comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
castra regis cũ dormientẽ offendiss&: ñ ꝑcus¬
sit. ñ occidit: s solam lanceã quȩ ad caput
eiꝰ erat. ⁊ lenticulã sustulit. Dormientib aũ
cunctis: egressus de castͥs tͣnsiuit in cacumi
corde᷑. Duricia enĩ cordis: obdormitio ẽ. Dor
idẽ grãm legis tulit ⁊ sceptrũ regale: regni
scilicos potestatẽ qͣm ꝓ magno habebant.
credulitatẽ gerebãt. Dem̃ uictor dd ñr̃ de cas
tris eoꝵ regressus: tnͣscendit in altitudinem
gebant p̃das de gessuri. ⁊ de gezri. et de amale¬
chitis. Hi enĩ pagi habitabãtur ĩt̾ra autiqui¬
tus. Hi pagi nõ erant sub potestate achis.
Habitati ĩ t̾ra antiquitꝰ dñr: qr quieti ⁊ securi ha¬
bitati fuerant: ⁊ nulliꝰ hostis dep̃dationes ꝑpes¬
si. Samuel aut̃ mortuus ẽ. fleuitq eũ omnis
isr ł. ⁊ sepelier̾ eũ in rama urbe sua. Supͣ nãq
dr̃ iepult᷑ fuisse in domo sua: uirama. In do¬
mo sua: ufamilia uidelic& ⁊ cognatione sua.

Expanded text:
castra regis. Cum dormientem invenisset, non percussit, non occidit: sed solam lanceam, quae erat ad caput ejus, et lenticulam sustulit, dormientibus cunctis egressus de castris, transivit in cacumincorde: duritia enim cordis obdormitio est. Dorid est, gratiam legis; tulit et sceptrum regale, regni scilicet potestatem, quam pro magno habebant, credutris eorum regressus transcendit in altitudinem gebant pcitis. Hi enim pagi habitabantur in terra antiquitus. Hi pagi non erant sub potestate Achis. Habitati in terra antiquitus dicuntur, quia quieti et securi habitati fuerant, et nullius hostis depraedationes perpessi. Samuel autem mortuus est, flevitque eum omnis Israel. Et sepelierunt eum in Rama urbe sua. Supra namque dicitur sepultus fuisse in domo sua in Rama. In domo sua, in familia videlicet et cognatione sua.
Abbreviated transcription (Latin):
datio heo: lex intellig ᷑. Legis enĩ doctor
erat de baurim: id ẽ de electis. Qñ aũ a saule¬
micholei dat᷑: falthi idẽ euadens int̾p̃tat᷑.
Quando uͦ ab eo eadem michol aufert᷑: fathiel
id ẽ euadens adeo interp̃tat᷑. Euadens a dõ
dr̃. qr custodiuit eũ ne tang̾et eã: ne fier&
tͣnsgressor legis secutꝰq ẽ eam uir suus. plo¬
rans usq baurim. Plorasse dr̃ p̃gaudio: eo
qd̃ cñs cã custodiss&. ne eam tang̾et. Qd̃¬

Expanded text:
datio lex intelligitur. Legis enim doctor datio lex intelligitur. Legis enim doctor erat de Baurim, id est de electis. QuMichol ei datur, Phalti, id est, evadens, interpretatur. Quando vero ab eo eadem Michol aufertur, Phaltiel id est, evadens a Deo interpretatur. Evadens a Deo dicitur, quia custodivit eum, ne tangeret eam, ne fieret transgressor legis. Secutusque est eam vir suus plorans usque ad Bahurim . Plorasse dicitur prae gaudio, eo quod Dominus eum custodisset, ne eam tangeret.
Abbreviated transcription (Latin):
tib licet hostib. custodita semꝑ fuit iisorte
uuentiũ. Porro inimici eiꝰ infistentib sibi
adu̾sitatib sic̃ lapis funda circum actꝰ: sic in¬
stabili motu ꝑturbandi. ⁊ suis ẽẽnt expellen¬
di de finib. uł ã. humanis reb auferendi.
Diluculo aũ cũ digessiss& uinũ nabal: indica¬
uit ei uxor sua u̾ba hec. &. reł. Qͥd nob̃ abiga¬
il ꝑrenuntiacionis suȩ dispensationẽ innu
it: nͥ qd̾ iracundos meliꝰ corrigunꝰ siimpsa
irȩ suȩ cõmotione declinamꝰ:ꝑturbati
quippe. qͥd audiãt ignorãt. S cũ ad se redeũt.
tanto libẽtiꝰ exortacionis uerba recipiunt :
qͣnto se tranquilliꝰ toleratos erubescunt. Mẽ
abigail landabilit tacuicr qͣm digesto uino
laudabilit̾ dixit. Ictirto enĩ malũ qd̵ fecerat¬
cognosc̾e̾ potuit: qr hoc ebrius nõ audiuit. Sa¬
ul aũ dedit michol filiã suã uxorem d̃ fal¬
thi filio lais: qͥ erat de gallim. Ut ebrei tͣdunt
ñ cognouit eã idẽ falthi: qm̃ si cognouisse¬

Expanded text:
tibus licet hostibus, custodita semper fuit in sorte viventium. Porro inimici ejus, insistentibus sibi adversitatibus, sicut lapis funda circumactus, sic instabili motu perturbandi et suis essent expellendi de finibus, vel etiam humanis rebus auferendi. « Diluculo autem cum digessisset vinum Nabal, indicavit et uxor sua verba haec, » etc. Quid nobis Abigail per renunit, nisi quod iracundos melius corrigimus, si in ipsa irae suae commotione declinamus? Perturbati quippe quid audiant ignorant, sed ad se reducti, tanto libentius exhortationis verba recipiunt, quanto se tranquillius toleratos erubescunt. Mentam laudabiliter tacuit, quam digesto vino laudabiliter dixit: idcirco enim malum qcognoscere poterat, quia hoc ebrius non audivit. « Saul autem dedit Michol filiam suam, uxorem David, Phalthi filio Lais, qui eranon cognovit eam Phalti: quoniam si cognovisse
Abbreviated transcription (Latin):
te. ⁊ qͦrens animã tuã: erit anima dñi mei
custodita qͣsi infascicło uiuentiũ apud dnum̃
dm̃ tuũ: porro anima inimicors tuoꝵ rota¬
bitur qͣsi in impetu ⁊ circulo funde.pulcher¬
rima cõꝑatione. statũ iustoꝵ a reploꝵ sorte
lat. Fasciculus enĩ cõstringitur: ut ĩteger
maneat ⁊ cõseruet᷑. Lapis ĩfũda expeditus
pomt᷑: ut abiciat᷑. Sic ⁊ enĩ. sic in hoc scło electi
p̃ssuris tͥbulationũ coangustant᷑. ut his ammo

Expanded text:
rens animam tuam, erit anima domini mei custodita, quasi in fasciculo viventium apud Dominum Deum tuum. Porro anima inimicorum tuorum rotabitur quasi in impetu et circulo fundae. Pulcherrima comparatione statum justorum a reproborum sorte lat: fasciculus enim constringitur, ut integer maneat et conservetur; lapis in funda expeditus ponitur, ut abjiciatur: sic etenim in hoc saeculo electi pressuris tribulationum coangustantur, ut his adm
Abbreviated transcription (Latin):
in apłis ꝓsalute ppłi iudaici dep̃cans dd: nrãm
oblationẽ acceptabilem bonoꝵ oꝑm ⁊ pie de¬
uotionis obtulit. Quã ille p᷑ mortẽ uiri sui qͥ
demens instulticia fua ꝑiit. adscuut incomu¬
giu: ⁊ exibuit sͥ sponsam. ñ habentẽ macłam
aut rugã. Qd̃ abigail int̃pellansꝓse ⁊ ꝓ domo

