comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gra his conting̾et. qͥ subam uͭ¬
ais ipsiꝰ que optabat᷑ gr̃e nõ
haberet. G udes hec stuita eẽ
penitꝰ et ridicuia ĩmo pociꝰñ
ridicula sed deflenda. Ea enĩ
que qͥbꝰdam faciliorib sunt ri¬
dicula piis ac fidelib flenda
sunt: qͥa instutticia ur̃e infi¬
Delitatis illi effundunt lacͥ¬
mas caritatis. et in sipienci¬
a impietatis alienȩ: illi ha¬
bent lacͥmas piecatis suȩ.
Resipiscamꝰ gͦ aliqͣndo. &e reᷤ¬
piremꝰ. qͥa sensus hic ñ sapi¬
encia tantũ. sed eciã sp̃u ca¬
ret. cum sit utiq et spirita¬
li sapiencia uacius. ce sp̃u
salutis alienꝰ. Set dicis forsitã.
grãm hanc dninr̃iiħu xp̃i.¬
de qua apłs scribit: ñ cum
ipso natam s postea ei in¬
lapsu diuinitatis infusam.
natꝰ. sed postea adeo dicat᷑
assumptꝰ ac ꝑ hoc tum hõi
illi gr̃am. qͣndo et diuinita¬
tẽ datam. Neq nos aliud di¬
cimꝰ. qͣm qͦd diuina gr̃a cũ
diuinitate descendẽrit. qͥa

Expanded text:
gratia his contingeret, qui subgratia his contingeret, qui subais, ipsius quae optabatur gratiae non haberet? ergo uides haec stalta esse penitus et ridicula, immo potius non ridicula, sed deflenda. ea enim, quae quibusdam facilioribus sunt ridicula, piis ac fidelibus flenda sunt, quia in stultitia uestrae infidelitatis illi effundunt lacrimas caritatis et in insipientia impietatis alienae illi habent lacrimas pietatis suae. resipiscamus ergo aliquando et respiremus, quia sensus hic non sapientia tantum, sed etiam spiritu caret, cum sit utique et spiritali sapientia uacuus et spiritu salutis alienus. Sed dicis forsitan gratiam hanc dominide qua apostolus scribit, non cum ipso natam, sed postea ei inlapsu diuinitatis infusam, natus, sed postea a deo dicatur assumptus, ac per hoc tum homini illi gratiam quando et diuinitatem datam. neque nos aliud dicimus quam quod diuina gratia cum diuinitate descenderit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ere qͦd ñ habet. Dans gͦ diuinã
grãm xp̃c habuit qͦd dedit. Ne¬
terse rerũ qͥs differenciã susti¬
nere. ut simul. &e paciat᷑ indigẽ¬
tiã iopis: et habeat munificẽ¬
ciam largientis. et ideo sciens
tium thesauros inxp̃o ee. recte
docuerat eundẽ dm ẽẽ quem
xp̃m: cunctãq in illomaies¬
tatem deitatis ẽẽ. et oẽm in eo
corporalit̾ plenitudinẽ diui¬
nitatis habitare. recte uitiq iã
sine adiectione nominis dei.
go te quisqͥs es oheretice scri¬
bens hec ad eccłas paulꝰ qͥbꝰ
hec precabat᷑. ad qͦs scͥbebat:
gr̃a eniminqͥt dm̃ nr̃i iħu xͥ¬
minis optabat. et dicens. gͣ¬
cia xp̃i uobiscum. hoc dicebat
gr̃a hominis uob̃cũ. gr̃a car¬
nis uobiscũ. gr̃a inbecillitatiꝰ
corporee. gr̃a fragilitatis hũa¬
ne. Aut cur omnino nom̃ gr̃e
ip̃siꝰ nominaret. si gr̃am hoĩs
optaret: qͥa optandi racio ñ
subsistebat. ubi ñ erat qͦd op¬
taret᷑. nec p̃candũ erat ut eiꝰ

Expanded text:
ere quod non habet. dans ergo diuinam ere quod non habet. dans ergo diuinam gratiam Christus habuit quod dedit. neter se rerum quis differentiam sustinere, ut simul et patiatur indigentiam inopis et habeat munificentiam largientis. et ideo sciens tium thesauros in Christo esse recte docuerat eundem deum esse quem Christum cunctamque in illo maiestatem deitatis esse et omnem in eo corporaliter plenitudinem diuinitatis habitare, recte utique iam sine adiectione nominis dei sgo te, quisquis es, o haeretice, scribens haec ad ecclesias Paulus quid his precabatur ad quos scribebat? gratia enim inqminis optabat, et dicens gratia Christi uobiscum hoc dicebat: \'gratia hominis uobiscum, gratia carnis uobiscum, gratia inbecillitatis corporeae, gratia fragilitatis humanae\'. aut cur omnino nomen gratiae ipsius nominaret, si gratiam hominis optaret, quia optandi ratio non subsistebat, ubi non erat quod optaretur, nec precandum erat ut eius
Abbreviated transcription (Latin):
apłs dicit. Responde mͥ nunc
si placet. grãm hanc q̃ ad salu¬
temommũ data est. ab hoĩe
an adeo datam existimas: Si
ab homine. reclamat tͥ uasdei
paulꝰ dicens: apparuit grã dei
saluatoris nr̃i diuim enĩ egge
hanc grãm docet muneris. ñ
inbecillitatis humanȩ. Et sa¬
ne eciã si sacrũ testimoniũ ñ
suppeteret. ipsa rei ueritas
testimonio erat. qͥa p̃stare rem
ꝑpetui et ĩ mortalis boni. fragi¬
lia oe t̾rena ñ possunt. Nec da¬
re qͥsqͣm alteriualet. qͦ ipse in¬
diget. aut tribuere illiꝰ rei copi¬
am: cuiꝰ. se mopiam sustinere
fateat᷑. Ad eo gͦ necc̃e ẽ grãm da¬
tã non neges. d̃s ergo ẽ qͥ dedit.
utiq ut est ds. ergo illa que d̾m
peperit theotocos id est genitͥe
ẽ. Nisi forte ad tam ridicłm. blaᷤᷤ
ex qua ds natꝰ est.dei matrẽ ne¬
ges: cum illum qui natꝰ est dm
negare non possis. Seduideamꝰ
ut ais humanã condicio: Inde
celestis largitas. si terrena pau¬
pertas: Neno enim pot̾ tribu¬

Expanded text:
apostolus dicit. responde mihi nunc, si placet. gratiam hanc, quae ad salutem omnium data est, ab homine an a deo datam existimes. si ab homine, reclamat tibi uas dei Paulus dicens: apparuit gratia dei saluatoris nostri enim hanc esse gratiam docet muneris, non inbecillitatis humanae. et sane etiam si sacrum testimonium non suppeteret, ipsa rei ueritas testimonio erat, quia praestare rem perpetui et immortalis boni fragilia et terrena non possunt nec dare quisquam alteri ualet, quo ipse indiget, aut tribuere illius rei copiam, cuius se inopiam sustinere fateatur. a deo ergo necesse est gratiam datam non neges deus ergo est qui dedit, utique, ut est, deus, ergo illa quae deum peperit theotocos, id est genetrix dei est. nisi forte ad tam ridiculam blaspex qua deus natus est, dei matrem neges, cum illum, qui natus est, deum negare non possis. sed uideamus ut ais, humana condicio? unde caelestis largitas, si terrena paupertas? nemo enim potest tribu
Abbreviated transcription (Latin):
dei ẽẽ qͣm xp̃i. uenies ante tͥbu¬
nai xp̃i. et inuemies utiq do¬
cum̃to in explicabiti ipsum
tribunal dei eẽ qͦd xp̃i totam¬
q infilio dei xp̃o. et fitii deima¬
iestatem. et patris dei potenciã.
Non enĩ pater iudicat quẽqͣm:
sed omne iudicium dedit filio:
ut om̃s honorificent filiũ sict.

