comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mente resolum est nains utm
alium asum tabule destmnaren¬
tur. lz mutato consilio ꝑficiat᷑
tamen et pempta prior nams
et ħana dicenda ẽ. s si refici¬
ende nais cã omnns tabule
refrxe sint. non dumintcidisse
sns eadem nams ẽc̃ incip̃ sicu

Expanded text:
mente resoluta est, ut in alium usum tabulae destinarentur, licet mutato consilio perficiatur, tamen et perempta prior nauis et haec alia dicenda est: sed si reficiendae nauis causa omnes tabulae refixae sint, nodum intercidisse sus eadem
Abbreviated transcription (Latin):
n elecc̃o psõalis ẽ et ideo ẜuo.
uł fino ułtans eleccõ coħ̾eret
inhrdes tamen tiansit obligõ.
et ante elcĩonem mortuo stiꝑ
dum tarat debetͣ. instiplõm¬
scipłat. quicquid te dare fat̾e¬
te oz demonstrat eam peciuiar
que eameciam iam debetur.
quod sitotam demonst̾re ult
dicit oz oꝑtebit. ue uł it ap̃¬
sens ĩdeiem. ne idem. dẽ.¬

Expanded text:
 electio personalis est, et ideo seruo uel filio talis electio cohaeret: in heredes tamen transit obligatio et ante electionem mortuo stipudumtaxat debetur in stipulatistipulatur 'quidquid te dare oportet' demonstrat eam pecuniam quae iam debetur: quod si totam demonstrare uult, dicit 'oportebitue' ‹uel› ita 'praesens in diemue'. 77 Idem
Abbreviated transcription (Latin):
ni acconem acquirere nõ potu¬
iss s ⁊ anus stipniatus finsset
pprietanum tñ pet̾ẽ posse ⁊ pin
issor fructrano sotuss lib̾atur¬
cum ẜuns cois ticii⁊ meui stip¬
nlatur inhunc mnodum .x kłas¬

Expanded text:
i actionem adquirere potuisset: sed si aliud stipulatus fuisset, proprietarium petere posse, et, si promissor fructuario soluisset, liberatur.Cum seruus communis Titii et Maeuii stipulatur in hunc modum: '
Abbreviated transcription (Latin):
in fuum michi exstipłatu
deb̾at si infacinore enmap¬
p̾hendit impuie eun cc¬
cidit nec utlł accõ erit in
eum constituenda. elsꝰ¬
uita stipłatus fu̾o te sistiet
dari ꝑinde erit ac site sisti
ticii nomine ate sontinũ¬
spondes. n enim hoc simile
ẽ illi ticininte daturum s

Expanded text:
uum mihi ex stipulatu debebat, si in facinore eum deprehenderit, impune eum occidit, nec utilis actio erit in eum constituenda. ita stipulatus fuero: 'te sisti? dari?' proinde erit, atque 'te sisti' 'Titii nomine te soluturum?', neque enim hoc simile est illi 'Titium daturum?':
Abbreviated transcription (Latin):
possiom sup̃tram ademptus
fuifs. Itancc alicnus locus m¬
camppriam anfert possiom.
cum sup̃tiam. an infratiam
possideam inch̾ int̾sit. ¶qitũ
e cur expeculii ca mre singula

Expanded text:
ssionem supra terram adeptus fuissem. itaque nec alienus locus meam propriam aufert possessionem, cum, supra terram an infra terram possideam, nihil intersit. Quaesitum est, cur ex peculii causa
Abbreviated transcription (Latin):
enam bignoret quis sit locus
ullrus dampno pars q̃ puta¬
tur ẽẽuendentis plõga possio¬
um ec̃ usu fructum bona fide ꝑdl¬
hnitmam possiom cape posse
Idem inquio. si em̃o iemq̃ni
sciam pignoriobligatam ¶ap̃¬

Expanded text:
et ignoret quis sit locus, ullius damno pars, quae putatur esse uendentis, per longam possessioum esse usum fructum, bona fide diutina possessione capere posse. Idem, inquit, et si emero rem, quam sciam pignori obligatam
Abbreviated transcription (Latin):
noxiam s cõis stĩe metũ ĩreo
uld̾ ꝯfesso teni platuit gͦ aut
postulati eẽ tebent aut ĩ scłe de¬
p̾hensi ut si se interfer̾uit bõa
s l uitam suspendio fimetit
ñ ud̾i ĩ ead̾ cã ec̃ ut uona hr̃di¬
b. admida eẽnt. sicuti n ip̃i

Expanded text:
am, sed conscientiae metum in reo uelut confesso teneri placuit. ergo aut postulati esse debent aut ‹in› scelere deprehensi, ut, si se interfecerint, bonlicet uitam suspendio finierit, non uideri in eadem causa esse, ut bona heredibus adimenda essent, sicuti neque ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. i adulteriũ cum incestuꝯmit¬
tat᷑ ut puta cũ pruugna nuruno¬
si comittatur anadulterii pena
sufficiat mari dsiderand̃ est oc¬
curnt qd̃ hic dupplex admis¬
sum est quimultũ int̾est erro.
re uiris m̃ni. illicite contraba
an contumatia mris et sangͥ¬
nis contumelia conturrant qͣrͣ
muler tunc de mum eam penã
qmͣ mare᷑ sustinẽbit cum inces¬
nam si sola uir tantum obseru¬
atio int̾ueniat mulier ab i¬
cesti trimie erit extusata nõ¬
numqmͣ tamen ⁊ in maribꝰ¬
grauiora ulterus humani᷑

Expanded text:
.Si adulterium cum incesto committatur, ut puta cum priuigna nuru nosi committatur, an adulterii poena sufficiat mari, considerandum est. occurrit, quod hic duplex admissum est, quia multum interestre matrimonium illicite contrahatur an contumacia iuris et sanguinis contumelia concurr‹a›nt.Quare mulier tunc demum eam poenam, quam mares, sustinebit, cum incesnam si sola iuris nostri obseruatio interueniet, mulier ab incesti crimine erit excusata.Nonnumquam tamen et in maribgrauiora
Abbreviated transcription (Latin):
nue inimerand̾ est. Quid ergo
sit si prior mulier rea ftã est et ĩo
aduit̾ eod̃ tꝑẽ reus fierinõ potint
et din tractalite quinquemñ
repetere ueluti et quinqͥnim
trãsactum sit equm est compn¬
tatiom quinquemni exnmi id tẽ¬
pus qd̃ per postulationem pre

Expanded text:
nuo numerandum est. quid ergo fiet, si prior mulier rea facta sit et ideo adulter eodem tempore reus fieri non potuit et diu tracta lite quinquennium repetere uelit et quinquennium transactum sit? aequum est computationi quinquennii eximi id tempu
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate eius ẜuata est qr lexpa¬
Cum alterum ex aduiteris ele¬
g̾it maritus alterum nõ recusare
põt qmͣ prius indiciũ fimetur qr
duos sinuil ab eodẽ accusari non

Expanded text:
uoluntate eius seruata est: quia lex paCum alterum ex adulteris elegerit maritus, alterum non ante accusare potest, quam prius iudicium finietur, quia duos simul ab eod
Abbreviated transcription (Latin):
adulterii crimen qd̃ post pub̾ta¬
tem delinquitur nõ excusetur e¬
tace nã  młres ĩ uire ertantes ĩ¬
cesti crimine ñ ten̾i supͣdictũ est
cũ in adult̾io ꝯmisso nullã hr̃e pꝰ¬
sũt excusacionẽ. Id̾ impr̃os rp¬

