comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
arbicrarer. ¶Primus si¬
quidem buctis cum entibus
mannam masticabat hare¬
nam. Secundus sulpseo
astans lacin. exalantem te¬
imum ⁊ fedidissimum
gestiebat haurire uaporem.
¶Tercus fornaci incm¬
bins uehement accense.
micantes sc̃i tillas hiantib
excipe faucib iectibacur.
¶Quartus supra pi¬
miaculum templi reside̾s
lemoris aure sp̃m aperto
nus influere indecur. fla¬
blso sibi uentum ciebat ac
si tocum sparet acrem de¬
glutire. ¶Quntus se¬
orsum positus ridebat cet
dibili studio sugg̾e labo¬
rat. Nunc manum. Qũe
qui miserie sascitatus a
ẽẽ repio ualidissimam u¬
tissimas corum facies con¬
temp latus recordabor ꝓp¬
Regementis dñtis. Anui

Expanded text:
arbitrarer? Primus siquidem buccis tumentibus marinam masticabat arenam. Secundus sulphureo astans lacui, exhalantem teterrinum fetidissimumque gestiebat haurire vaporem. Porro tertius fornaci incubans vehementer accensae, micantes scintillas hiantibus excipere faucibus laetabatur. Quartus supra pinnaculum templi residens, lenioris aurae spiritum aperto nus influere videretur, flabello sibi ventum ipse ciebat, ac si totum speraret 297 aerem deglutire. Quintus seorsum positus ridebat caetdibili quodam studio sugere laborabat; nunc manus, nunc que miseriae sciscitatus a esse reperio, validissimam utissimas eorum facies contemplatus, recordabar prophetae gementis miserabi
Abbreviated transcription (Latin):
tis omnib occupari pot̾̃
replen onmino non pot
Capacem dei qiitquid
deo minus c̃. non imple¬
bit. Inde est quod natura¬
summũ bonum appetere
eo adepto requiem hituri¬

Expanded text:
teris omnibus occupari potest, impleri omnino non potest capacitatem Dei; quidquid Deo minus est, non implebit. Unde est quod naturasummum probatur appetere eo adepto requiem habitur
Abbreviated transcription (Latin):
ins helectione appetant. op¬
aturos tamen se magna ꝑ¬
tractant fitq ut altud int̾
incencio supprimat aliud
tractantis ammo superfi¬
aes cogitacõns on̾dat. nã
sepe sibi de se mens ipa me¬
citur ⁊ fingit se de bono ope
amare quod non amat. de
ndi at głanon amare

Expanded text:
is intentione appetant, operaturos tamen se magna pertractant; fitque ut aliud in imis intentio supprimat, aliud tractantis animo superficies cogitationis ostendat. Nam saepe sibi de se mens ipsa mentitur, et fingit se de bono opere amare quod non amat, de mundi autem gloria non amare
Abbreviated transcription (Latin):
latio dolor anni est.cum au¬
us puenit. ad rem quã duo¬
uel plures appetebant ⁊ nisi
ab imo heri non pot. Istam
sanat pax qua id appetunus
quod omnes qui appetunt
si assequantur unim in eo
sunt. Imindia uo est dolor a¬
nim cum indignus in dr̃
aliquid assequi eciam ꝙ cu
sibi quod pucabat indigil.¬

Expanded text:
latio est dolor animi, cum alius pervenit ad rem quam duo pluresve appetebant, et nisi ab uno haberi non potest. Istam sanat pax, qua id appetimus, quod omnes qui appetunt, si assequantur, unum in eo fiunt. Invidia vero dolor animi est, cum indignus videtur aliquis assequi, etiam qu esse quam sibi quod putabat indig
Abbreviated transcription (Latin):
postremus ex primo. Nos
autem non solum de pͥmo
sed eciam de medio semper.
conscendimus ⁊ primos di¬
scribitus in cominno uen¬
dicamus. ac si semei fuent¬

Expanded text:
postremus ex primo? Nos autem non solum de primo, sed etiam de medio saepe contendimus, et primos discubitus in convivio vindicamus: ac si semel
Abbreviated transcription (Latin):
Upit̾ rex t̾renus. qui
et rex celorũ dcũs est
p̾singulari strenuitate cor¬
poris.⁊ ĩcõpabili m̃tis eli¬
gancia post europã ningi¬
re cocictus est. Amce ecce
qm̃ bonitas suꝑ celos ertu¬
iugitum. si nõ es ioue ma¬
ior cuius magnitudini
nemo alius par fuit.

Expanded text:
Jupiter rex terrenus, qui et rex coelorum dictus est, prae singulari strenuitate corporis, et incomparabili mentis elegantia, post Europam mugire coactus est. Amice, ecce quem bonitas super coelos extumugitum: si non es major Jove, cujus magnitudini nemo alius par fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
tñ seuiores edocuit salua¬
re urbem inceudio. chesau¬
ros rapina se ipõs a telis
it. ło tac̾e nõ possũ.
Esi deuo tuo totus
inflãmaris ⁊ specio¬

Expanded text:
n senatores docuit servare urbem ab incendio, thesauros a rapina, se ipsos a telis at: ideo tacere non possum. Desiderio tuo totus inflammatus, et specio
Abbreviated transcription (Latin):
geniebũd̾ occubuit qͥ ce¬
initu sustinuerat.
petua cõtrstauit repul¬
sa uel q̃ cõstãt̾ p̾cidit u̾¬
ba petẽtis fauorem sa¬

Expanded text:
gemebundus occubuit, qui coemitu sustinuerat hpetua contristavit repulsa? vel quae constanter praecidit verba petentis? favorem sa
Abbreviated transcription (Latin):
a curus acri su ualloq
multiplici signatã da¬
ues pudiciciã soluit a
unce sic uirgini q̃ t̾ram tu¬
uphauerat de celo pluit
ĩcestus. Sicqͣ ũ fallit hũi¬
lis u̾icit sb̾limis. Sic ar¬

Expanded text:
a turris Acrisii, valloque multiplici signatam Danaes pudicitiam solvit. mice, sicut virgini quae terram triumpharat, de coelo pluit incestus: sic quam numquam fallit humilis, vincit sublimis. Sic ar
Abbreviated transcription (Latin):
It cato uticensis. Si
abs femnĩa poss mũ
dus: conu̾satio nr̃a nõ
ẽẽt abs diis. Amice cato
ñ insi dep̾hersa et cogita
loquebatur. Nec quisqͣm
semmaꝵ execratur ludi¬
bria. nisi lusus. nisi exp¬
tus nisi consciꝰ pene. Hiis
igitur fidem hr̃e: qui cum
om̃i u̾itate lociuitur. hii
scuurt ut plac dilectio
et pung̾ dilectũ. hii nor¬
unt ꝙ flos uen̾s rosa est
qr sub eius pip᷑a multi
latent aculei.
Etell Mario respõd̾.
cum filiam dote li¬
iuitem forma nobilem.
gen̾e darã. fama felicem.
duce noluit. conlo m̃s eẽ¬
qͣm suus. Cui mariꝰ. Ĩmo
ip̃a tua erit. At ille. ĩmo ur
opt uxoris ẽẽ. Logicũ enĩ
ño census et faciem uxoriᷤᷤ
eligas: nõ uestem et amm̃.
ñ aurũ et tibi nubat icor
uõ dos. Sic si qͦ m̃o fier pot̃

