comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
orro autẽ &e ante annũ in ñ
longinqua ab hac regione uil¬
la contigisse dicitur. qd̵ quidã agͥ¬
cola uix erũpente crepuscło ma¬
ture surrexit: enormis magnitu
dum quasi intrabe cõposuit. Cõ¬
mota ꝓtinus bestia. caput attollit.
concutiat. atq ad metuenda suꝑ
nos diuina udicia ꝑuigil nos
sollicitudo cõpellat. plerumq iu¬
dimꝰ honestiorib uiris ac iuste
iuuentib ista contingere: cũ econ¬
tra carnales & incõpositi uide¬
ant᷑ homines ut supͣ meminimꝰ
etiã uirtutib choruscare. Nã
ut diuttꝰ ñ ĩmorer. quidã ab ihe¬
rosolimis rediens hoc sͥ suisq
comitib contigisse narrauit. qͥa
cũ ituu̾s labore defessi secꝰ uiam
nocte quiescerent: repende leo t̾¬
ribilis dormientib suꝑuenit. Fres¬
bit̾ autẽ pie opinionis & honestȩ
uisitatione redierat. sociis undiq
circum fusis mediꝰ quiescebat.
Irruens gͥ unmanis bestia nemi¬
nẽ ex hiis qui pͥꝰ sͥ occurrerant at¬

Expanded text:
orro autem et ante annum in non longinqua ab hac regione villa contigisse dicitur, quod quidam agricola vix erumpente crepusculo, mature surrexit, enormis draconemdum quasi in trabe composuit. Commota protinus bestia caput attollit, uc formido concutiat, atque ad metuenda super nos divina judicia pervigil nos sollicitudo compellat; plerumque videmus honestioribus ac juste viventibus viris ista contingere cum econtra carnales et incompositi videantur homines, ut supra meminimus, etiam virtutibus corruscare. Nam, ut non diutius immorer, quidam ab Hierosolymis rediens, hoc sibi suisque comitibus contigisse narravit; quia cum itineris labore defessi, secus viam nocte quiescerent, repente leo terribilis dormientibus supervenit. Presbyter autem piae opinionis, et honestae visitatione redierat, sociis undique circumfusis medius quiescebat. Irruens igitur immanis bestia, neminem ex his qui sibi prius occurrerant, t
Abbreviated transcription (Latin):
te ac procacit̾ effluunt. si eis ali¬
qͣndo flagella non obuiant: dm̃
uel ñ ẽẽ. uł humana curare ñ au¬
cumant. Dirit enĩ insipiens incor¬
de suo: ñ est ds̃. Et it̾m. Quomͦ scit
ũs: & siẽ scientia in excelso: Iden
ũnilli in ipso mom̃ito pͣui oꝑis.
uel euestigio p̾tqͣm neqͥt᷑ agunt l¬
o motum diuini furoris incurr̃t.
quatinꝰ & ipsi suꝑnȩ patientiȩ diutꝰ
ĩ illudant. & ceti ab agendis simili¬
hus se ꝑ animadu̾sionis erempla¬

Expanded text:
te ac procaciter effluunt, si eis alite ac procaciter effluunt, si eis aliquando flagella non obviant, Deum vel non esse vel humana curare non autumant. « Dixit enim insipiens in corde suo: Non est Deus . » Et iterum: « Quomodo scit Deus, et si est scientia in excelso? » Ideoque nonnulli in ipso momento pravi operis, vel e vestigio postquam nequiter agunt, motum divini furoris incurrunt, quatenus et ipsi supernae patientiae diutius non illudant; et caeteri ab agendo similia se per animad
Abbreviated transcription (Latin):
ũ reliquerunt. Unde factũ est ut
in famulatũ subacti sint sc̃ bonqui¬
ensis ȩcclĩȩ: quȩ uidelic̃ beati petri
apłi est insignita uocabulo. Quoꝵ
ꝑgenies ut relator asseruit hucuss
lepsa. hoc illationis canone censitaẽ.
ut er operib manuũ suarũ inferãt
ecclie capesteria. Sicsic nimirium
duplici penȩ. lepre simul &e seruitui¬
tis addicti: suppliciis instruuntur
ut iã teni̾e de diuina potentia uon
loqͣnt᷑. Et gallus qui dudum argu¬
erat petrũ in t̾ra negantẽ: tc̃ ꝓba¬
uit petrũ cum eo quẽ negauerat
in celo regnantẽ. Et forte ñ sine di¬
uino iudicio huiꝰmodi canonis sug¬
gillatione inultati. ut sic̃ triticiumn
a qͥsqͥliis capisterio uentilante dis¬
cernitur. ita ꝑ discretionis magist¬
ui discant. &e que uelut qͥsqͥlias ui¬
tando repellere: e quȩ quasi adiue¬
tus utilitatẽ debeant̾ uerba ꝑfemi.
Nam ꝑu̾si quilibet homines dũ
quicqͥd lingua prurierit inconsil¬

Expanded text:
um, reliquerunt. Unde factum est, ut um, reliquerunt. Unde factum est, ut in famulatum subacti sint sanctae Bononiensis Ecclesiae, quae videlicet B. Petri apostoli est insignita vocabulo. Quorum progenies, ut relator asseruit, huc usque leprosa hoc illationis canone censita est: ut ex operibus manuum suarum inferant Ecclesiae capisteria. Sic, sic nimirum duplici poenae, leprae, simul et servitutis addicti suppliciis, instruunt alios, ut jam temere de divina potentia non loquantur. Et gallus qui dudum arguerat Petrum in terra negantem, tunc probavit Petrum cum eo, quem negaverat, in coelo regnantem. Et forte non sine divino judicio, hujusmodi canonis illatione sunt multati, ut sicut triticum a quisquiliis, capisterio ventilante, discernitur; ita per discretionis magisterium discant et quae velut quisquilias vitando repellere, et quae quasi ad victus utilitatem debeant verba proferre. Nam perversi quilibet homines, dum quicquid lingua prurierit, inconsul
Abbreviated transcription (Latin):
De his qͥ dm̃ blasphemantes lepra
&e honorati a pd̃ scłm cuius¬
dam diaconi didici narratione qd̾
refero. In bononiȩ partib inquit
duo quibam uiri qui &e amiciciȩ in¬
ucem federe & cõpat̾nitatis si digne
recolo necessitudine tenebantur. in
conuiuio discũbebant. quib in m̃¬
sam allatus ẽ gallus. Quod iudel
liqͣmine suꝑfudit. Quo facto alter
ꝓtinus ait. Profecto cõpat̾ sic expli¬
ciusti gallũ ut ipse scs̃ ẜetrꝰ etiam¬
si uelit redintegrare ñ possit. Cui
mox intulit ille. Plane non mͦ beat᷑
hic ꝑpetuo non resurget. Ad hanc
uocẽ repente gallus uiuus & plu
cecinit. plumas concussit. totumq
liquamen suꝑ eos qui conuesceban¬
tur asꝑsit. Ilico saclegiũ blasphemȩ
temeritatis. digna pena sequitur
ultionis: nã & in asꝑsione piꝑis lepͣ
ꝑcussi sunt. Quam uidelic̃ plagã
non modo ipsi usq ad obitũ ꝑtule¬
runt: s e postis suis in om̃s gene¬
rationes uelud q uoddã hereclitari¬