Expanded text:
is pro salute populi Judaici deprecans, David nostro oblationem acceptabilem bonorum operum, et piae devotionis obtulit. Quam ille post mortem viri sui, qui demens in stultitia sua periit, ascivit in conjugium, et exhibuit sibi sponsam non habentem maculam aut rugam . Quod Abigail i
Abbreviated transcription (Latin):
symois. illa roma: cũ aliud nichil sint qͣm picte
imagines. Uñ cherubin cũ sint cęlestes uir¬
tutes. facti tñ ex metallo qͦ imꝑauit d̾s suꝑ
archam testam̃ti magne rei significande
grã: ñ aliud qͣm cherubin illa qͦ figm̃ta uocita¬
bant᷑. Itẽq dum qͥsq uid& sõmũ: ñ dic̃ iudi
imaginẽ angustini: s uidi angustinũ: cũ eo¬
tpr̃e qͦ aliquid tale aliqͥs udit. ignoraret augus¬
tuiꝰ. Usq ad eo manifestũ ẽ nõ ipsos hoĩes:
s iiagines eoꝵ uideri. Et pharao spicas se di¬
xit iudisse ĩ sõnis ⁊ bones: nõ spicarũ aut
boum imagines. Si gͥ constat liquido uõib
earũ rerũ qͣrũ imagins sũt casdẽ imagiẽs
appellari: nõ mirũ ẽ qd̃ scͥptura dicit samue¬
lem uisũ. etiã si forte imago samuelis appa¬
ruit ꝑ ficta machinamẽta eiꝰ qͥ tnͣsfigurat se
ĩ anglmn lucis: ⁊ ministros suos subornat uelut

Expanded text:
Simois, illa Roma, cum aliud nihil sint quam pictae Simois, illa Roma, cum aliud nihil sint quam pictae imagines. Unde et Cherubin cum sint coelestes virtutes, ficti tamen ex metallo, quo imperavit Deus super arcam testamenti, magnae rei et significandae gratia: non aliud quam Cherubin, illa quoque figmenta vocabantur. Item dum quisque videt somnium, non dicit, Vidi imaginem Augustini: sed vidi Atale aliquis vidit, ignoraret hoc Augustinus. Usque adeo manifestum est non ipsos homines, sed imagines eorum videri. Et Pharao spicas se dixit vidisse in somnis et boves, non spicarum aut boum imagines . Si igitur constat liquido nominibus earum rerum quarum imagines sunt, easdem imagines appellari, non mirum est quod Scriptura dicit Samuelem visum, etiamsi forte imago Samuelis apparuit per ficta machinamenta ejus qui transfigurat se in angelum lucis, et ministros suos subornat velut
Abbreviated transcription (Latin):
atq ĩ mũdis et facta diaboli fatientib. et
teneri se. ⁊ iũciri ⁊ illudi. ⁊ crucifigi. atq ĩ¬
terfici passus ẽ: nõ ẽ absurdũ cred̾e ex aliqua
dispensatione uoluntatu diuine ꝑmissum
fuisse. ut ñ inuitꝰ nec dnãnte magica poten¬
tia. s uolens atq obtemꝑans occulte dispen-¬
sationi dĩ. q̃ phitonissam illã ⁊ saulẽ latebat
regis diuina eũ sentencia ꝑcussurꝰ. Quãqͣm
inhoc facto pot̾ ad ẽẽ aliꝰ facilior intellectus:
ut ñ uere spm̃ samuelis excitatũ a reqͥe sua
credamꝰ : s aliqd̃ fantasma ⁊ unaginariã illusi¬
onẽ. diaboli machinationib factã qͣm ꝓfecto¬
gines earũ rerũ nominib appellari qͣrũ una¬
gines sunt. Sic̃ om̃ĩa q̃ pingiuit᷑ atq fingunt᷑
earũ rerũ qͣrum imagines sunt nominib ap-¬
pellant᷑. sic̃ hominis pictura cũ pingit᷑. ꝓpͥũ qd̃q
ille salustiꝰ: ille achilles. iste hector: hoc flum̃

Expanded text:
atque immundis, et facta diaboli facientibus, et atque immundis, et facta diaboli facientibus, et teneri se, et vinciri, et illudi, et crucifigi, atque interfici passus est: non est absurdum credere ex aliqua dispensatione voluntatis divinae permissum fuisse, ut non invitus, nec dominante magica potentia, sed volens atque obtemperans occultae dispensationi Dei, quae pythonissam illam et Saulem latebat, regis, divina eum sententia percussurus. Quanquam in hoc facto potest adesse alius facilior intellectus, ut non vere spiritum Samuelis excitatum a requie sua credamus, sed aliquod phantasma, et imaginariam illusionem diaboli machinationibus factam, quam proominibus appellari quarum imagines sunt. Sic et omnia quae pinguntur atque finguntur, earum rerum quarum imagines sunt, nominibus appellantur. Sic hominis pictura cum fingitur, proprium quille Sallustius, ille Achilles, ille Hector: hoc flumen
Abbreviated transcription (Latin):
timq suscitatꝰ ait ad eũ. Quare inqͥetasti me
ut suscitarer:ꝙ cet̾. Querit᷑ scd̾m hystoriã
utrũ phitonissa ipsũ ꝓpħam de inferno euo¬
cauerit: an aliã aliqͣm imaginariã illusio¬
nẽ fallatia demonũ fictã. De hac questione
beate memorie augustinꝰ epc̃: simpliciano
erit malignꝰ sp̃s extitare auiniã iusti: et tã¬
ꝙͣ de aibditis mortuoꝵ repagulis euocare: ut
inderitur ⁊ loqueretur cũ saul. Nonne magi
mirãdum sit. quia sathanas ipsum dñm
assumpsit. et constituit suꝑ pmnã tẽpli:
excitaretur sumilit̾ lacet: nͥ forte qͥs dixit facili¬
orẽ diabolo fuisse licẽtiã ad dñm uiuũ ũde
uoluit assumẽdũ. ⁊ ubi uoluit cõstituẽdũ:
qͣm tid samuelis defuncti sp̃m e sius sedib
excitandũ. Qd̾ si illud in eugło nos id̾o nõ
cõturbat. qr dñs uoluit atq ꝑmisit nulla
dimunitione sue potestatis ⁊ diuinitatis
id fieri. sicut ab ipsis iudeis quãqͣm ꝑu̾sis

Expanded text:
 suscitatus, ait ad eum: « Quare inquietasti me, ut suscitarer? » etc. Quaeritur, secundum historiam, utrum pythonissa ipsum prophetam de inferno evocaverit, an aliam aliquam imaginariam illusionem fallacia daemonum factam? De hac quaestione beatae memoriae Augustinus episcopus Simpliciano erit malignus spiritus excitare animam justi, et tanquam de abditis mortuorum repagulis evocare, ut videretur et loqueretur cum Saul. Nonne magis mirandum sit quia Satanas ipsum Dominum assumpsit, et constituit super pinnam templi? excitaretur, similiter latet; nisi forte quis dixerit faciliorem diabolo fuisse licentiam ad Dominum vivum unde voluit assumendum, et ubi voluit constituendum, quam ad Samuelis defuncti spiritum e suis sedibus excitandum. Quod si illud in Evangelio nos ideo non conturbet, quia Dominus voluit atque permisit nulla diminutione suae potestatis et divinitatis id fieri, sicut ab ipsis Judaeis, quanquam perversis
Abbreviated transcription (Latin):
letat᷑ inꝑditione morientiũ: ẜ contͣdicit ne
in urbib allophiloꝵ talis fama p̾dicet᷑. Hoc
ẽ p̃cipit fidelib ut caute se custodiant ⁊ scuto
fidi undiq se muniant: induti lorica iusti¬
ciȩ. habentes galeã salutis: & gladiũ spiritus
hoc ẽ ũbum di. adu̾sariis suis resistant: ne for¬
te ult̾us ignominiose suꝑati. gaudiũ inimiciᷤ
suis faciant. F init liber pͥmꝰ. Incipiunt capła¬

