comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lio. nõ solum serulem opationem subtalib si¬
guis s etiã ip̃a signa frũstrauiti Remouit qz
om̃ia ut a cortuptione multitudĩs simulatoꝵ
deoꝵ qͣm sepe at ꝓprie scciptura fornicatõem ito¬
cat ad unius deicultũ gentes comũterentur. Nec
sisb ip̃is lam signis ittilĩb serutture. s exercita¬
ture potius animũ ĩ eoꝵ intelligentia spiritali.
Sisb signo enĩ serunt: qui oꝑatur aut uenerat᷑ ali¬
qͣm rem sig̃cantẽ uestiens quid significet. Qui u̾o¬

Expanded text:
libus, non solum servilem operationem sub talibus signis, sed etiam ipsa signa frustravit, removitque omnia, ut a corruptione multitudinis simulacrorum deorum, quam saepe ac proprie Scriptura fornicationem vocat, ad unius Dei cultum gentes converterentur, nec sub ipsis jam signis utilibus serviturae, sed exercitaturae potius animum in eorum intelligentia spiritali. Sub signo enim servit, qui operatur aut veneratur aliquam rem sig
Abbreviated transcription (Latin):
liqui sunt eoꝵ libri qui ꝓprie ꝓphe appellantur duo¬
decim ꝓoħaꝵ libri singiasi. qui cõnext s̃bimet. qm̃
nun qͥm̃ se iuncti sũt ꝓ uno hãbentur Qitoꝵ ꝓpbaꝵ¬
noĩa sunt hec. osee qohel amos. albdias Ionan nucte¬
as naum. abacuch.iophonias. aggeus. ⁊̃ acharias.
mxlachias. Deinde quatuor ꝓpħe sũt maioꝵ uolumi¬
num. ysaias Ieremias. daniel. etechiel. Hũs qͣdra¬
guita quatuor libris testam̃ti ueteris tͥminat᷑
auctoritas. Nom aũ quatuor libris eisngelii. scd̾¬

Expanded text:
liqui sunt eorum libri, qui proprie Prophetae appellantur, duoliqui sunt eorum libri, qui proprie Prophetae appellantur, duodecim Prophetarum libri singuli, qui connexi sibimet, quoniam nunquam sejuncti sunt, pro uno habentur: quoa sunt haec: Osee, Joel, Amos, Abdias, Jonas, Michaeas, Nahum, Habacuc, Sophonias, Aggaeus, Zacharias, Malachias. Deinde quatuor prophetae sunt majorum voluminum, Isaias, Jeremias, Daniel, Ezechiel. His quadraginta quatuor libris Testamenti Veteris terminatur auctoritas. Novi autem quatuor libris Evangelii s
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm hoc ĩuenirs nõ possit. equalis tñ aucoater¬
tis eas uł has scribendas prto. cotus aũ canor
srptuiraꝵ in quo istam considerationẽ usandũ
bicmus hũs sibris continetur. Sumq mos¬
bello qui appellatut tuth qui magis ad regno
pnciprũ uidenit ꝑtinere. Demnde quatuorne¬
noꝵ tdnob paliponeñ nõ conseq̃ntib s qi ala¬
tete admustis smulꝙ ꝑecentib. Nec ẽ hystora
que sibimet annexa temꝑa continet atꝙ ordi¬
nem rerũ. Sunt alie tanqm ex diu̾so ordine. q̃
neꝙ huic ordini. neꝙ int̾ se cõnetunt᷑. sicut ẽ iob
et hesore dito qui magis subsequi udentur oroi
naram nlam hystoria ad regnoꝵ usq ut palipo¬
menẽ t̾minatam. Seinde ꝓpħe inquib daiuidunus
luis qui ecłiasticus inscribitur dequadam similitu¬
duie salomonis ẽẽ dicunt᷑. Nam chofilĩ sytach eos sccip¬
sisse constantisime ꝑhibetur. Quitũ qm in auctorta¬
tem recipi merierimtint̾ ꝓphicos iumierandi sũt. Ne¬

Expanded text:
invenire non possit, aequalis tamen auctoritatis eas habendas puto. 13. Totus autem canon Scripturarum, in quo istam considerationem versandam dicimus, his libris continetur: Quinque Moybello qui appellatur Ruth, qui magis ad Regnorum principium videtur pertinere; deinde quatuort duobus Paralipomenon, non consequentibus, sed quasi a latere adjunctis simulque pergentibus. Haec est historia, quae sibimet annexa tempora continet, atque ordinem rerum: sunt aliae tanquam ex diverso ordine, quae neque huic ordini, neque inter se connectuntur, sicut est Job, et Esdrae dnatam illam historiam usque ad Regnorum vel Paralipomenon terminatam: deinde Prophetae, in quibus David unus alius qui Ecclesiasticus inscribitur, de quadam similitudine Salomonis esse dicuntur: nam Jesus Sirach eos conscripsisse constantissime perhibetur, qui tamen quoniam in auctoritatem recipi meruerunt, inter propheticos numerandi sunt. Re
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo ergo se odit. Et hinc quidẽ nulla cũ aliqua
lecta q̃stio fuit. Sed neq corpus suũ quisqͣm odit.
Uerum ẽ enĩ qd̃ ait apłs: nemo uinqm carnem
siram odio hũit. Et qd̾ nõ nulli ditũt malle eẽ se
õimno sine corꝑe. om̃ino falluntur. Nõ em̃ corp
suũ. s cormptiones eiꝰ. ⁊ pondus oder̃t Non itaq tu
msslum corpus. sed incorruptũ ⁊ celerrimũ uolũt
habere. sed putant nisslũ corpus si eẽtale fuerit
quia tale aliquid ẽẽ animam putant. Qd̾ aũ cõ¬
tinentia quadã ⁊ laborib qͣi ꝑ segni uidentur
ut nõ hẽant corpus. s ut hẽant subiugatũ ⁊ ꝑa¬
tum ad oꝑanecͣcͣria. libidines erã male utentes
consuetudine .i. consuetudines ⁊ inclinatiões aĩe
adtrisendum inferiorib ꝑ ip̃nts corꝑis laborio¬
sani qͥmdam malitiam ext̾igite affẽctant. ⁊zam
nõ se int̾imũt. ⁊ curam sue ualitudinis genunt

