comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suam magis quam ille pharisens.
quia omnis qui se exollit humilia¬
bitur & qui se humiliat exaltabit᷑.
Quȩ nos fr̃s dilectissimi de diuina
lectione discentes. postquam cogno¬
uimus ad orationem qualiter acede¬
re debeamus. cognoscamus dicence
dño quid oraemus: Sic inquid orate.
Pater nr̃ qui in celis es sc̃ificetur no¬
men cuum. adueniat regnum cuũ.¬

Expanded text:
pharisaeus: quia omnis qui se extollit humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur. Quae nos, fratres dilectissimi, de diuina lectione discentes postquam cognouimus ad orationem qualiter accedere debeamus, cognoscamus docente Domino et quid oremus. s i c, inquit, orate: pater noster, qui es in caelis, sanctificetur nomen
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ poterat. qui cum fr̃e pacem ꝑzelidis¬
ficia celebrare se credunt. ȩmuli sacer¬
docum. secum eẽ xp̃m cum collecti fu¬
erint opinantur. qui extra xp̃i ȩcclesiã
colliguntur᷑. Tales etiam si occisi in coi¬
fessione nominis fuerint. macula ista
nec sanguine abluitur. in expiabilise
grauis culpa di scoͬdiȩ nec passione pͥ¬
gatuiz ẽẽ martyr non pocest qui in ȩc¬
clesia non est: ad regnum ꝑuenire non
poterit. qui eam quȩ regnatura est
derelĩquit. Pacem nobis xp̃c dedit con¬
cordes atq unanimes ẽẽ precepit. dilec¬
tionis & caritatis fȩdera incorrupta
atq in uiolata mandauit ex hibere se seruari¬
non potest martirem. qui fr̃nam non
tenuit caricatem. Docet hoc & testat᷑
paulus apłs dicens. & si habuero fidẽ
ita ut montes transferam. caritacem
autem non habeam nichil sum. X si m
cibos distribuero omnia mea. ⁊ si tradi¬
dero co pus meum ut ardeam carita

Expanded text:
Deum poterat qui cum fratre pacem per zeli disDeum poterat qui cum fratre pacem per zeli disuae sacrificia celebrare se credunt aemuli sacerdotum? secum esse Christum, cum collecti fuerint, opinantur qui extra Christi ecclesiam colliguntur? Tales etiam si occisi in confessione nominis fuerint, macula ista nec sanguine abluitur: inexpiabilis et grauis culpa discordiae nec passione purgatur. esse martyr non potest qui in ecclesia non eat: ad regnum peruenire non poterit qui eam quae regnatura est dereliquit. pacem nobis Christus dedit, concordes adque unanimes esse praecepit, dilectionis et caritatis foedera incorrupta adque inuiolata mandauit: exhibere se non potest martyrem qui fraternam non tenuit caritatem. docet hoc et contestatur Paulus apostolus dicens: et si habuero fidem ita ut montes transferam, caritatem autem non habeam, nihil sum: et si in cibos distribuero omnia mea et si tradidero corpus meum ut ardeam, carita
Abbreviated transcription (Latin):
spi roris animauit. Iuomodo apłis
duob in custodia clausis quia simpli¬
ces. quia unanimes erant. ipse affuit.
ipse solutis carceris claustris uerbum ut¬
quod fideliter predicabant. Multitudi¬
ni craderent ad forum rursus impo
qui instituit & fecit ȩccłiam. s exꝑbrais
discordiam ꝑfidis. & fidelib conpacem
sua uoce commendans. oftendit magis ẽe
se eum duob aut trib unanimiter orã¬
cib quam cum dissidentib plurimis.
plusq impetrare̾ posse paucorum con¬
cordi prece. quam discordiosa oratione
multorum: ideo & cum orandi legẽ daret
plidit.&. cum stecericis ad orationem re¬
mittite si quid habetis aduersus aliquẽ:
ut & pater ũr qui in cęlis est remitat
peccata uobis. & ad sacrificium cum dis¬
sensione uenientem reuocat ab altari.
& iubet hunc prius concordare cum
fr̃e. cunc cum pace redeuntem deo mu¬
nus offerre. Iuia nec ad cãĩ mumera re¬
spexit deus. neq enim habere placatũ

Expanded text:
spiritu roris animauit, quomodo apostolis spiritu roris animauit, quomodo apostolis duobus in custodia. clausis, quia simplices, quia unanimes erant, ipse adfuit, ipse resolutis carceris claustris, ut uerbum quod fideliter praedicabant multitudini traderent, ad forum rursus inposqui instituit et fecit ecclesiam, sed exprobrans discordiam perfidis et fidelibus pacem sua uoce commendans ostendit magis esse se cum duobus aut tribus unanimiter orantibus quam cum dissidentibus plurimis plusque inpetrari posse paucorum concordi prece quam discordiosa oratione multorum. Ideo et cum orandi legem daret cum steteritis ad orationem, remittite si quid habetis aduersus aliquem, ut et pater uester qui in caelis est remittat peccata uobis. et ad sacrificium cum dissensione uenientem reuocat ab altari et iubet prius concordare cum fratre, tunc cum pace redeuntem Deo munus offerre, quia nec ad Cain munera respexit Deus: neque enim habere pacatum
Abbreviated transcription (Latin):
posuit. concordiam pacis ance p̃misit.
ut conueniat nobis fideliter ꝙ fir¬
miter docuit. Iuo modo autem pot
ei cum aliquo conuenire. cui cum
corpore ipsius ȩcclie & cum uniuce¬
sa fr̃nitate non conuenit: quomode
possunt duo aut tres in nomine xͥ
colligi. quos constet a xp̃o. & ab eiꝰ
enangelio separari: non enim nos ab
illis s illi a nobis reressunt. E cum
ticula sibi diuersa conficuunt. uen¬
tatis caput atq originem reliquerĩt
dñs aucem de ȩcelesia sua loquitua.
& ad hos qui sunt in ȩcclesia loquit᷑.
ut si ipsi concordes fuerunt. si scdm
quod mandauit & monuit duo aut
lant. U bicumq fuerint duo aut
cres. ego inquit cum eis sum. Cum
simplicib scilicet atq peccatis cum
deum timentib & dei precepta ser¬
uancib. Cum his duob uel trib licet.
cẽ se dixit quomodo & cum crib pue¬
ris in camino ignis fuit: & quia indm̃
simplices atq inter se unanimes ꝑma¬
nebant. flammis ambientib medios

