comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
corde contingere iħm. spiritaliter. hoc est
cognoscere quia qqualis ẽ patri. Propter¬
ea et mariam ꝓhibet tangere se: et dice¬
bat ei. Noli me tangere. Nondum ȩñi as.¬
cendi ad patrem meum. Qiid ẽ. hoc: Disci¬
pulis sepalpandũ p̃buit⁊ et mariȩ con¬
tractum uitauit: Nonne ipse ẽ. qui dubi¬
tanti discipulo dixit. mitte digitos et palpa ci¬
catrices: Nunquid iam ad patrem ascenderat:
Quare ergo mariam ꝓhibet et dicit: noli
me tingere non duni eñi ascendi ad patr̃ẽ¬
meum: An hoc dicturi sumus quod auiris
se tangi non tuuit. et amulieribus tangi
ris resurrectio eius ꝑfeminas nuntiata ẽ.
ut contraria arte serpens uinceret᷑. Quia
eñi ille mortem primo homini ꝑfeminã
nuntiauit: ⁊ uiris uita ꝑfeminam nunti¬
ata ẽ. Quare ergo se tanti noluit: nisi quia
contractum illum sp̃alem in telligi uoluit:
Contractus sp̃alis: de corde mundo. Ille at¬
tingit de corde mundo xp̃m: qui eum intel.¬

Expanded text:
corde contingere Jesum spiritualiter, hoc est corde contingere Jesum spiritualiter, hoc est cognoscere quia aequalis est Patri. 2. Propterea et Mariam prohibebat se tangere, et dicebat ei: Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem. Quid est hoc? Discipulis se palpandum praebuit, et Mariae contactum vitavit? Nonne ipse est qui dubitanti discipulo dixit, Mitte digitos, et palpacicatrices ? Numquid jam ad Patrem ascenderat? Quare ergo Mariam prohibet, et dicit, Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem? An hoc dicturi sumus, quod a viris se tangi non timuit, et a mulieribus tangi ris resurrectio ejus per feminas nuntiata est, ut contraria arte serpens vinceretur? Quia enim ille mortem primo homini per feminam nuntiavit; et viris vita per feminam nuntiata est. Quare ergo se tangi noluit, nisi quia contactum illum spiritualem intelligi voluit? Contactus spiritualis est de corde mundo. Ille attingit de corde mundo Christum, qui eum intel
Abbreviated transcription (Latin):
UERIOUIS SIMA
hora ẽ. In hae lectione pueros
alloquitur ut festinent cres.¬
cere. quia nouissima hora ẽ.
Aetas corporis: non ẽ. inuoluntate. Ita
nullus crescit scđm carnem quando
uult: sicut nullus quando uult nasci̾t.
Ubi autẽ natuutas in uoluntate ẽ. et cre.¬
mentũ in uoluntate ẽ. Nemo ex aqua et
sp̃u. nascitur: nisi uolens. Ergo siuult
crescit: si non uult decrescit. Quid ẽ. crescere:
Proficere. Quid ẽ. dec rescere: deficere. Quis¬
quis noute natum se esse. audiat quia pu¬
er ẽ.⁊ infans: auide in hiet ad ubera matris.
et cito crescet. Est autẽ mater ęccłia: ⁊ ube¬
ra euis duo testamenta diunniarũ scriptu¬
rarum. Hinc suggatur lac om̃ium sacra
gestoꝵ: ut nutritus atq roboratus per¬
ueniat ad manducandum cibum quod ẽ.
in principio erat uerbum. et uerbum ęrat
apud dm̃i: et ds̃ erat uerbum. Lac nr̃m xp̃s
humilis ẽ.cibus nr idem ipse ẽ. xp̃s equalis
patri. Lacte te nutrte: ut pane pascat. Nam

Expanded text:
ueri, novissima hora est. In hac lectione pueros alloquitur; ut festinent crescere, quia novissima hora est. Aetas corporis non est in voluntate. Ita nullus secundum carnem crescit quando vult; sicut nullus quando vult nascitur: ubi autem nativitas in voluntate est, et crementum in voluntate est. Nemo ex aqua et Spiritu nascitur nisi volens. Ergo si vult, crescit: si vult, decrescit. Quid est crescere? Proficere. Quid est decrescere? Deficere. Quisquis novit natum se esse, audiat quia puer est et infans; avide inhiet uberibus matris, et cito crescit. Est autem mater Ecclesia; et ubera ejus duo Testamenta Scripturarum divinarum. Hinc sugatur lac omnium sacramostra gestorum, ut nutritus atque roboratus perveniat ad manducandum cibum, quod est, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Lac nostrum Christus humilis est; cibus noster, idem ipse Christus aequalis Patri. Lacte te nutrit, ut pane pascat: nam
Abbreviated transcription (Latin):
finis factus ẽ: et uidete quare non agnoscuĩt.
Qui odit frm suum in tenebris ambulat et
nescit quo eat: qm̃ tenebre excecauerunt
ocłos eius. Nos ergo sequentia iudeamus.
et non simus intenebris. Unde nonerunꝰ
intenebris: Si ameinus fr̃s. Unde ꝓla¬
tur quia amamꝰ fr̃uitatem: quia non con.
scindimus unitatẽ. quia tenemus cirttatẽ.
Scribo uobis filioli: quia remitui tur uo¬
bis pecctta pernomen eiꝰ. Ideo filoli quia

Expanded text:
finis factus est, et videte quare non agnoscunt: finis factus est, et videte quare non agnoscunt: Qui odit fratrem suum, in tenebris ambulat, et nescit quo eat; quoniam tenebrae excaecaverunt oculos ejus. Nos ergo sequentia videamus, et non simus in tenebris. Unde non erimus in tenebris? Si amemus fratres. Unde probatur quia amamus fraternitatem? Quia non scindimus unitatem, quia tenemus charitatem. 4. Scribo vobis, filioli, quia remittuntur vobis peccata per nomen ejus. I
Abbreviated transcription (Latin):
duas lingius. s om̃ium om̃ino gendioi
Ubi ergo iam om̃s linguȩ sonabant on
linguȩ crediturȩ ostendebantur. Istiu¬
tem qui multũ amant. xp̃m. et ideo no¬
lunt cõmunicare ciuttati quȩ interss
tenet xp̃s:. Iste enim duȩ lingue. sle sim
in parte donati. Plus non habent. Euai.¬
lemus fr̃s: uideamus pocius donumni
dei. et credamus antedictis de illo. et il¬
amus impleta que antedicta sunt in psal¬
mo.Non sunt loquelȩ neq sermones qu¬
rum non audiantur uoces eoꝵ. Et ne fi¬
te ͤ ipsȩ linguȩ uenerunt ad unumba
et non pocius donum xp̃i uenit adom̃s
linguas. Audi quid sequitur. Ĩn omem
terram exiuit sonus eoꝵ: et in fines oibis
terre uerba eoꝵ. Quare hoc: Quia insole
posuit tabernaculum suum. idẽ ina¬
nifesto. Tabernaculum eiꝰ caro eiꝰ taber¬
naculum eus. eccłia eius. Insole postaẽ
Non ẽ. in nocte: s indie.S quare illi non
agnoscunt: Redite ad lectionem qͥ heri

