comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tpr̃a constat ius co¬
fuisse. Sr prius lucii
lentulus excuius ꝑsona etiam
fideicomissa cepunt codiciuos
introduxit. nai cum decederet

Expanded text:
pora constat ius cofuisse, sed primus Lucius Lentulus, ex cuius persona etiam fideicommissa coeperunt, codicillos introduxit. nam cum decederet
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃e.⁊aliq̃m aliam ciprebere ni¬
te dispͥns atoc̾m sufficiant tux
nec̃citatis rõnes ctiam ad hoc
uocat. ut curatore srespitientẽ
adcumira faciant gubnatoez
mus dum celebratur dectum
qd tͣlit curam ciquiad camx
cedit etiam ius ulrandumeũ
dresacrosca dei euanglia tagẽ¬
tem. qr pomnemꝑgẽs uiam u¬
tilitatem adolescentis aget ꝙ
alegis ordine. s cantõem facicͣ
adrenim gubnatoemtim̾tec
sempcirca cas ppiurt iuradis

Expanded text:
et aliquam aliam ei praebere vitae dispensationem sufficiant, tunc necessitatis ratio nos etiam ad hoc vocat, ut curatores respicientes ad deum ita faciant gubernationem mus, dum celebrator decretum quod tradit curam ei qui ad eam accedit, etiam iusiurandum cum adicere sacrosancta evangelia tangentem, quia per omnem pergens viam utilitatem adolescentis agit. Qa legis ordine, sed cautiorem faciet ad rerum gubernationem, timentem semper circa eas propter iuri
Abbreviated transcription (Latin):
sa sunt absqz lege⁊siñ lgi¬
lationc consistere nonim
cnmqr antiquituscrat qdam
pfecture figuraq̃m honoraiam
nocabant. codicillabimpio sup
cacollatis hanc autem iranoia¬
norem hiis quibe prebebaturs
ferret. que curiales nolibabat.
fortuna curiali. nisiquis camĩ
ipoope ministrass⁊ sic deglorio¬
sissimis magris militum inde¬
mus qr nullus ex magistĩoar¬
morum eripitur fortuna curia¬
nuo magrorum miliuie codicil¬
li solamprebent dignitatem
fortunanolibantes. sicctiam ĩ
ipãp̃fectura sifuturus sit aliq
liber h̃modi fifortuna nec̃ce ẽ
impo cinglodesignatum abca
cunc uinculis libar. Renoua

Expanded text:
sque lege sine legislatione consistere. Novimus enim quia antiquitus erat, quaedam praefecturae figura quam honorariam vocabant, codicillis ab imperio super ea collatis; hanc autem ita nominanorem his quibus praebebatur conferret: quae curiales non liberabat fortuna curiali, nisi quis eam ipso opere ministrasset. Et sicut de gloriosissimis magistris militum videbimus, quia nullus ex magisterio armorum eripitur fortuna curiavero magistrorum militiae codicilli solam praebent dignitatem fortuna non liberantes, sic etiam in ipsa praefectura, si futurus sit aliquis liber huiusmodi fieri fortuna, necesse est ipso cingulo designatum ab ea curiae vinculis liberari. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
pentis uccti⁊ clamores preco¬
num audientes insup iudi¬
ciales concedentes sedes hu¬
iusmodi fortuna liba ꝯstituãt.
crit bonore siquidem codicillo
fortunasolum luctus honore
⁊ itagras agensdeo⁊impio¬
blicum minuit. n fortuna n
⁊ondens honoraciore ⁊ alii
cunalib dignitate solumõp
cedentem. ¶Quegͥplacue¬
rnt nobtua celsitudoẜuaẽ
festinz. sciens qrncuriales¬

Expanded text:
pentis vecti et clamores praeconum, audientes, insuper iudiciales conscendentes sedes, huiusmodi fortuna liberi constituaerit honore, fieri quidem codicillos fortuna solum lucratus honorem et ita gratias agens deo et iblicum minuit, neque fortuna neque et ostendens honoratiorem et aliis curialibus dignitate solummodo praecedentem. Quae igitur placuerunt nobis tua celsitudo servare festin
Abbreviated transcription (Latin):
nonnuilis ẽuacatiop̃stita.¬
aggregenturitaut nec ꝯsensy
cuuum. ulcurie prestita cuiq̃
ĩmunicatis ualeat. sz omnẽs
admunerũ societatẽ ꝯueniat᷑.¬

Expanded text:
nonnullis est vacatio praestituaggregentur, ita ut nec consensu civium curiae praestita cuiquam immunitas valeat, sed omnes ad munerum societatem convenia
Abbreviated transcription (Latin):
spatium ueint et suas intento¬
nes exerc̾e uoluit ibemus ui¬
dicemmois omnibo cepensa
ul sumptus quos proptlitem
pulsatus pmanens iniditio.
sustinuent. anteomna crigere
actorcmet pulsato dareet uci
actorempmanere doneccausa
inasspatii obfuationes abou
cadere accionc quam sibi cõpet¬
tere contrapulsatum cristima¬
bat. detior namq dolus cuis a¬
gnosciturqui intruptam itum
litemdesuit quam qui semeli
ceptam dercliquid legis autem
pruulique nolentibo nonin¬
ponit neccitatem ꝓprias actoes
moncre illis cinmodo uticon¬
ul iuditiali sma uł amicabico
conuentione ułaliaui cogni¬
ta decisioncfinite sunt theodore
paiens karissimeatqz amantis¬
sime illustrsitaq et magnifica
auctoritas tua presentemnrinx¬
minis legem imppctuũualitũã
edcis in hac regia urbe ꝓpositis. et
preccptionibꝰ inuniucisis pro¬

Expanded text:
spatium venerit et suas intentiones exercere voluerit, iubemus iudicem modis omnibus expensas vel sumptus, quos propter litem pulsatus permanens in iudicio sustinuit, ante omnia exigere actorem et pulsato dare, et sic actorem permanere donec causa annalis spatii observationes ab omni cadere actione, quam sibi competere contra pulsatum existimabat. Deterior namque dolus eiqui interruptam iterum litem deseruit, quam qui semel coeptam dereliquit. Legis autem privilegio, quae nolentibus non imponit necessitatem proprias actiones movere, illis tantummodo uti convel iudiciali sententia vel amicali conventione aut alia iuri cognita decisione finitae sunt, Theodote parens karissime atque amantissime. Illustris itaque et magnifica auctoritas tua praesentem nostri numinis legem in perpetuum valituram edictis in hac regia urbe propositis et praeceptionibus in universas pro
Abbreviated transcription (Latin):
macam peccuniam obitienteqi
senptus  fiut  dotom suscepisseẜz¬
noris sitcãiudicanda. ¶Ualete
baclege suphiis que pa future fue
rint nuptiis suphiis enm queo
stantsiquidem residuum ẽ decen¬
auteiminus bienmioreliquum
sit tempus aut ⁊̃ excessit totum de¬
ceminii tpctuncipis quidem biẽni¬
um damus ad querelamnonuẽ¬
rate peccume corum aũth̾rdib⁊¬

