comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s̾it n caĩtas non callditas ad imienit.
usurpatorie sunt einsmedi om̃s nõ
subuementes sa ncãtate. s opirulã¬
tes mniqͥtati. Qmd̃ in nemant in cõ¬
tẽptũ  Quanti nt talib quo def¬
rent ectiam de ꝓpͥo cesere iure ne
longo ⁊ taĩo niãe fatigarentus.
płes tã sua anitt̾e nõ fentes apeel¬
latõnes minus opertumas ⁊ celsa
nomina ĩ portimins ꝯtẽpserũt. dico
aliqͥd qd̾ ad rem pertinet exempli
cansci ¶ mdctma sibi ꝑnbłice despõsa¬
tat uxorẽ adest dies celebͥs nuiꝑti¬
arũ ꝑata om̃ia: inuitati multi. Et
ecce hõ cononpiscens uyorẽ ꝓximi
sui t̃a nocem aippellatõnis inopina¬
te ꝙ uũpit. affirmans sidi traditã
pet sponsus. herẽt orãs sacordos noni
audet ꝓgredi. frnstratꝰ om̃is appara¬
tns ille. descendit qͥsq in dom̃ suant
sudlm̃ ceuatmu mandutaturus. sponsã a
iicnsa ⁊ thalamo ĩponsi suspendit᷑ꝰ
qͦusq roma redicũ eit. parisins cõti¬
git hõc nobili galliarñ csuitilie sede

Expanded text:
sit necessitas, non calliditas adinvenit. Usurpatoriae sunt hujusmodi omnes, non subvenientes in necessitate, sed opitulantes iniquitati. Quidni veniant in contemptum? Quanti ut talibus quoque deferrent, etiam de proprio cessere jure, ne longo et casso itinere fatigarentur? Plures tamen sua amittere non ferentes, appellationes minus opportunas, et celsa nomina importunius contempserunt. 11. Dico aliquid, quod ad rem pertinet, exempli causa. Quidam sibi publice desponsaverat uxorem. Adest dies celebris nuptiarum, parata omnia, invitati multi. Et ecce homo concupiscens uxorem proximi sui, in vocem appellationis inopinatae prorumpit, affirmans sibi traditam pet sponsus, haerent omnes, sacerdos non audet progredi, 430 frustratur omnis ille apparatus; descendit quisque in domum suam, suam coenam manducaturus, sponsa a mensa et thalamo sponsi suspenditur, quousque Roma reditum est. Parisius contigit hoc, nobili Galliarum civitate, sede
Abbreviated transcription (Latin):
nũ confusignem atq ãbussonẽ:
ꝑreter ius̃ ⁊ fas pretar morem
⁊ ordincan suunt. fion locns non
gnedus. non tempus non causa dis¬
leniter passim plerũq ⁊ nequiter.
ublentes malignari nõne hiis po¬
tisłimũ rebreri so ebant: sũc ter¬
rori ip̃i ex hus magis siunt. ar id
boras sintidorum uersum in ue¬
uenũ: nõ matãtõ dext̾e excelsi ħ.
appellant ꝰ bom a malis ut non fa¬
ciant bona. ⁊ suꝑsedent a uoce
tonitrm tni formidantes deme
inatͥmonia solũe uł ꝓhib̾e. appel¬
lant᷑. ne rapinas. ne furti. ne sa¬
coilegia ⁊ que humodi sant pu¬
rare ullarẽaus uł cohibere p̃sumãt.
appellantur: ne indignas ant in¬
sames ꝑsonas a sarris offitiis be¬
nefitus re repellere seu amoñe
queant. Qt̾ in enuetis pemediũ
morbo huic ne qs teꝑtũ ad remediũ
fuit reperiatur ad morrẽ. ⁊ elatꝰ est
dñs domũ orõnis fu̾lm speluntam latͤ¬
nĩ bn eius intrist᷑ dissĩmlas miserꝵ¬

Expanded text:
num confusionem atque abusionem? Praeter jus et fas, praeter morem et ordinem fiunt. Non locus, non modus, non tempus, non causa disleviter passim, plerumque et nequiter. Volentes malignari, nonne his potissimum terreri solebant? Nunc terrori ipsi ex his magis fiunt, atque id bonis. Antidotum versum in venenum. Non mutatio dexterae Excelsi haec. 8. Appellantur boni a malis, ut non faciant bona: et supersedent a voce tonitrui tui formidantes. Deniqmatrimonia solvere vel prohibere. Appellantur ne rapinas, ne furta, ne sacrilegia, et quae ejusmodi sunt, punire ullatenus vel cohibere praesumant. Appellantur, ne indignas et infames personas a sacris officiis beneficiisve repellere seu amovere queant. Quod tu invenis remedium morbo huic, ne quod repertum ad remedium fuit, reperiatur ad mortem? Zelatus est Dominus domum orationis factam speluncam latronum : tu ejus minister diissimulas misero
Abbreviated transcription (Latin):
id studũut tͥ operit qui parem suꝑ
testatem dacam tibi desuper fanes de
hoc. Non est mee humilitatis dierare
tibi. situt uł sit fieri qͥcqͣm. gnsficit in¬
timaie oporr̾e aliqͥs sieri uude ⁊ et¬
cdesia consoletur. ⁊ obstruatur os lo¬
ꝑfecta criq et absolut eycusatio:
ts est ut ab illis iudicer qui dicunt
bonũ malura ⁊ maallum bonũ. ponen¬
des lucem tenebras ⁊ renebras lucẽ.
et si nec̃e sit uũ fieri e duob. inello
in nos carrmur hominũ qͣm uidm̃ eẽ.
sbonũ mͥ si dignetur me uti ꝓ elipeo.
libens excipio in me derrehentĩ lra¬
gnas maleditas ⁊ uenenata spicła
blasphemoꝵ ut nõ ad ip̃m ꝑueniaat.
siora tetuso inglorius fleri: ut nõ ir¬

Expanded text:
id studii competit, qui parem super id studii competit, qui parem super potestatem datam tibi desuper, facies de hoc. Non est meae humilitatis dictare tibi sic vel sic fieri quidquam. Sufficit intimasse oportere aliquid fieri, unde et Ecclesia consoletur, et obstruatur os loPerfecta et absoluta cuique excusatio,  minimo est ut ab illis judicer, qui dicunt bonum malum, et malum bonum, ponentes lucem tenebras, et tenebras lucem . Etsi necesse sit unum in nos murmur hominum, quam in Deum esse. Bonum mihi, si dignetur me uti pro clypeo. Libens excipio in me detrahentium linguas maledicas, et venenata spicula blasphemorum, ut non ad ipsum perveniant. Non recuso inglorius fieri, ut non ir
Abbreviated transcription (Latin):
confusi sunt. Ita deo pͥmũ quidẽ fa¬
uente scd̾o ⁊ inbente iusti iustũ cer a¬
tamen menat ⁊ suctũbũt. en quo in¬
ores inuenti sunt: Quid putas de me¬
facerent isti si meo hortam iterato
ascenderent. iterato subcumbent:
Qnͣdo me audirent monentẽ t̾cio
iter repet̾e. repet̾e opus in quo se¬
mel iam ⁊ scio frustrati forent et
tamen istaelite unam ⁊ alierain
nõ reputantes frnstratõnem r̾cio pa¬
rent ⁊ suꝑdnt s dicũt forsitaa isti.
u̾nde scimus ꝙ a dño sermo egressus
sit. Caie signa tn facis ut credamus
tibi ͤ Non est ꝙ ad ista ip̃e responde¬
ꝙ tibi inspirũit deaus. q forte mi¬
uaris me ꝓseqͥ ista: qui aliud aposu¬
eram. facio noa oblitꝰ ꝓpositi. set
i a aposiro non indicem aliena siemi¬
pe de consideriõne ut memini sex¬
tño mͥ ad tuam dignatõnẽ et sane
magna ista res er egeas considertai¬
one nõ minima. Q si ies magna a a
migras considerari ozoret cui eq̃¬

