comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
n magno lingnȩ ꝓlabim̃ crimine: & dũ facta queclã ñ griuia
libere ac sine metu committmꝰ: ad potiarasceła &e horrendda pec¬
candi consuetudine labimur. Sic̃ plerũq muttiloqͥoꝵ stulticia rep̃¬
hendit᷑: ita rursũ nimis tacentiũ uitia denotant᷑. Illi enĩsatis la¬
xando linguã. in leuitatis uitio defliunt. istinimis reticendo ab

Expanded text:
n magnum linguae prolabimur crimen; et dum facta quaedam non gravia libere ac sine metu committimus, ad potiora scelera et horrenda peccandi consuetudine labimur. 2. Sicut plerumque multiloquorum stultitia reprehenditur, ita rursus nimis tacentium vitia denotantur. Illi enim satis laxando linguam in levitatis vitio defluunt, isti nimis reticendo ab
Abbreviated transcription (Latin):
er sensꝰ carnis. morbꝰ irrepit mentis: unde & dr̃s ꝑ ꝓham
unusquisq soliũ suũ in introitu portarũ iherłm. Regna aquisons
uitia sunt que sedes suas in portis ponunt. quando ꝑsensus carnsꝰ
de peccamꝰ. nusi uidendo. audiendo. attractando. gustando atq tan¬
gendo. Uñ & alias dicit᷑. Intrauit mors ꝑ fenestras nr̃as. & alib.¬
Et extranei ingrediebant᷑ ꝑ portas eiꝰ. & suꝑ iherłm mittebant¬

Expanded text:
Per sensus carnis morbus irrepit mentis. Unde et per prophetunusquisque solium suum in introitu portarum Jerusalem . Regna Aquilonis vitia sunt, quae sedes suas in portis ponunt, quando per sensus carnde peccamus, nisi videndo, audiendo, attrectando, gustando, atque tangendo. Unde et alias dicitur: Intravit mors per fenestras nostras. Et alibi: Extranei ingrediebantur per portas e
Abbreviated transcription (Latin):
cie lib̾os reddit. Necesse est omni conuerso ut post timorẽ cõsur¬
gere ad caritatẽ deidebeat. quasi filius. ne semꝑ sub timore iace.¬
at quasi seruis. Tunc enĩ amorẽ nĩe conuersionis ostẽdimꝰ. si de¬
nuo ut patrẽ diligimꝰ. quem prius seruili m̃te uere ut dñm formmi¬
dabamꝰ. Primordia conuersoꝵ blandis refouenda s̃ modis. ne si ab
asꝑitate incipiant. exterriti ad priores lapsus recurrant. Qui
enim conuersũ sine lenitate erudit. exasꝑare potius quã corrigere
nouit. Conuersꝰ quisq antea ab opere corrigendus ẽ. postea uͦ a
cogitatione. ut prius refrenet prauũ actũ. deinde appetitũ. ac de
Om̃is noua comiersio adhuc pristinȩ uitȩ habet commixtionem:
ꝓpterea nequaquam ea uirtus ꝓcedere ad homuinũ oculos debet. do¬
nec conuersatio uetus funditus ab animo extirpet᷑: Quisquis ex de¬

Expanded text:
tiae liberos reddit. 4. Necesse est omni converso ut post timorem consurtiae liberos reddit. 4. Necesse est omni converso ut post timorem consurgere ad charitatem Dei debeat, quasi filius, nec semper sub timore jaceat, quasi servus. Tunc enim amorem nostrae conversionis ostendimus, si denuo ut patrem diligimus, quem prius servili mente vere ut Dominum formidabamus. 5. Primordia conversorum blandis refovenda sunt modis, ne si ab asperitate incipiant, exterriti ad priores lapsus recurrant. Qui enim conversum sine lenitate erudit, exasperare potius quam corrigere novit. 6. Conversus quisque antea ab opere corrigendus est, postea vero a cogitatione, ut prius refrenet pravum actum, deinde appetitum delictu7. Omnis nova conversio adhuc pristinae vitae habet commistionem: propterea nequaquam ea virtus procedere ad hominum oculos debet, donec conversatio vetus funditus ab animo exstirpetur. 8. Quisquis ex de
Abbreviated transcription (Latin):
Rimodũ genus ẽ conuersionis ad dm̃: inchoationis uer sorx¬
cũ dulcedine. medietatis cũ labore. ꝑfectionis cũ requie. sed
tam̃ plerumq alii incipiunt adulcedine. alii atemptationũ ama-¬
ritudine. Om̃is conuersus ante ex flecu inchoet peccatoꝵ. ⁊sie trã¬
seat ad desiderium suꝑnorũ. Prius enim lacrimis purganda sunt
uitia que gessimus. & tunc mundata m̃tis acie. id qđ querumnuis
contemplennir: ut dũ antea flendo peccati a nobis caligo deter.¬
gitur. mundatis cordis oculis lib̃e suꝑna inspiciant᷑. Ante neces.¬
se est timore conuerti ad dm̃. ut metu futurarũ pęnarũ carnales
illecebre deuincant᷑: deinde oportet abiecto timore ad amorẽ uitȩ
ȩternȩ transire. Perfecta enim caritas foras mittit timorẽ. Qui aut̃
timet penã habet: & ñ ẽ ꝑfectus. Unde & apłs ait. Nonenĩ acce
pistis sp̃m seruitutis iterũ in timore. sed accepistis sp̃m adopti¬
onis. ꝑ quẽ scilicet iam ñ peccati seruos comprimit. sed amor usti¬

Expanded text:
rimodum genus est conversionis ad Deum, inchoationis cum dulcedine, medietatis cum labore, perfectionis cum requie. Sed tamen plerumque alii incipiunt a dulcedine, alii a tentationum amaritudine. 2. Omnis conversus ante ex netu inchoet peccatorum, et sic transeat ad desiderium supernorum. Prius enim lacrymis purganda sunt vitia quae gessimus, et tunc munda mentis acie id quod 202 quaerimus contemplemur, ut dum antea flendo peccati a nobis caligo detergitur, mundatis cordis oculis libere superna inspiciantur. 3. Ante necesse est timore converti ad Deum, ut metu futurarum poenarum carnales illecebrae devincantur. Deinde oportet, abjecto timore, ad amorem vitae aeternae transire. Perfecta enim charitas foras mittit timorem ; qui autem timet, poenam habet, et non est perfectus. Unde et Apostm servitutis iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis ; per quem scilicet jam non peccati poena servos comprimit, sed amor justi
Abbreviated transcription (Latin):
culus homtis. intentio opis euis ẽ. Sigͦ intentio eiꝰ bona ẽ:
&e opus intentionis ipstꝰ bonũ ẽ. Alioqum malȩ intentionis
etiã sibonũ infactis opꝰ appareat. bonũ iã ñ est: q̃m exsua intenti¬
one aut ꝓbatur bonũ. aut reꝑbat᷑ malignũ. Bona ẽ gͦ intentio
Qui opꝰ bonũ bona intentione ñ faciunt. ꝑhoc magiscecant᷑ ope.
ꝑ quod illuminari p̃otuerũt. Unusquisq bonũ opꝰ qd̾ agit intenti.¬
one bona agat. qm̃ ꝓ mala intentione bonũ opꝰ qđ agimꝰ ꝑdimus