Expanded text:
it Cato Uticensis: Si absque femina posset esse mundus, conversatio nostra non esset absque diis. Amice, Cato non nisi vera et cognita loquebatur, nec quisquam feminarum exsecratur ludibria, nisi lusus et expertus, et conscius poenae. His igitur fidem habere decet, qui cum omni veritate loquuntur. Hi sciunt ut placet delectatio, et pungit delictum. Hi norunt quod flos Veneris rosa est: quia sub ejus purpura multi latent aculei. XXI. Metellus Mario respondit, cum ejus filiam dote divitem, forma nobilem, genere claram, fama felicem ducere noluit: Malo meus essquam suus. Cui Marius: Immo ipsa tua erit. At ille: Immo virum oportet uxoris esse. Logicum est non census. Et faciem uxoris eligas, non vestem. Et animum, non aurum. Et tibi nubat uxor, non dos. Ergo si quo modo fieri pot
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ qd̾ petis. s et scire deuo¬
ues. qd̾ criforme monstrũ
uld: insignis uenustetur
facie leonis. olentis macu¬
letur uẽtre capri. mrulen

Expanded text:
er quod petis: vel scire devoves, quod triforme monstrum illud, insignis venustetur facie leonis, olentis maculetur ventre capri, anguis
Abbreviated transcription (Latin):
cedrum parit. ¶ Stude
bonntate placere ⁊ ueste.
¶Munens peticio hncis
uestes ⁊ uestes querentis nõ
indicat fimmea tem.
E ami¬
cis teneas
quod ma¬
sua tribu¬
ic qmͣ qui
se ip̃m offeit. ¶ De uerbis
magna est copia amicorũ
¶Ainicum non reputeᷤᷤ
qui te presentem iaudat.
¶Si consuns amico ñ
queras placere ei sed racõi.
dicas in consuiendo. ami¬
cise sic agendum. ¶Faci¬
nus de malo exitu confun
redargucd sequetur qm̃ de
quod ui
sitant ce¬
ioculato¬
res. aten¬
de que se¬
quntur. ¶Homo iocui¬
acorior intendens cito ur¬
pauptas. ¶S quis
erit huius urons finus
derisio. ¶Piacet cibi
uerbum ioculatoris fing
te non audire ⁊ amid cog¬
dens de uerbis ioculatoris
iam pignus sibi dedit
¶locuiatores impro¬
perances digin sunt sus¬
pendio. ¶Quid est io¬
cula tormala improperñ
animal romcidium secũ
portans. Ioculatores m¬
stramentorum deo placu
blandientem repele.

Expanded text:
e bonitate placere, non veste. Mulieris petitio habentis vestes, et vestes quaerentis, non indicat firmitatem. De amicis teneas quod masua tribuit quam qui seipsum offert; de illis magna est copia amicorum. Amicum non reputes qui te praesentem laudat; si consulis amico, non quaeras placere sibi, sed rationi. Dicas in consulendo amicise sic agendum est. Facilius de malo exitu consilii redargutio sequetur quam de quod te visitant joculatores, attende quae sequuntur. Homo joculatoribus intendens, cito uxpaupertas. Sed quis erit hujus uxoris filius? Derisio. Placet tibi verbum joculatoris, finge te non audire, et alia cogdens de verbis joculatoris jam pignus sibi dedit. Joculatores improperantes digni sunt suspendio. Quid est joculator, mala improperans? Animal homicidium secum portans. Joculatores instrumentorum Deo placuemoribus blandientem repelle.
Abbreviated transcription (Latin):
le si quidem est ut ħ alti n̾o
iudeat: quod adipisci
ait̾ exoptat. Quna quicꝙ
tempale papitur canco sit
minus singłis qnͣto di¬
inditur in multis. Et idc̾o
desi derancis mentem ecctu¬
ciat. quia ħ quod appetit ã
funditus alt̾ accipiens adi¬
mt a aquantitate restrin¬
git. Qui peste liuoris plene
carere defiderat illam heredi¬
tatem diligat.qm coh̾rdu
nũs non angustat. ¶Que
⁊ommbr unaest ⁊ singul
tota que tanto largior on̾¬
ditut qnͣ̃to ad hunc papie¬
cuim mulci tudo dilataturr
limminuco ergo inoris ẽ
affectus ct̾ne dulcedinis¬

Expanded text:
le namque est, ut hoc/ alteri non invideat, quod adipisci alter exoptat, quia quicquid temporale percipitur, tanto fit minus singulis, quanto dividitur in multis. Et idcirco desiderantis mentem livor excruciat, quia hoc, quod appetit, aut funditus alter accipiens adimit, aut a quantitate restringit. Qui ergo livoris feste plene carere desiderat, illam hereditatem diligat, quam coheredum numerus non angustat. Quae et omnibus una est et singulis tota, quae tanto largior ostenditur, quanto ad hanc percipientium multitudo dilatatur. Inminutio ergo livoris est affectus surge
Abbreviated transcription (Latin):
tugere.ubicumq ⁊ enim
fugens. aduersanus tuus
cecum est. hostis in peccore cu¬
indirsa est. i eluctabili ca¬
chenanrn uecu ligatus est

Expanded text:
fugere: ubicumque fueris, adversarius tuus tecum est, hostis semper in pectore tuinclusa est, ineluctabili catenarum nexu ligatus et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pocta. pallor more sedet.
maçies incorꝑe toto. ¶Q¬
rubigine dentes. peccora
fruetur sompno ingilan¬
gratus inta bescitq inden
tur una. suppliccumq

Expanded text:
t. Pallor in ore sedet, macies in corpore toto, rubigine dentes, pectora fruitur somno, vigilagratos intabescitque videndtur una, suppliciumque
Abbreviated transcription (Latin):
tur.delict consumatione fi¬
nicur.u̾.gͣ. in aduto. cessat fa¬
cinus ppetrato scupro. In la¬
trone conquiescit gͦ honna¬
manens nigit maluum⁊ sn
fine poc̃m. Quantoq ille ẽ

Expanded text:
tur, delicti consummatione finitur. In adultero cessat facinus perpetrato stupro, in latrone conquiescit scelus homicimanens jugiter malum et sine fine peccatum; quanto
Abbreviated transcription (Latin):
inchilest nacure hominis ac¬
comodacius. s ẜ multa debr
here caucõnes indendum est
enim primum ne obsit uel
cui datur bnficium uel alir¬
at Sunt enim multi cupi¬
di splendoris et glie qui ali¬
is erpuint quod alus largi¬
ancur i sic alus nocent. nt i
alios libales exrstant. Nos a
ea nba litate utamur que a
litas qm facultas. Se tandez
ut pro dignitate anq tabu¬
atur. quod est findamentu
iusticie. Nichil enim libale ẽ
quod non sit iustum. ¶¬
beneficrum conferatin ⁊ qi¬
mus enis citra nos et com̃i¬
tas ac societas inte ⁊ ad nr̃as
utilitates officia prius col¬
clandenda est res famliari
ut eam benngnitas apire n
possit. nec iti reseranda ut
pateant omnib. ¶Cau¬
sa autem largicioms dup̾
Et in hns ip̃is mneͦcritatis
rla reseruanda est. Nec uno
modo in disꝑib causis af¬
fc̃m esse debemus. serpenti¬
or emin debet esse benigni¬
tas m calannitosos insi fo¬
⁊te calamicate digra frrĩc