Expanded text:
Nemo ergo se odit. et hinc quidem nulla cum aliqua Nemo ergo se odit. et hinc quidem nulla cum aliqua secta quaestio fuit. sed neque corpus suum quisquam odit. uerum est enim quod ait apostolus: nemo umquam carnem suam odio habuit. et quod nonnulli dicunt malle se eomnino esse sine corpore, omnino falluntur: non enim corpus suum, sed corruptiones ejus et pondus oderunt. Non itaque nullum corpus, sed incorruptum et celerrimum corpus volunt habere: sed putant nullum corpus esse si tale fuerit, quia tale aliquid esse animam putant. Quod autem continentia quadam et laboribus quasi persequi videntur ut non habeant corpus, sed ut habeant subjugatum et paratum ad opera necessaria. Libidines enim male utentes corpore, id est consuetudines inclinationis animae ad fruendum interioribus per ipsius corporis laboriosam quamdam malitiam exstinguere affectant. Nam non se interimunt, et curam suae valetudinis gerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
mutabili lumine oĩum regnatore id agit ut ip̃e¬
sibi regnet ⁊ corpori suo. ⁊ id̾o nõ pot msi ⁊ se ⁊ cor¬
pus suũ diligere. Magnũ aũ aliquid adeptum se
erit. In est enĩ uitioso aĩo id magis appetere. ⁊ sibi
tanquã debitũ uindicare qd̾ uni ꝓprie debet᷑ do.
¶Talis aũ sui dilectio melius odiũ utocati inqũ
enĩ ẽ quia uult sibi seruire qd̾ infrase ẽ cũ ip̃e
suꝑiori seruire nolit. Rectissimeꝙ dcm ẽ. qui ã
disigit miquitatẽ odit aĩam suam. Et ideo fit
infirmus an̾imus ⁊ demortali corpore cruciatur
Necc̃e ẽ enĩ ut illuo diligat. ⁊esꝰ corruptõe p̃grauet᷑
Inmortalitas enĩ ⁊ incorruptio corꝑis desanitate
ammi existitisanitas aũ animi ẽ firmissime
inherere potiori. hoc ẽ in cõmutabili deo. Cũ uero
et eis qui sibi naturalit̾ pares sũt. hoc ẽ homini¬
b dñari affectat. Intolerabilis õmo supbia est

Expanded text:
mutabili lumine omnium regnatore, id agit ut ipmutabili lumine omnium regnatore, id agit ut ipsibi regnet et corpori suo, et ideo non potest nisi et se et corpus suum diligere. magnum autem aliquid adeptum se erit. inest enim uitioso animo id magis appetere et sibi tamquam debitum uindicare, quod uni proprie debetur deo. talis autem sui dilectio melius odium uocatur. inimicum est enim, quia uult sibi seruire quod infra se est, cum ipse superiori seruire nolit, rectissimeque dictum est: qui autem diligit iniquitatem, odit animam suam, et ideo fit infirmus animus et de mortali corpore cruciatur; necesse est enim, ut illud diligat et eius corruptione praegrauetur. immortalitas enim et incorruptio corporis de sanitate animi exsistit, sanitas autem animi est firmissime inhaerere potiori, hoc est incommutabili deo. cum uero etiam eis qui sibi naturaliter pares sunt, hoc est hominibus, dominari affectat, intolerabilis omnino superbia est.
Abbreviated transcription (Latin):
anima. tota m̃ite nullã inte nr̃e partẽ reliquit
que uacare debeat. ⁊ qͣl locũ dare. ut alia reuelit
frrii. s quicqd aliud diligendũ uenerit ĩ anim̃
illut rapratur quo totus dilectionis impetus cur
riti Quisquis ergo recte diligit ꝓximũ ixccũ eo de¬
betagere. ut etiam ip̃e toto corde. tota anima to
se ip̃m totam dilc̃onem sui ⁊ illuis refert in illa
dilcõnem dei que nullũ a seriuislum duci extra
patitur cuiꝰ deriuatione minuat᷑. Non aũ om̃ia
quib utendum ẽ diligenda sũt. sed ea sola que
aut nobiscũ societate q̃dam referunt᷑ ind̾m. sicut
ẽ homo uł angelus. aut ad nos relata benefitio d̃i
ꝑ nos indigent sicuti ẽ corpus. Nam utiq marty¬
res nõ dilexerunt scelus ꝑseqntium se. quo tñ
to nislla p̃cepta erant danda. Quantũlibet enĩ
homo excidat au̾itate remanet slli delectio siu
it dilectio corporis sui. sugax enĩ amimꝰ ab ĩcõ¬

Expanded text:
anima, tota mente, nullam uitae nostrae partem reliquit, anima, tota mente, nullam uitae nostrae partem reliquit, quae uacare debeat et quasi locum dare, ut re alia uelit frui, sed quidquid aliud diligendum uenerit in animum, illuc rapiatur quo totus dilectionirit. Quisquis ergo recte diligit proximum, hoc cum eo debet agere, ut etiam ipse toto corde, tota anima, toseipsum, totam dilectionem sui et illius refert in illam dilectionem Dei, quae nullum a se rivulum duci extra patitur, cujus derivatione minuatur. Non autem omnia, quibus utendum est, diligenda sunt, sed ea sola quae aut nobiscum societate quadam referuntur in Deum, sicuti est homo vel angelus, aut ad nos relata, beneficio Dei per nos indigent, sicuti est corpus. Nam utique martyres non dilexerunt scelus persequentium se, quo tamen to nulla praecepta danda erant. Quamtumlibet enim homo excidat a veritate, remanet illi dilectio sui et dilectio corporis sui. Fugax enim animus ab incom
Abbreviated transcription (Latin):
S nec se ip̃o quisqm frui debet si liquide adu̾tas.
homo. cũ tota uita sua ꝑgit mĩrmutabilẽ ui¬
tam. ⁊ toto affectu iheret illi. Si aũ se pp̃ se dili¬
git. nõ se refert ad d̾m. s ad se ip̃m conusus. ñ
ad incõmutabile aliqͥd conũtitirr ⁊ p̃p̃ea iam cũ
defectu aliquo se fruitur. qr melior ẽ. cũ totus
heret atꝙ constringitur in cõmutabile bono. qͣm
cum indeit ad se relaxatur. Si ergo te ip̃m ñ pp̃ te
debes diligere. s põ silum ubi dilectionis tuerectis¬
simus finis ẽ. ñ succenseat alius homo. Si etrã ip̃m
pp̃d̾m diligis Hec enĩ regula dilectid̃is diuinitus
constituta ẽ. Diliges inquit ꝓximũ tuũ tanqͣm
te ip̃m. Dum u̾o extoto corde. ⁊ extota anima. ⁊
extota mente utom̃s cogitationes tuas ⁊ oẽm
uitam. ⁊ oẽm intellectũ millũ conferas aquo ha¬
bes ea ip̃a que confers. Cũ aũ ait toto corde. tota

Expanded text:
Sed nec seipso quisque frui debet, si liquide advertas qSed nec seipso quisque frui debet, si liquide advertas qhomo, cum tota vita sua pergit in incommutabilem vitam, et toto affectu inhaeret illi: si autem se propter se diligit, non se refert ad Deum, sed ad seipsum conversus, non ad incommutabile aliquid codefectu aliquo se fruitur, quia melior est, cum totus haeret atque constringitur incommutabili bono, quam cum inde vel ad seipsum relaxatur. Si ergo te ipsum non propter te debes diligere, sed propter illum, ubi dilectionis tuae rectissimae finis est, non succenseat alius homo, si etiam ipsum propter Deum diligis; haec enim regula dilectionis divinitus constituta est. « Diliges, inquit, proximte ipsum; deum uero ex toto corde et ex tota anima et ex tota mente, ut omnes cogitationes tuas et omnem uitam et omnem intellectum in illum conferas, a quo habes ea ipsa quae confers. cum autem ait: toto corde, tota
Abbreviated transcription (Latin):
os aũ ad uitam et̾nam. In hiis gͥ om̃ib reb ille
tantũ sũt quib fiuendũ ẽ. quas eternas atꝙ
ĩ cõmutabiles cõmemorauimus. cet̾is aũ utendũ
ẽ ut ad illaꝵ ꝑfruitionem ꝑuerure possimus. Nos
itaq quifriumur ⁊ itimur aliis reb res alique
sumus. Magna enĩ quedã res ẽ homo factus adyma¬
giẽ ⁊ simslitudinem dei nõ inqͣnͣtũ mortali corꝑe
ieluditur. s inqͣntum bestias rõnalis aĩe honore
p̃cellit. Itaq magna q̃stio ẽ utrũ frui se homines
debeantanuti. an utrũq. p̃ceptum ẽ enĩ nob̾ ut
diligamus ĩuicem. S queritur utrũ põ se homo ab
homine diligendus sit an pp̃ aliud. Si enĩ ꝓpt̾ se
fruitur eo. Si ꝓpt̾ aliud utitur eoduidetur aũ mͥ
pp̃ aliud diugendus. Qd̃ enĩ ꝓpt̾ se diligendum ẽ¬
meo constituitur beata uita. Quĩ etiam si non¬
dum res. tam̃ spes eius nos hoc temꝑe cõsolatur.
maledittus aũ homo qui sp̃em suã ponit ĩ hõie

