comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Huiꝰ nat᷑a rrigida est. ⁊ parũ sicta: d est ibi biũdite
młta. Est & de auro uiuo grosso. ⁊ de sulphure gͤs¬
so spisso ñ claro: ⁊ est ibi plus de auro uiuo ꝙͣ de sul¬
phurg. Flec est młtũ coctũ: s molle remãsit. ⁊ ideo
soluitꝰ statim. Et quia multũ est argẽti uiui:
mag̃ est de natura auri. nͥ qr aurũ est de pulcro
auro uino cũ sulphure claro: plũbũ ã eqͣrio. Et au¬
rũ quidẽ coctũ est: ħ a crudũ. Si qͥs a sciat p̾parare.
leuit̾ se mutat ĩ naturã auri. Est autẽ plimibũ

Expanded text:
a frigida est et parum sicca, sed est ibi humiditas multa, est autem de auro vivo, grosso et sulphure grosso, spisso non claro; et est ibi plus de auro vivo, quam de sulphure, nec est multum coctum, sed molle remansit et ideo solvitur statim. Et quia multum est ibi argenti vivi, magis est de natura auri, nisi quia aurum est de pulchro auro vivo, cum sulphure claro; plumbum autem econtra et aurum quidem coctum est, hoc autem crudum. Si quis autem sciat preparare, leviter se mutat
Abbreviated transcription (Latin):
Inuenitꝰ ᷑ ⁊ ĩ aurarus metallis: que alutia uocãt.
Aquasiquidẽ ĩmuissa eluũt calcułos nigͦs: paululũ
candore uariatos. quib eadẽ gͣuitas ꝙ auro. Et ido̾
ĩ calathis quib aurũ colligitꝰ᷑:. cũ eo remanẽt. Post
ea uͦ sepirantꝰ: ꝯflati ꝙ ĩ albũ ꝓlubũ resoluũtur.

Expanded text:
aurariis metallis, quae alutias vocant, aqua inmissa eluente calculos nigros paullum candore variatos, quibus eadem gravitas quae auro, et ideo in calathis, quibus aurum colligitur, cum eo remanent; postea caminis separantur conflatique in plumbum album resolvuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
culpa uł pigricia ⁊ et̾na nocte torpescans: hauriẽtib¬
grauis est:. uł corruptus int̾noꝵ igniũ uiciolonge
ꝙ situ emissus purũ hũc liquidum q maculat. insue
tent. ut quas numqm̃ usus exerceat nũqmͣ aura l
toq celo: plurimũ utuntur ⁊ aquis: qͣꝵ maxima mn
ipam humũ exceꝑint. Nlocuisset ille et hõib si mauqr ore¬
iset s illĩ aeris sinceri copia excĩit. aliqm ut ab hõie
posset trabi surget. Multa uͦ t̾ras hre mortifera uel
ex hintlłige: quod tot inde uenena nascuat᷑ nõ ma¬
nusparsa s sponte. solo scilic habente mali ut bomi seia¬
exfilatur uapor. quẽ nec hõi ducere nec fere tateniẽs
Aues quoq sm illũ incid̾int. anteqm celo meliore lems¬
at ubiuero ꝑ secula conditis tenebus et ⁊sticia locicte¬
uit auiciũ in grauestit. eo q mora peior quo segnoꝵ Ee

Expanded text:
culpa uel pigritia et aeterna nocte torpescit, grauis haurientibus est, uel corruptus internorum ignium uitio, cum e longo situ emissus est, purum hunc liquidumque maculat ac polltent, ut quas numquam usus exerceat, numquam aura erto caelo plurimum utuntur et aquis, quarum maxima in ipsam humum exceperint. Nocuisset ille et hominibus, si maior exisset; sed illum sinceri aeris copia extinxit, antequam ut ab homine posset trahi surgeret. Multa autem terras habere mortifera uel ex hoc intellege, quod tot uenena nascuntur non manu sparsa sed sponte, solo scilicet habente ut boni iexhalatur uapor, quem non homini ducere, non ferae tutum est? Aues quoque si in illum inciderunt, antequam caelo meliore leniat; ubi per saecula conditus tenebris ac tristitia loci creuit in uitium, ipsa ingrauescit mora, peior quo segnior: cum
Abbreviated transcription (Latin):
solet grece dici sutureia latine. Illi sicca nimis uus
est ⁊ feruida ualde. ꝓͥuocat urinam cti iuiuo et
menstrua sũpta. Pellit ab ortiuuu mulieba iuscera
pͣgat. Illiꝰ puluis cũ cocto melle subactꝰ. Et mansꝰ
uł cũ uino si sumit᷑ idem: Pectoris hũorẽ pellit ꝑ
sputa tenacẽ. cũ uino tepido ꝯpesat tormĩa uẽtris.
si large bibit᷑ uerũ iã sepe ꝓbaui. Est qͥdam morb
letargus noĩe dict᷑. Oppõitũ medici ꝙͣ dicũt eẽ fre¬
Hoc tam letali sõꝑno depssus aceto: Timbrã ꝯmis
morbi. Hanc ħbam caueat mulier cõting̾e p̾gnãs
Nam ñ mansã modo s ꝑtũ sb̾dita pellit. Nausea
sedatur. hcͣ. si bñ t̾ta bibat᷑ Cũ modico uino. ił si
sumat᷑᷑ in ouo. Hoc q mͦ mire uen̾em sol illa mo

Expanded text:
tureia latine, illi sicca minus vis est, sed fervida valde. Provocat urinam cum vino et menstrua sumpta, pellit abortivum, muliebria viscera purgat. Illius pulvis cum cocto melle subactus et mansus vel cum vino si sumitur idem pectoris humorem pellit per sputa tenacem. Cum vino tepido compescit tormina ventris si large bibitur, verum jam saepe probavi. Est quidam morbus letargus nomine dictus, oppositum medici quem dicunt esse frehoc tam letali somno depressus aceto thymbram commimorbi. Hanc herbam caveat mulier contingere praegnans, Nam non mansa modo sed partum subdita pellit. Nausea sedatur hac, si bene trita sumatur cum modico vino, vel si sumatur in ovo; hocque modo mire venerem solet ilia mo
Abbreviated transcription (Latin):
pillũ uet̾es dixerũt ꝙ qͣi serpat: Terre uicinus cuue
feruida sictaq uis est. Acͥ cũ uino tͥtũ. contũdis oli¬
uo: Cui rosa dat nom̃ ħ ingũe ꝑ line futẽ. Egͦti
capitis: solet ħ sedare dolorem. Nidor ꝯbusti serpẽ¬
tes effugat om̃es. Et qmͣuis aĩal insundens ore
uenenum. Hoc ideo miscepe cibis messorib ẽ mos
ut se forte sopor fessos depͥsserit illos. Uermibus a
nocuis tuti quiescͥe possint. Pestiferos morsus: ui¬
bitũ iuuat appoĩtũq. ꝓuocat urinas: ꝯpescit tor¬
mĩa uentͥs. Splen iuuat: admixto si sepe bibatur
aceto. Si mel p̾dcĩs ingat᷑ꝰ spita cruenta: lactan¬
tes: mire potus solet ille iuuare. Haustũ cũ iuno
iecoris sedare dolorem. dicit᷑. isq solet ꝓduc̾e mẽ¬
strua potus.