Expanded text:
posuit, concordiam pacis ante praemisit: posuit, concordiam pacis ante praemisit: ut conueniat nobis, fideliter et firmiter docuit. quomodo autem potest ei cum aliquo conuenire, cui cum corpore ipsius ecclesiae et cum uniuersa fraternitate non conuenit? quomodo possunt duo aut tres in nomine Christi colligi quos constet a Christo et ab eius euangelio separari ? non enim nos ab illis, sed illi a nobis recesserunt et cuticula sibi diuersa constituunt, ueritatis caput adque originem reliquerunt. Dominus autem de ecclesia sua loquitur et ad hos qui sunt in ecclesia loquitur, ut si ipsi concordes fuerint, si secundum quod mandauit et monuit duo aut lant. ubicumque fuerint duo aut tres, ego, inquit, cum eis sum, cum simplicibus scilicet adque pacatis, cum Deum timentibus et Dei praecepta seruantibus. cum his duobus uel tribus licet esse se dixit, quomodo et cum tribus pueris in camino ignis fuit et quia in Deum simplices adque inter se unanimes permanebant, flammis ambientibus medios
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝑfidia ꝑcreati. fidei gr̃am ꝑdunt:
ad pacis premium uenire non possũt.
qui pacem dñi discordiȩ furore ruper̃.
Nec Se quidem uana interpretatione
decipiant q̃ dixerit dñs. Ubi cumq
fuerint duo aut tres collecti in nomine
meo ego cum eis sum. Cor ruptores euan¬
gelii atq interpretes falsi. ex trema pi¬
nunt & supiora preteru̾nt. partĩ ma¬
mores & partem subdole comprimente.
ut ipsi ab ȩçcłia scłsi sunt ita capituus
unius sententia scindunt. Dominus
enim cum discipulis suis una nimi¬
catem suaderet & pacem. Dico inquit
uobis quoniam si duobus inquit ex
uobis conuenerint in terra. de omni
re quam cumq petieritis continget
uobis a patre meo qui in cęlis est. ubi¬
cumq enim fuerint duo aut cres col¬
lecti in nomine meo ego cum eis sum.
Ostendens non multitudimi s unam¬
mitati de precantium plurimum cri¬
biu. si duobus inquit ex uobis conue¬
nerit in terram. unanimitatem pͥus

Expanded text:
de perfidia procreati fidei gratiam perdunt. de perfidia procreati fidei gratiam perdunt. Ad pacis praemium 198 venire non possunt, qui pacem Domini discordiae furore ruperunt. XII. Nec se quidam vana interpretatione decipiant, quod dixerit Dominus: ubicumque fuerint duo aut tres collecti in nomine meo, ego cum eis sum. corruptores euangelii adque interpretes falsi extrema ponunt et superiora praetereunt, partis memores et partem subdole conprimentes: ut ipsi ab ecclesia scissi sunt, ita capituli unius sententiam scindunt. Dominus enim cum discipulis suis unanimitatem suaderet et pacem: dico, inquit, nobis quoniam si duobus ex uobis conuenerit in terra, de omni re, quamcumque petieritis, continget nobis a patre meo qui in caelis est. ubicumque enim fuerint duo aut tres collecti in nomine meo, ego cum eis sum, ostendens non multitudini sed unanimitati deprecantium plurimum tribui. siduobus, inquit, ex uobis conuenerit in terra: unanimitatem prius
Abbreviated transcription (Latin):
dis eorum frustrantur eos loquuntur
s non ab ore dñi. dicunt eis qui ab int¬
tiunt uerbum dñi. Pax erit uobis &
omnib ambulantib in uoluptatibus
suis omni qui ambulat in errore incor¬
dis siui. non uenient suꝑte mala. non lo¬
cucus sum ad eos. & ipsi ꝓpauerunt:
si ftetissent in substantia mea.⁊ audis¬
sent uerba mea & si docussent popłin
meum. conuertissent eos a malis cogi¬
tationib eorum. hos eosdem denuo dñs
designat ⁊ denotat dicens: me dereli¬
querunt fontem aquȩ uiue. ⁊ effoder̃t
sibi lacus detricos qui non possunt aqͣ.
portare. Iuando aliud baptisia pret̃
unum ẽẽ non possit. baptizare posse se
opinantiur uitȩ fonte deserto. uitalis
& salutaris aquȩ gram pollicentur: nos
abliuititur illic homines s potius sor¬
didantur. nec pug antur delicta. sed
unmo cumulantur: non deo natiuitas
ista s diabolo filio generat: ꝑ m̃daci¬
um nati. ueritatis ꝑmissa non capiunt.

Expanded text:
dis eorum frustrantur eos. Loquuntur, dis eorum frustrantur eos. Loquuntur, sed non ab ore Domini. Dicunt eis qui abjiciunt verbum Dei: Pax erit vobis et omnibus ambulantibus in voluntatibus suis. Omnis qui ambulat in errore cordis sui, non venient super eum mala. Non locutus sum ad eos, et ipsi prophetaverunt. Si stetissent in substantia mea, et audissent verba mea, et si docuissent populum meum, convertissem eos a malis cogitationibus eorum . Hos eosdem denuo Dominus designat et denotat dicens: Me dereliquerunt fontem aquae vivae, et effoderunt sibi lacus detricos, qui non possunt aquam portare . Quando aliud baptisma praeter unum esse non possit, baptizare se posse opinantur. Vitae fonte deserto, vitalis et salutaris aquae gratiam pollicentur. Non abluuntur illic homines, sed potius sordidantur; nec purgantur delicta, sed immo cumulantur. Non Deo nativitas illa, sed diabolo filios generat. Per mendacium nati Veritatis promissa non capiunt:
Abbreviated transcription (Latin):
dum corda & mentes nr̃as ueritatis dis¬
crimine examinat. ꝑbatorum fides in¬
tegra manifesta luce clarescat. ꝑ apłm
sic &e ante iudicii diem hic quoq iam
iustorum atq iniustorum animȩ diui¬
duntur. & a frum̃to plage seꝑantur.
Hĩc sunt qui se ultro apud cemerarios
conuenas sine diuina dispensatione
p̃fitiunt. qui se p̃possitos sine ulla ordi¬
nationis lege consticuunt. qui nemine
episcopatum dante ep̃i sibi nomenas.¬
sumunt: quos designat in psalmis
sp̃c sc̃s sedentes in pestilentiȩ cathedra
pestes & lues fidei. serpentis ore fallen¬
tes ⁊ corrumpende ueritatis artifices
uenena letalia lingius pestiferis euo¬
mentes. quorum sermo ut cancer serpit.
quorum tractatus pectorib ⁊ cordibus
singulorum mortale uirus infundit.
Contra eiusmodi clamat dñs & ab his¬
refrenat & reuocat errantem plebem
suam dicens. Nolite liudire sermones
pseudo ꝓpħarum. quoniam uisiones cor¬

Expanded text:
dum corda et mentes nostras ueritatis disdum corda et mentes nostras ueritatis discrimen examinat, probatorum fides integra manifesta luce clarescat. per aposic et ante iudicii diem hic quoque iam iustorum adque iniustorum animae diuiduntur et a frumento paleae separantur. hinc sunt qui se ultro aput temerarios conuenas sine diuina dispositione praeficiunt, qui se praepositos sine ulla ordinationis lege constituunt, qui nemine episcopatum dante episcopi sibi nomen adsumunt: quos designat in psalmis Spiritus sanctus sedentes in pestilentiae cathedra, pestes et lues fidei, serpentis ore fallentes et corrumpendae ueritatis artifices, uenena letalia linguis pestiferis euomentes: quorum sermo ut cancer serpit, quorum tractatus pectoribus et cordibus singulorum mortale uirus infundit. Contra eiusmodi clamat Drefraenat et revocat errantem plebem suam, dicens: Nolite audire sermones pseudoprophetarum, quoniam visiones cor
Abbreviated transcription (Latin):
cales de ȩccłia separantur. ne columbaᷤᷤ
ne oues xp̃i seua sua & uenenata conta¬
gione predencur. coherere & coniũgi
non potest a maritudo cum dulcedine.
caligo cum lumine. pluuia cum sere¬
nitate. pugna cum pace. cum fecun¬
ditate sterilitas. cum fontib siccitas.
cum tranquilitate tempestas. Nemo
eristimet bonos de ȩccsia posse disce¬
dere. cricicum non rapit uentus nec
arborem solida radice fundatam ꝑcel¬
la subuertit: in anes paleȩ tempestace
iactantur. & inualida arbores curbi¬
dius incursione uertuntur. hos ere¬
cratur & ꝑcucit iohannes aplostus
dicens. Ex nobis exierunt s non fuer̃
ex nobis. si enim fuissent ex nobis. man.¬
sissent nobiscum. hinc herereses ⁊ fac.¬
tȩ sunt frequenter & fiunt. dum per¬
uersa mens non hab et pacem. dumꝑ
fidia discordans non cenet unitatem:
fieri uero hȩc dñs ꝑmictit & patitur.
manente ꝓpriȩ libertatis arbitrio. ut

