comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
luce. Eap̃.l. Sp̃c sanctus etiã añ baptisma gẽ¬
tiliũ corda ꝑfudit. qui nũqmͣ in iudeoꝵ m̃tibus
nisi post aqũa baptismatis uenit. Cap̃. liii. Quid
plus saltantem stupeo qm prignantem. pugnãdo
quippe hostes subdidit. saltando aũ corã dũo semet¬

Expanded text:
 Spiritus sanctus etiam ante baptisma gentilium corda perfuderit, qui nunquam in Judaeorum mentibus nisi post aquam baptismatis venit, protinus plus saltantem stupeo quam pugnantem. Pugnando quippe hostes subdidit, saltando autem coram Domino semet
Abbreviated transcription (Latin):
da sunt scimꝰ cũ proficientes ꝑ intelligentiã uil
rũ accendinitur auditores. quasi ex uiuenti cor¬
ꝑe uestimenta calefiunt. s dũ ex prouectu audi¬
toꝵ etiã uita docentiũ proficit. qͣi ex calefactis
uestib calor ad corpus redit. Cap̃ .xlu. Homo¬

Expanded text:
da sunt scimus, cum proficientes per intelligentiam nil rum accenduntur auditores, quasi ex viventi corpore vestimenta calefiunt, sed dum ex profectu auditorum etiam vita docentium proficit, quasi ex calefactis vestimentis calor ad corpus redit. Sed nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
cruciat nuquos exaltat. s iustos dum crucrat
purgat. iniquos dum letificat reprobos mõstrat
Cap̃.xluiii. Sancti uiri akena opera etiã ꝑua
mirantur. sua u̾o etiã magna despiciunt. at ꝯtͣ
arrogantes. aliena etiã magna despiciunt. sua
uel que ꝑua sunt ãmirantur. Cõmoti tãtomi¬

Expanded text:
cruciat, iniquos exaltat; sed justos dum cruciat purgat: iniquos dum laetificat, reprobos monstratamus. Sancti viri aliena opera etiam parva mirantur, sua vero etiam magna despiciunt. At contra, arrogantes aliena etiam magna despiciunt, sua vel quae parva sunt admirantur; et plerum
Abbreviated transcription (Latin):
et tãqmͣ in sublimi locata quo t̾rene adire librdines et
eam sibi glutinare non possint. suscipiat mortis yma¬

Expanded text:
et, tanquam in sublimi locata, quo terrene adire libidines et eam sibi glutinare non possint, suscipiat mortis ima
Abbreviated transcription (Latin):
ne quid tem̾e aut incuriose geramꝰ. aut quicqͥd omnino
causa. ⁊ si nou om̃ib redditur tam̃ ab om̃ib examĩa¬
tur. Appetitꝰ neq precurrat ratõnẽ ueq deserat. neq¬
p̃currendo ꝑturbet atq excludat eãq desendo destitu¬
at. ꝑturbatõ tollit constantiã. destitutõ prodit ignauiã.
Sicut exortus sol lune globũ. ⁊ cete stellaꝵ lumina ab¬
scondit. ita fulgor honestatis. ubi u̾o ⁊ incorrupto ui¬
beatitudo ⁊ in dolorib quos pleua suauitatis uirtus
cõprimit ⁊ cohercet ip̃a sibĩ domesticis opib abundãs
uel ad conscĩam uel ad grãm. Dico uitam beatã ꝯsiste̾¬

Expanded text:
ne quid timere aut incuriose geramus, aut quidquam 61 omnino causa, etsi non omnibus redditur, tamen ab omnibus examinatur. praecurrendo perturbet atque excludat, eamque deserendo destituat. Perturbatio tollit constantiam, destitutio prodit ignaviam, sicut exortus sol lunae globum et caetera stellarum abscondit lumina, ita fulgor honestatis, ubi vero et incorrupto vieciam in doloribus, quos plena suavitatis virtus comprimit et cohercet ipsa sibi domesticis opibus habundans vel ad conscienciam vel ad graciam. Unde scriptum est: Be
Abbreviated transcription (Latin):
pena grauior qmͣ int̾ioris uulnus conscĩe. quod seuerius iu¬
dicium qmͣ domesticũ. quo imnꝰquisq sibi est reus seq ip̃e
Michi certe non uidetur que inutilis est om̃ib sibi
s innocentia. sibi enĩ reus est prius qmͣ cet̾is. nec tam pu¬
denda apud eũ est publicatõ flagitii qmͣ conscĩa. Si non

Expanded text:
ena gravior, quam interioris vulnus conscientiae? Quod severius judicium, quam domesticum, quo unusquisque sibi est reus, seque ipse Mihi certe non videtur, qui inutilis est omnibus, sibi sit. Sibi enim est reus priusquam caeteris; nec tam pudenda apud eum publicatio flagitii, quam conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
Pulcra liberalitas erga ip̃os quoq pauꝑes m̃suram tene
ut abundes płib nõ cõsilrandi fauoris gr̃a ultra modũ
s nichil simulatũ aut fictũ u̾e̾ uirtutis ẽẽ certũ est.
qͥn etiã diuturnũ ẽẽ non solet. qd̾ in pͥncipio uernat
⁊ processu tanqm flosculus dissipatur ⁊ soluitur. ꝙ aũt
uerũ ⁊ sincerũ alta fundatur radice. Liquet perpetua
congregant᷑. ea uo̾ que assimulatõne atq assentatõne ꝑta
ĩmo fidem grauat qmͣ si iudicando potentiori dones causam
infioris. uel pauꝑem innocentẽ arguas. diuitẽ excuses dig¬
qm̃qmͦ sit constantie adesse equitati. in causa añt dei ubi
ꝯmunionis ꝑiculũ est etiã dissimulare pet̃m est nõ leue.
se magis qmͣ accepisse estimant. pauꝑ u̾o̾ ⁊ si non habet
unde reddat pecuniam refert. reddit grãm. In quo cert̃
est quod reddat plus qmͣ acceꝑit. pecunia enĩ nummo
potuit solem statuere ne procede̾t. auaritiã hominũ nõ

Expanded text:
Pulchra liberalitas erga ipsos quoque pauperes mensuram tenere, ut abundes pluribus: non conciliandi favoris gratia ultra modum fictum vere virtutis certum est, quia eciam diuturnum esse non solet. In principio vernat, in processu tamquam flosculus dissipatur et solvitur. Quod autem verum et sincerum, alta fundatur radice. Exemplum ponit dcongregantur. Ea vero, que simulacione atque assentacione parata immo fidem gravat, quam si in judicando potentiori dones causam inferioris: vel pauperem innocentem arguas, divitem excuses rquamquam sit constantiae adesse aequitati. In causa autem Dei, ubi communionis periculum est, etiam dissimulare peccatum est non leve. se magis quam accepisse existimant: pauper vero etsi non habet unde reddat pecuniam, refert gratiam. In quo certum est quod plus reddat, quam acceperit; pecunia enim nummo potuit solem statuere ne procederet, auaritiam hominum non
Abbreviated transcription (Latin):
soluendi ht̃ subsidia qui do qmͣ is qui homini debet hõ
pecuniam pro pecunia reposcit. que non semꝑ debitori
presto est. deus affectũ exigit qui in tua potestate÷. Nrcħ¬
res. Dum dolemꝰ admissa. admittenda excludimꝰ. ⁊ fit q̃dã de
ꝯdenipnatõne culpe. disciplina in nocentie. Eacilius inue