Expanded text:
numeratam pecuniam obiciente qui scriptus fuerit dotem suscepissenoris, causa iudicanda. Valente hac lege super his quae postea futurae sunt nuptiis; super his enim quae constant, siquidem residuum est decenaut minus ei biennino reliquum est tempus aut etiam excessit totum decennii tempus, tunc ipsis quidem biennium damus ad querelam non numeratae pecuniae. eorum autem heredib
Abbreviated transcription (Latin):
nomsennonib solam sepe cnĩ
indignationis aut alt̾ius mei¬
dens occasiocalia q̃ dammnuy
p̃parat quidẽ dr̃e autꝙ ille quidẽ
scere mulieri anteiquidotem õĩo
offerre conseripsit namnichil ẽ ꝙ
prohibeat maritum ĩscmet ipo
mulicris qdagiturignorare ꝑ¬
identiam no sin ponere milso

Expanded text:
n sermonibus solam saepe enim indignationis aut alterius incidens occasio talia quaedam virum praeparat dicere, aut etiam ille quidem scere mulieri aut ei qui dotem omnino offerre conscripsit. Nam nihil est quod prohibeat maritum in semet ipsum mulieris quod agitur ignorare, providentiam vero sui ponere nullo
Abbreviated transcription (Latin):
protendaturdamus aũxmarito q̃¬
ut inptem aurinsollidum ⁊ sihoc
fecir tusmittere querciam semel
maritoquerente⁊ munere quia
dedit non probante.¶Siaurneq
cimus proponere querelaz sitacite
ellegerint paiame noluisse ursinõ
accep̃dotem omioeumausuoc srq

Expanded text:
protendatur, damus marito qut in partem aut in solidum, et si hoc fecerit, transmittere querelam, semel marito querente et muliere quia dedit non probante. Si autem neque cimus proponere querelam, si facere elegerit, palam est voluisse, vel si non accepit dotem, omnino eam suos
Abbreviated transcription (Latin):
sufficiente muueri. ¶ Et siquid
itractatem maritus sitano qre¬
ratur cmñ ad integnimrestittio¬
nemeidamus tempus ut notr̃¬
tias nominus crannorumadh
peedentes qua deretransit adui¬
denonumata peccuma adotis
¶Si aurmmores sintnoquesẽ¬
maiori¬

Expanded text:
sufficiente mulieri. Et si quidem intra aetatem maritus sit et non queratur, tantum ad in integrum restitutionem ei damus tempus, ut non trantias non minus XV annorum ad hoc procedentes: qua de re transit de non numerata pecunia dotis.Si autem minores sint non queremaiori
Abbreviated transcription (Latin):
li munificentia  decoranturcentẽ
aurilbras adresitiendumaque¬
ducrum publicumministrare cẽ¬
semus adsimilitudinẽ eorum ꝗ
pannale tempusconsularium
ꝯductõc muneru gloriantur
namip̃is quoqz expedirut floren¬
tissima cuitas centum libraꝵ¬
aurimumficentia substentara
honerarum quoq sentiat consy

Expanded text:
li munificentia decorantur, centum auri libras ad reficiendum aquaeductum publicum ministrare censemus ad similitudinem eorum, qui per annale tempus consularium editione munerum gloriantur. Nam ipsis quoque expedit, ut florentissima civitas centum auri librarum munificentia sustentata honorarium quoq
Abbreviated transcription (Latin):
Emini adsublimen
pritiatus honorem qri
ceus omnibzañponiturascen¬
dere liccat insi prius aut consy¬
latus honore potiaturaut ꝓfec¬
ture pretorio nulliriciulurb
administranonẽaut magrin

Expanded text:
emini ad sublimen patriciatus honorem, qui ceteris omnibus anteponitur, adscendere liceat, nisi prius aut consulatus honore potiatur aut praefecturae praetorio vel Illyrici vel urbis administrationem aut magistri
Abbreviated transcription (Latin):
ĩcid̃ prĩs potate sunt testes ⁊¬
adbibenpossunt. quia totum
hnc gocium ꝗdagitur cestam̃¬
ti ordmandi gr̃acreditur hoti¬
eint̾ hrdem ⁊ testatoremagi.
¶Licet cnum totum iustale
quidem familic emptoremet

Expanded text:
is potestate sunt, testes adhiberi possunt, quia totum hoc negotium quod agitur testamenti ordinandi gratia, creditur hodie inter heredem et testatorem agi. licet enim id olim ius tale qui familiae emptorem et
Abbreviated transcription (Latin):
es alieno nego. axdhiber¶ In
testib aũt no debet ẽẽ quim
potestate testatoris c̃. S si filiꝰ¬
fa. decastrensi peculio post miᷤ¬
sionem fatiat testamtum. nͨ
pat̾ eius recte testis. ad hibetũ
nec is quimpotãte ciusdez pa¬
tris c̃ reꝓbatum ẽ enimincart
domesticum testimonium.
¶S neq hrs senptus. neq iᷤ
quiinpotãte cius ẽ. nec patciꝰ¬

Expanded text:
o adhiberi. In testibus autem non debet esse qui in potestate testatoris est. sed si filiusfamilias de castrensi peculio post missionem faciat testamentum, nec pater eius recte testis adhibetur nec is qui in potestate eiusdem patris est: reprobatum est enim in ea re domesticum testimonium. Sed neque heres scriptus neque is qui in potestate eius est, neque pat
Abbreviated transcription (Latin):
ut morgmate agentes id̾it
cthis ip̃is testimoium ꝓhibẽ
ulpublicum remoneretumł¬
tum et absolute iudicum op¬
tinere ordinem et maxime qñ¬
to absint. et osfiria les ꝑuitic
quicumq incuntate. suntil¬
ogentium nich̾ indcaturte¬
ce cͥmitatibr subillorũpresen¬
tntemetones offales qui ea
que abcis decernunturadim¬
plcant. ¶ Etiudicart ĩ cais
omnib peccunianisusq ao
aurcos trecentos nonalitib
mĩs subicctis there sibi met
obligatos ap̾clarissimes pro¬
untiarum iudicessiusq ⁊
ad plictam trecentorum soli¬
dorum qntitatem lis consis
amplius extimarclitem ut
litemcẽtrecc̃torum aureoru
et studio auctamut apudpro¬
uintie indices etñcintatisi
defensorem examiaretsolum
rint aliquidiuinosum cĩca
defensores offales tunc pin¬
ciarum psides ulasciacastisa¬
re offales hiam cĩmdam de

Expanded text:
ut inornate agentes videant, et his ipsis testimonium perhibere, vel publicum removere tumultum: et absolute iudicum obtinere ordinem, et maxime quando absunt. Et officiales provinciae, quicumque in civitate sunt ilgentium nihil videatur deesse civitatibus sub illorum praesenrantem et duos officiales, qui ea quae ab eis decernuntur adimpleant. Et iudicare in causis omnibus pecuniariis usque ad aureos trecentos: non valentibis subiectis trahere sibimet obligatos apud clarissimos provinciarum iudices, si usque ad praedictam trecentorum solidorum quantitatem lis consistamplius aestimare litem, ut litem esse trecentorum aureorum et studio auctam, ut apud provinciae iudicem et non civitatis defensorem examinaretur, solum rint aliquid iniuriosum circa defensores officiales, tunc provinciarum praesides ulcisci et castigare officiales. Licentiam e
Abbreviated transcription (Latin):
q̃dampublica distribuat inq̃ ꝯ
ueniens ẽ defensores monum¬
tareconde cugendo quosdamĩ
puntia qui borumhe. atcusto¬
diamq̃tenus incormupta mac̃
de crctis corumsiquidem ciuta¬
tes maiores sunt quior solum
dabuntur aurei forotue subli¬
ent quoqz leuiora cuminaetea¬
stigationi conpetenti contrad¬
rent. Eteos quimaiorib enmi¬
nbus capintur retrudent ĩ
carceremet mutent. adpiũtie
presidem sic enim fruitur cuir¬
tazunaqueq cura utoitiali ⁊
omisgens submaiori consti.¬
tuta urdice maiorem sentiat ꝑ¬
nrdentiã et rescindenturplim ẽ
indicum cure cum cuutatum
de fensores insemet ip̾is cas ⁊¬
imponuntuꝵ ⁊ leuigant presi¬
dumquas pomib hominib
hnt solicitudines ip̃i particlaĩt
remomountes ca que uimpa¬
cientib in scrntur aut dubita¬
toẽssoluentes ethonestesicut.
sepe dictume cos qui inadmini¬
traronib sunr demonstñtes

