comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
do iustitiȩ dominatione suꝑatur: mi¬
nus ẽ. fortis. Magna ẽ. iustitia. S si
minꝰ quãlibet int̾ iusta ⁊ in iusta oꝑa
discernit. si minus curã mundi delec¬
tatione tẽꝑat. siminꝰ se contra adu̾sa
confortat. minꝰ ẽ. iusta. Mensuretur gͦ
ꝑfectoꝵ fideliũ uita ꝑ quadrũ: ⁊ tan¬
tum habeat spalis atrii latus inu¬
nũ. quantũ latera singula. quia unus¬
quisq quantũ prudensẽ. tantũ tem¬
ꝑans. fortis ⁊ iustus. Tantũ tẽꝑans:
quantũ prudens fortis ⁊ iustus. Tan-¬
⁊ fortis fuerit. St̃ tam̃ int̾ eos plu¬
rimi. qui adhuc carnalit᷑ uiuũt. qui
⁊ si fortasse litteras ignorant. ⁊ p̾cep¬
ta dĩ legere ñ ualent. certe in multo¬
rũ fideliũ conuersatione bona quę
emitentur uidẽt. Ecce in aeccła uo¬
ces scĩ euangłii atq apłoꝵ sonant.
ecce exẽpla bene uiuentiũ cotidie
hominũ ocuł opponuntur. nec in
excusatione sua dicere potũnt nec

Expanded text:
in injustitiae dominatione superatur, miin injustitiae dominatione superatur, minus est fortis. Magna est justitia; sed si minus quam debet inter justa et injusta opera discernit, si minus curam mundi delectatione temperat, si minus se contra adversa confortat, minus est justa. Mensuretur ergo perfectorum fidelium vita per quadrum, et tantum habeat spiritalis atrii latus unum, quantum latera singula. Quia unusquisque tantum prudens est, quantum temperans, fortis et justus; tantum temperans, quantum prudens, fortis et justus; tant fortis fuerit. Sunt tamen inter eos plurimi, qui adhuc carnaliter vivunt, qui et si fortasse litteras ignorant, et praecepta Dei legere non valent, certe et in multorum fidelium conversatione bona, quae imitentur vident, Ecce in Ecclesia voces sancti Evangelii atque apostolorum sonant. Ecce exempla bene viventium quotidie hominum oculis opponuntur, nec in excusatione sua dicere poterunt: Non
Abbreviated transcription (Latin):
tionis se m̃sura mod̾antes. Quidam
prudentiã. fortitudinẽ. iustitiã atq¬
tẽꝑantiã : fortitudinẽ. atq iustitiam
tenent. m̃ surã spãlis atrii in quadro
habent. Ecce enĩ ipse uirtutes qͣs hab̾e
bonos ac fideles diximꝰ. ita inquadro
sut: ut una aliã ñ excedat. Magna ẽ.
quippe prudentia: s siminꝰ ẽ. auolup¬
tatib tẽꝑans. minꝰ inꝑiculis fortis.
minꝰ inoꝑationib iusta ꝓfecto minꝰ ẽ.
prudens. Magna ẽ. temꝑantia. S
siminꝰ intelligit unde se tẽꝑet. si ad¬
uersa sustinere ꝑfortitudinẽ minus
ualet: atq intimore animũ deicit.
s ꝑp̃cipitationẽ suã aliquando ad
iustitiã oꝑe ꝓrũpit. minꝰ ẽ. tẽꝑans.
Magna ẽ. fortitudo. S siminꝰ intelligit
quȩ bona custodiat. quib malis re¬
sistat. siminus auoluptatib appetitu
se temꝑat. s uncitur delectatione. uis¬
titię oꝑa minus tenet. atq aliquan

Expanded text:
tionis se mensura moderantes. Qui dum tionis se mensura moderantes. Qui dum prudentiam, fortitudinem, justitiam, atqperantiam, fortitudinem atque justitiam tenent, mensuram spiritalis atrii in quadro habent. Ecce enim virtutes ipsae, quas habere bonos ac fideles diximus, ita in quadro sunt, ut una aliam non excedat. Magna est quippe prudentia, sed si minus est a voluptatibus temperans, minus in periculis fortis, minus in operationibus justa, profecto minus est prudens. Magna est temperantia, sed si minus intelligit unde se temperet, si adversa sustinere per fortitudinem minus valet atque in timore animum dejicit, si per praecipitationem suam aliquando in justitiae opera prorumpit, minus est temperans. Magna est fortitudo, sed si minus intelligit, quae bona custodiat, quibus malis resistat, si minus a voluptatis appetitu se temperat, sed vincitur delectatione, si justitiae opera minus tenet, atque aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatiͦnẽ. Cũ gͦ uirtus. tempꝰ ⁊ locũ
oꝑandi appetit: tanto quis oꝑatur.
quanto dm̃ nouerit. ⁊ tanto se nosse¬
dm̃ indicat. quantũ ꝓ illo bona oꝑat᷑.
Meciantur gͦ fideles popłi urtutes
inquadrũ : qe unꝰ quisq qͥ in actiue
uitȩ exercitio uersatur. tantũ credit.
quantũ sꝑat. ⁊ amat & oꝑatur. Tantũ
sꝑat : quantũ credit. oꝑatur ⁊ amat.
Tantũ amat : quantũ credit. sꝑat. et
oꝑatur. Tantũ oꝑatur. quantũ credit.
amat. ⁊ sꝑat. Quia itaq in scãe aecłȩ
popłi mulcisũt. ⁊ robusti ꝑfidem.
⁊ longanimes ꝑspẽ. ⁊ ampli ꝑcarita¬
tẽ. ⁊ efficaces ꝑoꝑationẽ. atriũ tẽpli
centũ cubitis in quadro m̃suratur.
Nã ut aliud quoq de eoꝵ uirtutib
loquamur: sepe exeis quosdã iudemꝰ
prudentes ꝑ intelligentiã. fortes iN
ad u̾sitate. iustos in oꝑatione. tẽꝑantes
auoluptatib atq in omĩ zelo discre¬

Expanded text:
operationem. Cum ergo virtus tempus et locum operationem. Cum ergo virtus tempus et locum operandi appetit, tanto quis operatur, quanto Deum noverit, et tanto se Deum nosse indicat, quantum per bona operatur. Metiantur ergo fideles populi virtutes in quadrum, quia unusquisque qui in activae vitae exercitio versatur, tantum credit quantum sperat, amat et operatur, tantum sperat quantum credit, operatur, et amat, tantum amat quantum credit, sperat et operatur, tantum operatur quantum credit, amat, sperat. Quia itaque in sancta Ecclesia populi multi sunt, et robusti per fidem, et longanimes per spem, et ampli per charitatem, et efficaces per operationem, atrium templi centum cubitis in quadro mensuratur. 18. Nam ut aliquid quoque de eorum virtutibus loquamur, 1427 saepe ex eis quosdam videmus prudentes per intelligentiam, fortes in adversitate, justos in operatione, temperantes a voluptatibus, atque in omni zelo discre
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ oꝑatur. Si gͦ in uita fideliũ. uxta
quendam modũ ꝑ singulos ꝑfecta ẽ.
longanimitas spei ꝑfecta latitudo ca¬
ritatis. ꝑfecta certitudo fidei. ꝑfectũ
studium oꝑationis. atriũ templi ꝑ qua¬
drum centũ cubitos habet. Inm̃sura
aut̃ quadri. ñ aliud latus ẽ. mai us atq
aliud minꝰ: s cuncta simul quattuor la¬
tera. equali spacio tenduntur. qe ⁊ ipsas
easdẽ uirtuteᷤᷤ quasdiximꝰ. fidẽ scilicet.
spẽ. caritatẽ. atq oꝑationẽ quã diu in hac
uita uiuimꝰ. equales sibi eẽ. apđ nos¬
met ipsos inuenimus. Idcireo autẽ ma¬
ior spe. ⁊ fide caritas dr̃: quia postquã
atd auctoris nr̃i speciẽ ꝑuenitur. spes
quidẽ. ⁊ fides transit s caritas ꝑ manet.
Nam nũc ⁊ quantũ credimꝰ. tantũ
amamꝰ : ⁊ quantũ amamꝰ. tantum
de spe p̃sumimꝰ. De fide quoq et oꝑa-
se dicit nosse dm̃. ⁊ mandata eiꝰ ñ custo¬
dit. m̃dax ẽ. Hotitia quippe dĩ ad fi¬
dẽ ꝑtinet: mandatoꝵ custodia ad

