comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
heri si ꝑficit. et adhuc ñ habeat continentiã. et habe¬
at ñ paruam miscdiam. Et ut generalit breuit̃q cõ¬
plectar. quam de uirtute habeo notionem. qͦd ad rec¬
te uiuendum attinet uirtus ẽ: caritas. qua id quod
diligendum ẽ: diligit᷑. Hec in alus maior. in alus mi¬
nor: in alus nulla est. Plenissima uͦ que ĩa ñ possit
augeri quandiu hic homo uiuit in nemine. Quan¬
diu autẽ augeri potest. ꝓfecto illud qͦd minꝰ est quã
debet: ex uncio ẽ. Ex quo uicio ñ est iustus in t̾ra qui
faciat bonum et ñ peccabit: ex quo uicio ñ iustifica

Expanded text:
heri, si proficit; et adhuc non habeat continentiam et habeheri, si proficit; et adhuc non habeat continentiam et habeat non paruam misericordiam. et ut generaliter breuiterque complectar quam de uirtute habeo notionem, quod ad recte uiuendum attinet: uirtus est caritas, qua id quod diligendum est diligitur; haec in aliis maior, in aliis minor, in aliis nulla est; plenissima uero quae iam non possit augeri, quamdiu hic homo uiuit, in nemine. quamdiu autem augeri potest, profecto illud quod minus est quam debet ex uitio est. ex quo uitio non est iustus in terra, qui faciat bonum et non pec
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habet nullam habere. nec sic peccata sunt paria. qͥa
ubi uirtꝰ nulla ẽ. nichil quidem rectum ẽ. nec tamen
ideo ñ est prauo pramus. distortoq distortius. Si aut̃
qͦd puto ẽẽ uerius. sacrisq litteris congruentius. ita st̃
animȩ intentiones ut corporis membra. ñ qͦd uidean¬
tur locis. s: quod sentiantur affectibus. et aliud illumi¬
natur amplius. aliud minus. aliud omnino caret lu¬
mine et tenebroso inumbratur obstaculo. ꝓfecto ita
ur quisq illustratione pre caritatis affectũs est. in
alio actu magis. in alio minꝰ. in alio nichil: sic dici po¬
test habere aliam.aliam ñ habere: aliam magis mi¬
nusue habere uirtutem. Nam et maior ẽ: in isto ca¬
ritas quam in illo recte possumꝰ dicere: et aliqua in
isto. nulla in illo. quantum ꝑtinet ad caritatẽ quȩ
pietas ẽ. Et in ipso uno homine qͦd maiorem habeat
pudicitiam qu̾a patientiam. et maiorem hodie quã

Expanded text:
non habet nullam habere, nec sic peccata sunt paria; quia non habet nullam habere, nec sic peccata sunt paria; quia ubi uirtus nulla est nihil quidem rectum est, nec tamen ideo non est prauo prauius distortoque distortius; si autem, quod puto esse uerius sacrisque litteris congruentius, ita sunt animae intentiones ut corporis membra, non quod uideantur locis, sed quod sentiantur affectibus et aliud illuminatur amplius, aliud minus, aliud omnino caret lumine et tenebroso inumbratur obstaculo: profecto ita ut quisque inlustratione piae caritatis affectus est, in alio actu magis, in alio minus, in alio nihil, sic dici potest habere aliam, aliam non habere, aliam magis minusue habere uirtutem. nam et maior est in isto caritas quam in illo recte possumus dicere; et aliqua in isto, nulla in illo, quantum pertinet ad caritatem quae pietas est; et in ipso uno homine quod maiorem habeat pudicitiam quam patientiam, et maiorem hodie quam
Abbreviated transcription (Latin):
dicimꝰ tanꝗͣ de abditissima spelunca egredientẽ: uici¬
nia lucis afflatum tantomagis. quantomagis ꝓpin¬
quat egressur: ut illudqͦd in eo lucet sit utiq ex lumine
qͦ ꝓgreditur. illud autẽ qͦd adhuc obscurum ẽ. sit ex
tenebris unde egreditur. Itaq et ñ iustificabitur in
conspectu d̃i om̃is uiuens. et tam̃ iustus ex fide uiuit.
Et induti sunt sc̃i iusticia. aliꝰ magis. aliꝰ minus. et ne¬
m̾o hic uiuit sine peccato. et hoc alius magis. aliꝰ minꝰ.
Optimus autẽ est: qui minimũ. S quid ago. tanquã
oblitus cin loquor: Doctori similis factus sum: cũ ꝓpo¬
suerim qͦd abste dicere uelim. S. quia de peccatorum
parilitate unde in id qͦd agebam incidit questio. exa¬
minandã tibi sententiã meam ꝓmere statueram. ĩa
eã tandem concludam. aliquando quia et si uerum ẽ.
eũ qui habet unã om̃s habere uirtutes. eum qui un̾a

Expanded text:
dicimus tamquam de abditissima spelunca egredientem uicidicimus tamquam de abditissima spelunca egredientem uicinia lucis afflatum tanto magis, quanto magis propinquat egressui, ut illud, quod in eo lucet, sit utique ex lumine, quo progreditur, illud autem, quod adhuc obscurum est, sit ex tenebris, unde egreditur. itaque et non iustificabitur in conspectu dei omnis uiuens et tamen iustus ex fide uiuit. et induti sunt sancti iustitia alius magis, alius minus et nemo hic uiuit sine poptimus autem est qui minimum. Sed quid ago? tamquam oblitus cui loquar doctori similis factus sum, cum proposuerim quid abs te discere uelim. sed quia de peccatorum parilitate, unde in id quod agebam incidit quaestio, examinandam tibi sententiam meam promere statueram, iam eam tandem aliquando concludam. quia etsi uerum est eum qui habet unam omnes habere uirtutes, eum qui unam
Abbreviated transcription (Latin):
gurgitis in aerem: s nisi totam stulticiã uelut oppri¬
mentẽ aquam. ꝓficiendo uelut emergendo euaserint.
ñ habere uirtutẽ nec ẽẽ sapientes. Ubi autem euase¬
rint. mox habere totam. nec quicquã stulticie rema¬
nere. unde omnino ullũ peccatum possit existere. Hec
similitudo ubi stulticia uelut aqua. et sapientia ue¬
lut aer ponitur. ut animꝰ a p̃focatione stulticiȩ tanꝗͣ.
emergens in sapientiã repente respiret. ñ mͥ uidetur
satis accõmoda nr̃arum scripturarũ auctoritati. sed
illa potius ut uitium. uł stulticia tenebris. luci autẽ
uirtus uł sapientia comparetur. quantũ ista similia
de corporalib ad intelligibilia duci possunt. Non itaq
sicut de aquis in aerem surgens. ubi earum summũ
transierit repente quantũ sufficit inspiratur. s sicut
de tenebris in lucem ꝓcedens paulatim ꝓgrediendo
illuminatur. qͦd donec plenissime fiat. iam eũ tam̃

