comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nis potestate uenerunt: Sit
om̃s qui crucifigendũ eunũ¬
piis uocib clamaucrunt. nõ
quidem ꝑscipsos eum. s tam
ꝑillum qui eoꝵ clamore ad hoc
nefas impulsus est. occiderũt.
Quasi ad latronẽ existis cũ
gladiis ⁊ fustib cum cotidie
uobiscum fuerim in templo.
nõ extendistis manus ĩ me:
S hec est hora ũra ⁊ potestas
tenebraꝵ. Stiltum est ĩquit
eum cum gladiis ⁊ fustib q̃¬
rere: qui ultro se ur̃is tradat
manib. ⁊ innocte quasilati¬
tantem. ⁊ ur̃os oculos declinã¬
dem ꝑ proditorem inuestiga¬
re. qui cotidie intemplodo¬
cecit. S ideo adu̾sum me in
tenebris congregamira. quia
potestas u̾ra qua contralucẽ
mundi armamini intenebͥs ẽ.
omprehendentes
autemeum duxer̃t ad
domum principis sacerdotũ
Drincipem sacerdotum cauiphã
significat. qui erat pontifex ãni
illus. sicut iohannes euͣngelista
testatur.
etrus uero sequebat᷑ eum
a longe. Merito alonge seque-¬

Expanded text:
nis potestate venerunt? sic nis potestate venerunt? sic omnes qui crucifigendum eum impiis vocibus clamaverunt, non quidem per seipsos eum, sed tamen per illum qui eorum clamore ad hoc nefas impulsus est, occiderunt. Quasi ad latronem existis cum gladiis et fustibus? Cum quotidie vobiscum fuerim in templo, non extendistis manus in me. Sed haec est hora vestra et potestas tenebrarum. Stultum est inquit eum cum gladiis et fustibus quaerere, qui ultro se vestris tradat manibus; et in nocte quasi latitantem et vestros oculos declinantem per proditorem investigare, qui quotidie in templo doceat. Sed ideo adversum me in tenebris congregamini, quia potestas vestra qua contra lucem mundi armamini, in tenebris est. Comprehendentes autem eum duxerunt ad domum principis sacerdotum. Principem sacerdotum Caipham significat, qui erat pontifex anni illius, sicut Joannes evangelista testatur. Petrus vero sequebatur a longe. Merito a longe seque
Abbreviated transcription (Latin):
pli ⁊seniores Querit᷑ quomodo
ih̾c principes sacerdotum ma¬
gistratus templi ⁊ seniores. qͥ
ad se uenerint alloqui dicat.
qui apud alios eungelistas
in atrio caiphe expectantes
ministros misisse perhibentur.
S quia pontifices phisei ⁊ se¬
niores. ita de domini nece age¬
bant. ut uelut ip̃i a sanguine
euis iudereritur innoxii. nõ
tradatur ꝑ nos. s ꝑ discipłm
suum. nõ comprehendatur a
nobis. s atribuno turbisq
nõ a nobis pro illobarrabas.
s eligatur a populis. ad extre¬
mum nõ anobis. s apreside
dampnetur. neq nr̃a s roma¬
ne milicit manu cruci affiga¬
tur. uolens eu̾ngelista eos ma¬
xime. quorum cuncta cõsilo
gerebantur. sanguinis euis
ostenderet reos. dicit principes
sacerdotum ⁊ magistratꝰ tẽpli.
⁊ seniores ad comprehendendũ
uenisse saluatorem. ut huic
conici darentur. quia sicut illi
nõ ꝑse ip̃os. s ꝑ eos quos mise¬
runt apprehendendum xp̃m.
quid aliud qͣm ip̃i ĩ sue iuissio¬

Expanded text:
et seniores. Quaeritur quomodo Jesus principes sacerdotum, magistratus templi, et seniores qui ad se venerint alloqui dicatur, qui apud alios evangelistas in atrio Caiphae exspectantes, ministros misisse perhibentur. Sed quia pontifices, Pharisaei et seniores ita de Domini nece agebant, ut velut ipsi a sanguine ejus viderentur innoxii: Non tradatur per nos, sed per discipulum suum, non comprehendatur a nobis, sed a tribuno turbisque; non a nobis pro illo Barabbas, sed eligatur a populis; ad extremum non a nobis, sed a praeside damnetur, neque nostra, sed Romanae militiae manu cruci affigatur: volens evangelista eos maxime quorum cuncta consilio gerebantur sanguinis ejus ostendere reos, dicit principes sacerdotum et magistratus templi et seniores ad comprehendendum venisse Salvatorem, ut hinc conjici daretur quia sicut illi non per seipsos; sed per eos quos miserunt apprehendendum Christum, quid aliud quam ipsi in suae jussio
Abbreviated transcription (Latin):
t egressus ibat sccd̃m cõsue-¬
tudiiem in monitẽ oluiaꝵ Se¬
cuti sunt antẽ illum: ⁊ discipli.
Tradendus a discipulo dñs: cõ¬
sueti secessus locum quo facilli¬
me repperiri possit adit. Ubi ergo
sunt qui eum mortem tunuisse.
inuitumq contenclunt ẽe cru¬
cifixum. Et pulchre siu corporis
⁊ sanguinis misteriis imibutos.
in montem oliuaꝵꝵ discipulos
educit. ut omnes in morte sua bap¬
tizatos. altissimo sci sp̃c crisma¬
te confirmandos ẽẽ designet. qͥ
dicere possint cum ꝑsalmista.
Signatum est super nos lumen
uultus tru domine: dedisti leti¬
ciam incorde meo. Et de quibus

Expanded text:
t egressus, ibat secundum consuetudinem in montem Olivarum. Secuti sunt autem illum et discipuli. Tradendus a discipulo Dominus, consueti secessus locum quo facillime reperiri possit, adit. Ubi sunt ergo qui eum mortem timuisse, invitumque contendunt esse crucifixum? Et pulchre sui corporis et sanguinis mysteriis imbutos in montem Olivarum discipulos educit, ut omnes in morte sua baptizatos altissimo sancti Spiritus chrismate confirmandos esse designet, qui dicere possint cum Psalmista: Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine, dedisti laetitia
Abbreviated transcription (Latin):
qui temptatꝰ est Non in pani
solo uiuit homo: s mom̃i u̾b
dei. Siquis gͦ non ueserur iͥ¬
bo der: iste non uiuet. Alit̾ h
tis nr̃ ad huc in hac uita nos
positos. quantomagis nos ͥll¬
bellare conspicit: tanto ampll
expugnare contendit. Eos eñ
pulsare negligit: quos quies
iure possidere se sentit. Contra
nos uͦ eo uebementĩ icitat᷑ qͥ
bitationis expellit᷑ Hoc enim
in seip̃o dñs sub quadã disp̃¬
satione figurauit: qͥ diabolũ
ñ nͥ post baptisma se temptare
ꝑmisit: ut signũ nobis qd̾dam
future conu̾sationis innieret.
qd membra eiꝰ post qͣm ad dm̃ ꝓfi¬
cerent: tunc acriores temptatio¬
nũ insidias tolerarent. Et duxit
illũ diabolus: ⁊ oftendit illioĩa
regna orbis t̾re inmomento tẽpo-¬
ris. Cũ ductus adiabolo s ho-¬
mo narrat᷑ mens refugit: huma¬
ne boc audire aures expauescũt
Cui tam̃ nõ ẽẽ incredibilia ista

