comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ficti est pulcritudo mei. Nisi enim cua:
eruce uulneratus descend̾es: ego dealbata ¬
tamen amissionem decoris nuus timut ꝓ¬
trus: quando p̃nuncianti domino pasĩ
suam dixit. ab sit a te domune ꝓpicuis adi
esto: non fiet istud Sed ille talia sipient
increpauit. & apłm diabolum uocunt
cens: retro redi satanas. non enum sapis au
dĩ sunt: sed quȩ sunt hominum. Cltmi¬
uit enim petrus cotam illam duunitas
pulcritudinem ab sorberi potuisse i os¬
poris humani specie: & nesciebat agisb
quam sibi conuingere dignabat᷑ spotͥa
eccłiam: eandem ipsam pulcritudint ⁊
uesti ret. Non enim dando ꝑdebat illid
quod erogando crescebat. Ille dedit: hxe
accepit. & ista quod nõ habuit inuenit:¬
& ille dando quod dedit non amisit: quua
cum ipsa pulchridudine amoris resuriti
Quid expauescis petre. quasi perdidͥti
xp̃c illam pulcrham uestem: quando
eum nudum intendebas in ligno penda¬

Expanded text:
facta est pulchritudo mea. Nisi enim tu de facta est pulchritudo mea. Nisi enim tu de cruce vulneratus descenderes, ego dealbata tamen amissionem decoris hujus timuit Petrus, quando praenuntianti Domino passionem suam, dixit: Absit a te, Domine; propitius tibi esto, ne fiat istud. Sed ille talia sapientem increpavit, et Apostolum diabolum vocavit dicens: Redi retro, satanas; non enim sapis quae Dei sunt, sed quae sunt hominum . Aestimavit enim Petrus totam illam divinitatis pulchritudinem absorberi potuisse in corporis humani specie, et nesciebat agi ilquam sibi conjungere dignabatur sponsam Ecclesiam, eamdem ipsam pulchritudinem ipse vestiret. Non enim dando perdebat illud quod erogando crescebat. Ille dedit, haec accepit; et ista quod non habuit invenit, et ille dando quod dedit non amisit, quia cum ipsa pulchritudine a mortuis resurrexit. Quid expavescis, Petre, quasi perdiderit Christus illam pulchram vestem, quando eum nudum intendebas in ligno penden
Abbreviated transcription (Latin):
mat. atq cirtumt᷑antes int̾ra̾gans dicit. Que¬
nam est hȩc quȩ ascendit dealbata: et iui:
ẜquitas dilexit te. Ipsa ẽ. regina quȩ astitit
a dextris cuis in uesticu deaurato. circuma¬
micti uarietite linguarum: diuersarum
gentium uarietate decorata. Audiens hec
sponsi sui uocem dicentis. quęnam est hec
quȩ ascendic dealbata. uerecundȩ ȩtiam ipsa
respond̾e cogitur : & dicit sponso suo. De me
interrogas quȩ nam sum quȩ ascendi dealba¬
ta: Ego sum quam fedam inuenisti: pulc̾m¬
q fecisti. Ego sum cuius preces audisti: qͣn¬
do me in psalmo cantare fecisti: lauabis me
& suꝑ niuem de ilbabor. Quid gͦ miraris
pulcritudinem meam: cum scias hanc
ẽẽ oꝑatua: Quid interrogas quod ipse fe¬
cisti: Uides ne me dealbatam : Cu lotam.
suꝑ nirem fecisti candidam Ut uideas
me ascendentem: te cognoui de celo desen¬
dentem. te amaui in cruce pendentem hui¬
tis tua: facta ẽ. eraltatio mea: feditis qu

Expanded text:
mat, atque circumstantes interrogans dicit: Quaemat, atque circumstantes interrogans dicit: Quaenam est haec quae ascendit dealbata? Et illi: Aequitas dilexit te . Ipsa est regina quae astitit a dextris tuis in vestitu deaurato, circumamicta varietate , linguarum diversarum gentium varietate decorata. Audiens haec sponsi sui vocem dicentis, Quaenam est haec quae ascendit dealbata? verecunde etiam ipsa respondere cogitur, et dicit suo sponso: De me interrogas quaenam sim quae ascendi dealbata. Ego sum quam foedam invenisti, pulchramque fecisti: ego sum cujus preces audisti, quando me in Psalmo cantare fecisti, Lavabis me, et super nivem dealbabor . Quid ergo miraris pulchritudinem meam, cum scias hanc esse opera tua? Quid interrogas quod ipse fecisti? Vides me dealbatam, tu lotam super nivem fecisti candidam. Ut videas me ascendentem, te cognovi de coelo descendentem, te amavi in cruce pendentem. Humilitas tua facta est exaltatio mea, foeditas tua
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ sanguine quem bib̾unt sanguinem suũ
fũd̾e non dubitauerunt: simulq cum per¬
petua ftucitate in ęt̾num regnare m̃uerunt.
Hoc in apocaplipsi reuelante angło iohannẽ
uidit: turbam magnam quam dinumerart
nemo poterat. Hanc inquiens quęnam cẽt:
responsum tale accepit. Hi sunt diccum est
qui lau̾unt stolas suas et cindidas cas eas
fecerunt in sanguine. igni. Iam agnoscis¬
anima xp̃iina quemadmodũ et tu ex illo
sanguine efficiaris candida : ut omis & cor¬
pore & corde pulcra ascendas de fonte. xp̃i
consecrata in sangiune. Quid enim manaui
ex illo iatere crucifiri : Sanguis & aqua:
E .x sanguine rubor: ex aqua splendor. In
istis dciob sicramentis de corantur singłȩ
animȩ. ex quibus una illa pulcra esficitur
sponsa. eccłia: cui dr̃ in cantico canticorum:
Quam speciosa es soror mea. dilecta mea: quã
speciose sunt genȩ cuȩ: Et cum ipse cam tilẽ
fecerit. ipsimq pulcritudinem ei ipse dona¬
uerit: uidens eantalem quasi miratus e reli¬

Expanded text:
 sanguine quem biberunt, sanguinem suum fundere non dubitaverunt, simulque cum Perpetua et Felicitate in aeternum regnare meruerunt. Hoc in Apocalypsi revelante angelo, Joannes vidit turbam multam quam dinumerare nemo poterat. Hanc requirens quaenam esset, responsum tale accepit: Hi sunt, dictum est, qui laverunt stolas suas, et candidas eas fecerunt in sanguine Agni anima christiana, quemadmodum et tu ex illo sanguine efficiaris candida, ut omnis et corpore et corde pulchra ascendas de fonte Christi consecrata in sanguine. Quid enim manavit ex illo latere crucifixi? Sanguis et aqua: ex sanguine rubor, ex aqua splendor. In istis duobus sacramentis decorantur singulae animae, ex quibus una illa pulchra efficitur sponsa Ecclesia, cui dicitur in Cantico canticorum: Quam speciosa es, soror mea, dilecta mea, quam speciosae sunt genae tuae ! Et cum ipse eam talem fecerit, ipsamque pulchritudinem ei ipse donaverit, videns eam talem quasi miratus excla
Abbreviated transcription (Latin):
fuit dilectissimi alia causa. cur uel ipsa
nomina patris & filii et sp̃s scĩ seiuncta ui¬
derentur: nisi ut scĩ homines instruerent᷑.
Ceterum quid dictum ẽ. moysi ab ipsa sub̾¬
tantia trinitatis: Ego sum qui sum: & sic
dices: Quiẽ. misit me: E rgo ex utero in splẽ¬
dore scõrum generatus ẽ. filius. Sed ne hãc
generationem carnalit̾ uł temporalicer
acciꝑes factam: audi quomodo eũ genue¬
rit: E ruct iuit inquit cormeum uerbũ
bonuo: Ioħs testis dicit: In pͥncipio erat
uerbum: ds̃ pater dicit: Eructauit coꝵ
meum u̾bum: Propħa abacuc dicit Am¬
bulauit uerbum: Audis deum uerbuor:
et hoc eẽ in principio apd̾ dm̃. et dcum c̃ ue¬
bum. destimonium uox. & ipsius drinitaisim¬
tas. ꝑ totum mundum cont᷑ te clamit. tui
uelut canis rabidus contra totum mundi
latras: Sed audi adhuc unde plonius on¬
uincaris: quod trinitas unus sit denr pe
uox est ꝑ propħum ad filium: In splabe

