comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
homines potestati sathane. In his omiub da
actenditur. ñ quis eoꝵ ꝓueritate. quis pina¬
quitate. quis nocendi cͤausa. quis em̃dandi
Non inuenitur exemplum in euanglieis et
aplicis licceris. aliquid petitum a regib teriȩ
ꝓ eccłia contra inimicos gccłie Quis negat
n inueniri: S ñdum implebatur illa ꝓplhar
Et nunc reges incelligitt. & erudimini qui
iudicatis terram: seruite domino in timore.
Adhuc enim illud implebatur quod in eodẽ
psalio paulo suꝑiꝰ dr̃. quare fremueriut: Et
& popli medicati sunt mnania : isticerunt idtes
fucuror ⁊ in rege illo qui appellabatur nabu¬
codonosor utrũq tempus figuratum ẽ: et
quod sub apłis habuit. & quod nunc haber
illud implebatur quos figuratum ẽ quano¬
dorer memoratus plos ce ustos cogebat ad¬
orare simulacrum. et recus antes micteba
in flammam: nunc autem illud impletur
quod paulopost in eodem rege figura¬
tum est. cum conuersꝰ ad honorandũ dm̃
uerum. decreuit in regnosuo ut quiẽq

Expanded text:
homines potestati satanae. in his omnibus quid adtenditur, nisi quis eorum pro ueritate, quis pro iniquitate, quis nocendi causa, quis emendandi? Non inuenitur exemplum in euangelicis et apostolicis litteris aliquid petitum a regibus terrae pro ecclesia contra inimicos ecclesiae. quis negat non inueniri? sed nondum implebatur illa prophetia: Et nunc, reges, intellegite et erudimini, qui iudicatis terram; seruite domino in in timore. adhuc enim illud implebatur, quod in eodem psalmo paulo superius dicitur: Quare fremuerunt gentes et populi meditati sunt inania? futurorum, in rege illo, qui appellabatur Nabuchodonosor, utrumque tempus figuratum est, et quod sub apostolis habuit et quod nunc habet illud implebatur, quod figuratum est, quando rex memoratus pios et iustos cogebat adorare simulacrum et recusantes mittebat in flammam; nunc autem illud impletur, quod paulo post in eodem rege figuratum est, cum conuersus ad honorandum deum uerum decreuit in regno suo, ut, quicumque
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ualebant: hos ergo abhoc crurane in uocen¬
ces ee nempe ipsa ignorantia facillune osterd
Cur ergo innocentes falsis erimanib aceusai¬
tur quia crimina aliena seu falsa seu ueraus¬
cierunt: quis locus ignocentiȩ reseruatur si
crimen: ꝓprium. nescire crimen alienumn:
Porro si cot gentium popłos ignorantiasi
dictum ẽ ignocentes ostendit: quam magus
erimen ẽ ab istoꝵ innocentium communo
seꝑarisriam &e facta nocentium quȩ inuioie¬
tib demonstrari uł ab innocentib credi no
posunt. ñ uiquinant quemquam. si ppte
nocentium consortium. etiam eꝰgnita suss¬
tur. Non enim ꝓpter malos boni deseros¬
ad condignũ eius exitum toleraua ahus
sacram cęnam cum innocentib cominus¬
care ꝑmisit sicut tolerarunt apłi eos quꝰ
rium cypͥanus auaritiam. quam sedims
ab aliquib eoꝵ sciebatur. si ñ sit acceptio
cogitare possecis. a ut fortasse etiam qhitils
Seo melius erat ut amaretis possesione. d¬

Expanded text:
non ualebant? hos ergo ab hoc crimine innocennon ualebant? hos ergo ab hoc crimine innocentes esse nempe ipsa ignorantia facillime ostendit. cur ergo innocentes falsis criminibus accusantur. quia crimina aliena seu falsa seu uera nescierunt? quis locus innocentiae reseruatur. si crimen est proprium nescire crimen alienum? porro si tot gentium populos ipsa ignorantia, sicut dictum est, innocentes ostendit, quam magnum crimen est ab istorum innocentium communione separari? nam et facta nocentium, quae innocentibus demonstrari uel ab innocentibus credi non possunt, non inquinant quemquam, si propter innocentium consortium etiam cognita sustinentur. non enim propter malos boni deserenad condignum esacram cenam cum innocentibus communicare permisit, sicut tolerarunt apostoli eos,nus collegarum auaritiam, quam secunduab aliquibus eorum sciebatur, si non sit acceptio cogitare possetis aut fortasse etiam cogitatis. sed melius erat. ut amaretis possessiones t
Abbreviated transcription (Latin):
dax fama iactauerit: hinc iam credimus et
illa falsa eẽ quȩ auctores huius heresis crimi¬
nati sunt: quando posteri eoꝵ cam falsa & pei¬
ora finxerunt. Alis dicant putabamus quidẽ
nichl interẽe ubi fidem xp̃l teneremus. si grãs
dño quinos a diuisione collegit⁊ et hoc ur̃
dño congruere: ut in unitate colatur ostendit:
His gͦ duĩcis lucris impediendis ad contradi¬
cendum me opponerem collegis meis. ne in
montib et collib urĩs. id ÷ in cumorib suꝑbiȩ¬

Expanded text:
dimus et illa falsa esse, quae auctores huius haeresis criminati sunt, quando posteri eorum tam falsa et peiora finxerunt\\ alii dicant: Putabamus quidem nihil interesse, ubi fidem Christi teneremus; sed gratias domino, qui nos a diuisione collegit et hoc uni deo congruere, ut in unitate colatur, ostendit\'. His ego dominicis lucris impediendis ad contradicendum me opponerem collegis meis, ne in montibus et collibus uestris, id est in tumoribus supe
Abbreviated transcription (Latin):
recitamus eccłias quarum nomina hedieli¬
gunt. et quib hodie non communicant
cum recitantur inconuenticulis eoꝵ: lecte¬
bus suis clicunt pax tecum. et cum ipsisi
bibus quib ille littere sc ripte sunt pacens
habent Et ipsi nobis obicrunt uel falsa cra¬
na mortuoꝵ. uel etiam si uera tamen alita.
non intelligentes in his quȩ nos eis obicime
omnes illos teneri. in his uero que nobis db¬
unt palcam uel tizania messis dĩice rep¬
hendi: ad frumenta autem crimen noni
nere: neq considerantes quib mali placti
in unitate. ipsi communicant malis. quibis
autem displicent et eos emendare nonps
neq ance tempus messis auclent zitania era¬
care ne sunul eraclicent et triticum: nonb
tis eoꝵ s altari xp̃i communieant. ita in
solum non ab eis maculentur. s etiam do
phemetur. pro bono unitatis tolerant. q
ꝓbono equitatis oderunt. Si habent auiei
aucliant quid sp̃ẽ licat eccłus. Sic eñi mab¬