Expanded text:
ne solo vivit homo, sed in omni verbo Dei. Si quis ergo non vescitur verbo Dei, ille non vivit. Aliter: Hostis noster adhuc in hac vita nos positos, quanto magis sibi rebellare conspicit, tanto amplius expugnare contendit. Eos enim pulsare negligit, quos quieto jure possidere se sentit. Contra nos vero eo vehementius incitatur, quo habitationis expellitur. Hoc enim in seipso Dominus sub quadam dispensatione figuravit, qui diabolum non nisi post baptisma se tentare permisit, ut signum nobis quoddam futurae conversationis innueret, quod membra ejus postquam ad Deum proficerent, tunc acriores tentationum insidias tolerarent. Et duxit illum diabolus, et ostendit illi omnia regna orbis terrae in momento temporis. Cum ductus a diabolo Deus homo narratur, mens refugit, humanae hoc audire aures expavescunt. Cui tamen non esse incredibil
Abbreviated transcription (Latin):
dignatꝰ ẽ bec exterius cuncta
susciꝑe: ut tam̃ eirs mens m¬
terius diuinitati sue inherens
inconciissa ꝑmaneret. Qͥ ⁊ si qͣn¬
doturbatus sp̃u infremuisse
dicit᷑ ip̃e diuinitus dispone¬
bat. quantũ ⁊ ipse humantus
turbaret᷑ Et respondit ad ilt̃
iħc Scriptũ est quia ñ inso

Expanded text:
dignatus est haec exterius cuncta dignatus est haec exterius cuncta suscipere, ut tamen ejus mens interius divinitati suae inhaerens inconcussa permaneret. Qui et si quando turbatus spiritu infremuisse dicitur, ipse divinitus disponebat, quantum ipse humanitus turbaretur. Et respondit ad illum Jesus: Scriptum est quia non
Abbreviated transcription (Latin):
cat sublimis homo ds̃. Dixit aũil
li diabolus. Si filins deies: dic la¬
pidi huic ut panis fiat. Antiqu
hostis redemptorẽ humani geñs.
debellatorem suũ inmundũ ue-¬
uisse cognonit unde ⁊ ꝑobsessũ
hominem dixit Quid nobis ⁊ t̾
fili dei. uenisti huc ante tempus
torquere nos: Qui tam̃ prius
hunc passibilem cerneret᷑ qͥ pos¬
se mortalia perpetihumanitatis
uidẽt: om̃e quod de eiꝰ diuinitate
suspicatus est ei fastu sue super¬
bie indubiũ uenit. Nichil qͥppe
nisi suꝑbum sapiens: dum esse
hunc humilem conspicit dmñ eẽ
dubitauit. Uñ ad temptationũ
se argumenta conu̾tit. Sed non
sient nos qui puri homines sumͣ
inruente sepe temptatic̃e concu¬
tun᷑: ita redemptoris nr̃i anima
temptationis ẽ necessitate turba¬
sit: si daturũ se regna mundi ꝑ¬
hibuit: si qͣi in panem u̾tendos
lapides ostendit m̃tem panem
mediatoris d̃i ⁊ hominũ tẽptau¬
one quassare ñ ualuit Sic enĩ

Expanded text:
cat sublimis homo Deus. Dixit autem cat sublimis homo Deus. Dixit autem illi diabolus: Si Filius Dei es, dic lapidi huic ut panis fiat. Antiquus hostis redemptorem humani generis debellatorem suum in mundum venisse cognovit, unde et per obsessum hominem dixit: Quid nobis et tibi, Fili Dei, venisti huc ante tempus torquere nos ? Qui tamen prius cum hunc passibilem cerneret, cum posse mortalia perpeti humanitatis videret, omne quod de ejus divinitate suspicatus est, ei fastu suae superbiae in dubium venit. Nihil quippe, nisi superbum sapiens, dum esse hunc humilem conspicit, Deum esse dubitavit. Unde ad tentationum se argumenta convertit. Sed non sicut nos qui puri homines sumus, irruente saepe tentatione concutimur, ita Redemptoris nostri anima tentationis est necessitate turbasit, si daturum se regna mundi perhibuit, si quasi in panem vertendos lapides ostendit, mentem tamen Mediatoris Dei et hominum tentatione quassare non valuit. Sic enim
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionem carius. uelut cla¬
mabat: ecce ego uobiscũ sũ usꝙ
ad consuminationẽ scl̃i Ieuiniũ
quippe ẽ intribulatione ctaminis.:¬
stinens ẽ. Cyb aũ inspe pacis que
ꝑfecta non erit: nisi cũ corpꝰ nr̃m
cuius expectamꝰ redemptionẽ in¬
duerit inmortalitatẽ. Qd̃ nondũ
adipiscendos glamur: s sꝑando¬
iam pascu utrumq apłs simul
nos agere ostendit: dicens: spe
gaudertes intribulatiõe patientes.
nio. Simul eñi cũ uiam dño car¬
pimi. ⁊ auanitate p̃sentis scl̃i ieiu-¬
nam᷑: ⁊ fitti ꝓmissione reficiũ. hic
nõ apponentes cor. illic pascentes
sursũ cor. Quod aũ dñs consum¬
matis ieiuuiii dieb estrit. cum de
tale sit scriptum: idõ fcm̃ est ne
abeo temptando pauens hostis
aufugeret: quẽ cum tot signis
celestib preconatũ tum etiam
uiris excellentissimis mabstmnen¬
do uidẽt equatũ Esurit eñi humi¬
lis ds̃ homo: ne inrmico innotes¬

Expanded text:
resurrectionem carnis velut claresurrectionem carnis velut clamabat: Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi . Jejunium quippe est in tribulatione certaminis,stinens est. Cibus autem in spe pacis, quae perfecta non erit, nisi cum corpus nostrum, cujus exspectamus redemptionem induerit immortalitatem, quod nondum adipiscendo glimur, utrumque Apostolus simul nos agere ostendit, dicens: Spe gaudentes, in tribulatione patientes. nio. Simul enim cum viam Domini carpimus, et a vanitate praesentis saeculi jejunamus, et futuri promissione reficimur, hic non apponentes cor, illic pascentes sursum cor. Quod autem Dominus consummatis jejunii diebus, esuriit, cum de tale sit scriptum, ideo factum est, ne ab eo tentando pavens tristis aufugeret, quem cum tot signis coelestibus praeconatum, tum etiam viris excellentissimis in abstinendo videret aequatum. Esuriit enim humilis Deus homo, ne inimico innotes
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ hec uita laboriosa. cmi opus
est continentia. ut abip̃ius nr̃o¬
di amicitia ieiunet᷑: Altt̃ Ieiu-¬
nauit dñs cum temptaret᷑ an¬
te mortẽ ꝙỹbo adhuc indigens:
manducanit autẽ ⁊ bibit cũ
glorificaret᷑ pꝰ resurrectionẽ
iam cybo nõ indigens Hic em̃
ostendebat in se nr̃m laborem:
illic autẽ innobis suam conso¬
lationem quadragenis dieb u¬
trũq definiens. Quo numero
quadragesimo huiꝰ scł̃i signi¬
ficare uidetur ex cursus inhis.
qui uocant᷑ pergrãm: ad eum
qui non uenit legem soluere
s adimplere. Decem namꝙ p̃¬
cepta sunt legis iam gra xp̃i
diffusa ꝑmundum: ⁊ quadri¬
druplicata quadraguita fa¬
ciunt: qm̃ qui redempti ft̃ a dño
de regionib congregauit eos. ab
oriente. ⁊ occidente et aquilone ⁊
mari. Ieiunans itaq quadragin¬
ta dieb ante mortem carnis uelut
clamabat: abstinete uos adeside¬
riis huius scl̃i: manducans aũt¬
⁊ bibens quadraginta dieb post

