comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deus bil inidip̃m iudicare. ⁊ duplex
titbitiatio consurgere ꝙ sipt᷑a nega.¬
loluit.¶Eed ad hoc potest dici. quod
neq duplex tribinatio consurgit
neq iudicat deus bis in coip̃m. hoc
enim fieret sipost condignam satis¬
factionem ⁊ luffitientem penam ite¬
tum puniret. s non satistecit digne
enu iugẽ peccati ħere memeriam non ad
faciendum s ad cauend̃. debuit nõ obliusᷤ¬
ci omnes retributiones dei. que tot sunt
quot sunt peccatoꝵ remissiones. Tot er¬
go debuit cogitare donadei. quot mala
lua ac pro itlis usq in finem gͣtias agere
Sed quia ingotus ad nomitum sicut ca¬
nis beditt ante acta bona mortificauit et
peccatum dimissum reuocauit ut cai hũt¬
liatio ante deus peccatum dimiserat eide̾
ed quia absonum uidetur ut tia¬
peccata dimissa tr̃um imputent᷑
placet quibdam neminem pro
peccatis semel dimissis tt̃m a deo puniri
quod dimillum fueit dicitur gxrgr̃ q
remissionis percepte ingratus ita reus

Expanded text:
eus bis in idipsum judicare, et duplex tribulatio consurgere; quod Scriptura negat. Sed ad hoc potest dici quod neque duplex tribulatio consurgit, neque judicat Deus bis in idipsum. Hoc enim fieret si post condignam satisfactionem et sufficientem poenam iterum puniret; sed non satisfecit digne enim jugem peccati habere memoriam, non ad faciendum, sed ad cavendum. Debuit non oblivisci omnes retributiones Dei, quae tot sunt quot sunt peccatorum remissiones. Tot ergo debuit cogitare dona Dei quot mala sua, ac pro illis usque in finem gratias agere. Sed quia ingratus ad vomitum, sicut canis, rediit, anteacta bona mortificavit, et peccatum dimissum revocavit, ut cui humiliato ante Deus peccatum dimiserat, ei po sententia. Sed quia absonum videtur ut peccata dimissa iterum imputentur, placet quibusdam neminem pro peccatis semel dimissis iterum a Deo puniri;quod dimissum fuerat dicitur exigi, quia remissionis perceptae ingratus, ita reus
Abbreviated transcription (Latin):
ministrant ⁊ altare ponunt tum nͣ
latͥficari obło illic possit ubi sp̃c sc̃s
non sit. nec cuiquam dominus ꝑer eiꝰ
preces ⁊ or̾ones prosit. qm deum ip̃e m
etꝰ im quoq asserit omnia q̃
offeruntur ab hereticis conta¬
minata esse inconspertu domi¬

Expanded text:
ministrant, et altare ponunt; cum nec sacrificari oblatio illic possit, ubi Spiritus sanctus non sit; nec cuiquam Dominus per ejus preces et orationes prosit, qui Dominum eron. quoque asserit omnia quae offeruntur ab haereticis contaminata esse in conspectu Domi
Abbreviated transcription (Latin):
uł quia missa est hostia cuius cõmemo¬
rano fit in illo officio unde dr̃ iste mis¬
sa est .i. sequimini hostiã q̃ misla est
ad celestia fendentes post eam. uel qr
missus celestis uenit ad conlecradũ do¬
minicum corpus ꝑer q̃m ad altare ce

Expanded text:
 quia missa est hostia, cujus commemoratio fit in illo officio: unde dicitur: Ite missa est, id est: Sequimini hostiam quae missa est ad coelestia, tendentes post eam; vel quia missus coelestis venit ad consecrandum dominic
Abbreviated transcription (Latin):
gradum prouehitur. litt̾aꝵ scĩa deb
eẽ instructus ut sensum uerboꝵ in¬
telirgat uim accentuum sciat. Sis¬
tinite legat. ne confusione prolati¬
onis inteuectum auditorib aut̾at.
accendat quid indicatiue/ quid int̾¬
rogatiue sit legendum. ubi lit in
oratione facienda distinctio beo e
nim mare seruata intenectum qui¬
turbant ⁊ auos adrisũ prouocant
auctb ⁊ cordi consinere debet uoriec¬

Expanded text:
gradum provehitur, litterarum scientia debet gradum provehitur, litterarum scientia debet esse instructus, ut sensum verborum intelligat, vim accentuum sciat, distincte legat, ne confusione prolationis intellectum auditoribus auferat. Attendat quid indicative, quid interrogative sit legendum, ubi sit in oratione faciendnim male servata intellectum turbant, et alios ad risum provocant. Auribus et cordi consulere debet vox lec
Abbreviated transcription (Latin):
iecti sũt ad custodiam templi ut ñ
ingrederetur initiuid ĩmundus. dic¬
ti autem᷑ hostiara eo quod presint
hostius templi. ip̃i enim tenentes c̃la¬
uem omnia intus ⁊ extra tustodiunt
atq inter bonos ⁊ matos ħntes iuditi¬
reb q̃ clauib istis reduduntur. hoc
uendentes ⁊ ementes detemplo eiet¬
ecundus est gradus lecco tor¬
rum. leccores alegendo sic̾ b
psalmite a pialmis canendis
uocati sunt. Ili enim predicant ppłi
quid seqͣntur. Isti canunt ut excitent
ad compunctionẽ animos audientiũ.
licet quidam lectores tra miserabilt̃
pronuntunt ut quosdam ad luccũ
lamentationemq compellant. Ide
⁊̃ pronuncitores uocantur quiapo p
lo adnuntiant quiatam est clara ert
eoꝵ nox ut ⁊̃ longe positoꝵ auresad¬
impleant. Id lettorem autem perti¬
net lectiones inueteri .t. pronuntia¬
ecc̃a ꝓpħias ⁊ lectiones. unde ⁊ eiui¬
impleu̾is offitium parcem ẽ hiiꝰ qui be¬
ne u̾bum dei ministrau̾nt. Qui adhũc

Expanded text:
lecti sunt ad custodiam templi, ut non ingrederetur in illud immundus. Dicti autem hostiarii, eoquod presint hostiis templi. Ipsi enim tenentes claves omnia intus extraque custodiunt atque inter bonos et malos habentes iudicirebus, que clavibus istis clauduntur. Hoc vendentes et ementes de templo eieecundus est gradus lectorum. Lectores a legendo, sicut psalmistae a psalmis canendis, vocati sunt. Illi enim praedicant populis quid sequantur; isti cantant, et excitant ad compunctionem animos audientium, licet quidam lectores ita miserabiliter pronuntient, ut quosdam ad luctum et lamentationem compellant. Iidem etiam pronuntiatores vocantur, qui porro ante nuntiant, quia tam erit clara eorum vox, ut etiam longe positorum aures adimpleat. Ad lectorem autem pertinet lectiones pronuntiaprophetias et lectiones. Unde et ei, viimpleveris officium, partem cum his qui bene verbum Dei ministraverunt. Qui ad hunc
Abbreviated transcription (Latin):
b̾r tragat s ãmonendi sunt xp̃i mi¬
nistri quatenus sicut excenlunt
ordinis dignitate ita preceuiant ui¬
te sanccitate. ut piebs eis cõmissa
eoꝵ q disciplinis edocta gratennter
eis obediat ⁊ eoꝵ imitatione de die ĩ
diem profitiat a quib diuina sacͣ¬
menta percipiunt. ⁊ missaꝵ sotiẽp¬

