comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fico ⁊ uici plarano augusta mirto punite
olee. campillata plilo cedro aculeata a quiso¬
lio ⁊ illicid gni. Nam iunixis spina ꝓfołio ẽ
carnosa cỹpͥssa camiria crassissima alno lõ¬
ga harundini salici palme ⁊ dupłicia. cirti¬
nata piro. muctonata pmalo angulosa.
hedere diuisa plactano in secta pectinũ mͦ
picee abieci sinuosa toto ambitu robori. spi¬
nosa cute. rubo mordacia st̾ quibusdã ut
urticis. pingencia pino ꝑicee. abieci. lauci.
cedro aquifoliis pediculo breui olee iliti logo
uitib tremulo populis. ⁊ hũodem solis int̾
se crepitantia. uani ⁊ in pomo ip̃o małi gͦã
in gne ꝑua mediis enutant folia. Int̾im ⁊
gemina p̾teã. aliis cuta ramos aliis ⁊̃ ĩ ca¬
cumine ramoꝵ ⁊ in robori ⁊ incandice ip̃o
iaindenso at rara semꝑq laca rariora dispõita
mirto concaua buxo mordiçimata pomis pła
edem pediculo exeuncia malisq pirisq ra¬
mulosa ulmo ⁊ ciciso quib adicit cato deci¬

Expanded text:
fico, viti, platano, angusta myrto, punicae, oleae, capillata pino, cedro, aculeata aquifolio et ilicum generi—nam iuniperis spina pro folio est—, carnosa cupresso, tamarici, crassissima alno, longa harundini , salici, palmae et duplicia, circinata piro, mucronata malo, angulosa hederae, divisa platano, insecta pectinum modo piceae, abieti, sinuosa toto ambitu robori, spinosa cute rubo. mordacia sunt quibusdam, ut urticis, pungentia pino, piceae, abieti, larici, cedro, aquifoliis, pediculo brevi oleae, ilici, longo vitibus, tremulo populis, et iisdem solis inter se crepitantia. iam et in pomo ipso mali quodam in genere parva mediis emicant folia, interim et gemina, praeterea aliis circa ramos, aliis et in cacumine ramorum, robori et in caudice ipso. iam densa aut rara semperque lata rariora. disposita myrto, concava buxo, inordinata pomis, plura eodem pediculo exeuntia malis pirisque, ramulosa ulmo et cytiso. quibus adicit Cato deci
Abbreviated transcription (Latin):
ndodendeo Iumentis capris ⁊ ouib uenenũ ẽ
item homini contͣ serpentũ uenena reme¬
dunt folia abieti larici penastro iumpero ce¬
dro terebinto buxo ilici aquifolio suberi taxs
camarici. Int̾ uiraq gn̾a sunt andrachile in
gretia ⁊ ubiq unedo reliqua enĩ folia decidñt

Expanded text:
osum. iumentis caprisque et ovibus venenum est, idem homini contra serpentium venena remedunt abieti, larici, pinastro, iunipero, cedro, terebintho, buxo, ilici, aquifolio, suberi, taxo, tamarici. inter utraque genera sunt andrachle in Graecia et ubique unedo; reliqua enim folia decidunt
Abbreviated transcription (Latin):
quicqͣd manat. est enĩ lacrima sudore ex¬
olata lignoꝵ ut cerasi lentisci balsalni. ł
duntur sicut ⁊ odorata orientis ligna sic̃
gucta balsami ac ferulaꝵ uł suctinoꝵ cuiꝰ
lacͥma durescit ingeminam. pͥma ẽ resina
terebitina oñĩiũ p̃stancior affertur aũt
et rabia parcia atq uidea ⁊ siria cypro
⁊ affrica. Eda est lentiscina que mastix
ꝓ grecũ nomen est scd̾m ysidoꝵ¬
uolunt ut ex pino picem uocari ħ agͥcis
appollatur colodonia nos ramalem dic̾e
possumꝰ cuiuis ꝓbabis splendens lenis ⁊
in oriente alie in enropia ferũt᷑ que
int̾est. a sie utͣma quasdam ht̃. In ori¬
ente optimã ⁊ tenuissimã terebinti
fundunt. deiñ lentisci qmͣ masticem
bocant post ea ꝙp̃ssi acerrimam sapore
li quide om̃s extant resine. crassior est¬
⁊ ad pices faciendas cedrus arabica.
resma. abba est acri odore difficilis
coouenti hedea callosior ⁊ terebina ui
oteratior Syriaca aitici mellis siłitudi¬
nem ht̃. cypria antecroi emis ͥ t aut

Expanded text:
quidquid manat. Est enim lacrima sudore exhalata lignorum, ut cerasi, lentisci, balsami, veduntur; sicut et odorata orientis ligna, sicut gutta balsami ac ferularum vel sucinorum, cuius lacrima durescit in gemmam. Prima est resina terebinthina, omnium praestantior: adfertur autem ex Arabia Petraea atque Iudaea et Syria, Cypro  secunda est lentiscina, que mastix a Grecvolunt ex pino picem vocari. Haec a Graecis appellatur κλωνία: nos ramalem dicere possumus. Cuius probabilis splendens, lenis et ortae in oriente, aliae in Europa ferunt. quae interest Asia utrimque quasdam habet. in oriente optimam tenuissimamque terebinthi fundunt, dein lentisci, quam et mastichen vocant, postea cupressi, acerrimam sapore, liquidam omnes et tantum resinam, crassiorem vero et ad pices faciendas cedrus. Arabica resina alba est, acri odore, difficilis coquenti , Iudaea callosior et terebinthina quoque odoratior, Syriaca Attici mellis similitudinem habet. Cypria antecedit omnes, item
Abbreviated transcription (Latin):
nũc cãnar̃ nodos dcã ꝙ lateat. In
indicis stagnis uasci har̃dines cala¬
miq diꝯtur ex quoꝵ radicib ex¬
p̃ssũ suauissim̃ succũ bibũt. uñ et
uarto ait. Indica nõ maguũ ĩ ar¬
bore crescit hardo illuis et lẽtis p̃¬
iitur radicib huinor .dulcia cun
neq̃ant succo comede uillã. S cdĩ¬
tis necessarie atꝙ delicis gtate. ẽ e¬
gulo ear̾ domos suas septẽtonales
xtii. haĩdo int̃iecta nauiũ ꝯmissuris
ferũminat textus. glutino tenatior
rimis explendis fidelior pice. Calansi
spicula ad dũt irreuocabili hamo no¬
⁊ uuln̾ib. Hiis ãnis solẽ ipm̃ obimi¬

Expanded text:
nter cannarum nodos, dicta, quod lateat. 58. In indicis stagnis nasci arundines calamique dicuntur, ex quorum radicibus expressum suavissimum succum bibunt, unde et Varro ait: Indica non magnum in arbore crescit arundo. Illius et lentis premitur radicibus humor: Dulcia cui nequeant succo concedere mella. ntis necessariae atque etiam deliciis gratae. Tegulo earum domus suas septentrionales ta navium commissuris feruminat textus glutino tenacior rimisque explendis fidelior pice. Calamis spicula addunt inrevocabili hamo noin vulneribus. his a
Abbreviated transcription (Latin):
nulto bremꝰ. Utriq decoctũ ĩ uino
uet̾i et fouoꝵ et seĩs uł rãdicis ad
cẏatos binos stomaco utile ⁊. Aluo de¬
trahens aꝙͣ. refriga̾t q̃t inflãmatõ¬
nẽ maxͤ recẽtis ambusti. Et caris mor¬
sam cũ ipolẽta mollissimis folioꝵ il¬

