comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mutaris Iuno etiam ibi donieuit posldetnt.
tons etiũ y mphe : dñc nouensies. seaat
cati regione unum placuit cortogar. am
ions sdam: et iois opulentiş mincrueo
ionem fierant in prȩsenti siscordiam ueto
ae seditionẽ quis adsacras miptias corto¬
semp iumice: do eadem igit᷑ regione solua
pliton q̾s patrius poni ẽi comiorat so
h nsa alnestris mulciber iar edestis. neen
etid militaris. fauoni exquarta regione ue¬
nerunt corrogantur ex ꝓpeima transcur¬
Al donib conitigi reguim ceres. tellutr as
bia ep secta posemum. Nam mars qurtirit
etgenus dipiꝰ postiulati. Sio etiã uber acse¬
cindumispuses uocatir ee seprima. t̃anat
quippe ex eadem post longam deliberationẽ
placint aahiberi: quod crebro ipsi cyuenio fu¬
erit obsecuta. Octaua uero transcurritur: qm̃
ex eadẽ cumeti superius corrogati: solusq exu
ia ueris fructus admibetur. Iunonis uero hospi¬

Expanded text:
militaris; Iuno etiam ibi domicilium possidebat, militaris; Iuno etiam ibi domicilium possidebat, Fons etiam, Lymphae diique Nouensiles. Sed de tertia regione unum placuit corrogari. Nam Iouis secundani et Iouis opulentis Mineruaeque Iouem fuerant in praesenti. Discordiam uero ac Seditionem quis ad sacras nuptias corrosemper inimicae? De eadem igitur regione solus Pluton, quod patruus sponsi est, conuocatur. Tunc Lynsa siluestris, Mulciber, Lar caelestis necnon etiam militaris Fauorque ex quarta regione uenerunt. Corrogantur ex proxima, transcursis domibus coniugum regum, Ceres, Tellurus Teilia, ex sexta poscimini; nam Mars Quirinus et Genius superius postulati. Sic etiam Liber ac secundanus Pales uocantur ex septima. Fraudem quippe ex eadem post longam deliberationem placuit adhiberi, quod crebro ipsi Cyllenio fuerit obsecuta. Octaua uero transcurritur, quoniam ex eadem cuncti superius corrogati, solusque ex illa Veris fructus adhibetur. Iunonis uero Hospi
Abbreviated transcription (Latin):
ut. ex eo quod omĩa pariter reꝑmittunt no¬
men eis ex consensione ꝑfecit. Uulcanũ uero
ioinalem: ipse iuppit poscit. ucet nunq̃ ue
de sede chorusca descenderet. ⁊ unc etiamut
int̃ alios potissimi rogarentur. ipsuis collegȩ
iouis: qui bis seni cum eodem tonante nume¬
rantur. Q uosq disthicũ complectit᷑ ennia¬
io. ltemr ⁊ septẽ residui: qui mt̃ duo decim ñ
uocantur. P ost hos quamplures alti ꝓ sius
gradib celites ac deoꝵ omniũ populꝰ absq
imꝑtinentib conuocandi. Nec mora milites
iouis ꝑ diuersas cȩli regiones approperant
quippe discretis plurimũ locis deoꝵ singłi
mansitabant. & licet ꝑ ⁊ odiacũ tractũ non¬
milli singulas uel binas domos animalib ti¬
tularint: in aliis tam̃ habitaculis cõmane¬
bant. Nam in sedecim discerm dr̃ cȩlum ome
regiones: in quarũ prima sedes habere me¬
morantur: post ipsum iouẽ. dii consentes.
penates. salus. ac lares. ianus. fauores. oꝑta

Expanded text:
t, ex eo quod omnia pariter repromittunt, nomen eis consensione perfecit. 42 Vulcanum vero Iovialem ipse Iuppiter poscit, licet numquam ille de sede corusca descenderet. Tunc etiam ut inter alios potissimi rogarentur ipsius collegae Iouis, qui bis seni cum eodem Tonante numerantur, quosque distichum complectitur Ennialo. item ex septem, residui qui inter duodecim non uocantur. Post hos quamplures, alti pro suis gradibus, caelites ac deorum omnium populus absque impertinentibus conuocandi. Nec mora milites Iouis per diuersas caeli regiones approperant. Quippe discretis plurimum locis deorum singuli mansitabant, et licet per zodiacum tractum nonnulli singulas uel binas domos animalibus titularint, in aliis tamen habitaculis commanebant. Nam in sedecim discerni dicitur caelum omne regiones, in quarum prima sedes habere memorantur post ipsum Iouem dii Consentes Penates, Salus ac Lares, Ianus, Fauores operta
Abbreviated transcription (Latin):
in neten diuisarũ usq ꝓgredit᷑. Sextũ. qd a subpͥncipali mediarũ. in t̾ciã excel¬
lentiũ thitur. Septimũ. qd̾ a mediarũ extenta. in excellentiũ dyatonon excuriit
Octauũ. qdđ a media excellentiũ. in ultimũ ducit᷑ S. Quib excursis. gña

Expanded text:
in neten divisarum usque progreditur; sextum, quod a subprincipali mediarum in tertiam excelin neten divisarum usque progreditur; sextum, quod a subprincipali mediarum in tertiam excellentium trahitur; septimum, quod a mediarum extenta in excellentium diatonon excurrit; octavum, quod a media excellentium in ultimam ducitur. 955 Quibus excursis genera
Abbreviated transcription (Latin):
Eex om̃ib &e.u. constat: recipit sonos .xii. spacia .xi. tonos .ix. semis: emi¬
Qd bis opapason dt̃: ht̃ sonos .xu. spacia bis septena. tonos .x. acduo. emitonra
duplicata. dyeses .xl.uiii. atq ẽ intetraplasi ratione. ut st̾ .xii. ad. in. Est autẽ
tonsin epodoi ratione. U̾q dẏesin in armonio debemꝰ acciꝑe. q̃: ĩ qͣrta particłanõe.¬
Nunc qͥd sit fistema ꝑbibendũ. Sistema ÷ magnitudo uocis. ex mulus modis
constans. Quȩ licet multa diuisionũ gña recipiat: tam̃ qr eadẽ ⁊ in drastematis
memoraui p̃tertã. Sunt aũ absoluta ⁊ ꝑfecta sistemata nũo. uii. Et pͥmũ ẽ qd̃
conficitur. Scd̾m qd a pͥncipali pͥncipaliũ. in parameson usq tenditur. Terciũ
qd̾ a sub pͥncipali pͥncipaliũ. in diuisarũ t̾ciũ iungit᷑. Quartũ qd̾ ab extenta
pͥncipaliũ. indiuisarũ dyatonũ ꝓfertur. Qumtũ. qd̾ a pͥncipali mediarum

