comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
comurram euersione dampnarit. exemplum ponens impic acturis : Quamu
psum quodibiactum est plus habuerit misericordiȩ. quam seucritatis:. Quoddenim
penam tamhiudistulit. misericordiae fuit. Iustitiae. quos aliquando paniuit
Etideo cumangelos sodomancdsmiter &. hoc nobis probare uoluit. quod&iam malos
punir& inuitus. Scilic& ut cumlegeremus quac asodomitis angeli pertulissent. etus¬
mus scelerũ immanitatem. Criminũ turpitudinem. libidinũ obscenitatẽ: probar& its
historiam texuisse uideamur. Morses indsesto positus. gregem pascit rub ũ arde
conspicit. Dm̃ exrubo audit. p̃cepta accepit. Porestate exaltatur. ad pharaonem
mittitur. Venit. loquitur. Contempnitur. uincit. Aegyptus ꝑcutitur. pharaonis i¬
dientia uerberatur. Et quidem nonunomodo. Scilic& ut plus sacrilegus torqueitur diues¬
tate supplicui. etquid postremo: Decies rebellat. decies uerberatur : Quidergo dicimi

Expanded text:
Gomorram euersione damnarit exemplum ponens impie acturis, quamuis Gomorram euersione damnarit exemplum ponens impie acturis, quamuis id ipsum quod ibi actum est plus habuerit misericordiae quam seueritatis. quod enim poenam tam diu distulit, misericordiae fuit, iustitiae, quod aliquando puniuit. et ideo cum angelos Sodomam deus mitteret, hoc nobis probare uoluit, quod etiam malos puniret inuitus: scilicet ut, cum legeremus quae a Sodomitis angeli pertulissent et uideremus scelerum immanitatem criminum turpitudinem libidinum obscenitatem, probaret utique historiam texuisse uideamur. Moyses in - deserto. positos gregem pascit, rubum ardere conspicit, deum ex rubo audit, praecepta accipit, potestate exaltatur, ad Pharaonem mittitur, uenit loquitur contemnitur uincit. Aegyptus percutitur, Pharaonis inoboedientia uerberatur. et quidem non uno modo, scilicet ut plus sacrilegus torqueatur diuersitate supplicii. et quid postremo? decies rebellat decies uerberatur. quid ergo dicimus?
Abbreviated transcription (Latin):
amor cogit ut puniam. Cum ergo ista dixiss&. quid consecutũ est : Mittuntur angeli
domam. proficiscuntur in trocunt. Bonorum fouentur officio. malorum uex antur
iuria. Caccantur improbi. saluantur probi. Loth cum affatibus piis urbe educitur
rbs cum habitatoribus impis concrematur. Interrogo hic̃utrum namds̃ exiudiciomalos. ap
ne iudicio concremarit. Quisine iudicio sodomitas punitos ad õdicit. Ini quumdmarguit
autem cũiudicio malos perdidit. iudicauit. Iudicauit utique. Etquidem iam quasi adin¬
ar futuri uidieu iudicauit. Cumenim adsupplicium malorũ gehenna infuturo arsu
ẽẽ manifestumsit. Sodomã autem & uicinas ei urbes caclestis flamima consumpserit.
presenti autem illud quod futuru est ds̃ uoluit declarare iudicium. Quando suꝑ impiũ
pulũ gehennam misit ecalo. Sicut &iam a postolus dicit. Quodss̃ciuitates sodomã

Expanded text:
clamor cogit ut puniam. cum ergo ista dixisset, quid consecutum est? mittuntur angeli clamor cogit ut puniam. cum ergo ista dixisset, quid consecutum est? mittuntur angeli Sodomam, proficiscuntur introeunt, bonorum fouentur officio malorum uexantur iniuria; caecantur improbi saluantur probi. Loth cum affectibus piis urbe educitur, urbs cum habitatoribus impiis concrematur. interrogo hic, utrumuam deus ex iudicio malos an sine iudicio concremarit? qui sine iudicio Sodomitas punitos a deo dicit, iniquum deum arguit: si autem cum iudicio malos perdidit, iudicauit. iudicauit utique et quidem iam quasi ad instar futuri iudicii iudicauit, cum enim ad supplicium malorum gehennam in futuro arsuram esse manifestum sit, Sodomam autem et uicinas ei urbes caelestis flamma consumpserit. in praesenti autem illud quod futurum est deus uoluit declarare iudicium, quando super impium populum gehennam misit e caelo, sicut etiam apostolus dicit, quod deus ciuita\'tes Sodomam et
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. Vltor quiaeum deauersariis ultus est. Iudex quiadum ulciscitur iudicauit
Subiungit autem statim huic historiae dsdicens. Clamor sodomorum etgomurrae multi¬
us est. et peccatum eorum ad grauatũ est nimis. Clamor inquit sodomorũ &gomus¬
nc multiplicatus est. Pulchiae cdamorem dixit inse habere peccata. Grandi senim absq
ubio peccantium clamor est. quia terra ascendit ad caelum. Quare autem peccata hominũ.
uasidamare testatur. Scilic& quia caedi auressuas. d̃sdicitur clamoribus peccatorum.
uedeferatur poena peccantiũ. Et uereclamor. et grandis clamor est. quando pi&asdĩ pec¬
itorum clamoribus uincitur. ut peccantes punire cogatur. Ostendit ergo dñs quã inuiti
uniat etiam grauissimos peccatores dicens. quod clamor sodomorum ase ascenderit.
loc est dicere. Misericordia quidemmea milis uadit ut parcam: Secttamen peccatorum

Expanded text:
fecit; ultor, quia eum de aduersariis ultus est; iudex, quia dum ulciscitur, iudicauit. fecit; ultor, quia eum de aduersariis ultus est; iudex, quia dum ulciscitur, iudicauit. subiungit autem statim huic historiae deus, dicens: clamor Sodomorum et Gomorrae multiplicatus est, etpeccatum eorum adgrauatum est nimis. clamor, inquit, Sodomorum et Gomorrae multiplicatus est. pulchre clamorem dixit in se habere peccata; grandis enim absque dubio peccantium clamor est, qui a terra ascendit ad caelum. quare autem peccata hominum quasi clamare testatur? scilicet quia caedi aures suas deus dicit clamoribus peccatorum, ne differatur poena peccantium. et uere clamor et grandis clamor est, quando pietas dei peccatorum clamoribus uincitur, ut peccantes punire cogatur. ostendit ergo dominus, quam inuitus puniat etiam grauissimos peccatores, dicens, quod clamor Sodomorum ad se ascenderit. hoc est dicere: miselricordia quidem mea mihi suadet ut parcam, sed tamen peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
Contumelia adficitur. uxore priuatur. Immolare sibids̃ filium iussit. pater obtuli
Et quantũ ad definitionem cordis pertin&. immolauit. Rursum exilia. rursũ m&i
Shilistinorum inuidia. abimelech rapina. Multa quidem mala. Sed tamen parias
Nam&si a plurimis adficitur. tameꝵ deomnibus uindicatur. Quidigitur incunetis
istis quacmemorauimus. Numds̃. Non est & inspector. et inuitator. et ductor. et sollicite i
sponsor. et protector. et munerator. et probator. et sublimator. et ultor. etiudex: In spi¬
or quippeest dumexomnibus unuelegit quem meliorem uidit. Inuitator dum uoca
Ductor. duma dignota perducit. Sollicitus. dumadilicem uisitat. Sponsor dũfuti
promitat. Protector. Quia in tergentes barbaras texit. Munerator. qui a locupl¬
auit. Probator. quia temptare asperis uoluit: Sublimator. quia potentiorẽ omnis

