comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Cõpletusq solis annus ñ ceͣc solũ & lx dieb sed additisu
dieb & quadrante ꝑficiet᷑. Primũ gͥ arietis signũ in illa
cȩli parte quã in medio martii mensis solten& oriri inci¬
pit. consũmatur in illa qua in medio aprilis ipse cireũs:
Ideoq in octaua sua parte iuxta quosda s uerius iuxta at.¬
gyptios qui calculationis p̃ om̃ib gnari st̃ in quarta suo
parte locũ aequinoctii uernalis ostendit. Scđ̾m tauri
ab illa celestis eirculi parte qua in medio apͥlis sol circu¬
fertur. ortus initium faciens. cõpl& in ea quã ipse in mai
medio seruat. Tertium geminoꝵ ã parte signiferi quã
sol in medio maii ns. Quartũ caneri ab ea quã in
medio lustrat iuni ĩ facit principiũ ortus. & ideo iuxta
quosdã in uiii sua parte recipit solstitium. iuxta uͦ sol.¬
licitiorẽ indaginem aliquot partib prius inde deflexo

Expanded text:
completusque solis annus non CCC solum et LX diebus, sed additis V completusque solis annus non CCC solum et LX diebus, sed additis V diebus et quadrante, perficietur. Primum igitur Arietis signum in illa coeli parte quam in medio Martii mensis sol tenet oriri incipit, consummatur in illa, qua in medio Aprilis ipse circumfertur, ideoque in octava sua parte juxta quosdam, sed verius juxta Aegyptios, qui calculationibus prae omnibus gnari sunt, in quarta sua parte, locum aequinoctii vernalis ostendit. Secundum Tauri ab illa coelestis circuli parte qua in medio Aprilis sol circumfertur ortus initium faciens, complet in ea quam ipse in Maii medio servat. Tertium Geminorum a parte signiferi quam sol in medio Maii; quartum Cancri ab ea quam in medio lustrat Junii facit principium ortus, et ideo juxta quosdam in octava sua parte recipit solstitium, juxta vero sollicitiorem indaginem aliquot partibus, prius inde deflexo
Abbreviated transcription (Latin):
Tui qđ de uno decẽbri spetialit̾ dixit. de cȩteris utiq ge.
ueralit̾ intelligendũ signauit. quia uidelic& singula:
queq signoꝵ medio suo mense terminent᷑. a medio priore su¬
mant ex ortũ. De quoꝵ positione strictĩ nescientes instruere
obsecro scientib oneri non sit. Undiq gyrũ cęli rotundis.¬
simũ ꝑ lineam zodiaci circuli quasi ꝑ zonã quandã amplis¬
simȩ sperȩ cireũdatã distincti ordines gẽmarũ duodecim
sese inuicẽ contingentiũ obsident. Tantȩ sunt magnitu¬
dinis. ut ñ minore ꝗͣduarũ spatio horarũ uł oriri uł oc¬
cidere uł de loco possint moueri. Singulis tricenȩ par¬
tes ob tricenos dies quib a sole lustrantur ad seribunt᷑. de¬
cẽsemis horȩ quȩ plus st̃ quia plenã partẽ xxiiii horarũ
ñ reddunt. simul cõputari negliguntur. Attam̃ & ipsȩ
duodecies cireuactȩ. ubi diesv & quadrantẽ consumaue.¬
rint. iam quantũ ad tricenas partes addiderint patebit.

Expanded text:
ui quod de uno Decembri specialiter dixit, de caeteris utique neraliter intelligendum signavit, quia videlicet singula quaeque signorum medio suo mense terminentur, a medio priore sumant exortum. De quorum positione strictim nescientes cum instruemus, obsecro scientibus oneri non sit. Undique gyrum coeli rotundissimum per lineam zodiaci circuli quasi per zonam quamdam amplissimae sphaerae circumdatam, distincti ordines geminarum XII sese invicem contingentium obsident: tantae sunt magnitudinis, ut non minore quam duarum spatio horarum, vel oriri, vel occidere, vel de loco possint moveri; singulis tricenae partes, ob tricenos dies quibus a sole lustrantur, adscribuntur, decem semis horae quae plus sunt, quia plenam partem XXIV horarum non reddunt, simul computari negliguntur. Attamen et ipse duodecies circumactae, ubi dies quinque et quadrantem consummaverint, jam quantum ad tricenas partes addiderint patebit,
Abbreviated transcription (Latin):
codicẽ quere diem hłrum memoratarũ. inuemes.e. li¬
teram p̃scriptã. Recurre ad paginã regularẽ. uidebis
annũ sextum ꝑspecto eiꝰ alphabeto .e. litteram reperies
Circũfer oculos adlatera. hinc genunors extrema: illini
uinii mensis initia dep̾hendes ee notata. & siue erudu
siue simplex es lector: palam te qđ cupiebas in uestigas
letaberis. insuꝑ & toto illo anno quib cũq dieb e. litten
litterã uideris ascripta. siue crescentẽ seu decrescentem
in hisdẽ cęli partib lunã noueris esse conuersatã. Hon
enĩ hoc argumento in detrimento an cremento suȩ l¬
cis. in aduerso an in coitu solis sit posita luna requirꝰ
s si hoc scire desideras. aderit argumentũ uetusta ae¬
giptior obseruatione traditũ.

Expanded text:
Codicem, quaere diem Kalendarum memoratarum, invenies E liCodicem, quaere diem Kalendarum memoratarum, invenies E literam praescriptam. Recurre ad paginam regularem, videbis annum sextum, perspecto ejus Alphabeto E literam reperies. Circumfer oculos ad latera, hinc Geminorum extrema, illinc Junii mensis initia deprehendes esse notata, et sive eruditus, sive simplex es lector, palam te quod cupiebas, investigasse laetaberis in supernotato illo anno quibuscumque diebus E literam videris, adscriptam sive crescentem, sive decrescentem in iisdem coeli partibus lunam noveris esse conversatam. Non enim in hoc argumento, in detrimento an cremento suae lucis, in adverso an in coitu solis sit posita luna requiris, sed et si hoc scire desideras, aderit argumentum vetusta Aegyptiorum observatione traditum.
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta numerũ dierũ quib luna todiacũ ꝑuolat: x x¬
UII lineas hab&. in longitudine nominib signoꝵ ante.
nominib uͦ mensiũ retro ad notatis. ut qui signors
inperitus est. ex mensium tam̃ notitia possit iuenire
qđ querit. Dec̃e uͦ & nouẽ hab& in latitudine lineas qͦ or¬
nẽ decennouenalis circuli supͣ adnotato annoꝵ numero pꝰ.¬
monstr&. Cũ gͥ anno quolib& diem quelib& quo insig¬
no uł cuiꝰ mensis in partib lunã habeat scire uolueris.:
recurrens ad regularẽ paginã in qua litterarũ est dis.¬
tincta congeries. eodẽq statĩ anno ex titulo frontis in¬
uento. illa quã querebas litterã eiusdẽ diei inuenies.
atq ante ac retro inspiciens qđ signũ queue mensem e
regione habeas ad notabis. Ponamꝰ aliqđ quo ad cetera
lector conualescat exemplũ. Queris ubi sit luna uerbi¬
gra in beł aprilis anno sexto cireuli decenouennalis. apen

