comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c In his omnib prohib& ne quod deo
debetut: hominib deferatur. Sed cũ om¬
nia precepta diuine script᷑ȩ adeo ꝓcedart:
mou& multos. cur contra preceptũ alteriꝰ
scripturȩ que dicit honora patrẽ prohibeat
uocari patres uel magistros. Nam & paulꝰ
magistrũ gentium se esse testatur. Sed ali-¬
ud.ẽ. esse patrẽ uel magistrũ natura. aliud
ꝑmittente in dulgentia. Nos enĩ si hominẽ
patrẽ uel magistrũ uocamus. honorem
deferimus his aquib incrementũ uel ori¬
guẽ sũ fimus: noei eos auctores nr̃e uite
ostendimus. tamen scdm quod adeo cõditi
sumus & gubernamur: nec pater nec ma-¬
gister uocandus est alius. nisi ds̃. Pater uo¬
candus.ẽ quia ex ipso funt omnia. Magist̾:
ris magister: qͥ oñis interius naturaliter
edoc& homo enu non prestat homini
intellectũ docendo: sed tantũ modo illũ
exere& ammonendo. Doctrina namq cotis¬
hab& officiũ: que ferrũ non facit. sed acuit.
Q ui maior & urm̃: erit minister uester.

Expanded text:
. In his omnibus prohibetur, ne quod Deo debetur, hominibus deferatur. Sed cum omnia praecepta divinae Scripturae a Deo procedant, movet multos cur contra praeceptum alterius Scripturae quae dicit, honora patrem, prohibeat vocari patres vel magistros. Nam et Paulus magistrum gentium se esse testatur. Sed aliud est esse patrem vel magistrum natura, aliud permittente indulgentia. Nos enim si hominem patrem vel magistrum vocamus, honorem deferimus his a quibus incrementum vel originem sumpsimus, non eos auctores nostrae vitae ostendimus. Tamen secundum quod a Deo conditi sumus, et gubernamur, nec pater, nec magister vocandus est alius nisi Deus. Pater vocandus est, quia ex ipso sunt omnia; magister,ris magister, qui omnes interius naturaliter edocet. Homo enim non praestat homini intellectum docendo, sed illum tantum exercet admonendo. Doctrina namque cotis officium tenet, quae ferrum non facit. Qui major est vestrum, erit minister vester.
Abbreviated transcription (Latin):
collũ suspensa non saluant. Quia urt̃
euuangłii non ẽ infiguris litterarũ: sed
in intellectu sensuum. Amant enim pͥmos
recubitus incenis. & primas cathedras in
sinagogis & salutationes inforo: & uocari
salutari pͥmos inforo: neq pͥmos discum¬
bere inprandi is. quib uire officii hoc de¬
betur: sed ab illis doc& esse cauendum. qui
cũ hec habere digni non funt: ultra mo-¬
dũ tamen ea sibi exhib̃i desiderant hec
autem uerba saluatoris s corporaliter
intelliguntur: non solũ non edificant sed
adhuc magis destruunt auditorem.
Audiens enim aliquis laudabile esse in ul¬
timo. loco discumbere: discũbit post om̃s.
Et non solum iactantiam cordis non dimit.¬
tit. sed adhuc aliam iactantiam de ipsa¬
sua humilitate ac quirit ut qui prius
desiderabat ab ali is iustus uideri. etiam

Expanded text:
collum suspensa non salvant, quia virtus collum suspensa non salvant, quia virtus evangelii non est in figuris litterarum, sed in intellectu sensuum. Sequitur: Amant enim primos recubitus in coenis, et primas cathedras in synagogis, et salutationes in foro. Non salutari in foro, neque primos discumbere in prandiis, quibus jure hoc officium debetur, sed ab illis docet esse cavendum, qui cum habere haec digni non sint, ultra modum tamen sibi ea exhiberi desiderant. Haec autem verba Salvatoris si corporaliter intelligantur, non solum non aedificant, sed adhuc magis destruunt auditorem. Audiens enim aliquis, laudabile esse in ultimo loco discumbere, discumbit post omnes, et non solum jactantiam cordis non amittit, sed adhuc aliam jactantiam de sua humilitate requirit, ut qui prius desiderabat ab aliis videri justus, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
greco sermone philaxe seruare dicitur:
Thorath uero lex appellatur. philactheria
uocat illas membranas uel pitaciola que¬
quasi exprecepto legis infrontib porta¬
mancdatorũ que in ibi scribebantur: non
intelligentes quia lex diuina incorde
sit meditaenda. non incorpore ostendenda
Precepto etiam legis iubebatur fieri fimbria
parua & breuis in quatuor pallii sunmi-
tatib ut sicut circũcisione ceteris gentib.
sic etiam ueste distarent: qualis erat fimbria.
tetitit. Sed suꝑsticiosi magistri laudis
popularis auidissimi. componebant. sibi¬
ꝑ grandes fimbrias. accutissimas spinas
in eis ligantes: ut abulantes uel sedentes
crebro pungerentur. & quasi ammoniti.
adeloquia diuina meditanda recurrerent.
Ex qua re creditur iieccłia in oleuisse: qd̾
quidã aliquã partẽ euuangelii scriptã.
uel reliquias martirũ secũ deferre consue¬
runt. Sed sciendum quod in aurib eu-¬
uangeli.a posita non prosunt: eum circa

Expanded text:
Graeco sermone phylattin, servare dicitur, Graeco sermone phylattin, servare dicitur, thora vero lex appellatur, phylacteria vocat illas membranas, quas quasi ex praecepto legis in frontibus portamandatorum, quae inibi scribebantur, non intelligentes, quia lex divina in corde sit meditanda, et non in corpore ostendenda. Praecepto etiam legis jubebatur fieri fimbria parva et brevis in quatuor summitatibus pallii, ut sicut circumcisione legis a gentibus, sic etiam veste distarent. Sed superstitiosi ent. Sed superstitiosi magistri, laudis popularis avidissimi, componebant sibi grandes fimbrias, acutissimas spinas in eis ligantes, ut ambulantes vel sedentes crebro pungerentur, et quasi admoniti ad eloquia divina meditanda recurrerent. Ex qua re creditur in Ecclesia inolevisse, quod quidam aliquam partem evangelii scriptam, vel reliquias martyrum deferre consueverunt. Sed sciendum, quod cui in auribus evangelica posita non prosunt verba, eum circa
Abbreviated transcription (Latin):
ferre non ual& posueris necesse habet ut
aut fascem ase reiciat aut subpondere
ruat Sic & homini eui graue pondus¬
penitentiȩ imponit᷑ necesse est. ut aut
penitentiã reiciat: aut fuscipiens dũ ferre
& si erramus. modicã penitentiã peccan.¬
tib imponentes. melius tamen est de mi-¬
sericordia adeo iudicari: quã de crudeli¬
tate condempnari. Qui enĩ uult apparere
sc̃s crca uitam suam debet esse austerus.
circa aliorũ benignus. Oninia enim oꝑa
sua faciunt. ut uideantur ab hominib
Seribe et pharisei omnia que oꝑabantur
adho ficiebant ut ab hominib uiderent᷑
hoc ẽ. ut laudẽ & fauorem popłi exterus
caperent Similiter & om̃is homo quicũq
oꝑa sua idõ tantũ facit ut abhominibus
uideatur: similis est scribis & phariseis.
Exproposito namq unius cuiusq ordinis
uideri hoc. ẽ laudari: & sine labore om̃ia
uicia resecabimus. Dilatant enĩ philac¬
teria sua: & magnificant fimbrias. Quia

