comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñtũ fr̃m. Hoc publicũ facinꝰ. & quedã eiꝰ horrenda flagitia: dõ uolente
tra. ẽẽ. ꝓbabo suo tp̃r. in ur̃a p̃sentia. Iõsacramentũ qđ m obculit. in tuitu
caritatis nolui susciꝑe: scieni eũ peccatũ ꝑturii peccato pͥori uelle suꝑponere.
am ꝓpter reuerentlam ur̃ȩ pater nitatis adquã confugerat quauis dolose
donec possẽ de hoc negotio mnp̃sen.ia ur̃a age̾. & consilio ur̃o quȩ restituenda

Expanded text:
trum hoc publicum facinus, et quaedam ejus horrenda flagitia Deo volente vera esse probabo suo tempore in vestra praesentia. Ideo sacramentum quod mihi obtulit, intuitu charitatis nolui suscipere, sciens eum peccatum perjurii peccato priori velle superponere. Tamen propter reverentiam vestrae paternitatis ad quam confugerat, quamvis dolose,donec possem de hoc negotio in praesentia vestra agere, et consilio vestro quae restituenda
Abbreviated transcription (Latin):
benctũ. & decȩt̃o in sui cõmemorationẽ faciendũ eisdẽ discipłis cõmendauit
pleto itaq cȩnȩ mẏsterio: eoꝵ dẽ discipłoꝵ pedes lauit in sacramentũ re¬
gentia. Ciꝰdẽ cdiei fine discipło ꝓdente tradit᷑. ẽ. in miꝰ u. qͦd tantas¬
pac. entia ꝑtulit fieri. ut se maꝰ e tractantib in nullo refistei it. imoaurẽ
p̃cisã seruo pͥncipis benigne restitueret. Qͥnta quoq feria ꝑacta dispens¬
tione suȩ incarnaio. is: uidentib d sciplis inglorificata carre : osascen¬
dit. decȩt̾o addexterã patris int̾pellans p nob̾. ut eoseqͣt᷑ humilitas gregis
strauit. uidelicet ut qͦ dre xp̃iana plebstot aduitã medicamenta suscepit
nemo aliũ ledenuo se potiꝰ ledat. nemo aliũ int̾ficiendo sẽ po. iꝰ in ficiat. eũ

Expanded text:
bendum, et de caetero in sui commemorationem faciendum eisdem discipulis commendavit. Completo itaque coenae mysterio, eorumdem discipulorum pedes lavit, in sacramentum poegentia. Ejusdem diei fine, discipulo prodente, traditus est in manus Judapatientia fieri pertulit, ut se male tractantibus in nullo resisteret, imo aurem praecisam servo principis benigne restitueret . Quinta quoque feria peracta dispensatione suae incarnationis videntibus discipulis, in glorificata carne coelos ascendit ; de caetero ad dexteram Patris interpellans pro nobis, ut eo sequatur humilitas gregis, stravit? videlicet ut qua die Christiana plebs tot ad vitam medicamenta suscepit, nemo alium laedendo se potius laedat, nemo alium interficiendo se potius interficiat; cum
Abbreviated transcription (Latin):
natiuũ suꝑni regis ad quod uocat. estis ꝓmereri desid̾atis: pacẽ uobis adõ
mandatãren. om̃i discor diȩ peste seruare debetis. Hanc eñĩ xp̃s mun¬
dũ ingrediens angłica reuelatione mundo mandauit. cęlesti militia
ccinente gła in excelsis dõ. ⁊nt̾ra pax hominib bonȩ uoluntatis. Hanc
xp̃s ꝓxime de mundo egressurꝰ ⁊ inbreui ad cȩlos recesfurꝰ: cõmendauit
dicens. Pacẽ meã do uob̾: pacẽ relinquo uob̃. Hanc apłs necessar io tenen

Expanded text:
nativum superni Regis, ad quod vocati estis, promereri desideratis, pacem vobis a Deo mandatam remota omni discordiae peste servare debetis. Hanc enim Christus mundum ingrediens angelica revelatione mundo mandavit coelesti militia concinnente: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Hanc Christus proxime de mundo egressurus et in brevi ad coelos reversurus commendavit dicens: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis . Hanc
Abbreviated transcription (Latin):
&ꝓderit xp̃i aduentꝰ qͥ extra pacẽ fuerit inuentus: Hanc ꝓfessi
stis cũ addm̃ auctorẽ pacis ⁊ amatorẽ reuertentes. diabolo auctori ⁊
amatori discordiȩ. & om̃ib oꝑib eiꝰ infonte uitȩ reminciastis. Ergo
frs si daissimulare ñ uultis. magna.ẽ. uob iniuncta necesfitas obseruan¬
de pacis: qͥ regis ȩtni sacramentis obstricti. ȩt̾̃ni p̾mii expectatione
elesti militiȩ uos mancipas ⁊s. Procerto eñi sciat ur̃a fr̃nitas: qr in regno¬

Expanded text:
i adventus, qui extra pacem fuerit inventus? Hanc professi estis, cum ad Deum, auctorem pacis et amatorem revertentes, diabolo auctori et amatori discordiae et omnibus operibus ejus in fonte vitae renuntiastis. Ergo, fratres, si dissimulare non vultis, magna est vobis indicta necessitas observandae pacis, qui Regis aeterni sacramentis obstricti aeterni praemii exspectatione coelesti militiae vos mancipastis. Pro certo enim sciat fraternitas ve
Abbreviated transcription (Latin):
cogitis exercende malitiȩ adinueniendã mortẽ. Attendite fr̃s. si qͥs ur̾m
alter natĩ carnẽ suã tͥb dieb ferro incidet. uł igni cõbureret. uł qͦlibet
ligaret᷑. nonne tanqͣ freneticꝰ ad medicũ ducerec᷑: Quanto magis uuln̾a¬
tor aĩȩ suȩ uł int̾fector fortiorib xp̃i uincłis. eẽt. alligandꝰ. ut amor te
aĩȩ cessaret. & intȩssant̃ uitȩ oꝑã. daret: S qr ꝓna. ẽ. om̃is etas abado¬
lescentia in malũ. & ꝑuersi homines stipendia peccati magisquam
in medicos: ex pectantes de uob̾ meliora & uiciniora saluti. toleramꝰ
ĩꝑfectionẽ ur̃am. dissimulamꝰ impietatẽ ur̃am. & cũ abundante siu¬

Expanded text:
endae malitiae ad inveniendam mortem. Attendite, fratres, si quis vestrum alternatim carnem suam tribus diebus ferro incideret, vel igni combureret, vel quolibet ligaretur, nonne tanquam phreneticus ad medicum duceretur? Quanto magis vulnerator animae suae vel interfector fortioribus Christi vinculis esset alligandus, ut a morte animae suae cessaret, et incessanter vitae operam daret! Sed quia prona est omnis aetas ab adolescentia in malum , et perversi homines stipendia peccati magis quamin medicos, exspectantes de vobis meliora et viciniora saluti , toleramus imperfectionem vestram, dissimulamus impietatem vestram, et cum abundante ini
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet & uirtute uincere. & exẽplo regere feminas. Itẽ. Non
erit tͦpis neq ufficił etiã post patrata atq puirgata adulter ia
rec̃ciliatio coniugũ. ubi ꝑ claues regni cȩloꝵ non dubitat᷑ fie
ri remissio peccatoꝵ. ñ ut post uir diuortiũ adultera reuocet᷑¬

