comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tus. puteus aque uiue. paradysus cum fru¬
ctu pomorum. Et hoc numero quidam sp̃alr
iuuunt. ⁊ suꝑenunentem tuam caritatis
ingrediuntur. ⁊ cum p̾ccupatum hominem
.in aliquo dilecto instruunt in sp̃u lenitatis
intendunt ne ⁊ ip̃i temptentur. ⁊ cum for¬
te ⁊ ip̃i p̾occupantur. reprimitur in eis ali¬
qnͣtulum non tñ extinguitur. caritatis affec¬
tus. rursus que insurgens ⁊ mardescens n¬
pristinocursiu restituitur. Nõr enim dicere.
Dormitauit anima men pretedio. confirma
me in uerbis tius. Tum autem aliquid alr
sapint. id quoq illis in caritatis flagran¬
tia ꝑmanentib. nec rumpentib uinculũ
pacis . deus autem reuelabit.Quidam ue¬
ro ad huc cranales ⁊ animales pro uestus
suos instant᷑ exercent. ⁊ ut cibo sp̃ualiuim
fiant ydonei. scõrum mysterioꝵ lacte tuitͥ¬
untur. Ea que ⁊̃ prauis morib populari ⁊̃
iudicio manifesta sunt. indei tumore deui¬

Expanded text:
tus, puteus aquae uiuae, paradisus cum frutus, puteus aquae uiuae, paradisus cum fructu pomorum. ex hoc numero quidam spiritaliter uiuunt et supereminentem uiam caritatis ingrediuntur et, cum praeoccupatum hominem in aliquo delicto instruunt in spiritu lenitatis, intendunt ne et ipsi temptentur, et cum forte et ipsi praeoccupantur, reprimitur in eis aliquantulum, non autem extinguitur caritatis adfectus rursusque insurgens et inardescens pristino cursui restituitur. norunt enim dicere: dormitauit anima mea prae taedio: confirma me in uerbis tuis. cum autem aliquid aliter sapiunt, id quoque illis in caritatis flagrantia permanentibus nec rumpentibus uinculum pacis deus reuelabit. quidam uero adhuc carnales et animales prouectus suos instanter exercent et, ut cibo spiritalium fiant idonei, sanctorum mysteriorum lacte nutriuntur, ea quae in prauis moribus populari etiam iudicio manifesta sunt in dei timore deui
Abbreviated transcription (Latin):
nus ⁊ tñ intus fuisse testatur. Si enim ⁊ ip̃i
ĩbi sunt. ⁊ ip̃i sponsa xp̃i sunt. Ita ne uero
talis est illa sine macula ⁊ ruga. ⁊ illa spe¬
tiosa columba tali menbrorum peste turpi¬
tur. An iste sunt spine in aquarum nedio
est. illa sicut lilium. quod in eodem cantico
dr̃ : In qnͣtum ergo lilium. in tantum ⁊ ortꝰ
condusus ⁊ fons signatus. in illis udelicet
iustis qui in oculto uidei sunt. circutisione
cordis. Omius enim pulcritudo filie regum ̃¬
trinsecus. in quib est numerus certus sc̃orum.
predestinatus ante mundi constitutionein.
Illa uero multitudo spinarum siue ocũltis siue
aꝑtis separationib extrinsecus ad iacet super
numerum. Annuntiaui inquit ⁊ locutus sũ.
multiplicati sunt super numerum. Numerꝰ
ergo isse ustorum qui secundum ꝓpõitum uo¬
cati sunt de qusb dcm̃ est. nouit dominus qui
sunt eius. ip̃e est ortus concdusus. fons signa¬

Expanded text:
nus et tamen intus fuisse testatur. si enim et ipsi nus et tamen intus fuisse testatur. si enim et ipsi ibi sunt, et ipsi sponsa Christi sunt. itane uero talis est illa sine macula et ruga, et illa speciosa columba tali membrorum parte turpatur? an istae sunt spinae, in quarum medio est illa sicut lilium, quod in eodem cantico dicitur? in quantum ergo lilium, in tantum et hortus conclusus et fons signatus, in illis uidelicet iustis qui in occulto Iudaei sunt circumcisione cordis — omnis enim pulchritudo filiae regis intrinsecus —, in quibus est numerus certus sanctorum praedestinatus ante mundi constitutionem. illa uero multitudo spinarum siue occultis siue apertis separationibus forinsecus adiacet super numerum. adnuntiaui, inquit, et locutus sum: multiplicati sunt super numerum. numerus ergo ille iustorum qui secundum propositum uocati sunt, de quibus dictum est: nouit dominus qui sunt eius, ipse est hortus conclusus, fons signa
Abbreviated transcription (Latin):
b̾ent unam spem cum sanctis ⁊ uistis illi qui
dicebant. manducemus ⁊ bibamus cras enun
moriemur. dicentes quod non ẽẽ resurrecfõ
mortuorum: ⁊ tñ in ip̃is erant quib prulꝰ
a pss dicit. Numquit paulus ꝓ nõbis cruci¬
fixus est aut in nomine pu pauli baptirati
estis: Ad eos enim aꝑtissime scribit dicens
canticorum eec̃a sic describitur. ortus condu¬
sus soror mea sponsa. fons signatus. puteus
aque uiue paradysus cum fructu pomorum
hoc intelligere non audeo nͥ in sanctis ⁊ iustis
non in auaris ⁊ fraudatoribus. ⁊ raptorib ⁊
feneratoribus ⁊ ebriosis inuidis. Quos tñ cũ
ustis baptismum habuisse communera: cũ
quibus communem non hñt utiq caritatem.
ex ip̃ius cypriani litteris sicut sepe commemo¬
raui uberius discimus. ⁊ docemus. Nam mͥ¬
dicat aliquis. quomodo irrepseruit in ortũ
conlusum. ⁊ fontem signatum. quo seculo
uerbis solis ⁊ non factis renundasse cypria¬

Expanded text:
bebant unam spem cum sanctis et justis illi qui bebant unam spem cum sanctis et justis illi qui dicebant, Manducemus et bibamus, cras enim moriemur , dicentes quod non esset resurrectio mortuorum? Et tamen in ipsis erant, quibus idem apostolus dicit, Numquid Paulus pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis ? Ad eos enim apertissime scribit, dicenscanticorum Ecclesia sic describitur, Hortus conclusus, soror mea sponsa, fons signatus, puteus aquae vivae, paradisus cum fructu pomorum : hoc intelligere non audeo nisi in sanctis et justis, non in avaris et fraudatoribus, et raptoribus, et faeneratoribus et ebriosis et inuidis, quos tamen cum iustis baptismum habuisse commune, cum quibus communem non habebant utique caritatem, ex ipsius Cypriani litteris, sicut saepe commemoraui, uberius discimus et docemus. nam dicat mihi aliquis, quomodo inrepserint in hortum conclusum et fontem signatum, quos saeculo uerbis solis et non factis renuntiasse Cypria
Abbreviated transcription (Latin):
ora. his itaq uerbis satis indicat uir sanctus
⁊ pia caritate preditus : non ẽẽ metuendum
dic eius epłas leg̾e̾. ut si quid post ea plurib
⁊ diuturmoribus in quisitionib comꝑtum.
eccãm confirmauit non ambigamus. quia sic̃
multa erant que doctus cyprianus docẽt. tta ñ
nos amonet ut ad fontem recurramus. id est
ad apłicam traditionem. ⁊ inde canalem in
nr̃a tempora dirigamus. optimum est ⁊ sine
dubitatione faciendum. traditum est ergo
nobis sicut ip̃e comiemorat ab apłĩs. qͦd
si apłorum temporib inueniamus quosdã
tuisse quib una spes non erit ⁊ unus bap¬
tismus non erat. non ex ip̃o fonte ita in nos
ducitur ueritas. ut appareat nobis. sic fieri
posse ut cum sit una ecc̃a. sit spes una. ⁊ bap¬
tisma unum. hẽant tñ unum baptisma. qui
non hñt unam ecc̃am. sicut illis etiam tempo¬
rib fieri potuit. ut baptisma unum hab̾ent qͥ
unam spem non haberent. Quomodo enun ba¬

