comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tem cum dice̾t. mulier quam de disti mͥ seduxit me eua
filii sapĩam redarguiti quod ñ capient̾ egerit. qr po¬
suit serpentem in paradiso. a quo decepta est diabolus
autem benignitatem sp̃c̃ sancti ignorat dum desꝑando
de uenia indelitto maximo perseu̾at .i. in superbia. Uñ
pcalimis. Et emundabor a delicto maximo. Ait beatus
de m̃daci excusatione filius qui patoi obediens est us
ad mortem. De mobediencia sp̃c̃ santtus. de per seu̾ancia
pcc̃i. testimonium profect. Cauendum ꝙͥ est nob̾ qui
culpas nr̃as excusamus. qui sumus iobedientes ⁊ su¬
perbi: ne adu̾sum nos dent hi tres testimonium ĩ celo.
Suꝑiori ñ obediuit saul. neo peperat infi̾oti. s sibi dum
ppłm sibi subiectum accusat. dum se ip̃m excucat dũ
recucat p̾ceptum samuelis. Contra suꝑiorem enim
cium regno qd̃ in passione domini. figuratum noui
mus per serum pontificis cui petrus abscidit auriculã
huic nomen erat malcus quod int̾pretatur rex. Ser¬

Expanded text:
diceret: Mulier quam dedisti mihi, seduxit me . Eva Filii sapientiam redarguit, quod non sapienter egerit, quia posuit serpentem in paradiso a quo decepta est. Diabolus autem benignitatem Spiritus sancti ignorat, dum desperando de venia in delicto maximo perseverat, id est, in superbia. Unde Psalmista: Et emundabor a delicto maximo . Ubi beatus de mendacii excusatione; Filius, qui est Patri obediens usque ad mortem , de inobedientia; Spiritus sanctus, de perseverantia peccati testimonium proferunt. Cavendum igitur nobis est, qui culpas nostras excusamus, qui sumus inobedientes et superbi, ne adversum nos dent hi tres testimonium in coelo. Superiori non obedivit Saul, nec pepercit inferiori, sed sibi, dum populum sibi subjectum accusat, dum seipsum excusat et recusat praeceptum Samuelis. Contra superiorem enim tium regno. Quod in Passione Domini figuratum novimus esse per servum pontificis, cui Petrus abscidit auriculam, huic nomen erat Malchus , quod interpretatur rex. Ser
Abbreviated transcription (Latin):
s concedimus. Si autem locus aut paupertas nega
nr̃i abhorreat abstinentiam: que de omnib aborum
gñib. solum carnus exoludit usum᷑ cet̾a uero ꝯcedit
ac benigne subminstrat. In his ciboꝵ gñĩb: que ncͣ¬
tati frm̃ baita fore diximus. t̾a sunt obsu̾anda .i. ma
dus mensura ⁊ num̾us. M odus ut mod̾ate ut amur
appoĩtis mensura ut appoĩta sustentationi non de¬
lectationi sufficiant nui̾is ut ex aliquo appoĩtoꝵ
reficiantui: ne abstinentia nimia oaro afflcta de fi¬
ciate aut saturtate lirxurietur. In mensura de bet essee¬
quillitas. ñ ciuantitatis s sufficienciẽ. Unde beatus augꝰ.¬

Expanded text:
sed concedimus. Si autem locus aut paupertas quod sed concedimus. Si autem locus aut paupertas quod i propositi abhorreat abstinentiam, quae de omnibus ciborum generibus solum carnis excludit visum, caetera vero concedit, et benigne subministrat. In iis ciborum generibus, quae ntati fratrum licita esse diximus, tria sunt observanda, id est, modus, mensura et numerus: modus, ut moderate utantur appositis; mensura, ut apposita sustentatione non delectationi sufficiant; numerus, ut ex aliquo appositorum reficiantur, ne abstinentia nimia caro afflicta deficiat, aut saturitate luxurietur. In mensura debet esse aequalitas, non quantitatis, sed sufficientiae. Unde beatus Aug
Abbreviated transcription (Latin):
ideo cauendum est nobis ne siat ille per escam
comedamus .s. ⁊ cibi spẽs. hora. ⁊ mensura. ne illicitum
aut extͣhoram. aut extͣ mensuram aliquid sumamꝰ.
ceptum domini. frangit ionathas. ꝙ obseruabat mul¬
titudo pp. decipitur ispł. in saturitate cibi. Sic igitur
trans gressio munit expulsionem. negligenta uoti ꝯ¬
munis maledittionem: saturitas mortem. In his fr̃co¬
tidie decipinunt dum murimurantes indiscoetor cum
toꝵ trausgredimur: ⁊ qd̃ ꝯmiunit̾ a frĩb tenetur
negligenter obseruamus. Nunc autem tnͣseamus
ad ea que necessitati fr̃m. mediocritas concedit hũdã
seu lacte. ñ sanguine pulmenta eoꝵ condiantur a
carnib abstineant nisi aut necessitate. aut dispñ¬
satione extͣ conuentum alicui concedatur. uino lice
at frib uti in conuentu. s tamen uitam dum nob̃¬
sũmoꝑe credimus ẽẽ qd̃ cum uecundia dicturi sumus.¬
sol quasi ex debito requiratur. Non enim ꝑmittimꝰ

Expanded text:
ideo cavendum nobis est, ne sicut ille per escam ideo cavendum nobis est, ne sicut ille per escam comedamus, scilicet cibi species, hora et mensura, ne illicitum, aut extra horam, aut ultra mensuram aliquid sumamus.aeceptum Domini; frangit Jonathas quod observabat multitudo populi; decipitur Israel in saturitate cibi. Sic igitur transgressio meruit expulsionem; negligentia voti communis maledictionem; saturitas mortem. In his, fratres, quotidie decipimur, dum murmurantes in deserto cum Itorum transgredimur, et quod communiter a fratribus tenetur, negligenter observamus. Nunc transeamus ad ea quae necessitati fratrum mediocritas concedit habendaseu lacte non sagimine eorum pulmenta condiantur. A carnibus abstineant, nisi aut necessitate, aut dispensatione extra conventum alicubi concedatur. Vino liceat uti fratribus in conventu, sed tamen vitandum summopesolet, quasi ex debito requiratur. Non enim promittimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ces. nec more pͥncipum militib dominentur: sed
oppiessis subueniant. ⁊ panperum fr̃m mĩstrente
obseqiuiis. ¶Quatuor sunt in reb possessis ob¬
seruanda .s. uelicita in iuste acquiramus. ai iuste
acquistis. illiate ꝑfõuamur: ne nilta ꝙͣuis licta.
possideamus. aut lecita illicite de fendarus Male enĩ
acciuirere. aut uti acquisitisͤ de licito facit illicitum:
Multa u̾o posside̾ ꝓpinquum ẽ cupiditati ⁊ sic qnͣdoq
qd̾ nimium diligitur. male defenditur. Duo sunt que
le possidere uolunt id est ꝓdigus ⁊ auarus. unus ut cõ¬
greget. alt̾ ut dissipet. Et duo que possessa defendunt
id est in temꝑantia ⁊ prudencia mundi. Superbra dia¬
bolo olausit celum: gula primo parenti abstulit ꝑadis̃.
auaricia diuiti aꝑuit inf̾num. incemꝑanta u̾o ad huc
corrumpit mundum. ħ omnia super diuitias secuntur
Et enim in duntiis locus uniciĩs. ututum u̾o sedes. hu
militatis autem locus ẽ paupertas. De qua beatus g̾gͥ.¬

