comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ingenus expetitũ ẽẽ uideatis. cã oͦ eiꝯmodi q̃ beneficio legis
auctoxitate municipii. testimonio luculli tabulis metellego¬
probetire. Que cum ita sint petimꝰ anob iuditos si qua ñõ
mͦ humana uerũ ecia diũa in tantis negocũs comendatiõ
gestas semꝑ ornauit. qui eciã his recontibꝰ nr̃is uris qr
domesticis ꝑ iculis eternũ se cestimoniũ laudũ daturũ esse
ꝓfitetur. Isq est eo num̃o qui semꝑ apud om̃s scĩ sũt hĩti
atq dicti. Sic in ur̃am accipiatis fidẽ ut humanitate uestra
leuatꝰ pociꝰ ꝙ acerbitate uiolam ẽẽ uideat᷑. Que de causa
pro mea con suetudine br̃ĩter simpliciterq dixi. Iudices. ea
diue et de hominis ingenio & cõiter de ip̃iꝯ studio locutꝯ
sum ea Iudiçes. Auobis spero ẽẽ in bonã ꝑtẽ accepta . Ab eo
lie deprecatꝰ a dis imortalibꝰ sum iudices more instituto ꝙ

Expanded text:
iudiciis expetitum esse videatis, causa vero eius modi quae beneficio legis, iudiciis expetitum esse videatis, causa vero eius modi quae beneficio legis, auctoritate municipi, testimonio Luculli, tabulis Metelli comprobetur. quae cum ita sint, petimus a vobis, iudices, si qua non modo humana verum etiam divina in tantis ingeniis commendatio dgestas semper ornavit, qui etiam his recentibus nostris vestrisque domesticis periculis aeternum se testimonium laudis daturum esse profitetur, quique est ex eo numero qui semper apud omnis sancti sunt habiti itaque dicti, sic in vestram accipiatis fidem ut humanitate vestra levatus potius quam acerbitate violatus esse videatur. quae de causa pro mea consuetudine breviter simpliciterque dixi, iudices, ea  consuetudine et de hominis ingenio et communiter de ipso studio locutus sum, ea, iudices, a vobis spero esse in bonam partem accepta, ab eo uae precatus a dis immortalibus sum, iudices, more institutoque
Abbreviated transcription (Latin):
labor ibꝯ franget. neq tot curis uigilusq augonie nec tonẽs
deup̃to bito diin ĩtaret. Dũt insidet quedã nioptimo quoq utn.
q̃ notes acdieo animũ gliẽ stimulis concitat atq ad mou&t uto.
Astatuas et p̾magines nõ animoꝵ simulacca s corpoꝵ studiose
inulti sũmi hoĩes reliq̃runt. Consilioꝵ relinq̃re ac prtutũ neaꝵ
effigiẽ nonne multo malle debemꝰ sumis igeniis. cx pssara
o politã. Ego u̾o om̃ia q̃ gerebã iam tum in gerẽdo spargere
me ac disseminare arbitrabar in orbis te e memoriã fem¬
piteruã. hec u̾o siue ameo sensu post morte ab futura set
fiugeit sapientistimi hõies putauaerũt ad aliquã animi mei
partẽ ꝑtinebit.Nũc quidẽ terte togitatione quađa sprq die¬
tertor Cuare conseruate iuł. hoĩem que amicoꝵ uide¬
tis ꝯꝓbari cum diguitate tum enã uenustate Ingenio aude
tanto quãto id conuenit extimari. Quod sũmoꝵ hominum

Expanded text:
et neque tot curis vigiliisque angeretur nec totiens de ipsa vita dimicaret. nunc insidet quaedam in optimo quoque virtus, quae noctes ac dies animum gloriae stimulis concitat atque admonet non can statuas et imagines, non animorum simulacra, sed corporum, studiose multi summi homines reliquerunt; consiliorum relinquere ac virtutum nostrarum effigiem nonne multo malle debemus summis ingeniis expressam et politam? ego vero omnia quae gerebam iam tum in gerendo spargere me ac disseminare arbitrabar in orbis terrae memoriam sempiternam. haec vero sive a meo sensu post mortem afutura est, sive, ut sapientissimi homines putaverunt, ad aliquam animi mei partem pertinebit, nunc quidem certe cogitatione quadam speque delector. qua re conservate, iudices, tis comprobari cum dignitate, tum etiam vetustate, ingenio autem tanto quantum id convenit existimari, quod summorum hominum
Abbreviated transcription (Latin):
hostem. si legibus uti lieret uidicõ eẽ fuangendum. sin ipsa im iudicia ĩus miredi¬
ret ac tolleret audaciam. uirtute furorem .fortitudine temeritatem. confiuio
dicia subłata ẽẽ iudit. ne ille omma ui posset esficere curauit. Qui dociut neꝙ
tecta neq tempsa.neq forũ. nec cuniã sine sũma iurtute ut marimis opibus
et copno ab intestio latrocinio posse defendi. Qui primꝰ post dice ssum arebus
metũ bomo et audatib timorem. huit ordim seruitutem depulit cauiti
auã iutõnem pari utute ammo fide .p. sestius secuatus pro mea saliue pro br̃a
aictoritate. pro statu ciuitatis. missas sibi innticias: nuisłam dim miłor
mpetue nulłũ ute distrimen utandũ bmquã putauut eueciusim sena

Expanded text:
hostem, si legibus uti liceret, iudicio esse frangendum, sin ipsa iudicia vis impedihostem, si legibus uti liceret, iudicio esse frangendum, sin ipsa iudicia vis impediret ac tolleret, audaciam virtute, furorem fortitudine, temeritatem consilio,dicia sublata esse vidit, ne ille omnia vi posset efficere curavit; qui docuit neque tecta neque templa neque forum nec curiam sine summa virtute ac maximis opibus et copiis ab intestino latrocinio posse defendi; qui primus post meum discessum metum bonis, spem audacibus, timorem huic ordini, servitutem depulit civitati. quam rationem pari virtute animo fide P. Sestius secutus pro mea salute, pro vestra auctoritate, pro statu civitatis nullas sibi inimicitias, nullam vim, nullos impetus, nu
Abbreviated transcription (Latin):
illa lamẽtatõ et gemitꝰ urbis: nõdũ palam factũ erat occidisse rem .p. cũ tibi
arbitria funeris soluebant᷑. uno eodemqz tempore domus mea diripiebatur.
ardebat bona ad uciũ consulem de palacõ decusculano. ad itẽ uicinũ alte¬
ium consulem deferebant᷑: cũ isdem oꝑis suffragiũ ferentib eodem gladiato¬
ie lutore bacuo non mõ a bonis s eciã a liberis atq mani foro: ignaro poplõ
.a. quid ageret᷑. senacu uero oppresso et afflicto duobus impus ne farisqz consu¬
libus. erariũ proiũcie. legiones imperia donabantur. horũ consulũ nunas¬
uuos sonsuses ura sn tute fussistio. sũma tuibunor. .pis. pretoꝵ q fide et disigenna
subleuati. Quid ecto de prestantissimo uuro .T. anno dicam aut quis de taali ciue
satre digne uniqm̃ loquetut qui cũ bideret sceleratũ ciuẽ aut domesticũ pociuuo

