comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ad discenda sp̃ualia ꝯseritiũt
lllare. Qui respondens dĩx
ldeos. Mater mea ⁊ fr̃es mei
hii sunt qui u̾bum dei au¬
diunt ⁊ facunt. Tota uitace¬
lestis ꝑfectio duob hiis com¬
prehenditur. uerbum scilicet
dei auclire ⁊ facere. Unde supͣ
dominus parabolam seminis
exponens. ait eos qui auditu
tantum uerbum susceperurit.
terram ẽẽ reprobam. Bonam
uero eos qui n corde bono ⁊op¬
timo uerbum quod audĩt
retineant: ⁊ fructum afferũt
in pacientia. Qui mater diũ
uocantur. eo quod illum cotidi¬
e suo uel exemplo uel dicto qͣi
pariant in mente proximoꝵ.
fr̃es quoq sunt eius. eum ⁊
ipsi faciũt uoluntatem patris
eis. qui incelis est.
actum est autem ĩ una
dierũ. ⁊ ipse ascenditũ.
naiiculam ⁊ discipli
euis. Et ait ad illos. Transfre¬
temus trans stagnũ. Et ascen¬
derunt. In hac naiugatione
dñs utramq uniꝰ euisdemq
sue ꝑsone naturam dignat᷑
ostendere. dum is qui ut hõ

Expanded text:
ad discenda spiritalia consentiunt ad discenda spiritalia consentiunt intrare. Qui respondens, dixit ad eos: Mater mea et fratres mei hi sunt qui verbum Dei audiunt, et faciunt. Tota vitae coelestis perfectio duobus his comprehenditur, verbum scilicet Dei audire et facere. Unde supra Dominus parabolam seminis exponens, ait eos qui auditu tantum verbum susceperint terram esse reprobam; bonam vero eos qui in corde bono et optimo verbum quod audiunt retineant, et fructum afferant in patientia. Qui mater Domini vocantur, eo quod illum quotidie suo vel exemplo vel dicto quasi pariant in mente proximorum. Fratres quoque sunt ejus, cum et ipsi faciunt voluntatem Patris ejus qui in coelis est. Factum est aute ipse ascendit in unam naviculam, et discipuli ejus, et ait ad illos: Transfretemus trans stagnum. Et ascenderunt. In hac navigatione Dominus utramque unius ejusdemque suae personae naturam dignatur ostendere, dum is qui ut homo
Abbreviated transcription (Latin):
illo. Nam mater ⁊ fres ihu
h̾nagoga est ex ciuiꝰ carne est
ilitus ⁊ populus iudeorum.
qui saluatore intus docente
uementes intrare nequeunt:
cuiꝰ sp̃ualiter intelligere dicta
negligunt. Peoccupans enĩ
turba ingreditur domum: qr
differente uidea gentilitas cõ-¬
auxit ad xp̃m. acq interna
uite mysteria qͣnto fide uici¬
nior. tanto mente captior hau¬
sit uixͣ qd̃ psalmus ait. Acce¬
dite ad eum ⁊ illuminañ.
Et nuntiatum est illi. Mater
tua ⁊ frẽs tui stant foris uo-¬
lentes te uidere. Intus u̾bum:
intus est lumen. Unde supra:
ut iitrantes inquit uideant
lumen. Si ergo foris stantes
nec ip̃i agnoscuntur parentes:
⁊ propt̃ nr̃m fortasse nõ agnoᷤ¬
cuntur exemplum. quemad¬
modum nos agnoscemus. si
soris stemus. Foris enim stã¬
tes uolunt deum uidere. qui
Qualem in lege sensum nõ
querentes sese ad custodiam
littere foris fixerunt. ⁊ quasi
ꝓp̃m potius ad carnalia do-¬
cenda cogunt exire. qͣm se

Expanded text:
illo. Nam mater et fratres Jesu, illo. Nam mater et fratres Jesu, synagoga, ex cujus carne est editus, et populus est Judaeorum: qui Salvatore intus docente, venientes intrare nequeunt, cujus spiritaliter intelligere dicta negligunt. Praeoccupans enim turba, ejus ingreditur domum, quia, differente Judaea, gentilitas confluxit ad Christum, atque interna vitae mysteria, quanto fide vicinior, tanto mente capacior hausit. Juxta quod psalmus ait: Accedite ad eum, et illuminamini . Et nuntiatum est illi: Mater tua et fratres tui stant foris, volentes te videre. Intus verbum, intus est lumen; unde supra: Ut intrantes inquit videant lumen. Si ergo foris stantes nec ipsi agnoscuntur parentes, et propter nostrum fortasse non agnoscuntur exemplum, quemadmodum nos agnoscemur, si foris stemus? Foris enim stantes volunt Dominum videre, qui spiritalem in lege sensum non quaerentes, sese ad custodiam litterae foris fixerunt, et quasi Christum potius ad carnalia docenda cogunt exire, quam se
Abbreviated transcription (Latin):
enerunt autẽ ad
illum mater ⁊ fr̃es pꝰ.
⁊ nõ poterant adur ei
pre turba. frẽs dñi nõ fili
beate semꝑ uirguus marie
iuxta heluidiũ. nec filii ioseplh
de alia uixore iuxta quosdam
putandi. si eorum potius in¬
telligendi sunt ẽe cognati.
sicut ⁊ supͣ disseriumꝰ. Sane
qd̃ dominus ad matrem fi̾o¬
q rogatus. ab offitio uerbi
dissimulat egredi. nõ mater¬
ne resutat obsequia pietatis.
cuiꝰ preceptum est. honora pa-¬
trem ⁊ matrem: s paternis si
mysteriis amplius qm ma¬
ternis affectib debere demon¬
strat. idẽ uobis exemplo qd̃n
bo ꝯmendans: qui amat pa¬
trem aut matrem plusqͣmn
me: nõ est me dignus. Non i¬
iuriose frẽs ꝯtempnit: s opuˢ
sp̃uale carnis cognatione pre¬
ferens. religiosiorem cordum
copulam docet ẽe. qͣm corpoꝵ
mistice aittem hec lectio suꝑro¬
ri ꝯuenit. ubi de iudeis litterã
solum legis intuenitib dicti.
Et quicumq nõ habet. ⁊ iam
qd̃ putat se iẽe auferetur ab

Expanded text:
Venerunt autem ad Venerunt autem ad illum mater et fratres ejus, et non poterant adireres Domini, non filii beatae semper virginis Mariae, juxta Helvidium, nec filii Joseph de alia uxore, juxta quosdam, putandi, sed eorum potius intelligendi sunt esse cognati, sicut et supra disseruimus. Sane quod Dominus ad matrem fratresque rogatus, ab officio verbi dissimulat egredi, non maternae refutat obsequia pietatis, cujus praeceptum est, Honora patrem et matrem ; sed paternis se mysteriis amplius quam maternis affectibus debere demonstrat, idem nobis exemplo quod verbo commendans, Qui amat patrem aut matrem plus quam me, non est me dignus . Non injuriose fratres contemnit, sed opus spiritale carnis cognationi praeferens, religiosiorem cordium copulam docet esse quam corporum. Mystice autem haec lectio superiori concinit, ubi de Judaeis litteram solum legis intuentibus dicitur: Et quicunque non habet, etiam quod putat se habere, auferetur ab
Abbreviated transcription (Latin):
dabitur illi ⁊ sensus intelligẽ¬
di: quodamat. At qui uerbi
amorem non habet audiendi.
⁊ iam si uel naturali ingenio
uel litterario se callere putarit
exercitio. nulla nere sapientie
dulcedine gaudebit. Quod
⁊ sispecialiter de apłis quib
caritate fide ⁊ potitis datum
est musterium regnidei. ⁊ deꝑ
fidis iudeis qui in parabolis
uidentes nõ inidebant. ⁊ audi¬
entes non intelligebant. qd̃
udelicet litteram legis in qͣ
gloriabantur amissuri ẽet
diftum iudeatim. potest ta¬
men ⁊ generaliter accipi. qr
nimirum sepelector ingemosꝰ
negligendo se priuet sapien¬
tia. quam simplex si studio¬
sus elaborando degustat. Id¬
circo autem sepe ⁊ desidiosus
ingenum accipit. ut de ne-¬
gligentia iustius puniatur.
quia qd̃ sine labore assequi
potuit. scire ꝯtempnit. Et iocir¬
co nõ num qͣm studiosus tar¬
ditate intelligentie premitur.
ut eo maiora premia retribu¬
tionis inueniat: quo mageᷤᷤ
studio uruentionis elaborat.

