comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aemuli stoici nommantur huiꝰ sentencie et pracepta eiusmodi sapien¬
tem gracia num quã moueri num qͣm cuiusquã delicto ignostere ne¬
minem misericordem esse nisi stultũ et leuẽ uiri nõ esse neq exorari
neq placari solos sapientis esse distortissimi sint formonsussi men¬
dicillimi diuites si seruitutem seruiant reges. Nos autem qui sapien¬
tes non sumꝰ fugitiuos exules hostis insanos deniq esse dicũt omnia

Expanded text:
raecepta eius modi. sapientem gratia numquam moveri, numquam cuiusquam delicto ignoscere; neminem misericordem esse nisi stultum et levem; viri non esse neque exorari neque placari; solos sapientes esse, si distortissimi sint, formosos, si mendicissimi, divites, si servitutem serviant, reges; nos autem qui sapientes non s
Abbreviated transcription (Latin):
dissimũ hominẽ et pane domi auꝰ oratione et praeceptis qͣmqͣm erant
eadem ista quae te delectãt Tamẽ asperior non est factꝰ sed ut actepia¬
factꝰ sedut accepi a
senibꝰ lenissimus quis uero ẽ laelio comiorquis iocundior eodẽ¬
quis iocundior eodẽ
ex studio isto quis illo grauior sapientior possum de L philippo de.E

Expanded text:
mum hominem Panaetium domi; cuius oratione et praeceptis, quamquam erant eadem ista quae te delectant, tamen asperior non est factus sed, ut accepi a senibus, lenissimus. quis vero C.Gaio Laelio comior fuit, quis iucundior eodem ex studio isto, qu
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩes ad bellũ ipelleret nõ debebat minuere illoꝵ suspi¬
cionẽ et poudgore eos de quiliꝰ illi aliquid suspitaxenf.
moreia. Cassio uo fuisse. Si nobilitas hõis si afflata fortua
Si xoli q̃uie pristine dignitatis nõ tam illustees fita senta
eciã ut aebitoor cũ auttoxitates pͥncipũ coniuraciõis as
incitandos aĩos allobrogũ colliget cassiꝯ et cũ sarer ext̃as
naciones maxime nobilitate moueri nõ priꝯ antronta
qũa sollã nomĩnasset. Iam u̾o illud ꝓbari minime potest
uallos autromo nomĩato putasse ꝓpt̾ calamitatis siti tudi

Expanded text:
homines ad bellum impelleret, non debebat minuere illorum suspihomines ad bellum impelleret, non debebat minuere illorum suspicionem et purgare eos de quibus illi aliquid suspicari videmoria Cassio non fuisse. si nobilitas hominis, si adflicta fortuna, si reliquiae pristinae dignitatis non tam inlustres fuissent, etiam, ut arbitror, cum auctoritates principum coniurationis ad incitandos animos Allobrogum conligeret Cassius, et cum sciret exteras nationes maxime nobilitate moveri, non prius Autronium quam Sullam nominavisset. iam vero illud minime probari potest, Gallos
Abbreviated transcription (Latin):
dicendi necessitas quedã impoĩta est ab illo Nam si Torq̃tꝰ
sillam solũ accusass ego quoq hoc tp̃r̃e nichil aliuel ag̾em
nisi eum qui accusatꝰ eẽt defonlerẽ. S cum ille tota illa
or̃one in me eẽt muectꝰ et cũ micio ut dixi defensionem
meam auctoritate spoliare uoluiss ocĩa si dolor meꝯ xespõ¬
dere nõ cogeret taniẽ ip̃a causa hãt ame or̃onẽ flagitass
allobrogibꝰ nominatũ syllã eẽ dicis quis negat Sylle iudi¬
ciũ et uide quẽ admodũ nõĩatꝰ sit.l. cassiũ dixeeũt cõme¬
morasse cũ cet̾is anteomũ secũ fac̃e. Quero nũ sillã dixe¬
rit calsiꝰ nũquã se aiunt que sisse de cassio quid silla senti¬
ret uidete diligentiã galloꝵ qui uitã hominũ naturãqr
idem sentire et secũ fat̾e. Sillã tamẽ i nõ uider etur
i hc̃ ia criminosum õẽ debere. Ꝙa itaqͥa qͥ barbaros

Expanded text:
dicendi necessitas quaedam imposita est ab illo. nam si Torquatus dicendi necessitas quaedam imposita est ab illo. nam si Torquatus Sullam solum accusasset, ego quoque hoc tempore nihil aliud agerem nisi eum qui accusatus esset defenderem; sed cum ille tota illa oratione in me esset invectus et cum, ut initio dixi, defensionem meam spoliare auctoritate voluisset, etiam si dolor meus respondere non cogeret, tamen ipsa causa hanc a me orationem flagitavisset. ab Allobrogibus nominatum Sullam esse dicis. quis negat? sed lege indicium et vide quem ad modum nominatus sit. L. Cassium dixerunt commemorasse cum ceteris Autronium secum facere. quaero num Sullam dixerit Cassius. nusquam. sese aiunt quaesisse de Cassio quid Sulla sentiret. videte diligentiam Gallorum; qui vitam hominum naturamque idem sentire et secum facere Sullam, tamen mihi non videretur in hunc id criminosum esse debere. quid ita? quia, qui barbaros
Abbreviated transcription (Latin):
maxiã concione cdixissem Atq eçiã illud addam ne qui forte
incipiat imꝓbꝰ subito te amare Torquate: et aliquid sꝑare
de te Atq ut idẽ om̃s exaudiãt darissima uoce dicã harũ
et gessi .l. ille torquatꝰ cũ eẽt meꝯ contubernalis in cõsulatu¬
parens oii homo amãtillumꝰ patrie maximi animi. sũmi
consilu. singulis constancie. cũ eẽt eger tam̃e om̃ibꝰ rebꝯ
illis it̾fuit. nũquam est ame cligressus scudio consilio auctori¬
tate. unꝯ adiuuit pluximũ cũ infiemitatẽ corporis / aĩ u̾tute
suꝑaret uides ne ut eripiã te eximꝓboꝵ subita graciã
et recõciliem bonis om̃ibꝰ qui te et diligũt et retinẽt reti¬
nebũtq semꝑ nec liame forte disciũis idcieco te a se et a
re.P. et a tua dignitate defic̾e paciẽt᷑./ S iam redeo ad
causam atq hoc uos Iud̃ cestor mͥ dememet ipo tã multa