Expanded text:
pertinet et virtute vincere, et exemplo regere feminas. » Item : « Non pertinet et virtute vincere, et exemplo regere feminas. » Item : « Non erit turpis neque difficilis etiam post patrata atque purgata adulteria reconciri remissio peccatorum, non ut post uiri diuortium adultera reuocet
Abbreviated transcription (Latin):
nicholaus higmaro ep̃o. Sufficiat scđm leges solꝰ eoꝵ c̃sensus
qͦꝵ de c̃iunctionib agit᷑. Qͥ c̾sens si solꝰ innuptiis forte defuerit
cȩt̾a oĩa etiã cũ ipso coitu celebrata frustrant᷑. ioħe grisostomo mi¬
gno doctor e testante qͥ ait.matrimoniũ ñ fac̃ coitꝰ s uoluntas.¬
affectione maritali uxorẽ duxerit. ñ audeat sine causa legib c¬
tactis scͥpt᷑is iurauerit mulieri se eã legitimã uxorẽ habiturũ
uł si inorate io tale sacram̃tũ dedit. sit illa legigima uxor quã
nulla dos. nulla seriptura alia int̾positasit. LQuod si ꝓ pt̃ pa
trata utro biq adulteria dr. eos ultͣ ñ posse c̃iungi: ẽsulat᷑ iero¬
ninꝰ adocceanũ scribens. Apud nos qđ ñ licet feminis ȩque ñlice
uiris. & eadẽ seruitꝰ pari:tione censet᷑. ¶ Itẽ. Indignant᷑ ma¬
riti si audiant adulteros uiros pende similes adultis feminis p¬
nas. cũ tanto grauiꝰ eos puniri oportuerit: quantomagis adea

Expanded text:
r hoc sufficiat secundum leges solus eorum consensus, de quorum conjunctionibus agitur. Qui consensus si solus in nuptiis forte defuerit, caetera omnia etiam cum ipso coitu celebrata frustrantur, Joanne Chrysostomo magno doctore testante, qui ait : Matrimonium non facit coitus, sed voluntas.affectione maritali uxorem duxerit, non audeat sine causa legibus cotactis Scripturis juraverit mulieri se eam legitimam uxorem habiturum, vel si in oratorio late sacramentum dederit, sit illa legitima uxor, quamvis nulla dos, nulla scritrata utrobique adulteria dicitur eos ultra non posse conjungi, consulatur Hieronymus ad Oceanum scribens : « Apud nos quod non licet feminis, aeque non licet et viris, et eadem servitus pari conditione censetur. » Item: « Indignantur mariti, si audiant adulteros viros pendere similes adulteris feminis poenas, cum tanto gravius eos puniri oportuerit, quanto magis ad eos
Abbreviated transcription (Latin):
minist. ꝓ sua possibilitate. obechientiã. Post idꝰ ianuarii pat̾uitatis
ciliũ ascitate ura celebrandũ in non martui. a quot̾mino ñrestabant
ri Ui ebdomadȩ usq addiẽ de nominati concilii. Cõpensansitaq:
uires meas cũ breuitate tanti articuli. sensi hoc opus ame nullorea in
canta breuitate posse transigi. ut pote cui nonerat ad manũ tanta
petunia de qua possẽ tanto itineri necessaria tã citoyparare.uil ea corꝑis
sanitas uł tã liba mẽbroꝵ agilitas. quȩ posset tã plixũ it̃ ꝑuias arduas
a ruinosas tanta uelocitate ꝑficere. Uera. eẽ. quȩ dicotestis ẽ. meaue¬
pitas & conscentia mea. qͥ duo testes ñ st̃ ꝓducendi ĩpune adfalsa testrmo¬
loqo aliqͥndiu familiarit᷑ frui. & estus cordis mei. nocłis ur̃isesfon
b& de fonte sacri pectoris uri ad refocilationẽ languentisanime
aliqͥd salutiferi potꝰ incor meũ eliqͣre. Supportate gͥ pat̾ia discretiõe

Expanded text:
mnem pro sua possibilitate obedientiam. Post Idus Januarii paternitatiscilium a sanctitate vestra celebrandum in Nonis Martii; a quo termino non restabant nisi septem hebdomadae usque ad diem denominati concilii. Compensans itaque vires meas cum brevitate tanti articuli, sensi hoc opus a me nullo modo in tanta brevitate posse transigi, utpote cui non erat ad manum tanta pecunia de qua possem tanto itineri necessaria tam cito praeparare; vel ea corporis sanitas, vel tam libera membrorum agilitas, quae posset tam prolixum iter per vias arduas et ruinosas tanta velocitate perficere. Vera esse quae dico testis est mea veritas et conscientia mea, qui duo testes non sunt producendi impune ad falsa testimoloquio aliquandiu familiariter frui, et aestus cordis mei in oculis vestris effundere, et de fonte sacri pectoris vestri ad refocillationem languentis animae aliquid salutiferi potus in cor meum eliquare. Supportate igitur paterna discretione
Abbreviated transcription (Latin):
& regios fiscalinos ꝓ qͥb similis ꝑtͣbatio feri polsear ⁊is xxcusia¬
Qd eide et fecust. de nadmitterds condiciona ruis excipia
atent se sacramtu illud hac condicione fecise cus pos syppe
asticuco suo & ꝓfuta adicere & nocitura exerꝑeelit qͥppe
lana scanuala ꝑturbaciones int᷑ & forilietentione s eaarrixe
pos poslitꝰ. Hec aute om̃. a dofaciente cessabt. si iugilantia ur̃a
maneottib insua stabilitate lris q̃ inpͥuoleg o stea cantu que

Expanded text:
t regios fiscalinos, pro quibus similis perturbatio fieri posset, de prit regios fiscalinos, pro quibus similis perturbatio fieri posset, de priiae fecistis, de non admittendis conditionariis, excipiatis, fatentur se sacramentum illud hac conditione fecisse, ut possent instituto suo et profutura adjicere, et nocitura excipere. Aliter quippe damna, scandala, perturbationes intus et foris, contentiones, irae, rixae, non possunt. Haec autem omnia Deo faciente cessabunt, si vigilantia vestra manentibus in sua stabilitate his qui in privilegio sunt, ea tantum quae
Abbreviated transcription (Latin):
patres nr̃i antecessores ur̃i in multis negotiis aliqua se ueri¬
tadi setmoxert᷑. inquib salus minime ꝑiclitabat᷑. ut maiorib
malis amouendis oꝑã darent: ea fiducia flexis genib corais.
niaiestat apłice supͥplicamꝰ. ut erga ȩccłam carnotensẽ miscdie
uiscera esfundatis. & pacẽ dui turbatã quȩ bene olentẽ ȩccłe flo¬
rẽ. cũ ꝓuecta bonoꝵ fructuũ concutit & discutit eidẽ eccłiȩ
reformare studeatis. Ita eñĩ hec res ex ur̃o tantũ pendetꝰ arbito
ut ex uerbis illiꝰ centurionis euangłici secure scĩtatiur̃e dicere
possiꝰ. dic tantũ uerbo & sanabit᷑ puer m̃s. Iãeñĩ tandẽ crebris
ꝑsuasionib publicis & pͥuatis p̃cib multa mora. multa lima.
ad hoc corda car notꝰ sui clericoꝵ dõ donante infleximꝰ. quatinꝰ
cipiid pat̾nitatẽ ur̃am fidelit̾ int̾cedant. ut condicionarios de
familia car not̾sis comitis qͥde legitimo coniugionaci fuerint