Expanded text:
contumelia adficitur uxore priuatur immolari sibi deus filium iussit, pater obtulit contumelia adficitur uxore priuatur immolari sibi deus filium iussit, pater obtulit et quantum ad definitionem cordis pertinet immolauit. rursum exilia rursum metus, Philistinorum inuidia Abimelech rapina, multa quidem mala sed tamen paria solacia: nam etsi a plurimis adficitur, tamen de omnibus uindicatur. quid igitur? in cunctis istis, quae memorauimus, num deus non est et inspector et inuitator et ductor et sollicitus et sponsor et protector et munerator et probator et sublimator et ultot et iudex? inspector quippe est, dum ex omnibus unum eligit, quem meliorem uidit; inuitator, dum uocat; ductor, dum ad ignota perducit; sollicitus, dant ad ilicem uisitat; sponsor, dum futura promittit; protector, quia inter gentes barbaras texit; munerator, quia locupletauit; probator, quia temptare asperis uoluit; sublimator, quia potentiorem omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
mundi curam habere Noluerit. Possum quidem diuino munere persingulas postdiluuũ
generationes probare quaedico. Sed &enormitas u&at. et tamen cesta quaedam acmaiora
sufficiunt. Quia cumidemsit absq dubio maiorũ pariter acminorũ ds̃. Id profecto intelle¬
endũ est in minoribus quod inmaioribus comprobatur. Igitur cum postdiluuium ge¬
tioni hominũ benedixiss& ds̃. Immensam hominũ multitudinem benedictio ipsa generassa
Loquitur adabraham. dnis. Ecaelo iub& ut deserat terrãsuã. inquirat alienam. Uoca
sequitur. adducitur conlocatur. Fit depauperȩ locuples. deignoto potens. In fimis
peregrinatione. excellentissimus dignitate. Sed pehaectamen quae eidata adõ fuera
iuneris tantũ uiderentur fuisse Nonmeriti : quil&abatur prosperis. probatur ac¬
sis. Sequitur quippe labor. periculum. timor. Uexatur commigratione. fatigat᷑ exis

Expanded text:
mundi curam habere noluerit. possum quidem diuino munere per singulas post diluuium mundi curam habere noluerit. possum quidem diuino munere per singulas post diluuium generationes probare quae dico, sed et enormitas uetat et tamen certa quaedam ac maiora sufficiunt, quia, cum idem sit absque dubio maiorum pariter ac minorum deus, id profecto intellegendum est in minoribus, quod in maioribus comprobatur. VIII. Igitur cum post diluuium generationi hominum benedixisset deus, immensam hominum multitudinem benedictio ipsa generasset, loquitur ad Abraham dominus e caelo, iubet ut deserat terram suam, inquirat alienam. uocatur sequitur adducitur conlocatur, fit de paupere locuples de ignoto potens, infimus peregrinatione excellentissimus dignitate. sed ne haec tamen, quae ei data a deo fuerant, muneris tantum uiderentur fuisse non meriti, qui laetabatur prosperis probatur aduersis. sequitur quippe labor periculum timor: uexatur commigratione fatigatur exilio,
Abbreviated transcription (Latin):
or irat In hoc quod punitur. scucritas iudicantis. Poenituit ergo inqi it din friptu¬
i uq sacra quod hominem feciss& in terra. Non quod ds̃ huic sit obnoxius notui. Ai
biaccat passioni. Sed sermo diuinus adinsinuandam plenius nobis rerũ scripturarũ
ntelligentiam. quasi humano nobiscum affectu loquens. sub nomire poenitord o
mest: Cum inquit uidiss& ds̃ terrã eẽ corruptam. dixit adnioe. Finis inuur:
rnis uenit coramme. Repl&a ẽ terra iniquitate a faciecorum. et ego disperdam eo un
auem solus Noe et quicũ eo erant in arca. Hi. Nunc requircto ab llis uolo qui ncu¬
sum rerum humanarũ appellantdm. anillo tempore ude rasse aticrresticui¬
Sedhiec forsitan apudstultos. quia antediluuium idest quasi alio quondam saeculo gesta sunt.
uinus auctoritatis habere uideantur. Quasi uero auttunc aliusds̃ fuerit. aut postea ean

Expanded text:
ror irati, in hoc, quod punit, seueritas iudicantis. \'paenituit ergo deum\', inquit scripturor irati, in hoc, quod punit, seueritas iudicantis. \'paenituit ergo deum\', inquit scriptura sacra, \'quod hominem fecisset in terra\', non quod deus huic sit obnoxius motui aut ulli subiaceat passioni, sed sermo diuinus ad insinuandam plenius nobis ueram scripturarum intellegentiam, quasi humano nobiscum affectu loquens, sub nomine paenitentis m est? Cum, inquit, vidisset Deus terram esse corruptam, dixit ad Noe: Finis universae carnis venit coram me: repleta est terra iniquitate a facie eorum, et ego disperdam eos cum autem solus Noe, et qui cum eo erant in arca . Hic nunc requirere ab illis volo qui incuriosum rerum humanarum appellant Deum, an illo tempore vel curasse eum terrestria csed haec forsitan apud stultos, quia ante diluuium, id est, quasi alio quodam saeculo gesta sunt, minus auctoritatis habere uideantur: quasi uero aut tunc alius deus fuerit aut postea eandem
Abbreviated transcription (Latin):
uihil incuriadi actũ. sed quia quaedam exhis dispositio diuina itaordinauit. quaedam pacientia
sustinuit. quaedam sententia uindicauit. Sed nonsatis quidam foste existimant. haecquaedi¬
ius nos probasse perpaucos. Videamus anidipsum manifestare possimus &iam peruniuer
ucta igitur ac multiplicata humani generis multitudine simul etiniquitate. uidens inquit dss̃
scriptura sacra quod multa malitia hominũ e& interra. et cuncta cogitatio cordis intenta eẽt
dmnalum omnitempore. poenituit cum quod hominẽ feciss& interra. Et tactusd lore ce¬
lis in trinsxus. delebo inquit hominem quẽtreaui a face terrae. Consideremus queniadimor ĩ
phisominibus & sollicitudo dñi pariter et seueritas indicctur. Pr mũ en m ait. uidensautẽ
Secundo. tactus dolore cordis in trinsecus. Testio dlebo inquit hominem quemc. caui
hoc siquidem quod uidere omniads̃dicitur. cura eius ostenditur. In hoc quod dol&. ter¬