Expanded text:
solvendi habet subsidia, qui Deo quam is qui homini debet. Homo pecuniam pro pecunia reposcit, quae non semper debitori praesto est: Deus affectum exigit, qui in tua potestate  dum dolemus admissa, admittenda excludimus, et fit quaedam de condemnatione culpae disciplina innocentiae. 93. Nihil e
Abbreviated transcription (Latin):
quod talem fratrẽ habuerim qmͣ dolend̾ qd̾ talem ami¬
serim. Illud enĩ nunꝰ hoc debitũ est. Itaq ꝑfunctꝰ sũ qmͣ
Nichil int̾est utrũ abiures depositũ an doleas restitut᷑
in utroq fidei ambiguum uite ꝑiculũ est. Quid tam¬
p̃mitti uidentur quos non absũptura mors sed eter¬
ollis ⁊ tenera species est forma pietatis nil inso¬
lens amat. nil ĩmite. nil durũ. Deforme est eos¬
qui pro fide.pro religione. pro patria. pro eqͥtate
iudiciĩ. atq intentõne uirtutis obuiũ morti debeant
pectus offerre mere in alio grauius qd̾ in se si cã

Expanded text:
quod talem fratrem habuerim, quam dolendum quod fratrem amiserim; illud enim munus, hoc debitum est. Itaque perfunctus sum, quamdiNihil interest utrum abjures depositum, an doleas restitutum. In utroque fidei ambiguum, vitae periculum est. An praemitti videntur, quos non assumptura mors, sed aeterim et tenera species est forma pietatis, nihil insolens amat, nihil immite, nihil durum: qui pro fide, pro religione, pro patria, pro aequitate judicii, atque intentione virtutis obvium morti debent pectus offerre, moerere in alio gravius, quod in se, si causa
Abbreviated transcription (Latin):
tibi ꝑpetuam fructu boni oꝑis acquiras. ⁊ p̃cio misãtõis
ꝑc̃c̃a redimas tua. Iusticie pietas est pͥma in dm. scd̾a in
pat̾am. t̾cia in ꝑentes. Item in om̃is. que ⁊ ip̃a scd̾m nate᷑

Expanded text:
tibi perpetuam fructu boni operis acquiras, et pretio miserationis tibi perpetuam fructu boni operis acquiras, et pretio miserationis peccata redimas tua. Putant patriam, tertia in parentes, item in omnes: quae et ipsa secundum naturae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯiung̾is deo. Adu̾timꝰ quod in acquirendis consiliis płm̃
adiungat uite ꝑbitas. uirtutũ prerogatiua beniuolẽ¬
tie usus facilitatis gr̃a. Facile pecunia ꝯsumit᷑. consiba¬
exhauriri nesciunt. hec usu augent᷑. Decuma minuitur
et cito deficit. atq ip̃am destituit benignitatẽ ut quo
plurib largiri uolu̾is. eo pauciores adiuues. et sepe tͥ
desit quod alii ꝯfẽndũ putauis. Consilii aũ oꝑisq
collatõ quo in plures diffunditur eo redũdantior manet¬
⁊̃ in suum fontem recurrit. Balis debet eẽ qͥ consiliũ¬
beat. in doctna. in integritate. in gratuitate ut sit eius
sermo salubris. atq irreprehensibilis. consilium utile
uita honesta. sententia decora. Est illa probanda lib̾alitas
ut prorimos seminis tui nou despicias si egere cognoscas.
Meliꝰ enĩ est ut ip̃e subuenias cuis quib pudor est ab
aliis sũptũ deposcere. aut alucui postulare subsidiũ ne¬
cessitati. non tñ ut iłli ditiores eo fieri uelint quod tu

Expanded text:
igitur quod in acquirendis consiliis plurimum adjungat vitae probitas, virtutum praerogativa, benevolentiae usus, facilitatis gratia. Quis enim in coexhauriri nesciunt. Haec usu augentur: pecunia minuitur, et cito deficit, atque ipsam destituit benignitatem; tatem; ut quo pluribus largiri volueris, eo pauciores adjuves, et saepe tibi desit quod aliis conferendum putaveris. Consilii 88 autem operisque collatio, quo in plures diffunditur, eo redundantior manet, et in suum fontem recurrit. In se enim refluerum, in doctrina, in integritate, in gravitate; ut sit ejus sermo salubris atque irreprehensibilis, consilium utile, vita honesta, sententia decora. 87. Talis erat Paulus, ut proximos seminis tui non despicias, si egere cognoscas. Melius est enim ut ipse subvenias tuis, quibus pudor est ab aliis sumptum deposcere, aut alicui postulare subsidium necessitati: non tamen ut illi ditiores eo fieri velint, quod tu
Abbreviated transcription (Latin):
lum̃ que cũ etiã in aliis luceat. nec illis desit qui de suo
lumine aliis lumen accenderunt. Bemuolentra a do¬
dyso egressa mũdũ repleuit. Deniq cũ in uiro et fe¬
nina beniuolentem deus posuisset affectũ. dixit erunt
asserit uirtutemq in om̃i rerũ statũ beatam iudicat. q̃
neq augeatur bonis corꝑis uel ext̾nis neq mnuat᷑ aduer¬
sis. Nichil tamen beatũ insi quod a pẽco alienũ sit. plenũ
remissa non fracta. nicħ femineũ sonans qualem multi
grauatatis spẽm simulare ꝯsueuerunt. s formã quamdã
et regulam ac succũ uirilem reseruans. Nocem simplicem

Expanded text:
lumen quod etiam in aliis luceat, nec illis desit, qui de suo lumen quod etiam in aliis luceat, nec illis desit, qui de suo lumine aliis lumen accenderint. 168. Est radiso egressa mundum replevit. Denique cum in viro et femina benevolentem Deus posuisset affectum, dixit: Erunt asserit, virtutemque in omni rerum statu beatam judicat, quae neque augeatur bonis corporis, vel externis, neque minuatur adversis: nihilque tam beatum, nisi quod a peccato alienum sit, 73 plenum remissa, non fracta, nihil femineum sonans, qualem multi gravitatis specie simulare consuerunt, sed formam quamdam et regulam ac succum virilem reservans. Hoc est enim
Abbreviated transcription (Latin):
in nomine iusti ⁊ c̾ Tanta est apd̾ dm̃i hospitalitatis gr̃a
ut ne potus quidem aque frigide a p̃miis remunãtõis
inmunis sit. Uides quia abraham deũ recipit ĩ hospitio
dũ hospites querit. Uides quia loth angłos recipit uñ
scis an ⁊ tu cũ suscipis hominẽ suscipras xp̃m. licet in
spes fui ⁊ c̾. Scio humiliari. Non indocta humilitas s
que habeat sui modestiam ⁊ scĩam laudatur. Est enim
humilitas formidinis. est imꝑitie atq ignorantie. Scio¬
humiliari.i. in quo loco. qua mod̾atõne. quo fine. in quo
officio. in quo munere. nesciuit phariseꝰ humiliari. id̾o
que amicitiã ꝯnectit ⁊ copulat. in consiliis fidelis. in
prosꝑis leta. in tristib mesta ut unusquisq beniuolẽ¬
tis se magis qmͣ sapientis credat consilio. ut dauid cum
esset prudentior ionathe tñ iunioris consiliis acqͥescebat.
Beniuolentia est tamqmͣ fos aque reficiens sicientẽ. tãqm

