comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad impia et uana conuer¬
terit ⁊iuges suos hoc est
corpus atqz animam uul¬
nerabit. ⁊ optimi iineris pe¬
riculosum nimis incurret

Expanded text:
ad impia et vana converterit, et juges suos, hoc est corpus atque animam, vulnerabit, et optimi itineris periculosum incurret
Abbreviated transcription (Latin):
iacob filium suum bñdice¬
ret designainit qui caligãs
cculis et prophetans inpre¬
senti filium udit: cui tam

Expanded text:
acob filium suum benediceret, designavit ; qui et caligans oculis et prophetans, in praesenti filium non vidit, cui tam
Abbreviated transcription (Latin):
icut ma lum i¬
ter ligna silua rum
sic dile ctus me us inter fi¬
li as. sub umbra illius quam
desidera bam se di et fru¬
ctus eius dul eis gutturi

Expanded text:
icut malus inter ligna silvarum, sic dilectus meus inter filias: sub umbra illius quem desiderabam sedi: et fructus ejus dulcis gutturi
Abbreviated transcription (Latin):
sepulchrum perdiderunt regem
ad lapidis positio nem quare
non seruabant pe̾ tram iusti¬
cie aut sepultum reddant
aut resurgentem ad orent

Expanded text:
sepulcrum perdiderunt Regem ad lapidis positionem. Quare non servabant Petram justitiae? aut sepultum reddant, aut resurgentem adorent
Abbreviated transcription (Latin):
escendente nunc dño.
hoc est inclinante se
ad infrimitatem ⁊ impotẽ¬
tiam ceteroꝵ misertus im¬
perfestioni eorum uel infirmi¬
tati secute sũt eũ t̾be multe
aliquanti ꝓpter caritatẽ ali¬

Expanded text:
escendente nunc Domino, hoc est, inclinante se ad infirmitatem et impotentiam caeterorum, misertus imperfectioni eorum vel infirmitati, secutae sunt eum turbae multae, aliquanti propter charitatem, ali
Abbreviated transcription (Latin):
lis anima. non tibi uideat᷑
ĩpossibile. ut uirgo pareret uir¬
go pariens permaneret. Intel¬
lige natum deum: ⁊ nõ mire

Expanded text:
lis anima, non tibi videatur impossibile, ut virgo pareret, et virgo pariens permaneret. Intellige natum Deum, et non mir
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pecrauent in nos frat̃
mus potestatem immo necessita
br nostris. debita dimittamus.
Si autem indeum quis peccaue¬
rit: non est nostri arbitrii. Si¬
cauerit homo in hominem: ro¬
gabit pro eo sacerdos. Si autem
in deum pecrauerit. quis pro eo

Expanded text:
 peccaverit in nos fraterbemus potestatem, immo necessitatbus nostris debita dimittamus. Si autem in Deum quis peccaverit, non est nostri arbitrii. Dicaverit homo in hominem, rogabit pro eo sacerdos. Si autem in Deum peccaverit, quis ro
Abbreviated transcription (Latin):
sericordia dilectissumi
et iusticia dei formam
recributionum suaꝵ amun¬
di ꝯstitutione dispositam. ꝑ
coctrinam. dm̃ nr̃i ihesu xpris¬
ti benignissima nobis expositio¬
ne reserauit. Ut acceptis rerum
significationib que futura
credimus: iam qͣi gesta nosse¬
ciebat enim redemptor
noster atq saluator qnͣ¬
tos fallatia diaboli per totum
mundum sparsisset errores: et
qmͣ multis supersticionib ma¬
ximam sibi partem humani
generis subdidisset. sedne ul¬
tra per ignorantiam uerita¬
tis creatura adymaginem dei
ꝯdita in precipicia pecpetue mor¬
lis siglretur euͣngelicis pagi¬
nis. iudici sui inieruit quali¬
tatem: que omnẽ homiem a
callidissimi hostis reuocaret in

Expanded text:
sericordia, dilectissimi, et justitia Dei formam retributionum suarum a mundi constitutione dispositam, per doctrinam Domini nostri Jesu Christi benignissima nobis expositione reseravit, ut acceptis rerum significationibus, quae futura credimus, jam quasi gesta nosceiebat enim Redemptor noster atque Servator quantos fallacia diaboli per totum mundum sparsisset errores, et quam multis superstitionibus maximam sibi partem humani generis subdidisset. Sed ne ultra per ignorantiam veritatis creatura ad imaginem Dei condita in praecipitia perpetuae mortis ageretur, evangelicis paginis judicii sui inseruit qualitatem, quae omnem hominem a callidissimi hostis revocaret in
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃c sempiterne deus :
qui munigenito tuono¬
uam craaturam nos tͥ esse
fecisti. custodi opera miseri¬
cordie tue: et ab omnibus
da ut per auxi lium gr̃e
aue ĩ illius in uemamur
forma. inquo tecum est nr̃a

Expanded text:
 sempiterne Deus, qui Unigenito tuo novam creaturam nos tibi esse fecisti, custodi opera misericordiae tuae, et ab omnibus da, ut per auxilium gratiae tuae in illius inveniamur forma, in quo tecum est nostra
Abbreviated transcription (Latin):
dentium. Hoc iam fratres
km̃i timendum est potus
qm exponendum. Aperta et¬
enun uoce tormenta peccan

Expanded text:
dentium. Hoc jam, fratres charissimi, timendum est potius quam exponendum. Aperta etenim voce tormenta peccan
Abbreviated transcription (Latin):
ors enun xp̃i multorum
ducipuloꝵ corda turba¬
uerat: ⁊ de supplicio crucis. de
emissione sp̃t. de exanimati cor¬
poris sepultura. grauatis mesti¬
tirdine mentib: quidam diffi¬
dentie torpor obrexat. Nam
cum scẽ mulieres sicut ennge¬
lica patefecit historia. reuolu¬
tum. a monumento lapidẽ.
sepulcrum corpore uacuum
⁊uiuentis dñi testes ange¬
los nuntiarent: uerba earũ
apłis aliisq discipulis delira¬
mentis similia uidebantur.
Quam utiq hesitationem hu¬
mana infrmitate mitantem
neqͣ ꝙͣ per misisset spc uerita

Expanded text:
ors enim Christi multum discipulorum corda turbaverat, et de supplicio crucis, de emissione spiritus, de exanimati corporis sepultura gravatis moestitudine mentibus quidam diffidentiae torpor obrepserat. Nam cum sanctae mulieres, sicut evangelica patefecit historia, revolutum a monumento lapidem, sepulcrum corpore vacuum, et viventis Domini testes angelos nuntiarent, verba earum apostolis aliisque discipulis deliramentis similia videbantur. Quam utique haesitationem humana infirmitate nutantem, nequaquam permisisset Spirit
Abbreviated transcription (Latin):
Et angelo thyathyre eccł̃ie
scribe. hec dicit filus dei qui
habet oculos sicut flaminã
ignis ⁊ pedes eius similes an
ricalco. Noui opera tua fidẽ
⁊ caritatem ⁊ ministerium.

