comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pectatoꝵ datiri et a baptismo atep gracia nc̃o
phibetur quanto magis prohiben non debet ĩ¬
fans qui recens natus nicħ peccauit. ubi quod
scd̃m adam carnaliter natus contagium mortiᷤ
antique. prima natiuitate contraxit quia ad
remissionem peccatorum accipiendam hoc ipõ
facilius accedit quod illi remittuntur nõ ꝓpria
Sed aliena peccata. Uides quanta fiducia exã¬
tiqua et indubitata fidei regula uir ista tant᷑
loquatur qui hec documenta certissimalideo
ꝓtulit ut illud quod erat incertum unde cõ¬
sulerat ille cui rescribit et unde concilii decre
uum diem ex quo die natus ẽẽt nfans eum
si afferretur baptirare ueno dubitaret per
hoc fu mamenta ꝓbaretur. Neq enim hoc t̃c̃
quasi nouum. aut quasi aliqua cuiusquam
contradcõne pulsatum concilio statuebat᷑
seu firmabatur quod obstricti origniali pocõ
tenerentur infantes. Sed cum illic alia con¬
sultatio uersaretur et disceptaretur propter

Expanded text:
m datur et a baptismo atque gratia nemo m datur et a baptismo atque gratia nemo prohibetur, quanto magis prohiberi non debet infans, qui recens natus nihil peccauit, nisi quod secundum Adam carnaliter natus contagium mortis antiquae prima natiuitate contraxit! qui ad remissam peccatorum accipiendam hoc ipso facilius accedit, quod illi remittuntur non propria, sed aliena peccata. Vides quanta fiducia ex antiqua et indubitata fidei regula uir tantus ista loquatur. qui haec documenta certissima ideo protulit, ut illud quod erat incertum, unde consuluerat ille cui rescribit et unde concilii decretuum diem, ex quo die natus esset infans, cum, si afferretur, baptizare nemo dubitaret, per haec firmamenta probaretur. neque enim hoc tunc quasi nouum aut quasi aliqua cuiusquam contradictione pulsatum concilio statuebatur scu firmabatur, quod ob?tricti originali peccato tenerentur infantes, sed cum illic illa consultatio uersaretur et disceptaretur, propter
Abbreviated transcription (Latin):
est. In hoc .n. ex tu putabas eẽ faciendum:
nemo consentit. Sed uniu̾si pocius iudicaui¬
mus nulli hominũ nato misericordiam dei
et graciam denegandam. Nam cum dñs
in eusigelio suo dicatur. filius homis ño ue
in nobis est si fieri potũit uulla anima perdẽ¬
da est. au̾tis ne quid dicat ꝙ̃ admodũ senti¬
at non tm̃ carm. Sed anime quoq infantis
extinabile ẽẽ atq mortiferum sine ulla sa¬
lutari sacram̃to exire de hac uita. Unde si iã
nicħ alud diceret intelligere nr̃m fuit sũ
peccato anima perire non posse. Sed inde pan¬
lo post defendeus innocenciam piruulorñ
quid tam̃ de illis apertissime fadeatur. Cete¬
rum a homines inquit impedue auquid ad
consecutionem grẽ posset multo magis ad¬
ultos et ꝑuectos et maiores natu possendim¬
pedire peccata grauiora poriro autem se etiã
grauissimis delictorib in dm̃ multum aute
peccantib cun postea credid̾int renuisio

Expanded text:
est. in hoc enim, quod tu putabas esse faciendum, est. in hoc enim, quod tu putabas esse faciendum, nemo consensit; sed uniuersi potius iudicauimus nulli hominum nato misericordiam dei et gratiam denegandam. nam eum dominus in euangelio suo dicat: \'filius hominis non uin nobis est, si fieri potuerit, nulla anima perdenda est. aduertisne quid dicat, quemadmodum sentiat non tantum carni, sed animae quoque infantis exitiabile esse atque mortiferum sine illo salutari sacramento exire de hac uita? unde, si iam nihil aliud diceret, intellegere nostrum fuit sine peccato animam perire non posse. sed uide paulo post defendens innocentiam paruulorum quid tamen de illis apertissime fateatur: ceterum si hominesinquit, inpedire aliquid ad consecutionem gratiae possetmagis adultos et prouectos et maiores natu possent inpedire peccata grauiora. porro autem si etiam grauissimis delictoribus et in deum multum ante peccantibus, eum postea crediderint, remissa
Abbreviated transcription (Latin):
sultus fuerat utrum hoc ante octauum diem
fieri deberet quantum potuit conatus est eõ
temonstrare ⁊erfcõs ne quasi pro numero die¬
rum quia octauo antea cirꝯ cidebantur ĩ fã¬
tes eos adhuc petficiendos existimaret. Sed cũ
magnum eis defensionis patrimonium p̃sti¬
tisset ab origniali tam̃ pectato eos inmunes
ño ẽẽ confessus est. quia si hoc negaret ip̃ii
baptismi causam pp̃ quam percipiendam e¬
os defendebat auferret potest ipsam epłam
inemoratis mͣtus de baptirandis paruulis
legem si uolu̾i̾s. neq .n. potest decẽ cartagini
da arbitratus sum que prudenter atten¬
de. Quantum uero niquit ad causam in¬
fantium pertinet quos dixisti intra scd̃m ł¬
tercium diem quo natisunt constitutos bap¬
trrari non oportere et consid̾andam ẽẽ legẽ
cucuncisionis antiq̃ atq intra octauũ diẽ
eum qui natus est baptirandum et scĩficand̾
ũo putare. longe aluid in concilio nr̃o uisũ

Expanded text:
sultus fuerat, utrum hoc ante octauum diem sultus fuerat, utrum hoc ante octauum diem fieri deberet, quantum potuit, conatus est eos demonstrare perfectos, ne quis ipso numero dierum, quo octauo antea circumcidebantur infantes, eos adhuc perficiendos existimaret. sed cum magnum eis defensionis patrocinium praestitisset, ah originali tamen peccato eos inmunes non esse confessus est, quia, si hoc negaret, ipsius baptismi causam, propter quem percipiendum eos defendebat, auferret. potes ipsam epistolam memorati martyris De baptizandis paruulis legere, si uolueris; neque enim potest deesse Karthagini.da arbitratus sum, quae prudenter adtende: quantum uero, inquit, ad causam infantium pertinet, quos dixisti intra secundum ueltertium diem quo nati sunt constitutos baptizari non oportere et considerandam esse legem circumcisionis antiquae, ut intra octauum diem eum qui natus est baptizandum et sanctificandum non putares, longe aliud in concilio nostro uisum
Abbreviated transcription (Latin):
deatur ambigui nisi quod ait adam formã
futuri. Hoc .ii. ren̾a non solum huic sentenci¬
e conuenit. quaintelligitur t̾minos eiusi
postos ex eadem forma cum peccato ẽẽ grana¬
tos. Sed etiam in alios et alios intellectus pos¬
sunt hec uerba deduci. Nam et nos aluid m¬
de anqñ diximus et aliud fortasse dicemus
quod cñ huic intellectu non fit aduersum
et ip̃e pelagits non uno modo exposuit. Ce¬
tem uero que ibi dicuntur sicut in primo sl
loꝵ duoꝵ libro ut cumq conatus sum: etiã
sub̾ obscurum pariũt repo ip̃aꝵ necessitate
sermonem. Non tũ potũnt aliũ sen sum
hr̃e uisi per quem fcm̃ est ut antiquitus uiu̾¬
sa ecc̃a retineret fideles paruulos originał icc̃i
remissionem peccatorum per xp̃i baptismum
consecutos. Unde non inmerito beatus cỹpria.¬
nus satis ostendit quam hoc ab inicio creden¬
tium et intellcm seruet ecc̃a. Qui cum ꝑuu¬
los a mat̾no ut̾o recentissimos iam ydoneos

