comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissoris u̾o decede. aut cauti¬
onib res ex plicari pt̾ ut duoꝵ alte¬
rum fiat. aut ita rõ he̾atur. tan¬
qmͣ pure dełeatur aut itatanqmͣ
nicħ delratur dem̾ hr̾des et legata¬
rii int̾se caueant ut existnte cõ¬
ditione aut hrces reddant qnͣto
minus solu̾it. aut legatariire¬
stituant qnͣto plus consecutist̃
Syzsi legata quedam pure q̃¬
dam subcondrone relicta effici¬
antur. ut existn̾te conditione
lex fal. locum heat purelegata
cum cantione reddi̾itin quoca¬
sumagis musu est soluiquidã
pure legata ꝑm̃ ac si nulla alia
sub conditione legata fuissẽt.
caue̾ aute̾ legatarios debr̾ exer¬
entu conditionisq. amplius
accepissent redditum iri. cͦi
gi̾ns cantio nccͣia uideatur. ⁊ Si

Expanded text:
promissoris uero decedere. aut cautipromissoris uero decedere. aut cautionibus res explicari potest, ut duorum alterum fiat, aut ita ratio habeatur, tamquam pure debeatur, aut ita, tamquam nihil debeatur, deinde heredes et legatarii inter se caueant, ut exsistente condicione aut heres reddat, quanto minus soluerit, aut legatarii restituant, quanto plus consecuti sint.Sed si legata quaedam pure, quaedam sub condicione relicta efficiant, ut exsistente condicione lex Falcidia locum habeat, pure legata cum cautione redduntur. quo casu magis in usu est solvi quidem pure legata sub condicione legata fuissent, cauere autem legatarios debere ex euentu condicionis quod amplius accepissent redditu iri.Cuius generis cautio necessaria uidetur et s
Abbreviated transcription (Latin):
Ut̾ hr̃s inuendñdi
hr̃ditate caue̾ ut lege fai. int̾¬
uemente solida legata p̾stũtur
quia ex ea lex ex h̾rdis cã lata est
monii deducto etiam eo quac¬
quid explicandarum uenditi¬
exquirenda iuisum est mortis
incħ legatariis prodest. si ante
aditam h̾rditatem ꝑẜuos hrod¬
itarios aut ꝑtu ancillarum
ħ̾rditariaꝵ aut ex fetu pecoꝵtm̃
accessĩt h̾r̾ditati. ut .c. legator
nomme erogatis hĩturus hrs
nchoninuis quarta ꝑsͤiegatis
detͣhatur ⁊ ex diu̾so si ex .c. lxxu.
legau̾t ⁊ añ aditam hrdita¬
tem nntm dec̾imnt bona ince¬
diis forte aut naufragiis. aut
linquatur solida legata debẽtꝰ
nec ei res dampnosa est hr̃dicͥ
lib̾mest non nͥadiͣre hr̃ditate
s ħ res efficit ut ncc̾esit legata
riis nedestitudo testo ncħ con¬
seqnͣtur cum hrde inportione
legatoꝵ pacisci. ¶ Mhagna dub¬
ris bonis detͣhatur. s ħ nire uti¬
murut qnͣti ea spẽs obligomi
uenire possit intm̾ scipulato¬
ris quid bonis accede indeatur

Expanded text:
t heres in uendenda hereditate cauere, ut et lege Falcidia interueniente solida legata praestentur, quia ea lex heredis causa lata est monii deducto etiam eo, quidquid explicandarum uenditiexquirenda visum est mortis nihil legatariis prodest, si ante aditam hereditatem per servos hereditarios aut ex partu ancillarum hereditariarum aut ex fetu pecorum tantum accesserit hereditati, ut centum legatorum nomine erogatis habiturus sit nihilo minus quarta pars legatis detrahatur. et ex diverso, si legaverit et ante aditam hereditatem in tantum decreverint bona, incendiis forte aut naufragiis aut mlinquatur, solida legata debentur. nec ea res damnosa est heredi, cui liberum est non adire hereditatem: quae res efficit ut necesse riis, ne destituto testamento nihil consequantur, cum herede in portionem legatorum pacisci.Magna dubris bonis detrahatur. sed hoc iure utimur, ut, quanti ea spes obligationis uenire possit, tantum stipulatoris quidem bonis accedere uideatur,
Abbreviated transcription (Latin):
nus quid niris sit si ñdum solu¬
tis legatis pupillus cecessit. ⁊ ob
id legata utriq cebe̾t᷑ sõlus hrsti¬
cius utetur lege fal. cumi ẽi .cc.
que ip̾e dare nissus est. itaq ex
ntͣq qnͣtitate quarta deducta
tepupilli. cc ꝑtiueant ⁊ debebat
lo relicta st̃. ꝙ si pupillus soluat
legata debent curare tutores
pupilli ut caucãt legatarii.¬
¶ Gueomi legata dionem nõ
recipuit. ut ecce legatim uie
ituns accus uead nlłm eĩ earei¬

Expanded text:
us, quid iuris sit. si nondum solutis legatis pupillus decesserit et ob id ea legata utrique debent, solus heres Titius utetur lege Falcidia: cum enim quae ipse dare iussus est: itaque ex utraque quantitate quarta deducta te pupilli ducenta pertineant et debeat lo relicta sunt. quod si pupillus soluat legata, debent curare tutores pupilli, ut caueant legatarii.Quaedam legata diuisionem non recipiunt, ut ecce legatum uiae itineris actusue: ad nullum e
Abbreviated transcription (Latin):
ec̃ iegata. ita acciꝑx delrannissi
hr̾ditario iure h̾eatritaq ꝙ. qͥs
legatõrum nomine a cohrcle
accepit in quadrantem ei nõ
tum est ut integra legata ui
fid̾icõmissa p̾stet denegandae¬
rit actio legati si legefal. uti¬
ułmfal. non ĩpũtatur. qr mor¬
gatarii non capnnt᷑ cum ap̃
hr̃des sub sed̾int h̾rditario nire
aput cos remane̾ intelligi. ⁊ io
quadranti ĩputandanee quic¬
qmͣ int̾ee utrum stitim. ibini¬
cio legatum non sit. anꝙ lega¬
tum est remãsit. deni.¬

Expanded text:
e legata, ita accipere debemus, si hereditario iure habeat: itaque quod quis legatorum nomine a coherede accepit, in quadrantem ei non tum est, ut integra legata uel fideicommissa praestet, deneganda erit actio legati, si lege Falcidiin Falcidia non imputatur, quia morgatarii non capiunt, cum apud heredes subsederint, hereditario iure apud eos remanere intellegi et ideo quadranti imputanda, nec quicquam interesse, utrum statim ab initio legatum non sit an quod legatum est remanserit.
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cia conditione existu̾te debo¬
ns detͣh antur. ¶In dieni lega¬
ta relicta alt̾is ee̾ niris palam
est cum ca oĩo tã ipĩ legatario
qmͣ hr̃dib eius debĩ c̾cum est s
tanto minus erogari exronis
rus est exfructib uł usurisgͥ
optimi quid̃ est statim. ab
micio ita testatorem distribu¬
ere legat.a ne ultͣ dodrantem
relinqutur. ꝙ si excessit quis
codrantem prorata portone
ꝑlegem ip̃o nire mimiunt᷑¬