Expanded text:
juxta numerum dierum quibus luna zodiacum pervolat: XXjuxta numerum dierum quibus luna zodiacum pervolat: XXVII lineas habet in longitudine, nominibus signorum ante, nominibus vero mensium retro adnotatas, ut qui signorum imperitus est ex mensium tamen notitia possit invenire quod quaerit; X vero et IX habet in latitudine lineas quae ordinem decennovenalis circuli supra adnotato annorum numero praemonstret. Cum igitur anno quolibet diem quemlibet quo in signo vel cujus mensis in partibus lunam habeat scire volueris, recurrens ad regularem paginam, in qua litterarum est distincta congeries, eodemque statim anno ex titulo frontis invento, illam quam quaerebas litteram ejusdem diei invenies, atque ante ac retro inspiciens, quod signum quemve mensem e regione habeat adnotabis. Ponamus aliquod quod ad caetera, lector, cong. in Kal. Apr. anno sexto circuli decemnovennalis. Aperi
Abbreviated transcription (Latin):
dierũ ui. XXuiiii spatio m̃siũ undeci & dierũ xuiii.
Tricesima spatio mensiũ xii.
idoneus. lunaris tam̃ eireuitus existit curiosus. & huic
ad capacitatẽ ingenioli sui cõmodamꝰ argumentũ. q id
qđ querit inueniat. Siquidẽ totã annalis circuitꝰ seriẽ
quȩ de duodecĩ mensib continet᷑ alphabetis distinximꝰ.
ita dũ taxat ut primꝰ & sđs ordo uicenos & septenos dieᷤᷤ.
tertius aute uno amplius cõplectat᷑ illo uidelic& qͥ de
tertio repetitis uiii horis suꝑfluis ad crescit. & ut dieb
quos signare uoleb amus litterȩ sufficerent. ñ singłis¬
his has dieb s alternis ad posuimꝰ. atq ideo non ultra
o. literã alphabetũ tangere opus erat. Preposuimꝰ eidẽ
operi paginã regulare. quȩ x & nouẽ alphabeta hu.¬
ius modi ã diuersis litteris inchoantia totidẽ annoꝵ
circuli decenouenalis caper&. simul & mensiũ singuloꝵ
signoꝵq uocabula xii. Quȩ hoc oͬdine disposita est.

Expanded text:
vigesima nona spatio mensium undecim, et dierum XVIII, tricesima spatio mensium duodeidoneus lunaris tamen circuitus existit curiosus, et huic ad capacitatem ingenioli sui commodamus argumentum, quo id quod quaerit inveniat: siquidem totam annalis circuitus seriem, quae duodecim mensibus continetur, alphabetis distinximus, ita duntaxat, ut primus et secundus ordo vicenos et septenos dies, tertius autem uno amplius complectatur, illo videlicet qui de tertio repetitis VIII horis superfluis accrescit. Et ut diebus quos signare volebamus litterae sufficerent, non singulis has diebus, sed alternis apposuimus, atque ideo non ultra o litteram alphabetum tangere opus erat. Praeposuimus eidem operi paginam regularem, quae X et IX alphabeta hujusmodi a diversis literis inchoantia, totidem annorum circuli decennovenalis caperet, simul et mensium singulorum signorumque vocabula duodecim, quae hoc ordine disposita est,
Abbreviated transcription (Latin):
gulas aetates lunȩ quantũ ea dist& ã sole distinctius ad¬
notare curauimus. Prima gͦ luna ubi suam ꝑfecerit ae¬
tatẽ: elongatur ã sole spacio dierũ xii. Sdã spatio dieri
XXIIII. Tertia spatio mensis unius & dierũ ui. Quarta
spatio mensis unius & dierũ xuiii. Quinta spatio men.¬
sium duor. Sexta spatio mensiũ duoꝵ & dierũ xui
Septima spatio mensiũ duoꝵ & dierũ xxiiii. Octaui
spatio mensium triũ & dierũ ui. Nona spat̾ mensiũ triũ¬
& dierũ xuiii. Decima spat̾ mensiũ iͦiͦi. Undecima spat᷑

Expanded text:
singulas lunae aetates quantum ea distet a sole distinctius adsingulas lunae aetates quantum ea distet a sole distinctius adnotare curavimus. Prima ergo luna ubi suam perfecerit aetatem, elongatur a sole spatio dierum XII, secunda spatio dierum XXIIII, tertia spatio mensis unius et dierum sex, quarta spatio mensis unius et dierum decem um, sexta spatio mensium II et dierum duodecim, septima spatio mensium II et dierum XX III, octava spatio mensium trium et dierum sex, nona spatio mensium III et dierum XVIII, decima spatio mensium quatuor, undecima spatio
Abbreviated transcription (Latin):
septebris. qui ẽ octauus iduũ septẽbriũ dieᷤᷤ. & ne scrupu¬
lus tibi forte argumenti fallentis incidat. ꝓba ad diame.¬
trũ anni qđ quintã decimã tenere lunã rarus qui nesciat
multiplica .xuꝑ iiͦii. fiunt lx. partire ꝑ x sexies deni sex.¬
ais. Sex enĩ mensib exactis id÷ medio circuitus annui co¬
fecto itinere. sol ingrediet᷑ partẽ cȩli qua luna .xi cir¬
cũ fertur. Et quia tunc quintadecima ianuarii dies est
nimirũ illa parte sol quintadecima die iulii mensisa¬
ibit. &̾ ut ad sũmũ ueniamus. sume xxͦx luna. quę te
fit u beł feb̾r. multiplica ꝑ i ͦn. funt cxx. partire ꝑ .x.
duodecies deni cenu ies. Illa cȩli parte luna xXxcur¬
rit. quã xii mensib exactis. id ÷ toto anni circulo tran¬
acto sol optenturꝰ est. Ipsa ÷ enĩ pars eadem in qua & nẽ
conuersatus lunã suo receperat in coitu. Quȩ ut mani¬
festiora cuilib& ȩtiam tardioris ingenii reddant᷑. ꝑsm.

Expanded text:
Septemb., qui est VIII Iduum Septemb. dies. Et ne scrupulus tibi forte argumenti fallentis incidat, proba ad diametrum anni, quod XV tenere lunam rarus qui nesciat, multiplica XV per IIII, fiunt LX, partire per decem, sexies seni sexais; VI enim mensibus exactis, id est, medio circuitus anni confecto itinere, sol ingredietur partem coeli qua luna XV circumfertur. Et quia tunc XV Jan. dies est, nimirum illam partem sol XV die Julii mensis adibit. Et ut ad summum veniamus, sume XXX lunam, quae tunc fit III Kal. Feb., multiplica per IIII, fiunt CXX; partire per decem, duodecies deni centum vies, illa coeli parte luna XXX currit, quam XII mensibus exactis, id est, toto anni circulo transacto, est sol obtenturus. Ipsa est enim pars eadem in qua et nunc conversatus lunam suo receperat in coitu. Quae ut manifestiora cuilibet etiam tardioris ingenii reddantur, per
Abbreviated transcription (Latin):
pensat. ne si semꝑ in hisde̾ moraret locis. alia calor. alia
una non minui nec crescere dicunt.s a sole inlustratam
ã parte qua hab& ad eum paulatĩ uł ab eo recedendo
uł ei ꝓpinqͣndo nob̾ candidam partẽ reuoluere uł atrã.
Et die quidẽ crescente supinã cerni nouã lunã. ut pote su.¬
periorẽ soli. & ad aqͥlonalia subeuntẽ. Decrescente uͦ
erectã & deiectã in austros. Plenã aut̃ soli semꝑ aduersã.
sublimẽ humili sole. humilẽq sublimi. Quã lucere do.¬
drantis semuntias horarũ ab scda adicientẽ usq ad plenũ
orbẽ. detrahenteq in diminutionẽ. Intra autẽ xiuii parteᷤᷤ¬

