comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dua. Cum enim indigni fuerint effecti.
.&. fecerint malignum inconspectu dĩ. aufe¬
retur abeis homo dĩ. Sed dicit fortasse po¬
pulus. Non quando ȩccłia dĩ sine iudice
est. ꝟiam siprior decesserit. alter adhibe¬
tur. Audaciter fortassis aliquid dicemus.
tamen quod scriptum ẽ dicemus. Non
semper princeps populi & eccłiȩ uidex per
dĩ arbitrium datur. sed ꝓut merita nr̃a
deposcunt. Sinali sunt actus nr̃i. & ope¬
ramur malignum inconspectu dĩ. dant᷑
nobis principes secundum cor nostrum.
Et hoc tibi descripturis ꝓbabo. Audi nãq¬
quid dñs dicat. fecerunt sibi regem &
non perme. & principem. & non ꝑcon¬
scilium meum. Et hoc dictum uidetur
desaule illo quem utiq ipse dñs elegerat.¬
& regem fieri uisserat. Sed qm̃ non scđm¬
dĩ uoluntitem. secd secund peccatoris po¬
puli meritum fuerat electus. negit eum¬
cum sua uoluntate uel conscilio constitutũ.
Tale ergo aliquid intelligamus & iam inȩc¬

Expanded text:
dux. Cum enim indigni fuerint effecti, dux. Cum enim indigni fuerint effecti, et fecerint malignum in conspectu Domini, auferetur ab eis homo Dei. Sed dicit fortassis populus noster: Quando Ecclesia Dei sine judice est, etiamsi prior decesserit, alter adhibetur. Audacter fortassis aliquid dicemus; tamen quod scriptum est dicimus. Non semper princeps populi et Ecclesiae judex per Dei arbitrium datur, sed prout merita nostra deposcunt, si mali sunt actus nostri et operamur malignum in conspectu Dei, dantur nobis principes secundum cor nostrum, et hoc tibi de Scripturis quod Dominus dixit: Fecerunt sibi regem, et non per me; principem, et non per consilium meum. Et hoc dictum videtur de Saul illo, quem utique ipse Dominus elegerat, et regem fieri jusserat. Sed quoniam non secundum voluntatem Dei, sed secundum peccatoris populi meritum fuerat electus, negat eum sua voluntate vel consilio constitutum. Tale ergo aliquid intelligamus etiam in ec
Abbreviated transcription (Latin):
habueris. ita ut confidenter dicas. michi
autem absit głari. nisi incruce dnuĩ nr̃i
iħu xp̃i. perquem michi mundus cruci¬
firus ẽ. & ego muncdo. Hec tibi dicenti.
cadent adextris tuis decem milia. & asi¬
nistris tuis mille. adte uero non ad prori¬
mabunt. Sed & hoc ipsum quod dicit
insexcentis allophilos ꝑcussisse semegad.
non michi uidetur otiose dictum. Quid
enuim opus erat. designari &.iam nume¬
rum. nisi forte euidentius inipso nume¬
to ea quȩ dequib superius diximus indi¬
caret.: Namq senarius numerus qui
multiplicatus peruenit insexcentos. mun¬
dihuius figuram tenet. qui insex dieb
dicitur consumiatus. Sexcentos uero
in aratro dicta percussisse ille. cui per
crucem xp̃i crucifirus est mundus.
runt inquit filii istł facere malignum in
conspectu dñi. & aoth mortuus ẽ. Ser¬
uatur nimirum inhis &iam illa obserua¬
tio quam insuꝑiorib defignaiumus. quia
ꝓpeccatis populi moritur bonus populi

Expanded text:
habueris, ita ut confidenter dicas: Mihi habueris, ita ut confidenter dicas: Mihi autem absit gloria, nisi in cruce Dominiisti, per quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . Haec tibi dicenti: Cadent a dextris tuis decem millia, et a sinistris tuis mille, ad te autem non approximabunt . Sed et hoc ipsum quod dixit, in sexcentis Allophylis percussisse Samegach, non mihi videtur otiosum dictum. Quid enim opus erat designare etiam numerum, nisi forte evidentius in ipso numero ea de quibus superius diximus, indicavit? Namque senarius numerus, qui multiplicatus pervenit in sexcentos, mundi hujus figuram tenet, qui in sex diebus dicitur consummatus. Sexcentos ergo in aratro dicitur percussisse ille, cui per crucem Christi crucifixus est mundus.runt, inquit, filii Israel facere malignum in conspectu Domini, et Aoth mortuus est. Servatur nimirum in his etiam illa observatio quam in superioribus designavimus, quia pro peccatis populi moritur bonus populi
Abbreviated transcription (Latin):
rat ac ꝓsternit allophilos. Potest ergo fieri.
ut ȩccłiȩ uidex non semper gladium ꝓferat.
non semper austeritate uerbi & acumine cor¬
reptionis utatur. sed aliquando &iam un¬
inttetur agricolam. ut uelut aratro sulcans
aniȩ terram. ac sepius eam clementi com¬
monttione rescindens. aptam eam suscipien¬
dis seminib paret. Interfitiuntur ergo
&iam sic allophili. cum non argumentis
& acumine contra aduersarios utimur.
sed agresti & simplici commonitione deani¬
mis auditorum uitia & peccata ꝓpellimꝰ.
Sed & tu ipse oauditor esto agricola animȩ
tuȩ. utere hoc aratro. quo utitur semegad.
Sedcum miseris manum tuam in aratrũ.
noli retro respicere. idest postea quam tu¬
leris crucem tuam & secutus fueris xp̃m.
postea quam seculo renuntiasti. & iis quȩ
inseculo sunt. noli retro respicere. noli re¬
quirere ea quȩ ꝓpter xp̃m duxeras ut ster¬
cora. Quia si mnisto aratro manum semꝑ

Expanded text:
rat et prosternit Allophylos. Potest ergo fieri rat et prosternit Allophylos. Potest ergo fieri ut Ecclesiae judex non semper gladium proferat, id est, non semper auctoritate verbi et acumine correptionis utatur, sed aliquando etiam imitetur agricolam, et velut aratro sulcans animae terram, ac saepius eam clementi commonitione rescindens, aptam eam suscipiendis seminibus paret. Interficientur ergo etiam sic Allophyli, cum non argumentis et acumine contra adversarios utimur, sed agresti et simplici commonitione de animis auditorum vitia et peccata propellimus. Sed et ipse, o auditor, esto agricola animae tuae, utere hoc aratro quo utitur Semegach. Sed cum miseris manum tuam in aratrum, noli retro respicere, id est, posteaquam tuleris crucem tuam, et secutus fueris Christum; posteaquam saeculo renuntiasti, et his quae in saeculo sunt, noli retro respicere, noli requirere ea quae propter Christum duxeras ut stercora; quia si in isto aratro manum semper
Abbreviated transcription (Latin):
matis & crassȩ intelligentiȩ sensum. qui
extollit & erigit aduersum spiritualem
scientiam xp̃i. ut hȩc ita fatiens. ita in
dex. fiat ipse laudabilis aoth. dequo dicat
dñs. Euge serue bone &. fidelis. super pau¬
ca fiusti fidelis. super multa te constituã.
amus nunc quale sit & iam principiũ se¬
megad. qui iuterpretatur ibi aduena.
uerum ẽ enim. quia omnes qui sunt ho¬
mines dĩ. aduenȩ sunt in hoc mundo. &
incolȩ interra. sicut & ille dicebat. Qĩn
incola ego sum apud te uterra. & peregri¬
nus sicutꝰ omnes patres mei. Et hunc ergo
semegad sp̃s sc̃s ibi incolam dicit. idest hic.
Quod enim scõ spiritui qui incelis ẽ ibi est.
nobis hic est. quid eigo dicitur desemegad:
Percussit inquit allophilos inseccerttis ui¬
ris. instiua uel pede aratri. Aliud genus
laudis insemegad uideo. Iste inaratro pu¬
gnat. Aoth pugnabat inaratro. gladio.
iste maratro. Uincit tamen & hic. exupe¬