Expanded text:
tionem operatur. » Si ergo in vita fidelium juxta quemdam modum per singulos perfecta est, longanimitas spei, perfecta latitudo charitatis, perfecta certitudo fidei, perfectum studium operationis atrium templi per quadrum centum cubitos habet. In mensura autem quadri, non aliud latus majus est, atque aliud minus, sed cuncta simul quatuor latera aequali spatio tenduntur: quia et ipsas easdem virtutes quas diximus, fidem scilicet, spem et charitatem atque operationem, quandiu in hac vita vivimus aequales sibi esse apud nosmetipsos invenimus. Idcirco autem major spe, fide, charitas dicitur, quia postquam ad auctoris nostri speciem pervenitur, spes quidem et fides transit, sed charitas permanet. Nam nunc et quantum credimus, tantum amamus, et quantum amamus tantum de spe praesumimus. De fide quoque et operse dicit nosse Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est . Notitia quippe Dei ad fidem pertinet mandatorum, custodia ad
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd foris rep̃hensibilit̾ amutat: sius
contẽptus ẽ. Aliena ñ diripit: s cam̃
incorde odium fortasse contra ꝓxi¬
mũ seruat. Q cum scriptum sit
qui odit fre̾m suu̾ homicida est.
considerat quam sit mundꝰ foris
inoꝑe. ⁊ non ꝑpendit quã sit crude¬
lis inmente. Quid iste nͥ sibi met¬
ipsi absens ẽ. qͥ incordis sui tenebraᷤᷤ
ambulat ⁊ ignorat : Alius iam alie¬
na non diripit. iam corpꝰ suum
abin munditia custodit. iã mente
pura ꝓrrimum diligit: ⁊ malor
in hoc mundo gaudeat requirit.
⁊ temꝑalilꝰ gaudiis negligentẽ
animum dimittit. nec curat. ne
in eo lacrimarum mensuram in¬
moderata gaudia cran seant: fitq
ut bonum nimiȩ ridendo ꝑdat.
quod plangendo lucratus ẽ. Hic
itaq coram facie sua ni ambulat:
quia dãpna quȩ patitur. conspice¬
Ire
recusat. Scriptum quippe ẽ. Cor sa¬
piencium ubi cristitia ẽ: ⁊ cor stultoꝵ
ubi leticia. Incunctis gͦ quȩ agimꝰ.

Expanded text:
quid foris reprehensibiliter admittat, suis quid foris reprehensibiliter admittat, suis contentus est, aliena non diripit, sed tamen in corde odium fortasse contra proximum servat. Et cum scriptum sit: Qui odit fratrem suum, homicida est , considerat quam sit mundus foris in opere, et non perpendit quam sit crudelis in mente. Quid iste nisi sibimetipsi absens est, qui in cordis sui tenebris ambulat et ignorat? Alius jam aliena non diripit, jam corpus ab immunditia custodit, jam mente pura proximum diligit, et malorum e quibus in hoc mundo gaudeat requirit, et temporalibus gaudiis negligentem animum demittit, nec curat ne in eo lacrymarum mensuram immoderata gaudia transeant; fitque ut bonum nimie ridendo perdat, quod plangendo lucratus est. Hic itaque coram facie sua non ambulat, quia damna quae patitur conspicere recusat. Scriptum quippe est: Cor sapientium ubi tristitia est, et cor stultorum ubi laetitia . In cunctis ergo quae agimus
Abbreviated transcription (Latin):
male fecerint: ⁊ exultant in rebꝰ
pessimis. Sepe uͦ iustus qui eos
conspicit de flet: s ipsi frenetico¬
rũ more planguntur ⁊ rident.
Alii indigentibꝰ derebꝰ ꝓpriis
multa largiuntur: s cũ occasi¬
onis tempus in uenerint. indi¬
gentes oppͥmunt. eosq quibus
ualuerint rapinis de uastant.
Ponunt ante cogitationis suȩ¬
oculos bona quȩ faciunt. ⁊ nũ
ponunt pessima quȩ cõnuttunt.
H ii uidelicet coram facię sua ñ ambu¬
lant: quia si sibimet ipsis pͣsentes
eent. cuncta subtilit̾ quȩ agunt
uiderent. qualit̾ hona oꝑa malis
actibꝰ ꝑdant agnoscerent: sic̃ serip¬
tũ ẽ. Et qͥ mercedes congregauit: mi¬
sit eas insacculũ ꝑtusũ. De ꝑtuso
quippe sacculo: aliunde exit. qđ
aliunde mititur: qr indiscrete mͣ¬
tes meicedẽ quȩ exbono oꝑe adqui¬
ritur: ñ aspiciunt qͦmͦ exmalo oꝑe
ꝑdatur. Alius castitatem corꝑis ser¬
uat. seq uigilant̾ circum spicit. ne

Expanded text:
malefecerint, et exsultant in rebus malefecerint, et exsultant in rebus pessimis . Saepe vero justus qui eos conspicit deflet, sed ipsi phreneticorum more planguntur, et rident. 10. Alii indigentibus de rebus propriis multa largiuntur, sed cum occasionis tempus invenerint, indigentes opprimunt, eosque quibus valuerint rapinis devastant. Ponunt ante oculos cogitationis suae bona quae faciunt, et non ponunt pessima quae committunt. 1206 Hi videlicet coram facie sua non ambulant, quia si sibimetipsis praesentes essent, cuncta subtiliter quae agunt viderent, qualiter bona opera malis actibus perdant agnoscerent, sicut scriptum est: Et qui mercedes congregavit misit eas in sacculum pertusum . De pertuso quippe sacculo aliunde exit quod aliunde mittitur , quia indiscretae mentes mercedem quae ex bono opere acquiritur non aspiciunt quomodo ex malo opere perdatur. Alius castitatem corporis servat, seque vigilanter circumspicit, ne
Abbreviated transcription (Latin):
innegociatorũ duplici ponđe:
aliud maius aliud minus est.
Nam aliud pondꝰ habent ad
quod pensant sibi: ⁊ aliud pondꝰ
ad qđ pensant ꝓximo. Addandũ
ponda leuiora : ad accipiendũ uͦ
grauia p̃parant. Om̃is itaq homo
qui aliter pensat ea quȩ ꝓximi.
⁊ alit̾ ea quae suasũt. pondꝰ ⁊ pon¬
dus habet. Utrumq gͦ abhomi¬
nabile ẽ. apud dm̃: quia sisic ꝓ¬
ximum ut se diligeret. hunc in
bonis sic̃ se amaret. Et si sic se sic̃
ꝓxrimũ aspiceret: se inmał sic̃
ꝓximum iudicaret. Debemꝰ ergo
nos met ipsos sollicite sic̃ alios ui¬
dere : nosq ipsos sic̃ dictum ẽ. an¬
te nos ponere. ut pennata ani¬
malia incessant̾̃ imitantes. ne
nesciamꝰ quid agimꝰ: corã faciȩ
nrͣa semꝑ ambulemꝰ. Peruersi
aut̃ sic̃ paulo ante iam diximꝰ
coram facie sua ñ ambulant:
qe ea quȩ agunt numquã con¬
siderant. Ad interitũ tendunt:
prauis actib exultant. Dequibꝰ
scriptum ẽ. Qui letantur cum