Expanded text:
ulto brevius. utriusque decoctum in vino vetere foliorum vel seminis vel radicis ad cyathos binos potum stomacho inutile, set alvo detrahens aquam. refrigerat etiam inflammationem, maxime recentia ambustia et canis morsus, cum polenta mollissimis foliorum in
Abbreviated transcription (Latin):
uicẽ p̃bent additis cuspidib. Item¬
.xciiii. haĩd̾i quid̾ indice arborea ã¬
plitudo. qualẽ muilgo ĩ tẽplis uidemꝰ.
diffr̾e mares ac fciãs ⁊̃ hũs qͦ indi
tradũt. Spissius mari corpꝰ foĩe ca¬
Si cͥdiuꝰ singła int̃nodia. Cirta a ce¬
sinẽ apirẽ maxĩẽ nascitͫ. Har̃do oĩs
ox una stupe uũosa atq ot rotisa fe¬
cũdius rosurgit. Radicis nͣ uiuax ge¬
tenues ꝑ ambitũ teunos inducũt
tiuncas atꝙ a medio int̾uodio ꝙͣ psmm̃
desinũt uestiri ꝓꝯbuntꝙ. lat̾a haĩd̾i¬
calamoq ĩ rotũditate biua suꝑ nodos.
Alt̾nosꝙ  in ingͥne. ut alt̾m ad dex¬
t̾am fiat. Alt̾m sr̃iore geniculo ableua
lami tenues pła aũ st̃ gn̾ã. Alia spissi¬
or dẽsiorꝙ gencuł. bͤnib ĩt̾ nodiis. A¬
lia rarior maiorib.tenuiorꝙ or ip̃a. It̃¬

Expanded text:
vicem praebent additis cuspidibus. 162 harundini quidem Indicae arborea amplitudo, quales vulgo in templis videmus. differre mares ac feminas in his quoque Indi tradunt. spissius mari corpus, feminae cairca Acesinen amnem maxime nascitur. Harundo omnis ex una stirpe numerosa, atque etiam recisa fecundius resurgit. radix natura vivax, getenues per ambitum inducunt tunicas, atque a medio internodio cum plurimum desinunt vestire procumbuntque . latcalamoque in rotunditate bina, super nodos alterno semper inguine, ut alterum a dextera fiat, alterum superiore geniculo ab laevlami tenues. Plura autem genera. alia spissior densiorque geniculis, brevibus internodiis, alia rarior maioribus, tenuiorque et ipsa.
Abbreviated transcription (Latin):
pituitã bilẽq decta hẽdã. Ad oĩa effi¬
catior ẽ miror radicis eiꝰ decocte ĩ
uino duo cyati poti ydropicas exi¬
dagris cũ sepe hyrcino uehem̃t̾ ꝓ
sunt. Cauliculi illiti. Idẽ ĩ aqia ma¬
cetãtꝰ. Ut sparsa ea calices necẽt᷑
folioꝵ decocto si locꝰ sꝑgat ᷑ muste

Expanded text:
pituitam bilemque detrahendam. ad omnia efficacior quae minor. radicis eius decoctae in vino II cyathi poti hydropicos exidagris cum sebo hircino vehementer prosunt cauliculi inliti. iidem in aqua macerantur, ut sparsa ea pulices necentur ; foliorum decocto si locus spargatur, muscae
Abbreviated transcription (Latin):
gaud. Serit  hulbo radicis qd̾ alii
ocułũs uocãt. dodrãtali scrobe ĩt̾ual¬
lo duũ pedũ et sempedis reficitur¬
q ex sese. Uet̾e har̃dineto excirpato
qd utilius reꝑtũ quã castrare sic̃ au¬
tea. Nãꝙ ĩt̾ se radices serpũt nutu¬
oq discursu nocãtur. Tẽpꝰ ꝯserẽdi pͥꝰ¬

Expanded text:
gaudet . seritur bulbo radicis, quod alii oculum vocant, dodrantali scrobe, intervallo II pedum et semipedis, reficiturque ex sese vetere harundineto exstirpato, quod utilius repertum quam castrare, sicut antea. namque inter se radices serpunt mutuoque discursu necantur. tempus conserendi
Abbreviated transcription (Latin):
uer̃t pastores eo qd̾ uite
hbe p̃bebatur pecorib ubi pascu¬
te eis multe uirgulesur.¬
gunt quasi turba. Stipa.
ex ea stipulẽtur tecta hĩc
et stipula ꝑ diminutioneii. De

Expanded text:
verunt pastores, eo quod vice herbae praebeatur pecoribus, ubi desute ejus multa virgulta surgant, quasi turba. Stipa ex eo stipentur tecta. Hinc et stipula per diminutionem. 57.
Abbreviated transcription (Latin):
statim̃ elongniquo muitat mol¬
stantior ẽ cui numerosus. reliqua
ꝓbatio ut nig̾ sit. dampnatur
alibi. Melior quod bͤmor crassior
et lentus infrãgendo. Calamo
p̃cium i libras .xi. Iũco .x. tr̃a¬

Expanded text:
statim e longinquo invitat, molpraestantiore cui numerosius. reliqua probatio ut nige??? sit — damnantur albi —, melior, quo brevior crassiorque, et lentus in frangendo. calamo pretium in libras
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qr ĩ modũ gͣnoꝵ est. Melior aũ
incio insula gignitur odoris boniꝰ
ł.li. mirra transit in masticem. q̃
et ex alia spina sit in m̃dia. It̾ꝙ iñ
arabia lamã uocant. S mastice ꝙͦ
gemina est qñ in asiã in greciaq re¬
ꝑitur. ħbe radice folia emittens et
uera nec nõ et t̾cia in ponto ẽ bitu¬
minis similior. Landatissima aũ
chia. candida.cuiꝰ p̾ciũ in libras .xx.
ingre u̾o̾ ui clienlentisco tradit᷑
gigni gõiũ mõ adult̾atur ut thu¬

Expanded text:
quia in modum granorum est. Melior autem in Chio insula gignitur, odoris boni,  Ergo transit in mastichen, quae et ex alia spina fit in India itemque in Arabia; lainam vocant. sed mastiche quoque gemina est, quoniam et in Asia Graeciaque reperitur herba a radice folia emittens et vera. nec non et ttia in Ponto est, bitumini similior, laudatissima autem Chia candida, cuius pretium in libras 𐆖 X, nigrae vero 𐆖 II. Chia e lentisco traditur gigni cummium modo. adulteratur ut tu
Abbreviated transcription (Latin):
indie et arabie arbor ẽ ẜm¬
da subalbida. leuis pingius. et¬
equalitꝰ cerera et q̃ facile mollia¬
tur.n ligno uel t̾ce cõmixta ama¬
ra odoris boni. Nam ex india sor¬
dida est et ingra et maiori gleba
ad ult̾atur aũ ad mixto gm̃m. qui
nõ ita amanficat gustu. Scd̾m plĩ¬

Expanded text:
Indiae et Arabiae arbor, da, subalbida, levis, pinguis, aequaliter cerea, 345 et quae facile molliatur, neque ligno, vel terrae commista, amara, odoris boni. Nam ex India sordida est, et nigra, et majori gleba. Adulteratur autem admisto gummi, qui non ita amarificat gustum. 7. Masti
Abbreviated transcription (Latin):
corpus. Ulc̾ib tibiar̃ ca sale illimnũt᷑. Se¬
m̃ m̃ una raris acñns depend succo tubñ¬
te p̾ea ccacino. et ħ nouer̃ hñ q̃ coria ꝑficĩ¬
unt.illo .ii. utiuit᷑. Ep̃iforis et lepris illmi¬
t̃. Lactis habũdãtiã facit coctũ cũ tͥticopo¬
nes em̃idat et cicat̾tes. eadꝙ p̃stat ĩ ole¬
o decocta. Dat᷑ et comitialib pot᷑ Itẽ
mente cõmotis qr aut u̾tigiẽ laborantib
Dragine pond̾e cotidie anno toto. largs