Expanded text:
ur haec vita laboriosa cui opus ur haec vita laboriosa cui opus est continentia ut ab ipsius mundi amicitia jejunetur. Aliter, jejunavit Dominus cum tentaretur ante mortem, cibo adhuc indigens. Manducavit autem et bibit cum glorificaretur post resurrectionem, jam cibo non indigens. Hic enim ostendebat in se laborem nostrum, illic autem in nobis suam consolationem, quadragenis diebus utrumque definiens. Quo numero quadragesima hujus saeculi significare videtur excursus in his qui vocantur per gratiam ad eum, qui non venit legem solvere, sed adimplere . Decem namque praecepta sunt legis jam gratia Christi diffusa per mundum, et quadriadruplicata quadraginta faciunt. Quoniam qui redempti sunt a Domino, de regionibus congregavit eos, ab oriente et occidente, et aquilone et mari . Jejunans itaque quadraginta diebus ante mortem carnis velut clamabat: Abstinete vos a desideriis hujus saeculi . Manducans autem et bibens quadraginta diebus post
Abbreviated transcription (Latin):
tate sp̃c sui boni locum certa
minis quo aduersariũ sternat
de uictoria certus ingreditur
Ubi nobis pariter ordinem rec-¬
te conuersandi p̃monstrat nt
post acceptam uuidelicet inbay¬
tismo remissionem peccatorin
accingi. mente scd̃m deserere
⁊ quast manna deserci sola et¬
ne uite gaudia discamus esu¬
rire. Et nichil manducauit
millis cdieb: ⁊ consummatis
illis esuriit. Quadragesima
ieiuniorum h̃t auctoritatemt
inueterib libris. exieinnto ml¬
ysi ⁊ helie: ⁊ euangelio. quia
totidem dieb dñs ieiunailt.
demonstrãs euangeliũ nõ dis¬
sentire alege. ⁊ ꝓpłetis. In ꝑlona
quippe moysi lex inꝑsona belie
apłe accipiutur Inter quos
inmonte głosus apparuit: ut
eidemius emmerit qd̃ de illo
dicit apls. Testimoniũ babens
alege: et ꝓph̃is. Inqua autẽ ꝑ¬
te anni congruentiꝰ obseruatio
quadragesime constitueret᷑ nͥ
confinis atq contigua dnĩce
passionis: quia in ea significa-¬

Expanded text:
tate sui spiritus boni locum certtate sui spiritus boni locum certminis quo adversarium sternat, de victoria certus ingreditur. Ubi nobis pariter ordinem recte conversandi praemonstrat, ut post acceptam videlicet in baptismo remissionem peccatorum, accingi, mente saeculum deserere, et quasi manna deserti sola aeternae vitae gaudia discamus esurire. Et nihil manducavit in illis diebus: et consummatis illis, esuriit. Quadragesima jejuniorum habet auctoritatem, et in veteribus libris ex jejunio Moysi et Eliae , et ex Evangelio, quia totidem diebus Dominus jejunavit, demonstrans Evangelium non dissentire a lege et prophetis. In persona quippe Moysi lex, in persona Eliae prophetae accipiuntur: inter quos in monte gloriosus apparuit, ut evidentius emineret quod de illo dicit Apostolus: Testimonium habens a lege et prophetis . In qua autem parte anni congruentius observatio Quadragesimae constitueretur, nisi confinis atque contigua dominicae passionis, quia in ea significat
Abbreviated transcription (Latin):
non euident̾ s latent̾ asçendit:
cũ alias palam loqueret᷑ iudeis
urascentib. ⁊ de mnimicissimo a¬
nuno audientib nec tam̃ ualẽ¬
tib ineũ mitt̾e manus: qͥa ñ¬
lam decendo ⁊ arguendo. ⁊ tam̃
mimicoꝵ rabiem ualere inse a¬
do ⁊ latendo hominis infirmita

Expanded text:
non evidenter, sed latenter ascendit, non evidenter, sed latenter ascendit, cum alias palam loqueretur Judaeis irascentibus et inimicissimo animo audientibus, nec tamen valentibus in eum mittere manus, quia nolam docendo et arguendo, et tamen inimicorum rabiem ualere in se ando et latendo hominis instruebat
Abbreviated transcription (Latin):
tatis cultui debita: neq ulli ẽ ꝑ¬
ticipanda creature uñ ⁊ ydolatre
nuncupant᷑ hii: qui nota. preces.
⁊ sacrificia. que uni deo debuerant
ydolis impendant Iubemur gͦ ꝑ
caritatẽ sernire innicẽ. quod est
qd̃ est grece latreum. Uñ dr̃ ⁊ illi

Expanded text:
tatis cultui debita, neque est ulli partatis cultui debita, neque est ulli participanda creaturae. Unde et idololatrae nuncupantur, hi qui vitam, preces et sacrificia, quae uni Deo debuerant idolis impendunt. Jubemur ergo per charitatem servire invicem, quod est, quod est
Abbreviated transcription (Latin):
re diabolus: cũ sciamus pleros ꝙ
scc̃s iuros. adeo reges factos. Si in¬
quit ꝓcidens adoraneris corã me
Ergo qui adoraturꝰ est diabolum:
ante corruit. Et respondens ihc:
dixit illi. Scriptum ẽ Dñm dm̃
tuũ adorabis: ⁊ illi soli sermes: Di¬
cens diabolus saluatori. si ꝓcidens
adoraueris me econtrario auditͤ
qd̃ ip̃e magis adorare eum debeat
dñm ⁊ dm̃ suum. Querit forte ali¬
quis. quom conueniat qd̃ hic p̃ci¬
pitur dño soli seruiendum. apli¬
uerbo qui dicit: sed ꝑcaritatẽ ser¬
uite in iuicẽ. Sed huic facile gre-¬
ce lingnae ex qua scriptura trans-¬
lata ẽ origo satis facit inqͣ seruitꝰ
duob modis ac diu̾sa significatio¬
ne solet appellari. Dicitur eñĩ latͥa:
dicit᷑ ⁊ dulia. S dulia intelligit᷑
seruit᷑ communis: loc ẽ sine dõ. si¬
ue homini siue cuilibet rerũnate
exhibita: aqua euam seruus .i. du-¬
uocat᷑ seruitꝰ illa. q̃ soli cdiuini¬