Expanded text:
in negotiatorum duplici pondere in negotiatorum duplici pondere aliud majus, aliud minus est. Nam aliud pondus habent ad quod pensant sibi, et aliud pondus ad quod pensant proximo. Ad dandum pondera leviora, ad accipiendum vero graviora praeparant. Omnis itaque homo qui aliter pensat ea quae sunt proximi, et aliter ea quae sua sunt, pondus et pondus habet. Utrumque ergo abominabile est apud Deum, quia si sic proximum ut se diligeret, hunc in bonis sicut se amaret. Et si sic se sicut proximum aspiceret, se in malis sicut proximum judicaret. Debemus ergo nosmetipsos sollicite sicut alios videre, nosque ipsos, ut dictum est, ante nos ponere, ut pennata animalia incessanter imitantes, ne nesciamus quid agimus, coram facie nostra semper ambulemus. Perversi autem, sicut paulo ante jam diximus, coram facie sua non ambulant, quia ea quae agunt nunquam considerant, ad interitum tendunt, in pravis actibus exsultant. De quibus scriptum est: Qui laetantur cum
Abbreviated transcription (Latin):
Frunt homines semet ipsos aman¬
ces. Et scimꝰ quia uehement̃ clau¬
dit oculos cordis: amor pͥuatus.¬
ex quo fit ut hoc quod nos agimꝰ
et graue eẽ. ñ estimamus. plerũq
agitur a ꝓximo. et nimis nob̾
detestabile eẽ. iudeatur. S quare
hoc quod nob̃ uile uidebatur in
nob̾ graue uidetur in ꝓximo.
nͥ qe nec nos sic̃ ꝓximum. nec ꝓ¬
ximũ conspieimꝰ sic̃ nos: Sienĩ
nos sic̃ ꝓximum aspiceremꝰ: nrͣa
repͣhensibilia districte uideremꝰ.
Et rursum si ꝓximũ aspiceremus
ut nos: nũquam nob̾ eiꝰ actio ap¬
pareret intolerabilis. Qui sepe
fortasse talia agimus: ⁊nil nõ
ꝓximo intolerabile fecisse puta¬
bamꝰ. Hoc male diuisum mentiᷤ
nr̃ȩ iudiciũ. corrigere ꝑlegis
p̃ceptum moyses studuit cũ
dirit. ut iustus deb̾et eẽ. modͥus:
ȩquusq sertarius. Hinc salo¬
mon ait. Pondꝰ ⁊ pondꝰ. mensura
⁊ mensura: utrũq ab homina¬
bile ẽ. apud om̃. Scimus quia

Expanded text:
Erunt homines semetipsos amanErunt homines semetipsos amantes; et scimus quia vehementer claudit oculum cordis amor pEx quo fit ut hoc quod nos agimus, et grave esse non existimamus, plerumque agatur a proximo, et nimis nobis detestabile esse videatur. Sed quare hoc quod nobis vile videbatur in nobis grave videtur in proximo, nisi quia nec nos sicut proximum, nec proximum conspicimus sicut nos? Si enim nos sicut 1205 proximum aspiceremus, nostra reprehensibilia districte videremus. Et rursum si proximum aspiceremus ut nos, nunquam nobis ejus actio appareret intolerabilis, qui saepe fortasse talia egimus, et nil nos proximo intolerabile fecisse putabamus. Hoc male divisum mentis nostrae judicium corrigere per legis praeceptum Moyses studuit, cum dixit ut justus deberet esse modius, aequusque sextarius . Hinc Salomon ait: Pondus et pondus, mensura et mensura, utrumque abominabile est apud Deum . Scimus quia
Abbreviated transcription (Latin):
Ante faciẽ quippe ambulare ẽ.
ñ eẽ. Om̃is et̃ enim iustus qui
uitam suam sollicitꝰ aspicit. et
diligent̃ consid̾at: quantũ coti¬
die inbonis crescat. aut fortasse
quantũ abonis decrescat. iste qr̾
se ante se ponit. coram se ambulat.
quippe qui uigilant̃ uidet. utrũ
suigat an de fluat. Quis quis uero
uitȩ suȩ custodiam negligit dis¬
cutere quȩ agit. quȩ loquitur.
quȩ cogitat. aut despicit. aut nes¬
eit: coram se iste ñ ambulat. qr
quał sit insuis morib uł actibꝰ
ignorat. Nec sibimet ipsi p̃sensẽ.
qui semet ipsum cotidie exqͥrere
acq cognoscere sollicitus nonẽ.
Iille autem ueracit̾ se ante se ponit:
sibiq inp̃senti ẽ. qui se in suis ac¬
tib tamquam alium adtendit.
Nam sunt multa peccata quȩ cõ¬
mutimus: s idcirco nob̃ grauia
non uidentur. qe pͥuato nos amo¬
re diligentes. clausis nob̾ oculis
in nr̃a deceptione blandimur.
Unde fit plerumq ut et nr̃a gͣuia

Expanded text:
ante faciem quippe ambulare est ante faciem quippe ambulare est non esse. Omnis etenim justus qui vitam suam sollicitus aspicit, et diligenter considerat quantum quotidie in bonis crescat, aut fortasse quantum a bonis decrescat, iste, quia se ante se ponit, coram se ambulat: quippe qui vigilanter videt utrum surgat an defluat. Quisquis vero vitae suae custodiam negligit, discutere quae agit, quae loquitur, quae cogitat, aut despicit, aut nescit, coram se iste non ambulat. Quia qualis sit in suis moribus vel actibus ignorat, nec sibimetipsi praesens est, qui semetipsum quotidie exquirere  cognoscere sollicitus non est. Ille autem veraciter se ante se ponit, sibique in praesenti est, qui se in suis actibus tanquam alium attendit. Nam sunt multa peccata quae committimus, sed idcirco nobis gravia non videntur, quia privato nos amore diin nostra deceptione blandimur. Unde fit plerumque ut et nostra gravia
Abbreviated transcription (Latin):
iunctȩ ⁊ duȩ quę corpꝰ contegũt.
ñ dicuntur.& sed hac inre facilis
largiente dõ ratio occurrit. qđ
contegunt. sibimet ipsis ad alte¬
rutrũ coniuncta ñ sunt. timor
⁊ penitentia. Dauid enĩ ꝓ lapsu
carnis. tim̃do ⁊ penitendo affli
petrus causũ ꝑfidiȩ. fleuit amare.
Paulus inse crudelitatẽ pͣceritȩ ꝑ¬
secutionis plangit: oñs tamerꝰ
unam patriã appetunt. ad unum
auctorem omĩum ꝑ uenire festi¬
nant. Oue gͦ singuloꝵ pennȩ con¬
uinctȩ sunt. ⁊ duȩ non sunt: quia
ꝑ amorẽ et spem unũ ẽ. qđ desidȩ¬
rant. s ꝑtimorẽ ⁊ penitentiã diũ¬
sum ẽ. quod deplorant. Sequitur:
rat: unũ quodq eoꝵ corã facie
sua gradiebatur. Nunc aute̾ dr᷑.
coram facie sua ambulabat. ipsa
itaq repetĩta. uidetur eẽ. senten¬
tia. S qe coram in p̃senti diximꝰ.
possumꝰ subtiliꝰ inquirendo dis¬
cernere. quod aliud sit ante faciẽ
ambulare. atq aliud inp̃senti.

