comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rũ infronte illiꝰ hinc unde. Et in octo gradus
ascensꝰ eiꝰ. Quiditaq int̾iori atrio. qͥd thalamo.
qͥd frontib. qͥd uestibulo. qͥd fenestris. quid
longitudine ⁊ latitudine. qͥd palmarũ cęla¬
tura signet᷑ late iã suꝑiꝰ diximꝰ: Nec oport&̾
ut in eis dẽ iterũ. s in his solũmͦ quȩ necdũ
dicta st̃ occupem. Nc̃ gͦ querendũ nob̃ est
quȩ istȩ tres portę interiores sint: ł quid ÷

Expanded text:
t in octo gradibus ascensus ejus. 2. Quid itaque interiori atrio, quid thalamo, quid frontibus, quid vestibulo, quid fenestris, quid longitudine et latitudine, quid palmarum caelatura signetur, late jam superius diximus , nec oportet ut in eisdem iterum, sed in his solummodo quae necdum dicta sunt occupemur. Nunc ergo quaerendum nobis est quae istae tres portae interiores sint
Abbreviated transcription (Latin):
qͥnq cubitoꝵ. & uestibulũ eiꝰ ad atriũ exteriꝰ.
Atq iterũ hoc qđ iã suꝑus dictũ fuerat repli.¬
catur cũ dr̃. Et palmas eiꝰ infronte: & statĩ qđ
adhuc dictũ ñ fuerat subditur. Et octo gradꝰ
erant inqͥb ascendebat᷑ ad eã. Hoc qͦq qđ de
australi porta scriptũ ẽ: de orientali qͦq por.¬
ta in eodẽ ordine narrat᷑. Nã ꝓtinꝰ sub infert᷑.¬

Expanded text:
 vestibulum ejus ad atrium exterius. Atque iterum hoc quod jam superius dictum fuerat 1390 replicatur, cum dicitur: Et palmas ejus in fronte . Et statim quod adhuc dictum non fuerat subditur: Et octo gradus erant in quibus ascendebatur ad eam . Hoc quoque quod de Australi porta scriptum est, de Orientali quoque porta in eodem ordine narratur. Nam protinus subinfert
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. ut operet᷑ opꝰ suũ. ꝑegrinũ ẽ opꝰ eiꝰ ab
eo. Opꝰ & enĩ dĩ ẽ. animas quas creauit colli
gere. ad ȩt̃nȩ lucis gaudia reuocare. Flagel.¬
lari aut̃ atq sputis in liniri. crucifigi. mori.
atq sepeliri. ñ hoc in sua substantia opꝰ dĩẽ.
s opꝰ hominis peccatoris. qui hȩc oĩa meru¬
it ꝑ peccatũ: S peccata nr̃a ipse ꝑtulit in
corpore suo suꝑ lignũ. Et qui innatura sua
ante semꝑ incõp̃hensibł. in natura nr̃a cõ¬
p̃hendi dignatus ẽ ac flagellari. Nisi ea q̃¬

Expanded text:
ejus; ut operetur opus suum, peregrinum est opus ejus ab ejus; ut operetur opus suum, peregrinum est opus ejus ab eo . Opus etenim Dei egere, ad aeternae lucis gaudia revocare. Flagellari autem atque sputis illiniri, crucifigi, mori ac sepeliri, non hoc in sua substantia opus Dei est, sed opus hominis peccatoris, qui haec omnia meruit per peccatum, « sed peccata nostra ipse pertulit in corpore suo super lignum: » et qui in natura sua manet semper incomprehensibilis, in natura nostra comprehendi dignatus est, ac flagellari: quia
Abbreviated transcription (Latin):
lesti sponso ẽ amica ꝑ amorẽ: colũba per
sp̃m. formosa ꝑ morũ pulchritudinẽ. Quȩ
cũ iã de corruptione carnis ducit᷑: ei ꝓcul¬
dubio hiemps tͣnsit. qr p̾sentis uitȩ torpor¬
abscedit. Imber qͦq abit. & recedit. qr cũ ad
contẽplandũ in sua substantia omipotentẽ
dñi educit᷑. iã uerboꝵ guttȩ necessariȩ ñ ert̃
ut pluiia debeat p̃dicationis infundi. Nã
qđ minꝰ audire potuit : apliꝰ uidebit. Tc̃ ap¬
parent flores int̾ra: qr cũ de ęt̾na beatitudi¬
nis uita quȩdã suauitatis pͥmordia p̾gusta¬
re anima coeꝑit: qͣsi iam in florib odorata
exit. Qđ post ꝗͣ egressa fuerit: infructu ube¬
rius habebit. Unde ⁊ illic subdit᷑. Tempus
putationis aduenit. In putatione qͥppe. sar¬
m̃ta sto rilia recidunt᷑: ut ea quȩ p̃ualent.
uberius fructũ ferant. Nr̃e itaq putationt
tẽpꝰ tc̃ aduenit: qͣndo infructuosã ac noxiã
corruptionẽ carnis deserimꝰ. ut ad fructum

Expanded text:
 columba per spiritum, formosa per morum pulchritudinem: quae cum jam de corruptione carnis educitur, ei proculdubio hiems transiit, quia praesentis vitae torporabscedit. Imber quoque abiit et recessit, quia cum ad contemplandum in sua substantia omnipotentem Deum educitur, jam verborum guttae necessariae non erunt, ut pluvia debeat praedicationis infundi. Nam quod minus audire potuit, amplius videbit. Tunc apparent flores in terra, quia cum de aeternae beatitudinis vita quaedam suavitatis primordia praegustare anima coeperit, quasi jam in floribus odoratur exiens, quod postquam egressa fuerit, in fructu uberius habebit. Unde et illic subditur: Tempus putationis advenit . In putatione quippe sarmenta sterilia reciduntur, ut ea quae praevalent uberius fructum ferant. Nostrae itaque putationis tempus tunc advenit quando infructuosam ac noxiam corruptionem carnis deserimus, ut ad fructum
Abbreviated transcription (Latin):
fidelis popłs unũ dm̃ trinitatẽ eẽ cogno¬
uit. ⁊ uirtutẽ decalogi eiꝰ agnitione com¬
pleuit. Iriꝰ gͦ lim̃ portȩ mensuret᷑ cala.¬
mo uno. pꝰmodũ latitũdo eiꝰ cubitis decẽ.
atq ad extremũ longitudo porte cubitis
tredecim: Quia isciꝰs patrib ante legẽ
actiua ⁊ contẽplatiua uita ñ fuit. ⁊ sub
lege decalogi popłs diinȩ substantiȩ¬
misterium uesciens: in mandatorũ
latitudinẽ seriuiuit. Et nc̃ sub gr̃a custo.¬
ditis uerius decalogi p̾ceptis. omĩs qͥ ad
fidẽ uenerit. sc̃ẽ trinitatis sacram̃ta cognos¬
cit. Quainre hoc quoq nob̾sciendũ ẽ. quia
⁊ ꝑ increm̃ta tẽporũ. creuit scientia spirita.¬
liũ patrũ. Plus nãq mor ses ꝗͣ abrahã. płꝰ

Expanded text:
initatem esse cognovit, et virtutem Decalogi in ejus agnitione complevit. Prius ergo limen portae mensuratur calamo uno, postmodum latitudo ejus cubitis decem, atque ad extremum longitudo portae cubitis tredecim, quia et sanctis patribus ante legem activa et contemplativa vita non defuit, et sub legis Decalogo popmysterium nesciens in mandatorum latitudine servivit; et nunc sub gratia custoditis verius decalogi praeceptis, omnis qui ad fidem venerit, sanctae Trinitatis sacramenta cognoscit. Qua in re hoc quoque nobis sciendum est, quod per incrementa temporum crevit scientia spiritalium patrum: plu
Abbreviated transcription (Latin):
S eandẽ trinitatẽ quã cognouerant aꝑte.
minime p̃dicauert̃: Qui eiꝰ ussionibus
obȩdientes. ⁊ uitȩ munditiã conseruantes:
qͣsi in sex cubitis calami. habuert̃ ꝑfectio¬
nẽ oꝑis. Et sepe angłos uidentes. habuer
palmũ contẽplationis. Data aut̃ lege. ru.¬
disille hebreoꝵ popłs mandata decalogi
seruare conatꝰ ẽ. s tam̃ de cognitione scȩ̃
trinitatis eruditꝰ ñ ẽ. Et ꝗͣuis hanc spiri¬
tales patres ꝑfecte cognouissent: multi.¬
tudo tñ sinagoge nec inuenire mist̾ium
trinitatis potuit. nec quȩrere sciuit. Suꝑ

