comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ea correctionis eẽnt. Excuiꝰ
confessione. uł potiꝰ deplo¬
ratione ñ nulla inserenda
existimauimꝰ dupplici excau¬
sa. ut correctio eiꝰ. et nobis teᷤ¬
timonio. et his qui nutant
exemplo eẽt. Quoꝵq errorẽ
sequi non erubuissent: eoꝵ
emendationẽ. sequi ñ erubes¬
cerent. Ac sicut similr egritu¬
dine infirmarent. ita simili
remedio sanarent᷑. Is gͦ agni¬
ta opimonis suȩ ꝑuersitate
et inspecta fideiluce. scͥbens
ad ep̃os gallicanos ita exorsuᷤ
ẽ.Quid in me primũ odm̃me
i ueneranda. et beatissimi sa¬
cerdotes accusem. nescio. et qͥd
ĩme primũ excusem ñ inueni¬
o. Sic impericia et suꝑbia sic
stulta simplicitas cum ꝑsu¬
asione noxia. fic sic feruorcũ
intemꝑantia. sic ec ueriꝰ dicã
cum sui diminutõne debiliᷤ
fidẽs ĩme omĩa recepta ingy¬
ert̃. ut tot et tantis simul sit
et odisse confulio: et hec eadẽ
abanimo potuisse reicere mͥ
stupenda gratulatio. Et post

Expanded text:
stea correctionis essent. Ex cuius stea correctionis essent. Ex cuius confessione uel potius deploratione nonnulla inserenda existimauimus duplici ex causa, ut correctio eorum et nobis testimonio et his qui nutant exemplo esset, quorumque errorem sequi non erubuissent, eorum emendationem sequi non erubescerent, ac sicut simili aegritudine infirmarentur, ita simili remedio sanarentur. is ergo agnita opinionis suae peruersitate et inspecta fidei luce scribens ad episcopos Gallicanos ita exorsus est: quid in me primum, o domini mei aeneraodi et beatissimi sacerdotes, accusem nescio, et quid in me primum excusem non inuenio. sic inperitia et superbia, sic stulta simplicitas cum asione noxia, sic fervor cum intemperantia, sic, ut verius dicam, cum sui diminutione debilis fides, simul in me omnia recepta viguerunt, ut tot et tantis simul sit et obedisse confusio, et haec eadem ab animo potuisse cedere, mihi stupenda gratulatio. Et post
Abbreviated transcription (Latin):
ter est. ut qͥa consentanee sͥ in
qͥbꝰdam sunt pͥstina illa ħesi ᷤᷤ
et hec noua. similibꝰ maloꝵ ini¬
ciis similẽ bonoꝵ exitum lar¬
giat᷑. Leporius enĩ tunc mona¬
chus modo p̃soit̃. qui expelagi¬
i ut supradiximꝰ institutione
ł potius prauitate descendens
apud gallias assertor p̾dicte
hereͬos. aut inter primos autĩ¬
ter maximos fuit anob ãmo¬
nitꝰ. adeo emendat. ita male
conceptã ꝑsuasionẽ magnifi¬
ce condempnauit. ut ñ minꝰ
pene ammiranda sit correc¬
tio illi. qͣm illesa multoꝵ fi¬
des.Quia primũ est errorem
penitꝰ non incurrere. scđm be¬
ne repudiare. Is gͦ insereũsoᷤᷤ
ñ solum maffrica ubitc̃ erat
atq nẽ est. tamerrorẽ suum ẽ
dolore qͣm sine pudore confeꝰ¬
sus est.sed oẽ dmnes ad modũ
gallie ciuitates flebiles confeᷤ¬
sionis ac planctꝰ sui litteras
dedit. scilicet. ut ubi deuiacio
eiꝰ priꝰ cognita erat. illic õe em̃i¬
dacio nosceret᷑. et qui testes
erroris ante fuerant: idempꝰ¬

Expanded text:
ter est, ut, quia consentaneae sibi in quibusdam sunt pristina illa haeresis et haec noua, similibus malorum initiis similem bonorum exitum largiatur. Leporius enim, tunc monachus, modo presbyter, qui ex Pelagii ut supra diximus institutione uel potius prauitate descendens apud Gallias assertor praedictae haereseos aut inter primos aut inter maximos fuit, a nobis admonitus, a deo emendatus ita male conceptam persuasionem magnifice condemnauit, ut non minus paene admiranda sit correctio illius quam inlaesa multorum fides, quia primum est errorem penitus non incurrere, secundum bene repudiare. is ergo in se reuersus non solum in Africa, ubi tunc erat atque nunc est, tam errorem suum cum dolore quam sine pudore confessus est, sed etiam ad omnes admodum Galliae ciuitates flebiles confessionis ac planctus sui litteras dedit, scilicet ut, ubi deuiatio eius prius cognita erat, illic etiam emendatio nosceretur, et qui testes erroris antea fuerant, idem po
Abbreviated transcription (Latin):
rito passionis. Unde adu̾tit
nouus nunc. iã noue here seoᷤ
auctor. qui dnm saluatorẽq
nĩm. solitariũ hominẽ natũ
ẽẽ contendit. idem se omĩo di¬
cere qͦd pelagianisteante dixe¬
rt̃. et consequens errori suo ẽẽ.¬
ut qui utiq sine peccato solita¬
rium hominẽ iħm xp̃m uixisse
asserit:om̃s qͦq ꝑse hominez
sine peccato posse blasphemet.
Nec necc̃iam qͦq exemplo illiuꝰ
dicant redempt̃onem fuisse do¬
mini. cum adceleste regnũ su¬
otantũ homines nisu ut aiũt
ualeant ꝑuenire. Nec dubiũ
id est. rx ipsa penitꝰ. declarante.
hinc enĩ illud ẽ qͦd intercessio¬
nib suis pelagianistaꝵ q̃relaᷤ
fouet. &e scriptis suis causas il¬
loꝵ asserit. Qoͦ subtiliter. his. ł
ut uerius dixerim subdole patͦ¬
cinatur. et consanguinee sibi
imꝓbitati imꝓbo suffragatꝰ
affectu. sciens scilicet eiꝰdem seẽe
sensus eiꝰdem sp̃c. et ĩõ: dolens cog

Expanded text:
rito passionis. unde aduertit rito passionis. unde aduertit nouus nunc iam non nonae haereseos auctor, qui dominum saluatoremque nostrum solitarium hominem natum esse contendit, idem se omnino dicere quod Pelagianistae ante dixerunt, et consequens errori suo eut qui utique sine peccato solitarium hominem Jesum Christum vixisse asserit, omnes quoque per se homines sine peccato posse esse blasphemet: nec necessariam quoque exemplo illius dicant redemptionem Domini fuisse, cum ad coeleste regnum suo tantum homines nisu ut aiunt valeant pervenire. Nec dubium id est, re ipsa penitus declarante. Hinc enim illud est, quod intercessionibus suis Pelagianistarum querelas fovet, et scriptis suis causas illorum asserit: quod subtiliter his, vel, ut verius dixerim, subdole patrocinatur, et consanguineae sibi improbitati improbo suffragatur affectu, sciens scilicet ejusdem se esse sensus, ejusdem spiritus, et ideo dolens cog
Abbreviated transcription (Latin):
lint sine peccato ẽẽ posse
Consequens enĩ existimabat
sine dei adiutorio ẽẽ possent
quicqͥdille homo solitarius
sine consorcio dei eẽ potuis¬
set. ac sinullã facerent inter
idem utiq hõ. nisu atq indy¬
stria sua mereri possit quod
xp̃c studio aclabore merui̾set.
Quo factum ẽ. ut maiorẽ qͦq
ac monstruosgorem insamã
no generi redemptionẽ.s ad
p̃benda bonoꝵ actuum exem¬
pla uenisse. Uidelicet ut disci¬
plinã eius sequentes homine̾.
dum ꝑeandẽ uiã uirtutis in¬
cederent. ad eadem uirtutum
premia ꝑuenirent. Euacuã¬
tes qͣntum inpsis fuit om̃e
sacri aduentꝰ donum. omnẽ
diuinȩ redemptionis gr̃am
cũ idem dicerent homineᷤ cõ¬
sequi posse uiuendo qͦd p̾stitiꝰ¬
set ds̃ ꝓhũana salute morien¬
do. Addidert̃ quoq d̾nm sal¬
uatorẽq nr̃m. post bapti̾ma
fẽm eẽ xp̃m. post resurrecti¬
onem dm alterũ ad signanteᷤᷤ
unctionis misterio aiterũ me¬