Expanded text:
quaedam publica distribuatur, in qua conveniens est defensores monumenta recondere, eligendo quodam in provincia qui horum habeat custodiam: quatenus incorrupta maneadecretis eorum, si quidem civitates maiores sunt, quattuor solummodo dabuntur aurei foro tuae sublient quoque leviora crimina et castigationi competenti tradent, et eos, qui maioribus criminibus capiuntur, detrudent in carcerem et mittent ad provinciae praesidem. Sic enim fruitur civitas unaquaeque cura iudiciali, et omnis gens sub maiori constituta iudice maiorem sentiet providentiam; et recidentur plurimae iudicum curae, cum civitatum defensores in semetipsis eas imponunt et levigant praesidum, quas pro omnibus habent, sollicitudines, ipsi particulariter removentes ea, quae vim patientibus inferuntur, aut dubitationes solventes, et honestos, sicut saepe dictum est, eos qui in administrationibus sunt demonstrantes
Abbreviated transcription (Latin):
ciare ut indederur auxilium.
eis et uindicta conpetenset
reuera defensores cos cẽ con¬
tradelinqntes Hntes urditia¬
ne claritatans honestatis ⁊¬
muratoem a⁊ sicadere ꝯtigerit
clouocar cumdudumdcõix¬
re uirandoᷤsuscipe quidemnox
cura decietum ucionuntiara

Expanded text:
iare, ut inde detur auxilium eis et vindicta competens: et revera defensores eos esse contra delinquentes, habentes iudiciariae claritatis honestatis imitationem. Et si cadere contigerlo vocatur, cum dudum dicto iureiurando, et suscipere quidem mox curam, decretum vero nuntiari
Abbreviated transcription (Latin):
cabulas cestĩ⁊cum detestis p̾
locutus c̃ adintestatos traysi¬
tum fecit.⁊ primolocosius hr̃¬
suos brdes conumerantur
numissori preferebat. Sũtãt

Expanded text:
tabulas. Et cum de testamentis prius locutus est, ad intestatos transitum fecit. et primo loco suis hereoris suis connumerantur,manumissori praeferebat sunt aut
Abbreviated transcription (Latin):
solus nocat ad brdicatem hr̃¬
des quidemipo iureno fiunt
nuem iiris costitutõem hrd
fuint. nuelutipsenatus ꝯsultũ
⁊ constitucones principales

Expanded text:
solus vocat ad hereditatem, heredes quidem ipso iure non fiunt similem iuris constitutionem heredes fiunt, veluti per senatus consultum et constitutiones principales
Abbreviated transcription (Latin):
hucaut ⁊alios ꝙplures grad
p̃tor fec̃ in bonorum ponib
dandis dum roagebatneqs
siñsuccore moriatur.namau¬
et equodilatauit. ¶ Sut aut
bonorum pones extestõ qdẽ¬

Expanded text:
et alios complures gradus praetor fecit in bonorum possessionibus dandis, dum id agebat, ne quis sine successore moriatur: nam anet aequo dilatavit. Sunt autem bonorum possessiones ex testame
Abbreviated transcription (Latin):
uia.tam patni quam matin.
it filius filia nepos neptis. tã
ex filio quam exfilia. frat.⁊ so¬
ror siũosanguinei. siñ utima
Quartocognatis ꝑxums Ari¬
to cum qua ex familia  Sexco
paretib Scptimo uiro. ⁊uxoĩ¬

Expanded text:
ia, tam paterni quam materni, item filius, filia, nepos, neptis, tam ex filio quam ex filia, frater, soror, sive consanguinei sive uterini: quarto cognatis proximis: quinto tanquam ex familia: sexto parentibus: septimo viro et uxo
Abbreviated transcription (French):
Lunmi scpe clici qri
ctiam forte abaliq¬
brprius instituti ministrantur
cis .ab.aliquibosolempnes expẽ¬
se deuroc sepant se met iṗos oi¬
qua  constitutisunt. sc̃imnsg¬

Expanded text:
lurimi saepe clerici etiam forte ab aliquibus prius instituti ministrantur eis ab aliquibus sollemnes expensae, deinde separant semet ipsos diqua constituti sunt eccles
Abbreviated transcription (Latin):
haccipe. noenim nolumns ali¬
quibꝰ dan lucraque iamcispẽ
ip̃os aut ppt᷑ ipos expendebant
aliquos facere er aliorumfrar¬
dationes: que abiitio mim¬
exhoc ministium corumpino
dentes denuore manere uelle
et expelle subrogatos⁊ cogi dup¬
plicia ministrare cos qui fa cirt
talem expensam dare ctiam eti
sorogatis ⁊ denuoremeare uole¬
tibrs:illos quidem rententesñ
suscipi.amiuopost de scessum

Expanded text:
accipere. Non enim volumus aliquibus dari lucrari quae iam eis per ipsos aut propter ipsos expendebantualiquos facere ex aliorum fraudatione, sed quae ab initio minex hoc ministerium corrumpi: non dentes denuo remeare velle et expellere subrogatos, et cogi duplicia ministrare eos qui faciunt talem expensam, dare et subrogatis et denuo remeare volentibus, sed illos quidem revertentes non suscipi qui vero post discessu
Abbreviated transcription (Latin):
aritudim⁊ qui põtea oporrum
uidcbuntiur cristẽ ⁊ dci mĩstioi
digni ut nꝓphanentursc̃a dei.
boc urdelicet qd̃sacrisscĩturelo
amabiliter et uenande tractãi
¶Queigiturplacuernt nob
⁊phanc sacram declaratasunt
legemincabeatituoiem tuams¬

Expanded text:
ea opportuni videbuntur existere et dei ministerio digni: ut non profanentur sancta dei hoc videlicet quod sacris sancitur eloamabiliter et venerande tractari. Quae igitur placuerunt nobis et per hanc sacram declarata sunt legem, beatitudinem tuam s
Abbreviated transcription (Latin):
uł errore lapsus stipulantu
ticio ꝓmisisti. qd non debua
ꝓmitte palam estaure ciuili
te obligatum ẽẽ⁊actio quaĩ¬
tencliturdare deoptẽ efficax
ẽ. s iniquum ẽtecondẽpari
ioq dabiturtibi excepto qdi