Expanded text:
confusi sunt. Ita Deo primum quidem faconfusi sunt. Ita Deo primum quidem favente, secundo et iubente iusti iustum certamen ineunt et succumbunt. Sed quo ceores inventi sunt. Quid putas, facerent de me isti, si meo hortatu iterato ascenderent, iterato succumberent? Q repetere iter, repetere opus, in quo semel jam, et secundo frustrati forent? Et tamen Israelitae unam et alteram non reputantes frustrationem, tertio parent, et superant . Sed dicunt forsitan isti: Unde scimus quod a Domino sermo egressus sit? Quae signa tu facis, ut credamus tibi? Non est quod ad ista ipse respondeum quod inspiraverit Deus. Sed forte miraris me prosequi ista qui aliud proposueram. Facio non oblitus propositi, sed quod a proposito non iudicem alienum. Nempe de consideratione, ut memini, sermo mihi ad tuam dignationem est et sane magna ista res et egens consideratione non minima. Quod si res magnas a magnis considerari oportet, cui eq
Abbreviated transcription (Latin):
rebelles. hu autẽ quid: ip̃os inter¬
roga. Quid me opus est dr̃e qd fa¬
tentur ip̃i. dico ego unũ. Qund po¬
terant ꝓfit̾e qui semꝑ pen̾tebãt᷑
cũ ambulareat. Qnͣdo ⁊ isti ꝑ totam
mam nõ redierũt corde in egypt̾:
tem suam. miram᷑ istos eadem fatiẽ¬
tes eadem passos. S nũqͥd illoꝵ casus
adũsus ꝓmissa dei. ergo nec uborũ.
sieq enim illiqndo ꝓmissiones dea ius¬
ticie dei p̾iudicant. et audi aliud. pͭ¬
cauit beniamin. accingũtar relique
t̾bus ad ultionẽ. noc sine nutu dex
deaq ip̃e designauit ducem plia¬
turus. Itaq p̾liantur freti ⁊ manu ua¬
lidiori. ⁊ causa potiory ⁊ qd̾ hus ma¬
ius est filuore diuino. at qͣm t̾ribił
deus inconsiliis suꝑ filios homiũ ber¬
ga dedere sceleratis ultores sceleris¬
⁊ pautiorib płes s returrũt ad do¬
minũ. ⁊ dñs ad eos. ascendite inqͥt
ascenderũt denuo. demio q s̃usi et

Expanded text:
rebelles; hi autem quod? Ipsos interrebelles; hi autem quod? Ipsos interroga. Quid me dicere opus est, quod fatentur ipsi? Dico ego unum. Quid poterant proficere qui semper revertebantur, cum ambularent? Quando et isti per totam vitam non redierunt corde in Egyptum?pter iniquitatem suam, miramur istos eadem facientes eadem passos? Sed numquid illorum casus adversus promissa Dei? Ergo nec istorum. Neque enim allquando promissiones Dei iusticie Dei preiudicant. Et audi aliud. Peccavit Beniamin, accinguntur relique tribus ad ultionem nec sine nutu Dei. Denique ipse designavit ducem preliaturis. Itaque preliantur freti et manu validiori et causa potentiori et quod his maius est favore divino. At quam terribilis Deus in consiliis super filios hominum. Terga dedere sceleratis ultores sceleris, pautioribus plures. Sed recurrunt ad Dominum et Dominos ad eos: Ascendite, inquit. Ascenderunt denuo, denuoque fusi et
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc mamis eins extentã. Qͣm paci¬
enter int̾im adhuc audi noces sacrile¬
gas ⁊ egypuos blasphemantes. qͥa cal¬
lide eduxit eos ut octideret in deser¬
to. eqͥdem iuditia dĩ uera. Quis nes a¬
ciat: at iuditium hoc abyssus tanta:
ut indear mͥ nõ inm̃ito ꝓmĩciare be¬
atũ qui nõ fu̾it scandalizatꝰ in eo.
rep̾hendere qd minime comp̃hẽd̾e
ualet. Recordemꝰ suꝑnoꝵ iuditiorũ
que a scło sunt: si forte sir consola¬
sum. Rem dico ignotam nemini: ⁊
mĩt nemini notam. fiempe sic se ha¬
bent mortalliũ corda qd̾ scimꝰ cm
ncc̃e non est in nocĩtate nescimꝰ. mo¬
yses educturꝰ ppłm de t̾ra egypti melio¬
rem illis est pollicitꝰ terram. siam qͣndo
ip̃m alit̾ seq̃ret᷑ ppłus solam sapiẽs t̾¬
ram. Eduxit eductos cam̃ ta t̾raam qͣm
ꝓmiserat nõ introduxit. siec ẽ qͥ du¬
cis tem̃itati imputari q̃at tͥstis ⁊ in
seruũ eius Bene illi increduli et

Expanded text:
adhuc manus eius extenta. Quam paciadhuc manus eius extenta. Quam pacienter interim adhuc audit voces sacrilegas et Egyptios plasphemantes, quia callide eos eduxit, ut occideret in deserto. Et quidem iudicia Domini vera, quis nesciat? At iudicium hoc abyssus tanta, ut videar mihi non immerito pronunciare beatum, qui non scandalizatus fuerat in eo. reprehendere, quod minime comprehendere valet? Recordemur supernorum judiciorum, quae a saeculo sunt, si forte sit consola et consolatus sum . Rem dico ignotam nemini, et nunc nemini notam. Nempe sic se habent mortalium corda: quod scimus cum necesse non est, in necessitate nescimus. Moyses educturus populum de terra Aegypti, meliorem illis pollicitus est terram . Nam quando ipsum aliter sequeretur populus, solam sapiens terram? Eduxit; eductos tamen in terram, quam promiserat, non introduxit. Nec est quod ducis temeritati imputari queat tristis et servum ejus. Bene, illi increduli et
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndm teneor apud te uir optame
papa engeni uolo ip̃o ab solũe me
usł sero. puderet dil̃atõnis si mͥ cõ¬
scius forem inturie ant ꝯtemptꝰ
Non est ita set inditsmus ut ipse
nost terapus grane qd̃ ⁊ ip̃i pene
uiuendi ułui indebatur indicere
censatõnem ne dum studiis. Cũ
cunt in gentib ubi est deus eoꝵ:
Rec mirum. eccłie filii et qui xp̃i¬
ano censentur nomine ꝓstrati
sunt in deserio. aut interfecti
gladio. anit fame consũpti. Effu¬
errare ferit eos in sunio ⁊ non
ta uia. Contritõ ⁊ infelicitas in
sio in penerabilib regũ ip̃oꝵ
Qm confusi pedes amustiantiũ
pacem: camũtiantiũ bona dixi¬
mus pay ⁊ non est ꝑay. ꝓmisimꝰ¬
bona ⁊ occe tarbait̃. Quasi u̾o tem̾ita¬
te in oꝑe isto. ant leuitate nsi simiꝰ. ca¬
currimus plane in eo nõ eia in incer¬
tũ set te iubente ĩmo ꝑte deo. Quare
gͦ ienmamꝰ ⁊ non aspexit. huimliaui¬
mꝰ aĩas ar̃as ⁊ nesciuit. siam in hus
ontibus nõ est au̾sus furor eius. ser