Expanded text:
ora, his utique uerbis satis indicat uir sanctus ora, his utique uerbis satis indicat uir sanctus et pia caritate praeditus non esse metuendum sic eius epistulas legere, ut, si quid postea pluribus et diuturnioribus inquisitionibus conpertum ecclesia confirmauit, non ambigamus, quia, sicut multa erant quae doctus Cyprianus doceret, sic ernos ammonet, ut ad fontem recurramus, id est ad apostolicam traditionem, et inde canalem in nostra tempora dirigamus, optimum est et sine dubitatione faciendum. traditum est ergo nobis, sicut ipse commemorat, ab apostolis, quod m temporibus inueniamus fuisse quosdam quibus una spes non erat et unus baptismus erat, ex ipso fonte ita in nos ducitur ueritas, ut appareat nobis sic fieri posse, ut, cum sit una ecclesia sicut spes una et baptisma unum, habeant tamen unum baptisma qui non habent unam eccribus fieri potuit ut Baptisma unum haberent, qui unam spem non haberent. Quomodo enim ha
Abbreviated transcription (Latin):
Stephanus autem etiam ab stinendos putaue¬
rat. qui de suscipiendis hereticis priscam consu¬
etudinem conuellere conarentur. Iste autem
questionis ip̃ius difficultate permotus. ⁊ scĩs
caritatis uiscerib largissine perditus. in unita¬
te cum eis manendum. qui diuersa sentirent.
Ita qmͣuis commotius. s tñ frci fr̃ne in dignet᷑.
iucit tñ pax xp̃i incordib eorum. ut intali dis¬
ceptatione nullum inter eo malum scismatis
oriretur. Non aũt huic uberus excreuerunt.
hereses ⁊ scismata quia id quod in eis xp̃i est ap¬
probatur. quoo autem ipõrum est ꝑ imꝓbatur
Magis autem qui hnͣc legem baptirandi tenu¬
erunt. in plura frustra conscisi sunt. Iam ue¬
ro cum dicit ep̃m docibilem ẽẽ debere. ⁊ adiun¬
git. docibilis autem ille est qui est ad discẽdi
patientiam lenis ⁊ mitis. oportet enum ep̃oz
non tm̃ docere s et discere. quia ⁊ ille meluis
docet qui cotidie crescit. ⁊ ꝓficit discendo meli¬

Expanded text:
Stephanus enim etiam abstinendos putaueStephanus enim etiam abstinendos putauerat qui de suscipiendis haereticis priscam consuetudinem conuellere conarentur, iste autem quaestionis ipsius difficultate permotus et sanctis caritatis uisceribus largissime praeditus in unitate cum eis manendum qui diuersa sentirent. ita quamuis commotius sed tamen fraterne indignetur, uicit tamen pax Christi in cordibus eorum, ut in tali disceptatione nullum inter eos malum schismatis oreretur. non autem hinc uberius excreuerunt haereses et schismata, quia id quod in eis Christi est adprobatur, quod autem ipsorum est inprobatur. magis enim qui hanc legem rebaptizandi tenuerunt in plura frusta concisi sunt. Iam uero cum dicit episcopum docibilem esse debere et adiungit: docibilis autem ille est qui est ad discendi patientiam lenis et mitis. oportet enim episcopos non tantum docere, sed et discere, quia et ille melius docet qui cotidie crescit et proficit discendo meli
Abbreviated transcription (Latin):
heretici. s ad ꝑnitiem non ad salutem. sicut
hũit saul. Non per nomen xp̃i in sp̃u sancto e¬
iciuntur demonia. quod ille poterat quierat
extra eccãm. de quo discipili domino sugges¬
serunt. Sicut hñt auari. qui tñ non sunt tem¬
plum dei Qmͣ que societas templo dei cum
illa maloꝵ intus constititurum constitutorum
non est. Designatur enum xp̃i sponsa sine
macula ⁊ tuga. ergo aut non omnes baptirati
filii sunt dei. aut potest ⁊snon sponsa genera¬
re filios dei sicut autem queritur. utrum spi¬
rituałr natus sit. qui bap̃m xp̃i aput heretioos
acceꝑit. ita queri potest utrum spidua sp̃ualr̃
natus sit qui baptismum xpisti non ad deum
ueraci corde conuersus in catholica accepit. Nec
ideo tñ bap̃m non accepit. Iam illa que in ste¬
phanum irritatus effudit rectratare uolo quia
⁊ non opus est. Eadem quippe ip̃a dicuntur que
iam satis discussa sunt. ⁊ ea p̾tĩre meluis est
que ꝑicillum pernitiose disiensionis habuerũt.

Expanded text:
eretici, sed ad perniciem, non ad salutem, sicut habuit Saul — nam per nomen Christi in spiritu sancto eiciuntur daemonia, quod et ille poterat qui erat extra ecclesiam, de quo discipuli domino suggesserunt —, sicut habent auari, qui tamen non sunt templum dei, quoniam quae societas templo dei cum illa malorum intus constitutorum non est. designatur enim Christi sponsa sine macula et ruga. ergo aut non omnes baptizati filii sunt dei aut potest et non sponsa generare filios dei. sicut autem quaeritur, utrum spiritaliter natus sit qui baptismum Christi aput haereticos accepit, ita quaeri potest, utrum spiritaliter natus sit qui baptismum Christi non ad deum ueraci corde conuersus in catholica accepit, nec tamen ideo baptismum non accepit. Iam illa quae in Stephanum inritatus effudit retractare nolo, quia et non opus est. eadem quippe ipsa dicuntur quae iam satis discussa sunt et ea praeterire melius est, quae periculum perniciosae dissensionis habuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
infine dicturus est.Non noui uo.recedite a
me omnes qui operamuni iniquitatem: Que
tota palea si usq ad ultimum in malitia ꝑ¬
seuerabit. siuie aliquid eius ante uentilatio¬
nem foras uolet. sine intus ẽẽ uideatur. igni
destinata est. Si ergo pp̃ea baptrandi sunt.
ad ecc̃am uenientes heretici. ut ad ab amicis
dei baptizentur. numquit illi auari. raptores
homicide. amici dei sunt aut quõd baptiraue¬
rit denuo baptitandi sunt. Felix abaga dix¬
it sicut cetus cetum ducens simul in foueã
cadunt. ita hereticus hereticum baptitans
simũl in mortem cadunt. hoc uerum est. ꝙ¬