Expanded text:
re diabolus, cum sciamus plerosque re diabolus, cum sciamus plerosque sanctos viros a Deo reges factos. Si, inquit, procidens adoraveris coram me. Ergo qui adoraturus est diabolum, ante corruit. Et respondens Jesus dixit illi: Scriptum est, Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies. Dicens diabolus Salvatori: Si procidens adoraveris me, e contrario audit quod ipse magis adorare eum debeat, Dominum et Deum suum. Quaerit forte aliquis quo modo conveniat, quod hic praecipitur, Domino soli serviendum, Apverbo, qui dicit: Sed per charitatem servite invicem . Sed huic facile Graecae linguae, ex qua Scriptura translata est, origo satisfacit, in qua servitus duobus modis ac diversa significatione solet appellari. Dicitur enim λατρεία, dicitur et δουλεία. Sed dulia intelligitur servitus communis, hoc est, sive Deo, sive homini, sive cuilibet rerum natura exhibita; a qua etiam servus, idvocatur servitus illa, quae soli divini
Abbreviated transcription (Latin):
non posse presumant. Et hoc
plane curiosis cculis deruntẽp¬
tare est de suis quempiam me-¬
ritis gloriari: contra hec qued
ip̃e fidem discipuilis augens ats
Cum ꝑfeceritis omĩa que p̃ces¬
ta sunt uobis: dicite. Serrim
utiles sumus: que debuimꝰ fa¬
cere fecimus: Qui cum alibi
ram hominib faciamus: me̾i¬
dem diffinitione ieiuniũ tar¬
tum elemosinam ato oration
subiunxit: triplici scilicet los¬
tis telo cotidẽ arma defensions
opponens: ut ieiunio concups¬
centia carns. elemosinis aua¬
ricia. precibus iactantia pella¬
tur meritorum: Hec de princy¬
is euangelice dispensation
uno libello dixisse sufficiat
uerum que secuntur gesta il̃
dicta saluatoris non soluma
stre quiete. sed et legentiimm
commodo consulentes: ab all
magis intueamur exordio Al
cio enim quomodo ut angusti¬
nus ato tta libri termino res¬
citur lectorum intentio: sicil
labor matous lospitsz¬

Expanded text:
non posse praesumant. Et hoc non posse praesumant. Et hoc plane curiosis oculis Deum tentare est, de suis quempiam meritis gloriari. Contra hoc quod ipse fidem discipulis augens ait: Cum perfeceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite: Servi inutiles sumus, quae debuimus facere ram hominibus faciamus, in ejusdem definitione jejunium tantum, eleemosynam atque orationem subjunxit, triplici, scilicet, hostis telo totidem arma defensionis opponens, ut jejunio concupiscentia carnis, eleemosynis avaritia, precibus jactantia pellatur meritorum. Haec de principiis evangelicae dispensationis uno libello dixisse sufficiat, verum quae sequuntur gesta vel dicta Salvatoris, non solum nostrae quieti, sed et legentium commodo consulentes, ab alio magis intueamur exordio. Nescio quo enim modo, ut Augustinus ait, ita libri termino reficitur lectoris intentio, sicut labor viatoris hospitio
Abbreviated transcription (Latin):
ne nobis serpentis antiqui nescius
uenena ꝓpmnet dicendũꝙ: Non in
pane solo uiuit homo: s momini
ũbo dei. uerũ multi concupiscenti¬
a carnis deuicta mox auaricia pl¬
santur: ⁊ aliquotiens ⁊ lam supe¬
rant᷑: adeout ꝓ oblatis munerib
diabolum adorare non metuant
Quorũ ubi plurimi continenti¬
am laudant: maiores etiam ꝑso¬
ne bonorant: dona tribrunt: fit
tur: Et crescente per tempus in¬
sania. diuites quosq quos per
aperta facinora demonis plenos
agnoscunt: non modo non exe¬
crentur ⁊ arguant: sed ⁊flexa
ceruice adorent ⁊ suscipiant un¬
de dicit apostolus: auariciam sy¬
mulachrorum esse seruitutemz
Qui si ⁊ hanc saluatoris exem¬
plo trium pharint dominum ui-¬
delicet deum suum adorando. ⁊ ꝓ
eternis gaudiis illi soli seruien¬
do: ad erit ⁊ tercia uane gle pes-¬
tis que uiciorum precedentium
uictores de sius uirib extollat
ut quasi inuirtitũ culmine
positos. ulterius se iam cadere

Expanded text:
ne nobis serpentis antiqui nescius ne nobis serpentis antiqui nescius venena propinet, dicendumque: Non in pane solo vivit homo, sed in omni verbo Dei . Verum multi, concupiscentia carnis devicta, mox avaritia pulsantur, et aliquoties etiam superantur, adeo ut pro oblatis muneribus diabolum adorare non metuant. Quorum ubi plurimi continentiam laudant, majores etiam personae honorant, dona tribuunt, fit tur, et crescente per tempus insania, divites quosque quos per aperta facinora daemone plenos agnoscunt, non modo exsecrentur et arguant, sed et flexa cervice adorent et suscipiant. Unde dicit Apostolus avaritiam, simulacrorum esse servitutem. Qui si et hanc Salvatoris exemplo triumpharint, Dominum, videlicet, Deum suum adorando, et pro aeternis gaudiis illi soli serviendo, aderit et tertia vanae gloriae pestis, quae vitiorum praecedentium victores de suis viribus extollat, ut quasi in virtutum culmine positos ulterius se jam cadere
Abbreviated transcription (Latin):
Primus inquit dixit: uillam emĩ
⁊ necesse habeo exire: ⁊ uidẽ illam:
Et alter dixit. Inga boum emi qͥn¬
ꝙ: et eo ꝓbare illa: Et alius dixit
Uxorem duxi: sc̃o non possum ne-¬
nire. Uxoris quippe appetit᷑ sicut
⁊ gule: ad concupiscentiã carnis
ꝑtinet: uille emꝑtio que auari-¬
cia non caret: ad suꝑbiam uite res-¬
picit. ꝓbatio quinq iugoꝵ idest
corporaliũ rerum curiositas que
est tiana gla: ad concupiscentiã
refertur oculoꝵ. Nam ꝑeculos
maxime curiositas p̃ualet. Et
his quidẽ dñs quasi fortior facie
ad faciem temptat᷑: nos uͦ cum ⁊
ip̃i ꝑcepto baptismate gr̃a sp̃c here¬
mum uirtutũ adim̃ cũ iermũ
quadragesimale suscipimꝰ. idest
abillecebris secularib toto uite
nr̃e tempore continere dispont¬
mus: uł tacitis appetimur insi¬
diis: uł aliquando etiam ꝓximi
ore pulsamͣ:. Qui cum blandiens
dicit homo fortis es. manduca ⁊ bi¬
be: ⁊ similis mane: uidendum est