Expanded text:
ut errore lapsus stipulanti Titio promisisti, quod non debueras promittere, palam est, iure civili te obligatum esse, et actio qua intenditur dare te oportere, efficax est: sed iniquum est te condemnari, ideoque datur tibi excepti
Abbreviated transcription (Latin):
mutuam pecciñamulinstipr¬
latõe deductam petitactor⁊ t̾
qzꝯmodati depoiti.mãdati ꝓ
socio exempto. uenditolocao
conducto. Plane si depõĩtiagi¬
curconominc ꝗd tumultus
ucendiinune naufragu. cãd
poitum sit incluplum actões
p̃tor rectlit. Simo cumipo. a¬

Expanded text:
mutuam pecuniam vel in stipulatum deductam petit actor, item commodati, depositi, mandati, pro socio, ex empto vendito, locato conducto. plane si depositi agetur, eo nomine quod tumultus, incendii, ruinae, naufragii causa depositum sit, in duplum actionem praetor re
Abbreviated transcription (Latin):
nttitur. licet manumissorĩ¬
genuus sit⁊ dedititios quidẽ
pconsticutionem nr̃am exi¬
pullimus quam ꝓmulgar¬
mus. int̾ ñras decisiones pẽ
quas suggerentes nobis cri¬
bumanoiro excelsoexque¬
store antiquiiums omnes. a¬
t̾cationes placauimus lati¬
nos aut̃iimanos. ⁊omnem
que cuca cos fuerat obserua¬
ciam.aamalia constitutione
peiusde ex qrestoris sugesti¬
onem cõreximus que inter
impiales radiat sanctiones
ꝯomnes libtos nullonec e¬
catis manumissi neq dom¬
nimanumissoris. necinmo
manumissionis discrmine

Expanded text:
qui manumittitur, licet manumissor ingenuus sit. et dediticios quidem per constitutionem expulimus, quam promulgavimus inter nostras decisiones, per quas, suggerente nobis Triboniano, viro excelso, quaestore, antiqui iuris altercationes placavimus: Latinos autem Iunianos et omnem quae circa eos fuerat observantiam alia constitutione per eiusdem quaestoris suggestionem correximus, quae inter imperiales radiat sanctiones, et omnes libertos, nullo nec aetatis manumissi nec dominii manumissoris nec in manumissionis modo discrimine
Abbreviated transcription (Latin):
bare coq scostaturis iolatorum
impatorie dispoitionis supputii
pcculatur. ¶ud prepterea omi
rogatoromnes pecĩas que mortu¬
is miutibꝰusq ad diemmortis eo¬

Expanded text:
lator imperatoriae dispositionis suppliciis percellatur. Illud praeterea modis rogator omnes pecunias, quae mortuis militibus usque ad diem mortis eo
Abbreviated transcription (French):
tem sen annuptias doatoma¬
netap̾minim nich desuo damp¬
ificandum hancitaq legem
corrigimus bremq̃dam adiccti¬
lumcxipotempore copulonis
sos ministre filiorum percatoni¬

Expanded text:
tem seu ante nuptias donatio manet apud virum nihil de suo damnificandum. Hanc itaque legem corrigimus brevi quadam adiectilum ex ipso tempore copulationis, sos ministrare filiorum procre
Abbreviated transcription (Latin):
non celebranerit nptias altrĩ
inspsonc dominus sciat aute
qd̃ agitiur.⁊ crstudiotaceatut
postea cam sarciat alti ꝯuncto¬
nm ulciscimur hmodi siapta
pbeturnequitia prinamusco¬
minumitamaligne cogitantẽ
cadut domimo. loingenuitatẽ
uo ẜuilis ꝑsoarapiatur ḣipso
cuemente effcusine consensit
siue malignatus cdominus
palam itaq c. quiactiam filuii
extalib mptas libi et ingrnri
ẜ in hancnram erunt legem. Q
¶Et multo potin h ualeant
si conting̾it dudum serum̃ aut
Ancillam senlagnentes dercli¬
quisse. seuctiam contepsisse¬¬

Expanded text:
non celebraverit nuptias alterius personae dominus, sciat autem, quod agitur, et ex studio taceat, ut postea causam sarciat alteri coniunctorum, ulciscimur huiusmodi, si aperta probetur, nequitiam et privamus dominum ita maligne cogitantem,cadat dominio, ad ingenuitatem vero servilis persona rapiatur, hoc ipso eveniente effectu, sive consensit sive malignatus est dominus. Palam itaque est, quia etiam filii ex talibus nuptiis liberi et ingenui secundum hanc nostram erunt legem. Caput XII Et multo potius haec valeant, si contigit dudum servum aut ancillam seu languentes dereliquisse seu etiam contempsisse
Abbreviated transcription (Latin):
enm crmmio  contẽpladume
nee aliquidtale s⁊ piram rere
conpetentiumꝑcongnias ac¬
tõnes rectoitdem. hautem de
sanictiam dotalib celebratis
documtis aut ncelebratis qde
eius  autemnoluntatem cam
gubnante nocrit iustumtalc¬
mulrem cumtale allod adnõi

Expanded text:
nio contemplandum est neque aliquid tale, sed puram rerum competentium per congruas actiones redditionem. Haec autem decsan etiam dotalibus celebratis documentis, aut neque celebratis quidem, eius autem voluntate causam gubernante, non erit iustum tale mulierem, cum tale aliquid a domi
Abbreviated transcription (Latin):
nce ĩopmiiso et in appellata gyp¬
toseriurus quidemerat. ⁊ abati¬
tiquis legis latorib scita exsyp¬
biqrsementem. nos autem h
curauimus⁊ nullin ab utio.
mancatg̃mm bic nichextali
tam. aut horum filios inseruit¬
ex morte ẽ libis qde acqrat. Re¬

Expanded text:
connisso et in appellata Gypso, servitus quidem erat ab antiquis legislatoribus sancita ex supbi servientem. Nos autem haec curavimus, et nullum ab initio monium hic nihil ex tali tam aut horum filios in serviex morte est liberis adquiratur, re
Abbreviated transcription (Latin):
ue cincontingant talc in fõtu¬
numiuio mulre in republica
incaptiuitatem deducatur ⁊
mancat autemur inre publi¬
cascrupulosa quidem et sb̃tili¬
rõtnsigit nuptias ẜintutena¬
qz semelsuguciente altipsone
fortune incqualitas cq̃litate
exnuptus manere no sinit.at¬
tn humanius talia  contẽplã¬
tesdoncequidcmẽ manifestr
manẽ insoluta mm̾ia siminꝰ

Expanded text:
 contingat tale infortunium viro, muliere in republica in captivitatem ducatur, maneat autem vir in republica, scrupulosa quidem et subtilis ratio transigit nuptias: servitute namque semel superveniente alteri personae fortunae inaequalitas aequalitatem ex nuptiis manere non sinit. Attamen humanius talia contemplantes, donec quidem est manifestum manere insoluta matrimonia sinimus,
Abbreviated transcription (Latin):
sundorum om̃imullocorumr
domorum apublicoactionẽnci
molcstiam autqͣmub in quietr¬
dinemformidaresz impoitum ca¬
nonemproqualitatenins cumꝰ
prediasimr iisioca psingulos an¬
nos soluentes proctohant sunz
cc̃ qd possident ułpapossederunt.
irautomib .dercludendamoez
quolib mõexpublicomonend¬
fficere. ¶ Hoc ⁊̃ adiciendonrilrri
quor qnidempto canonehu¬
mõi fundos. abimino pͥncipalu
dicnume. innorum possessiorest¬
aturpossint penitus profligani
eo qd̾ nr̃e pietati placiut muati