Expanded text:
recitamus ecclesias quarum nomina hodie legunt, et quibus hodie non communicant: quae cum recitantur in conuenticulis eorum, lectoribus suis dicunt: Tax tecum,\' et cum ipsis plebibus, quibus illae litterae scriptae sunt, pacem non. habent. et ipsi nobis obiciunt uel falsa crimina mortuorum uel etiam si uera tamen aliena non intellegentes in his, quae nos eis obicimus, omnes illos teneri, in his uero, quae nobis obiciunt, paleam uel zizania messis dominicae reprehendi, ad frumenta autem crimen non pertinere neque considerantes, quia, quibus mali placent in unitate, ipsi communicant malis, quibus autem displicent et eos emendare non possunt neque ante tempus messis audent zizania eradicare, ne simul eradicent et triticum, non factis eorum sed altari Christi communicant, ita ut non solum non ab eis maculentur, sed etiam diphemetur, pro bono unitatis tolerant, quod pro bono aequitatis oderunt. Si habent aures, audiant, quid spiritus dicat ecclesiis. sic enim
Abbreviated transcription (Latin):
Qusum te pauca. quod karitatem tuam pri¬
mam reliquisti. Memor esto itaq uncle excide¬
iset agt penitentiam: et prima oꝑa fac Sin
untem uemo tibi et mouebo cancdelabrum tu¬
um de locosuo: nisi penitentiam egeris. hoc

Expanded text:
sum te pauca; quod caritatem tuam primam reliquisti. Memor esto itaque vnde excideris, et age poenitentiam, et prima opera fac: sin autem, uenio tibi et mouebo candelabrum tuum de loco suo, nisi paenitentiam egeris. hoc
Abbreviated transcription (Latin):
subtrahere ceperunt. fortasse indignati quia
non ẽ. eos immitatus constantinus: ut iam
statim atq uelociter cerilianum dampnaret
absentem. Quod ubi cognouit prouidus im¬
perator: reliquos ab officialibus custoditos
feeit mediolanum peruenire. Quo cum eti¬
am cecilianus uenisset. ipsum quoꝙ sidi
sit exhibuit. cognitaq causa qua diligos
qua cautela qua prouisione sicut inedion¬
eius littere cecilianum in nocentissimum a
improbissimos uicdicaurt.EEt ad huc bapar¬
n extra eccłiam. et si possunt rebaptitant eesa
sacrificant in dissessione et scimate: et paci
nomine popłos salutent: quos a pace saliess
terminant. Conscĩditur unitas xp̃i. blispi¬
matur hereditas xp̃i. ex sufflatur baptih
xp̃i. et nolunt in se ista ꝑordinarias hum
potestates flagellis temporalibus emendis
ne in eternas penas pro tantis sacrilegiis de¬
nentur. Nos eis obicimus furorem scisima

Expanded text:
subtrahere coeperant fortasse indignati, quia subtrahere coeperant fortasse indignati, quia non est eos imitatus Constantinus, ut iam statim atque uelociter Caecilianum damnaret absentem. quod ubi cognouit prouidus imperator, reliquos ab officialibus custoditos fecit Mediolanium peruenire. quo cum etiam Caecilianus uenisset, ipsum quoque, sicut scripsit, exhibuit cognitaque causa qua diligentia, qua cautela, qua prouisione, sicut eius indicant litterae, Caecilianum innocentissimum, illos inprobissimos iudicauit. Et adhuc baptizant extra ecclesiam et, si possint, rebaptizant ecclesiam; sacrificant in dissensione et schismate et pacis nomine populos salutant, quos a pace salutis exterminant. conscinditur unitas Christi, blasphematur hereditas Christi, exsufflatur baptisma Christi et nolunt in se ista per ordinarias humanas potestates flagellis temporalibus emendari, ne in aeternas poenas pro tantis sacrilegiis destinentur. nos eis obicimus furorem schismatis,
Abbreviated transcription (Latin):
tiam cohibere. Neq enĩ ausus ẽ xp̃ianus im¬
perator sic eoꝵ tumultuosas et fallaces quere¬
ias suscipere. ut de iuditio ep̃orum qui rome
sederant ipse uidicaree. s alios ut dixi ep̃os
dedit: a quib tamen illi ad ipsum rursus im¬
peratorem prouocare maluerunt. Qua in re
illos quem ad modum detestetur audistis:
Atq utinam saltem ipsus uiditio insanissi¬
inis animositatib suis finem posuissent: atq
ut eis iꝑse cessit ut de illa causa post epõs udi¬
caret a scis antistib post ea ueniam peciturus
dum tamen illi quod ulterius dicerent uon
haberent. si eius sententie non optẽꝑarent. ad
quem ipsi prouocaueriuit: sic et illi aliquan¬
do cederent ueritati. Iussie eium ille ut ei par¬
tes ad agendam causam romam occurrerent:
quo cum cecilianus nescio qua causa non oc¬
ocurrissent: interpellatus ab eis. precepit ire
mediolanum sequerentur. Tunc se aliqui eoꝵ

Expanded text:
tiam cohibere. neque enim ausus est Christianus imtiam cohibere. neque enim ausus est Christianus imperator sic eorum tumultuosas et fallaces querelas suscipere, ut de iudicio episcoporum, qui Romae sederant, ipse iudicaret, sed alios, ut dixi, episcopos dedit. a quibus tamen illi ad ipsum rursum imperatorem prouocare maluerunt. qua in re illos quem ad modum detestetur, audistis. atque utinam saltem ipsius iudicio insanissimis animositatibus suis finem posuissent atque, ut eis ipse cessit, ut de illa causa post episcopos iudicaret a sanctis antistitibus postea ueniam petiturus. dum tamen illi, quod ulterius dicerent, non haberent, si eius sententiae non obtemperarent, ad quem ipsi prouocauerunt, sic et illi aliquando cederent ueritati! iussit enim ille, ut ei partes ad agendam causam Romam occurrerent. quo cum Caecilianus nescio qua causa non occurrisset, interpellatus ab eis praecepit, ut Mediolanium sequerentur. tunc se aliqui eorum
Abbreviated transcription (Latin):
possit. et ustissime dici. Eece putemus illos
ep̃os qui rome iudicarunt: non bonos uidices
fuisse. Restat᷑ ad huc plenarium eccłie unui¬
se concilium. ubi etiam cum ipsis iudicib
causa posseͬ agitari: ut si male uiclicasse con¬
uicti ẽent. eorum sententie soluerentur. qd
utrum feceruit probent. Nos eñĩ non ẽẽ facͤ
tum facile ꝓbamus: ex eo quod totus orbis ñ
eis commnu̾nicat. Aut si factum ẽ. etiam ibi
sunt uicti: quod ipsa eoꝵ separatio manifes¬
stat. S tamen quid post ea fecerint. impera¬
toris licteris sufficientissime ostenditur. Iu¬
dices eñĩ eccłiasticos tante auctoritatis ep̃o ᷤ.
quoꝵ iuditio et ceciliani innocentia. et
eor improbitas declarata ẽ.: non apud ali¬
os collegas. s apud imperatorem accusare
ausi sunt quod male iudicauerint. Declit ille
aliud arelatense iudicium alioꝵ scilicet ep̃oꝵ.
cedens. et omnino cupiens tantam impuclen¬