Expanded text:
Oculus hominis intentio operis ejus est. Si ergo intentio ejus bona est, et opus intentionis ipsius bonum est. Alioquin malae intentionis etiam si bonum in factis opus appareat, bonum tamen jam non est, quoniam ex sua intentione aut probatur bonum, aut reprobatur indignum. Bona est ergo intentio, Qui opus bonum bona intentione non faciunt, per hoc magis caecantur opere per quod illuminari potuerant. 3. Unusquisque bonum opus, quod agit, intentione bona agat; quoniam pro mala intentione plerumque opus
Abbreviated transcription (Latin):
olentiã refugit subire qđ dolet. Accipe eremplũ ad eundi subtre¬
pidatione martyrii de usu bellandi. in qͦ exercitatꝰ quisq in p̃lio.
dp audaciã certam̃ aggredit᷑. & ꝑtimorẽ cunctatione mouetur.
es accipe erẽplũ martyrũ de reparatione humani corporis ad salu¬
unar elin quusat oe de spe reparationis gaudet. &e de incisionib seu

Expanded text:
olentiam refugit subire quod dolet. 5. Accipe exemplum adeundi sub treolentiam refugit subire quod dolet. 5. Accipe exemplum adeundi sub trepidatione martyrii de usu bellandi, in quo exercitatus quisque in praelio et per audaciam certamen aggreditur, et per timorem cunctatione movetur. 6. Item accipe exemplum martyrii de reparatione humani corporis ad salutem; dum quisque et de spe reparationis gaudet, et de incisionibus ceu
Abbreviated transcription (Latin):
nuen quã certamine primi. Uir sc̃s ultro se magone ꝓcertamine
debet offerre iusticiȩ: sed tam̃ si agonis fructũ uiderit uberrimũ.
ñ debet declinare laboris ꝑiculũ. Q d si maior ẽ labor quã animaꝵ
luclrũ. declinandꝰ ẽ labor quẽ minimnũ comitat᷑ augm̃tũ. Utrũq
enĩ fecit apłs. &ͥ &e ꝑiculo se ultro dedit: ubi maximũ animȩ luchrũ
uidit: & sapient̃ se ꝑiculo abstulit: in quo potiorẽ laborẽ quã lu¬
elrũ eẽ ꝓsperit. Ultro se raxtos apud efesũ ꝑiculis obtalit. quia ꝑi
culo potiorẽ luchrã uidit. damasceno aut̃ ideo aꝑiculo subtrahit
seni&e ipsũ. quia muillũ periculi ipsius arbitratus est fructum.
disce qͦmͦ se ad martyriũ offerat quisq ultro. uel qͣm uixta sen¬
tentiam dei cingat᷑ ab altero. & qͦ non uult ipse ducat᷑: nsi qđ a
dios głam futuram de certamine iustꝰ gaudet. &x ꝓpt̃ passionis iu¬

Expanded text:
nunquam in certamine primi. 3. Vir sanctus ultro se pro agone certaminis nunquam in certamine primi. 3. Vir sanctus ultro se pro agone certaminis debet offerre justitiae; sed tamen agonis fructum videns uberrimum, non debet 178 declinare laboris periculum. Quod si major est labor quam animarum lucrum, declinandus est labor, quem minimum comitatur augi et periculis se ultro dedit, ubi maximum animarum lucrum vidit; et sapienter se periculo abstulit, in quo potiorem laborem quam lucrum esse perspexit. Ultro se Paulus apud Ephesum periculis obtulit, quia 179 potius periculo lucrum vidit. Damasci autem ideo periculo subtraxit semetipsum, quia nullum periculi ipsius arbitratus est fructum. 4. Disce quomodo ad martyrium se offerat quisque ultro, vel quomodo juxta sententiam Dei cingatur ab altero, et, quo non vult ipse, ducatur, nisi quod et propter gloriam futuram de certamine justus gaudet, et propter passionis vi
Abbreviated transcription (Latin):
debe conuerti. Qđ quãnis sine int̾missione sit cotidie agencum.
minquã tam̃ fecisse sufficiet. Qii in mat̾is uteris sunt ideo cũ ma.¬
tre baptitari non possunt. quia qui natus adhuc scđm adam ñ ẽ
qulẽ generatio ñ p̃cessit. Qui intra eccłam ñ ex cdignitate ȩcłe iuũt:
seil sidem quã uerbo tenent oꝑibus destruunt: de ipsis legitur. Mul¬
ciplicate sunt suꝑ nuimerũ: et subaudias in regno p̃oestinatorum
Qui scelerate uunint in ȩccła. & cõmimicare ñ desmunt putantes
se tali communicatione mundari. chiscant ad emundationẽ nichil¬
ꝓficere sibi dicente ꝓpħa. Quid ẽ q̃d dilectꝰ meus indomo mea fec̃
ueritatis defensione ultro se certamini offert: nec unquã ꝓ
ueritates diffidet. Sepe ex discipulis ad martiriũ eligunt᷑: q̃ fuos
dostores ad coronã p̃cedunt: & qui s̃ ordine postremi: fuint non¬

Expanded text:
debere converti, quod quamvis sine intermissione sit quotidie agendum, debere converti, quod quamvis sine intermissione sit quotidie agendum, nunquam tamen fecisse sufficiet. Qui autem in maternis uteris sunt, ideo cum matre baptizari non possunt, quia qui natus adhuc secundum Adam non est, quem generatio non praecessit. 6. Qui intra Ecclesiam non ex dignitate Ecclesiae vivunt, sed fidem, quam 177 verbo tenent, operibus destruunt, de ipsis legitur: Multiplicati sunt super numerum , ut subaudias, in regno praedestinatorum. 7. Qui scelerate vivunt in Ecclesia, et communicare non desinunt, putantes se tali communione mundari, discant nihil ad emundationem proficere sibi, dicente propheta: Quid est quod dilectus meus in domo mea fecit veritatis defensione ultro se certamini offert, nec unquam pro veritate diffidit. 2. Saepe ex discipulis ad martyrium eliguntur, qui suos doctores ad coronam praecedunt; et qui sunt ordine postremi, fiunt non
Abbreviated transcription (Latin):
seripturaꝵ coartari latitudinem. De baptismo & cõmuniono
olam eccłam catholicã habe baptismũ ad salutẽ: Tacharias ꝓ¬
pħa testatur. Indie inquit illa erit fons patens domꝰ cdauio:
& habitantib iniherusalẽ: in ablutione peccatoris et menstrua
fons in ablutione peccatorũ. heretici aut̃ id solũ imaginaria ns¬
tentatione faciunt. ideoq illis baptisiũ ñ ad remissionẽ peccatorꝵ
Promde cur causa nuꝑnatus dãpnatur infans si ñ regenerat᷑ :
ris laniantur: hec gͥ causa ẽ. Baptismũ enĩ apęna ȩt̃na. ñ ap̃sen¬
ti supplicio liberat. Qd si apena p̃senti homines lib̾arent᷑ ꝑ baptis¬
mũ: ipsud putarent baptisim p̃miũ ñ illud ȩc̃nũ. Ergo soluto peccati
reatu manet illud tam̃ quedã tp̃ralis pena. ut illa uita feruenti ntqͥ¬
rat᷑. que erit apenis om̃ibiis aliena. Nullꝰ negat fidehũ etiã post bap¬
tismũ qͦ peccata delent᷑: cotidie quandiu inisto scło sumꝰ. ad dm̃ no