Expanded text:
est diapente constat, recipit sonos XII, spatia XI, tonos IX et semis, hemidicitur, habet sonos XV, spatia bis septena, tonos decem ac duo, hemitonia duplicata, diesis XLVIII, atque est in tetraplasii ratione, ut sunt XII ad III. est autem tonus in epogdoi ratione: ubique diesin enarmonion debemus accipere, quae est inNunc quid sit systema perhibendum. Systema est magnitudo uocis ex multis modis constans quae, licet multa diuisionum genera recipiat, tamen quia eadem et in diastematis memoraui, praetereo. Sunt autem absoluta et perfecta systemata numero octo: et primum est quod conficitur; secundum quod a principali principaquod a subprincipali principalium in divisarum tertiam iungitur; quartum, quod ab extenta principalium usque in divisarum diatonum profertur; quintum, quod a principali mediarum
Abbreviated transcription (Latin):
separatarũ. excellentiũ. Et pͥmũ tetracordũ qd̾÷ grauiꝰ incipit a pͥncipali¬
um pͥncipali. ⁊ desint in pͥncipalem mediarũ. SUerũ pͥncipalium ⁊
mediarũ conexũ. Nconunctarũ uocat᷑ erit. tetͣcordũ a mediu in neten
iunctarũ. Atq ab his diuisũ. longeq discretũ. Qd ÷ qrtũ diuisarum a
sub media in necen separatarũ usq oiungit᷑. Qd̾ aũ ex diu̾sis ouinctũ ẽ.
in acutioremsonum &e quintum excellentium ꝓfertur
SSed de teracordis satis oictũ. Nunc dt pentidordis indecamꝰ. Aesimilit hte
quoq quinq et̃ ñ dibiũ ẽ. Rimũ gͥ qd̃ ÷ ganius pͥncipaliũ ct̃ am̃s. qd̾ inci
ꝑit ab ad quisito. ⁊ in pͥncipalẽ metiarũ t̃minat. Sequens in acum cĩm odĩ
t irastat a pͥncipaliũ extenta. In mediarũ illa quȩ inad io iota di mcnõ dr̃
Tereiĩ autt̃ coniunetarũ ẽ: qd̾ a mediarum execenta in ultina conumetarã

Expanded text:
separatarum, excellentium. et primuseparatarum, excellentium. et primucipalium et mediarum conexum; quod coniunctarum uocatur, erit tetrachordum a media in neten coniunctarum; atque ab his diuisum longeque discretum, quod est quartum, diuisarum a submedia in neten separatarum usque coniungitur; quod autem ex diuersis coniunctum est, in acutiorem sonum et quintum excellentium profertur: sed de tetrachordis satis dictum. Nunc de pentachordis uideamus: ac similiter haec quoque quinque esse non dubium est. Primum igpit ab adquisito et in principalem mediarum terminatur. sequens in acumen eius modi est et constat a principalium extenta in mediarum illam, quae in Lydio iota rectum habet. tertium autem coniunctarum est, quod a mediarum extenta in ultimam coniunctarum
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ẽ contrario desicit.Periferes. quȩ ad utrãq aut cõmodat᷑ aut seruit. Ss
cum tetracordorũ quos quadrifidos appellamus diuisiones innum̾abiles sint:
ui. st̃ notȩ. Enarmonia una. cromatis tres. Quarũ pͥma quȩ mollis ac soluta.
scd̃a que eniolia ẽ. t̃tia quȩ ẽ tonia dẏatonicȩ. duȩ. una mollis. alt̾a robusta.
Tonus ẽ spacii magnitudo. Qui ĩo tonꝰ dictus: qr ꝑhoc spaciũ añ om̃s pͥma uox
quȩ fuerit excenditur. hoc ẽ de nota qualiba innotã. ut a media in parame¬
sen. ut ẽ in lẏdio. si a iota directo insimma iacens signa concurrant. ¶erũ
qr emitonia dẏesesq quid uel qͣntȩ quales ue sint docui. troporũ ⁊̃ noĩa mi¬
merũq monstraui: nunc de tetracordis eloquem̃. Nã singłi qͥnq tropi
aptandos ẽẽ ñ dubiũ ẽ. Tetracordũ quippe ẽ .iiii. sonorũ in ordinẽ positorũ
congruens fidaq ꝯcordia. St̃ aũ tetracorda pͥncipaliũ. mediaꝵ̃. Siunctarũ.

Expanded text:
quae e contrario deficit, περιφερής quae ad utramque aut commodatur aut seruit. Sed cum tetrachordorum quos quadrifidos appellamus, diusiones innumerabiles sint, sex sunt notae: enarmoniae una; chromatis tres, quarum prima quae mollis ac soluta, secunda quae hemiolia est, tertia quae est toniaea; diatonicae duae, mollis una, altera robusta. Tonus est spatii magnitudo qui ideo tonus dictus quia per hoc spatium ante omnes prima uox quae fuerit extenditur, hoc est de nota qualibet in notam, ut a media in paramesen, ut est in Lydio si a iota directo, in sigma zeta et piiacens signa concurrant. Verum quia hemitonia διέσειςque quid uel quantae qualesue sint docui, troporum etiam nomina numerumque monstraui, nunc de tetracaptandos esse non dubium est. tetrachordum quippe est quattuor sonorum in ordinem positorum congruens fidaque concordia. sunt autem tetrachorda principalium, mediarum, coniunctarum,
Abbreviated transcription (Latin):
Si conuertam omne bonũ uoluptas non est. facta est quidem subiectiua.
quȩ fuit declaratiua. negatio tamen hanc particulam tenet. quȩ facta
est declaratiua. Et si uelim sic dr̃e nulla uoluptas bonum ẽ ꝯuerten¬
dum est sic. nullum bonum uoluptas ẽ. s ꝓpt̾ duo ꝑloqͥa q̃ diximus
non necessario conuerti: debemus intendere omnia quȩ ꝓloquus attri¬
buuntur ꝑ quȩ recte aut non recte ꝓpom possunt ut uerũ aut falsum posut
osteind eis. Hec autem quinq sunt iam suꝑius demonstrata. benꝰ. diferentia

Expanded text:
Si conuertam «omne bonum uoluptas non est», facta est quidem subiectiua Si conuertam «omne bonum uoluptas non est», facta est quidem subiectiua quae fuit declaratiua, negatio tamen hanc particulam tenet quae facta est declaratiua. Et si uelim sic dicere nulla «uoluptas bonum est», conuertendum est sic: «nullum bonum uoluptas est». Sed propter duo proloquia quae dicimus non necessario conuerti, debemus intendere omnia quae proloquiis attribuuntur per quae recte aut non recte proponi possunt ut uerum aut falsum possint ostendere. Haec autem quinque sunt iam superius demonstrata: genus, differentia,
Abbreviated transcription (Latin):
nu̾sale autẽ abdicatiuũ. necessario sequitur conu̾sio. Si . om̃is uoluptas
bonum non est: omne bonum non ẽ uoluptas. Et si omnis homo ñ est
animal mutum: om̃e aniimal mutũ. ñ ẽ homo. Particulare autem
dedicatium h̃t̃ necessario conũsionem. Nam sͥquidam homo ammal est:
qd̾dam animal homo est. Particulare uero abdicatiuũ non ht̃ necessariã
conu̾sionẽ. Non enim si quoddã anmal non est racionale: quod dam
rationale non est animal. Uniu̾salis gͦ dedicatiua ⁊ particularis abdica¬
tiua: necessario recurrunt. Unu̾salis autẽ abdicatiua ⁊ particularis
dedicatiua: necessario conu̾tuntur. ita tñ ut facta conuersione in decla
ratiua particula negatio maneat. Nam utiq conu̾sio ita fit: ut quȩ parti¬
cula fuit declaratiuȩ: eadem subiectiua sit. Ergo cum dico omnis uolup¬
tas bonum est: omns uoluptas subiectiua. non est bonum. declaratiua.

