comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
epsẽ eundem sensum pausi aplĩ quomͦ sit intelli¬
he exemplo etiam paulus apłs usus ẽ. ut ꝓbaret
iustificari hoĩem ꝑ fidem. sine oꝑib legis. Cum
enĩ bona oꝑa cõmemorat abrahe que eiꝰ fidem
comitata sunt satis ostendit apłm paistũ ñ ita
ꝑ abraham decere iustificari hominem ꝑ fidem.
sine oꝑib ut si quis crediderit nõ ad eũ ꝑtineat
stificationis. que est̃infide. In hoc euĩ se gentib
inxp̃m credentib uidei ꝑferre cupiebant qd̾ dice¬
bant se m̾̃itis bonoꝵ oꝑm que nilege sũt ꝑue¬
bantur multi qui exeis crediderant qd̾ incircũ¬
cisis gentĩb xp̃i grã traderetur. Unde apłs pau¬
lus dicit posse hoĩem sine oꝑib sed p̃cedentib iu¬
stificari ꝑfidem. Nami iustĩfitatus ꝓfidem quomͦ
potest nisi iuste deinceps oꝑari. &uamuis nncħ¬
antea iuste oꝑatus. ad fidei uistificationẽ ꝑuen̾it.
Nõ merito bonoꝵ oꝑni sed gr̃a dei q̃ uacare in

Expanded text:
tolae eumdem sensum Pauli apostoli, quomodo sit intellihae exemplo etiam Paulus apostolus usus est, ut probaret justificari hominem per fidem sine operibus Legis . Cum enim bona opera commemorat Abrahae, quae ejus fidem comitata sunt, satis ostendit Paulum apostolum non ita per Abraham docere justificari hominem per fidem sine operibus, ut si quis crediderit, non ad eum pertineat stificationis, quae est in fide. In hoc enim se Gentibus in Christum credentibus Judaei praeferre cupiebant, quod dicebant se meritis bonorum opebantur multi, qui ex eis crediderant, quod incircumcisis Gentibus Christi gratia traderetur. Unde apostolus Paulus dicit posse hominem sine operibus, sed praecedentibus, justificari per fidem. Nam justificatus per fidem quomodo potest nisi antea juste operatus ad fidei justificationem pervenerit, non merito bonorum operum, sed gratia Dei. quae vacare in
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃is. tanqͣm dei u̾bum ⁊ dei sap̃ia locutus est.
sic ⁊ aduentus sp̃c sc̃i demonstratio sp̃t sci est.
suꝑ eos. ⁊ ceperunt loqui linguis. Nam sinõ erat
in hominib sp̃t scũs. ante dñi insibilem clari
ti spũ scõ illa que in eungelio legimus dixerũt.
tionem ꝓuidentie que om̃s diuine actioues lo¬
coꝵ tempoꝵq ordines distingctione pulch̃rima
pagunturi cũ ip̃a diuinitas nec teneat᷑. nec mi¬
gret locis. nec tendatur uarietur ue temporib.

Expanded text:
ctis tanquam Dei Verbum et Dei Sapientia locutus est: sic et adventus Spiritus sancti demonstratio Spiritus sanctsuper eos, et coeperunt loqui linguis . Nam si non erat in hominibus Spiritus sanctus ante Domini visibilem clarifti Spiritu sancto, illa quae in Evangelio legimus dixerint ?ationem providentiae, qua omnes divinae actiones locorum temporumque ordine ac distinctione pulcherrima peraguntur, cum ipsa divinitas nec teneatur nec migret locis, nec tendatur varieturve temporibus.
Abbreviated transcription (Latin):
qatm̃ est. Uerbium caro fc̃m ẽ. qͣm si diceret᷑ uer¬
bum homo fc̃m ẽ. Nam si ninis hec uba intuen
tur pot̾ alius nõ minus ꝑuersus existis u̾bisita
calumpniari fidei nr̃e. ut dicat ip̃m ubum conu̾¬
sum ⁊ cõmutatum eẽ in carnem ⁊ u̾bum eẽ desti¬
tisse. qr scriptũ ẽ. Uerbum caro fc̃m ẽ. sicut caro

Expanded text:
m est; quam si diceretur, Verbum homo factum est. Nam si nimis haec intuentur verba, potest alius non minus perversus ex istis verbis ita calumniari fidei nostrae, ut dicat ipsum Verbum conversum et commutatum esse in carnem, et Verbum esse destitisse; quia scriptum est, Verbum car
Abbreviated transcription (Latin):
nec sigurate accipienda quisqm. Uł dementissimꝰ
dixerit cũ dc̃a sint ab eis qui res gestas ut me¬
inierant natrauerunt. sicut ergo ista corpus
animam affectiones ille qui nõ possunt eẽ insi
in anuna. Qm inchomimis endem eunglistis
narrantib leginus. ⁊ miratus ẽ iħx ⁊ iratus.
et contristatus. ⁊ exhilaratus. ⁊ multa alia ĩnu¬
merabilia. situt ⁊̃ ille que consuncte officia suml

Expanded text:
aut figurate accipienda quisquam vel dementissimus dixerit; cum dicta sint ab eis qui res gestas, ut meminerant, narraverunt. Sicut ergo ista corpus animam affectiones illae, quae non possunt esse nisi in anima: quas nihilominus eisdem Evangelistis narrantibus legimus. Et miratus est Jesus , et iratus , et contristatus , et exhilaratus , et multa talia innumerabilia. Sicut etiam illa quae conjuncta simul
Abbreviated transcription (Latin):
copuslatũ atꝙ concretũ. ut nulla ibi nõ solum mens
iu sibilem carnem assumptio illa humane nature
a dũo fra est. atꝙ intota illa unitate susceptionis
principalit̾ u̾bum. extrema aũ atꝙ ułtima caro
uoleud itaꝙ eunͣgłista cõmendare ꝓ nobis dilcõnẽ

Expanded text:
copulatum atque concretum, ut nulla ibi non solum mens,copulatum atque concretum, ut nulla ibi non solum mens,visibilem carnem assumptio illa humanae naturae a Domino facta est, atque in tota illa unitate susceptionis principaliter Verbum est, extrema autem atque ultima caro. Volens itaque Evangelista commendare pro
Abbreviated transcription (Latin):
um quidam heretici qͥ appollinaristeei
ex appelliuare qutodam auctore sito dcĩ cẽ ꝑ
tum homo fieti dignatus ẽ nõ hũisse hunta¬
nani mentem. inherentes eis nõ nulli ⁊ eis stu¬
diose audientes delectati sunt quidem ea ꝑu̾sitate
qua ale hoĩem indeo minuebat dicens eũ nõ ha¬
tarent fatendum eẽ si ita ẽ ut unigenitus d̾i fil̃
saprentie ubum patris ꝑ quod fca sinit om̃ta belu¬
am qͣmdam cũ figura humani corporis suscepis¬
se credatur displicuerunt uibi nõ tam̃ ad cortep¬
tiorem ut redirent adu̾itatis uiam. totũq ho¬
minem a sap̃ia dei susceptuni ⁊ eẽ confiterentur̃
nulla dimimitione nacure. s ampliore ip̃i auda
tia ectã animã totumꝙ ut illi homines altenã¬
tes ab eo solam carnem humanã eũ suscepisse
dixerunt. Adhebentes etiam testimoniũ exeuũ¬
gelio ĩmo illam sñiam nõ intelligendo puersi
confligere audent. adicersum catholicam̃ u̾itatẽ
dicentes scriptũ &ẽ. Uerbum caro sc̃m ẽ ⁊ hitauit