Expanded text:
. De baptismo et communione. 1. Solam Ecclesiam catholicam habere baptismum ad salutem Zacharias propheta testatur: In die, inquit, illa, erit fons patens domui David et habitantibus in Jerusalem, in ablutionem peccatoris et menstruatafons in ablutionem peccatorum Haeretici autem id solum imaginaria ostentatione faciunt; ideoque illis baptismus non ad remissionem peccatorum, Proinde cum causa nuper natus damnatur infans, si non regeneratur, eris laniantur? Haec igitur causa est: baptismus enim a poena aeterna, non a praesentimum, ipsum putarent baptismi pretium, non illud aeternum. Ergo soluto reatu peccati, manet tamen quaedam temporalis poena, ut illa uita feruentius requiratur quae erit a poenis omnibus aliena. Nullus negat fidelium etiam post baptismum quo peccata delentur quotidie quandiu in isto saeculo sumus, ad Dominum nos
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscimꝰ. Nã qd̃ sapientes sumꝰ. qd̾ diuites. qd̾ potentes existimꝰ
ñ alterius sed potiꝰ diuino munere sumꝰ. Utamur gͦ optime di¬
umis beneficiis. quatenꝰ & dm̃ ñ peniteat dedisse. & nobis acce.¬
pisse sit utile. Auferre ds̃ clicitur homini donũ aliqd̃. q̃d homo
ñ habuit. idest qd̃ acciꝑe nõ meruit. sic̃ & obdurare clr̃ dicit᷑ homi¬
nẽ. ñ eius fatiendo duriciã. s ñ auferendo eã quã sibi ipse nutrunt.
Nõ alit̃ et obcȩcare clr̃ quoscdã d̃s̃. ñ ut in eis eandẽ ipse cȩcitatẽ
faciat. sed qđ ꝓ eorum inutilibus meritis. cecitatẽ eoꝵ ab eis ipse
ñ auferat. ꝑ lerisq dĩ dona dant᷑. ꝑseuerantiaũ doni ñ dat᷑: et
inoe ẽ qđ̃ quidã principia habent conuersionis bona. fine malo

Expanded text:
cognoscimus. Nam quod sapientes sumus, quod potentes existimus, non alterius, sed potius divino munere sumus. Utamur ergo optime divinis beneficiis, quatenus et Deum non poeniteat dedisse, et nobis accepisse sit utile. 13. Auferre Deus dicitur homini donum aliquod, quod homo non habuit, id est, quod accipere non meruit. Sicut et obdurare dicitur Deus hominem, non ejus faciendo duritiam, sed non auferendo eam quam sibi ipse nutrivit. Non aliter et obcaecare dicitur quosdam Deus, non ut in eis eamdem ipse caecitatem faciat, sed quod pro eorum inutilibus meritis caecitatem eorum ab eis ipse non auferat. 14. Plerisque Dei dona dantur, perseverantia vero doni non datur. Et inde est, quod quidam principia
Abbreviated transcription (Latin):
Unde & nouerint serui clĩ se etiam apeccatis iã ẽẽ mundatos.
sed tam cogitationũ turpiũ aclhuc int̾pellatione pulsari. Ante
comiersionẽ p̃cedit turba peccatoꝵ. post cõuersionẽ sequit᷑ turba
teptattonũ. Illa se obiciunt ne ad dm̃ conuertamur. ista a se in¬
gerunt ne liberis cordis oculis dm̃ cernamꝰ. Utruisq & Ao¬
tuanultus insolentiã nobis gignit. intentionẽq nr̃am sepe
frande iultimoda antt̃eludit. Itile ẽ cũ seruo post coniersionẽ

Expanded text:
Unde et noverint servi Dei se etiam a peccatis jam esse mundatos, Unde et noverint servi Dei se etiam a peccatis jam esse mundatos, sed tamen cogitationum turpium adhuc interpellatione pulsari. 5. Ante conversionem praecedit turba peccatorum, post conversionem sequitur turba tentationum. Illa se objiciunt, ne ad Deum convertamur; ista se ingerunt, ne liberis cordis oculis Deum cernamus: utriusque tumultus insolentiam nobis gignit, intentionemque nostram saepe fraude multimoda intercludit. 6. Utile est Dei servo post conversionem
Abbreviated transcription (Latin):
uisq conuersꝰ si max om̃s carnis stimulos flictu conuei&.¬
caleare cupiat. & summa urtutũ subire contendat si forte
a dlnic aliqua aduersa de carnis molestuis colerat ñ frangatur. qua
clispensator bonoꝵ nouit aduersitatis reprimere uitiũ suecessione
iuirtutũ . Tunc magis grauari impulsu uitioꝵ se quisq agnoseit.
ab eg uptio p̃mitur. dum ꝑmoysen cluuna illa cognitio aꝑit᷑:¬
utia enim ante conuersionẽ quasi pacẽ in homine habent. qͣn¬
do auit̃ expellunt᷑ acriori uirtute consurgunt. Fumt aut̃ ini¬
mica conuerso. que peccatori ꝑspere blandiebant. atq itẽ fuĩt
blanda cõuerso que peccatori aduersa exstiter̃. Muttos babet cõ.¬
flictus di serinis ex recordatione oꝑm p̃teritoꝵ. multiq post cõuer¬
sonẽ etiam nolentes motũ libidinis sustinent. qđ tam̃ ad cdamp¬
nationẽ ñ tolerant sed ad ꝓlationẽ. scilicet ut semꝑhabeant ꝓ
excutienda mertia hostem cui resistant dũmͦ ñ consentiantꝰ.

Expanded text:
uisque conversus si mox omnes carnis stimulos calcare cupiat, et summa virtutum subire contendat, si forte adhuc aliqua adversa de carnis molestiis tolerat, non frangatur, quia dispensator bonorum novit adversitates reprimere vitiorum successione virtutum. ab Aegyptiis premitur, cum per Moysen divina cognitio aperittia enim ante conversionem quasi pacem in homine habent, quando autem expelluntur, acriori virtute consurgunt. Fiunt autem inimica converso, quae peccatori prospere blandiebantur; atque item fiunt blanda converso, quae peccatori adversa exstiterunt. 4. Multos habet conflictus Dei servus ex recordatione operum praeteritorum; multique post conversionem etiam nolentes motum libidinis sustinent, quod tamen ad damnationem non tolerant, sed ad probationem, scilicet ut semper habeant pro excutienda inertia hostem, cui resistant, dummodo non consentiant.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ acp̃m deserit. & si uideat ueritatẽ alonge uidet: quia nisi ꝑuiam
rerit: semetipsũ redarguat. dũ indiaboli fraudibus heserit. De¬
hii quib ut ẽ intelligunt eũ. Scãrũ scripturarũ altitudo quafi
montes pascuȩ st̃. ad quos quisq iustoꝵ conscendit. pascuȩ indefici¬
entis refectionẽ inuenisse congaudet. Inscripturis scĩs quasi in mõ¬
tibus excelsis & uiri ꝑfecti habent sublunia intelligentiȩ. quibus
ueniunt modicos intellectus. ad quos humiles ipsi refugiant. Scrip¬
tura sacra infirmis & sensu paruulis scđ̾m historiã humilis uidet᷑
in uerbis. cũ excellentioribꝰ aut̃ uiris altiꝰ incedit. dũ eis sua miste

Expanded text:
Christum, deserit, etsi videat veritatem, a longe videt, quia nisi per virerit, semetipsum redarguat, dum in diaboli faucibus haeserit. hi qui ut est intelligunt eam. 2. Sanctarum Scripturarum altitudo quasi montes pascuae sunt , ad quos dum quisque justorum conscendit, pascuae indeficientis refectionem invenisse se congaudet. 3. In scripturis sanctis, quasi in montibus excelsis, et viri perfecti habent sublimia intelligentiae, quibus eniunt modicos intellectus, ad quos humiles ipsi refugiant. 4. Scriptura sacra infirmis et sensu parvulis, secundum historiam humilis videtur in verbis, cum excellentioribus autem viris altius i
Abbreviated transcription (Latin):
iustificari hominẽ ꝑ penitentiȩ cõpunctionẽ. s quia raro id
fieri solet: metuendũ ẽ ne dũ ad finẽ differt᷑ conuersio: si in
certa occupat mors. quam subueniat penitentia. Proqua re
e si bona ẽ ad extremum conuersio: tam̃ melior ẽ que longe
ante finẽ agitur: ut ad uitam securius transeatur.