Expanded text:
illa lamentatio et gemitus urbis! nondum palam factum erat occidisse rem publicam, cum tibi illa lamentatio et gemitus urbis! nondum palam factum erat occidisse rem publicam, cum tibi arbitria funeris solvebantur: uno eodemque tempore domus mea diripiebatur, ardebat, bona ad vicinum consulem de Palatio, de Tusculano ad item vicinum alterum consulem deferebantur cum, isdem operis suffragium ferentibus, eodem gladiatore latore, vacuo non modo a bonis sed etiam a liberis atque inani foro, ignaro populo Romano quid ageretur, senatu vero oppresso et adflicto, duobus impiis nefariisque consulibus aerarium provinciae legiones imperia donabantur. Horum consulum ruinasvos consules vestra virtute fulsistis, summa tribunorum plebis praetorumque fide et diligentia sublevati. quid ego de praestantissimo viro, T. Annio, dicam, aut quis de tali cive satis digne umquam loquetur? qui cum videret sceleratum civem aut domesticum potius
Abbreviated transcription (Latin):
non modo sentenciis atq auccoritate sua: s ne luccu quidem ac uestitu rei .p. sẜ̃
uenire. Capue ne te pritas in qua urbe domicileũ quonda suꝑbie fuit consulẽ
eẽ sic̾eras eo tempore. an rome in qua auicate ᷤ ante uos consules senatui par¬
uerũt. Tu es ausus in curo flamino productꝰ cũ tuo illo pari dicere te semper
misericordem fuisse. quo uerbo senatũ atq om̃s bonos tũ cũ a patria pestem
constrictum inimias rei .p. tradisti tu meũ generũ ppinquũ tuũ. tuad finẽ tuã
filiam meam. supbissimis et cuidelissimis uerbis agenibz tuis reppalisti. Idem
qz clemencia ac misencordia singlãri cũ ego unacũ re .p. non cribunicio s con¬
sulari ictu concdissem. canto stelere tãqz intẽꝑanti fuisti: ut ne unãquidem
horã int̾esse parerere int̾ meam pestem et cuã predam. saltem dũ conticesteret

Expanded text:
non modo sententiis atque auctoritate sua, sed ne luctu quidem ac vestitu rei publicae non modo sententiis atque auctoritate sua, sed ne luctu quidem ac vestitu rei publicae subvenire? Capuaene te putabas, in qua urbe domicilium quondam superbiae fuit, consulem esse, sicut eras eo tempore, an Romae, in qua civitate omnes ante vos consules senatui paruerunt? tu es ausus in circo Flaminio productus cum tuo illo pari dicere te semper misericordem fuisse? quo verbo senatum atque omnis bonos, tum cum a patria pestem constrictum inimicis rei publicae tradidisti; tu meum generum, propinquum tuum, tu adfinem tuam, filiam meam, superbissimis et crudelissimis verbis a genibus tuis reppulisti; idemque tu clementia ac misericordia singulari, cum ego una cum re publica non tribunicio sed consulari ictu concidissem, tanto scelere tantaque intemperantia fuisti ut ne unam quidem horam interesse paterere inter meam pestem et tuam praedam, saltem dum conticisceret
Abbreviated transcription (Latin):
tunũ in forũ detulisset. Is me qmͣquã equidẽ non cognorã enĩ ppt̾ pisonũ affinita¬
tem qmͣ longe hunc ab hoc genere cognatõ mat̾na tñ salpini sangrũs abstulisset:
suꝑcilioq decepit. Lucipiso tu ne ausus es isto oculo non dicã isto anmo. ista
fronte non uita. tanto suꝑcilio. non enĩ possũ ditere tantis gestis cũ .a. gabino
consociare consilia pestis mee. Iion te illiuis unguentor odor. non uini hanelitas.
non frons calamistri notata uestignis. in eam eogitatõnem addcicebat: ct cũ illiq
re similis fuisses froncis tibi integim̃to ad occulcanda tanta flagitia dcutius
uti non liceret. Cũ hoc coire ausus es. ut consulare in dignitatẽ. ut rei .p. statũ
ut senatus auctoritatem. ut auis optimi meritu᷑ͣ fortunas proiĩciar foedere
addiceres. Te consule. tius edictis et imꝑnis. senatii poplĩ .a. nõ est licitum.

Expanded text:
tunum in forum detulisset. is nequaquam me quidem—cognoram enim propter Pisonum adfinitatunum in forum detulisset. is nequaquam me quidem—cognoram enim propter Pisonum adfinitatem quam longe hunc ab hoc genere cognatio materna Transalpini sanguinis abstulisset—supercilioque decepit. Luci Piso, tune ausus es isto oculo, non dicam isto animo, ista fronte, non vita, tanto supercilio, non enim possum dicere tantis rebus gestis, cum A. Gabinio consociare consilia pestis meae? non te illius unguentorum odor, non vini anhelitus, non frons calamistri notata vestigiis in eam cogitationem adducebat, ut cum illius re similis fuisses, frontis tibi integimento ad occultanda tanta flagitia diutius uti non liceret? Cum hoc coire ausus es ut consularem dignitatem, ut rei publicae statum, ut senatus auctoritatem, ut civis optime meriti fortunas provinciarum foedere addiceres? te consule, tuis edictis et imperiis senatui populi Romani non est licitum
Abbreviated transcription (Latin):
giecusis philosophari: tũ est epicureus non penitꝯ illi distipłine quecẽq est deditq:
si capta uno uerbo uoluptatis. habet aut̃ magrõe non ex istis meptis qui dĩeo to¬
tos de officio aglitute disserut qui ad laborem ad induftriam. ad pencula pro
patria subeunda adhortantuo:  cos qui difputent horã mullam bacuã uolaptare
ẽẽ debere. momni parte corporis semꝑ oportere aliqd̃ gaudiũ delectatõnemq uersari.
his utit quasi prefectis libidinũ suarũ. hi uoluptates om̃s uestigant atq odorãt᷑
hi sũt conditores instructoresq conuuii. idem expendunt atq estimãt uolupta¬
tes sententianiq dicunt. Etq iudicant. quãtũcũq libidmi cribuendũ esse uide¬
atur. hoiũ ille artib eruditus ita contempsit hanc prudentissimã auitatem. ut
om̃s suas libidines. omiã flagicia latere posse arbitraret᷑. si modo uultum impor¬

