comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
phcrio scd̃m suꝑiꝰ dictum modũ. ꝯsonantias dissonantiasq per¬
pendo. Idem si d̾iapason⁊ sonantiã noluero temptare. totã trib
partib sexo. atꝙ in unã luas o distribucns. casdẽ simł ił alt̃¬
utram pulsans quidꝯ sonet uł quuid dissonet utraq cognosco.
T̃ripła ucro que ex ꝑmixtis. sonantũs nascit᷑ ita redditur. ut
si totam inquatuor parti diuisionib partiam᷑. atq intͤs
et tinam tota nertui plixitas duidat᷑. Itaq semipherium tͥb
appositũ triple ꝓportionis dissonantiam et ꝯsonantiã teddec¬

Expanded text:
phaerio secundum superius dictum modum consonantias dissonantiasque perphaerio secundum superius dictum modum consonantias dissonantiasque perpendo. Item si diapason consonantiam tentare voluero, totam tribus partibus seco, atque in unam duasque distribuens, easdem simul vel alterutram pulsans, quid consonet vel quid dissonet utraque cognosco. Tripla vero quae ex mistis consonantiis nascitur, ita redditur ut, si totam IIII partium divisionibus partiamur, atque in tres et unam tota nervi prolixitas dividatur; itaque semisphaerium tribus appositum, triplae proportionis dissonantiam et consonantiam redde
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽ admodũ
in ciubitanter
ligatur talibreuissimo ac simplici efficit cati¬
poterit in strumento. Sit rognla diligent̃ extensa. poc epser¬
a d. cui dito sentspheria quas magadas groci uocaut iusiꝑ. appo¬
nant᷑ ttant ib ea ꝯtte est .e. curuatura adi̾d quod est .S. diducta
linea rectos curum so angulos efficiat. Item abea que est.ẜ. curua¬
taad idqd est s punctũ deducta linea tectos circum seangulos
tedut. Stut ucto he. equaliter undiq ꝓpolite. et ad eosdemusis
scinispherium tangit usq. ad.f. punctũ quo rurs abalia parte
altero neruus semispherio ningit᷑ diuido spacium quod ẽ .e. f.
partib septem etad partem quartam septimax appono pruictũ
um suꝑiorib semispheriis apposuero atos alterutra uicissim .c.¬
.R. et .K. f. plecĩto adhibito pellant᷑. diatesseron ꝯ sonantiã nos¬
co. Qd̾ si diapente efficere uolrmnꝰ quinq partib totum diuido
accres uni portioni duias uero relique dabo. atq ita posito semis¬

Expanded text:
Quemadmodum indubitanter ligatur, tali brevissimo ac simplici effici poterit instrumento. Sit igitur regula diligenter extensa A D, cui duo hemispheria, quas magadas Graeci vocant, insuper apponantur, ita ut ab ea quae est E curvatura ad id quod est B deducta linea rectos circa se angulos reddat: item ab ea quae est F curvatura ad id quod est C punctum deducta linea rectos circum se angulos efficiat. Sint vero hae aequaliter undique perpolitae ad eosdem usus, semisphaerium tangit, usque ad F punctum, quo rursus ab alia parte altero nervus semisphaerio jungitur, divido spatium quod est E F septem partibus, et ad partem quartam septimarum appono punctum um suK. et K. F. plectro adhibito pellantur, diatessaron distantia coco. Quod si diapente efficere volumus, quinque partibus totam divido, ac tres uni portioni, duas vero reliquae dabo, atque posito ita semis
Abbreviated transcription (Latin):
regula. Inquare musta doctoꝵ sententiedi scordiafuit. Quidã
enmi qdi pithagoricis distiplinis inarime cirdiderunt. Hãt in¬
tentionẽ armonice cẽ licebant. ut cunctarationt sentanea seq̃¬
itit sensum enĩdare quedani quodam in seniiã cognicionis.
rationẽ uero ꝑficere. Aristoxenis ucro e contrariorationẽquid̃
comiteac scdariam cẽ dicelat cuncta sensus iudicio uero c̾ͥmiuar
pendat. et ita ratio ꝓportiones inueniat ut ue sensus reclamet. Du¬
orum q hoꝵ ꝯcordia om̃is armoniceintentiomisceat᷑. Ato ĩ eo ma¬
ximcaristoxenum ac pithagoricos rep̾hendit quodaristorenus
nich̃tationi ẜ sensib tantum credit. Pichagoricos autẽ quia mi

Expanded text:
regula, in qua re multorum doctorum sententiae discordia fuit. Quidam enim qui Pythagoricis disciplinis maxime crediderunt, hanc intentionem harmonicae esse dicebant, ut cuncta rationi consentanea sequerentur. Sensum enim dare quaedam quodam modo semina cognitionis, rationem vero perficere. Aristoxenus vero econtrario rationem quidem comitem ac secundarium esse dicebat, cuncta vero sensus judicio terminari, o quoque perpendat, et ita ratio proportiones inveniat ut ne sensus reclamet, duorumque horum concordia omnis harmonicae intentio misceatur. Atque in eo maxime Aristoxenum ac Pythagoricos reprehendit, quod Aristoxenus nihil rationi, sed tantum sensibus credit, Pythagoricos autem quod mi
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑ tangiam unt uoculeat neruo. Si igit᷑ hypate mesonet nete
dieteugmenon duc macucũ diatesseron fuerint iuncte sicut¬
iungit᷑ nete quidẽ elieteugmenon ea que est nete hyꝑboleon. l¬
pate aũ meson eaque est meson utraꝙ ꝓduttamq. sonabit et
mescadnete diez eugneñ. et eadem mescad hypace meson. Item
nete hyꝑboleon ad nete diez eugneñ ad ly pacen meson. Item si
ad grauiorem partem utrinso diatesseron ⁊ sonantie relarent᷑
critad mesesi quidẽ hypatõ alia tesseron retinens ꝯsonantiã hy¬
pate hipaton. Ad neteaũ diczougieñ parameses Gonsonabitq¬
et hẏpate hipaton ad hipaten meson. et necem diezcugneñ ad pa¬
ramesc et neten diezeugineñ ad ypate mesan. Ꝙ ea modo ut grauio
queestads quidem ꝓrimã diatelleron retineat⁊ ionantiaaru

Expanded text:
 tanquam uni voculae ac nervo. Si igitur hypate meson et neten diezeugmenon duae in acutum diatessaron fuerint junctae, si conjungitur nete quidem diezeugmenon ea quae est nete hyperboleon, hypate autem meson ea quae est mese, utraque ad utramque consonabit, et mese ad neten diezeugmenon, et eadem mese ad hypaten meson. Item nete hyperboleon ad neten diezeugmenon et ad hypaten meson. Item si ad graviorem partem utriusque diatessaron consonant ae relaxentur, erit ad meses quidem hypaton diatessaron retinens consonantiam hypate het hypate hypaton et hypate meson ad nete diezeugmenon. Ad paramesen autem nete diezeugmenon, et hypate meson, sed eo modo, ut gravior, quae est ad sibi quidem proximam. diatessaron
Abbreviated transcription (Latin):
destiterit dicendum uidet᷑. Dithagorietenim ꝯsonantrascliaper¬
tear deatesseron simplices arbitrant᷑. atos ephis unã cdrapason
consonantrã iungunt. Esse etiam diapenteac diapason. ecbis
diapasor alan tripli. banc quadrupli. Drapa son uero acdia¬
testeron. sorantiam esse nonestimant. Ideirco qũ ñ iusupati
clariuel ist̾iplici cadit comꝑatione s in multiplici supparciẽte.
Set en mu boe pportio nocum. ut. uiti ad .i. Siquis en łboꝵ i