Expanded text:
Et Angelo Thiatyrae Ecclesiae scribe: Haec dicit Filius Dei, qui habet oculos sicut flammam ignis, et pedes ejus simileEt Angelo Thiatyrae Ecclesiae scribe: Haec dicit Filius Dei, qui habet oculos sicut flammam
Abbreviated transcription (Latin):
a morte scd̾a. Et angelo ꝑgani
ecce scribe. Hec dicit qui habet
rumpheam exutraq parte a¬
cutam. Scio ubi habitas. ubi
sedes est sathane. et tenes no¬
men meum. ⁊ nõ negasti fidẽ
meam. Et indieb illis anti¬
phas testis meus fidelis: qui
occisus est apud nos ubi satha¬
nas habitabat. Sed habeo ad¬
uersum te pauca: habes illic te¬
nentes doctrinam balaam qͥ
docebat balac mittere scandalũ
coram filiis isrł edere et formca¬
ri. Ita. habes ⁊tu tenentes doc¬
trinam nicholaitarum. Simi¬
liter penitentiam age.Si quo¬
minus ueniam tibi cito et
pugnabo cum illis ingladio
oris mei. Qui habet aures au¬
diendi audiat: quid sp̃c dicat
ecciis. Uincenti dabo manna

Expanded text:
gami Ecclesiae scribe. Hec dicit qui habet rompheam ex utraque parte acutam. Scio ubi habitas: ubi sedes est Sathane: et tenes nomen meum: et non negasti fidem meam. Et in diebus Antipas testis meus fidelis qui occisus est apud vos: ubi Sathanas habitat. Sed habeo adversus te pauca: habes illic doctrinam Balaam: qui docebat Balac mittere scandalum coram filiis Israel: edere et forri: ita habes et tu tenentes doctrinam Nicolaitarum. Similiter poenitentiam age, siquominus, veniam tibi cito, et pugnabo cum illis in gladio oris mei. Qui habet aurem, audiat quid Spiritus dicat Ecclesiis: Vince
Abbreviated transcription (Latin):
exponere: qd̃ dicebat. ut sci¬
atis rerum significationes
querere: inhis etiam. que ꝑ
semet ipsum noluit expla

Expanded text:
exponere quod dicebat, ut sciatis rerum significationes quaerere in iis etiam quae per semetipsum noluit expla
Abbreviated transcription (Latin):
pnireditu presentatam ho¬
uobis sollempniter etiamex¬
ortatio nr̃a deretur: ur dei ser¬
mo per nr̃m officium minis¬
tratus. ieumantes corpore pas¬
cat incorde: ac sic interior ho¬
mo cibo suo refectus. ext̾ioris¬
castigationem possit ala¬
crior agere. ⁊ robustior susti¬

Expanded text:
ni reditu praesentatam, hovobis solemniter etiam exhortatio nostra debetur; ut Dei sermo per nostrum officium ministratus, jejunaturos corpore, pascat in corde; ac sic interior homo cibo suo refectus, exterioriscastigationem possit agere, et robustius susti
Abbreviated transcription (Latin):
g credens: ⁊ liberaberis. R.¬
brtur dum per actis omnib
ppłs abscessisset: ꝓstrauert̃
a uirgo arripuit.⁊ uidit ĩ
sompnis beatam agatham
inmedio angeloꝵ gemmis
ornatam stantem et dicen

Expanded text:
 credens et liberaueris .tur cum peractis omnibus . populus abscessissit . pros| trauerunt a uirgo arripuit. Et uidens in somnio beatam| Agathen in medio. Angelorum gemmis ornatam stan| tem . et dicen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ modo audiuimus et
uixta luteram gaudio ꝑle¬
na refulget: quia triumphũ
redemptoris nostri simul et
redemptionis nr̃e dona pla¬
no sermone describit. Et si
hanc enucliatius per tracta¬
re uelimus: gratiorem in lit¬
tera fructum spiritalis sen¬
sus iudicium ẽẽ comperi¬

Expanded text:
 modo audivimus, et juxta litteram gaudio plena refulget, quia triumphum Redemptoris nostri, simul et redemptionis nostrae dona plano sermone describit. Et si hanc enucleatius pertractare velimus, gratiorem in littera fructum spiritualis sensus inditum esse comperi
Abbreviated transcription (Latin):
ores sedentes cucumamictos
uestimentis albis ⁊ in capiti¬
b eoꝵ coronas aureas. Et de
throno procedunt fulgura:
et uoces et tonitrua. Et.uii.
lampades ardentes ante tro¬
num que sunt .uii. sp̃c dei.¬

Expanded text:
ores sedentes circumamictos vestimentis albis et in capitibus eorum coronas aureas et de throno procedunt fulgura et voces et tonitrua et septem lampades ardentes ante thronum quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
des posita erat incelo. ⁊ supra
sedem sedens. Et qui sedebat
similis erat aspectui lapidis:
iaspidis et sardinis. Et iris
erat intircuitu sedis. similis
uisionis smaragdine. Et in
circuitu sedis sedilia .xxiiii.¬

Expanded text:
es posita erat in celo. Et supra sedem sedens. Et qui sedebat similis erat aspectui lapidis jaspidis et sardinis. Et iris erat in circuitu sedis similis visionis smaragdine. Et in circuitu sedis sedilia vigi
Abbreviated transcription (Latin):
digentiam seruoꝵ dei mittebã¬
tur. O homo cor tuum sit po¬
cuis archa dei. ubi habitent
diuitie der: ubi sit munus dei.

Expanded text:
digentiam servorum Dei mittebantur. O homo, cor tuum sit potius arca Dei, ubi habitent divitiae Dei, ubi sit nummus Dei
Abbreviated transcription (Latin):
mero quasi decem. satis corꝑemo
tu ꝙ acerrimos. et ad id qd̾ mͥ e
rat placabłe satis ydoneos. Erãt
autẽ et alii qui iam ĩ naues ascẽ¬
derant. Impudenter autẽ ut mͥ
consuetudo erat: in medio eoꝵ ir
quo ꝑgitis ducite. Nõ enĩ ero uob̾
sermones: om̃es ad ridendũ cõmo
ue uero post hec acta sunt
qͦmͦ potero tibi enarrare. o¬

Expanded text:
s, numero quasi decem, satis corpore vultuque acerrimos, et ad id quod mihi erat placabile, optimos. Erant autem et alii, qui jam naves ascenderant. Impudenter autem, ut mihi consuetudo erat, in medio eorum mquo pergitis, non enim ero vobis sermones, omnes ad ridendum commovutem post haec acta sunt, quomodo tibi enarrare
Abbreviated transcription (Latin):
in infernũ uiuẽtem demersit¬
me: que tantas in laq̃um induxi
animas. S ut arbitr. meam de¬
us qui nemĩem uult ꝑire. s om̃es
cam. Nõ enĩ uult mortẽ pc̃coris.¬

Expanded text:
in infernum viventem me demersit, quae tantas in laqueum mortis induxi animas. Sed, ut arbitror, meam Deus, qui neminem vult perire, sed omnes tiam. Non enim vult mortem peccatoris
Abbreviated transcription (Latin):
tem crucis se confirmans: armauit
undiq. credens: quia illesũ illũ ser¬
uare ualet: uirtus iatentis. Leo au¬
tẽ cepit aniuere seni: blandis eũ
motib salutans. ⁊ osimas autẽ di¬
xit leoni. Qm̃ a deo missus uenisti.¬
lire eius corpuscłm. Ego enĩ senec¬
tute confectus: nõ uales fod̾e. S nͭ
congruũ quid habeo: ad hoc opꝰ
exercendũ. Et itm itinis tanti lon¬
gitudiẽm ꝓpare nõ ualeo: ut affe¬
ram. Tu diuino iussu hoc opꝰ cũ
ungulis facito: ut cõmẽdemꝰ terre