Expanded text:
duas linguas, sed omnium omnino gentium . duas linguas, sed omnium omnino gentium . Ubi ergo jam omnes linguae sonabant, omnes linguae crediturae ostendebantur. Isti autem qui multum amant Christum, et ideo nolunt communicare civitati quae interfectenet Christus? Istae enim duae linguae solae sunt in parte Donati, plus non habent. Evigilemus, fratres, videamus potius donum Spiritus Dei, et credamus ante dictis de illo, et videamus impleta quae ante dicta sunt in Psalmo: Non sunt loquelae neque sermones, quorum non audiantur voces eorum. Et ne forte ipsae linguae venerunt ad unum locum, et non potius donum Christi venit ad omnes linguas, audi quid sequitur: In omnem terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum. Quare hoc? Quia in sole posuit tabernaculum suum , id est, in manifesto. Tabernaculum ejus, caro ejus; tabernaculum ejus, Ecclesia ejus: in sole posita est, non est in nocte, sed in die. Sed quare illi non agnoscunt? Redite ad lectionem, ad quam heri
Abbreviated transcription (Latin):
dentes in ciuitate quia ego mitto ꝓmis¬
sionem meam inuos. Ecce quã ciuitatem
oderunt. Forte amarent: si uidei in terfecto.¬
res xp̃i in illa habitarent. Manifestum
ẽ. eñi om̃s interfectores xp̃i. id ẽ. iudeos: ex¬
pulsos eẽ. de illa ciuitate. Quȩ habebat seui¬
entes in ip̃m: habet adorantes. xp̃m. Pro¬
pter ͤ illam isti oderunt: quia xp̃iam in
illa fiunt. Ibi uoluit sedere discpłos suos.
Duodenarius ille numerus: decuplatue
erat. Sedebant centum uiguiti homines.
et uenit sp̃s sẽs. et impleuit totum locum¬
illum: et factus ẽ. sonus quasi ferretur fla¬
tus uehemens. et linguę diuisȩ sunt uelitt
ignis. audistis actus apłoꝵ. hodie lecta est
ipsa lectio. seperunt linguis loqui qua
sp̃s dabat eis pronuniciare. Et om̃s qu
erant illic de diuersis gentib ueniene
uidei. agnoscebant unus quisq linlqum
suam: et mirabantur illos idiotas e ii¬
peritos subito didicisse. non unam an

Expanded text:
dentes in civitate, quia ego mitto promisdentes in civitate, quia ego mitto promissionem meam in vos . Ecce quam civitatem oderunt. Forte amarent, si Judaei interfectores Christi in illa habitarent. Manifestum est enim omnes interfectores Christi, id est Judaeos, expulsos esse de illa civitate. Quae habebat saevientes in Christum, habet adorantes Christum. Propterea illam isti oderunt, quia Christiani in illa sunt. Ibi voluit sedere discipulos suos, Duodenarius ille numerus decuplatus erat. Sedebant centum viginti homines, et venit Spiritus sanctus, et implevit totum locum, et factus est sonus, quasi ferretur flatus vehemens, et linguae divisae sunt velut ignis. Audistis Actus Apostolorum, hodie lecta est ipsa lectio: Coeperunt linguis loqui quomodo Spiritus dabat eis pronuntiare. Et omnes qui aderant illic, de diversis gentibus venientes Judaei, agnoscebant unusquisque linguam suam; et mirabantur illos idiotas et imperitos subito didicisse non unam aut
Abbreviated transcription (Latin):
uidet: Quia contra lucernã incandelabro
positam: oculos claudiuit. Cum eis dic inus.
si xp̃iani catholici estis: cõmunicate illis
eccłiis. unde et euangłium toto orbe diffũ¬
ditur: illi ihrłm cõmunicate qu̾ado eis
dicius. respondent nobis. Non cõmuni.¬
camue illi ciuitati ubi occisus ẽ rer
isti qui sedet in celo. Qui sunt peiores qui
contempserunt quia hominẽ putalant:
an qui sacramenta eius exfufflant. quem
iam dm̃ confitentur. S oderuite iudeli¬
cet ciuitatem: in qua occisus ẽ dñs ipsoꝵ.
Pu homines et misericordes. multũ do.¬
lent occisum ẽẽ xp̃m. et occidunt in homi.¬
nib xp̃m. At ille dilerit illam eiuitatem.
et misertus ẽ. eius. Inde dieit inciꝑe p̃di.¬
cacionem suam: incipiens ab ihrłm. Lue
ibi principium fecit p̃dicationis nominis
sui: et tu erhorrescis cõmunicationẽ illiꝰ
ciuitatis : Non ẽ. mirum. si p̾cisus odit ra¬
dicẽ. Quid ipse ait discipulis suis: Estote se¬

Expanded text:
videt; qui contra lucernam in candelabro videt; qui contra lucernam in candelabro positam oculos claudit? 3. Cum eis dicimus, Si christiani catholici estis, communicate illi Ecclesiae unde Evangelium toto orbe diffunditur; illi Jerusalem communicate, quando eis dicimus, respondent nobis, Non communicamus illi civitati ubi occisus est rex isti eum qui sedet in coelo. Qui sunt pejores, qui contempserunt quia hominem putabant, an qui Sacramenta ejus exsufflant, quem jam Deum confitentur? Sed oderunt videlicet civitatem in qua occisus est Dominus ipsorum. Pii homines et misericordes, multum dolent occisum esse Christum, et occidunt in hominibus Christum! At ille dilexit illam civitatem, et misertus est ejus: inde dixit incipere praedicationem suam, Incipiens ab Jerusalem. Ille ibi principium fecit praedicationis nominis sui: et tu exhorrescis communionem illius civitatis? Non est mirum si praecisus odisti radicem. Quid ait ille discipulis suis? Estote se
Abbreviated transcription (Latin):
catoꝵ ꝑom̃s gentes: incipiens ab ihrłm.
Audistis fr̃s: denete. Nemo dubitet de ex¬
cłia: quia ꝑom̃is gentes ẽ: nemo dubitet
quia ab ihrłm cepit. et om̃s gentes imple¬
uit. Agnoscimus agrum: ubi uitis planta¬
ta ẽ. Cum autẽ creuerit non agnoscimus
quia totum occupauit. Unde cępit: Ab ihrłm.
Quo ꝑuenit: Ad om̃s gentes. Pauci renan¬
serunt: om̃s tenebit. Interea cum omnes
tenet: aliqua sarmenta initilia iusa sũt
agricole p̃cidenda. Et fecerunt hereses.
et scisinata. Non uos inducant p̃cisa: ut p̃.¬
cidamini. Hortamini magis quȩ p̾cisa
sunt: utt rursus inserantur. Manifestũ
ẽ xp̃m passum. resurrexisse: ascendisse
in celum. Manifesta ẽ. et eccłia. quia pre¬
dicatur in nomine euis penitentia et
remissio peccatoꝵ. ꝑ om̃is gentes. Unde
cepte: Incipiens ab ihrłm. Audis stultus
uanus. et quid ampliuis dicturus sum qu̾a
cecus. Quid tam magnum montem non