Expanded text:
justificari hominem per poenitentiae compunctionem. Sed quia raro id justificari hominem per poenitentiae compunctionem. Sed quia raro id fieri solet, metuendum est, ne, dum ad finem differtur conversio sperata, ante occupet mors quam subveniat poenitentia. Quare etsi bona est ad extremum conversio, tamen multo melior est quae longe ante finem agitur, ut ab hac vita securius transeatur.
Abbreviated transcription (Latin):
agere debeamꝰ. Ille enĩ uere penitentiã agit. qui nec penitere p̾t̃i¬
ta negligit: nec adhuc penitenda cõmittit. Qͥ uͦ lacrimas inde.¬
sinent᷑ essundit. & tam̃ peccare ñ desinit. hic lam̃tũ habet s m̃da¬
debent si rursũ post emendationẽ relicta uttia cor depulsent: dũ
ñ possint bonȩ cõuersationi nocere. si talis cogitatio ñ erũpat in
cõsensu uł oꝑe. Ferre enĩ sine ꝑfectione uitioꝵ cogitationes ñ ẽ¬
ad mortẽ. Nonẽ occasio subeundi discriminis. s potiꝰ augendȩ
uirtutis. Nam et qui cirda finẽ suũ ꝑpenitentiam
desinit. ẽẽ. malus. ñ ideo debet. eẽ. desꝑatꝰ. quia int̾minoẽ ulti¬
mȩ uitȩ positꝰ. qm̃ ñ dĩ respicit quales fuimꝰ. s quales circa
sinẽ uitȩ existimꝰ. Ex fine enĩ suo unũquẽq aut nstificat aut
cõdempnat. si c̃ scriptũ ẽ. Ipse iudicat extrema t̾re. Et alibi.
Uniuersoꝵ finẽ ipse considerat. ꝓ inde ñ dubitemꝰ cirea finẽ

Expanded text:
am perpetravit. Ille autem vere poenitentiam agit, qui nec poenitere perpetrata negligit, nec adhuc poenitenda committit. Qui vero lacrymas indesinenter fundit, et tamen peccare non desinit, hic lamentum habet, sed mundadebent, si rursus post emendationem, relicto vitio, corda pulsentur; dum non possunt bonae conversationi nocere, si talis cogitatio non erumpat in consensu vel in opere. Ferre enim sine perfectione vitiorum cogitationes non eationem, nec est occasio subeundi discriminis, sed potius augendae virtutis. Nam et si quis circa finem suum per poenitentiam desinet esse malus, non ideo debet desperare, quia in termino est ultimo vitae, quoniam non Deus respicit quales antea fuimus, sed quales circa finem vitae existimus. Ex fine enim suo unumquemque aut justificat aut condemnat, sicut scriptum est: Ipse judicat extrema terrae. Et alibi: Universorum finem ipse considerat. Proinde non dubitamus circa finem
Abbreviated transcription (Latin):
septẽ iutior regina & mat̾ suꝑbia ẽ: eaclẽq septẽ pͥneipalia
mutta de se parturumt uitia. que alta sibim et quadã cognatio¬
ne iungunt᷑: ut exaltero alterũ oriat᷑: Sic̃ princeps septẽ uitior
supbia nos eorũ potestatibꝰ subdit: ita ap̃s septiforiis gr̃e ple.¬
mnis: a dñatu uitioꝵ noseruit. & qͦs illa ad licit septẽplici utiã

Expanded text:
septem vitiorum regina et mater superbia est, eademque septem principalia septem vitiorum regina et mater superbia est, eademque septem principalia multa de se parturiunt vitia, quae ita sibimet quadam cognatione junguntur, ut ex altero alterum oriatur. 9. Sicut princeps septem vitiorum superbia nos eorum potestatibus subdit, ita Christus septiformi gratia plenus a dominatu vitiorum nos eruit; et quos illa ad
Abbreviated transcription (Latin):
gat᷑. Aduersus uitioꝵ impetus contrarios uirtutibꝰ ẽ pugnandr̃
Contralixuriã enim cordis ẽ adhibenda mundicia. cõtra odiũ
dilectio p̃paranda: contra iracundiã patientia ꝓponencda ẽ. Porro
contra tinorẽ fiduciȩ adhibenda ẽ uirtꝰ. contra torporẽ ⁊ eli
p̃liũ. tristicis quoq gaudiĩ. accidiȩ fortitudo. auariciȩ largitas.
suꝑbiȩ humilitas opponenda ẽ. sicq singulȩ urtutes nascentia
contra se uitia reprimunt. ac tẽptationũ motꝰ uirtute diumȩ
caritatis extingunt. Libidinẽ abstinentia domat. nã quantũ
mens media frangit᷑. tanto mens abillicito appetitu reuocat᷑:
Aduersus irã tolerantia dimicat. ira autẽ semetipsã necat: sus.¬
tinendo autẽ patientia uictoriã portat. Tristiciȩ merorẽ spesȩt̃.¬
ni gaudii suꝑat. & quã turbatã mens de exterioribꝰ afficit:
dulcedo interioris tranquillitatis linit. aduersus inuidiã p̃ra¬
opponitur humilitas xp̃i quahumiliant elati. Principalium

Expanded text:
2. Adversus impetus vitiorum contrariis virtutibus est pugnandum. Contra luxuriam enim cordis est adhibenda munditia, contra odium 240 dilectio praeparanda, contra iracundiam patientia proponenda est. Porro contra timorem fiduciae adhibenda est virtus, contra torporem zeli praelium; tristitiae quoque gaudium, accidiae fortitudo, avaritiae largitas, superbiae humilitas opponenda est. Sicque singulae virtutes nascentia contra se vitia reprimunt, ac tentationum motus virtute divinae charitatis exstinguunt. 3. Libidinem abstinentia domat. Nam quantum corpus inedia frangitur, tantum mens ab illicito appetitu revocatur. 4. Adversus iram tolerantia dimicat; ira autem semetipsam necat, sustinendo autem patientia victoriam portat. 5. Tristitiae moerorem spes aeterni gaudii superat; et quem turbata mens de exterioribus afficit, dulcedo interioris tranquillitatis lenit. 6. Adversus invidiam praepaadversus quam opponitur humilitas Christi, qua humiliantur elati. 8. Principalium
Abbreviated transcription (Latin):
quillitate xp̃o. illis solis t̾ribilis appareat: qͦs cõscientia in mali
accusit. Duȩ ĩ differentiȩ uel ordines hominũ in uidicis. hoc ẽ
electorum et reproborum: qui tam̃ diuidunt᷑ in quattuor. Per¬
fectoꝵ ordo uniis est qui cũ dño uidicat. & aliis qui iudicatur:
utria tamen cũ ap̃o regnabunt. Similit̾ ordo repborũ partit᷑
in eluobi. dũ hii qui intra eccłã sunt mali iudicandi sunt ae
dampnandi. quiuꝰ ertra eccłam inueniendi s̃ ñ sunt nicandi