Expanded text:
in fine dicturus est: non noui uos; recedite a in fine dicturus est: non noui uos; recedite a me omnes qui operamini iniquitatem. quae tota palea si usque ad ultimum in malitia perseuerabit, siue aliquid eius ante uentilationem foras uolet siue intus esse uideatur, igni destinata est. si ergo propterea baptizandi sunt ad ecclesiam uenientes haeretici, ut ab amicis dei baptizentur, numquid illi auari, raptores, homicidae amici dei sunt aut quos baptizauerint denuo baptizandi sunt? Felix a Bagai dixit: Sicut caecus caecum ducens simul in foueam cadunt, ita haereticus haereticum. baptizans simul in mortem cadunt. Hoc uerum est,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sp̃c sancti. um eego manifesto inquit sci¬
amus. hereticos non hr̃e nec patrem nec filiũ
nec spm̃ sc̃m. debent uenientes ad ecc̃am ma¬
trem nostram uere renasci ⁊ baptitari. ut cã¬
cer quod hẽbant. ⁊ dampnationis ire ⁊ erre¬
ris offectura ꝑ sanctum ⁊ sceleste lauacrum ⁊¬
scificetur. Huic respondemus. prẽm ⁊ filiũ
⁊ sp̃m sanctum in sacramento dum taxat om¬
nes hr̃e qui baptismo uerbis euunglicis con¬
secrato baptizantur. in corde autem ⁊ in uita
ab ecc̃a exeunt antixp̃os dicat. indubitanter
hostes xp̃i quiq antixp̃i nominati sunt. gra¬
tiam baptismi salutaris minnstrare non pos¬
sunt ⁊ ideo censeo eo qui de insidus heretico¬
rum confugiunt ad eccãm. baptizando esse
a nobis qui amici appellati sumus de euis dig¬
natione. Qui respendetur xp̃i ad uersarios om¬
nes ẽẽ. quib dicentib. domine intuo nomi
ne uirtutes multas fecimus. ⁊ alia que ibi dñr.

Expanded text:
et spiritus sancti. cum ergo manifesto, inquit, sciet spiritus sancti. cum ergo manifesto, inquit, sciamus haereticos non habere nec patrem nec filium nec spiritum sanctum, debent uenientes ad ecclesiam matrem nostram uere renasci et baptizari, ut cancer quod habebant et damnationis ira et erroris offectura per sanctum et caeleste lauacrum sanctificetur. Huic respondemus patrem et filium et spiritum sanctum in sacramento dumtaxat omnes habere, qui baptismo uerbis ; 1 \' euangelicis consecrato baptizantur, in corde autem et in uita s qui ab ecclesia exeunt antichristos dicat, indubitanter hostes Christi quique antichristi nominati sunt gratiam baptismi salutaris ministrare non possunt. et ideo censeo eos qui de insidiis haereticorum confugiunt ad ecclesiam baptizandos esse n nobis qui amici appellati sumus dei de eius dignatione. Cui respondetur Christi aduersarios omnes esse quibus dicentibus: domine, in nomine tuo uirtutes multas fecimus et alia quae ibi dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
me aliquid uoluisse inmedium ꝓferre. quod ĩ
ea positum est. presenti cause nẽcm. legat eã.
⁊ sciat uerum ẽẽ quod dico. aut si aluid in ue¬
nerit redarguat. Prorsus enim illa epła debap¬
tismo aput heretico uel scismaticos dato uñ
dixit. Mea sententia hec est. ut heretici ad ecc̃am
uenientes baptirentur eo quod nullum nullam
foris. aput peccatores remissionem peccatorum
consequẽtur. Qui rcespondetur. Uniuerse ecc̃e
catholice sententia hec est. ut heretici qmͣ uis
inheresi iam xp̃i baptismo baptizati. ad ecc̃am
uenientes non baptizentur Si enun nulla est
aput peccatores remissio peccatorum. nec intꝰ
peccatores peccata dimittunt. ⁊ tñ ab es eis in¬
baptirari non rebaptitantur. Monnulus agir¬
ba dixit. Ecc̃e catholice matris nr̃e ueritas sem¬
ꝑ aput nos fr̃es mansit ⁊ manet. uel maxime
in baptismi trinitate. domino nr̃o dicente. I¬
te baptitate gentes. In nomine patris ⁊ filii

Expanded text:
me aliquid noluisse in medium proferre, quod in me aliquid noluisse in medium proferre, quod in ea positum est praesenti causae necessarium, legat eam et sciat verum esse quod dico: aut si aliud invenerit, redarguat. Prorsus enim illa epistola de Baptismo apud haereticos vel schismaticos dato, unddixit: Mea sententia est, ut huenientes baptizentur, eo quod nullam foris aput peccatores remissionem peccatorum consequantur . Cui respondetur: Uniuersae ecclesiae catholicae sententia haec est, ut haeretici, quamuis in haeresi, iam Christi baptismo baptizati ad ecclesiam uenientes non baptizentur. si enim nulla est aput peccatores remissie peccatorum, nec intus peccatores peccata dimittunt et tamen ab eis baptizati non rebaptizantur. Monnulus a Girba dixit: Ecclesiae catholicae matris nostrae ueritas semper aput nos, fratres; mansit et manet uel maxime in baptismi trinitate domino nostro dicente: ite, baptizate gentes in nomine patris et filii
Abbreviated transcription (Latin):
te foris hẽtur. ⁊ tñ hẽtur. Sic illicite foris dat̃.
S tñ datur. Quod autem pratur redeunti qͥl
tus acceꝑat. hoc p̾statur. uenienti. qui foris acce¬
ꝑat.xi u̾t licite intus habeat. quod illicite fons
habebat. S aliquis forsitan querat de hac re
habeat beati cỹpriani epistola ad stephanum cu
uis inhac sententia commemoratio facta est.
cum in exordio concilii non sit commenora¬
ta. Credo quia non putatum est. nec̃m. Nam ⁊
ip̃am in isto cetu cum sacerdotum lec̾tam ẽẽ di¬
rit. Quod fc̃m or̃o omnino non dubito qnͣtum
arbitror ut fieii solet. quo possent tam congre¬
gati ep̃i etiam de illa causa simul aliquid co¬
gnoscere que illa epła continetur. Nam prors ꝰ
ad questionem presentem non pertinet. ⁊ ma¬
gis nuror cur eam iste cominemorare uolu¬
erit. qmͣ cur in exordio concilii commemora¬
tio eius p̾termissa sit. Ꝙ si quisqmͣ arbitratur