Expanded text:
amdiu teneor apud te, vir optime, papa Eugeni, volo absolvere me vel sero. Puderet dilationis, si mihi conscius forem incuriae, aut contemptus. Non ita est: sed incidimus, ut ipse nosti, in tempus grave, quod et ipsi pene vivendi usui videbatur indicere cessationem, nedum studiis; cum cunt in gentibus, Ubi est Deus eorum? Nec mirum. Ecclesiae filii, et qui christiano censentur nomine, prostrati sunt in deserto, aut interfecti gladio, aut fame consumpti. Effuerrare fecit eos in invio, et non in via . Contritio et infelicitas in sio in penetralibus regum ipsorum. Quam confusi pedes annuntiantium pacem, annuntiantium bona ! Diximus, Pax, et non est pax: promisimbona, et ecce turbatio. Quasi vero temeritate in opere isto aut levitate usi sumus. Cucurrimus plane in eo, non quasi in incertum, sed te iubente immo per te Deo. Quare ergo ieiunavimus et non aspexit? Humiliavimus animas nostras et nescivit? Nam in his omnibus non est aversus furor eius, sed
Abbreviated transcription (Latin):
apłi audierũt qͥa messis qͥdẽ młta:
to h̾editatẽ nam si filius: ⁊ heres. ut
ꝓbes hedem euigila ad curã. ⁊ non
otio torpeas ne ⁊ tͥ dicat᷑. Quid ic
qͥd: Si illaꝵ tenore contentꝰ sis: cu¬
dra specła est. Inde demq suꝑ in¬
rendis sonans. tibi ep̃i noĩe nõ do¬
minũ s osfitiũ. Quid in loceris in
eminenti unde om̃ia ꝓspectes. qͥs
specłator suꝑ om̃ia constitueris
arĩ nõ licet: Nec lotus est otio: ubi
illud. Nũ scio. Nõ est anr̃ neq argẽ¬
tum. cam ip̃e dicat. argentũ ⁊ Au¬
pũ non est michi gi prẽ contiu¬
gat ut̾e nõ ꝙ libito seo ꝓ cẽpore ꝯt
exis utens iis qͦs nõ utens. Ip̃a qͥdem¬
uet mala usus taiũ hoꝵ bonꝰ. abnsio
mała. solũcirndo peier q̃srus turpior.e

Expanded text:
dem multa, to haereditatem. Nam si filius, et haeres . Ut probes haeredem, evigila ad curam; et non otio torpeas, ne et tibi dicatur: Quid hic quid? Si illarum tenore contentus sis, cudra? Specula est. Inde denique superintendis, sonans tibi episcopi nomine non dominium, sed officium. Quidni loceris in eminenti, unde prospectes omnia qui speculator super omnia constitueris?ari non licet? Nec locus est otio, ubi illud? Unum scio: non est aurum neque argentum, cum ipse dicat: Argentum et aurum non est mihi . Si habere contingat, utere non pro libitu, sed pro tempore. Sic eris utens illismala: usus tamen horum bonus, abusio mala, sollicitudo pejor, quaestus turpior.
Abbreviated transcription (Latin):
rectius fortasse q̃ non sint q̃ras. or¬
be exontidũ ei qui forre uolet explo¬
rare que nõ ad tuam ꝑtinent curam.
ꝑarentes tin destmati sũt nõ aliqͣs re¬
giones s ipm debellaturi orbem. Iie
ꝯin orbem uuiu̾sũ dcm̃ est illis Ip̃i uero
uendentes timitas emere gładios ig¬
uitũ eloqͥum ⁊ sp̃m uehem̃tẽ arma
potentia deo. Quo ñ ꝑuen̾ũt uicto.¬
pes incliti filis extussoꝵ . Quo nõ sag¬
te potentiũ acute cum carbonib de¬
solatoriis: et qͥdem in omnẽ terram

Expanded text:
rectius fortasse quae non sint quaeras. Orrectius fortasse quae non sint quaeras. Orbe exeundum ei qui forte volet explorare quae non ad tuam pertinent curam. Parentes tui destinati sunt non aliquas regiones, sed ipsum debellaturi orbem: Ite in orbem universum , dictum est illis. Ipsi vero vendentes tunicas, emere gladios, ignitum eloquium et spiritum vehementem, arma potentia Deo. Quo non pervenerunt victores inclyti, filii excussorum? Quo non sagittae potentium acutae cum carbonibus des
Abbreviated transcription (Latin):
cansas iudicas mĩtoꝵ: est itẽ ui¬
tium crius si te inmmiẽ santis
initer om̃s quos noui ex huis qui ca¬
chedras ascanderũt sedebis me
indice solitarius qͥa ueraciter
singłariter q leuasti te supͣ re:
iuxta ꝓph̾am. ẜacilitas credulita¬
tis hec. est cuiꝰ caldissime uulpecłe
magnoꝵ neminem comꝑi satis
cauisse u̾sutias. Inde eis ip̃is ꝙ nichi¬
lo ure multe inde inuotiũ freq̃ns
additẽ sude p̃inditia in absentes.
bratulor autem tͥ. nec enĩ ab sen¬
tatõnis apd̾ te uercior incurr̃e netã
gͣtulor ineͣm p̃sidere te usq adhͨ
absq hoꝵ om̃ium q̃rela multa: an
⁊ sinc nũpa tu uideris suĩt ad ea q̃
sub te suar consideratõ intendenda.
at alt̾ius pͥncipii hoc: si qͥdẽ tuis oc¬
cuꝑatõnib sermo breuior ꝯpeten¬
inis saꝑioris lib̾ huic ter cui¬
pͥncipiũ ponit. Itaq iuy  ꝓmis¬
ẜam illius confideranda que s̾re sl̾
Quenam sint illa non est qd̾ a me q̃rẽ¬
dũ putes sacerdorũ optime engeni

Expanded text:
Est item vitium, cujus si te immunem sentis, inter omnes quos novi ex his qui cathedras ascenderunt, sedebis me judice solitarius: quia veraciter singulariterque levasti te supra te, juxta prophetam. . Facilitas credulitatis haec est, cujus callidissimae vulpeculae magnorum neminem comperi satis cavisse versutias. Inde eis ipsis pro nihilo irae multae, inde innocentium frequens addictio, inde praejudicia in absentes. Gratulor autem tibi: nec enim assentationis apud te vereor incurrere notam: gratulor, inquam, praesidere te usque adhuc absque horum omnium querela multa: an et sine culpa, tu videris. Nunc ad ea quae sub te sunt, consideratio intendenda. At alterius principii hoc: siquidem tuis occupationibus sermo brevior competenioris libri huic principium ponit. Itaque juxta promissum illius consideranda quae sub te sunt. Quaenam sint illa, non est quod a me quaerendum putes, sacerdotum optime Eugeni;
Abbreviated transcription (Latin):
na lingna magraloe . ⁊ manꝰ otio¬
sa. scrmo multus ⁊ fructus mul¬
lus uultus grauis ⁊ actus leuis.
bagens auctoritrũ ⁊ mitias sta¬
bilitas. admoui specłm. fedus se
ba es ualtus agnoscat. tu tuum
gande dissmulem imeniri. Inspi¬
ce tam̃dtu ne forre ⁊ si sit unde
m̃ito placeas tibi. etiam in qͦ debe¬
as displicẽ non desit. uelo glori
nõ minus ut eodem ip̃o humili¬
eris. Rara uox nichil mͥ cõscius
sum. Cdimor in bonis ambłas:
si ⁊ mala non lateant. Quam¬
obrem ut dixi noũis de ut uitꝰ
angustias que non desunt fru¬
aris ꝯscĩe bono. magis añ scias
quid desit tͥ. siam cia non desit
Om̃a illi desunt: qui nil sibi de¬
esse putãt. Quid si sũmꝰ pontifeꝵx
esᷤ Nõ qͥd qͥi sũmus pontifex es
sũmns : Infim ͣ  noris esse: si sum¬
mũ putas. Quis sũmus: cui addi ñ
possit. Grauiter erras. si te allum
existimes fib sit. Nion tu de ilis es
qͥ dignitates u̾tutes putstut. tͥ ante