Expanded text:
surgentes in aerem, sed, nisi totam stultitiam uelut opprisurgentes in aerem, sed, nisi totam stultitiam uelut opprimentem aquam proficiendo uelut emergendo euaserint, non habere uirtutem nec esse sapientes, ubi autem euaserint, mox habere totam nec quicquam stultitiae remanere, unde omnino ullum peccatum possit existere. Haec similitudo, ubi stultitia uelut aqua et sapientia uelut aer ponitur, ut animus a praefocatione stultitiae tamquam emergens in sapientiam repente respiret, non mihi uidetur satis accommodata nostrarum scripturarum auctoritati, sed illa potius, ut uitium uel stultitia tenebris, luci autem uirtus uel sapientia comparetur, quantum ista similia de corporalibus ad intellegibilia duci possunt. non itaque sicut de aquis in aerem surgens, ubi earum summum transierit, repente, quantum sufficit, inspiratur, sed sicut de tenebris in lucem procedens paulatim progrediendo inluminatur. quod donec plenissime fiat, iam eum tamen
Abbreviated transcription (Latin):
scientia ẽ: Cur gͦ ñ dicimus qui hanc uirtutẽ habet
habere om̃s. cum plenitudo legis sit caritas: An qͦn¬
tomagis ẽ. in homine: tantomagis ẽ uirtute preditꝰ¬
I qͣnto aut minꝰ tanto minus
in est uirtꝰ. qͥa ipsa ẽ uirtꝰ. & quantominꝰ inẽ uirtꝰ. tanto
magis inest uicium : Ubi gͥ illa plena et ꝑfecta erit:
nichil ex uicio remanebit. ꝓinde mͥ uidentur stoici ide¬
o falli. quia ꝓficientem hominem in sapientia. nolũt
habere omnino sapientiam. s tunc habere cum in ea
fuerit om̃ino ꝑfectus: ñ quia illum ꝓuectum negãt.
s: nisi ex ꝓfundo quodam emergendo repente emicet
in auras sapientie liberas nulla ex parte ẽe sapientẽ:
Sicut enim nichil int̃ est ad hominẽ p̃focandũ. utr̃u
aquã stadus multis suꝑse habeat altam. an uno pal¬
mo aut digito sic illos qui tendunt ad sapientiam
ꝓficere quidem dicunt. tanquam abimo surgentes

Expanded text:
scientia est. cur ergo non dicimus, qui hanc uirtutem habet, scientia est. cur ergo non dicimus, qui hanc uirtutem habet, habere omnes, cum plenitudo legis sit caritas ? an quanto magis est in homine, tanto magis est uirtute praeditus, quanto autem minus, tanto minus inest uirtus, quia ipsa est uirtus, et quanto minus inest uirtus, tanto magis est uitium? ubi ergo illa plena et perfecta fuerit, nihil ex uitio remanebit. Proinde mihi uidentur Stoici ideo falli, quia proficientem hominem in sapientia nolunt omnino habere sapientiam, sed tunc habere. cum in ea fuerit omnino perfectus, non quia illum prouectum negant, sed, nisi ex profundo quodam emergendo repente emicet in auras sapientiae liberas, nulla ex parte esse sapientem. sicut enim nihil interest ad hominem praefocandum, utrum aquam stadiis multis supemum uel digitum, sic illos, qui tendunt ad sapientiam, proficere quidem dicunt tamquam ab imo gurgitis
Abbreviated transcription (Latin):
etatem. quã greci uł eusebian. uł expressius et pleniꝰ
theosebian uocant. Quid aut̃ est pietas nisi di cultus:
Et unde ille colitur. nisi caritate: Caritas igit᷑ de cor¬
de puro et conscientia bona. et fide ñ ficta. magna
et uera uirtus ẽ. quia ipsa ẽ. & finis p̃cepti. Merito
dicta ẽ. fortis sicut mors. siue quia nemo eam uincit
sieut mortem.siue quia in hac uita usq ad mortem
ẽ mensura caritatis sicut dñs ait. maiorem caritatẽ
nemo habet quam ut animam suam ponat quis pro
amicissuis: siue potius quia sicut mors animã auel¬
lit a sensib carnis sic caritas a concupiscentus carna¬
lib. Huic seruit scientia cum est utilis. nam sine illa
inflat. Quod uͦ illa edificando impleuerit: nichil ibi
ista mane qͦd inflet inueniet. Ntilem porro scientiam
definiendo monstrauit. ubi cum dixisset. ecce pietas ẽ
sapientia. continuo subiunxit. Abstinere uͦ a malis

Expanded text:
etatem. quam Graeci uel euoepsiav uel expressius et plenius etatem. quam Graeci uel euoepsiav uel expressius et plenius feoasastav uocant. quid autem est pietas nisi dei cultus? et unde ille colitur nisi caritate? caritas enim de corde puro et conscientia bona et fide non ficta magna et uera uirtus est, quia ipsa est et finis praecepti. merito dicta est fortis sicut mors, siue quia nemo eam uincit sicut mortem siue quia in hac uita usque ad mortem est mensura caritatis, sicut dominus ait: Maiorem hac caritatem nemo habet, quam ut animam suam quis ponat pro amicis suis, siue potius quia, sicut mors animam auellit a sensibus carnis, sic caritas a concupiscentiis carnalibus. huic subseruit scientia, cum est utilis; nam sine illa inflat; quod uero illa aedificando impleuerit, nihil ibi ista inane, quod inflet, inueniet. utilem porro scientiam definiendo monssapientia, continuo subiunxit: a b stinere uero a malis
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas in nobis ñ ẽ: Neq hoc apud te diutius agen¬
dum ẽ: s: ꝓpt̾ alios qui hoc forte legerint dico. Nam tu
quidem in eodem ipso oꝑe splendido contra iouinianũ
etiam hoc de scripturis scĩs diligent̃ ꝓbasti. Ubi etiam
ex hac ipsa epła cuius u̾ba sunt. quorum nunc intel¬
lectum requirimus. posuisti quod scͥptum ẽ. In mul¬
tis enim offendimꝰ om̃s. Non enim ait offenditis. sed
cat. quicunq aut̃ totam legem seruauerit. offendat
autem in uno: factus est omnium reus. ibi ñ in uno
s: in multis. nec quosdam s: om̃s dixit offendere. Ab¬
sit autem ut quisquam fidelis existimet tot milia
seruorum xp̃i qui ueracit̃ dicunt se habere peccatũ.
ne se ipsos decipiant et u̾itas in eis ñ sit. nullam habe¬
re uirtutẽ. cum uirtus magna sit sapientia. Dix̃ aut̃
homini. Ecce pietas est sapientia. Absit gͦ ut dicamus
tot ac tantos fideles & pios homines dĩ ñ habere pi¬