Expanded text:
undorum vel locorum vel domorum a publico actionem vel molestiam aut quamlibet inquietudinem formidare. Sed impositum canonem pro qualitate iuris, cuius praedia sunt vel loca, per singulos annos solventes pro certo habeant suum esse quod possident vel postea possederint, ita ut omnibus ad excludendam omnem quolibet modo e publico movendfficere. Hoc etiam adiciendo, ut illi quoque, qui dempto canone huiusmodi fundos ab initio principali dictum est, annorum possessio testatur, possint penitus profligari, eo quod nostrae pietati placuit i
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ppo filio.dpateram succonem¶ si
ucro filios  hũit iñcunales quandoq
sibipgenitos tunclimam̃sura ucĩa
adfiscumet curiamreliquam ucro ꝙͣ¬
tumcumq fint adillos fiuos qcuna¬

Expanded text:
o filio ad paternam successionem? Si vero filios habuerit non curiales quandoque sibi progenitos, tunc legitima mensura veniat ad fiscum et curiam, reliqua vero, quantumcumque fuerit, ad illos filios qui curia
Abbreviated transcription (Latin):
et sinc calumpniacucapatrum daici
succ̃ones  palamcnimẽ.quiaminore
filii erlcgefactisunt sin hocinitium do
sic nnchilominus suos hãt fiuos ur cĩ
nascẽntur fitii. aliicaus qui dam forte
potatem ⁊ licentiam hint sicurctiami
natos.auferre affectionisuopbatõem
potuit et quedamanobis adinuc̃ta ẽ
rõ rlans optimenarrans dcordicnas¬
scentium cum eĩdubitatur utrũ opor¬
teat conceptus ptus respicitempus
scimus ut nõ temp̃oceptus s partus
utiius sit nascenti. ¶ Ildtna nobis
fuorummatiom aut fiuos quidemi
ualde diligat mirantemñsine pecc̃o
sit apud cumn dignasit quolbet le¬
gittimonomine ⁊ppea autmoriente
aut exstudio mulrẽ cclata autafitiis
aur ant forteci duitiis accedentibus
defuncta mr̃e tamq̃m sub potate fiui
constirutis hat. ¶Siquisergo fili

Expanded text:
et sine calumnia circa patrum dare successiones: palam enim est quia iuniores filii ex lege facti sunt sui, hoc initium dotsic nihilominus suos habeat filios. Vt enim nascerentur ei filii alii, casus quidam forte potestatem et licentiam habuit, sicut etiam natos auferre, affectionis vero probationem potuit. Et quaedam a nobis adinventa est ratio regularis optime narrans de ordine nascentium. Cum enim dubitetur, utrum oporteat conceptus an partus respici tempus, sancimus ut non tempus conceptus, sed partus utilius sit nascenti. Caput IX Illud filiorum matrem, aut filios quidem valde diligat, mulier autem non sine peccato sit apud eum neque digna sit quolibet legitimo nomine, et propterea aut moriente aut ex studio muliere celata aut a filiis aut aliter forte ei divitiis accedentibus, defuncta matre tamquam sub potestate filiis constitutis habeat: si quis ergo fili
Abbreviated transcription (Latin):
ueronaturales siuiolũintscmctip̃os
offerre curc hoc faciant sicutiuoluc¬
rint siucomnes scuquidam excis⁊
modis omnib nouem uncie sube
ad curiales aut incimnalem pueniat
tur et sint curiaies sicut testõruolu¬
erit.aut si c̾eorum desidenum fecir

Expanded text:
os offerre curiae, hoc faciant sicuti voluerint, sive omnes seu quidam ex eis, et modis omnibus novem unciae substantiae ad curiales aut curialem perveniant. tur et sint curiales, sicut testator voluit aut sicut eorum desiderium fecit:
Abbreviated transcription (Latin):
ctornate  positamque adoptões na¬
cialium phibiit multam absũdi¬
catem  hntes ct indisciete ucludadre¬
nas quosdam iimisnaturales supcr
modiqui anobiuentisuntꝑquos
peituremus limum iusp̃bentes eis
quicrant pruit naturales circa qꝵ¬

Expanded text:
et ornate positam. quae adoptiones naet ornate positam. quae adoptiones naturalium prohibuit multam absurditatem habentes et indiscrete velut advenas quosdam legitimos naturales superimodi qui a nobis inventi sunt, quos percurremus, legitimum ius praebentes eis qui erant primitus naturales. Circa q
Abbreviated transcription (Latin):
modo nontantum obtułit. atillicti¬
amsicuolunt. autqdam crcis adcun¬
am respice ctiam cuncnoncmuncic¬
adcuriamagc̃ti. autagentib sccundỹ
quantitatemdentur. s uionullus ya¬
turaunmaut uclitant offerratur tẽ
noucmunciascuria percipiat. pallã
quippe c̃qui asimuiconsequitur uq
fiscus sccundum constitutioncin de
hoc anobis positam denaturaub ira¬
q quiptransitumadcunam fiutle¬
gitumet demõsccundumquem of¬
teruncur⁊ succ̃onib hec obpue¬
stitutõnib scũptis zenoquide pie
memorienon defuturs. auquod ple¬
nescunt. s dciam pret̾itis quamscra¬
budcosolummodopmisimus ut
cos quib illa forte constitutõe ꝑdest
qd descendat corum exinde proles ñ
decctonñs subicctis ꝓmictimus nisi
ad hoc depoitam solumosumimusy
siquautiuitas. auquibm̃ reposita est
or enimsempaliqd inchont bonum
nõcaqueaquibzdam p̃ccistant dstre¬
cit nr̃icnim patris aꝓpbamus consti¬
tucccm tempatequidomintroducta

Expanded text:
 obtulerit, at illi etiam sic volunt aut quidam ex eis ad curiam respicere, etiam tunc novem unciae curiam agenti aut agentibus secundum quantitatem dentur. Si vero nullus naturalium aut velit aut offeratur, tunc novem uncias curia percipiat: palam quippe est, quia simul sequitur ubique fiscus secundum constitutionem de hoc a nobis positam. De naturalibus itaque qui per transitum ad curiam fiunt legitimi et de modo secundum quem offeruntur et successionibus haec stitutionibus scriptis Zeno quidem piae memoriae non de futuris aliquid paene sancivit, sed de iam praeteritis: quam scribi ideo solummodo permisimus, ut eos quibus illa forte constitutio prodest, quod descendat eorum exinde proles, non hde cetero nostris subiectis permittimus, nisi ad hoc positam solummodo sinimus, ut si qua utilitas aliquibus inde reposita est, enim semper aliquod incohare bonum, non ea quae a quibusdam praeexistant destruere. Nostri enim patris approbamus constitutionem temperate quidem introductam
Abbreviated transcription (Latin):
sistat ⁊nõcgeat hoc antiquarm igr
ilia adicctione noblone dum super¬
distrbĩt. Si.auĩtctiam totum cis reli¬
quere uoluit adhucfaciet meli uer
alege modis omnib suppicm̃tumi
substantic fictuliuo siuolũint curi¬
alesfiant ¶Siuero aliqui qdem
cligant auquino itfucet adcos quie¬
ligunt iefutantium uemãt portioes¬
tamquam fiuis ñ existentibrica ad
cunam ueniant nouemunciedñs.¬
¶ Siuero ille quidemtacũit filioꝵ.¬