Expanded text:
De his, qui Dominum blasphemantes lepra et honorati apud saeculum cujusdam diaconi didici narratione, quod refero: In Bononiae partibus, inquit, duo quidam viri, qui et amicitiae invicem foedere, et compaternitatis, si rite recolo, necessitudine tenebantur, in convivio discumbebant, quibus in mensam allatus est gallus. Quod videliliquamine superfudit. Quo facto, alter protinus ait: Profecto compater, sic explicuisti gallum, ut ipse sanctus Petrus, etiamsi velit, redintegrare non possit. Cui mox intulit ille: Plane non modo B. Phic perpetuo non resurget. Ad hanc vocem repente gallus vivus, et plcecinit, plumas concussit, totumque liquamen super eos, qui convescebantur, aspersit. Illico sacrilegium blasphemae temeritatis digna poena sequitur ultionis. Nam et in aspersione piperis, lepra percussi sunt. Quam videlicet plagam non modo ipsi usque ad obitum pertulerunt, sed et posteris suis in omnes generationes, velut quoddam haereditari
Abbreviated transcription (Latin):
unctione. & salutari corporis. xp̃i
ꝑceptione. atq cõmuni fr̃m suoꝵ ab¬
solutione. ad iter cȩleste scandendũ
idoneus factus est: aduenit dies la¬
boris ultuna. mercedis pͥma. Iaceis
re: &e paulatim om̃e domus illius
spacium cõplere. Cũq domũ. p̾cla¬
rissimis illis sp̃itib repletam uidis¬
set: fr̃m conuentum ẽẽsuspicatus.
custodẽ infirmoꝵ bonȩ religionis
iuirum otgerium nomine uocauit:
eiq dixit. Fr̃ater otgeri: hiccine
ordo nr̃ est. ut conuentꝰ albis indutꝰ
in ifirmariam ueniat: Crede mͥ
hodie uideo qd nunquã contigisse
audiui. Uere licet corpꝰ beati iuri
suis uirib distitum fuisset: m̃cis
tam̃ uigor. & delus domus dei sicur
semꝑ fuerat ad huc in eo uigebat.
Sed cum frat̾ ille nullũ albatoꝵ in
iufirmaria illa ẽẽ affirmaret: ad¬
Ihuc in eadem opinioue ꝑsisteno
anecit. ¶uor uaide qͦmͦ hoc clicere
aotes. cum non pars domꝰ s tota eis¬
pem albatis uiris plena sid: &e terp¬

Expanded text:
unctione, et salutari Christi corporis perceptione, atque communi fratrum absolutione, ad iter coeleste scandendum idoneus factus est, advenit dies laboris ultima, mercedis prima. Jacebat re, & paulatim omne domus illius spatium complere. Cumque domum præclarissimis illis spiritibus repletam vidisset, fratrum conuentum esse suspicatus, custodem infirmorum bonæ religionis virum Otgerium nomine, vocauit, eique dixit: Frater Otgeri, hiccine ordo noster est, vt conuentus albis indutus, in infirmariam veniat? Crede mihi, hodie video, quod nunquam retro contigisse audiui. Vere licet corpus beati viri suis viribus destitutum fuisset, mentis tamen vigor, & zelus domus Dei sicut semper fuerat, adhuc in eo vigebat. Sed cum frater ille nullum albatorū in infirmaria illa esse affirmaret, adhuc in eadem opinione persistēs, adiecit: Miror valde quomodo hoc dicere potes, cum non pars domus, sed tota eisdem albatis viris plena sit, & te ip
Abbreviated transcription (Latin):
inquit diuina ut mee necessitati sub¬
uenias. me tibi apparere ꝑmisit. No¬
tam proꝑare. Orogͦ. ut sacrum con¬
uentum ad eas: & eo me orationibr
studiose cõmendes. Laboraui enim. &
multa a tempore mortis mee torm̾ta
sustinui: a quib in proximo potero¬
erui. si eoꝵ orationib merear adu¬
uari. Dic gͦ ep̃o & cum eo congrega¬
tis. ut omnib dieb concilii. psalmũ
oriserere mei ds̃. si mul omnes decan¬
tent: & cõmuni absolutione uniu̾si
animã meam deo commendent.
Sacrificus insuꝑ salutarib attre
lemosinis. diuinã maiestatẽ ꝓ reqͥe
mea ꝓpitiari contendant. Nouerint
autẽ me ad agendam penicentiam¬
meã clumacum itgrum: & uide ad
eaudẽ peragendam hierosolimam
trausiturum. Hȩc omnia cum eis
direris. nomen tãtũ meum ultimo
concilii die dicendum reseruabis.
Quȩ postquã dixit. ab ocłis colloq̃n¬
tis euanuit. Pb̾r uͦ cui hec cõmissa
fuerant. gressum accelerans ad syno¬

Expanded text:
inquit, divina, ut meae necessitati subinquit, divina, ut meae necessitati subvenias, me tibi apparere permisit. Norare. Oro ergo ut sacrum conventum adeas, eorumque me orationibus studiose commendes. Laboravi enim, et multa a tempore mortis meae tormenta sustinui. A quibus in proximo erui potero, si eorum orationibus merear adjuvari. Dic ergo episcopo et cum eo congregatis, ut omni die concilii psalmum, « Miserere mei Deus, » mihi simul omnes decantent, et communi absolutione universi animam meam Deo commendent. Sacrificiis insuper salutaribus atque eleemosynis, diuinam maiestatem pro requie mea propitiare contendant. Nouerint autem me ad agēdam pœnitentiam Cluniacum iturum, & inde ad eandem peragendam Hierosolymam transiturum. Hæc omnia cum eis dixeris, nomen tantum meum vltimo die synodi dicendum reseruabis. Quæ postquam dixit, ab oculis colloquentis euanuit. Presbyter vero cui hæc commissa fuerant gressum accelerans, ad syno
Abbreviated transcription (Latin):
nasteriis in ꝑpetuũ dedit. Hoc modo
temporalis uitȩ cursu transacto in bo¬
na confessione. multaq peccatoꝵ pe¬
nitudine. ac cordis contritione: sicut
michi cestati sunt qui affuerunt ab
hac luce recessit Hune post mortem
diuerso modo plurimis apparuisse.
quidã referunt: quarum uisionum
quia certũ auctorẽ inuenire non ualui
idcuro dubia scribere recusaui. Unã
tantũ de omnib elegi: quam ꝑpter rei
ꝓbatȩ fidem dignam hic inseri uidica¬
nodum uix anno post eius excessum
exacto celebrabat. Teniebant ad eandẽ
cati pb̃ri: int̾ quos quidã boni testimo¬
nii pb̃r ꝓperabat. Hic in itinere casu
immo diuina uoluntate a sociis ali¬
quanto spacio separatus obuiũ habu¬
it iam nominatũ defunctum ep̃m.
Et cum insolito occursu turbatus.
aliquandui hesisset. tandem utrum
pb̾r adiecit. Et quid est ait dñe. uel qͣ
causa te michi cum sis mortuus ui¬
sibilem fecit: Ao quem ep̃c. clem̃tia