Expanded text:
breviter tractatis admonendi sunt Christi mibreviter tractatis admonendi sunt Christi ministri, quatenus sicut excellunt ordinis dignitate, ita praecellant vitae sanctitate, ut plebs eis commissa, eorumque disciplinis edocta, gratanter eis obediat, et eorum imitatione de die in diem proficiat, a quibus divina sacramenta percipiunt, et missarum sole
Abbreviated transcription (Latin):
chiep̃c princeps ep̃oꝵ. archos enim
grece latine princeps dicitur. Metro¬
poute autem a mensura ciuitatum
dicuntur. Singulis enim prouinte
doccrine cetẽti sacerdotes lubiecti st̃
Sollicitudo enim totius prouintie
perius designati ordines ep̃imineu¬
pantur. Nota quod archiepis copoꝵ
nomine primates superius signiti
bant. Sacerdotes enim gentues / fla¬
mines esse dicebantur qui h̾ebant ĩ
capite pilleum in quo erat breuis u̾¬
ga desuper hñs aliquid lane. quod
cum per estum ferre non possent filũ
tantum in capite ligare ceperunt. Nu¬
dis enim capttib eis incedere erat ne¬
fas. unde ⁊̃ a fuo quo utebantur fla¬
mines dictisunt. quasi fulamines. s¬
infestis dieb filo deposito pilleum ĩ¬
ponebant pro sacerdotii eminentia¬
de nati Uates aui mentis appetian¬
tus est cuius significatio muttiplex
est. modo enim sacerdotem modo pro
nendo Redet. concentor autem dr̃ qr
consonat. qui autem non consonat
nec concinit concentor non erit huꝰ

Expanded text:
copus, princeps episcoporum, archos enim Graece, Latine princeps dicitur, metropolitani autem a mensura civitatum dicuntur. Singulis enim provinciidoctrinae caeteri sacerdotes subjecti sunt. Sollicitudo enim totius provinciaeperius designati ordines episcopi nuncupantur. Nota quod archiepiscoporum nomine, primates superius significbant. Sacerdotes enim gentilium flamines dicebantur, qui habebant in capite pileum, in quo erat brevis virga, desuper habens aliquid lanae, quod cum per aestum ferre non possent, filum tantum in capite ligare coeperunt. Nudis enim capitibus eis insidere nefas erat. Unde a filo quo utebantur flamines dicti sunt, quasi filamines. Sed festis diebus filo deposito pileum imponebant pro sacerdotii eminentia. Vates a vi mentis appellasunt, cujus significatio multiplex est. Modo enim sacerdotem, modo pronendo respondet. Concentor autem dicitur, quia consonat. Qui autem non consonat nec concinit, concentor non erit. His
Abbreviated transcription (Latin):
lum inde dictum est quod ille qui ep̃¬
efficitur supecintendat euram .s sub¬
ditoꝵ gerens. scopin enim grece. lat̃
intendere dicitur. ep̃i aũ grece lat̾. specła¬
tores int̾pr̃antur: Nam ipectuator p̾
positus est in ecc̃a. dictus eo quod spe¬
culetur atq prospiciat ppłoꝵ infra
se positoꝵ mores ⁊ uitam de pontifi¬
ce. pontifex princeps est sacerdotum
qualiuia seq̃ntium. ip̃e ⁊̃ sũmus sa
cerdos nuncuꝑatur: ip̃e enim leuy¬
tas ⁊ sacerdotes efficit. ip̃e omnes eo¬
cliasticos ordines disponit. de quadri¬
pertito episcoporum ordine. occco¬
u̾s ałitem episcopoꝵ quadriper¬
titus est .i. in patriarchis archie¬
primum .i. apłicum tenet locum ũ
romanus antiochenus aigxandrinꝰ
Somnium sũmus est romanus ar

Expanded text:
lum inde dictum, quod ille qui superefficitur, superintendat, curam scilicet subditorum gerens. Scopin enim Latine intendere dicitur. Episcopi autem Graece, Latine speculatores interpretantur; nam speculator est praepositus in Ecclesia, dictus, eo quod speculetur, atque prospiciat populorum infra se positorum mores et vitam. 13. PONTIFEX, princeps sacerdotum est, quasi via sequentium, ipse et summus scerdos nuncupatur. Ipse enim levitas et sacerdotes efficit, ipse omnes ecclesiasticos disponit. 12. De quadripartito ordine episcoporum. Ordo autem episcoporum quadripartitus est, scilicet, in patriarchis, archieprimum, id est, apostolicum tenet locum, ut Romanus, Antiochenus, Alexandrinus, sed omnium summus est Romanus. Ar
Abbreviated transcription (Latin):
iurantes uel intrepantes uocã¬
tur. Inuocant enĩ si cathecuminos/ d
supereos qui hñt ip̃m ĩmundum. no¬
mendomini adiurantes pereum ut
grediatur ab eis ad gxortistam pertin
exorcismos memoriter retinere. mauꝰ¬
q super merguminos ⁊ cathetumĩoi
inorexortirando imponere. Debet au¬
tem here sp̃m mundum qui spiritib ĩ¬
mundis imꝑat ⁊ malignum expeslere
de corde suo q̃m expetut de corde aueno
ne medicina qͣm auifacit. sibinon ꝓ¬
thecuminos. Hoc oftitio usus est
dominus qñ saliua sua terigit aures
ta quod est ad aperire per hoc docens¬
nos spicituauter debere aperlre aures
p̾cordioꝵ hominum ad intelligendum
moniacos muttos lanauiti hic ordo a
saiomone uidetur descendisse qui q̃n¬
dam modum exorciandi i adm̃ienit
quo demones adiurati ex obsessis cor¬
porib pellebantue hui officio manti¬
pati exorciste sunt uocati lunt. de qui
D in euangelo. si ego in beelzebubȩ¬

Expanded text:
urantes vel increpantes vocatur. Invocant enim super catechumenos, et super eos qui habent spiritum immundum, nomen Domini, adjurantes per eum ut egrediatur ab eis. Ad exorcistam pertinet exorcismos memoriter retinere, manusque super energumenos et catechumenos in exorcizando imponere. Debet autem habere spiritum mundum, qui spiritibus immundis imperat; et malignum expellere de corde suo, quem expellit de corpore alieno; ne medicina quam alii facit, sibi non ptechumenos. Hoc officio usus est Dominus, quando saliva sua tetigit aures quod est, adaperire; per hoc docensnos spiritualiter debere aperire aures praecordiorum hominum ad intelligendum, moniacos multos sanavit. Hic ordo a Salomone videtur descendisse, qui qdam modum exorcizandi invenit, quo daemones adjurati ex obsessis corporibus pellebantur; huic officio mancipati exorcistae vocati sunt, de quibus Dominus in evangelio: Si ego in Beelzebub
Abbreviated transcription (Latin):
lis int̾ legntimas personas ĩdiuiduã¬
uite consuetudinem retinens / ad indi
copiiare nomiceat ⁊ ut inuicem ai¬
ter arteri exhibeat quod quisq sibi.
hac autem discciptione legntimoꝵ ⁊
fidelium tancum matrimonium in¬
cluditur de consensu qui efficit con
sticiens autem causauiguĩ
matrimonii est conlentus
si enim consentiunt in futurum di¬
centes. accipiamte inuirum. ⁊ ego
te iiycorem non est iste consensus
efficax matrimonii. Item si consenti¬
ant mente ⁊ non exprimant uerbis
uel ais ceretis signis nec taus conse¬
sus efficit matrimonium. si aũ u̾bii
explicatur quodtamen corde nouint
tes accipiote ĩuirũ. ⁊ egote ĩ ucorem
matrimonium facit. auccoritatib¬
consensus lus solus facit