Expanded text:
laetatur in perditione morientium, sed contradicit, ne laetatur in perditione morientium, sed contradicit, ne in urbibus Allophylorum talis fama praedicetur, hoc est, praecipit fidelibus ut caute se custodiant, et scuto fidei undique se muniant, induti lorica justitiae, habentes galeam salutis, et gladio spiritus, hoc est, verbo Dei adversariis suis resistant, ne forte ulterius ignominiose superati gaudium inimicis suis faciant. IN LIBRUM II. CAPUT P
Abbreviated transcription (Latin):
saul annis .xl. regnasse. Querendũ cur alibi
legat᷑ iesui: & alibi aminadab. Iesui enĩ. init̾
int̾p̃tat᷑ pat̾ m̃s sponte. Sponte re enum sua
pater eiꝰ saul male agendo a.qi su a:ia. u
i semꝑ hostib p̃ualerent: sauciati ilico urlr ati
inmedio p̃lio corruerunt. Quomͦ inqͥt ceci unt
potentes immedio pugne: Hec ẽ mͦ piũ xpĩanoꝵ¬
genꝰ nc̃ deflet eos. qui repugnantes demoi ab la¬
bunt᷑ in scło qd̾ ẽ lubricũ: gelboe enĩ montes lu¬
brici int̾p̃tant᷑: ⁊ spem recuꝑationis. ue o nitten¬
tes. ꝓpͥo mucrone desꝑationis suȩ iii:ldicae ꝑui¬
tiose euadendi hostẽ antiquũ semos ipĩos .ii. t̾fici¬
unt: sic̃ saul irruens suꝑ gladũ suũ mortuus
ẽ. Cuiꝰ rei philistei hoc ẽ maligni sp̃c̃ de int̾ fec¬
tis spolia uirtutũ auferentes: ꝓpͥe fortitudini
adscribunt uictoriã: q̃ iusta ꝑmissione dĩ in
talib euenit. S dd̃ nr̃ in menbrissuis hoc ẽ in
electis ⁊ scĩs uiriscorruentiũ casum gemit: nec

Expanded text:
a annos regnasse. Quaerendum cur alibi legatur Jesui, alibi Aminadab. Jesui enim interprinterpretatur pater meus sponte. Sponte etenim sua pater ejus Saul male agendo acquisivit, ut tet semper hostibus praevalerent, sauciati illico ac vulnerati in medio praelio corruerunt. « Quomodo, inquit, ceciderunt potentes in medio pugnae? » Hoc etiam modo pinunc deflet eos qui repugnantes daemonibus labuntur in saeculo, quod est lubricum, Gelboe enim montes lubrici interpretantur, et spem recuperationis suae omittentes, proprio mucrone, desperatione videlicet perniciosa evadendi hostem antiquum, semetipsos interficiunt, sicut Saul irruens super gladium suum mortuus est. Cujus rei Philisthaei, hoc est, maligni spiritus de interfectis spolia virtutum auferentes, propriae fortitudini ascribunt victoriam, quae justa permissione Dei in talibus evenit. Sed David noster in membris suis, hoc est, in electis et sanctis viris, corruentium casum gemit; nec
Abbreviated transcription (Latin):
nia sic̃ idẽ ebrei asserunt: eoqd̃ ieiunando ⁊
orando poscebant oracłm fieri sͥ diuinũ:
⁊ ds̃ illis ꝑ somnia reuelabat ea q̃ futura
erant: qd̃ in hoc loco minune saul fecisse le¬
git᷑. ꝑ doctrinam: ꝑ ephod scilic&s qd̃ sac̾dos
tib iunxit se saul ⁊ ꝓpħauit. Quesiuitq sa¬

Expanded text:
nia, sicut iidem Hebraei asserunt, eo quod orando et jejunando poscebant oraculum sibi fieri divinum, et Deus illis per somnia revelabat ea, quae futura erant, quod in hoc loco minime Saul fecisse legitur. Per doctrinam, per ephod scilicet, quod Sacerdos tibus junxit se Saul, et prophetavit. Quaerite
Abbreviated transcription (Latin):
petuũ censeruent᷑. At uͦ reꝓbi qͣnto latiꝰ in hac
uita uoluptatib ppriis uelut lib̃i dimiitunt᷑:
tanto longiꝰ infuturo. a diue insionis gia ꝓi¬
ciunt᷑: ut de eis me: itũ di ⁊ttꝰ. Et qͥdem ip̃si
de manu tua repulsi sut. Mire ad̃ om̃ĩpo¬
tentẽ ꝓuidentiã descͥbit suꝑni ꝓtectoris: cum
dic̃ animã uiri scĩ. qͣsi infascicło uiuentiũ apd̃
eũ ẽẽ custoditã. Sic̃ eium faciliiiũ ẽ culib&
fascicłm herbe. uł reni sua manu retentũ con-
electos ab initio usq infinẽ scłi. ne qͥ ex eis
ulla ratione ꝑeant sine labore tuet᷑: nixta
qd̃ ipẽ in eugło sub figura ouiũ de eis loqͦns.
⁊ sequent᷑ me inqͥt. ⁊ ego uitã et̾nã do eis:
⁊ ñ ꝑibunt inȩt̃num: nec rapi& ees qͥsqͣm de

Expanded text:
ent. At vero reprobi quanto latius in hac vita voluptatis propriis velut liberi dimittuntur, tanto longius in futuro a divinae visionis gloria projiciuntur, ut de eis merito dicatur, Equidem ipsi de manu tua repulsi sunt . Mire autem omnipotentem providentiam describit superni protectoris cum dicit, Animam Dominum esse custoditam. Sicut enim facillimum est cuilibet fasciculum herbae vel feni sua manu retentum conseelectos ab initio usque in finem saeculi, ne qui ex eis ulla ratione pereant, sine labore tuetur, juxta quod ipse in Evangelio sub figura ovium de eis loquens: « Et sequentur me, inquit, et ego vitam aeternam do eis, et non peribunt in aeternum, nec cap
Abbreviated transcription (Latin):
lipsi sua ioħes: qͥ uniu̾si qͦ altiꝰ edificia suꝑnȩ
ciuitatis ing̃diebant᷑: eo dariꝰ laudes diuĩ
can̾e. ac uictimas illi bonoꝵ oꝑm maximas.
sẽꝑ inmolare curabant. Recensuer̃ qͦ in
die illa uiros suꝑ gazophilatiũ thesauri.⁊¬

Expanded text:
es, qui universi quo altius edita supernae civitatis ingrediebantur, eo clarius laudes Domini canere, ac victimas illi bonorum operum maximas semper immolare curabant. Recensuerunt quoque in die illa viros super gazophylacia thesauri
Abbreviated transcription (Latin):
dirent ꝑꝑ usũ eoꝵdẽ inministeriũ tẽpli⁊
altariᷤ. Primitias qͦ frugũ ac decimas ⁊ ui¬
nũ ⁊ libamina q̃ ad tẽplũ deferebant᷑. sedu¬
la cura conseruarent: qͣtinꝰ habundante
doceri sunul ⁊ scĩficari deb̾et. Qaletatꝰ ẽ iuda
insac̾dotib ⁊ leuitis stantib. Ic̃. Illa erat

Expanded text:
um templi et altaris; primitias quoque frugum, ac decimas, et vinum et libamina, quae ad templum deferebantur, sedula cura conservarent; quatenus abundante doceri, simul et sanctificari deberet. Quia laetatus est Juda in sacerdotibus et Levitis astantibus, etc. Illa
Abbreviated transcription (Latin):
res ducunt alienigenas. qͥc̃q oblectacionib
scelerũ q̃ adgentiles ꝓpͥe ꝑtinent. suã conscien¬
tiã attaminant: filiiq ex his nati nesciunt loqͥ
udaicȩ: cũ oꝑa q̃ ex m̃te uitiata ꝓdierint.
nil inse pie ꝓfessionis ostendunt᷑. ẜ gentilẽ po¬
ciꝰ stulticiã ꝙ̃ eccłiasticã sonant castitatẽ. Arotꝰ
enĩ q̃ ebraicȩ dr̃ esdod. int̾p̃tat᷑ igiis u̾bũ. Id̃oq
iuxta tropologiã suã arotice locunt᷑ filii de
alienigenis natiuxorib: cũ oꝑa ꝑlasciuiã. ꝓ¬
creata ultionẽ expectant ȩt̾nȩ cõbustionis.
Uñ m̃ito taliũ genitores a neemia ñ solũ obiur¬
gati ac maledicti s ⁊ qͥdã sunt cesi: q necesse
cdationis discant felici mutacione tnfferri.
S ⁊ heretici cũ gentilis philosophiȩ. dialecti¬
cȩ ac rethoricȩ studiis ampliꝰ qͣm ȩccliasticȩ
simplicitati oꝑam dant: ñ mirandũ si audi¬
tores eoꝵ iuxtalinguã ppłi ⁊ppłi loqͣnt᷑: scͥp