Expanded text:
Graeculis philosophari, tum est Epicureus non penitus illi disciplinae, quaecumque est, deditus, Graeculis philosophari, tum est Epicureus non penitus illi disciplinae, quaecumque est, deditus, sed captus uno verbo voluptatis. habet autem magistros non ex istis ineptis qui dies totos de officio ac de virtute disserunt, qui ad laborem, ad industriam, ad pericula pro patria subeunda adhortantur, sed eos qui disputent horam nullam vacuam voluptate esse debere, in omni parte corporis semper oportere aliquod gaudium delectationemque versari. his utitur quasi praefectis libidinum suarum, hi voluptates omnis vestigant atque odorantur, hi sunt conditores instructoresque convivi, idem expendunt atque aestimant voluptates sententiamque dicunt et iudicant quantum cuique libidini tribuendum esse videatur. Horum ille artibus eruditus ita contempsit hanc prudentissimam civitatem ut omnis suas libidines, omnia flagitia latere posse arbitraretur, si modo vultum impor
Abbreviated transcription (Latin):
tã diu tanta latuit cur in lustris et helluatõmbus huis calamistrati saltatoris ta
exuna iurtꝰ tã diu cessauit: nã ille alter cesoniiꝰ caluentius ab adolescentia uerla¬
tus est in foro. cũ eũ pret̾ similatã uerfutãq tristiciã milla res cõmendaret non mncõ¬
litas. quẽ preteriens cũ in cultu non horudum mestũq uidisses: eciã si agrestem
et infumanũ existimares. cam̃ sibidinosũ et perditũ non putasti. cũ hochomine
ancũ ethiope in foro constitrisses: nchil crederes int̾esse si non sensu sine sapore
esmituem. tardum inhumanũ negociũ cappadetem modo abreptũ de grege uenaliũ dice̾s.
dem domi quã libidmosus.qmͣ impucq qͣm intempetãa ñ mauare coeptio s ⁊seride chro
intromissis uoluptatibus. Cũ uero etiã litis studere incrpit. et beluus iminanis cũ

Expanded text:
tam diu tanta latuit? cur in lustris et helluationibus huius calamistrati saltatoris tam tam diu tanta latuit? cur in lustris et helluationibus huius calamistrati saltatoris tam eximia virtus tam diu cessavit? nam ille alter Caesoninus calventius ab adulescentia versatus est in foro, cum eum praeter simulatam versutamque tristitiam nulla res commendaret, non com, non liberalitas. quem praeteriens cum incultum horridum maestumque vidisses, etiam si agrestem et inhumanum existimares, tamen libidinosum et perditum non putares. Cum hoc homine an cum stipite in foro constitisses, nihil crederes interesse: sine sensu, sine sapore, elinguem, tardum, inhumanum negotium, Cappadocem modo abreptum de grege venalium diceres. idem domi quam libidinosus, quam impurus, quam intemperans, non ianua receptis sed pseudothyro intromissis voluptatibus! Cum vero etiam litteris studere incipit et belua immanis cum
Abbreviated transcription (Latin):
mee puo familiaritate rei .p. pro fortums sui amicissimũ: consus impiosus exne
urbe uissit. Et crĩ uos uestem mutandam censiuisseris cũctiq mutassetis: atq idem
oñs bom ial ante fecissent ille bnguentis oblitus cũ toga preterta quã om̃s pretorer
edĩses ꝙ tũ abiecerant muisit stalorem beftrum etluccum giatissime auitatis. fecitq
qd nenio uniquã tyianms. ut quo minꝰ occuste ur̃m masũ gemeretis nicħis diceret.
ne aꝑte nicõmoda patrie lugere se diceret. Cũ uero in ento flamino non atribuno .pl.
consul in contõnem. ha latrone archipnata productꝯ esset pͥmũ processit: qua aut¬
toritate urium. somm. stupri plenq: madenti coma. composito capillo. grauibus ocii¬
liu . fluentibus buctis. pressa bece et tenufenta: quod in ciues in dep̃natos eẽ animadiẽ¬
sum id sidi dioit grauis auctor uehementissime difplitere. Ubi nobrs hec auctoritas

Expanded text:
meae pro familiaritate, rei publicae pro fortunis suis amicissimum, consul imperiosus exire ex meae pro familiaritate, rei publicae pro fortunis suis amicissimum, consul imperiosus exire ex urbe iussit. et cum vos vestem mutandam censuissetis cunctique mutassetis atque idem omnes boni iam ante fecissent, ille unguentis oblitus cum toga praetexta, quam omnes praetores aedilesque tum abiecerant, inrisit squalorem vestrum et luctum gratissimae civitatis, fecitque, quod nemo umquam tyrannus, ut quo minus occulte vestrum malum gemeretis nihil diceret, ne aperte incommoda patriae lugeretis ediceret. Cum vero in circo Flaminio non a tribuno plebis consul in contionem, sed a latrone archipirata productus esset, primum processit, qua auctoritate vir! vini somni stupri plenus, madenti coma, composito capillo, gravibus oculis, fluentibus buccis: pressa voce et temulenta, quod in civis indemnatos esset animadversum, id sibi dixit gravis auctor vehementissime displicere. Vbi nobis haec auctoritas
Abbreviated transcription (Latin):
ne auspitns optemparet᷑. ne obnunciare conalio aut comitus: ne segi interce dere lice¬
ret. ut lerelia et fufalne ualeret. que mĩ maiores certissima subsidia rerꝙ contu
tri a. biuncior futores eẽ uoluerunt. Idemq poffea cũ innumerabilis multitudo bo¬
nor de capitolio supplex ad eũ soididata uenisset: cũqi ado lestentes nobilissim cũt¬
tiqr equites. R se ad lenonis inpudicissimi pedeo abiecissent. quo uultucmemnatus
ganeo non sosum ciuiũ latrimas uerũ etiam patrie preces repudiauit⁊ Neq eo
contenta fuit. si eciã in contõnem destendit. eaq dipit q̃ si eus uir catilma reuixisset
dicere non esset ausus: se nonarũ decembriũ que me consule fuissent cliuq capito¬
lum poenas ab equitib R eẽ repetiturum. Neq solũ id dixit s quos ei cõmodtĩ
fuit compellauit. Luciũ uero iã equitem .R. prestanti digintate et hominẽ et saluti