Expanded text:
universale autem abdicativum necessario sequitur conversio; si enim omnis voluptas universale autem abdicativum necessario sequitur conversio; si enim omnis voluptas bonum non est, omne bonum non est voluptas, et si omnis homo non est animal mutum, omne animal mutum non est homo. particulare autem dedicativum habet necessario conversionem, nam si quidam homo animal est, quoddam animal homo est. particulare vero abdicativum non habet necessario conversionem; non enim, si quoddam animal non est rationale, quoddam rationale non est animal. universalis ergo dedicativa et particularis abdicativa non necessario recurrunt; universalis autem abdicativa et particularis dedicativa necessario convertuntur, ita tratiua particula negatio maneat. Nam utique conuersio ita fit ut quae particula fuit declaratiua, eadem subiectiua sit. Ergo cum dico «omnis uoluptas bonum non est», «omnis uoluptas» subiectiua, «non est bonum» declaratiua.
Abbreviated transcription (Latin):
iam est de ipsis ꝓloquiis : ad quorũ intellectũ in suꝑiore parte ꝑuenimus.¬
Aioquia gͥ differentias hñt binas. in quantitate ⁊ qualitate. Quantitatis
differentia est qđ alia sunt uniu̾salia. alia particularia alia indiffimi¬
ta. Uniu̾sale est: ut omnis homo anmal ẽ. Particulare. Ut quidã
homo ambulat. Indiffinitũ. ut homo ambulat. Qd gͥ indiffimte
dicimus. necessario particulariter accipimꝰ : ñ necessario uniu̾salit̃q
quoniã id potissimũ numerandũ qđ securũ ht̃ intellectũ. indiffini¬
tum ꝓ particulari accipitur. Frunt gͦ duȩ differentiȩ in qͣntitate : qd̾
aliud ÷ uniũsale ꝓloquiũ. aliud particulare. In qualitate item duȩ.
quarum dedicatiua altera: altera abdicatiua. Dedicatuiũ ẽ: ut om̃is
uoluptas bonum. Abdicatiuũ ut omnis uoluptas ñ bonũ. Quemad
conu̾sio. Non enĩ si omnis homo animal est omne animal homo est.

Expanded text:
iam est de ipsis iam est de ipsis Proloquia igitur differentias habent binas in quantitate et qualitate. Quantitatis differentia est quod alia sunt uniuersalia, alia particularia, alia indefinita. Vniuersale est ut «omnis homo animai est»; particulare ut «quidam homo ambulat»; indefinitum ut «homo ambulat». Quod igitur indefinite dicimus, necessario particulariter accipimus, non necessario uniuersaliter. Quoniam id potissimum numerandum quod securum habet intellectum, indefinitum pro particulari accipitur. Erunt ergo duae differentiae in quantitate, quod aliud est uniuersale proloquium, aliud particulare; in qualitate item duae quarum dedicatiua altera, altera abdicatiua. Dedicatiuum est ut «omnis uoluptas bonum», abdicatiuum ut «omnis uoluptas non bonum». nimal homo est.
Abbreviated transcription (Latin):
caitb : o molis aceilit. Iam dibicctine ñ possunt ali casis accedere. oeclara¬
tint tonina uarĩ excepto nominatiuo. Illuo tamen sciendumm ẽ posĩe. eidat
ut uerbum sui. subiectua nom̃ in declinatiua. d ita uerbum in sibie¬
etira lart ali quos ꝓ nomen secum uice nominnis teneat: ita ⁊ nomen est
indeula ratitra n u t teneat secũ aliquod uerbũ ex quo cius incẽ impleat.
cielue si dicaiis. qui disputat: cicero ẽ qui disputat subiectiua est:
cbero est declaratiua. S illam subiectiuã ꝓ nom̃ facit. hano declaratiuiã
ũbum. In hae g̃ parte ilud dicimus quemaomodum uincta slint
nec tamen possint plenã facere sententiam. Et si faciunt quẽ admodum
falsitati ⁊ u̾itati non sint obnoxiȩ sententiȩ quamuns sint plenę: ⁊ quẽad mo¬
dum ad id ꝑueniatur. ut iam non solum plena sententia sit. s ⁊̃ necessario
uera aut falsa. quod ÷ ꝓloquium. Tercia pars sequitur in qua dicendum

Expanded text:
 modis accedit. Nam subiectiuae non possunt alii casus accedere, declaratiuae nonnisi uarii excepto norninatiuo. Illud tamen sciendum posse fieri ut uerbum sit in subiectiua, nomen in declaratiua, sed ita uerbum in subiectiua ut aliquod pronomen secum uice nominis teneat. Ita etiam nomen est in declaratiua ut teneat secum aliquod uerbum, ex quo eius uicem impleat; uelut si dicamus «qui disputat Cicero est», «qui disputat» subiectiua est, «Cicero» est declaratiua. Sed illam subiectiuam pronomen facit, hanc declaratiuam uerbum. In hac igitur parte illud dicimus quemadmodum iuncta sint nec tamen possint plenam facere sententiam: et si faciunt, quemadmodum falsitati et veritati non sint obnoxiae sententiae, quamvis sint plenae, et quemadmodum ad id perveniatur, ut iam non solum plena sententia sit, sed etiam necessario vera aut falsa, quod est proloquium. 396 Tertia pars sequitur, in qua dicendum
Abbreviated transcription (Latin):
ab omniũ cõmunione discriminet. Ut in hoĩe risus. Nam nec ridere
quisquã nisi bomo potest. Nec homo cum uoluerit quantũ in eiuis nata
est tidere ñ potest. Et differentia a ꝓpo eo distat: qđ diftra unã ꝙ rẽ ab eo¬
t̃n distinguit: uñ quȩstio est ꝓpriũ uͦ ab omnib. siam cũ hominẽ a leone
ꝑ disfiam uolentes discerñe. dixerimꝰ: qđ leo ferus ẽ hõ aũ mitis: id solum
iudenꝰ dicerñe. qđł ad susceptũ negotiũ ꝑtinet. Diceudo eñ leo ferus ẽ nomi¬
tis. nec hommẽ ab aliis mitib aĩalib. nec leonẽ a cet̾is bestiis seiunximꝰ.
Cũ uͦ hominẽ aĩal risibile dix̃imus: eo a cȩc̃orũ animantiũ gñalitate disere

Expanded text:
ab omnium communione discriminet, ut in homine risus. nam nec ridere ab omnium communione discriminet, ut in homine risus. nam nec ridere quisquam nisi homo potest, nec homo, cum voluerit, quantum in eius natura est, ridere non potest. et differentia proprio eo distat, quod differentia ab omnibus. nam cum hominem a leone per differentiam volentes discernere dixerimus, quod leo ferus est, homo autem mitis, id solum videmur discernere, quod ad susceptum negotium pertinet. dicendo enim 'leo ferus est, homo mitis', nec hominem ab aliis mitibus animalibus nec leonem a ceteris bestiis seiunximus; cum vero hominem animal risibile dixerimus, eo a ceterorum animantium generalitate discre
Abbreviated transcription (Latin):
alia gementia. alia latrantia. alia ululantia. Sciamꝰ tñ singulas ꝑfectas ẽẽ
cdunsiones: & om̃s in singulis inueniri. Nam masculia animalia: possũt¬
⁊ ab ortu recentia. ⁊ parua ⁊ gradientia. ⁊ t̾restria ⁊ bipedia ⁊ loquentia ẽẽ.
Ergo qua uis uti licet: ea tñ debes. quȩ ẽ apta fuscepto negotio. Nam si tibi sit
de hominum laud̃e dicendum: in rationabilia ⁊ stolida diuidere oportebit:
ut eo facile possit intelligi int̾ omnia aĩalia rerũ natura qͣnti homines ha¬
buerit quib solis ad se cognoscendam raciocinari ꝑmisit: de Accidenti.
Accidens est qđ non nisi eidem formȩ s non semꝑ euenit. Ut rechorica
non nsi homini accidit. Sed ei potest & non accidere. ut quanuis sit aliqͥs
homo. non sit tamen orator: Quid sit ꝓprium.¬
roprium est qđ & eidem formȩ. & ita cam̃ accidit. ut unãquãq tẽ

