comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
I etor semꝑ cogitatione sit mundus quatinuis ñ ulle se pit eni¬
hunc immunditia poiluat: qui hoc suscepit offic hiret ii
alenis quoq cordib poirutionis maculas tergat: quia necesse ẽ
urẽ munda studeat manus que dibuere sordes curat. ne tacta
qͣq aetiuis in quinet. si sordida insequens lictũ tenet. hunc nam oo ꝑ
poħam dieit᷑. Mundamini qui fertis uasa dñi. Dñi eteñ uasa
ferunt. qui ꝑximoꝵ animas ad int̾na sacraria ꝑducendas. in sue
conusationis fide suscipiunt. Apud semetipsos enim quantũ
debeant mundani conspiciant: qui ad et̾nitatis templũ uasa
uuientia in finu ꝓpͥe sponsionis portant. H inc diuinauoce p̃¬
cipitur. ut in aaron pectore rationale iudicii uitis ligantibr
impmatur: quatinus sac̾dotale cor trequaqͣ eogitationes fluxe
posuideant s ratio sola constringat: nec indiscretũ quio ⁊et in¬
utile cogitet. qui ad exemplũ aliis constitutus ex grauitate ut¬
te semꝑ debet ostendere. quantam in pectore rationem portet.

Expanded text:
tor semper cogitatione sit mundus, quatenus nulla hunc immunditia polluat qui hoc suscepit officium ut in alienis quoque cordibus pollutionis maculas tergat. Necesse est ut esse munda studeat manus quae diluere sordes aliorum curat, ne tacta quaeque deterius inquinet, si sordida insequens lutum tenet. Hinc namque per prophetam dicitur: Mundamini qui fertis vasa Domini . Domini etenim vasa ferunt qui proximorum animas ad aeterna sacraria perducendas in suae conversationis fide suscdebeant mundari conspiciant, qui ad aeternitatis templum vasa viventia in sinu propriae sponsionis portant. Hinc divina voce praecipitur , ut in Aaron pectore rationale judicii vittis ligantibus imprimatur, quatenus sacerdotale cor nequaquam cogitationes fluxae possideant, sed ratio sola constringat; nec indiscretum quid vel inutile cogitet, qui ad exemplum aliis constitutus, ex gravitate vitae semper debet ostendere quantam in pectore rationem portet.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ miserationem indulgeat. Qui cdi uidicia oculis suis ꝓponit. semꝑ
timens trem̃sq in negotio reformidat. ne de iusticie tramite deui¬
ans cadat. ⁊ unde ñ ustificat᷑ in de potiꝰ condẽpnet᷑.¬

Expanded text:
per miserationem indulgeat. Quod Dei judicia oculis suis praeponit, semper per miserationem indulgeat. Quod Dei judicia oculis suis praeponit, semper timens tremensque in omni negocio reformidat, ne de justitiae tramite devians cadat, et unde non justificatur, inde potius condemnet
Abbreviated transcription (Latin):
d delictum ꝑtinet principum qui pͣuosiuidices contra uolun-¬
tatem cdi populis fidelib p̾ferunt. Nam ficut populi dictũ ẽ
quando pͥncipes mali sunt. sicut pͥncipis ẽ peccatũ. quando uidi¬
ces iniqui existunt. Bonus uidex sicut nocere ciuib nescit. ita ꝑde̾e̾
om̃ib didicit. Aliis enĩ p̃stat censura iusticie. aliis bonitate: iudicia
sine ꝑsonaꝵ acceptione suscipit. Non infirmat iusticiam auaricie
flamina nec studet auferre alteri qd̃ cupiat sibi. Boni iudices u¬
sticiam ad solam obtinendam salutẽ et̾nam suscipiunt. Nec eã
muni̾b acceptis distribuunt. ut dum de iusto iudicio tempora¬
lia iucra ñ appetunt. p̃mio et̾̃no ditent᷑. Omĩs qui recte iudicat.
stateram in manu gestat. et inutroq penso iusticiam ⁊ misccłiã
portat. S ꝑ iusticiam redlit peccati sentñtiã. ꝑ miscł̾iam peccati
temꝑat penam. ut isto libramine q̃dã ꝑ equalitatẽ corrigat. quedã uͦ

Expanded text:
d delictum pertinet principum, qui pravos judices contra voluntatem Dei populis fidelibus praeferunt. Nam sicut populi delictum est quando principes mali sunt, sic principis est peccatum quando judices iniqui existunt. 2. Bonus judex sicut nocere civibus nescit, ita prodesse omnibus debet. Aliis enim praestat censuram justitiae, aliis bonitatem. Judicia sine personarum acceptione suscipit, qui non infirmat justitiam avaritiae flamma, nec studet auferre alteri quod cupiat sibi. 3. Boni judices justitiam ad solam obtinendam salutem aeternam suscipiunt, nec eam muneribus acceptis distribuunt, ut dum de justo judicio temporalia lucra non appetunt, praemio aeterno ditentur. 4. Omnis qui recte judicat stateram in manu gestat, et in utroque penso justitiam et misericordiam portat. Sed per justitiam reddit peccati sententiam, per misericordiam pecctemperat poenam: ut isto libramine quaedam per aequitatem corrigat, quaedam vero
Abbreviated transcription (Latin):
ti ꝑ carnẽ fortiores q effecti. cibũ solidũ. id ẽ u̾bũ dm̃. cũ patre sempi¬
t̾nũ otemplando ut angłi satiemur. ¶ pͥma d̾i dona sũt qd̾ nos
nob̾ reose̾ẽ ostendit: qui cdũ tace̾mꝰ sub reatu culpe iustos nos e̾ẽ cre-¬
debamus. Uenit medicꝰ. patefecit uulnꝰ. composuit semet ipsũ ⁊ de
sua morte nob̾ medicinam aptauit: ut ñ ee̾t ostensor uulni̾s s sana¬

Expanded text:
iti per carnem, fortioresque effecti, cibum solidum, id est, verbum Domini cum Patre sempiiti per carnem, fortioresque effecti, cibum solidum, id est, verbum Domini cum Patre sempiternum contemplando, ut angeli satiemur. 8. Prima Dei dona esse, quibus nos nobis reos esse ostendit. Qui dum jaceremus sub reatu culpae, justos nos esse credebamus. Venit medicus, patefecit vulnus, composuit semetipsum, et de sua morte 150 nobis medicinam aptavit, ut non esset ostensor tantum vuln
Abbreviated transcription (Latin):
sũpsit carnemꝓ salute humana. in qua ⁊ impassibił pati. ⁊ immor¬
talis mori. ⁊ et̃nꝰ ante scła temporał possit ostendi. Mediator d̾̃i atꝙ¬
qui fecit ipse qui fc̃s ẽ ipse de patre sine matre. ip̃e de mat᷑ sine patre.
ipse conditoris templũ: ipse conditor templi. ipse auctor oꝑis. ipse opꝰ au¬
ctoris. manens unꝰ de utroꝙ ⁊ inutraꝙ natura nec nature copulatio¬
ne ꝯfusus. nec nataͣꝵ distinctione geminatꝰ. Id̾o d̾s in hoĩe uenit. qr
ꝑ se ipsũ ab hõib cognosci ñ potuit. S unde nobisosuluit. inde defpe¬
ctionem tulit: quia infirmitatẽ quã ꝑ nobis suscepit. hõ suꝑb despe¬
xit. Ob hoc infirma ⁊ stulta mundi elegit ut fortiora ⁊ sapientiora. ꝑ
que ñ cognoscebat᷑ confund̾e̾t. Sicut cybum fortem inualidꝰ infans caꝑe
non potuit uti suggendo potet᷑ in lacte ꝑ carnẽ. ita ⁊ nos dũ ee̾mꝰ in¬
firmi ad conspiciendã u̾bi et̾nitatẽ. factũ ẽ u̾bũ ipsũ caro: ut enutͥ¬