Expanded text:
lint, sine peccato esse posse. lint, sine peccato esse posse. Consequens enim existimabant, sine Dei adjutorio esse possint, quidquid, ille homo solitarius sine consortio Dei esse potuisset. Ac sic nullam facerent inter idem utique homo nisu atque industria sua mereri possit, quod Christus studio ac labore meruisset. Quo factum est, ut in majorem quoque ac monstruosiorem insaniam no generi redemptionem, sed ad praebenda bonorum actuum exempla uenisse, uidelicet ut disciplinam eius sequentes homines, dum per eandem uiam uirtutis incederent, ad eadem uirtutum praemia peruenirent: euacuantes, quantum in ipsis fuit, omne sacri aduentus donum, omnem diuinae redemptionis; gratiam, cum idem dicerent homines consequi posse uiuendo, quod praestitisset deus pro humana salute moriendo. addiderunt quoque dominum saluatoremque nostrum post baptismae Christum, post resurrectionem deum, alterum adsignantes unctionis mysterio, alterum me
Abbreviated transcription (Latin):
dei postea honorem potesta¬
temq ꝑuenerit humani me¬
riti non diuinȩ asseruit fu¬
isse naturȩ. Ac ꝑhoc eum dei¬
tatem ipsam non exꝓprietate
unitȩ sibi diuinitatis semꝑ
habuisse. s postea ꝓ premio
laboris passionisq meruis¬
se. Cum itaq dñm saluatorẽ¬
q nr̃m non dm natum. sed
adeo blasphemaret ad sup¬
tum confinis scilicet huic
heresi quȩ nunc extitit. & qͣs
germana. et consanguinea
queq tam hebionitis qͣmhiꝰ
recentib consentanea tẽpore
qͥdem fuit. inter utrosq me¬
dia. sed utrisq tam̃ ꝑuersita¬
te coniuncta. Sunt̾ qͣmuis
ñ nulla alia his que iam dixi¬
mꝰ consimilia. sed longum ẽ
uniũsa memorare. Neq N.
nc̃ addicendum comemora tõ¬
nem pret̾itoꝵ. sed confutati¬
onem nouoꝵ sũpsimꝰ. Illud
sane unum pretereund̃ non
arbitramur. qͦd peculiare ac
seos. quȩ expelagiano errore
descenderat fuit. Quod dicen
tes qͥdam solitariũ hominẽ
ut assererent homines siue¬

Expanded text:
dei postea honorem potestadei postea honorem potestatemque peruenerit, humani meriti, non diuinae asseruit fuisse naturae, ac per hoc eum deitatem ipsam non ex proprietate unitae sibi diuinitatis semper habuisse, sed postea pro praemio laboris passionisque meruisse, cum utique dominum saluatoremque nostrum non deum natum, sed a deo blasphemaret adsumptum, confinis scilicet huic haeresi quae nunc extitit et quasi germana et consanguinea, quaeque tam Hebionitis quam his recentibus consentanea tempore quidem fuit inter utrosque media, sed utrisque tamen peruersitate coniuncta. sint quamuis eius nonnulla alia his, quae iam diximus, consimilia: sed longum est uniuersa memorare. neque enim nunc ad dicendum commemorationem praeteritorum, sed confutationem nouorum sumpsimus. Illud sane unum praetereundum non arbitramur, quod peculiare ac seos, quae ex Pelagiano errore descenderat, fuit: quod dicentes quidam solitarium hominem ut assererent, homines, si ve
Abbreviated transcription (Latin):
test. sine tocius trinitatis in¬
uiria. Phatinus autẽ qͣmuis
iħ̾m qui ex uirgine natus est
d̃m dixerit. male tam̃ cũ princi¬
pio hominis principiũ dei esse
confinxit. Apollinaris uero ho¬
minẽ unitum deo inconfide¬
rate intelligens humanã eũ
non habuisse animã malecre¬
didit qͥa non minoris erroris
est dño iħu xp̃o inpropria ad¬
dere.quam propria derogare
Quicqͥd enim de illo non ttad̾r
ut est. eciam si honor uideatur
inuiria est. Ita finguli exdissi¬
militudine heres eon heresin
ꝓcreantes. omnes qͥdem ase diũ¬
sa. sed omnes tam̃ fidei aduersa
senserunt. Auꝑquoq id est in
diebꝰ nr̃is emersise ħesim ue¬
nenosam exmaxima belgarũ
urbe conspeximꝰ. certi erroris.
incerti nominis. qͥa cum recẽ¬
ti capite exantiqua. hebioni¬
tarum stirpe surrexit. Dubiũ
ad modum est antiqua mag̃
dici anrecens debeat.noua.it.
assertorib sed uetusta erroribꝰ
fuit. Solitarium qͥppe hoĩem

Expanded text:
test sine totius trinitatis intest sine totius trinitatis iniuria. Photinus autem quamuis Iesum qui ex uirgine natus est deum dixerit, male tamen cum principio hominis principium dei esse confinxit. Apollinaris uero hominem unitum deo inconsiderate intellegens humanam eum non habuisse animam male credidit, quia non minoris erroris est domino Iesu Christo inpropria addere quam propria derogare. quidquid enim de illo non ita dicitur ut est, etiamsi honor uideatur, iniuria est. ita singuli ex dissimilitudine haereseon haeresin procreantes omnes quidem a se diuersa, sed omnes tamen fidei aduersa senserunt. nuper quoque, id est in diebus nostris, emersisse haeresim uene- nosam ex maxima Belgarum urbe conspeximus, certi erroris, incerti nominis, quia, cum recenti capite ex antiqua Hebionitarum stirpe surrexerit, dubium admodum est antiqua magis dici an recens debeat. noua enim assertoribus, sed uetusta erroribus fuit. solitarium quippe homine
Abbreviated transcription (Latin):
fidei frugem tribuli pululart̃
Quoꝵ primus hebion dum in¬
carnationẽ dñicam nimis asse¬
rit. diuinitatis eam coniuncti¬
one nudauit. Sabellii autẽ
post hunc ex dissimilitudine
hereͤos suꝑioris scisma ꝓrum¬
pens dum inpatre ac filio. et
spũ scõ distanciam nullã eẽ
contendit. sacram et in effabi¬
lem trinitatẽ. qͣntum in ip̃o
fuit blasphemiȩ confusione
ꝑmiscuit. Secuta deinde hc̃
qͣm diximꝰ arriane ꝑu̾sitatis
impietas. quȩ ne uideret sacͣs
miscere ꝑsonas. diuergas esse
dixit. atq dissimiles intͥntate
substancias. Cunomius autẽ
post huncqͥdem. sed eiuldem
admodũ prauitatis. licet simi¬
lem sibi diuinã asseruerit tri¬
nitatem diu̾sam tam̃ a se con¬
tendit. admittens similitudi¬
nem. excludens parilitatem.
Macedomiꝰ qͦq in remediabil
in sp̃m sc̃m impietate blasp¬
hemans. licet eiusdẽ substan
reus tocius diuinitatis fuit.
qͥa ledi intrinitate aliqͥd ñ po¬

