comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
coniunctiones nec legitimȩ sunt. nec
remane possunt. s sunt repellende. Quis¬
quis gͦ ñ legitime coniuctus. uł absq do¬
tali titulo ac bñdictione saccdotis constat¬
copulatus. sac̾dotes ł legitune coniũctos
cͥmminari. uł meos testificari minime .p̃.
qm̃ om̃is incesti macła pollutus infamisẽ.
⁊ accusare sup̃dictos ñ ꝑmittitur. Nsolũgͦ
s om̃s eis consñtientes. Simiłr de rapto¬
rib uł eis qui semores impetunt. fi cẽnse¬
mus. Hos enun leges seli intfiuciunt s nos

Expanded text:
coniunctiones nec legitime sunt nec manere possunt, sed sunt repellende. Quisquis ergo non legitime coniunctus, vel absque dotali tituli atque benedictione sacerdotis copulatus, sacerdotes vel legitime coniunctos criminari, vel in eos testificari minime potest, quoniam omnis incesti macula pollutus infamis est et accusare supradictos non permittitur, sic  omnes eis consentientes. Similiter de raptoribus vel eis qui seniores imperunt fieri censemus. Hos enim seculi leges interficiunt, sed nos
Abbreviated transcription (Latin):
agr ł ꝑsona. ł instrum̾ta poscentur. ñ am¬
pliui qm tres menses indulgeantur Si
uͦ excontinentib ꝓuinciis sex menses custo¬
diri iusticia ẽ. Intransmarina aũ dilatiõe.
uiiii. menses ꝯputari oportebit. Iudicantes¬
dilacionis arbitum. s eandem dilacionem
si rerum urgentissuma r̾o flagitau̾it. ⁊necc̃̾itaᷤᷤ
desiderate instructionis exeg̾it. ñ facile am¬
plius qm̃ semel. nec ulla trahiidi arte sciant
ẽẽ tͥbuendam. E aut̃ dilacio penitus ẽ dene¬
ganda qui rescptum ad extra ordinarium
renda aliqua instrum̃ta. uł testes. qm̃ us
tructus eẽ ñ potuit. qui p̾ter spem ad alie¬
num iudicium traħr. Cum uͦ ad appella¬
cionẽ siue consultacionẽ. apͥncipe rescͥptim.
fu̾it. siue sit pͥmo iudicio petita dilacio. nec
ñ licebit. Ead rõe qua nec iniudiciis cogniti¬
onum imꝑialiũ dilacio tͥbui solr aiudice:

Expanded text:
rsona vel instrumenta poscentur, non amplius quam tres menses indulgeantur: si vero ex continentibus provinciis, sex menses custodiri iustitiae est: in transmarina autem dilatione novem menses computari oportebit. Quod itdilationis arbitrium, sed eamdem dilationem si rerum urgentissima ratio flagitaverit, et necessitas desideratae instructionis exegerit non facile amplius quam semel, nec ulla trahendi arte sciant esse tribuendam. § 1. Ei autem dilatio penitus est deneganda, qui rescrenda aliqua instrumenta vel testes, quoniam instructus esse non potuit, si praeter spem ad alienum iudicium trahitur. CONST. A. Ationem consultationemve a principe rescriptum fuerit, sive sit primo judicio petita dilatio et eanon licebit eadem ratione, qua ne in judiciis quidem cognitionum imperialium dilatio tribui solet. § 3.
Abbreviated transcription (Latin):
maximiliam flebil ad aures nr̃as supit.¬
plicum relacione uenerunt. ñ facile scd̃m
u̾itatem agnosci potuert̾. nisi facultas eccłie
qm̃ inusus suos male conu̾tendo disꝑsit
ab euis potestate donec cã cognoscatur se¬
cussionis ipi tp̃r moderamine detiñ. Quod¬

Expanded text:
miliani flebili ad aures nostras supplicum relatione venerunt, non facile secundum veritatem agnosci poterunt, nisi facultas ecclesiae, quam in usus suos male convertendo dispersit, ab ejus potestate, donec causa cognoscatur, secussionis ipsius tempore, moderamine detineri. QU
Abbreviated transcription (Latin):
ulier que accesserit ad om̃e mulier acced̾.¬
pecus ascendnabeo. intͥficietis mulierẽ
⁊ pecus morte moriatur. rei enim sunt. Que¬
ritur quomͦ sit reum peciis cum sit irr̃ona¬
gicio contaminata. in dignant retricant

Expanded text:
ulier quae accesserit ad omne pecus, ascendi ab eo: interficietis mulierem, et pecus morte moriatur, rei enim sunt. Quaeritur quomodo sit reum pecus, cum sit irrationagitio contaminata, indignam refricant
Abbreviated transcription (Latin):
uis ⁊ illa que ñ inm̾ito. ñ uoluntania pecc̾a di¬
cuntur. quia uel anescientib: uł cͦdactis ꝑpe¬
trantur. ñ omĩno possint ñ uoluntaria dici.
pecc̾m ẽ uoluntas retinentli. uł consequend.
quod iusticia uetat. Uñ lib̃m ẽ abstinere. ꝓ¬

Expanded text:
vis et illa, quae non immerito non voluntaria peccata dicuntur, quia vel a nescientibus, vel a coactis perpetrantur, non omnino possint non voluntaria dici. Peccatum est voluntas retinendi vel consequendi quod justitia vetat et unde liberum est abstinere,
Abbreviated transcription (Latin):
neccitate s ꝑcupiditatẽ comparat an¬
nonam uł unum. U̾bi gr̾a de duob de¬
nariis comparat modium unum. ⁊ seruat
Irapinam fac̃. uita ñ uiuit. Itẽ aug. ad¬
teueidat fenore: ꝙͣ qui diuiti aliqua ra
leges iudues reddi debent. an crude¬
lior ẽ. qui subtrahit aliquid. ł erip̃d¬
uiti. quam qui trucidat pauꝑem fenore:
ħutiq atq huiusmõi male utiq possi¬
dent᷑. ⁊ uellem ut restituerent᷑. s ñ ẽ quo
mur quod scͥptum ẽ fidel homini totꝰ
mundus diuiciar̾ ẽ infidel aũt nec obo¬
liũ. ñ ne om̃s qui sibi indñr. gaudere q̾
quisitis: eisq uti nesciunt. aliemim possi¬
dere comuncimus : ħ enim certe alienũ

Expanded text:
ter cupiditatem comparat annonam vel vinum, verbi gratia de duobus denariis comparat modium unum, et servat rapinam facit, vita non vivit. C. XI. trucidat foenore, quam qui diviti aliqua rapleges et judices reddi jubent? An crudelior est qui subtrahit aliquid vel eripit diviti, quam qui trucidat pauperem foenore? Haec atque hujusmodi male utique possidentur, et vellem ut restituerentur, sed non est quo mur quod scriptum est: Fidelis hominis totus mundus divitiarum est, infidelis autem nec obolus; nonne omnes qui sibi videntur gaudere licite conquisitis, eisque uti nesciunt, aliena possidere convincimus? Hoc enim certe alienum
Abbreviated transcription (Latin):
cecitas ignorantie simił ẽ. Exutraq enim
quedam fiunt que imputant̾. qued am
uͦ que minime. Cecus nainq si debitum
sue uxoris se credens reddẽ. alienam pollitit
ñ ẽ reus adultrrii. Si aut̃ ludo uł exercita¬
cione iupium. uł uenatione. laculum mit¬
tens aliquem ꝑimat. quia ħ abeo penitus
debr. eẽ. alienum. homicidii reui habet᷑.
Mens uͦ alienata furore. cum sui compos ñ
sit. corum que admutit. reatum ñ contra¬
hit. quia facultatẽ delib̾andi ñ ħuit. Uñ
pupillo ⁊ fupͥsio inmaleficiis subuenit᷑.
ut ñ eis imputẽtur ad penam. que exin̾¬
tis delib̾acione ñ ꝓcesserunt. Quod ñ solum
humanis. s ⁊̃ ditunis legib noscr̃ approba¬