Expanded text:
ces, nec more principum militibus dominentur, sed oppressis subveniant, et pauperum fratrum ministrent obsequiis. Quatuor sunt nobis in rebus possessis observanda, scilicet ne licita injuste acquiramus, aut juste acquisitis illicite perfruamur, ne multa quamvis possideamus, aut illicita licite defendamus. Male enim acquirere, aut male uti acquisitis, de licito facit illicitum. Multa vero possidere propinquum est cupiditati, et sic quandoque quod nimium diligitur, male defendi solet. Duo sunt, quae le possidere volunt, id est, prodigus et avarus, unus ut congreget, alter ut dissipet; et duo, quae possessa defendunt, id est, intemperantia et prudentia mundi. Superbia diabolo clausit coelum, gula primo parenti abstulit paradisum, avaritia diviti aperuit infernum, intemperantia vero adhuc corrumpit mundum. Haec omnia, frater, divitias sequuntur. Est enim vitiis locus in divitiis, virtutum vero sedes humilitas, humilitatis autem locus est paupertas. De qua beatus Grego
Abbreviated transcription (Latin):
monachum. Grandis inquit exultatio anime ẽ cũ
paruo contentus fu̾is. mundum hr̃e st̾ pedib ⁊̃ oẽmꝰ
pare. De diu̾sitate uestium a diu̾sis diu̾sa dm̃. Uolũt
enim quidam int̾ purp᷑am. ⁊ saccum. int̾ sericimi
⁊ cilicium. linum ẽẽ medium. Nos autem qui non
sumus de domo regia s de ectłi̾a. in medio lanam lo¬
camus qui nͦ asꝑitate nimia quem quam ꝑurget:¬

Expanded text:
mus: « Grandis, inquit, exsultatio est animae, cum parvo contentus fueris, mundum habere sub pedibus et omnem diversitate vestium a diversis diversa dicuntur. Volunt enim quidam inter purpuram et saccum, inter sericum et cilicium linum esse medium. Nos autem, qui non sumus de domo regia, sed de Ecclesia, in medio lanam locamus; quae nec asperitate nimia quemquam perurget
Abbreviated transcription (Latin):
munstrant. ip̃i autem pleno sr̃flintatis utuntur
modio. Parcitatem p̾dicant subiectis. s ip̃i uolupta¬
tem secuntur Sunt ⁊ alii m̾catous. qui rectis uten¬
tes mensuris. em̃ti nuimꝰ ex sola benignitate isscdr
impendunt. Quib benignitas quoꝵdam p̾latoꝵ
comparatur: qui cum subiectis nccͣia ꝓuideant.Ad¬
dunt eciam qñꝙ minus ꝑfectis aliqua uoluptuo¬
sa ne deficiant ucanur igitur in domo religionis:
mensura discrecionis. ħ est enim mensura q̃ singl̾is
aut si num̾ositatem ferculoꝵ concedas uicium suꝑ¬

Expanded text:
ministrant, ipsi autem pleno superfluitatis utuntur ministrant, ipsi autem pleno superfluitatis utuntur modio. Parcitatem praedicant subjectis, sed ipsi voluptatem sequuntur. Sunt et alii mercatores, qui rectis utentes mensuris ementi munus ex sola benignitate misericorditer impendunt, quibus benignitas quorumdam praelatorum comparatur, qui cum subjectis necessaria provideant, addunt etiam quandoque minus perfectis aliqua voluptuosa, ne deficiant. Utamur igitur in domo religionis mensura discretionis, haec est enim mensura, quae singulaut si numerositatem ferculorum concedas, vitium su
Abbreviated transcription (Latin):
ualetis omnes. ħ equalitas est equalitas non quanti¬
tas. s sufficiencie. Tunc enim res equaliter diuiditur
cum ille qui diuidit ꝓut ciuq opus est singłis parcit᷑.
In ħ multi multociens decipiuntur. cum delicatori alicͥ
usum lantions tibi concessum iud̾int. Non est ĩ qui
⁊ sic contingit detestanda ꝑu̾sitas ut in monasterio
nͥ quautum possunt fiunt duites laboriosi fiant
pauꝑes delicati. Hii mensuram q̃runt uoluptatis non
⁊ ementes hẽturr per sumlitudinem potest assignari
Auaricie mensura est nima parcitas. Mensura uero
uoluptatis suꝑfluitas mensura dispensationis benig¬
nitas. mensura necessitatis sufficiens equalitas. Aua¬
ricra subtrishit necessitati: uoluptas excedit necessi¬
tatem. dispensatio necessitati miscd̾iter addit: ne¬
cessitas debitum indigentie requirit. Solent m̾cato
distribuunt que minor est alt̾a nero qua ementes
inensurautentes. ninue parcitatis ussculo subiectis

Expanded text:
aletis. » Haec aequalitas est non quantitatis, sed sufficientiae. Tunc enim res aequaliter dividitur, cum ille, qui dividit, prout cuique opus est, singulis partitur. In hoc multi multoties decipiuntur, cum delicatiori alicui usum cibi lautioris concessum viderint. « Non est, inquit,  Augustinus, detestanda perversitas, ut in monasterio ubi, quantum possunt, fiunt divites laboriosi, fiant pauperes delicati. Hi mensuram quaerunt voluptatis, nonet vendentes habetur, per similitudinem potest assignari. Avaritiae mensura est nimia parcitas, mensura vero voluptatis superfluitas, mensura dispensationis, benignitas, mensura necessitatis, sufficiens aequalitas. Avaritia subtrahit necessitati, voluptas excedit nenecessitatem, dispensatio necessitati misericorditer addit, necessitas debitum indigentiae requirit. Solent mercatodistribuunt, quae minor est; altera vero, qua ementes ae et voluptatis mensura utentes, nimiae parcitatis vasculo subjectis
Abbreviated transcription (Latin):
fluitats incurras. In dieb igitur ieiumoꝵ duo scr¬
preter autem ħ sunt ⁊ illia pietatis fercula q̃ ad
prelatoꝵ dispensationem pertinent licet enim p̾¬
latis pieter ħ q̃ cc̃cessasunt aut frĩb gn̾aliter lu
nignitate transmute̾ neo tameneis iniustum
uidi deb quos feat aliqua consuetudo fortiores .
siminꝰ pati ualentib siue iłł qui ninum patiunt᷑
iborem aliquociens pietas magistri prouideat¬

Expanded text:
fluitatis incurras. « In diebus igitur jejuniorum, duo ferPraeter haec autem sunt et alia pietatis fercula, quae ad praelatorum dispensationem pertinent, licet enim praelatis praeter haec, quae concessa sunt, aut fratribus generaliter, aunignitate transmittere, nec tamen eis injustum videri debet, quos fecit aliqua consuetudo fortiores, si minus pati valentibus, sive illis, qui nimium patiuntur laborem, aliquoties pietas magistri provideat
Abbreviated transcription (Latin):
erit ilł. qui in labore hominum ñ sunt᷑. Ip̃i nõ
flagellabuntur leuib penis. s tormentis grauiorib
cruciabuntur. Quid añ dicam de his. qui nagiet a¬
osi uacantes fabulis mundantes agmine u̾boꝵ fr̃ib
labori manuũ statutis. horis instantib subsannã
cam ambłantib: ad chessalonicenses. scribit apłi di¬
cens. Denintiamus uobis in nomine dominie u subtͣ

