comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
angłi nũcupent᷑. sic̃ inepła: ad hebreos. leg¬
iius. cui enĩ angłoꝵ dixit aliqͣndo sede
a dectͥs meis. hoc quippe modo signifitar¬
it oñis uniu̾salit̾ angłos dici. sint illic tñ¬
et archangłi. et utẽ idẽ archangłi noĩent᷑
u̾tutes. atq ita dcm̃ sit. laudate eũ om̃s
angłi eius. laudate eũ om̃s il tutes enis.
dicendo sine sedes. sine dñatõnes. siue
pͥncipatꝰ. siue potestates. dicant qui
possunt. si tamen possut ꝓbare quod

Expanded text:
Angeli nuncupentur sicut in Epistola ad Hebraeos legimus: Cui enim Angelorum dixit aliquando, Sede a dextris meis ? hoc quippe modo significavit omnes universaliter Angelos dici, sint tamen illic Archangeli: et utrum iidem Archangeli appellentur Virtutes; atque ita dictum sit, Laudate eum, omnes Angeli ejus; laudate eum, omnes Virtutes ejus dicendo, Sive Sedes, sive Dominationes, sive Principatus, sive Potestates , dicant qui possunt, si tamen possunt probare quod
Abbreviated transcription (Latin):
de celo uenturus ẽ. et uinos indicatuiꝰ
mortuos: non ꝑtinet ad uita nr̃am ques
gerit᷑ quia nec inreb gestis eiꝰ ẽ set in fine
nobus ã modis accipi pocest. ꝙ inuos
et mortuos indicabit. siue ut uiuos
inclłigamꝰ quos hic non dĩ mortuos. sec ad¬
huc in ista carne iuentes in uenturꝰ ẽ eiꝰ
aduentꝰ mortuos autem qui de corꝑe pͥnsa
ueniat exier̃. uł exituri funt siue iuuosꝰ
indicabunt᷑. aliqͣndo enĩ iuidiciũ dĩ ponitͥ

Expanded text:
de coelo venturus est, et vivos judicaturus ac mortuos. Non pertinet ad vitam nostram quae hic geritur, quia nec in rebus gestis ejus est, sed in fine Duobus autem modis accipi potest quod vivos et mortuos judicabit: sive ut vivos intelligamus, quos hic nondum mortuos, sed adhuc in ista carne viventes inventurus est ejus adventus, mortuos autem qui de corpore priusquam veniat exierunt vel exituri sunt. Sive vivos judicabuntur. Aliquando e
Abbreviated transcription (Latin):
dcm̃ ẽ. d̾s in noĩe tuo saluũ me fac : et in
bonoꝵ maloꝵq disc̾cõ ut lib̾andi amalo nͥ
ꝑdendi cum mal᷑ boni ad dext̾am seg̾gent
pp̃ quod ille clamat. indica me d̾s. et qd
dixerit uelud exponẽs. et disc̾ne inquit
cãm meã de gente nõ scã.¬
umi autẽ de iħu xp̃o filio dt unnco
dũo nr̃o quod ad brenitatẽ confessio¬
nis ꝑtinet dixerimꝰ: adiugimꝰ: sic e̾dere na

Expanded text:
lvum me fac, et in bonorum malorumque discretio, ut liberandi a malo, non perdendi cum malis, boni ad dextram segregentur. Propter quod ille clamat: Judica me, Deus; et quid dixerit veluti exponens: Et discerne, inquit, causam meam de gente non saum autem de Jesu Christo Filio Dei unico Domino nostro, quod ad brevitatem Confessionis pertinet, dixerimus, adjungimus sic credere nos
Abbreviated transcription (Latin):
rer̃ futuraꝵ auimadũtere atq indagare pot̾u̾it
rei tam̃ geste ꝓpͥetatem ad hunc usum assu¬
mat. ut se nequaꝙͣ recte sius fcĩt iactare au¬
deat. et p̃ sua usticia cet̃os tanꝙͣ pccõres
contenpnat. cum uideat tantoꝵ uiroꝵ et
cauerdas tempestate ⁊ flenda naufragia
Cad hoc enĩ eciam pccã illoꝵ hoĩum scͥpta st̃.

Expanded text:
rerum futurarum animadvertere atque indagare potuerit; rei tamen gestae proprietatem ad hunc usum assumat, ut se nequaquam recte factis suis jactare audeat, et prae sua justitia caeteros tanquam peccatores contemnat, cum videat tantorum virorum et cavendas tempestates, et flenda naufragia. Ad hoc enim etiam peccata illorum hominum scripta sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
eit. ductum u iste ꝓpħa dicit ⁊ dabo uob̾ cor nouũ
⁊ spm̃ nouũ dabo ĩ uos. et auferã cor lapideum¬
i de carne urã. ⁊ dabo uob cor carneum. cor quippe¬
⁊ carneum. uñ ait apłs tabłis cordis carualib a
u spũalis. non uniꝰ gentis. s oiũm que ꝓmisse st̃¬
isrł ab illo isrłe carnali qui ẽ hꝰ gentis nouita¬
te gre non nobłitate. nõ nobłitate prĩe ⁊ m̃ce
nõ gente distinguit᷑. s altitudo ꝓpħica cũ de illo
uł ad illum. loquit᷑ latent̃ transit ad hũc ⁊ cũ
lam de isto uł ad istum loquat᷑: ad huc de illo uł
Dad illum uide̾ loqͥ nõ intellectum sc̾pturaꝵ
nob̾ .q. hostilit̾ ĩuidetis. s excercens medicinałr
et paulopt᷑ tanꝙͣ id ip̃m repetens. et hĩtabi¬
tis inquid ĩt̾ra. qmͣ dedi pr̃ib ur̃is nõ carnalit̾

Expanded text:
dabo nobis cor nouum et spiritum nouum dabo in uos; et auferam cor lapideum de carne uestra et dabo uobis cor carneum. cor quippe carneum — unde ait apostolus: tabulis cordis carnalibus — a hel spiritalis non unius gentis, sed omnium, quae promissae sunis ab illo Israhel ca.rnali, qui est unius gentis, nouitate gratiae, non nobilitate patriae, et mente, non gente distinguitur. sed altitudo prophetioa, dum de illo uel ad illum loquitur, latenter transit ad hunc et, cum iam de isto uel ad istum loquatur, adhuc de illo uel ad illum uidetur loqui, non intellectum scripturarum nobis quasi hostiliter inuidens, sed exercens medicinaliter et paulo post, tamquam id ipsum repetens: et ha.bitabitis, inquit, in terram, quam dedi patribus uestris, non carnaliter
Abbreviated transcription (Latin):
generi: cuiꝰ hec spẽs ẽ. unde ⁊ ĩnoticiã uułgi. u̾¬
ba ista uenert̃. ut ecrã ydiote intlłigant. quid
speciałr. quid generałr. In qͦcũq p̃cepto ĩꝑiali sit
ꝯstitutum ¶Fit hoc eciã de hoĩb sic̃ ea que de salo
nec spẽs semꝑ exceditui Sepe .ii. talia dicuntur
que uł ei qͦ. uł ei fortasse tm̃modo aꝑtissime ꝯ

Expanded text:
generi, cuius haec species. unde et in notitiam uulgi uerba ista uenerunt, ut etiam idiotae intellegant, quid specialiter, quid generaliter in quocumque praecepto imperiali sit. constitutum. fit hoc etiam de hominibus; sicut ea quae de Salom semper exceditur. saepe enim talia dicuntur, quae uel ei quoque uel ei fo
Abbreviated transcription (Latin):
ille uocat spẽm. genus at̃ om̃s gentes. Neq hic
ea discernendi subtilitas adhibenda ẽ que adis¬
lecticis trahit᷑ qui int̃ prẽm. ⁊ spẽm quid int̾sit
accutissime disputant. Eadem rõ ẽ si nõ deima
gno tale aliqiuid in dinis reꝑiat᷑ eloquiis. Non so¬

