comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cionem ꝑficiat qͣtuiꝰ ⁊ regi ꝓmocõnis eius ubior
causa suppetat: a me ꝑacta legacõne diut num
fructum seruicii post laborem gracius amples¬
tatur. Quod ubi regi ꝑsuasum est: ilicomiaio
stmpsit petro de castro nouo quitũt in apulea
capitanens erat uti rob̾to de scõ iohẽ inueueci¬
am trausituro nauem fragilem a uetustate
disolutam. uautasqr iaris inscios. meites. ⁊ ĩ¬
ꝓuidos assignaret ut ⁊ putrida nauis ad quos¬
libet undarum insultus fatiscens nõ suffic̾et sinũ
adriaticum transmeti: nec ille nautaꝵ ꝑicia pos¬
set incolumis conseruari. Qui tracecto faro cum ĩ
apuiliam ꝑuenisset: tranensis archiept̃ ei nõ so¬
lum hoc uerbis exposuit. s ⁊ ip̃nis ondit lict̾as
admmirati. at ille prudenticonsilio nõ ueritꝰ salutẽ
suam auro redimere. ꝓpriis sumptib uanem nau¬
tasq conduxit. ⁊ licet młtis fatigatus ꝑitulis in¬

Expanded text:
tionem perficiat, quatinus et regi promotionis eius uberior tionem perficiat, quatinus et regi promotionis eius uberior causa suppetat, et ille, peracta legatione, diuturni fructum seruitii post laborem gratius amplectetur. 24.23 Quod ubi regi persuasum est, illico Maio scripsit Petro de Castro Nouo, qui tunc in Apulia capitaneus erat, uti Roberto de Sancto Iohanne in Venetiam transituro nauem fragilem et uetustate dissolutam nautasque maris inscios inertes et imouidos assignaret, ut et putrida nauis ad quoslibet undarum insultus fatiscens, non sufficeret sinum Adriaticum transmeare, nec ille nautarum peritia posset incolumis conseruari. 24.24 Qui, traiecto Faro, cum in Apuliam peruenisset, Tranensis archiepiscopus ei non solum hoc uerbis exposuit, sed et ipsius ostendit litteras admirati. 24.25 At ille prudenti consilio non ueritus salutem suam auro redimere, propriis sumptibus nauem nautasque conduxit, et licet multis fatigatus periculis, in
Abbreviated transcription (Latin):
nidis aunsce̾t. nũqm sic adu̾sa deiecit. ut fudem
suam uellet potencium uroꝵ grã uł cuiuslibet
dignitatis p̃cio nũdinati. hinc oum archiep̃c latẽ¬
ti semꝑ odioꝑsecutus: parum ꝓfecit. cũ młtas
adu̾sus eum ꝯsinoꝵ machinas erexisset. hinc ad¬
uratus eicum aꝑte nõposset occulte paranis in¬
sidias obfuit quid̾. s uex omĩo qd̾ optabat effecit
Cum enĩrex a nemine rogatus uł monitus in
id incidisset uoluntatis ut p̃dc̃o rob̾to canceliari¬
acim date decerneret. idq maio cognouisset ip̃i
regis indicio: laudauit eius suꝑ hoc uoluntatem
diceus hoc equitati congtu̾e ⁊ regnatis eẽ mares¬
tatus dignũ ꝓpoitum ut qui fidelit̾ ei diuq seruie¬
tint tandem regie lib̾tatis bñficio nõ fraudentur
uerumqr legatos inueneciam curia unitdendos
eẽ ꝓuid̾it.: ⁊ ad hoc ipñs tob̾ti fidem ⁊ industriã
conscet eẽ ꝑutilem: expedite ut haus prius lega¬

Expanded text:
nidis admisceret; nunquam sic aduersa deiecnidis admisceret; nunquam sic aduersa deiecpotentium virorum gratia vel cuiuslibet dignitatis pretio nundinari. Hinc eum archiepiscopus latenti semper odio prosecutus, parum perfecit, cum multas adversus eum consiliorum machinas erexisset. hinc admiratus ei, cum aperte non posset, occulte parans insidias, obfuit quidem, sed nec omnino quod optabat effecit. cum enim rex, a nemine rogatus vel monitus, in id incidisset voluntatis ut predicto Roberto cancellariatum dare decerneret, idque Maio cognovisset ipsius regis indicio, laudavit eius super hoc voluntatem, dicens: hoc equitati congruere et regnantis esse maiestate dignum propositum, ut qui fideliter ei diuque servierint, tandem regie liberalitatis in beneficio non fraudentur; verum quia legatos Venetiam curia mictendos esse prouiderit, et ad hoc ipsius Roberti fidem et industriam constet esse perutilem, expedire, ut hanc prius lega
Abbreviated transcription (Latin):
utiq nemine ꝓhibente cuutatem ingressus occu¬
pase palacium. ip̃mq regem in uincula cometis¬
se. S alio fretus consino cacabum tursus iter m¬
stituit. Int̾ hec aũt subitus messauensiũ galea¬
rum aduentus ciuium metu sulato. regi quoꝙ
spem resticuit s ⁊ multimilites ex int̾iorib sio¬
ne ꝑtib ad auxilium tegis consiterant qrtinu
illi roboris ꝯccerscebat: tm̃aduĩse ꝑti dufidentie
ac formndinis accedebat. statuit ergo resumpro
sputum fortua respirante progredi ⁊ hrrmuta¬
te legacõnis abiecta regiam niuerbis p̃tendere
dignitatem cum nichil un facilius eẽt qmͣ ab hu¬
uulitate ad supbiam cñsuolare. suirsus itaq ad
fideiuirumiquẽ iilla ꝯuitatoꝵ unqm societio
nulla ꝑsetucõnis ꝓcelia tum totum sepe regnum
concut̾et: ab eo cui semꝑ in heserat ꝓpoit̃o fiderta¬
cis auulsit. Aũqm eumblanda fortimna sicextr
uit ⁊umate beniguitati suꝑbie quicqͣm aut cerã¬

Expanded text:
utique, nemine prohibente, civitatem ingressus occuutique, nemine prohibente, civitatem ingressus occupasse palatium, ipsumque regem in vincula coniecisse. sed alio fretus consilio, Cacabum rursus iter instituit. Inter hec autem subitus Messanensium galearum adventus, civium metu sublato, regi quoque spem restituit, sed et multi milites ex interioribus Sicilie partibus ad auxilium regis confluxerant, quantum illi roboris accrescebat, tantum adverse parti diffidentie ac formidinis accedebat. Statuit ergo, resumpto spiritu, cum fortuna respirante progredi, et humilitate legationis abiecta, regiam in verbis pretendere dignitatem, cum nichil illi facilius esset quam ab humilitate ad superbiam transvolare. Rursus itaque ad fidei uirum, quem nulla coniuratorum unquam societas, nulla persecutionis procella, cum totum sepe regnum concuteret, ab eo, cui semper inheserat, proposito fidelitatis auulsit; nunquam eum blanda fortuna sic extulit, ut innatae benignitati superbiae quicquam aut tiran
Abbreviated transcription (Latin):
quotrũq galeas possent uiris ariuisq diligent̾
instructas sine dilacõne sibi tͣnͣsmitt̾ent. At u̾o
panormi imlitũ aduentu p̾cognito idẽ erat deso¬
late muserereq faciem ciuitatis. ciues trepidos. pa¬
uentes atconitos. ꝯmẽmq fame strepitum ar¬
rectis aurib haurientes ⁊ auditis aminũ cõfor¬
mantes rumorib. Alii matheo boũ. qmͣ pͥmum
ueniret sese ded̾e cogitabant. aliiqr socios eius
offenderant: timebant se suaq p̾dam fore nili¬
tib. slemocimum spem in ariuis posueratinẽo
de ciuitatis defensione sollicitus erat. hiis acce¬
debat ꝙ amione deficientis mopia future famis
intoleranciam minabat᷑. uec enĩ iam frum̃tum
eo pot̾at de locis finitimis comportari. cumex om̃
ꝑte uiaꝵ tnͣsitus milites custodirent. sͥ murde
ꝑ turbata erant confusaq omĩa. & si quidem maths
boñ. in offenso ꝑgens itim̃c ꝓpius acgessisset: pot̾at