Expanded text:
tales de ecclesia separantur, ne columbas, tales de ecclesia separantur, ne columbas, ne oues Christi saeua sua et uenenata contagione praedentur. cohaerere et coniungi non potest amaritudo cum dulcedine, caligo cum lumine, pluuia cum serenitate, pugna cum pace, cum fecunditate sterilitas, cum fontibus siccitas, cum tranquillitate tempestas. nemo existimet bonos de ecclesia posse discedere: triticum non rapit uentus nec arborem solida radice fundatam procella subuertit: inanes paleae tempestate iactantur, inualidae arbores turbinis incursione uertuntur. hos execratur et percutit Iohannes apostolus dicens: ex nobis exierunt, sed non fuerunt ex nobis. si enim fuissent ex nobis, mansissent nobiscum. Hinc haereses et factae sunt frequenter et fiunt, dum peruersa mens non habet pacem, dum perfidia discordans non tenet unitatem. fieri uero haec Dominus permittit et patitur manente propriae libertatis arbitrio, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nec alia ulla credencib pret̃ unam ex¬
clesiam domus est: hanc domum hoc
unianimitatis hospitium designat
& nunciat sp̃s sc̃s in psalmis dicens.
Deus qui habitare facit unianimes in
domo. in domo dei. in ȩcclesia xp̃i. uni¬
animes habitant. concordes & simpli
est. non felle amarum. non morsib sȩuũ.
non ungiuum laceratione iuolentum:
hospitia humana diligere. unius domꝰ
consorcium nosse. cum generant si mul
filie sȩdere cum commoneãt uolatilib
nuicem coherere. cominuni conuersati¬
onc uitam suam diligere. oris osculo
concordiam pacis agnoscere. legem cir¬
ca omnia untmmitatis implere. Hȩc
est in ȩccsia noscenda simplicitas. hȩc
caritas obtinenda. ut columbas dilec¬
cio fr̃nitatis imitetur. ut mansuetu¬
do & lenitas agnis & ouib ȩquetur.
Qͥd facit in pectore xp̃iano luporum
feritas & canum rabies & uenenum
lecale serpentinum. & cruenta seui¬
tia bestiarum: gratulandum est cum

Expanded text:
nec alia ulla credentibus praeter unam ecnec alia ulla credentibus praeter unam ecclesiam domus est. hanc domum, hoc unanimitatis hospitium designat et denuntiat Spiritus sanctus in psalmis dicens: Deus qui inhabitare facit unanimes in domo. in domo Dei, in ecclesia Christi unanimes habitant, concordes et simpliest, non felle amarum, non morsibus saeuum, non unguium laceratione uiolentum, hospitia humana diligere, unius domus consortium nosse, cum generant simul filios edere, cum commeant uolatibus inuicem cohaerere, communi conuersatione uitam suam degere, oris osculo concordiam pacis agnoscere, legem circa omnia unanimitatis inplere. haec est in ecclesia noscenda simplicitas, haec caritas obtinenda, ut columbas dilectio fiaternitat imitetur, ut mansuetudo et lenitas agnis et ouibus aequetur. quid facit in pectore christiano luporum feritas et canum rabies et uenenum letale serpentum et cruenta saeuitia bestiarum? gratulandum est, cum
Abbreviated transcription (Latin):
docet dicens. & erunt unus grex et
unus pastor & ẽẽ posse uno in loco ali¬
quis existimat aut multos pastores
aut gregres plures: Apostolus item
paulus. hanc eandem nobis insinuans
unitatem obseerat & hortat᷑ & docet ai¬
tis autem compositi in eodem sensuet
in eadem sententia  iterum dicit. Su¬
stinentes inuicem in dilectionem. satis
agentes seruare unitatem sp̃c in con¬
iunctione pacis. Staretus uiucre pu¬
cas posse de ȩcclesia recedentem. sedes si¬
bi alias & diuersa domicilia condẽtem.
cum dictum sit adraab. in qua pre¬
formabatur ȩccłia. Patrem cuum et
matrem cuam & fr̃s tuos & totam do¬
mum patris cui colliges ad te ipsam in
domum tuam. & erit omnis qui exie¬
rit hostium domus tuȩ foras reus sibi
pasche nichil aliud in exõdi legentc̃õ¬
cinet. quam ut agnus qui in figura
xp̃i occiditur in domo una edatur lo¬
quitur deus dicens. in domo una ede¬
cur non eicietis de domo carnem foras.

Expanded text:
docet dicens: et erunt unus grex et docet dicens: et erunt unus grex et unus pastor. et esse posse uno in loco aliquis existimat aut multos pastores aut greges plures? apostolus item Paulus hanc eandem nobis insinuans unitatem obsecrat et hortatur et ditis autem compositi in eodem sensu et in eadem sententia. et iterum dicit: sustinentes inuicem in dilectione, satis agentes seruare unitatem spiritus in coniunctione pacis. stare tu et uiuere putas posse de ecclesia recedentem, sedes sibi alias et diuersa domicilia condentem? cum dictum sit ad Rhaab, in qua praeformabatur ecclesia: patrem tuum et matrem tuam et fratres tuos et totam domum patris tui colliges ad te ipsam in domum tuam, et erit omnis qui exierit ostium domus tuae foras, reus sibi erit, Paschae nihil aliud in Exodi lege contineat quam ut agnus qui in figura Christi occiditur in domo una edatur. loquitur Deus dicens: in domo una comedetur, non eicietis de domo carnem foras.
Abbreviated transcription (Latin):
scinderet᷑. achias ꝓpħa hieroboam regi
obuius factus in campo. in duodecĩ
scissuras uestimentum suum scidit
dicens. S ume cibi decem scissuras.
quia hȩc dicit dñs. ecce scindo regnũ¬
meum de maniu solomonis ⁊ dabotͥ
decem scepta. & duo sceptra erunt ei
ꝓpter seruum meum dauid & ꝓpt̃
Hiersm ciuitatem quan elegi. ut
ponam nomen meum illic. Cum
duodecim cribus isrł scinderent᷑ ues¬
timentum suum ꝑpħa achiaᷤ scindit:
at uero quia xp̃i populus non pocest
scindi. cunica enus ꝑ totum textilis &
coherens. diui sa a possedentib non ẽ:
indiuidua. copulata.conexa. offendit
populi nr̃i qui xp̃m indiumus cõcor¬
diam coherentem. sacramento uestis
& signo. declarauit ȩccłiȩ unitatem
quis ergo sic sceleratus & ꝑfidus qui
sic discordiȩ furore uesanus. aut cre¬
dat scindi posse. aut audeat scindere
unicatem dei. uestem domini. ecclesiã
xp̃re Monet ipse in euangłio suo et