Expanded text:
ueritas in nobis non est? neque hoc apud te diutius agenueritas in nobis non est? neque hoc apud te diutius agendum est, sed propter alios, qui haec forte legerint, dico. nam tu quidem in eodem ipso opere splendido contra Iouinianum etiam hoc de scripturis sanctis diligenter probasti, ubi etiam ex hac ipsa epistula, cuius uerba sunt, quorum nunc intellectum requirimus, posuisti, quod scriptum est: In multis enim offendimus omnes. non enim ait \'offenditis\', secat: Quicumque autem totam legem seruauerit, offendat autem in uno, factus est omnium reus, ibi non in uno sed in multis nec quosdam sed omnes dixit offendere. Absit autem, nt quisquam fidelis existimet tot milia seruorum Christi, qui ueraciter dicunt se habere peccatum, ne se ipsos decipiant et ueritas in eis non sit, nullam habere uirtutem. cum uirtus magna sit sapientia. dixit autem homini: Ecce pietas est sapientia. absit autem, ut dicamus tot ac tantos fideles et pios homines dei non habere pi
Abbreviated transcription (Latin):
o uͦ nescio
quemadmodũ dic̃ã. ñ dico uirum a quo denomina¬
ta dr̃ uirtꝰ. s etiã mulierem quȩ uiro suo seruat thori
fidem. si hoc faciat ꝓpter p̃ceptum &. ꝓmissũ d̃i. et que
pͥmit᷑ sit fidelis ñ habere pudicitiam. aut eã uł nullã
ul paruam ẽẽ uirtutem. Sic et maritum:qui hoc idẽ
seruat uxori. Et tam̃ sunt plurimi tales. quorum sine
aliquo peccato ẽẽ neminẽ dixerim. Et utiq illud qua¬
lecunq peccatum: ex aliquo uicio uenit. Unde pru¬
dentia coniugalis in uiris feminisq religiosis cum
ꝓculdubio uirtus sit. ñ enim aut nichil aut uiciũ est.
ñ tam̃ secum habet om̃s uirtutes. Nam si om̃s ibi eent:
nullũ eẽt uicium. Si nullum uiciũ: nullũ omnino
peccatum. Quis aut̃ sine aliquo peccato: Quis gͦ sine ali¬
quo uicio. id est fomite quodam. uł quasi radice pecca¬
ti. cum clamet qui suꝑ pectus dm̃i recumbebat. si dixe¬
rimus quia peccatum ñ habemꝰ nos ipsos decipimꝰ. et

Expanded text:
ego uero nescio. quem ad modum dicam non dico uirum, a quo denominata dicitur uirtus, sed etiam mulierem, quae uiro suo seruat tori fidem, si hoc faciat propter praeceptum et promissum dei eique primitus sit fidelis, non habere pudicitiam aut eam nullam uel paruam esse uirtutem; sic et maritum, qui hoc idem seruat uxori. et tamen sunt plurimi tales, quorum sine aliquo peccato esse neminem dixerim, et utique illud qualecumque peccatum ex aliquo uitio uenit. unde pudicitia coniugalis in uiris feminisque religiosis cum procul dubio uirtus sit — non enim aut nihil aut uitium est —, non tamen secum habet omnes uirtutes. nam si omnes ibi essent, nullum esset uitium; si nullum uitium, nullum omnino peccatum; quis autem sine aliquo peccato? quis ergo sine aliquo uitio. id est fomite quodam uel quasi radice peccati, cum clamet, qui super pectus domini discumbebat: Si dixerimus, quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et
Abbreviated transcription (Latin):
ra plurib succedebant. Hec utrum ita se habeant:
ailigentius inquirendum ẽ. Non enim et ista diuina
sententia ẽ. qua dicitur. qui unam uirtutem habue¬
rit om̃s habet. eiq nulla in est cui una defuerit. S
hominib hoc iusum ẽ: multum quidem ingenosis
studiosis. ociosis. s. tamen hominib. Ego uͦ nescio
quema

Expanded text:
ra pluribus succedebant. Haec utrum ita se habeant, ra pluribus succedebant. Haec utrum ita se habeant, diligentius inquirendum est. non enim et ista diuina sententia est, qua dicitur: \'qui unam uirtutem habuerit, omnes habet eique nulla, est, cui una defuerit\', sed hominibus hoc uisum est multum quidem ingeniosis, studiosis, otiosis, sed tamen hominibus. ego uero nescio, quem
Abbreviated transcription (Latin):
euiquam credibile ẽ. fuit: egre ꝑsuaderi potest. Si
forte acutiꝰ intuentib ignauia apparet ipsa duricia
qua laborem bonorum studiorum quib uera acqui¬
ritur fortitudo neglexerat. Ueruntam̃ quia sunt
audaces qui timidi ñ sunt. et rursus timidi. a qui¬
b absit audatia. cum sit utrunq uicium: qm qui
uera uirtute fortis ẽ. nec temere audet. nec inconsul¬
te timet. cogimur fateri uicia plura ẽẽ uirtutib. Un¬
de aliquando uicium uicio tollitur. ut amore lauadis
amor pecunie. Aliquando unum cedit ut plura
suecedant. uelut qui ebriosus fuerit si modicum bi¬
bere tenacitate et ambitione didicerit. Possunt ita¬
q uicia cedere etiam uiciis succedentib ñ uirtutib. i
ideo plura sunt. Hirtus uͦ quo una ingressa fuerit. qi
secum ceteras ducit: ꝓfecto uicia cedent omnia qui¬
cunq inerant. Non enim omnia merant. s. aliqual¬
do totidem. aliquando plura pauciorib. uł paucis¬

Expanded text:
cuiquam credibile est fuit, aegre persuaderi potest. sed cuiquam credibile est fuit, aegre persuaderi potest. sed forte acutius intuentibus ignauia apparet ipsa duritia, quia laborem bonorum studiorum, quibus uera adquiritur fortitudo, neglexerat. uerumtamen, quia sunt audaces, qui timidi non sunt, et rursus timidi, a quibus absit audacia, cum sit utrumque uitium, quoniam, qui uera uirtute fortis est, nec temere audet nec inconsulte timet, cogimur fateri uitia plura esse uirtutibus. Unde aliquando uitium uitio tollitur, ut amore laudis amor pecuniae, aliquando unum cedit, ut plura succedant, uelut, qui ebriosus fuit, si modicum bibere tenacitate et ambitione didicerit. possunt itaque uitia cedere etiam uitiis succedentibus, non uirtutibus, et ideo plura sunt. uirtus uero quo una ingressa fuerit, quoniam secum ceteras ducit, profecto uitia cedent omnia, quaecumque inerant; non enim omnia inerant, sed aliquando totidem, aliquando plura paucioribus uel paucio
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudo prudens ñ erat: mala enim ꝓ bonis eligebat.
Temꝑans non erat: corruptelis enim turpissimis fi¬
dabatur. Iusta ñ erat. nam contra patriam coniuraue¬
rat. Et ideo nec fortitudo erat. s duricia sibi ut stultos
falleret. nom̃ fortitudinis imponebat. Nam si fortitu¬
do ẽẽt: ñ uiciũs uirtꝰ ẽẽt. Si aut̃ uirtꝰ eẽt. a ceteris uir¬
tutib tanquã inseparabilib comitib. nunqũa reli¬
queretur. Quappt̃ cum queritur etiam de uicus. utĩ
et ipsa similit̃ omnia sint. ubi unum erit. aut nullo
sint. ubi unum ñ erit. laboriosum ẽ id ostendere: ꝓr¬
rea quia uni uirtuti duo uicia opponi solent. et qd
aꝑte contrariũ ẽ. & qͦd specie similitudinis adumbia¬
tur. Unde illa catiline quia fortitudo ñ erat. que se¬
cum uirtutes alias ñ habebat. facilius uidebatur.
Qd uͦ ignauia fuerit ubi exercitatio quasubet grauis¬
simas molestias ꝑpetiendi atq tolerandi. supra qũa