Expanded text:
ne auspiciis obtemperaretur, ne obnuntiare concilio aut comitiis, ne legi intercedere licene auspiciis obtemperaretur, ne obnuntiare concilio aut comitiis, ne legi intercedere liceret, ut lex Aelia et Fufia ne valeret, quae nostri maiores certissima subsidia rei putribunicios furores esse voluerunt? idemque postea, cum innumerabilis multitudo bonorum de Capitolio supplex ad eum sordidata venisset, cumque adulescentes nobilissimi cunctique equites Romani se ad lenonis impudicissimi pedes abiecissent, quo vultu cincinnatus ganeo non solum civium lacrimas verum etiam patriae preces repudiavit! neque eo contentus fuit, sed etiam in contionem escendit eaque dixit quae, si eius vir Catilina revixisset, dicere non esset ausus, se Nonarum Decembrium quae me consule fuissent clivique Capitolini poenas ab equitibus Romanis esse repetiturum. neque solum id dixit, sed quos ei commodum fuit compellavit, Lucium vero Lamiam, equitem Romanum, praestanti dignitate hominem et saluti
Abbreviated transcription (Latin):
cetero:q ordimũ spoliatũ ẽẽ uoluerũt. Quoꝵ alter tam̃ neq me. neq quẽ quã
se fellit: quis enĩ ullã ullius boni spem habet in eo cuꝰ pͥmũ tempus etatis pa¬
lam fuisset ad om̃s libidmes diuilgatũ. qui me a stĩssima quidẽ parte corꝑis
potuisse hominũ imprtã intemꝑanciam ꝓpussare. Qui cl̃ suã rem non minus
stre mie quã postea publicam confecisset egestatem et luxuriem. domestico lenociuio
sustentauit. Q hin aiam tribunatꝰ confuggisset: neq ium pretoris. nec mustitu¬
dmem creditoium: nec bonor. piostriptõnem effugere potiusset. Eua m magilatua
nisi rogaitõnem de pnatico bello tulisset: profetto egestate et improbitate conaauis.
piuaticã ipẽ fecisset: ac minore quidem cũ rei .p. detrmmẽto quã qd̃ intra moemia ne¬
faruis hostis predõq uersatus est. quo infpectante ac sedente legẽ tribanq ꝓ .l. tuat.

Expanded text:
ceterorumque ordinum spoliatum esse voluerunt. quorum alter tamen neque me neque quemquam ceterorumque ordinum spoliatum esse voluerunt. quorum alter tamen neque me neque quemquam fefellit. quis enim ullam ullius boni spem haberet in eo cuius primum tempus aetatis palam fuisset ad omnis libidines divulgatum? qui ne a sanctissima quidem parte corporis potuisset hominum impuram intemperantiam propulsare? qui cum suam rem non minus strenue quam postea publicam confecisset, egestatem et luxuriem domestico lenocinio sustentavit? qui nisi in aram tribunatus confugisset, neque vim praetoris nec multitudinem creditorum nec bonorum proscriptionem effugere potuisset? qui in magistratu nisi rogationem de piratico bello tulisset, profecto egestate et improbitate coactus piraticam ipse fecisset, ac minore quidem cum rei publicae detrimento quam quod intra moenia nefarius hostis praedoque versatus est? quo inspectante ac sedente legem tribunus plebis tulit
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ añ in re .p. non fuerat ꝑenne ac ꝓpriũ manere pocuisset. Quod si. Q. metellus
illo tempore con sul fuisset minicꝰ. dubita ͭ quo animo fuerit in me conseruando
futurꝰ. cũ in restituendo auctorẽ fuisse ad scriptorẽq uideatis: Sed fuenãt hni con¬
sules quorũ mẽtes anguste. humiles. praue. opplete te nebris ac sordibus nome
ipsum consulatus: splendorem illius honoris. magnitudinẽ tanti imꝑni necintiũ.
nec sustin̾e. nec cape potuerũt: nõ consules s meitatores proiĩciarũ ac uendi¬
tores urẽ dignitatis. quoꝵ alt̾ ame catilmã amatorem suũ multis audientib.
alter cethegũ consobrinũ poscebat. Qui me duo sceleratissimi post hominũ indõ¬
riam non consules si latrones. non modo xseruerãt in causa presertĩ publica.
et consulari: s prodiderat. oppugnarũt omi auxilio non solũ suo si eciã ur̃o

Expanded text:
quod ante in re publica non fuerat, perenne ac proprium manere potuisset. quod si Q. Metellus quod ante in re publica non fuerat, perenne ac proprium manere potuisset. quod si Q. Metellus illo tempore consul fuisset inimicus , dubitatis quo animo fuerit in me conservando futurus, cum in restituendo auctorem fuisse adscriptoremque videatis? sed fuerunt ii consules quorum mentes angustae humiles pravae, oppletae tenebris ac sordibus, nomen ipsum consulatus, splendorem illius honoris, magnitudinem tanti imperi nec intueri nec sustinere nec capere potuerunt,—non consules, sed metores vestrae dignitatis; quorum alter a me Catilinam, amatorem suum, multis audientibus, alter Cethegum consobrinum reposcebat; qui me duo sceleratissimi post hominum memoriam non consules sed latrones non modo deseruerunt, in causa praesertim publica et consulari, sed prodiderunt, oppugnarunt, omni auxilio non solum suo sed etiam vestro
Abbreviated transcription (Latin):
ne pedib iret: ne stribendo a desset. Totam illã ut ante dixi prostriptõnem non legẽ
putauit qua cuus optime de ie .p. meritꝰ / nominatĩ sine uidicio. una cũ senatu
rei .p. esset ereptꝰ. Ut uͦ in id magrãtum non dicam quid egit prius s quid egit om̃o
alud insi ut me conseruato. urãm in posterũ dignitatem auccoritatemqz sanciret.
Dii ĩmortales. qñtũ michi bñficiũ dedisse uidemim qd hoc anno .p. lentulus cos.
quãto maius dedissetis si supiore anno fuisset. nec enĩ eguissem medicina confu¬
lari. insi consulari uulnere concidissem. n Audieram ex sapientissimo homme
atq optimo ciuui et uiro .Q. catulo non sepe unũ consulem improbũ. duos no̾ ñꝙͣ
excepto illo cempore fuisse. Qua re mea causain semꝑ fore firmissimã ditere sole¬
bat. dũ ul unꝰ in re .p. consul eẽt. qđ uere diperat. si illud de duobus consulibus

Expanded text:
ne pedibus iret, ne scribendo adesset, totam illam, ut ante dixi, proscriptionem non legem ne pedibus iret, ne scribendo adesset, totam illam, ut ante dixi, proscriptionem non legem putavit, qua civis optime de re publica meritus nominatim sine iudicio una cum senatu rei publicae esset ereptus. Vt vero iniit magistratum, non dicam quid egit prius, sed quid omnino egit aliud nisi ut me conservato vestram in posterum dignitatem auctoritatemque sanciret? di immortales, quantum mihi beneficium dedisse videmini, quod hoc anno P. Lentulus consul populi Romani fuit! quanto maius dedissetis si superiore anno fuisset! nec enim eguissem medicina consulari, nisi consulari vulnere concidissem. audieram ex sapientissimo homine atque optimo civi et viro, Q. Catulo, non saepe unum consulem improbum, duo vero numquam excepto illo Cinnano tempore fuisse; qua re meam causam semper fore firmissimam dicere solebat, dum vel unus in re publica consul esset; quod vere dixerat si illud de duobus consulibus,
Abbreviated transcription (Latin):
tempsa inflãmata sũmi uiri et clarissim consules fasces fiactos fortissim atq epti¬
mi .T.R. p .l. sanctissimũ corpus non tactũ ac molatũ manu. s uulneratũ ferro¬
confectũq udistis. Qua strage nõ nulli ꝓmoti magrãtꝰ. partĩ metu mortis. par¬
tĩ desꝑatõne rei .p. paululũ a mea causa recesserũt. Reliqui fuerũt quos neq ter¬
ror. nec uis. nec spes. nec meta. nec promissa. nec mine. nec tela. nec faces. a urã
a uctoritare a popłi .R. dignitate a mea salute depellerent. Princeps .p. lentu¬
lus parẽs ac deus nr̃e uite fortune memorie. nominis. hoc specimẽ uirtutis.
hoc uidiciũ animi. hoc lumen consulatꝰ sui forte putauit: si me michi. si meis.
si nobis. si rei p. reddidisset. Qui ut est designatꝰ nũquã dubitauit sentenciam
de salute mea. s et re pu ͣ dignã dicere: cũ atribuno .p.l. uetaret᷑. cũ p̃clarũ caput
recicaretur. ne quis ad uos refereet: ne quis decerneret. ne disputaret. ne loqueret᷑.