Expanded text:
ille vocat speciem; genus autem omnes gentes. Neque hic ea discernendi subtilitas adhibenda est, quae a dialecticis traditur qui, inter partem et speciem quid intersit acutissime disputant. Eadem ratio est, si non degno tale aliquid in divinis reperiatur eloquiis. Non so
Abbreviated transcription (Latin):
ut tredatis ĩeum u̾m eciam ut paciam̃ ꝓ eo:
unde quis dubitet utĩq eẽ: dei donũ quifidełr atq
intelligent̾ audit utr̃q donatum. plura sunt
⁊ alia testimoĩa quib id ostendr̃. s hoc nc̃ nõ
agimꝰ. alibi aut̃ atq alibi sepissime ista eginiꝰ

Expanded text:
um credatis, uerum etiam ut patiamini pro eo. unde quis dubitet utrumque esse dei donum, qui fideliter atque intellegenter audit utrumque donatum? plura sunt et alia testimonia, quibus id ostenditur, sed hoc nunc non agimus, alibi autem atque alibi saepissime ista egimus.
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑe dñi uͦ atq ꝑmixto. aut uero atq siłato
nł quid aliud qr nõ solum inet̾nũ uerũ eciã
regula intllcõrem uigilantem requirit qñ scͥp¬
tura cum ad alios iam loquat᷑. tanꝙͣ ad eos ip̃os
ad quos loq̃bat᷑ uide᷑ loqui uł de ip̃is cum de alis
iam loquat᷑. tanꝙͣ. unũ sit utroꝵq corpꝰ. pp̃ tẽ¬

Expanded text:
ore uero atque permixto" aut" uero atque simulato" uel quid aliud, quia non solum in aeternum uerum etiam regula intellectorem uigilantem requirit, quando scriptura, cum ad alios iam loquatur, tamquam ad eos ipsos ad quos loquebatur uidetur loqui, uel de ipsis, cum de aliis iam loquatur, tamquam unum sit utrorum. que corpus propte
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ħ ẽ qmͣ nõ ĩcelligentes pelagiam uł condide¬
rũt suam heresim uł auxert. laborauit inea
disserenda tycomiꝰ bene. s ñ plene. disputans
fidei: ipãni uͦ fidem sic eẽ a nob̾. ut nob̾ ñ sit a
ded: nec actendit apłm dicentẽ pax fr̃ib ⁊ c¬

Expanded text:
est. Haec est quam non intelligentes Pelagiani, vel condideest. Haec est quam non intelligentes Pelagiani, vel condiderunt suam haeresim, vel auxerunt. Laboravit in ea dissolvenda Tichonius bene, sed non plene. Disputans fidei; ipsam vero fidem sic esse a nobis, ut nobis non sit a Deo. Nec attendit Apostolum dicentem, Pax fratribus
Abbreviated transcription (Latin):
adħ ꝑtin ĩ cantico canticoꝵ fusca sum et spe¬
lomonis. Non enĩ ait. fusca fui ut tab̾nacła
cedar. ⁊ speciosa sum ut ꝑest salomõis. s utꝰq
poraliũ pisciũ bonoꝵ ⁊ maloꝵ. tab̾nacła eĩ
ced̾ar ad ismaelẽ ꝑtinẽt. qui nõ heres erit
cum filio libere¶ta cũ de bona ꝑce deus di¬
cat. ducã cetos ĩuiam ꝙͣ nõ nouer̾t. et semi¬
tas quas nõ nouer̃t calcabũt ⁊ faciã iłł tene¬
bras ⁊lucẽ. ⁊ pͣua indirectũ. hec u̾ba faciam
⁊ non derelinqm eos: mox de alia ꝑte que
male ꝓmixta ẽ. dic̃. ip̃i autem ꝯu̾si sunt re¬
trorsum ꝗͣuis alii iam significent᷑ huit u̾bis.
quib loquebat᷑. Non tam̃ semꝑ ĩ uno erunt.
ip̃e est quippe ille seruus cõmemoratꝰ ĩ euuãgłio
de sp̃u ⁊ lit̾a. sic̃ nos eam appellauimꝰ cũ de ħ
re sibꝵ scͥberemꝰ. pt̃ eciam sic dici. de gr̃a ⁊ mã¬
dato. hec autem mag̃ michi urͣ. magna q̃stio:
quam regula que soluendis q̃stionib ad hibenda

Expanded text:
tinet in Canticis canticorum: Fusca sum et speit, ut pelles Salomonis. Non enim ait, Fusca fui ut tabernacula Cedar, et speciosa sum ut pelles Salomanis; sed utrumque retia piscium bonorum et malorum . Tabernacula enim Cedar ad Ismaelem pertinent, qui non erit haeres cum filio liberae . Itaque cum de bona parte Deus dicat, Ducam caecos in viam quam non noverunt, et semitas quas non noverunt calcabunt; et faciam illis tenebras in lucem et praua in directum. haec uerba faciam et non derelinquam eos, mox de alia parte, quae mala permixta est, dicit: ipsi autem conuersi sunt retro, quamuis alii iam significentur his uerbis. quibus loquebatur: non tamen semper in uno erunt. Ipse est quippe ille servus commemoratus in Evangeliode spiritu et littera, sicut nos eam appellavimus, cum de hac re librum scriberemus. Potest etiam sic dici, de gratia et mandato. Haec autem magis mihi videtur magna quaestio quam regula, quae solvendis quaestionibus adhibenda
Abbreviated transcription (Latin):
inflante sciencia de diuiciis ab egypto ablatis
suꝑbe aliquid pulmo tumidꝰ hanelet. Ao asꝑgeᷤᷤ
ꝯñt̃ ostendat anectit. ut ostendat purgatõm a
suꝑbia significari ysopo. exultabũt ossa hũiliata
Deͣitum aut̃ minor ẽ auri argenti uestisq co¬
pia qmͣ de egypto secũ ille populus abstulit: in
ꝯparatõne diuiciaꝵ quas postea Ierosolime ꝯse¬
cutꝰ ẽ que maxĩe ĩ salomone rege ostenduntur
tanta fit cuncta scĩa que quidẽ ẽ utił colletta
nat᷑. si utile ẽ ibi ĩuenit᷑. et cum ibi quisq ĩue¬
tant̃modo scͥpturaꝵ mirabili altitudine ⁊ mira¬
bili humilitate disꝯtur¶hac gͥ instructõe p̃dit̃ q
c̃ signa ĩ cognita lectorem nõ ĩpedierint mittẽ¬
⁊ humilẽ corde sbuigat̃ lenit̃ xp̃o ⁊ honerat̃ sar¬
cina leui. fundat̃ ⁊̃ radicatũ ⁊ edifitat̃ ĩ carita¬
te. qmͣ scĩa inflare non possit: accedit ad am¬

Expanded text:
inflante scientia de divitiis ab Aegypto ablatis, inflante scientia de divitiis ab Aegypto ablatis, be aliquid pulmo tumidus anhelet: asperges inde consequenter adnectit, ut ostendat purgationem a superbia significari ysopo: exsultabunt ossa humiliata. Quanto autem minor est auri, argenti uestisque copia, quam de comparatione divitiarum quas postea Hierosolymae consecutus est, quae maxime in Salomone rege ostenduntur. Tanta fit cuncta scientia, quae quidem est utilis collecta natur; si utile est, ibi invenitur; et cum ibi quisque invetantummodo Scripturarum mirabili altitudine et mirabili humilitate discuntur. Hac igitur instructione praeditum cum signa incognita lectorem non iet humilem corde, subiugatum leniter Christo et oneratum sarcina leui, fundatum et radicatum et aedificatum in caritate, quem scientia inflare non possit, accedat ad am
Abbreviated transcription (Latin):
milib corde qͦs non ĩflat scĩa. s caritas edificat
Meminerĩt ergo eoꝵ qui pasca illo tempore¶
ꝑ umbraꝵ ẏmaginaria celebranͣt cũ signari
postes sanguine agni iuberent᷑ ysopo fuisse signa¬
tos hec herba humilis et mittis ẽ ⁊ nicħ forciꝰ
⁊ penetrabilius eiꝰ radicib ut ĩ caritate radicati
⁊ fundati possimꝰ ꝯp̃hend̾e c̃ oĩb scĩs. que sit lati¬
tudo longitudo. ⁊ altitudo et ꝓfundum .i. crucẽ¬
manꝰ. longitudo at̾ra usq ad illam latitudinẽ.
quo amanib ⁊ infra totum corꝰ esficitur asfigit᷑.
Altitudo a latitudine sursum usq ad sũmũ cui
oꝑari ĩ xp̃o. ⁊ ei ꝑ seuerant̾ inher̾e. sperare celes¬
tia. sacram̃ta non ꝓphanare. ꝑ hanc actionem
purgati ualebimꝰ cognosc̾e eciam sr̾eminẽcẽ
scienciam caritatis xp̃i. qua equalis ẽ prĩ. ꝑ ꝙ̃¬
omĩa fcã sunt ut impleamur ĩ oem plenitu¬
dinem dĩ¶est eciam ĩ ysopo uis purgatoria ne