Expanded text:
sumpsit carnem pro salute humana, in qua et impassibilis pati, immortalis mori, et aeternus ante saecula temporalis possqui fecit, ipse qui factus est; ipse de Patre sine matre, ipse de matre sine Patre; ipse conditoris templum, ipse conditor templi; ipse auctor operis, ipse opus Auctoris; manens unus de utroque, et in utraque natura, nec naturarum copulatione confusus, nec naturarum distinctione geminatus. 6. Ideo Deus in homine venit, quia per seipsum ab hominibus cognosci non potuit. Sed unde nobis consuluit, inde despectionem tulit, quia infirmitatem quam pro nobis suscepit, homo superbus despexit. Ob hoc infirma et stulta mundi elegit, ut fortiora et sapientiora per quae non cognoscebatur confunderet. 7. Sicut cibum fortem invalidus infans capere non potuit uti, sugendo potetur in lacte per carnem; ita et nos, dum essemus infirmi ad conspiciendam Verbi aeternitalem, factum est ipsum Verbum caro, ut enutr
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c aduenit. s qd̾ sua idẽ nos morte redimeret ignorauit. unde⁊ il
lũ occidit. Nam sulle xpm ꝑ morten redimere humanũ genus seiss
ñ eũ utiq pemisset quod nouit diabolus ꝓ salute humani geni̾s
xp̃m uenisse eiuuiangłiste testimonio docet᷑. quẽ ut uidit cognosen
ꝑtimuit dicens. Quid̃ nob̾ ⁊ tͥsili di: Uenisti ante tempꝰ ꝑdẽ nos. ⁊p¬
sicut pecatũ quod pena dignũ ẽ ñ admisit: ita penã pecc̃ĩ fuscepit nr̃
ut ꝑ indebitã penã suam: debitã ablueret culpã nr̃am ur ꝑ h admit¬
tẽt diabolus. quos reos tenebat: dũ unũ int̾fecit qͥ nichil peccati admi¬
litate quã interim̃dã ile appetebat. abseondit diuinitatẽ ut laq̃ũ qͥ eũ
in xp̃o carnẽ humanitatis impetit q̃ patebat. qͣi hamo diuinitatis eiꝰ
alogra que ex euuangłio recitat᷑. Tenens uero hanc lineã d̾s pat̃ ẽ de qͦ di¬

Expanded text:
Christus advenit; sed, quia sua idem nos morte redimeret, ignoravit, unde et eum occidit. Nam si ille per mortem Christum redimere humanum genus scisset, non utique eum peremisset. Quod noverit diabolus pro salute humani generis Christum venisse, Evangelii testimonio docetur, quem ut vidit cognoscendo pertimuit, dicens: Quid nobis et tibi, Fili Dei? venisti ante tempus perdere nos sicut peccatum, quod poena dignum est, non admisit; ita poenam peccati nostri suscepit, ut per indebitam poenam suam debitam aboleret culpam nostram, ut per hoc amitteret diabolus quos reos tenebat, dum unum interfecit, qui nihil peccati admilitate, quam interimendam ille appetebat, abscondit divinitatem, ut laqueum quo ein Christo carnem humanitatis impetit, quae patebat, quasi hamo divinitatis ejus alogia, quae ex Evangelio recitatur. Tenens vero hanc lineam Deus Pater est, d
Abbreviated transcription (Latin):
xens. inchorit a ioseph ⁊ ꝯsũmat in dm̃ dũ dicit. Qui fure heli: ⁊ ꝑficiens ĩ¬
lineã generatiõis dicit. qui fuit dĩ. Idcirco dñs in infernum descendit. ut
his qui ab eo ñ penalit̾ detinebant᷑. uiam aꝑiret reu̾tendi ad celos. ẜ testime

Expanded text:
 inchoat a Joseph, et consummat in Deum, dicens: Qui fuit Heli; et perficiens lineam generis, ait: Qui fuit Dei. 15. Idcirco Dominus in inferno descendit, ut his qui ab eo non poenaliter detinebantur viam aperiret revertendi ad coelos, se
Abbreviated transcription (Latin):
subu̾tam urbem. ꝑ qua locutus es Quia uidelicet cũ d̾o dep̃ca¬
tio funditur. nequaquam talis conuigum uita dampnatur.
De qua quoq dep̃catione paulus admonet dicens. Nolite frau¬
dare inuicem: nisi forte ex consensu ad tempus. ut uacetis oratio¬
ni At contra admonendi sunt qui ligati conuigus ñ sunt: ut
p̃ceptis celestib eo rectuis seruiant. quo eos ad curam mundi
nequaquam iugum culpe carnalis inelinat: ut quos onus
licitũ coniugii ñ grauat. nequaquam pondus illicitũ t̃¬
rene sollicitudinis p̃mat: s tanto eos paratiores dies ulcio¬
nis. quanto oe expeditiores inueniat. ne quo meliora agere
uacantes possunt. s tñ negligunt: eo supplicia deti̾ora me¬
reantur. Audiant q̃d paulus cum quosdã ad celibatus
gratiam instrueret. ñ conuigium sp̃uit. s curas mundi
nasçentes exconiugio reppulit dicens. hoc ad utilitatem
uram dico. ñ ut laqueum uobis initiam. s ad id q̃d ho¬

Expanded text:
subvertam urbem pro qua locutus es ; quia videlicet cum Deo deprecasubvertam urbem pro qua locutus es ; quia videlicet cum Deo deprecatio funditur, neqDe qua deprecatione quoque Paulus admonet dicens: Nolite fraudare invicem, nisi forte ex consensu ad tempus, ut vacetis orationi . At contra admonendi sunt qui ligati conjugiis non sunt, ut praeceptis coelestibus eo rectius serviant, quo eos ad curas mundi nequaquam jugum copulae carnalis inclinat; ut quos onus licitum conjugii non gravat, nequaquam pondus illicitum terrenae sollicitudinis premat; sed tanto eos paratiores dies ultimus, quanto et expeditiores inveniat; ne quo meliora agere vacantes possunt, sed tamen negligunt, eo supplicia deteriora mereantur. Audiant quod Apostolus cum quosdam ad caelibatus gratiam instrueret, non conjugium sprevit, sed curas mundi nascentes ex conjugio repulit, dicens: Hoc ad utilitatem vestram dico, non ut laqueum vobis injiciam; sed ad id quod ho
Abbreviated transcription (Latin):
lerumq principes iustus etiam maloꝵ errorẽ dissimulare
nouit. ñ qd̃ iniquitati eoꝵ ꝯsentiat. s qd̃ aptum tempus cor¬
rectionis expectet. quando eoꝵ uicia uł em̃dare ualeat uł punire.
Multi adu̾sus pͥncipes conuirationis cͥmine̾ de tegtint᷑. s p robaͤ¬
re uolens d̾s clem̃ttam pͥncipũ illos mala cogitare ꝑmittit. istos ñ
deserit. De illoꝵ malo bene istis facit.duin culpas quas illi agunt
istimira patientia indulgent. Redd̾e malũ ꝓ malo uicissĩtudo
iusticie.ẽ. S qui clem̃tiã addit iusticie ñ malum ꝓ malo culpatis
reddit. s bonũ ꝓ malo offensis inꝑtitꝰ¬