Expanded text:
scinderetur, Achias propheta Hieroboam regi scinderetur, Achias propheta Hieroboam regi obuius factus in campo in duodecim scissuras uestimentum suum discidit dicens: sume tibi decem scissuras, quia haec dicit Dominus: ecce scindo regnum de manu Salomonis et dabo tibi decem sceptra, et duo sceptra erunt ei propter seruum meum Dauid et propter Hierusalem ciuitatem quam elegi, ut ponam nomen meum illic. cum duodecim tribus Israel scinderentur, uestimentum suum propheta Achias discidit. at uero quia Christi populus non potest scindi, tunica eius per totum textilis et cohaerens diuisa a possidentibus non est: indiuidua, copulata, conexa ostendit populi nostri qui Christum induimus concordiam cohaerentem. sacramento uestis et signo declarauit ecclesiae unitatem. Quis ergo sic sceleratus et perfidus, quis sic discordiae furore uesanus, ut aut credat scindi posse aut audeat scindere unitatem Dei, uestem Domini, ecclesiam Christi? monet ipse in euangelio suo et
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃u sc̃o scriptum est. ⁊ tres unum sun.
& quisquam credit hanc unitatem
de diuina firmitate uenientem. sacra¬
mentis cȩlestib coherentem. scindi in
culum concordia inseparabiliter cohe¬
rentis ostenditur. quando in euangłio
tunica dñi iħ̃u xp̃i non diuiditur om¬
uestis accipitur. ⁊ incorrupta atq in¬
diuisa tunica possidetur. Loquitur ac
dicit diumna scriptura. De tunica aut̃
qui a desuꝑiore parte non consutilis
s ꝑ totum textilis fuerat. dixerunt
ad inuicem. non scindamus illam. s
sortiamur de ea cuus sit. H nicatem
ille portabat desuꝑiore parte uenien¬
tem. id est de cęlo & a patre uenient̾ẽ.
quȩ ab accipiente ac possidente scindi
omnino non poterat. s totam semel ⁊
solidam firmitatem inseparabiliter
obtinebat. possidere non potest indu¬
mentum xp̃i. qui scindit & diudit
ccclesiam xp̃i. Contra deniq. cum salo¬
mone moriente regnum eius & popłs

Expanded text:
Spiritu sancto scriptum est: et tres unum sunt. Spiritu sancto scriptum est: et tres unum sunt. et quisquam credit hanc unitatem de diuina firmitate uenientem, sacramentis caelestibus cohaerentem scindi in culum concordiae inseparabiliter cohaerentis ostenditur, quando in euangelio tunica Domini Iesu Christi non diuiditur omuestis accipitur et incorrupta adque indiuidua tunica possidetur. loquitur ac dicit scriptura diuina: de tunica autem, quia de superiore parte non consutilis sed per totum textilis fuerat, dixerunt ad inuicem: non scindamus llam sed sortiamur de ea, cuius sit. unitatem ille portabat de superiore parte uenientem id est de caelo et a patre uenientem quae ab accipiente ac possidente scindi omnino non poterat, sed totam semel et solidam firmitatem inseparabiliter obtinebat. possidere non potest indumentum Christi qui scindit et diuidit ecclesiam Christi. contra denique cum Salomone moriente regnum eius et populus
Abbreviated transcription (Latin):
suos in uniuersam cerram copiam
ubercatis extendit. ꝑfluentes largit̃
riuos lacius expãdit. unum tamen ca¬
put est & origo una. ⁊ una mater fecũ¬
dicatis successib copiosa illius fȩcu
nascimur. illius lacce nucrimur. sp̃u
tius animamur. Ad ulterari non pot̃
sponsa xp̃i. incorrupta est & pudica
unam domum nouit. unius cubiculi
sanctitatem casto pudore custodit hec
nos leo seruat. hȩc filios regno quos
generauit assignat. quisq ab ȩcclesia¬
eius segregatus adultẽ iungitur. a
ꝓmissis ecclesiȩ separatur nec ꝑuenio&
xp̃i ad p̃mium. qui relĩquit eccłiam
xp̃i. alienus est. ꝑfanus est. hostis est.
habere iam non pocest deum patrẽ
qui ȩcclesiam non habet matrem. Si
potuit euadere quisq extra arcam
noe fuit & qui extra ȩccłiam foris fu¬
erit euadit. Monet dominus & dicit.
Iui non est mecum aduersum me est.
& qui non est mecum colligit spargit.
I ui pacem xp̃i & concordiam rumpit

Expanded text:
suos in uniuersam terram copia suos in uniuersam terram copia ubertatis extendit, profluentes largiter riuos latius pandit: unum tamen caput est et origo una et una mater fecunditatis successibus copiosa: illius fetu nascimur, illius lacte nutrimur, spiritu eius animamur. Adulterari non potest sponsa Christi, incorrupta est et pudica. unam domum nouit, unius cubiculi sanctitatem casto pudore custodit. haec nos Deo seruat, haec filios regno quos generauit adsignat. quisque ab ecclesia segregatus adulterae iungitur a promissis ecclesiae separatur, nec perueniet ad Christi praemia qui reliquit ecclesiam Christi. alienus est, profanus est, hostis est. habere non potest Deum patrem qui ecclesiam non habet matrem. si potuit euadere quisque extra arcam Noe fuit, et qui extra ecclesiam foris fuerit euadit. monet Dominus et dicit: qui non est mecum aduersus me est, et qui non mecum colligit spargit. qui pacem Christi et concordiam rumpit
Abbreviated transcription (Latin):
tionem sua auctoritate disposuit. hoc
cathedra una monstratur. ⁊ pastores st
omues s grex unus offenditur qui ab
apłis om̃ib unanimi consensione pas
diam petri suꝑ quem fundata ȩcelia¬
est deserit: in ȩccłia se eẽ confioit. episco
pacus unus ẽ cuius a singilis in soli¬
dum pars tenetur. ȩccłia una est quȩ
inmultitudinem lacius in cremen¬
to fecunditatis extenditur. Iuomo¬
po solis multis radiis & iumen unũ.
& rami arboris multi. s robor unum
tenaci radice fundamentum . & cum
de fonte uno riui plurimi deflunt.
numerositas licet diffusa uideatur
ex unduntis copiȩ largitate. unitas
tamen seruatur in origine a uelle radi.¬
um solis a corꝑe. diuisionem lucis u¬
nicas non capit. Ab arbore frange ra¬
mum. fractus germinare non poterit.
A fonce precide ruum. precisus are¬
scit: sic & ecclia dñi luce ꝑfusa ꝑ or¬
bem cotum radios suos porrigit. unũ
camen lumen est quod ubiq diffunt᷑.
nec unitas corporis separatur. ramos