Expanded text:
tem se crucis confirmavit undique credens quia illaesum custodire valet eum virtus jacentis. Leo autem coepit innuere seni, blandis eum nutibus salutans. Zozimas autem dixit leoni: Quoniam a Deo missus venisti,liri ejus corpusculum. Ego enim senectute confectus non valeo fodere, sed nec congruum quid habeo ad hoc opus exercendum; et iterum tanti itineris longitudine properare non valeo ut afferam. Tu divino jussu hoc opus cum ungulis facito, ut commendemus terrae
Abbreviated transcription (Latin):
rgo quis iste cuius domꝰ
fidelis est inperpetuum.
⁊qui post mortem dauid pro¬
mittitur suscitandus: Ille est
ro distulisti xp̃m tuum. Non
ẽ ergo ille salomon sed nec il¬
te dauid e
seddila

Expanded text:
rgo quis est iste cujus domus est fidelis in perpetuum, et qui post mortem David promittebatur suscitandus? Ille est ro distulisti Christum tuum. Non est ergo Salomon, sed nec iste David, sed dila
Abbreviated transcription (Latin):
rum uerbo concepit filium.
nixa est puerpera quem
gabriel predixerat quẽ ma¬
tris aluo gestiens clausus
ioh̾es senserat. ¶eno iace
pertulit presepe non abhor

Expanded text:
rum Virgo creavit filium. Enixa est puerpera, Quem Gabriel praedixerat, Quem matris alvo gestiens Clausus Joannes senserat. Feno jacere pertulit, Praesepe non abhor
Abbreviated transcription (Latin):
mobilem permanere: abiit ad
quincianum et dixit. faciliꝰ
possunt saxa molliri. ⁊ ferrum
inplumbum ꝯuerti: qmͣ abin
tentione xp̃iana mens istius
puelle reuocari. R.

Expanded text:
mobilem| permanere. Abiit ad quintianum et dixit ei facilius pos| sunt saxa molliri et ferro in plumbo conuerti quam ab in| tentione christianae mens istius puellae reuoc.
Abbreviated transcription (Latin):
tus iherosolimam. et secum
ducturus a płos: ad temptati¬
onem eos parat ne cum uen̾it
persecutio crucis et ignomi¬
nia: scandalizantur. Tunc
accessit ad eum mater filioꝵ
z ebedei cum firiis suis: ado¬
rans et petens aliquid abeo.
Qui dixit ei. Quidius: ait

Expanded text:
us Jerosolymam, et secum ducturus apostolos, ad tentationem eos parat: ne cum venerit persecutio et crucis ignominia, scandalizentur. Tunc accessit ad eum mater filiorum Zebedaei cum filiis suis, adorans et petens aliquid ab eo. Qui dixit ei:
Abbreviated transcription (Latin):
ut ante iam diximus nolu¬
istis pactum recipere semptt̃¬
num. ⁊ miscricordias dauuid fi¬
deles:quas nobis nolentibus
suscipere. suscepit turba genti¬
lium: moneo uos popłares me¬
os ergo propheta. atq ꝯtestor:
dum tempus est agite penitẽ¬
tiam. Conuertimini ad eum
qui nobis nunc lequitur per
prophetas: qui postea locutur
est presens. Querite eum dũ
inueniri potest. dumestis in
corpore. dum datur locus peni¬
tentie: ⁊ querite ñ loco sed fide.
uomodo autem lc .ii.

Expanded text:
ut ante jam diximus, noluistis pactum recipere sempiternum, et misericordias David fideles, quas, vobis nolentibus suscipere, suscepit turba gentilium, moneo vos populares meos ego Propheta, atque contestor, dum tempus est, agite poenitentiam. Convertimini ad eum, qui vobis nunc loquitur per Prophetas, qui postea locuturus est praesens. Quaerite eum dum inveniri potest, dum estis in corpore, dum datur locus poenitentiae, et quaerite non loco, sed fide. Quomodo autem
Abbreviated transcription (Latin):
sumus: qua ad patriam per¬
gius. Maligni autẽ sp̃c
nter nr̃m quasi quidam la¬
trunculi obsident. De preda¬
ri ergo desiderat: qui the

Expanded text:
sumus, qua ad patriam pergimus. Maligni autem spiritus iter nostrum quasi quidam latrunculi obsident. Depraedari ergo desiderat, qui the
Abbreviated transcription (Latin):
ignis diuinus non combu¬
rens sed illumi nãs nec con¬
sumens sed lut cens et inue¬
nit cor da discipulorum
receptacula munda Et tribu

Expanded text:
ignis divinus non comburens, sed illuminans, non consumens, sed lucens; et invenit corda discipulorum receptacula munda, et tribu
Abbreviated transcription (Latin):
sabantur eum abscedere. Ille
autem oratione fc̃a descen-¬
dit et stans super gradus
eliogabali: uenientibus im¬
peratorib dixit. Iniquis ar¬
reptionib ammos imperii
nr̃i temploꝵ pontifices ob¬
sident.suggerentes de xp̃ia¬
nis falsa comm̃ta dicentes
eos rerpublice aduersarios:
quorum orationibus ip̃a
respublica melioratur et

Expanded text:
tabantur eum abscedere. Ille autem oratione facta descendit, et stans super gradus Heliogabali, venientibus imperatoribus dixit: Iniquis subreptionibus animos imperii vestri templorum pontifices obsident, suggerentes de Christianis falsa commenta, dicentes eos Reipubl. esse adversarios; quorum orationibus ipsa Respublica melioratur, et
Abbreviated transcription (Latin):
tos optasse iuidere qd̃ cõcessũ¬
est huic seni symeonr: dñs
luerunt uidere que uos indetis
et non uiderunt: et audire q̃
auditis: ⁊ non audierunt. Mul¬
tum senex iste fuit ad audien¬
dum serus: sed aduidendum ma

Expanded text:
tos optasse videre, quod concessuest huic seni Simeoni; Dominluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt; et audire quae auditis, et non audierunt . Multum senex iste fuit ad audiendum serus, sed ad videndum ma
Abbreviated transcription (Latin):
seruantes custodias noctis sĩ
gregem suum. Uenit ange¬
lus subipsa hora natiuitatiᷤ
ih̃u: et ait ad eos. Anmntio
nobis gaudium magnum
Ite et inuenietis in fantem ĩ¬
uolutum panns. ⁊ positum
in presepe. Nec dum angelus
uerba finierat. ecce multitudo
celestis exercitus. laudare ce¬
pit et benedicere deum. Ec.