Expanded text:
catorum per omnes gentes, incipiens ab Jerusalem. catorum per omnes gentes, incipiens ab Jerusalem. Audistis, fratres, tenete. Nemo dubitet de Ecclesia, quia per omnes gentes est; nemo dubitet, quia ab Jerusalem coepit, et omnes gentes implevit. Agnoscimus agrum ubi vitis plantata est: cum autem creverit, non agnoscimus, quia totum occupavit. Unde coepit? Ab Jerusalem. Quo pervenit? Ad omnes gentes. Paucae remanserunt, omnes tenebit. Interea dum omnes tenet, aliqua sarmenta inutilia visa sunt agricolae praecidenda; et fecerunt haereses et schismata. Non vos inducant praecisa, ut praecidamini; hortamini magis quae praecisa sunt, ut iterum inserantur. Manifestum est Christum passum, resurrexisse, et ascendisse in coelum: manifestata est et Ecclesia, quia praedicatur in nomine ejus poenitentia et remissio peccatorum per omnes gentes. Unde coepit? Incipiens ab Jerusalem. Audit stultus, vanus, et quid amplius dicturus sum quam caecus, qui tam magnum montem non
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ sponsa. sponso in carne. Merito carnem
ipsam cum cõmendaret: panẽ fregit. Et
merito infractione panis aꝑti sunt ocłi
discpłoꝵ. et agnouerunt eum. Qiuid ergo
dixit dñs scriptum esfe dese in lege et pro.¬
pħis et psalmis: quia oportebat p̾ati. xp̃m.
Si non ad deret et resurgere: recte illi
plangerent quoꝵ ocłi tenebantur. S et
resurgere p̾dictum ẽ. Et ut quid hoc:
Quare hoc: Oportebat pati xp̃m et resur¬
gere: ꝓpter illum psalmũ qũe uob̾ ma.¬
xime cõmendaiumus. quarta sabbati stati¬
one prima nouissime ebdomadis. Quare
oportebat xp̃m pati et resurgere: Prop̃t
commemorabuntur et conuertentur ad
dnm uniuiersi fines terre: et adorabunt
inconspectu eius uniuerse patrie genti¬
um. Namut noueritis quia oportebat
xp̃m pati et resurgere. et hic quid addidit
itt post cõmendationem sponsi. cõmenda.¬
ret et sponsam: Et p̃dicare inquit in no¬
mine eiꝰ penitenciam et remissionẽ pec.¬

Expanded text:
est sponsa sponso in carne. Merito carnem est sponsa sponso in carne. Merito carnem ipsam cum commendaret, panem fregit; et merito in fractione panis aperti sunt oculi discipulorum, et agnoverunt eum. Quid ergo dixit Dominus scriptum esse de se in Lege, et Prophetis, et Psalmis? Quia oportebat pati Christum. Si non adderet, et resurgere, recte illi plangerent, quorum oculi tenebantur; sed et resurgere praedictum est. Et utquid hoc? quare oportebat pati Christum et resurgere? Propter illum psalmum quem vobis maxime commendavimus, quarta sabbati, statione prima novissimae hebdomadis. Quare oportebat Christum pati et resurgere? Propterea: Commemorabuntur et convertentur ad Dominum universi fines terrae, et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium . Nam ut noveritis quia oportebat pati Christum et resurgere; et hic quid addidit, ut post commendationem sponsi commendaret et sponsam? Et praedicari, inquit, in nomine ejus poenitentiam et remissionem pec
Abbreviated transcription (Latin):
at: Ipse dicat. Breuiter hoc euangłista
posuit: ut nos nossemus quid intanta la.¬
tudine srripturarum credere et intelli¬
gere debeamus. Certe multe sunt pagine
et multi libri: hoc habent om̃s. quod dix̃
dñs breuiter discplis suis. Quid ẽ hoc: Qina
oportebat xp̃m pati: et resurgere tercia die
habes iam de sponso: quia oportebat. xp̃m
pati et resurgere. Commendandus ẽ. nob̾
sponsus. De sponsa uideamus quid dicat. ut
tu cum cognoueris sponsum et sponsam:
non sine causa adnuptias uenias. Celebra.¬
no ẽ. eñi nuptiarum: om̃is celebratio ȩccłiȩ
suptiȩ cȩlȩbratur. Ducturus ẽ. uxorem
filius regis: et ipse filius regis. rex. Et qui
frequentant: ipsi sunt sponsa. Non quomͦ
in nuptiis carnalibus. alii frequentant
nuptias: et alie nubunt. In eccłia qui freqũe.¬
tant. si bene frequentant: sponsa fiunt.
Om̃is eñi eccłia sponsa xp̃i ẽ: cuiusius prin¬
cipium et primiciȩ caro. xp̃i ẽ. Ibi iuncta

Expanded text:
it? Ipse dicat. Breviter hoc Evangelista it? Ipse dicat. Breviter hoc Evangelista posuit, ut nos nossemus quid in tanta latitudine Scripturarum credere et intelligere debeamus. Certe multae sunt paginae, et multi libri, hoc habent omnes quod dixit Dominus breviter discipulis suis. Quid est hoc? Quia oportebat pati Christum, et resurgere tertia die. Habes jam de sponso, quia oportebat Christum pati et resurgere. Commendatus est nobis sponsus. De sponsa videamus quid dicat; ut tu cum cognoveris sponsum et sponsam, non sine causa ad nuptias venias. Celebratio enim nuptiarum omnis celebratio: Ecclesiae nuptiae celebrantur. Ducturus est uxorem filius regis, et ipse filius regis rex: et qui frequentant, ipsi sunt sponsa. Non quomodo in nuptiis carnalibus alii frequentant nuptias, et alia nubit, in Ecclesia qui frequentant, si bene frequentant, sponsa fiunt. Omnis enim Ecclesia sponsa Christi est, cujus principium et primitiae caro Christi est: ibi juncta
Abbreviated transcription (Latin):
menta. inscripturis: contra quas nullus
audet loqui. qũs qui quomodo se uult ui¬
dere. xp̃ianum. cum se palpandum p̾buiss
non illis suffecit: nisi descripturis confir.¬
maret cor credentium. Prospiciebat enim
nos futuros. Inquo palpenus nos non ha¬
bemus : s. quod legamus habemus. Si eñi
propterea illi crediderunt. quia tenuerĩt
et paipauerunt: nos quid facienrus. Iun ap̃s
ascendit incelum non ẽ aenturus nisi ue
lieoi at indicet deius et mortuus Ionde
frecituri sumus nisi unde et upsoi loluit
implere om̃ia que de illo scripta sunt in
lege moysi et ꝓpħis et psalmis. Omẽm ue
terem scripturam circumplexis ẽ. Quic¬
quid illarum scripturariim ẽ xp̃m sonat.
s si aures inueniat. Et aꝑuit eis sensum:
ũt intelligerent scripturas. Unde et nobis
hoc orandum ẽ: ut ipse sensum nr̃m ape¬
rat Qiid autẽ ostendit dñs scriptũ dese
inlege moysi et ꝓpħis et psalmis: Quiᷤ ostẽ.¬