Expanded text:
milibus corde, quos non inflat scientia, sed caritas aedificat ? meminerit ergo eorum qui pascha illo tempore per umbrarum imaginaria celebrabant, cum signari postea sanguine agni iuberentur, ysopo fuisse signatos — herba haec humilis et mitis est et nihil fortius et penetrabilius eius radicibus—ut in caritate radicati et fundati possimus comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit latitudo et longitudo et altitudo et profundum, id emanus; longitudo, a terra usque ad ipsam latitudinem, quo a manibus et infra totum corpus affigitur; altitudo, a latitudine sursum usque ad summum, cuoperari in Christo, et ei perseveranter inhaerere, sperare coelestia, sacramenta non profanare. Per hanc actionem purgati valebimus cognoscere etiam supereminentem scientiae charitatem Christi, qua aequalis est Patri, omnia, ut impleamur in omnem plenitudinem Dei . Est etiam in hyssopo vis purgatoria, ne
Abbreviated transcription (Latin):
putausut liber ip̃e legat᷑ astudiosis q plurimũ
quedam inquib ut homo ereauit. s maximẽ
nob ꝑsonam intimari. neq enĩ frustra dictum
e fidelib gͦ ab hͣe semen estis. cum sit unũ seit̃
ił a cor pore transit᷑ ad caput. ⁊̃ tarã nõ recedit᷑
ab una eademq ꝑsona. una eñ ꝑsona loq̃ dicẽs

Expanded text:
putavi, ut liber ipse et legatur a studiosis, quia plurimum putavi, ut liber ipse et legatur a studiosis, quia plurimum quaedam in quibus ut homo erravit; sed maxime nobis intimari — neque enim frustra dictum est fidelibus: ergo Abrahae semen estis, cum sit unum semen uel a corpore transitur ad caput, et tamen non receditur ab una eademque persona. una enim persona loquitur dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
Iste aut̃ cũ has tancͣy tegulas cõmendaret tanꝙͣ
celligene ualcamꝰ. Ita quippe exorsus ẽ eumndẽ lbͫ
lim regłaꝵ scͥbere ⁊ secretoꝵ legis. ueluti claues¬
⁊ st̃ luminaria fabͥcare. sunt enĩ q̃dam regłe
mistice que uniu̾se legis recessus obtinent. ⁊ ue¬
ritatis thesauros aliquib uisibiles faciunt qͣꝵͣ
si rõ regulaꝵ sine ĩ iudia ut coũicamꝰ accepta
fuit clansa queq patefient. ⁊ obscura dilitida
beint᷑. ut quisqͥs ꝓpħie ĩm̃sam siluã ꝑambu lans
his regulic quodãmodo hicis tramitib deductus
ab errore defendat᷑. hic si dixiset sirt m. q̃darti q
regule mistice que non millos recessus obrmẽt¬
leges aut cerce que legis magnos recessus obtinẽ
sion aut quod ant uniu̾se legis recessus. neq dieis¬
set cdansa ãque patefient. s clausa multa pate¬
fient. uerum dixisset nec tam̃ elaborato attiutili
lectorẽ eiꝰ cognitorẽq misiss  ⁊ ideo dicendum. ꝯ¬

Expanded text:
43. Iste autem cum has velut regulas commendaret, tantutelligere valeamus. Ita quippe exorsus est eumdem librum lum Regularum scribere et secretorum leges, veluti claves et luminaria fabricare. Sunt enim quaedam regulae mysticae, quae universae legis recessus obtinent, et veritatis thesauros aliquibus invisibiles faciunt. Quarum si ratio regularum sine invidia, ut communicamus, accepta fuerit, clausa quaeque patefiebuntur; ut quis prophetiae immensam silvam perambulans, his regulis quodammodo lucis tramitibus deductus ab errore defendatur. Hic si dixisset, Sunt enim quaedam regulae mysticae, quae nonnullos Legis recessus obtinent, aut certe, quae Legis magnos recessus obtinent; non autem quod ait, universae Legis recessus: neque dixisset, Clausa quaeque patefient, sed, clausa multa patefient; verum dixisset, nec tam elaborato atque utili lectorem ejus cognitoremque misisset. Quod ideo dicendum
Abbreviated transcription (Latin):
niis nõ possit aꝑiri: restat ut rõne aꝑta mi¬
festus appareat. eciam si ille cuiꝰ uerba in tel¬
ligere querimꝰ: eum forte non sensit. seds
ꝯsuetudo ꝑiculosa ẽ. ꝑ scͥpturas enim diund
tatas cum scrutari uolumꝰ aut ħ iñ exeat ꝙ
non habeat ꝯtͦuersiam. aut si ht̃ ex eadem
scͥptura: uͥcũq eiꝰ ĩuentis atq adhibitis celo¬

Expanded text:
niis non possit aperiri, restat ut ratione reddita maniniis non possit aperiri, restat ut ratione reddita manifestus appareat, etiam si ille cujus verba intelligere quaerimus, eum forte non sensit. Sed haec consuetudo periculosa est. Per Scripturas enim divinaaca scrutari volumus, aut hoc inde exeat quod non habeat controversiam, aut, si habeat, ex eadem Scriptura ubicunque eis inventis atque adhibitis tes
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s sagittas inqͥt maligni ignitas extingũe.
Nec rurcꝰ ideo debemꝰ ĩ armis ¶Hicemodi spualib
scuto tm̃mͦ fidem tribu̾e cum alio loco ⁊ lor¬
ca dcã sit fidea: induti in qͥt loricam fid̾i ⁊ cd¬
Qũ aut̃ ex eiꝰdem scͥpture uerbis nõ unĩt Aliqͥ
s duo uł plura senciunt᷑. ⁊̃ si latet quid sense
gruere ueritatrex alus locis scãꝵ scripturar
doceri p̃t. id tam̃ eo conante qui diuina scru¬
hoc assequatur. sũ aliam sm̃ am: de illis uers
que fidei recte non refragat᷑ exculpat. test¬
moniũ hñs aquoꝯ alio loco dinoꝵ eloquioꝵ
¶lle quiipe auctor ĩ eisdem u̾b que intellig̾e
uolumꝰ : et ipãm fortasse snĩam uidit. ⁊ cera
ip̃am occursuram lectori uł auditori sine d¬
bitatõne p̃uidit. ĩmo ut occurreret. qr et m̃¬
ẽ ueritate subnixa p̃uidit. sam quid ĩdium
faciant approbari. Ubi aut̃ talis sensus erus
cuiꝰ incertum certis scãꝵ scͥpturaꝵ testimi¬