Expanded text:
fidei frugem tribuli pullularunt. fidei frugem tribuli pullularunt. Quorum primus Hebion, dum Incarnationem Dominicam nimis asserit, divinitatis eam conjunctione nudavit. Sabellii autem post hunc ex dissimilitudine haereseos superioris schisma prorumpens, dum in Patre ac Filio et Spiritu sancto distantiam nullam esse contendit, sacram et ineffabilem Trinitatem, quantum in ipso fuit, blasphema confusione permiscuit. Secuta est deinde hunc quem diximus Arrianae peruersitatis impietas, quae, ne uideretur sacras miscere personas, diuersas esse dixit atque dissimiles in trinitate substantias. Eunomius autem post hunc quidem, sed eiusdem admodum prauitatis, licet similem sibi diuinam nitatem, diuersam tamen a se contendit, admittens similitudinem, excludens parilitatem. Macedonius quoque inremediabili in spiritum sanctum impietate blasphemans, licet eiusdem substantreus totius diuinitatis fuit, quia laedi in trinitate aliquid non po
Abbreviated transcription (Latin):
poetaꝵ cõmenta finxerunt hy¬
dre similitudinẽ gerunt. Et is¬
te enim adũsum nos lingͥs fera¬
libꝰ sibilant. et iste uirꝰ letale
iaciunt. & iste sectis capitib
renascunt᷑. Sed qͥa resurgente
morbo.non debet cessare me¬
dicina. et qͣnto maior fuerit e¬
gritudo. tanto instancior debre
ẽẽ curacio: potens est dns deuᷤ
d̾s nr. ut quod de morte hydre
illius gentilium falsitas finxit.
hoc meccłiarum bellis ueritaᷤ
ꝑagat. et ignitꝰ sancti sp̃c gla¬
dius. ita in extinguenda nouel¬
la heresi om̃s penitꝰ medullaᷤ
ꝑ niciose generatonis exurat.
iit tandem ꝓdigiosa fecundita
emorientib uenis parere de¬
sistat. Non noua enim st̃ hec
ineccłus monstruosi seminiᷤ
germina. Semꝑhas dñicia¬
gri seges lappas sentesq tole¬
rauit. et assiduum in ea suffo¬
catriciszirame germ̃ emer¬
sit. Hinc enĩ. hebionite. hinc
sabelliani. hinc arriani. hinc
tiniam. et apollinaristȩ. ceteriq
eccłaꝵ uepres. et enecantes bone

Expanded text:
poearum commenta. finxerunt hydrae similitudinem gerunt. et istae enim aduersum nos linguis feralibus sibilant, et istae uirus letale iaciunt, et istae sectis capitibus renascuntur. sed quia resurgente morbo non debet cessare medicina, et quanto maior fuerit aegritudo, tanto instantior debet esse curatio, potens est dominus deus noster, ut, quod de morte hydrae illius gentilium falsitas finxit, hoc in ecclesiarum bellis ueritas peragat, et ignitus sancti spiritus gladius ita in extinguenda nonella haeresi omnes penitus medullas perniciosae generationis exurat, ut tandem prodigiosa fecunditas emorientibus uenis parere desistat. Non noua enim sunt haec in ecclesiis monstruosi seminis germina. semper has dominici agri seges lappas sentesque tolerauit et assiduum in ea suffocatricis zizaniae germen emersit. hinc enim Hebionitae, hinc Sa.belliani, hinc Arriani, hinc tiniaci et Apol?? ceterique ecclesiarum uepres et enecantes bon
Abbreviated transcription (Latin):
Fabule poe¬
tarum de¬
sectis qͦndã
Hydrȩ capi¬
tibus nume¬
rosius renaᷤ¬
centem ꝑ
na creuisse. ita ut nouo in au-¬
ditoq miraculo. multiplicato
mortibꝰ suis monstro. lucri
genus ess et amissio. scilicet
dumqͥcquid ferrum secantis
abscideret. totum id fecundi¬
tas ꝓdigiosa geminaret. do¬
nec laborans atq estuans cep¬
tȩ illius desectionis industriꝰ
appetitor. cassatis tociens inef¬
ficaci opere uircutib fortitu¬
dinem belli armaret arte cõ¬
silii. et ammotis ut aiunt ig¬
nib. multiplicem portentũ¬
osi corporis ꝓlem feruenti gla¬
dio de secaret. At sic ambustis
intrinsecꝰ medullis. cũ rebellẽ
uenas imꝓbe fecunditatiᷤ exu¬
reret:tandem parturicio cessa-
hereses in eccłiis illuis quam

Expanded text:
fabulae poetarum desectis quondam hydram capitibus numerosius renascentem per na creuisse, ita ut nouo inauditoque miraculo multiplicato mortibus suis monstro lucri genus esset amissio, scilicet dum, quidquid ferrum secantis abscideret, totum id fecunditas prodigiosa geminaret, donec laborans atque aestuans coeptae illius desectionis industrius appetitor cassatis totiens inefficaci opere uirtutibus fortitudinem belli armaret arte consilii et admotis, ut aiunt, ignibus multiplicem portentuosi corporis prolem feruenti gladio desecaret, ac sic ambustis intrinsecus medullis, cum rebelles uenas improbae fecunditatis exureret, tandem parturitio monstruaereses in ecclesiis illius quam
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uiciũ radicitꝰ amputandũ est. de monas¬
terio. ne qͥs p̾sumat aliqͥd dare aut accipere sine iussione
abbatis. Neq aliquid habere. ꝓprium. nullã omĩo rem. neq
codicem. neq tabulas. neq graphiũ. Sed nicħ omio. Qpͥpẽ qͥbꝰ
nec corpora sua nec uoluntates licet habere in ꝓpria uolun¬
tate. Omnia uero necc̃ia: a patre sperare monasterii. Nec qͥc¬
qͣm liceat habeat habere: qͦd abbas ñ dederit aut ꝑmiserit.
Omniaq omĩb sint cõmunia: ut scriptum ẽ. Nec qͥsqͣm ali

Expanded text:
hoc vitium radicitus amputandum est de monasterio: Ne quis praesumat aliquid dare aut accipere sine jussione abbatis neque aliquid habere proprium, nullam omnino rem, neque codicem, neque tabulas, neque graphium, sed nihil omnino: quippe quibus nec corpora sua, nec voluntates licet habere in propria potestate: omnia vero necessaria a Patre sperare monasterii. Nec quidquam liceat habOmniaque omnibus sint communia, ut scriptum est: Et erant i
Abbreviated transcription (Latin):
manarii autẽ ante unã horã refectionis accipiant super
statutã annonã singulos biberes et panẽ: ut hora refecti¬
onis sine murmuratione. et graui labore seruiant fratribꝰ¬
suis. In dieb tam̃ sollempnib: usq ad missas sustineãt. Intrã¬
tes et exeuntes ebdomadarii: in oratorio mer matutinis. fi¬
nitis dmĩca omniũ genib ꝓuoluant᷑: postulantes ꝓ se ora¬
cio: accipiat benedictionẽ egrediens. Subsequat᷑ autẽ ing̃¬
diens. et dicat. D̾s in adutoriũ meũ intende: dñe adiuuandõ
me festina. Et hoc idemt̾cio repetat᷑ ab omnib. Et accep

