comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stine. aut ĩmortẽ ruentes primęq mori pro moenibꝰ audent Nimũ doloris estut me pri¬
mã absum ite ferro. Seuissimꝰ implet nũtus. ut ẽ sup̃diximꝰ nũcius est tam qđ nuntiato
cedit nũnus. Unde mult uolunt aliũ nũtiũ intelligi Accam uero postta uenisse. sed meliꝰ
estiuit nũtiꝰ de Acca dam̃ intelligamꝰ. Nloruim n. poni aliqua ĩsib andinct̃ q̃ e⁊ apto dicẽ¬
ducẽ non debemus ut nec dextrę erranti deus absuit. Cum necc̃e sit abfuit aut iunonem
aut alecto intelligamus. Item Sali. pͥma qui forte uenientes exciperent cũ de insidus loquẽt
quas numeri tmĩ płis esse plusꝙ maĩtestũ est. delectas uolscoꝵ acies falsum est tm̃ n. fugerant
sed uim exprimit Nuncii: Cuius mos est plusꝗ̃ hẽt ueritas nũtiare. i ngruẽ. impetũ facert ut in¬

Expanded text:
stinae, aut in mortem ruentes. PRIMAEQVE MORI PRO MOENIBVS AVDENT nimii doloris est, ut «me pristinae, aut in mortem ruentes. PRIMAEQVE MORI PRO MOENIBVS AVDENT nimii doloris est, ut «me primam absumite ferro». SAEVISSIMVS IMPLET NVNTIVS ut etiam supra diximus, ‘nuntius’ cedit ‘nuntius’: unde multi volunt alium nuntium intellegi, Accam vero postea venisse. Sed melius est, ut ‘nuntius’ de Acca dictum intellegamus. Novimus enim poni aliqua in subauditione quae ex aperto dicere non debemus, ut «nec dextrae erranti deus afuit», cum necesse sit ut aut Iunonem, aut Allecto intellegamus: item Sallustius «prima quae forte venientes exciperet», cum de insidiis loqueretur, quas numeri tantum pluralis esse plus quam manifestum est. DELETAS VVLSCORVM ACIES falsum est, tantum enim fugerant; sed vim exprimit nuntii, cuius mos est plus quam habet veritas nuntiare. INGRVERE impetum facere, ut «in
Abbreviated transcription (Latin):
qđ muliebrẽ clamorem poteramꝰ accipe̾ Miseram mortem: qr sequit᷑ limine in ip̃o atenibꝰ
ĩpatriis: scilr ubi se iam tutos esse credebant. a ꝑire uiã: idest dare aditũ et bono locutꝰ t̃am¬
bitu. Nam cũ portis uia et aꝑit᷑ et claudit᷑. orit᷑ꝗ misima cedes: sic t̃. uͦ ubi intulit armor facie
et graias errore uba&. defendentũ: Idco defendentũ et ruentũ qr ad masculinũ retulit: et
hi defendentes facit. quod & defeminino dicimꝰ. Si aũt de neutro loquam̃ defendentiũ di¬
bet. ꝗ si forte minorẽ eũ alñ ĩuenerimꝰ metri neccitas facit et incip̃ &̃ pathos ẽẽ nõ doclinas
recipites fossas: decliues in quas quid põt p̃cipitari. pars cecat irrationabił. q̃ in cliusas por¬
tas more ariens ruebat .i. bellici machinamenti. Sũmo certamĩe exrȩmo discrimĩt ut s.

Expanded text:
quod muliebrem clamorem poteramus accipere. MISERAM MORTEM quia sequitur ‘limine in ipso’. MOENIBVS quod muliebrem clamorem poteramus accipere. MISERAM MORTEM quia sequitur ‘limine in ipso’. MOENIBVS IN PATRIIS scilicet ubi se iam tutos esse credebant. APERIRE VIAM id est dare aditum. Et bono locutus est ambitu; nam cum portis via et aperitur et clauditur. ORITVRQVE MISERRIMA CAEDES sic in secundo, ubi intulit «armorum facie et Graiarum errore iubarum». DEFENDENTVM ideo ‘defendentum’ et ‘ruentum’, quia ad masculinum retulit, et ‘hi defendentes’ facit, quod et de feminino dicimus: si autem de neutro loquamur, ‘defendentium’ disi forte minorem eum aliquando invenerimus, metri necessitate fit, et incipit iam pathos esse, non declinatio. PRAECIPITES FOSSAS in quas quid potest praecipitari. CAECA inrationabilis, quae in clusas portas more arietis ruebat, id est bellici machinamenti. SVMMO CERTAMINE in extremo discrimine, ut supra
Abbreviated transcription (Latin):
Nam hoꝵ dubioꝵ casus ex similibus uel synonimis comprobant᷑ coirent inter se cipita: ho¬
sum dixisset extinctũ ait nec dũ certi tacet arcus amynte. ignoto cimpo& ĩpuluẽ linquũt: ficiẽ¬
tinumĩs iracundia est relictus. ut ait. Nec sepulturã posset mereri ⁊ urbati fgiũt rutuli. la
manipli. desern sigͥftri. ꝗ est nimii discrimĩs Namq hoc ubiq dux p̃cip̃ ut sitqͥñt circa se sint
milites sicut in Salu. legiius. Manipli aũt dicti sunt signiferi qr sub Romulo piuiꝑ adhuc
Romanus exercitus hastis focni maruipulos illigabant. et hos pro signis gerebant. Unde hac no¬
nis hẽre tuas ꝑtica suspensos portabat longa maniplos unde maniplaris nomĩa miles bẽt. Laxos¬
arcus. nõ intentos sed iam solutos. Femi ncũ clamorẽ: impacientẽ. Nam iam dixerat matres. ꝑ

Expanded text:
nam horum dubiorum casus ex similibus vel synonymis conprobantur. COIRENT INTER SE CAPITA Honam horum dubiorum casus ex similibus vel synonymis conprobantur. COIRENT INTER SE CAPITA Hosum dixisset extinctum, ait «necdum certi tacet arcus Amyntae». IGNOTO CAMPORVM IN PVLVERE LINQVVNT faciente numinis iracundia est relictus, ut nec sepulturam posset mereri. TVRBATI FVGIVNT RVTVLI hoc tamen. DESOLATIQVE MANIPLI deserti signiferi: quod est nimii discriminis; namque hoc ubique dux praecipit, ut frequentes circa se sint milites, sicut in Sallustio legimus. Manipli autem dicti sunt signiferi, quia sub Romulo pauper adhuc Romanus exercitus hastis faeni manipulos inligabant, et hos pro signis gerebant; unde hoc nonis habere tuas. pertica suspensos portabat longa maniplos, unde maniplaris nomina miles habet, ergoARCVS non intentos, sed iam solutos. FEMINEVM CLAMOREM impatientem: nam iam dixerat ‘matres’, per
Abbreviated transcription (Latin):
Instructi ferro: bona p̃oconymia et rei future p̃paratio ruptis .n. federibiis int bella descenderet
uulgus inermũ. senũ. sac matrũ sic̃ ip̃e memorauit. diua deam. Aut hypallage est prodea diui
Nam deos eternos dicimus. Diuos uero qui ex homĩbus fiunt. Nut bñ dix̃ de Iunone. Dusaũt¬
uel dea gñale est omĩbus Namꝗ quod grece latine timor uocat᷑ inde deusdcũs ẽq omnis
religio sit timoris stagnisq flumĩbusq sonoris p̃sidet. Niturno fons ẽ in Italia saluberimus ui¬
xta Numicũ fluiuũ cui nomet a iuuãdo eius est inditiũ. Cum n generalr̃ omĩs aqua no¬
xia sit ex̃neoꝵ corꝑib hic oĩbus saluberrimꝰ fons ẽ. De hoc aũt fonte romã ad oĩa sacrificia aqua
hũerit. Tale ẽ & illud Salustianũ mare ponticũ dulciusꝙͣ cętera cũ nullũ dulce sit. Sine sciẽdũ nõ ĩtie¬