Expanded text:
maxima contione dixissem? atque etiam illud addam, ne qui forte maxima contione dixissem? atque etiam illud addam, ne qui forte incipiat improbus subito te amare, Torquate, et aliquid sperare de te, atque ut idem omnes exaudiant clarissima voce dicam. harum  suscepi atque gessi L. ille Torquatus, cum esset meus contubernalis in consulatparens eius, homo amantissimus patriae, maximi animi, summi consili, singularis constantiae, cum esset aeger, tamen omnibus rebus illis interfuit, nusquam est a me digressus, studio, consilio, auctoritate unus adiuvit plurimum, cum infirmitatem corporis animi virtute superaret. videsne ut eripiam te ex improborum subita gratia et reconciliem bonis omnibus? qui te et diligunt et retinent retinebuntque semper nec, si a me forte desciveris, idcirco te a se et a re publica et a tua dignitate deficere patientur. sed iam redeo ad causam atque hoc vos, iudices, testor: mihi de memet ipso tam multa
Abbreviated transcription (Latin):
iꝑiũ. tu rem .P.xepre hendis que domestitos hostes ne abht
ip̃a ne caretur necauit. Itaq attende iam torquato ꝙ ego de fũ¬
giam auctoxitatẽ consulatꝰ mei maxia uote ut om̃s exalesi¬
re possint dico. semꝑq dica. Adestote om̃s aĩs qui adestis qͣꝵ
ego Reequẽtia magnope letor. Erigite mentes aures qi uras
et me de inuidiosis rebꝰ ut illo putat aitente actedite  Ego.
consul cũ exctꝰ ꝑdito ꝵ ciuiũ dandestino scelere ꝯflatꝰ. audelis¬
simũ et luctuosissimũ exitium pateie coꝑasset cũ ad octasũ inte¬
ritũq uei .p. catilina in castris in hĩs autẽ templis atq tectis
dux lentulꝰ esset constitutꝰ meis con silus meis laboribꝰ mei
apitis peritulis sine tumultu. sine de lectu sine armis sine exa
regũ. ac nacionum ext̾arum lumẽ gencium Domiciliũ ĩꝑũ.
quinq hominũ amenciũ ac ꝑditoꝵ pena redemi. An me exi¬
stimasti hec iniuratũ in iudicio nõ ẽẽ dicturũ que iuratꝰ in

Expanded text:
ium; tu rem publicam reprehendis, quae domesticos hostis, ne ab eis ipsa necaretur, necavit? itaque attende, Torquate, quam ego defugiam auctoritatem consulatus mei! maxima voce ut omnes exaudire possint dico semperque dicam. adeste omnes animis, Quirites, quorum ego frequentia magno opere laetor; erigite mentis aurisque vestras et me de invidiosis rebus, ut ille putat, dicentem attendite! ego consul, cum exercitus perditorum civium clandestino scelere conflatus crudelissimum et luctuosissimum exitium patriae comparasset, cum ad occasum interitumque rei publicae Catilina in castris, in his autem templis atque tectis dux Lentulus esset constitutus, meis consiliis, meis laboribus, mei capitis periculis, sine tumultu, sine dilectu, sine armis, sine exeregum ac nationum exterarum, lumen gentium, domicilium imperi, quinque hominum amentium ac perditorum poena redemi. an me existimasti haec iniuratum in iudicio non esse dicturum quae iuratus in
Abbreviated transcription (Latin):
ee deditũ cetos pudeat si qui se ita lr̃is abdiderũt ut nichus
pessint ex his neq ad cõmuñe afferre fructũ aieq in aspectũ bitẽq
ꝓferes me aut̃e quid pudeat qui tot annosutaUio spestu tutẽq
nullio unio me tꝑte auttoinodo aut ociũ meu abstraxerit. Aut bo¬
doptis a uocarit arc deniq soninꝰ retardauit. Quare quis tan¬
dem ie xẽphendat aut quis m iuxe succeseat : Si quatum cetio:
ad suas res obeudao qͣntũ ad festos dico ludoꝵ clobetudo cetis
quãtũ adͥ alia s uoluptates et ad ip̃am uequieni animi & corporis
conceditux tempoꝵ p̃tũ alũ tribuut tempostiuis conuiusi ꝓtum
denio alee ꝯnatũ poletaneũ iogomet adhecstdia cetisextan

Expanded text:
ut nihil possint ex eis neque ad communem adferre fructum neque in aspectum lucemque proferre; me autem quid pudeat qui tot annos ita vivo, iudices, ut a nullius umquam me tempore aut commodo aut otium meum abstraxerit aut voluptas avocarit aut denique somnus retardarit? qua re quis tandem me reprehendat, aut quis mihi iure suscenseat, si, quantum ceteris ad suas res obeundas, quantum ad festos dies ludorum celebrandos, quantum ad alias voluptates et ad ipsam requiem animi et corporis conceditur temporum, quantum alii tribuunt tempestivis conviviis, quantum den
Abbreviated transcription (Latin):
nosteum peruenixe potuit Ad imitandum uero tam mihi ꝓpositũ exem¬
plari illud est qͣm tibi s si illiꝯ comitãcem et facilitat̃ẽ tuae grauitati se¬
ueritati quae asperseris non istaquidem erũt meliora quae nunt sũt
optima sed terte condita iucundius: Quare ut ad id qd̾ institiũ reuer¬
tar tolle mihi e causa nom̃e Catonis remoue ni praetermicte aucto

Expanded text:
exemplar illud est quam tibi. sed si illius comitatem et facilitatem tuae gravitati severitatique asperseris, non ista quidem erunt meliora, quae nunc sunt optima, sed certe condita iucundius. qua re, ut ad id quod institui revertar, tolle mihi e causa nomen Catonis, remove vim, praetermitte auct
Abbreviated transcription (Latin):
stendũ qui tanto amore suas possessiones complexi tenebãt
ut ab his mẽbra diuelli ciciꝰ ac distrahi posse cliceres. Cinçiꝯ
nũꝙͣ sihi cognacionẽ cum p̃diis ẽẽ existimauit suis Itaq se
nõ modo ex suspicione tanti scelexis. Uerũ eciã ex om̃i homi¬
num ẜmone. nõ armis s prrimonio suo uindicauit. /Iam
ño qđ obitit pompeianos eẽ a sylla iipulsos ut ad istã cõ iu¬
racionẽ et ad hoc ne fariũ facinꝯ accederẽt. id cuiꝯ mo di
sit intellig̾e nõ possum. An tͥ põpeiani cõiurasse uident᷑. Qͥs
hoc uniꝙͣ dixit aut que fuit istiꝰ rgi uel minima suspicio.
disiuuxit inꝙͣ eos a colonis. ut hoc discidio ac dillensiõe scã¬
opudum in sua pt̃ate posset & pompeianos hões. primũ om̃is
pompeiaetoꝵ colonoꝵꝙ dissensio delata ad pr̃onos est cũ iam
inuet̾asset ac multos annos ẽẽt excogitata.Deide ita apat̾uis

Expanded text:
scendum qui tanto amore suas possessiones amplexi tenebant scendum qui tanto amore suas possessiones amplexi tenebant ut ab eis membra citius divelli ac distrahi posse diceres. Sittius numquam sibi cognationem cum praediis esse existimavit suis. itaque se non modo ex suspicione tanti sceleris verum etiam ex omni hominum sermone non armis, sed patrimonio suo vindicavit. iam vero quod obiecit Pompeianos esse a Sulla impulsos ut ad istam coniurationem atque ad hoc nefarium facinus accederent, id cuius modi sit intellegere non possum. an tibi Pompeiani coniurasse videntur? quis hoc dixit umquam, aut quae fuit istius rei vel minima suspicio? 'Diiunxit,' inquit, 'eos a colonis ut hoc discidio ac dissensione fappidum in sua potestate posset per Pompeianos habere.' primum omnis Pompeianorum colonorumque dissensio delata ad patronos est, cum iam inveterasset ac multos annos esset agitata; deinde ita a patronis
Abbreviated transcription (Latin):
secũ sem ꝑ hũisset hũc in adu̾sis et in eo tumultu quẽ ip̃e cõꝑabat
ab se dimicteret. Ip̃e autẽ cinçiꝰ non enim inͥ deẜenda est causa
amici uet̾is atq hospitis. Is. homo est: aut ea familia ac discipli¬
.p. nr̃am officio et fide.is sibi ne faxiũ bellũ ꝯtra patrĩa susti¬
piendũ pucaret. Cuiꝰ es alienũ uidemꝰ. Iud nõ libiame sea
negocii gerendi studio ẽe contractũ qui ita rome debuit ut
in ꝓuincus et in regnis maxime ei pecie deberẽt᷑ quas cũ pe¬
ter et nõ cõmisit ut sui ꝓcuratores quicꝙͣ oñis absente se susti-¬
nerẽt uenire om̃s suas possessiones et patemiõio se orna¬
tissimo spoliari maluit ꝙͣ ullã morã cuiꝙ fieri creditoꝵ suoꝵ
A quoquidẽ genere. Iud. ego nũꝙͣ timui. cũ in illa rei .ł. tempe¬
state uersarer. Illud erat genꝯ hominũ horribile et ꝑtime¬