Expanded text:
manarii autem ante unam horam refectionis accipiant super manarii autem ante unam horam refectionis accipiant super statutam annonam singulas biberes et panem, ut hora refectionis sine murmuratione et gravi labore serviant fratribus. In diebus autem solemnibus usque ad missas sustineant. Intrantes et exeuntes hebdomadarii in oratorio mox matutinis finitis Dominica omnium genibus provolvantur postulantes pro se oratio, accepta benedictione egrediens, subsequatur ingrediens et dicat: Deus in adjutorium meum intende; Domine, ad adjuvandum me festina. Et hoc idem tertio repetatur ab omnibus, et accep
Abbreviated transcription (Latin):
quod absit acceptio sit: sed infirmitatũ consideratio. Ubi qͥ
minus indiget. agat deo grãs et non contristet᷑: Qui uero
plus in. diget. humiliet᷑ ꝓ infirmitate. ñ extollat᷑ pro
iII sericordia. et ita omĩa menbra eit in pace. Ante oĩa:
ne murmurationis malũ ꝓqualic̃q causa in aliqͦ: qͣlic̃q
uerbo uł significatione appareat. Quod si dep̃bensũ fuerit:
districtiori disciplinȩ subdatur. De septimanariis coqͥne.
officio. nisi aut egritudine aut in causa grauis utilitatis qͥs¬
occupatꝰ fuerit: quia ex inde maior merces et caritas acqͥritur.
Inbecislib autẽ ꝓcurent᷑ solacia. ut ñ cum tristicia hoc faci¬
ant: sed habeant omnes solatia scdm modũ congregationis.
cupant᷑. Eeteri sͥ sub caritate inuicẽ seruiant. Egress᷑ de
septimana sabbato mundicias faciat: lintea cum quib sibi
sui: munda et sana. cellerario consignet. qͥ cellarariꝰ item
intranti consignet: ut sciat qͥd dat. aut quid recipit. Septi¬

Expanded text:
quod absit acceptio sit, sed infirmitatum consideratio. Ubi qui minuplus indiget, humilietur pro infirmitate, non extollatur pro misericordia, et ita omnia membra erunt in pace. Ante omnia ne murmurationis malum pro qualicunque causa in aliquo qualicunque verbo vel significatione appareat; quod si deprehensa quae fuerit, districtiori disciplinae subdatur. CAPofficio, nisi aegritudo, aut in causis gravis utilitatis praeoccupatus fuerit, quia exinde major merces et charitas acquiritur. Imbesillibus autem procurentur solatia, ut non cum tristitia hoc faciant, sed habeant omnes solatia secundum modum congregationis, cupantur: caeteri sibi sub charitate invicem serviant. Egressurus de septimana sabbato munditias faciat. Linteamina cum quibus sibi unda et sana cellarario reconsignet. Qui cellararius item intranti consignet, ut sciat quod dat, aut quod recipit. Septi
Abbreviated transcription (Latin):
nemo perturbetur neq contristetur in domo dei: De fer¬
ubstancia monasterii ramentis ut reb monasterii.
frẽs de quorũ uita et morib securꝰ sit: ut eis singula ut
utile iuidicauerit consignet custodienda. atq recolligenda.
Ex quib abbas breuem teneat: ut dum sibi inpsa assigna¬
ta frẽs uicissim succedt̃. sciat qͥd dat. aut qͥd recipit. Si qͥᷤ
autẽ sordide aut negligent̾ res monasterii tractauerit:
corripiat᷑. Siñ emendauerit: discipline regulari subiaceat.

Expanded text:
nemo conturbetur neque contristetur in domo Dei. CAPnemo conturbetur neque contristetur in domo Dei. CAPUT LXII. De ferramentis, aut aliis rebus monasterii, atres, de quorum vita et moribus securus sit, et eis singula, ut utile judicaverit, consignet custodienda atque recolligenda. Ex quibus abbas brevem teneat: ut dum sibi in ipsa assignata fratres vicibus succedunt, sciat quid dat, aut quid recipit. Si quis autem sordide aut negligenter res monasterii tractaverit, corripiatur: si non emendaverit, disciplinae regulari subjaceat.
Abbreviated transcription (Latin):
cunctamq sub̃am: ac si altaris uasa sacrata conspiciat.
Nichil ducat negligendũ. Neq auaricie studeat. neq pro¬
digus sit. et stipator substanciȩ monasterii: sed omĩa mẽ¬
surate faciat. & scdm iussionem abbatis. humilitatẽ ante
omnia habeat. et cui ex substancia ñ est qͦd tribuat᷑. sermo
responsionis porrigat᷑ bonus. Ut scriptũ ẽ. Sermo bo¬
nus: suꝑ datum optimũ. Omĩa que ei inumrerit abbaᷤ.
ipsa habeat sibi sub cura sua. Aquib eũ ꝓhibuerit: nõ
p̃sumat. fratrib constitutã annonã sine aliquo typo ut
mora offerat ut ñ scandalitent᷑: Memor diuini eloquii qͥd
mereat᷑ qui scandalitauerit unũ de pusillis istis. Si congre¬
gatio maior fuerit. solacia ei dent᷑: a quib ad iutꝰ. & ipse e¬
quo animo impleat officiũ sibi cõmissũ. Horis competenti¬
b. et dent᷑ que danda sunt. et petant᷑ que petenda fc̃: ut

Expanded text:
cunctamque substantiam, ac si altaris vasa sacrata conspiciat. cunctamque substantiam, ac si altaris vasa sacrata conspiciat. Nihil ducat negligendum: neque avaritiae studeat, neque prodiga sit, vel exstirpatrix substantiae monasterii; sed omnia mensurate faciat, et secundum jussionem abbatissae. Humilitatem ante omnia habeat; et cui substantia non est quod tribuatur, sermo responsionis porrigatur bonus, uti scriptum est: Sermo bonus super datum optimum. Omnia quae ei injunxerit abbatissa, ipsa habeat sub cura sua; a quibus eam prohibuerit, non praesumat. Sororibus constitutam annonam sine aliquo typho aut mora offerat, ut non scandalizentur, memor divini eloquii quid mereatur qui scandalizaverit unum de pusillis Si congregatio major fuerit, solatia ei dentur, a quibus adjuta et ipsa aequo animo impleat officium sibi commissum. Horis competentibus et dentur quae danda sunt, et petantur quae petenda sunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
leiuniis nimis affligant᷑. ut aut acris uerberib coheireant᷑
ut sanentur ÷ De cellarario monasterii qualis sit.¬
maturꝰ morib. sobrius. Non multũ edax. ñ elatus.
non turbulentus. non iniuriosus. ñ tardꝰ. ñ ꝓdigus. sed
timens deum. Qui omni cong̾gationi sit sicut pat̾. Curã¬
gerat de omnib sine ussione abbatis: nicħ faciat. Que u-¬
bentur custodiat. frẽs ñ contristet. Si qͥs frat᷑ ab eo forte a¬
liqua irrationabiliter postulat: ñ sꝑnendo eũ constristet.
sed rõnabiliter cũ humilitate male petenti denegat. Ani¬
mã suam custodiat. memor semꝑ illius apł̃ici. quia qͥ bene
ministrauerit. gradũ bonũ sibi acqͥrit. Infirmoꝵ infantõ.
hospitũ. paꝑumq cũ omni humilitate. et sollicitudine
curam gerat: Sciens sine dubio. qͥa ꝓhis omnib in die iu¬
ditii rationẽ dño redditurus ẽ. Omnia uasa monasterii