Expanded text:
aligni ignitas exstinguere . Nec rursum ideo debemus in armis hujuscemodi spiritualibus scuto tantummodo fidem tribuere, cum alio loco etiam lorica dicta sit fidei: Induti, inquit, loricam fidei et c autem ex eisdem scripturae uerbis non unum aliquid, sed duo uel plura sentiuntur, etiam si latet quid senseribet eorum congruere ueritati ex aliis locis sanctarum scripturarum doceri potest, id tamen eo conante qui diuina scruspiritus, siue hoc assequatur siue aliam sententiam de illis uerbis, quae fidei rectae non refragatur, exsculpat, testimonium habens a quocumque alio loco diuinorum eloquiorum. ille quippe auctor in eisdem uerbis, quae intellegere uolumam occursuram lectori vel auditori sine dubitatione praevidit, imo ut occurreret quia ex ipsa veritate subnixa providit. Nam quid in divinis faciant approbari? Ubi autem talis sensus eruitur, cujus incertum certis sanctarum Scripturarum testimo
Abbreviated transcription (Latin):
quib ꝯtinetur. aut similib reb ducta in¬
ueniunt᷑: aut ab aliqͣ uicinitate attĩgentib
aliqua ꝑ siłitudinẽ significau̾it. hoc eam
semꝑ signi ficare credamꝰ. Nam ⁊ ĩ uituꝑa¬
ferm̃to pħiseoꝵ. et inlande cum dic̃et siłe ẽ
regnũ celoꝵ mulieri q̃ abscõdit ferm̃tũ ĩtͥb
aliud acq aliud res qͦ significant. ut aut
÷ ponit᷑. sic hoc ẽ quod de ferm̃to diximꝰ. Tale

Expanded text:
quibus continetur, aut a similibus rebus ducta invenientur, aut ab aliqua vicinitate attingentibusaliqua per similitudinem significaverit, hoc eam semper significare credamus. Nam et in vituperaermento pharisaeorum. Et in laude, cum diceret: Simile est regnum caelorum mulieri, quae abscondit fermentum, in tribus aliud atque aliud res quaeque significant, ut aut m ponitur: sicut hoc est quod de fermento supra diximus. Tale
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ bono ẽ. astuti ut serpentes. In malo autem.
Serpens euam sedux̃. astucia sua In bono pa
nes occultos libent̃ edite. Sic ⁊ alia pluriia.
⁊ ħ quidẽ que memoraui: mĩme dubiam si¬
gnificatõm gerunt. qr exempli gr̃a cõme¬
morari nõ nͥ maĩfesta debuerunt ¶unt aut̃
que inc̾tum sit ĩquam ꝑtem accipi debeant
sic̃ calix ĩ manu dñi uini meri plenꝰ mixto.
Inc̾tũ eĩ ẽ utr̃ iram dei siguificet:. nõ usq ad

Expanded text:
ia bono est: astuti ut şerpentea, in malo autem: serpens Euam seduxit astutia sua. in bono panes occultos libenter edite; sic e.t alia plurima. et haec quidem quae commemoraui minime dubiam significationem gerunt, quia exempli gratia commemorari non nisi manifesta debuerunt. sunt autem quae incertum., sit in quam partem accipi debeant, sicut: calix in quam domini uini meri plenus est mixto. incertum est$nim, utrum iram dei significet no
Abbreviated transcription (Latin):
gesta continent᷑: nõ solum ꝓprie s eciam
figurate accipienda suit. tñ eciam illaque
ꝓprie lector acceꝑit. si laudati sunt illi. qui
eͣa fecerunt. s tñ ea abhorrent a ꝯsuetudĩe
bonoꝵ qui post aduentũ dñi di̾na p̃ceptacꝰ¬
todiaͣnt. figurã ad ĩtlłigenciã referat. Ecm̃

Expanded text:
gesta continentur, non solum proprie, sed etiam figurate accipienda sint: tamen etiam illa quae proprie lector acceperit, si laudati sunt illi qui ea fecerunt, sed ea tamen abhorrent a consuetudine bonorum, qui post adventum Domini divina praecepta custodiunt; figura
Abbreviated transcription (Latin):
Ideus resistit. humilib aut̃ dat grãm Maxĩe
itaq ĩ uestigandum ẽ utr̃ ꝓpͥa sit an figura¬
ta locutõ qmͣ intelligẽ conam᷑. Nam cõꝑto ꝙ
figurata sit. adhibitis regulis rer̃. quas ĩ pͦ
libro digessimꝰ. facile ẽ eam uersare oĩb moᷤᷤ.
donec ꝑueniamꝰ ad snĩam u̾itatis p̃sertĩ cũ
usus accesserit pietatis eẋcitatõne roboratꝰ. In

Expanded text:
e itaque investigandum est utrum propria sit, an figurata locutio, quam intelligere conamur. Nam comperto quod figurata sit, adhibitis regulis rerum quas in primo libro digessimus, facile est eam versare omnibus modis, donec perveniamus ad sententiam veritatis, praesertim cum usus accesserit
Abbreviated transcription (Latin):
int̾rogat᷑ dauid. ut ĩ solum adult̾ium drẽt
sentenciam dãpnatõis sue. ex quo intsti
quanta temꝑancia multas młieres hũe¬
tit qñ de una ĩ qua excessit mod̾ aseip̃o pu¬
niri coactus els ĩ isto uiro ĩmod̾ate hꝰ libi ⁊ nõ.¬
dinis nõ ꝑmansio s transitus fuit. ꝓp̾ea
eciam ab arguente ꝓpħa ille illicitꝰ appetitꝰ
hospes uocat᷑ ẽ. Non e̾nĩ eum dixit regi suo
s hospiti suo uicini pauꝑis ouem adepulãd̾.
pes transitum hũit s regnũ ista libido pos¬
sedit. de quo scriptura non tatuit culpans
eum fuissermatorem mulier̃. cuiꝰ tñ inicia
desid̾io sapiencie flagͣuert̃ ⁊ quã cũ amore
spũali adeptus eẽt : amore amisit carnali.¬

Expanded text:
t sententiam damnationis suae. Ex quo intelligitur quanta temperantia multas mulieres habuerit, quando de una in qua excessit modum, a seipso puniri coactus est. Sed in isto viro immoderatae hujus libidinis non permansio, sed transitus fuit: propterea etiam ab arguente Propheta ille illicitus appetitus hospes vocatus est. Non enim dixit eum regi suo, sed hospiti suo vicini pauperis ovem ad epulandum pes transitum habuit, sed regnum ista libido possedit: de quo Scriptura non tacuit, culpans eum fuisse amatorem mulierum . Cujus tamen initia desiderio sapientiae flagraverant ; quam cum amore rituali adeptus esset, amore carnali
Abbreviated transcription (Latin):
nõ potuit nõ orbitatem doluit: eiꝰ int̾itu
s qr nouerat ĩ quas penas tama ĩpa ⁊ ad¬
ult̾a ⁊ parricidalis aĩa raꝑetur. Namq alio
priꝰ filio qui ĩnocens erat. ꝓ quo egͦtãe af¬
fligebatur: morience letat᷑ꝰ est sex hoc naxͥ
feminis utebant᷑ Ꝙ c̃ ĩ unã illicite rex iden
irruiss estu quodam etatis et temporaliũ
reꝵ ꝓsperitatib arreptꝰ cuiꝰ eciam marit̾
occidend̾ p̃ceperat. Accusatꝰ ẽ ꝑ ꝓpħam. Qui¬

Expanded text:
non potuit, non orbitatem doluit in ejus interitu, non potuit, non orbitatem doluit in ejus interitu, sed noverat in quas poenas tam impie adultera et parricidalis anima raperetur. Namque alio prius filio qui innocens erat, pro quo aegrotante affligebatur, moriente laetatus est. 31. Ex hoc maxime feminis utebantur, quod cum in unam illicite irruisset rex idem, aestu quodam aetatis et temporalium rerum prosperitatibus abreptus, cujus etiam maritum occidendum praeceperat; accusatus est per
Abbreviated transcription (Latin):
uoragines flagicioꝵ aut ĩ facinoꝵ ⁊̃ saxa colli¬
datisuideant ergo quã sibi arduũ sit atq dif¬
ficile nec laudis esca. illici nec ꝯcameli arũ
aculeis penetrari. Et nõ ex se alios metiant᷑.
cerentur ab hõib inflatos fuisse: nec cum
despic̾entur elisos. Neut᷑ quippe temptatõ
defuit ilł uiris. slam ⁊ credenciũ celebiabãt᷑
p̃conio. ⁊ ꝑsequenciũ maledc̃is ĩfamabant᷑.
sic̃ ergo isti ꝓ tempore utebant᷑ his om̃ĩb
ad sui temporis ꝯuenienciã referentes nõ
paciebant᷑ eam dñacõm libidinis cui serui¬
trectatas eẽ cognosc̾ent. si eis forte aliquid¬
pio ⁊ immani filio passus fuisset. nõ solũ
ferocitatẽ ꝑtulit: s eciam planxit extĩct᷑.
Non .ti. carnali zelo irretit᷑ ꝑtenebat᷑ q̃ nllo
mͦ siurie sue s pccã sua filii cõrouebant.
siam ideo si uinceretur eum occidi ꝓhibuerat.
ut edomito seruaret᷑ penitendi ocus ⁊ qr