Expanded text:
erit illis, qui in labore hominum non sunt? Ipsi non flagellabuntur levibus poenis, sed tormentis gravioribus cruciabuntur. Quid autem dicam de eis, qui vagi et otiosi vacantes fabulis, et inundantes animae verborum fratribus labori manuum statutis horis instantibus subsannancam ambulantibus, ad Thessalonicenses scribit Apostolus dicens: Denuntiamus vobis, fratres, in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
bos in agro. quam in pariete. hic saciant occłos uidẽ¬
do: ibi laborant necessitati subueniendo. hospitum
duas domos cẽ uolumus. unam que frĩb qui reli¬
gionis hĩtum gerunt sine eciani quib dam ꝑsonis
sołanum. quos abbĩs seu fõm ꝓrudentia ibidem sus¬
cipiendos decreu̾it deputetur. eliam u̾o domum re¬
mociorem illis suscipiendis uolumus ẽẽ. deputatã
qui lingua uel hĩtu claustralium pacem turbare pͥ¬
sunt. Sio igitur sunt tria seruanda in edificĩs. id est
positio. dispoĩtio. ⁊ compositie. ut positione sua re¬
moucantur a scl̾arib. dispositiono u̾o sołaros remo¬
ueante compositione autem ne superflua sint sed
lacus nutͥendis piscib aptos. frib concedirus bi¬
bere. ħ̃ enim uittui necessaria prebent. Docunas no
ñ recipiant nisi de illis quos incolunt agris. Non
uillas. ñ carum redditus: non iura in foro ñ tello¬
nei nũmos. non transeuntium mercatoꝵ. ut ita

Expanded text:
bos in agro, quam in pariete. Hic satiant oculos videnbos in agro, quam in pariete. Hic satiant oculos videndo, ibi laborant necessitati subveniendo. Hospitum domus duas esse volumus: unam, quae fratribus qui religionis habitum gerunt, sive etiam quibusdam personis saecularium quos abbatis, seu fratrum providentia ibidem suscipiendos decreverit deputetur; aliam vero domum remotiorem illis suscipiendis volumus esse deputatam, qui lingua vel habitu claustralium pacem turbare possunt. Sic igitur servanda sunt tria in aedificiis, id est, positio, dispositio, compositio: ut positione sua removeantur a saecularibus, dispositione vero saeculares removeant, compositione non superflua sint sed lacus nutriendis piscibus aptos, fratribus haec enim victui necessaria praebent. Decimas vero non recipiant, nisi de illis quos incolunt agris, non villas, non earum reditus, non jura fori, non telonei nummos, non transeuntium mercatorum labori
Abbreviated transcription (Latin):
gruum nobis indr̃ edificium fr̃m extra cohĩtatio¬
nem scłarium debere constiui. ne silentium claustͥ.
siuo dormitorii quies tumltuãtis popłi strepitu.
conturbetur. ne dum lingua tacet. respondeat
aĩus. uel dum corpus quietem recipit animus sit
inquietus. Edificia fr̃m non suꝑflira suit. s hũi¬
lia: ñ uoluptuosa. s honesta. utilis est lapis ĩstruc¬
tura: s quid prodest in lapide celatia: btilis fuit¬
ħ in constructione templi: erat enim forma signifi¬
cationis ⁊ exempli. Legatur genesis in libro. non
in parietẽ. Uestitur eua in pariete: pauper autem
iuxta parietem nudus accubat. Datur ade tunica
pellicea. frm u̾o musltitudo os artatur hyemali mo¬
lestia. Liceat ħ si cui licitum fore debeat. ilł qui ĩ ur¬
bib aut in uicis morantur. ad quos confluit freqũ¬
tia᷑ ut simplicitas eoꝵ detincatur delectatõe pictu¬
re. qui ñ delectantur subtilitate scripture. Nob̾ aũ
qui solitudine delectanur utilior est equus aut

Expanded text:
r nobis aedificia fratrum extra cohabitationem saecularium debere constitui, ne silentium claustri, sive dormitorii quies tumultuantis populi strepitu conturbetur; ne, dum lingua tacet, respondeat cor, vel, dum corpus quietem recipit, animus sit inquietus. Aedificia fratrum non superflua sint, sed humilia; non voluptuosa, sed honesta. Utilis est lapis in structura, sed quid prodest in lapide, caelatura? Utile hoc fuit in constructione templi, erat enim forma significationis et exempli. Legatur Genesis in libro, non in pariete. Vestitur Eva in pariete, pauper autem juxta parietem nudus accubat. Datur Adae tunica pellicea, fratrum vero multitudo coarctatur hiemali molestia. Liceat hoc si cui licitum esse debeat illis, qui in urbibus aut in vicis morantur, ad quos confluit populi frequentia, ut simplicitas eorum teneatur delectatione picturae, qui non delectantur subtilitate Scripturae. Nobis autem, qui solitudine delectamur, utilior est equus, aut
Abbreviated transcription (Latin):
accendit eg̾ssum. nec ing̾ssum fature consid̾at: Audit
nuncios mortis ⁊ credere ñ uislt eis. Tres sunt enĩ mui¬
ciĩ mortis. casus. infirinitas. senectus. Casus dubra in¬
firmitas grauia: senectus certa nunciat. Casus nutu
ciat mortem latentem infirmuitas apparentem. senec¬
tus p̾sentem. Ex incertitudine mortas tĩmor. ex ĩ fir¬
mitatis grauitate dolor ex certitudine senectutis nõ
obstinatio. s afflictio ⁊ humilitas secu deberet. sed
forsitan fumcłis triplex quoligatur senex difficilerũ¬
pitur. Triplex funculus ẽ prane consuetudĩs usus.
qui ex trib conficitur quando meditatio sermoni c̾¬
tur. Dum enim a puericia in mente senis. per cogita¬
cionem semitam fec̾it. uoluptas. in smone uanitas.
in oꝑe pers̾sitas. quid aliud agitur nisi qd̾ in ꝯsue¬
tudinem. quasi in finem. ħ tria torq̃antur: Est aũt
laq̃us infume dulcedo temporał in consuetudine cir¬

Expanded text:
attendit egressum, nec ingressum futurae considerat; audit attendit egressum, nec ingressum futurae considerat; audit nuntios mortis, et credere non vult eis. Tres sunt enim nuntii mortis: casus, infirmitas, senectus. Casus dubia, infirmitas gravia, senectus certa denuntiat. Casus mortem denuntiat latentem, infirmitas apparentem, senectus praesentem. Ex incertitudine mortis timor, ex infirmitatis gravitate dolor, ex certitobstinatio, sed humilitas et afflictio sequi deberet; sed forsitan funiculus triplex, quo ligatur senex, non facile rumpitur . Triplex funiculus pravae consuetudinis est usus, qui ex tribus conficitur, quando meditatio sermoni, setur. Dum enim a pueritia in mente senis per cogitationem semitam fecerit voluptas, in sermone vanitas, in opere perversitas, quid aliud agitur, nisi quod in consuetudinem haec tria torqueantur? Est autem laqueus in fune, dulcedo temporalis in consuetudine: cir
Abbreviated transcription (Latin):
lat contemplationi s eciam lahori. Sic eciam ia cob
cum rachel ⁊ lya reu̾titur ad prĩam: sic marie ⁊ mar¬
the. precib lazarus adiunatur ad uitam. Cum ra¬
chel ⁊ lỹa iacob reu̾titur. quando aliciuis desid̾io bñ
oꝑandi gradiens. actiue ⁊ contemplatiue uite sa¬
suscitatur: qñ aliquis hĩc bonis oꝑib. hinc lacruis
a morte lib̾atur pcr̃. Nemo igitur a labore excusa¬
tur non pu̾i. non senes: non iuuenes. Sola tamen
snuentus portat pondus diei ⁊ estus. Portat mat̾i¬
aliter pondus baboris ⁊ estũ solis: portat moraliter
pondus carnee fragilitatis sustinet estũ libidinis.
labore igitur manuum ad ichilatur pondus temp¬
tatiomim. ocio multiplicatur temptatio. Laboreca¬
ro affligitur. ocio nutritur. Inuenis autem in ocio
qͣr iunencus sine ugo. quidum ñ tenet᷑ obedience:
uinculo. in equalitate fĩne societatis. qdi bos lascinẽs
huiuo poĩtus. foris spectat. nec tamen inte presentis