Expanded text:
mentum in Scripturis, contra quas nullus mentum in Scripturis, contra quas nullus audet loqui, qui quoquo modo se vult videri christianum cum se palpandum praebuisset, non illi suffecit, nisi de Scripturis confirmaret cor credentium: prospiciebat enim nos futuros; in quo quod palpemus nos non habemus, sed quod legamus habemus. Si enim propterea illi crediderunt, quia tenuerunt et palpaverunt; nos quid faciemus? Jam Christus ascendit in coelum, non est venturus nisi in fine, ut judicet de vivis et mortuis: unde credituri sumus, nisi unde et ipsos palpantimpleri omnia quae de illo scripta sunt in lege Moysi, et Prophetis, et Psalmis. Omnem veterem textum Scripturarum circumplexus est. Quidquid illarum Scripturarum est, Christum sonat; sed si aures inveniat. Et aperuit eis sensum, ut intelligerent Scripturas. Unde et nobis hoc orandum est, ut ipse sensum nostrum aperiat. 2. Quid autem ostendit Dominus scriptum de se in lege Moysi, et Prophetis, et Psalmis? quid ostend
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat p̃dicta fuisse. ne illi maigis maie.¬
rentur si resurrerisset dñs. et magis es
non crederent. si de illo ista ante dietaron
fuissent. Firmata enim fides in e e. qy
om̃ia quȩ euenerunt in xp̃o predictaft
Discpłi ergo non eum agnouerunt.n¬
si infractione panis. Et uere qui non sibi
iudicium manducat et bibit: infractio¬
ne panis xp̃m agnoscit. Postea et illi un¬
decim: putabant se spm̃ iudere. Prebut
se palpandum: qui se prebuit crucfigen.¬
dum. Crucifigendum inimicis. palpan.¬
dum amicis. Medicus tamen omnium:
et illoꝵ impietates. et istoꝵ incredulitates¬
sanauit. Namq audistis cum actus apłoꝵ
legeretur: quot milia crediderint de m¬
terfectoribus. xp̃i. Si credituri erant postea
qui occiderant : non erant credituri qui
paululum dubitabant: Et ipsos timen
quã maxime debetis animaduertere. et
memoriȩ ur̃ȩ commendare: quia contra in¬
sidiosos errores d̃s uoluit ponere firma¬

Expanded text:
erat praedicta fuisse; ne illi magis moveerat praedicta fuisse; ne illi magis moverentur, si resurrexisset Dominus, et magis ei non crederent, si de illo ista ante dicta non essent. Firmitas enim fidei in eo est, quia omnia quae evenerunt in Christo, praedicta sunt. Discipuli ergo eum non agnoverunt, nisi in fractione panis. Et vere qui non sibi judicium manducat et bibit , in fractione panis Christum agnoscit. Postea et illi undecim putabant se spiritum videre. Praebuit se palpandum, qui se praebuit crucifigendum; crucifigendum inimicis, palpandum amicis: medicus tamen omnium, et illorum impietatis, et istorum incredulitatis. Namque audistis cum Actus Apostolorum legerentur, quot millia crediderunt ex interfectoribus Christi . Si crediderunt postea qui occiderant, non erant credituri qui paululum dubitabant? Et ipsis tamen quod maxime debetis animadvertere, et memoriae vestrae mandare, quia contra insidiosos errorores Deus voluit ponere firma
Abbreviated transcription (Latin):
de scripturis scĩs. ad instructi.¬
onem et salutem nr̃am: inten¬
te oportet audire. Maxime tamen memo¬
rie commendanda sunt. quȩ ad uersus he¬
reticos ualent plurimun. quoꝵ insidie in¬
firmiores quosq et negligentiores circũ¬
uenire non cessant. Mementote dominũ
nr̃m. et saluatorem iħm xp̃m.: et mortuũ
eẽ. pronobis. et resurrexisse. Mortuum sci¬
licet propter delicta nr̃a. resurrexisse
propter iustificationem nr̃am. Sicut mo¬
do audistis quia discpłoꝵ duoꝵ quos in¬
uenit inuia. tenebantur ocłi ne eum ag¬
noscerent: et inuenit eos despantes dea
demptione que erat in rp̃o. et ȩrissimo¬
tes iam illum passum et mortuum fuse
sicut hominem.: nec tanquam filium as
putasse semꝑ iuuere. et in carne ita moti¬
um ut non reuiiisceret s tanquam inun
exꝓpħis: sicut uerba corum paulo ant
qui intenti eratis audistis. Cunc apuit
illis scripturas. incipiens anoy se poms
prophas: ostendens eis om̃ia que pasus

Expanded text:
de Scripturis sanctis, ad instructionem et salutem nostram, intente oportet audire. Maxime tamen memoriae commendanda sunt, quae adversus haereticos valent plurimum; quorum insidiae infirmiores quosque et negligentiores circumvenire non cessant. Mementote Dominum nostrum et salvatorem Jesum Christum, et mortuum esse pro nobis et resurrexisse; mortuum scilicet propter delicta nostra, resurrexisse propter justificationem nostram . Sicut modo audistis quia discipulorum duorum quos invenit in via, tenebantur oculi ne eum agnoscerent: et invenit eos desperantes de redemptione quae erat in Christo, et existimantes jam illum passum et mortuum fuisse, sicut hominem, nec tanquam Filium Dei putantes semper vivere; et in carne ita mortuum ut non revivisceret, sed tanquam unum ex Prophetis: sicut verba eorum paulo ante qui intenti eratis, audistis. Tunc aperuit illis Scripturas, incipiens a Moyse per omnes Prophetas, ostendens eis omnia quae passus
Abbreviated transcription (Latin):
dirit ei. hȩc om̃ia regna tibi dabo. si pros.¬
tratus ad oraueris me. De elatione regni
cerreni: uolute temptare regem scłoꝵ sed
nilcaut. Quid magnum adño diabolum
unci: Q uid gͦ respondit diabolo⁊ nisi quod
te docuit ut respondeas: Scriptum ẽ. Dñm̃
dm̃ tium ad orabis. et illi soli seruies. Tenẽ¬
tes ista: non habebitis concupiscentiam
mundi. Non habendo concupiscentiã mun¬
di non uos subrugabit. nec desiderium car.¬
nis. nec desiderium ocłoꝵ. nec ambitio scłi.
et facitis locum caritatiͣ. ͤit ddiligatis dm̃.
Quia si fuerit ibi dilectio mundi: non ibi
arit dilectio dei. T̃enete pocus dilectionem
dei: ut quomodo ds̃ ȩternus ẽ. sic ⁊ uos ma¬
neatis in ȩcernũ. Quia talis ẽ. quisq: qualis
euis dilectio ẽ. Terram diligis. terra eris. dm̃
diligis. quid dicam: Ds̃ eris. non audeo dice¬
r exme: seriptuuras audiamus. Ego dixidii
estis: et filii excelsi om̃s. Si ergo uultis ẽẽ dii.

Expanded text:
dixit ei: Haec omnia tibi dabo, si prosdixit ei: Haec omnia tibi dabo, si prostratus adoraveris me. De elatione regni terreni voluit tentare regem saeculorumalcabat. Quid magnum, a Domino diabolum vinci? Quid ergo respondit diabolo, nisi quod te docuit ut respondeas? Scriptum est, Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies . Tenentes ista, non habebitis concupiscentiam mundi: non habendo concupiscentiam mundi, non vos subjugabit nec desiderium carnis, nec desiderium oculorum, nec ambitio saeculi; et facietis locum charitati venienti, ut diligatis Deum. Quia si fuerit ibi dilectio mundi, non ibi erit dilectio Dei. Tenete potius dilectionem Dei, ut quomodo Deus est aeternus, sic et vos maneatis in aeternum: quia talis est quisque, qualis ejus dilectio est. Terram diligis? terra eris. Deum diligis? quid dicam? deus eris? Non audeo dicere ex me, Scripturas audiamus: Ego dixi, Dii estis, et filii Altissimi omnes . Si ergo vultis esse dii
Abbreviated transcription (Latin):
quando uoluit tanquam deus: s tanquam
infirmos curans. Nam si tune facerer. qua¬
si tantum modo miraculum uoluisse fice.¬
re putaremus. S ne hoc homines sentiuent
attende quid respondit. Et quando tibi taibs
temptatio euenerit: dic illud et tu liedi
post me sathanas. Scriptum est eñi. Non
temptabis dñm dm̃ tuum. id ẽ. si hoc fece¬
ro. temptabo dm̃. Hoc dixit quod te uoluit
dicere. quando tibi suggerit inumicus
dicei homo quilis. xp̃ianus modo uel
Quaisi miraculum feci̾ti aut orationibus
tim moctui surrȩxeruntt. aute febricitan.¬
tes simastis iuere esses alicuiꝰ momenti.
facrer aliquod miraculũ. Besponde et dic.
Sciptum ẽ. non temptabis dñn dm̃ tuũ.
Non ergo temptabo dm̃ quasi tunc ꝑtine¬
am ad dm̃ sifecero nuraculum: et non per¬
tineam si non fecero. Et ubi sunt uerba eiꝰ:
Gaudete quia nomina ur̃a scripta sunt in
celo deambitione scłi quomodo tẽptatus ẽ.
añs. quando eum leuauit in excelsum et