Expanded text:
matis et crassae intelligentiae sensum, qui matis et crassae intelligentiae sensum, qui se extollit et erigit adversum spiritalem scientiam Christi, ut haec ita faciens, et in udex fiat, etiam ipse laudabilis Aoth, de quo dicat Dominus: Euge, serve bone et fidelis, quia super pauca fuisti fidelis, supra multa te constituam . amus nunc quale sit etiam principium Samegach, qui interpretatur, ibi advena. Verum est enim quia omnes qui sunt homines Dei, advenae sunt in hoc mundo et incolae in terra, sicut et ille qui dicebat: Quoniam incola ego sum apud te in terra, et peregrinus, sicut omnes patres mei . Et hunc ergo Samegach sanctus Spiritus ibi incolam dicit, id est, hic; quod enim sancto Spiritu qui in coelis est, id est, nobis hic est. Quid ergo dicitur de Samegach: Percussit, inquit, Allophylos in sexcentis viris in stiva et pede aratri? Aliud genus laudis in Samegach video. Iste in aratro pugnat, Aoth pugnabat in gladio. Iste in aratro vincit, tamen et hic supe
Abbreviated transcription (Latin):
Sed uideamus. qualiter aoth qui
interpretatur laus concluserit prin¬
cipatum suum. Hystoria nos edocuit ea
quȩ deeglom rege scripta sunt. quomodo
sapientissimus hic aoth arte quadam &. ut
ita dicam callida sed laudabili usus decep¬
tione interemerit eglom tirannum. q̃ui u¬
terpretatur rotatus uel orbitȩ. Oportet
ergo tales eẽ & nr̃i populi iudices. qualis fu¬
it a oth iste. qui interpretatur laus. ut omnes
uolubiles motus & orbitas mali itineris erce¬
dant. & perunant marlianitarum regem.
Macdianitȩ autem interpretantur flurus uel
effusio. Huius igttur flurȩ & dissolutȩ gen¬
tis princeps uel dux. quis potest uideri alius
uel intelligi. nisi sermo illius pbilosophiȩ que
suminũ bonum iudicat uoluptatem. quem
interfitiat & perimat euangelicus sermo.
qui gladio comparatur. & sermo ꝓphȩticꝰ
ipse inuentre eorum. atq inimis precor¬
diis ambidextri cloctoris disputationib
concludatur. ut ueritatis eos assertione
concludens. extinguat omnem praui doc¬

Expanded text:
Sed videamus qualiter Aoth, qui interpretatur laus, concluserit principatum suum. Historia nos edocuit ea quae de Eglon rege scripta sunt, quomodo sapientissimus hic Aoth, arte quadam et, ut ita dicam, callida, sed laudabili usus deceptione, interemerit Eglon tyrannum, qui interpretatur rotatus vel orbitas. Oportet ergo tales esse et nostri populi judices, qualis fuit Aoth iste, qui interpretatur laus, ut omnes volubiles motus et orbitas mali itineris excidant et perimant Madianitarum regem; Madianitae autem interpretantur fluxus, vel effusio. Hujus igitur fluxae et dissolutae gentis princeps vel dux, qui potest videri alius vel intelligi, nisi sermo illius philosophiae, quae summum bonum judicat voluptatem, quem interficiat et perimat evangelicus sermo, qui gladio comparatur, et sermo propheticus, ipse in ventre eorum atque imis praecordiis ambidextri doctoris disputationibus concludatur, ut veritatis eos assertione concludens exstinguat omnem pravi dog
Abbreviated transcription (Latin):
debemus aduertere. quia siquando ꝓpecca¬
tis nr̃is incaptiuitatem tradimur. clamemꝰ
addñm. Clamemus autem. non ore sed
mente. ita ut dolor cordis fontem lacrimaꝵ
ꝓducat exoculis. ut ultra non continganius
mala. Siita desinamus asuꝑbia. ut ultra
nichil suꝑbum. nichil arrogans sapiamus.
mutet &iam nobis dñs uirtutem suam cę¬
lestem. ꝑ quam liberemur auigo seruitutis.
zabulicȩ. quȩ uirtus omnia ꝓnobis agat
dextra. & ꝓspera. quȩ fatiat nos relinque¬
re uiam sinistram. quȩ ducit inperditio¬
nem. &. reuocet nos adueram uiam illam
quȩ dicit. ego sum uia & ueritas & uita.¬

Expanded text:
debemus advertere, quia si quando pro peccadebemus advertere, quia si quando pro peccatis nostris in captivitatem tradimur, clamemus ad Dominum, clamemus autem non ore sed mente, ita ut dolor cordis fontem lacrymarum producat ex ocumala; si ita desinimus a superbia, ut ultra nihil superbum, nihil arrogans sapiamus: mittit etiam nobis Dominus virtutem suam coelestem, per quam liberemur a jugo servitutis diabolicae, quae virtus omnia pro nobis agat dextra et prospera, quae faciat nos relinquere viam sinistram quae ducit in perditionem, et revocet nos ad veram viam, illum qui dicit: Ego sum via, veritas et vita
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiȩ diuinam erga se clementiam
flexerunt. Sed nehoc presumptũ apud au¬
ditores uideatur a nobis. debemus exscrip¬
turarum auetoritate firmare. Scriptũ
ẽ inerodo. quia patres nr̃i filũ isił cum
multo tempore egyptuĩs & pharaoni regi
dirissimo inluti & lateris confectione seruis¬
sent. clamauerunt inquit addñm. ita
ut ipse dñs diceret. Clamor filiorum ista¬
hel ascendit adie. Et nusso quidem
moyse. insibiliter edurit eos. Nefert
autem scriptura. quod angelus exter¬
minator missus sit. qui uastaret quidẽ
omina primogenita egyptiorum. istahe¬
litarum uero neminem tangeret. E sic
declaratur uirtutem fuisse celestem.
quȩ uastatis egyptũs & ꝓstratis. filios is¬
rahel deuigo seruitutis eduxit. Simile
quoq & iam illud refertur in hẏstorũs.
quod subrege asyriorum sennacherun
angelus dñi mittitur. qui cęsis subuna
pulum deimminenti liberaret interitu.
Ita ergo & iam nunc eadem sequentia

