comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
na speranda ꝓuocetur. Neq enĩ rudis ie populus promissi¬
onib d̾i in longinquum cred̾et. si apromissore suo ñ etiã e uici¬
no aliquid ꝑcepisset. Ut gͦ ad et̃norum fidem citius roboretur
nequaquam solummodo spe ad res.s reb quoq ad spem trahit᷑:
q̃d liquido psalmista testatur dicens. Dedit eis regiones genti¬
um: & labores populoꝵ possederurt. ut custodiant iustifica¬
tiones eius. ⁊ legem eius requirant. S cum largientem d̾m
humana menis boni oꝑis repensatione ñ sequitur: unde nu¬
trita pie creditur. iustius inde dampnatur. hinc enĩ ꝑ psal¬
mistam rursum dicit᷑. Deiecisti eos dum alleuarentur.
Quia uidelicet reprobi cum recta oꝑa diuinis mun̾i̾b ñ re¬
pendunt. cum totos se hic deserunt. & affluentib prosꝑita¬
tib d̾imittunt. unde ext̾ius ꝓficiunt. inde ab intimis ca¬
dunt. hinc est q̃d in inferno cruciato duiti dicitur. recepisti

Expanded text:
rna speranda provocetur. Neque enim rudis ille populus promissirna speranda provocetur. Neque enim rudis ille populus promissionibus Dei in longinquum crederet, si a promissore suo non etiam e vicino aliquid percepisset. Ut ergo ad aeternorum fidem certius roboretur, nequaquam solummodo spe ad res, sed rebus quoque ad spem trahitur. Quod liquido Psalmista testatur, dicens: Dedit eis regiones gentium, et labores populorum possederunt: ut custodiant justificationes ejus, et legem ejus requirant . Sed cum largientem Deum humana mens boni operis responsione non sequitur, unde nutrita pie creditur, inde justius damnatur. Hinc enim per Psalmistam rursum dicitur: Dejecisti eos, dum allevarentur . Quia videlicet reprobi cum recta opera divinis muneribus non rependunt, cum totos se hic deserunt, et affluentibus prosperitatibus dimittunt, unde exterius proficiunt, inde ab intimis cadunt. Hinc est quod in inferno cruciato diviti dicitur: Recepisti
Abbreviated transcription (Latin):
licet uite p̃sentis quasi sub capite posuit: quam intentione
summi amoris p̃mit. Dextã uero di amplectitur: quia sub
et̃na eius beatitudine tota deuotione continetur. Hinc rur
sum ꝑ salomonem dicitur. Longitudo dierum in dextã
enis. in sinistra uo̾ illius diuitie ⁊ gloria. Diuitie itaq & gła
qualit̃ sint habenda docuit. que posita in sinistra memorauit.
Hinc psalmista ait. Saluum me fac dextã tua. Neq eñi art¬
manu s dextã: ut uidelicet cũ dext̾am dice̾t. et̾nam salutẽ.
querere se indicaret. Hinc rursum scriptum est̾. Dextã manꝰ
manus tua domine. confregit inimicos. Hostes eñĩ d̃i in siniftͣ
eius ꝓficiunt. dextã franguntur: quia plerumq prauos uita
p̃sens eleuat. s aduentus et̾̃ne beatitudinis dãpnat. Admonen
puotet. aliquando uͦ ut in et̾nũ plemꝰ dampnet. Hinc est enĩ
q̃d plebi ifrłitice canaan terra ꝓmittitur. ut quando q ad et̃¬

Expanded text:
licet vitae praesentis, quasi sub caplicet vitae praesentis, quasi sub capsummi amoris premit. Dextera vero Dei eam amplectitur, quia sub aeterna ejus beatitudine, tota devotione continetur. Hinc rurgitudo dierum in dextera ejus, in sinistra vero illius divitiae et gloria. . Divitiae itaque et gloria qualiter sint habenda docuit, quae posita in sinistra memoravit. Hinc Psalmista ait: Salvum me fac dextera tua Ps. CVImanu, sed dextera; ut videlicet cum dexteram diceret, quia aeternam salutem quaereret, indicaret. Hinc rursum scriptum est: Dextera manus tua, Domine, confregit inimicos . Hostes enim Dei etsi in sinistra ejus proficiunt, dextera franguntur quia plerumque pravos vita praesens elevat, sed adventus aeternae beatitudinis damnat. Admonendprovocet, aliquando vero ut in aeternum plenius damnet. Hinc est enim quod plebi Israeliticae Chanaan terra promittitur, ut quandoque ad aete
Abbreviated transcription (Latin):
ihe in ihrłm. De quo a parentib requisito paulo post sub¬
ditur. inuenerunt illum in tempło sedentem in medio
doctoꝵ. audientem illos ce int̾rogantem Uigilanti itaq
confid̾atione pensandum est. q̃d cũ ih̾c eẽt annorum d̾uo
decim. in medio doctorum sedens. ñ docens s int̾rogans
inuenitur. Quo exemplo scilicet ostenditur. ne infirmus
docere quis audeat. si ille puer doceri in t̾rogando uoluit.
qui ꝑ diuinitatis potentiam u̾bũ scientie ipsis doctorib
ministrauit. Cum uo̾ ꝑ paulum discipulo dicitur. p̃cipe
hec &e doce. nemo adolescentiam tuã contempnat: sciendũ
nobis est. quia in sacro eloquio aliquando adolescentia iu¬
uentus uocatur. Quod citius ostenditur. si salomonis ad
medium uerba deducantur. qui ait. Letare iuiuenis in
quem monebat in adolescentia. uiuenem ñ uocaret. Capitł¬

Expanded text:
Jesus in Jerusalem . De quo a parentibus requisito, paulo post subJesus in Jerusalem . De quo a parentibus requisito, paulo post subditur: Invenerunt illum in templo sedentem in medio doctorum, audientem illos et interrogantem . Vigilanti itaque consideratione pensandum est, quod cum Jesus annorum duodecim dicitur in medio doctorum sedens, non docens, sed interrogans invenitur. Quo exemplo scilicet ostenditur ne infirmus docere quis audeat, si ille puer doceri interrogando voluit, qui per divinitatis potentiam verbum scientiae ipsis suis doctoribus ministravit. Cum vero per Paulum discipulo dicitur: Praecipe haec et doce: nemo adolescentiam tuam contemnat ; sciendum nobis est quia in sacro eloquio aliquando adolescentia juventus vocatur. Quod citius ostenditur, si Salomonis ad medium verba proferantur, qui ait: Laetare juvenis in quem monebat in adolescentia, juvenem non vocaret. 77 CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
fecti p̃dicare p̃sunerent. postquam plene discipulos de
uirtute p̃dicationis instruxit. ilico adiunxit. Uos au̾
sedete in ciuitate: quoadisq induamini uirtute ex al¬
to. In cuutate quippe considemus: simtra mentium
nraꝵ nos claustra constringimus. ne loquendo ext̾ĩus
euagemir: ut cum uirtute diuina ꝑfecte indiumur.
tunc quasi a nobismet ipsis foras etiã alios instruentes
exeamus. hinc ꝑ quendam sapientẽ dicitur. Adolescens
loquere in causa tua uix. & sibis int̾rogatus fuis. habeat
initium responsio tua. hinc estenĩ q̃d redemptor nr̃ idẽ
cum in celis sit conditor. ⁊ ostensione sue potentie semꝑ
doc̾tor angłoꝵ ante trigennale tempus in terra magist̾ fi¬
eri noluit hominũ. ut uidelicet p̃cipitatis ium salub̾ri¬
mi timoris infund̾et. cum ipse etiam qui labi non poss
ꝑfecte uite grãm. ñ nisi ꝑfecta etate p̃dicaret. Scriptum
quippe est. Cum factus eẽt annoꝵ duodeci: remanfit puer