Expanded text:
um quidam haeretici, qui Apollinaristae ex Apollinari quodam auctore suo dicti esse tum homo fieri dignatus est, non habuisse humanam mentem, inhaerentes eis nonnulli, et eos studiose audientes, delectati sunt quidem ea perversitate, qua ille hominem in Deo minuebat, dicens eum non hatarent, fatendum esse, si ita est, ut unigenitus Dei Filius, Sapientia et Verbum Patris, per quod facta sunt omnia, belluam quamdam cum figura humani corporis suscepisse credatur; displicuerunt sibi, non tamen ad correctionem, ut redirent ad veritatis viam, totumque hominem a Sapientia Dei susceptum esse confiterentur, nulla diminutione naturae: sed ampliore usi audacia, ipsam etiam animam totumque utile hominis alienantes ab eo, solam carnem humanam eum suscepisse dixerunt, adhibentes etiam testimonium ex Evangelio; imo illam sententiam non intelligendo, perversi confligere audent adversus catholicam veritatem, dicentes scriptum esse, Verbum caro factum est, et habitavit
Abbreviated transcription (Latin):
cumstantia scupture illuminare snĩam cũ ea
que cuta scripturam sũt p̃sentẽ qõnem con
tingentia diligenti discussione tractantur. In¬
uenimus itaq ita uentũ ẽẽ ad huc locũ ut
supͣ diceret. Nunt aũ xp̃c surrexit amortuis
pͥmine dormientiũ. Agebat enĩ de resurrõne

Expanded text:
cumstantia Scripturae illuminare sententiam, cum ea cumstantia Scripturae illuminare sententiam, cum ea quae circa scripta sunt, praesentem quaestionem contingentia, diligenti discussione tractantur. Invenimus itaque ita ventum esse ad hunc locum, ut supra diceret, Nunc autem Christus surrexit a mortuis, primitiae dormientium.
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum dei. a quo nisi a patre. Nusqͣm añ scripp¬
tũ est qd̃ filius ꝑ patrem aliqͣm creaturã oꝑa¬
tus ẽ. Item scriptum ẽ qd̾ ymago patris sit filiꝰ
siusqͣm aũ scriptum ẽ qd̾ ymago filii sit pat̾.
Deinde qd̃ ille genitor. ille genitus. ⁊ cet̾a h̾r¬
ꝑtinẽt ꝑsonaꝵ. in quib illi equalitatẽ cũ di¬
cunt ẽẽ nõ posse. qm̃ ad hec penetranda grossi¬
ores mentes adhibent pondere auctoritatis
urgendi sunt. Si enĩ non posset inhiis ĩtelli
ora concludens ip̃m etiam u̾bum poneret ditens
nõ rapinam arbitratus ẽ ẽẽ se equalem deo. Cũ
ergo ea que ad distinttionem patris ⁊ filii scripta
susceptionem hõis ista scripta sunt. dũ tamẽ
diuine sũb̾e patris ⁊ filii. deitas. ⁊ unitas ⁊ qua¬
litas maneat. Recte queritur in hoc loco utrum
scd̾m ꝑ sonaꝵ ꝓprietates. an scd̾m homints sus¬
ceptionem apłs dixerit. tunc ⁊ ip̃e filius sub¬
iectus erit. ei qui illi subiecit om̃ia. Solet cir¬

Expanded text:
 Nusquam autem scriptum est quod Filius per Patrem aliquam creaturam operatus sit. Item scriptum est quod imago Patris sit Filius ; nusquam autem scriptum est quod imago Filii sit Pater. Deinde quod ille genitor, ille genitus; et caetera hupertinent personarum: in quibus illi aequalitatem cum dicunt esse non posse, quoniam ad haec penetranda crassiores mentes adhibent, pondere auctoritatis urgendi sunt. Si enim in his non posset intelligora concludens ipsum etiam verbum poneret, dicens: Non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. 2. Cum ergo ea quae ad distinctionem Patris et Filii scripta suceptionem hominis, ita scripta sint; dum tamen divinae substantiae Patris et Filii deitas et unitas et aequalitas maneat: recte quaeritur in hoc loco, utrum secundum personarum proprietates, an secundum hominis susceptionem Apostolus dixerit, Tunc et ipse Filius subjectus erit ei qui illi subjecit omnia. Solet cir
Abbreviated transcription (Latin):
statib ut diceret homini nõ haberes ĩme potes¬
tatem nisi data eẽt tibi desuꝑ. Qute uittus nõ
euatuatur cũ ip̃e ꝑ quem celi solidati sũt. ideo
regnat incredentib. qr usq adcrucem mortẽq
infirmatus ẽ. Hoc aũ modo filiꝰ ꝓprie regnat
in fide credentium. Non enĩ pater dici aut credi
pot̃ uł incarnatus uł uedicatus. uł criccifixus.
ꝑspẽm aũ qua equalis ẽ patri cũ patre regnat
in contemplantib u̾itatem. Quod aũ tradet reg¬
num deo ⁊ patri afide incarnattonis sue. ad spẽm
deitatis ꝑ ducens eos qui sibi nõ credunt. ñ ip̃e
amittit qd̃ uͣterq se imũ ad fruendum contẽ¬
plantib p̃bet. Tam diu aũ opus ẽ utin homi¬
nib nõ dum ualentib equalitatem pr̃ĩs ⁊ filii
ꝑspitua m̃tis luce contueri ꝑ hoc rognet xp̃s. Md̾
tales caꝑe possunt ⁊ qd̃ ꝓprie ip̃e suscepit .i. in
carnationis humlitatem donec ponat om̃s ini
sclaris incarnationis eius humilitati subdat᷑

Expanded text:
Non haberes in me potestatem, nisi data tibi esset desuper? Quae virtus non evacuatur, cum ipse, per quem coeli solidati sunt, ideo regnat in credentibus, quia usque ad crucem mortemque infirmatus est? Hoc autem modo Filius proprie in fide credentium. Non enim Pater dici aut credi potest, vel incarnatus, vel judicatus crucifixus: per speciem autem qua aequatis est Patri, cum Patre regnat in contemplantibus veritatem. Quod autem tradet regnum Deo et Patri, a fide incarnationis suae ad speciem deitatis perducens eos qui sibi nunc credunt, non ipse amittet, sed uterque se unum ad fruendum contemplantibus praebet. Tamdiu autem opus est ut in hominibus nondum valentibus aequalitatem Patris et Filii perspicua mentis luce contueri, per hoc regnet Christus, quod tales capere possunt, et quod proprie ipse suscepit, id est, incarnationis humilitsuperbia saecularis incarnationis ejus humilitati subdatur.
Abbreviated transcription (Latin):
c̃li om̃ia patrẽ uult in telligi om̃ia filio subie¬
cisse. sicut multis locis idem dñs in eimgłis cõ¬
mendat ⁊ p̃dicat nõ solum pp̃ formã serui. s
etiam p̃p̃ principiũ de quo ẽ ⁊ de quo equalis¬

Expanded text:
lli omnia: Patrem vult intelligi omnia Filio subjelli omnia: Patrem vult intelligi omnia Filio subjecisse, sicut multis locis idem Dominus in Evangelio commendat et praedidicat, non solum propter formam servi, sed etiam propter principium de quo e
Abbreviated transcription (Latin):
bĩtudo nr̃a inqnͣtum eiꝰ contempłone ꝑfrum.
Sit ergo ⁊ hoc dc̃m ẽ. Oculoꝵ nr̃oꝵ intentio
ad dñm nõ porrigitur nisi usq ad impetratio
ut nicħ ude amplĩ requirat. donet ergo ꝓ eo
positũ ẽ ut nõ ampliꝰ intelligas. Quomͦ enim
ampliꝰ .i. usq ad qͣm maiorem manifestationẽ
manifestabitur regnũ xp̃i. nisi quo usq om̃s
mimiti eũ regnare fateantur. Aluid ẽ ergo nõ
ampltꝰ manifestari. aliud nõ ampliꝰ ꝑmanere.
Non ampliꝰ manifestari ẽ nõ fieri manifestius.
nõ amplius ꝑmanere nõ fieri ꝑseuerantius.
Quom aũ manifestius exit regnũ xp̃i qm cũ
om̃ib caruerit inimicis. nouissime aũ ini¬
mica destruetur mors. Non enĩ erit aliquid
qd̃ destritatur. postqm mortale hoc induerit
ĩortalitatẽ. Om̃ra eiũ subietit sub pedib
eius hot ẽ ut etiam mortẽ destruat. Cum autẽ
daxenit qr om̃ia subiecta sũt. dixerat utiq ꝓpħã
inpsalmis. manifestum ẽ qr pp̃ eũ qui subiect¬