Expanded text:
lis, inter legitimas personas individuae consuetudinem retinens. Ad indivicopulare non liceat; et ut invicem alter alteri exhibeat quod quisque sibi. Hac autem descriptione legitimorum et fidelium tantum matrimonium includitur. 3. De consensu qui efficit Conjugium. Efficiens autem causa Matrimonii est consensus,Si enim consentiunt in futurum, dicentes: Accipiam te in virum, et: Ego te in uxorem, non est iste consensus efficax Matrimonii. Item si consentiant mente, et non exprimant verbis vel aliis certis signis; nec talis consensus efficit matrimonium. Si autem verbis explicant quod tamen corde non voltes: Accipio te invirum, et ego te in uxorem, Matrimonium facit. 4. Auctoritatibconsensus facit
Abbreviated transcription (Latin):
teri .⁊. qui lucernas candelabri com¬
ponebant ⁊ accendebant tgne celes¬
ti ad iriuminandas tenebras aqui¬
ionares de lubdiaconis coocoeco¬
uintus est ordo subdiaconoꝵ g̃
te ypodiacones uocantur quos
nol lubdiaconos dicimus qui iõ
lic appellantur quia lubiacent prece

Expanded text:
i Testamento, qui lucernas candelabri componebant et accendebant igne coelesti, ad illuminandas tenebras aquilonares. 7. De subdiaconis. Quintus est ordo subdiaconorum. Graece hypodiacones vocantur, quos nos subdiacones dicimus, qui ideo sic appellantur, quia subjac
Abbreviated transcription (Latin):
subdiaconidiatoni. sacerdotis. Cnnes
na ⁊ tonsuta Corona enim signacłm
est quo sigantur in partem sortil mi¬
nisterũ. diuini. corona regetie decus
significat ⁊ seruire deo regnare est s̃¬
de ministri ecc̃e reges esse debent ut se
t̃ alios regant quib petrus ait. uos es¬
tis genus eiectum regaie sacerdotium
⁊c̃. Sũmitas caꝑitis desuper nudatur

Expanded text:
subdiaconi, sacerdotes; omnes titi. Corona enim signaculum est quo signantur in partem sortis ministerii divini. Corona regale decus significat, quia servire Deo regnare estde ministri Ecclesiae reges esse debent, ut se et alios regant; quibus Petrus ait, 1, 2: Vos estis genus electum, regale sacerdotium, etc. Summitas capitis desuper nudatur,
Abbreviated transcription (Latin):
uacto loco luccedunt accolitiꝰ si
n uoͥlantur a deportandis ceretᷤ
qñ legendum est in euangelium ⁊ sa¬
trificium offẽnd̃. Tunc enim accendrin¬
tur luminaria ⁊ deportantur ab eis
ad effirgandas aeris tenebras cum
sol eotp̃r rutilet letad signum leticiede
tur. Erat lux uera que slluminat om¬
iitum pertinet p̃paratioluminariũ m
sacrario. ip̃e cereum portat. ip̃e urceo¬
lum portet cum uino ⁊ aqͣ ugges¬
ta pro euchatistia uubdidiaconis p̃¬
parat. hii cum ordinantur tumedoe
gere debeant ab archiacono accipiũt
candelabrum cum cereo ⁊ urceorum
uacuum. hoc officium dominus se
ħere testatur dicens. ego sum lux m̃¬

Expanded text:
uarto loco succedunt acolyti; acoli dicuntur, a deportandis cereis quando legendum est Evangelium vel sacrificium offerendum. Tunc enim accenduntur luminaria et deportantur ab eis non ad effugandas aeris tenebras, cum sol eo tempore rutilet, sed ad signum leticie detur: Erat lux vera, que illuminat omlytum pertinet praeparatio luminarium in sacrario. Ipse cereum portat, ipse urceolum cum vino et aqua suggesta, pro Eucharistia, subdiaconis pparat. Hii cum ordinantur et ab epo suo agere debeant, ab archidyacono accipiunt candelabrum cum cereo et urceolum vacuum. Illud officium dominus se habere testat
Abbreviated transcription (Latin):
tute saccamenti. Set corꝑus cxp̃i pot̃¬
nonconfici nili de pane consecrato. nͦ
ũctio illa fieri potest niu de oło abe¬
piscopo consecrato sanccificato. Ideo¬
q itia sanctificatio ad uirtutem sacͣ¬
mentipertinere uidetur. In coniugio
quoq semel tantum benediettur qͥl¬
q non sepius. Benedicitur enim uta
uiria ei facienda rationẽ dicti refetaᷤ
ad sancrificationem rei qua sacram̃¬
tum expletur: de omni sacramento ge¬
nerauter idu̾m est.Siueroad suscep¬
tionem sacram̃ti de quibdam uerũ
est quod nonttantur crebra suscep

Expanded text:
tute sacramenti. Sed corpus Christi non potetute sacramenti. Sed corpus Christi non potest confici, nisi de pane consecrato; nec unctio illa fieri potest, nisi de oleo ab episcopo consecrato. Ideoque illa sanctificatio ad virtutem sacramenti pertinere videtur. In conjugio quoque semel tantum benedicitur quisque, non saepius. Benedicitur enim, juria ei esse facienda, rationem dicti referas ad sanctificationem rei qua sacramentum expletur, de omni sacramento generaliter id verum est; si vero ad susceptionem sacramenti, de quibusdam verum est quod non iterantur crebra suscep
Abbreviated transcription (Latin):
dicina non tc̃etur. Siuero morb non p
cohiberi quare medicina debet prohi¬
beri. Sicut oratio iterari potest ita et
unctio iterari posse uidetur. utraos¬
enim ituc cõmemorat iacoͥbus ⁊ u¬
trumq illit ceoperatur ad conferẽ¬
dam asleuiationem corpoeis ⁊ ani¬
me. Cur ergo negetur unccionem se
infirmum posse tterari adimpettã¬
dam sepius sanitatem mentis ⁊ cor
omni sacramento intelligi uoluĩt ꝙ¬
dicentes quedam sacramenta sepius
posse suscipi quedam uero ñ. nͥ tam̾
que sepius sumuntur totaliter iterã¬
tur. ut sacramentum altaris ⁊ uncci
quia noniterum benedititur eadem
hostia uel idem oleum non iteratur
sacramentum cum iniuria S dicit
quis. sic ⁊ bap̃s noniteratur. ⁊ si ali¬
auquis frequenter baptiretur die¬
adem aqua non iterum benedicatur
s auud est inquiunt ill de benedit¬
tone aque qua fit baꝑtismus aliud
de benedictione panis ⁊ olei. pot̾ ent
benedicta quia itia benedictio ꝑro re¬
uerentia tantum fit decore non uir¬