Expanded text:
t ὥρμησεν. INSTRVCTI FERRO bona prooeconomia et rei futurae praeparatio: ruptis enim foederibus in bella descendent. VVLGVS INERMVM senum scilicet ac matrum, sicut ipse memoravit. DIVA DEAM aut hypallage est pro ‘dea divam’: nam deos aeternos dicimus, divos vero qui ex hominibus fiunt. Aut bene dixit de Iunone divavel dea generale est omnibus: nam quod graece δέος, latine timor vocatur, inde deus dictus est, quod omnis religio sit timoris. STAGNIS QVAE FLVMINIBVSQVE SONORIS PRAESIDET Iuturna fons est in Italia saluberrimus iuxta Numicum fluvium, cui nomen a iuvando est inditum. Cum enim naturaliter omnis aqua noxia sit extraneorum corporibus, hic omnibus saluberrimus fons est. De hoc autem fonte Romam ad omnia sacrificia aqua habuerit. Tale est et illud Sallustianum «mare Ponticum dulcius quam cetera», cum nullum dulce sit. Sane sciendum non i
Abbreviated transcription (Latin):
Qdictũ sanctũ qi sanguĩe conseeratũ. si tellurem esfuadit ĩundas hy pallige prosi bindasestĩ¬
dit in terras iluiuo miscens aquȩ suꝑfusione uniuersa pturbans ut homeri sceptrũ he hx¬
meri locus uerbũ ad uerbũ
dextra sceptrũ nã forte gerebat. ꝑ parenche sim dcm̃
est ut aũt sceptrũ adhibeaẽ ad foedera hec rõ est qr maiores semiꝑ ad foedus simulacrũ iorus adhilbe¬
bitnt. qual cũ teciosum eẽt pcipue qũ fiebant federa cũ longe posicis genuibuis uaentũ st uit soepenum

Expanded text:
et dictum ‘sanctum’, quasi sanguine consecratum. SI TELLVREM EFFVNDAT IN VNDAS hypallage pro 'si undas effunet dictum ‘sanctum’, quasi sanguine consecratum. SI TELLVREM EFFVNDAT IN VNDAS hypallage pro 'si undas effundat in terras’. DILVVIO MISCENS aquae superfusione universa perturbans. VT SCEPTRVM hoc Homeri locus, verbum ad verbum. DEXTRA SCEPTRVM NAM FORTE GEREBAT per parenthesin dictum est. Vt autem sceptrum adhibeatur ad foedera, haec ratio est, quia maiores semper simulacrum Iovis adhibebant: quod cum taediosum esset, praecipu
Abbreviated transcription (Latin):
addere uelis p̃posincẽm ut si dicas uiro ꝑmaria ꝑ terras eadem aũt bñ dix̃. Nam promari ille fontẽ et flii¬
inos posuit ꝓsideribus solem. latonȩq genus dupx̃. Ac si dicẽt utrũꝗ sexũ latonȩ soboł sbaudi. & bt̃i ĩ fsoe-¬
deribus. Tam postꝗ̃ Romulus &s. Tacius ĩ foedera ꝯuenerũt hno simulactũ duplicis fronicis effectũ
patiter louitus omi Nam omẽs de duobus nõ dicitus. uim deuitt duritiem u exorabilitatẽ sacrana
ditis: Sactanũ ppe est locus ĩ templo ĩ quo sacra reponũ t̃ oblata sic̃ lectistertua dnr̃ ubi bortu nehre plo
Slert ꝯsueuerũt. qui scedera fulmĩe sancit ⁊firitiat sancta ẽẽ fac̃ & hec id̃ qr cũ fiunt focdera si corisca
uetit ꝯfirmãt᷑ a el certe qr apud maiores are nõ incendebũ t᷑ sedignem duunũ peibꝰ licieha e que
cendebat altaria. Sancire prope aũt est sanctũ aliquid i conseratũ facere fuso sanguĩe hostiȩ

Expanded text:
addere praepositionem, ut dicas ‘iuro per maria, per terras’. ‘Eadem’ autem bene dixit: nam pro mari ille fontes et fluvios posuit, pro sideribus solem. LATONAEQVE GENVS DVPLEX ac si diceret, utrumque sexum Latonae subolis. Et bene in foenamque postquam Romulus et Titus Tatius in foedera convenerunt, Iano simulacrum duplicis frontis effectum epariter locutus omni" : nam 'omnis' de duobus non dicimus. Ad v. 199 Vim duritiem, inexorabilitatem. sacraria ditis sacrarium proprie est locus in templo, in quo sacra reponuntur, sicut donarium est, ubi ponuntur oirmat, sancta esse facit, quia cum fiunt foedera, si coruscatio fuerit, confirmantur: vel certe, quia apud maiores arae non incendebantur, sed ignem divinum precibus eliciebant, qui incendebat altaria. ‘Sancire’ autem proprie est sanctum aliquid, id est consecratum, facere fuso sanguine hostiae:
Abbreviated transcription (Latin):
sentit uxori uꝑꝑ. Est aduerrendũ uersum hũc sine cesura ẽẽ Nã emptimemeris quara hẽre credit tsy¬
nalyphanm cadit. ut magnaĩmi iouis ingratũ ascendẽ cubile. Terẽtiatius de hoc raro fieri nõ posse negabo
celi in parte: ĩparte diuinitatis nã locũ numitiũ prohonore posuit. Qua uisa ẽ fortuna paiti ĩꝗͣtum
quatenus ꝓmissit. & sic ait: qua uisa est ut s̃ coeant ĩ fcedera dexirȩ qua dit᷑ Sine latenter oñdit fa¬
uorem numinũ sine cõcessione fatoꝵ nõ posse ꝓcedẽ. edere res latio felicitercũcta procedere xõunẽ:¬

Expanded text:
iter. Animadvertendum autem versum hunc sine caesura esse: nam hephthemimeres quam habere creditur, in synalipham cadit, ut ‘magnanimi Iovis ingratum ascendere cubile’. Terentianus «de hoc rarum concedam, fieri non posse negabo». CAELI IN PARTE in parte divinitatis: nam locum numinum pro honore posuit. QVA VISA EST FORTVNA PATI quatenus, in quantum permisit: et sic ait ‘qua visa est’, ut supra «coeant in foedera dextrae, qua datur». Sane latenter ostendit, favorem numinum sine concessione fatorum non posse procedere. CEDERE RES LATIO feliciter cuncta procedere. VIDE
Abbreviated transcription (Latin):
ni qui ambulaturi ꝑ ignes medicam̃to plantas tingunt Multa pruna: interprunas pruna
aũt ꝗͣdiu ardet dr̃. horatiꝰ p̃textam latum clauũ pruneq batillũ. Cum aũt extincta fuerit car¬
bo nominatur. Terentiꝰ. tam excoctam atq atram reddam ꝙ̃ carbo est. Nam pruna a ꝑurendo dc̃ĩ
est xuuias pulsȩ ue trophocum: Exuuias occise pulse trophȩũ. Et propͥe Nam ut supͣ diximꝰ
disꝑsit ĩ auras hona moderatio apollinis inter sacerdotis p̃res et uoluntatẽ sororis. Est aũt hx¬