Expanded text:
terii crimen, quod pubertate delinquitur, non excusetur aetate. nam et mulieres in iure errantes incesti crimine non teneri supra dictum est, cum in adulterio commisso nullam habere possint excusationem.Idem imper
Abbreviated transcription (Latin):
iꝗs adult̾iũ a ẜuo suo omissũ di¬
cat meam quam uxorc̾ hũerit di¬
uus puis Rpsit actusare potius
mulierem eum debere qmͣ in p̾u¬
dicium eius ẜnum suum torq̃re
Siquis adulterium nõ dinus¬
it si retinuerit forsan filium ĩ no
nis u̾bis noncontinetur q̃ at̃
retinetur punitur. s si dimissã
reduxetit uerb̃ nõ tenetur. s
tam̃ dñclũ est ut nonteneatur
ne fraus fiat. Snixor ex ad¬

Expanded text:
is adulterium a servo suo commissum dicat in eam, quam uxorem habuit, divus Pius rescripsit accusare potius mulierem eum debere, quam in praeiudicium eius servum suum torquere. Si quis adulterum non dimiserit, sed retinuerit, forsan filium in novamvis verbis non continetur. quae autem retinetur, punitur. sed si dimissam reduxerit, verbis non tenetur: sed tamen dicendum est, ut teneatur, ne fraus fiat. Si
Abbreviated transcription (Latin):
tupri ꝯmitcit qui lib̾am nui¬
lierem consnetudinis causa nõ
inr̾imoni continet excepta ute¬
licet concubina.: adult̾ium ĩ
ca inscriptõem errauerit si tp̃ra
largiantur em̃dare nõ prohibet᷑
ne causa criminis aboleatur.

Expanded text:
tuprum committit, qui liberam mulierem consuetudinis causa, non matrimonii continet, excepta uidelicet concubina.Adulterium in ca inscriptionem errauerit, si tempora largiantur, emendare non prohibetur, ne causa aboleatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ult̾m ab exͣneo possit inferti. ĩ
mĩio quo desimictanxore uirm
re adult̾m int̾ reos recipi postula.
Nupta priusꝙͣ adult̃ damp¬
netur adult̾a nõ postulatur simi¬
pcias denuntiacõ ut ad domum
mułris missa nõ p̾cesẜit.: Au¬
lierem ob latrouũ societatẽ exilla
tu dampuata. Prescriꝑcõre

Expanded text:
ulterum ab extrario poterit inferri. In matrimonio quoque defuncta uxore uir iure adulterum inter ‹r›eos recipi postulat. Nupta, priusquam adulter damnetur, adulterii non postulatur, si nuptias denuntiatio uel ad domum mulieris missa non praecessit. Mulierem ob latronum societatem exularerii damnata. Praescriptione
Abbreviated transcription (Latin):
ustũ tolorẽ tempare: ⁊ mag̾ est qr
plas fecerit ꝙͣ qi uindicare se nõ
inisulã relegati. Lib̃to patrom
faniã lacescere ñ facile concedit᷑.
S si ire mariti nelit adulter
quom si atrrocẽ nuiriã paius est
certe si pronũ ꝗ sit ex eom̃io ꝗ de¬
pͤhendꝰ ab alionterfici potest mn
adultio uxoris dep̾hend̾it delib̾¬
and̾ est an impune possit oocide

Expanded text:
ustum dolorem temperare et quia plus fecerit, quam quia uindicare se non insulam relegari'.Liberto patroni famam lacessere non facile conceditur: sed si iure mariti uelit adulterii quomodo si atrocem iniuriam passus esset. certe si patronum, qui sit ex eo numero, qui deprehensus ab alio interfici potest, in adulterio uxoris deprehenderit, deliberandum est, an impune possit occidere.
Abbreviated transcription (Latin):
uł restitũe opus factum uł
pacĩam pr̃aredetent.nam ac¬
tori moramsnam ncc̃e de¬
tẽ. maifestum est meadem
cã est et socins eius. qui opus
fecit et ip̃e anctor nonfm̃t
demq indonato fundo lega¬
to ne est. sz uenditor aut do¬
nator int̾chicto ꝙ ui ant dã
de dampno et mipensis ab
actore fcic tened̾r. Panlꝰ¬

Expanded text:
si uelint, opus factum uel patientiam praestare debent: nam actori moram suam nocere debere manifestum est. in eadem causa est etiam socius eius qui opus fecit, si ipse auctor non fuit: idemque in donato fundo legatoue est. 13 nator interdicto quod ui aut clam de damno et impensis ab actore factis tenebitur.
Abbreviated transcription (Latin):
aqua infi̾orincceat. nulla
competit accõ idemq for¬
tasse dr̃ simagro mami
factum alqnod sb̃sedit.¬
in hoc indicum sicut in
datum ẽ. ꝙ ui ant dam agĩ¬
dumest: de eo quod post sina
nidicis futunum est dampni

Expanded text:
a inferiori noceat, nulla competit actio. idem fortasse dicitur, si in agro manu factum aliquid subsederit.In hoc iudicium, sicut in datum est, quod ui aut clam agendum est. de eo, quod post sententiam iudicis futurum est, damni
Abbreviated transcription (Latin):
cipes. an n̾o is cum quo agr̃ꝓ
ꝑte suaet dampindati cto¬
Uis nõ restituti nominedã¬
pnandus sit. ut in hac accc̃e
dampni infcĩfiat cumeins
u̾chi exquo damp nũ meitu¬
atur: ples domim sint. et cũ
uno eorninagat᷑. lz opus ex
quo dampnim futurum
sit induudiumi sit et ip̃t e¬
des solm earum. nĩ pot᷑ ꝓ
pte dum taxit. dampnum
dare nichominꝰ eum cum
quo agr̃ ꝓ snapte ꝯdempͣ:

Expanded text:
cipere? an uero is cum quo agitur pro parte sua et damni dati et operis non restituti nomine damnandus sit, ut in actione damni infecti fiat, cum eius praedii, ex quo damnum metuatur, plures domini sint et cum uno eorum agatur? licet opus, ex quo damnum futurum sit, indiuiduum sit et ipsae aedes solumque earum non potest pro parte dumtaxat damnum dare, nihilo minus eum cum qu
Abbreviated transcription (Latin):
atꝙpossidenti affectum
implet. ¶cetm quoꝙ brutꝰ
⁊ mamiliꝰ putant eumqui
fundum longapofsionece¬
pit ĩ thesamrum cepisse ꝙ̃¬
iusnesciat infundo eẽ qñ
comotus sit. qr ñ sit subcu¬
stodia Nr̃a quibdo sentio.
¶Ex plumiins caĩs pofside
eademrem possumus. ut
quidam putat et eum qa

Expanded text:
ssidendi affectum implet. ceterum quod Brutus et Manilius putant eum, qui fundum longa possessione cepit, etiam thensaurum cepisse, quamvis nesciat in fundo esse, non co motus sit, quia non sit sub custodia nostra: quibus consentio. Ex plurimis causis possidere eandem rem possumus, ut quidam putant et eum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
int̾uent. itaq nec pecuma petetur.
cumomolum̃tum legis noluntate¬
noluntate nenditoris secntum sit
o nb̃tatis cã traditꝰ. post annum
.u. implet: maniminitetur. et ut c̃¬

Expanded text:
interuenit: itaque nec pecunia petetur, cum emolumentum legis uoluntatem uenditoris secutum sit. o libertatis causa traditus post quintum annum impletum manumitt
Abbreviated transcription (Latin):
tio redderetur reliqua quo mn¬
ferantur libeꝵ fore Item q̃ro
anea queexacta sunt ꝑ adiuto¬
res neuis neq kłario illata st̾
ant fraudulent actahinc ass¬
cribi possunt cumẽet is pre¬