Expanded text:
deatur ambigui, nisi quod ait \'Adam formam deatur ambigui, nisi quod ait \'Adam formam futuri\'. hoc enim reuera non solum huic sententiae conuenit, qua intellegitur futuros eius posteros ex eadem forma cum peccato esse generatos, sed etiam in alios et alios intellectus possunt haec uerba deduci. nam et nos aliud inde aliquando diximus et aliud fortasse dicemus, quod tamen huic intellectui non sit aduersum, et ipse Pelagius non uno modo id exposuit. cetera uero quae ibi dicuntur, si dilorum illorum libro utcumque conatus sum, etiamsi subobscurum pariunt rerum ipsarum necessitate sermonem, non tamen poterunt alium sensum habere, nisi per quem factum est. ut antiquitus uniuersa ecclesia retineret fideles paruulos originalis peccati remissionem per Christi baptismum consecutos. Vnde non inmerito beatus Cyprianus satis ostendit, quam hoc ab initio creditum et intellectum seruet ecclesia. qui cum paruulos a materno utero recentissimos iam idoneos
Abbreviated transcription (Latin):
orum. Nimquid etiam illud. quia nõ est
opus sanis. medicus. Sed egrotantib hoc
est qrua non est necessarius eis qui nõ hũt
petratum. Sed eis qui saluandi sunt a pccõ.
Nunquid etiam illud. quia nisi manduca¬
uint homines carnem euis hoc est partici¬
pes fc̃i fui̾nt corporis euis nõ hebunt uttã:
Diis itatp huiꝰ modi. aliis que nunc p̃t̾eo te¬
stimoniis diuina luce clarissimis diuina
auctoritate c̾tissimis. Nonne iũtas sine ul¬
la ambiguitate ꝓclamat. Non solum in re¬
gnum dei non baptuatos paruulos intrare
nõ posse. Sed nec uitã eternam posse hr̃e pret̾
xp̃ĩ corpus cmi ut icorporentur sacram̃to bap¬
tismatis mibiunitur. Nonne ueritas fine
tilla dubitatione testatur ño ob aliud eos¬
ad iħ̾m hoc est ad saluatorem et ad medicum
xpm̃ piis gestantium manib ferri. nisi ut
per medicinam sacram̃torum euis possint
a poctati peste sanari. Caudergo cunctaniur
apłi uerba de quib forte dubitamus etiam
sic intelligere tit hiis congruant testimo¬

Expanded text:
non est opus sanis medicus, sed aegrotantibus, hoc est quia non est necessarius Iesus eis qui non habent peccatum, sed eis qui saluandi sunt a peccato? numquid etiam illud, quia nisi manducauerint homines carnem eius, hoc est participes facti fuerint corporis eius, non habebunt uitam? his atque huiusmodi aliis, quae nunc praetereo, testimoniis diuina luce clarissimis, diuina auctoritate certissimis nonne ueritas sine ulla ambiguitate proclamat non solum in regnum dei non baptizatos paruulos intrare non posse, sed nec uitam aeternam posse habere praeter Christi corpus, cui ut incorporentur sacramento baptismatis inbuuntur? nonne ueritas sine ulla dubitatione testatur eos non ob aliud ad Iesum, hoc est ad saluatorem et ad medicum Christum, piis gestantium manibus ferri, nisi ut per medicinam sacramentorum eius possint a peccati peste sanari? quid ergo cunctamur apostoli uerba, de quibus forte dubitabamus, etiam ipsa sic intellegere, ut his congruant testimo
Abbreviated transcription (Latin):
In sole inquit posuit tab̾naculum suũ .i.
corpus situm in quo hĩtauit xp̃o quia a pila¬
to flagellis cesus est. Quõ gͦ dictt in psalmo de
xp̃o flagessum nõ appropinqͣbit tab̾naculo
tuo quuppe incemplum corpus suum di¬
xboi. ¶uradam in mundo ¶xerit.¬
positus mandatum uellegem acceꝑit cum
ip̃e dñium ceterorum hr̃et.¬
.xbuii. A etus lex dm̃ iurasse allegat. sic .n. dicit per
man ipm̃ uraui dicit dñs. Saluator autẽ
utrare ꝓhibuit quomodo non destruxit u¬
uetera.¬
dauid ꝑ delictis holocansta nõ p̾tulasti et ĩ
sbiectis holocaustis non delectaberis quomͦ
offerti p̾cepit quo ñ delectatur.¬
ctabatur ac per hoc peceabat.
Intobia opera inquit dei releuare et confi¬
teri honorificum est saluator. aut opus est¬

Expanded text:
In sole, inquit, posuit tabernaculum suum , id est corpus suum in quo habitavit Christus, qui a Pilato flagellis caesus est: quomodo ergo dicitur in Psalmo de Christo, Flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo ? quippe cXLVI. CUR ADAM IN MUNDO POSITUS MANDATUM ACCEPIT UEL LEGEM, CUM IPSE DOMINIUM CETERORUM HABEXLVII. UETUS LEX DEUM IURASSE ALLEGAT — SIC ENIM DICIT: TER MET IPSUM IURAUI, DICIT DOMINUS\' —, SALUATOR AUTEM IURARE PROHIBUIT: QVO MODO NON DESTRUXIT UETERAid, Pro delictis holocaustum non postulasti ; et in subjectis, Holocaustis non delectaberis ? Quomodo offerri praecepit, quo non delectaturdelectabatur, ac per hoc peccabat In Tobia, Opera Dei revelare et confiteri honorificum est: Salvator autem opus
Abbreviated transcription (Latin):
et agrum et ceta non potest eẽ meus discipnlu
Et contra euuiangelista. uenit inquit ioħ̾eseph.
ab arimathia homo diues qui et ip̃e discipulus
erat iħri expestans regnum dei. Quid est ut euͣn¬
gelista ꝓfiteatur discipulum eum quem sal¬
uator negauit. Nam et iacheus diues erat. et
corneluis centurio diues et mulieres q̃ illi mi¬
iustrabant de facultatibus suis
Quid est ut saluator dicat marie
imilierib et tactus et adoratus
I nd est quod samator ait. Ego sum ianua. Ix¬
qui ante me fuerunt fures sunt et latro¬
nes quod dcm̃ uidetur ꝓpħas pulsare. apꝰ¬
it gͦ om̃s mortui sunt et ꝑ om̃ib mortuus
est he uero dũs ait uenit filuis homĩs da¬
re aminam suam redemptionem ꝓ mlłtis.
hoc mõ ꝯtranum.

Expanded text:
ET AGRUM ET CETERA, NON POTEST MEUS DISCIPULUS ESSE\' ET CONTRA. EUANGELISTA: \'UENIT,\' INQVIT, \'IOSEPH AB ARIMATHIA, HOMO DIUES, QVI ET IPSE DISCIPULUS ERAT IESU, EXPECTANS REGNUM DEI\': QVID EST UT EUANGELISTA PROFITEATUR DISCIPULUM EUM, QVEM SALUATOR NEGAUIT? NAM ET ZACHEUS DIUES ERAT ET CORNELIDS CENTURIO DIUES ET MULIERES, QVAE ILLI MINISTRABANT DE FACULTATIBUS SUISQVID EST UT SALUATOR DICAT MARIAEMULIERIBUS ET TACTUS ET ADORATUSid est quod Salvator ait, Ego sum janua; qui ante me fuerunt, fures sunt et latrones ? Quod dictum videtur Prophetas pulsare. IT: \'ERGO OMNES MORTUI SUNT ET PRO OMNIBUS MORTUUS IPSE UERO DOMINUS AIT: \'UENIT FILIUS HOMINIS DARE ANIMAM SUAM REDEMPTIONEM PRO MULTIS\': HOC MODO CONTRARIUM.
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est scd̾m marchi eunangłiste relatõm
xp̃i non sit impleta noluntas. Intrans .n. incͥt
in domum noluit nemunemscire et non po¬
tuit latere. Si ergo uoluit latere et nõ potu¬
it ĩ firmata uoluntas cuis est.
D uid est ut cum saiuator om̃s ꝓpe u̾bo curas¬
set. ceco tũ per lutum desputo fcm̃ oculos
reformasset
Qiud est ut admirabilem et incognitam
taturus fleret aut iocum ubi positus erat
quasi ignar᷑ q̃reret.¬
disse cum superis mortuo herode iohannes
superuxerit.¬

