comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ita subiciens. p̃uaricatõne transgͤssoꝵ p̾̃¬
uaricati sunt. S quia ꝓ hoc petcato pena
plectendi eẽnt. dictante sp̃u sc̃o p̾sciens il¬
lico subiungens ait. fortitudo ⁊ fouea. et
laq̃us. suꝑ te. qui habitator est̾re. Int̾ cet̾a
quoq de ead̾ gente ait. Grauabit eã ũqͥtas
sua. ⁊ corruet. ⁊ ñ adiciet ut resurgati iͥ
uidelicet c̃tum t̾minũ euadendi caꝑtiui

Expanded text:
ita subjiciens, praevaricatione transgressorum praevaricati sunt. Sed quia pro hoc peccato poena plectendi essent, dictante spiritu praesciens, illico subjungens ait: Fortitudo et fovea, et laqueus super te qui habitator es terrae . Inter caetera quoque de eadem gente ait: Gravabit enim iniquitas sua, et corruet, et non adjiciet ut resurgat , ubi videlicet certum vobis terminum evadendi c
Abbreviated transcription (Latin):
t̾raꝵ disꝑsam ꝑpetue seruituti subiecit.
pondebitq alt̃. Ob tale peccatũ qr d̾i fili¬
ũ inuidie tm̃ causa occiderunt. ĩo inħ
em funditꝰ d̾leuisset: multis tꝑ̃ꝯ tnsactis
curricłis culpa obliuione deleta: cinullo
mortaliũ sciretur. ⁊ sic infamie oꝑbriuo

Expanded text:
rum dispersam perpetuae servituti subjecit, pondebitque alter: Ob tale peccatum, quod Dei Filium invidiae tantum causa occiderunt, ideo in em funditus delevisset, multis temporum circulis transactis, culpa oblivione deleta, a nullo mortalium sciretur, sicque et infamiae oppro
Abbreviated transcription (Latin):
ysi ꝓmissũ de legis libͦ ꝓtulisti. ñ ad p̾sentẽ
s ad p̾t̾itam respicit babilonis caꝑtiuitatẽ.
ꝓbas auctoritate ꝓmissum illd̾ ad solam ba
ĩuenies. Tunc placeb̾t t̾re sabata sua. cũctis
dieb solitudinis sue qñ eritis ĩ t̾ra hostili
sabatitabit. ⁊ reqͥescet ĩ sabatis. hocã eis ĩ

Expanded text:
ysi promissum de legis libro protulistis, non ad praesentem, sed ad praeteritam respicit Babylonis captivitatem, OYSES. Qua comprobas auctoritate promissum illud ad solam Babraemisisse invenies: Tunc placebunt terrae sabbata sua, cunctis diebus solitudinis suae, quando eritis in terra hostili, sabbatizabit, et req
Abbreviated transcription (Latin):
ita ẽẽ ñ ambigo. s cũ peccatũ uida supͣ re¬
tułit & ꝯsequenter isrłis peccatũ subumx̃.
da appellaturaꝵ ã iuida simł fecit ⁊ ifrael
nam filioꝵ beniamin ⁊ leui ꝑtem tc̃ iheroso¬
est ⁊ alia ñ inferior cã qr uidelicet israel
ꝑopłs licet tc̃ morti xͥ ñ corꝑe p̃sens fuis¬
set: audito tñ qd̃ eoꝵ fecant socii. exortes
culpe. laudatores ⁊ ꝯsñtanei ⁊ pͥncipes oĩo
fcĩ sunt uoluntatis. Uoluntas iraq ꝓfc̃o

Expanded text:
ita esse non ambigo. Sed cum peccatum Juda supra retulerit, et consequenter Israelis peccatum subjunxerit,  Israelis nam filiorum Benjamin et Levi partem tunc HierosoEst et alia non inferior causa quia videlicet Israel populus licet tunc morti non corpore praesens adfuisset, audito tamen quod eorum fecerant socii, consortes culpae, laudatores et consentanei, et participes omnino facti sunt voluntat
Abbreviated transcription (Latin):
Contͥtio ã ꝓsto eis euentura peccato: ꝗͣ sit
ĩuno: qͣnto de celsiori cecid̾it loco. Cõꝑatur
lagene figłi ꝯminute ꝯtͥcio ista. tantaq
ut dicitur erit qd̃ de eiꝰ ꝯfract̾one nͨ testa
remanebit. Om̃is uasis fractura solidari et
les ẽẽ possunt. et quo magis testa quassata
durat canto semꝑ augetur fractura. Cum
endã ualeat. Aꝑte datur intlłigi. qi uestra
captiuitas intantã uenit d̾iect̾onẽ ꝗ ñꝗͣ

Expanded text:
Contritio autem pro isto eis eventura peccato, quam sit in imo, quanto de celsiori ceciderit loco. Comparatur etiam lagenae figuli comminutae contritio ista, tantaque ut dicitur erit, quod de ejus confractione nec testa remanebit. Omnis quippe vasis fractura, solidari, et les esse possunt: et quo magis testa quassata durat, tanto semper augetur fractura. Cum endam valeat, aperte datur intelligi, quia vestra captivitas in tantam venit dejectionem, quod
Abbreviated transcription (Latin):
lite uid̾e. ⁊ aspicientib nolite aspicere.
nob̾ ea q̃ recta sunt. auferce ame uiam
d̾clinate ame semitã. cesset afacie ur̃a
arari ut ĩ et̾nũ duraret. ⁊ usq ĩ nouissi¬
mũ diẽ. ĩ testimoniũ incͤdulitatis sue.

Expanded text:
lite aspicere nobis ea quae recta sunt. Auferte a me viam, declinate a me semitam, cesset a facie nostra arari, ut in aeternum duraret, et usque in novissimum diem in testimonium incredulitatis suae
Abbreviated transcription (Latin):
thiopes nadaberes
Garamantes
Lybia cirenensis
Tripolitana
Futhensis
Teugis
etulia
N umidia
Tingitanra
auritania
yrtes autẽ ama¬
ri medit̾raneo
nũ athlanticũ ad
recte diuidunt

Expanded text:
thiopes, Nadaberes, Garamantes, Lybia Cyrenensis, Tripolitana, Futhensis, Zeugis, Getulia, Numidia, Tingitania, Mauritania. Syrtes autem a mari Mediterraneo num Atlanticum in rectae dividunt
Abbreviated transcription (Latin):
Assistunt om̃s operi c̃ qͥnꝙ ininistri:
S ensus. q̃ t̾nũt exteriora docent.
Nunciꝰ ingredit᷑ sñsus. mentẽq quietã:
Euocat. ut certa res rõne priet.
Neruꝰ enĩ qͥ luce sua collustrat ocelloᷤᷤ
ꝯtͣhit e cerebro qd̾ radiosus agit.

Expanded text:
Assistunt omnes operi, cum quinque ministri Sensus que cernunt exteriora docent. Nuncius ingreditur sensus, mentemque quietam Evocat, ut certa res ratione probet. Nervus enim qui luce sua collustrat ocellos, Contrahit e cerebro quod radiosus agit.
Abbreviated transcription (Latin):
siłia ante legem habentes rei ñ habebant᷑.
s postea nemo sine peccato facẽ potuit
patrum nũorũ gen̾ãtio antiquitꝰ coluit:
sic etiam auob̾ p omĩa seruandam: ⁊ cͤdo¬
te redarguend̾ ostendam uiditio. c̃ sic̃
dixi. nͥl nͥ pauca delegis obseruetis p̃cep¬
tis. ⁊ nͨ ip̃a put lex p̃cepit: ex toto custodi
tur ad eiꝰ aures ꝯscendunt. Nec hoc mali¬
uolentie mee potes ł audes ascͥbere. cũ
ip̃imet ur̃i doctores testentur d̾m ab
auctoritate dicentis. sũ clamaũo ⁊ roga¬
uero exclusit orõnem meam. Et it̃m op¬
posiusti nubẽ tͥ ne transeat orõ. Et̃ ysa¬
ias. ⁊ cum extend̾itis manꝰ ur̃as. au̾tã

Expanded text:
similia ante legem agentes, rei non habebantur, sed postea nemo sine peccato facere potuit.patrum nostrorum generatio antiquitus coluit, et sic etiam a nobis per omnia servandam et credote redarguendum esse ostendam judicio, cum, sicut dixi, nihil nisi pauca de legis observetis praeceptis, et nec ipsa prout lex praecipit ex toto custodiatur ad ejus aures ascendunt. Nec hoc malevolentiae meae potes aut audes ascribere, cum ipsimet vestri doctores testentur Deum ab auctoritate dicentis: Cum clamavero et rogavero, exclusit orationem meam . Et iterum: Opposuisti nubem tibi, ne transeat oratio . Et Isaias: Et cum extenderitis manus vestras, avertam
Abbreviated transcription (Latin):
de eoꝵ lib̾auit errore debitas ago gr̃as.
sarracenonm lege destruenda ⁊ sen¬
tentiarum stulticia confutanda.

