comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
orauerunt quia uendid̾unt. Tũc ipse
uir dĩ spũ discretionis plenꝰ: cogno
studuit mala. nec sine purgatione
larare. Nã suspecta uoce ꝓtinus.
dixit. Exploratores estis uos: ut uide¬
atis infirmiora terre uenistis. Iã nẽ
exꝑimentũ ur̃i capiam: ꝑ salutẽ pha¬
raonis ñ egrediemini hinc. Diaculum
in corde. Pegrini uenerant. famis ꝑicu¬
lum fugiebant. frum̃ta quȩ querebant
ducuntur ad carcerẽ: et post triduum
reducti. adhuc in eadẽ asꝑitate t̾rentur.
Iam reditur ad cor: iam culpe memo¬
ria pulsat animum. atq int̾se in uicẽ
loquuntur. Merito haec patimur qe
peccauimꝰ infrem nrm. uidentes angus¬
tiam animȩ eius dum de p̾caretur nos
⁊ ñ audiuimꝰ. id circo uenit suꝑ nos
ista tribulatio. Inhis autẽ cor iosepħ
amore uincitur. secessum petit soluit
flendo qđ pietate debuit. Seuerus ad
fr̃s reuertitur. ut cruciatus eoꝵ animꝰ
a culpa lib̾etur. ꝑost haec unꝰ religat᷑

Expanded text:
oraverunt quia vendiderunt. Tunc ipse oraverunt quia vendiderunt. Tunc ipse vir Dei, spiritu discretionis plenus, cognostuduit, nec sine purgatione laxare. 1415 Nam suspecta voce protinus dixit: Exploratores estis vos; ut videatis infirmiora terrae venistis, jam nunc experimentum vestri capiam. Per salutem Pharaonis non egrediemini hinc . O jaculum in corde! Peregrini venerant, famis periculum fugiebant, frumenta quae quaerebant ducuntur ad carcerem, et, post triduum educti, adhuc in eadem asperitate terrentur. Jam reditur ad cor, jam culpae memoria pulsat animum, atque inter se invicem locuuntur: Merito haec patimur, quia peccavimus in fratrem nostrum, videntes angustiam animae illius, cum deprecaretur nos, et non audivimus; idcirco venit super nos ista tribulatio . In his autem cor Joseph amore vincitur, secessum petit, solvit flendo quod pietati debuit. Severus ad fratres revertitur, ut cruciatus eorum animus a culpa liberaretur. Post haec unus religatur
Abbreviated transcription (Latin):
gatur. & rursum si culpa in moderate
retinetur. tanto grauius qui corrigit᷑
deterior fit: quanto erga se nil ex be¬
nignitatis gr̃a agi consid̾at. Exhiben¬
da itaq prauis ẽ. asꝑitas in ostensio¬
ne: caritas in mñte. ut ⁊ dura ostensio
delinquentẽ coherceat. & caritatis cus¬
todia. mercedẽ mansuetudinis ñ amit¬
tat. Ecce dum loquor ioseph animum
pulsat. ut ad ostendenda. que dico ipse
testis ueniat. Certe somnium qđ de
ꝓfectu suo uid̾at. frĩb narrans. ꝑhoc
qđ in nocent̃ retulit. maliciȩ contrase
stimulos excitauit. abeisdẽ fr̃ĩb his¬
maelitis ẽ. uenditus. in aegypto duc¬
tus. mira omĩpotentis dñi dispensa¬
tione eidẽ aegypto p̾latus ẽ. Cumq
in terra chanaan fames exsurgeret.
fr̃s ad aegyptũ ueniunt. ioseph p̃la¬
tum aegẏpto repperiunt. eiunq sum¬
missis ad t̾ram ceruicib adorauerunt.¬
& quia mutare dĩ consilium ñ ualuer̃.
quẽ idõ uendidant ne adorarent: ad¬

Expanded text:
gatur; et rursus, si culpa immoderate gatur; et rursus, si culpa immoderate retinetur, tanto qui corrigitur deterior fiat, quanto erga se nil ex benignitatis gratia agi considerat. Exhibenda itaque pravis est asperitas in ostensione, charitas in mente; ut et dura ostensio delinquentem coerceat, et charitatis custodia mercedem mansuetudinis non amittat. 19. Ecce, dum loquor, Joseph animum pulsat, ut ad ostendenda quae dico ipse testis veniat. Certe somnium quod de profectu suo viderat, fratribus narrans, per hoc quod innocenter retulit, malitiae contra se stimulos excitavit . Ab eisdem fratribus Ismaelitis est venditus , in Aegyptum ductus, mira omnipotentis Domini dispensatione eidem Aegypto praelatus est . Cumque in terra Chanaan fames exsurgeret, fratres ad Aegyptum venerunt, Joseph praelatum Aegypto repererunt, eumque submissis ad terram cervicibus adoraverunt . Et quia mutare Dei consilium non valuerunt, quem ideo vendiderant ne adorarent, ad
Abbreviated transcription (Latin):
nas et peltas. id ẽ. int̾ forticut᷑inẽ boni
oꝑis quo ad uictoriam currunt. ⁊ cari¬
tatis concordiã quo ase uicissim ñ dis¬
crepant. ꝑboues leones ac cherubun
de signati sunt. quia in plenitudine
scientiȩ quã habent. necesse ẽ. ut &e boũ
mansuetudinẽ teneant. ⁊ feruorẽ leonũ:
quatinus indisciplina quã p̃dicant.
et ex scõ zelo accensi sint. ⁊ ex pat̾na
dulcedine tranquilli. Quib subt̃ se
lora dependeant: ut disciplinȩ sue
retinacula. quib ipsi ligati sunt: etiã
sub iectis suis sollicite impendarit.
Subter eos enim lora depende ẽ. custo¬
diȩ uincula subditis tenere. Quȩ tũc
recte seruantur: cũ nec boũ mansue¬
tudo in zeli feruore amititur. nec leonũ
t̾ror in mansuetudine declinatur. Tan¬
ta quippe debet eẽ. discretio: ut nec
disciplina nimia nec miscdia sit remissa
ne si in ordinate culpa dimititur. is qͥ ẽ.
culpabilis in reatu grauius astrin¬

Expanded text:
nas et plectas, id est inter fortitudinem boni nas et plectas, id est inter fortitudinem boni operis qua ad victoriam currunt, et charitatis concordiam, qua a se vicissim non discrepant, per boves et leones atque cherubim designatibent necesse est ut et boum mansuetudinem teneant, et fervorem leonum, quatenus in disciplina quam praedicant, et ex sancto zelo accensi sint, et ex paterna dulcedine tranquilli. Quibus subter se lora dependeant, ut disciplinae suae retinacula quibus ipsi ligati sunt etiam subjectis suis sollicite impendant. Subter eos enim lora dependere est custodiae vincula subditis tenere. Quae tunc recte servantur, cum nec boum mansuetudo in zeli fervore amittitur, nec leonum terror in mansuetudine declinatur. Tanta quippe debet esse discretio, ut nec disciplina nimia, nec misericordia sit remissa, ne si inordinate culpa dimittitur, is qui est culpabilis, in reatu gravius astrin
Abbreviated transcription (Latin):
sum cogitas. s medullarũ cõpages.
id ẽ. ꝑ intentionẽ cogitationis quid ac¬
cipere queras. Restat gͦ ut doctor cũ doc¬
te colloquitur. quasi m̃sa dĩ semꝑ intꝰ
labiũ reflectat. ne aut mala intentione
loqui inchoce. aut cũ bene ceꝑit. sedue¬
tus fauorib in appetitũ aliũ declinet.
Fortasse autẽ decustodia disciplinȩ ser
ciplinȩ regulam quã scit dicere. nesciat
tenere: quia aut nimio zelo motus
minus se ꝑ mansuetudinẽ tẽꝑat. aut
nimia mansuetudine placidus minꝰ
se contra uicia in zeli stimulo inflam¬
mat. Magna enum considatione debemꝰ
pensare quod scriptumẽ: quia in uasis
templi int̾ coronas. ⁊ peltas. boues. leo¬
nes. & cherubin sculptȩ sunt ⁊ subter
boues ⁊ leones. lora dependentia. Coro¬
na quippe: signum iuctoriae ẽ. Peltae
autẽ: concordię unanimitatẽ signant.
Cherubim uͦ: plenitudo scientiȩ dicunt᷑.
Sacerdotes enim atq doctores int̾ coro¬