Expanded text:
Quid est ut secundum Marci evangelistae relationem, Christi non sit impleta voluntas: Intrans enim, inquit, in domum, voluit neminem scire, et non potuit latere? Si ergo voluit latere et non potuit, infirmata voluntas ejus est.QVID EST UT, CUM SALUATOR OMNES PROPE UERBO CURASSET, CAECO TAMEN PER LUTUM DE SPUTO FACTUM OCULOS REFORMASSETid est ut admirabilem et incognitam taturus, fleret, aut locum ubi positus erat quasi ignarus quaereDISSE, CUM SUPERIUS MORTUO HERODE IOHANNES SUPERUIXERIT
Abbreviated transcription (Latin):
Cur deus dixit Non permanebit sp̾e meus ĩ¬
honũb istis. quia sunt caro et erunt auni eoꝵ
ceutum. Uiginti.
xxxuiii. Quid contineat bñdcõ iacob exͣ de dit᷑.¬
xoxix.Cur angelus missusad moysen loqui mis¬
ne et rubo apparrtit.¬
Non fuit anud signum cy fieret a moyse pa¬
lam pħoni  serpens. nisi
.¶uid ẽ quod in psalmo. homines inquit
et uimenta saluos facies et ad ionam ꝓphã.¬
Slunquid ait debobus cura est d̾o
.xlii. Si adam fc̃c a deo. et animatus spm̃ sanft
accepit. quia scriptum est. Inspirauit d̾s ĩ fa¬
ciem cuis spr̃u uite.¬

Expanded text:
Cur Deus dixit, Non permanebit spiritus hominibus istis, quia sunt caro, et erunt anni illorum centum viginti. 38.  Quid contineat benedictio Jacob, quam deditXLII. CUR ANGELUS MISSUS LOQVI AD MOVSEN IN IGNE ET RUBO APPARUITNon fuit aliud signum, quod fieret a Moyse palam Pharaoni, nisi serpens. 41.  Quid est quod in Psalmo, Homines, inquit, et jumenta salApostolus, Numquid, ait, de bobus cura est Deo XLII. SI ADAM FACTUS A DEO ET ANIMATUS SPIRITUM SANCTUM ACCEPIT, QVIA SCRIPTUM EST: \'INSPIRAUIT DEUS IN FACIEM EIUS SPIRITUM UIT
Abbreviated transcription (Latin):
Q ilex et ꝓpħe usq ad ioħ̾em ex quo regnum
celorum predicatum est. Ip̃e est .n. inchoator
noue p̾dicationis. cur baptisinum eius
cessauit.¬
uare lep et ꝓpħe ułq ad ioh̾em reste cessas¬
se dicuntur quia iam de quo ꝓpħabant ad
cat legi nos sbiestos ẽẽ debere. ci aũt inquit

Expanded text:
 Lex et Prophetae usque ad Joannem, ex quo regnum coelorum praedicatum est ; ipse est enim inchoator novae praedicationis; cur baptisma ejus cessavitROPHETAE USQVE AD IOHANNEM\' RECTE CESSASSE DICUNTUR? QVIA IAM DE QVO PROPHETABANT ADUCAT LEGI NOS SUBIECTOS ESSE DEBERE? QUAE AUT
Abbreviated transcription (Latin):
.ni. legitis. qui odit frẽm suũ: homicida est
tocius curare qd̾ fecit. et ille qͥ lesus ẽ sine
difficultate dimitt̾e. Si aũ inuitem sele¬
tanto saniores hr̃e debetis. Melior est aũt
qui qiͣmus ira sepe tẽptetur. tñ impetrare
festinat ut sͥ dimittat cui se fecisse mura
ueniam petẽdã difficiliꝰ melmatur. Qui¬
aũ ñcꝑ uult pet̾e neniam. aut ũ ex aĩo ie¬
tit sine causa est ĩ monast̾io. eciã si inde ñ
dic̾e uos ilba dura ꝯpellit si eciã ĩ ip̃is mo¬
dũ uos excessissie sentitis. ñ a uob̾ exigitur
ut ab eis ueniã postuletis. ne ap̃ eos quoso
gendi frangatur auctoritas. S cñ petenda
ẽ uenia ab om̃i dño: qui nouit eos quos plꝰ
iusto fortasse corrigitis. qnͣta beniuolentia i¬
diligatis. Non aũ carnał s sꝑũał int̾ uos¬

Expanded text:
etiam legitis qui odit fratrem suum homicida est etiam legitis qui odit fratrem suum homicida est totius curare quod fecit et  lesus est sine disceptacione dimittere Si autem invicem se letanto sanctiores habere debetis. melior est enim, quae quamuis ira saepe temptatur, tamen impetrare festinat, ut sibi dimittat, cui se fecisse cognoueniam petendam difficilius inclinatur. quautem non wlt petere veniam aut non ex animo petit sine causa est in monasterio etiam et si inde dicere uos uerba dura compellit. si etiam in ipsis modum uos excessisse sentitis, non a uobis exigitur, ut ab eis ueniam postuletis, ne apud eas, quas militas, regendi frangatur auctoritas. sed tamen petenda est uenia ab omnium domino, qui nouit, etiam eas, quas plus iusto forte corripitis, quanta beniuolentia diligatis. non autem carnalis s
Abbreviated transcription (Latin):
ñ obediat. Iiqñ .n. eciã si noceat ꝑdesse
creditur ꝙ delestat. Deniq eciã ssatens
ẽ dolorn corpore famulo di dñti qd̾ sͣ do¬
leat sñ dilatione credatur: s tñ utr̃ sanã¬
do dolori ꝙ delectat expediat. si ñ ẽ certũ:
medicꝰ consulatur. Nec e ant ad balnea
sine quocũq ire noc̃e fu̾it minꝰ quã duo ł
tres. nec ille qͥ ht̃ alicubi eundi necessitatẽ
rit ire debebit. Egrotantiũ cura sine p̾te
gritudinẽ reficiendoꝵ. siue aliqͣ eciã in sũ¬
febrib laborantiũ: uni alicui debet inm̃i¬
gi. ut ip̃e de cellario petat qdꝰ cuiq opus
c̃ẽ ꝓspex̾it. Sine aũ qui cellario. sil qͥ uesti¬
b. siue qui codicib ĩponũtur: sine muir¬
inure ẜiiat fr̃ib suis. Codices certa hora
ñ disfa̾nt: sb̾ quoꝵ custodia ł q̃ poscũtur.
lites aũ nullas ħeatis. añ ꝙ celerrime fi¬
niatis. ue ira crescat modiũ. et trabem faci¬
at de festuta. et aiam faciat homicidã. Sic

Expanded text:
n obediatur aliquando etiam si noceat prodesse creditur quod delectatur Denique si latens est dolor in corpore famulo dei dicenti quod sibi dole dubitacione credatur set tamen utrum sanando illi dolori quod delectat expediat si non est certum medicus cosiue quocumque ire necesse fuerit minus quam tres. nec illa, quae habet aliquo eundi necessitatem,rit, ire debebit. aegrotantium cura siue post aegritudinem reficiendarum sine aliqua ifebribus laborancium uni alicui debet iniungi ut ipse de celario petat quod cuique opus esse prospexerit sive autem qui celario sive qui vestibus sive qui codicibus preponuntur sine murmure servient fratribus suis Codices certa hora non differant sub quorum custodia sunt que poscuntur Lites autem nullas habeatis aut quam celerime finiatis ne ira crescat in odium et trabem faciat de festuca et anima  faciat homicidam sic
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a de morib. Nec putare debet qui infemi¬
nam figit oculum. et illiꝰ in seipm̃ suscipit
om̃io et a quib se ud̾i ñ arbitͣtur. S esto
lateat. et a nemine hom̃n nideatur. Quid
hac causa ꝯm̃datus timor. uͥ scͥptũ ẽ. Abo