Expanded text:
de eorum liberavit errore debitas ago gratias, Sarracenorum lege destruenda, et sententiarum suarum stultitia confutanda.
Abbreviated transcription (Latin):
nuerunt hebreos alienigene annis octo. qui uingunt᷑
ost gothoniel hebreos habuere
subiectos alienigene annis.xuiii. qui copulantur tẽ

Expanded text:
nuerunt Hebraeos alienigenae annis octo, qui jungunturost Gothoniel Hebraei alienigenis subjecti fuere annis XVIII, qui copulantur te
Abbreviated transcription (Latin):
ces uenerunt adihm. Septimus aracheus qui ar-¬
chas condidit oppidum contra tripolim in radicib
libani situm. octauus assaneus. aquo assanet No¬
nus: aradius a quo aradii gc̃. qui aradun insulã
pos sederunt. angusto freto a fenicis littore separa¬
tum. Decimꝰ: amareus. a quo siriȩ nobilis ciuitas q̃
uocatur coelis. Undecimꝰ amatheus. hee gt̃ gentes
de stirpe cham quȩ a sydone. usq ad gaditanũ fre-¬
tum omnẽ meridianã partem tenent:
de filiis ia

Expanded text:
ces venerunt ad Iesum. Septimus Aracaeus, qui Arces venerunt ad Iesum. Septimus Aracaeus, qui Arcas condidit oppidum contra Tripolim in radicibus Libani situm. Octavus Sinaeus, a quo Sinaei. Nonus Aradius, a quo Aradii sunt, qui Aradum insulam possiderunt angusto fretu a Phoenicis litore separatam. Decimus Samareus, a quo Syrivocatur Coeles. Undecimus Amathaeus. Hae sunt gentes de stirpe Cham, quae a Sidone usque ad Gaditanum fretum omnem meridianam partem tenent. 26. Filii Ja
Abbreviated transcription (Latin):
geniti &e appellati sabãi. De quo uirgilius. solis ẽ thu
in parte remotioris affrice. heremo coherentes.Sabata
aquo. sabatheni. qui nc̃ astarabi noĩantur. Regma ũo
et saba oe cuta paulatim antiqua uocabula ꝑdideit.
& que nc̃ aueterib hãnt. ignorant᷑. filii regna. saba
cedadan Hic saba ꝑ sin littãm scribit᷑ in hebreo. li¬
la autẽ suꝑior saba ꝑ samech. aquo appellatos sabe¬
os. Interpr autẽ hic saba arabia. Dadan aquo ẽ gentͤ
echiopiȩ in occidentati plaga. filii mesram. labin.a
quib libii. qui qͦndam phuthei uocabant᷑. Cesioim. aqͦ
philistum. quos ueteres allophilos. nos uero corrup¬
ꝑuenert lii chanaan decem. ex quo decem chana¬
neoꝵ decemgentes. quoꝵ fram his expulsis udei
poss edeit. quoꝵ pͥmogenitꝰ sydon. a quo sydones
bengeseus. a quo gengesei. Sextꝰ. Euens: aquo enei.
Iꝑsi sunt gabaonite. a ciuitate gabaon. qui subpli¬

Expanded text:
rogeniti et appellati Sabaei, de quiburogeniti et appellati Sabaei, de quibuin parte remotioris Africae, eremo cohaerentes. Sabata quo Sabatheni, qui nunc Astabari nominantur. Rhegma vero et Seba et Cuza paulatim antiqua vocabula perdiderunt, et quae nunc a veteribus habeant ignorantur. Filii Rhegma, Saba et Dadan. Hic Saba per Sin litteram scribitur in Hebraeo; ille autem superior Saba per Samech, a quo appellatos Sabaeos: interpretatur autem nunc Saba Arabia. Dadan, a quo gens est Aethiopiae in occidentali plaga. Filii Mesraim Labaim, a quo Libyi, qui quondam Phuthaei vocabantur. Casloim, a quo Philistiim, quos veteres unt. Filii Chanaam undecim, ex quo Chananaeorum decem gentes, quorum terram his expulsis Iudaei possiderunt. Quorum primogenitus Sidon, a quo Sidones. Gergesaeus, a quo Gergesaei. Sextus Hevaeus, a quo Hevaei. Ipsi sunt Gabaonitae, a civitate Gabaon, qui suppli
Abbreviated transcription (Latin):
bactriani. licet eos alii scitarum exules suspicent᷑. Qys¬
mael filius abrahã. a quo hismaelite. qui nõie corrũpto
sarraceni. qͣi a sarra. et agareni ab agar. Nabath filius
ysmael a quo nabathei qui ab eufrata in mari rubro ĩ¬
habitant. Moab et amon filii loth a quo moabite.ce a¬
manite. Edom fitius esau. aquo ydumei. hee sunt gen¬
tes que de sem sturpe descendunt. poss identes t̾ram me¬
ridianã ab ortu solis usq adfenices. ilii cham .iiͦi.
ex quib orte sunt gentes hee. Chus a quo ethiopes ꝓge¬
niti. Masaaim. a quo egiptii. ꝑhibent᷑ exorti. ¶ Futh
aquo libii. unde: et mauritamȩ fluuiꝰ. usq inp̃sens:
futh dicit᷑. omnisq circa eum regio futensis. Chanaan:
aquo afri et fenices. & chananeoꝵ decem gentes. Itẽ ex
nepotib Eham filii chus. nepotis cham sex. filii chus sa¬
ba et eiula. Sabata regia. sabaa. cura. Saba: aquo ꝓ¬

Expanded text:
Bactriani, licet eos alii Scytharum exules suspicantur. IsBactriani, licet eos alii Scytharum exules suspicantur. Ismael filius Abraham, a quo Ismaelitae, qui nunc corrupto nomine Saraceni, quasi a Sarra, et Agareni ab Agar. Nabaioth filius Ismael, a quo Nabathei, qui ab Euphrata in mare Rubrum inhabitant. Moab et Ammon filii Loth, a quo Moabitae et Ammonitae. Edom filius Esau, a quo Idumaei. Haec sunt gentes quae de Sem stirpe descendunt, possidentes terram meridianam ab ortu solis usque ad Phoenices. Filii Cham quattuor, ex quibus ortae sunt gentes haec: Chus, a quo Aethiopes progeniti; Mesraim, a quo Aegyptii perhibentur exorti. Phut, a quo Libyi. Unde et Mauretaniae fluvius usque in praesens Phut dicitur, omnisque circa eum regio Phuthensis. Chanaam, a quo Afri et Phoenices et Chananaeorum decem gentes. Item ex nepotibus Cham filii Chus, nepotes Cham sex. Filii Chus: Saba et Hevila, Sabatha, Rhegma, Seba, Cuza. Saba, a quo p
Abbreviated transcription (Latin):
ens ẽ multitudo ab uno principiode diuisiõe. S rit¬
orta. siue ab alia natione scd̃m ꝓpriam collectionẽ
distincta. ut greciȩ ce asie. hinc et gentilitas dr. Gensaũ
appellata ꝓpter gñationes familiaꝵ. ragignendo. siẽt
nascio a nascendo. Gens autẽ aquib diuisa est terra
totidemq linguȩ. que ꝑterras ẽe ceperunt. quȩq
¶crescendo ꝓuincias. et insulas impleuert. Pfilii
sem qͥnq singularit gentes singulas ꝓcreauert̃. qͦ
primꝰ elam. aquo elomite pͥncipes pensidis. Scd̃s as¬
sur: a quo assirioꝵ pululauit imꝑium. Terci arfaxath
aquo gens caldeoꝵ exorta ẽ. Quartꝰ iudis. aquolidii.
Qntus: aram: a quo syri quoꝵ metropolis fuit damaᷤ¬
cus. filii aram nepotes sem. quatuor. us. et ul. & gicher
et mer. Us traconitidis conditor. qui inter palestinã
quo armeni. Tercius: iecher:aquo carmem. uł carie.
Quartͦ. mer. aquo sunt hii qui uocant᷑ meones. posteritaᷤᷤ
arfaxath filii sem. heber nepos arphaxath filii sem.