Expanded text:
disteterit dicendum videtur: Pythagorici enim consonantias diapente ac diatessaron simplices arbitrantur, atque ex his unam diapason consonantiam jungunt, esse etiam diapente ac diapason, et bis diapason, illam triplicis, hanc quadrupli. Diapason vero ac diatessaron consonantiam esse non aestimant, idcirco quoniam non insuper particulari vel multiplici cadit comparatione, sed in multiplici superpartiente. Est enim haec proportio vocum ut octo ad 3; si quis enim
Abbreviated transcription (Latin):
m̃uero sonum esse
ꝑcussionem gratritatis atq acuminiso stare pos̾uerinit.¬
diffrãm diuersa ratione ponebant aristorenum secuti. et pytha
acumen arbitratinqualetate consistere. pichagorict uero inquã¬
titate ponebant. Ptholomeusautẽ pichagoritis ꝓpͥor uuidet᷑. idcr
oo qm̃ ipẽ quoꝙ gr̃auitatẽ ato acumen ñ inqualitate ptitat.s in
quantitate conscitui. Et enĩ spissiora et subtiliora corꝑa.acum̃
ratiora et uastiora edere grauitatẽ. ut nicħ nc̃ deuicensionis rela¬
rationisq mododicat᷑. quãquã etiam cum relaxat᷑ aliquid quasi
fit pariꝰatq crassuus. Cum uero tendit᷑. spissitis reddit᷑ subtiliusq¬
imisone a lie minime. Unisone sunt
doalia est grauior alia acutior. Haꝵ partim ita sunt ut caꝵinter
sediffrã cõmmnunt fine iungat᷑. Noncutmi discreta ẽ ẜagrams

Expanded text:
m vero sonum esse cussionem, gravitatis atque acuminis differentiam diversa ratione ponebant, Aristoxenum secuti et Pythago atque acumen arbitratur in qualitate consistere; Pythagorici vero in quantitate ponebant. Ptolemaeus autem Pythagoricis propior videtur. Idcirco quoniam ipse quoque gravitatem atque acumen non in qualitate putat, sed in quantitate constitui. Etenim spissiora ac subtiliora corpora acumen, rariora et vastiora edere gravitatem, ut nihil nunc de intensionis relaxationisque modo dicatur. Quanquam etiam cum relaxatur aliqua quasi sit rarius atque crassius, cum vero intenditur spissius redditur, subtiliusqnisone, alie minime. Unisone sunt do alia gravior, alia acutior. Harum alie partim ita sunt, ut earum inter se differentia communi fine iungatur. Non enim discreta es
Abbreviated transcription (Latin):
od qm̃ de commatis ratione paululũ p̾diximus non est defit¬
giendũ. et inqualiꝓportioneidem ip̃m coma constineat᷑ osten¬
berc. Est enim coma quod ultimũ cõp̾hendepossitanditꝰ. Dicendũ¬
q est. semitoniũ minus ac semitonium maius quantis singillatĩ
comatib constare udeant᷑. ip̃c quoq tonus quantis rurstis comatib
conuingit᷑. Ac pͥmũ hinc conueniens sumatur uttum.
int̃pesito numero non potest. Idcirco posterius rep̃hensio¬
firmit demonstrabit᷑. Quã en ĩ demonstrationẽ ponitarchites ni¬
sed unitas. Si enĩnumerus est .D. et parsestcun qui est .e. mecit᷑ s.
nuimierus .o. numcrũ. Quocura et e numerũmetiet᷑. Quoficut¬
.c. queq metiat᷑. Utriunq igit᷑ .c. et e. nimeriis metiet᷑ .d. numer̾
quod eit impossibile. Quiẽnĩ sunt minimi m cadem ꝓportioneq̃¬
blibetalus numeris. hipͥmiad semincẽsunt et sorm dlim̃m¬
tenbit. Qalio cerca nulsus intidit medtus numerits quicimipa¬

Expanded text:
m de commatis ratione praediximus, non est diffugiendum et in quali proportione idem ipsum comma contineatur ostendere. Est enim comma quod ultimum comprehendere possit auditus, dicendumque est semitonium minus ac semitonium majus, quantis sigillatim commatibus constare videantur. Ipse quoque tonus quantis rursus commatibus conjungitur. Ac primum hinc conveniens sumatur initium.interposito numero non potest. Id vero posterius firmiter demonstrabitur. Quam enim demonstrationem ponit Architas, nised unitas. Si enim est numerus D et pars ejus est qui est E, metietur D numerus E numerum. Quocirca et E numeruC quoque metiatur, utrumque igitur C et E numeros metietur D numerus, quod est impossibile. Qui enim sunt minimi in eadem proportione quibuslibet aliis numeris, hi primi ad se invicem sunt, et solam diffecendit. Quocirca nullus incidet medius numerus, qui eam pr
Abbreviated transcription (Latin):
culo ciroa cent¬
rum ad hoc iuxͣ
placitũ cͥcumd̃ꝰ¬
uc̃to. Benenat.
Wega. alhit. Al¬
get. ⁊ alruscula
odinenturr. In
parte uͦ equinocti¬
alis cieculi aregi¬
one taur usq
ad uirginem.
relicta aldebatũ
saigeneo algomeda.
tuantux. In maximo au̾t hy

Expanded text:
culo circa centrum ad hoc juxta placitum circumducto Benenaz, Wega, Alrif, Alegez et Alrucuba ordinentur. In parte vero aequinoctiali circuli a regione Tauri usque ad Virginem, relicta Aldebaram, Algenze, Algomeiza, tuantur. In maximo autem
Abbreviated transcription (Latin):
quitur. Denegal dedi de nep¬
caitox. pantacaitox. Rigel. sl¬
calbalagrah quamiuis nõ ado̾¬
utiles ut pote ĩ austro iuxta
origntem dem̾le ponantur

Expanded text:
quitur, Denebalgedi, Becaitox, Patancaitox, Rigel, AlCalbalagrah, quamvis non adutiles, utpote in Austro juxta orizontem dimerse ponantur
Abbreviated transcription (Latin):
metienda ponitur ꝓlõgatam. ibiq uotam scribe .M. sicq n̾ mora
huac .i. de .c. punct̾o regła: ad singła ꝑ ordinem que a ł. adĩ
fecͥas puncta eandem regłam illic ponito. ⁊ ad singłas põnel
p̃fatã.d ae. lineam uͥ a regła tangatur. notato dones lties ⁊
iexies. ip̃a linea notata i .c.⁊l. puncta regłam ponas. ⁊ uͥ sepe¬