Expanded text:
ipsa de moribus Nec putare debet qui in femiipsa de moribus Nec putare debet qui in feminam omnino, et a quibus uideri non arbitratur. sed ecce lateat et a nemine hominum uideatur, quid hac causa commendatus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtate uener̃. tanqmͣ hoc illis ꝯtułit re¬
centior egͥtudo. qd̾ diuitib ant̾ior ꝯsuo¬
tudo. S cũ uires pͥstinas reꝑai̾m: rede¬
ant ad feliciorẽ consuetudinẽ suã. q̃ fa¬
mulos d̾i tanto ampliꝰ decer. qnͣto ampbius¬
minꝰ indigent. Nec cibi eos tencat. uolup¬
tas iam uogeratos: quos necessitas leua¬
rat infirmos. Ini sane se existimẽt ditio
Non sit notabił ħitus nr̃. nec affectetis
uestib plac̾e s morib. Qñ ꝑceditis simł
ambulate. cũ ueneritis qͦ itͦis. simł state.
In incessu. in statu. inom̃ib motib nriˢ
nicħ fiat qd̃ cuiꝰqm offendat aspectum:
ꝓhibemini. sed appetere aut abip̃ĩs uelle¬
appeti. cͥminosũ ẽ. Nec solo tactu et affẽcto.
habeatis oculos ĩpudicos. qr ĩpuditꝰ oculꝰ
impudici cordis est ñciꝰ. Et cũ se inuicem
sͥ eciam tacente lingna conspectu mutuo
carnis alt̾utro delectant᷑ ardore. ⁊̃ intacti
ab ĩmũda uiolatõe corporib fugit castimꝰ

Expanded text:
hoc illis contulerit recentior aegritudo, quod divitibus anterior consuetudo. Sed cum vires pristinas reparaverint, redeant ad feliciorem consuetudinem suam, quae famulos Dei tanto amplius decet, quanto minus indigent: nec ibi eos teneat voluptas iam uegetas, quo necessitas leuarat infirmas. illae se aestiment ditiorNon sit notabilis vestibus placere set moribus Quando proceditis simul ambulate cum veneritis quo itis simul state Inihil fiat quod cujusquam offendat aspectum; prohibemini; sed appetere, aut ab ipsis appeti velle criminosum est. Nec solo tactu et affectu, habeatis oculos impudicos quia inpudicus oculus impudici cordis nuncius est Et cum se invicem sibimet etiam tacente lingua conspectu mutuo carnis alterutro delectantur tis ab inmunda violacione corporibus fugit castitas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpria unicuiq ꝓut iult. Oissereret mͥ
ut aut eo docente disc̾em. et ea q̃ audirem
uera et certa ẽe cognosc̾em: aut ego crede¬
rem q̃ uescirem. illo dicente q̃ sciret. Quod¬
si in forsitan de sc̃a scͥptura seuderet. alt̾ora¬
gratant᷑ acciperem. Non .n. ꝑuiis ẽ fru¬
ctus si aliqua obscura et incerta q̃ ꝯp̃hẽ¬
dere nõ ualemꝰ. clarũ saitem certũq nob̾
sit nõ ẽe q̃ renda. et quod unꝰquisq uulo
discere putans ꝑ deẽ si sciat. discat ñ obẽe
si nesciat. Q cũ ita sint. ñ existimemꝰ ad in¬
ortuos ꝓ quib curam gi̾muis ꝑuenire nͥ¬

Expanded text:
propria unicuique prout uult: dissereret mihi, propria unicuique prout uult: dissereret mihi, ut aut eo docente discerem et ea quae audirem uera et certa esse cognoscerem, aut ego crederem quae nescirem illo dicente quae sciret. quodsi mihi forsitan de sancta scriptura responderegratanter acciperem. non enim paruus est fructus, si aliqua obscura et incerta, quae conprehendere non ualemus, clarum saltem certumque sit nobis non esse quaerenda, et quod unusquisque uult discere putans prodesse si sciat, discat non obesse, si nesciat. Quae cum ita sint, non existimemus ad mortuos, pro quibus curam gerimus, peruenire, n
Abbreviated transcription (Latin):
uei quoc̃q alio mõ uidentib eos in qua
fignta uoluerint. ed maxime qñ ab eis
se torq̃ri demones ĩ hom̃ib confitẽtur.
et rogant eos ut parcant sibi. an istafi¬
ant di iuitu ꝑ augłicas potestates ⁊̃ ho¬
norem ꝯm̃dationẽq scõrũ ad utilitatem
hõim. illis ĩ sũma quiete positis. et ad ali¬
a longe meliora uisa uacantib seorsum
a nob. orantib ꝙ ꝓ nob̾. Nam medio la¬
ni ap̃ scõs ꝓtasiũ. et geruasiũ martyres
exp̃sso nõie sicut defunctoꝵ quos eod̾ mͦ
ꝯmemorabant. adhuc inuñ demones
epnĩ ꝯfitebanturambrosiũ atq ur sibi
ꝑc̾er obsectabant. sllo aliud agente. at¬
q hoc cum ag̾etur omĩo nesciente. An
forte aliqũ ꝑ ip̃am p̾sentiam martyrũ
fiant ista. anqñ per angłoꝵ. et utr̃ pꝰsit.
uł quib signis possint a nob̃ duo nta dis¬
c̾m. an ea sentire ac diiidicare ñ ualeat.
nͥ qui ht̃ illud donũ ꝑ d̾i spm̃. diuidũtẽ

Expanded text:
uel quocumque alio modo uiuel quocumque alio modo uifigura voluerint; et maxime quando ab eis se torqueri daemones in hominibus confitentur, et rogant eos ut parcant sibi: an ista fiant Dei nutu per angelicas potestates, in hocommendationemque sanctorum ad utilitatem hominum illis in summa quiete positis et ad alia longe meliora uisa uacantibus seorsum a nobis orantibusque pro nobis; nam Mediolani apud sanctos Protasium et Geruasium martyres expresso nomine sicut defunctorum, quos eodem modo commemorabant, adhuc uiuum daemones episcopum confitebantur Ambrosium atque ut sibi parceret obsecrabant illo aliud agente atque hoc cum ageretur omnino nesciente; an uero aliquando per ipsam praesentiam martyrum fiant ista, aliquando per angelorum; et utrum possint uel quibus signis possint a nobis duo ista discerni, an ea sentire ac diiudicare non ualeat, nisi qui habeat illud donum per dei spiritum diuidentem
Abbreviated transcription (Latin):
pacientissime int̾rogabatur et sapientissĩe
respondebat: q̃ tissem ab eo qd̾̃ ad ntam ꝑti¬
net q̃onem. utrũ ip̃e ad illam fenunã neĩ¬
sset in sompuis. id est sp̃c euis ĩ effigie corpo¬
ris sui. sicut nos ip̃os ĩ effigie corꝑis nrĩ sõp¬
niamꝰ: an ip̃o aliud agente: uł si dormieba᷑
aliud sompuiante. suie ꝑ angelñ. sui qͦ¬
cumq alio m̃o ĩ mulieris sompiio talis
fc̃a sit uisio. atq id futurũ. ut ip̃e ꝑmit¬
teret. ꝓphecie spũ reuelante p̾scuierit. Si
utiq id potuit ñ natura. et d̾i munere
nõ ꝓpria facultate. Si aũ ip̃o aliud agente.
sine᷑ doriente. et uisis aliis occupato. eum
mulier uidit in sompnis: ꝑfecto tale ali¬
de saulo et indicat ei quod saulus uidit
ad senementem annaniam. cũ hoo anna¬
mas ip̃e nesciret. Qd̾ liber hoꝵ mͥ respon¬
deret ille homodi: et de mariyrib ab il¬
lo ꝑg̾em q̃ rere. utrũ ipĩ assint in sõpuis.