Expanded text:
dei esse quam Christi, uenies ante tribudei esse quam Christi, uenies ante tribunal Christi et inuenies utique documento inexplicabili ipsum tribunal dei esse quod Christi totamque in filio dei Christo et filii dei maiestatem et patris dei potentiam. non enim pater iudicat quemquam, sed iudicium omne dedit filio, ut omnes honorificent filium
Abbreviated transcription (Latin):
antetribunal xp̃i. ut referat
unꝰ quisq ꝓpria corporis ꝓut geᷤ¬
sit. siue bonũ. siue malũ. Alio ã
loco ad romanã eocłam scribẽs:
om̃s inqͥt astabimꝰ. ante tribu¬
nal dei. Scͥptum ẽ enĩ. Uiuo ego
dicit dns. quia mͥ flectet᷑ omne
genu. et omnis lingua confite¬
bit᷑ deo. Uides gͦ unũ atq soẽ
tribunal dei futurum ẽẽ qd xp̃i
intellige ergo indubitanter
xp̃m d̾m. et ubi uides seꝑabi¬
parabilem qͦq agnosce ẽẽ ꝑ¬
sonam.Nisi forte quiaapłc.in
alianos manifestandos epła.
ante tribunal xp̃i. inalia ante
tribunal deidixit. Duo forte
tribunalia facias. et alios uidi¬
candos axp̃o. alios adeo cense¬
as. Sed hec friuola & furiosa
sunt. et insamentib ĩsamo¬
ra. Agnosce ergo omniũ do¬
minũ. agnosce umũsitatĩ dm
agnosce intribunali dei tͥbunal
al dei. Ama uitã. ama salutẽ
tuã. ama aquo creatꝰ es metue
aquo es iudicandꝰ. Uelisem̃
phemia. ac ũboꝵ infideliũ can¬
tuena: si aliud putas tͥbunal

Expanded text:
nte tribunal Christi, ut referat unusquisque propria corporis, prout gessit, siue bonum siue malum. alia autem loco ad Romanam ecclesiam scribens omnes, inquit, adstabimus ante tribunal dei. scriptum est enim: uiuo ego, dicit dominus, quia mihi flectet omne genu, et omnis lingua. confitebitur deo. uides ergo unum atque idem tribunal dei futurum esse quod Christi. intellege ergo indubitanter Christum deum, et ubi uides inseparabiparabilem quoque agnosce esse personam: nisi forte, quia apostolus in alia nos manifestandos epistula ante tribunal Christi, in alia ante tribunal dei dixit, duo forte tribunalia facias et alios iudicandos a Christo, alios a deo censeas. sed haec friuola et furiosa sunt et insanientibus insaniora. agnosce ergo omnium dominum, agnosce uniuersitatis deum, agnosce in tribunali dei tribunal al dei, ama uitam, ama salutem tuam, ama a quo creatus es, metue a quo iudicandus. uelis enim phemia ac uerborum infidelium cantilena, si aliud putas tribunal
Abbreviated transcription (Latin):
Ego dixi dii estis. Cumutiq eui¬
dentissimã indulti noĩs habe¬
at significat̃onẽ. Namubidi¬
cit ego dixi. ñ tam nom̃ ẽ po¬
testatis qͣm sermo dicentisS
et illud ubi dicit. dedite dm
pharaoni. non diuinitatem
accipientis. sed potestatẽ dantiꝰ
exposut. Nam cum dixerit
dedi: m illo utiq significata
ẽ dei potestas. qͥ dedit. non di¬
uinitatis nat᷑a in eo qͥ accipit
ꝓbat᷑ inũbo. et ũbi res demon¬
strat᷑ in noĩe. qͥa dei nomen
indei filio ñ significat̃o ẽ ad¬
optionis indulte. sed ueritaᷤᷤ
ꝓprietasq nature. Itaq idemĩ¬

Expanded text:
Ego dixi, Dii estis , cum utique eviEgo dixi, Dii estis , cum utique evidentissimam indulti nominis habeat significationem. Nam ubi dicit, Ego dixi, non tam nomen est potestatis quam sermo dicentis. Sed et illud ubi dicit, Dedi te deum Pharaoni, non divinitatem accipientis, sed potestatem dantis exposuit. Nam cum dixerit, dedi, in illo utique significata est Dei potestas qui dedit, non divinitatis natura in eo qui accepit.probatur in verbo, et verbi res demonstratur in nomine, quia Dei nomen in Dei Filio non significatio est adoptionis indultae, sed veritas proprietasque naturae. CAPUT II
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ est suꝑomĩa ls̃. uides qͥa hoc
apłc unitate coniunxerit:Se
dicat. itadm̃ in xp̃o ẽẽ confirm¬
at. Aut utrũq hoc neges necc̃e
ẽ aut utrũq fateariᷤ. Natꝰ scd̾m
carnẽ xp̃c ex ilł dicit᷑. Sed idem
inxp̃o d̾s ab apło p̃dicat᷑. Unde
et alibi. D̾s emmerat inxp̃o mũ¬
dũ reconcilians sͥ. diuidi boc
ab alterutro nequaqͣm pot̃. Aut
xp̃m ex ilł editum denega aut
ex uirgine d̃m in xp̃o editum
confitere. Qui est in qͥt suꝑ oĩa
d̃s benedictꝰ in scła. Sufficere
qͥdẽ fidelib ad indicandũ ma¬
iestatem diuinitatis nom̃ dei
abunde potuit. sed addendo su¬
ꝑ omnia ds̃ benedictꝰ. blasphe¬
miã ꝑfide assercionis exclusit.
Nequis scilicet impioꝵ uocabu¬
lum dei interdum oe hominibꝰ
temporarie dono diuine dispẽ¬
sationis indultum. ad in iuri¬
am sũme diuinitatiᷤᷤ assum̃et.
ce contumeliosis deo compara¬
tionibꝰ coaptaret. sicut utiq
illud qͦd ad moisen dicit deus.
Dedi te d̾m pharaoni. aut illd̃

Expanded text:
qui est super omnia Deus. Vides quia hoc Apostolus unitate conjunxerit, sepdicat, ita Deum in Christo esse confirmat. Aut utrumque hoc neges necesse est, aut utrumque fatearis Natus secundum carnem Christus ex illis dicitur, sed idem isto deus ab apostolo praedicatur. unde et alibi: deus enim erat in Christo mundum reconcilians sibi. diuidi hoc ab alterutro nequaquam potest. aut Christum ex illis editum denega aut ex uirgine deum in Christo editum confitere, qui est, inquit, super omnia deus benedictus in saecula. Sufficere quidem fidelibus ad indicandum maiestatem diuinitatabunde potuit: sed addendo, super omnia Deus benedictus, blasphemiam perfidae assertionis exclusit; ne quis scilicet impiorum vocabulum Dei interdum etiam hominibus temporarie dono divinae dispensationis indultum, ad injuriam summae divinitatis assumeret, et contumeliosis Deo comparationibus coaptaret, sicut utique illud ubi ad Moysen dicit Deus: Dedi te deum Pharaoni , aut illud,
Abbreviated transcription (Latin):
uł int̾ iudiciũ dei &e iudiciũ
xͥ ẽẽ distanciã. tu elige utrỹ
malis. alterũ enĩ fieri necc̃e
ligas. aut inxp̃o d̾m dãpna¬
tione cognoscas. Si uideamꝰ
tñ cetera que secunt᷑. ScRi¬
bens ad corinthioꝵ ecclam
idem dequo supertꝰ locuti
sumꝰ doctor eccłaꝵ omniũ
pauꝰ ita locutꝰ ẽ. Iudei ĩ qͥt
signa petũt. oe gci sapĩam
q̃runt. Nos ã predicamꝰ xp̃m¬