Expanded text:
ni, qui ambulaturi per ignes, medicamento plantas tingunt». MVLTA PRVNA in pruna. ‘Pruna’ ni, qui ambulaturi per ignes, medicamento plantas tingunt». MVLTA PRVNA in pruna. ‘Pruna’ autem quamdiu ardet dicitur: Horatius «praetextam et latum clavum prunaeque batillum»: cum autem extincta fuerit, carbo nominatur: Terentius «tam excoctam atque aram reddam, quam carbo est»: nam ‘pruna’ a perurendo dicta est. EXVVIAS PVLSAEVE TROPAEVM exuvias occisae, pulsae tropaeum. Et proprie: nam, ut em volucres dispersit in avras bona moderatio Apollinis inter sacerdotis preces et voluntatem sororis. Ad v.
Abbreviated transcription (Latin):
se turbidus infert: ucro hĩc apparet mucronẽ eẽ ciuis libet teli acumen. Engida locto: alii
telo legunt. et intelligunt uulne̾ partiri curas. subau consueuerat he ita fatus: unum
animꝰ bellitricis oñdit: q̃ nõ se dolet lucem sed bella deserẽ non sponte fluets. nõ sponte ut¬
supra porusq ab equo regina sub ip̃is desiluit quam tota cohors inimica relictis ad terrã deflu¬

Expanded text:
se turbidus infert». MVCRO hinc apparet mucronem esse cuiuslibet teli acumen. FRIGIDA LETO alii se turbidus infert». MVCRO hinc apparet mucronem esse cuiuslibet teli acumen. FRIGIDA LETO alii ‘telo’ legunt et intellegunt ‘vulnere’. PARTIRI CVRAS subaudis ‘consueverat’. HAEC ITA FATVR unum animus bellatricis ostenditur, quae non se dolet lucem, sed bella deseresupra "portisque ab equo regina sub ipsis desiluit, quam tota cohors imitata relictis ad terram deflu
Abbreviated transcription (Latin):
dum a gręco gts̃ singłis hinc ẽ pr̃familias et materfamilias q̃ duo itã nomĩa remã scrunt
thesauroꝵ pro custodię et ita cum & asper intelligit: licet alii cu stodias actm̃ uelĩt. Sa¬
ne pr̃famiłs. qñ dicimus familias indeclinabile est Si aũt pr̃familię dicẽ uoluerimnꝰ
iam nõ erit unũ nomen sed locutio et familię erit datuuis Nam pr̃ mihi est. dicimus
Teren. Natura tu illi pater es consiliis ego Multi m̃ uolunt in numero płi nomen utrumq
declinari ut dicamus hi patres familie. hoꝵ patrũ familia&. papillam exertam nudam
Sne mamilla est omnis eminentia uberis. papilla uero breue illud unde lac trahit᷑ do¬
minã reginã ut hi dñam ditis thalamo deduce̾ id orti uirginis audet: sic fuerat constertatꝰ
ut & uulneratã timuerat. occiso pastore lupus: bene pastori reginã comꝑat. Nam reges ip̃i

Expanded text:
ularis. Hinc est et ‘paterfamilias’ et ‘materfamilias’, quae duo tantum nomina remanserunt: thesaurorum» pro ‘custodiae’: ita enim etiam Asper intellegit, licet alii ‘custodias’ accusativum velint. Sane ‘paterfamilias’ quando dicimus, ‘familias’ indeclinabile est. Si autem ‘pater familiae’ dicere voluerimus, iam non erit nomen, sed locutio, et ‘familiae’ erit dativus; nam ‘pater mihi est’ dicimus: Terentius «natura tu illi pater es, consiliis ego». Multi tamen volunt in numero plurali nomen utrumque declinari, ut dicamus ‘hi patres familiae, horum patrum familiarum’. PAPILLAM EXERTAM nudam. Sane ‘mamilla’ est omnis eminentia uberis, ‘papilla’ vero breve illud, unde lac trahitur. DOMINAM reginam, ut «hi dominam Ditis thalamo deducere adorti». VIRGINIS AVDET sic fuerat consternatus, ut etiam vulneratam timeret. OCCISO PASTORE LVPVS bene pastori reginam comparat nam reges ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
hunt aũt .s. ut possit ĩminetis uidere discrimen. Donatus dic̃ nahũt ĩmoenia ꝓdilacerant ĩmenibꝰ
dictum ꝑtinent bellũ: Nam ita apes inclusę sunt ut homĩ es ꝗobsident intra ciuitatem timẽtiũ
Iatebras dicimus sic̃ apũ sunt aluearia. Item pastor est ut rex et reuera pastor est ductor exercitꝰ.

Expanded text:
hunt' autem scilicet ut possit inminens videre discrimen. Donatus dicit 'trahunt in moenia' pro 'dilacerant in moenibus hunt' autem scilicet ut possit inminens videre discrimen. Donatus dicit 'trahunt in moenia' pro 'dilacerant in moenibus dictum pertinent bellum: nam ita apes inclusae sunt, ut homines qui obsidentur: ita civitatem timentium latebras dicimus, sicut apum sunt alvearia: item pastor est et re vera pastor et ductor exercitus,
Abbreviated transcription (Latin):
mihi segnior ito: idest eat & hortat᷑ eos. ut ita ĩ bellũ eant. qi fuent res ante deposita. Nam hoc dicit
repentinũ ĩperiũ nullã nobis afferat morim sic̃ paulo post: Salȩ ĩꝓuiso subitusq apparuit ignis
piũ. fcedusq reponite flãmis. grauitate sermonũ declinatiõi pondus ĩposuit. Nami hoc dit̃ flãmas fę¬
deris urbis ĩ nouemus incendio. Nam repostite reponite. reuocate. discurrũt alii ad portas pͥmos truci¬
dant: subaudi subĩꝓruso & hec simul ꝑnũcianda sunt. ut simul facta uideatit quo uchem̃tͥ res bellia
possit agnosci. inter pͥmos: interduces in terpͥncipes et hec aliera faedera tũpi:bis rũpi foederi. bis ho¬
stis italos fieri.bis se in plia seua compelli: nã uarie eandẽ remi iterat: bis aũt sędera facti sunt. setel

Expanded text:
MIHI SEGNIOR ITO tertia persona est ‘ito’, id est eat. Et hortatur eos, ut ita in bellum eant, quasi res fuerit ante disposita. Nam hoc dicit: MIHI SEGNIOR ITO tertia persona est ‘ito’, id est eat. Et hortatur eos, ut ita in bellum eant, quasi res fuerit ante disposita. Nam hoc dicit: repentinum imperium nullam vobis adferat moram: unde est paulo post «scalae inproviso subitusque apparuit ignis». FOEDVSQVE REPOSCITE FLAMMIS gravitate sermonum declamationi pondus inposuit. Nam hoc dicit: flammas foederis urbis innovemus incendio: nam ‘reposcite’ est revocate, innovate. DISCVRRVNT ALII AD PORTAS PRIMOSQVE TRVCIDANT subaudis ‘inproviso’: et haec simul pronuntianda sunt, ut simul facta videantur, quo vehemens vis bellica possit agnosci. INTER PRIMOS inter duces, inter principes. HAEC ALTERA FOEDERA RVMPI bis rumpi foedera, bis hostes Italos fieri, bis se in proelia saeva conpelli: nam varie eandem rem iterat. Bis autem foedera facta sunt, semel
Abbreviated transcription (Latin):
gnet pulcherruna missit. cõsiliũ ut quo sacer id possis nr̃am nũc accipe meatẽ & pulcherrima ꝑpe¬
tuũ ese epitheton ns ad negouũ ꝑtincts. Sane bona usus est oeconymia ut dicẽt in stinctu nutaĩs
ꝑfectut esse eneam ad ciuitatis excidiũ: Nam in congriũ suerat occupatũ bello ꝑ se tale accępisse
cõsiliũ uibiq aduertẽt. contra urbem :⁊ cies circũ tulit: oculoꝵ .s. & bona crcasione ꝑuenit ad id ut
foedus abruptũ. pugne accendit maioris imago: subaudi euiti. nec scuta aut spicula densi depo¬
nũt. exeo qđ nõ ẽ factũ fieri soleat ĩdicauit. ut s̃. designãt telluri hastas & scuta recliciãt esto. prosit.
Iuppiter hic stat: idest pro nobis regio est. quam leserũt rutuli. rupus focderib Nlouimꝰ aũt ĩter¬
fuisse foederi. ut & deos alios sic & iouis utaginit̃ sceptri pñta redditatan equis obimperiũ sb̃itũ