Expanded text:
pillum veteres dixerunt, quod quasi serpat terrae vicinum; huic fervida siccaque vis est. Acri cum vino coctum contundis ulivo, cui rosa dat nomen, hoc unguine perline frontem aegroti, capitis solet hoc sedare dolorem. Nidor combusti serpentes effugat omnes et quodvis animal infundens ore venenum; hoc ideo miscere cibis messoribus est mos, ut si forte sopor fessos depresserit illos, vermibus a nocuis tuti requieseere possint; pestiferos morsus bibitum juvat appositumque. Provocat urinas, compescit tormina ventris, splen juvat, admixto si saepe bibatur aceto; si mel praedictis jungatur, sputa eruenta jactantes mire potus solet ille juvare; Haustum cum vino jecoris sedare dolorem dicitur, hicque solet producere menstrua potus.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdit᷑. sicut ⁊ odorata orientis ligna: sic gucaie¬
samiac ferulaꝵ uł balsami succinoꝵ. cuuus iac is
durescit ĩ gẽma. Prima ÷ resina debintina. omiui
p̾stantior Dec ex arabia ⁊ iudea ⁊ syria. gproratee¬
mastix uocatur ⁊ ħ ex chyo insula deportat. peca
faciendas: cedrus. Arabica resina. alba⁊: acͥ otore. e¬
ficilis coq̃nti. Indea callosior: ⁊ t̾ebintina qͦ odoratio
sicca ⁊ liquida. Sicca epyno ⁊ pices fit: udͥda c̾ebato

Expanded text:
 sicut et odorata orientis ligna, sicut gutta balsami ac ferularum vel sucinorum, cuius lacrima durescit in gemmam. Prima est resina terebinthina, omnium praestantiormastix vocatur; haec ex Chio insula deportatur. Tertia o et ad pices faciendas cedrus. Arabica resina alba est, acri odore, difficilis coquenti, Iudaea callosior et terebinthina quoque odoratior, sicca et liquida. sicca e pinu et picea fit, liquida terebintho,
Abbreviated transcription (Latin):
le: si cum lacte coagulat uerit Ab oleo autem: si instil¬
latus aque cił admixtus. facile fu̾it resolutus. Pret̾ea
⁊̃ si ianee uestes ex ip̃o pollute ñ maculant᷑. ⁊ dult̾a¬
tus quidem. neq cũ lacte coagulat: ⁊ ut oleum cũ aqͣ
sipnatat ⁊ uestem maculat. Balsama autẽ si pura fue¬
rint: tantam uim hñt. ut si sol excanderit: sustĩm ĩ
baisami aliqͣntulam cum cultello. non penitꝰ. Postea
uita inde emanans: colligitur in uase uitreo scissu¬

Expanded text:
le si cum lacte coagulaverit, ab oleo, si instillatus aquae aut admixtus facile fuerit resolutus, praeterea et si laneae vestes ex ipso pollutae non maculantur. Adulteratus quidem neque cum lacte coagulat et ut oleum in aqua supernatat et vestem maculat. Balsama autem si pura fuerint, tantam vim habent ut, si sol excanduerit, sustineri in ami aliquantulum cum cultello, non penitus postea guttatim emanans colligitur in vase vitreo scissu
Abbreviated transcription (Latin):
arboris gu̾tta ꝓfluens ⁊ cõgelata. Nam greci ste¬
riam guttã dicunt. Grece a utẽ styrax iatine
uatur. Iua autẽ q uirgis ⁊ calamis inheserit:
munda ⁊ albida Pehinc fulua fit . solis cã:
⁊ ip̃a storax calamites. pinguis. resinosa. iocundi odo¬
ris. humecta. ⁊ ueluti mellosum liquorẽ emittens.

Expanded text:
arboris profluens et congelata. Nam Graeci stiriam guttam dicunt, Graece autem στύραξ, Latine vatur: illa autem, quae virgis et calamis inhaeserit, munda est et albida: dehinc fulva fit solis causa, et ipsa storax calamites pinguis, resinosa, odoris jucundi, humecta, et veluti mellosum liquorem emittens.
Abbreviated transcription (Latin):
morsus cũ melle: ad serpenciũ morsus ĩ aceto ⁊ contͣ
suppurantias. Ad exͣhendas u̾o suppuratõnes ex posca¬
quidẽ addita resina galla: ad cõcoctiones ⁊ ulcera uet̾a
uirilum dolores. cũ papau̾e aut melliloto: ⁊ q̾ciẽs
ab ossib recedit caro. Ad strumas cũ pice ⁊ ĩ pubis

Expanded text:
morsus cum melle, ad serpentium in aceto et contra suppurantia, ad extrahendas suppurationes ex posca addita resina Gallica; 123 ad concoctiones vero et ulcera vetera laterum dolores cum papavere aut meliloto, et quotiens ab ossibus caro recedit, ad strumas
Abbreviated transcription (Latin):
palum de pͥmis: ut in trunco simiłr frebͣto ex tedi
cunaum sigis uł si h. desit: ex quertu. U̾mes eiꝰ abori
⁊ nati necantur et nasti ꝓhibentur: radicib felle tau¬
rino frequent̾ in susui. Item fetes uini uet̾es iecẽts
siradicib affundant᷑ ꝑ tͥduum diutuis arbores in fio¬
rsb laborare nõ faciunt. Sr lapũosa pyrus :: ab extre¬
mis tadicib t̾tam pͥorem leuabis. c  dernes om̃t lapil s.
Quib diligent̾ remotis: alt̾am t̾ram cͥd̾ tactam in
loto eius in fundis. S ħ ꝓd̾it si rigare non cesses
młta poma densabunt. int̾legenda st̃ q̃cumq
uiciosa: ut succꝰ qui ĩgrate his poss ĩpendi. nta¬
ad meliora.

Expanded text:
palum deprimis; vel in trunco similiter terebrata, ex teda palum deprimis; vel in trunco similiter terebrata, ex teda cuneum figis, vel si hec desit, ex quercu. Vermes eius arboris et nati necantur et nasci prohibentur, radicibus felle taurino frequenter infusis. Item feces vini veteris recentes, si radicibus affundantur, per triduum diutius arbores in floribus laborare non faciunt. Si lapidosa pyrus est, ab extremis radicibus terram priorem levabis et secernes omnes lapillos: quibus diligenter remotis, alteram terram cribro fractam in loco eius infundis: Sed hoc proderit si rigare non cessesmulta poma densabunt, inter legenda sunt quecumque vitiosa, ut succus qui ingrate his possit impendi, ad meliora
Abbreviated transcription (Latin):
tate decedant. Melius gͦ ħ mense nouembri ne
ut pyroꝵ plantas radicatas seramꝰ agrestuu
subactis bene scrobib: ⁊ ut comp̾henderunt inserat
Hoc autẽ int̾est: ꝙ q̃ plantis suis serunt᷑ dulcedi¬
nem᷑ tͥneritudĩem seruant. diu tñ suata ñ duran
uisita s moram temꝑis sustinebunt Spacia ĩe ps¬
ros: tͥginta pedum mensura dei discͥnat. Geruich alri
ut ꝓficiat frequenti hũore ⁊ assuduis fossi omĩb es
colendum: ut adgo ut temꝑe quo florere consueuit:
til ꝑditura credat᷑ de florere ꝓlato sieamtunc fossor adsu¬
uerit. Multum ꝓficit: suntͤiecto anno. qualelib Ietam̃ ad¬
iungas. S bubulum: spissa⁊ grauia poma gen̾are fae
Alit cur̾em mistent: credentes ħuit ꝯtrahi argutos sape¬
res. Sen̾um uanetates ꝯsequi suꝑuatuum puto: cũ ꝑs
nendis uł excolendis sit nulla dũtantia. Si languida¬
ẽ arbor piri uł oblaqĩate raditẽ teteb ce si ligneñ