Expanded text:
voragines flagitiorum, aut in facinorum etiam saxa collivoragines flagitiorum, aut in facinorum etiam saxa collidat. Videant ergo quam sibi arduum sit atque difficile nec laudis esca illici, nec contumeliarum aculeis penetrari; et non ex se alios metiantur.cerentur ab hominibus, inflatos fuisse; nec cum despicerentur, elisos. Neutra quippe tentatio defuit illis viris: nam et credentium celebrabantur praeconio, et persequentium maledictis infamabantur. Sicut ergo isti pro tempore utebantur his omnibus, feminarum ad sui temporis convenientiam referentes, non patiebantur eam dominationem libidinis, cui servitrectatas esse cognoscerent, si eis forte tale aliquidpio atque immani filio passus esset, non solum ferocientem toleravit, sed etiam planxit exstinctum . Non enim carnali zelo irretitus tenebatur, quem nullo modo injuriae suae, sed peccata filii commovebant. Nam ideo, si vinceretur, eum occidi prohibuerat, ut edomito servaretur poenitendi locus: et quia
Abbreviated transcription (Latin):
dicant ce celi ⁊ om̃is c̃atura. tu fecisti adam ⁊
dedisti ei aducoriũ. euam. ⁊ nc̃ dñe tu scis qm̃
non luxurie cã accipio sororẽ meam. s p̃a u̾i¬
bidine us ꝑ multa stupra diffiuentes euagãt᷑.
uł ĩp̃a una conge non solum excedunt. ad
⁊̃ ĩmaioris ĩ temꝑancie sordes ĩ uecunda omĩo li¬
cencia seruił cuiꝰdam lib̾tatis accumulãt nõ
credinit fi potuisse: ut temꝑant̾̃ multis fenũs¬
ati antiqui utentur uiri nicħ seruantes ĩ illo
nisi congruũ tempori ꝓpagande ꝓroł osfm̃. ⁊
quod ip̃si laqueis libidinis obstricti. uł ĩuna
noni faciunt. nullo modo ĩ multis posse fĩ ar¬
bitrant᷑. s isti possunt dice̾ ne honerati quidẽ
acq laudari oport̾e iuiros bonos ⁊ scõs: qr ip̃i
cum honorant᷑ atq laudantur ĩ tumesꝯt suꝑ¬
bia. tanto auidiores ĩ anissime głe qnͣto eos
latiꝰ atq freqñti lingua blandior uentilau̾it
qua ita leues fuint. ut eos rumoris aura sũ q̃ ꝓ

Expanded text:
dicant te coeli et omnis creatura tua. Tu fecisti Adam, et dedisti illi adjutorium Evam: et nunc, Domine, tu scis quoniam non luxuriae causa accipio sororem meam, sed ipsa veribidine, vel per multa stupra diffluentes evagantur, vel in ipsa una conjuge, non solum excedunt ad intemperantiae sordes inverecunda omnino licentia servilis cujusdam libertatis accumulant; non credunt fieri potuisse ut temperanter multis feminis antiqui uterentur viri, nihil servantes in usu illo nisi congruum tempori propagandae prolis officium; et quod ipsi laqueis libidinis obstricti, vel in una non faciunt, nullo modo in multis fieri posse arbitrantur. 29. Sed isti possunt dicere nec honorari quidem atque laudari oportere viros bonos et sanctos, quia ipsi cum honorantur atque laudantur, intumescunt superbia; tanto avidiores itius atque latius lingua blandior ventilaverit; qua ita leves fiunt, ut eos rumoris aura, sive qua
Abbreviated transcription (Latin):
rem significãtẽ nesciens quid significet Qi ue
aut uenerat᷑ aut oꝑatur utile sigñ d̾init istitet
uł et transit. s illud pptiꝰ quo talia qũcta iete¬
na illa reuelari quoꝵ ugo edomandi hr̃t. tales
⁊ auxilia ministrauiti hoc uero temꝑe postea
ub̾tatis illuxẽ ne eoꝵ quidem signoꝵ que i am
intelligimꝰ oꝑatõne graui onerati sisꝰ: sec
q̃dam pauca ꝓ mulcis. eadẽq factu facillima
⁊ ĩtellectu angtissima. et obseruatõe castis¬
ma. ip̃e domiꝰ et apłica tradidit disciplina. si¬
cai ẽ bap̃i sacram̃tum. ⁊ celebratõ corporis. ⁊̃

Expanded text:
rem significantem, nesciens quid significet; qui vero rem significantem, nesciens quid significet; qui vero aut opevidetur et transit, sed illud potius, quo talia cuncta refegna illa revelari, quorum jugo edomandi sunt. Tales m solatia et auxilia ministravit. Hoc vero tempore postea tatis illuxit, ne eorum quidem signorum, quae jam intelligimus, operatione gravi onerati sumus, sed quaedam pauca pro multis eademque factu facillima, et intellectu augustissima, et observatione castissima, ipse Dominus et apostolica tradidit disciplina, sicuti est baptismi sacramentum et celebra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ q̃ oꝑa d̾i. s nob unꝰ diligendꝰ ⁊ colendis
deus p̃cipitur. qui fecit hec om̃ia quoꝵ hi
Utiłr insticitum ꝓ ip̃ti re sequi cui sigñde¬
ẽ institutum ẽ carualis seruitꝰ qnͣto mag̾
ĩutiliũ rerum signa instituta ꝓ reb acci¬
ꝑe. que si retuleris ad ea ip̃a que hũs sigͣnt᷑
eisq colendis aĩm obligaueris. nicħo ser¬
uili carnaliq onere atq uelamĩe nõ care¬
¶ bis Qͣ obrem xͥana lib̾tas eos quosĩueĩt
ĩuenit sub signis ĩutilib nõ solum seruilẽ
oꝑatõem sub talib signis: si cciam ista
signa frustrauit remouitq om̃ia ut ad
corruꝑtoẽm multitudĩs simulatoꝵ deoꝵ
quã sepe ac ꝓpͥe scriptura formcatõnem
uocat. ad uniꝰ dei cultum gentes ꝯu̾t̾ent᷑.¬
ne sub ipsic iam signis utilib seruiture. s ex̾ ci¬
tature pociꝰ aĩm ĩ eoꝵ intelligencia spũas sub
signo enĩ seruit qui oꝑatur aut uenerat᷑ aliquẽ

Expanded text:
quam qui opera Dei; sed nobis unus diligendus et colendus quam qui opera Dei; sed nobis unus diligendus et colendus Dutiliter institutum pro ipsa re sequi, cui significandae institutum est, carnalis est servitus, quanto magis inutilium rerum signa instituta pro rebus accipere, quae si retuleris ad ea ipsa quae his significantur eisque colendis animum obligaveris, nihilominus servili carnalique onere atque velamine non carebis. Quamobrem Christiana libertas eos quos invenit invenit sub signis inutilibus, non solum servilem operationem sub talibus signis, sed etiam ipsa signa frustravit, removitque omnia, ut a corruptione multitudinis simulacrorum deorum, quam saepe ac proprie Scriptura fornicationem vocat, ad unius Dei cultum gentes converternec sub ipsis jam signis utilibus serviturae, sed exercitaturae potius animum in eorum intelligentia spiritali. Sub signo enim servit, qui operatur aut veneratur aliquam
Abbreviated transcription (Latin):
nerent. seque totos dedicarent deo tanquam
temiplũ nouũ cuiꝰ terrene ymagini: hoc ẽ
templo uet̾i seruiebant. Non enĩ hoc ullas
int̾pretari conabantur ad c̃ãturã colendã ue¬
nerandamq referebant. Quid euĩ m ꝑdest.
simulacrũ uerbi grã neptum nõ ipsũmha¬
bendum deum. s eo significari uniu̾sũ ma¬
re uł etiam unũsas acͣs cet̾asq fontib pro¬
ruunt. sic̃ a qͦdã poeta illoꝵ descͥbr̃. si benẽ pe¬
colo ita dicente. cu neptune pr̃ cui timꝑa
cana crepãti. cuncta salo resonãt magmis
cui ꝓꝑetem̃to ꝓfluit occeanꝰ. ⁊ flumina cͥnibꝰ
errant. ħ siliqua intͣdulce tectoꝵ sonãter
lapillos quatit. nõ aut̃ ẽ hoĩum s porcoꝵ
cibus. Nouit quid dicam qui euuangłm
nouit. quid ergo mͥ ꝓdest ꝙ neptuni silã¬
mare uniuersũ nõ ẽ deus. fateor tam̃ altiꝰ
demersos eẽ qui oꝑa manuũ deos putant.