Expanded text:
quotcumque galeas possent viris armisque diligenter quotcumque galeas possent viris armisque diligenter instructas, sine dilatione sibi transmicterent. At vero Panormi militum adventu precognito, videre erat desolate miserateque faciem civitatis; cives trepidos, paventes, attonitos omnemque fame strepitum arrectis auribus haurientes, et auditis animum conformantes rumoribus; alii Matheo Bonello, quum primum veniret, sese dedere cogitabant; alii, quia socios eius offenderant, timebant se suaque predam fore militibus; nemo civium spem in armis posuerat; nemo de civitatis defensione sollicitus erat. Hiis accedebat quod annone deficientis inopia future famis intolerantiam minabatur, nec enim iam frumentum eo poterat de locis finitimis comportari, cum ex omni parte viarum transitus milites custodirent. igitur in urbe perturbata erant confusaque omnia, et siquidem Matheus Bonellus, inoffenso pergens itinere, propius accessisset, poterat
Abbreviated transcription (Latin):
uiros nobiles seq cum illis hoc regem postulare
tituas consuetudines qͣs auus eius Rog̃ comesa
rob̾to guischardo prius introductas obserua
cessorum statuta uiti uolu̾it: hoc eosimmime
diucius ꝑpessuros. ¶ hec ad regem legatis defe¬
rentib. respondit male se regno priuari ł mor¬
ti si uccẽ sit audacter occurr̾e: qmi ab oometuuł
iinis indignũ sepactum eliciant. Quod si depo¬
sitis armis dimissis q ꝓditorib ad se pacifice ue¬
mentes aliquid postuau̾int: facilius eosꝙ pecie¬
rint adepturos. Quod ubicatabi relatum ẽ displi¬
cuit uinũsis qui aderaut ⁊ math̾i culpantes igna¬
uiam: ꝑsuaserunt ei ut ad obsidendam urbem ac¬
ced̾e̾t. Quoꝵ ille consiliis ad quiescens. pauormũ
ꝓfectus est trib q fere milib ꝓcul ab urbe tum
imlitib suis consedit. Rcex aũt int̾im messanã
initcit nũcios ad stratigotũ ppłuiq ciuitatis ut

Expanded text:
uiros nobiles, seque cum illis, hoc regem postulare,uiros nobiles, seque cum illis, hoc regem postulare,tituat consuetudines, quas auus eius Rogerius comes a Roberto Guischardo prius introductas obseruaucontra antecessorum statuta niti uoluerit, hoc eos minime diutius perpessuros. 24.8 Haec ad regem legatis deferentibus, respondit malle se regno priuari, uel morti, si necesse sit, audacter occurrere, quam ab eo metu uel minis indignum se pactum eliciant. 24.9 Quod si depositis armis dimissisque proditoribus, ad se pacifice uenientes aliquid postulauerint, facilius eos, rint adepturos. Quod ubi Cacabi relatum est, displicuit universis qui aderant, et Mathei culpantes ignaviam, persuaserunt ei ut ad obsidendam urbem accederet. Quorum ille consiliis adquiescens, Panormum profectus est, tribusque fere milibus procul ab urbe cum militibus suis consedit. rex autem interim Messanam mittit nuncios ad stratigotum populumque civitatis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Mone nnigentib ille responde. mĩqmcoriũ
se quos ꝓditores appellent scelendor consentisse
uetr coꝵ scusse aut approbasse consaur̃s tirãm¬
tuam ⁊ cnudele fuisse tot iutos nobuesad secõ¬
fumentes nõ recipe. capitalib piculis exponẽ¬
cos. Enĩ iło regem si sua diligent᷑ facta discuci¬
lud insexuitutem se redigi tamdi sustiue¬
uiit.: qm̃ quod adu̾sus eum młtu iuiuriis pro¬
uotati uix candẽ in paciencia dolotis exarse
iisertimũ eẽ uł apud seruilis condicõuis ho¬
imines filias suas innuptas domi toto uitẽ
cempe ꝑman̾e. Nec em̃ mt̾ eos absq pmissio¬
ne curie mat̾monia posse contrahi ad eoq
difficile ꝑmissionem hanc hactemis ĩpetratam
ut alias quid̾ tũc demũ lic̾e̾t impetui dan cum
iam onsem spem sobolis senectus ingruens
sustulisset. anasu̾o ꝑpetua uirginitate dãpna¬
tassiue spe ꝯiugii decessisse. Nũc aũt totius regni

Expanded text:
ione fungentibus ille respondit: nunquam eorum ione fungentibus ille respondit: nunquam eorum se, quos proditores appellent, sceleribus consensisse, nec eorum scisse aut approbasse consilium, sed tirannicum et crudele fuisse tot uiros nobiles ad se confugientes non recipere, capitalibus periculis exponendos. 24.4 Enimuero regem, si sua diligenter facta discutilud in seruitutem se redigi tam diu sustinuerint, quam quod aduersus eum, multis iniuriis prouocati, uix tandem impatientia doloris exarsermiserrimum esse uel apud seruilis conditionis homines filias suas innuptas domi toto uitae tempore permanere: nec enim inter eos absque permissione curiae matrimonia posse contrahi, adeoque difficile permissionem hanc hactenus impetratam, ut alias quidem tunc demum liceret nuptui dari, cum iam omnem spem sobolis senectus ingruens sustulisset, alias uero perpetua uirginitate dampnatas sine spe coniugii decessisse. 24.6 Nunc autem totius regni
Abbreviated transcription (Latin):
munitatem concessit. ut om̃s ciues panormitam¬
uictualia sua uł empta uł ex agris ⁊ uieis suis
collecta lib̾e possent inferre. uich̾q ab eis eo uoiẽ
quis exig̾et. Quod plebi gratissimil fuit: rem se
uũc adeptos eẽ qmdiu desid̾atam nũqmͣ po¬
tuerat impetrare. Int̾ea panormi. nũciatũ
est sỹ monẽ quem pͥncipem appellebant tan¬
credum ducis filiũ. Willmsi alesinũ. alexandrũ
comuĩsanensẽ. Rog̾̃iũ solanũ filiũ comitis symo¬
nis spurium Aliosq quotquot incaptõne ir-¬
gis ꝯsenserant: cũ math̾o boñ cacabi eẽ płimã¬
q inilicũ multitudĩem illis adiunctam. Pla¬
cuit igitur ad ip̃m mathm̃ miiti legatos ut
sciscitent᷑ ab eo quid erga regem gerat amini
quid ħ sibi uelit militum adiuiacõ. quid ne
sefacturũ ꝓponat. dicant q nõ ꝯportitisse illũ
pditoꝵ contis muiusceri uł eqs post audita
q protrauant scolera recepise hac aũt begta¬