Expanded text:
secum semper habuisset, hunc in adversis et in eo tumultu quem ipse comparabat secum semper habuisset, hunc in adversis et in eo tumultu quem ipse comparabat ab se dimitteret. ipse autem Sittius—non enim mihi deserenda est causa amici veteris atque hospitis—is homo est aut ea familia ac discipliem publicam nostram officio et fide, is sibi nefarium bellum contra patriam suscipiendum putaret? cuius aes alienum videmus, iudices, non libidine, sed negoti gerendi studio esse contractum, qui ita Romae debuit ut in provinciis et in regnis ei maximae pecuniae deberentur; quas cum peteret, non commisit ut sui procuratores quicquam oneris absente se sustinerent; venire omnis suas possessiones et patrimonio se ornatissimo spoliari maluit quam ullam moram cuiquam fieri creditorum suorum. A quo quidem genere, iudices, ego numquam timui, cum in illa rei publicae tempestate versarer. illud erat hominum genus horribile et pertime
Abbreviated transcription (Latin):
ante fireore catiline et suspicione huiꝗ connutras estioede
est ꝓfecto nõ eat pͥmum s cũ in usdem locio anquo ais teide
de causa aliquot annos fuillet a c̃ ꝑfocto est. no m op cauta
s eçiã necessaxiã cãm magna xõne cum mauritane Rege contracta
Tum autẽ illo ꝓfecto sylla ꝓcuxãte eiꝰ rem et gente/ pluri¬
possellionis. ea Cincio nõ fuĩt p̾dus deminutis. Iamũo illud
ꝙͣ mcredibile ꝙͣ absurdũ qui Rome cecdem fac̾e qui hãc urbẽ
inflãmare uellet / cum familiax issimũ suũ dimitere ab se &.
mandare in ultimas t̾ras uirũ quo faciliꝯ xome ea q̃ conaba¬
tur effic̾et si in hispaniã turbatũ isset At hec ip̃a ꝑ se sine ulla con¬
iunccione agebant᷑. An in tantis rebꝰ tam nouis consilus tam per¬
uiculosis cam turbulẽtis hominẽ amãtissimũ sui familiaxissi¬
mũ coniũctillimũ oflicus usu consuetudine aimitendũ elle
arbicraret᷑ ueri simile nõ est ut quẽ in scđis rebus qũe ĩocio

Expanded text:
spicionem huius coniurationis; deinde est profectus non tum primum sed cum in isdem locis aliquanto ante eadem de causa aliquot annos fuisset, ac profectus est non modo ob causam sed etiam ob necessariam causam, magna ratione cum Mauretaniae rege contracta. tum autem, illo profecto, Sulla procurante eius rem et gerente pluripossessionis, ea Sittio non fuerit praediis deminutis. iam vero illud quam incredibile, quam absurdum, qui Romae caedem facere, qui hanc urbem inflammare vellet, eum familiarissimum suum dimittere ab se et amandare in ultimas terras! Vtrum quo facilius Romae ea quae conabatur efficeret, si in Hispania turbatum esset? at haec ipsa per se sine ulla coniunctione agebantur. an in tantis rebus, tam novis consiliis, tam periculosis, tam turbulentis hominem amantissimum sui, familiarissimuarbitrabatur? veri simile non est ut, quem in secundis rebus, quem in otio
Abbreviated transcription (Latin):
one. Scil is sum qui existimẽ gñ pisonẽ et catilinã et
uargũterũ et Anconiũ nichil stelexate. nichil audacter
ip̃os ꝑ se le sine p. silla fac̃e potuilse de quo etiã si quis dubi¬
tasset anteamũ id qđ tu argius cogitass. int̾fecto pr̃e tuo
nem cum dixisti hunc ut catilinã consulẽ effic̾et contra patrẽ.
tuũ oꝑas et manũ comꝑasse. Quod si ego tibi confitrox/. tun̾i
conçedas necesse est hc̃ cum catiline suffea garet᷑ nichil de suo
consulatu quẽ iudicio amiẜat ꝑ uim recuꝑando cogitauisse¬
noip epso assois fstinoꝵ tantoꝵ tam atrocium coimẽ Iudices .p.
sulle ꝑsona suscipit Iam enim faciã ceiminibg one teedifo
hominio ac de meribio deca Menim de pncipidmauit animo
Seturrere magnitudnu deiminis satisfae eppio sisduit animꝯ¬

Expanded text:
one. scilicet ego is sum qui existimem Cn. Pisonem et Catilinam et one. scilicet ego is sum qui existimem Cn. Pisonem et Catilinam et Vargunteium et Autronium nihil scelerate, nihil audacter ipsos per sese sine P. Sulla facere potuisse. de quo etiam si quis dubitasset antea an id quod tu arguis cogitasset, ut interfecto patre tuo inam consulem efficeret, contra patrem tuum operas et manum comparasse. quod si tibi ego confitear, tu mihi concedas necesse est hunc, cum Catilinae suffragaretur, nihil de suo consulatu, quem iudicio amiserat, per vim recuperando cogitavisseneque enim istorum facinorum tantorum, tam atrocium crimen, iudices, P. Sullae persona suscipit. iam enim faciam criminibus omnibus ferhominis ac de moribus dicam. etenim de principio studuit animus occurrere magnitudini criminis, satis facere exspectati
Abbreviated transcription (Latin):
cogitarit. Atq in ip̃a rogacione. ne ꝑ uim qͥd agetur Ois
tamẽ nr̃m Sillã aut cetiliũ uerebat᷑. Nõne om̃is ille t̃ror
oĩs sedicionis timor atq opinio ex anthonii imꝓbitate pẽ¬
debat.eiꝯ uoces oiꝯ mine ferebantur. eiꝯ̃ aspectꝰ ꝯcuesacio
scipatis. greges hominũ ꝑditoꝵ metũ nobis sediçionesq
afferebãt. Itaq P. silla.ħ importunissimo cũ honoris tum
etiã calamitatis socio atq comite ot scãs fortunas amite
coactꝰ est.et in adũsis.sine ullo remedio atq alleuamẽto
ꝑmanere/. hic tu epistolã mẽa sepe reçitas quã ego ad gñ
pompeiũ de meis rebꝰ gestis et de sum̃a rei .P. misi & ex
ea crimẽ aliq̃đ in ꝙ. sillã q̃xis / et si fuxor̃e incredibilem
biẽnio ante conceptũ. erupisse in meo consulatu scͥpsi. me
hoc demõstrasse dicis sillã in illa fuisse suꝑiore cõiuratiꝰ¬

