comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
abrahã passerinaͦ: loth sulphurinã: la¬
tarus lineã ionas ceruleã ⁊ tecla flãmeã:
daniel leoninaᷤ: ioħs triclina: adam pel¬
liceã. iudas arguirinã: raab cocctneam ⁊
herodias cardinã: pharao marinam:
enoch cȩlinam: agar uaria: dauid ner¬
uinã: helias aeriam: ȩua arborinam:
iob biplagiã: ysaias mesotropã: maria
stolam: susanna castilinã: moyses con¬
chilinã: abel purpureaͤ: leui spartaci¬
nam: thamar colorinã: ararias carba¬
sinã: aaron myrrinã: iudas lacinctinã.
cam ferrugineã: abyron nigr̃ã:anna
ꝑsicinã. ysaac natinã: paulus candida᷑:¬
petrus oꝑariam: ioħs pseudo allec hinã:
iħs colũbinã. Atubi diuisit rex uesteᷤ.
respiciens eos sic ait: Non ante cenabi
ceptas sib diaconias consũmauerunt.
Orimus itaq omniũ ignem petiuit helia.:
succendit ararias: lignum porrex̃ sara: at
iacob ysophũ porrexit sepphora: ad lacũ

Expanded text:
Abraham passerinam, Loth sulphurinam, LaAbraham passerinam, Loth sulphurinam, Lazarus lineam, Jonas caeruleam, Thecla flammeam, Daniel leoninam, Joannes triclinam, Adam pelliceam, Judas argyrinam, Raab coccineam, Herodias cardinam, Pharao marinam, Enoch coelinam, Agar variam, David nervinam, Helias aeriam, Eva arborinam, Job biplagiam, Isaias mesotropam, Maria stolam, Susanna castaninam, Moyses conchylinam, Abel purpuream, Levi spartacinam, Thamar coloriam, Azarias carbasinam, Aaron murrinam, Judith hyacinthinam, Cain ferrugineam, Abiron nigram, Anna Persicinam, Isaac nativaPetrus operariam, Jacob pseudoalethinam, Jesus columbinam. At ubi divisit vestes, rex respiciens eos, sic ait: « Non ante coenabi praeceptas diaconias consummaverunt. Primus itaque omnium ignem petiit Helias, succendit Azarias, lignum porrexit Sara, coJacob, hyssopum porrexit Sepphora, ad lacum
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra: lazarus suꝑ tabulã: iħs suꝑ pu¬
teũ: ⁊acheus suꝑ arborẽ: matheus in
horto: abessalon infrondib: iudas suꝑ
loculum: petrꝰ suꝑ cathedrã: iacobꝰ. suꝑ
rete: sanson suꝑ colũnã: heli suꝑ sellam.
rachel suꝑ sarcinaᷤ: paciens stabat saulu.
murmurabat esau: & dolebat iob. qđ
solus sedebat instercore: Tunc porrexit¬
ei rebecra pallium: & iudith oꝑtorium:¬
sem & iaphet oꝑuerunt. Necũbentibꝰ
illatꝰ est. gustus cene: & accepit cuicurbi¬
tas ionas: holus ysaias: betas isrł: moꝵ
lupinos daniel. pepones pharao: carditũ
cain: ficos eua: malũ rachel: pͥmũ ana¬
nias: bulbos lia: oluias aaron: nucleos
filiis suis: & laban cũ filiab sius: &
sedebant suꝑ lapides: Uenit & abrahã
cum domesticis suis: & moyses cũ cȩtã
turba: & sederunt foris: Tunc rex in¬
spiciens inuitatos suos: sic ait. Unꝰqͥsq
bo singulis singulas cenatorias uestes
itaq omniũ accepit zacharias albam:

Expanded text:
a, Lazarus super tabulam, Jesus super puteum, Zachaeus super arborem, Matthaeus in horto, Absalon in frondibus, Judas super loculum, Petrus super cathedram, Jacobus super rete, Samson super columnam, Heli super sellam, Rachel super sarcinam. Patiens stabat Paulus, et murmurabat Esau, et dolebat Job quod solus sedebat in stercore. Tunc porrexit Rebecca pallium, Judith coopertoriumSem et Japheth cooperuerunt. Recumbentibus illatus est gustus coenae, et accepit cucurbitas Jonas, olus Esaias, betas Israel, morum lupinos Daniel, pepones Pharao, carduum Cain, ficus Eva, malum Rachel, prunum Ananias, bulbos Lia, olivas Aaron, ovum Josfiliis, et Laban cum filiabus suis, et sederunt super lapides. Venit et Abraham cum domesticis suis et Moyses cum caetera turba, et sederunt foris. Tunc respiciens Rex invitatos suos, sic ait: « Unusquibo singulis coenatorias vestes. itaque omnium accepit Zacharias albam,
Abbreviated transcription (Latin):
uidam rex nomine Iohel.
nuptias faciebat in regione
res. Igitur. qui temperiꝰ loti in iordane
naaman aquã: sparsit amos:⁊ acobꝰ &
andreas atculert̃ fenũ: matheus & Pe¬
trus strauerunt: mensã posuit. Salo¬
mon: atq om̃s discubuert̾ turbȩ.S
cum iã locus discũbentiũ plenꝰ eẽt: qͥ
suꝑueniebant. quiq ꝓut poterant lo

Expanded text:
UIDAM rex nomine Johel, nuptias faciebat in regione res. Igitur qui temperius loti in Jordane, Naaman, aquam sparsit Amos, Jacobus et Andreas attulerunt foenum, Matthaeus et Petrus straverunt, mensam posuit Salomon, atque omnes discubuerunt turbae. Sed cum jam locus recumbentium plenus esset, qui superveniebant, quisque p
Abbreviated transcription (Latin):
tam congruens eẽt tenorem euglici uigo¬
ris illibata diuinitate seruasse: quam
qui se excruciandos & ex carnificando ᷤᷤ
ꝓ eugłio furentib tradidissent: ne mar¬
tẏrii honorẽ merito proderent: si in oc¬
casione martyrii.preuaricatores euan¬
gelii eẽ uoluissent: Nam qui id quod ha¬
bet non custodit. in eo ex quo illud pos¬
possedit. uiolat illud quod possidebat.
In quo loco maximas tibi atq uberes
grãs referre debemꝰ & reddimus: quod
carceris illorum tenebras literis tuis
illuminasti: quod ad illos uenisti. qͦmͦ
intrare potrusti: quod illoꝵ animos sua
fide & confessione robustos. tuis allo¬
quutionibꝰ litterisq recreasti: quod fe¬
licitates eorum condignis laudibus
prosequutus. accendisti ad multo ardẽ¬
tiorem cȩlestis głȩ cupiditatẽ: quod illos
dimpulisti: quod ut credimꝰ & optamꝰ
uictores futuros uiribꝰ tui sermonis ani¬
masti: ut quãꝗͣ hoc totum de fide confi¬