Expanded text:
dabitur illi et sensus intelligendabitur illi et sensus intelligendi quod amat. At qui verbi amorem non habet audiendi, etiamsi vel naturali ingenio vel litterario se callere putarit exercitio, nulla verae sapientiae dulcedine gaudebit. Quod etsi specialiter de apostolis, quibus charitate fideque potitis, datum est nosse mysterium regni Dei, et de perfidis Judaeis, qui in parabolis videntes non videbant, et audientes non intelligebant, quod videlicet litteram legis, in qua gloriabantur, amissuri essent, dictum videatur: potest tamen et generaliter accipi, quia nimirum saepe lector ingeniosus negligendo se privat sapientia, quam simplex, sed studiosus, elaborando degustat. Idcirco autem saepe et desidiosus ingenium accipit, ut de negligentia justius puniatur, quia quod sine labore assequi potuit scire contemnit. Et idcirco nonnunquam studiosus tarditate intelligentiae premitur, ut eo majora praemia retributionis inveniat, quo magis studio inventionis elaborat.
Abbreviated transcription (Latin):
cit apłs. nõ sic pugno quasi
aerem cedens. s castigo corpꝰ
meum ⁊ seruituti subitio. ne
forte aliis predicans. ipse re-
prob inueniar.
on enum est occultũ
qd̃ nõ manifestet᷑.
nec absconditũ qd̃
nõ cognoscatur. ⁊ inpalam
ueniat. Nolite inquit erubes¬
cere euͣngelium dei. s intene¬
bris ꝑsecutoꝵ lumen uerbi
supra ur̃i corporis candelabrũ
leuate: fixa mente retinentes
illum retributionis extreme
diem. quo illuminabit deus
abscondita tenebrarꝵ. ⁊ mam¬
festabit cogitationes cordiũ.
Tunc enim ⁊ uos adeo laus.
⁊ aduersarios u̾itatis pena
manet eterna. Uidete ergo eͥ¬
modo auditis. Instanter noᷤ
docet uerbo. ascultare. quatinꝰ
⁊ nr̃o illud pectore continue
ruminare. ⁊ alieno ructare
sufficiamꝰ auditu
ui enim habet dabit᷑
illi. ⁊ quicumq nõ
habet. etiam quod
putat se habere auferetur ab
illo. Tota inquit intentione uer¬
bo quod auditis oꝑam date:
quia qui amorem habet u̾bi

Expanded text:
cit Apostolus, Non sic pugno tanquam cit Apostolus, Non sic pugno tanquam aerem caedens; sed castigo corpus meum, et servituti subjicio, ne forte inveniar . Non enim est occultum quod non manifestetur, nec absconditum quod non cognoscatur et in palam veniat. Nolite inquit erubescere Evangelium Dei, sed inter tenebras persecutorum, lumen verbi supra vestri corporis candelabrum levate, fixa mente retinentes illum retributionis extremae diem, quo illuminabit Deus abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordium . Tunc enim et vos a Deo laus, et adversario veritatis poena manet aeterna. Videte ergo quomodo auditis. Instanter nos docet verbo auscultare, quatenus et nostro illud pectore continue ruminare, et alieno ructare sufficiamus auditui. Qui enim habet, dabitur illi. Et quicunque non habet, etiam quod putat se habere, auferetur ab illo. Tota inquit intentione verbo quod auditis operam date. Quia qui amorem habet verbi,
Abbreviated transcription (Latin):
dit ꝑ eos aliquando ⁊ iam
ceteris idem misteriũ se re¬
nelandum. ⁊ pectus om̃iũ
qui domum dei cẽnt intrati᷑
fidei flammis illustrandum.
Quib etiam uerbis typice
fidutiam docet. predicandi:
requis timore carnaliũ in¬
ꝯmodoꝵ lucem scientie qm
nouit abscondat. Uasis enĩ
⁊ lecti nomme carnem. lucer¬
ne autẽ uocabulo uerbum
designat. Quod qui ob me¬
tum ut dixi carnaliũ incõ-¬
modoꝵ occultat. ip̃am car¬
nem utiq preponit manife¬
stationi u̾itatis. ⁊ ea quasi
oꝑit uerbum: qd̾ predicare
pideat. Supra candelabrũ
autẽ ponit lucernam qui cor¬
pus suum misterio dei sub¬
icit. ut suꝑior sit predicatõ
ĩutatis. ⁊ inferior seruitꝰ cor¬
poris. ꝑ ip̃am tameri corpo¬
lls seruitutem. excelsior luce¬
at doctrina. que ꝑ offitia cor¬
poralia. idest ꝑ uecem ⁊ lin¬
guam. ⁊ ceteros corporis motꝰ.
in bonis oꝑib insinuatur
dicentib. Suꝑ candelabrũ
ergo ponit lucernam. cum di¬

Expanded text:
dit per eos aliquando etiam dit per eos aliquando etiam caeteris idem mysterium esse revelandum, et pectus omnium qui domum Dei essent intraturi fidei flammis illustrandum. Quibus etiam verbis typice fiduciam docet praedicandi, ne quis timore carnalium incommodorum lucem scientiae quam novit abscondat. Vasis enim et lecti nomine, carnem; lucernae autem vocabulo, verbum designat. Quod qui ob metum ut dixi carnalium incommodorum occultat, ipsam carnem utique praeponit manifestationi veritatis, et ea quasi operit verbum quod praedicare trepidat. Supra candelabrum autem ponit lucernam, qui corpus suum ministerio Dei subicit, ut superior sit praedicatio veritatis, et inferior servitus corporis: per ipsam tamen corporis servitutem excelsior luceat doctrina, quae per officia corporalia, id est per vocem et linguam et caeteros corporis motus in bonis operibus insinuatur discentibus. Super candelabrum ergo ponit lucernam, cum di
Abbreviated transcription (Latin):
ta ad uiduas. eõ quod ĩ an¬
gustia ⁊ tribulatione sint
posite. Unde ⁊ insuꝑiore cligi¬
to deprimuntur. quantoq
maior est difficultas exꝑte
quondam uoluptatis illece¬
bris abstinere.: tantomnaius
⁊ premium. Porro centesimus
numertis queso diligenter
lector attende. a sunstra tͣnstr¬
tur ad dexteram. Et hisdem qͥ¬
dem digitis. s nõ eadem ma¬
nu. quib in leua manu nup¬
te significantur. ⁊ uidue: cr¬
culum faciens exprimit iuir¬
giratatis coronam Alit̾ fiu¬
ctum tritesimum uerbum
ꝓfert. qd̃ fidem sc̃e tͥnitatise¬
dificat. Sexagesimum qd
oꝑis ꝑfectiõem docet: quia lex
dies sunt in quib operari li¬
cet. Centesimum qd̃ ad dexte¬
ram regni. uitam predicat et̃¬
emo autem lucernã
accendens operit eã
uase: aut subtus lectum po¬
it: s supra candelabrũ pons
nt intrantes uideant lum̃.¬
apłis. uobis datum est nos¬
se mysterium deiregni. cet̾is
autem in parabolis ñc ostẽ¬