Expanded text:
 inter judicium Dei et judicium Christi esse distantiam. Tu elige utrum malis, alterum enim fieri necesseligas, aut in Christo Deum damnatione cognoscas. Sed uideamus tamen cetera quae sequuntur. scribens ad Corinthiorum ecclesiam idem de quo superius locuti sumus doctor ecclesiarum omnium Paulus ita locutus est: Iudaei, inquit, signa petunt et Graeci sapientiam quaerunt, nos autem praedicam
Abbreviated transcription (Latin):
gelo utiq clamante in eium¬
gelii quod exte nascet᷑ sc̃m.
locabitur filius dei. hoc aũ
posito. scitote: quicqͥd dexp̃o
legeris dedei fitio legere: qͣs¬
qͥd de dno aut iħu legeris:
ad dei filium ꝑtinere. Omĩa
enĩ hec illius nomina dei fi¬
liũ nominant. omĩa hec eiꝰ
uocabła. filiũ dei clamant
Et tu ideo in his omĩb quec̃¬
q audieris nom̃ diuinitatiᷤ
agnoscens: cum momĩb ui-¬
deas te dei filiũ intelligere
debere. augmentare si placoe
qͦmodo d̾m ualeas adeifilio
crabens romanis diui¬
nus ille eccłaꝵ magist̃
cumargueret immo
defleret iudeoꝵidem
fratrũ suoꝵ infidelita¬
tem. his u̾bis usus est. Optabã
inquit anathema ẽẽ ipse ego
axp̃o ꝓfratrib meis qui sunt
cognati mei scđm carnẽ qui gt̃
israhelitȩ. Quoꝵ adoptio est

Expanded text:
gelo utique clamante in euangelo utique clamante in euangeliis: quod er te nascetur sanctum uocabitur i filius dei. hoc autem posito scito te, quidquid de Christo legeris, de dei filio legere, quidquid de domino aut Iesu legeris, ad dei filium pertinere. omnia enim haec illius nomina dei filium nominant, omnia haec eius uocabula filium dei clamant. et ideo tu in his omnibus, quaecumque audieris, nomen diuinitatis agnoscens, cum in omnibus uideas te dei filium intellegere debere, argumentare, si placet, quomodo deum ualeas a dei filio cribens Romanis diuinus ille ecclesiarum magister cum argueret, immo defleret Iudaeorum id est fratrum suorum infidelitatem, his uerbis usus est: optabam, inquit, anathema esse ipse ego a Christo pro fratribus meis, qui sunt cognati mei secundum carnem, qui sunt Israhelitae, quorum ad
Abbreviated transcription (Latin):
omnis denq diuinttatis
ac maiestatis ipsius pleni¬
tudo cum eo atq in eo semꝑ
fuerunt. siue incȩlo. siue int̾¬
ra. siue inutero. siue inortu.
Nicħ umqͣm deo de deo fuit.
Semꝑ enim cum deo deitas.
non loco uiqͣm abeo.non
tempore separata. Ubiq .n.
d̾s totus. ubiq ꝑfectꝰ. Non
diuisus. non demutatꝰ. non
imminutꝰ est. quia nec ad¬
di umqͣm deo. nec detrahi
quicquam potest. Sic enim
imminutionẽ deitas non
habet. sicut nec augmentũ.
Idem ergo interris fuit qui &
incelis. idem et humilib qͥ
in excelsis. i dem in homini
exiguitate qui in dei maies¬
tate. Et ideo bene apłs xp̃i
nominabat. qͥa xp̃c totum
erat qͦd ds. Omĩs in ipsa statĩ
hominis conceptione dei uir¬
tus. omĩs diuinitas. omĩs di¬
uinitatis uenerat plenitu¬
do. Inde enĩ illi omĩs diuim¬
tatis ꝑfectio. unde et origo.
Neq enĩ umꝙͣ homo ille si¬
ne deo fuerat.qui utiq hoc
ipsum qͦd erat. adeo ceperat.

Expanded text:
omnis denique diuinitatis omnis denique diuinitatis ac maiestatis ipsius plenitudo cum eo atque in eo semper fuerunt: sine in caelo, sine in terra, siue in utero, siue in ortu nihil umquam deo de deo defuit. semper enim cum deo deitas, non loco umquam ab eo, non tempore separata. ubique enim deus totus, ubique perfectus, non diuisus, non demutatus, non imminutus est, quia nec addi umquam deo nec detrahi quicquam potest: sic enim imminutionem deitas non habet. sicut nec augmentum. idem ergo in terris fuit qui et in caelis, idem in humilibus qui in excelsis, idem in hominis exiguitate qui in dei maiestate. et ideo bene apostolus nominabat, quia Christus totum erat quod deus: omnis in ipsa. statim hominis conceptione dei uirtus, omnis diuinitas, omnis diuinitatis uenerat plenitudo. inde enim illi omnis diuinitatis perfectio, unde et origo. neque enim umquam homo ille sine\' deo fuerat, qui utique hoc ipsum, quod erat, a deo ceperat.,
Abbreviated transcription (Latin):
eret iħc xp̃c. ante est dei filius
predicatus: Paritura enĩ do¬
minũ uirgo maria. sc̃o inse
sp̃u descendente. et uirtute
altissimi cooperante conce¬
pit. ac ꝑhoc intelligis qͦd dni
saluatorisq nr̃i: inde est ori¬
go unde est conceptꝰ Et cum¬
descendente inuirginẽ tocius
diuinitatis plenitudine natꝰ
sit. filiꝰ enim hominis eẽ. non
potuerat. nisi prius dei filiuꝰ
fuisset. Et ideo missus ad an¬
nunciandam sacri ortus na¬
tiuitatẽ. angelus dei: cum sacͣ¬
mentũ conceptionis ante dix¬
isset partui ipsi nom̃ imposu¬
it dicens. ideo et qͦd nascetur
ex te sc̃m uocabit᷑ filius dei.
hoc est illius filius nuncupa¬
bit᷑. quo generante generat᷑¬
a diuinitate genitus. et adi¬
uinitate conceptꝰ. Si autẽ
dei filius. ergo indubitant̃
d̃s. Si autem d̾s: ergo gr̃adei
non carens. Neq ẽnim ea
re umqͣm carunt. quã ipse
fecit. gr̃ã enim et ueritas ꝑ
ergo grã. omnis uirtꝰ. om̃iꝰ
potencia. omnis diuinitaᷤ.

Expanded text:
esus Christus, ante est dei filius praedicatus: paritura enim dominum uirgo Maria sancto in se spiritu descendente et uirtute altissimi cooperante concepit. ac per lioc intellegis quod domini saluatorisque nostri inde est origo, unde conceptdescendente in Virginem totius Divinitatis plenitudine natus sit, filius esse hominis non poterat, nisi prius Dei Filius fuisset, et ideo missus ad annuntiandam sacri ortus nativitatem angelus Dei, cum sacramentum conceptionis ante dixisset, partui ipsi nomen imposuit, dicens: Ideo et quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei hoc est, illius Filius nuncupabitur quo generante est generata diuinitate genitus et a diuinitate conceptus. si autem dei filius, ergo indubitanter deus. si autem deus, ergo gratia dei non carens: neque enim ea re umquam caruit quam ipse fecit gratia enim et ueritas peergo in eo gratia, omnis uirtus, omnis potentia., omnis diuinitas,
Abbreviated transcription (Latin):
iamnouimꝰ. Sene sͥ cuncta
sacri sermonis scripta conue¬
munt. et ĩ om̃i penitꝰ sui par¬
te oẽ. ubi ũboꝵ specie ñ conso¬
nant. rerũ tamen uirtute
concordant. Sict̃ in hoc qͦd ait.
suꝑioris est qͦd dixit exqͥbus xͤ¬