Expanded text:
otam scribe m, sicque, non mota hinc, id est de c puncto regula, ad singula per ordinem, quo a k ad l feceras puncta, eamdem regulam ponito, et ad singulas positiones praefatam d a e lineam, ut a regula tangatur, notato, donec tricies et sexies ipsa linea notata in c et l puncta regulam ponas
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ nouellum seu rete qd arabes allamitabunt uocant. crebra. ab uht¬
ꝑcrillione ꝑforatum. hoc mͦ enit metiendũ. Descͥptis primo inta¬
bła eiꝰ aliquͣtulum spissiore quam sunt suppõite potule alie. que tres
sunt uu̾o tͥbus cutislis eiusdem quantitatis. cuiꝰ cupͣ etim noctiali
meridiem a septem tͥone. Diret̾tũ apuncto ubi estimũ minimũ in
fine secat ꝙsꝙ asdprictum uͥ exopposito maximo eittulo iuĩgi
hẏemalii in duo diuide ⁊ gentro inmedio fixo. ⁊odiacum circulum
se ꝯtinens cirtulum ex una ei ꝑte ꝯuingatur exoppolita ꝑdiademetrũ
ꝑte maxime ad umetur medium crrcislum altͥnletus simul ⁊ ale̾m
colubrum ad singula pirncta int̾secet. atq ꝑ ip̃iꝰ coluri linc̃ã ĩbma
hemisꝑia. s nõ equalit̃ diuidatur ip̃i quoq ꝯgruam latitudinem
in qua nõiaduodetĩ signoꝵ et quarpoa scellaꝵ instͥbi polłunt ad

Expanded text:
e volvellum, seu rete, quod Arabes Alhancabuth nominant, crebra percussione perforatum, hoc modo erit metiendum. Descriptis primo in tabula ejus aliquantum spissiore, quam sint subpositae rotulae aliae, quae tres sunt numero, tribus circulis ejusdem quantitatis, cujus et supra aequinoctiali meridiem a septentrione directum, a puncto ubi aestivum minimus in fine secat, usque ad punctum ubi ex opposito maximo jungitur hiemali circulo, in duo divide, et centro in medio fixo zodiacum circulum, se continens circulum ex una ei conjungatur, ex opposita per diametrum parte maximo adunetur, mediumque circulum altrinsecus simul et alium colurum ad singula puncta intersecet, atque per ipsius coluri lineam in bina hemisphaeria, sed non aequaliter dividatur; ipsi quoque congruam latitudinem, in qua nomina duodecim signorum, et quarumdam stellarum inscribi possint, ad
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ . R.s. indias equas ꝑtes fuerit diuisa. erit . R.x. critq x .ẜ. paranete
hẏperboleon. Monochordi netaꝵ hiꝑboleon per tͥa genã
plicior ac p̾ͥnceps quẽ lidium nũcupanꝰ. dequib modis ñc diffe¬
rendum non ẽ. Ut uero ꝑtria gñraciurat mixta descriptio. et omnib
atq cdieseon. ex cogitat᷑ ẽ numer᷑ qui hoc omĩa possit implere. Ut maxi¬
mus quid̃ ad ꝓslam banomenos describat᷑ qui sit. uiiii. ccxui. Mini¬
texent᷑. Sanc ab inferiore ꝓcedimꝰ oĩumq noĩa cordaꝵ ñ solum ĩoĩb.
iterũ etiã appositislut̾is de monstramꝰ. s omĩa itã ut qm̃t̾um gm̃ꝵ
ꝑuentũ. ita destribimꝰ reliqͥds ncruos bis.a. id. aa. et bis .s.i. bb. et bis
.s. id est. ic. S it igit᷑ quid̃ nũs pͥmus maximꝰq qui ꝑs lambanomenos

Expanded text:
aequas fuerit divisa, erit K X, eritque X B paraneto hyperboleon. CAPUT V. Monochordi netarum hyperboleon per tria generplicior ac princeps, quem Lydium nuncupamus. De quibus modis nunc disserendum non est, ut vero per tria genera currat mixta descriptio, et omnibus s, vel tonorum atque dieseon, excogitatus est numerus qui haec omnia posset explere, ut maximus quidem ad proslambanomenon describatur, qui sit 9216; minitexentur. Sane ab inferiore procedimus omniumque nomina chordarum non solum nominibus, verum etiam appositis litteris, deperventum, ita describam s reliquos nervos: bis A id est AA, et bis B, id est BB, et bis C, id est CC.
Abbreviated transcription (Latin):
lectͥorẽ res illa ꝯturbet qd̾ inten¬
deutes. sepe spaccapportionũ nũo
maiore signauim. Remutentes
uero minore⁊ incentio arumẽ
fuciat remissio grauitatõ.INis
acuminis deꝓpetate iaborantes.
numeris intendimꝰ. et niruori¬
btis gͥrauitatẽ sepe reiuisimꝰ. Hic
uͦ ubi cordaꝵ spacia sonosꝙꝵ ine¬
tiem᷑ nat᷑m reꝵ soqui nece cir¬
est maioriꝙ longitudi cordaꝵ
exqua grauitas gyisticdaream¬
pliores nũos. mmori uero ex
qua tiocis acumen naicit. dare
breuiores numeros. Sit corda iutensa. a .s. huicoquasit regula. que
ꝓpositis particionib diuidat᷑. ut ca regula corde apposita. eedẽ cliuisiones
innerui longitidinẽ signent᷑ quas antea signaucrimꝰ in rogła. Nos
nero nc̃ itadiuidimꝰ ꝗ trasi ip̃am cordã. et ñ regłapitiamꝰ᷑. Ditudat᷑¬

Expanded text:
intendentes saepe spatia proportionum numero majore signavimus, remittentes vero minore, cum intensio acumen faciat, remissio gravitatem. Illiacuminis proprietate laborantes, numeris intendimus, et minoribus in gravitatem saepe remisimus. Hic vero ubi chordarum spatia sonosque metiemur, natest, majorique longitudini chordarum ex qua gravitas existit, ampliores, minori vero ex qua vocis acumen nascitur, dare breviores. Sit chorda intensa A B, huic aequa sit regula quae propositis partitionibus dividatur, ut, ea regula chorda apposita, eaedem divisiones in nervi longitudine signentur quas ante assignaveramus in regula. Nos vero nunc dividimus ita, quasi ipsam chordam et non regulam partiamur. Dividat
Abbreviated transcription (Latin):
inactimine. quanto fuerit minor inspacio. Quo circa erit .ẜ.c.
nete ꝑ hꝑboleon. Qm̃ .c .s. eiꝰ q̃ est .s .d. dimidia quidest in quã¬
.S. quarta pars est inspatio. quadruplacrit ab cadem inacumine.
seit ꝯut dñt ũ est nete hiꝑboleon dupla macunuẽ abea que est᷑
mese mescaũ dupla inacumic ab eaqueẽ ꝓstambamenos. Nctehy¬

Expanded text:
orda major in acumine, quanto fuerit minor in spatio, quocirca erit et E B. Nete hyperboleon quoniam E B ejus quae est D B, dimidia quidem in quane est A B quarta pars est in spatio, quadrupla erit ab eadem in acumine. Erit igitur ut dictum est nete hyperboleon dupla in acumine ab ea quae est mese. Mese autem dupla in acumine ab ea quae est proslambanomenos. Nete
Abbreviated transcription (Latin):
monochordi uisionẽtientre.
Dequart illtid est p̾dicendũ q uod
sine tnm̃su ra nerui sine intt̃is.
atq ineoꝵ ꝓportione statuat᷑. des¬
cribenda pportiliusio maĩ spaciũ
corde. et maior numerimltitudo
souos grauiores efficiet. At si fue¬
rit uerui longitudortractior. et
acutiore suoces edi uecesse ẽ. At
fuerit uł longioruł plurimũ