Expanded text:
patientissime interrogabatur et sapientissime patientissime interrogabatur et sapientissime respondebat, quaesissem ab eo, quod ad istam pertinet quaestionem, utrum ipse ad illam feminam uenisset in somnis, id est spiritus eius in effigie corporis sui, sicut nos ipsos in effigie nostri corporis somniamus, an ipso aliud agente uel, si dormiebat, aliud somniante siue per angelum siue quocumque alio modo in mulieris somnio talis facta sit uisio, atque id futurum, ut ipse promitteret, prophetiae spiritu reuelante praesciuerit. si utique id potuit, non natura, et dei munere, non propria facultate; si autem ipso aliud agente, siue dormiente et uisis aliis occupato, cum mulier uidit in somnis, profecto tale alide Saulo et indicat ei, quod Saulus uidit ad se uenientem Ananiam, cum hoc Ananias ipse nesciret. quodlibet horum mihi responderet ille homo dei, et de martyribus ab illo pergerem quaerere, utrum ipsi adsint in somnis
Abbreviated transcription (Latin):
apꝰ. cuicũq data est diiudicatio spũũ: ip̃e sait
ista sicut scienda sunt. Talem fuisse credũdũ
ẽ illum ioh̾em monachũ: qũe de belli ciui¬
lis euentu maior theodosiꝰ consuluit imꝑa
tor. Habebat quippe ħ ꝓpheciam. Neq em̃i
singulos singula mimerũ istoꝵ. s eciã pła
unum hr̃e posse non ambigo. Iohes gͦ iste qͣ¬
dam muliere religiosissima ĩpacient̾ eum
uidere cupiente. atq ut hoc ĩpetraret ꝑ ma¬
ritu suũ uehem̃t̾ instante. cum ille uol¬
let qm̃id nũquã ꝑmisat femiuis. uade iu¬
quit dic uxori tue. uidebit me nocte ꝓxĩa.
s in sompnis. Et fcm̃ est. Monuitq illam
quicqutd fidelem ꝯuigatã moui oporte¬
bat. Q cũ eiugilaiset: talem se uidisse
hominem d̾i niro suo qualem ille eũ no¬
uerat. et quid ab illo audierit indicauit.
Qui hoc ab eis comꝑit retulit mͥ. uit gra¬
irs et uobilis et dignissimꝰ credi. Sed si il¬
lum scm̃ monachũ ip̃e iudissem. qr sic̃ f̾tur

Expanded text:
apostolus, cuicumque data est diiudicatio spirituum, ipse scit ista sicut scienda sunt. Talem fuisse credendum est illum Iohannem monachum, quem de belli ciuilis euentu maior Theodosius ctor: habebat quippe etiam prophetiam. Neque enim singulos singula munerum istorum, sed etiam plura unum habere posse non ambigo. Joannes ergo iste, quadam muliere religiosissima impatienter eum videre cupiente, atque ut hoc impetraret per maritum suum vehementer instante, cum ille nollet, quoniam id nunquam permiserat feminis: Vade, inquit, dic uxori tused in somnis. et factum est: monuitque illam quidquid fidelem coniugatam moneri oportebat. quae cum euigilasset, talem se uidisse hominem dei uiro suo, qualem ille eum nouerat, et quid ab illo audierit, iudicauit. qui hoc ab eis conperit, retulit mihi, uir grauis et nobilis et dignissimus credi. sed si illum sanctum monachum ipse uidissem, quia, sicut fertur,
Abbreviated transcription (Latin):
socierate ꝑiciatur. Non .n. et hoc fit crudełr
s misericordit̾ ne ꝯtagione pestifera płimos
ꝑdar et hoc qd̃ dixi de ocło ñ figendo eciã in¬
cet̾is inueniendis ꝓhibendis ĩdicandis. ꝯiũ¬
fitetur. parcatur illi. et oretur ꝑ illo. si aũt

Expanded text:
iam si  Non enim et hoc fit crudeliter set misericorditer ne contagione pestifera plurimos perdat Et hoc quod dixi de oculo non figendo eciam inveniendis prohibendis indicandis difitetur, parcatur illi et oretur pro ea; si autem
Abbreviated transcription (Latin):
uitatis officiũ. ẜm affectũ quo nemio ũ¬
qũa carnem suã odio hc̃. Uñ o ut quam
põt ꝑ carne ꝓxum curã gerat. cũ ille ie
cesserit qui gerebat. Et si ħ faciũt qͥ caiͣ¬
ins resirrectionem ñ credũt qnͣtonia¬
gis debent fac̾e qui credũt ut corꝑi inor¬
tuo. s tñ resurrecturo et in et̾nitate mã¬
suro ĩpñsum eĩmodi officiũ : sid ⁊̃ qͥdã
inͦ eiꝰd̾ fideitestimoniũ. Quod uͦ quiq apud
memorias martyrũ sepelitur. ħ tm̃ mͥ uidetur
ꝑdẽẽ definicto: ut ꝯm̃dans eum eciam mar¬
tirũ patrocinio. affectus ꝓ illo supplicat̾oius
rescͥptis tuis uou̾im. Qu̾e t̾ ꝑ lator eiꝰ faciet
nus. ꝙ̃ ꝑ tuas lut̾as cognitũ toto corde susce¬
pi inuitinq dimisi. Multũ .n. nos ĩ carita¬
te xp̃i sua p̾sũtia consolatus est. Et qd̾ fatẽ¬
ũ tauta distendunt: ut mͥ ip̃o assidue con¬
mouente non siuerer oblusci. ꝓfecto int̾¬
rogationi tue mea responsio defuisset.¬

Expanded text:
quo nemo umquam carnem suam odio habet unde oportet ut quam potest pro carne proximi curam gerat. cum ille inde recesserit qui gerebat. et si haec faciunt, qui carnis resurrectionem non credunt, quanto magis debent facere qui credunt, ut corpori mortuo, sed tamen resurrecturo et in aeternitate mansuro inpensum eius modi officium sit etiam quodam modo eiusdem fidei testimonium! quod uero quisque apud memorias martyrum sepelitur, hoc tantum mihi uidetur prodesse defuncto, ut commendans eum etiam martyrum patrocinio affectus pro illo supplicationis rescriptis tuis nouerim, quem tibi perlator eius faciet nus, quem per tuas litteras cognitum toto corde suscepi inuitusque dimisi. multum enim nos in caritate Christi sua praesentia consolatus est et, quod fatenum tanta distendunt, ut, nisi ipso assidue commonente me non sineret obliuisci, profecto interrogationi tuae mea responsio defuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ cũq iniquitas ĩ mał oꝑib ex̾cetur: nt
fiantir: suꝑbia uero eciam bonis oꝑib¬
ex̾cetur ĩ sidiatur ut ꝑeantur. Et quid
ꝓdest disꝑgere dando pauꝑib et pauꝑẽ
fieri. cũ amnna unsera suꝑbior efficitur
contẽpnẽdo. qua fu̾at possidendo: Om̃s
gͦ unanimit̾ et cõcordit̾ inuite. et hono¬
rate ĩ uob̾ ĩuicem dñi. cuiꝰ tẽpla fcĩ estis.
Orationib ĩstate. horis et tẽporib con¬
stitutis. In oratorio nemo aliquid agat
nͥ ad quod ẽ fcm̃. unde et nom̃ accep̃. ut
si forte aliqͥ p̾ter horas ꝯstitutas. si eis ua¬
cat. et orare uolu̾nt. ñ eis sit ĩpediũito
qͥ ibi aliquid agendũ putau̾it Psalmis
et ymnis cũ oratis dm̃i. hoc u̾secur in corde
qd̃ ꝓfertur ĩ uoce. et nolite cantare nͥ qd̾
ut cantetur: ñ cantetur. Carnẽ urãm do¬
tus. qnͣtũ ualitudo ꝑmittit. Qñ aũ ali