Expanded text:
pensat, ne si semper in iisdem moraretur locis, alia calor, alia pensat, ne si semper in iisdem moraretur locis, alia calor, alia  situ lunae. Lunam non minui, nec crescere dicunt, sed a sole illustratam, a parte quam habet ad eum, paulatim vel ab eo recedendo, vel ei appropinquando, nobis candidam partem revolvere, vel atram. Et die quidem crescente, supinam cerni novam lunam, utpote superiorem sole, et ad Aquilonia subeuntem; decrescente vero erectam et dejectam in Austros, plenam autem soli semper adversam. Sublimem humili sole, humilemque sublimi, quam lucere, dodrantis semuncias horarum, a secunda adjicientem usque ad plenum orbem, detrahentemque in dimunitionem, intra tredeci
Abbreviated transcription (Latin):
ianuario: Februario pisces. ob m̃ses imbriferos tradunt Sin.¬
głis autẽ signis xoex partes. ternȩ uͦ decadeᷤᷤ deputant᷑. eo qđ
sol xxx dieb & x semis horis illa ꝑcurrat ã medio m̃sis idẽ
acteus circulus figura candidior ꝑ mediũ celi uerticẽ quẽ
uulgo dicunt ex splendore solis in eo currentis ita fulgere
s. frustra cũ ab illo nũꝗͣnisi in parte saguittarĩ uł geminoꝵ
tangat᷑. in qͥb candidũ circulũ signifer cingit. De cursu &
multoq hc̃ luna ampliorẽ. lunã uͦ terra esse maiorem.
Unde & cunctis. eiꝰdẽ magnitudinis appar&. Quod enĩ nob̾
quasi cubitaliꝰ uidet᷑. nimiȩ celsitudinis distantia facit. Alioqͥn
natura sit igneus. motu qͦq nimio calorẽ adaug&. Hic
cursu uariante dieᷤ & m̃ses tẽpora diuidit & annos. aerisq
tẽperiem accedendo uł recedendo. ꝓ tẽpor ratione dis.¬

Expanded text:
Januario; Februario Pisces, ob menses imbriferos tradunt. SingJanuario; Februario Pisces, ob menses imbriferos tradunt. Singulis autem signis XXX partes, ternae vero decades deputantur, eo quod sol XXX diebus et decem semis horis illa percurrat, a medio mensis. id Lacteus circulus est figura candidior per medium coeli verticem, quem vulgo dicunt ex splendore solis in eo currentis ita fulgere; sed frustra, cum ab illo nunquam, nisi in parte Sagittarii et Geminorum, tangatur, in quibus candidum circulum signifer cingit. CAPUT XIX. hunc luna ampliorem; lunam vero terra esse majorem, unde et cunctis unius magnitudinis apparet. Quod enim nobis quasi cubitalis videtur, nimiae celsitudinis, distantia facit; alioqui natura sit igneus, motu quoque nimio calorem adauget. Hic cursu variante dies et menses, tempora dividit et annos, aeris temperiem accedendo vel recedendo pro temporum ratione dis
Abbreviated transcription (Latin):
partes flexuoso draconũ meatu inequaliᷤ. Martiᷤ stella: quat.¬
fabulis nomina sũpsert̃. Nã arietẽ martio m̃si ꝓpt̾ ãmone̾
iouẽ tribuunt. Unde & in eiꝰdẽ simulachro arietis cornua fingunt.
Taurũ aprili ꝓpt̾ eundẽ iouẽ qđ inbouẽ sit fabulo se conuers.
Castorẽ & pollucẽ maio ꝓpt̾ insigne uirtutis. Porro cancrũ
iunio qͦndo sol ad inferiora redit. qđ cancer inpulsus retro
cursũ dirigere soleat. Leonẽ quẽ occidit hercules iulio. ꝓpt᷑
ui feruoris ad signant. Uirginẽ augusto. qͥa tẽ exhausta calo.¬
rib tellus nichil pariat. Librã septẽbriob ȩqualitatẽ diei &
noctis. Scorpiũ & sagitariũ equinis crurib deformatum.
ꝓpt̃ fulmina m̃siũ ipsoꝵ octob̾ & nouẽb̾ accipiunt. Capricor.¬
nũ deceb̾ ꝓpt᷑ caprã iouis nutricẽ. Cuiꝰ extrema pisci similia
pingunt᷑. qđ huiꝰ mensis ultima sint pluuialia. A quariũ

Expanded text:
partes flexuoso draconum meatu inaequalis; Martis stella quapartes flexuoso draconum meatu inaequalis; Martis stella quafabulis nomina sumpserunt. Nam Arietem Martio mensi propter Ammonem Jovem tribuunt; unde et in ejus simulacro arietis cornua fingunt; Taurum Aprili, propter eumdem Jovem, quod in bovem sit fabulose conversus; Castorem et Pollucem Maio, propter insigne virtutis; porro Cancrum Junio, quando sol ad inferiora redit, quia Cancer impulsus retro cursum dirigere soleat; Leonem, quem occidit Hercules, Julio, propter vim fervoris assignant; Virginem Augusto, quod tunc exusta caloribus tellus nihil pariat; Libram Septembri, ob aequalitatem diei et noctis; Scorpium et Sagittarium equinis cruribus deformatum, propter fulmina mensium ipsorum, October et November accipiunt; Capricornum December, propter capram Jovis nutricem, cujus extrema pisci similia pinguntur, quod hujus mensis ultima pluvialia sint; Aquarium
Abbreviated transcription (Latin):
Mercurio radians. lunȩ bland. soli cũ orit᷑ ardens. postea dieᷤ
s. colores ratio altitudinũ temperat. Siqͥdẽ earũ similitudinẽ
trahunt. in quarũ aera uene̾re subeundo. tinguitq ad ꝓ.¬
lorẽ. ardentior in ruborẽ. uentuosus ĩ horrorẽ. solatq cõ¬
missurȩ aspidũ. extremȩq orbitȩ atrã in obscuritatem.
odiacus uł signifer ẽ. circulus obliquus xii signis constans di¬
ꝑ quẽ errantesstellȩ ferunt᷑. nec aliud habitat᷑ in terris
ꝙͣ qđ illi subiac&. reliqua ã polis squalent. ueneris tantũ
stella excedit eum binis partib Luna qͦq ꝑ totã latitudi.¬
nẽ eiꝰ uagat᷑.s: omĩno ñ excedens eũ. ab his mercuriĩ stella
laxissime ut tam̃ eduodenis partib: tot st̃ enĩ latitudines
ñ ampliꝰ octonas ꝑerr&. Neq has equalit̃.s. duas in medio eius
& supͣ quattuor infra duas. Sol deinde medio fert᷑ int̃ duas