Expanded text:
linuntur. semen in uva raris acinis dependet, suco rubente, postea crocino. novere id qui coria perficiunt; illo enim utuntur. psoris et lepris inlinitur, lactis abundantiam facit coctum cum tritico poata emendat et cicatrices, eademque praestat in oleo decocta. datur et comitialibus potus, item mente conmotis aut vertigine laborantibus, drachmae pondere cotidie anno
Abbreviated transcription (Latin):
nt᷑ m̃isi post imbrẽ. aut utigius. uł fron¬
dens uittis et usd ad solstitium itẽ ut m
hyspania. Sesc̾e uentos sationis die uti¬
lissim̃ płiꝙ austros optant cato abdicit
Interesse medio temꝑam̃to int̃ binas
uiites o pedes qͥnos. Am̃nũ aũ letoso¬
lo pedes quat̾nos temu płm̃i octonos.¬
It uue radix põita in uineꝰ pꝰ ãmĩ rese¬

Expanded text:
isi post imbrem, at in riguis vel frondens vitis et usque ad solstitium recte, ut in Hispania . quiescere ventos sationis die utilissimum. plerique austros optant, Cato abdicat. <9> Interesse medio temperamento inter binas vites oportet pedes quinos, minimum autem laeto solo pedes quaternos, tenui plurimum octonosiveradix posita in vinea post annum rese
Abbreviated transcription (Latin):
tis iuditiũ est. Qͥdã serinectant nͥ eos qͥ
floruerunt sintulos. Sagitas serere¬
minꝰ utile qm̃ ĩ tr̃atfe̾ndo facile rũpitur
ꝙ inatortũ fuit. S̾uũt᷑ pedlli ñ bͤuiores
longitudiẽ qͥnq sex ue nodoꝵ pantiores
trib gẽmis in hac m̃sura eẽ ñ potuer̃

Expanded text:
tis indicium est. quidam seri vetant nisi eos qui floruerint surculos. sagittas serere.minus utile, quoniam in transferendo facile rumpitur quod intortum fuit. seruntur pedali, non breviores , longitudine, quinque sexve nodorum. pauciores tribus gemmis in hac mensura esse non poterunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uinolenta ꝑximo dulcia futmra. Alin
rina hom̃is aqua rigandum censent
qͣt᷑nis ãnis singuł anpboris. Aut catu¬
mĩa sꝑgi umo lasere diluto. Sifũdãt᷑
in arbore pediculum m̃torq̃ri. ficis uti¬
q amintã affundi. cet̾is arborib egͥs.
fecem nini aut lupinũ coͣ radices eͦisi.
seri. Aqua quoq lupini decocti cͥꝯfusa
pomis ꝓdest. fici cum ulcanalib tomi¬
it cãdunt. remedium ẽ. ut añ stipula
ordeacea arte stringant᷑. Cerasos p̃totos fa¬
cit cogitq maturescere ca. ad mota ra¬
ut que relicta sunt grandestant. Q dã
pena em̃daret᷑ aut morsu excitant᷑ ut pal¬
me ac lentisti. Salis .i. aquis Alunt . Salir̃

Expanded text:
futura. alii urina hominis aqua mixta riganda censent quater anno, singulis amphoris, aut cacumina spargi vino lasere diluto; si findantur in arbore, pediculum intorqueri; ficis utique amurcam adfundi, ceteris arboribus aegris faecem vini, aut lupinum circum radices earum seri. 260 aqua quoque lupini decocti circumfusa pomis prodest. fici, cum Volcanalibus tonuit, cadunt. remedium est, ut ante stipula hordeacea areae stringantur. cerasos praecoces facit cogitque maturescere calx admota raut quae relicta sint grandescant. Quaedam poena emendantur aut morsu excitantur, ut palmae ac lentisci; salsis enim aquis aluntur. salis
Abbreviated transcription (Latin):
onis gloͣ. ꝑ floritionũ uitia multipli¬
cãtiũ eccãm de ea q̃ ierosolimis pͦ plan¬
tata ẽ. de cuiꝰ flore succꝰ exp̃ssus pocu¬
li genus conficit saluti et uoluptati
accomodũ ꝙ letificat cor hom̾is. It .ii.

Expanded text:
 Per floritionem initia multiplicium Ecclesiarum, de ea quae Jerosolymis primo plantata est, de cujus flore succus expressus poculi genus conficit, saluti et voluptati accommodum, quod laetificat cor hominis. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
incisiis ĩ obliquũ lenib emittitur
ͣfit ne decidant fructus. pomiferis
q̃ gͥminant nͨ ferunt fructũ. stissa
radice indit᷑ lapis. Ftilesꝙ fiu̾nt. ħ
id̾ ĩ amigdał. e robone. cimea adacto
ĩpiris soͥbis et teda ac cm̃e etͥra cooꝑ

Expanded text:
incisuris in oblicum levibus emittitur. incisuris in oblicum levibus emittitur. ita fit, ne decidant fructus. pomiferis, quae germinant nec ferunt fructum, fissa radice inditur lapis fertilesque fiunt, hoc idem in amygdalis e robore cuneo adacto, in piris sorbisque e taeda ac cinere
Abbreviated transcription (Latin):
It sarm̃ta aut palearum ad uos et
euulsos ħbas fructicesꝙ ac̃uos per
uieas camposꝙ cum timeb̾ incendi¬
to fimnis medebit᷑ ħͥ epaleis et ꝯͣne¬
bulas auxłabit᷑ ĩ nebulo nocent. Mat
tres cancros uiuos creman iubent ĩ arbu¬
stis ut carbuniculꝰ nõ noceat. Alii siluri
carnem caxe leuit̾ uria nento ut ꝑ totã
uineami fructus disꝑgatur. de caitͣcõ¬
ĩ remediis cum macie corticis ex egruu¬
dine astringente se iustoq plus uitalia
arboꝵ compmente exactam falcis aci¬
em utraq in anu impͥmentes ꝑpetuis ĩ¬
cisuris deducunt. ac uelun cutem la¬
xant. Salutare id fuisse argum̃to st̃
dilatate ticatͥtes. et int̾nato corpore
explete magnaq ex parte slłis ẽ hoĩm
It ixlui. Amigdale examans dulces
fiunt si cͥconsosso stipite ab ima ꝑte
cͥconsoto defluens ꝑitiuita absfgat᷑
Et ulmis detrahit ᷑ succus ĩutił supra
t̃ram foratis usꝙ ad medullam. Inse¬
nectam aũ cum alim̃to nimio habim¬

Expanded text:
 sarmenta aut palearum acervos et evulsas herbas fruticesque per vineas camposque, cum timebis, incendito: fumus medebitur hic; e paleis et contra nebulas auxiliatur, ubi nebulae nocent. quidam tres cancros vivos cremari iubent in arbustis, ut carbunculus ne noceat; alii siluri carnem leniter uri a vento, ut per totam vineam fumus dispergatur . Varroin remediis, cum macie corticis ex aegritudine adstringente se iustoque plus vitalia arborum conprimente exacutam falcis aciem utraque manu inprimentes perpetuis incisuris diducunt ac veluti cutem laxant. salutare id fuisse argumento sunt dilatatae cicatrices et internato corpore expletae , magnaque ex parte similis hominum r ossa. amygdalae ex amaris dulces fiunt, si circumfosso stipite et ab ima parte circumforato defluens pituita abstergeatur . et ulmis detrahitur sucus inutilis, supra terram foratis usque ad medullam, in senecta aut cum alimento nimio abun
Abbreviated transcription (Latin):
dire succũ arbitrãt᷑ seruari int̾ duos im¬
bͤs iuxͣ tiuos uł pstinas utͥmq t̾ra obstctoᷤ
uitiũ uͦ in scrobib siccis stram̃to oꝑtos
ac dem̃ t̾ra oboutos ut cacumine existãt¬
sectam scindi iub ꝑ medullam in eã sur
obliqũ ad medullam calamos ꝙ add̾e lon¬
gos pedes bimos. atq ita ligatũ. Insitũ ĩ¬
uitti itaꝙ illitum operire t̾ra. calamis