Expanded text:
pretia condicione exsistente bonis detrahuntur.In diem relicta legata alterius esse iuris palam est, cum ea omnimodo tam ipsi legatario quam heredibus eius deberi certum est: sed tanto minus erogari ex bonisrus est ex fructibus uel usuris.Ergo optimum quidem est statim ab initio ita testatorem distribuere legata, ne ultra dodrantem relinquantur. quod si excesserit quis dodrantem, pro rata portione per legem ipso iure minuunt
Abbreviated transcription (Latin):
qex ꝯsumatone ꝯtingit nͥded̾it
quor oiũ legator noĩe⁊ si ples
hr̾ces sint singuli insolidum
tenentur. ħ itãq legatai q̃d̾idiu¬
medio succurri ut extimatono
fr̃a legati deminciet legatino
ut ꝑtem extimatonis mfat

Expanded text:
ex consummatione contingit, non dederit: quorum omnium legatorum nomine, etsi plures heredes sint, singuli in solidum tenentur. haec itaque legata, quae diuedi hoc remedio succurri, ut aestimatione facta legati denuntiet legatario, ut partem aestimationis inferat,
Abbreviated transcription (Latin):
compnͣtatio sit. ¶ Si quiser
hroib rem ꝓprĩam eẽ conten¬
dat. denĩ ħ̾rditariã eẽ comini¬
catur. quidam recteputant
enis quocpfal. non posse retine
qina nicħ int̾sit suotͣrit ani uo¬
hrditariam eẽ negau̾it q. ui¬

Expanded text:
computatio fit.Si quis ex heredibus rem propriam esse contendat, deinde hereditariam esse conuincatur, quidam putant eius quoque Falcidiam non posse reti neri, quia nihil intersit, subtraxerit an hereditariam esse negauerit: quod Ul
Abbreviated transcription (Latin):
exdignitate ⁊ nõluntate ⁊ ex
conditione enisqui fid̃i cõmi¬
sit accipiend̾ erit. ¶Ex fco tcͣta¬
tum memini rogabat quedã
mułr filium suum ut si finc
libis decessiss rentue̾t hrdita¬
tem pr̃i suo aut fr̃i. n postea
missi conditio defeciss. nmhos
gͥ ħ dicemus conceptoi quid̾
qĩ ab alio non prodẽe maxime
est ⁊̃ bona cumsua quodam mͦ
Ta fisco sint uendicanda ¶ Si

Expanded text:
ex dignitate et ex voluntate et ex condicione eius qui fideicommisit accipiendum erit. Ex facto tractatum memini: rogaverat quaedam mulier filium suum, ut, si sine liberis decessisset, restitueret hereditatem fratri suo: is postea mmissi condicio defecisset. nos igitur hoc dicemus conceptos quidemquasi ab alio non prodesse, maxime cum etiam bona cum sua quodammodo causa fisco sint uindicanda. Si
Abbreviated transcription (Latin):
noscende p̾t̾ierit lib̾i enĩs uł alt̾ini
prõni petẽ pot̾u̾nt exilla ꝑte ecci
qͣ primis non petũtibraut etiam
uolentib ad se ꝑue nre seqñtib
daturatq si priores ex eomio nõ¬

Expanded text:
noscendae praeterierit, liberi eius vel alterius patroni petere poterunt ex illa parte edicti, qua, primis non petentibus aut etiam nolentibus ad se pertinere, sequentibus datur, atque si priores ex eo n
Abbreviated transcription (Latin):
fint. ¶Gindam lib̾tis sins ut ali¬
menta ita aqmͣ quo ꝑfid̾i̾omi¬
ssum reliq̾rat consulebat. defid̾i¬
cõmisso cum mea regione affri¬
ce ur forte egyptiꝰ res agiꝓponeb¬
atur ubi aqua uenał est. dicebã
igitur cẽ emolum̃tum fid̾i ꝯmi¬
ssum sine quis hñs cut̾nas id re¬
liq̾rit siue non ut sit infid̾iconi¬
misso qnͣto quis aqm sibi eẽt cõ¬
ꝑaturus nec indĩ mutile eẽ fid̾i
cine possonis relicta. nam ⁊ si ha¬
ustus aque ut pecoris ad aqmͣ a¬
pulsus est ẜuitus ꝑsõne tamenei
qui iucnis non est mu̾tilit̾ reli¬
tes gestandi uł intuo inias pre¬
frum̾ta cet̾aq legimima expri¬
relinquitur. ¶Seuoł.¬

Expanded text:
libertis suis ut alimenta, ita aquam quoque per fideicommissum rel‹i›querat: consul‹e›bar de fideicommisso. cum in ea regione Africae uel forte Aegypti res agi proponebatur, ubi aqua uenalis est, dicebam igitur esse emolumentum fideicommissi, siue quis habens cisternas id relinquerit siue non, ut sit in fideicommisso, quanto quis aquam sibi esset comparaturus. nec uideri inutile esse fideiicinae possessionis relicta: nam et haustus aquae ut pecoris ad aquam adpulsus est servitus personae, tamen ei, qui vicinus non est, inutiliter relit gestandi vel in tuo uvas prefrumenta ceteraque legumina exprirelinquitur. S
Abbreviated transcription (Latin):
łtnͣsfe̾bãtur. imꝑator ant̾ pius
quo ad cum clandio isto mora¬
ti cen̾tis. alim̾ta ⁊ uestiaria lega¬
ta sint tñ hanc fuisse defuncte co
ta accipi ut nocitas alim̾tis p̾stã¬
dis ꝑpetuo maneat. Item consu¬
ltus. cetali scriptura ⁊ tecum sit
semꝑ nolo. qͥroͣcum manumis¬
si ab hrde cum quodiu morati st̃¬

Expanded text:
nsferebatur. "Imperator Antoninus quoad cum Claudio Iusto morati essetis, alimenta et vestiarium legata sint, tamen hanc fuisse defunctae cota accipi, ut necessitas alimentis praestandis perpetuo maneat. Item consultus de tali scriptura "et tecum sint semper volo": quaero, cum manumissi ab herede cum eo morati
Abbreviated transcription (Latin):
si non rẽstitin ¶i duoru̾ seruo
legatum sit subcondcone daᷤ¬
dinon posse ꝑ ꝑtes condoonipe¬
ri quidam anuit.s semł dar¬
dam pecimiam. s ego cͣ pũto
si ꝑtrei legate usn cap̃ta srt an
iniolioum pend̾sit dubitoet¬

Expanded text:
si non restituam. Si duorum seruo legatum sit sub condicione dandi, non posse per partes condicioni pareri quidam aiunt, sed semel dandam pecuniam: sed ego contra puto. Si pars rei legatae usucapta sit, an in solidum parend
Abbreviated transcription (Latin):
sno aueno mitituto nõn cõm¬
modared. nam ⁊ ii alio hr̃de
martuto nissui est ruo tici da¬
ic ip̃i suodatur quia que tãit
non tũieunt ad dõnimum qm¬
admodum si michi aut suoti¬
ci stputatus sim. non tiçios.

Expanded text:
o alieno instituto non domino dare debet. nam et si alio herede instituto iussus est seruo Titii dare, ipsi seruo datur, quia quae facti sunt, non transeunt ad dominum, quemadmodum, si mihi aut seruo Titii stipulatus sim, non Titio, sed
Abbreviated transcription (Latin):
si qũ marmora uł columpne
fu̾mt seꝑate ab elib an legatũ
comialescat ⁊ si quid̾ ab inmo
non consistit legatum expost
fco non comuialescet. qm̃ad̾n
nec res meaiegata michisi post
res abinitio legatum non huit
¶S ⁊ sissconccone legeturpo¬
tit legatum ual̾e si exĩtis
condconis iꝑr meanonsit. ułe
siemirem memi suibcondcone
⁊ ꝓmittimͥ sip̃nlanti ⁊ iegarip̃
se.mnt purum gͥlegatun ca¬
tomiaa regła impediet comctõ¬
nale nonquia ad conͣtconalia
catomana nonꝑtinet. ¶Item
teralegai̾t ⁊ ex̃att̾it aliqui d
nnctum ei ẽcui edeilegaint.