Expanded text:
munitatem concessit, ut ommunitatem concessit, ut omuictualia sua, uel empta uel ex agris et uineis suis collecta, libere possent inferre, nichilque ab ipsis eo nomine quis exigeret. 23.20 Quod plebi gratissimum fuit, rem se nunc adeptos esse, quam diu desideratam nunquam potuerant impetrare. 24.1 Interea Panormi nuntiatum est Symonem, quem principem appellabant, Tancredum, ducis filium, Willelmum Alesinum, Alexandrum Conuersanensem, Rogerium Sclauum, filium comitis Symonis spurium, aliosque, quotquot in captione regis consenserant, cum Matheo Bonello Cacabi esse plurimamque militum multitudinem illis adiunctam. 24.2 Placuit igitur ad ipsum Matheum mitti legatos, ut sciscitentur ab eo, quid erga regem gerat animi, quid haec sibi uelit militum adunatio, quidue se facturum proponat, dicantque non oportuisse illum proditorum consiliis immisceri, uel eos, post audita, quae perpetrauerant, scelera, recepisse. 24.3 Hac autem legat
Abbreviated transcription (Latin):
moliri conting̾et. nõ satis certum inquieus quo
se contulissent aut quos hr̃ent in sicilia fautores
quoꝵ freti consilio tantũ facinꝰ ꝑpetrassent. adie¬
cit eciam id sibi m̾itis suis exigentib ob multa
mala que fec̾at actidisse: ⁊ hoc se quid̾ cognosce̾ ħ
fateri. deinceps que sic acturum: ut inflictum sͥ
diuinitus correctõnis flagellum nequaqͣm obsti¬
nato uideat᷑ animo ꝑcepisse.si quid a subiectis sͥ
ppsis quod iuste dari debebat postulet᷑: nõ difficile
concessurum. consuetudines etiam suis introduc¬
tas temꝑib que uł uistam ppłi lib̾tatem minuere
uł eos iniquis grauare uideant᷑ onerib: placere
sibi penitus antiqͣri. De cetero cuĩ male se diligi
qmͣ timeri. ħ ⁊ hiis simibia q̃ rex ñ sũ lacrimis
demissus nõ loquebat᷑. electus siracusanus uir
lict̾atissimꝰ ⁊ eloqũs ad ppłm referebat. ut autem
illoꝵ sibi plenius conciliaret grãm portaꝵ eis ini¬

Expanded text:
moliri contingeret, non satis certum inquiens quo moliri contingeret, non satis certum inquiens quo se contulissent, aut quos haberent in Sicilia fautores quorum freti consilio tantum facinus perpetrassent. adiecit etiam id sibi, meritis suis exigentibus, ob multa mala que fecerat accidisse, et hoc se quidem cognoscere, hoc fateri; deincepsque sic acturum ut inflictum sibi divinitus correctionis flagellum nequaquam obstinato videatur animo percepisse. Si quid a subiectis sibi populis quod iuste dari debeat postuletur, non difficile concessurum, consuetudines etiam suis introductas temporibus, que vel iustam populi libertatem minuere, vel eos iniquis gravare videantur oneribus, placere sibi penitus antiquari. de cetero enim malle se diligi quam timeri. Hec et his similia que rex non sine lacrimis demissius loquebatur, electus Siracusanus, vir licteratissimus et eloquens, ad populum referebat. Ut autem illorum sibi plenius conciliaret gratiam, portarum eis im
Abbreviated transcription (Latin):
memor humi sedebat flens in consolabiit et in
stuporem ex dolore conu̾sus: catenꝰ malis q̃ sibi
atidant memoriam hebetẽq merore mentem
infixerat : ut ueq sui curam gereret: neq quid
sibi capiendum eẽt consilii cũ eius hostes undi¬
q secus ĩnuiu̾ent: ad auimũ reuocaret. aꝑtis
etiar ⁊ inobseruatis palacii forib om̃s ad seue¬
uientes beuigne ac familiarit᷑ admittebat. suũ
illis dolorem ⁊ luctus causam insimans. ut a mł¬
tiseciam qui prius euni oderant lacͥmas extorq̃r
consolandũ eum uen̾ant descendit in aulam q̃
palacio ꝯiuncta erat: iussitq ppłm ꝯuocari eo ꝙ
amplitudo loci capiende multitudim uulgi susfĩ¬
ceret. Ac pͥmũ fidem illoꝵ ꝯmendaus gͣtesq rere¬
tens ꝙ eum de ꝓdicoꝵ manib abstraxissent dehĩc
exhortatus est: ut in ea qua ceꝑant fidelitate per¬
man̾ent. si quid adũsus eũ deinceps hostes suos

Expanded text:
memor, humi sedebat flens inconsolabiliter, et in memor, humi sedebat flens inconsolabiliter, et in stuporem ex dolore conversus, eatenus malis que sibi acciderant memoriam hebetemque merore mentem infixerat, ut neque sui curam gereret, neque quid sibi capiendum esset consilii, cum eius hostes undique secus imminerent, ad animum revocaret. apertis etiam et inobservatis palacii foribus, omnes ad se venientes benigne ac familiariter admictebat, suum illis dolorem et luctus causam insinuans, ut a multis etiam qui prius eum oderant lacrimas extorquerconsolandum eum venerant, descendit in aulam que palatio coniuncta erat, iussitque populum convocari, eo quod amplitudo loci capiende multitudini vulgi sufficeret. ac primum fidem illorum commendans gratesque referens quod eum de proditorum manibus abstraxissent, dehinc exhortatus est ut in ea qua ceperant fidelitate permanerent, si quid adversus eum deinceps hostes suos
Abbreviated transcription (Latin):
duce sublato.Xͫ distulit ut regnatet quos eorum
setuturos uestigia quoꝵ noĩa sortiti fuerant. nẽo
caute ꝓspic̾et: sagnta ꝑcussus est. nec eius rei satis
certum auctorem fama ꝓduxit. Cõmunis tũ om̃iũ
opinio tanti sceleris culpam indariũ hostiarium re¬
fiuidebat. Alii u̾o qui secreta palacii facebant᷑ se ple¬
nius agnosc̾e. negabant eius efficacie fusse uuluꝰ
acceptum. ut mortem inferre sufficẽt. ip̃iq regi⁊
putabant eius atrocitatem criminis ĩputandam
Cum enĩ ut aiebant lib̾ato pr̃i puer applaudens occ᷑¬
reret: pat̾ indignatus quod illum quasi sibi p̃latũ
hostes sin regem appellau̾ant: repulit eum a se ⁊
calce pertussum qnͣtũ potuit impetu ꝓturbauit.
uñ uix ille dis digressus: ad reginam q̃ passus fu̾at
ꝓtulit. nec multum postea supuytit. Rexitaq tam
acce ptis incomodis qmͣ rei pudore uehemẽtusime
pturbatus. abiecta ueste regia sueq digintatus ⁊¬