Expanded text:
ferre non valet posueris, necesse habet ut ferre non valet posueris, necesse habet ut aut fascem a se rejiciat, aut sub pondere ruat. Sic et homini penitentie ponis, necesse est ut aut penitentiam tuam reiciat aut suscipiens dum ferre m si erramus modicam poenitentiam peccantibus imponentes, melius est tamen de misericordia judicari, quam de crudelitate condemnari. Qui enim vult apparere sanctus, circa vitam suam debet esse austerus, circa aliorum benignus. Omnia enim opera sua faciunt, ut videantur ab hominibus. Scribae et Pharisaei quae operabantur, ad hoc faciebant, ut ab hominibus viderentur, hoc est, ut laudem et favorem populi exterius caperent. Similiter et omnis quicunque opera sua ideo tantum facit, ut ab hominibus videatur, similis est Scribis et Pharisaeis. Ex proposito namque uniuscujusque hominis, videri, hoc est, laudari, et sine labore omnia vitia calcabimus. Dilatant eum phylacteria sua, et magnificant fimbrias. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
quã docuit moises legis dator. predicat ł̃¬
& annuntiant seribe & pharisei. sed quod
ore p̾dicant oꝑe destruunt. quod uobis
annuneiant seruate. qđ uero faciunt:
facere nolite. Et mira bonitate dñs apha¬
riseis tẽptatus machinas eorũ dissipat:¬
& nichilominus propter sacerdotii digni¬
tatem hortatut homines ut eis subiciant᷑.:
non oꝑa corum sed doctrinã immitantes.
Frequenter et de homine malo bona doc¬
trina procedit: & uilis terra preciosum
aurũ producit Alligant enim honera
grauia & importabilia & imponunt in hu-¬
meros hominũ. digito autem suo nolunt
ea mouere. Honera grauia & importabilia
iegis dicit mandata quȩ uideis maxime
propter peccatũ uituli adorati constat.
fuisse imposita. Que quidẽ mandata scribe
& ph arisei ꝑ mixtis siris traditionib tamquã
grauissima honera simpliciori popło un.¬
ponebant: que ipsi nec ligito uno mouere
hor c̃ nec in minimis quidẽ preceptis uo-¬
lebant ꝑficere. Tales funt modo in eccłia¬

Expanded text:
docuit Moyses legislator praedicant et annuntiant Scribae et Pharisaei; sed quia quod ore praedicant, opere destruunt, quod vobis annuntiant servate, quod vero faciunt, facere nolite. Et mira bonitate Dominus a Pharisaeis tentatus, eorum machinas dissipat, nihilominus propter sacerdotii dignitatem, hortatur homines ut eis subjiciantur, non opera illorum, sed doctrinam imitentur. Frequenter enim et de homine malo bona doctrina procedit, ac vilis terra pretiosum aurum producit. Alligant enim onera gravia et importabilia, et imponunt in humeros hominum, digito autem suo nolunt ea movere. Onera gravia et importabilia, legis dicit mandata, quae Judaeis maxime propter peccata vituli adorati constat fuisse imposita. Quae quidem mandata Scribae et Pharisaei permistis suis traditionibus, tanquam gravissima onera simpliciori populo imponebant, quae ipsi nec uno digito movere, hoc est, nec in minimis quidem praeceptis volebant perficere. Tales sunt modo
Abbreviated transcription (Latin):
coddis. Quod manifestat euuangelista.
cũ dicit. Cũ uidiss& inquiens iħe cogitati¬
ones eorũ: dixit. Ut quid cogitatis mala
in cordib ur̃is: Quid autẽ uõcarent blasphe.¬
miam marcus manifestius exponit dicens.
Cogitabant inquit quidam de seribis incor¬
dib fuis dicentes. Quis potest peccatio di¬
mittere nisi solus deusꝰ legerant enit
scriptũ in propħa. dicente dño. Ego fum
qui deleo mniquitates ur̃as. Et ideo indig.¬
nabantur quod xp̃c quem purum homi¬
nem existimabant: paralitico peccatorũ
ueniã promississ& tamquã dcus. Quam¬
uis ergo nescientes uerũ dicunt scribe
a phariser quia nemo ꝓotest peccata di¬
mictere nisi solus deus: qui ꝑeos quoq

Expanded text:
cordis. Quod manifestat evangelista, cordis. Quod manifestat evangelista, cum dicit: Et cum vidisset Jesus cogitationes eorum, dixit: Ut quid cogitatis mala in cordibus vestris? Quid autem vocarent blasphemiam, Marcus manifestius exponit., dicens: Et cogitabant, inquit, quidam de Scribis in cordibus suis, dicentes: Quis potest peccata dimittere, nisi solus Deus ? Legerant siquidem scriptum in prophetis, dicente Domino: Ego sum qui deleo iniquitates tuas . Etiam indignabantur quod Christus, quem purum hominem existimabant, paralytico peccatorum veniam promisisset tanquam Deus. Quamvis ergo nescientes, verum dicunt Scribae et Pharisaei, quia nemo potest peccata dimittere nisi solus Deus, qui per eos quo
Abbreviated transcription (Latin):
be & pharisei. nec dignabant᷑ attingere. Qđ
si ad op̾ diuinũ quod in homine gerebatur
adtendimus. merito filiũ non cupat. quem
apeccatis absoluit. In hoc etiam quod curatu¬
ruꝰ asua infirmitate hominẽ prius illi pec-¬
cata dimittit quib eandem infirmitatem
contraxerat. Et postea eum sanitati restituit
ostendit eũ ob meritũ culparum dampnatũ
fuisse debilitate membrorum: ncec aliter
posse euadere egritudinem corporis. nifi
prius libtraretur ab infirmitateꝰ in cõmodo
respond& nec grãm uel laudẽ illi rependit:
quia scilic& plus corporis quã anime deside¬
rabat salutẽ. & gratiorẽ sibi presentẽ uitam
iudicabat. quam futuram. Sed xp̃c non ue¬
cordiam iacentis respicit sed fidem offerentiũ
intendens. in grato peccata dimittit. Et quia
semꝑ uirtutib inuidia comes est iudiamꝰ
dixerunt intra se. Hic blasphemat. Non uoce¬
corporis uel oris hoc dixerunt. sed inserreto