Expanded text:
cecitas ignorantie similis est. Ex utraque enim quedam fiunt que imputantur, quedam vero que minime. Cecus namque, si debitum sue uxori non est reus adulterii. Si autem ludo, vel exercitatione virium, vel venatione jaculum mittens aliquem perimat, quia ab eo penitus hoc debet esse alienum, homicidii reus habetur. Mens vero alienata furore, quum sui compos non sit, eorum, quae admittit, reatum non contrahit, quia facultatem deliberandi non habuit. Unde pupillo et furioso in maleficiis subvenitur, ut non eis imputentur ad poenam quae ex mentis deliberatione non processerunt. Quod non solum humanis, sed etiam divinis legibus noscitur approba
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ut itaq ex p̃missis apparet. siue ex uolũ¬
tate. siue ex infirmitate ꝓcedant pecc̾a:
nature. qui carnis concupiscentia appellat᷑.
Que u̾ius anime infirinitas dici pͥ. S iõ
carnis intirmitas dr. quia accidit anime
ex conuincte carnis corruptione. Porro alia
ẽ infirmnitas. que ꝓpͥe carnis dr. qua elem̾¬
torum. seu humorum concordia turbata
animi infirmitas duplex ẽ. una que uiciu
appellatur. qua anima adeo seꝑatur. ut ẽ
ira. odium. ⁊ alia huuismõi. Alia infir¬
nutas animȩ. que cum ip̃a ñ sit pecc̾m. ẽ¬

Expanded text:
 ut ex praemissis apparet, sive ex voluntate sive ex infirmitate peccata procedant, naturae, qui carnis concupiscentia appellatur, quae verius animae infirmitas dici potest, sed ideo carnis infirmitas dicitur, quia accidit animae ex corruptae carnis conjunctione. Porro alia est infirmitas, quae proprie carnis dicitur, qua elementorum seu humorum concordia turbata animi infirmitas duplex est: una, quae vitium appellatur, qua anima a Deo separatur, ut est ira, odium, et alia hujusmodi; alia infirmitas animi, quae, quum ipsa non sit peccatum, e
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝑ iurare nolit. ⁊ fac̃: cum uult uiuere: s
quisquã nͥ fec̾it mortem iniet᷑. Uult gͦ fa¬
ut falsum iuret. s ut falium uirando uiuat.
Quod si rta ẽ. nescio utrum possint ista dici
pecc̾a nolentium. q̃lia hic dnu̾r expianda. Nã¬
pe homines qui scientes faciunt q ñ licet.
uellent licere. uiq ad eo ip̃m peceare uemo
ħ si ita se hñt. nͥ sunt perc̃a nolentium. nis
ẽ. eos qui inuiriam pati possunt. ⁊ fucere pꝰ¬
se.Sane sunt quidamꝰ fac̾e ñ possunt. ut¬
puta furiosus ⁊impubes. qui doli capax ñ ẽ.
enim inuiria ex affectii facientis consistat.
consequens erit dic̾e. hos siue pulsent. siue¬
conuicium dicant. inuiriam fecisse ñ uidĩ.¬
Itaq pati quis inuiriam ⁊̃ si ñ sii̾tiat pot̾̃.
facere nemo nisi qui scit se iniuiriam face̾.
⁊ si nesciat cui faciat. Querit᷑ si quis ꝑ tocõ
ꝑcuciat. aut dum certat iniuriamͣ ñ tenet᷑.¬

Expanded text:
si peierare nolit et facit, cum uult uiuere, si quisquam, nisi fecerit, mortem minetur. uult ergo fa appetendo, ut falsum iuret, sed ut falsum iurando uiuat. quod si ita est, nescio, utrum possint dici ista peccata nolentium, qualia hic d peccat. Omnes quippe homines, qui scientes faciunt quod non licet, vellent licere. Usque adeo ipsum peccare nemo Haec si ita se habent, non sunt peccata nolentium, nisi est, eos, qui injuriam pati possunt et facere posse. Sane sunt quidam, qui facere non possunt, utputa furiosus, et impubes, qui doli capax non est. enim injuria ex affectu facientis consistat, consequens erit dicconuicium dic‹a›nt, iniuriam fecisse non uideri.Itaque pati quis iniuriam, etiamsi non sentiat, potest, facere nemo, nisi qui scit se iniuriam facere, etiamsi nesciat cui faciat.Quare si quis per iocum percutiat aut dum certat, iniuriarum non tenetur.
Abbreviated transcription (Latin):
peccm̃ ẽ itddi possit ⁊ ñ redłr. penitñ¬
tia ñ agr̾. s simulatur. Si aũ ueracit̾ ag̾r.
ñ remittet᷑ pect̾m. nisi restituat᷑ ablatum.
siue ip̃e male uiuendo nec aliud ht̃ un resti¬
tuat. Huic certe ñ possumus dicere. redde ꝙ
estimat᷑. ħre ꝙ reddat. ñ ẽ inquitas. quia si
ñ ẽ i̾i reddat ablatam pecuniam. tñ dũ eã¬

Expanded text:
peccatum est, reddi possit et non redditur, penitentia non agitur, sed simulatur. Si autem veraciter agitur, non remittetur peccatum, nisi restituatur ablatum sive ipse male vivendo, nec aliud habet unde restituat. Huic certe non possumus existimatur habere quod reddat nulla est iniquitas, quia etsi non est unde reddat ablatam pecuniam, merito ta
Abbreviated transcription (Latin):
onȩ uolens anolente discerneret᷑.
libo m̃tis arbitͥo. ⁊ delinquendi ꝓposito com¬
mittuntur. Porro infirmitas alia ẽ ammi
alia carnis. Infirmitas animi. ẽ ignorantia.
cariis infirmitas ẽ eis concupiscentia. Ex
utraq aut̃ infirmitate que ꝓcedunt un¬
putant᷑. ad penam. uñ de quibꝰdam igno¬
rantib dictum ẽ. Siquis ignorat ignorabr.
sy nagogam facient uos. quia arbitrant᷑
obsequuun se prare deo. de eisd̃ ⁊̃ apłs
ħ ignorantia excusat. Ex carnis infirmitate
ꝓcedunt. que nature languore fiunt: q̃ nͥ
imputarent᷑. ad penam. neq̃quã apłs lon
ge carnis grauatius dicet. Infelix ego homo
quis me lib̾abit. de corꝑe mortis huius: ⁊c̃.