Expanded text:
ihil incuria dei actum, sed quia quaedam ex his dispositio diuina ita ordinauit, quaedam patientia sustinuit, quaedam sententia uindicauit. sed non satis quidam forte existimant, haec quae dicimus nos probasse per paucos: uideamus an id ipsum manifestare possimus etiam per uniuersos. aucta igitur ac multiplicata humani generis multitudine simul et iniquitate, uidens deus, inquit scriptura sacra, quod multa malitia hominum esset in terra et cuncta cogitatio cordis intenta esset ad malum omni tempore, paenituit eum quod hominem fecisset in terra, et tactus dolore cordis intrinsecus, delebo, inquit, hominem quem creaui, a facie terrae. consideremus quemadmodum in his omnibus et sollicitudo domini pariter et seueritas indicetur. primum enim ait \'uidens autem deus\', secundo \'tactus dolore cordis intrinsecus\', tertio \'delebo, inquit, hominem quem creaui\'. in hoc siquidem, quod uidere omnia deus dicitur, cura eius ostenditur, in hoc, quod dolet, ter
Abbreviated transcription (Latin):
rcenda tunc iudaici exercitus paste iudicio a escuerdati cens tirn iustis dde
ti obseruatio criminosum. Velcumduobus lite cestantibus. unus quiblasphemata
more multature Sicenim scriptum est. Ecceaitem filius mulieris is ahditis quẽer¬
rat deuiro aogrptio. Inter filio isiahel iurgaitus est in castris. cumuiro istabelitac
Cumq blas phemas s& dnm et inaledixis fecci addactus est admorsen. Et paulos
upuccuis &łapideum popuilus aiuers u: Nscmnquid non prȩen sdi est manises
ludieũ⁊: Et prolant quastaxra huma i examinis formã caelesti discptatione
tentia primũ qupa pauerat eomprehensusest. Secundo quasi aderibunal add
restio accustas. sotide tiraroerem missis postirmo caclestis iudlici autortat¬

Expanded text:
rcenda tunc Iudaici exercitus parte iudicio ac seueritati censura diuina aliqudiei obseruatio criminosum: uel cum duobus lite certantibus unus quia blasphemarat morte multatur. sic enim scriptum est: ecce autem filius mulieris Israhelitis, quem pepererat de uiro Aegyptio inter filios Israhel, iurgatus est in castris cum uiro Israhelite: cumque blasphemasset dominum et maledixisset ei, adductus est ad Moysen. et paulo ejus, et lapidet eum populus universus . Nunquid non praesens Dei est manifestumque judicium, et prolata quasi juxta humani examinis formam coelesti disceptatione sententia? Primum, qui peccaverat comprehensus est; secundo, quasi ad tribunal adductus; tertio, accusatus; deinde in carcerem missus; postremo, coelestis judicii auctorit
Abbreviated transcription (Latin):
& sedqe quodnunc anobis fit hoc tunc abilis. illi horrebant quȩ erant
agis semꝑ uelle quaed sunt. It quia utillc ait. alica pois pifa plusalis placert. accidit
oq illud quod generale fer me cst omini hominib aidõ senꝑ ingratis St . Existoq: hoc
breorum adsina montem preuaricatus est et statimip õtiptefus scis ni c¬
enim scriptũ est. Percussit ergodñs populũ preeirin uili qutn łstcent aafrn

Expanded text:
 sed quia quod nunc a nobis fit, hoc tunc ab illis. illi horrebant quae erantagis semper uelle quae desunt, et quia, ut illeait, aliena nobis, nostra plus aliis placent. accedit quoque illud, quod generale ferme est omni homini, ut deo semper . ingratus sit, insitoque hoc Hebraeorum ad Sina montem praeuaricatus est et statim a domino enim scriptum est: percussit ergo dominus populum pro errore uituli quem fecerat Aaron.
Abbreviated transcription (Latin):
scendentem adterras dm̃. ad cõmodantẽ se tyrenis u sbusdm fibam: in numegȩ ipr¬
udinis plebem in consostium diuinae familiaritatis admissam: Satrae anpe

Expanded text:
descendentem ad terras deum, adcommodantem se terrenis uisibus deum filium, innumerae multitdescendentem ad terras deum, adcommodantem se terrenis uisibus deum filium, innumerae multitudinis plebem in consortium diuinae familiaritatis admissam, sacrae amici
Abbreviated transcription (Latin):
guer&. & caliginem noctis flammeo splendore claritate radiar&. Addehuc
tesrepente natos. adde medicatas aquas ueldatas ud immutatas: Speciem ser¬
ites. Naturam relinquentes. Adde aperte erumpentibus riuis mostiũ capita:
scatur rientia nouis puluerulenta arua torrentibus. Adde in latos etnerantium
tris alitum greges. dm̃pi&ate indulgentissima nonusibus tantũ hominũ. Sededã
ecebris seruientem: Datum ꝑxlannos astris cotidie famulantibus cibum. Rorantes a¬
iter escis dulcibus polos. Non aduictũ tantũ sed&iam ad delicias profluentes
ode homines innullis membrorũ suorũ pastibus. accessus & decessus humanorũ corpo
scientes. Vngues nonactos dentes nonimminutos. Capixos semꝑx qũnes. Non ad¬
ios pedes. Non adieissas uestes. calciamenita nonrupta. Redundanteor honbeia
noremusq ad induuiarũ uilium dignitatem i Ad de ha x crubendic gentis officio

Expanded text:
gueret et caliginem noctis flammeo splepdore claritate radiaret. adde huc fontes repente natos, adde medicatas aquas uel datas uel immutatas, speciem seruantes naturam relinquentes, adde -aperta erumpentibus riuis montium capita, adde scaturrientia nouis puluerulenta arua torrentibus, adde inlatos itinerantium castris alitum greges, deum pietate indulgentissima non usibus tantum hominum sed etiam inlecebris seruientem, datum per quadraginta annos astris cotidie famulantibus -cibum, rorantes iugiter escis dulcibus polos, non ad uictum tantum sed etiam ad delicias profluentes : adde homines in nullis membrorum suorum partibus accessus et decessus humanorum corporum sentientes, ungues non auctos, dentes non imminutos, capillos semper aequales, non adtritos pedes, non scissas uestes, calciamenta non rupta, , redundantem hominum honorem usque ad induuiarum uilium dignitatem: adde huc erudiendae gentis officio
Abbreviated transcription (Latin):
stum &pium. Ecce in nocentibus parcit. Uis uidere in omnibus iudicem eccc ubiqu
dicium est. Nam &utiudex arguit. &ut iudex regit. Iudex promit sententiã. iudex poxi
perimit. iudex in noxios muneratur. EXPLICIT LIBER PRIMVS CŨfELICTATI