Expanded text:
fortitudo prudens non erat-mala enim pro bonis eligebat —, fortitudo prudens non erat-mala enim pro bonis eligebat —, temperans non erat — corruptelis enim turpissimis foedabatur —, iusta non erat — nam contra patriam coniurauerat — et ideo nec fortitudo erat, sed duritia sibi, ut stultos falleret, nomen fortitudinis inponebat. nam si fortitudo esset, non uitium sed uirtus esset; si autem uirtus esset, a ceteris uirtutibus tamquam inseparabilibus comitibus numquam relinqueretur. Quapropter, cum quaeritur etiam de uitiis, utrum et ipsa similiter et omnia sint, ubi unum erit, aut nulla sint, ubi unum non erit, laboriosum est id ostendere propterea, quia uni uirtuti duo uitia opponi solent, et quod aperte contrarium est et quod specie similitudinis adumbratur. unde, illa Catilinae quia fortitudo non erat, quae secum uirtutes alias non habebat, facilius uidebatur; quod uero ignauia fuerit, ubi exercitatio quaslibet grauissimas molestias perpetiendi atque tolerandi supra quam
Abbreviated transcription (Latin):
nacitas etiam uulgo dici solet. uicium ẽ. quidem
tam̃ parsimoniȩ simile: ñ natura. s fallacissima
specie Item aisimilitudine manifesta contraria ẽ
iniusticia iusticie. Solet autem quasi imitari iusti¬
ciam uindicandi libido: s uicium ẽ: Ignauia forti¬
tudini ꝑspicue contrariaẽ. Duricia uͦ distat natura
fallit similitudine. Constantia pars quedã uirtutu
est. ab hac inconstantia longe abhorret. et indubie
contra resistit. ꝑtinatia uͦ constantia dici affectat.
& non ẽ: quia illa ẽ uirtus. hoc uicium. Ut gͦ ñ iterũ
eadem commemorare necesse sit. exempli gr̃a pona¬
mꝰ aliquid. unde possint cetera intelligi. Catilina ut
de illo scripserunt. qui nosse potuerunt. frigus sitim
fam̃e. ferre poterar. eratq patiens inedie: algoris. ui¬
giliȩ: supra quam cuiquam credibile ẽ. ac ꝑhoc er si¬
bi et suis magna p̃ditus fortitudine uidebatur. Si he

Expanded text:
nacitas etiam uulgo dici solet, uitium est quidem, nacitas etiam uulgo dici solet, uitium est quidem, tamen parsimoniae simile non natura sed fallacissima specie. item dissimilitudine manifesta contraria est iniustitia iustitiae; solet autem quasi imitari iustitiam uindicandi libido, sed uitium est. ignauia fortitudini perspicue contraria est, duritia uero distat natura, fallit similitudine. constantia pars quaedam uirtutis est; ab hac inconstantia, longe abhorret et indubie contrasistit, pertinacia uero constantia dici affectat et non est, quia illa est uirtus, hoc uitium. Ut ergo non iterum eadem commemorare necesse sit, exempli gratia ponamus aliquid, unde possint cetera intellegi. Catilina, ut de illo scripserunt, qui nosse potuerunt, frigus, sitim, famem ferre poterat eratque patiens inediae, algoris, uigiliae, supra quam cuiquam credibile est, ac per hoc suis et sibi magna praeditus fortitudine uidebatur. sed haec
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua earum: et alie similit᷑ sunt. Ubi autẽ alie de¬
sunt. uera illa ñ ẽ: etiam si aliquo modo similis ẽẽ
uideatur. Sunt enim ut scis quedam uicia uirtu¬
tib aꝑta discretione contraria. ut imprudentia
prudentiȩ:Sunt autem quedam tantum quia ui¬
cia sunt ideo contraria. quedam tam̃ specie fallaci
similia. ut eidem prudentię: ñ imprudentia s astu¬
tia. Nunc enim eam dico astutiam. que usitatius
in maliciosis intelligi et uocari solet. ñ sicut loqui
nr̃a scͥptura consueuit: quȩ sepe astutiam in bono
ponit. Unde ẽ. astuti ut serpentes. Et illud ut det
innocentib astutiam. Quanquã et apud illos ro¬
mane lingue disertissimꝰ dixerit. Neq illi tam̃ adca¬
uendum. dolus aut astutia deerant: astutiam ponẽl
in bono.S apud illos rarissimũ: apud nr̃os autem
frequentissimum ẽ. Itemq in partib temꝑantiȩ aꝑ¬
tissime contraria ẽ. effusio parsimonie: Ea uͦ que te¬

Expanded text:
aliqua earum, et aliae similiter sunt. ubi autem aliae dealiqua earum, et aliae similiter sunt. ubi autem aliae desunt, uera illa non est, etiamsi aliquo modo similis esse uideatur. Sunt enim, ut scis, quaedam uitia uirtutibus aperta discretione contraria, ut inprudentia prudentiae. sunt autem quaedam tantum, quia uitia sunt, ideo contraria, quadam tamen specie fallaci similia, u ut eidem prudentiae non inprudentia sed astutia. nunc enim eam dico astutiam, quae usitatius in malitiosis intellegi et uocari solet, non sicut loqui nostra scriptura consueuit, quae saepe astutiam in bono ponit, unde est: astuti ut serpentes et illud: ut det innocentibus astutiam. quamquam et apud illos Romanae linguae disertissimus dixerit: neque illi tamen ad cauendum dolus aut astutia deerat astutiam ponens in bono; sed apud illos rarissimum, apud nostros autem frequentissimum est. itemque in partibus temperantiae apertissime contraria est effusio parsimoniae; ea uero, quae te
Abbreviated transcription (Latin):
ñ placuisse auctorib nr̃is. uł ipsi potius que ꝑ eos
loquuta ẽ ueritati. omnia paria ẽẽ peccata. Quomͦ
autem fieri possit ut etiam si hoc de uirtutib uerũ
est. ñ tam̃ ideo cogamur fateri equalitat̾e omniũ
peccatorum: quantum possum adiuuante dño.aꝑi¬
re conabor. Quod si effecero. approbabis. ubi cause
defuero. tu supplebis. Certe hinc ꝑsuadent. qui uñã
uirtutem habuerit habere om̃s. et om̃s deesse cui u¬
na defuerit. qͦd prudentia. nec ignaua. nec iniusta.
nec intemꝑans potest ẽẽ: Nam si aliquid horum defu¬
erit: prudentia ñ erit. Porro si prudentia tunc erit. si
et fortis. et iusta. et temꝑans sit. ꝑfecto ubi fuerit secũ
habet ceteras. Sic et fortitudo imprudens ẽẽ ñ potest
uł intemꝑar .s. uł iniusta. Sic et temꝑantia. necesse
est. ut prudens. fortis. et iusta sit. Sic & iusticia ñ est.
si ñ sit prudens. fortis. & temꝑans. Ita ubi uera est.