Expanded text:
bat contemplationi, sed etiam labori ; sic etiam Jacob bat contemplationi, sed etiam labori ; sic etiam Jacob cum Lia et Rachel revertitur in patriam ; sic Mariae et Marthae precibus adjuvatur Lazarus ad vitam . Cum Rachel et Lia Jacob revertitur, quando aliquis desiderio bene operandi gradiens, activae et contemplativae vitae sosuscitatur, quando aliquis hinc bonis operibus, in lacrymis a morte peccati liberatur. Nemo igitur a labore excusatur, non pueri, non juvenes, non senes, sola tamen juventus portat pondus diei et aestus, portat materialiter pondus laboris et aestum solis, portat moraliter pondus carneae fragilitatis, sustinet aestum libidinis. Labore igitur manuum annihilatur pondus tentationum, otio multiplicatur tentatio, labore caro affligitur, otio nutritur. Juvenis autem in otio, quasi juvencus sine jugo, qui dum non tenetur obedientiae vinculo, in aequalitate fraternae societatis, quasi bos lasciviens, jus positus foris spectat, nec tamen vitae praesentis
Abbreviated transcription (Latin):
asino uirga . s. ⁊ onis. uirga correctionis. ⁊ onus labous.
Iutꝰ iurgam siquid̾ ⁊ onus non est ociĩ locus. laboret gͥ
homo int̾ior ⁊ extioi ne dicatur eis Elud hio statis
tota die ociosi. Tota die oriosi stant: qui omni tempore
uite suc cessantes a bono oꝑe in foro uane głe torpñtes
perseu̾ant. Audiant tamen prelati cãm ocii. Nemo
conduc̾e̾nt. Ad quirandum forsitan honorem: non ad
laborem ad curiam: non ad uincam. Ibi agitur de põ¬
d̾e pecunie. ñ de qurantitate cislpe: de cxaminatõe argñti
ñ de purgatione pcc̃i. Sunt tamen boni prelati qͥ oꝑa¬
rios ad laborem conducunt. u̾bo enim docent. et exem¬
plo precedunt. Ad hunc laborem du̾si ueniunt .i. pu̾i
⁊ meridie: Mane pu̾i. meridie iuuenes uespere senes.
Mane maurꝰ meridie paulus. ues ꝑe gencanus. hͥ lar¬
ge accepimus iuuentem .i. non solum adolescenciant
ctate pauslus uolens redim̾e̾ tempus: ñ solum ĩ sta¬

Expanded text:
asino, virga scillcet et onus, virga correctionis et onus laboris. asino, virga scillcet et onus, virga correctionis et onus laboris. Inter virgam siquidem et onus, non est otio locus . Laboret igitur homo interior et exterior, ne dicatur eis: Quid hic statis tota die otiosi? Tota die otiosi stant, qui omni tempore vitae suae cessantes a bono opere, in foro vanae gloriae torpentes perseverant. Audiant tamen praelati causam otii. Nemo, conducerent? Ad quaerendum forsitan honorem non ad laborem, ad curiam non ad vineam. Ibi agitur de pondere pecuniae, non de quantitate; culpae de examinatione argenti, non de purgatione peccati. Sunt tamen boni praelati, qui operarios ad laborem conducunt, verbo enim docent, et exemplo praecedunt. Ad hunc laborem diversi veniunt, id est pueri, e, et mane, et meridie. Mane pueri, meridie juvenes, vespere senes; mane Maurus, meridie Paulus, vespere Gentianus. Hic large accipimus juventutem, ut non tantum adolescentiam, n solum insta
Abbreviated transcription (Latin):
asino: ego ⁊ puer cum adorai̾imuis. reu̾temur ad uos
Pueri sunt pueriles sensus aĩmi qui cum a sino ex¬
pectant qui tarditatem semper amant. Duo ẽẽ dicunt᷑
paleas leuitatis. Abralam u̾o qui int̾pietatur inul
tarum gentum pr̃ .i. animus genitor multarum co¬
gitationum accendit cum pu̾o .i. cum corde puro. por¬
tans ignem it gladium in manib. Per ignem caxitatẽ
per gladium predicationis u̾bum intelligimus poetat
igitur ignem ⁊ gladium in manib. qui quod amat.
⁊ qd̾ predicat implet oꝑib Ego inquit ⁊ puerͥ reuer¬
temur ad uos. Necesse est enim ut ambo redeant. id
est uis tõnis ⁊ puritas mentis. ñ reu̾tantur ad agẽ¬
dam curam carnis. non in desid̾iͣs. s in necessariis. sẽꝑ
enimcaro querit affluenciam cibi. lib̾tatem ocii. Neces¬
saria u̾o impendenda sunt. non subtrahenda. S ne ua¬
ce ocio dum impenditur cib. sequantur q̃ ꝯueniunt

Expanded text:
asino, ego et puer cum adoraverimus, revertemur ad vos asino, ego et puer cum adoraverimus, revertemur ad vos . Pueri sunt pueriles sensus animi, qui cum asino exspectant, quia tarditatem semper amant. Duo dicuntur essepaleas levitatis. Abraham vero, qui interpretatur pater multarum gentium, id est animus genitor multarum cogitationum, ascendit cum puero, id est cum corde puro, portans ignem et gladium in manibus. Per ignem, charitatem; per gladium, praedicationis verbum intelligimus: portat igitur ignem et gladium in manibus, qui quod amat et quod praedicat, implet operibus. Ego, inquit, et puer revertemur ad vos. Necesse est, ut ambo redeant, id est vis rationis et puritas mentis, ut revertantur ad agendam curam carnis, non in desideriis, sed in necessariis. Semper enim caro quaerit affluentiam cibi, libertatem otii. Necessaria vero impendenda sunt, non subtrahenda. Sed, ne vacet otio, dum impenditur cibus, sequantur quae conveniunt
Abbreviated transcription (Latin):
tur ocio. contemplacio curiositate reuocatur. ⁊ sic fit
qñq ut mens ociosa uoluptate torpescat. Cum gͥ hõ
int̾ior iacet in lectulo uoluptatis dum somno tor¬
pescit mercie. ⁊ somniis deluditur curiositatis ꝯuo¬
cat. ⁊ hortatur ext̾iorem ut inclinet aurem tumori¬
b. loqiuatur uana mollib induatur mane comedat
gallicenc t̾ minet lectionom. euntib dormitum: sur¬
gentes ad uigilias obuiant fr̃es uigilantib illic dor¬
miunt redeuntib surgunt. s melius foesitan esset.
si nichil dic̾e̾nt. quan si subtrattis sillabis aut dic¬
tionib oscitando. psalmos decantarent ħ est tardi¬
tas ociosoꝵ qui nich oꝑantur ad horam̃. sed semꝑ
comitantur moram. hii sunt qui expectant cum
asino nec ascendunt cum y̾saas in montem portãtes
palcas ⁊ stimulum que ad asinum ꝑtinent. nõ ig¬
nem ⁊ gladium. que pertinent ad sacrificium. Ait
eniin abraham ad pueros suios. Eipettaie hic cũ