Expanded text:
poenitentiae divinam erga se clementiam poenitentiae divinam erga se clementiam flexerint. Sed hoc ne praesumptum apud auditores videatur a nobis, debemus ex Scripturarum id auctoritate firmare. Scriptum est in Exodo quia patres nostri filii Israel cum multo tempore in Aegyptiis et Pharaoni regi dirissimo in luti et lateris confectione servissent, clamaverunt, inquit, ad Dominum, ita ut ipse Dominus diceret: Clamor filiorum Israel ascendit ad me ; et misso quidem Moyse visibiliter eduxit eos. Refert autem Scriptura quod angelus exterminator missus sit, qui vastaret quidem omnia primogenita Aegypti, Israelitarum vero neminem tangeret. Et sic declaratur virtutem fuisse coelestem, quae vastatis Aegyptiis et prostratis, filios Israel de jugo servitutis eduxit. Similiter quoque etiam illud refertur in historiis, quod sub rege Assyriorum Sennacherib angelus Domini mittitur, qui caesis sub una pulum de imminenti liberaret interitu . Ita ergo etiam nunc eadem consequentia
Abbreviated transcription (Latin):
rauit ds̃ zabulo & angelis eius. Quod silicet
intalib exsimili presumere. puto quod
secundum spiritualem intelligentiam &
scĩ omnes ambidextri. dicantur. & econ¬
trario zabulus & princeps eius sidici po¬
test ambisinistri dicantur. Totum enĩ
quod agunt sinistrum ẽ. totum peruer¬
sum. totum igni ȩterno cum iis qui asini¬
stris sunt deputatum. Sed uideamus ꝗd
agit hic ambidexter uidex. Miserunt in¬
quit filii istahel munera eglom regi moa¬
dextrum ẽ omne quod agit aoth. hic
ambidexter. & manib dexter ẽ. & pedi¬
b dester ẽ. Infemore enim dextro gladi¬
um portat. ut ueniat adregem moab. &
interfitiat eum. Dixeramus insuperio¬
rib quod isti quos adsalutem populi. &.
adliberandum filios istahel suscitare dici¬
tur ds̃ saluatores uel iudices. imaginem
ferant aliquorum principum excęlesti
militia & supernarum uirtutum. quas ad
subsidium ds̃ misit eorum. qui adse toto
corde clamauerunt. & perconuersionem

Expanded text:
ravit Deus diabolo et angelis ejus . Quod scilicet ravit Deus diabolo et angelis ejus . Quod scilicet in talibus et simili praesumere puto, quod secundum spiritalem intelligentiam, et sancti omnes ambidextri dicantur, et e contrario diabolus et principes ejus, si dici potest, ambisinistri dicuntur: totum enim quod agunt sinistrum est, totum perversum, totum igni aeterno cum his qui a sinistris sunt deputatum. Sed videamus quid agit hic ambidexter judex. Miseruntque filiis Israel per eum munera Eglon regi Moadextrum est omne quod gerit Aoth hic ambidexter, et manibus dexter est, et pedibus dexter est. In femore enim dextro gladium portat, ut veniat ad regem Moab, et interficiat eum. Dixeramus in superioribus quod isti quos ad salutem populi et ad liberandum filios Israel suscitare dicitur Deus salvatores vel judices, imaginem ferant aliquorum principum ex coelesti militia et supernarum virtutum, quas ad subsidium Deus emittat eorum qui ad se toto corde clamaverint, et per conversionem
Abbreviated transcription (Latin):
est autem quod secundum peccati modũ
& conuersionis nr̃e moram. &lam castiga¬
tionis tempora temperantur. Transierunt
enim & isti decem & octo atini seruitutis.
& non refertur. quia clamauerunt addo¬
minum. & conuersi sunt amalitia sua.
sed post decem & octo annps. iterum dici¬
tur quia clamauerunt filii isrł ad dñm.
& suscitauit eis dñs ds̃ saluatorem aoth
filium gera filii gemini. uirum ambidex¬
trum. Ecce qualis est iste. qui suscitatur
ad saluandum istahel. Nichil habet inse si¬
nistrum. sed utramq manum dextram
habet. Hoc est enim quod dicitur ambi¬
dextrer. Dignus uere ẽ populi princeps.
u eccłiȩ uidex. qui nichil agat sinistrum.
cuius quod agat dextra. nesciat sinistra.
Inutraq parte dexter est. infide dexter ẽ.
inactib dexter est. Dichil habet deillis.
qui collocantur asinistris. quib dicitur.
discedite .ame operarii iniquitatis. nescio
uos. ite inignem ȩternum. quem prepa¬

Expanded text:
est autem quod secundum peccati modum est autem quod secundum peccati modum et conversationis nostrae moram, etiam castigationis tempora terminantur. Transierunt enim isti decem et quinque anni servitutis, et non refertur, quod clamaverint ad Dominum, vel conversi sint a malitia sua; sed post decem et quinque annos iterum dicitur, quia clamaverunt filii Israel ad Dominum, et suscitavit eis Dominus Deus salvatorem Aoth, filium Gera, filii Jemini, virum ambidextrum. Ecce qualis est iste qui suscitatur ad salvandum Israel! Nihil habet in se sinistrum, sed utramque manum dextram habet; hoc est enim quod dicitur ambidexter. Dignus vere populi princeps, et Ecclesiae Judex, qui nihil agat sinistrum, cujus quod agit dextra, nesciat sinistra, in utraque parte est, in fide dexter est, in actibus dexter est, nihil habet de illis qui collocantur a sinistris, quibus dicitur: Discedite a me, operarii iniquitatis, nescio vos . Ite in ignem aeternum, quem praepa
Abbreviated transcription (Latin):
delicta conferrent. siue inspiritualib consi¬
deres. similiter contrariȩ uirtutes non inua¬
lescerent aduersum nos. nec ipse zabulus in
nobis aliquid preualeret. nisi ei iures ex nr̃is
uitiis preberemus. Ualde infirmus esset ad¬
uersum nos. nisi nos eum fortem peccando
faceremus. susi perpeccata nr̃a locum introeun¬
di & dominandi inueniret in nobis. Propterea
deniq & apłs premonet dicens. Nolite locũ
dare rabulo. Sic & hic modo legimus. quia
postea quam fecerunt filii ifrahel. malignũ
inconspectu dñi. locumi dederunt zabulo.
Confortauit enim dñs eglom regem moab.
x adiunxit ei omnes filios amon. & amalecb.
Non solum inquit ipse confortatus est et pecca¬
tis filiorum isrł: sed et adiunguntur ei om̃s
nequam & filiis amon et amalech qui eũ ipsopa¬
riter impugnent isrł Et seruierunt inquit filii
isrł eglõ regi maab decem octo annis. Obserua. qui¬
a etiam mensuras penȩ indicat seriptura diuina.
ii oeto annos. & hic decem et acto dicit. Certuin