Expanded text:
Primus inquit dixit: Villam emi, Primus inquit dixit: Villam emi, et necesse habeo exire, et videre illam. Et alter dixit: Juga boum emi quinque, et eo probare illa. Et alius dixit: Uxorem duxi, ideo non possum venire. Uxoris quippe appetitus, sicut et gula, ad concupiscentiam carnis pertinet. Villae emptio, quae avaritia non caret, ad superbiam vitae respicit. Probatio quinque jugorum, id est, corporalium rerum curiositas, quae est vana gloria, ad concupiscentiam refertur oculorum. Nam per oculos maxime curiositas praevalet. Et his quidem Dominus quasi fortior facie ad faciem tentatur; nos vero cum et ipsi, percepto baptismate gratia Spiritus, eremum virtutum adimus, cum jejunium quadragesimale suscipimus, id est, ab illecebris saecularibus toto vitae nostrae tempore continere disponimus, vel tacitis appetimur insidiis, vel aliquando etiam proximi ore pulsamur. Qui cum blandiens dicit: Homo fortis es, manduca et bibe, et similis mane, videndum est
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m diabolũ non ẽẽ instuidio
ꝑtinacem: ced̾ẽ uere solere uͥtu¬
di. Et si iuidere ñ desinat tam̃
instare formidat: qr frequentiꝰ
resugit triũphari. Audito ita-¬
q d̃i noĩe recessit inqͥt uisꝙ ad
tempꝰ. Postea eñi ñ temptatur᷑.
s aꝑte pugnaturꝰ aduenit. Qͣm
iis sepe antiqꝰ hostis postꝙͣ. m̃ui
nr̃ẽ temptationũ certam̃ infli¬
xerit ab ip̃o suo certamine ad tẽ¬
p̃ recedit: ñ ut illate malicie fi¬
ne p̃beat: s ut corda qͦ ꝑquie¬
dem secura redlliclerit repente re¬
diens facilius mopinat᷑ inrumpit:
Notandũ autẽ quod trib solum
temptatoris fraudib expositis cẽm
temptationẽ dicit ẽẽ consuminatã:
quia uidelicet his om̃ium nicioꝵ
origines amplectunt᷑ ⁊ fontes: iole
adtestante qui attz Quia om̃e qd̃
inmundo est concupiscentia car¬
nis ẽ ⁊ concripiscentia cculoꝵ ⁊ su¬
ꝑbia uite: Et in euangelica ꝑabo¬
la: trib solum repbi negotiis ab
eterne uite dapib excludunturz

Expanded text:
ipsum diabolum non esse in studio pertinacem. cedere uerae solere uirtuti. et si inuidere non desinat, tamen instare formidat, quia frequentius refugit triumphari. audito itaque dei nomine recessit inquit usque ad tempus; postea enim non temtaturus, sed aperte pugnaturus aduenitvis saepe antiquus hostis postquam menti nostrae tentationum certamen inflixerit, ab ipso suo certamine ad tempus recedit, non ut illatae malitiae finem praebeat, sed ut corda quae per quietem secura reddiderit, repente rediens, facilius inopinatus irrumpat. Notandum autem quod tribus solum tentatoris fraudibus expositis, omnem tentationem dicit esse consummatam. Quia videlicet his omnium vitiorum origines amplectuntur et fontes. Joanne attestante qui ait: Quia omne quod in mundo est, concupiscentia carnis est, et concupiscentia oculorum, et superbia vitae . Et in evangelica parabola tribus solum reprobi negotiis, ab aeternae vitae dapibus excluduntur.
Abbreviated transcription (Latin):
mam. Ut quid etiam tram oc̃¬
nꝑat: Nõ ab aplis. s aroma¬
ns gens iudea suctiser ⁊ a ter
la repromissionis eiecta est.
Suitide inquit illam: succisi¬
onrs ei uenture cladem peni-¬
tentiam suadendo propone.
Que iusto iuditio terram cũ
Nuo perdidit. pro cuiꝰ amore
celi ciues ꝑsequi. ip̃mq celi ⁊
terre regem occidere nõ metuit.
dicens ꝑsuos pontifices ⁊ phi¬
seos. si dimitamus eum sic
omnes crelent in eum. ⁊ ne-¬
nient romani ⁊ tollent nr̃m.
⁊ lecum ⁊ gentem. Potest etiam
ꝑ n̾am sterili ficu occupatam.
inddice plebis turba fignrari.
que noxia prepositoꝵ umbͤ
ne u̾itatis lumen recipere pos¬
s pressa. ⁊ ne superne dilecti¬
onis sole calefieret exemplo
st eoꝵ prauitatis impedita:
iugta quod eisdem alibi sal-¬
uator ue inquit nobis scribe.
⁊ phisei ypocrite. qui claudi¬
us regnnm celoꝵ ante hoĩes
uos enim nõ intratis. net ĩ

Expanded text:
illam, ut quid etiam terram occillam, ut quid etiam terram occupat? Non ab apostolis, sed a Romanis gens Judaea succisa, et a terra repromissionis ejecta est. Sed succide, inquit, illam, succisionis ei venturae cladem poenitentiam suadendo propone. Quae justo judicio terram cum regno perdidit, pro cujus amore coeli cives persequi, ipsumque coeli et terrae regem occidere non metuit, dicens per suos pontifices et pharisaeos: Si dimittimus eum, sic omnes credent in eum, et venient Romani, et tollent nostrum et locum et gentem . Potest etiam per terram sterili ficu occupatam Judaicae plebis turba figurari, quae noxia praepositorum umbra ne veritatis lumen recipere posset pressa, et ne supernae dilectionis sole calefieret, exemplo est eorum pravitatis impedita, juxta quod eisdem alibi Salvator: Vae, inquit, vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae, qui clauditis regnum coelorum ante homines. Vos enim
Abbreviated transcription (Latin):
parabolam subiungit apets¬
sime docet eos quib loquebat᷑.
instar infrustuose fici si nõ ꝑ¬
nituerint ẽẽ succidendos. Uin¬
ergo domini sabaoch domaus
israel est: ut yscue cantico der¬
mur. Synagoga autem in
eadem domo condita: ficiestai¬
bor in uinea. S qui uineam
suam permisit auiatoribz de¬
ripi. hic etiam ficum iussitex¬
cidi. ⁊ uenit querens fruftum
m illa ⁊ nõ inuenit. Ipse quui
synagogam ꝑ moysen insdi¬
tuit: dominꝰ in carne natꝰ ap¬
paruit. ⁊ crebrius in synagoga
docens fructum fidei quesinit
s in ph̾iseoꝵ mente nõ ĩuenit.
Dixit autẽ ad cultorem uinee.
Ecce anni tres sunt ex quo ue¬
nio querens fructum in ficul
at moritis assidua plebidei
cura suggeritur. Hiis etenum
dñs sepissime de infructurosa
iudeoꝵ gente querebatur. qd
per tres annos sue uisitatiõs
hoc est in legalib edlistis. il
popħitis ꝯtestationib ⁊ in
isa choruscantis eũnglii gr̃a
negligens extiterit Suctide ergo

Expanded text:
parabolam subjungit, apertisparabolam subjungit, apertissime docens eos quibus loquebatur, instar infructuosae ficus, si non poeniterent, esse succidendos. « Vinea Domini sabaoth domus Israel est, » ut Isaiae cantico docemur : synagoga autem in eadem domo condita, fici est arbor in vinea. Sed qui vineam suam permisit a viatoribus deripi, hic etiam ficum jussit excidi. Et venit quaerens fructum in illa, et non invenit. Ipse qui Synagogam per Moysen instituit, Dominus in carne natus apparuit, et crebrius in Synagoga docens, fructum fidei quaesivit, sed in Pharisaeorum mente non invenit. Dixit autem ad cultorem vineae: Ecce anni tres suntio quaerens fructum in ficulnac monitis assidua plebi Dei cura suggeritur. His enim Dominus saepissime de infructuosa Judaeorum gente querebatur, quod per tres annos suae visitationis, hoc est in legalibus edictis, in propheticis contestationibus, et in ipsa coruscantis Evangelii gratia negligens exstiterit. Succide ergo
Abbreviated transcription (Latin):
runt: domino uerente ad ierł̃m.
S quialucas nõ dicit quo hinc
abscesserit dominꝰ. ut ñerieniret.
nisi eo tempore quo iam illud
diceretur. perseuerat quippe in
itinere suo donec ueniat ierłm.
cogie ꝓfecto hoc mistice intelligi
hoc est de illo eius aduentu quo
claritate uenturus est. maxire
cum maths hec clrm post decan¬
tatas ei aturba laudes dixisse
testetur. Aliter. Quod dicit. hoc
est nisi penitentiã egeritis. ⁊ cõ-¬
fessi fu̾itis ip̃m ẽẽ me de quo ꝓ¬
phete cecinerunt. filium om̃i¬
potentis patris: meam faciem
nõ uidebitis. Habent iudei datũ
sibi tempus penitentie. confite¬
antur uenedictus qui uenit ĩ
nomine domini ⁊xpi ora cõ-¬