Expanded text:
nasteriis in perpetuum dedit. Hoc modo nasteriis in perpetuum dedit. Hoc modo temporalis vitae cursu transacto, in bona confessione, cum peccatorum poenitudine ac cordis contritione, sicut mihi testati sunt qui adfuerunt, ab hac luce recessit. Hunc post mortem diverso modo plurimis apparuisse quidam referunt. Quarum visionum quia certum auctorem invenire non valui idcirco dubia scribere recusavi. Unam tantum de omnibus elegi, quam propter rei probatae fidem, dignam hic inseri judicaGebennis vix anno post ejus decessum exacto celebrabat. Veniebant ad eamdem astico, inter quos quidam boni testimonii presbyter properabat. Hic in itinere casu, imo divina voluntate a sociis aliquanto spatio separatus, obvium habuit jam nominatum defunctum episcopum. Qui cum insolito occursu turbatus aliquandiu haesisset, tandem utrum presbyter adjecit: Et quid est, ait, domine, vel quae causa te mihi cum sis mortuus visibilem fecit? Ad quem episcopus: Clementia,
Abbreviated transcription (Latin):
frater haimonis eius urbis comitis.
tam scłari generositate quã eccłiastica
dignitate confisus: potentia atq diui¬
cus undiq circũ fluus. plꝰ mundo ꝙͣ.
deo. magis carnalib qͣm sp̃ualib actio¬
nib useriuebat. Cumq multa agen¬
da negligeret. nec facienda faceret.
elemosinam largiter egentib distribu¬
ens. esurientes reficiens. nudos uesti¬
ens. querelas afflictoꝵ pacient̾ audi-¬
ens. &e multis ꝓ posse benigne subueni¬
ens. Exclesiasticas ꝑsonas e maxue
quas religiosiores esse audiebat.
magnifice honorabat: monachis pre¬
cipue totum cordis sui affectum im¬
pendebat: quib non solum uenera¬
tionis obsequium. s multa etiam de
reb propriis conferebat: inter quos
singulari amore frẽs cluniacenses
amplectebat᷑ : & eis obspem eternȩ
mercedis plurima largiebat᷑. Nam
ut reliqua taceam quȩ eis uir nobi¬
liter liberalis contulit sexaginta et
ego amplius eccłiarum redditus. di¬
uersis ad cluniacum ꝑtinentib mo¬

Expanded text:
frater Aimonis ejusdem urbis comitis, tam saeculari generositate quam ecclesiastica dignitate confisus, potentia atque divitiis undique circumfluus, plus mundo quam Deo, magis carnalibus quam spiritualibus actionibus inserviebat. Cumque multa agenda negligeret, nec facienda faceret, eleemosynam largiter egentibus distribuens, esurientes reficiens, nudos vestiens, querelas afflictorum patienter audiens, et multis, pro posse, benigne subveniens. Ecclesiasticas personas, et maxime quos religiosiores esse audiebat, magnifice honorabat, monachis praecipue totum cordis sui affectum impendebat. Quibus non solum venerationis obsequium, sed multa et de rebus propriis conferebat. Inter quos singulari amore fratres Cluniacenses amplectebatur, et eis ob spem aeternae mercedis plurima largiebatur. Nam, ut reliqua taceam, quae eis vir nobilis liberaliter contulit, sexaginta et eo amplius ecclesiarum redditus, diversis ad Cluniacum pertinentibus mo
Abbreviated transcription (Latin):
seratio. qui cernens corporalium rerũ
obiectu interioriorẽ m̃tis humane ocu¬
lũ excecatũ. q̃dã de sp̃ualib reb &eiã
ꝑ carnẽ quibdam innocescere prestat:
ut ad amanda sine timenda inuisi¬
bilia hoc saltim remedio uel ad mo¬
neat uel compellat. Quid enim agti¬
us ad fidem fidelium instruendã.
quã hominẽ in carne uiuentẽ. & hic
integra mente colloqui cum homi¬
nib: & ibi sp̃ualia cernere cum spi¬

Expanded text:
seratio, qui cernens corporalium rerum seratio, qui cernens corporalium rerum obiectu, interiorem mentis humanæ oculum excæcatum, quædam de spiritualibus rebus etiam per carnem quibusdam innotescerut ad amanda sive timenda invisibilia hoc saltem remedio vel admoneat, vel compellat. Quid enim apertius ad fidem fidelium instruendam, quam hominem in carne viventem, et hic integra mente colloqui cum hominibus, et ibi spiritualia cernere cum spi
Abbreviated transcription (Latin):
taculum conuerant dixit: subtracta
uoce ac reflexa ceruice. puniendum
mortui cadauer remanserat. remane¬
re auderent. facto mane. miserum
cadauer sepulture mandatum est.
Post aliquot autẽ dies. cum ad uniu̾¬
sos circapositos hȩc tam terribilis
fama ꝑuenisset: rei ueritatẽ proba¬
re uolentes. tumulum aꝑuerunt:
atq fossam illã quã in manu ad huc
uiuentis pb̃ri gucta p̾nuntia damp¬
nationis fecerat in mortui cadauere
lix pb̃r uidit. cui nichil ipsa uisio ꝓ¬
fuit: sed quanta cautela sacerdotale
officium administrandum ꝙͣ. reu̾e̾nt̾
diuina mysteria sint tractanda: suꝑ¬
na ꝑ eum dispositio demonstrauit.
Qius enĩ ad ista non obstupescat: Tuis
tam metuendam diuinȩ animau̾sio¬
nis sententiam ñ contremiscat: Quis
iam in istis ñ fidem inuisibilium se
concepisse. sed ipsa inuisibilia corpore¬
is sensib ex multa parte subiecta ẽẽ
cognoscat: facit hoc pia conditoris mi-¬

Expanded text:
taculum conuenerant, dixit, subtracta taculum conuenerant, dixit, subtracta voce ac reflexa ceruice, puniendum vbi cadauer mortis remanserat, remanere auderent. Facto mane, miserum cadauer sepulturæ mandatum est. Post aliquot autem dies, cum ad vniuersos circa positos hæc tam terribilis fama peruenisset, rei veritatē probare volentes, tumulum aperuerunt, atque fossam illam quam in manu adhuc viuentis Presbyteri gutta prænuncia damnationis fecerat, in mortui cadauere lix Presbyter vidit, cui nihil visio ipsa profecit: sed quanta cautela sacerdotale officium administrandum, quam reuerenter diuina mysteria tractanda, superna per eum dispositio demōstrauit. Quis enim ad ista non obstupescat? quis tam metuendam diuinæ animaduersionis sententiam non contremiscat? Quis iam in istis non fidem inuisibilium se concepisse, sed ipsa inuisibilia corporis sensibus ex multa parte subiecta esse non cognoscat? Facit hoc pia conditoris mi
Abbreviated transcription (Latin):
respondente est. adiiuixit. Sieut hȩc
uestis cuculla ẽ: & sicut hoc quod sub¬
stratum michi est palea ẽ: sic &e hoc qͦd
coram cerno. ignita sarthago est. E dũ
hȩc loqueretur: gutta in uisibilis ignis
de illa quam dicebat sarthagine erili¬
ens. in manũ eiꝰ pͥore uidente cecidit:
& mirabile dictu. cutẽ &e carnẽ usq ad
intima ossis consũpsit. Cunc ille acri
cũ gemitu. en inquit indubia rei die¬
te probatio. Nam sicut ista quã uides
de sarthagine ꝓ lapsagutta carnis par¬
tẽ consumpsit: sic confestim totum
me ignea uorago consumet. Priore
ad ista stupente. i terum dixit. Eece sar¬
thaginẽ ipsam ministri infernales ꝓ¬
pius afferunt: & ut me iniliã iuiciãt.
iã iãq manus ad aptant. Et pꝰ modicũ.
Ecce lintheum in quo iaceo undiq con¬
currentes accipunt: e inigneam sar¬
thaginẽ ȩternã frixuram picuant.
hoc uelud ultunum uale. mox ut pͥo¬
ri & his qui ad hoc horrendum spec¬

