comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
plorat uidaice gentis q̃ ĩmorẽ salicũ
dixerat cantaiuimꝰ uob̃ ⁊ ñ saltasti᷑.
humanitatis xͥ organũ ĩ ugno crucis
uelut organa suspensa uacare ꝑmit¬
tunt. Uidendũ qͥd tam lugub̾ offi¬
cio ꝯsonũ sit meid̾ diei eungłio. Re¬
ũsi ministͥ quos miserant ponti¬
fices ⁊ pharise ut app̃hñderent ibm:
reũsi inqm sñ cͥmine. pleni ãmi¬
ratione. cũ dr̃ent eis illiquare ñ ad¬
duxistis eũ. responderunt. Nũꝙͣ. sic
locutꝰ ẽ homo sic̃ hͥ hõ loquit᷑. Plane
nob̾ ymnũ decantitis syon. dulci¬
sonam illiꝰ cantionẽ .i. doctrinã ue¬
racit᷑ p̃tulerunt. At illi ĩuid̾ntes
⁊ in semetipsos rixantes. attende
quid tandẽ fecerint. Reũsi sunt
inqͥt eungłista uñqͥsq ĩ domũ suã
osalices infructuose. Exp̃ssius sigca¬
riñ potuit. sũme ac salutaris cantile¬
ne otemptꝰ. Merito gͦ in domib sus

Expanded text:
plorat Judaicae gentis, quae in morem salicum dixerat: « Cantavimus vobis et non saltastis , humanitatis Christi organum in ligno crucis velut organa suspensa vacare permittunt. Videndum ergo quid tam lugubri officio consonum sit in ejusdem diei Evangelio: Reversi ministri, quos miserant pontifices et Pharisaei ut apprehenderent Jesum, reversi, inquam, sine crimine, pleni admiratione, cum dicerent eis illi: Quare non adduxistis eum, responderunt: Nunquam sic locutus est homo, sicut hic homo loquitur . Plane hymnum de canticis Sion , dulcissimam illius cantionem, id est doctrinam, veraciter praetulerunt. At illi invidentes et intra semetipsos rixantes, attende quid tandem fecerint. Reversi sunt, inquit evangelista, unusquisque in domum suam . O salices infructuosae. Expressius significari non potuit summae ac salutaris cantilenae contemptus. Merito ergo in domibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. qd̃ intellige̾ notũt heretici. cũ in¬
tellexint uidei. dixerunt enĩ quia
tu homo cũ sis facis teipm̃ dm̃. rec¬
te illa p̾mittit᷑ lectio qua patribꝰ eoꝵ
cem durã ꝯtundens. Nam ⁊ isti filii
rebelliũ ⁊ increduloꝵ temptatori
⁊ m᷑muriosorũ tep̃tuntes ⁊ceruicẽ
suã obdurantes ħ mebantur ut quẽ¬
admodũ corꝑa illoꝵ ꝓstrata sũt ĩ de¬
serto. sic ip̃i longe a reꝓmissioẽ pel¬
lerent᷑. stantes otͣ sanguinẽ ꝑximi.
⁊ cũcta supͣdicte lectioĩs tñ sgͥdientes¬

Expanded text:
cum intellexerint Judaei, dixerunt: Quia tu homo cum sis, facis teipsum Deum , recte illa praemittitur lectio, qua patribus eorum cem duram contundens . Nam et isti, filii rebellium et incredulorum tentatorum et murmurosorum tentantes, et cervicem suam obdurantes hoc merebantur, ut quemadmodum corpora illorum prostrata sunt in deserto , sic ipsi longe a repromissione pellerentur, stantes contra sanguinem proximi, et cuncta supradictae lectionis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯclusi ñ m̾ent᷑ ad publicũ reuocari.
ut audiant organa scͥpturarũ. q̃ illis
suspensa sũt. nob̾ aut̃ dulcit̾ ⁊aꝑte
cant̾. at illi ꝯiuncti filiis edom. ĩmo
cap̃ illoꝵ effecti. omixti inqm t̾renis
⁊ sanguineis ꝑsecutoribꝰ sc̃e syon. de
quib eod̾ die cantamꝰ. mem̃to dnẽ

Expanded text:
conclusi non merentur ad publicum revocari, ut audiant organa Scripturarum, quae illis suspensa sunt, nobis autem dulciter et aperte canunt. At illi conjuncti filiis Edom, imo caput illorum effecti, commisti, inquam, terrenis et sanguineis persecutoribus sanctae Sion, de quibus eodem die canta
Abbreviated transcription (Latin):
cebant q bonꝰ ẽ alii ñ. s seducit tur¬
ibam. huic sane eungłio m̃nulla si¬
militudine ꝯgruit illa q̃ p̃mittit᷑
lectio de ꝓpħa daniele. licet inebrai¬
co ñ h̾atur. qd̾ ꝯgregati babylonii
adũsus regem dixerunt. Trade nob̃
danielẽ qui bel destrux̃. ⁊draconẽ in¬
t̃fecit ⁊õ. Nam ⁊ iudei uere ⁊ sp̃uali¬
tet babylonii. qͥ nõ q̃rebant ib̃m tra¬
dere ꝯgregati adũsus p̃sidẽ Romane
potestatis pilatũ. q̃ Roma scͥbitur. ⁊
ẽ spũalit̾ babylon. petierunt excita¬
ta seditionẽ ut sͥ tradet illũ fecer̃q

Expanded text:
cebant: Quia bonusest: alii: Non, sed seducit turcebant: Quia bonusest: alii: Non, sed seducit turbam. Huic sane Evangelio nonnulla similitudine congruit illa, quae praemittitur lectio de propheta Daniele, licet in Hebraico non habeatur, quod congregati Babylonii adversus regem, dixerunt: Trade nobis Danielem, qui Bel destruxit et draconem interfecit , etc. Nam et Judaei vere et spiritualiter Babylonii , qui nunc quaerebant Jesum, tandem congregati adversus praesidem Romanae potestatis, Pilatum, quae Roma scribitur et est spiritualiter Babylon , petierunt excitata seditione, ut sibi traderet illum, feceruntque
Abbreviated transcription (Latin):
tius mundi. a dõ patre missũ. Nam
sic̃ ionas magnã niniuẽ uolens a dire
potiꝰmaris fluctibꝰ setradidit. sic dñs
intͣ sedictiones udeoꝵ ꝑseq̃ntium re¬
mansit. Efferbuit mare Itim uert̃
naute. audiens enĩ pilatꝰ accusatio¬
nẽ dicentiũ. qi filiũ dĩ se fec̃: magis
timuit. Tamdẽq ꝑsistente graui
fluctuatione clamantiũ. crucifige.
crucifige: lotis manibꝰ ĩmodũ nau¬
sanguinẽ ĩnocentẽ. dicensq ĩ nocens
ego sũ a sanguie iusti huiꝰ tradidit
illis iħm ut ctucifig̾ent. qĩ mari ĩmit¬
tens. Et absorbuit tum cetus .i. mors.
s aburente uentrẽ eius diuinitatis
igne. t̾cia die uiũ rursꝰ euomuit. Et
tismi quasi triduana penitentia sal¬
uat᷑. ⁊ hecłã q̃ obũbrabat capiti ione
aruit. De feria tercia.¬
lio ambulabat iħc in galileã.
ñ enĩ uolebat ire in uideam. qr q̃re-¬
q. ĩo. Seqr. Iudei gͦ querebant eũ ĩ
die festo dicentes. uͥ ẽ ille: et murm᷑
multus erat de eo inturba. Alii di¬