Expanded text:
templa inflammata, summi viri et clarissimi consulis fascis fractos, fortissimi atque optimi tribuni plebis sanctissimum corpus non tactum ac violatum manu sed vulneratum ferroconfectumque vidistis. qua strage non nulli permoti magistratus partim metu mortis, partim desperatione rei publicae paululum a mea causa recesserunt: reliqui fuerunt quos neque terror nec vis, nec spes nec metus, nec promissa nec minae, nec tela nec faces a vestra auctoritate, a populi Romani dignitate, a mea salute depellerent. princeps P. Lentulus, parens ac deus nostrae vitae fortunae memoriae nominis, hoc specimen virtutis, hoc indicium animi, hoc lumen consulatus sui fore putavit, si me mihi, si meis, si vobis, si rei publicae reddidisset. qui ut est designatus, numquam dubitavit sententiam de salute mea se et re publica dignam dicere: cum a tribuno plebis vetaretur, cum praeclarum caput recitaretur ne quis ad vos referret, ne quis decerneret, ne disputaret, ne loqueretur,
Abbreviated transcription (Latin):
feeqũet senatie Catilimami exatani at gum de his rebita i po stignare
sine capite huit si ĩta de se meritum esser aput auino no defũtu¬
ruon. oratenuite seitatus feequoo neq tamen sano seuere e defutu

Expanded text:
frequenti senatu Catilinam excitavi atque eum de his rebus iussi, si quid frequenti senatu Catilinam excitavi atque eum de his rebus iussi, si quid sine capite; huic, si ita de se meritum esset, caput se vivo non defuturum. congemuit senatus frequens neque tamen satis severe pro rei
Abbreviated transcription (Latin):
iam exploratꝰ et domi conditꝰ consulatus uideretur. Murenã
conceminebat. Sulpicium accusatorem suum numerabat nõ
com pecitorem ei uim deuunciabat Rei ꝑ minabatur: Quibꝰ
eela qui tim ere bonis omnibꝰ iieat sit qu̾ata quae desperacio
res un si idlle foctꝰ osset nolite ane cõmonori uelle uosisorioi uo¬
biscum xecordamini. Meministis enim cum illus n etsrigladia¬
topas uoces perceebruissent quas habuisse in concione dom estica di¬
ceba ture cum misorum ⁊ delem defenso cemi ne galfent ome. domestica di¬
si enm que ixe mistr gẽt integeoꝵ et fornimnatoã prienstes Passei o
it piaseros eredero nono portere quate qui consupotai stu faricios¬
ropta perperare. Uellent spestarent quid ip̃i deberet quid possider
qid auderet minime timudum et baldo calamitos uon oiti possidere
haberontior ut de hee pebꝰ m̃ senani agere posseniuo Itiq posttidie

Expanded text:
iam exploratus et domi conditus consulatus videretur. Murenam iam exploratus et domi conditus consulatus videretur. Murenam contemnebat, Sulpicium accusatorem suum numerabat non competitorem; ei vim denuntiabat, rei publicae minabatur. quibus rebus qui timor bonis omnibus iniectus sit rei publicae, si ille factus esset, nolite a me commoneri velle; vosmet ipsi vobiscum recordamini. meministis enim, cum illius nefarii gladiatoris voces percrebruissent quas habuisse in contione domestica dicebatur, cum miserorum fidelem defensorem negasset inveniri posse nisi eum qui ipse miser esset; integrorum et fortunatorum promissis set miseros credere non oportere; qua re qui consumpta replere, erepta reciperare vellent, spectarent quid ipse deberet, quid possideret, quid auderet; minime timidum et valde calamitosum esse oportere haberentur, ut de his rebus in senatu agere possemus. itaque postridie
Abbreviated transcription (Latin):
ta re dicerẽ qd mihi uideretire Itaq hisdem rebꝰ ferre uersor et
qd̾ possum Iucł̃. occurro uestrae sapietati ser tamen serui quam te
xisti ut ꝑtimesceret ne consul catilina fieret dum tu accusacionem
comparares de posita atq abiecta peticione. Et enm te inquirere
uidebant tristẽ ip̃m mestos amicos obseruationes testificationes se¬
ducciones testium secessionẽ subsceiptoxum anmaduertebãt qͥbꝯ
rebꝰ certe ip̃i candidatorum obscurior ei uideri solẽt. Catilinã
incorea autem atq letum stipatum choro iuuentutis uallatum
Indicibꝰ atq si cariis inflactum cum spem militum collegae moi quẽ
admodum dicebat ip̃e promissis circũfluentem collononũ arre¬
tinorum et faesulanoꝵ exercitu qũa turbam dissimillimo ex
genere distinguebãt percussi sillani temporis calamitate uultꝰ
erat ip̃iꝰ plenꝰ furoris oculi sceleris sermo adroganciae sicut ei

Expanded text:
ta re dicerem quod mihi videretur. itaque in isdem rebus fere versor et ta re dicerem quod mihi videretur. itaque in isdem rebus fere versor et quoad possum, iudices, occurro vestrae satietati. sed tamen, Servi, quam te tum adduxisti ut pertimesceret ne consul Catilina fieret, dum tu accusationem comparares deposita atque abiecta petitione? etenim te inquirere videbant, tristem ipsum, maestos amicos; observationes, testificationes, seductiones testium, secessiones subscriptorum animadvertebant, quibus rebus certe ipsi candidatorum voltus obscuriores videri solent; Catilinam interea alacrem atque laetum, stipatum choro iuventutis, vallatum indicibus atque sicariis, inflatum cum spe militum tum conlegae mei, quem ad modum dicebat ipse, promissis, circumfluentem colonorum Arretinorum et Faesulanorum exercitu; quam turbam dissimillimo ex genere distinguebant homines perculsi Sullani temporis calamitate. voltus erat ipsius plenus furoris, oculi sceleris, sermo adrogantiae, sic ut ei
Abbreviated transcription (Latin):
diauit mediocriter aduersata tibi esse existimas confusionem suffra¬
giorum flagitasti praerogationum legis maniliae aequationẽ gra¬
ciae diguitatis suffragioꝵ grauiter homines honesti atq in suis uia¬
nitatibꝰ et municipis graciosi tulerũt a caliuiro ẽẽ pugnatum ut õs
et dignitatis et graciae gradus tollorent᷑. Eidem editicios udices
esse uoliusti ut odia occulta aiuium quae tacitis nunc discordũs conti¬
nentire in fortunas optimi cuius quas erum perent hec om̃ia tibi
accusandi uiam muniebant adipiscendi obsepiebãt. Atq ex oĩbꝰ
illa plaga est iniecta petiçioni tuae non tacentememaxime de qua
ab homine ingeniosillimo et piosillimo horten sio multa grauissiẽ
dicta sunt quo eciam mihi durior locꝰ est dicendi datꝰ ut cũ ante
me et ille dixillet et uire sũma dignitate et diligenciã et facultate
dicenti Lgo in extremo non partem aliquam agerem causae s de to¬