Expanded text:
ihil est nature hominis accommodatius. Sed hec multas debet habere cautiones. Videndum est enim primum, ne obsit vel illi cui datur beneficium vel alii. Sunt enim multi cupidi splendoris et glorie, qui aliis eripiunt, quod aliis largiantur et sic aliis nocent, ut in alios liberales existant. Nos autem ea liberalitate utamur, que amlitas quam facultas et tandem ut pro dignitate cuique tribuatur, quod est fundamentum iustitie. Nihil enim liberale est, quod non sit iustum. Sbeneficium conferatur et animus eius circa nos et communitas ac societas vite et ad nostras utilitates officia prius colclaudenda est res familiaris, ut eam benignitas aperire non possit, nec ita reseranda, ut pateat omnibus. Causa autem largitionis duplet in his ipsis mediocritatis regula servanda modo in disparibus causis affecti esse debemus. Propensior enim debet esse benignitas in calamitosos, nisi forte calamitate digni fuerint.
Abbreviated transcription (Latin):
de beneficus. Sunt quedã
noua impetrantib que n
ẽ. Sstimemus itaq utilita¬
tencium. Sepe enim noria
queq concupiscanus nate
despicere qͣm ꝑmcõsa sint. li
quia uidicu non intpelłat
affc̃us.s cum subcedit cup¬
iditas s impetus flagrantis.
anum qui conclium fugat
ccciolit. detestamur pnicos¬
os malorum munum auc¬

Expanded text:
De beneficiis Sunt quedam nocua impetrantibus, que re est. Estimemus itaque utilitatentium. Sepe enim noxia queque concupiscimus, nec dispicere quam perniciosa sint, licet, quia iudicium interpellat affectus. iditas, cum impetus ille flagrantis animi, qui consilium fugat, cecidit, detestamur perniciosos malorum munerum auc
Abbreviated transcription (Latin):
tulius in libro de offi. ¶ Arbi¬
trandum ẽ mag̃ eẽ contra na¬
turam hominem aliquid boi¬
in sin comodi causa detrahere
qm̃ omnia in comoda subire.¬
¶ Et it̾m uir inquid bonu
et nistus nichil quicqmͣ qoc
in se transferat detrahet. Eoce
fimidem et auariciam detestã¬
pno res domesticas deb̾e mul¬
tiplicari. ¶Quodq penitꝰ
fĩ difficile ẽ a eciam impossi¬
bile. Ab antiquo certum est¬
ierommus. omnns diues ã
est miqus aut heres mniqui.

Expanded text:
Tullius in libro de Officiis IIIo Arbitrandum magis esse contra naturam, hominem aliquid homini sui commodi causa detrahere, quam omnia incommoda subire. Et iterum, vir, inquit, bonus et iustus, nihil cuiquam, quod in se transferat, detrabet. Patet fraudem et avaritiam detestanius res domesticas debere multiplicari. Quod et penitus fieri difficile est, aut etiam impossibile. Ab antiquo tempore tverbium. Omnis dives aut est iniquus, aut heres iniqui.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Muneris peticio hncis
uestes ⁊ uestes querentis nõ
indicat fumntatem.
E ami¬
cis teneas
quod ma¬
sua tribu¬
ic qmͣ qui
se ip̃m offeit. ¶ De uerbis
magna est copia amicorũ
¶Annicum non reputeᷤᷤ

Expanded text:
Mulieris petitio habentis vestes, et vestes quaerentis, non indicat firmitatem. De amicis teneas quod masua tribuit quam qui seipsum offert; de illis magna est copia amicorum. Amicum non repute
Abbreviated transcription (Latin):
Is au¬
quando
uendere
caue.
cem here¬
ditatis non uendas ce po¬
cencion.s pocius mmori
precio te minori.¶To¬
cum autem uende plus
offerenti.¶Melnus est
grauem pati famem quã
patrimoni uendicõnem
uende qm te usuris subice
¶Quid est irsura lega¬
ra legans latro predicens
quod intenoit
consortem pacient sustin¬
eas ne cioi societ forciorem
de usu in¬
in diuer¬
sita te ui
moindincia est sobrius
ule est c̾remus deus.E¬
brietas nchil recte agat iͥ
cum in uitum cadit. ¶ Sẽ¬
tis unnm fuge consoranz
¶Sentis innum. quere
sompuum anteqͣm couoqͥ¬
um. ¶Qui se esse ebriuz
uerbis ercusat suam cbrie¬
catem aperte accusat. ¶ Mã¬
ie sedet muiene inina co

Expanded text:
is aliquando vendere, cave tem haereditatis non vendas te potentiori, sed potius minori pretio, te minori. Totum autem vende plus offerenti. Melius est gravem pati famem quam patrimonii venditionem; vendere, quam te usuris subjicere. Quid est usura? Legalatro, praedicens quod intendit. consortem patienter sustineas, ne tibi societ fortiorem. de usu vinin diversitate et ntia vinorum est sobrius, ille est terrenus Deus. Ebrietas nil recte agit, nisi cum in lutum cadit. Sentis vinum, fuge consortium. Sentis vinum, quaere somnum, antequam colloquium. Qui se esse ebrium verbis excusat, suam ebrietatem aperte accusat. Male sedet in juvene vina co
Abbreviated transcription (Latin):
uen̾e: inuisibilimr quid
cathenis sensibilib tam̃.
hoc autẽ a applausũ sati¬
rorum et ad densũ celesti
curie. Anuice meditare sal¬
tẽ catheuas q̃s no uides¬
et iam in parte sentis et
eripe ce dum adhuc sunt¬
ruptibiles ne claudus il
nata cubili ce sue ueueri
suo more concachenet et
te sin siłem turpem et clau¬
dum: ĩmo ꝙ magis metu
oloripedẽ faciat et nõ possi
ꝙ saluat pissam hab̾e un¬
guiam. s alligatus uen̾i.
dolor fias et derisio uideu¬
tium dum tibi applaud̃t
Falso dearum uidi

Expanded text:
 quidem catenis, sensibilibus tamen. Hoc autem ad plausum satyrorum, et ad risum coelestis curiae. XII. Amice, meditare saltem catenas, quas non videset jam in parte sentis: et eripe te dum adhuc ruptibiles sunt, ne claudus illnata cubili te Veneri suo more concatenet, et te sui similem turpem et claudum, immo quod magis timeo, loripedem faciat: et non possis quod salvat, fissam habere ungulam, sed alligatus Veneri dolor fias, et irrisio videntium: dum sibi applaudant falso dearum judi
Abbreviated transcription (Latin):
Egunus quemdaz
apȯ romanos nob¬
ilem cura oĩ auiciargue¬
rent qre uxorem formos¬
am et castam et diuitero
repudiasset protẽdisse
pedem et dixissecis et hic
soccꝰ quemcernitis nobis
uidecun cẽ nouus et eleg¬
aus s nemo scit preter:

Expanded text:
egimus quemdam apud Romanos nobilem, cum eum amici arguerent, quare uxorem formosam et castam et divitem repudiasset, protendisse pedem, et dixisse eis: « Et hic soccus quem cernitis, videtur vobis novus et elegans: sed nemo scit praeter
Abbreviated transcription (Latin):
fouet ĩcitũ fouet cõfusi¬
onem m̾tatur: et hescuri¬
at opbriũ criminacões er¬
aggereat acc᷑acões ĩ fsa¬
mat et cãt̾uatim semel
ĩ fasce̾ glouierãs iuner¬
osas ĩdagines capcionũ
p ĩfunta de decorum mlt̾i¬
plices mortes ĩuehit ĩ
puiciẽ ꝑdicorum. ẽ ot
itaq et tãtas strages
pessĩme cou̾sacõis nẽo
prosteruit. nẽo caicat ne¬
mo funestat nͥsigulanͤ
castitas sola q̃ iminimi
uictũ e scĩmonie et expug¬
uacio fortis ĩ famĩc forti¬
tudis fumitas ꝓbitatis
p̃sidiũ ⁊̃ ĩꝓbitatis extidi¬
uiauime uictoria et cor
ba scĩtatis et repudiũ curꝰ¬
pitudis sinceritatis iudi¬
ciũ et abolicio scãdalorũ
ex̾citũ cõtinẽcie et enacu¬
acio cota uirime pax setͦ¬
a uͥtutũ et delbellatio ĩ¬
qͥeta bellorum puritatis
cuim̃ et libidis carcerho¬
uestatis portus et iguo¬
miniarũ naufragalis loc¬
et hostis ĩmundicie. lori¬
ca pudoris et spyliũ pro¬
brositatis corrupc̃ois ex¬