Expanded text:
rbitrantur, servari inter duos imbrices iuxta rivos vel piscinas utrimque terra obstructos, vitium vero in scrobibus siccis stramento opertos ac deinde terra obrutos, ut cacumine exsteaesectam findi iubet per medullam, in eam surcobliquum ad medullam calamosque addere longos pedes binos atque ita ligatum insitum intritaque inlitum operire terra calamis
Abbreviated transcription (Latin):
gtiud. Grecula ñ inf̾ior ammuneis bõi¬
tate p̃tenã acino et miatam ꝑuaut
nͥ pingnissimo solo coalete nõ possit.
Nãq est aͥs trntꝰ locoꝵ amorut õnẽ
ĩ hiis głam suã relinquãt nͨ usquam
trãsemit tote. Cugenia f̾uentib lo¬
cis retica temꝑatis allobrogica sñ pica¬
tn fgidis gelu maturescens et colore
enig̃ris uiña uetustate in albumi colorẽ tn¬
seunt. relique nittes ignobiles. aliqĩ tñ
celi aut solis oꝑa nõ fallunt uetustatẽ sicu¬
ti fecema ꝙ cum ea florens. bitumaca a¬
cino rarior nũqua floris obnoxũ qm̃. añ¬
cedunt uentisꝙ et ymbrib resistunt me¬
liores tñ algentib locis qña caligis: hums¬
dis qña sicientib. uix tilla nitas magis

Expanded text:
 Graecula non inferior Aminneis bonitate, praetenera acino et uva tam parva, ut nisi pinguissimo solo colere non prosit. namque est aliquis tantus locorum amor, ut omnem in iis gloriam suam relinquant nec usquam transeant totae. qucis, Raetic .a temperatis, Allobrogica frigidis, gelu maturescens et colore e nigris, vina vetustate in album colorem transeunt. reliquae ignobiles , aliquando tamen caeli aut soli opera non fallunt vetustatem , sicuti Faecenia et cum ea florens Biturigiaca, acino rarior, numquam floris obnoxii, quoniam antecedunt ventisque et imbribus resistunt, meliores tamen algentibus locis quam calidis, umidis quam sitientibus. visulla grandi magis
Abbreviated transcription (Latin):
ardore defendit᷑ atꝙ adisus omnõ s̃uti¬
ani nuiminitur qͥ iõ alicubi. Int̾tisuis est
dcĩ sunt qd capiant arbores sint .n.
cit̾im siũ uicimili quil se ninectere
uutes et suspendere solent arboribus
uentos ac turbines contmete q̃rãt
et fit lapsu ꝑiculoꝵ fructꝰ suos sti¬
ueͣnt ac seseuagn ꝓceritate defendãt.
Carabi sunt amułiꝰ. qui ꝓxĩa quoq̃ lig̃t
et ꝯp̃hendunt. ne longuis lixatipal¬
mites uontoꝵ flatib dissipentur. uit¬
atio. putatio. ꝓpagiatio. fossio. Oua¬
q̃are est cuta codicem tertam aꝑite
et uelut latus efficere. ħ aliqui ex¬
codicare appellant. putare est ungã
ex mitte suꝑuatuam resecare. cuiꝰ fla¬

Expanded text:
ardore defenditur atque adversus omnem iniuriam munitur. Qui ideo alicubi intercisus est, dicti quod capiant arbores. Sunt enim cincinni sive uncinuli quibus se innectere vites et suspendere solent arboribus, ventos ac turbines contemnere queant et sine lapsu periculorum fructus suos sustineant ac sese vaga proceritate defendant. Corymbi sunt anuli qui proxima quaeque alligant et conprehendunt, ne longius laxati palmites ventorum flatibus dissipentur. Uatio, putatio, propaginatio, fossio. Oblaqueare est circa codicem terram aperire et velut lacus efficere: hoc aliqui excodicare appellant. Putare est virgam ex vite supervacuam resecare, cuius fla
Abbreviated transcription (Latin):
inf̾mitatẽ pp̃. senioq ꝓficientẽ uini euis u¬
minor ac in melius deflorescit ymbres
tẽpestates q tolłat. Nõ ita maior. s ĩ ar¬
bone qm̃ in iũgo minꝰ obnoxia. Gemellar̃
dedere asꝑtimꝰ sapor. s uires p̃cipue ex lss
minor austto sedit᷑. cet̾is uentis alit᷑ ut
iñ uesimio monte surrencinis q colbb ĩ
reliquis ꝓtalie ꝑtib nõ msł arbon accõmo¬
data. Qͥntũ gems lanate ne seras miremꝰ
ant ad̾o lamigo eam nestit pͥma ex ami¬
neis maturescit occissime putrescit ꝓnã
dignitas nim̃tanis rubente mat̾ia. iõ
fece uimiia. Cõt᷑ pruinas fortissime. sic¬
citate mag̃ qũa ymbͤ. Estu qũa algo¬
re uexant ᷑. Quã obtẽ in fͥgidis humi¬
disq pͥncipatũ obtinent. f̾tilioaq mi
nor acino et folia scissa minꝰ. Apianis¬
uitib apes dedere cognom̃ p̃cipue ear̃ a¬
cit qũãqmͣ et alt̾a ꝓpante. sitꝰ tgidos

Expanded text:
irmitatem propter senioque proficientem vini eius uminor acino melius deflorescit, imbres tempestatesque tolerat, non item maior, sed in arbore quam in iugo minus obnoxia. gemellarum, dedere, asperrimus sapor, sed vires praecipuae . ex iis minor austro laeditur, ceteris ventis alitur, ut in Vesuvio monte Surrentinisque collibus, in reliquis Italiae partibus non nisi arbori accommodata. quintum genus lanatae. ne Seras miremur aut Indos adeo, lanugo eam vestit. prima ex Aminneis maturescit ocissimeque putrescit. Proxima dignitas Nomentanis, rubente materia, quafaece nimiae, contra pruinas fortissimae, siccitate magis quam imbre, aestu quam algore vexantur. quam ob rem in frigidis umidisque principanor acino et folio scissa minus. 24 Apianis apes dedere cognomen, praecipue earc
Abbreviated transcription (Latin):
et ħ ẽ nͨa soli quippe cũ uindemiator hys¬
pamiar̃ stagnante solo unas demerati ce¬
cero maiori in pate orb̾ os̃ pluuia aut õi
aqua seri anere ꝯuenit̃. Cnta canis or¬
tum rigua maxime ꝓsunt ac ne tũc qͥd̾
sentiunt. desid̾ant añ maxsme rigati
q̃ assuenere. Cont᷑ siccis locis genita ñ
expedant humorem nisi uccãriũ. It.xlmi.
.c. asꝑiora uina rigari utiq cupũtt.
In submonense ytalie agto pago fabi¬
ano nͥ et arua tigani ᷑. inirũq h̾be a¬
qua illa necantur ftuges aluntur e⁊
rigiãs ꝓ sarculo est. In eod̾ agrobrmn