Expanded text:
tate decedant. Melius ergo hoc mense novembri fiat, tate decedant. Melius ergo hoc mense novembri fiat, ut pyrorum plantas radicatas seramus agrestium, subactis bene scrobibus et ut comprehenderint inserantur. Hoc autem interest, quod que plantis suis seruntur, dulcedinem ac teneritudinem servant, diu tamen servata non durant; insita vero moram temporis sustinebunt. Spatia inter piros XXX pedum mensura discernat: genus hoc arboris ut proficiat, frequenti humore et assiduis fossionibus est colendum; usque adeo ut tempore quo florere consuevit, nihil perditura credatur de flore prolato, si eam tunc fossor adiuverit. Multum proficis, si interiecto anno, quale libet letamen adiungas; sed bubulum spissa et gravia poma generare facit, aliqui cinerem miscent, credentes hinc contra hiargutos sapores. Generum varietates exequi supervacuum puto, cum in ponendis vel excolendis sit nulla distantia. DE PYRI arbor est pyri, vel oblaqueata, radicem terebras et ibi ligneum
Abbreviated transcription (Latin):
Yroꝵ plantas mense februa
rio frigidis locis ponemꝰ : calidis u̾ nouẽbri.
S m̃se nouẽbri. pyra locis tepidis ꝯserenda st̃:
ut solo iuuent᷑ irriguo. ta ⁊ florẽ płimũ affe¬
rent: ⁊ magnitudinẽ pomi turgentis acqͥrent.
Nasci tñ tali solo maxĩe diligunt qͣli uineas dixi¬
mus ⁊ ueĩre: s leto fite solo ⁊̃ ualidas arbores ⁊
fructus płimos ꝯsecĩmur. L apidosi gen̾is pỹra ui¬
tium mutare credunt᷑: si cris mollib conserantur
quib hec placet ut semĩa gen̾osa nͥ sibi de agrestie
pitate fnsmiserant: plantas binas aut tͥmas eomo¬
re quo olee pomũt᷑ raditas magnis scrobib ponist
supͭ t̾ram tͥb altas uł qͣtuor pedib: qͣꝵ decisa a¬
cumĩa argilla mixta muscus debet oꝑire. Nam
si quis pyroꝵ sem̃ asꝑgat. nasci qͥdem neces̾. er
originẽ suam refouente nat᷑a. cꝰ et̾nitati nulla tatoi¬
ras potest creare fastidiũ. S homĩ ħ spectare lon¬
gingum ÷. cum ⁊ sero uetuant ⁊ de generis nobii¬

Expanded text:
yrorum mense februario locis frigidis ponemus, calidis vero novembri: sed mense novembri pyra locis tepidis conserenda sunt, ut solo iuventur irriguo: ita et florem plurimum proferent, magnitudinem pomi turgentis acquirent, nasci tamen tali solo maxime diligunt, quali vineas diximus convenire. Sed leto solo et validas arbores et fructus plurimos consequemur. Lapidosi generis pyra vitium mutare creduntur, si terris mollibus conserantur, : tamen quibus hoc placet, ut semina generosa nihil sibi de agresti asperitate permisceant, plantas bimas aut trimas eo more quo olee ponuntur radicatas magnis scrobibus, ponunt supra terram tribus altas vel quatuor pedibus, quarum decisa cacumina, argilla mixta, muscus debet operire. Nam siquis pyrorum semen aspergat, nasci quidem necesse est, originem suam refovente natura, cuius eternitati nulla tarditas potest creare fastidium: sed homini hoc spectate longinquum est, cum et sero veniant et degeneris nobili
Abbreviated transcription (Latin):
Iuuat᷑ frec̃ti hũore: Assidus fossione. Mense marcio
extremo. primus inserit᷑ meliꝰ trunco fisso ꝙͣ cortic̃e:
uł m̃se ianuario. añꝙͣ ĩcipiat gũmĩe lacͥmari. In¬
s eam degen̾em reddit ⁊ paruã

Expanded text:
Iuvatur frequenti humore et assidua fossione, mense martio Iuvatur frequenti humore et assidua fossione, mense martio extremo. Prunus inseritur melius trunco fisso quam cortice: vel mense ianuario, antequam incipiat gummi lachrymari. Insed eam degen
Abbreviated transcription (Latin):
⁊m̃se februario: s tũc pͥus lexiuio st̃ mac̾anda
ꝑtͥduũ. ut cito g̾mĩare cogant᷑. Ponũt᷑ ⁊ plãtis
q̃ sumũt᷑ ex codice: m̃se ianuario exeude. uł feb̾a¬
nõ cͥta ydꝰ: radicib fimo oblitis. Gaudent loco le¬
to ⁊ hũldo: celo tepido melius. ꝑfbuũt᷑. tñ q̃unt
⁊ frigidũ sustin̾ie ⁊ ocis lapidosis ⁊ glareosis iuuãte
letamĩe extusãte: ne ponia caduca ⁊ u̾micłosa
nascant᷑. Extirpande sut̃ soboles a radice: exceptis
rectiorib. q̃ sexuabũt᷑ ⁊ plantas. Si languida pͥni
arbor ÷: amͣca cũ aqͥ eqͣlit̾ tẽꝑata radicib deb
ifũdi. uł bubulũ lotiũ sicũ solũ: uł hũanũ ue¬
nus duab aq̃ ꝑtib mixtũ. uł cin̾es ex furno: au¬
infheĩe sarmentoꝵ. Sĩ pona decͣrant: oleastri
epirũ t̾ebrate ĩfige radici. Uermes at formicas:
rubca cũ pice licͥda si allinat᷑ extĩguet. s modestaꝰ
põ arboris noxiã: ne idẽ faciat remediũ ꝙ uenenũ.

Expanded text:
xivio sunt maceranda per triduum, ut cito germinare cogantur, ponuntur et plantis quas sumemus ex codice mense ianuario exeunte, vel februario circa idus, radicibus fimo oblitis. Gaudent loco leto et humido, celo tepido melius per fruuntur, tamen queunt et frigidum sustinere locis lapidosis et glareosis iuvantur letamine, excusante ne poma caduca et vermiculosa nascantur. Extirpande sunt soboles a radice, exceptis rectioribus, qui servabuntir ad plantas. Si languida pruni arbor est, amurca cum aqua equaliter temperata radicibus debet infundi, vel bubulum lotium solum, vel humanum vetus, duabus aque partibus mixtum, vel cineres ex fimo, aut maxime sarmentorum. Si poma decurrant, oleastri epigrum terebrate infige radici. Vermes eius atque formicas, rubrica cum pice si allinatur extinguet, sed modestius propter arboris noxam, ne idem faciat remedium quod venenum.
Abbreviated transcription (Latin):
one dispon̾e. Scrobes autẽ maiores sũt faciendi.¬
⁊ int̾ ordines. tͥtemi pedes relinq̃ndi. Plantas sta¬
tues radicatas ꝙ ÷ melius: seruabis. ne cacum̃
aut manu fracta funt auc erosa non trescarit.
Unũꝙ̃q ordinem suo gen̾e deputabis. ne infir¬
me a ualentiorib opprinant᷑. Plantas sił̾it̾ no¬
tabimꝰ: ut ip̃is quib steterant cardĩb opponaͥ¬
mꝰ. Ne cliuo. sicco. exslum: in planũ. pinguẽ
hũidũ. tͣnferemꝰ. Si tͥncos ponere uoluis: suꝑ
t̾ram ꝓpe tͥb pedib erigant᷑. Ubiduas ĩ una scͦ¬
be plantas deponis: cauendũ ÷ ne se contingãt
nam u̾mnib ĩt̾ibunt. S ut columella dicit. fe¬
raciores sũt que semib hoc ÷ nucib suis. ꝙ q̃
plantis