Expanded text:
overunt aperte minime praedicaverunt? Qui ejus jussionibus obedientes, et vitae munditiam conservantes, quasi in sex cubitis calami habuerunt perfectionem operis, et saepe angelos videntes habuerunt palmum contemplationis. Data autem lege, rudis ille Hebraeorum populus mandata Decalogi servare conatus est, sed tamen de cognitione sanctae Trinitatis eruditus non est. Et quamvis hanc spiritales patres perfecte cognovissent, multitudo tamen magna Synagogae nec invenire mysterium Trinitatis potuit,
Abbreviated transcription (Latin):
diuisa ñ ÷. s in unitate ꝑdurat. Yt uideli¬
cet margo uniꝰ cubiti audientis animũ ad
thalam uͦmꝑducat: qr cȩlestis sp̃s speciem
quã hic p̾dicat. pꝰmodũ incęlestib demon.¬
strat. Ubi & bene subdit̾᷑. Et cubitꝰ unus.
finis utrũq. Utrũq aut̃ dr̃. acsi dicatur
utroꝵq. Platitudinẽ qͥppe limitis. ⁊ longi¬
tudinẽ portȩ : uetꝰ ac nouũ testam̃tũ dixi.¬
mus designari. Ad extremũ uͦ addit᷑ qd̾ cubitꝰ
imus sit finis utroꝵq : qr uidelicet & testa¬
m̃tũ uetꝰ unũ nob̃ mediatorẽ di ⁊ homi.¬
nũ nunciauit. ⁊ testam̃tũ nouũ eundem¬

Expanded text:
divisa non est, sed in unitate perdurat, ut videlidivisa non est, sed in unitate perdurat, ut videlicet margo unius cubiti audientis animum ad thalamum perducat: quia coelestis sponsi speciem quam hic praedicat, postmodum in coelestibus demonstrat. Unde et bene subditur: « Et cubitus unus finis utrumque. » Utrumque autem dicitur ac si dicatur utrorumque. Per latitudinem quippe liminis et longitudinem portae, Vetus ac Novum Testamentum diximus designari. Ad extremum vero additur quod cubitus unus sit finis utrumque: quia videlicet Testamentum Vetus, unum nobis mediatorem Dei et hominum nuntiavit, et Testamentu
Abbreviated transcription (Latin):
mi qui ẽ sex cubitoꝵ ⁊ palmo ducat᷑ ad
cubitos decẽ. & m̃sura decẽ cubitoꝵ. ad
extremũ surgat intredecĩ: Quia qͣnto
mundꝰ ad ext̾remitatẽ ducit᷑. tanto nob̾
ȩt̃nȩ scientiȩ aditus largiꝰ aꝑit᷑. Sequit᷑.
Et marginẽ ante thalamos cubiti unuis. Ss
Sic̃ sȩpeꝰ diximꝰ. thalami corda electoꝵ
sunt: om̃ipotentis amore feruentia. qͥd
ꝑ marginẽ ante thalamos nͥfides expͥmit᷑:
Quia nisi prius ipsa teneat᷑. nullo modo
ad spiritalem amorẽ ꝑtingit᷑. Non enim
caritas fidem. s fides caritatẽ p̃cedit.
Nemo eñi potest amare qđ ñ credidit. Mar¬
go itaq ẽ ante thalamos. fides ante ardorem
caritatis. Quia sic̃ dictũ ẽ. nͥ ea quȩ audis cre¬
dideris. ad amorẽ eoꝵ quȩ audifris nulla¬
tenꝰ inflãmaris. S margo antethalamũ
cubiti uniꝰ. ẽ. qr tc̃ fides corda audientiũ in
amore copulat. qͣndo ꝑerrores ⁊ scismata

Expanded text:
mi qui est sex cubitorum, et palmo ducatur ad mi qui est sex cubitorum, et palmo ducatur ad cubitos decem, et mensura decem cubitorum ad extremum surgat in tredecim: quia quanto mundus ad extremitatem ducitur, tanto nobis aeternae aditus largius aperitur. Sequitur: « Et marginem ante thalamos cubiti unius. » Sicut saepe diximus, thalami corda electorum sunt, omnipotentis Dei amore ferventia. Quid per marginem ante thalamos nisi fides exprimitur? quia nisi prius ipsa teneatur, nullo modo ad spiritalem amorem pertingitur. Non enim charitas fidem, sed fides charitatem praecedit: nemo enim potest amare quod non crediderit. Margo itaque est ante thalamos, fides ante ardorem charitatis, quia sicut dictum est, nisi ea quae audis credideris, ad amorem eorum quae audieris nullatenus inflammaris. Sed margo ante thalamos cubiti unius: quia tunc fides corda audientium Deo in amore copulat, quando per errores et schismata
Abbreviated transcription (Latin):
ex eiꝰdẽ scripturȩ uerbis si possumꝰ ostenda¬
mus. Quis enĩ nesciat. qr abrabã cum deo
locutꝰ ẽ : & tam̃ ad morsen dñs dic̃. Ego
moysi ꝗͣ abrahȩ in notuerat: qͥ illud de
se moysi indicat. qđ se abrahȩ ñ indicasse
psalmsta dicit. Quomͦ dilexi legẽ tuã dñe:
totadie meditatio mea ẽ. Atq subiunxit.
Suꝑ onis docentes me intellexi. qr testimo
nia tua meditatio mea ẽ. Et iterũ. Suꝑ seni¬
ores intellexi. Qui gͦ legẽ meditari se meno¬
rat. ⁊ suꝑ om̃s docentes se ac suꝑ seniores in¬
tellexisse testat᷑. qr diuinã scientiã plusꝗͣ
moy ses acceꝑat manifestat. Quomͦ autem
ꝓpħȩ : Certe ueritas dicit. Multi reges ⁊
ꝓpħȩ uoluert̃ uid̾e quȩ uidetis. ⁊ audire
quȩ auditis. s ñ uidert̃. Plus gͦ ꝗͣ ꝓpħȩ
spu uid̾ant . ipsi etiã corporalit̾ uidebant.
Impleta itaq ẽ ea quã suꝑius diximꝰ dani-¬
helis sententia. qr ꝑtͣnsibunt plurimi : &
multiplex erit scientia. Mensura gͦ cala-

Expanded text:
ex ejusdem Scripturae verbis, si possimus, ostendamus. Quis enim nesciat quia Abraham cum Deo locutus est? et tamen ad Moysen Dominus dicit: Ego Moysi quam Abrahae innotuerat, qui illud de se Moysi indicat, quod se Abrahae non indicasse Psalmista dicit: « Quomodo dilexi legem tuam, Domine, tota die meditatio mea est ; » atque subjungi.; « Super omnes docentenia tua meditatio mea est . Et iterum: Super seniores intellexi . Qui ergo legem meditari se memorat, et super omnes docentes se ac super seniores intellexisse testatur, quia divinam scientiam plus quam Moyses acceperat manifestat. Quomodo autem prophetae? Certe Veritas dicit: Multi reges et prophetae voluerunt videre quae videtis, et audire quae auditis, sed non viderunt . Plus ergo quam spiritu viderunt, isti etiam corporaliter viderunt. Impleta itaque est ea, quam superius diximus, Danielis sententia: Quia pertransibunt plurimi, et multiplex erit scientia
Abbreviated transcription (Latin):
portȩ nomine signet᷑: in m̃sura utriuisq
cubiti caritas non inconuenient᷑ accipit᷑.
Q uia ⁊ ille uera p̾dicat: qͥdi ac ꝓiximi
amorẽ docet. It ipsa ẽ certa scientia quã caritaᷤ
edificat. ⁊ fides robusta ẽ. quȩ se indilectione
di ac ꝓximi exercet. Seq̃r. Porro thalamis