Expanded text:
duce sublato, Willelmum distulit ut regnaret; quos eorum duce sublato, Willelmum distulit ut regnaret; quos eorum secuturos vestigia, quorum nomina sortiti fuerant, nemo caute prospiceret, sagitta percussus est, nec eius rei satis certum auctorem fama produxit. Communis tamen omnium opinio tanti sceleris culpam in Darium hostiarium refundebat. alii vero, qui secreta palatii fatebantur se plenius agnoscere, negabant eius efficacie fuisse vulnus acceptum ut mortem inferre sufficeret, ipsique regi putabant eius atrocitatem criminis imputandam. cum enim, ut aiebant, liberato patri puer applaudens accurreret, pater indignatus quod illum quasi sibi prelatum hostes sui regem appellaverant, repulit eum a se et calce percussum, quanto potuit impetu proturbavit. unde vix ille digressus, ad reginam que passus fuerat pertulit, nec multum postea supervixit. rex itaque tam acceptis incommodis, quam rei pudore vehementissime perturbatus, abiecta veste regia, sueque dignitatis im
Abbreviated transcription (Latin):
S ⁊ aliam irreꝑabuem quidẽ in multa temꝑa
iacturani sustinuit int̾fecto Roger̾ duce cuiꝰ supra
meminmꝰ qui tam aui qmͣ patrui morib ultra
qm etas exig̾et iam euidentissime ceꝑat insiguir
et alt̾ius quidem prudenciam. alt̾ius u̾o benignita¬
tem cum uttiusq noĩe p̾ferebat. Expediret quid
sicilie ꝑpetuo regem carcete detim̾. uł certe capita¬
leni subisse seutenciam. uetam felicis indolis aus
careat eam sibi circa regum filios consuetudinem
iundicauit ut morti meliores pͥmũ obiciat. eos
sibi reges constituens: ꝑ quos in ea ꝑpetue possit
tiramndis pͥuilegiũ conseruari. sic olim Roger̃
ducem apulie unice benignitatis ac dulcedinis
uitũ p̾mat᷑a morte sustulit. ut. uo̾. regnandi nõ
deeẽt octasio. qui qnͣtũ eius fr̃ prudenciam ⁊ man¬
suetudĩem aude fuerat amplexatus. tm̃ crude¬
litati studuit ⁊ ineptie deseruire. sic ⁊ nũc Roger̾

Expanded text:
sed et aliam irreparabilem quidem in multa tempora sed et aliam irreparabilem quidem in multa tempora iacturam sustinuit, interfecto Rogerio duce, cuius supra meminimus, qui tam avi quam patrui moribus ultra quam id etatis exigeret iam evidentissime ceperat insigniri, et alterius quidem prudentiam, alterius vero benignitatem cum utriusque nomine preferebat. expediret quidem Sicilie perpetuo regem carcere detineri, vel certe capitalem subisse sententiam, ne tam felicis indolis auspandoque careat, eam sibi circa regum filios consuetudinem vindicavit, ut morti meliores primum obiciat, eos sibi reges constituens per quos in ea perpetue possit tyrampnidis privilegium conservari. sic olim Rogerium ducem Apulie, unice benignitatis ac dulcedinis virum, prematura morte sustulit ut Willelmo regnandi non deesset occasio, qui quantum eius frater prudentiam et mansuetudinem avide fuerat amplexatus, tantum crudelitati studuit et ineptie deservire. Sic et nunc, Rogerio
Abbreviated transcription (Latin):
tat. Echinc ad iohatie feneilras einn ꝑducunt.
Tunc uo uiso rege tocius multitudinis qͥl amor
et tumultus ingens exoritur portas ocius postu¬
lant aꝑiri. censentq non oꝑtere ꝓditores euad̾e.
Rex autẽ ruanu filenciũ inducens iubet eos quies¬
cere. satis inquiens ad ꝓierendũ fidelitatis titulũ
suffic̾e. ꝙ eoꝵ sit oꝑa liberatus. deinceps arma depo¬
uaut eosq lib̾e sinant egredi quib ipe maluerint
eundi concesserit lib̾tatem. Alio quin eos posse gr̃a
suami qmͣ incegre ꝓmeruerant int̾im demereri.
sic gͥ cumultu plebis ut cum sedato reseratis fo¬
rib exeuutes catabum tnͣsfugerunt.
ec aũt licet subita repentiuaq reꝵ uari¬
etas. magnã tam̃ malorimi seriem intra
breuissimi temꝑis augustias coartauit. totiq re¬
gno nõ parum acculit detrim̃ti. Non solu eñi
plurime nobilitatis amissione debilitatum est.
erhausta chesauroꝵ ꝑte nõ iuniima pauꝑatum.

Expanded text:
tat; dehinc ad Ioharie fenestras eum perducunt. tat; dehinc ad Ioharie fenestras eum perducunt. tunc vero, viso rege, totius multitudinis clamor et tumultus ingens exoritur; portas ocius postulant aperiri censentque non oportere proditores evadere. rex autem, manu silentium indicens, iubet eos quiescere, satis inquiens ad promerendum fidelitatis titulum sufficere quod eorum sit opera liberatus; deinceps arma deponant eosque libere sinant egredi, quibus ipse quo maluerint eundi concesserit libertatem; alioquin eos posse gratiam suam, quam integre promeruerant, iterum demereri. sic igitur, tumultu plebis utcumque sedato, reseratis foribus exeuntes, Cacabum transfugerunt. hec autem licet subita repentinaque rerum varietas magnam tamen malorum seriem intra brevissimi temporis angustias coartavit, totique regno non parum attulit detrimenti. non solum enim plurime nobilitatis amissione debilitatum est, et exhausta thesaurorum parte non minima pauperatum,
Abbreviated transcription (Latin):
tur missis cos desuꝑ molib ꝑturbantes. uerum
⁊ pauci ad modum erant ambitusq castelli dif¬
fusior ad defensionem sui młto maiorẽ iuroꝵ
copiam exposcebat. Hoc igit᷑ puidentes cempta¬
bant pplĩ furentis iamm ⁊ impetum mitigare
rogmtes eos ut int̾im ab ariis discede̾nt ⁊ ma¬
cheum bonellum ceterosq ꝓceres quoꝵ id cons¬
no gestum fuerat. expectatent. S eoꝵ semeler¬
citata rabies facile sedari nõ ppt̾at eoq mnagis
nistabant actius cõminantes. il regem eis osten¬
derent. Illi u̾o tam ⁊ si uide̾nt ad defensionem
palatii se nequaqm posse suffit̾e. rem tam̃ ex
industria ꝓtrahere conabant᷑. sꝑantes math̾m
bonellimi int̾mi ad futurũ. hoc aũt ut opinati
fuerant imimine procedente. tandem ad ultimũ
desperatõnis adducti: ppło spondent eoꝵ se uolun¬
tati satis facturos. regeniq adeunt ⁊ cum eo
paciscunt᷑ ut saluos eos ⁊ iucolumes abire ꝓmit¬