Expanded text:
posset et justissime dici, Ecce putemus illos posset et justissime dici, Ecce putemus illos episcopos, qui Romae judicarunt, non bonos judices fuisse; restabat adhuc plenarium Ecclesiae universae concilium, ubi etiam cum ipsis judicibus causa posset agitari, ut si male judicasse convicti essent, eorum sententiae solverentur. Quod utrum fecerint, probent: nos enim non factum esse facile probamus, ex eo quod totus orbis non eis communicat: aut si factum est, etiam ibi sunt victi; quod ipsa eorum separatio manifestat. 20. Sed tamen quid postea fecerint, Imperatoris litteris sufficientissime ostenditur. iudices enim ecclesiasticos tantae auctoritatis episcopos, quorum iudicio et Caeciliani innocentia et eorum inprobitas declarata est, non apud alios collegas sed apud imperatorem accusare ausi sunt, quod male iudicarint. dedit ille aliud Arelatense iudicium aliorum scilicet episcoporum, ibus cedens et omni modo cupiens tantam inpuden
Abbreviated transcription (Latin):
cum ceciliano ꝑmanere communionem or¬
bis terrarum. et ad eum a transmarinis eccłus
cominuuicatorias literas mitti. non ad illũ
quem ipsi scelerate ordinauerant. puluit
eos semper tacere: quia posset eis obici cur
paterentur ignaram ꝑ tot gentes eccłiam
communieare cdampnatis. et cur se ipsi ab
unocentis orbis terrarum communione p̃¬
cciderent. cum tacendo sinerent ep̃o quem
carthaginiensib ordinassent a toto orbe non
cominuncari elegerunt. sicut dicitur ad
duas. agerc causam cum ccciliano apud eccłi¬
as transmarintͣis. parati adutrumq ut sicum
potiussent quacumq uersutia false erimina¬
tionis euncere. saciarent plenissime cupidi¬
tatemi siam. si auttm non possent. pa eadem
quidem ꝑuersitate durarent. s iam camen
quasi haberent quid dicerent. malos iudicos
se eẽ perpessos que uex ẽ. omnium malorum
litigatoꝵ cum fuerint etiam manifestissima
ueritate superatiii quasi non eis ad nuc dici¬

Expanded text:
cum Caeciliano permanere communionem orcum Caeciliano permanere communionem orbis terrarum et ad eum a transmarinis ecclesiis communicatorias litteras mitti, non ad illum, quem ipsi scelerate ordinauerant, puduit eos semper tacere, quia posset eis obici, cur paterentur ignaram per tot gentes ecclesiam communicare damnatis et cur se ipsi ab innocentis orbis terrarum communione praeciderent, cum tacendo sinerent episcopo, quem Carthaginiensibus ordinassent, a toto orbe non communicari. elegerunt, sicut dicitur, ad duas agere causam cum Caeciliano apud ecclesias transmarinas parati ad utrumque. ut, si eum potuissent quacumque uersutia falsae criminationis euincere, satiarent plenissime cupiditatem. suam, si autem non possent, in eadem quidem peruersitate durarent, sed iam tamen quasi haberent, quod dicerent, malos iudices se esse perpessos, quae uox est omnium malorum litigatorum, cum fuerint etiam manifestissima ueritate superati
Abbreviated transcription (Latin):
te dissensionis alienam. incorruptum et in¬
tegrum eamen sue cause remanere iͥt si
nichil aduersarii agere uellent ipseͥ sc ab or¬
bis terrarum innocentissima cominunio¬
ne precidertut: Si autem illie eum accusa¬
re temptassent: cunc sibi ad eet. tunc inno¬
centiam suam aduersus eoꝵ machinam̃ta
defenderet. sicut post ea factum ce didicis¬
tis: cum tamen illi nunis sero quesissent
uidicium transmarinum: iam scismatis
rei. iam leuati altaris horrendo scelere macu¬
lati ł rimo eñi facerent: siueritate niterentꝰ.
S falsis rumoribus temporis diuturnitate
firmatis. quasi uetusta fama preiudicante.
ad iuditium uenire uoluerunt: aut quod ma¬
gis credendum  dampnato prius sicut libuit
cetiliano. quasi securi sibiuidebantur. pre.¬
fidentes numero suo: nec audendes alibi eõ¬
mouere causam tam malam. ubi nulla cor¬
ruptione operante possit uentas inueniri.
S post ea quam ipsis rebus experti sunt

Expanded text:
te dissensionis alienam incorruptum et inte dissensionis alienam incorruptum et integrum examen suae causae remanere? ubi si nihil aduersarii agere uellent, ipsi se ab orbis terrarum innocentissima communione praeciderent; si autem illic eum accusare temptassent, tunc sibi adesset, tunc innocentiam suam aduersus eorum machinamenta defenderet, sicut postea factum esse didicistis, cum tamen illi nimis sero quaesissent iudicium transmarinum iam schismatis rei, iam leuati altaris horrendo scelere maculati. primo enim facerent, si ueritate niterentur; sed falsis rumoribus temporis diuturnitate firmatis quasi uetusta fama praeiudicante ad iudicium uenire uoluerunt aut, quod magis credendum est, damnato prius, sicut libuit, Caeciliano quasi securi sibi uidebantur praefidentes numero suo nec audentes alibi commouere causam tam malam, ubi nulla corruptione operante posset ueritas inueniri. Sed postea quam ipsis rebus experti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nus a siluano circensi ep̃o quantum ipsis gestiꝰ
intelligitur degradatus. cum eis satis facere
nulta patefecit iratus. et in uiditium publi¬
cum ꝓtulit. Inter que id quoq cominemora¬
tum legitur. quod lucille peccunia corrrup¬
tis ep̃is in earthaginensi cccłia in africe capi¬
ti altare contra altare leuatum ẽ. Scio quod
hee gesta uobis non legeruimis: s tempus ñ
fusse meministis. Inerat eriam non nullus
dolor animi de ts po superbie ueniens quod
non ipsi ordinauerantt carthagini ep̃m. Qui¬
bus omnib rebus cum cos non ueros iudices
s inimicos atq corruptos cecilianus comuenis¬
se cognosceret: quando fieri posset ut uel ipse
uellet. uel popłs cui presidebat permitceret.
nt relicta eccłia iret in domum priuatam
non collegarum discutiendus exanime. si factio¬
ius cuneo et odiis mulieribus trucidandus cũ
sibi presertim uideret apud eccłiam trans ma¬
rinam priuatis inimicienis et ab utraq par¬