Expanded text:
onfusionem mercatur, thesaurizat opprobrium, criminationes exaggerat, accusationes inflammat, et catervatim semel in fascem glomerans numerosas indagines captionum, per infinita dedecorum, multiplices mortes invehit in perniciem perditorum. Tot itaque et tantas strages pessimae conversationis nemo prosternit, nemo calcat, nemo funestat, nisi singularis castitas sola: quae munimen invictum est sanctimoniae, et expugnatio fortis infamiae; fortitis infirmitas, probitatis praesidium et inprobitatis excidium, animae uictoria et corpnuba sanctitatis et repudium turpitudinis, sinceritatis indicium et abolitio scandalorum, exercitium continentiae et euacuatio ra virtutum, et debellatio quieta bellorum; puritatis culmen, et libidinis carcer; honestatis portus, et ignominiae naufragalis locet hostis immunditiae; lorica pudoris, et spolium probrositatis; corruptionis ex
Abbreviated transcription (Latin):
istorum quos supra hommu
capita. supraꝙ turbam deli ca¬
tos lectita suspendit ꝑta felici¬
tas ẽ. contempnes illos si des¬
poliai̾ns. equm emptinus so
lui stratium iubes uestimen¬
ta uenalib detra his nequa cor¬
poris uicia lateant. hommem
uo nuolut estimas quol de
alus loquor si ppendere te ius se
pone peccumam domum ligͥ¬
tatem et intus ce ip̃m confide

Expanded text:
istorum, quos supra capita hominum, supraque turbam, delicatos lectica suspendit, personata felicitas est; contemnes illos, si despoliaveris. Equum empturus solvi iubes stratum, vestimenta detrahis, ne qua corporis vitia lateant; hominem vero involutum estimas. Quid de aliis loquor si perpendere te vis, se pone pecuniam, domum, dignitatem, intus teipsum conside
Abbreviated transcription (Latin):
uelamen filiorum inguama¬
tuam celancium non plagam
curantium dele fructum honor¬
is hunis fugatis et male color
suffartinacus metalł si cuncta
ħ ueluti nubes quasdam mattu
siderationis. Oxcinret cibi homo
nidus et pauper et miser et mi¬
serabilis romo doleus quol Ro
su. eubescens quod midus sit.
plorans quod natus sit minmn¬
natus de muliere et ob hoc cuz
ħ cum metu. repletus multis
miscrus et ob hoc cum fletu.

Expanded text:
velamen foliorum celantium ignominiam, non plagam curantium. Dele fucum fugacis honoris hujus, et male colorasuffarcinatus metallis? Si cuncta haec, veluti nubes quasdam matutisiderationis tuae, occurret tibi homo nudus, et pauper, et miser, et miserabilis; homo dolens quod homo sit, erubescens quod nudus sit, plorans quod natus sit, murmnatus de muliere, et ob hoc cum ue cum metu; repletus multis miseriis , et propterea cum fletu.
Abbreviated transcription (Latin):
tendis quod nonnomĩa
uerba respondit tibi. semel
loquitur deus ⁊ sermo ad
ip̃m non repetit. Quocl ex¬
us singulorum cordibus
priuatis uocib non respõ
stituit. per quod ommniuz

Expanded text:
tendis quod non ad omnia verba responderit tibi? Semel loquitur Deus, et secundo ad ipsum non repetit. Quod exus singulorum cordibus privatis vocibus non respondet, stituit, per quod cunctoru
Abbreviated transcription (Latin):
des cue domme laudes cue
ꝑ scriptumas tuas suspend¬
unt paluntem cordis mei¬
ad ce ut non rapetur ꝑ in¬
ama migarum curpis pre¬

Expanded text:
des tue domine, laudes tue per scripturas tuas suspenderunt palmitem cordis mei, ut non raperetur per inania nugarum, turpis pre
Abbreviated transcription (Latin):
Is au¬
quando
uendere
caue.
cem here¬
ditatis non uendas ce po¬
cencion.s pocius minori
precio te minori.¶To¬
cum autem uende plus
offerenti.¶Melnus est
grauem pati famem quã
patrimom uendicõnem¬
¶ S menus partem
uende qm te usuris subice
¶Quid est usurra lega¬

Expanded text:
is aliquando vendere, cave tem haereditatis non vendas te potentiori, sed potius minori pretio, te minori. Totum autem vende plus offerenti. Melius est gravem pati famem quam patrimonii venditionem; sed melius est partem vendere, quam te usuris subjicere. Quid est usura? Lega
Abbreviated transcription (Latin):
Ais cornthia pͥroga¬
tina pucrituduns
insigis. tm̃m̃o regum et
principũ dignabatur am¬
plexus. Cognata est tam̃
demostem phio participa¬
tis eius miraculo soluto
urdetur ip̃a sp̃e sua lapideᷤᷤ
mouisse. ut anphyon cy¬
thara. Attͣctũr blan diciis
atrectet suauit. Cumq iã
demostenes emolliretur
adchalamos peciit abeo
lois c. calẽta pro cõfessu.
at ille suscipiẽs ait uẽot̾a¬

Expanded text:
ais Corinthia praerogativa pulchritudinis insignis, tantummodo regum et principum dignabatur amplexus. Conata est tamen Demostheni philosopho participatis ejus miraculo soluto, videretur specie sua lapides movisse, ut Amphion cithara, attractumque blanditiis tractavit suaviter. Cumque Demosthenes emolliretur ad thalamum, petivit ab eo Lais centum talenta pro consensu. At ille suspiciens in coelu
Abbreviated transcription (Latin):
mos subut fragor egrnq
ietis lindia acq parens
odu mecus. Inde regrẽdi sẽ¬
sus amor rumpteq uices
uiris secundi ambicus ĩ¬
paciens. si summo diuciꝰ
unum stare loco. socusq
comes discordia regiris¬

Expanded text:
imo subiit fragor, egraque letis Invidia. Atque parens odii metus inde regendi Sensus amor, rupteque vices, iurisque secundi. Ambitus impatiens et summo durius unum Stare loco, sociisque comes discordia regnis
Abbreviated transcription (Latin):
in tuemente confiois. lpe
licet uemas musis comi¬
ibis omere foras. ¶Ego c̾
do me uidisse rostiarios ch̾¬
bo ouriores aput niferos.
cin ch̾berus ut aint miꝰ est.
s quot sunt diuerticula
curiarum tot cybi. Tora fa¬
milia aut mordet auclact.
uetus prouerbnm e uacue
manus cemaria pet̾o ẽ . ħ.alle¬