Expanded text:
rfecti praedicare praesumerent, postquam plene discipulos de virtute praedicationis instruxit, illico adjunxit: Vos autem sedete in civitate quoadusque induamini virtute ex alto . In civitate quippe considemus, si intra mentium nostrarum nos claustra constringimus, ne loquendo exterius evagemur; ut cum virtute divina perfecte induimur, tunc quasi a nobismetipsis foras etiam alios instruentes exeamus. Hinc per quemdam sapientem dicitur: Adolescens loquere in causa tua vix; et si bis interrogatus fueris, habeat initium responsio tua . Hinc est quod idem Redempter noster, cum in coelis sit conditor, et ostensione suae potentiae semper doctor angelorum, ante tricennale tempus in terra magister noluit fieri hominum; ut videlicet praecipitatis vim saluberrimi timoris infunderet, cum ipse etiam, qui labi non posset, perfectae vitae gratiam non nisi perfecta aetate praedicaret. Scriptum quippe est: Cum factus esset annorum duodecim, remansit puer
Abbreviated transcription (Latin):
fortuis suꝑant᷑ quando ꝑrius q̃ intra nos sunt uicia extingũt᷑. Nam
frustra foris agit bellum qui intꝰ ht̃ ꝑiculũ. Non qͣlitatem cyboꝵ
s eoꝵ cupiditatẽ cauendã. Nam sepe accuratius p̃ꝑata. sinegule con¬
cupiscentia degustant᷑. ⁊ sepe abiecta uilia edendi cupiditate sumũt᷑.
Sic q fit ut ñ sit in culpa eiboꝵ qualitas. s illud reputet᷑ in uicio
qd̾ cum desid̾io degustat᷑. Quatuor sunt gen̾ã distinctionũ ingule ap¬
Quantum uero: ad immod̾ationẽ refert᷑. Quomͦ. adinpatientiã festi¬
nationis ascribit᷑. Nullus hõi tam inportunꝰ exactor ẽ qͣm uent̾. qͥ
cotidianã refectionẽ. cotidiana famis exactione adimplet. Cũ cefĩs
enim uiciis ⁊ si int̾dũ nascimur. int̾dũ tñ cũ eis ñ morim᷑. Cum isto
aũ ⁊ nascim᷑. cũ isto ⁊ morim᷑ . Plerũq uoluntas uescendi ita sub

Expanded text:
fortius superantur, quando prius quae intra nos sunt vitia exstinguuntur. Nam fortius superantur, quando prius quae intra nos sunt vitia exstinguuntur. Nam frustra foris agit bellum, qui intus habet periculum. 12. Non qualitatem ciborum, sed eorum cupiditatem cavendam. Nam saepe accuratius praeparata sine gulae concupiscentia degustantur, et saepe abjecta et vilia edendi cupiditate sumuntur. Sicque fit ut non sit in culpa ciborum qualitas, sed illud reputetur in vitium, quod cum desiderio degustatur. 13. Quatuor sunt genera distinctionum in gulae apQuantum vero ad immoderationem refertur. Quomodo ad impatientiam festinationis ascribitur. 14. Nullus homini tam importunus exactor est quam venter, qui quotidianam refectionem quotidiana famis exactione adimplet. Cum caeteris enim vitiis etsi interdum nascimur, interdum tamen cum eis non morimur; cum isto autem et nascimur, cum isto et morimur. 15. Plerumque voluptas vescendi
Abbreviated transcription (Latin):
no int̾ ignes erat inopia quanta hic epulaꝵ fuerat copia. In hocenĩ
seculo esurire ⁊ sitire noluit: ꝓpte̾a illic in flamma sitiens stillam aq̃q̃si¬
uit nec meruit. Consida̾ndũ quã uehem̃t̃ arguant᷑ commessatio ⁊ sũp¬
tem hisqui eã libent̾ ambiũt. Dicit enĩ ꝑ ysaiam. Ecce gaudiũ ⁊ leti¬
cia occidere uitulos.⁊ iugulare arietes. comedere carnes.⁊ bibere ui¬
nũ. si dimittet ᷑ iniquitas hec uob̃ donec moriamini. Sicut om̃s car¬
nales cupiclitates abstinentia resecant᷑. ita om̃s anime uͥtutes edacita¬
qͥa et uent̾ cui seruitur a cocis uirtutes aĩe destruit. Neq enĩ posse ꝙ¬
piani uirtutũ ꝑfectionẽ attinge̾. nisi pͥus uentͥs edomuerit ingluuiẽ
xerit. Nec quisquã facile poti̾t a semetipso sp̃c immundos expelłe
nisi ꝑ abstinentiam gule. Tunc eñi hostes qui extra nos sunt a nobis

Expanded text:
erno inter ignes erat inopia, quanta hic epularum fuerat copia. In hoc enim erno inter ignes erat inopia, quanta hic epularum fuerat copia. In hoc enim saeculo esurire et sitire noluit, propterea illic inter flammas sitiens, stillam aquae quaesivit, nec meruit. 9. Considerandum quam vehementer arguatur comessatio, et sumptem his qui eam libenter ambiunt; dicit enim per Isaiam: « Ecce gaudium et laetitia, occidere vitulos et jugulare arietes, comedere carnes et bibere vinum, si dimittitur iniquitas haec vobis, donec moriamini . » Sicut omnes carnales cupiditates abstientia resecantur, ita omnes animae virtutes edacitaquia et venter, cui servitur a coquis, virtutes animae destruit. Neque enim posse quempiam virtutum perfectionem attingere, nisi prius ventris edomuerit ingluviem.xerit. Nec quisquam facile poterit a semetipso spiritus 253 immundos expellere, nisi per abstinentiam gulae. Tunc enim hostes qui extra nos sunt a nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ad luxuriã uł satietatẽ. s tm̃modo ut corpꝰ sustentet᷑ epulis ẽ utñdũ
Namut philosophi Disserunt cybos inuentose̾e̾ ut contineãt aĩa. ñ ut
corrũpant. Qui nimiũ cybis utunt᷑. quantomagis uentrẽ pascunt. tã
tomagis sensũ m̃tis obtundunt. Nam greci dixerunt ex crasso uent
subtilem sensum gigni ñ posse. Nam gule sati᷑tas nimia aciẽ m̃tis n¬
obtundit : ingenium ebescere facit. Libibinis ignes ciborũ fom̃tis
increscũt. Corpꝰ aũ qd̾ abstinentia frangit. temptatio ñ exurit. Uñ
⁊ tres pueros abstinentes famia babylonii incendii. ⁊ si tetigit ñ
cõbussit. qr nimirũ ⁊ desid̾i̾oꝵ carnaliũ ignis abstinentiũ m̃tes inflã¬
met: usq ad consensũ tñ concupiscentie uł oꝑis non exurit Cui ha¬
bundantia ẽ epłaꝵ ardẽtiᷤ diuitis intendat suppliciũ cuiꝰ tanta in inf¬