Expanded text:
marmora uel columnae fuerint separatae ab aedibus, an legatum conualescat. et si quidem ab initio non constitit legatum, ex post facto non conualescet, quemadmodum nec res mea legata mihi, si posres ab initio legatum non habuit. sed si sub condicione legetur, poterit legatum ualere, si exsistentis condicionis tempore mea non sit uel et emi rem meam sub condicione et promitti mihi stipulanti et legari aiunt. purum igitur legatum Catoniana regula impediet, condicionale non, quia ad condicionalia Catoniana non pertinet.Item teras legauerit et ex alteris aliquid iunctum ei
Abbreviated transcription (Latin):
dei cõmissum dedit. Stichiis siema
quib reliquatis fu̾at tam exka
nentib debitorib prõquib ix̃e pe¬
b̾tate q adeptus decessit. qͣsitum
est anhrlib nichi adũsus om̃es
cebitores ꝓquib snichuis pecuã
hrdib proni intilit hrdes patro¬
tiones pr̃are cum nicħ aliud asti¬
ita cauit.gtichumi ẜuum me¬
locułoꝵ meor ht̃. ¶R̾ones aut̃
hĩdib meisdari nõlo hus oĩb
quos s test̾o manimuss s⁊ peculi¬
asua conceli uolo. ¶ Quesitũẽ
anq amplius i̾ni loculoꝵ. ĩ die
mortis erogauit stichus expeculi¬
o suo abhrdib reciꝑe dereat. cum
exconsuctudine comis ẽẽt. ut
loculorum erogass domuntaratio ei

Expanded text:
deicommissum dedit: Stichus summas, quibus reliquatus erat tam ex kanentibus debitoribus, pro quibus ipse pebertatemque adeptus decessit. quaesitum est, an heredibus Stichi aduersus nomina debitorum, pro quibus Stichus pecuniam heredibus patroni intulittiones praestare, cum nihil aliud a Stiita cavit: "Stichum servum meloculorum meorheredibus meis dari uolo. his omnibus, quos hoc testamento manumisi, peculia sua concedi uolo'. quaesitum est, an, quod amplius rationi loculorum in diem mortis erogauit Stichus ex peculio suo, ab heredibus recipere debeat, cum ex consuetudine domus esset, ut loculorum erogasset, dominica ratio ei
Abbreviated transcription (Latin):
Iiuuis uespisiañus decreuit ut siqͣ
hc lege uenierit ne ꝓstituẽtur ⁊
si ꝓstituta ẽẽt ut eẽt lib̾a ⁊ si ponra
abemptore alii sñ hac conditio̾e
uenit ex lege uenditionis lib̾am
ẽẽ aib̾tam prioris uenditoris.
lib̾tis penas nrrogent᷑. Int̾dum
ille pene alib̾to ingͣto exigiitu
uł ꝑͥs bo̾ꝵ eis aufertur ⁊ patronomã¬
tur uł fustib ceoitur. ⁊ ita absolu
Eruum a filiofa. Dem. itur.
milite manumissũ diuus ad ria¬
nui ixpsit militem lib̾tum su¬
um face̾ ñ patris. ¶Serinis non
manumissus lib̾tatẽ consequit᷑
Is qui ea lege distͣccus e̾ut man¬
iuittatur intͣ tempꝰ ꝙ snꝑue¬

Expanded text:
iuus Uespasianus decreuit, ut, si qua hac lege uenierit, ne prostitueretur et, si prostituta esset, ut esset libera, si postea ab emptore alii sine condicione ueniit, ex lege uenditionis liberam esse et libertam prioris uenditoris. libertis poenas irrogent. interdum illae poenae a liberto ingrato exiguntur: uel pars bonorum eius aufertur et patrono datur: uel fustibus caediteruum a filio familias milite manumissum diuus Hadrianus rescripsit militem libertum suum facere, non patris. Seruus non manumissus libertatem consequitur is, qui ea lege distractus est, ut manumittatur intra temp
Abbreviated transcription (Latin):
Um pat̾ronum ꝗ capitis ub̾tum
accusass excludi᷑ bonoꝵ possõne
ccͣ tauulas placuit. lab̾o estima¬
bat capitis accusatione cam eẽ
cunis pena mors aut exilium
ẽẽt. ¶ Qui nom̾ detulit accusas¬
se intelligendins estnͥ abolicione

Expanded text:
um patronum, qui capitis libertum accusasset, excludi a bonorum possessione contra tabulas placuit. Labeo existimabat capitis accusationem eam esse, cuius poena mors aut exilium esset. qui nomen detulit, accusasse intellegendus est, nisi abolitione
Abbreviated transcription (Latin):
relictum. uidend̾ e̾.in mes m̃a
hec fu̾it facientis postea tenin
ut nolim ratum sit ꝙ tibipri¬
ore testo relictum ẽ. quiamĩ¬
dauoluntate fid̾iꝯ. infirma¬
rentur. s uix id optine potest:
fortassis ⁊ ogita dennim apri¬

Expanded text:
relictum, uidendum est, mens mea haec fuerit facientis postea testamentum, ut nolim ratum tibi sit priore testamento relictum, quia nuda uoluntate fideicommissa infirmarentur. sed uix id optinere potest, fortassis ideo, quod ita demum a pri
Abbreviated transcription (Latin):
probanns. s si subconditiõe¬
sit legatum relictum nõ pri¬
dies legati cedit qmͣ conditio
fint ipleta. nequid̾ si easit con¬
rii. s si ea conditio fu̾it qmͣ p̃¬
tor remittit. statͣii dies cedit.
Idemq ⁊ ĩpossibu conditiõe
qr propuro ħ legatum hetur.
¶Itenisiqua conditio sitoue

Expanded text:
dicionesit legatum relictum, non prdies legati cedit quam condicio impleta, ne quidem si ea sit corii. Sed si ea condicio fuit, quam prtor remittit, statim dies cedit: et in impossibili condicione, quia pro puro hoc legatum habetur. Item si qua c
Abbreviated transcription (Latin):
tisuo hr̃s extitt ⁊ fid̾i comirsa¬
nam hr̃̾ditatis ꝑtem restitu¬
it moxabitinẽt pat̾na hrdi¬
tate optio defenda est fidĩco¬
missario ut aut portom qͦq
pupilli agnoscat. aut ⁊ tota
discedataut om̾iodo bona
dumbona uenire non poit
omnodo acciones fidicois¬
sario denegande erunt. esteĩ
in potãte iuius umusum sus¬

Expanded text:
ti suo heres extitit et fideicommissam hereditatis partem restituit, mox abstinetur paterna hereditate: optio deferenda est fideicommissario, ut aut portionem quoque pupilli adgnoscat aut toto discedat. aut omnimodo bona dum bona uenire non possunt, omnimodo actiones fideicommissario denegandae erunt: erat enim in potestate illius uniuersum sus
Abbreviated transcription (Latin):
restitu enda testatorem sensisst
atq etiam si señsisserum᷑ ħ fin̾t
approbatum ita eiis quor peti¬
tioneni fore si n̾ minꝰ mqͣntiͣt¬
ate que falcid̾. noiẽ remanet
foret qmͣ in qnͣtitate dotu. ¶ Ro¬
gatus hrorrtatem restinie̾ sep¬
fundos quos defunctus pignori