Expanded text:
conturbatur, contemplatio curiositate revocatur, et sic fit conturbatur, contemplatio curiositate revocatur, et sic fit quandoque, ut mens otiosa voluptate torpescat. Cum igitur homo interior jacet in lectulo voluptatis, dum somno torpescit inertiae, et somniis deluditur curiositatis, convocat et hortatur exteriorem, ut inclinet aurem rumoribus, loquatur vana, mollibus induatur, mane comedat, gallus coenae terminet lectionem, euntibus dormitum surgentes ad vigilias obvient fratres, vigilantibus illis dormiant, redeuntibus surgant. Sed melius forsitan esset, si nihil dicerent, quam si subtractis syllabis, aut dictionibus, oscitando psalmos decantarent. Haec est tarditas otiosorum, qui nihil operantur ad horam, sed semper comitantur moram. Hi sunt, qui exspectant cum asino, nec ascendunt cum Isaac in montem, portantes paleas et stimulum, quae ad asinum pertinent, non ignem et gladium quae pertinent ad sacrificium. Ait enim Abraham ad pueros suos: Exspectate hic cum
Abbreviated transcription (Latin):
extioris. lislor int̾ioris. labor sciencie: labor ext̾ioris exer
discipline exercitii ⁊ doctrine. In pucricia labor discipline.
in puericia discat que didicit in iuuentute ad usum du¬
contempło̾nis: ut si quid per obliuionem sub nube du¬
bitationis. Lateat oscurum. fiat cogitatione liciuidum.
medicatione liquidius. contemplatione liquidissimũ
Cum enim aliꝙ de celestib offert memoria menti. pͥus
qͣi confusum ĩ cogitatione cernitur: post ca uͦ medita¬
tione discernitur. ad ultimum u̾o contemplatione di¬
noscitur Accenditur ergo consid̾atione cogitatio inflã¬
uratur discretione medidatio illuminatur cognitõne
contemplatio. Est enim cogitatio in mente. quasi sumꝰ
in igne. meditatio quasi flamina cum fumo: ꝗtem¬
platio ut ignis cum flamina absq fumo. Cũ autem
mens ad consid̾anda celestia laborat tunc cogitatõ oo¬
cupatione temꝑalium impeditur. meditatio contͣha

Expanded text:
exterioris. Labor interioris hominis labor scientiae, labor exterioris exercexterioris. Labor interioris hominis labor scientiae, labor exterioris exercdisciplinae, et exercitii, atque doctrinae. In pueritia est labor disciplinae,in pueritia discat; qui didicit, in juventute ad usum ducontemplationis; ut, si quid per oblivionem sub nube dubitationis latet obscurum, fiat cogitatione liquidum, meditatione liquidius, contemplatione liquidissimum. Cum enim aliquid de coelestibus offert memoria menti, prius quasi confusum in cogitatione cernitur, postea meditatione discernitur, ad ultimum vero contemplatione dignoscitur. Accenditur ergo consideratione cogitatio, inflammatur discretione meditatio, illuminatur cognitione contemplatio. Est enim cogiin igne; meditatio, quasi flamma cum fumo; contemplatio, ignis cum flamma sine fumo. Cum autem mens ad consideranda coelestia laborat, tunc cogitatio occupatione temporalium impeditur, meditatio otio
Abbreviated transcription (Latin):
ra abscond̾unt partem subs̃ isti uero negociis incũ¬
bunt acquirende pecunie. ħ est obediencia cũ symo¬
nia. Est ⁊ alia spẽs mobediencie. que tamen obedien¬
cia uocatur de qua dicitiui Elna obedisti noci uxoris
tue plus quam mee maledicta tba in operetuo. Elua
tuor sunt uoces.ẜ uxoris. mundi. diaboli et dei. Au¬
dram inquit quid laquatur in me dominus deus.
nunꝙ̾e loquatur diabolus minꝙͥ lacmatur ceno aut
des bonitas uoa igitur uxoris obediunt qui carnis sug¬
ei creatoris obediunt. Est autem creatoris nox ad sub¬
male oꝑantib obedire iussit. ut sic ingrediaris. ⁊ egre¬
diaris cum dd̾ sub saule. ⁊ eundem honores licet reꝓ
bum cum samuele. In obedientes igitur ⁊ suꝑbos se esse
testantur qui p̾latis licet ꝑn̾sis. non obediunt et eos
ñ reu̾antur. Nec tamen bouis obedias in malis. neo
labor ⁊ ocium int̾ioris hominis: est labor et ociũ

Expanded text:
ra absconderunt partem substantiae, isti vero negotii incumra absconderunt partem substantiae, isti vero negotii incumbunt acquirendae pecuniae. Haec est obedientia cum Simonia. Est et alia species inobedientiae, quae tamen obedientia vocatur, de qua dicitur: Quia obedisti voci uxoris tuae plus quam meae, maledicta terra in opere scilicet uxoris, mundi, diaboli et Dei. Audiam igitur quid loquatur in me Dominus Deus quid loquatur diabolus, non quid loquatur caro, aut eatoris. Voci igitur uxoris obediunt, qui carnis delci Dei obediunt. Est autem Creatoris vox dmale operantibus obedire jussit , ut ingrediaris et egrediaris cum Dbum cum Samuele . Inobedientes igitur et superbos seipsos esse testantur, qui praelatis licet perversis non obediunt, et eos non venerantur. Nec bonis tamen obedias in malo, nec labor et otium interioris hominis, est labor et otium
Abbreviated transcription (Latin):
non quia hũndat frĩb sed quia piscib placet quta
habundat famulis ⁊ fabulis. placet quia solus cunc¬
ta possidet. ⁊ sic fit ut uocetur obediencia cum nõ fit
hano obedienciam multi desid̾ant: ut extͣ obedienciã
fr̃m. simulationis ingenio. ut quod minus axilio pa
simulationis ingenio possit adipisci. ħ autem obedi¬
encia que conceditur aliqui. parentum exattione.
seu fr̃m seductoria exhortatione uel eciam boĩ operis
simulatoria ostensione obediencie nomen ht̃. sed re
caret. Ad hano eciam obedienciam aliis modis perue¬
nitur. ut qd̃ illis trib p̾cedentib ñ potest. ꝓmissione
mun̾is optineatur. Sic ad huc cum petro symõ ma¬
gus moratur in eccłia moratur ⁊ saphira cũ ana¬
nia. Pet petrum boni prelati. pet symonem. ananiã.
et saphiram. mali subditi designantur. uoluit sy¬
mon em̾e gr̃am. isti obediençiam. Ananias ⁊ sapħi¬