Expanded text:
non placuisse auctoribus nostris uel ipsi potius, quae per eos non placuisse auctoribus nostris uel ipsi potius, quae per eos locuta est, ueritati omnia paria esse peccata. quomodo autem fieri possit, ut, etiam si hoc de uirtutibus uerum est, non tamen ideo cogamur fateri aequalitatem omnium peccatorum, quantum possum, adiuuante domino aperire conabor. quod si effecero, adprobabis, ubi causae defuero, tu supplebis. Certe hinc persuadent, qui unam uirtutem habuerit, habere omnes et omnes deesse, cui una defuerit, quod prudentia nec ignaua nec iniusta nec intemperans potest esse; nam si aliquid horum fuerit, prudentia non erit. porro, si prudentia tunc erit, si et fortis et iusta et tempeians sit, profecto, ubi fuerit, secum habet ceteras. sic et fortitudo inprudens esse non potest uel intemperans uel iniusta; sic temperantia necesse est ut prudens, fortis et iusta sit; sic iustitia non est, si non sit prudens, fortis et temperans. ita, ubi uera est
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s habet. & qui unam ñ habet. nullam habet. hoc¬
si uerum est: confirmatur ista sententia. S. ego eã
expomi uolo: ñ confirmari: que ꝑ se ipsam est apud
nos omnib phylosophorum auctoritatib firmior.
Et illud quidem de uirtutib et uicus si ueraciter
dicitur. non ẽ: consequens. ut ꝓpt̾ hoc omnia pecca¬
ta sint paria. Nam illud de inseparabilitate uir¬
tutum. et si forsitan fallor tamen si uerum memini
qͦd uix memini. om̃ib philosophis placuit. qui eas¬
dem uirtutes agende uitȩ necessarias ẽẽ dixerunt
Hoc autem de parilitate peccatorum. soli stoici ausi
sunt disputare contra om̃em sensum generis huma¬
ni: quam eorum uanitatẽ in iouiniano illo qui in
hac sententia stoicus erat. in aucupandis autem &
defensandis uoluptatib epicureus. de scripturis
scĩs dilucidissime conuicisti. In qua tua suauissima
et p̃clarissima disputatione satis euident̃ apparuit

Expanded text:
omnes habet et, qui unam non habet, nullam habet. hocomnes habet et, qui unam non habet, nullam habet. hocsi uerum est, confirmatur ista sententia. sed ego eam exponi uolo, non confirmari, quae per se ipsam est apud nos omnium philosophorum auctoritatibus firmior. et illud quidem de uirtutibus et uitiis si ueraciter dicitur, non est consequens, ut propter hoc omnia peccata sint paria. nam illud de inseparabilitate uirtutum, etsi forsitan fallor, tamen, si uerum memini, quod uix memini, omnibus philosophis placuit, qui easdem uirtutes agendae uitae necessarias esse dixerunt. hoc autem de parilitate peccatorum soli Stoici ausi sunt disputare contra omnem sensum generis humani; quam eorum uanitatem in Iouiniano illo, qui in hac sententia Stoicus erat, in aucupandis autem et defensitandis uoluptatibus Epicureus, de scripturis sanctis dilucidissime conuicisti. in qua tua suauissima et praeclarissima disputatione satis euidenter apparuit
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum. bene facitis. Si autem ꝑsonas accipitis pecca¬
tum oꝑamini: redarguti a lege quasi transgressores.
Uide quemadinodũ transgressores legis appellat. qui
dicunt diuiti sede hic: & pauꝑi sta illic. Unde ne
putarent contemptibile ẽe peccatum in hac una re
legem transgredi. sequutus adiunxit. Quicũq aut̃
totam legem seruau̾it. offendat autem in uno.factꝰ ẽ.
omniũ reus. Qui enim dix̃ ñ mechaberis: dixit et ñ¬
occides. Quod si ñ occidas. mecheris autẽ: factus es
transgressor legis. ꝓpt̃ illud quod dixerat. redargu¬
ti a lege quasi transgressores.Que cum ita sint. con¬
sequens uidetur. nisi alio modo intelligendum osten¬
datur ut qui dixerit diuiti sede hic. et pauꝑi sta il
et blasphemus. & adult̃.et homicida. et ne quod lon¬
gum ẽ cuncta commemorem. reus omniũ criminũ
iudicandus sit. Offendens quippe in uno: factusẽ.
omnium reus. At enim qui unam uirtutẽ habet.

Expanded text:
ipsum\', bene facitis; si autem personas accipitis, peccaipsum\', bene facitis; si autem personas accipitis, peccatum operamini redarguti a lege quasi transgressores. uidete, quem ad modum transgressores legis appellet, qui dicunt diuiti: Sede hic et pauperi: Sta illic. unde ne putarent contemptibile esse peccatum in hac una re legem transgredi, secutus adiunxit: Quicumque autem totam legem seruauerit, offendat autem in uno, factus est omnium reus. qui enim dixit: occides. Quod si non occides, moecharis autem, factus es transgressor legis: propter id quod dixerat, redarguti a lege, quasi transgressores. Quae cum ita sint, consequens videtur nisi alio modo intelligendum ostendatur ut qui dixeet blasphemus et adulter et homicida et, ne — quod longum est — cuncta commemorem, reus omnium criminum iudicandus sit; offendens quippe in uno factus est omnium reus. At enim, qui unam uirtutem habet,
Abbreviated transcription (Latin):
habens in ueste candida. introierit autẽ et pauꝑ in
sordido habitu. et intendatis in eum qui indutus ẽ
ueste p̃clara. et dicatis. tu sede hic bene: pauꝑi aut̃ẽ
dicatis tu sta illic. aut sede sub scabello pedum meoꝵ.
ñne iudicatis apud uos met ipsos. et facti estis iudices
cogitationũ iniquarũ : Audite fr̃s mei dilectissimi.
Nonne ds̃ elegit pauꝑes in hoc mundo.diuites in
fide: et heredes regni. qd̃ reꝓmisit ds diligentibus se:
Uos aut̃ exhonorastis pauꝑem. ꝓpt̃ illum scilicet cui
dictum ẽ: tu sta illic: cum habenti anulum aureũ dic¬
tum ẽẽt. tu sede hic bene: Ac deinde sequitur eandem
ipsam sententiam latiꝰ u̾sans et explicans. Nonne in¬
quit diuites ꝑpotentiam oppͥmunt uos. et ipsi trahũt
uos ad iudicia: Nonne ipsi blasphemant bonũ nom̃
quod inuocatum ẽ suꝑ uos: Si quidem legem ꝑficitis
regalem. scđm scͥpturas. diliges ꝓximũ tuũ sicut te

Expanded text:
habens in ueste candida, introierit autem et pauper in habens in ueste candida, introierit autem et pauper in sordido habitu et intendatis in eum, qui indutus est uste praeclara, et dicatis: \'Tu sede hic bene\', pauperi autem dicatis: Tu sta illic\' aut: 8 e de sub scabello pedum meorum, nonne iudicastis apogitationum iniquarum? audite, fratres mei dilectissimi: nonne deus elegit pauperes in hoc mundo diuites in fide et heredes regni. quod promisit deus diligentibus se? uos autem exhonorastis pauperem. propter illum scilicet. cui dictum est: Tu sta illic. cum habenti anulum aureum dictum esset: Tu sede hic bene. ac deinde sequitur eandem ipsam sententiam latius uersans et explicans: Nonne, inquit, diuites per potentiam opprimunt uos et ipsi adtrahunt uos ad iudicia? nonne ipsi blasphemant bonum nomen, quod inuocatum est super uos? si quidem legem perficitis regalem secundum scripturas: \'Diliges proximum tuum sicut te
Abbreviated transcription (Latin):
officium. Adu̾sus eos autẽ qui sibi uidentur scire qd
nesciunt hoc tutiores sumus qͥd hane ignor antiam
nr̃am ñ ignoramꝰ. Aliud ẽ: enim qͦd nescire malum
ẽ. aliud qͦd sciri uł ñ potest. uł ñ opus ẽ: uł ad uitam
quã querimꝰ indifferens ẽ. Hoc uͦ qͦd de litteris apłi¬
iacobi nunc requiro: in hac ipsa qua uiuimus. et ut
uau̾it. offendat aut̃ in uno. factꝰ est omniũ reuꝰ: Ita¬
ne qui furtũ fecerit. immo uͦ qui dixerit diuiti hic se
de. pauꝑi aut̃ tu sta illic. et homicidu. et adulteru.
et sacrilegii reus ẽ: Quod si ñ est. quomͦ qui in uno of¬
fendit factus ẽ: omniũ reus : An illud qͦd dixit de diui¬
te et de pauꝑe ad ista ñ ꝑtinet. quoꝵ siquis in uno offen
derit. fiet omniũ reus: S recolendum ẽ. unde uenerit
ista sententia. & que illam suꝑiora peꝑerint: quibꝰq
introierit in conuentum ur̃m uir aureum anulum