Expanded text:
lerumque princeps justus etiam malorum errores dissimulare novit, non quod iniquitati eorum consentiat, sed quod aptum tempus correctionis exspectet, quando eorum vitia vel emendare valeat, vel punire. Multi adversus principes conjurationis crimine deteguntur, sed probare volens Deus clementiam principum, illos male cogitare permittit, istos non deserit. De illorum malo, bene istis facit: dum culpas quas illi agunt, isti mira patientia indulgent. Reddere malum pro malo, vicissitudo est justitiae. Sed qui clementiam addit justitiae, non malum pro malo culpatis reddit, sed bonum pro malo offensis impert
Abbreviated transcription (Latin):
accepit eccli̾a. ut ꝑ eũ in uno corpore unũ fie̾nt eredentes ꝑquẽ pat̾ ⁊ filiꝰ u¬
nũ essentialit̾ sint. ip̃o saluatore ad patrẽ dicente. Ut sint unũ sic̃ ⁊ nosuñ
paraclytus noncupat᷑. Nam latine ꝑaclisis consoło dr̃. Et reuera dũ do-¬
na sacram̃toꝵ distribuit. consolationem anime p̃bet. Credo eqͥdem qd̃
t᷑ aliis dans sermonẽ sapientie. aliis scientie. aliis fidem. atq ita unicuiq
uirtute scĩ sp̃c. diuisio grãꝵ tribuit᷑. ⁊ in om̃ib idẽ unus habet᷑. Ip̃e eñi
⁊̃ ineffabilia docet: que ꝓferre humanus sermo ñ pͭ. Ante aduentũ dñi:
tantũ ꝓphe.⁊ pauci ex oĩ ppło iusti. donũ scĩ sp̃e merebant᷑. Post aduen¬

Expanded text:
ut per eum in uno corpore unum fierent credentes, per quem Pater et Filius unum essentialiter sunt, ipso Salvatore ad Patrem dicente: Ut sint unum, sicut et nos Paracletus nuncupatur. Nam latine paraclesis consolatio dicitur. Et re vera, dum dona sacramentorum distribuit, consolationem animae praebet. Credo equidem quod tur, aliis dans sermonem sapientiae, aliis scientiae, aliis fidem, atque ita unicuique virtute Spiritus sancti divisio gratiarum tribuitur, et in omnibus idem unus habetur. Ipse enim etiam ineffabilia t prophetae ex omni populo justi donum sancti Spiritus merebantur; post adven
Abbreviated transcription (Latin):
atio ñ debet palam citiꝰ ad cogitationem hõiũ uenire. ne dũ bo¬
ni inchoatio hunianis oculis reserat᷑. auirtute ꝑfectionis inane¬
scat ceptio scĩtatis. Ante maturitatis enĩ tempus messes ecito
titũ dño demonũ imnundoꝵ subiciunt᷑. sic̃ erechias rex chaldei¬

Expanded text:
atio non debet palam citius ad hominum cognitionem venire, ne dum boatio non debet palam citius ad hominum cognitionem venire, ne dum boni inchoatio humanis oculis reseratur, a virtute perfectionis inanescat coeptio sanctitatis. Ante mattitum dominio daemonum immundorum subjiciuntur, sicut Ezechias rex
Abbreviated transcription (Latin):
hõib cõꝑare. Uanus ⁊erroris ẽ animus plenus. famã ap¬
petere. ⁊ ad capiendã t̾renã laudem studium dare. Cireum¬
spice temet ipsum hõ. nichilq tibi arroges que inte sunt.
p̃t̾ peccatũ. Non declinat ad dexterã: qui ñ sibi s d̾o̾ tri¬
buit bona: q̃ agit. Neq ad sinistram se u̾tit. qui de diuina
indulgentia peccandi licentiam ñ p̃sumit. Hoc ẽ qd̾ ꝓpħa ait.
hec uia. ambulate in ea: neq ad dextãm neq ad sinistram. Ue
rum est quod nata᷑ expectat delectari in laudib. s tunc recte si
in d̾o ñ in se quisq laudet᷑. Sicut scriptũ ẽ. In dño laudabit᷑ ani¬
ma mea. Sepe uanam gloriam ꝯtempnendo in aliud genus elatõ¬
aspiciant feditatẽ. qui uane glorie. fauores diligunt: ⁊ ꝑdidisse bo¬
num opus doleant. qd̾ pro humana ostentatione fecerunt. Ama-¬
tor uane glorie. unde possit semꝑ laudari agere non quiescit.⁊ sub¬
inde illi uires uanitatis prauus appetitiis auget. Boni oꝑis incho¬

Expanded text:
ibus comparare. 2. Vanus, et erroris est animus plenus, famam appetere et ad capiendam terrenam laudem studium dare. Circumspice temetipsum, homo, nihilque tibi arroges, quae in te sunt praeter peccatum. Non declinat ad dexteram, qui non sibi, sed Deo tribuit bona quae agit; neque ad sinistram se vertit, qui de divina indulgentia peccandi licentiam non praesumit. Hoc est, quod Propheta ait: Haec via, ambulate in ea, neque ad dexteram, neque ad sinistrrum est quod natura exspectat delectari in laudibus, sed tunc recte, si in Deo, non in se, quisque laudetur. Sicut scriptum est: « In Domino laudabitur anima mea . » Saepe vanam gloriam contemnendo in aliud genus elatioaspiciant foeditatem qui vanae gloriae favores diligunt, et perdidisse bonum se opus doleant, quod pro humana ostentatione fecerunt. Amator vanae gloriae unde possit semper laudari agere non quiescit, et subinde illi vires vanitatis pravus appetitus auget. Boni operis incho
Abbreviated transcription (Latin):
ctiam relabunt᷑ ad uicia ⁊ quidã dũ iucioꝵ impulsu frequent̃
plangunt. de ipsa infirmitate ualidius ꝑ humilitatẽ ꝯuale-¬
scunit. Plerũq utile ẽ. arrogantib deseri ado̾ quatinus sue in¬
firmitatis conscii ad humilitatem redeant. ⁊ humiles post casũ
existant. Non nulli falsa opinione arrogantie se e̾ẽ ꝑfectos exi¬
stimant dũ ñ sint. quia obortis temptationib in notescunt.
Tanto quisq ueritati fit uicinior: tanto se eẽ longus ab ea fui̾t
arbitratꝰ. Hoc enĩ humilitatis ẽ. q̃ qd̾ d̾o hominẽ iungit. Cẽterũ
iactantia oculos quib d̾s uid̾i ꝓota̾t claudit. Sic̃ solis radius dũ
conspicit᷑ acies oculoꝵ ebetantur. sic et qui immod̾ate altiora se
scrutat᷑ ab intentione ueri obtundit᷑. Sicut aquila ex alto ad
escas consolabit᷑ sic hõ de alto bone conu̾sationis ꝑ carnalem ap¬
petitum ad inferiora demergitur. de ypoeri¬