Expanded text:
tur, missis eos desuper molibus proturbantes. verum tur, missis eos desuper molibus proturbantes. verum et pauci admodum erant, ambitusque castelli diffusior ad defensionem sui multo maiorem virorum copiam exposcebat. hoc igitur previdentes, temptabant populi furentis iram et impetum mitigare, rogantes eos ut interim ab armis discederent et Matheum Bonellum ceterosque proceres, quorum id consilio gestum fuerat, expectarent. sed eorum semel excitata rabies facile sedari non poterat, eoque magis instabant, acrius comminantes, nisi regem eis ostenderent. illi vero, tametsi viderent ad defensionem palatii se nequaquam posse sufficere, rem tamen ex industria protrahere conabantur, sperantes Matheum Bonellum interim adfuturum. hoc autem ut opinati fuerant minime procedente, tandem ad ultimum desperationis adducti, populo spondent eorum se voluntati satisfacturos, regemque adeunt et cum eo paciscuntur ut salvos eos et incolumes abire permit
Abbreviated transcription (Latin):
inisse cognoscent. neq uenturũ quiblib rudi¬
cus ꝑsentirent.: ceꝑunt iniucem initare di¬
centes. indignũ eẽ satis miserabile regeni a pie¬
ipłm idpati debere duicius cum thesauros etiã
ad regmi defensionem multis laborib optimi¬
q regisindustria conquisitos asportari iude¬
aut ⁊ penitus erahaurii. Quod ubi a pabicorr
ut actidit confabuilacõneꝑfectu in uuigi ml¬
tituoniem emmauit. repente quasi diuino cõ¬
mouerent᷑ oraculo aut ardentissiiui ducis nure¬
tum sequeretur: om̃s ad arma ꝯcurrunt pala¬
cum obsident. regemq sibi reddi depostusaut
untimnantes si duicius eum tenuerun se ddẽ
scalas aliasq ad expugnand̾ palaciũ machina
iiaturos ac de ipĩs nõ secus ac de ꝓditorib sũp¬
curos suppliciũ. ¶ At illitam subita mutatõne
reꝵ accoiti: pͥmocũ instantes acetrime ꝑ mu¬
ros distributi depellunt. neq ꝓpius accedẽ paciũ¬

Expanded text:
venisse cognoscerent, neque venturum quibuslibet indivenisse cognoscerent, neque venturum quibuslibet indiciis persentirent, ceperunt invicem murmurare, dicentes indignum esse satisque miserabile regem a pau neque populum id pati debere diutius, cum thesauros etiam ad regni defensionem multis laboribus optimique regis industria conquisitos asportari videant et penitus exhauriri. quod ubi a paucorum, ut accidit, confabulatione profectum in vulgi multitudinem emanavit, repente quasi divino commoverentur oraculo, aut ardentissimi ducis impetum sequerentur, omnes ad arma concurrunt, palatium obsident regemque sibi reddi depostulant, interminantes, si diutius eum tenuerint, se quidem scalas aliasque ad expugnandum palatium machinas illaturos ac de ipsis non secus ac de proditoribus sumpturos supplicium. at illi tam subita mutatione rerum attoniti, primo tamen instantes acerrime per muros distributi depellunt, neque propius accedere patiun
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ eẽ dñm. hũc auisui rogerii regis auspicio
regnaturũ. hũc totius ppłi ꝯmuni ꝯsilio coro¬
uandũ. nich̾q aliud expectari qmͣ mathei bonel¬
li p̾senciam quẽ ea ip̃a die.uł in crastino non
dubium erat uenturũ. Gualt̾ius quo cephalu¬
deusis archidiaconus p̾ceptor pueri comiocata
uiroꝵ młtitudine regis tiranndem publice pre¬
dicabat ⁊ insiuirandũ engebant ab om̃ib qd̾
symonis pͥncipis. sic enĩ eũ uocabat: parerent
npio. multiq monitis ꝑsuasi uitabant. aliiuio
minꝰ fidelit̾ dicebant eum̾ ag̾e̾. Nom si sacramẽ¬
tum ea tempestate cuipiam ẽet p̾stand̾. duci
potius ꝯportere iurari. quẽ regem futurum ẽẽ
sperabant. sic illis ad libitũ cinicta disponentib
nemoiam erat qui uł audẽt uł uellet eis resis
bant. ur dissimulantes silencio confirmabant.
tumi audisset: eius p̃stolabant᷑ aduentũ. Cum
ergo iam in diem tͥcium sustinentes eũ ueq ue

Expanded text:
eorum esse dominum, hunc avi sui Rogerii regis auspicio eorum esse dominum, hunc avi sui Rogerii regis auspicio regnaturum, hunc totius populi communi consilio coronandum, nichilque aliud expectari quam Mathei Bonelli presentiam, quem ea ipsa die vel in crastino non dubium erat venturum. Gualterius quoque Cephaludensis archidiaconus, preceptor pueri, convocata virorum multitudine, regis tyrannidem publice predicabat et iusiurandum exigebat ab omnibus quod Symonis principis, sic enim eum vocabat, parerent imperio; multique monitis eius persuasi iurabant, alii vero minus fideliter dicebant eum agere; nam si sacramentum ea tempestate cuipiam esset prestandum, duci potius oportere iurari, quem regem futurum esse sperabant. Sic illis ad libitum cuncta disponentibus, nemo iam erat qui vel auderet vel vellet eis resistbant, vel dissimulantes silentio confirmabant. tum audisset, eius prestolabatur adventum. cum ergo iam in diem tertium sustinentes, eum neque
Abbreviated transcription (Latin):
plerosq reꝑtos in uia milites occid̾unt qui de
cascello nans exerant. Aliiq qui iam cepe¬
rant ꝑ ciuitatem discurr̾e. multi quo sartate¬
uoꝵ qui uł in apothecissuis mercib uendendis
pͣerant uł iuduatus fiscales redditus coiugebat̃
uł excta domos suas imꝑuidi uagabant᷑. ab eud
sunt imlitib inc̾fecti. Postea u̾osatracem ꝑtur¬
bacõne cognita uirib se quidem ad resistendũ
nupares arbitrati cum eos p̾cedenti anno adiui¬
ratus omĩa arma sua curie reddẽ coegisset. re¬
lictis domib quaspletiq eoꝵ incintate media
possidebant. meam ꝑtem q̃ tnͣs papiretum est
secesserunt. il xp̃ianis in eos impetum faciẽtib
aliqnͣdm frustra conflictum est. Namilli ad in
ducem maiorem regis filiũ educentes de palacõ
ꝑ totam urbem equitare fec̾unt. ostendentes
eum om̃ib plebiq dicentes ne quemqͣm alium
deinceps regem aut dũm appellarent. hunc

Expanded text:
plerosque repertos in via, milites occiderunt qui de plerosque repertos in via, milites occiderunt qui de castello maris exierant, aliique qui iam ceperant per civitatem discurrere. Multi quoque Sarracenorum, qui vel in apothecis suis mercibus vendendis preerant, vel in duanis fiscales redditus colligebant, vel extra domos suas improvidi vagabantur, ab eisdem sunt militibus interfecti. Postea vero Sarraceni, perturbatione cognita, viribus se quidem ad resistendum impares arbitrati, cum eos precedenti anno admiratus omnia arma sua curie reddere coegisset, relictis domibus quas plerique eorum in civitate media possidebant, in eam partem que trans Papiretum est secesserunt, ubi Christianis in eos impetum facientibus, aliquamdiu frustra conflictum est. Nam illi ad intducem maiorem regis filium educentes de palatio, per totam urbem equitare fecerunt, ostendentes eum omnibus, plebique dicentes, ne quemque alium deinceps regem aut dominum appellarent, hunc
Abbreviated transcription (Latin):
q nõ fauare fuiset opimo. ⁊l qꝑ richardus des
mandra quoꝵdam i eum itruentiũ impetus
ꝓpulsauit uecutq regem occidi ¶unc igatur
ounum ꝯinunm puidentia custodib assignatis
demceps adntigra palacũꝑgressi forib ꝑtur¬
batis ceꝑpunt singula loca disquit̾e raꝑe pdari.
quod cuiq potissiiũ indebat᷑ alii gemimas anu¬
iosq qr paruo loco concludi poterant auipur¬
puras uestesq regias auidius appetebant. eliui¬
dam aurea argentea q̃ uasa tarenis ipientes
pornigebant amicis domũ int̾im deferenda. Nou¬
nulli quo ꝑ fenestras palacii ĩ plebem que foris
stabat carenos hũndantissime disꝑgebant. Ne
dcerant qui puellaꝵ pulcricudĩem cred̾ent ux¬
cris om̃ib p̾ferendam. sic homĩes etate. morib
gen̾eq diuĩsi: uariis nicħoniiuꝰ dissomisq rerũ
studiis agebant᷑. Eumichoꝵ u̾o quotquot inue¬
uiri potuerunt. nullus euasit. plures autẽ eorũ
ĩiniciorei ad amicoꝵ domos confugerant. quoꝵ