Expanded text:
nta ad viduas, eo quod in annta ad viduas, eo quod in angustia et tribulatione sint positae. Unde et in superiore digito deprimuntur. Quantoque major est difficultas expertae quondam voluptatis illecebris abstinere, tanto majus et praemium. Porro centesimus numerus, quaeso diligenter, lector, attende, a sinistra transfertur ad dexteram, et iisdem quidem digitis, sed non eadem manu, quibus in laeva manu nuptae significantur et viduae, circulum faciens, exprimit virginitatis coronam. Aliter. Fructum tricesimum verbum profert, quod fidem sanctae Trinitatis aedificat. Sexagesimum, quod operis perfectionem docet. Quia sex dies sunt, in quibus oportet operari. Centesimum, quod ad dexteram regni vitam praedicat aeteemo autem lucernam accendens, operit eam vase, aut subtus lectum ponit, sed supra candelabrum ponit, ut intrantes videant lumdatum est nosse mysterium regni Dei, caeteris autem in parabolis, nunc osten
Abbreviated transcription (Latin):
prediximus omnib trib t̾re
neqm uarietatib contraria
facit. ⁊ libenter udelicet semẽ
uerbi suscipiendo: et quod
suscipit inter aduersa ⁊ proꝰ¬
pera pacienter ad fructus ul-¬
q tempora seruando. Aliter.
Bona terra fructum ꝑ paciẽ-¬
tiam rectlit: quia scilicet nul-¬
la sunt bona que agimꝰ. si nõ
equanuiter etiam proximoꝵ
mala toleramus. Quantoe¬
nim quisq altius profecerit.
tanto in hoc mundo inuenit.
qd̃ duriꝰ portet. quia dum p̾-¬
senti seculo mentis nr̃e dilectõ
deficit. eiidem seculi adu̾sitas
trescit. Hinc est enim quod
plerosq ternimus. ⁊ bona
agere. et tamen sub graui tri-¬
bulationũ fasce desudare. sed
iuixta uocem domini fructum
ꝑ pacientiam redount. quia cũ
humiliter flagella suscipũt.
post flagella ad requiera sub
tum. aliud autẽ sexaginta:
porro aliud trignita. trigĩta
referuntur ad nuptias. Nid
⁊ ipsa digitorum conũmeto¬
⁊ quasi molli osculo se com

Expanded text:
praediximus omnibus tribus terrae praediximus omnibus tribus terrae nequam varietatibus contraria facit, et libenter videlicet semen verbi suscipiendo, et quod suscipit inter adversa et prospera patienter ad fructus usque tempora servando. Aliter. Bona terra fructum per patientiam reddit, quia scilicet nulla sunt bona quae agimus, si non aequanimiter etiam proximorum mala toleramus. Quanto enim quisque altius profecerit, tanto in hoc mundo invenit quod durius portet. Quia dum a praesenti saeculo mentis nostrae dilectio deficit, ejusdem saeculi adversitas crescit. Hinc est enim quod plerosque cernimus, et bona agere, et tamen sub gravi tribulationum fasce desudare. Sed juxta vocem Domini, fructum per patientiam reddunt. Quia cum humiliter flagella suscipiunt, post flagella ad requiem sublitum, aliud autem sexaginta, porro aliud triginta, triginta referuntur ad nuptias. Nam et ipsa digitorum conjunctio, quasi molli osculo se comp
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e mentis inopiam nõ expel¬
lunt. Sole autem diuitie ue-¬
re sunt: que nos diuites uir¬
tutib faciurit. Notandum
uero est. quod exponens d̃ñs
dicit: quia sollicitudines ⁊
uoluptates. ⁊ diuitie suffocãt
Suffocant enim quia impor¬
tuus cogitationib suis gut¬
tur mentis strangulant. Et
clum bonum desiderium int᷑¬
re ad cor nõ sinunt. quasi ad¬
itum flatus uitalis necant.
Notandum etiam quod duo
sunt que diuitiis iungit. so¬
llicitudines uidelicet ⁊ uolup¬
tates. quia profecto ⁊ ꝑcurã
mentem opprimunt: ⁊ ꝑ afflu¬
entiam resoluunt. Re enim
contraria: possessores suos ⁊
afflictos ⁊ lubricos faciunt.
S quia uoluptas conuenure
cura asflictione nõ potest. alio
quidem tempore ꝑ cuscodie
sue sollicitudinẽ affligunt.
atꝙ alio ꝑ habundantiam
ad uoluptates emolliunt.
Quod autem in bonam t̾rã.
hii sunt qui m corde bono ⁊
optimo audientes uerbum
retinent. ⁊ fructum afferũt
in pacientia. Bona terra ut

Expanded text:
iam non expellunt. Solae autem divitiae verae sunt, quae nos divites virtutibus faciunt. Notandum vero est quod exponens Dominus dicit, quia sollicitudines et voluptates, et divitiae suffocant. Suffocant enim, quia importunis cogitationibus suis guttur mentis strangulant: et dum bonum desiderium intrare ad cor non sinunt, quasi aditum flatus vitalis necant. Notandum etiam quod duo sunt quae divitiis jungit, sollicitudines videlicet et voluptates, quia profecto et per curam mentem opprimunt, et per affluentiam resolvunt: re enim contraria, possessores suos et afflictos et lubricos faciunt. Sed quia voluptas convenire cum afflictione non potest, alio quidem tempore per custodiae suae sollicitudinem affligunt, atque alio per abundantiam ad voluptates emolliunt. Quod autem in bonam terram, hi sunt qui in corde bono et optimo audientes verbum retinent, et fructum afferunt in patientia. Bona terra ut
Abbreviated transcription (Latin):
prisca deflemus. ut ad grãm splẽ¬
doremq ꝑuenire mereamur
eternũ. Magdalene tutris: s
melius sicut amonte. monta¬
nus. ita turrensis a turre dli¬
catur: illa scilicet cui psallmi¬
sta canit. Deduxisti me quia
factus es spes mea: turris for-¬
titulinis a facie inimici.
Uin autem turba
de cuuitatib prope¬
rarent ad ih̾m: di¬
xit ꝑ similitudinẽ. Exiit qui
seminat seminare semensuũ.
Et ft. Hanc parabolam dñs
ideo per se ipsum exponere di¬
gnatus est. ut figurate selo¬
qui innotesceret. rerumq sig¬
nificaticẽs in hiis etiam qui
ꝑ semetip̃m uoluit explana¬
re. doceret ẽẽ querendas. S
quia semen quod u̾bum d̾i
sit. terramq uariam qd̃ diũ¬
sum cor auditoꝵ significet.
ipse dominꝰ aꝑuit. satorem
quem nobis querendumre¬
liquit. nullura meliꝰ qͣm fi¬
lium du intelligere possumꝰ.
Qui exiit seminare semẽ su¬
um: quia de sinu patris qua
creature nõ erat accessus egre¬