Expanded text:
dum. 20. In his igitur omnibus rebus illae tantum sunt quibus fruendum est, quas aeternas atque incommutabiles commemoravimus; caeteris autem utendum est, ut ad illarum perfructionem pervenire possimus. Nos itaque qui fruimur et utimur aliis rebus, res aliquae sumus. Magna enim quaedam res est homo, factus ad imaginem et similitudinem Dei, non in quantum mortali corpore includitur, sed in quantum bestias rationalis animae honore praecedit. Itaque magna quaestio est utrum frui se homines debeant, an uti, an utrumque. Praeceptum est enim nobis ut diligamus invicem; sed quaeritur utrum propter se homo ab homine diligendus sit, an propter aliud. Si enim propter se, fruimur eo; si propter aliud, utimur eo. Videtur autem mihi propter aliud diligendus. Quod enim pin eo constituitur beata vita. Cujus etiam si nondum res, tamen spes ejus nos hoc tempore consolatur. Maledictus autem qui spem suam ponit in homine.
Abbreviated transcription (Latin):
fieri nõ potesti. s corruptibile hoc induat ĩ corrup¬
tionẽ. ⁊ mortale hoc induat ĩmortalitatem. nullã¬
q faciens molestiam. quia nullã patietur ĩ digen¬
tiam abeata ꝑfectaꝙ anima cũ sũma quiete uege¬
pit configurari u̾itati ĩ grauiorẽ mor tẽ morte
corporis trahitur. neꝙ ad cõmutationẽ celestis hĩ¬
tudints. set ad luenda supplitia reuiuiscit. Hocita

Expanded text:
otest; sed corruptibile hoc induat incorruptionem, et mortale hoc induat immortalitatem , nullamque faciens molestiam, quia nullam patietur indigentiam, a beata perfectaque anima cum summa quiete vegepit configurari veritati, in graviorem mortem morte corporis trahitur; neque ad commutationem coelestis habitudinis, sed ad luenda supplicia reviviscet. CA
Abbreviated transcription (Latin):
bediens usqr admortem. Qua pp̃ etu qui ditunt
si prims hominis pcc̃o fc̃m ẽ ut morerem̃. xp̃i ad¬
uteatu sieret ut credentesin eũ nõ morerem̃. Et ad¬
dund quasi rationem dicentes. Neꝙ enĩ p̃uarica¬
tons transgressio plus nobis nocinti qmͣ icar¬
natio ut redemptio ꝓfuit saluatoris. Cur ñ po¬
tus hoc attendunt. ħxc audiunt hoc dasceptati¬
one credunt qd̃ apłs sine ambiguitate locutus
ẽ. quia ꝑ hoiem mors. set ꝑ hoĩem resuriõ mor¬
tuoꝵ. Situtenĩ in adam om̃is moriunt᷑ sit ⁊ in¬

Expanded text:
boediens usque ad mortem. Quapropter illi qui dicunt: boediens usque ad mortem. Quapropter illi qui dicunt: si primi hominis peccato factum est, ut moreremur, Christi aduentu fieret, ut credentes in eum non moreremur, et addunt quasi rationem dicentes: neque enim praeuaricatoris transgressio plus nobis nocuit, quam incarnatio uel redemptio profuit saluatoris, cur non potius hoc adtendunt, hoc audiunt, hoc sine disceptatione credunt, quod apostolus sine ambiguitate locutus est: quia per hominem mors et per hominem resurrectio mortuorum. sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic
Abbreviated transcription (Latin):
suspicatus qm uidemus inꝑuulis. Pbant enĩ
etiam cũ motib in rarionabilib ꝑturbant᷑ nul¬
la rõne nullo npto. sec dolore aliqũ ist doloris
tertore cohibentir utom̃ino uideas illius mobe¬
dientie filios que mouetur ĩ menbris repignãs
legi m̃tis. cũ infltratio conqscit. uerũ ⁊ ip̃a seꝑe
ia dolore corporis tanqf uapaslando compestit᷑
iat pauescendo. uł tali aliquo amrai motu nõ
tam̃ uoluntate p̃cipiente cõprimitur. set quia
erat ineo simslitudo carns pectati mutationes
etatũ ꝓpen uoluit. ab ip̃a exorsus infantia ut
potius se nisi iuuenis fuisset occisis. que tamẽ
mors ĩcarnte pcc̃i in obedaentie debita redditur
Insimaitudinẽ aũ carnis peccati obedientte uo¬
umtate suscepta esti Ad eam quippe itirus. eam¬
q passurus merat. Ecce uenit princeps mundi
hus. ⁊ uame nich inuemet. s ut sciant om̃s qr
uoluntatem prĩs mei fatio: siregite eamiꝰ huiit.
hũs dictis ꝓrexit ad indebitam mortẽ factus o¬

Expanded text:
anc enim etiam, cum motibus inrationabilibus perturbantur, nulla ratione, nullo imperio, sed dolore aliquando uel doloris terrore cohibentur, ut omnino uideas illius inoboedientiae filios, quae mouetur in membris repugnans legi mentis nec. cum uult ratio, conquiescit; uerum et ipsa saepe uel dolore corporis tamquam uapulando conpescitur uel pauescendo uel tali aliquo animi motu non tamen uoluntate praecipiente conprimitur. sed quia erat in eo similitudo carnis peccati, mutationes aetatum perpeti uoluit ab ipsa exorsus infantia, utruenire potuisse, nisi iuuenis fuisset occisus. quae tamen mors in carne peccati inoboedientiae debita redditur, in similitudine autem carnis peccati oboedientiae uoluntate suscepta est. ad eam quippe iturus eamque passurus hoc ait: ecce ucnit princeps mundi huius et in me nihil inueniet; sed ut sciant omnes, quia uoluntatem patris mei facio. surgite, eamus hinc. his dictis perrexit ad indebitam mortem factus o
Abbreviated transcription (Latin):
sit̃ ip̃a carne qmius cormptibsli bene utintur q̃
mensbra enrs ad oꝑa bona conutunt inqua camre
ñ sũt qr nõ scd̾m eam sapurnt neq miunt. dicit
dentꝙꝑ etiam mortẽ que primi pectati etiampenaẽ
ra ⁊ sc̃a iusticia fortiter ⁊ pattent mpenoiit. sicula
etiam lege peccati qd̾ iam remissũ muetustatecar¬
nis manet. Sene ut antur consugati fideles qui ex
minime patiunt᷑. Ex eo aũ qd̾ adhut trahiidade
uetustatem regenerandos ĩ moytalit filios morta¬
lit̾ generant. cũ mea ꝓpagine pcc̃i qualllli qu ꝯati
sut abnoxii ñ tenentur. Et quia illi qui nascunt
renasceudo soluunt. Quam diu ergo manet ler
pit tenouariꝙ tamcepit. Exillo añ manente cõ¬
cipascentie uetustate qd nascitur renascimdiget
ut sanetur. qr parentes fideles ⁊ naci catualiter
piscentialit̾ lege peccati reatũ ents solui ꝓgram
sacram̃ati. situt enĩ fc̃a ⁊ dicta ⁊ cegitata miqua