Expanded text:
itudo nostra, inquantum ejus contemplatione perfruimur. Sic ergo et hoc dictum est: Oculorum nostrorum intentio ad Dominum non porrigitur, nisi usque ad impetrationut nihil inde amplius requirat. Donec ergo pro eo positum est, ut non amplius intelligat. Quoid est, usque ad quam majorem manifestationem manifestabitur regnum Christi, nisi quousque omnes inimici eum regnare fateantur? Aliud est ergo non amplius manifestari, aliud non amplius permanere. Non amplius manifestari, est non fieri manifestius: non amplius permanere, non fieri perseverantius. Quando autem manifestius erit regnum Christi, quam cum omnibus claruerit inimicis? 6. Novissima inimica destruetur mors. Non enim erit aliud quod destruatur, posteaquam mortale hoc induerit immortalitatem. Omnia enim subjecit sub pedibus ejus: hoc est, ut etiam mortem destruat. Cum autem dixerit quia omnia subjecta sunt dixit utique propheta in Psalmis , manifestum est quia praeter eum qui subjec
Abbreviated transcription (Latin):
s ita ⁊ up̃c. ostendens xp̃m recte appellatietũ
umusum. hoc ẽ caput qui corpore suo qd̃ ẽ et¬
clia. Et multis scripturaꝵ locis inuenimus. ⁊̃
xp̃m hoc modo appellari ut cum om̃ib sins
menbris intelligatur quib dcm ẽ. uos estis
corpus xp̃i ⁊ menbra. Non engo absurde sicin¬
telsigamus. tunc ⁊ ip̃e filius subiectus ent ei
qui illi subiecit om̃ia ut flliũ nõ solũ cap̃ ecc̃e

Expanded text:
stus, ostendens Christum recte appellari etiam universum, hoc est, caput cum corpore suo, quod est Ecclesia. Et multis Scripturarum locis invenimus Christum etiam hoc modo appellari, ut cum omnibus suis membris intelligatur quibus dictum est: Vos estis corpus Christi et membra. Non ergo absurde sic intelligimus; Tunc et ipse filius subjectus erit ei qui illi subjecit omnia; ut Filium non solum caput Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
ament. manifestum q sit om̃ib qd̾ idem apłs
alio loco dititi Quid aĩr habes qd̾ nõ accepisti
Sunt item qui sic intelligant hunc locũ. oportet
eũ regnare donec ponat om̃s mimicos suos sub
pedib suis. ut sub alia significatione positum
hic dicant regnare. nõ sub ea qua positũ ẽ. reg¬
num de quo ait. Qui tradid̾it regnũ do̾ ⁊ pr̃i.
ut sllud sit appeslau̾it regnũ quo uniũsam d̾s¬
creaturã regit. Hec aũ sit appellau̾it regnare
ut intelligatur tanqͣm adusus hostem exerci¬
tum duce ut defendere ciuitatem. Ut ideo dixe¬
rit oportet eũ regnare donec ponat om̃s ĩimi¬
cos suos sub pedib suis. qr talis regni qua¬
lemi hñt principes armatoꝵ nulla erit causa
hoste ita subiecto ut rebellare nõ possit. Namuti¬
adu̾sus diabolũ sub eo militatur. tam diu
erit uttq ista militia donec ponat om̃s inimi¬
cos suos subpedib suis. post ea uo̾ nõ erit cũ
pace ppetua ꝑfrueinͣt. Hec aũ ita dcm̃ sint

Expanded text:
atem, manifestumque sit omnibus quod idem Apostolus alio loco dicit, Quid autem habes quod non accepisti ? 8. Sunt item qui sic intelligant hunc locum, Oportet eum regnare, donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus suis, ut sub alia significatione positum hic dicant regnare; non sub ea qua positum est, regnum, de quo ait, Cum tradiderit regnum Deo et Patri: ut illud sic appellaverit, regnum, quo universam creaturam Deus regit; hoc autem sic appellaverit, regnare, ut intelligatur tanquam adversus hostem exercitum ducere, vel defendere civitatem: ut ideo dixerit, Oportet eum regnare, donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus suis; quia talis regni, quale habent principes armatorum, nulla erit causa, hoste ita subjecto ut rebellare non possit. Nam utiadversus diabolum sub eo militatur; tamdiu erit utique ista militia, donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus suis; postea vero non erit, cum pace perpetua perfruemur. 9. Haec autem ita
Abbreviated transcription (Latin):
sub iecta fu̾int. tũc ⁊ ip̃e filius subrectus enitei
qui illi subrecit om̃ia. Non qͣr modo nõ ita sut
s tunt manifestum erit scd̾m locutionẽ suꝑius
tractatam ut sit deus om̃ia in om̃ib. Ipe est si¬
nis quẽ supͣ cõmemorauit. cũ totũ pͥmo breui¬
teritellet concludere. deiide qͣi menbratĩ exp̃lca¬
re ⁊ exponere. Loquebatur em̃ de resurrõne ubi
eit Initium xp̃c. deinde hii qui sunt xp̃i. inp̃sen¬
tiam eius. demide finis. Ip̃e scilicet finis ẽ ut sit

Expanded text:
tunc et ipse Filius subjectus erit ei, qui illi subjecit omnia: non quasi modo non ita sit, sed tunc manifestum erit, secundum locutionem superius tractatam. Ut sit Deus omnia in omnibus. Ipse est finis quem supra commemoravit, cum totum primo breviter vellet concludere, deinde quasi membratim explicare et exponere. Loquebatur enim de resurrectione, ubi ait: Initium Christus, deinde ii qui sunt Christi in praesentia ejus, deinde f
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuilis. qm̃ placuit deo ꝑstulticiani p̃dicatõnis
Caluos fatere credentes. Neq quicqm se int̾ ꝑuillos
tirc om̃is munici sub pedib etus .i. ip̃i humilita¬
ti eius. qm pedum nõie significari arbitror ce¬
dat atꝙ stb̾datur om̃is suꝑbra secularis sicut
S quo fine ista fiunt. ut tradat regnum deo ⁊
patti .i. ut nutritos fide incarnationis sue ꝑdu¬
cat ad spẽm. qua equalis ẽ patͥ.Iam enĩ eis qui
credideruant loquebatur cũ dicerec Si mansentis
m uer̾bo meo utere discipłi mei eritis ⁊ cognoscebitis
neritatem. ⁊ ueritas liberabit uos. Regnũ enĩ
tradet patri cũ ꝑ id rognabit incontemplantib
u̾ttatẽ quo equalis ẽ patri ⁊ ꝑ se unigentunł.¬
ꝑ spẽm faciet uideri patrẽ. Nunc enĩ ꝑ hoc regnat
incredentib qd̃ semet ip̃m exinaniuit formam
serui accipiens. Tunc aũ tradet regnũ dõ ⁊ pat̾
cum euatuau̾it oẽm principatũ ⁊ patestatem ⁊
uirtutem. Unde euacuabit nisi humilitate. pa