Expanded text:
bae et Pharisaei nec dignabantur attingere. Quod bae et Pharisaei nec dignabantur attingere. Quod si ad opus divinum quod in homine gerebatur, attendimus, merito filium vocat quem a peccatis absolvit. In hoc etiam, quod curaturus a sua infirmitate hominem, prius peccata illi dimittit, quibus eamdem infirmitatem contraxit, et postea eum sanitati restituit, ostendit eum ob meritum culparum damnatum fuisse debilitate membrorum, nec aliter posse evadere aegritudinem corporis, nisi prius liberaretur ab infirmitate incommoda respondet, nec gratiam vel laudem illi rependit, quia scilicet plus corporis quam animae desiderabat salutem, et gratiorem sibi praesentem vitam judicabat, quam futuram. Sed Christus non vecordiam jacentis respicit, imo fidem offerentium intendens, ingrato peccata dimittit. Et quia semper virtutibus invidia comes est, audiamus ur. Hic blasphemat. Non voce oris hoc dixerunt, sed in secreto
Abbreviated transcription (Latin):
tua. Hec dicens dñs dm̃ se uoluit intelligi
qui ad humanitatẽ oculis latebat humanis:
ut uidelie& ꝑ hoc quod peccata dimittere
poterat. qd̾ solũ modo dĩ esse constat & non
hominis. ad credulitatem fidĩ accedere non
dubitarent Intuendũ autẽ quantũ impe-¬
trare ualeat fides unius cuiusq ꝓpͥa si tantũ
aliena ualuit ut suo interuentu alteri salu¬
tẽ mentis & corporis fubito ꝓmereri potuerit.
Non enim ait euuangelista dñm uidisse fidẽ
illius qui portabatur. sed eorũ potius qui
hunc offerebant. Qua in re magna quedã
& utilis nob̾ comendat᷑ auctoritas. ut uera.¬
citer credamiis ꝑ eorũ qui deo accepti funt
intercessionem. ad iuiuari eos qui aut minus
digni sunt ꝑ se exaudiri: aut etiã ꝓpriȩ in¬
firmitatis conscii bonorũ hominũ se inter¬
cessioni cõmendan: ut eorũ ope & temporale
& sp̃uale adeo auxiliũ consequantur. Confide
Miranda est hitmilis in redemptore nr̃o digna¬
tio. qui hominem inualidũ & toto corpore

Expanded text:
. Haec dicens Deum se volebat intelligi, quia adhuc per humanitatem latebat homines, ut videlicet per hoc quod peccata dimittere poterat, quod solummodo Dei esse constat, et non hominis, ad credulitatem fidei accedere non dubitarent. Intuendum autem quantum impetrare valeat fides uniuscujusque propria, si tantum aliena valuit, ut suo interventu alteri salutem mentis et corporis subito promereri potuerit. Non enim ait evangelista Dominum vidisse fidem illius qui portabatur, sed eorum potius qui hunc offerebant. Qua in re magna quidem et utilis nobis commendatur humilitas, ut veraciter credamus per eorum qui Deo accepti sunt intercessionem adjuvari eos qui aut minus digni sunt per se exaudiri, aut etiam propriae infirmitatis conscii, bonorum hominum se intercessioni commendant, ut eorum opere et temporale et spirituale a Deo auxilium consequantur. Confide, Miranda est humilis in Redemptore nostro dignatio, qui hominem invalidum, et in toto corpore
Abbreviated transcription (Latin):
tacuerunt. Quod refpondisse dicitur
ad eos qui nichil dixerant ad illud res-¬
picit quod premisũ est: & ipsi obseruabaNT̃
eum. Qui enim non minus cogitatus in¬
cogitata quasi addicta uel facta respon

Expanded text:
t. Quod respondisse dicitur ad eos qui nihil dixerant, ad illud respicit, quod praemissum est, et ipsi observabant eum. Qui enim non minus cogitatus quam cogitata quasi ad dicta vel facta respon
Abbreviated transcription (Latin):
in insidi is non inuenientes confutati ultra¬
iam non interrogant sed aꝑte comprehensũ
romane tradunt potestati. Ex quo intelli¬
gimus uenena inuidiȩ posse quidẽ suꝑari
sed difficile conquiescere luno locutiis est

Expanded text:
et insidiis non invenientes, confutati ultra non interrogant, sed apertissime comprehensum Romanae tradunt potestati. Ex quo intelligimus venena invidiae posse quidem superari, sed difficile conquiescere. Ad ist
Abbreviated transcription (Latin):
uangelica potest & in hac uita uixta lit.¬
teram ueraciter intelligi. Qui enim in
nouissimo loco recumbens inuenitur.
ueniente patrȩ familias altius fublimat᷑
quia cotidie dñs inconsortiũ electorum
fidelium considerat. & suꝑbis resistens.
eosquos humiles inuenit sepe ali is
prefert: ac tantis munerib specialium
donorum glorificat. ut tales illi qui
simul discumbunt. hoc ẽ qui in eadẽ
fide quiescunt. concordi ãmiratione
efferant. pro clamantes cum psalmista.¬

Expanded text:
vangelica potest et in hac vita juxta litvangelica potest et in hac vita juxta litteram veraciter intelligi. Qui enim in novissimo loco recumbens invenitur, veniente patrefamilias altius sublimatur, quia quotidie Dominus in consortio electorum fidelium considerat, et superbis resistens, eos quos humiles invenit, saepe aliis praefert, ac tantis muneribus specialium donorum glorificat, ut tales illi qui simul discumbunt, hoc est, qui in eadem fide quiescunt, concordi admiratione efferant, proclamantes cum Psalmista
Abbreviated transcription (Latin):
humilẽ inuenerit. glorificabit & exal.¬
tabit. atq ad suꝑiora ascendere precipiet
Quia scilic& illos sublimabit insuꝑna
beatitudine: quos in hac uita de suis uir.¬
tutib humilia sentire peespexerit:
iuata quod petrus apłs suos auditores
ortatur dicens. Huin iliamini sub poten¬
ti manu dĩ ut uos exalt&. in tempore
uisitationis. Unde & bene subditur. Tunc
erit tibi gła: coram simul discumbentib.
Tune idest infine mundi: erit tibi gła.¬
B enedicit tunc: ne uidelic& si quid boni
agimus. laudem abhominib nunc
inpresenti requiramus: sed tunc idest
infutura uita adeo remunerationem
expectemus. Seriptũ nãq est. Hereditas
ad quã festinatur in principio: inno-¬
uissimo benedictione carebit. Quisqͥs
eni gła uitȩ presentis fuerit delectatus.
debetur. inpresenti possidere desideraue¬
rit: ille absq dubio ȩterna beatitudine
carebit. que electis adsuꝑnã patriam ten-¬
dentib reseruatur. Que sententia eu-¬

Expanded text:
humilem invenerit, glorificabit et exaltabit, atque ad superiora ascendere praecipiet, quia scilicet illos sublimabit in aeterna beatitudine, quos in hac vita de suis virtutibus humilia sentire perspexit, juxta quod apostolus Petrus suos auditores exhortatur, dicens: Humiliamini sub potenti manu Dei, ut vos exaltet in die visitationis . Unde et bene subditur: Tunc erit tibi gloria coram simul discumbentibus. Tunc, id est in fine mundi, erit tibi g dicitur tunc, ne videlicet si quid boni agimus, laudem ab hominibus in praesenti requiramus, sed tunc, id est, in futura vita, a Deo remunerationem exspectemus. Scriptum namque est: Haereditas ad quam festinatur in principio, in novissimo benedictione carebit . Quisquis enim gloria vitae praesentis fuerit delectatus, debetur, in praesenti possidere desideraverit, ille absque dubio aeterna beatitudine carebit, quae electis ad supernam patriam tendentibus reservatur. Quae sententia e
Abbreviated transcription (Latin):
denti dixit. Non es longe aregno dĩ fieri
enim potest ut quã uis ad temptandũ ac¬
cesserit.: dñi tamen responsione correptus
sit. Aut certe ipsam temptationẽ non acci-¬
piamus malã fuisse tamquã deciꝑe uolen
qui facile credit leuis corde minorat᷑ Con¬
gregatis autẽ phariseis. interrogauit ibc¬