Expanded text:
te foris habetur, et tamen habetur: sic illicite foris datur, te foris habetur, et tamen habetur: sic illicite foris datur, sed tamen datur. Quod autem praestatur redeunti qui intus acceperat, hoc praestatur venienti qui foris acceperat; id est, ut licite intus habeat, quod illicite foris habebat. Sed aliquis forsitan quaerat, quid de hac re beati Cypriani epistola ad Stephanum dixerit, cujus in hac sententia commemoratio facta est, cum in exordio concilii non sit commemorata, credo quia non putatum est necessarium. Nam et ipsam in isto coetu consacerdotum lectam esse dixit: quod factum omnino non dubito, quantum arbitror, ut fieri solet, quo possent jam congregati episcopi etiam de illa causa simul aliquid cognoscere, quae illa epistola continetur. Nam prorsus ad quaestionem praesentem non pertinet; et magis miror cur eam iste commemorare voluerit, quam cur in exordio concilii commemoratio ejus praetermissa sit. Quod si quisquam arbitratur
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Tanta us est insacramento simplicis bap̃i.
ut cum fateamur aliquem baptismuni bapti¬
tatum. ⁊ ad huc male inuentem debere mun¬
dari. uetemus tñ ulterius baptirari. reseens
a suta dixit. In tanto cetu sc̃issimorum sacer¬
dotum lectis litteris cypriam dilectissimi nr̃i
ad iũbaianum. item que ad stephanum. que
scripturis deificis continent. ut merito omes
ꝑ dei grãm adunati consentire dẽbeamus. cen¬
seo ego omnes hereticos siue scismaticos qui
ad catholicam eccãm uoluennt uenire. non au¬
te ingredi nͥ exorcitati ⁊ baptizati fu̾int. ante ⁊¬
baptirati. Ita tamen per manus impossitõnem
inpenitentiam ecc̃e reconciliantur. Hic admo¬
nemur. it̃m querere cuc cur dixeruit exceptis
hus sane qui in cẽea catholica fueruit baptiratr
An quia nou amisrant. quod uitus acceꝑant.
Ergo quod hr̃e foris poterant. cur non ⁊ trade
poterant. An illicite foris traditur. S neq lia.¬

Expanded text:
tur. tanta uis est in sacramento simplicis baptismi, tur. tanta uis est in sacramento simplicis baptismi, ut, cum fateamur aliquem baptizatum et adhuc male uiuentem debere mundari, uetemus tamen ulterius baptizari. Crescens a Cirta dixit: In tanto coetu sanctissimorum consacerdotum lectis litteris Cypriani dilectissimi nad Iubaianum itemque ad Stephanum, quae descendentium ex scripturis deificis continent, ut merito omnes per Dei gratiam adunati consentire debeamus, censeo ergo omnes haereticos et schismaticos qui ad catholicam ecclesiam uoluerint uenire non ante ingredi, nisi exorcizati et baptizati prius fuebaptizati, ita tamen ut per manus impositionem in poenitentiam Ecclesiae reconcilientur. 25. Hic admonemur iterum quaerere, cur dixerit, exceptis his sane qui in Ecclesia catholica fuerint ante baptizati. An quia non amiserant quod intus acceperant? Ergo quod habere foris poterant, cur non et tradere poterant? An illicite foris traditur? Sed neque lici
Abbreviated transcription (Latin):
zati suit. intima caritate conuingunt. sed
⁊ illis qui fornsecus ueniuut. ⁊ ui eandem cõ¬
paginem corporis xp̃i interno uinculo pacis
accedunt. Baptismus tamen xp̃i inutrisqag¬
noscendus ⁊ in nullis in probandus est. suean¬
teqmͣ conuertantur. qmͣuis eis nicħ prosit
siue cum conuertuntur ut prosit. Qum ip̃i
ab ecc̃a que una est. inquit recedendo infatu
itati contrarii fc̃i sunt fiat sicut scriptum est.
Domus contrariorum legis. debent emundati
onem. ⁊ consequens est. inquit eos quia con¬
tranis baptirati inquinati sunt. primo purga¬
ri ⁊ tunc demum baptitari. Quid ergo. ẜapto¬
res ⁊ homicide non sunt contrarii legis dicentis.
non occides nen furaberis. Sebent ergo emun¬
dationem. Quis hoc negauerit. ⁊ tamen non
solum quicumq atalib intus baptiatur. s
etiam qui tales non mutati baptitantur. qmͣuis
ad huc purgationem debeant ut mutentur. nõ
tamen amplius cum mutati fuerint baptiran¬

Expanded text:
zati sint, intima charitate conjungunt; sic zati sint, intima charitate conjungunt; sic et illis qui forinsecus veniunt, et ad eamdem compaginem corporis Christi, interno vinculo pacis accedunt; Baptismus tamen Christi in utrisque agnoscendus, et in nullis improbandus est; sive antequam convertantur, quamvis eis nihil prosit, sive cum convertuntur, ut prosit, Cum ipsi ab Ecclesia quae una est, inquit, reati contrarii facti sint, fiat sicut scriptum est, Domus cononem, et consequens est, inquit, eos qui a contrariis baptixati inquinati sunt primo purgari et tunc demum baptixari. quid ergo? raptores et homicidae non sunt contrarii legis dicentis: non occides, non furaberis? debent ergo emundationem; quis hoc negauerit? et tamen non solum quicumque a talibus intus baptizantur, sed etiam qui tales non mutati baptizantur, quamuis adhuc purgationem debeant ut mutentur, non tamen amplius cum mutati fuerint baptizan
Abbreviated transcription (Latin):
rituałr foris sunt. s etiam corporalr̃ in fine
seꝑabuntur. omnes enim tales ad nil ualẽt.
Nec ideo tñ sacrametum baptismatis quod
in eis est nicħ est. Nam ⁊ hii ip̃i qui proi¬
ciuntur foras. si resipiscant ⁊ redeant. sa¬
lus eis que recesserat redit baptisma uero
quia non recesserat non redit. ⁊ illud quod
ait dominus. Ite ergo ⁊ docete gentes bap¬
trrantes eos in nomine patris ⁊ filii ⁊ sp̃c
sancti. Non promisit baptirare nisi boncs.
quia malis non diceret. Si cui dimiseritis
pcc̃a dimittentur ei. Si cui tenueritis tene¬
buntur. Quomodo ergo iitus baptirant
mali. qui dimittere peccata non possunt.
Quomodo etiam baptirant malos non n
mutatos. quorum ad huc pcc̃a sr̃ eo sunt
sieut iohannes dicit. qui odit trẽm suũ.¬
intenebris est usq ad huc. Si autem tunc
dimittuntur cum se bonis ⁊ iustis per quos ĩ
ecc̃a pec̃a diittuntur. qmͣuis a malis bapti¬

Expanded text:
ritaliter foris sunt, sed etiam corporaliter in fine ritaliter foris sunt, sed etiam corporaliter in fine separabuntur. omnes enim tales ad nihil ualent, nec ideo tamen sacramentum baptismatis quod in eis est nihil est. nam et in ipsis qui proiciuntur foras, si resipiscant et redeant, salus eis quae recesserat redit, baptisma uero quia non recesserat non redit. et illud quod ait dominus: ite ergo et docete gentes, baptixantes eos in nomine patris et filii et spiritus sancti, non permisit baptizare nisi bonos, quia malis non diceret: si cui dimiseritis peccata dimittentur ei, si cui tenueritis tenebuntur. quomodo ergo intus baptizant mali qui dimittere peccata non possunt? quomodo etiam baptizant malos non mutatos, quorum adhuc peccata super eos sunt, sicut Iohannes dicit: qui odit fratrem suutenebris est usque adhuc ? Si autem tunc dimittuntur, cum se bonis et justis, per quos in Ecclesia dimittuntur, quamvis a malis bapti
Abbreviated transcription (Latin):
dampnantem apłm. Interroget ergo ip̃esãc¬
tum cyprianum. et audiat ab eo qmͣ młti
tionationis ip̃orum. Ianuarius alambese
dixit. secumlum scriptiuarum sanctarum
auctoritatem deceruo hereretices omnes.
baptirandos ⁊ sic in ecc̃ãm sanctam admit¬
tendo Huic respondetur. Secundum scrip¬
turariuim sanctarum austoritatem decere
hereticis inuentum baptismum xp̃i nõẽe
improbandum. Si autem poneret testimo¬
nia scripurarum. aut contra no non ẽẽ.
aut ⁊̃ pro nobis esse demonstraremus. Sic̃
ecce qui eum sequitur lucius a castra gãl¬
ba ex euungelio posuit testimonium. di¬
cente domino. Uos estissal trri terre. Si
aũt sal infatuatus fuerit id quod salliet᷑.
ex eo ad nichil ualebit. nͥ proitiatur foras.
⁊ conculcetur ab ohominib. Quasi no diei¬
mus. homines ip̃os foras preiestos ualere a¬
liquid. uel ad suam uel aliorum faluteni.
S ⁊ quitales intus uidentur. non solum spi¬