Expanded text:
nouimus. bene sibi cuncta sacri sermonis scripta conueniunt et in omni penitus sui parte, etiam ubi uerborum specie non consonant, rerum tamen uirtute concordant, sicut in hoc quod ait: superioris est quod dixit: ex quibus
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c scđm carnem qͥ est super
omnia ds benedictꝰ. in scła.
O affectũ et fidelissimi apłi oe
pussimi ꝓpinqui. qͥ in estima¬
bili caritate mori uult. et pro
cognatis. ut ꝓrimus. et ꝓdisci¬
pulis ut magister. Et que tã¬
Dem causa ei ut mori uelletY
na utiq ut illi uiuerent. Uita
autẽ eorum in qͦ continebat᷑:
In hoc scilicet. ut ipse ait. ut d̾m
a carne cognoscerent. Et ideo
utiq apłs plus dolebat. quia
eum illi ex israel natũ non in¬
tellig̾ent. qͥ ex suis editũ plus
amare deberent. Ex quib xp̃c

Expanded text:
cundum carnem, qui est super omnia deus benedictus in saecula. o affectum et fidelissimi apostoli et piissimi propinqui, qui inaestimabili caritate mori uult et pro cognatis ut proximus et pro discipulis ut magister. et quae tandem causa ei, ut mori uellet? una utique, ut illi uiuerent. uita autem eorum in quo continebatur? in hoc scilicet, ut ipse ait, ut deuma carne cognoscerent. et ideo utique apostolus plus dolebat, quia eum illi ex Israhel natum non intellegerent, qui ex suis editum plus amare deberent. ex quibus C
Abbreviated transcription (Latin):
cillitas mneocarnis possit ag¬
nosct. Ac per hoc qͥcquid fu̾at
prius subȩ dupplicis. factum ẽ
uirtutis unius. Cum utiq nõ
sit dubium xp̃m qͥ crucifixꝰ ẽ
ex infirmitate nr̃a. totum ui¬
uere ex maiestate diuina. Qs
scilicet apłc omni scriptoꝵ su¬
oꝵ corpore predicans: bene oẽ
ad galathas scribens ait. Pausꝰ
patrem. Uides qͣm bene s in
priorib p̃sentibq conueniatꝰ
Illic enudicit. nc̃ iam ñ noui

Expanded text:
cillitas in eo carnis possit agcillitas in eo carnis possit agnosci. ac per hoc, quidquid fuerat prius substantiae duplicis, factum est uirtutis unius, cum utique non sit dubium Christum, qui crucifixus est ex infirmitate nostra, totum uiuere et maiestate diuina. Quod scilicet apostolus omni scriptorum suorum corpore praedicans bene etiam ad Galatas scribens ait: Pauluspatrem. uides quam bene sibi in prioribus praesentibusque conueniat. illic enim dicit: nunc iam non noui
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ quodãmodo qͣsi in alciorem
gradum doctrinȩ aplicȩ p̃di¬
catio. Et licet sensu sibi inutͦ¬
q conueniat. sacramentũ tñ
ꝑfectȩ fidei quasi sentencia
expressiore confirmat dicenᷤ
scimus et d̃m. nc̃ t̃m d̾m. Cessã¬
te enĩ infirmitate carnis. ni¬
cħ in eoiam nouimꝰ. nͥ uirtutẽ
diuinitatis. qͥa totũ in eo uutꝰ
ẽ maiestatis diuine ubi ẽẽ de¬
siit infirmitas imbecillitatiᷤᷤ
humane. Omne ergo penitꝰ
hoc testimonio mysteriũ et su
cutꝰ est. Adiciens autẽ nc̃ iam
non nouimꝰ ium deposite in¬
firmitatis explicuit. Ac ꝑ hoc
cognicio illa carnis ad signifi¬
cationem ꝑtinet hoĩs. igno
diu quod scđm carnẽ agnosce¬
retur fuit: nẽ iam non noui¬
mꝰ postqͣm ẽẽ desiuit. Natura
enim carnis inspiritalẽ est
translata sub̃am. et ilid̃ qͦd fo¬
erat qͦndam hominis. factũ
est totum dei. Et ideo nonno
sorta per diuinã maiestatem
infirmitate corporea. nicħ
sacro resedit corpori. exquo inbe¬

Expanded text:
go quodammodo «uasi in altiorem gradum doctrinae apostolicae praedicatio, et licet sensu sibi in utroque conueniat, sacramentum tamen perfectae fidei quasi sententia expressiore confirmat dicens:scimus et deum, nunc tantum deum. cessante enim infirmitate carnis nihil in eo iam nouimus nisi uirtutem diuinitatis, quia totum in eo uirtus est maiestatis diuinae, ubi esse desiit infirmitas imbecillitatis humanae. omne ergo penitus hoc testimonio mysterium et sumcutus est, adiciens autem nunc iam non nouimus uim depositae infirmitatis explicuit. ac per hoc cognitio illa carnis ad significationem pertinet hominis, ignordiu quod secundum carnem agnosceretur fuit: nunc iam non nouimus, postquam esse desiuit. natura enim carms in spiritalem est translata substantiam, et illud, quod fuerat quondam hominis, factum est totum dei: et ideo non nosorta per diuinam maiestatem infirmitate corporea nihil sacro resedit corpori, ex quo inbe
Abbreviated transcription (Latin):
contumelia passionis. Cum
litiq augere in nob̃ affectum
eiꝰ et cultum debeat. uł digna¬
tio tam humilis natiuitati ᷤᷤ¬
ł pietas tam benigna paci¬
entis qͥa maximũ utiq et ĩ¬
manissimũ scelus ẽ. ut ideo
apud nos minꝰ honoris habe¬
at. qͥa plus honoris impen¬
dit. Sed his omissis qͦ expli¬
cari ideo nullo mͦ possunt qͥ¬
A sicut ĩ mensitas beneficioꝵ
illiꝰ. ita et relatio modũ ñ ht̃
tempꝰ ẽ. ut fortissimũ de eo ac
mamfestimũ testemẽ pau¬
lum apłm consulamꝰ. fidelis.¬
sime .ii. nob̃ omĩa de deo pot̃
dicere: decuiꝰ semꝑ pectore
locutꝰ est ds. bestat᷑ gͦ in hũc
modũ de gr̃a atq ad uentu
dñi deinr̃i missus ad destruend̃
gentiliacȩ suꝑsticionis errorem
electus gencium magister:
pparuit inqͥt grã dei sal¬
erudiens nos ut abnegantes

Expanded text:
contumelia passionis, cum contumelia passionis, cum utique augere in nobis affectum eius et cultum debeat uel dignatio tam humilis natiuitatis uel pietas tam benigna patientis, quia maximum utique et inmanissimum scelus est, ut ideo apud nos minus honoris habeat, quia plus amoris impendit. Sed his omissis, quae explicari ideo nullo modo possunt, quia, sicut inmensitas beneficiorum illius, ita et relatio modum non habet, tempus est ut fortissimum de eo ac manifestissimum testem eius Paulum apostolum consulamus: fidelisime enim nobis omnia de deo potest dicere, de cuius semper pectore locutus est deus. testatur ergo in hunc modum de gratia atque aduentu domini dei nostri missus ad destruendum gentiliciae superstitionis errorem electus gentium magister: apparuit, inquit, gratia dei saerudiens nos, ut abnegan
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphetabant᷑. qͦd de passione do¬
de quo dicebat ore p̃dixit. si af¬
figet hõ d̾m suũ qͥa uos affigi¬
tis me. Nõne tͥ queso dixisse
hoc dñs ds nr̃. qͣsi ad crucem
ductꝰ uidet᷑: Cur q̃so redẽpto¬
rem ur̃m mẽ agnoscitiᷤᷤ : Cur
d̾m indutũ ꝓ uob carnẽ nesci
sania est: Si affiget hõdeũ
suũ qͥa uos affigitis me : Uideᷤᷤ
qͦm uox hec ipsarũ qͦdãmodo
quȩ actȩ sunt rerũ uox sit: Ñ¬
quid expressiꝰ qͥcqͣm. aut mani¬
feste queris: uides quomͦ tes¬
timonia sacra natũ incarne
incunabulis usq ad crucẽ qͣm
ꝑtulit ꝓsecuta sint: Cum uti¬
q illum qͦm alibi legis đm in
carne nasci. hic dm incruce ui¬
deas affigi. Et iõ aꝓpħa. et illic
uͥ natꝰ est ds dicit᷑. et illic ubi
crucifixus ẽ d̾s euidentĩsime
nominat᷑. ne scilicet maliqͦ
dignitati diuinitatis preui¬
dicaret carnis assumpto echoᷤ¬
norẽ maiestatis infringeret.
uel humanitas corporis uel