Expanded text:
denti dixerit: Non longe es a regno Dei . Fieri enim potest ut, quamvis tentantis animo accesserit, Domini tamen responsione correctus sit, aut certe ipsam tentationem non accipiamus malam, tanquam decipere volentgitur: Qui facile credit, levis corde minorabitur . Congregatis autem Pharisaeis interrogavit
Abbreviated transcription (Latin):
Repudiatis dñs ut dignũ erat temptatorib
ad suos sermonem conuertit ut illorũ con-¬
fusio. istorũ fieret disciplina. Infructuosũ
namq est uerbũ in quo sic alter confundit᷑.
ut non alter erucdiatur. Suꝑ cathedram
in quat moysi sederunt scribe & pharisei.
Non quidẽ materialis cathedra cui sederat
moises usq ad illud tempus apud iudeos¬

Expanded text:
Repudiatis Dominus ut dignum erat tentatoribus, ad servos sermonem convertit, ut illorum confusio, justorum fieret disciplina. Infructuosum namque est verbum, in quo sic alter confunditur, ut non alter erudiatur. Super cathedram, inquit, Moysi sederunt Scribae et Pharisaei. Non quidem materialis cathedra, cui insederat Moyses, usque ad illud tempus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ nauĩ post deuictos & calcatos fuctus ꝑ¬
turbationũ ist iꝰ scłi uenit inciuitatem
suã. idest eccłiam: que testante psalmista
ciuitas dĩ appellatur. Gioriosa inquit dicta
sunt detẽ. ciuitas dĩ. In quo loco nomine
ciuitatis. ecłia hoc. ẽ: multitudo electorũ¬
onẽ apłoꝵ incordib electorũ ascendit. Cũ
enĩ scĩ apłi auditores suos adhanc fidem.
sua predicatione ꝑdcebant ut crederetł
diuinitatẽ filii dei inutero uirginis. hu¬
mane infirmitati sociatam. & in eadem cas.¬
ne natum. crucifixum. atq sepultum. &
tercia dic resurrexisse: atq idem corpus secũ¬
ad celos ad sũpsisse & in eo ad dexteram patris
in celestib consedere atq in ipsum redditu¬
rum uifinc sełi ad iudicandos uiuos & mor¬
tuos tunc xp̃e inscã eccłia hoc. ẽ in cordib

Expanded text:
post devictos et calcatos fluctus perturbationum istius saeculi, venit in civitatem suam, id est Ecclesiam, quae testante Psalmista civitas Dei vocatur: Gloriosa inquit dicta sunt de te, civitas Dei . In quo loco nomine civitatis Ecclesia, hoc est multitudo onem apostolorum in cordibus electorum ascendit. Cum enim sancti apostoli auditores suos ad hanc fidem sua praedicatione perducebant, ut crederent divinitatem Filii Dei in utero Virginis humanae infirmitati sociatam, et in eadem carne natum, crucifixum atque sepultum, et tertia die resurrexisse, ac idem corpus ad coelum assumpsisse, et in eo ad dexteram Patris in coelestibus considere, atque in eo rediturum in fine saeculi ad judicandos vivos et mort
Abbreviated transcription (Latin):
sente sponso. Et alibi. Regnum celorun
pates filio suo nuptias fecit: quando per
sponsus sponse conuingit᷑.: ut filii pro¬
ereari possint: Ita & unigenitꝰ dĩfiliꝰ spo̾sã
sibi degentib scãm eccłiam coniunait & mul¬
to filios sibi sp̃uales ꝑ adoptionem effecit.
Cuitis sponsi thalamus uterus uirginis
sociauit. Adhas nuptias inuitatur om̃is
quis ergo has nuptias uocatus adierit.:
hoc. ẽ quicumq ꝑ grãm fidĩ eccłȩ mem-¬
bris se coniungerit: non discumbat
in pͥmo loco. hoc ẽ non ͤ de suis meritis
gloriando. quasi de pruulegio singulari
meritorũ ceteris preferat. sed semꝑ humi¬
ua de se sentire studeat. Ne forte honora.
is qui te & illum uocauit: dicat tibi.
Da huie locum. Et tunc incipies cum ru-¬
bore nouissimũ locũ tenere. Honoratior
post se inuitato. locum dat ille: qui se¬
curus de confidentia pristinȩ suȩ con¬
uersationis uid& se preiri i bono oꝑe

Expanded text:
um coelorum Pater Filio suo nuptias fecit, quando per sponsus sponsae conjungitur, ut filii procreari possint. Ita unigenitus Dei Filius sponsam sibi de gentibus sanctam Ecclesiam conjunxit, et multos filios sibi spirituales per adoptionem effecit. Cujus sponsi thalamus, uterus virginis sociavit. Ad has nuptias omnesquis ergo has nuptias vocatus adierit, hoc est, quicunque per gratiam fidei, Ecclesiae membris se conjunxerit, non discumbat in primo loco, hoc est, de suis meritis gloriando, quasi de singulari privilegio meritorum caeteris praeferatur, sed semper humilia de se sentire studeat. Nescit enim si is qui te et illum vocavit, dicat tibi: Da huic locum, et tunc incipies cum rubore novissimum locum tenere. Honoratiori post se invitato locum dat ille, qui securus de confidentia pristinae suae conversationis, videt se praeiri in bono ope
Abbreviated transcription (Latin):
animorũ deus preueniens mentiũ mala
consilia ostendit scribis blasphemantibus
se dm̃ esse qri potest & iam occulta cordis
eorũ euidenter agnoscere: & quasi tacens
loquitur. Ut cognoscatis me ueraciter dm̃
esse manifestũ uobis sit. latebras etiã cogita¬
tionum ur̃arum me aꝑtissime cognoscere.
Fa ergo potestate deitatis qua cogitationes
ur̃as in tueri ualeo: cognoscite etiã hominib
peccata me posse dimittere. Quid. ẽ. faciliꝰ
dicere dimittunt᷑ tibi peccata. an dicere
surge & ambula. Utrũ paralitico fuerint
peccata dimissa solus xp̃c nouerat qui
dimittebat. Surgentem autem illum¬
& ambulantem: om̃s qui adsistebant uifu
approbare poterant. Et ideo dñs carnale
signũ sanitatis extrinsecus oꝑatus est: ut
sp̃uale signũ hoc ẽ ueniam peccatorũ intrin¬
secus probaret᷑ fecisse. Ut sciatis autẽ quia
filius hominis hab& potestatẽ in terra. di-¬
mittendi peccata tunc ait paralitico. Surge.