Expanded text:
t ipsa carne quamvis corruptibili bene utuntur, qui membra ejus ad opera bona convertunt, in qua carne non sunt, quia non secundum eam sapiunt neque vivunt; sicut denique etiam morte, quae primi peccati poena est, ra et sancta iustitia fortiter et patienter inpendunt, sic illa etiam lege peccati, quod iam remissum in uetustate carnis manet, bene utuntur coniugati fideles, qui exminime patiuntur, ex eo autem quod adhuc trahunt Adae uetustatem regenerandos inmortaliter filios mortaliter generant cum ea propagine peccati, qua illi qui renati sunt obnoxii non tenentur et qua illi qui nascuntur renascendo soluuntur. quamdiu ergo manet lex epit renouarique iam coepit. ex illa autem manente concupiscentiae uetustate qut sanetur. Quia parentes fideles et nati carnaliter piscentialiter lege peccati reatum ejus solvi per gratiam Sacramenti. Sicut enim facta et dicta et cogi
Abbreviated transcription (Latin):
bele nũt int̾im ꝑ pat̾tam ĩuiscbilit᷑ expectarent
Ad hũc intellectũ credo etiam allud ẽẽ referen
dum qd̾ ait de sp̃u scõ. nõ potest ip̃e itenie msi
ego abiemo. Hoc enĩ erat dice nõ poteritis uiste
habebitis nisi ur̃is oculis hoc qd̾ intuemini
abstulero ut sp̃italit̾ cor ur̃m inunsibilta credẽ¬
do ꝓficiat. Hant ex fide iusticiani idemtidem
loqͥuens de spũ scõ ita cõmendat. Itle iquidas¬
guet mundũ de peccato. de iusticta de rdatio.
de poco quidem qr nõ credaderunt ĩme. de iusticia

Expanded text:
bile, nunc interim per patientiam inuisibiliter expectarent. bile, nunc interim per patientiam inuisibiliter expectarent. ad hunc intellectum c ait de sancto spiritu: non potest ipse uenire, nisi ego abiero. hoc enim erat dicere: \'non poteritis iuste  spiritu, habebitis, nisi a uestris oculis hoc quod intuemini abstulero, ut spiritaliter cor uestrum inuisibilia credendo proficiat\'. hanc ex fide iustitiam identidem loquens de spiritu sancto ita commendat: ille, inquit, arguet mundum de peccato, de iustitia, de iudicio: de peccato quidem
Abbreviated transcription (Latin):
admortẽ ⁊ hoc ergo ello testimonio demõstratũ
ẽ. ⁊ qs̃ tinoremortis fideles uincunt ad. agortẽ
ip̃ius fidei ꝑtinere. qui ꝓfecto defuisset̃ si mox
eẽt credentes ĩmortalitas ꝯ secuta. Qmuis ita
muelta dñs uiscbilia miracula fecent unde ĩa
fides uelut quib dã pͥmordats lascescentibis
germinaret. t insiñ robur exssia tenentudine
ooalesceret. tanto ẽ enĩ fortior qnto magisiam
sibilit̾ uoluit expectari. ut iustus exfide unueret.
intantũ udnecipe qui die tercio resurrexent in¬
ter hot̾es eẽ uoluit s ers demonstrato infua car¬
ne resurrõnis exemplo quos hus rei testes hr̃e
dignatus ẽ in celum ascenderit. alloꝵ quaq le
octilis auferens. nichq tale cuĩqm eoꝵ carm
lam attribitens quale incarne ꝓpͥa demonstra¬
uerat ut ⁊ ip̃i ex fite inuerent enisq iustictẽ
in qua exfide uiuitur p̾miũ qd̾ posteaent insi¬

Expanded text:
ad mortem\'. et hoc ergo illo testimonio demonstratum ad mortem\'. et hoc ergo illo testimonio demonstratum est et, quod timorem mortis fideles uincunt, ad agonem ipsius fidei pertinere, qui profecto defuisset, si mox esset credentes inmortalitas consecuta. Quamuis itaque multa dominus uisibilia miracula fecerit, unde ipsa fides uelut quibusdam primordiis lactescentibus germinaret et in suum robur ex illa teneritudine coalesceret — tanto est enim fortior, quanto magis iam sibiliter uoluit expectari, ut iustus ex fide uiueret, in tantum ut nec ipse qui die tertio resurrexit inter homines esse uoluerit, sed eis demonstrato in sua carne resurrectionis exemplo, quos huius rei testes habere dignatus est, in caelum ascenderit illorum quoque se oculis auferens nihilque tale cuiusquam eorum carni iam tribuens, quale in carne propria demonstrauerat, ut et ipsi ex fide uiuerent eiusque ustitiae, in qua ex fide uiuitur, praemium, quod post erit uisi
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s inquit testimonũ consecrti ꝑfidem ñ tilerũt
ꝓmissiones dei ꝓnolus enĩ meliora ꝓutderunt
ne sine nobuis ꝑfecti ꝑficerentur. Hec laus fidei ũ
ect nec om̃ino ut iam dixi fites eẽt st hominesĩ
credendo pmta nsebilia sequerentur. hocẽ sifi¬
delmo m̃ces in mortalitatis in hoc scło redderet᷑
Hint ⁊ ip̃e dñs mori uoluit ut quem admodũ
desllo scriptũ ẽ. ꝑ mortem euacuaret eũ qui po¬
testatem habebat mortis .i. diabolũ. ⁊ liberaret¬
eos. qui timore mortis ꝑ totam uitã rei erant
seruitites. Hoc testimonio satis etã illd̃ monstͣ¬
tite ⁊ morẽ istam corporis pͥncipe atq auctore di¬
abolo. hocẽ expc̃o accidisse. qd̾ ille ꝑsuasit. ⁊ Ieq
enĩ obaliud potestatẽ hr̃e mortis uerissime dite¬
moriebatur dixit qd̃ paulo ante cõmemoraui
nõ hñs mortis cãm de peccato sũbauctore pc̃ti.
S de obedientia ⁊ iustitia fcĩts obediens usꝙ