Expanded text:
dicina non iteretur. Si vero morbus non potest cohiberi, quare medicina debet prohiberi? Sicut oratio iterari potest, ita et unctio iterari posse videtur: utraenim illic commemorat Jacobus, et utrumque alteri cooperatur ad conferendam allievationem corporis et animae. Cur ergo negatur unctionem super infirmum posse iterari ad impetrandam saepius sanitatem mentis et coromni sacramento intelligi volunt dicentes quaedam sacramenta saepius posse suscipi, quaedam vero non. Nec tamen quae saepius sumuntur, totaliter iterantur, ut sacramentum altaris et unctiquia non iterum benedicitur eadem hostia, vel idem oleum, non iteratur sacramentum cum injuria. Sed, dicet quis: Sic et Baptismus non iteratur, etsi aliquis frequenter baptizetur, dum eadem aqua non iterum benedicatur. Sed aliud est, inquiunt illi, de benedictione aquae qua fit Baptismus, aliud de benedictione panis et olei, potestbenedicta, quia illa benedictio pro reverentia tantum fit et decore, non vir
Abbreviated transcription (Latin):
ut eoꝵmens ad deum liberti monstret᷑
d reuelata fatie głiam dei comtemple¬
tur. Sũmitas eñi capitiꝰ ẽ eminentiam̃¬
tis. denudatio capttis est reuelatio
mentis. Clericus enim secretoꝵ dei ñ
ignarus esse deb tondentur ⁊̃ capil¬
ũ uiq ad reuelationem sensuum .s.
ad audiendum ⁊ intelligendum ũ¬
bum dei p̃pediatur mens. ꝑro quo ꝑ¬
uato reddetur in excellis corona ⁊õ¬
sure autem eccastite usus anarareiᷤ
exortus uidetur qui prius crine serra¬
to deniq ob uite continentiam capd̃
radebant ⁊ capillos intgne sacrificũ
ponebant hinc usus inoieuit ut qui
diuinis cuitib mancipantur quasi
nararei .i. sancri crine posito inueni
⁊ duc suꝑer capud tuum ⁊ barbam
hoc fetisse legimus. paislus quoq ⁊
aui quidam discipiru ap̃i hoc fecerũt
Recte ergo in quiblibet gradib cõsti¬
titti clici uocantur quoꝵ nomina et
rationes nominum ysidorus exponẽs
graꝵ. Cleros ⁊̃ cłicos hinc appetiatos¬

Expanded text:
um mens ad Dominum libera monstretur, quae revelata facie gloriam Dei contempletur. Summitas enim capitis est eminentia mentis. Denudatio capitis est revelatio mentis. Clericus enim secretorum Dei non ignarus esse debet. Tondentur etiam capilli usque ad revelationem sensuum, sciad audiendum et intelligendum verbum Dei praepediatur mens, pro quo servato reddetur in excelsis corona. Tonsurae autem ecclesiasticae usus a Nazareis exortus videtur, qui prius crine servato, deinde ob vitae continentiam caput radebant, et capillos in igne sacrificii ponebant. Hinc usus inolevit, ut qui divinis cultibus mancipantur, quasi Nazarei, id est, sancti, crine posito inveniaet duc super caput tuum et barbamhoc fecisse legimus. Paulus quoque et alii quidam discipuli Christi hoc fecerunt. Recte ergo in quibuslibet gradibus constituti, clerici vocantur, quorum nomina et rationes nominum Isidorus exponens, .: Cleros et clericos hinc appellatos
Abbreviated transcription (Latin):
ordinãti sunt sicut net bapandi. uñ¬
dam dicunt bap̾a quod accepit non
amitcit qui recedit ab ecc̃a ius dandi
quod accepit amitcit. muttis modis
apparet ĩaniter dici primo quiansła
ostenditur cansa curitie qui truid ba¬
ptisma amittere non potest. uis dan¬
di possit amittere. uttulmq enim sac᷑¬
mentum est ⁊̃ quadam consetratio¬
ne utrumq homini datur. Illud cũ
bap̾atur. ⁊ irud cum ordinatur. Id̾o
nonucet in catholita utcumq it̃a

Expanded text:
i sunt, sicut nec baptizandi. Undam dicunt, Baptisma quod accepit non amittit, qui recedit ab Ecclesia, jus dandi quod accepit amittit, multis modis apparet inaniter dici: primo, quia nulla ostenditur causa cur ille qui illud Baptisma amittere non potest, jus dandi possit amittere. Utrumque enim sacramentum est, et quadam consecratione utrumque homini datur: illud cum baptizatur, et illud cum ordinatur. Ideo non licet in catholica Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
tionis cordis. ⁊ humiliationis  quod si
est non omne sacramentum euangliẽ
interior causa est xxc̃ioris  S ad hoc in¬
mationis ⁊ corꝑus xp̃i. Saccamentũ
uero penitentie sicut ⁊ conuitgũ ante

Expanded text:
tionis cordis et humilitatis. Quod si est, non omne sacramentum evangelicuinterior causa est exterioris. Sed ad hoc, inmationis, et Corporis Christi. Sacramentum vero Poenitentiae, sicut et Conjugii, an
Abbreviated transcription (Latin):
lia sacͣmentum est ⁊̃ interior res sacca¬
menti. sepiul p̃cedit res facramentũ
qͣm sacramentum rem. S nec hoc in¬
conueniens est. Nam ⁊ in alus satra¬
mentis que estitiunt quod figurãt
Quidam autem dicunt exteriorempe¬
nitentiam ⁊ interiorem esse sacram̃¬
tum nec duo sacramenta. let unum
ut sp̃es panis ⁊ uini non duo sunt la¬
cramenta led unum ⁊ sicut in satra¬
mento corporis tta ⁊̃ in hoc satramen¬
to dicunt aliud esse tantum sacram̃
nitentiam. aliud rem ⁊ non sacramẽ¬
tum .s. remissionem peccatoꝵ. Int̾ior
enim penitentia ⁊ res est sacramen
ti .i. ext̾ioris penitentie. ⁊ sacramentũ
remissionis peccati. qͣm ⁊ signat ⁊ fa¬
cit. Ext̾ior quoq penitentia ⁊ interi

Expanded text:
ia sacramentum est, et interior res sacramenti, saepius praecedit res sacramentum, quam sacramentum rem. Sed nec hoc inconveniens est. Nam et in aliis sacramentis quae efficiunt quod figurant, Quidam autem dicunt exteriorem Poenitentiam et interiorem esse sacramentum, nec duo sacramenta, sed unum, ut species panis et vini non duo sunt sacramenta, sed unum. Et sicut in sacramento Corporis, ita etiam in hoc sacramento dicunt aliud esse nitentiam; aliud rem, et non sacramentum, scilicet, remissionem peccatorum. Interior enim poenitentia, et res est sacramenti, id est, exterioris Poenitentiae; et sacramentum remissionis peccati, quam signat et facit. Exterior
Abbreviated transcription (Latin):
les iet spirttuaies .i. discernẽ¬
di scientia ⁊ potentia iudicandi
.i. ligandi ⁊ soluendi. quadignos re¬
cipere indignos debet excludere a regno
eccasticus uidex. Qui sicut habet ius
ligandi ⁊ soluendi ita. unde ambꝵr. ĩ¬
loluendi esse uoluit ⁊ ligandi quiu
trum ⁊ q licet ħesis uttrumq non ħt
Ius enim hoc solum permislum est
sacerdotib. Recte igitur ecca hoc sibi
uendicat que ueros sacerdotes ħ̃t. ħe¬
ris uendicare potest non queueros sa¬
cerdotes non habet. de usu clauium.
lus uero haꝵ clauium mistripiex
est dis cernere .s. ligandos ueb
soluendos. ac deinde ligare uł