Expanded text:
quoniam placuit Deo per stultitiam praedicationis salvos facere credentes . Neque quidquam se inter parvulos tur omnes inimici sub pedibus ejus: id est, ipsi humilitati ejus, quam pedum nomine significari arbitror, cedat atque subdatur omnis superbia saecularis; sicuti videmus. Sed quo fine ista fiunt? Ut tradat regnum Deo et Patri, id est ut nutritos fide incarnationis suae, perducat ad speciem qua aequalis est Patri. Jam enim eis qui crediderant, loquebatur, cum diceret: Si manseritis in verbo meo, vere discipuli mei estis; et cognoscetis veritatem, et veritas liberabit vos . Regnum enim tradet Patri, cum per id regnabit in contemplantibus veritatem, quo aequalis est Patri, et per se unigenitum per speciem faciet videri Patrem. Nunc enim per hoc regnat in credentibus, quo se ipsum exinanivit, formam servi accipiens . Tunc autem tradet regnum Deo et Patri, cum evacuaverit omnem principatum, et potestatem, et virtutem. Unde evacuabit, nisi humilitate, et
Abbreviated transcription (Latin):
cuabis ergo oẽm principatũ ⁊ oẽm potestatem
et urrtutẽ ut nulli patrem intuenti ꝑ filium.
opus sit aut l̾beat incuiꝰqm creature. uł insua
conquiescere potestate. Oportet enĩ eũ regnare
donet ponat onis minucos subpedib suis .i. oꝑt
regnum eiꝰ in tm̃ manifestari donec om̃s mimi¬
ci eius regn᷑te fateantur. Hoc enĩ intelligitur sub
pedib eius futuros inimicos. Qd̾ si de iustis ac¬
ceperimus. Id̃o dc̃m ẽ mimicos qr ex ĩ iustis iu¬
stifitantur ⁊ ei credendo subduntur. De iniustis
aũ qui adiustoꝵ b̃itudinem futirrã ñ ꝑtinẽt
sic accipiendum ẽ. qm̃ ⁊ ip̃i eũ regnare ip̃a reg
ni eius manifestatione confusi fatebuntur. Ergo
oportet eũ regnare donet ponat om̃s ĩnnicos su¬
os sub pedib suis. Non ita dcm ẽ qͣiͣ cũ posu̾it
municos sub pedĩb suis ñ sit postea regnat᷑us
sed oꝑtet eũ regnare donec ponat om̃s ĩmucos¬
Oport̾et eũm inqu̾it ad tantã euidentiam suũ

Expanded text:
cuabit ergo omnem principatum, et omnem potestatem, et virtutem, ut nulli Patrem intuenti per Filium opus sit aut libeat in cujusquam creaturae, vel in sua conquiescere potestate. Oportet enim eum regnare donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus suis: id estregnum ejus in tantum manifestari, donec omnes inimici ejus ipsum regnare fateantur. Hoc enim intelligitur, sub pedibus ejus futuros inimicos. Quod si de justis acceperimus, ideo dictum est, inimicos, quia ex injustis justificantur, et ei credendo subduntur. De injustis autem qui ad justorum beatitudinem futuram non pertinent, sic accipiendum est, quoniam et ni ejus manifestatione confusi fatebuntur. Ergo oportet eum regnare, donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus suis: non ita dictum est, quasi, cum posuerit inimicos suos sub pedibus suis, non sit postea regnaturus: sed oportet eum regnare, doportet eum, inquit, ad tantam evidentiam regnum
Abbreviated transcription (Latin):
at regnũ pat̾. Demde qd̃ dcm ẽ. Oportet enĩ
illum regnare tonec ponat minuicos suos õs¬
sub pedib sius. qi postea nõ sit regnaturus
et ad hoc ualeat qd̃ supͣdcm ẽ. deinde fiis qd̃
sacrilega oppimone sic accipiunt qͣi finẽ dixe
mo qd̾ dcm̃ est. Cum aũ ei om̃ia subiecta fu¬
rint. tunt ⁊ ip̃e fllius subiectus erit ei qui
illi subiecit om̃ia sic uoluit incelligi qi nũc

Expanded text:
dictum est, Oportet enim illum regnare, donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus suis; quasi postea non sit regnaturus, et ad hoc valeat quod supra dictum est, Deinde finis. Quod sacrilega opinione sic accipiunt, quasi finem dixermo quod dictum est, Cum autem ei omnia subjecta fuerint, tunc et ipse Filius subjectus erit ei qui ill
Abbreviated transcription (Latin):
bius oderis qd̾ uephas ẽ. Quia etiam si nulla
eius bona p̃ced̾ent ⁊ hec que post apparuerant
mala priꝰ enunerent. talleranda tñ erant do¬
nec oñua cũ illo ageres. quib talia sanari so¬
lent. qͣnto magis cũ ea bona p̃cesserunti que tan¬
qmͣ ꝑignora nos debent ad post̾iora tolleranda
constringẽ. Ip̃a ẽ ergo lex xp̃i. ut inuicẽ ouera
nr̃a portemus. xp̃m aũ diligendo facile susti¬
nemus infirmitatem alt̾ius. etiam quẽ nõ
dum pp̃ sua bona diligunus. Cogitamus enĩ
qr ille quẽ diligimus dñs pp̃ eũ mortuussit.
Quam caritatem nobis apłs paulus ĩgessit
cũ diceret. Et ꝑibit infirmus intua scientia fr̃.¬

Expanded text:
bius oderis. quod nefas est, quia etiam si nulla bius oderis. quod nefas est, quia etiam si nulla eius bona praecederent et haec quae post apparuerant mala prius eminerent, toleranda tamen erant, donec omnia cum illo ageres, quibus talia sanari solent; quanto magis, cum ea bona praecesserunt, quae tamquam pignera nos debent ad posteriora toleranda constringere ? Ipsa est ergo lex Christi, ut inuicem onera nostra portemus. Christum autem diligendo facile sustinemus infirdum propter sua bona diligimus. Cogitamus enim, quia ille quem diligimus, Dominus propter eum mortuus est. Quam charitatem nobis apostolus Paulus ingessit cum diceret: Et peribit infirmus in tua conscientia, fr
Abbreviated transcription (Latin):
qui nos uult effici mutatores suos. ut eius in¬
firma tolleremus. ut ad quedam sana in quoꝵ
delectatione requiescamus ꝑcaritatis tollerantiã
ꝑducamur. Ait enĩ. nõ ẽ opus fants medicits. sed
qui oñi exparte fortassis egrotat repelłe ab aĩo
nõ debemius. qm̃ sanari pot̾ ꝑ u̾bum dei qnͣto
minus eũ qui pp̃ nos iuuderi pot̾ totus egrotus
qr quedam eiꝰ sautia pͥmo ingressu amicicie. ñ
potuimus sustinere ⁊ qd̃ est grauiꝰ cũ offensione
animi de toto homine ausi sumus temerariam
p̃iudicii ferrẽ sntam. nõ timentes qd̾ dc̃m ẽ.
Nolite idicare ne iudicemini ⁊ inqua m̃sura
mensi fu̾itis remetietur uõbis Sepe aũ illa que
bona sunt prius apparent. in qͥliꝰa etiã temera¬
rium beniuolentie iuditiũ cauendum ẽ. ne
cũ totũ bonũ putau̾is ea que post ea mala
apparuerint. securũ ⁊ imꝑatum te ĩueniant. ⁊
grauiꝰ offendant. ut eũ quẽ temĩe dilexeras acer¬