Expanded text:
isionem venire De qua re illud est praedicendum, quod sive in mensura nervi, sive in numeris, atque in eorum proportione statuatur describenda divisio, majus spatium chordae et major numeri multitudo sonos graviores efficiet. At si fuerit nervi longitudo contractior, et acutiores voces edi necesse est. Atque fuerit vel longior vel plurium
Abbreviated transcription (Latin):
hẏpaton diatonos. ẽonsonabitad mescu ꝯsonãtiã diapente. Ea¬
demq lichanos diatonos ꝯsonabit ad netẽ hyꝑbolcon dtapa son
et diãpente. Sursus side tota.a .s. nonã partem. auferã. q est a
f.erunt ꝑtes octo. t .s. erit.gͥ. f .s. hypate hypaton. adquiã sesq¬
xtauã ꝯtiueat ꝓportionẽ. a.Rͣ. id c̃ ꝓslambamcnos ĩ musica ũ tonc.¬

Expanded text:
hypaton diatonos consonabit ad mesen consonantiam diapente. Eademque lychanos diatonos consonabit ad neten hyberboleon, diapason et diapente. Rursus si de tota A B nonam partem auferam, eam quae est A F, erunt partes octo F B. Erit igitur F B hypate hypaton, ad quam sesquioctavam contineat proportionem A B, id est proslambanomenos, in musica vero ton
Abbreviated transcription (Latin):
ut sit hoc modo.
st igitur hinc inter
paraiesen et mesẽ
disrunctio. atq ideo die¬
⁊ eugnienon tetracordum
hoc uocatumest. Quod si
paraiuese auferat᷑ et sit
mese. trite paranete nete.
tunc cõiuncta idest sine me¬
na.erunt tria tetracorda tio¬
cabit᷑ q ultim ũ cetracordũ
siuemeuon hoc modo.

Expanded text:
tio hoc modo: Est igitur hic inter paramesen ac mesen disjunctio, atque ideo diezeugmenon tetrachordum hoc vocatum est. Quod si paramese auferatur, et sit mese trite, paranete, nete, tunc conjuncta, id est synemmena, erunt tria tetrachorda, vocabiturque ultimum tetrachordum synemmenon hoc modo:
Abbreviated transcription (Latin):
hẏpaton uocate samo. quasi
ssime grauium aut excellẽtes
excellentium. S uocata est prima inter undecim hỹpate
hypaton Scda uero parhypaten hypatoi. qm̃ nx tabypate
hypaton collocata est. Torria que dudũ inennea cordohyꝑ¬
hỹpate uocabat᷑. Lẏchanos hypaton est nuncupata. Quar¬
ta uero hẏpate antiquũ tenuit nomen. Quinta phẏpate.
Secta lychmosautiquũ scił habens nocabulũ Septima mese
Oceaua paramese. Nona trite. Dccima paranete undecima ueteᷤ
estigitit unũ tetracordũ hypate hypacon. parhypatehy¬
paton hychanos hyꝑaton hypate. Ilitid uero hẏpate pathipa¬
ton lychanos mese Et hec quid conuncta sut.Certiũ nero

Expanded text:
hypaton vocatae sunt quasi ssimae gravium, aut excellentes excellentium. Sed vocata est prima inter undecim hypate hypaton. Secunda vero parhypate hypaton, quoniam juxta hypaten hypaton collocata est. Tertia quae dudum in enneachordo parhypate vocabatur, lichanos hypaton est nuncupata. Quarta vero hypate antiquum tenuit nomen. Quinta parhypate. Sexta lichanos antiquum scilicet habens vocabulum. Septima mese. Octava paramese. Nona trite. Decima paranete. Undecima nete. Est igitur unum tetrachordum hypate hypaton, parhypate hypaton, lichanos hypaton, hypate. Aliud vero hypate, parhypate, lichanos, mese, et haec quidem conjuncta sunt. Tertium vero
Abbreviated transcription (Latin):
lychanos hỹpateteson. Alid
utero hypatemeson parhypate
meson. Lychanos mefon mese. In
utrisq igitur cetracordis hypate
meson. ad itinerata est suꝑiorisꝙ cetrace: d ea est arcituuima.¬

Expanded text:
on, hypate meson. Aliud vero hypate meson, parhypate meson, lichanos meson, mese. In utrisque igitur tetrachordis hypate meson annumerata est. Superiorisque tetrachordi ea est acutissima
Abbreviated transcription (Latin):
lbinus autẽ eaꝵ nomiã latiua
oratioẽ itaincerp̾ctatꝰ est. ut hypatas
principales uocaret. mesas tuedĩas. siue meuas conucuctas. die¬
teuginas disuinitas. hyꝑboleas excellentes.s nobis malieno
oꝑc̾ non erit immoraudum.
llud tantũ interun dosuperior ib
tecrarordisad dendum uidecur. quod abhypatemueson. usq
ad ueten. Quasi quoddã ordinis disiunctionisꝙ celestis exem¬
plar est. Namiq hypatemeson saturno est atributa. Parhi¬
pate uero ion tali circilo cõsimilis est L icanos meson aarti
tradidere. Sol meson optinuit. ẽ rite simenon uenus ht̃. Dara¬
netem sineineũ. mercurius regit. Nede autẽ lunari circtiũ tem
cxemplũ. S marcus cullitis contrariũ ordinẽ facit. Nam in
serto libro dere publica sicait. et natura fert ut extrema ex
altera ꝑte grauiter. exaltera autẽ arute sonent. Quã obcau¬
sain sumimus ille celi stelli fer cursis quiꝰ conuersio est con¬
titator.acuto et exritado mouet᷑ sono. Gratrissimo autẽ hicli¬

Expanded text:
lbinus autem earum nomina Latina oratione ita interpretatus est, ut hypatas principales vocaret, mesas medias, synemmenas conjunctas, diezeugmenas disjunctas, hyperboleas excellentes. Sed nobis in alieno opere non erit immorandum.llud tamen interim de superioribus tetrachordis addendum videtur, quod ab hypate meson usque ad meten quasi quoddam ordinis disjunctionisque coelestis exemplar est. Namque hypate meson Saturno est attributa, parhypate vero Joviali circulo consimilis est, lichanon meson Marti tradidere, Sol meson obtinuit, trite synemmenon Venus habet, paranete synemmenon Mercurius regit, nete autem Lunaris circuli tenet exemplum. Sed Marcus Tullius contrarium ordinem facit. Nam in VI lib. de Republica sic ait: Et natura fert ut extrema ex altera parte graviter, ex altera autem asam summus ille coeli stellifer currus, cujus conversio est concitatior, acuto et excitato movetur sono, gravissimo autem hic l
Abbreviated transcription (Latin):
uissimum sonũ. ut sit luna pslambanoienos. Metruri hs pate
hypaton. henus ꝑhypate hẏpaton. Sol. lychanos hypaton. mars
hypatemeson. Inpiter parhypatemeson. Sarcurnus sychauos
mesdn. Celum ultimu mese. Que uero seit hax ĩ mobiles.õs
uero intotrun mobiles. quea titẽ ĩmobiles. immobilesex cõi¬
sistant. cum demonocordi regłaris diuisione tractaueto. exit
locus aptior oxplicandi.
ratio ꝑpendit. Quotiens enĩ cluo neri no gramorei
dendunt᷑. simtilq pulstreddunt ꝑmixtũ quoddam modore sita¬
irem sonũ. dueq uoces innirũ quasi rõiunctũ coarest trine
fit ea que dr̃ consonantia. Cum nero simm prisis sibiquises
sonũ. tc̃ est que dr̃ dissonantia

Expanded text:
vissimum sonum, ut sit Luna proslambanomenos, Mercurius hypate hypaton, Venus parhypate hypaton, Sol lichanos hypaton, Mars hypate meson, Jupiter parhypate meson, Saturnus lichanos meson, Coelum ultimum mese. Quae vero sint harum immobiles, quae vero in totum mobiles, quae autem immobiles mobilesque consistant, cum de monochordi regularis divisione tracta vero, erit locus aptior explicandi. ratio perpendit. Quotiens enim duo nervi, uno graviore, intenduntur, simulque pulsi reddunt permixtum quodammodo et suavem sfit ea quae dicitur consonantia. Cum vero simul pulsis sibi quisqusonum, tunc est quae dicitur dissonantia
Abbreviated transcription (Latin):
reusis. id est disuinctio inter¬
mesen. ac paramesen. que int̃
se pleno differunt tono. Deqͥb
enidentiꝰa ex plicabit᷑. cũ unũ¬
qd̃q studiosuis explanant.