Expanded text:
nuntiavit. Tanta autem est apud Deum hospitalitatis gratia, nuntiavit. Tanta autem est apud Deum hospitalitatis gratia, ut ne potus quidem aquae frigidae a praemiis remunerationis immunis sit. Vides quia Abraham Deum recepit hospitio, dum hospites quaerit? Vides quia Loth angelos recepit? Unde scis ne et tu cum suscipis hominem, suscipias Christum? Licet in uit, et humiliari . Non ergo indocta humilitas, sed quae habeat sui modestiam et scientiam, laudi datur. Est enim humilitas formidinis, est imperitiae atque ignorantiae; humiliari, id est, quo in loco, qua moderatione, quo fine, in quo officio, in quo munere. Nescivit Pharisaeus humiliari, ideo quae amicitiam connectit et copulat: in consiliis fidelis, in prosperis laeta, in tristibus moesta; ut unusquisque benevolentis se magis quam sapientis credat consilio: ut David cum esset prudentior, Jonathae tamen junioris consiliis acquiescebat.omnibus, tamquam fons aquae reficiens sitient em, et tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
ta a cetis animi fortitudo que bellũ cũ uirtutib. sed
que sola defendit ornam̃ta uirtutũ om̃im ⁊ iudicium
eustodiat. ⁊ que mnexpiabili p̃lio adu̾sus om̃ta uitia dec¬
nat in uicta ad labores. fortis ad ꝑicula. rigidior adu̾sus uo¬
luptates dura adu̾sus illecebras quib aurem prebere
uesciat. nec ut dicitur aue dicat. Peciuam negligat.
auaritiam fugiat. tanqm labem quãdã que uirtutẽ
esfeminat. nichil enĩ tam contrariũ fortitudint qũã
metu. quia uirtus sibi constat ut fortit̾ omĩa ꝑsequat ᷑
uitia tanqm uirtutis uenena. Iracõdiam uelud quibus¬
dã propulset armĩs. que tollit consiliũ ⁊ tãqmͣ egͥtudinẽ
uitet. Glorie quoꝵ c̃aueat appetentiam. que frequenter
nocuit ĩmoderatius expetita. semꝑ ante usurpatã. Ualde
pi. non deesse mense hospitatis gr̃a. occurrere officis libe¬
ralitatis explorare aduentus hospitum. Qui recipit iustũ¬

Expanded text:
ta a caeteris animi fortitudo, quae bellum cum virtutibus gerat: sed ta a caeteris animi fortitudo, quae bellum cum virtutibus gerat: sed quae sola defendat ornamenta virtutum omnium, et judicia custodiat; et quae inexpiabili praelio adversus omnia vitia decernat, invicta ad labores, fortis ad pericula, rigidior adversus voluptates, dura adversus illecebras, quibus aurem deferre nesciat, nec ut dicitur ave dicat; pecuniam negligat, avaritiam fugiat tamquam labem quamdam, quae 52 virtutem effeminet. Nihil enim tam contrarium fortitudimetu; quia virtus sibi constat, ut fortiter omnia persequatur vitia, tamquam virtutis venena: iracundiam velut quibusdam propulset armis, quae tollat consilium, et tamquam aegritudinem vitet. Gloriae quoque caveat appetentiam, quae frequenter nocuit immoderatius expetita, semper autem usurpata. 194. pi, non deesse mensae hospitalitatis gratiam, occurrere officiis liberalitatis, explorare adventus hospitum. 104. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
citia ⁊ equalitatis magistra ut sũꝑior infio̾ri se exhibe¬
at equalem. infio̾r suꝑiori. Int̾ dispares mores non
tia nec auctoritas desit infi̾ori. si res poposci̾t nec humi¬
plane de cuiꝰ domo nũqm uacuo sinu pauꝑ exiuit. neq
enĩ quisqm̃ magis beatus quã qui intelligit suꝑ pauꝑis
necessitatẽ ⁊ infirmi atq inopis erumpnã. Neminem¬
debet pud̾e̾ si ex diuite pauꝑ fiat dũ largitur pauꝑi.
ditaret dedit regulam qm sequam᷑ ut bona ratõ sit exi¬
raniti patrimonii. siquis pauꝑm famẽ repulit moprã
incomitata uirtꝰ ñ enĩ se ip̃am ꝯmittit sibi aliqũ
fortitudo sine iusticia iniquitatis mati̾a est. Quo enĩ
ualidior est eo promptior est ut infi̾orem appͥmat. In¬
duob gñib fortitudo spectatur animi. Primo ut extio¬
ra corꝑis pro minimis habeat. ⁊ quasi suꝑflua despicien¬
da magis qmͣ expectanda ducat. Scd̾o ut ea q̃ sũma sũt
om̃sꝙ res in quib est honestas preclara animi intentõe¬

Expanded text:
t aequalitatis magistra; ut superior inferiori se exhibeat aequalem, inferior superiori. Inter dispares enim mores non ebet gratia. Nec auctoritas desit inferiori, si res poposcerit, nec humiplane, de cujus domo numquam vacuo sinu pauper exivit; neque enim quisquam magis beatus, quam qui intelligit super pauperis necessitatem et infirmi atque inopis aerumnam. debet pudere, si ex divite pauper fiat, dum largitur pauperiditaret. Dedit regulam quam sequamur, ut bona ratio sit exinaniti patrimonii; si quis pauperum famem repulit, inopiam incomitata virtus; non enim seipsam committit sibi: alioquin fortitudo sine justitia iniquitatis materia est. Quo enim validior est, eo promptior ut inferiorem opprimat; duobus generibus fortitudo spectatur animi. Primo, ut externa corporis pro minimis habeat, et quasi superflua despicienda magis quam expetenda ducat. Secundo, ut ea quae summa sunt, omnes quae res in quibus honestas et i
Abbreviated transcription (Latin):
uum sibi non potest uendicare dyabolus. nisi forte
lapsum in uitia deprehendĩt. ne tum qͥdẽ uendicat
s tanqmͣ suũ sibi tradi postulat. Sola iusticia est q̃
om̃ib temporib aliis potius nata qmͣ sibi. cotidrano
usii ⁊ fructu publico suo dãpno alienas custodit uti¬
litates. que nil hãt utilitatis ⁊ płiũ laudis. Uult¬

Expanded text:
um sibi non potest uindicare. nisi forte lapsum in uitia deprehenderit. ne tum quidem uindicat, sed tamquam suum sibi tradi postulat. lUeo ergo dicitum sibi non potest uindicare. nisi forte omnibus temporibus, aliis potius nata quam sibi, quotidiano usu, et fructu publico, suo damno alienas custodit utilitates: quae nihil habeat utilitatis, et plurimum laudis.
Abbreviated transcription (Latin):
ymaginẽ. An quicꝙͥ ꝙͣtã p̃ciosũ qmͣ ymago est dei que
tͥ pͥmo debet fidem infunde̾. ut in corde tuo refulgeat
quedam auctoris effigies. ne qui mentẽ tuã int̾rogat ñ
agnoscat auctorẽ. Deus non punit similitudinẽ suã. sed
eũ punit qui ad similitudinẽ dei factꝰ. hoc quod accepit
seruare non potuit. punit᷑ gͦ illud qd̾ ad similitudinẽ
dei esse non desistit hoc est pec̾m tuũ. Est insitum bonis
ut castũ pudicus piudentẽ sapiens affectu pio diligat.
misiꝰcors lib̾alem. ⁊ uͥtutes suas in aliis amet. Mũẽadinod̾¬
cognitõne torquent᷑. qr uel tacitis scõꝵ morib arguunt᷑¬
Caueamꝰ diligentiꝰ ne cui uel minimã ꝯtumeliam ir¬
rogemꝰ ne ip̃i dño in illis minimis ꝯrumeliosi fuisse