Expanded text:
les, sed spirituales, scilicet discernendi scientia, et potentia judicandi, id est, ligandi et solvendi; qua dignos recipere, et indignos debet excludere a regno ecclesiasticus judex, qui sicut habet jus ligandi, ita solvendi. Unde Ambr.solvendi esse voluit, et ligandi, qui utrumque licet, haeresis utrumque non habet. Jus enim hoc solis permissum est sacerdotibus. Recte ergo Ecclesia hoc sibi vindicat, quae veros sacerdotes habet; haeresis vendicare non potest, quae veros sacerdotes non habet. 3. De usu clavium. Usus vero harum clavium multiplex est: discernere, scilicet, ligandos et solvendos, ac deinde ligare vel
Abbreviated transcription (Latin):
tum non iterand̾. ⁊ sacramento nõ
faciendam ẽẽ iniiriam s hoc dicit
nerauiter accipiendum. sed de sacra
petenda. quia semel tantum ⁊ non se
penirentie ⁊ coniugii sepeiterari ui¬
dẽtur. quia sepe samentum sac̾mentũ
corporis peccipitur. freq̃nter penitenti¬
a agitur. coningium sepe contrahit᷑
Quare ergo uccio simtitter non pot̃
lt̃ari. si morb non reuercttur medi

Expanded text:
cit sacramentum non iterandum, et sacramento non cit sacramentum non iterandum, et sacramento non faciendam esse injuriam; sed hoc dicit,neraliter illud accipiendum, sed de sacrampetenda, quia semel tantum, et non sPoenitentiae, et Conjugii saepe iterari videtur; quia saepe sacramentum corporis percipitur, frequenter poenitentia agitur, conjugium saepe contrahitur. Quare ergo unctio similiter non potest iterari? Si
Abbreviated transcription (Latin):
oc sacramentum unctionil ĩ fir¬
moꝵ ab apłis insticutum legi
leo in nomine domini. ⁊ aueuiabit a¬
eum dominus. ⁊ si in ꝑeccatis lit di¬
mittentur ei. In quo oftenditur du¬
plici ex causa sacramentum bocĩ
ationem. Unde constat eum qui hãc
uncuionem fideliter deuoteq perce¬
perit ⁊ incorpore ⁊ in anima alleuia¬
ti. Si tamen expedit ut inutroq alle¬
uietur. quod siforte corporis uaiitu¬
dinem stu ħere non expedit illam
que est anime sanitatem in hoosacͣ¬
mento acquirit ⁊ sicut in auis sacra¬
mentis ita ⁊ inisto. aliud est sacͣmẽ¬
tum. aliud res sacramenti. Sacra¬
mentum est ip̃a unctio exterior. reᷤᷤ
sacramenti unctio interior. que pec¬
catoꝵ remissionem ⁊ uirtutum ãpli¬
atione perficitur ⁊ li ex contemptu
uel negligentia sacramentum hoc
precermittitur ꝑeticilolum ⁊ damp¬
nabue est de iteratione huius sacra
uerunt aliqui si hoc samenti.¬
cramentum tterari possit cum
bap̃s ⁊ aua quedam sacramen

Expanded text:
oc sacramentum Unctionis infirmorum ab apostolis institutum legitleo in nomine Domini, et alleviabit eum Dominus; et si in peccatis fuerit, dimittentur ei. In quo ostenditur duplici ex causa sacramentum hoc initatis alleviationem. Unde constat eum qui hanc Unctionem fideliter devoteque percipit, et in corpore et in anima alleviari, si tamen expetit ut in utroque allevietur. Quod si forte corporis valetudinem illi habere non expedit, illam quae est animae sanitatem in hoc sacramento acquirit. Et sicut in aliis sacramentis, ita et in isto, aliud est sacramentum, aliud res sacramenti. Sacramentum est ipsa Unctio exterior; res sacramenti, unctio interior, quae peccatorum remissione et virtutum ampliatione perficitur. Et si ex contemptu vel negligentia sacramentum hoc praetermittitur, periculosum est et damnabile. 3. De iteratione hujus sacramenti. Quaerunt aliqui si hoc sacramentum iterari possit, cum Baptismus et alia quaedam sacrament
Abbreviated transcription (Latin):
dicit deus dimitte ⁊ dinittetur tibi
S ego priuł dimisi dimitte nei post¬
ea. Nam linon dimiseris reuo cabo
te ⁊ quitquid dimiseram replitabo
tibi. Item. Qui diuini benefitũ obli¬
tus suas nult uindicare iniurias sĩ
loium de futuris pectatis ueniam nõ
i repucabuntur. Item beda beda su¬
⁊ ẽ timendus est iste uersiticius ñ
exponendus ne culpa quam in nob̾
extinctam credebamꝰ per incut̾i̾am noᷤᷤ
uãcantes opprimat. Item quecumq
enim post bap̃a liue prauitas hereti¬
ca seu cupiditas mundana arrppuit
mox omnium ꝓft̾net in ima uttiorũ¬
dimissa peccata ubi fraterna caritas
non est apercisuime dominus in euan¬
geuo docet incco seruo a quo dimis¬
sum dominus debitum petũt eo ꝙ ti
to de quo penituit ⁊ indiugentiã¬

Expanded text:
Dicit Deus: Dimitte, et dimittetur tibi; si ego prius dimisi, dimitte vel postea. Nam si non dimiseris, revocabo te, et quicquid dimiseram replicabo tibi. Item: Qui divini beneficii oblitus, suas vult vindicare injurias, non solum de futuris peccatis veniam non i replicabuntur. Item Beda: etc.: Timendus est ille versiculus, non exponendus, ne culpa quam in nobis extinctam credebamus, per incuriam nos vacantes opprimat. Item: Quaecumque enim post Baptisma sive pravitas haeretica, seu cupiditas mundana arripuerit, mox omnium prosternet in ima vitiordimissa peccata, ubi fraterna charitas non est, apertissime Dominus in Evangelio docet in illo servo a quo dimissum dominus debitum petiit, eo quodto de quo poenituit, et indulgentia
Abbreviated transcription (Latin):
nem sacctiegum ⁊ ẽ. Leo ⁊̃ testatur¬
gxͣ ecͣcͣm nec rata esse sacerdotia necu̾a
esse sacrifitia. Idem ⁊̃ dicit. per crudeliᷤ¬
limam u̾saniam in algcandrina sede
omnium sacramentoꝵ lumen excine¬
tum. Intcepta est sacrificii obło defec̃
crismatis sanccificatio. ⁊ parritidiau¬
b manib impioꝵ omnia se subtrax̾e
misteria. Hus alus q testimoniis as¬
trui uidetur sacramenta et̾castica p̃¬
cipue corporis sanguinis ordinatio¬
nis conficinationis pet beretitos nõ
posse ministrari. auccortrates ponit