Expanded text:
sum cogitas, sed per medullam compagis, sum cogitas, sed per medullam compagis, id est per intentionem cogitationis quid accipere requiras. Restat ergo ut doctor, cum loquitur, quasi mensa Dei semper intus labium reflectat, ne aut mala intentione loqui inchoet, aut cum bene coeperit, seductus favoribus, in appetitum alium declinet. 18. Fortasseciplinae regulam quam scit dicere nesciat tenere, quia aut, nimio zelo motus, minus se per mansuetudinem temperat; aut nimia mansuetudine placidus, minus se contra vitia in zeli stimulo inflammat. Magna enim consideratione debemus pensare quod scriptum est, quia in vasis templi inter coronas et plectas, boves et leones et cherubim exsculpta sunt, et subter boves et leones lora dependentia . Coronae quippe signum victoriae, plectae autem concordiae unanimitatem signant; Cherubim vero plenitudo scientiae dicuntur. Sacerdotes enim atque doctores inter coro
Abbreviated transcription (Latin):
S habent ossa quȩ in cõpage iuncta st̃.
ȩtiam medullã. quod p̃dicator spãlis
aꝑtius intulit cũ subiungit. discretor
cogitationũ ⁊ intentionũ cordis. Cõpa¬
ges enĩ: nr̃e cogitationes sunt. Me¬
dullȩ autẽ: intentiones. Et sepe aliud
cogitamus: atq aliudẽ. quo ꝑcogi¬
tationẽ intendimꝰ. Nam siquis ꝓpo¬
sito nũmoꝵ p̾mio. pupilli uł uiduę
causam de fendit. & fortasse aeccłiam
in grediens in suis p̾cib dõ dicat. tu
uides quia causam pupilli ⁊ udue de¬
fendo iste ꝓcul dubio quio cogitat
scit. s quo intendat eiꝰ cogitatio igno¬
rat. Aliud quippe eogitat : atq alio
intendit. Non enim de fensionẽ pupilli
uł uiduȩ: s mercedẽ nũmorũ querit.
Nam tolle tẽporale p̃miũ : ⁊ pupillũ ac ui¬
duam ñ defendit. Sermo itaq dĩ discre¬
tor ẽ. cogitationum ⁊ in tentionũ cor¬
dis: quia ñ aspicit quid apd temet ip¬

Expanded text:
Sed habent ossa, quae in compage juncta sunt, Sed habent ossa, quae in compage juncta sunt, etiam medullas. Quod praedicator sanctus apertius intulit, cum subjunxit: Discretor cogitationum et intentionum cordis . Compages enim nostrae cogitationes sunt, medullae autem intentiones. Et saepe aliud cogitamus, atque aliud est quod per cogitationem intendimus. Nam si quis proposito nummorum praemio pupilli vel viduae causam defendat, et, fortasse Ecclesiam ingrediens, in suis precibus Deo dicat: Tu vides quia causam pupilli et viduae defendo, iste procul dubio quod cogitat scit, sed quo intendat ejus cogitatio ignorat. Aliud quippe cogitat, atque alio intendit. Non enim defensionem pupilli vel viduae, sed mercedem nummorum quaerit. Nam tolle temporale praemium, et pupillum ac viduam non defendit. Sermo itaque Dei discretor est cogitationum et intentionum cordis, quia non aspicit 1414 quid apud temetip
Abbreviated transcription (Latin):
omĩpotentis dĩ oculos. uł que be¬
ne gesta. uł quȩ scient̾ sunt dicta
deꝑeunt. cũ iam ñ amore dñi. sed
intentione transitoriȩ laudis funt.
Sic et enim sepe cogitationi bonȩ
cogitatio sinistra sub iungitur: ut
iux ipse qui easdẽ cogitationes gene¬
rat animꝰ agnoscat. Unde p̾dicator egre¬
gius cũ loquens subtiliter diceret.
bilior om̃i gladio ancipiti. et ꝑtingens
usq addiuisionẽ animae ac sp̃s: ilico¬
subiunxrit. Cõpagũ quoq ⁊ medullarũ.
⁊ discretor cogitationũ ⁊ intentionum
cordis. Nistinguit enĩ dĩ sermo cõpages
& medullas: quia discernit cogitatio¬
nes ⁊ intentiones cordis. Per cõpages
quippe: ossib ossa iunguntur. Et sepe
dũ quidẽ recta cogitatione agimus.
s subito in laudis amore declinamꝰ.
atq hoc ꝓ laude facimꝰ. quod pͥus
facere ꝓ ueritate ceꝑamꝰ. quia cogita¬
tiones cogitationib ad iunguntur.
quasi quedã in spũ cõpages fiunt.

Expanded text:
omnipotentis Dei oculos, vel quae beomnipotentis Dei oculos, vel quae bene gesta vel quae scienter sunt dicta depereunt, cum jam non amoreintentione laudis transitoriae fiunt. Sic etenim saepe cogitationi bonae cogitatio sinistra subjungitur, ut vix ipse qui easdem cogitationes generat animus agnoscat. Unde praedicator egregius, cum loquens subtiliter, diceret: bilior omni gladio ancipiti, et pertingens usque ad divisionem animae ac spirimedullarum, et discretor cogitationum et intentionum cordis . 17. Distinguit enim Dei sermo compages et medullas, quia discernit cogitationes et intentiones cordis. Per compages quippe ossibus ossa junguntur. Et saepe dum quid recta cogitatione agimus, sed subito in laudis amorem declinamus, atque hoc pro laude facimus quod prius facere pro veritate coeperamus, quia cogitationes cogitationibus adjunguntur, quasi quaedam in spiritu compages fiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
quisq transitoriis fauorib anhelat.
si saltẽ post culpam suam caute cogi¬
tationes rimetur. O liuam ubem
pulchram. fructi ferã. speciosam. uo¬
cauit dñs nom̃ tuũ. ad uocẽ loquele
grandis exarsit ignis in ea. ⁊ cõbusta
sunt frucecta eiꝰ. Oliuã quippe ub̾em.
⁊ pulchrã. fructiferã. ⁊ speciosam do¬
minꝰ uocat. euiꝰ uł efficatiã in oꝑatio¬
ne. uł scã studia in uerbis scientiȩ
approbat. S aduocẽ loquelȩ grandis
exarsit ignis in ea : quia cũ laudare
quis cepit. erubeseit for sitan minor
uidi quã dicitur. & studet eẽ. quod
dicatur. Uex enĩ grandis loquelȩ ẽ.
fauor adhulantis. Unde scriptumẽ.
Qui benedicit ꝓximo suo uoce gran¬
di de nocte con surgens: similis ẽ. ma¬
ledicenti. Ad uocẽ ergo loquele gran¬
dis exarsit ignis inea. quia inmag¬
nitudine fauoris flãma in corde
accenditur de amore laudis. S om̃a
oliuȩ frutecta cõburuntur: quia ante