Expanded text:
fuit, dilectissimi, alia causa cur vel ipsa fuit, dilectissimi, alia causa cur vel ipsa nomina Patris et Filii et Spiritus sancti sejuncta viderentur, nisi ut sancti homines instruerentur. Caeterum quod dictum est Moysi ab ipsa substantia Trinitatis, Ego sum qui sum; et, Sic dices, Qui est, misit me . Ergo ex utero in splendoribus sanctorum generatus est Filius. Sed ne hanc generationem carnaliter vel temporaliter acciperes factam, audi quomodo eum genuerit. Eructavit, inquit, cor meum Verbum . Joannes testis dicit: In principio erat Verbum. Deus Pater dicit: Eructavit cor meum Verbum. Habacuc dicit: Ambulavit Verbum Audis Deum Verbum, et hoc esse in principio apud Deum, et Deum esse Verbum. Testimoniorum vox, et ipsius Trinitatis unitas per totum mundum contra te clamat: et tu velut canis rabidus contra totum mundum latras. Sed audi adhuc unde plenius convincaris, quod Trinitas unus Deus sit. Patris vox est per Prophetam ad Filium: In splendo
Abbreviated transcription (Latin):
discumbebas: et uidebas suꝑ cȩlestia mira¬
bilia uerbum domini: Dic et tu inquam
quid noueris filium dĩ: In pͥncipio inquit
erat uerbum.⁊ uerbum erat apud deum et
dcus erat u̾bum: Et in epła sua Scimus in¬
quit quoniam filius dĩ uenit: ⁊ dedit nobis
intellectum ut sciamus quid uerum sit: et
simus in uero filio eius. Hic ẽ. enim uerus
ds: & iuta ęc̃na: Tu audem minorẽ dicẽdo.
filium qui est uerus deus: non habes uic.am
accͣnam. S ad confutanclam contumatiam
ꝑuersam heresis. ad degluciendũ ce serpẽs
magice factus. non a ueritate susceptus.
ipse pater testimonium dicat de filio: ut
propħam: Tecum inquit pͥncipium in die
iurtutis tuȩ. Pricipium pater: principium
filius. Ergo pater et filius pͥncipium : sine
ullo pͥncipio: Tecum principium in die
uircutis cue: in splendorib scõrum. exutero
generauite:: Tanquam diceret: ut scĩ
ulluminarentur. processisti ex me. Nec

Expanded text:
discumbebas, et videbas supercoelestia miradiscumbebas, et videbas supercoelestia mirabilia verbum Domini: dic et tu, inquam, quid noveris Filium Dei. In principio, inquit, erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum : et in epistola sua, Scimus, inquit, quoniam Filius Dei venit, et dedit nobis intellectum, ut sciamus quid verum sit, et simus in vero Filio ejus: hic est enim verus Deus et vita aeterna . Tu autem minorem dicendo Filium, qui est Deus verus, non habes vitam aeternam. Sed ad confutandam contumaciam perversam haeresis, ad deglutiendum te, serpens magice factus, non a veritate susceptus, ipse Pater testimonium dicat de Filio: ut Prophetam: Tecum, inquit, principium in die virtutis tuae. Principium Pater, principium Filius: ergo Pater et Filius principium sine ullo principio. Tecum principium in die virtutis tuae, in splendoribus sanctorum ex utero generavit te : tanquam diceret, ut sancti illuminarentur, processisti ex me. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
uerit nõ caro & sanguis: sed pater cęlestis:
ad gentes scd̃a: Notam facimus uob̃ in qͥt
tem: audis magnitudinẽ. audis p̾scientiã:
In quo heretice xp̃m dicis xp̃m dicis ẽẽ mi¬
norem : Sed audi adhuc quid adu̾sum de
nic testis & de filio et de spũ scõ dicat. Non
uoluntate humana allata ẽ. inquit propħia¬
sed spu scõ acti sunt homines dĩ: fuerunt g̃
et pseudo ꝓpħȩ in popło. sicut in uob̾ erunt
magistri mendaces: qui subinducent sectas
ꝑdicionis: & qui emit eosdominadorem ab¬
negantes: U ides te ualidis testimoniis et
demonstͣri et conuinci: Negantes inquit
dominatorẽ ẽẽ : qui emit cos. Quẽ negatis
dominatorem: nisi filium quem dicitis eẽ
minorem: Et qui ẽ. qui nosemit: iͥs qui
qui nos sanguine suo redemit: Sed ingredi¬
atur et dercius testis: ut dres un i testimo¬
nium dicant unȩ trinitati. ⁊ trinȩ diuinitati:
dic et tu sc̃ȩ ioħs qui suꝑ pectus saluatoris

Expanded text:
verit: non caro et sanguis, sed Pater coelestis. verit: non caro et sanguis, sed Pater coelestis. ad Gentes secunda: Notam facimus vobis, inquitem, audis magnitudinem, audis praescientiam. In quo, haeretice, Christum dicis esse minorem? Sed audi adhuc quid adversum te hic testis et de Filio et de Spiritu sancto dicat. Non voluntate humana allata est, inquit, prop locuti sunt homines Dei. Fuerunt vero et pseudoprophetae in populo, sicut et in vobis erunt magistri mendaces, qui subinducent sectas perditionis, et qui emit eos dominatorem abnegantes . Vides te validis testimoniis et demonstrari et convinci. Negantes, inquit, dominatorem esse qui emit eos. Quem negas dominatorem, nisi Filium quem dicis esse minorem? Et quis est qui nos emit, nisi qui nos suo sanguine redemit? sed ingrediatur et tertius testis, ut tres unum verum testimonium dicant uni Trinitati et trinae divinitati. Dic tu, sancte Joannes, qui super pectus Salvatoris
Abbreviated transcription (Latin):
Dic quid sis cum patre. E go et pater inlum
sumus. Dic adhuc. Ego in patre. et pater in
me est. Adhuc dic. Qui me uidet: uidet ce
patrem: Credis iam heretice dante auctorita¬
tan ipsius testimonium de se ipso nõ ad¬
mittis: sed alios de eo testes inquiris: Ecce
introducunt᷑ aduersus te: dicunt. Conuin¬
ceris. refutaris: & legis laq̾is irrecitis.
dic testis dĩ paule. qui usq ad sangiunem
ꝓ isto destimonio accessisti: & ne falsȩ doctri¬
nȩ succumberes animam posiusti: Dic: au¬
diat qui coniunci formidat: Conuincatur:
qui nec conuictus mutat᷑: Singuliquique
ait hoc sentite in uob̃ quod et in xp̃o iħu:
qui cum in forma dĩ eẽt: non rapinam aR¬
bitͣtus ẽ. eẽ se equalem dõ: Audis ȩqualem.
audis formam dei: & tu audes dicere mino¬
rem filitm dĩ : Ueniat et alus testis: ut
in duob uł trib confirmetur equitas ue¬
ritatis: Dic et tu sc̃e petre quid tibi reuela¬