Expanded text:
ens est multitudo ab uno principio orta, sive ab alia natione secundum propriam collectionem distincta, ut Graeciae, Asiae. Hinc et gentilitas dicitur. Gens autem appellata propter generationes familiarum, id est a gignendo, sicut natio a nascendo. Gentes autem a quibus divisa est terra, totidemque linguae per terras esse coeperunt, quae crescendo provincias et insulas impleverunt. Filii Sem quinque singulariter gentes singulas procreaverunt. Quorum primus Elam, a quo Elamitae principes Persidis. Secundus Assur, a quo Assyriorum pullulavit imperium. Tertius Arphaxat, um gens exorta est; quartus Ludi, a quo Lydii; quintus Aram, a quo Syri, quorum metropolis fuit Damascus. 4. Filii Aram, nepotes Sem, quatuor: Hus, et Ul, et Gether, et Mes. Hus Traconitidis conditor, qui inter Palaestinam quo Armenii: tertius Gether, a quo Acarnanii sive Curiae: quartus Mes, a quo sunt hi qui vocantur Maeones. Posteritas Arphaxat filii Sem; Heber nepos Arphaxat, a quo
Abbreviated transcription (Latin):
Metropolis
Ciu Triuerorum.
Ciũ mediomat᷑ricum.
Ciũ. ueredunensium.
Prouintia Belsica.ii.
Ciuitas Suessionumz

Expanded text:
metropolis ciuitas Treuerorum itas Mediomatricum uitas Verodunensium. Prouincia Belgica secuciuitas Suessionum
Abbreviated transcription (Latin):
afres
ARtabanus
IRtaxerses
Uerses scds
ogdianus
ariꝰ nothus .
ost ħ egiptus aꝑsis
recessit. ⁊ ꝓpͥos reges¬

Expanded text:
afres,Artabanus, Artaxerses, Xerses secundus, Sogdianus, Darius nothus. Post haec Egyptus a Persis recessit
Abbreviated transcription (Latin):
Hempe ħ qd̃ ad salomonẽ filiũ suum .p.¬
loquens refert ip̃e dauid factꝰ÷ inqͥt smo
fudisti. ⁊ płima bella bellasti. ñ pot̾is
edificare domũ nõi meo: tanto effuso
sanguine coram me. Ecce natꝰ : tͥ uir qͥetiᷤᷤ
inimicis suis ꝑ cͥcuitum. qr salomon
uocabitur. ⁊ pacem ⁊ otium dabo in
ifrł cunctis dieb eiꝰ. Ip̃e edificabit do¬
mũ nõi meo. ⁊ ip̃e erit mͥ in filiũ ⁊ ego
ero illi in patͦm. firmaboq soliũ regni

Expanded text:
e hoc quod Salomonem filium suum loquens refert ipse David: Factus est, inquifudisti, et plurima bella bellasti; non poteris aedificare domum nomini meo, tanto effuso sanguine coram me. Ecce natus est tibi filius,inimicis suis per circuitum, quia Salomon vocabitur, et pacem et otium dabo in Israel cunctis diebus ejus. Ipse aedificabit domum nomini meo, et ipse erit mihi in filium, et ego ero illi i
Abbreviated transcription (Latin):
adieb et̾nitatis. ꝑpetuitatẽ ĩsinirat
d̾itatis. hoc .i. ditati accͥbuit qd̾ homi¬
ni puro ñ conuenit. Itẽ dd̾ in pfalmo
⁊i iustitiam ⁊ odisti iniquitatẽ ꝓpt̾ea
unyxit te d̾s d̾s tiuis oleo leticie p̃ cõ¬
sortib tuis. Cũ in ꝗͣ dicit: eũ ad quem

Expanded text:
 insinuat Deitatis. Hoc enim Deitati attribuit quod homini, puto, non convenit. Item David in Psalmo ti justitiam et odisti iniquitatem, propterea unxit te Deus, Deus tuus, oleo laetitiae prae consortibus tu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ hoc esse ad̾ enim ait c̃ ꝯpleueris dic cu¬
os ut uadas ad pr̃es tuos q. ÷ cũ mortuus
fu̾is: suscitabo sem̃ tuum post te. patet
qd̾ dictum ñ ẽ d̃ salomone. Rex namq iã
erat salomon. uiuente ad huc prẽ suo.
risset qd̾ erit de filiis tuis. s qd̃ erit d̾ te.

Expanded text:
d enim ait, cum compleveris dies tuos, ut vadas ad patres tuos, quod est, cum mortuus fueris, suscitabo semen tuum post te, patet quod dictum non est de Salomone: rex namque jam erat Salomon vivente adhuc patre suo. xisset, q
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. dies ꝓfecto ł annꝰ ñd̾ uen̾at. q̃ tam̃
qr incorde suo iam erat: iã esi euenisse¬
m. dicebat. H abes adhuc aliã de ꝓpħis auc-¬
toritatem : ꝑ qiram aꝑtuis possis ostend̾e
puerum illum eẽ dm̃ debuisse ⁊ hominem:

Expanded text:
it . Dies profecto vel annus non venerat, quae tamen quia in corde suo jam erat, jam venisse dicebat. MOYSES. Habes adhuc aliquam aliam auctoritatem, per quam apertius possis ostendere puerum illum esse Deum debuisse et hominem?
Abbreviated transcription (Latin):
munera uellem certe n̾haꝑias qͣd scd̾m
.p.corpus ei attͥbuas. Licet ridiculose h
ei attͥbiram. Dicit quippe idem ysataᷤ. Oa¬
bo in solitudinem cedrum ⁊ sethim. et
mirtũ . ⁊ lignum oliue. Exponã in d̾serto
abietem. pinum ⁊ buxum simul. ꝑhas sa¬
ne arbores.uii. corpus xp̃i designatur
De aliquo namq deserto cur h diceret:

Expanded text:
munera, velim mihi certe aperias quid secundum corpus ei attribuas. PETRUS. Licet ridiculose hoc ei attribuam. Dicit quippe idem Isaias: Dabo in solitudine cedrum, et sethim, et myrthum, et lignum olivae, et ponam in deserto abietem, pinum et buxum simul . Per has sane arbores septem, corpus Christi designatur. De aliquo namque hoc deserto cur diceret,
Abbreviated transcription (Latin):
ã ⁊ alid̾ auctoritatis argum̃tum. ad
ꝯꝓband̾ umiri potuisse deum ⁊ hoĩem.
namq yfaras. Et dicent in die illa.
ecce d̾s nr̃ iste. expectauimꝰ eum ⁊ sal¬
uabit nos. hunc certe uersum ñ cura
mus aliter explanare: quam doctores
uenturum docuerunt fore tempꝰ. quo
nͥ corpꝰ fieret quis ⁊ d̾s.hoc ⁊̃ qd̾ ait ꝑ¬

Expanded text:
ritatis argumentum, ad comprobandum uniri potuisse hominem namque Isaias: Et dicent in die illa: Ecce Dominus noster iste. Exspectavimus eum, et salvabit nos . Hunc certe versum aliter non curamus explanare, quam doctores venturum docuerunt fore tempus, quonisi corpus fieret quis et Deus. Hoc etiam quod ait
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potĩt. Pars sane huiꝰ ꝗͣ tͥ in auxilul ad¬
duxisti auctoritatis ad ħ obstat ostendend̾.
qd̃ tu ꝓbare ꝯtendis. legitur nãq ibi ⁊ re¬
lectꝰ. sp̃c̃ consilii ⁊ fortitudinis. Sp̃t scientie
⁊ pietatis. ireplebit eum sp̃c timoris dm̃i.
Si .ii. d̾s eẽt futurus daturus utiq erat ħ:

Expanded text:
 MOYSES. Pars sane hujus, quam tibi in auxilium adduxisti auctoritatis, ad hoc obstat ostendendum quod tu probare contendis. Legitur namque ibi: Et re consilii et fortitudinis, Spiritus scientiae et pietatis, et replebit eum Spiritu timoris Domini. Si enim Deus esset futurus, daturus utique esset h
Abbreviated transcription (Latin):
debis. nͥ fu̾it res carnał. Item alid̃ qd̾¬
ã ait ⁊acharias. In die illa ꝓteget dñs ha¬
⁊domꝰ dd̃ .qͥ. d̾i. Uoluit utiq intelligu
qd̃ de domo dd̃ eẽt nasciturus. qui aboĩ
plicit̃ d̾s: insinuat qd̃ is qui de domo
dd̾ erat nasciturus in aliquo minor

Expanded text:
debis, nisi fuerit res carnalis. Item aliud quod ait Zacharias: In die illa proteget Dominus had quasi Dei, voluit utique intelligi quod de domo David esset nasciturus, qui ab omnpliciter Deus, insinuat quod is qui de domo David erat oriturus, in aliquo minor
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm dm̃ creditis assumpsisse. ip̃e assump¬
serit. Et si imago illa nond̾ erat ĩ oꝑe. y
ĩ eiꝰ tam̃ ꝓuidentia: iam fu̾at atꝙ uo¬
luntate. Cũ ã uoluntas eiꝰ ñ mut̾etur
quantum ad ip̃m ꝑtinet: nil obstat
qd̾ ñ imago semꝑ sua fuisse edat᷑.¬

Expanded text:
m Deum creditis assumpsisse, ipse assumpserit? PETRUS. Et si imago illa nondum erat in opere, in ejus tamen providentia jam fuerat atque voluntate. Cum autem voluntas ejus non mutetur, quantum ad ipsum nil obstat, quin imago sua semper fuisse credatur
Abbreviated transcription (Latin):
Et cuetam eũ de resuretione dnputaba¬
mꝰ mortuoꝵ corpꝰ aliqd̃ negasti posse fore
tum.italem ut sn̾ morte ad patͥã tnͣs¬
Scias qr animalia omĩa de quatu /. ꝑ¬
or sunt elementis ꝯposita. Que ⁊̃ se ua
suas imparit̾ adiunctoꝵ. Inde ⁊ enim
diu̾saꝵ ꝓuenit dissimilitudo spẽrum.
indelicet atq minuunt᷑. calescunt ⁊ in¬
frigidantur: cet̾isq accidentib iucissĩ
afficiuntur. his aũ qͣlitatib ita alt̾a
ad alt̾uis expulsionem tendentibꝰ. si
alia paulo suꝑ crescat. alia paululũ
d̾ficiat: ꝓuenit egͥtudo Siuͦ una ultͣ
modum habundante alia ĩ d̾ficiat:
ut ei contͣstare nec parum ualeat
ꝯnexa dissoluuntur. adiuncta seꝑan¬
tur. Compõita destruunt᷑. ⁊ dissoło illa
mors appellat᷑. Cũ uͦ adã d̾s cͤaret pla¬
cuit sͥ eum cͤare talem. qͥ ⁊ mori nõ¬

Expanded text:
et tu etiam cum de resurrectione disputabamus mortuorum, corpus aliquod negasti posse fore tum, et talem, ut sine morte, ad patriam tranScias quia animalia omnia de quatuor elementis sunt composita. Quae etiam se suas impariter adjunctorum, inde etenim diversarum provenit dissimilitudo specierumvidelicet atque minuuntur, calescunt et infrigidantur, caeterisque accidentibus, vicissim, afficiuntur. His autem qualitatibus ita altera ad alterius expulsionem tendentibus, si alia paulo supercrescat, alia paulum deficiat, provenit aegritudo. Si vero una ultra modum abundante alia ita deficiat ut ei contra stare nec parum valeat, connexa dissolvuntur, adjuncta separantur, composita destruuntur, et dissolutio illa mors appellatur. Cum vero Adam Deus creavit, placuit sibi creare eum talem, qui et mori
Abbreviated transcription (Latin):
erant in locis penalib. siue suppliciis.
nam iuxta merita sua retribuebat᷑
singłis. Uerumtam̃ om̃s ininferno.
⁊ sub uire erant diaboli. Nullꝰ enĩ mor¬
tuus ab adam usq ad mortẽ xͥ claust᷑
d̾uitauit inferni. Et ħ ꝑcipimꝰ nos ex
uerb̾ moysi. Qͥ c̃ filios isrł admoneret
dine pollicitꝰ : paradisi. Notum .ii.ram
paradiso loqui. s agnouit qr magis ł his
uisibilib bonis q̃ summo oꝑe exoptabãt.
ad obediend̾ d̾i p̾ceptis admon̾e.ł pre¬
sentib mał laboribq quos timebant
ab iniquitatib suis posset ext̾rere. qͣ si
d̾ futuris suppliciis p̾dicẽt aut celesti ꝗͣ
nesciebant beatitudine. P arua: ista
tua opinio. Nam ⁊ de simplici p̾mio et
duplici cum eis ag̾ẽt supplicio: tanto
magis ad malum fugiendũ. et ad bo¬
num ammon̾et amplectendum. Pre
.ꝑ. ¶N pͥmis itaq q̃ro ate qͦ loco fuerint
scõrum anime. cũ eas in inferno cͤdaᷤᷤ¬
ꝙ non fuisse. Dii celo utiq ñ fuere.

Expanded text:
erant omnes in locis paenalibus, sive suppliciis, nam juxta merita sua retribuebatur singulis, verumtamen omnes in inferno et sub jure erant diaboli. Nullus enim mortuus ab Adam usque ad mortem Christi claustra devitavit inferni, et hoc percipimus ex verbis Moysi, qui cum filios Israel admoneret dine pollicitus est paradisi. Notum enim jam distulit, sed agnovit quia magis vel his visibilibus bonis quae summopere exoptabant, ad obediendum Dei praeceptis admonere, vel praesentibus malis laboribusque quos timebant, ab iniquitatibus suis posset absterrere; quam si de futuris suppliciis praediceret, aut coelesti quam nesciebant beatitudine. PETRUS. Prava est ista tua opinio. Nam si et de duplici praemio, et de duplici cum eis ageret supplicio, tanto magis et ad malum fugiendum, et ad bonum admoneret amplectendum. PraePETRUS. In primis itaque quaero a te quo in loco fuerint sanctorum animae, cum eas in inferno credas non fuisse. MOYSES. In coelo utique fuere.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcedit ira. ex huiusmiꝰ cogitatõne in eo
cõmouet᷑.i sic ille calescit atq irascit᷑. Et
qͦ magis calescit magis ⁊ colera mouet᷑
donec oio irascat᷑. ⁊ sic mediocͥtas ⁊ tẽꝑies
illa mesticie atq leticie: quam pͥꝰ habe¬
bat destruitur. Si uͦ de rumore illo ꝙ. eũ
ñ pigeat meditetur: nec coła mouetur.
nec ipẽ homo calescit aut irascitur. nec
ab eo temꝑies illa seꝑatur. De consilio
oc sane credimꝰ nos qd serpentis.¬
⁊ consilio serpentis ãdam peccauit
⁊ ex eiꝰ peccato om̃is hõ morti addictuᷤᷤ
sit. Doctores nãq nr̃i multos fuisse ni¬
manifestas inducam. In genesi nãq
consoland̾ eũ suꝑ filio suo ioseph ꝯgre¬
gatis: noluit consolari dicens. qr des¬
cendã ad filium meũ lugens ad ĩfos.¬
Hoc sane iacob scd̃m corpꝰ dixit. P in¬
feros .ii. t̾ram in qͣ sepeliunt᷑ omnes
intelligi uoluit. Ac si dic̾e̾t. qͦusq mo¬