Expanded text:
ad luxuriam, vel ad satietatem, sed tantummodo, ut corpus sustentetur, epulis est utendum. ad luxuriam, vel ad satietatem, sed tantummodo, ut corpus sustentetur, epulis est utendum. Nam, ut philosophi disserunt, cibos inventos esse ut contineant animam, non ut corrumpant. 6. Qui nimium cibis utuntur, quanto magis ventrem pascunt, 252 tanto amplius sensum mentis obtundunt. Nam Graeci dixerunt ex crasso ventre subtilem sensum gigni non posse. Nam gulae saturitas nimia aciem mentis obtundit, ingeniumque evanescere facit. 7. Libidinis ignes ciborum fomentis increscunt; corpus autem quod abstinentia frangit, tentatio non exurit. Unde et tres pueros abstinentes flamma Babylonii incendii, etsi tetigit, non combussit, quia nimirum etsi desideriorum carnalium ignis abstinentium mentes inflammat, usque ad consensum tamen concupiscentiae vel operis non exurit. 8. Cui abundantia est epularum, ardentis divitis intendat supplicium, cujus tanta in inf
Abbreviated transcription (Latin):
rima concupiscentie suggestio panis ẽ. Cui si minime cedit᷑.
diu̾sa edacitatis desideria compͥmunt᷑. Unde ⁊ daniel. Panẽ
inquit desid̾ii ñ comedi. ħ ẽ eiꝰ concupiscentiã ñ impleui. Oma ẽ luxu¬
rie materies: saturitas panis. Unde ⁊ ꝓph̾a sodomã de panis satiͣtate
⁊ habundantia.Panem quippe sodomite immod̾ate sumentes: intꝰ¬
pitudines defluxere flagitioꝵ. Atq inde meruerunt comitantes si¬
biam celestibus aduri incendiĩs. ex quo modũ ñ tenuerunt edacita¬
tis. Utile ẽ cauere gulã cyboꝵ ꝙ concupiscentiã. Quid enĩ tam noxi¬
um quam ut animꝰ seruiat uentri ⁊ esce q̃ sunt destruenda testã¬
te apło ac dicente: ds aũ ⁊ hunc ⁊ hanc destruet. P ꝓxima ẽ uentͥ
libido sic̃ loco sic uicio. ubi eñi uentris cura. ibi et eoꝵ que circa uen¬
trem funt ꝓxima. In ordi̾e namq m̃broꝵ genitalia uentri iũgũt᷑.
Dũq unũ ex his immod̾ãte reficit᷑ aliud ad luxuriã excitat᷑. Non

Expanded text:
rima concupiscentiae suggestio panis est, cui si minime ceditur, diversa edacitatis desideria comprimuntur. Unde et Daniel: Panem, inquit, desiderii non comedi , hoc est, ejus concupiscentiam non implevi. 2. Prima est luxuriae materies saturitas panis. Unde et propheta Sodomam de panis satietate anis, et abundantia . Panem quippe Sodomitae immoderate sumentes, in turpitudinem defluxere flagitiorum, atque inde meruerunt, comitante superbia, coelestibus aduri incendiis, ex quo modum non tenuerunt edacitatis. 3. Utile est cavere gulam ciborumque concupiscentiam. Quid enim tam noxium quam ut animus serviat ventri et escae, quae sunt destruenda, testante Apostolo, ac dicente: Deus autem et hunc, et hanc destruet ? 4. Proxima est ventri libido, sicut loco, ita vitio. Ubi enim ventris cura, ibi et eorum quae circa ventrem sunt proxima. In ordine namque membrorum genitalia ventri junguntur. Dumque unum ex his immoderate reficitur, aliud ad luxuriam excitatur. 5. Non
Abbreviated transcription (Latin):
nam ꝑpiciꝰ. malã iratꝰ. Reges quando boni sunt muni̾s ẽẽ cłi. quando
uero mali. sccłis e̾ẽ ppli. Scl̃m enĩ meritũ plebiũ disponit᷑ uita rectoꝵ
testante iob. Qui regnane facit hypocͥtã ꝓpt̃ peccã ppłi. Irascente enĩ
d̾o talem rectoren populi suspiciunt. qualem pro peccõ merent᷑. Nõ¬
numꝙͣ ꝓmalicia plebis. etiã reges mutant᷑. et qui ante iudebant᷑
eẽ boni. accepto regno fuint iniqui

Expanded text:
nam propitius, malam iratus. Reges quando boni sunt, muneris esse Dei: quando nam propitius, malam iratus. Reges quando boni sunt, muneris esse Dei: quando vero mali, sceleris esse populi. Secundum meritum enim plebium, disponitur vita rectorum, testante Job: Qui regnare facit hypocritam, propter peccata populi, irascente enim Deo talem rectorem populi suscipiunt, qualem pro peccato merentur. Nonnunquam pro malitia plebis, etiam reges mutantur, et qui ante videbantur esse boni, accepto regno fiunt iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
rationabili discretione ꝯponant. Rectegͥ illi reges uocant᷑. qui tam
semet ipsos quam sibiectos bene regendo modificare nouerunt. Quidã
ipsum nom̃ regiminis ad inmanitatẽ transu̾tunt crudelitatis. Dũq
ad culmen potestatis uenu̾t inapostasiam confestim labunt᷑. tan¬
toq se tumore cordis extoitunt. ut cunctos subditos in sui ꝯꝑatõe
despiciant. eosq quib p̃eẽ contingit ñ agnoscant. Quib congrue
reges sublimiores se e̾e̾ cetis sentiant. mortales tñ se e̾ẽ agnoscant.
Nec regni gloriã qua in scło sublimant᷑ aspiciant: s opus qd̾ secũ
ad inferos deportent intendant. Sigͦ carebunt huiꝰ temporis gloria. illa¬
agant que post finem sine fine possideant dum apłs dicat ñ ẽ pote¬
stas nisi ado. quomͦ dñs ꝑꝓph̾am de quibclampotestatib dicit. ip̃i
quo manifestiꝰ elucet bonam malamq potestatem ad̾o ordinari ħ bo¬

Expanded text:
rationabili discretione componant. Recte enim illi reges vocantur, qui tam rationabili discretione componant. Recte enim illi reges vocantur, qui tam semetipsos, quam subjectos, bene regendo modificare noverunt. 8. Quidam ipsum nomen regiminis ad immanitatem transvertunt crudelitatis; dumque ad culmen potestatis venerint, in apostasiam confestim labuntur, tantoque se tumore cordis extollunt, ut cunctos subditos in sui comparatione despiciant, eosque quibus praeesse contigit non agnoscant. Quibus congruereges sublimiores se caeteris sentiunt, mortales tamen se esse agnoscant; nec regni gloriam qua in saeculo sublimantur aspiciant, sed opus quod secum ad inferos deportent intendant. 340 Si ergo carebunt huagant, quae post finem sine fine possideant. Dum Apostolus dicat: Non est potestas, nisi a Deo. Quomodo per prophetam de quibusdam potestatibus dicitur: Ipsi Quo manifestius elucet, bonam, malamque potestatem a Deo ordinari: sed bo
Abbreviated transcription (Latin):
ne. S tunc uere ẽ utile sibene gerat᷑. Tunc aũ bene gerit᷑. quando
subiectis ꝓdest. quib terteni honores p̃ferunt᷑. Potestas bonaẽ
q̃ ad̾o donante est. ut malum timore coherceat. ñ ut temere ma¬
lum committat. Hichilaũ peius quam ꝑ potestatẽ. peccandi
lib̾tatẽ hr̃e. nichilq infelicius. male agendi felicitate. Qui intͣ se¬
culum bene temporalit̃ imꝑat. sine fine imꝑpetuũ regnat. ⁊ d
gloria seculi huiꝰ ad et̾nã transmeat głoriã. Qui uero praue reg¬
num exercent. post uestem fulgentem.⁊ iumina lapilloꝵ nu¬
di ⁊ miseri ad inferna torquendi descendunt. Reges a recte agñ¬
do. uocati sunt. Id̾oq recte faciendo. regis nom̃ tenet᷑. peccando amit¬
titur. Nam et uiros scõs proinde reges uocari in sacris eloquiis eo
quod recte agant. sensus ꝙ ꝓpͥos bene regant.⁊ motꝰ resistentes qͥ