Expanded text:
respondente: Est, adjunxit: Sicut haec respondente: Est, adjunxit: Sicut haec vestis cuculla est, et sicut hoc quod substratum mihi est palea est, sic et hoc quod coram cerno ignita sartago est. Et dum haec loqueretur, gutta invisibilis ignis de illa quam dicebat sartagine exiens, in manum ejus priore vidente cecidit, et mirabile dictu! cutem et carnem usque ad intima ossis consumpsit. Tunc ille acri cum gemitu: En, inquit, indubia rei probatio. Nam sicut ista quam vides de sartagine prolapsa gutta, carnis partem consumpsit, sic confestim totum me ignea vorago consumet. Priore ad ista stupente, iterum dixit: Ecce sartaginem ipsam ministri infernales proprius afferunt, et ut me in illam injiciant, jam jamque manus adaptant. Et post modicum: Ecce linteum in quo jaceo undique concurrentes accipiunt, et me in ignitam sartaginem, æternum frixuram proiiciunt. Hoc velut vltimum vale, mox vt Priori, atque his qui ad hoc horrendum spec
Abbreviated transcription (Latin):
rei exitum prestolabatur: cum̃ ecce pꝰ
multum noctis spacium homo ad se re¬
diit: & miserabilit̾ ingemiscens ait.
Ha ha ad iudicium eternum raptus
sum. & heu miser ȩterna morte damp¬
natus sum. Traditus sum horrendis
terrorib igne in extingiubili cum di¬
abolo & angłis eius perpetuo crucian¬
dus. Ecce ecce ignita sarthago. plena¬
bullienti adipe: quã coram me torm̃¬
toꝵ ministri detulerunt: eamq ad me
frigendum undiq saccenderunt. Et cũ¬
sepe nominatus prior orationi sicut
iam bis fecerat. t̾cio quoq incubus¬
set: ille ait. Cessa cessa ꝓ me orare: n
ꝓ illo ultra fatigeris. pro quo nullace¬
nus exaudieris. Priore autẽ dicente.
frater redi ad cor: & misciam dum ad¬
huc uiuis a deo require. ille adiecit.
Putas ait me ut insanum loqui: Non
insanoͥ s sana mente que dixi confir¬
mo. Et cucullã pͥoris manu cõprehen¬
dens. eum interrogauit. Nonne hoc
quod manu teneo. cuculla tua ẽ: Quo

Expanded text:
rei exitum præstolabatur. Cum ecce post rei exitum præstolabatur. Cum ecce post multum noctis spatium, homo ad se rediit, & miserabiliter ingemiscens, ait: Ha! Ha! ad iudicium æternum raptus sum, & heu miser! æterna morte damnatus sum. Traditus sum horrendis tortorib. igne inextinguibili cum diabolo & angelis eius perpetuo cruciandus. Ecce, ecce, ignita sartbullienti adipe, quam coram me tormentorum ministri detulerunt, eamque ad me frigendum undique succenderunt. Et cum prior orationi sicut jam bis fecerat, tertio quoque incubuisset, ille ait: Cessa, cessa pro me orare, nec pro illo ultra fatigeris, pro quo nullatenus exaudieris. Priore vero dicente: Frater, redi ad cor, et misericordiam, dum adhuc vivis a Deo require, ille adjecit: Putas, ait, me ut insanum loqui? Non insanio, sed sana mente quae dixi confirmo. Et cucullam prioris manu tenens, eum interrogavit: Nonne hoc quod manu teneo cuculla tua est? Quo
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Sed ne quicquã. Non enim corpo¬
ralia tegmina ab sp̃ualib incendus
tegere poterant. quẽ celesti uindicte
impia opera exponebant. Prior ad auc¬
totimore denuo ad orationẽ conu̾tit᷑.
& quantũ in tali casu possibile erat.
ut supra orationi instante: post paulu¬
lum paciens gratulationis uocib pre¬
ces eiꝰ interrupit dicens. Quiesce. iã
ab igne tutꝰ sum. Nam cum suꝑ me
ut dixi. cũ impetu descenderet: int̾¬
positus est lintheus usq ad quẽ ignis
peruenit: s eum transire non potuit.
Iam e ab isto periculo ereptus. oro ne
a me discedas. quousq quis istoꝵ fi¬
nis futurꝰ sit agnoscas. Gunc pͥor qui
tam timore quam hospitandi necessi¬
tate recedere uolebat substitit. & ab
oratione surgens. rursum ei assedit.
Cumq eum tantis terrorib anrium
consolaretur. &e uterq ut prius ad
inuicem colloquerẽt᷑: subito egrotus
adinuisibilia raptus. obmutuit. Pnor
eum raptũ ab humanis incelligens.

Expanded text:
bat. Sed nequidquam. Non enim corpobat. Sed nequidquam. Non enim corporalia tegmina a spiritualibus incendiis tegere poterant, quem coelestis vindictae impia opera exponebant. Prior adaucto timore, denuo ad orationem convertitur, et quantum in tali casu possibile erat, ut supra orationi instante, post paululum, patiens gratulationis vocibus preces ejus interrupit diceab igne tutus sum. Nam dum super me vt dixi cum impetu descenderet, interpositus est linteus, vsque ad quem ignis peruenit, sed eum transire non potuit. Iam & ab isto periculo ereptus, oro ne a me discedas quousq. quis istorum finis futurus sit agnoscas. Tunc Prior qui tam timore quam hospitandi necessitate recedere volebat, substitit: & ab oratione surgens, rursū ei assedit. Cumque eum tantis terroribus anxium consolaretur, & vterque adinuicem vt prius colloqueretur, subito ægrotus ad inuisibilia raptus obmutuit. Prior eum raptum ab humanis intelligens,
Abbreviated transcription (Latin):
& tremebat: & uelud deuoraturos fu¬
giens. timore defecto corꝑi uires ad¬
dente retrocedebat. Prior uocis ac
preces tamen ipsa necessitate impel¬
lente conu̾sus ꝓ misero illo ut pote¬
rat dũm erorauit Cuo orante. mu¬
tata uoce eger. bone inquit bene.
recesserunt crudeles bestie: &e ꝑ ora¬
entium solent. uel in modico sensu
inminucus fuit: conuersus ad pͥorẽ.
loqui cũ eo de quiblibet ut sanissi¬
mus aliquis cepit. Cũq tam dehis
quã de aliis multa uiter se uerba
conferrent. horȩ fere unius spacio e¬
lapso: rursum inclamare longe ter¬
ribilius quam primo exorsus est.
En inquit. en ignis de cȩlo ut torrens
inundans descendit: & super hunc
lectum meum ueniens. iam iamq
infauillam usq me comburet. Fe¬
stina. adiuua. ora: si forte ce abhac
morte eripi ualeam. Et hȩc dicens.
manib & brachus opertoria subleua¬
bat: &e ea uelud aliquid iuuare poslẽ
inuisibilib ignib turbatus depone¬