Expanded text:
tio redderetur reliquaque inferantur, liberum fore. Item quaero, an ea, quae exacta sunt per adiutores eius neque kalendario illata sunt aut fraudulenter acta, huic adscribi possint, cum esset is prae
Abbreviated transcription (Latin):
ei fider lib̾tatem pr̃andam qm̃
reliqua ⁊ om̃na que penm ab¬
ẽẽnt restitusset. Pamphilꝰ
lib esto peculio suo brdibuere
dato q̃itum est cum plus dño
debeat qm in peculio heat et
om̃s resquas in peculio habe
o quem h̾rdemex ꝑte institue¬
rat. stic̾ ẜmĩ pre legauerat ⁊ ei
lib̾tatem hus u̾bis dederit ita
ut sitibi ex diemortis mec per
annos .u. mstruos seragenos¬
m̃umos dederit tunc eum ma¬
mimittas pamphilꝰ ante qn¬
qnmum moriens b̾idibm
stitutis filio ⁊ uxore de eodem
sticho itacanit stichꝰ ẜuus qui¬

Expanded text:
 libertatem praestandam, quam et reliqua et omnia, quae per eum abessent, restituisset. "Pamphilus liber esto peculio suo heredibus vere dato". quaesitum est, cum plus domino debeat quam in peculio habeat et omnes res, quas in peculio habeb, quem heredem ex parte instituerat, Stichum servum praelegaverat et ei libertatem his verbis dederat: "ita ut, si tibi ex die mortis meae per annos os dederit, tunc eum manumittas". Pamphilus ante quinquennium moriens heredibus institutis filio et uxore de eodem Sticho ita cavit: "Stichus
Abbreviated transcription (Latin):
lios actores lib̾os ee nissit eque cũ
bac adiect̾oe si rac̾ces l̃rdi reddid̃¬
unt quero cum ꝑ lirdes fiat quoni¬
nus reddantur utrum statulib̾i
possint reddica ratione ⁊ reliquis

Expanded text:
es liberos esse iussit aeque cum hac adiectione "si rationes heredi reddiderint". quaero, cum per heredem fiat, quo minus reddantur, utrum statuliberindoque possint reddita ratione et reliquis
Abbreviated transcription (Latin):
singulos diu̾sis ꝑsonis legauit.
cum adiectce si rafees krdi reddi¬
derint deinde ꝓpriocapite ita scri¬
psit om̃s actoresques leganiuł
mamumfo intra qͣrtummenser
mortis mee ractces reddere uõ lo¬

Expanded text:
singulos diuersis personis legauit cum adiectione 'si rationes heredi reddiderint': deinde proprio capite ita scripsit: 'omnes actores, quos legaui uel manumisero, intra quartum mensem mortis meae rat
Abbreviated transcription (Latin):
tuliberis ẽẽ. Argentariꝯ coactor
cum penetotam fortumam in no¬
minib bret. ẜis actorib lib̾ta¬
tem itadedit quisquis mͥb̾rs erit
sidama ẜmis mensactus sin quia

Expanded text:
tuliberis esse. Argentarius coactor cum paene totam fortunam in nominibus haberet, servis actoribus libertatem ita dedit: "quisquis mihi heres erit, si Dama servus meus actus sui, qui a
Abbreviated transcription (Latin):
ita ꝯcedendum ꝑmisit sipre¬
ciumsimm reddidiss. Qui
se ex lib̾tuntate mingeninta¬
tem asserunt non ustraquin¬
quinun qmͣ manumissi fu¬
issent audientur.: Qui post
quinq̃uinum reꝑisse instra
ingemntatis sue asseuerant
de ca reiṗos principes adirio¬
portere coginturos. y Op.
de muillis aliis intelligenduz
est senatum sensisse qmͣ inge¬
mius. Ubo aũt reliquerunt
⁊ hoc intelligendũnt quecũq

Expanded text:
si pretium suum reddidisset. Qui se ex libertinitate ingenuitati adserant, non ultra quinquennium, quam manumissi fuissent, audientur. Qui post quinquennium repperisse instrumenta ingenuitatis suae adseverant, de ea re ipsos principes adire oportere cognituros. Pomponde nullis aliis intellegendum est senatum sensisse quam ingenuis. Verbo autem "relinquerent" etiam hoc intellegendum est,
Abbreviated transcription (Latin):
apudosules apḋ presides pro
ignorante residicata est res
non de p̾scripcone tpris subino¬
obsequium desideretur sine ⁊̃
famosa actio intendacur su
umis uocetur qui se pr̃onum
dicit siue ulla causa interuem¬
at redditur preuidicium. s ⁊
quec̃. quis lib̾tinm qui secon¬
gat. Idem pidicium datur ue¬
dditur aũt alterutro desiderã¬
tesi actoris ꝑtib semꝑ quise pa¬
tronum dicit fungitur ꝓba¬
req libertum suum necce ht
ausi non probet unncitur¬
E ne de statu definctoꝵ¬

Expanded text:
 praesides prouignorante res iudicata est, non esse praescriptione temporis summoobsequium desideretur siue etiam famosa actio intendatur siue in ius uocetur qui se patronum dicit siue nulla causa interueniat, redditur praeiudicium. sed et quotiens quis libertinum quidem se congat, idem praeiudicium datur. redditur autem alterutro desiderante: sed ‹a›ctoris partibus semper qui se patronum dicit fungitur probareque libertum suum necesse habet aut, si non probet, uincitur. NE DE STATU DEFUNCTO
Abbreviated transcription (Latin):
donb̃ripossunt quamdin
noneantem rem onmes ded̾¬
tatiu et ideo si dirisiõnires
ꝓmissa non crecipit. ueniti
it̾ niaũrdes ꝓmissoris sin¬
guli isondum tenent᷑ Sr
quo cãn. sumris exh̃rdib¬

Expanded text:
ssunt, quamdiu non eandem rem omnes dedetatur. et ideo si diuisionem res promissa non recipit, ueluti uia, heredes promissoris singuli in solidum tenentur: sed quo casu unus ex heredibu
Abbreviated transcription (Latin):
ac cũ agrnꝰ denocte deditõne cum
eo ꝗ seruũ suũ no defendit p̾sẽtis
furtiuam uenisse uideri et si eius
uendicande pottatẽ hũit sabmꝰ
et cassius auint. Lp̃.l.¬

Expanded text:
at cum agimus de noxae deditione cum eo qui seruum non defendit, praesentis m domini rem furtiuam uenisse uideri, et si eius ui‹n›dicandae potestatem habuerit, Sabinus et Cassius aiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Si forte quis iusulam pig¬
noratam en̾utnoniecte hoc
is qui em̾nt. sanoluntate
cuis auenditore sibicam̃i. et
rossit. et deb̾at. quodnon eq̃
ctiam de ed. cuidampmnnfec¬
ti non ꝓmittatur: dici põt.¬

Expanded text:
 si forte quis insulam pigneratam emerit? non recte haec is qui emit sua uoluntate tius a uenditore sibi cauere et possit et debeat: quod non aeque et de eo, cui damni ‹i›nfecti non promittatur, dici pot
Abbreviated transcription (Latin):
uxorem retinere non ꝓhibea¬
tis non udente cãm distidii
prestitisse ꝓalã est. qrita iuis
tractabr̃ q̃i culpa mulieris
prum ul adulterium sco sci¬
ens do. in. et ad eumqui sua¬

Expanded text:
orem retinere prohibearis, non uideri causam te discidii praestitisse palam est. quare ita ius tractabitur quasi culpa mulieris prum adulterium facito sciens dolo malo' et ad eum, qui sua
Abbreviated transcription (Latin):
eo infundum tinm depħẽ¬
do meo sint tuas fi qauus
accessiones sint. Si quis
meamtabuias frris ⁊ ego
eas prinsq tibidemnciar¬