Expanded text:
animorum Deus, praeveniens mentium mala consilia, ostendit Scribis blasphemantibus se Deum esse, qui potest etiam occulta cordis eorum evidenter agnoscere, et quasi tacens loquitur: Ut cognoscatis me veraciter Deum esse, manifestum vobis sit, latebras etiam cogitationum vestrarum me apertissime cognoscere. Ea ergo potestate deitatis, qua cogitationes vestras intueri valeo, cognoscite etiam hominibus peccata me posse dimittere. Quid facilius est dicere, dimittuntur tibi peccata tua, an dicere, surge et ambula? Utrum paralytico peccata fuerint dimissa, solus Christus noverat, qui dimittebat. Surgentem autem et ambulantem illum, omnes qui assistebant visu approbare poterant. Et ideo Dominus carnale signum sanitatis extrinsecus operatus est, ut spirituale signum, hoc est, veniam peccatorum, intrinsecus probaretur fecisse. Ut sciatis autem, quia Filius hominis habet potestatem in terra dimittendi peccata, tunc ait paralytico: s
Abbreviated transcription (Latin):
lepra ꝑcussa est Sicut etiã paraliticus de quo
dĩ sicut infirmitas lazari. non admortem.
sed pro gła dĩ fuit: aut inchoationẽ ȩcernȩ
dampnationis. qđ ꝓprię reproboꝵ est: sicut
antiochus & herodes. Qui quod ingehenna
pasfuri erant presenti miseria cunctis osten.¬
debant. Quib conuenit illud ꝓpheticum.
Et dupplici contritione contere eos. Unde
qm̃ qua causa adeo flagellem᷑ scire non
possumꝰ. necesse ut in omnib aduersis que
temporaliter patimur. humiliter grãs deo
agamus: et quicquid nos peccasse deprehen¬
dimus humili satis factione purgemus. ut
quandoq de attributis nobis diuinę pietatis
benefici is. ꝑfecte gratulemur. Hec curatio
paratilici asaluatoie mirabiliter patrata:
iurta litterã manifesta. ẽ. Sed quia inhu-¬
manis actib xp̃i. diuina seinꝑ latent misteria.
consiclerandũ quid transfrctatio dñi insuã
ciuitarem allegorieȩ signific&. Ait enim
sedauit: uenerit in regionẽ gerasenorũ ubi

Expanded text:
lepra percussa est , sicut etiam paralyticus de quo Dei, sicut infirmitas Lazari non ad mortem, sed pro gloria Dei fuit . Aut ad inchoationem aeternae damnationis, quod proprie reproborum est, sicut Antiochus et Herodes, qui quod in gehenna passuri erant praesenti miseria cunctis ostendebant, quibus illud convenit propheticum: Et duplici contritione contere eos . Unde quoniam qua causa flagellemur scire non possumus, necesse est ut in omnibus adversis quae temporaliter patimur, humiliter Domino gratias agamus. Et quidquid nos peccasse deprehenderimus, humili satisfactione purgemus, ut quandoque de attributis divinae pietati beneficiis perfecte gratulemur. Haec curatio paralytici, a Salvatore mirabiliter patrata, juxta litteram manifesta est. Sed quia in humanis actibus Christi divina semper latent mysteria, considerandum quid transfretatio Domini in suam civitatem allegorice significet. Ait enim sedavit, venit in regionem Gerazenorum, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
Sed cũ uocatus fueris id est eum ueneris
insocietatem sc̃ẽ eccłie. recumbe in no¬
uissimo loco: idest humilia de te sen¬¬
tire cura. Et iuxta quod scriptum est
Quanto magnus es: humilia te in om̃ib.¬

Expanded text:
s fueris ad nuptias, id est, cum veneris in societatem sanctae Ecclesiae, recumbe in novissimo loco, id est, humilia de te sentire cura, juxta quod scriptum est: Quanto magnus es, humilia te in omnib
Abbreviated transcription (Latin):
Rectȩ igitur dñs in utroq loco bouem
& asinũ inputeum labentes. uel apresepio
solutos. subsignificationȩ iudaici popłi
atq gentilis posuit: quia adueniens ipse
mediator dei & hominũ inhunc mundũ
om̃s siue uideos. siue gentiles. siue sapien-¬
tes. seu ebetes. uinculis peccatorum irre
putei demersos repperit. Scriptũ nãq
est. Uinculis peccatorum suorũ unus¬
quisq constringitur. &alibi. Om̃s pec-¬

Expanded text:
Recte igitur Dominus in utroque loco bovem et asinum in puteum labentes, vel a praesepio solutos, sub significatione Judaici populi atque gentilis posuit, quia adveniens ipse mediator Dei et hominum in hunc mundum, omnes sive Judaeos sive gentiles, seu sapientes sive hebetes, durissimis peccatorum vinculis irretputei demersos reperit. Scriptum namque est: Vinculis peccatorum suorum unusquisque constringitur . Et
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitatis thesauro: suꝑ celos exaltatã in
patris dextera collocauit. Inc̃ae plene
lunȩ̨ reuersurus est domum fuam: id est
impleto numero electoram in eccłia infine
mundi redditurus est adiudiciũ: ut assu¬

Expanded text:
er coelos exaltatam, in Patris dextera collocavit. In die plenae lunae reversurus est in domum suam, id est, impleto numero electorum in Ecclesia, in fine mundi rediturus est ad judicium, ut assu
Abbreviated transcription (Latin):
Iam uero uole colorem pulcherrimum
aulla purpura suꝑare: nulla ual& tine:¬
tura suꝑ gredi. Quod autem ait nec sa¬
lomon in omni głia eo oꝑtus est sieut
unũ existis in om̃i gła dicit idest inmag.¬
arũ uelut diximus. indistinctione &
uarietate uestium. Cur autem hanc
deliciis similitudinem premiserit. fub¬
dendo manifestat. Si autem fenũ agri
quoei hodie . ẽ. & eras in clibanum mittit᷑
deus sic uestit. quanto magis uos mini-¬
me fidi: Fenũ agri idem appellat. quod
& suꝑius lilia agri Dm̃s uidelic& herbas.
pulchris colorib decoratas. Eras autem
inscripturis pro futuro tempore accipit᷑
dicente iacob. Exaudiet me cras iusticia
mea Et insamuelis fantasmate phitonissa
loquitur ad saulem. Cras eris mecum. Et
est sensus. Si deus ea quȩ cito decidurł
& marcescunt fenũ uidelie& quod est¬
idest in ignem nuitritur tanto decore