Expanded text:
ne, sed tunc vere est utile, si bene geratur. Tunc autem bene geritur, quando ne, sed tunc vere est utile, si bene geratur. Tunc autem bene geritur, quando subjectis prodest, quibus terreno honore praefertur. Potestas bona est, quae a Deo donante est, ut malum timore coerceat, non ut temere malum committat. Nihil autem pejus quam per potestatem peccandi libertatem habere; nihilque infelicius male agendi facultate. 6. Qui intra saeculum bene temporaliter imperat, sine fine in perpetuum regnat; et de gloria saeculi hujus ad aeternam transmeat gloriam. Qui vero prave regnum exercent, post vestem fulgentem et lumina lapillorum, nudi et miseri ad inferna torquendi descendunt. 7. Reges a recte agendo vocati sunt, ideoque recte faciendo regis 339 nomen tenetur, peccando amittitur. Nam et viros sanctos proinde reges vocari in sacris eloquiis invenimus, eo quod recte agant, sensusque proprios bene regant, et motus resistentes sibi
Abbreviated transcription (Latin):
is iustus aut om̃i potentia scłari exuit᷑. aut si aliqͣ cingitur
non fub illa curuat᷑. ut suꝑbus tuneat. s etiam sibi fubicit ut hu¬
milior in notescat. ꝓbat᷑ aũ hoc apłꝯco exemplo quidatã sibi po¬
testatẽ etiam nec ad hoc usus ẽ. qd̾ clicebat. s dũ poss utilicitis
labore.⁊ hic ⁊ in futuro uacuus inuenit᷑ arequie. tantoq sar¬
cinis peccatoꝵ gͣuat᷑. quanto fit abonis oꝑib a lienus. Quanto¬
quisq secularis honoris dignitate sublimat᷑ tanto gͣuiꝰ curaꝵ
ponderib ag̃grauat᷑. eisq magis m̃te et cogitatione subicit᷑ quib su¬
blimitatis gradu p̃ponit᷑. Nam ut quidã patrũ ait. omne qd̾ sr̃¬
eminet. plus merorib afficit᷑ quã honorib gaudet. Quanto qͥsq
curis mundi maiorib occupatur tanto faciliorib uiciis p̃mit᷑.
Si enĩ uix ualet peccã animꝰ deuitare quietꝰ. quantomagis occu¬
patione scłari deuictꝰ.: Non statim utile ẽ omne potestatis insig¬

Expanded text:
ir justus aut omni potestate saeculari exuitur, aut si aliqua cingitur, non sub illa curvatur, ut superbus tumeat, sed eam sibi subjicit, ut humilior innotescat. Probatur autem hoc apostolico exemplo, qui data sibi potestate, etiam nec ad hoc usus est quod decebat, sed, dum posset uti, licita labore, et hic et in futuro vacuus invenitur 338 a requie; tantoque sarcinis peccatorum gravatur, quanto a bonis operibus existblimatur, tanto gravius curarum ponderibus aggravatur; eisque magis mente et cogitatione subjicitur, quibus sublimitatis gradu praeponitur. Nam, ut quidam Patrum ait: Omne quod supereminet plus moeroribus afficitur quam honoribus gaudet. 4. Quanto quisque curis mundi majoribus oSi enim vix valet peccata animus devitare quietus, quanto magis occupatione saeculari devinctus? 5. Non statim utile est omne potestatis insig
Abbreviated transcription (Latin):
noscunt.si tñ patrũ fcã ñdiligant. s tm̃ oꝑiant ne imitent᷑. Nã
sunt qui pp̾ositos suosꝑu̾se uidicant. dum t̾renis studiis eos plus idi̾t
tẽ intñtos. si uł parũ iam ipsi de spiritalib cognouerunt. Rectores
gͦ uidicandi ad̾o sunt asius autem subditis nequaꝙͣ iudicandi st̃.
exemplo dñi qui ꝑse uendentes columbas. ⁊ nũmulariosx men¬
sas ꝓprio eu̾tit flagello ⁊ piecit a templo. uł etram sicut dicit Os
exorbitaui̾t rector tune erit arguendus a subditis. ꝓmorib uͦ

Expanded text:
noscunt, si tamen patrum facta non diligant, sed tantum operiant, nec imitentur. Nam noscunt, si tamen patrum facta non diligant, sed tantum operiant, nec imitentur. Nam sunt qui praepositos suos perverse judicant, dum terrenis studiis eos plus viderint esse intentos, si vel parum jam ipsi de spiritalibus cognoverint. Rectores ergo judicandi a Deo sunt, a suis autem subditis nequaquam judicandi sunt, exemplo Domini, qui per se vendentes columbas et nummulariorum mensas proprio evertit flagexorbitaverit rector, tunc erit arguendus a subditis. Pro minorib
Abbreviated transcription (Latin):
ordinant᷑ pp̃ositi mundana ⁊ exti̾ora sectantes ut clum
temporalib reb se totos impendunt. spiritales tutiorẽ uitã.
tẽplationis exerceant. Quia dura sunt quiete uiuere uolenti¬
ui sareine curarum episcopalium prouidet sepe d̾s euris dedi¬
tos feculazib ad susceptionem regiminis ut dum hiiext̾iora si¬
ne tedio ꝑcurant sꝑitales reb int̾i̾orib sine impedim̃to rerum
t̾reuaꝵ deseruiant. Oi gͦ ordinẽ accusat a quo instruunt᷑ qui
qui interius suꝑna desid̾ant nullo t̾rene obfistẽte negocio lib̾iꝰ h
qd̾ amant intendant. Non ẽ utiq iudicand aplebe rector in or¬
dinatus. dum magis nouin̾t populi sui fuisse meriti ꝑu̾si
regimen suscepisse pontificis. Nam prome¬
ritis
principũ. qui ex mĩtoplebis p̃uaric̃a¬
t᷑ Sententia dãpnant᷑. chã filii noe
qui suoꝵ p̃positoꝵ eulpas ꝑdunt in pu¬
meritũ ⁊ iaphet qui reuerent̃ oꝑiunt que patres suos gessisse cog¬

Expanded text:
ordinantur praepositi, mundana et exteriora sectantes, ut dum temporalibus rebus se totos impendunt, spiritales tutiorem vitam contemplationis exerceant. Quia durae sunt quiete vivere volentibus sarcinae curarum episcopalium, providet saepe Deus curis deditos saecularibus ad susceptionem regiminis: ut dum hi exteriora sine taedio procurant, spiritales rebus interioribus sine impedimento rerum terrenarum deserviant. Dei ergo ordinem accusant, a quo instituuntur, qui qui interius superna desiderant, nullo terreno obsistente negotio, liberius hoc quod amant, intendant. Non est itaque judicandus a plebe rector inordinatus, dum magis noverint populi, sui fuisse meriti, perversi regimen suscepisse pontificis. Nam pro meritis principum, qui ex merito plebis praevaricantur. Sententia damnantur Cham filii Noe, qui suorum praepositorum culpas in pumeritum et Japhet, qui reverenter operiunt quae patres suos excessisse cog
Abbreviated transcription (Latin):
psalmi sententiã. ⁊ peccatũ meũ ꝯtͣ me ẽ semꝑ. Sicut enĩ
ñ opͭ remmisci pecc̃i affectũ. sic semꝑ necesse ẽ unũ quẽq suũ
indeflendo cõmemorare peccatũ. Apud iustũ recordatio peccĩ
facit tediũ animi. Quiaũ luxurie ⁊ cupiditati fubditi sũt
ꝯtumaci suꝑbia ⁊ iã de ipso pecc̃ĩ oꝑegloriant᷑. Sernuo dĩ tan¬
ta recordatio debet eẽ peccati. ut ea q̃ gessit semꝑ lacͥmans ofite¬
atur. Unde⁊ psalmꝰ dicit. Conu̾sus sũ in erũpna dũ ofigit᷑ spina.
peccatũ meũ cognitũ tͥ feci. ⁊ dixi Pnuntiabo adu̾sus me inui¬
tacuisse penitet se nisi confessionẽ peccatoꝵ: quid clamasse se
dolet: nisi defentionẽ maloꝵ Qui gͦ peccõꝵ suoꝵ defensor exti¬
titit: necesse ẽ ut penitendo accuset. qd̾ suꝑbiens pͣue admi¬
De cogitatione.xxu.