Expanded text:
eo in fundum tuum deprehdo meo sint, tuas fieri, quia his accessiones sint. Si quis meam tabulas fixeris et ego eas, priusquam tibi denuntiar
Abbreviated transcription (Latin):
i qs insulã deportatꝰ ui relegatꝰ
fũit pena ⁊̃ post mortẽ manet
nec licet eñ cransferre alicubie⁊
sepelire inconsulto principe ut

Expanded text:
in insulam deportatus uel relegatus fuerit, poena etiam post mortem manet, nec licet eum inde transferre aliubi et sepelire inconsulto principe: ut
Abbreviated transcription (Latin):
Utiꝰ ticrꝰ hrdem idrore suã exdo¬
drante uporc meniã. ⁊ socr̾ fet̾ ex
reliquis portõib istituis erꝰ testa¬
menitũ postumo nato ruptũ ẽ aũ
tumꝰ breui ⁊ ip̃e decessit atoita
ois urditas ad mr̃em postimu de¬
nointa est soror testatoris meuiã
uenesici et laciũ ticium acc̾auit
tũ nõ obtuuiss ꝓuocauit int̾ca de¬
cessit tea uł oñis tñ apłi redditist¬

Expanded text:
rorem suam ex dodrante, uxorem Maeuiam et socerum ex reliquis portionibus: eius testamentum postumo nato ruptum est, qui postumus breui et ipse decessit, atque ita omnis hereditas ad matrem postumi deuoluta est. soror testatoris Maeuiam ueneficii in Lucium Titium accusauit: cum non optinuisset, prouocauit: interea decessit rea
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpellent᷑ dilator ed̾e mandatorẽ
na subcluc̾etur si mandatorem
hr̾et s ut mandator quo ꝓĩ
nõ pena coh̾ceant᷑ ub̃tos quo
cãe mandatores ccͣ pr̃onos a p̾¬

Expanded text:
pelleretur delator edere mandatorem na subduceretur, si mandatorem haberet, sed ut mandator quoque peut poena coerceantur: libertos quoque causae mandatores contra p
Abbreviated transcription (Latin):
quo ur᷑ posse defendi ita tenĩnõ
noc̾e cuiꝙͣ se de tulisse siea ꝑ sõa
sit q̃ ignorare pp̃ rustiritatẽ uł
pp̃ sexũ feniucũ suũ possit. Id̾¬
on intllr̃ fraudẽ legi fecisse ꝗ ro¬
gatꝰ est restitu̾s. Si cũ quid̃ testo
suo ita stripsiss uos rogo ut in
ut faciatis rogo ⁊ quer̾et᷑ ã id pa¬
lam dat intessig̾et᷑. mł R qd ap¬

Expanded text:
ur posse defendi ita demum non nocere cuiquam se detulisse, si ea persona sit, quae ignorare propter rusticitatem uel propter sexum femininum ius suum possit. itur fraudem legi fecisse, qui rogatus est palam restituere. sed cum quidam testamento suo ita scripsisset: 'uos rogo, ut in ut faciatis, rogo' et quaereretur, an id palam datum intellege
Abbreviated transcription (Latin):
ciens te nire capiendi ul de uire
delatoris ꝗd fidenissores teneat
et ei p̾ea publicã cãm defendi ius
acdimiatur posẜoris aũius eid̾ eẽt
delator adeẽ iussus cessat nec h ẜ
rande pꝰforis scñi eẽ probabitur

Expanded text:
iens de iure capiendi uel de iuredelatoris quidem fideiussores teneantur et ei postea publicam causam deferendi ius adimatur, possessoris autem ius idem delator adesse iussus cessat nec hoc fraude possessoris factum esse probabitur,
Abbreviated transcription (Latin):
Sipulatus es opus arbitratu
casses tanti fideuissores accepisti
et quia opus effectum nõ erit
alii locasti ⁊ cum postior. aluctor
sat nõdaret turp̾eopꝰ fecisti q̃roi
anfideninor teneatur. u. scõmi

Expanded text:
Stipulatus es opus arbitratu casses, tanti fideiussores, cepisti: et quia opus effectum non erat, alii locasti et, cum posterior conductor satis non daret, ipse opus fecisti: quaero, an fideiussor teneatur. respondi
Abbreviated transcription (Latin):
dempnatus ẽ.umis ermandato¬
nb cum indicati ⁊nemie cep¬
it posse eum desiderare ut adusꝰ
eos qui idem mandaiit accds
odios triticifide cuaer mbes nõ

Expanded text:
condemnatus est unus ex mandatoribus, cum iudicati conveniri coeperit, posse eum desiderare, ut adversus eos, qui idem mandaverunt, acodios tritici fide tua esse iubes?", non
Abbreviated transcription (Latin):
ins aut maris ant tempesta¬
t̾re motus min sustin̾e possit
Item ẜmus pntat. si contron̾¬
sia. acne insulam sõu̾tit. de¬
inde stipułatoris edificia ceci¬
õuit. nich̾ eum exstipłatus
cecuturum. quia nec oþis nͨ
uicie fundam̃tum. et elifi

Expanded text:
is aut maris aut tempestaterrae motus vim sustinere possit? Idem Servius putat, si controversia aquae insulam subverterit, deinde stipulatoris aedificia ceciderint, nihil eum ex stipulatu consecuturum, quia id nec operis nec vitiet funda
Abbreviated transcription (Latin):
te non sit irrita si ueterem cau¬
samdesistente eo quimonit
mortis tempore fuisse extima¬
batur iudicarinon ꝓhibet᷑
id circo ⁊ si quis in ẜuitutem

Expanded text:
e non fit irrita, si ueterem causam desistente qui mouit mortis tempore fuisse existimabatur, uindicari non prohibetur. idcirco et si quis in seruitute
Abbreviated transcription (Latin):
annis bone fidei pecumam credi¬
derit isq nummos acceptos ꝑ¬
didit ⁊ intra tempora mintegrũ
restitucõis decessit hr̃de fideuis¬
sore difficile est dicere cãm uiriᷤᷤ
honoraru que potum auxilio
cessit sine contemplatõne uirs
p̾torii auxiliũg̾ restitucõmi fi¬
denissori qui adolescentibrs exti¬
tit intriconstitutũtempus faliũ
erat naturał obligõ ut pecme m̃i

Expanded text:
redidit isque nummos acceptos perdidit et intra tempora in integrum restitutionis decessit herede fideiussore, difficile est dicere causam iuris honorarii, quae potuit auxilio cessit sine contemplatione iuris praetorii. auxilium igitur restitutionis fideiussori, qui adulescenti heres extitit, intra constitutum tempus saluum erit. Natura
Abbreviated transcription (Latin):
altꝙͣ inꝑsona fideiussoris qui
ꝓmissum ominemintͥfecit or
tenetur exstipulatu actõne fide¬
nissor ꝙ admodũ tenebatur si
debitor sĩh̃ de decessisset. ad¬
itio hr̃ditatis non nimquam
iuire ꝯfundit obligatõnemue¬
luti sicreditor debitoris uł contͣ
bitor adierit hr̃ditatem aliqñ
ꝓsolutione cedit si forte creditor
quipupillo sũtutoris auctorita¬
te nummos crediderat hr̃s ei ex¬
tit̾it non emm qnͣto locuplecior
pupillus fcũs est conseq̃retur s
insolidum creditum suum ex
brditate retinet.aliqũ euenit ut
manius.obligõ aditionehr̃di¬
tati ⁊ firmetur nan sihr̃s qui
restitint extrebelliano hr̃ditatẽ
fidi ⁊mmissario hr̃s extitit uł mu¬
lier que ꝓticio in t̾cesẜat eidem
batur auxilium exceptionis a¬
mittere ⁊ emi m̾ito int̾dictum
est sub uenire mulieris que solo
nõie ꝑiclitetur Quod uulgotac¬
tatur fidenissorem qui debitori
hr̃s extitit excã fidenissionis li¬