Expanded text:
tius mundi a Deo Patre missum. Nam sicut Jonas magnam Niniven nolens adire, potius maris fluctibus se tradidit, sic Dominintra seditiones Judaeorum persequentium remansit . Efferbuit mare, « et timuerunt nautae . » Audiens enim Pilatus accusationem dicentium: quia « Filium Dei se fecit, magis timuit , » tandemque persistente gravi fluctuatione clamantium: « crucifige, crucifige , » lotis manibus in modum nau dicensque: « Innocens ego sum a sanguine justi hujus , » tradidit illis Jesum, ut crucifigerent, quasi mari immittens. Et absorbuit eum cetus, id est mors, sed adurente ventrem ejus divinitatis igne, tertia die vivum rursus evomuit. Et tismi, quasi triduana poenitentia salvatur, et hedera, quae obumbrabat capiti Jonaearuit Feria tertia,lio: Ambulabat Jesus in Galilaeam; non enim volebat ire in Judaeam, quia quaerquitur: Judaei ergo quaerebant eum in die festo, dicentes: Ubi est ille? Et murmur multum erat de eo in turba. Alii di
Abbreviated transcription (Latin):
magne utiq babylonis fidem xp̃i
suscepit. Salutat uos eccłia que ẽ ĩ
babylone collecta inquit apłc petrꝰ.¬
Rĩa .iiii. in eungłio circũdan¬
Mtes uidei ih̃m dicunt. Quousq
animã nram tollis: Situ es xp̃c
dic nob̃ palã. Et respondens ⁊ h̃e lo¬
quor in quit uob̃ ⁊ ñ creditis. Oꝑa
que ego facio in nomĩe patris mei.
ipsa testimoniũ ꝑhibent de me. Et
pꝰ aliqͣ subiecit. Ego ⁊ pat̃ unũ sumꝰ
Audiat arrius. unũ sumꝰ. Audiat
sabelliꝰ. q ñ dixit unꝰ s unũ. uolen¬
tibq eũ lapidare ⁊ de blasphemia
calũpniantib ⁊ si mͥ inquit ñ uultis
crede oꝑib credite. hic qr ñ solũ xp̃m

Expanded text:
magnae utique Babylonis, fidem Christi suscepit. « Salutat vos Ecclesia, quae est in Babylone collecta , » inquit apostrta in Evangelio, circumdantes Judaei Dominum, dicunt: Quousque animam nostram tollis? Si tu es Christus, dic nobis palam . Et respondens Jesus: Loquor, inquit, vobis et non creditis. Opera, quae ego facio in nomine Patris mei, ipsa testimonium perhibent de me . Et post aliqua subjecit: Ego et Pater unum sumus . Audiat Arius, unum sumus, audiat Sabellius, quia non dixit unus, sed unum. Volentibusque eum lapidare, et de blasphemia calumniantibus: Et si mihi, inquit, non vultis credere, operibus credite . Hic, quia non solum
Abbreviated transcription (Latin):
tis me. ⁊ uͥ ego sũ uos ñ potestis uenire.
.s. muro infidelitatis obsistñte. Qͦ dicto
ꝑspicue se relictis ilł ad gentes cõmig̃¬
turũ eẽ minabat᷑. Uñ illi qͦ qiͣ diuinũ¬
tes dñt. Nũqͥd ĩ disꝑsionẽ gentiũ iturꝰ¬

Expanded text:
tis me, et ubi ego sum, vos non potestis venire , scilicet muro infidelitatis obsistente. Quo dicto perspicue se, relictis illis, ad gentes commigraturum esse minabatur. Unde illi quoque quasi divinantes dicunt: Nunquid in dispersionem gentium itur
Abbreviated transcription (Latin):
subt̃ casulam ht̃ pontifex in ueteri
sacerdotio coloris erat iacinctini tin¬
tinnabuł ⁊ mał punicis ininferiori
parte pendentib ut totꝰ uocat ince¬
det pontifex ne moreret᷑. Significat
aut̃ ut ieronimꝰ ait rõnem sublimiũ
que ñ patet om̃ibꝰ s maioribꝰ att ꝑ¬
fectis. Hanc habuerunt moyses ⁊ aã
cam eungłice textrix doctrine sapĩa
enĩ quec̃q audiui a prẽ meo inquit
ente induere uł portare ipsi potue¬
runt. Hanc qͦ signauit illa tunica
dñi quam scind̾e milites noluerunt.
eo quod eẽt misutilis desuꝑ contexta
ꝑ totum dãpnũ fore maximũ signi

Expanded text:
subter casulam habet pontifex, in veteri subter casulam habet pontifex, in veteri sacerdotio coloris erat hyacinthini, tintinnabulis, et malis punicis inferiori parte pendentibus, ut totus vocalis incederet pontifex, ne moreretur . Significat autem, ut Hieronymus ait, rationem sublimium, quae non patet omnibus, sed majoribus et perfeccam evangelicae textrix doctrinae, sapieenim quaecunque audivi a Patre meo, inquit,ente, induere vel portare potuerunt. Hanc quoque signavit illa tunica Domini, quam scindere milites 12 noluerunt, eo quod esset inconsutilis, desuper contexta per totum , damnum fore maximum signi
Abbreviated transcription (Latin):
bam ipsuis aaron. Qd̾ ẽ ulud uestim̃¬
tum: Scã eccłia catholica. Nã barba
aaron quod int̾p̃tatur mons fortitu¬
tum autem regale & sacerdotale. sp̃c¬
barbam deinde intotam eccłiam. ⁊
usq mextrema m̃bra eccłie quasi in
horam uestũti descendit. Casula gͦ
Est aut̃ integͣ ⁊undiq clausa. ut uni¬
tatem uł integritatẽ uere fid̾i demõs¬
tret. Huic autẽ suꝑducit᷑ ⁊ ori eius
apte circumponit amictus qd̾ ante
caput sacerdotis tegebatur. qm̃
nubem humanitatis eiꝰ. in qua la¬
tuit cliuinitas sig̾c̃are iam diximꝰ
quia uidelicet caput corona. ⁊ decꝰ
eccłie sue humanitas xpi ẽ. cap̃ aut̃
humanitatis. ds̃. In eo uero quod ca¬
sula cum sit una ⁊ tota integra ap¬
tatione manuũ que extensionẽ ma¬
nuũ crucifixi dñi apte depingit. in
ant̾iorem ⁊ post̾iorem partẽ quodã mͦ
diuiditur antique eccłe que passionẽ
dni p̃cessit. ⁊ noue que subseq̃r signũ

Expanded text:
bam ipsius Aaron . Quod est illud vestimebam ipsius Aaron . Quod est illud vestimentum? Sancta Ecclesia catholica. Nam barba Aaron, quod interpretatur mons fortitutum autem regale et sacerdotale Spbarbam, deinde in totam Ecclesiam, et usque in extrema membra Ecclesiae, quasi in oram vestimenti descendit. Casula ergEst autem integra et undique clausa, ut unitatem vel integritatem verae fidei demonstret. Huic autem superducitur, et ori ejus apte circumponitur amictus, quo ante caput sacerdotis tegebatur. Quem, nubem humanitatis ejus, in qua latuit divinitas, significare jam diximus, quia videlicet caput, corona et decus Ecclesiae humanitas Christi est, caput autem humanitatis Deus . In eo vero quod casula, cum sit una et tota integra, aptatione manuum, quae extensionem manuum crucifixi Domini apte depingit, in anteriorem et posteriorem partem quodammodo dividitur, antiquae Ecclesiae quae passionem Domini praecessit, et novae quae subsequitur signum
Abbreviated transcription (Latin):
dotis incumbit. obedientiã sig¬
niticat filii dĩ. ⁊ seruitutẽ quam dñs
om̃iũ ꝓpt̃ seruorum salutẽ subiit Nã
qd̃ cum magna reuerentia cogitan¬
dum ẽ obedient̃ passus ⁊ mortuus ẽ
filiꝰ dĩ. Causam quippe mortalitatis
scił peccatum. nec origine contraxit.
nec actu admisit. ⁊iccirco morti nil de¬
buit. Sed dedit illi calicẽ pat̃ nõ ui¬
dex. amore ñ ita. uoluntate ñ ne¬
cessitate. grã ñ undicta. Et sic̃ iacob
liber ⁊ ingenuus p̃cepto patͥs ysaac⁊
matͥs ꝯsilio rebecce parens seruuit la¬
ban ut racel ⁊ ham iniugiũ duceret.
diens seruuut mundo subiectis hume¬
ris eiꝰ. pecc̃a portando ut sẏnagogã de
uideis. & eccłiam de gentibꝰ assum̃et.
Cum gͦ sacerdos stolam accipit. memi¬
nisse debet ⁊ scire quia gͣnde iugum
sacerdotis nr̃i xp̃i uestim̃tũ sig¬
nificat. illud uestim̃tũ ueri aaron
cuiꝰ in horam descendit unguentũ
qd̾̃ ẽ in capite pͥmũ descendens in bar¬