Expanded text:
ma; lingua magniloqua, et manus otioma; lingua magniloqua, et manus otiosa; sermo multus, et fructus nullus; vultus gravis, et actus levis; ingens auctoritas, et nutans stabilitas. Admovi speculum: foedus se in eo vultus agnoscat: tu tuum gaude dissimilem inveniri. Inspice tamen et tu, ne forte, etsi sit unde merito placeas tibi, etiam in quo debeas displicere, non desit. Volo gloriesed non minus ut eodem ipso humilieris. Rara vox, Nihil mihi conscius sum . Cautior in bonis ambulas, si et mala non lateant. Quamobrem, ut dixi, noveris te, ut inter angustias quae non desunt, fruaris conscientiae bono; magis autem ut scias quid desit tibi. Nam cui non desit? Omnia illi desunt, qui nihil sibi desse putat. Quid si summus Pontifex sis? Numquid quia summus Pontifex, ideo summus? Infimum noris esse, si summum putas. Quis summus? Cui addi non possit. Graviter erras, si te illum episti. Et iterum: Non tu de illis es, qui dignitates virtutes putant. Tibi ante
Abbreviated transcription (Latin):
posside fidem. posside pietarẽ pos
bes sine defriludatõne integł pa¬
ternũ fundũ p̃ciosissimꝰ fudus
est uͥtus. bonus fundus humilitas.
tum crescit in templam scca ĩ dño.¬
tas inimicoꝵ. Que enĩ uͥtut ũ eqne
potis demonũ omnẽ debellare su¬
terum cum omni indifferenter
ꝑsone hec sit q̃dam turris forti¬
tudinis a fatie inimici : nescis qͥ
pacto tñ nis eius maior in maio¬
rib. ⁊ in clariorib clarior ꝯpba¬
cipue ornatu sũm pontificis aͥ ᵈ
ean celsior cer̾is eo in humlitate
forsitan ꝙ nõ satis pͥmis explicitit
ꝑtib in scd̾as uescio quomodo sti¬
lus exturr̾it. descͥrere tachodus
qͣlem te oporteat esse cum nec dũ
quis sis plenais exp̃ssisset. Credo
erubescens in sũmo positũ apiceui¬
dexi hominẽ midũ sestmanir fudu¬
ere snsignib suis. absq hus nempe
a brum. Simia in recto rex fatuus
sn solic sedcais. Et nũt audi canti
⁊ enmꝰ infimꝰ. sedes pͥma ⁊ nita u¬

Expanded text:
Posside fidem, posside pietatem, posPosside fidem, posside pietatem, posbes sine defraudatione integrum paternum fundum. Pretiosissimus fundus virtus est. Bonus fundus humilitas ctum crescit in templum sanctutas inimicorum. Quae enim virtutum aeque potest daemonum omnem debellare suterum cum omni indifferenter personae haec sit quaedam turris fortitudinis a facie inimici; nescio quo pacto tamen vis ejus major in majoribus, et in clarioribus clarior comprobacipue ornatu summi Pontificis. Quo enim celsior caeteris, eo humilitate forsitan, quod non satis primis explicitis partibus, in secundas nescio quomodo stilus excurrerit, describere inchoans qualem te oporteat esse, cum necdum, quis sis, plenius expressisset. Credo erubescens in summo positum apice videri hominem nudum, festinavit induere insignibus suis. Absque his nempe er candelabrum? Simia in tecto, rex fatuus in solio sedens. Et nunc audi canticet animus infimus: sedes prima, et vita i
Abbreviated transcription (Latin):
um dextr̃ in fatiendo uindictã in
natõnib. increpatõnes in ppłis. ta
alligando reges eoꝵ in compedib
⁊ nobiles coꝵ ina manitis ferreis.
Si hec facis honorifitas ministe¬
uium tuũ. ⁊ mmiuisteriũ te. Nõ me¬
diocris iste pͥncipatus. Exturbare
est hoc millas bestias a t̾minis tu¬
is quo greges tui seturi in pas¬
oua educantur. domãbis lupos:
set omnib non dominabis pas¬
candas utiq nõ premendas susce¬
pisti ꝯi bñ considerasti qͥs sis: hoc
te oportere facere non ignoras.
Porro scienti ⁊ non fatienti pocm̃ 
tibi nõ es oblitus ubi leg̾is serinis
fuerũt in belle. nõ molles in sericit. Ei
pibus. qd̾ non aliunde nobile qͣm mo¬
rum ingenuitate ⁊ fidei fortitu¬
dine fuit. ꝑ hant uicerũt regna.
oꝑati sunt iustitiam adepti sũt re¬
ꝓmissiones. hoc cyrographũ par̾ne
tue hereditans qd tͥ euolumꝰ. ubi
inspitias portõnẽ q̃ contingit. In¬
duere forcitudinẽ ⁊ hereditasti.

Expanded text:
um dextrum in faciendo vindictam in um dextrum in faciendo vindictam in nationibus, increpationes in populis, in alligando reges eorum in compedibus, et nobiles eorum in manicis ferreis. Si haec facis, honorificas ministerium tuum, et ministerium te. Non mediocris iste principatus. Exturbare est hoc malas bestias a terminis tuis, quo greges tui securi in pascua educantur. Domabis lupos, sed ovibus non dominaberis. Pascendas utique, non premendas sucepsisti. Si bene considerasti quis sis, haec te oportere facere non ignoras. Porro scienti et non facienti, peccatum est tibi . Non es oblitus ubi legeris: Servus fuere in bello, non molles in sericis. Si ribus; quod non aliunde nobile, quam morum ingenuitate, et fidei fortitudine fit. Per hanc vicerunt regna, operati sunt justitiam, adepti sunt repromissiones . Hoc chirographum paternae tuae haereditatis, quod tibi evolvimus, ubi inspicias portionem  duere fortitudinem, et haereditasti.
Abbreviated transcription (Latin):
apilrebũt. ĩ mo ne uespres qͥdẽ aimo¬
se ⁊ uet̾nose arbores sunt. sec nõ ꝓtͤ¬
to fouctife̾: msi forte glandiũ aut
siliqͣꝵ qͣs porti mandutibat. Quous
occupant t̾ram: Nõne si exis ⁊ t̾nis
ista pudebit otiosam iacere setuxim :
pudebit sine causa fallcem apłicã ac¬
o cepisse. In hunc qͦndam agrũ ysaac
patͥarcha exierat: cũ pͥmo rebecea
octurrit ei. et ut scͥptura ht̃ exierat
ad meditandũ. ille ad medirandũ. tu
ad extirpandũ egrediaris necesse
est. tꝰ iam p̾cessisse meditatõ d : tẽpꝰ
siliũ saluatoris sedisse debueras. añ
estfmasse tempꝰ. metiri uires. pon¬
derasse sapĩam. m̃ita cõꝑasse. sũptꝰ
cõputasse uͥtutũ. age crgo putatẽ¬
pus putatõnis adesse. si tñ medita¬
tõias preit. si cor mouisti: mouẽ¬
da iam lingna mouenda est ⁊ manꝰ.
accing̾e gladio tuo: gladio sp̃c qd
est ũbũ dei. glorifica manũ ⁊ brachi¬