Expanded text:
cogitarit. atque in ipsa rogatione ne per vim quid ageretur, quis cogitarit. atque in ipsa rogatione ne per vim quid ageretur, quis tum nostrum Sullam aut Caecilium verebatur? nonne omnis ille terror, omnis seditionis timor atque opinio ex Autroni improbitate pendebat? eius voces, eius minae ferebantur, eius aspectus, concursatio, stipatio, greges hominum perditorum metum nobis seditionesque adferebant. itaque P. Sulla hoc importunissimo cum honoris tum etiam calamitatis socio atque comite et secundas fortunas amittere coactus est et in adversis sine ullo remedio atque adlevamento permanere. hic tu epistulam meam saepe recitas quam ego ad Cn. Pompeium de meis rebus gestis et de summa re publica misi, et ex ea crimen aliquod in P. Sullam quaeris et, si furorem incredibilem biennio ante conceptum erupisse in meo consulatu scripsi, me hoc demonstrasse dicis, Sullam in illa fuisse superiore coniurati
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ Cecilius in calamitate fxĩs sui iudicũ p̃tatẽ ꝓpetuandã
legis acerbitaten mi tigandam putauit. S qͥ dego de hoc
plirra disputẽ dicerẽ fortasse et facile et libent̃ dicerẽ Si
frat̾nus amor .l. ceciliũ ꝓtulisset.implorarẽ sensꝰ uẽos uiiꝰ
cuiꝯq indulgenciã in suos testarex/ pet̾em ereato ueniã /.l.
cecilii ex intimis ur̃is cogitacionibꝰ atq ex humãitate cõm̃ui.
.lex. dies fuit ꝓposita paucos ferri cepta nũꝙͣ posita ẽ ĩ sc̃atu
.r. lat̾i cũ in capitoliũ nos senatũ cõuocassemꝰ nichił ẽ actũ
priꝰ et id mãdato Sẏlle.Q. me tellꝰ .pr̃. se loqui dixit sillã
int̾ce ssor̃e foxe ppessꝰ est imꝓbis largiaoibꝰ nestitit sonatꝰ
autcoritatẽ nũquã imꝑediuit Ita se gessit in tribunatu. Ut õue
deposito domestici officii. nichil postea nisi de rei .ꝑ. cõmodiᷤ

Expanded text:
semper Caecilius in calamitate fratris sui iudicum potestatem perpetuandam, semper Caecilius in calamitate fratris sui iudicum potestatem perpetuandam, legis acerbitatem mitigandam putavit. sed quid ego de hoc plura disputem? dicerem fortasse, et facile et libenter dicerem, si fraternus amor propulisset, implorarem sensus vestros, unius cuiusque indulgentiam in suos testarer, peterem veniam errato L. Caecili ex intimis vestris cogitationibus atque ex humanitate communi. lex dies fuit proposita paucos, ferri coepta numquam, deposita est in senatucum in Capitolium nos senatum convocassemus, nihil est actum prius, et id mandatu Sullae Q. Metellus praetor se loqui dixit Sullam intercessorem fore professus est, improbis largitionibus restitit, senatus auctoritatem numquam impedivit, ita se gessit in tribunatu ut onere deposito domestici offici nihil postea nisi de rei publicae commodis
Abbreviated transcription (Latin):
muectn est. Eiuꝰ egto de uirtute et constancia Iuđ tantũ dico
talẽ huc inista eogacione qua pronulgarat non de toisenia
si de leuanda calamitate fratris siu fuisseut consieel uoida
niũ ceceliꝰ qui id ꝓmulganit. in quo reo iuditatas uideb ꝓt
nolusse uestindere. ut statuexetur Sylla recte reprehedit
Statꝰ enim rei .P. maxime iudicatia rebꝰ ꝯtinot̃. neqi bgd
tantũ featerno amori danctum arbitror ut quisq de salute
sue ꝑ consulat. comunẽ uelinquat. Nichil iudicio ferebatf
penã ambito eã ferebat que fuerat nuꝑ supioribꝰ legibus
constituta. Itaq hac rogacione nõ sudicũ sententia s legis
uiciũ corxigebat. nemo iudiciũ rẽphendit cum de pona q̃¬
xeitur s leste. dampnaco enim est iudicũ que manebat pena
lectis que seuabatire doli gͥ animos eoꝵ orainĩa quo psieta
iuditus sumia cum grauitate et dignitate alienare a ca ne¬
mo labe factare iudicu est conatꝯ auchilest ei ꝯuodi ꝓmloa¬
2tum

Expanded text:
ectus est. cuius ego de virtute et constantia, iudices, tantum dico, talem hunc in ista rogatione quam promulgarat non de tollenda, sed de levanda calamitate fratris sui fuisse ut consulere volumum Caecilius—quid? 'id promulgavit in quo res iudicatas videbatur voluisse rescindere, ut restitueretur Sulla.' recte reprehendis; status enim rei publicae maxime iudicatis rebus continetur; neque ego tantum fraterno amori dandum arbitror ut quisquam, dum saluti suorum consulat, communem relinquat. at nihil de iudicio ferebat, sed poenam ambitus eam referebat quae fuerat nuper superioribus legibus constituta. itaque hac rogatione non iudicum sententia, sed legis vitium corrigebatur. nemo iudicium reprehendit, cum de poena queritur, sed legem. damnatio est enim iudicum, quae manebat, poena legis, quae levabatur. noli igitur animos eorum ordinum qui praesunt iudiciis summa cum gravitate et dignitate alienare a causa. nemo labefactare iudicium est conatus, nihil est eius modi promulgatum,
Abbreviated transcription (Latin):
uides intelliges et de hoc et de cet̾is Iudiciũ meit &.
horr par atq unũ fuisse Ꝙs nõm affuit uarganteio
neuo: ne h ic quidẽ .E.hortensiꝯ presertĩ qui illũ
solꝯ antea de ambitu de fendisset nõ ouin iant se ullo
officio cũ illo coniũctũ arbitrabat᷑. cũ ille tanto scelere cõ¬
misso om̃iũ officioꝵ societatẽ dixemiss. Ses mẽm serũu
Syllã des publiũ. Qͥs .m. leccã. Qs corneliũ defenaen

Expanded text:
vides; intelleges et de hoc et de aliis iudicium meum et vides; intelleges et de hoc et de aliis iudicium meum et horum par atque unum fuisse. quis nostrum adfuit Vargunteio? nemo, ne hic quidem Q. Hortensius, praesertim qui illum solus antea de ambitu defendisset. non enim iam se ullo officio cum illo coniunctum arbitrabatur, cum ille tanto scelere commisso omnium officiorum societatem diremisset. quis nostrum Serv. Sullam, quis Publium, quis M. L
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritate uixtute ꝯsilio preditũ nõ dubitasse qͥu innotẽ¬
tem .P. sillã defendoret: Quero cur qui aditꝯ ad cãm hor¬
tensio pacuerit mͥ int̾cdusus ẽẽ debuerit. Quero illud
ecĩã si me qui de foudo rep̾hendendũ putas et̃ Qd tãdẽ
de his existimes sũmis uixis et daxissimis ciuibꝰ quorũ
scudio et dig̃nitate celebrari hoc iudicio. oenaxi causam
de fendi huiã innocẽtis uides: Non enim una est racio de¬
fensionis ea que posita est in or̃one. om̃s qui assũt qui
laborãt qui saluum uolũt ꝓ sua ꝑte atq auctoritate defẽ¬
dunt. Anuero ni quibꝰ subsellus hec ornam̃ta ac lĩa
rei .R. uiderẽ in his me apparere nollẽ quor eito illum
in locũ atq in hãc celsissimã sedẽ dignitatis acq honoris
multis meis ac magnis laboribo et ꝑiculis ascendissem.
non desim.P. sille recordare de cet̾is quos adẽẽ huic