Expanded text:
damnantem apostolum. interroget ergo ipse sancdamnantem apostolum. interroget ergo ipse sanctum Cyprianum et audiat ab eo, quam mulnationis ipsorum? Ianuarius a Lambese dixit: Secundum scripturarum sanctarum auctoritatem decerno haereticos omnes baptixandos et sic in ecclesiam sanctam admittendos. Huic respondetur: Secundum scripturarum sanctarum auctoritatem decreuhaereticis inuentum baptismum Christi non esse inprobandum. si autem poneret testimonia scripturarum, aut contra nos non esse aut etiam pro nobis esse demonstraremus, sicut ecce qui eum sequitur. ; Lucius a Castra Galba ex euangelio posuit testimonium dicente domino: uos estis sal terrae; si autem sal infatuatus fuerit, id quod sallietur ex eo ad nihilum ualebit, nisi ut proiciatur foras et conculcetur ab hominibus. quasi nos dicamus homines ipsos foras pro-, iectos ualere aliquid uel ad suam uel ad aliorum salutem. sed et qui tales intus uidentur non solum spi
Abbreviated transcription (Latin):
uero ⁊ alibi sepe dictum est. quomodo fi¬
eri possit ut habeant communiter unum
baptisma qui eccãm uon hñt. unam. sic̃
fieri potest in ip̃a intus ecc̃a. ut non habe¬
ant uinum sp̃m sancti ꝑ iustitiam. ĩmun¬
di ꝑauaritiam. ⁊ tñ hñt unum baptifma
Sic enim dictum est. unum corpus .i. ec
clesia. sicut unus sp̃c. ⁊ unum baptisma.
suffragantur. Potuit enim ex eułingło tes¬
timoniuni. qued natum est. ex carne taro
deo natus est. ⁊ intulit. Progo omnes here¬
tici. ⁊ scim scisiatici omnia quetumq fa¬
ciunt carnaliter carnalia sunt. d discente
apostolo. Manisfesta enim sunt opera car
morauit. iste execictus est. qm̃ quicumq
hec faciunt. regnum dei non here ditabũt.
Deinde ad iecit ⁊ dixit. q ondempnat ita
apłs cum omiubus malis. ⁊ qui diuisionẽ
faciunt. hoc est scismatico ⁊ heretico. Bene
quod enumerans opera cartus interque ⁊
hereses sunt. inuenit ⁊ dixit omtua suul

Expanded text:
uero et alibi saepe dictum est, quomodo fiuero et alibi saepe dictum est, quomodo fieri possit, ut habeant communiter unum. baptisma qui ecclesiam non habent unam, sicut fieri potest in ipsa intus ecclesia, ut non habeant unum spiritum sancti per iustitiam et inmundi per auaritiam et tamen habeant unum baptisma. sic enim dictum est unum corpus id est ecclesia, sicut unus spiritus et unum baptisma. oni suffragantur, posuit enim ex euangelio testimonium: quod natum est de carne caro deo natus est, et intulit: ergo omnes haeretici et sehismatici omnia quaecumque faciunt carnalia sunt dicente apostolo: mani festa sunt enim apera carnmorauit, iste exsecutus est: quoniam quicumque haec faciunt regnum dei non heredi tabu ni. deinde adiecit et dixit: condemnat itaque apostolus cum omnibus malis et qui diu-isionem faciunt, hoc est schismaticos et haereticos. bene quod enumerans opera carnis, inter quae et haereses sunt, inuenit et dixit simul omnia
Abbreviated transcription (Latin):
dominus dixit ⁊ uerum est. aliud autem om¬
nis qui nascitur. ex aqua ⁊ spũ non intrabit
in regnum celorum. quod utiq falsum est.
siam ⁊ simon ille magnus natus erat exa¬
qua ⁊ sp̃u ⁊ tamen non intrauit in regtũi
celorum. Sicfieri potest ut hereticis ⁊̃ contĩ¬
gat. Aut si non nascitur. ex spn tusi qui ue¬
raci conuersione mutaturi omnes quiseculo
uerbis non factis renuntiant. non utiq de
spñ sed eex aqua sola nascuntur. Qui tamẽ
⁊ intus teste cypriano sunt. Nec̃ẽe est eñi nt
unum de duobus concedatur. Aut illi qui
fallaciter seculo renuntiant nascuntur de
sp̃u qmͣius ad ꝑnitiem non ad salutem atir
ita possunt ⁊ heretici. aut si illud quod scrip¬
tum est. sp̃c enim sanctus discipline effugi¬
et fictum. ⁊̃ ad hoc ualet ut fallatiter secu¬
Lo renunciantes non nascantur de spũ po¬
test quis baptitari aqua ⁊ non nasci desp̃u
.⁊ frustra nemesianus ait. uen sp̃c sine
aqua oꝑati potest. neç aqua sine sp̃u. Iã

Expanded text:
dominus dixit et uerum est, aliud autem \'omnis qui nascitur ex aqua et spiritu intrabit in regnum caelorum\', quod utique falsum est. nam et Simon ille magus natus erat ex aqua et spiritu et tamen non intrauit in regnum caelorum; sic fieri potest ut etiam haereticis contingat. aut si non nasci tur ex spiritu nisi qui ueraci conuersione mutatur, omnes qui saeculo uerbis et non factis renuntiant non utique de spiritu, sed ex aqua sola nascuntur, qui tamen et intus teste Cypriano sunt. necesse est enim ut unum de duobus concedatur: aut illi qui fallaciter saeculo renuntiant nascuntur de spiritu, quamuis ad perniciem, non ad salutem, adque ita possunt et haeretici, aut si illud, quod scriptum est: sanctus enim spiritus disciplinae effugiet fictum, etiam ad hoc ualet, ut fallaciter saeculo renuntiantes non nascantur de spiritu, potest quis baptizari aqua et non nasci de spiritu et frustra Nemesianus ait: neque spiritus sine aqua operari potest nec aqua sine spiritu. iam
Abbreviated transcription (Latin):
quetuq alia sancta in homine fuerunt ma¬
nus hereticis correctis imponitur. Iam de tem¬
plo dei ⁊ qiuomodo accipiendum sit. quot quot
in xp̃o baptirati estis. xp̃m in diustis. satis disꝰ¬
uisse mememini. Neq enim auari templum
dei sunt. cum scriptum sit. que societas tem¬
plo dei cum ydolis. ⁊ auaritiam idolatriam eẽ
testimonium pauli cyprianus assumpserit. In¬
duunt autem homines xp̃m. aliqñ usq ad
sacramentiim perceptionem aliqñ. ⁊ tisq ad
uite sanctificationem. Atq illud primum ⁊
bonis ⁊ malis potest esse cominune: hoc autẽ
alterum ꝓprium est bonorum ⁊ priorum. Qua¬