Expanded text:
er . Sicut enim non oportet reminisci peccati affectum, sic semper necesse est unumquemque suum in flendo commemorare peccatum. 2. Apud justum recordatio peccati facit taedium animi. Qui autem luxuriae et cupiditati subditi sunt, contumaci superbia etiam de ipso peccati opere gloriantur. 3. Servo Dei tanta recordatio esse debet peccati, ut ea quae gessit semper lacrymis confiteatur. Unde et psalmus dicit: Conversus sum in aerumna, dum configitur spina. Peccatum meum cognitum tibi feci. Dixi: Pronuntiabo adversum me injutacuisse se poenitet, nisi confessionem peccatorum? Quid clamasse se dolet, nisi defensionem malorum? Qui ergo peccatorum suorum defensor exstitit, necesse est ut poenitendo accuset quod superbiens prave admDe cogitatione. 1.
Abbreviated transcription (Latin):
tur.:amplius ꝑtimescit᷑. Quamuis aũ graue sit dum in usũ
uenĩt. leue estimat᷑. ⁊ sine ullo metuꝯmittit᷑. Istis fomitib qͣi
quibidã gradib coaleseit omne pecẽm. Cogitatio namꝙ p̃ua.
deloctationẽ parit. delectatio consentionẽ. consentio actionẽ:
actio osuetudinem. ꝯsuetudo necessitatẽ. Sic ꝙ his iunchħs
hõ implicatus quadã cathena uicioꝵ tenet᷑ adstrictꝰ ita ut ab ea
euelli nequaꝙͣ ualeat. nisi diuina grã manũ iacentis adp̃hendat
Peccatũ adinittere cad̾e ẽ in puteũ. Consuetudinẽ uͦ face̾ pecc̾ãdi:¬
osputei ẽ. coangustari: ne his qui cedit ualeat exire. S int̾cdũ
⁊ iam tales ds lib̾at. dum eoꝵ desꝑationẽ ad conu̾sionẽ lib̾tatis
ꝯmutat. Ipsoeñi peccã miserante dimittunt᷑. quo ꝑtegente

Expanded text:
lius pertimescitur, quamvis autem grave sit, et dum in usum venerit, leve existimatur et sine ullo metu committitur. Istis fomitibus quasi quibusdam gradibus coalescit omne peccatum. Cogitatio namque prava delectationem parit, delectatio consensum, consensus actionem, actio consuetudinem, consuetudo necessitatem, sicque his vinculis homo implicatus quasi quadam catena vitiorum tenetur astrictus, ita ut ab ea evelli nequaquam valeat, nisi divina gratia manum iacentis apprehendat. Peccatum ados putei est angustare, ne is qui cecidit valeat exire. Sed interdum etiam tales Deus liberat, dum eorum desperationem ad conversionem libertatis commutat. Ipso enim miserante, peccata dimittuntur quo protegente
Abbreviated transcription (Latin):
Ue inquit qui trahitis iniquitatẽ in funiculis uanitatis. et
qͣi iunculũ plaustri peccatũ. Trahit eñi iniquitatẽ ut funiculũ
qui tardat ꝯu̾ti ad dm̃. Trahere ẽ iniquitatẽ moram facere iniqͥtati
Uñ ⁊ psalmus. Plongauerunt iniquitates suas: dñs iustus ocidr
ceruices peccatoꝵ¬

Expanded text:
pheta: Vae, inquit, qui trahitis iniquitatem in funiculis vanitatis, et pheta: Vae, inquit, qui trahitis iniquitatem in funiculis vanitatis, et quasi vinculum plaustri peccatum ! Trahit enim iniquitatem ut funiculum, qui tardat converti ad Deum. Trahere enim iniquitatem est moram facere iniquitati. Unde et psalmus: Prolongaverunt iniquitates suas; Dominus justus concidet cervices peccato
Abbreviated transcription (Latin):
cum uolumus discedimus. qr tam necessitatis uinculo ꝑ-
suetudinẽ retinem᷑. Multũ ueri amor agit in hoĩe s resultat
caro maleosuetudinis lege. Beneaũ auclact᷑ ꝓ bona ꝯscientia
exultat: qui ualent̃ in se repͥmit. qd̾isolent̃ impugnat. freꝙ̃t̾̃
peccare cauendũ ẽ. Nam ħ ipsũ qd̾ de malo nr̃o plerũꝙ ds nob
forte dum expectamꝰ. a uiciis sanari. ⁊ uicia multiplicemus
⁊ salutem non adipiscam. Ergo studeamꝰ aut ñ peccare. aut cito¬
ꝯu̾si. a lapsu ꝯsurgere. Om̃ino peccare cauendũ ẽ. Quod si hu¬
mana fragilitate peccatũ subrepserit. ofestim corrigendũ est.¬
qd̾ nequit̃ sensetit᷑ omissum. Cito enĩ corrigit᷑ culpa: que eito
cognoscit᷑. Tardius aũ sanat᷑ uulnus: qd̾ tam putrescentib
m̃bris longo pꝰt tempore curationis adhibet᷑. Iteratio pecc̃i gͣui
orẽ sicut morbus fr̃ morbũ ueniat. sicut ymb̾ suꝑ ymbrem oc¬
currat. Mora peccandi immanitatẽ facit scelenis. Uñ ⁊ ꝓphe

Expanded text:
cum volumus, discedimus, quia jam necessitatis vinculo per consuetudinem retinemur. 8. Multum veri amor agit in homine, sed resultat caro malae consuetudinis lege. Bene autem audacter pro bona conscientia exsultat, qui valenter in se reprimit quod insolenter impugnat. 9. Frequenter pecforte dum exspectamus a vitiis sanari, et vitia multiplicemus, et salutem non adipiscamconversi ab ipsa consurgere. Omnino peccare cavendum est, quod si humane fragilitati peccatum subrepserit, confestim erit corrigendum quod nequiter sentitur commissum. Cito enim corrigitur culpa que cito cognoscitur, tardius autem sanatur vulnus quod iam putrescentibus membris longo post teor est, sicut si morbus super morbum veniat, sicut si imber super imbrem occurrat. 12. Mora peccandi immanitatem facit sceleris, unde et Pro
Abbreviated transcription (Latin):
laudem eiꝰ ad dñi referens eamq melius in diuina rõne ꝯspi-¬
sioens continuo mane fiebat. Si uͦ ꝑmaneret neglecto cteatore
l ereatur aspectu uam non uesꝑa s nox utiq fieret dum
se creatã meleus ind̾o quã in se ip̃a nouit ip̃a si doginttid . am
sibi satis facere ñ agnosceret. ut se plenius nosse potuislet an
dm̃ sese referebat ẽreatura in quo se agnosendo elies melius
sic dẽ dixit fiat celũ in pͥncipio. illud eñ sempitne lnubo
unnco dictũ ẽ.Si transitorie dictũ est ado fiat eratutioo
epeatura aliqua unde iã talis fieret uox.S qr añqͣ dicet fi¬
ato nulla exstit t c̃atã. ipsum fiat qd̾ dictũ ẽ in et̾nitate
abi ñ in uocis sono enuntiatũ ẽ. Non septies ado iusa sye¬
eies ꝙ laudata ẽ. creatã que añ ꝙͣ fieret ꝑfecte ab eo ẽ uisa. ħ
dĩi nos singla uidentes laudamꝰ eũ sit tanꝙͣ ipse uideat. lau¬
t laudat ꝑ nos. S ꝑ se ꝑhennit̾ ac sempit̾ne uidet: ꝑ nos uͦ