Expanded text:
prophetabantur, quod de passione doprophetabantur, quod de passione dode quo dicebat, ore praedixit: si affiget homo deum suum, quia uos affigitis me? nonne tibi, quaeso, dixisse hoc dominus deus noster quasi ad crucem ductus uidetur: cur, quaeso, redemptorem uestrum me non agnoscitis? cur deum indutum pro nobis carnem nescitsania est? si affiget homo deum suum, quia nos affigitis me? \' uides quomodo uox haec ipsarum quodammodo quae actae sunt rerum uox sit. numquid expressius quicquam aut manifestius quaeris? uides quomodo testimonia sacra natum in carnedammodo incunabulis usque ad crucem quam pertulit prosecuta sint, cum utique illum, quem alibi legis deum in carne nasci, hic deum in cruce uideas affigi. et ideo a. propheta et illic, ubi natus est, deus dicitur, et illic, ubi crucifixus est, deus euidentissime nominatur, ne scilicet in aliquo dignitati diuinitatis praeiudicaret carnis assumptio et honorem maiestatis infringeret uel humilitas corporis uel
Abbreviated transcription (Latin):
monstrauit. ut õe si blasphe¬
mare hereticꝰ quereret. blasp¬
hemie tam̃ locũ penitꝰ inue¬
nire ñ posset. filiꝰ gͦ inqͥt natꝰ
ẽ nob̾. pariilꝰ datus ẽ nobiᷤ
cuiꝰ principatus suꝑ humers̃
eiꝰ et uocabit᷑ nom̃ eiꝰ mag¬
ni consilii nunctꝰ.d̾s fortis. pa¬
ter futuri scłi princeps pacis.
Paruulum hũc qui nat᷑ est.&
pacis principẽ eẽ docuit. et fy¬
turi scłi patrem. etdm fortẽ
Quis ẽ tergiũsandi locuᷤ. sepa¬
rari paruulꝰ hic qͥ natus esta
deo. qui ineo natus est.non
pot̃. hc̃ .ii. qͤm natũ dixit pa¬
trẽ futuri scłi nõiauit. hc̃ qͤm
paruulũ nuncupauit. dm for¬
tẽ ẽẽ predixit. Quid ẽ heretice
quo te conferas: Septa et con¬
clusa sunt omĩa. non ẽ usqͣm
penitꝰ ex eundi locus. Suꝑ est
ut errorem quẽ uoluntas noly¬
it intelligere tandem ĩcipiat
ł necc̃itas confiteri. Sed ñ con¬
d̾m suũ qͥa uos affigitis me.
Ut euidenciora utiq fierẽt. q̃

Expanded text:
monstrauit, ut etiam si blasphemonstrauit, ut etiam si blasphemare haereticus quaereret, blasphemiae tamen locum penitus inuenire non posset. filius ergo inquit natus est nobis, paruulus; datus est nobis, cuius principatus super umerum eius: et uocabitur nomen eius magni consilii nuntius, deus fortis, pater futuri saeculi, princeps pacis. paruulum hunc, qui natus est, et pacis principem esse docuit et futuri saeculi patrem et deum fortem. quis est tergiuersandi locus? separari paruulus hic, qui natus est, a deo, qui in eo natus est, non potest: hunc enim, quem natum dixit, patrem futuri saeculi nominauit, hunc, quem paruulum nuncupauit, deum fortem esse praedixit. quid est, haeretice, quo te conferas? saepta et conclusa sunt omnia, non est usquam penitus exeundi locus. superest ut errorem, quem uoluntas noluit intellegere, tandem incipiat uel necessitas confiteri. sed non condeum suum, quia uos affigitis me? ut euidentiora utique fierent quae
Abbreviated transcription (Latin):
fortis pater futuri scłi pͥncepꝰ
pacis. Non hic quisqͥs es obe¬
reticȩ. ñ hic ꝓpħa ille diumo
spũ plemis exemplo assercio¬
nis tue illum qui natus est cõ¬
flatili statue. et figmento in¬
sensibili comparauit. filiꝰ em̃
inqͥt natꝰ est nobis. paruuluᷤᷤ
datus ẽ nobis: cuiꝰ principatꝰ
suꝑ humerũ eius et uocabit᷑¬
nomen eiꝰ magni consilii nũ¬
cius. ds fortis. Ne hunc qͣm¬
d̃m annunciabat. alium ꝙͣ
illum qͥ incarne natꝰ est in¬
telligeres nom̃ natiuitatis
est nobis. filius datus est nobis
uides qͦd cognominib ad demõ¬
strandũ corporalis ortus ꝓprie¬
tatem ꝓpħa usus sit: Et natũ
n.eũ. et paruulũ nominauit
scilicet ut euidentiꝰ significa¬
t̃onem natȩ sobolis. nom̃ ex¬
primeret paruitatis. p̃uidenꝰ
absq dubio diuinꝰ sp̃c. hanc
blasphemantiũ hereticoꝵ ꝑũ¬
sitatẽ. his omnimũdo qͥ nasce¬
bat᷑ rerũ ipsarũ uocabulis de¬

Expanded text:
fortis, pater futuri saeculi, princeps fortis, pater futuri saeculi, princeps pacis. non hic, quisquis es, o haeretiee, non hic propheta p ille diuino spiritu plenus exemplo assertionis tuae illum, qui natus est, conflatili statuae et figmento insensibili conparauit. filius enim inquit natus est nobis, paruulus datus est nobis, cuius principatus super umerum eius: et uocabitnomen ejus magni consilii nuntius, Deus, fortis. Ne hunc quem annuntiabat alium quam illum qui in carne natus est intelligeres, nomen nativitatis est nobis, paruulus datus est nobis. uides quot cognominibus ad demonstrandum corporalis ortus proprietatem propheta usus sit. et natum enim eum et paruulum nominauit, scilicet ut euidentius significationem natae subolis nomen exprimeret paruitatis. praeuidens absque dubio diuinus spiritus hanc blasphemantium haereticorum peruersitatem his omni mundo deum qui nascebatur rerum ipsarum uocabulis de
Abbreviated transcription (Latin):
conuocemꝰ. Ubiemm de deo
agit᷑ nulla re diuinitas meliꝰ
quã suis testib approbat᷑. dit
ergo idem ꝓpha alibi. filiꝰ na¬
tus est nobis paruulꝰ datus
est nobis. Cuius principatuꝰ
suꝑhumerũ eius. et uocabit᷑
nomen etꝰ magni consilii nsi¬
tius. ds fortis. pater futuri se¬
culi. princeps pacis. Sic̃ supe¬
rius utiq uocandũ eum en̾a¬
nuel ꝓpħa dixerat. ita hic uo¬
candum eum et magni ꝯfilii
nuncium et đm fortem: ⁊ patrẽ
futuri secłi. et pacis principem
dicit cumutiq nullo loco eũ
in euuangeliis uocatũ hiᷤ nõibꝰ
legerimus. Ut intelligantꝰ sci¬
licet. non carnis ẽẽ hec uocabła
s diuinitatis. atq illd̾̃ in eiuͣn¬
geliis nom̃ ẽẽ suscepti hoĩs. ħ
ingenite potestatis. Et qͥa nas¬
citurus in homine ds erat. ita
nomina ipsa ꝑdispensatõnẽ
sacram fuisse diuisa. ut &e car¬
n hominis nomeninderet:
et diuinitati dei. Uocabit᷑ in qͥt¬
gͦ magni consibii nuncid̃s