Expanded text:
quaecumque alia sancta in homine fuerint, maquaecumque alia sancta in homine fuerint, manus haereticis correctis inponitur. Iam de templo dei et quomodo accipiendum sit: quotquot in Christo baptizati estrs Christum induistis, satis disseruisse me memini. neque enim auari templum dei sunt, cum scriptum sit: quae societas templo dei cum idolis? et auaritiam idolatriam esse testimonium Pauli Cyprianus adsumpserit. induunt autem homines Christum aliquando usque ad sacramenti perceptionem, aliquando et usque ad uitae sanctificationem.bonis et malis est commune; hoc 152 alterum vero proprium est bonorum, in qu
Abbreviated transcription (Latin):
sancta hr̃e potueruit. baptismum tñ cominu¬
nem hr̃e cum sc̃s. Quod um satis atq ub̾¬
tismum dixit ad inuicem non posse separaris
baptismo uult intelligi separatos. Quod si
ita est cum quisq in ecc̃a catholica baptismũ
acceperit tamdiu in eo manet. qmͣdiu ⁊ in ip̃o
in ecc̃a manet. Si autem in de discesserit. disce¬
dit a baptismo. Q non ita est. Nam ideo rede¬
unti non redditur. quia cum discedẽt non amu¬
sit. Quemadinodum autem sp̃m sanctũ sic̃
hñt filu dilecti. non hñt filu maligni ⁊ tam̃
et fictum. nec tñ eum fugiet baptismus. Itaz
sicut potest baptisma ẽẽ ⁊ unde se aufert. spẽ
sanctus. ita potest esse baptisma ubi non est
ẽcc̃a. Manus autem impositio si non adhibere¬
tur. ab heresi ueniẽti: tnͣqmͣ extra omueni
culpam ẽẽ iudicaretur. ꝓpt̾ caritatis autem
copulationem quod est maximum donum.
sp̃e sancti. sine quo non ualent ad salutem.

Expanded text:
sancta haberi potuerint, baptismum tamen commusancta haberi potuerint, baptismum tamen commune habere cum sanctis, quod iam satis adque ubtismum dixit ab inuicem non posse separari et baptismo uult intellegi separatos. quod si ita est, cum quisque in ecclesia catholica baptismum acceperit, tamdiu in eo manet, quamdiu et ipse in ecclesia manet, si autem inde discesserit, discedit a baptismo. quod non ita est. nam ideo redeunti non redditur, quia cum discederet non amisit. quemadmodum autem spiritum sanctum, sicut habent filii dilecti, non habent filii maligni et tamen et fictum nec tamen eum fugiet baptismus. itaque sicut potest baptisma esse et unde se aufert spiritus sanctus, ita potest esse baptisma ubi non est ecclesia. manus autem inpositio si non adhiberetur ab haeresi uenienti, tamquam extra omnem culpam esse iudicaretur. propter caritatis autem copulationem, quod est maximum donum spiritus sancti, sine quo non ualent ad salutem
Abbreviated transcription (Latin):
sentiunt. hoc posse ⁊ intus accidere. iam satis
ut arbitror disputatum est. Apłi autem ni
cH̃ er inde preceperunt. Sed consuetudo illa
que opponebatur. cẏpriano. ab eorum tradi¬
tione exordium sumpsisse credenda est. sic̃
sunt multa que uniu̾sa tenet erẽa. ⁊ ob hoc
ta non reperiantur. At enim scriptum est
de hereticis quod a semetip̃is damptuati st̃.
temecip̃m comꝑ condempnas. his autem di¬
cit apłs. Qui predicas non furandum fura¬
ris : pc̃. S tales pro fc̃o erant illi. Qui cũ
ẽẽnt ep̃i ⁊ cum ip̃o eypriano in unitate catho¬
lica constituti. fundo insidiosis fraudibus
centis. Neq rapaces regnum dei possidebũt.
Qua pp̃ ip̃ius etiam epłe que ad pompeium
scripta est. ceteras sententias ex eisdem re¬
gulis breuit̾ ꝑcurrere non morabor. Contͣ
mandatum dei ẽẽ quod uenientes ab hereti¬
xp̃ianos qmͣuis non ħeant eandem caritatẽ
cum sanctis. sine qua nicħ prosunt quecũ

Expanded text:
sentiunt, hoc posse et intus accidere iam satis sentiunt, hoc posse et intus accidere iam satis ut arbitror disputatum est. apostoli autem nihil quidem exinde praeceperunt, sed consuetudo illa quae opponebatur Cypriano ab eorum traditione exordium sumpsisse credenda est, sicut sunt multa quae uniuersa tenet ecclesia et ob hoc ta non reperiantur. 32. At enim scriptum est de haereticis quod a semetipsis damnati sunt . temetipsum condemnas? His autem dicit Apostolus: Qui praedicas non furandum, furaris et cetera. et tales profecto erant illi, qui, cum essent episcopi et cum ipso Cypriano in unitate catholica constituti, fundos insidiosis fraudibus centis: neque rapaces regnum dei possidebunt. Quapropter ipsius etiam epistulae quae ad Pompeium scripta est ceteras sententias ex eisdem regulis breuiter percurrere non morabor. contra mandatum dei esse, quod uenientes ab haeretichristianos, quamuis non habeant eandem caritatem cum sanctis, sine qua nihil prosunt quaecumque
Abbreviated transcription (Latin):
est lauacaun qui dem hd̃ s non ei ꝓficit ad
salutem. Siautem ille a quo baptizatur ta¬
lis est. iste uero non falso ad dm̃ corde con¬
uertitur. non ab illo mortuo daptiratur. sed
ab ilło uiuo de quo dictum est. ip̃e est quibip¬
tirat. quolibet corporalr̃ opeiante baptiret.
Q aũt ait de hereticis. Si enim qui aput illos bap¬
tirantur per remissionem peccatorum. uitam e¬
tͥnam consetuntur. cur ad ecc̃am neniant res¬

Expanded text:
est, lauacrum quidem habet, sed non ei proficit ad est, lauacrum quidem habet, sed non ei proficit ad salutem? si autem ille a quo baptizatur talis est, iste uero non falso ad deum corde conuertitur, non ab illo mortuo baptizatur, sed ab illo uiuo de quo dictum est: ipse est qui baptizat, quolibet corporaliter operante baptizet. quod autem ait de haereticis: si enim qui aput illos baptizantur per remissionem peccautorum uitam aeternam consequuntur. cur ad ecc
Abbreviated transcription (Latin):
aput salomonem. Qui baptiratur a mortuo.
quid ꝓficit lauatio eius . Ꝙ utique de his qui
ab hereticis tinguntur ⁊ de tingeuentib loqui¬
tur . Si enim qui aput illos baptirantur. ꝑ re¬
missionem peccatorum uitam eternam consȩ¬
cuntur. cur ad eccãm ueniam ueniunt. Si uͦ
a mortuo nichil salutis accipiatur. ac ppea co¬
gnito errore pustino ad ueritatem conpenitẽ¬
tia reuertuntur. uno uitali baptismate quiod
in ecc̃a catholica est sanctificari debebunt. quid
sit amortuo baptitari. sine preiuiditio diligen¬
tioris eiusdem scripture considerationis alibĩa
diximus. Quero autem cur heretico solos uelit
intelligi mortuo. cum apłs palulus generals
de peccato dixerit.Stipendium peccati mors. et
iterum. Sapere aũt secundum caruem mors
est. Et cum mortuam dicat iuduam que inde¬
liciis uiuit. quomodo non st̃ mortui. qui seculo
uerbis ⁊ nou factis renuntiant. Qui ergo ꝓ¬
ficit lauatio eius qui ab a istis baptiratur.