Expanded text:
nus a Siluano Cirtensi episcopo, quantum ipsis gestis nus a Siluano Cirtensi episcopo, quantum ipsis gestis intellegitur, degradatus cum eis satisfacere pmulta patefecit iratus et in iudicium publicum protulit. inter quae id quoque commemoratum legitur, quod Lucillae pecunia. corruptis episcopis in Carthaginiensi ecclesia, in Africae capite. altare contra altare leuatum est. scio, quod haec gesta uobis non legerimus, sed tempus non fuisse meministis. inerat etiam nonnullus dolor animi de typho superbiae ueniens, quod non ipsi ordinauerant Carthagini episcopum. Quibus omnibus rebus cum eos non ueros iudices sed inimieos atque corruptos Caecilianus conuenisse cognosceret, quando fieri posset, ut uel ipse uellet uel populus, cui praesidebat, permitteret, ut relicta ecclesia iret in domum priuatam non collegarum discutiendus examine sed factionis cuneo et odiis muliebribus trucidandus, cum sibi praesertim uideret apud ecclesiam transmarinam priuatis inimicitiis et ab utraque par
Abbreviated transcription (Latin):
onse illis omnino cominiteret. nec si pere¬
inus cocłiȩ carthaginensis subito ẽẽt ep̃e
ndinatus et ignorarer quid ad corrupendos
mimos uel improborum uel umꝑicorum pos¬
set tunc peceumosissioma mulier lucillaque¬
dam quam pro disciplina eccłiastiea corri¬
piendo idem cum ẽẽt diaconus leserat: Eti¬
in hoc eiũ accesserat malum: ad illam ꝑfi¬
cendam iniquitatẽ. Nani in illo concilio
ii a confessis craditoribus absentes atq in¬
sodntes dampnati sunt. pauci quidam erant
quenmina sua infamatis aliis tegere cupi¬
qunt ut hominis a ueritatis inquisitione
inaterentur falsis rumorib auocati. Lauei
ogo erant qui hoc negocium inqrime cu¬
sibant. quamuis ineis ẽẽt maior auctoritas
ꝑxtr ipsius socłi societatem. qui eis peperde¬
sit ttrritus ceteri autem lucille peccunia ma¬
nine aduersus cecilianum ep̃ciet instigati ꝑ¬
hbentur. Extant gesta apud zenophilum
aonsularem ubi nundinarius quidam diacho¬

Expanded text:
non se illis omnino committeret nec, si perenon se illis omnino committeret nec, si peregrinus ecclesiae Carthaginiensis subito esset episcopus ordinatus et ignoraret, quid ad eorrumpendos animos uel inproborum uel inperitorum posset tunc pecuniosissima mulier Lucilla quaedam, quam pro disciplina ecclesiastica corripiendo idem, cum esset diaconus. laeserat. etiam hoc enim accesserat malum ad illam perficiendam iniquitatem. nam in illo concilio, ubi a confessis traditoribus absentes atque innocentes damnati sunt, pauci quidam erant, qui crimina sua infamatis aliis tegere cupiebant, ut homines a ueritatis inquisitione auerterentur falsis rumoribus auocati. pauci ergo erant, qui hoc negotium maxime curabant, quamuis in eis esset maior auctoritas propter ipsius Secundi societatem, qui eis pepercerat territus. ceteri autem Lucillae pecunia maxime aduersus Caecilianum empti et instigati perhibentur. extant gesta apud Zenophilum consularem, ubi Nundinarius quidam diaco
Abbreviated transcription (Latin):
pato sanitatis recuperande optionem a¬
ris libã fecit. ꝑatus cominunicatorias la
mittere.etiam his quos a maiorino orsu¬
tos &e constaret: ita ut quib cumq lec
duo ẽent ep̃i quos dissenssio geminisse
cum confirmari uellet qui fuisset crd
prior Alteri autem eoꝵ plebs alia re
prouideretur. O uirum oꝑtimum. lis
ferte muinc istam paucitatem cum ill ul¬
titudine cp̃orũ: neq numerũ num̃o. ẜpol
ponderi comparate: hinc modestiam. inde
temeritatem: hinc uigilantiam. inde acͥ¬
citatem. Hic nec mansuctudo integrisaati
corrupit. nec in tegritas mansuetudim re¬
pugnau̾it: ibi autem et furore cunor lege¬
batur. et cimore furor ineitabatut. Ie si
ouuene  cognicione ueroꝵ enminum
otspues pasi illi falsorum damnatione uera
łon Iis ne se tandem cecilianuis audien
elutandumq committeret. cum ha¬
ent cils apud quos si ei causa moueretur
nnocentiam suam facillime ostenderet:ꝰ

Expanded text:
pato sanitatis recuperandae optionem cpato sanitatis recuperandae optionem ceteris liberam fecit paratus communicatorias litteras mittere etiam his, quos a Maiorino ordinatos esse constaret, ita ut, quibuscumque locis duo essent episcopi, quos dissensio geminasset, eum confirmari uellet, qui fuisset ordinatus prior, alteri autem eorum plebs alia regenda prouideretur. o uirum optimum! o ficonferte nunc istam paucitatem cum illa multitudine episcoporum neque numerum numero sed pondus ponderi comparate: hinc modestiam, inde temeritatem; hinc uigilantiam, inde caecitatem; hic nec mansuetudo integritatem corrupit nec integritas mansuetudini repugnauit, ibi autem et furore timor tegebatur et timore furor incitabatur; isti enim conuenerant cognitione uerorum criminum falsa respuere, illi falsorum damnatione uera celare. Illisne se tandem Caecilianus audiendum iudicandumque committeret, cum haberet tales, apud quos, si ei causa moueretur, innocentiam suam facillime ostenderet?
Abbreviated transcription (Latin):
accedendo nist presens dampnari nolo
iuderetur. cum tamen ea quȩ dampne
eeñt eo presente atq interrogato mansi¬
ta fuerint. Accessit aliudut aquibuso
aduersus cecilianum denuntiacionis le¬
libellus daretur. Post quod factum quoa
admodum rursus sit a cogreata cogno
et quȩ ꝑsone illum libellum dederut
modo nichil in cecilianum probari poti
quid dicam: et cum audieritis om̃ia
poneretur auctoritas quȩ fuerint dictai
ministis. et tamen uiri grauissimi abint¬
tis questionib cathena quadam in explies¬
li sese nectantibus suum temperare milic¬
multi essent illi ep̃i. aut unde collecti aeus
uidebant tanta temeritate cecatos uti
ab sentes et non interrogatos collegas c
precipites aulerent ꝓferre sententu
tamen qualis ipsius melchiadis beati
ẽ. prolata sententia. quam innocensꝙ̃
quibus nichil constiterat. de collegio su
aususẽ. remouere. et donato solo quemi
cius mali pͥncipem inuenerat. maxinu