Expanded text:
res ducunt alienigenas, quicunque oblectationibus scelerum, quae ad gentiles proprie pertinent, suam conscientiam attaminant. Filiique ex his nati nesciunt loqui Judaice, cum opera quae ex mente vitiata prodierant, nil in se piae professionis ostendunt; sed gentilem potius stultitiam, quam ecclesiasticam sonant castitatem. Azotus enim, quae Hebraice dicitur Asdod, interpretatur ignis verbum. Ideoque juxta tropologicum sensum, Azotice loquuntur filii de alienigenis nati uxoribus, cum opera per lasciviam procreata ultionem exspectant aeternae combustionis. Unde merito talium genitores a Nehemia non solum objurgati ac maledicti, sed et quidam sunt caesi; quia necesse um divinae laudationis discant felici mutatione transferri. Sed et haeretici cum gentilis philosophiae, dialecticae ac rhetoricae studiis amplius quam ecclesiasticae simplicitati operam dant, non mirandum si auditores eorum juxta linguam popul
Abbreviated transcription (Latin):
ne donũ ꝑfectum descendit: qui mͥ humil¬
limo seruoꝵ tuoꝵ. ⁊ amorem dedisti ⁊ au¬
xilium considerandi mirabilia de lege
tua: quiq inthesauro ꝓpħici uoluminis.
non solum uetera amplectendi. uerum:
noua sub uelamine uecerum donaria in¬
ueniendi. atq in usus conseruoꝵ meoꝵ
ꝓferendi. indigno michi gratiam presti¬
tisti: memento mei deus meus in bonum.¬

Expanded text:
ne donum perfectum descendit; qui mihi humilne donum perfectum descendit; qui mihi humillimo servorum tuorum et amorem dedisti, et auxilium considerandi mirabilia de lege tua; quique in thesauro prophetici voluminis, non solum vetera amplectendi, verum et nova sublevatione veterum donaria inveniendi, atque in usus conservorum meorum proferendi, indigno mihi gratiam praestitit, memento mei, Deus meus, in bonum
Abbreviated transcription (Latin):
Aptꝰ ꝑomĩa finis ⁊ conignꝰ edificio scȩ̃ ciuita¬
sorde ext̾ne ⁊ aliene a dõ pollutionis: ordi¬
nes sac̾dotũ ac leuitarũ in ministi̾o suo ri-¬
te custodiant᷑. qͣtinꝰ instituti regłarit̾ ma¬
gistri eccłiȩ. castigatũ ab oĩ peccato ppłm ꝑ
man̾e in bono inreliquũ:⁊ cresce̾ semꝑ ex¬
hortent᷑. E uidelicas ppłs int̾ alia dnõ ligna
offert. ad ignẽ altaris nutriendũ: cũ oꝑa
uirtutũ diuina utiq ꝯsecratione digna
oꝑat᷑. Nisi enĩ ligna aliqͣties boni aliqͥd figu¬
rarent: ñ dic̾et ꝓpħa. Tc̃ exultabunt omĩa
ligna siluarũ anͦ faciem dnĩ. Ardent. ligna
⁊ consumunt᷑ in altari holocaustoꝵ: cũ incor¬
dib electoꝵ. oꝑa iusticie flamma caritatis
ꝑficiuntur. Merito gͦ talis conditor ⁊ dedi¬
cator cuutatis. post multos deuotionis suȩ
labores: memorie se sui creatoris ac largitaris
omniũ cominendat. Et tu summe pater lu¬
minum. a quo omne datum optimũ. ⁊om¬

Expanded text:
edificio sanctae civitas alienae a Deo pollutionis, ordines sacerdotum et levitarum in ministerio suo rite custodiantur, ut instituti regulariter magistri Ecclesiae, et castigatum ab omni peccato populum permanere in bono, in reliquum et crescere semper exhortentur; qui videlicet populus, inter alia, Domino ligna offert ad ignem altaris nutriendum, cum opera virtutum utique divina consecratione digna operatur. Nisi enim ligna aliquoties boni aliquid figurarent, non diceret propheta: Tunc exsultabunt omnia ligna silvarum ante faciem Domini . Ardent autem ligna, et consumuntur in altari holocaustorum, cum in cordibus doctorum opera justitiae flamma charitatis perficiuntur. Merito ergo talis conditor et dedicator civitatis, post multos devotionis suae labores, memoriae se sui Creatoris ac Largitoris omnium bonorum commendat. Et tu, summe Pater luminum, a quo omne datum optimum et om
Abbreviated transcription (Latin):
eos cotidiano boni oꝑis exercitio necesse ẽ:
qͥ portas sensuũ suoꝵ õs ab irruptione tur¬
hulente cogitacionis custodire desid̾ant. Qi¬
cũq diẽ sabb̃i scĩficare. ħẽ otiũ or̃onũ. psal¬
modiȩ. lectionis scẽ. lacͥmarũ. utile sͥ fac̾e

Expanded text:
eos a quotidiano boni operis exercitio necesse est, qui portas sensuum suorum ab omni irruptione turbulentae cogitationis custodire desiderant. Quique diem sabbati sanctificare, hoc est otium orationum, psalmodiae, lectionis sanctae et lacrymarum u
Abbreviated transcription (Latin):
hac uita ascendt̾ inciuitatẽ dnĩ usti cũ hẏm¬
nis dedicationis: qñ in memoriã future ret̾¬
butionis toto corde inhiantes: in bonis coti¬
die oꝑib magis magisq ꝓficiuntꝰ iuta illd
psalmistȩ. ascensus incorde eiꝰ difposuit ui¬

Expanded text:
hac vita ascendunt in civitatem Domini justi cum hymnis dedicationis, quando in memoriam futurae remunerationis toto corde inhiantes, in bonis quotidie operibus magis magisque proficiunt, juxta illud Psalmistae: Ascensus in corde suo disposuit
Abbreviated transcription (Latin):
tas edificaret᷑ dictũ ẽ qr qͥ portã fontis edi¬
ficauert̃: ipĩ m̃surã sin oꝑis usq ad gͣdus
qͥdescendunt de cruitate dd̃ ꝑduxerunt.
Ibi gͦ descensio gͣduũ cũ edificaret᷑. hic uͦ cũ
dedicaret᷑ ciuitas ascensio nominat᷑: sic̃ &ͦ
ibi labor ⁊ certam̃ cũ hoste gerebat᷑. hic de¬
uicto hoste leticia celebrat᷑. ꝙ nimirũ scĩ
os̃ qͥ in p̃senti humiliant᷑ sub potenti manu
di: infuturo exaltabunt᷑ ab ip̃o. Qͥ nc̃ mu¬
ros eccłȩ int̾ra de uiuis lapidib uidelic&
scĩs animab in afflictione ⁊ ꝑiculis. in ui¬
giliis multis edificant.: tc̃ cõpletõ eodẽ edi¬
ficio. ⁊ in regna celoꝵ subleuato. ip̃i gau¬
dentes ad contẽplandã esꝰ claritatẽ ascen
impleri ⁊ inhabitari solent ab ip̃o. Asceu¬
duntq filii sac̾dotũ suꝑ domũ dd: dũ scĩ
p̃dicatores siue mrẽs. sic̃ nc̃ gen̾alem uis¬
tyrii tͣnseunt: ita tc̃ gen̾alia eoꝵ p̃mia
sublimioris dono remun̾ationis añ ceditis.