Expanded text:
restituenda testatorem sensisse: atque etiamsi sensisset et hoc fuerit adprobatum, ita eius quoque petitionem fore, si non minus in quantitate, quae Falcidiae nomine remaneret, foret quam in quantitate dotis. Rogatus hereditatem restituere Sepfundos, quos defunctus pignori
Abbreviated transcription (Latin):
aureos. ut exusuris eius su̾meli¬
b̾tis cibaria ⁊ uestiaria p̾staret
que statuerat. codicił aut̃. can¬
dem sũmam uetauit dari gai¬
oseio. s dari publio menio uo
aliud de quo nonͣ libretur doce¬
at sibi atestatone mimictum

Expanded text:
auit, ut ex usuris eius summae libertis cibaria et uestiaria praestaret, quae statuerat: codicillis autem eandem summam uetuit dari Gaio Seio, sed dari Publio Maeuio uoaliud, de quo non deliberaretur, doceat sibi a testatore iniunctum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ illum nt ex redditu eoꝵ aliita
supͣscripta ꝑcipiant uolo. qͥuitũ
est. ansi qͣnͣ miores redditus ꝑ¬
yonerari non debeant ursi alio
anno excessint. an supplendũ
sit. ꝙ insupiore anno minus

Expanded text:
itu eorum alimenta supra scripta percipiant'. quaesitum est, an, si quan‹d›o minores reditus plendam eam onerari non debeant, uel, si alio anno excesserint, an supplendum sit, quod superiore anno minus
Abbreviated transcription (Latin):
ctussit et si ꝓpriecas relicta sit. a¬
liquid tñ suꝑflinm mnueniat᷑
mnredditib qm̃ est in qnͣtitate
cibariorum ⁊ uestiarioꝵ an ad
tin aliqui exlb̾tis sint. anꝑs eo¬
ꝵ ad fidei cõmissarios suꝑstites
ꝑtineat. ⁊ andie cronte fidrio¬
missi morentium liu̾toꝵ porti¬
ꝯnes ad hr̃des corum aut testa¬
licta. ut pleno domno ħ̃ hanͤ¬

Expanded text:
ctus est? et si proprietas relicta sit, aliquid tamen superfluum inueniatur in reditibus, quam est in quantitate cibariorum et uestiariorum, an ad tui aliqui ex libertis sint, an pars eorum ad fideitinet? et an die cedente fideicommissi morientium libertorum portiones ad heredes eorum an testalicta, ut pleno dominio ha
Abbreviated transcription (Latin):
di adp̃ceptionem admitti pl¬
acuit. si tũ plures hr̃des hres he¬
ret intentionem quid̃ defu̾c¬
ti pͥecuma facie refraͣgari. S
aliud ꝓbari non õportet. qͥo
enmisi cecu̾shrdes suos einta¬
uit ⁊ quietam ac uecimdiã
atq etiam ydoneam lio̾tisꝯ

Expanded text:
aeceptionem admitti placuit. si tamen plures heredes heres haberet, intentionem quidem defuncti prima facie refragari, sed aliud probari non oportere: quid enim, si ceteros heredes suos euitauit et quietam ac uerecundam atque etiam idoneam, libertis
Abbreviated transcription (Latin):
ganis senis. anos scripto hr̃de u̾i
tostit tñ eum alump is re¬
uctam pẽcunam ut ẜnet ac
resituat mt faladiam recte
petiturum ꝙͣ de suꝑfiuo ꝓbari
non pot̃. ¶ Eum quo libͥtimm
int̾ eos quib cibaria Item uesi¬
aria patrona que nua p̾srabat
reliquit recte frõi cõmissum pe¬
titurum eristimnauit. qui an
frum̃tum atq innu̾ acce̾pta¬

Expanded text:
Seius alio scripto herede non possit, tamen eum, alumnis relictam pecuniam ut servet ac restituat, intra Falcidiam recte petiturum: quod de superfluo probari non potest. Eum quoque libertum inter eos, quibus cibaria, item vestiarium patrona, quae viva praestabat, reliquit, recte fideicommissum petiturum existimavi, qui annuos frumentum atque vinum acce
Abbreviated transcription (Latin):
innatm uuũ̾ exhr̃dib ẜm uolu¬
tatem defumcti p̾cipientemaniẽ
non ee cegendum exꝑsona defi¬
cientirum ꝑtes cohrdib remtu¬
i piacuit ob eam gͥ spẽm postm̃¬
ortem om̾ium up̾toꝵ incebi
tinon competit accio nec util
cares p̃sentem ac momentar¬
u curam mungit. alim̾toꝵ¬

Expanded text:
uoluntatem defuncti praecipientem cauere non esse cogendum ex persona deficientium partes coheredibus restitui placuit: ob eam igitur speciem post mortem omnium libertorum indebiti non competit actio nec utiliea res praesentem a‹c› momentariam curam iniungit, alimentor
Abbreviated transcription (Latin):
hri oportet atq si p̾r. fa. ip̾x lib̾tos di¬
elige̾ ꝑquem alm̾̃ita p̾stentur
aut ex noluntate defimctiᷤ ar¬
bitriosuo. ut rpta subiecta. os¬
tendunt exemplum sibrni da¬
timichi aub̾tis fiui iisi nob̾ sci¬
eni ad exemplum utam rem
ꝑtine quia multi testis sins prã

Expanded text:
ri oportet atque si pater familias ipse libertos dieligere, per quem alimenta praestentur, aut ex uoluntate defuncti aut arbitrio suo, ut rescripta subiecta ostendunt: 'exemplum libelli dati mihi a libertis Silii misi uobis, sciens ad exemplum istam rem pertinere, quia mult
Abbreviated transcription (Latin):
IILIM ENTA
ctiam aquam lega¬
to messesi mͣca regi¬
onefint legata ubi uenundaria¬
legati fu̾mt sii ⁊ rogati legati
adfiscum bona fu̾mit deuoluta
exquib alim̾ta debrantur p̃stã¬
da sunt sicuti si ad quenilib suc¬
cessorem tnͣsissent. ¶Tp.¬

Expanded text:
alimenta tiam aquam legato inesse, si in ea regione fuerint legata, ubi uenumdari arogati legatarad fiscum bona fuerint deuoluta, ex quibus alimenta debeantur, praestanda sunt, sicuti si ad quemlibet successorem transissent.
Abbreviated transcription (Latin):
stitutõ iire cum de aliis eligen
dit ⁊ uxorilegata dedit ⁊ empto¬
ris fid̃icõmisit ut id p̃dium me
hus ei remtuet emptore fidei¬
cõmisso tem̾ constat. S tm acce¬

Expanded text:
int, cum de aliis eligenddit, uxori legatum dedit et emptoris fidei commissit, ut amplius ei pretium restituat. emptorem fidei‹com›missi
Abbreviated transcription (Latin):
Ec u̾ba testatiris quiiquism
exsup̃scriptis hĩs etit aut si eͤnit
seis aut si hr̾clitatem adierit.
subiectum legatum uł ficłicõ¬
missum non faciunt condion¬

Expanded text:
ec uerba testatoris: 'quisquis mihi ex supra scriptis heres erit' aut 'si heres erit Seius' uel 'si hereditatem adierit' subiectum legatum uel fideicommissum non faciunt condi
Abbreviated transcription (Latin):
rui nin solum putaret siui
nitelligi quibus hrescaptus
nõnet ⁊ magis codicitu qmͣ
tẽta̾itum eristimandisu̾t
⁊ hoc prto recrinꝰ dicie¬