Expanded text:
patres nostri antecessores vestri in multis negotiis aliqua severitati detraxerunt , in quibus salus minime periclitabatur, ut majoribus malis amovendis operam darent, ea fiducia, flexis genibus cordis, majestati apostolicae supplicamus, ut erga Ecclesiam Carnotensem misericordiae viscera effundatis , et pacem diu turbatam, quae bene olentem Ecclesiae florem cum provectu bonorum fructuum concutit et discutit, eidem Ecclesiae reformare studeatis. Ita enim haec res ex vestro tantum pendet arbitrio ut ex verbis illius cDic tantum verbo, et sanabitur puer meus . Jam enim tandem crebris persuasionibus publicis et privatis precibus, multa mora, multa lima ad hoc Carnotensium clericorum corda Deo donante infleximus, quatenus apud paternitatem vestram fideliter intercedant, ut conditionarios de familia Carnotensis comitis, qui de legitimo conjugio nati fuerint,
Abbreviated transcription (Latin):
net ipse polluit᷑ si societ᷑ malo: s qͥ malus.ẽ. in bonũ uertit᷑ si
ciciã for nicarͥe copulatu. s fornicariã assũpsisse pudiciciã. qͥm
prudentia int̾ pͣtaxatas ꝑsonas uerũ fuisse conubiũ. & si uie
alterã duxerit. uł mulier alteri nupserit manifestũ. eẽ. adula¬
ũ. si uͦ ex consensu rec̃c iliati fuerint nullũ. eẽ. flagitiũ. Ual.¬

Expanded text:
net ipse polluitur, si societur malo: sed qui malus est in bonum vertitur, si citiam fornicariae copulatum, sed fornicariam assumsisse pudicitiam, quam prudentia inter praetaxatas personas verum fuisse connubium, et si vir alteram duxerit, vel mulier alteri nupserit, manifestum esse adulterium; si vero ex consensu reconciliati fuerint, nullum esse flagitium. Val
Abbreviated transcription (Latin):
sał & debite caritatis obseqͥu. Grãs agimꝰ iusto & miscd: dõ. qui
ȩccłam suã delinquentẽ pat̾na seueritate flagellat. & flagellis
attritã miscđit uisitat. ut tanꝗͣ pia mat̾ panẽ c̃solationis cri¬
buat lugenti. qͥ flagella uste pͥus irrogauerat delinquenti. Qđ
in eccła luxouiensi nẽ dõ ꝓpiciante & ur̃a sollertia¬
cooꝑante ꝓuenisse cognouimꝰ. quoꝵ consilio & auxilio eliminata
ẽ. de p̾dicta eccła spurcicia pueroꝵ. noua & inaudita neophitoꝵ
heresi. cathedrã ep̃alẽ in eadẽ ȩccła usur pantiũ. Qđ qͣnuis ad tẽpꝰ¬
aliq̃ rationabili consid̾atione uł aliqͣ pusilaninuicate. Eet an od

Expanded text:
 debitae charitatis obsequium. Gratias agimus justo et misericordi Deo, qui Ecclesiam suam delinquentem paterna severitate flagellat, et flagellis attritam misericorditer visitat , ut tanquam pia mater panem consolationis tribuat lugenti, qui flagella prius juste irrogaverat delinquenti: quod a Luxoviensi, nunc Deo propitiante, et vestra solertianisse cognovimus. Quorum consilio et auxilio eliminata est de praedicta Ecclesia spurcitia puerorum, nova et inaudita neophytorum haeresi, cathedram episcopalem in eadem Ecclesia usurpantium. Quod quamvis ad tempaliqua rationabili consideration
Abbreviated transcription (Latin):
inae augusti nubro de bono ciugali. Posse sane fieranuptas
& meode Solet queri cũ masculus & femina nec ile marer. nec
e n absur de hoc appellari conubiũ. si lisq ad morte alicui eoꝵ
dint̃ eos placuerit. & ꝓlis generationẽ quanuis nonea causa
euncti st̾. ñ tam̃ uitau̾ert ut uł nolint sibi nasei filios. uletia

Expanded text:
 Augustinus De bono conjugali: Posse sane fieri legiti Solet etiam quaeri, cum masculus et femina, nec ille maritus nec non absurde hoc appellari conubium, si usque ad mortem alicuius eorum id inter eos placuerit et prolis generationem, quamuis non ea causa coniuncti sint, non tamen uitauerint, ut uel nolint sibi nasci filios uel etia
Abbreviated transcription (Latin):
si epo. Sollicitudo dilectionis tuȩ nos studuit consulere udeue
portitor. star ũ luterarũ diaconatꝰ & presbiteratꝰ officiũ idoneus
nat᷑ ordine. neglegentia potiꝰ quã suꝑbia cognoscat᷑ ascendisse.
Unde nos consulendo caritati tuȩ mandamꝰ. ut ab officio sacerdo¬
tali eũ ꝓhibe. s̃ donec ꝓxima. quattuor tẽpoꝵ ieiunio subdiaconat᷑
ministeriũ sibi rite imponas. & sic deinceps ad maiora officia

Expanded text:
si episcopo: Sollicitudo dilectionis tuae nos studuit consulere utrum si episcopo: Sollicitudo dilectionis tuae nos studuit consulere utrum portitor litterarum istarum diaconatus et presbyteratus officium idoneus natus ordine, negligentia potius quam superbia, cognoscatur ascendisse. Unde nos consulendo charitati vestrae mandamus ut ab officio sacerdotali eum prohibeas, donec proximo Quatuor temporum jejunio, subdiaconatus ministerium sibi rite imponas, et sic deinceps ad majora officia
Abbreviated transcription (Latin):
minist᷑. sał & seruitiũ. De clerico p̾sentiũ portitore qͥ in or¬
dinato & p̃ꝓpero saltu. cũ non. eẽt. benedictꝰ inclerieũ. an
ubdiaconũ se fecit ordinari. sullimitati ur̃ȩ respondeo:sirb
ecesastica ita exigit. potestis ei dispensatorie dato clericatu.
cu debita satisfactione eã miscdiã imꝑende:ut cu̾sacrã ordinatio¬
ne uoscelebrare contigerit. humiliato corde & corpore. saer ii
or dimnationib int̾ sit. ñ ut reordinet᷑. s ut cõpetentib u̾bis.
macceptis or dinib confirmet᷑. De talib excessib impendenda
milcdia ꝓpͥã sententiã ad manũ non habeo: s ꝓsimili negocioa
aispensatoria alexandri papȩ scđi sententiã ur̃ȩ diseretioni trans¬
mitto. Cuiꝰ ex ẽplo munitꝰ. si uob̾ dignũ uisũ fuerit habita ratio¬
cinatione. poteris & accepta confir mare. & ñdũ accepta c̃cede¬
re Sententia autẽ hȩx .ẽ. Alexander scđs Rumaloo constantien¬