Expanded text:
s aedificarent, ipsi mensuram sui operis usque ad gradus qui descendunt de civitate David, perduxerint . Ibi ergo descensio graduum, cum aedificaretur; hic vero cum dedicaretur civitas, ascensio nominatur; sicut etiam ibi labor et certamen cum hoste gerebatur, hic devicto hoste laetitia celebratur, quia nimirum sancti omnes, qui in praesenti humiliantur sub potenti manu Dei, in futuro exaltabuntur ab ipso. Qui nunc muros Ecclesiae in terra de vivis lapidibus, videlicet sanctis animabus, in afflictione et periculis, in vigiliis multis aedificant, tunc completo eodem aedificio, et in regno coelorum sublevato, ipsi gaudentes ad contemplandam ejus claritatem ascendimpleri, et inhabitari solent ab ipso. Ascenduntque filii sacerdotum super domum David, dum sancti praedicatores, sive martyres, sicut nunc generalem justyrii transeunt; ita tunc generalia eorum praemia sublimioris dona remunerationis antecedunt.
Abbreviated transcription (Latin):
animare. At dũ heretici neophitos. ⁊ suis
pͣuitatib ⁊ ostensis alioꝵ exemplis siue u̾bis
malignis ꝑdẽ intunt᷑. qͣsi uati de incesto ppłi
eg̃ssum ex egypto isrł . suis armis ⁊ bala am
arioli qͥ int̾p̃tat᷑ uanitas ppłi. maledictis atq
ꝯsiliis impugnant nefandis. S ds̃ ⁊ maledic¬
tionẽ balaã conu̾tit inbenedictionẽ ppłi sui:
⁊eũ ab armis inmicarũ gentiũ muniuit.

Expanded text:
animare. At dum iidem haeretici, neophytos et suis animare. At dum iidem haeretici, neophytos et suis primatibus, et ostensis aliorum exemplis, sive verbis malignis perdere nituntur, quasi nati de incesto populi egressum ex Aegypto Israel, et suis armis, et Balaam arioli, qui interpretatur vanitas populi maledicti, atque consiliis impugnant infandis. Sed et Deus maledictionem Balaam convertit in benedictionem populi sui, et eum ab armis inimicarum gentium munivit;
Abbreviated transcription (Latin):
tas ⁊ ãmanitas qr de incesto natist̾. hereticoꝵ
figurã teu̾e: qͦrũ actoresdũ doctͥnã patrum
de qͣ ip̃ĩ eruditi st̃ male intelligendo corrũ¬
punt: qͣsi filie loch semine pat̾no furtĩ⁊ in
tenebris⁊ ñ legitime utunt᷑. idoq taliũ ꝓles
hẽ sectatores heresũ nullã ũꝗͣ ineccłia dnĩ
partẽ hab̾e qͦunt. Nã qͥc̾q ex hiscorrigunt᷑:¬
iam ñ ert̾ taliũ soboles genitͥcũ. Occurreren
aũ filiisisrł eg̃dientib ex egypto cũ pane ⁊
aq: si ipĩ bñ uiuentes ⁊ catbolica inpace uer¬
santes. solatiũ u̾bi di conferrent eis: qͥ nuꝑ
lant: qͦmͦ fecit ber⁊ellai galaadites. qͥ fugi¬
enti dd̃ ⁊ exercitui eiꝰ a faciȩ absalon cũ ali¬
m̃tis occurrit: qͦeos refocilando ad iutos ad¬
u̾sus tyrannidẽ nouã filii regis redđet for¬
tiores: illos nimirũ significans qͥ disꝑsam ab
hereticis eccłiã subsidiis u̾bis cȩlestis confor¬
tare: atq ad debellandã eoꝵ infamiã curar

Expanded text:
t, haereticorum figuram tenere, quorum auctores, dum doctrinam patrum, de qua ipsi eruditi sunt, male intelligendo corrumpunt, quasi filiae Loth semine paterno furtim et in tenebris, et non legitime utuntur: ideoque talium proles, hoc est sectatores haeresum, nullam unquam in Ecclesia Domini partem habere queant. Nam qenitricum. Occurrerunt autem filiis Israel, egredientibus ex Aegypto, cum pane et aqua, si ipsi bene viventes, et catholica in pace versantes, solatium verbi Dei conferrent eis, qui nuplant; quomodo fecit Bercellai Galaadites , qui fugienti David et exercitui ejus a facie Absalon, cum alimentis occurrit, quo eos refocillando adjutos, adversus tyrannidem novam filii regis redderet fortiores; illos nimirum significans, qui dispersam ab haereticis Ecclesiam subsidiis verbi coelestis confortare, atque ad debellandam eorum insaniam curant
Abbreviated transcription (Latin):
a ppło delectant᷑. s nichil ꝓ eiꝰdẽ ppłi student
salute laborare: ñ aliqͥd ducatꝰ ei recte uiuen¬
dop̃bere: ñ de suauitate regni cȩlestis ei qͥppiã
dulce p̃dicando can̾e: s nec ianuas ei suꝑne
ciuitatis aꝑire municipatũ incęlis hñdo:

Expanded text:
a populo delectantur, sed nil pro ejusdem populi student salute laborare, non aliquid sacri ducatus ei recte vivendo praebere, non de suavitate regni coelestis ei quidpiam dulce praedicando canere, sed nec januam ei supernae civitatis aperire, municipatum in coelis habendo,
Abbreviated transcription (Latin):
thus. & tuqͥcqͥd int̾ fideles infidelitatis ⁊ in¬
munditiȩ reꝑis ꝯtinuo ꝓice foras: ut mun¬
latis credentiũ cordib q̃st̃ garophilatia dnĩ
cũ uirtutũ fuerint plenadiuitiis. uasa dñ
inferant᷑: hẽ illa ip̃a corda q̃ paulo añ uasa
erroris fuerant ꝑculpã. denuo uasa dm̃ fi¬
ant ꝑ correctionẽ:. ibiq sacͥfitiũ bone oꝑa¬
tionis⁊ thuspure orationis ũ pͥdẽ spelunca
erat latronũ. inuetuat᷑. S ⁊ illi uasa tobiȩ
ãmanitis de gazophilatio tẽpli eiciunt.
ibiq uasa domꝰ dĩ ⁊ sacͥfitiũ ⁊thus refert̃:
qͥ excõmunicatis siue anathematrzatis
hereticis. aut falsis catholicis de ȩccła ex¬
pulsis. catholicos in eoꝵ gͣdu. xͥ famulos
subrogant: qͥ fidelib ei actib atq orõnib
deseruiunt. Cõparandũ sane ħ neemie.¬
relo dnĩ saluatoris : qñ urueniens uenden¬
tes intẽplo ⁊ em̃tes. fec̃ flagellũ de resticłis:
⁊ cunctos foras eiecit. Apte neemias sic̃ in

Expanded text:
tu quidquid inter fideles infidelitatis et immunditiae reperis, continuo projice foras, ut immundatis credentium cordibus, quae sunt gazophylacia Domini, cum virtutum fuerint plena divitiis, vasa Domini inferantur; hoc est, illa ipsa corda, quae paulo ante vasa erroris fuerant per culpam, denuo vasa Domini fiant per correctionem; ibique sacrificium bonae operationis, et thus purae orationis, ubi pridem spelunca erat latronum, inveniatur. Sed et illi vasa Tobiae Ammonitis de gazophylacio templi ejiciunt, ibique vasa domus Dei, et sacrificium et thus referunt, qui excommunicatis sive anathematizatis haereticis aut falsis catholicis, ac de Ecclesia expulsis, catholicos in eorum gradum Christi famulos subrogant, qui fidelibus ei actibus atque orationibus deserviant. Comparandum sane zelo Domini Salvatoris, quando inveniens vendentes in templo et ementes, fecit flagellum de resticulis, et cunctos foras ejecit ; apteque Nehemias sicut in
Abbreviated transcription (Latin):
locũ ꝑtin̾e uidet᷑. Suꝑiore enĩ tprẽ illo qͦ
urbs edificata ac dedicata ẽ gesta ł dicta
uident᷑: qñ adhuc neemias ierosolimis. mo¬
rabat᷑. Qib strenue ꝯpletis rediit ad regẽ illoq
q̃dã illicita ingazophilatio domꝰ dnĩ pon̾ẽ
ñtimuit. Quȩ reu̾sꝰ ierosolimã neemias.
mox extͣbare studuit. Nã seqͥt᷑. Iueni iu