Expanded text:
us, nisi solum putaret succenon intellegi, quibus heres scriptus non est, et magis codicilli quam testamentum existimandae sint: et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
bitur sempniamis.s si incor¬
pe erraũit non celebitur. ¶Qrde
siquis cuuellet nestem lega apla¬
re suppellectilem scripsit dũputat
berisginadi siquis pũtet auri
tmeri.¶Rerum eninnõcab¬
iua ĩnut wilia sint. hominu
amutabilia. ¶ Si quishrdera
gallicanarum rerum hrseriti
ninqlatõ annt. cum certa res aut
ꝑsona legaturita quimeuser

Expanded text:
bitur Sempronianus: sed si in corpore errauit, non debebitur. quod si quis, cum uellet uestem legare, suppellectilem adscribsit, dum putat beri, quemadmodum si quis putet auri tineri. rerum enim uocabula immutabilia sunt, hominum mutabilia.Si quis heredes Gallicanarum rerum heres erit, us. Labeo ait, cum certa res aut persona legatur ita: 'qui meus er
Abbreviated transcription (Latin):
Bidhoc testmꝑtrueris reliquero
scripsiss decessit intestatus hr̃¬
te ẽõrel ctoqm̃ postea ꝓ creanit.
agnatione sui h̾rdis nemo di¬
x̾it codicillos eua̾rnsse gͦ. si tue̾
cilli non euanescunt. et quere¬
lictasunt proptecmmioia fi¬
competutur non etiam pastu

Expanded text:
ad hoc testamentum pertinens reliquero, scripsisset, decessit intestatus herede eo et quem postea procreauit. adgnatione sui heredis nemo dixerit codicillos euanuisse: igitur si nihil cilli non euanescent et quae relicta sunt, pro parte dimidia ficompellitur, non etia
Abbreviated transcription (Latin):
płłau̾at ꝙdicet iudicem᷑ dimonda
hr̾ditate int̾ se ⁊ coh̾rdem n̾ tm̃res
s etiam ltũtos diuilisse nulło emi̾
nre id eum fecisse. placuit nulla
iusionem aidice int̾ coħ̾rdes fra
eodem modo ratam eẽ. ¶łp. ce

Expanded text:
icem de diuidenda hereditate inter se et coheredem non tantum res, sed etiam libertos diuisisse: nullo enim iure id eum fecisse. placuit nullam diuisionem a iudice inter coheredes factam eodem modo ratam esse. DE
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si fiuo nato inuose maluit co
dẽtestodurãte decede.nam u̾r in¬
re militari refecisse temu̾ut
est rescriptum adiuopio me
qui cum ee̾t paganus fecit tes

Expanded text:
o filio uiuo se maluit eodem testamento durante decedere: nam uidetur iure militari refecisse testamentum: ut est rescriptum a diuo Pio in eo qui cum esset paganus, fecit tes
Abbreviated transcription (Latin):
tari testatur ⁊ si ignorau̾it pg¬
nantem uxorem uł non funt
pͥgnans. hoc tñ aĩo fuit ut ue¬
uet quisquiᷤ sibi nasce̾tur exhã¬
cem ee̾ testitim non rupit̾¬

Expanded text:
ri testatur etsi ignorauerit praegnatem uxorem uel non fuit praegnas, hoc tamen animo fuit, ut uellet quisquis sibi nascetur exheredem esse, testamentum non rumpit
Abbreviated transcription (Latin):
Ires auena tico legata fin̾t iꝙͣdo¬
mino reihr̃de instituto pecierit
ut h̾r̾ditatem memio restituat.
memusiegaͣtum mutiłr petet.
b lip̾tatem ab alto̾fidĩ cõmissũ
hr̾ditatis accepit sinent̾. adrrece.¬

Expanded text:
res aliena Titio legata fuerit isque domino rei herede instituto petierit, ut hereditatem Maeuio restituat, Maeuius legatum inutiliter petet: bus libertatem, ab altero fideicommissum hereditatis accepit. si neuter adire
Abbreviated transcription (Latin):
eat compellit᷑. ⁊ se. ꝯ . tunc locus
erit. cum abõmĩb directa ulfi¬
deicõmissa li̾tas datur ab eo aqͤ¬
hr̾ditas quo relinqͥt᷑. s si forte
isaquolib̾tas data est portõne
suam repudiaut.uił condiͣtio¬
ne exclisus est. cum portio enis
ad altm ꝑuem̾t defendi pot̾i̾t
adirc cogendum. quid eni nit¬
Test quo nire cebitor liu̾tatis ⁊ hr̾

Expanded text:
cus est, cum ab omnibus directa, uel fideicommissa libertas ab eo datur a quo hereditas quoque relinquitur. sed si forte is, a quo libertas data est, portionem suam repudiauit uel condicione exclusus est, cum portio eius ad alterum peruenerit, defendi poterit adire cogendum: quid enim interest, quo iure debitor libertatis
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̾gnantem quis nxorẽ reliq̃rit¬
et eauentris noĩe inpossõnem
mitsa fu̾it int̾im conato cessat.
namañqmͣ nascatur non pot̾

Expanded text:
gnantem quis uxorem reliqet ea uentris nomine in possessionem missa fuerit, interim cessat collatio: nam antequam nascatur, non pot
Abbreviated transcription (Latin):
primũ quid̃ dumi
nił cesar concessit. s
ea concessio temꝑarerat. postea
uõ primus chunis tycꝰ. cedit. post
hosconiiamis. postea dunis
nerua plenissimam indulgen¬
tiam minintes contulit eamq
⁊ traiamis secutus est et exinde
mantatis inseri cepit capłintẽ
tale capłmn exmandatis. ¶Cũ
mñoticiami in eam prolatũsit.
subͣm detest̾a a cõmilitomibre¬
licta proferriquepossint incõ¬
troi̾siam deduci. si ad diligenti¬
am legum reuocentur ⁊ obser¬
uantiam. secitus anni mei ĩ¬
tegrituomem erga optimos
fid̾elissimosq ie cõmilitones si¬
plicitati eoꝵ consulend̾ existim¬
taeet eorum uoluntas. faciant

Expanded text:
primus quidem diuus Iulius Caesar concessit: sed ea concessio temporalis erat. postea uero primus diuus Titus ded‹i›t: post hoc Domitianus: postea diuus Nerua plenissimam indulgentiam in milites contulit: eamque et Traianus secutus est et exinde mandatis inseri coepit caput tale. Caput ex mandatis: 'Cum in notitiam meam prolatum sit subinde testamenta a commilitonibus relicta proferri, quae possint in controuersiam deduci, si ad diligentiam legum reuocentur et obseruantiam: secutus animi mei integritudinem erga optimos fidelissimosque commilitones simplicitati eorum consulendum existimta esset eorum uoluntas. faciant
Abbreviated transcription (Latin):
reb careant p̾cipitur ut rei¬
ẜuande capupislus in ponen¬
tura sunt curatorẽ dato di¬
strahi ibentur. ¶ It si qͣstu¬
tordatus non ꝯpareat solete¬
dͣictis euocari nonissimeq si
copiamsui u̾ fec̾it. ut suspͤtu
remor̃. ob hoc ip̃m ꝙ copia¬

Expanded text:
rebus careant praecipitur reruandae causa pupillus in possesfutura sunt curatore dato distrahi iubentur.Item si quis tutor datus non compareat, soletdictis euocari, nouissimeque si copiam sui non fecerit, ut suspectus remoueri ob hoc ip
Abbreviated transcription (Latin):
postiuari. ¶Qm obsegñicie
ni rusticitatem uł ĩerciam.
rsĩplicitatẽ. łimꝑitiam remo¬
tussit inhac cãe̾ ut integͣ esti¬
matonc tutela ł cura abeat.
S ⁊ si quis obfrandem nõre¬
moneat aliquem s ei adm̾¬
ce enĩ caͣnic fatu̾it ut integͣ
existimatie tutela uł cura
qs abeat. dec̾to gͥ debebit cã re¬
mouendi significari ut ap¬
pareat de existimatone. ꝗd gͦ
si nõ significauit cãm remo¬
tõnis decto suo. pap̾.ait debu¬
isse dicihuc integre ẽe fame¬