Expanded text:
dotis incumbit, obedientiam significat Filii Dei et servitutem, quam Dominus omnium propter saeculorum salutem obiit . Nam, quod cum magna reverentia cogitandum est obedienter passus et mortuus est Filius Dei , causam quippe mortalitatis, scilicet peccatum nec origine contraxit, nec actu admisit, et idcirco morti nil debuit. Sed dedit illi calicem Pater, non judex; amore, non ira; voluntate, non necessitate gratia, non vindicta. Et sicut Jacob liber et ingenuus, praecepto patris Isaac, et matris consilio Rebeccae parens, servivit Laban, ut Rachel et Lyam in conjugium duceret ,diens, servivit mundo, subjectis humeris ejus peccata portando, ut Synagogam de Judaeis et Ecclesiam de gentibus assumeret. Cum ergo sacerdos stolam accipit, meminisse debet et scire, quia grande jugum, sacerdotis nostri, Christi vestimentum, significat illud vestimentum veri Aaron, cujus in oram descendit unguentum, quod est in capite, primum descendens in bar
Abbreviated transcription (Latin):
efficit. qd̾ cum in ora fideliũ sac̃dos
distribuit. panis ⁊ uinũ absumit᷑ &
tͣnsit. partus airẽ uirginis cũ unito
sͥ ũbo patͥs ⁊ incelo ⁊ in hominib in¬
teger ꝑmanet ⁊isumptꝰ. S in illũ

Expanded text:
efficit, quod cum in ora fidelium sacerdos efficit, quod cum in ora fidelium sacerdos distribuit, panis et vinum absumitur et transit. Partus autem Virginis cum unito sibi Verbo Patris, et in coelo et in hominibus integer permanet et inconsumptus. Sed in illu
Abbreviated transcription (Latin):
suba ẽ ⁊ t̾rena. Gerrena in utroq ẽ.
it qõ corporalit̃ uł localit̃ uid̾i pot̾.
diuina in utroq ũbum inuisibile ẽ:
qd̾ in pͥncipio erat ds̃ ap̃ dm̃. Nam cũ
dic̾et roem magnꝰ pontifex panẽ ⁊ ui¬
num tenens ħ ẽ corpꝰ meũ. hic ẽ sangͥs
m̃s. uox erat ũbi incarnati. uox et̃m
pͥncipii ũbum antiqui ꝯsilii. Ubum
qd̾ humanam acceꝑat naturã ioem ĩ
carne manens panis ⁊ uini accipie¬
bant sub̃am. Uita media panẽ cum
sua carne uinũ cum suo iungebat san¬
guine. Quemadmodũ incorporis sen¬
sib m̃ti ⁊ corpulento aeri media lin¬
gua int̾uenit. ⁊ utrũq ꝯungens unũ
sermonẽ efficit quo in aures dimis¬
so id quod audibile ẽ. cito absumtt᷑ ⁊
tͣnsit. sensus autem sermonis ⁊ indicẽ¬
te. ⁊ meo qui audit integer ꝑmanet ⁊
inꝯsumptꝰ. sic ũbum prĩs carni ⁊san¬
guini quẽ de ut̾o uirginis assumpse¬
rat. ⁊ pani ac uino qd̃ de altan sumit.
mediũ int̃uenens unũ sacrificium

Expanded text:
st et terrena. Terrena in utroque est, id quod corporaliter vel localiter videri potest: divina in utroque, verbum invisibile est « quod in principio erat Deus apud Deum. » Nam cum diceret idem magnus pontifex panem et vinum tenens, « hoc est corpus meum, hic est sanguis meus, » vox erat Verbi Incarnati, vox aeterni principii, verbum antiqui consilii. Verbum quod humanam acceperat naturam, id est in carne manens, panis et vini accipiebat substantiam vita media, panem cum sua carne, vinum cum suo jungebat sanguine. Quemadmodum in corporeis sensibus menti et corpulento aeri media lingua intervenit, et utrumque conjungens unum sermonem efficit, quo in aures dimisso, id quod audibile est, cito absumitur et transit: sensus autem sermonis et in dicente et in eo qui audit, integer permanet et inconsumptus. Sic Verbum Patris, carni et sanguini, quem de utero Virginis assumpserat, et pani ac vino, quod de altari assumpsit, medium interveniens, unum sacrificium
Abbreviated transcription (Latin):
ut caꝑent eum sñ turbis. feria qͥnta
iam agone ꝓpinquo testam̃tũ suũ
scribit ħedib suis ꝯsignans eis thes¬
aurũ corpors ⁊ sanguinis sui. eadem
nocte capit᷑ ligat᷑. ⁊ illudit᷑. fẽria .uͣ.
crucifigit᷑. pͥmo lingius iudeorũ. pꝰ
manib gentiliũ. tandẽq hora nona¬
facto t̾remotu tradidit sp̃m. Sabb̃o
quieuit insepulchro. pͥma sabb̃i re¬
surgens a mortus. pacẽ discipłis. pa¬
cem omĩ mundo annuntiauit. Hoꝵ
om̃iũ forma faciesq uera ita secreto
rep̾sentat᷑ in canone eoꝵq ꝓcursu. ⁊
uere uiuo flumine suꝑ panẽ ⁊uinũ
confluente tam uerã oiuinitatẽ ue¬
ramq humanitatẽ xp̃i incelo seden¬
tis ⁊ regnantis excipimꝰ qm uerã sub̾.¬
tantiã ignis a sole subposita cristalli
spera exigua fere cotidie mutuare pos¬
sumus. Hoc sole oꝑant᷑ manꝰ xp̃ĩtorna¬
Sine me nicħ potestis fac̾e. Manꝰ inqͣm
xp̃i hoc oꝑantur ꝑ manꝰ sacerdotis

Expanded text:
ut caperent cum sine turbis . Feria quinta ut caperent cum sine turbis . Feria quinta jam agone propinquo, testamentum suum scribit haeredibus suis, consignans eis thesaurum corporis et sanguinis sui . Eadem nocte capitur, ligatur, et illuditur . Feria sexta crucifigitur, primo linguis Judaeorum, post manibus gentilium, tandeadidit spiritum . Sabbato quievit in sepulcro. Prima Sabbati resurgens a mortuis, pacem discipulis, pacem omni mundo annuntiavit . Horum omnium forma faciesque vera, ita secreto repraesentatur in canone, eorumque procursu, et vere vivo flumine super panem et vinum confluente, tam veram divinitatem, veramque humanitatem Christi in coelo sedentis et regnantis excipimus, quam veram substantiam ignis a sole supposita crystalli sphaera exigua, fere quotidie mutuare possumus. Hoc sole operantur manus ChristSine me nihil potestis facere . Haec operantur per manus sacerdotis,
Abbreviated transcription (Latin):
.q. ue. ĩ.n. dni. p̃dictum pie ꝯfessionis
ungentũ demittit. ut ñ solũ caput
s ⁊ pedes ungat. dnĩ passionẽ morta¬
lis homĩs fidelit̾ respiciens. ad quã
cum p̃dictis turbe multe laudib
bñdictus aduenit. De secreto.
ost letam popłi acclamationẽ
sequit᷑ historia secreti meroris.
⁊ ꝓfundi causa silentii. Secreta nãq
memoria dñce passionis ẽ. quãdiu
choro silentium indicit. q̃ ꝑ ebdomadẽ
añ paschalẽ ordiẽ ħ cucurrit. Ead̾ die
ẽ hicagnus dĩ ciuitatẽ ierłm ⁊ a neqͥs¬
simis lanistis obsess multis insidiis q̃¬
rebat᷑ ad mortẽ traditꝰ a dõ prẽ qͥ ꝓprio
filio suo ñ peꝑcit. s ꝓ nob̾ oĩb tradidit¬
feria ⁊ .iiͦi. nicħ ꝓficiunt᷑ dum eũ otin ssa¬
gere ñ audent popłi metu qui circa
illum multus atq ad audiendũ illũ
tot̾ erat suspens. Quarta feria iudas
unꝰ ex .xii. adiabolo supplantatꝰ uen¬
didit illũ phariseis ⁊ trad̃e spopondit.