Expanded text:
quillitate Christo, illis solis terribilis appareat, quos conscientia in malis quillitate Christo, illis solis terribilis appareat, quos conscientia in malis accusat. 10. Duae sunt differentiae vel ordines hominum in judicio, id est, electorum et reproborum; qui tamen dividuntur in quatuor. Perfectorum ordo unus est, qui cum Domino judicat, et alius, qui judicatur · utrique tamen cum Christo regnabunt. Similiter ordo reproborum partitur in duobus, dum hi qui intra Ecclesiam sunt mali judicandi sunt et damnandi; qui vero extra Ecclesiam inveniendi sunt, non sunt judicandi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ parit̾ ꝑgunt. Gemina punit᷑ sententia impiꝰ. clũ aut hie pro
suis meritis m̃tis cecitate ꝑcutit᷑. ne ueritatẽ uideat: aut dũ in
fine dãpnabit᷑ ut debitas pęnas exsoluat. Geminũ ẽ chiumũ iu¬
diciũ: inum quo & hic iudicantur homines. & infuturo alterũ.
quo ꝓpterea hic uidicant᷑. ne illuc iudicentur. ideoq quib dã ad
purgationem tp̃ralis ꝓficit pena: quibdã uͦ hic inchoat dãp¬
natio: & illuc ꝑfecta speratur ꝑdicio. In uidicio reꝓbi humanita.¬
tẽ xp̃i in qua iudicatꝰ ẽ uidebunt. ut doleant: diuinitatẽ uͦ eiꝰ
ñ uidebunt ne gaudeant. Quibꝰ enĩ cliumitas ostendit᷑. utiq ad gau¬
chũ demonstrat᷑. Pro diuersitate conscientiaꝵ & mitis appare.
bit in iudicio tep̃c electis o t̃ribilis reꝓbis. Nã qualẽ quisq cõ¬
scientiã tulerit: talẽ et iudicẽ habebit: ut manente insua tran.¬

Expanded text:
non pariter pergunt. 6. Gemina punitur sententia impius, dum aut hic pro non pariter pergunt. 6. Gemina punitur sententia impius, dum aut hic pro suis meritis mentis caecitate percutitur, ne veritatem videat; aut dum in fine damnabitur, ut debitas poenas exsolvat. 7. Geminum est divinum judicium: unum quo et hic judicantur homines, et in futuro; alterum, quo propterea hic judicantur, ne illic judicentur. Ideoque quibusdam ad purgationem temporalis proficit poena; quibusdam vero hic inchoat damnatio, et illic perfecta speratur perditio. 8. In judicio reprobi humanitatem Christi, in qua judicatus est, videbunt, ut doleant, divinitatem vero ejus non videbunt, ne gaudeant. Quibus enim divinitas ostenditur, utique ad gaudium demonstratur. 9. Pro diversitate conscientiarumio 186 Christus electis, et terribilis reprobis. Nam qualem quisque conscientiam tulerit, tale et judicium habebit; ut, manente in sua tran
Abbreviated transcription (Latin):
ti examen udicis. nec iusticia iusti secura ẽ nisi pietate duuna.
ut et ipsa iusticia qua quisq iustus ẽ dõ iustificante iustificet᷑.
Alioquin apud dm &c ipsa peccatũ est. Inde ẽ qõ ait iob. Et inmo¬
centẽ &e impiũ ipse consumet. Consumitur quippe a dõ innocens.
quando ipsa innocentia liquidiꝰ requisita. & diuinȩ innocentiȩ cõ.¬
quiritur. eiusq detecta impietas udicata dampnat᷑. Cõsumitur
umocens c& impius simul fine carnis. ñ pena damptionis: doctꝰ pa¬
rit̾ & indoctus morunt᷑. sed morte carnis ñ pena dãpnationis.
Omnia aut̃ ꝑgunt ad unũ locũ: dũ morte corporali int̾rã ce nustꝰ
&e impuis reuertunt᷑. Retributio aut̃ difsimilis: sic̃ ꝑ eundẽ salo.¬
monẽ dr̃. Quid plus habet sapiens ab stulto. nisi qd̾ illuc ꝑgit
ubi ẽ uita: Ergo om̃s int̾ram parit̃ redeunt. namubi uita ẽ

Expanded text:
cti examen judicis nec justitia justi secura est, nisi pietate divina, cti examen judicis nec justitia justi secura est, nisi pietate divina, ut et ipsa justitia, qua quisque justus est, Deo justificante, justificetur. Alioquin apud Deum et ipsa peccatum est. Inde est quod ait Job: Innocentem et impium ipse consumit. Consumitur quippe a Deo innox, quando ipsa innocentia liquidius requisita, et divinae innocentiae comquiritur, ejusque detecta impietas judicata damnatur. 4. Consumitur innox et impius simul fine carnis, non poena damnationis. 5. Doctus pariter et indoctus moriuntur, sed morte carnis, non poena damnationis. Omnia autem pergunt ad unum locum, dum morte corporali in terram et justus et impius revertuntur . Retributio autem dissimilis, sicuti per eumdem Salomonem dicitur: Quid plus habet sapiens a stulto, nisi quod illuc pergit ubi vita est ? Ergo omnes in terram pariter redeunt. Nam ubi vita est,
Abbreviated transcription (Latin):
sesfione ex utraq parte & plena ẽ &e robusta. Qirãius nime fi¬
lorũ nomine homines fideles uocent᷑: tam̃ er eo qo hanc serit.¬
titẽ corruptionis patumt᷑: achhuc ngo serintutis ad dicti sunt:
aecepturi plenã filiorũ sbertatẽ. dĩ corruptibile hoc in corup¬
tionẽ. Iunc ds̃ ꝑspeculũ agnoscitur. in futuro aut quisq elec¬
tis feeie ad faciẽ psentabitur ut ipsã speciẽ cõtemplet quã nio
ꝑsreculũ uidere conant᷑ In hac ita electoꝵ numeri ad cierterũ
pienetũ &ẽ reproborũ qui ad smistram ituri sunit eeclamdi cõ¬
blere afinẽ aut̃ scłi ⁊ icaniam a frum̃to cdisuingi. Se lal latico¬
cat se non nescire. sed nolle indicare. De domo domin sic̃ scriptĩ
est incipit iudiciũ. quando electi idẽ cdomus clĩ hic ꝑflagellaui¬
dicant᷑: impii uͦ illuc ad dampnationẽ iudicandi s̃. Unde &x sequit᷑.
Si aut̃ primũ a nobis quis finis eorum qui ñ credider̃: Ad distͥr¬

Expanded text:
obusta. Quamvis nunc filiorum Dei nomine homines fideles vocentur, tamen ex eo quod hanc servitutem corruptionis patiuntur, adhuc jugo servitutis addicti sunt: accepturi plenam filiorum Dei libertatem, dum corruptibile hoc induerit incorruptionem. Nunc Deus per speculum agnoscitur: in futuro autem quisque electus facie ad faciem praesentabitur, ut ipsam speciem contempletur, quam nunc per speculum videre conatur. In hac vita electorum numerum ad dexteram pertinentium, et reproborum qui ad sinistram ituri sunt, Ecclesiam Dei compleri: in fine autem saeculi zizaniam a frumento disjungi. CAP. cat se non nescire, sed nolle indicare. 2. De domo Domini, sicut scriptum est , incipit judicium, quando electi, id est, domus Dei, hic per flagella judicantur. Impii vero illic ad damnationem judicandi sunt. Unde et sequitSi autem primum a nobis, quis finis eorum qui non crediderunt? 3. Ad distri
Abbreviated transcription (Latin):
quod infingulari traditione commencdatũ sollicitudine ꝓhibet
iterandũ. medicinali remedio penitentie subrogat adium̃tũ.:
cuiꝰ remedio egere se cuncti agnoscere debent ꝓ cotidianis huma¬
ne fragilitatis excessibꝰ. sine quibꝰ in hac uita esse ñ possumꝰ. hoꝵ
dũ taxat dignitate seruata. ita ut sacerdotibꝰ & leuitis dõ astan¬
gat fructuosa cõfessio. qđ temerarius appetitus aut ignoran-¬
tie notat᷑ contraxisse neglectus : ut sicut in baptismo om̃s ini¬
quitates remitti. uel ꝑ martyriũ nulli peccatũ credimꝰ impu¬
tari: ita penitentię cõpunctione fructuosa. uniuersa fateam᷑
deleri peccata. Lacrimȩ enim penitentiũ: apud dm̃ ꝓ baptisma¬
te reputant᷑. Unde oc quamlib& sint magna delicta. quãuis gra
tudinis ut supradictũ ẽ. ñ tam consideranda ẽ mensura tẽporis
quã doloris. Cor enim contritũ & humiliatũ dĩ ñ sꝑnit. Uerum.¬
tam̃ quanta inpeccãtlo fuit ad malũ adruptio. mentis intenti