Expanded text:
omnes, inquit, testimonium consecuti per fidem non tulerunt omnes, inquit, testimonium consecuti per fidem non tulerunt promissiones dei; pro nobis enim meliora prouiderunt, ne sine nobis perfecti perficerentur. haec laus fidei non esset nec omnino, ut iam dixi, fides esset, si homines in eredendo praemia uisibilia sequerentur, hoc est, si fidelibus merces inmortalitatis in hoc saeculo redderetur. Hinc et ipse dominus mori uoluit, ut, quemadmodum de illo scriptum est, per mortem euacuaret eum qui potestatem habebat mortis, id est diabolum, eos qui timore mortis per totam vitam rei erant servitutis . Hoc testimonio satis etiam illud monstratur, et mortem istam corporis principe atque auctore diabolo, hoc est, ex peccato accidisse, quod ille persuasit; neque enim ob aliud potestatem habere mortis verissime diceel proprio moriebatur, dixit, quod paulo ante commemoravi, non habens mortis causam de peccato sub auctore peccati, sed de obedientia et justitia factus obediens usque
Abbreviated transcription (Latin):
de te nõ mortirũ. quanto ẽ maior. qnͣto forttus
qͣnto laudabilius ita credere ut se speres morifus.
sine fire uictrirũ. Demꝙ hoo quibdam infine lar¬
gietur ut mortem istam repentina cõmutatiõe
nõ sentiant. s sumil cũ resurgentib rapiantur.
re niuarit ⁊ rectessls. quianõ erutiam posteri qͥ
pp̃ hoc credant nõ sꝑudo qd̾ nõ usdent s amãdoᷤ
qd̾ indent. que fides ẽ eneriris ⁊ debilis. nec fides
auto ditenda. qnͣdo quid ẽ fites: ita definita est fides
sperantiũ substantia. coniuutiorerũ q̃ nõ iiden¬
tur. Unde ectam in eadem. isb ⁊ hoc scriptũ ẽ adhe
breos epła conseq̃nter enumerasset quosdam
qui deo fide placueruns. fcd̃m fidem dumi fide m¬
quit mortui sũt hii mortui sũt cũ ñ accepissẽt
ꝓmissiones. set longe eas uidentes ⁊ sabutantes
etconfitentes. qr hospates ⁊ ꝑegrimi sũt suꝑt̾ram.
et paislo post eamdem fidei laudem ita cc̃cliuit. Et

Expanded text:
dere se non moriturum? quanto est maius, quanto fortius, dere se non moriturum? quanto est maius, quanto fortius, quanto laudabilius ita credere, ut se speret moriturus • sine fine uieturum ! denique hoc quibusdam in fine largietur, ut mortem istam repentina commutatione non sentiant, sed simul cum resurgentibus rapiantur no vivant . Et recte illis, quia non erunt jam posteri qui propter hoc credant, non sperando quod non vident, sed amando quod vident. Quae fides est enervis et debilis, nec fides omnino dicenda, quandoquidem fides ita definita est: Fides est sperantium substantia, convictio rerum quae non videntur. Unde etiam in eadem, ubi et hoc scriptu cum consequenter enumerasset quosdam, qui deo fide placuerunt: secundum fidem, inquit, mortui sunt hi omnes, cum non accepissent promissiones, sed longe eas uidentes et salutantes et confitentes, quia hospites et peregrini sunt super terram. et paulo post eandem fidei laudem ita conelusit: et
Abbreviated transcription (Latin):
cue pecrando: qm̃ iste ꝓfuit redimendo. cũ ꝑil
pttonem nõ ad temꝑalem uitam s adꝑpetuã
resurgamus. Nr̃m gͦ corpus mortuũ ẽ pp̃ pec¬
catum. xp̃i añ corpus solum mortuũ ẽ sine pec¬
cato. ut̾ fuso sangume sine culꝑa. oĩum cislpaꝵ
ꝙͣrograrha. deletentur. quib debitores qui mni
enm creduntadiabolo antra tenebant᷑. Et tdeo
iiremussione pcc̃oꝵ. Poterat aũ etiam hoc dona¬
re credentib ut nec istuus experirentur corꝑis
mortem. set si hoc fecisset: carm q̃dam feliitas
adderetur minueretur aũ fidei fortitudo. Sitenĩ
hoĩes mortẽ istam timent ut nõ baliud felices
dicerent eẽ xp̃ianos isi qd̾ mori oĩno ñ possent
Ac ꝑ hoc nemo pp̃ stiam iritam que post istani
mortem beata futura ẽ ꝑ uirtutem etiã contẽp¬
nende ip̃ius mortis ad xp̃i gr̃ãmi festiuaret. set
pp̃ remouendam mortis molestiam delicatus
lib suis sine dubitatione donauit. Quid eñ ma¬
gnũ ent uidendo nõ mori eos qui cred̾ent. Cre¬

Expanded text:
ille peccando, quam iste profuit redimendo; cum per ptionem non ad temporalem vitam, sed ad perpetuam resurgamus? Nostrum ergo corpus mortuum est propter peccatum, Christi autem corpus solum mortuum est sine peccato; ut fuso sanguine sine culpa, omnium culparum chirographa delerentur, quibus debitores qui in eum credunt, a diabolo antea tenebantur. Et ideoipsa aboleatur. Poterat autem etiam hoc donare credentibus, ut nec istius experirentur corporis mortem: sed si hoc fecisset, carni quaedam felicitas adderetur, minueretur autem fidei fortitudo. Sic enim homines mortem istam timent, ut non ob aliud felices cerent esse Christianos, nisi quod mori omnino non possent. ac per hoc nemo propter illam uitam, quae post istam mortem beata futura est, per uirtutem etiam contemnendae ipsius mortis ad Christi gratiam festinaret, sed propter remouendam mortis molestiam delicatiuslibus suis sine dubitatione donauit. quid enim magnum erat uidendo non mori eos, qui crederent, cre
Abbreviated transcription (Latin):
tus in regno celoꝵ ꝑ duo testam̃ta uetus ⁊ no
neq insimstram fecura dilectione peccati ĩ t̾ra
nobis donanda oꝑtemus. nec ĩ nobis pintẽda
timeamus. ab illo redemptore liberati qͥ non
uenundatus sub pcc̃o redimit isrł ab om̃ib
ingͥtatib eius siue ꝓpria cuiꝰqm uita ꝯmissis.
siue originalit̾ tractis. Non enĩ diuinaꝵ auc
toritati ueritatiq cesser̃t. qui t si noluerunt
litt̃s suis aꝑte exprime ꝑuulis remissionem