Expanded text:
nem sacrilegum, etc. Leo etiam testaturesiam nec rata esse sacerdotia, nec vera esse sacrificia. Idem etiam dicit per crudelissimam vesaniam Alexandrina sede omnium sacramentorum lumen extinctum. Intercepta est sacrificii oblatio, defecit chrismatis sanctificatio, et parricidalibus manibus impiorum omnia se subtraxere mysteria. His aliisque testimoniis astrui videtur sacramenta ecclesiastica, praecipue Corporis et Sanguinis, Ordinationis et Confirmationis, per haereticos non posse ministrari. 2. Auctoritates ponit
Abbreviated transcription (Latin):
peritii urgentis instantia presidi¬
um penitentie ⁊ moͣt deconeiliatiduiᷤ
implorant nec saciftattio interdicẽ¬
da est nec recontiatio deneganda
quia miseritordiedei nec mensuraᷤ
possumus ponere net tempora diffini¬
re. quod si ita aliqͣ egittudine aggraua¬
ti sunt ut quod pauio ante poĩcebãt
lub presenti significare non ualeant
testimonia eis fidelium ciccumstãttũ
prodee debent simul q penitentie ⁊
reconeilationis consequantur be¬
nefitium Iulius papa. Itemiulius
inspector est sicut latro probat. N
ciliet pentrentem nisi absente ep̃o tate
r̃ udtima necc̃itas cogat. Cuiuseumq pe¬
nitentis publicum crimen est quod u¬
niuersam cõmou̾it urbem ante oblidẽ
.ł .i. introitum ecc̃e manus e imponat᷑¬
si episcopus absens fuerit debet pbr
uero episcopo non potest gxcõietdi e
tio a pbris nonfiat. Item reconcai¬
arȩ quemqͣm in publica mita pbro
nõ liceat. puellaꝵ tamen consecrati¬
o consulto episcopo per pb̃im fieriua¬

Expanded text:
gentis instantia praesidium poenitentiae et mox reconciliationis implorant, nec satisfactio interdicenda est, nec reconciliatio deneganda; quia misericordiae Dei nec mensuras possumus ponere, nec tempora definire. Quod si ita aliqua aegritudine aggravati sunt, ut quod paulo ante poscebant, sub praesenti significare non valeam, testimonia eis fidelium circumstantium prodesse debebunt; simulque poenitentiae et reconciliationis consequantur beneficium. Item Julius papa, ibid.: Si inspector est, sicut latro probat. 6.ciliet poenitentem, nisi absente episcopo, vel ultima necessitas cogat. Cujuscumque poenitentis publicum crimen est, quod universam commoverit urbem, ante absidam, scilicet, introitum ecclesiae manus ei imponatsi episcopus absens fuerit, non debetvero episcopo non potest excommunicatotio a presbyteris non fiat. Item, reconciliare quemquam in publica missa presbytero non liceat; puellarum tamen consecratio, consulto episcopo, per presbyterum fieri va
Abbreviated transcription (Latin):
possunt confitentib parcere. quib e¬
nim remtiͣtunt᷑ remiteit deus. ladar̃
enim de monumento suscitatum ob
ostendẽs potestatem soluendi conces¬
sam sacerdotib. dixit enim quodtũꝙ¬

Expanded text:
plus confitentibus parcere: quibus enim remittunt, remittit Deus: Lazarum enim de monumento jam suscitatum obtostendens potestatem solvendi concessam sacerdotibus. Dixit enim, Quodcu
Abbreviated transcription (Latin):
pertinet satram̃tum corporis ⁊ sangͥ¬
nis domini martari conficere. or̃oneᷤ
dicere dona dei benedicere. Qui cumor¬
dinatur inuirguntur ei manus ut
intesligat se accepisse gratiam con¬
secrandi ⁊ caritatis opera debere extẽ¬
munitus armis iusticie cͣc aduersa ⁊¬
bles deo hostias offerendi.Hic ordo
a filii a aron sumpsit initium. Sũmoᷤ
enim pontifices ⁊ minores sacerdotes
insticuit deus per moy lenqui ex pre¬
cepto dei aaron in sũmum pontifice
fsuos uero eius unxit in minores sac̾
gerunt in ec̾ca maiores pontifices. dein
quoꝵ uicem in ecca tenent presbiteri
unus autem int̾ apłos princeps exti.Mͣ¬
tit petrus. cuius uicarius ⁊ successor ẽ
pontifexᷤ sũmus. unde dicitur apłicuᷤᷤ

Expanded text:
pertinet sacramentum corporis et sanguinis domini in altari conficere, oraciones dicere et dona dei benedicere. Qui cum ordinatur, inunguntur ei manus, ut intelligat se accepisse graciam consecrandi / et caritatis opera debere ad ommunitus armis iusticie contra biles Deo hostias offerendi . Hic ordo a filiis Aaron sumpsit initium. Summos enim pontifices et minores sacerdotes instituit Deus per Moysen, qui ex praecepto Dei, Aaron in summum pontificem, filios vero ejus unxit in minores sacergerunt in Ecclesia majores pontifices. Deindquorum vicem in Ecclesia tenent presbyteri. Unus autem inter apostolos princeps extitit Petrus, cujus vicarius et successor est Pontifex summus, unde d
Abbreviated transcription (Latin):
peciata ur̃a. ait enim. Coeqnaub co¬
udiana ⁊ leuia. grauiora uero sacerdo¬
ti pandamul.⁊ quanto ur̃eit iussit te̾¬
pore purgare curemus: quia sine con
get periculum. uenialia uero ⁊̃ sacer¬
dotis oblata copia licet confiteri eoeqͣ¬
li ⁊ sufficit ut quibdam piacet sita¬
menex contemptu non pretermittat᷑
sacerdos. tutius tamen ⁊ perfectius n¬
triuiq generis peccata sacerdotib pã¬
dere ⁊ consnum medicine ab eis que¬
rere quibz concessa est potestas solue̾
di ⁊ ligandi. hic aperit qualtter su¬

Expanded text:
peccata vestra. Ait enim: Coaequalibus quopeccata vestra. Ait enim: Coaequalibus quotidiana et levia, graviora vero sacerdoti pandamus, et quanto jusserit tempore purgare curemus, quia sine confget periculum. Venialia vero, etiam sacerdotum oblata copia, licet confiteri coaequali, et sufficit, ut quibusdam placet, si tamen ex contemptu non praetermittatur sacerdos. Tutius est tamen et perfectius utriusque generis peccata sacerdotibus pandere, et consilium medicinae ab eis quaerere, quibus concessa est potestas ligandi et solvendi. 6. Hic aperit qualiter s
Abbreviated transcription (Latin):
quiuiderent. Nondum erat sepicl¬
ta. nondum extra portam delata. ñ
intus reluscirauit qͣm intus inueñ
Relictis solis petro iacobo ⁊ iohe. ⁊
parre ⁊ mr̃e puelle in quib figura¬
liter continẽtur sacerdotes eccłie.
quos autem extra inuenit aduer
tendum est quomodo suscitauit
flebat enim turba post filium uidu¬
e. fleuit marchã machria supplitan¬
tes pro fr̾e: flebat ⁊ turba mariam se¬
esse ⁊ ad ecc̃e unitatem tenderere.
Nisi enim unitas ecte sucurrat nͥ
quod drest peccatori sua oratione
compleat de manib inimiti none¬
ripietur anima mortui. credendũ
est enim quod omnes orones et
succurrant recognoscenti mortem su
mode non sustineat unitas ecc̃e. Id̾o¬
q nõ p̾etat sacerdotes per aliqͣm eul¬
hiis satis aperit᷑ ⁊ absoluitur premiᷤᷤ
se q̃onis articulus. querendus est e¬
nuim sacerdos sapiens. ⁊ discretus qui
cum potestate simil ħat iuditium qui
si forte defuerit confiteri debet sotio.
lum locum. confitemini alterutrum