Expanded text:
e vitibus. Scrobes autem maiores facies; inter ordines tricenos pedes relinques: plantas statues radicatas, quod est melius servabis, ne cacumina aut manufracta aut erosa non crescant, unumquemque ordinem suo generi deputabis, ne infime a valentioribus opprimantur: plantas similiter notabimus, ut ipsis quibus steterant cardinalibus opponamus. De clivo sicco exili, in planum pinguem humidum transferemus. Si truncos ponere volveris, supra terram prope tribus pedibus erigantur, ubi duas in una scrobe plantas deponis, cavendum est ne se contingant: nam vermibus interibunt. Sed ut Columella dicit, feraciores sunt que seminibus, hoc est nucibus suis, quam que plantis
Abbreviated transcription (Latin):
racina. Hec arbor si ardore solis in arescit: freꝙ̃ti
aggestione tumulerũt. uesꝑtino iuuet hũore:
obiectis defendat᷑ umbraculis. Iuuat ĩ ea ⁊spo¬
liũ serpentis appendi. Nunc iam ꝯtͣ ꝑtuinas
aͥcus ingerat᷑ ꝑsico. uł fetes uini cũ aqͣ ꝑmiete.¬
uł ꝙ magis ꝓdest. aqͣ in qͣ fãba decocta÷. Si n̾mes
ꝑsicus patitur: cinis eos amurte mixtus etim¬
guet uł bouis aruina cũ aceti c̾cia ꝑte cõfusa
Si poma caduca sunt: nudate radict eiꝰ uł trũco
lentisci aut t̾ebinti cuneus affigatur.ł c̾ebͣte
in medio palus salitis ĩ pͥmet᷑. Si poma rugosa
creabit aut pucria: cͥca imũ truncũ cortx re¬
cidatꝰ. ⁊ cum in de moditꝰ hũor efflu̾it: argilla
uł paleato luto plaga retegatur. Magna po¬
ma ꝑsicꝰ affert: si florenti. ꝑ tͥduũ t̾nos sexta¬
rios capͥm lactis ingesseris. Cont᷑ uicia ꝑsici.¬

Expanded text:
i. Hec arbor ardore solis marcescit: frequenti aggestione cumuletur, vespertino iuvetur humore, obiectis defendatur umbraculis iuvat in ea et spolium serpentis appendi. Nunc iam contra pruinas, stercus ingeratur persico, vel feces vini cum aqua permixteuod magis prodest, aqua in qua faba decocta est, si vermes persicus patitur, cinis eos amurce mixtus extinguet, vel bovis urina cum aceti tertia parte confusa. Si poma caduca sunt, nudate radici eius vel trunco, lentisci aut terebinthi cuneus affigitur, vel terebrate in medio palus salicis imprimitur. Si poma rugosa creabit aut putria, circa imum truncum cortex rescidatur et cum inde modicus humor effluxerit, argilla vel paleato luto plaga retegatur. Magna poma persicus affert, si ante florem per triduum ternos sextarios caprini lactis ingesseris. Mense ianuari
Abbreviated transcription (Latin):
intus. Hoc ÷ sem̃ eiꝰ. In arabia languide dulces crad̃
saporib ꝙp̃ uocant daplan. Cetͥas ñ sine marib gigie
femĩas: sponte edito nemore confirmãt. Groca  i
lum erectis hispidum: afflatu uisuq ip̃o ⁊ pulu̾e ÷
reliquos maritare. HSiꝰ arbore excisa: feminas biduo o̾t

Expanded text:
so . et in Arabia languide dulces tradunsaporibus quam vocant dablan . cetero sine maribus non gignere feminas sponte edito nemore confirmant circaque tllum erectis hispidum adflatu visuque ipso et pulvere etiam reliquas maritare; huius arbore excisa viduvio
Abbreviated transcription (Latin):
lua nt alii. a multicudĩe enixi fructꝰ: nixã aplłat̃
Cuiꝰ gn̾is damascena melior ÷: A damasco oppido dc̃a
deri ꝓbatur: nã cet̾a noxia ꝑhibent᷑ Hec sola arbor
aũmi glutinosũ cõpactiuũ distillat: qͦ ⁊ medici ⁊
curesçens: nͨ folia dimittens. Lignũ ĩ pomo gnde:
s corpꝰ. ip̃m nat᷑a copia q messiũ in star purgatũ¬

Expanded text:
ant, alii a multitudine enixi fructus nixam appellant. Cuius generis Damascena melior, a Damasco oppido, undederi probatur; nam cetera noxia perhibentur. Haec sola arbor gummi glutinosum et conpactivum distillat, quod et medici et turescens bruma nec folia dimittens. lignum in pomo grande, sed corpus ipsum natura et copia messium instar
Abbreviated transcription (Latin):
aliquatenꝰ falsis iuuant᷑. que infici debent salib ⁊̃
t̾is abla q̃ate oꝑtet in fundi. uł radicũ suꝑuatua
capillam̃ta decidi: uł cuneum salicis interfossis
p̾mi. Constat autẽ locum ꝓpe nullis uulem fructi¬
b: in quo palme sponte nascunt᷑¬

Expanded text:
aliquatenus salsis iuvantur, que infici debent salibus, ealiquatenus salsis iuvantur, que infici debent salibus, eteris ablaqueate oportet infundi, vel radicum supervacua capilla menta decidi, vel cuneum salicis interfossis radicibus premi. Constat autem locum prope illis utilem fructibus, in quo palme sponte nascunt
Abbreviated transcription (Latin):
Ealme sic plantari dicunt᷑. Accipi
Deinde u̾o ponũt᷑ in t̾ra: ita ut ꝑs acutior inf̾ius. gros¬
sior autem suꝑiꝰ. Uł supine ut dicit plinius: ita ꝙ uẽt̾
tumens suꝑius. dorsum autem infius. Et ħ contra
nacutam omniũ fere seminũ: qr fere in omĩb acu¬
tiores ꝑtes ponunt᷑ suꝑiꝰ. Ponunt᷑ autẽ hĩ semĩa
duo ⁊ duo: qr cum eaꝵ plante debiles sint. sic iuxͣ
se posite roborantur ⁊ͥ mo anno. contra hyemem
muniri debent: post̾ea ualide sunt ꝯtͣ frigꝰ.¬
Cui plac curas ag̾e̾ seculoꝵ: de palmis
obruere: t̾re cin̾em misc̾e̾. Si plantam uelit: ponẽ¬
da ÷ apͥli mense. uł maio. I ocis delectat᷑ apͥcis ⁊ ca¬
lidis. xouenda÷: ut crescat hũorem. Terrã solu¬
tam uł sabulonẽ requirit: ita tñ ut qñ planta
disponit᷑. cͥca eam uł sub ea pinguis t̾ra d fun¬
datur. Annicula tnsferat᷑ aut bina: iuntom̃se
incipiente. uł iullo. Circũ fodi atur assidue: ⁊ re¬
gatione continuos uincat ardores. Aquis palie

Expanded text:
alme sic plantari dicuntur. Accipideinde vero ponuntur in terra, ita quod pars acutior inferius, crassior autem superius, vel supine, ut dicit Plinius, ita ut venter tumens superius, dorsum autem inferius; et hoc contra naturam omnium fere seminum, quia fere in omnibus acutiores partes ponuntur superius, ponuntur autem huiusmodi semina duo, quia cum earum plante debiles sint sic iuxta se posite roborantur. Primo anno contra hyemem muniri debent, postea validem sunt contra frigCui placet curas agere seculorum, de palmis obruere, terre cinerem miscere. Si plantam velit, ponenda est aprili mense, vel maio. Locis delectatur apricis et calidis: fovenda est ut crescat humore; terram solutam vel sabulonem requirit, ita tamen ut quando planta disponitur, circa eam vel sub eam, pinguis terra fundatur. Annicula transferatur aut bima. iunio mense incipiente, vel iulio, circumfodiatur assidue et rigatione continuos vincat ardores. Aquis palme
Abbreviated transcription (Latin):
mis. m ense uł februario locis srigidis: nouẽbri
calidis. ꝑsicus inserat᷑ maxĩe pͥca cͥoa t̾rã sur¬
culis pleniorib ⁊ ꝓpe arborem natis. Nam cacu¬
mĩa uł ñ tenebunt: uł diu durare ñ poterunt.
Inseritur in se: in amigdalis meluis adħescunt:¬