Expanded text:
Jam vero violae colorem pulcherrimum, Jam vero violae colorem pulcherrimum, nulla purpura superare, nulla valet tinctura supergredi. Quod autem ait: Nec Salomonem in omni gloria sua coopertus est sicut unum ex istis; in omni gloria dicit, id est in magine, vel, ut diximus, in distinctione et varietate vestium. Cur autem hanc de deliciis similitudinem praemiserit, subdendo manifestaquod hodie est, et eras in clibanum mittitur, Deus sic vestit, quanto magis vos, minimae fidei? Fenum agri idem appellat, quod et superius lilia agri, omnes scilicet herbas pulchris coloribus decoratas. Hoc autemin Scripturis futurum tempus intelligitur, dicente Jacob: Et exaudiet me cras justitia mea . Et in Samuelis phantasmate, Pythonissa loquitur ad Saulem: Cras eris mecum . Et et marcescunt, fenum videlicet, quod s in ignem mittitur, tanto decore
Abbreviated transcription (Latin):
suã cubitum unum adicere possit. ut
uel longior. uel latior udeatur: cogito
& pascat. quod ipse sibi adiecit. Ceterũ
quod dñs ereauit. &e iam sine ur̃a solliei¬
tudine uestire ac pascere pro curabit
Iili ergo relinquite curam tegendi corpo.¬
ris: cuius cura factum est. ut tante statu¬
re corpus habeatis. Considerate ulia agri
tis. ex comparatione uolatiliũ celi. dan¬
dum erat etiam & de uestimentis exem¬
plum. collatione liliorum agri. Lilia
do. neq nent idest fil a non contorquerł.
ut pulchra sibi indumenta eo aptent
De quib sequitur. Dico autẽ uobis quod
hisraelitarũ. salomonem ditissimum
fuisse. regũ narrat historia. Qui inter
reliquas dignitatum diuitias decore
trantium officia cum omnib sibi sub-¬
iectis. propriis ac singularib uterentur
indumentis. Sed quantuis tanto ho¬
tanta pulchritudine eooꝑtus. sicut
unum existis: sub auditur liliis. Et
reuera que textura aut pietura texen
ita rubet ÷ rosa: Quid ita cand& ut liliũ:

Expanded text:
suam unum cubitum adjicere possit, ut vel longior vel latior videatur, cogitet pascat, quod ipse sibi adjecit. Caeterum quod Deus creavit, etiam sine vestra sollicitudine vestire ac pascere procuravitilli ergo relinquite curam tegendi corporis, cujus cura factum esse videtis, ut tantae staturae corpus habeatis. Considerate lilia agri ex comparatione volatilium coeli, dandum etiam erat et de vestimentis exemplum collatione liliorum agri. Unde scendo, neque nent, id est fila non contorquent, ut pulchra sibi indumenta coaptent. De quibus sequitur: Dico autem vobis, quoniam Israelitarum Salomonem ditissimum fuisse regum narrat historia. Qui inter reliquas dignitatum divitias praeciptrantium officia, cum omnibus sibi subjectis, propriis ac singularibus uterentur indumentis. Unde ettanta pulchritudine coopertus sicut unum ex istis, subauditur liliis. Et revera quae textura aut pictura texentenim sic rubet ut rosa? Quid ita candet ut lilium?
Abbreviated transcription (Latin):
nunciabant humanitatis. obsequia non
refugerent exhiberi. digno comercio. ut
quib spũalia seminant: eorum carnalia
pis conuiꝰum dño dicitur. & ipsi obserua¬
bant eum: de scribis & phariseis sub intel¬
ligendũ est. qui adhoc aderant ut eum
potius potuissent. reprehendere: dupplici
udelic& malignitate. ut siue curaret
y dropicũ. dampnarent illũ quasi legis
contemptorem & sabbati uiolatorem: siue
non curaret. arguerẽt eũ impietatis uel
impossibilitatis. Sicut enim boni dñm
sequebantur. ut eius predicationem audi.¬
rent & miracula uiderent: sic econtra
seribe & pharisei aderant: ut eũ insuis
actib potuissent calumpniari. Et ecce¬

Expanded text:
nuntiabant, humanitatis obsequia non nuntiabant, humanitatis obsequia non refugerent exhiberi sibi digno commercio, ut quibus spiritualia seminant, eorum carnalia pis convivium Domino dicitur: Et ipsi observabant eum, de scribis et Pharisaeis subintelligendum est, qui ad hoc aderant, ut eum potius potuissent reprehendere, duplici videlicet malignitate. Ut sive curaret hydropicum, damnarent illum quasi legis contemptorem, et sabbati violatorem, sive non curaret, arguerent eum impietatis vel impossibilitatis. Sicut enim boni Dominum sequebantur, ut ejus praedicationem audirent, et miracula viderent, sic e contra Scribae et Pharisaei aderant, ut eum in suis actibus potuissent calumniari. Obse
Abbreviated transcription (Latin):
dibat dñs carnalia hominum conuiuia
non tantũ ut exteriorib ministrantiũ
epulis pasceretus. quam ut ipse qui est
panis de celo descendens. auditorib suis
cdapes suꝑni conuiuii erogar& Quod
inde uerum esse probatur: quia ubicũq
pransurus resedit. aut docuit aliquid
aut signa patrauit. Quod factum esse
constat. in hoc conuiuio dequo presens
lectio texitur: in quo & miraculum
patrauit. & preclicationem exhibuit.
Agebat etiam hoc clementissimo pietatis
affectu: ut familia que seruitute domi-¬
norum semꝑ occuppata. ubere ad illũ
ubicumq esset confluere nequibat:
ipso adhabitacula dñorum dignanter
ueniente. & presentia illius communiter
frui & doctrinis refici: & miraculis possẽt
letificari. Simul & iam noui testamenti
futuris predicatorib auctoritatem prefe.¬
rebat: quatinus uerbũ salutis dominis
& subiectis. liberis & seruis. suꝑiorib et
inferiorib om̃ib absq differentia ꝑsona-¬
rũ inꝑtirent: & ab his quib uerbum uitę

Expanded text:
dibat Dominus carnalia hominum convivia non tam ut exterioribus ministrantium epulis vesceretur, quam ut ipse qui est panis de coelo descendens, auditoribus suis dapes superni convivii erogaret. Quod inde verum esse probatur, quia ubicunque pransurus resedit, aut docuit aliquid, aut signa patravit. Quod factum in hoc constat convivio, de quo praesens lectio texitur, in quo et miraculum perpetravit, et praedicationem exhibuit. Agebat etiam hoc clementissimo pietatis affectu, ut familia quae servitute dominorum semper occupata, libere ad illum ubicunque esset confluere nequibat, ipsorum ad habitacula dominorum dignanter veniente, in praesentia illius communiter frui, et doctrinis refici, et miraculis possent laetificari. Simul etiam Novi Testamenti futuris praedicatoribus auctoritatem praeferebat, quatenus verbum salutis dominis et subjectis, liberis et servis, superioribus et inferioribus, omnibus absque differentia personarum impartirent, et ab his quibus verbum vitae
Abbreviated transcription (Latin):
multo magis homines quib ȩcernitas
repromittitur. illius munificentia. guber¬
nantur. Quidã plus appetentes saꝑe quã
oport&. uoluerunt hunc locũ allegorica
interpretatione. discutero: dicentẽs ꝑ uo¬
latilia celi angłos designari. qui absq
ulla eura uiuentes ꝑpetua securitate &
quietȩ potiuntur: Non adtendentes qđ
sequitur. Honne magis uos pluris estis