Expanded text:
dic quid sis cum Patre. Ego, inquit, et Pater unum dic quid sis cum Patre. Ego, inquit, et Pater unum sumus . Dic adhuc, Ego in Patre, et Pater in me est. Adhuc dic, Qui me vidit, vidit et Patrem . Credis jam, haeretice, tantae auctoritati? An ipsius testimonium de se ipso non admittis, sed alios de eo testes requiris? Ecce introducuntur, adversum te dicunt, convinceris, refutaris, et legis laqueis irretiris. Dic, testis Dei Paule, qui usque ad sanguinem pro isto testimonio accessisti, et ne falsae doctrinae succumberes, animam posuisti. Dic: audiat qui convinci formidat; convincatur qui nec convictus mutatur. Singuli quique, ait, hoc sentite in vobis quod et in Christo Jesu, qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo . Audis aequalem, audis formam Dei: et tu audes dicere minorem Filium Dei! Veniat et alius testis, ut in duobus vel tribus confirmetur aequitas veritatis. Dic et tu, sancte Petre, quid tibi revela
Abbreviated transcription (Latin):
tiest. Manicheorum uenenum aspidis
subrepserat: contritum ẽ. consumptum est.
Pelaginorum nouum dogma aministris
diaboli tanquam magis pbaraonis excita¬
ium. illi nr̃o serpenti certam̃ indixit: cor¬
urtur consumitur. Cum tot serpentiuor
capsta chatholic doctrina contriuerit dis¬
spauerit. consumpserit : ecce nob̃ unuS
anguis arrianus olim mortuus insultat:
caiput erigit. Ueluti uiuum sedemonstrare
conitur. quem iam olim constat fuisse oc¬
patre habens: redi contere capita draconum
suꝑ aquas. Confringe caput draconis mag¬
ni uiui sese ꝑficentis : sed ueram uitam nõ
habentis: Dic tu quides: qm̃ ille aliud do¬
cet. quam es. Dic dic. audiamus unde here¬
acos conuincamus. Audite quid dicat. Ego
Tu autem heredice arriane. qui minorẽ
iis eẽ in diuinitate uitam et ueritatem:
sequitur ut non ꝑ eum uenias ad patrem:
Ded adhuc domine iħu contere caput dra¬
des. dic quid sis cum patre. Te audiamũ
docentem: non hereticum blasphemantem:

Expanded text:
ta est. Manichaeorum venenum aspidis ta est. Manichaeorum venenum aspidis subrepserat: contritum est, consumptum est; Pelagianorum novum dogma, a ministris diaboli tanquam a magis Pharaonis excitatum, illi nostro serpenti certamen indixit: conteritur, consumitur. 7. Cum tot serpentum capita catholica doctrina contriverit, dissipaverit, consumpserit, ecce nobis unus anguis Arianus olim mortuus insultat: caput erigit, veluti vivum se demonstrare conatur, quem jam olim constat occPatre habens: redi, contere capita draconum super aquas; confringe caput draconis magni, vivum sese profitentis, sed veram vitam non habentis. Dic tu quid es, quoniam ille aliud docet quam es. Dic, dic, audiamus unde haereticos convincamus. Audite quid dicat: Ego haeretice ariane, qui minorem vis esse in divinitate vitam et veritatem, sequitur ut non per eum venias ad Patrem. Sed adhuc, Domine Jesu, contere caput draconis, dic quid sis cum Patre: te audiamus docentem, non haereticum blasphemantem;
Abbreviated transcription (Latin):
lapsa reparares. in cruce pͥendisti. Ipact
illa uirga regni tui. crux ipsa inquam: quu
uurtus in infirmitate ꝑficitur. I psa illans¬
ga crur: ipsa illa uirga quę fioruit ex rid¬
ce iesse. Ipsa illa uirgã quam portabat md¬
Yses. quȩ conuersa ẽ. in serpentem: gliat
magorum serpentes: doctrina xp̃i difudi
xerunt magi pharaonis facientes et ipliss¬
digia contͣ famulum dĩ moysen. Sed ala
quedam mira facere permissi sunt: is¬
e mirabilius uincerentur. Magi pharao¬
s quid aliud significabant. nisi om̃s hereti¬
cim ministros diaboli ÷ qui sub nomine
e bereses in hanc t̾ram tanquam serpen
amagorum quos deuorauit ce deuorat ille
irpens exaltatus in ligno. S quoniam nõ
ẽ teporis ire ꝑ multos: singłorum capita cõ¬
tertantur: Quomodo exurgunt: sic deuo¬
rentur. Fuit hic ut nostis dileccissimi uipe¬
rea doccrina donatistarum : contrita ẽ. cõ¬
sumptaest. M ox maximiamstarũ serpen¬
cna fraus pullulauit: contrita est. cõsump¬

Expanded text:
xe, qui ut lapsa reparares in cruce pependisti: ipsa est illa virga regni tui, crux ipsa, inquam, qua virtus in infirmitate perficitur; ipsa illa virga crux, ipsa illa virga quae floruit ex radice Jesse; ipsa illa virga quam portabat Moyses, quae conversa in serpentem glutiit magorum serpentes: doctrina Christi diffm, exsurrexerunt magi Pharaonis, facientes et ipsi prodigia contra famulum Dei Moysen. Sed ad hoc quaedam mira facere permissi sunt, ut mirabilius vincerentur. Magi Pharaonis quid aliud significabant, nisi omnes haereticos ministros diaboli, qui sub nomine nunc haereses in hanc terram, tanquam serpentes magorum, quos devoravit et devorat ille serpens exaltatus in ligno. Sed quoniam non est temporis ire per multos, singulorum capita conterantur: quomodo exsurgunt, sic devorentur. Fuit hic, ut nostis, dilectissimi, viperea doctrina Donatistarum: contrita est, consumpta est. Mox Maximianistarum serpentina fraus pullulavit: contrita est, consump
Abbreviated transcription (Latin):
U. irgo mater quod uouit impleuit. Anna
iudua in orationib et ieiuniis. usq in fi¬
nem ꝑseuerantiam tenuit: Susanna casta
ꝓpuditicia conuigali usq ad ꝑiculum mor¬
tis accessit. Intendite conuigate: qualis
hius uob ab scriptura scã imitatio ꝓponatur.
Non enim eam p̃dicat quod fucrit auro
monilib uł ueste preciosa forisecus comp¬
ta: cum fuerit intus pudore castitatis or¬
nata: Omĩbus uitam donauit: qui bonos
mores instituit ꝓ ropterea namq ipse uir
de femina ẽ nasci dignatus: quia ab ipso
uterq sexus est liberatus. Multa diximus
comedistis: rependite uicem ministtori ur̃d:
ut si non uerbo. saltim tirĩs oritionibꝰ pascar:¬