Expanded text:
servantes custodias noctis supra gregem suum. Venit angelus sub ipsa hora nativitatis Jesu, et ait ad eos: Annuntio vobis gaudium magnum. Ite, et invenietis infantem involutum pannis, et positum in praesepio. Necdum angelus verba finierat, et ecce multitudo coelestis exercitus laudare coepit et benedicere Deum. C
Abbreviated transcription (Latin):
taua decima die deci¬
mi mensis ieuinabitis di¬
cit domi nus. Et mit¬
tam uobis saluato rem
et propugnato rem pro

Expanded text:
tava decima die decmi mensis jejunabitis, dicit Dominus, et mittam vobis Salvatorem et propugnatorem pro
Abbreviated transcription (Latin):
um hoc pastores uiii.¬
trepidi perspexissent.
⁊ angelus recessisset abeis:
dyxernt ad se muicem. La¬
mus bechleem: et udeamꝰ
factum qd̃ dñs ostendit
nobis. uenerunt et inue
nerunt paruulum tam il¬
li quam parantes que fr̃a
fuerant mirabantur suꝑ
hoc. st de symeone scribit᷑:
qd̃ tumorem auxerit et
miraculi uel magna pars
fuerit. Tenuit enum pue¬
rum in brachiis suis et ait.
Nunc dimittis dñe seruũ
tuim in pace scd̃m uerbũ
tuum. qi uiderunt oculi
mei salutare tuum. lc. ix.¬

Expanded text:
um hoc pastores trepidi perspexissent, et angelus recessisset ab eis, dixerunt ad invicem: Eamus Bethleem, et videamus factum quod Dominus ostendit nobis. Venernerunt parvulum. Tam illi quam parentes quae facta fuerant mirabantur: super hoc et de Simeone scribitur quod rumorem auxerit et miraculi, vel magna pars fuerit. Tenuit enim puerum in brachiis suis, et ait: Nunc dimittis, Domine, servum tuum in pace secundum verbum tuum, quia viderunt oculi mei salutare tuum. Fasti
Abbreviated transcription (Latin):
scimus. Et post ꝯuersionan
suam ad piscationẽ petrus
rediit matheus uero ad the¬
lonei negotium nõ resedit.

Expanded text:
scimus; et post conversionem suam, ad piscationem Petrus rediit, Matthaeus vero ad telonei negotium non redi
Abbreviated transcription (Latin):
ago quippe genuit: qr
uirgo concepit. Inuio¬
lata peperit: qr inconceptu
libido non fuit utroq mira¬
culo. ⁊ sine corruptione gra
iuda. et inpartu uirgo est
puerpera . Aue in quit ange¬
lus ad eam gratia plenia:
Maledictio eue; in benedic¬
tionem nutatur marie.
Aue gratia plena: dñs tecũ.
Tecum dñs in corde tecum
inuentre. tecum mnutero: te¬
cum in auxilio. R. Suscipe¬

Expanded text:
go quippe genuit, quia virgo concepit; inviolata peperit, quia in conceptu libido non fuit. Utrobique miraculum, et sine corruptione gravida, et in partu virgo est puerpera. Ave, inquit angelus ad eam, gratia plena, Maledictio Evae in benedictionem mutatur Mariae: Ave, gratia plena, Dominus tecum. Tecum Dominus in corde, tecum in ventre, tecum in utero, tecum in auxilio. 2. Mari
Abbreviated transcription (Latin):
actum est indiebr illis.
põstquam eligins cunc¬
ta mundi huius aduersa
cunctosq labores equanumit̾
tolerauit. fortuitu conspiciens
emmus uidit exfronte basili¬
ce sc̃ĩ medardi parietem ex par¬
te dissipatum. criptisq immi¬
nentib ruinam minitantẽ
instade. Iussit ergo continuo
artificem uocari ⁊ parietis in¬
firmitatem ilico cum liniamẽ¬
tis solidare. Cui cum discipuli
dicerent oportumim dñe tera-

Expanded text:
autem in diebus illis, postquam Eligius cuncta mundi hujus adversa, cunctosque labores aequanimiter et fortuitu conspiciens eminus, vidit ex fronte basilicae sancti Medardi parietem ex parte dissipatum cripturamque inminens ruinam minitantem instare. Iussit ergo continuo artificem vocari et parietis infirmitatem ilico cum liniamentis solidare. Cui cum discipuli dicerent: 'Oportunum, domine
Abbreviated transcription (Latin):
ianuam non omnes recepte
quia earum quedam dum
de uirgundate sua głiam fo¬
ris expetunt unn uasis sius o¬
laim habere noluerunt. Sed
prius querendum nobis est.

Expanded text:
anuam non omnes sunt receptae, quia earum quaedam, dum de virginitate sua gloriam foris expetunt, in vasis suis oleum habere noluerunt. Sed prius quaerendum nobis est
Abbreviated transcription (French):
iacob et exurget ho mo¬
de I ra el et confrn¬
get omnes du ces alienige¬
na rum et erit omnis
terra  possessioe ius.¬

Expanded text:
acob, et exurget homode Israel, et confringet omnes duces alieni genarum, et erit omnis terra possessio ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ esau homo pilosus
sit et ego lenis: Si adtrectaue¬
rit me pater meus et senserit:
tumeo ne putet sibi uoluisse
illudere: et inducat super me
maledicuonem pro benedicti¬
one. Ab quem mater. In me
sit ait ista maledictio filimi.
Tantum audi uocem meam:
et perge asser que dixi. abiit
et attulit: deditq matri. E

Expanded text:
meus homo pilosus sit et ego lenis si adtractaverit me pater meus et senserit timeo ne putet sibi voluisse inludere et inducat super me maledictionem pro benedictione ad quem mater in me sit ait ista maledictio fili mi tantum audi vocem meam et perge adferque quae dixi abiit et adtulit deditque matri
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea solo recubans opitu¬
latonem sibi de celo. ad sol¬
uendum infirmum iuncu¬
batur. Mox ut aboratione
surrexit:inmanibz eius am¬
pulla oleo impleca est. Sic
q statim gemine inuna
hora uirtutes xp̃o cooperã¬
te per eam apparuerunt.
ut et ampulla uacua que
oleum benedictum habue¬
lumis redderetur. łc. ixͣ

Expanded text:
nterea solo recubans, opitolationem sibi de caelo ad absolvendum infirmum batur. Mox ut ab oratione surrexit, in manibus eius ampulla oleo impleta est, et ita demum gemine in una ora virtutis, Christo cooperante, per eam apparuerunt, ut et ampulla, que oleo benedicto habuemis redderetur.
Abbreviated transcription (Latin):
orro taciani et marci¬
am ceteroꝵq qui nup¬
tiis detrahunt perfidia ꝙͣ
sic dampnabilis in sinuat
si enini thoro in maculato
et nuptiis debita castitate
celebratis culpa in eẽt: neqͣ
qr bona est castitas coniu-¬
galis. melior cominentia
iudualis. optima perfectio

Expanded text:
orro Tatiani et Marciani caeterorumque qui nuptiis detrahunt perfidia quam sit damnabilis insinuat. Si enim toro immaculato et nuptiis debita castitate celebratis culpa inesset, nequaquia bona est castitas conjugalis, melior continentia vidualis, optima perfectio
Abbreviated transcription (Latin):
Quo factoztigit ut quorum
mens una semper in deo fuerat:
corum quoqz corpora nec sepul¬
tura separaret. Culalie uirg̾

Expanded text:
Quo facto contigit ut quorum mens una semper in Deo fuerat, eorum quoque corpora nec sepultura separaret. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ed miracula domini ac
saluatoris nostri sic ac
et tñ per significationem
am aliud ostendunt: et per
misterium aliud locuntur.
Ecce enim quis uixta hysto¬
riam cecus iste fuerit igno¬
ramus. sed quem per miste¬
rium significet noiumus.