Expanded text:
interveniente confidis. Ipse licet venias musis comiibis, Homere, foras. Ego etiam credo me vidisse ostiarios cerbero duriores. Apud inferos tamen, cerberus, ut aiunt, unus est. Sed quot sunt diversicula curiarum, tot cerberi. Tota enim familia aut mordet, aut latrat. Vetus Proverbium est: « Vacuae manus temeraria petitio est. » A
Abbreviated transcription (Latin):
bunt uuusa. Itaq pro
omnib cẽ.⁊ oĩm auctor
ui. acum onna
possit
n cõ parti ceps est que
colunt emendare. cum
sit ommum uires exli¬
rit.⁊ ne in se deficiat. in co¬
umntatem ommum d
procurare menbrorum¬

Expanded text:
o omnibus et omnium auctor uia cum omnia possit merito particeps est, que noluit emendare. Cum sit, omnium vires exhaurit et ne in se deficiat, incolumitatem omnium debet procurare membrorum
Abbreviated transcription (Latin):
uus atropos. Tongilio hu¬
los pdocentẽ aurẽ hũilit̾
inclinauit ĩualius capi¬
as ei dedissent: quib ip̃e.
canduit incancro tibi. tͥ¬
regie pacis est. Amice hũi¬
liauit se lic atra ꝑfectum
dountor orbis fideli suo ⁊
pene pedem retulit. qr pene
panit ⁊ pene succubuit.
tua cam ferina in hũaum¬
tas et rigor inflexus et
horror supcilii. qui ultͦ
urius in latrouũ insidi¬
des. ad mod̾ hũilitatis eiꝰ.
qui totum sibi mũdum
hũiliauit. ⁊ audi amicũ
suũ. ⁊ si cesareui errasse c̃¬
dis. qui cãfilio uõ credi¬
dit. ercuidi et attende ꝗd
ereplaria. Nescio quo
refugio cutus es: Aut a fi¬
lo corpestis. Cesar u̾uisedeᷤᷤ¬

Expanded text:
Atropos, Tugillio hulos praedocenti, aurem humiliter inclinavit in valvis Capias ei dedissent, quibus ipse.canduit a cancro. Tibi regiae pacis est. Amice, se humiliavit, licet citra perfectum, domitor orbis fideli suo: et pene pedem retulit, quia pene paruit: et pene succubuit, tua tam ferina inhumanitas, et rigor inflexus, et horror supercilii? Quid ultro irruis in latronum insidide. Sed ad modum humilitatis ejus, qui totum sibi mundum humiliavit: et audi amicum tuum. Et si Caesarem errasse credis, qui Tugillio non credidit: exaudi et attende, quexemplaria. Nescio quo refugio tutus es, aut quo torpescis asylo. Caesar immise
Abbreviated transcription (Latin):
quo. ħin se naturale adu¬
iationum blandicie ħnt
quod cum eciam reiciuni
placent ⁊ adidiam demen¬
tur promangno reatur.

Expanded text:
 in se naturale adulationum blanditie, quod etiam cum reiiciuntur placent. Et ad id iam dementur, pro maligno sit.
Abbreviated transcription (Latin):
credas inquit landatori¬
b tins mimo irrisoribus
aurem ne nbent accomo¬
des qui cum te adula cioĩ¬
ĩpote mntis effec̾int. si sub¬
ito resper̾is. auter tyoo¬
manum deprehendens poᷤ
ce coua curuari. aut ma¬
mi aunculas asim agita¬
ni.aut estu autem cams¬

Expanded text:
credas laudatoribus tuis, immo inrisoribus aurem ne libenter adcommodes, qui cum te adulationiinpotem mentis effecerint, si subito respexeris, aut ciconiarum deprehendas post te colla curuari aut manu auriculas agitari asini aut aestuantem ca
Abbreviated transcription (Latin):
ppt eorum candita tem
Tulrus mubro de amicici
aꝑte qui dem adulantez
nemo nonuidet. insi qui
ad modum excors est seo
candus ⁊ occultus non fa¬
cillime agnoscicur. quip¬
pe qui eciam aduersando
sepe assentatur ⁊ litigare
se sumlans eciam blan¬
ditur. atq ad extremum
dat manus umciqr se pa¬
titur. ut is qui ulusus ẽ
plus incisse indeatur. ħ¬

Expanded text:
eu Tullius Laelius de amicitia Aperte quidem adulantem nemo non videt, nisi qui admodum excors est, sed callidus et occultus non facillime agnoscitur; quippe qui etiam adversando sepe assentatur et litigare se simulans blanditur atque ad extremum dat manus vincique patitur se, ut is qui illusus est plus vicisse videatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Amꝰ agadib ħculis
pocta facũdie leus
peno gͣii et uxorato hysto¬
tiographo. ꝙ multarũ gau¬
deret amorib. hiis uerbi.

Expanded text:
a Gadibus Herculis, poeta facundiae lenis, Poeno, gravi et uxorato historiographo, quod multarum gauderet amoribus, his verbis:
Abbreviated transcription (Latin):
mars ruptis restictilis ĩ
uẽsa celesti recũbit oui¬
b̾ suo func longe religat᷑.
sic leuius ligauit multa
fila: qͣiͣ una cathena. Sie
mice arborem hẽo ĩorto
meo ĩfelitẽ de q̃ se prima
ucor mea suspendit et pꝰ¬
a. Cui arriꝰ. Miror te in tã
bi suspendit. Et t̾co. aun¬
ce dece michi de cabore illa
surculos quos seram. Anu¬
ce tuneo ne ⁊ te oꝑteat ar
mebat qui ab uxore no¬
bili et casta du̾itit. Aim¬
ce caue tibi ne p̾mat te cal¬
ceus: qui auelli ñ possit.

Expanded text:
Mars ruptis testiculis in mensa coelesti recumbit conviiber suo fune longe religatur. Sic levius ligant multa fila quam sola catena. Sic mice, arborem habeo in horto meo infelicem, de qua prima uxor mea se suspendit: posta. Cui Arrius: Miror te in tot suspendit. Et tertio: Amice, da et mihi de arbore illa surculos quos seram. Amice, timeo ne et te oporteat arbmebat, qui ab uxore nobili et casta divertit. Amice, cave tibi ne te premat calceus, qui avelli non possit.
Abbreviated transcription (Latin):
ceptat iuerose mẽtis hu¬
affit pic̾ua pluuiarũ au¬
st̃ cõsolidat scoba uiarũ
forũ c̾ator zephirus. s ͨ
dura pͥncipia dulci sĩnc
nn̾erãt᷑ Sic arctus cal
et angustus trames ad
ureolũ theophrasti et u¬

Expanded text:
ceptat morosae mentis huserit, pincerna pluviarum Auster. Consolidat scopa viarum florum procreator Zephyrus. Sic dura principia dolci fine munerantur. Sic arctus callcit; sic angustus trames ad ureolum Theophrasti, et
Abbreviated transcription (Latin):
D sp̃u loqͣr quo cuus
suum. pensent᷑ ignes
lance qualz equali. us me¬
quali. u̾tatur piculũ capi¬
tis mei. quicꝗd agas. qcꝗd
uroices. indulgendẽ qui¬

Expanded text:
u loquar, quo tuus sum. IV. Pensentur ignes lance qualibet aequali vel inaequali. Versetur periculum capitis mei: quidquid agas, quidquid judices, indulgendu
Abbreviated transcription (Latin):
uit ĩ obediencia et citͣ mũ¬
di tͥmmũ nõ absistet ex¬
pugnare feminas. que
sp erunt idefesse trahere
in cõsequeciã qd a matre
sua traxerũt Auce ꝯtu¬
melia iurl ẽ uxor ĩobedi¬
ens. Caue tibi.