Expanded text:
Mercurio radians, Lunae blandus, Soli cum oritur ardens; postea dies. Mercurio radians, Lunae blandus, Soli cum oritur ardens; postea dies. Sed colores ratio altitudinum temperat, siquidem earum similitudinem trahunt, in quarum aera venere subeundo, tingitque approlorem, ardentior in ruborem, ventosus in horrorem, sol atque commissurae apsidum, extremaeque orbitae atram in obscuritatem. odiacus, vel signifer, est circulus obliquus, XII signis constans, per quem errantes stellae feruntur; nec aliud habitatur in terris, quam quod illi subjacet, reliqua polis squalent. Veneris tantum stella excedit eum binis partibus. Luna quoque per totam latitudinem ejus vagatur, sed omnino non excedens eum. Ab iis Mercurii stella laxissime, ut tamen e duodenis partibus, tot sunt enim latitudinis, non amplius octonas pererret; neque has aequaliter, sed duas in medio ejus, ut supra quatuor, infra duas; sol deinde medio fertur inter duas
Abbreviated transcription (Latin):
& signiferi e̾ obliqͥ int̾ eoᷤ siti. Om̃ia autẽ hȩc c̃stant ratione
circimi semꝑ indubitata. gͣ ab alio cuiq centro habsides suȩ
exurgunt. Ideoq diuersos habent orbes. motusq dissimileᷤ.
qm̃ interioreᷤᷤ absidas necesse ẽ breuiores e̾ẽ. Igit ã terrȩ cen¬
tro absides altissimȩ sunt. Sat̾no in scorphione. ioui in uirgine.
Marti in leone. soli in geminᷤ. ueneri in sagittario. mercurio
centrũ humillimȩ atq ꝓximȩ. Sic fit ut tardius moueriui.¬
deant᷑. cũ altissimo ambitu ferunt᷑. Non qͥa accelerent tar.¬
dentue naturaleᷤ motꝰ qͥ certi ac singłi st̃ illiꝰ. s: qͥa deductas
ã sũma abside lineas coartari ad centrũ necesse est. sic̃ in rotis
radios. idẽq motus alias inaior alia minor centri ꝓpinqͥtate
sentit᷑. Motũ autẽ augeri ꝙͣ. diu ĩ uicino st̃ terrȩ. cũ ab scedant
ĩ altitudinẽ minui lunȩ maxime sublimitatib adꝓbat᷑. De

Expanded text:
et signiferi est obliqui inter eos siti. Omnia autem haec constant ratione circini semper indubitata. Ergo ab alio cuique centro apsides suae exsurgunt, ideoque diversos habent orbes, motusque dissimiles. Quoniam interiores apsidas necesse est breviores esse, igitur a terrae centro apsides altissimae sunt, Saturno in Scorpione, Jovi in Virgine, Marti in Leone, Soli in Geminis, Veneri in Sagittario, Mercurio centrum humillimae atque proximae; sicque fit ut tardius moveri videantur, cum altissimo ambitu feruntur, non quia accelerent tardentve naturales motus, qui certi ac singuli sunt illis, sed quia deductas a summa apside lineas coarctari ad centrum necesse est, sicut in rotis radios, idemque motus alias major, alias minor centri propinquitate sentitur. Motum autem augeri quandiu in vicinia sunt terrae, cum abscedant in altitudinem minui, lunae maxime sublimitatibus approbatur. De
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥo renisu uim suam exere&. Gur mare non crescat᷑
uod mare fluuioꝵ occursu ñ auget᷑. dict̃ naturalit salsis
uadis fluentiũ dulce c̃sumi. uł uentis aut uapore solis ab.¬
ripi. Ut in lacis lacunisq ꝓbamꝰ in breui mom̃to desiccatis.
uł &iã occulto meatũ in suos refluere fonteᷤ. & solito ꝑsuos
amne gressu recurere. Marinis aut̃ aqͥs dulces suꝑfundi.
ut pote leuiores. ipsas ut grauioris nature magis sustinere¬
tenuiq liquore quẽ facilime trahit uisignea. om̃is asꝑior
crassiorq linquat᷑. Ideoq sũmã ȩqͦrũ aquã dulciorẽ ẽẽ ꝓfunda.
s. in dulcib aqͥs lunȩ alim̃tũ eẽ. sicut solis in mari. De rubro
ñ naturalit̾ hab&. s uicinis litorib quȩ sanguineo liqͦre
rubent inficit᷑. Ideoq inde mineũ & alii coloreᷤ picturarũ
rubręq gẽmȩ legunt᷑. Scindit᷑ aut̃ in duossinꝰ. quors ꝑsicꝰ

Expanded text:
propiore nisu vim suam exercet. CAPUT XL. Cur mare non crescat. propiore nisu vim suam exercet. CAPUT XL. Cur mare non crescat. Quod mare fluviorum accursu non augetur, dicunt naturaliter salsis vadis fluentum dulce consumi, vel ventis aut vapore solis abripi, ut in lacis lacunisque probamus in brevi momento desiccatis, vel etiam occulto meatu in suos refluere fontes, et solito per suos amnes gressu recurrere; marinis autem aquis dulces superfundi, utpote leviores; ipsas vero ut gravioris naturae, magis sustinetenuique liquore, quem facillime trahit vis ignea, omnis asperior crassiorque linquatur. Ideoque summam aequorum aquam dulciorem esse profunda. Sed in dulcibus aquis lunae alimentum esse, sicut solis in mari. CAPUT XLIn naturaliter habet, sed vicinis littoribus, quae sanguineo colore rubent, inficitur. Ideoque inde minium, et alii colores picturarum, rubraeque gemmae leguntur. Scinditur autem in duos
Abbreviated transcription (Latin):
trum refundi. hȩc ꝑmaritiorũ holerũ cineres. illa ꝑbumũ
diffusa queant. Maris uͦ fretib crebris terrarũ spatia dis.¬
tinguntur. ut & gentiũ terminos int̾cludant. & alt̾nis opib
om̃s ꝓuintias ꝑ cõmercia ditent. De aestu oceani
estus oceani lunã sequit᷑. tãꝙͣ eiꝰ aspiratione retroisũ trahat᷑
eiꝰq inpulsu retracto refundat. Qui cotidie bis affluere
& remeare uniꝰ semꝑ horȩ dodrante & semiuntia trans.¬
missa uidet᷑. Eiusq om̃isq cursus in ledones & malinas
idẽ. in minores ȩstus diuidĩt & maiores. S ledon ã qͥnta¬
& uicesima luna inchoans quot horis accurrit & tot re¬
currit. Maluia autẽ ã xiii & axxxuiii incipiens citior in
solstitia solito ualidius exestuans. ꝑoctonos autẽ annos ad pͥnci¬
pia motꝰ & paria increm̃ta certissimolunȩ reuocant᷑ ambitu.
Illa semꝑ aquilonalia tenente mitioreᷤᷤ ꝙͣ cũ in austro degressa