Expanded text:
ens a nolente discerneretur. libero mentis arbitrio et delinquentis proposito committuntur. § 2. Porro infirmitas alia est animi, alia carnis. Infirmitas animi est ignorantia; carnis infirmitas est concupiscentia. Ex utraque autem infirmitate quae procedunt imputantur ad poenam. Unde de quibusdam ignorantibus dictum est: Si quynagogam facient vos, quia arbitrabuntur obsequium se praestare Deo. De eisdem etiam Atem haec ignorantia excusat. Ex carnis infirmitate procedunt quae naturae languore fiunt, quae, nisi imputarentur ad poenam, nequaquam Apostolus lege carnis gravatus diceret: Infelix ego homo, quis me
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẜ catoris incomp̃hensibilem pagunt uo¬
luntattm. que de sius teis nullam rõnem red¬
ditum sunt quia rõnabilia ñ sunt. Nquid
usum uitȩ p̾siitis acceꝑunt. rõnem redditi
sunt dõ. ⁊ ꝓsuorum actuum q̃litate recipiet̃

Expanded text:
nsibilem peragunt voluntatem, quae de suis factis nullam rationem redditura sunt, quia rationalia non sunt. Nunquid usum vitae praesentis acceperunt, rationem reddituri sunt Deo, et pro suorum actuum qualitate recipient,
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ quam uͥ sacdo¬
cium adeptus ẽ. in furorem u̾sus. quendã
int̾fec̃. Recuꝑata uͦ sanitate. ap̃ ep̃m accusat᷑
qͥ illatum. Quorumdã cłicorum gͥ patͦcinia
mum solus absq sinodal audientia illõ
sñtñtia ferit. Querit᷑ aut̃ an ea que mente
alienata fiunt. sint imputanda. Scdõ:
an ꝓupensis patͦciniis. liceat cłicis mun̾a
erge. Tercio: an exmulieris confessione iste

Expanded text:
sacerdotium adeptus est, in furorem versus quendam interfecit. Recuperata vero sanitate apud episcopum accusatur sibi illatum; quorundam clericorum sibi patrocinia mum solus et absque synodali audientia illum sententia ferit. Quaeritur autem an ea, quae mente alienata fiunt, sint imputanda? Secundo, an pro impensis patrociniis liceat clericis munera exigere? Tertio, an ex mulieris confessione iste
Abbreviated transcription (Latin):
orte aliquis cogitat ⁊ dicit. Multi
sunt xͥami diuites. auar. cupid. ñ
habeo pecc̾m si suum iłł abstulero. ⁊ pau.¬
ꝑib dedero. Uñ enim illi nil bom agu̾t.
incedem ħre potero. S huiulmoi cagi¬
tacio ei diabol calliditate suggerit. Nam
si totum tͥbuat. quod abstule atra raͣt. ad

Expanded text:
orte aliquis cogitat et dicit: multi sunt christiani divites, avari, cupidi; non habeo peccatum si illis suum abstulero et pauperibus dedero. Unde enim illi nil boni agunt, mercedem habere potero. Sed huiusmodi pecatum ei diaboli calliditate suggeritur, nam si tot
Abbreviated transcription (Latin):
sit condempnandiis. Quarto: andie diii¬
co. euis cã sit uentilanla Quinto: an sib ne¬
ganti. purgauo sit deferenda. Serto: an eiꝰ
confessio. cruciatib sit extorquenda. Septi¬
mo: an absq sinodal audientia. ep̃c ualeat
sacdotem dampnare. Octauo: si sponte
confessus. aut ab aliis comuctiis fu̾it. quod
añ ordinacione peccau̾it: an suscept ordi¬
nis officium sͥ exequi liceat. Quod aut̃ ea¬
infirmitatem uidr᷑ consistẽ. ł enim uolim

Expanded text:
sit condemnandus? Quarto, an die dominico ejus causa sit ventilanda? Quinto, an sibi neganti purgatio sit deferenda? Sexto, an ejus confessio cruciatibus sit extorquenda? Septimo, an absque synodali audientia episcopus valeat sacerdotem damnare? Octavo, si sponte confessus aut ab aliis convictus fuerit, quod ante ordinationem peccaverit, an suscepti ordinis officium exsequi siinfirmitatem videntur consistere. Est autem
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ utramq parcẽ ad exam̃ adhibent᷑. isti
ex una parte consistunt. cum aut̃ udicia
⁊ testimonia. que nec iusta. ⁊ uera uendenda
tam peciunam repet̾e. qui iustum iudiciu
emit. qm̃ uenale eẽ ñ debuit. Qui uͦ ꝓ iniqͦ
iudicio dedit. uellet quidem repet̾e. nisiti¬
meret uł pudet emisse. Sunt alie ꝑsone
inferioris loci que abutraq parte ñ it so¬
uerunt.qm qui ea de more sumpsert̃. qm̃
uitantur huiusmõs cõmodis uł tenent᷑.
Isti si uiam uitȩ mutauerint. aut excellen¬
uoris conscendint. sci̾tatis gradum. faciliꝰ
largiunt᷑. qmͣ eis aquib accepta sunt tãꝙ̃
aliena restituant. Qui uͦ contra uis societa¬
ta humane furtis. rapinis. calumpnus.
opp̾ssionib inuasionib aliqͣ abstułit:
reden.  a pocius qm donanda cẽ¬

Expanded text:
inter utramque partem ad examen adhibentur, isti inter utramque partem ad examen adhibentur, isti ex una parte consistunt. cum autem iudicia et testimonia, quae nec iusta et uera uendenda tam pecuniam repetere, qui iustum iudicium emit, quoniam uenale esse non debuit; qui uero pro iniquo iudicio dedit, uellet quidem repetere, nisi timeret uel puderet emisse. Sunt aliae personae inferioris loci, quae ab utraque parte non insouerunt, quam qui ea de more sumpserunt, quouitantur huius modi commodis uel tenentur. isti si uiam uitae mutauerint aut excellentioris conscenderint sanctitatis gradum, facilius largiuntur. quam eis, a quibus accepta sunt, tamquam aliena restituunt qui uero contra morem societatis humanae furtis, rapinis, calumniis, oppressionibus, inuasionibus abstulerit, reddenda potius quam donanda cen
Abbreviated transcription (Latin):
enim de malo bonum. qui reddit ꝙ illicite
abstulit. nomine ⁊̃ mal curai ⁊ sollicitudo
mortalium expͥmit̾. De malo gͦ bonum facit.
qui pauꝑib dispensat. ꝙ cum labore ⁊ solli¬
citudine acquisiuit. Iuxta illud exigłii. fãci¬
te uob̾ amicos de mamona iniquitatis. uł ex
malo acquiritur. ꝙ exturpi cã possidr. ueluti
cum mathetatieus ex arte qm docet. uł ex fu¬
turis que p̾nuntiat. ñ nulla lucuit᷑. Que u̾¬
suc de malo acquirunt᷑. inbonum possunt ꝯ¬
pauꝑib iuste erogantur. Uñ aug̃ ad macedo¬
on sane quicquid ab inuito sumit᷑. exp̃ndi.
iniuiriose aufert. Nam pleriq nec me¬
dico uolunt reddẽ. honorem suum nec oꝑa¬
no mercetlem. nec tñ ħ qui ab inuito accipi¬
unt: ꝑ iniuriam accipiunt. q̃ pocus ꝑ inui¬
riam ñ darentur. S ñ iõ deb uidex uendere
iustum uidicium aut testis uer̾ testimoni¬
um. qr uendit aduocatus iustũ patͦtinium.
uuris peritus uerum consilium. Illi enim

Expanded text:
enim de malo bonum qui reddit quod illicite abstulit. Nomine etiam mali cura et sollicitudo mortalium exprimitur. De malo ergo bonum facit qui pauperibus dispensat quod cum labore et sollicitudine acquisivit, juxta illud evangelii: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis. Vel ex malo acquiritur quod ex turpi causa possidetur, veluti quum mathematicus ex arte, quam docet, vel ex futuris, quae praenunciat, nonnulla lucratur. Quae vero de malo sic acquiruntur in bonum possunt cpauperibus juste erogantur. Unde Augustinus ad Macedoon sane quicquid ab inuito sumitur, iniuriose aufertur. nam plerique nec medico uolunt reddere honorem suum nec operario mercedem, nec tamen haec qui ab inuitis accipiunt, per iniuriam accipiunt, quae potius per iniuriam non darentur. sed non ideo debet iudex uendere iustum iudicium aut testis uerum testimonium, quia uendit aduocatus iustum patrocinium et iuris peritus uerum consilium; illi enim
Abbreviated transcription (Latin):
enale ẽ occulte anferre. multo furari.¬
maioris pene ẽ. iusibiłr eriꝑe. Auferte
gͦ nolenti siue occulte siue palam h̃t p̃cep¬
tum suum. Furci enim nomine bñ intelłr
omis illicita usurpacio rei aliene. N enim
rapinam ꝑmisit. qui furcum ꝓhibuit. S
⁊ rapinam intelligi uoluit. a parce enim to¬