Expanded text:
postulari.Qui ob segnitiam uel rusticitatem inertiam simplicitatem uel ineptiam remotus sit, in hac causa est, ut integra existimatione tutela uel cura abeat. sed et si quis ob fraudem non remouebit aliquem, sed ei adiue enim causae faciunt, ut integra existimatione tutela uel cura quis abeat.Decreto igitur debebit causa remouendi significari, ut appareat de existimatione.Quid ergo si non significauerit causam remotionis decreto suo?Papinianus ait debuisse dici hunc integrae esse fam
Abbreviated transcription (Latin):
leganit non ꝯtiebitꝰ legatoa¬
cerum ꝙ uni nu̾o testatorhu̾it
amblemato aut̃ ꝯtinebitur. qr
aceri nũo fu̾it. Item siꝗs uimi̾
licet postea maceti locum tnͣtia¬
tum sit aprt̃ fa. uino legato ꝯ¬

Expanded text:
legauerit, non continebitur legato acetum quod uini numero testator habuit: embamma autem continebitur, quia aceti numero fuit.Item si quis uinum licet postea in aceti locum translatum sit a patre familias, uino legato
Abbreviated transcription (Latin):
bo̾ꝵ possom plane si erminore
ꝑte fuit hr̃c mstituta ⁊ alia que¬
te contẽca ut portõne exqͣ ĩsti¬
tuta est. tumnc em̃ dicendũ exm
ditio pentis eamnementem ñ
debẽ ħ minus colłonis sustine̾.

Expanded text:
onem. plane si ex minore parte fuit heres instituta et alia quaete contenta fuerit portione, ex qua instituta est: tunc enim dicendum est ex iudicio parentis eam venientem non debere munus collationis sustinere.
Abbreviated transcription (Latin):
tis rptis decłatum est ĩpupillũ
dandam accõnem idicatisẽ
ꝑtutore ꝯdempnato nisi abin¬
neatur. tunc enimi nec intuto.¬
rem. nec inpupillum. nec pi¬
gnora tutoris capiẽda ẽe̾ sepe
rescͥptii ẽ. ampliꝰ marcelł.i.¬

Expanded text:
tis rescriptis declaratum est in pupillum dandam actionem iudicati semper tutore condemnato, nisi abstineatur: tunc enim nec in tutorem nec in pupillum. nec pignora tutoris capienda esse saepe rescriptum est. Amplius Marcel
Abbreviated transcription (Latin):
cem palame̾cum ⁊ aua pene
łmͣam usuram p̾stet. ¶S
⁊ si negauit. ap̾se ee̾ ꝓecunia
ttimam solue̾ debebit. ¶Uł si
morã depõitoi fecit ⁊ ptor nrro

Expanded text:
cem palam est cum et alia poenae legitimam usuram praestet. sed et si negauit apud se esse pecuniam timas soluere debebit, uel si moram depositioni fec
Abbreviated transcription (Latin):
lui̾nt ip̃i susciꝑe noitum an
pupillum exhit̾e. ut ip̃is anc¬
torib iditium suscipĩatur.
annũ etatis sunt ⁊ p̾sto fu̾int
aduitoꝵ lĩcentia erit agẽtib
uł ip̃m adultum p̾sentemĩ
inditium nocare ut consesu
curatoris coniemat᷑ uł ccͣcur
atorem age̾ nt ip̃e litem sussi¬
piat. ¶n ab sentib aut̾ adici¬
tus ommodo cͣc ciratorẽ agr̃¬
dum. ¶Don denegari aut̾ n
tutorib n curatorib etiam
debitores pupilloꝵ uł adulto¬
rum exꝑsona sua ꝓspͣtu offi¬
cu miuditium nocare ułeis
ħ facientib suum accõmod¬
are consensum.dem.

Expanded text:
lint ipsi suscipere iudicium an pupillum exhibere, ut ipsis auctoribus iudicium suscipiatur: iannum aetatis sunt et praesto fuerint, adultorum licentia erit agentibus uel ipsum adultum praesentem in iudicium uocare, ut consensu curatoris conueniaturatorem agere, ut ipse litem suscipiat. in absentibus autem adultis omnimodo contra curatorem agendum. Non denegari autem neque tutoribus neque curatoribus etiam debitores pupillorum uel adultorum ex persona sua prospectu officii in iudicium uocare uel eis hoc facientibus suum accommodare consensum. 2
Abbreviated transcription (Latin):
quos prtesto cͥestinauit. ap̾tore
ꝯfirmãdos ¶Appãret gͥ r̾toriscu¬
re fuisse ne tutela ꝑplures ami¬
instretur. quippe ⁊ si pat̾ nͥ desti¬
nau̾it quisgere cebeat. attĩnd
agit᷑ ut ꝑunũ admmistret᷑ sa¬
gic emͥfaciliꝰ unꝰ tutor ⁊ accones
ex̾cet ⁊ excipit neꝑ multos tute¬
la spargatur. ¶Si nonerit a
testatore eleccus tutor. aut g̾ere
noll t̾e isgerat cmi maior ꝑstu¬
tortutelam dec̾uit. ptor gͥ ibe

Expanded text:
stamento destinauit a praetore confirmandos. Apparet igitur praetori curae fuisse, ne tutela per plures administretur, quippe etsi pater non destinauerit quis gerere debeat, attamen id agit, ut per unum administretur: sane enim facilius unus tutor et actiones exercet et excipit. Ne per multos tutela spargatur, si non erit a testatore electus tutor aut gerere nolet, tum is gerat, cui maior pars tutorum tutelam decreuerit: prae
Abbreviated transcription (Latin):
ti ꝙ utiq recte filio ꝓspexit.
quos parens destnauit testo¬
ipeat᷑ ꝯfirmauit ut si parens
telam ãnumgͣre ille solus a¬
ministret. ¶ Eeti gͥ tutores¬

Expanded text:
i utique recte filio prospexit. quos parens destinauit testtem confirmauit, ut, si parens telam administrare, ille solus administret. Ceteri igitu
Abbreviated transcription (Latin):
dd̾ ẽ. ñ nũqͣmdiem c̾dite pecu¬
me expͤtandam.Si forte tutor
pecinas credid̾it pupili noĩe
qͣrum exigendaꝵ dies ñdum
uenit. saneq ad pecumas at¬
tin ita demũ n̾m e̾ si potint
dcrede̾ non exp̾cabitur.d¬

Expanded text:
dum est nonnumquam diem creditae pecuniae exspectandam, si forte tutor pecunias crediderit pupilli nomine, quarum exigendarum dies nondum uenit. sane quod ad pecunias attinet, ita demum uerum est, si potuit credere, non ex
Abbreviated transcription (Latin):
teni uenit tutelam rxposco
⁊̃ usuras postulare. dem.
fensum pupillũ relinquat.
singuli tutores ꝓut quisci
gessit tutelani uͥnũqm ĩ so¬
lid̾ tenent᷑ dunitaxat intra
pub̾tatis tꝑra locum ht̃. nõ¬

Expanded text:
mentem uenit tutelam reposcere, etiam usuras postulare. 30 Idfensum pupillum relinquat. singuli tutores, prout quisque gessit tutelam, nonnunquam in solidum tenentur, dumtaxat intra pubertatis tempora locum habet, no
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sus tutores accõnes. ¶ Qd
tũ suam fecint indicatum cu¬
ch̾ minori ab est. q de p̾da ma¬
gis. qm dedampno sollicitꝰ e̾ nͥ
force mandare accõnes ꝑatꝰ
sit curatorib. Pauł.