Expanded text:
& tremebat, ac velut deuoraturos fu& tremebat, ac velut deuoraturos fugiens, timore defecto corpori vires addente, retro cedebat. Prior vero vocipreces tamen ipsa necessitate impellente conuersus, pro misero illo vt poterat Dominum exorabat. Quo orante mutata voce æger; bene, inquit, bene. Recesserunt crudeles bestiæ, & per oraentium solent vel in modico sensu imminutus fuit, conuersus ad Priorem, loqui cum eo de quibuslibet veluti sanissimus cœpit. Cumque tam de his quam de conferrent, horae fere unius spatio elapso, rursum inclamare longe terribilius quam primo exorsus est: En, inquit, en ignis de coelo ut torrens inundans descendit, et super hunc lectum meum veniens, jam jamque me in favillam usque comburet. Festina, adjuva, ora, si forte et ab hac morte eripi valeam. Et haec dicens, manibus et brachiis opertoria sublevabat, eaque velut aliquid juvare possent, invisibilibus ignibus turbatus oppone
Abbreviated transcription (Latin):
Qui longo tempore eum de uitȩ em̃da-¬
tione commonentis. & ut scło renuaret
eum exhortantes assidue: nichil ab eo
impetrare p̾ter inanem spem aliquando
potuerunt. Nam libenter quȩ dicebãt
audire se fingens. & semꝑ eos de conu̾¬
sione suspendens. de societate scõꝵ
uel exemplis eoꝵ a malis retraheba
piam iram sibi indie thesaurizans
in morbum incidit. quo post aliquot
dies ingrauescente. ad extrema ꝑue¬
nit. Adierat eum uisitationis gr̃a
prior iam dict monasterii: atq cum
eo ꝑ aliquantum diei spacium. ipso
quoq rogante ꝑmanserat. Et ecce
nocte suꝑueniente cum cunctis disce¬
dentib lecto eius solus assideret:
clamare terribiliter eger ille ad pͥorẽ
cepit. Succurre ait succurre. ecce
in me impetum faciunt: & hiantiore
ac rictu feroci ꝑfrustra discerptum.
me totũ consumere uoluii. Dep̾care
cito dñm ut ab his eripiar. antequã
eoꝵ morsib consumar. Dicebat hoc.

Expanded text:
Qui longo tempore eum de vitæ emendaQui longo tempore eum de vitæ emendatione commonentes, & vt seculo renunciaret assidue exhortātes, nihil ab eo impetrare præter inanem spem aliquando potuerunt. Nam libenter quæ dicebant audire se fingens, & semper eos de conuersione suspendens, de societate sanctovel exemplis eorum a malis retrahebatpia iram sibi in die iræ thesaurizans, in morbum incidit, quo post aliquot dies ingrauescente, ad extrema peruenit. Adierat eum visitationis gratia Prior iam dicti monasterij, atque cum eo per aliquantum diei spatium, ipso quoque rogante permanserat. Et ecce nocte superueniente, cum cunctis discedentibus solus lecto eius assideret, clamare terribiliter æger ille ad Priorem cœpit: Succurre, ait, succurre. Ecce eones in me impetum faciunt, hiāti ore ac rictu feroci per frusta discerpturi, me totum consumere volunt. Deprecare cito Dominū, vt ab his eripiar, antequam morsibus eorum consumar. Dicebat hic
Abbreviated transcription (Latin):
am nunc subiungenda est non tuus est̾.¬
ante mortui sed morientis pb̃ri. terribi¬
lis &e multis nota uisio. quȩ audienti¬
um mentes digno timore concuciat: &
ad cauenda eternȩ mortis mala. uelud
uehem̃ti sollicitudinis igne accendat.
Apud castrum li⁊ unacum quod inpic¬
tauensi pago situm ẽ. nuꝑ quidã pb̃r
erat. qui sacerdotalis ordinis suꝑceles¬
tem dignitatẽ miserrimȩ uitȩ conu̾sa¬
tione deturpans. non ad animarum
quib preerat curam. sed ad carnis
sui comedens. & eius se lanis operiers.
absq ulla spȩ ȩternoꝵ. mercedib
mercennarii auidissime pascebatur.
Mundissimam atq omĩa mundantẽ
xp̃i carnem &e sanguinẽ in sacram̃to
altaris frequenter officio non deuo¬
tione sumebat: nec ab inmundis ta¬
men carnis oꝑib se cohibebat Cũq
sicut & aliquando mali ad horam
compunguntur: familiaritatẽ quoꝵ¬
dam bonoꝵ uiroꝵ expetiit. & abbati bo¬
nȩ uallis ac frib eiusdem monasterii
se in amicitia specietenus copulauit.

Expanded text:
am nunc subiungēda est, non ante mortui, sed morientis presbyteri terribilis & multis nota visio, quæ audientium mentes digno timore concutiat, & ad cauenda æternæ mortis mala, velut vehementi sollicitudinis igne accendat. Apud castrum Liziniacum, quod in Pictauensi pago situm est, nuper quidam presbyter erat, qui sacerdotalis ordinis supercælestem dignitatem, miserrimæ vitæ conuersatione deturpans, non ad animarum quibus præerat curam, sed ad carnis sui comedens, & eius sabsque vlla spe æternorum, mercedibus mercenarij auidissime pascebatur. Mundissimam atque omnia mundantem Christi carnē & sanguinem in altaris sacramento frequenter officio, non deuotione sumebat, nec ab immundis tamen carnis operibus sese cohibebat. Cumqusicut aliquando & mali ad horam compunguntur, familiaritatem quorundā bonorum virorum expetiit, & Abbati Bonævallis ac fratribus euisdem monasterij se in amicitia, specie tenus copulauit.
Abbreviated transcription (Latin):
tium scõꝵ abstantib audiebant᷑: sed
ꝑ sone minime cernebant᷑. Sic domo
di apłica p̾sentia ab immundis spiriti¬
bus emundata. cȩlestis uisionis gła
augm̃tatur: & beatis apłis angeli
coniunguntur. Habet᷑ autẽ in do¬
mo metia locus capax unius corpo-
ris: ad hoc aptatus. ut frẽs ibidem
in cinere & cilitio cõpositi extremum
deo inde sp̃m reddant. Hunc locum
frat᷑ huiꝰ uisionis conspector quodam
in considerato timore ita exhorrebat:
ut nullatenus ei se appropinquare
paeretur. Dum gͦ ea quȩ dicta sunt
contemplaretur: respexit & uidit an¬
gelum dei manũ insublime porrigen¬
tem. signo sacre crucis locum eumdẽ
signasse. Quo facto: uisio ab ocłis eius
subtracta est. Iam omni a corde eius
sculto timore sublato. post paululum
se in loco eodem reponi fecit: sicq aĩam
suã sanctis qui apparuerant alacriter

Expanded text:
tium sanctorum ab astātibus audiebantur, sed tium sanctorum ab astātibus audiebantur, sed personæ minime cernebātur. Sic domo Dei apostolica præsentia ab immūdis spiritibus emūdata, cælestis visionis gloria augmentatur, & beatis Apostolis sancti Angeli coniunguntur. Habetur autem in domo media locus, vnius corporis capax, ad hoc aptatus vt fratres ibidem in cinere & cilicio compositi, extremū Deo inde spiritum reddant. Hunc locum frater huius visionis conspector, quodam inconsiderato timore ita abhorrebat, vt nullatenus ei se appropinquare pateretur. Dum ergo ea quæ dicta sunt cōtemplaretur, respexit, viditque angelum Domini manum in sublime porrigentem, signo sanctæ Crucis locum eundem signasse. Quo facto, visio ab oculis eius subtracta est. Iam omni a corde eius stulto timore sublato, post paululum se in loco eodem reponi fecit, sicque animam suam sanctis qui apparuerant, alacriter
Abbreviated transcription (Latin):
heutonicus quidã eppo nõie.
Ua sepe dicto beato patre hu¬
gone in monachum susceptus. co.¬
to quo postmodum aduixit cempo¬
re religiose conuersatus est. Qui
appropinquante hora uocationis
sue infirmate correptus. in domum
ifirmoꝵ scđm morẽ dilatus est.
Frant ibi &e alii frẽs morbis e ipsi
diu̾sis laborantes: quoꝵ quidam
ceteriᷤꝰ morti proximiores. ultimum
pene sp̃m natura suxumbente tra¬
hebant. Interea frater iam dictus
egritudine inualescente. & ipse ad
extrema ꝑductus. inter uitȩ mor¬
tisq discrimia agonizabat. Ad huc
tam̃ sensu & uerbo integer. conspex¬
it infandam demonum turbam
cum ticionib igne fumigantibus
irruentẽ. ꝑ domũ illam infirmoꝵ
furioso ubiq impetu discurrere.
Qui cum ita bachantes huc illucq
uerterentur: ecce beati apłi de gele.¬
stib aduenientes. ꝑ territos fitres¬
blande ne timerent hortati sunt. e mot
glosa sui aduentus p̾sentia. latrunclos
illos effugauerunt. Uerba uͦ loquen¬