Expanded text:
ed miracula Domini et Salvatoris nostri sic accet tam aliquid ostendunt, et per mysterium aliud loquuntur. Ecce enim quis juxta historiam caecus iste fuerit ignoramus, sed tamen quem per mysterium significet novimus.
Abbreviated transcription (Latin):
magister est:unus est legi¬
lator et uidex. sedut eos qui
sub lege positi. legis onera
portare nequiuerunt. sua
cõpassione iunaret. ac de

Expanded text:
magister noster, unus est legislator et judex, sed ut eos qui sub lege positi legis onera portare nequiverant, sua compassione juvaret, ac de
Abbreviated transcription (Latin):
numꝙͣ aueritatis luce discedãt
eus qui credenteᷤ inte ppłos
gr̃e tue largitate multi¬
plicas. respice propituis ad elec¬
tionem tuam ut qui satramẽ¬
do baptismatis sunt renatireg¬
ni celestis mereantur ĩtroitum:
mp̃c sempitecne deus qui
humanam naturam
lupra prine ougins preparas
dignitatem respice pietatis tue
ineffabile sacramentum et qs
regenerationis misterio reuoca¬
re dignains es. inhiis dona tua

Expanded text:
tuae veritatis luce discedant. --Deus, qui credentes in te populos gratiae tuae largitate multiplicas, respice propitius ad electionem tuam, ut qui sacramento baptismatis sunt renati, regni coelestis mereantur introitum. sempiterne Deus, qui humanam naturam supra primae originis reparas dignitatem, respice pietatis tuae ineffabile sacramentum, et quos regenerationis mysterio innovare dignatus es, in his dona
Abbreviated transcription (Latin):
est quid nam sit qd̾ redẽp¬
tore nato pastorib inuidea
angelus apparuit. atq ad
adorandum hunc aboriẽ¬
te magos non angelus s
stella perduxit. Quia iude¬
licet uideis tanꝙͣ rõne utẽ

Expanded text:
est quidnam sit quod, Redemptore nato, pastoribus in Judaea angelus apparuit, atque ad adorandum hunc ab Oriente magos non angelus, sed stella perduxit? Quia videlicet Judaeis, tanquam ratione ute
Abbreviated transcription (Latin):
ieo qd̃ puer erat. id est habi¬
tum humane fragilitatis
induerat crescere. ⁊ conforta¬
ri habebat. In eo enim quod
etiam uerbum dei ⁊ deus et̾¬
nus erat. nec confortari indi¬
gebat nec habebat augeri.

Expanded text:
quod puer erat, id est, habitum humanae fragilitatis induerat, crescere et confortari habebat. In eo vero quod etiam verbum Dei et Deus aeternus erat, nec confortari indigebat, nec habebat augeri.
Abbreviated transcription (Latin):
cat mea: aut exaltabitur
sera contra eum aquo tra¬
hitur: Quomodo si eleriet᷑
uirga contra eleuantem se:
⁊ exaltetur baculus qui uti¬
q lignum est. Propter hoc
mittẽt dñator dñs exercitu¬
ummnpinguib eius tenu¬
itatem: et subtus gloriam
eius succensa ardebit: qͣr
cõbustio ignis. Et erit lu¬
men israel inigne: et sc̃s eiꝰ
inflamina. Et succendetur
⁊ deuorabitur spina eius ⁊
uepres die una: et gloria sal¬
tus eius et carmeli eius ab
anima usq ad carnem consu¬
metur. Et erit t̾rore profugus:
ireliquie ligni saltus eius ꝓ
paucitate numerabuntur
⁊̃ puer scribet eos. Et erit in
die illa: non adiciet residu¬
um isrł.⁊hi qui fugerint de
domo iacobinniti super eo
qui percutit eos: sed innite¬

Expanded text:
cat in ea aut exaltabitur serra contra eum a quo trahitur quomodo si elevetur virga contra levantem se et exaltetur baculus qui utique lignum est propter hoc mittet Dominator Deus exercituum in pinguibus eius tenuitatem et subtus gloriam eius succensa ardebit quasi conbustio ignis et erit lumen Israhel in igne et Sanctus eius in flamma et succendetur et devorabitur spina eius et vepres in die una et gloria saltus eius et Carmeli eius ab anima usque ad carnem consumetur et erit terrore profugus et reliquiae ligni saltus eius pro paucitate numerabuntur et puer scribet eos et erit in die illa non adiciet residuum Israhel et hii qui fugerint de domo Iacob inniti super eo qui percutit eos sed innite
Abbreviated transcription (Latin):
rum ecclesiaꝵ: ad quos scribit
ioh̾es inapocalipsi sua ⁊ quoꝵ
angeli coudie uident faciem
dei. Primũq dicitur. ue pastori¬
b isrł: qui cum gregem dñi
pascere debeant. et saluti illius
prouidere: pro sua festiuant

Expanded text:
rum ecclesiarum, ad quos scribit Joannes in Apocalypsi sua , et quorum angeli quotidie vident faciem Dei. Primumque dicitur, Vae pastoribus Israel, qui cum gregem Domini pascere debeant, et saluti illius providere, pro sua festinant
Abbreviated transcription (Latin):
leo uermis. Os uerbum splendor
sol gloria. lux. ⁊ ymago. Panis
flos. uitis. mons. ianua. petra. la¬
pisq. Angelus et sponsus pas¬
torq. propheta. sacerdos. Attha¬
nathos. Ryrros theos. panthon.¬
crathon. ysus. Saliuficet nos
sit tui secla per omnia doxa. ã.

Expanded text:
leo, vermis: Os, Verbum, splendor, sol, Gloria, lux, et imago. Panis, flos, vitis, mons, janua, Petra, lapisque. Angelus, et sponsus, pastorque, Propheta, sacerdos: Athanatos, ischyros, o Theos, Pantocrator, isus. Salvificet nos, sit cui secla Per omnia δοξα. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
te solidatur. Ut enim multi ar¬
boris uami exuna radice prode¬
unt: sic multe uirtutes ex una
caritate generantur. Nec habet
aliquid uiriditatis ramus bo¬
in operis: si non maneat ĩ radi¬
ce caritatis. Precepta ergo dñi¬
ca: ⁊ multa sunt ⁊ unum. Mul¬
ta sunt per diuersitatem operis
unum uradice dilectionis. Q¬
liter autẽ ista dilectio sit tenẽ
da. ip̃e insinuat qui impleris¬
q sccipture sue sententiis et a¬
micos iuibet diligi in se:⁊ ini¬
micos diligi propter se. Ille
ueraciter caritatẽ habet qui
⁊ amicum diligit in deum ⁊
municum diligit propter de¬
um. Nam sunt non nulli qui
diligunt proximos s per affec¬
tum cognationis et carnis. Q¬
b tamen in hac dilectione sa¬
cra eloquia non contradrcunt
s aliudest qd̾ sponte impendi¬
tur nature. aliud est qd̃ precep