Expanded text:
aduersus tutores actiones. quid tamen si iam fecerunt iudicatum cunihil minori abest, qui de praeda magis quam de damno sollicitus est, nisi forte mandare actiones paratus sit curatoribus.
Abbreviated transcription (Latin):
ditium uocatꝰ sollempnit̾
caint. si iit̾ moras puer ad
pub̾tate ꝑuenit non est co¬
geͣndus accipẽ iuditiũ. ¶ Tn¬
tor qui post puu̾tatem pu¬
ne absimint usuras prareu̾¬

Expanded text:
dicium uocatus sollemniter cauit: si inter moras puer ad pubertatem peruenit, non est cogendus accipere iudicium. Tutor, qui post pubertatem pune abstinuit, usuras prae
Abbreviated transcription (Latin):
tutelam agere. Si cecsat cxqͦ
insais est in dempne pirpu
lan prare debebit non exquo
nio fuit qũi tutele iditiote¬
neatur dubitari non oport¬

Expanded text:
tutelam gerere, si cessasset, ex quo iussus est indemnem pupillum praestare debebit, non ex quoillo fuerit, quin tutelae iudicio teneatur, dubitari non oport
Abbreviated transcription (Latin):
Icius tutor ẜuiis erat pronu
nulli eoꝵ mꝯtutore accõ pu¬
pilli noĩe datur. ¶Que bona
fide atutore gesta strata hant̃
in ⁊ ĩo pupilus rem atirtors
lune distctam uendicarenõ

Expanded text:
ius tutor seruus erat pronunnulli eorum in contutorem actio pupilli nomine datur. Quae bona fide a tutore gesta sunt, rata hani: et ideo pupillus rem a tutore legitime distractam uindicare non
Abbreviated transcription (Latin):
& solue tutor cͣyd ita ⁊ exigen
isibi debetur pot̾. si c̾ditor fuit
pr̾is pupilli. nam ⁊ sibi solu̾e
pot̾. Si modo fint pecunia unde
soluat. ⁊ siusure fuit ginore
que ei debebantur releuabitur
pupillus eiꝰ qr tutor sepotuit
lib̾are. sic̾ aliisquo solue po
tint ⁊ debint. nec ntiq nec ẽẽ¬

Expanded text:
ita et exigere quod sibi debetur potest, si creditor fuit patris pupilli: nam et sibi soluere potest, si modo fuit pecunia unde soluat, et si usurae fuerunt grauiores quae ei debebantur, releuabitur eis pupillus, quia tutor se potuit liberare, sicut aliis quoque soluere et potuit et debuit. Nec utique nece
Abbreviated transcription (Latin):
tutor caueat ratam rem pͣup¬
illum hiturum qr re ĩ nidici¬
um deducit. ¶ Quid tñsi dubi¬
tetur an tutor sit ułan tutor di¬
ret.uł.in gestus illi ꝯmissussit
equum ẽ adu̾sariũ non decͣi pi
Ccreco p̾toris acͣtorꝰ Pauł¬
stin ꝑiculo tutoris solz quoci¬
enscũq aut diffusa negotiã
sint. aut dignitas aut etas.ai
ualitudo tutorĩ id põntul. si
absens sit. tune auctor uͣccio
ꝯstituendꝰ e̾. si duob simul
tutela agenda ꝑniissa ẽ. uł¬

Expanded text:
tutor caueat ratam rem pupillum habiturum, quia rem in iudicium deducit. quid tamen si dubitetur, an tutor sit uel an duret tutor uel an gestus illi commissus sit? aequum est aduersarium non decipi. creto praetoris actor constitui periculo tutoris solet, quotiensque aut diffusa negotia sint aut dignitas uel aetas aut ualetudo tutoris id postulet: si absens sit, tunc actor necessario constituendus est. Si duobus simul tutela gerenda permissa est u
Abbreviated transcription (Latin):
ttorirecm ñ debitiͣm soluat
nec imptiale munus mr̾ipi¬
pilliur sorori mitte. aliude
si mri forte aut sorori pupu¬
li tutor ea q̃ adinctum nccia¬

Expanded text:
tor, ne cui non debitum soluat, nec nuptiale munus matri pupilli uel sorori mittere. aliu‹d› est, si matri forte aut sorori pupilli tutor ea quae ad uictum nece
Abbreviated transcription (Latin):
re facta agnoso̾ pupillut de¬
teat. marcelł pͥutabati simi¬
tediss ⁊ suo noie impuatus
cẽt possedici noĩa nitegͣ pupi¬
no salua eẽ ceꝑdita et male
contͣcta ad tutorem ꝑtiñes
neru seput.ire posse tutore
cam condco̾nem ab adolesc¬
entedefre ut id ꝙ gessiss tutor

Expanded text:
upillus debeat, Marcellus putabat, si tdedisset et suo nomine stipulatus esset, posse dici nomina integra pupillo salua esse, deperdita et male contracta ad tutorem pertinere. sed uerius se putare posse tutorem eam condicionem adulescenti deferre, ut id quod gessisset tutor
Abbreviated transcription (Latin):
dix̾it tutele niditium conolu
⁊ primlogio e locus et ani fideiꝰ¬
sores trnebuntux si rem salã
fore cautum ctem si ter̃pali
accõne fu̾it obligatus tutor
pupillo suc. idadu̾sus sequor¬

Expanded text:
dixerit in tutelae iudicium deuolui, et priuilegio locus est et fideiussores tenebuntur, si rem saluam fore cautum est. Item si temporali actione fuit obligatus tutor,pupillo suo, id aduersus se quo
Abbreviated transcription (Latin):
estissime fuiss erõgatiir
¶Tum tutor non reb du̾tarat
s etiam moͬrib pupilli p̾pon¬
atir. In primis m̃cedes p̾cep¬
corib non quas inmimas po¬
t̾it. s ꝓfacultate prĩmonii. ꝓ
dignitate natalumi ꝯstitu

Expanded text:
estissime fuisset erogaturus. Cum tutor non rebus dumtaxat, sed etiam moribus pupilli praeponatur, inprimis mercedes praeceptoribus, non quas minimas poterit, sed pro facultate patrimonii, pro dignitate natalium consti
Abbreviated transcription (Latin):
it cotem sorori pupilli auoi
tint. nam ⁊sihoneste exliba¬
litate tñfit que ẜuanda. irbi¬
trio pupilli erit Gitutor pecu¬
mam pupillarẽ cred̾e nͥ potũ¬
it qd̾ non erat cui cred̾et pup¬
illo naccabit. Quis.¬
Utor em dĩgntate facuitate̾¬
ce pupilli mod̾ẜ uor estimare
d qui circa eum futuri st̃.
Sonc̃ anoiendꝰ tutor cum di¬
cat io cessasse pupiuarem pe¬
noia noni uemiret. Si argu¬
atur eo tꝑr suam pecumam

Expanded text:
it dotem sorori alio tuit: nam etsi honeste, ex liberalitate tamen fit, quae seruanda arbitrio pupilli est. Si tutor pecuniam pupillarem credere non potuit, quod non erat cui crederet, pupillo uacabit. um dignitatem facultatesque pupilli modum seruorum aestimare debet, qui circa eum futuri sunt. Non est audiendus tutor, cum dicat ideo cessasse pupillarem penomina non inueniret, si arguatur eo tempore suam p
Abbreviated transcription (Latin):
datus est simpłr tutor pupil¬
lo urcurator. siquid postra¬
augm̾ti accesẜit ꝑiculo tene¬
tur qͣnus soleat ad augine¬
tum cricurator. que res no¬
facit ut ip̃a angm̾ta non ꝑti¬
neant ad curam pͥoꝵ tutoꝵ¬
adquos om̃is utuitas pupine¬
b sine datus non c̃ tenetur
admim tͣcõnis neccͣrtate is
quiantea erat datus.de¬