Expanded text:
aput Salomonem: qui baptizatur a mortuo aput Salomonem: qui baptizatur a mortuo quid proficit lauatione eius? quod utique de his qui ab haereticis intinguuntur et de tinguentibus loquitur. si enim qui aput illos baptizantur per remissionem peccatorum uitam aeternam consequuntur, cur ad ecclesiam ueniunt? si uero a mortuo salutis nihil accipitur ac propterea cognito errore pristino ad ueritatem cum paenitentia reuertuntur, uno uitali baptismate quod in ecclesia catholica est sanctificari debebunt. Quid sit a mortuo baptizari sine praeiudicio diligentioris eiusdem scripturae considerationis alibi iam diximus. quaero autem cur haereticos solos uelint intellegi mortuos, cum Paulus apostolus generaliter de peccato dixerit: stipendium peccati mors, et iterum: sapere autem secundum carnem mors est. et cum mortuam dicat uiduam quae in deliciis uiuit, quomodo non sunt mortui qui saeculo uerbis et non factis renuntiant? quid ergo proficit lauatio eius qui
Abbreviated transcription (Latin):
sinum matris ecc̃e accurunt accurrunt
baptitentur. ut mens heretica que diuturua
tabe polluta est sanctificatione lauacri purga¬
ta in melius reformetur. Fortassis iste qui in
diuturna tabe purgãdam cãm posuit. curdebe¬
rent heretici baptitari parceret eis qui mau¬
qmͣ heresem irruentes. exiguo illic tempore
fuissent ⁊ cito correcti ad catholicam inde inis¬
grassent Deuide ⁊ ip̃e panuim attendit. ita dicip&¬
se. Ut miqui omines qui ad illam petram iu
qua ecc̃a significatur accurrunt baptirentur.
ut mens iniqua que extra petram in arena edi¬
ficabat andiende uerba xp̃i. ⁊ non faciendo sauc¬
tificatione lauacri purgata in melius reformet᷑.
⁊ tã non fitsi iã baptitati sunt. etiam si prodẽ¬
tur. tales fuisse cum baptirarentur. id est ut
seculo uerbis ⁊ non fc̃is renuntiarent & uetus
aburucca dixit. Qui fide uiumus. obsequi his
que instruendis nobis aute predicta sunt credu¬
la obseruatione debemus. Nam scriptum est

Expanded text:
sinum matris Ecclesiae accurrunt, baptizentur; ut mens haeretica, quae diuturna tabe polluta est, sanctificatione lavacri purgata in melius reformetur. 64. Fortassis iste qui in diuturna tabe purganda causam posuit, cur deberent haeretici baptizari, parceret eis qui in aliquam haeresim irruentes exiguo illic tempore fuissent, et cito correcti ad Catholicam inde migrassent. Deinde et ipse parum advertit, ita dici posse, ut iniqui omnes qui ad illam petram in qua Ecclesia significatur, accurrunt, baptizentur; ut mens iniqua quae extra petram in arena aedificabat audiendo verba Christi et non faciendo, sanctificatione lauacri purgata in melius reformetur; et tamen non fit, si iam baptizati sunt, etiam si probentur tales fuisse cum baptizarentur, id est ut saeculo uerbis et non factis renuntiarent. Quietus a Buruc quae instruendis nobis ante praedicta sunt credula obseruatione debemus. nam scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
henti apprehendunt que concupiscunt. De¬
serit autem uiam suam ⁊ a semita ange¬
li sui ęrat ereit. ⁊ ingreditur per auia loea.
atq arida ⁊ terram destinatam siti. conse¬
quitur antem manib infructuosa not
hereticus tm̃. Si omnis qui male uiuit. qr
omnis iusticia fructuosa est. ⁊ omnis uriqͥ̃¬
tas infrustuosa. Qui uero aquam alienã
de fonte extraneo bibunt. non heretici tm̃
sunt. S omnes qui non uiuñt. secundum
ea que docet deus . ⁊ uiuunt secundum ea
que decet liabolus. Nam si de baptismo dice¬
te ablueris. Iam uero quod domimis ait.
ñ quis natus fuert eexͥ qua ⁊ spũ non po¬
test introire in regnum dei. quid eum ad¬
uiuet. ad id quod putat omnino non uideo.
Aluid est enim. omnisqui intrabit in regn¬
um celorum. prius naci nascitur. eraqua ⁊¬

Expanded text:
hendunt quae concupiscunt. dehendunt quae concupiscunt. deserit autem uias uineae suae et a semita agelli sui errat et ingreditur per auia loca adque arida et terram destinatam siti, consequitur autem manibus infructuosa non haereticus tantum sed omnis qui male uiuit, quia omnis iustitia fructuosa est et omnis iniquitas infructuosa. qui uero aquam alienam de fonte extraneo bibunt, non haeretici tantum sunt, sed omnes qui non uiuunt secundum ea quae docet deus et uiuunt secundum ea quae docet diabolus. nam si de baptismo dicete ablueris\'. iam uero quod dominus ait: nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu, non potest introire in regnum dei, quid eum adiuuet ad id quod putat omnino non uideo. aliud est enim \'omnis qui intrabit in regnum caelorum prius renascitur ex aqua
Abbreviated transcription (Latin):
Si hereticorum est baptismus qui ꝑhere¬
ticos datur. auarorum ⁊ homicidarum est.
qui intus atalib datur. Si autem hoc isto¬
rum non est. nec illorum illud est. Ac per
hoc aput quoscumq sit xp̃i est. Nouatus
a thaniogade quid fecerit dixit. non antẽ
aliquid attulit unde se ostenderet facere
debuisse quod fecit. Nominauit enum testi¬
monium scripturarum. ⁊ de cretum colle¬
gaium. S non inde aliquid protulit quod
desiderare possemus. Nemesiamus aũt an
thũbinus multa posuit testimonia scriptu¬
rarum. S pro sententia citholice qmͣ dech
declarandam ⁊ commendandam sus cepiniꝰ.
multa locutus est. Nisi forte putandum ẽ.
quia non fidit infalsis qui fidit inspe re¬
rum temporalum. sicut omnes auari. at
raptores. ⁊ qui seculo non factis s uerbis
renuntiant. quales tñ intus ⁊ baptirare. Et
baptitari etiam cyprianus est testis. Ip̃i
secuntur ⁊̃ aues uolantes. quia non appre¬