Expanded text:
portae nomine signetur, in mensura utriusque portae nomine signetur, in mensura utriusque cubiti charitas non inconvenienter accipitur, quam ille vere praedicat qui Dei ac proximi amorem docet; et ipsa est certa scientia, quam charitas aedificat; et fides robusta est, quae se in dilectione Dei ac proximi exercet. Sequitur: VERS
Abbreviated transcription (Latin):
accende. ne cũ nos uicissim diliginꝰ mente:
in hoc exilio remaneamꝰ. Ne qͥes huiꝰ uite
sic placeat: ut ad obliuonẽ patriȩ ꝑducat.
Ne delectata mens ꝓsꝑis torpeat. Unde i
donis suis flagella ꝑmiscet. ut nob omẽ quod
nos inscło delectabat amarescat. ⁊ illud in¬
cendiũ surgat in animo : qđ nos semꝑ ad
cȩleste desidium in quiete excitet. atq ut
ita dicã delectabilit̾ mordeat. suauit cruci¬
et: hilarit contristet. Puer gͥ nos pariuibꝰ
minat. qr is qͥ paulominꝰ ꝗͣ angłi minorat᷑::
ꝑ caritatẽ quã nob̾ tribuit. in hoc nos mun¬
do mentẽ figere ñ ꝑmittit. Bis tinctꝰ itaq
in nob̾ coccusẽ. si & hic ꝓximos nros sicut
nos diligimꝰ. ⁊ ad auctorẽ omiũ cũ ipsis
quos diligimꝰ festinamꝰ. Si gͥ uita nra de
ꝑfecta caritate bis tingitur: frons in nob̾
portȩ duob cubitis mensurat᷑. Siue igit᷑
doctor. seu sacrũ eloquiũ. ł certe fides

Expanded text:
accendere, ne cum nos vicissim diligimus, mente accendere, ne cum nos vicissim diligimus, mente in hoc exsilio remaneamus, ne quies hujus vitae sic placeat, ut ad oblivionem patriae perducat, ne delectata mens prosperis torpeat. Unde et donis suis flagella permiscet, ut nobis omne quod nos in saeculo delectabat amarescat, et illud incendium surgat in animo quod nos semper ad coeleste desiderium inquietet, excitet, atque, ut ita dicam, delectabiliter mordeat, suaviter cruciet, hilariter contristet. Puer ergo nos parvulus minat, quia is qui paulo minus quam angeli minoratus est per charitatem quam nobis tribuit, in hoc nos mundo mentem figere non permittit. Bis tinctus itaque in nobis coccus est, si et hic proximos nostros sicut nos diligimus, et ad auctorem omnium cum ipsis quos diligimus festinamus. Si igitur vita nostra de perfecta charitate bis tingitur, frons in nobis portae duobus cubitis mensuratur. Sive igitur doctor, seu sacrum eloquium, vel certe fides
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ fatet᷑ humiliare ꝯsentit. Ubi ⁊ subditur.
Uitulus ⁊ leo & oiis. simul morabunt᷑. Quia¬
& his qui ꝑ contritũ cor ad cotidianũ se deo
conuenert̃. Ecce quał ẽ caritas quȩ ꝑdiu̾sita¬
tes m̃tiũ accendit᷑. concremat. conflat. ⁊ qͣsi
inunã auri speciẽ reformat. S in eo quod se
electi sic amant: ad illãnecesse ẽ ut festine.
quẽ ȩt̃no gaudio incelis uidere mereantur.
Unꝰ ẽ & eniꝰ dñs ac redẽptor nr̃. qͥa hic electo¬
rũ suoꝵ corda ad unanimitatẽ ligat: ⁊ ad
suꝑnũ amorẽ. ꝑ int̾na desidĩa semꝑstimu¬
lat. Unde ⁊ illic subdit᷑. Et puer paruulus
minabit eos. Quis iste ẽ puer paruulus. nͥ
de quoscriptũ . ⁊ uer natus ẽ nob̾. filiꝰdatꝰ ẽ
nob̾: Qui simul habitantes minat. ꝙ ne
intrenis reb corda nr̃a inhereant. hec per
int̾nũ desidiũ cotidie inflãmat. Et hoc ip¬
sũ eiꝰ minare ẽ. ad ficũ nos amorẽ incessant᷑

Expanded text:
rrVitulus et leo et ovis simul morabuntur , quia is qui per contritum cor ad quotidinaum se Deo convenerunt. Ecce qualis est charitas, quae diversitates mentium accendit, concremat, conflat, et quasi in unam auri speciem reformat. Sed in eo quod se electi sic amant, ad illum necesse est ut festinent, quem aeterno gaudio in coelis videre mereantur. Unus est etenim Dominus ac Redemptor noster, qui et hic electorum suorum corda ad unanimitatem ligat, et ad supernum amorem per interna desideria semper stimulat. Unde et illic subditur: Et puer parvulus minabit eos . Quis iste est puer parvulus, nisi de quo scriptum est: Puer natus est nobis, filius datus est nobis ? Qui simul habitantes minat, quia ne in terrenis rebus corda nostra inhaereant, haec per internum desiderium quotidie inflammat. Et hoc ipsum ejus minare est ad suum nos amorem incessanter
Abbreviated transcription (Latin):
adbuc in eo coccus semel tinctꝰ ẽ. Et quis qͥs
sic amat ꝓximũ ut minuat desidiũ qđ fla.¬
glare debet indm̃: ñ ÷ adhuc ineo color
tincturȩ geminatꝰ.: Debemꝰ gͣ ⁊ amare eos
cũ quib uurimnꝰ. ⁊ ad illũ totis desidis anhe.¬
lare : in quoueracit᷑ uiuamꝰ. Ecce et eñi ad
fidem atq ad audien dũ uerbũ om̃ĩpoten¬
tis dñi. nos qͥ religioso inditi habituiudem̃.
ex diuersa mundi qͣlitate conuenimꝰ. atq¬
ex dissimilib iniquitatib in sc̃ẽ eocłs concor¬
dia congregati sumꝰ. Ita ut iã patent̃ factũ
dr̃. habitabut lupꝰ cũ agno. ⁊ pardꝰ cum hedo
accubabit. Nã ꝑ seẽ caritatis uiscera lupꝰ cum
agno habitat. qͥa hi qͥ inscło raptores fuerua.
cũ mansuetis acmitib in pace conqͥescunt. Et
pardꝰ cũ hedo accubabit. qr is qͥ peccatoꝵ suoꝵ
macłis uariꝰ fuit: cũ eo qͥ se despicit ⁊ peccato¬

Expanded text:
adhuc in eo coccus semel tinctus est. Et quisquis adhuc in eo coccus semel tinctus est. Et quisquis sic amat proximum, ut imminuat desiderium quo flagrare debet ad Deum, non est adhuc in eo color tincturae geminatus. Debemus ergo et amare eos cum quibus vivimus, et ad illum totis desideriis anhelare in quo veraciter vivamus. Ecce etenim ad fidem atque ad audiendum verbum omnipotentis Domini nos qui religioso induti habitu videmur, ex diex dissimilibus iniquitatibus in Sanctae Ecclesiae concordia congregati sumus, ut jam patenter factum r: Habitabit lupus cum agno, et pardus cum haedo accubabit . Nam per sanctae charitatis viscera 1343 lupus cum agno habitat, quia hi qui in saeculo raptores fuerunt cum mansuetis ac mitibus in pace conquiescunt. Et pardus cum haedo accubat, quia is qui peccatorum suorum maculis varius fuit, cum eo qui se despicit et peccato
Abbreviated transcription (Latin):
subdit᷑. Et frontẽ eiꝰ duob cubitis. Prons
& eñĩ portȩ ẽ: boni meritũ uitȩ p̃sentis. Sic̃
enĩuestibulũ intrinsecꝰ suꝑna reqes debet in¬
telligi: ita ꝑfrontẽ portȩ. necesse ẽ qͣlitatẽ
uisibił uite signari. Frons gͦ portę duobus
cubitis m̃surat᷑. qr qͥsqͥs hĩc dilectionẽ dei
ac ꝓximmi seruare studuerit: ipse adęt̾nita.¬
tis atriũ ꝑtingit. Uita igit᷑ nr̃a ut duob eu¬
bitis sit m̃surata: tendi cotidie ꝑcaritatem
debet in amorẽdi simul&e ꝓximi. Non ÷ eñi
caritas uera: si minꝰ a duob cubitis habet.
Unde moyses cũ ꝑ colores uestiũ electorũ
uirtutes exprimerce: in ornam̃to pontifi¬
cis bistinctũ coccum iubet adhiberi. Q a
nãq ꝑ coccũ nͥ caritas designat᷑. quȩ semꝑ
flãma amoris accendit᷑: S coccus bis tu¬
gitur. qͣndo ñ solũ examore di s etiã pxi¬
mi. nr̃a caritas inflãmat᷑. Nã qͥsqͥs sic amat
dm̃ ut cõmissi sibi ꝓximi curã relinquat.