Expanded text:
officium. aduersus eos autem. qui sibi uidentur scire, quod officium. aduersus eos autem. qui sibi uidentur scire, quod nesciunt, hoc tutiores sumus. quod hanc ignorantiam nostram non ignoramus. aliud est enim, quod nescire malum est, aliud, quod sciri uel non potest uel non opus est uel ad uitam. quam quaerimus, indifferens est. hoc uJacobi nunc requiro, in hac ipsa qua vivimus, et ut vaverit, offendat autem in uno, factus est omnium reus? Itane qui furtum fecerit, imo vero qui dixerit diviti, Sede hic, pauperi autem, Tu sta illic, et homicidii, et adulterii, et sacrilegii reus est? Quod si non est, quomodo qui in uno offendat factus est omnium reus? an illud quod dixit de divite et paupere ad ista non pertinet, quorum si quis in uno offderit, fiet. omnium reus? sed recolendum est, unde uenerit ista sententia et quae illam superiora pepererint quibusque introierit in conuentu uestro uir aureum anulum
Abbreviated transcription (Latin):
ne moreretur. quam suffocaret ne loqueretur. accessit
aliꝰ. eoq uiso mirans ait. Quomͦ huc cecidisti: At ille. Ob¬
secro inquit cogita quomͦ hinc me liberes: ñ quomͦ
hic ceciderim queras. Ita qm̃ fatemur. et fide catho¬
lica tenemus. de reatu peccati tanquam de puteo
etiam paruuli infantis animã xp̃i gr̃a liberandam.
satis est ei qͦd modum quo salua fiat nouimꝰ. etiã si
nunquã quomͦ in malum illud deuenerit nouerimꝰ
S. ideo putaui ẽẽ querendum. ne forte ex illis opinio¬
nib incarnationis anime aliquã teneamꝰ incautius.
que liberandam ꝓrsus animam paruuli contradicat.
negans eam ẽẽ in isto malo. Hoc igitur firmissime re¬
tento. qͦd anima paruuli de reatu peccati liberanda
nosse. uaniloquis ñ disputatorib s litigatorib. para¬
tĩ instructiusꝙ resistimus. Si autem ñ possumꝰ. ñ qͥa
latic muserie. pͥncipium: ideo pigrescere miscdie debet

Expanded text:
ne moreretur, quam suffocaret, ne loqueretur, accessit ne moreretur, quam suffocaret, ne loqueretur, accessit alius eoque uiso miserans ait: Quo modo huc cecidisti?\' at ille: \'Obsecro\', inquit, \'quo modo hinc me liberes, non, quo modo huc ceciderim, quaere\'. ita, quoniam fatemur et fide catholica tenemus de reatu peccati tamquam de puteo etiam paruuli infantis animam Christi gratia liberandam, satis est ei, quod modum, quo salua fiat. nouimus, etiamsi numquam. quo modo in malum illud deuenerit, nouerimus. sed ideo putaui esse quaerendum, ne forte ex illis opinionibus incarnationis animae aliquam teneamus incautius, quae liberandam prorsus animam paruuli contradicat negans eam esse in isto malo. hoc igitur firmissime retento, quod anima paruuli de reatu peccati liberanda nosse, uaniloquis non disputatoribus sed litigatoribus paratius instructiusque resistimus; si autem non possumus, non, quia latet miseriae principium, ideo pigrescere misericordiae debet
Abbreviated transcription (Latin):
mana si nascentibus singłis nouȩ sin¬
gule nunc usq fiunt. ubi peccati uin¬
culum contrahant qͦd
dubitamꝰ ẽẽ soluendum. cum in ñ paruum uolum̃ ꝓ¬
cederet. nolui ulla alia onerare questione. S: quod ur¬
get acrius. multo minus ẽ. negligendum. Pinde que
stimo ꝓfuturum. aut si iam uł abste uł ab alio aliqͦ
expositum habes dirigas nobis quomͦ accipiendum
sit. qͦd in epła iacobi apłi est. Quicunq enim totam
legem seruauerit. offendat autẽ in uno. factus ẽ. om̃i¬
umreus. Que res talis ac tanta ẽ. ut qͦd hinc tibi ñ
iam olim scripsi. me multu peniteat. De agenda nã¬
q: p̃senti uita quomͦ ad uitam ꝑueniamꝰ et̾nam ñ de
p̃terita ꝑscrutanda quam penitus demersit obliuio.
sicuti est illud quod de anima querendum putaui:
hec uertitur questio. Elegant autẽ dictum ẽẽ narrat᷑. qͦd
huie rei satis apte conuenit.Cum quidam ruisset in
puteum ubi aqua tanta erat ut eum magis exciꝑet

Expanded text:
mana, si nascentibus singulis nouae singulae nunc usque fiunt, ubi peccati uinculum contrahant, quodubitamus esse soluendum, cum in non paruum uolumen procederet, nolui ulla alia onerare quaestione. sed quod urguet acrius, multo minus est neglegendum. proinde qustimo profuturum, aut, si iam uel abs te uel ab aliquo expositum habes, dirigas nobis, quo modo accipiendum sit, quod in epistula Iacobi apostoli est: Quicumque enim totam legem seruauerit, offendat autem in uno, factus est omnium reus. quae res talis ac tanta est, ut, quod hinc tibi non iam olim scripsi, me multum paeniteat. De agenda namque praesenti uita, quo modo ad uitam perueniamus aeternam, non de praeterita perscrutanda, quam penitus demersit obliuio, sicuti est illud, quod de anima quaerendum putaui. haec uertitur quaestio. eleganter autem dictum esse narratur, quod huic rei satis apte conuenit. cum quidam ruisset in puteum, ubi aqua tanta erat, ut eum magis exciperet,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ facit miscdiam. hinc enim et dñs. Dimittite inquit
et dimittetur uob̃: date et dabitur uobis. Suꝑ exaltat
autẽ miscd̃ia iudicio. Non dictum ẽ. uincit miscdia
terunt. Beati enim misericordes: qm̃ ipsoꝵ miserebit᷑
ds. Et hoc utiq iustum ẽ. ut dimittatur eis quia di¬
miserunt: & detur eis.quia dederunt. Inest quippe
d̾o et miscd̃ia iudicanti: & iudicium miseranti. Prop¬
ter qͦd ei dicitur. Miscđiam et iudicium cantabo tibi
dñe. Nam quisquis uelut nimiũ iustus iudicium
sine miscdia quasi securus expectat. iram iustissima
ꝓuocat: quam timens ille dicit. Ne intres in iudici¬
um cum seruo tuo. Unde dicitur populo contuma¬
ci. Quid uultis mecum iudicio contendere: Cum eñĩ
rex iustus sederit in throno quis glabitur castum se
habere cor: Aut quis glabitur mundum se ce a pee¬
cato: Q