Expanded text:
em. sua auctoritate disposuit. hoc cathedra monstretur: et pastores sunt omnes, sed grex unus ostenditur, qui ab apostolis unanimi consensione pascdram Petri, super quem fundata est Ecclesia, deserit, in Ecclesia se esse confidit? quandopatus unus est, cuius a singulis in solidum pars tenetur. ecclesia una est quae in multitudinem latius incremento fecunditatis extenditur, quomodo solis multi radii sed lumen unum, et rami arboris multi sed robur unum tenaci radice fundatum, et cum de fonte uno riui plurimi defluunt, numerositas licet diffusa uideatur exundantis copiae largitate, unitas tamen seruatur in origine. auelle radium solis a corpore, diuisionem lucis unitas non capit: ab arbore frange ramum, fractus germinare non poterit: a fonte praecide riuum, praecisus arescit. sic et ecclesia Domini luce perfusa per orbem totum radios suos porrigit: unum tamen lumen est quod ubique diffunditur, nec unitas corporis separatur. ramos
Abbreviated transcription (Latin):
uiniis. fletib planctib dm̃ de preca.¬
ri qui ex primo criminis die laua¬
cra. cotidie celebrat. qui ȩpulis ã¬
fiuentib paftus & sagina largiore
distentus. crud.itates suas pꝰtridi¬
eeruetuans. nec cibos nec pocus
suos cum pauꝑum necessicate com¬
municat: qͣui hylaris ac lȩcus incedit.
quomodo mortem suam deflet:cũq
scriptum sit. non corrum petis effigi¬
im barbȩ ur̃ȩ. Bͥ arbam uellit &e faci¬
em suam comit. & placere nunc cuiꝙͣ.
sudet qui deo displicet. A n illa in¬
gemiscit & plangit cui uacat cul¬
tum preciose uestis induere. nec
indumentum xp̃i quod ꝑdidit co¬
gitare. accipere pretiosa ornamenta
& monilia laborata. nec diuini & cȩ¬
lestis ornatus dampna deflere. Tu
licet indumenta ꝑegrina & uestes
sericas indiias nuda es auro te licet
& margaritis geminisꝙ con de¬
cores. sine xp̃i decore deformis es.¶squȩ
capillos tuos inficis uel nunc iudo

Expanded text:
uniis, fletibus, planctibus Dominum deprecari qui ex primo criminis die lauacra cottidie celebrat, qui epulis afluentibus pastus et sagina largiore distentus cruditates suas postridie ructat nec cibos et potus suos cum pauperum necessitate communicat? qui hilaris aquomodo mortem suam deflet, cumque scriptum sit: non corrumpetis effigiem barbae uestrae, barbam uellit et faciem suam comit? et placere nunc cuiquam studet qui Deo displicet? an illa ingemescit et plangit cui uacat cultum pretiosae uestis induere nec indumentum Christi quod perdidit cogitare, accipere pretiosa ornamenta et monilia laborata, nec diuini et caelestis ornatus damna deflere ? tu licet indumenta peregrina et uestes sericas induas, nuda es: auro te licet et margaritis gemmisque condecores, sine Christi decore deformis es. et quae capillos tuos i
Abbreviated transcription (Latin):
gistri celestis doctrinaseruatur. quȩ siqͥs
consideret et examinet. tractatu iõgo
atq argumentis opus non est. ꝓbatio
est ad fidem facilis. compendio ueritats
Lo quitur dominus. ad petrum. E go
tibi dico inquit petre quia tu es pecrus.
& suꝑ istam pettam ȩdificabo ȩccsiam
meam & portȩ inferorum non uincent
eamrt dabo claues regni cȩlorum. & que
ligaueris suꝑ terram erũt ligata & in
cęlis. ⁊ quȩ cumq solueris suꝑ cerram

Expanded text:
gisterii caelestis doctrina seruatur. Quae si quis gisterii caelestis doctrina seruatur. Quae si quis consideret et examinet, tractatu longo adque argumentis opus non est. probatio est ad fidem facilis conpendio ueritatis. loquitur Dominus ad Petrum: ego tibi dico, inquit, quia tu es Petrus et super istam petram aedificabo ecclesiam meam, et portae inferorum non uincent eam. dabo tibi claues regni caelorum: et quae ligaueris super terram erunt ligata et in caelis, et quaecumque so
Abbreviated transcription (Latin):
populum sedes suas ac templa deser¬
ta. excogitauerit nonam fraudem.
ut sub ipso xp̃iam nominis titulo fal¬
lat incautos. heresis inuenit & scima¬
ta quib subuerterteret ⁊ fidei uerica¬
tem corrumpet ⁊ scinderet unitatem:
quos detinere non pocest in uia ueteri
cecitate. circum scribit & decppit noui
itineris errore. Rapit de ipsa eccsia
homines & dum sibi appropinquasse
iam lumen atq euassisse seculi noc¬
tem uidentur alias nescientib tene¬
istunant. blandiente aduersario atto
fallente. qui scd̃m apłi uocem trans¬
figurat se uelit angelum lucis x mi¬
nistros suos subornat uelut ministros
iustitis id serentes noccem ꝓ die interi¬
cum ꝓsaluce desꝑationem subobtentu
spei ꝑfidiam sub preterti fidei antixꝑ¬
istum sub uocabulo xp̃iait dum ue¬
ii similia mentiuntur ueritatis sub¬
tilitate frustrentur. Hoc eo fit fratres
dilectissimmi. dum ad ueritatis origiue
non reditur. nec caput queritur necmi¬

Expanded text:
populum sedes suas ac templa deserpopulum sedes suas ac templa deserta, excogitaverit novam fraudem, ut sub ipso christiani nominis titulo fallat incautos? Haereses invenit et schismata, quibus subverteret fidem, veritatem corrumperet, scinderet unitatem. Quos detinere non potest in viae veteris caecitate, circumscribit et decipit novi itineris errore. Rapit de ipsa Ecchomines; et dum sibi appropinquasse iam lumini atque evasisse saeculi noctem videntur, alias nescientibus teneistiment blandiente adversario atque fallente, qui secundum apostoli vocem transfigurat se velut angelum lucis et ministros subornat suos velut ministros iustitiae, asserentes noctem pro die, interitum pro salute, desperationem sub obtentuperfidiam sub praetexto fidei, antichristum sub uocabulo Christi, ut dum uerisimilia mentiuntur, ueritatem subtilitate frustrentur. hoc eo fit, fratres dilectissimi, dum ad ueritatis originem non reditur nec caput quaeritur nec ma
Abbreviated transcription (Latin):
debemus: ceterum credere se in xp̃m. No¬
modo dicit. qui non facit quod xp̃c face¬
re precepit: aut unde perueniet ad pre¬
mium fidei. qui fidem non uult seruãre
mandati:. nutet necẽẽ est ⁊ uagetiu ͤ sp̃u
erroris abreptus uelut puluis quem uen.¬
cus excutit uentiletur:. nec ambulando
ꝓficiet ad salutem qui salucaris uiȩ non
tenet ueritatem.amummna
Di auenda sunt autem non solum q̃
sunt aꝑta atq manifesta .s & astucę
fraudis subtilitate fallentia. Q iud u̾
astutiuis quid ue subtilius. quam ũ xp̃i
adu̾ẽtu detectus ac ꝑstratus inimicus.
post quam lu x gentib uenit & sospicã.¬
dis hominib salutare lumnen effulsit.¬
ut surdi auditum gr̃ȩ sỹualis ad mit.¬
cerent apirẽt ad dm̃ oculos suos cȩcian¬
firm eterna sanitate reualesc̾ent. clau¬
di ad ȩcelesiam currerent. muci claris
uocib & precib orarent. Il itens ille i¬
dola derelicta & ꝑ nimium credentiũ