Expanded text:
prisca deflemus, ut ad gratiam splenprisca deflemus, ut ad gratiam splendoremque pervenire mereamur aeternum. Magdalene, turris; sed melius sicut a monte montanus, ita turrensis a turre dicatur. Illa scilicet cui Psalmista canit: Deduxisti me, quia factus es spes mea, turris fortitudinis a facie inimici . Cum autem turba de civitatibus properarent ad eum, dixit per similitudinem: Exiit qui seminat semin. Hanc parabolam Dominus ideo per seipsum exponere dignatus est, ut figurate se loqui innotesceret, rerumque significationes in his etiam, quae per semetipsum noluit explanare, doceret esse quaerendas. Sed quia semen, quod verbum Dei sit, terramque variam, quod diversum cor auditorum significet, ipse Dominus aperuit. Salvatorem, quem nobis quaerendum reliquit, nullum melius quam Filium Dei intelligere possumus, qui exiit seminare semen suum, quia de sinu patris quo creaturae non erat accessus, egre
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis iudaice fuit. nec ciceba¬
tur in culpam. more gentis anti¬
quo: ut mulieres de substantia
sna uctum atq uestitum de p̃¬
ceptorib ministrarent. hoc qr
scandalum facere poterat inna¬
tionibz: paulus se abietisse me¬
morat. Numquid nõ habemus
potestatem sorores muilieres cir¬
cumducendi. sicut ⁊ ceteri apo¬
stoli faciunt: Ministrabant
autẽ domino de substantia sua
ut meteret eaꝵ carnalia. cuius
ille metebant sp̃ualia. nõ qͦ
indigeret cibis domiiꝰ creatu
ex discipulis deberent ẽẽ ꝯtenti.
Interpretatur autem susanna
lilium aut gr̃a eius: s melius
si femininũ nomen figuretur
a lilio. credo propt̾ odoriferum
celestis uite candorem. aurosũ¬
q interne dilectionis ardorem.
Iohanna dominꝰ gr̃a euis. uel
dominꝰ misericoes. iudelicet quia
eius est om̃e qd̃ uiuimꝰ. Maria
amaꝵ mare propt̾ utiꝙ insicũ
penitentie rugitũ. qd̃ nel ipsa
maria. uel nos singuli uitia

Expanded text:
tudinis Judaicae fuit, nec ducebatudinis Judaicae fuit, nec ducebatur in culpam, more gentis antiquo, ut mulieres de substantia sua victum atque vestitum praeceptoribus ministrarent. Hoc quia scandalum facere poterat in nationibus, Paulus se abjecisse memorat: Nunquid non habemus potestatem sorores mulieres circumducendi, sicut et caeteri apostoli faciunt ?-- Ministrabant autem Domino de substantia sua, ut meteret earum carnalia, cujus illae metebant spiritalia. Non quod indigeret cibis Dominus creatuex discipulis deberent esse contenti. Interpretatur autem Susanna lilium, aut gratia ejus. Sed melius, si femininum nomen figuretur a lilio, credo propter odoriferum coelestis fidei candorem, aurosumque internae dilectionis ardorem. Joanna, Dominus gratia ejus, vel Dominus misericors; videlicet quia est omne quod vivimus. Maria, amarum mare, propter utique insitum poenitentiae rugitum, quo vel ipsa Maria, vel nos singuli, vitia
Abbreviated transcription (Latin):
manifestat ubi uero peccatricẽ
s penitentiam describit. mulie¬
rem generaliter dicit. ne uideli¬
cet tante nomen fame. quod ꝑ
om̃s hodie uenerat᷑ eccl̃ias pri¬
sci erroris nota fuscaret. De qua
demoria septem exisse referunt᷑.
nt innumeris ĩmo uniu̾sis i¬
tiis plena fuisse monstret᷑. Nam
quia septenis dieb secula cur¬
runt. septenarit sepe numero
solet inscripturis unu̾isitas
intimari. Unde ⁊ scĩ quoꝙ sp̃c¬
gr̃am: proph̾a septem iurtutũ
distinctione complectitur. Et
iohanna uxor cura procura¬
toris herodis Si maria mun¬
data a sorde uitiorũ eccl̃iam de
gentib insinuat: cur nõ io¬
hanna eamdem designat eccl̃i-¬
am. quondam quidem ydoloꝵ
pietate redemptam. Nam qui¬
libet malignus sp̃c ad decepti¬
onem generis humani pr̃optꝰ
dum pro regno diaboli facit:
quasi herodis impiissimi pro¬
curator existit. Et susanna. ⁊
alie multe. que ministrabãt
ei de facultatib sus. Consue¬

Expanded text:
manifestat. Ubi vero peccatricem, manifestat. Ubi vero peccatricem, sed poenitentem describit, mulierem generaliter dicit; ne videlicet tantae nomen famae, quo per omnes hodie veneratur Ecclesias, prisci erroris nota fuscaret. De qua daemonia septem exisse referuntur, ut innumeris, imo universis vitiis plena fuisse monstretur. Nam quia septenis diebus saecula currunt, septenario saepe numero solet in Scripturis universitas intimari. Unde et sancti quoque Spam propheta septem virtutum distinctione complectitur. Et Joanna, uxor Chuza, procuratoris Herodis. Si Maria mundatam a sorde vitiorum Ecclesiam de gentibus insinuat, cur non Joanna eamdem designat Ecclesiam, quondam quidem idolorum Christi pietate redemptam? Nam quilibet malignus spiritus, ad deceptionem generis humani promptus, dum pro regno diaboli facit, quasi Herodis impiissimi procurator existit. Et Susanna, et aliae multae, quae ministrabant ei de facultatibus suis. Consue
Abbreviated transcription (Latin):
muptiis reficit. ꝑ sata ducit.
atq a calumpniatorib pħi¬
seis quasi teneros aquila pul¬
los a serpentinis morsib alla¬
to dente defendit. exhiis aut̃¬
duodecim quos apłs noĩat
eligit. S ⁊ hos pͥmo presente
tia rectlit. postmodum uero
ut in presenti lectum est. per
cuutates ⁊ castella predicans.
solos secum qui eum fami¬
liarius audiant retinet. so¬
lis masteria regni dei que ce¬
tiris parabolanim dixerat
exponit. ac sic demium uirtu¬
tum suai ostensione quasi
alaꝵ protectione firmatis.
dat ⁊ illis potestatera curãdi.
mittitq predicare regnũ di.
Et mulieres alique que erãt
curate aspiritib malignis
⁊ infirmitatib. maria que
uocatur magdalena de qͣ de¬
monia septem exierarit.
Maria magdalena. ipsa est
ciuꝰ tacito nom̃e proxima le¬
dio peniteritiam narrat. Nã
pulchee ac reuerenter ubi eã
tum domino iter facere. eiq de
facultatib sius ministrare cõ¬
memorat. uoto hanc uocabło