Expanded text:
auctoritate, virtute, consilio praeditum non dubitasse quin innocenauctoritate, virtute, consilio praeditum non dubitasse quin innocentiam P. Sullae defenderet, quaero cur qui aditus ad causam Hortensio patuerit mihi interclusus esse debuerit; quaero illud etiam, si me, qui defendo, reprehendendum putas esse, quid tandem de his existimes summis viris et clarissimis civibus, quorum studio et dignitate celebrari hoc iudicium, ornari causam, defendi huius innocentiam vides. non enim una ratio est defensionis ea quae posita est in oratione; omnes qui adsunt, qui laborant, qui salvum volunt, pro sua parte atque auctoritate defendunt. an vero, in quibus subselliis haec ornamenta ac lumina rei publicae viderem, in his me apparere nollem, cum ego illum in locum atque in hanc excelsissimam sedem dignitatis atque honoris multis meis ac magnis laboribus et periculis ascendissem? non desim P. Sullae, recordare de ceteris quos adesse huic
Abbreviated transcription (Latin):
cio si mei facti racionẽ uõb̾ constanciãq huiꝯ officũ ac defonsio¬
nis ꝓbaro : cãm quoq me .P. sille ꝓbaturũ At pͥmũ abste.
illud .l. corquate q̃xo cux me aceteris cdaxissimis urẽis ac pͥn¬
cipibꝰ ciuitatis iñ hoc officiõ ac in defensionis ire secernas
Quid enim est quãobrom abste. Qhortensyftũm daxissimi
uixi atq ornatissimi uiri nõ rẽphendat᷑. xep̃hendat᷑. meũ. nã¬
hortensio mͥ maiꝰ odiũ afferre debẽt.in oĩt deniq grauiꝯ esse
iudiciũ qui adiũuãdus in his cãis. qui oppugñadꝰ qui defen¬
dendus. qui de ẜendus ẽẽ uideat᷑. Ita inquit. Tu onim iuuesti¬
gasti. Tu pate fecisti coniuracionẽ. Qđ cum dicĩt nõ atten¬
dit eũ qui patefet̾it hoc cuxasse ut id om̃s uiderẽt quod
antea fuisset occultum. Quare ista conurracio si pate facta
ꝑ me est tã patet horcensio ꝙͣ mͥ quẽ cum uideas honore hoc

Expanded text:
o, si mei facti rationem vobis constantiamque huius offici ac defensioo, si mei facti rationem vobis constantiamque huius offici ac defensionis probaro, causam quoque me P. Sullae probaturum. ac primum abs te illud, L. Torquate, quaero, cur me a ceteris clarissimis viris ac principibus civitatis in hoc officio atque in defensionis iure secernas. quid enim est quam ob rem abs te Q. Hortensi factum, clarissimi viri atque ornatissimi, non reprehendatur, reprehendatur meum? naHortensio, mihi maius odium adferre debent, meum denique gravius esse iudicium, qui adiuvandus in his causis, qui oppugnandus, qui defendendus, qui deserendus esse videatur? 'ita,' inquit; 'tu enim investigasti, tu patefecisti coniurationem.' quod cum dicit,non attendit eum qui patefecerit hoc curasse, ut id omnes viderent quod antea fuisset occultum. qua re ista coniuratio, si patefacta per me est, tam patet Hortensio quam mihi. quem cum videas hoc honore,
Abbreviated transcription (Latin):
axime uellem Iud.ut.P. silla et antea dignitatis sue splẽ¬
simo in honore cum cõnm ambicionis miudia tũ singulari aut¬
tont odio eũ teret᷑ et ĩhis pstine fortune reliquiis miseris et af¬
flictis tñ beret quosdã quoꝵ aiõs ne suplitio quidẽ suo sacia¬
re posset. qͣꝙ̈ ex huiq̃ icõmodis maguã animo molestiã capio
Tamẽ ñ cet̾is malis facile patior oblatũ in tempꝰ in qͣ boni
fat̾ent̾. Et qmi .l. torquato meꝰ familiaris ac necessariꝰ Iuđ.
existimauit si ueam in accusacione sua necossi tate famibiari tatei
melasset aliquid se de auctoritate mee defonsioĩs posse detra¬
here. cũ huiꝰ piculi ꝓpulsacione ꝯuĩngã de fensione officũ mei.
Auoquidẽ geñe non uterer ot̃onis Iud hoc tp̃re si mea solat.
int̃e let. Mũltis onim in lotis & data facultau ẽ &. sepoe dabit᷑
de mea laude dicondi. S ut ille iud quãtũ de mea auctoritate
deripuisset tantũ se de huiꝯ p̃sidiis diminutuxũ sic hoc ego sẽ¬

Expanded text:
axime vellem, iudices, ut P. Sulla et antea dignitatis suae splesimo honore cum communi ambitionis invidia tum singulari Autroni odio everteretur, et in his pristinae fortunae reliquiis miseris et adflictis tamen haberet quosdam quorum animos ne supplicio quidem suo satiare posset, quamquam ex huius incommodis magnam animo molestiam capio, tamen in ceteris malis facile patior oblatum mihi tempus esse ifaterentur. et quoniam L. Torquatus, meus familiaris ac necessarius, iudices, existimavit, si nostram in accusatione sua necessitudinem familiaritatemque violasset, aliquid se de auctoritate meae defensionis posse detrahere, cum huius periculi propulsatione coniungam defensionem offici mei. quo quidem genere non uterer orationis, iudices, hoc tempore, si mea solum interesset; multis enim locis mihi et data facultas est et saepe dabitur de mea laude dicendi; sed, ut ille vidit, quantum de mea auctoritate deripuisset, tantum se de huius praesidiis deminuturum, sic hoc ego se
Abbreviated transcription (Latin):
inde ne cui lic̾et unꝙͣ uẽprehendere illud iudiciũ aut temere
creditũ criminari postremo ne quidiam ame. ne qͥd ex ieis
comẽtariis. quereretur. ne aut obliuio mea aut memoxia
uideretur nimia. ne deniq aut negligencia turpis aut dili¬
tens memoria. testis tibi modo familiari et contubernali pͥꝯ
otiã editirei iudiciũ fuerĩt socibe mei si uoluisses ꝙͣ in eo diẽ
uxoculissent. aĩ uideres alit̾ fieri taciusti passus es. nõ mecũ
auce nĩ fanliari ieo questus es aut qͣm̃i gam facile mucheris
sef audita cũ udicio lecto descripto diuulgato quie ueris itauieue
repente tantã uoni enuciare et in eum ioite deduraeus anteeria
me to uutata uedicũ to argueris tesimes negledico tut ante qũa¬