Expanded text:
debemus. ceterum credere se in Christo quodebemus. ceterum credere se in Christo quomodo dicit, qui non facit quod Christus facere praecepit? aut unde perueniet ad praemium fidei qui fidem non uult seruare mandati? nutet necesse est et uagetur et spiritu erroris abreptus uelut puluis quem uentus excutit uentiletur nec ambulando proficiet ad salutem qui salutaris uiae non tenet ueritatem. Cauenda sunt autem non solum quae sunt aperta adque manifesta sed et astutae fraudis subtilitate fallentia. quid uero astutius quidue subtilius, quam ut Christi aduentu detectus ac prostratus inimicus, postquam lux gentibus uenit et sospitandis hominibus salutare lumut surdi auditum gratiae spiritalis admitterent, aperirent ad Deum oculos suos caeci, infirmi aeterna sanitate revalescerent, claudi ad Ecclesiam currerent, muti claris vocibus et precibus orarent, videns ille idola derelicta et per nimium credentium
Abbreviated transcription (Latin):
fugere. uestigiis xp̃i uincentis insiste¬
re ne denuo incauti morti in mortis la¬
queum reuoluamur. s ad periculum ꝑ¬
uidi accepta immorcalitate potiamur. In¬
mortilitate autem potiri quomodo pos¬
sumus. nisi in quib mors expugnatur
& iuncitur. xp̃i mandata seruermus
ipso monente & dicente: Si uis ad uitam
uenire serua mandata. & iterum. Si fe¬
ceritis quod mando uobis. iam non di¬
co uos seruos s amicos. Hos deniq fortes
dic ⁊ stabiles. hos suꝑ petram robusta
molle fundato s. hos contra omnes tem¬
pestates & curbines sȩculi. immobili
et inconcussa firiritate solidatos. Qui
audit inquit uerba mea & facit ea si¬
milabo cum uiro sapienti. qui edifica¬
uit domum suam suꝑ petram. Descen¬
dit pluuia. aduenerunt flumina. fla¬
uerunt uenti. & inpegerunt in domum
illam & non cecidit. fundata enim erat
suꝑ petram. U erbis gͥ euis in sistere. quę¬
cumq & ilocuit & fecit. discere ⁊ facere

Expanded text:
fugere, uestigiis Christi uincentis insistefugere, uestigiis Christi uincentis insistere, ne denuo incauti in mortis laqueum reuoluamur sed ad periculum prouidi accepta inmortalitate potiamur. inmortalitatem autem potiri quomodo possumus, nisi ea quibus mors expugnatur et uincitur Christi mandata seruemus ipso monente et dicente: si uis ad uitam uenire, serua mandata, et iterum: si feceritis quod mando nobis, iam non dico uos seruos sed amicos. hos denique fortes dicit et stabiles, hos super petram robusta mole fundatos, hos contra omnes tempestates et turbines saeculi inmobili et inconcussa firmitate solidatos. qui audit, inquit, uerba mea et facit ea, similabo eum uiro sapienti, qui aedificauit domum suam super petram. descendit pluuia, aduenerunt flumina, uenerunt uenti et inpegerunt in domum illam: et non cecidit. fundata enim fuit super petram. uerbis igitur eius insistere, quaecumque et docuit et fecit discere et facere
Abbreviated transcription (Latin):
dias intelligere pariter & cauere. neqͥ
xp̃m sapientiam dei patris indiumꝰ
minus sapare intuenda salute uidea¬
mur. Neq enim ꝑsecutio sola metuen¬
da est. ac non &e ea quȩ subuertendis
ac deiciendis seruis dei aꝑta inpugna¬
cione grassantur: facilior cautio ẽ. ubi
manifesta formido est.⁊ ad certamen
animus ante prestruitur quando se
aduersarius conficetur:. plus timendꝰ
ẽ & cauendus iniicus cum latenter
obrepit. cum ꝑpacis imaginem fallens.
occultis accessib serpit. unde & nomen
serpentis accepit: ea est cuis semꝑ astu¬
tia. ea est circum ueniendi hominis cȩca
& latebrosa fallatia. Sic ab initio sta¬
tim mundi fefellit᷑ uerbis mendacib
blandiens. ⁊ udes animas in cauta crude¬
litate decepit: sic deum ipsum tempta¬
re conatus est. quasi obreꝑet rursus &
falleret latenter accessit intellectus ta
tus atq detectus est. Unde nobis exem¬
plum datum est ueteris hominis uiã

Expanded text:
dias intellegere pariter et cauere, ne qui dias intellegere pariter et cauere, ne qui Christum sapientiam Dei patris induimus minus sapere in tuenda salute uideamur? neque enim persecutio sola metuenda est et ea quae subruendis ac deiciendis semis Dei aperta inpugnatione grassantur, facilior cautio est ubi manifesta formido est, et ad certamen animus ante praestruitur, quando se aduersarius confitetur. plus timendus est et cauendus inimicus, cum latenter obrepit, cum per pacis imaginem fallens occultis accessibus serpit, unde et nomen serpentis accepit. ea est eius semper astutia, ea est circumueniendi hominis caeca et latebrosa fallacia. sic ab initio statim mundi fefellit et uerbis mendacibus blandiens rudem animam incauta credulitate decepit: sic dominum ipsum temptare conatus, quasi obreperet rursus et falleret, latenter accessit: intellectus tamtus adque detectus. Ynde nobis exemplum datum est ueteris hominis uiam
Abbreviated transcription (Latin):
& petieri nt mr̃es ⁊ fecerint sacerdotes ut
si quis plus eum sius sacisfactionibus
mouerit si eius iram si ĩ dignantis offen¬
sã iusta deprecatione plac auerit dt
ille & arma rursus quib uctus arme¬
tur reparat & corroborat uires quib fi¬
des instaurata uegetetur. R epetet certa¬
men suum miles ite rabit aciem ꝑ uocalut
hostem & quidem factus ad prelum
fortior ꝑ dolorem. qui sic deo sa tiffecerit
qui pęnitentia facti sui qui pudore
delicti plus & uirtutis ⁊ fidei de ipso lap¬
sus sui dolore conceperit exauditus et
aduitus ã domino quam contristauat
nuper lȩtam faciet ȩcclesiam nec iam so
lam dei ueniam merebitur s foronam:¬
Um moneat dominus e di¬
cat uos estis sal terre eũq
c̃ẽ nos iubeat ad innocen¬
ciam simplices &e camen cum simplicicis
ptudentes. quito aliuo fr̃s dilectissimi
quam ꝓuidere nos conuenit. et sollici¬
to corde uigilantes subdoli hostis insi¬