Expanded text:
procedit ira, ex hujuscemodi cogitatione in eo procedit ira, ex hujuscemodi cogitatione in eo commovetur, et sic ille calescit atque irascitur, et quo magis calescit, magis et cholera movetur, donec omnino irascatur, et sic mediocritas et temperies illa moestitiae atque laetitiae quam prius habebat destruitur. Si vero de rumore illo ita quod eum non pigeat meditetur, nec cholera movetur, nec ipse homo calescit aut irascitur, nec ab eo temperies illa separatur. MOYSES. Hoc sane credimus nos, quod et consilio serpentis Adam peccaverit , et ex ejus peccato omnis homo morti addictus sit. Doctores namque nostri multos fuisse vimanifestas inducam. In Genesi namqueconsolandum eum super filio suo Joseph congregatis, noluit consolari dicens: Quia descendam ad filium meum lugens ad infHoc sane Jacob secundum corpus dixit. Per inferos enim terram, in qua sepeliuntur omnes, intelligi voluit. Ac si diceret: Quousque mo
Abbreviated transcription (Latin):
eqͣlitateo Scias gͦ qd̾ adam cũ eqͣlit̾¬
de elementis omnib factꝰ eẽt: eqͣlit̾
etiam affectuum temꝑiem hr̃e debu¬
isset. ut ire et mesticie comedendi atq
bibendi. ac cet̾oꝵ quoꝵ nullꝰ ĩ homĩs
suꝑhabundat aut decrescit. nͥ ex elem̃¬
toꝵ suꝑ habundantia: uel diminutõe
qͣlitatum. Cum uͦ ei diabolus dnĩ sui
p̾ceptum transgͤdi consuluit: ip̃e nũ
inde cogitauit. ita qd̃ ⁊ fac̾e elegit. nec
anima ut posset ꝓhibuit: tam ex tẽ
peccare ⁊ eqͣlitatem siram exire ĩcepit.
quia temꝑiem illam amisit. et quo nõ
indigebat ĩmo sͥ uecitum fit̾at comed̾e
exoptauit: ⁊ sic gͣdatim usq ad opꝰ ꝑue¬
nit. ⁊ comedit. ⁊ tunc oĩo equalitatem
ꝑdidit. Ꝙ si in pͥmis ita suꝑ eo cogita¬
ret : ut bonum ne an malum eẽt qd̾
rumorẽ audiat. qͦ ⁊ rasci ⁊ si si uelit ua¬
leat. Ip̃e uͦ suꝑ illo sic cogitaui̾t ut ⁊̃ egg
ferat ħ qd̾ audierit: colera qͥd̾ rubea de qͣ

Expanded text:
ETRUS. Scias ergo quod Adam cum aequalitde elementis omnibus factus esset, aequalem etiam affectuum temperiem habere debuisset, ut irae et moestitiae, comedendi atque bibendi, ac caeterarum quarum nulla in homine superabundat aut decrescit, nisi ex elementorum superabundantia vel diminutione qualitatum. Cum vero ei diabolus Domini sui praeceptum transgredi consuluit, ipse autem inde cogitavit, ita quod et facere elegit, nec anima ut posset prohibuit, jam extunc peccare et aequalitatem suam exire incoepit, quia temperiem illam amisit, et quo non indigebat, imo sibi vetitum fuerat, comedere exoptavit, et sic gradatim usque ad opus devenit et comedit, et tunc omnino aequdidit. Quod si in primis ita super eo cogitaret, ut, bonumne ad malum esset, quod am audiat, quo et irasci et non, si velit, valeat, ipse vero super illo sic cogitaverit, ut etiam aegre ferat hoc quod audierit, cholera quidem rubea de qua
Abbreviated transcription (Latin):
q eciam susceptibił eẽ posset. Sĩplicẽ
uͦ ut qñ cͤatori placẽt ad celestẽ angłoꝵ
bitabat: inuidit. ⁊ eiꝰ dampnatonẽ pro¬
ut potuit ꝑ qͥsiuit. qͥn ⁊ ut d̾i p̾ceptũ
tnsiret. ⁊ de fructu uetito comederet
cordi eiꝰ inspirauit. ꝓpt̾ ħ ut de dignita¬
te sua concide̾t. q̃ ad̾m ⁊ ipẽ concidit.

Expanded text:
 etiam susceptibilis esse posset; simplicem vero, ut quando Creatori placeret, ad coelestem angelorum bitabat, invidit, et ejus damnationem prout potuit perquisivit, quin et ut Dei praeceptum transiret, et de fructu vetito comederet, cordi ejus inspiravit, propter hoc ut de dignitate sua concideret, quemadmodum et ipse concidit.
Abbreviated transcription (Latin):
nito se miscuit: ob culpam illam cũ d̾
corpore exiret: celi summitatẽ qd̾ sue
erat nature tnscend̾e iam nequiuit.
ĩmo ininferiori aere. ħ ꝓpe t̾ram re¬
mansit quem in locum ip̃a qr aduena de¬
suꝑ eam potestatem habuit. ⁊ d̾sid̾ui m
suum qd̾ ipe desid̾auerat ꝯpletum fuit.
Quia uͦ a de peccatum ⁊̃ duplex fuit: sp̃i¬
elegit: Corꝑale autẽ quia se in ueciti fruc¬
tus dulcedine qd̾ suum ÷ corꝑis delecta¬
uit. Ideo sane mortem carnis ⁊ mortem
anime penam . s. duplicem ip̃e fustimy¬
uta omnis homo in arbitͥum uen̾it di¬

Expanded text:
nito se miscuit, ob culpam illam cum de nito se miscuit, ob culpam illam cum de corpore exiret, coeli summitatem quod suae erat naturae transcendere jam nequivit, imo in inferiori aere hic prope terram remansit. Quem in locum quia ipsa quasi advena desuper eam potestatem habuit et desiderium suum quod ipse desideraverat, completum fuit. Quia vero etiam Adae peccatum duplex fuit, spielegit, corporale autem, quia se in vetiti fructus dulcedine, quod sui est corporis delectavit, ideo sane mortem carnis et mortem animae, poenam scilicet duplicem ipse sustinucatum suum, et ita omnis homo in arbitrium venerit di
Abbreviated transcription (Latin):
tam. que qr eqͣlius cet̾is elementis con¬
dita sunt: ꝓcul dubio dutius uiuunt.
Quia uͦ de uiͦiͬ factus ÷ adam elementiᷤᷤ:
⁊ quicqͥd ex eis fit susceptibłe ÷ dissolutõ¬
nis. id̾o dixi eum mortalem atq compo¬
M. situm. P lacet qd̾ dicis. s cum ut assi̾s
⁊mori ⁊ non mori potuerit: qͣre mon¬
talitas immortalitatem suꝑauit: ita quod
nare disposui. ⁊ ħ ÷ causa cur in p̃otesta
ris obedientiam transire cordi eiꝰ ĩmiste:
sr̃ eo cogitauit. postquam uero cogita¬
uit elegit. postquam elegit optauit. pꝰ¬
quam oꝑtauit.⁊ fecit. cũ aũ fecit pecca¬
uit. postquam uͦ peccauit: equalitatẽ
ꝗͣ habebat ⁊ sic ĩmortalitatem amisit.
nem suscepit. qd̾ rõnał ⁊ mortalis dictꝰ
fuit. Qum ⁊ omnis qui de eiꝰ semine ꝓ¬
cessit: naturam eand̾ up̃e hu̾it. est
qͥppe iustum ut siqͥd de alio ꝓdeat: nat᷑e
eiꝰ similitudinẽ recipiat. Anima uero
adam cũ subtilioris esset nat᷑e ꝗͣ corpꝰ:

Expanded text:
quia aequalius caeteris elementis condita sunt procul dubio diutius vivunt. Quia vero de quatuor factus est Adam elementis, et quidquid ex eis fit susceptibile est dissolutionis, ideo dixi eum mortalem atque compositum. MOYSES. Placet quod dicis. Sed cum ut asseris et mori et non potuerit, quare mortalitas immortalitatem superavit, ita quod nare disposui, et haec est causa cur in potestateoris obedientiam transire cordi ejus immisit, super eo cogitavit; postquam vero cogitavit, elegit, postquam elegit, optavit; postquam optavit, et fecit, cum autem fecit, peccavit; postquam vero peccavit, qualitatem quam habebat et sic immortalitatem amisit, nem recepit, quod rationalis et mortalis dictus fuit, quin et omnis qui de ejus semine processit, naturam eamdem, et ipse habuit. Est quippe justum, ut si quid de alio prodeat, naturae ejus similitudinem recipiat. Anima vero Adam cum subtilioris esset naturae quam cor
Abbreviated transcription (Latin):
ħ u̾m. Neq enim d̃s qͥcquam fecit nͥ bo¬
nũ. sũ in u̾issima legatur scͥptura. uid̾
d̾̃s cuncta q̃ fecerat ⁊ erant uald̾ bona.
S qr malum elegerunt maligni effec
tali ⁊ doctoꝵ compbatõnib diabolum
ẽẽ nouimus iaor inde ult̾us qͥn sit
dubitare ñ d̾bemus. Nec ultͣ sr̾ ħ longo

Expanded text:
um. Neque enim Deus quidquam fecit nisi bonum, cum in verissima legatur Scriptura, Vidit Deus cuncta quae fecerat, et erant valde bona . Sed quia malum elegerunt, ideo maligni effecttali, et doctorum approbationibus diabolum esse noverimus, jam inde ulterius quin sint, dubitare non debemu
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Exultabt̃ campi ⁊ om̃ia q̃ ĩ eis sũt. It id̾.
flumina plaudent. montes exultab̾t. Nũqͥd
ã campi gaud̾e flumi̾a manꝰ hr̃e ł montes
posst̾ exiittare: Salomon qͦ ait. Aues celi
portabt̃ u̾bum tuũ. ⁊ qͥ hr̃it peniras annũ¬

Expanded text:
 Exsultabunt campi et omnia quae in eis sunt . Item idem: Flumina plaudent manibus, montes exsultabunt . Nunquid autem campi gaudere, flumina manus habere, vel montes possunt exsultare? Salomon quoque ait: Aves coeli portabunt verbum tuum, et qui habet pennas annun
Abbreviated transcription (Latin):
ramini: s eo uolente uos lib̾are uos ꝑ ꝑtina¬
ĩ ip̃a captiuitate ꝑduretis. deb̾et utiq ur̃e
satiffac̾e uoluntati.⁊ ñ se ip̃m assidue tãto
itaq moyses. ut tante circuitioĩs apecto¬
cu enum̾asti nr̃am impedit captiuitatẽ.

Expanded text:
ramini, sed eo volente vos liberare, vos per pertinain ipsa captivitate perduretis, deberet utique vestrae satisfacere voluntati, et non seipsum assidue tanto itaque te, Moyses, ut tantae circuitionis ambages a pectotu enumerasti nostram impedit captivitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
eũ t indie ut leonẽ rugire assert᷑. ⁊ ꝑꝑ id¬
celũ pulsare pedib more calcantiũ ĩ torcissari. Mo¬
cap̃ mou̾e̾. ⁊ dolentis drẽ uote. heu mͥ heu mͥ ut qͥd
dom̃ meã ĩd̾sertũ red̾giꝰ: ⁊ templũ meũ cmaui e¬
⁊ filios meos ĩ gñtes tnͣstuli heu pat̾ qͥ tͣnstulit
filios suos.⁊ heu filiis qͥ trslati st̃. dm̃sa pr̃is sui.
uicẽ collidat pedes.⁊ more dolentis manibꝰ plax-¬
qͣso adorat: Se ip̃m analtũ: Si .ii. aliũ is q̃ ado¬
rat potentior ÷ eo Si se ip̃m ad orat aut potẽs
stra se adorat. Siuero potens aut uult id ꝓqͦ
orat. aut ñ iuult. Si ñ uult ꝓ nichilo orat. si

Expanded text:
eum ter in die ut leonem rugire asserunt, et prcoelum pulsare pedibcaput movere, et dolentis dicere voce. Heu mihi! heu mihi! Ut quid domum meam in desertum redegi, et templum meum cremavi, et filios meos in gentes transtuli? Heu patri qui transtulit filios suos! et heu filiis qui translati sunt de mensa patris sui! ientis invicem collidat pedes, et more dolentis manibus plauquaeso, adorat? Se ipsum an alium? Si alium, is quem adorat potentior est eo. Si seipsum adorat aut potens stra se adorat, si vero potens, aut vult id pro quo orat, aut non vult. Si non vult, pro nihil orat. Si
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃e potestis. ꝙ antiqͥs diebꝰ potñs ñ fu̾it. Si
alioꝵ int̾uentu accidñtiũ eũ ĩpotentem
factũ eẽ dicatis. ꝑ ost qͦꝵ abscessũ pꝰse suũ
fateamini. illa accidñtia aut ex eo ⁊ ĩ eo
lescat. ab effc̃u cohibr uoluntatis. aut ab
illo ẽẽ illatã ut captiuãta cͥlib arege
illata sue uolũtatis eũ potestate pͥirat.
donͦ lib̾tate succedñte recedat. Ꝙ si ex eo
⁊ ĩ eo fuisse dicatis. dm̃ gͦ corpꝰ hr̃e dicitis.¬

Expanded text:
n fuerit. Si aliorum interventu accidentium, eum impotentem factum dicatis, post quorum abscessum eum posse suum fateamini; illa accidentia aut ex eo et in eo lescat, ab effectu cohibet voluntatis; aut ei ab alio esse illata, ut captivitas cuilibet a rege illata suae voluntatis eum potestate privat, donec libertate succedente recedat. Quod si ex eo et in eo fuisse dicatis, Deum ergo corpus habere dicitis
Abbreviated transcription (French):
D eduodecim
alexandriis
Alexandria
buce fala.
Alexandria
montnosa
Alexandria
apud porum
Al exandria
inscitia
Alexandria
apud babilonẽ
lexandria
Alexandria apud
massagetas
lexandrra
aptid orgalas
Llexandria
apud granicũ
Alexandria
apud troadem
Alexandria
iuxta tigrim
lexandria
apud sanctũ.¬

Expanded text:
 Duodecim Alexandriae: Alexandria bucephala, Alexandria montuosa, Alexandria apud Porum, Alexandria in Scythia, Alexandria apud Babylonem, Alexandria Alexandria apud Massagetas, Alexandria apud Orgalas, Alexandria apud Granicum, Alexandria apud Troadam, Alexandria juxta Tigrim, Alexandria apud Xant
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ĩ est patet qr calor ille qͥ d̾ motu furma¬
m̃ti ꝓcessit. ĩ locis uiciniorib multo plꝰ ĩca¬
luit. ⁊ concͤmans fuit. factꝰs ÷ ignis calid̾ nͤ¬
recessit: ium siram rã modic̃ amuittens: ali¬
qͣntłm tepuit. ⁊ d̾bilior fuit. s ⁊ sese hac illaꝙꝙ
Ex qͦ uͦ tepescit mollesc̾e rem atq liqͦfi facit.
Qm̃ ã ad huc longiꝰ afirmam̃to discessit ra¬
dice qi ꝓcł existente uigorẽ amisit. ⁊ iõ nͦ fͥ¬

Expanded text:
m ita est, patet quia calor ille qui de motu firmamenti processit, in locis vicinioribus multo plus incaluit, et concremans fuit, factusque ignis est videlicrecessit, vim suam jam modicum amittens aliquantulum tepuit, et debilior fuit, sed et se hac illacqueEx quo vero tepescit, mollescere rem ac liquefieri facit. Quomodo autem adhuc longius a firmamento recessit, radice quasi procul existente vigorem amisit, et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
uałnt nͥ ꝙ. ip̃iꝰ corꝑis fig̾am efficũt. Alie uͦ ⁊ cor¬
pꝰ ĩformant ⁊ ad qndã utilitatẽ nͨ cogñte habłia
plicior sit hab̾uit q̃ ĩ se diu̾sas ⁊ formas ⁊ inra¬
gines fec̃. maxͤ c̃ nlła sͥ nec̾itas eẽt ut tales t
ea fie̾nt forme ł imagines. s ħ mag̃ ex d̾sid̾io
factũ ÷ aiẽ q̃ uoluit ꝯmisc̾i tali rei. cui mĩꝗͣ¬