Expanded text:
et e natura soli, quippe cum vindemiator Hiset e natura soli, quippe cum vindemiator Hispaniarum stagnante solo uvas demetat. cetero maiore in parte orbis etiam pluvias autumni aquas derivare convenit. circa canis ortum rigua maxime prosunt ac ne tum quidemsitiunt. desiderant autem maxime rigari quae adsuevere, contra siccis locis genita non expetunt umorem nisi necessarium. xli 250 Asperiora vina rigari utique cupiunt in Sulmonense Italiae agro, pago Fabiano, ubi et arva rigant. mirumque, herbae aqua illa necantur, fruges aluntur, et riguus pro sarculo est. in eodem agro bru
Abbreviated transcription (Latin):
c. q̃dam sunt ꝯmunia om̃iar¬
blaq̃atio. acumulatio afflar radices
aut cooꝑiri tiguas. dato potu uł abla¬
to fimo. sucto refectis putatio leua¬
tis onere. It̃ sucto emisso. q̃dam ueluti
detracto sangͥne. Cirꝯrasio corticis. Ui¬
tiũ extemiatio. et domitura palmitũ.
gẽmar̃ si frigꝰ retornidas. hyrtasq fe¬
c̾it. repunitatio et quedã politura. ar¬
boꝵ hiis alie mag̃ alie minꝰ gaudent
ueluti cyp̃sũs. Nam aqũa asꝑnatur ⁊
fimũ et cͥꝯfossurã amputationẽꝙ et
omnia remedia odit qͥn etiã netat᷑.
et punite p̃cipue alũt᷑
ficus arbor ip̃a tigius alitur
pom̃ uero eiꝰ marestit. Amigdale si co¬
lant᷑ fossione florẽ aut̃tunt nͦ ma¬
poma. płime aũ amputari sͥ uolunt ho¬
norosa ac suꝑflua sicut nos ungues et
capillum. Recidinitur net̾es tote. rursꝰ
astillone aliq̃ resurgunt resirgunt. s
nõ om̃s. nec nisi quar̃ naturam patidi¬
b utilia. hẏeme inmica. autompno uara

Expanded text:
quaedam sunt communia omniublaqueatio, adcumulatio, adflari radices aut cooperiri, rigu us dato potu vel ablato, fimum suco defectis, putatio levandis onere, item suco emisso quaedam veluti detractio sanguinis, circumrasio corticis, vitium extenuatio et domitura palmitum , gemmarum , si frigus retorridas hirtasque fecerit, repumicatio et quaedam politura. arborum his aliae magis, aliae minus gaudent, veluti cupressus et aquas aspernatur et fimum et circumfossuram amputationemque et omnia remedia odit, quin etiam necatur et punicae praecipue aluntur. ficus arbor ipsa riguis alitur, pomum vero eius marcescit. amygdalae, si colantur fossione , florem amittunt. nec inpoma. plurimae autem amputari sibi volunt onerosa ac supervacua, sicut nos ungues et capillum. reciduntur veteres totae ac rursus a stolone aliquo resurgunt, sed non omnes nec nisi quarum naturam pati dibus utilia, hieme inimica, autumno varie
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑgi ip̃asq illiui. aut standiraca si putͤs¬
cat una. Si u̾o f̾ciles nõ sunt aceto acͥ
sbacto cin̾e rigari atq oblimi. Qd̾ si fctũ
ñ maturent pꝰ marescẽtẽ p̃cisar̃ ad radi¬
ces plagam fibrasꝙ aceto atͥ et urina
uetusta defacere atq co luto obruere
sepesodere. Olearum si parum ꝓmistre
fructum miditas radices hyberno sgo¬
n opponunt eaq castigatione ꝓficunit
Omĩa ħ aĩa celi tõne ꝯstant᷑ et aliqũ
seruis poscunt᷑. aliqñ cełius. Alec nõ
ignis aliquib ꝑdest ut arund̾i cõbu¬
sta namq densior mittiorq surgit.

Expanded text:
gi ipsasque inlini aut sandaraca, si putrescat uva; si vero fertiles non sint, aceto acri subacto cinere rigari atque oblini; quod si fructum non maturent prius inarescentem, praecisarum ad radices plagam fibrasque aceto acri et urina vetusta madefacere atque eo luto obruere, saepe fodere. olearum, si parum promisere fructus , nudatas radices hiberno frigori opponunt, eaque castigatione proficiunt. omnia haec annua caeli ratione constant et aliquando serius poscuntur, aliquando celerius. nec non ignis aliquis prodest, ut harundini. ambusta namque densi
Abbreviated transcription (Latin):
ficoꝵ. ꝯͣ quas remediũ d̃ in ead̾ scrobe
defod̾e taleam lentisci ĩ n̾sa ꝑte que
fiunt a cacumiie. ub̾rimas aũ ficus
lubͥca amurca diluta et cum fimo ĩfu¬
sa radicib frõdem recipiẽti eũ facit.

Expanded text:
ficorum, contra quas remedium in eodem scrobe defodere taleam lentisci inversa parte, quae fuerit a cacumine. uberrimas autem ficus rubrica amurca diluta et cum fimo infusa radicib
Abbreviated transcription (Latin):
tionis genꝰ ẽ nihiis defloret᷑ib iora¬
tio añ cũ acimi pꝰquã crestant decoqũ¬
t᷑ in callum. Egrotant et cũ arsere le¬
sis uredine atronsar̃ ocuł et calore hoc
dens lixauit udices corpꝰ ne desqͣmau̾
sst ã q̃dam ꝯtentio falcis hebetioris qͥ¬
b om̃ib causis dificiliꝰ tollerãt fgora.

Expanded text:
tionis genus est et his deflorescentibus roratio, aut cum acini, priusquam crescant, decocuntur in callum. aegrotant et cum alsere, laesis uredine attonsarum oculis. et calore hoc dens luxavit radices corpusve desquamavit. sunt et quaedam contusio falcis hebetioris. quibus omnibus causis difficilius tolerant frigora
Abbreviated transcription (Latin):
picee cedri. cyp̃ssi. hec .n. detracto cacu¬
mine aut igne adusto int̾cunt. Similẽ
et depastio animaliũ. Oleã quid̾ q̃ silã¬
bat capͣ stilest̾e auctor est uarto. Qdam¬
ã sꝑnit̃. Et om̃iã q̃ resmã gignunt radi¬
cib amputatis mori m̃ime mirũ ẽ. Ple¬
req tñ non om̃ib s maxim̃is. aut q̃ sinic
nitꝰ illas uitales. abscisis moruintꝰ. Ne
ꝙ alimõ uocant greci. Qrũdã na᷑ nõ
mecat quid̾ s ledit aut odore aut sucti
mixtura. ut raphamis. et lauꝰ. Uitem
olfatͥx .n. intellig᷑ extingui odore. mĩ¬
uł eriu ultima uena sunt int̾ inca ar