Expanded text:
vit inobedientiam, quae citra mundi terminum non absistet expugnare feminas, quae semper indefessae erunt trahere in consequentiam quod a matre sua traxerunt. V. Amice, contumelia viri est uxor inobediens. Cave tibi
Abbreviated transcription (Latin):
lum het maius malum occupa¬
tus homo ⁊ bomis sins obsessus
qii quod anncos sͥ putat quibꝰ
non est. cun̾o omma cum ami¬
co deliba s de ip̃o prius. post ai¬
ciciam credendum ẽ ante amici¬
pmiscent officia qui concra p̾¬
cepta thofrasti. ami amanunt
uidicant et non amant cum
tores essent ut capras et oues ꝙ¬

Expanded text:
lum habet maius malum occupatus homo et bonis suis obsessus, quam quod amicos sibi putat, quibus ipse non est. Tu vero omnia cum amico delibera, sed de ipso prius. Post amicitiam credendum est, ante amicipostere permiscent officia, qui contra precepta Theophrasti, cum amaverint, iudicant et non amaverint cum es diligentiores essent, ut capras et oves
Abbreviated transcription (Latin):
mmo⁊ drcit ei quia postulasti
uerbum ħ. et non pecisti tibi di¬
es multos nec cduncias aut aĩ¬
mas uncorum tuorum sed
gibr lex est recta rõ impandi ac
prohibendi quam qui ignorat
iam siue nusqͣm. Tenetur gͦ¬

Expanded text:
moni: Quia postulasti verbum hoc, et non petisti tibi dies multos, nec divitias, aut animas inimicorum tuorum, sed lex est recta ratio imperandi atque prohibendi. Quam qui ignorat,iam siue nusquam. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
fore b . dicit si eas aut sapiẽtes
regerent autein eorum correiti¬
oues rectores sa piencu studeret.¬
uin. per me reges regnant et le¬
gura condicores decrrut. Et econ

Expanded text:
fore beatas dixit, si eas aut sapientes regerent, aut earum rectores sapientiae studerent.cit: Per me reges regnant, et conditores
Abbreviated transcription (Latin):
scĩa inquit rei bellice clim¬
nemocp faccre metint qd
Se bene clidicisse confidit
¶Nam m certamine
tudo. semper ad cedem exps
strorum ususq milicie. et¬
¶& emmadusus gallo¬
rum multitudinem panci¬
tas romana ualinisset.¶Q̾
adu̾sus ginanorum ꝓcer¬

Expanded text:
ia enim rei bellice dimnemo facere metuit, quod se bene didicisse confidit. Etenim in certamine exposita semper ad cedem. Neque strorum usuque militiae. Quid enim adversus Gallorum multitudinem paucitas Romana valuisset? Quid adversus Germanorum procer
Abbreviated transcription (Latin):
ti quasi muencionem esti¬
molestiam hus qui se ad¬
imunt don ec accipiant
osculantes manus dantiꝰ
et in promissiomb hu¬
miliant uocem suam. et
in tempe redclicõms pos¬
culabunt tempus ⁊ loq̃t
uerba tedii ⁊ murmurati¬
onum ⁊ tempus dabr. Si
autem potũit redlere. ad¬
uersabr⁊ solidi uix reddet
dimiduii oputabit ilł
quasi muen cõnem.si au¬
tem frauda bit illum pec¬
cuma sua et possidebit il¬
lum mimicum gratis ⁊
conicia et maledc̃a reddet
illi ⁊ pro honore ⁊ benefici¬
o redolet illi contumeliã¬

Expanded text:
ti quasi inventionem aestimolestiam his qui se adiuvaverunt donec accipiant osculantur manum dantis et in promissionibus humiliant vocem suam et in tempore redditionis postulabit tempus et loquetur verba acediae et murmurationum et tempus causabitur si autem potuerit reddere aversatus solide vix reddet dimidium et conputabit illud quasi inventionem sin autem fraudavit illum pecunia sua et possidebit illum inimicum gratis et convicia et maledicta reddet illi et pro honore et beneficio reddet illi contumelia
Abbreviated transcription (Latin):
dencia nos inci non dubiũ¬
est. ¶S adusus omnia
profint tyrouem sollertez
recotichiano excicio labora

Expanded text:
udentiaque nos vinci nemo dubitavit. Sed adversus omnia profuit tironem sollerter re, cotidiano exercitio robora
Abbreviated transcription (Latin):
non reddlere uecundius¬
C Quies es. pauper es.
non sumas nutuum si
diues es nullam pateris
patendi nc̃citatem. si pau¬
eciam in prou̾. sapientur
legitur. fraus est accipere
ꝙ non possis reddere. Se¬
neca quoq scribit in libro
de beneficiis. ¶Primodo¬
cendi sunt qui li benter ac¬
cipuunt. libent redlere et e¬
os cui obligati re ammos¬
cere. Itiq si beneficia gracis
collata redelenda sunt. mł¬
est inpe inpetendo. s mi¬
mici fint in reddendo. che
ante peccunam mutuor
ipin et peccumam pdo. Io¬

Expanded text:
non reddere verecundius. Dives es, pauper es, non sumas mutuum. Si dives, nullam pateris petendi necessitatem. Si pauetiam in proverbiis sapientium legitur. Fraus est accipere, quod non possis reddere. Seneca quoque scribit in libro de beneficiis. Primo docendi sunt qui libenter accipiunt, libenter reddere; et eos quibus obligati scere. Itaque si beneficia gratis collata reddenda sunt muentur in petendo, sed inimici fiunt in reddendo. Diciante pecuniam dum mutuo, ipsum et pecuniam perdo.
Abbreviated transcription (Latin):
li.plerumq in occupa cõne re¬
giiunis ip̾e quoq bom opis
usus perditur qii intransqͥlli¬
tate cenebatur quia quieto in¬
mari recte nauem et inerpers¬
nauta dingit curbatus aucẽ
tempestatis fluctib eciam si ꝑ¬
itus nauta confundit. quid nã
ẽ potestas culmuns nͥ tempes¬

Expanded text:
plerumque in occupatione regiminis ipse quoque boni operis usus perditur, qui in tranquillitate tenebatur, quia quieto mari recte 10 navem et imperitus dirigit; turbato autem tempestatis fluctibus, etiam peritus se nauta confundit. Quid namque est potestas culminis, nisi tempes
Abbreviated transcription (Latin):
¶lerobcam quoq seruns salom
postqͣm regni domus dl parter
defluere. ꝑ quod utrumq icel¬
ligitur et cos qui ad meliora cõ¬
dei aircilumi posse id face et eo
qui ad declora diuiertunt ꝑ me
cis et becillitatem ꝑit̾ et negliã
ectare. unde do absq untute ti
non debet quam initutem sitie
dei auomillatemis let. qui
et cam multi tuos. si nobt for¬
titudinema non ualet id agere ꝙ
magna magnis infesta̾ib et
aduersitatib solent laborare.
Omns igitur qua preest prirc¬
tus uan tota intencone procu
tibisins airciliatorem here domui¬

Expanded text:
Jeroboam servus Salomonis, postquam regni domus David occudefluere. Per quod utrumque intelligitur, eos qui ad meliora conDei auxilium posse id facere, et eos qui ad deteriora devertuntur, per ntis inbecillitatem pariter et neglegentiam errare. unde dominus absque uirtute fieri non debet, quam uirtutem sine Dei auxilio nullatenus habet. qui etenim multa tuetur, si non habet fortitudinem, non ualet id agere, quoniam magna magnis infestationibus et aduersitatibus solent laborare. omnis igitur qui praeest hoc primitus animi tota intentione procurtibus suis auxiliatorem habere domi
Abbreviated transcription (Latin):
adusum ei cuncta subiceret du
ad uotum uelociter iussa con¬
plencur dum omnes subditi
si qua beue gesta sunt laudib
reprobare debuerant se ductus
ab hus que infra suppetunt s̾r
se animo collitur. et dum fors
lem foris audit. non qualem
statis ercelit. trancendisse se
eciam inte mitis credit. Cunc¬
tis se extimat ampꝰ sapere.
quib se uidet ampꝰ. posse ħ g̾