Expanded text:
milis, salutem et servitium. « De clerico praesentium portitore, qui inordinato et praepropero saltu cum non esset benedictus in clericum, in subdiaconum se fecit ordinari, sublimitati vestrae respondeo, qu ejus, aut utilitas ecclesiastica ita exigit, potestis ei dispensatorie dato clericatu cum debita satisfactione eam misericordiam impendere, ut cum sacram ordinationem vos celebrare contigerit, humiliato corde et corpore sacris benedictionibus intersit non ut reordinetur, sed ut competentibus verbis in acceptis ordinibus confirmetur. De talibus excessibus, pro impendendadia propriam sententiam ad manum non habeo, sed pro simili negotio dispensatoriam Alexandri papae secundi sententiam vestrae discretioni transmitto. Cujus exemplo munitus, si vobis dignum fuerit, habita ratiocinatione potestis et accepta confirmare, et nondum accepta concedere. Sententia autem haec est: « Alexander secundus Rumaldo Constantien
Abbreviated transcription (Latin):
sticarũ uł scłariũ: qͥ hoc mͦ statũ eccłarũ moluint᷑ euertere: cũ & pagi¬
nȩ decretales & leges imꝑiales. & eccłasticȩ consuetudines manifeste ei
resistant. sine qͥb res dtuine & humane tutȩ. eẽ. ñ posst̃. si instrum̃t
sua desert᷑. qͥb maiores nr̃i eas tutas & incolumes. eẽ. sanxert̃. Primo
eñĩ in multis decretalib sententiis legit᷑. Om̃s lites & contentiones
in eccłiis inquib orte st̃. pͥmo eẽ. discutiendas & t̾minandas: nͥ au
utraq pars ex consensu iudices elegerit: uł altera pars maiorẽ au¬
dientiã appellauerit. Afiliis autẽ ipsiꝰ ȩccłe inqua orta contentio est.
& ñ ab aliis t̾minandũ. ẽẽ iudiciũ: clamant plurimoꝵ decreta
pontificũ. quȩ ita continent. Peregr ina iudicia. generali sanctio¬
ne ꝓhibemꝰ. In quo bene consentiunt instituta imꝑialia : quȩ dict̃.
res eccłasticas ñ. eẽ. iuiris humani. s diuini. Unde ustinianꝰ in libri

Expanded text:
 statum Ecclesiarum moliuntur evertere, cum et paginae decretales, et leges imperiales et ecclesiasticae consuetudines manifeste eis resistant, sine quibus res divinae et humanae tutae esse non possunt, si instrumenta sua deserunt, quibus majores nostri eas tutas et incolumes esse sanxerunt. Primo enim in multis decretalibus sententiis legitur: Omnes lites et contentiones in Ecclesiis in quibus ortae sunt primo 77 esse discutiendas et terminandas, nisi aut utraque pars ex consensu judices elegerit, vel altera pars majorem audientiam appellaverit. A filiis autem ipsius Ecclesiae, in qua orta contentio est, et non ab aliis terminandum esse judicium clamant plurimorum decreta pontificum, quae ita continent : « Peregrina judicia generali sanctione prohibemus. » In quo bene consentiunt instituta imperialia, quae dicunt res ecclesiasticas non esse juris humani, sed divini. Unde Justinianus in li
Abbreviated transcription (Latin):
ei in cõbar qͥ dic̃. non ei qͥ negat. Credo autẽ uos mecũ sentire. qr sic̃ inxꝰ
xp̃iani popłi qͦscõmunes habent lib̃i cũ seruis & om̃s homines cuiꝰ¬
cunq condicionis. si de his controuersia orta fuerit: quascunq ꝑso
posse ad mutti. & inciuilib causis ł criminalib hanc discretionẽ
ꝑsonarũ solũmͦ deb̾e seruari. In huiꝰ modi autẽ causis. monomachia
debet impedire coniugiũ: si sponsalia facta st̃ consensu contra¬
hentiũ. Hȩc breuiter prudentiȩ ur̃ȩ scripsi: rogans ut id facia¬

Expanded text:
ei incumbat qui dicit, non ei qui negat. Credo autem vos mecum sentire, quia sicut inChristiani populi quos communes habent liberi cum servis, et omnes homines cujuscunque conditionis, si de his controversia orta fuerit, quascunque civilibus causis vel criminalibus hanc discretionem personarum solummodo debere servari. In hujusmodi autem causis monomachia debet impedire conjugium, si sponsalia facta sunt consensu contrahentium. Haec breviter prudentiae vestrae scripsi, rogans ut id facia
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo eñi inuitꝰ bonu facit. etiã si bonũ.ẽ. qđ facit. Unde nos ad¬
monet sp̃s sc̃s in cantico canticors. Adiuro uos filiȩ ierłm: nolite
suscitar e dilectã neq euigilare. donec ipsa uelit. Ne gͥ nr̃oracob
amanti rachel noc te supponatis liã: nisi forte rachel mandra¬
goras pͥmogeniti liȩ concupiscat. & hac mercede conductũ
iacob. cũsia dormire ꝑmutat. Iali eñi ordine posset de tali
copula merces bonioꝑis ꝓuenire. & fortitudo que plurunum
necessaria.e. om̃i regimini adtolerandos eiꝰdẽ regiminis la¬
bores ex uberare. & ne drui uerbis oneremꝰ scĩtatẽ ur̃am. flexis
genib cordis opportune & inportune ĩploramꝰ clementiã
ur̃am. ut nullis uincłis obedientiȩ ỹdictũ fr̃em constringa¬
tis. cuiꝰ saluti quantũ possumꝰ ꝓuidere debemꝰ. qr eũde sacro
fante suscepimꝰ qͥ etiã elegit magis in loco humili saluari ꝗͣ inalto

Expanded text:
Nemo enim invitus bonum facit, etiamsi bonum est quod facit . Unde nos adNemo enim invitus bonum facit, etiamsi bonum est quod facit . Unde nos admonet Spiritus sanctus in Cantico canticorum: Adjuro vos, filiae Hierusalem, nolite suscitare dilectam, neque evigilare, donec ipsa velit . Ne igitur nostro Jacob amanti Rachel, nocte supponatis Liam , nisi forte Rachel mandragoras primogeniti Liae concupiscat, et hac mercede conductum Jacob cum Lia dormire permittat . Tali enim ordine posset de tali copula merces boni operis provenire, et fortitudo quae plurimum necessaria est omni regimini ad tolerandos ejusdem regiminis labores, exuberare. Et ne diu verbis oneremus sanctitatem vestram, flexis genibus cordis opportune et importune imploramus clementiam vestram, ut nullis vinculis obedientiae praedictum fratrem constringatis, cujus saluti, quantum possumus, providere debemus, quia eum de sacro fonte suscepimus, qui etiam elegit magis in loco humili salva
Abbreviated transcription (Latin):
dolensis ȩccła destinatis excellentiȩ ur̃e quibda legatis suis eũ
sibi in ep̃m sub p̃sentia ur̃a elegerit. & huic electioni ad eoꝵ pe¬
citionẽ ur̃a pat̾nitas assensũ prębuerit. nec eiꝰ ex cusationib
quanuis idoneis adhuc aurẽ accõmodare uoluerit. Quanuis
enĩ sit bene litterat᷑ & bonis morib or nat᷑. multis tam̃ allega¬
tionib humilit̾ insufficientiã suã prȩtendens: dic̃ se potius
multa grauia ꝑpessurũ. quã onꝰ episcopii hoc tẽpore subiturũ.
Nouit autẽ pat̾nitas ur̃a. qr leges scłi dissentiente filio familias
sub eiꝰ nomine sponsalia fieri ñ ꝑmutunt. quanto magis in spon¬
salib eccłe id obseruari coiuenit. inqͥb nͥ sincera subueniat cari¬
tas: qͥd boni. ẽ. qđ ꝑangaria facere possit. siue facultates suas distri¬
buendo. siue se ipsũ ad martyriũ exponendo humana imbecillitas:

Expanded text:
Dolensis Ecclesia, destinatis excellentiae vestrae quibusdam legatis suis, eum Dolensis Ecclesia, destinatis excellentiae vestrae quibusdam legatis suis, eum sibi in episcopum sub praesentia vestra elegerit, et huic electioni ad eorum petitionem vestra paternitas assensum praebuerit , nec ejus excusationibus quamvis idoneis adhuc aurem accommodare voluerit. Quamvis enim sit bene litteratus, et bonis moribus ornatus, multis tamen allegationibus humiliter insufficientiam suam praetendens, dicit se potius multa gravia perpessurum quam onus episcopi hoc tempore subiturum. Novit autem vestra paternitas quia leges saeculi dissentiente filiofamilias sub ejus nomine sponsalia fieri non permittunt, quanto magis in sponsalibus Ecclesiae id observari convenit, in quibus nisi sincera subveniat charitas, quid boni est quod per angariam facere possit, sive facultates suas distribuendo, sive seipsum ad martyrium exponendo, humana imbecillitas?
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ. Parabã me ꝓuirib aditer concilii aux̃a pat̾nitate indiet
s qr frequentia curiȩ ur̃ȩ ea tẽpestate qua solitꝰ er̃a purgatoriũ
accipere mȩ non ꝑmisit. tota confluentia humoꝵ repente inel¬
puitꝰ ascendit. & ita media pars capitis congelascente flegmate
huc purgare me differrẽ. & ut caput resoluto ꝑse flegnate
accepi. nec de laxatione cathartici nec de duritia tumoris
bene conualui. ita ut nec breue iter aggredi ualeã fine ꝑiculo
cemeoreis mei.qr ⁊ si tumor exttriꝰ.ẽ. digestus. dolor tamen inte¬
eoꝰ non adhuc ẽ. sedatus. Misi itaq tres ex archidiaconib eccłȩ nob̾
cõmissȩ cũlitteris nr̃is qͥ testimoniũ ipsis litteris ꝑhibeant. &
urd patnitatẽ ur̃am excusarũ me habeant. quanu̾is. ppositũ meȩ
stituerit sanitatẽ. & ueniendi aduos dederit oppor tunitatei
aschali sũmo pontifici. Iuo humił carnot̾ eccłȩ minist᷑. debi¬
tã cũ om̃i subiectione obȩdientia. Reuersus aconcilio trecen

Expanded text:
iribus meis ad iter concilii a vestra paternitate indicti, sed, quia frequentia curiae vestrae ea tempestate qua solitus eram, purgatorium accipere me non permisit, tota confluentia humorum repente in caput ascendit, et ita media pars capitis congelascente flegmate huc purgare me differem, ut et caput resoluto per se flegmate accepi, nec de laxatione cathartici nec de duritia tumoris bene convalui, ita ut nec breve iter aggredi valeam sine periculo corporis mei, quia, etsi tumor exterius est digestus, dolor tamen interius non adhuc est sedatus. Misi itaque tres ex archidiaconibus Ecclesiae nobis commissae cum litteris nostris, qui testimonium ipsis litteris perhibeant, et apud paternitstituerit sanitatem, et veniendi ad vos dederit opportunitatem. LI summo pontifici, IVO humilis Carnotensis Ecclesiae minister, debitam cum omni subjectione obedientiam. Reversus a concilio Trecens
Abbreviated transcription (Latin):
orationũ. Ur̃e piȩ deuotionis opinio. multoꝵ mnaxume re¬
ligiosors mentes afflauit. & quadã sanctȩ dilectionis sunautat e
dulcauit. Unde ꝓgr̃a uob diuinitꝰ collata. grates sũmo r efersimꝰb
noꝵ om̃iũ largitori. qͥ femineo pectori uirile robut ĩmisit.uor
solũ adeuitanda flagitia uł fac inora. s etiã ad ĩpendenda indi¬
gentib necessaria suffragia. Nos gͥ tã cõmuntũ gua puatoꝵ bene¬
tas dopces effundimꝰ. quanuis anmã eiꝰ insini abrahȩ colloca¬

Expanded text:
orationum. Vestrae piae devotionis opinio multorum maxime religiosorum mentes afflavit, et quadam sanctae dilectionis suavitate indulcavit. Unde pro gratia nobis divinitus collata grates summo referimus bonorum omnium largitori, qui femineo pectori virile robur immisit, non solum ad evitanda flagitia vel facinora, sed etiam ad impendenda indigentibus necessaria suffragia. Nos igitur tam communium quam privatorum benetas Deo preces effundimus, quamvis animam ejus in sinu Abrah
Abbreviated transcription (Latin):
limare. Ego itaq ꝑ manũ ur̃am offero ei omnẽ iusticiã. uł si ad sacissa¬
ctionẽ uener it. quã ei potero facer e lege  contͣdicente miscđiam. Et qͥa
utrunq refutat. unũ confiliũ mͥ restat. ex pectare miscd̃iã dĩ donec
rustificet causam meam. Uał.

Expanded text:
limare. Ego itaque per manum vestram offero ei omnem justitiam, vel si ad satisfalimare. Ego itaque per manum vestram offero ei omnem justitiam, vel si ad satisfactionem venerit, quam ei potero facere lege non contradicente misericordiam. Et quia utrumque refutat, unum consilium mihi restat exspectare misericordiam Dei, donec justificet causam meam. Va
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑom̃ia deuotũ obseqͥũ. Nouerit pat̾nitas ur̃a. qm̃ hugo puteacensis
ad portionẽ suã ꝑtinuit integerrime reddidit. Michi uͦ quȩ mea & meo
erant. se cuncta redditurũ datis obsidib subfidĩ sponsione fir mauit.
Et quia de discretione aur̃a pat̾nitate fuerã admonitꝰ ea intexĩ acciꝑe disto¬
li. quã diu abstinuer it ab ex actionib & angariis quas int̾ra frax ineti
facere consueuit. Unde grãs referimꝰ quantas possumꝰ pat̾nitati ur̃ȩ¬
quȩ manũ nob in hac necessitate porrexit. & qua debuit miseratione
condoluit. Rogamꝰ etiã ut causa nr̃i de cȩt̃o eũ ñ teneatis int̾dictũ uł
ex cõmunicatũ. neq suos quãdiu in sponsione sua ꝑseuerauerit. &
p̾dictas exactiones ñ acceꝑit. Dõnꝰ uͦ ludouicꝰ non uult nob̾cũ pacẽ cõp¬
nere.qͥa nolo paganũ illũ in infamiã lapsũ. qͥ matrẽ suã euiscerauit
& quib potuit unguib scismatis lacerauit. honorib eccłasticis sub¬

Expanded text:
omnia devotum obsequium. Noverit paternitas vestra quoniam Hugo Puteacensis ad portionem suam pertinuit, integerrime reddidit. Mihi vero quae mea et meorum erant, se cuncta redditurum datis obsidibus sub fidei sponsione firmavit, et quia de discretione a vestra paternitate fueram commonitus, ea interim accipere distuli quamdiu abstinuerit ab exactionibus et angariis, quas in terra Fraxineti facere consuevit. Unde gratias referimus quantas quam maqui manum nobis in hac necessitate porrexit, et qua debuit miseratione condoluit. Rogamus etiam ut causa nostri de caetero non teneatis eum interdictum vel excommunicatum, neque suos, quandiu in sponsione sua perseveraverit, et praedictas exactiones non acceperit; domnus vero Ludovicus non vult nobiscum pacem componere , quia nolo paganum illum in infamiam lapsum, qui matrem suam evisceravit, et quibus potuit unguibus schismatis laceravit, honoribus ecclesiasticis sub
Abbreviated transcription (Latin):
& dura ꝓdĩ amore sufferre. ut ꝑ hoc tẽporale purgatorrũ. ȩt̾nũ
possit adipisci remediũ. Non enĩ condignȩ sunt ut ait apts pas¬
siones hꝰ tẽporis. ad futam głam quȩ reuelabit᷑ in nob̾. Uob̃ gͣ qͥ¬
criminalib culpis irretiti ad remedtũ pęnitentiȩ confugistis.
i indignũ uideat᷑ quod mat ecela agremo suo uos abicat. qi fic apor¬