Expanded text:
invalescerent; sive in spiritibus consideres, similiter contrariae virtutes non invalescerent adversum nos, nec ipse diabolus in nobis aliquid praevaleret, nisi ei vires ex nostris vitiis praeberemus; valde infirmus esset adversum nos, nisi nos eum fortem in peccando faceremus, et nisi per peccata nostra locum introeundi et dominandi inveniret in nobis. Propterea denique et Apostolus praemonet dicens: Nolite locum dare diabolo . Sicut et hic modo legimus, quia posteaquam fecerunt filii Israel malignum in conspectu Domini, locum dederunt diabolo. Confortavit enim Dominus Eglon, regem Moab, et adjunxit ei omnes filios Amon et Amalech. Non solum, inquit, ipse confortatus est ex peccatis filiorum Israel, sed et adjunguntur ei socii nequam ex filiis Ammon et Amalech, qui cum ipso pariter impugnent Israel. Et servierunt, inquit, filii Israel Eglon, regi Moab, quindecim annis. Observa quia etiam mensuras poenae indicat Scriptura divina; ibi octo annis, et hic decem et quinque dicit. Certum
Abbreviated transcription (Latin):
functo. acdiecerunt inquit filii ifrahel facere
Considera quia ꝓeo quod indigni erant iam
habere principem talem. propterea aufert᷑
abeis bonus iudex. Et quia fecerunt malig¬
num inconspectu dñi. excitatur eis hostis
pessimus. eglom rex moab. Uides quia nr̃a
peccata uires hostib prebent. & quando nos
facimus malignum inconspectu dm̃. & dere¬
linquimus eum. tunc confortantur adnõ
aduersariĩ nr̃i. tunc uires contrariĩs dant᷑¬

Expanded text:
functo: Et adjecerunt, inquit, filii Israel facere functo: Et adjecerunt, inquit, filii Israel facere Considera quia pro eo quod indigni erant jam habere principem talem, propterea aufertur ab eis bonus judex; et quia fecerunt malignum in conspectu Domini, excitatur eis hostis pessimus, Eglon, rex Moab. Vides quia nostra peccata vires hostibus praebent; et quando nos facimus malignum in conspectu Domini, et delinquimus, tunc convertuntur a Domino adversarii nostri, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
memni. Sunt ergo & hodie ȩccłiarum om¬
nium quȩ sunt subcelo quamplurimi iudi¬
ces. quib uiditium non solum rerum ge¬
starum datum ẽ. sed & animarum. uerũ
nescio siqui tales eccłiȩ sint iudices. quos di¬
gnos fatiat ds̃ spiritu suo repleri. ut sicut
gothoniel iste testimonio scripturȩ deco¬
ratus ẽ. ita &iam ipsi dequib hoc optamius.
dĩ testimonium mereantur. Ait ergo. Et
dñs inmanus eius chursarsaton regeni.
Quare hoc :: quia spiritus dnũi erat ineo. &
confortata est manus eius super cursarsa¬
ton. Et posthȩc dicit. quia quieuit terra sub
eo iudice .xl. annis. Uides quam larga est di¬
uina clementia.: octo annus filii isrł seruierat
tia. in pace perdurant. Sed quid dicitur
posthȩc. Et defunctus ẽ inquit gothoniel
filius cenez. Nem uideo periculosim. de¬
functus ẽ gothoniel. Quare: quia iam
indignus erat populus. qui haberet uidicem
talem. Deniq inconsequentib dicit. Illo de¬

Expanded text:
memini. Sunt ergo et hodie ecclesiarum ommemini. Sunt ergo et hodie ecclesiarum omnium, quae sunt sub coelo, quam plurimi judices, quibus judicium non solum rerum gestarum datum est, sed et animarum. Verum nescio si quis sit talis Ecclesiae judex, quem dignum faciat Deus spiritu suo replere, ut sicut Othoniel iste, testimonio Scripturae decoratus est, ita etiam ipsi, de quibus hoc optamus, Dei testimonium mereantur. Ait ergo: Et Dominus in manus ejus Chusan Rasathaim regem. Quare hoc? Quia spiritus Domini erat in eo, et confortata est manus ejus super Chusan Rasathaim. Et post haec dicit quia quievit terra sub eo judice quadraginta annis. Vides quam larga est divina clementia? Octo annis filii Israel servierunt tia in pace perdurant. Quadrpost haec? Et defunctus est, inquit, Othoniel filius Cenez. Rem video periculosam. Defunctus est Othoniel. Quare? Quia jam indignus erat populus, qui haberet judicem talem. Denique in consequentibus dicit illo de
Abbreviated transcription (Latin):
ut mereatur populus accipere uidicem. &
talem iudicem. quem spiritus dĩ repleat.
ut possit rectum tenere iuditium. Unde
.&. liber ipse iudicum dicitur. & describun¬
tur mneo iudices. qui iudicauerunt popu¬
lum. Sicut enuim alũ libri regũ dicuntur.
uel regnorum. inquib describitur unusꝗsq
regum. quomodo regnauerit. & quid egerit.
ita & in hoc libello gesta iudicum referunt᷑.
.& describitur non solum siquid ab eis recte
& humiliter gestum est. uerum & siquid
culpabiliter admissum est. Cur tamen u¬
trumq descriptum ẽ sirequiris. ut nunc
ȩccłiȩ principes uel iudices peruidentes ea
quȩ abhis laudabiliter gesta sunt priorum
sequantur exempla. siqua uero millis cul¬
pantur. ut isti caueant & declinent. Ma¬
gna ergo laus primi huius iudicis gothoni¬
hel refertur quod spiritus dĩ factus est super
eum. & per spiritum dĩ uidicabat ifrahel.
Quod ego dealio quidem dictum. non ualde