Expanded text:
 facere id possis nostram nunc accipe mentem». et PVLCHERRIMA perpetuum est epitheton, nec ad negotium pertinens. Sane bona usus est oeconomia, ut diceret instinctu numinis profectum esse Aenean ad civitatis excidium: nam incongruum fuerat, occupatum bello per se tale cepisse consilium. VRBIQVE ADVERTERET AGMEN contra urbem. ACIES Cfoedus abruptum. Ad v. 560 Pugnae accendit maioris imago subaudis 'eum'. Ad v. 563 Nec scuta aut spicula densi deponunt ex eo quod non est factum, quid fieri soleat indicavit, ut supra "defigunt telluri hastas et scuta reclinant" . Ad v.IVPPITER HAC STAT pro nobis religio est, quam laeserunt Rutuli ruptis foederibus. Novimus autem interfuisse foederi et deos alios, et Iovis imaginem sceptri praesentia redditam. NEV QVIS OB INCEPTVM SVBITVM
Abbreviated transcription (Latin):
arbotem pro hasta posuit. Ouftoso casuto Nam suffosi equi dicunt᷑ quos uulgo cespiti¬
tores uocant Alii si iffoso legrint idest precipiti et iam cedenui &̃ uiti subit. se dũ se adi
susderitationẽ ruenas inclinat. Et uult uirũꝗ tanta celcritute esse ꝑrussum uit inũ ietũ
putares inde est n. pcipites paritee ꝙ ruũt his addit Amastrũ aritisigdioes nouis ĩ
de loro factur Nuo maiores ĩ bello uti consueuerant. grestisꝗ manus arinat sparus. bõ
agresis lam sparus est rusticũ telũ ĩmodũ pedis recuruũ Salu. sparos & larceas alii p̃a¬
oitas sudes portate Uertit in medus: Idest agit Iuma grece dix̃ T oto uertice sup̃ esto etiai¬
casi liehrib armis usus obtinuit. ut ĩnuptas nirgines nuptas muliere ueemius.

Expanded text:
arborem pro hasta posuit. SVFFOSSO casuro: nam ‘suffusi’ equi dicuntur quos vulgo incespitatores vocant. Alii ‘suffuso’ legunt, id est praecipiti et iam cadenti. DVM Ssustentationem ruentis inclinat. Et vult utrumque tanta celeritate esse percussum, ut unum ictum putares: inde est enim ‘praecipites pariterque ruunt’. HIS ADDIT AMASTRVM adiungit. ARMIS IGNOTISde loro factum, quo maiores in dolo uti consueverant. AGRESTISQVE MANVS ARMAT SPARVS bene ‘agrestis’: nam sparus est rusticum telum, in modum pedi recurvum: Sallustius «sparos et lanceas, alii praeacutas sudes portare». VERTITVR IN MEDIIS id est agit: nam graece dixit ἀναστρέφεται. TOTO VERTIMVLIEBRIBVS ARMIS usus obtinuit, ut innuptas ‘virgines’, nuptas ‘mulieres’ vocemus:
Abbreviated transcription (Latin):
dimittẽt. hoc aũt ip̃e cȩsar in ẜphemeride sua dic̃ ubi propriã cõmemorat fęlicitatẽ. exit. cuu¬

Expanded text:
dimitteretur. Hoc autem ipse Caesar in ephemeride sua dicit, ubi propriam commemorat felicitatem. EXIT evidimitteretur. Hoc autem ipse Caesar in ephemeride sua dicit, ubi propriam commemorat felicitatem. EXIT evi
Abbreviated transcription (Latin):
femira pallantes agit. conũꝙͣ dolituri e idest stuln. idest stului. Stultus est .n. quisꝗs ĩuiria non
mouet et bñ nũꝗ siquidem anie sȩuiciã ezentii ante ꝑtulerunt. nec se ulti sunt nũc p̾bent¬
terga mulieri. et ne hinc quidem cõmouet dolore. atꝗ hec agmina uertt.¬
non ĩuenẽm segnes: latenter dic̃ hoc fugitis mulierem qrarmata est. alias pͥmi ad huc curitis
dͥum: promodo posuit. secũdus anispex pro secũda sacra .i. prospera. sic̃ e sio hoctierꝰ¬
nam moriturus nõ est Ꝙ aũt ait. et ip̃e aut ad Camillam aut ad Uenulũ respic̃ ⁊t urbidus
terribił. direptũ ꝗ ab equo dextra complectit᷑ hostem: hoc de hiscoria tractũ est Nam E Iulius
Cȩsar. cum dimicaret in gallia. et ab hoste raptus equo eiis portaret᷑ armatus oecurrit de hosaibꝰ

Expanded text:
femina palantes agit'. o numquam dolitvri id est stulti: stultus enim est quisquis iniuria non femina palantes agit'. o numquam dolitvri id est stulti: stultus enim est quisquis iniuria non movetur. et bene 'nuterga mulieri et ne hinc quidem commoventur dolore. ATQVE HAEC AGMINA δεικ 736 At non in venerem segnes latenter hoc dicit: fugitis mulierem, quia armata est; alias primi ad hunc curritis dum pro modo posuit. SECVNDVS nam moriturus non est. Quod autem ait ‘et ipse’, aut ad Camillam, aut ad Venulum respicit. TVRBIDVS terribilis. DEREPTVMQVE AB EQVO DEXTRA COMPLECTITVR HOSTEM hoc de historia tractum est: namque Gaius Iulius Caesar, cum dimicaret in Gallia et ab hoste raptus equo eius portaretur armatus, occurrit quidam ex hostibus,
Abbreviated transcription (Latin):
in uiiͦ. illa uel intactę segetis ꝑ sũma uolaret gramina nec teneras cur su lesisset aristas ac¬
cipiter saxo sacerales ab alto. Sacer ideo ꝗr est  arti consecratus aut auibus execrabilis ut auri
enĩ sacerdos uocat᷑. Curaũt gręce ita dictus sit rõtie nõ catet que
paret᷑ columbȩ ⁊ um cruor et uulsȩ labunt᷑ ab ethẽ plumȩ. Ebasis est. idest excursus non nullis.
idest negligentib Nata lyptotes sigura est uult n dicẽ noa leuiter iuꝑꝑ intuebat᷑ istaicertami¬
na. instigat uccibus alas incitat et irritat ad reditũ Pmũ n est ut fugere desirãt. post ut i
hostes impetum faciant nomĩe quẽq uocins: ꝑ hoc extręma necc̃itis indicat᷑ quis metus. qualis
quantus ꝗ nos ẽ fecrinã timẽ compellit: Unde paulopost quȩ tanta animis ignauia uenit

Expanded text:
in septimo «illa vel intactae segetis per summa volaret gramina nec teneras cursu laesisset aristas». ADVERSA opposita. ACin septimo «illa vel intactae segetis per summa volaret gramina nec teneras cursu laesisset aristas». ADVERSA opposita. ACCIPITER SAXO SACER ALES AB ALTO ‘sacer’ ideo, quia Marti est consecratus: aut avibus execrabilis, ut «auri enim sacerdos vocatur. Cur autem graece ita dictus sit, ratione non caret, quae araretur columbae. TVM CRVOR ET VVLSAE LABVNTVR AB AETHid est non neglegentibus: nam litotes figura est. Vult enim dicere: non leviter Iuppiter intuebatur ista certamina. INSTIGAT VOCIBVS ALAS incitat et inritat ad reditum: primum enim est, ut fugere desinant, post ut in hostes impetum faciant. NOMINE QVEMQVE VOCANS per hoc extrema necessitas indicatur. QVIS METVS id est qualis, quantus, qui viros etiam feminam timere compellit? unde paulo post 'quae tanta animis ignavia venit?
Abbreviated transcription (Latin):
antiqua leteo ut se sensus pedes congredẽ iam cognosces cui ĩanis iactanua afferit poe¬
erit sensus agnosaes. cui in anis głia afferat laudem. Uentosa aũt głia est. quam greci
eugax fugiens. Nam nomen est proparticipio. Noti .ni. fugacem possumꝰ accipẽ. quẽ s̃
legimꝰ bellatorem Uane ligus. aut fallax aut iti aniter iactans Nam uatios stultos posterio
ies coepeniat unde tractum est & in Heotericis iuuenalis: Sic libitũ uanio ꝗ nos disũ¬
xit othoni. Quid aũt hoc loco uane significet cõseqñta demõstrãt fruistraq animis eta¬
te suꝑbis. Lubricus. fallax mobilis. pernĩcib ignea plantis. modo uelocibꝰ ałs ꝑseuerãtibꝰ.
lam pernix interdũ uelox interdũ ꝑseuerans sig̃t ut ip̃e in geor. et inter dura iacet ꝑnix
istrato saxa cubili. transit equi cursuti: Nũc hoc incredibile cẽ uideret᷑ sͥ p̃misuisset