Expanded text:
itis. Frons etenim portae est bonum meritum vitae praesentis. Sicut enim vestibulum intrinsecus aeterna requies debet intelligi, ita per frontem portae necesse est qualitatem visibilis vitae signari. Frons ergo portae duobus cubitis mensuratur, quia quisquis hic dilectionem Dei et proximi servare studuerit, ipse ad aeternitatis atrium pertinget. Vita igitur nostra ut duobus cubitis sit mensurata, tendi quotidie per charitatem debet in amorem Dei simul et proximi. Non est enim charitas vera, si minus a duobus cubitis habet. Unde Moyses cum per colores vestium, electorum virtutes exprimeret, in ornamento pontificis bis tinctum coccum jubet adhiberi . Quid namque per coccum nisi charitas designatur, quae semper per flammam amoris accenditur? Sed coccus bis tingitur, quando non solum ex amore Dei, sed etiam proximi nostra charitas inflammatur. Nam quisquis sic amat Deum, ut commissi sibi proximi curam relinquat,
Abbreviated transcription (Latin):
iussit cũ p̾senti scło despici. qͣsi portant̃a
in longitudinis altitudine surrex̃. Mi.¬
nora quippe p̃cepta. israhelitioo popło
ꝑ legẽ data sunt. Unde ⁊ eidẽ popło mo¬
yses in cãpo locutꝰ ẽ. Altiora dñs scĩs apo¬
stolis dedit. Unde ⁊ eosdẽ mandatis uitȩ
in monte docuit. Dũ uero redẽptor nr̃
ꝑ euangłiũ dicit. nolite putare qm̃ ue-
ni soluere legẽ aut ꝓpħas. ñ ueni solue-
re s ad implere adimplere em̃ uenerat¬
legẽ. qui legis iustitię grãm addidit.
Ut᷑ qđ illa iubebat inminimis: ipse ꝑ¬
fici adiuuaret in sũmis. Et qđ illa coer¬
cebat ab oꝑe: ipse resecarte a corde. Intel.¬
lecta gͦ lex quȩ in latitudine iacuit: in
altitudine surrex̃. Ipsa enĩ di cognitio
quȩ apđ illã in spiritalib patrib fuit:
nota om̃i hebreoꝵ popło ñ fuit. Nã om̃ipo.

Expanded text:
jussit cum praesenti saeculo despici , quasi porta nostra jussit cum praesenti saeculo despici , quasi porta nostra in longitudinis altitudinem surrexit. Minora quippe praecepta Israelitico populo per legem data sunt: unde et eidem populo Moyses in campo locutus est . Altiora Dominus sanctis apostolis dedit, unde et eos de mandatis vitae in monte docuit. Dum vero Redemptor noster per Evangelium dicit: Nolite putare quoniam veni solvere legem aut prophetas; non venire, sed adimplere . » Adimplere legem venerat qui legis justitiae gratiam addidit: ut quod illa jubebat in minimis, ipse perfici adjuvaret in summis: et quod illa coercebat ab opere, ipse resecaret a corde. Intellecta ergo lex quae in latitudine jacuit, in altitudine surrexit. Ipsa enim Dei cognitio quae apud illam in spiritalibus patribus fuit, nota omni He
Abbreviated transcription (Latin):
ta suꝑius de portȩ significatione iã diximꝰ.
S unũ tenere aliqͥd̃ debemꝰ. ꝑ qđ possit
⁊ cet̾a lectoris prudentia penetrare. Dictũ
qͥppe ẽ. ꝑ portã scripturã sacrã possẽ figu¬
rari. S hoc nob̾ modo laboriose discutien.¬
dũ ẽ: cur latitudo liminis portȩ decẽ cu¬
bitis. ⁊ longitudo portȩ tredeci mensurat᷑.
Hoc aut̃ loco longitudo portȩ. altitudo dr̃.
Sic̃ nos longe staturȩ dicimꝰ: quẽ altũ ui¬
demꝰ. Nã longitudo portȩ dici intrans¬
uersum ñ potest: cniꝰ latitudo ꝑ decem
cubitos demonstrat᷑. Quid gͦ latitudo li¬
minis portȩ nͥ lex testam̃ti uet̾is fuit. Et¬
longitudo porte. nͥ grã testamenti noui:
Quia uidelicet scriptura sacra dũ per
testam̃tũ uetꝰ crimina operũ cõpescuit.
dari decimas p̾cepit: qͣsi ꝑ mandata hu¬
milia in liminis latitudine iacuit. S dũ
ꝑ testam̃tũ nouũ cogitationes pͣuas coer¬

Expanded text:
ta superius de portae significatione jam diximus, ta superius de portae significatione jam diximus, sed unum tenere aliquid debemus per quod possit et caetera lectoris prudentia penetrare. Dictum quippe est per portam Scripturam sacram posse figurari. Sed hoc nobis modo laboriose discutiendum est, cur latitudo liminis portae decem cubitis, et longitudo portae tredecim mensuratur. Hoc autem loco longitudo portae altitudo dicitur, sicut nos longae staturae dicimus quem altum videmus. Nam longitudo portae dici in transversum non potest, cujus latitudo per decem cubitos demonstratur. Quid ergo latitudo liminis portae, nisi lex testamenti vetlongitudo portae nisi gratia Testamenti Novi; quia videlicet Scriptura sacra dum per Testamentum Vetus crimina operum compescuit, dari decimas praecepit, quasi per mandata humilia in liminis latitudine jacuit. Sed dum per Testamentum Novum cogitationes pravas coer
Abbreviated transcription (Latin):
strant. signa faciunt. uirtutes operantur.
ꝑhoc qđ eoꝵ bona nob̾ foris innotescunt:
ñ ĩmerito huiꝰ cęlestis ȩdificii frontes uocan¬
tur. Ome eiũ qđ nc̃ in aꝑto ostendit᷑. frons
est. Ut illud sit uestibulũ ȩdificii. qđ nobis
tuȩ. absq occultis tiui. Genȩ qͥppe st̃ scẽ eccłȩ
spiritales patres. qͥ nc̃ in ea miracłis corꝰcant.
⁊ uelut in eiꝰ facie uenerabiles apparent.
Cũ enĩ uidemꝰ multos mira agere. uentura
ꝓpħare. mundũ ꝑfecte relinquere. celestib
desidiis ardere . sic̃ cortex mali punici sc̃ẽ
in illiꝰ rei cõꝑatione. de qua scriptũ ẽ. Q uod
ocłs ñuidit̾. nec auris audiuit. nec incor
hominis ascendit. quȩ p̃ꝑauit ds̃ diligentib
se: Bene gͦ cũ miraret᷑ genas eccłȩ. subdidit.
absq occultiᷤᷤ tius. Acsi aꝑte diceret᷑. Fa quidẽ
quȩ inte ñ latent magna sunt: s illa ualde¬
ss ineffabilia quȩ latent̾. Seq̃r. Ꝙ mensus ẽ¬