Expanded text:
iustum et pium? ecce innocentibus parcit: uis uidere in omnibus iudicem? ecce ubique iustum et pium? ecce innocentibus parcit: uis uidere in omnibus iudicem? ecce ubique iudicium est. nam et ut iudex arguit et ut iudex regit: iudex promit sententiam, iudex noxios perimit, iudex innoxios muneratur. LIBER II. I. Suffici
Abbreviated transcription (Latin):
uidactum deeis fuerit. Namcumunuersa gens hebrȩorum ad hocdeegipto exierit uterrã
promis sionis intitar&: pr&er duostantũ scõs. Nullus intiauit. Sicenim scriptumet. Locutus
dñs admorse & a arondicens. Vs que quo multitudohaec pessima murmurat contrame :¬
iuo ego at dhñs. Sicut locutiestis hodie anteme. sic faciam uobis. In solitudine hac lacunt cada¬
eraur̃a. It quid postea: paruulos inquit urõs dequbus dixstis quod pracḑ hostibus forent:
troducam ut uideant terram quaciobis displicuit. uracadauera iacebunt in solitudine
t quid deinde. Omnes inquit mortuisunt atq percussi. in conspectuch̃i. Quidest quodin
omnibus ponsit. uis uidere reciorem:: Coccet praesientia corrigit & futura disponit
is uidere iustũ & seuerum & pium & scuerum iudicem. eccc noxios punit:. Uisuidre

Expanded text:
quid actum de eis fuerit. nam cum uniuersa gens Hebraeorum ad hoc de Aegypto exierit, ut terram quid actum de eis fuerit. nam cum uniuersa gens Hebraeorum ad hoc de Aegypto exierit, ut terram repromissionis intraret, praeter duos tantum sanctos nullus intrauit. sic enim scriptum est: locutus est dominus ad Moysen et Aaron, dicens: usque quo multitudo haec pessima murmurat contra me? uiuo ego, ait dominus; sicut locuti estis hodie ante me, sic faciam uobis: in solitudine hac iacebunt cadauera uestra. et quid postea? paruulos, inquit, uestros, de quibus dixistis quod praedae hostibus forent, introducam, ut uideant terram, quae uobis displicuit: uestra cadauera iacebunt in solitudine. et quid deinde? omnes, inquit, mortui sunt atque percussi in conspectu domini. quid est, quod in his omnibus non sit? uis uidere rectorem? ecce et praesentia corrigit et futura disponit: uis uidere seuerum iudicem? ecce noxios punit: uis uidere
Abbreviated transcription (Latin):
populi multitudo peccauerit. Cur non est inomnibus uindicatũ. praesestim cum exi
quã supradixi seditione core. nulluscuaserit: Cur ibi cunctum peccantiũ co&um interfi
dĩ uoluit: hictantũ modo portionẽ: Scilic& quiaplenus etiustitiae et miseri cordiȩdñs
pi&atis suae multadonat perindulgentiã. & seueritate  ꝑdisciplinam. Et ideo ibi pre
disciplinae. ut proficer& cunctorum emendationi. poena omniũ noxorũ. Hic autem
misericordiae suae tribuit. Neuniuersus populus deperir&. Et tamq cũtam misericorde¬
gerit quia in paste plebis castigatio totiens rep&ita non profuit. adultimũ omnes mor teclamp¬
uit: Quaeres &timori &emendationi nrãc sinul proficere dcber&. Scilr& nequillorũ
mplo poenitus poncorrigimur. illorum fortasse exitu puniamur. Nonenim dubiumest

Expanded text:
populi multitudo peccauerit, cur non est in omnibus uindicatum? praesertim cum ex illa populi multitudo peccauerit, cur non est in omnibus uindicatum? praesertim cum ex illa quam supra dixi seditione Core nullus euaserit. cur ibi cunctum peccantium coetum interfici deus uoluit, hic tantummodo portionem? scilicet quia plenus et iustitia et misericordia dominus et pietati suae multa donat per indulgentiam et seueritati per disciplinam. et ideo ibi praestitit disciplinae, ut proficeret cunctorum emendationi poena omnium noxiorum: hic autem misericordiae suae tribuit, ne uniuersus populus deperiret. et tamen cum tam misericorditer egerit, quia in parte plebis castigatio totiens repetita non profuit, ad ultimum omnes morte damnauit: quae res et timori et emendationi nostrae simul proficere deberet, scilicet ne qui illorum exemplo penitus non corrigimur, illorum fortasse exitu puniamur. non nim dubium est,
Abbreviated transcription (Latin):
ucenti quoq & quinquaginta ut sacer sermo testatur principes uiri qui tempore co
ꝑ Nomina uocabantur. Surrexerunt contramorsen. Cumq stetissent contra mors
&aaron. dixerunt. Sufficiat uobis quia omnis multitudo scorum est. et in ipsis est dñs
Cur eleuamini suꝑ populũdñi : & quid posthaec: Ignis inquit egressus adño int̃fecit o
uros. quiofferebant incensum. Sed cumhaectanta fierent. caclestis cura non profui
Adhibitaest s̃pissimae coercitio. Sedemendatio nonsecuta. Sicut enĩ noscum flagella
assiduae. Non corrigimur . ita &illi cum caederentur sepissimae nonemendabantur. Quide
scriptumest. Murmurauit autẽ omnis multitudo filiorũ istahel sequentidie contra mon
&aaron dicens. uos interfecistis populũdñi. Et quid postea percussa sunt statim &
uo igne consumpta quattuor decim milia hominũ & septingenti. Cum omnis erge

Expanded text:
Ducenti quoque et quinquaginta, ut sacer sermo testatur, prinDucenti quoque et quinquaginta, ut sacer sermo testatur, prinper nomina uocabantur, surrexerunt contra Moysen. cumque stetissent contra Moysen et Aaron, dixerunt: sufficiat uobis, quia omnis multitudo sanctorum est et in ipsis est dominus: cur eleuamini super populum domini? et quid post haec ? ignis, inquit, egressus adomino interfecit CCL uiros, qui offerebant incensum. sed cum haec tanta fierent, caelestis cura non profuit. adhibita est saepissime coercitio, sed emendatio non secuta. sicut enim nos, cum flagellamur assidue, non corrigimur, ita et illi, cum caederentur saepissime, non emendabantur. quid enim scriptum est? murmurauit autem omnis multitudo filiorum Israhel sequenti die contra Moysen et Aaron, dicens: uos interfecistis populum domini. et quid postea? percussa sunt statim et diuino igne consumpta quattuordecim milia hominum et septingenti. cum omnis ergo tunc
Abbreviated transcription (Latin):
ptemdiebus extra castra. et postea reuocabitur: Sufficiant igitur dehoc genere diui¬
onis etdehac parte sermonis ista quaediximus. Infinitũenĩest deomnibus disputare.
uaenimis longũ est &iam sine disputatione numerare. Sed adhuctam̃ aliquid addam̃
Poenit& gentem hebreorum decgypto recessisse. percutitur. Dol& deinde fatigari se labor
itineris: ad fligitur. Carnes desiderat. uerberatur. Et quia cotidie mannaedens expler
in lecebris cupit uentris ingluuiem. optata quidem cupiditate saturatur: Sedinipsa tan
saturitate torqu&ur Adhucenĩ inquit scriptura. Escaerat in ore ipsorum & iradĩ ascendi
in eos. et occidit plurimos eorũ et electos israhel impediuit. HOX. Contra morseꝵi rebes
extinguitur. Core conuiciatur. obruitur. Dathan &abiron murmurant. deuorants
A pertaestenim inquit terra et degluttiuit dathan. Et operuit sinagogam abiroN.