Expanded text:
nuptiis reficit, per sata ducit, nuptiis reficit, per sata ducit, atque a calumniatoribus Pharisaeis, quasi teneros aquila pullos a serpentinis morsibus allato aetite defendit. Ex his duodecim, quos apostolos nominat, eligit, sed et hos primo praesente cia reddit. Postmodum vero, ut in praesenti lectum est, per civitates et castella praedicans, solos secum, qui eum familiarius audiant, retinet, solis mysteria regni Dei, quae caeteris parabolatim dixerat, exponit. Ac si demum virtutum suarum ostensione, quasi alarum protectione firmatis, dat et illis potestatem curandi, mittitque praedicare regnum Dei. Et mulieres aliquae, quae erant curatae ab spiritibus malignis, et infirmitatibus. Maria quae vocatur Magdalene, de qua daemonia septem exierant. Maria Magdalene, ipsa est cujus tacito nomine proxima lectio poenitentiam narrat. Nam pulchre ac reverenter evangelista, ubi eam cum Domino iter facere, eique de facultatibus suis ministrare commemorat, noto hanc vocabulo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ciuitatem ⁊ ca¬
stellum predicans
⁊ eungelizans reg¬
num dei. ⁊ duodecim cum illo
Uidemus in xp̃i discipulis im¬
pletum. quod de antiquo illoh¬
breoꝵ populo legimus dictum.
Nec mirum quia unꝰ utriꝰcꝙ te¬
stamenti deus ipse ꝑ filium le¬
nedictiõem dabit. qui legem-
dit ꝑ famulum. sicut inquies
quila prouocans ad uolandum
pullos suos. ⁊ suꝑ eos uolicãs
expandit alas suas ⁊ assump¬
sit eum. ⁊ portauit in humetis
sius. Nam sicut mox nati pil¬
li donec plumestant aera uisl̃¬
do suꝑare nõ ualent. ita qusli
fideles ut ad celestia ꝑuolando
sufficiant innido prius fida ne¬
cesse est uirtutũ penna seuestiãt.
Ita ipsi fideliũ doctores apli ꝑ¬
detentim ad sublimia. quatiuꝰ
⁊ aliis erudiendis p̃fici possr̃
ascendunt. Prius siquidem d¬
minꝰ docet in synagogis. mla¬
cula fatit. famam ubiq dis¬
pgit. Conuenientes ad se tur¬
bas suscipit curat: instruit.
hinc cdiscipulos facit. in sp̃osi

Expanded text:
per civitatem et caper civitatem et castellum, praedicans et evangelizans regnum Dei, et duodecim cum illo. Videmus in Christi discipulis impletum quod de antiquo illo Hebraeorum populo legimus dictum. Nec mirum, quia unus utriusque Testamenti Deus ipse per filium benedictionem dabit, qui legem dedit per famulum. Sicut inquit aquila provocans ad volandum pullos suos, et super eos volitans, expandit alas suas, et assumpsit eum, et portavit in humeris suis . Nam sicut mox nati pulli, donec plumescant, aera volando superare non valent: ita quique fideles, ut ad coelestia pervolanda sufficiant, in nido prius fidei necesse est virtutum penna se vestiant. Ita ipsi fidelium doctores apostoli pedetentim ad sublimia, quatenus et aliis erudiendis praefici possint, ascendunt. Prius siquidem Dominus docet in synagogis, miracula facit, famam ubique dispergit, convenientes ad se turbas suscipit, curat, instruit. Hinc discipulos facit, in sponsi
Abbreviated transcription (Latin):
quia siue bona ꝑficiende qͣm
accepinus scientie. seu uitande
qͣm incurrimꝰ insipientie. ueł
intelligere. multo uotiq plus
eccl̃ie quam synagoge donat᷑.
que ⁊ feliori quondam ut pote
qmͣ nullus doctor prohibuit
ydolatrie sorde corrupta est. S
ubi habundauit pecc̃m. suꝑ¬
habundauit gr̃a. ⁊ maiori ñc
est ꝑfectionis eungelice subli¬
mata preconio. cui dr. quia
multi propħe ⁊ iusti cupierũt
uidere que uos uidetis ⁊ non
uiderunt. ⁊ audire que audi-¬
tis: ⁊ nõ audierunt. Congru¬
it sane huic loco qd̃ numeroꝵ
historia refert. diuisis equalit̾
cesoꝵ madianitai spoliis eos
quidem qui de pugna uener̃t
quingentesimũ de sua portiõe
caput. ceteros uero quinqua¬
gesimum domino delisse. quia
⁊ magna offert. qui se in castͥs
uirtutũ exercendo tutum ab in¬
cursione ꝯseruat. hostili. s maio¬
ra utiq qui gladium uerbi ui-¬
brando innumeras aduersarii
exertitus copias steruit. xxuiii.
t fc̃m est deiiceps
et ipse iter faciebat

Expanded text:
Quia sive bona perficiendae, quam accepimus scientiae, seu vitandae quam incurrimus insipientiae, velis intelligere, multo utique plus Ecclesiae quam Synagogae donatur, quae et foediori quondam, ut pote quam nullus doctor prohibuit, idololatriae sorde corrupta est, sed ubi abundavit peccatum, superabundavit gratia , et majori nunc est perfectionis evangelicae sublimata praeconio. Cui dicitur: Quia multi prophetae et justi cupierunt videre quae vos videtis, et non viderunt; et audire quae auditis, et non audierunt . Congruit sane huic loco quod Numerorum historia refert, divisis aequaliter caesorum Madianitarum spoliis, eos quidem qui de pugna venerunt, quingentesimum de sua portione caput, caeteros vero quinquagesimum Domino dedisse. Quia et magna offert qui se in castris virtutem exercendo tutum ab incursione conservat hostili, sed majora utique qui gladium verbi vibrando, innumeras adversarii exercitus copias sternit. CAPUT VIII. Et factum est deinceps, et ipse iter faciebat
Abbreviated transcription (Latin):
ẽt designatos. a quib om̃ib
qui sc̃m acceptum seruat.
terra bona est. Excipiuntur
sane iudei ⁊ gentiles: qui n
audire quidem merentur.
Quod audem in spinis ce¬
cidit. hiĩ sunt qui audier̃t
⁊ a sollicitudinib ⁊ diuitiis
⁊ uoluptatib iute euntes.
suffocantur ⁊ nõ referunt
fructum. Mirum quomodo
dñs spinas diuitias inter¬
pretatus sit. cum ille pũgãt
iste delectent.⁊ tamen spine
sunt quia cogitationũ suaꝵ
punctionib mentem lacerãt.
Et cum usq ad pec̃cm ꝑtra¬
hunt. quasi inflictor uuln̾e

Expanded text:
esse designatos, a quibus omnibus, esse designatos, a quibus omnibus, qui semen acceptum servat terra bona est. Excipiuntur sane Judaei et Gentiles, qui nec audire quidem merentur. Quod autem in spinis cecidit, hi sunt qui audierunt et a sollicitudinibus, et divitiis, et voluptatibus vitae euntes suffocantur, et non referunt fructum. Mirum quomodo Dominus spinas divitias interpretatus sit, cum illae pugnant, istae delectent. Et tamen spinae sunt, quia cogitationum suarum punctionibus mentem lacerant, et cum usque ad peccatum pertrahunt, quas
Abbreviated transcription (Latin):
dentes salui fiant. De hoc sy¬
mine marcus ita scribit. hi
antem sunt qui circa uiam
ubi seminantur uerbum:⁊
cum audierint. confestim ue¬
nit sathanas. ⁊ aufert. Ma¬
th̾s ita. Omnis qui audit
uerbum regni. ⁊ nõ intelligit:
uenit malus et rapit. Ex quo
manifeste docetur. eos circa
uiam seminatos: qui ubũ
quodauduint nulla fide.
nullo intellectu. nulla saltĩ
temptande utilitatis occasio¬
ne ꝑcipere dignantur. Por¬
ro suꝑ petrosa ⁊ in spimis
ut dominꝰ exponit semindl
dem uerbi ⁊ utilitatem pro¬
hauit. et desiderium gustãt.
s ne adid qd̾ probant ꝑuena¬
ant. huuis uite eos uel aduer¬
sa terrendo. uel prospera blã¬
liendo retardant. Contraq
utraq dampna semen qd̵
acceperat tutari curabat. qͥ
ait. ꝑ arma uisticie a dext̃s
⁊ a synistris. ꝑ glam ⁊ igno¬
bilitatem ꝑ infamiam ⁊ bo¬
nam famam: ut seductores¬
tueraces. Hiis ergo trib ge
nerib terre. scito omnes qui
uerbum auditum nõ facĩt