Expanded text:
diavit mediocriter adversata tibi esse existimas? confusionem suffradiavit mediocriter adversata tibi esse existimas? confusionem suffragiorum flagitasti, †praerogationum legis Maniliae†, aequationem gratiae, dignitatis, suffragiorum. graviter homines honesti atque in suis vicinitatibus et municipiis gratiosi tulerunt a tali viro esse pugnatum ut omnes et dignitatis et gratiae gradus tollerentur. idem editicios iudices esse voluisti, ut odia occulta civium quae tacitis nunc discordiis continentur in fortunas optimi cuiusque erumperent. haec omnia tibi accusandi viam muniebant, adipiscendi obsaepiebant. atque ex omnibus illa plaga est iniecta petitioni tuae non tacente me maxima, de qua ab homine ingeniosissimo et copiosissimo, Q. Hortensio, multa gravissime dicta sunt. quo etiam mihi durior locus est dicendi datus ut, cum ante me et ille dixisset et vir summa dignitate et diligentia et facultate dicendi, M.Marcus Crassus, ego in extremo non partem aliquam agerem causae sed de to
Abbreviated transcription (Latin):
accusandi denunciacionem ingeessus es quom tu nono am msstan
racione consum pseris legeni ambitus flagitasti quãe tibi nõ deerat
exat eniu seuerissime sccipta Cal purnia gestus est mos et uolũ¬
tati et dignitatĩ tuae sed tota illa lex accusacionem muama ssi habc ee bola¬
tenten reum foxtasse axmasset patitioni uero refragata est poena
geauior in plebom tua uoce eftlagitata est cõmoti animi tenuora
exilium in nostrum ordinem concellit senatꝰ postulaçioni tue sed nõ
libenter duxiorẽ fortune cõmuni condicionem te auctore cõstituit
morbi excusacioni paena addita est uoluntas oftensa mulcoꝵ quibꝯ
aut contra ualitudinis cõmodum laborandum est aut incõmodo mor¬
bi etiam ceteri uitae fructꝰ relinquendi Quid gͦ hec quistolitis qui
auctoritati senatus uoluntati tuae paxuit deniq is tulit cum mini¬
me proderãt. Illa quae mea suma uoluntate senatꝰ frequens repu¬

Expanded text:
accusandi denuntiationem ingressus es, quem tu non totum in ista accusandi denuntiationem ingressus es, quem tu non totum in ista ratione consumpseris? legem ambitus flagitasti, quae tibi non deerat; erat enim severissime scripta Calpurnia. gestus est mos et voluntati et dignitati tuae. sed tota illa lex accusationem tuam, si haberes nocentem reum, fortasse armasset; petitioni vero refragata est. Poena gravior in plebem tua voce efflagitata est; commoti animi tenuiorum. exsilium in nostrum ordinem; concessit senatus postulationi tuae, sed non libenter duriorem fortunae communi condicionem te auctore constituit. morbi excusationi poena addita est; voluntas offensa multorum quibus aut contra valetudinis commodum laborandum est aut incommodo morbi etiam ceteri vitae fructus relinquendi. quid ergo? haec quis tulit? is qui auctoritati senatus, voluntati tuae paruit, denique is tulit cui minime proderant. illa quidem quae mea summa voluntate senatus frequens repu
Abbreviated transcription (Latin):
non parua xes sed nimeum omnium maxima. Magnum est eoin te
ceiparaxe ea quibꝰ possis hominem e ciuitate praesextast nonte¬
opemuem infremũ exturbare qui et per se et ꝑsuos et uero etiam
per alienos defendatur omnes enim ad pericila propulsanda concur¬
ximuis et qui non apoete mimiti sumus etiam abienisimis in capins
perieubis amicissimo ⁊ officia et studia .ꝑ. Rtamo  sore s i copenio
et petendi et defendendi et accusandi molestiam sic intellegi mpete do
stcidium esse acerrimum in defendendo officiũ in accusando labor e Itaq
sic̃ statuo steri nullo modo posse ut idem accusa coneni et petidonẽ con¬
sulatꝰ di ligenter adorner atq insteuat unum sustinere pauei possut
uteumco uemo: Tu tum se de aroriclo peticionis de flexisses animũꝙ
ad sectuspre dun tednstulisses existimasti te utriq netoas Atss facemẽ
posse. uehementer errasti Quis enim dies fut postea q̃m mistam

Expanded text:
non parva res sed nimirum omnium maxima. Magnum est enim te non parva res sed nimirum omnium maxima. Magnum est enim te comparare ea quibus possis hominem e civitate, praesertim non inopem neque infirmum, exturbare, qui et per se et per suos et vero etiam per alienos defendatur. omnes enim ad pericula propulsanda concurrimus et qui non aperte inimici sumus etiam alienissimis in capitis periculis amicissimorum officia et studia praestamus. qua re ego expertus et petendi et defendendi et accusandi molestiam sic intellexi in petendo studium esse acerrimum, in defendendo officium, in accusando laborem. itaque sic statuo fieri nullo modo posse ut idem accusationem et petitionem consulatus diligenter adornet atque instruat. Vnum sustinere pauci possunt, utrumque nemo. tu cum te de curriculo petitionis deflexisses animumque ad accusandum transtulisses, existimasti te utrique negotio satis facere posse. vehementer errasti. quis enim dies fuit, postea quam in istam
Abbreviated transcription (Latin):
Nad ergo acceptam inurriam persequi non placet mimo uchoment
placet. sed a lued tpus est potendi aliud ꝓsequendi. Petitois n Retient¬
sertur consulatꝯ magna spe magno anmo magn copuear t es nre
et in campuii dedit uolo. Non placet mihi inquisicio candidati pro¬
iam hoc nouo more omnes fere domos omnium concursont. et ex uol¬
tu scndo datorien coniecturam faciant quantum quisq anintiet fa¬
cultatis habere uideatur. uides netum illum teistem demissum iacet
diffidet abiecit hastas serpit hic rumor scis tu illum acusasioneaset
cogitare inquixere in competitores testis quaerere alium faci iam
bilitancur studiã deponũt aut testam rem abiciũt aut suam operam
et gratiamt iudicĩo et accusaciõni reseruãt. accedit eodembt exta ram
tandidam totum animũ atq omnem cuxã operam diligenaiam̃q suã
n petitione non possit ponere adiungitur enim accusacionis cogitacio