Expanded text:
sistat et non egeat hoc antiquarum legum. alia adiectione, neque oblatione dum superdistribuerit. Sin autem etiam totum eis relinquere voluerit, adhuc faciet melius: va lege modis omnibus supplementum substantiae fiet. Illi vero si voluerint, curiales fiant; si vero aliqui quidem eligant aliqui vero refutent, ad eos qui eligant refutantium veniant portionestamquam filiis non existentibus ita ad curiam veniant novem unciae omnes. Si vero ille quidem tacuerit, filio
Abbreviated transcription (Latin):
succones ulas q̃sbñt hiquiabini¬
tiolimisunt. ¶ Siquis igitur doca¬
lia senpserit ad liberamim prncipio
siucubraz mulicrem commnolicet
coplarunconcubmc seemate sibi ay
limorum filiorumi ampater cxistẽ
tes aũ filiorum nalium pr̃limas es¬

Expanded text:
siones illas, quas habent hi qui ab initio legitimi sunt. Si quis igitur dotalia scripserit ad liberam in principio sive libertam mulierem, cui omnino licet copulari in concubinae schemate sibi, aut legitimorum filiorum iam pater existens aut etiam filiorum non talium pate
Abbreviated transcription (Latin):
adius iimorumascendenintñ sinimi
cos abstintre sepatrum hrditate aut
inderi quasidonatoeminse fcamꝰ ratã
ethitam aocis ielinquere⁊ fortuna ie¬
cedermanentesitaq cimales reucta
auc conacamsicutidudum. anobdc¬

Expanded text:
ad ius legitimorum ascenderint, non sinimus eos abstinere se patrum hereditate aut videri quasi donationem in se factam et ratam habitam ab eis relinquere et fortuna recedere: manentes itaque curiales relictam aut donatam, sicuti dudum a nob
Abbreviated transcription (Latin):
b sunt moastena conuntiones sus¬
scipe petici sumusamciadco ama¬
bili archiep̃o huĩ felicissime ciitai¬
auditoria cuiliaanzasacrocumua¬
care ficiat mistenoS⁊ etno scnpto e¬
ccamineturnegnsne dampnis et
accipiat formametiam scuptamsi¬

Expanded text:
 sunt monasteria, conventiones suscipere petiti sumus a Menna Deo amabili archiepiscopo hujus felicissimae civitaauditoria civilia, neque a sacro eum vacare faciat ministerio, sed ex non scripto examinetur negotium sine damnis, et accipiat formam forsan etiam scriptam
Abbreviated transcription (Latin):
leges studentib cummagnanimi¬
tate et uelocitlites decide ut ñ ꝓphi
sequiis⁊ cumopteat tcumplacaĩ
et decentiasac̾totibagi auditori¬
inherẽte cumultu litigantium am¬

Expanded text:
leges studentibus, cum magnanimitate et velociter lites decidere, ut non psequiis; et cum oporteat Deum placari, et decentia a sacerdotibus agi, auditoriur, atque tumultu litigantium
Abbreviated transcription (Latin):
competẽtes iudicesampuintiis
aut barumpsides sint iudices nõ
t̃nscendentelicem̃siumduorum
spacumecquolitis  contestatio f
quatenus breius ĩ põatr cause ter¬
minus. ¶Alud palam ẽsutum¬

Expanded text:
competentes iudices, in provinciis autem harum praesides sint iudices, non transcendente lite mensium duorum spatium ex quo litis coquatenus brevis imponatur causae terminus. Illud palam est
Abbreviated transcription (Latin):
testatoris  fidei h̾rlis ꝯ missac
adem obẜuart censuius ⁊ si
alegatano. ulfideicomissano
aliquidsimilit relictum sit.&
sus a quo relictum dicitur p̃t¬
quidem auquidase relictum
cc̃. s adicgis subcilitatem dec̃¬
ratomimo cogrudus ẽ solyẽ¬

Expanded text:
is commissa. eadem observari censuimus et si a legatario vel fideicommissario aliquid similiter relictum sit. quodsi is a quo relictum dicitur quidem aliquid a se relictum esse, sed ad legis subtilitatem decurrat, omnimodo cogendus est solve
Abbreviated transcription (French):
nato. aur remierit aliquisdfen¬
soris offitium inse mecip̃mre¬
mẽs smic dignitatis suc militi
actoc̾m adopanicuntatis pro¬
ficientem cogatur defensorisi¬
plere sollicitudinem conucit
unumq̃mqr nobilium semper
funcioe̾m age cuitatum qua
inh̾itant⁊ hanceis conferrchi¬
tõnes reconpensattem. ¶Que
igitur placuenint nob̾et phac
sacram insinuatasunt legem
seantomnes qui a et maximo¬
nim et medicenum et puulor

Expanded text:
natio, aut renuerit aliquis defensoris officium in semet ipsum veniens, sive dignitatis sive militiae exactionem ad opera civitatis proficientem cogatur defensoris implere sollicitudinem Convenit enim unumquemque nobilium semper functionem agere civitatum quas inhabitant, et hanc eis conferre habitationis repensationem. Quae igitur placuerunt nobis et per hanc sacram insinuata sunt legem, oscant omnes, quia et maximorum et mediocrium et parvulor
Abbreviated transcription (Latin):
orum pceptorimut erhociam
gerium presides p̾parent sccun¬
dumuamq̃mq cuntatem
cos quibon coppionis fuñt
nominaridestnsores secundũ
circulum sicrit dictum c̃adecre¬
ta fi communia cuminre mra
domeis hito et describe pdictũ
circulum⁊ ita ꝑbic̃mum subin¬
tre curam cos qui subsecuntur
et si cecrtẽit quispiamereis ali¬
um in troduci sempquidemde¬
uirandum subeunte ⁊ elctõne

Expanded text:
ceptorum, ut ex hoc iam gentium praesides praeparent secundum unamquamque civitatem eos qui bonae opinionis sunt nominari defensores secundum circulum, sicut dictum est, et decreta fieri communia cum iureiurando in eis habito, et describere praedictum circulum, et ita per biennium subintrare curam eos qui subsecuntur, et si ceciderit quispiam ex eis, alium introduci: semp jusjurandum subeunte, et cre
Abbreviated transcription (Latin):
nunc autem cristentes de fẽsore
siquidemplaciiurdanuretiaz
ipos inscribi cutloet bicnnio cõ¬
płc cur̃. et si quidem iambicm
uolueñt comuni decrctotenq̃
nõnodum bicimm implere¬
nnt digminouidentur comu¬
nicare cutulum implcantire¬
liquumtem tempus ultragõ
nullus ciniratem defendat s:
cunctacuntas reluctan te nyl
rit.iohunc ordinem nefreqn¬
tia etcontinuatone cure et pc̃
renouandofiat aliquibo infi
tapdictagubnato ¶husi
onmbualituns innomine
tempus q̃i cumcoto boc stu¬
dioct ingilantia⁊addomimĩ¬