Expanded text:
tam congruens esset tenore euangelici uigotam congruens esset tenore euangelici uigoris inlibatam dignitatem seruare quam qui se excruciandos et Evangelio furentibus tradidissent, ne martyrii honorem merito perderent, si in occasione, martyrii praevaricatores Evangelii esse voluissent. Nam qui id quod habet non custodit in eo ex quo illud pospossidet uiolat, amittit illud quod possidebat. In quo loco marimafi tibi adque nberes gratias referre debemos et reddimus quod illorum carceris tenebras litteris tuis inluminasti, quod ad illos uenisti quomodo introire potuisti, quod illorum animos sua fide et confessione robustos tuis adlocutionibus litterisque recreasti, quod felicitates eorum condignis laudibus prosecutus accendisti ad multo ardentiorem caelestis gloriae cupididatem, quod pronos inpulisti, quod ut credimus et optamus uictores futuros uiribus tui sermonis animasti: ut quamquam hoc totum de fide confi
Abbreviated transcription (Latin):
Sacͥficans duis eradicabit᷑: iusi soli dõ Item
indeutononio. Sacͥficauerunt demoniis
⁊ñ do: Item apud ysaiam. Adoraueruis
eos quos fecerunt digiti eorum: et incur¬
uatus est homo et humiliatus ẽuir: et
ñ laxabo illis. Et it̾um: Illis fudistis liba¬
mina. et illis imposuistis sacͥficia: suꝑhȩc ñ
indignabor dic̃ dominus: Item apud ihe¬
remiam: Nolite ambulare pꝰ dõs alienos.
ut seruiatis eis st ne adorau̾itis: et ne inci¬
tetis me inoꝑib manuum ur̃arum ad
disꝑgendos uos: Item in apocalipsi: Si
quis ad orat bestiam et imaginem eius.
et accipit signum infronte sua et inia¬
nu÷ bibet et ip̃e deuino irȩ dĩ mixto in-
poculo irȩ eius: & punietur igne et sul-¬
phure sub oculis scõrum angłorum:⁊ sub
oculis agni:⁊ fumus torm̃torum eius in
scł̃a seculorum. ascendet: nec habebunt
requiem die ac nocte quicumq adhoran
bestiam ce imaginem eiꝰ¬

Expanded text:
cans diis eradicabitur, nisi Domino soli. item in Deuteronomio: sacrificauerunt daemoniis et non Deo. item aput Esaiam: adorauerunt eos quos fecerunt digiti eorum, et curuatus est homo et humiliatus est uir, et non laxabo illis. et iterum: illis fudistis libamina et illis inposuistis sacrificia. super haec non indignabor? dicit Dominus. item aput Hieremiam: nolite ambulare post deos alienos ut seruiatis eis, et ne adoraueritis eos et ne incitetis me in operibus manuum uestrarum ad disperdendos uos. item in Apocalypsi: si quis adorat bestiam et imaginem eius et accipit notam in fronte sua et in manu, bibet et ipse de uino irae Deimixto in poculo irae eius et punietur igne et sulphure sub oculis sanctorum angelorum et sub oculis agni. et fumus de tormentis eorum in saecula saeculorum ascendet: nec habebunt requiem die et nocte quicumque adorant bestiam et imaginem ei
Abbreviated transcription (Latin):
inouissima parte ponendum. quȩ spes
ce merces maneat iustos ⁊ martyres. post
conflictaciones huiꝰ temporis et passiones:
t quod plus accepturi sumꝰ xiii
uod idola dii ñ sint. et quod nec
os habent et ñloquent᷑ oculos habent
illis fiat omnes qui faciunt ea. Idem in
sapientia salomonis. Omnia idola na-¬
tionum estimauerunt dõs÷ quib nec
ad tractandum: s et pedes eorum pigri
adambulandum. Homo enim fecit illo ᷤ:
et qui sp̃m mutuatus ẽ finx̃ illos. Nemo
autem sibi similem homo pot̾it fingẽ
Cum sit enim mortalis: mortuum fingit
manib iniquis: Melior ẽ autem ipse his quos
colit: quia ipse quidem iuxit: illi uͦ numꝗͣ:
Item inexodo. Non facies tͥ idolum: nec cu¬
iusquam similitudinẽ: It̾ato apud salomo-¬
nem de elem̃tis: Neq oꝑa attendentes ag¬
nouer̃t qͥs eẽt artifex: s aut ignẽ sp̃m.
aut ritatũ aerẽ. aut gyrũ stellarum. aut

Expanded text:
nouissima parte ponendum quae spes et quae merces maneat iustos et martyras post conflictationes huius temporis et passiones. XIII. Et quod plus accepturi simus in pOD IDOLA DII NON SINT ET QVOD NEC os habent et non locuntsint illis omnes qui faciunt ea. item in Sapientia Salomonis: omnia idola nationum aestimauerunt deos, quibus neque ad tractandum, sed et pedes eorum pigri ad ambulandum. homo enim fecit illos et qui spiritum mutuatus est is finxit illos. nemo autem sibi similem homo poterit deum fingere: cum sit enim mortalis, mortuum fingit manibus iniquis. melior est autem ipse his quos colit, quoniam ipse quidem uixit, illi numquam. item in Exodo: non facies tibi idolum nec cuiusquam similitudinem. item aput Salomonem de elementis: neque opera adtendentes agnouerunt quis esset artifex, sed aut ignem aut spiritum aut citatum aerem au
Abbreviated transcription (Latin):
his dñs sit speciosior. Aut siuirtutes et
oꝑa eorum mirati sunt: intelligant ab
ipsis. qm̃ qui hȩc constituit fortia fortior
ẽ: dñm dm̃ tuum ad orabis. ⁊ ipsi so¬
Ego int̾iam ⁊ uiuere faciam: ꝑcutiam
&e ego sanabo: & ñ est quidemanu mea
possit eruere. Item mapocalipsi: Et uidi
alium angłm uolantem ꝑmedium cęli:
habentẽ euangłm ȩt̾num. ut annuntia¬
ret supͣ t̾ram ꝑ omnes nationes et tͥbus.
&e linguas.⁊ ppłos. dicentem uoce magna:
Metuite d̾m et date illi claritatem: qm̃
uenit hora iudicii eius: et adorate eum
qui fecit cȩlum. et t̾ram. & mare et omĩa
quȩ ineis sunt: Sic & dominus in euan-¬
gło cominemorationẽ fac̃ pͥmi ⁊ scd̃i p̃cep¬
ti dicens. Audi isrł: dicit dñs ds̃ tuus ds
unus est: et diliges dñm dm̃ tuum de
toto corde tuo. et detota anima tua. &
de tota uirtute tua: hoc pͥmum et scđm¬
simile ẽ huic: diliges ꝓximum tuum tanqͣm
te: Inhis duob p̃ceptis: tota lex pendet ce ꝓ-¬