Expanded text:
antiqua lectio, ut sit sensus: pedes congredere, iam agnosces cui inanis iactantia adferat poeerit sensus: agnosces cui inanis gloria adferat laudem. ‘Ventosa’ autem ‘gloria’ est quam GraeciVGAX fugiens; nam nomen est pro participio: non enim fugacem possumus accipere quem supra legimus bellatorem. VANE LIGVS aut fallax, aut inaniter iactans: nam ‘vanos’ stultos posteriores dicere coeperunt. Inde tractum est etiam in neotericis: Iuvenalis «sic libitum vano, qui nos distinxit, Othoni». Quid autem hoc loco ‘vane’ significet, sequentia demonstrant ‘frustraque animis elate superbis’. LVBRICVS mobilis, fallax. PERNICIBVS IGNEA PLANTIS modo velocibus, alias perseverantibus: nam ‘pernix’ interdum velox, interdum perseverans significat, ut ipse in georgicis «et inter dura iacet pernix instrato saxa cubili». TRANSIT EQVVM CVRSV nunc hoc incredibile esse videretur, nisi praemisisset
Abbreviated transcription (Latin):
operimenta erant. quȩ lititea serrtis laminis in modũ plumę adnexueratit. Nutic pro liteo
pellem ĩposuit. et eneas squãmas ereis laminas ĩtelligimꝰ. In pluitiã uero est in similitudinem
plume. ut excisum cuboite latiis ingens rupis in antrũ. idest in antri similitudinem. Sane
sciendũ ꝙ ipõs equites cataphractos dicimꝰ. Salii. et sequebant equites cata phracti. Epicula¬
rorq̃bat lycio cortinia cornii: Cretenses sagutas lycio arcu dirigebat: quod ut & s̃ diximus
pictus tunicas pictus cruꝵ barbara regmina.i. hẽbat uestẽ phrygionis arte ꝑfectã. Sane armos
longa descripꝰ illuc spectat ut in eoꝵ cupiditatẽ merito Camilla uideat᷑ eẽ succensa. Narratiõis¬

Expanded text:
operimenta erant, †quae linteo ferreis laminis in modum plumae adnexuerant" , nunc autem pro linteo operimenta erant, †quae linteo ferreis laminis in modum plumae adnexuerant" , nunc autem pro linteo 'pellem' posuit, et 'aeneas squamas' aereas laminas intellegimus. 'in plumam' vero est in similitudinem plumae, ut "excisum Euboicae latus ingens rupis in antrum" , id est in antri similitudinem. sane sciendum quod ipsos equites catafractos dicimus: Sallustius "et sequebantur equites catafracti" . itorquebat lycio gortynia cornu Cretenses sagittas Lycio arcu dirigebat: quod etiam, ut supra diximus, 'pictus tunicas, pictus crurum barbara tegmina', id est habebat vestem phrygionis arte perfectam. sane armorum longa descriptio illuc spectat, ut in eorum cupiditatem merito Camilla videatur esse succensa. A
Abbreviated transcription (Latin):
hac armis subit. ut &̃ sup̃diximꝰ ita pocta loquit᷑ ut in aliquib locis det suspicionẽ ꝙ Arũs
de surni partibus fuerit. Namq & cum Camilla impetũ fecit. et cũ ipã rursus recedit. Qđ
nisi de sccio non proccdit. Donatus & dic̃ esse manisestum signũ sociũ fusseꝙ apollinẽ
soractis ĩuocat montis de quo Turno uenisse constat auxilia. licet posset neri. ut altęriꝰ loci
ste procedit. Nam suꝑate feminam nullã constat esse uirtutẽ. Circuitũ. prop̾e. Nam circui¬
re insidiantiũ est unde est nec gregib nocturnus obacaibulat. ertam hastam ineirita
bilem Unde conira incertam excussit ceruice securim idest iprinã uitabilẽ acer ꝙybello.
Nam mõtem pro numine quod in eo colit posuit & bona occasio ad mortent Camille tu
sicerdotem maiotis numĩs conet᷑ occidẽ ꝑ quod quasi exauctotat᷑ .i. minuit uel soluitus¬
aenis ĩplumã squã tais auro conserta regebat: Cataphractum eũ fuisse sig̃t . Cata plra cti aũt

Expanded text:
hac arrvns subit ut etiam supra diximus, ita poeta loquitur, ut aliquibus locis det suspicionem, quod Arruns de Turni partibus fuerit: namque et in Camillam impetum facit, et cum ipnisi de socio non procedit. Donatus etiam dicit, esse manifestum signum socium fuisse, quod Apollinem Soractis invocat montis, de quo Turno auxilia constat venisse: licet possit fieri, ut alterius loci ste procedit, nam superare feminam nullam constat esse virtutem. CIRCVITVM proprie: nam circumire insidiantum est: unde est «nec gregibus nocturnus obambulat». CERTAM HASTAM inevitabilem: unde est e contra «et incertam excussit cervice securim», id est infirmam, vitabilem. SACER CYBELO nam montem pro numine, quod in eo colitur, posuit. Et bona occasio ad mortem Camillae, ut sacerdotem maioris numinis conetur occidere: per quod quasi exauctoratur Dianae fAENIS IN PLVMAM SQVAMIS AVRO CONSERTA TEGEBAT catafractum eum fuisse significat. Catafracti autem
Abbreviated transcription (Latin):
serat. Nami bee siunis uesugia unagnies peduma. ut seonessam prtelara et uesoigti a fo a lorox oticru¬
uit acuta. Enus est quieꝗd tederis ĩponit᷑ manib ⁊ to louge tegnine palle. Pallis est propricituo
licoris uestis deducta usq ad uestigia undeait longe sic̃ in auii illa uguis auoo ngente iit oto¬
olores: i ta litine dicimus Nam cigni grȩce dicunt. ultet illã frustra. anteq̃ rem dicẽt purdicauit
sic Salii. falso q̃rit de rã sua genus humanũ. Nati anteq̃ dicẽt ꝗrit dix̃ falsi si atres. ut supra

Expanded text:
serat: nam haec sunt vestigia, imagines pedum, ut «semesam praedaserat: nam haec sunt vestigia, imagines pedum, ut «semesam praeda enim est quicquid teneris inponitur manibus. PRO LONGAE TEGMINE PALLAE palla proprie est muliebris vestis deducta usque ad vestigia, unde ait ‘longae’: sic supra «pallam signis auroque rigentem». STRYMOOLOREM latine ita dicimus: nam cycni graece dicuntur. MVLTAE ILLAM FRVSTRA antequam rem diceret, praeiudicavit; sic Sallustius «falso queritur de na
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗr aut horat aut orandi pot̾atem nisi prẽs nõ heñt Uoueo iũt consecro ĩ unũ mĩsteriũ un
de et camilla dcã est licet sͣ a mrẽ dixerit eẽ nominatã sed illa poetice deti ẽ Nati catuilla
qi ministra est dicta. Ministros n et mĩstras ĩpuberes catullos et camillas itisacs uocabant
senis temyoris sunt licet & pactis negotiis ut in so infeelix qua se dum rega manebant spi
set iñ qr intuscoꝵ iure pene om̃is italia fuerat gn̾ałr ĩ metabũ oĩum octia ferebant Natti pulso
tuerat a gente iolscoꝵ quȩ &̃ ipsa etruscorꝵ potãte regebat᷑ quod Cato plenissime ex ceutꝰ ẽ
hinc est multa illũ frusira tyrrhena ꝑ oppida matres quod uõ preredit nisiinter eos eissetit
uira conubii. non menibus urbes accȩpere: non tecus nõ menibus lix est nec cuutates ne ĩpua¬