Expanded text:
cetur, ut fiant: superbia uero etiam in bonis operibus insidiatur, ut pereant. et quid prodest dispergere dando pauperibus et pauperem fieri, si anima misera superbior efficiatur contemnendo, quam fuerat possidendo? omnes ergo unanimiter et concorditer uiuite et honorate in uobis inuicem deum, cuius templa factae estis. Orationibus instate horis et temporibus constitutis In oratorio nemo aliquid agat nisi ad quod est factum unde et nomen accepit ut si forte aliqui eciam as constitutas si eis vacat et horare voluerint non eis sint mento qui ibi aliquid agendum putaverunt Psalmis et ymnis cum oratis domini hoc versetur in corde quod profertur in hore Et nolite cantare nisi quod ut cantetur non cantetur Carnem vtus quantum valitudo permittit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ angelos suscipientes ꝑsonam marcirũ de¬
finire non audeo. Mailem ab scientibus
ista ꝑquirere. N eq .i. nemo est. qui ħ sci¬
an non qui sͥ scire uideatur et nesciat. D¬
na .i. d̾i sunt. hiis alia. et uꝭ auia largien

Expanded text:
per angelos suscipientes personam martyrum, deper angelos suscipientes personam martyrum, definire non audeo. mallem ab scientibus ista perquirere. neque enim nemo est, qui haec sciat, non qui sibi scire uideatur et nesciat. dona enim dei sunt his alia et illis alia largien
Abbreviated transcription (Latin):
adẽe senciuntur. ampĩs in loco siis m̾itis ꝯ¬
gruo ab omĩ mortalium conu̾satõne remo¬
tis. et tũ gñalit̾ orantib pro indigentia fu¬
pplicantiũ. sicut nos oramus ꝓ mortius. qui¬
b utiq ñ p̃sentamur. neo u sint. uł quid a¬
gant scimus. d̾s om̃ipotens qui ẽ ubio p̃¬
iens. nec concretus nob̾. nec remotus a nob̾
exaudiens martyrũ p̃ces. perangłica mist̾i¬
ausq quaq diffusa p̾beat hom̃ĩb ista so¬
lacia. quib in huiꝰ urte missa iudicat esse
hoc nouit expedite nob̾ ad edificand ami
fidem xp̃i pro cuiꝰ illi confessione st̃ passi.
mirabili atq meff̾abili potestate ac boĩ¬
tate conm̃det. Res ħ altior est qua ut a me
possit atringi. et obstusior qũa ut a me
italeat ꝑscrutari. Et ĩo quid hoꝵ duũsit
an uero fortassis utrũq sit. ut aliqũ ista fi¬
aut ꝑ ip̃am p̃sentiam martỹrũ. aliqu̾ado

Expanded text:
adesse sentiuntur, an ipsis in loco suis meritis cadesse sentiuntur, an ipsis in loco suis meritis congruo ab omni mortalium conuersatione remotis et tamen generaliter orantibus pro indigentia supplicantum — sicut nos oramus pro mortuis, quibus utique non praesentamur nec ubi sint uel quid agant scimus — deus omnipotens, qui est ubique praesens nec concretus nobis nec remotus a nobis. exaudiens martyrum preces, per angelica ministeria usquequaque diffusa praebeat hominibus ista solacia, quibus in huius uitae miseria iudicat esse hoc nouit expedire nobis ad aedificandam fidem Christi, pro cuius illi confessione sunt passi, mirabili atque ineffabili potestate ac bonitate commendet. res est haec altior, quam ut a me possit adtingi, et abstrusior, quam ut a me ualeat perscrutari. et ideo quid horum duorum sit, an uero fortassis utrumque sit, ut aliquando ista fiant per ipsam praesentiam martyrum, aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
quid aqua ualeat in elem̃toꝵ ordine ipͥo ab istꝰ
diuini oꝑis raritate uł pocius singłaritate dis¬
t̾nere. Nec qm̃ lararus resurrex̃. ĩo mortuus
om̃is qñ uult surgit aut eo m̃o ex anunus aui¬
uente. quõ a uigilante dormiens excitatur.s Anii
uis et nature. deus abͤsit. ut sit. et miraous ua
ñ desit. Non gͥ iõ putandũ ẽ uiuoꝵ reb qͦsl
int̾ ẽẽ posse defunctos. qm̃ quibdam sanãdis
uł adiuuandis martyres assunt. s ĩo pocius
intelligendũ est qd̾ per diuinam potenciam
martyres iuuoꝵ reb int̾sunt. quĩ defuncti
ꝑ umͦi ꝓpriam iuuoꝵ reb int̾ẽe ñ possũt Qͣ¬
quam ista q̃o uires intelligencie mee iuĩcit.
quẽ admnodũ opitulentur martyres hiis qͦs
ꝑ eos certum ẽ adumnari. utrũ ipi per seipõs
assint uno tp̃e tam du̾isis locis et tanta int̾
se longniquitate discretis. siue ubi st̃ eorũ
memorie. siue p̃t̾ suas memorias ubicũq

Expanded text:
quid aqua ualeat in elementorum ordine proprio, ab istius quid aqua ualeat in elementorum ordine proprio, ab istius diuini operis raritate uel potius singularitate discernere; nec quoniam Lazarus resurrexit, ideo mortuus omnis, quando uult, surgit aut eo modo exanimis a uiuente quomodo a uigilante dormiens excitatur. alii uis et naturae deus adsit, ut sit, et miraculis natura non desit. non igitur ideo putandum est uiuorum rebus quoslibet interesse posse defunctos, quoniam quibusdam sanandis uel adiuuandis martyres adsunt, sed ideo potius intellegendum est, quod per diuinam potentiam martyres uiuorum rebus intersunt, quoniam defuncti propriam uiuorum rebus interesse non possunt. Quamquam ista quaestio uires intellegentiae meae uincit, quemadmodum opitulentur martyres his, quos per eos certum est adiuuari: utrum ipsi per se ipsos adsint uno tempore tam diuersis locis et tanta inter se longinquitate discretis, siue ubi sunt eorum memoriae siue praeter suas memorias, ubicumque
Abbreviated transcription (Latin):
s q̃ illis ẽe reuelanda d̾i ꝓuidũcia in di¬
cabat. Mitri quoq ad uiͦuos auquos ex
mortuis. si cut eꝯͣrio quod paulus ex ui¬
ius in paradysũ raptus est. diuina scrip¬
filius sirach scͥpsisse craditur. et pp̃ eloquii
ñ milllam similitudinẽ sałonis ꝑ ñciatur
de moyse dictim sumꝰ. qui certe et inde¬
utononuo mortuus et ĩ ewͦ cũ helia qͥ
mortuus nõ est legnur apparuisse uinẽti¬
res ip̃is bñficĩs q̃ dantur orantib indi¬
cant se int̾ẽe reb humanis. a nesciunt
mortiu quid agunt uiuũ Non .n. soł bñ¬
ficioꝵ affectib. uerum ipis eciam homniũ
aspectib. ꝯfendrem apparuisse. felicem ai
barbaris nola oppugnabatur audiumi
ñ inicertis rumorib s cestib cerais. Uerũ
usitatus ordo singuł creaturaꝵ gn̾ib at¬
tributꝰ. Non .n. qr ĩ uinũ aqua cũ uolu¬
it dñs repente conu̾ia est: io non debemꝰ