Expanded text:
conuocemus. ubi enim de deo conuocemus. ubi enim de deo agitur, nulla re diuinitas melius quam suis testibus approbatur, ait ergo idem propheta alibi: filius natus est nobis, paruulus datus est nobis, cuius principatus super umerum eius: et uocabitur nomen eius magni consilii nuntius, deus fortis, pater futuri saeculi, princeps pacis. sicut superius utique uocandum eum Emmanuhel propheta dixerat, ita hic uocandum eum et magni consilii nuntium et deum fortem et patrem futuri saeculi et pacis principem dicit, cum utique nullo loco eum in euangeliis uocatum his nominibus legerimus: ut intellegamus scilicet non carnis esse haec uocabula, sed diuinitatis, atque illud in euangeliis nomen esse suscepti hominis, hoc ingenitae potestatis, et quia nasciturus in homine deus erat, ita nomina ipsa per dispensationem sacram fuisse diuisa, ut et carni hominis nomen inderet et diuinitati dei uocabitur ergo inquit magni consilii nuntius, deus
Abbreviated transcription (Latin):
tatilocus: Concept᷑am ꝓpħa uͥ¬
ginem dixit. uirgo concepit. fi¬
liũ nascit᷑m. filiꝰ natꝰ ẽ. uocan¬
dum dm uocat᷑ d̾s. hoc enĩ ap¬
pellatur noĩe qͦd nat᷑a. Unde.
qui seconsorcio reddidit diui¬
ne nuncupatonis alienũ. Ec¬
ce ergo inquit uirgo concipiet
et pariet filiũ. &e uocabt̃ nom̃
euis emanuel qͦd est interp̃ta¬
tum nob̾cũ ds. Sed illud ẽ for¬
sitan quo se infidelis ũtat ter¬
giuersatio. ut dicat hoc qͦd uo¬
candũ eum dm ꝓpħ̃a dixerat.
ñ tam admaiestatẽ diuinita¬
tis. qͣm ad appellationem nõiꝰ
ꝑtinere. Sed quid facimꝰ qͦd
appellatus hoc nõie in euum¬
geliis xp̃c omĩo non est. et tñ
Ut intelligas utiq ꝓpħiam il¬
lã. d̾itatis nom̃ tẽ predixisse
ñ carnis. Nã cũ aliud ĩ euuan¬
nec̃ce est utiq hoc uocabłm ho¬
miniᷤᷤ fuisse. illd̃ diuinitatiᷤ. S
ꝑgamꝰ ulteriꝰ et alia adũitatẽ
ꝓbandã ueritatis testimoĩa

Expanded text:
tati locus? concepturam propheta uirtati locus? concepturam propheta uirginem dixit, uirgo concepit: filium nasciturum, filius natus est: uocandum deum, uocatur deus, hoc enim appellatur nomine, quod natura, unde qui se a consortio reddidit diuinae nuncupationis alienum, ecce ergo inquit uirgo concipiet, et pariet filium, et uocabunt nomen eius Emmanuhel, quod est interpretatum: nobiscum deus, sed illud est forsitan quo se infidelis uertat tergiuersatio, ut dicat hoc, quod uocandum eum deum propheta dixerat, non tam ad maiestatem diuinitatis quam ad appellationem nominis pertinere.. sed quid facimus quod appellatus hoc nomine in euangeliis Christus omnino non est, et tamen mut intellegas utique prophetiam illam deitatis nomen tunc praedixisse, non carnis, nam cum aliud in euanm hominis fuisse, illud diuinitatis. sed pergamus ulterius et alia ad ueritatem probandam ueritatis testimonia
Abbreviated transcription (Latin):
dici pot̃: Deum dixit suꝑuen-¬
turum. dei filiũ nasciturum.
Tu quere nc̃ si placet qͦmodo ⁊¬
aut dei filiꝰ d̾s ñ sit. aut quomͦ
quȩ deum edidit. theotocos
ld est dei mater ẽẽ non possit
Sufficere gͦ hec tibi sola ĩmo
sufficere hec tͥ sũma deberent
sed quia testimonia sacrȩ na¬
tiuitatis abunde suppetunt
ut pote que idcͥco omnia sũt¬
scripta. ut ipsius testeᷤ eẽnt in¬
spiciamꝰ. expusilla aliqua por¬
cione.&ẽ annunciationẽ dedo
ueteris testamenti ut ĩtelli¬
gas futurũ ex iurgine dei or¬
tum nontẽ tĩn cumactꝰ est
nunciatũ. sed õe ab ipso ad mo¬
dũ mundi ortu ẽẽ peedictũ
Reuera ut quia meffabłe opͦ
agendum erat. tolleret q̃nq
incredulitatẽ rerum p̾senciũ
p̾missa semꝑ annunciatõ fu¬
turoꝵ. Ait itaq ysaias ꝓpb̃a¬
Ecce uirgo concipiet. et pariet
filiũ et uocabt̃ nom̃ eiꝰ emany¬
el:. qͦd est interptatũ nob cũds
Qui ẽ hic incredule ambigui¬

Expanded text:
dici potest? deum dixit superuendici potest? deum dixit superuenturum, dei filium nasciturum. tu quaere nunc, si placet, quomodo aut dei filius deus non sit, aut quomodo, quae deum edidit, theotocos, id est dei mater esse non possit? sufficere ergo haec tibi sola, immo sufficere haec tibi summa deberent. Sed quia testimonia sacrae natiuitatis abunde suppetunt, utpote quae idcirco omnia scripta sunt ut ipsius testes essent, inspiciamus ex pusilla aliqua portione etiam adnuntiationem de deo ueteris testamenti, ut intellegas futurum ex uirgine dei ortum non tunc tantum cum actus est nuntiatum, sed etiam ab ipso admodum mundi ortu esse praedictum, re uera ut, quia ineffabile opus agendum erat, tolleret quandoque incredulitatem rerum praesentium praemissa semper annuntiatio futurorum, ait itaque Esaias prgo concipiet, et pariet filium, et uocabunt nomen eius Emmanuhel, quod est interpretatum: nobiscum deus. quis est hic, incredule, ambigui
Abbreviated transcription (Latin):
nisi se donante. et nasci nͥ seil¬
labente ñ poterant. Et ideo ar¬
changłs suꝑuent᷑am in uirginẽ
maiẽstatem sacram indicabat
uideł. ut quia agi tanta resꝑ
humanũ offm̃ non ualebat.ip¬
sius affuturã dicẽt maiestatẽ ĩ
conceptu quierat futurꝰ in par¬
tu. Et sõ: descendit ũbum filiꝰ.
sacram̃to sacre conceptionis.om¬
nis esset cooꝑatio trinitatis.
Ideo inquit qͦd nascet᷑ exte scm:
uocabitur filius dei.Bene ad¬
didit ideo ut scilicet ostend̾et.
Ideo hec secutura qͥa fuerant
illa p̃missa: et quia d̾̃s suꝑue¬
nisset: inconceptione. ideo d̾s
futurꝰ eẽt in partu. Racionẽ
gͦ tantȩ rei puella credidit nỹ¬
obumbrabit tͥ. Ideo et qͦd nasce¬
tur sc̃m uocabitur filiꝰ dei. Hoc
est ditere. Ne ignores in qͥt. hc̃
tante rei apparatum hoc tãti
misterii sacram̃tũ. ideo inteto¬
ta ueniet maiestas dei. qͥa ex
te nascet᷑ filiꝰ dei. Qđ hic ultra
ad huc ambigi aut qͥd ampliꝰ