Expanded text:
Nunc autem existentes defensores, si quidem placiti videantur, etiam ipsos inscribi circulo et biennio complere curam, et si quidem iam bienvoluerint communi decreto teneri vero nondum biennium impleverunt, digni vero videntur communicare circulum, impleant reliquum tempus: ultra quod nullus civitatem defendat, sed cuncta civitas reluctante nullorit ordinem: ne frequentia et continuatione curae et per renovando fiat aliquibus infinita praedicta gubernatio. His omnibus valituris in omne tempus, quoniam cum toto haec studio et vigilantia
Abbreviated transcription (Latin):
Qnescnum alienas
appetendi fortunas
sturpitus cruere cupientes
nulli deinceps uolumus pe¬
ticionis rerum cẽlicentiam¬
facere ⁊si incestatus quisqn
roppinquorum cristentibu.
uel uxore. uł manto fatimu¬
nus impleuent ⁊cuicumq
sit ꝯlictionis aut secte seuq̃l
citulores fuĩt fiscalis. ncõ au¬
deat adpetitionemrerum de
functi  defuncte ue.cuusẽq
fortune. aut sccte sit ⁊fiscono¬
stro locum paceat aspirare. cũ
neculis quidem quorũ ac¬
cu. atq offitio petitõnum ꝓ¬
cedebat effc̃s impune liceat

Expanded text:
en alienas appetendi fortunas stirpitus eruere cupientes nulli deinceps volumus petitionis rerum esse licentiam, etsi intestatus quisquam ro propinquorum extantibus vel uxore vel marito fati munus impleverit et cuiuscumque sit condicionis aut sectae, seu quolibet titulo res fuerit fiscalis. Nemo audeat ad petitifuncti defunctaeve, cuiuscumque fortunae vel sectae sit, etsi fisco nostro locus pateat, adspirare, cum ne illis quidem, quorum actu atque officio petitionum procedebat effectus, inpune liceat
Abbreviated transcription (Latin):
boaqz cius.sicut plectendis
suctudo cuminis habet fiscũ
inuascrit nullus cader sub
spẽ munific̃ctic principalis
audcat propriount poscere
quiec̃ legemto.ausus fuerit
gis  habeatur.Sz quoniaz ple¬
rumq ica in non nullis cãi¬
inncrecundia petẽtium inh¬
hiatione astringimur. utẽt
non concedenda tribuami¬
formam latelegis loci aliqd
relinquatur Siquidauterex
bonis talib nid inditio. nllo
camen desiderante atq poscẽ¬
teconcedi cuiq̃m uolũimu

Expanded text:
bonaque eius, sicut plectendi consuetudo criminis habet, fiscus invaserit, nullus eadem sub spe munificentiae principalis audeat proprio iuri poscere. Qui contra legem id ausus fuerit gis habeatur. Sed quoniam plerumque ita in nonnullis inverecunda petentum inhiatione constringimur, ut etiam non concedenda tribuamus, formam latae legis loci aliquid relinquatur. Si quid autem ex bonis talibus nostro iudicio, nullo tamen desiderante atque poscente, concedi cuiquam voluerimu
Abbreviated transcription (French):
citioĩs ediderint. uorum ꝓ¬
scriptione puniri dec̾imu
Par forma resetiam cuulo
⁊adius publicum ptinetes
abomni petitiõe municdas
cẽ censemus.scilz ne pragni

Expanded text:
itionis ediderint, bonorum proscriptione puniri decernimus. Pari forma res etiam civiles et ad ius publicum pertinentes ab omni petitione muniendas esse censemus, scilicet nec prag
Abbreviated transcription (Latin):
Ete quidem sunt disposi¬
tiones niinuminis quas
supadiutorib ninulustris prorẽ¬
porequestorisnii palatiiquori
obsequiores agitir questoriade¬
dimus quarum prima quidemi
adsupplicationem eorundem al¬
uitorium emissa numcrum cor
quierat ilotempore quoprcces

Expanded text:
e quidem sunt dispositiones nostri numinis, quas super adiutoribus viri illustris pro tempore quaestoris nostri palatii, quorum obsequio res agitur quaestoria, dedimus. Quarum prima quidem ad supplicationem eorundem adiutorum emissa numero eorum, qui erant illo tempore, quo preces
Abbreviated transcription (Latin):
icatuntamiuas usuras siusqui¬
b cumq temporib exsoluant
cumsimula reipubliceutilesirre¬
tinereydoncos debitores ⁊ ip̃is¬
sit commodum. cumulum debi¬
timinime nuom. Etquiancfas
ubz maliumratione contulerit
quantitate reialienate perspecta
arq omiibz debitoris faculta¬
tibꝰcon sideratis q̃s huit cũ ei pe¬
cuma credẽt prorata abco ꝗ ex
debitoris facultatibus aliqui
detinz ⁊ exsorte atqrusims p̃stu¬
obnorium iidexomin diligent¬
a ꝯ sollicitudine debebit inqui¬
re adquos exqualib condictoẽ
t̃nsi erint debitoris facultates ut

Expanded text:
annuas usuras suis quibusque temporibus exsolvant, cum simul et rei publicae utile sit retinere idoneos debitores et ipsis commodum cumulum debiti minime nutriri. Et quia nefas libet in alium ratione contulerit, qualitate rei alienatae perspecta atque omnibus debitoris facultatibus consideratis, quas habuit, cum ei pecunia crederetur, pro rata ab eo, qui ex debitoris facultatibus aliquid detinet, ex sorte atque usuris postuobnoxium, iudex omni diligentiae sollicitudine debebit inquirere, ad quos ex qualibet condicione transierint debitoris facultates, ut
Abbreviated transcription (Latin):
cogenda. ut lib̾tas biis salua
sit qui cam adipisci potueñt
cã corum bonaaddica cessati
defunctidefensor⁊ quidemy
siquis intestatus decedensco¬
diculis lib̾tates dedit.n addi¬
ta sit abintestato britas fai¬
nor constitutoms debebit lo¬
cum hr̃e. Corte sitestatus dece¬
dat ⁊ codicui dederit. libcatem
cum nemo succõr.ab intestao
cxistat. ergo quam cliumetu
sit. utrum existãt annocessab᷑
ent consticucõi locus. ¶Sisis

Expanded text:
cogenda ut libertas his salva sit qui eam adipisci potuerunt hac causa bona addicta, cessat defuncti defensor, et quidem si quis intestatus decedens codicillis libertates dederit neque adita sit ab intestato hereditas? favor constitutionis debet locum habere. certe si testatus decedat et codicillis dederit libertatem,cum nemo successor ab intestato existat. ergo quamdiu incertum sit, utrum existat an non, cessabit it constitutioni locus. Si is,
Abbreviated transcription (Latin):
Os qui inter fabricẽses
sacrefabrice sociatisunt
uleorumurores autfilios qui
irdem interfabricenses milita¬
re durnonalibipulsareuolen¬
ditio mue sublimitatis ad cui
uinidiionem potãtemque per¬
tinent neceos post stipendiorũ
ns ciarissimis rectorib proui¬
Ullus fabricensium cõ¬
ductioniul administra¬
nõmulagrieultre alienaruz
rerum se pthaciminiscerecone¬
rurdominis quidem siqui cot̃
ħstatuta nẽpietatis uenire a¬
usi suint.res ułpredia quesciẽ¬
tes quod fabricenses sunt hii¬
dem fabricensib ministranda
commiserint amissurisfabric¬
ensib uõgrauissime cohercitis
p̃t facultatum suarum amissi¬
onem perperua exiliipena ⁊m
madũsioneretinendi quorsae
intraniatione armorumanga
kas admminentissimas iubeat
dirigi p̃fecturam et mierum
ciarmorum⁊ exquoloco tñsfer¬
renda sintindicare utconunro
rocorum que transferrunturi
armorumpreceptionesuau
prouintie conueniat utscom¬