Expanded text:
non quia abundet fratribus, sed piscibus. Placet, quia non quia abundet fratribus, sed piscibus. Placet, quia famulis abundat et fabulis. Placet, quia solus cuncta possidet; et sic fit, ut vocetur obedientia cum non sit. Hanc obedientiam multi desiderant ut extra obedientiam fratrum, simulationis ingenio, ut quod minus parentum, m simulationis ingenio possit adispici. Haec autem obedientia, quae conceditur alicui, parentum exactione, seu fratrum seductoria exhortatione, vel etiam boni operis simulatoria ostensione, obedientiae nomen habet, sed re caret. Ad hanc etiam obedientiam aliis modis pervenitur, ut quod illis tribus praecedentibus non potest, promissione muneris obtineatur. Sic adhuc cum Petro Simon Magus moratur in Ecclesia, et Saphira cum Anania ; per Petrum boni praelati; per Simonem, Ananiam et Saphiram mali subjecti designantur. Voluit emere Simon gratiam, isti obedientiam. Ananias et Saphi
Abbreviated transcription (Latin):
discipline. Est autem tumor moslis. cum mens ĩ flata
delectatur uoluptuosis: dum sectatur orium. sommo¬
lentia torpescit. Ex his igitur languor auime nascit᷑.
quando duricra obstinationis p̾ssa. uel mollicie disso¬
luta nĩs suꝑbra nicħ oꝑatur assumit ꝯͥ mobediencia
qñq nomenͣ obediencie᷑ ut solo nomine gle̾tur. Sed
quia obediencia multis dr̃. expedit ut sermo de ea hĩ¬
tus altius ordinatur. Imponitur enim nomen obedi¬
encie precepto. frõ ⁊ litor ut designet quod precipitur
monstet qd̃ agitur. nominet locum in quo qͥs morat᷑.
De p̾cepto enim dĩ: in iungit ei obedienciam de fc̃o
compleuit eam. de loco apud illam moratur obediẽ¬
ciam cum aliquam remotam curiam seruat. Pma
facilis. secunda grauis. t̾cia ad utrumq se ht̃. Leue
est enim precipere. s grauc est adimplere. Locus u̾o
aliquando placet aliqu̾ displicet. Placet quib dam

Expanded text:
disciplinae. Est autem tumor mollis, cum mens inflata disciplinae. Est autem tumor mollis, cum mens inflata delectatur voluptuosis; cum sectatur otium, somnolentia torpescit. Ex his igitur languor animae nascitur, quando duritia obstinationis pressa, vel mollitie dissoluta, mens superba nihil operatur. Assumit sibi inobedientia quandoque nomen obedientiae, ut solo nomine glorietur. Sed quia obedientia multis modis dicitur, expedit ut sermo de ea habitus altius repetatur. Imponitur enim nomen obedientiae, praecepto, facto et loco, ut designet quod praecipitur, monstret quod agitur, nominet locum in quo quis moratur. De praecepto enim dicitur, injungit ei obedientiam; de facto, complevit eam; de loco, apud illam moratur obedientia, cum aliquam remotam servat villam aut cortem. Prima est facilis, secunda gravis, tertia ad utrumque se habet. Leve enim est praecipere, sed labor est implere. Locus vero aliquando placet, aliquando displicet. Placet quibusdam,
Abbreviated transcription (Latin):
Morb in obediencie languor ẽ aĩc. Qui enim operariꝰ
non uult ⁊ potest: uiuit s languet. uiuit potestate
languet uolũtateħ morbo primus homo languit qui
cum uiueret potestate. et sanus eẽt uoluntate bona.
bestiic t̾re p̃̾poĩtus fuit: pet mobediencie u̾o culpã suꝑ¬
positus. ⁊ ninc muscis ⁊ culitib ꝑ posteros seruit.
Qñ uifirmitas carius a dunatur ẽ tumorem. con¬
tingit cm̃ꝙ ut gen̾et languorem. Mens enim car¬
nalis. per tumorem suꝑbie. nncurrit sepissime lan¬
guorem mobediencie. Due enim sunt timoris spẽs du¬
ricia uidł. ⁊ mollis. Duricia tumoris in carne est obsti¬
natio carnalium in conu̾satione. ħ autemtͥb modis
mecłi solet. emplaustro uidł ⁊ uugunto. ⁊ ferro id ẽ
exemplo bom oꝑis. u̾bo ⁊ momitionis. disciplina corr᷑¬
tionis. Cum enim ulcus ñ enuttit per confessionẽ¬
saniẽ. uel ex cõmonitione ñ ꝓmutit erñdatõnem.
restat ut ferri recipiat incisionem id est correptoẽm

Expanded text:
est animae. Qui enim operari non vult et potest, vivit, sed languet. Vivit potestate, sed languet voluntate. Hoc morbo primus homo languit, qui cum viveret potestate, et sanus esset voluntate, bestiis terrae praepositus fuit, per inobedientiae vero culpam suppositus, etiam nunc muscis, et culicibus per posteros servit. Quando infirmitas carnis adunatur in tumorem, contingit quandoque ut generet languorem. Mens enim carnalis per tumorem superbiae incurrit saepissime languorem inobedientiae. Duae autem sunt tumoris species, duri videlicet et mollis. Duritia tumoris in carne, est obstinatio carmederi solet: emplastro scilicet, unguento, et ferro, id est exemplo boni operis, verbo commonitionis, disciplina corretionis. Cum enim mens non emittit saniem per confessionem, vel ex commonitione non promittit emendationem, restat ut ferri recipiat incisionem, id est, correptionem
Abbreviated transcription (Latin):
ut pio labre dentur necessaria: s pro labore tem¬
porali quies et̾na promittitur ⁊ datur. Dat satis
ut diximuis. duob enimut diximus modus ĩdig
humana conditio: uno quo natura deficit. alio
dat enim quo natura caleat ⁊ quo conualeatr
⁊ ħ sufficit nature. DIon enim ad ħ ut satis¬
fiat humane nec color. s calor uon delectatiosed
sustũtatio nature. queritur. Dat igitur mediocritas
satis. ⁊ dat gratis. Mediocritas est quasi uia plana
in qua nec celsitudo diuiciarum lapsum minat᷑
ascendentib. ne ꝓfunditas egestatis. oadentib res¬
gendi spem negat ħ est uia regia de qua dicit dñs
ad moysen: ut inced̾e̾t uia regia neo declinaret a
dextris siue a sinstris. Tres sunt uie. et tres quigͣ¬
diuntur per illasi egestas. mediocritas. diuicie pau¬
per mediocris ⁊ diues. Mediocritas est uia media c̃
teuenda est. qr ducit ad auitatem sumimi regis.