Expanded text:
quando voluit tanquam Deus, sed tanquam quando voluit tanquam Deus, sed tanquam infirmos curans. Nam si tunc faceret, quasi tantummodo miraculum voluisse facere putaretur. Sed ne hoc homines sentirent, attende quid respondit; et quando tibi talis tentatio evenerit, dic illud et tu, Redi post me, satanas; scriptum est enim, Non tentabis Dominum Deum tuum: id est, Si hoc fecero. tentabo Deum. Hoc dixit, quod te voluit dicere. Quando tibi suggerit inimicus, Qualis homo, qualis christianus? modo vel unum miraculum fecisti, aut orationibus tuis mortui surrexerunt, aut febrientes sanasti? si vere esses alicujus momenti, faceres aliquod miraculum: responde et dic, Scriptum est, Non tentabis Dominum Deum tuum: non ergo tentabo Deum, quasi tunc pertineam ad Deum si fecero miraculum, et non pertineam si non fecero. Et ubi sunt verba ejus, Gaudete quia nomina vestra scripta sunt in coelo? De ambitione saeculi quomodo tentatus est Dominus? Quando elevavit eum in excelsum, et
Abbreviated transcription (Latin):
bitio scłi: superbia ẽ. Iactare seuuiltꝰ
honoribus. Magnus sibi uidetur hm
siue de diuiciis. siue de aliqua potemi
Tria sunt ista. et nichil inuenis unde
temptetur cupiditas humana: nisi are
desiderio carnis. aut desiderio oculoruam
aut ambitione scłi. Per ista tria. temya.¬
tus ẽ. dñs adiabolo. Desiderio carnis dtem.¬
tatus ẽ. quando dictum ẽ ei: si filius dei
es. dic lapidibus istis. ut panes fiant qũi¬
do ȩsuruit post ieuinium. S quomado
reppulit temptationẽ. et dociut iuquare
militem: Attende quid illi att. Noninpane
solo uiuit homo: s in om̃i uerbo dei s emp.¬
tatus ẽ. et desiderio ocłoꝵ. de miraculo. qui.¬
do ei dixit. Mittete de orsum quia scriptũ
est: angłis suis mandauit de te ut suscin.¬
ant te. nequando offendas ad lapidem pe¬
dem tuum. Ille restitit temptatori Si em̃
faceret miraculum: non iuderetur nisi
aut cessisse. aut curiositate fecisse faert eñt

Expanded text:
bitio saeculi superbia est. Jactare se vult in bitio saeculi superbia est. Jactare se vult in honoribus; magnus sibi videtur homo, sive de divitiis, sive de aliqua potentia. 14. Tria sunt ista, et nihil invenis unde tentetur cupiditas humana, nisi aut desiderio carnis, aut desiderio oculorum, aut ambitione saeculi. Per ista tria tentatus est Dominus a diabolo. Desiderio carnis tentatus est, quando dictum est ei, Si Filius Dei es, dic lapidibus istis ut panes fiant; quando esurivit post jejunium. Sed quomodo repulit tentatorem, et docuit pugnare militem? Attende quid illi ait: Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo Dei. Tentatus est et desiderio oculorum de miraculo, quando ei dixit: Mitte te deorsum, quia scriptum est, Angelis suis mandavit de te, ut suscipiant te, ne quando offendas ad lapidem pedem tuum. Ille restitit tentatori: si enim faceret miraculum, non videretur nisi aut cessisse, aut curiositate fecisse: fecit enim
Abbreviated transcription (Latin):
riositas. Ipsa inspoctaculis intheatris in sacra.¬
mentis diaboli. in magicis artibus. inmale¬
ficiis. Ipsa curiositas aliquando temptat etr̃a
seruos dei. ut uelint quasi miraculum face.¬
re: Temptare utrum exaudiat illos ds in mira¬
culis curiositas ẽ: hoc ẽ. desiderium oculoꝵ.
Non ẽ. apatre. Si dedit ds̃: fac. Obtulit enm
ut facias. Num ęñi qui non fecerunt. ad reg¬
num dei non ꝑtinebunt: Cum gauderent᷑
apłi quia demonia eis subiecta erant. quid
eis ait dñs. Nolite in hoc gaudere. si guidete
qm̃ nomina ur̃a seripta sunt incęlo Ind
luit gaudere apłos: unde gaudes et uo
Nunquid uȩ tibi si non suscitaueris norio
Nunquid uȩ tibi. si non ambulaueris mo
ri: Nunquid ue tibi. si non exeluserisu
nia: Si accepisti hoc unde facias. utem dam¬
liter non superbe. Nam et dequibusdamis¬
udo ꝓpħis dixit dñs. quia facturi siuntsis¬
na et ꝓdigia. Ergo non sit ambitio sel ab¬

Expanded text:
riositas? Ipsa in spectaculis, in theatris, in sacrariositas? Ipsa in spectaculis, in theatris, in sacramentis diaboli, in magicis artibus, in maleficiis ipsa est curiositas. Aliquando tentat etiam servos Dei, ut velint quasi miraculum facere, tentare utrum exaudiat illos Deus in miraculis; curiositas est, hoc est desiderium oculorum; non est a Patre. Si dedit Deus, fac; obtulit enim ut facias: non enim qui non fecerunt, ad regnum Dei non pertinebunt. Cum gauderent Apostoli quia daemonia eis subjecta erant, quid eis dixit Dominus? Nolite in hoc gaudere; sed gaudete quoniam nomina vestra scripta sunt in coelo . Inde voluit gaudere Apostolos, unde gaudes et tu.Numquid vae tibi, si non suscitaveris mortuus? numquid vae tibi, si non ambulaveris in mari? numquid vae tibi, si non excluseris daemonia? Si accepisti unde facias, utere humiliter, non superbe. Nam et de quibusdam pseudoprophetis dixit Dominus, quia facturi sunt signa et prodigia . Ergo non sit ambitio saeculi. Am
Abbreviated transcription (Latin):
re: utti uoluptatib istis. Nunquid non ẽ. in
his mundus: Aut quando dicitur. noli ista
diligere. hoc dr̃ ut non mnanducetis. aut nõ
bilatis. aut filios non ꝓcreetis: Non hoc dieit̃.
S sit modus ꝓpter creatorem. ut non uos u¬
licgͣnt ista dilectione ne ad fruendum hoc
ametis. quod ad utendum habere debetis. Non
autem ꝓbamini: nisi quando uobis ꝓponiui¬
tur duo. hoc autem illud. Iusticiam ius aut
luera: Non habeo unde iuuam. non habeo
unde manducem: non habeo unde bibam. S qͥsr
smon potes habere ista nisi ꝑiniquitatem. non¬
ne melius amas. quod non amittis. qua iniqͥ¬
tatem committis: Luchrum auri uides. damꝑ.¬
num fidei non uides: Hoc ergoͣ nobis. Desi¬
derium carius ẽ. id ẽ. desiderium earum re¬
rum quȩ ꝑtinent ad carnem: sicut cibuc
et concubitus. et cetera huiusmodi. Et desi¬
derium ocłoꝵ. Desiderium ocłoꝵ dicit:
omẽm curiositatẽ. Iam quam late patet cu¬