Expanded text:
ad usum cuncta subjacent, dum ad votum velociter jussa complentur, dum omnes subditi, si qua bene gesta sunt, laudibureprobare debuerab his quae infra suppetunt, super se animus tollitur; et dum foris qualem foris audit, non qualem statis excesserit, transcendisse se etiam vitae meritis credit. Cunctis se aestimat amplius sapere quibus se videt amplius posse. In
Abbreviated transcription (Latin):
insicmim ametur dominus
re mimne potit. Per b̾nficia er¬
go effabilem se eẽ procuret ue di¬
ligatur. Et ynistas uidictas
q dum muiti pendent ineo. pro¬
prie deo adrerere debet. qui illum
inducatis constitut qui ad por¬
tandi multorum hon̾ ⁊ ip̃m ue¬
uo forcorem sollidainit. procillus
emi nisi bene frcus fimit ali¬
cui forcori hereat omme quocl
eo petieet cito labitur ct ip̃ solu¬
tus argore sue firritatis an
priciceps nisi suo conditori perti¬
nacit adheserit. et ille et omnis
qui ei conscutie cito depit. Quid
acceptan iolidi deo appinquat.
quid in poito s dignitatis hono¬
re detiores frãt Moyses eni
accepto ducatu faliariꝰ dei licu¬
cõmb utebatur. saus uo fil
etus postq̃ra ceptra regra sus¬
cepit remobeoiencie regra su¬
perbiam eum offindit. ¶Lec

Expanded text:
Nisi enim ametur dominus re illius potest. Per beneficia ergo et affabilitatem procuret ut diligatur, et per justas vindictas,que dum multi pendent in eo, ipse Deo adhaerere debet, qui illum in ducatum constituit, qui ad portanda multorum onera, ipsum veluti fortiorem solidavit. Paxillus enim nisi bene fixus firmiter alicui fortiori adhaereat, omne quod in eo pendet cito labitur et ipse solutus a rigore suae firmitatis cum princeps nisi suo conditori pertinaciter adhaeserit, et ipse et omnis qui ei consentit cito deperit. quidam ficium solidius Deo adpropinquant, quidam inposito sibi dignitatis honore deteriores fiunt. Moyses enim accepto ducatu familiarius Dei locutionibus utebatur: Saul uero filius Cis postquam sceptra regni suscepit, per inoboedientiae superbiam Deum offendit. rex
Abbreviated transcription (Latin):
subtilis iudicii. quem ferunc
cradicum s dyadema priusꝙͣ
capiti imponet sͥ retentum dix
considerasse ac dixisse no bilẽ
magisꝙͣ felicem parnum ꝙ̃
siqiris penitus qmͣ multis sol¬
licitudinib piculis ac nnseris
sit refertus cognosceret ne hu¬
mi qindem iacentem tolle uel¬

Expanded text:
subtilis iudicii, quem ferunt traditum sibi diadema, priusquam capiti imponeret, retentum diu considerasse ac dixisse: O nobilem magis quam felicem pannum, quem si quis penitus quam multis sollicitudinibus periculis ac miseriis sic refertus cognosceret, nec humi quidem iacentem tollere vel
Abbreviated transcription (Latin):
fruola gaudia miradi ꝙ̃ rerũ
fugitinus honor q̃m nomen ĩ¬
in exemplo ẽ cui non sufficera
orbis. sufficit ecciso de tosta ma¬
imori. tre quinq pedum fabri¬
cata domus qua noble corpus er¬
igua requierit humo. hinc eci¬
bone quid curas.res uiles res pi¬
turas. mes profc̾tis is dampno
diu m ansit in culunne scito tñs¬
it. ui Est breius atq leins ĩnm̃̃¬
doglia quains. nui Qui fint bi¬
umus illic est i ordine primi.¬

Expanded text:
frivola gaudia mundi! Quam rerum fugitivus honor, quam nomen iin exemplo est, cui non suffecerat orbis, Sufficit exciso de fosso marmore terra Quinque pedum fabricata domus, quam nobile corpus Eigua requievit humo. Vebone, quid curas res viles, res perituras? Nil profecturas damno diu mansit in culmine, sed cito transit. Est brevis atque levis, in mundo gloria quevis. Qui fuit hic imus, illic e
Abbreviated transcription (Latin):
cn cransito damibio cum gra¬
na rege suo grauit̾ incubabãt
romanio impio qui autem de¬
lio decio hac felicitati elati se¬
pe postea incongressu roma¬
ins ducib supioros effecti to¬
ti orbi romano erant t̾rori.
ornndi a gothis ucti. aliaᷤ
tras muade̾ cepunt qui suas
retiere non potueñt ¶De¬

Expanded text:
 transito Danubio cum Gniva rege suo, graviter incubabant Romano imperio. Qui a Delio Decio. Hac felicitate elati et saepe postea in congressu Romanis ducibus superiores effecti, toti orbi Romano erant terrori.oriundi, a Gothis victi, alienas terras invadere ceperunt, qui suas retinere non potue
Abbreviated transcription (Latin):
oportum tatem exincestina
gothorum simłtare fines il¬
uunt eosq bello metos aut
sͥ subningarunt aut capti¬
intate cruciarunt aut p̾rias
explerunt. ¶Ita gochi qͥ

Expanded text:
oportunitatem ex intestina Gothorum simultate, fines dunt, eosque bello victos aut sibi subjugant, aut captivitate excruciant, aut patria eliminant. Ita Gothi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
famosum troiane cruitatis
ercidium inctorib grecis ce¬
dentes relique troianorm
ps corum cum enca ad fun¬
dandum romanũ impium
ad ycaliam prexit pars unia
.s. ducdecim milia duce an¬
tenore infuntunas pauo¬
me ꝑtos secus meotidas eo¬
plaudos puenit ubiq ciui¬
tatem edifficau̾unt. qm ob
memoriam sicambriame
uocau̾unt in qua multis an¬
ms hitau̾unt ⁊ inmagnaz
gentem coalu̾unt ⁊ crebris ĩ¬
cursib rõmu solũm in ces¬
sentes usq ad gallias fero¬
citatis sue nestigia dilata¬

Expanded text:
otum Trojanae civitatis excidium, victoribus Grecis caedentes reliquiae Trojanorum, pars eorum cum Enea ad fundandum Romanum imperium ad Italiam perrexit; pars una, scilicet duodecim milia, duce Antenore in finitimas Pannoniae partes secus Meotidas paludes pervenit, ibique civitatem aedificaverunt, quam ob sui memoriam Sicambriam vocaverunt. In qua multis annis habitaverunt, et in magnam gentem coaluerunt, et crebris incursibus Romanum solum incessentes, usque ad Gallias ferocitatis suae vestigia dilata
Abbreviated transcription (Latin):
rum cum sagitta.
bens
capitalẽ
in carce
posicus
est. ¶Habes municũ.
¶Quems ocuium cu¬
um pro tuo custode.¶Si
onem non heas cum igno¬
cis. ¶Semper cogita q
mnicus sagax cogituc
tas immici non est loco pa
spectis ꝙͥ
non scienciam queras.
¶Postqm scu̾us crim̃
uxoris amillo medico cur¬
abis ¶Dolorem de ma¬
la uxore cunc mitigabis
quando andies de uxorib
anems. ¶Cornobile
⁊ alcum non inquirt de oꝑ¬
uxorem pocius nisu qmͣ ba¬
culo castignois ¶Fei¬
na metur ⁊ senex omnes
senex ⁊ senex ⁊ m̾etrir si lex
tu quod
uestis sup¬
tuosa ꝓboe¬
pauci sensus. ¶Uestis¬
¶Uestis
imins appens cito manis
cedium parit. ¶ Stude
bonitate placere ⁊ ueste.