Expanded text:
alia gementia, alia latrantia, alia ululantia. Sciamus tamen et singulas perfectas esse alia gementia, alia latrantia, alia ululantia. Sciamus tamen et singulas perfectas esse diuisiones et omnes in singulis inueniri. Nam masculina animalia possunt, et ab ortu recentia, et parua et gradientia, et terrestria, et bipedia, et loquentia, esse. Ergo quauis uti licet. Ea tamen debes quae est apta suscepto negotio. Nam, si tibi sit de hominum laude dicendum, in rationabilia et stolida diuidere oportebit ut eo facile possit intellegi, inter omnia animalia rerum natura quanti homines habuerit quibus solis ad se cogs est, quod non nisi eidem formae, sed non semper evenit, ut rhetorica non nisi homini accidit, sed ei potest et non accidere, ut quamvis sit aliquis homo, non sit tamen orator. 348 Proprium est, quod et eidem et ita semper accidit, ut unamquamque rem
Abbreviated transcription (Latin):
ifferentia est sufficiens ad id qd̾ susceꝑis discretio. de differentia.¬
t si queratur quid int̃ hominem sit ⁊ equum: sufficit ut dicamus
quod homo bipes ẽ equs quadrupes. Animaduertere autẽ debemus
quia multe sunt in rebus singulis differentiȩ: unã quamq rẽ dissi¬
militer nos posse dundere quotiens in ea pot̾imus alias att alias oifferentias
inuenire. Nam si aĩal uoluerimꝰ dnudere: possunt᷑ in sȩxus. qualia st̾ masculi.
na ⁊ femmmina: possumus in ȩtates qualia st̃ ortiua alia inuentutis alia semilia.
Possumꝰ in quantitates: qualia st̃ parua. alia magna. alia media. Possumus in
uarietatẽ mot᷑: qualia sunt gradientia. alia serpentia. alia natantia. Possumꝰ
in habitacusorum duiersitates: qualia st̃ aquatilia. alia t̃rena. alia aeria:
alia ut non milli adñt ignea. Possumts in linguȩ sonum: qd̾ alia st̃ loq̃ntia.

Expanded text:
Differentia est sufficiens ad id quod susceperis discretio uDifferentia est sufficiens ad id quod susceperis discretio ut si quaeratur quid inter hominem intersit et equum, sufficit ut dicamus quod homo bipes est, equus quadrupes. Animaduertere autem debemus, quod quia multae sunt in rebus singulis differentiae, unamquamque rem dissimiliter nos posse diuidere, quotiens in ea poterimus alias atque alias differentias inuenire. Nam si animal uoluerimus diuidere, possumus in sexus, quia alia sunt masculina et alia feminina; possumus in aetates, quia alia sunt ortiua, alia iuuenilia, alia senilia; possumus in quantitates, quia alia sunt parua, alia magna, alia media; possumus in uarietatem motus, quia alia sunt gradientia, alia serpentia, alia natantia; possumus in habitaculorum diuersitates, quia alia aquatilia, alia terrena, alia aeria, alia ut nonnulli dicunt, ignea; possumus in linguae sonum, quod alia sunt loquentia,
Abbreviated transcription (Latin):
genus. Usq eogenus ẽẽ potest: donec eus formas diuidens ad indiiidu¬
um aliquid uenias ut si homines dundas in masculos & fentinas: item
masculos in pueros adolescentes ce senes. item pueros in infantes ⁊ loq̃ntes.
item puerum si uelis dinidere in catamitũ aut alium quempiã certe
ꝑsonȩ puerum. Non est gemis qł iam ad manuduũ ꝑuenit. Uti autẽ eo
genere debemus: quod ÷ presenti negotio proximum. ut si de homine quȩ¬
ratur eius gemis animal debemus assumere quod ei ꝓximũ est. Nam si
subam diximus. qͣntũ ad rationem ꝑtinet uerũ ẽ qͣntũ ad necessitatẽ suꝑfluũ:
ormas easdem ddicimus. quas sp̃es. fõrme gͦ sunt de tormis.¬
que subdite gñi tenent diffinitionẽ enis & nom̃. ut homo. ȩquus. leo:
Quomã formȩ sunt animalis: potest & homo &e equus &e leo. animaldi
Q & corpus amma participans nomen diffintio gñis eẽ cognoscita

Expanded text:
genus, usque eo genus esse potest donec eius formas diuidens ad indiuidugenus, usque eo genus esse potest donec eius formas diuidens ad indiuiduum aliquid uenias; ut si homines diuidas in masculos et feminas, item masculos in pueros, adulescentes et senes, item pueros in infantes et loquentes, item puerum si uelis diuidere in Catamitum aut alium quempiam certae personae puerum, non est genus quod iam ad indiuiduum peruenit. Vti autem eo genere debemus quod est praesenti negotio proximum ut, si de homine quaeratur, eius genus animai debemus assumere quod ei proximum est. Nam siam» dixerimus, quantum ad rationem pertinet, uerum est, quantum ad necessitatem, superfluum. Formas easdem dicimus quas species. Formae ergo sunt quae, subditae generi, tenent definitionem eius et nomen, ut homo, equus, leo. Quoniam formae sunt animalis, potest et homo et equus et leo «animal » dici et «corpus anima participans»: nomen et definitio generis esse cognoscitur.
Abbreviated transcription (Latin):
quid conditionalis. ⁊ quid int̾sit. ⁊ quot formȩ sint p̃dicatiui generis.
i quȩ sint. utrum certum ordinẽ teneant. ⁊ si tenent que sit eiusdem
ordinis ratio: quot modos habeant singulȩ. ⁊ utrũ hi modi certũ ordi¬
nem deneant. Et siita est que sit eiusdem ordinis ratio. Denide conditiona¬
les sillogisini. quot pͥmi modi ac necessarii sint. qui etiam istorum ordosit
quid int̾ se differant. Hec sunt quȩ p̃senti arbitror cogntiõi asserendisq
sufficere ¶ Quid gͣ gñs sit erordia repetens qͦumu̾sa discurrã pͥmit᷑ intimabo:
enus ẽ multarum formarum ꝑ unum nom̃ complexio. de gñe.¬
ut anmal. forma eius ut homo. seu ȩquus &e cet̾a. S̾ ñ ñquã
aliq̃ formȩ ita gm̃i subiciunt᷑: ut ⁊̃ ipse aliis sub se positis gemis esse pos¬
sunt. Ut hominum genis quod animalis forma ẽ barbaris ⁊ romanis