Expanded text:
inde ne cui liceret umquam reprehendere illud indicium aut temere inde ne cui liceret umquam reprehendere illud indicium aut temere creditum criminari; postremo ne quid iam a me, ne quid ex meis commentariis quaereretur, ne aut oblivio mea aut memoria nimia videretur, ne denique aut neglegentia turpis aut dilicens memoria testis, et tibi, meo familiari et contubernali, prius etiam edituri indicium fuerint scribae mei, si voluisses, quam in codicem rettulissent, cur cum videres aliter fieri, tacuisti, passus es, non mecum ut cum familiarissimo questus es aut, quoniam tam facile inveheris sit audita, cum indicio lecto, descripto, divolgato quieveris, tacueris, repente tantam rem ementiare et in eum locum te deducas ut, ante quam me commutati indici coargueris, te summae negle
Abbreviated transcription (Latin):
tute et fide. cuiꝯ genis in senatu facultas maxima. s eciam qͦs scie¬
bam memoria sciencia consuetudine et celeritate sccibendi facil¬
lime que dicorent᷑ ꝑsequi posse. C. costoniũ qui tũ erat.pr̃ .iii.
messallam qui tũ pretuxã pecebat.p. nigidiũ.Appiũ Claudiũ
credo eẽ memorẽ qui his om̃ibꝰ aut uere xeferendis aut fidẽ.
pucet aut ingenium de fuille. Quid deinde quid feci: Cũ stirẽ
dia more maioꝵ continexent᷑ non occultaui nõ continui domi
s describi ab om̃ibꝰ statim librariis cdiuidi passim et ꝑuulgari
eiꝯ indicũ equo salus oblata esset onũbꝰ /exꝑtem ẽẽ neminem
nomẽ sit quin eodẽ ꝑscriptũ hoc indiciũ ꝑuenerit. In qͦ ego
tũ subito et exigno et turbido tp̃ee/ multa diuinita ita ut
dixi non mea sponte ꝓuidi. pͥmũ. ne qui possent tancũ aut
de xei .R. aut de alicuiꝰ ꝑ iculo meminisse quãtũ uellet. de¬

Expanded text:
tute et fide, cuius generis erat in senatu facultas maxima, sed etiam quos scietute et fide, cuius generis erat in senatu facultas maxima, sed etiam quos sciebam memoria, scientia, celeritate scribendi facillime quae dicerentur persequi posse, C. Cosconium, qui tum erat praetor, M. Messalam, qui tum praeturam petebat, P. Nigidium, App. Claudium. credo esse neminem qui his hominibus ad vere referendum aut fidem putet aut ingenium defuisse. quid deinde? quid feci? Cum scirem dia more maiorum continerentur, non occultavi, non continui domi, sed statim describi ab omnibus librariis, dividi passim et pervolgari eius indici ex quo oblata salus esset omnibus expertem esse neminem opuli Romani nomen sit, quin eodem perscriptum hoc indicium pervenerit. in quo ego tam subito et exiguo et turbido tempore multa divinitus, ita ut dixi, non mea sponte providi, primum ne quis posset tantum aut de rei publicae aut de alicuius periculo meminisse quantum vellet; de
Abbreviated transcription (Latin):
quato eiresꝯ nuue ieeuit oe accusat. ait nie alit ac dictã estr
in tabulad publicas xeculisse. O dũ mmoxtales uobis tribita¬
enimt que uẽa sunt net uero possum meo tantum iugonioda¬
re ut tot xes tantasi tam uarias. tam repentinas millaturbulen¬
Ltissima
tempestate xei.P. mea sponte dispexexim uos ꝓfecto animũ meũ
cũ conẜuãde prĩe cupiditate inçendistis uos me ab om̃iba cet̾is
cogicaçionibꝮ ad unã salutẽ xei .ł. contulistis. uos deniq intantis
uidi ego hoc Iud̾. nisi recenti memoxia senaci auctoritatẽ huiꝯ indici
monim̃tis publicis te statꝰ eem fore ut aliqñ nõ torquatꝰ neq cor¬
quati qui spiam siłis. nã ia me multũ fefellit. s ut aliquis patri¬
monio nau fragus inimic ocui. bonorũ hostis abẽ iudicata hec ẽẽ di¬
ceret. quo faciliꝰ uento aliquo in optimũ quẽq excitato. posset in
ro gaca responsa ꝑscciberent. At quos uiros nõ solum sũma uir¬

Expanded text:
c dictum sit in tabulas publicas rettulisse. O di immortales!—vobis enim tribuo quae vestra sunt, nec vero possum meo tantum ingenio dare ut tot res tantas, tam varias, tam repentinas in illa turbulentissima tempestate rei publicae mea sponte dispexerim—vos profecto animum meum tum conservandae patriae cupiditate incendistis, vos me ab omnibus ceteris cogitationibus ad unam salutem rei publicae convertistis, vos denique in tantis tis. vidi ego hoc, iudices, nisi recenti memoria senatus auctoritatem huius indici monumentis publicis testatus essem, fore ut aliquando non Torquatus neque Torquati quispiam similis—nam id me multum fefellit—sed ut aliquis patrimoni naufragus, inimicus oti, bonorum hostis, aliter indicata haec esse diceret, quo facilius vento aliquo in optimum quemque excitato posset in rrogata, responsa perscriberent. at quos viros! non solum summa vir
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾is incãis eciam nocentes uiri boni si uecessaru sunt de¬
fendendos ẽẽ nõ putãt. In hoc ocimine nõ solit leuitatis
est culpa uerũ eciam q̃ dam contagio sceleris si defendas
sodales nõ college sui. nõ ueteres amici ÷ quoꝵ illo copia
ꝯuondã ab undarat. Non hui om̃s qui sũt in re.u. pͥnciꝰ¬
pes defuerũt uno etiã testimo mõ pleriq leserũt. Sta¬
tuerãt tantũ illud ẽẽ male ficiũ qđ non mͦ nõ occultarĩ ꝑ

Expanded text:
am nocentis viri boni, si necessarii sunt, deserendos esse non putant; in hoc crimine non solum levitatis est culpa verum etiam quaedam contagio sceleris, si defendas sodales, non conlegae sui, non veteres amici, quorum ille copia quondam abundarat, non hi omnes qui sunt in re publica principes defuerunt? immo etiam testimonio plerique laeserunt. statuerant tantum illud esse maleficium quod non modo
Abbreviated transcription (Latin):
cũ matxonaꝵ ac uixginũ ueniebat nn mentẽ & cũ ille ĩfeste
ac funeste faces uniũsumq tociꝰ uebis intendiũ. cũ tela cum
cedes. cũ ciuiũ cruor. cũ cinis patrie u̾sari ante occłos atq
animũ mememoriã refricare ceꝑat. tũ deniq ei resistebã
neq soluĩ illi hosti ac parricide. s his etiã ꝓpinquis illiꝯ man¬
cellis pr̃i et filio. quoꝵ alt̾ apua me parentis grauitatõ
alt̾ filii suauitatẽ obtinebat. neq me arbitrabar sine sũmo
scelere posse. qđ male ficiũ in aliis uinditassem. idẽ in illoꝵ
socio cum scirẽ defendere. Atq idem ego neq .p. syllam supli¬