Expanded text:
Teutonicus quidam, Eppo nomine, a saepe dicto beato Patre Hugone in monachum susceptus, toto quo postmodum vixit tempore, religiose conversatus est. Qui appropinquante hora vocationis suae, infirmitate correptus, in domum infirmorum secundum morem delatus est. Erant ibi et alii fratres, morbis et ipsi diversis laborantes. Quorum quidam caeteris morti proximiores, ultimum pene spiritum natura succumbente trahebant. Interea frater jam dictus, valetudine ingravescente et ipse ad extrema perductus, inter vitae mortisque discrimina agonizabat. Adhuc tamen sensu et verbo integer, conspexit infandam daemonum turbam cum titionibus igne fumigantibus irruentem, per domum illam infirmorum furioso ubique impetu discurrere. Qui cum ita baverterētur, ecce beati Apostoli de cælestibus aduenientes, perterritos fratres ne timerent blande hortati sunt, & mox gloriosa sui aduentus præsentia, latrūculos illos effugauerunt. Verba vero loquen
Abbreviated transcription (Latin):
bio paratum uidentes. eũ ne iuraret
compescuerunt: & qui antea dubitaue¬
rant. omnẽ a corde suo dubietatis scru¬
pulum abiecerunt. Sed & alter ex insꝑa¬
to testis surrexit. qui hec eadẽ a defun-¬
cto ep̃o sibi dicta. uniu̾sis admirantib
confirmauit. Unde ut bonȩ oues man¬
data olim sui pastoris benigne suscipi¬
entes. cunctaquȩ mandauerat deuote
impleuerunt. &e plurima ex habundan¬
te cordis sui caritate sponte addiderunt.
hoc ab illis mͥ ꝑsonis dictum est. qui õi
fide digni synodo memorate intersue¬
runt: ce ea que dixi referentib eisdem

Expanded text:
bio paratum videntes, eum ne iuraret compescuerūt, & qui antea dubitauerant, omnem a corde suo dubietatis scrupulum abiecerunt. Sed & alter ex insperato testis surrexit, qui hæc eadem omnia a defuncto Episcopo sibi dicta, vniuersis admirantibus confirmauit. Vnde & bonæ oues mandata olim pastoris sui benigne suscipientes, cuncta quæ mandauerat deuote impleuerunt, & plurima ex abundante cordis sui charitate, spontanei addiderunt. Hoc ab illis mihi personis dictum est, qui omni fide digni synodo memoratæ interfuerunt, & ea quæ dixi, referentibus eisdem
Abbreviated transcription (Latin):
te didicimus. hic inserere oꝑep̾ciũ
iudicamꝰ Nã cũ adhuc subdiaconatꝰ
diuntarat fungeretur officio. a uic¬
tore papa apocrisarius ad gallias de¬
stinatus. synodum congregauit: in
toritate deposuit. Int̾ quos quidã

Expanded text:
te, didicimus, 431 his inserere operae pretium te, didicimus, 431 his inserere operae pretium judicamus. Nam cum adhuc subdiaconatus duntaxat fungeretur officio, a Victore papa apocrisiarius ad Gallias destinatus, synodum congregavit, in toritate deposuit; inter quos quidam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qr pꝰt abreñtiat᷑onẽ scłi ĩ fornicatonẽ cecidit
qͣm tñ eotenꝰ ulli penitꝰ ꝑ ꝯfessiõis ĩ diciũ
patefecit. Laudanꝰ gͥ ⁊ bñdiceis d̃m. usq
indiẽ alt̾um uixit: sicq creato¬
ruit. quȩ udelicet oratio ex ipsis
gehennȩ uisceribꝰ precdã rapuit.: ac
be flãmarũ scipula in structura su¬
ꝑnȩ ierłm lapidẽ uiuũ posuit. Hȩc
michi humb̾tus archiep̃c retulit:
cuiꝰ nimirũ u̾ba uelud apłica uiden
tur u̾itat e fundata. Si gͦ ille qui
in monachatu ceciderat. qͥq de sola a
nima sua rationẽ debebat tam t̾ri¬
bili meruit sententia condẽpnari.
qua mente sȩcurꝰ est quilibet mei si¬
nuilis uidignus ep̃e. qui nimirum
tot est animarũ reus. quot ꝑ eius
negligentiam. seu praua exempla
depeunt. cum constet fuisse ñ nullos
ꝑ leui etiã quolibet impedim̃to ep̃ali
regimine sponte nudatos:¬
Dẽ simoniaco qui non poterat
Nt̾ea illud etiã quod hyldebrando
romanȩ ecclȩ archidia cono referen¬

Expanded text:
t renuntiationem saeculi, in fornicationem cecidit, quam tamen eotenus nulli penitus per confessionis indicium patefecit. Laudans igitur, et benedicens Deum usque in diem alterum vixit, sicque Creatoruit, quae videlicet oratio ex ipsis gehennae visceribus praedam rapuit, et de flammarum stipula in structura supernae Hierusalem lapidem vivum posuit. Haec mihi Humbertus archiepiscopus retulit, cujus nimirum verba tus sit arduum munus. Si ergo ille, qui in monachatu ceciderat, quique de sola sua anima rationem debebat, tam terribili meruit sententia condemnari; qua mente securus est quilibet mei similis indignus episcopus, qui nimirum tot est animarum reus, quot per ejus negligentiam, seu prava exempla depereunt? Cum constet fuisse nonnullos, pro levi etiam quolibet impedimento, episcopali regimine sponte nudatosepiscopo, qui non poterat nctum. Interea illud etiam, quod Hildebrando Romanae Ecclesiae archidiacono referen
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bis expͥmere quibcũq tẽptaret
nisib non ualebat. Et quidẽ pa¬
trem &e filiũ expedite satis ac facile
mox lingua balbutiens tandẽ rigi¬
da manebat. Merito siquidẽ sp̃m
scm̃ dum emit amisit. & qui exclu
officiũ. Sed absit ut hec̃ scõꝵ uiroꝵ
catalago dignũ iudicẽ: qui xp̃ia¬
more pontificales infulas dimiset̃t.