Expanded text:
m. an quicquam tam pretiosum quam imago est dei, quae tibi primo fidem debet infundere, ut in corde tuo refulgeat quaedam auctoris effigies, ne, qui mentem tuam interrogat, non agnoscat auctorem? an eum punit, qui ad similitudinem dei factus hoc quod accepit seruare non potuit. punitur ergo illud quod ad similitudinem dei esse desistit, hoc est peccatum tuum. nam ut castum pudicus, prudentem sapiens affectu pio diligat, misericors liberalem, et uirtutes suas in aliis amet. plercognitione torquentur, quia vel tacitis sanctorum moribus arguuntcaueamus diligentius, ne cui uel minimo contumeliam inrogemus, ne ipsi domino in illis minimis contumeliosi fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
cimonie potus abstinentie docet nescire uitia. qͥ docet᷑
causas nescire uitioꝵ. causa peccandi etiã iustos sepe
decepit. Reiecta decoris cura plus decet. ⁊ hoc ip̃m quod
des. moꝵ aũt suoꝵ se habeat ip̃a custodem. Plures erunt
de quib se discat si ip̃a se doceat. Maria comites feminas¬
non desid̾abat que bonas cogitatõnes comites habebat qn
etiã tum sibi minꝰ sola uidebat᷑ cũ sola eẽt. Tbio in
uirgie comes singularũ uirtutũ est comes pudor. hie
indiuiduus debet eẽ uirgiitatis. sine quo nõ potest ẽẽ
raptatꝰ indomitis uoluit᷑. obtexit᷑ laniatur affugitur.
Eseis om̃ib que gignant mebris calorẽ parce utendum
puto. carnes enĩ etrã aquilas uolantes deponũt. Diu̾sis¬

Expanded text:
arcimoniae, potus abstinentiae docet vitia nescire, qui docet causas nescire vitiorum. Causa peccandi etiam justos saepe decepit. Hiem suorum se habeat ipsa custodem: plures erunt de quibus discat, si ipsa se doceat qua desiderabat, quae bonas cogitationes habebat. Quin etiam tunc sibi minus sola uidebatur, cum sola esset. Nvirgine comes singularum virtutum est pudor. Hic individuus debet esse virginitati, sine quo non potest esse raptatus indomitis, volvitur, obteritur, laniatur, affligitur.e omnibus quae gignant membris calorem, parce utendum puto; carnes enim etiam aquilas volantes deponunt. I
Abbreviated transcription (Latin):
tue fecerunt me ⁊ c̃. In hominis constitutõne uidet᷑ nõ
habundasse quod toto mũdo ut fie̾t habundauit celũ
manꝰ una foͣrmauit ut sc̃ptũ est. ⁊ utraq dei manus
hominẽ figurauit ut legimꝰ ergo si deus ninore quodã¬
studio te creauit cur ip̃e tui studium derelinques. Celũ¬

Expanded text:
 fecit haec. in hominis constitutione uidetur non abundasse quod toto mundo ut fieret abundauit. caelum manus una firmauit, ut scriptum est, et utraque dei manus hominem figurauit, ut legimstudio te creauit, cur ipse tui studium derelinquas
Abbreviated transcription (Latin):
tedioꝵ est quo sõpnus anime sopor mentis excludit᷑.¬
Quicũq est facilis in u̾bis uelud plenꝰ rimaꝵ. hac atꝙ
illac esfluens int̾iora euacuat sia. Non in tab̾naculo¬
nec sermonis intemperans. ⁊ u̾boꝵ sobrietate temulen¬
tiam loquacitatis euitans. caput suũ xp̃c inclinat. Non¬

Expanded text:
taediorum est, quo somnus animae, sopor mentis excluditquicumque est facilis in uerbis, uelut plenus rimarum hac atque illac effluens interiora euacuat sua et extnec sermonis intemperans et uerborum sobrietate temulentiam loquacitatis euitans, caput suum Christus inclinat.
Abbreviated transcription (Latin):
rentie aliis. ut tãqm deo tibi udeant᷑ ẽẽ subrecti qi oꝑaris
in dei noĩe. contẽpne que scłi sunt ⁊ dñice passionis obꝑ¬
briũ contende om̃ib preferre diuitiis. Siquis latronem
filiis deprecantib motus ⁊ lacͥmis ꝯuigis eiꝰ flexꝰ absoluẽd̾
putet. cui adhuc latrocinandi aspiret affectus. ñ ne in no¬
centes tradet exicio. qui liberat multoꝵ exicia cogitantẽ.
Nonne cũ uni indulget indigno płimos facit ad prolap¬
sionis contagiũ prouocari. Facilitas enĩ uenie incẽtiuũ
tͥbuit delinquendi. Recte sacerdos uulnꝰ ne latiꝰ serpat a¬
toto corpore eccłie qͣi bonꝰ medicus debet abscidere et prode̾
uirꝰ tͥminis quod latet. non fouere. ne dũ unũ excludẽd̾
non putat. plures dignos factat quos excludat eccłia. Me

Expanded text:
us, reuerentiae aliis, ut tamquam deo tibi uideantur esse subiecti, quia operaris in dei nomine, contemne quae saeculi sunt et dominicae passionis obprobrium contende omnibus praeferre diuitiis. filiis deprecantibus motus et lachrymis coniugis inflexus absolvendum putat cui adhuc latrocinandi aspiret affectus, nonne innocentes tradet exitio, qui liberat multorum exitia cogitantem? Nonne cum uni indulget indignosionis contagium prouocari ? facilitas enim ueniae incentiuum tribuit delinquendi. hoc toto corpore ecclesiae quasi bonus medicus debet abscidere et prodere uirus criminis quod latet, non fouere, ne, dum unum excludendum non putat, plures dignos faciat quos excludat ab e
Abbreviated transcription (Latin):
dimꝰ. Pro modo legis fidei in qua sp̃c dei est dabit᷑ gsa
credentib. tantũ enĩ concessit fidelib deus ut spm suũ
det eis pignꝰ illiꝰ gle qmͣ promisit. Qui᷑ scit aliquid ese¬
est. s mordinatõnis nomen facit cͥmen. Hoc est reꝑbũ
fidei sue sensũ i corde ht. hic scit xp̃m ihm i se esse

Expanded text:
 pro modo legis fidei, in qua Spiritus Dei est, dabitur gloria credentibus. Tantum enim concessit Deus fidelibus, ut Spiritum suum det eis, pignus illius gloriae, quam promisit. CAPUT IV. Quareest, sed inordinationis nomen facit crimen. Tunc enim fidei suae sensum in corde habet, hic scit Christum Jesum in se esse
Abbreviated transcription (Latin):
magnificentia sua deus hoc donauit diligentib se ꝙ sua
dignũ est maiestate non qd̾ homines mẽantur quia in
dono plus dantis qm̃ accipientis consida̾tur sublimitas. Spei
Sicut naͣuitas interit insi nutͥm̃ta hãt quib fota ado¬
lescat. ita ⁊ naturale iusticie ingeniũ nisi hãt quod respi¬
crat ⁊ uene̾tur. non facile proficit. s egrotat. ⁊ suꝑuenienti¬