Expanded text:
tiam relabuntur ad vitia; et quidam, dum vitiorum impulsum frequenter tiam relabuntur ad vitia; et quidam, dum vitiorum impulsum frequenter plangunt, de ipsa infirmitate per humilitatem valscunt. Plerumque utile est arrogantibus deseri a Deo, quatenus suae infirmitatis conscii ad humilitatem redeant, et humiles post casum existant. Nonnulli falsa opinione arrogantiae se esse perfectos existimant, dum non sint, quia obortis tentationibus innotescunt. Quanto quisque fit veritati vicinior, tanto longius se esse ab ea arbitretur. Hoc enim humilitatis est, quae Deo hominem jungit. Caeterum jactantia oculos quibus Deus videri poterit dividit. Sicut solis radius dum conspicitur, acies oculi hebetatur, sic et qui immoderate altiora sibi scrutatur, ab intentione veri obtunditur. Sicut aquila ex alto ad escas collabitur, sic homo de alto bonae conversationis per carnalem appetitum ad inferiora demergitur. De co
Abbreviated transcription (Latin):
audiuit ut significaret d̾i seruũ uirtut̾es suas dũ uane glorie
studio ꝓdid̾it ꝑd̾e. ⁊ statim demones suor oꝑm dnõs facere. sic̃
ille ꝑ ostentationem chaldeos rerũ suaꝵ dominos fecit Opti¬
ma est illa discretio. ut nota sint oꝑa nr̃a addi augendã glo¬
riam ⁊ occulta pro elatione uitanda humana. Ille aũ debet
publicare bonũ quod agit: qui ꝑfecta humilitate fundatꝰ.
nulla iam elatione contingitur. Nam is qui se intelligit
adhuc amore laudis pulsari. fcã bona in occulto agat: ne forte
qd̾ egi̾t ꝑdat. Int̾dũ uiri scĩ dũ cupiũt funditꝰ suã mutabilita¬
tem corrigere. aliquando tumore tangunt᷑ elatõnis sue con¬
scii actione iusticie. s ab huiꝰ abreptionis malo huimlitatis
entes instruunt.⁊ tñ inhis alta se consid̾atione custodi¬
unt ne dum alios aterrena intñtione erigunt ipsi in t̾rene
laudis appetitu dem̾gant᷑. Quidã ꝑincautam uirtutũ iactan¬

Expanded text:
audivit, ut significaret Dei servum virtutes suas, dum vanae gloriae studio prodiderit, perdere, et statim daemones suorum operum dominos facere, sicut ille per ostentationem Chaldaeos rerum suarum dominos fecit. 10. Optima est illa discretio, ut et nota sint opera nostra ad Dei augendam gloriam, et occulta pro elatione vitanda humana. Ille autem debet publicare bonum, quod agit, qui, perfecta humilitate fundatus, nulla jam elatione contingitur. Nam qui se intelligit adhuc amore laudis pulsari, facta bona in occulto agat, ne forte quod egerit perdat. 11. Interdum viri sancti, dum cupiunt funditus suam mutabilitatem corrigere, aliquando tumore tanguntur elationis suae conscii 312 actionis justitiae, sed ab hujus subreptionis malo humilitatis entes instruunt, et tamen in his alta se consideratione custodiunt, ne dum alios a terrena intentione erigunt, ipsi in terrenae laudis appetitu demergantur. 13. Quidam per incautam virtutum jactan
Abbreviated transcription (Latin):
optime regunt. bonam utiq uicissitutudinẽ d̾o largitori restitu¬
unt. Bonus rex faciliꝰ ad iusticiam adelicto regredit᷑. quam de ui¬
sticia ad delictum transfert᷑. ut noui̾s hicẽe. casum illuc ꝓpositũ
In ꝑposito eius e̾ẽ debet. numꝙͣ egredi aueritate. Quod sicasu titu¬
bare ꝯtigit. mox resurgere

Expanded text:
optime regunt, bonam utique vicissitudinem Deo largitori restituoptime regunt, bonam utique vicissitudinem Deo largitori restituunt. Bonus rex facilius ad justitiam a delicto regreditur, quam de justitia ad delictum transfertur: Ut noveris hoc esse casum, illud propositum. In proposito ejus esse debet, nunquam egredi a veritate: quod si casu titubare contigerit, mox resurgere
Abbreviated transcription (Latin):
gis honoris celsitudine claret. tanto semetipsum mente hu¬
miliet. ꝓponens sͥ exeniplũ humilitatis dauid. qui de suis meritis
ñ tumuit. s humilit̾ se se deiciens dixit. Uilis incedam. ⁊ uilis
apparebo ante dm̃ qui elegit me. Qui recte utit᷑ regip̃otestate. for¬
mam iusticie factis magis quã u̾bis instituit. Iste nulla ꝓsꝑita¬
te erigit᷑ nulla ad u̾sitate turbat᷑. ñ innitit᷑: ꝓpriis uirib. nec
a dñõ recedit cor eius. regni fastigio humili p̃sidet aĩo Non eũ dele
ctat in iquitas non inflãmat cupiditas. sine defraudatione alic̃
ex pauꝑe diuites facit: ⁊ qd̃ iusta potestatate applis extorque¬
re potãt sepe misccłi clem̃tia donat. Dedit d̾s pͥncipib p̃sulatũ ꝓ
di moriendiq conditio. Prodessegͦ debet popłis. pͥncipatꝰ ñ nocere
nec dominando p̃mere. s cõdescẽdendo confulere:⁊t uere sit utile
hoc potertatis insigne ⁊ dono dĩ. ꝓ tuitione utantur menbroꝵ xͥ

Expanded text:
gis honoris celsitudine claret, tanto semetipsum mente humiliet, proponens sibi exemplum humilitatis David, qui de suis meritis non tumuit, sed humiliter sese dejiciens, dixit: Vilis incedam, et vilior apparebo ante Deum, qui elegit me . 2. Qui recte utitur regni potestate formam justitiae factis magis quam verbis instituit. Iste nulla prosperitate erigitur, nulla 341 adversitate turbatur; non innititur propriis viribus, nec a Domino recedit cctat iniquitas, non inflammat cupiditas: sine defraudatione alicujus ex paupere divites facit, et quod juxta potestatem a populis extorquere poterat, saepe misericordiae clementia donat. Dedit Deus principibus praesulatum pro di, moriendique conditio. Prodesse ergo debet populis principatus, non nocere, nec dominando premere, sed condescendendo consulere; ut vere sit utile hoc potestatis insigne, et donum Dei pro tuitione utantur membrorum C
Abbreviated transcription (Latin):
ta in peccando fuit ad malum abruptio m̃tis. intentionis¬
tie gemitus. ut dum planginus qd̾ malegessimus. uł dũ
aginus qd̾ agere debemus. Ille enĩ uere penitentiam agit
qui nec penitere p̃ti̾ta negligit. nec ad huc peniten da c̃¬
autẽ ad penitentiã conu̾tantur perturbari ñ debent. si rur¬
sum post enĩdationem relicta uicia corda pulsent. dũ ñ pos¬
sint bone conu̾sationi nocere.si talis cogitatio ñ erumpat
in consensti uł oꝑe ferre enĩ sine perfertione uitior cogita¬
discriminis. s potius agende iurtutis. Nam ⁊ qui cirea fi¬
nem suũ ꝑ penitentiam desinit e̾e̾ malus ñ ido debet ẽẽ¬
respicit quales fuimus. s quales circa finem uite existimꝰ.
Ex fine enĩ suo unumquemq aut iustificat aut condẽp¬
nat: sicut scriptũ ẽ. Ipse uidicat extrema t̃re. Et alibi
Uiiu̾soꝵ finem ipse consid̾a̾t. ꝓ inde non dubitamus