Expanded text:
locum pertinere videtur; superiora enim, tempore illo quo urbs aedificata ac dedicata est, gesta vel dicta videntur, quando adhuc Nehemias Hierosolymis morabatur; quibus strenue completis rediit ad regem, illoque quaedam illicita in gazophylacio domus Domini ponere non timuit; quia reversus Hierosolymam Nehemias, mox ea turbare studuit. Nam sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
Mundati st̃ aũ sac̾dotes ⁊ leuitȩ or̃onibꝰ ⁊ oblati¬
onib uictimarũ. simul ⁊ ab uxorib continen¬
do: inundauer̾ & ppłm eandẽ continentiam
p̃dicando. Mundant portas ⁊ murũ cũ tub
⁊ canticis psalmoꝵ: comitante ip̃o ppło circũ¬
eundo. Mundauert̾ parit̾ una secũ ppłm.
portas ⁊ murũ: expleto circuitu. uictimas
tist̃ a dnõ in minist̾iũ spãle. qͦ maiorem nrẽ
dedicationis q̃ in resurrectione futuraᷤᷤ me¬
moriã gert̃: eo instantiꝰ ⁊ se ipõs ⁊ sͥ cõmissos
qͦsq mundare ac scĩficare contendt̃: ne qͥs
forte insordido m̃tis habitu inuentꝰ. a cõmu¬
niscẽ sollẽpnitatis iocunditate foras eiciat᷑:
iunctisq manib ac pedib extiores mittat᷑

Expanded text:
oblationibus victimarum, simul et ab uxoribus continendo, mundaverunt populum, eamdem continentiam praedicando. Mundaverunt et portas et murum cum tibiis et canticis psalmorum, comitante ipso populo circumeundo. Mundaverunt pariter una secum populum, portas, et murum, expleto circuitu victimas mti sunt a Domino in ministerium spirituale, quo majorem nostrae dedicationis, quae est in resurrectione futura, memoriam gerunt, eo instantius et seipsos et sibi commissos quosque mundare ac sanctificare contendunt; ne quis forte in sordido mentis habitu inventus, a communi sanctae solemnitatis jucunditate foras ejiciatur, vinctisque manibus ac p
Abbreviated transcription (Latin):
tis inuenit. Et tu gͦ si humo uitioꝵ cortuu̾̃
p̃g̃uari ne in eo ciuitatẽ diuine inhabitaci¬
oni dignã edificare ualeas. site ab expur
audi ꝯsolationẽ ⁊ ꝯsiliũ sac̾dotũ: auscultan¬
dis ⁊ custodiendis diuinis lectionib assiduꝰ
esto. Sicq ũ habitacłm pectoris tui expulsis

Expanded text:
tis invenit. Et tu ergo si humo vitiorum cor tuum praegravari, ne in eo civitatem divina inhabitatione dignam aedificare valeas, si te ab expurgaudi consolationem et consilia sacerdotum; auscultandis et custodiendis divinis lectionibus assiduus esto; s
Abbreviated transcription (Latin):
ris ⁊ domꝰ xͥ appellat᷑. ⁊ ciuitas. Uerũ distat qd̃
edificia ciuitatis in carminib grãrũ ⁊ orga¬
electi menia ciuitatis q̃ fecert̃: cũ gaudia
suꝑne patͥe q̃ ipĩ instantia bonoꝵ oꝑm fua
in domo patͥs multarũ inibi mansionũ diffe¬
rentiã ꝑ diu̾sis hom̃ meritis contẽplant᷑. Stars
aũ in domo di ⁊ clariꝰ canunt: cũ in suas sin¬
głi mansiones recepti. in ꝑpetua sui condito¬
ris uisione stabili habitatione ꝑseuerant:
eiꝰq laudes inscłm scłi uoce indiu̾sa concele¬
brant. Uͥ duo chori ert̃ laudantiũ: uł de ut̾q
uidelica ppło. ũ sup̃ int̾p̃tati fumꝰ. conueri
atq in unã diuine legis modulationẽ copula

Expanded text:
risti appellatur, et civitas. Verum distat, quod aedificia civitatis in carminibus gratiarum et orgaelecti moenia civitatis, quae fecerunt cum gaudia supernae patriae, quae ipsi instantia bonorum operum sua in domum Patris, multarum inibi mansionum differentiam pro diversis hominum meritis contemplantur. Stant autem in domo Dei, et clarius canunt, cum in suas singuli mansiones recepti, in perpetua sui Conditoris visione stabili habitatione perseverant, ejusque laudes in saeculum Dei voce indivisa concelebrant. Ubi duo erunt chori laudantium, vel de utroque videlicet populo, ut supra interpretati sumus, connexi, a
Abbreviated transcription (Latin):
corda suoꝵ infide ⁊ oꝑe u̾itatis instituunt:
qͦ ignita fiant ad maiora sp̃c dona ꝑcipien¬
da: nouasq cotidie uirtutũ dapes ingaudi¬
um ppłi ꝓferendas. Gaudentes gͥ ac
dño laudes canentes. suꝑ murũ furnoꝵ
die dedicatiõis ierosolimoꝵ in¬
cedunt:cũ intpr̃e future
retͥbutionis de illoꝵ qͦs uitȩ magisteriis
instituere gła et̾nȩ beatitudinis ꝯgauders.
Furni itaq f̾ corda doctoꝵ: inqͥb caritas dei¬
disfundit᷑. ꝑspm scm̃ qͥdatꝰ ẽ illis. Turris
furnoꝵ. ipã ẽ sublimitas ⁊ custodia bonoꝵ
oꝑm: q̃ eadẽ corda ne a malignis sp̃itib possint
ledi. nec flãma uirtutũ uento elationis in-¬
flectił turbari ualeatꝰ. circũspecta sẽꝑ caute

Expanded text:
 veritatis instituunt, quo digni fiant ad majora Spiritus dona percipienda, novasque quotidie virtutum dapes in gaudium populi Dei proferendas. Gaudentes vero, et Domino laudem canentes, super turrim furnorum in die dedicationis Hierosolymorum incedunt, cum in tempore futurae retributionis de illorum quos vitae magisteriis instituere gloria, aeterna beatitudine congaudent. Furni itaque sunt corda electorum, in quibus charitas diffunditur per Sfurnorum, ipsa est sublimitas et custodia bonorum operum; quae eadem corda, ne a malignis spiritibus possint laedi, ne flamma virtutum, vento elationis inflari vel turbari valeant, circumsp
Abbreviated transcription (Latin):
uacant: ⁊ celestiũ rerũ ꝯtẽplationi purifica¬
tã m̃tẽ suspendunt. Nam cũ ea q̃ carns cu¬
ra iure flagitat. sincero corde ⁊ ñ in desidiis
ꝯtͣ p̃ceptũ apłi gerimꝰ. qͣsi in sex dieb q̃ neces¬
mur: recte diei septimo adsignat᷑: qr futurȩ
qͥetȩ uitȩ ac beatȩ laudatiõis imitat᷑. S hu̾c
diẽ sabb̃i alienigene q̃rt̃ ꝓphanare: cũ t̾re
tͣbant: &s memoria siue delectaciõe tprã¬
liũ rerũ ab amore intimo nitunt᷑ exthere.
conant᷑. S imꝓbarũ cogitacionũ tumultibꝰ
ne sabb̃m nr̃m inqͥetent. ꝯtͣdic̃ neeinias:
cũ districta sollertia. iiuante dnõ inutiles de
corde nr̃o atq ineptas fantasias tpr̾e oronis
excludimꝰ. Contestat᷑ eos ũ indie qͣ uende lica
hꝰmodi cõmertia uendant: cũ hc̃ suis cogita¬
tioĩb deuota dõ aĩa modũ imponit: u tpr̃e
qͥdẽ oronis a tͣnseuntiũ rerũ curis abstineant:
nec tñ aliis tpr̃ib ũ oportunitas dictauerit