Expanded text:
sed quae illis esse revelanda Dei providentia judised quae illis esse revelanda Dei providentia judicabat. Mitti quoque ad vivos aliquos ex mortuis, sicut e contrario Paulus ex vivis in paradisum raptus est, divina Scripem Jesus filius Sirach scripsisse traditur, et propter eloquii nonnullam similitudinem Salomonis pronuntiatur, de Moyse dicturi sumus, qui certe et in Deonomio mortuus et in euangelio cum Helia, qui mortuus non est, legitur adparuisse uiuentires ipsis beneficiis, quae dantur orantibus, indicant se interesse rebus humanis, si nesciunt mortui, quid agant uiui. non enim solis beneficiorum effectibus, uerum ipsis aspectibus confessorem apparuisse Felicem, Barbaris Nola oppugnaretur, audivimus, non incertis rumoribus, sed testibus certis. Verum usitatus ordo singulis creaturarum generibus attributus. non enim quia in uinum aqua, cum uoluit dominus, repente conuersa est, ideo non debemus,
Abbreviated transcription (Latin):
quid̾ mortuos quid hic agatur. s dũ hic agͣ
pꝰt ea uero audire ab eis qui hinc ad eos in¬
oriendo ꝑgunt. non quid̾ omĩa s q̃ sinũtur
indicare qui sininrtur eciã ista meminisse.
et q̃ illos quib ħ indicant oꝑtet audire. pꝰ¬
sunt et ab angeł qui teb q̃ aguntur hic
p̃sto sunt audire aliquid mortui. qd̾ unũ¬
ꝙ̃q illoꝵ audire debere indicat: cui cun¬
cta sbiecta sunt. Nisi .n. ẽẽnt angłi qui pꝰ¬
sent int̾ee et uiuoꝵ et mortuoꝵ locis: nõ
dixisseo dñs iħc. Contigit aũ mori iopẽ¬
illũ. et ferriab angeł in sinũ abraheslc̃
gͦ hic. nuĩc ibi ẽẽ potuerũt. qui huic illuc
qũe deus uoluit abstulerunt. Possunt
eciam sp̃c mortuoꝵ aliqͣ q̃ hic aguntur
q̃ necessariũ est eos nosse. eo quos neces¬
sariũ est ea nosse ñ solũ p̾sentia uł p̾te¬
rita. uerũ eciã futura spũ d̾i reuelante
cognosd̾e. sicut ñ om̃s homines s ꝓpħe d̾¬
hic uiu̾ent cognoscebaut. uec ip̃i omĩia.

Expanded text:
quidem mortuos quid hic agatur, sed dum hic agitur, postea uero audire ab eis. qui hinc ad eos moriendo pergunt, non quidem omnia, sed quae sinuntur indicare, qui sinuntur etiam ista meminisse, et quae illos, quibus haec indicant, oportet audire.. possunt et ab , angelis, qui rebus, quae aguntur hic, praesto sunt, audire aliquid mortui, quod unumquemque illorum audire debere iudicat, cui cuncta subiecta sunt. nisi enim essent angeli, qui possent interesse et uiuorum et mortuorum locis, non dixisseillum et auferri ab angelis in sinum Abrahae. nunc ergo hic, nunc ibi esse potuerunt, qui hinc illuc quem deus uoluit abstulerunt. possunt etiam spiritus mortuorum aliqua, quae hic aguntur, quae necessarium est eos nosse et quos necessarium est ea nosse, non solum praesentia uel praeterita, uerum etiam futura spiritu dei reuelante cognoscere, sicut non omnes homines, sedhic viverent cognoscebant, nec ipsi omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
nocte sompnianti ego illi qd̃ nõ intelligebn᷑
exposui. ĩmo nõ ego s ymago mea nesciẽte
me et tam longe tnsinare auquid aliud
siue agente siue somꝑ miante. ⁊ nicħ de slliꝰ
cutis omĩo curante. Qũo fiant ista nescio.
fit ut uideat et uiuũ ambobus utiq nes¬
cientib neq curantib quis uł ubi uł qũ
quoꝵ ymagines sompniet: Siłia st̾ aũ
sompniis ñ uulla eciam iusa iugilanciũ¬

Expanded text:
nocte somnianti ego illi quod non intellegebat nocte somnianti ego illi quod non intellegebat exposui, immo non ego, sed imago mea nesciente me et tam longe trans mare aliquid aliud siue agente siue somniante et nihil de illius curis omnino curante. quomodo fiant ista nescio; fit, ut uideat et uiuum? ambobus utique nescientibus neque curantibus, quis uel ubi uel quando eorum imagines somniet. Similia sunt autem somniis n
Abbreviated transcription (Latin):
homo gͣuissime cepit. atq mirari. qd̾ ei p̃r
moriens nõ dixit quid deberet. cũ fecisset ⁊̃
testamentũ. Cuno uimis auxio apparuit id̾
pr̃ eis in sompnis. et ubieẽt recautũ quoilla
caut̾o uacuara fu̾at indicauit. Quo iuẽdo
iuenis atq monstrato. nõ solum faisi debi¬
ti calumpinã ꝓpulsauit. s eciã pr̃nuĩ recepit
ꝑsolura. Hic itaq putatur aĩa honũs cu
ram gessisse ꝓ flio. es ad eũ ueuisse dormi¬
entem. ut doceus qd̃ ignorabat. magna eum
molestia lib̾aret. Sed eod̾ ip̃o ferme tp̃r quo
id audiuimꝰ. uobis ap̃ mediolanũ constitutis
cartaginis rhethor eulogius qui m̃s in eadẽ¬
arte discipulus furt. sicut mͥ ip̃e pꝰt ea qũa in
affricam remeaiumꝰ retulit. cũ rhethoricos
ꝙyceroins libros discipuł sius suis traderet
recenseus lectionẽ quã pt diem fu̾at tradi¬
turꝰ. qñdam locum offendit obscurũ. Quo
ñ ĩtellecto. iuix potutt dormire sollicitꝰ. Qua

Expanded text:
homo grauissime coepit atque mirari, quod ei pater homo grauissime coepit atque mirari, quod ei pater moriens non dixerit quod deberet, cum fecisset etiam testamentum. tunc ei anxio apparuit idem pater eius in somnis et ubi esset recautum, quo illa cautio euacuata fuerat, indicauit. quo inuento iuuenis atque monstrato non solum falsi debiti calumniam propulsauit sed etiam paternum recepit persoluta. hic utique putaturam gessisse pro filio, et ad eum venisse dormientem, ut docens quod ignorabat, a magna eum molestia liberaret. Sed eodem ipso ferme tempore quo id audivimus, item nobis apud Mediolanum constitutis, Carthaginis rhetarte discipulus fuit, sicut mihi ipse, posteaquam in Africam remeauimus, retulit, cum rhetoricos Ciceronis libros discipulis suis traderet, recensens lectionem, quam postridie fuerat traditurus, quendam locum offendit obscurum, quo non intellecto uix potuit dormire sollicitus. qua
Abbreviated transcription (Latin):
qũã ideat in sompnis qd̃ eneas uidisse a¬
pud inferos poetica falsitate narratur. et
ei cuꝰpiã ũ sepulti appareat y mago loqͣt¬
q talia quana fertur locut᷑ illi frasse palum¬
b̾. et cũ eigilau̾it ibi corpꝰ euis inueniat nͥ
iacere in humatũ. cum sompniarer. audiũ
ut eoꝵ aĩe ad loca tnͣseant. uñ in sepultorũ
animas inflia ꝓhiberi lege compmauit. ⁊̃I¬
ne ista credens. płimũ a tramite ui̾tatis ex¬
horbitat: Sic aũ inf̾m̾utas humana sese h̾o
animã se uidere arbitretur. cũ ã uiuũ ałr¬
sompniauit. ñ eius aĩam u corpꝰ. s homi¬
nis similitudinẽ sͥ apparuisse ñ dubrteti qͦi
ñ possint et mortuoꝵ hom̃ eod̾ m̃o nesci¬
entiũ. ñ aĩe s similitudines apparere dor¬
iientib Porro cum medio lani eẽmus.
andiuimꝰ qd̃ cũ debitũ reperetur a quodã
defimc̃ti prĩs causione plata. qd̾ filio nes¬
ciente a pr̃e iam fu̾at persolutũ: ꝯtͥstari.