Expanded text:
ta in peccando fuit ad malum abruptae mentis intentita in peccando fuit ad malum abruptae mentis intentitiae gemitus: vel dum plangimus quod male gessimus, vel dum non egimus quod agere debueramus. Iste autem vere poenitentiam agit, qui nec poenitere praeterita negligit, nec adhuc poenitenda coDei ad poenitentiam convertuntur, perturbari non debent si rursus post emendationem relicta vitia cor pulsent, dum non possint bonae conversationi nocere, si talis cogitatio non erumpat in consensum, vel opera. Ferre enim sine perfectione vitiorum cogitadiscriminis, sed potius augendae virtutis. Nam et si quis circa finem suum per poenitentiam desinat esse malus, non ideo debet desrespicit quales antea fuimus, sed quales circa finem vitae existimus. 9. Ex fine enim suo unumquemque aut justificat, aut condemnat, sicut scriptum est: Ipse judicat extrema terrae ; et alibi: Universorum finem ipse considerat . Proinde non dubitamus
Abbreviated transcription (Latin):
iob pͥmus exhibuit. quando post furia uł flagella ad huc
in sui redargutione etiam in cilicio ⁊ cinere lam̃ta penitudinis
sũpsit dicens Ircireo ago penitũtiam in fauilla ⁊cinere. Post
hunc nobis dauid penitentie magistium p̃buit. quando
graui uulnere lapsus. dũ audiret aꝑꝑha peccatũ suũ. confe¬
stim penituit. ⁊ culpã suã penitentie confessione sanauit.
Sic niniuite ⁊ alii multi peccata confessi sunt. Penitũtiam
egerunt: displicuerunt sibi quales fuerunt. ⁊ quales d̾i per
misericordiã fc̃ĩ sunt illi placueriut. Est aũ penitñtia me¬
dicam̃tum uulni̾s. spes salutis: ꝑ quam peccatores saluant᷑
ꝑ quam d̾s ad miscdĩam ꝓuocatur: que ñ temꝑe pensat᷑. s¬
ꝑ funditate luctus ⁊ lacrimarũ. Penitentia aũ non men¬
suannac tempoꝵ cursu pensatur. s pena qua anima cru¬
ciatꝰ ⁊ mortificatur caro. Hii uero qui penitentiã gerunt.
ꝓude capillos ⁊ barbã nutriũt. ut demonstrent habundã¬

Expanded text:
imus exhibuit, quando post funera vel flagella adhuc in sui redargutione etiam in cilicio et cinere lamenta poenitudinis sumpsit, dicens: Idcirco ago poenitentiam in favilla et cinere . Post hunc nobis David poenitentiae magisterium praebuit, quando gravi vulnere lapsus, dum audisset a propheta peccatum suum, confestim poenituit, et culpam suam poenitentiae confessione sanavit . 2. Sit Ninivitae, et alii multi peccata sua confessi sunt, et poenitentiam egerunt, displicuerunt sibi quales fuerint, et quales per Deum facti sunt illi placuerunt . Est autem poenitentia medicamentum vulneris, spes salutis, per quam peccatores salvantur, per quam profunditate luctus et lacrymarum. Poenitentia autem non mensium ac temporum cursu pensatur, sed poena, qua anima cruciatur, et mortificatur caro. Hi vero, qui poenitentiam gerunt, proinde capillos et barbam nutriunt, unde monstrent abunda
Abbreviated transcription (Latin):
amos ꝑpha. Tm̃modo uos cognoui ex om̃ib nationib terre: idcireo
uisitabo sr̃ uos om̃s iniquitates ur̃as. Quem eñi diligit dñs corripit.¬
flagellat aũ omnẽ filiũ quẽ recipit. Ualde ꝑ necessariũ est iustũ in hac
uita. ⁊ uicuis temptari. ⁊ u̾berari flagello: ut dũ uiciis pulsat᷑ de uir¬
tutib ñ suꝑbiat. dũ uero aut aĩe aut carnis dolore atteritur. a mun¬
di amore retrahat᷑. Temptari aũ opͣ iustũ. s temptatione plage ñ tẽp¬
tatione luxurie. Durius cura electos suos in hac uita cł̃s agit. ut dũ¬
fortiorib flagelli stimulis feriunt᷑. nulla oblectam̃ta p̃sentis uite de¬
lectent. s celestẽ patͥa ubicerta requies expectat᷑ indesinent̃ desicdent.
Electos uite istius adu̾sitate ꝓbari ut secundũ petrũ uidiciũ adomo d̾i
incipiat. dũ in hac uita electos suos d̾s iudicii flagello castigat. De gemi

Expanded text:
Amos propheta: Tantummodo vos cognovi ex omnibus nationibus terrae, idcirco Amos propheta: Tantummodo vos cognovi ex omnibus nationibus terrae, idcirco visitabo super vos omnes iniquitates t omnem filium quem recipit . » Valde necessarium est justum in hac vita vitiis tentari et verberari flagello, ut, dum vitiis pulsatur, de virtutibus non superbiat: dum vero aut animi aut carnis dolore atteritur, a mundi amore retrahatur. Tentari autem oportet justum, sed tentatione plagae, non tentatione luxuriae. Durius circa suos electos in hac vita Deus agit, ut, dufortioribus flagelli stimulis feriuntur, nulla oblectamenta praesentis vitae delectent, sed coelestem patriam, ubi certa requies exspectatur, indesinenter desiderent. Electos hujus vitae adversitate probari, ut secundum Petrum judicium a domo Dei incipiat , dum in hac vita electos suos Deus judicii flagello castigat. Gemi
Abbreviated transcription (Latin):
abstinentie interim arrogantia contra uiuentem crescat:
ne eũ ꝑ ingluuiem a uita funditꝰ luxuria extinguat. Hinc
est q̃d paulus cum infirmũ auditorem suum ꝑpend̾et. aut
pͣua adhuc uelle agere. aut de actione recta humane laudis
retributione gaud̾e: ait. Uis ñ timere potestatẽ: bonũ fac
⁊ habebis laudem ex ea. Neq enĩ ido bona agenda sunt.
ut potestas huiꝰ mundi nulla timeat᷑. aut ꝑ hec gloria tn¬
sitorie laudis sumatur: s cum infirmam mentẽ ad tantũ
robur ascend̾e̾ ñ posse pensaret: ut et prauitatem simul
uitaret et laudem. p̃dicator egregius ei ⁊ admonendo aliqd
aptulit: & aliquid tulit. Concedendo enĩ leuia subtraxit
acriora. ut quia ad deserenda cuncta simul ñ assurgeret.
dum in q̃ddam suũ uitiũ animus familiarit̾ relinquit᷑.
a quodam suo sine dolore toleretur.

Expanded text:
abstinentiae interim arrogantia contra viventem crescat, abstinentiae interim arrogantia contra viventem crescat, ne eum per ingluviem a vita funditus luxuria exstinguat. Hinc est quod Paulus, cum infirmum auditorem suum perpenderet, aut prava adhuc velle agere, aut de actione recta humanae laudis retributione gaudere, ait: Vis non timere potestatem? bonum fac, et habebis laudem ex illa . Neque enim ideo bona agenda sunt ut potestas hujus mundi nulla timeatur, aut per haec gloria transitoriae laudis sumatur. Sed cum infirmam mentem ad tantum robur ascendere non posse pensaret, ut et pravitatem vitaret simul et laudem; praedicator egregius ei, admonendo aliquid obtulit, et aliquid tulit. Concedendo enim lenia, subtraxit acriora; ut quia ad deserenda cuncta simul non adum in quodam suum vitium animus familiariter relinquit, a quodam vitio suo sine labore toleretur.
Abbreviated transcription (Latin):
uitiorum languor irruit. hoc leniꝰ. illuo fortasse gͣuiꝰ.
p̃mit. ei nimirũ uitio rectius sub cleritate subuenitur¬
ꝑ q̃o festine ad interitum tendit᷑. Et si hoc auicina morte restrin¬
gi non potest. nisi ulud etiam q̃d existit contrariũ erescat. euran¬
uum p̃dicatori est. ut ꝑ exhortationem suam artificioso medica¬
mine unum patiatur erescere: quatinus possit aliud auicina
morte retinere. Quod cum agit. ñ morbum exaggerat. s uul¬
nerati sui ciii medicam̃tum adhibet. uitam seruat. ut exqͥ¬
rende salutis congruum tempꝰ inueniat. Sepe enĩ quis aciboꝵ
se ingluuiẽ minime temꝑans. iamq pene suꝑatꝰ. luxurie stimu¬
lis p̃mitur. Qui huiꝰ pugne metu t̾ritus.dum seꝑ abstinentiã
restringere nititur. ianis głe temptatione fatigatur. In qͥ
nimirum unum uitiũ nullatenus extinguitur: nisi aluid
nutriatur. Que igitur pestis ardentius insequenda est. nͥ
que ꝑiculosius p̃mit: Tolerandũ namq est: ut ꝑ uirtutẽ