Expanded text:
strant, signa faciunt, virtutes operantur, strant, signa faciunt, virtutes operantur, per hoc quod eorum bona nobis foris innotescunt, non immerito hujus coelestis aedificii frontes vocantur. Omne enim quod nunc in aperto ostenditur, frons est, ut illud sit vestibulum aedificii, quod nobituae, absque occultis tuis . Genae quippe sunt sanctae Ecclesiae spirituales patres, qui nunc in ea miraculis coruscant, et velut in ejus facie venerabiles apparent. Cum enim videmus multos mira agere, ventura prophetare, mundum perfecte relinquere, coelestibus desideriis ardere, sicut cortex mali punici sanctain illius rei comparatione de qua scriptum est: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se ? Bene ergo, cum miraretur genas Ecclesiae, subdidit: Absque occultis tuis . Ac si aperte diceretur: Ea quidem quae in te non latent magna sunt, sed illa valde ineffabilia, quae latent. Sequitur: VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe illi patres omĩpotentẽ dm̃ trinitatẽ ita
ẽẽ credidert̃: sic̃ eandẽ trinitatẽ noui patres
aꝑte locuti sunt. ysaias nãq audiuit an¬
gelica agmina incelo clamantia. Sc̃s. sc̃s.
substantia trinitatis appareat. non dñi
benedicat nosds̃. Qui cũ t̃cio dixiss&e ds̃. ut
unũ ẽẽ hunc ostendet: subdidit. Et metu¬
ant eũ om̃s fines t̃rȩ. Paulus quoq loquitur
dicens. Qm̃ ex ipso. ⁊ ꝑ ipsũ. ⁊ in ipso sc̃ om̃ia.
Ex ipso uidelicet: expatre. ẜ ipsũ. ꝑfiliũ. in
ipso aut̃: in sp̃u scõ. Quẽ gͦ ipsũ cũ tercio
distinx̃ ꝑ ꝑsonas. Et subiungendo ipsi gła:
ueterũ ac nouorũ patrũ fides: recte thala.¬
moꝵ describit᷑ m̃sura una triũ. Qđ uerbis
frontiũ. quia patres nr̃i ł priꝰ aueteri uł nc̃
a nouotestam̃to uenientes. muna mediato¬
ris fide conueniunt. Qui ꝓ eo qđ caritate
pleni st̃. carnẽ suã abstiuentia edomant.
corda audientiũ p̃dicationis lumine illu¬

Expanded text:
itatem ita esse crediderunt, sicut eamdem Trinitatem novi patres aperte locuti sunt. Isaias namque audivit angelica agmina in coelo clamantia: Sanctus, sansubstantia Trinitatis appareat, non Dominbenedicat nos Deus . Qui cum tertio dixisset Deum, ut unum esse hunc ostenderet, subdidit: Et metuant eum omnes fines terrae. Paulus quoque loquitur dicens: Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omniaEx ipso, videlicet ex Patre; per ipsum, per Filium; in ipso autem, in Spiritu sancto. Cum ergo ipsum tertio distraxit, et personas; et subjungendo ipsi gloria, veterum ac novorum patrum fides, recte thalamorum describitur mensura una trium, quod verbis frontium, quia patres nostri vel prius a veteri, vel nunc a novo testamento venientes, in una Mediatoris fide conveniunt. Qui pro eo quod charitate pleni sunt, 1346 carnem suam abstinentia edomant, corda audientium praedicationis lumine illu
Abbreviated transcription (Latin):
ad suȩ fortitudinis potentiã subleuaret.
Ynde gͦ faciat opꝰ suũ : alienũ opꝰ eiꝰ. ⁊ ut
oꝑetur opꝰ suũ peregrinũ ẽ opꝰ eius ab eo.
Quia incarnatus ds ut nos ad suã iustitiã
colliger&. dignatꝰ ẽ ꝓ nob̾ tãꝗͣ peccator hõ
uapulare. Et alienũ opꝰ fec̃: ut faceret ꝓpriũ.
quia ꝑ hoc qđ infirmans mala nr̃a sustinuit:
nos qui creatura illiꝰ sumꝰ ad fortitudinis sue
głam ꝑduxit. Inqua uiuit ⁊ regnat cũ patre

Expanded text:
am sublevaret. Ut ergo faciat opus suum, alienum opus ejus; et ut operetur opus suum, peregrinum est opus ejus ab eo, quia incarnatus Deus, ut nos ad suam justitiam colligeret, dignatus est pro nobis tanquam peccator homo vapulare. Et alienum opus fecit ut faceret proprium, quia per hoc quod infirmans mala nostra sustinuit, nos qui creatura illius sumus, ad fortitudinis suae gloriam perduxit, in qua vivit et regnat cum Deo Patre
Abbreviated transcription (Latin):
una triũ. Cũ enĩ longe sit a continentib
itacentib excellentia p̃dicatoꝵ. ⁊ ualde a
conuigatis distet eminentia continentum.
qͥd ÷ qđ una m̃sura dr̃ triũ : Coniugati qͥp¬
pe ꝗͣuis ⁊ bene agant. ⁊ om̃ĩpotentẽ dm̃ ui¬
dere desid̾ent: domesticis tñcuris occupan¬
tur. ⁊ necessitate cogente inutroq m̃tẽ di¬
uidunt. Continentes autẽ ab huiꝰ mundi
actione remotist̃. ⁊ uoluptatẽ carnis etiã
alicito coniugio restringunt. Nulla comu¬
gis. nulla filioꝵ cura. nullis noxiis ac diffici¬
lib rei familiaris cogitationib ĩplicantur.
Predicatores uͦ ñ soluͦ se auitiis cohercent.
s etiã alios peccare ꝓhibent. Adfidẽ duct̃.
instudio bonȩ conuersationis instruunt.
Quomͦ ergo una eoꝵ mensura ẽ. quoꝵ uite
eqͣlitas una ñ ẽ: S m̃sura unatrium ẽ:
qr ⁊ si ineis meritoꝵ maꝗna ẽ diu̾sitas. tam̃
distantia infide inqua tendunt᷑ ñẽ. Nam
eadẽ fides quȩ istos solidat in maximis: illoꝵ

Expanded text:
una trium. Cum enim longe sit a continentibus et tacentibus excellentia praedicatorum, et valde a conjugatis distet eminentia continentium: quid est, quod una mensura dicitur trium? Conjugati quippe, quamvis et bene agant, et omnipotentem Deum videre desiderent, domesticis tamen curis occupantur, et necessitate cogente in utroque mentem divident. Continentes autem ab hujusmodi actione remoti sunt, et voluptatem carnis etiam a licito conjugio refringunt, nulla conjugis, nulla filiorum cura, nullis noxiis ac difficilibus rei familiaris cogitationibus implicantur. Praedicatores vero non solum se a vitiis coercent, sed etiam peccare alios prohibent, ad fidem ducunt, in studio bonae conversationis instruunt. Quomodo ergo una eorum mensura est, quorum vitae qualitas una non est, sed mensura una trium est, quia etsi in eis meritorum magna est diversitas, tamen distantia in fide in qua tenduntur, non est. Nam eadem fides quae istos solidat in maximis, illorum
Abbreviated transcription (Latin):
gũ tenebat infide: legẽ trinitatis nescieis.
Mensuret᷑ qͦ latitudo liminis portę decẽ
cubitis. qr durꝰ illepopłs subtilitatem fidi
ignorans. mandatis seruiebat decalogi.
Mensuret᷑ gͦ longitudo portę tredeci cu¬
bitis. q ꝑ testam̃tũ nouũ incorde fidelis
popłi suꝑ mandata de talogi. quẽ ueriꝰ cus¬
todit. cognitio trinitatis creuit. Et cũ man¬
data legis ꝑficit: trinitatẽ esse onuĩ potentẽ
dñm credidit. Ybi ⁊ quęri rationabilit᷑ po.¬
test. cur istã latitudinẽ liminis portȩ quã
suꝑus dixerat uno calamo m̃surari. inferiꝰ
subuinx̃. qđ decẽ cubitis m̃suret᷑. Ae de¬
inde subditur. qđ longitudo portȩ tredec̃i
sit cubitis m̾surata. Ynꝰ ⁊ enĩcalamꝰ iã sic̃
sȩpe dictũ ẽ. sex cubitos habet ⁊ palmum.
Decẽ uͦ cubiti iã m̃surã suã suꝑ calamum
tenent: ⁊ redec̃i uͦ. ampliꝰ ꝗͣ decẽ. Quid ÷ gͦ
qđ priꝰ uno calamo lim̃ portȩ. pꝰmodũ