Expanded text:
est, id est disjunctio intermesen et paramesen, quae inter se pleno differre tono, de evidentius explicabitur, cum undque studiosius expl
Abbreviated transcription (Latin):
ex aminatione ꝑpenditan in his ꝓportionib ratio sympho¬
max tota ronsistere. Nunc quidẽ equã pondera nerius aptans c¬
q consononantias aure clundicans. nunc uero in lougiudine
talamoꝵ duplicitatẽ inelietatẽq restituens. ceteras ꝓportirnesq
aptans. integerrimã fidem diuersa exꝑientia capiebat. Sepe
etiã ꝓmensuraꝵ modo ꝙytͥos equoꝵ ponderũ acitabulis ummni¬

Expanded text:
examinatione perpendit an in his proportionibus ratio symphoexaminatione perpendit an in his proportionibus ratio symphoniarum tota consisteret. Hunc quidem aequa pondera nervis aptans, eorumque consonantias aure dijudicans; nunc vero in longitudine calamorum duplicitatem medietatemque restituens, caeterasque proportiones aptans, integerrimam fidem diversa expeetiam pro mensurarum modo, ciathos equorum ponderum, ac
Abbreviated transcription (Latin):
uero hiad quos suꝑior duplex ses qui t̾cius et ses qualter cẽ ꝓbatꝰ
est ad se inricẽ ses qͣui octauam ꝓportionẽ ꝑpensi stint custodire. qͥn¬
tus uero est reiectus qui cunctis erat in consonaus. Qum gͥ ante
pythagoram consonantie musice partim diapeute diapasondia¬
tesseron queest consonautia minimna uocarent᷑ primꝰ pythagoras
hoc modo reꝑpit ꝗua pportiõe sibimet hec sonoꝵ cõsonantia u̾n¬
geretur. Et ut sit cĩarius quod dictum est. sint uerbi grãmall
ortm quatitor pondera que subter scriptis numeris contineant᷑¬
xii.ix.uiii .ui. Hi igitur mallei qui .xii. et .ui. ponderib uerge¬
bant. cdiapason incluplo concinentiã ꝑsonabant. Malleus uero
ad malleũ .ui. ponderũ. scdmepytritã ꝓportionẽ incliatesseron
confonantia uingebat᷑. Uni uero ponde̾rũ ad uni et .ui. adxii.
drapente consonantiã ꝑ muscebant .ix. uero ad uiri. in sesqui octa¬

Expanded text:
vero hi ad quos superior duplex, sesquitertius et sesquialter probatus vero hi ad quos superior duplex, sesquitertius et sesquialter probatus est, ad se invicem sesquioctavam proportionem perpensi sunt custodire. Quintus vero est reiectus, qui cunctis erat inconsonans. Cum igitur ante Pythagoram, consonantie musice, partim diapason, partim diapente, partim diatessaron, que est consonantia minima, vocarentur; primus Pythagoras hoc modo reperit, qua proportione sibimet hec sonorum concordia iungeretur. Et ut sit clarius quod diceorum quatuor pondera, quae subterscriptis numeris contineantur, 12, 9, 8, 6. Hi igitur mallei, qui 12 et 6 ponderibus vergebant, diapason in duplo concinentiam personabant. Malleus vero ad malleum 6 ponderum, secundum ephitricam proportionem, ad diatessaron consonantiam iungebantur. Novem vero ponderum ad 6 et 12 ad 8 diapente consonantiam permiscebant 9 vero ad 8 in sesquiocta
Abbreviated transcription (Latin):
ratione firiniter et constant̃ consonãtiaꝵ monienta ꝑclisce¬
ret. Cum interea diuino nutu quodã preteriens fabroꝵ of¬
firinas pulsos malleos exaudit exdiuersis sonis nnã quodã¬
modo concinentiam ꝑsonare. Ita igituradid qd̾ din inqui¬
rebat attonitus accessitad opus diuq considerans arbitratus
est diuersitatẽ sonoꝵ ferientiũ iures efficere.Atq exhis aꝑt̾r᷑¬
post eacolligeret inutare inter se malleos imꝑanit. S sonoꝵ
ꝓpͥetas ñ in hominũ lacertis herebat s inutatos malleos co
cum quinq eisent forte mallei dupli reperti sunt pondere
quisibiitism diapason consonantiã respoudeant. Eundẽ ettã qui
diplus eẽtalio. sesqui t̃cium alteri cõprehendit. ad quẽdiatesseron
scilicet souabat. Ad alium quendã nero qui etclem diapente cõ sonã¬
tia uingebat᷑. eundẽ suꝑtoris duplum repperit ẽẽ ses qualterũ. Duo

Expanded text:
ratione firmiter et constanter consonantiarum momenta perdisceratione firmiter et constanter consonantiarum momenta perdisceret. Cum interea divino quodam motu praeteriens fabrorum officinas, pulsos malleos exaudivit, ex diversis sonis unam quodammodo concinentiam personare. Ita igitur ad id quod diu inquirebat attonitus, accessit ad opus: diuque conest diversitatem sonorum ferientium vires efficere, atque ut id apertius colliqueret, mutare inter se malleos imperavit: sed sonorum proprietas non in hominum lacertis, herebat, sed mutatos malleos comminat. Et cum quinque essent forte mallei, dupli reperti sunt pondere, qui sibi secundum diapason consonantiam respondebant, eundem etiam qui duplus essent alio, sesquitertium alterius comprehendit, ad quem scilicet diatesseron sonabat. Ad alium vero quendam, qui eidem diapente consonantia iungebatur, eundem superioris duplum, reperit esse huius sesquialterum. Duo
Abbreviated transcription (Latin):
sentire ꝓpͥter ip̃oꝵ sensibilium paruitatẽ pocest et maiorib sepe
confrtũddit᷑. ut inuocib quas siminime sint lifficiliis captat
anditus. Sint sint maximc ipsius sonitus intensioẽ surdescit.
thagoras ad regłarum momeuta migrauerit. Qui nullus hi¬
manis aurib c̾redens que partun natrira ꝑtimetiã extrin secͣ
accidentib ꝑ mutant᷑ partun ipsis uariaut᷑ etatib. Nullis
etiam deditus instrumentis. penesq sope młta uarietas acq nn
constancia nasceret᷑. dum nc̃ quidẽ sineruos uelisaspicere uel
acrhumidior pulsus obcunderet uel siccioi excitaret uel mag¬
nitudo corde gcauiorẽ redderet sonũ. uł acum̃ subtilior cauaa¬
rit. uł alio quodammodo statũ prioris cõstancie ꝑmutaret.
Et cum idem eẽt enoeteris instrumencis. omiã het incosulca.
minimeq estimans fidec. dirq estuans. in qui rebat quanã