Expanded text:
eaque non fallax fuisset opinio, nisi quod Ricardus de Mandra quorumdam in eum irruentium impetus propulsauit uetuitque regem occidi. 21.8 Huic igitur omnium communi prouidentia custodibus assignatis, deinceps ad interiora palatii progressi, foribus proturbatis, ceperunt singula loca disquirere, rapere, predari, quod cuique potissimum uidebatur. 21.9 Alii gemmas anulosque, quia paruo loco concludi poterant, alii purpuras uestesque regias auidius appetebant; quidam aurea argenteaque uasa tarenis implentes porrigebant amicis, domum interim deferenda; nonnulli quoque, per fenestras palatii in stabat, tarenos habundantissime dispergebant; nec deerant qui puellarum pulcritudinem crederent lucris omnibus preferendam. Sic homines etate, moribus genereque diversi, variis nichilominus dissonisque rerum studiis agebantur. Eunuchorum vero quotquot inveniri potuerunt nullus evasit, plures autem eorum in initio rei ad amicorum domos confugerant, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
młti claudend̾ in monast̾io p̃dicebant. Erant
⁊ qui in aliqͣm insulaꝵ cred̾e̾nt deportandumi
hoc eadem inapulia iam diuulgata erant oũnq
m̃tes adũsus maionem indiginitas rei cõmou̾at
maionis mandato pareant. uet in urbe sua quẽ¬
lib eorum recipiant. quos apulie capitaneos
idem p̾fecerat. Conntes etiam aliiq uiri nobi¬
les quib p̃cipue maionis erat suspecta potenͣ.
consilio suꝑ hoc hĩto sibi inuicem iurauere. qd̾
maionis mortem totis uirib totoq posse ꝑqui¬
rerent nec par̾ent deiceps curie. aut ab ea soci¬
etate disced̾e̾nt: insi prius illũ aut iut̾fectũ esse
cognosc̾ent. aut exͣ regnũ fuguse. idemq iusiu

Expanded text:
multi claudendum in monasterio predicebant. 12.8 Erant multi claudendum in monasterio predicebant. 12.8 Erant et qui in aliquam insularum crederent deportandum. 12.9 Haec eadem in Apulia iam diuulgata erant omniumque mentes aduersus Maionem indignitas rei commoueratMaionis mandato pareant, nec in urbe sua quemlibet eorum recipiant, quos Apuliae capitaneos idem prefecerat. 12.11 Comites etiam aliique uiri nobiles, quibus precipue Maionis erat suspecta potentia, consilio super hoc habito, sibi inuicem iurauere, quod Maionis mortem totis uiribus totoque posse perquirerent, neque parerent deinceps curiae, aut ab ea societate discederent, nisi prius illum aut interfectum esse cognoscerent aut extra regnum fugisse. 12.12 I
Abbreviated transcription (Latin):
do aliusq qmͣ plĩb contingisset. p̾eleg̾ant ergo
suere qmͣ sb̾ire ꝑicłm. acconitiq rei exitum expet
uq rumores impleũant. passimq uulgatum
erat admiratũ diademata q̃dam aliaq regis insig¬
uia q̃ sibi p̃parau̾at młtis familiarib sius oñdisse
nec deerant qui regniã hoc eis de palacio dicerent
tnͣsiississe. Nam ⁊ euis consensu totũ hoc fieri eãq
iaioni putabat in honesti contractu federis obli¬
gutam. plerisq falso uidebat᷑ id dici. aliiquoq
uich̾ominiꝰ asserebant notariũ matheum maionis
familiatẽ alexandro pape qui tũc romane p̃side¬
bat etrĩe iuultam petuĩam detulisse. idq ꝯsilio
e ope iohis neapolitani qui unꝰ erat cardinatiuui
impetrasse: ut a moto rege sicilie: aduracus in
eius locum succed̾et ad exemplum cuiꝰdam regis
fiautoꝵ. cui depoi̾to eo ꝙ initilis uide̾t᷑. romanꝰ
Quidam in ip̃o palacio regem gladio feriendũ

Expanded text:
do aliisque quam plurimis contigisset. 12.3 Preelegerant ergo do aliisque quam plurimis contigisset. 12.3 Preelegerant ergo silere quam subire periculum, attonitique rei exitum expectnique rumores impleuerant, passimque uulgatum erat, admiratum diademata quaedam aliaque regis insignia, quae sibi preparauerat, multis familiaribus suis ostendisse, nec deerant, qui reginam haec ei de palatio dicerent transmisisse. 12.5 Nam et eius consensu totum hoc fieri, eamque Maioni putabant inhonesti contractu federis obligatam; plerisque falso uidebatur id dici. 12.6 Alii quoque nichilominus asserebant notarium Matheum, Maionis familiarem, Alexandro papae, qui tunc Romanae presidebat Ecclesiae, multam pecuniam detulisse; idque consilio et ope Iohannis Neapolitani, qui unus erat cardinalium, impetrasse, ut, amoto rege Siciliae, admiratus in eius locum succederet, ad exemplum cuiusdam regis Francorum, cui deposito, eo quod inutilis uideretur, Romanus quidam in ipso palatio regem gladio feriendum,
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣi omolim̃ti sꝑates. hoc aũt ab admirat̾o sicut
dc̃ĩ est eo fiebat animo: ut insani capitis eẽ re¬
gem oñd̾e̾t. qui nobilissimc ciuitatis amissione
regnũ suũ mutilati iacturam ñ duce̾t. cũ eidẽ
posset fatillime sb̃ueniri nec aĩadũteret rei tur¬
pitudinem aut ꝙ inde sicilie ꝑicłm inuunueret. gͥ
nͥ affrite coguitũ est legutos elusos eẽ cum iam
nich̾ sperarent auxilii. s ueq fames ultra pot̾at
sustineri: p̾habitae tnͣsactõm stari placuit. ac cũ
demũ masiundis urbe tradita acceptisq nauib q̃
ad cransfretand̾ suffic̾e̾nt: in sicilia trausietunt
Ad u̾o maionis ꝓpoitum amplius regi nõ pot̾at
aut diutius octiutari. uec erat dubiũ qͥn regnan¬
di libidine traheret᷑. Nemo tñ tam impie machiua¬
cionis nidex erat nemo tam aꝑtam ꝓdicõnem ⁊¬
audebat regi detegere. sciebant enĩ om̃s id eum
numme credit᷑um. mnemores quid in de coiti ebrar¬