Expanded text:
tis nesciens. Mensuratur ergo latitudo liminis portae decem cubitis, quia durus ille populus, subtilitatem fidei ignorans, mandatis serviebat Decalogi. Mensuratur vero longitudo portae tredecim cubitis, quia per testamentum novum in corde fidelis populi super mandata Decalogi, quae verius custodit, cognitio Trinitatis crevit. Et eo mandata legis perficit, quo Trinitatem esse omnipotentem Dominum credit. 10. Ubi et quaeri rationabiliter potest cur istam latitudinem liminis portae, quam superius dixerat uno calamo mensurari, inferius subjunxit quod decem cubitis mensuretur, ac deinde subditur quod longitudo portae tredecim sit cubitis mensurata. Unus etenim calamus, sicut jam saepe dictum est, sex cubitos habet et palmum, decem vero cubiti jam mensuram suam super calamum tenent, tredecim vero amplius quam decem. Quid est ergo quod prius uno calamo limen portae, postmodum
Abbreviated transcription (Latin):
incarnae apparuit. & ipse quẽ nc̃ testam̃¬
tũ nouũ loquit᷑: ingła maiestatis appare.¬
bit. Et tunc utroꝵq finis erit. &iuisus in
duunitatis suȩ potentia. omĩa quȩ st̃ pre¬
dicta cõpleuerit. Scriptũ nãq ẽ. Fuuc
legis xp̃s adiustitiã credenti. Finis uideli.¬
cet ñ qui consumit. s qͥ ꝑficit. Tunc & enĩ
legẽ ꝑfecit. cũ sicut lex p̃dixerat incarnatꝰ
apꝰparuit. S adhuc de eiꝰ iudicio multa
nouũ testam̃tũ loquit᷑. adhuc multa de
regno illiꝰ narrat: quȩ necdũ uidemꝰ im¬
ple̾ta. Ecce cotidie euangłiũ legit᷑. uentu
ra p̃dicant᷑. Tunc gͦ erit ⁊ nouiꝰ testam̃ti
finis. cũ & quȩ de sẽ ꝓmisit cõpleuerit.
Finiet᷑ uero testam̃tũ nouũ. qr ꝑficietur.
Nam cũ ipse de quo loquit᷑ uisus fuerit.
eiꝰdem testam̃ti u̾ba cessabt̃. Unde ⁊ sc̃ẽ¬

Expanded text:
in carne apparuit, et idem ipse, quem nunc Testamentum Novum loquitur, in gloria majestatis apparebit: et tunc utrorumque finis erit, cum visus in divinitatis suae potentia, omnia quae sunt praedicta compleverit. Scriptuistus ad justitiam omni credenti : » finis videlicet non qui consumit, sed qui perficit. Tunc etenim legem perfecit, cum sicut lex praedixerat incarnatus apparuit. Sed adhuc de ejus judicio multa Novum Testamentum loquitur. Adhuc multa de regno illius narrat, quae necdum videmus impleta. Ecce quotidie Evangelium legitur, ventura vita praedicatur. Tunc igitur erit et Novi Testamenti finis, cum ea quae de se promisit impleverit; finietur vero Testamentum Novum, quia perficietur. Nam cum ipse de quo loquitur visus fuerit, ejusdem Testamenti verba cessabunt. Que
Abbreviated transcription (Latin):
sen innouo testam̃to: alius ẽ ordo p̃dicantiũ.
alius continentiũ. atq alius bonoꝵ conui.¬
gatoꝵ. Unde ⁊ idem ꝓpħa insuꝑiori par¬
te tres uiros lib̾atos uidit. Noe. danihel. ce
iob. in quib uidelicoe trib p̃dicatores. oti¬
nentes: ꝯiugati signati st̃. Nã noe archam
inundis rexit. atq id̾o figurã rectoꝵ tenuit.
Danihel in aula regia abstinentis deditꝰ fuit.
ox idcirto uitã continentiũ signauit. Iob uͦ in
conuigio positꝰ. ⁊ curã domꝰ ꝓpriȩ exercens pla¬

Expanded text:
lius est ordo praedicantium, alius continentium, atque alius bonorum conjugum. Unde et idem propheta in superiori parte tres viros liberatos vidit: Noe, Daniel et Job ; in quibus videlicet tribus praedicatores, continentes et conjugati signati sunt. Nam Noe arcam in undis rexit, atque ideo figuram rectorum tenuit . Daniel in aula regia abstinentiae deditus fuit, et idcirco vitam continentium signavit . Job vero in conjugio positus, et curam dom
Abbreviated transcription (Latin):
horis uenerint. unũ denariũ ꝓceperunt.
Qua itaq ratione conueniant mansiones
multȩ cũ uno denario. nͥ qr diu̾sȩ quidem
beatoꝵ ciiũ dignitates ert̃. s tam̃ una reqͥ¬
es ȩt̃nȩ retributionis : Nã ⁊ si dispar erit
meritũ singłoꝵ: ñ erit diu̾sitas gaudioꝵ.
q isi alt̾ minus. atq alius amplius exultat:
om̃s tñ unũ gaudiũ de conditoris sui uisio.¬
ne lȩtificat. Hoc quoq ẽ siue de uet̾ib seu¬
de nouis patrib sentiendũ. qr orientał uia
cũ tres bino ⁊ tres inde thalamos habet. m̃su¬
rauna triũ ẽ : qm̃ ipsa fides atq ipsũ meri.¬
tũ tenuit corda p̃cedentiũ. quȩ repleuit
corda sequentiũ sub testam̃to nouo positoꝵ

Expanded text:
horis venerint, unum denarium perceperunt. Qua itaque ratione conveniant mansiones multae cum uno denario, nisi quia diversae quidem beatorum civium dignitates erunt? sed tamen una quies aeternae retributionis: nam etsi dispar erit meritum singulorum, non erit diversitas gaudiorum: quia etsi alter minus atque alius amplius exultat, omnes tamen unum gaudium, de conditoris sui visione laetificat. Hoc quoque est sive de veteribus seu novis patribus sentiendum: quia orientalis via cum tres hinc et tres inde thalamos habeat, mensura una trium est, quoniam ipsa fides atque ipsum meritum tenuit corda praecedentium, quae replevit corda sequentium, sub Testamento Novo positorum
Abbreviated transcription (Latin):
nificauit in nob. Ut nos dolor insexta. irx.¬
quies inseptima: ⁊ gła excipiat in octaua.
hinc ꝑsalonionẽ drꝰ. Da partẽ septẽ. nec non
⁊ octo: qr ignoras quid mali futurũ sit super
t̃rã. Parte ⁊ enĩ septẽ simul ⁊ octo damꝰ qͣn¬
dosic ea quȩ septẽ dieb euoluunt᷑ disponimꝰ.
ut ꝑhȩc adbona ȩt̃na ueniamꝰ. Ut dũ modo
caute agitur: post modũ uenientis trem̃di
iudicii ira deuitet᷑. Octo itaq cubitos uesti¬
bulũ m̃furat᷑ extrinsecꝰ: qr ꝑlucẽ que post
septẽ dies sequit᷑: latitud o nob̾ ȩt̾uitatis apit᷑.¬