Expanded text:
 Domini, praedictum piae confessionis unguentum dimittit, ut non solum caput, sed et pedes ungat Domini, passionem mortalis hominis fideliter respiciens, ad quam cum praedictis turbae multae laudibus benedictus advenit. CAPUT V. De secreta. Post laetam populi acclamationem sequitur historia secreti moeroris, et profundi causa silentii. Secreta namque memoria Dominicae passionis est, quam diu choro silentium indicit, quae per hebdomadam ante paschalem ordine hoc cucurrit. Eadem die, est hic Agnus Dei civitatem Hierusalem, et nequissimis lanistis obsessus, multis insidiis quaerebatur ad mortem, traditus a Deo Patre, « qui proprio Filio suo non pepercit, sed pro nobiferia et tertia nihil proficiunt , dum eum contingere non audent populi metu , qui circa illum multus adque audiendum illum totus erat. Quarta feria Judas unus ex duodecim, a diabolo supplantatus, vendidit illum Pharisaeis et tradere spopondit,
Abbreviated transcription (Latin):
buiꝰ salutaris officii ꝑfecerunt. Et si¬
cut traditũ adño ꝑ moysen sacrificii
ueteris ordinem. p̃cipue dauid ⁊ salo¬
mon sacerdotum & leuitarũ ministĩo
cantorũ multiplic numero psalmorũ.
diuinorũ tͥpudio templi uł altaris il¬
lustri gła sacrorumq multitudĩe ua¬
sorum splendidĩ amplificauerunt. sic
traditũ a dño mirabilẽ noui sacrifi¬
cii ritum ꝑ pͥmos apłos scã romana
eccła suscipiens religiosa fide ample¬
xata ẽ. fideli cura conseruauit diugẽ¬

Expanded text:
huius salutaris officii perfecerunt; et sihuius salutaris officii perfecerunt; et sicut traditum a Domino per Moysen sacrificii veteris ordinem precipue David et Salemon sacerdotum et levitarum ministerio, cantorum multiplici numero, psalmorum divinorum tripudio, templi vel altaris illustri gloria sacrorumque multitudine vasorum splendidius amplificaverunt, sic traditum a Domino mirabile novi sacrificii ritum per primos apostolos sancta Romana ecclesia suscipiens, religiosa fide amplexata est, fideli cura conservavit, diligen
Abbreviated transcription (Latin):
tore ad dexteram patͥs sedente ⁊ inter¬
pellante ꝓ nob̾ ꝑseuerant eius apłi
dicentes nob̾ semꝑ grãs agite sñ int̃¬
missione orate. Si aut̃ sollempnitas
aliqua sit millud tempꝰ respiciens qͦ
nr̃e salutis missio celebrata ẽ. ⁊ dia¬
conu dalmatica indutus ꝑfectionẽ
sig̾cat future bĩtudinis: tunc dicit.
popłi sollempnis dimissio ẽ. reuerende
modulationis enumeratioẽ nitẽs rei
dignitatẽ expͥmẽ.⁊quasi extrema ma¬
nu in abeuntis ppłi cordib memoriã
euis stabilire. Hoc aut̃ sacro scm̃ alta¬
ris mift̾iũ iccirco missa dr̃: q ad pla¬
cationẽ ⁊ solutionẽ inimiciciarũ que
erant int̾ dm̃ ⁊ homines sola ualens ⁊
ratu decoris missarũ sollempnia
celebrabant᷑. nec ab uno quolib ħoĩs
religiosi obsequii gła osũmata ⁊ ꝑpo¬
lita ẽ. Pontifices quippe sacri splen-¬
dida Romane sedis luminaria sicut
diu̾sis temporib affulserunt. ita pau¬
latim studii sui claritate uenustatẽ

Expanded text:
s sedente et interpellante pro nobis, perseverant ejus apostoli, dicentes nobis, « Semper gratias agite, sine intermissione orate . » Si autem solemnitas aliqua sit, in illud tempus respiciens, quo nostrae salutis missio celebrata est, e diaconus dalmatica indutus, perfectionem designat futurae beatitudinis, tunc dicit: « populi solemnis dimissio est, reverenda modulantis enuntiatione nitens rei dignitatem exprimere, et quasi extrema manu in abeuntis populi cordibus memoriam ejus stabilire. Hoc autem sacrosanctum altaris mysterium idcirco missa dcationem et solutionem inimicitiarum quae erant inter Deum et homines sola valens et ratu decoris missarum sollemnia celebrabantur, nec ab uno quolibet haec omnis religiosi obsequii gratia consummata et perpolita est. Pontifices namque sacri splendida Romane sedis luminaria sicut diversis temporibus affulserunt, ita paulatim studii sui claritate venustatem
Abbreviated transcription (Latin):
natalis martẏrũ gła in exc̃. ad missã
cantarisquẽ hymnũ telesphorus pp̃.
a beato petro nonꝰ nocte t̾m natalis
dñi ad missas a se in ip̃a nocte ꝯstitu¬
tas cantari instituit. ⁊meo ad angło¬
Gelasius. xliiiiͦ. tractus ⁊ ymnos
composuit ⁊sacram̃torũ p̃fationes

Expanded text:
a in excelsis » ad missas cantari: quem hymnum Telesphorus papa, a beato Petro VII, nocte tantum natalis Domini ad missas, a se in ipsa nocte constitutas, cantari instituit, et in eo ad angeloGelasius, XLVII, tractus et hymnos composuit, et sacramentorum praefationes
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ exprimit cũ uoce centurionis
qui uiso t̃remotu ⁊ bis que fiebant
olamauit uoce magna. Uere filiꝰ dĩ
erat iste. Due uͦ cruces que pingunt᷑
in latere calicis dicendo: om̃is honor
⁊ gła sac̃menta nob̾ sanguinis ⁊ aque
rep̃sentant. que patefacto latere dñi
lancea militis in redemptionẽ salu¬
tis nr̃e ꝓfluxit. Tunc accedit diaco¬
nus ⁊ exaltatũ parumꝑ sacͥficium de
altari reuerent̃ tam ip̃e qm sacerdos
iterum deponit. qr uenit ioseph ab
arimatbia cũ centurione ⁊ nichode

Expanded text:
sionem exprimit cum voce centurionis, qui viso terraemotu, et his quae fiebant, clamavit voce magna: « Vere Filius Dei erat iste . » Duae vero cruces, quae pinguntur in latere calicis, dicendo, omnis honor et gloria, sacramenta nobis sanguinis et aquae repraesentant, quae patefacto latere Domini lancea militis, in redemptionem salutis nostrae profluxerunt. Tunc accedit diaconus, et exaltatum parumper sacrificium de altari reverenter, tam ipse quam sacerdos iterum deponit, quia venit Joseph ab Arimathaea cum centurione, et Nicode
Abbreviated transcription (Latin):
minare medela ꝓbatissima ⁊ dulcis
faucibꝰ amantis anime. s tantꝰ cyb
ualde paucorũ ẽ. Preterea meditatio
hec solius m̃tis pabulũ ẽ. soliꝰ anime
scĩficatio ẽ. At illa utrũq nr̃m corpꝰ ⁊
animã sͥ astring̾ẽ ardebat utrumq
infirmũ. ĩmo utrũq mortuũ. ĩmor¬
talitatis medicam̃to sanare ꝓꝑa¬
bat. Magna gͥ caritatis arte pigm̃¬
ta sua dĩ sapiã cõposuit. quib letar¬
gicam magni egroti m̃tẽ renouata
cotroie sue salutis cõmemoratione ꝑ¬
celleret ⁊ infantiliũ edentulã plebẽ¬