Expanded text:
quam emolumenti speraret. Hoc autem ab admirato, sicut quam emolumenti speraret. Hoc autem ab admirato, sicut dictum est, eo fiebat animo ut insani capitis esse regem ostenderet, qui nobilissime civitatis amissione regnum suum mutilari iacturam non duceret, cum eidem posset facillime subveniri; nec animadverteret rei turpitudinem aut quod inde Sicilie periculum immineret. Igitur ubi Affrice cognitum est legatos elusos esse, cum iam nichil sperarent auxilii, sed neque fames ultra poterat sustineri, prehabite transactioni stari placuit; ac tunc demum Masmudis urbe tradita, acceptisque navibus, que ad transfretandum sufficerent, in Siciliam transierunt. 12.1 At uero Maionis propositum amplius tegi non poterat aut diutius occultari, nec erat dubium, quin regnandi libidine traheretur. 12.2 Nemo tamen tam impiae machinationis index erat, nemo tam apertam proditionem audebat regi detegere; sciebant enim id omnes eum minime crediturum, memores, quid inde comiti Ebrar
Abbreviated transcription (Latin):
rum: sin autẽ in siciliam redite p̃elegerint da¬
tis q̃ sufficiant nauib lib̾um eis cũsitum ꝑmitrẽ¬
dum. At illi suꝑ hoc hñtes consiliũ paucoꝵ dierum
inducias petiere: ut missis in siciliam legatis pos¬
tularent auxilium. quo nõ impetrato cũ deutiũ cõ¬
dicõni stareut ppoĩte. Nec id ip̃m eis negatum est. S
cũ eoꝵ nũtii panorinũ uemientes urbis sue ꝑicu¬
lum ⁊ fam̃ exponent. omĩa iam se passos q̃ cũq
sũma ncc̃itas indixisset. pecerentq frum̃tum
cerunt. Nam ad miratus fulso regi suggesserat
frum̃tu affrice ꝙ ꝑ totum annũ suffice̾t se iu¬
bente fuisse repositumi foris aũ publice predica¬
bat in ea regem eẽ sencencia ut dit̾e̾t si caꝑet᷑
affrica nieh se dampni passurum eaniq cunta¬
tem plus oneri sibi eẽ qm honori. cũ in stipen¬
diis militũ alusq ad urbis tuicionem necessa¬
rus maxios quide̾ sumptus fac̾et. unde uicħ um¬

Expanded text:
rum. Sin autem in Siciliam redire prelegerint, darum. Sin autem in Siciliam redire prelegerint, datis que sufficiant navibus, liberum eis transitum permittendum. At illi, super hoc habentes consilium, paucorum dierum inducias petiere, ut missis in Siciliam legatis, postularent auxilium, quo non impetrato, tum demum conditioni starent proposite; nec idipsum eis negatum est. Sed cum eorum nuncii Panormum venientes, urbis sue periculum et famem exponerent, omnia iam se passos quecumque summa necessitas indixisset, peterentque frumentum onibus effecerunt. Nam admiratus falso regi suggesserat frumentum Affrice, quod per totum annum sufficeret, se iubente, fuisse repositum; foris autem publice predicabat in ea regem esse sententia, ut diceret si caperetur Affrica, nichil se dampni passurum, eamque civitatem plus oneri sibi esse quam honori; cum in stipendiis militum aliisque ad urbis tuitionem necessariis maximos quidem sumptus faceret, unde nichil un
Abbreviated transcription (Latin):
hostium reu̾tentes. ex itaq masmdoꝵ cõssĩptis
om̃ib q̃ ad optinendã urbem sibi credid̾at expedi¬
re iam obsessoꝵ militum audatiam consid̾abat
accomtus eoꝵq uirtutem ⁊ constanciam miraba¬
tur ⁊ nullis urbem iam sperabat posse uiib ex¬
pugnan ultroq uͥfamis incoleranciam ꝑfugaꝵ
iuditio cognouisset: ab obsidione amotinus erat
equis iam parti nec a canib aliisq ĩmũdis aĩalib
abstiner cognouit: cepit milites ad dedicõnem
hortari dicens frustra suam eos indigenciam oc¬
cultere q̃ paciebãtur sibi nõ cẽ incognita. e sicilia
inch̾ uenturũ auxilii. nam se liccas eumichoꝵ palacũ
nuꝑrie retepisse. quib rei u̾itatem plenc didic̾at
dem̃q nich spei relquũ eẽ ut euasuros se putent
s eoꝵ uircuti uelle se parc̾e ⁊ si quidem regis sicilie
tyraunndem metuentes secum morari maluerĩt
largissima eis quot quot su̾int stipendia sedatu¬

Expanded text:
hostium reuertentes. 11.17 Rex itaque Masmundorum, consumptis hostium reuertentes. 11.17 Rex itaque Masmundorum, consumptis omnibus, quae ad optinendam urbem sibi crediderat expedire, iam obsessorum militum audaciam considerabat attonitus eorumque uirtutem et constantiam mirabatur, et nullis urbem iam sperabat posse uiribus expugnari; ultroque, nisi famis intolerantiam perfugarum indicio cognouisset, ab obsidione amoturus erat equis iam parci nec a canibus aliisque immundis animalibus abstineri cognouit, cepit milites ad deditionem hortari, dicens frustra suam eos indigentiam occultare: quae patiebantur, sibi non esse incognita; e Sicilia nichil uenturum auxilii: nam se litteras eunuchorum palatii nuperrime recepisse, quibus rei ueritatem plene didicerate, nichil spei reliquum esse, ut euasuros se putent, sed eorum uirtuti uelle se parcere, et si qtyrannidem metuentes secum morari maluerint, largissima eis quotquot fuerint stipendia se datu
Abbreviated transcription (Latin):
stoliũ exuno lat̾e. ip̃i aꝑtis portis exalio in hostes
ntuerent. ea die uictus fususq barbaroꝵ cessisset
extitus. s secus actum est. Nam gaitus petrꝰ magr̃
stolii totũ id p̾uidens. cumiiam pleriq uela dedu¬
c̾e̾nt ultro mirantib cunctis in fugam comilus
carbasa uentis exposuit. Cec̾e quoq galee fugion¬
tem ducemꝓut queq pot̾at sequebantur. bar¬
bari u̾o quos ꝓdicoris dolus nõ latuit. sexaginta
galeas armantes quas ad t̾ram metustolui prius
eduxerant: ꝑsecuti sunt ilico fugientes. septem
galee capte sũt a masimidis. relique curpit᷑ misere¬
q regesta: in siciliam ꝑuen̾unt. Ea tes ⁊ barba¬
roꝵ animos płimũ extulit ⁊ obsessis desꝑacionẽ
incussit. Nam ⁊ pauci quid̾ s inuidi belso milites
luni cante młtitudins creb̾rimos impetus uitile̾
sustinebant. s ꝙ singłis fere dieb eg̾ssi barbaroꝵ
ꝑturbabant ex̾titum. nõ uisi pꝰ młtam cragem