Expanded text:
am in persona fideiussor is, qui am in persona fideiussor is, qui promissum hominem interfecit, quia tenetur ex stipulatu actione fideiussor, quemadmodum tenebatur, si debitor sine herede decessisset. Aditio hereditatis nonnumquam iure confundit obligationem, ueluti si creditor debitoris uel contra ierit hereditatem. aliquando pro solutione cedit, si forte creditor, qui pupillo sine tutoris auctoritate nummos crediderat, heres ei extitit: non enim quanto locupletior pupillus factus est, consequeretur, sed in solidum creditum suum ex hereditate retinet. aliquando euenit, ut inanis obligatio aditione hereditatis confirmetur. nam si heres, qui restituerit ex Trebelliano hereditatem, fideicommissario heres exstiterit, uel mulier, quae pro Titio intercesserat, eidem batur, auxilium exceptionis amittere: etenim inconditum est subuenire sexu‹i› mulieris, quae suo nomine periclitetur. Quod uolgo iactatur fideiussorem, qui debitori heres extitit, ex causa fideiussionis li
Abbreviated transcription (Latin):
suus ticii actor absente dño pecu¬
mamsolit nec dñinquidem nũ¬
mor meam spemincam obligatõr
quehint auxilium exceptioms tras¬
suisse quisolui nõ debumt nõ mi
gunt qmͣ nũmos peculiares excã ꝙͣ
fidenssionis qm̃ ẜuus nõ exutilita¬
te peculii siscepit solu̾it.dem.
tiom aut panhilum utiumego
uelimdare spondes alt̾o mortuo qͦ
uirat solus petetur insi mora fca
fit mneo mortuo qmͣ petitor elegit
tunc eram ꝑuide solus ille qui de¬
cessit debetur ac si solus mobliga¬
tionem deductus fuiss. quod si
ꝓmissoris fuit electõ defimcto al¬
to qui super est eque peti poterit
et nuimero si fco debitoris alter sit
mortuuscum debitoris eẽt ełcto
qmͣuis int̾imi non alius peti possit
ꝓmissoris constitutum est tñ si
ialt̾ ẜuus postea sine culpa debi¬
toris moriatur nullo modo ex
stipulatu agi poterit cum illo
intempore quo moriebatur nõ
commisit stipłonem ⁊ sane qm̃
impumta non debent ẽẽ admis¬
sadoli actõ nõ iu̾nto desid̾abit᷑¬

Expanded text:
o pecuniam soluerit, ne dominium quidem nummorum in eam speciem obligationis, quae habuit auxilium exceptionis, transsuisse, quae solui non debuerunt, non magis quam ut nummos peculiares ex causa fideiussionis, quam seruus non ex utilitate peculii suscepit, solueret.m aut Pamphilum, utrum ego uelim, dare spondes?' altero mortuo qui uiuit solus petetur, nisi si mora facta sit in eo mortuo, quem petitor elegit: tunc enim perinde solus ille qui decessit praebetur, ac si solus in obligationem deductus fuisset. Quod si promissoris fuerit electio, defuncto altero qui superest aeque peti poterit. enimuero si facto debitoris alter sit mortuus, cum debitoris esset electio, quamuis interim non alius peti possit,promissoris constitutum est, tamen, si et alter seruus postea sine culpa debitoris moriatur, nullo modo ex stipulatu agi poterit, cum illo in tempore, quo moriebatur, non commiserit stipulationem. sane quoniam impunita non debent esse admissa, doli actio non immerito desiderabit
Abbreviated transcription (Latin):
delegatõ fc̃a sit n lib̾atõ secuta
nere. Itaq silegatum cõtra⁊
placitum peteret exceptionem
pacti nõ inutilit᷑ oppomi cum¬
in eodem tempore pignora duo¬
b ⁊ tractib obligantur pͥaum
cor. ꝓmodo pecumecunisq con
tractus creditor accepto facere d
nec marbitrio eis electõ erit cũ
debitor pͥcum pignoris sortioĩ¬
um subiecerit quiod sitemporibꝰ
discretis suꝑfluũ pignor obliga¬
n placuit prius debitum p̾cio pig¬
pensabitur cum institutus deli¬
b̾aret substituto pecuma perrorẽ
soluta ẽ ad eumhr̃ditate postea

Expanded text:
delegatio facta neque liberatio secuta delegatio facta neque liberatio secuta nere itaque, si legatum contra placitum peteret, exceptionem pacti non inutiliter opponi. Cum eodem tempore pignora duobus contractibus obligantur, pretium eorum pro modo pecus creditor accepto facere debet nec in arbitrio eius electio erit, cum debitor pretium pignoris consortioni subiecerit: quod si temporibus discretis superfluum pignorum obligari placuit, prius debitum pretio pigpensabitur. Cum institutus deliberaret, substituto pecunia per errorem soluta est: ad eum hereditate postea
Abbreviated transcription (Latin):
acã cecid̾it ꝓpe ẽ ut actõne mãdati
nchamandatore consequi debe¬
at cũip̃ius intio acciderit nõ man¬
datoris ne mandatori possit ac¬
tionib cedere Siint̾ emptorem
⁊ uenditorem conueint priusqmͣ
aliꝙͣ exalt utra ꝑte solueretur
ut ab emptione discedat᷑ fideius¬
soreo nõie acreptus soluto cõtrac
niã cͥditoritutoris soluit liberatõ ⁊¬
tingit si ñ nillo ⁊ silio cũtutore hĩ¬
torio tutoris creditor pupillo tenet᷑
sieũ ⁊siliũ fraudis ꝑticipasseꝯstabit.
Sicũ pupilla magistratinquiꝑfran¬
dem pupillotutorem dedit hr̃s ex¬
titiss tutores eniscum ad olescente
adolescens pecuma restituere tuto
npupille malint reciso ꝙ ẽ gestũ
actõnẽ utilem inpupillamhr̃de
magistratus accipiet. Soror cu
legatũ abhr̃de frẽ debebatur post
morã legatiq̃onemtransegit ut
nõie debitoris contenta legatum
nõ petcretur placuit ꝙͣuis nlła