Expanded text:
io vel februario locis frigidis, novembri calidis, persicus inseratur, maxime circa terram surculis plenioribus et prope arborem natis: nam cacumina, vel non tenebunt, vel diu durare non poterunt. Inseritur in se, in amygdalo, in prun
Abbreviated transcription (Latin):
res: non raritate magis ꝙͣ suauitate mirabiles
Ab his carioche maxime celebrant᷑. ⁊ cibo quidẽ ⁊ fuc
co ub̾rime: ex quib pͥcipua sunt orienti inna. Eoꝵqͦ¬
pła gen̾a. differunt rocunditatis aut ꝓc̾itatis fig
Differunt ⁊ colore. nigͥores atq rubentes: nec pauci¬
ores fico tͣdunt᷑ colores. Maxĩe tñ placent candidi.
Distant ⁊ magnitudĩe: ꝓut multi cubitum effe¬

Expanded text:
 non raritate magis quam suavitate mirabiles. ab his caryotae maxime celebrantur, et cibo quidem, sed et suco uberrimae, ex quibus praecipua vina orienti, ina genera. differunt figura rotunditatis aut proceritatis, differunt et colore, nigriores ac rubentes. nec pauciores fico tradunt colores, maxime tamen placent candidi. distant et magnitudine, prout multi cubitum effe
Abbreviated transcription (Latin):
statim. In cypro uͦ syria. egipto. qͣdrime ferũt. alique
quinq̃nes alticutudĩe hoĩs. nullo intꝰ pomi signo
ꝙͣ diu sunt nouelle: ob id spadonũ acceptonoĩe. Pu¬
maꝵ fructiferaꝵ. aliis÷ lignũ ĩpomo breuiꝰ: aliis sontꝰ¬
his qͦ mollius: illis durius. qͥbdam ÷ osseũ. limatm
q dente festinant᷑ religione politũ. IAliis qͦ płib nest
cum tunitis pauciorib ue: aliud crassiorib cenulorib¬
ue. Itafiunt inde qͥnqͣginta gen̾a siͥs omniũ ꝑseqͥ
m̾idiano. p̾cipuam obtinent nobilitatem cyagͥ. ꝓx¬
mã q margarides. He siqͥdem breues: candide. ro¬
tunde. acinis cambabilis similiores. Quare agnom̃
a magaritis acceꝑe. Una illaꝵ arbor ichoraẽ
tͣditur: una ⁊ syagroꝵ. Mirumq accepimꝰ de illa

Expanded text:
, in Cypro vero, Syria, Aegypto quadrimae, aliae quinquennes, altitudine hominis, nullo intus pomi ligno quamdiu sunt novellae, ob id spadonum accepto nomine.  fructiferarum aliis brevius lignum in pomo, aliis longius, his mollius, illis durius, quibusdam osseum, limarum dente contra fascinantes religione politum. aliud pluribus vestitum paucioribusve tunicis, aliud crassioribus tenuioribusve. ita fiunt undequinquaginta genera, si quis omnium persequi ridiano orbe praecipuam optinent nobilitatem syagri proximamque margarides. hae breves, candidae, rotundae, acinis quam quam balanis similiores, quare et nomen a margaritis accepere . una earum arbor in Chora esse traditur, una et syagrorum , mirumque de ea
Abbreviated transcription (Latin):
Bimã plantã reste crãsferemꝰ: scrobe breui. Nec
a se longe statuende st̾: ut inuicem se a calore
solis extusent. Ablaq̃ande. sunt ꝑ aucsipnũ: ⁊
suis st̾corande foliis. Putanda ꝑ sicꝰ in eo : ut ari¬
da ⁊ putͥda cm̃ uͥgultã collantur. Nam siquid
uiride res etemꝰ: Arescit. Languentĩ arbori: arbori.¬
uet̾es uiui. fetes aque mixtas oꝑtet infundi. Afir¬

Expanded text:
ntam recte tranferemus, scrobe brevi, nec a se longius statuende sunt, ut invicem se a colore solis excusent. Ablaqueande sunt per autumnum et suis stercorande foliis. Putanda persicus in eo est, ut arida et putrida tantum virgulta tollantur. Nam si quid viride resecemus, arescit. Languenti arbori veteris vini feces aque mixtas oportet infundi.
Abbreviated transcription (Latin):
ppro siłem: folia retinentem. Huiꝰ scilitas ÷. assidue
subuascente crastino fructu: mat᷑itas ethesiaꝵ affia¬
num Pomũ longiꝰ poro: incluso amigdaleo puta¬
mĩe. ⁊ corio colore herbido. ⁊ uͥ nux illi : huic pmũ
differens breuitate ac mollicie: ꝙͣuis bladiat᷑ pͥdł¬

Expanded text:
piro, folia retinentem. fertilitas adsidua eius, subnascente crastino fructu, maturitas etesiarum adflatu. pomum longius piro, inclusum amygdalae putamine et corio, colore herbido, sed ubi nux illi, huic prunum differens brevitate ac mollitia et, quamvis blandiatur praedu
Abbreviated transcription (Latin):
boris semen. Sũmitas folioꝵ eiꝰ. tante ten̾itudinis ac
suauitatis ÷: ut albaꝵ uitiũ dulcorẽ excedat. Palma
quidem in imo corticis asꝑa ÷. s nodosa ⁊ gracilis:
in sũmo uͦ plemiꝰ dilatat᷑¬
Alma gignit᷑ leui sabulosaq t̾ra: maio¬
re in ꝑte ⁊ nitrosa. Gaudet ⁊ riguis: toto anno
bibere cum amet aĩmo sicienti. Qͥdam ⁊̃: a fimo

Expanded text:
o fiat. Summitas foliorum eius tante teneritudinis ac suavitatis est, ut albarum vitium dulcorem excedat. Palma quidem in imo corticis aspera est ac nodosa, sed gracilis; in summo vero plenius dilatat gignitur levi sabulosaque terra, maiore in parte et nitrosa. gaudet riguis totoque anno bibere, cum amet sitientia. fino quidam etiam
Abbreviated transcription (Latin):
do tota radicat᷑ s ⁊ frutices in arborem. Ergo plan¬
caria instituũt: anniculas q tͣnferũt. ⁊ it̾m bimas
Gaudent .n. mutatione sedis u̾sabili. In assyria cͥca
canis ortus ne f̾ueant. cingunt iͥ nouellas: s religãt
comas. ut in altitudinẽ exeant. robusta deputãt
crassitudĩs gͣtia: sumipedales t̾ncos ramoꝵ relunꝙ̃

Expanded text:
do tota radicatur, sed in frutices, non in arborem. ergo plantaria instituunt anniculasque transferunt et iterum bimas. gaudent enim mutatione sedis , verna alibi, in Assyria autem circa canis ortus. nec ferro attingunt ibi novellas, sed religant comas, ut in altitudinem exeant. robustas deputant crass
Abbreviated transcription (Latin):
iones: ⁊ obfuscantur cutes. Hoꝵ estas ualde calida est:⁊
⁊ laboris mł̾tũ pacientes. ⁊ diu uiuũt. In ꝓfũdis ꝙ moran¬
tes. ĩ uaporosirate młta suĩt: ⁊ epatis debilitate. Aquis ha¬
bundãt ñ frigidis: s. ꝓpͥe si stantes fu̾uit. ⁊ eoꝵ aeres:
mali sũt. In lotis petͦus ⁊ discooꝑtis morantiũ. aeres in
estate ualde calidi sũt: ⁊ in hyeme ualde fgidi. Hoꝵ
corpora dura sũt ⁊ solida: młtoꝵ capilloꝵ ⁊ iũcture ma¬
nifestẽ. uĩcit q ĩ eis sictitas. Sũt e multũ iugilantes:
⁊ maloꝵ moꝵ. ĩ obediẽtes uł suꝑbi: ĩ bellis fortes. ĩ ar¬
tib sollertes ⁊ acuri. In locis montuosis: t̾ra frigida:
Cũ & resoluit᷑. si mõtes hñt qui uẽtos ꝓ hibeãt. uapo
te: ꝓtul dubio ad hũiditatẽ declinãt. Et septeritͥona¬
lia fu̾int: ent maris uicmitas ⁊ babitatõis ꝓ fũditã