Expanded text:
nisi se donante et nasci nisi se innisi se donante et nasci nisi se inlabente non poterat. et ideo archangelus superuenturam uirgini maiestatem sacram indicabat, uidelicet ut, quia agi tanta res per humanum officium non ualebat, ipsius adfuturam diceret maiestatem in conceptu, qui erat futurus in partu: et ideo descendit uerbum filius, sacramento sacrae conceptionis omnis esset cooperatio trinitatis. ideo, inquit, et quod nascetur ex te sanctum uocabitur filius dei. bene addidit ideo, ut ostenderet scilieet ideo haec secutura, quia fuerant illa. praemissa, et quia deus superuenisset in conceptione, ideo deus futurus esset in partu. rationem ergo tantae rei puellae reddidit nesobumbrabit, ideo et quod nascetur sanctum uocabitur filius dei. hoc est dicere: ne ignores, inquit, hunc tantae rei apparatum, hoc tanti mysterii sacramentum, ideo in te tota ueniet maiestas dei, quia ex te nascetur filius dei. quid hic ultra adhuc ambigi aut quid amplius
Abbreviated transcription (Latin):
utiq homo ex hoĩe. et caro tm̃¬
mͦ nascebat᷑ ex carne uissio qͥppe
tantũ adid potuerat ut uolũ¬
tas diuina sufficere. Si enĩ ad
fabricandos cȩlos fundandã
t̾ram creandũ mare sedes deni¬
q. et thronos et angłoᷤ. ce ar¬
changłos. et principatꝰ. et po¬
testates. si adcreandã postre¬
mo omnẽ celestẽ milicia. &e
ad illa innumera diuinoꝵ ex¬
cercituũ miliũ milia sola sibi
tm̃ uoluntas dei imperiumq
suffecit. qͥa ipse dixit et facta st̃
ipse mandauit. et creata funt:
cur idad conceptionẽ ut tuais u¬
mꝰ hominis parũ uisum ẽ qͦd sa¬
tis ad ꝓcreationẽ diuinoꝵ om¬
niũ fuit. et id potencia ac ma¬
iestas dei in ortuuniꝰ infantu¬
li parum credidit. qͦd ad conditi¬
onem t̾renoꝵ omniũ celestiũ¬
q suffecit: Sed illd̃ utiq ẽ. qͦd
illa omnia oꝑa acta fuerãt ꝑ
ussionem dei. natiuitaᷤᷤ autẽ
agenda non erat nͥ ꝑaduentũ.
quia et concipi ab homine d̃s

Expanded text:
utique homo ex homine et caro tanutique homo ex homine et caro tantummodo nascebatur ex carne, iussio quippe tantum ad id potuerat aut uoluntas diuina sufficere. si enim ad fabricandos caelos, fundandam terram, creandum mare, sedes denique et thronos et angelos et archangelos et principatus et potestates, si ad creandam postremo omnem caelestem militiam et ad illa innumera diuinorum exercituum milium milia sola sibi tantum uoluntas dei imperiumque suffecit, quia ipse dixit, et facta sunt: ipse mandauit, et creata sunt, cur id ad conceptionem, ut tu ais, unius hominis parum uisum est, quod satis ad procreationem diuinorum omnium fuit, et id potentia ac maiestas dei in ortu unius infantuli parum credidit, quod ad conditionem terrenorum omnium caelestiumque suffecit? sed illud utique est quod illa omnia opera acta fuerant per iussionem dei, natiuitas autem agenda non erat nisi per aduentum, quia et concipi ab homine deus
Abbreviated transcription (Latin):
turus diuinitatis opera p̾misit
et uirtꝰ altissimi obumbrabit
tibi. Pulcherrime loquẽs an¬
głs diuinitate ũboꝵ maies¬
tatẽ diuini oꝑis explicauit.
Sp̃s enĩ sc̃s uirginis int̾iora
sanctificans. et in his potentiã
diuinitatis suȩ spirans huma¬
nȩ se inseruit. miscuitq nat᷑ȩ.
atq id qͦd alienum a se fũat
suum fecit. uͥtute id sua sciłe.
ac maiestate presumẽs. ac ne
ad introitum diuinitatis hy¬
mana fortasse infirmitas ñ
subsisteret. uenerandã om̃ibꝰ
uirginem uirtꝰ altissimi ro¬
borauit. ut corporeã inbecil¬
litatẽ. circum fusa umbre su
e ꝓtectione firmaret. et ad cõ¬
sũmand̃ conceptꝰ sacri inenar¬
rabile sacramentũ humana
infirmitas ñ deficeret qͣm di¬
una obumbratio sustineret
t. Si nasciturꝰ. itaq de sc̃a uͥ¬
gine. homo tantũmodo soli¬
tariꝰ erat. qͥd tanto agebat᷑ sa¬
cri aduentus nuncio qͥd tanto
diuinitatis ipsiꝰ apparatu Si

Expanded text:
turus diuinitatis opera praemiseturus diuinitatis opera praemiseet uirtus altissimi obumbrabit tibi. pulcherrime loquens angelus diuinitate uerborum maiestatem diuini operis explicauit. spiritus enim sanctus uirginis interiora sanctificans et in his potentiam diuinitatis suae spirans humanae se inseruit miscuitque naturae atque i quod alienum a se fuerat, suum fecit, uirtute id sua scilicet ac maiestate praesumens. ac ne ad introitum diuinitatis humana fortasse infirmitas non subsisteret, uenerandam omnibus uirginem uirtus altissimi roborauit, ut corpoream inbecillitatem circumfusa umbrae suae protectione firmaret et ad consummandum conceptus sacri inenarrabile sacramentum humana infirmitas non deficeret, quam diuina obumbratio sustineret. tibi. si nasciturus itaque de sancta uirgine homo tantummodo solitarius erat, quid tanto agebatur sacri aduentus nuntio? quid tanto diuinitatis ipsius apparatu? si
Abbreviated transcription (Latin):
credis censendũ ẽẽ ratioĩb pꝰ¬
easi d̃s annuet disputabimꝰ.
riã matrẽ dei diuinis testibꝰ
approbemꝰ. Audi itaq loq̃ntẽ
ad pastores de dei ortu angłm
q inxp̃o hominẽ intellig̃es.
ce dnitibi et saluatoris nom̃
adiecit. scilicet. ut qͣm salua¬
torem eẽ cognosceres dm ne¬
quaqͣm ẽẽ dubitares. et cũ sal¬
uandi uirtꝰ. ñ nisi diumnȩ cõ¬
peteret potestati. diuinȩ eẽ
eum potencie ñ ambigereᷤ
in quo potenciã saluandi eẽ
didicisses Sed hoc incredulita¬
ti tue parum fortasse uideat᷑
qͥa eum angelꝰ dñm potiꝰ et
saluatorẽ. quã d̾m. aut dei fili¬
um nominarit. cũ utiq im¬
pussime dm neges qm salua¬
torem ẽẽ fatearis. Audi qͦq ar¬
changłm gab̾elem mariȩ uir¬
gini predicantẽ. sp̃c inqͥt sc̃s¬
ueniet inte. et uircꝰ altissimiob¬
umbrabit tͥ. Ideo et qͦd nascet᷑
exte sc̃m uocabit᷑ filrꝰ dei. uideꝰ
qͦmad̾m natiuitatẽ dei indica¬