Expanded text:
causa ceciderit, prope est, ut actione mandati causa ceciderit, prope est, ut actione mandati nihil a mandatore consequi debeat, cum ipsius uitio acciderit, ne mandatori tionibus cedere. Si inter emptorem et venditorem convenerit, priusquam aliquid ex alterutra parte solveretur, ut ab emptione discedatur, fideiussor eo nomine acceptus soluto contractniam creditori tutoris soluit: liberatio contigit, si non malo consilio cum tutore htorio tutoris creditor pupillo tenetur, si eum consilium fraudis participasse constabit. Cum pupilla magistratui, qui per fraudem pupillo tutorem dedit, heres extitisset, tutores eius cum adulescente adulescens pecuniam restituere tutori pupillae maluerit, rescisso quod gestum est actionem utilem in pupillam heredem magistratus accipiet. Soror, cui legatum ab herede fratre debebatur, post motam legati quaestionem transegit, ut nomine debitoris contenta legatum non peteret. placuit, quamuis nulla
Abbreviated transcription (Latin):
taseiati dolofeasti quominꝰ
possideres ꝙ echr̾ditate ad alium ꝑti¬
nentenapphenderes si possor corpus
aut litis estimationem p̾stitit ea ies
tibi proderit tibi nicħ pocioris intͥe.
cet̾um int̾ mñcõuentus exptico dolo
pͥstitis nnch eans posẜori proderit.
Simandato meoticõ pecumam cre¬
didisses eiusmodi contractus sum¬
lis est tutori ⁊ debitori pupuli ⁊i̾o
mandatore ꝯuento ⁊dampnato
ꝙͣ qmͣ pecuma soluta sit nõ lib̾ari
debitorem rõ suadet s ⁊p̾stare di¬
cͥditor actões mandatori adusus de¬
bitorem ut satisfiat ⁊ ad ħ ꝑtinet
tutoris ipupillidebitoris nos fe¬
asse ⁊ ꝑatõnem. slãcũtutor pupillo
tenetur ob idꝙ debitorem enis cñ
ꝯuenit n iudicõ int̾dicto cum alto
acceptolibatur alt nec si dampna¬
tus tutor soluit eares ꝓderit debi¬
tori qnͣ ĩ dicisol tutele contraria
actõne agendum est ut ei pupil¬
lus adu̾sus debitorẽ actõib cedat.
Si creditor adebitore culpa sua

Expanded text:
tur. Dolo fecisti, quo minus possideres quod ex hereditate ad alium pertinente adprehenderas: si possessor corpus aut litis aestimationem praestitit, ea res tibi proderit, quia nihil petitoris interest: ceterum si tu ante conuentus ex praeterito dolo praestiteris, nihil ea res possessori proderit. Si mandatu meo Titio pecuniam credidisses, eiusmodi contractus similis est tutori et debitori pupilli: et ideo mandatore conuento et damnato, quamquam pecunia soluta sit, non liberari debitorem ratio suadet, creditor actiones mandatori aduersus debitorem, ut ei satisfiat. et hoc pertinet tutoris et pupilli debitoris nos fecisse comparationem: nam cum tutor pupillo tenetur ob id, quod debitorem eius non conuenit, neque iudicio cum altero accepto liberatur alter nec, si damnatus tutor soluerit, ea res proderit debitori: quin etiam dici solet tutelae contraria actione agendum, ut ei pupillus aduersus debitores actionibus cedat. Si creditor a debitore culpa sua
Abbreviated transcription (Latin):
diugentẽ debitorem admonit
ita negociũ suũgesturũ fuisse
sinic cor int̾uemat uetustior
datum. aulꝰ

Expanded text:
diligentem debitorem admonitum ita negotium suum gest‹u›rum fuisse. si nihil eorum interueniat, uetustior datum.
Abbreviated transcription (Latin):
quitatedissolintur ideosaue si¬
denissor quẽpupillꝰ dedit existi
cũs lib̾ indiatur quesitum e
anita stipulari quis possit michi
aut filio meo x.dari itł ita michi
cõmode pt abhiben distinctõ ut
filio quidem stipulante pris tũc
quiri nõ possit econtrario autem
mo ꝓhibeat ⁊ patre stipulante filni
ꝑsonam adicicumtociensq pater
ticõ daristipulatus sũticõ capite
diminuto facultas soluenditicio
nõ int̾aidit qr isic stipulari possu¬
mus michi aut ticio cumcipite
muuitus exit dari. Nam si furiosi
uł pupili pͣadiecta sit itatutori
⁊diconis implende cã recte peciũa
tutori uł curatoridatur ꝙ quidẽ
labeo ⁊pegasus putau̾nt utilitatiᷤᷤ
cã recipiendũ id qr ita recipi pt̃.
si pecuma inrempupilli ul furio¬
ẜ̃uo dareiussus est dño alit̾ non
dando ĩplesse conditõnem intel¬
ligendus est ꝙͣ si cruoluntate
sui dodit idem respondend̾ est
insolutione si stipulatus a sẽpnio

Expanded text:
quitate dissoluitur: ideoque fideiussor, quem pupillus dedit, ex istis causis liberari dicitur. Quaesitum est, an ita stipulari quis possit: 'mihi aut filio meo decem dari?' uel ita: 'mihi commode potest adhiberi distinctio, ut filio quidem stipulante patris tunc quiri non possit: e contrario autem nihil prohibeat patre stipulante filii personam adici, cum totiens, quod pater Titio dari stipulatus sum: Titio capite deminuto, facultas soluendi Titio non intercidit, quia et sic stipulari possumus: 'mihi aut Titio, cum capite minutus erit, dari?' Nam si furiosi uel pupilli persona adiecta sit, ita tutorindicionis quoque implendae causa recte pecunia tutori uel curatori datur. quod quidem Labeo et Pegasus putauerunt utilitatis causa recipiendum: idque ita recipi potest, si pecunia in rem uel pupilli uel furiodare iussus est, domino dando non aliter implesse condicionem intellegendus est, quam si ex uoluntate serui dedit. idem respondendum est in solutione, si stipulato Sempronio
Abbreviated transcription (Latin):
nũmis integnis ꝑgat petere ꝙ sibi
debeatur nec offerat ꝙ accepit excep¬
tione doli submouebitur Sin
autem cões m̃imoscredam aut sol
lis numins cõionem ꝓindun¬
so quis ẽẽ intelligat siu̾e inpecu¬
ma non corpora cogitet s ꝙͣtitatẽ
s ⁊si fideuissor alienos m̃mos in
cãm fideuissionis dedit ⁊sumptis
hus mandatis agere pt ⁊ ĩo si eã
pecumam soluat ꝙͣ sub ripuat
mandati aget postꝙͣ oꝑtet fur¬
uus ianuarius papimino salu¬
tem cumticius gaio seio deberet
excã fidei ꝯmissicertam qnͣtitatẽ
⁊ tiñdem eidemexalia cãque pe¬
ti quidem nõ poterat exsolutione
autem repeticonis ñ p̾stat ticius¬
ẜuus actor ab sente dño soluit
eam sũmam que sufficeret ad
qnͣtitatem unius debiti cautum¬
q est ei solutum exumiso cre
ut sibi solutum eximino credi¬
to siginficaret crediti. applłatõ
soliuis fidei ⁊missi pecumam de¬

Expanded text:
gat petere quod sibi debeatur, nec offerat quod accepit, exceptione doli summouebitur. Sin autem communes nummos credam aut solulis nummis communionem pro indiuiso quis esse intellegat siue in pecunia non corpora cogitet, sed quantitatem. Sed et si fideiussor alienos nummos in causam fideiussionis dedit, consumptis his mandati agere potest: et ideo si eam pecuniam soluat, quam subripuerat, mandati aget, postquam furius Ianuarius Papiniano salutem. Cum Titius Gaio Seio deberet ex causa fideicommissi certam quantitatem et tantundem eidem ex alia causa, quae peti quidem non poterat, ex solutione autem petitionem non praestat, Titii seruus actor absente domino soluit eam summam, quae efficeret ad quantitatem unius debiti, cautumque est ei solutum ex uniuerso credut sibi solutum ex uniuerso credito significaret, crediti appellatio solam fideicommissi pecuniam de
Abbreviated transcription (Latin):
qͣmbonis fuerunt testatoris
s et si hr̃lis interfuit . do .ii.
aclinissũno eẽ quomurꝰ ad se
pueniret ⁊ ĩo scey̾. pleniꝰ tract¬
at et si eamiem surripuiss ser