Expanded text:
apparebunt? Imo ne vepres quidem: annoapparebunt? Imo ne vepres quidem: annosae et veternosae arbores sunt, sed non profecto fructiferae; nisi forte glandium aut siliquarum, quas porci manducant. Quousque occupant terram? Nonne, si exis et cernis ista, pudebit otiosam jacere securim; pudebit sine causa falcem apostolicam accepisse? 13. In hunc quondam agrum Isaac patriarcha exierat, cum primum Rebecca occurrit ei: et, ut Scriptura habet, Exierat ad meditandum . Ille ad meditandum, tu ad exstirpandum egrediaris necesse est. Tibi jam praecessisse meditatio debet: tempsilium Salvatoris, sedisse debueras, ante aestimasse opus, metiri vires, ponderasse sapientiam, merita comparasse, sumptus computasse virtutum. Age ergo, puta tempus putationis adesse, si tamen meditationis praeivit. Si cor movisti, movenda jam lingua, movenda est et manus. Accingere gladio tuo, gladio spiritus, quod est verbum Dei . Glorifica manum et brachi
Abbreviated transcription (Latin):
re tibi agnosce hereditatẽ tuã
in xpͣl couce. in lãborib plurimis
ẜelix qͥ dr̃e potuit. plus omib labo¬
ram. gła est s ul in ea mane. ml
molle. uil resupinũ. Si labor ter¬
ret. m̾ces innitet. Unusqͥsq enĩ
scdm̃ suũ laborẽ m̾tedẽ accipiet.
et si ille plus om̃ib laborauit:
ouõ tñ totũ elaborauit. Et adhuc
locus es. ¶ Exi in agrũ dra tui. et a¬
considera diligenter hodie q qͣn¬
tis de uereri maledictõ silues¬
cat spinis ac tͥbulis. Exi inqͣm in
mundũ. ager est canĩ mundus. is¬
q creditus tͥ. exi in illum nõ tc̃m¬
ꝓturare unde exigendus es ratõ
sollicite intentõnis. faq enĩ ip̃i
qui iussi sunt ire sn orbem uniu̾sũ
opbem circuierũt p̃sentia corpo¬
ris. set mentis ꝓidentia. Et tu
leua ocłos quosdam considera¬
tõnis tue ⁊ iude regiones si non
sunt magis sicre ad ignẽ qͣm¬
albe ad messem. Qͣm multe qͦs putaũas
sruges diligent̾ inspecte uespres poriꝰ

Expanded text:
re tibi. Agnosce haereditatem tuam in Christi cruce, in laboribus plurimis. Felix qui dicere potuit: Plus omnibus laboravi . Gloria est, sed nil in ea inane, nil molle, nil resupinum. Si labor terret, merces invitet. Unusquisque enim secundum suum laborem mercedem accipiet. Et si ille plus omnibus laboravit, non tamen totum elaboravit, et adhuc locus est. Exi in agrum Domini tui, et considera diligenter, quantis hodieque de veteri maledicto silvescat spinis ac tribulis. Exi, inquam, in mundum: ager est enim mundus, isque creditus tibi. Exi in illum, non tanqprocurare unde exigendus es rationsollicitae intentionis. Neque enim ipsi qui jussi sunt ire in orbem universum, orbem circumierunt praesentia corporis, sed mentis providentia. Et tu leva oculos quosdam considerationis tuae, et vide regiones, si non sunt magis siccae ad ignemalbae ad messem. Quam multae, quas putaveras fruges, diligenter inspectae, vepres potius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯrra illam qͣm nulli
adhuc dixerũt. ulła
argnm̃ta adduxit
ctholicoꝵ u̾am sen¬
tentiam submotis
errorib sicut in ꝙ¬
logo suo ꝓmiserat
ad ultim̃ posuit. q̃
om̃ia brca recapi¬
culatõne ꝯmemo¬
rans ait. Qultuor
nec ult᷑ scdm̃ rer̃¬
aut due na¬
ture sint. du¬
nestoriꝰ ait.
aut una ꝑso¬
na uaq na¬
tura. ut euti¬
ces ait. ant
due nature
una q ꝑsona
ut tatholica
fides credit¬
ant ira na¬
tura dueq¬
q duas qͥdẽ
naturas du¬
in ed que cõ¬
tra nestoriũ
dicta est res¬
ponsione ꝯui¬
cerimus unã
ste

Expanded text:
ra illam quam nulli adhuc dixerunt, nulla argumenta adduxit, catholicorum veram sententiam submotis erroribus, sicut in prologo suo promiserat, ad ultimum posuit; quae omnia brevi recapitulatione commemorans, ait: Quatuor nec ultra secundum reaut duae naturae sint duNestorius ait, aut una persona unaque natura ut Eutyches ait, aut duae naturae sed una. persona ut catholica fides creditaut una natura duque duas quidem naturas duin ea quae contra Nestorium dicta est responsione conuicerimus unam nte
Abbreviated transcription (Latin):
uͥtus locata in medio
rer̃. nam siqͥdẽ fiat
qͣm oportũit disce¬
ditꝰ a uͥtute. sic lar
tas u̾o ultra qͣm oporteat facit dans
danda ⁊ nõ danda. et anaritial infͣ ꝙͣ
oporteat retinens danda ⁊ nõ dãda.
dietatẽ. ⁊ ad enis simłitudinẽ p̾dicta
catholicoꝵ fides p̃dictar̃ ħsiue media
ei Nuotirta si quatuor het. ⁊ t̃. resiat

Expanded text:
rtus locata in medio rerum, nam si quidem fiat quam oportuerit, disceditur a virtute. Sic largtas vero, ultra quam oporteat facit, dans danda et non danda; et avaritia infra quam oporteat, retinens danda et non danda;dietatem, et ad ejus similitudmem praedicta catholicorum fides praedictarum haeresium media est. Quocirca si quatuor haec, etc . . . . restat
Abbreviated transcription (Latin):
est hoc. illud u̾e
est id qd̃ est. et
est pulcherri¬
mum forrissi¬
nititut. Quo¬
cirta est hoc
uere unũ in
quo nullus ẽ¬
nimierꝰ. nullũ
in eo aliud p̃t̾¬
qͣm id quo esb.¬

Expanded text:
est hoc, illud vere est id quod est; et est pulcherrimum fortissinititur. Quocirca hoc vere unum, in quo nullus numerus, nullum in eo aliud praeterquam id quod es
Abbreviated transcription (Latin):
pley ⁊ solus deus est.uñ ⁊̃ usus lo¬
q̃ndi ẽ ut de eo dicatur. nõ mͦ
deus estiu̾ũ ⁊̃ deus est ip̃a essentis frei
utiq. m eũ de aliqͦ qͥ nõ mͦ satpiens se
etiam coloratus ⁊ magnꝰ. ⁊ multa nłi

Expanded text:
plex et solus Deus est. Unde etiam usus loquendi est, ut de Deo dicatur, non modo, Deus est, verum etiam Deus est ipsa essentia. Recte utique. Si enim qui non modo sapiens, sed et
Abbreviated transcription (Latin):
set nõ qͦ aliqͥd
est ułut a ius¬
ticia iustus. It̃
cum dico cur¬
rit uł regit.
uł nũc est uł
fertiro qͥdem
uł ad facere
uł ad tempus.¬
si tam̃ int̾im
diuinũ illud
semꝑ tempus
dici porest. s
non quo aliqͦ
aliqͥd est. ułut
magnitudĩe
magñ. Nã sit̃
passionẽ q
reqͥri in deo

Expanded text:
sed non quo aliquid est uelut iustitia iustus. Item cum dico currit uel regit uel nunc est uel fertur quidem uel ad facere uel ad tempus—si tamen interim diuinum illud semper tempus dici potest—sed non quo aliquo aliquid est uelut magnitudine magnum, Nam situm passionemque requiri in deo
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sus obscuritatib breuitatis .i. q̃ ex
breuitate conting̾e possũt. Que tũ
sint contra obliquos obirectatoꝵ
morsus archani fida custodia ꝙ ñ
mediotrit᷑ utile est. tam̃ id ⁊̃ ꝯmo¬

Expanded text:
SUS OBSCURITATIBUS BREUITATIS, id est quae ex breuitate contingere possunt. QUAE CUM SINT contra obliquos obtrectatorum morsus arcani fida custodia -- quod non mediocriter utile est -- TAMEN ID etiam
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Non aũt ꝓue¬
nisse manifes¬
tum ẽ si eadẽ
in nat᷑a diũsi¬
tas. Eundẽ qͥp¬
pe saluũ fecit
ꝙ̃ creditur as¬
sũpsisse. stulla
si manet eq̃
nature ꝑsone¬
q discretõ. G̃¬
it assumi ma¬
nente ꝑsona
esb igit᷑ saluatũ
genꝰ humdũ. et
dicit. Nulla ĩ nos
pulũ credentẽ xͥ
gñatõne in se ꝓ¬
cessisse salurẽ. ois
auctoritas uet̾is
ꝑ qͣm anstoritatẽ
mbestũ est autẽ
pmacur eam nõ
ꝓuenisse si uide¬
licet in yp̃o dei ⁊
hominis eadẽ di¬
u̾sitas est in ꝑsõa
que est in naturi
hoc ẽ si in xp̃o deꝰ
⁊ hõ ita sunt dnĩse
ꝑsone sicut in ip̃o
diuiuitas ⁊ huma¬
ratas sũt diũse na¬
ture. Eundẽ qͥꝓpe
saluũ fecit ꝙͣ nõ
ministoa origina