Expanded text:
multo magis homines, quibus aeternitas multo magis homines, quibus aeternitas repromittitur, illius munificentia gubernantur. Quidam plus appetentes sapere quam oportet, voluerunt hunc locum allegorica interpretatione discutere, dicentes per volatilia coeli angelos designari, qui absque ulla cura viventes, perpetua securitate et quiete potiuntur, non attendentes quod sequitur: Nonne vos magis pluris estis
Abbreviated transcription (Latin):
ma plusest quam esca & corpus plusquã
uestimentum : Ex his duab substantiis con-¬
stat homo: anima uidelic& & corpore. Ad.¬
nerimtis multo amplius nobis dm̃ dedisse.
in eo quod nos cũ non essemus eomposuit
ex anima et corpore: quã sit alimentum¬
& cegimentum. Ut sit sensus:. Qui
prestabit utiq & minora: uictũ uidelic&¬
minora oꝑa: quatinus ex reb minoribus.
maiora nobis facilius ꝑ fuaderi posint.
Nulli enim dubiũ est qđ homo maius sit:
quã aliquod uolatile homo adimaginẽ
& similitudinẽ dĩ factus est: uolatilẽ ue.¬
ro ereatura quidem dei est sed tamen
irrationabilis. Et cũ moritur: corpore
moriatur corpore: anima tamen uiuit
cũ dõ. Ait ergo. Respicite. id est consi¬
deratȩ uolatilia celi: qm̃ non serunt. idest
non seminant. Neq metunt hoc est non
colligunt. neq congregant in horrea
uidelic& ingraniis. & pater ur̃ cȩlestis
tur. Si ergo uolatilia quorũ mortalis
est anima prouidentia sui ereatoris alunt᷑

Expanded text:
ma plus est quam esca, et corpus plus quam vestimentum? Ex his duabus substantiis constat homo, anima videlicet et corpore. Onerimus nos multo amplius nobis Deum dedisse in eo quod nos cum non essemus, composuit ex anima et corpore, quam sit alimentum; ut sit sensus: Quia praestabit utique minora, victum videlicmajora opera, quatenus de rebus minoribus majora nobis facilius persuaderi possint. Nulli enim dubium est, quod homo majus sit quam aliquod volatile. Homo ad Dei imaginem et similitudinem factus est, volatile vero est quaedam creatura, sed tamen irrationabilis, et cum moritur, corpore moriatur corpore, anima tamen vivit Deo. Ait ergo: Respicite, id est, considerate volatilia coeli, quoniam non serunt, id est non seminant, neque metunt, hoc est non colligunt, neque congregant in horrea, videlicet in granaria, et Pater vester coelestis tur. Si ergo volatilia, quorum mortalis est anima, providentia Dei creatoris aluntur,
Abbreviated transcription (Latin):
da proponunt᷑. uel quib longa consue¬
tudine poccator ne resurgtre ualeat de¬
primitur. ampliori remedio penecentiȩ
in digere. elatũ foris uiuenem pluribus
Adolescens. tibi dico furge. Lazarum uero
resuscitaturus claustrã monumenti reuel¬
li precepit. fremuit sp̃u rursum fremuit.
iacrimatus est: ac magna uoce clamauit.
larare: ueni foras. Quartus uero mortuuis.
dño adiscipło nunciatur. sed hunc non
refuscitauit: quia defuerunt uiui qui
ꝑ eius uita dnm̃ precarentus. Qui mortu¬
us eos significat: de quib ioħes ait.
Est peccatũ ad mortẽ non pro illo dico. ut
rog& quis. Peccatum enĩ ad mortẽ est.:
inpeccato usq ad mortem ꝑseuerare. Qui¬¬
cumq ergo in aliqua ex supradictis trib
mortib anime se iacere cognouerit. peni.¬
teat necesse. ẽ. factorũ & fideliũ preces sibi
coniungens diuinã iugiter precetur cle¬
mentiam: ut celeriter ad uitam refurgere

Expanded text:
da proponuntur, vel quibus longa consueda proponuntur, vel quibus longa consuetudine peccator ne surgere valeat deprimitur, ampliori remedio poenitentiae indigere, elato foras juveni, pluribus Adolescens, tibi dico, surge . Lazarum vero resuscitaturus, claustra monumenti revelli praecepit, fremuit spiritu, rursum fremuit, lacrymatus est, ac voce magna clamavit: Lazare, veni foras . Quartus vero mortuus Domino a discipulis nuntiatur, sed hunc non resuscitavit, quia defuerunt vivi qui pro ejus vita Dominum precarentur . Qui mortuus eos significat, de quibus Joannes ait: Est peccatum ad mortem, non pro illo dico ut roget quis . Peccatum enim ad mortem est in peccato usque ad mortem perseverare. Quicunque ergo in aliqua ex supradictis tribus mortibus animae sese jacere cognoverit, poeniteat necesse est factorum, et fidelium preces sibi conjungens, divinam jugiter procetur clementiam, ut celeriter ad vitam resurgere
Abbreviated transcription (Latin):
di qđ mnanima i dño possint uiuificari.
iuuenẽ extra porta ciuicatis elatũ dñs susci¬¬
tauit: & mitri reddidit. Quia animam
apeccato resurgere faciens: unitati scẽ ec¬
clesiȩ restituit. Quidam uero non solũ
cogitando uel faciendo ilicita peccant.
sed̃ etum ipsa consuetudine peccandi se
quasi sepeliendo obruunt. Sed ut &iam
talib spes ueniȩ non de esset si tamen
adsint cogitationes sollicite que super
corum salutem xp̃o inuigilent tamquã
deuote sorores: suscitauit lazarum qua¬¬
tuor iã dies in monumento habentem.
Simul giam ut ostender& dñs leuiora
peccata que incorde & cogitatione fiunt
leuoris penitentię remedio posse curari.
puellã inconclaui iacentẽ breui ae
facillima iussione enocat dicons. fuella
surge: quam & propter facilitatem re¬
surgendi. iam mortuam fuisse negaui¬
rat. Ut autẽ demonstrar& grauiora pec¬
cata que absq uereciuidia aliis immitan.¬

Expanded text:
di quod in anima a Domino non possint vivificari, di quod in anima a Domino non possint vivificari, Dominus juvenem extra portam civitatis delatum suscitavit, et matri reddidit, quia animam a peccato resurgere faciens, unitati sanctae Ecclesiae restituit. Quidam vero non solum cogitando vel faciendo illicita peccant, sed ipsa etiam consuetudine peccandi se quasi sepeliendo obruunt. Sed ut etiam talibus spes veniae non deesset, si tamen adsunt cogitationes sollicitae, quae super eorum salute Christo invigilent tanquam devotae sorores, suscitavit Lazarum quatuor jam dies in monumento habentem. Simul etiam ut ostenderet Dominus leviora peccata quae in corde et cogitatione sunt, levioris poenitentiae remedio posse curari, puellam in conclavi jacentem, brevi ac facillima jussione evocat, dicens: Puella, surge , quam et propter facilitatem resurgendi, jam mortuam fuisse negaverat. Ut autem demonstraret graviora peccata, quae absque verecundia aliis imitan
Abbreviated transcription (Latin):
collectis quatuor euuangelistarum narra.¬
tionib tres mortuos inuenimꝰ adño fusci¬
tatos: quam uis plures eum resuseitasse
dubium non sit: lic& scriptũ non legat᷑
dubio adño sunt corporaliter fuscitati.¬
sed non frustra tres cominemorati. filia
scilic& archisinagogi adhuc intra domũ
mortua iacens. & uiuenis iste extra portã
delatus: et lazarus quatriduanus iam
fecens. Qui tres mortui significant tria
genera hominũ peccatorũ. quoꝰ hodic qͦq
consentiunt et peccatum quidẽ intus
incorde habent. infacto tamen non chã
ostendunt Sed ut saluator peccatores¬
huiuscemodi se uiuificare posse signifi¬
caret suscitauit archi sinagogi filiã ad¬
huc. intra domũ lacentẽ quasi nequi¬
cia delicti. insecreto cordis latentem.
Llu ꝑuerse cogitationi inherentes. post
consensum peccati labuntur infactum
tamquã eitia ferentis mortuũ. ut quod
latebat uisecreto. iã appareat inpublico.
Sed ne isti quoq si peniteant sint desꝑan¬