Expanded text:
quod singulari traditione commendatum, sollicite prohibet iterandum, medicinali remedio poenitentiae subrogat adjumentum, cujus remedio egere se cuncti agnoscere debent, nae fragilitatis excessibus, sine quibus in hac vita esse non possumus; honorum duntaxat dignitate sergat fructuosa confessio, quod temerarius appetitus, aut ignorantiae nota contraxisse negligentius videtur: ut sicut in baptismo omnes iniquitates remitti, vel per martyrium nulli peccatum credimus imputari, ita poenitentiae compunctione fructuosa fateamur deleri peccata. Lacrymae enim poenitentium apud Deum pro baptismate reputantur. Unde et quamlibet sint magna delicta, quamvis gravtudinis, ut supra dictum est, non tam consideranda est mensura temporis, quam doloris. Cor enim contritum et humiliatum Deus non spernit . Verumtamen quanto in peccando fuit ad malum promptior mentis intentio,
Abbreviated transcription (Latin):
quia infirmit. itc̃ quã ꝓ nobis suscepit homo suꝑbꝰ desperit. obhoc in¬
firma & stulta m̃di elegit. ut fortia & sapientiora ꝑ que ñ cognoscebat᷑
destrueret. Sic̃ cibũ fortẽ inualitꝰ infans caꝑe ñ potest. nisi amatre pͥ
us in lactis succũ uertat᷑. ut q̃d in cibo ñ potuit uti. in lactẽ ꝑ carnẽ¬
tatẽ factũ ẽ ipsũ uerbũ caro. ut enutriti ꝑ carnẽ fortioresq effecti:
cibũ solidũ idest uerũ lm̃ cũ patre sẽpit̾nũ. contẽplando ut angłi saci¬
emur. Prima dei dona esse qđ nos nobis reos esse ostendit. qͥ dũ iacere¬
imus sub reatu culpȩ iustos nos esse credebamꝰ. uenit. patefecit uuls.¬

Expanded text:
quia infirmitatem quam pro nobis suscepit, homo superbus despexit. Ob hoc inquia infirmitatem quam pro nobis suscepit, homo superbus despexit. Ob hoc infirma et stulta mundi elegit, ut fortiora et sapientiora per quae non cognoscebatur confunderet. 7. Sicut cibum fortem invalidus infans capere non potest, nisi a matre prius editus, in lactis succum vertatur, ut quod in cibo non potuit uti, nitalem, factum est ipsum Verbum caro, ut enutriti per carnem, fortioresque effecti, cibum solidum, id est, verbum Domini cum Patre sempiternum contemplando, ut angeli satiemur. 8. Prima Dei dona esse, quibus nos nobis reos esse ostendit. Qui dum jaceremus sub reatu culpae, justos nos esse credebamus. Venit medicus
Abbreviated transcription (Latin):
Mediator dĩ atq hominũ homo axp̃s iħc: nequaquã alt̾ humanita¬
te alt̾ in cłitate ẽ: s in utraq naturaidẽ unus ẽ : nec purꝰ homo cõ¬
ceptꝰ ẽ: nec purus homo editꝰ ẽ. nec postea meritũ ut ds̃ esset acce¬
pit: sed ds̃ uerbũ manente in cõmutabili essentia. que illi cũ patreae¬
sp̃u sc̃o ẽ coȩt̾na. assumpsit carnẽ ꝓ salute humana. inqua oe un¬
passibilis pati. oe ĩmortalis mori. & ȩt̾̃nis ante scła temporalis pos
ipse ȩt̃mis ex patre. ipse tpr̃alis ex matre. ipse qͥ fecit. ipse qͥ factis ẽ.
Ipse de patre sine matre. ipse de matre sine patre. ipse cõditoris tẽplũ.
ipse cõditor tẽpli. ipse actor oꝑis ip se opꝰ actoris. manens imnꝰ de utͦ
& inutraq natura. nec naturarũ copulatione cõfusus: nec naturarii
distinctione geminat᷑. Ideo ds̃ in homine uenit. qͥa ꝑse ipsũ abhomi¬
nibꝰ cognosci ñ potuit. s unde nobis cõsuluit. inde despectionẽ tulit:

Expanded text:
humanitate, alter in deitate est, sed in utraque natura 149 idem unus est. Nec purus homo conceptus est, nec purus homo editus est, nec postea meritum ut Deus esset, accepit; sed Deus Verbum, manente incommutabili essentia, quae illi cum Patrest coaeterna, assumpsit carnem pro salute humana, in qua et impassibilis pati, immortalis mori, et aeternus ante saecula temporaipse aeternus ex Patre, ipse temporalis ex matre; ipse qui fecit, ipse qui factus est; ipse de Patre sine matre, ipse de matre sine Patre; ipse conditoris templum, ipse conditor templi; ipse auctor operis, ipse opus Auctoris; manens unus de utroque, et in utraque natura, nec naturarum copulatione confusus, nec naturarum distinctione geminatus. 6. Ideo Deus in homine venit, quia per seipsum ab hominibus cognosci non potuit. Sed unde nobis consuluit, inde despectionem tulit,
Abbreviated transcription (Latin):
no pimiant᷑ & corpe. Ignẽ gehennȩ ad aliqͥd lum̃ habe. ad
auquid ñ habere. hoc ẽ habere lum̃ ad clamprationẽ ut iudeat̃
impii unde doleant: & ñ habere ad cõsolationẽ ne iuideant unde
guudeant. Apta fit cõparatio de camino triũ pueroꝵ: ad exẽ¬
pium ignis gehennȩ. Dã sic̃ ille ignis ñ arsit ad trũ puerorũ
geleine & lucebit miseris ad augm̃tũ pȩnarũ ut uideant um.¬
de doleant. & ñ lucebit ad cõsolationẽ ne uideant unde gaude¬
ant. Int̾ huiꝰ uitȩ & futurȩ infelicitatis miseriã: multa dis

Expanded text:
gnem gehennae ad aliquid lumen habere, ad aliquid non habere: hoc est habere lumen ad damnationem, ut videant impii unde doleant, et non habere ad consolationem, ne videant unde gaudeant. Apta fit comparatio de camino trium puerorum ad exemplum ignis gehennae; nam sicut ille ignis non arsit ad trium puerorum gehennae et lucebit miseris ad augmentum poenarum, ut videant unde doleant, et non lucebit ad consolationem, ne videant unde gaudeant; inter hujus vitae et futurae infelicitatis miseriam multa dis
Abbreviated transcription (Latin):
sequunt᷑ obedientia xp̃m: et qui ante celsitudine m̃diali tu¬
mebant: postea ipsã elationẽ instudio humilitatis cõmutant.
Quidã sunt qͥ iã secretim conuersi s̃: quoꝵ conuersio quia ñ ꝓce¬
putantur. iam tam̃ in dĩ oculis surrexer̃. Itẽ quidã adhuc huma¬
no udicio stare cernunt᷑. iã tam̃ in dĩ oculis cecider̃. Qulti apud
homines reꝓbi sunt & apud lm̃ electi. atq itẽ multi apud ho.¬
nnnes electi putant᷑. & apud dm̃ repbi existunt. dicente salomo¬
ne. Uidi inquit impios sepultos. qui cũ aduiuerent in loco s c̃s
erant: & laudabantur incuntate quasi iustorũ operũ. Nullꝰ gͦ¬