Expanded text:
iones et obfuscantur cutes; horum estas valde calida est et iones et obfuscantur cutes; horum estas valde calida est et et laboris multum patientes, et diu vivunt. In profundis autem morantes, in vaporositate multa sunt et hepatis debilitate, aquis abundant non frigidis et proprie sistantes fuerint et eorum aeres mali sunt. In locis petrosis et discoopertis morantium aeres, in estate valde calidi sunt, in hyeme valde frigidi. Horum corpora dura sunt et solida, multorum capillorum,et iuncture manifeste, vincitque in eis siccitas. Sunt autem multum vigilantes et malorum morum, inobedientes vel superbi, in bellis fortes, in artibus solertes et acuti. In locis montuosis terra frigida ecum autem resolvitur, si montes habent qui ventos prohibeant, vaporproculdubio ad humiditatem declinant. Et si septentrionalia fuerint, erunt maris vicinitas et habitationis profunditas
Abbreviated transcription (Latin):
eꝯͣuo se ħt. Om̃ib & aerib det̾ior est ille qui cor ꝯstngit.¬
⁊ aeris attractonẽ angustat. loca habitabilia calida
capillos nigͥficant ⁊ tͥs pant: ac digestiuã debiłitãt. Cũq
ĩeis maxima resolutõ fu̾it. ⁊ minuet᷑ hĩuditas: tito
semũ aduemet. sicut ĩ t̾ra nigroꝵ idest ethyopuĩ. Ibi
nãq morantib. aduenit semũ mannis .xxx. ⁊ eoꝵ
corda trmda sũt. eo qd̃ sp̃c młtũ resoluit᷑. Pret̾ea cor¬
pora illic morantiũ: mag̃ leuia sũt. In locis as frigi¬
dis morantes. sũt fortiores: ⁊ audacie maioris leuia¬
sũt ac meliꝰ dig̾entes. Et si hũida fu̾int: erũt carno¬
cis hũidis habitantes: pulcras hñt facies. ⁊ cutes
lenes. Eũq exertitantur: cito aduenit eis laxitas
Hoꝵ estas nõ młtũ calefit: nͨ hyens młtũ infg¬
sangiũs exitꝰ ex menstrius ⁊ emorroidib. ⁊ ułc̾a putͥda ⁊
epylensia freq̃nt᷑. In locis ficcis morantiũ exictartꝰ ꝯplex¬

Expanded text:
e habet. Omnibus autem aeribus deterior est ille qui cor constringit et aeris attractionem angustat. Loca habitabilia calida, capillos nigrificant et crispant ac digestivam debilitant; cumque in eis maxima resolutio fuerit et minuetur humiditas, cito senium adveniet, sicut in terra nigrorum, id est ethyopum. Ibi namque morantibus advenit senium in annis XXX et eorum corda timida sunt, eo quod spiritus multum resolvitur: preterea corpora illic morantium magis levia sunt. In locis autem frigidis morantes sunt fortiores, et audacie maioris ac melius digerentes. Et si humida fuerunt, erucis humidis habitantes pulchras habent facies et cutes lenes; cumque exercitantur cito advenit eis laxitas, horum estas non multum calefit, nec hyems multum infrigisanguinis exitus ex menstruis, et hemorrhoidibus, et ulcera putrida, et epilensia frequenter. In locis siccis morantium, exiccantur complex
Abbreviated transcription (Latin):
meniã ⁊ iberiã: incipientes aportis  caspus. usq
ad fontẽ tygridis fluuui. ꝑborei mõtes scitbie
dicti: qd̾ supra id est ultra eos flat boreus. Pifei
tes ĩcapite germanie sũt : a ꝑpetuo uentoꝵ flatu:
nõiati. Flam rifuen grete ĩpetus limpꝰ mõns¬

Expanded text:
Armeniam et Iberiam, incipientes a portis Caspiis usque ad fontem Tigridis fluvii. Hyperborei montes Scythiae dicti, quod supra, id est, ultra eos flat Boreas. Riphaei montes in capite Germaniae sunt, a perpetuo ventorum flatu nominati. Nam riphe Graece impetus
Abbreviated transcription (Latin):
limpus usq ad liquidũ aera euadit: suꝑquẽ litt̾e ĩsꝙͥ¬
te ĩpuluere ꝑ amiũ reꝑte sũt stetisse ĩmobiles. ubiꝓni
rũt. qͣs narib apponẽtes: crassiorẽ inde aerem atita¬
hebant. y suoru. Hic macedoniã diuidit atracia.
Athos mons est macedorue. ⁊ ip̃e altior mibib. t̃¬
to q sublimis. ut ĩ lemno umbraeius ꝑtendat.i
ab eo septuaguita sex nilib separatur. Carua¬
sus est mons thessalie iuxta boetiã: qui geminon
tice est erectus incelũ. Hic ĩduo finditur iuga. ⁊n

Expanded text:
lympus usque ad liquidum aera vadat, super quem litterae inscriptae in pulvere, per annum repertae sunt stetisse immobiles, quia verunt, quas naribus apponentes crassiorem inde aerem attraoelum. Hic mons Macedoniam dividit a Thracia. Athos mons Macedoniae, et ipse altior nubibus, tantumque sublimis, ut in Lemno umbra ejus pertendat, quae ab eo septuaginta sex millibus separatur. Parnassus mons Thessaliae juxta Boetiam, qui gemino vertice est erectus in caelum. Hic in duo finditur iuga: Cyr
Abbreviated transcription (Latin):
gehẽna. Constat a hũc ab ea ꝑte qua eur᷑ ułs
fricus flat. hr̃e spelũcas plenas sulphuris: ⁊ usqa
mare deductas. Que spelũte recipientes ĩ se flucte
uentrũ creant: qui exagitatꝰ igne̾gignit ex sulit¬
re. uñ est. qd̾ uidetur incendiũ. Solii In ethne s
te hyatus duo sũt brateres noĩati. ꝑ quos eluctatis
erũpit uapoꝵ: pͥmisso priꝰ fremitu qui ꝑ estuantes
uernaꝵ latebras longo mugitu intrat̾re uiscera
u uoluitur. Nec ante se flãmaꝵ głobi attollũt ͦ
brumalẽ detmet faciem. sta ĩutroq ĩ uictaiiosets¬

Expanded text:
Gehenna. Constat autem hunc ab ea parte, qua Eurus vel Africus flat, habere speluncas plenas sulphuris et usque ad mare deductas, quae speluncae recipientes in se fluctus ventum creant, qui agitatus ignem gignit ex sulphure; unde est quod videtur incendium. Pyrenaeuse hiatus duo sunt, crateres nominati, per quos eructatus erumpit uapor, praemisso prius fremitu, qui per aestuantes cauernarum latebras longo mugitu intra terrae uiscera diuoluitur, nec ante se flammarum globi attollunt quam brumalem detinet faciem. Ita inuicta in utro
Abbreviated transcription (Latin):
uastitate: ⁊ eductꝰ ĩiucmiã lumaris cirtuli ułtra mibi¬
accpiit condit. ¶ ad octeamĩ extẽdit᷑ cui ase nomẽ
dit inanat fontib: nemorib ĩ horrescit. rupib asꝑ¬
atur: sqͣlet ieiuno. humo mida n ħbida. Qͤ africã
otran̾sus est: felix nascentib sponte fnigib airlr¬
rib ꝓceris opacissimꝰ: qͣꝵ odor graiuis. comẽ cup̾ssi si¬
nules uestiunt᷑ lamigine: seticis uellerib nichilu
hiie su eo lat̾e est hba euforbia copiosa. cuiꝰ succꝰ ado¬
fere ⁊ cũ his elephantes occupauer̃t usidoruss a¬