Expanded text:
tus in tus in neque in sinistram secura dilectione peccati in terranobis donanda optemus nec in nobis punienda timeamus ab illo redemptore liberati, qui non uenundatus sub peccato redemit Israhel ab omnibus iniquitatibus eius siue propria cuiusquam uita commissis siue originaliter tractis. Non enim parum scripturarum diuinarum auctoritati ueritatique cesserunt, qui, etsi noluerunt litteris suis aperte exprimere paruulis remissionem
Abbreviated transcription (Latin):
pct̃i sine poco unit interaliena peca. sine ptc̃o mo
isimsstram. In dextera enĩ declinare ẽ se ip̃mi dect¬
pere dicendo se et̃ sine pc̃co. Insinistra aũ ꝑ nescio qm̃
peccatis. Nias enĩ que a dextris st̃ nouit dñs. qͥ
solus sine peccato est. ⁊ nr̃a potest delere peccata.
puersa aũ sunt q̃ a sinistris amicicre cũ pcc̃is.
Tales ⁊̃ illi .xx. annoꝵ adolescentuli figuram
noui ppłi p̃miserunt qui int̾ram ꝓmissionis
intrarunt qui nec in dextram nͨ nismistram
dicti sũt declinasse. Non .R. hec uiguiti ãnoꝵ
etas ⁊ paranda ẽ ĩnocentie ꝑuuloꝵ. S nisi falloe
hic numerus misticũ aliquid adimibrat ⁊ reso¬
nat. Uetus enĩ testam̃tum in .u. moysi lĩbris
excellit. Nouũ aũ quatuor euuangelioꝵ auctori¬
tate p̃fulget qui nm̾i ꝓ se missriplicati ad ui¬
cenũ puenerunt. Quat̾ enĩ quini ut qͥnqͥes
quater uiginti sunt ẽ alis ppłs ut p̃dixteruda¬

Expanded text:
peccati, sine peccato uipeccati, sine peccato uiin sinistram. In dexteram enim declinare, est se ipsum decipere dicendo se esse sine peccato: in sinistram autem, per nescio quam peccatis. uias enim, quae a dextris sunt, nouit dominus, qui solus sine peccato est et nostra potest delere peccata; peruersae autem sunt, quae a sinistris, amicitiae cum peccatis. tales etiam illi XX annorum adulescentuli figuram noui populi praemiserunt, qui in terram promissionis intrarunt, qui nec in dextram nec in sinistram dicti sunt declinasse. non enim et XX annorum aetas comparanda est innocentiae paruulorum, sed, ni fallor, hic numerus mysticum aliquid adumbrat et resonat. uetus enim testamentum in quinque Moysi libris excellit, nonam autem IIII euangeliorum auctoritate praefulget. qui numeri per se multiplicati ad uicenarium perueniunt; quater enim quini uel quinquies quaterni XX sunt. talis populus, ut praedixi erudi
Abbreviated transcription (Latin):
ergo illi pͥmi hoĩes post ea iuste uiuendo. Unde
mento creduntur ꝑ dñi sanguinem abextremo
supplicio liberati ñ tam̃ in illa utametuerunt
ad paradysũ renocari. sic caro pcci ⁊̃ si remussis
pcc̃ts homo mea iuste iux̾it ñ continuo meret᷑
eam mortẽ nõ ꝑpeti qm traxit deꝓpagine poccati
Tale aliquid nobis insinuatũ est de patarcha da¬
iratundia dei ꝯminaret confessione pcc̃i ueniam
bemissũ sit. ⁊ tam̃ consecuta sũt que drusfnat cõ¬
impleuit nisi quia rectusime sic dictũ fiat respor¬
deortur remissionem illam pcc̃i fc̃am ie homo a
ꝑcipienda uita ĩpediretur eterna. Sisbsectitũ uou
ltus aminationis effectũ ut pietas hõis milla hu¬
inflitate exerceretur atꝙ ꝓliaretur sic ⁊ mortẽ cor¬
remissionem pp̃exercendam iusticiam ñ ademit
Teneamus gͦ indedinabilem fidei confessionem sol
ums ẽ qui sine pcc̃o iratus ẽ in silitudine carno

Expanded text:
ergo illi primi homines postea iuste uiuendo-und.c ergo illi primi homines postea iuste uiuendo-und.c merito creduntur per domini sanguinem ab extremo supplicio liberati—non tamen in illa uita meruerunt ad paradisum reuocari, sic et caro peccati, etiamsi remissis peccatis homo in ea iuste uixerit, non continuo meretur eam mortem non perpeti, quam traxit de propagine peccati. Tale aliquid nobis insinuatum est de patriarcha Dairacundia dei comminaretur, confessione peccati ueniam remissum sit; et tamen consecuta sunt quae deus fuerat comimpleuit? nisi quia rectissime, si dictum fuerit, respondebitur remissionem illam peccati factam, ne homo a percipienda uita impediretur aeterna, subsecutum uero illius comminationis exemplum, ut pietas hominis in illa humilitate exerceretur atque probaretur. sic et mortem corremissionem propter exercendam iustitiam non ademit. Teneamus ergo indeclinabilem fidei confessionem. solus unus est qui sine peccato natus est in similitudine carnis
Abbreviated transcription (Latin):
respondere debemus ut eam ⁊ poc̃o accedisse fateam̃
et post pcc̃oꝵ remissionem ut magnus timor eus
a ꝓficitittib suꝑetur. ad certamen nobis relictam ẽẽ
nõ dedignemur. si enĩ parua uirtus erat fidei que
ꝑ dilectionem oꝑatur. mortis ipetũ iunc̾e nõ posse.
tanta martyrũ głia nͨ dñs dicet. maiorem hae ca¬
ritatem nemto habet ut aiãm siram ponat ꝓ amicis
suis. Qd̾ i epła sua ioħes ita dicit. sicut iłłe aĩam
subeunda uł ꝯtempnenda laudaretur pcipua pa¬
cientia si mortis ñ eẽt magna multũ q dura
molestia cuiꝰ timorem qui untit exfide maguã
ip̃ius fidei comꝑat głiam iustamq m̾cedem.
Uñ mirandum nõ ẽ ⁊ mortem corporis ñ fuisse
fidelib euenire ut in eius timore uincendo grcen¬
atur fortitudo iusticie. Euo enĩ que pͥma tc̃a est.
contrarii endienda eẽt caro ptĩ. que indelicuis
obediãm᷑ conseruauit añ qm eẽt caro põci. Sicut

Expanded text:
respondere debemus, ut eam et peccato accidisse fateamur respondere debemus, ut eam et peccato accidisse fateamur et post peccatorum remissionem, ut magnus timor eius a proficientibus superetur, ad certamen nobis relictam esse non dedignemur. si enim parua uirtus esset fidei, quae per dilectionem operatur, mortis metum uincere non esset tanta martyrum gloria nec dominus diceret: maiorem hac caritatem nemo habet, quam ut animam suam ponat pro amicis suis. quod in epistola sua Iohannes ita dicit: sicut ille animam subeunda uel contemnenda laudaretur praecipua patientia, si mortis non esset magna multumque dura molestia. cuius timorem qui uincit ex fide, magnam ipsius fidei conparat gloriam iustamque mercedem. unde mirandum non est et mortem corporis non fuisse fidelibus euenire, ut in eius timore uincendo exerceatur fortitudo iustitiae. Caro enim, quae primo facta est, contrarii, erudienda esset caro peccati, quae in deliciis oboedientiam non seruauit, antequam esset caro peccati. sicut
Abbreviated transcription (Latin):
iudentur spũ exfide spem usticie expectaremus
Qui aũ dicunt si ꝑcc̃o mors ita corꝑoris a ccidisles
nõ utiꝙ post remissionẽ poc̃oꝵ qm cedemptor nob
tabuit moretemur ñ intelligunt quõ res quaꝵ
reatũ ne post hanc uitam obsint deus cõluit. tamẽ
ad certanten fidei eas sinit manere. ut ꝑ illas en¬
diantur ⁊ ex̾ceantur ꝓficientes magone iusticte
posset enĩ ⁊ alius hoc ñ intellegens dicere. si ꝓpterꝰ
pec̃m dyxit deus homini. In sudore mãtus t̾ui e¬
des panẽ tuoũ. ⁊ spinas ⁊ trbulos terca pariec̾t
quare ⁊ post remissionem labor hic ꝑ manet ⁊ he
temissionem femine fideles eosdem dolores ĩprr¬
atꝙ meruisse. nec resistit hiis u̾bis diuins libri
que posui de labore hominis. ⁊ de parturitionemu¬
admod̾ eis hac q̃stione ꝓposita Rdemus dñtes añ
temisstonem ẽẽ illa supplitia ppcc̃oꝵ. post remis¬
sionem aũ certamina exercitationes ꝙ nistor
ita ⁊ sslio quos de morte corporis simulit mouet