Expanded text:
junctae, et duae quae corpus contegunt junctae, et duae quae corpus contegunt non dicuntur? Sed hac in re facilis, largiente Domino, ratio occurrit, quocontegunt, sibimetipsis ad alterutrum conjunctae non sunt, timor et poenitentia. David enim pro lapsu carnis timendo et poenitendo affligitur . Petrus casum perfidiae flevit amare . Paulus in se crudelitatem praeteritae persecutionis plangit . Omnes tamen unam patriam appetunt, ad unum auctorem omnium pervenire festinant. Duae ergo singulorum pennae conjunctae sunt, et duae non sunt, quia per amorem et spem unum est quod desiderant, sed per timorem et poenitentiam diversum est quod deplorant. Sequitur: rat: Unumquodque eorum ante faciem suam gradiebatur, nunc autem dcoram facie sua ambulabat. » Ipsa itaque repetita esse videtur sententia. Sed quia coram in praesenti dicimus, possumus subtilius inquirendo discernere, quod aliud sit ante faciem ambulare atque aliud in praesenti;
Abbreviated transcription (Latin):
castigo corpꝰ meum et seruituti
subicio. ne forte cum aliis pͣdica¬
uerim. ipse rȩpbꝰ efficiar. Cogno¬
camꝰ si hunc mala fecisse penitet:
bis quid aliud quã duricia nr̃e
mentis accusatur.: qe ipse plan¬
git quod ante baptismum cõmi¬
serat. nos uͦ et pꝰ baptismũ multa
cõmisimꝰ. et tam̃ flere recusamꝰ.
Quattuor itaq pennis scã anima¬
lia utuntur. qe et ꝑ amorẽ &e spẽ
ad cȩlestia euolant. ⁊ ꝑtimorem
et penicentiam facta in se illicita
deplorant. S quia dictũ ẽ. duȩ
penne singuloꝵ iungebantur.
hoc fortasse intelligitur. qđ nõ
pennas ꝓpͥas eleuantes iunguant.
s uniꝰ ad alterũ penna con uinc¬
ta sic. ut pennae uidelicet ele-¬
uate. uicissim sibi inconiunctio¬
ne concordent. Qua inre questio
oritur. qe si duȩ pennȩ quae ele¬
uantur amorẽ et spem. duȩ uͦ
quȩ corpora contegunt. timorẽ
⁊ penitentiã designant eur duȩ
quȩ extensȩ sunt. dicunt᷑ eẽ. con¬

Expanded text:
« Castigo corpus meum et servituti « Castigo corpus meum et servituti subjicio, ne forte, cum aliis praedicaverim, ipse reprobus efficiar . » Cognoscamus si hunc mala fecisse poenitet. bis quid aliud quam duritia nostrae mentis accusatur? quia ipse plangit quod ante baptisma commiserat; nos vero et post baptisma multa commisimus, et tamen flere recusamus. Quatuor itaque pennis sancta animalia utuntur, 1204 quia per amorem et spem ad coelestia evolant, et per timorem et poenitentiam facta in se illicita deplorant. 7. Sed quia dictum est: Duae pennae singulorum jungebantur, hoc fortasse intelligitur, quod non pennas proprias elevantes jungant, sed unius ad alterum pennae conjunctae sint, ut pennae videlicet elevatae vicissim sibi in conjunctione concordent. Qua in re quaestio oritur, quia si duae pennae quae elevant amorem et spem, duae vero quae corpora contegunt timorem et poenitentiam designant, cur duae quae extentae sunt dicuntur esse con
Abbreviated transcription (Latin):
tegm̃ ei rei suꝑducimꝰ: quã erubes¬
cimus uidere. Quãlibet enĩ sci uiri
in hac adhuc uita sint: habent
tam̃ quod ante dĩ oculos oꝑire debe¬
ant. quia omĩno ẽ. impossibile.
ut aut inoꝑe. aut in locutione. aut
incogitatione. num quã delinquãt.
Unde ⁊ beatus iob qui ꝑfecta qͥdem
hominibꝰ dixerat. dĩ cam̃ uocẽ au¬
diens seq ipsum de ipsa sua ꝑfecta
locutione rep̃hendit. Dicebat. ma¬
num meam ponam suꝑ osmeum.
Inmanu quippe oꝑatio: in ore
locucio ẽ. Manum ergo suꝑos po¬
nere est. peccata locucionis ꝑ uir¬
tutem boni oꝑis cegere. Libet frͣs
illuo animal. alis quattuor inni¬
tatur aspicere. ex quib duabꝰ ad
suꝑiora euolat. duab uero penniꝰ
corpꝰ contegit. quia p̃terita quę
quantus hunc amor adcelestia
conuersatio incelis ẽ: unde ȩtiã
saluatorem expectamꝰ dñm nr̃m
iħm xp̃m. Uideamꝰ si ⁊ uitantis
tintutibꝰ positus adhuc timet:

Expanded text:
tegimen ei rei superducimus, quam erubestegimen ei rei superducimus, quam erubesucit. Quamlibet enim sancti viri in hac adhuc vita sint, habent tamen, quod ante dei oculos operire debeant, quia omnino est inpossibile, ut aut in opere aut in locutione aut in cogitatione numquam delinquant.Unde et beatus Job, qui perfecta quidem hominibus dixerat, Dei tamen vocem audiens, seque ipsum de ipsa sua perfecta locutione reprehendens dicebat: « Manum meam ponam super os meum . » In manu quippe operatio, in ore locutio est. Manum ergo super os ponere, est peccata locutionis per virtutem boni operis tegere. Libet, fratillud animal alis quatuor innitatur aspicere. Ex quibus duabus ad superiora evolat, duabus vero pennis corpus contegit. Quia praeterita quaquantus hunc amor ad coelesticonversatio in coelis est. Unde etiam Salvatorem exspectamus Dominum m . Videamus si et in tantis virtutibus positus adhuc timet:
Abbreviated transcription (Latin):
conuinctȩ nominantur:. qr̾ electi
ꝓcul dubio ⁊ amant cȩlestia. quę
sꝑant. et sꝑant quȩ amant. Duȩ
uͦ corpora contegunt. quia tumor
et penuentia ab om̃ĩpotentis dei
oculis eoꝵ mala p̃terita abscondũt.
nȩ iunguntur sursum: quando
amor et spes electoꝵ corda. ad suꝑio¬
ra eleuant: ad cȩlestia suspendñt.
Q uȩ aut̃ pennȩ tegunt corpora qͣn¬
do eoꝵ mala p̃terita aconspectu
aet̾̃ni iudicis timor ⁊penitentia
abscondunt. In eo enĩ quod se peccas¬
se meminerunt. quia ꝑtimestunt
et deflent. quid aliud quã corpus
sooprunt. qui facta carnalia per
suꝑ ducta bana oꝑa adistrieto
suamine absconduntarꝰ: ẜeati
quoꝵ temissȩ sunt iniqͥtate: ⁊ quoꝵ¬
tecta sunc peccata. Peccata enĩ
tegimus: cum bona facta malis
actibꝰ suꝑ ponimꝰ. O m̃e enĩ quod
oꝑitur inferiꝰ ponitur: et hoc un¬
de opitur. de suꝑ ducitur. Quando
gͦ abdicamus mala quȩ fecimus.
et eligimꝰ bona quȩ faciamus: q̃si