Expanded text:
et mereatur populus accipere judicem, et et mereatur populus accipere judicem, et talem judicem quem spiritus Dei repleat, ut possit rectum tenere judicium? unde et liber ipse Judicum dicitur, et describuntur in eo judices qui judicaverunt populum. Sicut enim alii libri Regum dicuntur vel Regnorum, in quibus describitur unusquisque regum quomodo regnaverit et quid egerit, ita et in hoc libello gesta judicum referuntur, et describitur non solum si quid ab eis recte et utiliter gestum est, verum et si quid culpabiliter admissum est. Cur tamen utrumque descriptum sit si requiris, ut nunc Ecclesiae principes vel judices pervidentes ea quae ab his laudabiliter gesta sunt, priorum sequantur exempla; si qua vero in illis culpantur, ut isti caveant et declinent. Magna ergo laus primi hujus judicis Othoniel refertur, quod spiritus Dei factus est super eum, et per spiritum Dei judicabat Israel, quod ego de alio quodam dictum non valde
Abbreviated transcription (Latin):
dum populum suscitatus est. esse unũ
aliquem demilitia cȩlesti. & archangelicis
turmis. qui ad adminiculum mittuntur
eorum. qui hereditatem capiunt salutis.
Et sunt angeli saluatoris. qui uel ingotho¬
nielis. uel aoth spetie designantur. quia
sicut sepe ostendimus ñsolum acontra¬
riis uirtutib impugnamut. sed & diuinȩ
boneq uirtutes adauxilium nr̃m mittun¬
tur adnõ. Uideamus tamen qui fuerit
iste gothoniel. cuius familiȩ. cuius no¬
bilitatis. Filius inquit cenex frater cha¬
leb. illius laudabilis & ad mirandi uiricha¬
leb. qui fuit comes & sotius iħu naue. de
quo ꝓut potuimus. in suis locis quȩ uisa
sunt disseruimus. Quid ergo dicit scrip¬
tura deisto gothoniel. postea quam dixit.
quia clamauerunt filii isrł ad dñm: fac¬
tus ẽ inquit spiritus dñi super gothoniel.
& iudicauit istł. Putas ẽ in nobis aliquis.
qui ita ualidum & ita iustum clamorem
emittat addm̃. ut dignus sit exaudiri.

Expanded text:
dum populum suscitatus est, esse unum dum populum suscitatus est, esse unum aliquem de militia coelesti et archangelicis turmis, qui ad adminiculum mittuntur eorum, qui haereditatem capiunt salutis , et sunt angeli salvatores, qui et in Othonielis et Aoht specie designantur; quia, sicut saepe ostendimus, non solum a contrariis virtutibus impugnamur, sed et divinae bonaeque virtutes ad auxilium nostrum mittuntur a Domino. Videamus tamen quis fuerit iste Othoniel, cujus familiae, cujus nobilitatis? Filius, inquit, Cenez, frater Caleb, illius laudabilis et admirandi viri Caleb, qui fuit comes et socius Jesu Nave, de quo, prout potuimus, in suis locis quae visa sunt disseruimus. Quid ergo dicit Scriptura de isto Othoniel? posteaquam dixit, quia clamaverunt filii Israel ad Dominum, factus est, inquit, spiritus Domini super Othoniel, et judicavit Israel. Putas est in nobis aliquis, qui ita validum et ita justum clamorem emittat ad Deum, ut dignus sit exaudiri,
Abbreviated transcription (Latin):
cursarsaton. & inuito necessitas extorque¬
at penitentiam. sed ipse penitendo preue¬
ni istius manus. Quia si te ipse emenda¬
ueris. si te ipse correxeris. pius est ds̃ & mi¬
sericors. qui uindictam demperet abeo.
qui illam penitendo preuenit. Sed &. il¬
lud consideremus. quia donec seruierunt
cursarsaton ii qui traditi fuerant ꝓdelic¬
tis. & non clamarunt ad dm̃. nemo suscita¬
tus est. qui saluare eos posset. Cum uero
clamauerunt addñm. tunc suscitauit dñs
saluatorem isrł. & saluauit eos. Saluatorẽ
autem dicit gorhoniel. qui inter pretatur
tempus michi dĩ. Fer hunc gothoniel. pri¬
or ille populus deseruitute humilitatis erep¬
tus est. & reddita est pax populo. quam
superbia dudum & diuersa plebis facinora
fugauere. Uerum qm̃ diximus spiritualẽ
quendam posse intelligi cursarsaton regẽ.
& unum deaduersariis & aeruĩs potestatib
principem. ita consequens michi uidetur.
&iam gothonielem istum. qui adliberan¬

Expanded text:
Chusan Rasathaim, et invito necessitas extorqueChusan Rasathaim, et invito necessitas extorqueat poenitentiam, sed ipse praeveni tortoris istius manus; quia si te ipse emendaveris, si te ipse correxeris, pius est Deus et misericors, qui vindictam temperet ab eo qui illam poenitendo praevenit . Sed et illud consideremus, quia donec servirent Chusan Rasathaim hi qui traditi fuerant pro delictis, et non clamarent ad Dominum, nemo suscitatus est qui salvare eos posset. Cum vero clamaverunt ad Dominum, tunc suscitavit Dominus salvatorem Israel, et salvavit eos. Salvatorem autem dicit Othoniel, qui interpretatur tempus mihi Dei. Et cor ille populus de servitute humilitatis ereptus est, et reddita est pax populo, quam superbia dudum et diversa plebis facinora fugavere. Verum quoniam diximus spiritualem quemdam posse intelligi Chusan Rasathaim regem, et unum de adversariis et aeris potestatibus principem, ita consequens mihi videtur, etiam Othonielem istum, qui ad liberan
Abbreviated transcription (Latin):
uelationis renitet. Sed abitiatur queso
abomini hac sancta ȩccłia. & precipue ab
iis qui ministrant insanctis. odor iste te¬
terrimus. ut possimus sicut paulus dicebat.
effici bonus odor xp̃i. neforte irascatur do¬
minus. & adiracundiam ꝓuocemus scm̃
israhel. & tradat nos inmanus cursarsa¬
con. ut humilitatem quam inscientia
xp̃i docere debiumus. incorreptionis nr̃ȩ
tribulatione discamus. Sed uide benig¬
num dñm misericordiam cum seuertra¬
te miscentem. &. ipsius pene modum iu¬
sta &clementi libratione pensantem. Non
imperpetuum tradidit delinquentes. sed
quanto inquit tempore seruierunt baa¬
lim. tanto seruiant &iam cursarsaton.
hoc est octo annis. Disce hȩc & tu oaudi¬
tor quisq ille es. qui tibi conscius es alicu¬
ius erroris. Et quanto tempore errasse
te nosti. quanto tempore deliquisti. tan¬
to nichilominus cempore humilia te ip¬
sum dõ. & satisfacito ei inconfessione pe¬
nitentiȩ. Non expectes ut humiliet te