Expanded text:
s Christus, qui nos uult effici imitatores suos, ut eius ins Christus, qui nos uult effici imitatores suos, ut eius infirma toldelectatione acquiescamus, per charitatis tolerantiam perducamur; ait enim: Non est opus sanis medicus, sed qui omni ex parte fortassis aegrotat repellere ab animo non debemus, quoniam sanari potest per uerbum dei, quanto minus eum qui propter nos uideri potest totus aegrotus, quia quaedam eius saucia in primo ingressu amicitiae non potuimus sustinere et, quod est grauius, cum offensione animi de toto homine ausi sumus temerariam praeiudicii ferre sententiam, non timentes quod dictum est: nolite iudicare, ne iudicemini, et: qua mensura mensi fueritis, remetietur nobis. saepe autem illa quae bona sunt prius apparent; in quibus etiam temerarium beniuolentiae iudicium cauendum est, ne, cum totum bonum putaueris, ea quae postea mala apparuerint securum et imparatum te inueniant et grauius offendant, ut eum quem temere dilexeras, acer
Abbreviated transcription (Latin):
sustin̾t. Nullo modo aũ de quoqmͣ homine ĩcog¬
nito ferenda sententia ẽ. ⁊ nemo nisi ꝑ amicitiã
cognoscitur: ⁊ ideo amicoꝵ mala firimiꝰ sustinem
qr bona eoꝵ nos delectant ⁊ tenent. Nulliꝰ itaq¬
repudienda ẽ amicicia. sese ingerentis ad amici¬
ciam copulandam nõ ut statim recipiat᷑. sed
ut recipienduts optetur atq ita tractetut̾
ut recipi possit Illum enĩ receptũ in amiciciã¬
possumus dice̾. cui om̃ia nr̃a consilia refund̾e
audeanits. Et si quisqm ẽ qui se nõ audet in¬
gerere in amiciciam fatiendam cũ aliqͦ nr̃o tẽ¬
porali honore aut dignitate reuocetur descen¬
dendum ẽ ad eũ. ⁊ offerendũ illi quadã cõmu¬
nitate. ⁊ submissione amimi qd̃ pet̾e ꝑ se ip̃e
nõ audet Sane qmuis rarius. tam̃ aliquotiens
accidit. ut eiusdem quẽ uolumꝰ in amititiam.
reciꝑe prius nobis ĩ notescant mala qm bona.
Quib offensi ⁊ quodam mͦ repcussi relinqͥmus

Expanded text:
sustineri. nullo modo enim de quoquam homine incogsustineri. nullo modo enim de quoquam homine incognito ferenda sententia est, et nemo nisi per amicitiam cognoscitur. et ideo amicorum mala firmius sustinemus, quia bona eorepudianda est amicitia, sese ingerentis ad amicitiam copulandam, non ut statim recipiatur, sed ut recipiendus optetur, atque ita tractetur ut recipi possit; illum enim receptum in amicitiapossumus dicere, cui omnia nostra consilia refundere audeamus: et si quisquam est qui se non audet ingerere ad amicitiam faciendam, cum aliquo nostro temporali honore aut dignitate revocetur, descendendum est ad eum, et offerendum illi quadam comitate et submissione animi quod petere per se ipse non audet: sane qaccidit, ut eius quem uolumus in amicitiam recipere prius nobis innotescant mala quam bona, quibus offensi et quemadmodum repercussi relinquimus
Abbreviated transcription (Latin):
sius defendendis que negare nõ possunt. Alicui
magni exempli patrociniũ relinquntreqͥrũt.
deinde etiam sllud cegitandũ nullũ ẽẽ homi¬
nem qui nõ possit hr̃e aliqd̃ bonũ qd̾ tu nõ¬
dum habes ⁊̃ si lateat. in quo sine dubio possit
te oẽ supior. Que cogitatio ad continondam ⁊¬
edomandam suꝑbiam ualet. Ne arbitreris
qm̃ tua quidẽ bona eminent ⁊ apparent. id̾o
alt̾m nulla hr̃e que latẽnt ⁊ portasse maioris
pond̾is bona quib te suꝑat nescientem. Nõ
enĩ falli ⁊ nos aut adulatione potiꝰ uti apłs
iubet cum dicit. Nicħ ꝑ contentionẽ. neq ꝑ in¬
anem głiam. s in humilitate m̃itis alt̾ alterũ
existimantes supiorem silu. Non hec ita debe¬
ut̃m quo illo uideainur suꝑiores ẽẽ ñ sit occũl¬
tum. Iste cogitationes depͥmentes suꝑbiam.
et aclentes caritatẽ faciunt onera frat᷑na in¬
uicem. nõ solũ equo animo. s ⁊̃ libentissime

Expanded text:
iis defendendis, quae negare non possunt, alicujus iis defendendis, quae negare non possunt, alicujus magni exempli patrocinium quaerunt. 5. Deinde etiam illud cogitandum, nullum esse hominem qui non possit habere aliquod bonum quod tu nondum habes, etiamsi lateat, in quo sine dubio possit te esse superior. Quae cogitatio ad contundendam edomandamque superbiam valet, ne arbitreris quoniam tua quaedam bona eminent et apparent, ideo alterum nulla habere quae lateant, et fortassis majoris ponderis bona quibus te superat nescientem. Non enim falli nos, aut adulatione potius uti, Apostolus jubet, cum dicit, Nihil per contentionem neque per inanem gloriam, sed in humilitate mentis alter alterum existimantes superiorem sibi . Non hoc ita debenostrum, quo illo videmur superiores esse, non sit occultum. Istae cogitationes deprimentes superbiam, et acuentes charitatem, faciunt onera fratuicem non solum aequo animo sed etiam libentissime
Abbreviated transcription (Latin):
semet ip̃m fcũs abediens patri usꝙ ad mortẽ
mortẽ aũ trutis. Suꝑius enĩ dixerat nõ que
sua sũt unusquisq intendens. sed que alioꝵ
Huic sententie contexuit qd̃ dcm̃ est. Nam ita
bum caro fcm̃ est. ⁊ hĩtauit in nobis. ⁊ sñ pcc̃o
cũ eẽt peccata nr̃a suscepit. nõ aitendit sua
s nr̃a. Ita ⁊ nos libent̃ ad eius ĩmitationẽ
ĩuicem onera nr̃a portemus. Huic cogitatõni
accedit ⁊̃ illa cogitatio. qr ille suscepit hõiem
nos aũ homines sumis. ⁊ considerare debem̃
qd̃ egritudinem siuis animi siue corporis ꝙͣ
mus aut possumus. Hoc ergo exhibeamus ei
cuĩ infirmitatẽ portare uolumus qd̃ ab illo
nobis uellemus exhiberi si farte nos in ea
eẽmus. ⁊ ip̃e nõ ẽẽt. Ad hoc ꝑtinet qd̃ ip̃e a¬
płs ait. Om̃ib om̃ia fcũs sum ut om̃s lucri
se unde cupiebat aliũ liberare. Compatiendo
enĩ potius id agebat nõ mentiendo. sic̃ quidã
suspicantur ⁊ hii maxime qui mendacũs¬