Expanded text:
septem diebus extra castra, et postea revocabitur . Sufficiant igitur de hoc genere divisiseptem diebus extra castra, et postea revocabitur . Sufficiant igitur de hoc genere divisionis et de hac parte sermonis ista quae diximus. Infinitum enim est de omnibus disputare, quae nimis longum est etiam sine disputatione numerare. Sed adhuc tamen aliquid addamus. XII. Poenitet gentem Hebraeorum de Aegypto recessisse , percutitur; dolet deinde fatigari se labore itineris, affligitur; carnes desiderat, verberatur. Et quia quotidie mannam edens explere inlecebris cupit ventris ingluviem, optata quidem cupiditate saturatur, sed in ipsa tamen saturitate torquetur. Adhuc enim, inquit Scriptura, esca erat in ore ipsorum, et ira Dei ascendit in eos. Et occidit plurimos eorum, et electos Israel impedivit . Og contra Moysen rebellat, exstinguitur . Core conviciatur, obruitur. Dathan et Abiron murmurant, devorantur . Aperta est enim, inquit, terra, et deglutivit Dathan, et operuit synagogam Abiron .
Abbreviated transcription (Latin):
cepit uim sententiae: inlepra autem patitur piaculũ criminosac. Quãuis coercitio istius
Non mariatantũ. Sed&iam aaronẽ humiliauerit. Quia & sideformari lepra summi
tsstitem Nono portuit. &ipsum tameꝵ dñi castigatio flagellauit. Nec solum hoc. sedin
dena quãmaria patitur. aaron&iam quasi culpae pasticeps coercetur: Maria eni suppli¬
o adficitur. ut aaron confusione mult&ur. Porro autẽ ut in exorabilem in quibusdam-
gnosceremus formã diuinieẽ iudicii. Neillius quidem int̾cessu quilesus fucrat indulsit.
icenim logimus ad aaronem et mariã dixissedñm. Quare igitur nontimuistis d&crahe¬
eseruomeo morsi: ĩratusq abuit. Etccae maria apparuit candens lepra quasinix
lamauitq morses ad dñindicens. Obsecro dñe fanaeam. Cui responditdñs. Sipat
us spuiss& in faciem illius. Nondebuerat saltemdecem dierũ rubore suffundi: Scpar&ur

Expanded text:
excipit uim sententiae, in lepra autem patitur piaculum criminosae: quamuis coercitio istiusmodi excipit uim sententiae, in lepra autem patitur piaculum criminosae: quamuis coercitio istiusmodi non Mariam tantum sed etiam Aaronem humiliauerit, quia, etsi deformari lepra summum antistitem non oportuit, et ipsum tamen domini castigatio flagellauit, nec solum hoc, sed in poena, quam Maria patitur, Aaron etiam quasi culpae particeps coercetur; Maria enim supplicio adficitur, ut Aaron confusione multetur. porro autem, ut inexorabilem in quibusdam agnosceremus formam diuini esse iudicii, ne illius quidem intercessu qui laesus fuerat indulsit. sic enim legimus ad Aaronem et Mariam dixissere servo meo Moysi? iratusque abiit. Et ecce Maria apparuit candens lepra quasi nix; clamavitque Moyses ad Dominum dicens: Obsecro, Domine, sana eam. Cui respondit Dominus: Si pater ejus spuisset in faciem illius, non debuerat saltem decem dierum rubore suffundi? Separetur
Abbreviated transcription (Latin):
nimiũ in consulta punita sit. Declarauit profectodñs quo supplicio digniessent. qui
temptu diuinitatis aliquid ad mitterent. Quando &am illi percussi adõ essent quisola
ntis in consideratione peccassent. Autquã reiessent qui contra iussionẽ dñi sui facereN.
n&iam illi taliter plecterentur. quuiniussa fecissent. Porro autem &iam ex hoccon¬
lere ds̃ uoluit Nr̃ae correctioni ꝑcensuram salubris exempli : ut om̃s laici intellegerent
iantũ iramdĩ timere deberent. Cum a presenti poena filios sacerdotis Nec meritũ parentis
per&. Nec ministerii sacri priuilegium uindicar&. Sed quidego dehisdico quorũ
nsiderantia quodam modo dm̃tetigit. et ad caelestem iniuriã redundauit: Mari
ntramorsen loquitur. &punitur. Nec punitur tantũ. Sed punitur more iudicii
rimũ enim adiudiciũ uocatur. Deinde arguitur. testio uerberatur. In obiurgatione enim

Expanded text:
nimium inconsulta punita sit, declarauit profecto dominus; quo supplicio digni essent qui contemptu diuinitatis aliquid admitterent, quando etiam illi percussi a deo essent, qui sola mentis inconsideratione peccassent, aut quam rei essent qui contra iussionem domini sui facerent, cum etiam illi taliter plecterentur, qui iniussa fecissent. porro autem etiam ex hoc consulere deus uoluit nostrae correctioni per censuram salubris exempli, ut omnes laici intellegerent, quantum iram dei timere deberent, cum a praesenti poena filios sacerdotis nec meritum parentis eriperet nec ministerii sacri priuilegium uindicaret. sed quid ego de his dico, quorum inconsiderantia quodammodo deum tetigit et ad caelestem iniuriam redundauit? Maria contra Moysen loquitur et punitur, nec punitur tantum sed punitur more iudicii. primum enim ad iudicium uocatur, deinde arguitur, tertio uerberatur. in obiurgatione enim
Abbreviated transcription (Latin):
erũ humanarũ pio&sas diuina despiciat. er gonondespicit. Si autem rondespicit regit
biautem regit hocipso quod regit iudicat. quia reginen ec̃ non potest. Nusi fueritiugit̃
iratore iuelicum. Sedipurũce. forasse quipium pit&. quod ho c ratio decl arit pisi
ominia ei eoeemplis :  eeinus qualter mundũ aprincipiodẽ rexerit. Et tacumen
umninia gubernasse monstrabimus. ut simul eum iudicasse ebceamus. Quidenm