Expanded text:
inus sit speciosior. Aut si virtutes et opera eorum mirati sunt, intelligant ab ipsis quoniam qui haec constituit fortia fortior est: Dominum Deum tuum adorabis et illi soego interimam et uiuere faciam, percutiam et ego sanabo, et non est qui eripiat de manibus meis. item in Apocalypsi: et uidi alium angelum uolantem medio caelo, habentem euangelium aeternum, ut adnuntiaret super terram per omnes nationes et tribus et linguas et populos, dicentem uoce magna: metuite potius Deum et date illi claritatem, quoniam uenit hora iudicii eius, et adorate eum qui fecit caelum et terram et mare et omnia quae in eis sunt. sic et Dominus in euangelio commemorationem facit primi et secundi praecepti dicens: audi Israel, Dominus Deus tuus Dominus unus est, et: diliges Dominum Deum tuum de toto corde tuo et de tota anima tua et de tota uirtute tua. hoc primum et sesimile huic: diliges proximum tuum tamquam te. in his duobus praeceptis tota lex pendet et pr
Abbreviated transcription (Latin):
quo stas tra sc̃a ẽ EE dixit ei Ego sũ dl
hoc autem manifestum ẽ in euangłio
cata iohanne. Et respondit illis ioħs.
Ego quidem uos baptizo inaqua: in
medio autem ur̃m stat quem uos ñ¬
nostis. Ipse ẽ eiim de quo dixi. post me
ueniens homo ante me factus ẽ: cuius
ñ sum dignus corrigiam calciamenti
soluere. Item cata lucam. Sint lumbi
ur̃i p̃cincti: et lucerne ardentes. Et uoᷤ
similes hominib expectantib domi¬
num suum quando ueniat anuptũ.
tit cum uen̾it et pulsau̾it aꝑiant ei.
felices serui illi: quos adueniens dñs
inuenerit uigilantes. Item mapoca

Expanded text:
quo stas, terra sancta est. et dixit ei: ego sum Deus quo stas, terra sancta est. et dixit ei: ego sum Deus Hoc autem manifestatum est in Evangelio cata Joannem: Et respondit illis Joannes: Ego quidem baptizo in aqua: in medio autem vestrum stat quem vos nescitis. Ipse est enim de quo dixi: Pueniens homo ante me factus est, cuius non sum dignus corrigiam calciamenti soluere. Item secundum Lucam: Sint lumbi uestri accincti et lucernae ardentes et uos similes hominibus expectantibus dominum suum, quando ueniat a nuptiis, ut cum uenerit et pulsauerit aperiant ei. felices serui illi quos adueniens dominus inuenerit uigilantes. item bea
Abbreviated transcription (Latin):
quod scilicet sponsus ipse ñ eẽt Erat
enim inlege ut quisq nuptias recusaret
calciam̃tum deponeret: calciaretur uͦ
ille qui sponsus futurus ẽẽt. Et factum
oculis et uidit hominem stantem ante
autem dix̃. Ego sum dux uirtutis dñi:
nunc adueni. Et ih̾s cecidit infaciem
int̾ram: et ait illi. Domine quod impa
famulo tuo: E ait dux uirtutis dñi
Solue calciam̃tum de pedib tuis:
locus enim in quo stas t̾ra sc̃a ẽ. Item
in exodo moyses iubetur calciam̃tum
deponere: quod nec ipse sponsus eẽt.
Et apparuit ei angls̃ domini inflam-¬
ma iguis de rubo: et uidit qm̃ rubus
arderet igni: rub autẽ ñ cremabatur.
Et dix̃ moyses. Transiens uidebo hoc
grande uisum: cur utiq ñ cremetur
rub. Ut uidit autem qm̃ accedit uidẽ:
uocauit eum dñs ds̃ de rubo dicens:
Moyses. moyses. Qui dix̃. Quid ẽ: Et
dix̃. Ne accesseris huc nisi solũis calcia¬
mentum de pedib tuis: locus enim in

Expanded text:
quod scilicet sponsus non ipse esset erat quod scilicet sponsus non ipse esset erat enim in lege, ut quisque nuptias recusaret calciamentum deponeret, calciaretur uero ille qui sponsus fu turus esset — Et factum oculis et uidit hominem stantem ante autem dixit: ego sum dux uirtutis Domini, nunc adueni. et Iesus cecidit in faciem ad terram et ait illi: Domine, quid imperas famulo tuo? et ait dux uirtutis Domini: solue calciamentum de pedibus tuis. locus enim, in quo stas, terra sancta est. Item in Exodo Moyses iubetur calciamentum deponere, quod nec ipse sponsus esset: Et adparuit ei angelus Domini in flamma ignis de rubo: et uidit, quoniam rubus ardebat igni, rubus autem non cremabatur. et dixit Moyses: transiens uidebo hoc grande uisum, cur utique non crematur rubus. ut uidit autem, quoniam accedit uidere, uocauit eum Dominus Deus de rubo dicens: Moyses, Moyses. qui dixit: quid est? et dixit: ne accesseris huc nisi solueris calciamentum de pedibus tuis. locus enim, in
Abbreviated transcription (Latin):
indicate curationem: aggregate po¬
płum. scĩficate ȩccłiam: excipite ma¬
iores natu. colligite paruulos lactan¬
tes. ꝓcedat sponsus de cubili suo: et
sponsa de thalamo suo. Item apud
iheremiam. Et auferam de ciuitatib iu¬
da. et de quadruuiis iheełm uocem
letantium ⁊ uocem gaudentium: uoce
sponsi: iuocem sponse. Item inpsalmo
.xuiii. E ipse uelut sponsus egrediers
de thalamo suo exultauit uelut gigas
uiam currere. Asummo cȩlo ꝓfectio
eius: et de cursio eius usq ad summum
me in spũ inmontem magnum:i altum:¬
et ostendit mͥ ciuitatem scãm iherłm
descendentẽ de cȩlo adeo: habentem
claritatem dĩ. Item ineuanglio cata io¬
ħm. Uosmͥ testes estis qm̃ dixi eis qui miᷤ
si sunt ab iherosoluis ad me quia non
Qui enun habet sponsam: sponsus est.
Amicus autem sponsi ẽ. quistat. ⁊ audit
eum: et gaudio gaudet ꝓpt̃ uocem põ¬
si. Huius rei myst̾ium ostensum ẽ apud
iħu naue. qñ iħs iussus ẽ ex calciare se:

Expanded text:
indicite curationem, aggregate poindicite curationem, aggregate populum, sanctificate ecclesiam, excipite majores natu, colligite parvulos lactentes; procedat sponsus de cubili suo, et sponsa de thalamo suo . Item apud Hieremiam: Et auferam de civitatibus Juda et de quadriviis Hierusalem vocem laetantium et vocem gaudentium, vocem sponsi et vocem sponsae . Item in Psalmo XVIII: Et ipse velut sponsus egrediens de thalamo suo. Exsultavit ut gigas viam currere. A summo coeli egressio ejus, et decursio ejus usque ad summum me in Spiritu in montem magnum, et ostendit mihi civitatem sanctam Hierusalem descendentem de coelo, a Deo habentem claritatem Dei . Item in Evangelio cata Joannem: Vos mihi testes estis qsi sunt ab Hierosolymis ad me, quia nonqui habet enim sponsam sponsus est: amicus autem sponsi est qui stat et audit eum et gaudio gaudet propter uocem sponsi. Huius rei mysterium ostensum est apud Iesum Naue, quando iussus est excalciare se,
Abbreviated transcription (Latin):
yod innouissimis temporib id̃e
mons manifestaretur suꝑ quem
gentes uenirent: et inquem iusti quinq
ascenderent. apud ysaiam. Et erit inno-
uissimis temporib manifestus mons
dm̃i. et domus dĩ suꝑ u̾ticem montium:
et exaltabit᷑ suꝑ colles et uenient suꝑillũ
omnes gentes: et ambulabunt multi &
dicent: uenite ascendamus in montem
domini.⁊ indomum dĩ iacob: et nuncia-¬
bit nob̾ uiam eius. ⁊ ambulabimus milla.
De syon enim ꝓcedet lex. ⁊ u̾bum dm̃i.
redarguet ppłm: et concident gladios
suos inarat᷑: & lanceas suas infalces: o
iam non discent pugnare. Item inpsal-¬
mo . xxiii. Quis ascendet inmontem do-¬
mini: aut quis stabit inloco sc̃o eius:
Innocens manib et mundo corde: qͥ
ñ accepit inuanum aminam suam:
nec iurauit sub dole ꝓximo suo sibi
Iste accipiet bñdictionẽ a domino: &
miscdiam adeo salutari suo. Ista nati-¬
uod sꝑse sit sponsus ȩccłiam
habens sponsam de qua filii
te tubainsyon. scificate ieiunium. et