Expanded text:
quid ergo? acceptam iniuriam persequi non placet? immo vehementer quid ergo? acceptam iniuriam persequi non placet? immo vehementer placet; sed aliud tempus est petendi, aliud persequendi. petitorem ego, praesertim consulatus, magna spe, magno animo, magnis copiis et in forum et in campum deduci volo. non placet mihi inquisitio candidati, praiam hoc novo more omnes fere domos omnium concursent et ex voltu candidatorum coniecturam faciant quantum quisque animi et facultatis habere videatur. 'videsne tu illum tristem, demissum? iacet, diffidit, abiecit hastas.' serpit hic rumor. 'scis tu illum accusationem cogitare, inquirere in competitores, testis quaerere? Alium fac iam,  amici intimi debilitantur, studia deponunt; aut certam rem abiciunt aut suam operam et gratiam iudicio et accusationi reservant. accedit eodem ut etiam ipse candidatus totum animum atque omnem curam operam diligentiamque suam in petitione non possit ponere. adiungitur enim accusationis cogitatio,
Abbreviated transcription (Latin):
a quibꝰ ꝓuincias contemini in tellegũt Et quõ ostendi iudices.
parem diguitatem ad consulatꝰ peticionem disparem fortunã
prouincialium negoaoꝵ in Muxena atq in sulpicio fuilse dicã
iam apercius in quo meus necellarius fuerit inferioe Sermiꝰ
et ea dicam uobis audiẽtibꝯ amisso iam tempore quae ipsisolire
initegra sepe dixi petere consulatum nescrre te Serui
per saepe tibi dixi et n is rebꝰ ip̃is quas te magno et forti animo
et agere et dicere uidebam tibi solitꝰ sum dicerem agis te fortem
senato rem mihi uideri qͣn sapientẽ candidatum. primũ accusadi
terrores et minae quibꝰ tu catidie uti solebas sunt fortis uixi.
sed et populi opinionem aspeni adipiscendi auertũt et amicoꝵ
scudia debilitãt. Nestio quo pacto sempex hoc fit neq in uno aut
altero animaduersum est sed iam in pluribꝰ simul a tq candidatꝯ
accuse gonem meditari uisus est ut honorem desperasse aoideat

Expanded text:
a quibus provincias contemni intellegunt. et quoniam ostendi, iudices, a quibus provincias contemni intellegunt. et quoniam ostendi, iudices, parem dignitatem ad consulatus petitionem, disparem fortunam provincialium negotiorum in Murena atque in Sulpicio fuisse, dicam iam apertius in quo meus necessarius fuerit inferior, Servius, et ea dicam vobis audientibus amisso iam tempore quae ipsi soli re integra saepe dixi. petere consulatum nescire te, Servi, persaepe tibi dixi; et in eis rebus ipsis quas te magno et forti animo et agere et dicere videbam tibi solitus sum dicere magis te fortem accusatorem mihi videri quam sapientem candidatum. primum accusandi terrores et minae quibus tu cotidie uti solebas sunt fortis viri, sed et populi opinionem a spe adipiscendi avertunt et amicorum studia debilitant. nescio quo pacto semper hoc fit — neque in uno aut altero animadversum est sed iam in pluribus — simul atque candidatus accusationem meditari visus est, ut honorem desperasse videatur.
Abbreviated transcription (Latin):
et squaloris ex altera plena catenarum atq indicum cogendi Iu¬
dices inuiti retinendi contea uoluntatẽ sceiba damnacꝰ ordo totus
alienus syllana gratificaçio ropre hensa multi uiri fortes et prope
pari ciuitatis offensa est lites seuerae aestimate cui placet obliuistit᷑
cui dolet memiuit. postremo tu in prouincia reuoluisti nõ possũ
id in te reprehendere qd̾ in meip̃o et praes consule probaui sed tnĩ
L.murenae prouincia multas bonas gratias cumoptima existima¬
cione actulit habuit ꝓficiscens dilectum in umbria dedit ei facultatẽ
res puplica liberalitatis qua usus multa sibi teibus quae municipis
umbrae conficiuntire adiunxit ip̃e autem in gallia ut nr̃i homũ̃es
desperatas iam pecunias ex igerẽt a equitate diligençiaq ꝑfecit
Ta interea romae salicot amicis praesto fiisti fateor sed tamen
illud cogita nõ nullo ꝑ amicoꝵ scudia amui solere in eos

Expanded text:
et squaloris, ex altera plena accusatorum atque indicum; cogendi iuet squaloris, ex altera plena accusatorum atque indicum; cogendi iudices inviti, retinendi contra voluntatem; scriba damnatus, ordo totus alienus; Sullana gratificatio reprehensa, multi viri fortes et prope pars civitatis offensa est; lites severe aestimatae; cui placet obliviscitur, cui dolet meminit. postremo tu in provinciam ire noluisti. non possum id in te reprehendere quod in me ipso et praetore et consule probavi. sed tamen L.Lucio Murenae provincia multas bonas gratias cum optima existimatione attulit. habuit proficiscens dilectum in Umbria; dedit ei facultatem res publica liberalitatis, qua usus multas sibi tribus quae municipiis Umbriae conficiuntur adiunxit. ipse autem in Gallia ut nostri homines desperatas iam pecunias exigerent aequitate diligentiaque perfecit. tu interea Romae scilicet amicis praesto fuisti; fateor; sed tamen illud cogita non nullorum amicorum studia minui solere in eos
Abbreviated transcription (Latin):
Aedilis feceram tamen Anconi ludia como uobar tipeqilicasio
nullus feceras nihil huiꝯ istam ipsam quam inrides argenteã
scaenam ad uersatam putas Sed haec sane sint paria o m̃ia sit
par forensis opera militaris suffraçio urbanae sit idem magnifi¬
centissimos et nullos uinquã fecisse ludos quid in ip̃a praetura
ni hil ne existimas inter tuam et huius sortem inter fuisse huiꝯ sors
ea fuit quam omnos tui necessarii tibi optabamus iuxis dicundi ĩ qua
gloriã conçiliatã maguitudo negoçui gratiam aequitatis largiçio qua
in sorte sapiens praotor qualis hic fuit offensionem uitata equabi¬
licate deçeruendi beniuolentiam adiungis lenitate audiendi e gre¬
cia et ad consulatum apta prouintia in qua laus aequitatis integri¬
tatis facilitatis ad extremum ludorum uoluptate concluditur. Quid
tua sors tristis atrox quaescio peculatus. ex altera parte lacrimaꝵ