Expanded text:
antur, quia electi procul dubio et amant coelestia quae sperant, et sperant quae amant. Duae vero corpora contegunt, quia timor et poenitentia ab omnipotentis Dei oculis eorum mala praeterita abscondunt. nae junguntur sursum, quando amor et spes electorum corda ad superiora elevant, ad coelestia suspendunt. Duae autem pennae tegunt corpora, quando eorum mala praeterita a conspectu aeterni judicis timor et poenitentia abscondunt. In eo enim quod se peccasse meminerunt, quia pertimescunt et deflent, quid aliud quam corpus cooperiunt? Qui facta carnalia per superducta bona opera a districto examine abscondunt. Scriquorum remissae sunt iniquitates, tecta sunt peccata . Peccata enim tegimus, cum bona facta malis actibus superponimus. Omne enim quod operitur, inferius ponitur; et hoc unde operitur, desuper ducitur. Quando ergo abdicamus mala quae fecimus, et eligimus bona quae faciamus, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
natione aut̃ unigeniti filii qua
redẽpti sumꝰ. om̃s electi letatist̃.
demorte illiꝰ uͦ ipsi electoꝵ pͥmi
de eius resurrectione gauisist̃.
Quia gͦ eius ⁊ natiuitas ⁊ resur¬
rectio leticiã discipłis p̃buit.
quos eiꝰ passio contristauit. ho¬
mo etleo ad extris. uitulus uero
a sinistris eiꝰ fuisse de seribitur.
Ipsi namq euangłistȩ scĩ. de eiꝰ
humanitate gauisi sunt : de esꝰ
resurrectione confirmati. qͥ de eiꝰ
passione fuerant contristati. Ho¬
mo gͦ et leo eis adextris ẽ. qe redẽp¬
toris nrͣi eos incarnatio uiifica¬
uit. resurrectio confirmauit. S
uitulus asinistris : quia mors illiꝰ
eos admomͣtũ tẽporis in infideli¬
tate ꝓstrauit. Iure autẽ locꝰ aqͥlȩ
ñ iuxta s desuꝑ eẽ. de scribitur. qr
siue ꝑ hoc quod eiꝰ ascensionẽ desig
apud patrẽ eẽ. denunciat: suꝑ euã¬
głistas cet̾os iuitute contẽplatio¬
nis excreuit. Cumquib et si simul

Expanded text:
natione autem unigeniti Filii, qua natione autem unigeniti Filii, qua redempti sumus, omnes electi laetati sunt; de morte vero illius ipsi electorum pride ejus resurrectione gavisi sunt. Quia ergo ejus et nativitas et resurrectio laetitiam discipulis praebuit, quos ejus passio contristavit, homo et leo a dextris, vitulus vero a sinistris ejus fuisse 1202 describitur. Ipsi namque evangelistae sancti de ejus humanitate gavisi sunt, de ejus resurrectione confirmati, qui de ejus passione fuerant contristati. Homo ergo et leo eis a dextris est, quia Redemptoris nostri eos incarnatio vivificavit, resurrectio confirmavit. Sed vitulus a sinistris, quia mors illius eos ad momentum temporis in infidelitate prostravit. Jure autem locus aquilae non juxta, sed desuper esse describitur, quia sive per hoc quod apud Patrem esse denuntiat, super evangelistas caeteros virtute contemplationis excrevit; cum quibus etsi simul
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hec scã animalia. signari unꝰ¬
quisq ꝑfectus potest. Quod
id circo dicimꝰ : ut ea quȩ dequat¬
tuor animalibꝰ dicta sunt. ꝑtine¬
re quoq ętiam ad ꝑfectoꝵ singu¬
los demonstremꝰ. S magna nob̾
de eisdẽ euangłistis et scĩs p̃dica¬
toribꝰ questio oritur: cur homo
& leo ad extris ipsoꝵ quattuor.
uitulus uͦ asinistris ipsoꝵ quat¬
tuor eẽ. ꝑ hibetur. Neq enim
sine miratione ẽ. curduo illa
adextris. et unu̾ hoc ẽẽ. asinis¬
tris drͣ. Et rursum querendũ.
questiones obiecimꝰ: quas opor¬
tet ut aꝑiente dño dissoluamꝰ.
Homo gͥ et leo adextris. uitulus
uͦ asinistris eẽ. ꝑ hibetur. Adex¬
tris enĩ leta: a sinistris uͦ tristia
habemꝰ. Unde ⁊ sinistrũ nobis
eẽ. dicimꝰ: hoc qd̾ aduersum eẽ.
deputamus. Et sic̃ p̃ fati sumus
ꝑ hominẽ incarnatio. ꝑ uitulũ
passio. ꝑ leonẽ uͦ auctoris nrͣi
resurrectio de signatur. De incar¬

Expanded text:
per haec sancta animalia signari unuper haec sancta animalia signari unusquisque perfectus potest. Quod idcirco dicimus, ut ea quae de quatuor animalilibus dicta sunt, pertinere quoque et ad perfectorum singulos demonstremus. Sed magna nobis de eisdem evangelistis et sanctis praedicatoribus quaestio oritur, cur homo et leo a dextris ipsorum quatuor, vitulus vero a sinistris ipsorum quatuor esse perhibetur. Neque enim sine miratione est cur duo illa a dextris, et hoc esse a sinistris dicitur. Et rursum quaerendum est quaestiones objicimus, quas oportet ut, aperiente Domino, dissolvamus. Homo igitur et leo a dextris, vitulus vero a sinistris esse perhibetur. A dextris etenim laeta, a sinistris vero tristia habemus. Unde et sinistrum nobis esse dicimus hoc quod adversum esse deputamus. Et sicut praefati sumus, per hominem incarnatio, per vitulum passio, per leonem vero auctoris nostri resurrectio designatur. De incar
Abbreviated transcription (Latin):
cari diximꝰ : restat ut quomodo
unus quisq electoꝵ istis anima-¬
lium uisionibꝰ exprimitur osten¬
damꝰ. Omĩs et enim electus. atq
inuia dĩ ꝑ fectus. et homo. ⁊ ui¬
tulus. et leo simul ⁊ aquila. est.
Homo enĩ racionale ẽ. animal:
uitulus autẽ insacrificio mac¬
A quila ad sublimia euolat: et
in reuerb̾atis oculis ͦ rͥadiis in¬
tendit. Om̃is itaq qui inratio¬
ne ꝑfectus ẽ. homo ẽ. Et qmͣ
semet ipsum ab huiꝰ mundi
uoluptate mortificat: uitulus.
Q uiꝰ ipsa sua spontanea mortifi¬
catione contra adu̾sa omĩa for¬
titudinẽ securitatis habet.
Unde seriptum ẽ. Iustus autem
quasi leo confidens. absq t̾rore
erit: leo ẽ. Quia uͦ sub limiter
contẽplatur. ea quȩ cȩlestia atq¬
aet̃na sũt: aquila est. Igitur
qm̃ iustus quisq ꝑ racionem
homo. ꝑ sacrificium mortifica¬
tionis suȩ uitulus. ꝑ fortitudi¬
nem securitatis leo. ꝑ contẽpla¬
tionẽ uͦ efficitur aquila: Recte

Expanded text:
care diximus, restat ut quomodo care diximus, restat ut quomodo unusquisque electorum istis animalium visionibus exprimitur ostendamus. Omnis etenim electus atque in via Domini perfectus, et homo et vitulus, et leo simul et aquila est. Homo enim rationale est animal. Vitulus autem in sacrificio macAquila ad sublimia evolat, et irreverberatis oculis solis radiis intendit. Omnis itaque qui in ratione perfectus est homo est, et quando semetipsum ab hujus mundi voluptate se mortificat, vitulus est. Quia vero ipsa sua spontanea mortificatione contra adversa omnia fortitudinem securitatis habet, unde scriptum est: « Justus autem quasi leo confidens absque terrore erit , leo est. Qui vero sublimiter conteaeterna sunt, aquila est. Igitur quoniam justus quisque per rationem homo, per sacrificium mortificationis suae vitulus, per fortitudinem securitatis leo, per contemplationem vero efficitur aquila recte
Abbreviated transcription (Latin):
ioħs: qui dicit. In principio erat
uerbum. ⁊ uerbũ erat apd dm.
et ds̃ erat uerbũ. Dum impsa
diuinitatis substantia intendit.
quasi more aquilȩ oculos in sole
fixit.S qr electi om̃s menbra
sũt redẽptoris nrͣi. ipse autem
si etiam ihis om̃ib et ipse
signetur. Ipse enĩ unigenitus
dei filiꝰ ueracit̾ factus ẽ. homo:
ipse insacrificio nr̃e redẽptio¬
nis. dignatus ẽ. mori ut uitulus.
Ipse ꝑuircutẽ sue fortitudinis
surrexit ut leo. Leo ȩtiam aꝑtis
ocłis dormire ꝑhibetur: quia
in ipsa morte inqua erhuma¬
nitate redẽptor nrͣ dormire po¬
tuit. ex diuinitate sua in mor¬
talis ꝑ manendo iugilauit.
Ipse ȩtiam pꝰ resurrectionẽ suã
ascendens in celos. insuꝑioribꝰẽ.
eleuatus ut aquila. Totũ ergo
simul nobis ẽ: qui ⁊ nascendo
homo. et moriendo uitulus. et
re surgendo leo: et ad celos ascen¬
dendo aqͥla factus ẽ. S quia
ꝑ hȩc anmalia euangłistas
quattuor ⁊ sub eoꝵ specie simul
ꝑfectos om̃s iam suꝑiꝰ signifi