Expanded text:
magnificentia sua Deus hoc donavit diligentibus se, quod sua dignum est majestate; non quod homines mereantur, quia in dono plus magis dantis quam accipientis consideratur sublimitas, et im nativitas interit nisi nutrimenta habeat, quibus fota adolescat, ita et naturale justitiae ingenium, nisi habeat quod respiciat et veneretur, non facile proficit, sed aegrotat, et supervenienti
Abbreviated transcription (Latin):
lias satis sibi abundat. ⁊ sua pitate contenta non querit
rias sepe cõmutat sicut astutia que ut sit cauta timet or̃a.
nec se consiliis suis credit u̾sat ip̃a sententias suas. simplici¬
tas aũt time̾ uil nouit. Iustos non aliena absoluit sũa s
sua uita. iniusti uehementiꝰ se ip̃os suis uocib ałligant q̃
alios alligare non possunt. Cum effunditur uetus mali

Expanded text:
lias satis sibi abundat et sua puritate contenta non quaerit rias saepe commutat sicut astutia, quae, ut sit cauta, timet omnia nec se consiliis suis credit, uersat suas ipsa sententias; simplicitas autem timere nil nouit. hoc sua uita; iniusti be ipsos uehementius suis uocibus alligant, qui alios alligare non possunt. tamen, ne hui
Abbreviated transcription (Latin):
centia. Non est grauis infirmitatis ruina. si non sit etrã
uoluntatis studiũ. habe uoluntatem surgendi. presens
silentium. Si pcc̃m agnoscis tace. ne negando exagge̾s.
si non agnocis tace securꝰ de innocentia. non possunt
aliena u̾ba crimen affligẽ. quod ꝓpͥa conscĩa nõ recepit.¬
Dona conscĩa non eget defentione u̾boꝵ. que suo nixa
est testimonio ip̃a sui iudex. Peccatoꝵ morbus dũ tegit᷑¬

Expanded text:
. non est grauis infirmitatis ruina, si non sit etiam uoluntatis studium ab ea non surgendi. habe uoluntatem surgendi: praesens silentium. Si peccatum agnoscis, tace, ne negando exaggeres; si non agnoscis, tace securus de innocentia. Non possunt aliena verba, crimen affigere, quod propria non recepitona conscientia non eget defensione verborum, quae suo nixa est testimonio, ipsa sui judex. Ideoque justus dicit
Abbreviated transcription (Latin):
curat animoꝵ. Om̃ib sapĩe fons abundat nec thesauro
pecuniario comꝑat᷑. qui p̃ciosior thesauris om̃ib decla¬
ratur. Ideoq nec diues auertit᷑ nec pauꝑ excluditur. quia
sapia nou facultates discriinat s uolinitates. ille apti¬
or qui prior affectu t prorimꝰ crustra cicatricẽ curau̾s¬
si serpant int̾i̾ora contagia. ĩmo accerbatur uulnꝰ si fo¬
ris clauditur cũ int̾ius uirus exestuat. Nũquid prodãt
donasse pcc̃m si peccandi maneret affectus. hoc erat nou
sanare cicatricem s claudẽ. Anima carni cõpatit᷑. ⁊ aĩe¬
caro que sibi quodã contubernio copulantur. TInꝰquisq¬

Expanded text:
ur, quia omnibus sapientiae fons abundat, nec thesauro pecuniario comparatur quae pretiosior thesauris omnibus declaratur. ideoque nec diues auertitur nec pauper excluditur, quia sapientia non facultates discriminat, sed uoluntates; ille aptior, qui prior affectu et proximus disciplina. qusi serpant interiora contagia, immo acerbatur uulnus, si foris clauditur, cum interius uirus exaestuat. nam quid proderat donasse peccatum, si peccandi maneret affectus? hoc erat non sanare cicatricem, sed claudere. caro, quae sibi quodam contubernio copulantur. illa s
Abbreviated transcription (Latin):
regno gaudet. O fallax bonũ qnͣtmaloꝵ fronte qm
blanda tegis. Nescisse cupies. nosce nimiũ qui expetis.
Iners maloꝵ remedrũ ignorantia est. Odia qui nimi¬
tinuit diu. mederata durant. Quoq fortuna altius e¬
uexit. ac eleuauit humanas opes. hoc se magis suppͥni̾e
felicem decet. uariosq casus trem̾e metuentẽ deos ni¬
stimulatꝰ ira. nec regi curat. patitur ue frenos aut tim
mortem cupit ire in ip̃os obuius enses. Nũqͣm pla

Expanded text:
regno gaudet? O fallax bonum, quantum malorum fronte quam blanda tegiIners malorum remedium ignorantia est. itantinuit diu, moderata durant: quoque Fortuna altius evexit ac levavit humanas opes, hoc se magis supprimere felicem decet variosque casus tremere metuentem deos nistimulatus ira nec regi curat patiturve frenos aut timet mortem: cupit ire in ipsos obvius enses. pa
Abbreviated transcription (Latin):
Uera gła radices agit atq etiã ꝓpagatur. ficta om̃ia cełit᷑
tanqmͣ flosculi decidunt. nec simulatũ quicqm põt esse
diuturnũ. Quid est tam inhumanũ qm̃ eloqñtiam a
natura ad salutẽ hominũ. ⁊ ad ꝯseruatõnẽ datã ad bonoꝵ

Expanded text:
ria radices agit atque etiam propagatur, ficta omnia celeriter ria radices agit atque etiam propagatur, ficta omnia celeriter tanquam flosculi decidunt. Nec simulatum quidquam potest esse diuturnum. natura ad salutem hominum et ad conservationem datam ad bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
magna aũt parte clementi castigatõne licet uti graui¬
tate tũ adiuncta. ut seu̾itas adhibeat᷑. ⁊ ꝯtumelia repellat᷑.
atq etiã illud ip̃m quod acerbitatis ht̃. obiurgatõ signi¬
ficandũ est ip̃iꝰ id causa qui obiurgatur eẽ susceptum.
b que cũ inimicissimis fu̾it. etiã si nob̃ indigna. audiamꝰ.
ueq hiis qui assunt probari. Oruanda est dignitas domo¬
non ex domo tota querenda. nec domo dñs. s dño domꝰ est
abhorret ab oculoꝵ auriũq approbatõne fugranꝰ. status.
incessus. sessio. accubitio. uultꝰ. oculi. manuũ motꝰ teneat
illd̃ decoꝵ quib in reb duo maxime sũt fugienda. ne
quid effeminatũ aut molle. ⁊ ne quid durũ aut rusti¬
nec aptius est quicqm ad opes tuendas ac tenendas quã
diligi. nec aliemꝰ qmͣ timeri. Malus est custos drutur¬
nitatis metꝰ. contraq beniuolentia fidelis ad ꝑpetuitatẽ.