Expanded text:
sequuntur obedientia Christum; et qui antea celsitudine mundiali tusequuntur obedientia Christum; et qui antea celsitudine mundiali tumebant, postea ipsam elationem in studio humilitatis commutant. 12. Quidam sunt qui jam secrete conversi sunt, quorum conversio, quia non proceputantur; jam tamen in Dei oculis surrexerunt. Item quidam adhuc humano judicio stare cernuntur; jam tamen in Dei oculis ceciderunt. 13. Multi apud homines reprobi sunt, et apud Deum electi; atque item multi apud homines electi putantur, et apud Deum reprobi existunt, Salomone dicente: Vidi, inquit, impios sepultos, qui cum aerant et laudabantur in ciuitate quasi iustorum operum.
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ. nisi correctũ fuerit malũ. nec poterit quisquã ad cõtẽpla¬
Multis modis terret clẽ homines ut uelsero conuertant᷑: atq ex¬
inde magis erubescant qđ tã dni exspectati sunt ut redirent. Nã
nunc minis. nunc plagis. nunc reuelationibꝰ quosdã cõcutit. ut
qͥ uoluntate conuerti despiciunt. commoti terrorib corrigant᷑:
Pleriq ex sola m̃tis deuotione cõuertunt᷑ ad dm̃: ñ nulliuꝰ coac¬
ti plagis conuertuntur qui ex deuotione ñ conuertebant᷑. iuxta
capitulũ psalmmi dicentis. In freno & chamo maxillas eoꝵ cõstrin¬
ges: qui ñ apꝓxrumant ad te. Pleriq aut̃ dũ deuotione ñ cõuer¬
tunt᷑ plagȩ stimulis feriunt᷑. qui tam̃nec sub uerb̾e sentiunt ut
aliquatenus corrigant᷑ sic̃ egyptus que &r penas dedit &e em̃dare
res elatione m̃tis tum̃tes. postmodũ conuersi ad dm̃. religiosa

Expanded text:
bonum, nisi correctum fuerit malum. Non poterit quisquam ad contemplabonum, nisi correctum fuerit malum. Non poterit quisquam ad contempla. 8. Multis modis terret Deus homines, ut vel sero convertantur, atque exinde magis erubescant, quod tandiu exspectati sunt ut redirent. Nam nunc minis, nunc plagis, nunc revelationibus quosdam concutit, ut qui voluntate converti despiciunt, commoti terroribus corrigantur. 9. Plerique ex sola mentis devotione convertuntur ad Deum; nonnulli vero coacti plagis convertuntur, qui ex devotione non convertebantur, juxta capitulum psalmi dicentis: In freno et camo maxillas eorum constringe, qui non approximant ad te . 10. Plerique autem, dum devotione non convertuntur, plagae 201 stimulis feriuntur; qui tamen nec sub verbere sentiunt, ut aliquatenus corrigantur, sicut Aegyptus, qui et poenas luit, et emendari res elatione mentis tumentes, postmodum conversi ad Deum, religiosa
Abbreviated transcription (Latin):
opus bonũ ñ consũmauer̃. Indulgentia peccatoꝵ sciendũ ubi. uel¬
quando. uł qualib datur. Ubi quippe. nisi intra eccłam catholicam :
Quando nisi ante uenturi exitus diẽ : quia ecce nunc tempꝰ accepta.¬
bile. ecce nunc dies salutis. Qualibus nisi cõuersis qͥ ꝑhumilitatẽ
fulgoris radio iusticia clareat. nisi quis prius toto m̃tis nisu cõuer¬
tatur ad dm̃. quatenꝰ ipso lumine qͦ illustratur. & suã feditatẽ ag̃¬
noscat. & lum̃ qđ cȩco corde ñ intuebat᷑ intelligat. T̃unc aut̃ inat¬
tingibilem intelligi posse iusticiã: dũ eã quisq sequi conuersus
uersi ꝓfectũ: idest primũ corrigendi a malo. scłm faciendibonũ
terciũ conseq̃ndi boni oꝑis p̃miũ. Nã qđ ait ꝓpħa. solue fascieulos
deprim̃tes: mali ẽ emendatio. Q d uꝰ adiecit frange esurientipa¬
nem tuũ: oꝑis boni ẽ actio. In eo uͦ qd̾ subiungit. tunc erumpet
matutinuĩ lum̃tiũ: oꝑis bomi ẽ retributio. Ergo ñ ꝓficit facere

Expanded text:
opus bonum non consummaverunt . 3. Indulgentia peccatorum, sciendum, ubi, quando, vel qualibus datur. Ubi quippe? nisi intra Ecclesiam catholicam? Quando, nisi ante venturi exitus diem? Quia ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Qualibus, nisi conversis, qui per humilitatem 200 fulgoris radio justitia clareat, nisi qui prius toto mentis nisu convertatur ad Deum, quatenus ipso lumine quo illustratur et suam foeditatem agnoscat, et lumen quod caeco corde non intuebatur intelligat. 5. Tunc autem inattingibilem intelligi posse divinam justitiam, dum eam quisque sequi conversus versi profectus, id est, primus, corrigendi a malo; secundus, faciendi bonum, tertius, consequendi boni operis praemium. Nam quod ait propheta: Solve fasciculos deprimentes , mali est emendatio: Quod vero adjecit: Frange esurienti panem tuum, operis boni est actio. In eo vero quod subjungit: Tunc erumpet matutinum lumen tuum, operis boni est retributio. Ergo non proficit facere
Abbreviated transcription (Latin):
teriũ operari illũ affirmat. etiã antequã reuelet᷑. Magnitide
signoꝵ fiet sub antrxp̃o. ut electi si fieri potest in eipore mittat.
S si electi qͦ m sunt in errorẽ mittendi: gͦ ibunt inerien
titubationis ad modicũ ꝓ multitudine ꝓdigioꝵ: ñ tam̃ decien¬
di sunt ab stabilitate sua terroꝵ impulsu atq signorũ. Unde
a ideo ponit᷑ si fieri potest: quia electiꝑire ñ posunt. s citore¬
sipiscentes cordis errorẽ religione cohercebunt. scientes p̃dictũ
adlio esse. ut dũ hoc fecerint aduersarii ñ conturbent᷑ sc̃i. ł̃ ã
mura facturus ẽ ꝓcdiga & signa dũ uenent antrxp̃s: ut etiam
electis quoddã cordis gignatur scrupulũ: qd tam̃cito exuꝑae
sillis ratio ꝑ quã scient in deceptione repborũ &eclectoꝵ ꝓbatio.¬
sustiebunt. & facientes ꝓcligia : ꝓinde & duriis bellũ susti¬
nebunt. qͥa ñ solũ contra ꝑseq̃ntes. s etiã contra miraculacho¬