Expanded text:
vacant, et coelestium rerum contemplationi purificatam mentem suspendunt. Nam cum ea quae carnis cura jure flagitat, sincero corde, et non in desideriis contra praeceptum Apostoli gerimus, quasi in sex diebus quae necesmur, recte diei septimo assignatur; quia futurae quietem vitae ac beatae laudationis imitatur; sed diem sabbati alienigenconturbant, et memoria sive delectatione temporalium rerum, ab amore intimo nituntur extrahere. conantur. Sed his improbarum cogitationum tumultibus, ne sabbatum nostrum inquietent, contradicit Nehemias, cum districta soasias tempore orationis excludimus. Contestatur eos, ut in die qua vendere liceat, hujusmodi commercia vendant, cum hunc suis cogitationibus devota Deo anima modum imponit, ut tempore quidem orationis a transeuntium rerum curis abstineant. Nec tamen aliis temporibus, ubi opportunitas dictaverit,
Abbreviated transcription (Latin):
uia:qͣ a.ĩ. l.. Ecce em̃ iniacłatos dic̃ in
uia. ⁊ ambulantes in lege dnĩ: qr siumirũ
sic acceptã cordis ⁊ oꝑis innocentiã tenent.:
ui sẽꝑ ad altiora cresc̾e uirtutũ m̾ita conten¬
cdant. Stant aũ indomo dĩ cũ laudib: qr
in ipõ bonoꝵ oꝑm ꝓfectu indefessi ꝑseuerant.
iuxta illd̾ beati heliȩ. uiuit diñs incꝰ conspec¬

Expanded text:
ini . Ecce enim et immaculatos dicit in via ambulantes in lege Domini, quia sic nimirum acceptam cordis et operis innocentiam tenent, ut super ad altiora crescere virtutum merita contendant. Stant autem in domo Domini cum laudibus, quia in ipso bonorum operum profectu indefessi perseverant, juxta illud beati Eliae: Vivit Dominus, in cujus conspec
Abbreviated transcription (Latin):
latis menib ⁊ portis ciuitatis. in carmine leti¬
ciȩ. ⁊ organis musicoꝵ redeunt ad tẽplũ dnĩ:
ii ibi qͦ stantes laudẽ dño consonantes tubis
referant: ibi oblatis uictimis uota dedica¬
tionis impleant. Ipsã aũ uitã eandẽq futurȩ
uitȩ pat̾am mistice domꝰ diĩ ꝗͣ & ciuitas dnĩ¬

Expanded text:
lantes moenibus et hortis civitatis, in carmine laetitiae, et organis musicorum, redeunt ad templum Domini; ut ibi quoque stantes, laudem Domino consonantibus tubis referant, ibi oblatis victimis vota dedicationis impleant. Ipsam autem unam eamdemque futurae vitae patriam mystice domus Domini, quam et civitas D
Abbreviated transcription (Latin):
in gͣdu ligneo ꝗͤ fecerat ad loq̾ndũ: qn̾ sin¬
głari initacione dnĩcȩ passioĩs altiorẽ se
cet̾is fac̾: un̾ merito fidutiã lib̾e u̾bũ di p̃¬
dicandi obtinet. Nã qͥ passionẽ dnĩ ꝓsuo
modulo contẽpnit imitari: necdũ gͣdũ lig¬
neũ uñ infirmis fuꝑemineat. ascendit.
Idõq necesse ẽ talis sc̃ba trepidus p̃cepta di
p̃dicet. timens siue erubescens. ea q̃ ipse nos

Expanded text:
em fecerat ad loquendum, quando singulari imitatione Dominicae passionis altiorem se caeteris facit. Unde merito fiduciam libere verbum Dei praedicandi obtinet. Nam qui passionem Domini pro suo modulo contemnit imitari, necdum gradum ligneum, unde infimis superemineat, ascendit. Ideoque necesse est talis scriba trepidus praecepta Domini praedicet, timens sive erubescens ea quae ipse non
Abbreviated transcription (Latin):
tudo portantis ⁊ humꝰ nimia ẽ. ⁊ nos ñ po¬
terimꝰ edificare murũ. ⁊cet̾a illiꝰ loci:. iã nc̃
receꝑat. fortitudinẽ ⁊ m̃tis ⁊ corꝑis. ad expor¬
tandã humũ q̃ impediebat. ad edificandũ
murũ qͥ cecidat: ad suꝑandas hostiũ insidias
q̃ imminebant. Idoq merito letat᷑ insac̾do¬
tib ⁊leuitis. cantorib ⁊ianitorib: qͦrũ labo¬
re ⁊ exhortacione tante ꝑicłm afflictionis

Expanded text:
 nos non poterimus aedificare murum , et caetera illius loci; jam nunc receperat fortitudinem et mentis et corporis ad exportandam humum, quae impediebat ad aedificandum murum qui ceciderat, ad superandas hostium insidias quae imminebant. Ideoque merito laetatur in sacerdotibus et Levitis, cantoribus et janitoribus, quorum labore et exhortatione tant
Abbreviated transcription (Latin):
pͥdem structura desudabant. neenuias cum
choro laudantiũ incedit: cũ magistͥ uerita¬
tis. de sublimib eoꝵ qͦs docuere p̾miis letant᷑.
Sienĩ panes fornacei qͥ in abdito coquunt᷑ int̾¬
nã m̃tis fideliũ deuotionẽ q̃ caritatis ẽ igne
confirmata significant: uñ ⁊ tales in sacͥfitiũ
dnĩ ꝑlegẽ iub ebant᷑ offerri: qͥd ꝑfurnos in
qͥb idẽ panes coquunt᷑ aptiꝰ ꝗͣ ipã illoꝵ corda

Expanded text:
dem structura desudabant, Nehemias cum choro laudantium incedit, cum magistri veritatis de sublimibus eorum, quos docuere, praemiis laetantur. Si enim panes fornacei, qui in abdito coquuntur, internam mentis fidelium devotionem, quae charitatis est igne confirmata, significant; unde et tales in sacrificium Domini per legem jubebantur offerri , qui per furnos, in quibus iidem panes coquuntur, aptius quam ipsa illo
Abbreviated transcription (Latin):
tuendãq rationẽ recuꝑate eiꝰdẽ ueritatis
filios ꝓcreauit. Neq enĩ ũꝗͣ beati patres atha¬
nasius. ambrosius. bilariꝰ. augustinꝰ. ⁊ cet̾i
tales. tot ⁊ tam magnificos inscãm scͥpturã
tractatꝰ conderent: siũ contͣ fidẽ rectam.
multifariꝰ hereticoꝵ fuisss er ror obortꝰ.
S dũ heretici mendatiũ suũ testimoniis
scͥpturarũ astruere nitebant᷑: coacti sunt
patres e cont̾rio earũdẽ scͥpturarũ illos
auctoritate refellere. & harũ dicta qͦmͦ
sint recte intelligenda disserere: q̃ nos eoꝵ
tatis ac tẽpli custodes uigilantiores. qͣsi ad
offitiũ altaris ⁊ hostiarũ dñi. copiosiores
accipimꝰ ministros: qr ꝑ illoꝵ sermones ad
custodiã fidi ⁊ bone actionis. ad seruendũ
intentiꝰ diuine obtutib maiestatis erudi
accipi. ꝗ̃ occssione qͥdẽ mr̃m uidebatꝰ fun¬
ditꝰ eẽ delenda: s eis in occulto coronatis.