Expanded text:
quisque transitoriis favoribus anhelat. quisque transitoriis favoribus anhelat. si saltem post culpam suas caute cogitationes rimetur: Olivam uberem, pulchram, fructiferam, speciosam vocavit Dominus nomen tuum. Ad vocem loquelae grandis exarsit ignis in ea, et combusta sunt fruteta ejus . Olivam quippe uberem et pulchram, fructiferam et speciosam Dominus vocat, cujus vel efficaciam in operatione, vel sancta studia in verbis scientiae approbat. Sed ad vocem loquelae grandis exarsit ignis in ea, quia cum laudari quis coeperit, erubescit forsitan minor videri quam dicitur, et studet esse quod dicatur. Vox enim grandis loquelae est favor adulantis. Unde scriptum est: Qui benedicit proximo suo voce grandi de nocte consurgens, similis est maledicenti . Ad vocem ergo loquelae grandis exarsit ignis in ea, quia in magnitudine favoris flamma in corde accenditur de amore laudis. Sed omnia olivae fruteta comburuntur, quia ante
Abbreviated transcription (Latin):
intus labium reflexũ si studuerit
audire qđ dicit. Scriptũ quippe ẽ.
Neq ꝑcontentionẽ neq ꝑ in anem
głam. Atq isdem rursus egregius
p̃dicator dicit. Nec querentes abho¬
minib głam. neq auobis neq aba¬
liis. D ep̃dicationis et enim labore
laudẽ transitoriam querere. quidẽ.
aliud quã rem magnã uili precio
uenundari. S ẽ. in doctrina uerbi
graue ꝑiculum. quia sepe ꝑ sermo¬
nẽ docentiũ fauores audientium
sequuntur. & cũ doctores abeo qđ
bene innotuerint apparere iã mino¬
res indictis nolunt doctrinȩ uer¬
bũ qđ ad quirendis animab auditoꝵ
ex omĩpotentis dĩ amore inchoaue¬
runt. in hoc post modũ ꝓ adquiren¬
dis laudib laborant. ⁊ qui inuer¬
bis dĩ querebant priꝰ lucra spãlia.
temꝑales pꝰmodum fauores sequun¬
tur. Unde fit: ut siue recta quȩ liba
oꝑa. seu scã doctrinȩ uerba. in om̃i¬
potentis dĩ iudicio ꝑeant: cũ ꝑ haec

Expanded text:
intus labium reflexum, si studuerit intus labium reflexum, si studuerit audire quod dicit. Scriptum quippe est: Ne quid per contentionem, neque per inanem gloriam . Atque eisdem rursus egregius praedicator dicit: Nec quaerentes ab hominibus gloriam, neque a vobis, neque ab aliis . De praedicationis etenim labore laudem transitoriam quaerere, quid est aliud quam rem magnam vili pretio venundare? Sed est in doctrinae verbis grave periculum, quia saepe sermonem docentium favores audientium sequuntur, et cum doctores ab eo quod bene innotuerint, apparere jam minores in dictis nolunt, doctrinae verbum quod pro acquirendis animabus auditorum 1413 ex omnipotentis Dei amore inchoaverunt, in hoc postmodum pro acquirendis laudibus laborant. Et qui in verbis Dei quaerebant prius lucra spiritalia, temporales postmodum favores sequuntuopera, seu sanctae doctrinae verba, in omnipotentis Dei judicio pereant, cum per haec
Abbreviated transcription (Latin):
tia ur̃a: possidebitis animas urãs.
& rursum scriptum ẽ. Doctrina uiri:
ꝑ pacientiã noscitur. Si itaq indeax
doctrinȩ pacientia ẽ: tanto quisq
doctus ostenditur. inquanto
paciens fuerit. Hinꝰẽ. enim qđ
bonus ille discipłs qui magistrũ
⁊ auriga eiꝰ dicitur. nͥ quia auriga
agitat. currus portat.: Noctor ergo
qui mores popłi. ⁊ ꝑpacientiã sustinet.¬
⁊ sacri eloquii uerbis docet. et currus
dicitur ⁊ auriga. Currus quia toleran¬
do portat: auriga quia exhortando
agitat. Currus quia mala sustinet:
auriga quia popłm bonis ad monitio¬
nibꝰ exercet. Fortasse autẽ contra ua¬
nam głam sermo doctori ẽ. ⁊ mira
in sinuans. qualit̃ debeat declinare
eisdẽ ipsis sermonib uanã głam
querit. quib contra eandẽ uanam
głam disputat. Si gͥ hoc appetit adi¬
pisci quod ꝓhibet. m̃sa intus labiũ
ñ reflectit. Tunc autẽ m̃sa dñi ex
quadris lapidib extructa. habebit

Expanded text:
tia vestra possidebitis animas vestras . tia vestra possidebitis animas vestras . Et rursum scriptum est: Doctrina viri per patientiam noscitur . Si itaque index doctrinae patientia est, tanto quisque doctus ostenditur, quanto patiens fuerit. Hinc est enim quod bonus ille discipulus qui magistrum et auriga dicitur, nisi quia auriga agitat, currus portat? Doctor ergo qui mores populi et per patientiam sustinet, et sacri eloquii verbis docet, et currus dicitur et auriga. Currus, quia tolerando portat; auriga, quia exhortando agitat. Currus, quia mala sustinet; auriga, quia populum bonis admonitionibus exercet. 16. Fortasse autem contra vanam gloriam sermo doctori est, et mire insinuans qualiter debeat declinari, eisdem ipsis sermonibus vanam gloriam quaerit, quibus contra eamdem vanam gloriam disputat. Si igitur hoc appetit adipisci quod prohibet, mensa intus labium non reflectit. Tunc autem mensa Domini ex quadris lapidibus exstructa habebit
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. Auertisti ad iutoriũ gladii
eius: ⁊ñ es auxiliatus ei inbello.
Gladius quippe doctoris: est sermo
dĩ. Unde ꝑpaulũ dicitur: ⁊ gladiũ
cũ doctorẽ respicit nolle oꝑari que
dicit: in die belli adiutoris eiꝰ gladiũ
auertit. qe intemptatione certami¬
nis. ñ ꝑmittit eẽ. ei in adiutorium
doctrine uerba que dedit. Habet
gͥ gladiũ. s hunc inbello ñ ad iuuat.
quia cũ aduersitas tep̾tationis eru¬
ꝑit. uerbi obliuiscitur qđ docebat.
Ecce enim de pacientia forsitan ser¬
mo doctori ẽ: doctrine suę magiste¬
rio dicere cogitur: qualit̾ contra
illata dãpna. cont᷑a auditas contu¬
melias pacientia seruetur. S cum
ipse uel dãpno. uł contumelia fue¬
rit lacessitus. oblitus qđ docuerat.
uł inlenitate ꝓximi. uł in redden¬
da grauius contumelia excedit.
Int̾ haec itaq cogitet quia m̃sa dĩẽ.
labiũ intus reflectat. seruet quod
p̃dicat. Scriptũ quippe ẽ. In pacien¬