Expanded text:
te solidatur. Ut enim multi arboris rami ex una radice prodeunt, sic multae virtutes ex una charitate generantur: nec habet aliquid viriditatis ramus boni operis, si non remaneat in radice charitatis. Praecepta ergo Dominica et multa sunt, et unum: multa per diversitatem operis, unum in radice dilectionis. Qualiter autem ista dilectio tenenda sit, ipse insinuat, qui in plerisque Scripturae suae sententiis et amicos jubet diligi in se, et inimicos diligi propter se. Ille enim veraciter charitatem habet, qui et amicum diligit in Deo, et inimicum diligit propter Deum. Nam sunt nonnulli qui diligunt proximos, sed per affectum cognationis et carnis, quibus tamen in hac dilectione sacra eloquia non contradicunt. Sed aliud est quod sponte impenditur naturae, aliud quod p
Abbreviated transcription (Latin):
tres km̃i. ut isto legitimo
ac sacratissimo tempore ex¬
cepti dñcis dieb nullus prã¬
dere presumat: nisi forte ille
quem ieiunare infrrmitas
non petmittit. Quia aliis di
lio tempore qui ieumat. acci¬
piet indulgentiam: inqͣdra¬
gesima qui potest ieiuare¬
et non ieuinat: sentiet penã
et ipde tũ qui ienmare nõ pre¬
ualet: secrecius sibi soliaut
si est alius infirmus cũ ip̃o:
sibi indomo sua preparet qd̾¬

Expanded text:
rissimi, ut in isto legitimo ac sacratissimo tempore exceptis dominicis diebus nullus prandere praesumat, nisi forte ille, quem ieiunare infirmitas non permlio tempore qui jejunat, accipiet indulgentiam: in Quadragesima quoque, qui potest, et non jejunat, sentiet poenam. Et ipse tamen qui jejunare non praevalet secretius sibi soli, aut si est alius infirmus cum ipso sibi in domo sua praeparet qu
Abbreviated transcription (Latin):
ucharius est presbiter
ex hyspania calame
habitat. uecere morbo calcu¬
li laborabat:per memoriã
supradicti martyris quam
possidius illo adiunxit ep̃c
saluus factus est .lc .iiii.¬
Sem ipse postea morbo ali¬
o preualescente mortuus sic
nacebat: ut ei iam pollices
ligarentur opitulatione me¬
morati marcytis cum de me¬
moria eius reportata eẽt ⁊¬
super iacentis corpus missa
ip̃ius prebiteri tunica sus¬

Expanded text:
ucharius est presbyter ex Hispania, Calamae habitat, uetere morbo calculi laborabat; per memoriam supradicti martyris, quam Possidius illo aduexit episcopus, saluus factus est. Idem ipse postea morbo alio praeualescente mortuus sic iacebat, ut ei iam pollices ligarentur; opitulatione memorati martyris, cum de memoria eius reportata esset et super iacentis corpus missa ipsius presbyteri tunica, sus
Abbreviated transcription (Latin):
tuus: ad extremum aq̃ duc¬
tus piscine superioris in naa
gri fullonis: et dices ad eum.
Uide ut sileas: noli timere ⁊
cor tuũ ne formidet aduab
caudis titionum fumigan

Expanded text:
tur ad extremum aquaeductus piscinae superioris in via agri fullonis, et dicere ad eum: « Vide ut sileas, noli timere, et cor tuum ne formidet a duabus caudis titionum fumigan
Abbreviated transcription (Latin):
ermone blando ange¬
lus predixit mulierib inga¬
lileam dominus uidendus est
quam tocius. lle dum per¬
gunt ꝯcite apostolis hoc dice¬
re uidentes ceum uiuere oscu¬
lantur pedes domini. Quo
agnito discipuli ingalileam
propere pergunt uidere faciem

Expanded text:
ermone blando Angelus Praedixit mulieribus: In Galilaea Dominus Videndus est quamtocius. Illae dum pergunt concitae, Apostolis haec dicere: Videntes eum vivere, Osculant pedes Domini. Quo agnito Discipuli In Galilaeam propere Pergunt, videre faciem
Abbreviated transcription (Latin):
urora lucis rutilat¬
celum laudibus inconat
mundus exultans iubilat ge¬
mens infernus ululat. Qum
rex ille fortissimus mortis cõ¬
fractis iurib pede conculcans
tartara soluit apena miseros.
Ille qui clausus lapide cus¬
tõditur submilite triumphanꝰ
pompa nobili uctor surgit de
fuere. Solutis iaingemi¬
tib et inferm dolorib quia
surrexit dominus resplendens

Expanded text:
urora lucis rutiCoelum laudibus intonat: Mundus exultans jubilat: Gemens infernus ululat. Cum rex ille fortissimus, Mortis confractis viribus, Pede conculcans tartara Solvit a poena miseros. Ille, qui clausus lapide Custoditur sub milite; Triumphans pompa nobili, Victor surgit de funere. Solutis jam gemitibus, Et inferni doloribus: Quia surrexit Dom
Abbreviated transcription (Latin):
cce et eni propinqͣn¬
ce pascha festo die inde¬
drum: sequentem se multi¬
tudinem dñs uerbo salutis
pariter et ope curationis eri¬
geint. Nam situt alius euin¬
gelista scribit. loquebatur il¬
lis de regno dei; et eos qui cu¬
ra indigebant sanabat. La.¬
dẽq docttina. et sanatione cõ¬
pleta pancis de cibariis abun

Expanded text:
cce enim appropinquante Pascha, die festo Judaeorum, sequentem se multitudinem Dominus verbo salutis pariter et ope curationis erigebat. Nam sicut alius evangelista scribit, loquebatur illis de regno Dei, et eos qui cura indigebant sanabat, eademque doctrina et sanatione completa, paucis de cibariis abun
Abbreviated transcription (Latin):
olens ergo deus termi¬
nare pectatum: cõsulu¬
it uerbo legis. ꝓphetis. sig¬
nis. plagis. ꝓdigiis. Sed dũ¬
cum nec sic quidem errores
suos ammonitus agnosceret
mundus: misit deus filiũ
suum ut carnem indueret.
⁊ hominibr appareret: et
peccatores sanaret. le .iiii.

Expanded text:
Volens ergo Deus terminare peccatum, consuluit verbo, lege, prophetis, signis, plagis et prodigiis. Sed cum nec sic quidem errores suos admonitus agnosceret mundus, misit Deus Filium suum, ut carne indueretur, et hominibus appareret, et peccatores sanaret. Qui i
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Inuenietis inquit asinã
alligatam et pullum cum ea:
soluite et adducite michi. Dul¬
lum quoq alligatum fuisse:
alii eungeliste testantur. Ut̾q
eñi ppłs funib peccatoꝵ erat

Expanded text:
t. Invenietis, inquit, asinam alligatam et pullum cum ea, solvite et adducite mihi. Pullum quoque alligatum fuisse alii evangelistae testantur. Uterque enim populus funibus peccatorum erat
Abbreviated transcription (Latin):
eri celebrauimus pͥma.¬
temporalem sempiter¬
nni regis nr̃i natalem hodie
celebramus triumphalem
militis passionem. Heri .N.
rexnoster trabea carius in¬
dutus: de aula uteri uirgina¬
lis egrediens uisitare digna¬
tus est mundum. Hodie
miles de tabernaculo corpo¬
ris exiens: trumphator
migrauit ad celum. Ille sẽ¬
piterne deitatis maiestate
seruata. seruile cincto¬
rium carnis assu mens.
m huuus seculi camps pugn̾a¬
turus intrauit. Iste posius de¬
positis corruptibilib corporis

Expanded text:
eri celebravimus temporalem sempiterni Regis nostri Natalem: hodie celebramus triumphalem militis passionem. Heri enim Rex noster, trabea carnis indutus, de aula uteri virginalis egrediens visitare dignatus est mundum: hodie miles de tabernaculo corporis exiens, triumphator migravit ad coelum. Ille, sempiternae deitatis majestate servata, servile cinctorium carnis assumens, in hujus saeculi campum pugnaturus intravit; iste depositis corruptilibus cor
Abbreviated transcription (Latin):
hodie stephanum lecantes.
insuum consortium suscepe¬
runt. Heri dñs exiuic dente¬
ro uirginis: hodie miles eg̾s¬
sus est de ergastulo carius.
Heri xpristus pronobis pan-¬
ius est inuolutus: hodie ste

Expanded text:
hodie Stephanum laetantes in suum consortium susceperunt. Heri Dominus exivit de utero virginis: hodie servus egressus est de ergastulo carnis. Heri Christus pro nobis pannis est involutus; hodie Ste
Abbreviated transcription (Latin):
quia tota lectionis hu¬
ius euͣngelice series illis cõ¬
illius etiam nobis. qui post
passionem suam ⁊ resurrecti¬
onẽ dñicam ad fidem ueni¬
mus: aptissime congruit.