Expanded text:
Virgo mater quod vovit, implevit: Anna Virgo mater quod vovit, implevit: Anna vidua in orationibus et jejuniis usque in finem perseverantiam tenuit: Susanna casta pro pudicitia conjugali usque ad periculum mortis accessit. Intendite, conjugatae, qualis vobis hujus a Scriptura sancta imitatio proponatur. Non enim eam praedicat, quod fuerit auro, monilibus vel veste pretiosa forinsecus compta, cum fuerit intrinsecus pudore castitatis ornata. Omnibus vitam donavit, qui bonos mores instituit. Propterea namque ipse vir de femina est nasci dignatus, quia ab ipso uterque sexus est liberatus. Multa diximus,comedistis: rependite vicem ministratori vestro, ut si non verbo, saltem vestris orationibus pascar
Abbreviated transcription (Latin):
humanos exorrent: nec corruptiones metiuĩt.
nec egritudines patiuntur. nec tͥbulationib
affliguntur: nec ipsam iam mortẽ timent :
sed cum deo de deo uiuunt: Hanc uitam
dilectissimi amemus. appetaniis. d̾sidemus.
ad quam omĩs qui currit non gͣditur uia
pedum: sed uia morum. Boni ergo mores
requirant᷑: ipsi in omĩbus inueniant᷑: Utͣq
sexus et omĩs ȩtas: habet in hoc scõrum ho¬
minum imitationis exemplum: Imitentur
senes mores dobiȩ: qui cum cȩcus e̾et corpore
uiam uitȩ filio demonstͣbat in corde Ille eũ
manu ducebat in tͣra: & pader monendo eũ
ꝑducebat ad celum: Imitentur adolescen¬
tes ioseph scm. pulcrum corpore. pulerhi¬
oxm mente: quem castitas sic possederat.
ut irruentes mine dominę mulieris impu
cuius iam᷑ possed̾at mentem: Imitentur uix¬
gines scẽ scãm domini sui matrem mariam:
Imitentur uduȩ religiosam uduam annã
Imitentur et comugate castam sustinnaoꝰ:

Expanded text:
humanos exhorrent, nec corruptiones metuunt, humanos exhorrent, nec corruptiones metuunt, nec aegritudines patiuntur, nec tribulationibus affliguntur, nec ipsam jam mortem timent, sed cum Deo de Deo vivunt. Hanc vitam, dilectissimi, amemus, appetamus, desideremus: ad quam omnis qui currit, non graditur via pedum, sed via morum. Boni ergo mores requirantur, ipsi in omnibus inveniantur. Uterque sexus et omnis aetas habet in hoc sanctorum hominum imitationis exemplum. Imitentur senes mores Tobiae, qui cum caecus esset corpore, viam vitae filio demonstrabat in corde. Ille eum manu ducebat in terra, et pater monendo eum perducebat ad coelum. Imitentur adolescentes Joseph sanctum, pulchrum corpore, pulchriorem mente: quem castitas sic possederat, ut irruentes minae dominae mulieris impudcujus jam Deus possederat mentem. Imitentur virgines sanctae sanctam Domini sui matrem Mariam. Imitentur viduae religiosam viduam Annam: imitentur et conjugatae castam Susannam.
Abbreviated transcription (Latin):
scalȩ: Quatuor gͣdus habent: et ꝑducunt
ad cȩlum: In latitudinem crucis: caput po¬
situm ẽ. crucifixi Sursum cor nabeat
xp̃ianus ad dominum. quod int̾rogatus
quotidie respondet: et ascendit unũ gͣduor:
In latitudinem crucis manus asfixę sunt
crucifixi. Perseuerent manus xp̃iam iN
in operibus bonis: et scd̃m gͣdum ascendit.
In longitudine crucis: corpus pependit cru¬
cifixi Castiget quis corpus suum: obserua¬
donibus ieuiniis illud suspendat. ut seruitu¬
I animȩ subiciat: & dercium gͣdum ascendit.
n ꝓfundo crucis occultum ẽ. quod nõ uides:
sed inde exurgit hoc totum quod uides. As¬
st hdes xpiana. quod non potest cõprehende
crecdat corde: altiori a se non querat. spes
eum nutriat: et cunc quartum gͣdum ascen¬
dit. ꝑ hos gradis ascend̾unt sc̃i om̃s. conti¬
nentes. coniugati. fideles euaserunt riunas
mundi : migͣuerunt ad loca tutissima. ubi
iam nec barbaros timent. nec fragiles casus

Expanded text:
scalae: quatuor gradus habent, et perducunt scalae: quatuor gradus habent, et perducunt ad coelum. In altitudine crucis caput positum est crucifixi: sursum cor habeat christianus ad Dominum, quod interrogatus quotidie respondet; et ascendit unum gradum. In latitudine crucis manus affixae sunt crucifixi: perseverent manus christiani in operibus bonis; et secundum gradum ascendit. In longitudine crucis corpus pependit crucifixi: castiget quis corpus suum observationibus, jejuniis illud suspendat, ut servituti animae subjiciat; et tertium gradum ascendit. In profundo crucis occultum est quod non vides, sed inde exsurgit hoc totum quod vides: adsit fides christiana, quod non potest comprehendere, credat corde, altiora se non quaerat, spes eum nutriat; et tunc quartum gradum ascendit. 9. Per hos gradus ascenderunt sancti omnes, continentes, conjugati fideles: evaserunt ruinas mundi, migraverunt ad loca tutissima, ubi jam nec barbaros timent, nec fragiles casus
Abbreviated transcription (Latin):
ggicrur. & de ista uirga quam magna
sisi fecit hic architectus. ⁊ arborem fecit
his ubi ipse angularis pependit lapis.
eeilas celi ꝑ quas hominem lapsum ad
usiem leuauit: Quale miracułm fr̃s huius
arhitacti. ut de iurga sua faceret scalas. et ta¬
les cuius caput incȩlum poneret. & per eas
ipse asendet et descenderet: & ꝓpter confir¬
mationem ipse suꝑ eas incumberet. Ascende
sccunis. qui desideras cȩlum: Non te ter¬
rat errum nec angustia. nec longitudo.
nit. alticudo: Nichil cueas. non nutant
g̃dus cius quos ille architectus sic confir¬
muit: ut in eius ligno manus suas clauis
asfigi uoluerit: Uide has scalas huus ar¬
chitecti discipłm apłm paulum. et demõs¬
trintem. et quasi gͣdus num̾antem. et as¬
andentem: & quamplurimos inuitantẽ.
fiato inquit genua mea ad patrem domini
omĩbus scĩs quȩ sit altitudo. et latiudo.
longitudo ⁊ ꝓfundum: Quatuor gradus
posuit crucis: non ergo laboriose sunt heȩ