Expanded text:
enale est clanculo auferre, multo maioris poenae est uiolenter eripere. auferre ergo nolenti sine occulte siue palam habet ptum suum. Furti enim nomine bene intelligitur omnis illicita usurpatio rei alienae. Non enim rapinam permisit qui furtum prohibuit, sed  rapinam intelligi voluit. A parte enim to
Abbreviated transcription (Latin):
criniam accipiat. Si sp̾em: eand spẽm acc¬
clici auaricie cã turpia lucra sectantes.
obliti sunt diuini p̾cepti quo dictum ẽ qͥ
peruniam suam ñdedit adusuram. statu¬
erit pꝰ hanc diffinicionẽ usuras acciꝑe. ut
ex quolib tali negocio turpia lucma sectari.
uł ⁊ sp̃es frumtorum. ad sexͣcuplum dale.
om̃is qui tale aliquid conatus fuit. ad q̃stũ
deiciatur. aclero. ⁊ alienus hat̾ abeccłiastico

Expanded text:
cuniam accipiat: si speciem, specrici avaritiae causa turpia lucra sectantes, obliti sunt divini praecepti quo dictum est: Qui pecuniam suam non dedit ad usuram, feneerit post hanc definitionem usuras accipere, vel ex quolibet tali negotio turpia lucra sectari, vel etiam species frumentorum ad sescuplum dare, omnis, qui tale aliquid conatus fuerit ad quaestum, dejiciatur a clero, et alienus ab ecclesiastico
Abbreviated transcription (Latin):
me restituantur aliena. S ne frustra hõ
tissime dixim eum qui ꝓhomine adhoc in¬
t̾uenit. ne male ablata restituat.⁊ qui ad se
confugientem quͣt honeste pot̾ ad reddend̃
ñ compellit. socim eẽ fraudis ⁊ criminis.
Nam misericordis opem niu̾m talib sub
trahimus. qmͣ impendimꝰ. N enm opem
terc. qui ad peccandum ad uiuat. ac ñ po¬
pͥmendo.S numquid nos iõ aut exigere
aut exgn̾dum tradẽ uł possumus uł
ac semꝑ diuinum uidicuun ꝯminantes.
Nolentes aut̃ reddeꝰ. nouimus ⁊ male ab¬
stulisse. ⁊ un̾ recddat ħre argiumꝰ. incre¬
panus. obtestamur quosdlam clam. qͦsdã

Expanded text:
me restituantur aliena, sed ne frustra homo tissime dixerim, eum qui pro homine ad hoc intervenit, ne male ablata restituat, et qui ad se confugientem, quantum honeste potest, ad restituendum non compellit, socium esse fraudis et criminis. Nam misericordius opem nostram talibus sutrahimus quam impendimus. Non enim opem fert qui ad peccandum adjuvat, ac non po4. Sed numquid ideo nos aut exigere aut ad exigendum tradere vel possumus vel ac semper divinum judicium comminantes. Nolentes autem reddere, quos novimus et male abstulisse, et unde reddant habere, arguimus, increpamus, obtestamur, quosdam clam, quosdam
Abbreviated transcription (Latin):
infurtis publicis implicat sunt.a
nob̃ ñ uideantur in uste defendi. ne opi¬
mone male agentium ex diserete de fensi¬
onis aufu innos ullom̾ transteramꝰ. s qñt
decet eccłiam amonendo. u̾bum int̾cessio¬
nis ad hibendo. quib ualecis succ urrite. ut
zaliuis opem feratis. ⁊ oppinionẽ scẽ eccłie ñ
ñ idurro diu̾sa sit fornicatio. si muller pul¬
chra. aut deformis ancilla. aut ingenua pau¬
ꝑa. aut opulenta. s quałcumq illa fu̾t. u¬
na ẽ formcacio. ita in furco qnͣtcumq qͥs
abstułit. furci crim̾ incurrit. Incipit quin

Expanded text:
in furtis publicis implicati sunt, a nobis non videantur injuste defendi, ne opinionem male agentium ex indiscretae defensionis ausu in nos ullo modo transferamus; sed, quantum decet Ecclesiam admonendo et verbum intercessionis adhibendo quibus valetis succurrite, ut et illis opem feratis, et opinionem sanctae Ecclesiae non non idcirco diversa sit fornicatio, si mulier pulchra aut deformis, ancilla, aut ingenua, pauper aut opulenta; sed qualiscunque illa fuerit, una est fornicatio. Ita in furto quantumcunque quis abstulerit, furti crimen incurrit. CAP. 42.
Abbreviated transcription (Latin):
gipto. auicinis suis acceꝑinit mutuo uasa
aurea ⁊ argñtea ex quib pꝰea edificauertĩt
hinc quist sumendum exemplũ putate
deb ad expoliandum isto mͦ primum. ħ
enim ds̃ uissit. qui nouerat quid quet
pati oporteat. Nec isrłite furtum fecert̃. s
dem dĩ mandato rapina uidr ꝓhibita
S nomine furti omis illicita usurpacio
rei aliene intelłr. Uñ aug̃ in libro eodem

Expanded text:
cinis suis acceperunt mutuo vasa aurea et argentea, ex quibus postea aedificaverunt hinc quisquam sumendum exemplum putare debet et exspoliandum isto modo proximum. Hoc enim Deus jussit, qui noverat quid quemque pati oporteret. Nec Israelitae furtum fecerunt, sed idem Dei mandato rapina videtur prohibita. Sed nomine furti omnis illicita usurpatio rei alienae intelligitur. Unde Augustinus in eodem
Abbreviated transcription (Latin):
de reb concessis ⁊ bene quesitis elemo sina
impendit᷑ ille placet  Ed
cet. que ñ ex illienis uiniquitate cong̾it᷑.
ł̃. que de reb concessis. ⁊ bene acquisitis im¬
putant. ẽẽ. si alienum ꝙ inuenerint
liquis inuenta ñ reddat. Item aug̃. Bonus
si agris miq ac ꝑperam inuasis ita qͥs¬
q utatur ut exeorum fructib largas ele¬
mosinas faciat. io rapinam uistiticat. ne¬
q si alius rurȩ pat̾no uł iuste quesito aua¬
rus uncumbat. iõ culpanda ẽ uiris eiuił
regła. qua possessor legitimus factus ẽ nͥ
tiraniice factionis ꝑu̾sitas. laudabił erit.
si regia elem̃ta tyrannus iubditos tractet.
nec iutuꝑetur ordo regiȩ potestatis. si rex
crudelitate tẏrannica seuiat. aliud ẽ nãq
inuista potestate iuste uelle uti. ⁊ aluid ẽ.
iuista potestate iniuste ti. Item ambrosiꝰ¬