Expanded text:
trum refundi, haec per marinorum olerum cineres, illa per humum trum refundi, haec per marinorum olerum cineres, illa per humum diffusa queant - maris vero fretibus crebris terrarum spacia distinguuntur, ut et gentium terminos intercludant, et alternis opibus omnes provincias per commercia ditent. CAPUT XXXIX. De aestu Oceani. Aestus Oceani lunam sequitur, tanquam ejus aspiratione retrorsum trahatur, ejusque impulsu retracto refundatur, qui quotidie bis adfluere et remeare, unius semper horae dodrante et semiuncia transmissa, videtur, ejusque omnis cursus in laedones et malinas, id est, in minores aestus dividitur et majores. Laedon enet a vicesima luna inchoans, quot horis occurrit tot et recurrit. Malinas autem a XIII et a XXVIII incipiens, citior in et per aequinoctia vel solstitia solito validius exaestuans. Per octonos autem annos ad principia motus, et paria incrementa certissimo lunae revocantur ambitu: illa semper aquilonia tenente mitiores, quam cum in austro digressa
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit. si sũmo in corniculo maculis nigrescit. pluuiũ m̃sis
exordium. si in medio pleniluniũ serenũ. Itẽ cũ in nocturna
nauigatione scintillat. ad remos tẽpestas erit. & cũ delphini
undis sepius exiliunt. qͦ illi ferunt᷑. inde uentꝰ exurg&. et un.¬
temperantia ꝓ meritis hominũ corrupto. Quispirando
uł edendo ꝑceptus. luem. mortẽq generat. Unde sepius
om̃e tempꝰ aestatis. in ꝓcellas turbinesq brumales uerti con-¬
spicimꝰ. S. hec cũ suo tempore euenerint tẽpestates cũ uͦ alias
ꝓdigia uł signa dicuntur. De natura aquarũ duplici.
quarũ duplici natura. formant᷑ & reformantur omĩa quȩ
cernunt᷑ in terra. Nam salsȩ in mari conuenientes mortalib
fructus nutriunt. In terris & aere dulces aptius alendis
fructib sitiq sed ande congruunt. S quȩ harũ naturalis
querit᷑. Utraq autẽ dep̃hendit naturalis esse. dũ in altłru¬

Expanded text:
ostendit; si summo in corniculo maculis nigrescit, pluvium mensis ostendit; si summo in corniculo maculis nigrescit, pluvium mensis exordium; si in medio, plenilunium serenum. Item cum aqua in nocturna navigatione scintillat ad remos, tempestas erit. Et cum Delphini undis saepius exsiliunt, quo illi feruntur, inde ventus exsurget, et untemperantia, pro meritis hominum corrupto, qui spirando vel edendo perceptus luem mortemque generat. Unde saepius omne tempus aestatis in procellas turbinesque brumales verti conspicimus. Sed haec cum suo tempore venerint, tempestates; cum vero alias, prodigia vel signa dicuntur. Aquarum duplici natura formantur et reformantur omnia quae cernuntur in terra. Nam salsae in mari convenientes mortalibus fructus nutriunt in terris et aere, dulces aptius alendis fructibus sitique sedandae congruunt. Sed quae harum naturalis sit quaeritur. Utraque autem deprehenditur, dum in alteru
Abbreviated transcription (Latin):
lente nẽ sole dissoluente pluuialit̾ ad terras dilabunt᷑. S
pluuias uocamꝰ lentas & iuges. mibos aut̃ repentinoᷤ & p̃cipites.
Randinis lapilli ex stillis pluuiȩ. De grandine.
frigoris & uenti rigore conglaciatis inaere coagulantur.
S citius niue soluunt᷑. & int̾diu sepius quã noctu decidunt.
inguttas. s. gelu preripiente forinant᷑. qͥsin alto mari ca
ol in ortu suo maculosus uł sub nube latens pluuiũ diem
p̃sagit. Si rubeat. sincerũ. si palleat tempestuo sũ Si con¬
cauus uidet᷑. ita ut in medio fulgens radios ad austrũ.
& aquilonẽ emittat. tẽpestatẽ humidã. & uentuosam. Si
pallidus in nigras nubes occidat. aqͥlonẽ uentũ. Cȩlũ si ues-¬
pere rub&. serenũ diem. si mane tẽpestuosũ significat. Ab
aqͥlone fulgur. & ab euro tonitruus. tẽpestatẽ. & ab austro
flatus aestũ portendit. Luna uii si rubeat quasi aurũ: uentos

Expanded text:
lente, nunc sole dissolvente pluraliter ad terras dilabuntur. Sed lente, nunc sole dissolvente pluraliter ad terras dilabuntur. Sed pluvias vocamus lentas et juges: nimbos autem repentinos et praecipites. randinis lapilli ex stillis pluviae, frigoris et venti vigore conglaciati, in aere coagulantur, sed citius nive solvuntur, et interdiu saepius quam noctu decidunt. in guttas, sed gelu praeripiente formantur, quas in alto mari non cadSol in ortu suo maculosus, vel sub nube latens, pluvium diem praesagit. Si rubeat, sincerum; si palleat, tempestuosum; si concavus videtur, ita ut in medio fulgens radios ad Austrum t Aquilonem emittat, tempestatem humidam et ventosam; si pallidus in nigras nubes occidat, aquilonem ventum. Coelum si vespere rubet, serenum diem; si mane, tempestuosum significat. Ab Aquilone fulgur, et ab Euro tonitrus tempestatem, et ab Austro flatus aestum portendit. Luna quarta si rubeat quasi aurum, ventos
Abbreviated transcription (Latin):
ieme & estate rara sunt fulmina qͥa in hieme gelidus aer qͥcqͥd
accipit ignei uaporis extinguit: A estate calidiuapores raro
bibusq format᷑. dũ radius solis in missus cauȩ nubi repulsa
acie in solẽ refringit᷑. instar cerȩ imaginẽ anuli reddentis
Qui de celo igneũ. de aqͥs purpureũ. de aere iacinthinum.
de terra graminineũ trahit colorem. Rarus autẽ estate
aere conglobantur. Qui fumali leuitate uapore aquarũ
de terra mariq sustollens ꝙͣdiu in minutissimis stillis con.¬
sistunt. sua ui suspendit in altũ. Qua uł solis igne decocti
uł aeris itinere mutati dulcescant. ut marinã aquã humo.
uł dulcẽ marinis herbis infundentes in contrarium solemꝰ
transferre saporem. De imbribus. ero em aro aro.¬
Mbres ex nubium conereti guttulisdũ in maiores stillas
coeunt aeris amplius non ferente natura. nc̃ uento impel¬

Expanded text:
nt, et quare. Hyeme et aestate rara sunt fulmina, quia hyeme gelidus ner quicquid nt, et quare. Hyeme et aestate rara sunt fulmina, quia hyeme gelidus ner quicquid accipit ignei vaporis extinguit. Aestate calidi vaporis raro bibusque formatur, dum radius solis immissus cavae nubi, repulsa acie in solem refringitur, instar cerae imaginem annuli reddentis: qui de coelo igneum, de aquis purpureum, de aere hyacinthinum, de terra gramineum trahit colorem. Rarius autem aestate aere conglobantur, qui naturali levitate vapores aquarum de terra marique sustollens, quandiu in minutissimis stillis consistunt, sua vi suspendit in altum, qua vel solis igne decocti vel aeris itinere mutati dulcescant, ut marinam aquam humo, vel dulcem marinis herbis infundentes, in contrarium solemus transferre saporem. CAPUT XXXIII. De imbribus. Imbres ex nubium concreti guttulis, dum in majores stillas coeunt, aeris amplius non ferente natura, nunc vento impel
Abbreviated transcription (Latin):
extra hos ubiq sp̃s magis quã uenti. aura & altanꝰ. Aura enĩ
onitrua dicunt ex fragore nubiũ generari. cũ sp̃s uentor
earũ sinu concepti. sese ibidẽ uersando ꝑerrantes. & uirtu.¬
tis suȩ mobilitate in qͣlib& partẽ uiolent̾ erũpentes. magno
concrepant murmure. instar exilientiũ de stabulis quadriga.¬
rũ. uł uessicȩ quelib& parua magnũ tam̃ sonitũ displosa emictit.
silicũ collisor̾. c̃currente simul & tonitruo. S sonitũ tar.¬
dius aures ꝙͣ fulgorẽ oculos penetrare. Nã om̃ium rerum
conlisio creat. Quidã dicunt. dũ aer inse uaporalit̃ aquã
de imis. & ignẽ caumalit̾ de suꝑiorib trahat. ipsis confligen.¬
tib horrosonos tonitruoꝵ crepitus gigni. Et siignis uicerit
habere maiorẽ ad penetrandũ. qͥa subtiliorib elem̃tis
factus est. quã qui nobis in usu est. Ubi non sit & quare.