Expanded text:
dentes salvi fiant. De hoc sedentes salvi fiant. De hoc semine Marcus ita scribit: Hi autem sunt qui circa viam ubi seminatur verbum, et cum audierint, confestim venit Satanas et aufert. Matthaeus ita: Omnis qui audit verbum regni, et non intelligit, venit malus et rapit . Ex quo manifeste docetur, eos circa viam seminatos, qui verbum quod audiunt nulla fide, nullo intellectu, nulla saltem tentante utilitatis occasione percipere dignantur. Porro super petrosa et in spinis, ut Dominus exponit, seminantur dem verbi et utilitatem probant, et desiderium gustant, sed ne ad id quod probant perveniant, hujus vitae eos vel adversa terrendo, vel prospera blandiendo, retardant. Contra quae utraque damna semen quod acceperat, tutari curabat, qui ait: Per arma justitiae a dextris et a sinistris, per gloriam et ignobilitatem, per infamiam et bonam famamet veraces . His ergo tribus terrae generibus scito omnes qui verbum auditum non faciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
uiterrogasse saluatorem: s ut
marchus ait. cur eẽt singula¬
ris interrogauerunt eum. hii
qui cum eo erant duodecĩ pa¬
rabolas: ⁊ dicebat eis.
obis datum est nos¬
se misterium regni
dei: ceteris autenũ
parabolis: ut uidentes non
uideant: ⁊ audientes nõ in-¬
telligant. Marchus ita dicit.
Iillis autem qui foris sunt: in
parabolis omnia fuint. Ideo¬
ꝙ ⁊ nos cum discipulis xp̃i
intremus in sc̃uarium dei: ut
intelligamus in nouissima
misterioꝵ regni dei. Nam qui
appropinquant pedib eins.
accipient de doct̾na illius: A¬
centes cum psalmista Reue¬
la oculos nr̃os ⁊ ꝯsiderabmiꝰ
mirabilia de lege tua. Reste
itaq in parabolis audu.
⁊ inenignate. qui clausis sen¬
sib cordis. neq intrare neq
curant cognoscere u̾itatem
obliti dominice preceptionis:
qui habet aures audliendi
audiat. Quod autem secus
uiam. sunt qui audiunt. de
inde uenit diabolus ⁊ dollit
uerbum decorde eorum: necre¬

Expanded text:
interrogasse Salvatorem: sed, ut interrogasse Salvatorem: sed, ut Marcus ait: Cum esset singularis, interrogaverunt eum ii qui cum eo erant duodecim, parabolam . Et dicebat eis: Vobis datum est nosse mysterium regni Dei. Caeteris autem in parabolis, ut videntes non videant, et audientes non intelligant. Marcus ita dicit: Illis autem qui foris sunt, in parabolis omnia fiunt . Ideoque et nos cum discipulis Christi intremus in sanctuarium Dei, ut intelligamus in novissima mysteriorum regni Dei. Nam qui appropinquant pedibus ejus, accipient de doctrina illius, dicentes cum Psalmista · Revela oculos nostros, et considerabimus mirabilia de lege tua . Recte itaque in parabolis audiunt, et in aenigmate, qui clausis sensibus cordis, neque intrare, neque curant cognoscere veritatem, obliti dominicae praeceptionis: Qui habet aures audiendi, audiat . Qui autem secus viam, hi sunt qui audiunt. Deinde venit diabolus, et tollit verbum de corde eorum, ne cre
Abbreviated transcription (Latin):
ceptis legis custodia contine¬
tur. Actiua enim ⁊ ꝯtempla¬
tiua uita simul in dcalogi
pe dei ad ꝯtemplatiuam. amor
uero ꝓximi ꝑtinet ad actiuam.
Denarius numerꝰ autem per se¬
metip̃m multiplicatus. in
centenariũ surgit. Unde recte
ꝑcentenarium magna per¬
fectio designatur:. sicut de illo
qui sua pro domino terrena
reliquit. dicitur. Centuplum
accipiet. ⁊ uitam eternam po¬
ssidebit. quia quisquis ꝓ dei
nomine temporalia atq ter¬
rena ꝯtempnit. ⁊ hic ꝑfectio¬
nem mentis recipit. ut iam ea
bonã fructu centuplo fecundat᷑.
quando cor docile urtutũ sp̃u¬
alium ꝑfectione donatur. hec
dicens clamamabat. Qui ha¬
det aures audiendi audiat.
Quociens hec admoniti uin¬
cula. uel in cuͣngelio uel ui
apocalipsi iohis interponitur.
msticum ẽẽ quod d̃r. queren¬
dumq a nobis intentius ostẽ¬
ditur. Interrogabant autem
eumn discipuli eius que ẽẽt hec
parabola. Nemo putet finita
mox parabola discipulos hec

Expanded text:
ceptis legis custodia contineceptis legis custodia continetur. Activa enim et contemplativa vita simul in decalogipe Dei ad contemplativam, amor vero proximi pertinet ad activam. Denarius autem numerus per semetipsum multiplicatus, in centenarium surgit. Unde recte per centenarium magna perfectio designatur, sicut de illo qui sua pro Domino terrena relinquit, dicitur: Centuplum accipiet, et vitam aeternam possidebit . Quia quisquis pro Dei nomine temporalia atque terrena contemnit, et hic perfectionem mentis recipit, ut jam ea bona fructu centuplo fecundatur, quando cor docile virtutum spiritalium perfectione donatur. Haec dicens clamabat: Qui habet aures audiendi, audiat. Quoties haec admonitiuncula, vel in Evangelio , vel in Apocalypsi Joannis interponitur, mysticum esse quod dicitur, quaerendumque a nobis intentius ostenditur. Interrogabant autem eum discipuli ejus, quae esset haec parabola. Nemo putet finita mox parabola, discipulos haec
Abbreviated transcription (Latin):
Que dominus exposuit pia
side suscipienda sunt. Que aut̃
tacita fir̾e intelligentie deceli¬
quit ꝑstringenda sunt breuit᷑.
Semen qd̾ setus uiam cecidit.
duplici lesura disꝑiit. ⁊ aui¬
antib scilicet cõcisicatum. ⁊
auolutrib raptum. Uia est
ergo cor sedulo malaiz cogi¬
tanonum transitu atcritũ.
atq arefactum. ne uerbi se¬
men excipere ac geminare
sufficiat. atq ideo quicquid
boni seminis uicinia talis
ue ꝯtingit. pessime cogitati¬
orus meatu ꝯculcatum. ade¬
monib eripitur. qui uolu¬
quia ꝑaera uolitãtappellã-¬
tur. Et aliud cecidit suprape
M. ac nullo uere fidei uo¬
mere penetrai. hoc est autẽ
humor ad raclicem semuus
qd̾ iuxta aliam parabolam o¬
leum ad lampadas iurginũ
rutriendas. idestamor ⁊ ꝑse¬
uerantia iurtutis. Et aliud
cetidit in terram bonam: ⁊ or¬
tum fectt fructum centuplũ.
fruc̃tum cerituplum fructũ
ꝑfectum dicit. Nam denaruiᷤ
numerus ꝓ ꝑfectione semo
accipitur: quia in detem pre¬