Expanded text:
is figuram efficiunt. Aliae vero et corpus informant et ad quamdam utilitatem natura cogente habiles plior sit habuit, quae in se diversas et formas et imagines fecit, maxime cum nulla necessitas esset, ut tales in ea fierent formae vel imagines. Sed hoc magis ex desiderio factum est animae: quae voluit commisceri tali rei cui nun
Abbreviated transcription (Latin):
postea doloꝵ uicissitudĩe ⁊ uoluptatũ. caru¬
it aĩa. Hulla qͥppe uoluptas orit᷑ nͥ dolor
p̃cessĩt. Ut nemo ñ ꝗͣ delectat᷑ bibndo. nͥ pͥus
dolu̾it siciendo. nemo d̾lectat᷑ ꝯmestionenͥ
p̾cessĩt dolor ĩ fame. aut ⁊̃ ĩ reqͥe. nͥ aña dolu¬
erit in labore. s ⁊ s ĩ cunctis affectibꝰ. Rõ

Expanded text:
postea dolorum vicissitudine et voluptatum caruit anima. Nulla quippe voluptas oritur, nisi dolor praecesserit, ut nemo unquam delectatur bibendo, nisi prius doluerit sitiendo, nemo delectatur comestione, nisi praecesserit dolor in fame, aut etiam in requie, nisi ante doluerit ex labore. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ gͦ aqͣ ꝑ hec ignea loca currit: cals
hunc erumpit flãmiuola ebullit.
Si aũ longiꝰ recesserit: uix tepescit de
serpentib plena. qͥ uicinam aquam
infictunt ueneno. q̃ dũ de t̾ra exur-¬
mouet᷑ ⁊ inse nicħ uiu̾e patit᷑. fit
ex fontib bituminis. qͦ edificata ÷
resistit aque. ⁊ ñ diuidit᷑ nisi men¬

Expanded text:
Cum ergo aqua per haec ignea loca currit, calorCum ergo aqua per haec ignea loca currit, calorhunc locum erumpit, flammivoma ebullit. Si autem longius recesserit, vix tepescit, deserpentibus plena, qui viciniam veneno inficiunt, quae dum de terra exsurmovetur, et in se nihil vivere patitur, fit ex fontibus bituminis, quibus aedificata est resistit aquae, et non dividitur, nisi men
Abbreviated transcription (Latin):
are rubrũ de occeano exit. sed
roseũ colorẽ det̾ratͣhit q̃ tota sã¬
guineo colore rubet ac uicina litora
inficit. Mare dr̃ qd̾ sit amarũ. hoc ꝑ ue¬
nas t̾re occulto meatu discurrit. ama¬
ritudinẽ ĩ t̾ra ponit dulce infontib
erumpit. ĩ se ip̃m iterũ refluit. Hinc¬
dr̃ qd̃ aque natura sit duplex .s. sals.
ꝯdulcis. Salsa maris ⁊ gͣuior. dulcis fõ¬
ciũ ł fluinũ ⁊ leuior. Et cũ legat᷑
qd̃ d̾s fontẽ in paradiso ꝓduxerit.:
⁊mmatͥcẽ abyssũ eiꝰdẽ fontis refluat.
Que licet uniu̾sa mare inflitat ama¬
ris tñ aqͥs ñ miscet᷑. s ut puta leuis suꝑ
graues aqͣs labit᷑. ⁊ in occultũ cursũ
reuertit᷑. Hinc÷ qd̾ mare ñ redundat.
cũ om̃ia flumina illd̾ intrent. S sup̃¬
ma maris unda ñ ẽ adeo amara ut
unde q̃dã erumpat calida ł pittida. St putͥd
qͥdam specꝰ subt̾ranea nat᷑alit̃ sulphu¬
tu sulphur accendit᷑. Quod ĩcendium
q̃ eructant q̃dam loca utt fit sicilia.

Expanded text:
are Rubrum de Oceano exit, sed roseum colorem de terra trahit, quae tota sanguineo colore rubet, ac vicina littora inficit. Mare dicitur, quod sit amarum. Hoc per venas terrae occulto meatu discurrit, amaritudinem in terra deponit, dulce in fontibus erumpit. In seipsum tandem refluit, d aqua natura sit duplex, scilicet salsa et dulcis. Salsa maris est gravior, dulcis fontium et fluminum est levior. Et cum legatur quod Dominus fontem in paradiso produxit, in matricem abyssum ejusdem fontis refluat. Quae licet universa mare influat, amaris tamen aquis non commiscetur. Sed ut puta levis super graves aquas labitur, et in occultum suum cursum revertitur. Hinc est quod mare non redundat, cum omnia flumina in illud intrent. Sic et suprema maris unda non est adeo amara quam unde quaedam erumpat calida, vel putida. Sunt quidam specus subterranei naturaliter sulphutu sulphur accenditur, quod incendium etiam eructant quaedam loca ut fit in Sicilia.
Abbreviated transcription (Latin):
Rcham de lignis sechim facies quȩ hebraice dr heron. &
nota qd̾ moy ses hoc ordine narrat. primo de his que fue
onis. longitudo arche duos cubitos et semissẽ. latitudo cu-¬
ligit᷑ cubitus humanus non geometrieꝰ. qd̃ apparet in al¬
duos palmos. et dr archa ñ habuiss e pedes. et deaurata ẽ
intus et foris auro mundissimo. factaq supͣ corona aurea
latus longitudinis erant. pinicirculi aurei totũ lignũ
ƿenetrantes. et ꝑ eos uectes de lignis sechim deaurati mit.¬
teb̾at. quib archa terebat᷑. nec umqͣm extrahebant᷑. n
qua posita ẽ post: testificat᷑o.i. tabulȩ in quib scriptũ erat.
testamentũ. tñ queq ibi reposita. testimonia dici posst̃.
Posita ẽ ibiurna aurea plena manna in testificatõne qd̃
panem dedisset eis de celo: tabulȩ intestificatõnẽ. qd̃ legẽ
naturalẽ sopitam in cordib suscitaũat in scripto. uirga a¬
aron intestimoniũ qd̃ omnis potestas adño deo est:

Expanded text:
rcam de lignis Setim facies , quae Hebraice dicitur beron. Et nota quod Moyses hoc ordine narrat primo de his quae feconis. Longitudo arcae habebat duos cubitos, et semissem; latitudo ligitur cubitus humanus, non geometricus. Quod apparet in alduos palmos. Et dicitur arca non habuisse pedes, et deaurata est intus et foris auro mundiset; et per utriusque latus longitudinis erant bini circuli aurei, totum lignum penetrantes, et per eos vectes de lignis setim deaurati immittebantur, quibus arca ferebatur: nec unquam extrahebantur: in qua posita est testificatio: id est tabulae, in quibus scriptum erat testamentum tantum, quantum ibi reposita testimonia dici possunt. Posita est ibi urna aurea plena manna, in testificationem quod panem dedisset eis et de coelo. Tabulae in testificationem, quod in legem naturalem sopitam in cordibus suscitaverat in scripto. Virga Aaron, in testimonium quod omnis potestas a Domino Deo est.
Abbreviated transcription (Latin):
Tanta autẽ celeritate spera celi dicit᷑ uolui. ut insi aduersꝰ
p̃cipitem eius cursum astra currerent que eam remoraren
tur mundi ruinam facerent:
Axis est septentͥonalis linea recta. quȩ ꝓmediam pilã
spere tendit. & dicta axis. qd̾ in ea spera ut rota uoluit᷑.
Sol appellatꝰ eo qd̾ solus appareat obscuratis
fulgore suo luminib cunctis. uł siderib luna dicta qͣsi
lucina media sillaba ablata. de qua uirgilius. casta faue
lucina. Sumꝑsit autẽ nom̃ ꝑderiuationem. asolis luce
Nam qͦd uidemꝰ in cȩlo stellas quasi labi non sunt stelle.
sed igniculi ab echere lapsi. qui fiunt dumuentus alci¬
ora petens ethereum ignẽ secum trahit. qui tractu suo
imitat᷑ur stellas cadentes. Nam stelle cadere ñ posst̃¬
Signoꝵ primꝰ arcton qui in axe fixus.uii. stellis in se re¬
uolutis rotatur. Nomen ẽ grecum qd̃ latine dr ursa. qͦ
quia in modũ plaustri uerciẽ nr̃i eã septẽtͥonẽ dixerunt:

Expanded text:
Tanta celeritate sphaera caeli dicitur currere ut, nisi adversus praecipitem eitur, mundi ruinam facerent. Axis est septentrionis linea recta, quae per mediam pilam sphaerae tendit; et dicta axis, eo quod in ea sphaera ut rota volvitur, Sol appellatus, eo quod solus appareat, obscuratis fulgore suo cunctis sideribus. 2. Luna dicta quasi Lucina, ablata media syllaba, de qua Virg.: Casta fave Lucina. Sumpsit autem nomen per derivationem a solis luce, 161 Nam quod videmus de coelo stellas quasi labi, non sunt stellae, sed igniculi ab aethere lapsi, qui fiunt dum ventus altiora petens aethereum ignem secum trahit, qui tractu suo imitatur stellas cadentes. Nam stellae cadere non possSignorum primus Arcton, qui in axe fixus septem stellis in se revolutis rotatur. Nomen est Graecum, quod Latine dicitur ursa; quae quia in modum plaustri vertitur, nostri eam Septentrionem dixerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cetera elementa. Nam cõmotus uentos facit. uehements
concitatꝰ. ignes. et tonitrua. contrat᷑. nubila. conspissatꝰ
pluuiam. congelantib nubib niuem. conturbulentꝰ
congelatis densiorib nubib grandinẽ. ferenus disten¬
tus efficit. Nam aerem densũ nubẽ ee. nubẽ rarefactã¬
tam grauit cͥoeuint omnia. ita ut celum discisse uide

Expanded text:
pecies reddit. Nam commotus ventos facit; vehementius concitatus ignes et tonitrua; contractus nubila; conspissatus pluviam; congelantibus nubilis nivem; turbulentius congelantibus densioribus nubilis grandinem; distentus serenum efficit. Nam aerem densum nubem esse, nubem rarefactatam graviter concutit omnia, ita ut coelum discidisse vide
Abbreviated transcription (Latin):
Eclipsis solis est quociens iuna .xxx. ad eandẽ lineã qͣ
sol uehitur ꝑuenit. eiq se obiciens solem obscurat. Nam
deficere nobis soluidetur dum illi orbis lune opponit᷑
Non enĩ lum̃ suũ hr̃e. sed a sole illuminari putat᷑. unde:
cẽ defectum patit᷑. siinter ip̃am et solem umbra terre
at umbra obstantis terrȩ exeat: uideatq solem a asole ui¬

Expanded text:
Eclipsis solis est, quotiens luna trigesima ad eandem lineam, qua Eclipsis solis est, quotiens luna trigesima ad eandem lineam, qua sol vehitur, pervenit, eique se obiiciens solem obscurat. Nam deficere nobis sol videtur, dum illi orbis lunae opponiturNon enim suum lumen habere, sed a sole inluminari putatur, unde et defectum patitur si inter ipsam et solem umbra terrae atque umbram obstantis terrae exeat videatque solem, vel a sole vi
Abbreviated transcription (Latin):
Sol oriens diem facit. occidens noctẽ inducit. Nam dies e
sollucens suꝑ trasn. nox ẽ sol sub terras. Ex ipso enĩ gt̃ hore.
et exipso dies cum ascenderit. ex ipso enĩ nox cũ occiderit.
Ex ipso menses. & anni numerant᷑. ex ipso uicissitudines
tẽpoꝵ fiunt. Qnͣdo autẽ ꝑ meridiẽ currit. ucinior ẽ t̾̃re.
Quando uero iuxta septemtͥonẽ sublimis attollit᷑. cin iõ
sed ut clemens ait. cursus diuensos accipit. quib aeris tẽ
peries pro rõne tempoꝵ dupensat᷑. et ordo uisissitudinũ
mutationũq motus accipit. Nam dum ad suꝑiora cõ¬
scenderit uer temperat. Ubi autẽ ad sũmũ celi uenes¬
rit. estiuos accendit calores. Descendẽs rursus: autũpno
temꝑiem reddit. Ubiuero ad inferiorẽ redit cͥcłm. ex
glaciali compage cȩli rigorem nobis hiberni frigoris
habet. qui postqͣm adoccasum uenerit. et occeano setra¬
xerit. ꝑ incognitas sub terrauias uadit. & rursus ad o¬
rientem recurrit: de eclipsi.

Expanded text:
Sol oriens diem facit, occidens noctem inducit; nam dies est sol super terras, nox est sol sub terris. Ex ipso enim sunt horae; ex ex ipso menses et anni numerantur; ex ipso vicissitudines temporum fiunt. Quando autem per meridiem currit, vicinior terrae est; quando vero iuxta septentrionem, sublimis attollitur. Cui ideo sed peries pro ratione temporum dispensatur, et ordo vicissitudinum permutationumque servatur. Nam dum ad superiora conscenderit, ver temperat; 155 ubi autem ad summum coeli venerit, aestivos accendit calores; descendens rursus autumno temperiem reddit. Ubi vero ad inferiorem reddit circulum, ex glaciali compage coeli rigorem nobis hiberni frigoris per meridiem iter habet, qui postquam ad occasum venerit, et Oceano se tinxerit, per incognitas sub terra vias vadit, et rursus ad orientem recurri
Abbreviated transcription (Latin):
Cĩi. Uiromandorum.
Eiu Atrauatum.
Ciũ Camaracensium.
Ciũ Tornacensium.
Cũi Siluanectum.
Ciũ Bellouacorum.
Ciũ Ambianensium.

Expanded text:
itas Veromandorum ciuitas Atrabatum ciuitas Camaracensium ciuitas Turnacensium ciuitas Siluanectum ciuitas Bellouacorum ciuitas Ambianensium
Abbreviated transcription (Latin):
ocus ille in quo dominus panes benedixit ⁊ pisces cir¬
ca mare galilee adaquilonem ciuitatis tyberiadis. cã¬
pus herbosus ⁊ planus numquam exillo tempore ara
illi biberunt ostendens. Qui gͦ ab helia capharnaum
ꝑgunt. ꝑ tyberiadem iter habent. De inde secus mare
galilee. ⁊ locum benedictionis panum aquo nõ longe
capharnaum infinib ⁊abulon et neptalim. ⁊ murum
nõ hñt. angulo inter montem ⁊ stagnum sito inorien
lonem ⁊ austrum habens. Pazareth muros nõ
dam fuerat domus in qua dominus nutͥtus ẽ. infans

Expanded text:
ocus ille, in quo Dominus panes benedixit et pisces, citra mare Galilaeae ad aquilonem ciuitatis Tiberiadis, campus herbosus et planus nunquam ex illo tempore arattunc illi biberunt, ostendens. Qui ergo ab Helia Capharnaum pergunt, per Tiberiadem iter habent, deinde secus mare Galilaeae et locum benedictionis panum, a quo non longe Capharnaum in finibus Zabulon et Neptalim, quae murum non habens angusto inter montem et stagnum situ per mariilone, lacum ab austro habens. Nazareth muros non ondam fuerat domus, in qua Dominus nutritus est infans
Abbreviated transcription (Latin):
ampania. in qͣ ẽ capua
Tysciacum umbria. Emilia.
E lamina inqͣ ẽ Rauenna.
Picenũ. Ligͣia in qͣ⁊ mediolanũ
Uenetia cũ istris in qͣ ẽ aquilera
Alpes scotiȩ. Samniũ. Apuleia c̃
Oalabria. inqua ẽtarentus.
Brucia cum lucania. Rotia.⁊ͣ.
Rotia scda. Sicilia. Sardinia.
C orsica. Alpes graiȩ.

Expanded text:
ampania in qua est Capua. Tuscia cum Imbria. Emilia. Flaminia, in qua est Ravenna. Picenum. Liguria, in qua est Mediolanum. Venetia cum ystris, in qua est Aquileia. Alpes Cotie. Samnium. Apulia cum Calabria, in qua est Tarentus. Bruttia cum Lucania. Retia prima. Retia secunda. Sicilia. Sardinia. Corsica. Alpes Graie.