Expanded text:
dicitur: Avertisti adjutorium gladii dicitur: Avertisti adjutorium gladii ejus, et non es auxiliatus ei in bello . Gladius quippe doctoris est sermo Dei. Unde per Paulum dicitur: Et gladium cum doctorem respicit nolle operari quae dicit, in die belli adjutorii ejus gladium avertit, quia in tentationum certamine non permittit ei esse in adjutorium doctrinae verba quae dedit. Habet igitur gladium, sed hunc in bello non adjuvat, quia cum adversitas tentationis eruperit, verbi obliviscitur quod docebat. Ecce enim de patientia forsitan sermo doctori est, doctrinae suae magisterio dicere cogitur qualiter contra illata damna, contra auditas contumelias patientia servetur. Sed cum ipse vel damno, vel contumelia fuerit lacessitus, oblitus quod docuerat, vel in laesione proximi, vel in reddenda gravius contumelia excedit. Inter haec itaque cogitet quia mensa Dei est, labium intus reflectat, servet quod praedicat. Scriptum quippe est: In patien
Abbreviated transcription (Latin):
Unde scriptum ẽ. Cuiꝰ messem famelicus
comedet. Messe doctoris quippe qui
bona loquitur s ñ oꝑatur. Famelicus
comedit: qr is qui panẽ iustitie esurit.
oꝑatur mandata que audit. ⁊ ipse
fructum ñ habet. qui seminando labo¬
rauit. Hinc salomon ait. Abscondit
piger manũ suam sub ascella: nec
ad ossuum porrigit eam. Nemo ita
piger ẽ: ut ad os manum uł come¬
dendo reducere laborem putet. S
piger nec ad os manum suã porrigit:
qui nec hoc uult oꝑari qđ dicit. Hinc
itũm de bene docentib ⁊ male oꝑan-¬
tib dicitur. Filii effrem intendentes
arcum. & mittentes sagitas suas:
conuersi sunt in die belli. Intendunt
arcum atq sagitas mitunt: qui
scripturȩ sacrȩ sententias ꝓponunt.
et uerbis rectis auditoꝵ uicia feri¬
unt. S conuertuntur indie belli:
quia post semet ipsos redeunt in
tẽptatione uiciorũ. et pectus obpo¬
nere ñ uolunt. quia intẽptatione
certaminis ñ resistunt. Hinc itũm

Expanded text:
Unde scriptum est: Cujus messem famelicus Unde scriptum est: Cujus messem famelicus comedet . Messem quippe doctoris qui bona loquitur, sed non operatur, famelicus comedit, quia is qui panem justitiae esurit operatur mandata quae audit, et ipse fructum non habet, qui seminando laboravit. Hinc Salomon ait: Abscondit piger manum suam sub ascella, nec ad os suum porrigit eam . Nemo ita piger est, ut ad os manum vel comedendo reducere laborem putet. Sed piger nec ad os manum suam porrigit, qui nec hoc vult operari 1412 quod dicit. Hinc iterum de bene docentibus et male operantibus dicitur: Filii Ephraim intendentes areum, et mittentes sagittas, conversi sunt in die belli . Intendunt arcum, atque sagittas mittunt, qui Scripturae sacrae sententias proponunt, et verbis rectis auditorum vitia feriunt; sed convertuntur in die belli, quia post semetipsos redeunt in tentatione vitiorum, et pectus opponere non volunt, quia in tentationum certamine non resistunt. Hinc iterum
Abbreviated transcription (Latin):
rundẽ m̃sarũ labia int̾ius sunt reflexa.
Tunc enĩ m̃sarum labia intrinsecus
re flectuntur: quando doctores ad
conscientiam reuocant tacita cogita¬
tione qđ dicunt quando semet ipsos
subtilit̾ ꝑ scrutantur. si faciunt quod
loquuntur. Recte autẽ cũ reflexa in¬
trinsecꝰ m̃sarum labia dicuntur. addit᷑
quoq ꝑ circuitum : ut ñ inqualibet
se parte consident. atq alias in semet¬
ipsis ꝑpende p̃termutant: s ubiq
semet ipsos inspiciant. ⁊ in quantum
p̃ualent studeant singula oꝑa implere
quae docent. ne si p̃dicantes facere bo¬
na dissimulant: sui uastatores sunt.
cultores alieni. Odoctor ecce iã m̃sa es.
iã uasa portas: iam inuasis fidelib
pondus holo caustum uictimȩ sustines.
s utus reflecte labrum. idẽ. ad cor re-¬
uoca sermonẽ. audi qđ dicis: oꝑare
qđ p̃dicas. Si enim negligis implere
que doces: aliis messem seminas. et
ipse afrum̃ti participatione ieuinas.

Expanded text:
rumdem mensarum labia interius sunt reflexa. rumdem mensarum labia interius sunt reflexa. Tunc enim mensarum labia intrinsecus reflectuntur, quando doctores ad conscientiam revocant tacita cogitatione quod dicunt, quando semetipsos subtiliter perscrutantur si faciunt quod loquuntur. Recte autem cum reflexa intrinsecus mensarum labia dicuntur, additur quoque per circuitum, ut non in una qualibet se parte considerent, atque ex alia semetipsos perpendere praetermittant, sed ubique semetipsos inspiciant, et, in quantum praevalent, studeant singula opere implere quae docent, ne si praedicantes facere bona dissimulant, sui vastatores sint cultores alieni. O doctor, ecce jam mensa es, jam vasa portas, jam in vasis fidelibus pondus holocausti et victimae sustines, sed intus reflecte labium, id est ad cor revoca sermonem. Audi quod dicis, operare quod praedicas. Si enim negligis implere quod praedicas, aliis messem seminas, et ipse a frumenti participatione jejunas.
Abbreviated transcription (Latin):
haec quoq cũ his cũ quib uuimus.
unanimitatẽ in quantũ recte possumꝰ
conseruemꝰ. id ẽ. ñ deserendo qđ agimus.
s p̃ueniendo bonis ꝑsecutionib malum
discordie qđ timemus. Sic insuis oꝑib
unitatẽm plalmi custodiens paulus
discordiam generare ꝓhibebat: cũ quen¬
dam iam lapsum atq ab eccłia abiectũ
iam uelle reciꝑe chorinthios uidet dicens.
Sicui aliquio donastis ⁊ ego. Nã et ego
siquid donaui ꝓpter uos inꝑsona xp̃i.
ut ñ circũueniamur a sathana. Qui iudeli¬
cet solet de bonis mala generare. ⁊ hoc
qđ ꝑ caritatẽ agitur. ad discordiã contra¬
here. Unde et mox de ipso sublecit dicens.
Non enum ignoramꝰ cogitationes eius.
Doctor aut̃ qui ꝑbona quȩ p̾dicat. si in
suis auditorib rectã oꝑationẽ format.
si m̃tes oꝑantium ad unanimitatẽ ñ li¬
gat. in labiis palmũ habet. s ea quae
dicta sunt palmi unitatẽ ñ habet. Pen¬
sandũ uͦ ẽ. ualde qđ dicitur. quia ea¬

Expanded text:
uibus vivimus unanimitatem, in quantum recte possumus, conservemus, id est non deserendo quod agimus, sed praeveniendo bonis persuasionibus malum discordiae quod timemus. Sic in suis operibus unitatem palmi custodiens Paulus, discordiam generari prohibebat, cum quemdam lapsum atque ab Ecclesia abjectum jam velle recipere Corinthios videret, dicens: Si cui aliqud donastis, et ego. Nam et ego si quid donavi, propter vos in persona Christi, ut non circumveniamur a Satana . Qui videlicet solet de bonis mala generare, et hoc quod charitate agitur ad discordiam trahere. Unde et mox de ipso subjecit, dicens: Non enim ignoramus cogitationes ejus . Doctor autem qui per bona quae praedicat in suis auditoribus rectam operationem format, si mentes operantium ad unanimitatem non ligat, in labiis palmum habet, sed eam quae dicta est palmi unitatem non habet. 15. Pensandum vero est valde quod dicitur, quia ea
Abbreviated transcription (Latin):
ac minimus tenditur. Quid uͦ in maio¬
re acminimo digito. nisi magna et ex¬
trema actio de signatur.: Palmũ ergo
m̃ se in labio habeant: quatinus in doc¬
let. et sic exeorũ ammonicione magna
oꝑa faciat. ut agere & minima noti
omitat. Sic minimis intentus sit.
ut piger inagendis maiorib nonsit.
Unde ꝑ euangłium ueritas dicit. Ue uob̾
scribȩ &e pharisei. ypochrite: quia de¬
cimatis m̃tã. & anetũ. ⁊ ciminũ. ⁊ re-¬