Expanded text:
quam uideat in somnis, quod Aeneas uidisse aquam uideat in somnis, quod Aeneas uidisse apud inferos poetica falsitate narratur, et ei cuiuspiam non sepulti adpareat imago loquaturque talia, qualia fertur locutus illi fuisse Palinurus, et cum euigilauerit, ibi corpus eius inueniat, ubi iacere inhumatum, cum somniaret, audiuit, ut eorum animae ad loca transeant, unde insepultorum animas inferna prohiberi lege somniauit: nonne ita credens plurimum a tramite ueritatis exorbitat? Sic autem infirmitas humana sese habeus animam se uidere arbitretur, cum autem uiuum somniauerit, non eius animam neque corpus, sed hominis similitudinem sibi apparuisse non dubitet. quasi non possint et mortuorum hominum eodem modo nescientium non animae, sed similitudines apparere dormientibus. pro certo, cum Mediolani essemus, audiuimus, quod cum debitum repeteretur a quodam defuncti patris cautione prolata, quod filio nesciente a patre iam fuerat persolutum, contristari
Abbreviated transcription (Latin):
tem. uł eciã qd̾ futur̾ ẽ p̃ñciautẽ. cum id
ego ꝓrsus ignorẽ. eo omĩo ñ curem ñ solũ
qd iłle sompniet. s utẽ dormiente me ni¬
gilet anuigilante me. dormiat. animo eod̾q
tp̃e ugilemus ambo siue dormiamꝰ. qñ ille
compniũ uidet ĩ quo me iuidet. quid mirũ
si nescientes mortiu ne ista sencientes tñ a
niuentib uidentur ĩ sompnis. et aliquiddi.
tur desuꝑ siue iubeatur. ut aͥd dic̾e̾ de sepe¬
liendis corporib suis uideantur ĩ sõpuis.
cũ id penitus nesciant quoq illa sũt corꝑa.
Id aũ aliqũ utiłr fitͥ sue ad uinoꝵ quale¬
cumq solacuim: ad quos ꝑtinent illi mor¬
tui quoꝵ apparent ymagines sõpmãti¬
b. siue ut hris admonitõib gñi humano
sepulcure ꝯm̃ detur huniamb tas. q̃ licet
defunctis ñ opnuletur culpanda tñ irreli¬
giositate negligitur. ¶Niqũ aũ fanacib
usis homines in magnos mittuntur erro¬
res. quos taua ꝑpeti uistumest. uelut si quis¬

Expanded text:
antem, cum id ego prorsus ignorem et omnino non curem, non solum quid ille somniet, sed utrum dormiente me uigilet, an uigilante me dormiat, an uno eodemque tempore uigilemus ambo siue dormiamus, quando ille somnium uidet, in quo me uidet: quid mirum, si nescientes mortui nec ista sentientes tamen a uiuentibus uidentur in somnis et aliquid dictur desuper siue iubeatur, ut aliquid dicere de sepeliendis corporibus suis uideantur in somnis, cum id penitus nesciant, quorum illa sunt corpora. id autem aliquando utiliter fit siue ad uiuorum qualecumque solacium, ad quos pertinent illi mortui, quorum adparent imagines somniantibus, siue ut his admonitionibus generi humano sepulturae commendetur humanitas, quae, licet defunctis non opituletur, culpanda tamen inreligiositate neglegitur. aliquando autem fallacibus uisis homines in magnos mittuntur errores, quos talia perpeti iustum est. uelut si quis
Abbreviated transcription (Latin):
ns siue in mal̃. Nec ab ea carne expectat
aduinan suam uitam cu p̾bebat ip̃o ui¬
tam. qũa detraxii excedens. et redditurꝰ ẽ
ip̃ius resurrectonis m̾itũ comꝑat. utr̃ ad
penam an ad głam reuiiscat Legis in
eccãstica hystoria qũa grece scͥpsit ensebuis
et in latinam linguam u̾tit rufiuus mar¬
tyriun corpora ĩ gallia canib expoĩta. cam̃¬
q reliquias atq ossa mortuoꝵ usq ad ex¬
tremam ꝯsũpt̃om ignib concremata e¬
osd̾q cii̾es fluio rodano ne quid ad me¬
moriã. qualẽtũq relinq̃retur insꝑsos. Qꝵ
ũ ob aliud credendũ est diuiuitꝰ funle ꝑms¬
sum: insi ut disc̾ent xpĩani: ĩ confitendo

Expanded text:
nis siue in malis, nec ab ea carne expectat nis siue in malis, nec ab ea carne expectat adiuuari suam uitam, cui praebebat ipse uitam, quam detraxit excedens et redditurus est  comparat, utrum ad poenam an ad gloriam reuiuescat. Legimus in ecclesiastica historia, quam graece scripsit Eusebius et in latinam linguam uertit Rufinus, martyrum corpora in Gallia canibus exposita canumque reliquias atque ossa mortuorum usque ad extremam consumptionem ignibus concremata eosdemque cineres fluuio Rhodano, ne quid ad memoriam qualemcumque relinqueretur, inspersos. quod non ob aliud credendum est diuinitus fuisse permissum, nisi ut discerent christiani in confitendo
Abbreviated transcription (Latin):
uentins. Et nescio quõ cum hi motꝰ corporiᷤ
fĩ nõ motu ai p̾cedente ñ possiñt: eisd̾ rur
sus ext̾int insibiłr feñs. ille int̾ior innisbił
qui cos fecii. augetur. ac per hoc cordis affe¬
ctus qui ut fie̾nt ista p̃cessit: qr fc̃a sũt. cres¬
cit. u̾itñ si eo m̃o quisq teneatur. uł eciã
ligetur. nt hec de suis menbris fac̾e nec̾at
non iõ nõ orat mu̾or homo et aute ocłos
d̾i insecretissumo cubili ibi ꝯpungitur
st̃mtur. Ita eciam cũ psimũ int̾sio uͥ ponat
et illic corpore postto recordat᷑ locus sc̃si
eum qui p̾cesserat renonat et auged affectũ.
tũ eciam si non possit ubi religiosus animꝰ
eligit humare quẽ diligit nullo mõ debet
a supplicationib necessariis in eus ꝯm̃datõe
cessare. U̾cumq .n iaceat. uł non iaceat de¬
functi caro: spiũ requies ad quitenda ẽ. qui
cum iñ exiret secum abstulit sensum. quo
int̾ẽe possit quomodo quiq sit. siue ĩ bo¬

Expanded text:
uentius, et nescio quomodo, cum hi motus corporis uentius, et nescio quomodo, cum hi motus corporis fieri nisi motu animi praecedentesus exterius visibiliter factis, ille interior invisibilis, qui eos facit, augetur ac per hoc cordis affectus, qui ut fierent ista, praecessit, quia facta sunt, crescit. Verum tamen si eo modo quisque teneatur, vel etiam ligetur, non ideo non orat interior homo et ante oculos dei in secretissimo cubili, ubi conpungitur, sternitur. ita etiam cum plurimum intersit, ubi ponat et illic corpore posito recordatus locus sanctus eum qui praecesserat renouat et auget affectum, tamen etiamsi non possit ubi religiosus animus elegit humare quem diligit, nullo modo debet a supplicationibus necessariis in eius commendatione cessare. ubicumque enim iaceat uel non iaceat defuncti caro, spiritui requies adquirenda est, qui cum inde exiret, secum abstulit sensum, quo interesse possit quomodo quisque sit siue in bo