Expanded text:
minare, medela est probatissima, et dulcis minare, medela est probatissima, et dulcis faucibus amantis animae, sed tantus cibus valde paucorum est. Praeterea meditatio haec solius mentis pabulum est, solius animae sanctificatio est. At ille utrumque nostrum corpus et animam infirmum, imo utrumque mortuum, immortalitatis medicamento sanare properabat. Magna igitur charitatis arte pigmenta sua Dei sapientia composuit, quibus lethargicam magni aegroti mentem, renovata quotidie suae salutis commemoratione, percelleret, et infantilium edentulam plebe
Abbreviated transcription (Latin):
duis ocłm scł quo tendat tantũ tam
pulchri oꝑis sacͣm̃tũ: In capite ip̃o
in eod̾ qd̃ soniuit nob ũbo ueritatis.
accipit ħ dictum sic̃ lacͥmabilẽ mo¬
rientis ꝓ filiis patͥs affectũ. sic̃ germa¬
ne pietatis eloquiũ. sic̃ p̃acutũ iuu¬
nifice caritatis spiculũ. ꝙ uenerat
eius hora ut tͣnseat ex h mundo ao
patrem. qi uerũ erat qd̾ dicebat dis¬
cipuł. quo ego uado uos ñ potestis
uenire. ⁊ petro dicenti. dñe quo ua¬
Non enim scͥpturarum solam cõmonitio¬
nem adhoc suffic̾e iudicabat. Obluuo¬
sum namq ⁊ ex magna parte indoci¬
lem egrotum scł genus humanũ curã¬
dum susceꝑat. Ecce uidemꝰ eiꝰ que in
sacris scͥpturis ẽ medicinał disciplinẽ
difficultatẽ. Quota enim pars nr̃i ca¬
pit illam que in sacro eungłio fra¬
glat tam optimis ungentis antido¬
tum illud qd̾̃ in pͥncipio erat u̾bũ ds̃
apud dm̃ ꝑ quod omĩa facta fc̃. qtłq
caro factum ẽ : Nam illud quidẽ ru¬

Expanded text:
um, scilicet quo tendat tantum tam pulchri operis sacramentum? In capite ipso, in eodem, quod sonuit nobis, verbo veritatis. accipit hoc dictum, sicut lacrymabilem morientis pro filiis patris affectum, sicut germanae pietatis eloquium, sicut praeacutum vulnificae charitatis spiculum. « Quia venerat ejus hora, ut transiret ex hoc mundo ad Patrem, » quia verum erat quod dicebat discipulis, « quo ego vado, vos non potestis venire . » Et Petro dicenti: « Domine, quo vaNon enim Scripturarum solam commonitionem ad hoc sufficere judicabat. Obliviosum namque et ex magna parte indocilem aegrotum, scilicet genus humanum curandum susceperat. Ecce videmus ejus, quae in sacris Scripturis est, medicinalis disciplinae difficultatem. Quota enim pars nostri capit illam, quae in sancto Evangelio fragrat tam optimis unguentis, antidotum illud quod « in principio erat Verbum, » Deus apud Deum, per quod omnia facta sunt, quodque caro factum est? Nam illud quidem ru
Abbreviated transcription (Latin):
tauit. Tunc religiosa consuetudĩe le¬
gatum nob̾ a sac̃dote damꝰ ⁊ accipimꝰ.
inuicẽ pacis osculũ gaudentes atq ħ
cõmemorantes ꝙi reconciliati sumꝰ dõ
ꝑ mortẽ filii eius nosq conligari debe
quẽ pꝰ cybum salutarẽ canim᷑ gr̃arum
actio est uixta illud. Edent pauꝑes ⁊¬

Expanded text:
. Tunc religiosa consuetudine legatum nobis a sacerdote damus et accipimus invicem pacis osculum, gaudentes atque hoc commemorantes, quia « reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus , » nosque colligari debere quem post cibum salutarem canimus, gratiarum actio est, juxta illud: « Edent paupe
Abbreviated transcription (Latin):
.xlii. constituerat ut psalmi dauid .c.l.
ex om̃ib quod ante n fiebat s tantũ
epła ⁊ eungłium recitabant᷑. Et hoc
instituto excepti de psalmis introitus.
gradualia offertoria cõmuniones cũ
modulatione ad missã in eccłia roma-¬
na cantari ceperunt.
son a clero ad missã cantari p̃cepit qd̃
apud grecos ab omĩ ppło cantabatur.
alł extra pentecosten ad missã dici fe¬
cit. In canone tria ũba suꝑ addidit hos

Expanded text:
rimus, constituerat, ut psalmi David centumex omnibus, quod ante non fiebat, sed tantum epistola et evangelium recitabantur. Ex hoc instituto excerpti de psalmis introitus, gradualia, offertoria, communiones cum modulatione ad missam in Ecclesia Romana cantari coeperunt. t, « Kyrie eleison » a clero ad missas cantari praecepit quod apud Graecos ab omni populo cantabatur. Alleluia extra Pentecosten ad missas dici fecit. In canone tria verba hos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑse ip̃e dñs nr̃ dictauit. Qd̾ cum agͥ¬
cis accepisse uid̾etur: in ħ tam̃ differ¬
re uoluit ut cum ap̃grecos ab oĩ popło
dicat᷑ apud nos a solo sac̃dote cantet᷑.
clamauit dicens. Uere filius dĩ erat
les qui contrito ⁊ ꝯfracto corde luge¬
bant dñm uelut quondã occisũ abel
inuidi furore frĩs maligno. pauci pa¬
rentes ĩpacienti dolore.⁊ inꝯsueto cor¬
dis dolore lam̃tantes. Posthoc breue
silentium iterũ fit sabb̃m respiciens
quo dñs in sepulchro quieuit. ¶c̃¬

Expanded text:
se ipse Dominus noster dictitavit. Quod cum a Graecis accepisse videretur, in hoc tamen differre voluit, ut cum apud Graecos ab omni populo dicatur, apud nos a solo sacerdote cantetur.clamavit dicens: « Vere Filius Dei erat les, qui contrito et confracto corde lugebant Dominum, veluti quondam occisum Abel invidi furore fratris maligno, pauci parentes impatienti dolore et inconsueto cordis dolore lamentati sunt. Post hoc iterum breve silentium fit, sabbatum respiciens, quo Dominus in sepulcro quievit. C
Abbreviated transcription (Latin):
set: ñ potuisset p̃uide causas quarũ
intuitu panis ⁊uim sacrificiũ sine
exemplo pͥmꝰ obtulit. Itaq ⁊nossi as¬
sistentes ad offerendũ recte ut dictũ ẽ.
diuidimꝰ .i. priꝰ nos ipsos offerentes
ritatem. hyrcinãq libidinẽ. ugulan¬
tes mortificamꝰ uxta illud. qd̾ inpsal¬
mo cantauimꝰ. holocausta medullata