Expanded text:
et dura pro Dei amore sufferre, ut per hoc temporale purgatorium, aeternum et dura pro Dei amore sufferre, ut per hoc temporale purgatorium, aeternum possit adipisci remedium. « Non enim condignae sunt, ut ait Apostolus, passiones hujus temporis, ad illam gloriam, quae revelabitur in nobis . » criminalibus culpis irretiti ad remedium poenitentiae confugistis, n indignum videatur quod mater Ecclesia a gremio suo vos abjicit: quia sicut o
Abbreviated transcription (Latin):
tur iniqͥtatẽ. expulsi st̃ nec potuert᷑ stare. Non seminetis discor¬
diã int̾ fr̃s. qr sic̃ concordit̾ uiuentib fr̃ĩb mandauit dñs bene¬
dictionẽ. sic amatorib discordiȩ et̾nã intentat maledictionẽ.
ollite de consuetudine loquendi iuramenta non necessaria. ne
frequent̾ iurando incurratis ꝑturia. & adcondẽnationẽ ur̃am
sũptũ. uigilando. orando.flendo.ieiunando.elemosinas lar gien¬
do reͣmite : ut regiũ dĩ quod uob̃ uicinũ. eẽ. ꝓmitit᷑. his impen¬
sis posfitis adquir̾ẽ. Adhoc eñĩ indulta st̃ uob̃ pȩnitenti e tẽpora
ut attend entes patientiã dĩ quȩ ad pęnitentiã uosadducit. ne¬
quãꝗͣ thesauriretis. uob̃ irã indie reuelationis iusti iudicii
aĩ. qͥ reda et unicuiq scđ̾m oꝑa sua. Attendat quisq quã miser
sit. & beatꝰ futurꝰ sit. & non formidet in hoc tẽpore uilia queq

Expanded text:
tur iniquitatem: expulsi sunt, nec potuerunt stare . Non seminetis discortur iniquitatem: expulsi sunt, nec potuerunt stare . Non seminetis discordiam inter fratres, quia sicut concorditer viventibus fratribus mandavit Dominus benedictionem, sic amatoribus discordiae aeternam intentat maledictionem. Tollite de consuetudine loquendi juramenta, non necessaria, ne frequenter jurando incurratis perjuria, et ad condemnationem vestram, sumptum, vigilando, orando, flendo, jejunando, eleemosynas largiendo redimite, et regnum Dei, quod vobis vicinum esse promittitur, his impensis possitis acquirere. Ad hoc enim indulta sunt vobis poenitentiae tempora, ut attendentes Dei patientiam, quae ad poenitentiam vos adducit, nequaquam thesaurizetis vobis iram in die revelationis justi judicis Dei , qui reddet unicuique secundum opera sua . Attendat quisque quam miser sit, et quam beatus futurus sit, et non formidet in hoc tempore vilia quaeque,
Abbreviated transcription (Latin):
mulierẽ quã concupiscat. qͥa scđ̾m scripturã qͥ uiderit mulier
adconcupi scendũ eã. iã mechatꝰ. ẽ : in corde suo. Fornicatio autẽ
generali nomine.ẽ. om̃is uoluntar ia carnis pollutio. quȩ quali¬
cunq mͦ contrahit᷑ ex cepto legitimo coniugio. Qui furabat᷑ iã
ñ furet᷑. qͥ raptor erat. raptor. eẽ. desistat: ne illud maledictũ in
testimonia. uerba tur pia & otiosa. quia scđm scripturã falsus
testis ñer it impunitus. & de om̃i uerbo otioso quod locuti fue¬
rit homines reddent rationẽ de eoindie iudicii. Absit a uob̾ in¬
uidia. quia inuidia diaboli mors intrauit in orbẽ tr̃arũ. Aua
ricia nec nominet᷑ in uob̃. quȩ cõꝑat᷑ idolorũ seruituti. Ham
sic̃ in idoloꝵ cultura. amat᷑ ꝓcreatore creatura. sic auarꝰ dm̃
negligit. ut possit retinere uł ad ipisci pecuniã quã diligit. No
ueniat uob̃ pes suꝑbiȩ quo adõ recedatis: quia ibi cecider ⁊ noꝑan¬

Expanded text:
uam concupiscat: quia secundum Scripturam; « Qui viderit in mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo . » Fornicatio autem generali nomine est omnis voluntaria carnis pollutio, quae qualicunque modo contrahitur, excepto legitimo conjugio. « Qui furabatur, jamjam non furetur : » qui raptor erat, raptor esse desistat, ne illud maledictum inctestimonia, verba turpia et jocosa, quia secundum Scripturam, « falsus testis non erit impunitus . » Et de omni verbo otioso, quod locuti fuerint homines, reddent rationem de eo in die judicii . Absit a vobis invidia, quia invidia diabolritia nec nominetur in vobis, quae comparatur idolorum servituti. Nam sicut in idolorum cultura, amatur pro Creatore creatura; sic avarus Deum negligit ut possit retinere vel adipisci pecuniam quam diligit. Non veniat vobis pes superbiae, quo a Deo recedatis, quia ibi ceciderunt qui operan
Abbreviated transcription (Latin):
qr iuxta rationẽ medicinȩ in quib dã sanitatẽ contulit egrocis
ꝑsimilia. inquib dã morbos euacuauit ꝑ contraria. Per simi
lia quia natꝰ. ẽ. ut renascerem᷑. infirmatꝰ. ẽ. passibilia nr̃e mor¬
talitatis ꝑferendo. ut nos ab om̃i passibilitate sanarem᷑. Crucifixꝰ
.ẽ: ne nos cruciatib ȩternis subicerem᷑. Mor tuus. ẽ. tẽporaliter:
ne nos ineter nũ morerem᷑. Suscitatꝰ. ẽ: ut eiꝰ suscitarem᷑. Ascendit
ut ꝑsuã addexterã patris gessionẽ. secũ traheret deuoti gregis hu¬
imilitatẽ. Si uͦ quib contrariis contrarios morbos euacriauerit
am nr̃am sanauit in obȩdientiã. Hȩc om̃ia uerbo docuit. & exem¬
plo ꝓbauit. ut quȩ imitanda ꝓposuit obȩdient̾ impleremꝰ. quȩ spe¬
randa ꝓmisit. sine hȩsitatione sꝑaremꝰ. Quantũ autẽ p̃ciũ ꝓnobis
redimendis soluerit iste medicus. amontib audiamꝰ. Depfundo
enĩ clamat ille mons altꝰ. cui amonte montiũ cõmisse sunt cla¬