Expanded text:
os, qui inter fabricenses sacrae fabricae sociati sunt, vel eorum uxores aut filios, qui itidem inter fabricenses militare dicuntur, non alibi pulsare voleniudicio tuae sublimitatis, ad cuius iurisdictionem potestatemque pertinent: nec eos post stipendiorum viris clarissimis rectoribus proviullus fabricensium conductioni vel administrationi vel agriculturae alienarum rerum se posthac immiscere conetur: dominis quidem, si qui contra haec statuta meae pietatis venire ausi fuerint, res vel praedia, quae scientes quod fabricenses sunt isdem fabricensibus ministranda commiserint, amissuris, fabricensibus vero gravissime coercitis post facultatum suarum amissionem perpetua exilii poena et animadversione retinendis. Quotiens sane in translatione armorum angalitteras ad eminentissimam iubeat dirigi praefecturam et numerum ei armorum et ex quo loco transferenda sunt indicare, ut continuo ro eorum quae transferuntur armorum praeceptione sua provinciae
Abbreviated transcription (Latin):
sit. inobin ẽ odicis conpoitone
qd.ibsurde arbitiatist̃ instissie̾
omminoquo aceuatone legum
Codics cognominis nri recte⁊
abscedere talia ꝓposiumus q̃¬
tenus nõ multurico supflua Co

Expanded text:
sit a nobis in Codicis compositione. Quod absurde arbitrati sunt. Iustissime omni vero coacervatione legum Codicis cognominis nostri recte abscidere talia proposuimus, quatenus non multitudo superflua cod
Abbreviated transcription (Latin):
fectum roburaccomodare.
ut nõ solum indotib. s etia
iomibꝯ ualeat huismõi
coceptio stipulatonum. ¶¬
taaut cõcepta stipulatõ uely¬
tisi cicius cdieat. cum moriar
dare spondes uietiam cumo
teres ucił erat ⁊ nuc ualeat.
Itempost mortem altius
recte scipulamur. ¶Siscnp¬

Expanded text:
fectum robur accommodare, ut non solum in dotibus, sed etiam in omnibus valeat huiusmodi conceptio stipulationis. Ita autem concepta stipulatio, veluti si Titius dicat ‘ cum moriar, dare spondes? ’ vel ‘ cum eteres utilis erat et nunc valet. Item post mortem alterius recte stipulamur. Si scrip
Abbreviated transcription (Latin):
promuntiato nobfacto prohi
am cautionem relaxaiut nosi
alit disponcre nonc morienti
conmecie uoluntatem. hecigi¬
tursit casus decisio ip̃ique pre¬
buit questionem ⁊ alus omib
inquibus penderccontingent
casus cestamentorum quidem
factorum et testatorum quippei
defunctorum nõdum autez tali
locum accipiente fidci cominis¬
sũ s adhucco qui grauatus ẽ su¬
solums: ctiam inalus cognatis

Expanded text:
pronuntiato nobis facto, prohibd etiam cautionem relaxaverit, nos aliter disponere non est morientis conicere voluntatem. Haec igitur sit causis decisio, ipsi quae praebuit quaestionem et aliis omnibus in quibus pendere contigerit casus, testamentorum quidem factorum et testatorum quippe defunctorum, nondum autem tali locum accipiente fideicommisso, sed adhuc eo qui gravatus est susolum, sed etiam aliis cognatis
Abbreviated transcription (Latin):
Tagendi itinens possitce n
Udicibꝰ faciende eue ꝑ¬
ctionis copiam denegam
nec nõuiro illustrimagio offiti¬
alii preter memoratasduas po¬
rãtes hoc anob̾ concessum sithr
iuidices exsuo.abitrio p̾bitimst
quos mm̃smissionempublica¬
tum functionum ꝑsecutoresi
urderint constiruros scituris sid¬
sinitionemniam ercessernt se

Expanded text:
agendi itineris possit esse udicibus faciendae evectionis copiam denegamunec non viro illustri magistro officialii praeter memoratas duas potestates hoc a nobis concessum sit. Hiudices ex suo arbitrio praebitquos in transmissione publicarum functionum prosecutores viderint constitutos: scituri, si definitionem nostram excesserint, se
Abbreviated transcription (Latin):
sunt.quesitum est anprosut
et constat cossolos prodesse.
qui macic amittuntur. Hii
cium qui prore  publica ceci¬
derunt. imperpetum pergle¬
nam unicre intelligentur.

Expanded text:
sunt, quaesitum est, an prosint. et constat, eos solos prodesse acie amittuntur: hi im, quia pro re publica cederunt, in perpetuum per glam vivere intelleguntur.
Abbreviated transcription (Latin):
uleriminales cẽcosdem cogio¬
resmouenturexcentorẽ quidẽ
negotiiusqr adfinemlitis euur
seucriminal unius cẽsollidipra¬
tione contentum ⁊promsinnã¬
disnre seremtatisapicibo uel
simplicc̃obnorios corumposty¬
uii quorumintẽ acceptosolido
qd̃ pentur prebenõdifferrant ꝓ
implendis uomimmm̃tis und
conuemendi tribintur execuro¬
ribo facultas nõ ulra q̃mtres

Expanded text:
riminales contra eosdem cognitiones moventur, exsecutorem quidem negotii usque ad finem litis civilis seu criminalis unius esse solidi praestatione contentum. Et pro insinuandis nostrae serenitatis apicibus vel simplici contra obnoxios eorum postuur, ii quorum interest accepto solido quod petitur praebere non differant. Pro implendis vero monumentis, unde conveniendi tribuitur exsecutoribus facultas
Abbreviated transcription (Latin):
s in competentibiditiis maio¬
ribꝯcogniuo celcbretur inducẽ¬
diquidemnegotugranonisiqua¬
tuorsollidos cosdemimros claris¬
simos errogne gestorumnegor
excipiendorum cãduos tinmo

Expanded text:
sed in competentibus iudiciis maioribus cognitio celebretur, inducendi quidem negotii gratia non nisi quattuor solidos eosdem viros clarissimos erogare, gestorum vero excipiendo
Abbreviated transcription (Latin):
nisdclegantur repudiata adtẽ¬
pus sperum copia ⁊mopie occ̃o¬
necaptata p̃tia liceat p̾tulare ita
lataneglex̾it. ac p̾ea ĩpõitis ꝓnec̃ci¬
tate reꝵ ꝓuitiis repudiata taxaũu

Expanded text:
is delegantur, repudiata ad tempus specierum copia et inopiae occasione captata pretia liceat postulare, italata neglexerit ac postea inpositis pro necessitate rerum pretiis repudiata taxaveri
Abbreviated transcription (Latin):
quibus speci¬
es indiuenis
prouintiis de¬
legantur cont̃
onmemconsy¬
erudmemnulus consistentibus
familiis excoctione  panis efflagi¬
tent uiustris igitur anctoritas tra
nouamusurpationem congrna ar¬
ctoritate repellatut cuzoppinaco

Expanded text:
quibus species in diversis provinciis delegantur, contra omnem consuetudinem nullis consistentibus familiis excoctionem panis efflagitant. Illustris igitur auctoritas tua novam usurpationem congrua auctoritate repel