Expanded text:
piceae, cedri, cupressihaec enim detracto cacupiceae, cedri, cupressihaec enim detracto cacumine aut ignibus adusto intereunt —, similem et depastio animalium. oleam quidem etiam, si lambat capra , sterilescere auctor est Varro, am spernit et omnia, quae resinam gignunt. radicibus amputatis mori minime mirum est; pleraeque etiam non omnibus, sed maximis aut, quae sunt inter illas vitales, abscisis moriuntur . <alimon vocant Graeci. quorundam natura non necat quidem, sed laedit Odorum aut suci mixtura, ut raphanus et laurus vitem. olfactatrix enim intellegitur et tingui odore mivel ervi ultima venena sunt. Inter vitia ar
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ã pancis dieb necat. E inintia hoĩs¬
inimica p̃cipue nouelł. Cortice ĩ cebe
detracto necant᷑ excepto subere qd̾ sic
stragulat nͨ andeade offenditur. si ñ si¬
mul incidat᷑ ꝙ corpus. Aliqͣn cerasus
et tilia et uitis cortitẽ mittunt s nõ
uitalẽ nͨ ꝓximũ corꝑi. uerũ. cũ quisb¬
nascente alio expellit᷑. qͣrdã natura
rimosus cortex. ut ꝑ latanis. tilie. re¬
nascit᷑ paulominus qui totus. Ergo
hiis qͣtũ cicatͥcẽ trahit. medent᷑ luto
fͥgoꝵ aut caloꝵuis secuta ẽ. Edam
tindius sͣ moriunt᷑ ut robora a q̃rtꝰ
refert & tempus anni. abieti.n. ꝙ pͥ¬
no. si quis detray̾it sole tanrum
uel geminos ttanseñte cã gͥminant statim
moriunt᷑. Candem iiuriam hyeme passe
diutius tollerant. Siłr ilex et robur q̃r¬
cusꝙ si angusta decorticatio feu̾t. nͥl no¬
cetur. Supͣdc̃is inf̾morib quid̾ o ĩ solo
gracili. uel ab una ꝑte tm̃ detractus. In¬
t̾imit simlẽ ꝙ decacuminatio rõmht̃.

Expanded text:
est, etiam paucis diebus necat. <9> Quae iniuria hoinimica praecipue novellis. cortice in orbem detracto necantur, excepto subere, quod sic strangulat . nec andrachle offenditur, si non simul incidatur et corpus. alioqui et cerasus et tilia et vitis corticem mittunt , sed non vitalem nec proximum corpori, verum eum, qui subnascente alio expellitur. quarundam natura rimosus cortex, ut platanis. tiliae renascitur paulo minus quam totus. ergo his, quarum cicatricem trahit, medentur luto frigorum aut calorum vis secuta est. quaedam tardius ita moriuntur , ut robora et quercus. refert et tempus anni. abieti enim et pino si quis detraxerit sole taurum vel geminos transeunte, cum germinant, statim moriuntur; eandem iniuriam hieme passae diutius tolerant. similiter ilex et robur quercusque. si angusta decorticatio fuit, nihil nocetur supra dictis; infirmioribus quidem et in solo gracili vel ab una tantum parte detractus interemit. similem et decacuminatio rationem habet
Abbreviated transcription (Latin):
lo ꝯstat. quãp̃p̃ et grando in hus intol¬
ligi d et carbunculatio et ꝙ pͣmarum
uitatis et erumꝑe audentib sat̃ molli¬
b isidñs adurit lactescentes g̾mimĩo¬
culos qd̾ ĩ flore carbunculun uocant
tur qr ñ fit nͥ iñ moto aere q sereno.
ꝓpͥũ tñ sid̾ationis est sb̾ ortu tanis sic¬
cicatũ uapor cũ nisite ac nouelle ar¬

Expanded text:
lo constat. quapropter et grando in his causis intellegi debet et carbunculatio et quod pruinarum vitatis et erumpere audentibus satis mollibus insidens adurit lactescentes germinum oculos, quod in flore carbunculum vocant.tur, quia non fit nisi inmoto aëre et sereno. proprium tamen siderationis est sub ortu canis siccitatum vapor
Abbreviated transcription (Latin):
tubca a pice liquida ꝑmnctas candicib
Nec nõ et pice suspensa iuxta munũ lo¬
cũ ꝯgregant. Aut lupmo tͥto cũ oleo
radices limunt. Multim has talpas a¬
murtanetant. Cont᷑q erutas et maia¬
ne puttescant lac̾ti uiridis felle tangi
ambiri. arbores singulas a muliete ui¬
citati uentͥs midis pedib reciita. Itẽ
nie ꝙ ał pastu malefico der̃pat. frs̃dem
Fumo diluto boñ sꝑgi folia qͥciens im¬
minis mira cĩdam excogitante solertia
humana quid̾ cũ an̾ti grandines car¬
mine credant pletiꝙ. ⁊une

Expanded text:
rubrica ac pice liquida perunctis caudicibus , rubrica ac pice liquida perunctis caudicibus , nec non et pisce suspenso iuxta in unum locum congregant aut lupino trito cum oleo radices linunt. multi et has et talpas amurca necant, contraque urucas et, ne mala putrescant , lacerti viridis felle tangi  urucasambiri arbores singulas a muliere incitati mensis, nudis pedibus, recincta. item ne quod animal pastu malefico decerpat frondem, fimo boum diluto spargi folia, quotiens imminis, mira quaedam excogitante sollertia humana, quippe cum averti grandines carmine credant plerique
Abbreviated transcription (Latin):
Cato ã medicam̃ta q̃dam ꝯponit mẽ¬
sure quoꝙ distinctione ad maioꝵ ar¬
boꝵ radices amphorã ad minoꝵ urnã
aminurce a aq̃ portione eqͣ allaq̃atis
pꝰ radicib paulatim affundi iubens. i
olea amplus ħ stͣm̃tis añcͥꝯpõitis. It̃ fico
huiꝰ p̃cipue t̃ram uere agͥgari radici¬
b ita futurũ ut nõ cecidant grossi
maiorq feconditas nͨ stabra ꝓueniat
Sinuili modone ꝯuoluosus fiat ĩuine¬
a amurce duos ꝯgies decoqui ĩ crassitu¬
ardestat ib̾ trec̃to. ħ intes coͣ capita
ac sb̾ baachiũ ungi ita nõ fore ꝯuolu¬
olum. Qindã ꝯtẽti sunt fumo huiꝰ
mixture. sulflire uineas ẜo flatu cõ¬
tino tͥduo płiq nõ miñꝰ auxilii et a
noceat. Aliquã uoluctẽ appellant ał p̃
rodens pubescentes mias qd̾ ne accidat
falces tum sint exacute fibriña płłe de¬
t̃gent. atq ita putant aut sangͥneur¬
sĩno lini uolunt pꝰ putatͥonẽ easd̾. St
arboꝵ pestes et formite hos abigunt

Expanded text:
Cato et medicamenta quaedam conponit, mensurae quoque distinctione, ad maiorum arborum radices amphoram, ad minorum urnam, amurcae et aquae portione aequa, ablaqueatis prius radicibus paulatim, adfundi iubens, in olea hoc amplius stramentis ante circumpositis, item fico; huius praecipue vere terram adaggerari radicibus; ita futurum, ut non decidant grossi maiorque fecunditas nec scabra proveniatsimili modo, ne convolvolus fiat in vinea, amurcae congios duos decoqui in crassituardescat sub tecto. hoc vites circa capita ac sub bracchiis ungui; ita non fore convolvolum. quidam contenti sunt fumo huius mixturae suffire vineas secundo flatu continuo triduo. plerique non minus auxilii et aliam per se noceat. aliqui volucre appellant animal praerodens pubescentes uvas. quod ne accidat, falces, cum sint exacutae, fibrina pelle detergent atque ita putant aut sanguine ursino linunt post putationem easdem. sunt arborum pestes et formicae. has abigunt
Abbreviated transcription (Latin):
ni araneũ ꝓhibent pluie q̃ fuint post
caduce intigius magis euenit ꝙ̃ si ñ ce¬
cidere fastidiendis. Sunt q culitũ gña
aliquib molesta. In glandib fico qͥui
dent᷑ ex humore nasti c̾ dulci sb̾dito cor¬
titib. Et egrotatio quid̾ fere in hiis
inuaserit arborẽ ut uredo aut flatꝰ
alitꝰ regionis ꝓpͥꝰ ut est in apulia atta¬
bulꝰ in enboea. olimpias. hͥn. si flau̾it
coͣ brninã frigore exurit arefaciens ut
uulł pꝰea solib rec̾ari possint. ħ gñe cõ¬
ualles et oppõita fluminib laborant
p̃cipueq uitis olea ficꝰ. Qd̾ cũ uenit. de¬
tegitur statim ĩ g̾minatione. ĩ oliua
taidius. s in omib signũ reniuiscen¬