Expanded text:
obediens usque ad mortem, mortem autem crucis . Superius autem dixerat: Non quae sua sunt unusquisque intendens, sed quae aliorum . Huic sententiae connexuit quod dictum est. Nam ita bum caro factum est, et habitavit in nobis, et sine peccato cum esset, peccata nostra suscepit, non attendit sua, sed nostra: ita et nos libenter ad ejus imitationem invicem onera nostra portemus. Huic cogitationi accedit etiam illa cogitatio, quia ille suscepit hominem, nos autem homines sumus et considerare debemus, quod aegritudinem siue animi siue corporis, mus aut possumus. hoc ergo exhibeamus ei cuius infirmitatem portare uolumus, quod ab illo nobis uellemus exhiberi, si forte nos in ea essemus et ipse non esset. ad hoc pertinet quod ipse apostolus ait: omnibus omnia factus sum, ut omnes lucri se, unde cupiebat alium liberare. Compatiendo enim potius id agebat, non mentiendo, sicut quidam suspicantur, et hi maxime qui suis mendac
Abbreviated transcription (Latin):
quib ostendimꝰ ꝑ numerabiles locos enngłice
sccipture narratum de sllo exeuuangelistis qd
iu hiis affectionib fu̾it. que sine anima ẽẽ nõ
posinit. Nõ enĩ ꝓ fero que ip̃e dñs tã multa cõ
memorat. Ttistis ẽ amina mea usꝙ ad mortẽ. et
potestatem habeo ponendi aiãm neam ⁊ it̾m su¬
mendi eam. Et maiorem dilectionẽ nemo ht̃ qͣm
ut anriã suam ponat ꝓ amicis suis. Que michi
puicax contradictor potest dicere figurate a dño
Dcã sicnt multa ꝑabolis eum locutum eẽ manifes¬
tum ẽ. Nam si ista nõ ita sunt. nõ tamẽ opus ẽ pug¬
natiter agere ubi habemus eunͣgłistaꝵ rõnes.¬

Expanded text:
quibus ostendimus per innumerabiles locos evangelicae quibus ostendimus per innumerabiles locos evangelicae Scripturae narratum de illo ab Evangelistis, quod in his affectionibus fuerit, quae sine anima esse non possunt. Non enim ea profero, quae ipse Dominus tam mumemorat: Tristis est anima mea usque ad mortem ; et, Potestatem habeo ponendi animam meam, et iterum sumendi eam ; et, Majorem dilectionem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis : quae mihi pervicax contradictor potest dicere figurate a Domino dicta; sicut multa in parabolis eum locutum esse manifestum est. Nam etsi ista non ita sunt, non tamen opus est pugnaciter agere, ubi habemus Evangelistar
Abbreviated transcription (Latin):
gendum ẽ ut aĩa ibi nõ eẽ credatur. nec illi habe¬
bunt aĩam de quib dc̃m est. ⁊ uidebit om̃is care
salutare dei ⁊ ald̾ inpsalmo. Exaudi p̃ces nr̃as
ad te om̃is caro ueniat. Et slld̾ in eungłio. sic
dedisti ei potestatem om̃is carnis. ut onĩe quod
dedistimͥ nõ ꝑeat. sed hẽat uitam et̾nam Unde
intelligitur solere homines ꝑ nõiationẽ soluis
catius significari. ut scd̾m hanc lecutionẽ. ⁊ il¬
ẽ. nicħ dcm̃ nisi u̾bum caro fc̃m est. Sic̃ enim
apirte totum plerum ꝙ nominata sola anime
homo intelligitur sicutiẽ illud. ẽot anime. del¬
tenderunt inegyptum sic ruisus a parte totũ
etiã nominata sola carne honto intelligit᷑ sicut
ita respondemꝰ ut nullus hominũ ita detipiat
ut putet ⁊ nos ꝑ hec uerba cogi ad credendũ ⁊ cõ¬
fitendũ qd̾ mediator dei ⁊ hominũ homo xp̃¬
iħs aiãm humanã nõ hũit. sic quero qũs ip̃i
respondeant tam manifestis obiectionib ur̃is

Expanded text:
gendum est ut anima ibi non esse credatur, nec illi habebunt animam, de quibus dictum est, Et videbit omnis caro salutare Dei ; et illud in Psalmo, Exaudi preces meas; ad te omnis caro veniet ; et illud in Evangelio, Sicut dedisti ei potestatem omnis carnis, dedisti ei non pereat, sed habeat vitam aeternam. Unde intelligitur solere homines per nominationem solius carnis significari, ut secundum hanc locutionem etiam il dictum, nisi, Verbum homo factum est. Sicut enim a parte totum plerumque nominata sola anima homo intelligitur, sicut est illud, Tot animae descenderunt in Aegyptum : sic rursus a parte totum, etiam nominata sola carne homo intelligitur, sicut ita respondemus, ut nullus hominum ita desipiat, ut putet nos per haec verba cogi ad credendum et confitendum, quod Mediator Dei et hominum homo s animam humanam non habuit; sic quaero quomodo ipsi respondeant tam manifestis objectionibus nostris,
Abbreviated transcription (Latin):
et sepͣtuag̾inta concubine ⁊ adolescentule
quaꝵ nõ est numerus. Denarius nũs potest sig¬
nficare uniu̾sitatis scĩam. Que si ad int̾tora ⁊
intelligibilia referatur que senano nũo sig̃cant᷑.
fit qͣi deties sextes. qd̾ est sexaginta. Si ad t̾rena
et corruptibilia que octonario nit̾o sig̃cari posst̃

Expanded text:
e, octoginta concubinae, et adolescentulae quarum non est numerus . Denarius numerus potest significare universitatis scientiam. Quae si ad interiora et intelligibilia referatur, quae senario numero significantur, fit quasi decies sexies, quod est sexaginta: si ad terrena et corruptibilia, quae octonario numero significari possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ opattone septenaria uegetaremur apłita
auctoritate. qͣi paucoꝵ ꝑisciũ sapore cõmuincto.
Hec ergo dispensatto quid aliud agit nisi ut
Iad palmam suꝑne uocationis sine defectu uiriũ
ꝑuenire possimus. ꝑ fidem enĩ ambislamꝰ nõ ꝑ¬
spẽm. Et ip̃e apłs paulus nõ dum se dicit com¬
p̃hendisse regnumdei. sed ea que retro sunt
oblitus m ea que aute sunt extentus. scd̾m
intentionem. Sequor inquit ad palmã suꝑne
uecationis. Uerumptũ in qd̃ ꝓuenimus meo
amibulemus. qr tercto die dño adherentes.⁊
ab illo pasti nõ deficiemus ĩuia. Etiam hic sa¬
ne ꝑuenire ad comedendi finẽ nõ potuit. s re¬
licte sunt esce. Non enĩ frustra dc̃m ẽ. Putas¬

Expanded text:
us operatione septenaria vegetaremur, apostolica auctoritate quasi paucorum piscium sapore conjuncto: haec ergo dispensatio quid aliud agit, nisi ut ad palmam supernae vocationis sine defectu virium pervenire possimus? Per fidem enim ambulamus, em . Et ipse apostolus Paulus nondum se dicit comprehendisse regnum Dei, Sed ea quae retro sunt oblitus, in ea quae ante sunt extentus, secundum intentionem sequor, inquit, ad palmam supernae vocationis. Verumtamen in quod pervenimus, in eo ambulemus ; quia tertio die Domino adhaerentes et ab illo pasti, non deficiemus in via. 8. Etiam hic sane perveniri ad comedendi finem non potuit, sed relictae sunt escae. Non enim frustra de fut
Abbreviated transcription (Latin):
discedimus. Rationes aũ grece logoi appellantur
ñ ydee. S tam̃ quisquis hoc uecabulo uti uo¬
luerit a re ip̃a nõ abhorrebit. Sunt namq y
bentes que diuina intelligentia contientur.
Et cũ ip̃e neq oriantur neq intereant. scd̃m eas
tam̃ formari dicit᷑ om̃e qd̾ oriri ⁊ int̾ire pot̾it.
et onĩe qd̾ oritur ⁊ uic̾i̾t. Anua u̾o negat᷑
eas intueri posse. nisi rõnalis ea sui parte qua
excellit .i. ip̃a mente atq rõne qi iquadã facie
uł oculo suo int̾iore. atq intelligibili. Et ea quid̾
ip̃a rõnalis anima nõ om̃is ⁊ quelib. s que
sc̃a ⁊ pura fu̾it ħ asserit᷑ illi uisioni ẽe ydonea.