Expanded text:
set, non potuisset praevidere causas, quarum set, non potuisset praevidere causas, quarum intuitu panis et vini sacrificium sine exemplo prius obtulit . Itaque et nos, si assistentes ad offerendum recte, ut dictum est, dividimus, id est, prius nosipsos offerentes, ritatem, hircinamque libidinem jugulantes, mortificamus, juxta illud quod in psalmo canimus: « Holocausta medullata
Abbreviated transcription (Latin):
icut similitudinis ẽ ñ qͣntitatis.
Multo enim acceptiꝰ ẽ ħ sacͥficiũ
dõ quam qd̃ obtulit abel: qd̾ obtulit
abraham. qd̾ obtulit melchi sedech. Ua¬
let namq ampliꝰ res quã umbra. ue¬
ritas quam figura. Ipsam gͦ similitu¬
dinẽ desideremꝰ: magis quã acceptioĩs
qͣntitatẽ. Similes offerendo sunꝰ ab el:
si recte offeremꝰ nicħominꝰ recte duudi¬
mus. qd̃ qi caui ñ fecit. peccauit. Sua
nanq cam debebat dõ recte obtulto s
seipm̃ sͥ retinens. ⁊ cor suũ dõ auferens:
male diuisit. Abel uͦ intꝰ incorde suo
sacͥficium iusticie obtulit. qr ñ seipm̃
sͥ retinuit. s dõ subdidit: ac ꝓpt̾ hoc
ad ext̾iora eius mun̾a dñs placide res¬
pexit. Similit̃ abrahã egregia fide to¬
tum se priꝰ offerebat. ⁊ ꝓpt̃ ħ cũ offer¬
ret sua: placidas offerebat hostias.
Qd̾ ut sciremꝰ ⁊ imitaremꝰ nos: patͥos
ab illo ds̃ affectus exegit. ⁊ĩmolari sͥ
sublime altare dĩ cor suũ deposus¬

Expanded text:
icut similitudinis est, non quantitatis. Multo enim acceptius hoc sacrificium est Deo, quam quod obtulit Abel, quod obtulit Abraham, quod obtulit Melchisedec. Valet namque amplius res, quam umbra; veritas, quam figura. Ipsam ergo similitudinem desideremus magis quam acceptionis quantitatem. Similes offerendo sumus Abel, si recte offerentes, nihilominus recte dividimus; quod quia Cain non fecit, peccavit . Sua namque cui debebat, Deo recte obtulit, sed seipsum sibi retinens, et cor suum Deo auferens, male divisit. Abel vero intus in corde suo sacrificium justitiae obtulit, quia non seipsum sibi retinuit, sed Deo subdidit, ac propter hoc ad exteriora ejus munera Dominus placide respexit. Similiter Abraham, egregia fide totum se prius offerebat, et propter hoc cum offerret sua, placidas offerebat hostias . Quod ut sciremus et imitaremur nos, patrios ab illo Deus affectus exegit, et immolari set, et in sublime altare Dei cor suum deposuis
Abbreviated transcription (Latin):
ac ꝓpt̾ illam reqͥrere suꝑfluũ ẽ. Nam
quid celestis homo ꝑ sacrificium ce¬
leste ħ administraret. qd̾ nob̃ ñ deẽ¬
rat. Ñ enim prudentie eiꝰ ẽ. curiosi¬
tatẽ nrãm ñ necessariis pasc̾e mira¬
culis. Querebat ħ curiostꝰ herodes
qñ erat ex multo tp̃r cupiens iħm ui¬
dere. qi sꝑabat signũ aliqd ab eo fie¬
ri. Qõ qi ñ fecit. spreuit illũ ⁊ remi¬
sit indutũ ueste alba. Solam gͦ ui¬
tam spũalẽ in sacͥficio nob adminĩ¬
trare sapĩam eiꝰ decebat ⁊ nr̃e neces¬
pore sacrificii absq uita eius anima¬
ex rͥeb sacrificium nob ꝯstruit ponti¬
fex sũmꝰ. quib totꝰ homo uegetatur
.i. ex ũbo dĩ in quo uiuit homo & ex
t̃re fructib quib solum uiuit cor

Expanded text:
e superfluum est. Nam quid coelestis homo per sacrificium coeleste hoc administraret quod nobis non deerat? Non enim prudentiae ejus est, curiositatem nostram non necessariis pascere miraculis. Quaerebat hoc curiosus Herodes, quando erat ex multo tempore cupiens Jesum videre, quia sperabat signum aliquod ab eo fieri . Quod quia non fecit, sprevit illum, et remisit indutum veste alba. Solam ergo vitam spiritualem in sacrificio nobis administrare sapientiam ejus decebat. Et nostrae necespore sacrificii, absque vita ejus animaex rebus sacrificium nobis constituit pontifex summus, quibus totus homo vegetatur, id est ex Verbo Dei, in quo vivit homo , et ex terrae fru
Abbreviated transcription (Latin):
Ioris ẽ plerisq eccłiis cum
um rumꝑe. Namq in illo dnĩce passio¬
nisarticło subuenire nob̾ deb in m̃¬
tem lat᷑nis confessio simulq responsio
õm de tribunali crucis dignũ illũ
paradyso iudicantis. Tam̃ cũ trib

Expanded text:
Moris est plerisque Ecclesiis, cumum rumpere. Namque in illo Dominicae passionis articulo subvenire nobis debet in mentem latronis confessio , simulque responsio Domini de tribunali crucis, illum paradiso adjudicantis. CAPUT XV.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ soli filio d̃i filioq homĩs tamꝙͣ suo
capiti cuncta m̃bra corꝑis annectunt᷑.
om̃s qui in fide huĩ sacm̃ti in plenitu¬
dine hui caritatis sunt recepti. Isic unũ
sius m̃bris in celũ ascendit: dic̃q gra¬
tulabundꝰ głosam dño assignãs eccłã.
hoc nunc os ex ossib meis. ⁊caro de
carne mea. Et ostñdens se atq illam
in ꝑsone ouenisse unitatẽ. zert̃ duo
inquit incarne una. Magnũ hoc sa¬
cram̃tum ẽ. Oaro xp̃i q̃ añ passionẽ
soliꝰ erat caro ũb d̾i ꝑpassionem ita
creuit a d̾o dilatata ẽ: ita mundum
uniũ sũ impleuit ut om̃s electos qͥ
fuerunt abmnicio mundiuł futuri sunt.
usq ad ultimũ electum infine scłi noua
consꝑsione huiꝰ sacm̃ti in unam eccłam
faciat dm̃ ⁊ homines et̾nalit̾ copulari.
Garo illa unum erat granũ frum̃ti añꝙͣ
mortuũ ẽ. crescit in altari fructificat ĩ
mentib ⁊ corporib nr̃is ⁊ ascendẽte mag¬

Expanded text:
et soli Filio Dei Filioque hominis, tanquam suo et soli Filio Dei Filioque hominis, tanquam suo capiti cuncta membra corporis adnectuntur , omnes qui in fide hujus sacramenti, in plenitudine hujus charitatis sunt recepti, et sic unum ascendit , dicitque gratulabundus gloriosam Deo assignans Ecclesiam: « Hoc nunc os ex ossibus meis et caro de carne mea . » Et ostendens se atque illam in personae convenisse unitatem, et erunt, inquit, duo in carne una. Magnum hoc sacramentum est. Caro Christi, quae ante passionem solius erat caro Verbi Dei, per passionem ita crevit, adeo dilatata est, ita mundum universum implevit, ut omnes electos, qui fuerunt ab initio mundi, vel futuri sunt usque ad ultimum electum in fine saeculi, nova conspersione hujus sacramenti, in unam Ecclesiam faciat Deum et homines aeternaliter copulari. Caro illa unum erat granum frumenti, quodmortuum est, crescit in altari, fructificat in manibus et corporibus nostris, et ascendente mag
Abbreviated transcription (Latin):
nis ⁊ uini sacm̃to sobillare ꝯsueface¬
utilitas in sanguine meo: Refri-¬
gescente enĩ ea q̃ hoc mͦ nunc ubiq
calet eius memoria refrigescet uni¬
ũsa caritas muta erit fides claudica¬
bit spes. ꝯticescet magnꝰ ille clamor sã¬
guinis iusti abel qui ꝑtraditũ tan¬
ti sacrificii ritũ cotroiẽ reꝑat uocem.
cotroie laxat os bibentis ⁊ uociferan
cam. ⁊ maturã indigne fusi sangͥnis
uindictã reposcens. Calente gͦ memo¬
ria tam celebri caritas xp̃i ꝯcalescit.
ꝑstat suꝑ fundam̃tũ suũ edificiũ fiõi
spes cotidiana pecc̃oꝵ remissiõe reui
sacͣm̃t qd̃ cuis ope fit possibile
his qui t̾ra sunt in celum ascende. Ali¬
ter namq illud possibile ñ ẽ. Ait enĩ
saluator. Nemo ascendit incelum nͥ
filiꝰ hominis qui ẽ in celo. Uni ⁊soli qui
descendit de celo filio hominis q una
ꝑsona ẽ cum filio dĩ. cum ũbo patris
qd̃ de celo descendit. ⁊ de corde patris
in uterum uenit uirginis uni inqm