Expanded text:
ac minimus tenditur. Quid vero in majoac minimus tenditur. Quid vero in majori ac minimo digito, nisi magna et extrema actio desmensae in labio habeant, quatenus in doclent, et sic ex eorum admonitione magna opera faciant, ut agere et minima non omittant. Sic minimis inut piger in agendis majoribus non sit. Unde per Evangelium Veritas dicit: Vae vobis, scribae et Pharisaei hypocritae, quia decimatis mentham et anet
Abbreviated transcription (Latin):
in amore dñi accendant. aliorũ uero
adhoc usq instruunt. ut quia omnia
relinquere ñ ualent. uł exparte qua
preualent miscdes fiant: et carnis
curam cũ animȩ cura parciantur.
m̃se dñi de quadris lapidib instruc¬
te uasa portant. inquib immolatur
holocaustum ⁊ uictina. Quia et ꝑ¬
fecti sic̃ dictum ẽ. cũ omã deserunt.
totũ cor in amore dñi accendunt. ⁊
in ꝑfecti sacrificiũ offerunt. qđ ex par
palmi uniꝰ : reflexa intrinsecus ꝑcir¬
cuitum. Quid ẽ. hoc qđ m̃sarum labia
palmo meciuntur. nisi quod inpalmo
manꝰ tenditur. et scĩ patres atq doc¬
tores ea p̾dicant. in quib auditorum
oꝑa tendantur: Quasi enĩ manum
extendimus. cũ oꝑa nr̃a dilatamus.
Loquatur gͦ unus quisq doctor. cor
audientis exerceat. ociosoꝵꝵ torporẽ
excutiat. quos dũ ad oꝑa bona tetenđit.
palmũ se hab̾e inlabiis ostendat. Pen-¬
sandũ quoq qe inpalmo digitꝰ maior

Expanded text:
in amore Domini accendant, aliorum vero in amore Domini accendant, aliorum vero ad hoc usque instruunt, ut quia omnia relinquere non valent, vel ex parte qua praevalent, misericordes fiant, et carnis curam cum animae cura partiantur, mensae Domini de quadris lapidibus instructae vasa portant, in quibus immolatur holocaustum et victima, quia et perfecti, sicut dictum est, cum omnia deserunt, totum cor in amorem Domini accendunt, et imperfecti sacrificium offerunt, quod ex papalmi unius, reflexa intrinsecus per circuitum. 13. Quid est hoc, quod mensarum labia palmo metiuntur, nisi quod in palmo manus tenditur, et sancti patres atque doctores ea praedicant in quibus auditorum opera tenduntur? Quasi enim manum extendimus cum opera nostra dilatamus. Loquatur ergo unusquisque doctor, cor audientis exerceat, otiosorum torporem excutiat. Quos dum ad bona opera tetenderit, palmum se habere in labiis ostendat. Pensandum quoque quia in palmo digitus major
Abbreviated transcription (Latin):
non tam̃ uictuna semꝑ holo caustum.
quia cum aliquid ex parte offertur.
exparte retinetur. sacrificium quidẽ ẽ.
s holocaustũ non ẽ. Sunt uͦ umulti¬
tudine magna fideliũ aliqui. qui ea
quȩ mundi sunt: om̃a relinquunt.
cuncta quȩ possident tribuunt. nichil
sibimet ipsis reseruant. ad aet̾nam pa¬
triam medullitus anhelant. seq ex
toto corde in lacrimis mactant. Hii
uidelicet uasa suꝑ mensã sunt: in qͥb
immolatur holocaustum. Et sunt alii
qui curam ꝓpriȩ domus gerunt. de filis
cogitant. eisq hereditatem seruant qui
tam̃ aet̾̃ni uidicii memores. miscđiam
pauꝑib impendunt. alim̃ta ac uestim̃¬
ta eis ex parte qua decreuerunt tribu¬
unt. Hii nimirum uasa suꝑ m̃sam sunt:
in quib uictia immolata ẽ. non holo¬
caustũ. Quia enim pacientia ⁊ doctrina
scõꝵz. ammonendo. ⁊ sustinendo. suadendo
atq terrendo. alioꝵ corda usq adhoc
erudiunt. ut om̃a de serant. et totos se

Expanded text:
non tamen victima semper holocaustum, non tamen victima semper holocaustum, quia cum quid ex parte offertur, et ex parte rsed holocaustum non est. Sunt vero in multitudine magna fidelium aliqui, qui ea, quae mundi sunt, omnia relinquunt, cuncta quae possident tribuunt, nihil sibimetipsis reservant, ad aeternam patriam medullitus anhelant, seque ex toto corde in lacrymis mactant. Hi videlicet vasa super mensam sunt, in quibus immolatur holocaustum. Et sunt qui curam propriae domus gerunt, de filiis cogitant, eisque haereditatem servant, qui tamen, aeterni judicii memores, misericordiam pauperibus impendunt, alimenta ac vestimenta eis ex parte qua decreverint tribuunt. Hi nimirum vasa super mensam sunt, in quibus victima immolata est, non holocaustum. Quia enim patientia et doctrina sanctorum admonendo et sustinendo, suadendo atque terrendo, aliorum corda usque ad hoc erudiunt, ut omnia deserant, et totos se
Abbreviated transcription (Latin):
uersationis susciꝑe. atq eas inconspeo¬
tu dñi uelut quoddã holo caustũ ad
sacrificiũ offerre. Unde aꝑte sequitur.¬
Suꝑ quas ponent uasa in quib immolat᷑.
holocaustũ ⁊ uictima. Quid enim sunt
animę fidelium nisi uasa scã. quȩ uer¬
ba pietatis capiunt. ut exeoꝵ mentib
holocaustũ uitȩ atq orationis immo¬
letur.s hinc ẽ. et enĩ quod paulus cum
adhuc rudis eẽt. in fidei uocatione. qe
iam dñi uerba p̃ceꝑat. & celesti gr̃a
plenus erat. uas appellatur cũ dr̃.
Uas electionis michi ẽ. Hinc pas¬
tores adq doctores ꝓpħa admona
dicens. Mundamini: qui fertis uasa
portant: qui uitã fideliũ erudiendo
tolerant. ut quandoq hanc dño adho¬
locaustum ⁊ sacrificium ꝑ ducant.
S neq hoc negligent̃ intuendum ẽ.
quod in eiscdem uasis holocaustũ ⁊ iuc¬
tima dicitur. immolari. Holo caustum
enim sicut suꝑius dixximꝰ uictima ẽ.