Expanded text:
um disrupit . Sed abjiciatur, quaeso, ab omni hac sancta Ecclesia, et praecipue ab his qui ministrant in sanctis, odor iste deterrimus, ut possimus, sicut Paulus dicebat, effici bonus odor Christi , ne forte irascatur Dominus, et ad iracundiam provocemus sanctum Israel, et tradat nos in manus Chusan Rasathaim, ut humilitatem, quam in scientia Christi docere debuimus, in correptionis nostrae tribulatione discamus. Sed vide benignum Dominum, misericordiam cum severitate miscentem, et ipsius poenae modum justa et clementi liberatione pensantem. Non in perpetuum tradidit delinquentes; sed quanto, inquit, tempore servierunt Baalim, tanto servient etiam Chusan Rasathaim, hoc est octo annis. Disce haec et tu, o auditor, quisquis ille es, qui tibi conscius es alicujus erroris, et quanto tempore errasse te nosti, quanto tempore deliquisti, tanto nihilominus tempore humilia teipsum in Deo, et satisfacito ei in confessione poenitentiae. Non exspectes ut humiliet te
Abbreviated transcription (Latin):
talem ipse dñs tridit sathanȩ. Quomͦ
eum tradit sathanȩ: Discedit amen¬
te eius. & auertit se & refugit acogita¬
tionib eius. malis & desideriis indignis.
& derelinquit domum cordis eius ua¬
mundus sputtus exierit ab homine. cir¬
assumit secum septem alios nequiores¬
modo intelligendum est. dm̃ tradere
quos tradit. non quia ipse tradat ali¬
quem. sed exeo quod derelinquit indi¬
gnos eo. scilicet qui se non ita excolunt.
x auitiis purgant. ut libenter ineis ha¬
bitet dr̃. Ipso quippe refugiente. atq
auertente se ab inima quȩ in immundi¬
tia ac uitiis posita est. tradita dicitur.
exeo quod dõ uacua inuenitur. & inua¬
ditur abspiritu nequam. Et ideo nos
summo studio uigilemus. & festinemus
purgare nos auitiis. & concupiscentũs
malis. ut dm̃ intra nos denere possimꝰ.

Expanded text:
talem ipse Dominus tradit satanae. Quomodo talem ipse Dominus tradit satanae. Quomodo eum tradit satanae? Discedit a mente ejus, et avertit se, et refugit a cogitationibus ejus malis et desideriis indignis, et relinquit domum cordis ejus vamundus spiritus ab homine, cirassumit secum septem alios modo intelligendum est Deum tradere quos tradit, non quia ipse tradat aliquem, sed ex eo quod derelinquit indignos, eos scilicet qui se non ita excolunt et a vitiis purgant, ut libenter in eis habitet Deus. Ipso refugiente atque avertente se ab anima, quae in immunditia ac vitiis posita est, tradita dicitur ex eo quod Deo vacua invenitur, et invaditur a spiritu nequam. Et ideo nos summo studio vigilemus, et festinemus nos purgare a vitiis et concupiscentiis malis, ut Deum intra nos te
Abbreviated transcription (Latin):
ut spiritus saluus fiat. Uides ergo qui¬
a & modo non solum per apostolos suos
ds̃ tradi delinquentes inmanus inimi¬
corum. sed & per eos qui eccłȩ presidens.
.&. potestatem habent. non solum soluen-¬
di sed & ligandi. traduntur peccatores
ininteritum carnis. cum ꝓdelictis suis
axp̃i corpore separantur: Et ut michi
uidetur. dupliciter &lam nunc tradun¬
tur homines de ęccłia inpotestatem ⁊a¬
buli hoc modo quo superius diximus.
cum delictum eius manifestum fit ec¬
cłiȩ. & per sacerdotes deȩccłia pellitur.
ut notatus ab omnib erubescat. & con¬
uerso eueniat ei illud quod sequitur.
ut spiritus saluus fiat indiem dñi nr̃i
iħu xp̃i. Alio autem modo quis tradi¬
tur zabulo. cum peccatum eius mani-¬
festum non fit hominib. ds̃ autẽ qui
uidet in occulto. perspitiens eius men¬
tem & animam. uitis ac passionibus
seruientem. & incorde eius non secludi
aut auaritiam. aut libidinem. aut
iactantiam. uel alia huiusmodi. istũ

Expanded text:
ut spiritus salvus fiat. Vides ergo quia non solum per apostolos suos tradidit Deus delinquentes in manus inimicorum, sed et per eos, qui Ecclesiae praesident, et potestatem habent non solum solvendi, sed etiam ligandi, traduntur peccatores in interitum carnis, quum pro delictis suis a Christi corpore separantur. Et ut mihi videtur dupliciter etiam nunc traduntur homines de ecclesia in potestatem Zabuli. Uno modo, quo superius diximus, quum delictum ejus manifestum sit ecclesiae, et per sacerdotes de ecclesia pellitur, ut notatus ab omnibus erubescat, et converso conveniat illi illud quod sequitur: ut spiritus salvus fiat in die Domini nostri Jesu Christi. Alio autem modo quis traditur Zabulo, quum peccatum ejus manifestum non sit hominibus, Deus autem, qui videt in occulto, perspiciens ejus mentem et animam, vitiis ac passionibus servientem, et in corde ejus non se diligi, sed aut avaritiam, aut libidinem, aut jactantiam, aut alia hujusmodi: istum
Abbreviated transcription (Latin):
ipse dñs in euangeliis dehoc distinctionẽ
pulcherrimam dedit. cum dixit. Qui¬
cumq confessus fuerit me cotam homini¬
bus. et ego confitebor eum coram parre
meo qui incelis est. Qui autem nega¬
uerit me coram hominib: & ego nega¬
bo eum coram patre meo. Cum ergo¬
dicitur deeo. quia tradidit eum ds̃ in
passiones ignominiȩ.& iterum. Tra¬
didit eos inreprobum sensum. ut fati¬
ant ea quȩ non conueniunt. quare:
quia repleti sunt inquit omni iniqui¬
tate. nequitia. fornicatione. auaritia.
& ceteris omnib quȩ dicuntur. ncut &¬
hic modo. Qui seruierunt inquit et
adorauerunt baalum. & astarten. tra¬
didit illos ds̃ inmanus diripientium.
& facti sunt inmanib inimicorum

Expanded text:
ipse Dominus in Evangeliis de hoc distinctionem ipse Dominus in Evangeliis de hoc distinctionem pulcherrimam dedit, cum dicit: « Quicunque confessus me fuerit coram hominibus, et ego conmeo, qui est in cselis: qui autem negauerit me coram hominibus, et ego negabo eum coram patre meo, qui dicitur de eo, quia tradidit eum Deus in passiones ignominiae. Et iterum: Tradidit eos in reprobum sensum, ut faciant ea quae non conveniunt. Quare? Quia repleti sunt, inquit, omni iniquitate, nequitia, fornicatione, avaritia, et caeteris omnibus quae dicuntur . Sicut et hic modo, qui servierunt, inquit, et adoraverunt Baalim et Astarthen, tradidit illos Deus in manibus diripientium, et factus est in manibus inimic
Abbreviated transcription (Latin):
humilitate despecta. qui ꝓpter nos cum
ds̃ esset homo factus est. & humiliauit
se usq ad mortem extollitur & effertur
ad potestates atq addignitates seculi ꝓsilit.¬
& artes quib hȩc assequi nititur. & iam
a contra fidem & religionem sint non re¬
fugit nec horȩescit. dum modo quod cu¬
pit optineat. inde euenit ut fatiat mali¬
gnum inconspectu dñi. Et postea quam
summas indeptus fuerit infulas potestatũ.
& adipsa superbiȩ fastigia summa conscen-¬
derit. inde deiectus tracditur huic cursar
saton. unus scilicet exeris principib. sic̃
&alii pharaoni. & alii chiram. ut humili¬
et eum qui nimis fuerat exaltatus. ut af¬
fligat & conterat. donec resipiscat & quȩ¬
rat᷑ dñm. quia cum esset insuperbia. &
elatione constitutus. ignoralut dñm.
Nunc ergo ii qui traduntur ꝓpeccato.
intribulatione positi. uideamus quid
fatiunt. Illud ꝓfecto quod scriptum ẽ.
Et clamauerunt ad dñm cum tribula¬