Expanded text:
non accedendo nisi praesens damnari noluisse non accedendo nisi praesens damnari noluisse uideretur, cum tamen ea, quae damnanda essent, eo praesente atque interrogato manifestata fuerint. accessit aliud, ut a quibusdam aduersus Caecilianum denuntiationis libellus daretur. post quod factum quem ad modum sit rursus agitata cognitio et quae personae illum libellum dederint quoque modo nihil in Caecilianum probari potuerit, quid dicam, cum et audieritis omnia opponeretur auctoritas, quae fuerint dicta, meministis. et tamen uiri grauissimi ab infinitis quaestionibus M catena quadam inexplicabili sese nectentibus suum temperare arbitmulti essent illi episcopi aut unde collecti, quos uidebant tanta temeritate caecatos, ut in absentes et non intpraecipites auderent proferre sententias. Et tamen qualis ipsius beati Melchiadis ultima est prolata sententia, quam innocens, qquibus nihil constiterat, de collegio suo ausus est removere, et Donato solo, quem totius mali principem invenerat, maxime
Abbreviated transcription (Latin):
titudo. uera in cecilianum crimina cliceret:
constitit absentes et innocentes collegas tam
in sana temeritate dampnarunt. Quali eni
turbe illi consenserant ut aduersus inno¬
centes non interrogatos ꝓferrent sententias.
ã tali turba etiam rursus accusari cecilia¬
nuni uolebant.S plane tales inuenerant
iudices: quib illam dementiam ꝑsuaderẽt.
Eotestis eni pro ur̃a prudentia et illoꝵ per¬
uersitatem illic adtendere. et iudicum gra¬
uitatem quemadmodum ad extremum ꝑ¬
suadere non possent ut a plebe partis maio¬
rini que certam ꝑsonam non habebat. ar¬
gueretur cecilianus : ee requisiti ab eis eem̃
uel accusatores uel testes uel quoquom cau¬
se necessarii qui simul cum eis ex affrica ue¬
nerant. et eos presentes fuisse atq a donato
subtractos eẽ diceretur Promisit idem do¬
natus quod eos eẽt exhibiturus. Quod cũ
non semel. s sepuis promisisset. ampluis ad
illud iuditium accedere noluit. ubi iamerat
tanta confessus ut nichil aliud deiap

Expanded text:
titudo uera in Caecilianum crimina diceret ubconstitit, absentes et innocentes collegas tam insana temeritate damnarunt. quali enim turbae illi consenserant, ut aduersus innocentes non interrogatos proferrent sententias, a tali turba etiam rursus accusari Caecilianum uolebant. sed plane tales inuenerant iudices, quibus illam dementiam persuaderent! Potestis enim pro uestra prudentia et illorum peruersitatem illic adtendere et iudicum grauitatem, quem ad modum ad extremum persuadere non possent., ut a plebe partis Maiorini, quae certam personam non habebat, argueretur Caecilianus et requisiti ab eis essent uel accusatores uel testes uel quoquo modo causae necessarii, qui simul cum eis ex Africa uenerant, et eos praesentes fuisse atque a Donato subtractos esse diceretur. promisit idem Donatus, quod eos esset exhi-biturus. quod cum non semel sed saepius promisisset, amplius ad illud iudicium accedere noluit, ubi iam erat tanta confessus, ut nihil aliud deinceps
Abbreviated transcription (Latin):
agisitaniis ea quȩ cognouit ueluti contu¬
itu pacis ignouit: et cum quib post ca
non cognoiit disci ssa pace dampnauit.
Unde apparuit eum etiam primo non paci
consuluisse: s sibi tumuisse. Ob iecerat ei
namq purpurius limacensis quod etiam
ipse cum detentus eẽt ã curatore et orcline
ut scripturas traderet: dimissus ẽ. Utiq
non frustra nisi quia tradidit: aut aliqͥd¬
iradi ussit. hanc ille suspicionem satis pro¬
babilem metuens. accepto consilio a mino¬
re sed̾o consanguineo suo. consultisq cete¬
ns quicum eo erant ep̃is manifestissima
crimina deo iudicanda uidicanda dimisit:
atq ita paci prospexisse uisus ẽ. quod falsum
erae cum sibi prospȩxerit. Nam si i eius cor¬
de cogitacio pacis habitaret non apud car
thaginem post ea cum traditorib quos pre¬
sentes atq confessos deo dimiserat: damp¬
naret crimine tradicionis quos absentes
apud eum nemo conucerat. Tanto magis

Expanded text:
Tigisitanus ea, quae cognouit, uelut contuTigisitanus ea, quae cognouit, uelut contuitu pacis ignouit et, cum quibus postea non cognouit, discissa pace damnauit. unde apparuit eum etiam primo non paci consuluisse, sed sibi timuisse. obiecerat ei namque Pufpurius Liniatensis, quod etiam ipse, cum detentus esset a curatore et ordine, ut scripturas traderet, dimissus est utique non frustra, nisi quia tradidit aut tradi aliquid iussit. hanc ille suspicionem satis probabilem metuens accepto consilio a minore Secundo consanguineo suo consultisque ceteris, qui cum eo erant, episcopis manifestissima crimina deo iudicanda dimisit atque ita paci prospexisse uisus est, quod falsum erat, cum sibi prospexerit. Nam si in eius corde cogitatio pacis habitaret, non apud Carthaginem postea cum traditoribus, quos praesentes atque confessos Deo dimiserat, damnaret crimine traditionis, quos absentes apud eum nemo convicerat. Tanto magis
Abbreviated transcription (Latin):
quib om̃ia multo maxime uetustissima
dinierunt. Quid iuiltis amplius homi¬
nes quid uultis amplius: Non de auro
ragento ur̃o agitur: non terra. non pre¬
da. non deniq salus uri corporis indiseri¬
nen uocatur. Deadipiscenda uita eterna
afigienda morte eterna: compellamus
nmmas uia. Expergiscimim aliquando.
ani aliqua obscura questione uersam᷑
mrecondita secreta rimamur. quibus
mnetrandis uel nulla uel rara humana
ardi sufficiant. Res in aꝑto ẽ. Quid eini¬
nct clarnuis: Quid ccrintur eitius: Dici¬
mus temerario concilio quamlibet nu¬
nerosissimo. innocentes absentesq fuisse dãp¬
os Probamus hoc proconsularib gestis:
quib ab omni traditionis crimine alienus
udicatus ẽ. ille quem maxime crimino¬
um ã ur̃is ꝑlata concilus gesta somuer᷑.
Ucimis ã traditoribus confessis in eos qͥ
maitores dicerentur: dictas fuisse senten¬
cusꝰ robamis hoc eccłiasticis gestis ubi
nommatim declarantur: in quibus scd̾s

Expanded text:
quibus omnia multo maxime testatissima claruerunt. Quid uultis amplius, homines? quid uultis amplius? non de auro et argento uestro agitur; non terra, non praedia, non denique salus uestri corporis in discrimen uocatur: de adipiscenda uita aeterna et fugienda morte aeterna compellamus animas uestras. expergiscimini aliquando! non in aliqua obscura quaestione uersamur, non recondita secreta rimamur, quibus penetrandis uel nulla uel rara humana corda sufficiant. res in aperto est. quid eminet clarius? quid cernitur citius? dicimus temerario concilio quamlibet numerosissimo innocentes absentesque fuisse damnatos. probamus hoc proconsularibus gestis, quibus ab omni traditionis crimine alienus iudicatus est ille, quem maxime criminosum a uestris prolata concilii. gesta sonuerunt. dicimus a traditoribus confessis in eos, qui traditores dicerentur, dictas fuisse sententias. probamus hoc ecclesiasticis gestis, ubi nominatim declarantur, in quibus Secundus
Abbreviated transcription (Latin):
rigite hoc a nobis: ꝓbemus uobis. Et si non
probauerimus. facite de nobis quicqͥd potue¬
ntis. S quia constantimis non ẽ. ausus de
ciusa ep̃i iucticare: eam discutiendam atq
mendam ep̃is delegauit. Quod et facꝰtum
iccłic cum multis collegis suis. Quicum ceci¬
lanum innocentem ꝓnuntiassent. et donatũ
quiscisma carthagin feccrat sentencia ꝑcus¬
murauerunt. Quando eñi potest maliis ltci¬
gator laucdare iudices. quibus iudicantib
inctus c̃ Iterum tamen clementissimus
imperator alios iudices epõs dedit apud are