Expanded text:
nerent , seque totos dedicarent Deo tanquam nerent , seque totos dedicarent Deo tanquam templum novum, cujus terrenae imagini, hoc est, templo veteri, serviebant. 11. Non enim hoc ullas interpretari conabantur, ad creaturam colendam venerandamque referebant. Quid enim mihi prodest simulacrum, verbi gratia, Neptuni non ipsum habendum Deum, sed eo significari universum mare, vel etiam omnes aquas caeteras, quae fontibus proruunt? sicut a quodam poeta illorum describitur, si bene recolo, ita dicente: Tu, Neptune pater, cui tempora cana crepanti Cincta salo resonant, magnus cui perpete mento Profluit oceanus, et flumina crinibus errant. Haec siliqua intra dulce tectorium sonantes lapillos quatita non est autem hominum, sed porcorum cibus. Novit quid dicam, qui Evangelium novit . Quid ergo mihi prodest quod Neptuni simulamare universum, non est Deus. Fateor tamen altius demersos esse, qui opera hominum deos putant,
Abbreviated transcription (Latin):
reb obseruarent.nescientes quo referrẽt᷑.
id tam̃ insitum hẽbant: quod tali seruitu¬
te uni oĩm quẽ nõ uidebãt placerẽt deo. ꝙͣ
cꝰ̾todiam tãꝙͣ sub pedagogo ꝑuuloꝵ fuisse
scribit apłs. ⁊ id̾o qui talib signis ꝑtinacit̃¬
inheserunt. ꝯtempnẽtẽ ista dñm cũ iam
tempꝰ reuełois eoꝵ ueniss fr̾enõ potuerunt
atq inde calũptias quod sabato curaret
moliti sunt: pͥncipes eoꝵ. Popłsq signis ilł
tanꝙͣ reb astrictus ñ credebat dm̃ eẽ. uł a
deo uenisse. quia ea sic̃ auideis. obseruabãt᷑¬
tenderũt qnͣta fu̾it utilitas eo modo sub
pedagogo custodiri. ut signa que temꝑałr
ĩposita erant seruientib ad uniꝰ diei cultũ
qui fecit celũ ⁊ t̾ram . opĩonẽ obseruãciũ
quia unũ tam didicerant uenerari ec̃num
deum: tam̃ capaces existiterunt sp̃t scĩ. ut oĩa
tib distribuendum ante añ apłoꝵ pedes po¬

Expanded text:
rebus obseruarent, nescientes quo referrentur, rebus obseruarent, nescientes quo referrentur, id tamen insitum habebant, quod tali seruitute uni omnium quem non uidebant placerent deo; quam custodiam tamquam sub paedagogo paruulorum fuisse scribit aposserunt, contemnentem ista deum, cum iam tempus reuelationis eorum uenisset, ferre non potuerunt atque inde calumnias, quod sabbato curaret, moliti sunt principes eorum, populusque signis illis tamquam rebus astrictus non credebat deum esse uel a deo uenisse, quia ea sicut Iudaeis obseruabanttenderunt quanta utilitas fuerit eo modo sub paedagogo custodiri, ut signa quae temporaliter imposita erant servientibus, ad unius Dei cultum, qui fecit coelum et terram, opinionem observantium  unum tamen didicerant venerari aeternum Deum, tam capaces exstiterunt Spiritus sancti, ut omnia tibus distribuendum, ante Apostolorum pedes po
Abbreviated transcription (Latin):
li. sapitur. Neꝰ ulla mors anime ꝯg̾enciꝰ apł¬
leͥtur qmͣ cum id eciam ꝙ ĩ ea bestiis ante¬
cellit. hoc ẽ intłłigencia carni subicit᷑. seꝙ̃¬
do licc̃am. Qui enĩ sequit᷑ litt̃am. transla¬
ta uerba sicut ꝓpͥa tenet: neq illud quod
ꝓprio uerbo significat᷑ refert ad aliam si¬
gnificatõniss si sabatum audierit uer q¬
bi. gr̃a . non intelligit nisi unum diem de
.uII. qui ꝯtinuo uolumĩe repetunt᷑. ⁊ cum
audierit sacrificium. nõ excedit cogitatõe
illud quod fieri de iuctimis pecoꝵ t̃renisq
fructib solet ea demũ ẽ miserabił aĩe:
seruitꝰ signa pro reb acciꝑet ⁊ suꝑ c̃at᷑am
corꝑeam ocłm m̃tis ad hauriendũ et̃nũ:
lum leuare nõ posse¶Que tũ seruitꝰ ĩ iudoꝵ q
ppło longe a cet̃aꝵ genciũ more distabat.
qñ quidem Reb temporalib ita subiuga¬
ti erant. ut unꝰ eis ĩ om̃ib ꝯm̃daret᷑ ds̃:
Et quãquam signa rerum spãlũ pro ipĩs

Expanded text:
liter sapitur, neque ulla mors animae congruentius appellatur, quam cum id etiam quod in ea bestiis antecellit, hoc est intellegentia, carni subicitur sequendo litteram. qui enim sequitur litteram, translata uerba. sicut propria tenet neque illud quod proprio uerbo significatur refert ad aliam significationem, sed si sabbatum audierit uerbi gratia, non intellegit nisi unum diem de septem, qui Continuo uolumine repetuntur, et cum audierit sacrificium, non excedit cogitatione illud quod fleri de uictimis pecorum terrenisque fructibus solet. ea demum est miserabilis animae seruitus, Signa pro rebus accipere et supra creaturam corpoream oculum mentis ad hauriendum aeternum lumen leuare non posse. Quae tamen seruitus in ludaeo populo longe a ceterarum gentium more distabat, quando quidem rebus temporalibus ita subiugati erant. ut unus in eis omnibus commendaretur deus. et quamquam signa rerum spiritalium pro ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ neruoꝵ uice. ⁊ ido mag̃ ad ambigua solue¬
da ⁊ explicanda de quib post loquemꝰ loqni¬
des adiuuat. quam ad ĩcognita signa cogͥnos¬
cantur si qua forte uera et fidei nr̃e aꝯmodo
dixerunt maxime platonici nõ sirnt sotũoio
sessorib ⁊ usum nõm uendicandassit eni ces̾¬
atq ornam̃ta de auro ⁊ argento ⁊ uestem que
alc populuis exiens de egypto sibi pocꝰ tancum
aaeiꝙ ad usum meliorem clanculo uendicauit:

Expanded text:
est nervorum vice; et ideo magis ad ambigua solveest nervorum vice; et ideo magis ad ambigua solvenda et explicanda, de quibus post loquemur, legentes adjuvat, quam ad incognita signa,cantur si qua forte uera et fidei nostrae accommodata dixerunt, maxime Platonici, non solum ossessoribus in usum nostrum uindicanda. sicut enim Aegyet ornamenta de auro et argento qu uestem, quae ille populus exiens de Aegypto sibi potius tamquam ad usum meliorem clanculo uindicauit,
Abbreviated transcription (Latin):
utile arbitͦr ĩ quib om̃ib tenend̾ ẽ nequidñi¬
nis: et maxĩe ĩ huc que ad corꝑis sensus ꝑtinecia
uoluunt᷑ temporib ⁊ ꝯtinentur locis sicut
aut̃ qͥdã de u̾bis om̃ib ⁊ nõib hebreis ⁊ syris
eusebiꝰ fecit de tempoꝵ hystoria. pp̃ dĩoꝵ libͦꝵ ão
nes. que usum eiꝰ flagitãt. ꝙ ergo hũ fecert᷑
de huĩs reb ut non sit sit ncce xp̃iano ĩmulas
pp̃ panta laborare: srudeo posse fi. si que esr
qͥui possunt benigne sane oꝑam fr̃ne utilita¬
ꝯmemorat ea generatim s digerens sola expo¬
sita lit̾is mandets ꝑt̃ eciam de num̾s fierł.
ut eoꝵ tantũ modo nu̾oꝵ exposita rõ ꝯsc̾bat
quos diuma scͥptura meminit. quoꝵ aliqͣ aut
om̃ia iam forte fc̃ã funt. sic̃ multa qͣue Aboi
doctsq xp̃ianis elaborata ⁊ ꝯsẽpta aruet¬
ꝓ iuidoꝵ occultationes lacent. ꝙ utt de rosi
disputandi fĩ possit ignoro. ⁊ ur̃ michi põ
poise. qr ꝑ cotum textum scͥpturaꝵ cosligata

Expanded text:
ibus tenendum est, Ne quid nimis; et maxime in iis quae ad corporis sensus pertinentia, volvuntur temporibus, et continentur locis. 59. Sicut autem quidam de verbis omnibus et nominibus hebraeis, et syris, Eusebius fecit de temporum historia propter divinogitant: quod ergo hi fecerunt de his rebus, ut non sit necesse christiano in multis propter pauca laborare; sic video posse fieri, si quem eorum qui possunt, benignam sane operam fraternae utilitacommemorat, ea generatim digerens, sola exposita litteris mandet. Potest etiam de numeris fieri, ut eorum tantummodo numerorum exposita ratquos divina Scriptura meminit. Quorum aliqua aut omnia forte jam facta sunt, sicut multa quae a bonis doctisque christianis elaborata atquedorum occultationes latent. Quod utrum de ratione disputandi fieri possit, ignoro: et videtur mihi non posse, quia per totum textum Scripturarum colligata
Abbreviated transcription (Latin):
tum hospitis sui unicam pociꝰ incini pauꝑis
ouicłam exhibuit epulandam. ĩ quẽ cõmetͥ
dauit eum occidi iussit ⁊ qͣdruplicari ouẽ
pauꝑi ut sese nesciens ꝯdempnaret qui
peccau̾at sciens. Q cũ ei maĩfm̃ eẽt ⁊ diui¬

Expanded text:
tum hospitis sui unicam potius vicini sui pauperis oviculam exhibuit epulandam. In quem commotus David occidi eum jussit, et quadruplicari ovem pauperi; ut se nesciens condemnaret, qui peccaverat sciens. Quod cum ei manifestatu
Abbreviated transcription (Latin):
bandum quod facimus. Regno t̾reno uẽtes usti
celeste regnũ ymaginabantur ⁊ p̃nunciabt̃. susci¬
piende ꝓlis causa erat. uxoreͥm pluriũ simul uni
uiro habendaꝵ inculpabłis consuetudo. ⁊ iõ unã
feminã maritos plurimos hr̃e honestũ nõ erat.
son enim mulier eo ẽ fecundior. s m̾etricia poꝰ
turpitudo ẽ uł questum ⁊̃ lib̾os uulgo querere
In hꝰcemõi morib quicqͥd illoꝵ tempoꝵ sci non
libidinose faciebant: quãuis ea faciebant que
hoc tempore nͥ ꝑ libidinem fieri nõ possunt. ꝑ̃
culpat scriptura: et quicquid ibi tale narrat᷑.
nõ hystorice ac ꝓpͥe. s eciam figurate ac ꝓpħice
atceptum uł int̃pretand̾ ẽ usq ĩ finem illũ caͭ ͥ

Expanded text:
robandum quod facimus. 20. Regno terreno veteres justi robandum quod facimus. 20. Regno terreno veteres justi coeleste regnum imaginabantur, et praenuntiabant. Sufficiendae prolis causa erat uxorum plurium simul uni viro habendarum inculpabilis consuetudo ; et ideo unam feminam maritos habere plurimos honestum non erat: non enim mulier eo est fecundior, sed meretricia potius turpitudo est, vel quaestum vel liberos vulgo quaerere. In hujuscemodi moribus quidquid illorum temporum sancti non libidinose faciebant, quamvis ea facerent quae hoc tempore nisi per libidinem fieri non possunt, non culpat Scriptura. Et quidquid ibi tale narratur, non solum historice ac proprie, sed etiam figurate ac prophetice acceptum, interpretandum est usque in finem ill
Abbreviated transcription (Latin):
unguento p̃cioso mulieris ꝑfusos ut luxͣiosoꝵ ⁊
neqmͣ hoĩum solent quoꝵ talia quoꝵ talia ꝯui¬
uia detestant᷑. odor enim bonꝰ fama bona est: qm̃
quisquis bone uite oꝑai operib habundau̾it dum
uestigia xp̃i sequitur. qua si pedes eiꝰ p̃cioso odore
ꝑfundit. Ita quod ĩ aliis ꝑsonis plerumq flagiciũ g¬
ẽ ĩ diuina uł ꝓpħica ꝑsona magne cuiꝰdam rei sigñ
ẽ. alia ẽ qͥppe ĩꝑditis morib alia mosee ꝓph̾e uatici¬
natõne ꝯuictõ metͥcis. nec si flagiciose ĩꝯuiis te¬
mulencoꝵ et lasciuoꝵ nudantur corpora. pp̃ea
conueniat:. diligent᷑ atcendendum÷. Ne temere
flagicia rep̃hendamꝰ. fieri põt ut sine aliquo uicio
cupidieᷤ uel uoracitatis p̃ciosissimo cibo sapiens uta.
insipiens autem fedissima gule flamina ĩ uilis¬
sumũ ardescat. ⁊ sanꝰ quisq maluerit more dm̃ pis¬
ce uesci. quam lenticula more hesau nepotis ab ͣhã
cã utendi ⁊ modo appetendi. uł ꝓbandũ ẽ ł imꝓ¬

Expanded text:
unguento pretioso a muliere perfusos, ut luxuriosorum et nequam hominum solent, quorum talia convivia detestamur: odor enim bonus fama bona est, quam quisque bonae vitae operibus habuerit, dum vestigia Christi sequitur, quasi pedes ejus pretiosissimo odore perfundit. Ita quod in aliis personis plerumque flagitium est, in divina vel prophetica persona, magnae cujusdam rei signum est. Alia est quippe in perditis moribus, alia in Oseae prophetae vaticinatione conjunctio meretricis: nec si flagitiose in conviviis temulentorum et lascivorum nudantur corpora, propterea conueniat, diligenter attendendum est, ne temere flagitia reprehendamus. fieri enim potest, ut sine aliquo uitio cupediae uel uoracitatis pretiosissimo cibo sapiens utatur, insipiens autem foedissima gnlae flamma in uilissimum ardescat. et sanius quisque maluerit more domini pisce uesci quam lenticula more Esau nepotis Abraham, modo appetendi vel probandum est, vel imp
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe arbitret᷑ que inferiorib gradib p̃cipiunt᷑.
uit uerbi grã. si celibem uitam aplexus ẽ. et
genda ⁊ regenda scĩ libri p̃cipiunt᷑ non ꝓpͥe
ħ translate accipi oport̾e contendatis et qͥscͥis sta¬
tiut seruare ĩ imptam uirginẽ suam. tanqm
figuratã locutõem conet᷑ intpcari. qua dcm̃ẽ ta
ĩ obseruatõnib intelligendarum scͥpturaꝵ ut sci
nerib ꝑsonaꝵ: ut nõ solum ad unu̾sum statũ
ualitudinis. s eciam ad suam cuiꝰq m̃bri ꝓp̾am
infirmitatem medicina ꝑueniat. ĩ suo quippe
gen̾e curandũ ẽ. quod meliꝰ genꝰ nõ põt erigi.