Expanded text:
itiorum languor irruit, hoc levius, illud fortasse gravius premit; ei nimirum vitio rectius sub celeritate subveniturper quod festine ad interitum tenditur. Et si hoc a vicina morte restringi non potest, nisi illud etiam quod existit contrarium crescat tolerandum praedicatori est, ut per exhortationem suam artificioso moderamine unum patiatur crescere, quatenus possit aliud a vicina morte retinere. Quod cum agit, non morbum exaggerat, sed vulnerati sui, cui medicamentum adhibet, vitam servat, ut exquirendae salutis congruum tempus inveniat. Saepe enim quis a ciborum se ingluvie minime temperans, jamjamque pene superantis luxuriae stimulis premitur, qui hujus pugnae metu territus, dum se per abstinentiam restringere nititur, inanis gloriae tentatione fatigatur: in quo nimirum unum vitium nullatenus extinguitur, nisi aliud nutriatur. Quae igitur pestis ardentius insequenda est, nisi quae periculosius premit? Tolerandum nunquam est ut per virtutem
Abbreviated transcription (Latin):
acerdotes ꝓ populoꝵ iniquitate dãpnant᷑. si eos aut ignoran¬
tes ñ erudiant. aut peccantes ñ arguant: testante dñoad
ꝓpħ̾am. Speculatorem te decli domui ifrt. Si non fueris locutꝰ. ut
se custodiat impiꝰ auia sua ille ininiquitate sua moriet᷑. sangui¬
nem uͦ mala eiꝰ de manu tua requitã Sicenim hely sacerdos ꝑ filioꝵ
iniquitate dãpnatꝰ ẽ. ⁊ licet eos delinquentes admonuit. s tñ ñ
ut oportebat redarguit. Sac̃lotes exquirere debent peccata popu¬
loꝵ ⁊ sagaci sollicitudie unum quemq ꝓbare: iuxta testimoniũ
dm̃ ad iheremiam loquentis. ꝓbatorem inquit dedi te in popło
meo. dedi te robustũ: ⁊ scies ⁊ probabis uias eoꝵ Sac̾dotes studio
corrigendi: facta ꝑscrutari debent subiectoꝵ: ut emĩdatos lucri fa¬
cere possint. Sicut aũ peccatorẽ conuenit argui ita iustũ ñ exul¬
ab eccłia separentur. Atrocit̾ arguunt᷑. qui decipiendo peccanteᷤᷤ

Expanded text:
ro populorum iniquitate damnantur, si eos aut ignorantes non erudiant, aut peccantes non arguant, testante Domino ad prophetam: Speculatorem domui Israel dedi te. Si non fueris locutus, ut se custodiat impius a via sua, ille in iniquitate sua morietur; sanguinem vero ejus de manu tua requiram . Sic enim Heli sacerdos pro filiorum iniquitate damnatus est, licet eos delinquentes admonuit, sed tamen non ut oportebat redarguit . Sacerdotes exquirere debent peccata populorum, et sagaci sollicitudine unumquemque probare juxta testimonium Domini ad Jeremiam loquentis: Probatorem, inquit, dedi te in populo meo robustum: et scies, et probabis vias eorum . Sacerdotes studio corrigendi facta perscrutari debent subjectorum, ut emendatos lucrifacere possint. Sicut autem peccatorem convenit argui, ita justum non exulab ecclesia separentur. Atrociter arguuntur, qui decipiendo peccantes,
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ mundi ꝑtinentia. Uñ ⁊dicit. hoc ẽ osiliũ qd̾ cogitaui fr̾omnẽ t̾rã.
⁊ ħ ẽ manus extensa sr̃ õs gr̾s. Item postꝙͣ sub ꝑ᷑ babilonie arguit uniu̾sũ
mundũ rursus ad eandẽ qi degen̾e ad speciem u̾tit᷑. dicens: q̃ eidẽ ciuitati
specialit ꝯtigerũt. Ecce ego suscitabo medos. suꝑ eos. Nam regnante balthasar
intellige̾ mundum dicendo ⁊ ocurrere faciã egyptios adu̾sus egyptios. reg¬
nũ adu̾sus regnũ. cũ egyptꝰ non multa regna s unũ habuisse scribat᷑ regnũ.
Quinta regła ẽ. de temporib ꝑ quã aut pars maxima temꝑis ꝑ partem mi¬
norẽ inducitur. aut pars minima tꝑis ꝑ partem maiorem intelligit᷑. sic̃ ẽ
de triduo dñice sepulture. dũ nec trib plenis dieb aut noctib iacuerit in se¬
te iosep h egypto dñati st̃. nec statim pꝰt q̃dringentos annos egressist̾ ut fu̾at
ue temporib figa. ꝑ quam q̃dam q̃ fut᷑a sunt qͣi iã gesta narrant᷑ ut ẽ illd̾

Expanded text:
silium quod cogitavi super omnem terram, et haec manus extensa super omnes gentes . Item postquam sub persona Babyloniae arguit universum mundum, rursus ad eamdem quasi de genere ad speciem revertitur, dicens quae eidem civitati specialiter contigerunt. Ecce ego suscitabo super eos Medos . Nam regnante Balthassar, intelligere mundum dicendo: Et concurrere faciam Aegyptios adversus Aegyptios, regnum adversus regnum . Cum Aegyptus non multa regna, sed unum habuisse describatur regnum. Quinta regula est de temporibus, per quam aut pars maxima temporis per partem minorem inducitur, aut pars minima temporis per partem majorem intelligitur. Sic est de triduo Dominicae sepulturae, dum nec tribus plenis diebus ac noctibus jacuerit in sete Joseph Aegypto, damnati sunt; nec statim post quadringentos annos egressi sunt, ut fuede temporibus figura, per quam quaedam quae futura sunt, quasi jam gesta narrantur, ut est illud:
Abbreviated transcription (Latin):
notandũ in script᷑is qñ specialit̾ caput scribit᷑. qnͣ ⁊ caput ⁊ corpꝰ. autꝰ
quando ex utroq transeatadutrũq aut ab alto ad altm̃. sicq quid
capiti quid corꝑi oueniat prudens lector inueniat. Sccła regła ẽ. dde
uniꝰ uẽ uld̾ Puer m̃s es tu ifrł: ecce deleui ũ nubẽ iniqͥtateꝰ tuas ⁊ sic̃ nebi
peccã tua. Conu̾tere ad me ⁊ redimã te. hocadunũ ñ ꝯgͣit. Nam altã
pars ẽ cuiꝰ peccã deleuit. ⁊ cui dicit puer mĩs estu. ⁊ altã cui dicie. coniꝰ¬
gulam sic ad õs loqͥtur scriptã. ut ⁊ boni redarguant᷑ e ñ mał. ⁊ mali
gat᷑ omẽm ꝯ tinge̾ mundũ: Nam licet adu̾sus unã ciuitatẽ babyloniã ꝑ ysaiã