Expanded text:
exigite hoc a nobis, pro- u bemus uobis et, si non exigite hoc a nobis, pro- u bemus uobis et, si non probauerimus, facite de nobis, quicquid potueritis. sed quia Constantinus non est ausus de causa episcopi iudicare, eam discutiendam atque finiendam episcopis delegauit. quod et factum llius ecclesiae cum multis collegis suis. qui cum Caecilianum innocentem pronuntiassent et Donatum, qui schisma Carthagini fecerat, sententia percusmurauerunt. quando enim potest malus litigator laudare iudices, quibus iudicantibus uictus est? iterum tamen clementissimus imperator alios iudices episcopos dedit apud Are
Abbreviated transcription (Latin):
rent deum sy drac. misac abdenago. ininte¬
ritum irent: et domus eorum indisꝑsionem
Et non uultis ut aliquid tale contra uos pa¬
beant imperatores xp̃iani. cum sciant a uob̾
in eis quos rebaptizatis xp̃m ex sufflari: Si
uissionos regum non ꝑtinent ad predicandam
religionem et sac rilegia ꝓhibenda: quare ad
edictum regis talia iubentis. etiam ipsi uos sis¬
natis. An ignoratis uerba regis ẽẽ sigua et osta¬
ꝯ que fecit michi diis as excelsus. placuteꝰ in
enspectu meo annuntiare quam magnum
s potens sit regnum eius. regnum sempiter¬
dc audieritis. non respondetis amen. et hoc
dicto clara uoce ad edictum regis uos in scã
sollempnitate signatis: S modo quia nichil
id imꝑatores potestis: nobis inde facere uul¬
as inuidiam. Si autem aliquid possetis. quan¬
afaceretis. quando nichil potestis et noncessa
scitote primi maiores uri causam cecilia¬
nraidimꝑatorem constantinum detulerunt.

Expanded text:
rent deum Sidrac, Misac et Abdenago, in interent deum Sidrac, Misac et Abdenago, in interitum irent et domus eorum in dispersionem. et non uultis, ut aliquid tale contra uos iubeant imperatores Christiani, cum sciant a uobis in eis, quos rebaptizatis, Christum exsufflari? si iussiones regum non pertinent ad praedicandam religionem et sacrilegia prohibenda, quare ad edictum regis talia iubentis etiam ipsi uos signatis? an ignoratis uerba regis esse: Signa et ostenta, quae fecit mihi dominus deus excelsus, placuit mihi in conspectu meo adnuntiare, quam magnum et potens sit regnum eius, regnum sempiter an, cum hoc audieritis, non respondetis: \'Amen\' et hoc dicto clara uoce ad edictum regis uos in sancta sollemnitate signatis? sed modo quia nihil apud imperatores potestis, nobis inde uultis facere inuidiam; si autem aliquid possetis, quanta faceretis, quando nihil potestis et non cessatis! Scitote: primi maiores uestri causam Caeciliani ad imperatorem Constantinum detulerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tate de quo ꝓpheta prenunciauit dicens adri¬
bunt eum omnes reges terre omnes gentes si¬
uient illi. Et ideo hac eccłie pocestate utimis
quam ei dñs et promisit et dedit. Impera¬
tores enĩ simn errore eeñt quod absit. ꝓ errea
suo contra ueritatem leges darentur. ꝑ qu
iusti et ꝓbarentur et coronarentur. non be¬
endo quod illi iuberent quia ds̃ ꝓhibertt
sicut uisserat nabucodonosor ut aurea st¬
tua adoraretur. Quod qui facere noluerur
deo talia prohibenti placuerunt. Quani
autem imperatores ueritatem tenent: pn
ipsa ueritate contra errorem iubent. Qudd
quisquis contemꝑserte: ipse sibi uidicium
ac quirit. Nam et inter homines penasluss:
et apud din frontem non habebit. quia hes
facere noluit. quo ei ꝑ cor regis ipsa ueritis
ussit: sicut ipse nabucodonosor. postͤ me¬
cula salutis trium puerorum commosd
atq mutatus. ꝓ ueritate contra errrorem
edictum proposuit ut quicumq blaphemꝰ¬

Expanded text:
itate, de quo propheta praenuntiauit dicens: Adoraitate, de quo propheta praenuntiauit dicens: Adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes seruient illi. et ideo hac ecclesiae potestate utimur, quam ei dominus et promisit et dedit. Imperatores enim si in errore essent, quod absit, pro errore suo contra ueritatem leges darent, per quas iusti et probarentur et coronarentur non faciendo, quod illi iuberent, quia deus prohiberet, sicut iusserat Nabuchodonosor, ut aurea statua adoraretur, quod qui facere noluerunt, deo talia prohibenti placuerunt. quando autem imperatores ueritatem tenent, pro ipsa ueritate contra errorem iubent, quod quisquis con tempserit, ipse sibi iudicium adquirit; nam et inter homines poenas luit et apud deum frontem non habebit, quia hoc facere noluit, quod ei per cor regis ipsa ueritas iussit, sicut ipse Nabuchodonosor postea miraculo salutis trium puerorum commotus atque mutatus pro ueritate contra errorem edictum proposuit, ut, quicumque blasphema
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ iussiones pro unitate. an falsas indulgen¬
tias ꝓ peruersitate : Quod uos fecistis: et
mendatio ur̃o subito totam africam imples¬
tis. In quo facto nichil aliud ostendistis.
nisi partem donati semper de mendatio pre¬
sumentem. omni uento iactari et circuinferi
sicut seriptum ẽ. Qui fidit in falsis: hic pas
uentos. Sicut enĩ uera fuit ista indulgentr
sic uera sunt crimina ceciliani. et traditiofi¬
licis aptungensis ꝑ quem ordinatus ẽ: et que¬
quid aliud contra catholicos dicere consuesti
ut a pace eccłie xxi infelices separetis et insi¬
licit̾ separemini. De nulla quidem nos hom¬
nis potestate presumimus: quamius utiq ne¬
to sit honestius presumere de imperatoribu
quam presumere de circumcellionib: pre¬
mere de legibus quam presumere de sedraen¬
bus. s meminimus scriptum ẽe maledictus
omnis qui spem suam ponit in homine. Ui
ergo presumimus: Si uultis nosse illum cog¬