Expanded text:
discedimus; rationes enim graece λόγοι appellantur, discedimus; rationes enim graece λόγοι appellantur, non ideae: sed tamen quisquis hoc vocabulo uti voluerit, a re ipsa non aberrabit. Sunt namque ibentes, quae in divina intelligentia continentur. Et cum ipsae neque oriantur, neque intereant; secundum eas tamen formari dicitur omne quod oriri et interire potest, et omne quod oritur et interit. Anima vero negatur eas intueri posse, nisi rationalis, ea sui parte qua excellit, id est ipsa mente atque ratione, quasi quadam facie vel oculo suo interiore atque intelligibili. Et ea quidem ipsa rationalis anima non omnis et quaelibet, sed quae sancta et pura fuerit, haec asseritur illi visioni esse
Abbreviated transcription (Latin):
nõ erat. Ideo uł res ip̃x nõ erant quas ydeas uo¬
cauit. uł amllo erant intellecte. s alio fortas¬
sis. atcꝵ alio noĩe ab aliis atq aliis nũccupa¬
te sinit. Licet enĩ cuiq rei cegnite que millum
h̾e̾bat usitatũ nom̃ quodlibet nomẽ imponere.
tam nõ ẽ ueri simile sapientes aut nullos fu¬
isse ante platonem aut istas quas plato ut
tis sapiens ẽẽ nemo possit. Credibile est ⁊̃ fuisse
de causa satis testatur. s etiam inlibris suis ꝯme¬
morat. Hos ergo si qui fuerunt ñ existimand̾
ẽ ydeas ĩgnorasse qͣmuis alio fortassis nõie uo¬
citauerunt. S de noĩe hactenus dẽm sit. rem
uideamus que maxime consideranda atq noscen¬
da ẽ in potestate constitutis uocabulis. ut quod
uolet quisq appelletrem qm̃ cognou̾it. ydeas gͥ
latine possumus uł formas uł spectes dic̾e. ut uer¬
bum euerbo tranfferre udeamur. Si aũ eas ra¬
tiones uocemus ab int̾pretandi quidẽ ꝓprietate

Expanded text:
es ipsae non erant, quas ideas vocavit, vel a nullo erant intellectae; sed alio fortasse atque alio nomine ab aliis atque aliis nuncupatae sunt. Licet enim cuique rei incognitae, quae nullum habeat usitatum nomen, quodlibet nomen imponere. Nam non est verisimile, sapientes aut nullos fuisse ante Platonem; aut istas quas Plato, uttis sapiens esse nemo possit. Credibile est etiam praedae gratia satis testatus est, sed etiam in libris suis commemorat. Hos ergo, si qui fuerunt, non existimandum est ideas ignorasse, quamvis alio fortasse eas nomine vocaverint. Sed de nomine hactenus dictum sit: rem videamus, quae maxime consideranda atque noscenda est, in potestate constitutis vocabulis, ut quod volet quisque, appellet rem quam cognoverit. 2. Ideas igitur latine possumus vel formas vel species dicere, ut verbum e verbo transferre videamur. Si autem rationes eas vocemus, ab interpretandi quidem proprietate
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc restat quo ad plenissimã patẽ ierłi ce
lestis uenturi sumus quo tendit quisq recte
dñs. ne deficiat inuia. Ista enĩ dispensatio qͣ
nobis dñs temporaliter ⁊ insibilit̾ in homme¬

Expanded text:
adhuc restat, quo ad plenissimam pacem Jerusalem adhuc restat, quo ad plenissimam pacem Jerusalem coelestis venturi sumus, quo tendit quisquis rectDominus, ne deficiant in via. Ista enim dispensatio, qua nobis Dominus temporaliter et visibilit
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m qui assidue inscupturis nrens appellatur
congnient᷑ inmonte uterq ppłs pasceretur
carnali spe ⁊ desid̾io tegitur. Hic aũ remota om̃i
cupiditate carnali cõuiuas noui testam̃ti spei
ꝑmanentis firmam̃tum tanqm ip̃ius montis
soliditas nullo feno int̾posito continebat. Et
qm̃ rectissime dicit apłs. Prius aũ qͣm ueni¬
ret fides sublege custodiebamur. hoc significare
uidetur. ⁊ dñs cũ dicit de hiis quos quinq
panib pasturus erat. nõ opus hñt ire. s date
illis manducare. Sub hiis enĩ uerbis sigurałr
tanqm custodia detinentur cũ ãmonuissent
discipłĩ ut dimittet eos. Huiꝰ u̾o turbe que addui¬
qͥno panes ꝑtinet ultro misereri se dicit qd̾
iant̾cius dies eẽt exquo ei ieiuni adhesissẽt
Intoto enĩ scłi gen̾is humani terciũ tempꝰ est
quo fidei xp̃iane gr̃a data ẽ. Primũ ẽ añ legẽ
scd̃m sublege. terciũ sub gr̃a. Et qd̃ qͣrtum

Expanded text:
 qui assidue in Scripturis mons appellatur, ut congruenter in monte uterque populus pasceretur; carnali spe et desiderio tegitur: hic autem remota omni cupiditate carnali, convivas Novi Testamenti, spei permanentis firmamentum, tanquam ipsius montis soliditas, nullo feno interposito continebat. 7. Et quoniam rectissime dicit Apostolus, Prius autem quam veniret fides, sub Lege custodiebamur ; hoc significare videtur et Dominus, cum dicit de his quos quinque panibus pasturus erat, Non opus habent ire; sed date illis vos manducare . Sub his autem verbis figuraliter tanquam custodiendi detinentur, cum hoc admonuissent discipuli, ut dimitteret eos. Hujus vero turbae, quae ad septem panes pertinet, ultro se misereri dixit, quod jam tertius dies esset, ex quo ei jejuni haesissent. In toto enim saeculo generis humani tertium tempus est, quo fidei christianae gratia data est. Primum est ante Legem, secundum sub Lege, tertium sub Gratia. Et quoniam quartum
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. amẽ dico tĩbi hedie mecũ eris ĩꝑadiso.
Quomͦ ergo in effabili potestate dñantis atꝙy
iusticia deputatum ẽ etiam bap̃m credenti latͦ¬
ni. ⁊ ꝓ accepto hrtu in animo libero qd̃ incorpe
batur ante dm̃i clarificationem. post manifesta¬
tionẽ aũ diuiuitatis eius manifestius datus ẽ.
et hec dc̃m est Sp̃c aũ nõ dumi erat datus .i. nõ
dum sic apparuerat ut om̃s eũ datũ ẽẽ faterent᷑
Sicut etiani dñs nõ dum erat clarificatus in¬
ter homines. s tam̃ clarificatio eius et̾na nũ¬
qmͣ ẽẽ destitit. sicut ⁊ aduentus eius. ea ip̃a d̾r
demonstratio in carne mortali. Nam illuc uenit
ubi erat. qr in sua ꝓpria uenit ⁊ ĩmundo erat.¬

Expanded text:
dicens, Amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso. omodo ergo ineffabili potestate dominantis Dei atque justitia deputatum est etiam Baptisma credenti latroni, et pro accepto habitum in animo libero, quod in corpore batur ante Domini clarificationem; post manifestationem autem divinitatis ejus manifestius datus est. Et hoc dictum est, Spiritus autem nondum erat datus: id est, nondum sic apparuerat, ut omnes eum datum esse faterentur. Sicut etiam Dominus nondum erat clarificatus inter homines, sed tamen clarificatio ejus aeterna nunquam esse destitit. Sicut et adventus ejus ea ipsa dicitur demonstratio in carne mortali. Nam illuc venit, ubi erat: quia in sua propria venit; et, in h
Abbreviated transcription (Latin):
excepto qd̃ attinet ad susceptionẽ hominis de
illo. ita dicunt᷑ ut patrẽ nõ aliud qmͣ patrem
et filiũ nõ aliud qͣm filiũ intelligi oporteat.
putant heretiti in hiis que ita dicunt᷑ atq in¬
telliguntur equalitatẽ ẽẽ nõ posse. Scriptũ est