Expanded text:
re, uti voluptatibus istis. Numquid non est in re, uti voluptatibus istis. Numquid non est in his modus? Aut quando dicitur, Nolite ista diligere, huc dicitur, ut non manducetis, aut non bibatis, aut filios non procreetis? Non hoc dicitur. Sed sit modus propter Creatorem, ut non vos illigent ista dilectione; ne ad fruendum hoc ametis, quod ad utendum habere debetis. Non autem probamini, nisi quando vobis proponuntur duo, hoc aut illud: Justitiam vis, an lucra? Non habeo unde vivam, non habeo unde manducem, non habeo unde bibam. Sed quid, si non potes habere ista nisi per iniquitatem? Nonne melius amas quod non amittis, quam iniquitatem committis? Lucrum auri vides, damnum fidei non vides. Hoc ergo, ait nobis, desiderium carnis est, id est, desiderium earum rerum quae pertinent ad carnem, sicut cibus et concubitus, et caetera hujusmodi. 13. Et desiderium oculorum: desiderium oculorum dicit omnem curiositatem. Jam quam late patet cu
Abbreviated transcription (Latin):
secerte. ⁊ neglexeris creatorem & amaueris
ista fabrica qu̾a fecit ds. cęlum. ⁊ terrami. ma¬
re. uisibilia et inuisibilia: s habitatores mun¬
di mundus uocãtur. O. nomodo domus uocat.
et parietes iͥn habitates. et inaliquando lau¬
damus doñi. et uituperamus in habitantes.
Dicimus eñi bona domus: quia marmorata
ẽ et pulcra et laqueata. Et aliter dicimus. Bo.¬
na ddomus. Nemo ibi patitur inuiriam. nullȩ
rapine. nulle oppressiones ibi fiuite. Modo non
parietes laudamus: si habitatores parietum.
Domus tamen uocatur: siue illa. siue illa. Diñs
ȩñi mundi dilectores. quia delectatione mun¬
dum in habitant: sicut olum in habitant quo.¬
rum sursum cor ẽ. et ambulant carne inter¬
ra. Oñis gͦ dilectores mundi. mundus uocan¬
tur. Ipsi non habent nisi ista tria. Desideriũ
carnis. desiderium ocłoꝵ: et ambitionẽ scłi.
Desiderant eñi manducare. bibere. concube¬

Expanded text:
fecerit, et neglexeris Creatorem, et amaverifecerit, et neglexeris Creatorem, et amaveriista fabrica quam fecit Deus, coelum et terra, mare, visibilia et invisibilia: sed habitatores mundi mundus vocantur, quomodo domus vocatur et parietes et inhabitantes. Et aliquando laudamus domum, et vituperamus inhabitantes. Dicimus enim, Bona domus; quia marmorata est et pulchre laqueata: et aliter dicimus, Bona domus; nemo ibi patitur injuriam, nullae rapinae, nullae oppressiones ibi fiunt. Modo non parietes laudamus, sed inhabitatores parietum: domus tamen vocatur, sive illa, sive illa, Omnes enim dilectores mundi, quia dilectione inhabitant mundum; sicut coelum inhabitant quorum sursum est cor, et ambulant carne in terra: omnes ergo dilectores mundi mundus vocantur. Ipsi non habent nisi ista tria, desiderium carnis, desiderium oculorum, et ambitionem saeculi. Desiderant enim manducare, bibere, concumbe
Abbreviated transcription (Latin):
pide utuntur creatis. creator contempiutur.
Detalib dicit apłs. Coluerunt et seruierunt
creature pocius qua creatori. qui ẽ benodictꝰ
insc la. Nonte ꝓhibet ds amare ista: s non
diligere ad beatitudinem. s ad ꝓbare et lau¬
dare ut ames creatorem. Queni ad modum
fr̃s si sponsus faceret sponsȩ suȩ anulum.
no sponsi. ad ultera anima dep̃henderetur.
qũauis hoc amaret quod dedit sponsus: Cer.¬
te hoc amaret qd̾ dedit sponsus: tamen si
diceret. sufficit mͥ anulus. iste. iam illiꝰ faciẽ
nolo uidere. qualis eẽt: Quis non detestare.¬
tur hanc amentiam: Qaus non animum
amilum ꝓsponso tuo. ⁊ nolis uidere sponsum
tuum. ad hoc tͥ arrani dedit ut non te oppig¬
neraret.s auerteret. Ad hoc utiq arram dat
sponsus: utt in arra sua ipse ametur. Ergo
dedit tͥ ds̃ ista om̃ia. Ama illum qui fecit:
plus ẽ. quod tͥ uult dare. id ẽ. se ipsum qͥ ista
fecit. Si autem amaueris hȩc qu̾aus illa ds̃

Expanded text:
pide utuntur creatis, Creator contemnitur. pide utuntur creatis, Creator contemnitur. De talibus dicit Apostolus: Coluerunt et servierunt creaturae potius quam Creatori, qui est benedictus in saecula . Non te prohibet Deus amare ista, sed non diligere ad beatitudinem; sed approbare et laudare ut ames Creatorem. Quemadmodum, fratres, si sponsus faceret sponsae suae annulum, no sponsi adultera anima deprehenderetur, quamvis hoc amaret quod dedit sponsus? Certe hoc amaret quod dedit sponsus: tamen si diceret, Sufficit mihi annulus iste, jam illius faciem nolo videre; qualis esset? Quis non detestaretur hanc amentiam? quis non adulterannulum pro sponso tuo, et nolis videre sponsum tuum; ad hoc tibi arrham dedit, ut non te oppigneraret, sed averteret. Ad hoc utique arrham dat sponsus, ut in arrha sua ipse ametur. Ergo dedit tibi Deus omnia ista, ama illum qui fecit. Plus est quod tibi vult dare, id est, seipsum, qui ista fecit. Si autem amaveris haec, quamvis illa Deus
Abbreviated transcription (Latin):
cilitatem carnis: et de futura in mortalitate
p̃sumimus. et in mari fluctuamus S ancho.¬
ram spei. in terra iam firimus.S non diliga.¬
ista. ne quis forte dicat quȩ inmundo sunt ds̃
fectt idẽ cęlum. et terram. mare. solem. lunã.
stellas. om̃ia ornamenta cȩloꝵ. Quȩ eñi sunt
ornamenta maris: Om̃ia repentia. Que terre:
animalia. arbores uolatilia. Ista sunt in mũ.¬
do: es illa fecre. Quare ergo non amem qd ds
fecte: Sp̃s dei sit inte: ut uideas quia hȩc oĩa
bona sunt. S ue tibi si amaueris condita:
et deserueris conditorem. Pulchra tibi sunt.
siquanto ẽ ille pulchrior qͥ ista formauit:
Intendat caritas ur̃a. Similitudinib enim
potestis instrui. ne subrepat uobis sathanas
dicens quod solet dicere. Bene uobis sit ^ cͥre¬
atura dei. Quare illa fecit. nisi ut bene uob̾
sit: Et inebriantur et ꝑeunt: ⁊ obliuiscunt᷑
creatorem suum Dum non temꝑanter s cu¬