Expanded text:
tuendamque rationem recuperantes, ejusdem veritatis tuendamque rationem recuperantes, ejusdem veritatis filios procreavit. Neque enim unquam beati Patres Athanasius, Ambrosius, Hilarius, Augustinus, et caeteri tales, tot et tam magnificos in sanctam Scripturam tractatus conderent, si non contra fidem rectam tam multifarius haereticorum fuisset error ortus. Sed dum haeretici mendacium suum testimoniis Scripturarum astruere nitebantur, coacti sunt partes econtrario earumdem Scripturarum illos auctoritate refellere, et harum dicta quomodo sint recte intelligenda disserere. Quae nos hotatis ac templi custodes vigilantiores, quasi ad officium altaris et hostiarum Domini copiosiores accipimus ministros; quia per illorum sermones ad custodiam fidei, et bonae actionis ad serviendum intentius divinae obtutibus majestatis erudimaccipi; quae occasione quidem martyrum videbatur funditus esse delenda, sed eis in occulto coronatis m
Abbreviated transcription (Latin):
in ierłm cuiiũ nuim̃o copioso. sac̾dotũ
qͦ ac leuitarũ cetꝰ fuerit eximiꝰ. ac nobilis¬
simꝰ: qͥ ad ministĩa tẽpli ⁊ altaris ad confi¬
tendũ ⁊ laudandũ dm̃: ad custodiã eiꝰdem
templi ⁊ ciuitatis aderudiendã plebẽ suf¬
ficẽnt. Neq ab̾q misterii sacratioris intel¬
gentia factũ ẽ. qd̃ rerdificata ciuitas ierłm.
tantã ciuũ copiã in oĩ g̃du ⁊ ordine me¬
ruit: qͣntã insistente ac destruente hoste
nũꝗͣ ꝑdidisse legit᷑. Sic ⁊ enĩ sepe scã ȩccłia
ex detm̃tis sius maiora recipit increm̃ta:
cũ uno ꝑ incuriã lapso in pecc̾m. plures exẽ¬
plo eiꝰ triti. ad ꝑsistendũ in castitate fidei
fiunt cautiores. Sepe idẽ ipĩ qͥ peccauert̃.
maiores pꝰ actã penitentiã bonoꝵ oꝑm fru¬
ctus ferre incipiunt. ꝗͣ añ incursũ peccĩ
ferre consuerant: sepe ab hereticis eccłia
uastata. pꝰ ꝗ̃ instantia catholicoꝵ doctoꝵ
lucẽ ueritatis recẽpit. plures ad agnoscendã

Expanded text:
in Hierusalem civium numero copioso, sacerdotum quoque ac Levitarum coetus fuerit eximius ac nobilissimus, qui ad ministeria templi et altaris, ad confitendum et laudandum Deum, ad custodiam ejusdem templi et civitatis, ad erudiendam plebem sufficerent. Neque absque mysterii sacratioris intelligentia factum est, quod reaedificata civitas Hierusalem tantam civium copiam in omni gradu et ordine meruit, quantam insistente ac destruente hoste nunquam perdidisse legitur. Sic etenim saepe sancta Ecclesia ex detrimentis suis majora recepit incrementa, cum uno per incuriam lapso in peccatum, plures exemplo ejus territi, ad persistendum in castitate fidei fiunt cautiores. Saepe idem ipsi qui peccaverunt, majores post actam poenitentiam bonorum operum fructus ferre incipiunt, quam ante incursum peccati ferre consuerant. Saepe ab haereticis Ecclesia vastata, postquam instantia catholicorum doctorum lucem veritatis recepit, plures ad cognoscendam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ de singłis portis siue turrib specialit̾ dis¬
serere. Tam̃ dixisse sufficiat: qr qͥ portas
turres ⁊ murũ ciuitatis in magno labore.
erũpna. fame. frigore. uigiliis diurnis no¬
cturnisq. repugnante in defesso hoste.
atq insidiante ꝑfecerunt: tr̃ repulso ⁊
confuso hoste. ꝑ eiꝰdẽ portas ciuitatis. portaᷤᷤ.
turres.⁊ edificia deambulantes. in can¬
ticis. ⁊ hymnis. in psalteriis. cymbalis. cy¬
tharis. in tubis. ⁊ grãrũ actione. una cum
ip̃is qͥ auctores oꝑis ⁊ doctores legis di fue¬
re magistͥs colletant᷑. Qd̃ eodẽ ordine ꝙ̃ in
sp̃ali edificio fieri nulli dubiũ ẽ: cũ instan¬
te tpr̃e ultime retͥbutionis. qͣsi diu desiła¬
ta dedicatiõeciuitatis dĩ. fideles ȩt̾̃na ꝓ oꝑib

Expanded text:
est de singulis portis sive turribus specialiter disserere; tantum dixisse sufficiat quia qui portas, turres, et murum civitatis in magno labore, aerumna, fame, frigore, vigiliis diurnis, nocturnis quoque, repugnante indefesso hoste atque insidiante, perfecerunt, tunc repulso et confuso hoste per ejusdem civitatis portas, turres et aedificia deambulantes, in canticis et hymnis, in psalteriis, cymbalis, citharis, in tubis et gratiarum actione, una cum ipsis qui auctores operis et doctores legis Dei fuere, magistris collaetantur. Quod eodem ordine etiam in spirituali aedificio fieri, nulli dubium est. Cum instante tempore ultimae retributionis, quasi diu desiderata dedicatione civitatis Dei, fid
Abbreviated transcription (Latin):
corde inhabitant dicentes. Nrã aũ ꝯu̾satio¬
in celis ẽ. Faciunt aũ easdẽ ullas incãpestͥb
circa ierłm: cũ tantomagis se dilatato in dm̃
corde humiliant: qͣnto suauiꝰ głam subluni¬
tatis eiꝰ gustando contingunt. Qͥ uidelic&s¬

Expanded text:
corde inhabitant, dicentes: Nostra autin coelis est . Faciunt autem easdem villas in campestribus circa Hierusalem, cum tanto magis se dilatato in Deum corde humiliant, quanto suavius gloriam sublimitatis ejus gustando contingunt; qui videlic
Abbreviated transcription (Latin):
aũ dr̃ & ꝯtͣ eos ascendunt. ñ contͣrietatẽ
distantie. s occursũ significat consonantiȩ:
qͣ electi ⁊ in hac uita semas alterutrũ ad
amorẽ sui auctoris accendunt: & in illa
ꝑfectiꝰ eũ in sua inuicẽ beatitudine con¬
gaudentes. sẽꝑ absq fastidio laudant: iux¬

Expanded text:
 Et contra eos ascenderunt; non contrarietatem distantiae, sed occursum significat consonantiae, qua electi et in hac vita semel alterutrum ad amorem sui Auctoris accendunt, et in illa perfectius eum in sua invicem beatitudine congaudentes, semper absque fastidio laudant, jux
Abbreviated transcription (Latin):
uerant. fructũ sui magni laboris accipiuit
magnũ: s ⁊ infirmiores quoq eiꝰdẽ fidei
ꝯsortes una eadẽq cũ eis uitȩ et̾nȩ ꝑceptione
to cordis ocło. ea q̃ infuturo cuncta ꝑceptu¬
raẽ eccłia. ñ nulla ex parte gaudia ꝯtẽpla-¬
ri merent᷑ : uͥ ysaias. ierechi&. damel cet̾iq¬

Expanded text:
verant, fructum sui magni laboris accipiunt magnum; sed et infirmiores quique ejusdem fidei consortes, una eademque cum eis vitae aeternae perceptione to cordis oculo, ea quae in futuro cuncta perceptura est Ecclesia, nonnulla ex parte gaudia contemplari merentur, ut Esaias, Ezechiel, Daniel caeteriq
Abbreviated transcription (Latin):
infuturo ꝑueniunt. Eunt ⁊ ad portã
sterqͥlinii. Imp̾senti qͥdẽ ũ spurcitiã pecc̾oꝵ
de eccłia correctiꝰ uiuendo. ⁊ errantes corrigen¬
do expurgent: in fut̾o aũ ueos qͥ coerigi no¬
luert̃. udiciaria potestate de ciuitate diĩ
ħ ẽ ab ingressu pat̾e cȩlestis expellant. Uł
certe chori laudantiũ ad dext̾am euntes.¬
suꝑ murũ ad portã sterqͥlinii ascendunt :
ditiã de eccła p̃dicando. arguendo. excõmu¬
filiꝰ ionathan. ⁊ cet̾a usq dũ dictũ ẽ in uasis

Expanded text:
portam sterquilinii, in praesenti quidem ut spurcitiam peccatorum de Ecclesia correctius vivendo, et errantes corrigendo expurgent. In futuro autem, ut eos qui corrigi noluerunt, judiciaria potestate de civitate Domini, hoc est ab ingressu patriae coelestis expellant. Vel certe chori laudantium ad dextsuper murum ad portam sterquilinii ascendunt, ditiam de Ecclesia praedicando, arguendo, excommufi