Expanded text:
od in nouissimis temporibus idem mons manifestaretur, super quem gentes uenirent et in quem iusti quique ascuissimis temporibus manifestus mons Domini et domus Dei super uertices montium et exaltabitur super colles, et uenient super illum omnes gentes, et ambulabunt multi et dicent: uenite, ascendamus in montem Domini et in domum Dei Iacob, et nuntiabit nobis uiam eius, et ambulabimus in illa. de Sion enim prodiet lex et uerbum Domini redarguet populum multum, et concident gladios suos in aratra et lanceas suas in falces, et jam non discent pugnare . Item in Psalmo XXIII: Quis ascendet in montem Domini, aut quis stabit in loco sancto ejus? Innocens manibus et mundo corde. Qui non accepit in vano animam suam, et non juravit subdole proximo sibi, iste accipiet benedictionem a Domino et misericordiam a Deo salutari suo. Ista natie sit sponsus ecclesiam habens sponsam, de qua filii te tuba in Sion, sanctificate jejunium, et
Abbreviated transcription (Latin):
Honora patrem tuum: & matren: quod
est mandatum pͥmum inꝓmissione: ut
bñ sit tͥ. et sis longeuus suꝑ t̾ram . lxxi.¬
ñ oportere. Item illic: Et uos
patres nolite ad iracundiam mittere
filios urõs: s nutrite eos indisciplina.
et corrȩptione dñi:¬

Expanded text:
honora patrem tuum et matrem quod est mandatum primum in promissione ut bene sit tibi et sis longevus super terram et pN OPORTERE. Item illic: Et vos, patres, nolite in iracundiam mittere filios vestros, sed nutrite eos in disciplina et correptione Domi
Abbreviated transcription (Latin):
exteri facti sunt genus dñi. Uenite ergo
intrate & estote quasi una gens. miserere
errantium: equum ẽ. honorificare senten¬
tiam dei. qualiter magnifici prostrati st̃.
redacti. pauꝑes hereditatis dominantes.

Expanded text:
exteri facti sunt genus Domini. uenite ergo, exteri facti sunt genus Domini. uenite ergo, intrate, et esto quasi una gens. miserere errantibus: aequum est honorificari sententiam Dei, qualiter magnifici prostrati sunt redacti, pauperes  hereditatis, dominantes
Abbreviated transcription (Latin):
salutem: Licet me occideris. heres esto cũ
uirgine: licet non merearis. ignosco si pe¬
nites: Ergo si fas est capite bonam mentẽ.
uel sero uel tarde intelligentes testamen¬
tum nouum. Agite uos gentes. ab solui¬
te illis scripturas: seo dicite. ad orate dm̃.
Pro meritis tuis quod manus eius exten¬
deris. licet exaggeres orationem tuam. ñ¬
exaudit: manus enim tuȩ sanguine ple
ne sunt. Lauamini mundi estote. & ue¬
nite. colloquamur dicit dñs ds̃. Eluite
sanguinem ex uob̃: & emundabit corda
Accedite huc. scriptutis credite. hic est salus.
rusalem. et iucheabit in medio gentium.
& corripiet plebem multam: Concident gla¬
dios suos in aratra. et frameas suas in fal¬
cibus commutabunt non sumet gens
ultra ad p̃lium. desinent belligerare. Et
tu domus iacob. uenite ambulemus in
lumine domini. remisit enim plebẽ suã.
completa est regio tua presagiis alienorũ
& filii alienati sunt. tu enim ipsa t̾ra. et

Expanded text:
\'salutem, licet me occideris: heres esto cum \'salutem, licet me occideris: heres esto cum uirgine licet non merearis. ignosco, si paenites'. ergo si fas est, capite mentem bonam, uel sero uel tarde intellegite testamentum nouum. age uos, gentes, absoluite illis scripturas suas, sed dicite: adorate Dominum pro meritis suis: quod manus ei extenderis licet exaggeres orationem tuam, non audit: manus enim tuae plenae sunt sanguine. lauamini, mundi estote, et uenite conloquamur, dicit Dominus Deus eluet sanguinem ex uobis et emundabit corda ctem\'. Accedite huc, scripturis credite, hic est salus. rusalem, et iudicabit in medio gentium et corripiet plebem multam: concidentis gladios suos in aratra et frameas suas in falcibus commutant: non sumet gens adium, desinent belligerare, et tu domus lacob uenite, eamus in lumine Domini: remisit enim plebem suam: conpleta est regio tua praesagiis alienis, et filii alienati sunt. tua enim ipsa terra est, et
Abbreviated transcription (Latin):
cheratia. et tubam: & patriam de cȩlo.: &e ter¬
ram scãm lacte et melle ꝓfluentem. Hae
hereditate pͥuatus es isrł. et nunc derelictꝰ
in omni tua terra. sine alimento. sine lu¬
minis auxilio. Auxilium enim & p̃sidiũ
int̾emisti et lumen ꝑ sequutus es. & ꝓtec¬
torem repulisti. & sponsum afflxisti. e re¬
gem suspendisti. ꝓpte̾a exules apatria. ob¬
erras circa gentium flumina. uoce suppli¬
cum prece fles dicens Expulsus sum mi¬
ser de propriis sedibus meis: hospes & ad¬
uena factus sum alienȩ possessionis. sine
dño: sine tecto: Misere deserti et impii. &
indigne uicti hȩc pena in isrł est hec con¬
ditio in iherłm: & nisi conu̾terint mentes
et uiuit hereditas eius: & inuit quem
inter fecistis in impiam iherłm. Et tamen
non tantum spem denegauit tibi dñs:
dedit enim ueniam penitentiȩ. siquid mͦ
possis peniteri Quistam bonus. quis tam
pius. quis tam misericors: Accipe inquit