Expanded text:
rerum humanarum pietas diuina despiciat, ergo non 25 despicit: si autem non despicit, regit: rerum humanarum pietas diuina despiciat, ergo non 25 despicit: si autem non despicit, regit: si autem regit, hoc ipso quod regit iudicat, quia regimen esse non potest, nisi fuerit iugiter in rectore iudicium. VI. Sed parum esse fortasse quispiam putet, quod hoc ratio declarat, nisi probetur exemplis. uideamus qualiter mundum 30 a principio deus rexerit, et ita eum semper omnia gubernasse monstrabimus, ut simul etiam iudicasse doceamus. quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
latio calis utilitate non careat. quomodo ratione subsistit: Sienĩds̃ arespectu huis
sacculi cura: ⁊xemou& et postulantiũ precibus auressuas clausit. Absq dubio qui no
audit nos propresntibus. ponaudit &tum profuturis: Nisi forte credimus
proprecum diuersitate. auressuas xp̃m uetrbuere uel negare . Ioest ut claudat eas cum rogatꝰ
presertia. aperiat cun futura. Sedi dehis dicendum amplius non est: Tamstuta enimsint
Ctamn friuula. ut cauendum sit pcidipsum quod prohonoredidicitur. iniuriadiee uidesiuir
lanta quippeest mauiestatis sacrae. et tam tremenda reuerentia. ut nonsolum ei quacabils
contrar eligionem dicuntur horrere. Sedeiam ea quac proitdigione nosipsi dicimis . cum
gande mau a disciplina diere debeamus Igitur sistilie atq im pie creditur quoccura

Expanded text:
latio talis utilitate non careat: quomodo ratione subsistit? si enim deus a respectu huius latio talis utilitate non careat: quomodo ratione subsistit? si enim deus a respectu huius saeculi curam re-\' mouet et postulantium precibus aures suas claudit, absque dubio, qui non audit nos pro praesentibus, non audit etiam pro futuris, nisi forte credimus pro precum diuersitate aures suas Christum uel tribuere uel negare, id est, ut claudat eas cum rogatur praesentia, aperiat cum futura. sed de his dicendum amplius non est; tam stulta enim sunt et tam friuula, ut cauendum sit, ne id ipsum, quod pro honore dei dicitur, iniuria dei esse uideatur. tanta quippe est maiestatis sacrae et tam tremenda reuerentia, ut non solum ea, quae ab illis contra religionem dicuntur, horrere, sed etiam ea, quae pro religione nos ipsi dicimus, cum grandi metu ac disciplina dicere debeamus. igitur si stulte atque impie creditur, quod curam
Abbreviated transcription (Latin):
im uitam agamus inomni castitate. Propresentibus ut uidemus dño supplicari iub
&orare quodutiq Non iuber& nisiex orare posse confider&. Quomodo ergo alis
pro obtinendis futuri temporis bonis apestasdiaures. propresentibus autẽ clausas
atq obstructas putat: Aut quomodo nos in ecdesia supplicantes pracsentem nobis
salu temdõ poscimus. Si audiendo nos penitus nonputamus: Nullaergo nobis pri
incolumitatibus ae prosperitatibus nr̃is. uota facienda sunt. Quin potius ut modes
supplicationis. uocem concili& postulantis dicendũ fortasse nobis est. Dñe non prosi¬
ritatem uitac istius p&imus. Nec probonis praesentibus supplicamus. Scimus enim
aurestuas his obsecrationibus clausascẽ. et auditũte ad praeces istius modi Non habere
Sed prohis t antum modo p&imus. quac sunt futura post mortem Estoigitur posti¬

Expanded text:
illam uitam agamus in omni castitate? pro praesentibus, ut uidemus, domino supplicari iubet illam uitam agamus in omni castitate? pro praesentibus, ut uidemus, domino supplicari iubet et orari, quod utique non iuberet nisi exorari posse confideret. quomodo ergo aliquis pro obtinendis futuri temporis bonis apertas dei aures, pro praesentibus autem clausas atque obstructas putat ? aut quomodo nos in ecclesia supplicantes praesentem nobis salutem a deo poscimus, si audiendos nos penitus non putamus? nulla ergo nobis pro incolumitatibus ac prosperitatibus nostris uota facienda sunt. quin potius, ut modestia supplicationis uocem conciliet postulantis, dicendum fortasse nobis est: domine, non prosperitatem uitae istius petimus nec pro bonis praesentibus supplicamus: scimus enim aures tuas his obsecrationibus clausas esse et auditum te ad preces istiusmodi non habere, sed pro his tantummodo petimus, quae sunt futura post mortem. esto igitur postu
Abbreviated transcription (Latin):
diuinae religionis est ratio. quae uel causa xp̃mcolendi uel spes propiciandi: Sienim noglogit
ds̃ in hoc seculo genus hominũ. curaed calum cotidie manus tendimus: Cur orationibus cre¬
bris misericordiam dĩ quaerimus: Cur ad eclesiasticas domus currimus: cur ante altaria
supplicamus : Nulla est erum nobis ratio precandi. Sispes tollitur imp&randi. Elides ergo
quã stulta atq in anissit huius persuasionis achestio: quaeutiq sirecipitur. Nihilpenitus
dereligione seruatur. Sed adillud forte confugias utdicas nos m&eu futuri iudicu dm̃
colere. et id omni praesentiũ officiorum cultu eclaborare ut indie futuri iudicii. merea¬
mur ab solui. Quidergo sibiuult a postolus paulus precipiens cotidie in ecelesiam acu¬
bens utofferamus iugiter dõnr̃o orationes. obsecrationes. postulationes. gratiarũ actio¬
nes:  Et haccomnia quã obcausam: Quam utiq pisi ut ipse dicit. utqui&am &tranq¬

Expanded text:
diuinae religionis est ratio? quae uel causa Christum colendi uel spes propitiandi? si enim neglegit deus in hoc saeculo genus hominum, cur ad caelum cotidie manus tendimus? cur orationibus crebris misericordiam dei quaerimus? cur ad ecclesiasticas domus currimus? cur ante altaria supplicamus? nulla est enim nobis ratio precandi, si spes tollitur impetrandi. uides ergo quam stulta atque inanis sit huius persuasionis adsertio: quae utique si recipitur, nihil penitus de religione seruatur. sed ad illud forte confugias, ut dicas nos metu futuri iudicii deum colere et id omni praesentium officiorum cultu elaborare, ut in die futuri iudicii mereamur absolui. quid ergo sibi uult apos.tolus Paulus praecipiens cotidie in ecclesia ac iubens ut offeramus iugiter deo nostro orationes obsecrationes postulationes gratiarum actiones? et haec omnia quam ob causam? quam utique nisi, ut ipse dicit, ut quietam et tranqu
Abbreviated transcription (Latin):
aquas apestis oribus non excipimus. cũ s uinarias domos. uinearum fructibus in rigemi
ddoego amplius aliquiꝗ. quod nos ipsi quiillos tunc dõcurae fuisse: & nosadõ nogl
dicimus. Siaccipere proprsentibus bonis. pra&erita possemus. Respueremus penitus cos¬
tionis istius optionem. Mlellemus enim haecquae iunchabemus oc mittere. ut possemi
ea quibus tunc illiusi sunt possidere. Nonquod nos meliora nunc habeamus quãgens il
tunhadtut: Sedquia & alt quicotidiano tunc cacli accdiministerio pascehantur. antiq
uentr Eanguiuem bonis presenrtabus preferebant. Turpissima scilic& ciborũ carnas
recerdia ne mast eefaadissias cacparũ atq: aliorum amore acgrescentes Nos
quid poei dates seno quius artea usi erant᷑: & quaenon crant desiderabant. Nos na¬
tasdi non illo bine tencfierurt ⁊ umita quaenuncsint: Nonquia sicligendi fis¬