Expanded text:
Si haereticorum est baptismus qui per haereSi haereticorum est baptismus qui per haereticos datur, auarorum et homicidarum est qui intus a talibus datur. si\' autem hoc istorum non est, nec illud illorum est, ac per hoc aput quoscumque sit Christi est. Nouatus a Thamugade quid fecerit dixit, non! autem aliquid adtulit, unde se ostenderet facere debuisse quod: fecit. nominauit enim testimonium scripturarum et decretum collegarum, sed non inde aliquid protulit quod considerare possemus. Nemesianus autem a Tubunis multa posuit testimonia scripturarum, sed pro sententia catholicae quam declarandam et conmendandam suscepimus multa locutus est nisi forte putandum est, quia non fidit in falsis qui fidit in spe rerum temporalium, sicut omnes auari adque raptores et qui saeculo non factis sed uerbis renuntiant, quales tamen intus et. baptizare et baptizari etiam Cyprianus est testis. ipsi sequuntur etiam aues uolantes, quia non adpre
Abbreviated transcription (Latin):
est autem quod ui adungit ⁊dicit. quam
rem fr̃es fugere ac uitare debemus. ⁊ atan¬
to scelere nes separare:Si enim hoc ita dicit.
ut ista non faciat. nec approbet. alia res est
Si autem ut diuessa sentientes dampnet¬
⁊ segreget. prior resistit uerbis ꝙypriani qui¬
b ait. Neminem iudicãtes ã a iuire commu¬
tionus aliquem si diuersum sensent amonẽ¬
tes. Ad ea que felix amigripa dixit. hoc di
dunt. Est antem in eis. Nam id non recipiũt
redeuntes. nen ob aliud nisi quia non amise
rant recedentes. Ꝙ autem ait. nam que fors
ex ercentur nullum hñt salutis effectum. cõ¬
sensio. ⁊ omnino uerum ẽẽ concedo. Aliud
est enum non ibi eẽ. aliud a nullum hr̃e. sa¬
lutis effectum. uenientibus enu ad catho¬
licam pacem prodest incipiunt. que foris
in etant s non ꝓterant. Poli carpo enun adru¬
mentino qmͣ dixit. qui hereticorum baptis¬
mum probam nr̃m euacuant. respondemꝰ.

Expanded text:
est autem quod adiungit et dicit: quam est autem quod adiungit et dicit: quam rem, fratres, fugere ac uitare debemus et a tanto scelere nos separare? si enim hoc ita dicit, ut ista non faciat nec adprobet, alia res est; si autem, ut diuersa sentientes damnet et segreget prior, resistit uerbis Cypriani quibus ait: neminem iudicantes aut a iure communionis aliquem si diuersum senserit amouentes . Ad ea qudunt. Est autem in eis; nam id non recipiunt redeuntes, non ob aliud nisi quia non amisrant recedentes. quod autem ait: nam quae foris exercentur nullum habent salutis effectum, consentio et omnino uerum esse credo. aliud est enim non ibi esse, aliud nullum habere salutis effectum. uenientibus enim ad catholicam pacem prodesse incipiunt quae foris inerant, sed non proderant. Polycarpo autem Adrumetino, quoniam dixit: qui haereticorum baptismum probant nostrum euacuant, respondemus:
Abbreviated transcription (Latin):
phemi. qr ꝑ eorum perditos actus nomini xp̃i¬
ano derogatur. ⁊ ꝓphani. quia ab illa illo dei
santuario sp̃ualiter intĩore secdusi sunt. ⁊ sac̾¬
legi. quia in se ipis templum dei male uiuen¬
do corrumpunt. ⁊ autistes diaboli quia frau¬
di ⁊ auantie que est ydolatria seruiunt. Ta¬
les autem non nullos inmo plurimos ⁊apl̃s
tur. Qur ergo isti baptitant. Nur etiam qͥ¬
dam qui seculo uerbis ⁊ conon factis renun¬
tiant. ab huius modi morib non mutati bip¬
titantur. ⁊ qnͣdo mutantur non rebaptiran¬
tur. Iam uero quod indignatur ⁊ dicit. ec¬
desie ad qualia cogitur ecc̃a consentire. et
sine bap̃o ⁊ uenia delictorum cominumeare
compellitur. nͥ eent cet̃i ep̃i quialiq adis¬
ta compellerent. non utiq diceret Unum os¬
tenditur illos etiam tunc ueriosa sentisse. qͥ
non retesserunt a pristina consuetudine. que
postea concilii uniuersitate firmata est. Qͥd

Expanded text:
sphemi, quia per eorum perditos actus nomini christisphemi, quia per eorum perditos actus nomini christiano derogatur; et profani, quia ab illo Dei sanctuario spiritualiter interiore seclusi sunt; et sacrilegi, quia in se ipsis templum Dei male vivendo corrumpunt; et antistites diaboli, quia fraudi et avaritiae, quae est idololatria, serviunt. Tales autem nonnullos, imo plurimos, et apoesse testantur. Cur ergo isti baptizant? Cur etiam quidam qui saeculo verbis et non factis renuntiant, ab hujusmodi moribus non mutati baptizantur, et quando mutantur non rebaptizantur? Jamvero quod indignatur et dicit, Ecce ad qualia Ecclesia cogitur consentire, et sine baptismo et uenia delictorum communicare conpellitur, nisi essent ceteri episcopi qui alios ad ista compellerent, non utique diceret. unde ostenditur illos etiam tunc ueriora sensisse, qui non recesserunt a pristina consuetudine quae postea concilii uniuersitate firmata est. quid
Abbreviated transcription (Latin):
tenere. quod soli ecc̃e a deo concessum est.
Ad hec respondeo. qm̃ quisquis iti ⁊ intus cõ¬
fitetur se deum cognosse. fc̃s a ũt negit.
quales sunt auan. inuidi. ⁊ pp̃ qui fr̃num¬
odium nron ieo s sancti iohannis apłi testi¬
monio dñr homicide. ⁊ spem non hnt. quia
malam conscĩam gerunt. ⁊ ꝑfidi sunt quia
non id agunt quod deo nouerunt ⁊ mendaces.
quia falsa profitentur. ⁊demoniaa. quia di¬
abolo ⁊ angelis euis in suo corde prebent lo
cum. ⁊ uerbar eorum puteri putredinem ope¬
rantur. cum corrupunt bones mores ꝑcollo¬
quia mala. ⁊fideles sunt qm̃ deus quod tali¬
b minatur irrident. ⁊ scelerati. quia nefarie
uiuunt. ⁊anteꝑ antixp̃i quia mores eorum
xp̃o aduersantur. ⁊ a deo maledicti. quia u̾q
tales sancta scriptura exetratur. ⁊ mortuiqͥ
carent uita usticie. ⁊ impacati qui a contri¬
rus factis cum dei sernone confligunt ⁊ bla¬

Expanded text:
tenere quod soli, ecclesiae a Domino concetenere quod soli, ecclesiae a Domino conceAd haec respondeo, quoniam quisquis etiam intus confitetur se deum nosse, factis quales sunt auari et inuidi et qui prodium, non meo, sed sancti Joannis apostoli testimonio dicuntur homicidae ; et spem non habent, quia malam conscientiam gerunt; et perfidi sunt, quia non id agunt quod Deo voverunt; et mendaces, quia falsa profitentur; et daemoniaci, quia diabolo et angelis ejus in suo corde locum praebent; et verba eorum putredinem operantur, cum corrumpunt bonos mores per colloquia mala; et infideles sunt, quoniam quod Deus talibus minatur irrident; et scelerati, quia nefarie vivunt; et antichristi, quia mores eorum Christo adversantur; et a Deo maledicti, quia ubique tales sancta Scriptura exsecratur; et mortui, quia carent vita justitiae; et impacati, quia contrariis factis cum Dei sermone confligunt; et bla