Expanded text:
hieracia et tubas, et patriam de caelo et terhieracia et tubas, et patriam de caelo et terram sanctam lacte et melle profluentem,, hac hereditate priuatus est Israel. et nunc derelictus in omni tua terra sine alimento, sine luminis auxilio. auxilium enim et praesidium interemisti et lumen persecutus es et protectorem repulisti et suspensum adfixisti et regem suspendisti: propterea exsul es de patria tua, oberras circum gentium flumina, uoce supplici ac prece flebili dicens: \'expulsus sum miser de propriis sedibus meis, hospes et aduena factus sum alienae possessionis sine domo sine tecto: miserere deserto et impio et indigne uicto'ό. Haec poena in Israel est et condicio in Hierusalem: et nisi connerterint mentes uiuunt hereditates eius, et uiuit quem interfecistis, impia Hierusalem, et tamen non in totum spem tibi denegauit Dominus: dedit enim ueniam paenitentiae, si quo modo possis paeniteri. quis tam bonus, quis tam pius, tam misericors? \'accipe\' inquit
Abbreviated transcription (Latin):
ȩt̾nitas: hic ẽ qui ab inicio figuratꝰ est: &
apphis honoratus. et in uiscerib corporatꝰ.
et in iordane tinctus. et a popło tentus:
et in ligno suspensus: & in t̾ra sepultus.
Hȩc ẽ qui rupit uetus suum testamentũ.
et sctipsit nouum: quo gentes ad posses-¬
sionẽ bonorum suorum uocauit. Ideoq nos
gentes humeris nr̃is crucem dñi nr̃i gesta¬
mus: crucem quã confessus est isrłdñ. qͥ
nite ad me omnes qui sub honere laboratis.
et ego uos recipiam: iugum enim meum
placidum. & onus leuissimus: Et responde¬
runt. Non audiemꝰ. Sed gentes audierunt.
et credidunt u̾bo salutari quo patefacte
sunt aures eorum & oculi illummati cecoꝵ.
& eloquutȩ linguȩ impeditorũ: claudi pro¬
silierunt uelut fera lasciuiens: xp̃c enim
cum suo regno sedem posuit illis: plebs
autem derelicta. nuda. deserta. uiduata
regno celesti atq terrestri: nam cȩlestia ab
minum. & machinã testamenti. & uasa

Expanded text:
aeternitas. hic est qui ab initio figuratus est et aeternitas. hic est qui ab initio figuratus est et a prophetis honoratus est et in uisceribus corporatus et Iordane tinctus et a populo contemptus et in ligno suspensus et in terra sepultus. hic est qui rupit uetus suum testamentum et scripsit nouum, quo gentes ad possessionem bonorum suorum uocauit: ideoque nos gentes umeris nostris crucem Domini nostri gestamus, crucem quam confessus est Israel Dominnite ad me omnes qui sub onera laboratis, et ego uos reficiam: est enim iugum meum placidum et onus leuissimum. et responderunt: \'non audiuimus\'. sed gentes audierunt et crediderunt uerbo salutari quo patefactae sunt aures eorum et oculi inluminati caecorum et elocutae linguae inpeditorum, clodi prosilierunt uelut fera lasciuiens. et Christus enim cum suo regno sedem posuit illis: plebs autem derelicta nuda deserta uiduata regno caelesti adque terrestri: nam caelesti abieminum et machinam testamenti et uasa
Abbreviated transcription (Latin):
noluistis aquas syla. quȩ uadunt cum
Quappt̃ inaduco uob̃ regem assyriorum:
qui montes ur̃os in planum dabit. e in¬
troibit tr̃as ur̃as. Atq ita factum est.
Repudiatus enim. xp̃c a popło. misit
tyrannũ quem uoluerunt: qui eiuita¬
tes corum diruit & plebẽ eorum capt¬
uitate damnauit: & spolia eorum accepit: ad
solitudinem sodome patriam eorum rede¬
git: slam dñs ex indignatione abstulit ab
iherłm uirtutem panis et aquȩ. fortem et
gigantem hominẽ. et bellatorem. iudicem.
propħam. destinatorem. et senem laudabi¬
lem: consiliatorem. et peritum. architectũ.
et prudentem adiutorem. Hȩc omnia
munitionis propugnacula transtulit
ad gentes. Omine regnum suum infiro sig¬
no habitauit in illis: et castra metatus est
luminis. Ibi constituit uirtutis exercitũ.
ibiq regnauit. Non iam ẽ. regnũ iherłm.
hic uirtus. hic sponsus. hic nuptie. hic
rex hic xp̃c. hic uita. hic sustentatio. hic

Expanded text:
nnpter induco uobis regem Assyriorum qui montes uestros in planum dabit et introibit terras uestras. atque ita factum est, et repudiatus enim Christus populo misit tyrannum quem uoluerunt, qui ciuitates eorum diruit et plebem captiuitatis eorum damnauit et spolia accepit et ad solitudinem Sodomae patriam eorum redegit. nam Dominus ex indignatione abstulit ab Hierusalem uirtutem panis et aquae, fortem, gigantem hominem, bellatorem, iudicem, prophetam, destinatorem et senem, laudabilem consiliatorem et peritum architectum et prudentem adiutorem. haec omnia auxilia munitiones propugnacula transtulit ad gentes et omne regnum suum infixo signo: inhabitauit in illis et castra metatus est liminis et ibi constituit uirtutis exercitum ibique regnauit. Non est iam. regnum Hierusalem, hic uirtus, hic sponsus, hic nuptiae, hic rex, hic Christus, hic uita, hic suscitatio, hic
Abbreviated transcription (Latin):
Netimeatis qui peccastis. pͥores aduitã uenite:
nec qͥ homicidiũ fecat paueat qi fecerat.: nec¬
qui furat᷑ aliena desꝑet quia inualuerat.:
nec publicanus timeat quia concusserat:
omnib enim remissio peccatoꝵ statuta:
et tales dñs desid̾at humilitate ab iectos:
specie indecoros. ualitudine fractos: &
seruitute dep̃ssos. Beati enim & gloriosi
et magnifici & potentes. et diuites & for¬
tes. noluerunt ad quiescere dño: neq
introire innuptias. sponsum insuꝑ indi¬
gnissime ꝑemerunt: Propt̾ea factus est¬
dñs altissimus: quisq eorum humillimꝰ:
& fortissimus. inualidus: & prudens.
stultus: & nobilis diues. pauꝑrimꝰ: & he¬
res. abdicat᷑: qm̃ diu idem ip̃si abdicaue¬
runt regẽ modestissimũ &e benignissimũ
dicentes: ignoramus quis sit hic: ñ eñi
est rex nr̃: habemus alium regẽ cȩsarẽ. Pro¬
pterea habent quem petierunt: Tunc com¬
pleta ẽ ꝓpħiȩ uox quȩ predixit illis: uos

Expanded text:
nec timeatis qui peccastis, priores ad uitam uenite, nec timeatis qui peccastis, priores ad uitam uenite, nec qui homicidium fecerit paueat quia fecerat, nec furatus aliena desperet quia inuolauerat, nec publicanus timeat quia concusserat. omnibus enim remissio peccatorum statuta est, et tales Dominus desiderat humilitate abiectos et specie indecoros et ualetudine fractos et seruitute depressos. beati enim et gloriosi et magnifici et potentes et diuites et fortes noluerunt adquiescere Domino neque introire in nuptias sponsi, sponsum insuper indignissime peremerunt. propterea factus est altissimus quisque eorum humilissimus et fortissimus inualidus et prudens stultus et nobilis  et diues pauperrimus et heres abdicatus: quoniam quidem ipsi abdicauerunt regem modestissimum et benignissimum dicentes ignoramus qui sit hic, non enim est rex noster: habemus alium regem Caesarem\\ propterea habeant quem intimauerunt.. tunc conpleta est prophetiae uox quae praedixit illis: uos
Abbreviated transcription (Latin):
die: apuit testamentũ uitale. atq ita dix̃.
Henient extere gentes heredes mei: ⁊ sr ł
enim non obaudunt. Quaꝓpt̾ ite discipli¬
usq inultimã t̾ram: & predicate ꝑ orbem
his uerbis. Henite undiq patriȩ gentium:
introite introite usq in et̃nam hereditatẽ:
isrł enim noluit. Nec dubitetis. nulla hie
exceptio ẽ: nec ingenuitas nec dignitas.
nec conditionis. nec portionis. nec forme nec
etatis. Licet digni aut magnifiei licet nobi¬
les. licet senes. licet iuuenes. pauꝑes. diui¬
tes boni maliq dñi atq serui. indifferent᷑.
equaliter introite introite. Et si elib capt᷑
es. et corpore de formis. & si maculis tͣpis.¬
et capite defectus. et si oculis. uide. Uniu̾sis
libere licet discumbere in conuuio. & e¬
pulari. Ad nuptias sponsi nullũ bominẽ
pudeat nec ȩtatis. nec humilitatis. nec ua¬
litudinis. nec conditiomis: consueuit añs
et mutis sermonem reddidit: et maculo¬
sos mundauit: et mortuos suscitauit:

Expanded text:
tum nouum, testamentum uitale atque ita dixit: \'uenite exterae gentes, heredes mei: Israel enim non obaudiuit: quapropter ite discipuli in ultimam usque terram et praedicate per orbem his uerbis. uenite undique patriae gentium, introite in aeternam hereditatem, Israel enim noluit. ne dubitetis: nulla hic exceptio est nec ingenuitatis nec dignitatis nec condicionis nec positionis nec formae nec aetatis. licet dignitate magnifici, licet nobiles, licet senes, licet iuuenes pauperes diuites boni malique, domini atque serui indifferenter aequaliter introite in hereditatem: etsi pedibus captus esset, corpore deformis, etsi maculis tet capite defectus videatur; etsi oculis defectus, universis libere licet discumbere in convivio, et epulari in nuptias sponsi. » VI. Ne hominem pudeat nec aetatis, nec humilitatis, nec valetudinis, nec conditionis; consuevit enim et mutis sermonem reddidit et maculosos emundauit et mortuos suscitauit.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc fame et integͥtate poplẽ isrł querit᷑
dete dñs. Neomenias ait & sabbatum. &
diem magnũ non patior: ferias & ieiuniu
execratur anima mea. Nec in merito dñs
audiuit querimonias ur̃as: inquibus
unicũ et pͥmarium filiũ eius ꝑ emistis:
Odiem durũ et horam flebilẽ. et sollemni¬
tatem lugubrẽ et t̾ram in faustam. et eiui¬
tatem ꝓfanam. et popłm dñi nece cruen¬
tum. Interfecerunt enim dñm. et latronẽ
lib̾auerunt. Ob hane gͦ causam coactꝰẽ dñs
nouum facere testam̃tum. consignatis .uii.

Expanded text:
hoc in fame et in aegritudine: Popule Israel queritur hoc in fame et in aegritudine: Popule Israel queritur de te Dominus, Neomenias, ait, sabbatum et diem magnum non patior; ferias et jejunium execratur anima mea . Nec immerito Deus odivit caeremonias vestras, in quibus unicum et primarium Filium ejus peremistis. O diem durum, et horam flebilem, et solemnitatem lugubrem, et terram infaustam et civitatem profanam, et populum Domini nece cruentum! Interfecerunt enim Dominum, et latronem liberaverunt. Ob hanc ergo causam coactus est Dominus novum facere testamentum, consignatum
Abbreviated transcription (Latin):
durauit: O duricia noua. o audacia sin¬
gularis. o ꝑfidia cruenta. Pylatus extere
gentis. udex scl̃aris. potestate temporaliᷤ
purificauit manus. et abluit scelus ne¬
cessitatis dicens: immunis et innocens
sum ab eius sanguine: plebs autem nec
alienum. nec exterum imitata ẽ: sed in¬
suꝑ acclamabat. affige in cruce. tolle san¬
guis eius in nos et infilios nr̃os. Hiolen¬
ta crudelitas expleuit in humana & ob
tunsa corda: & ocłĩ reclusi int̾fecerunt be¬
ne merentẽ suum. nec lacrimas ꝓfude¬
batur dñs & isrł exultabat. patiebat᷑
xp̃c. et impii ex clamabant: cruciabat᷑
lemnitate. in qua consilia consignauerunt
dilatata crudelitate sua. Nie michi & lo¬
quere impie isrł. Talem bostiam optulisti
patri immolando filium suũ: talia ꝓfu¬
disti libamina. sangrinem pigneris ac¬
ceptissimũ dõ. Ducebas choros iherłm cũ
interficeret᷑. xp̃c in faustis uocib cantus
dabas cum diceres. affige. suspende: ꝓpt̃

Expanded text:
duravit. O duritia nova! o audacia sinduravit. O duritia nova! o audacia singularis! o perfidia cruenta! Pilatus exterae gentis judex saecularis, potestate temporalis, purificavit manus et abluit scelus necessitatis, dicens: Innocens et immunis sum ab ejus sanguine ; plebs autem nec alienum nec externum imitata est, et insuper acclamabat: Affige in cruce, tolle: sanguis hujus super nos et super filios nostros . Violenta crudelitas, et plebs inhumana, et corda obtusa, et oculi reclusi, interfecerunt bene merentem suum, nec lacrymas profudebatur Dominus, et Israel exsultabat: patiebatur Christus, et impii exclamabant: cruciabaturlemnitate iniqua consilia consignaverunt delicto crudelitateque sua. V. Dic mihi et loquere, impie Israel, talem hostiam obtulisti, patri immolando suum filium? Talia profudisti libamina, sanguinem pignoris acceptissimi Deo? Ducebas choreas, Hierusalem, cum interficeretur Christus; faustis vocibus cantus dabas, cum diceres: Affige, suspende. Propter
Abbreviated transcription (Latin):
lyam. hos testes adhibuit. cum pateretur.
Audi çelũ et prebe aurem t̾ra: qm̃ dñs lo
quutus ẽ. Filios genu et exaltaui. ipsi autẽ
effudit dñs in isrł uociferansae dicens. Hoᷤ
noluistis. alii me recipient: qui nondum
nec mentionẽ mei audiert᷑: Uos nuptias
meas spreuistis: alii ibunt qui non sunt
uocati. Nos meum rus & uineã colere re¬
cusastis unde fructꝰ iusticiȩ ꝓueniunt.
alii colent & fructus capient in dõ. Quȩ ẽ.
ista tam dira mens & ȩrecranda cognatio:
Interficere ergo potiustis regem sponsum:
Propt̾ hoc testis ẽ cȩlum et tr̃a. & que in
illis sunt elementa: insuꝑ et omnis crea¬
tura testis est in mortem xp̃i. O nouam
crudelitatem. Commota ẽ. omĩs natiuita
in domini passione. popłs mansit unmo¬
bilis sine trepidatione. Angłs inpeniten
tia conscisso uelamine refugit: plebs autẽ
sine pauore integra ueste remansit. Con¬
u̾sa sunt elementa & confusa. isrł securꝰ