Expanded text:
sagitta. bes capitalem, in carcere positus es, habes inimicum, quaeras tuum oculum pro custode. Si ionem non habeas cum ignotis. Semper cogita quod inimicus sagax cogitat itas inimici non est loco pacspectis quinon scientiam quaeras. Postquam sciveris crimen uxoris, a nullo medico curaberis: dolorem de mala uxore tunc mitigabis, quando audies de uxoribus alienis. Cor nobile et altum non inquirit de opuxorem potius risu, quam baculo castigabis. Femina meretrix et senex omnes mina senex et meretrix, si lex ta quod vestis sumptuosa propauci sensus. Vestis minus apparens cito vicinis taedium parit: stude bonitate placere, non veste.
Abbreviated transcription (Latin):
uancia ligat binsam.
¶Auinqͣm recte rnter
bursam ⁊ gulam auarici¬
a idicabit. ¶Quidẽ
auaricia sin romicida.
¶Quid est auancia pa¬
upertatis timor semper ĩ
paupertate uniens
¶Recte munt auaius
in se non perdeus diriciaᷤ
si amns reseruando. ¶M¬
nus est alus reseruare ꝙͣ
in se perdere. ¶Si yun¬
das blado non diligas ca¬
ristiam. ¶Dirigens
canstiam cupit esse pap¬
um ronicida. ¶uende
bladum cum satis ualet
uon quando ꝑpauꝑem e
enn non potest. ¶Ua curys
minon precio uende ⁊ eciã

Expanded text:
ia ligat bursam; nunquam recte inter gulam et bursam avaritia judicabit. Quid est avaritia? Sui homicida. Quid est avaritia? Paupertatis timor. Semper in paupertate vives: recte vivit avarus in se, non perdens divitias, sed aliis reservando. Melius est aliis reservare, quam in se perdere. Si abundas blado, non diligas canestrum. Diligens canestrum cupit esse pauperum homicida. Vende bladum, cum satis valet, non quando per pauperem emi non potest. Vicinis minori pretio vende, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
gos perditus est. ¶Fãi¬
nam grosso cibo non deu¬
cato micrias. ¶ Qui gu¬
losus effectus est iux alit̾
qm̃ morte mores mutabit.
¶Gulositas uins ⁊ ne¬
gugentis romis putredo
est. ¶Oulositas in sol¬
ncici⁊ dingentis hominis
souacin est. ¶Dieb
denicate pasce faminam.
¶Fac guiam ntigare
cum binsa ⁊ caue cunis ad¬
uocatus existas. ¶Si a
x eristas. sepius sed non sẽ¬
per pro bursa sinam feras
¶am guia affectio¬
mous proint ⁊ sic testious
non iuracis. ¶Pur¬
sa eindent probat iam ar

Expanded text:
gos perditus est. Famigos perditus est. Familiam grosso cibo, non delicato nutrias. Qui gulosus effectus est, vix aliter quam morte mores mutabit. Gulositas vilis et negligentis hominis putredo est; gulositas solliciti et diligentis hominis solatium est. Diebus delicate pasce familiam tuam. Fac gulam litigare cum bursa, et cave cujus advocatus existas. Si autem x existas, saepius, sed non semper pro bursa sententiam feras. Nam gula affectionibus probat, et sic testibus non juratis, bursa evidenter probat, jam a
Abbreviated transcription (Latin):
domino castri ambrosii. S¬
Beitrandus insemum de¬
ductus sa lutem. ¶Do¬
cen petis a nobis de cura ⁊
modo rei faminaris utiliuᷤᷤ
gubernande. ꝯqualr pr̃es¬
faminias debeant se here.
ld quod tibi respondemꝰ¬
arum status ⁊ exitus nego¬
ciorum sub fortuna la bor¬
ent. non tñ hoc cimore est
umendi regula obiittẽ¬
da. Cludi ergo ⁊ attende ꝙ
si m tua domo sumptus ⁊
enis. ¶Stacus homĩs
negngentis domins est ru¬
mosa. ¶Quid est negli¬
gencia gubnantis donnum
igrs uandus in domo ac¬
census. ¶ Discute dingẽ¬
t̃ eorum diugenciã ⁊ ppõrtu qui
tua adiumstrant.¶La¬
renti non dum lapso facui¬
tatib niinus uerecundui
est. abstinere qm cade.  de¬
pius reuidere que tua sunt
quomodo sint. magna pru¬
dencia est. Cogita de cibo et
potu ammanum tuorum
nam esuriunt ⁊ non petũt
up¬
tie sũp¬
tuose
ne hono¬
re conferunt. ¶Sump¬
tus pro milicia honoiabitis
est. ¶Sumptus pro
nmando amcos ratiõa¬
ptus pro unando proch¬

Expanded text:
domino Castri Ambruosii, BERNARDUS in senium deductus salutem. Doceri petis a nobis de cura et modo rei familiaris utilius gubernandae, et qualiter patresfamilias debeant se habere, ad quod tibi respondemarum status, et exitus sub fortuna laborent, non tamen hoc timore est vivendi regula omittenda. Audi ergo, et attende. Quod si in tua domo sumptus etejus. Status hominis negligentis domus est ruinosa. Quid est negligentia gubernantis domum? Ignis validus in domo accensus. Discute diligenter eorum diligentiam, et propositum, qui tua administrant. Labenti, nondum lapso facultatibus minus verecundum est abstinere quam cadere. Saepius revidere, quae tua sunt, quomodo sint, magna prudentia est. Cogita de cibo et potu animalium tuorum; nam esuriunt, et non petunt. Nuptiae sumptuosae ne honore conferunt. Sumptus pro militia honorabilis est, sumptus pro juvando amicos ratioptus pro juvando prodi
Abbreviated transcription (Latin):
pessimum. himauarum
tant maligra facere seun¬
sermnoues qmͣ cum ĩcredi¬
bilia quasi deprebensa na¬
rancur. Neccesse aucemꝯ
ris quitquit probare non
possis. ⁊ affirmacõnẽ finit

Expanded text:
Pessimum humanarum tant maligni facere sermones quam cum incredibilia quasi deprehensa narrantur. Necesse est autem ris, quicquid probare non possis et af
Abbreviated transcription (Latin):
apł. suo fama malum. q
non anuo uelocius uuu
Cur fama malum. quia
plumium uendax. quenͤ
cunc quidem cum aliquid
est detrahens uel adicens de
credit irsim confideratus
quia sapiens non credit in¬
certo. ne forte illud os men¬
pe fic auc ingemo ermnila¬
cioins auc arbicuo suspici¬
oms.aut non nona.sed m¬

Expanded text:
 Fama malum quo non alius velocius ullum. Cur fama malum, quia plurimum mendax, que nec tunc quidem cum aliquid est, detrahens aut adiiciens de credit nisi inconsideratus; quia sapiens non credit incerto, ne forte illud os menpe fit aut ingenio emulationis aut arbitrio suspicionis aut non nova, sed