Expanded text:
sentire propter ipsorum sensibilium parvitatem potest, et majoribus saepe sentire propter ipsorum sensibilium parvitatem potest, et majoribus saepe confunditur: ut in vocibus, quas si minime sint, difficilius captat auditus; et si sint maxime, ipsius sonitus intensione surdescit. as regularum momenta migraverit qui nullis humanis auribus credens, que partim natura, partim etiam extrinsecis accidentibus permutantur, partim ipsis variantur etatibus, nullis etiam deditus instrconstantia nasceretur, dum nunc quidem si nervos velis aspicere, vel aer humidior pulsus obtunderet, vel siccior exsiccaret, vel magnitudo chordae graviorem redderet sonum, vel acumen subtilior tenuaret, vel alio quodam modo statum prioris constantiae permutaret. Et cum idem esset in caeteris instrumentis, omnia haec inconsulta minimaeque aestimans fidei, diuque aestuans inquirebat quanam
Abbreviated transcription (Latin):
intatione consistit que certis regulis se setonens numquã ullo
errore ꝓlabit᷑. Nam qͥddintius dicendũ est de errore seusuum.
quandonec eadem omnib sentiendi itis neceidem homini semꝑ
equalis est. frustra uero uario itdicio quisquã cõmitet. qd̾ uera¬
titer affectec inquitere. Icciroo pithagorici medio quodã feruntur
itinere. Nam nec omẽ uidiciũ dedlunitaurib. et q uedãtam̃ abers
ñ nisi aurib explorant᷑. Ipãs et enĩ cõsonãtias auremetiunt᷑. ¶ebe
uero distantiis tut̃ se cõsonantie differant. idiam ñ aurib quaꝵ
stnt optiisaiidicta s regulis rationiq ꝑmitunt. ut quast o¬
bediens quidã famulusꝙ sit sensus. urdex uero atq iꝑant i¬
tio. Nam licet omniũ arciũ peneatq iplius uitemom̃ta sensir¬
um obcasione ꝓducta sint. nullũ camen inhisinlitiñ certum
nulla ueri est cõprehensiosi arbitriũ rationis abscedat. Ip̃e en ĩ
sensus eque maximis minimisq corrũpit᷑. Namueq inluima

Expanded text:
in ratione consistit, quae certis regulis sese tenens nullo unquam errore prolabitur. Nam quid diutius dicendum est de errore sensuum, quando nec omnibus eadem sentiendi vis, nec eidem homini semper aequalis est? Frustra autem vario judicio quisquam committet, quod veraciter affectat inquirere. Idcirco Pythagorici medio quodam feruntur itinere. Nam nec omne judicium dedunt auribus, et quaedam tamen ab eis non nisi auribus explorantur. Ipsas etenim consonantias aure metiuntur. Quibus vero inter se distantiis consonantiae differant, id jam non auribus, quarum sunt obtusa judicia, sed regulis rationique permittunt, ut quasi obediens quidem famulusque sit sensus, judex vero atque imperans ratio. Nam licet omnium pene artium, atque ipsius vitae momenta, sensuum occasione producta sint, nullum tamen in his judicium certum, nulla veri est comprehensio, si arbitrium rationis abscedat. Ipse enim sensus aeque maximis minimisque corrumpitur. Nam neque minima
Abbreviated transcription (Latin):
T̃ale enĩquiddã fieri consueint inuocib.
quale cum plandib uel quictis aquis aactũ eminiis mergit᷑
saxum. Prius enĩ inpariussimũ or bem und̾a colligit de inde
maiorib orbib undaꝵ globos sꝑgit. atq eo iisꝙiũ defatigat᷑
mot᷑ ad eliciendis fluctib conqueset. ⁊ emꝑ posterior ed ma¬
iorindula prisũ debilis. enistundit᷑. Qd̾ iquid sit qd̾ cres¬
centes undał possit oscendere. statim mot ille reuertit᷑. et qua¬
siad centrum unde ꝓfectui fuerar eisdẽ uudulis potudat᷑.
Ita igit᷑ cumaerpulsus fecerit sonũ pellitaliũ ꝓximtĩ et
Qnodam modo rotũ dum fluctum a erisciet. Itaq disfundit᷑
et omĩũ circũstantiũ ferit simulauditũ. atq illi ẽ obscuri¬
or uox qui longnis steterit. quĩ ad eum de bilor pulsi aeris un

Expanded text:
e enim quiddam fieri consuevit in vocibus, quale cum paladibus vel quietis aquis jactum eminus mergitur saxum. Prius enim in parvissimum orbem undam colligit, deinde majoribus orbibus undarum globos spargit, atque eo usque dum fatigatus motus ab eliciendis fluctibus conquiescat. Semperque posterior et major undula pulsu debiliore diffunditur. Quod si quid sit, quod crescentes undas possit offundere, statim motus ille revertitur, et quasi ad centrum, unde profectus fuerat, eisdem undu is rotundatur. Ita igitur cum aer pulsus fecerit sonum, pellit alium proximum, et quodammodo rotundum fluctum aeris ciet. Itaque diffunditur et omnium circumstantium simul ferit auditum, atque illi est obscurior vox, qui longius
Abbreviated transcription (Latin):
qrticiia pportioue consistant. Et uocabit quid̃ que mnumeris
ses quicertiaest diatesseron insonis. Qnomnameri sereuas¬
indiscrete dictum sit. posteri nero omntratio ppotionat

Expanded text:
quitertia proportione consistunt. Et vocabitur quidem quae in numeris quitertia proportione consistunt. Et vocabitur quidem quae in numeris sesquitertia est, diatessaron insonis. Quae in numeris sesquialiter atque indiscrete dictum sit. Posterius vero omnis ratio proport
Abbreviated transcription (Latin):
quatcam itel quintã N Iam semꝑpars amaiore nũo de nominata
ipsa descrestit. Nam cum teccia atrib de noiãta sit quarta uteroas
tuor eum quatiro tres suꝑerit. quarta potius quã tercia minuto
inuenit᷑. Suꝑ pirciens uero iam quodam asimplititate disceddit
deus exuberat ad quã dam ꝑuum pluralitatẽ. Rursus młt pisoe¬
tas omnis mẽtegritate se continet. Nam duplum bis ht̃ totumi¬
norem. Erplum autẽ tercio. continet totũ iminorẽatq ad eund̾
modũ cecera. Suꝑ parcłaritas uero nichil integrũ seruat. ẜuei¬
dimidio suꝑat. us t̃cia ł quarta. ueł. quinta. ħ tam̃ qdiuisionẽ
insiuglis ad̾ simplicib partib oꝑat᷑. Supparciensarĩineqare¬
tasnec seritat iutegrũ nec singłas adimit. partes. atqꝑ idco scdm
pythagoricas minime musicis cõsonantũs adhibet᷑. Ptolomeus
tam̃ eta hauepportiont̃ intee cõsonãtias ponit ut posteri otereda.¬
qut ant̾plpi. aucinquadrup ant insqualtera. aut urses¬