Expanded text:
humilitate despecta, qui propter nos, cum humilitate despecta, qui propter nos, cum Deus esset, homo factus est, et humiliavit se usque ad mortem, extollitur et effertur ad potestates, atque ad dignitates saeculi prosilit, et artes quibus haec assequi nititur, etiam si contra fidem et religionem sint, non refugit nec horrescit, dummodo quod cupit obtineat, inde evenit ut faciat malignum in conspectu Domini. Et posteaquam summas indeptus fuerit infulas potestatum, et ad ipsa superbiae fastigia summa conscenderit, inde dejectus traditur huic Chusan Rasathaim, uni scilicet ex aeris principibus, sicut et alii Pha raoni, et alii Chiram, ut humiliet eum, qui nimis fuerat exaltatus, ut affligat, ut conterat, donec resipiscat, et quaerat Dominum, qui, cum esset in superbia et elatione constitutus, ignorabat Dominum. Nunc ergo hi qui traduntur pro peccato in tribulatione positi, videamus quid faciunt? Illud profecto quod scriptum est: Et clamaverunt ad Dominum, cum tribula
Abbreviated transcription (Latin):
uando fecerunt filii israhel ma¬
lignum in conspectu dĩ. &. obli¬
ti sunt dñi dĩ sui. ac relinquen¬
tes eum seriuierunt baa¬
lim. & lucis gentium. tunc thesaurirantes
eorum. Sunt ergo traditi inmanus eius. qui
humiliaret eos. Et quia ipsi in excelsis mon¬
tium impia agebant inaltissimum. prop¬
terea abipso inhumilitatem traduntur.
Sed nolo putes. quia erga antiquos solum¬
modo erat hȩc diuina ꝓuidentia. ut eos
qui impie exaltabantur. traderet humili¬
andos. & salubri medicinȩ ratione contra¬
ria contrariis curarentur. Nunc autẽ om¬
mpotenti dõ ergi ęccłiam suam dehiuus¬
tur humiliandę & affligende animȩ quę
xpiana humilitate contempta. insliperbi¬
am se atq arrogintiam dederunt. Odio¬
sum sitis est in conspectu dĩ superbiȩ ui¬
tium. Quia sicut scriptura dicit. initiũ
discedendi adõ superbia. & iterum alibi
scriptura dicit. Ds̃ superbis resistit. humi¬
lib autem dat grãm. Siqui igitur. xp̃i

Expanded text:
uando fecerunt filii Israel malignum in conspectu Dei, et obliti sunt Domini Dei sui, ac relinquentes eum servierunt Baalim et lucis gentilium, tunc thesaurizantes eorum; traditi sunt ergo in manus ejus qui humiliaret eos. Et quia ipsi in excelsis montium impie agebant in Altissimum, propterea ab ipso in humilitatem traduntur. Sed nolo putes quia erga antiquos solummodo erat haec divina providentia, ut eos qui impie exaltabantur traderet humiliandos, et salubri medicinae ratione, contraria contrariis curarentur. Nunc autem omnipotenti Deo erga Ecclesiam suam de hujustur humiliandae et affligendae animae quae, Christiana humilitate contempta, in superbiam se atque arrogantiam dederunt; odiosum satis est in conspectu Dei superbiae vitium; quia, sicut Scriptura dicit: Initium discedendi a Deo superbia . Et iterum alibi Scriptura dicit: Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Si quis igitur, Christi
Abbreviated transcription (Latin):
ceperit ominem terram. Quantum enĩ
terrȩ cepit. qui uideam tenuit solam:
Noster autem dñs iħs ipse uere cepit om¬
nem terram. in co quod exomni terra
atq exomnib nationib adeum cõcur¬
rit credentium multitudo. Additur
&iam post hȩc. Postea quam omnem
terram cepit iħs. Et requituit inquit

Expanded text:
nim terrae cepit qui Judaeam tenuit solam? Noster autem Dominus Jesus, ipse cepit vere omnem terram in eo quod ex omni terra atque ex omnibus nationibus ad eum concurrit credentium multitudo. Additur etiam post haec, posteaquam omnem terram cepit Jesus, et « requievit, » inquit
Abbreviated transcription (Latin):
rentib primo sunctis apostolis. et remouentib¬
ritualem loquelam. Sed et singuli quiq doc¬
tores ecclesiarum. lnteram legis loquelam et
autem tres filii enac. quos chaleb incuius ꝑ¬
sonam uirtutem legis scripseramus interemit:
manis humilitas accipienda est illa. quam
omnes huius seculi poetȩ et philosophi dediui¬
nitate senserunt. quia et humilia dõ indig¬
na sunt quȩ senserunt. Quid enim tam hu¬
ligna et lapides deos uel astruere. uel putare:
huius ergo manis humilitans filius. primus
est susi. qui dicitur extra me. hoc est primus
sensus eorum extra ueritatem. et extra dm̃ ẽ.
Secundus uero achimaan. id est frater sine con¬
scilio. Certum ẽ enim. quia et iste frater sit
ilius erroris. qui sine consilio geritur. Quidem̃
tam sine consilio ẽ. quam relinquere dñm
qui nos fecit. et sequiꝰ eos quos fecimus.
Tertius erroris sensus est thalam. quod est
precipitium. uel suspensio. Nouissima nãq

Expanded text:
rentibus primo apostolis, et remorentibus primo apostolis, et remoritalem loquelam. Sed et singuli quoque doctores Ecclesiarum litteram legis, loquelam et autem tres filii Enach quos Caleb, in cujus persona virtutem legis descripseramus, interimit? Inanis humilitas accipienda est illa, quam omnes saeculi poetae vel philosophi divinitatem senserunt, quia et humilia et Deo indigna sunt quae senserunt. Quid est tam huligna et lapides deos vel astruere vel putare. Hujus ergo inanis humilitatis primus filius est qui dicitur extra me, hoc est, primus sensus eorum et extra veritatem, et extra Dominum est. Secundus vero Ahiman, id est, frater sine consilio; certum est quia et iste frater sit illius erroris qui sine consilio agitur. Quid enim tam sine consilio quam relinquere Dominum, qui nos fecit esse, et sequi deos quos fecimus? Tertius erroris sensus est Tholmai, quod est praecipitium vel suspensio: novissima namque
Abbreviated transcription (Latin):
leb Primus susi. qui inter pretatur extra
ter pretatur frater meus extra conscilium.
nes et enim fratres qui dehumilitate inani
nascuntur. certum ẽ quia et extra conscilium
sunt. Tertius thalamm. quod interpretatur
precipitium. uel suspensio. quod designat
nichil ineo stabilitatis. seduaga omnia et in
preceps ruentia. Istos ergo tres filios enac exter¬
minat. et interficit chaleb. et post istos. ascen¬
dit &iam indabir. Nomen autem erat dabir
prius. ciuitas litterarum. Dabir interpretat᷑
loquela. Sed nomen dabir. prius erat ciuitas
lnterarum. Igitur ciuitatem litterarum in¬
idest hanc ipsam quam nunc disserere cona¬
mur scripturam intelligamus ẽẽ ciuitatem
litterarum. quȩ postmodum efficitur dabir.
quod est loquela. Hȩc est enuim quȩ prius in
litteris erat. et secundum litteram intellige¬
batur. modo inecclesus xp̃i reuelante dño
loquela effecta est. loquentib deea et disse¬