Expanded text:
non fecit misericordiam. hinc enim et dominus: dimittite, inquit, non fecit misericordiam. hinc enim et dominus: dimittite, inquit, et dimittetur uobis; date et dabitur uobis. superexultat autem misericordia iudicio; non dictum est: \'uincit misericordia terunt. beati enim misericordes, quia ipsorum miserebitur deus. Et hoc utique iustum est, ut dimittatur eis, quia dimiserunt, et detur eis, quia dederunt. inest quippe deo et misericordia iudicanti et iudicium miseranti, propter quod ei dicitur: misericordiam et iudicium cantabo tibi, domine; nam quisquis uelut nimium iustus iudicium sine misericordia quasi securus expectat, iram iustissimam prouocat, quam timens ille dicit: ne intres in iudicium cum seruo tuo. unde dicitur populo contumaci:quid uultis mecum iudicio contendere? cum enim rex iustus sederit in throno, quis gloriabitur castum se habere cor? aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato? q
Abbreviated transcription (Latin):
nisi cum apud se ipsum intus ita iudicat. ut ei tanto
melior quanto ditior ille uideatur: Hoc enim uidet᷑
significasse dicendo. Nonne iudicatis apud uos met
ipsos. et facti estis iudices cogitationum iniquarum
lex itaq libertatis. lex caritatis ẽ. de qua dicit. si tam
legem ꝑficitis regalem scd̾m scͥpturas. diliges ꝓximu
tuum sicut te ipsum. bene facitis. Si autem ꝑsonas
accipitis: peccatum oꝑamini. redarguti a lege tanquã
transgressores. Et post illam sententiã ad intelligendũ
difficillimã de qua satis dixi qͦd dicendum putaui. e¬
andem legem libertatis commemorans. sic loquimini
inquit. et sic facite: sicut ꝑ legem libertatis incipientes
iudicari. Et qm̃ quid paulo ante dixerit nouit. qm in
multis offendimus om̃s. suggerit dñicam tanquam
cotidianam cotidianis. et si leuiorib tam̃ uulneribus
medicinam. Iudiciũ enim inquit sine miscd̾ia. illi qͥ

Expanded text:
nisi cum apud se ipsum intus ita iudicat, ut ei tanto nisi cum apud se ipsum intus ita iudicat, ut ei tanto melior quanto ditior illo uideatur? hoc enim uidetur significasse dicendo: Nonne iudicastis apud uosmet ipsos et facti estis iudices cogitationum iniquarum? Lex itaque libertatis lex caritatis est, de qua dicit: Si tamen legem perficitis regalem secundum scripturas: \'Diliges proximum tuum sicut te ipsum/ bene facitis; si aaccipitis, peccatum operamini, redarguti a lege tanquam transgressores. Et post illam sententiam ad intelligendum difficillimam, de qua satis dixi quod dicendum putavi, eamdem legem libertatis commemorans, Sic loquimini, inquit, et sic facite, sicut per legem libertatis incipientes judicari. Et qmultis offendimus omnes, suggerit dominicam tamquam cotidianam cotidianis etsi leuioribus tamen uulneribus medicinam: iudicium enim, inquit, sine misericordia illi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
in qua pendent om̃ia. Que si uera sũt. eo modo et il¬
lud absoluitur. qͦd ait homo etiam apłice gr̃ȩ. In mul¬
tis enim offendimus om̃s. Om̃s enĩ offendimus: s aliꝰ
grauiꝰ. alius leuiꝰ. Quanto quisq magis minꝰue pecca¬
uerit. tanto in peccato committendo maior. quanto in
diligendo dõ et ꝓximo minor. Et rursus tanto minor
in peccati ꝑpetratione: quanto maior in di et ꝓximi
dilectione: Tanto itaq plenior iniquitatis: quanto ina¬
nior caritatis. Et tunc ꝑfectissimꝰ in caritate: quando
nichil restat ex infirmitate: Nec sane quantũ arbitro
putandum ẽ. leue ẽẽ peccatum. in ꝑsonarũ acceptio¬
ne habere fidem dñi iħu xp̃i. si illam distantiã seden¬
di ac standi ad honores eccłiasticos referamꝰ. Quis enim
ferat eligi diuitem. ad sedem honoris ȩccłiȩ: contempto
pauꝑe instructiore atq sanctiore: Si aut̃ de cotidia¬

Expanded text:
in qua pendent omnia ? quae si uera sunt, eo modo et ilin qua pendent omnia ? quae si uera sunt, eo modo et illud absoluitur, quod ait homo etiam apostolicae gratiae: in multis enim offendimus omnes. offendimus enim, sed alius grauius, alius leuius. quanto quisque magis minusue peccauerit, tanto in peccato committendo maior, quanto in diligendo deo et proximo minor et rursus tanto minor in peccati perpetratione, quanto maior in dei et proximi dilectione, tanto itaque plenior iniquitatis, quanto inanior caritatis, et tuae perfectissimus in caritate, quando nihil restat ex infirmitate. Nec sane, quantum arbitror, putandum est leue esse peccatum in personarum acceptione habere fidem domini di ac standi ad honores Ecclesiasticos referamus. Quis enim ferat eligi divitem ad sedem honoris Ecclesiae, contempto paupere instructiore, atque sanctiore? Si autem de quotidia
Abbreviated transcription (Latin):
liges ꝓximũ tuum. tanquã te ipsum. Dilectio ꝓxi-¬
mi malum ñ oꝑatur. Plenitudo autẽ legis caritas.
semo aut̃e diligit ꝓximũ. nisi diligens d̾m. ut hoc
quantum potest ꝓximo impendat que ailigit tanꝗͣ
se ipsum. ut et ille diligat d̾m. Quem si ipse ñ diligit:
nec se nec ꝓximum diligit. Ac ꝑ hoc qui totam legem
seruauerit. si in uno offenderit. fit om̃ium reus. qͥa
contra caritatem facit. unde tota lex pendet. Reus
itaq fit omniũ faciendo contra cam: in qua pendent
om̃ĩa. Cur gͦ ñ dicantur paria peccata: An forte quia
magis facit contra caritatem qui grauiꝰ peccat. minꝰ
quileuiꝰ. et hoc ipso admittit magis et minꝰ qͦ fit qͥdem
omniũ reus.s. grauiꝰ peccans. uł in plurib peccans ma¬
gis reus. leuius autẽ uł in pauciorib peccans. minꝰ
reus. tanto maiore scilicet reatu. quanto ampliꝰ. tan¬
to minore. quanto minus peccauerit: Tam̃ etiam si
in uno offenderit. reus omniũ: quia contra eã facit.