Expanded text:
et petierint martyres et fecerint sacerdotes. uel et petierint martyres et fecerint sacerdotes. uel si quis eum plus suis satisfactionibus mouerit, si eius iram, si indignationis offensam iusta deprecatione placauerit, dat ille et arma rursum quibus uictus armetur, reparat et conroborat uires quibus fides instaurata uegetetur. repetet certamen suum miles, iterabit aciem, prouocabit hostem et quidem factus ad proelium fortior per dolorem. qui sic Deo satisfecerit, qui paenitentia facti sui, qui pudore delicti plus et uirtutis et fidei de ipso lapsus sui dolore conceperit, exauditus et adiutus a Domino, quam contristauerat nuper laetam faciet ecclesiam nec solam iam Dei ueniam merebitur sed coronamCum moneat Dominus et dicat: uos estis sal terrae cumque esse nos iubeat ad innocentiam simplices et tamen cum, simplicitate prudentes, quid aliud, fratres dilectissimi, quam prouidere nos conuenit et sollicito corde uigilantes subdoli hostis insi
Abbreviated transcription (Latin):
dominus feneretur: sic sub apłis fides
iuguit sic primus credentium popłs
xp̃i mandata seruauit. ꝓmpti erant
largi erant distibuendum ꝑ apłos co¬
tum dabant & non talia delicta redi¬
mebant. Si precem toto corde quis fa¬
tiat si ueris penicẽtiȩ lamentionib et
lacrimis ingemiscat si ad ueniam de¬
licti sui dominum iustis & continus
oꝑib inflectat misereri talium pot̃
qui & miscdĩam suam ꝑtuilit dicens.
beris & scies ubi fueris.& iterum. No¬
lo mortem morientis dicit dominus qͣn¬
cum ut reuertatur & iuuiat. & hioel
ꝓpħa pietacem domini ipso monente
declarat. R euertimini inquit ad ddo¬
minum deum ur̃m quoniam miseri¬
cors est et pius est et patiens et multȩ m¬
serationis & qui sententiam suam flecca
ad uersus malitias ir rogatas. Potest illa
indulgentiam dare sententiam su am
potest ipse deflectere penicenti oꝑãti
rogãti potest clementer ignoscere potes
in acceptum referre quic quid ꝓ talibus

Expanded text:
Dominus faeneretur. sic sub apostolis fides Dominus faeneretur. sic sub apostolis fides uiguit, sic primus credentium populus Christi mandata seruauit: prompti erant, largi erant. distribuendum per apostolos totum dabant et non talia delicta redimebant. Si precem toto corde quis faciat, si neris paenitentiae lamentis et lacrimis ingemescat, si ad ueniam delicti sui Dominum iustis et continuis operibus inflectat, misereri talium potest qui et misericordiam suam protulit dicens: beris et scies ubi fueris, et iterum: nolo mortem morientis, dicit Dominus, quantum ut reuertatur et uiuat. et Iohel propheta pietatem Domini Domino ipso monente declarat, reuertimini, inquit, ad Dominum Deum uestrum, quoniam misericors et pius est et patiens et multae miserationis et qui. sententiam flectat aduersus malitiam inrogatam. potest ille indulgentiam dare, sententiam suam potest ille deflectere. paenitenti, operanti, roganti potest clementer ignoscere, potest in acceptum referre quidquid pro talibus
Abbreviated transcription (Latin):
ri cui quem tuum non ẽẽ dixisti. Orare
inpensuis oportet & rogare. diem luc¬
tu transigere. ugiliis noctes ac fletib
ducere. tempus omne lacrimosis lam̃¬
tationib occupare. strado solo adhere¬
re cineri & incilicio  sordib uolutari
pofł indumentum xp̃i ꝑditum nul¬
lum iam uelle uestim̃tũ. post diaboli cy¬
bum malle ieiunium. Iustis oꝑib incũ¬
bere quib peccata purgantur. ȩlemosi¬
nis frequent̾ insistere quib amorte a¬
nma liberantur. Iuod aduersarius au¬
ferebat xp̃c accipi at. nec teneri iamnec
amari patrimonium debet quo quis
& deceptus & iuiccus est. ꝑhoste uitan¬
da res ꝓlatrone fugienda ꝑ glaclio me¬
tuenda possidentib & ueneno. patrimo¬
nium ad hoc tantum ꝑfuerit quo d
remanserit ut inde erimen & culpa
redimatur. Incunctanter & lagicer
fiat oꝑatio census omnis in medelam
uulneris erogetur opib & facultati¬
b nr̃is quid de nobis uidicaturus est

Expanded text:
ri tui quem tuum non esse dixisti? orare ri tui quem tuum non esse dixisti? orare oportet inpensius et rogare, diem luctu transigere, uigiliis noctes ac fletibus ducere, tempus omne lacrimosis lamentationibus occupare, stratos solo adhaerere cineri, in cilicio et sordibus uolutari, post indumentum Christi perditum nullum iam uelle uestimentum, post diaboli cibum malle ieiunium, iustis operibus incumbere quibus peccata purgantur, eleemosynis frequenter insistere quibus a morte animae liberantur. quod aduersarius auferebat Christus accipiat, nec teneri iam nec amari patrimonium debet quo quis et deceptus et uictus est. pro hoste uitanda res, pro latrone fugienda, pro gladio metuenda possidentibus et ueneno. ad hoc tantum profuerit quod remansit, ut inde crimen et culpa redimatur. incunctanter et largiter fiat operatio, census omnis in medellam uulneris erogetur, opibus et facultatibus nostris qui de nobis iudicaturus est
Abbreviated transcription (Latin):
autem penicentiam criminis collunt
satisfaccionis uiam cludunt: ita fit ut
dum temeritate quor umdam uel ꝑmit¬
tur salus falsa uel creditur. spes uerx
salutis ad imatur. Uos uero fr̃s quoꝵ
timo in dño ꝓnus ẽ & in riuina licet
animus consticutus mali sui memor est.
penitentes ac dolentes peccata ur̃a per¬
spicite. grauissimum conscientiȩ crim̃
agnoscite. ad intelligentiam delicti ur̃i¬
& oculos cordis aꝑite. nec desꝑantes mise¬
ricordiam dñi nec tam̃ iam ueniam uẽ¬
dicantes. Deus quantum patris pieta¬
te indulgens semꝑ & bonus est. cantũ
iudicis maiestate metuendus est. quam
magna delinquimus tam grandicer
defleamus. alto uulneri diligens lon¬
ga medicina non desit. pęnitentia cri¬
mine minor non sit. Putas netu deum
cito posse placari quem uerbis ꝑfidis
ab niusti cui patrimonium p̃ponere ma¬
liusti. cuius templum sacrilega conta¬
gione uiolasti: p̾utas facile cum misere¬