Expanded text:
est simpliciter tutor pupillo uel curator, si quid posteanti accesserit, periculo tenetur, quamuis soleat ad augtum dari curator: quae res nfacit, ut ipsa augmenta non neant ad curam prioquos omnis utilitas pupillbus, siue datus non est, tenetur administrationis necessitate is qui antea erat datus.
Abbreviated transcription (Latin):
tunc ip̃e tutor inpulet ᷑ quiue
menispot̾ate erit quo ca̾u iuł
sepissime scripsit utilem acco¬
nem pupillo dandamas ⁊ si
abiens sit pupillꝰ oꝑtẽ tutore
suo ñoĩe mpnlariineq̃ͣqmͣ a

Expanded text:
tunc ipse tutor quiue in eius potestate erit, quo casu Iulianus saepissime scripsit utilem actionem pupillo dandam. sed et si absens sit pupillus, oportere tutorem suo nomine stipulari nequaqua
Abbreviated transcription (Latin):
licet ip̃e ñ debeat. Gtemetia pͤ
arta noĩa exp̾ssa ccͣcͣari. multo¬
q magis solum cohrdem toruĩ
celẽ puto. quia n adñmctꝰ sit
qctiamtimecum ad mngeba¬
turmreb humams non erat.
ditate legãta erogarentur di¬
tendume siͥptis hr̃dib profut¬
łrelicta ⁊ pꝰca natin intestati
successor debebit. quicumq eiꝰ
ab intestato successĩt locumi
nec nt̾est qui succedit dum
aintestato succedat. ¶Ad tei¬
taitum aut̾ ꝙ quõquo trm̃pe¬

Expanded text:
licet ipse non debeat. idem etiam potest circa nomina expressa tractari. multoque magis solum coheredem totum debere puto, quia is adiunctus sit, qui etiam tunc cum adiungebatur in rebus humanis non erat.ditate legata erogarentur, dicendum scriptis heredibus profutrelicta etiam postea natus intestati successor debebit: quicumque enim ab intestato successerit, locum nec interest qui succedit dum intestato succedat. ad testamentum autem quod quoquo temp
Abbreviated transcription (Latin):
uidam refunt qnͣtum repeto
instituti in orte̾ obiemit codia¬
ilis asscrip̃ta uł ademptast̾. a
factaualeat acsi tectam̾̃to fr̾a
ec̃t . ꝙ sabinũ ⁊ cassiũ Nndisse
auint ꝓculo dissenciente. nim.¬
irum aut̾ sabini ⁊ cassi colles¬
tioqm̃ ⁊ ip̃i reoenit illa est qd
codicilli ꝓꝑ̃te testi hnr. ob ẜna

Expanded text:
uidam referunt, quantum repeto instituti mortem obierunt codicillis adscripta vel adempta sunt, a facta ualeat ac si testamento facta esset. quod Sabinum et Cassium respondisse aiunt Proculo dissentiente. nimirum autem Sabini et Cassii collectio, quam et ipsi reddunt, illa est, quod codicilli pro parte testamenti ha
Abbreviated transcription (Latin):
titueres. michi qr⁊ remoto fid̾i¬
ꝯmisso lib̾umtibi fu̾at nole̾ti¬
adirc hr̃ditatem creditores tu¬
os tali cõmodo frandare⁊ egor
nich̾ turpit̾ faciam recipiendo
camhroitatem qmͣ remota
postiulatione mea hc̃ creditor¬
adires non pot̾unt. s ⁊n filiui¬

Expanded text:
itues mihi, quia et remoto fideimmisso liberum tibi fuerat nolentadire hereditatem creditores tuos tali commodo fraudare, et nihil turpiter faciam recipiendo eam hereditatem, quam remota postulatione mea creditoradires non potuerint. Sed et filiu
Abbreviated transcription (Latin):
futurum sit ut ꝑꝑ hoc testo̾ sub
uematur apetitione lib̾alitatis
cautonem a te erigi ut afideiꝰ¬
missi petitione au̾taris homis
satidationis tibi remitti curab̾.
erat uetuit cautionem exigi
cessantium ꝑtes reddi msi aꝑte̾
caue̾ nissus eẽt. ¶ Etianꝰ.
u̾sa bona delata adfiscum dice̾t
constaret aut̾ defid̾icõmĩsso de¬
cͥtum est ut petitori cͣaͣuenti e
sit ꝓprietas s usustructꝰ. pot̾ em̾
rẽi cunsꝓpri etasticio legata ẽ
eo restituendo non hr̃di s ticͣio ca¬
ueri debeat. Int̾dumet si abhr¬
de legecur usuffructus ticio ca¬
uendum est. nlu̾ti si deccͣto usu
fructu ꝓprieta s ei legetur nsus
fructꝰ seio quid enim attnniebit
hoc ca̾u hr̃di cam̾ ad quẽ emolu¬
m̃tum int̾cidr̾tis ususfruetus
non ut spͨtandum iun si usuf¬
ructu seio legato ꝓprietas ticioi¬
talegetur ut quo ad seium ꝑ¬
tiri̾e desienit hat ꝓprietatem. tc̃
hr̃di cam̾ oportebit a fructuari¬
o abhr̃de antem ticio. qina nõ

Expanded text:
futurum sit, ut propter hoc a petitione liberalitatis cautionem a te exigi, ut a fideicommissi petitione auertaris, onus satisdationis tibi remitti curabit'erat, uetuit cautionem exigi cessantium partes reddi, nisi aperte cauere iussus esset. 8 Maecianus iuersa bona delata ad fiscum diceret, constaret autem de fideicommisso, decretum est, ut petitori cauenti 'esit proprietas, sed usus fructus potest enim rei, cuius proprietas Titio legata est, eo restituendo non heredi, sed Titio caveri debeat. interdum et si ab herede legetur usus fructus, Titio cavendum est: veluti si detracto usu fructu proprietas ei legetur, usus fructus Seio: quid enim attinebit hoc casu heredi caueri, ad quem emolumentum intercidentis usus fructus non sit spectandum? uerum si usu fructu Seio legato proprietas Titio ita legetur, ut, cum ad Seium pertinere desierit, habeat proprietatem, tunc heredi caueri oportebit a fructuario, ab herede autem Titio, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
timuracidit. ¶Cum uenditor ser¬
uum ante tͣclitionͣem ab empto
reꝓꝑte hr̃dem scriptum adire ni¬
let. restitue cohr̾di ẜm icripto ne¬
cesse ht̃ qͣm iucrum face̾ enis ser

Expanded text:
tum recidit.Cum uenditor seruum ante traditionem ab emptore pro parte heredem scriptum adire iubet, restituere coheredi serui necesse habet, quia lucrum facere eius ser
Abbreviated transcription (Latin):
tatem admittitur. ex quo.appar¬
et si nepoti tiaus subiitutus fũ¬
erit ⁊ filius prĩ hr̃s extit̾it non pꝰ¬
se ticium uma cum filio hr̾dem¬
eẽ. quia non in prinũ s ip̃m
ti hr̾des michi sunto.sic int̾p̾tan

Expanded text:
tatem admittitur. ex quo appat, si nepoti Titius substitutus fuet filius patri heres exstiterit, non posse Titium una cum filio heredemse, quia non in primum, sed in ti