Expanded text:
ionem medicinae, in quibusdam sanitatem contulit aegrotis per similia, in quibusdam morbus evacuavit per contraria. Per similia quidem, quia natus est ut renasceremur; infirmatus est, passibilia nostrae mortalitatis perferendo, ut nos ab omni passibilitate servaremur; crucifixus est ne nos cruciatibus aeternis subjiceremur; mortuus est temporaliter, ne nos in aeternum moreremur; suscitatus est, ut ei consuscitaremur; ascendit, ut per suam ad dexteram Patris sessionem secum traheret devoti gregis humilitatem. Si vero quibus contrariis contrarios morbos evacuaverit, iam nostram sanavit inobedientiam. Haec omnia et verbo docuit, et exemplo probavit, ut quae imitanda proposuit, obedienter impleremus; quae speranda promisit, sine haesitatione speraremus. Quantum autem pretium pro nobis redimendis solverit iste medicus, a montibus audiamus. De profundo enim clamat ille mons altus, cui a monte montium commissae sunt cla
Abbreviated transcription (Latin):
dũ & ꝑpeccatũ mors. ita congruũ erat ut ꝑscđm hominẽ
cȩlestẽ homo pͥmũ apeccato iustificaret᷑. postmodũ ꝑeundẽ
immortalitati restitueret᷑. Eo eñ iordine quo ꝑierat. eo ordi¬
ne reꝑandꝰ erat. Prima qͥppe mors prȩuar icatio. ex qua gene¬
rata.ẽ. scda ꝑ subtrationẽ animȩ carnis corruptio. Ita gͦ
pͥma resurrectio iꝰtificatio. scđa immortalitatẽ carnis cõr¬
rupte reformatio. Quia uͦ uterq aduentꝰ nr̃ȩ restaur ationi
fuit necessariꝰ. utrunq fub uniꝰ tẽporis obseruatione sca ue¬
nerari consueuit ȩccła. ut inchoata prioris bet le¬
ficia recolat cũ gr̾arũ actione. consũmata uͦ futi ad uentu.
hona cũ pia expectet trepidatione. Iccirco ea que de sateoio d eo douen

Expanded text:
a congruum erat, ut per secundum hominem coelestem, homo primum a peccato justificaretur, postmodum per eumdem immortalitati restitueretur . Eo enim ordine quo perierat, eo ordine reparandus erat. Prima quippe mors, praevaricatio: ex qua generata est secunda, per subtractionem animae, carnis corruptio. Ita ergo prima resurrectio, justificatio; secunda, in immortalitatem carnis corruptae, reformatio. Quia vero uterque adventus nostrae restaurationi fuit necessarius, utrumque sub unius temporis observatione sancta venerari consuevit Ecclesia, ut inchoata prioris beneficia recolat cum gratiarum actione: consummata vero futuri adventus bona, cum pia exspectet trepidatione. Idcirco ea quae de utroque Domin
Abbreviated transcription (Latin):
terẽ tunicã totã ñ innouat s aut facta scissura aut sola nouitate
uetustatẽ eiꝰ defor mat. sic sola abstinentia ciboꝵ ñ redãit ꝑfectũ
hominẽ. s notabiliorẽ facit reliquã eiꝰ turpitudinẽ. Sentiant
gͦ ieuiniũ ur̃ in languores discumbentiũ. esuries mendicantũ
lassitudo ꝑegrinantiũ. ut qđ corpori ur̃o subtrahitis. necessitati
indigentiũ ministretis. Estote quasi studiosi messores. ut hoc tẽ¬
pore & pret̾iti anni dãna reparetis. & infut᷑m unde uiuat anima
ur̃a prȩparetis. Sic appetitũgulȩ coherceatis. ut etiã uerba detͣ¬
hentia scurrilia. otiosa & maledica necipsi dicatis. nec dicentes li¬
bent᷑ audiatis. Hoc tẽpore ex consensu mulier debitũ uiro subtͣ¬
hat. & uir uasculo muliebri honorẽ deferat. ut scđm pͥncipẽ apłoꝵ¬

Expanded text:
terem tunicam totam non in novat, sed aut facta scissura, aut sola novitate vetustatem ejus deformat, sic sola abstinentia ciborum non reddit perfectum hominem, sed notabiliorem facit reliquam ejus turpitudinem. Sentiant ergo jejunium vestrum languores decumbentium, esuries mendicantium, lassitudo peregrinantium, ut quod corpori vestro subtrahitis, necessitate indigentium ministretis. Estote quasi studiosi messores, ut hoc tempore et praeteriti anni damna reparetis, et in futurum unde vivat anima vestra praeparetis. Sic appetitum gulae coerceatis, ut etiam verba detrahentia, scurrilia, otiosa et maledica nec ipsi dicatis, nec dicentes libenter audiatis. Hoc tempore ex consensu mulier viro debitum subtrahat, et vir vasculo muliebri honorem deferat, ut secundum principem apo
Abbreviated transcription (Latin):
menta ur̃a. Prgeipit᷑ auersis ut cunctis iniqͥtatib suisrenuna¬
cient & conuersionẽ sua dõ alit̾ placere ñ estiment: quia ñ pot̃
fieri ut una pars cordis ur̃i mundet᷑ deo & alt̾a i munda
reseruet᷑ diabolo. Quom autẽ conuerti debeatis sub infert᷑
cũ cucit᷑. In ietunio & fletu & planctu. ut exteriꝰ car nẽ casti¬
getis ꝑ ieuinia. intꝰ autẽ affligatis m̃tẽ ꝑgemitꝰ ⁊ lam̾ta. Sub¬
dit᷑ etia seindite corda ur̃a. ut intꝰ nichil clausũ remanere.
qd cõpunctio cordis non expellat. & oris confessio ñaꝑiat. Hoc .ẽ.
ditiã cordis ur̃i ꝑconfessionẽ oris euomite. ne tanquã uasa¬
fetidũ humor ẽ continentia remoto oꝑculofetore tantũ emit¬
tatis & intꝰ ĩmundiciã retineatis. Hon em̃ corã dõ cor sũ
effundit. qͥ aꝑit os suũ in confessione & concupiscentiã malã

Expanded text:
ersis  forte aversis, ut cunctis iniquitatibus suis renuntient, et conversionem suam Deo aliter placere non aestiment, quia non potest fieri ut una pars cordis vestri mundetur Deo, et altera immunda reservetur diabolo. Quomodo autem converti debeatis, subinfertur cum dicitur: « In jejunio et fletu et planctu, » ut exterius carnem castigetis per jejunia, intus autem affligatis mentem per gemitus et lamenta. Subditur: « Et scindite corda vestra » ut intus nihil clausum remaneat quod compuditiam cordis vestri per confessionem evomite, ne tanquam fetidum humorem continentia vasa, remoto operculo, fetorem tantum emittatis, et intus immunditiam retineatis. 292 Non enim coram Deo cor suum effundit qui aperit os suu
Abbreviated transcription (Latin):
tib oꝑã demꝰ. ut ad patriã nr̃ am aqua mortifera delectatione
corruimꝰ. ꝑ amar itudinẽ cordis & lamenta redeamꝰ. Ibi nunc
dabimꝰ. Quod qͥnquaginta dieb dñicȩ resurrectionis significamꝰ
dũ in uno quoq cantu alła frequentamꝰ. Interĩ gͦ lugeamꝰ in uia.