Expanded text:
 Non autem prouenisse manifestum est, si eadem in natura diuersitas. Eundem quippe saluum fecit quem creditur adsumpsisse; nulla si manet aeque naturae personaeque discretio. i adsumi manente persona est igitur salvatum genus humanum, et idem dicit: Nulla in nos pulum credentem Christi generatione in se processisse salutem. Omnis auctoritas Veteris per quam auctoritatem nifestum est autem opinatur, eam non provenisse, si videlicet in Christo Dei et hominis eadem diversitas est in persona quae est in natura, hoc est, si in Christo Deus et homo ita sunt diversae personae, sicut in ipso divinitas et humanitas sunt diversae naturae. Eumdem quippe salvum fecit, quem non ministra origina
Abbreviated transcription (Latin):
ihs̃ utrũq infixerit pedem. aduobus
signis cognoscite eã q̃ huiꝰmodi ẽ. q̃ se c̃
necesse est referat diuinis imp̾ssa ues¬
tigiis. Ip̃a sunt: timor ⁊ spes. Ille uidi¬
cui. illa miscd̾ie rep̾sentans ymaginẽ
Merito bñplacitũ est deo suꝑ timentes

Expanded text:
Jesus utrumque infixerit pedem! A duobus Jesus utrumque infixerit pedem! A duobus signis cognoscite eam quae hujusmodi est, quae secum necesse est referat divinis impressa vestigiis. Ipsa sunt timor et spes; ille judicii, ista misericordiae repraesentans imaginem. Merito beneplacitum est D
Abbreviated transcription (Latin):
te apło uisum ẽ caput xͥ referre ad
dĩtatem: puto ⁊ uobis ñ inꝯgrue
uideri pedes ad hominẽ ꝑtinere.
quoꝵ alterũ miscd̃iam. alt̾m uidi¬
ciũ nominemus. Nota sunt uob̾
duo ista uocabula. ⁊ deplerisq scͥp¬
ture locis ambo parit̾ si cogitatis:
occurrunt. Quia uͦ miscdĩe pedẽ ds̃
incarne cuise uniuit assũpserit: do
lum alt̾m qui iudiciũ nũcupatus ẽ.
ñne ad hominẽ eque assũptũ ⁊ ip̃m
ꝑtinere ip̃e ds hõ aꝑte significat ubi
datam sibiꝑhibet a pat̾re potestatem A¬
iudiciũ facere qr filius hominis ẽ :
hus duob gͦ pedib apte sub uno capi
hel in t̾ris uisus ẽ. ⁊ cũ hoĩb ꝯu̾satꝰ¬
lustrans scrutansq corda ⁊ renes fide¬
deliũ. uide aũ ne forte hec illa sint spõ¬
si crura que sponsa tam magnifice cõ¬
mendat. in ꝯsequentib cõꝑans ea nͥ
fallor colũpnis marmoreis. fundatis
auro designatur: miscdĩa ⁊ u̾itas ob¬

Expanded text:
te Apostolo visum est caput Christi referre ad te Apostolo visum est caput Christi referre ad Deitatem ; puto et nobis non incongrue videri pedes ad hominem pertinere; quorum alterum misericordiam, alterum judicium nominemus. Nota sunt vobis duo ista vocabula; et de plerisque Scripturae locis ambo pariter, si cogitatis, occurrunt. Quia vero misericordiae pedem Deus in carne, cui se univit, assumpserit, doclum alterum, qui judicium nuncupatus est, nonne ad hominem aeque assumptum et ipsum pertinere ipse Deus homo aperte significat, ubi datam sibi perhibet a Patre potestatem judicium facere, quia Filius hominis est? 7. His duobus ergo pedibus apte sub uno divinuel, in terris visus est, et cum hominibuslustrans, scrutansque corda et renes fidelium. Vide autem ne forte haec illa sint sponsi crura, quae sponsa tam magnifice commendat in consequentibus, comparans ea, ni fallor, columnis marmoreis, fundatis auro designatur, misericordia et veritas ob
Abbreviated transcription (Latin):
lontulcas corda tumentia suꝑboꝵ.
lt uestigiatua ñ cognoscentur. hĩc
lrsus pͥaterad filium. Sede inquit
udertris meis. doñ ponã inimicosto¬
s fabellũ pedũ tuoꝵ. hoc est donec
om̃s quite ꝯtẽpnunt tue uolũtati sub¬
iciam. siue ĩuitos ⁊ miseros. siue uo¬
lũtarios ⁊ beatos. Itaq hoc opꝰ sp̃c qr¬
ueniã pecc̃oꝵ peccatͥx ꝑciꝑet. sicq
illa mutatio dext̾e excelsi qua mi¬
rabilit̾ s ĩuisibiliter iustificat ĩpi¬
um: etiam carnalib innotesceret.
Nerũ illos spũales pedes dĩ qͦs pri¬
moloco oscrilari spũalit̾ penitẽtẽ
oportet: p̃terire me ñ oportet. No¬
tura pedib tã freq̃nt̾ deũ ꝯme. no¬
rat nc̃ qͥdem stare: ut ibi. ad orabi¬
mus in loco ubi stetert̃ pedes eius.
Nc̃ uͦ ambulare: ut ibi. Et habita¬
bo in illis. ⁊ deambulabo mn illis.
nc̃ etiam curr̾e̾: iuxta illud. Exulta¬
uit ut gygas ad currendã uiã. Si rec¬

Expanded text:
Conculcas corda tumentia superborum, Conculcas corda tumentia superborum, Et vestigia tua non cognoscentur . Hinc rursus Pater ad Filium: Sede, inquit, a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum ; hoc est: Donec mnes qui te contemnunt, tuae voluntati subjiciam, sive invitos et miseros, sive voluntarios et beatos. Itaque hoc opus Sveniam peccatorum peccatrix perciperet; sicque illa mutatio dexterae Excelsi , qua mirabiliter, sed invisibiliter justificat impium, etiam carnalibus innotesceret. 6. Verum illos spirituales pedes Dei, quos primo loco spiritualiter osculari poenitentem oportet, praeterire me non oportet. Notura pedibus tam frequenter Deum commemorat, nunc quidem stare, ut ibi: Adorabimus in loco ubi steterunt pedes ejus ; nunc vero ambulare, ut ibi: Et habitabo in illis, et deambulabo in eis ; nunc etiam currere, juxta illud: Exsultavit ut gigas ad currendam viam . Si rec
Abbreviated transcription (Latin):
lpra. fugatur cecitas. auditꝰ reꝑa¬
as. lingua muta resoluitur. disci¬
pulus pe m̃sus erigitur. ⁊ ĩs ĩdubi¬
ant agnoscitur cui dixerat longe
iples omne animal bñdictiõe. Et
nlebuntur bonitate. En secꝰ corporales
pedes iacens ac penicens audit pecca¬
ir. remictũtur tͥ peccãtua. ⁊ recog¬
noseit eũ de qͦ ex multis retͦ tp̃ib
enptũ legerat. Egredietur diabolꝰ
ante pedes eiꝰ. Ubi nẽpe peccm̃ remit¬
ntur: ibi ꝓculdubio diabolus de cor¬
depeccatoris expellitur. Hinc uni¬
nsalit̾ de cũctͥis penitentib dicit. Nc̃
uidiciũ ẽ mundi. nc̃ pͥnceps huius
nũdi eicietur foras. Qd̃ scił humi¬
lit ꝯficenti remittat ds̃ peccatũ. ⁊
diabolus eũ quẽ in hoĩs corde ĩua¬
serat amittat pͥncipatũ. Deniq ã¬
bulat suꝑundas carnalib pedib.
cu nerdum carne uestito iam psal¬
mista p̃cinuerat. In mari uia tua
⁊ semite tue in aquis multis. Cõ est.