Expanded text:
quia tota lectionis hujus evangelicae series illis conillius etiam et nobis, qui post passionem et resurrectionem Dominicam ad fidem venimus, aptissime congruit.
Abbreviated transcription (Latin):
temptari uoluit: qui uene¬
rat eccidi. Instum quippe erat
ut sic temptationes nr̃as sius
temptationib uinceret: sicur
mortem nr̃am uenerat sua
morte superare. Sed sciendũ
nobis est: qr trib modis tẽ¬
ptatio agitur. Suggestione
delestatione: consensu. Er
nos cum temptainur. plerum¬
q indelectatione: aut etiam
mesensu labimur. Quia
ex carnis peccato propagati.
in nobis ipsis etiam gerimus:
unde certamina toleramus.
Deus uero qui mutero uirgi¬
ius in carnatus in mundum
sine pectato uenerat: nichil ⁊¬
traditionis insemetipio to¬
lera

Expanded text:
tari voluit, qui venerat occidi. Justum quippe erat, ut sic tentationes nostras suis tentationibus vinceret, sicut et mortem nostram venerat sua morte superare. Sed sciendum nobis est, quia tribus modis tentatio agitur, suggestione, delectatione, consensu, et nos cum tentamur, plerumque in dilectione, aut etiam in consensu labimur, quia de carnis peccato propagati in nobis ipsis etiam gerimus, unde certamina toleramus. Deus vero, qui in utero virginis incarnatus, in mundum sine peccato venerat, nihil contradictionis in semetipso tolera
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc sacro ieiunio fusas qua¬
dragenario.Ecrutator
alme corduim in firma tu
scis uirium ad te reuersis ex¬
hibe remisuonis grãm.

Expanded text:
In hoc sacro jejunio Fusas quadragenario. 2. Scrutator alme cordium, Infirma tu scis virium; Ad te reversis exhibe Remissionis gra
Abbreviated transcription (Latin):
peranti ianuas uite et princi¬
pes tenebrarum non occurrãt
michi. nec conturbant me
potestates aeris huius sedcle¬
mens dexcera tua me prote¬
gat. ⁊ potentia tua defendat
ac manus tua deducat me
in locum refrigerii. Uł mul¬
timum tabernaculum tuũ:
mentib te. Et his dictis: in¬
ter uerba or̃onis flagitatũ

Expanded text:
properanti januam vitae, et principroperanti januam vitae, et principes tenebrarum non occurrant mihi, non conturbent me potestates aeris hujus, sed clemens dextera tua protegat, et potentia tua defendat, ac manus tua deducat me in locum refrigerii, et vel in ultimum tabernaculum quod mentibus te. Et, his dictis, inter verba orationis flagitatu
Abbreviated transcription (Latin):
linc ille supplices oculos¬
uans dui tacitam precem fu¬
dit deinde inuocem prorum¬
pens ait. Nunc duittis ser¬
uum tuum dñe scd̃m uerbũ
tuũ in pace. Recordare queso
qd̃ sicut lutum feceris me: ⁊
non intres inuidicium cum
seruo tuo. qr non iustificabi¬
tur in conspectu tuo omnis
uiuens. Et quibrdam inter¬
positis:adiecit dicens. Mem̃¬
to mei qui solus sine pecca¬
to esꝰ xp̃e redemptor mundi
⁊educens me decorpore mor¬
tis huius saluum fac ĩreg¬
num tuum celeste. qr utrũ¬
q tuũ est. Et qnͣdo uoliusti
me in hunc mundum ĩtra¬
re. tu semper fuisti protector
meus.In manus tuas: com¬
mendo spiritum meum.
cio me non mereri con¬
spectum tuum tñ tu scis
qr semper spes mea in mise¬
ricordia tua fuit: eo fides me¬
a intua crediuitate per man¬
sit. Et minc queqz sub confes¬
sione sci nominis tui. sciens
extremum xp̃e alitum fun¬
dam. Suscipe ergo me scd̾m
magnam misericordiam tu¬
am et non confundas me ab
expestanone tua. Aperi m ꝓ

Expanded text:
nc ille supplices oculosvans, diu tacitam precem fudit, deinde in vocem prorumpens, ait: Nunc dimittis servum tuum, Domine, secundum verbum tuum in pace ; recordare quaeso, quod sicut lutum feceris me ; et non intres in judicium cum servo tuo, quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens . Et quibusdam interpositis adjecit, dicens: Memento mei qui solus sine peccato es, Christe Redemptor mundi, et educens me de corpore mortis hujus, salvum fac in regnum tuum coeleste, quia utrumque tuum est, et quando voluisti me in hunc mundum intrare. Tu semper fuisti protector meus, in manus tuas commendo spiritum meum; cio me non mereri, conspectum tuum, tamen tu scis quia semper spes mea in misericordia tua fuit, et fides mea in tua credulitate permansit; et nunc quoque sub confessione nominis tui ruens, extremum, Christe, habitum fundam; suscipe ergo me secundum magnam misericordiam tuam, et non confundas me ab exspectatione mea: aperi mihi
Abbreviated transcription (Latin):
reliquisti. Memor esto itaq
unde excideris: ⁊ age penitenciã.
⁊ prima opera fac. Sin autem
uenio tibi ⁊ moueto candelabrũ
tuum de loco suo nisi penitenci¬
am egeris. sed hoc lonum habes.
quia odisti fr̾a nicholaitarum
que et ego odio. Qui habet au¬
rem audiendi andiat: Quid
sp̃c dicat eccłiis. Sincenti da¬
lo esere de ligno uite qd̃ est ĩ¬

Expanded text:
reliquisti. Memor esto itaque unde excideris: et age penitentiam: et prima opera fac. Sin autem venio tibi: et movebo candelabrum tuum de loco suo: nisi penitentiam egeris. Sed hoc habes: quia odis facta Nicolaitarum: que et ego odi. Qui habet aurem audiat: quid spiritus dicat Ecclesiis. Vincento dabo edere de ligno vite
Abbreviated transcription (Latin):
tuam. sed diues es. ⁊ blasphe¬
maris ab his quise dicunt ui¬
deos esse et nõ sunt: sed sunt
synagoga sathane. Nuchil
horum timeas: que passurus
es. scce missurus est diabolus
ex nobis incarcerem. ut temp¬
teminiet barebitis tribulatio¬
nem. decem dieb. Esto fidelis

Expanded text:
es es et blasphemaris ab his qui se dicunt Iudaeos esse et non sunt sed sunt synagoga Satanae nihil horum timeas quae passurus es ecce missurus est diabolus ex vobis in carcerem ut temptemini et habebitis tribulationem diebus decem esto fidelis
Abbreviated transcription (Latin):
pus in quo saluator
mundi aꝑ parir it
quẽ prophete predixe¬
runt angeli ado raue-¬
runt cuius stellam ma¬
gi uidentes gauisi¬
sunt Et munera ei ob¬
tu le runt. R Et
intrantes domum in

Expanded text:
us, in quo Salvator mundo apparuit; quem prophaete praedixerunt, angeli adoraverunt; cujus stellam magi videntes gavisisunt, et munera ei obtulerunt. Vers. Et intrantes domum.
Abbreviated transcription (Latin):
atalis dñi dies ea de cau
mundi. nasci corporaliter
uoluit prodiens ex uirginis
utero. qui erat ĩ patris impe¬
rio. Cuius suscepte carnis
causa hec est. lectio secũda.