Expanded text:
Quae Dominus exposuit, pia fide suscipienda sunt, quae autem tacitae nostrae intelligentiae dereliquit, perstringenda sunt breviter. Semen quod secus viam cecidit, duplici laesura disperiit, et a viantibus scilicet conculcatum et a volucribus raptum. Via est ergo cor sedulo malarum cogitationum transitu attritum atque arefactum, ne verbi semen exciperet ac germinare sufficiat. Atque ideo quidquid boni seminis vicina talis viae contingit, pessime cogitationis meatu conculcatum a daemonibus eripitur, qui voluquia per aera volitant, appellantur. Et aliud cecidit super pecor, ac nullo verae fidei vomere penetratum. Hoc est autem humor ad radicem seminis, quod juxta aliam parabolam oleum ad lampades virginum nutriendas , id est, amor et perseverantia virtutis. Et aliud cecidit in terram bonam, et ortum fecit fructum centuplum. Fructum centuplum, fructum perfectum dicit: nam denarius numerus pro perfectione semper accipitur, quia in decem prae
Abbreviated transcription (Latin):
ecce mulier que erat in cuuta¬
te peccatrix. ut cognouit qd̾̃
accubuit in domo phisei: at¬
tulit alabastrum. unguenti.
Alabastrum est genus mar¬
moris candidi. uariis colorib
intincti: qd̾ ad uasa unguẽ-¬
taria cauare solent. eo quod
optime seruare incorrupta
dicatur. Nascitur cirra thebas
egyptias. ⁊ damascum syrie
ceteris candidiꝰ. probatissimũ
in inclia Quidam dicunt hãc
eamdem nõ ẽe mulierem. que
ĩminente dominica passione
caput pedesq eius unguẽto
catrix appelletur. de illa autem
nichil tale scriptum sit. nec po¬
trierit statim capite dñi meretͥx
digna fieri. Uerum qui diligen¬
tius inuestigant. inueniunt
eamdem mulierem mariam
uidelicet magdalenam soroẽe
lazari. sicut ioh̾es narrat bis
eodem functam fuisse obseqͥo.
Semel quidem hoc loco: cum pͥ¬
mo accedens cum humilitate
lacmis remissicem meruit pr¬
satorum. Nam ⁊ iohannes qͣm
nis nõ ut lucas quomodo ft̃m
sit narrau̾it. samenip̃am maui¬
am ꝯmendans ꝯmemorauit nͥ

Expanded text:
mulier quae erat in civitate, peccatrix, ut cognovit quod accubuit in domo Pharisaei, attulit alabastrum unguenti. Alabastrum est genus marmoris candidi, variis coloribus interstincti, quod ad vasa unguentaria cavare solent, eo quod optime servare incorrupta dicatur. Nascitur circa Thebas Aegyptias et Damascum Syriae, caeteris candidius, probatissimum vero in India. Quidam dicunt hanc eamdem non esse mulierem quae imminente dominica passione caput pedesque ejus unguento nifeste peccatrix appelletur; de illa autem nihil tale scriptum sit, nec potuerit statim capite Domini meretrix digna fieri. Verum, qui diligentius investigant, inveniunt eamdem mulierem, Mariam videlicet Magdalenam sororem Lazari, sicut Joannes narrat, bis eodem functam fuisse obsequio. Semel quidem hoc loco, cum primo accedens cum humilitate et lacrymis, remissionem meruit peccatorum. Nam et Joannes hoc, quamvis non ut Lucas quomodo factum sit narraverit, tamen ipsam Mariam commendans commemoravit, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
petunt ab eo. Et quidem utriꝰ¬
q popli debitũ ꝑ quinariũ
numerum multiplicatur. qͥ a
indelicet quinq sunt sensus.
quib in hac iuta utentes y¬
maginem qͣm accepimꝰ nr̃i
ꝯditoris excolere debemus. S
minꝰ debet populus. cui legis
decalogus ꝑ seruum data est.
ampluis autem cui gr̃a inte
eterne ꝑ filium ꝯmissa Ideoq
huiꝰ ꝑ denarium illiꝰ ꝑ centena¬
rium numerũ fenus actumu¬
latur. quem ad regni celestis
qd̃ dextris dabitur. significa¬
tiõem ꝑtinere nemo qui dubitet.
Neq enm frustra eodem flexu
digitoꝵ quo denariꝰ in leua ĩp̃e
leuatiuꝰ in dextra. nisi quia ⁊
nũc opera decalogi. que litte¬
ra nõ poterat fides ꝑficit: ⁊
in futuro reddet unicuiq scd̃m
oꝑa euis. Hiis quidem qui se¬
cundum pacientiam boni ope¬
ris gloriam ⁊ honorem. ⁊ incor

Expanded text:
petunt ab eo. Et quidem utriupetunt ab eo. Et quidem utriusque populi debitum, per quinarium numerum multiplicatur. Quia videlicet quinque sunt sensus, quibus in hac vita utentes, imaginem quam accepimus nostri Conditoris excolere debemus: sed minus debet populus, cui legis decalogus per servum data est. Amplius autem, cui gratia vitae aeternae per filium commissa. Ideoque hujus per denarium, illius per centenarium numerum fenus accumulatur, quem ad regni coelestis, quod dextris dabitur, significationem pertinere nemo qui dubitet. Neque enim frustra eodem flexu digitorum, quo denarius in laeva, ipse figuratur in dextera. Nisi quia et nunc opera Decalogi, quae littera non poterat, fides perficit, et in futuro reddet unicuique secundum opera ejus, his quidem qui secundum patientiam boni operis gloriam, et honorem, et incor
Abbreviated transcription (Latin):
unitas designatur. Unde ⁊
deus. In deo quippe ⁊ nõ inse:
quasi in homine credere usda-¬
icus populus fatebatur.
d phiseo dicitur: oleo caput
meum nõ uuxisti. quia ip̃am
quoq diuinitatis potentiã
in qua se uidaicus populis
trdme spopondit. digna lau¬
de predicare neglexit. Hec aut̃
unguento unxit pedes meoᷤ.
quia dum incarnationis eiꝰ
mysceriũ gentilitas credidit
sũma laude etiam eiꝰ una¬
predicauit. Duo quoq de¬
bitores de quib symoni pa¬
radigna obponitur utrũꝙ
Ppłm iudeorum scilicet ⁊
geritim designauit. qui
uno feneratori ad est suo cre¬
atori nõ mat̾ialem peciuĩam
s proprie salutis nuumum
debant. Conditor etenum
ñr quos ad ymagniẽ ⁊ simi¬
litudinem suam creauit. qͣsi
ꝯmodato ad seruandum sub¬
limauit denario. Nam dena¬
rius solet regis ymagine.
ac nomĩe formari. Omĩ aut̾
cui multum donatum ẽ mul-¬
tum queretur ab eo. Et cui
multum ꝯmendauerunt: plꝰ