Expanded text:
runt Domino veniente ad Hierusalem; runt Domino veniente ad Hierusalem; sed quia Lucas non dicit quo hinc abscesserit Dominus, ut non veniret nisi eo tempore quo jam illud diceretur perseverat quippe in itinere suo donec veniat Hierusalem, cogit profecto hoc mystice intelligi, hoc est, de illo ejus adventu quo in claritate venturus est, maxime cum Matthaeus haec Dominum post decantatas ei a turba laudes dixisse testetur. Aliter quod dicit hoc est: Nisi poenitentiam egeritis, et confessi fueritis ipsum esse me de quo prophetae cecinerunt Filium omnipotentis Patris, meam faciem non videbitis. Habent Judaei datum sibi tempus poenitentiae, confiteantur benedictum qui venit in nomine Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
pandens alas suas suscepit eos:
⁊ tulit super pennas suas. Et
pulchre qui herodem de suane¬
ce trastantem. uulpemuocaret:
seip̃m aui comparat. Fraudu¬
lenta enim uulpes: semꝑ insi-¬
dias auib tendere nõ cessat.
Ecce relinquetur uobis domus
uĩa deserta. Ip̃am ciuitatem ꝙͣ
nidum suum uocauerat: nũc
comum uideorum appellat. Qͤ
nõ inmerito domini auxilio
nudata sue dicioni relinquit᷑.
quia nõ solum ains illius om̃i¬
potentis. qͣm matheus gallinã
numcupat. alis protegi despẽx.
s ⁊ eamdem auem se protegere
uolentem. uulpib deuorandã.
idest herodi ⁊ pilato trucifigen¬
oum tradidit xp̃m. Nec mora
uulpium earuidem: hoc ẽ reg¬
num terre ⁊ ipsa rapine donait᷑.
Octiso enim domino uenerunt
romani: ⁊ quasi nidum ua¬
tuũ diripientes. tulerunt eorum
locum gentem ⁊ regnum. Dico
autem nobis: quia nõ iudebitis
me: donec ueniat cum dicetis. Be-¬
nedictus quiuenit in nomine
domin. Hec quidem turbe dixe¬

Expanded text:
pandens alas suas, suscepit eos pandens alas suas, suscepit eos et tulit super pinnas suas . Et pulchre qui Herodem de sua nece tractantem vulpem vocarat , seipsum avi comparat. Fraudulenta enim vulpes, semper insidias avibus tendere non cessat. Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta. Ipsam civitatem quam nidum suum vocaverat, nunc domum Judaeorum appellat: quae non immerito Domini auxilio nudata, suae ditioni relinquitur, quia non solum avis illius omnipotentis quam Matthaeus gallinam nuncupat , alis protegi despexit, sed et eamdem avem se protegere volentem vulpibus devorandam, id est, Herodi et Pilato crucifigendum tradidit Christum. Nec mora, vulpium earumdem, hoc est, regum terrae, et ipsa rapinae donatur. Occiso enim Domino, venerunt Romani, et quasi nidum vacuum diripientes, tulerunt eorum locum, gentem et regnum. Dico autem vobis quia non videbitis me donec veniat cum dicetis: Benedictus qui venit in nomine Domini. Haec quidem turbae dixe
Abbreviated transcription (Latin):
ntates ꝑfinõ die ⁊ cras: ⁊ ter¬
ua ꝯsummor. referatur ad cor¬
pus euis. qd̃ est eccl̃ia. Expel¬
luntur enim demonia. cum
relictis paternis suꝑsticionib
crelunt in eum gentes. Et per¬
ficiuntur sanitates. cum scł̃m
eius precepta uiuitur. postea¬
qͣm fu̾it diabolo. ⁊ huic scl̃o
renuntiatum. usq in finem
resurrectionis qua tamqͣm ter¬
ua ⁊summabitur. hoc est ad
plenitudinem angelicamꝑ
oiporis etiam immortalitatẽ
uolui congregare filios tuos.
quemadmodũ auis nidum
suum sub pennis ⁊ noluisti.
iatis. s habitatores uocat. qͣm
patris plangit affeftu: sicut
⁊ in alio loto legimuis. qd̾ indẽs
eam fleuerit. In eo aut̃ qd̃ cdicie
quotiens uolui congregare fi¬
lios tuos: omnes retro prophas
ase missos ẽẽ testatur. Aus quo¬
q similitudinẽ ꝯgregantis sub
pennis ndum suum. in cantico
deuteronomii legimꝰ sicut aqui¬
la protegere nidum suum: ⁊ su¬
per pullos suos desiderabit. Ex¬

Expanded text:
nitates perficio hodie et cras, et ternitates perficio hodie et cras, et tertia consummor , referatur ad corpus ejus quod est Ecclesia. Expelluntur enim daemonia, cum relictis paternis superstitionibus credunt in eum gentes: et perficiuntur sanitates, cum secundum ejus praecepta vivitur, posteaquam fuerit diabolo, et huic saeculo renuntiatum usque in finem resurrectionis. Qua tanquam tertia consummabitur, hoc est ad plenitudinem angelicam, per corporis etiam immortalitatem volui congregare filios tuos quemadmodum avis nidum suum sub pinnis, et noluisti. tatis, sed habitatores vocat, quam patris plangit affectu, sicut et in alio loco legimus, quod videns eam fleverit . In eo autem quod dicit: Quoties volui congregare filios tuos, omnes retro prophetas a se missos esse testatur. Avis quoque similitudinem congregantis sub pinnis nidum suum, in cantico Deuteronomii legimus: Sicut aquila protegere nidum suum, et super pullos suos desiderabit ex
Abbreviated transcription (Latin):
test lta quia multi sero ad da
seruitiũ uenientes. magnisui¬
te meritis excellant: alii u̾o
aprima etate spiritali studio
feruentes. ad extremum in¬
otio torpente lascestant . luii.
ipsa die accesserunt quidam
pħiseorum: dicentes illi Exi:
⁊ uade huic: quiaherodes nult
te occidere. Et ait ills. Ite ⁊ dicite
nulpi illi. Propt̃ dolos ⁊ in¬
siclias herodem uulpem appel¬
lat qd̾ plenum fraudis esta¬
nimal. ⁊ in fouea semper la¬
tere desiderans: odore etiamis¬
tro putens. ⁊ nunqͣm restis
itinerib. s tortuosis anfiasa¬
bus currens. Que cunctabe¬
retitis quorum herodes typũ
Rete ertio demonia: ⁊ santais
sumor egistice het a dño es
siguiate dista intelliguntur.
naꝙ enur es die passus est. qui
est ab hoc die tercius cum conti¬
nid dicat. uerumptamẽ opor-¬
tt me hodie ⁊ cras ⁊ seqiuerti
ambulare: quia nõ capit pro¬
ph̃am perue extra hierłm. Er¬
go qd̃ aut eitio demonia ⁊ sa¬