Expanded text:
ga crux. Et de ista virga quam magna et mira fecit hic architectus! et arborem fecit crucis ubi ipse angularis pependit lapis, et scalas coeli per quas hominem lapsum ad Patrem levavit. Quale miraculum, fratres, hujus architecti, ut de virga sua faceret scalas, et tales quarum caput in coelum poneret, et per eas ipse et ascenderet et descenderet, et propter confirmationem ipse super eas incumberet! Ascende securus, qui desideras coelum: non te terreat earum nec angustia, nec longitudo, nec altitudo; nihil timeas, non nutant gradus ejus, quos ille architectus sic confirmavit, ut in ejus ligno manus suas clavis affigi voluerit. Vide has scalas hujus architecti discipulum apostolum Paulum et demonstrantem, et gradus quasi numerantem et ascendentem, et quam plurimos invitantem: Flecto, inquit, genua mea ad Patrem Dominiomnibus sanctis quae sit altitudo et latitudo, longitudo et profundum . Quatuor gradus posuit crucis. Non ergo laboriosae sunt hae
Abbreviated transcription (Latin):
dans eis et dicens. Si cui remiseritis peacti
et in filio et in patre: non ẽ. seiuncca tͥntis.
ubi ẽ. ꝑfecta unitas: Discedat arrums
confusus reus: quia tͥnitas unus ẽ d dd¬
quando dibi ꝑuersa heresis mea uerli pid¬
ficiunt cum sis aspis surcda obturaa saux̃
ne audias uoces incantantium : Nentris
te tam̃ a iuirga serpente cẽ comedendum: aũ
oues quas tenes captiuas. ad suum onseille
pastor adduxerit: ut sit unus grex et mis
pastor: Iste pastor nr̃ dilectissimi quiiN
uirga ferrea pascit et regit: confringt
et restituit. Ipse pastor ẽ: ipse rector. ipi
fabricator: ipse archicectus nr̃. Magnua
te pastorem uideo domine ihu oues pasctnt
errantem requirentem: inuentam cums
dio. ad gregem tuis hum̃is reportanten:
Magnum de architectum uideo. uirgi
portantem. in uirga pendentem: et d Ali
uirga multa miracula facientem: Multl
expauesco expositionem uͥnge huuis

Expanded text:
anctum. Si cui remiseritis peccata, et in Filio et Patre; non est sejuncta Trinitas, ubi est perfecta unitas. Discedat Arianus confusus reus, quia Trinitas unus est Dquando tibi, perversa haeresis, verba mea proficiunt, cum sis aspis surda, obturans aures ne audias vocem incantantium? Noveris te tamen a serpente esse comedendam, dum oves quas tenes captivas, ad suum ovile ille pastor adduxerit, ut sit unus grex et unus pastor. Ille pastor noster, dilectissimi, qui in virga ferrea pascit et regit, confringit et restituit, ipse pastor est, ipse rector, ipse fabricator, ipse architectus noster. Magnum te pastorem video, Domine Jesu, oves pascentem, errantes requirentem, inventas cum gaudio ad gregem tuis humeris reportantem: magnum te architectum video, virgam portantem, in virga pendentem, et de ista virga multa miracula facientem. Multum expavesco expositionem virgae hujus,
Abbreviated transcription (Latin):
pͥus contere inimici: excludendo de corde tuo
suggestiones diaboli Uis iuncere : Manus
forte̾ᷤ cuesimiem ant᷑ in bono oꝑe. Wis uincere: fige
pedes. non nutent uestigia cua fiequentan¬
do spectacula: & deserendo eccłiam Sedut
agendo hec omĩa intam magno agone. et cam
grandi luctamine possis implere uictoriam:
mattut cibi dominus auxilium de sõ a&¬
estis ad fontem aquȩ. Non dicatis incoui
mus: Fons iste uisibilis. simuttuoo et se
non solum corporis sordes mundat : seg
nam a peccatis lib̾at. D ebetis autem it
cur uirtut illius aquȩ & animȩ prons
corpori. Non enim omis aqua mundi
Sc̃ificatur bec ꝑ consecrationem uebi
Tolle enim uerbum & quid aqua ni ans
Accedit u̾bum ad elementum: et sit dera¬

Expanded text:
prius contere inimici, excludendo de corde tuo prius contere inimici, excludendo de corde tuo suggestiones diaboli. Vis vincere? Manus tuae fortes inveniantur in bono opere. Vis vincere? Fige pedes, non nutent vestigia tua frequentando spectacula et deserendo ecclesiam. Sed ut hanc etiam in tam magno agone et tam grandi luctamine possis implere victoriam, mittat tibi Dominus auxilium de saestis ad fontem aquae; non dicatis in cordmus? Fons iste visibilis, similitudo est anon solum corporis sordes mundat, sed animam a peccatis liberat. Debetis autem nosse cur virtus illius aquae et animae prosit et corpori. Non enim omsanctificatur haec per consecrationem verbi. Tolle enim verbum, et quid est aqua nisi aqua? Accedit verbum ad elementum, et fit sacra
Abbreviated transcription (Latin):
non metuas: habes quod agas. Inuoca do¬
minum uirtutum.: induat te ex alto uir¬
tutem. ut illam ꝓferas uocem. si consistãt
aduersum me castra non timebit cor me¬
um: et si exurgat in me p̾lium: in illud
ego sꝑabo. In illud. In quo. nisi in domino
iurtutum qui militem situm expeccat di¬
micantem ut aduiuet laborantem: bap¬
tratus es. mundatus. uc̃tus oleo: restaura¬
tumẽ. corpus tuum ad pͥorem statum pͥmi
illius hominis ante peccatum Noli postino¬
dum male securus eẽ. Ad agonem ꝓduceris.
contͣ diabolum uitiorum pͥncipem dimica¬
bis. In arena huuis mundi utręq partes:
xp̃i scilicet et diaboli. Infinita populi multi¬
tudo de expectat luctantem : et quisnam
iuncat. uide omẽm turbam nimia intentioe
pendentem Non de te triunphet pars diabo¬
li. Siuis iuncere noli dete p̃sumere: sed illi
assigna uictoriã gloriam qui tibi donat ut
uiccoriȩ ꝑferas palmam Uis uincere: Caput

Expanded text:
non metuas, habes quod agas. Invoca Donon metuas, habes quod agas. Invoca Dominum virtutum, induat te ex alto virtute, ut illam proferas vocem: Si consistant adversus me castra, non timebit cor meum; et si exsurgat in me praelium, in illo ego sperabo In illo, in quo, nisi in Domino virtutum, qui militem suum ita exspectat dimicantem, ut adjuvet laborantem? Baptizatus es, mundatus, unctus oleo, restauratum est corpus tuum ad priorem statum primi illius hominis ante peccatum; noli postmodum male securus esse. Ad agonem produceris, contra diabolum vitiorum principem dimicabis in arena hujus mundi: utraeque partes, Christi scilicet et diaboli, infinita populi multitudo te exspectat luctantem; et quisnam vincat, vide omnem turbam nimia intentione pendentem. Non de te triumphet pars diaboli. Si vis vincere, noli de te praesumere: sed illi assigna victoriae gloriam, qui tibi donat ut victoriae perferas palmam. Vis vincere? Caput
Abbreviated transcription (Latin):
ut naium tantis ꝑiculis ereptam: ad por¬
tum securitatis ipse ꝑducat Baptizatus
es. signatus es regio caractere. cepisti conse¬
qui annonam de mensa regisdui: noli esse
desertor. nec ut delicatus miles defluas
ꝑ uoluptates: & te hostis diabolus inemem
disfluentemq inueniat: sed ut fortis miles
quicquid potes age in hoc bello: ut iurtus
tua xp̃c non solum de tuaatur. uerum
çciam alu ꝓficiant ad silutem. Postula¬
a rege cuo arma spãlia. Gellum tibi inquit
indicitur. in quo enitescas pugnando: ut ad
plenam pacem trumphando ꝑuenias. Nõ
contͣ unum dimicabis: multi enim contra
te exient aduersarui. Pugnabis enim cum
uicus: et ut beatiis martyr cyprianus ait.
si depresseris auaritiam: exurget libido:
Quod ñ ubidinem suꝑ aueris: succedit am¬
bitio. Et si ambitio a de fuerit deuicta. ira.
delus. emulatio. muidentia. suꝑbia. ebriosi¬
tas cum ceteris suis pestiferis sociis in unũ