Expanded text:
de rebus concessis vel bene quaesitis eleemosynam impendit, illa placet Deo.cet, quae non illicitis et inquinate congeritur, sed quae de rebus concessis et bene acquisitis imputant esse, si alienum quod invenerint si quis inventa non reddat. Haec ssi agris inique ac perperam inuasis ita quisque utatur, ut ex eorum fructibus largas elemosynas faciat, ideo rapinam iustificat; neque si alius ruri paterno uel iuste quaesito auarus incumbat, ideo culpanda est iuris ciuilis regula, qua possessor legitimus factus est; nec tyrannicae factionis peruersitas laudabilis erit, si regia clementia tyrannus subditos tractet; nec uituperabilis ordo regiae potestatis, si rex crudelitate tyrannica saeuiat. aliud est namque iniusta potestate iuste uelle uti, et aliud, est iusta potestate iniuste uti. ita
Abbreviated transcription (Latin):
tur. S Porro a quo usure engnde sunt. am¬
brosuis de testatur dicens. Ab illo usurã¬
illo enge usuram. cui noc̾e m̃ito de¬
sideras. cui iure inferunt᷑ arma. huic le¬
gitime interunt᷑ usute. quem bello uinc̃ẽ
m̃ occidẽ. Sine fend dimicat. qui usurã
flagitat. sine gladio se de hoste uluscitur.
qui fu̾it usiuarius exactor munici. łrgo
uͥ uis belli. ibi us ulure. Quod uͦ ele
ris. nec exquolib male acquisito aug male
De usuris elemosinȩ fieri non posst̃.
olite facere elemosinas uelle de fenore
iusuris. Item aug̃. Oblatio de ra
iniquorum. ñ ꝓbat altissimus. nec respi¬
cit in obłonib iniquorum. nec inmulti¬
tudine sacrificiorum eorum ꝓpiciabr per¬
catis. Qui offert sacrificium ex suba paup̾m¬

Expanded text:
um Nam a quo usure exigende sint, Ambrosius testatur dicens: Ab illo illo exige usuram cui nocere merito desideras, cui jure inferuntur arma; huic legitime inferuntur usurae, quem bello non poteimen occidere. Sine ferro dimicat qui usuram flagitat, sine gladio se de hoste ulciscitur, qui fuerit usurarius exactor inimici. Ergo ubi jus belli, ibi jus usurae. CAP. 28. ris, nec ex quolibet male acquisito, AugustinDe usuris eleemosynae fieri non possunt. Nolite velle eleemosynas facere de foenore et usuris. C. II. Oblatio de rapiniquorum non probat altissimus, nec respicit in oblationes iniquorum, nec in multitudine sacrificiorum eorum propitiabitur peccatis. Qui offert sacrificium de substa
Abbreviated transcription (Latin):
uu habetis aliquid de malo. facite inde
bonum. Qui ñ ħetis de malo nolite ac¬
quirere de malo. Esto tu bonus. qui facis
de malo bonum. ⁊ cum ceꝑii aliquid bons
facẽ. de malo noli reman̾e tu malus. Nũ¬
mi tiu conu̾tunt᷑ in bonum ⁊ tu remanes

Expanded text:
ui habetis aliquid de malo, facite inde bonum: qui non habetis de malo, nolite acquirere de malo. Esto bonus tu qui bonum facis de malo, et cum coeperis aliquid boni facere de malo, noli remanere tu malus. Nummi tui convertuntur in bonum, et tu remanes
Abbreviated transcription (Latin):
fenerantur. placuit iuxta formã
diuuntꝰ datum eos acõmunione abstin̾e.¬
eẽ in cło : a studio negotiationis abst
matum ẽ. ut quicumq incło ẽẽ uołuit.
emendi uilius. ⁊ uendendi carius studio
becuniam suam ñ dedit ad usuram:
pꝰ hanc cognicionẽ magni concilii tene¬
rauerit. uł centesimam exegit. aut ex qͦ¬
lib negocia turpis lucri quesierit. aut

Expanded text:
uxta formam divinitus datam eos a communione abstineesse in clero a studio negotiationis abstinmatum est, ut quicunque in clero esse voluerit emendi vilius vel vendendi carius studio Pecuniam suam non dedit ad usuram, post hanc cognitionem magni concilii foeneraverit et centesimas exegerit, aut ex quolibet negotio tur
Abbreviated transcription (Latin):
gra. S solid .x. decłis. ⁊ amplius quesieris:
ꝓbatur auctoritate gelasii i aliorum. att
eim gelasis pp̃ sebens lĩcis pͣlucaniam.¬
łici ab indignis qͥstib noueri̾t stin eãt.
abstinendum ⁊ ab om̃i cuiuslibet
uegociacionis ingenio uł cupiditate ces¬
sandum. Inquociunq uͦ gradu suit si ces¬
sare nolu̾int: mox acłicalib officiis abst¬
nere cogantur. Item exconcilio arelatn̾si.¬

Expanded text:
ris solidos decem, et amplius quaesieris, probetur auctoritate Gelasii et aliorum. Ait enim Gelasius papa scribens clericis per Lucaniamici ab indignis questibus noverint abstinendum et ab omni cuiuslibet negotiationis ingenio vel cupiditate cessandum. In quocumque vero gradu sint, si cessare noluerint, mox a clericalibus officiis abstinere cogantur.
Abbreviated transcription (Latin):
dit usura. e̾.⁊ꝙ uelis ei nom̃ imponas
coniuiuum putet. ad negociatorẽ mutit.
ut absinciati cupellam s gratis deferat.
ad cauponem dirig̃ ut picenum uinum
aut tiriacum requirat ad anił. uł ałir. ad¬
ꝓcuret ad alium ut s poma adornet. Itẽ¬

Expanded text:
dit usura est, quod velis ei nomen imponas,convivium putat, ad negotiatorem mittit, ut absynthiaci capellam sibi gratis deferat: ad cauponem dirigit, ut Picenum vinum aut Tyriacum requirat, ad lanium ut curet, ad alium, ut poma adornet. it
Abbreviated transcription (Latin):
se plus uł mimus aut alit̃ egisse ore ꝓpͥo
multis coram positis affirmantes. ⁊ sen¬
tentiam qͣ a sede apłica in engiltrudã
in quib dmnib inuenimus eos apłi¬
cas atq canonicas sanctiones in płib
excessisse ⁊ equitatis normã nequit̃
temerasse: omni iudicamus offõ sac̾-
dotiĩ manere penitus alienos. scĩ
spc̃ iudicio.⁊ bĩ petri ꝑ nos auctorita¬
te ep̃atus exutos regimine consistere
diffimentes. p̃dictis aut̃ depositis
licentiam concedimus ȩccłam ingre¬
diendi cõmunicandi. sic̃ laici. ⁊ loqñ¬
di suas utilitates. Non aut̃ turbas
concitandi. uł scandalum sollicitan
diͣ tribuimus facultatẽ. quantũ aut̃
ad episcopales imnist̾ium sp̾ałr ꝑti-¬
net. milla eis sit licentia contingnͣdi.
sic̃ nos cum scã sẏnodo decreuisse iam¬
constat. Item clemens. Cłici ⁊ laici qͥñ
pes tam maioris ordinis. ꝙͣ inferio¬
ris atq reliqui ppłi. nonsolũ infames
s etiam exortes ã regno di. ⁊ consortio

Expanded text:
se plus vel minus aut aliter egisse ore proprio multis coram positis affirmantes et sententiam, quam a sede apostolica in Ingildrudem in quibus omnibus invenimus eos apostolicas atque canonicas sanctiones in pluribus excessisse et aequitatis normam nequiter temerasse, omni iudicamus sacerdocii officio permanere penitSpiritus judicio et B. Petri per nos auctoritate episcopatus exutos regimine consistere definientes. Praedictis autem depositis licentiam concedimus ecclesiam ingrediendi, et communicandi sicut laici, et loquendi suas utilitates, non autem turbas concitandi vel scandalum sollicitandi illis tribuimus facultatem. Quantum autem ad episcopale ministerium specialiter pertinet, nulla eis sit licentia contingendi, sicut nos cum sancta synodo jam decrevisse constat. C. XI. Clerici et laici, qui non pes tam majoris ordinis quam inferioris, atque reliqui populi, non solum infames, sed et extorres a regno Dei et consortio
Abbreviated transcription (Latin):
sumstrum de his arbitremur. qͥ apłico
nicelorum hñtes. ante uidicii diem uidicat¬
Inuet̾ quidem lege hĩtur quicumq sac̃¬
dotib ñ obtemꝑasset. aut extra castra positꝰ.
lapidabat᷑ appło. aut gladio ceruice sub¬
iecta. contemptum expiabat. cruorem. Nc̃
uͦ inobediens spãl animadu̾sione trunca¬
tum. aut eiectus de eccłia rapido ore demo