Expanded text:
test et ita, quia multi sero ad Dei test et ita, quia multi sero ad Dei servitium venientes, magnis vitae meritis excellant, alii vero a prima aetate spiritali studio ferventes, ad extremum otio torpente lassescant. In ipsa die accesserunt quidam Pharisaeorum dicentes illi: Exi, et vade hinc, quia Herodes vult te occidere. Et ait illis: Ite, dicite vulpi illi. Propter dolos et insidias Herodem vulpem appellat, quod plenum fraudis est animal, et in fovea semper latere desiderans, odore etiam tetro putens, et nunquam rectis itineribus, sed tortuosis anfractibus currens. Quae cuncta haereticis, quorum Herodes typum Ecce ejicio daemonia et sanitates nsummor. Mystice haec a Domino et figurate dicta intelliguntur, neque enim eo die passus est, qui est ab hoc die tertius, cum continuo dicat: Verumtamen oportet me hodie et cras, et sequenti ambulare, quia non capit prophetam perire extra Jerusalem. Ergo quod ait, Ejicio daemonia, et sa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ stridor dentium. fletus de ardore:
stridor dentium solet excitari de
frigore. ubi dupplex ostenditur
gehenna. id est nimii frigoris ⁊
intolerabilis ẽẽ ardoris. Cui beati
iob sententia consentit dicentis.
Ad calorem nimiũ transibunt
ab aquis niuium. Uel certe stri-¬
dor deritium prodit indignãtis.
affectum. eo quod sero unum¬
quemq peniteat. fero ingemiᷤˢ¬
sat. sero irascatur sibi. quitam
ꝑuicaci improbitate deliquerit.
tecce sunt nouissimi
qui erunt primi. ⁊ sunt
primi qui erunt nouissi-¬
mi. Principalis quidem huius¬
cemodi sertentie sensus ex supe¬
riorib patet. quia populigen¬
tium dui sine fide uinentes essẽt
ad fidem uosandi ⁊ iudei caput
fidei ⁊ iusticie per tot secisla te¬
nerites futuri eent in caudam.
Potest autem ⁊ ita intellgi:
quia nõ nulliad secł̃m despe¬
cti. magnam infuturo sint
glam habituri. ⁊ alii apud
homines gloriosi a distristo
sint uidice dampnandi. Po¬

Expanded text:
et stridor dentium. Fletus de ardore, et stridor dentium. Fletus de ardore, stridor dentium solet excitari de frigore. Ubi duplex ostenditur gehenna: id est nimii frigoris, et intolerabilis esse fervoris. Cui beati Job sententia consentit dicentis: Ad calorem nimium transibunt ab aquis nivium . Vel certe stridor dentium prodit indignantis affectum, eo quod sero unumquemque poeniteat, sero ingemiscat, sero irascatur sibi, qui tam pervicaci improbitate deliquerit. Et ecce sunt novissimi qui erunt primi, et sunt primi qui erunt novissimi. Principalis quidem hujusce sententiae sensus ex superioribus patet, quia populi gentium diu sine fide viventes, essent ad fidem vocandi, et Judaei, caput fidei et justitiae per tot saecula tenentes, futuri essent in caudam: potest autem et ita intelligi, quia nonnulli ad saeculum despecti, magnam in futuro sint gloriam habituri, et alii apud homines gloriosi a districto sint judice damnandi. Po
Abbreviated transcription (Latin):
mandlucare ⁊ bibere coram do¬
mino. qui uerbi pabulum dig¬
na auiditate suscipiunt. Unde
⁊ ipsi qui hec dicunt. uelut ex¬
ponẽdosubiung̃t̃ ⁊ ĩplateis nr̃is
dociusti. Scupta eñi sacra aliqñ
nob̾ cib ẽ aliquãdo potꝰ In locis¬
as obscuriorib cib est. quia
quasi exponendo frangitur.
⁊ mandendo glutitur. Potus
uero est in locis apertiorib. qͥa
ita sorbetur sicut ⁊ inuenitur.
Occulta ergo ⁊ mandata sacri
eloquii. ⁊ aperta sic intellexisse
testantur. qui reprobanti se iu¬
iudici quia manducauerint co¬
ram illo ⁊ biberint conquerunt᷑.
S timendum est ualde: qd̃ addi¬
tur. Et dixet uobis. Nescio uos
unde sitis. Discedite a meomneᷤ
qui oꝑarii iniquitatis: nõ in¬
quit legalium festiuitatũ epu-¬
latio uiuat quem fidei pietas
nõ ⁊mendat. Non scientia scͥp-¬
turaix deo noium facit. quemo¬
perum iniquitas obtutib eius
ostendit inlignum. Ibi erit fletꝰ

Expanded text:
manducare eos et bibere coram Domanducare eos et bibere coram Domino, qui verbi pabulum digna aviditate suscipiunt. Unde et ipsi qui haec dicunt, velut exponendo subjungunt: Et in plateis nostris docuisti. Scriptura enim sacra aliquando nobis cibus est, aliquando potus. In locis obscurioribus cibus est, quia quasi exponendo frangitur, et mandendo glutitur. Potus vero est in locis apertioribus, quia ita sorbetur sicut invenitur. Et occulta ergo mandata sacri eloquii, et aperta se intellexisse testantur, qui reprobanti se judici quia manducaverint coram illo et biberint, conqueruntur. Sed timendum est valde quod additur. Et dicet vobis: Nescio vos unde sitis. Discedite a me omnes operarii iniquitatis. Non inquit legalium festivitatum epulatio juvat, quem fidei pietas non commendat, non scientia Scripturarum Deo notum facit, quem operum iniquitas obtutibus ejus ostendit indignum. Ibi erit fletus
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. ⁊ cillibi scriptum sit ip̃e
nouit decipientẽ ⁊ eũ qͥ decipi
E nͥ quia scie dei aliqñ cognos¬
ce dicit᷑ aliqñ approbare: Qm̃
nouit cdñs uiam iustorum: qͥ
autemignorat ignorabitur:
Et scit ergo reprobos. quos
ognoscendo uidicat. neq eñĩ
iudicass. quos minime cog¬
uoseret. ⁊ tamen quodamm
nescit eos unde sint apud quoᷤ
fidei ⁊ dilectionis sue karacte-¬
rem nõ approbat. Tunt incipi¬
etis dicere manducauimus corã
te ⁊ bibimus: ⁊ in plateis nr̃is
dociustis. Uel simpliciter intelli¬
gendum. quod fidei misteriasꝑ¬
nentes. uidei eo se domino notos
arbitrentur. si solum instumas
ad templum deferant. coram do¬
mino epulentur. propharum le¬
ctioni ascultent. nescientes illud
apłi. nõ est regnum dei esca ⁊ po¬
tus: s iustitia ⁊ pax ⁊ gauliũ
in sp̃u sc̃o. Et alibi. quorum deu̾
uenter est. ⁊ gloria in ꝯfusione
ipsoꝵ idest in circumcisione car¬
nali. Uel mistice sentiendum.