Expanded text:
torum iussiones pro unitate an falsas indulgentorum iussiones pro unitate an falsas indulgentias pro peruersitate, quod uos fecistis et mendacio uestro subito totam Africam implestis? in quo facto nihil aliud ostendistis nisi partem Donati semper de mendacio praesumentem omni uento iactari et circumferri, sicut scriptum est: Qui fidit in falsis, hic pascit uentos. sicut enim uera fuit ista indulgentia, sic uera sunt crimina Caeciliani et traditio Felicis Aptungensis, per quem ordinatus est, et quicquid aliud contra catholicos dicere consuestis, ut a pace ecclesiae Christi infelices separetis et infeliciter separemini. de nulla quidem nos hominis potestate praesumimus, quamuis utique multo sit honestius praesumere de imperatoribus quam praesumere de Circumcellionibus, praesumere de legibus quam praesumere de seditionibus; sed meminimus scriptum esse: Maledictus omnis, qui spem suam ponit in hominem. unde ergo praesumimus, si uultis nosse, illum cog
Abbreviated transcription (Latin):
ratores catholicos ausus ẽ appellare. Unde
hanc in uos iram dei de qua murmuratis
multo importunus et uehementius pro¬
uocauit. Uidetis quia uos contra pacem xp̃i
iuolenter insurgitis. et patimini non pro ip¬
so s ꝓ iniquitatib ur̃is. Que ẽ ista dementia
ut cum male uiuitis latronum facta facia¬
tis: & cum iure punimini głam martyrum
requiratis: Si ergo priuata ur̃a audatia uo̾¬
tam uolenter cogitis homines aut ire in
errorem aut ꝑmanere in errore. quanto ma¬
gis nos debenus ꝑ ordinatissimas potesta¬
tes quas ds̃ scd̾m suam ꝓphetiam subdidit
xp̃o resistere furoribus ur̃is. ut misere animȩ
de ur̃a dñatione liberate eruantur a ue¬
tustissima falsitate. et assuescant. in apertis¬
sima ueritate: Nam quos ã nobis nolen¬
tes dicitis cogi⁊ multi etiam cogi se uolunt
quo ͣ nobis antea uł postea confitentur:
ut uel sic euadant oppressiones ur̃as. Et ta¬
men quid ẽ. melius proferre ueras impera¬

Expanded text:
ratores catholicos ausus est appellare. unde ratores catholicos ausus est appellare. unde hanc in uos iram dei, de qua murmuratis. multo importunius et uehementius prouocauit. Videtis, quia uos contra pacem Christi uiolenter insurgitis et patimini non pro ipso sed pro iniquitatibus uestris. quae est ista dementia, ut, cum male uiuitis, latronum facta faciatis et, cum iure punimini, gloriam martyrum requiratis? si ergo uos priuata uestra audacia tam uiolenter cogitis homines aut ire in errorem aut permanere in errore, quanto magis nos debemus per ordinatissimas potestates, quas deus secundum suam prophetiam subdidit Christo, resistere furoribus uestris, ut miserae animae de uestra dominatione liberatae eruantur a uetustissima falsitate et adsuescant in apertissima ueritate! nam quos a nobis nolentes dicitis cogi, multi etiam cogi se uolunt, quod nobis antea et postea confitentur, ut uel sic euadant oppressiones uestras. ! Et tamen quid est melius, proferre ueras impera
Abbreviated transcription (Latin):
transmarinis remeasset ad quid aliud prelbi¬
terum siniti miseramus. nisi ut nulli molest
nr̃os uisitaret. et indomo iuris sui positus. pa¬
cem catholicam uelentib predicaret: Quem
uos inde cum graui iuria proiecistis quid
aliud agebamus quando imꝰo nr̃m calamen¬
sis ep̃c possidius. ibat ad fundum figulinensẽ.
nisi ut nr̃i quamius pauci qui illic erant ui¬
sitarentur et audito uerbo dei: ad unitadem
xp̃i qui uellent conuerterentur.ꝰ Qui ambu¬
lanti uiam suam: latronum more insidiati
sunt. Et quiꝰ in eoꝵ insidias cadere non potuit:
eum aꝑta iuolentia in fundo oliuetensi pene
uiuum cum domo quaᷤ fugerat incenderant.
nisi tercio suppositas flammas coloni eiusdem
fundi ꝓpter periculum sue salutis extingue¬
rent. Et tamen cum qͥsprinus ꝓpter hoc fac¬
tum in proconsulari iuditio conuinceretur
decem libras auri non ẽ ex actus. Cui beniuo¬
lentie et mansuetudini ingratus. ad impe¬

Expanded text:
transmarinis remeasset, ad quid aliud presbytransmarinis remeasset, ad quid aliud presbyterum Siniti miseramus, nisi ut nulli molestus nostros uisitaret et in domo iuris sui positus pacem catholicam uolentibus praedicaret? quem uos inde cum graui iniuria proiecistis. quid aliud agebamus, quando unus nostrum Calamensis episcopus Possidius ibat ad fundum Figulinensem. nisi ut nostri quamuis pauci, qui illic erant, uisitarentur et audito uerbo dei ad unitatem Christi, qui uellent, conuerterentur? cui ambulanti uiam suam latronum more insidiati sunt et, quia in eorum insidias cadere non potuit, eum aperta uiolentia in fundo Oliuetensi paene uiuum cum domo, quo fugerat, incenderant, nisi tertio suppositas flammas coloni eiusdem fundi propter periculum suae salutis extinguerent. et tamen cum Crispinus propter hoc factum in proconsulari iudicio conuinceretur decem libras auri non est exactus. cui beniuolentiae et mansuetudini ingratus ad impe
Abbreviated transcription (Latin):
propria uoluntate catholicus factus ẽ. Quart
illum ur̃i ꝑsecuti sunt et pene occidissent. ni¬
si dei manus ꝑ homines suꝑ uenientes io¬
lentias coꝵ compressisset: Restreutus uis¬
torianensis: ad catholicam nullo cogente se
trastulit. Quare raptus ẽ. de domo sua cesus.
in aqua uoluptatus. buda uestitus. et nescio
quot dies in captiuitate retentus ẽ: Nec li¬
bertati proprie fortasse restitutus ẽẽt. nisi
iam pene ꝓpter ipsam causam ꝓculianus
sibi exhibitionem uideret imminere. Shar¬
cianus urgensis. catholicam unitatem ꝓpria
uoluntate delegit. Quare subdiaconum eiꝰ
cum ipse fugisset ꝓpe usq ad mortem cesum
clerici ur̃i lapidib obruerunt: Quoꝵ domus
ꝓsuo scelere euerse sunt: quid amplius dicam
Modo preconem misistis: qui clamaret siniti.
Quisquis maximiano communi cauerit. in¬
cenditur domus eius quid: Antequam ipse
ad catholicam conuersus ẽẽt. et uondum de