Expanded text:
lepra, fugatur caecitas, auditus repalepra, fugatur caecitas, auditus reparatur, lingua muta resolvitur, discipulus prope mersus erigitur; et is indubitanter agnoscitur, cui dixerat longe imples omne animal benedictione ; et plebuntur bonitate . En secus corporales pedes jacens ac poenitens audit peccatrix: Remittuntur tibi peccata tua , et recognoscit eum, de quo ex multis retro temporibus scriptum legerat: Egredietur diabolus ante pedes ejus . Ubi nempe peccatum remittitur, ibi procul dubio diabolus de corde peccatoris expellitur. Hinc universaliter de cunctis poenitentibus dicit: Nunc judicium est mundi, nunc princeps hujus mundi ejicietur foras : quod scilicet humiliter confitenti remittat Deus peccatum; et diabolus eum, quem in hominis corde invaserat, amittat principatum. 5. Denique ambulat super undas carnalibus pedibus , cui necdum carne vestito jam Psalmista praecinuerat: In mari vita tua, et semitae tuae in aguis multis; quod est:
Abbreviated transcription (Latin):
etiã manufactis fabrilib q mnta¬
liũ reputata oꝑib. herbis. arbust
minutissimis uilissimisq seminibi
ꝓnuminib deferebatur. Heu sices¬
suã in similitudinẽ iuituli cometen¬
tis fenũ. Quoꝵ ds̃ misertꝰ errores: de
Insole posuit tab̾naculũ suũ. Obti¬
lit carnẽ sapientib. carnẽ: ꝑ quãd̃¬
cerent saꝑe ⁊ spm̃. Namdum ine
ne ⁊ ꝑ carnẽ facit oꝑa ñ carnis h
tunã. stultã faciens sapientiã hxi¬
nũ. demonũq debellans tyrannd¬
⁊ manifeste ipm se indicat ẽt ꝑq
niq dũ euuangelizat ingratis as¬
orib orat. ñne liquido ip̃m se ccd
clarat qui cũ patre suo cotidie o¬
ri facit solẽ suũ suꝑ bonos ⁊ mdi¬
⁊ pluit suꝑ iustos ⁊ inustol. h
eũe qͥd ip̃e aiebat. Si ñ facio oꝑa pa¬
muo mer nolite cred̾e. Enaꝑit os car¬
ns fue docens in monte discipłos. qͥ
inuilentio angłos incelestib docet.
lnad tactũ corporee manus curatur

Expanded text:
etiam manufactis fabrilibusque mortaetiam manufactis fabrilibusque mortalium deputata operibus! Herbis, arbustis, minutissimis vilissimisque seminibus pro numinibus deferebatur. 3. Heu! sic hsuam in similitudinem vituli comedentis fenum? Quorum Deus miseratus errores, de in sole posuit tabernaculum suum . Obtulit carnem sapientibus carnem, per quam discerent sapere et spiritum. Nam dum in carne et per carnem facit opera, non carnis, sed fortunam, stultam faciens sapientiam hominum, daemonumque debellans tyrannidem; manifeste ipsum se indicat esse, pDenique dum evangelizat ingratis, sxoribus orat: nonne liquido ipsum se esse declarat, qui eum Patre suo quotidie oriri facit solem suum super bonos et malos, pluit super justos et injustos? Hoc enim est quod ipse aiebat: Si non facio opera Patris mei, nolite credere . 4. En aperit os carnis suae docens in monte discipulos, qui in silentio angelos in coelestibus docet. En ad tactum corporeae manus curatur
Abbreviated transcription (Latin):
quio ñ egere. Demꝰ gͦ securi uerã
soli dõ sicut ĩmortalitatẽ: ita ⁊ ĩcor¬
poreitatẽ qd̾ solus sp̃uũ uniu̾sam
corpoream naturã eousq tͣnscendat
ut quocũq corꝑe in qͦcũq oꝑe ñ indi¬
geat solo sp̃ali nutu cũ uult. ad q̃
uult agenda ꝯtentus. Sola gͥ ẽ que
cuius ommipotenti arbitrio ĩ cũc
inclinat. omne aduersũ cedit. om¬
ne creatũ fouet. ⁊̃ nullo int̾ueniẽ¬
te uł subueniente solacio corꝑali. ł
gebat afine usq ad finẽ fortit᷑. s dis¬
ponens oĩa suauit̾. ñ sentiebatur
ab hõib. et gaudebant de bonis. ⁊
nati. ingrati. insensati. Hincdemũ
factũ est. ut qͦd erant. qͣd uiue lamtꝰ
qͦd sapiebant ñ actori tribuerent. lͥ
nature asscrib̾ent. aut certe qͦd ins¬
pientiꝰ erat fortune. ꝓprie qͦ induss¬
trie atq uirtuti multi multa arros¬
bant. Quanta sibi usurparent sedns¬
torii sp̃s. qͣnta soli ⁊ lune daca sunt.
quanta t̾re uł aquis attributa. qͣnes

Expanded text:
e? Demus ergo securi veram soli Deo, sicut immortalitatem, ita et incorporeitatem: quod solus spirituum universam corpoream naturam eo usque transcendat, ut quocunque corpore in quocunque opere non indigeat, solo, spirituali nutu, cum vult, ad quaecunque vult agenda contentus. Sola igitur estcujus omnipotenti arbitrio incunctainclinat, omne adversum cedit, omne creatum favet, etiam nullo interveniente vel subveniente solatio corporali, gebat a fine usque ad finem fortiter; sed disponens omnia suaviter, non sentiebatur ab hominibus. Et gaudebant de bonis Domnati, ingrati, insensati. Hinc demum factum est, ut quod erant, quod vivebant, quod sapiebant, non auctori tribuerent, sed naturae ascriberent, aut certe. quod insipientius erat, fortunae; propriae quoque industriae atque virtuti multi multa arrogabant. Quanta sibi usurparunt seductorii spiritus, quanta soli et lunae data sunt; quanta terris et aquis attributa, quanta
Abbreviated transcription (Latin):
fectus. Nam osũmationẽ sibi caritas
uendicat. Que cũ ita sint: ñ paruus
fructus ẽ. in pmo hoc oscuło qd̃ ad pedẽ
accipitur. tamencurato ut neutro
stͦo si timorẽ doloremq diuine ĩtuitu
bonitatis ⁊ spe ꝯsequende indulgen¬
tie temꝑas: etiam misericordie pedẽ
amplecti te nou̾s. alioquin alterũ¬
sine alt̾o osculari ñ expedit qr ure
o pessimam generat securitatt᷑. Datũ
est ⁊ mͥ misero ñ nũꝗͣ sedere fetuspes¬
benignitas dignabatur ad mictere.
at si qñ miserationis oblit̾ stimula¬
te oscientia iudicio paulo dutꝰ mhen¬
rem: mox metu incredibili ⁊emilera
cũfusus horrore hoc solũ palpitans
de ꝓfundis clamabam. Qins nouit
potestatem ire tue ⁊ pretimore tue
iram tuam dinumerare. So sieo reli¬
to pedem miscdĩe plus tenere otingis
tanta eotrario incuria ⁊ negligentis
dissoluebat: ut ofesti ⁊ oratio tes¬
pidior. ⁊ actio pigrior. ⁊ risus ꝓmꝗ¬
or ⁊ sermo incautior ⁊ omnis dema