Expanded text:
quid condicionalis et quid intersit, quot formae sint praedicatiui generis quid condicionalis et quid intersit, quot formae sint praedicatiui generis et quae sint utrum certum ordinem teneant et, si tenent, quae sit eiusdem ordinis ratio, quot modos habeant singulae et utrum hi modi certum ordinem teneant et, si ita est, quae sit eiusdem ordinis ratio, deinde condicionalis syllogismi quot primi modi ac necessarii sint, qui etiam istorum ordo sit, quid inter se differant. Haec sunt quae praesenti arbitror cognitioni asserendisque sufficere. Quid ergo genus sit, exordia repetens quo uniuersa discurram, primitus intimabo. Genus est multarum formarum per unum nomen complexio ut animal. Formae eius ut homo, leo, equus et cetera. Sed nonnumquaipsae aliis sub se positis genus esse possint ut hominum genus, quod animali forma est, barbaris et Romanis
Abbreviated transcription (Latin):
censentur. In scd̃a ũ quã de eloquendo dixi: querit᷑ quid st nom̃. qd n̾bũ.
quid ex bis unctum. que ex his subieccnia pars sententiȩ sst quȩ aecdaratiua.
qui subiectiue moeꝰ sit quideclaratiuȩ. quatinus nom̃ acciprat̃ quatenꝰ
tͥbũ. quatenus. ꝑfecta sententia possit eẽ ꝓloqinum. Excipit hec pars
teria de ploquendo. In ea queritur quantum ad ꝓpositum hodierne
susficiat breuitatis. que sint difserentiȩ ploquiorum in quantitate. que
in qualitate. qͥd sit uniu̾sale. qͥd particulare. quid indiffinitũ. que sint
agentia. quȩ negantia. quam ium habeant singula. quẽ admnodũ int̾ sẽ
affectu sinit. Hinc ꝓgieditur ad quaitam parcẽ quam c̃ẽ diximus de
ꝓloquiorum summa. In ea queritur quid sit sumꝑtũ. quid inlatio.
quid syllogisius. quid simperasma. quid sit predicatunis aliogisinus.

Expanded text:
censentur. In secunda uero, quam de eloquendo dixi, quaeritur quid sit nomen, quid uerbum, censentur. In secunda uero, quam de eloquendo dixi, quaeritur quid sit nomen, quid uerbum, quid ex his iunctum, quae ex his subiectiua pars sententiae sit, quae declaratiua, qui subiectiuae modus sit, qui declaratiuae, quatenus nomen accipiatur, quatenus uerbum, quatenus perfecta sententia possit esse proloquium. Excipit hanc pars tertia de proloquendo. In ea quaeritur, quantum ad propositum hodiernae sufficiat breuitatis, quae sint differentiae proloquiorum in quantitate, quae in qualitate, quid sit uniuersale, quid particulare, quid indefinitum, quae sint aientia, quae negantia, quam uim habeant singula, quemadmodum inter se affecta sint. Hinc progreditur ad quartam partem quam esse diximus de proloquiorum summa. In ea quaeritur quid sit sumptum, quid illatio, quid syllogismus, quid symperasma, quid sit praedicatiuus syllogismus,
Abbreviated transcription (Latin):
sine meis posse rationib explicari.
Quippe indictione mea iuireq: con¬
sistunt sex normȩ: quis constant cȩ t̃
disciplinȩ. Nam prima ẽ de loq̃ndo.
Scda de eloquendo. Tercia de prolo¬
quendo. Quarta de ꝓloquiorum
summa. Quinta de iudicando: quȩ
ꝑtinet ad iudicationem poetarum
autem parte quȩrit᷑ qͥd sit gents.
quid forma. quid differentia. quid accidens. quid uͦ ꝓpriũ. qͥd diffinitio.
quid totum. qͥd pars. qui indinidendo inod̾. qui impartiendo. qͥd sit eqͥuocũ
quid umuocũ. qͥd ut ita dicã pluriuocũ. Debetis quippe insolentiã ꝑferre
sermonis. qui graiam dissertare latialit̃ compulistis. Quȩ gͦ reb u̾ba sua sint.
que aliena. ⁊ qͦt modis aliena sint. Quiã sit siba. quid qualitas qͥd qͣntitas
quid relatiuũ. quid loci. quid temporis quid sit̾. quid habit. quid facere. qͥd
ptu. que sibi opposta.⁊ quot modis sibi opponant᷑. Hȩc in pͥma nr̃a parte

Expanded text:
sine meis posse rationibus explicari. sine meis posse rationibus explicari. 338 quippe in dicione mea iureque consistunt sex normae, quis constant ceterae disciplinae. nam prima est de loquendo, secunda de eloquendo, tertia de proloquendo, quarta de proloquiorum summa, quinta de iudicando, quae pertinet ad iudicationem poetarum autem parte quaeritur quid sit genus, quid forma, quid differentia, quid accidens, quid vero proprium, quid definitio, quid totum, quid pars, qui in dividendo modus, qui in partiendo, quid sit aequivocum, quid univocum, quid ut ita dicam plurivocum. debetis quippe insolentiam perferre sermonis, qui Graiam dissertare Latialiter compulistis. 340 quae ergo rebus verba sua sint, quae aliena et quot modis aliena sint, quid sit substantia, quid qualitas, quid quantitas, quid relativum, quid loci, quid temporis, quid situs, quid habitus, quid facere, quid pati, quae sibi opposita et quot modis sibi opponantur, haec in prima nostri parte
Abbreviated transcription (Latin):
uerba formidabilis sic exorsa.
Ni uarronis mei inter latiares glo.¬
rias cȩlebrati. michi eruditio in¬
dustriaq suppet̾et: possem femina
doricȩ nationis apud romuleȩ uo¬
cis examina aut ad modum ru¬
dis aut satis barbara reperiri.
Quippe post platonis aureum fulm̃
atq aristotelicam facultatem mar¬
ci terentii prima me in latinam uo¬
cem pellexit industria. ac fandi
possibilitatem ꝑ scolas ausonias
comparauit. Hinc igitur p̃ceptis pare
colluctans nec graia descrã oradine
disserendi: nec laurentis assertionis
effamina remorabor. Ac prius illud
comꝑtum uolo. michi romanos toga¬
tamq gentem uocabulum nondum
nouare potuisse: ac dialecticen sicut
athenis sum solita ñcupari: meiq ꝓreꝰ¬
iuris ẽe quicqͥd artes cȩt̃e ꝓlocuntur.
Neq ipsam quã aures ur̃ȩ ꝓbare grã¬
maticam neq alt̾am opimioris irȩ¬
cluen facultate: uel illam formarũ
diu̾sa radio ac puluere lineantem.

Expanded text:
uerba formidabilis sic exorsa: uerba formidabilis sic exorsa: «Ni Varronis mei inter Latiares glorias celebrati mihi eruditio industriaque suppeteret, possem, ego, femina Doricae nationis apud Romuleae uocis examina, aut admodum rudis, aut satis barbara, reperiri. Quippe, post Platonis aureum flumen atque Aristotelicam facultatem, Marci Terentii prima me in Latinam uocem pellexit industria ac fandi possibilitatem per scholas ausonias comparauit. Hinc igitur praeceptis parere colluctans, nec Graia deserem ordine disserendi, nec Laurentis assertionis effamina remorabor. Ac prius illud compertum uolo, mihi Romanos togatamque gentem uocabulum nondum nouare potuisse ac Dialecticen, sicut Athenis sum solitaiuris esse, quicquid Artes ceterae prolocuntur, 337 neque ipsam, quam aures vestrae probavere, Grammaticam, neque alteram opimi oris praecluem facultate vel illam formarum diversa radio ac pulvere lineantem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtulerit derid̃i. lilnautem quȩ in
argumentum uerose assertionis acri¬
monieq detulerat tradere eam iubet
ac se ad insinuande sollercie habitũ
comparare. Tunc lubriã anguis cir¬
culatos orbes & hiatus cum grama.¬
tice quȩ insinuatione peracta ꝓpt̃
adstabat accipere formidaret: ipsi di¬
uȩ quȩ etiam meduseos erines edo¬
muit. cum figuris illicibus &e hama¬
tis illis formulis committuntur.
Ita crinali decore. meracecropes atq
attica comprobatur. maximeq qđ
eam palliatorum populus ⁊ graiȩ
iuuentutis electio sequebatur. pru¬
dentiam feminȩ ingeniumq mira¬
ta. Inpit̃ autem iudicandis ĩplendisq
uirtutibus posteram romuleus uirib
graiam estimans leuitatem. quicquid
noset illa latiari promere precepit
facultate. Ac mox dialetica quanꝗͣ
parum digne latine loqui posse cre¬
deretur: tamen promptiore fidu¬
cia restrictisq quadam obtutus
iubrationc luminib etiam ante