Expanded text:
versationis suscipere, atque eas in conspecversationis suscipere, atque eas in conspectu Domini velut quoddam holocaustum ac sacrificiuSuper quas ponunt vasa in quibus immolatur holocaustum et victima. » Quid enim sunt animae fidelium nisi vasa sancta, quae verbum pietatis capiunt, ut ex eorum mentibus holocaustum vitae atque orationis immoletur? Hinc est etenim, quod Paulus cum adhuc rudis esset in fidei vocatione, quia jam Domini verba perceperat, et coelesti gratia plenus erat, vas appellatur, cum dicitur: Vas electionis mihi est . Hinc pastores atque doctores propheta admonet, dicens: Mundamini qui fertis vasa portant, qui vitam fidelium erudiendo tolerant, ut quandoque hanc Domino ad holocaustum et sacrificium perducant. Sed neque hoc negligenter intuendum est, quod in eisdem vasis holocaustum et victima dicitur immolari. Holocaustum enim, sicut et superius diximus , victima est,
Abbreviated transcription (Latin):
mus. ubi de illo aliquid contẽplamur.
S ibi plene ardebimꝰ. ubi plene udebimꝰ:
quẽ amamꝰ. Altitudo uͦ: m̃sarũ ẽ. cubi¬
ti unius. Quȩ est enim altitudo scõꝵ.
mens ad altitudinẽ ducitur. ut cuncta
uisibilia despiciat int̾ra. ⁊ ea quȩ audit
inuisibilia sequatur in cęlo. S unum
cubitũ habet altitudo m̃sarum: qr uni¬
tas ẽ. fidei in corde omĩum scorꝵ. Unũ
dm̃ eẽ. trinitatẽ: ⁊ patres cestam̃ti uetĩs.
et p̃dicatores ꝓfessi sunt testam̃ti noui.
Altitudo itaq m̃sarum. nil uno cubito
amplius habet minus: quia in magna
sublimitate concordat omĩum fides pa¬
trum. S hii qui iam in longanimitatẽ
spei summis uirtutib ꝓficientes. unũ¬
⁊ huodimidiũ cubitũ habent. atq iri
latitudine caritatis uno ac dimidio cu¬
bito meciuntur. in altitudinẽ uͦ fidei
uno cubito ex crescunt: magni sunt. &
summa ãmiratione uenerandi. Debent
gͦ paruuloꝵ animas in sinu suȩ con¬

Expanded text:
mus, ubi de illo aliquid contemplamur; mus, ubi de illo aliquid contemplamur; sed ibi plene ardebimus, ubi illum plene videbimus quem amamus. 11. Altitudo vero mensarum est cubiti unius. Quae est enim altitudo sanctormens ad altitudinem ducitur, ut cuncta visibilia despiciat in terra, et ea quae audit invisibilia sequatur in coelo. Sed unum cubitum habet altitudo mensarum, quia unitas est fidei in corde omnium sanctorum. Unum Deum esse Trinitatem et patres testamenti veteris, et praedicatores professi sunt testamenti novi. Altitudo itaque mensarum nil uno cubito amplius, nil minus habet, quia in magna sibi unitate concordat omnium fides patrum. Sed hi qui, jam in longanimitatem spei summis virtutibus proficientes, unum et dimidium cubitum habent, atque in latitudine charitatis uno ac dimidio cubito metiuntur, in altitudinem vero fidei uno cubito excrescunt, magni sunt, et summa admiratione venerandi. Debent ergo parvulorum animas in sinu suae con
Abbreviated transcription (Latin):
bitum. Possunt enim ꝑfecte diligere
quos ꝑ fecte ualent iuxta aliquio
scire. Omĩpotentẽ uͦ dm̃ medullitus diligunt: medulliti
sequuntur. S tam̃ tantum diligere
ñ possunt. quantum debent: qe ao¬
huc ñ ualent uide quẽ diligunt. Et
m̃sura amoris minor ẽ. ubi adhuc
m̃sura minor ẽ. cognitionis. Suꝑ unũ
gͦ cubitum habent ⁊ dimidiũ. quia
hoc eis iã in amore integrũ ẽ. quod
ualde minus ẽ. in caritate cũ ꝓximo.
Atq illud quod ineis ualde maius ẽ.
tegrũ ñ ẽ. De hoc amore qui hic in¬
cipitur. ut ex uisione dñi in aet̾na
patria ꝑficiatur. recte ysaias loquit᷑
dicens. Uiuit dñs cuiꝰ ignis ẽ. iri
sẏon: et caminꝰ eius in ierłm. Plusẽ.
autẽ caminũ eẽ. quam ignẽ: quia
ignis eẽ. ⁊ paruus potest. Incamino
autẽ: uastior flamina succenditur.
Syon uͦ speculatio. ierłm autẽ uisio
pacis dicitur. Pacem uͦ nrãm hic
intĩm speculamur: ut illie pꝰ modũ
amoris eius flãmis aliquatenus arde¬

Expanded text:
ssunt enim perfecte diligere quos perfecte valent juxta aliquid scire. Omnipotentem vero Deum medullitus diligunt, medullitus sequuntur, sed tamen tantum diligere non possunt quantum debent, quia adhuc non valent videre quem diligunt; et mensura amoris minor est ubi adhuc mensura minor est cognitionis. Super unum ergo cubitum habent et dimidium, quia hoc eis jam in animo integrum est, quod valde minus est, id est charitas cum proximo; atque illud in eis quod valde majus est, integrum non est. De hoc amore, qui hic incipitur, ut ex visione Domini in aeterna patria perficiatur, recte Isaias loquitur, dicens: Vivit Dominus, cujus ignis est in Sion, et caminus ejus in Jerusalem . Plus est autem caminum esse quam ignem, quia esse ignis et parvus potest, in camino autem vastior flamma succenditur. Sion vero speculatio, Jerusalem autem visio pacis dicitur. Pacem vero nostram hic interim speculamur, ut illic postmodum amoris ejus flammis aliquatenus arde
Abbreviated transcription (Latin):
fideliũ peccata quȩ ꝑ petrauit ꝑpe
nitentiam declinans. ad dñm se in
oꝑe. in locutione. atq incogitatione
conuertit. Quos dimittere ieuinos
indomũ suam dñs ñ uult: ne defi¬
ciant in uia. qr uidelicet conuersi
peccatores inp̃sentis uitȩ uia de¬
ficiunt. si in sua conscientia sine doc¬
trinȩ scẽ pabulo dimutantur. Ne
gͦ lassentur huiꝰ ꝑegrinationis iti¬
nere: pascendi sunt saera ãmonitio¬
ne. Ualde autẽ pensanda ẽ. pia sen¬
tentia. quȩ ꝓcessit exore ueritatis
qua dr̃. Quidã enĩ exeis de longe
uenerunt. Est enim qui nil fraudis.
⁊ nil carnalis corruptionis exꝑtus:
ad omĩpotentis dĩ seruiciũ festina¬
uit. Iste de longinquo ñ uenit: quia
ꝑ in corruptionẽ ⁊ innocentiã ꝓximꝰ
fuit. Alius nulla impudicitia. nullis
flagiciis inquinatus. solũ aut̃ con¬
iugium exꝑtus. ad ministeriũ spãle
conuersus ẽ. Neq iste uenit delon¬
ginquo: qe usus coniunctione con

Expanded text:
ta quae perpetravit, per poenitentiam declinans ad Dominum se in opere, in locutione atque in cogitatione convertit. Quos dimittere jejunos in domum suam Dominus non vult, ne deficiant in via, quia videlicet conversi peccatores in praesentis vitae via deficiunt, si in sua conscientia sine doctrinae sanctae pabulo dimittantur. Ne ergo lassentur in hujus peregrinationis itinere, pascendi sunt sacra admonitione. Valde autem pensanda est pia sententia, quae processit ex ore Veritatis, qua dicitur: Quidam enim ex eis de longe venerunt. Est enim qui nihil fraudis et nihil carnalis corruptionis expertus ad omnipotentis Dei servitium festinavit. Iste de longinquo non venit, quia per incorruptionem et innocentiam proximus fuit. Alius nulla impudicitia, nullis flagitiis inquinatus, solum autem conjugium expertus, ad ministerium spiritale conversus est. Neque iste venit e longinquo, quia usu
Abbreviated transcription (Latin):
pe in scã aeccłia. apłos. martyres.
atq doctores surgere. de lapidum
casu idẽ. de iudeoꝵ ꝑ dicione minꝰ
doluit. quia omĩpotentis dĩ. aedi¬
ficiũ. idẽ. scam aeccłiam de quadris
lapidibꝰ aedificari conspexit. Men¬
se gͦ quattuor de quadris lapidib
construuntur. quia fides ⁊ uita.
pacientia & benignitas. de uita
scõꝵ in exemplũ data sunt. sequen¬
tib popłis. ut iam uestibulũ m̃sas
habeat. id ẽ. uirtutes uite popłs te¬
neat. in quib omĩpotenci dõ oratio¬
nis sacrificiũ in ara sui cordis iN¬
cendat. Quicqͥd et enĩ boni fideles
scãe aeccłiae popłi uł fecerunt uel
faciunt: hoc in exemplo de p̾dicatoꝵꝵ
suoꝵ uita susceꝑunt. Unde enim
m̃sas hoc uestibulũ hab̾et. nͥ quadioᷤ
lapides inuenisset.: ut enĩ unũ de
quadris lapidib breuit᷑ ad mediũ