Expanded text:
as vindicat. Quae cum ita sint, non parvus fructus est in primo hoc osculo, quod ad pedes accipitur; tantum curato ut neutro Quod si timorem doloremque divinae intuitu bonitatis, et spe consequendae indulgentiae temperas, etiam misericordiae pedem amplecti te noveris. Alioquin altersine altero osculari non expedit; quia et o pessimam generat securitatem. 9. Datum est et mihi misero nonnunquam sedere secus pebenignitas dignabatur admittere. At si quando miserationis oblitus, stimulante conscientia, judicio paulo diutius inhaererem, mox metu incredibili ac miseracumfusus horrore, hoc solum palpitans de profundis clamabam: Quis novit potestatem irae tuae, et prae timore tuo iram tuam dinumerare? Quod si eo relicto pedem misericordiae plus tenere contingeret, tanta econtrario incuria et negligentia dissolvebar, ut confestim et oratio tepidior, et actio pigrior, et risus promptior, et sermo incautior, et omnis denique
Abbreviated transcription (Latin):
Gi etiam ip̃i mod̾ nos excessino sen¬
titis nõ a uobis exigit᷑. ut a nob̾¬
subditis ueriam postultris. ne
apud eos quos oꝑt ẽẽ subiectos
dum nium seruat᷑ͦ hũilitas
regendi frangatur auctoritas.

Expanded text:
si etiam in ipsis modum vos excessisse sentitis, non a vobis exigitur ut eis veniam postuletis: ne apud eos quos oportet esse subjectos, dum nimia servatur humilitas, regendi frangatur auctoritas.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥetatis aꝓpiquat᷑. meritũ obe¬
diencie minuttꝰ᷑. ꝯtiuencia facile
ꝑiclitat᷑. Q in solus est ĩ pͥoratu
meret᷑ cui nullus aliqd̃ iubet.
⁊ i dõ facit qd̾ facerelibet. conti¬
uencia eciam facile ꝑrditatꝰ.
quia oꝑtunitas pectandi hẽcꝰ᷑.¬
b̾. malum qd̃ nemo uidet nemo
arguit. ubi nõ tiet᷑ rep̾hen¬
sor securus accedit temptator
facis: nemo ꝓhibet. malum
aũt fac̾e siuis nõ licet. mox enĩ a

Expanded text:
quatur, meritum obedientiae minuitur, continentia facile periclitatur. Qui solus est in prioratu, meretur, cui nullus aliquid jubet, et ideo facit quod facere libet. Continentia etiam facile periclitatur, quia opportunitas precandi h quod nemo videt, nemo arguit. Ubi autem non timetur reprehensor, securius accedit tentator, facis, nemo prohibet: malum autem facere si vis, non licet. Mox etenim a
Abbreviated transcription (Latin):
tiant uł bonũ uł mallũ imputat᷑. quia
mimix̃ sicut sue non sunt cõpotes bal¬
tõnis sic nͨ usum retinent ꝓpͥe uolũ¬
tatis. at ꝑ hoc nec iuditiũ lbeptatis.
Tum gͥ noluntas nichil liberũ hẽat
nisi se m̃ito nõ iudicatur nisi ex se.
si qͥdrm ne tardum ingenum nec
labilis iemoria. nec inqͥetꝰ apetitꝰ.
tiet sensus obtusus. nec uita languẽs
teni ꝑ se starnũt hominẽ. situt nec
contraria innocentẽ. et hoc nõ eb
aliud insi qͥa hec necessarie ⁊ pretep
uoliratatem posse ꝓuenire ꝓbidat᷑.
ta libertate aut dissentire sibi ant
ꝓreter se in aliquo consentire. nlła
ui mllla cogitur ncc̃itate nõ inim̃to
uistam uł inbastam bedtitudine seu
imseria dignam ac capacẽ creatu
sum ex qͦ ⁊ om̃e sui ex hus q̃ dicta
sunt constat pendere iuditiũ pu¬
to non ineongoue id esse: qd̾ supͣ
disf̾muiuimꝰ. qd solet liberum arbi¬
tͥum appellari ut liberum ad uolũ¬
tatem axbitͥum referatꝰ ad uatõ¬

Expanded text:
ciant, vel bonum, vel malum, imputatur: quia nimirum sicut suae non sunt compotes rationis, sic nec usum retinent propriae voluntatis, ac per hoc nec judicium libertatis. Cum igitur voluntas nil liberum habeat nisi se, merito non judicatur nisi ex se. Siquidem nec tardum ingenium, nec labilis memoria, nec inquietus appetitus, nec sensus obtusus, nec vita languens, reum per se statuunt hominem, sicut nec contraria innocentem; et hoc non ob aliud, nisi quia haec necessarie, ac praeter voluntatem posse provenire probantur. ta libertate, aut dissentire sibi, aut praeter se in aliquo consentire, nulla vi, nulla cogitur necessitate; non immerito justam vel injustam, beatitudine seu miseria dignam ac capacem creatursum, ex quo et omne sui ex his quae dicta sunt constat pendere 606 judicium; puto non incongrue id esse, ut supra definivimus, quod solet liberum arbitrium appellari: ut liberum ad voluntatem, arbitrium referatur ad ratio
Abbreviated transcription (Latin):
¶alrer uero qui
in rebus mime¬
rabilibus ꝯscat.
et enim irã res
dicimus. duo pͦ¬
i sus in rebus st̃
ut homines uł

Expanded text:
alter uero qui in rebus numerabilibus constat. Etenim unum res dicimus. Duo rsus in rebus sunt ut Homines uel
Abbreviated transcription (Latin):
Inde est ꝙ si quis sup᷑ ignem t̃ ram
locare laboret: ꝓpͥa alt̾utͥus ponde¬
rositate. ⁊ ignem sur sum leuitas
subuahit. ⁊ cerrã deorsum gͣuitas
sidit. Simulit̾ ⁊ de sub aꝙͣ uł t̃̾ra ĩnẽ¬
to mẽntũ sua ponderositate sier ex¬
plodir᷑. qͥa ad ignẽ usq contenoẽs
sub ir̃o redinetur ⁊ aqͣ suꝑ aerem
uł ignã posita ꝓpͥa similit̃ pondero
sitate uisũ ũsus ile usq ad t̾ram liqͥ¬
tur. sbiq te̾rentil suꝑ ipͣm locatur.
fugit em̃ unũqd̃q qͥcquid in gn̾e suo
dissimilitudine a se diũsum ẽ. acce¬
dit u̾o ad id qd qͣlicunq siłitudine
sibi conforme est. ⁊ econũso qͣlit᷑¬
cunq conforme ẽ qd accedit. Gñ
subdit et qd̾ appetit aliud: eo ip̃o
qd̃ appetit ostenditur ip̃m eẽ na¬
turalit̾ tale. aliqͣ suꝑius diuisaꝵ
similitudinũ sp̃e qͣle ess hoc sp̃m
uidelicet illud aliud qd̾ appetit.

Expanded text:
§ 80 Inde est quod, si quis supra ignem terram § 80 Inde est quod, si quis supra ignem terram locare laboret, propria alterutrius ponderositate et ignem sursum leuitas subuehit et terram deorsum grauitas sidit. Similiter et de sub aqua uel terra inuento meatu sua ponderositate aer exploditur et ad ignem usque contendens sub ipso retinetur. Et aqua super aerem uel ignem possus usque ad terram liquitur ibique retenta super ipsam locatur. § 81 Fugit enim unumquodque, quicquid in genere suo dissimilitudine a se diuersum est. Accedit uero ad id quod qualicumque similitudine sibi conforme est. Et e conuerso qualitercumque conforme est quod accedit. Unde subdit: ET QUOD APPETIT ALIUD, eo ipso quod appetit, OSTENDITUR IPSUM ESSE NATURALITER TALE aliqua superius diuersarum similitudinum specie QUALE EST HOC IPSUM: uidelice