Expanded text:
strum de his arbitremur, qui apostolico ni coelorum habentes ante judicii diem judicant. Veteri quidem lege habetur quicunque sacerdotibus non obtemperasset, aut extra castra positus lapidabatur a populo, aut gladio cervice subjecta contemptum expiabat cruore. Nunc vero inobediens spirituali animadversione truncatur, et ejectus ab ecclesia rabido daemonum
Abbreviated transcription (Latin):
neq orare. neq loqͥ. nisi que ad eand ex ꝯ¬
municationẽ ꝑtinent. neq uesci licet. Siqͥs.
enim cum eo aut palam. aut abiconse locutꝰ¬
miuato: si laicus ẽ excõmunicet᷑. si cłicus ẽ
deponatur. Item ex decto honorii pp̃. Eꝯmuuicatoꝵ nonua¬
ure sit om̃ib ep̃is excomunicatoꝵ. om̃io uicnus om̃ib p¬
nomina tam uicims ep̃is qmͣ siui papꝰ
rochianis parit̾ indicare eaꝰ que uicelebis loco
p̃torib eccłie cunctis conuenientib iuncultare
quatinus inutraq diligñtia excõmunicans
u̾q excłiasticus additus excludatur. ⁊ excusa¬
cionis ca om̃ib auferatur.
comunicationis enim penam dupplicit̾ su¬
bunui. ⁊ dum reatum incurrimꝰ. ⁊dũ sutntia

Expanded text:
 orare, loqui, nisi que ad eandem excommunicacionem pertinent, aut vesci; alias, si quis cum eo palam aut abicato, si laicus est, excommunicetur, si clericus, deponatur. Item ex decreto Honorii pape: Cure sit omnibus episcopis, excommunicatorum omnia nominomina, tam vicinis episcopis, quam rochianis pariter indicare eaque in celebri loco foribus ecclesie, cunctis convenientibus inculcare quatenus in utraque diligentia, excommunicatis ubique ecclesiasticus aditus excludatur et excommunicationis causa omnibus auferatucommunicationis enim poenam dupliciter subimus, et dum reatum incurrimus, et dum sententia
Abbreviated transcription (Latin):
treuerensem ⁊ pͥmatem belgice ꝓun¬
cie ⁊guntadũ agrippine colonie archiep̃oᷤᷤ.
nunc coram uob̃ ⁊ sc̃a sinodo suggestorũ
insinuacione quałr cãm lotharii regiis. ⁊
duarum mulierum eius teb̃geᷤ ĩgualdra

Expanded text:
Treverensem, primatem Belgicae provincie, et Guntharium, Agripine Colonie archiepiscopos, nunc coram nobis et sancta synhodo sub gestorum insinuatione, qualiter causam Lotharii regis et duarum
Abbreviated transcription (Latin):
altare desiderans. quȩrens ⁊̃ obumbra¬
re m̾ita ep̃i. simulata affectione doct̾ne aut
Qm̃ u̾itatis exea regła ẽ. ut nicħ faciat com¬
mendand sui ca. qui maior aliis fiat. neq
si qud bons oꝑis habeas id ad deformatiõẽ
alt̾ius. ⁊ uituꝑacionẽ erceas. Ñ defendas imꝑ¬
bum. ⁊ saĩ indigno comutenda ñ arbitierii.
neq it̾m arguas ⁊ impugnes. cuuis crim̃n

Expanded text:
altare sese desiderans, quaerens etiam obumbrare merita episcopi simulata affectione doctrinae, aut atis ea est regula, ut nihil facias commendandi tui causa, quo minor alius fiat: neque si quid boni habeas, id ad deformationem alterius et vituperationem exerceas. 124. Ne defendas improbum, et sancta indigno committenda arbitreris: neque iterum urgeas et impugnes, cujus crimen
Abbreviated transcription (Latin):
his clicis qui mobsidionts necc̾itate posit
fuint. id staturum ẽ ut qͥ altano seruiunt ⁊ mi¬
nistrant. ⁊ ẋ corpꝰ ⁊ sanguinem cradunt. uł sac̃
uasa oftõ deputata contrẽctant. ut ab om̃i hu¬
mano sanguine ⁊̃ hostili se abstineant. Qd̃ si
quas dñs donau̾it expientur. ⁊ ita demum offõ¬
⁊ cõiõi realdantur. ea cñ rõne. ne ult̾ius adoffi¬
cta pociora ꝓmoueantur.q. si indefinito tẽꝑe
negligentiores circa sñtitiam salutẽ extit̾uit
ꝓtelande ipsiꝰ penitñtiȩ tempꝰ inpotestate¬

Expanded text:
his clericis qui in obsessionis necessitate positi fuerint id statutum est, ut qui altario ministrant et Christi sanguinem tradunt vel vasa sacro officio deputata contrectant, ab ommano sanguine etiam hostili se abstineant; quod siquas Dominus donaverit expientur, et ita demum offioni reddantur, ea tamen ratione, ne ulterius ad officia potiora provehantur. Quod si in definito tempore negligentiores circa salutem suam exstiterint, protelandae ipsius poenitentiae tempus in potestate
Abbreviated transcription (Latin):
Anci ẽ cura cam lapsorum distub. uteũ
uenire. indulgentia diuina ꝑmittet. tuncꝰ
munieato ⁊librato de omium collacione conss¬
lio statuerem quid si aport. Siquis uͦ añcõ¬
adus statutum leg̾r intelligñd ẽ. qn facultas¬
datur effugiend. nec neccitate claudunt̃ obsidi¬
onis. C̃ et̾m cum netẽitate angustiati esfuge. ñ
possunt. si tunc homicidium admiserint. pur¬

Expanded text:
circa causam lapsorum, distuli, ut quum s in unum convenire indulgentia divina permitteret, tunc communicato et librato de omnium collatione consilio statueremus quid fieri oporteret. Si quis vero ante condicis statutum legitur, intelligendum est, quando facultas effugiendi datur, nec necessitate clauduntur obsidionis. Ceterum, quum necessitate angustati effugere non possunt, si tunc homicidium admiserint, pur
Abbreviated transcription (Latin):
ne ipinquis aut fauore psone quib cumqe
conuuctis talia luera comiñdare temptau̾it. ad
sium nctandẽ p̾sumptionis excidiũ. ⁊ quod
uissum fiu̾it deriocetur inirritin. ⁊ qui ordina¬
uit. aniuie excomunications subiateat. Que uero
sint distinguenda.⁊ ñ uui ꝑsonȩ om̃ia com¬
mitenda ex auctoritate gg̾. ⁊ ex auctoritate bo