Expanded text:
stolium ex uno latere, ipsi, apertis portis, ex alio in hostes stolium ex uno latere, ipsi, apertis portis, ex alio in hostes irruerent, ea die victus fususque barbarorum cessisset exercitus. Sed secus actum est. Nam gaitus Petrus magister stolii, totum id previdens, cum iam plerique vela deducerent, ultro, mirantibus cunctis, in fugam conversus, carbasa ventis exposuit. Cetere quoque galee fugientem ducem prout queque poterat sequebantur; barbari vero, quos proditoris dolus non latuit, sexaginta galeas armantes, quas ad terram metu stolii prius eduxerant, persecuti sunt ilico fugientes. Septem galee capte sunt a Masmudis; relique turpiter misereque re gesta in Siciliam pervenerunt. Ea res et barbarorum animos plurimum extulit et obsessis desperationem incussit: nam et pauci quidem sed inuicti bello milites lum tantae multitudinis creberrimos impetus uiriliter sustinebant, sed et singulis fere diebus egressi, barbarorum perturbabant exercitum, non nisi post multam stragem
Abbreviated transcription (Latin):
asꝑaret aĩmos ⁊ om̃iũ ei conflaret inuidiam. Eam
pleriq fuisse cãm existimant ut idẽ affricam a sarra¬
cenis capi ꝑmitt̾et. Cum eĩ in ꝑtes hyspanie misso
stolio masumdoꝵ rex potentissimꝰ affricam obsediss
idq nũciatũ eẽt insicilia: placuit ad auxilium af¬
frice stolium reuocari cui tũc p̾erat. Gaicus petrus
eunucus. isq sicut ⁊ om̃s eunichi palatii nomine
aũt galee cirtit᷑. che. Que cum hispania redeuntes
estacionib masimmidoꝵ possent iam conspici: cepe¬
runt milites qui affrice erant tesumptis animis
clamorem tollere. insultare hospitib ⁊ uementes
galeas oñdere ¶Contͣ u̾o masmudoꝵ rex ĩopmato
galeaꝵ aduentu ꝑt̾ritus intͣ castra cogebat ex̾citũ
qui cũ pre sui magnitudine regi uix pot̾at. at ubi
iam t̾restoliũ ꝓpinq̃bat. ingens in urbe cũ lecicia
mmilitum clamor exorit᷑. ⁊ siquid̾ ut arbitrabantᷤ

Expanded text:
asperaret animos et omnium ei conflaret invidiam. Eam asperaret animos et omnium ei conflaret invidiam. Eam plerique causam fuisse existimant ut idem Affricam a Saracenis capi permicteret. Cum enim in partes Hispanie misso stolio, Masmudorum rex potentissimus Affricam obsedisset, idque nunciatum esset in Sicilia, placuit ad auxilium Affrice stolium revocari, cui tunc preerat gaitus Petrus eunucus. Isque, sicut et omnes eunuchi palatii, nomineautem galee circiter .CLX. que cum ex Hispania redeuntes e stationibus Masmudorum possent iam conspici, ceperunt milites qui Affrice erant, resumptis animis, clamorem tollere, insultare hostibus et venientes galeas ostendere. Contra vero, Masmudorum rex inopinato galearum adventu perterritus, intra castra cogebat exercitum, qui tamen pre sui magnitudine regi vix poterat. At ubi iam terre stolium propinquabat, ingens in urbe cum letitia militum clamor exoritur et siquidem, ut arbitrabantur,
Abbreviated transcription (Latin):
aprucii uicinas q ꝑtes apulie crebris adeo fatiga¬
bat incursib. ut mn apulia necessario teneretur
ex̾titus. ubi uariis est sepe pugnatũ euentibus
Nichardꝰ de mandra comitis rob̾ti comestabulꝰ
qui post brundusinũ bellum in uinculis tene¬
bant᷑. Iam ittq onĩem rei difficultatem maio
suꝑauerat iam ad id ꝑueñat potestatis ut non
tam admirati qm regis uid̾e tur p̾dictus digni¬
tatem. Iam regis ipñis aꝑte p̃dicabat ĩsamas. iã
stulticiam eius publice deridebat. ⁊ si quid tyrã¬
nicũ aut ĩhũanũ rex eosuadente p̃ceꝑat. uelut
ĩnocenti cuippiam oculos erui. lingm abscidi. uł
aliquid taluni ꝑpetrari. ip̃e sua postmodũ aucto¬
ritate ꝓhibebat id fien dicens ñ oiã q̃ tyrannus
inconsulte aut delirando iusserit: statim effectui
mancipanda alioquin m̃nocenciũ uitam ꝑiclitari se¬
pisime. Nam ad hoc nitebat᷑ ut in regem plebis ex¬

Expanded text:
Aprutii uicinasque partes Apuliae crebris adeo fatigaAprutii uicinasque partes Apuliae crebris adeo fatigabat incursibus, ut in Apulia necessario teneretur exercitus, ubi uariis est sepe pugnatum euentibus. 10.20 Ricardus de Mandra, comitis Roberti comestabulus, qui post Brundusinum bellum in uinculis tenebantur. 11.2 Iam itaque omnem rei difficsuperaverat; iam ad id pervenerat potestatis, ut non tam admirati quam regis videretur preditus dignitate; iam regis ipsius aperte predicabat insanias; iam stultitiam eius publice deridebat, et si quid tyrannicum aut inhumanum rex, eo suadente, preceperat, veluti innocenti cuippiam oculos erui, linguam abscidi, vel aliquid talium perpetrari, ipse sua postmodum auctoritate prohibebat id fieri, dicens non omnia que tyrannus inconsulte aut delirando iusserit, statim effectui mancipanda, alioquin innocentium vitam periclitari sepissime. Nam ad hoc nitebatur ut in regem plebis ex
Abbreviated transcription (Latin):
lerat facmꝰ rursus accingit᷑. s ita facillime spe¬
rat id posse fieri. si ppłs prius amorẽ sibi conciliet
si ꝓpinquis ⁊ affĩuib suis maximas regni con¬
ferat dignitates. quoꝵ adu̾sus nobilitatis suꝑ¬
biam sese tueat᷑ auxilio. symonem gͦ senescal¬
cum maritum sororis sue toti apulie ac t̾re la¬
boris magr̃m capitaneum p̾ficiens. scephanũ
quo frẽm suũ stolii constituit admiratum. ip̃e
int̾im indigentib młta largiri om̃ib p̾bere se fa¬
cuemi legatos undecũq uenientes płimũ hono¬
rare in animũ indux̾at. stremos bello milite̾
longobardos ac tnͣsmõtanos indiffe̾nt̾ płimis
sͥ largicõnib alliciens: cł̾icos quo magnis sepe
ꝓmouebat honorib ꝓut cuiꝰq dignitas etige¬
bat. Ita modis om̃ib sollicitus erat ut nichil
omitt̾et ꝙ ad alliciend̾ plebis años utile uide̾t᷑
lide suũ occultaret ꝓpoĩtum: regnũ aliqͣmͣdiu ud¬

Expanded text:
lerat, facinus rursus accingitur. 10.14 Sed ita facillime spelerat, facinus rursus accingitur. 10.14 Sed ita facillime sperat id posse fieri, si populi prius amorem sibi conciliet, si propinquis et affinibus suis maximas regni conferat dignitates, quorum aduersus nobilitatis superbiam sese tueatur auxilio. 10.15 Symonem ergo senescalcum, maritum sororis suae, toti Apuliae ac Terrae Laboris magistrum capitaneum preficiens, Stephanum quoque, fratrem suum, stolii constituit admiratum. 10.16 Ipse interim indigentibus multa largiri, omnibus prebere se facilem, legatos undecumque uenientes plurimum honorare in animum induxerat; strenuos bello milites Longobardos ac Transmontanos indifferenter plurimis sibi largitionibus alliciens, clericos quoque magnis sepe promouebat honoribus, prout cuiusque dignitas exigebat. 10.17 Ita modis omnibus sollicitus erat, ut nichil omitteret, quod ad alliciendum plebis animos utile uideretullide suum occultaret propositum, regnum aliquandiu ui