Expanded text:
qui viderent. Nondum enim erat sepulta, nondum extra portam civitatis dIntus resuscitavit, quam intus invenit, repatre, et matre puellae : in quibus significantur sacerdotes Ecclesiae. Quos autem extra invenit, sic rtendum est quomodo suscitavit. Flebat enim turba post filium vidue; flevit Martha et Maria supplicantes pro fratre; flebat et turba Mariam seesse et ad Ecclesiae unitatem tendere. Nisi enim unitas Ecclesiae succurrat, nisi quod deest peccatori sua oratione compleat, de manibus inimici non eripietur anima mortui. Credendum est enim quod omnes orationes succurrant recoguem non sustineat unitas ecclesiae, ideoque non petat sacerdotes per aliquam culhis satis aperitur et absolvitur praemissae quaestionis articulus. Quaerendus est sacerdos sapiens et discretus, qui cum potestate simul habeat judicium, qui si forte defuerit, confiteri debet socio. lum locum: Confitemini alterutrum
Abbreviated transcription (Latin):
illi edificant qui ⁊ si auena non rapi¬
unt reb tamen infirmitatib conceᷤ¬
sis aliqua dilectione in ħent quise¬
tundum suos amandi modos diutiꝰ¬
ut fenum lignum. uel minus ut te¬
num. uel minimum ut stipilam
ignem sustinelunt. Qui uero super
de iuo eterno qui craciaturus est ĩ¬
pios meternum s ⁊̃ de ito emũda¬
torio quo purgabuntur quidã sal
est qui ueniauter non peccet. ergͦ
qui edificant ancum ar .la. p̃ci edi¬
so. Non omnis qui contemplatur de¬
um ⁊ diligit proximum ⁊ opera bõa
in auro intesirgitur contemplatio de¬
i inargento. duectio proximi. inla¬
pide precioso. bona opera. Sed iti qͥ

Expanded text:
illi aedificant, qui etsi aliena non rapiant, rebus tamen infirmitati concessis aliqua dilectione inhaerent. Qui secundum suos amandi modos, vel diutius ut lignum, vel minus ut foenum, vel minimum ut stipula, ignem sustinebunt. Qui vero superade illo aeterno qui cruciaturus est impios in aeternum, sed etiam de illo emendatorio quo purgabuntur quidam salvest qui venialiter non peccet, ergo qui aedificant aurum, argentum eso non omnis qui contemplatur Deum, et diligit proximum, et opera bona in auro intelligitur contemplatio Dei, in argento dilectio proximi, in lapide pretioso bona opera. Sed illi qui
Abbreviated transcription (Latin):
dam cremabilia edifitia .⁊. uenialia
peccata secum po̾tant que in igne ẽ¬
mendatorio c̾mantur unde constat
quedam uenialia peccata post hant
purgatorio aluitardius tur ĩ igne
alicitius ꝓurgantur. secundum ꝙ
ista pe̾teuntia magis acminus a¬
maũnt. Unde aug̾ aug̃ i enche. pꝰ¬
hanc uitã incredibile non est nonuł¬
los fideles per tgnem quendam pur¬
gatorium qͣnto magis minus ue bo¬
na pereuntia dilexerunt tanto tar¬
dius citiusq saluari. quid ut edifi¬

Expanded text:
dam cremabilia aedificia, id est, venialia peccata secum portant; quae in igne emendatorio cremantur. Unde constat quaedam venialia peccata post hanc rgatorio alii tardius, alii citius purgantur, secundum quod ista pereuntia magis vel minus amaverunt. Unde August., in Ench.hanc vitam incredibile non est nonnullos fideles per ignem quemdam purgatorium, quanto magis minusve bona pereuntia dilexerunt, tanto tardius citiusque salvari. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
deitib gñi Et sunt tria genera une¬
b micciotionis. est enim unctio quͣ¬
nis excte fit crismate quediettur pͥn¬
me cipauis unccio. quia mea prnt¬
pauter ꝑaclitus datur. onde ⁊ pp ha
bundantiam gratie duos liquor es
leum conscientie bausamum fame
crisma nero grece. unctio latine. ñ
tamem omne oleum adunctionẽ
sanccificatum crisma uotatur set
itiud solum quod miscetur cũ palsa¬
mo quo capita regum ⁊ pontis. eiꝰ
sitionem manus confirmandos urtg̃
in fronte. Est ⁊ gua unctio quã cathe¬
cumini ⁊ neophiͣti unguntur in pee¬
tore ⁊ inter scapłas inperceptione ba¬
ptismi. tercia uero unccio est que diei¬
tur oleum infirmoꝵ. de quanunt a

Expanded text:
. Et sunt tria genera unctionis: est enim unctio quae fit chrismate, quae dicitur principalis unctio, quia in ea princParacletus datur. Unde et propter abundantiam gratiae duos liquores mleum conscientiae, balsamum bonae Chrisma vero Graece, unctio Latine dicitur. Nec tamen omne oleum ad Unctionem sanctificatum chrisma vocatur, sed illud solum quod miscetur cum balsamo, quo csitiin fronte. Est et alia unctio qua catechumeni et neophyti unguntur in pectore et inter scapulas, in perceptione Baptismi. Tertia vero unctio est quae dicitur oleum infirmorum; de qua nunc a
Abbreviated transcription (Latin):
lapides p̾tiosoi. Hic enim edificat
qui lic itia tria facit ut cogitet qͤ
sunt dei ⁊ quomodo placeat deo nõ¬
mundo. lignum uero ⁊ fe. ⁊ sti. ac
cipipossunt secitiarium rerum qͣm¬
iuis licite concessarũ tales cupidita¬
tes ut amitti sñ animi dolore nõ poᷤᷤ¬
dificat is qui cegitat que mundi sũt
quomodo placeat mundo. qui circa
diuitias suas quodammodo carnali
asfectu tenetur ⁊ tamen ex eis mul¬
tas elemosinas facit. nec pro eis ali¬
quid frandis uel rapine molitur Ete
hiis igitur ꝑatet quod nontrem ħ̃o si¬
mui hec ⁊ itia edificat. Illa enim e¬
dificatio perfectoꝵ tãtum est qui no
licut gutta aque in camino ignis. ⁊
ideo nunquam secum portant crema¬
bilia. hec autem inferior edificatio
minoꝵ est quinon tantum deo. s et
mundo placere cogitant deum tame
p̾ponunt ii uero mundum pponerent
non superedificarent s destruerent
fundamentum. ftectiones igitur
carnaies quib dediti sunt domib
cadunt. ⁊ li aua ueniaua adintitãt

Expanded text:
lapidem pretiosum. Haec enim aedificat, qui sic illa tria facit, ut cogitet quae sunt Dei, et quomodo placeat Deo, nomundo. Lignum vero, et foenum, et ccipi possunt secularium rerum, quamvis licite concessarum, tales cupiditates, ut amitti sine animi dolore non posdificat is qui cogitat quae mundi sunt, quomodo placeat mundo; qui circa divitias suas quodam carnali affectu tenetur, et tamen ex eis multa beneficia facit, nec pro eis aliquid fraudis vel rapinae molitur. Ex his ergo patet quod non idem homo simul haec et illa aedificat. Illa enim aedificatio perfectorum tantum est, qui non sicut gutta aquae in camino ignis; et ideo nunquam secum portant cremabilia. Haec autem inferior aedificatio minorum est, qui non tantum Deo, sed etiam mundo, placere cogitant, Deum tamen praeponunt. Si vero mundum praeponerent, non superaedificarent, sed destruerent fundamentum. Affectiones ergo carnales quibus dediti sunt domibuscadunt, etsi alia venialia admittant.
Abbreviated transcription (Latin):
doccrinam seruant nec preiaille aue¬
toritates maios sacerdores hanc po¬
testatem negant ħere. s itios solos
digne ac recte hac potestate itti sig¬
nificant qui prediti sunt uita ⁊ doc¬
trina apostolica. quia loli aposto
lunt ligare ⁊ soluera per deum tã¬
tum uei per sanitos in quib ha¬
nedictionem digne poscenti ⁊̃ per
indignum miniatum quod omneᷤᷤ¬