Expanded text:
tibus operam demus, ut ad patriam nostram, a qua mortifera delectatione tibus operam demus, ut ad patriam nostram, a qua mortifera delectatione corruimus, per amaritudinem cordis et lamenta redeamus. Ibi nunc dabimus: quod quinquaginta diebus Dominicae resurrectionis significamus, dum in uno quoque cantu « Alleluia » frequenta
Abbreviated transcription (Latin):
captiuati suis captiuatorib dict̃. Quomͦ cancabimꝰ canticũ dñi
in t̾ra aliena: Terra aliena. ẽ. reꝓboꝵ multitudo. ad suꝑnã non ꝑti¬
nens ciuitatẽ: quȩ more porcoꝵ margaritas lucidũ uidelicet dĩ
uerbũ negligendo conculcat. aut more canũ contra scm dĩ u̾bũ
male credendo disceptat. Nc̃ his de nr̃a captiuitate exantiqua &
moder na significatione prȩlibatis. eur septuagenariꝰ numerꝰ sub
typo uniuersi tẽporis ponat᷑ breuiter audiamͦ. Seꝑtenar ioqͥppe
dier ũ circulo totũ tẽpꝰ uitȩ p̾sentis euoluit᷑. quib nob̃ decalogi
mandata seruanda mandant᷑. Dũ gͦ decẽ legis p̾cepta in hocꝰ
uitȩ nr̃ȩ spacio custodimꝰ. quasi denariũ ꝑ septenariũ numerũ
multiplicamꝰ. & septuagenarii numeri sũmã ĩplemꝰ. His gͦ dieb
quod om̃i tẽpore faciendũ. ẽ. specialiꝰ & ꝓpensiꝰ gemitib & fle¬

Expanded text:
captivati suis captivatoribus dicunt: « Quomodo cantabimus canticum Domini captivati suis captivatoribus dicunt: « Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena? » Terra aliena, reproborum est multitudo, ad supernam non pertinens civitatem, quae more porcorum margaritas, lucidum videlicet Dei verbum, negligendo conculcat, aut more canum contra sanctum Dei, Dei verbum male credendo disceptat. Nunc his de nostra captivitate ex antiqua et moderna significatione praelibatis, cur septuagenarius numerus sub typo universi temporis ponatur, breviter audiamus. Septenario quippe dierum circulo, totum tempus vitae praesentis evolvitur, quibus nobis decalogi mandata servanda mandantur. Dum ergo decem legis praecepta in hoc vitae nostrae spatio custodimus, quasi denarium per septenarium numerum multiplicamus, et septuagenarii numeri summam implemus. His ergo diebus, quod omni tempore faciendum est, specialius et propensius gemitibus et fle
Abbreviated transcription (Latin):
omumn sg ieuae pruisute detenti quasi suꝑ flum ina babr¬
lonis sedemꝰ dũ transitoriis huiꝰ mundi concupiscentuĩs m̃tẽ
sp̃s habentes ingemiscimꝰ expectantes adoptionẽ filioꝵ redẽp¬
tionẽ corporis nr̃i. Hȩc qͥdẽ creatura. ẽ. anima de corruptio¬
ne peccati adimaginẽ dei recreata. quȩ intra se de uanitate
cui subiecta.ẽ. gemit. & more parturientis lmo desiderio fit an¬
aoia. quod tam diu differt᷑ ãpatria. Sic parturiebat psalm ista.
cũ diceret. Heu mͥ qͥa incolatꝰ m̃s ꝓlongatꝰ. ẽ. Et ipse apłs qui¬
int̾ pͥma eccłae mẽbra sp̃m sc̃m acceꝑat adoptionẽ filioꝵ de¬
sidans habere in re quã iã habebat inspe: sic parturiebat
salicib organa nr̃a suspendimꝰ. dũ in mundi cupiditatib ra¬
dicatis opp̃ssorib scilicet nr̃is ĩmo contẽptorib diuinȩ gr̃ȩ
cȩlestis. regni gaudia p̾̃dicare dissimulamꝰ: ne margaritas
spargere ante por cos & sc̃m dare canib uideam᷑. Unde p̃dicti¬

Expanded text:
o in hac servitute detenti, quasi super flumina Babylonis sedemus, dum transitoriis hujus mundi concupiscentiis mentem spiritus habentes, ingemiscimus, exspectantes adoptionem filiorum, redemptionem corporis nostri. Haec quidem creatura est anima de corruptione peccati ad imaginem Dei recreata, quae infra se de vanitate, cui subjecta est, gemens, et more parturientis nimio desiderio fit anxia, quod tam diu differtur a patria. Sic parturiebat Psalmista, cum diceret: « Heu mihi, quia incolatus meus prolongatus est . » Et ipse Aposiae membra Spiritum sanctum acceperat, adoptionem filiorum desiderans habere in re quam jam habebat in spe, sic parturiebat,salicibus organa nostra suspendimus, dum, in mundi cupiditatibus radicatis oppressoribus saeculi nostri, imo contemptoribus divinae gratiae coelestis regni gaudia praedicare dissimulamus, ne margaritas spargere ante porcos, et sanctum dare canibus videamur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
daru. Quãuis eñi xp̃c mox aior dane reuersus sic̃ iã dictũ. ẽ.
hoc ietuniũ suo exẽplo dedicauer it. idõ tam̃ tẽpora paschali fe¬
& nos ieiunio hoc purificatos dies scĩficatꝰ exciꝑet. Et ualde
congruũ erat. ut pꝰtẽpꝰ afflictionis succederet lȩtitia dnice
resurrectionis. quatinꝰ post toleratas tribulationes. pꝰ suꝑa¬
tas tẽptationes uitȩ p̾sentis. sꝑemꝰ & ipsi nos accepturos gau̾¬
dia nr̃ȩ resurrectionis. quando lib̾abim᷑ a seruitute corru¬
ptionis huiꝰ in lib̾tatẽ głȩ filioꝵ dĩ. Sic̃ enigenu flexiõib
& afflictione huiꝰ tẽporis nos peccatoꝵ ponde p̃ssos & dura
incorruptionis qua possumꝰ imagine p̃figuramꝰ. Ergo fr̃s
sic interim istateneamꝰ in imagine. ut & illa inspe. & tande

Expanded text:
 mox a Jordane reversus, sicut jam dictum est, hoc jejunium suo exemplo dedicaverit, ideo tamen tempora Paschali feet nos hoc jejunio purificatos dies sanctificatus exciperet: et valde congruum erat ut post tempus afflictionis succederet laetitia Dominicae resurrectionis, quatenus post toleratas tribulationes, post superatas tentationes vitae praesentis, speremus et ipsi nos accepturos gaudia nostrae resurrectionis, quando liberabimur a servitute corruptionis hujus, in libertatem gloriae filiorum Dei . Sicut enim genuflexionibus et afflictione hujus temporis, nos peccatorum pondere pressos et dura incorruptionis, qua possumus imagine praefiguramus. Ergo, fratres, sic interim istam teneamus imaginem, ut illam nunc habe
Abbreviated transcription (Latin):
in ultiplicamꝰ. dũ fragilitatẽ nr̃am ex .iiͦiͦi. elem̃toꝵ conexione
uł ex iiiͦiͬ. tẽpoꝵ uarietate contractã ad labor iosã deca logi disci¬
plinã uiolent̾ inflectimꝰ. Idõq subuniuer si tẽporis tẏpo hȩe nob
.ẽ. quadrage simalis obser uantia cõmendata. quatinꝰ quod ex nu¬
tiplici occasione reliqͦ tẽpore minꝰ expleuimꝰ nc̃ sine ex cusatione
redd̾amꝰ ñ tantũ parcitate ciboꝵ s etiã in extir patione uicioꝵ
& exercitatione uirtutũ. Iantũ eñi ualet ieiuniũ sine elemosi

Expanded text:
tatem nostram ex quatuor elementorum connexione, vel ex quatuor temporum varietate contractam ad laboriosam decalogi disciplinam violenter inflectimus. Ideoque sub universi temporis typo, haec nobis est quadragesimalis observantia commendata, quatenus quod ex multiplici occasione reliquo tempore minus explevimus, nunc sine excusatione reddamus, non tantum in parcitate ciborum, sed etiam in exstirpatione vitiorum, et exercitatione virtutum. Tantum enim valet jejunium sine eleemos