Expanded text:
protulerit, derideri. Illa autem quae in protulerit, derideri. Illa autem quae in argumentum uerosae assertionis acrimoniaeque detulerat tradere eam iubet ac se ad insinuandae sollertiae habitum comparare. Tunc lubrici anguis circulatos orbes et hiatus, cum Grammatice, quae, insinuatione peracta, propter astabat, accipere formidaret, ipsi diuae, quae etiam Medusaeos crines edomuit, cum figuris illicibus et hamatis illis formulis committuntur. Ita crinali decore mera Cecropis atque Attica comprobatur maximeque quod eam palliatorum populus et Graie iuuentutis electio sequebatur, prudentiam feminae ingenium mirata. Iuppiter autem iuducandis implendisque uirtutibus posteram Romuleis uiribus Graiam aestimans leuitatem quicquid nosset illa Latiari promere praecepit facultare. Ac mox Dialectica, quamquam parum digne Latine loqui posse crederetur, tamen promptiore fiducia restrictisque quadam obtutus uibratione luminibus, etiam ante
Abbreviated transcription (Latin):
uersutam. ac de circonuentis plurib
głantẽ: cum cyllenius chiriceo geminꝰ
anguis assurgens ad lambere feminã
crebris linguarum micatib ad temp¬
taret: tuncq etiam tritonida gorgo
cognoscentis. quoniam gaudio sibi
nimirum inquit bromius qui face¬
tior est deorum eamq penitus ne¬
sciebat. Hȩc aut ex arenis libiȩ ane¬
lantis adducit᷑ qđ & capillitiũ im¬
pecum docet. & amicicia uenenorũ:
aut fidendum forma. copulam esse
marsice nationis. Ita namq agnitioẽ
uiꝑea &e blanda anguium adula¬
tione deligitur. Quid ni est: Ex illiꝰ
hami fraude colligitur qđ cnculatͥx
pellacissima &e mȩtarum marsiarum
incola comꝑbatur: Quodicto cum com¬
plures deorum quantum decuerat ad¬
rident: pallas aliquanto concussior
locum emergentis inhibuit: memo¬
rans hanc ad modum sobriam: qđ
quibusdam diuis penitus denegatũ.
etiam ter germanas quȩ ꝓbandȩ sunt
acriorem a nullo posse cum ad serta

Expanded text:
uersutam ac de circumuentis pluribus uersutam ac de circumuentis pluribus gloriantem cum Cyllenius ceryceo geminus anguis assurgens allambere feminam crebris linguarum micatibus attemptaret tuncque etiam Tritonida Gorgo cognoscentis quodam gaudio sibilaret. «Nimirum», inquit Bromius, qui facetior est deorum eamque penitus nesciebat, «haec aut ex harenis Libyae anhelantis adducitur, quod et capillitium implexum docet et amicitia uenenatorum, aut fidendum pharmacopolam esse marsicae nationis. Ita namque agnitione uiperea et blanda anguium adulatione diligitur. Quod ni est, ex illius hami fraude colligitur quod circulatrix pellacissima et metarum marsicarum incola comprobatur.» Quo dicto, cum complures deorum quantum decuerat arriderent, Pallas, aliquanto concussior, iocum emergentis inhibuit, memorans hanc admodum sobriam, quod quibusdam diuis penitus denegatum, etiam inter germanas quae probandae sunt, acriorem, a nullo posse, cum asserta
Abbreviated transcription (Latin):
sibus afflgebat. Debinc ambitu
multiplici circum actum ad conditiões
ꝓpositas coartabat. Si autem quamlibet
formulã nullus uellet adsumere: quibus¬
dam obuiis interrogati ungulis occupa¬
bat. aut latentes in eos anguem serꝑe
stimulabat: donec nexilis complexio
cucumuentos. ad interrogantis arbi
trium strangularet. Ipsa autẽ femina
contractioris uidebat᷑ corporis. habitꝰq
frui. uerum dum alib irtasetis. ne¬
scio quiduulgo mexplanabile loquȩ¬
batur. Nam uniuersalem dedicatiuã
particulari abdicatiue obliquam: sed
ambas pos se uertier asserebat: uniuocis
equiuoca conectendo. ac solam se discer¬
nere uerumquid falsum ne sit. uelut
quadam diuinitatis fiducia loquebat᷑.
Hec se educatam dicebat egẏptiorum
rupe: atqui in parmenidis: exinde
gymnasiũ atq atticam demeasse:
illicq uersi pellis studii calummante
ꝓposito: etiam socratis sͥ platonisq
amplitudinem mancipasse. Hanc igit᷑
fraudulenta semꝑ argumentatione

Expanded text:
sibus affligebat, dehinc ambitu sibus affligebat, dehinc ambitu multiplici circumactum ad condiciones propositas coartabat. Si autem quamlibet formulam nullus uellet assumere, quibusdam obuios interrogatiunculis occupabat, aut latenter in eos anguem serpere stimulabat donec nexilis complexio circumuentos ad intertrium strangularet. 329 ipsa autem femina contractioris videbatur corporis habitusque furvi, verum dumalibus hirta setis nescio quid vulgo inexplanabile loquebatur. nam universalem dedicativam particulari abdicativae obliquam, sed ambas posse vertier asserebat univocis aequivoca conectendo, ac solam se discernere uerum quid falsumue sit uelut quadam diuinantis fiducia loquebatur. Haec se educatam dicebat Aegyptiorum urbe atque in Parmenidis exinde gymnasium atque Atticam demeasse illicque uersipellis studii calunniante proposito etiam Socratis sibi Platonisque amplitudinem mancipasse. Hanc igitur fraudulenta semper argumentatione
Abbreviated transcription (Latin):
UE igitur introgreca ẽ delio
conuocante. pallidior paululũ
femina. sed acri ad modum uisu et
uibrantib continua mobilitate lumi¬
nibus. Cui crmes tortuosi decentiq
inflexione crispati & nexiles uidebant᷑.
Qui tamen deducti ꝑ quosdã ꝯseq̃n-¬
tes gradus. ita formam totius capitis
circulabant: ut nichil dees se cern̾es
niebil suꝑfluũ detineres. Cui quidẽ
pallium atbenarumq uestitus. sed
gestamen in manib fuerat mopinũ.
Ac ꝓrsus gymnasiis omnibus mexꝑtũ.
In leua quippe serpens gyrisim manib
inuolutus: in dext̾a formulȩ quȩdam
florentib discolora uenustate ceris sol¬
lerter effigiatȩ latentis hamimnexui in¬
terius tenebantur. Sed quoniam eius
leua sub pallio occulebat insidias ui¬
perinas: cunctis dext̃a prebebatur.
Demq ex illis formulis siquis aliquã
ꝑcepisset. mox app̃hensus amo. ad
latentis anguis uirosos circulos tra¬
hebatur. Qui tamen mox emergens:
primo spinosorum dentium acumi¬
ne uenenato assidiuis hominem mor¬