Expanded text:
laudem ejus ad Deum referens, eamque melius in divina ratione conspiciens, continuo mane fiebat. Si vero permaneret, neglecto Creatore, in creaturae aspectu jam non vespera, sed nox utique fieret. 14. Dum se creatura melius in Deo quam in sesibi satisfacere non agnosceret, ut se plenius nosse potuisset, ad Deum esse referebat creatura, in quo dies se agnoscendo melius t aliquid, sic Deus dixit Fiat coelum in principio. Illud enim sempiterne in verbo unico dictum est. Si transitorie dictum est a Deo Fiat, erat utique creatura aliqua, unde jam talis fieret vox. Sed quia antequam diceret Fiat, nulla exstitit creatura, ipsum Fiat quod dictum est, in aeternitate Verbi, non in vocis sono, enuntiatum est. 16. Non septies a Deo visa, septiesque laudata est creatura, quae antequam fieret perfecte ab illo est visa; sed dum nos singula videntes laudamus, fit tanquam ipse videat, lauet laudat per nos; sed per se perenniter ac sempiterne videt, per nos vero
Abbreviated transcription (Latin):
Quib respondendũ. ẽ Uoluntas d̾s ẽ. quia ñ ipse aliud ẽ ali
et̾num. et incõmutabile ẽ: Hoc gͦ ẽ uoluntas eiꝰ. Maties ex qͣ
formatꝰ est mund̾: origine ñ tempore res a se fcãs p̃cesit.
ut sonus tm̃. Prior eñi est sonus cantu: quia suauitas canti¬
lene ad sonũ uocis. ñ sonus ꝑtinetad suauitatem ac per hoc
utrũꝙ simul sunt. s ille ad quemꝑtinet cantꝰ pͥor ẽ. idẽ sonꝰ. Ma¬
ties ex qua celũ t̾raq formata ẽ: id̾o informis uoeataẽ: quia ñ¬
aum ex ea formata erant: que formarirestabant. Uerũ ip̃a ma¬
ties ex nichilo fc̃a erat Alud ẽ aliquid fieri posse aliud fieri ne¬
disse ee̾. fier necesse ẽ qd̾ d̾s natis inseruit. fieriaũ posse ẽ qđ extͣ
cursũ inditũ nat᷑aꝵ creator ut faceret qñ uoluit reseruauit. łlõ¬

Expanded text:
Quibus respondendum est: Voluntas Dei Deus est, quia non ipse aliud est, alQuibus respondendum est: Voluntas Dei Deus est, quia non ipse aliud est, alaeternum et incommutabile est. Haec est ergo voluntas ejus. 6. Materies ex qua formatus est mundus , origine, non tempore, res a se factas praecessit, ut sonus cantum. Prior enim est sonus cantu, quia suavitas cantilenae ad sonum vocis, non sonus pertinet ad suavitatem; ac per hoc utrumque simul sunt, sed ille ad quem pertinet cantus prior est, id est, sonus. teries, ex qua coelum terraque formata est, ideo informis vocata est, quia nondum ex ea formata erant quae formari restabant; verum ipsa materia ex nihilo facta erat. Aliud est aliquid fieri posse, aliud fieri necesse esse. Fieri necesse est quod Deus naturis inseruit, fieri autem posse est quod extra cursum indictum naturarum creator ut faceret quandoque voluit reservavit. Po
Abbreviated transcription (Latin):
uudus ex reb iusibilib stñ in uestigabilib constat. hõ
aũ ex rerũ uniu̾sitate ꝯpositꝰ qͣi alt̃ in breui qͦͥdãmͦ ereatꝰ
ẽ mnundus. Ratio mundi de uno consid̾anda ẽ hoĩe. Nã sic̃ ꝑdi
insioẽs etatũ ad finẽ hõ u̾git᷑. ita mundus ꝑ hoc qd̾ distenoit᷑¬
temꝑe. deficit. qr unde hõ atq mundus crescere uident᷑. in de
noua ꝑmundo faciendo orta fuisse cogitatio. quando in suo ma¬
neret et̃no ꝯsilio huiꝰ mundi constructio. nec tempꝰ ante prin¬
cipiũ s et̾nitas fuerit. Tempꝰ uero a substitutione ereaturȩ ñ
Cur noua uoluntas in dm̃ ut mundũ cond̾et orta ẽ: S noua
in dm̃ uoluntas exorta ẽ: qr ⁊ si in re mundus ñ erat. in et̾na
tamen ratione ⁊ consilio semper erat. Dicunt quidã qd̾ su¬
bito uoluit d̾s face̾ mundum. qd̾ ante non fecit uoluntatẽ d̾i
ĩmutari arbitrantes qui aliqͣndo uoluit qd̾ aliqñ ñ uoluit.

Expanded text:
ue ex rebus visibilibus, sed tamen investigabilibus constat; homo autem ex rerum universitate compositus, alter in brevi quodammodo creatus est mundus. Ratio mundi in uno consideranda est homine. Nam, sicut per dimensiones aetatum ad finem homo vergit, ita et mundus tempore, deficit, quia unde homo atque mundus crescere videtur, inde unovam pro mundo faciendo ortam fuisse cogitationem, quando in suo aeterno maneret consilio hujus mundi constructio; nec tempus ante principium, sed aeternitas. Tempus vero a substitutione creaturae, noCur nova voluntas in Deo ut mundum conderet orta est? Sed novain Deo exorta non est, quia etsi in re mundus non erat, in aeterna tamen ratione et consilio semper erat. 5. Dicunt quidam: Quid subito voluit Deus facere mundum, quem ante non facit? Voluntatem Dei immutari arbitrantes, qui aliquando voluit quod aliquando non voluit.
Abbreviated transcription (Latin):
nũ corpus effieuit. Decor elem̃torũ om̃iũ in pulchro ⁊ apto ꝯsi¬
stit. S pulchrũ ee qd̾ ꝑ seipsum ẽ pulchrũ. ut homo exaĩa
et m̃bris om̃ib constans. aptum uero e̾ẽ ut uestim̃tum et
uictum patet.id̾oꝙ hominẽ dici pulchrũ ad se. quia ñ uesti¬
m̃to ꝙ uictui ẽ hõ necessaniꝰ s ista hõi. Ido aũ illa apta qͥa
ñ sibi sicut homo pulchra aut ad se. s ad alud. id ẽ ad homi¬
nẽ commodata ñ sibi met necessaria. ħ ⁊ de cetis elem̃toꝵ na¬
turis dicendũ. ẽ. Cuncta q̃ sũt ⁊ facta sunt. nura ualde st̾.
s consuetudie uiluerũt. Icłoq sic diuina serutate oꝑa ut ea
semꝑ cogites in mensa. Recit ds oĩa ualde hona. Nichil gͦ na¬
tã malũ quando ⁊ ipsa que in creatis uident᷑ eẽ penalia. si bene
utantur ⁊ bona ⁊ ꝓsꝑa sũt. si male utantua nocent. Itagͥ ꝑpen¬
denda ẽ creatuna ex nr̃o usu ñ bono: ñ ex sua natura ualde bona.

