homines spiramꝰ & uiuimꝰ. s scđm diui

Expanded text:
excelsum vel excelsus, legimus BAMA. Intelligentes ergo Judaei pexcelsum vel excelsus, legimus BAMA. Intelligentes ergo Judaei pverborum consequentia, et qui ordo orationis ac sensus, ut dicamus: Cum haec se ita habeant et dies ventura sit Dstatus subvertendus est, et omnia conterenda: moneo vos atque praecipio, ut quiescatis ab homine, qui ita spirat ac vivit, ut nos homines, quia in nihili computandus est? Quisquam ne hominum ita quempiam laudet, ut dicat: Cavete ne offendatis eum, qui omnino nihili est? Ergo econtrario sic intelligendum: Cum haec universa ventura sint vobis, et prophetali spiritu praedicantur, moneo atque praecipio, ut qqui secundum carnem quidem homo est, et animam habet, et ita spirat et naribus habitum trahit, ut nos homines spiramus et vivimus, sed secund
Abbreviated transcription (Latin):
niant sibi diuersa uirtutũ foramina. ꝑque adueritate ualeant
ꝑuenire. Hȩc iuxta anagogen ut potui breui sermone constrin¬
xi: quȩ hebrei ad babilonia refer̃ tẽpora. & subuersionẽ hierłm.
quando surrexit dñs t̾ram ꝑcutere iudeoꝵ. Quiescite gͦ abho¬
mine cuiꝰ sp̃s innarib eiꝰ: qr excelsus reputatus ⁊ ipse. hoc pret̾¬
misere .lxx. & ingrecis exemplarib aborigene sub asteriscis de
editione aquile additũ ÷. Qđ inhebreo ita legitur. Ft̃ dalla¬
checa aien aadada eser nazadia ẜa aꝑ fochi. Baua
ñeSABIU. Ubi nos diximꝰ excelsus reputatꝰ ⁊ ipse: aqͥla inter¬
p̃tatꝰ ÷. in quo reputatꝰ ÷ iste. Uerbũ hebraicũ. p̃aałã ue l¬
ẜ cu Ma dr̃: id ⁊ excelsũ. qđ & in regũ libris. & inezechiel legimꝰ.
Uel certe in quo isdem litteris scribitur. Be ⁊ i men ñ e ac ꝓlocoꝵ
qualitate siuoluerimꝰ legere inquo dicamꝰ. ba cu ma. Sui autẽ

Expanded text:
niant sibi diversa virtutum foramina, per quae ad veritatem valeant niant sibi diversa virtutum foramina, per quae ad veritatem valeant pervenire. Haec juxta anagogen, ut potui, brevi sermone perstrinxi, quae Hebraei ad Babylonia referunt tempora et subversionem Jerusalem, quando surrexit Dominus terram percutere Judaeorum. Quiescite ergo ab homine, cujus spiritus in naribus ejus: quia excelsus reputatus est ipse. Hoc praetermisere LXX, et in Graecis exemplaribus ab Origene sub asteriscis de editione Aquilae additum est, quod in Hebraeo ita legitur: HEDALU LACHEM MEN AADAM ASER NASAMA BAAPHPHO CHI BAMA NESAB HU. Ubi nos diximus, excelsus reputatus est ipse: Aquila interpretatus est, in quo reputatus est iste. 44 Verbum Hebraicum BAMA   id est, excelsum, quod et in Regnorum libris, et in Ezechiele legimus: vel certe in quo, et eisdem litteris scribitur BETH, MEM, HE: ac pro locorum qualitate, si voluerimus legere, in quo, dicimus BAMMA; sin autem,