Expanded text:
jejuniis nimiis affligantur, aut acris verberibus coerceantur, jejuniis nimiis affligantur, aut acris verberibus coerceantur, ut sanentur. § maturis moribus, sobrius, non multum edax, non elatus, non turbulentus, non injuriosus, non tardus, non prodigus, sed timens Deum, qui omni conggerat de omnibus. Sine jussione abbatissae nihil faciat; quae ei jubentur custodiat; sorores non contristet. Si qua forte soror ab ea aliqua irrationabilia postulat, non spernendo eam contristet, sed rationabiliter cum humilitate male petenti deneget. Animam suam custodiat, memor semper illius apostolici, quod qui bene ministraverit, gradum sibi acquiret . Infirmorum, infantium, hospicuram gerat, sciens sine dubio quia pro his omnibus in die judicii rationem redditura est. Omnia vasa monasterii,
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. oẽ siuiderit nicħ suam p̾ualere industriam: adhibeat õ
qͦd maus ẽ. suam et omniũ fr̃m pro eo orationẽ. ut dñs qui
omĩa pot̾ operet᷑ salutẽ cͥca infirmũ frẽm. Qͦ si nec isto mͦ
sanatus fuerit: tc̃ iam abbas utat᷑ ferro abscisionis. Ut ait
apłs. Auferte malũ exuobis. Et iterũ. Infidelis si discedit dis¬
cedat. Ne una ouis morbida: omnẽ gregẽ contaminet:¬
Rẽs qui ꝓprio uicio Si debeant iterum recipi fratres exeũteᷤᷤ
erit. spondeat priꝰ omnẽ emendationẽ uitii ꝓ quo egressꝰ est.
et sic inultimo gradu recipiat᷑ ut ex hoc eus humilitas com¬
ꝓbet᷑. Qͦ si denuo exierit: usq tercio ita recipiat᷑. Iam pꝰea.
sciat omnẽ sͥ reu̾sionis aditum denegari. De pueris mino
ri. uel ad olescentiores etate. aut qui minus intilligere posst̃.
qͣnta pena sit excõmunicat̃onis: hiitales dum delinq̃t: aut

Expanded text:
e, etiam si viderit nihil suam praevalere industriam: adhibeat etiam, e, etiam si viderit nihil suam praevalere industriam: adhibeat etiam, quod majus est, suam et omnium fratrum pro eo orationem, ut Dominus, qui omnia potest, operetur salutem circa infirmum fratrem. Quod si nec isto modo sanatus fuerit, tunc jam utatur abbas ferro abscisionis, ut ait Apostolus: Auferte malum ex vobis . Et iterum: Infidelis, si discedit, discedat . Ne una ovis morbida totum gregem contaminetra. » CAPUT XXIX. Si debeant iterum recipi fratres exeuntes derit, spondeat prius omnem emendationem vitii pro quo egressus est; et sic in ultimo gradu recipiatur, ut ex hoc ejus humilitas comprobetur. Quod si denuo exierit, usque tertio ita recipiatur. Jam postea sciens omnem sibi reversionis aditum denegari. ri, vel adolescentiores aetate, aut qui minus intelligere possunt, quanta poena sit excommunicationis, hi tales, dum delinquunt, aut
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͣm de ouib sibicreditis ꝑdat. Nouerit enĩ se infirmarũ
curam suscepisse animarũ. ñ suꝑ sanas tyrannidẽ. & metu¬
at ꝓphetȩ cõminationẽ ꝑ quẽ dicit d̃s. Qd crassum uideba¬
tis assumebatis: et qͦd debue erat ꝓiciebatis. Et pastoris bo¬
ni pium imitet᷑ exemplũ: qui relicti nonaginta nouem
ouib inmontib abiit unã ouem que errauerat q̃rere. Cuiuꝰ
infirmitati in tantũ compassus ẽ. ut eam in sacris humeriᷤ
suis dignaret᷑ imponere: et sic reportare ad gregem.
emendauerit. acrior ei accedat correptio: idest ut uerberu
uindicta in eum ꝓcedat. Qd si nec ita correxerit. aut forte qͦd
absit in suꝑbia elatus. etiã defendere uoluerit oꝑa sua. tc̃
abbaᷤᷤ faciat qͦd sapiens medicus. Si exhibuit fomenta. si
unguenta ad ortationum. si medicamina scͥpturaꝵ diuina¬
rũ. si adultimũ ustionem excõmunicationis uł plagas uirga¬

Expanded text:
aliquam de ovibus sibi subjectis perdat. Noverit enim se infirmarum aliquam de ovibus sibi subjectis perdat. Noverit enim se infirmarum curam suscepisse animarum, non super sanas tyrannidem, et metuat Prophetae comminationem, per quem dicit Deus: Quod crassum videbatis, assumebatis; et quod debile erat, projiciebatis . Et pastoris boni pium imitetur exemplum, qui, relictis nonaginta novem ovibus in montibus, abiit unam ovem, quae erraverat, quaerere: cujus infirmitati intantum compassus est, ut eam sacris humeris suis dignaretur imponere, et sic reportare ad gregem.emendaverit, acrior ei accedat correptio: id est, ut verberum vindicta in eum procedat. Quod si nec ita correxerit, aut forte, quod ausit, in superbia elatus etiam defendere voluerit opera sua, tunc abbas faciat quod sapiens medicus. Si exhibuit fomenta, si unguenta exhortationum, si medicamina Scripturarum divinarum, si ad ultimum ustionem excommunicationis, vel plagas virga
Abbreviated transcription (Latin):
s autẽ frat̃ qui grauioris culpȩ nora tenet᷑ uiorib culpis¬
supendat᷑ a mensa simul et ab oratorio. Nullus ei frm ĩul¬
lo iungat᷑ consorcio: neq in colloqo. Solus sit ad opꝰ s con
iunctũ: ꝑsistens in penitentiȩ luctu: sciens illam t̾ribilem.
apł̃i sententiã dicentis. Traditum huiꝰmodi hominẽ satane
in interitũ carnis: ut sp̃s saluus sit in die dñi. Cibi autẽ re¬
fectionẽ solus ꝑcipiat: mensura uel hora qua p̃uiderit ab
bas ei competere. Nec aquoqͣm benedicat᷑ transeunte: nec
fratri ex cõmunicato qͦlibet mͦ se iungere. aut loqui cũ eo.
uel mandatũ ei dirigere: similẽ sorciat᷑. excomunicationis
uindictam. Qualiter debeat abbas sollicitꝰ eẽ circa ex cõmu
delinqͥntes frẽs: quia ñ est opus sanis medicus sed ma¬
secrete consolent᷑ frẽm fluctuantẽ. & ꝓuocent eũ. ad humili¬
tatis satisfactionẽ. et consolet᷑ eum ne abundantiori tristici¬

Expanded text:
s autem frater, qui gravioris culpae noxa tenetur, suspendatur a mensa simul, et ab oratorio. Nullus ei fratrum in ullo jungatur consortio neque in colloquio. Solus sit ad opus sibi injunctum, persistens in poenitentiae luctu: sciens terribilem illam Apostoli sententiam dicentis: traditum hujusmodi hominem Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus sit in die Domini . Cibi autem refectionem solus percipiat, mensura vel hora, qua praeviderit ei abbas competere. Nec a quoquam benedicatur transeunte, nec fratri excommunicato quolibet modo se jungere aut loqui cum eo, vel mandatum ei dirigere, similem sortiatur excommunicationis UT XXXV. QUALITER DEBEAT ABBAS SOLLICITUS ESSE CIRCA EXCOMMUNIdelinquentes fratres: quia non est opus sanis medicus, sed masecrete consolentur fratrem fluctuantem, et provocent eum ad humilitatis satisfactionem, et consolentur eum, ne abundantiori tristiti
Abbreviated transcription (Latin):
plus habere. Non sit notabilis habitus uester. nec affectetis uestib
placere sed morib. Quando ꝓcedetis. simul ambulate. Cum ue
neritis quo itis: simul state. In incessu. in statu in om̃ib motib
at sanctitatẽ. Oculi ur̃i si iaciunt᷑ in aliqͣm feminarũ. figantur
in nulla. Neq enĩ qͣndo ꝓceditis feminas uidere ꝓhibemini. s
appetere. aut ab ipsis appeti uelle: criminosũ ẽ. Nec solum tac¬
tu et affectu. sedͥ et aspectui quoq appetitur. et appetit concupiscẽ-