Expanded text:
talitatem carnis, et de futura immortalitate talitatem carnis, et de futura immortalitate praesumimus: et in mari fluctuamus, sed anchoram spei in terra jam fiximus. 11. Sed non diligaista: ne quis forte dicat, Quae in mundo sunt, Deus fecit, id est, coelum et terram, mare, solem, lunam, stellas, omnia ornamenta coelorum. Quae sunt ornamenta maris? Omnia repentia. Quae terrae? Animalia, arbores, volatilia. Ista sunt in mundo, Deus illa fecit. Quare ergo non amem quod Deus fecit? Spiritus Dei sit in te, ut videas quia haec omnia bona sunt: sed vae tibi si amaveris condita, et deserueris conditorem. Pulchra sunt tibi; sed quanto est ille pulchrior qui ista formavit? Intendat Charitas vestra. Similitudinibus enim potestis instrui: ne subrepat vobis satanas, dicens quod solet dicere. Bene vobis sit in creatura Dei; quare illa Tecit, nisi ut bene vobis sit? Et inebriantur, et pereunt, et obliviscuntur Creatorem suum: dum non temperanter, sed cu
Abbreviated transcription (Latin):
ñr past mceluimn ilolut se quodamimodo
sen fluuisn temporalem plutare. Ra¬
peris iupreceps: tene lignum. Uolutt te a.¬
mor inundi tene. xp̃m P ropter te factus
moi nporasis. ut tu fias ȩternus: quia et ille
sic pitus ẽ temporalis. ut maneret ȩc̃nus.
Iccesstt illi aliquid ex tempore: non decessit
ereterustate. Tu autem temporalis natus
es et perpeccatum temporalis factus es. Tu
ctus temporalis ꝑ peccatum: ille factus
temporalis ꝑ miscłiam dimittendi peccata.
Quantum inter est. cum duo sunt in carcere
nt reum et uisitatorem ipsius: Homo eñĩ
iliquando uentt ad amicum suum. et in¬
trat uisitare eum: et ambo in carcerent iu¬
deaturSmultum distant: et distincti sũt.
ilum causa p̃mit: illum humanitas ad¬
Aurs. Sic in ista mortalitate nos reatu te¬
nebamur: ille miscłia descendit. Intrauit
Scaptiuum redemptor: non oppressor. Dñs
unobis sanguinem suum fudit: redemit nos
miitauit sp̾em nram. Ad huc portamus mor¬

Expanded text:
n coelum. Voluit se quodammodo circa fluvium temporalium plantare. Raperis in praeceps? tene lignum. Volvit te amor mundi? tene Christum. Propter te factus est temporalis, ut tu fias aeternus; quia et ille sic factus est temporalis, ut maneret aeternus. Accessit illi aliquid ex tempore, non decessit ex aeternitate. Tu autem temporalis natus es, et per peccatum temporalis factus es: tu factus es temporalis per peccatum, ille factus est temporalis per misericordiam dimittendi peccata. Quantum interest, cum duo sunt in carcere, inter reum et visitatorem ipsius? Homo enim aliquando venit ad amicum suum, et intrat visitare eum, et ambo in carcere videntur; sed multum distant et distincti sunt. Illum causa premit, illum humanitas adduxit. Sic in ista mortalitate, nos reatu tenebamur; ille misericordia descendit: intravit ad captivum redemptor, non oppressor. Dominus pro nobis sanguinem suum fudit, redemit nos, mutavit spem nostram. Adhuc portamus mor
Abbreviated transcription (Latin):
et incipiet habitare caritas de qua nichil ma¬
li potest ꝓcedere. Audite ergo uerba pur.¬
gantis. Modo quasi agrum inuenit corda
hominum .S quomodo inuente: Si siluam
inuenit: ex tirpat. Si agrum purgatum in¬
uenit: plantat. P lantare ibi uult arborem
caritatis Et quam siluam uult extirpare:
amorẽ mundi. dudi extirpationem siluę.
Noli diligere mundum. Hoc eñi sequitur.
Neq quȩ sunt in mundo. Si quis dilexerit

Expanded text:
et incipit habitare jam charitas, de qua nihil maet incipit habitare jam charitas, de qua nihil mali potest procedere. Audite ergo verba purgantis modo. Quasi agrum invenit corda hominum: sed quomodo invenit? Si silvam invenit, exstirpat; si agrum purgatum invenit, plantat. Plantare ibi vult arborem, charitatem. Et quam silvam vult exstirpare? Amorem mundi. Audi exstirpatorem silvae. Nolite diligere mundum, hoc enim sequitur, neque ea quae sunt in mundo. Si quis dilexerit
Abbreviated transcription (Latin):
net. et uicistis malignum. Hec om̃ia fr̃s qͥa
cognouimus id quod aprincipio ẽ. quia for¬
tes sumus. quia cognoiumus ptrem. om̃ia
ista quasi cognitionem commendant cari¬
tatem non commendant.Si cognouimus:
amemus. Nam cognitio sine caritate. non fa¬
cit saluos. Scientia inflat: caritas edificat.
Si confiteri uultis et non amare. incipitis
demonib similes ẽẽ. Confitebantur demo¬
nes filiũ dei: et dicebant. Qiid nobis ⁊tib:
Et repellebantur. Confitemini et ampleti.¬
mini. Illi eñi de iniquitatib suis timebant
uos amate dimissorem iniquitatum ur̃arũ.
S quomodo poterimus amare dm̃⁊ si ame¬
mus mundum: Parat nos ergo inhabitare
caritatem. Duo sunt amores. mundi. et dei.
Si amor mundi habitet. non ẽ. quo intret
amor dei. Recedat amor mundi: et habitet dei.
Melior accipiat locum. Amabas mundum. no¬
li amare mundum. Cum ex hauseris cor tu.¬
um amore terreno. hauries amorem diuinũ.