Expanded text:
lia. Hos enim testes adhibuit, cum pateretur ilia. Hos enim testes adhibuit, cum pateretur iAudi, coelum, et praebe aurem, terra, quoniam Docutus est: filios genui et exaltaui, ipsi autem effudit Dominus in Israel uociferans dicens: uos noluistis, alii me recipient qui nondum nec mentionem mei audierunt. uos nuptias meas spreuistis, alii ibunt qui non sunt uocati. uos meum rus et uineam colere recusastis, unde fructus iustitiae proueniunt: alii colent et fructus capient in Deo\'. quae est ista tam dira mens et execranda cogitatio ? interficere ergo potuistis regem et sponsum ? propter hoc testis est caelum et terra et quae in illis sunt elementa: insuper et omnis creatura testis est in mortem Christi. o nouam crudelitatem. commota est omnis natiuitas in Domini passione, populus mansit inmobilis sine treptiam conciso velamine refugit; plebs autem sine pavore, integra veste permansit: conversa sunt elementa et confusa; Israel securus
Abbreviated transcription (Latin):
tati sunt: alios indigne excruciando ꝑeme¬
tos et infidos. et ꝑfidos. et mendaces. et contra¬
tios xp̃i susceꝑunt: ueros autem & fide ple¬
nos impugnauerunt. Moysen maledicebant
bat: Dauid oderant. qm̃ xp̃m canebat. Saul
nantem. Ananiam diligebant. xp̃m aduer¬
monstrantẽ. Tachariam trucidabant. xp̃m
diligentem: udam diligebant xp̃m tͣcden
quutionis in dignam usq ad mortis ext̾mi¬
nationẽ. Non enim tantummꝰ testes dm̃
impugnauert̃: s et ipsi dño ꝑfidi coloni
contumeliã fecerunt patri infilio. Quid
gͥ digni fuerunt pati adhoc admissũ: Scz¬
licet fugari de regno: abdicare hereditatẽ.
Et ita factum ẽ. et ita obuenerunt: digna
dignis obtigerunt. Later enim contume¬
liam passus in filio. filius ꝑpessus in ꝓpħiꝰ
tempore quo moriebatur in suo tempore
coactus est indignatione scribere nouum
testamentũ: ad hibitis testib cȩlo & t̾ra et
angłis de templo assistentib Moysen et e¬

Expanded text:
tati, alios indigne excruciando peremetati, alios indigne excruciando peremetos et infidos et perfidos et mendaces et contrarios Christi susceperint, ueros autem et fidei plenos inpugnauerint. Moysen maledicebant,bat: Dauid oderant, quoniam Christum canebat: Saul nantem: Ananiam. diligebant Christum aduermonstrantem: Zachariam trucidabant Christum diligentem: Judam diligebant Christum tracutionis indignam usque ad mortis exterminationem! non enim tantummodo testes Domini impugnaverunt, sed et ipsi Domino perfidi coloni contumeliam fecerunt Patri in Filio. Quid igitur digni fuerunt pati ob hoc admissum? scilicet fugari de regno, abdicari haereditate: et ita factum est, et ita evenit, digna dignis obtigerunt. Pater enim contumeliam passus in Filio, Filius perpessus in Prophetis tempore quo moriebantur; in suo tempore coactus est indignatione scribere novum testamentum, adhibitis testibus coelo et terra et Angelo de templo, assistentibus Moyse et He
Abbreviated transcription (Latin):
cum sanguine uitȩ. Et posuit huius testi-¬
ficationis signum in archa. Post hec rursꝰ
dñs ds̃ testificatus ẽ. abrahe in ysaac hoc
modo dicens: Tibi dabo tr̃am hanc & semi¬
ni tuo: & faciam te patrẽ multarũ gentiũ.
Et ex inde increuit sem̃ in multudinẽ ppłi.
et diuisum ẽ in xii. patriarchas: Sed etiã
illis quoq dñs testificationẽ posuit in mon¬
tem orebh. ꝑ moy sen: de quo loco ex pulsuᷤ
gentibus constituit illic popłm quẽ accepit
& possedit ꝓmissam sibi hereditatẽ: quib
etiam pleraq signa et miracula ostendit ds̃.
quasi carissimo filio. Sed idem popłs ꝑcep¬
tis tot tantisq beneficiis ad u̾satus est patri
et dereliquit deum uiuum: qui dereliquit
isrł. ostendens ei terga et non faciẽ. Nam fa¬
ciem suam conu̾tit ad idola. & ad int̾ficien¬
dos missos ad se ꝓpħas. qui de xp̃o p̃dica¬
quuti sunt. ex quib quosdam lapidib in sec¬

Expanded text:
cum sanguine uitae, et posuit huius testicum sanguine uitae, et posuit huius testificationis signum in arca. post haec rursus Dominus Deus testificatus est Abrahae in Isaac hoc modo dicens: tibi dabo hanc terram et semini tuo, et faciam te patrem multarum gentium. et exinde increuit semen in multitudinem populi, et diuisum est in duodecim patriarchas. sed etiam illis quoque Dominus testificationem posuit in montem Choreb per Moysen, de quo loco expulsis gentibus constituit illic populum, quem accepit et possedit promissam sibi hereditatem: quibus etiam pleraque signa et miracula ostendit Deus quasi carissimo filio. sed idem populus perceptis tot tantisque beneficiis aduersatus est patrem et dereliquit Deum uiuum. dereliquit enim Israel Dominum ostendens ei terga et non faciem: nam faciem suam conuertit ad idola, et interficiendo missos ad se prophetas qui de Christo praedicant  eum, ex quibus quosdam lapidibus insec
Abbreviated transcription (Latin):
rit noui testamenti iura uirtutẽq cognos¬
cere quod hereditas gentib contributa ẽ
Hoc modo dñs et pat̾ in pͥncipio fecit ho¬
minem suamanu: eumq posuit in para¬
dyso. data certa conditione p̃ceptorum uitȩ
legis et testamenti. Ille autem contemptis pa¬
tris preceptis expulsus ẽ. de paradyso in
suam terrigenam natiuitatẽ: in qua etiam
defunctus ẽ. S dñs suscitauit sem̃ iustũ¬
seth de semine adȩ. quod conseruauit in
popłm suꝑ filium sem. & heredes eiꝰ Ex illo
genere inuenit hominẽ iustum. cui impe¬
rauit ut faceret fabricam in modũ machi¬
nȩ capaciꝰtatis certa mensurarũ compage:
ut illa conditus cum suis fr̃ib Noe serua¬
retur ꝑ illum genus. Sed iusserat ds̃ propt̃
in iusticiã hominũ orbem t̾re aquis inun¬
dantib deꝑire. Igitur post ea saluus factꝰ
testificationẽ ds̃ dicens. Omnis res. cibus
uob̃. quasi pabulũ olerum. excepta carne