Expanded text:
pe in sancta Ecclesia apostolos, Martyres, pe in sancta Ecclesia apostolos, Martyres, atque doctores surgere, de lapidum casu, id est de Judaeorum perditione minus doluit, quia omnipotentis Dei aedificium, id est sanctam Ecclesiam de quadris lapidibus aedificari conspexit. Mensae ergo quatuor de quadris lapidibus construuntur, quia fides et vita, patientia et benignitas de vita sanctorum in exemplum datae sunt sequentibus populis, ut jam vestibulum mensas habeat, id est virtutes vitae populus teneat, in quibus omnipotenti Deo orationis sacrificium in ara sui cordis incendat. Quidquid enim boni fideles sanctae Ecclesiae populi vel fecerunt, vel faciunt, hoc in exemplum de praedicatorum suorum vita susceperunt. Unde enim mensas hoc vestibulum haberet, nisi quadros lapides invenisset? Ut enim unum de quadris lapidibus breviter ad medium
Abbreviated transcription (Latin):
uictimã omĩpotenti dño dederũt.
S quia suꝑiꝰ dictũ ẽ. id circo m̃sas
quattuor intĩoris uestibuli eẽ. cons¬
tructis. ut immoletur suꝑ eas
holo caustũ. & ꝓ peccato ⁊ ꝓ delicto.
unde m̃se ipse constructȩ sint.
tum: delapidib quãdris extruc¬
te. Quos enim hoc loco lapides
quadros accipimꝰ : nisi quoslibet
scõs. quoꝵ uita in ꝓsꝑitate atq
aduersitate nouit fortit̾ stare.
Lapis et enim quadrus equę stat:
inquocumq latere fuerit uersus.
Quis quis gͦ inꝓsꝑitate ñ ex tollit᷑.
in aduersitate ñ frangitur. suasio¬
nib ad mala ñ trahitur. uituꝑatio¬
nib abono oꝑe ñ reuocatur. lapis
quadrisẽ. ⁊ quasi exomĩ latere sta¬
tum habet. qui casum inqualibet
ꝑ mutatione ñ habet. Certe cũ uide
in fidei ⁊ uitȩ fortitudine solidati.
in magna con solatione loquutus ẽ.
dicens. Lapides cecidunt.: s quadris
lapidib aedificabimꝰ. Uidens quip¬

Expanded text:
victimam omnipotenti Domino dederunt. victimam omnipotenti Domino dederunt. Sed quia superius dictum est idcirco mensas quatuor interioris vestibuli constructas, ut immoletur super eas holocaustum et pro peccato et pro delicto, unde mensae ipsae constructae sint itum de lapidibus quadris exstructae. 5. Quos enim hoc loco lapides quadros accipimus, nisi quoslibet sanctos, quorum vita in prosperitate atque adversitate novit fortiter stare? Lapis etenim quadrus aeque stat, in quocunque latere fuerit versus. Quisquis ergo in prosperitate non extollitur, in adversitate non frangitur, suasionibus ad malum non trahitur, vituperationibus a bono opere non revocatur, lapis quadrus est. Et quasi ex omni latere statum habet, quia casum in qualibet permutatione 1406 non habet. Certe cum Judaein fidei et vitae fortitudine solidati, in magna consolatione locutus est, dicens: Lapides ceciderunt, sed quadris lapidibus aedificabimus . Videns quip
Abbreviated transcription (Latin):
clamamꝰ abba pater. Dicatur autẽ.
Q uattuor m̃se hinc: & quattuor m̃se
inde ꝑ latera porte. Dũ enĩ fides ⁊
uita. doctrina & ꝓpħia. in bonor
m̃tib custoditur. porta nr̃a id est
intellectus sacri eloquii quattuor
ex latere m̃sas habet. Cumq in ꝓfi-¬
cientib popłis scã p̃dicatio pacien¬
tiam ⁊ benignitatẽ seruat. quȩ pͥus
in carnalib circũcisionẽ et sacrificiũ
custo diuit. m̃se quoq quattuor qͣsi
exalio latere monstrantur. que simul
om̃s octo ad immolan dũ fiunt:
quattuor uidelicet ininciores adho¬
locaustum. quattuor uͦ extĩores ad
sacrificium. quia ⁊ hii qͥ in scã eccła
fidẽ. uitã. pacientiã. atq benignita¬
tẽ custodiunt. sũmis iam ꝓcul du¬
bio uitutib pollent. & hii qui in
sinagoga doctrinã. & ꝓpħiam. cir¬
cũcisionẽ. & sacrificiũ. cognouerũt.
alia offerendo. atq sibimet ipsis
alia retinendo. deuocionis suȩ

Expanded text:
clamamus, Abba pater . Dicatur autem: clamamus, Abba pater . Dicatur autem: Quatuor mensae hinc, et quatuor mensae inde per latera portae. Dum enim fides et vita, doctrina et prophetia in bonorum mentibus custoditur, porta nostra, id est intellectus sacri eloquii, quatuor ex latere mensas habet. Cumque in proficientibus populis sancta praedicatio patientiam et benignitatem servat, quae prius in carnalibus circumcisionem et sacrificium custodivit, mensae quoque quatuor quasi ex alio latere monstrantur. Quae simul omnes octo ad immolandum fiunt, quatuor videlicet interiores ad holocaustum, quatuor vero exteriores ad sacrificium, quia et hi qui in sancta Ecclesia fidem, vitam, patientiam atque benignitatem custodiunt, summis jam procul dubio virtutibus pollent; et hi qui in synagoga doctrinam et prophetiam, circumcisionem et sacrificium cognoverunt, alia offerendo, atque sibimetipsis alia retinendo, devotionis suae
Abbreviated transcription (Latin):
dit. ꝓ oꝑe simul ⁊ cogitatione plan-¬
gendo. mentẽ suam omĩpotenti
dño quid aliud quã holocaustum
dedit. Neq hoc aratione uidetur
extraneũ : quod ꝓpħa cum latus
extĩus diceret: & ostium portȩ
nominaret: ad didit quȩ ꝑgit
ad aquilonem. In exteriori enĩ custo¬
dia: litterȩ lex data tenebatur. Osti¬
um uͦ porte ẽ. ipse hystoricus intel¬
lectus legis qui ad dñi timorem do
cet. Quȩ porta ad aquilonẽ ꝑgere
dr̃: quia lex eadẽ subtimore mina¬
rum frigida iudaici popłi corda
constrinxit. Quasi enĩ ꝑcalorẽ ille
ppłs curreret: si p̃cepta dnĩca exa¬
more seruasset. S quia subtimore
mortis ꝓposite luteram custodiuit.
quasi intorpore frigoris remansit.
Inde nouis popłis aet̾na p̾mia a¬
mantib ñ autẽ tẽporalia torm̃ta
tim̃tib atq iam calentib dicitur.
Non accepistis spm̃ seruitutis itũm
intimore: s spm̃ ad optionis. in quo