Expanded text:
Magnam autem partem clementi castigatione licet uti, graviMagnam autem partem clementi castigatione licet uti, gravitate tamen adiuncta, ut severitas adhibeaturetcontumelia repellatur, atque etiam illud ipsum, quod acerbitatis habet obiurgatio, significandum est, ipsius id causa, qui obiurgetur, esse susceptum. bus que cum inimicissimis fiunt, etiam si nobis indigna esse videamus, neque his, qui assunt, probari". Sane, non ex domo tota quaerenda: nec domo dominus, sed domino domus est abhorret ab oculorum auriumque approbatione, fugiamus; status incessus, sessio accubitio, vultus oculi manuum motus teneat illud decorum. Quibus in rebus duo maxime sunt fugienda, ne quid effeminatum aut molle et ne quid durum aut rustinec aptius est quidquam ad opes tuendas ac tenendas quam diligi, nec alienius quam timeri. Malus enim custos diuturnitatis metus, contraque benevolentia fidelis vel ad perpetuitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
Propriam natãm sequam᷑ ut etiã si sint alia gͣuiora
qñ nos necessitas ad ea detruserit que nostri ingenii nõ
erunt om̃is adhibenda erit cura meditatõ diligẽtia itea
si non decore. at qm minime indecore facere possitũ. Mag̃¬
dieq dedat. luxia uo̾ cum om̃i etati turpis. tñm senectuti
gerere ꝑsonã ciuitatis debereq eiꝰ dignitatẽ ⁊ dicus susti¬
nere ⁊ seruare leges. uira describere. ea fidei sue meminis¬
se cõmissa. Priuatũ oportet equo ⁊ pari cũ ciiuib iure
delectatõnem hãt. et ut incipiendi ratõ fu̾it ita sit desinẽ¬
quib utendũ est fortasse. ⁊̃ uocis contẽtõne maiore. et
uerboꝵ grauitate acriore. id agendũ etiã ut ea facere
uideam᷑ non irati. s ut ad urendũ ⁊ secandũ sic ad ħ
genꝰ castigandi. raro inuitiq uenuiemꝰ nec ũqũa nisi
necessario. si nulla reꝑier᷑ alia medicina s tñ ira ꝑcul
absit. cũ qua nichil recte uichil consid̾ate fieri potest.

Expanded text:
propriam nostram sequamur, ut, etiamsi sint alia gravioraquando necessitas nos ad ea detruserit, quae nostri ingenii non erunt, omnis adhibenda erit cura, meditatio, diligentia, ut ea si non decore, at quam minime indecore facere possimus; diaeque dedat; luxuria vero cum omni aetati turpis, tum senectuti gerere personam civitatis, debereque eius dignitatem et decus sustinere, servare leges, iura describere, ea fidei suae commissa meminisse. Privatum autem oportet aequo et pari cum civibus iure delectationem habeat, et, ut incipiendi ratio fuerit, ita sit desinenquibus utendum est fortasse et vocis contentione maiore et verborum gravitate acriore, id agendum etiam, ut ea facere videamur irati. Sed, ut ad urendum et secandum, sic ad hoc genus castigandi raro invitique veniemus nec umquam nisi necessario, si nulla reperietur alia medicina; sed tamen ira procul absit,cum qua nihil recte fieri, nihil considerate potest.
Abbreviated transcription (Latin):
ut siue felix eris scias hoc non futm diu. siue infelix hoc
te non ẽẽ si non putes. Primo discedemꝰ a sordib. deinde
animũ ip̃m quo sũmo magno opus est seducemꝰ a corꝑe.
deinde in occultis ex̾citata subtilitas. non erit in aꝑto
rectorem duceii desiderat. at sine magistro uitia discuntur.
¶x libro .uiii.A turba qͣnͣtũ potes te separa ne adulatorib
latus prebeas artifices sunt ad capiendos suꝑiores. par illis
etrã si bñ caueris non eris. S michi crede. proditõni si
capieris ip̃e te trades. hñt hoc in se naturalit̾ blandicie.
etiam cũ reiciuntur placent. Sepe excluse nouissime re¬
cipiunt᷑. hoc enĩ ip̃m imputant quod repellunt᷑. ⁊ subi¬
ci ne contuielia quidẽ possunt. Ea maxime quisq paret.¬
qua petit᷑. fortasse enĩ ideo quia paret petit᷑. sic gͦ formare
ut scias non posse te consequi ut sis impenetrabilis.¬

Expanded text:
ut, siue felix eris, scias hoc non futurum diu, siue infelix, scias hoc ut, siue felix eris, scias hoc non futurum diu, siue infelix, scias hoc te non esse, si non putes. animam ipsum, quo sano magnoque opus est, seducemus a corpore; deinde in occultis exercitata subtilitas non erit in aperta rectorem ducemque desiderat: etiam sine magistro uitia discuntur. a turba te, quantum potes, separa, ne adulatoribus latus praebeas. Artifices sunt ad captandos superiores: par illis, etiamsi bene caueris, non eris. Sed mihi crede: proditioni, si capieris, ipse te trades. Habent hoc in se naturale blanditiae: etiam cum reiciuntur placent; saepe exclusae nouissime recipiuntur. Hoc enim ipsum imputant, quod repelluntur, et subigi ne contumelia quidem possunt. qua petitur; fortasse enim ideo, quia patet, petitur. Sic ergo formare, ut scias non posse te consequi, ut sis impenetrabilis
Abbreviated transcription (Latin):
litate nr̃a maguitudo est. Quid est precipuũ: non admitt̾e
in aĩo mala consilia puras ad celũ manꝰ extollere. nullum
bonũ petere quod ut ad te tñseat aliquis dare debet aliqͥs
admitte̾. Optare quod sine adu̾sario eptat᷑ bonã mentem.¬
Quid est precipuũ: erige̾ aniniũ supͣ minas promissaq
fortune. Nichil dignũ illam hr̃e putare quod speres.
Quid enũ dignũ quod concupiscas ht̃ qui a diuinorũ
ꝯu̾satõne quociens ad humana recideris. non alit̾ qmͣ
quoꝵ oculi indensam ũbran ex claro sole redierunt.¬
caligabis. Quid est p̃cipuũ: Posse leto animo adu̾sa tole¬
rare. quicꝙ accidi̾t sic ferre quasi tibi uolu̾is accidere.
Debuisse uelle si om̃ĩa scisses ex decreto dei fieri flere
queri. ⁊ genere descisse est. Quid est precipuũ : Animꝰ
contͣ calamitatẽ fortis ⁊ contumax luxi̾e adu̾sus tãtum
s infestus. nec cupidus ꝑiculi nec fugax. Quid est pre¬
cipuũ: altos supͭ fortuita sp̃e tollere hominis meminisse.

Expanded text:
lgore percussus. Quid est praecipuum? Non admittere in animo mala consilia, puras ad caelum manus tollere, nullum bonum petere quod, ut ad te transeat, aliquis dare debet aliquis amittere, optare quod sine aduersario optatur: bonam mentemQuid est praecipuum? Erigere animum supra minas et promissa fortunae; nihil dignum putare, quod speres. Quid enim habet, quod concupiscas? qui a diuinorum conuersatione quotiens ad humana recideris, non aliter caligabis quam quorum oculi in densam umbram ex claro sole redierunt. Quid est praecipuum? Posse laeto animo aduersa tolerare; quicquid acciderit, sic ferre, quasi tibi uolueris accidere debuisses enim uelle, si scisses omnia ex decreto dei fieri: flere, queri et gemere desciscere est. Quid est praecipuum? Animus contra calamitates fortis et contumax, luxuriae non auersus tantum sed infestus, nec auidus periculi nec fugax, qui scipuum? Altos supra fortuita spiritus tollere, hominis meminisse,
Abbreviated transcription (Latin):
conu̾sum est. Nemo in id accipiendo obligatur. quod iłli
repudiare non licuit. si uis scire ut uelim. effice ut possim
pro capite dependam. accipiam aũt tanqmͣ creditũ. ñ tãqͣm
bñficiũ. soluam illi pecuniam. ⁊ si occasio fui̾t seruandi pe¬
riclitantẽ seruabo. in amititiã que iungit similes ñ descẽdã.
nec seruatoris illũ loco numerabo s feneratoris. cui sciam
reddendũ quod accepi. Est aliquis dignꝰ a quo bñficiũ acci¬
piam. s danti nociturũ est. ideo non accipiam. inimicꝰ sum¬