Expanded text:
ni illos prohibent pluviae, quae fiunt post caducae. id riguis magis evenit, etiam si non cecidere, fastidiendis. sunt et culicum genera aliquis molesta , ut glandibus, fico; qui videntur ex umore nasci, tum dulci subdito corticibus. et aegrotatio quidem fere. in hisinvasit arborem aut uredo vel flatus alicuius regionis proprius, ut est in Apulia atabulus, in Euboea Olympias. hic enim si flavit circa brumam, frigore exurit arefaciens, ut nullis postea solibus recreari possint. hoc genere convalles et adposita fluminibus laborant, praecipueque vitis, olea, ficus. quod cumevenit , detegitur statim in germinatione , in oliva tardius. sed in omnibus signum est revivescen
Abbreviated transcription (Latin):
cormina et tineas pellit. punicũ
iñ noua olla oꝑtulo illico. In furuo
exustũ et cõtritũ potũꝙ ĩ uino
In uio sistit alnũ discutit tormi¬
ꝑtus florere incipientis cyenius
siccati tͥciq. Carnes excrestẽtes co¬
hibent gngiuis et dentib medent᷑
uł si mobiles sunit decocto succo ip̃a
corpuscula tͥta ulc̾ib q̃ serpũt. uł¬

Expanded text:
ormina et taenias pellit. punicum in olla nova, coperculo inlito, in furno exustum et contritum potumque in vino sistit alvum, discutit tormirtus florere incipientis cytinus siccati tritique carnes excrescentes. cohibent, gingivis et dentibus medentur, vel si mobiles sint, decocto suco. ipsa corpuscula trita ulceribus, quae serpunt
Abbreviated transcription (Latin):
uittis tm̃ tonsurã ãnuã querit
Alt̾nã u̾o myitꝰ. punice olee quia
ac ne radant ͣ quid̾ usi uere. I¬
xlix. Si mala punica acida nas¬
tant᷑ allaq̃atis tadicib fimũ suil¬
lĩ admouẽt eo año uinolẽta ꝓri¬
mo dulcia futura. ln urina hoĩs
a qua nuxta rigãdũ cessent quat̃¬
ms̃ ãmis. singulis ãphoris aut ca¬
cumina asꝑgi uino lasere diluto.¬

Expanded text:
itis tantum tonsuram annuam quaerit, alternam vero myrtus, punicae, oleae, quia ac ne radantur quidem nisi vere. . si mala punica acida nascantur, ablaqueatis radicibus fimum suillum addi iubent. eo anno vinolenta, proximo dulcia futura. alii urina hominis aqua mixta riganda censent quater anno, singulis amphoris, aut cacumina spargi vino lasere diluto
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ex puinca regione sit
gemis eiꝰ tr̃aslatũ. It̃ et malognatũ
eo qd̾̃ int᷑ corticis rotũditatẽ. Arbor¬
dici mali puuici cibo corͣ nra nuttiri¬
S eosic opinãt ᷑ utẽdũ ut medica¬

Expanded text:
od ex Punica regione sit genus ejus translatum. Idem et malum granatum, eo quod intra corticis rotunditatem grdici mali hused eo sic opinantur utendum ut medica
Abbreviated transcription (Latin):
It̃ ixci. Erot melle ñ soluit᷑ nullo
dula facillime aũ uino aut aqua
Utinissimũ ẽ in medicina. S̾uatur
cornea pixide. discutit infłãmatões
ulceratões u et pectoras et reisst
et plenretitis tollit pruritꝰ et uỹnas
induet. Qͥ crocũ pͥus biberĩt. otu¬
pulã nõ sentient ebrietati rosistẽt
Corone ꝙͦ ex eo mulcent ebmetatẽ
Sõpnũ fuc̃. caput leuit̃ mouet᷑¬

Expanded text:
ino. Crocum melle non solvitur nulloque dulci, facillime autem vino aut aqua. utilissimum in medicina, adservatur cornea pyxide. discutit inflammationesulcerationes, pectoris et renium , et pleuriticis . tollit et pruritus, urinas ciet. qui crocum prius biberint, crapulam non sentient, ebrietati resistent. coronae quoque ex eo mulcent ebrietatem. somnum facit, caput leniter movet
Abbreviated transcription (Latin):
delinquentium diu patient̾
ferre. scias hunc quandoq¬
etiam districte iudicare. Hĩs
per queindam sapientem dr̃.
altissimus enim est deus pa¬
tiens et redditor. P̾atiens em̃
et redditor deus. quia pecca¬
ta hominium ⁊ patitur ⁊
reddit. Nam quos du ut cõ¬
uertantur tolerat. non con¬
uersos duriris dampuat.
ad discutiendam uero men¬
tis nr̃e desidiam etiam extĩ¬
ora dampna ꝑ smmilitudi¬
nem ad medium deducunt᷑
ut ꝑ hec ammus ad suam
custodiam suscitetur. Nam
dicitur. Hoc autem scitote.
qm si sciret paterfamilias.
qua hora fur ueniret. iugi¬
laret utiq et non sineret ꝑ

Expanded text:
delinquentium diu patienter delinquentium diu patienter ferre, scias hunc etiam quandoque districte judicare. Hinc per quemdam sapientem dicitur: Altissimus enim est patiens rim redditor dicitur, quia peccata hominum patitur et reddit. Nam quos diu ut covertantur, tolerat, non conversos durius damnat. Ad excutiendam vero mentis nostrae desidiam, etiam exteriora damna per similitudinem ad medium deducuntur, ut per haec animus ad sui custodiam suscitetur. Nam dicitur: Hoc autem scitote, quia si sciret paterfamilias qua hora fur veniret, vigilaret utique, et no
Abbreviated transcription (Latin):
intempore iuuentutis eu¬
gilet. Et qui uigilare inse¬
tunda ingilia noluit. tertie
iugilie remedia non amit¬
tat. Ut qui et imuuentute
ad mas iuite non euigilat
saltim in senectute resipis¬
cat. Pensate frẽs karissimi
quia conclusit dei pietas du¬
ritiam nostram non est iã
quid homo extusationis ĩ¬
ueniat deus despicitur.
expectat contempni se iud
⁊ reuocat. muuriam decon¬
temptu suo suscipit et ta¬
men quandoq reuertentib
etiam premia prouuttit.
S nemo hanc eius longa¬
minitatem neglegat. qui
tanto districtiorem iustitiã
in iudicio exercet. qnto lon¬
giorem patientiam aute
iuditium prerogauit. Hĩc
et enim paulus dicit. Igno¬
ras qm̃ beniguitas dei ad
penitentiam te adducit:
secundum durttiam autẽ
tuam. ⁊ cor impenitens thr¬
saurizas tibi tram in dieire
et reuelationis iusti iudicii
dei. Hinc psalimsta ait.
Deus uidex iustus fortis ⁊
longauinus. Dicturus quip¬
pe longanimem. premisit
iustum. ut quem uidet poc̃a