Expanded text:
est in Scripturis, quando specialiter caput scribitur, quando et caput et corpus, aut quando ex utroque transeat ad utrumque, aut ab altero ad alterum, sicque quid capiti, quid corpori conveniat, prudens lector intelligat. Secunda regula est de es tu, Israel, ecce delevi, ut nubem, iniquitates tuas, et sicut nebulam peccata tua; convertere 168 ad me, et redimam te. Hoc ad unum non congruit. 5. Nam altera pars est cui peccata delevit, et cui dicit: Puer meus es tu. Et altera cui dixit: Convegulam sic ad omnes loquitur Scriptura, ut et boni redarguantur cum malis, et magatur omnem contingere mundum. Nam licet adversus unam civitatem Babyloniam per Isaiam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsuadere uitatis Plerũq sub noĩe catholicoꝵ doctoꝵ heretiei
sua dicta conscribunt. ut indubitant᷑ lecta credant᷑. Non nũ¬
quã etiã blasphemias suas latenti dolo in libris nr̃oꝵ insert̃
doctrinamq uerã adulterando corrũpunt. scił uł adicien¬
do que impia sũt: uł auferendo q̃ pia sũt. Caute meditanda

Expanded text:
persuadere veritatis. 7. Plerumque sub nomine catholicorum doctorum haeretici persuadere veritatis. 7. Plerumque sub nomine catholicorum doctorum haeretici sua dicta conscribunt, ut indubitanter lecta credantur. Nonnunquam etiam 295 blasphemias suas latenti dolo in libris nostrorum inserunt, doctrinamque veram adulterando corrumpunt, scilicet vel adjicendo quae impia sunt, vel auferendo quae pia sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
equaꝙͣ legem intelligit qui carnalit̾ u̾ba legis ꝑcipit: s is
qui eam sensu interioris intelligentie ꝓspicit. Nam qui litterã legis
intendunt eiꝰ occulta penetrare ñ possunt. Multi enĩ ñ intelligñ¬
do spiritalit̾ script᷑as nec eas recte sentiendo in heresim deuoluti
sunt. atq in multis errorib defluxerunt. In solis fidelib religa¬
lectionẽ int̾uos habueritis. Scripturas h̾etici sano sensu ñ sapi¬
unt. s eas ad errorẽ praue intelligentie ducunt. neq semetipsos
earum sensib subdunt. s eas ꝑu̾se aderrorem ꝓpͥum ꝑtrahunt.
Doctores erroꝵ pͣius ꝑ suasionib ita ꝑ argum̃ta fraudulentie illi¬
gant auditores. ut eos qͣi in laberinto inplicent aquo exire uix
ualeant. Tanta ẽ hereticorũ calliditas. ut falsa ueris malaq
bonis ꝑmisceant. salutarib q reb plerũq erroris sui uirus
int̾serant. quo faciliꝰ possint pͣuitatẽ ꝑu̾si dogmatis sub specie

Expanded text:
quam legem intelligit qui carnaliter verba legis percurrit, sed is qui eam sensu interioris intelligentiae perspicit. Nam qui litteram legis intendunt, ejus occulta penetrare non possunt. 2. Multi enim non intelligendo spiritualiter Scripturas, nec eas recte sentiendo, in haeresim devoluti sunt, atque in multis erroribus defluxerunt. 3. In solis fidelibus religalectionem inter vos habueritis. 4. Scripturas haeretici sano sensu non sapiunt, sed eas ad errorem pravae intelligentiae ducunt; neque semetipsos earum sensibus subdunt, sed eas perverse ad errorem proprium pertrahunt. 5. Doctores errorum pravis persuasionibus ita per argumenta fraudulentiae illigant auditores, ut eos quasi in labyrinthum implicent, a quo exire vix valeant. 6. Tanta est haereticorum calliditas, ut falsa veris, malaque bonis permisceant, salutaribusque rebus plerumque erroris sui virus interserant, quo facilius possint pravitatem perversi dogmatis sub specie
Abbreviated transcription (Latin):
cire etiam rector debet: qd plerumq uitiaꝙ uitia uͥtutes se eẽ¬
uirtutes se esse mentiuntur. Nam sepe sub parsim̃tiant᷑ xx.¬

Expanded text:
cire etiam rector debet quod plerumque vitia virtutes se esse mentiuntur. Nam saepe sub parcimoniae no
Abbreviated transcription (Latin):
tione sua nos ab et̾nis suppliciis lib̾ans. tacitus flagella toła¬
uit. q̃d int̾ angł̃oꝵ choros ꝑhennes nobis honores tribuens cola¬
phos ꝑtulit. qd̃ a peccõꝵ nos punctionib saluans. spinis caput
supponere. ñ recusauit: qd̾ et̃na nos duilcedine inebrians. in siti
sua feilis amaritudinem accepit. qd qui pro nobis patrem. qͣm¬
us diuinitate ẽet equalis adorauit. sub irrisione adoratꝰ tacu¬
it. ꝗd uitam mortuis p̃parans. usq ad mortem ipse uita ꝑue¬
nit. Curitaq asꝑm creditur. tt ado hõ toleret flagella pro
malis: sitanta d̾s ab hominib ꝑtulit mala probonis: Aut
quis sana intelligentia de ꝑcussione sua ingratus existat. si
ipse hinc sine flagello ñ exiit. qui hic sine peccõ uixit:¬

Expanded text:
tione sua nos ab aeternis suppliciis liberans, tacitus flagella toleratione sua nos ab aeternis suppliciis liberans, tacitus flagella toleravit; quod inter angelorum choros perennes nobis honores tribuens, colaphos pertulit; quod a peccatorum nos punctionibus salvans, spinis caput supponere non recusavit, quod aeterna nos dulcedine inebrians in siti sua fellis amaritudinem accepit; quod qui pro nobis Patrem, quamvis divinitate esset aequalis, adoravit, sub irrisione adoratus tacuit; quod vitam mortuis praeparans, usque ad mortem ipse vita pervenit. Cur itaque asperum creditur, ut a Deo homo toleret flagella pro malis, si tanta Deus ab hominibus pertulit mala pro bonis? Aut quis sana intelligentia de percussione sua ingratus existat, si ipse hinc sine flagello non exiit, qui hic sine peccato vixit
Abbreviated transcription (Latin):
nans ostendit. que ante sc̃i sp̃c aduentũ cogitationes pͣuas
⁊ portare potãt. ⁊ pensare nesciebat. liuor gͦ uulireris abst̾git
mala. & plage insecretiorib uentris: quia cũ ext̾ius ꝑcutimur.
ad peccatoꝵ nr̃oꝵ memoriã taciti afflictiq reuocamuR. atq
ante oculos nr̃os cuncta que a nobis sunt maleacta reducimꝰ
⁊ ꝑ hoc q̃d foris patimur. maiꝰ intꝰ q̃d fecimus dolemus. Unde¬
fit. ut int̾ aꝑta uulnera corꝑis. amblius nos abluat plaga
secreta uentris. qui sanat nequitias praui oꝑis. occultum
uulnus doloris. Admonendi sunt egͥ: quatinus patientie uͥ¬
tutem seruent. ut incessant̃ quanta redemptor nr. ab his¬
quos creauerat ꝑtulit mala consid̾e̾nt. qd tot obiecta conuitioꝵ
ꝓbra sustinuit. quod de manu antiqui hostis captiuoꝵ cotidie
animas rapiens. insultantiũ alapas accepit. quod aqua nos¬
salutis diluens. a ꝑfidoꝵ sputis faciẽ non abscondit: q̃d uoca¬