Expanded text:
propria voluntate catholicus factus est. Quare propria voluntate catholicus factus est. Quare illum vestri persecuti sunt, et pene occidissent, nisi Dei manus per homines supervenientes violentias eorum compressisset. Restitutus Victorianensis ad catholicam nullo cogente se transtulit; qua re raptus est de domo sua, caesus, in aqua uolutatus, buda uestitus et nescio quot dies in captiuitate retentus est nec libertati propriae fortasse restitutus esset, nisi iam paene propter ipsam causam Proculianus sibi exhibitionem uideret imminere. Marcianus Urgensis catholicam unitatem propria uoluntate delegit: qua re subdiaconum eius, cum ipse fugisset, prope usque ad mortem caesum clerici uestri lapidibus obruerunt, quorum domus pro suo scelere euersae sunt. Quid amplius dicamus? modo praeconem misistis, qui clamaret Siniti: Quisquis Maximino communicauerit, incendetur domus eius\'. quid? antequam ipse ad catholicam conuersus esset et nondum de
Abbreviated transcription (Latin):
cari in nomine suo penitenciam et remissio¬
nem peccatorum ꝑ omnes gentos. incipientib
ab ierłm: cui eccłie ex ore xp̃i manifestate.
uos non cõmunicatis. et alios in uram ꝑditio¬
nem trahentes liberareͥ non uultis. Si autem
ideo uobis displicemus quia ꝑ imperatorum
iussiones ad unitatem eogimini. Hoc uos fecisti
qui ubicumq uellemus predicare ueritatem.
ut eam quisq securus audrret et uolens elige¬
ret: numquam permisistis ꝑ iuolentias et ter¬
rores ur̃os. Nolite stridere et ꝑturbare animas
uras. Pacienter si fieri potest considerate quod
dicimus. et recolite facta eircellionum ur̃oꝵ
et clericorũ qui duces eoꝵ semꝑ fuerunt. et
uidebitis que cansa uobis hoc excitauerit.
unde in iuste querimini: quia uob̃ omnia
ista ut iuberentur coegistis. Nam ut longe
preterita ⁊ multa non repetamus: saldem
recencia facta ur̃a cogitate Marcus quippe¬
presbiter caspͥalianensis. a nemine coactus:¬

Expanded text:
cari in nomine suo paenitentiam et remissiocari in nomine suo paenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes incipientibus ab Hierusalem, cui ecclesiae ex ore Christi manifestatae uos non communicatis et alios in uestram perditionem trahentes liberari non uultis. Si Si autem ideo uobis displicemus, quia per imperatorum iussiones ad unitatem cogimini, hoc uos fecistis, qui, ubicumque uellemus praedicare ueritatem, ut eam quisque securus audiret, ut uolens eligeret, numquam permisistis per uiolentias et terrores uestros. nolite stridere et perturbare animas uestras; patienter, si fieri potest, considerate, quod dicimus, et recolite facta Circumcellionum uestrorum et clericorum, qui duces eorum semper fuerunt, et uidebitis, quae causa uobis hoc excitauerit. unde iniuste querimini, quia, uobis omnia ista ut iuberentur, coegistis. nam ut longe praeterita et multa non repetamus, saltem recentia facta uestra cogitate. Marcus presbyter Casp
Abbreviated transcription (Latin):
fecerunt maiores ur̃i. Separauerem ab ȩccłia
nie si non se correxerint: et oues aberroie reuo¬
ut ad gregem. nec in eis suuum exterminat
uractherem. Dicitis nos traditores: quod nec
marores ur̃i in maiores nr̃os potuerunt. nec
uos in nos probare ullo modo poteritis Quid uob
uultis faciamus. qui quando uobis dicimus ui
ciusam nr̃am et ur̃am pacienter audiatis. non
nostis insi suꝑbire et in sanire: Lam utiq
ostenderemus uob̃ quia illi potius traditores
fucrunt qui eccilianum et socios eius quasi
nauerunt. et dicitis recedite a plebibus nt̃is
quas docetis uobisut credant et xp̃o non cre¬
dant. Uos eni eis dicitis ꝓpter traditores quoᷤ
non ostenditis remansisse eccłiam xp̃i in sola
asnca partis donati: quod non de lege. non
de propłia. non de psalmo. non de apło. non de
euangłio .s de corde uro et de parentum ur̃oꝵ
calumpniis recctatis. Xp̃c autem dicit predi¬

Expanded text:
fecerunt maiores uestri; separauerunt ab ecclesia fecerunt maiores uestri; separauerunt ab ecclesia nit. si non se correxerint, et oues ab errore reuocat ad gregem nec in eis suum exterminat characterem. Dicitis nos traditores, quod nec maiores uestri in maiores nostros potuerunt nec uos in nos probare ullo modo poteritis. quid uobis uultis faciamus, qui, quando uobis dicimus, ut causam nostram et uestram patienter audiatis, non nostis nisi superbire et insanire? nam utique ostenderemus nobis, quia illi potius traditores fuerunt, qui Caecilianum et socios eius quasi nauerunt. et dicitis \'recedite a plebibus nostris\', quas docetis, ut uobis credant et Christo non credant. uos enim eis dicitis propter traditores, quos non ostenditis, remansisse ecclesiam Christi in sola Africa partis Donati, quod non de lege, non de propheta, non de psalmo, non de apostolo, non de euangelio sed de corde uestro et de parentum uestrorum calumniis recitatis. Christus autem dicit praedi
Abbreviated transcription (Latin):
usustiniis ep̃e catholicus: donatistis:
caritas xp̃i cui omnem hominem quan¬
tum ad nr̃am pertinet uoluntatem lu¬
crari uolumus: tacere nobis non ꝑmit
at Supterca nos oditis quia pacem uobis pre
bati pacifici qm̃ ipsi fili dĩ uocabuntur Et in
osilino sriptum ẽ. cum his qui oderant pacẽ
tram pacificus. cũ loquebar eis debellabant
nie gatis. Proppterca manducaueriurt nobis
quidam presbiteri partis ur̃e dicentes recedite a
uib iris. si non uultis ut interficiamus uos. Qn
dustius eis non dicunus. ⁊mmouos non recedi
ã succedite paccati ad plebes non nr̃as. s illiꝰ
cuusomnes sumus: Aũ si non uultis et in pac¬
enti estis: uos potuis recedite a ꝑlebib proqͥb
urais facere ne fuit xp̃i. quamuis eas sub eius
nomine possidere conemini: tamquam si ser¬
uus futtur oues de grege dñi sui. et queciq
xillisuata fuerint caractarem dñi sui ers
infigat ne furtum eius possit agnosci: Sic eñi

Expanded text:
US EPISCOPUS CATHOLICUS DONATISTIS. Caritas Christi, cui omnem hominem, quantum ad nostram pertinet uoluntatem, lucrari uolumus, tacere nobis non permittit. si propterea nos odistis, quia pacem uobis cathBeati pacifici, quoniam ipsi filii dei uocabuntur, et in psalmo scriptum est: Cum his, qui oderunt pacem, eram pacificus; cum loquebar eis, debellabant me gratis. propterea mandauerunt nobis quidam presbyteri partis uestrae dicentes: \'Recedite a plebibus nostris, si non uultis, ut interficiamus uos.\' quanto iustius eis nos dicimus: Immo uos non recedite, sed accedite pacati ad plebes non nostras sed illius, cuius omnes sumus; aut si non uultis et inpacati estis, uos potius recedite a plebibus, pro quuestras facere, ne sint Christi, quamuis eas sub eius nomine possidere conemini, tamquam si seruus furetur oues de grege domini sui et, quaecumque ex illis nata fuerint, characterem domini sui eis infigat, ne furtum eius possit agnosci. sic enim