Expanded text:
bis exprimere, quibuscunque tentaret nisibus, non valebat. Et quidem Patrem et Filium expedite satis, ac facile pervenisset, mox lingua balbutiens tandem rigida remanebat. Merito siquidem Spiritum sanctum dum emit, amisit; ut qui exclusofficium. Sed absit ut hunc sanctorum virorum catalogo dignum judicem, qui pro Christi amore pontificales infulas dimiserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
copulauit. Hoc eccłiastici uiris in¬
iusti possessores adu̾tant: & subtilit̾
caueant. ne dumi se redditib ecclẽ
satiant. ed aces pꝰmodum flãmas de¬
pascant medullis suis. De aplico¬
yod michi a semorib intima¬
tum est refero. In babilonie
partib possessionẽ apłica sedes ha¬
bebat. unde tantũ balsami redditũ
ꝑ annos suigulos capiebat: quod in¬
deficienti fomice sufficeret lampadi
quȩ uidelicet ante altare beati Petͥ apłoꝵ
pͥncipiᷤ rutilebat appensa. Quã posses¬
sionẽ accepta pecunia papa distrarit:
canonẽq aromatis quẽ acciꝑe sole¬
bat amisit. Aliqͣndo post cum id ẽ
papa p̾dicto sacroscõ altari quaside¬
uotus assisteret & oraret: ecce t̾ribilis
quidã &e grandenus senex in cuius
etiã faciȩ barbirasiũ uidebat᷑. elato
brachio colaphũ sͥ uehement̾ icus¬
sit ae ait. Tuextiuristi lucernã meã
ante me: & ego extiugo lucernã tuã
ante dm. Morq disparuit. Ille uͦ

Expanded text:
copulavit. Hoc ecclesiastici juris incopulavit. Hoc ecclesiastici juris injusti possessores advertant 432 et subtiliter caveant, ne dum se redditibus satiant alienis, edaces postmodum flammas depascant medullis suis. Quia igiod mihi a senioribus intimatum est, refero: In Babyloniae partibus possessionem apostolica sedes habebat, unde tantum balsami reditum per annos singulos capiebat, quod indeficienti fomite sufficeret lampadi, quae videlicet ante altare beati apostolorum principis rutilabat appensa. Quam possessionem accepta pecunia papa distraxit, canonemque aromatis, quem recipere solebat, amisit. Aliquanto post, cum idem papa praedicto sacrosancto altari, quasi devotus assisteret et oraret, ecce quidam terribilis et grandaevus senex, in cujus etiam facie barbirasium videbatur, elato brachio colaphum sibi vehementer incussit, et ait: « Tu exstinxisti 41 lucernam meam ante me, et ego exstinguam lucernam tuam ante Deum: » moxque disparuit. Ille vero
Abbreviated transcription (Latin):
is terebat᷑. ut cũ quis eoꝵ nouus
acceileret. pͥmũ interim scale gradũ
teneret. is autẽ qui illic reꝑtus erat
aliiq om̃s ad proruũ sibi gradũ¬
inima descenderent. Cũq alii atq
alii ex eodẽ genere homines post
poꝵ int̾ualla conflueruͤnt. alii ꝓti¬
nus cederent: in effabilis necessi¬
tate iudicii ad inferiora migrabañ.
Plane dũ uir qui hȩc contẽplabatur
causam huiꝰ horrende dampnatio¬
nis inquireret. & p̾sertim cur il¬
le comes sui tẽporis puuiret᷑. qui
tam iuste. tã decent̾. tam honeste
iuirisset: audiuit. quia ꝓpt̾ qͣn¬
dam p̾dii possessionẽ mettensis
cccłie. qͣm beato stephano ꝓauus
eius abstulerat. cui uidelicet iste
iam decimꝰ in hereditate successit
om̃s isti nc̃ diu̾so supplicio deputa¬
ti sunit. Et sicut eos ad peccandum
non dispar auaritie culpa coniunrit.
rta nichilominꝰ ad ꝑferendas atrocis
ucendu penas cõmune supplicium

Expanded text:
es texebatur, ut cum quis eorum novus es texebatur, ut cum quis eorum novus accederet, primum interim scalae gradum teneret, is autem qui illic repertus erat, aliique omnes ad proximorum sibi graduum ima descenderent. Cumque alii atque alii ex eodem genere homines post porum intervalla confluerent, alii protinus cedentes inevitabilis necessitate judicii ad inferiora migrabant. Plane dum vir qui haec contemplabatur, causam hujus horrendae damnationis inquireret, et praesertim cur ille comes sui temporis puniretur, qui tam juste, tam decenter, tam honeste vixisset, audivit: Quia propter quamdam praedii possessionem Metensis Ecclesiae, quam beato Stephano proavus ejus abstulerat, cui videlicet iste jam decimus in haereditate successit, omnes isti non diverso supplicio deputati sunt; et sicut eos ad peccandum non dispar avaritiae culpa conjunxit, ita nihilominus ad perferendas atrocis poenas incendii commune supplicium
Abbreviated transcription (Latin):
orro autẽ quia prudentissum
illiꝰ uiri semel incidit mentis
aluid etiã insigne quod retulit. eũ
si magnoꝑe ad ꝓpositũ thema non¬
ꝑtinẽat ñ silebo. Nam dũ p̾dus e
gruent̃ eremplũ. Inte utonicis par¬
tib inquit comes quidam diues
ac p̃potens. ied qd̾ in illo hominũ
ordine ꝓdigiũ est reꝑiri. bonȩ opini¬
onis & uinocentis uitȩ ꝓ ut huma¬
num erat de eiꝰ estimatione uidi¬
ciũ. ante decenniũ fere defundꝰ
ist. P ost cuius obitum quidam
religiosus uir ꝑ sp̃m ad inferiora
pescendit: p̃fatũq comitem in supre
mo cuiusdã scale gradu positũ ui¬
dit. Aiebat namiq quia scala illa
int̾ stridentes & crepitantes ult̾cis
incendii flãmas uidebat᷑ erecta:
atq ad suscipiendos om̃s qui ex ea¬
dẽ comitum genealogia descende¬
rent constituta. Enat autẽ detrum
chaos & immane baratrũ infinite
patens. atq in ꝑfunda dimersum.
unde scala ꝑducta surgebat. Hoc
gͥ ordine succedentiũ sibimet seri¬

Expanded text:
orro autem, quia prudentissimi illius viri semel incidit mentio, aliud etiam insigne quod retulit, etiam si non magnopere ad propositum thema pertineat, non silebo. Nam dum de praedngruenter exemplum: In Teutonicis, inquit, partibus comes quidam dives ac praepotens, sed quod in illo hominum ordine prodigium est reperiri, bonae opinionis, et innocentis vitae, prout humanum erat de ejus aestimatione judicium, ante decennium fere defunctus est. Post cujus obitum quidam religiosus vir per spiritum ad inferna descendit; praefatumque comitem in supremo gradu cujusdam scalae positum vidit. Aiebat namque, quia scala illa inter stridentes et crepitantis ultrices incendii flammas videbatur erecta, atque ad suscipiendos omnes, qui ex eadem comitum genealogia descenderent, constituta. Erat autem tetrum chaos, et immane barathrum infinite patens, atque in profunda demersum, unde scala producta surgebat. Hoc igitur ordine succendentium sibimet seri
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis splendor emicuit. Ecce enĩ
desꝑatꝰ ille &e uoragine maris inhian¬
tis absortus: ad suꝑficiẽ redut. Dei
qͥpoe saluatoriᷤ oĩ potentiã laudat neqͥssi¬
mi sathane ludificatiões abreñtiat: cru¬