Expanded text:
ut pro labore dentur necessaria, sed pro labore temut pro labore dentur necessaria, sed pro labore temporali quies aeterna promittitur et datur. Dat satis, ut diximus. Duobus enim, ut diximus, modis egena est humana conditio, uno quo natura deficit, alterDat enim quo natura caleat, et quo convaleat, et hoc sufficit naturae. Non enim ad hoc ut satisfiat humanae natuturae, color sed calor, non delectatio sed sustentatio naturae quaeritur. Dat igitur mediocritas satis, et dat gratis. Mediocritas est quasi via plana, in qua nec celsitudo divitiarum lapsum minatur ascendentibus, nec profunditas egestatis cadentibus resurgendi spem negat. Haec est via regia, de qua dicit Dominus ad Moysen, ut incederet via regia, nec declinaret a dextris sive a sinistris . Tres sunt viae, et tres sunt qui gradiuntur per illas, egestas, mediocritas, divitiae; pauper, mediocris et dives. Mediocritas est via media, quae tenenda est, quae ducit ad civitatem summi regis,
Abbreviated transcription (Latin):
abiectionis pͥstine obliuiscuntur genus suum
erubescunt ꝓpͥo nomine uolunt appellari amãt
nomina dignitatum. Si uocentur abbẽs si pͥores
retit in uultu signa consciencie ⁊ sic nunciat ani¬
uius quid optet huĩmodi pauperib ñ ꝓmittit
xp̃s regnum. s inf̾luuim. Sunt tamen aliĩ qui
ex paupertate ad ecclłiam uencrunt. quib dicẽt᷑¬
n necessaria. ex humilitate putant eẽ superflua:
ri uilib cibis arbitrantur uicium nulli equales
esse ex debito cunctis seruire estimant. aliqnͣtulũ
bonas erusbescunt uestes hr̃e. ⁊ nisl cotdiret humi¬
litatem discritio. utilicitis. licitum eẽ dubitarent.
Tales sequũtur xp̃m pauperem itiu̾e rector quia
pauperes pauperem. humiles humilem: sequũt᷑.
his dantur ad necessitatem temporalia᷑. ⁊ ꝓmit
ufficiens est mediocri religio. Suf ligio ¶ .x¬
ficere debet: quia necessaria prebet. Dat sa¬
fis ⁊ dat grattis. S forte dicat aliquis. niec dat sa¬

Expanded text:
abjectionis pristinae obliviscuntur, genus suum abjectionis pristinae obliviscuntur, genus suum erubescunt, proprio nomine nolunt appellari, amant nomina dignitatum. Si vocentur abbates, si praeprent in vultu signa conscientiae et sic nuntiat animus quid optat. Hujusmodi pauperibus non promittit Christus regnum, sed infernum. Sunt tamen alii qui ex paupertate ad Ecclesiam venerunt, quibus si dentur necessaria, ex humilitate putant esse superflua,ri vilibus cibis arbitrantur vitium, nulli se aequales esse, ex debito cunctis servire existimant, aliquantulum bonas erubescunt vestes habere, et nisi condiret humilitatem discretio, uti licitis licitum esse dubitarent. Tales sequuntur Christum pauperem itinere recto, quia pauperes pauperem, humiles humilem sequuntur. His dantur ad necessitatem temporalia, et promiSufficiens est mediocri religio. Sufficere debet, quia necessaria praebet. Dat satis, dat gratis. Sed forte dicat aliquis: Nec dat sa
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiam in qua paupertas amatur int̾uerint ilico
de dicessu cogitant causas fingunt. incolerabilem
dñt illuis loci consuetudinem iumiam prelatoꝵ
seu̾itatem pretendunt aliqiuem de fr̃ĩb optinũt
sibi. quem cum noluit pati. dicunt quod ñ pos¬
sunt ⁊ hoc totum oallide machinantes. ut com¬
Quasi hunulr̃ rogant a uinculo ꝓfessionis ab¬
solui miscentes blandis aspera. minantur enim¬
aspera scandalum. si male discesserint ⁊ uirant
in alia eccłia. se quiete m̃tis posse eẽ in sua uero
nũquam. Si uero ad ultimum uegetur ꝙ postu¬
lant. tunc audires qualiter erigunt ceruices ꝯtͣ
eos. ad quos foris accidere non audebant. tuno
uide̾s qualiter illic diuites humiliantur. ⁊ pau¬
peres illio inflantur. Respondentes abb̾i suo frõ
quosdam uorant. per ỹrotuam. quos u̾o iustos¬
esse negare non possunt. iuidentes bono numi¬
um iustos appellant. Quid plura Tandẽ frac¬
to ꝓpoĩti sui uoto discedunt honorari gaudent

Expanded text:
ecclesiam in qua paupertas amatur, intraverint, illico de discessu cogitant, causas fingunt, intolerabilem dicunt illius loci consuetudinem, nimiam praelatorum severitatem praetendunt, aliqua de fratribus opponunt sibi, quae cum nolint pati, dicunt quod non possunt, et hoc totum callide machinantes, ut comquasi humiliter rogant a vinculo professionis absolvi, miscentes blandis aspera: minantur enim scandalum, si male discesserint et jurant in alia Ecclesia se quietae mentis esse posse, in sua vero nunquam. Si vero ad ultimum negetur quod postulant, tunc audires qualiter erigunt cervices contra eos, ad quos foris accedere non audebant. Tunc videres qualiter illic divites humiliantur, et pauperes illic inflantur. Respondentes abbati suo fronquosdam per ironiam, quos vero justos negare non possunt, invidentes bono, nimium justos appellant. Quid plura? Tandem fracto propositi sui voto discedunt, honorari gaudent,
Abbreviated transcription (Latin):
ri. Si autem int̾ nos tales uidemus aut pati nolumꝰ.
aut accudamus: quia incorrigibiles sunt. Simuel aũ
ñ tantum patitur. s honorat. unde beda. sr̃ samuelem:
Nos quoq in exemplum bĩ samuelis erga tales mo¬
deste agere neq eos oportet traduce̾. oportet quos in¬
corrigibiles ⁊ diuino iuditio iam ñ dubitamus damꝑ¬
uandos maxime filios quos aliquo gradu eccłiastico ꝙͣ
eiusdem saislis unttio ñ indecent᷑ exprimit. cognou̾imꝰ
insignitos. Sunt enim multi qui detrahunt prelatis.
contingat qd̃ uolunt. illis quos udicauerant melio¬
res ñ sunt. Sic igitur ut supͣdiximus peccauit saul ꝑ
suꝑbiam per mobedientiam. per excusationem peccat᷑:

Expanded text:
ri. Si quidem inter nos tales videmus, aut pati nolumus, ri. Si quidem inter nos tales videmus, aut pati nolumus, aut accusamus, quia incorrigibiles. Samuel autem non tantum patitur, sed etiam honorat. Unde Beda super Samuelem: « Nos quoque in exemplum beati Samuelis decet ergo tales modeste agere. » Neque eos oportet traducere, quos incorrigibiles et divino judicio non dubitamus damnandos, maxime illos quos aliquo gradu ecclesiastico quem ejusdem Saulis vinctio non indecenter exprimit cognoverimus insignitos. Sunt enim multi qui detrahunt praelatis,contingat quod volunt, illis quod judicaveverant, meliores non sunt. Sicut igitur diximus supra, peccavit Saul per superbiam, per inobedien
Abbreviated transcription (Latin):
Per mobedienciam peccauit. quando pc̃cores amaloc̃
non int̾fecit. qd̾ preceꝑat dominus. s u̾sus est ad pre¬
audio: Et ait saul. De amalech adduxerunt ea. pe¬
percit enim ppłc meliorib omĩb ⁊ armentis ut im¬
molarent domius deo tuo: aliqua u̾o occidimus Se¬
ip̃m caul excusat s ppłm accusat. Populus inquit
pepercit qd̾ dominus non pepercit. nos autem reliqͣ
octidimmus qd̃ preceꝑat dominusi unde bedi. super sa¬
muelemr. Quil inguit ea q̃ domino iubente ocusa slunt
se cum ppło occidisse. his u̾o que contra incdich̃ eius re¬
seruata sunt. ñ se s ppłm pepercisse testatur. Per super¬
biam pectauit cum demum diceret sarueli peccaui. s nõ
honora me coram seniorib ppłi mei ⁊ coram isrł. Immod̾a¬
ta saul superbia: s modesta samuelis humilitas. honora¬
ri repiobet querit: ⁊ honorat ꝓphĩ super biumm. Sic eciam
nr̃is temporib inueniuntur multi qui a magr̃is spãlib
redarguti penitentes ore tantum timent honore pͥua¬