Expanded text:
nis et vini sacramento sorbilare consuefaceutilitas in sanguine meo? » Refrigescente enim ea quae hoc modo nunc ubique calet, ejus memoria, refrigescet universa charitas, muta erit fides, claudicabit spes, conticescet magnus ille clamor sanguinis justi Abel , qui per traditum tanti sacrificii ritum quotidie reparat vocem, quotidie laxat os bibentis, et vociferantCain, et maturam indigne fusi sanguinis vindictam reposcens. Calente ergo memoria tam celebri, charitas Christi concalescit, perstat super fundamentum suum aedificium fidei, spes quotidiana peccatorum remisssacramenti, quod ejus ope fit possibile his, qui in terra sunt, in coelum ascendere. Aliter namque illud possibile non est; ait enim Salvator: « Nemo ascendit in coelum, nisi Filius hominis qui est in coelo . » Uni et soli qui descendit de coelo, Filio hominis, quia una persona est cum Filio Dei, cum Verbo Patris, quod de coelo descendit, et de corde Patris in uterum venit Virginis, uni, inquam,
Abbreviated transcription (Latin):
legis ⁊ ꝓpħarum p̃cursionis debitũ
ꝑ manũ moysi infantẽ dĩ populũ uelt̾
pedagogͦ custodiendũ suscipiens. futu¬
rum xp̃i aduentũ expectare docuit. ⁊
esdem alumno suo iam adulto ut eũ
sequeret᷑ indicauit. p̃cessit nanq lex
eungłium sic̃ uirga sp̃m mansuetu¬
dinis. sic̃ timor caritatẽ sic̃ initiũ ꝑ

Expanded text:
et prophetarum praecursionis debitum  manum Mosi infantem Dei populum, velut paedagogus, custodiendum suscipiens, futurum Christi adventum exspectare docuit, et per eidem alumno suo jam adulto, ut eum sequeretur, indicavit . Praecessit namque lex evangelium, sicut virga Spiritum mansuetudinis, sicut timor chari
Abbreviated transcription (Latin):
silentio nr̃o uidebimur osentientes esse
his quoꝵ polluta labia ñ tetigit sera¬
phim rubenti caiculo quẽ attulit de
cõmodare ꝯsueuit .i. fidem. spem. cari¬
tatẽ. q̃ in b̃ maxime negotio necc̃ia ĩ
Datit᷑ enĩ nos ñ ꝯtradicentes s nosse
cupientes. G ne om̃ino nesciamꝰ quomͦ
ẽ. libet nunc intueri mordĩe tam ad¬
mirabilis sacrificii tͥa que in oꝑe cuĩ¬
libet auctoris egregii reqͥrere ꝯsueui¬
mus .i. mat̾iã. intentionẽ. causamq
finalem siue utilitatẽ. Que cũ singła
nob̾ fidĩ manu pulsantib grẽ claui¬
cula secretariꝰ ueritatis apperuerit:
⁊ si ñdum facie ad faciem saltẽ ꝑ spe¬
culum ⁊ in enigmate. uidebimꝰ qͦm ẽ.

Expanded text:
silentio nostro videbimur consentientes esse his, quorum polluta labia non tetigit Seraphim rubenti calculo , quem attulit de commodare consuevit , id est fidem, spem, charitatem, quae in hoc maxime negotio necessaria sunt. Patitur enim nos, non contradicentes, sed nosse cupientes. Igitur ne omnino nesciamus quomodo est, libet nunc intueri in ordine tam admirabilis sacrificii tria, quae in opere cujuslibet auctoris egregii requirere consuevimus, id est materiam, intentionem, causamque finalem sive utilitatem. Quae cum singula nobis, fidei manu pulsantibus, gratiae clavicula secretarius veritatis aperuit, « et si nondum facie ad faciem, saltem per speculum et in aenigmate, videbimus, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
altare in loco uł tp̃r quolib assistit.
Siam ceptũ ordinẽ ꝓsequam᷑. ⁊ qualit̾
ħ fiant. ñ sic̃ supͣdictus achis qͥ semꝑ
pt̃ĩs mei regnum. cui uere dr̃ regnũ dĩ
um concentu memorato suscepta
sacra panis ⁊ uini oblatio. sic ad
sc̃m altare ꝑuenit ut subdiaconꝰ ad dia¬
conũ diacois ad manꝰ ꝑferat sacerdotis.
uł quod apud diligentiores fit. in ipso cõ¬
ponat altari. Lex enĩ qͣm ꝑ subdiaco¬
nem sig̾cari iam diximꝰ sacͥficium nr̃e
salutis tm p̃figurauit in melchisedech.
s ꝑ eungłicam traditionẽ ad altare .i.
ad sollemnẽ ritũ eccłe ꝑuenit. De silen
silentii solitudinẽ expetit instan¬
te memoria dnĩce passionis. ꝯũsus ad
altare ꝯcentu chori finito. ⁊om̃ĩ eccła
s abiit in regionẽ uxta desertũ inciu¬
tatẽ que dr̃ effrem. ⁊ ibi morabat᷑ cum
discipuł suis. Collegerunt gͦ pontificeᷤ

Expanded text:
are in loco, vel tempore quolibet assistit. Sed jam coeptum ordinem prosequamur, et qualiter haec fiant, non sicut supradictus Achis, qui semper patris mei regnum, cui vere dicitur: « Regnblatione. Cum concentu memorato, suscepta sacra panis et vini oblatio, sic ad sanctum altare pervenit, ut subdiaconus ad diaconum, diaconus ad manus perferat sacerdotis. Vel quod apud diligentiores fit, in ipso componat altari. Lex enim, quam per subdiaconum significari jam diximus, sacrificium nostrae salutis tantum praefiguravit in Melchisedech, sed per evangelicam traditionem ad altare, hoc est, ad solemnem ritum Ecclesiae pervensilentii solitudinem expetit, instante memoria Dominicae passionis, conversus ad altare, concentu chori finito et omni Ecclesia sed abiit in regionem juxta desertum in civitatem, quae dicitur Effrem, et ibi morabatur cum disc
Abbreviated transcription (Latin):
namq celi p̾senti ex capitło nob̃ efful¬
sit cuiꝰ claritatẽ ferre ñ ualuit. sepe
nominatꝰ ⁊ nominandꝰ achis. abiturus
hinc in sacͣrium cel pontifex summꝰ
ꝑ uiam passionis sacͥficat mͦ mirabili
scdm ordinẽ suũ. scd̾m celestis sacͥfi¬

Expanded text:
namque coeli praesenti ex capitulo nobis effulnamque coeli praesenti ex capitulo nobis effulsit, cujus claritatem ferre non valuit saepe nominatus et nominandus Achis . Abiturus hinc in sacrarium coeli pontifex summus per viam passionis sacrificat modo mirabili secundum ordinem suum, s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑferentẽ ꝑsecutionẽ saul .i. in passione
mortis agonizantẽ. rogatq pacẽ ne se
uleiscatur manu sua ꝓpt̾ stultum na-¬
bal. ita ut ipsa quoq cum illo ȩterna
dampnatione ꝑeat. Que qñ absq con¬
silio uł conscientia stulti illiꝰ festinat
⁊ p̃missa mun̾a or̃one subsequit᷑. et
adorans loquit᷑ sapient̾ q̃ pacis st̃ obla¬
tionẽ ꝑficit bñdictam. dum bñdicit᷑
eloquiũ eiꝰ. ⁊ ascͥptam dũ nulla obluu¬
one delet᷑. ⁊ ratam. dum data remissio
teretur usq in mei memoriã facietĩ.
iracłm tante nouitatis integͣs¬
cit. ⁊ qͥc quid dic̾ẽ conam᷑. collatꝰ
cum re sermo uix ulliꝰ apparet esse
mom̃ti. Nam maxime cum ad sũmi
sacͣm̃ti ũticẽ. cum ad ipsam ꝑuentũ c̃.
sacri sacrificii m̃tẽ disparet sermo.
lingua deficit. Iincirtuncisa labia
m̃tem nicħominꝰ incircuncisã ĩ sius
ceptis temeritatis ⁊ impudentie co¬
arguit. Quis enĩnouit ordinẽ cel.
aut pon et rõnes eius in terra: Ordo