Expanded text:
ne propinquis aut favore personis quibuscunque sibi conjunctis talia lucra commendare tentaverit, ad suum nefandae praesumptionis excidium et quod jussum fuerit devocetur in irritum, et qui ordinaverit annuae excommunicationi subjaceat. Quae vero sint distinguenda, et non uni personae omnia committenda ex auctoritate Gregorii et Bonifacii
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ psallendi. diacones inuemunt᷑ excepti. ne
dum uocis modulacionis student altana
ministia negligant. Uniggꝰ. Cantac ostin¬
consuetudo ualde ẽ rep̃hensibił. exorta ꝑãt
ut quidam asacris altaris ministium eãta¬
tores eligantur. ⁊ indiaconatus ordine ꝯsti¬
tiu modulacioni uocis inseriuant. quos ad
p̃dicacionis osfin ⁊ elemosinar̃. studiã ua¬
care congrnebat. Uñ fit płmq in sacro¬

Expanded text:
et psallendi diaconi inveniuntur exemti, ne, dum vocis modulationi student, altaris ministeria negligant. Unde Gregoriconsuetudo est valde reprehensibilis exorta, ut quidam ad sacrum altaris ministerium cantatores eligantur, et in diaconatus ordine constituti, modulationi vocis inserviant, quos ad praedicationis officium, et eleemosynarum studium vacare congruebat. Unde fit pler
Abbreviated transcription (Latin):
crones. ⁊ emulaciones. int̾ uos fĩ. aquibꝰ̾ dis¬
sensionib uos aũtere.⁊ in his om̃ib con¬
cordare ⁊ opem ferre uicissim mandannis.
Nam si b age cito neglexitis. ⁊ uicissim reo¬
ciliari ñ studueritis. ab apłice sedis ⁊ tocius
eccłie cõmunione uos pelli ñ dubitetis.¬

Expanded text:
ationes inter vos fieri; a quibus dissensionibus vos avertere, et in his omnibus concordare, et opem ferre vicissim mandamus. Nam si hoc agere cito neglexeritis, et vicissim reconciliari non studueritis, ab apostolicae sedis et totius Ecclesiae communione vos pelli non dubitetis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sͥ minist̾ium cõmissum subire neglen̾t.
ñ acquieuit ne ad ȩccłiam s ꝯmissam. hunc
oportet cõmunione pͥuari donec susceꝑit
coactus offm̃m. aut certe aliquid de eo integre
dec̾iuit. eiusdem ꝓuinciȩ. sinodus sac̾dotũ

Expanded text:
tus, ministerium subire neglexerit, nec acquieverit ire ad ecclesiam sibi commissam, hunc oportet communione privari donec susceperit coactus officium, aut certe de eo aliquid decreverit ejusdem provinciae synodus sacerdotu
Abbreviated transcription (Latin):
uita negligatur. ⁊ cantor minist dr̃ mo¬
rib stimulet c̾ ppłm uocib audart̃ delestt.
Qua de re p̾senti decco constituo. ut inse¬
de hac sacri altaris ministis cantare ñ
debeant. solumq eugłice p̃alectionis offĩn¬
intra missarum ex soluant sollempnia. łsal¬
mos uͦ ac reliquas lectiones censeo. ꝑ subtia¬
cones. uł neccitates exgit. ꝑminores ordines

Expanded text:
ita negligatur, et cantor, minister Domini, moribus stimuletur, cum populum vocibus delectet. Qua de re praesenti decreto constituo, ut in sede hac sacri altaris ministri cantare non debeant, solumque Evangelicae lectionis officinter missarum solemnia exsolvant. Psalmos vero ac reliquas lectiones censeo per subdiaconos, vel si necessitas exigit, per minores ordines
Abbreviated transcription (Latin):
ixcpimꝰ ut ep̃i ad solum diñ ⁊ ad salutem
ppłi babentes respectum om̃i tepiditate
sopita ad pacem firmit̾ tenendam mutui¬
um s consilium ⁊ auxilium p̾beant. Neq¬
uħ di oꝑe tepidus inuentiis fuĩt dampnũ

Expanded text:
ipimus ut episcopi ad solum Deum et salutem propriam habentes respectum, omni tepiditate seposita, ad pacem firmiter tenendam mutuum sibi consilium et auxilium praebeant. Qi opere tepidus inventus fuerit, damnum
Abbreviated transcription (Latin):
tate contextio.⁊ recte offõrum gerꝰ etur aminis¬
tracio singłorum. Neq umiisitas alia pocat
rone subsistẽ. nisi hnioi magnus eam disfer
nuliciarum exemplar nos instruit. quia dỹ
les sunt. s inpocestate. iordine sicut nostis.
cordantes acd concordiam trahe. qui obloes¬

Expanded text:
cte officiorum generetur administratio singulorum. Neque enim universitas alia poterat ratione subsistere, nisi hujusmodi magnus eam differemilitiarum exemplar nos instruit, quia dum aequales, sed in potestate et ordine sicut nostis cordantes ad concordiam debe
Abbreviated transcription (Latin):
płiq sit: qui cum odio aut longinqua
int̾ se lite dissenserint. ⁊ ad pacem reuocar
diuiturua obstunatione nequiuerut. asac̾¬
dotib eiuitatis pͥmitus arguantur. Qui si
uiunicias depon̾e ꝑniciosa intencione no¬
luint de ecłiȩ cetu iustisima excomuncõne¬

Expanded text:
quicunque odio aut longinqua inter se lite dissenserint, et ad pacem revocari diuturna obstinatione nequiverint, a sacerdotibus civitatis primitus arguantur. Qui si inimicitias deponere perniciosa intentione noluerint, de ecclesiae coetu justissima excommun
Abbreviated transcription (Latin):
Qiam s gͥ pacem ꝓmittunt iunici fr̃m. Que
sacͥticia celebiure se c̾tunt. enuli sacdotum
Serum ẽẽ xp̃m. cum collecti fuũit. opriant᷑
hui qui extu eccłiam xͥ colligiuit᷑. t ales ⁊ sioc¬
cisi inconfessione nomuni xͥ fuint macła
ista nec sanguine abliuitur. Iuexpiabił. ⁊ gra¬
uis culpa discordie neꝰ passione purgatur. It y¬
tute. qri murmnunit.⁊ op̃ hꝰ abiciatur. qͥ¬
inttrmurus exaic̾it. ne penam murmuran¬
tis incurrat. dequa apłs dic̾. Neq murmura¬
ꝑterunt ad ert̾iminatore. Ec iuxta itaq m̃sura

Expanded text:
 pacem promittunt inimici fratrum? Quae sacrificia celebrare se credunt aemuli sacerdotum? Secum esse Christum cum collecti fuerint opinantur, hi qui extra Ecclesiam colliguntur? Tales etiam si occisi in confessione nominis fuerint, macula ista nec sanguine abluitur. Inexpiabilis et gravis culpa discordiae nec passione purgatur. te, qui murmurat, et opus ejus abjiciatur, qui murmurans exstiterit, ne poenam murmurantium incurrat de qua Apostolus dicit: Neque murmuraperierunt ab exterminatore. Juxta
Abbreviated transcription (Latin):
iuctum sͥ quere ꝑhibr. de obłonib eccłie sti¬
pendia consequatur. Sitod si et eccłia susfic̃e
ñ potit. ꝓpͥo arcificio uł agͥcultura exemplo
apłi qui de labore manuum uiuebat sͥ
neccia inueniat. ita tñ ut occasione sui opis¬

Expanded text:
onibus ecclesiae stipendia consequantur. Quod si ecclesia ei sufficere non potuerit, proprio artificiolo vel agricultura exemplo Apostoli, qui de labore manuum vivebat sibi necessaria inveniat, ita tamen, ut occasione sui op
Abbreviated transcription (Latin):
Iecimo andeficientes in pͥmo capło sint
admutñdi ad sequentia. Undecimo. an accu¬
auctoritatib ꝓbatur. ait enim gauii pp̃.
pͥis suis reb expoliatis ł appriis sedib d
eiectis omĩa que eis ablata sunt. legib
sunt redintegranda. Quia pͥusqm̃ ħ tac̾m