Expanded text:
navit in nobis, ut nos et dolor in sexta, et renavit in nobis, ut nos et dolor in sexta, et requies in septima, et gloria excipiat in octava. Hinc per Salomonem dicitur: Da partem septem, necnon et octo, quia ignoras quid mali futurum sit super terram . Partem etenim septem simul et octo damus, quando sic ea quae septem diebus evolvuntur disponimus, ut per haec ad bona aeterna veniamus; ut dum modo caute agitur, postmodum venientis tremendi judicii ira devitetur. Octo itaque cubitis vestibulum mensuratur intrinsecus, quia per lucem quae post septem dies sequit
Abbreviated transcription (Latin):
in ira tua arquas me: neq infurore tuo cor¬
ripias me. Modo enĩ quis qͥs ꝑ flagella cor¬
ripitur.⁊ correptionib em̃dat᷑: in man¬
suetudine corripit᷑. ñ iuira. Indistricto aut̃
illo examine om̃is argutio atq correptio
dñs uoluit amorte resurgere. Dies quippe
dñicus qͥ tercius ẽ amorte dñica: a conditio¬
ne dierũ numerat᷑ octauꝰ. qr septimũ seqͥtur.
Unde ⁊ ipsa uera redẽptoris nr̃i passio &
uera resurrectio: figurauit aliqͥd de suo
corpore indieb passionis suȩ. Sexta enim
feria passus ẽ : sabbato qͥeuit in sepulchro.
dñico die surrex̃ amorte. Presens ce enim
qͣsi in sepulchidꝰ quiescimꝰ: quia requiem
animȩ pꝰcorpꝰ inuenimꝰ. Dñico u̾ die iudelicet
apassione tercio. a conditione ut diximꝰ octa¬
uo: iã corpore a morte resurgemꝰ. ⁊ ingła
animȩ. etiã cũ carne gaudebimꝰ. Q ergo
mire saluator nr̃ fec̃ in se: hoc ueracitꝰ sig¬

Expanded text:
in ira tua arguas me; neque in furore tuo corin ira tua arguas me; neque in furore tuo corripias me. » Modo enim quisquis per flagella corripitur et correptionibus emendatur, in mansuetudine corripitur non in ira. In districto autem illo examine, omnis argutio atque correptioDominus voluit a morte reDominicus, qui tertius est a morte Dominica, a conditione dierum numeratur octavus, quia sabbatum sequitur. Unde et ipsa Redemptoris nostri passio, et vera resurrectio, figuravit aliquid de suo corpore in diebus passionis suae. Sexta enim feria passus est, sabbato requievit in sepulcro, die resurrexit a morte. Praesens etenim quasi in sepulcro quiescimus, quia requiem animae post corpus invenimus. Dominico vero die, videlicet a passione tertio, a conditione ut diximus octavo, jam corpore a morte resurgimus, et in gloria animae etiam cum carne gaudebimus. Quod ergo mire Salvator noster fecit in se, hoc veraciter sig
Abbreviated transcription (Latin):
Ad atriũ gͦ ꝑ portã tendit᷑. qr ad latitudinẽ
sollemnit᷑atis ꝑtingit᷑ ab angustia confessio¬
nis. Illa itaq gaudia quȩ apd dauid atria:
apd̃ ezechielẽ uestibulũ intrunsecꝰ uoctur
Unde ⁊ hoc ipsũ uestibulũ. octo cubitis dr̃
m̾suratũ. Ibi enĩ om̃s recipiendi st̃. qͥ nunc
in exercitio oꝑis laborant: & ad ȩt̃na gauda
ꝑ contẽplationis grãm suspirant. Nec ini¬
merito m̃sura uestibuli in octocubitis
ponit᷑. quia septẽ dieb uniu̾sũ tẽpꝰ euoluit᷑.
Et̃na ⁊ enĩ dies quȩ expleta septẽ dierũ ui¬
cissitudine sequit᷑: scilicet octaua ẽ. Unde
etiã psalmista resurrectionis diẽ consid̾ans.
qr de extremi iudicii districtione erat locu¬
turꝰ: p̾misit titulũ dicens. Infinẽ psalmus
dauid ꝓ octaua. Ut enĩ quã octauã diceret
demonstraret: diẽ illã trem̃di t̃roris in
psalii incoatione secutꝰ ẽ dicens. Dñe ne

Expanded text:
Ad atrium ergo per portam tenditur: quia in latitudine Ad atrium ergo per portam tenditur: quia in latitudine solemnitatis pertingitur ab angustia confessionis. Illa itaque gaudia quae apud David atria, haec apud Ezechielem vestibulum intrinsecus vocantur. Unde et hoc ipsum vestibulum octo cubitis dicitur mensuratum, ibi enim omnes recipiendi sunt, qui nunc et exercitio operis laborant, et ad aeterna gaudia, per contemplationis gratiam suspirant. Nec immerito mensura vestibuli in octo cubitis ponitur, quia septem diebus universum tempus evolvitur. Aeterna etenim dies quae expleta septem dierum vicissitudine sequitur scilicet octava est. Unde etiam Psalmista resurrectionis diem considerans, quia de extremi judicii erat districtione locuturus, praemisit titulum dicens: « In finem, psalmus David pro octava . » Ut enim quam octavam diceret demonstraret diem illam tremendi terroris in psalmi inchoatione secutus est, dicens: « Domine, ne
Abbreviated transcription (Latin):
IR GUIUS ERATSS
species qͣsi species eris:
mensus ẽ uestibulũ
porte octo cubitoꝵ.
⁊ frontẽ eiꝰ duob cu.¬
bitis. Ac ne hoc uesti.¬
bulũ extͣ portã esse
crederemꝰ: subditur. Pestibulũ aut̃ portȩ
erat intrinsecꝰ. Qͥd gͦ ꝑ interiꝰ uestibulũ
nͥ ȩtnȩ uitȩ latitudo signat᷑: Quȩ mͦ int̾ ang̾.¬
tias uitȩ p̾sentis. iã spe m̃te conapit᷑. De quã
ꝑ psalmistã dr̃. Intrate portas eiꝰ inconfessio¬
ne. atria eiꝰ in hymnis confessionũ. Cũ enim
peccata nr̃a ꝑ lacrimas ꝯfitem᷑  angustę uitę
portã in gredim᷑. S cũ post hȩc adȩt̾̃nã uitã
ꝑducimur: portȩ nr̃e atria in confessionũ
laudib intramꝰ. qr ibi iã angustia ñ erit: cũ
nos lȩticia ęt̃nȩ sollemnitatis assũpserit.
ẜpt̃ confessionis nr̃ȩ angustiã ueritas dicit.
Intrate ꝑ angustã portã. Et cũ se psalmista
reciꝑt in latitudine gaudia ȩt̾na p̾sumpserat:
dicebat. Statiusti in loco spatioso pedes meos.

Expanded text:
ir cujus erat species quasi species aeris mensus est vestibulum portae octo cubitorum, et frontem ejus duobus cubitis: ac ne hoc vestibulum extra portam esse crederemus, subditur: « Vestibulum autem portae erat intrinsecus. » itudo signatur, quae modo intra angustias vitae praesentis jam per spem mente concipitur. De qua per Psalmistam dicitur: « Intrate portas ejus in confessione, atria ejus in hymnis confessionum . » Cum enim peccata nostra per lacrymas confitemur, angustae viae portam ingredimar: sed cum post haec ad aeternam vitam perducimur, portae nostrae atria in confessionum laudem intramus. Quia ibi jam angustia non erit cum nos laetitia aeternae solemnitatis assumpserit. Propter confessionis nostrae angustiam Veritas dicit: « Intrate per angustam portam. » Et cum se Psalmista recipi in latitudine gaudii aeterni praesumeret, dicebat: Statuisti in loco spatioso pedes meos .
Abbreviated transcription (Latin):
bunt᷑. Uł certe qr tres patrũ ueterũ distincti.¬
ones fuerunt : tres quoq nouoꝵ sub gratia
sequunt᷑. Uetꝰ quippe popłs habuit patres
ante legẽ. ac deinde in legẽ. ⁊ postmodum
ꝓpħas. In nouo aut̃ popło prius hebreoꝵ
primitiȩ credidert̃. pꝰmodũ plenitudogen¬
tiũ fidem secuta ẽ. ac de inde infine scłi be¬
breoꝵ reliquiȩ saluant᷑. Quia gͦ incarna¬
tio dñi ⁊ ex suꝑiori parte patres ante legẽ.
patresin lege. atq ad extremũ ꝓpħas ha.¬
buit. & exposteriore fideles ex hebreis.
fideles ex gentib ac pꝰmodũ hebreoꝵ om̃s
reliquias collegit: orientalis uia tres hinc
⁊ tres inde thalamos hab̃e memorat᷑. Sed
hoc quoq ñ inconuenient̃ accipimꝰ. sitres ẽe