Expanded text:
net, et vicistis malignum. 8. Haec omnia, fratres, quia net, et vicistis malignum. 8. Haec omnia, fratres, quia cognovimus id quod a principio est quia fortes sumus, quia cognovimus Patrem: omnia ista quasi cognitionem commendant, charitatem non commendant? Si cognovimus, amemus: nam cognitio sine charitate non salvos fecit. Scientia inflat, charitas aedificat . Si confiteri vultis et non amare, incipitis daemonibus similes esse. Confitebantur daemones Filium Dei, et dicebant, Quid nobis et tibi ? et repellebantur. Confitemini, et amplectimini. Illi enim timebant de iniquitatibus suis; vos amate dimissorem iniquitatum vestrarum. Sed quomodo poterimus amare Deum, si amamus mundum? Parat nos ergo inhabitari charitate. Duo sunt amores, mundi et Dei: si mundi amor habitet, non est qua intret amor Dei: recedat amor mundi et habitet Dei; melior accipiat locum. Amabas mundum, noli amare mundum: cum exhauseris cor tuum amore terreno, hauries amorem divinum;
Abbreviated transcription (Latin):
patres sunt. uiuenes sunt. Filii quia nas¬
cuntur: patres quia principium agnoscũt.
Iuuenes quare: Quia uicistis malignum.
Infiliis natiuitas. inpatrib antiquitas:
iniuuenib fortitudo. Si malignus auiue¬
nib uincitur: pugnat nobiscum. Pugnat.
si non expugnat. Quare: Quia nos sumus
fortes. an quia ille fertis ẽ. in nobis : qui in¬
ter manus ꝑsequentium infirmus inuen.¬
tus ẽ: Ille nos fortes fecit.: qui ꝑsequentib
non restitit. Crucifirus ẽ. eñi exinfirmitate:
s uiuit exuirtute deiScribo uobis pueri.
Unde pueri: Quia cognouistis patrem Scri¬
bo uobis patres. Commendat hoc et repetit
Quia cognoustis eum qui aprincipioẽ. me¬
mentote uos patres eẽ. Si obliuscimim eũ
qui aprintipio ẽ. ꝑdidisti paternitatẽ. Scri¬
ho uobis uiuenes Etiam atq etiam conside¬
rate quia uiuenes estis. pugnate utt iunca.¬
tis. uincite ut coronemini. Humiles estote.
quia fortes estis: et uerbum dñi in uob̾ma.¬

Expanded text:
patres sunt, juvenes sunt; filii, quia naspatres sunt, juvenes sunt; filii, quia nascuntur; patres, quia principium agnoscunt: juvenes quare? Quia vicistis malignum. In filiis nativitas, in patribus antiquitas, in juvenibus fortitudo. Si malignus a juvenibus vincitur, pugnat nobiscum. Pugnat, sed non expugnat. Quare? Quia nos sumus fortes, an quia ille est fortis in nobis, qui inter manus persequentium infirmus inventus est? Ille nos fortes fecit, qui persequentibus non restitit. Crucifixus est enim ex infirmitate, sed vivit ex virtu e Dei . 7. Scribo vobis, pueri. Unde pueri? Quia cognovistis Patrem. Scribo vobis, patres: commendat hoc, et repetit, Quia cognovistis eum qui a principio est. Mementote vos patres esse: si obliviscimini eum qui a principio est, perdidistis paternitatem. Scribo vobis, juvenes. Etiam atque etiam considerate, quia juvenes estis: pugnate, ut vincatis; vincite, ut coronemini; humiles estote, quia fortes estis, et verbum Dei in vobis ma
Abbreviated transcription (Latin):
crastinus. E sterno eñi die fuito. incipiens
hodiernus. uenturo crastino fuutur. Ille
unus dies ibi ẽ. sine tenebris. sine uocte.
sine spaciis. sine mensura. sine horis. Quid
uis illum diem: Siuis dies ẽ. siuis annꝰ
ẽ. sius anni sunt. Bictum ẽ. eñi de ipso¬
die. Et anni tui non deficient. Quomodo
autem dictusit ẽ. dies. quando dictum est
a dño. ego hodie genui te: Ab eterno patre
genitus. ab eternitate genitus. inęternita.¬
te genitus. nullo micio. nullo fine. nullo
spatio latitudinis. quia ẽ. quod ẽ: quia ipse
ẽ. qui ẽ. Et nomen suum dicit moysi. Dices
eis qui ẽ. misit me ad uos. Quid ergo: ante
abraham: Quid: ante noȩ: Quid: Ante adã:
Audi scripturam. Ante luciferum genui
te. Postremo ante celum et terram. Quare:
quia om̃ia ꝑ ipsum facta sunt: et sine ipso
factum ẽ nichil. Ideo patres agnoscite. La¬
tres eñi sunt uel fiunt. agnoscendo quodẽ.
abinicio. Scribo uobis uiuenes. Filii sunt.

Expanded text:
crastinus: hesterno enim die finito, incipiens crastinus: hesterno enim die finito, incipiens hodiernus venturo crastino finietur. Ille unus dies ibi est sine tenebris, sine nocte, sine spatiis, sine mensura, sine horis. Quod vis illum dic: si vis, dies est; si vis, annus est; si vis, anni sunt. Dictum est enim de ipso, Et anni tui non deficient . Quando autem dictus est dies? Quando dictum est Domino, Ego hodie genui te . Ab aeterno Patre genitus, ex aeternitate genitus, in aeternitate genitus: nullo initio, nullo termino, nullo spatio latitudinis; quia est quod est, quia ipse est qui est. Hoc nomen suum dixit Moysi: Dices eis, Qui est, misit me ad vos . Quid ergo ante Abraham? quid ante Noe? quid ante Adam? Audi Scripturam: Ante luciferum genui te . Postremo ante coelum et terram. Quare? Quia omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Ideo patres agnoscite: patres enim fiunt agnoscendo quod est ab initio. 6. Scribo vobis, juvenes. Filii sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
quare: Quia cognouistis eum: quia apͥn¬
cipio ẽ. Principium enim ad paternitatẽ
pertinet. Nouus. xp̃s in carne: s antiquus
indiuinitate. Quam antiquu putamus:
luot annoꝵ putamus: Ne maior quam
mater sua: Maior plane quam mater.
Im̃ia eñi ꝑ ipsum facta sunt. Si om̃ia: et
ipsa mater. Antiquus fecit: de qua nasce¬
retur nouus. Putamus ne aute matrem
solam: Et ante auum matris: Antiquus.
auum matris ipsius: abraham. Et dñs
dicit. Et ante abraham ego sum. Ante a¬
braham dicimus celum et terram. Ante.¬
quam eẽt. homo: facta sunt. Ante ista fu¬
it dñs: immo ẽ. Optime eñi non ait ante
abrabam ego fui: s ante abraham ego
sum. Quod enim dicitur quia fuit. et non
ẽ. Et quod dicitur quia erit: non dum est.
Iule non nouit. nisi eẽ. Sedm quod deus est.
esse nouit. Fuisse et futurum. eẽ. non no¬
uit. Dies ẽ. ibi unus: s sempiternꝰ. Nonpo¬
nunt illum diem inmedio: esternus et

Expanded text:
quare? Quia cognovistis eum qui a prinquare? Quia cognovistis eum qui a principio est: principium enim ad paternitatem pertinet. Novus Christus in carne, sed antiquus in divinitate. Quam antiquus putamus? quot annorum? Putamusne major quam mater sua? Major plane quam mater: omnia enim per ipsum facta sunt . Si omnia, et ipsam matrem antiquus fecit, de qua nasceretur novus. Putamusne ante matrem solam? Et ante avos matris antiquus. Avus matris ipsius Abraham; et Dominus dicit, Ante Abraham ego sum . Ante Abraham dicimus? Coelum et terra, antequam esset homo, facta sunt. Ante ista fuit Dominus, imo et est. Optime enim non ait, Ante Abraham ego fui; sed, Ante Abraham ego sum. Quod enim dicitur quia fuit, non est; et quod dicitur quia erit, nondum est: ille non novit nisi esse. Secundum quod Deus est, esse novit; fuisse et futurum esse non novit. Dies est ibi unus, sed sempiternus. Non ponunt illum diem in medio hesternus et