Expanded text:
rit noui testamenti iura uirtutemque cognosrit noui testamenti iura uirtutemque cognoscere, quod hereditas gentibus contributa est. Hoc modo Dominus et Pater in principio fecit hominem sua, manu 20 eumque posuit in paradiso data certa condicione praeceptorum uitae legis et testamenti. ille autem contemptis patris praeceptis expulsus est de paradiso in suam terrigenam natiuitatem, in qua etiam defunctus est: sed Dominus suscitauit genus iustum de semine Adae, quod semen conseruauit in populum super flumen et heredes eius. ex illo genere inuenit hominem iustum, cui imperauit ut faceret fabricam in modum machinae capacitatis certae mensurarum compagibus, ut illa condita cum suis fratribus Noe seruaretur per illud genus: sed iusserat Deus propter iniustitiam hominum orbem terrae aquis inundantibus deperire. igitur postea saluus factustestificationem dicens: omnis res cibus uobis, quasi pabulum olerum excepta carne
Abbreviated transcription (Latin):
scõ. ut non tantum aurib
natis diuinũ xp̃i sacram̃¬
tum: Cernitis autem ꝑ fidem urãm. Au-¬
dire enim necessitatis ẽ credẽ sollicitudi¬
nis. Aurium officium ẽ in differenter pa-¬
riter uana atq utilia ꝑspicere: fidei autem
nisi quȩ ꝓbauerit non credere: Nec eñĩ cuiꝗͣ
prodest libenter audire. nͥ credulitas au¬
ditum confirmet. Fidei ocłi sunt sp̃e ꝑ qͣm
uidentur sp̃alia. Sigͦ uos estis spũales. in¬
telligite spũalia: similes enim similia sui
recognoscunt: Etiam muta animalia de
uocis sono inuicem se intelligunt: leones
fremitum. tauri mugitũ. et similes tubȩ.¬
Quanto gͦ uerius spũales spiritualia in¬
telligunt: & heredes cȩlestis patris sui pre-¬
cepta. et ea quȩ testamento patris sui cau-¬
ta sunt: Uos ergo cum sitis. xp̃i heredes.
intelligite testamentũ eius Quod siquiᷤ
ꝑ etatem minus docibilis ẽ ad intelligen¬
dum. habet sp̃m scm̃ interp̃tem: illum se¬
quatur. illo duce et magistro facillime pote¬

Expanded text:
ncto, ut non tantum auribusnatis diuinum Christi sacramentum. cernitis autem per fidem uestram: audire enim necessitatis est, credere sollicitudinis. aurium officium est indifferenter pariter uana adque utilia perspicere, fidei autem non nisi quae probauerit credere. nec enim cuiquam prodest libenter audire, nisi credulitas auditum confirmet. fidei oculi sunt spiritus per quem uidentur spiritalia. si ergo uos estis spiritales, intellegite caelestia. similes enim similia sui recognoscunt: etiam muta animalia de uocis sono inuicem se intellegunt, leones fremitum, tauri mugitum et miles tubquanto ergo uerius spiritales spiritalia intellegunt, caelestes et heredes patris sui praecepta et ea quae testamento patris sui cauta sunt? uos ergo cum sitis Christi heredes, intellegite testamentum eius. quod si quis per aetatem minus docibilis est ad intellegendum, habet spiritum sanctum interpretem: illum sequatur, illo duce et magistro facillime pote
Abbreviated transcription (Latin):
suo extolli debeat. apud salomo¬
nem in ecclastico. Nolite extollere infa-¬
ciendo oꝑe tuo. Item inȩugło catalu¬
cam. Quis ur̃m habens seruum aran-¬
tem. aut pastorem cui uenientide agro
illi para aliquid quod quo cenem⁊ et
accingere et ministra michi donec
manducem et bibam÷ et tu manducab¬
postea et bibes÷ nunquid habet grãm
seruo illi. quia fecit quȩ imꝑata sunt ei:

Expanded text:
SUO EXTOLLI DEBEAT. Apud Salomonem in Ecclesiastico: Noli te extollere in faciendo opere tuo . Item in Evangelio cata Lucam: Quis vestrum habens servum arantem aut pastorem, et venienti de agro illi: Para aliquid quod coenem, et accingere, et ministra mihi donec manducem et bibam; et postea tu manducabis et bibes. Numquid habet gratiam servo illi quia fecit quae ei imperata sunt?
Abbreviated transcription (Latin):
ad timotheum .ĩ. Siquis autem suorum.
et maxime domesticoꝵ. ñ agit curam:
fidem denegat: ce est det̾iorin fideli. De hoc¬
ipso apud isaiam. Si uideris nudum
uesti: & domesticos seminis tui ñ despe-¬
xeris: de quib domesticis in ȩuangłio
dictum ẽ. Si patrem familias dixert̃
Adu̾sus maiorem natu accusationem
ne receperis:¬

Expanded text:
ad Timotheum prima: Si quis autem suorum et maxime domesticorum non agit curam, fidem denegat et est deterior infideli. Item apud Esaiam: Si uideris nudum, uesti et domesticos seminis tui non despexeris. De quibus domdictum est: Si patremfamilias dixerunt Adversus majorem natu accusationem ne receperis
Abbreviated transcription (Latin):
uod ab inferis t̃cio die resurg̾et:
apud osee. Uiuificabit nos post
exodo. Et dix̃ dominus admoysen. Des¬
cende et testificare ppłm: ⁊ scĩfica illos
hodie et cras: et lauent uestem suam: et
sint parati inꝑendinũ diem. Die enim
t̃cio descendet dñs inmonte syna. Item
mȩuangłio. Pgenies nequam et adult̾a
signum querit: et signum ñ dabit᷑ illi
nͥ signum ionȩ ꝓpħe Quomodo enim
fuit ionas inuentre ceti tͥbus dieb et
tribus noctib: ita erit filius hominis

Expanded text:
uod ab inferis tertia die resurgeret, apud Osee: « Vivificabit nos post Exodo: Et dixit Dominus ad Moysen: descende et testificare populum et sanctifica illos hodie et cras, et lauent uestimenta sua et sint parati in perendinum diem. die enim tertio descendet Dominus in montem Sina Item in euangelio: Progenies nequam et adultera signum quaerit, et signum non dabitur illi nisi signum Ionae prophetae. quomodo enim fuit I onas in uentre ceti tribus diebus et tribus noctibus, ita erit et filius hominis
Abbreviated transcription (Latin):
celorum. Item illie. Cum autem uos
tͣdiderint. nolite cogitare quid lo qua¬
Item illic. Ne timueritis eos qui oc¬
cidunt corpus: animam autem non
possunt occidẽ. Magis autem metu¬
ite eum: qui potest et animam et cor¬
pus ꝑdere ingehennam. Item illie.
Quicumq confessus fuerit me corã
hominib: conficebor &e eum ego corã
patre meo qui in celis est. Qui autem
negau̾it me coram hominib: c ego
negabo eum coram patre meo qui incȩł
est. Quiautem sustinuerit usq infinẽ:
hic saluus erit. De hoc ipso cata lucam.
Beati eritis cum uos oderint homines.
nomini ur̃o quasi neqͣm. ꝓpt̃ filium ho¬
minis. Gaudete milla die et exultate.
ecce enim merces ur̃a multa ẽ incęlis.¬

Expanded text:
caelorum. Item illic: Cum autem uos caelorum. Item illic: Cum autem uos tradiderint, nolite cogitare quid loquaItem illic: Ne timueritis eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere. Magis autem metuite eum qui potest animam et corpus occidere in gehennam . Item illic: Quicumque me confessus fuerit coram hominibus, et ego confitebor illum coram Patre meo qui in coelis est. Qui autem me negaverit coram hominibus, et ego negabo eum coram Patre meo, qui in coelis est. Qui autem sustinuerit usque in finem, hic salvus erit . De hoc ipso cata Lucam: Beati eritis cum vos oderint homines, nomini vestro quasi nequam propter Filium hominis. Gaudete in illa die et exultate; ecce enim merces vestra multa in coelis