Expanded text:
excepto quod attinet ad susceptionem hominis, de illo ita dicuntur, ut Patrem non aliud quam Patrem, et Filium non aliud quam Filium intelligi oporteat, putant haeretici in iis quae ita dicuntur atque intelliguntur, aequalitatem esse non posse. Scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
uerit ut ꝑ spẽm manifestationẽ q clarescat ꝙ
nũc a fidelib crediturꝰ ⁊ ab infidelib ñ putat᷑.
Euatuabit aũ oẽm principatũ ⁊ potestatem
manifestando utiq regnũ pr̃is. ut om̃ib no¬
tum sit nullũ principũ ⁊ potestatũ siue celesti¬
um. siue t̾restrium ꝑ se hũisse aliqͥd principa¬
tus ⁊ potestatis. s ab illo ex quo sũt om̃ia. nõ
solum ut sint. uerũ etiam ut ordinata sint.In
illa enĩ manifestatione nulli spes aliqͣ remane¬
bit in quoqͣm principe. aut in quoqͣm homine
cipe. ut ista meditatione amima iam ĩ regnũ
patris ad surgat. nec cuiꝰ qͣm potestatẽ p̃terillũ
magnifaciens. nec sua sibi ip̃e ꝑntiosissimeblã¬
diens. Emdet ergo regnũ deo̾ ⁊̃ pat cũ ꝓ illũ
ꝓ spẽm cognoscetur pat᷑. Regnum enĩ eius sũt in qͥ¬
b nũt regnat ꝑfidem. aliter enĩ d̾r regnũ xp̃i scd¬

Expanded text:
arescat, quod nunc a fidelibus creditur, et ab infidelibus non putatur. Evacuabit autem omnem principatum, et potestatem, manifestando utique regnum Patris: ut omnibus notum sit, nullum principum et potestatum, sive coelestium, sive terrestrium, per se habuisse aliquid principatus et potestatis: sed ab illo, ex quo sunt omnia, non solum ut sint, verum etiam ut ordinata sint. In illa enim manifestatione nulli spes aliqua remanebit in quoquam principe, aut in quoquam hominebus : ut ista meditatione anima jam in regnum Patris assurgat, nec cujusquam potestatem praeter illum magni faciens, nec sua sibi ipsi perniciosissime blandiens. Tradet ergo regnum Deo et Patri, cum per illum per speciem cognoscetur Pater. Regnum enim ejus sunt in quibus nunc regnat per fidem. Aliter enim dicitur regnum Chris
Abbreviated transcription (Latin):
eterne sũt. ⁊ eiusmodi. atq incõmutabiles ma¬
nent. Quaꝵ participattone fit ut sit quicqͥd est
quom᷑ est. S amina rõnalis int̾eas res que sũt
a deo condite om̃ia suꝑat. ⁊ deo ꝓxima ẽ qñ pura
ẽ. ei q inqͣnͣtum caritate coheserit: in tantũ ab eo
lumine illo intelligibili ꝑ fusa quodam mͦ ⁊ illu¬
strata cernit. nõ ꝑ corporeos oculos. s ꝑ ip̃ius sui
principale quo excellit .i. ꝑ intelligentiã suam ista
rõne qua uisione sit beatissima. Qmͣ rõnem ut
dc̃m ẽ. siue ydeas. siue formas. sue species. sute
rõires licet uocare. Et multis concedit᷑ appellare
qd̾ libet. sed paucissimis uidere qd̃ uerum est. de¬

Expanded text:
aeternae sunt, et ejusmodi atque incommutabiles maaeternae sunt, et ejusmodi atque incommutabiles manent; quarum participatione fit ut sit quidquid est, quoquomodo est. Sed anima rationalis inter eas res quae sunt a Deo conditae, omnia superat; et Deo proxima est, quando pura est; eique in quantum charitate cohaeserit, in tantum ab eo lumine illo intelligibili perfusa quodam modo et illustrata cernit, non per corporeos oculos, sed per ipsius sui principale, quo excellit, id est per intelligentiam suam, istas rationes, quarum visione fit beatissima. Quas rationes, ut dictum est, sive ideas, sive formas, sive species, sive rationes licet vocare, et multis conceditur appellare quod libet, sed paucissimis videre quod verum est.
Abbreviated transcription (Latin):
eo q auctore om̃ia que aut uiuere. aut unnũ¬
salem rerũ in columitatem ordinem ꝙ ip̃m quo
ea q̃ mutantur suos tempales cursus certo mode¬
ramine celẽbrant sũmi dei legib contineri ⁊ ce
gulernari. Qio constituto atq concesso. qͥs audeit
dicere d̾m nrationabilit̾ om̃ia condidisse. Ques
si dici recte ⁊ credi nõ potest. restat ut om̃ia rõne
sint condita. Nec cadem rõne homutẽ qua equũ
hoc enĩ absudum ẽ existimari. singula gͥ ꝓpriis
sunt creata rõnib. Has aũ rõnes ubi ẽẽ arbitrand̾
ẽ uisi in ip̃a mente creatoris. Non enĩ extra seposi¬
tum qui qm intitebatur. ut scd̃m id constirueret
qd̃ constitirebat. Nam hoc oppinari satrilegũ est.
Quod si hec rerum oĩum creandaꝵ creaturaꝵ uexa¬
tiones diuina mente continent᷑. neq ĩ diuina
mente quitqͣm nisi et̾num atq ĩ cõmutabile pot̃
ẽẽ. Atq has rõnes rerũ principales appellat pͥde¬
as plato. Non solũ sunt ydee. s ip̃e uere sũt. qr

Expanded text:
eoque auctore omnia quae vivunt vivere, atque universalem rerum incolumitatem, ordinemque ipsum quo ea quae mutantur, suos temporales cursus certo moderamine celebrant, summi Dei legibus contineri et gubernari? Quo constituto atque concesso, quis audeat dicere Deum irrationabiliter omnia condidisse? Quod si recte dici vel credi non potest, restat ut omnia ratione sint condita. Nec eadem ratione homo, qua equus: hoc enim absurdum est existimare. Singula igitur propriis sunt creata rationibus. Has autem rationes ubi arbitrandum est esse, nisi in ipsa mente Creatoris? Non enim extra se quidquam positum intuebatur, ut secundum id constitueret quod constituebat: nam hoc opinari sacrilegum est. Quod si hae rerum omnium creandarum creatarumve rationes in divina mente continentur, neque in divina mente quidquam nisi aeternum atque incommutabile potest esse; atque has rerum rationes principales appellat ideas Plato: non solum sunt ideae, sed ipsae verae sunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
utero matris ueterẽ hoĩem necõe ẽ agat. donet
ueniat ad suuenilem etatẽ ubi iam nõ ẽ nec̃ce
carnalit̾ saꝑe. sed potest ad spuitalia uoluntate
conuerti. ⁊ intrinsecus regenerari. Quod gͦ in
uno homine recte educato ordinenature dis¬
ciplina q cogit. hoc ꝓ portione in uniu̾so gñe
humano fieri ꝑ diumam ꝓuidentiã ꝑagi q̃

Expanded text:
utero matris veterem hominem necesse est agat, donec utero matris veterem hominem necesse est agat, donec veniat acarnaliter sapere, sed potest ad spiritalia voluntate converti et intrinsecus regenerari: quod ergo in uno homine recte educato ordine naturae disciplinaque contingit, hoc proportione in universo genere humano fieri per divinam providentiam, peragique