Expanded text:
aquas apertis oribus non excipimus, cum uinarias, domos uinearum fructibus iuri-. gemus? aquas apertis oribus non excipimus, cum uinarias, domos uinearum fructibus iuri-. gemus? addo ego amplius aliquid, quod nos ipsi, qui illos tnnc deo curae fuisse et nos a deo neglegi dicimus, si accipere pro praesentibus bonis praeterita possemus, respueremus penitus condicionis istius optionem. nollemus enim haec quae nunc habemus amittere, ut possemus ea quibus tunc illi, usi sunt possidere, non quod nos meliora nunc habeamus, quam gens illa tunc habuit, sed quia et illi, qui cotidiano tunc caeli ac dei ministerio pascebantur, antiquam uentris ingluuiem bonis praesentibus praeferebant, turpissima scilicet ciborum carnalium recordatione maesti et foetidissimo caeparum atque alliorum amore aegrescentes, non qulaudamus illa quae tunc fuerunt, quam ista quae nunc sunt, non quia, si eligendi f
Abbreviated transcription (Latin):
lorũ suorũ : Loquebatur dñs ad morseni facie adfaciem. sicut loqui sol& homo ada¬
cum suũ: Quaccũitasint. uido&ur Niechabere hominis curamds̃ haectanta tribuens
tanta pracstans::. pasticipem sermonis sui uilem homunculum faciens. et qua
consostium sacrac sodalitatis admitens: Aperiens ei plenas diuitus immortalibus pas
suas. alenscos nectaris poculo. pascens cadesticibo: Quam rogo maiorem cis guberni¬
lisui praestare curam. quẽ maiorem praestare potuit affectũ. Quãutcũ presentis sactuli uit
agerent. Speciem iam futurae beatitudinis possiderent Sed respondeatur forte hocl
habuisse quandam han hominũ curamdm̃. c&ertim nunc paenitus non habere. Vndeh
ita credimus Forsian quia ut illitunc manna cotidie non comedimus. cum agros tritia
plenos messibus dimitamus: Quia coturnices humanis se manibus ingerentes non ad pro¬
limus. cumomnia auium. pecudũ. bestiarũ genera deuoremus. Quod salientes rupib

Expanded text:
orum suorum loquebatur dominus ad Moysen facie ad faciem, sicut loqui solet homo ad amicum suum. quae cum ita sint, uideturne habere hominis curam deus, haec tanta tribuens, haec tanta praestans, participem sermonis sui uilem homunculum faciens et quasi in consortium sacrae sodalitatis admittens, aperiens ei plenas diuitiis immortalibus palmas suas, alens eos nectaris poculo, pascens caelesti cibo? quam, rogo, maiorem eis gubernaculi sui praestare curam, quam maiorem praestare potuit affectum, quam ut cum praesentis saeculi uitam agerent, speciem iam futurae beatitudinis possiderent ? X. Sed respondeatur forte hoc loco, habuisse quondam hanc hominum curam deum, ceterum nunc penitus non habere. unde hoc ita credimus? forsitan quia, ut illi, tunc, manna cotidie non comedimus, cum agros triticeis plenos messibus demetamus? quia coturnices humanis se manibus ingerentes non adprehendimus, cum omnia auium pecudum bestiarum genera deuoremus?quod saliences rupibus
Abbreviated transcription (Latin):
cinsi li e. quod maluitiameꝵi adfortitudinem peruenire. Ethoccurita: cur absqi
dib Nisiquia ut ipsedicit. Caro concupiscit aduersus sp̃m. sp̃sautem aduersus car
Eecenin: n uit inuicem sibi aduersantur. ut nonquaecumq uultis illa faciatis. Non
ipris:  quidam hoclocodixit: Quodsirepugnante corporis fortitudine q
Cimus facere non pessumus. infir. i indũ nobsca nesit ũtoptata faciamus.
Ifir ota ei imn inquit carnis. uigorem mentis ex acuit. Et affectis astubus. urresca¬
III II. istutes ra is feruntur animarũ. Non turpbus flammis medullae
ehiitnale sana nmentem latentia incentiua succendunt. Nonuagi sensus
lonia ulxtamera lasc uiunt. Sed sola exultat animal&a. corpore adfe
adier io sulugato Haecergo utdixi religiosis uiris causa infirmitatis est. ec

Expanded text:
suae consulere, quod noluit tamen ad fortitudinem peruenire. et hoc cur ita? cur absque suae consulere, quod noluit tamen ad fortitudinem peruenire. et hoc cur ita? cur absque dubio, nisi quia, ut ipse dicit: caro concupiscit aduersus spiritum, spiritus autem aduersus carnem? haec enim, inquit, inuicem sibi aduersantur, ut non quaecumque uultis, illa faciatis. non imprudenter quidam hoc loco dixit, quod, si repugnante corporis fortitudine quae optamus facere non possumus,. infir-15 mandum nobis carne sit, ut optata faciamus. infirmitas enim, inquit, carnis uigorem mentis exacuit, et affectis artubus uires corporum in uirtutes transferuntur animarum. non turpibus flammis medullae aestuant, non male sanam mentem latentia incentiua succendunt, non uagi sensus per uaria oblectamenta lasciuiunt, sed sola exultat anima, laeta corpore adfecto quasi aduersario subiugato. haec ergo, ut dixi, religiosis uiris causa infirmitatis est: eam
Abbreviated transcription (Latin):
earum rerum respuunt. perquas ali fortes fiunt. Etest ratio cur respuant. dicente paulo
apło descipso. Castigo corpusmeũ & feruituti subicio. Neforto cumalis pradhe aucrim
ipse reprobos efficiar. Suinfirmiaton corporis ad peendam sibi &iam apostolis putat
quis sapienter euitat. si fortitudinem carnis a postolus m&uit. Quis rationabiliter fortis esse
praesumit: Haccergo ratio est quahomines xp̃odediti et infirmi sunt et uolunt ẽẽ: Absit au
uthoc argumento religiosos putemus adõ Neglegi. perquod confidimus plus amari.
Legimus timotheũ apostolũ carne infirmissimũ fuisse. Numquid neglegebatus adhñ
it obin firmitatem xp̃o non placuit. quiadhoc infirmus cẽuoluit ut placer& : Quẽq
&iam i seopistolus paulus. Lic& nimiis iaminfirmitatibus laborantem. Non tamex
iI. paͣ ulum uini sumere acdelibare ꝑmisit. Hocest itacum uoluit infirmitati