Expanded text:
sum\'. dilectio proximi malum non operatur, plenitudo autem legis caritas. nemo autem diligit proximum nisi diligens deum, ut hoc, quantum potest, proximo inpendat, quem diligit tamquam se ipsum, ut et ille diligat deum, quem si ipse non diligit, nec se nec proximum diligit. ac per hoc, qui totam legem seruauerit, si in uno offenderit, fit omnium reus, quia contra caritatem facit, unde tota lex pendet. reus itaque fit omnium faciendo contra eam, in qua pendent omnia. Cur ergo non dicantur paria peccata? an forte quia magis facit contra caritatem, qui grauius peccat, minus, qui leuius, et hoc ipso admittit magis et minus, quo fit quidem omnium reus, sed grauius peccans uel in pluribus peccans magis reus, leuius autem uel in paucioribus peccans minus reus, tanto maiore scilicet reatu, quanto amplius, tanto minore, quanto minus peccauerit, tamen, etiam si in uno offenderit, reus omnium, quia contra eam facit,
Abbreviated transcription (Latin):
cipimꝰ. et ueritas in nobis ñ ẽ. Propt̃ qd̾ etiam quan¬
tumlibet ꝓfecerimꝰ: necessariũ est nobis dicere: dimit¬
te nobis debita nr̃a. cum iam om̃ia in baptismo. dic¬
ta. facta. cogitata dimissa sint. Hidet itaq qui recte
uidet. ubi et quando. et unde speranda sit illa ꝑfecti¬
o. cuiñ sit quod adici ñ possit. Si aute p̃cepta ñ eẽnt.
ñ utiq eẽt. ubi se homo certius inspiceret. et uiderit
unde auerteretur. quo conaretur. quare gratularet᷑.
quid p̃caretur. Magna ẽ. gͦ utilitas p̃ceptorũ. si libe¬
ro arbitrio tantum detur: ut gr̃a di ampliꝰ honoret᷑.
Que si ita se habent. unde: fit omnium reus si in uno
offendat. qui totam legem seruauerit: Anforte quia
plenitudo legis caritas ẽ. qͣua d̾s ꝓximusq diligitur.
in quib p̃ceptis caritatis tota lex pendet et ꝓpħe: me
rito fit reus omnium. qui contra illam facit in qua
pendent omnia: Nemo autẽ peccat. nisi aduersus
illam faciendo. quia ñ adulterabis. ñ homicidiũ fa¬

Expanded text:
est; propter quod etiam, quantum libet profecerimus, necessarium est nobis dicere: Dimitte nobis debita nostra, cum iam omnia in baptismo dicta. facta, cogitata dimissa sint. uidet itaque, qui recte uidet, ubi et quando et unde speranda sit illa perfectio, cui non sit quod adici possit. si autem praecepta non essent, non utique esset, ubi se homo certius inspiceret et uideret, unde auerteretur, quo conaretur. qua re gratularetur, quid precaretur. magna est ergo utilitas praeceptorum, si libero arbitrio tantum detur, ut gratia dei amplius honoretur. Quae si ita se habent, unde fit omnium reus, si in uno offendat, qui totam legem seruauerit? an forte, quia plenitudo legis caritas est, qua deus proximusque diligitur, in quibus praeceptis caritatis tota lex pendet rito fit reus omnium, qui contra illam facit, in qua pendent omnia? Nemo autem peccat, nisi adversus illam faciendo, quia non adulterabis, non homicidium fa
Abbreviated transcription (Latin):
ro trecenti decem. placuit sp̃ui sc̃o qui in nob̾ ẽ: pa¬
cem firmare ꝑpetuam. et scismata resecare sacrilega.
Deinde cum multa in eos horrenda uomuissent. pau¬
lo post ait. Maximianũ fidi emulum. ueritatis ad¬
ulterum. eccłiȩ matris inimicũ. dathe. chore: et abi¬
Uides ut arbitror maximianũ sine ulla dubitatione
damnatũ. Deinde post pauca. s plane grauissima
quȩ in eum libuit declamare: adiungens ordinato¬
res eius. & cum eo sine dilatione damnans. nec solũ
hunc inquit sceleris sui mors iusta condemnat. thit
etiam ad consortium criminis plurimos. cathena
sacrilegii. Deinde cum etiam in iꝑsorum exaggeran¬
dũ scelus que putauit declamanda fudisset. nomi¬
nauit eos ita. conclusitq damnatos. famosigͦ inqͥt
criminis reos. uictorianum carcabianensem. Mar
cianum sullectinum. Seianum beianensem. Sal¬
uium ausafensem. theodorũ usulensem. donatum
sabsatensem. miggenem elefantariensem. Pretextatũ
assuritanum. saliũ membresitanũ. Ualerium ue¬

Expanded text:
o trecenti et decem: placuit Spiritui sancto qui in nobis est, pacem firmare perpetuam, et schismata resecare sacrilega. Deinde cum multa in eos horrenda vomuissent, paulo post ait: Maximianum fidei aemulum, veritatis adulterum, Ecclesiae matris inimicum, Dathae, Chore, et Abiuides, ut arbitror, Maximianum sine ulla dubitatione damnatum. deinde post pauca sed plane grauissima, quae in eum libuit declamare, adiungens ordinatores eius et cum eo sine dilatione damnans: nec solum hunc, inquit, sceleris sui mors iusta condemnat; trahit etiam ad consortium criminis plurimos catena sacrilegii. deinde cum etiam in ipsorum exaggerandum scelus quae putauit declamanda fudisset, nominauit eos ita conclusitque damnatos: famosi ergo, inquit, criminis reos Uictorianum Carcatianum Sullectinum, Beïanum Baïanensem, Salvium Ausaphensem, Theodorum Usulensem, Donatum Sabratensem, Miggenem Elephantariensem, Praetextatum Assuritanum, Salvium Membressitanum, Valerium Me
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ unum hominem peccatũ intrauit in mundum. &
ꝑpeccatum mors. conari eos quidem in aliam nouã
detorquere opinionem. tuis litteris intimasti:s. qͥd¬
nam illud sit. quod in hisuerbis opinentur tacui¬
sti. Quantum autẽ ex alus comꝑi. hoc ibi sentiunt.
qͦd et mors ista que illic commemorata ẽ: ñ sit corꝑoris.
quam nolunt adam peccando meruisse:s. anime
quȩ ipso peccato fit. et ipsum peccatum ñ ꝓpagatio¬
ne in alios homines ex primo homine.s: imitatio¬
ne transisse. Hinc enim etiam in paruulis nolunt
credere ꝑbaptismum solui originale peccatum qͦd
in nascentib nullum ẽẽ om̃ino contendunt. S: si

Expanded text:
per unum hominem peccatum intrauitin mundumetper per unum hominem peccatum intrauitin mundumetper peccatum mors, conari eos quidem in aliam nouam detorquere opinionem tuis litteris intimasti, sed quidnam illud sit quod in his uerbis opinentur tacuisti. quantum autem ex aliis comperi, hoc ibi sentiunt, \'quod et mors ista, quae illic commemorata est, non sit corporis, quam nolunt Adam peccando meruisse, sed animae, quae in ipso peccato fit, et ipsum peccatum non propagatione in alios homines ex primo homine, sed imitatione transisse\'. hinc enim etiam in paruulis nolunt credere per baptismum solui originale peccatum quod in nascentibus nullum esse omnino contendunt. sed si