Expanded text:
extra hos, utique spiritus magis quam venti, aura et altanus. Aura enim extra hos, utique spiritus magis quam venti, aura et altanus. Aura enim II. De tonitruo. Tonitrua dicunt ex fragore nubium generari, cum spiritus ventorum earum sinu concepti, sese ibidem versando pererrantes, et virtutis suae mobilitate in quamlibet partem violenter erumpentes, magno concrepant murmure, instar exilientium de stabulis quadrigarum, vel vesicae, quae, licet parva, magnum tamen sonitum displosa emittit. silicum collisorum, concurrente simul et tonitruo, sed sonitum tardius aures, quam fulgorem oculos penetrare. Nam omnium rerum collisio ignem creat. Quidam dicunt, dum aer in se vaporaliter aquam de imis, et ignem caumaliter de superioribus trahat, ipsis confligentibus horrisonos tonitruorum crepitus gigni; et si ignis vicerithabere majorem ad penetrandum, quia subtilioribus elementis factus est quam qui nobis in usu est. CAPUT XXX. Ubi non si
Abbreviated transcription (Latin):
tẽperatus. Cuiꝰ ã dextris uulturnꝰ qͥ & calcias. cuncta desi
Asinistris eurus: nubes generans. Tertius cardinalis auster. qͥ&
nothus. humidus. calidus atq fulmineus. Huic a dextris euro.¬
auster calidus. Asinstris euronothus. tẽperatꝰ calidus. Uen.¬
ti australeᷤᷤ qͥa ex humili flant: maiores in mare tẽpestates
faciunt ꝙͣ septentrionales. Ideoq post austros noxũ preci.¬
pue terrȩ motus. Quartꝰ cardinalis ⁊ephirus. qui & faboniꝰ
hiemẽ resoluens floresq ꝓducens. Cui dext̃ africus qui &
libs tẽpestuosus. tonitrua generans & fulmina. A sinistris
chorus qui & argestes in oriente nubila. in india faciens
serena. Sunt autẽ quidã peculiares quibq gentib uenti.
non ultra certũ ꝓcedentes terininũ. ut atheniensib sciro.¬
an paulo ab argeste deflexus. Narbonensib circus. qui
ñ aduiennã qdẽ eiusdẽ ꝓuintiȩ ꝑuenit urbẽ. Duo st̃ autẽ

Expanded text:
temperatus: cujus a dextris Vulturnus, qui et Caecias, cuncta desiccans; temperatus: cujus a dextris Vulturnus, qui et Caecias, cuncta desiccans; a sinistris Eurus, nubes generans. Tertius cardinalis Auster, qui et Notus, humidus calidus, atque fulmineus, huic a dextris Euroauster, calidus; a sinistris Euronotus temperatus, calidus. Venti Australes quia ex humili flant, majores in mari tempestates faciunt, quam Septentrionales. Ideoque post Austros fiunt noxii praecipue terrae motus. Quartus cardinalis Zephyrus, qui et Favonius, hyemem resolvens, floresque producens: cui dexter Africus, qui et Libs, tempestuosus, tonitrua generans, et fulmina; a sinistris Corus, qui et Argestes, in Oriente nubila, in India faciens serena. Sunt etiam alii quidam peculiares quibusque gentibus venti, non ultra certum procedentes terminum, ut Atheniensibus Scyron, paulum ab Argeste deflexus; Narbonensibus Circius, qui nec ad Viennam quidem ejusdem provinciae pervenit urbem. Duo sunt autem
Abbreviated transcription (Latin):
na. Cuiꝰ uicina tangere fert᷑ olimpus. a nob̾ aut̃ ꝑ noctẽ
cernunt᷑ sidera ut reliqͥlumina etenebris. Suꝑior uͦ & serenꝰ
aer cęlo: inferior autẽ qͥ ex alationib humidis corporascit. ter¬
rȩ deputat᷑. Ubi st̃ ignis. grando .nix. glaties. & sp̃s tẽpestatũ
quȩ dum̃ de terra laudare iubent᷑.s. & ipse aliquando cȩlũ
uocat᷑. Unde & petrus ait celos in diluuio perisse. cũ aer tur.
bari. Nec aliud intelligit᷑ ꝙͣ fluctus aeris. qͥ ut clemens ait
ex quib dã montib excelsis. uelut cõp̃ssus & coangustatus
ordinatione dĩ cogit᷑ & expͥmit᷑ in uentos ad excitandos fructꝰ
estusq tẽperandos. ꝓ diuersis autẽ partib cęli. nominadiuers a
frigora & nubes. huic dext̃ circius. qui & tratius. fatiens niues
& grandines. A sinistris aquilo qui & boreas nubes c̃stringenꝰ.
Scds cardinalis subsolanꝰ. qui & afeliotes. ab ortu intonans solis

Expanded text:
na, cujus vicinia tangere fertur Olympus. A nobis autem per noctem na, cujus vicinia tangere fertur Olympus. A nobis autem per noctem cernuntur sidera, ut reliqua lumina e tenebris. Superior vero et serenus aer coelo, inferior autem, qui in exhalationibus humidis corporescit, terrae deputatur: ubi sunt ignis, grando, nix, glacies, et spiritus tempestatum, quae Dominum de terra laudare jubentur. Sed et ipse aliquando coelum vocatur; unde et Petrus ait coelos in diluvio periisse, cum aer turbubari, nec aliud intelligitur quam fluctus aeris, qui, ut Clemens ait, ex quibusdam montibus excelsis, velut compressus et coangustatus ordinatione Dei cogitur et exprimitur in ventos, ad excitandos fluctus, aestusque temperandos. Pro diversis autem partibus coeli nomina diversa sfrigora et nubes; hinc dexter Circius, qui et Thrascias, faciens nives et grandines; a sinistris Aquilo, qui et Boreas, nubes constringens. Secundus cardinalis Subsolanus, qui et Apeliotes, ab ortu intonans solis,
Abbreviated transcription (Latin):
ambitu diem adferente. Tẽpore enĩ alexandri magni
luna defecit in arabia hora noctis seđa. eadẽq in sicilia
mutationẽ. aut pestilentiam. aut bella uł uentos aestusue
ꝓtendentes. Quarũ aliȩ mouent᷑ errantiũ modo. aliȩ inmo.¬
biles herent. Om̃s ferme sub ipso septentrione aut aliqua
eiꝰ parte ñ certa.s. maxime incandida quȩ lactei circuli nom̃
accepit. Breuissimũ qͦ cernunt᷑ spatiũ uii dierũ adnotatũ ẽ.
longissimũ lxxx. Spargunt᷑ aliquando & errantad stellisce.¬
terisq crines. s cometes nũꝙͣ in occasura parte celi ẽ. De aere:
uolans auiũ nubiũq & tẽpestatũ capax. Ubi &iam potestates
aereȩ suꝑna sede detbatȩ cũ torm̃to diem iudicii durius tẽ
dãpnandȩ prestolant᷑. & ex qͦ hominib apparentes aerea
sibi corpora meritis similia sumunt. Nã supͣ lunã quȩ aeris
aetherisq c̃finio currit. omĩa pura ac diurnȩ lucis sunt ple.¬