Expanded text:
er’, quia auctoramenti potestatem nisi er’, quia auctoramenti potestatem nisi Sed illud poetice dictum est: nam ‘Camilla’ quasi ministra dicta est: ministros enim et ministras inpuberes camillos et camillas in sacris vocabant, sentis temporis sunt, licet in peractis negotiis, ut in secundo «infelix qua se, dum regna manebant, saepius set, tamen quia in Tuscorum iure paene omnis Italia fuerat, generaliter in Metabum omnium odia ferebantur. Nam pulsus fuerat a gente Vulscorum, quae etiam ipsa Etruscorum potestate regebatur: quod Cato plenissime exsecutus est. Hinc est «multae illam frustra Tyrrhena per oppida matres optavere iura conubii. non moenibus urbes accepere non tectis, non moenibus, hoc est nec in civitatem nec in pri
Abbreviated transcription (Latin):
ga spes auxilioꝵ iꝰ louge posita soloꝵ nemoꝵ desertoꝵ Tereti. uenit medititꝰ aliũde ex solo laco:
srem ipẽ non ne hũc abuici oportet in solas terras.  uge medio dsi sigit inter fugam Namti siguratũ
uix quia naturale est ut quonens simul multa cogitamꝰ uix aliꝗd comprobemꝰ. Unde uera
distincno est. omĩa secut uersanti subito. et corpore cocto. Aut antiquã hastã fuisse sig̃t Nã
młt temporis aliquid eoctum uoat᷑ hora. plenũq ntoctis scuba ex ꝗnꝗ uiro cõium deludit
hiantem. Item ꝑsius ut ramale uetus pregrandi subere cortũ Aut reuera cato robore hastȩ n.
Qligtio coheret alibi alta lider heret in uliio. Unde et liber dt̃ in quo stribit̃ qr ante usđ carte
neiꝰ membrane de libris arboꝵ nolumina comꝑaginabãt̃ se pr fitiulã uoueo unde ip̃t et̃¬

Expanded text:
ga spes auxiliorum», id est longe posita. SOLORVM NEMORVM desertorum: Terentius «venit meditatus aliunde ex solo loco», ga spes auxiliorum», id est longe posita. SOLORVM NEMORVM desertorum: Terentius «venit meditatus aliunde ex solo loco», item ipse «nonne hunc abici oportet in solas terras?». FVGAE MEDIO dum fugit, inter fugam: nam figuratum ‘vix’, quia naturale est, ut, quotiens simul multa cogitamus, vix aliquid conprobemus: unde vera distinctio est ‘omnia secum versanti subito. ET ROBORE COCTO aut antiquam hastam fuisse significat: nam multi temporis aliquid coctum vocatur: Horatius «plerumque recoctus scriba ex quinqueviro corvum deludet hiantem», item Persius «ut ramale vetus vegrandi subere coctum»: aut re vera ‘cocto robore’: hastae equae ligno cohaeret: alibi «alta liber aret in ulmo». Vnde et liber dicitur in quo scribimus, quia ante usum chartae vel membranae de libris arborum volumina conpaginabantur. IPSE PATER FAMVLAM VOVEO bene ‘ipse pat
Abbreviated transcription (Latin):
uiaꝵ Tuteq recessus Male quidam recęptus legũt. Nam recęptus dr̃. quo se tuto recip̃ exenitꝰ
unde & signa receptui canẽ dñ&. seu dextra leuaq ludis occurrẽ pugne. suie ꝑ ualles suie per
monis radices. incertũ est n qua sit uenturus eneas. omiputq locum: raptim tenuit. ansedit
proprie. Nam insidere est aliquem dolose expectare unde & insidiȩ nomĩatȩ sũt.elocm ĩterca.
bilis transitus tales hẽt ransitus et insuꝑioribꝰ libris et ĩ seqn̾ñ p̃ripue ubi iupp appellat iuno
terra est uxor saturni quam greci rheam uocant. tustes uoces: hĩtum future orõnis oñdit:
ore dabat: pleonasmos. est bellum ad crudełł cam illa uno uerbo exicũ rei docuit. nostris neꝗccp̃.
ho pueriũ dr̃ Iuga longa parabant: longe posita remonora Sali. et metello preruila gence lõ¬

Expanded text:
viarum’. TVTIQVE RECEPTVS male quidam ‘recessus’ legunt: nam ‘receptus’ dicitur, quo se tuto exercitus recipit: viarum’. TVTIQVE RECEPTVS male quidam ‘recessus’ legunt: nam ‘receptus’ dicitur, quo se tuto exercitus recipit: unde et signa ‘receptui canere’ dicuntur. SEV DEXTRA LAEVAQVE VELIS OCCVRRERE PVGNAE sive per valles, sive per montis radices: incertum est enim qua sit venturus Aeneas. ARRIPVITQVE LOCVM raptim tenuit. INSEDIT proprie: nam ‘insidere’ est dolose aliquem exspectare: unde et insidiae nominatae sunt. VELOCEM INTEREA bet autem tales transitus et in superioribus libris et in sequenti praecipue, ubi Iuppiter appellat IunonTerra est, uxor Saturni, quam Graeci Rheam vocant. TRISTES VOCES habitum futurae orationis ostendit. ORE DABAT pleonasmos. BELLVM AD CRVDELE CAMILLA uno verbo exitum rei docuit. NOSTRIS NEQVIQVAM dicitur. IVGA LONGA longe posita, remotiora: Sallustius «et Metello procul agente, lon
Abbreviated transcription (Latin):
quas dicẽ grares: secundũ rhetoricã disciplĩam dic̃ se uerba ĩuenire nõ posse. ꝗbus euis expͥmat lau¬
des cum dixerit o deciisitalię sic alibi. quibꝰ celo re liudib equem. Cum praissit o fama ingens
sgennor armis uit troiane. sed nũc. Ordo est sed nũc mecũ partire laborẽ nã ꝑpenithe si dictũ est.
qñ iste aĩus est suꝑ omĩa et siquidẽ es magna. Partire aũt ideo. qr illa dixerat Sola ꝗ tyrrhenos et
suꝰ gens ad furta belli ꝑidonea. binias fauces. fauces dñr itinera inter duos montes loata angu
et conucrari de płibus dicimus ualles. metri neccĩtate compelliiti ut uallis dicamꝰ. Staci uallisĩ
amplexii nemoꝵ sedet. Nam plenũ ẽ ualles sic̃ nũc uirgiliꝰ posuit ꝗ ita eẽ diminu indicat. fa
breuia sunt. ut miles militis. uo semita duc̃ legit̾ et qua. aditusq maligni. prog̾e obscur
ut subluce maligna. ignota: sir ęneę. Nam de surno dcurus est huc uiuenis nota feit̃ regice