Expanded text:
vinitas designatur. Unde et vinitas designatur. Unde et Deus . In Deo quippe, et non in se quasi in homine, credere Judaicus populus fatebatur. Sed Pharisaeo dicitur, Oleo caput meum non unxisti, quia ipsam quoque divinitatis ejus potentiam, in qua se Judaicus populus credere spopondit, digna laude praedicare neglexit. Haec autem unguento unxit pedes meos, quia dum incarnationis ejus mysterium gentilitas credidit, supraedicavit. Duo quoque debitores, de quibus Simonis paradigma opponitur, utrumque populum, Judaeorum scilicet et gentium, designant, qui uno feneratori, id est, suo Creatori, non materialem pecuniam, sed propriae salutis nummum debebant. Conditor etenim noster, quos ad imaginem et similitudinem suam creavit, quasi commodato ad servandum sublimavit denario. Nam denarius solet regis imagine ac nomine formari. Omni autem cui multum datum est, multum quaeretur ab eo. Et cui multum commendaverunt, plus
Abbreviated transcription (Latin):
litatem domini predicare con¬
spicit. sua apud se malitiata¬
bescit. S redemptor nr̃ facta
ei mulieris quasi bona gerti¬
litas enumerat ut in quo ma¬
lo iaceat agnoscat. Intrauũ
domum tuam: aqͣm pedib me¬
is nõ delisti: hec autem lacui-¬
mis rigauit pedes meos. Aqͥ
quippe extra nos est. lacͥmasꝵ
humor intra nos: quia uide¬
licet infidelis ille populus nͦ
ea que extra se erant uraqnͣ
pro domino tribuit. Comut¬
sa autem gentilitas proes nõ
solum rerum substantiã sed
etiam sanguinẽ fudit. Oscu¬
lum michi nõ declisti. hec aus
ex quo intrauit: nõ cessauit
osculari pedes meos. Oscul̃
quippe. dilectionis est sigl.
Et infidelis ille populus des
osculum nõ declit quia q a¬
atate eum amare noliit. cui
e timore seruiuit. Uocata
autẽ gentilitas redemptoris
sui uestigia osculari nõ cessait.
spirat. Oleo caput meum nõ
urxisti. Si pedes domuni my¬
striũ incarnationis accipimꝰ.
ꝯgrue ꝑ caput illius ip̃a di¬

Expanded text:
ilitatem Deum praedicare conilitatem Deum praedicare conspicit, sua apud se malitia tabescit. Sed Redemptor noster facta ei mulieris, quasi bona gentilitatis enumerat, ut in quo malo jaceat agnoscat. Intravi in domum tuam, aquam pedibus meis non dedisti. Haec autem lacrymis rigavit pedes meos. Aqua quippe extra nos est, lacrymarum humor intra nos. Quia videlicet infidelis ille populus, nec ea quae extra se erant unquam pro Domino tribuit; conversa autem gentilitas pro ea non solum rerum substantiam, sed etiam sanguinem fudit. Osculum mihi non dedisti. Haec autem, ex quo intravit, non cessavit osculari pedes meos. Osculum quippe dilectionis est signum. Et infidelis ille populus Deo osculum non dedit, quia ex charitate eum amare noluit, cui ex timore servivit. Vocata autem gentilitas Redemptoris sui vestigia osculari non cessat, 1spiunxisti. Si pedes Domini mysterium incarnationis ejus accipimus, congrue per caput illius ipsa di
Abbreviated transcription (Latin):
quando sc̃ĩs eius quib excari¬
tate compatim᷑. etiam hiis q̃
nobis suꝑfluunt miseremur.
quatinꝰ sic mens ꝑcompassio¬
nem doleat. ut eciam manus
larga effectum doloris oscẽdat
Osculatur mulier pedes quos
tergit. Quod nos quoq plene
agimꝰ. si scudiose diliginus.
quos ex largitate ꝯtinemus.
ne grauis sit nobis necessitaᷤ
proximi: ne ip̃a eius indigẽ¬
tia que sustentatur fiat one¬
rosa. ⁊ cum manus necessa¬
ria tribuit. animꝰ a dilectiõe
torpescat. Potest quoq pedes
ip̃m misteriũ incarnationiᷤ
eus intelligi. quod diuinitaᷤ
terram tetigit. quia carnem
sumpsit. Uerbum enuim caro
factum est ⁊ habitaut ĩnob̃.
Osculamur igitur pedes redep¬
toris: cum misteriũ incarnati¬
onis euis ex toto corde dilignꝰ.
Unguento pedes ungimus:
cum ip̃am humanitatis eius
potentiam. sacri eloquii bona
opinione predicamus. S loc
phiseus uidet ⁊ inuidet: quia
cum iudaitus populus gent¬

Expanded text:
quando sanctis ejus, quibus ex chariquando sanctis ejus, quibus ex charitate compatimur, etiam ex his quae nobis superfluunt miseremur, quatenus sic mens per compassionem doleat, ut etiam manus larga effectum doloris ostendat. Osculatur mulier pedes quos tergit. Quod nos quoque plene agimus, si studiose diligimus quos ex largitate continemus, ne gravis nobis sit necessitas proximi, ne ipsa ejus indigentia quae sustentatur fiat onerosa, et cum manus necessaria tribuit, animus a dilectione torpescat. Potest quoque per pedes ipsum mysterium incarnationis ejus intelligi, quo divinitas terram tetigit, quia carnem sumpsit. Verbum enim caro factum est, et habitavit in nobis . Osculamur igitur pedes Redemptoris, cum mysterium incarnationis ejus ex toto corde diligimus. Unguento pedes ungimus, cum ipsam humanitatis ejus potentiam sacri eloquii bona opinione praedicamus. Sed hoc Pharisaeus videt, et invidet. Quia cum Judaicus populus gent
Abbreviated transcription (Latin):
monis exprimitur: Unde ⁊
paulus dicit. xp̃i bonus odor
resta oꝑa agimus. quib opi-¬
mionis bone odore eccł̃iam res-¬
ꝑgamus. quid in drũi corpore
nisi unguentũ fundimꝰ. Sed
secus pedes mulier stetit. Contͣ
enim domini pedes stetimus. c̃
in peccatis positi eius itinerib
renitebamur. S si ad uerampe¬
nitentiam post peccata ꝯuerti¬
mur. iam retro secus pedes sta¬
mus: quia eius uestigia seqͥm̃.
que impugnabamꝰ. lacͥmis mu¬
uer pedes rigat qd nõ quoꝙ
ueracit̾ agiiꝰ. si quiblibet ulti¬
mis membris dñi ꝑ compassio¬
niscaffestum inclinemur. si scĩs
eus in tribulaticẽ compatim᷑.
si seorum tristiciam nr̃am puta¬
mus. Capillis mulier pedes qͦs
rigauerat tersit. Capilli quip¬
ꝑe suꝑfluunt corpori. Et quid
habundans t̾rena substantia.
nisi capilloꝵ speciem tenet: Qẽ
dum ad usum necessitatis su¬
ꝑfluit: etiam abscisa nõ sentit.
Capillis ergo pedes dñi t̃gimꝰ.

Expanded text:
nionis exprimitur? Unde et nionis exprimitur? Unde et Paulus dicit: Christi bonus odor recta opera agimus, quibus opinionis bonae odore Ecclesiam respergamus, quid in Domini corpore nisi unguentum fundimus? Sed secus pedes mulier stetit. Contra pedes enim Domini stetimus, cum in peccatis positi, ejus itineribus retinebamur. Sed si ad veram poenitentiam post peccata convertimur, jam retro secus pedes stamus, quia ejus vestigia sequimur quae impugnabamus. Lacrymis mulier pedes rigat, quod nos quoque veraciter agimus, si quibuslibet ultimis membris Domini per compassionis affectum inclinemur, si sanctis ejus in tribulatione compatimur, si eorum tristitiam nostram putamus. Capillis mulier pedes quos rigaverat tersit. Capilli quippe superfluunt corpori. Et quid abundans terrena substantia, nisi capillorum speciem tenet? Quae dum ad usum necessitatis superfluit, etiam abscissa non sentit. Capillis ergo pedes Domini tergimus,