Expanded text:
autem paenitentiam criminis tollunt autem paenitentiam criminis tollunt satisfactionis uiam cludunt. ita fit ut dum temeritate quorundam uel promittitur salus falsa uel creditur, spes uerae salutis adimatur. Vos uero, fratres, quorum timor Domini promis est et in ruina licet animus constitutus mali sui memor est, paenitentes ac dolentes peccata uestra perspicite, grauissimum conscientiae crimen agnoscite, ad intellegentiam delicti uestri oculos cordis aperite, nec desperantes misericordiam Domini nec tamen iam ueniam uindicantes. Deus quantum patris pietate indulgens semper et bonus est, tantum iudicis maiestate metuendus est. quam magna deliquimus, tam granditer defleamus. alto uulneri diligens et longa medicina non desit, paenitentia crimine minor non sit. putasne tu Deum cito posse placari quem uerbis perfidis abnuisti, cui patrimonium praeponere maluisti, cuius templum sacrilega contagione uiolasti? putas facile eum misere
Abbreviated transcription (Latin):
bi placent in iniustitia. In uistis
placentes. & trans punctae mentis aliena.¬
tionis dem̃tes. dñi precepta contẽpnũt.
medelam uulneris neglegunt. agere
penitentiam nolunt. ante a dmissum
facinus in ꝑuidi. post facinus obstina¬
ti nec prius stabiles nec post modum
supplices. quando debuerant stare iacu¬
crunt. quando iacere & ꝑsternere se
deo debent. stare se opinantur. pacem
sibi ultro neminem dante sumpserũt.
falsa pollicitatione seducti & apostatis
ac ꝑfidis iuncti errorem ꝑ ueritate
suscipiunt. communicationem non com¬
municantium ratam ducunt. hom̃ib
contra dm̃ credunt. qui contra homi¬
nes deo non crediderunt: eius modi ho¬
mines quantum potestis effugite. ꝑni-¬
ciosis contaccib adherentes salubri cau¬
tione uitate. sermo eorum sicut cancer
serpit. colloquium uelut contagium
transilit: naxia & uenenata ꝑsuasio.
ꝑsecutione ipsa peius interficit. illic
suꝑest pęnitentia quȩ satisfatiat. qui

Expanded text:
bi placent in iniustitia. iniuste sibi bi placent in iniustitia. iniuste sibi placentes et transpunctae mentis alienatione dementes Domini praecepta contemnunt, medellam uulneris neclegunt, agere paenitentiam nolunt. ante admissum facinus inprouidi, post facinus obstinati, nec prius stabiles nec postmodum supplices, quando debuerant stare, iacuerunt, quando iacere et prosternere se Deo debent, stare se opinantur. pacem sibi ultro nemine dante sumpserunt, falsa pollicitatione seducti et apostatis ac perfidis iuncti errorem pro ueritate suscipiunt, communicationem non communicantium ratam ducunt, hominibus contra Deum credunt qui contra homines Deo non crediderunt. Eiusmodi homjnes quantum potestis etfugite, perniciosis contactibus adhaerentes salubri cautione uitate. sermo eorum sicut cancer serpit, conloquium uelut contagium transilit, noxia et uenenata persuasio persecutione ipsa peius interficit. illic superest paenitentia quae satisfaciat. qui
Abbreviated transcription (Latin):
non audiuimus. nec puerorum ꝓpha¬
rum tuorum quȩ locuti sunt in nõie
cuo suꝑ reges nr̃os & omnes gentes &
suꝑ omnem cerram. tibi domine. tib
iustitia. nobis autem confussio. Hȩc
mittes. hȩc simplices. hȩc innocentes
in ꝑmerenda dei maiestate fecerunt.
ꝑ uobis dm̃ rogare possimus. preces¬
ipsas ad uos prius uertimus. quibus
dm̃ ꝑ uobis ut misereatur oramus. a¬
gite pęnitentiam plenam. dolentis acb
m̃itantis animi ꝑbate mestitiam. nec
uos quorumdam moueat aut errm
in ꝑuidus aut stupor uanus. qui cũ
teneantur intam graui crimine per¬
cissi sunt animi cecitate. ut nec intih¬
legant delicta nec plangant. indig¬
nantis dei maior hȩc plaga est sic̃
scriptum est. E dedit illis deus sp̃m
conpunctionis. & iterum. Delectum
ueritatis non receperunt ut salui fue¬
rent ac ꝓpterea mutet illis deus operis¬
tionem erroris ut credant m̃datioi us
centur õs qͥ ñ cͤ diderunt ueritati sed si¬

Expanded text:
non audiuimus puerorum tuonon audiuimus puerorum tuorum prophetarum quae locuti sunt in nomine tuo super reges nostros et omnes gentes et super omnem terram. tibi, Domine, tibi iustitia, nobis autem confusio. Haec mites, haec simplices, haec innocentes in promerenda Dei maiestate fecerunt nunc satisfacere et Dominum rogaipsas ad uos prius uertimus quibus Deum pro uobis ut misereatur oramus. agite paenitentiam plenam, dolentis ac lamentantis animi probate maestitiam! I Nec uos quorundam moueat aut error inprouidus aut stupor uanus, qui cum teneantur in tam graui crimine percussi sunt animi caecitate, ut nec intellegant delicta nec plangant. indignantis Dei maior haec plaga est sicut scriptum est: et dedit illis Deus spiritum transpunctionis, et iterum: dilectum ueritatis non receperunt ut salui fierent. ac propterea mittit illis Deus operationem erroris ut credant mendacio, ut iudicentur omnes qui non crediderunt ueritati, sed si
Abbreviated transcription (Latin):
ael. illustris ac nobiles pueri quomi¬
nus exomologes in deo facerent. nec
inter flaminas & camini exestuantis
incendia quieuerunt. bene sibi licet
conscii & dm̃ fidei ac timoris obseqͥo
sepe ꝓmeriti humilitatẽ tamen ten̾e.
& domino satisfacere nec inter ipsas
głosa urtitum suarum matyria
destiterunt: loquitur scriptura diui¬
na.Stans inquit ararias precatꝰ
est & aꝑuit os suum exomologesim
faciebat deo. simul cum so dalibus
suis in medio ignis. D aniel quoq
post fidei atq innocentiȩ suȩ mul¬
tiplicem grãm. post dignationem
domini circa uirtutes ac laudes suaᷤᷤ
sepe repetitam ieiuniis adhuc ꝑme¬
reri dm̃ nitit᷑. in sacco & cinere uolu¬
tatur exomologesim faciens dolenter
& dicens. Pomine deus magnus & for¬
tis & metuendus. qui seruas testam̃¬
tum & miserationem eis qui te dilig̃t
& conseruant imperia tua. Peccaui¬
mus. facinus a dmisimus. impii
fuimus. transgressi sumus ac de se¬
riuumus precepta tua. & iuditia tua

Expanded text:
el, illustres ac nobiles pueri, quominus exomologesin Deo facerent nec inter flammas et camini exaestuantis incendia quieverunt. Bene sibi licet conscii et Dominum fidei ac timoris obsequio saepe promeriti, humilitatem tamen tenere et Domino satisfacere nec inter ipsa gloriosa virtutum suarum martyria destiterunt. Loquitur Scriptura divina: Stans, inquit, Azarias precatus est, et aperuit os suum, et exomologesin faciebat Deo simul cum sodalibus suis in medio ignis . Daniel quoque, post fidei atque innocentiae suae multiplicem grDomini circa . uirtutes ac laudes suas saepe repetitam ieiuniis adhuc promereri Deum nititur, in sacco ac cinere uolutatur exomologesim faciens dolenter et dicens: Domine Deus magnus et fortis et metuendus qui seruas testamentum et miserationem eis qui te diligunt et conseruant inperia tua, peccauimus, facinus admisimus, inpii fuimus, transgressi sumus ac deseruimus praecepta tua et iudicia tua,