Expanded text:
s et portare poterat, et pensare nesciebat. Livor ergo vulneris abstergit mala, et plagae in secretioribus ventris; quia cum exterius percutimur, ad peccatorum nostrorum memoriam taciti afflictique revocamur, atque ante oculos nostros cuncta quae a nobis sunt male gesta reducimus, et per hoc quod foris patimur, magis intus qfit ut inter aperta vulnera corporis amplius nos abluat plaga secreta ventris, quia sanat nequitias pravi operis occultum vulnus doloris. Admonendi sunt aegri quatenus patientiae virtutem servent, ut incessantquos creaverat, pertulit mala, considerent; quod tot abjecta conviciorum probra sustinuit; quod de manu antiqui hostis captivorum animas quotidie rapiens, insultantium alapas accepit; quod aqua salutis nos diluens, a perfidorum sputis faciem non abscondit; quod advoca
Abbreviated transcription (Latin):
supplicia uitantur: Hinc et enĩ paulus ait. Patres quidẽ
carnis nr̃e habuimus eruditores. ⁊ reuerebanur eos: nunc
multomagis obtemꝑabimꝰ patͥ spuũ & uiuemus. Et illi qͥde̾¬

Expanded text:
supplicia vitantur? Hinc etenim Paulus ait: Patres quidem supplicia vitantur? Hinc etenim Paulus ait: Patres quidem carnis nostrae habuimus eruditores, et reverebamur eos; non multo magis obtemperabimus patri sp
Abbreviated transcription (Latin):
hinc rursum scriptum est. fili mi noli negligere disciplinam
d̾i. neq fatigeris cum ab eo argueris. Quem enim diligit do¬
minus castigat. flagellat aũ omnem filiũ quem recipit. Hinc
saturatus afflictione et miseria. Dicendũ egris est. ut si cele¬
stem patriam suam credunt. necessario in hac laborẽ uelut
in aliena patiantur: hinc est enĩ q̃d lapides extra tunsi
sunt: ut in constructione templi domini. absq mallei soni¬
tu ponerentur. quia uidelicet nunc foris ꝑ flageia tundim᷑
ut intus in templo d̾i postmodũ sine discipline ꝑcussione
resecet. ⁊ tunc sola nos edificio concordia caritatis liget. Ad mo¬
nendi sunt egai: ut consid̾ent ꝑ ꝑcipiendis t̃renis hereditati¬
b quam dura carnales filios discipline flagella castigent.
Que gͦ nobis diuine correptionis pena grauis est: ꝑ quam &
nunquam amittenda hereditas ꝑcipit᷑. ⁊ semꝑ mansura

Expanded text:
Hinc rursum scriptum est: Fili mi, noli negligere disciplinam Hinc rursum scriptum est: Fili mi, noli negligere disciplinam Domini, neque fatigeris cum ab eo argueris. Quem enim diligit Dominus castigat, flagellat autem omnem filium quem recipit . Hinc saturatus afflictione et miseria . Dicendum est aegris, ut si coelestem patriam, suam credunt, necessario in hac labores velut in aliena patiantur. Hinc est enim quod lapides extra tunsi sunt, ut in constructione templi Domini absque mallei sonitu ponerentur; quia videlicet nunc foris per flagella tundimur, ut intus in templum Dei postmodum sine disciplinae percussione resecet, et tunc sola nos in aedificio concordia charitatis liget. Admonendi sunt aegri, ut considerent pro percipiendis terrenis haereditatibus quam dura carnales filios disciplinae flagella castigent. Quae ergo nobis divinae correptionis poena gravis est, per quam et nunquam amittenda haereditas percipitur, et semper mansura
Abbreviated transcription (Latin):
immnundoꝵ sp̃uum facta multiplicat: nimirum uł luxuri¬
ando uł suꝑbiendo agens. ut etiã se addito. ꝑditoꝵ numerus
crescat. Bene autẽ subdit᷑: & gemas in nouissimis quando con¬
sũpseris carnes ⁊ corpꝰ tuum. Plerumq enĩ accepta salus car¬
nis ꝑ uitia expendit᷑:. s cum repente subtrahit᷑. cum molestus
caro atteritur. cum iam egredi anima urgetur: diu maleha¬
bita quasi ad beneiuuendũ salus amissa requiritur. Et tunc
gemunt homines q̃d do seruire noluerunt quando dampna
negligentie sue recuꝑare seruiendo neqͣquam possunt. Unde
alias dicit᷑. Cũ occid̾et eos. tunc inquireb̾ant eũ. At contra ad¬
monendi sunt egͥ: ut eo d̃i filios se sentiant. quo illos disci¬
pline flagella castigant. Nisi enĩ correptis hereditatẽ dare dispo¬
neret erudire eos ꝑ molestias ñ curaret. Hinc namq ad iohan¬
nem dñs ꝑ angelum dicit. Ego quos amo: arguo ce castigo.

Expanded text:
immundorum spirituum facta multiplicat, nimirum vel luxuriimmundorum spirituum facta multiplicat, nimirum vel luxuriando, vel superbiendo agens, ut etiam se addito, perditorum numerus crescat. Bene autem subditur: Et gemas in novissimis, quando consumpseris carnes et corpus tuum. Plerumque enim accepta 50 salus carnis per vitia expenditur; sed cum repente subtrahitur, cum molestiis caro atteritur, cum jam egredi anima urgetur, diu male habita quasi ad bene vivendum salus amissa requiritur. Et tunc gemunt homines quod Deo servire noluerunt, quando damna negligentiae suae recuperare serviendo nequaquam possunt. Unde alias dicitur: Cum occideret eos, tunc requirebant eum . At contra admonendi sunt aegri, ut eo se filios Dei sentiant, quo illos disciplinae flagella castigant. Nisi enim correctis haereditatem dare disponeret, erudire eos per molestias non curaret. Hinc namque ad Joannem Dominus per angelum dicit: Ego quos amo arguo et castigo .
Abbreviated transcription (Latin):
maligni sp̃c. qui a celesti patria sunt seꝑati: Quis uero honor
est nr̃: nisi q̃d etiam ui luteis corꝑib conditi ad conditoris tñ
nr̃i sumus imaginem &e similitudinem creati : Uel quis aliꝰ
crudelis. nisi ule apostata angłs. qui ce semetipsum pena mor¬
tis suꝑbiendo ꝑculit.⁊ inferre mortem humano geueri etiam ꝑ¬
ditus non peꝑcit: Honorem itaq suũ alienis dat: qui ad di
imaginem. ac similitudinem conditus. uite sue temꝑa malignoꝵ
spũum uoluptatib administrat. Annos etiã suos crudeli tͣdit:
qui aduoluptatẽ male dnãntis adu̾sarii. accepta uiuendi spa¬
cia expendit. Ubi bñ subditur. Ne forte impleantur extranei
uirib tus. & labores tui sint in domo aliena. Quisquis enĩ ꝑ
acceptam ualitudinem corꝑis. ꝑ tributam sibi sapientiam m̃¬
tis non exercendis uirtutib. s ꝑpetrandis uicuis elaborat. neqͥ¬
quam suis uirib domũ suã. s extraneoꝵ habitacula id est

Expanded text:
s, qui a coelestis sunt patriae sorte separati? Quis vero honor noster est, nisi quod etiam in luteis corporibus conditi, ad conditoris tamen nostri sumus imaginem et similitudinem creati? Vel quis alius crudelis est, nisi ille apostata angelus, qui et semetipsum poena mortis superbiendo perculit, et inferre mortem humano generi etiam perditus non pepercit? Honorem itaque suum alienis dat, qui ad Dei imaginem ac similitudinem conditus, vitae suae tempora malignorum spirituum voluntatibus administrat. Annos etiam suos crudeli tradit, qui ad voluntatem male dominantis adversarii, accepta vivendi spatia expendit. Ubi bene subditur: Ne forte impleantur extranei viribus tuis, et labores tui sint in domo aliena. Quisquis enim per acceptam valetudinem corporis, per tributam sibi sapientiam, mentis non exercendis virtutibus, sed perpetrandis vitiis elaborat, nequaquam suis viribus suam domum, sed extraneorum habitacula, id est