Expanded text:
ambitu diem afferente. Tempore enim Alexandri Magni ambitu diem afferente. Tempore enim Alexandri Magni luna defecit in Arabia hora noctis secunda, eademque in Sicilia mutationem, aut pestilentiam, aut bella, vel ventos, aestusve portendentes. Quarum aliae moventur errantium modo, aliae immobiles haerent. Omnes ferme sub ipso septentrione, aliqua ejus parte non certa, sed maxime in candida, quem lactei circuli nomen accepit. Brevissimum quo cernerentur spatium septem dierum annotatum est, longissimum LXXX. Sparguntur aliquando et errantibus stellis caeterisque crines, sed cometes nunquam in occasura parte coeli est. CAPUT Xvolatus avium nubiumque, et tempestatum capax. Ubi etiam potestates aereae superna sede deturbatae cum tormento diem judicii durius tunc damnandae praestolantur. Ex quo hominibus apparentes, aerea sibi corpora meritis similia sumunt. Nam supra lunam, quae aeris aetherisque confinio currit, omnia pura ac diurnae lucis sunt ple
Abbreviated transcription (Latin):
uł retinuerit partes. tot sequentib &iam retrahere uł
sima pͥmaue fieri luna. qđ uocant coitũ. lunȩ autẽ. ñ nisi
plena. N on posse uͦ totũ solẽ adimi terris int̾cedente
luna. si terra maior ess& ꝗ luna. Om̃ib autẽ annis fieri
utriusq sideris defectus statutis dieb horisq sub terra.
Nec tam̃ cũ suꝑne fiant ubiq cerni. aliquando ꝓpt̾ nubila.
sepius globo terre obstante c̃uexitatib mundi. Et lunȩ
defectum. aliquando qͥnto mense ãpriori. solis uͦ septinio
cerni quondã. in ux dieb utrũq sidus defecisse semel. iã
miratione. Lunã in occasu defecisse utroq suꝑ terras con-¬
spicuo sidere. S ne singłis mensib eclipsis fier&. lati.¬
orientis incolȩ ñ sentiunt. nec matutinos ad occasũ ha¬
bitantes obstante globo terrarũ. Neq enĩ nox aut dies
quãuis eadẽ toto orbe ᷤ simul ẽ. obposito globo noctẽ aut

Expanded text:
vel retinuerit partes, tot sequentibus etiam detrahere vel vel retinuerit partes, tot sequentibus etiam detrahere vel sima primave fieri luna, quod vocant coitum, lunae autem non nisi plena. Non posse autem totum solem adimi terris intercedente luna, si terra major esset quam luna. Omnibus autem annis fieri utriusque sideris defectum statutis diebus horisque sub terra; nec tamen cum superne fiant ubique cerni, aliquando propter nubila, saepius globo terrae obstante convexitatibus mundi; et lunae defectum aliquando quinto mense a priori, solis vero septimocerni; quondam in quindecim diebus utrumque sidus defecisse, semel jam, mira ratione, lunam in occasu defecisse, utroque super terras conspicuo sidere. Sed ne singulis mensibus eclipsis fieret, latintis incolae non sentiunt, nec matutinos ad occasum habitantesobstante globo terrarum. Neque enim nox aut dies, quamvis eadem, toto orbe simul est, oppositu globi noctem aut
Abbreviated transcription (Latin):
in xii sius conficit m̃sib duob scilic& dieb & sex horis
& bisse idẽ. uiii untiis uniꝰ hore ꝑ singła signa decurrenꝰ.
Si gͦ uis scire in quo signo luna uerset᷑. sume lunã quã
uolueris cõputare ut pote .xii. multiplica ꝑ iͦii fiunt
xluiii. Partire ꝑ nouẽ nouies quini quadrais quinqͥs.
Quinq gͦ signis ex qͦ luna nata est exactis. quȩ haut dubie
in eodẽ qͦ sol est sidere semꝑ accendit᷑. in sexto iã signo
luna xiuna cõmorat᷑. Quod siunt̃ remanserit sex horas
iectos ee dies. Ex quib tam̃ horis ꝑ terna semꝑ signa binas
subtrahere mem̃to. Operosũ est enĩ in singulis signis horaᷤᷤ
minutatĩ diuidere ꝑuntias. Unde in p̃senti quauis ad nonaᷤᷤ
partiones tria remanserint: non horas tam̃ xuiii s. xui
sexti signi deii luna cõplebit. Ꝙ hȩc quidẽ luna in pͥma
uł niedia parte signi cuiꝰ lib& nata ꝓmta e. cõputatio.
Sin autẽ alias qđ primo signo luna accensa uł dempserit

Expanded text:
im suis conficit mensibus, duobus scilicet diebus, et sex horis, et besse, id est, octo unciis unius horae, per singula signa decurrens. Si ergo vis scire, in quo signo luna versetur, sume lunam quam volueris computare, utpote 12; multiplica per IV, fiunt XLVIII. Partire per novem, novies quini, quadragies quinquies. Quinque ergo signis ex quo luna nata est exactis, quae haud dubie in eodem quo sol est sidere semper accenditur, in sexto jam signo duodecima commoratur; quod si unum remanserit, sex horas jectos esse dies. Ex quibus tamen horis per terna semper signa binas subtrahere memento. Operosum est enim in singulis signis horas minutatim dividere per uncias. Unde in praesenti quamvis ad nonas portiones tria remanserint, non horas XVIII, sed XVI, sexti signi duodecima luna complevit. Et haec quidem luna in prima vel media parte signi cujuslibet nata prompta est computatio; sin autem alias, quot primo signo luna accensa vel dempserit
Abbreviated transcription (Latin):
uel retrograda uł stationaria fiunt. De ordine earum
signiferũ ꝑ agens. inde iouis temperatũ annis xii. tertiũ
martis feruidũ anniᷤ duob: mediꝰ soł ccclx v dieb & qͥdrante.
mercurii sidus. nouẽ dieb otiore ambitu mͦ ante solis exoitus.
mͦ post occasus splendens nũꝗͣ ab eo aexii partib remocior. Nouis.¬
sima luna xexUii dieb & tertia diei parte signiferũ conficiens.
De in morata in eoitu solis biduo ñ cõparere in celo. Saturni sidus
& martis cũ plurimũ elxx dieb iouisaxxui aut cũ minimũ denis
detractis dieb Ueneris lxuiii. Aut cũ minimũ.lii. Mercuriĩ
xxiii. aut cũ plurimũ xuiii. Occultant᷑ uͦ meantes cũ sole partib