Expanded text:
ut navem tantis periculis ereptam, ad porut navem tantis periculis ereptam, ad portum securitatis ipse perducat. Baptizatus es, signatus es regio charactere, coepisti consequi annonam de mensa Regis tui. Noli esse desertor, nec ut delicatus miles diffluas per voluptates, et te hostis diabolus inermem diffluentemque inveniat: sed ut fortis miles, quidquid potes age in hoc bello, ut virtus tua Christus non solum te tueatur, verum etiam alii proficiant ad salutem. Postulaa Rege tuo arma spiritualia. Bellum tibi, inquit, indicitur, in quo enitescas pugnando, ut ad plenam pacem triumphando pervenias. Non contra unum dimicabis; multi enim contra te exient adversarii: pugnabis enim cum vitiis, et, ut beatus martyr Cyprianus ait, si depresseris avaritiam, exsurget libido; quod et si libidinem superabis, succedet ambitio; et si ambitio a te fuerit devicta, ira, zelus, aemulatio, invidentia, superbia, ebriositas cum caeteris suis pestiferis sociis in unum
Abbreviated transcription (Latin):
UONIAM in proximo est
dies redemptionis ur̃e: per¬
cipide dil ectissimi ea que uos
erudiant atq corda ura
enutriant erigant. cor
morem dei. Feruor iste tanti
amoris: non pigrescat in cordib urĩs. Nec
putet quis tantum ẽẽ xp̃ianum quod his
imbutus mistus renascitur ex aqua et spũ:
et postiodum dimittat se uoluptatibus
uariis: securusq effectus quod in sacram̃¬
to baptismatis munierit animam suam.
non eam custodiat contra uersucias inimici:
immo et ipse quantum potest custodiat.
& custodiendum petat: ne tempestatibus
huius mundi ꝓcellisq deꝑeat. B aptizatus
ẽ. quis: nauis ẽ. intaurata subiuncta. ue¬
lificata Missa in mare. indigeit gub̃nacu¬
lo quousq ad portum desideratum ꝑueni¬
at. Mare hoc seculum scilicet non solum
tempestatib copulisq ꝑiculosum ẽ: uerũ
ȩtiam bestus cupiditatum insidiantibus
omĩ industria excitati iam uigilant nautȩ.
frequent̃ eciam. xp̃s inuocetur gubnator

Expanded text:
uoniam in proximo est dies redemptionis vestrae, percipite, dilectissimi, ea quae vos erudiant, atque corda vestra enutriant, erigant, corroborent ad timorem Dei: fervor iste tanti amoris non pigrescat in cordibus vestris. Nec putet quis tantum esse christianum, quod his imbutus mysteriis renascitur ex aqua et spiritu, et postmodum dimittat se voluptatibus variis; securusque effectus quod sacramento Baptismatis munierit animam suam, non eam custodiat contra versutias inimici. Imo et ipse, quantum potest, custodiat, et custodiendam petat, ne tempestatibus hujus mundi procellisque depereat. Baptizatus est quis, navis est instaurata, subuncta, velificata, missa in mare; indiget gubernaculo, quousque ad portum desideratum perveniat. Mare, hoc saeculum scilicet, non solum tempestatibus scopulisque periculosum est, verum etiam bestiis cupiditatum insidiantibus  omni industria excitati jam vigilent nautae: frequenter etiam Christus invocetur gubernator,
Abbreviated transcription (Latin):
dis loqueremur: simul agnouimꝰ simu
ficumus. N unc ęciam quid accepturi estĩ
ul quid eritis: adhuc mauribus urĩs in¬
snat strepitus nr̃e uocis. Ammonemus
uosit fis. obsecramus ut patres. horta¬
mir ut filios. Nolite ꝑdere tantũ bonũ.
amor. xp̃i in cordibus urĩs non refriges¬
cat: amor matris huius circa uos nõ cor¬
pescat. quȩ uos parturiit. que curam
spem urãm diligit. quȩ quotidie rede¬
untes materno sinu excipit. quȩ uob̃ spir¬
tiles cibos p̃parat. quȩ ad ęt̾̃nam saturita¬
tem ꝑducere conat᷑ desid̾at. Immaculatos
filios deo patri uult assignare : quos tan¬
ta cura ac sollicitudine dignat᷑ nutrire:
hanc toto corde amate. Hanc amando con
diligite: atq ꝑ nr̃a mercede iillo sacra¬
tissimo fonte ꝓ nob̾ orate. Orate pro pace
orate pro lib̾atione huius terrȩ. orade ut
misereatur: qui uste mdignatur. Nouel¬
li filii dum in ur̃a scã natuutate pat̾ exul¬

Expanded text:
dies loqueremur, simul agnovimus, simul dies loqueremur, simul agnovimus, simul flevimus. Nunc etiam quid accepturi estis, vel quid eritis, adhuc in auribus vestris insonat strepitus nostrae vocis: admonemus vos ut fratres, obsecramus ut patres, hortamur ut filios. Nolite perdere tantum bonum. Amor Christi in cordibus vestris non refrigescat: amor matris hujus circa vos non torpescat; quae vos parturit, quae curam spem vestram dirigit, quae quotidie redeuntes materno sinu excipit, quae vobis spirituales cibos praeparat, quae ad aeternam saturitatem perducere desiderat. Immaculatos filios Deo Patri vult assignare, quos tanta cura ac sollicitudine dignatur nutrire. Hanc toto corde amate; hanc amando, condiligite: atque pro nostra mercede in illo sacratissimo fonte pro nobis orate. Orate pro pace, orate pro liberatione hujus terrae; orate ut misereatur qui juste indignatur. Novelli filii, dum in vestra sancta nativitate pater exsul
Abbreviated transcription (Latin):
tribus cus non habes lapidem angulan̾.
nec tecum ex duab pennis ħaritatis
dilectionẽ dei et ꝑ xini de habere demons¬
tras: quia nec deum diligis sicut dil¬
gendus ẽ: nec ꝓximum sicut te ipsur
Dileges enim dominum deum tuui
dictum est ex dodo corde tuo ex toui
anima cua: & ex dota uirtute tua Pa
cortuum patri. animam filio. iurtutem
sp̃ui scõ. Ecce tria trinitati. Excribus
oum hominem: unȩ trinitati. sacrifici
obtulisti. Heresem arrianam iuicisti.
ꝯmam dominus deus tuus non tres dii.
qinus dñs ẽ. Hȩc est fabrica scã. hȩc est
idli uera in qua sunt oues xp̃i : nõ lupi
ndorum: oues xp̃i cimete insidias iuporũ:
Uidte quia nichil subt̾ctum ẽ. utilititi ur̃e.
in quantum ipse dominus donauit: de
anuntittione uerbi dei. Quid xp̃c sit. &
Et quar tanta mala patiamur. uł quibꝰ
menis peccatorum in manus tribulantiũ
smnati fuerimus cum ante paucissimos