Expanded text:
leb? Primus Susi, qui interpretatur extra leb? Primus Susi, qui interpretatur extra terpretatur frater meus extra consilium, nes enim fratres qui de humilitate inani nascuntur, certum est quia extra consilium sunt. Tertius Tholmai, quod interpretatur praecipitium vel suspensio: quod designat nihil in eo stabilitatis, sed vaga omnia et in praeceps ruentia. Istos ergo tres filios Enach exterminavit et interfecit Caleb, et post istos ascendit etiam in Dabir. Nomen erat Dabir prius civitas litterarum. Dabir interpretatur loquela, sed nomen Dabir erat prius civitas litterarum. Ita civitatem litterarum inet hanc ipsam quam nunc disserere conamur Scripturam intelligamus esse civitatem litterarum; quae postmodum efficitur Dabir, quod est loquela: haec est enim quae prius in litteris erat, et secundum litteram intelligebatur, modo in Ecclesiis, revelante Domino, loquela effecta est, loquentibus de ea et disse
Abbreviated transcription (Latin):
cutiamus. quare metropolim accepit chaleb.
et illam quȩ prima interceteras omnes interra
repromissionis metropolis nominatur. et me¬
tropolim enac. Enac interpretatur humilitas.
manis. uel responsio mnanis. Accepit ergo chaleb
metropolim humilitatis manis. Duas humili¬
tates ẽẽ certum ẽ. Unam laudabilem. dequa
dicit saluator. Discite ame. quia mitis sum et
humilis corde. et inuenietis requiem anunab
ur̃is. Et dehac humilitate dictum est. quia
omnis qui se humiliauerit exaltabitur. &alibi.¬
autem et alia humilitas culpabilis peccatorũ.
sicut illa quam deillicito cohitu dicit scrip¬
scriptum est. quia humiliauit thamar sororẽ
suam. Est ergo hȩc humilitas inanis. quȩ de
manis. metropolim cȩpit uel excidit chaleb.
et interemit cres filios enac. qui erant filii
humilitatis mnanis. & illis interfectis. ipsȩ
habitat ciuitatem. et facit quȩ inconsequen¬
tib scripta sunt. Qui autem sunt isti tres filu
inanis humilitatis. quos exterminauit cha¬

Expanded text:
cutiamus quare metropolim accepit Caleb, et illam quae prima inter caeteras omnes in terra repromissionis metropolis nominatur. Et metropolis Enach interpretatur humilitas inanis, vel responsio inanis. Accepit ergo Caleb metropolim humilitatis inanis. Duas esse humilitates certum est, unam laudabilem, de qua dicit Salvator: « Discite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris ; » et de hac humilitate dictum est, quia « omnis qui se humiliaverit, exaltabitur enim et alia humilitas culpabilis peccatorum, sicut illa quam de illicito concubitu dicit Scripscriptum est, qui humiliavit Thamar sororem suam . Estinanis. Cepit metropolim vel excidit Caleb, et interemit tres filios Enach, qui erant filii inanis humilitatis. Illis interfectis ipse habuit civitatem, et fecit quae in consequentibus scripta sunt. Qui autem sunt filii inanis humilitatis quos exterminavit Ca
Abbreviated transcription (Latin):
Sed sicut scriptum est. Non possumus symł
omnes eicere. hoc idem autem &iam iniis
qui fructificant sentiendum est. qui effrẽ
filii nominantur. qui et ipsi chananeos ua¬
gas et lubricas cogitationes semper debent
eicere deanimab suis. Potens est autem ds̃¬
qui et iebuseos et chananeos subitiat nobis.¬

Expanded text:
Sed, sicut scriptum est, non possumus simul Sed, sicut scriptum est, non possumus simul omnes ejicere. Hoc idem autem in his qui fructificant sentiendum est, quia Ephraim filii nominati sunt, qui et ipsi Chananaeos, vagas et lubricas cogitationes, semper debent ejicere de animabus suis. Potest autem Deus Jebusaeos et Chananaeos a filiis
Abbreviated transcription (Latin):
cente. ceteri examunent. Me ergo quod¬
sentio dicente. uos discernite. et exami¬
nate. si rectum est. aut minus reccum.
deierusalem frequenter diximus. qui a ui¬
sio pacis interpretatur. Siergo incorde
nr̃o ierusalem edificata est. Hoc est uisio
uamus in corde. siquidem ita fixi ustabiles
sumus in hac uisione pacis. ut numquam
prorsus ulla cogitatio mala. uel alicuius con¬
peccati conscilium ascendat incor nostrũ.
sihoc ita fieri possit. poterimus dicere. ꝗa
nuerusalem sumus. & nullus alius habitat
nobiscum. nisi illi qui sunt sancti. Nunc
uero cum & iam siad grandem ꝓfectum ue¬
niamus. et suminis nos metipsos studiis
excolamus. tamen non puto cuiquam tan¬
tum incorde puritatis euenire. ut nũquã
aduersȩ cogitationis contagio maculetur.
certum ẽ habitare &iam iebuseos cum fili¬
diximus. ut neglegimus quantum fieri
potest eicere eos. sed satis agendum nobis ẽ.¬
& temptandum cotidie eoseicere deierusilẽ.

Expanded text:
cente, caeteri examinent . Me ergo dicecente, caeteri examinent . Me ergo dicente quod sentio, vos discernite et examinate si rectum est, aut minus rectum. De Jerusalem frequenter diximus quia visio pacis interpretatur. Si ergo in corde nostro Jerusalem aedificata est, hoc est, visio t servemus in corde; si quidem ita fixi et stabiles sumus in hac visione pacis, ut nunquam prorsus ulla cogitatio mala et alicujus peccati consilium ascendat in corde nostro. Si hoc ita fieri posset, poteramus dicere quia in Jerusalem sumus, et nullus alius habitat nobiscum nisi illi qui sancti sunt. Nunc vero si ad grandem provectum veniamus, et summis nosmetipsos studiis excolamus, tamen non puto cuiquam tantum in corde puritatis evenire, ut nunquam adversae cogitationis contagione maculetur. Certum est habitare Jebusaeos cum filidiximus haec ut negligamus, quantum fieri potest, ejicere eos, sed satis agendum nobis et tentandum quotidie ejicere eos de Jerusalem.