Expanded text:
e. Nemo id accipiendo obligatur, quod illi repudiare non licuit ; si vis scire, an velim, effice, ut possimpro capite dependam, accipiam autem tamquam creditum, non tamquam beneficium ; solvam illi pecuniam et, si occasio fuerit servandi periclitantem, servabo ; in amicitiam, quae similes iungit, non descendam, nec servatoris illum loco numerabo sed feneratoris, cui sciam reddendum, quod accepi. Est aliquis dignus, a quo beneficium accipiam, sed danti nociturum est ; ideo non accipiam, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Niusticie gn̾a duo sunt. unũ eoꝵ qui inferunt. alterum
eoꝵ qui ab hiis quib infert᷑. possunt non propulsant
iniuriam. Qui non defendit nec obsistit si pot̃ iniurie¬
tam est in uitio qm si parentes aut amicos aut patriã
quib promisis inutilia. nec si plus tibi ea noceant. qm
illi prosint cui quod ꝑmisis contͣ officiũ est maiꝰ añpone
gerat᷑. aut deuũtiatum ante sit. et iudictũ. Iufima cõ¬
ditõ ⁊ fortuna seruoꝵ est. quib non male p̾recipiunt
qui ita iubent uti ut m̾cennariis operam ȩxigendam
iusta prebenda. fraus odio digna maiore. totiꝰ aũt iuiusti
cie nulla capitalior qmͣ eoꝵ qui tum cũ maxime fallũt.
id agunt. ut uiri boni ẽẽ uideant᷑. Tidendũ est pͥmũ
ne obsit benignitas. ⁊ hiis ip̃is quib benigne uidebit᷑
fieri. ⁊ cet̾i̾s. demũ ne maior benignitas sit qmͣ facultates
tum ut pro dignitate cuiq tribuat᷑ id enĩ est iusticie fũ¬

Expanded text:
niustitiae genera duo sunt, unum eorum, qui inferunt, alterum eorum, qui ab iis, quibus infertur, si possunt, non propulsant iniuriam. Nam tam est in vitio, quam si parentes aut amicos aut patriam quibus promiseris, inutilia, nec, si plus tibi ea noceant quam illi prosint, cui promiseris, contra officium est maius anteponi geratur aut denuntiatum ante sit et indictum. Podicio et fortuna servorum, quibus non male praecipiunt qui ita iubent uti, ut mercennariis: operam exigendam, iusta praebenda. tiae nulla capitalior quam eorum, qui tum, cum maxime fallunt, id agunt, ut viri boni esse videantur. De iustitia ne obsit benignitas et iis ipsis, quibus benigne videbitur fieri et ceteris, deinde ne maior benignitas sit quam facultates, tum ut pro dignitate cuique tribuatur; id enim est iustitiae fu
Abbreviated transcription (Latin):
cun consuleret᷑ utrũ bono uiro pauꝑi an minꝰ ꝑbato
diuiti filiam collocaret. ego uo̾ inquit malo uirũ qui
pecunia egeat qmͣ pecuniam que uiro. Nulla recontili¬
are facilius bñuolemiam multitudinis possunt hni qui
reipublice presunt. qmͣ abstinentia ⁊ ꝯtinẽtia . Ex ł .iii.¬
minẽ ut uiolem cõmodi mei grã. Nlichil utile quod ũ¬

Expanded text:
cum consuleretur, utrum bono viro pauperi an minus probato diviti filiam collocaret: Ego vero, inquit, malo virum, qui pecunia egeat, quam pecuniam, quae viro. Sed coare facilius benivolentiam multitudinis possunt ii, qui rei publicae praesunt, quam abstinentia et continentia. Qui veminem ut violem commodi mei gratia. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
dicio facent. nũc morbo faciunt. de me non loqunt᷑. sed de
Dolor ĩminet. Si exiguus est feramꝰ. leuis est patientia.
si grauis est feramꝰ. non leuis est gloria. Pauꝑtas grauis
s in pauꝑe. illa expedita est. hylaris est. Multũ quis ht̃
cadauera lupi. frum̃ta formice. predam sequit᷑ ista turba

Expanded text:
dicio facerent; nunc morbo faciunt. Non de me loquuntur, set de 4. "'Dolor imminet'. Si exiguus est, feramus: levis est paciencia; si gravis, feramus: non levis est gloria. 'Dura res set in paupere: illa expedita est, hylaris, tuta. Pauper cadavera lupi, frumentum formice: predam sequitur ista turba,
Abbreviated transcription (Latin):
est om̃ia. si opus suũ ⁊ intra ⁊ extra tenet. Quid ergo ÷
nulla pars extra animũ est totus est ratõ. Inspicere hec.
discere hec. hiis incubare. nõne tnͣsilire mortalitatem est¬
suani. ⁊ in meliorẽ tñscribi sortẽ. Quid tibi nquis ista ꝑ¬
derunt. si nil aliud hoc certe sciam omĩa angusta ẽẽ m̃sꝰ

Expanded text:
est omnia, opus suum et extra et intra tenet. Quid ergo inest omnia, opus suum et extra et intra tenet. Quid ergo innulla pars extra animum; totus ratio discere, his incubare, nonne transilire est mortalitatem suam, et in meliorem transcribi sortem? Quid tibi, inquis, ista proderunt? Si nihil aliud, hoc certe sciam, omnia angusta esse, mensus
Abbreviated transcription (Latin):
aria. ⁊ ex insolito formido maior est. Plurimũ adinueni¬
est hominis anima. s ingens res contẽptꝰ aniiue. Hanc qͥ
d̾oꝵ nec hominũ nec rerũ timore u̾sari. si despice fortu¬
uani suꝑuacua promittẽ leuia minantẽ si uolumꝰ tnqͥlse
degere ⁊ ip̃is diis de felicitate cõtrou̾siam agere anima ĩ
expedito est habenda. Qnͣtũ potes ip̃e te cohortare cõtͣ met̃¬
mortis. Hic est qui nos humiles fecit. hic est qui uitam
ip̃am cumi ꝑcit inquietat ac perdit. Effice mortẽ tibi co
nitudinẽ reꝵ ꝯsuetudo subducit ita enĩ ꝯpositi sumꝰ. ut
nos cotidiana etiã si admiratõne digna sint tnͣseant ꝯtͣ
mininnꝵ queq reꝵ. si insolite prodierint spectaculum
regit. nec ulli aditũ dat nisi animo. Quid sit hoc sine
quo nich̃ est scire non possumꝰ. Miraris si nũdũ sapĩa¬

Expanded text:
aria, at ex insolito formido maior est. Quare auest hominis vita, licet ingens res contemptus vite, hanc qui hominum nec deorum nec rerum timore uersari, si despicere fortunam superuacua promittentem, leuia minitantem, si uolumus tranquille degere et ipsis diis de felicitate controuersiam agere, anima in expedito est habenda: siue intra metum mortis: hic est qui nos humiles facit; hic est qui uitam ipsam, cui parcit, inquietat ac perdit; hic omnia ista nitudinem rerum consuetudo subducit: ita enim compositi sumus ut nos cotidiana, etiamsi admiratione digna sunt, transeant, contra minimarum quoque rerum, si insolitae prodierunt, spectaculum regit nec ulli dat aditum nisi animo. Quid sit hoc sine quo nihil est, scire non possumus: et miramur si quos i
Abbreviated transcription (Latin):
ue nos dementia exagitat. ⁊ ĩmutuũ questionib.¬
cẽponit exiciũ. Uela uentis damꝰ bellũ petituri. ⁊
ꝑiclitam᷑. ꝑiculi causa incertam fortuã exꝑimͦ. uini
tempestatũ. nulla ope hunana suꝑabilem ⁊ mortẽ sine
spe sepulture. Miseri quid queritis mortẽ que ubiq¬
est. petet ilła nos. ⁊ ex lectulo. s innocentes petat. occupet