Expanded text:
tribus tuis non habes lapidem angularem,tribus tuis non habes lapidem angularem,em non credis: nec tecum ex duabus pennis charitatis dilectionem Dei et proximi te habere demonstras; quia nec Deum diligis sicut diligendus est, nec proximum sicut te ipsum. Diliges enim Dominum Deum tuum, dictum est, ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua . Da cor tuum Patri, animam Filio, virtutem Spiritui sancto. Ecce tria Trinitati, ex tribus unum hominem uni Trinitati sacrificium obtulisti, haeresim arianam vicisti; quoniam Dominus Deus tuus non tres dii, sed Dominus unus est. Haec est fabrica sancta, haec est aula vera, in qua sunt oves Christi, non lupi ticorum; oves Christi, timete insidias luporum: videte quia nihil subtractum est utilitati vestrae, in quantum ipse Dominus donavit de annuntiatione verbi Dei. Quid Christus sitsed quare tanta mala patiamur, vel quibus meritis peccatorum in manus tribulantium nos traditi fuerimus, cum ante paucissimos
Abbreviated transcription (Latin):
suĩ citis si spc̃ sc̃ habitat in uob. an dur¬
sat mansiones in corde cuo p̃paras an age
ut inuorem partem teneat pater mur
ininorem filius minor: inferiorem saus
habitat trinitas: Quare : Quia dican
We duplici corde. Insensate anepte fe
ignis iplendor et scalor. simul atq isgi¬
rabiliter nec distincte seo equalit subo
una lucerna et una crimtas deus antiea¬
simul non potest habitare animambi¬
minam: Si apud te ęquali unitar as
uidue trͥitatis non fuerit digna muso
inuenta: respondetur cibi. E cae rlique¬
cur uob̾ domus ur̃a descita. Nonaum
de lapidib uiuis construis templum dn
quos rebaptitando p̃focas. ex honors.
reprobas. uastas. dampnas. ext̃minist
fundam̃ta apłorum sequeris. cunt
ipsi columpnȩ dĩ uiui. suꝑ quas t̾na¬
uit sapientia domum suam ut aituc¬
retur uerum illud templium in quata
pietatis magnum sacram̃tum. Dequ.
templo dicebat iudeis. Soluite templit
hoc: et in triduo resuscitabo illud. In pa¬

Expanded text:
Spiritus sanctus habitat in vobis ? An diversas mansiones in corde tuo praeparas Trinitati, ut majorem partem teneat Pater major, minorem Filius minor, inferiorem Spirihabitat Trinitas. Quare? Quia dictum est, Vae duplici corde ! Insensate, inepte, fatue: ignis, splendor, et calor simul atque inseparabiliter, nec distincte, sed aequaliter habitant unam lucernam, et una Trinitas Deus simul non potest inhabitare animam humanam? Si apud te aequalis unitatis individuae Trinitatis non fuerit digna mansio inventa, respondebitur tibi, Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta . Non enim de lapidibus vivis construis templum Deo, quos rebaptizando praefocas, exhonoras, reprobas, vastas, damnas, exterminas. Nec fundamenta Apostolorum sequeris, cum sint ipsi columnae Dei vivi, super quas fabricavit sapientia domum suam; ut construeretur verum illud templum, in quo erat pietatis magnum sacramentum. De quo templo dicebat Judaeis: Solvite templum hoc, et in triduo resuscitabo illud . In pa
Abbreviated transcription (Latin):
Audi propħam dicentem exꝑsonaxpĩ.
Spiritus domini super me ꝓpterquod
iurcit me: euangłizare pauperibus
misit me. Audi inpsalmis. Ulerbo dnĩ
celi firmati sunt:de spũ oris eius omĩs
iuirtus eorum. Et iterum. Redde michi
leticiam salutaris tui: et spũ principali
confirma me. Audi hoc idem ineuangłio
confirmatum. Dominus. xpc discipłis¬
ait. Data ẽ michi omĩs potestas incelo
& interra. Euntes docete omnes gentes
baptizantes eos innomine patriset fi¬

Expanded text:
Audi prophetam dicentem ex persona Christi: Audi prophetam dicentem ex persona Christi: Spiritus Domini super me, propter quod unxit me, evangelizare pauperibus misit me . Audi in Psalmis, Verbo Domini coeli firmati sunt, et spiritu oris ejus omnis virtus eorum : et iterum, Redde mihi laetitiam salutaris tui, et spiritu principali confirma me . Audi hoc idem in Evangelio confirmatum: Dominus Chrisait: « Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra. Euntes docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris, et Fi
Abbreviated transcription (Latin):
lor. Uidemus enĩ incelo currẽtem. fulgẽ¬
tem calentem. Duude ergo si potes arria¬
ne solem: et tum demum diuide crinita¬
tem. Sed fortassis de sole discernendo ra¬
ratio difficilis est. quia in cęlo ẽ: & a nob̾
longe positus ẽ. Ecce aliud proponimus
elem̃tum quod minus ẽ: & interra no¬
biscumc̃. Iguem dico qui mmanibus
nrͣis habetur: et cam̃ nunquam diuiditur.
et ignis enuntria habet: sed diuidinon
potest. hoc ẽ motum. lucem ce feruorem.
Si igitur nefande heretice duudere nõ
potes creatum. solem et ignem: quomꝰ
potes diuidere deum omĩum creatorẽ:¬
Audi autem & disce hanc magnam et u¬
nicam trinidem trinitatem ab exordio
generis humani fuisse ostensam audi
mlege et prophis. in spalmis ce meũgłio
Audi in apło proculdubio declaratam:
audi inquam ingenesi. Fecit deus homi¬
nemdei ad iaginem dei. U t simul ostẽ¬
deret inseparabilem trinitatem. ait in
eo libro. Et sp̃s dei ferebatur suꝑaquas.

Expanded text:
lor. Videmus enim solem in coelo currentem, fulgenlor. Videmus enim solem in coelo currentem, fulgentem, calentem. Divide ergo, si potes, ariane, solem, et tum demum divide Trinitatem. Sed fortassis de sole discernendo difficilis est ratio, quia in coelo est, et a nobis longe positus est. Ecce aliud proponimus elementum quod minus est, et in terra nobiscum est: ignem dico, qui in manibus nostris habetur, et tamen non dividitur. Et ignis enim tria habet, et dividi non potest: hoc est, motum, lucem et fervorem. Si igitur, nefande haeretice, dividere non potes creatum solem et ignem, quomodo potes dividere Deum omnium creatoreAudi autem et disce hanc magnam et unicam Trinitatem ab exordio generis humani fuisse ostensam. Audi in Lege et Prophetis, in Psalmis et in Evangelio, audi in Apostolo procul dubio declaratam. Audi, inquam, in Genesi: Fecit Deus hominem ad imaginem Dei. Ut simul ostenderet inseparabilem Trinitatem, ait in eo libro, Et Spiritus Dei ferebatur super aquas .
Abbreviated transcription (Latin):
sentiunt contra dominum. Respondent
nobis dicentes. Oramus dominum utiq
intrinitate: sed ut legimus patrem mai¬
orem filium minorem sp̃m̃ scm̃ inferio
&e colitis deum: Sic plane legimus. sic co¬
limus. sic oramus. Ad hoc dicimus. Sigͥ
ita deum colitis et tratis: hoc non est dm̃
magnum unum colere & rogare: sedtreᷤ
deos facere. Et ubi ẽ. quod in lege duina
colitur. audi isrł dominus deus tuus.
deus unus ẽ.& iterum alibi ait. dominũ
deum tuum adorabis. et illi soliseruies:
Si enim aliuid ẽ pater aliud filius. aliud
sp̃c sc̃s. iam nonẽ una trinitas. sed diui¬
sapotestas. Quomocdo ergo auͣ discrepãs
potestas stare potest: Iusta euangłium
Quomodo aut̃ diuinitas a semecipsa dis¬
cernitur. cum lucis splendor aut solis
calor. nullatenus separetur: Ecce enim
sicut uidemus in sole tria sunt: & separa¬
ri omnino nõ possunt. Quȩ aut̃ criaft̃
sunt uideamus. Curfus. splendor: et ca¬