Expanded text:
erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum , dum in ipsam Divinitatis substantiam intendit, quasi more aquilae oculos in solem fixit. Sed quia electi omnes membra sunt Redemptoris nostri, ipse autem si etiam in his omnibus et ipse signetur. Ipse enim unigenitus Dei Filius veraciter factus est homo; ipse in sacrificio nostrae redemptionis dignatus est mori ut vitulus: ipse per virtutem suae fortitudinis surrexit ut leo. Leo etiam apertis oculis dormire perhibetur, quia in ipsa morte in qua ex humanitate Redemptor noster dormire potuit, ex divinitate sua immortalis permanendo vigilavit. Ipse etiam post resurrectionem suam ascendens ad celevatus, ut aquila. Totum ergo simul nobis est, quia et nascendo homo, et moriendo vitulus, et resurgendo leo, et ad coelos ascendendo aquila factus est. Sed quia per haec animalia Evangelistas quatuor, et sub eorum specie simul perfectos omnes jam
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃: quia de eodẽ redẽptore mo
scriptũ ẽ. Quia cũ sit splendor
głe. ⁊ figura sub stantiȩ eiꝰ. por¬
tansq om̃a. Euis gͦ manus
corda nr̃a portat. eiꝰ manus
incontẽplatione nos subleuat.
Nisi enim ut dictũ ẽ. omni¬
potens uerbũ ꝓpt̾ homines
homo fieret. humana corda
ad contẽplandã uerbi excellen¬
tiam ñ uolarent. Inde gͦ ercel¬
sȩ facte sunt hominũ mentes:
unde int̾ homines apparuit
humił ds̃. Dicatur itaq de scĩs
animalib : dicatur. Et manus
hominis subpennis eorum.
Dequibꝰ adhuc subditur. Et fa¬
cies ⁊ pennas ꝑ quattuor par¬
tes habebant: iuncteq erant
penne eoꝵ alt̾uis ad altũm.
Per quattuor partes facies ⁊ pen¬
nas habent. quia in cunctis
mundi regionibꝰ p̃dicantes de¬
redẽptoris senciunt. qe dũ in¬
carnatũ dm̃ ubiq p̾dieant.
in quactuor mundi parcibus
faciẽ demonstrant. dũq eũ. eẽ.¬
unum cum patre et sp̃u sco adñ¬

Expanded text:
dicitur, quia de eodem Redemptore nostro dicitur, quia de eodem Redemptore nostro scriptum est: Qui cum sit splendor gloriae, et figura substantiae ejus, portansque omnia . Ejus ergo manus corda nostra portat, ejus manus in contemplatione nos sublevat. Nisi enim, ut dictum est, omnipotens Verbum propter homines homo fieret, humana corda ad contemplandam Verbi excellentiam non volarent. Inde ergo excelsae factae sunt hominum mentes, unde inter homines apparuit humilis Deus. Dicatur itaque de sanctis animalibus, dicatur: Et manus hominis sub pennis eorum. De quibus adhuc subditur: cies et pennas per quatuor partes habebant, junctaeque erant pennae eorum alterius ad alterum. 15. Per quatuor partes facies et pennas habent, quia in cunctis mundi regionibus praedicantes deRedemptoris sentiunt. Quia dum incarnatum Deum ubique praedicant, in quatuor mundi partibus faciem demonstrant. Dumque eum eunum cum Patre et Spiritu sancto annun
Abbreviated transcription (Latin):
erit: cum ad głam filioꝵ dei
ad optio nr̃a ꝑuenerit. Nunc
uͦ nͣsolum actiua uita inser¬
uitẽ ẽ: s ipsa quoq contẽpla¬
tio qua suꝑ nos rapimur. lib̾¬
catem mentis ad huc ꝑ fecte
ñ obtinet s imitatur: qe illa
reqͥes intima menigniate
iudetur : ipsa tam̃ inquantã¬
libet sit contẽplationis an¬
gustiam. actiue uitȩ iã ual¬
de ẽ. latior. atq sublimior.
quȩ ad quandam m̃tis liber¬
tatẽ transit temporalia ñ co¬
gitans s aet̾na. Quia itaq
contẽplatiua uita. ad suꝑiora
euolat. et actiuȩ uite longe
suꝑ est. quadã ut ita dicam
dignitate securitatis. suȩ
apce nunc dr᷑. Et manus
hominis: subpennus eorum.
Sin uero hoc iuloco homo re¬
dẽptor nrͣ accipitur. manus
hominis sub penis eor ẽ: qe
nisi ds̃ homo fierẽt. qui m̃tes
p̃dicantium ad cȩlestia suble¬
uasset : illa quȩ apparent ani¬
malia nͣ uolarent. Nec in mẽri¬
to manꝰ hominis eẽ. sub pennᷤ

Expanded text:
erit, cum ad gloriam filiorum Dei erit, cum ad gloriam filiorum Dei adoptio nostra pervenerit. Nunc vero non solum activa vita in servitute est, sed ipsa quoque contemplatio, qua super nos rapimur, libertatem mentis adhuc perfecte non obtinet, sed imitatur, quia illa quies intima in aenigmate videtur. Ipsa tamen in quantalibet sit contemplationis angustia, activa vita jam valde est latiur atque sublimior, quae ad quamdam mentis libertatem transit, temporalia non cogitans, sed aeterna. Quia itaque contemplativa vita ad superiora evolat, et activae vitae longe superest quadam, ut ita dicam, dignitate securitatis suae, apte nunc dicitur: Et manus hominis sub pennis eorum. 14. Sin vero hoc in loco homo Redemptor noster accipitur, manus hominis sub pennis eorum est, quia nisi Deus homo fieret, qui mentes praedicantium 1198 ad coelestia sublevasset, illa quae apparent animalia non volarent. Nec immerito manus hominis esse sub pennis
Abbreviated transcription (Latin):
tur. quando ap̃dicatore suo
antiquoꝵ patrũ dictis imbui¬
tur. qui nobis inuia omĩpo¬
tentis dni sacerdotes fuerũt:
atq ad hostiũ et postes cab̾na¬
culi ducitur. ut de ingressu
cȩlestis tab̃̾naculi altius aliqͥd
audeat. ce trem̃ti iudicii diẽ
subtilit̾ agnoscat. ne ꝑbona
oꝑa quȩ facit placere homini¬
¶bus
appetat. Sicq auris eiꝰ subula
ꝑforatur: dum mens illiꝰ timo¬
ris dei subtilitate ꝑcutitur. ut
uerbi acumine transfira. ꝑ omͣe
quod agit nouerit ingressum
regni semꝑ intendere: ⁊ quasi
abhostio et poste tab̃naculi ꝑ¬
foratã aurem portare. Quierit
liber possit. In scło et enĩ ser¬
uus ẽ: qui ꝑactiuã uitã homi¬
nibꝰ seruire disposuit: ut post
presens scłm ad libertatẽ uerã
ualeat ꝑuenire: dequa ꝑ paulũ
drͣ. Quia ⁊ ipsa creatura libe¬
rabitur a seruitute corruptio¬
nis: in lib̾tatẽ głȩ filioꝵ dei.
Tunc et̾ enĩ uera in nobis lib̾tas