Expanded text:
 iniquitatis mysterium operari illum affirmat, etiam antequam reveletur. Magnitudo signorum faciet sub Antichristo, ut electi, si fieri potest, in errorem mittantur. Sed si electi, quomodo sunt in errorem mittendi? Ergo ibunt in errorem titubationis ad modicum pro multitudine prodigiorum: non tamen dejiciendi sunt ab stabilitate sua, terrorum impulsu, atque signorum. Unde et ideo ponitur, si fieri potest: quia electi perire non possunt, sed cito resipiscentes cordis errorem religione coercebunt: scientes praedictum a Domino esse, ut dum hoc fecerint adversarii, non conturbentur sancti. Jam mira facturus est prodigia et signa, dum venerit Antichristus: ut etiam electis quoddam cordis gignatur scrupulum, quod tam cito exsuperet in illis ratio, pro qua scient in deceptione reproborum, et electorum probatiosustinuerunt, et facientes prodigia. Proinde et durius bellum sustinebunt: quia non solum contra persequentes, s
Abbreviated transcription (Latin):
legia cũ cdistibutione cõcestet. Sul ueci testamntominoni cuys
erant peccata: quia in eo ñ ipsa ueritas s umbra ueritatis aderat
Nã intestam̃to nouo p̃ceptis altiorib manifesta facta quecdam
que i illo populo umibre ueritatis deseruerant. deserenda nob p̃ci¬
punt᷑. Illuc enĩ fornicatio &e retributio miuriȩ ꝑmissa s̃ nec noce.¬
bant: in testam̃to aut̃ nouo graui ammaduersione dampnantur
loꝵ regna sufficit capescenda. Om̃is enĩ latitudo scripturaꝵ
pheta esaias dicit. a dbreuitiationẽ audiui adño dõ exercituũ

Expanded text:
magna cum distributione concessit. 3. Sub Veteri Testamento minoris culpae erant peccata, quia in eo non ipsa veritas, sed umbra veritatis aderat. Nam in Testamento Novo praeceptis altioribus manifesta facta quaedam, quae in illo populo umbrae veritatis deservierant, deserenda nobis praecipiuntur. Illic enim fornicatio et retributio injuriae permissa sunt, nec nocebant; in Testamento autem Novo gravi animadversione damnantur,  regna sufficit capescenda. Omnis enim latitudo sanctarum SIsaias propheta dicit. Abbreviationem audivi a Domino Deo exercituum
Abbreviated transcription (Latin):
nos c̃ ꝑsecuta. dũ in martires cdiabolus exercuerit iã crudelita¬
teminagnã etiã ligatus: crudelior tam̃ erit sub antup̃i tpri¬
bus: quando etiã erit soluendꝰ. Nã si tanta ligatus facere po.¬
uidet: tanto crudeluis ꝑsetutiones exercet: ut quia se cõtimio
dampuandũ conpicit. socios sibi multiplicet cũ quib gehennę
ut dampnet᷑. tanto imagna ꝑsecutionis ira mones᷑: duma
iusticia ꝑmittente ut glorificent᷑ iusti sordident᷑ imnqui. a di¬
abolo durior crescat dampnationis sententia. De resurrecti¬

Expanded text:
nos esset persecuta. Dum in martyres diabolus jam exercuerit magnam crudelitatem etiam ligatus, crudelior tamen erit sub Antichristi temporibus, quando etiam erit solvendus. Nam si tanta ligatus facere poolus videt, tanto crudelius persecutiones exercet. Ut quia se continuo damnandum conspicit, socios sibi multiplicet, cum quibus gehennaut damnetur, tanto in magna persecutionis ira movetur, divina justitia permittente, ut glorificentur justi, sordidentur iniqui: et ut diabolo durior crescat damnationis sententia. C
Abbreviated transcription (Latin):
& lib̾tas agnoscat᷑ arbitrii ꝑ ꝓpriã uoluntatẽ: & beneficiũ gr̃ȩ
ꝑ acceptã fidei ueritatẽ. In corpore respicit ds̃ fidẽ. ubi se ñ possũt
homines ex cusare: qui ore simulant ueritatis ꝓfessionẽ: &e corde
recentant erroris impietatẽ. Sicut nichil ꝓficit fides que ore re¬
tinet᷑ &e corde ñ credit᷑: ita nichil ꝓfutura ẽ fides que corde tenet᷑.
si ore non ꝓferat᷑. De tali enĩ fide. ꝓpħa ita quosdã obiurgat di¬
cens. Periit fides. ablata ẽ de ore eorũ. Fides enĩ que corde credit᷑.
confessione oris ad salutẽ ꝓfertur. Uacuam sine oꝑib fidẽ esse.
cem portat. debet m̃do & mori. Nã ferre crucẽ mortificare semet
nitionẽ dĩ habent. ⁊ oꝑibus obscurant᷑ exemplũ balaam secunt᷑:¬

Expanded text:
et libertas agnoscatur arbitrii per propriam voet libertas agnoscatur arbitrii per propriam voper acceptam fidei veritatem. 6. In corde respicit Deus fidem, ubi se non possunt homines excusare, qui ore simulant veritatis professionem et corde retentant erroris impietatem. 7. Sicut nihil proficit fides quae ore retinetur, et corde non creditur, ita nihil profutura fides, quae corde tenetur, si ore non proferatur. De tali enim fide propheta ita quosdam objurgat, dicens: Periit fides, ablata est de ore eorum . Fides enim quae corde creditur, confessione oris ad salutem profertur . 8. Vacuam esse sine operibus fidem, cem portat debet et mundo mori. Nam ferre crucem, et mori, mortificnitionem Dei habent, et operibus obscurantur, exemplum Balaam sequunt
Abbreviated transcription (Latin):
us. & ista non ꝓ se sed ꝓ deo scit. Nichil obesse cuiusquã si ꝑsimpli¬
citatẽ aliqua de elem̃tis incligne sentiat. dũ modo de dõ uera pnuĩ.¬
tiet. Nam quamius de incorporeis corporeisq naturis nequeat
quisq disputare: beatũ tam̃ illũ facit uita recta cũ fide. De fide.¬
su carnis dinoscimꝰ. sed magis etiã qd̾ intellectum̃tis conspicimꝰ
idest dm̃. Sine fide. nemo potest placere dõ. Om̃e enĩ qd̾ ñ est
ex fide peccatũ ẽ. Fides nequaquã ui extorquet᷑. sedrationeatq
exemplis suadetur. Quibꝰ aut̃ exigitur uolent̃ ꝑseuerare ineis ñ
potest: exemplo ut ait quidã nouelle arboris: cuniꝰ si quisq cacu.¬
men uiolent̃ imp̃sserit. denuo dũ laxatur in id qd̾ fuerat cõfestĩ
reuertit᷑. Sic̃ homo libero arbitrio conditus. sua sponte diuertit a
deo: ita ex ꝓpria m̃tis conuersione credendo recurrit ad clm̃. ut

Expanded text:
um et ista non pro se, sed pro Deo scit. 14. Nihil obesse cuiquam si per simplium et ista non pro se, sed pro Deo scit. 14. Nihil obesse cuiquam si per simplicitatem anquam de elementis indigne sentiat, dummodo de Deo vera pronuntiet. Nam quamvis de incorporeis corporeisque naturis nequeat quisque disputare, beatum tamen illum facit vita recta cum fide. 192 CAPsu carnis dignoscimus, sed magis etiam quod intellectu mentis conspicimus, id est, Deum. Sine fide nemo potest placere Deo : Omne enim quod non est ex fide peccatum est . 4. Fides nequaquam vi extorquetur, sed ratione atque exemplis suadetur. A quibus autem exigitur violenter, perseverare in eis non potest: exemplo, ut quidam ait, novellae arboris, cujus si quis cacumen violenter impresserit, denuo, dum laxatur, in id quod fuerat, confestim revertitur 5. Sicut homo, libero arbitrio conditus, sua sponte divertit a Deo, ita ex propria mentis conversione credendo, recurrit ad Deum, ut