Expanded text:
Decimo an deficientes in primo capitulo sint Decimo an deficientes in primo capitulo sint admittendi ad sequentia? Undecimo, an accuauctoritatibus probatur. Ait enim Caius Papa, anda. Episcopis suis rebus exspoliatis vel a propriis sedibus ejectis omnia, quae eis ablata sunt, legibus sunt redintegranda, quia priusquam
Abbreviated transcription (Latin):
de iectui. ẽ. petit
restitui. pꝰ restitu¬
cionem ducitur
incãm. induciaᷤᷤ
postulat. Tad̾
ad euis accusacionẽ ꝓcedit quidam ñ le¬
gitime conuictus. ⁊ duo infames. ⁊ tres
religiosi. accusatores testes de domo
sua ꝓducunt. ⁊ alios sib in imicos. ex¬
tra suam ꝓunciã reus cͥminoso uidici
offerunt᷑. ab uno tm̃ audiendus. ⁊ iudicãdꝰ.
Quidam de accusatorib ⁊ testib absentes.
ꝑ epłam illum accusare. ⁊ incum testifica¬
ri contendunt. cum multa capitalia eio¬
bicerentur. inpͥmo accusatores deficiu̾t.
deiũ acuisacio in accusatorẽ u̾titur. Hic
pͥmum qͥr an restitutio danda sit. quibꝰ¬
fames ⁊n legitime conuicti. ad accusacio¬
nem sunt ãmutendi. Quinto. an testes
de domo accusatoꝵ sinit ꝓducenli. ł mii¬
corum uox sit audienda. Sexto. an extra
ꝓuinciam reus sit ꝓlucendus. Septimo
an sit audienda intñtia eius. qmͣ cum reo
par inficit malicia. Octauo. an abuno
sacionii. uł testificationis exhib̾̃e ualeant.

Expanded text:
dejectus est, petit restitui; post restitutionem ducitur in causam, inducias postulat, tandem ad ejus accusationem procedit quidam non legitime conjunctus, et duo infames, et tres religiosi; accusatores testes de domo sua producunt, et alios sibi inimicos extra suam provinciam; reus criminoso judici offertur ab uno tantum audiendus et judicandus. Quidam de accusatoribus et testibus absentes per epistolam illum accusare, et in eum testificari contendunt; quum multa capitula ei objicerentur, in primo accusatores deficiunt; demum accusatio in accusatorem vertitur. Hic primum quaeritur, an restitutio danda sit quibufames et non legitime conjuncti ad accusationem sint admittenti Quinto, an testes de domo accusatorum sint producendi; vel inimicorum vox sit audienda? Sexto, an extra provinciam reus sit producendus? Septimo, an sit audienda ejus sententia, quem cum reo par inficit malitia? Octavo, an ab unosationis vel testificationis exhibere valeant?
Abbreviated transcription (Latin):
titucio. N enim ꝓbatur destitut᷑. qui pꝰ nͥ
fuit institutus. ac ꝑ ħ nec restauracionem
postulare .p̃. Illi gͦ quorum electio uiciosa
ẽ. ł qui aclito ñ sunt electi. ł appło expetta
uł qui ꝑ symoniam irrepsert̾. ñ sunt hñdi

Expanded text:
titutio. Non enim probatur destitutus qui prius non fuit institutus, ac per hoc nec restaurationem postulare potest. Illi ergo, quorum electio vitiosa est, vel qui a clero non sunt electi, vel a populo expetiti, vel qui per simoniam irrepserunt, non sunt habendi
Abbreviated transcription (Latin):
ut pͥmum uos tam de inuasis ciuita¬
tib monastiis. ⁊ ma̾sis ꝗͣ ⁊ de reliquis ge¬
n̾ałr rebꝰ itinuestire. faciatis. quia nec
nudi contempn̾e. nec mermes inimicis
ait. Deiciant᷑ aclero ⁊ infames fiant qͥlo¬
ca qui loca ex pulsoꝵ adult̾ina feditate ĩuase

Expanded text:
os tam de invasis civitatibus, et monasteriis, et mansis, quam de reliquis generaliter rebus redinvestiri faciatis, quia nec nudi contendere, nec inermes inimicis IV. Dejiciantur a clero et infames fiant, qui loca expulsorum adulterina foeditate invase
Abbreviated transcription (Latin):
ulli dubium ẽ quia boni amalis
semꝑ ꝑseqiunt᷑ ⁊ tbulantur. P pt̃¬
ꝗ nos oportet humiliari. sub potnnt manu¬
uoret. ⁊ querere quos ex fidelib ꝑdat.⁊ ma¬
uine illos quos ardentiores inseruicio sal¬
uatoris eiq familiares inuen̾it. Familiares
dico eos quos sacrars ⁊ mnordine apłatus con¬
stitui uoluit. Ip̃i enim ꝓppło int̾pellant.¬

Expanded text:
 dubium est, quia boni a malis semper persequuntur et tribulantur. Pd nos oportet humiliari sub potenti manuuire et quaerere quos ex fidelibus perdat, et maxime illos quos ardentiores in servitio Salvatoris, eique familiares invenerit, familiares dico eos quos sibi sacrari et in ordine apostolatus constitui voluit. Ipsi enim pro populo interpellant
Abbreviated transcription (Latin):
p̃i si appͥis sedib aut eccłiis sñ auctori¬
tate romani pontificis expulsi fiu̾nt.¬
añqͣm ad sinodum uocentur. ꝓpꝰ locul ⁊
sua omĩa redintegranda sunt. nulla .N.
atti res abeinuł aut aquibꝰcumq detinet᷑.
ut aliquid ilł obici debeat. net quicꝙ̃ de

Expanded text:
pi si a propriis sedibus aut ecclesiis, sine auctoritate Romani pontificis expulsi fuerantequam ad synodum vocentur, proprius locus et sua omnia eis re integranda sunt. Nulla enim atque res ab emulis aut a quibuscumque detinentur, ut aliquid illis obiici debeat, nec quicquam
Abbreviated transcription (Latin):
exclucdi. Inaliis au locum ñ ht̃ . cum iuolet̃a
possessio. nis ꝑuidicis sutitiam uio¬
lento detempt᷑ori detrahi nͥ possit. Si¬
aũ uerꝰ dñs bellonum continiatos ⁊
irnouatos illum de possessione eiecit
iudicis auctoritate p̾dom possessionẽ

Expanded text:
excludi. In aliis autem locum non habet, quum violenta possessio, nisi per judicis sententiam, violento detentautem verus dominus bello non continuato, sed revocato, vi illum de possessione eiecerit, iudicis auctoritate predoni possessionem
Abbreviated transcription (Latin):
iu animo suo ⁊ corꝑe alieno. ueluti ꝑ ꝓ
curatorẽ. siue animo ⁊ corꝑe suo. Cuncta qͦ
q̃ sib ablata sunt. ł fuerant quac̾q condi¬
Iecdintegranda sunt ĩtegranda spoliati.
ałr orcdinacione pontificii.⁊ ieo loco itũ
abscesserant. funcłr reuocanda quat̾q
contlicione tꝑ̃is. aut captiuitate aut dolo
aut iuolentia malorum. ⁊ ꝑquasc̃q iniꝰstaᷤ

Expanded text:
uo et corpore alieno, veluti per procuratorem, sive animo et corpore suo. Cuncta quoque, quae sibi ablata fuerant quacunque condiatis ter ordinatione pontificum, et in eo loco, unde abscesserant, funditus revocanda, quacunque conditione temporis, aut captivitate, aut dolo, aut violentia majorum, aut per quascunque injustas