Expanded text:
aedilis feceram tamen Antoni ludis commovebar, tibi qui casu aedilis feceram tamen Antoni ludis commovebar, tibi qui casu nullos feceras nihil huius istam ipsam quam inrides argenteam scaenam adversatam putas? sed haec sane sint paria omnia, sit par forensis opera militari, militaris suffragatio urbanae, sit idem magnificentissimos et nullos umquam fecisse ludos; quid? in ipsa praetura nihilne existimas inter tuam et huius sortem interfuisse? huius sors ea fuit quam omnes tui necessarii tibi optabamus, iuris dicundi; in qua gloriam conciliat magnitudo negoti, gratiam aequitatis largitio; qua in sorte sapiens praetor qualis hic fuit offensionem vitat aequabilitate decernendi, benivolentiam adiungit lenitate audiendi. egregia et ad consulatum apta provincia in qua laus aequitatis, integritatis, facilitatis ad extremum ludorum voluptate concluditur. quid tua sors? tristis, atrox, quaestio peculatus ex altera parte lacrimarum
Abbreviated transcription (Latin):
ciam dl staene magnificentiam aualde contoniners quas hiar
od modum ꝓro suerũt nam quid ego dicam populune ae uolga mipo¬
ricorum ludis magno opere delectari minuo ost micandum qͣmre
quae causae id sano est. sunt enim popili ac multitudndis iomu ãa
quare si populo ludorum magnificencia uosuptati est nos conina¬
randumi eam. L. muxenae apud populum peo fusse. s si nosiot
pu qui et abdelectacione omni negotus impedimu st isipet
selie pactiõ ne deloctaciõnes alias multas habere possumue dudis tr̃
non solum dignitate s ociam uolui ptatem Ita quar dex hadesqitae ad
ludos pertmet est omni um gratissima quod honestiunquaad¬
ni cuam splendore fenctus quoq iocunditatis est restimto quare
de lectant homines mihi crode ludi etiam illos qui dissinulantare
solum eos qui fatentur quod ego in mea peticione sensi namnos quoq
habuinꝯ scaenam competiteicem Quod si ego qustrmos la dusꝙ

Expanded text:
tiam et scaenae magnificentiam tam valde contemnere; quae huic tiam et scaenae magnificentiam tam valde contemnere; quae huic admodum profuerunt. nam quid ego dicam populum ac volgus imperitorum ludis magno opere delectari? minus est mirandum. quamquam huic causae id satis est; sunt enim populi ac multitudinis comitia. qua re, si populo ludorum magnificentia voluptati est, non est mirandum eam L.Lucio Murenae apud populum profuisse. sed si nosmet ipsi qui et ab delectatione communi negotiis impedimur et in ipsa occupatione delectationes alias multas habere possumus, ludis tamen non solum dignitatem sed etiam voluptatem. itaque lex haec quae ad ludos pertinet est omnium gratissima, quod honestissimo ordini cum splendore fructus quoque iucunditatis est restitutus. qua re delectant homines, mihi crede, ludi, etiam illos qui dissimulant, non solum eos qui fatentur; quod ego in mea petitione sensi. nam nos quoque habuimus scaenam competitricem. quod si ego qui trinos ludos
Abbreviated transcription (Latin):
fuit ot utunus ai plisimum quod poticio pruererae pesidosto¬
bat ꝑraotra pestituit dum tibi haer paeua endeae de sidora¬
manita ou scib sidia consulatus uoluntas militamos ctm ped se
ualet multitudine cum apud suos gratia tuinduonq a confeles de¬
darando mueltunt etiam apud uniuersum pro nerumi consulede¬
torstatis habet susfeaga ao militaris imperatores enim comicĩs
con sula ribo in uereborrum interpractes diligunties quim comiais¬
nis est illa oratio me sautum recreauit me puea aonanit Hoc duce test
tepi ꝯ signa constubiiuo nunquam iste plus milia laborigit¬
postuis quauistor sumsit ip̃e cum fortiõtum etam felis hor enti
putas esse ad famani hominum ac uoluntateni et enim si tanita illis
conutis religio est Ut adhuc somper omen ualut ent p si taoes illis¬
nunoe seduid uueeum est in hoc felicitatio famani sertonemq ua¬
luisse sed fa haec le uiora ducis quae sunt gra antsoir es hemeeda¬
nam suffratiõnem militari ante ponis. nolliludoꝵ huia oele geba¬

Expanded text:
petitio praeturae desiderarat praetura restituit. num tibi haec parva videntur adiumenta et subsidia consulatus, voluntas militum, quaeque cum per se valet multitudine, cum apud suos gratia, tum vero in consule declarando multum etiam apud universum populum Romanum auctoritatis habet, suffragatio militaris? imperatores enim comitiis consularibus, non verborum interpretes deliguntur. qua re gravis est illa oratio: 'me saucium recreavit, me praeda donavit; hoc duce castra cepimus, signa contulimus; numquam iste plus militi laboris imposuit quam sibi sumpsit, ipse cum fortis tum etiam felix.' hoc quanti putas esse ad famam hominum ac voluntatem? etenim, si tanta illis comitiis religio est ut adhuc semper omen valuerit praerogativum, quid mirum est in hoc felicitatis famam sermonemque valuisse? sed si haec leviora ducis quae sunt gravissima et hanc urbanam suffragationem militari anteponis, noli ludorum huius elegan
Abbreviated transcription (Latin):
ac diripi audiret. cũ adolestentem filiũ uide̾t eiꝰ dẽ sociũ calamitatis cũ in pasa¬
dib demisus concursu ac mĩa minturir ẽ siũ corpꝰ ac uitã suã conseruarĩt cũ
parua nauicłã puectꝰ in africã. quib regna ip̃e dederat ad eos inops supplexq
uenisset recte ꝑauero sua digtate se nõ cõmissurũ ut cũ ea q̃ amiserat sibi resti¬
tutu eẽnt. ũtutem amimi nõ habẽt quã nũꝙͣ ꝑdidisset s hoc int̾ me atq illum
mẽ est qd ille qua re plurmiũ potuit. ea ipã reñmicos sues ultus est armis.
atq otio q̃mꝙ̃ ille aio irato nichil nisi de ĩimcis ulcistendia ane bat. eio de

Expanded text:
ac diripi audiret, cum adulescentem filium videret eiusdem socium calamitatis, cum in paluac diripi audiret, cum adulescentem filium videret eiusdem socium calamitatis, cum in paludibus demersus concursu ac misericordia Minturnensium corpus ac vitam suam conservaret, cum parva navicula pervectus in Africam, quibus regna ipse dederat, ad eos inops supplexque venisset: reciperata vero sua dignitate se non commissurum ut, cum ea quae amiserat sibi restituta essent, virtutem animi non haberet quam numquam perdidisset. sed hoc inter me atque illum interest, quod ille, qua re plurimum potuit, ea ipsa re inimicos suos ultus est, armis, atque otio. quamquam ille animo irato nihil nisi de inimicis ulciscendis agebat, ego de