Expanded text:
sunt . Et alibi scriptum sit: Ipse sunt . Et alibi scriptum sit: Ipse novit decipientem, et eum qui decipitur; nisi quia scire Dei aliquando cognoscere dicitur, aliquando approbare. Quoniam novit Dominus viam justorum, qui autem ignorat ignorabitur . Et scit ergo reprobos quos cognoscendo judicat, neque enim judicasset quos minime cognosceret, et tamen quodammodo nescit eos unde sint, apud quos fidei et dilectionis suae characterem non approbat. Tunc incipietis dicere: Manducavimus coram te et bibimus, et in plateis nostris docuisti. Vel simpliciter intelligendum quod fidei mysteria spernentes Judaei eo se Domino notos arbitrentur, si solum victimas ad templum deferant, coram Domino epulentur, prophetarum lectioni auscultent, nescientes illud Apostoli: Non est regnum Dei esca et potus, sed justitia et pax, et gaudium in Spiritu sancto ; et alibi: Quorum deus venter est, et gloria in confusione ipsorum , id est, in circumcisione carnali; vel mystice sentiendum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ clauserit ostium. ⁊ incipiets̃
foris stare ⁊ pulsare ostium.
dicentes. Domine: aperi nobis.
Paterfamilias uidelicet xp̃c.
qui ubiq totus est exdiuim¬
tate. intus quidem est. quos
in celesti patria presens sua ui¬
sione lecificat. s quasi foris ẽ¬
inhac peregͥnatione certantes:
otultus consolator adiuuat: iuxͣ
s̃ ipse ꝓmistt. Etce ego nobiscũ
sum omnib dieb: usq ad cõ¬
summatioem seculi Intrabit
autem ⁊ claudet ostium: qͣndo
ntum corpus suum qd̃ est eccle¬
la resurrestionis gloria clarifi-¬
satum. ad sue contemplatiõis¬
gloria gaudium ꝑducens. re¬
probis locum penitentie tollet.
quem nũc cunctis pie pulsan¬
tib apent.Nam foris stantes
ostium pulsare est. abeatorũ
sorte secretos: misclĩam qͣmne¬
glexerant. a deo frustra flagi¬
are. Et respondens dicet nob̃:
lsscio uos unde sitis. Quomͦ
nesait unde sint: cum psalmꝰ
dicat. dominꝰ nouit cogitati¬
ones hominũ quomodo uane

Expanded text:
et clauserit ostium, et incipietis et clauserit ostium, et incipietis foris stare et pulsare ostium dicentes: Domine, aperi nobis. Paterfamilias videlicet Christus, qui ubique totus est ex divinitate, intus quidem est eis, quos in coelesti patria praesens sua visione laetificat, sed quasi forin hac peregrinatione certantes occultus consolator adjuvat, juxta quod ipse promisit: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Intrabit autem et claudet ostium, quando totum corpus suum, quod est Ecclesia, resurrectionis gloria clarificatum ad suae contemplationis gaudium perducens, reprobis locum poenitentiae tollet, quem nunc cunctis pie pulsantibus aperit. Nam foris stantes ostium pulsare est, a beatorum sorte secretos misericordiam, quam neglexerant a Deo frustra flagitare. Et respondens dicet vobis: Nescio vos unde sitis. Quomodo nescit unde sint? cum Psalmus dicat: Dominus novit cogitationes hominum, quoniam vanae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfici. ubi cum sit deus omnia ĩ
omnib. om̃s uno eodemq sue
dilectionis igne calefecit.
it autem illi quidam.
Domine. si panci sunt qͥ
saluantur: Ipse autem
dyxit ad illos. Contendite intra¬
re per angustam portam. Per
angustam portam ausla salis¬
tis intratur. quia per lalors
necesse est ⁊ ieiunia. stł̃i faltis
iletebra uincatur. Et bene iy
contendite intrare. quia nisi
mentis contentio feruectt unn¬
da mundi uincitur. per epmn
anima semper ad ima rouo¬
catur. Quia multi dico nob̃
querunt intrare ⁊ nõ poterũ
Querunt intrare sallutis an¬
re prouocati. ⁊ nõ poteruntin¬
nens asperitate deterriti Qur¬
runt hoc ambitic̃e premiors
a quo mox laborum timorere¬
fugiunt: nõ quia iugum do¬
mini asperum. aut onusest
graue: s quia nolunt discere
ab eo qm mitis est ⁊ humilis
corde: ut inueniant requrem
animab suis. eoq fit angi¬
sta porta qua intratur adii
Um autemin tam¬
trai̾t paterfamilias

Expanded text:
perfici, ubi cum sit Deus omnia in perfici, ubi cum sit Deus omnia in omnibus, omnes uno eodemque suae dilectionis igne calefecit. Ait autem illi quidam: Domine si pauci sunt qui salvantur? Ipse autem dixit ad illos: Contendite intrare per angustam portam. Per angustam portam aula salutis intratur, quia per labores necesse est et jejunia saeculi fallentis illecebra vincatur. Et bene dixit: Contendite intrare: quia nisi mentis contentio ferveat, unda mundi non vincitur, per quam anima semper ad ima revocatur. Quia multi, dico vobis, quaerent intrare, et non poterunt. Quaerunt intrare salutis amore provocati, et non poterunt itineris asperitate deterriti. Quaerunt hoc ambitione praemiorum, a quo mox laborum timore refugiunt. Non quia jugum Domini asperum aut onus est grave, sed quia nolunt discere ab eo quoniam mitis est et humilis corde, ut inveniant requiem animabus suis: eoque fit angusta porta qua intratur ad vitam. Cum autem intraerit pater familias,
Abbreviated transcription (Latin):
sumus. quot quot timoris ⁊ spei
exertitio quasi mola superiore ⁊
inferiore conterimur: ut uix apo¬
scolum. Unus panis unũ corpus
multi simus in xp̃o. Abscondit
ergo mulier fermentũ dilectioĩs
in farme sata tria: quia precip̃
eccl̃ia ut diligamus dñm ex toto
corde. tota anima tota urtute.
Cui sub typo sare perabraham
dicitur. accelera tria sata simile
ꝯmisce. ⁊ fat subcineritios panes.
Possunt in farine satis trib eti¬
am tres dñici seminis fructus tri
cesimus scilicet sexagesimus ⁊
centesimus intelligi: idest cõiu¬
gatorum ꝯtmentium uirginum.¬
Et pulchre licit eatenus abscon¬
ditũ infarma fermentũ donec
fermentaretur totum. quia cari¬
tas in n̾ra mente recondita eous¬
q crescere debet. donec totam mẽ¬
tem in sui ꝑfectioem ꝯmutet. ut
nichil udelicet pretirip̃am con¬
ditoris sui dilectic̃em diligere.
agere. recolere anima possit. qd̃
hic quidem inchoari. s ibi habet

Expanded text:
sumus, quotquot timoris et spei sumus, quotquot timoris et spei exercitio, quasi mola superiore et inferiore conterimur, ut juxta Apostolum unus panis unum corpus multi simus in Christo. Abscondit ergo mulier fermentum dilectionis in farinae sata tria, quia praecipit Ecclesia ut diligamus Dominum ex toto corde, tota anima, tota virtute. Cui sub typo Sarae per Abraham dicitur: Accelera tria sata similae, commisce, et fac subcineritios panes . Possunt in farinae satis tribus, etiam tres dominici seminis fcesimus scilicet sexagesimus, et centesimus intelligi, id est, conjugatorum, continentum, virginum. Pulchre dicit eatenus absconditum in farina fermentum, donec fermentaretur totum, quia charitas in nostra mente recondita eousque crescere debet, donec totam mentem in sui perfectionem commutet, ut nihil videlicet praeter ipsam conditoris sui dilectionem diligere, agere, recolere anima possit. Qhic quidem inchoari, sed ibi habet