Expanded text:
e igitur introgressa est, Delio conuocante, pallidior paululum femina sed acri admodum uisu et uibrantibus continua mobilitate luminibus. Cui crines tortuosi decentique inflexione crispati et nexiles uidebantur. Qui tamen deducti per quosdam consequentes gradus ita formam totius capitis circulabant ut nihil deesse cemeres, nihil superfluum detineres. Cui quidem pallium Athenarumque uestitus sed gestamen in manibus fuerat inopinum ac prorsus gymnasiis omnibus inexpertum. In laeua quippe serpens gyris immanibus inuolutus, in dextra, formulae quaedam florentibus discolora uenustate ceris sollerter effigiatae latentis hami nexu interius tenebantur; sed, quoniam eius laeua sub pallio occulebat insidias uiperinas, cunctis dextera praebebatur; denique ex illis formulis si quis aliquam percepisset, mox apprehensus hamo, ad latentis anguis uirosos circulos trahebatur qui tamen mox emergens, primo spinosorum dentium acumine uenenato assiduis hominem mor
Abbreviated transcription (Latin):
tanda est. Ex hoc apparet multa cẽ communia quȩ possunt
uel subie ctiue uel declaratiue adiungi. ꝓut se habuerit adsũptio.
Talib insiftente dialetica ad quȩdam non mnius inextricabilia
quam caligosa ꝓperante: pallas mitum manuigene festinantis
interuenit:

Expanded text:
tanda est'. ex hoc apparet multa esse communia, quae possint vel subiectivae vel declarativae adiungi, utut se habuerit assumptio'. 423 Talibus insistente Dialectica et ad quaedam non minus inextricabilia quam caligosa properante, Pallas nutu Maiugenae festinantis intervenit:
Abbreviated transcription (Latin):
stantta quamuis in loco aliquo fit. Tamen ab eo separar. ⁊ migrare pe¬
sest at cicem ita iicuria ee intelligitur: ut ide possit aligno uisiede.
Etpars prime subȩ quanuis in toto sit: non tamer incepara bidlitert
Nam sie reup sa siuie cogtatione separari a corꝑe ño bracbiuim ꝓ otest
Acm norethouca uta ẽ i amimo ciceronis. ut ⁊ si aliquo eadui es id ist̃i¬
cerit non tañ intelligatur migrare. qñ nec cũ eẽ ceꝑit intellacitier.

Expanded text:
stantia, quamvis in loco aliquo sit, tamen ab eo separari et migrare postantia, quamvis in loco aliquo sit, tamen ab eo separari et migrare potest, ut Cicero ita in curia esse intellegitur, ut inde possit aliquo discedere; et pars primae substantiae, quamvis in toto sit, non tamen inseparabiliter; nam sive re ipsa sive cogitatione separari a corpore nostro bracchium potest. at vero rhetorica ita est in animo Ciceronis, ut etiam si aliquo casu esse destiterit, non tamen intellegatur migrare, quoniam nec cum esse coepit, intellegitur
Abbreviated transcription (Latin):
sit sine quo ẽẽ ñ possit. Utiq ipsũ aliquid in quo ẽ subiectũ ẽ Qͥd qͣntita
Quantitas ẽ scd̃m quam dicimus qnͣtũ ẽ: ut bipedale. ⁊̃ ista in stibiecto
anqinia uocant: ut pat̾ stat̃. Et hec utiq in subiecto sunt. Niã necesse est
ut hec nomina ad aliquia sint: ⁊ non nulla funt de quib dicant᷑.
lia quȩ dicunt᷑. in anima uidebuntur.
substantiȩ sunt: ut sol cuus cursu temꝑus intelligiꝰ. et quae
aliquam intelligentiam more in nobis faciunt: Od Sttris
tpita. iacet sede t Qd habitꝰ Ealccatus armatus.
Substantia est homo. et hȩc illi accidunt d face̾. Ut secare. urere:
Qd Potta Nt secari uri. de .i. duba. Prima substantia ẽ quȩ nece
in subiecto est inseparabiliter: neq de ullo subiecto predicatur. Inse pa¬
rabiliter antem ad hoc destnitioni adiectimi est. qđ oriuis pruma sub¬

Expanded text:
sit, sine quo esse non possit. utique ipsum aliquid, in quo est, subiectum est. sit, sine quo esse non possit. utique ipsum aliquid, in quo est, subiectum est. Quantitas est, secundum quam dicimus quantum est, ut bipedale etiam istam in subiecto aliquid vocant, ut pater, frater et haec utique in subiecto sunt; nam necesse est, ut haec nomina ad aliquid sint; et nonnulla sunt, †de quibus dicantur illa quae dicuntur in anima videbuntur.substantiae sunt, ut sol, cuius cursu tempus intellegimus, et quae aliquam intellegentiam morae in nobis faciunt. quid situs, ut puta iacet, sedet. quid habitus, ut calceatus, armatus: substantia est homo, et haec illi accidunt. quid facere, ut secare, urere. quid pati, ut secari uri. 364 ‹Prima› substantia est, quae nec in subiecto est inseparabiliter neque de ullo subiecto praedicatur. 'inseparabiliter' autem ad hoc definitioni adiectum est, quod omnis prima sub
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nom̃ ⁊ diffinitio quȩ est de subiecto eidem subiecto accessit. Iaeoq hoc quod
de subiecto dr̃ in generib uel in formis inuenitur: Qd sit in subiecto.
ita ee intelligitur ut sine eo ñ possit eẽ ut rechorica. sam nec nom̃ enis potest᷑
subiectum reciꝑe: nec diffinitionẽ. Neq enĩ aut itthorica cicero: aut benedicen¬
di scientia cicero. In eo aũ intelligit᷑ cum id ipse nocari ñ posst Q di ssidnto
cto est. citeromi: insubiecto. Prima gͦ suba subrectũ est: scła quȩ dc ipsa
prima dr̃. St sit cicero pͥma sub̾a homo ⁊ aĩal scda: iam in subiecto. omnes
consequentes predicationes ẽe intelliguntur. Itaq de singulis udeamus: & id
Qualitas est scđm quam dicimus qualc est: ut candor. Et ex hoc qͣlitas¬
intelligi licet ⁊ qualitatem in subiecto eẽ. cum candor necessario in aliquo