Expanded text:
bonis fuerunt testatoris, sed et si heredis interfuit dolum malum admissum non esse, quo minus ad se perueniret. et ideo Scaeuola plenius tractat et si eam rem subripuisset ser
Abbreviated transcription (Latin):
um creditorumm soniit n
morabstimnt lorditate
prnaboa pris ueneuntan
idꝙaccepit creditor reuo¬
candum sit uemenoris
res. andistinginmucp
accepit.anñ.ut siꝑgr̃am¬

Expanded text:
uni creditorum soluit: mox abstinuit hereditate paterna: bona patris ueneunt: an id quod accepit creditor reuocandum sit, ne melioris res? an distinguimus, per acceperit an non, ut, si
Abbreviated transcription (Latin):
omissis hiis ad quos debuerũt
fieri ex eo ordine ad p̾sides remit¬
ti. Item Rpsunt ab iudice quĩ
ap̃side prouincie ꝗs accepat nõ
recte impr̃em appelland̃ eẽ. Iõ re¬

Expanded text:
omissis his, ad quos debuerunt fieri ex imo ordine, ad praesides remitti.Idem rescripserunt ab iudice, quem a praeside prouinciae quis acceperat, non recte imperatorem appe
Abbreviated transcription (Latin):
te phensam retinuisse. ⁊ sine ac¬
cusatore uł accatione dampn¬
atus est a diuo seu̾o. ⁊ ant̾ ex¬
neus ant neqͣꝙͣ lenocimum
obitiens postea ꝙͣ reus fc̃s est
se teuelabit. ne maritũ patris

Expanded text:
ehensam retinuisse, et sine accusatore lenocinio damnatus est a diuo Seuero. Extraneus autem nequaquam lenocinium obiciens, posteaquam reus factus est, se releuabit, nec mari
Abbreviated transcription (Latin):
est ut in aritꝰ p̃feratur. nam. ⁊¬
et pro pensiore in re ⁊ maiore
depõnerit inarito nõ negligen¬
cantib de ⁊ dulterio ꝓbetur id̃
sit dñctum s et quociens alii
qui post maritũ et prem accaᷤ¬
re possut ad accusand̾ prosi¬
liuerint iege exp̃ssumest ut is
tiꝰ de ea renoco est de uisto accꝰ¬
atore constituat. Id̾.
guat aut doceat illudere mag̾
tũ uxore quiͣ aĩo accusare ꝓpone

Expanded text:
est, ut maritus praeferatur: nam et propensiore ira et maiore deposuerit, marito non neglegencantibus de adulterio probetur, idem erit dicendum. Sed et quotiens alii, qui post maritum et patrem accusare possunt, ad accusandum prosiliunt, lege expressum est, ut is, cuius de ea re notio est, de iusto accusatore constituat. Idem guat aut doceat colludere magis cum uxore quam ex animo accusare, po
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾tatem ꝑducinõ possunt ut
puta siptanduis ẽ. uł haclege
accepat. ncunquam manuumit¬
retimz. ¶sins antem numnnis
redemptꝰ et sitotum p̾cium nõ
it aliquid ut repłi p̾cium possit
ulł siqurd suo m̃nto acquiner
dicendum ẽ. nb̃tatem compe¬
te. ¶ Quod siptem sins mĩ

Expanded text:
libertatem non possunt, ut puta si exportandus uel hac lege acceperat, ne umquam manumitteretur.Suis autem nummis redemptus etsi totum pretium non serit aliquid, ut repleri pretium possit, uel si quid suo merito adquisierit, dicendum est libertatem competere.Quod si partem suis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ preamꝑsonamego ułalia actõr
acturus aliamat dicta acrõnẽ non
cõmittitur stipłoq de alia actum
indetur dealia stipło ĩt̾poĩta. uli
finss. Quociens exstipulacõne
iudicatum solui obrem nõ defẽ¬
sam agitur cũ fidenissorib ño
ẽ iniquũcai̾ dñm priori iudi¬
cõab solui qr ⁊missa causione fi¬
denissores mãdati iudicõ ⁊seqñ

Expanded text:
 personam egero, uel alia actione acturus, aliam autem dictauero actionem, non committitur stipulatio, quia de alia actum uidetur, de alia stipulatio interposita. 14 fuisset. Quotiens ex stipulatione iudicatum solvi ob rem non defensam agitur cum fideiussoribus, non est iniquum caveri dominum priore iudicio absolvi, quia omissa cautione fideiussores m
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ dpetit it̾q pbatur:⁊ si ẜ uũ
eñ quẽ bona fide posside bai ce
clistinguendum ut si ̃meam¬
ꝯtumeͤnã pulsatus sit ꝯpetit
mͥiniuriaꝵ acc̃o. E Id̾ ergo et
go er nẜuo alieno bona fidẽ
michi ẜluenti ut tociens ad¬
mittamus mniriaꝵ accõem
quociens mineã contumellã
mitia fc̃asit. Nam ip̃uis ser¬

Expanded text:
mpetit. idemque probatur et si seruum meum, quem bona fide possidebam, cecdistinguendum est, ut, si in contumeliam pulsatus sit, competat mihi iniuriarum actio. idem ergo et si in seruo alieno bona fide mihi seruient‹e›, ut totiens admittamus iniuriarum actionem, quotiens in meam contumeliam iniuria ei facta sit. nam ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
cionẽ p̃toris porrigendã ⁊ ad
est qual suus sit uone frugi
ordinarius dispensator an uꝰ
uiugans uł mediastinus an
male notus ur note extreme
admissa dr̃ ⁊ sic aut ꝑmitcit a¬
ut deuegabit accõ. ¶ Interd̾
muitia suo fc̃a ad dum redim¬
dat interdũ nõ. namsi ꝓ libero
nõ posse cũ qiͣmichimuriam

Expanded text:
tionem praetoris porrigendam et ad est, qualis seruus sit, bonae frugi, ordinarius, dispensator, an uero uulgaris uel mediastinus an male notus uel notae extremae? admissa dicitur, et sic aut permittet aut denegabit actionem.Interdum iniuria seruo facta ad dominum redundat, interdum non: nam si pro libero non posse eum, q
Abbreviated transcription (Latin):
trahi p̃t. ⁊ stipłatio de enct̃o¬
ne contrabitur: non .n. de eo
loquinnir quisciens liberu
emut. namadusus hunc nec
ad lib̾tatem ꝓlamatio dene¬
gatur: S ⁊ is qui ad huc
ꝙ deꝯdc̃o ne suadissiłat cum¬
in sua potestate ħat ut stati
quidem non potest ei mpu¬
tari cui nondum libertas
debetur ponestatu liberum
passum seuemindari nemo
ne que non fint menis pote¬
state lib̾tatis peticõnem ei

Expanded text:
ahi potest et stipulatio de evictione contrahitur: non enim de eo loquimur, qui sciens liberum emit: nam adversus hunc nec ad libertatem proclamatio denegatur. sed is, qui adhuc squod de condicione sua dissiin sua potestate habeat, ut statim quidem non potest ei imputari, cui nondum libertas debetur. pone statuliberum passum se uenum dari: nemo ne, quae non fuit in eius potestate, libertatis petitionem ei
Abbreviated transcription (Latin):
ueno necasse cominut̾etur eñ
a quo hr̃s instituta erat qm̃¬
ius ussu prĩs tuiꝰ in põtate e¬

Expanded text:
neno necasse conui‹n›ceretur eum, a quo heres instituta erat: quamuis iussu patris, cuius in pote
Abbreviated transcription (Latin):
bit utatur plane sugnorani
iichinoce dicendum ẽ siq
ab actore meouiaut clam aut
pcanonsus ẽ recte ame ua nti