Expanded text:
e nos dementia exagitat et in mutuum componit exitium? Uela uentis damus bellum petituri et periclitamur periculi causa, incertam fortunam experimur, uim tempestatum nulla ope humana superabilem et mortem sine spe sepulturae. superest? Petet illa uos et ex lectulo, sed innocentes petat; occupabi
Abbreviated transcription (Latin):
malis. Nulla uis maior pietate uera est. Iurgia exterius
iuimica durant. Quos amor uerꝰ tenet tenebit. Ponite
inflatos tumidosq uultꝰ. quicꝙͣ a uob̾ minor extimes¬
cit. maior hoc uobis dñs minat᷑. om̃e sub regno grauiore reg¬
nũ est. Quem dies uidit ueniens suꝑbũ hũc dies uidit fugi¬
ens racentẽ. Nemo confidat nimiũ secundis nemo desperet
meliora lassis miscet hec illis prohibetq clotho stare for
set sibi polliceri. Nes deus nr̃as celeri citatas trabine u̾¬
triuit malũ sero recusat ferre quod subiit iugũ. Quisqͥs
in pͥmo obstitit pepulitq amoreni tutus ac uictor fuit.

Expanded text:
it, nulla vis maior pietate vera est: iurgia externis inimica durant, quos amor verus tenuit, tenebit inflatos tumidosque vultus: quicquid a vobis minor expavescit, maior hoc vobis dominus minatur; omne sub regno graviore regnum est. quem dies vidit veniens superbum, hunc dies vidit fugiens iacentem. Nemo confidat nimium secundis, nemo desperet meliora lassis: miscet haec illis prohibetque Clotho stare Fortset sibi polliceri: res deus nostras celeri citatas turbine vetrivit malum, sero recusat ferre quod subiit iugum. Nec in primo obstitit pepulitque amorem, tutus ac victor fuit;
Abbreviated transcription (Latin):
na nominib placent. frustra timentur dura dũ excelsꝰ
steti. nũqm pauere destiti. atq ip̃m mei ferrũ tinere
lateris. O qnͣtũ bonũ est obstare nulli capere secitras
dapes humi iacentẽ scelera non intrant casas tutusꝙ
meusa capit᷑. angusta cib uenenũ in auro bibit᷑. Exꝑtꝰ
loquor malam bone p̾ferre fortunã licet. ĩmane regũ est.¬

Expanded text:
na nominibus placent, frustra timentur dura. dum excelsus steti, numquam pavere destiti atque ipsum mei ferrum timere lateris, o quantum bonum est obstare nulli, capere securas dapes humi iacentem! scelera non intrant casas, totusque mensa capitur angusta cibus; venenum in auro bibitur— expertus loquor: malam bonae praeferre fortunam licet. non vert
Abbreviated transcription (Latin):
spes sollicite urbib trepidiq metꝰ. Ille suꝑbos additꝰ
regũ durasq fores exꝑs sompni colit ac uullo fine beatus.
cõponit opes. garis in hians. ⁊ congesto pauꝑ in auro. Illũ
płi fauor attonicũ fluctuq mag̃ mobile uulgus. auraq
tumidũ tollit inani hic clamosa rabiosa fori iurgia uen¬
dens improb iras ⁊ u̾ba locat. Nouit paucos secura qͥes
qui uelocis memores eui. tempora nũqmͣ reditura tenẽt.
dũ fata sinũt uiuite leti. ꝑperat cursu uita citato. uolue̾¬
q die rota precipitis uoluitur anni. Prosperũ ac felix
scelus uirtꝰ uocatur. sontib parent bomi. Ius est in armis
oppͥmit leges timor. Quod nimis uolunt miseri hoc
facile credunt. minio quod metiunt nimis. nũꝙͣ ãmor̾i
nec tolli putant. Prona est timori semꝑ in peius fides.
s clara uirtꝰ. Qui genꝰ iactat suũ aliena laudat. Domi¬

Expanded text:
s urbibus errant trepidique metus. Ille superbos aditus regum duraeque fores expers somni colit, hic nullo fine beatas componit opes gazis inhians et congesto pauper in auro. Illum populi favor attonitum fluctuque magis mobile vulgus aura tumidum tollit inani; hic clamosi rabiosa fori iurgia vendens improbus iras et. verba locat. Novit paucos secura quies, qui velocis memores aevi tempora numquam reditura tenent, dum fata sinunt, vivite laeti: properat cursu vita citato volucrique die rota praecipitis vertitur anni; durae scelus virtus vocatur; sontibus parent boni. ius est in armis, opprimit leges timfacile credunt, Immo quod metuunt nimis numquam moveri posse nec tolli putant: prona est timori semper in peius fides. sed clara virtus: qui genus iactat suum. aliena laudat,
Abbreviated transcription (Latin):
mors param᷑. sis licet segnis ꝓperamꝰ ip̃i. Orima q̃ uitam
dĩ cogitur populus sui qͣm ferre. tam laudare. S̾uis.¬
Quos cogit metꝰ laudare eosdem reddit inimicos metꝰ. at
qui fauoris głam ueri petit animo magis qm̃ uoce lau¬
dari uolet. Tbi non est pauidor nec cura uiris. sc̃ĩtas. pietas.¬
fides. instabile regnũ est. Maloꝵ sensus accrescit die leue¬
est inistas ferre ꝑferre est graue. Propriũ hoc miseros
saquitur uitiũ. nũqͥmn rebus credere letis. Nedeat felix for¬
uult. esse qui inuisus timet. Simul ista mũdi rector
posuit deus odiũ atq regnũ. Ypolitus. Negata magnis¬

Expanded text:
mors, paramur. sis licet segnis, properamus ipsi: prima quae vitam domini cogitur populus sui tam ferre quam laudare. Quos cogit metus laudare, eosdem reddit inimicos metus, at qui favoris gloriam veri petit, animo magis quam. voce laudari volet. Laus vera et hufides, instabile regnum est. Saest miserias ferre, perferre est grave Alios sequitur vitium, numquam rebus credere laetis: redeat felix forvult esse qui invisus timet: simul ista mundi conditor posuit deus, odium atque regnum: regis hoc magni
Abbreviated transcription (Latin):
m᷑. Qũoq te flexeris ibi illũ .i. dm̃ uidebis occurrẽtẽ
tibi. nichil ab iłło uacat. opus suũ ip̃e implet. Nob̾ uolup
tas est dare bñficia uel laboriosa dũ alioꝵ labores leuẽt
uel ꝑicłosa dũ alioꝵ cãm ꝑicłis extrahant uł rationes
nr̃as aggrauatura dũ alioꝵ necessitates ⁊ angustias laxent.

Expanded text:
mque te flexeris, ibi illum videbis occurrentem tibi ; nihil ab illo vacat, opus suum ipse implet. Ergotas est dare beneficia vel laboriosa, dum aliorum labores levent, vel periculosa, dum alios periculis extrahant, vel rationes nostras adgravatura, dum aliorum necessitates et angustias laxent.