Expanded text:
QVAS DICERE GRATES secundum rhetoricam disciplinam dicit se verba invenire non posse, quibus eius exprimat laudes, cum dixerit ‘o decus Italiae’: sic alibi «quibus caelo te laudibus aequem?» cum praemiserit «o fama ingens, ingentior armis vir Troiane». SED NVNC ordo est ‘sed nunc mecum partire laborem’: nam per parenthesin dictum est ‘quando iste animus est supra omnia’, id est siquidem es stius "gens ad furta belli peridonea" . Ad v. 516 Bivias fauces fauces dicuntur itinera inter duos montes locata, anget ‘convocari’ de pluribus dicimus. VALLES metri necessitate conpellimur ut ‘vallis’ dicamus: Statius «vallis in amplexu nemorum sedet»: nam plenum est ‘valles’, sicut nunc Vergilius posuit. Quod ita esse diminutio indicat: nabrevia sunt, ut ‘miles militis’. QVO SEMITA DVCIT legitur et ‘qua’. ADITVSQVE MALIGNI proprie ‘obscuri’, ut «sub luce maligna». IGNOTA scilicet Aeneae: nam de Turno dicturus est ‘huc iuvenis nota fertur regione
Abbreviated transcription (Latin):
uerba pro uerbis poni Unde passiuã nũc declinationem sub actiua posuit significatione
Sic in bucco. et placidã paci nutritoꝵ oliuã. futitũ tempusa passiuo posuit pro pñti ab
ad ip̃m referre qui describit᷑.
Cum muse interregari cõsuenerĩt ut uos o calliope p̃cor aspirate canenitiua spera urco

Expanded text:
verba pro verbis poni: unde nunc passivam declinationem sub activa posuit significatione, verba pro verbis poni: unde nunc passivam declinationem sub activa posuit significatione, sicut in georgicis «et placidam paci nutritor olivam» futurum tempus a passivo posuit pro praesenti ab ad ipsum referre, qui describitur, cum musae interrogari consueverint, ut «vos o Calliope, precor, adspirate canenti». ASPERA VIRGO
Abbreviated transcription (Latin):
Et flexum unda& extremã aũt ad illud ꝑtinet. quod ait .s penitusq datis referũt᷑ habenis. estu
licius rumpebat᷑. Unde et cum płimũ laudat acsi dicẽt talis qualis ille fuit. Tantus in arma
pater tnĩ patebat ĩ uulnere .i. In hostilia tela totis patebit: per armos: abusiue Nam prope armi
quadrupedũ sunt. exultat amazon: suspendendũ exultat ut amazoti intelligas quasi amaron
Indefessa: infatigabil. Et omĩa arma amazonũ tradit. quas licianus unimãtua suocit. Nant boe
dimicant: quod &̃ seqũs Amazonũ indicat comꝑaꝰ quę inducũt᷑ eica lreginã bella ractattes
laritiaq uirgo: Nomina hec sunt nobilissima& Italie femina& I talides : pulchra deriuatio nõ¬

Expanded text:
et flexu undarum. ‘Extremam’ autem ad illud pertinet quod ait supra «penitusque datis referuntur habenis». AESlicius rumpebatur; unde et eum plurimum PATET tantum patebat in vulnera, id est in hostilia tela totus patebat. PER ARMOS abusive: nam proprie armi quadrupedum sunt. EXVLTAT AMAZON suspendendum ‘exultat’, ut ‘Amazon’ intellegas quasi AmazonINDEFESSA infatigabilis. Et omnia ei arma Amazonum tradit, quas Titianus unimammas vocat: nam hoc ‘dimicant’, quod etiam sequens Amazonum indicat comparatio, quae inducuntur circa reginam bella tractantes. LARINAQVE VIRGO nomina haec nobilissimarum sunt Italiae feminarum. ITALIDES pulchra derivatio, no
Abbreviated transcription (Latin):
sedimicare uelle significant: hec .n. est ꝯfessio militaris. luca. elatasq alte quęcũq ad bella uccaret pro¬
misisse matius uod sepe potui. qĩ ĩpetratiuũ hoc auguriũ uult uideri accipio cognoscoq deos modo
q̃ĩ de oblatiuo loquit᷑. Nam ĩ oblatiuis auguriis ĩpotãte uidentis est: utrũ ida se ꝑtnẽ uelit an
refuret & ab hominetur. Frgo nũc dic̃ se auguriũ libeutͥ amplecti &agnoscẽ se certa factuꝵ deorũ.

Expanded text:
dimicare se velle significant: haec enim est consensio militaris: Lucanus «elatasque alte, quaecumque ad bella vocaret, prodimicare se velle significant: haec enim est consensio militaris: Lucanus «elatasque alte, quaecumque ad bella vocaret, promisere manus». QVOD SAEPE PETIVI quasi inpetrativum hoc augurium vult videri. ACCIPIO AGNOSCOQVE DEOS modo quasi de oblativo loquitur: nam in oblativis auguriis in potestate videntis est, utrum id ad se pertinere velit, an refutet et abominetur. Ergo nunc dicit se augurium libenter amplecti et agnoscere circa se favorem deorum.
Abbreviated transcription (Latin):
mittere t alto dat signũ celo. ut religio alia religione soluat᷑ presentꝰ efficaciꝰ. õstroq fefellit. bñ fefel¬
lit. Nãq hoc augurm ae oblatũ est nec ĩpetratũ. sed ĩmissum factione iuturne. quod carere side indicat
fides negata: Nam ubicũq introduc̃ firmũ auguriũ. dit ei firmissimã sedeta. ut ipĩ sub ora uiri glo ue¬
nere uolantes & uiridi sedẽ loco: Itema aute sinistra caua moniusset ab ilice cornix. In hoc aũt augurio
libatum cigriũ cetidisse ĩ aquã dic̃ quã in stabilem ẽẽ manifestũ est Littorea sagitabat aues. palustris.
Nam littus dr̃ omĩs terra aquis uicina. ut uiridiq ĩ lutore ꝯspicit᷑ sus. xcellentẽ magnũ sic̃ ĩ exerci¬
ti magnus est turnus. consistũt clamore fugam redeunt cũ clamore sic̃ ĩ exercitu solet Auguĩu salu¬

Expanded text:
mittere. ET ALTO DAT SIGNVM CAELO ut religio alia religione solvatur. PRAESENTIVS efficacius. MONSTROQVE FEFELLIT bene ‘fefelmittere. ET ALTO DAT SIGNVM CAELO ut religio alia religione solvatur. PRAESENTIVS efficacius. MONSTROQVE FEFELLIT bene ‘fefellit’: namque hoc augurium nec oblativum est nec inpetrativum, sed inmissum factione Iuturnae, quod carere fide indicat sedes negata: nam ubicumque firmum introducit augurium, dat ei firmissimam sedem, ut «ipsa sub ora viri caelo venere volantes et viridi sedere solo», item «ante sinistra cauam dicit, quam instabilem esse manifestum est. LITOREAS AGITABAT AVES palustres: nam litus dicitur omnis terra aquis vicina, ut «viridique in litore conspicitur sus». EXCELLENTEM magnum, sicut in exercitu magnus est Turnus. CONVERT
Abbreviated transcription (Latin):
. cedecoro idest oricalco. edit gestare ut dat fine. ⁊ alibus interse firmat foedera dictis. latinꝰ¬
tiui sunt pro indicitiuis. propius diligentius ut & ꝓpius res aspice nr̃as on uiribus equis: eos ꝯgressu.
norem ubiau iumꝰ & solus ferro crimen comune resellã An uiribus eꝗ nõ sumꝰ bñ addidit uiribꝰ Nã
legimis ĩ silii. memorare possum quibus in locis po.Ro. ingentes hostiũ copias parua manu fuderit. Uir
ꝗ fataliN ad italiam uenerant ut sit iteratio hetruria aũt infensa prohetrusci ꝗ & turno inimicist cã
Mezentu. Deuonet aris. ꝗait .s̃. de turno. &arĩ suplicitꝰ uenerãs item s̃ uobisaĩam hanc soceroq latino
deuoiii Nam ip̃a iterat uerba ⁊ iuisq ꝑora feret᷑: tĩꝗ̃ de uuio om̃es loqñtur: Ienti: ociosi ut nos prĩatu
fugimꝰ tu tytre lentus ĩ umbra. fędusꝗ p̃catur infectũ. regantq ut nõ ꝓ facto sit ne piaculũ uideat᷑ ad¬