Expanded text:
ferentem 19 persecutiones Saul, id est, in passionem mortis agonizantem, rogatque pacem, ne se ulciscatur manu sua propter stultum Nabal ita, ut ipsa quoque cum illo aeterna damnatione pereat. Quae quoniam absque consilio vel conscientia stulti illius festinat, et praemissa munera oratione subsequitur et adorans loquitur sapienter quae pacis sunt, oblationem perficit benedictam, dum benedicitur eloquium ejus, et ascriptam, dum nulla oblivione deletur; et ratam, dum data remissio teretur, usque: in mei memoriam facite. Miraculum tantae novitatis integrescit, et quidquid dicere conamur, collatus cum re sermo, vix ullius apparet esse momenti. Nam maxime, cum ad summi sacramenti verticem, cum ad ipsam perventum est sancti sacrificii mentem, disparet sermo, lingua deficit, et incircumcisa labia mentem nihilominus incircumcisam in suis coeptis, temeritatis, impudentiae, coarguunt. « Quis enim novit ordinem coeli, aut ponet rationes ejus in terra? » Ordo
Abbreviated transcription (Latin):
cõmendat qd̾ dñs nr̃ stans in medio dis¬
cipłoꝵ suorũ dix̃ eis pax uob̃. Int̾im te¬
nens corpus dnĩ qui cognitus ẽ in frac¬
tione panis tͥꝑtita fractura suam sc̃e
tͥnitati assignat hostiam particłamq
unam que ꝑsonam insinuat filii sacro
tis eccłe tnscurrit dicendo. Agnus dĩ

Expanded text:
ominus noster stans in medio discipulorum suorum, dixit eis: « Pax vobis . » Interim tenens corpus Domini, quia cognitus est in fractione panis, tripartita fractura suam sanctae Trinitati assignat hostiam, particulamque unam, quae personam insinuat Filii, sacro tis Ecclesiae transcurrit, dicendo: « Agnus Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
datur in manu. Nam p̃dictus angłs
sic̃ in alia diuisione ꝑiocha apocalip¬
seos legimꝰ. stetit uxta aram tẽpli¬
hñs thuribulũ aureũ in manu sua.
dum in ospectu eccłe se ostendit filuᷤ¬
igne qi corꝑalit̃ inp̃o septiformis sp̃c¬

Expanded text:
datur in manu. Nam praedictus « angelus, datur in manu. Nam praedictus « angelus, » sicut in alia periocha Apocalypseos legimus, « stetit juxta arani, habens thuribulum aureum in manu sua , » dum in conspectu Ecclesiae se ostendit Dei Fiigne, quia corporalit
Abbreviated transcription (Latin):
dotem ministri duo. ñ parit̾ neq ala¬
tere incedentes. s ante subdiaconꝰ. post¬
diaconꝰ. Signant enĩ hii duo uetus
quorũ lex tempore prior. eungłium
uͦ dignitate maiꝰ ẽ. Hec namq duo
salutis inmistĩa mundo saluator in¬
uexit qui eungłium qͥd̃ attulit: legẽ
uͦ ñ solu̾e s adimpłe uenit. Isti funt
duo pedes angłi qui ut supͣdictum ẽ
descendit de celo amictus nube.⁊ po¬
suit pedem suum dextrũ supͣ mare
sinistrum suꝑ t̾ram. Legalis enĩ mora¬
litas ioħe baptista uł ip̃so dño docen¬
te tranquilliꝰ audita ẽ. contͣ eungłi¬
cam uͦ dignitatẽ .i. manifestam fid̾i
maris fluxa ⁊ salsa corda tumuerunt.
Subdiaconꝰ qͦ p̃fert textũ eungelii. qi
tat uͦ clausum qi uideł antegmͣ agnꝰ
occisus aꝑuiss signacula septẽ. clau¬
sum erat in libro legis sacramentũ eiꝰ
Ngressus gͦ sacerdos ubi scõ altari assis¬
tit. thuribulũ ei quo incensũ adoleat

Expanded text:
dotem ministri duo, non pariter, neque a ladotem ministri duo, non pariter, neque a latere incedentes, sed ante subdiaconos. Signant enim hi duo Vetus quorum lex tempore prior, Evangelium vero dignitate majus est. Haec namque salutis ministeria Salvator invexit, qui Evangelium quidem attulit, legem vero non solvere, sed adimplere venit . Isti sunt duo pedes angeli, qui, ut supra dictum est: Descendit de coelo amictus nube, et posuit pedem dextrum suum supra mare, sinistrum super terram . Legalis enim moralitas, Joanne Baptista vel ipso Domino docente, tranquillius audita est contra evangelicam vero dignitatem, id est manifestam fidei maris fluxa et falsa corde tumuerunt . Subdiaconus quoque praefert textum Evangelii, quia tat vero clausum quia videlicet antequam Agnus occisus aperuisset signacula septem, clausum erat in libro legis sacramentum ejus Ingressus ergo sacerdos, ubi sancto altari assistit, thuribulum ei qui incensum adoleat,
Abbreviated transcription (Latin):
poli augustinꝰ a beato oresorio missꝰ ẽ
pontifex pͥmꝰ qui toti angloꝵ genti
ut xp̃m agnosc̾et strenua p̃dicatio¬
nis administratione subuenit. Et de
uestibꝰ quid sacris qͣntum ad presens
aitinet. ꝓposse satis dictum. De anti
ad scm̃ altare ingressuro debet
tam ip̃e sacerdos quam ⁊ tota p̃sens
eccłia dilatare animã suã ⁊ amplo fi¬
dĩ sinu tenere memoriã incarnatioĩs.
introitum. Nam sic̃ introitus sacerdo¬
tis ingressum filii dĩ in hunc mundũ.
sic antiphona que dr̃ ad introitũ. uoces
⁊ expectationem ꝓfert patͥarcharũ &
ꝓpħarum. Ingredit᷑ gͦ antiphona pre¬
dicta ñ minꝰ quã semel decantata. cũ
eiusmodi pompa que sig̃cate rei aptis¬
sime congruit. Precedunt flãmantes
cereol uidelicet in signũ gaudiĩ. quod
inortu saluatoris om̃i mundo effulsit.
de quo angls ad pastores annuntio uob̃
gaudiũ magnũ. ⁊ cet̾a. p̃ueniunt sac̃¬

Expanded text:
poli, Augustinus a B. Gregorio missus est poli, Augustinus a B. Gregorio missus est pontifex primus, qui toti Anglorum genti, ut Christum cognosceret, strenua praedicationis administratione subvenit. Et de vestibus quidem sacris, quantum ad praesens attinet, pro posse satis dictum. CAPUT XXm altare ingressuro, debet tam ipse sacerdos quam et tota praesens Ecclesia, dilatare animam suam, et amplo fidei sinu tenere memoriam incarnationis, introitum. Nam sicut introitus sacerdotis ingressum Filii Dei in hunc mundum, sic antiphona, quae dicitur. Ad introitum, voces et exspectationem praeferunt patriarcharum et prophetarum. Ingreditur ergo antiphona praedicta, non minus quam semel decantata cum ejusmodi pompa quae significatae rei aptissime congruit. Procedunt flammantes cereoli, videlicet in signum gaudii, quod in ortu Salvatoris omni mundo effulsit, de quo angelus ad pastores: « Annuntio vobis gaudium magnum , » etc. Praecedunt sacer