Expanded text:
virtutis splendor emicuit. Ecce enim virtutis splendor emicuit. Ecce enim desperatus ille, et voragine maris hiantis absorptus, ad superficiem rediit: Dei uippe Salvatoris omnipotentiam laudat, nequissimi
Abbreviated transcription (Latin):
lucifer ir reuocabilit̾ deputauit.
Coronã suã plane eream in extingui¬
bili semꝑ ardore candentẽ mͥ in capi¬
te posuit: eiusdẽ qͦ metalli clamide
me qua induebat᷑ ipse uestiuit.
Erat autẽ clamis tam longa ut ta¬
lotenus flueret. tam feruent̾ igni¬
ta. ut liquefacta guttas emittere
uideret᷑. Cũq fr̃s eũ ut penitentiã
ageret atq occulta sua in mediu̾
ꝑferret unanimit̾ hortarent᷑. ille
anathematirabat atq blasphema¬
bat: & ñ solũ penitentie remedium.
sed & omĩa redẽptionis nr̃e myst̾ĩa
ore rabido atq sacrilego condepna¬
bat. Monachi uͦ sẽꝑ ad uictricia ar¬
ma orationis pio studio recurrentes
ceperunt abiectis indum̃tis corpora
scopis allidere. pugnis pectora tundẽ:
psalmodi&e atq omnibꝰ quib ualebant
p̃cum geni̾b insudare. Cunctis itaq
fr̃ib in luctuosis orationib. & ieiumo
constitutis. ac sub diuinȩ pietatis ex¬
pectatione suspensis: tandem suꝑnȩ

Expanded text:
Lucifer irrevocabiliter deputavit; Lucifer irrevocabiliter deputavit; coronam plane suam aeream inexstinguibili semper ardore candentem, mihi in capite posuit: ejusdem quoque metalli chlamyde me, qua induebatur ipse, vestivit. Erat autem chlamys tam longa, ut talo tenus flueret; tam ferventer ignita, ut liquefacta guttas emittere videretur. Cumque fratres eum, ut poenitentiam ageret, atque ut occulta sua in medium proferret, unanimiter hortarentur, ille anathematizabat et blasphemabat: et non solum poenitentiae remedium, sed et omnia redemptionis nostrae mysteria ore rabido atque 428 sacrilego condemnabat. Monachi vero ad semper victricia orationis arma pio studio recurrentes, coeperunt, abjectis indumentis, corpora sua scopis allidere, pugnis pectora tundere, psalmodiae atque omnium, quibus valebant, precum generibus insudare. Cunctis itaque fratribus in luctuosis orationibus et jejunio constitutis, ac sub divinae pietatis exspectatione suspensis, tandem supernae
Abbreviated transcription (Latin):
N monasterio
inquit beati siluestri qd̃ in urbi¬
nati constitutũ est t̾ritorio quidam
monachus obiit. & ab incipiente gal¬
licinii nocturnalis articło. usq ad
scdam dici horã cabauer ex anime
lotum iuixta morẽ atq constrictũ
fr̃ib circũquaq ps allentib infere¬
tro iacuit. Cũq tͣnsactis iam missa¬
rum ex maiori parte sollemyniis
agnus dĩ iuxta regłam diceretur.
ecce repente qui mortuus iacebat
in medio anima redeunte surrerit.
Scupe facti sunt fr̃s & noua nimis
ad miratione ꝑt̾riti. iumirum quẽ
fiuu̾s officium ꝑsoluentes extule¬
rant. nc̃ uitalẽ sp̃m recepisse uide¬
bant. At cũ propius accessissent
uerbaq ex illius ore audire auidiꝰ
inhiarent. Ha scelus. ille maledic¬
ta &e contumelias in dm̃ cepit ef
oscłaret᷑ oblatum sacͥlego ore conspue¬
re: intemeratam quoq dei genitͥtem
ignominiosis ñ timebat obprobriis
lacerare. Ut quid inqui ens psallitis¬
pro me. uel sacrificioꝵ hostias offer¬

Expanded text:
In monasterio, inquit, B. Silvestri, quod in Urbinate constitutum est territorio, quidam monachus obiit, et ab incipiente gallicinii nocturnalis articulo, usque ad secundam diei horam cadaver exanime, lotum juxta morem, atque constrictum, fratribus circumquaque psallentibus, in feretro jacuit. Cumque transactis jam missarum ex majori parte solemniis, Agnus Dei, juxta regulam diceretur, ecce repente, qui mortuus jacebat in medio, anima redeunte, surrexit. Stupefacti sunt fratres, et nova nimis admiratione perterriti: nimirum quem funeris officium persolventes extulerant, nunc vitalem spiritum recepisse videbant. At cum propius accessissent, verbaque ex ore illius audire avidius inhiarent: Ah scelus! ille maledicta, et contumelias in Deum coepit effoscularetur, oblatum, sacrilego ore conspuere; intemeratam quoque Dei Genitricem ignominiosis non timebat opprobriis lacerare. Ut quid, inquiens, pro me psallitis, vel sacrificiorum hostias offer
Abbreviated transcription (Latin):
similitudinẽ lingua formante ꝓ¬
uucit. Iure gͥ quia luxuriose e car¬
nalit̾ uixit : in asini similitudine.¬
e ursi figuia cõparuit. Cui nimi¬
rum quis ñ uideat. quantomeliꝰ fu¬
erat. ut ep̃atũ deserens penitentiã
ageret: quã in eo usq ad uitȩ ter¬
minũ perseuerans ueram uitam

Expanded text:
similitudinem lingua formante, psimilitudinem lingua formante, producit . Jure igitur qui luxuriose, et carnaliter vixit, in asini simul et ursi figura comparuit. Cui nimirum quis non videat quanto melius fuerat, ut episcopatum deserens, poenitentiam ageret, quam in eo usque ad vitae terminum perseverans, veram vitam
Abbreviated transcription (Latin):
e ꝑ trabior.Post extremũ uͦ uidicĩ
corpus meũ simul &e animam ires¬
mediabilis cruciatus. & gehen¬
nalis baratri me irreuocabilis a¬
la degluciat. ita ut nulla mͥre
cuꝑationis spes in pꝰterũ restet.
riuit. Sed cũ ego cur miser iie
in hac specie conspectꝰ sit indaga¬
re quero: non dect̃ mysteriũ ab
eo qd̾ uisũ est dep̾hendo. Nam
qͥa miserabilis ille ab ipso ponti
in sururie ceno conu̾satus est:
ñ incongrue uisꝰ ẽ &e ab auribꝰ ma¬
pere. & in caudam asin t̾minare.
Asinꝰ qͥppe lururiosũ est animal si¬
cut ꝓph̾a ddesignat cũ de carms
inmundicie deditis ait. Et cat¬
nes asinoꝵ: carnes eoꝵ. Quod
autẽ ꝑ cet̾a m̃bra ursi tenebat
speciẽ: uitã in omĩb docet᷑ dur¬
isse carnalẽ. Nam sic̃ a pbysicis
traditur. ursa cũ parit. ñ catulũ
iuxta consuetudinẽ bestiarum:
sed frustũ carnis esfundit. ¶ox
qd̾ effusum est crebriꝰ lingendo
e lambendo componit: sicq ad su

Expanded text:
et pertrahor; post extremum vero judicium, et pertrahor; post extremum vero judicium, corpus meum simul et animam irremediabilis cruciatus, et gehennalis barathri me irrevocabilis olla deglutiet, ita ut nulla mihi recuperationis spes in posterum restet. ruit. Sed cum ego, cur ille in hac specie conspectus sit, indaginem quaero, non deesse mysterium ab eo quod visum est, deprehendo. Nam quia miserabilis illein luxuriae coeno versatus est, non incongrue visus est, et ab auribus incipere, et in caudam asini terminare. Asinus quippe luxuriosum est animal, sicut propheta designat cum de carnis immunditiae deditis, ait: « Ut carnes asinorum, carnes eorum . » Quod autem per caetera membra ursi tenebat speciem, vitam in omnibus docetur duxisse carnalem. Nam, sicut a physicis traditur, ursa cum parit, non catulum, juxta consuetudinem bestiarum, sed frustum carnis effundit: mox quod effusum est, crebrius lingendo et lambendo componit, sicque ad sui