Expanded text:
E DECORO id est orichalco. DEDIT GESTARE ut «dat ferre». TALIBVS INTER SE FIRMABANT FOEDERA DICTIS Latini et misceri infiniti sunt pro indicativis. Ad v. 218 Propius diligentius, ut "et propius res aspice nostras" . non viribus aequis eos congressurorro crimen commune refellam». AN VIRIBVS AEQVI NON SVMVS bene addidit ‘viribus’: nam legimus in Sallustio «memorare possum, quibus in locis populus Romanus ingentes hostium copias parva manu fuderit», Verqui fataliter ad Italiam venerant, ut sit iteratio. ‘Etruria’ autem ‘infensa’ pro ‘Etrusci’, qui etiam Turno inimici sunt causa Mezentii. DEVOVET ARIS quia ait supra «et aram suppliciter venerans», item supra «vobis animam hanc sdevovi»: nam ipsa iterat verba. VIVVSQVE PER ORA FERETVR tamquam de vivo omnes loquentur. LENTI otiosi, ut «nos patriam fugimus, tu, Tityre, lentus in umbra». FOEDVSQVE PRECANTVR INFECTVM rogant, ut pro non facto sit, ne piaculum videantur ad
Abbreviated transcription (Latin):
uere uel ulitriꝰ expectare: sic̃ in ps fecit tu faciem illius noctẽ nõ amplius unã falle dolo.
ꝗ frtussum sustulit cõmemoratiõẽm qm̃ uł cupido discessit ud Ascaniꝰ sit reuersuis. arma
ĩspoliata caut ĩdenacta: ut ip̃iꝰ inspoliate nigro eircundata turbine corpiis. qr ad enceroue

Expanded text:
vere nihil ulterius expectare: sicut fecit in primo «tu faciem illius noctem non amplius unam falle dolo», vere nihil ulterius expectare: sicut fecit in primo «tu faciem illius noctem non amplius unam falle dolo», quod praemissum sustulit commemorationem, quando vel Cupido discesserit vel Ascanius sit reversus. ARMA INSPOLIATA aut indetracta, aut ipsius inspoliatae. NIGRO CIRCVMDATA
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ꝑ quãdam uiris sollẽni tatera ĩ familiam migrat mariti. ternã. eterns nati nometsenos
pro aduerbio conati: cũ conaret᷑. Fatis urget᷑ acerbis. oñdit &̃ desideria ex fan netc̃itate defendẽ.
gittam. ut seqñtia indicant. Nam dic̃ et ultricem pharetra de prome sagitã. Ultricem pharetra de¬
par aut maior una syllaba et ꝗra neutro fac̃ fęlicia felicũ dice̾ nõ debemꝰ ne ꝑꝑ alia genera
signa Molarit uulnere corpus: qr dixerat sacrũ. ⁊ ros italus ue mihi si sitiplr̃ accipumꝰ ita in
telligamus sine eam troiatius et interemerit suie aliquis de gnee auxiliis. Nãq alũ uolunt
Trontem de surni esst partibꝰ et ĩdignatũ fem incũ sexum plus ĩbello potiusie ꝙ̃ uiros.Q uam
rera hic dñt ꝑstrinxisse i irgiliũ. Et reuera sic ubiq loquit᷑: ut incertũ sit Arons de cuiꝰ ꝓtibꝰ fuent.
p̃iudicia nominant᷑. quotiens negoci situri exinis tollit᷑ uult .n. nos de Camille cada¬

Expanded text:
nam per quandam iuris sollemnitatem in familiam migrat mariti. AETERNVM aeterne: nam nomen est pro adverbio. CONATA cum conaretur. FATIS VRGETVR ACERBIS ostendit etiam desideria ex fati necessitate descendere. am, ut sequentia indicant: nam dicit 'et ultricem pharetra deprome sagittam'. et neotericum putatur ipar, aut maior una syllaba. et quia a neutro facit 'felicia', 'felicum' dicere non debemus, ne propter alia genera Violarit vulnere cotellegamus: sive eam Troianus interemerit, sive aliquis de Aeneae auxiliis: namque alii volunt Arruntem de Turni esse partibus et indignatum, femineum sexum plus in bello potuisse, quam viros. Quam rem hic dicunt praestruxisse Vergilium: et re vera sic ubique loquitur, ut incertum sit Arruns de cuius partibus fuerit: praeiudicia nominantur, quotiens negotii futuri exitus tollitur: vult enim nos de Camillae cada
Abbreviated transcription (Latin):
Saceidoies casti dũ uita manebit: qĩ quis castus possit ee post morẽ sed aliud diẽ ꝗ fueriri
casti dũ: contiinione nitę uersarẽt. Nam ii ꝗ sacri maxĩa accipiehant ienũcibãt oĩbꝰ
rebus nec ulla ĩhis nisi numinũ cuta remanebat herbisq etum ꝗbiisdam emascula¬
bant unde coire nõ poterant. Dic̃ gͦꝰ eos sacerdotes ꝗ casti fuerũt anit sacra suscepta.
pu uates: uaticinãtes. phyebo digna locuti. ueridici ꝗ talia loq̃bãt᷑ qualia docebat apol¬
linem Multi .n. mentiebant ut ĩ lucano phoebas ad quĩ Appius claudi. Et nõ dabis
ĩpba poenis et superis qͦs sũgis ait inuẽtas aut ꝗ uitã excolut̃ ꝑ artes. ꝗ erudierũt .i. or¬
narie de hoc opĩones Iam eũ alii lunę filiũ. Alii orphea uolũt ciuꝰ eũ cõstat fuisse

Expanded text:
fuerunt casti dum in communione vitae versarentur; nam hi qui sacra maxima accipiebant, renuntiabant omnibus rebus, nec ulla in his nisi numinum cura remanebat. Herbis etiam quibusdam emasculabantur, unde iam coire nec poterant. Dicit ergo eos sacerdotes, qui casti fuerunt etiam ante sacra suscepta. PII VATES vaticinantes. PHOEBO DIGNA LOCVTI veridici, qui talia loquebantur qualia decebat Apollinem. Multi enim mentiebantur, ut in Lucano Phoebas, ad quam Appius Claudius «et nobis dabis improba poenas et superis quos fingis ait». INVENTAS AVT QVI VITAM EXCOLVERE PER ARTES qui erudierunt et orvariae de hoc opiniones: nam eum alii Lunae filium, alii Orphei volunt, cuius eum constat f
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ post nubis oitũ sicie ĩ sormã uinonis cũ se de eiꝰ stupro uctarei ab iro
ioue ad inseros trusu est et illic religatus ad rotam circũsusam serpẽub
proserpinam Adsimilis: ad uacat &a maioribꝰ ad ornatũ ad hibebat Ix
ratius. Tpopulus ad sit a ceris limitib uicina refugit iurgia lucent
genia libus aliis: alind est ut diximꝰ Tantalus rex corithio amicusnu¬
minibꝰ suit q̃ cũ sreqñten suscipẽt et quodã tempore desuuissent epi
sigius ehurno Ideo aũt sola ceres dr̃ comedisse qr est irrra q̃ soluit corpori¬

Expanded text:
post nubis coitum fictae in formam Iunonis, cum se de eius stupro iactaret, ab irato post nubis coitum fictae in formam Iunonis, cum se de eius stupro iactaret, ab irato Iove ad inferos trusus est et illic religatus ad rotam circumfusam serpentibus. Proserpinam. ADSIMILIS ‘ad’ vacat, et a maioribus ad ornatum adhibebatur, Horatius «qua populus adsita certis limitibus vicina refugit iurgia». LVCENT GENIALIBVS ALTIS aliud est. Tantalus, rex Corinthiorum, amicus numinibus fuit. Qsignis eburno" . ideo autem sola Ceres dicitur comesse, quia ipsa est terr