Expanded text:
tur, quando a praedicatore suo tur, quando a praedicatore suo antiquorum patrum dictis imbuitur, qui nobis in via omnipotentis Domini sacerdotes fuerunt. Atque ad ostium et postes tabernaculi ducitur, ut de ingressu coelestis habitaculi altius aliquid audiat, et tremendi judicii diem subtiliter agnoscat, ne per bona opera quae facit placere hominibus appetat. Sicque auris ejus subula perforatur, dum mens illius timoris Dei subtilitate percutitur, ut, verbi acumine transfixa, per omne quod agit noverit ingressum regni semper attendere, et quasi ab ostio et poste tabernaculi perforatam aurem portare. 13. Qui eritliber possit. In saeculum etenim servus est, qui per activam vitam hominibus servire disposuit, ut post praesens saeculum ad libertatem veram valeat pervenire. De qua per Paulum dicitur: Quia et ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis in libertatem gloriae filiorum Dei. Tunc enim in nobis vera libertas
Abbreviated transcription (Latin):
actio fortes uł teneros fructus
generat. S mulier quȩ adnͣo
data ẽ. eidem dño eũ filiis re¬
manet: ipse uͦ seruus exit cũ
uestitu suo. qr bona actio. uł
eiꝰdẽ bonȩ actionis fructus p̃¬
dicatoris mercedi reputatur.
ipse uͦ indesidii sui intentione
ꝑdurans : ꝑ suꝑnã grãm ad con¬
tẽplatione̾ liber egreditur. Qđ
sidixerit seruus. diligo dnm
meũ. et uxorẽ. ac liberos. ñ e¬
grediar lib̃. Seruus dnm suũ
diligit: quando predicatoris
uerba sollicita m̃te custodit.
Uxorẽ quoq amans et liberoᷤ.
lib̾ egredi recusat. quando acti¬
uã uitã eiꝰ fructus diligens.
transire ad contẽ platiuam ñ
uult. quia bona se oꝑa habere
in ministerii sui seruitute
considerans. ad lib̾tatis quietẽ
recusat recedere. S offerat eũ
dñs diis. et applicetur ad ħostiũ
⁊ postes. et ꝑ foret aurẽ eius
subula : ut sit ei seruus ĩ scłm.
Isenĩ qui mnactiua disposuit
uita ꝑdurare: adno diis offer¬

Expanded text:
actio fortes vel teneros fructus actio fortes vel teneros fructus generat. Sed mulier quae a domino data est eidem domino cum filiis remanet, ipse vero servus exit cum vestitu suo, quia bona actio, vel ejusdem bonae actionis fructus, praedicatoris mercedi reputantur. Ipse vero in desiderii sui intentione perdurans, per supernam gratiam ad contemplationem liber egreditur: Quod si dixerit servus, Diligo domac liberos; non egrediar liber . Servus dominum suum diligit, quando praedicatoris verba sollicita mente custodit. Uxorem quoque amans et liberos, liber egredi recusat, quando activam vitam ejusque fructus diligens, transire ad contemplativam non vult, quia bona se opera habere in ministerii sui servitute considerans, ad libertatis quietem recusat secedere. Sed offerateum dominus diis, et applicetur ad ostium et postes, et perforet aurem ejus subula, ut sit ei servus in saeculum. Is enim qui in activa disposuit vita perdurare, a domino diis offer
Abbreviated transcription (Latin):
seruitium omĩpotentis dĩ ue¬
nerint discunt. Qui gͦ oꝑationẽ
bonam. et pͥusquã addei serui¬
tium ueniret. habere studuit.
hebreus seruus cũ uxore emp¬
tus ẽ. & plerũq is quitalisẽ.
potest ad contẽplatiuã uitã
transire. & tam̃ actiuam ñde¬
serere. Unde illic subditur.
Si habens uxorẽ : ⁊ uxor egre¬
diatur simul. Cum eo enim
ad lib̾tatẽ ⁊ uxor egreditur.
quando is qͥ ad contẽplationẽ
ꝑuenit. ȩtiam foris actionẽ
boni oꝑis qua ꝓdeẽ. possit
aliis non relinquit. Sin aut̃
dñs dedit illi uxorem ⁊ pe¬
ꝑerit filios ⁊ filias. mulier
exibit cũ uestitu suo. Seruo
empto dñs dat uxorẽ cum
p̃dicator quisq eũ quẽ uiri
onuĩpotentis dĩ mancipaue¬
rit. bone actioni con iungit.
Nam et p̃dica tores dni uocant᷑.
sic̃ heliseo ꝓpħȩ de p̃dicatore
suo dr̃. scis quod dñs tuus colla¬
tur ate. Uxor. uͦ serui empticii
filio ⁊ filias parit: quando bona

Expanded text:
servitium omnipotentis Dei veservitium omnipotentis Dei venerint, discunt. Qui ergo operationem bonam et priusquam ad Dei servitium venerit habere studuit, Hebraeus servus cum uxore emptus est. 12. Et plerumque is qui talis est potest ad contemplativam vitam transire, et tamen activam non deserere. Unde et illic subditur: Si habens uxorem, et uxor egrediatur simul. Cum eo enim ad libertatem et uxor egreditur, quando is qui ad contemplationem pervenit etiam foris actionem boni operis qua prodesse possit aliis non relinquit. 1197 Sin autem Dominus dederit illi uxorem, et pepererit filios et filias, mulier Servo empto dominus dat uxorem, cum praedicator quisque eum quem juri omnipotentis Dei mancipaverit, bonae actioni conjungit. Nam et praedicatores domini vocantur, sicut Elisaeo prophetae de praedicatore suo dicitur: Scis quod dominus tuus tollatur a te ? Uxor vero servi emptitii filios et filias parit, quando bona
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ senariũ numerum. nͥ actiuę
uitȩ ꝑ fectio designatur: Qud
ꝑ septenariũ. nͥ contẽplatiua ex¬
primitur: Sex gͦ annis seruit.
⁊ septimo egreditur lib. qͥ ꝑ actiuã
quã ꝑ fecte exhibuerit. ad contem¬
platiue uitȩ lib̾tatẽ transit. Et
notandum quod gratis lib egre¬
ditur. qe hi qui pꝰquã omĩa feceruit.
dicũt se in utiles seruos. eis ꝓcul
dubio sic̃ ipsa actiua fuit exmu¬
nere. ita erit ex gr̃a ętiam contẽ¬
platiua. Cumquali ueste intraue¬
rit. cũ tali exeat. qr omĩno neces¬
se est ut unꝰ quisq nr̃m in hoc
quod incipit ꝑ seuẽret. atq usq
aofinẽ oꝑis. inea qua incoauit
intentione ꝑduret. Ille quippe
ad contemplatiuam bene tran¬
sit: qͥ inactiua uita intentioniᷤ
suȩ uestẽ ad deteriora ñ muta¬
uerit. Ee sunt ñ nulli qui priꝰꝗ.
omĩpotentis dĩ seruicio. in scã
conuer satione socientur. iam
bona oꝑari diligunt. Sunt uͦ
alii qui bona oꝑa postquã ad