Expanded text:
credis censendum esse rationibus, pocredis censendum esse rationibus, postea, si deus annuet, disputabimus: riam matrem dei diuinis testibus approbemus. audi itaque loquentem ad pastores de dei ortu angeluque in Christo hominem intellegeres, et domini tibi et saluatoris nomen adiecit, scilicet ut, quem saluatorem esse cognosceres, deum nequaquam esse dubitares, et cum saluandi uirtus non nisi diuinae conpeteret potestati, diuinae esse eum potentiae non ambigeres, in quo potentiam saluandi esse didicisses. sed hoc incredulitati tuae parum for- esse uideatur, quia. eum angelus dominum potius et saluatorem quam deum aut dei filium nominarit, cum utique impiissime deum neges quem saluatorem esse fatearis. audi quoque archangelum Gabrihelem Mariae uirgini praedicantem: spiritustissimi obumbrabit tibi: ideo et quod nascetur ei te sanctum uocabitur filius dei. uides quemadmodum natiuitatem dei indica
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd est u̾bum dei. Scilicet ut
resurgens uetusti draconisca
capud. idem diuini sermoniᷤ
gladius eciã nunc in nouiꝰan¬
guib sẽcet. qui priꝰ inantiqui
serpentib amputauit. nam
cũ sdem hoꝵ error sit:qui illoꝵ
fuit. ꝓdesectione istoꝵ haberi
debet desectio ilłaoꝵ. et qͥarenaᷤᷤ¬
centes colubri pestiferos in eç¬
cła dni flatus agunt. & tabeᷤ¬
cere qͦsdam sibilis suis faciũt
iungenda est ꝓpt̾ nouas infir¬
mitates antiquis citratonibꝰ
recens medela. ut eciã si illd̃ qͦd
prius actum est ñ ualet ad lan¬
guoris curationem. hoc tam̃
qd nc̃ agimꝰ ualeat ad languẽ¬
tium sanitatẽ. Dicis itaq quiꝰ¬
qͥs es ille ħetice qͥ dm natũ ex
est matrẽ dei appellari ñ pos¬
trẽ tantũ. non dei. Nemo enĩ
inqͥs antiqͥorem se parit. Ac de
hoc qͥdem tam stutto argum̃to
qͦd natiuitatẽ dei carnali in¬
telligencia estimandũ putaᷤ
et mist̾ium maiestatis hũani

Expanded text:
quod est uerbum dei, scilicet ut quod est uerbum dei, scilicet ut resurgens uetusti I draconis caput idem diuini sermonis gladius etiam nunc in nonis anguibus secet, qui prius in antiquis serpentibus amputauit. nam cum idem horum error sit qui illorum fuit, pro desectione istorum haberi debet desectio illorum, et quia renascentes colubri pestiferos in ecclesia domini flatus agunt et tabescere quosdam sibilis suis faciunt, iungenda est propter nouas infirmitates antiquis curationibus recens medella, ut etiam si illud, quod prius actum est, non ualet ad languoris curationem, hoc tamen, quod nunc agimus, ualeat ad languentium sanitatem. Dicis itaque, quisquis es ille, haeretice, qui deum ex est matrem dei, appellari non postantum matrem, non dei. nemo enim inquis antiquiorem se parit. ac de hoc quidem tam stulto argumento, quod natiuitatem dei carnali intellegentia aestimandam putas et mysterium maiestatis humanis
Abbreviated transcription (Latin):
Incipit liher secundu S
M libello pͥmo
qͥbus nouum
hereticum ex
antique ħeseoꝰ
stirpib pullu¬
lare ad ꝓbaremꝰ. sufficere qͥdẽ
ei ad excipiendam iuste dam¬
pnat̾onis sentenciam debet. pͥ¬
orum hereticoꝵ iusta damp¬
natio. Quia cum easdem radi¬
ces habeat. atq isdem scrobib
emergat. satisiam in auctori¬
b siuis ipse dampnatꝰ ẽ maxi¬
me cum id ipsum qͦd isti asseit̃
ce hii qui ꝓxime ante hos ma¬
le secuti sunt bene condẽpna¬
uerint. ut sufficere his habun¬
de iam in alt̾utrum suoꝵ exẽ¬
pla debeant. uel hoꝵ scilicet qͥ
emendati.ł eoꝵ qui condẽpna
ti. Si enĩ corrigi q̃unt habent ĩ
suoꝵ correctionib medelam. si¬
corrigi neq̃unt:habent insu¬
oꝵdampnatione sentenciã. Ta¬
men ne preuidicio magis adũ¬
sum eos quam iudicio utiuelle
existimemur ip̃am eoꝵ ĩ me¬
diũ pestiferam ꝓpositionẽ. uł
potiꝰ blasphemantẽ amenci¬
am ꝓferamꝰ. sumentes ĩ oĩbꝰ
scutum tidei et gladium sp̃c

Expanded text:
it. LIBER SECUNDUS. Quoniam libello primo qui bus nouum haereticum ex antiquae haereseos stirpibus pullulare adprobaremus, sufficere quidem ei ad excipiendam iustae damnationis sententiam debet priorum haereticorum iusta damnatio, quia, cum easdem radices habeat atque isdem scrobibus emergat satis iam in auctoribus suis ipse damnatus est, maxime cu??? id ipsum, quod isti asserunt, etiam hi, qui proxime ante hos male secuti sunt, bene condemnauerint, ut sufficere his abunde . iam in alterutrum suorum exempla debeant, uel horum scilicet qui emendati uel eorum qui condemnati sunt. si enim corrigi queunt, habent in suorum correctionibcorrigi non queunt, habent in suorum damnatione sententiam: tamen ne praejudicio magis adversum eos quam judicio uti velle existimemur, ipsam eorum in medium pestiferam propositionem uel potius blasphemantem amentiam proferamus, sumentes in omnibus scutum fidei et gladium spiritus,
Abbreviated transcription (Latin):
negat filiũ. nec patrem habet
Qui confitet᷑ filium et patrem
ht̃. Disce itaq ĩ separabilem
ẽẽ patͥs ac filii honorẽ insepa¬
rabilem dignitatẽ. neq hono¬
rari filium sine patre: nec pa¬
trem posse sine filio. Honora¬
re autẽ deum. ac dei filium
nisi inxp̃o unigenito dei fi¬
lio nuiꝰ ualet. Quia sp̃m ip¬
sum utiq honorandi dei nͥ¬

Expanded text:
at filium, nec patrem habet: qui confitetur filium, et patrem habet. disce itaque inseparabilem esse patris ac filii honorem, inseparabilem dignitatem, neque honorari filium sine patre nec patrem posse sine filio. honorare autem deum ac dei filium nisi in Christo unigenito dei filio nullus ualet, quia spiritum ipsum utique honorandi dei n
Abbreviated transcription (Latin):
olum qͥcqd egerimus misimus ad
beatitudinem urãm quib lit̃tis
docuerimus. et p̃sbiterio illum
eẽ nudatum. qr sic captus est. & iꝰ¬
simus eum in monasteriis nul¬¬
lam habere rõnem exclusimuᷤ
eum acomunione nr̃a ut sc̃ĩtaᷤ
ur̃a hoc cognoscens quod circa
illum actum est omnib ep̃is sub
beatitudine ur̃a agentib mani¬
festare dignetur ulius impieta¬
tem. ne nescientes aliqͥ quid sen
serit. quasi ad ortodoxum. uł ꝑ
littas uel aliquam conunctio¬
nem loquantur:¬

Expanded text:
olim quidquid egerimus misimus ad beatitudinem vestram: quibus litteris docuimus et praesbyterio illum esse nudatum, quia sic captus est, et jussimus eum cum monasteriis nullam habere rationem, et exclusimus eum a communione nostra, ut sanctitas vestra, hoc cognoscens quod circa illum actum est, omnibus episcopis sub beatitudine vestra agentibus manifestare dignetur illius impietatem, ne nescientes aliqui quid ille sentiret, quasi ad orthodoxum, vel per litteras vel per aliquam conjunctionem loquantur
Abbreviated transcription (Latin):
souempnitatib sicut diximꝰ dnĩco die agendum ita a¬
gatur: excepto qͦd ꝑsalimi aut antipħ̃ȩ. uel lectiones ad
ipsum diem ꝑtinentes dicant᷑. Modꝰ autẽ supͣscͥptꝰ teneat᷑.

Expanded text:
solemnitatibus, sicut diximus, die Dominico agendum, ita agatur: excepto quod psalmi aut antiphonae, vel lectiones ad ipsum diem pertinentes dicantur. Modus autem supra scriptus teneatur.