Expanded text:
taremus? Qui autem dicunt: si peccato mors ista corporis accidisset, non utique post remissionem peccatorum, quam redemptor nobis tribuit, moreremur, non intellegunt quomodo res, quarum reatum, ne post hanc uitam obsint, deus soluit, tamen eas ad certamen fidei sinit manere, ut per illas erudiantur et exerceantur proficientes in agone iustitiae. posset enim et alius hoc non intellegens dicere: \'si propter peccatum dixit deus homini: in sudore des panem tuum, et spinas et tribulos pariet tibi terra: quare et post remissionem labor hic permanet, et haec remissionem feminae fideles eosdem dolores in paratque meruisse: nec resistit his verbis divini libri, quae posui de labore hominis et de parturitione muadmodum eis hac quaestione proposita respondemus dicentes ante remissionem esse illa supplicia peccatorum, post remissionem autem certamina exercitationesque iustorum, ita et illis, quos de morte corporis similiter mouet,
Abbreviated transcription (Latin):
tur iam ip̃ius pcci remissione ⁊ sua redemptiõe
opus hẽat deo ꝑ sũmam p̾scĩam iudicante. qͥ
ꝑuitli ab isto reãtu ñ mereantur ab solui. ⁊ qui
nõ dũ nati nichil aliciebi ꝓpria sua uita egerũt
ut bom ist mali. ⁊ qũo deus etcã si nõ detra¬
duce aĩas creat. ñ sit tam̃ auctor reatus eiusdẽ
pp̃ qͥuẽ redemptio sacram̃ti neceria ẽ. an ꝓ piuilis¬
magna qͥstio ẽ aliam q̃ disputationẽ desid̾at eo
tũ qnͣtum arbitror moderamine temꝑata ut ma¬
gis inquisitio cauta leudetur qͣm p̃cipitata rep̃¬
hendatur assertius ubi enĩ dere obscurissima dis¬
putatur. ñ adiuuantib diuinaꝵ scripturaꝵ cer¬
tis claris ꝙ docim̃tis ꝓͦhibere sedebit humana
p̃sumptio nichil faciens in partem alt̾am declinã¬
do. Et si enĩ quodlibet hoꝵ quemadmnod̃ demõstra¬
n ⁊ explicari possit ignorem. Illud tñ credo qd̃ ⁊̃
huic diuinoꝵ eloquioꝵ clarissima auctoritas eẽt

Expanded text:
tur, iam ipsius peccati remissione et sua redemptione tur, iam ipsius peccati remissione et sua redemptione opus habeat, deo per summam praescientiam iudicante, qui paruulorum ab isto reatu non mereantur absolui, etiam qui nondum nati nihil alicubi propria sua uita egerunt uel boni uel mali, et quomodo deus, etiamsi non de traduce animas creat, non sit tamen auctor reatus eiusdem, propter quem redemptio sacramenti necessaria est animmagna quaestio est aliamque disputationem desiderat, eo tamen, quantum arbitror, moderamine temperatam, ut magis inquisitio cauta laudetur quam praecipitata reprehendatur assertio. ubi enim de re obscurissima disputatur non adiuuantibus diuinarum auctoritatum certis clarisque documentis, cohibere se debet humana praesumptio nihil faciens in partem alteram declinando. etsi enim quodlibet horum, quemadmodum demonstrari et explicari possit, ignorem, illud tamen credo, quod etiam hinc diuinorum eloquiorum clarissima auctoritas esset,
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝓmpto. Nich aliud oĩno dixerunt. nec dubitand̾
ee his qui diumã scripturã fidelit̾ legunt fidełe
audiunt. fide̾lt᷑ tenent qd̃ ab slla carne q̃ prĩ
uoluptate pcc̃i fcã est caro pc̃ci. deinceps ꝓsuccessi¬
onẽ transeunte monĩs ꝓ scriptione miquitatis
et mortis. caro sit ꝓpagat᷑a peccati excepta una
simslitudine carns peccati. que tñ. que tñ nõ
eẽt nisi eẽt caro peccati. De anima u̾o utrũ ⁊
ip̃a eodẽ modo ꝓpagata reatu. que dimutatur
obstricta sit. Neq enĩ possumus dic̃e fola car¬
nẽ puuli nõ ettam aĩam indigere saluatoris
et redemptoris auxilio alienam que ẽẽ ab ea gͣ¬
tiaꝵ actione que ĩ psalmis ẽ. ubi leginus ⁊ di¬
cimus. Benedic anima mea dño ⁊ noli obluu
sci om̃s retributiones eius. Qui ꝓpitius fit oib
inquitatib tuis. qͥ sanat om̃s languores tuos.
Qui redemit de corruptione uitam tuã. an etrã
ñ ꝓpagata eo ip̃o quo carm pẽci ad grauanda misce¬

Expanded text:
depromto, nihil aliud omnino dixerunt. nec dubitandum est eis qui diuina scripta fideliter legunt, fideliter audiunt, fideliter tenent, quod ab illa carne, quae prius uoluntate peccati facta est caro peccati,. deinceps per successionem transeunte in omnes transcriptione iniquitatis et mortis caro sit propagata peccati, excepta una similitudine carnis peccati, quae tamen non esset, nisi esset caro peccati. De anima uero, utrum et ipsa eodem modo propagata reatu, qui ei dimittatur, obstricta sit — neque enim possumus dicere solam carnem paruuli, non etiam animam indigere saluatoris et redemtoris auxilio alienamque esse ab ea gratiarum actione, quae in psalmis est, ubi legimus et dicimus: benedic, anima mea, domiisci omnes retributiones eius, qui propitius fit omnibus iniquitatibus tuis, qui sanat omnes languores tuos, qui redimit de corruptione uitam tuam —, an etiam non propagata eo ipso, quo carni peccati aggrauanda misce
Abbreviated transcription (Latin):
porib ante ultimũ futurũ adhuc uditiũ dene¬
eternam. Namq ita añ natiuitatẽ cariis infir¬
mitatẽ ꝙ passionis ⁊ iurtutẽ resurtõnis sue exe
rerũ futuraꝵ fides eos qui tunc fu̾ant informa
bat ad hereditatẽ salutis eterne. tanqm̃ rerũ prre¬
sentiũuita informauit eos qui secũ gererentur
aderant atq impłi p̃dicta cernebant.Quaꝵ ⁊̃ p̃¬
teritaꝵ fides post ea ⁊ nos ip̃os. ⁊ qui deiidefuti
sunt informare ñ cessati una ergo fies ẽ que õs
iudicari ⁊mori iudex uiuoꝵ ⁊ mortu et hui¬