Expanded text:
esse arbitretur quae inferioribus gradibus praecipiuntur, ut uerbi gratia, si caelibem amplexus est uitam et genda et regenda sancti libri praecipiunt, non proprie, sed translate accipi oportere contendat; et quisquis statuit seruare innuptam uirginem suam, tamquam figuratam locutionem conetur interpretari qua dictum est: trade in observationibus intelligendarum Scripturarum, ut neribus personarum; ut non solum ad universum statum valetudinis, sed etiam ad suam cujusque membri propriam infirmitatem medicina pertineat. In suo quippe genere curandum est, quod ad melius genus non potest erigi.
Abbreviated transcription (Latin):
lum autem iste. s eciam ille ambiguitates:
que nõ ad distinctionem uł ad ꝓnunciatõẽm
qualis illa. ad thesalonicẽses. pp̃ea ꝯsolati sumꝰ
s minus de sentencia dubitaretur. aut c̾ce
si adderetur nr̃i. nemo enĩ fere ambigeret
uocatiuũ casum ẽẽ cũ audiret. ꝓp̃t̃ea ꝯsolati
sumꝰ fr̃s nr̃i ĩ uobis. s iam hic ꝑiculosius
gꝑmittitur. Ita fcm̃ ẽ ĩ illa ad corinchios.
ubi ait apostolus. Cotidie morior ꝑ urãm glo¬
riam fr̃s. quam heo ĩ xp̃o ihu. ait enim
quidam int̾pres. Cotidie morior ꝑ urãm¬
gloriam. fr̃s. quam habeo ĩxp̃o iħu. ait .ti.
quidã alius int̾pres. cocidie morior ꝑ ur̃am
uiro głiam. quia ĩ g̾co uox iurantis maĩfesta
ẽ sine ambiguo sono¶Rarissime gͥ ⁊ disficili¬
me ĩueniri pot̃ ambiguitas ĩ ppriis uerbis.
ꝙͫ ad libros dĩarum scripturaꝵ᷑ spectat. qmͣ¬

Expanded text:
mbiguitates quae non ad distinctionem vel ad pronuntiationem qualis illa est ad Thessalonicenses: Propterea consolati sumus sed minus de sententia dubitaretur, aut certe si adderetur, nostri, nemo enim fere ambigeret vocativum casum esse, cum audiret: Propterea consolati sumus fratres nostri in vobis; sed jam hoc periculosius permittitur. ita factum est in illa ad Corinthios, cum ait apostolus: cotidie morior per uestram gloriam, fratres, quam habeo in Christo Iesu, ait enim quidam interpres: cotidie morior perquam habeo in Christo Iesu, ait enim quidam interpres: cotidie morior per uestram iuro gloriam, quia in graeco uox iurantis manifesta est sine ambiguo sono. rarissime igitur et difficillime inueniri potest ambiguitas in propriis uerbis, quantum ad libros diuinarum scripturarum spectat, q
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ scitas cõmendat᷑ tota figurata st̃ i qͦꝵ
ad caritati¶ pastum enucleanda sunt secieta Qsquis:
aut̃ reb p̃c̾euntib rest̾ctiꝰ utit᷑ qm sehñt mores eoꝵ
eis utit᷑. ut mnetas ꝯsuetudĩs eoꝵ bonoꝵ int̃ quos
uersat᷑ excedat. aut aͥd significat aut flagitiosꝰ
ẽ. In oĩb eĩ talib ñ usus rer̃ s libido utentis ĩ cłpa . nͭo. g¬

Expanded text:
nobis sanctitas commendatur, tota figurata sunt, quorum ad charitatis pastum enucleanda secreta sunt. Quisquis autem rebus praetereuntibus restrictius utitur quam sese habent mores eorum eis utitur, ut metas consuetudinis bonorum inter quos versatur excedat, aut aliquid significat, aut flagitiosus est. In omnibus enim talibus non usus rerum, sed libido utentis in culpa est.
Abbreviated transcription (Latin):
ta sit et iste omĩo modus ẽ. ut quictͥ ĩ sermo¬
ne dino neq ad moꝵ honestatem. neq a
fide. ilitadem ꝓpͥe referri põt: figurat ẽẽ cog¬
noscas. Moꝵ honestas ad diligendũ deũ eet ꝓ¬
ximũ. fid̾i ueritas ad cognoscendum deum ⁊
ꝑximũ ꝑtinet. Spes autem sua unicuiq ẽ
et ꝓxuni cognitõnemq ꝓficere de quib õl¬

Expanded text:
ta sit, et iste omnino modus est, ut quidquid in sermone divino neque ad morum honestatem, neque ad fidei veritatem proprie referri potest, figuratum esse cognoscas. Morum honestas ad diligendum Deum et proximum, fidei veritas ad cognoproximum pertinet. Spes autem sua cuique est iet proximi, cognitionemque proficere. De quibus o
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuiuenciũ ualent ꝓ ip̃a uite hiꝰ ncc̃itate ñ negliꝰ¬
gant¶n cet̾is autem doctrinis que apud gentes
ĩuenunt᷑. pt hystoriam rer̾ uł p̃teriti tempors
utilia arciũ corporalium exꝑim̃ta ⁊ ꝯiecture¬

Expanded text:
conviventium valent, pro ipsa vitae hujus necessitate non negliconviventium valent, pro ipsa vitae hujus necessitate non negligant: in caeteris autem doctrinis quae apud gentes inveniuntur, praeter historiam rerum, vel praeteriti temporis utilium artium corporalium ex
Abbreviated transcription (Latin):
set eciam ĩ cõmutabłia que ĩ cõmutabłia
eẽ ꝯp̃henderit. ac sicasp̃e corpoꝵ usq ad huma¬
nã m̃tẽ ꝑueniẽs cũ ⁊ ip̃aminucabłem i¬
uenerit qͥuod nc̃ docta nũc indocta sit ꝯstitu¬
ta: tam̃ int̾ ĩ ꝯmutabłem supͣ se ueritatem
t mutabłia infra se cet̾a ad uniꝰ dei laudem
atq dilectõm cuncta ꝯu̾tere aquo cucta
ẽẽ cognoscit: doct᷑ uid̾i põt . esse autẽ sipiens
nullomodo: ꝙͣ obrem ur᷑ michi studiosis ⁊ ĩgenio¬
sis adholescentib ⁊ tim̃tibꝰ deum beatamq uitã
querentib salubrit p̃cipi. ut nullas doctͥnas que
capessendam secure seqͥ audeant. s eas sobrie diligẽ¬
tebq diuidicent ⁊ si qͣs ĩuen̾int ab hõib iltutitcll. ͤ
uarias pp̃ diuersas uolũtates ĩstituẽtonũ. ⁊ ignoas
ꝓpt̾ suspitõnes errantiũ maxime si habent ⁊
enent ⁊̃ studiũ a suꝑflus ⁊ luxuriosis hoũimi

Expanded text:
sed etiam incommutabilia, quae incommutabilia sed etiam incommutabilia, quae incommutabilia esse comprehenderit; ac sic a specie corporum usque ad humanam mentem perueniens, cum et ipsam mutabilem inuenerit, quod nunc docta, nunc indocta sit, constituta tamen inter incommutabilem supra se ueritatem et mutabilia infra se cetera ad unius dei laudem atque dilectionem cuncta conuertere, a quo cuncta esse cognoscit,: doctus uideri potest, esse autem sapiens nullo modo. Quam ob rem uidetur mihi studiosis et ingeniosis adulescentius et timentibus deum beatamque uitam quaerentibus salubriter praecipi, ut nullas doctrinas, qud beatam uitam capessendam secure sequi audeant, sed eas sobrie diligenterque diiudicent, et si quas inuenerint ab hominibus institutas, uarias propter diuersam uoluntatem instituentium et ignotas propter suspiciones errantium, maxime si habent etiam ienent etiam studium a superfluis et luxuriosis hominum