Expanded text:
uastitate et eductus in uiciniam lunaris circuli ultra nubila caput condit; qua ad Oceanum extenditur, cui a se nomen dedit, manat fontibus, nemoribus inhorrescit, rupibus asperatur, squalet ieiunio, humo nuda nec herbida; qua Africam contra uersus est, felix nascentibus sponte frugibus, arboribus proceris opacissimus, quarum odor grauis, comae cupressi similes uestiuntur lanugine sericis uelleribus nihilo uiliore. In eo latere et herba euphorbea copiosa, cuius sucus ad oferae et cum his elephanti occupauerunt. Silet
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpus s et̾nitas. Sũt gͦ pren̾ta ⁊ fut᷑a: ⁊ stire uo¬
lo ubisint. C. d si ñ ualeo: scio. tñ uͥcũq sũtũ
ea ibifutura ẽẽ aupren̾ta s p̾sẽna. Nam ubi
fut᷑asũt: nõdũ sũt. S ⁊ subi pret̾ita suĩt: iãnõ
sũt u cũq gͦ sũt q̃tũt sũt: ñ sũt nͥ p̾sẽnia. Ox
qmͣ pret̾ita cũ uera narantꝰ: ex memoria pro¬
ferunt᷑. nõ res ip̃e q̃ pret̾erũt: s u̾ba ꝯcepta ex
ymagmib eax q̃ in aĩa uelut uestigia ꝑ sen¬
sus pret̾eundo fixerũt. Puencia appe meaq̃

Expanded text:
tempus, sed eternitas. Sunt ergo preterita et futura et scire volo ubi sint: quod si non valeo, scio tamen ubicumque sunt non ea ibi futura esse, aut preterita: sed presentia: nam si ibi futura sunt, nondum sunt: sed si ibi preterita sunt, iam non sunt. Um preterita cum vera narrantur, ex memoria proferuntur non res ipse, que preterierunt, sed verba concepta ex ymaginibus earum, que in animo velut vestigia per sensus pretereundo fixerunt. Pueritia quippe mea, que
Abbreviated transcription (Latin):
nũ milia ⁊ d ͭ ͣ mutiuq cctͫ ⁊ xlxͣ partĩ dans stadis
dcc. idr̃ lxxxuii. nuliaria ⁊ semissẽ. Igitur xxi iii ã ꝑ¬
tem tot stadioꝵ. tͣnscurrit sol ĩ unahora: idest stadia
Hore a parte xuͣ. idest uniꝰ ex ccͭ ͦ. lxͣ. gradib. ascensu uł
decensu solemdcͣcͦ stadia siue lxxxuuii. miliaria ⁊ semis

Expanded text:
 percium dans stadia VIIcLXXXVII miliaria et semissem; igitur XXXIIII partes tot stadiorum transcurrit Sol in una hora, et stadia hore a parte XVc etseptimus ex IIIcLX gradibus ascensu vel descensu sole, VIIc stadia, sive LXXXVII miliar
Abbreviated transcription (Latin):
rales humores ĩ corꝑe ꝯseruat: que nutͥmentũ sub¬
tilians penetrare facit. Calorẽ quoq repͥmendo: ca¬
lefcĩs aut calidã ꝯplexionẽ hñtib. plusqͣm uiũ ꝯferi
Aqua pond̾e leuior calorẽ ⁊ fgͥiditatẽ citiꝰ susciꝑit: ⁊ que
meliorẽ saporẽ retinz dulcedini scilic aꝓpĩqͣntẽ melior
bus lapidem. Aqua salsa uentrẽ mollit : ⁊ pꝰtea ꝯstͥn¬
git. siquis eam usualit̾ bib̾it. Corpus desutat. attꝑ
l̾eo stabiem. ⁊ ĩ anoragadias gn̾at. Aqua stans ⁊ pu¬
trida splenẽ augmentat: conplexionẽ corrũpit. ac fe¬
bres gen̾at. Aqua fͣgida ut nix: stomachũ ꝑcutit si
bibatur a ieiunis. s epar multũ infgidat. Qm nlł
auget appetitũ. Aqua uͦ que ñbñ sapit eo qd̃ fgͥida
ñ sentitur: uentrẽ inflat sitĩ q nõ minuit: s appeti¬
tũ destruit: ⁊ corpꝰdissoluit. Aqua porro talida qmͣ qui¬
dam ieiun bibũt: stomachũ a suꝑfluitatib p̾cedẽtis

Expanded text:
rales humores in corpore conservat et nutrimentum subtilians penetrare facit, calorem quoque reprimendo: calefactis autem calidam complexionem habentibus plusquam vinum confert. Aqua pondere levior, calorem et frigiditatem citius suscipit et qui meliorem saporem retinet, dulcedini scilicet appropinquantem melior bus lapidem generat. Aqua salsa ventrem mollit et postea constringit. Si quis eam usualiter biberit, corpus desiccat, atque in eo scabiem, et in ano ragadias generat. Aqua stans et putrida, splenem augmentat, complexionem corrumpit ac febres generat. Aqua frigida ut nix, stomachum percutit si bibatur a ieiunis, sed hepar multum infrigidat, quam nulli auget appetitum. Aqua vero que non bene sapit, eo quod frigida non sentitur, ventrem inflat, sitimque non minuit, sed appetitum destruit et corpus dissolvit. Aqua porro calida, quam quidam ieiuni bibunt, stomachum a superfluitatibus precedentis
Abbreviated transcription (Latin):
isulphuris hñt. Itaq cũ ꝑuenas calentes aqua fͥgi¬
dauenit: uicino sulphuris calore ꝯtacta extãdesci
n̾talis ab origie effluit: s ꝑmutatͫ dũ uenit. Sul¬
uhur enim alumẽ q setum ferũt aque: ut rãq ma¬
tenã igne plenã. nimus q motib incalestentem
ase quedã erũpit talida uł putͥda. Sunt enĩ queda
iuee subt̾ranee. naturalr̾ sulphuree. In his cũ uent
oupit: eius afflatu sulphur accenditur. O. d̾ inten
ͥ aqua ꝑ ħ ignea locacurrit: calorẽ ⁊ fetorẽ inde
nit. Et si ꝓpe hũc locũ erũpat: flãmino la ebullit. ssi
& longus retesserit: iux tepescit. deĩde penitꝰ fgescit

Expanded text:
habent. Itaque cum per venas calentes aqua frigida venit, vicino sulphuris calore contacta excandescit, nec talis ab origine effluit, sed permutatur dum venit. Sulphur enim alumenque secum ferunt aquae; utramque materiam igne plenam minimisque motibus incalescentem. t calida, vel putida. Sunt quidam specus subterranei naturaliter sulphure pleni. In his cum ventus concipitur, ejus afflatu sulphur accenditur, quod incendio aqua per haec ignea loca currit, calorem et putorem inde trahit, et si prope hunc locum erumpit, flammivoma ebullit. Si autem longius rece
Abbreviated transcription (Latin):
modis. In colore: quia alibi clarꝰ. alibiobscurꝰ alibi
turbidus. In qͣntitate: qr alibi paruꝰ. alibi diffugꝰ Ius¬
su: quia alibi fugidus. alibi calidus. Hic cirtuit in
las ad tͥcenos pedes longas: educat ganges. Qs
statiꝰ sebosus int̾ p̾cipua miracula u̾mib dicit hã¬
bundare: ceruleis noĩe ⁊ colore. Hi bina hñt brach
longitudinis cubita nõ minꝰ sena. adeo robustes
rib: ut elephantos ad potũ uentitantes. mordicꝰ
comp̾hensa ip̃orũ manu. rapiant ĩ ꝓ fundum. N¬

Expanded text:
modis. In colore, quia alibi clarus, alibi obscurus, alibi turbidus; in quantitate, quia alibi parvulus, alibi diffusus; in sensu, quia alibi frigidus, alibi calidus: hic circumit tellas ad tricenos pedes longas educat Ganges. Quem Statius Sebosus inter praecipua miracula ait uermibus abundare caeruleis nomine et colore. Hi bina habent brachia longitudinis cubita non minus sena, adeo robustis uiribus, ut elephantos ad potum uentitantes mordicus conprehensa ipsorum manu rapiant in profundum.
Abbreviated transcription (Latin):
flumina ĩ diluiio soluta mole t̾raꝵ p̾clusa sũt: que¬
dam uͦ que ñ erant abẏssi tũc ruptis meatib erupe
rũt. Eẜtiendũ quoq flumma cũ suꝑra modũ crescũt
nõ tm̃ ad p̾sens in ferre dampna: s ⁊̃ aliqua signifi¬
habunde uaria sunt. Byanã qui ad cameri¬
nã fłuit. si hĩtus pudice hauserit : ñ corbũt in corpus
unũ latex uineus ⁊ latex aque. Apud segefanos
helbesus i medio flumine sb̾ita exestuatõe ferues
Dymereũ celestes mutant plage. Amarus denicp
ro opmatꝰͫ duo ĩ boetia ẽe flumina: natura lic ĩpare.i
miraculo tamẽ non discrepante. Quoꝵ alterũ sioiu¬
le petus biberit: pullũ fieri quicquid ĩduent. Alt̾ius
haustu: quetũq uelleꝵ fusca sũt. in candidũ uerti.