Expanded text:
dit, pro opere simul et cogitatione plandit, pro opere simul et cogitatione plangendo mentem suam omnipotenti Domino quid aliud quam holocaustum dedit? 4. Neque hoc a ratione videtur extraneum, quod propheta cum latus exterius diceret, et ostium portae nominaret, addidit: Quae pergit ad Aquilonem. In exteriori enim custodia litterae lex data tenebatur. Ostium vero portae est ipse historicus intellectus legis, qui ad Dcit. Quae porta ad aquilonem pergere dicitur, quia lex eadem sub timore minarum frigida judaici populi corda constrinxit: quasi enim per calorem ille populus curreret, si praecepta dominica ex amore servasset. Sed quia sub timore mortis propositae litteram custodivit, quasi in torpore frigoris remansit. Inde novis populis aeterna praemia amantibus, non autem temporalia tormenta timentibus atque jam calentibus diNon accepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed spiritum adoptionis, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
habent : quia inuirtutib testam̃ti
noui. quasi ꝑ holocaustum om̃a in¬
cendimꝰ. quanto om̃ib quȩ huius¬
mundi sunt renunciamus. Mense
uͦ porte exterioris sacrificiũ habent.
s holocaustũ ñ habent: qe p̃cepta le¬
galia decimas offerri iubent. s di¬
muti om̃a ñ iubent. De interioris
autẽ uestibuli quattuor m̃sis dicit᷑.
ut immoletur suꝑ eas holocaustum.
&. ꝓpeccato & ꝓdelicto. Hoc et enim
int̾ delictũ ⁊ peccatũ distat: quod
peccatũ ẽ. mala facere. delictũ uero
delictum incogitatione. Recte ergo
in intĩoris portȩ quattuor mensis
immolatur holo caustũ: & ꝓ peccato
⁊ delinquens om̃a semet ipsum dño
holocaustũ dare. ipse iam ꝑfecte no¬
uit ⁊ peccata oꝑis plangere. & pec¬
cata cogitationis. uł qđ mala fecit.
uł qđ debuit facere bonũ quod ñ
fecit. Qui et enĩ totũ dimisit: culpas
suas infletib iã lib̾ius conspicit.
Cumq eiꝰ mentẽ t̾rena cura ñ p̃pe¬

Expanded text:
: quia in virtutibus Testamenti Novi, quasi per holocaustum omnia incendimus, quando omnibus, quae hujusmodi sunt renuntiamus. Mensae vero portae exterioris sacrificium habent, sed holocaustum non habent, quia praecepta legalia decimas offerri jubent, sed dimitti omnia non jubent. De interioris autem vestibuli quatuor mensis dicitur, ut immoletur super eas holocaustum et pro peccato et pro delicto. Hoc etenim inter peccatum et delictum distat, quod peccatum est mala facere, delictum vero ere est, delictum in cogitatione. Recte ergo in interioris portae quatuor mensis immolatur holocaustum et pro peccato et derelinquens omnia semetipsum Domino holocaustum dare, ipse jam perfecte novit et peccata operis plangere, et peccata cogitationis, vel quod malum fecit, vel quod debuit facere bonum, quod non fecit. Qui etenim totum dimisit, culpas suas in fletibus jam liberius conspicit. Cumque ejus mentem terrena cura non praepe
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ dicit. Et inuestibulo portae due
m̃ se hinc: ⁊ duȩ mensae inde. Immo¬
letur suꝑ eas holocaustũ: ⁊ ꝓpecca¬
to. ⁊ ꝓ delicto. Et ad latus extius
quod ascendit ad ostiũ portae quȩ ꝑ¬
git adaquilonẽ: duae mensae. & ad
latus altũm ante uestibulũ portae.
due mensae. quattuor m̃sȩ hinc. &
quattuor m̃sae inde. Per latera porte
octo mensȩ erant: suꝑ quas inmo¬
labant. Inquib uidelicet uerbis mag¬
na caligo dubietatis oboritur: utrũ
haec de una porta qualibet. an de
duab. aut de singulis portis dicant᷑.
S dum quat̾nȩ m̃sȩ ꝑ latera descri-¬
buntur. ac pꝰ modũ in sũma conclu¬
sionis dicitur. octo mense erant. suꝑ
quas inmolabant. patet quia hoc
sp̃s ñ de singulis portis quas suꝑius
descripserat dicat. Quia si portȩ sex
suꝑius enarratȩ. quatñas m̃sas ꝑla-
tera hab̃ent. simul om̃s ñ octo. seo
quadraginta ⁊ octo dicerentur. Rur¬
sum si hoc de una dicitur. magno obs¬

Expanded text:
 et in vestibulo portae duae mensae hinc et duae mensae inde ut immoletur super eas holocaustum et pro peccato et pro delicto et ad latus exterius quod ascendit ad ostium portae quae pergit ad aquilonem duae mensae et ad latus alterum aduae mensae. Quatuor mensae hinc et quatuor mensae inde per latera portae. Octo mensae erant super quas immolabant. » In quibus videlicet verbis magna caligo dubietatis oboritur, utrum haec de una porta qualibet, an de duabus, an de singulis portis dicantur: sed dum quaternae mensae per latera describuntur, ac postmodum in summa conclusionis dicitur: « Octo mensae erant super quas immolabant, » patet quia hoc spiritus non de singulis portis quas superius descripserat dicat. Quia si portae sex superius enarratae quaternas mensas per latera haberent, simul omnes non octo, sed quadraginta et octo dicerentur. Rursum si hoc de una dicitur, magno obs
Abbreviated transcription (Latin):
Paciens seilicet ut illata aꝓximis
mala equanimit̾ portet. benig¬
na aut̃ ut sua bona pro ximis
desid̾abilit̾ impendat. Habet
quoq porta exterior uidelicet
lex duo latera sp̃ãles patres ⁊ car¬
nalem popłm: in quibꝰ singulis
bine mensae sunt. Qui habet
in spalib patrib doctrinã. ⁊ ꝓpħi¬
am: habet in carnali popło cir¬
cũcisionẽ & sacrificiũ. Inhis itaq
octo mͣsis unmolatur: quia quic¬
quid fides credit. quicqͥd uita in
exemplo boni oꝑis ostendit quic qͥd
pacientia humilit̾ tolerat. quic qͥd
benignitas largit̾ ministrat: qͥcqͥd
doctrina salubrit̾ docet. quic quid
ꝓpħia in posterũ pͣ monet. quic qͥd
cireũcisio admandatũ extĩus li¬
gauit. quicqͥd sacrificiũ ex deuocio¬
ne offerentis egit in omĩpotentis
dĩ oculis. hoc eẽ. uictimam osten¬
dit. In lege enim ȩtiam ꝑ carnale
sacrificium. quid aliud popłs nisi
deuocionẽ sui cordis immolabat.:

Expanded text:
Patiens scilicet, ut illata a proximis Patiens scilicet, ut illata a proximis mala aequanimiter portet, benigna autem, ut sua bona proximis desiderabiliter impendat. Habet quoque porta exterior, videlicet lex, duo latera, spiritales patres et carnalem populum. In quibus singulis binae mensae sunt, quia habet in spiritalibus patribus doctrinam et prophetiam, habet in carnali populo circumcisionem et sacrificium. In his itaque octo mensis immolatur, quia quidquid fides credit, quidquid vita in exemplo boni operis ostendit, quidquid patientia humiliter tolerat, quidquid benignitas largiter ministrat, quidquid doctrina salubriter docet, quidquid prophetia in posterum praemonet, quidquid circumcisio ad mandatum exterius ligavit, quidquid sacrificium ex devotione offerentis egit, in omnipotentis Dei oculis hoc esse victimam ostendit. In lege enim etiam per carnale sacrificium quid aliud populus nisi devotionem sui cordis immolabat?