Expanded text:
earum rerum respuunt, per quas alii fortes fiunt. et est ratio cur respuant, dicente Paulo earum rerum respuunt, per quas alii fortes fiunt. et est ratio cur respuant, dicente Paulo apostolo de se ipso: castigo corpus meum et seruituti subicio, ne forte, cum aliis praedicauerim, ipsereprobus efficiar. si infirmitatem corporis adpetendam sibi etiam apostolus putat, quis sapienter euitat? si fortitudinem carnis apostolus metuit, quis rationabiliter fortis esse praesumit? haec ergo ratio est, qua homines Christo dediti et infirmi sunt et uolunt esse. absit autem ut hoc argumento religiosos putemus a deo neglegi, per quod confidimus plus amari. legimus Timotheum apostolum carne infirmissimum fuisse. numquid neglegebatur a domino aut ob infirmitatem Christo non. placuit qui ad hoc infirmus esse uoluit ut placeret?. quemque etiam ipse apostolus Paulus, licet nimiis iam infirmitatibus laborantem, non tamen nisi pauxillulum uini sumere ac delibare permisit: hoc est, ita eum uoluit infirmitati
Abbreviated transcription (Latin):
q iudicio. hocest sids̃ utputas in hac presenti uita omnia regit. sids̃ cuncta dispens
quaratione sanus acfortis est homo quẽ peccatorem scio. et tuinfirmus quẽ scmeẽ niambigo:
Quis tam profundi cordis uirum non admir&ur. qui merita religiosorum atq uistutes
tammagnis retributionibus dignas putat. ut in praesenti hacuita carnes et foratud inos
corporum praemia put& debere esse scõrum ÷ Respondeo igitur. Nonunius tantum.
religiosi nomine sed unuersorum. Quaeris igitur quisquis illees quaratione infirmi
sint sc̃i uiri. Respondeo breuiter. Quia ideo sc̃iuiri infirmiores scesse faciunt. quiasi foras
fuerint scĩcẽ uix possunt. Opinor enim omnes omnino homines. cibis acpoculis fortes ce̾
infirmosautem. abstinentia ariditate. iciunuis. Nonergo mirũ est quodin firmis ont quiu scͥ

Expanded text:
atque iudicio, hoc est: si deus, ut putas, in hac praesenti uita omnia regit, si deus cuncta dispensat, atque iudicio, hoc est: si deus, ut putas, in hac praesenti uita omnia regit, si deus cuncta dispensat, qua ratione sanus ac fortis est homo, quem peccatorem scio, et tu infirmus, quem sanctum esse non ambigo? quis tam profundi cordis uirum non admiretur, qui merita religiosorum atque uirtutes tam magnis retributionibus dignas putat, ut in praesenti hac uita carnes et fortitudines corporum praemia putet debere esse sanctorum? respondeo igitur non unius tantum religiosi nomine sed uniuersorum: quaeris igitur, quisquis ille es, qua ratione infirmi sint sancti uiri? respondeo breuiter: quia ideo sancti uiri infirmiores se esse faciunt, quia, si fortes fuerint, sancti esse uix possunt. opinor enim omnes omnino homines cibis ac poculis fortes esse, infirmos autem abstinentia ariditate ieiuniis. non ergo mirum est, quod infirmi sunt qui usum
Abbreviated transcription (Latin):
contemptũ doloris acmortis doctrinȩ suae culmen crexerint. Dicentes scilic& &iam inca¬
tenis atq suppliciis beatumeẽ sapientem. Tantam uistutis uimesse uoluerunt. ut non
possit es se umquã uirbonus nonbeatus. Siergo illi a quibusdam nunc &iam sapientibas
uiris. miseri Nonputantur. quinullos laboris sui fructus nisi ex presentia tantũ laude
capicbant. quanto magis religiosi acsc̃iuiri miseri nonput andi sunt. quie t p̃sentis fido
blectamenta capiunt & beatitudinis futurae pracmia consequentur: Dixtquidas
existis. Dequibus querimur. cuidam scõuiro secundum ueritatis regulam sentienti.
Id est quod ds̃ omnia reger&. ac prohumano genere necessarium noss& moderationẽsuã
& guber naculum temperar&. Quareergo inquã tuipse in firmus s: hoc utiq cosensu

Expanded text:
contemptum doloris ac mortis doctrinae suae culmen erexerint, dicentes scilicet etiam in cacontemptum doloris ac mortis doctrinae suae culmen erexerint, dicentes scilicet etiam in catenis atque suppliciis beatum esse sapientem. tantam uirtutis uim esse uoluerunt, ut non possit esse umquam uir bonus non beatus. si ergo illi a quibusdam nunc etiam sapientibus uiris miseri non putantur, qui nullos laboris sui fructus nisi ex praesenti tantum laude capiebant, quanto magis religiosi ac sancti uiri miseri non putandi sunt, qui et praesentis fidei oblectamenta capiunt et beatitudinis futurae praemia consequentur. III. Dixit quidam ex istis, de quibus querimur, cuidam sancto uiro secundum ueritatis regulam sentienti, id est, quod deus omnia regeret ac, prout humano generi necessarium nosset, moderationem suam et gubernaculum temperaret: quare ergo, inquam, tu ipse infirmus es ? hoc utique eo sensu
Abbreviated transcription (Latin):
num curia iudicarent: Non despiciebant. tunc puto pauperes cultus. cum uestem
Ubreuem sumerent. Cum abaratro arcesserentur ad fasces. Et in lustrandi habitu
enscari illos storias se ipsis quas ad sumpturierant imperialibus togis madidũ sudonre
cl ei t. Itaq tuncilli pauperes magistratus. opulentam rempublicam
uecitas. ut aegestuosa acmedicante republica. diuitias posse credant stare
calesergo tuncu&eres romanicrant. et sic illi tunc contempnebant diuitias.
ier esdm̃. sicut nunc spernunt sequentes dñm. Quanquam quidergo deillis loqu
imperii propagandi conte ptũ propriae facultatis ad opes publicas confereba
quidam sapientiae sectatores. sinc ullo publice utilitatibus affectu prope omniserei fami¬
liaris usuas sequendȩ gloriac auiditate nudauerint. Nec solum hoc sed&uam usquead

Expanded text:
uisset, indignum curia iudicarent? non despiciebant tunc, puto, pauperes cultus, cum uestem uisset, indignum curia iudicarent? non despiciebant tunc, puto, pauperes cultus, cum uestem hirtam ac breuem sumerent, cum ab aratro arcesserentur ad fasces et inlustrandi habitu consulari illis fortasse ipsis quas adsurapturi erant imperialibus togis madidum sudore puluerem detergerent. itaque tunc illi pauperes magistratus opulentam rempublicam sania est aut quae caecitas, ut egestuosa ac mendicante republica diuitias posse credant stare priuatas ? tales ergo tunc ueteres Romani erant et sic illi tunc contemnebant diuitias nescientes deum, sicut nunc spernunt sequentes dominum. quamquam quid ego de illis loquor, qui cura imperii propagandi contemptum propriae facultatis ad opes publicas conferebanquidam sapientiae sectatores sine ullo publicae utilitatis affectu prope omni se rei familiaris usu assequendae gloriae auiditate nudauerint, nec solum hoc, sed etiam usque ad