Expanded text:
collatis quatuor evangelistarum narrationibus, tres mortuos invenimus a Domino suscitatos, quamvis plures eum resuscitasse dubium non sit, licet scriptum non legatur. o sunt corporaliter sed non frustra tres commemorati, filia scilicet archisynagogi adhuc intra domum mortua jacens, et juvenis iste extra portam civitatis delatus, et Lazarus quatriduanus jam fetens. Qui tres mortui significant tria genera hominum peccatorum, quos hodieque inconsentiunt, et peccatum quidem intus in corde habent, et facto tamen nondum ostendunt. Sed ut Salvator hujuscemodi in se vivificari posse significaret, suscitavit archisynagogi filiam adhuc intra domum jacentem, quasi nequitiam delicti in secreto cordis latentem. Alii perversae cogitationi inhaerentes, post consensum peccati labuntur in factum, tanquam extra ferentes mortuum, ut quod latebat in secreto, jam appareat in publico. Sed ne isti quoque si poeniteant sint desperan
Abbreviated transcription (Latin):
erunt. Preteriens autem samaritanus qui
gentis erat alterius. miscđia motus. alliga¬
uit uulnera eius: & imponens illũ in iumen-¬
tum suum duxit instabulum. hoc ẽ. adhos¬
piciũ suũ. & curam illius cępit habere Sequen¬
ti autem die dans stabulario uidelic& hospi¬
ti suo. duos denarios. peciitut curam illius
haber&: promittens inredeundo mercedem
illi restituendam. Qua proposita parabola
interrogat dñs doctorem legis. qui horum
trium. fuerit ꝓximus illi qui fuerat uulne.¬
ratus: utrum leuita uel sacerdos. qui exeadẽ
gente imo ex eadẽ ciuitate erant & misediã
non fecerunt: an potius samaritanus alieni¬

Expanded text:
erunt. Praeteriens autem Samaritanus quidam, qui erunt. Praeteriens autem Samaritanus quidam, qui gentis erat alterius, misericordia motus alligavit vulnera ejus, et imponens illum in jumentum suum, duxit in stabulum suum, hoc est, ad hospitium suum, et curam illius coepit habere. Sequenti autem die dans stabulario, videlicet hospiti suo, duos denarios, petivit ut curam illius haberet, promittens in redeundo mercedem illi restituendam. Qua proposita parabola, interrogat Dominus doctorem legis, quis horum trium fuerit proximus illi qui fuerat vulneratus: utrum levita, vel sacerdos, qui ex eadem gente, imo ex eadem civitate erant, et misericordiam non fecerunt, an potius Samaritanus alieni
Abbreviated transcription (Latin):
respondisset: quantula cũqͣ hoc prerepta
iactantia uolens se iustum ostendere. dixit
ad dñm. Et quis est meus proximus. Que¬
rit iste legis doctor utrum is qui cũ san-¬
guinitate tantum pͣropinquitate car¬
nis affinis est. an potius om̃is homo qui
miscłiam alteri impendit: proximus
intelligi debeat. Cui dñs ita respondit.
tam humanitatem proximus nobis fieri
dignatus est. euidenter ostender&. Sequi-¬
tur enim. Suscipiens autem iħc: dixit.
U erbũ suscipio: duob modis intelligitur.
Aliquando ponitur pro eo quod est accipio.
ut illud. Suscipiens iħm inulnas suas.
simeon: aliquando uero signifi cat respon¬
deo. sicut in presenti loco eũ dicit. eũ dicit¬
Suscipiens iħc hoc est respondens dixit.
ꝓponit illi dñs parabolam hominis descen-¬
Qui sit alatronib in itinere despoliatus
atq uulneratus. quẽ leuita & sacerdos qui
erant ex gente ipsius. inuenientes ꝑtransie¬
runt. nec illi miscłiam impendere studu¬

Expanded text:
respondisset, quantulacunque ex hoc percepta jactantia, volens se justum ostendere, dixit ad Dominum: Et quis est meus proximus? Quaerit iste legis doctor, utrum is qui consanguinitate tantum, aut propinquitate carnis affinis est, an potius omnis homo qui misericordiam alteri impendit, proximus intelligi debeat. Cui Dominus ita respondit, tam humanitatem proximus nobis fieri dignatus est, evidenter ostenderetur: Suscipiens autem Jesus dixit. Verbum suscipio duobus modis intelligitur. Aliquando ponitur pro eo quod est accepto, ut est illud: Suscipiens Jesum in ulnas suas Simeon . Aliquando vero significat respondeo, sicut in praesenti loco cum dicit: Suscipiens Jesus, id est respondens, dixit:ximus, proponit illi Dominus parabolam hominis descenqui sit a latronibus in itinere despoliatus atque vulneratus, quem levita et sacerdos qui erant ex gente ipsius, invenientes pertransierunt, nec illi misericordiam impendere studu
Abbreviated transcription (Latin):
rib patrib nr̃is merito suę inquitatis
in inficielitatȩ relictis. nonissimis huius
scłi temporib suꝑ nos misccłiam suam
confirmauit mittendo filium suum dñm¬
nr̃m ad redimendum genus humanum.
A gamus etiam gr̃as & filio eius iħu xp̃o. qͥ¬
ꝑ assuptã humanitatẽ ad nos uenire dig¬
natus est: & preceptis mandatorum suoꝵ¬
obceniꝑantib celestem beatitudinem re¬
promittere. Ad quam ut ꝑuenire quan¬¬
doq & cum ipso feliciter uiuere mereamꝰ
adiuu& ipsẽ qui & presentia suę incarna.¬
tionis nos uisitauit & sanguine suȩ passi

Expanded text:
itatis in infidelitate relictis, novissimis hujus saeculi temporibus super nos misericordiam suam confirmavit, mittendo Filium suum ad redimendum genus humanum. Agamus etiam gratias Filio ejus Domino  assumptam humanitatem ad nos venire dignatus est, et praeceptis suorum mandatorum obtemperantibus, coelestem beatitudinem repromittere. Ad quam ut pervenire quandoque, et cum ipso feliciter vivere mereamur, adjuvet ipse, qui et praesentia suae incarnationis nos visitavit, et sanguine suae pa