Expanded text:
festae ac funestae faces universumque totius urbis incendium, cum tela, cum caedes, cum civium cruor, cum cinis patriae versari ante oculos atque animum memoria refricare coeperat, tum denique ei resistebam, neque solum illi hosti ac parricidae sed his etiam propinquis illius, Marcellis, patri et filio, quorum alter apud me parentis gravitatem, alter fili suavitatem obtinebat; neque me arbitrabar sine summo scelere posse, quod maleficium in aliis vindicassem, idem in illorum socio, cum scirem, defendere. atque idem ego neque P. Sullam suppli
Abbreviated transcription (Latin):
pimilis defut. Sue si au lenior iudet quaquide certe qic soma
expetendum nisi laudẽ atq honestate. in ea aute ꝑseqaieda om̃nes
proflitatoꝵ hominũ cotidianos impet obieciltom. S pleni omo
sunt libri plene ue sapientia uotos plena exemplor penistas
que raceret eteuebris omia nisi litarũ lume acedoret Qua
multas nobis ymagines nõ solũ ad intuendũ uoꝵ etia ad uo¬
tendũ feetessimor onor exp̃ssas Scriptores et greci ⁊ latimni
reliquerũti quas Ego m semꝑ in ad ministranda .re ł ꝓpones¬

Expanded text:
periculis defuit. quae si cui levior videtur, illa quidem certe quae summa opere expetendum nisi laudem atque honestatem, in ea autem persequenda omnis profligatorum hominum cotidianos impetus obiecissem. sed pleni omnes sunt libri, plenae sapientium voces, plena exemplorum vetustas; quae iacerent in tenebris omnia, nisi litterarum lumen accederet. quam multas nobis imagines non solum ad intuendum verum etiam ad imitandum fortissimorum virorum expressas scriptores et Graeci et Latini reliquerunt! quas ego mihi semper in administranda re p
Abbreviated transcription (Latin):
tes bitis ꝑdice sunt istane doctrina quã tu effers laudibꝰ erudi¬
ti fuerũt. d ifficile est hoc de om̃ibꝰ confiomare ig bꝰ ersta
certũ quel uespondeam Ego multos hõies excellenti animo
ac uiotute fuisse et sine doctema nature ip̃i ꝯ hĩtu ꝓpe diuino
ꝑ seipõs et moderatos et graues extitisse fateor. eçiã illud adiũgo
sepiꝯ ad laudẽ atq uͥtutẽ naturã sine doctrina. qũã sine natirra
ualursse doctuinã. Atq idem ego contẽdo cum ad naturã eximiã

Expanded text:
tes litteris proditae sunt istane doctrina quam tu effers laudibus eruditi fuerunt?' difficile est hoc de omnibus confirmare, sed tamen est certum quid respondeam. ego multos homines excellenti animo ac virtute fuisse sine doctrina, et naturae ipsius habitu prope divino per se ipsos et moderatos et gravis exstitisse fateor; etiam illud adiungo, saepius ad laudem atque virtutem naturam sine doctrina quam sine natura valuis
Abbreviated transcription (Latin):
me in sedibꝰ meis in conspectu uxoris mee ac liberoꝵ meoꝵ
trutidaret obliuisterer. Que si de uno me cogitall qua mol¬
licia sum animi ac leuitate nũꝙͣ me hercuł illiꝯ lacͥmis ac

Expanded text:
me in meis sedibus, in conspectu uxoris ac liberorum meorum me in meis sedibus, in conspectu uxoris ac liberorum meorum trucidaret obliviscerer. quae si de uno me cogitasset, qua mollitia sum animi ac lenitate, numquam me hercule illius lacrimis ac
Abbreviated transcription (Latin):
tuli pena compressus conũtit se aliq̃ñ ad timorẽ nũqͣm ad sami¬
tatẽ. Hic contea ita quieuit ut eo tp̃re om̃i neapoli fuerit. ubi
ueq homines fuisse putant᷑. huiꝰ affines suspiciõis et lotꝰ est
ip̃e. Non cani ad inflãmandos calamitosoꝵ aninos ꝙ̃ acl con¬
solandos accõmodatꝰ ꝓpt̾ hanc igit᷑ tanta dissimilitudiñe hoĩm
atq causaꝵ dissimłem me in utroq p̃bui. uoniõbat onim ad me
et sepe ueniebat Antromus multis cũ latemus suplex ut se de fenre¬
derẽ et se meũ cõdiscipulũ in puericia familiare mn adolestẽcia
collegã in q̃sturrea cõmemorabat fuisse multa mea n se nonnłła
ecĩa sua in me ꝓferebat officia. QuibꝮ ego rebꝮ Iudices ita flec¬
tebas aĩo atq frangebar ut etĩa ex memoriã quas mͥ ip̃i fet̾at
iñsidias deponex̃e. ut iam ĩmissum ab eo eẽ. Eicorueliũ qui

Expanded text:
tuli poena compressus convertit se aliquando ad timorem, numquam ad sanituli poena compressus convertit se aliquando ad timorem, numquam ad sanitatem; hic contra ita quievit ut eo tempore omni Neapoli fuerit, ubi neque homines fuisse putantur huius adfines suspicionis et locus est ipse non tam ad inflammandos calamitosorum animos quam ad consolandos accommodatus. propter hanc igitur tantam dissimilitudinem hominum atque causarum dissimilem me in utroque praebui. veniebat enim ad me et saepe veniebat Autronius multis cum lacrimis supplex ut se defenderem, et se meum condiscipulum in pueritia, familiarem in adulescentia, conlegam in quaestura commemorabat fuisse; multa mea in se, non nulla etiam sua in me proferebat officia. quibus ego rebus, iudices, ita flectebar animo atque frangebar ut iam ex memoria quas mihi ipsi fecerat insidias deponerem, ut iam immissum esse ab eo C. Cornelium qui
Abbreviated transcription (Latin):
bonis om̃ibꝰ hostio patrie uideret᷑. hic seita frago ia ea lasustꝰ¬
tate atq efflitũ putauit ut nichil sibi expstina digiatate suꝑ¬
esse aubitraret᷑ uisi qd modestia retinuisset. hac uero tato sup¬
racione. ꝯuid tam coniũctum ꝙͣ ille cũ catilina cã lentulo. Quo
tanta socetas ullio mẽ sex erũ optimaꝵ quata ei cum illis ste¬
leris libidiis audane. Quob flagicũt lentulꝯ nõ cũ antromo
cõcepit quod sĩne eodẽ illo catilina facinꝰ admisit. Cã iterio
Siolla tit eesdẽ illis nõ solũ note solitudm̃eq ño q̃rercet s nẽ
mediocei equidẽ ẜ nione et congressu ꝯiũget᷑ Illũ allobroges
maximaꝵ reꝵ ueristimi Iudices illũ multoꝵ litere ac nãtuoges¬
aeguertũt. Eillã. hitea nemo in simulauit nemo nomĩauit. postre¬
mõ eiecto siũe emisso iam ex ibe catiliua ille armamisit. cxma
tubas falces signa legiones. Ille relictꝰ mtꝰ expotatꝯ foris lenia¬