Expanded text:
atalis Domini dies ea de causmundi nasci corporaliter voluit, prodiens ex virginis utero, qui erat in Patris imperio. Cujus susceptae carnis causa haec est. Postqua
Abbreviated transcription (Latin):
briel a deo. Raro autẽ legi-¬
mus qr apparentes hominibꝰ
angłi designentur ex nomĩe.
Uerum quociencũq fit ideo
utiq fit: ut ⁊̃ ip̃o nomine qͥd
ministraturi ueniant ĩ sinu¬
ent. Gabriel namq: fortitu¬
do dei dicitur. Et merito ta¬
li nomine prefulget: qui na̾¬
cituro in carne deo testimo¬
nium ꝑhibet. De quo ꝓph̾a
ĩ psalmo. Dñs inquit fortis
⁊ potens: dñs potens inp̾lio.
Illo mmirum p̾lio. quo pote¬
states aerias debellare:⁊ ab
eaꝵ tirannide mundũ ueni¬
ebat eripere.Adiurginẽ des¬
ponsatam uiro cui nomen

Expanded text:
a Deo. Raro autem legimus quia apparentes hominibus angeli designantur ex nomine. Verum quotiescunque fit, ideo utique fit ut etiam nomine ipso quod ministraturi veniant, insinuent. Gabriel namque fortitudo Dei dicitur. Et merito tali nomine praefulget, quia nascituro in carne Deo testimonium perhibet. De quo Propheta in Psalmo: Dominus, inquit, fortis et potens, Dominus potens in praelio . Illo nimirum praelio, quo potestates aereas debellare, et ab earum tyrannide mundum veniebat eripere. Ad virginem desponsatam viro, cui nomen
Abbreviated transcription (Latin):
predam ⁊amplexabitur.⁊
non erit qui eruat. Et sona¬
bit suꝑ eum in die illa sict
sonitus maris. Aspiciemus
interram et ecce tenebre tri¬
bulationis: et lux obtene¬
brata est incaligine eius.

Expanded text:
amplexabitur et non erit qui eruat et sonabit super eum in die illa sicut sonitus maris aspiciemus in terram et ecce tenebrae tribulationis et lux obtenebrata est in caligine eius
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽt desperata posteritas: dei
munere nasceretur. Nam tã¬
ta auctoritate tantoq dicẽ¬
insemitas reftas male iuuen

Expanded text:
et desperata posteritas, Dei munere nasceretur. Nam tanta auctoritate, tantoque docenin semitas rectas male viven
Abbreviated transcription (Latin):
ũq leuaret de men¬
sa caput tanta chorus¬
cationis et conitiui uirtus
tantaq mundatio pluuie e¬
rupit ut neq uenerabilis be¬
nedictus neq fr̃es qui cum
eo aderant extra loci lunen
quo ⁊sederant pedem moue¬
nedistus inter choruscos et to¬
nitiua atq ingentis plunie
mundationes untens e ad
monasterium non posse re¬
meare: cepit ꝯqueri ⁊tristatus
dicens. Parcat tibi omp̃c deus:
soror. Quid est qd̃ fecisti:
Cui illa respondit. Ecce te ro¬
gaur̾ et audire me noluisti

Expanded text:
ue levaret de mensa caput, tantae coruscationis et tonitrui virtus, tantaque inundatio pluviae erupit, ut neque venerabilis Benedictus, neque fratres qui cum eo aderant, extra loci limen quo consederant, pedem moveinter coruscos et tonitruos atque ingentis pluviae inundationem videns se ad monasterium non posse remeare, coepit conqueri contristatus, dicens: Parcat tibi omnipotens Deus, soror; quid est quod fecisti? Cui illa respondit: Ecce te rogavi, et audiri me noluisti
Abbreviated transcription (Latin):
t cum introissent in
cenaculum ascende¬
tunt uibi manebant petrus
⁊ ioh̾es: iacobus ⁊ andreas.
philippus et thomas: bar¬
tholomeus ⁊matheus. iaco¬
b alpheai. ⁊ symon zelotes:
⁊ uidas iacobi. Hi omnes e¬
rant per seuerantes unani¬
miter in oratic̃e cũ mulieribꝰ
⁊ maria matre ih̃u: ⁊ fr̾ib euis .R.

Expanded text:
t cum introissent in cenaculum: ascenderunt ubi manebat Petrus: et Johannes: et Jacobus: et Andreas: Philippus: et Thomas: Bartholomeus: et Mattheus: Jacobus Alphei: et Simon Zelotes: et Judas Jacobi. Hi omnes erant perseverantes unanimiter in oratione cum mulieribus: et Maria matre Jesu: et fratribus ejus. R\.
Abbreviated transcription (Latin):
bantur manus: illius pie
sarcine uectatione repente
sanata est. Nam deinceps
eamin suo corpore non in¬

Expanded text:
batur manus, illius piae sarcinae vectatione repente sanata est: nam deinceps eam in suo corpore non in
Abbreviated transcription (Latin):
ram que corrupta est per a¬
quam recuperaret incorrupti
inspiritu et igne purrificas
humana contagia deum

Expanded text:
rae quae corrupta est per aquam recuperaret incorruptibin spiritu et igne purificas humana contagia, Deum
Abbreviated transcription (Latin):
hannis eungelio didicimꝰ:
ut etiam per hoc ostenderet.
se ẽt agnum inmaculatum
qui perata. ⁊ tolleret mun-¬
di Agnus quippe paschał
cuius immolatione ppłs
ilrael est ab egyptia seruitu¬
te liberatus ante quinqz di¬
es pasche. id est quarta deci¬
ma luna aduesperum ius¬
lus est immolari. signifi¬
pe eum qui nos suo sangͥ¬
ne resempturus ante quin¬
ꝙ dies pasche. idest hodier¬
no die magno precedentium
lequentiumq pploꝵ gau¬
dio. ac laudatione deductus:

Expanded text:
annis Evangelio didicimus, ut etiam per hoc ostenderet se esse Agnum immaculatum qui peccata tolleret mundi. Agnus quippe paschalis cujus immolatione populus Israel est ab Aegyptia servitute liberatus, ante quinque dies paschae, id est quarta decima luna, ad vesperam jussus est immolari: significans eum qui nos suo sanguine redempturus ante quinque dies paschae, id est, hodierno die magno praecedentium sequentiumque populorum gaudio ac laudatione  Al., ad