Expanded text:
buntur: vel certe quia tres patrum veterum distinctibuntur: vel certe quia tres patrum veterum distinctiones fuerunt, tres quoque novorum sub gratia sequuntur. Vetus quippe populus habuit patres ante legem ac deinde in lege, et postmodum prophetas: in novo autem populo prius Hebraeorum primitiae crediderunt, postmodum plenitudo gentium in fide secuta est, ac deinde in fine saeculi Hebraeorum reliquiae salvantur. . Quia ergo incarnatio Domini, et ex superiori parte patres ante legem, patres in lege, atque ad extremum prophetas habuit, et ex posteriori fideles ex Hebraeis, fideles ex gentibus ac postmodum Hebraeorum omnes reliquias collegit, orientalis via tres hinc et tres inde thalamos habere memoratur. Sed hoc quoque non inconvenienter accepimus, si
Abbreviated transcription (Latin):
talis designet iã suꝑius diximꝰ. nec replicare
qͥppe iuxta uiã orientalẽ st̃. corda feruentiũ
inamoredi. Et siue hi qui eleti intestam̃to
uet̾i fuert. siue hi qͥm testam̃to nouosecuti
st̃: nimirũ ꝯstat. qr oñs ex amore trinitatĩ
accensi st̃. Neq enĩ uere dm̃ diligerent. si
eiꝰdẽ trinitatis quȩ dis̃ ẽ grãm ñ accepissent.
Iuxta uiã dͥ orientalẽ tres hino & tres inde
sunt thalami. qr dũ int̾ uet̾es ⁊ nouos patres
dñs incarnare dignatꝰ ẽ: qͣsi in medio tha¬
lamorũ uia orientalis apparuit. Quia tha¬
lami aduerã speciẽ. extrinitatis sunt cogni¬
tione decorati. Sin uͦ ad uirtutes electorũ
eundẽ numerũ referamꝰ : tres sunt uirtutes
sine quib is qui aliqͥd oꝑari iã potest. saluari
ñ potest. yidelicet fides. spes. caritas. Etq
eadẽ spes. fides. ⁊ caritas inantiquis patrib
quȩ in nouis doctorib fuit. uixta orienta.¬
lẽ uiã tres huic ⁊ tres inde thalami descri¬

Expanded text:
talis designet, jam superius diximus, nec replicare quippe juxta viam orientalem, sunt corda ferventium in amore Dei. Et sive hi qui electi in testamento veteri fuerunt, sive hi qui in testamento novo secuti sunt. Nimirum constat quia omnes ex amore Trinitatis accensi sunt. Neque enim vere Deum diligerent, si ejusdem Trinitatis quae Deus est, gratiam non accepissent. Juxta viam ergo orientalem tres hinc, et tres inde sunt thalami: quia dum inter veteres et novos patres Dominus incarnari dignatus est, quasi in medio thalamorum via orientalis apparuit, quia thalami ad veram speciem ex Trinitatis sunt cognitione decorati. Sin vero ad virtutes electorum, eumdem numerum referamus, tres sunt virtutes, sine quibus is qui aliquid operari jam potest, salvari non potest, videlicet, fides, spes, charitas. Et quia eadem spes, fides et caritas in antiquis patribus quae in novis doctoribus fuit, juxta orientalem viam tres hinc et tres inde thalami descri
Abbreviated transcription (Latin):
gant. Fit itaq ut miro modo. una ea.¬
demq mens & uirtute polleat. & ex infir¬
mitate lassescat quatinus & exparte con¬
structa sit. & ex parte se conspiciat esse de-¬
structam: ut ꝑbonũ quod quęrit. & habere
ñ ualet. illud seruet humiliter. qđ habet.
Sed quid mirũ quod hoc de homine dicimꝰ.
quando suꝑna illa regio. in ciub suis ex par.¬
te dampna ꝑtulit. & ex parte fortit̾ sterit.
ut electi angłoꝵ sp̃s. dũ alios ꝑsuꝑbia ceci¬
disse conspicerent. ipsi tanto robustius.
quanto humilius starent: Illi ergo regio.¬
nis suȩ etiam detrinenta ꝓfecerunt. quȩ ad
ȩt̾nitatis statũ. ex parte sue destructionis est
solidius structa. Sic ergo. & in una quaq
anima agitur. ut in humilitatis custodiam.
aliquando ad luera maxima ex minimo dãp.¬
no seruetur. Pe tRu Placet qđ dicis:¬

Expanded text:
gant. Fit itaque ut miro modo una eagant. Fit itaque ut miro modo una eademque mens et virtute polleat, et ex infirmitate lassescat, quatenus et ex parte constructa sit, et ex parte se conspiciat esse destructam, ut per bonum quod quaerit, et habere non valet, illud servet humiliter quod habet. Sed quid mirum quod hoc de homine dicimus, quando illa superna regio in civibus suis ex parte damna pertulit, et ex parte fortiter stetit, ut electi angelorum spiritus dum alios per superbiam cecidisse conspicerent, ipsi tanto robustius quanto humilius starent? Illi ergo regioni sua etiam detrimenta profecerunt, quae ad aeternitatis statum ex parte suae destructionis est solidius instructa. Sic ergo et in unaquaque anima agitur, ut in humilitatis custodiam aliquando ad lucra maxima ex minimo damno servetur. PETR. Placet quod dicis
Abbreviated transcription (Latin):
quib maiora bona prestat. quȩdã minora
non tribuat: ut semꝑ eoꝵ animus habeat.
unde se ipse rep̃hendat. Quatinꝰ dũ appe¬
tunt ꝑfecti eẽ. nec possunt. & laborant in
hoc qued non acceperunt. nec tam elabo¬
rando p̾ualent. in his quȩ accepta habent.
se minime extollant: sed discant. quia ex
semet ipsis maiora bona non habent. qui
insemet ipsis uincere parua uita. atq ex¬
trema non possunt. Hinc ẽ enĩ qđ ꝑducto
dnĩs ad terrã reꝑmissionis populo. cunctos
fortes acq p̃potentes aduersarios eiꝰ extin¬
guens. philisteos atq chananeos diutius
reseruauit ut sicut scriptũ ẽ. mneis experi¬
recur ispł: quia non nũquã ut dictũ ẽ. eis
etiã quib magna dona tribuit. parua quȩ¬
da. n rep̃hensibilia relinquit: ut semper
habeant contra qđ bellum gerant: ⁊ deuic¬
tis magnis hostib mentẽ non erigant. qͣn¬
do eos adhuc aduersarii. etiã minimi fati-¬

Expanded text:
quibus maiora bona prestat, quedam minora quibus maiora bona prestat, quedam minora non tribuat, ut semper eorum animus habeat unde se ipse reprehendat, quatinus, dum appetunt perfecti esse nec possum et laborant in hoc quod non acceperunt, nec tamen elaborando prevalent, in his que accepta habent se minime extollant, sed discant quia ex semet ipsis maiora bona non hain semetipsis vincere parva vitia atque extrema non possunt. Hinc est enim quod perducto Dominus ad terram repromissionis populo, cunctos fortes atque praepotentes adversarios ejus exstinguens, Philisthaeos atque Chananaeos diutius reservavit, ut, sicut scriptum est, in eis experiretur Israel ; quia nonnunquam, ut dictum est, eis etiam quibus magna dona tribuit, parva quaedam reprehensibilia relinquit, ut semper habeant contra quod bellum gerant, et devictis magnis hostibus mentem non erigant, quando eos adhuc adversarii etiam minimi fati