Expanded text:
plus habere. Non sit notabilis habitus nester nec affectetis uestibus pneritis quo itis, simul state. In incessu, statu, habitu, in omnibus at sanctitatem. Oculi vestri etsi jaciuntur in aliquam feminarum, figantur in nulla. Neque enim quando proceditis, feminas videre prohibemini; sed appetere, aut ab ipsis appeti velle criminosum est. Nec solo tactu et affectu, sed aspectu quoque appetitur et appetit concupisce
Abbreviated transcription (Latin):
niam similit̃. ut nos sangͥ epiꝰ¬
ni cõmunicauit. et carm. Sicco
enim interris apparuit ñ ami¬
ttens id qͦd erat. s assummenᷤ
humanitatis naturam insua
racione perfectam

Expanded text:
niam similiter ut nos sanguini communicavit et carni. Sic enim in terris apparuit, non amittens id quod erat, sed assumens humanitatis naturam in sua ratione perfectam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ terciꝰ psalmꝰ: et gloria. Post hunc psalmꝰ nonagesimꝰ
Inde sequat᷑ ambrosianũ. Deinde ui. psalmi cũ antipho¬
nis. Quib dictis: dicto uersu benedicat abbaᷤ. Et se¬
dentib omnib in scampnis legant᷑ uicissim a fratri¬
b in codice suꝑ analogium tres lectiones. inter quas
et tria responsoria canant᷑. Duo responsoria. sine gła
dicant᷑. Post t̾ciam uero lectionẽ: qui cantat dicã gloria.
Quã dum incipit cantor dicere. mox om̃s de sedilib su¬
is surgant. ob honorẽ et reuerentiã sc̃e trinitatis. Co¬
dices autẽ legant᷑ in uigiliis diuine auctoritatis tam ue¬
teris testamenti qͣm noui: sed expositionis eoꝵ: que a
nominatissimis et ortodexis catholicis patrib facte
sunt. Post has uero tres lectiones cum responsorus suiꝰ.
seqͣntur reliqui . sex. psalmi cũ alła canendi. Post hos
lectio apłi sequatur ex corde recitanda. &e uersus. et
supplicatio letanie idest Ryrieleyson: et sic finant᷑ ugi

Expanded text:
est tertius psalmus, et Gloria. Post hunc psalmus nonagesimus Inde sequatur Ambrosianum. Deinde sex psalmi; quibus dictis, dicto versu, benedicat abbas, et sedentibus cunctis in scamnis legantur vicissim a fratribus in codice super analogium tres lectiones, inter quas et tria responsoria cantentur. Duo responsoria sine Gloria dicantur. Post tertiam vero lectionem, qui cantat, dicat Gloriam. Quam dum incipit cantor dicere, mox omnes de sedilibus suis surgant ob honorem et reverentiam sanctae Trinitatis. Codices autem legantur in vigiliis Dominicae auctoritatis tam Veteris Testamenti quam Novi. Sed et expositiones earum, quae a nominatis et orthodoxis catholicis Patribus factae sunt. Post has vero sex lectiones cum responsoriis suis sequantur reliqui sex psalmi cum alleluia canendi. Post hos lectio Apostoli sequatur ex corde recitanda: et versus et supplicatio Litaniae, id est, Kyrie eleison. Et sic finiantur vi
Abbreviated transcription (Latin):
tionem factam. et sc̃e memo
rie cyrilli epłam scriptam
adnestorium. uel adsimiles
eius quibz omnez assensert̃
temptat euellere antiquam
impii ualentim et apolinaris
reparans sectam qui nontime¬
bant preceptum ueri dei dicen¬
tis. Quicumq scandalizaũit
unum de pusillis istis. expedit
ei ut mola asinaria alliget᷑ collo
eiꝰ. ce demergatur in protundõ.
Uerecundiam autem omnem
ce qͣm gerebat infidelitatis pel¬
lere excuciens insancta synodo
asserebat instanter dicens. do
portere confitere de duab na¬
turis post humanam suscep¬
tionem cum a nobis unsꝰ sub¬
stanciȩ. et unius ꝑsone cognoᷤ¬
tamqͣm ex nobis susceptam &
coadunatam deo u̾bo scđm sub¬
stantiam. sed dicebat uirginẽ
qͥdem que eum genuit scđm car¬
nem consubstancialem nobiᷤ
ẽẽ. ip̃m autem dr̃m non susce¬
pisse ex ea carnem ꝯsubstancia¬
lem nobis. & corpus dñi noneẽ
qͥdem corpus hominis. huma
num uͦ corpus eẽ qͦd est exuir¬

Expanded text:
tiontionriae Cyrilli epistolam scriptam ad Nestorium, vel ad similes ejus quibus omnes assenserunt, tentavi evellere, antiquam impii Valentini et Apollinaris reparans sectam, et non timuit praeceptum veri Dei dicentis: « Quicunque scandalizaverit unum de pusillis istis, exei ut mola asinaria alligetur collo ejus, et demergatur in profundum maris. Verecundiam autem omnem quam gerebat 761 infidelitatis pellem excutiens, in sancta nostra synodo asserebat, instanter dicens, Domum non oportere confiteri de duabus naturis post humanam susceptionem, cum a nobis unius substantiae et unius personae cognostanquam ex nobis susceptam, et coadunatam Dei Verbo secundum substantiam. Sed dicebat Virginem quidem quae eum genuit secundum carnem consubstantialem nobis esse. Ipsum autem Dominum non suscepisse ex ea carnem consubstantialem nobis, sed corpus Domini non esse quidem corpus hominum vero corpus esse quod est ex Vir
Abbreviated transcription (Latin):
fructibꝰ eorum debemꝰ agnosce
Isti prima fronte uidenturesge
denumero nr̃o.sed non sunt de
numeronro. Si enim denũo
nr̃o eeñt. nob̃cum mansissent
Quando autem ceꝑint assumere
impietatem illud quod octul¬
tabatim millis aꝑitur. et doluᷤᷤ
omnis sit manitestus omnibꝰ.
Inueniunt autem in firme fi-¬
dei homines. et qui diuinasle-¬
ctiones nesciunt. et secum eos
imꝑdicione precipitant. dissi-¬
pantes et uituꝑantes patrum
disciplinas. et relinquunt sc̃a ᷤ
scripturas ad suam ꝑditionem.
quod debemus preuidere.ce
aquib multum cauere. ne ĩ
malicia sua aliqui occupati:
concidant desua infirmitate
Acuerunt enim quasi aspides
alis inter nos eutices emerce¬
sit qͦndam p̃sbiter. & architi¬
mandrites qui quasi nr̃e reli.¬
gionis sectam capiebat. & hãc
ꝓferebat. Nestorii autemim¬
pietatem confirmabat. et suc¬
cingebatur pro nestorio mili¬
tare in pugnam. qui contra
nestorium parabatur. Grecẽ¬
torumautem decem et octo
scõrum patrum de fide exposi¬