Expanded text:
pulchro et apto consistit; sed pulchrum ei quod se ipsum est pulchrum, ut homo ex anima et membris omnibus constans. Aptum vero est, ut vestimentum et victus. Ideoque hominem dici pulchrum ad se, quia non vestimento et victui est homo necessarius, sed ista homini; ideo autem illa apta, quia non sibi, sicut homo, pulchra, aut ad se, sed ad aliud, id est, ad hominem accommodata, non sibimet necessaria. Hoc et de caeteris elementorum naturis dicendum est. 19. Cuncta quae sunt, et facta sunt, mira valde sunt, sed consuetudine viluerunt. Ideoque sic divina  6. Fecit Deus omnia valde bona. Nihil ergo natura malum, quando et ipsa quae in creaturis videntur esse poenalia, si bene utantur, et bona, et prospera sunt, si male utantur, nocent. Ita ergo perpendenda est creatura ex nostro usu non bona, nam ex sua natura valde bona.
Abbreviated transcription (Latin):
cor miserũ iustoꝵ compassione dãpnatorũ ꝯdolendi affectio
ubi tm̃ erit scõꝵ de dĩ ꝯtemplatione gaudiũ. ut tristicie nullis tribuat᷑
introitus. Sicut conparatꝰ color candidus nigno colori fit pulcͥor. ita scõꝵ
requies comꝑata dãpnationi maloꝵ gloriosior erit. Sic iusticia in iusti¬
cie: sic uirtus uitio. Crescit gͦ scõꝵ gloria: dũ debita dãp̃nant᷑ impii pe¬
na. Post resurrectionẽ scĩs in carnȩꝓmissa ẽ celoꝵ ascentio: dicente
ad patrẽ xp̃o. Uolo ut ubi ego sũ. ⁊ ipsi fint mecũ. Si enĩ m̃bra capi
sumus

Expanded text:
cor miserum justorum ex compassione damnatorum condolendi affectio; ubi tantum erit sanctorum de Dei contemplatione gaudium ut tristitiae nullum tribuat introitum. Sicut comparatus color candidus nigro colori fit pulchrior, ita sanctorum requies comparata damnationi malorum gloriosior erit; sic justitia injustitiae, sic virtus vitio. Crescit ergo sanctorum gloria, dum debita damnantur impii poena. Post resurrectionem sanctis in carne promissa est coelorum ascensio, dicente ad Patrem Christo: Volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum . Si enim membra capitsumus
Abbreviated transcription (Latin):
nec finiunt cepta partium negocia. quousq marsupia eoꝵ qui cau-¬
santur exhauriant. Quando enĩ uidicant ñ causam s dona consicłãt¬
⁊ sicut negligentes sunt in discussione causantiũ. sic in eoꝵ dãpno

Expanded text:
nec finiunt coepta partium negocia, quousque marsupia eorum qui caunec finiunt coepta partium negocia, quousque marsupia eorum qui causantur exhauriant. Quando enim judicant, non causas sed dona desiderant, et sicut negligentes sunt in discussione causantium, sic in eorum damno
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ. Nam stultus ꝑ ignauiam ignorat iusticiã in prob ꝑ cupi¬
ditatẽ corrũpit quã didicit u̾itatẽ Grauiꝰ lacerant᷑ pauꝑes apͣuis
iuidicib quam acruentissimis hostib. Nullus ȩnĩ p̃clo tam cu¬
pidus ẽ in alienis: quã iudex iniquus in suis. Latrones in acces¬
sis faucib ac latebrosis latentes insidias ponunt. isti palam ra¬
pacitatis auaricia inseuiunt. Hostes in alioꝵ sanguinẽ intendt̃
uitã extingunt. Qui enĩ destruant multi funt. rari sunt qui
populos legum mod̾amine regunt. Plerũq ⁊ boni uidices sũt.
s ministros rapaces hñt. horum figura ut ait quidã tamꝙͣ
scilla pingit᷑ atq describit᷑. ipsa quidem humana specie s capitib
carnis accincta ⁊ circuindata. Non alit̃ quib dã potestatib accidit
ut ipsoꝵ humanitatẽ immanitas iniquoꝵ socioꝵ ꝑturbet. Sepe
iuidices ꝓͣui cupiditatis causa aut differunt. aut ꝑu̾tunt iudicia

Expanded text:
 improbus per cupiditatem corrumpit ipsam quam dicit veritatem. Gravius lacerantur pauperes a pravis judicibus, quam a cruentissimis hostibus. Nullus enim praedo tam cupidus in alienis, quam judex iniquus in suis. Latrones in accessis faucibus ac latebrosis jacentes insidias ponunt: isti palam rapacitatis avaritia saeviunt. Hostes in aliorum sanguinem tantum vitam extinguunt. Qui enim destruant multi sunt: rari sunt qui populos legum moderamine regant. Plerunque et boni judices sunt, sed ministros rapaces habent, horum figura, ut ait quidam, tanquam scilla pingitur, atque describitur. Ipsa quidem humana specie, sed capitibus caninis accincta et circundata. Non aliter quibusdam potestatibus accidit, ut ipsorum humanitatem immanitas iniquorum sociorum perturbet. Saepe judices pravi, cupiditatis causa, aut differunt, aut pervertunt judicia,
Abbreviated transcription (Latin):
nib agitat᷑. ꝓ quib si do grãs egerit. sueq culpe qd̾ talia pati dig¬
na sit reputauerit. ħ qd̃ ex passione tolerat. ei pro uirtutib repu¬
tabit᷑. qr ⁊ diuinã agnoscit iusticiam.: ⁊ sitã culp̃a intelligit. Te¬

Expanded text:
nibus agitatur, pro quibus si Deo gratias egerit, suaeque culpae quod talibus dignibus agitatur, pro quibus si Deo gratias egerit, suaeque culpae quod talibus dignus sit, imputaverit, hoc quod ex passione tolerat ei pro virtutibus reputabitur, quia et divinam agnoscit justitiam, et suam culpam intelligit.
Abbreviated transcription (Latin):
aũ tunc leuiꝰ portat qd̃ patit᷑. si sua discusserit mala ꝓ quib in¬
fertur retributio iꝰta. Discat non murmurate qui malapatit᷑ etiã¬
murmurat. iusticiam iudicantis accũsat. Qui uerese aognosat
a iusto iudice pati quod sustinet etiã s ꝓ quo patit᷑ ignoret. ꝑ ħ
iam iustificat᷑. ꝑqd̾ ⁊ se ipsũ acusat. ⁊ dĩ iusticiã laudat. Oũ ex¬
reb ꝓsꝑis utilia iustus exempla p̃stat hõib. necesse ẽ uerũ eũ ⁊ad¬
u̾sitatib tangi. qͣtinꝰ eiꝰ patientia ꝯꝑbet᷑. ut denuo fortitudinis do¬
cum̃ta ex eo sumant. qui ꝑsꝑitatis eiꝰ temꝑantiã agnouerunt.
Qui passionib amime insidiante adu̾sario cruciat᷑. ñ idcirro sȩcre¬
uat alienari a xp̃o. quia talia patit᷑. s magis ꝑ ħ d̾o̾ comiñdabilem
se ee̾ existimet. sidũ hec patit᷑ laud dm̃ potius ꝙͣ accuset. Ad mag¬
nam utilitatẽ diuino uidicio mens iusti diu̾sis passionũ temptatio¬

Expanded text:
 tunc levius portat quod patitur, si sua discusserit mala, pro quibus illi infertur retributio justa. Discat non murmurare qui mala patitur, etiammurmurat, justitiam judicantis accusat. Qui vero se cognoscit a justo judice pati quod sustinet, etiamsi pro quo patitur ignorat, per hoc jam justificatur quod et seipsum accusat et Dei justitiam laudat. stus exempla praestet hominibus, necesse est eum iterum et adversitatibus tangi, quatenus ejus patientia comprobetur, ut denuo fortitudinis documenta ex eo sumant, qui prosperitatis ejus temperantiam agnoverunt. Qui passionibus animae insidiante adversario cruciatur, non idcirco crse alienari a Christo qui talia patitur, sed magis per hoc Deo commendabilem se esse existimet, si, dum haec patitur, laudet Deum potius quam accuset. Ad magnam utilitatem divino judicio mens justi diversis passionum tentatio
Abbreviated transcription (Latin):
didlerunt. Int̾elum ordinata discretio ẽ. dum negatur parenti
quod p̃statur extraneo: ut nouis non pietatis ⁊hib̾i officiũ.s
negari carnalitatis affectũ. Parentib enĩ carnalit̾ p̃stat᷑ qd ex¬
les odio debemus affectus hrẽ. ita nec parentes odio nob̾ habendi
sunt. s eoꝵ impedim̃ta que nos ab itinere recto p̃pediunt. dũ ita
uiroꝵ renuntiantiũ seculo uaccas designare allophiloꝵ archã
cdi gestantes. Nani sicut ille pignoꝵ affectib arrecto itinere mi¬
nime digresse sunt: ita et uir mundo renuntians. parentele
obtentũ ñ debet abono p̃pediri ꝓposito.