Expanded text:
olicam servant. Nec praemissae auctoritates malos sacerdotes hanc potestatem negant habere; sed illos solos digne ac recte hac potestate uti significant, qui praediti sunt vita et doctrina apostolica, quia soli ipsorumsunt ligare et solvere. Et per Dominum tantum vel per sanctos in quibus hanedictionem digne petenti, etiam per indignum ministrum. Quod aute
Abbreviated transcription (Latin):
ait enim sis post istius sane corpo
ad diem dampnationuł ⁊ remin̾a¬
perpeti qm alii non sentiunt qui
huimodi edificia non portaũnt ut i¬
ueniant ignem transitorie tribui aui¬
ill ignis. grauior tamen erit igniᷤ
ille qm quicquio potest homo ꝑati
in hac uita. hic aperte insinuatur

Expanded text:
i, c. 26: Post istius sane corporad diem damnationis et remuneraperpeti, quem alii non sentiunt qui hujusmodi aedificia non portaverunt, ut inveniant ignem transitoriae tribulatile ignis. Gravior tamen erit ignis ille, quam quicquid potest homo pati in hac vita. Hic aperte insinuatur
Abbreviated transcription (Latin):
tulosum est ⁊ int̾ccuuͣ uicinum admor¬
tem ꝓextrahere penitentie remedium s
magnum est cui deus tunc insꝑiratꝰ
li quis est ueram penitentiam.¶Sed si
⁊̃ sic conuersus uita uiuat ⁊ non mo¬
tiatur non promtitimus quod ena¬
dat omnem penam. Nam prius pur¬
ganduis igne purgationis qui in ali¬
sit miro modo grauis est. Excellit e¬
nim omnem penam qͣm unqͣm pastꝰ
uit aliquis in hac uita. Nunqͣm incͣc¬
ne tanta inuenta est pena. lice mira¬

Expanded text:
culosum est, et interitui vicinum, ad morculosum est, et interitui vicinum, ad mortem protrahere poenitentiae remedium. Sed magnum est, cui Deus tunc inspirat si quis est veram poenitentiam. Sed si etiam sic conversus vita vivat, et non moriatur, non promittimus quod evadat omnem poenam. Nam prius purgandus est igne purgationis, qui in alisit, miro tamen modo gravis est; excellit enim omnem poenam, quam unquam passus sit aliquis in hac vita. Nunquam in carne tanta inventa est poena, lice
Abbreviated transcription (Latin):
tentiam usq in finem uite protra¬
hunt ⁊ tunc non ex dei amore uident᷑
penitere s timore mortis quasi ex
quare superiora dixerit ait aitg̃ in¬
qñ peccare non potest. arbitrii enim
libertatem querit ut delere possit cõ¬
missa. non nec̾citatem. taritatem ñ
tantum timorem. quia non in solo
timore uiuit homo quem ergo se¬
ro penitet oportet non souuntim̃e
iudicem s dugere. quia sine carita
tur pro gloria que conuersio sicõ¬
tigerit alicui ⁊̃ in fine desperandũ
non est de eius remissione. S qm̃ uix
ueiraro est tam iusta conu̾sio ti
unt presentes. Uxor ⁊ mundus ad
le uocet muitos ioiet serotina pe
est semper ⁊̾ in morte iuuare potest¬
ualet. quib placet. Cum igitur o¬
pus sit non hominii sec de faucritã
penitentia inspirare eam pot᷑ qñcun¬
q uult sua misericordia ⁊ remunera¬
re ex mĩa: quos dampnare potest ex t̃¬
ticia. Sed qm̃ multa sunt que impe¬
diunt ⁊ languentem retrahunt peri¬

Expanded text:
tentiam usque in finem vitae protratentiam usque in finem vitae protrahunpoenitere, sed timore mortis, quasi exquare superiora dixerit, ait: Nupeccare non potest. Arbitrii enim libertatem quaerit Deus, ut deleri possint commissa; non necessitatem, sed charitatem; non tantum timorem, quia non in solo timore vivit homo. Quem ergo sero poenitet, oportet non solum timere judicem, sed diligere; quia sine charitattur pro gloria. Quae conversio si contigerit alicui etiam in fine, desperandum non est de ejus remissione. Sed quoniam vix vel raro est tam justa conversio, sint praesentes, uxor et mundus ad se vocet. Multos solet serotina poeest, semper etiam in morte juvare valet, quibus placet. Cum ergo opus sit non hominis, sed Dei, fructifera poenitentia, inspirare eam potest quandoque vult sua misericordia, et remunerare ex misericordia, quos damnare potest ex justitia. Sed quoniam multa sunt quae impediunt, et languentem retrahunt, peri
Abbreviated transcription (Latin):
tempus penitentie est usq
in excremum articulum uite
randus dum in hoc corpore consui¬
tus est quia non nunquam quod
difuidentia etatis disfertut consili¬
o maturiore perficitur Iang̃ tñ de
⁊ hinc uad̾ fateor uobis non itine¬
gamus quod petit. s non presumt̃
Nunquid dico dampnabitur set
nec dico luetabitur. uĩx ergo adubi
es. Si sic agis. dico tibi quia securuᷤ
es. quia penitentiã egisti eotempo¬
re quo peccare potuisti. Siuis agere
penttentiam qn̾ iam petcare non
potes peccata te dimiserunt nontu
itia. Item due res sunt aut ignolti¬
tur tibi aut non ignoscitur. quid
hoꝵ tibi ut futurum nescio ergo
tene cectum. dimitte intercum Set
quare hoc dixit aug̃ Cum penitenti¬
a que in fine agitur in psaimo ap
pesietur sacrifitium uespertinum ꝙ
erat accepͣtabilius in lege. ⁊ in quac¬
q die inuocetur deus ad sit ⁊ quatũ¬
peccator uita uiuet ⁊̃ non morietur.
l itia dixit aug̃ p̃p̃ iuos qui peni¬

Expanded text:
tempus poenitentiae est usque tempus poenitentiae est usque ad extremum articulum vitaerandus, dum in hoc corpore constitutus est: quia nonnudiffidentia aetatis differtur, consilio maturiore perficitur. Beatus Augus corpore, fateor vobis, non illi negamus quod petit, sed non praesumo unquid dico, damnabitur? Sed nec dico liberabitur. Vis ergo a dubies. Si sic agis, dico tibi quia securus es, quia poenitentiam egisti eo tempore, quo peccare potuisti. Si autem vis agere poenitentiam quando jam peccare non potes, peilla. Item: Duae res sunt: aut ignoscitur tibi, aut non ignoscitur; quid horum tibi sit futurum nescio. Ergo tene certum, et dimitte incertum. Sed quare hoc dixit Aug., cum poenitentia quae in fine agitur, in psalmo 140 appelletur sacrificium vespertinum, quod erat acceptabilius in lege; et cum in quacumque die invocetur Deus, adsit; et quacupeccator, vita vivet, et non morietur? Sed illa dixit Aug., propter illos qui poeni