Expanded text:
uctibus eorum debemus agnoscere. Isti prima fronte videntur esse de numero nostro; sed non sunt de numero nostro: si enim de numero nostro essent, nobiscum mansissent. Quando autem coeperint assumere impietatem, illud quod occultabatur in illis aperitur, et dolus omnis fit manifestus 52 omnibus. Inveniuntur autem infirmae fidei homines, et qui divinas lectiones nesciant, et secum eos in perditionem praecipitant, dissipantes et vituperantes Patrum disciplinas, et relinquunt sanctas Scripturas ad suam perditionem: quos debemus praevidere et a quibus multum cavere, ne in malitia sua aliqui occupati concidant de sua firmitate. Acuerunt enim Talis nobis Eutices emersit quondam presbyter et archimandrites, qui quasi nostrae religionis sectam sapiebat, et hanc praeferebat, Nestorii autem impietatem confirmabat, et succingebatur pro Nestorio militare in pugna, qui contra Nestorium parabatur. Trecentorum autem decem et octo sanctorum Patrum de fide exposi
Abbreviated transcription (Latin):
le omnes quod paucos uident ampliꝰ non quia honorant᷑. sed
quia tolerant᷑ accipere. ne contingat detestanda ꝑuersitaᷤ. ut
in mohafferio. ubi qͣntum possunt diuites fiunt Laboriosi. fi¬
ant pauperes delicati. Sane qͣmad̾m egrotantes nec̃ce habẽt
uamꝰ accipere ne grauent᷑. ita et post egritudinẽ. sic tractandi st̃.
ut cicius recreentur. eciã si de humillima scł̃i pauꝑtate ue¬
neit. tamqͥm hoc illis contulerit. recencior egritudo. qͦd dii¬
b anterior consuetudo. Set cum uires reparauerint. redeant de
feliciorẽ consuetudinẽ suã. q̃ famulos dei ampliꝰ decet. qͣnto mi¬
nus indigent. Nec ibi eos uoluptas iam teneat uegetato. qͦs
necc̃itas liberat infirmos. Illose existiment diciores. qui in susten-

Expanded text:
le omnes, quod paucos vident amplius, non quia honorantur, sed quia tolerantur, accipere; ne contingat detestanda perversitas, ut in monasterio, ubi quantum possunt, fiunt divites laboriosi, fiant pauperes delicati. Sane quemadmodum aegrotantes necesse habent minus accipere, ne graventur: ita et post aegritudinem sic tractandi sunt, ut citius recreentur, etiamsi de humillima saeculi paupertate venerunt; tanquam hoc illis contulerit recentior aegritudo, quod divitibus anterior consuetudo. Sed cum vires pristinas reparaverint, redeant ad feliciorem consuetudinem suam, quae famulos Dei tanto amplius decet, quanto minus indigent: nec ibi eos teneat voluptas jam vegetos, quo necessitas levarat infirmos. Illos aestiment ditiores, qui in sustin
Abbreviated transcription (Latin):
cessaria deputandum ñ occulte accipiat᷑. sed sit in potestate
p̃positi ut in rem cõmunẽ redactam cit necessariũ fuerit ter

Expanded text:
cessaria deputandum, non occulte accipiatur; sed sit in potestate praepositae, ut in commune redactum, cui necessarium fuerit, pr
Abbreviated transcription (Latin):
biq credimus diuinã ẽẽ p̃sentiã: & oculos psallendi¬
dm̃ in omni loco speculari bonos & malos. Marime
tam hoc sine aliqua dubitatione credamꝰ: cum ad opus
diuinũ assistimꝰ. Ideo semꝑ memores simꝰ qͦd ait. ꝓpħa. Seꝵ¬
uite dño intimore. Et iterum. psallite sapienter. Et in cõ¬
spectu angeloꝵ psallã tibi. Ergo consideret᷑ qualiter opor¬
teat in conspectu diuinitatis et angeloꝵ eius eẽ: &e sic
stemꝰ ad psauendũ ut mens nr̃a concordet uoci nr̃e. De Re¬

Expanded text:
bique credimus divinam esse praesentiam, et oculos Domini in omni loco speculari bonos et malos; maxime tamen hoc sine aliqua dubitatione credamus, cum ad opus divinum assistimus. Ideo semper memores simus, quod ait Propheta: Servite Domino in timore ; et iterum: Psallite sapienter ; et: In conspectu angelorum psallam tibi . Ergo consideremus qualiter oporteat nos in conspectu Divinitatis et angelorum ejus esse; et sic stemus ad psallendum, ut mens nostra concordet voci nostrae. De re
Abbreviated transcription (Latin):
sic tc̃ foris nũdabit᷑ ext̃iori obumbratõe. ꝓuideat iͣ
sͥ humana cõsciã nc̃ ĩtẽpore.: uͭ pꝰ mod̾ de p̃mo gaudeat
ĩ ẽmutate. Sic talentũ cloni celestis expendat: ut nõ
dampnatõem s saluationẽ ĩ fine recipiat Nemo ditat
sufficit mͥ ip̃i ĩtend̾e. mͥ soli ꝓuid̾e: cde me redditurꝰ sũ
roẽm. Nola salitẽ alt̾ius q̃rens ꝑicdlitari. ñ sũ etuditꝰ
ĩscͥpturis. nͨ expeditꝰ ĩ u̾bis. Modit̃ stio nõꝙͣ ꝓ tãtillo¬

Expanded text:
iori obumbratione. Provideat itaque sibi humana conscientia nunc in tempore, ut postmodum de praemio gaudeat in aeternitate. Sic talentum doni coelestis expendat, ut non damnationem, sed salvationem in fine recipiat, Nemo dicat: Sufficit mihi ipsi attendere, mihi soli providere, de me redditurus sum rationem, nolo salutem alterius quaerens, periclitari; non sum eruditus in Scripturis, nec expeditus in
Abbreviated transcription (Latin):
eunt multiplicare satagũt: ac si lic̾et. Accepta gr̃ã
mea:. bone oꝑatõi ⁊ p̃clicatõi ĩtẽtłe debuissest osi fecis¬
ses: nõ solũ te s ⁊ alios multos exẽplo ⁊ u̾bo tuo mͥ¬
luefetisses: s qr ꝑ pigͥtiam tuã qͣ adbono cessasti. ꝑ ma
litidam tuam qua malũ fecisti. dĩpnũ mͥ ñ solũ iustifica¬
tionis tue s ⁊ aliene intulisti ⁊ iͦ de malitia ⁊ pi¬
qͥtia tua iuste te arguo et cõdempno. Tollite ab eo
talentũ et clate ei qͥ ht̃ decẽ talenta. Om̃i enĩ hñti

Expanded text:
multiplicare satagunt; ac si diceret. Accepta gratia mea, bonae operationi et praedicationi intendere debuisses. Quod si fecisses, non solum te, sed et alios multos, exemplo tuo, fecisses. Sed quia per pigritiam tuam qua a bono cessasti, et per malitiam tuam qua malum fecisti, damnum mihi non solum justificationis tuae, sed et alienae intulisti; ideo de malitia et pigritia tua te juste arguo et condemno. Tollite ab eo talentum, et date ei, qui habet decem talenta. Omni enim habenti
Abbreviated transcription (Latin):
mitatis pede humilitatis ip̃e exll¬
tat hũilit̾ seq̃ntes qmͣ descend̾e ñ
pinguit ad iacentes. E. Existima¬
re aliquos m occulto sr̃iores. qͥ¬
b estis in manifesto meliores
cũ alioꝵ bona forte ignota nob̾
benigne credunt᷑ a nobis: nr̃a
nobis nota ñ ꝯꝑat̾one minuũt᷑
s diłcone firmant᷑ ⁊ q̃ forte ad¬
huc desunt tanto dantur faciliꝰ
qnͣto desid̾ant᷑ hũiliꝰ ꝑ seu̾antes
ninu̾o ur̃o p̾beant uobis exem¬
plũ cadentes au̾t augeant t̾iorẽ
nr̃m. Iliud amate ut nrtuemi¬
ni ħ lugete ne ĩfleumini. ¶ql̃¬
sit ĩ prob niltus ñ uagi ocłi
ñ tumidus. aut fluxus incessus¬
ciũ redimentis. uidete cũ qnͣta
uident timent inse nͨ tñ gau¬
d̾es ex eo ꝙ in manifesto est dũ
rep̃hendatis nͨ cũ metutis ne
de falso forsitan offendatis. ¶
toto uobis sigat᷑ incorde qͥ pro
nobis fixꝰ est incruce. totũ te¬