Expanded text:
bedientiam, peccavit, quando peccatores Amalech non interfecit, quod praeceperat Dominus, sed versus ad praeaudio? et ait Saul. De Amalech adduxerunt ea, pepercit enim populus melioribus ovibus et armentis, ut immolaret Domino Deo tuo, reliqua vero occidimus . Seipsum Saul excusat, sed populum accusat. Populus, inquit, pepercit, quod Dominus non praecepit; nos autem reliqua occidimus, quod praeceperat Dominus. Unde Beda super Samuelem: « Saul, inquit, ea quae, Domino jubente, occisa sunt, se cum populo occidisse, his vero quae contra interdictum ejus reservata sunt, non se, sed populum pepercisse testatur. » Per superbiam peccavit, cum demum diceret Samueli: Peccavi, sed nunc honora me coram senioribus populi mei et coram Israel . Immoderata Saulis superbia, sed moderata Samuelis humilitas. Honorari reprobus quaerit, et honorat propheta reprobum. Sic etiam nostris temporibus inveniuntur multi, qui a magistris spiritualibus redarguti, poenitentes ore tantum, timent honore priva
Abbreviated transcription (Latin):
sicionem ꝓpͥe uoluntatis agimus. hoc quieto susci¬
pimus animo. si autem aliter ordinetur ꝓ labore
reputabitur. Succidatur eigo arbor ꝓpͥe uolũtatis
ut cadat ⁊ occidatur bestiei superbie. S ut diximꝰ
cauendum nobis est ne cadens oppͥmat aliꝙ̃sic
igitur nouit̾ conu̾sis. insidiatur superbra. Religio¬
sis u̾o trsb modis insidiatur Tuno scił cum aliquis
se solum estimat ẽẽ iustum. uel qũ nimium de iꝰti¬
cia confidit. uel qñ cessat a bono opere. Helyas se so

Expanded text:
sitionem propriae voluntatis agimus, hoc quieto suscisitionem propriae voluntatis agimus, hoc quieto suscipimus animo; si autem aliter ordinetur, pro labore reputatur. Succidatur igitur arbor propriae voluntatis, ut cadat et occidatur bestia superbiae. Sed, ut diximus, cavendum est nobis, ne cadens opprimat aliquem. Sic igitur noviter conversis insidiatur superbia. Religiosis vero tribus modis insidiatur: tunc scilicet cum aliquis se solus existimat esse justum, vel quando nimium de justitia confidit, vel quando cessa
Abbreviated transcription (Latin):
per elefantem figuratur superbia. utriusq nat᷑a¬
euim similem tenet compositionem. Elefantis na¬
tura talis esse dicitur: ut ossa illius iunctura carcãt.¬
⁊ ideo flectere membra sua nequeat. s semper stet. Et
si aliquando quietem corpori suo uelit infre. stando
latus inclinat. ad arborem et sio sompno utitur ⁊
cuete. S homines regionis illuis in qua hĩtant
huiꝰmodi bestio in die solent arborem succide̾ ut cum
notte uen̾it cadat ut̾q ⁊ int̾ficiatur elefans. uUtr̃q
fit succiditur arbor int̾ficctur bestia. Cuncta ista
superbie conueniunt ⁊ talis est compositio. Membͣ
superbie inflexibilia sunt. Cum enim aliquis suꝑ¬
b loquitur. si imponas ei silencium. non acquiescit
fabulationib aurem prebet. ⁊ reprehendas negli¬
git. Si aliquid oꝑatuit ⁊ contradicit. non cessat et
puiam uoluntatem quasi ad arborem latus ĩclinat
superb. ut quietem recipiat. Quod enim. per dipo¬

Expanded text:
per elephantem figuratur superbia, utriusque enim naper elephantem figuratur superbia, utriusque enim natura similem tenet compositionem. Elephantis natura talis esse dicitur, ut ossa crurum illius juncturis careant, et ideo flectere cura sua nequeat, sed stet semper, et si aliquando quietem corpori suo velit inferre, stando latus inclinat ad arborem, sic et somno utitur et quiete. Sed homines regionis illius in qua habitant hujusmodi bestiae, in die solent arborem succidere, ut cum nocte venerit, cadat uterque, et interficiatur elephas. Utrumque fit: succiditur arbor, et interficitur bestia. Cuncta ista superbiae conveniunt, et talis est ejus compositio. Membra superbiae inflexibilia sunt. Cum enim aliquis superbus loquitur, si imponas ei silentium, non acquiescit, confabulationibus aurem praebet reprehendas, negligit; si aliquid operatur et contradicis, non cessat, etropriam voluntatem quasi ad arborem latus inclinat superbus, ut quietem recipiat. Quod enim per dispo
Abbreviated transcription (Latin):
to. Intra illud currebat. per quod annuntiabit᷑.
ultimo loco de superbia que infidiat᷑ utraprat
reuocatr iustos uero temptat ⁊ illudit. In scłaribꝵ
apparet innouit᷑ comu̾is notatur᷑ in teligiosis ꝙͣ¬
dacꝙ latet. scłarium mentes per uoluntatem i hĩtut.
innouit̾ conu̾sis ex piecedenti usu redolet. religio¬
as mentib ꝓsliggestionem se int̾serit. Insidiat᷑
sclaribut iñ prauo opere comprehendat religiosis
u̾o insidiatm: per głam laudis humane. Eleazarꝰ
ut ueridica narrat hystoria. elefantem occidisse et
occisus ab elefante legitur. Cecidit enim elefans sũ
cleazarum ⁊ mole sui corporis opp.essit enm. ꝑ elea
litatem pet elefantem superbia mundi desigatur.
Dum enim uestis asꝑitatem libent̾ patimur dũ
tenues amanus pannos. dum uilib utimur abis.
dum labore callosa squalet manus. ⁊ cutis frigore
riget ⁊ sole nigresciti tunc eladarus occidit elefan
tunc eleatarum cadens opprimit elefans. Et pulchͤ

Expanded text:
to, intra illud currebat, per quod annuntiabatur.. Nunc autem ultimo loco de superbia quae insidiatur, ut rapiat, revocat, justos vero tentat et illudit. » In saecularibus apparet, in noviter conversis notatur, et in religiosis quandoque latet. Saecularium mentes per voluntatem inhabitat, in noviter conversis ex praecedenti usu redolet, religiosis mentibus per suggestionem se interserit. Insidiatur saecularibus, ut in pravo comprehendat opere, religiosis vero insidiatur per gloriam laudis humanae. Eleazarus, ut veridica narrat historia, elephantem occidit, et occisus ab elephante legitur esse. Cecidit enim elephas super Eleazarum, et mole sui corporis oppressit eum . Per Ellitatem. Per elephantem superbia mundi designatur. Dum enim vestis asperitatem libenter patimur, dum tenues amamus pannos, dum vilibus utimur cibis, dum labore callosa squalet manus, et cutis frigore riget, et sole nigrescit, tunc Eleazarus occidit elephantunc Eleazarum cadens opprimit elephas. Et pulchre