Expanded text:
flumina in diluvio soluta, mole terrarum praeclusa sunt; quaedam vero, quae non erant, abyssi tunc ruptis meatibus eruper. Sciendum autem flumina, cum supramodum crescunt, non tantum ad praesens inferre damna, sed etiam et aliqua signifiabunde uaria sunt. Dianam qui ad Camerinam fluit si habitus inpudice hauserit, non coibunt in corpus unum latex uineus et latex aquae. Apud Segestanos Helbesus in medio flumine subita exaestuatione ferue Himeraeum caelestes mutant plagae; amarus deniquero opinatur duo in Boeotia esse flumina, natura licet separi, miraculo tamen non discrepante: quorum alterum si ouillum pecus debibat, pullum fieri coloris quod induerit, alterius haustu quaecumque uellerum fusca sint in candidum uerti.
Abbreviated transcription (Latin):
Consimili potata modo curare ualebit.
Pulmonũ nocuos humores detͣhit hausta.
Mixtus aque tepide succus si sunit᷑ euus.
Illi qui sciasim patit᷑ mire medicat᷑.

Expanded text:
consimili potata modo curare valebit; humores nocuos pulmonis detrahit hausta. Mixtus aquae tepidae si succus sumitur ejus, illi, qui patitur sciasim, mire medicat
Abbreviated transcription (Latin):
usse ꝑtis ad unare. uincłoq cõstͥcta depon̾e. Uĩcłm
tã e papiro assert̃ ẽẽ faciendũ: ⁊ sic ĩ hũida t̾ra
cẽ ponendũ. Diligẽtiꝰ qͥdam sarm̃tũ reuinctũ ꝙ
uites putant. sarm̃tum frugiferũ pautate uiti
in ip̃a uice ꝙͣ ponũt. de alto sublata medula exta¬
uant ñ diussum: ⁊ calamo affixo ligant. ne possĩt
in excauaca ꝑte suffundũt: ex aqua pͥus ad sape
siłitudinẽ resolutũ. ⁊ hoc tͣnsactis octonis dieb
semꝑ renouant. donec uitis g̾mĩa nouella ꝓce¬
dant. Ot in gsiatis malisfi ħ posse firmat᷑ agretis.
⁊ albos aftre possit ⁊ nigros: greti sic fi̾ deb̾e sussert̃.
Si uicine sunt uites. nig᷑ ⁊ alba: cũ putantꝰ sarm̃ta
utusq int̾ se diuisa sic iunge. ut medios utͥusq
gñis ocłos eqͣndo possis reddere unitati. Tunc pa¬
piro ligabis stͥncto: ⁊ molli atq hũida t̾ra cͣabis
alline ⁊ ĩt̾ioctis tͥnis dieb ad aqͣre : donec g̾men

Expanded text:
tis adunare, vinculoque constricta deponere: vinculum cum papiro asserunt esse faciendum et sic in humida terra esse ponendum, diligenrius quidam sarmentum revinctum, vites putant, sarmentum frugiferum putate vitis, in ipsa vite quam ponunt, de alto sublata medulla excavant, non divisum et calamo affixo alligant, ne possit in excavata parte suffundunt, ex aqua prius ad sape similitudinem resolutum: et hoc transactis octenis diebus semper renovant, donec vitis germina novella procedant et in granatis malis fieri hoc posse firmatur a grecis i sic fieri debere iusserunt. Si vicine fint vites nigra et alba, cum putantur, sarmenta utriusque inter se divisa sic iunge, ut medios utriusque generis oculos aliquando possis reddere unitati; tunc papiro ligabis stricto et molli atque humida terra curabis allinere et interiectis trinis diebus adaquare, donec germen
Abbreviated transcription (Latin):
inteps: uinea uetꝰ q̃ ĩ iugo ÷ aut ꝑcula si robusto
⁊ integ̾ trunco sit ablaq̃ata: simo saciet᷑. ⁊ angꝰ¬
aus putata int̾ qͣrtũ ⁊ t̾ciũ pedem a t̾rauiridis¬
sima ꝑte corticis acuto fram̃ti mucrone feriat᷑ ac
fossa freq̃ntiꝰ incitet᷑. Nã ut asserit columella. ex eo

Expanded text:
 vine vetus que in iugo est, si robusto et integro trunco sit, ablaqueata fimo satietur et angustius putata, inter quartum et tertium pedem a terra, viridissima parte corticis, acuto ferramenti mucrone feriatur ac fossa frequentius incitetur. Nam sicut asserit Columella, ex eo
Abbreviated transcription (Latin):
Dost idꝰ octobris ablaq̃anda ÷ oĩs nouella: seu in¬
in pastino seu in scrobib aut sulcis. Aut ampu¬
tentur radices suꝑuacue ¶s ꝓduxit estate: q̃ si cõ¬
ualuint. inf̾iores radices facient int̾ire. Et ita rema¬
nebit uitis in sũmitate suspensa: q̃ e res eam frigo¬
ri obnoriam faciet ⁊ calori. S he radicłe: ñ ad sic¬
cum debent redict recidi. ne aut płes inde nascãt.
coris sub ip̃a hyeme cͥca uiticłaꝵ uestigia bargiem᷑
Qd̾ cõtͣ frigꝰ nimiũ: columella dicit toto ẽẽqnq̃m¬
faciendũ.¬

Expanded text:
ost idus octobris ablaqueanda est omnis novella, seu in pastino, seu in scrobidus, aut sulcis amputentur radices supervacue, quas produxit estate; que si convalverint, inferiores radices facient interire; et ita remanebit vitis in summitate suspensa; que res eam frigori obnoxiam faciet et calori. Sed he radicule non ad situm debent rescindi; ne aut plures inde nascanturcolumbini stercoris sub ipsa hyeme circa viticularum vestigia largiemur, quod contra frigus nivium, Columella dicit toto faciendu
Abbreviated transcription (Latin):
cũq ꝓcesserit. uincła oꝑt abscidi: ne ad olescẽtia:
mollissimi g̾mĩs. nodo dure cõt̾tionis angatur.
Aliqͥ infra t̾ram semis spacio effose uiti. surcłos
mnserunt: ⁊ bñficõ ꝯgestionis accumulant. ut ħ qͦ
nouis sarm̃tis p̾t̾ nucͥcis alim̃ta ⁊ ueniat. Nõnlłi
cͥca t̾ras meliꝰ asserunt insendũ: qr ĩ altiori difficiliꝰ

Expanded text:
cumque processerit, vincula oportet abscidi, ne adolescentia cumque processerit, vincula oportet abscidi, ne adolescentia mollismi germinis, nodo dure constrictionis angatur aliqui infra terram semis spacium, effosse viti surculos inserunt et beneficio congestionis accumulant, ut hoc quoque novis sarmentis preter nutritis alimento conveniat nonnulli circa terras melius asserunt inserendum, q