Expanded text:
in tempore juventutis evin tempore juventutis evigilet. Et qui vigilare in secunda vigilia noluit tertiae vigiliae remedia non amittat, ut qui in juventute ad vias vitae non evigilat saltem in senectute resipiscat. Pensate, fratres charissimi, quia conclusit Dei pietas duritiam nostram. Non est jam quid homo excusationis inveniat. Deus despicitur, et exspectat; contemni se videt, et revocat; injuriam de contemptu suo suscipit, et tamen quandoque revertentibus etiam praemia promittit. Sed nemo hanc ejus longanimitatem negligat, quia tin judicio exercet, quanto longiorem patientiam ante judicium praerogavit. Hinc etenim Paulus dicit: Ignoras quoniam benignitas Dei ad poenitentiam te adducit, secundum autem duritiam tuam et cor impoenitens thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei . Hinc Psalmista ait: Deus judex justus, fortis, et longanimis . Dicturus quippe longanimem, praemisit justum, ut quem vides peccata
Abbreviated transcription (Latin):
post iuditium idemus.
Adiudicium quippe ueniẽs
informa serui omnibus
apparet. quia scriptum est .
uidebunt inquem tnffixe¬
runt. S reptobi in suppli¬
cium corruunt. cum msti
ad claritatis eius gloriam
pertrahuntur. Sicut scrip¬
tum est. Tollatur impius
ne uideat gloriam dei. Sed
quid si serui inprima iugi¬
lia negligentes existunt:
Prima quippe uigilia prime
etatis custodia est. Sed ne¬
q sic desperandum est. et
abono opere cessandum.
Non longa unitatis sue
potentiam insinuans dñs
subdit. Et siuenerit insecu¬
da iugilia. et si intertia ui
gilia uenerit. et muenerit
beati sunt serui illi. Pri¬
tempus id est pueritia. Se¬
cunda adolescentia uł nuiẽ¬
tus que auctoritate satri e¬
loquii inum sunt dicentis.
Let aris iiuenis madolescẽ¬
tia tua. Tercia autem se¬
nectus accipitur. Qui ergo
iugilare in prima iugilia
noluit tustodiat uel setũ¬
dam. Ut qui conuerti a pra¬
uitatibus siuis in pueritia
neglexit. ad iuas uite saltĩ

Expanded text:
post judicium videmus. post judicium videmus. Ad judicium quippe 1483 veniens, in forma servi omnibus apparet, quia scriptum est: Videbunt in quem transfixerunt . Sed cum reprobi in supplicium corruunt, justi ad claritatis ejus gloriam pertrahuntur, sicut scriptum est: Tollatur impius, ne videat gloriam Dei . 5. Sed quid si servi in prima vigilia negligentes existunt? Prima quippe vigilia primae aetatis custodia est. Sed neque sic desperandum est, et a bono opere cessandum. Nam longanimitatis suae patientiam insinuans Dominus, subdit: Et si venerit in secunda vigilia, gilia venerit, et ita invenerit, beati sunt servi illi. Pritempus est, id est, pueritia. Secunda, adolescentia vel juventus, quae auctoritate sacri eloquii unum sunt dicentis: Laetare, juvenis, in adolescentia tua . Tertia autem, senectus accipitur. Qui ergo vigilare in prima vigilia noluit, custodiat vel secundam, ut qui converti a pravitatibus suis in pueritia neglexit, ad vias vitae saltem
Abbreviated transcription (Latin):
lat ꝙ a se torporis ⁊ negligen¬
tie tenebras repeilit. Hinc ⁊¬
enim paulus dicit. eingila¬
te iusti. et nolite peccare. Hĩc
uersus ait. Hora est iam noꝰ
de sompno surgere. S ueni¬
eus dominus quid iugilan¬
tibus serius exhibeat audia¬
mus. Amen dico uobis qd̾
pretinget se et fatietꝰ illos
discumbere et transiens mi¬
nistrabit illis. pretinget se
hoc est ad retributionem pre¬
parat. faciet illos discrimbe̾
id est in et̾na quiete refou̾i.
Discumbere quippe nr̃m in
regno quiescere est. Unde
rursus dominus dicat. Ue¬
nient et recumbent cum
abra ham ysaac ⁊ iacob.
Transiens autem dominus
ministrat quia lucis sue il¬
lustratione nos satiat. Tnͣ¬
sire uero dictum est. cum de
iudicio ad regnum redit.
uel certe dominus nobis
post iudicium transit quia
ab humanitatis forma in
diuuntatis sue contempla¬
tionem nos eleuat. Et tͣnͣ¬
sire eius est inclaritatis sue
speculationem nos ducere.
Cum eum quem inhuma¬
nitate in iuditiu cerm¬
mus.etiam indiuinitate

Expanded text:
gentiae tenebras repellit. Hinc etenim Paulus dicit: Evigilate, justi, et nolite peccare . Hinc rursus ait; Hora est jam nos de somno surgere . 4. Sed veniens dominus quid servis vigilantibus exhibeat audiamus: Amen dico vobis quod praecinget se, et faciet eos discumbere, et transiens ministrabit illis. Praecinget sid est retributionem praeparat; facit illos discumbere, id est in aeterna quiete refoveri. Discumbere quippe nostrum, in regno quiescere est. Unde rursum Dominus dicit: Venient et recumbent cum Abraham, et Isaac et Jacob . Transiens autem Dominus ministrat, quia lucis suae illustratione nos satiat. Transit vero, dictum est, de judicio ad regnum redit. Vel certe Dominus nobis post judicium transit, quia ab humanitatis forma in divinitatis suae contemplatione nos elevat. Et transire ejus, est in claritatis suae speculationem nos ducere, cum eum quem in humanitate in judicio cernimus, etiam in divinitate
Abbreviated transcription (Latin):
gens amortus. et ascendẽs
in celum. supernam sibi mł
uertetur nobiscum iam
per iuditium manifestat᷑.
Bene autem de seruis ex¬
pectantibus subditur. Ut
cum uenerit et pulsaue¬
rit confestim aperiant ei.
ueint quippe doimnis cũ
adiudictum properat. pł¬
sat uero cum iam per egͥ¬
tudinis molestias esse mor¬
tem iuicinam designat .
Cui confestun aperinius.
si hunc cum amore suscipi¬
mus. Aperire enim iudici
pulsanti non uult qru
erire decorpore trepidat.
et uidere eum quem contemp
sisse semenuut iudicem for¬
iidat. Qui autem desua
spe et operatione securus est
pulsam confestim aperit qr
letus iudicem sustinet. Et
tum tempus ꝓpinq mortis
agnouerit: degloria retribu¬
tionis hilarescit. Unde et pro¬
tinus subditur. beati sunt s̃¬
iu illi quos cum uenerit do¬
minus inuenerit uigilanteᷤ.
uigilat qui ad aspectum u̾i
lunimis mentis oculos aꝑ

Expanded text:
gens a mortuis, ascendens gens a mortuis, ascendens in coelum, supernam sibi angvertitur, cum nobis jam per judicium manifestatur. 3. Bene autem de servis exspectantibus subditur: Ut cum venerit et pulsaverit, confestim aperiant ei. Venit quippe Dominus cum ad judicium properat, pulsat vero, cum jam per aegritudinis molestias esse mortem vicinam designat. Cui confestim aperimus, si hunc cum amore suscipimus. Aperire enim judici pulsanti non vult, qui exire de corpore trepidat, et videre eum quem contesisse se meminit judicem formidat. Qui autem de sua spe et operatione securus est, pulsanti confestim aperit, quia laetus judicem sustinet; et cum tempus propinquae mortis agnoverit, de gloria retributionis hilarescit. Unde et protinus subditur: Beati servi illi, quos cum venerit Dominus, invenerit vigilantes. Vigilat, qui ad aspectum veri lumi