Expanded text:
mitatis pede humilitatis. ipse exaltat humiliter sequentes. quem descendere non piguit ad iacentes. dona eius ite aliquos in occulto superiores, quibus estis in manifesto meliores. cum aliorum bona forte ignota uobis benigne creduntur a uobis, uestra nobis nota non conparatione minuuntur, sed dilectione firmantur; et quae forte adhuc desunt, tanto dantur facilius, quanto desiderantur humilius. perseuerantes in numero uestro praebeant uobis exemplum; cadentes autem augeant timorem uestrum. illud amate, ut imitemini, hoc lugete, ne inflemini. iusdecens habitus, non tumidus aut fluxus incessusuire zelantem. uidete, cum quanta uident, timent in se; nec certi gaudent ex eo, quod in manifesto est, dum reprehendatis, nec eum metuitis, ne de falso forsitan offendatoto uobis figatur in corde, qui pro uobis est fixus in cruce; totum te
Abbreviated transcription (Latin):
b .q. Non ibis ad eũ quiocłos ad ce¬
lũ leuare ñ audebat hõĩre iiqͥta¬
tis s ad eũ qͥ de celo descendit pon¬
d̾e caritatis. Nõ ibis ad eam q̃ dñi
sui pedes la crimis rigans q̃rens

Expanded text:
corde. non ibis ad eum, qui oculos ad caelum leuare non audebat onere iniquitatis, sed ad eum, qui de caelo descendit pondere caritatis; non ibis ad eam, quae domini sui pedes lacrimis rigauit quaerens
Abbreviated transcription (Latin):
dat signũ dñs ut uigilemꝰ in cas¬
tris ut edificemꝰ turrẽ̾ de quabos¬
lere ualeamꝰ. Rapit militẽ xp̃i tu
ba celestis ad p̃liũ. ⁊ retin mat̃
ñ plane talis qͣlis machabeoꝵ fuit.
Net saltĩ siłis lacedemoniũs mr̃i¬
b de quib memorie ꝓditũ est ꝙ
filios suos ut ꝓ t̾rena pria sangͥ¬
nẽ fũd̾ent. multo ampliꝰ atq ar¬
dencius ĩ certamina bellica qmͣ
sonoꝵ sonitus excitabant nam
mr̃ q̃ de ad discendã uitã remo¬
uer a curis scłarib ñ permittit.
satis ostendit ꝙ̃ad̾ te si opus eẽt
ad obeundã mortẽ penitus scłm
repudiare ꝑmutieret. S quid
dicit aũ ꝙͥ adlegat: forte .x. il¬
los menses qͥb iusdera eiꝰ bone¬
racti ⁊ dolores ꝓtito̾is ac labores
ligis eam sic̃ xp̃i es si turris fun¬
dam̃ta posiusti. Nedicant transeũ¬
tes hic h̾o cepit edificare ⁊ ñ potu¬
it ꝑfice̾. carnał .n. affc̾s est iste ⁊
ad huc uer̾em hoĩem sonat hũc

Expanded text:
gilemus in castris, ut aedificemus turrim, de qua hosllere valeamus. Rapit militem Christi tuba coelestis ad praelium, et retinet mater! non plane talis, qualis Machabaeorum fuit, nec saltem similis Lacedaemoniis matribus, de quibus memoriae proditum est quod filios suos, ut pro terrena patria sanguinem funderent, multo amplius atque ardentius in certamina bellica, quam signorum sonitus excitabant. Nam mater quae te ad discendam vitam removeri a curis saecularibus non permittit, satis ostendit quemadmodum te, si opus esset, ad obeundam mortem penitus saeculum repudiare permitteret. 7. Sed quid dicit, aut quid allegat? Forte decem illos menses quibus viscera ejus onerasti, et dolores parturitionis, ac labores ligis eam, si tiro Christi es, si turris fundamenta posuisti; ne dicant transeuntes: Hic homo coepit aedificare, et non potuit perficere. carnalis enim affectus est iste et adhuc ueterem hominem sonat. hunc
Abbreviated transcription (Latin):
ut lib̾et deus a ncc̃itate ⁊ ꝯserui
in pace. Non enĩ pax querit᷑. it
bellũ excetur. s bellũ gerct᷑ ut
pax ad quitat᷑. esto gͦ ĩ bellando
pacificus ut eos quos expugnas
tam dulcis esb. ꝓ tp̃ali salute mor¬
taliũ. qnͣto mag̾ est dulcior pax
d̾ina ꝓ et̾na salute angłoꝵ. Ita
hostem pugnantẽ nocĩtas ꝑmat
ñ uoluptas. Sic̾ rebelle̾nti ⁊ re¬
maxĩe in quo pacis ꝑturbato
ñ timet᷑. ornet mores tuos pu¬
dicicia ꝯuigał. ornet sobrietas ⁊
fragalitas. Ual de enĩ tͣpes est ut
ꝙͣ ñ um̃cit hõ. uincat libido. ⁊
diuicie scłares si desĩt ñ ꝑ mala
oparquerant᷑ in mũdo si auit ad

Expanded text:
ut liberet Deus a necessitate, et conservet in pace. Non enim pax quaeritur ut bellum excitetur, sed bellum geritur ut pax acquiratur. Esto ergo etiam bellando pacificus, ut eos quos expugnas tam dulcis est pro temporali salute mortalium, quanto est dulcior pax divina pro aeterna salute Angelorum! Itaque hostem pugnantem necessitas perimat, non voluntas. Sicut rebellanti et ree in quo pacis perturbatio non timetur. Ornet mores tuos pudicitia coniugalis, ornet sobrietas et frugalitas; ualde enim turpe est, ut, quem non uincit homo, uincat libido et diuitiae saeculares si desunt, non per mala opera quaerantur in mundo: s
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃biã timeo hnic tam magnobo¬
no exelat̾onis timore formido.
quo mag̾ mest uñ sibi placeat.
ee magis uereor ne sibi placen¬
do illi displiceat qͥ sr̃bis resistit.

Expanded text:
superbiam timeo, huic tam magno bono ex elationis tumore formido. quo magis inest unde sibi placeat, eo magis uereor, ne sibi placendo illi displiceat, qui superbis resistit,
Abbreviated transcription (Latin):
ta inde ut ħ ꝓ magno discamus
c̃ ꝑuũ ut nͥ a te quitã magnꝰ es
fieret disci oĩo ñ posset. Ita plane
ñ eñi alit̾ inuenit᷑ reqͥes aĩe nͥ ĩ¬
qͥeto tumore digesto quo magna
catores indigni sunt eni qͥ ab in¬
mũdicie uor agiẽ lib̾ati sunt ut
ad eos ĩ mitantes mictatur il¬
labata uͥgnutas. ad regẽ celi te
m̃to ad eũ ꝑ ꝙ̃ creari sunt hores
⁊ q̃ creatꝰ est int̾ hoĩes pp̃ hoĩes ad

Expanded text:
ti in te, ut hoc pro magno discamus esse paruum, ut nisi a te. qui tam magnus es, fieret, disci omnino non posset? ita plane. non enim aliter inuenitur requies animae nisi inquieto tumore digesto, quo magna itto; indigni sunt enim, qui ab inmunditiae uoragine liberati sunt, ut ad eos imitandos mittatur inlibata uirginitas: ad regem caeli te mitto, ad eum, per quem creati sunt homines et qui creat