Expanded text:
 senarium numerum, nisi activae  senarium numerum, nisi activae vitae perfectio designatur? Quid per septenarium, nisi contemplativa exprimitur? Sex ergo annis servit, et septimo egreditur liber, qui per activam, quam perfecte exhibuerit, ad contemplativae vitae libertatem transit. Et notandum quod gratis liber egreditur, quia hi, qui postquam omnia fecerint, dicunt se inutiles servos , eis procul dubio sicut ipsa activa fuit ex munere, ita erit ex gratia etiam contemplativa. Cum quali veste intraverit, cum tali exeat, quia omnino necesse est ut unusquisque nostrum in hoc, quod incipit, perseveret, atque usque ad finem operis in ea, qua inchoavit, intentione perduret. Ille quippe bene ad contemplativam transit, qui in activa vita intentionis suae vestem ad deteriora non mutaverit. Et sunt nonnulli qui priusquam omnipotentis Dei servitio in sancta conversatione socientur, jam bona operari diligunt. Sunt vero alii qui bona opera, postquam ad
Abbreviated transcription (Latin):
non egrediar lib̵. offeret eũ dñs
diis. & applicabitur ad hostium.
⁊ postes. ꝑ forabitq aurẽ eiꝰ subu¬
la: & erit ei seruus in scłm. Pau¬
lo latius testimoniũ dedimus.
ut distinctionẽ seruitutis atq
libtatis inutraq uita monstremꝰ.
s onerosum eẽ. ñdebet. si hoc ex¬
ponendo exequimur. unde ip¬
sa hȩc quae diximꝰ ad firmemus.
Hebreus enim : transiens inter¬
pretatur. Et seruus ebreus emit᷑.
quando unꝰ quisq qui iam ab hoc
scło mente transit. seruicio omĩ¬
potentis dnĩ subditur. Ille ⁊ enĩ
uerdͤ deo seruire appetit. qui
ab hoc scło m̃te transire didice¬
rit. Sic moyses transiuit ut ui¬
deret uisum. Sic dauid cũ uidet
impium exaltatum ⁊ eleuatum
suꝑ cedros libani. transiuit et
ecce ñerat: quia iniquoꝵ poten¬
tias ẽẽ. magnum aliqͥd fortasse
credimus. nisi ad ꝑmanens
scłm mente transeamus. Seuus
uero ebreus emptus. sex annis
seruire p̾cipitur: ita ut insepti¬
mo liber exeat gratis. Quid enĩ

Expanded text:
s diis, et applicabitur ad ostium et postes, perforabitque aurem ejus subula, et erit ei servus in saeculum . Paulo latius testimonium dedimus, ut distinctionem servitutis atque libertatis in utraque vita monstraremus. Sed onerosum esse non debet si hoc exponendo exsequimur, unde haec ipsa quae diximus affirmemus. 11. Hebraeus enim transiens interpretatur. Et servus Hebraeus emitur quando unusquisque qui jam ab hoc saeculo mente transit servitio omnipotentis Domini subditur. Ille etenim vero Deo servire appetit, qui ab hoc saeculo mente transire didicerit. Sic Moyses transivit, ut videret visum . Sic David cum videret impium exaltatum et elevatum super cedros Libani, transivit, et ecce non erat . Quia iniquorum potentias esse magnum alcredimus, nisi ad permanens saeculum mente transeamus. Servus vero Hebraeus emptus sex annis servire praecipitur, ita ut in septimo liber exeat gratis. Quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
singuloꝵ iungebantur: duȩ uero
tegebant corꝑa eoꝵ. Quid autem
penns animalium . nͥalae nomi¬
nantur.: Qua inre nobis diligenti
ꝑ scrutatione querendum ẽ: quȩ sint
quattuor pennȩ scõꝵ. exqͥb duȩ
suꝑius extentȩ iunguntur: duȩ

Expanded text:
super et jungebantur, duae vero tegebant corpora eorum. Quid autem pennae animalium, nisi alae nominantur? Qua in re nobis diligenti perscrutatione quaerendum est quae sint quatuor pennae sanctorum, ex quibus duae superius extensae junguntur, duae
Abbreviated transcription (Latin):
adẽxtris ipsoꝵ quattuor.
facies aut̃ boius asinis¬
tris ipsoꝵ quattuor &
facies aquile de suꝑ ip¬
¶sort
quattuor. Quod enim quactuor
hȩc pennata animalia scõs
quattuor euangłistas de signent.
ipsa unius cuusq libri euan¬
głici erordia testantur. Nam
quia abhumana generatione
Quiaꝰ clamore in deserco: recte
ꝑ leonẽ marchus. Quia sacri¬
ficio erorsus ẽ: bene ꝑ
uitulũ lucas. Quia uͦ
adiuinitate uerbi cȩpit

Expanded text:
is ipsorum quatuor; facies autem bovis a sinistris ipsorum quatuor; et facies aquilae desuper ipsorum quatuor. Quod enim quatuor haec pennata animalia sanctos quatuor Evangelistas designent, ipsa uniuscujusque libri evangelici exordia testantur. Nam quiquia a clamore in deserto, recte per leonem Marcus; quia a sacrificio exorsus, bene per vitulum Lucas; qui vero a divinitat
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs regnauit aligno. Et rursũ.
Mittamꝰ lignum in panẽ eiꝰ. Per
euangłium uͦ lignum crucis aꝑte
ostenditur: ubi ipsa dñi passio quę
ꝓpħata ẽ. declaratur. ꝑ apłos aute̾
hec eadẽ crux ętiam inuerbis
et oꝑibꝰ tenetur. cũ paulus dicit.
Michi mundꝰ crucifixus ẽ: et ego
mundo. Et rursum. Michi autẽ
absit głari : nͥ incruce dni nr̃i

Expanded text:
Dominus regnavit a ligno . » Et rursum: « Dominus regnavit a ligno . » Et rursum: « Mittamus lignum in pane ejus. » Per Evangelium vero lignum crucis aperte ostenditur, ubi ipsa Dprophetata est declaratur. Per apostolos autem haec eadem crux etiam in verbis et operibus tenetur, cum Paulus dicit: Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . Et rursus: Mihi autem absit gloriari nisi in cruce Domini
Abbreviated transcription (Latin):
ta una pͥus iuxta animalia ap¬
parusse: ⁊ post modũ quattuor
facies habuisse deseribitur. qe nͥ lex
euangłio concordaret. in quattuor
mundi parcibꝰ ñ innotesceret. Se
quitur. Et aspectus rotarũ ⁊ opus
earum : quasi uisio maris. Recte
sacra eloquia uĩsioni maris simi¬
lia narrantur: quia ineis mag¬
na sunt uolumina sententiarũ
cumulis sensuũ. Nec in merito
mari simił. scriptura saera dicit᷑:
quia firmantur in ea sententiȩ lo¬
cutionis: sacram̃tum baptisma¬
tis. Uł certe consid̾andum ẽ. qr
nauibꝰ in mare nauigamꝰ: cum
ad desid̾atas terras tendimꝰ. Nob̃
autẽ quid ẽ. in desid̾io. nͥ illa t̾ra
dequa scriptumẽ. porcio mea in
t̾ra uiuentium: Ligno aut̃ ut di¬
xi euehitur: qui mare transit. Et
scimus quia scriptura. sacra lig¬
num crucis ꝑ legẽ nobis p̾nunti¬
at : cum dicit. Maledictus homo.
qui pendet in ligno. Qđ redẽptori
nrͣo paulus ad testatur : dicens. fac

Expanded text:
em una prius juxta animalia apem una prius juxta animalia apparuisse et postmodum quatuor facies habuisse describitur, quia nisi lex Evangelio concordaret, in quatuor mundi partibus 1218 non innotesceret. 13. Sequitur: Et aspectus rotarum, et opus earum quasi visio maris. Recte sacra eloquia visioni maris similia narrantur, quia in eis magna sunt volumina sententiarum, cumuli sensuum. Nec immerito mari similis Scriptura sacra dicitur, quia firmantur in ea sententiae locutionis, sacramento baptismatis. Vel certe considerandum est quia navibus in mare navigamus, cum ad desideratas terras tendimus. Nobis autem quid est in desiderio nisi illa terra de qua scriptum est: Portio mea in terra viventium ? Ligno autem, ut dixi, evehitur qui mare transit. Et scimus quia sacra Scriptura lignum crucis per legem nobis praenuntiat, cqui pendet in ligno . » Quod Redemptori nostro Paulus attestatur dicens: « Fact