Expanded text:
quartam, vel quintam. Nam semper pars a majore numero denominata ipsa decrescit. Nam cum tertia a tribus denominata sit, quarta vero a quatuor, cum quatuor tres superent, quarta potius quam tertia minutior invenitur. Superpartiens vero jam quodammodo a simplicitate discedit.licitate discedens exuberat ad quamdam partium pluralitatem. Rursus multiplicitas omnis in integritate se continet. Nam duplum bis habet totum minorem; triplum item tertio continet totum minorem, atque ad eumdem modum et caetera. Superem singulis ac simplicibus partibus operatur. Superpartiens autem inaequalitas nec servat integrum nec singulis adimit partes. Atque ideo secundum Pythagoricos, minime musicis consonantiis adhibetur. Ptolemaeus tamen etiam hanc proportionem inter consonantias ponit, ut posterius ostendaut in sesquialtera aut in ses
Abbreviated transcription (Latin):
differentias colligamꝰ. Oinnis uoy
enim tunc uox herere inacutis et grauib sonis. s quã uelocis¬
dulis inseruimꝰ. Estq uox ip̃a tardioi et ꝑmotlulandas uarieta¬
tes qd̾dam faciens int̃uallũ. ñ cacit᷑nitatis s suspenseac tarde
poturs cantilene. His aũalbinus autumat addit᷑ t̃cia diffrã
que medias uoces possit includ̾e cũ scis heroum poemata legi¬
mus. neq continuo cursu. ut ꝓsam neq sispenso segniorios
quadecurrimꝰ cantilenã nat᷑aliter quidẽ infinite sunt. Cõ¬
sideratiõe enĩ accepta nullus modis. ueleuoluendis sermonib
fic uelacuminib attollendis grauibq laxandis. S utsq nat᷑a
himana fecit ꝓpͥum finẽ. Continuc enĩ uoci t̃minũ humanꝰ
sp̃c fecit. ultra quẽ nulla ratioe ualet excedere.Tantũem̃ unus¬
qͥtusos loquit᷑ continue quãtũ nat᷑alis sp̃t sinat. Rurs diasthe¬
matice uoci nat᷑a hominiu t̃minũ facit. que acutã eoꝵ uocẽ grauẽ¬

Expanded text:
olligamus. Omnis enim vox enim tunc vox non inhaerere in acutis et gravibus sonis, sed quam velocisdulis inservimus. Estque vox ipsa tardior, et per modulandas varietates quoddam faciens intervallum, non taciturnitatis, sed suspensae ac tardae potius cantilenae. His ut Albinus autumat additur tertia differentia, quae medias voces possit includere, sed heroum poemata legimus, neque continuo cursu, ut prosam, neque suspenso segniorique qua decurrimus cantilenam, naturaliter quidem infinitae sunt. Consideratione enim accepta, nullus modus vel evolvendis sermonibus fit, vel acuminibus attollendis gravitatibusque laxandis, sed utrisque natura humana fecit proprium finem. Continuae enim voci terminum humanus spiritus fecit, ultra quem nulla ratione vales excedere. Tantum enim unusquisque loquitur continue, quantum naturalis spiritus sinat. Rursus diaste voci natura hominum terminum facit, que acutam eorum vocem gravem
Abbreviated transcription (Latin):
melius est tam̃onĩs młtiplicet.
des seqͥ sicut ante descripsimus. Cum dxap̃ dyap̃s¬
tio. sonus uero modulate casus uocis im ad yapas̃
tutensi õe ꝓdictus. sitq idemminima ꝑticła in edulationis. omnis
uero sonusconstat inpulsu. Pulsus u̾omnis ex motufit. Cũq mo¬
tuũ alũ sint equales. alii uͦ in equales. in equaliũ uͦalĩi st̃. młto ui¬
oquales. a lii uero minus. alii mediocrit̃ incquales. Ex cqualitate

Expanded text:
melius multiplices res sequi, sicut paulo ante descripsimus. Cum igitur constio, sonus vero modulatae vocis casus, intentione productus, sitque idem minima particula modulationis, omnis vero sonus constet impulsu. Pulsus vero omnis ex motu fiat, cumque motuum aliqui sint aequales, alii vero inaequales, inaequalium vero alii sint multo inaequales,
Abbreviated transcription (Latin):
quid̃ duplam diapente uero ses qualt̃am. rupla bis cliapason¬
inictas uero duplã ac ses qualterã i̾ͥplicẽ ꝓportionẽ creare. Ex his etiã¬
illud apparet drapente. aodiapason intͥ plici ꝓportioẽ constititi. S si
quis triplici ꝓportioni sesquit̾riã hicudinc̃ iungat quadruplam
facit. Igitur sidiapenteac diapasouꝰsonantuis diatesseron symplo¬
ma uingat᷑. fit quadruplũ spaciũ uocũ. qd̾ biidiapason supra esle
ed inhis illud diligens lector agnoscat qd ismonstrauimꝰ.
consonantior sonantiis supposite Sratest
diapente. it diatesseron iuncde diapasonut dictum est creant. Hinic
uero td es diapasonri sus si diapenge symphonia tungat᷑ sit ꝯ souã¬
sraque erutsqo uocabules nũcupat᷑. liapason scilacescapente. &r
sicdrates serouae dut fit bistliapason q̃ quadorplã ꝓ portignẽ teueti

Expanded text:
quidem duplam, diapente vero sesquialteram, junctas vero duplam ac sesquialteram triplicem proportionem procreare, ex his etiam apparet diapente ac diapason in triplici proportione constitui. Sed si quis triplici proportioni sesquitertiam habitudinem jungat, quadruplam facit. Igitur si diapente ac diapason consonantiis diatessaron symphonia jungatur, fit quadruplum spatium vocum, quod bis diapased in his illud diligens lector agnoscat, quod consonantiae consonantiis suppositae pente ac diatessaron junctae, diapason ut dictum est creant; huic vero, id est diapason, rursus si diapente symphonia jungatur, fit consonantia, quae ex utrisque vocabulis nuncupatur, diapason scilicet ac diapente. Cui si diatessaron addatur, fit bis diapason, quae quadruplam proportionem tenet.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑticłaris. dupli tͥpli. quadripli. sesqualteri. acq ses qͥtc̃ii⁊ sorãtie.
Ex hisuero q̃ inreliquis ꝓportionib uel młtimodis. ułñ ita claris.
uł longe omnino.se dntantib incqualitates fiunt. dissonantie
eristunt. nulla autẽ sonoꝵ concordia ꝓcreatirr.
osꝰ gͥ itadistincto demonstrabitur
optunaẽ. i nmłtiplici inequalitatis genere. et induplicitatis rpper¬

Expanded text:
pli, sesquialteri, atque sesquitertii consonantiae. Ex his vero quae in reliquis proportionibus, vel multimodis, vel non ita claris, vel longe omnino a se distantibus inaequalitates fiunt, dissonantiae existunt. Nulla autem sonorum concordia procreatur. igitur ita distincto, demonstrabitur optima est in multiplici inaequalitatis genere, et in duplicitatis
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑ collocandas. Nam in suꝑpartienti uł ceteris mixtis curpont
ñ possint suꝑiꝰ ut arbitror explanatũ est. Ponant᷑ igit᷑ si fieri potest
in młtiplici genere. Et qm̃ diatesseron ꝯsonantiaminor est. ata¬
pente ina toi. diatar sseron diplici diapcute uero tͥplii ꝓportioĩs
inłt iplititatis aptet᷑. Ueri similes enĩ est ut est cõsonãtiadiatesse¬
ion consonantie drapente tontinna ita si diatesseron mamplici
scitiuis. diapente incociura duplicis pomi. id est tpliti. Contipsaticẽ
qĩua habitudinib musicis post diatesseron locit nimirũ mea
pporticẽ ponis que eit minor aclupliti. Licc añ uimstiplicitatisgã¬