Expanded text:
bonis omnibus, hostis patriae videretur; hic se ita fractum illa calamitate atque adflictum putavit ut nihil sibi ex pristina dignitate superesse arbitraretur, nisi quod modestia retinuisset. hac vero in coniuratione quid tam coniunctum quam ille cum Catilina, cum Lentulo? quae tanta societas ullis inter se rerum optimarum quanta ei cum illis sceleris, libidinis, audaciae? quod flagitium Lentulus non cum Autronio concepit? quod sine eodem illo Catilina facinus admisit? cum interim Sulla cum isdem illis non modo noctem solitudinemque non quaereret sed ne mediocri quidem sermone et congressu coniungeretur. illum Allobroges, maximarum rerum verissimi indices, illum multorum litterae ac nuntii coarguerunt; Sullam interea nemo insimulavit, nemo nominavit. postremo eiecto sive emisso iam ex urbe Catilina ille arma misit, cornua, tubas, fascis, signa, legiones, ille relictus intus, exspectatus foris, Len
Abbreviated transcription (Latin):
respondet hortensiꝯ. Sin ut ais illũ comitatũ antonii os cati¬
liue cũ in campo cõsularibꝰ comiciis que ame hĩta sunt çecdem
fac̾e̾ uoluerũt. Antromũ tamẽ in campo uidimꝰ et quid dixi ui¬
disse nos. Ego uidi. uos enim tũ Iucd nichil laborabatis neque
suspieabamĩ. Ego tectꝰ p̾sidio firmo amitoꝵ catiline cũc e an¬
conii copias et conatũ repressi. Nũ quis est gͥ qui tũ dicat in
tampũ aspirasse syllã. At ꝯͥ si tũ secũ catilina societate sceleris
coniũxerat. cur ab eo discedebat. cur cum Anthonio non erat
cur in pari cã nõ paria signa criminis reꝑiũt᷑. S qmi corneliꝯ
adũbratũ iudiciũ filii. Qͥa tandẽ de illa nocte aicit.cũ inter
falcarios  adl .m. lectã nocte ea q̃ consecuta est postexũ diem
poꝵi gonuraciõis acerruna fuit atq acerbissima. cũ caciliue dĩos¬

Expanded text:
respondit Hortensius; sin, ut ais, illum conatum Autroni et Catirespondit Hortensius; sin, ut ais, illum conatum Autroni et Catilinae, cum in campo consularibus comitiis, quae a me habita sunt, caedem facere voluerunt, Autronium tum in campo vidimus —sed quid dixi vidisse nos? ego vidi; vos enim tum, iudices, nihil laborabatis neque suspicabamini, ego tectus praesidio firmo amicorum Catilinae tum et Autroni copias et conatum repressi. num quis est igitur qui tum dicat in campum aspirasse Sullam? atqui, si tum se cum Catilina societate sceleris coniunxerat, cur ab eo discedebat, cur cum Autronio non erat, cur in pari causa non paria signa criminis reperiuntur? sed quoniam Cadumbratum indicium filium, quid tandem de illa nocte dicit, cum inter falcarios ad M. Laecam nocte ea quae consecuta est posterum diem temporum coniurationis acerrima fuit atque acerbissima. tum Catili
Abbreviated transcription (Latin):
tii in nos Iud. consedistis. ab accusatoribꝰ dileits ad spem
fuerã laboraui & que prima inuocentis mdefensio estoo¬
olata suscepi. Sic uos seueritate iudicioꝵ q̃ phos menseo
in hoĩes audacissimos sta est lenitate ac miẜi coedia mitiga¬
te hoc cum impetrare a uob ipa cã debet. ñ est uei ammi
atq uirtutis declarare nõ eẽ eos uos ad quos potsimu
intpoita reiectione deuenire conuenerit. Inqua ogo iđ
dia nr̃a. falsam a nobis gudelitatis famam eepellanius:¬

Expanded text:
tini in nos iudices consedistis, ab accusatoribus delecti ad spem fueram, laboravi et, quae prima innocentis mihi defensio est oblata, suscepi, sic vos severitatem iudiciorum quae per hos mensis in homines audacissimos facta sunt lenitate ac misericordia mitigate. hoc cum a vobis impetrare causa ipsa debet, tum est vestri animi atque virtutis declarare non esse eos vos ad quos potissimum interposita reiectione devenire convenerit. in quo ego vodine et misericordia nostra falsam a nobis crudelitatis famam repellamus
Abbreviated transcription (Latin):
hor̃eo non resistũt anĩs qui calamitosos non desexit. At
hie eciã id qđ tibi necesse minine fuit facetꝰ ce uoluiste
cum taxquiniũ & num̃a & me. terciũ pegrinũ rege ẽẽ dẽ¬
uisti. aꝯ utoiam de rege q̃rere. Illud q̃no pegeinũ cire
me esse dixetis na suta sum nõ tam est admreandũ reg̃e

Expanded text:
homines non resistunt, an is qui calamitosos non deserit? at homines non resistunt, an is qui calamitosos non deserit? at hic etiam, id quod tibi necesse minime fuit, facetus esse voluisti, cum Tarquinium et Numam et me tertium peregrinum regem esse dixisti. Mitto iam de rege quaerere; illud quaero peregrinum cur me esse dixeris. nam si ita sum, non tam est admirandum rege
Abbreviated transcription (Latin):
Tor quate suscepi et fecilibent̃ ut me quẽ boni constantem
ut sꝑo semꝑ existimallent eundẽ ue imꝓbi quidẽ ceude¬
lem dicerẽt ⁊ Hic ait se ille iud̾. regñũ meum ferre nõ posse
Qđ tandẽ Torquate regnũ. Consulatꝰ credo mei in quo
testimonia dixisti inquit dãpnati sunt quẽ defendis sꝑat
absolutũ rrihic tibi ego de testimoniis meis hoc respon¬
deo. si falsum dixerim te in eos dixisse. sin ueꝵ nõ ẽẽ hoc
regnare cũ uerũ iuratos dicas ꝓbare de huiꝯ spe tantũ
dico nullas ame opes. p. syllã nullã pocencia nichil deniqr
p̾ter fide̾ defensiõis expoctaxe. uusi tu inquit causam xete¬
pisses nunꝙͣ mͥ restit isset. s in dicta cã ꝓ fugiss. Si iani
hoc tibi concedã.Q. hor tonsiũ tanta grauitate hãn: si
hos tales uiros non suo stare iudicio s meo. si hoc tibi
idem qđ cedi nõ potest uisi ego huic ad essem hos affutu¬
xos non fuisle. uter tandẽ xex estas ne au inuocentes

Expanded text:
Torquate, suscepi, et feci libenter ut me, quem boni constantem, ut spero, semper existimassent, eundem ne improbi quidem crudelem dicerent. hic ait se ille, iudices, regnum meum ferre non posse. quod tandem, Torquate, regnum? consulatus, credo, mei; in quo testimonia dixisti,' inquit, 'damnati sunt; quem defendis, sperat se absolutum iri.' hic tibi ego de testimoniis meis hoc respondeo, si falsum dixerim, te in eosdem dixisse; sin verum, non esse hoc regnare, cum verum iuratus dicas, probare. de huius spe tantum dico, nullas a me opes P. Sullam, nullam potentiam, nihil denique praeter fidem defensionis exspectare. 'Nisi tu,' inquit, 'causam recepisses, numquam mihi restitisset, sed indicta causa profugisset.' si iam hoc tibi concedam, Q. Hortensium, tanta gravitate hominem, si hos talis viros non suo stare iudicio, sed meo; si hoc tibi dem quod credi non potest, nisi ego huic adessem, hos adfuturos non fuisse, uter tandem rex est, isne cui innocentes