Expanded text:
uas perdunt. 5. Interdum ordinata discretio est, dum negatur proximo uas perdunt. 5. Interdum ordinata discretio est, dum negatur proximo quod praestatur extraneo, ut noveris, non prohiberi pietatis officium, sed negari carnalitatis affectum. Proximis enim carnaliter praestatur, quod exnales affectus odio debemus habere, ita nec parentes odio a nobis habendi sunt, sed eorum impedimenta, quae nos ab itinere recto praepediunt, dum tavirorum renuntiantium saeculo vaccas designasse Allophylorum, arcam Dei gestantes. Nam sicut illae pignerum affectibus a recto itinere minime digressae sunt, ita et vir mundo renuntians, parentelae obtentu non debet a bono praepediri proposito.
Abbreviated transcription (Latin):
culo renuntiant: ⁊ tñ curis rerũ familiariũ inplicant᷑ xxi
quanto se rerũ studiis occupant: tanto diuine se ipsos subtͣ-
cere student utrũq cõplecti simul ñ ualent. Nam duas curas
parit̃ ine̾ẽ pectori humano ñ posse. ⁊ duob seruientẽ dnis.
uni placere difficile ẽẽ. Nisi prius a secretiorib cordis expel¬
latur inportum seculariũ multitudo curaꝵ. anima que in¬
trinsecus iacet ne¬
qua quã resurgit. Nam dũ se ꝑ innu¬
meras seculi cogitatio¬
nes asꝑgit. ad consid̾ationem sui
se nullatenuis colligit. Ar
guit᷑ eoꝵ tepor. qui dõ uaca¬
reuolentes ⁊ mundo tenuntiant. ⁊ euras ꝓpͥas asꝑnantur.s dũ ꝓ¬
pinquoꝵ ut ilitates procurant ad̾i amore se seꝑant. uir fp̃itat¬
ita ꝓdesse debet sue ppinquitati: ut dum ilł grãmcarnis p̃stare
a more parentũ non solum terrenis curis s etiam forensib uir¬
gnsinuoluti sunt. ⁊ ꝓ suorũ temporali salute suas animas ꝑ¬

Expanded text:
culo renuntiant, et tamen curis rerum familiarium implicantur, quanto se rerum studiis occupant, tanto a charitate divina seipceri student, utrumque complecti simul non valent. Nam duas curas pariter inesse pectori humano non posse; et duobus servientem dominis, utrique placere difficile est. 2. Nisi prius a secretioribus cordis expellatur importuna saecularium multitudo curarum, anima, quae intrinsecus jacet, nequaquam resurget. Nam dum se per innumeras saeculi cogitationes spargit, ad considerationem sui se nullatenus colligit. 3. guitur eorum tepor qui, Deo vacare volentes, mundoque renuntiant, et curas proprias aspernantur, sed dum propinquorum utilitates procurant, aritualis ita prodesse debet suae propinquitati, ut dum illis gratiam carnis praestare amore parentum non solum terrenis curis, sed etiam forensibus jurgiis involvuntur, et pro suorum temporali salute animas s
Abbreviated transcription (Latin):
restat ꝓculdubio. ut ꝑ abstinentiã caro maceret᷑. Unde & bistin¬
cto coceo torta byssus adiũgit᷑. De terra et enĩ byssus: intenti
specie oritur. Et quid ꝑ byssũ: nisi candens decore munditie cor¬
poralis castitas designatur: Que uidelicet torta pulchritudini
suphumeralis innectitur: quia tunc eastimonia ad ꝑfectum mũ¬
ditie candorem ducitur. cum ꝑ abstinentiam camo fatigatur.
Cumq int̾ uirtutes cetãs etiam afflicte carnis meritũ proficit.
quasi in diu̾sa suꝑhumeralis specie: byssus torta candescit Ur¬

Expanded text:
restat procul dubio ut per abstinentiam caro maceretur. Unde et his tinrestat procul dubio ut per abstinentiam caro maceretur. Unde et his tincto cocco torta byssus adjungitur. De terra etenim byssus nitenti specie oritur. Et quid per byssum, nisi candens decore munditiae corporalis castitas designatur? Quae videlicet torta, pulchritudini superhumeralis innectitur; quia tunc castimonia ad perfectum munditiae candorem ducitur, cum per abstinentiam caro fatigatur. Cumque inter virtutes caeteras etiam afflictae carnis meritum proficit, quasi in diversa superhumeralis specie byssus torta candescit
Abbreviated transcription (Latin):
hanc cdignitatẽ fortitudinis. psalmista consid̾at dicens. Michi
autẽ mmis honorificati sunt amici tui d̾s: nimis confortat᷑
est pͥncipatꝰ eoꝵ. Quia nimirũ scõꝵ mens principalit̃ in fũnus
erigit᷑. & cũ extĩus ꝑpeti abiecta cernuntur Auro aũ iacin
cto. bysso ac purpure. bistuictꝰ coccus adiungit᷑: ut ante int̾niui¬
dicis oculos omĩa uirtutũ bona ex caritate decorent᷑: &e cuncta qͣ
corã hoĩb rutilant. hec in conspectu occulti arbitris fla̾ma inti¬
mi amous accendat. Que scilicet caritas quia dm̃ simul ac proxi¬
mum cdiligit. quasi ex dupplici tinctura fulgeseit. Qui gͥ sic ad
auctoris speciem anhelat. ut ꝓximorũ curã negligat. ut sic ꝑ¬
ximorum curã exeguit᷑. ut adiuino amore torpescat: quia qui¬
unũ hoꝵ quodlibet negligit. insuꝑhumeralis ornam̃to habere
coccum bistictũ nescit. S cum mens ad p̃cepta caritatis tendit᷑

Expanded text:
Hanc dignitatem fortitudinis Psalmista considerat, dicens: Mihi Hanc dignitatem fortitudinis Psalmista considerat, dicens: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus, nimis confortatus est princerigitur, cum exterius perpeti abjecta cernuntur. Auro autem et hyacintho, ac purpurae, bis tinctus coccus adjungitur, ut ante interni judicis oculos, omnia virtutum bona ex charitate decorentur, et cuncta quae coram hominibus rutilant, haec in conspectu occulti arbitri flamma intimi amoris accendat. Quae scilicet charitas, quia Deum simul ac proximum diligit, quasi ex duplici tinctura fulgescit. Qui igitur sic ad auctoris speciem anhelat, ut proximorum curam negligat, vel sic proximorum curam exsequitur, ut a divino amore torpescat, quia unum horum quodlibet negligit, in superhumeralis ornamento habere coccum his tinctum nescit. Sed cum mens ad praecepta charitatis tenditur,