Expanded text:
bat, utatur. plane si ignoraui mihi nocere dicendum est. Si quis ab auctore meo ui aut clam aut precario usus est, recte a me uia uti
Abbreviated transcription (Latin):
ex accõnem pr̃om. eccepc̃o¬
nes hon̾ande lib̾tatis cã sic
⁊ cetas excepcdes fidenissori nõ
c̃e denegandas sciendumẽ noc
eiquidem rogatu ubti reus fa¬
ctus ẽ. s ⁊ ip̃i ubto sĩ procura¬
tor ad defendendum ano da¬
tus filit sũ h̾rs ei extic̾it cu id
ꝓpõitum sit p̃toris in hur mo¬
dioblgacõmbo reo succurre

Expanded text:
exactionem patroni. Exceptionem onerandae libertatis causa, sicut et ceteras fideiussori non esse denegandas sciendum est, nec ei quidem, qui rogatu liberti reus factus est: sed et ipsi liberto, siue procurator ad defendendum a reo datus fuerit siue heres ei exstiterit. cum enim propositum sit praetori in huiusmodi obligationibus reo
Abbreviated transcription (Latin):
tutelamuenit. caq̃pupi¬
ila uinpotens fuit rected¬
efendetur eos quibõa fidepͦ¬
sidẽt depossĩone decedeuibe¬
eo. Nectedefencdiquids
sit uideamins utium uti¬
tñ copiam sui face. ⁊ alsus¬
cipiendum idici pa¬

Expanded text:
tutelam venerit eave pupilla viripotens fuerit et recte defendetur: eos, qui bona possident, de possessione decedere iubebo". Recte defendi quid sit, videamus, utrum tantum copiam sui facere et ad suscipiendum iudicium pa
Abbreviated transcription (Latin):
c̃. Si qͥ ip̃o die intra acta uoce ap¬
pellau̾it ħei suffic̾. sin aũt ħ nõ
sec̃it ad ublsos appellatorios dan

Expanded text:
.Si quis ipso die inter acta uoce appellauit, hoc ei sufficit: sin autem hoc non fecerit, ad libellos appellatorios dand
Abbreviated transcription (Latin):
põtatem hũit uld̃ preses. ꝓlunci¬
appell. It̃ siemptor de ꝓpͥetate
uictus est eo cessante auctor ẽ
applłare pot̾it auctor aut si a¬
uctor egit iuctꝰ sũic nõ est dẽ¬
neganda auctori appellandi
sacuitas quid .n. si uenditor
sit ꝓite defensiomi cãe cptoricõ¬
nntcenda eit atq si ipẽ appellass¬
ꝓnocau̾it. nam absenti tredito
nullũ p̃uidiciũ debitor facit
itq ꝯstitut᷑ est. ¶ Si ꝓcurator
quid̾o int̾fuit uctꝰ sit̾ an ip̃e qͦ
ꝑ ꝓcuratorẽ appłłare possit inide

Expanded text:
plures hi sunt, aduersus quos pronunappellet.Item si emptor de proprietate uictus est, eo cessante auctor eius appellare poterit: aut si auctor egerit et uictus sit, non est deneganda emptori appell‹a›ndi facultas. quid enim, si uenditor,sit, perinde defensio causae emptori committenda est, atque si ipse appellassprouocauerit: nam absenti creditori nullum praeiudicium debitor facit, idque statutum est.Si procurator, qui iudicio interfuit, uictus sit, an ipse quoque per procuratorem appellare possit
Abbreviated transcription (Latin):
fitat et nicium exoꝑefuturũ
et plus dampin sensurus.
uicõ pr̃at. tantum ab eo con¬
mus. incontrou̾sia sit dicẽ¬
dum. est dampminfecti ho¬
nus possõris ẽt. cumud quod
ũstit̾it. imputare dommno

Expanded text:
ficat et uitium ex opere futurum et plus damni sensurus suicino praestat, tantum ab eo conmus in controuersia sit, dicendum est damni infecti onus possessoris esse, cum id quod praestiterit imputare domino
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aliaexcepco deq̃ celsus
dubitat ansit obiciẽda
ut putasi incendii aten¬
di cã uicim edes int̾cidi
agacur aut dampm infe¬
ctimuna. Gallusenz

Expanded text:
 de qua Celsus dubitat, an sit obicienda: ut puta si incendii arcendi causa uicini aedes intercidi agatur aut damni iniuria. Gallus enim
Abbreviated transcription (Latin):
appareat ꝙ actũ est id solũ ꝑ accep¬
tilacõnem sublatũ ẽ si ñ apperet
om̃s stiplacõnes solute sunt dũ¬
modo illud sciamus siego aliud
accepto tuli aliudtu nrogasti nd
ualere acceptilacõnem. dem
cis .x. ille R ndit accepto facio. dẽ¬
n mnutilis acceptilatõutilehẽat pactũ
q̃zit᷑ ⁊nisi in hoc quo consensũ est
ht̃ pactumdicet aliquis p̃t gͦ nõ cẽ
cũ sensus.R. cur nõ possit fingam
cũqui accepto ferebat scientem pru¬
dentemq nullius cẽ momẽti accep¬
tilationem ⁊ sic acceptotulisse quis¬
hoc dubitat non mec̃ pactum cu
sensũ paciscendi nõ hũit. S uus
coĩs sicut um ex dm̃s stipulari p̃t
ita ⁊̃ acceptum rogare umiexdm̃s
ꝑacceptilatõem primũlibarequẽ
ip̃e obligauat sic fiut pum̃eũ¬

Expanded text:
id solum per acceptilationem sublatum est: si non apparet, omnes stipulationes solutae sunt: dummodo illud sciamus, si ego aliud accepto tuli, aliud tu rogasti, nihil valere acceptilationem. Idemcis decem?" ille respondit "facio". Iden inutilis acceptilatio utile habeat pactum, quaeritur: et nisi in hoc quoque contra sensum est, habet pactum. dicet aliquis: potest ergo non esse consensus? cur non possit? fingamus eum, qui accepto ferebat, scientem prudentemque nullius esse momenti acceptilationem sic accepto tulisse: quis dubitat non esse pactum, cum consensum paciscendi non habuerit? Seruus communis sicut uni ex dominis stipulari potest, ita etiam acceptum rogare uni ex domper acceptilationem Primum liberare, quem ipse obligauerat: sic fie
Abbreviated transcription (Latin):
uł niuanires ꝑuit ex edc̃o pre¬
toris obligatur ex̾titor nanis
ut caupoitaut in potate sit eiꝰ
cuiꝰ res surtepta sit. utr̃ mallz
cum ex̾titore bonorario ĩmo
an cum fure iure cuuli exꝑiri
qd̃ si receꝑit sauum fore cau¬
rei surrepte. s ip̃e ht̃ qr recipi¬
endo ꝑiculum custodie ꝑut.

Expanded text:
uel in naui res perit, ex edicto praetoris obligatur exercitor nauis uel caupo ita, ut in potestate sit eius, cui res subrepta sit, utrum mallet cum exercitore honorario iure an cum fure iure ciuili experiri. Quod si receperit saluum fore caurei subreptae, sed ipse habet, quia recipiendo periculum custodiae subit.
Abbreviated transcription (Latin):
tenebr̃. caupo autem pr̃at fa¬
ctum eorum qui mea caupo¬
na eius caupone excendecã
ibi sunt. Item eorum qui hĩ¬
tancli cã iisunt. miatoꝵ at̃
fcm̃ nõ pr̃at. nam unatorem
s eng̾e caupo ul stabularrꝰ¬

Expanded text:
tenebitur. Caupo praestat factum eorum, qui in ea caupona eius cauponae exercendae causa ibi sunt, item eorum, qui habitandi causa ibi sunt: uiatorum autem factum non praestat. namque uiatorem sibi eligere caupo uel stabular