Expanded text:
sentiunt contra Dominum. Respondent sentiunt contra Dominum. Respondent nobis, dicentes: Oramus Dominum utique in trinitate, sed ut legimus, Patrem majorem, Filium minorem, Spiritum sanctum inferioret colitis Deum? Sic plane; sic legimus, sic colimus, sic oramus. Ad hos dicimus: Si ergo ita Deum colitis et oratis, hoc non est Deum magnum unum colere et rogare, sed tres deos facere: et ubi est quod in lege divina legitur, Audi, Israel; Dominus Deus tuus, Deus unus est? Et iterum alibi ait, Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies . Si enim aliud est Pater, aliud Filius, aliud Spiritus sanctus; jam non est una trinitas, sed divisa potestas. Quomodo autem discrepans potestas stare potest, cum juxta quod i? Quomodo autem divinitas a semetipsa discernitur, cum lucis splendor aut solis calor nullatenus separetur? Ecce enim sicut videmus, in sole tria sunt, et separari omnino non possunt. Quae autem tria sunt videamus: cursus, splendor, et ca
Abbreviated transcription (Latin):
paretur: sicut legitur in propħa. Quife¬
cit fortia: fortior est. Et qui fecit pulcra:
pulcrior est illis. Sic autem huius unice
deitatis p̃celsa insignia p̃dicamus: ut ta¬
men non sicut uidei. sed sicut xp̃ĩani tri¬
nitatis diuine mistĩa pariter fateamur.
Sicut enim ommipotens & ineffabilis pa¬
ter ẽ: ita omnipotens & incomp̃hensibiliᷤ
filius. ita etiam sp̃s sc̃s in patre &e filio. in¬
discrete conexus. ineffabilis atq iminẽ¬
sus ẽ. Pater enum et filius et sp̃s sẽs unus
deus omnipotens unus in trinitate. unus
in potestate. unitas. trinitas. sempiterna
maiestas. unum potens ꝑomĩa. et trinitaᷤᷤ
in unitate: et unitas intrinitate cõsistit.
Sednec crinitas diuiditur: nec unitas¬
separatur. Hac gͥ catholica fide armati
hereticos. qui se hoc tempore impie iacti¬
tant. et multos xpĩanos nr̃os seducendo
corrumpunt atq decipiunt. breuiter
ꝑcũctemur: quom̃ orant dominum qui

Expanded text:
paretur: sicut legitur in propheta, Qui feparetur: sicut legitur in propheta, Qui fecit fortia, fortior est; et qui fecit pulchra, pulchrior illis deitatis praecelsa insignia praedicamus, ut tamen non sicut Judaei, sed sicut Christiani, Trinitatis divinae mysteria pariter fateamur. Sicut enim omnipotens et ineffabilis Pater est, ita omnipotens et incomprehensibilis Filius: ita etiam Spiritus sanctus in Patre et Filio indiscrete connexus, ineffabilis atque immensus est. Pater enim et Filius et Spiritus sanctus, unus omnipotens Deus, unus in trinitate, unus in potestate, unitas, trinitas, sempiterna majestas, unum potens per omnia, et trinitas in unitate, et unitas in trinitate consistit: sed nec trinitas dividitur, nec unitasseparatur. Hac igitur catholica fide armati haereticos, qui se hoc tempore impie jactitant, et multos Christianos nostros seducendo corrumpunt atque decipiunt, breviter percontemur, quomodo orant Dominum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
dicente propła sacrabor dum manifesta¬
bitur głi tua lualis sit autem hȩc gła
futura et quibus diuicuis floreat. quãto¬
ꝙ splendore p̾fulgeat: laudare possumũ
cxplicare non possumus. Quare: Quralegi¬
mus quod oculus non uidit. nec auris au¬
diuit. nec in cor hominis ascendit: que pre¬
parauit deus diligentib se.Si igitur ca
nȩquȩ dominus omnipotens p̃parauit
scĩs sius. catholicis et fidelibus populis: qͥd
ẽ ipse deus quitanta ce talia p̃parauit:
Quid est inquam omnipotens deus: Quid:
Iisi inestimabilis. ineffabilis. incomp̃hen¬
sibilis. ultra omnia extra omnia. p̃ter omĩa:
Omnem enim creaturam suam excedit:
omnem facturam preterit: uniu̾sam pre¬
cellit. Si enim queras magnitudinem:
maior ẽ. Si pulcritudinem: pulcrior. Si
dulcedinem: dulcior Sisplendorem: ful¬
gidior. Suiusticiam: iusticͣiam Si forti¬
tudinem: fortior s ipietatem: dem̃tior.
llulla enimratio patitur. ut uł factura
factori ȩquetur. uel opus atiartifici com¬

Expanded text:
dicente propheta, Satiabor dum manifestabitur gloria tua . Qualis sit autem haec gloria futura, et quibus divitiis floreat, quantoque splendore praefulgeat, laudare possumus, explicare non possumus. Quare? Quia legimus, Nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparaa, quae Dominus omnipotens praeparavit sanctis suis catholicis et fidelibus populis; quid est ipse Deus, qui talia et tanta praeparavit? Quid est, inquam, omnipotens Deus? quid, nisi inaestimabilis, ineffabilis, incomprehensibilis, ultra omnia, extra omnia, praeter omnia? Omnem enim creaturam suam excedit, omnem facturam praeterit, universa praecellit. Si enim quaeras magnitudinem, major est; si pulchritudinem, pulchrior; si dulcedinem, dulcior; si splendorem, fulgidior; si justitiam, justior; si fortitudinem, fortior; si pietatem, clementior. Nulla enim ratio patitur, ut vel factura factori suo aequetur, vel opus artifici com
Abbreviated transcription (Latin):
sine causa manus attriuit:. non sine
causa frigus et estus colerauit. Hoc est.
quod ait. ut cum gaudio hc. faciant: s
non cum tristicia. Nonenm expedit
uobis. Numquuid dixit nõ expedit illis
S dixit: non expedit uobis. Nam illipi¬
positi. quando constristantur demalisuriꝰ
expedit illis: ipsa tristicia prodẽ alis. sed
non expedit uob̾. Nichil autem uolumus
expedire: quod non expedit uobis. Sunui¬
gͦ fr̃s. indominico agro bonum operemut:
ut suul de mercede gaudeamus. Iem.¬

Expanded text:
sine causa manus attrivit, non sine sine causa manus attrivit, non sine causa frigus et aestum toleravit. Hoc est quod ait, Ut cum gaudio hoc faciant, et non cum tristitia; non enim expedit vobis. Numquid dixit, Non illis expedit. Non; sed dixit, Non expedit vobis. Nam illi praepositi quando contristantur de malis vestris, expedit illis; ipsa tristitia prodest illis: sed non expedit vobis. Nihil autem nobis volumus expedire, quod non expedit vobis. Simul ergo in Dominico agro, fratres, bonum operemur; ut simul de mercede gaudeamus.