Expanded text:
vel retrograda, vel stationaria fiunt. CAPUT XIII. De ovel retrograda, vel stationaria fiunt. CAPUT XIII. De osigniferum peragens. Inde Jovis, temperatum, annis XII. Tertium Martis, fervidum, annis II. Medius sol, CCCLXV diebus, et quadrante. Mercurii sidus, novem diebus ociore ambitu, modo ante solis exortus, modo post occasus splendens, nunquam ab eo XXII partibus remotior. Novissima luna, XXVII diebus et tertia diei parte signiferum conficiens; dein, morata in coitu solis, biduo non comparere in coelo; Saturni sidus et Martis cum plurimum diebus CLXX; Jovis XXXVI aut cum minimum denis detractis diebus; Veneris LXVIII aut cum minimum LII; Mercurii XIII aut cum plurimum XVIII. Occultantur vero meantes cum sole partibus
Abbreviated transcription (Latin):
tiati in grandrnes. alia flatus teporis. alia uaporis. aliaroriᷤ.
alia frigoris. Nec solũ errantia ut saturnꝰ. cuiꝰ transitꝰ imbri¬
feri fiunt. s. & quedã fixa polo eũ errantiũ fuerint ac̾cesfu
uł radis impulsa ut suculȩ in fronte tauri. quas ob idgre.¬
ci pluuio nomine hẏadas appellant. quin & sua sponte
quedã statutisq temporib ut hedoꝵ ex ortꝰ & arcturi. qui
ꝑ idus septbr cũ ꝓcellosa grandine surgit. & nimbosusori.¬
on & canicula. quȩ nimiũ feruens & ułel augustas emergit.¬
riũ mundo agentia cursũ idẽ. leuũ. Illo semꝑ in dextra p̃¬
cipiti. & quauiᷤᷤ assidua conuersione in mensȩ celeritatis at¬
tollant᷑ ab eo rapiant᷑q in occasus: aduerso tam̃ remotu ꝑ suoᷤᷤ
queq passus aduertunt᷑. Nc̃ inferius nc̃ suꝑius ꝓpt̾ obliqui.¬
tatẽ signiferi uagantia. Radiis autẽ solis p̾pedita. anomala

Expanded text:
ciati in grandines. Alia flatus teporis, alia vaporis, alia roris, ciati in grandines. Alia flatus teporis, alia vaporis, alia roris, alia frigoris. Nec solum errantia, ut Saturnus, cujus transitus imbriferi fiunt, sed et quaedam fixa polo, cum errantium fuerint accessu vel radiis impul a, ut Succulae in fronte Tauri, quas ob id Graeci pluvio nomine Hyadas appellant. Quin et sua sponte quaedam, statutisque temporibus, ut haedorum exortus et arcturi qui per idus Septembres cum procellosa grandine surgit, et ut nimbosus Orion, et canicula, quae nimium fervens, XV Kalendas Augusti emergit.rium mundo agentia cursum, id est, laevum, illo semper in dextram praecipiti. Et quamvis assidua conversione immensae celeritatis attollantur ab eo, rapianturque in occasus, adverso tamen ire motu per suos quaeque passus advertuntur, nunc inferius, nunc superius, propter obliquitatem signiferi vagantia. Radiis autem solis praepedita, anomala,
Abbreviated transcription (Latin):
Occidentaliꝰ ex hinc usq ad solstitialẽ. Porro septentrionalis
tantũ terrȩ positis habent᷑ aeqͥlia. Nã sub aqͥlone degentib¬
brumalis die breuior & solstitiał ubeutꝰ ꝓlixior ortũ occasũq
dilatans alias plagas angustat. Itẽ ap̾australeᷤ utraq p̃fata
dies moderatior fupdictã diuersitate inmutat. lic& ubiq sol¬
stitiali exortu brumalis occasus ex eadẽ linea respondeat. Na
& cunctis exortib eodẽ mͦ solis post sex semꝑ menses c̃gruit occas.
ceptis hisquȩ planetȩ idẽ errantes uocant᷑. easq diei aduentu
celari. nec umꝗͣ cȩlo decidere fulgor plenilunũ. & soliꝰ ꝓbat
deliquiũ. quãuis uideamꝰ igniculos ex aethere lapsos portari
uentis. uagiq lum̃ sideris imitari. trucib cito coorientib
uentis. Sidera autẽ alia sunt in liquorẽ soluti humoris
fecunda: alia concreti in pruinas. aut coacti in niueᷤᷤ. aut gla¬

Expanded text:
Occidentalis ex hinc usque ad solstitialem; porro Septentrionalis Occidentalis ex hinc usque ad solstitialem; porro Septentrionalis tantum terrae positis habentur aequalia. Nam sub Aquilone degentibbrumalis dies brevior, et solstitialis prolixior, ortum occasumque dilatans, alias plagas angustat. Item apud Australes utraque praefata dies moderatior, supradictam diversitatem immutat, licet ubique solstitiali exortui brumalis occasus ex eadem linea respondeat. Nam et cunctis exortibus solis eodem modo post sex semper menses congruit occasusceptis iis quae planetae, id est errantes, vocantur, easque diei adventu celari, nec unquam coelo decidere, fulgor plenilunii, et solis probat deliquium. Quamvis videamus igniculos ex aethere lapsos portari ventis, vagique lumen sideris imitari, trucibus cito coorientibus ventis. Sidera autem alia sunt in liquorem soluti humoris fecunda, alia concreti in pruinas, aut coacti in nives, aut gla
Abbreviated transcription (Latin):
nalis. frigore inhabitabilis. cuiꝰ sydera nob̾ nũꝗͣ occidunt.
Scđs solstitialis a parte signiferi excelsissima nob ad sep¬
tentrionalẽ plagam uersus temperatus habitabilis.
Tertius aeqͥnoctialis. medio ambitu signiferi oibis ince.¬
dens. torridus in habitabis. Quartꝰ brumalis ãparte
humillima signiferi ad austrinũ polũ uersus temperatus
habitabilis. Quintꝰ australiᷤ. circa uerticẽ austrinũ qͥ terra
tegit᷑. frigore inhabitabilis. Tres autẽ medũ circuli in eqͣ¬
litateᷤ tẽpoꝵ distingunt. cũ sol hc̃ solstitio illũ eqͥnocti¬
um. tertiũ bruma teneat. extremi eni semꝑsole carent.
Unde & athyle insula uniu diei nauigatione ad aqͥlonẽ
mare congelatum inuenitur. De plagis mundi.
Limata idẽ. plage mundi st̃ quattuor. Orientalis ab exor.¬
tu solstitiali ad brumalẽ. australi inde ad occasũ brumalẽ.

Expanded text:
nalis, frigore inhabitabilis, cujus sidera nobis nunquam occidunt. nalis, frigore inhabitabilis, cujus sidera nobis nunquam occidunt. Secundus solstitialis, a parte signiferi excelsissima, nobis ad septentrionalem plagam versus temperatus, habitabilis. Tertius aequinoctialis, medio ambitu signiferi orbis incedens, torridus, inhabitabilis. Quartus brumalis, a parte humillima signiferi ad Austrinum polum versus, temperatus, habitabilis. Quintus Australis, circa verticem Austrinum, qui terra tegitur, frigore inhabitabilis. Tres autem medii circuli inaequalitates temporum distinguunt, cum sol hunc solstitio, illum aequinoctio, tertium bruma teneat. Extremi enim semper sole carent. Unde et a Thule insula unius diei navigatione ad Aquilonem mare congelatum invenitur. CAPUT X. De plagis mundi. Climata, id est, plagae mundi, sunt quatuor: Orientalis ab exortu solstitiali ad brumalem; Australis inde ad occasum brumalem;