Expanded text:
et nomen et definitio quae est «de subiecto», eidem subiecto accessit ideoque hoc quod et nomen et definitio quae est «de subiecto», eidem subiecto accessit ideoque hoc quod «de subiecto» dicitur, in generibus uel in formis inuenitur. «In subiecto ita esse intellegitur, ut sine eo esse non possit, ut rhetorica; nam nec nomen eius potest subiectum recipere nec definitionem. neque enim aut rhetorica Cicero aut bene dicendi scientia Cicero; in eo autem intellegitur, cum id ipse vocari non possit. de subiecto cto est, Ciceroni in subiecto. prima ergo substantia subiectum est, secunda, quae de ipsa prima dicitur, ut sit Cicero prima substantia, homo et animal secunda. iam in subiecto omnes consequentes praedicationes esse intelleguntur, itaque de singulis videamus. 363 Qualitas est, secundum quam dicimus quale est, ut candor. et ex hoc intellegi licet et qualitatem in subiecto esse, cum candor necessario in aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
ñ parrant: ⁊ lucũ cũ ñ luceat. hoc grãmatici cata. antifrasin uocant. ꝑ oif¬
ferentiam aliena u̾ba sunt: cum sine ulla ratione ex aliis assumuntar.
Sit si hominẽ neq corꝑe durũ neq ingenio stolidũ: lapidem dicamus.
S his u ñ conuenit. Stultũ ẽ eñ aut nichil significantia aut nimis aliena
ꝓferre. priis aũ ⁊ similib ⁊ contͣriis uti fas est Qͥd sit sub̃a.¬
Antequã de hac dicam: quedam docenda sunt. Onine quiequid dicimꝰ.
Autt̾ subiectum ẽ aut in subiccto est. aut de subiecto ẽ. Subiectũ c̃ pͥma suba:
qđ ipsum milli accidit alii inseꝑabilit̾ ei tñ alia accidint. Ut cicero. est ñ nom̃
s qđ eo noĩe siginsice̾t᷑. De stibiecto est qđ de ipso subiecto dr̃ ⁊ dat ei ⁊ disfuiti¬
onem suã ⁊ nom̃ ut homo. Nam ⁊ hõ eicero est & aĩal racionale mortale. Ita

Expanded text:
non parcant, et « lucum », cum non luceat. Hoc grammatici κατὰ ἀντίφρασιν uocant. «Per difnon parcant, et « lucum », cum non luceat. Hoc grammatici κατὰ ἀντίφρασιν uocant. «Per differentiam» aliena uerba sunt cum sine ulla ratione ex aliis assumuntur, ut si hominem neque corpore durum neque ingenio stolidum lapidem dicamus. Sed his uti non conuenit; stultum est enim aut nihil significantia aut nimis aliena proferre. Propriis autem, similibus et contrariis uti fas est. Antequam de substantia dicam, quaedam docenda sunt. Omne quicquid dicimus aut subiectquod ipsum nulli accidit alii inseparabiliter, ei tamen alia accidunt, ut Cicero - non nomen sed quod eo nomine significatur. de subiecto est, quod de ipso subiecto dicitur et dat ei et definitionem suam et nomen ut «homo», nam et homo Cicero et animal rationale mortale. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
gitur: qđ ⁊ nom̃ ⁊ diffinitionẽ dat formis suis Qͥd sit plur iuocũ.¬
Iluriuocũ est q̃n multis nominib una res dr̃ ut gladiꝰ. Nam ensis ⁊
mnero idem significat.¶ Sue st uͦba reb. ISua st̃ u̾ba: quȩ naturalia atq
liena st̃. quȩ ratione aliquã utunt᷑ uel ꝓpt̃ necessitatẽ uł ꝓpt̾ decorẽ.
alieno usi sumus. Neq enĩ aut uites alind quã gemmare: aut segetes alitd
quam letas possumꝰ dr̃e. Fropter decorem autem dicimꝰ fiuictuare segeres
differentia. ꝑ similtiudinem ut sunt quȩ in grãmatice tropis numerantur
ut boc ipsum qđ dixi fluctuare segetes. Ex hoc gen̾ẽ sunt ⁊̃ illa quȩ ex toto
partem aut ex parte totum sig̾cant. in hunc modũ: ut decent̃ u̾borũ bãnt
ꝓpinquitatẽ. Hec enim: similitudinis gñe placuit ineludi. ꝑ ꝯtrariũ ũba
dñr: quando contra quam dicimus accipiuntur. ut parcas dm̃s fata cum

Expanded text:
gitur, quod et nomen et definitionem dat formis suis. Pluriuocgitur, quod et nomen et definitionem dat formis suis. Pluriuocum est quando multis nominibus una res dicitur ut gladius; nam et ensis et mucro idem significat. Rebus sua sunt uerba quae «naturalia» atquAliena sunt quae ratione aliqua mutuamur uel propter necessitatem, uel propter decorem: alieno usi sumus; neque enim aut uites aliud quam «gemmare», aut segetes aliud quam «laetas» possumus dicere; propter decorem autem dicimus «fluctuare segetes». per differentiam: per similitudinem ut sunt quae in Grammaticae tropis numerantur ut hoc ipsum quod dixi, «fluctuare segetes». Ex hoc genere sunt etiam illa quae ex toto partem aut ex parte totum significant in hunc modum ut decenter uerborum habeant propinquitatem: haec enim similitudinis genere placuit includi. Per contrarium uerba dicuntur quando contra quam dicimus accipiuntur ut «Parcas» dicimus «Fata», cum
Abbreviated transcription (Latin):
quadam in ut ẽ bõ. Qũe si madolescentẽ senẽ ⁊ puerũ dimdẽ uoluerimꝰ.
gñs ẽ. ⁊ forme eiꝰ. Quẽ sim caput pedes ⁊ mantis partiri uoluerimus to¬
tum ẽ ⁊ partes eiis. cina adolescens. senex. ⁊ puer. quas formas et̃ diximꝰ
⁊ nom̃ homniis recipiunt ⁊ defimtionẽ: ut ⁊ senex dicatur hõ. Animal iat¬
onale mottale: & puer ⁊ adolescens. Caput uͭ ⁊ pedes quas partes eẽ dicimꝰ
neq diffinitionẽ nominis neq nomen acciꝑe possunt: qr nec caput pocest
die homo animal risbile: nec pedes nec mants d sit ȩquiuocũ.¬
quitiocum est quando multarũ rerum unum ẽ nom̃. s ñ eadem
difiitio ut leo. Nam quantum ad nom̃ ꝑtinet. uerus ⁊ pictꝰ ⁊ cȩlestis leo
dr̃. quantum ad diffmitionẽ. alit̾ uerus diffinitur alit̃ pictꝰ. alit̾ celestis:
unum nom̃ ẽ. ⁊ diffinitio ut uestis. Nam ⁊ bẏrrus & tunca: & nom̃ uestis
hñt. ⁊ diffinitionẽ possunt accipere. Eigo hoc uniuocũ ingm̃s serie intelli¬

Expanded text:
 adulescentem, senem et puerum diuidere uoluerimus, genus est et formae eius, quem, si in caput, pedes et manus partiri uoluerimus, totum est et partes eius quia adulescens, senex et puer, quas fornias esse diximus, et nomen hominis recipiunt et definitionem ut et senex dicatur homo, animal rationale mortale, et puer et adulescens. Caput uero et pedes, quas partes esse diximus, neque definitionem hominis neque nomen accipere possunt quia nec caput potest dici «homo, animal risibile», nec pedes nec manus. Aequiuocum est quando multarum rerum unum est nomen, sed non eadem definitio ut leo. Nam quantum ad nomen pertinet, uerus et pictus et caelestis leo dicitur, quantum ad definitionem, aliter uerus definitur, aliter pictus, aliter caelestis. unum nomen est et definitio ut « uestis ». Nam et byrrhus et tunica et nomen uestis habent et definitionem possunt accipere. Ergo hoc uniuocum in generis serie intelle
Abbreviated transcription (Latin):
Ad rem facilius intelligendam. His quedam formȩ uingunt᷑: ita ut reb ipsis
non dictis. raciocinandi uis intelligat᷑. Est autẽ primi modi forma hȩc. Si

Expanded text:
Ad rem facilius intellegendam his quaedam formae iunguntur, ita ut rebus ipsis, Ad rem facilius intellegendam his quaedam formae iunguntur, ita ut rebus ipsis, non dictis, ratiocinandi uis intellegatur. Est primi modi forma haec: «si