Expanded text:
bitur collocandas. Nam in superpartienti vel caeteris mixtis cur poni bitur collocandas. Nam in superpartienti vel caeteris mixtis cur poni non possint, superius ut arbitror explanatum est. Ponantur igitur, si fieri potest, in multiplici genere. Et quoniam diatessaron consonantia minor est, diapente major, diatessaron duplici, diapente vero triplici proportioni multiplicitatis aptetur. Verisimile est enim ut est consonantia diatessaron consonantiae, diapente continua, ita si diatessaron in duplici statuitur, diapente incontinua duplicis poni, id est triplici. Tonus autem quoniam in habitudinibus musicis post diatessaron locatur, nimirum in ea proportione ponatur, quae est minor duplici. Haec autem in multiplicitatis
Abbreviated transcription (Latin):
gent̃ ad diapason ꝯsonanciam xi. den¬
redeamꝰ. Qd̾siea ñ est in mlti¬
plitigenei e inequalitatis cadet insuꝑparticłãre in cqualitatis genus
Sit igif᷑ suꝑparticłaris ꝓportio diapason consonantia. Ausgrat᷑ ab ea
continua consonãtia drapente reunquit᷑ diatesseron. Sisgͥ diatesserõ
minus est imodiapente.et ip̃mdatessero ñ implet diapente sonantie
medietatẽ qd̾ est imipossibile. Monstrabit᷑ enĩbis diacesserontono
ac semitonto cõsonantiã drapente transcedere. Quo circa nec diapa¬
son ꝯuid̃ ni supparticłri inequalitatis ponigenere potest.¬
cic laritate ponenda eẽ monstremꝰ. Nam
et si id tupͥma quoq ꝓbatic̃ẽ caquadia pason instiꝑpartitłari genere
ñ cẽ ponendã monstrauimꝰ.idquoq quodã ratiõis modo ꝑclaruit.
singillatĩ tam̃ de coac diligenti ꝑtractemꝰ. Nam insuppartitulari qͥs
haiᷤᷤ hubitudines ponendas eẽ non duxerit. in młtipłici gñre fate¬

Expanded text:
nc ad diapason consonantiam redeamus. Quod si ea non est in multiplici genere linaequalitatis, cadet in superparticulare inaequalitatis genus. Sit igitur superparticularis proportio diapason consonantia. Auferatur ab ea continua consonantia, id est diapente, relinquitur diatessaron. Bis igitur diatessaron minus est uno diapente, et ipsum diatessaron non implet diapente consonantiae medietatem, quod est impossibile. Monstrabitur enim bisdiatessaron tono ac semitonio consonantiam diapente transcendere. Quocirca nec diapason quidem in superparticulari inaequalitatis genere poni poicularitate ponenda esse monstremus. Nam etsi id in prima quoque probatione ea qua diapason in superparticulari genere non esse ponenda monstravimus, id quoque quodam rationis modo perclaruit; sigillatim tamen de eo ac diligentius pertractemus. Nam si in superparticulari quis has habitudines ponendas esse non dixerit, in multiplici genere fate
Abbreviated transcription (Latin):
meti tnariomitiplicent᷑. mox eispars cercia cõtingit. et om̃s mnead̾
ꝓporticẽdurabunt. qua fuerintantequã his tnarins młtiplicator
addita. celu i reddet. Erit igit᷑ hoc ses qui t̃cia ꝓportio diatesseroncõ¬
sonantiã teuens. Nc gduas sosqui octͥauas ꝓporcioẽs ad cxiu. duo¬
b senumeris cõtuicutes rato ordĩc collocemis fiaut gͥteb. lxxii

Expanded text:
meri ternario multiplicentur, mox eis pars tertia contingit, et omnes in eadem proportione durabunt, in qua fuerunt antequam his ternarius multiplicator addita 256 reddet. Erit igitur haec sesquitertia proportio diatessaron consonantiam tenens. Nunc igitur duas sesquioctavas proportiones ad 192 duobus se numeris continentes rato ordine collocemus; fiant igitur ter 72,
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ diatesseron est duc ses quioctaue habitudines que toui sicnt au¬
ferunt᷑ reliquit᷑ spaciũ qd̾ semitoniũ nunciepant̃. Queramꝰ igit᷑
duos tonos continua disposcioe descriptos. S qm̃ hi ut dictũ est
insesqui octata ꝓportioẽosistunt. diasq sesquioctauas ꝓportioẽs ꝯti¬
niras adhiberc nonpossumꝰ nͥ młtiplex illeaquo hedeciriari posst
repꝑrat᷑. Sit unitaspͥma eiusq ocdonariu soct̾itplus pͥmtr. Abhoc
igitur imũ sesqui octauĩt potero deriuare. S quta duosq̃rimꝰ fient
oities ocdo atꝙ exco.lxiiii. explicent᷑. Erit igicur hicscłs octicplias

Expanded text:
e habitudines, quae toni sunt, auferuntur, relinquitur spatium quod semitonium nuncupatur. Quaeramus igitur duos tonos continua dispositione descriptos. Sed, quoniam hi ut dictum est in sesquioctava proportione consistunt, duasque sesquioctavas proportiones continuas adhibere non possumus, nisi multiplex ille, a quo hae derivari possint, reperiatur, sit unitas prima eique octonarius octuplus primus. Ab hoc igitur unum sesquioctavum potero derivare. Sed quia duos quaerimus, fient octies octo, atque ex eo 64 explicentur. Erit igitur secundus octupl
Abbreviated transcription (Latin):
de his inchomaobus multa. nos tñ qua potiumꝰ breuitate partum
eaipã que pithagoriti affirmant ꝓmentes partim ex hisdem q̃dam
ꝯsequentia argum̃tantes ꝓbautmus. si diatesseron ꝯsonantie tlia¬
pasonaddat᷑. ꝯsonantiã ex his cõitingi non posse. Quid uero de¬
his senciat ptolonie̾ posteriapponã. S de his hacten᷑. Nũc de semi¬
oniis considerandum est. xxuii. De scuntonio in quib mint¬

Expanded text:
 Nicomachus, nos tamen qua potuimus brevitate partim ea ipsa quae Pythagorici affirmant promentes, partim ex eisdem quaedam consequentia argumentantes, probavimus, si diatessaron consonantiae diapason addatur, consonantiam ex his conjungi non posse. Quid vero sentiat de his Ptolemaeus, posterius apponam. Sed de his hactenus; nunc de semitoniis considerandum est. CAPUT XXVII. De semitonio in quibus min
Abbreviated transcription (Latin):
sesquit̾cia. incõtinia enĩ ꝓportione locabit᷑. S duoses quit̾tii am¬
pliores sunt tino sesqualtero. Dito gͥtoni. unã diatesseromꝰ sonan¬
tiã uuicent. qd̾nulla ratiõetinget. Ex his igit᷑approbat᷑ cliapence
ac chatesseron imłtiplicigñre collocari nõ posse. Quocira in
suꝑparticłari inequalitatis gnre iuro ponentuꝵ.xxxiii. demonstra

Expanded text:
sesquitertia, in continua enim proportione locabitur. Sed duo sesquitertii amsesquitertia, in continua enim proportione locabitur. Sed duo sesquitertii ampliores sunt uno sesquialtero. Duo igitur toni unam diatessaron consonantiam vincent, quod nulla ratione continget. Ex his igitur approbatur diapente ac diatessaron in multiplici genere collocari non posse: quocirca in superparticulari inaequalitatis genere jure ponentur. CAPUT XXIII. Demonstra