Expanded text:
poribus ante ultimum futurum adhuc iudicium deneporibus ante ultimum futurum adhuc iudicium deneaeternam. namque ante natiuitatem carnis infirmitatemque passionis et uirtutem resurrectionis suae earum rerum futurabat ad haereditatem salutis aeternae; quarum rerum praesentium fide informavit eos qui cum gererentur aderant, atque impleri praedicta cernebant; quarum t et nos ipsos et qui deinde futuri sunt informare non cessat. una ergo fides est, quae omnes iudicari et mori, iudex uiuorum et
Abbreviated transcription (Latin):
teatus eoꝵ manet nisi remissione peccatoꝵ soluat᷑.
Sic contra mhat. nõ iam p̃terita setadhut manẽ¬
te lege contupiscentie. reatus eius foluit᷑ ⁊ñ ercti
cũ fit in bap̃mo plena remissio pccoꝵ. Deniq sit
continto consequatur abhac uita migratio nõ
erit om̃o qd̾̃ obuoxium hoĩem teneat. Sicut eno
reatũ manere ante pcc̃orum remissianẽ. sic c̃ ñ
debet ẽẽ mirũ manentis concup̃ e reatũ p̃tetite
post ꝑec̃oreum remissionem. quecũ fuit. ex quo
punũ hoĩem pcc̃m intrauit inhũc mundum t
ꝑ ꝑcc̃m mors. tita in oñis hõies ꝑtransit usꝙ
infinem carnalis hitiꝰ generationis ⁊ corrip¬
tibuilis scłi cuiꝰ filii generant ⁊ generant᷑ micio
existente homine de quo inhacuita constituto
ueratit̾ dicipossit qd̾ nullum hẽat oĩno pecratũ
excepto uno mediatore. qui nos creatori ño pei
remissionem reconceliat pcc̃oꝵ. Idem ip̃e dñs ñr
hant suam medelam nitus generis humani ten¬

Expanded text:
remissione soluatur, sic contra in hac non iam praeterita, sed adhuc manente lege concupiscentiae reatus eius soluitur et non erit, cum fit in baptismo plena remissio peccatorum. denique si continuo consequatur ab hac uita emigratio, non erit omnino, quod obnoxium hominem teneat solutis oreatum manere ante peccatorum remissionem: sic contra non debet esse mirum, manentis concupiscentiae reatum praeterire post peccatorum remissionem. CAPUT XXIX. 47. Ounum hominem peccatum intravit in hunc mundum, et per peccatum mors, et ita in omnes homines pertransiit , usque in finem carnalis hujus generationis et corruptibilis saeculi, cujus filii generant et generantur, nullo existente homine de quo in hac vita constituto veraciter dici possit, quod nullum habeat omnino peccatum, excepto uno Mediatore, qui nos Creatori nostro per remissionem reconciliat peccatorum: idem ipse Dominus noster hanc suam medelam nullis generis humani tem
Abbreviated transcription (Latin):
expecuetur tarnẽ familla sira. cũ sensu quodã ⁊ fusto¬
is ⁊ molestre sure. qrẽ sensũ certe ip̃a mobedientiã
suara nõ nitulit deo. neꝙ enĩ deo pudendũ ẽ aut
moiestunt si nos ei nõ obedimus. cuĩ in nodu¬
mam gorestatem nullo modo minuere ualemus
si nobio pndendim est ꝗd̾ imꝑio nr̃o caro ñ serui.¬

Expanded text:
experiretur carnem famulam suam cum sensu. quodamconfusioexperiretur carnem famulam suam cum sensu. quodamconfusionisetmolestiaesuae, quem sensum certe ipsa per inoboedientiam suam non intulit deo. neque enim deo pudendum est aut molestum, si nos ei non oboedimus, cuius in nos summam potestatem nullo modo minuere ualemus, sed nobis pudendum est, quod imperio nostro caro non serui
Abbreviated transcription (Latin):
anuna famislũ corpus a dño acceꝑat sicut ip̃a eidẽ
dño suo. itassu corpus eius obediret atq exhiberet
uite illi congruũ sine ulla resistentia famuslatũ.
hinc ⁊ medi erantal nõ confundebantur. animã
quippe rõnalem naturali uerecundia mĩc pudet
qd̾ ntcarne in cruĩ seruitutem uis potestatis accepat.
nescio qua infirmitate effic̾e̾ nõ potest ut se nolen
appellantut pudenta qd̾ adu̾sus dominã mentẽ
quasi sue sint potestatis sicut libitũ ẽ excitantur
io que solũ niris mnhiis hñt frena uirtutis. ut ad
ĩmimidas ⁊ ad illicitas corruptiones ea ꝑuenire ñ
simant. Het gͥ carnis in obedientie̾ que in ip̃o motu
ẽ etiam fthabe ñ ꝑmittatur effectum: ñ erat millis
pͥmis hommib quando nuda erant ⁊ ñ confundetũt
son dũ qmippe aniia rõnalis dña caris in obedi¬
ins extiterat᷑ dño sito. utpena recipca in obedientem

Expanded text:
anima famulum corpus a domino acceperat, sicut ipsa eidem anima famulum corpus a domino acceperat, sicut ipsa eidem domino suo ita illi corpus eius oboediret atque exhiberet uitae illi congruum sine ulla resistentia famulatum. hinc et nudi erant et non confundebantur. animam quippe rationalem naturali uerecundia nunc pudet, quod in carne, in cuius seruitutem ius potestatis accepit, nescio qua infirmitate efficere non potest, ut se nolenappellantur pudenda, quod aduersus dominam mentem, quasi suae sint potestatis, sicut libitum est, excitantur idque solum iuris in his habent frena uirtutis, ut ad ininundas et inlicitas corruptiones ea peruenire non sinant. haec igitur carnis inoboedientia, quae in ipso motu est, etiamsi habere non permittatur effemis hominibus, quando nudi erant et non confundebantur. nondum quippe anima rationalis domina carnis inoboediens extiterat domino suo, ut poena reciproca inoboedientem
Abbreviated transcription (Latin):
re creaturã nõ potuit excellentiues intimari qͣm
ut aligno ꝓhiberentur nõ malo. Absit enĩ ut bono¬
rũ creator qui fecit om̃ia. ⁊ ecce bora ualde mali
aliquid inallis ⁊̃ corporalis paradysi fertiitate
plantaret. s ut ostenderetur homini cri eẽt sub
tali dño utilissima seruitus qͣntum ẽẽt solius o¬
bedientia bona quã sola de fammulo exigerat. cui o¬
bedire nõ pp̃ ip̃ius dñatũ. set pp̃ luentis utditatem.
potius expediet. ab eo ligno sunt ꝓhibiti quo si
uterentur nõ ꝓhibiti: nicħ mali om̃ino paterent᷑.
ut qd̾ iid̾ post ꝓhibitionem putentes passi sunt.
satis intelligerentit quod eis hoc nõ intilerit arbor
cebo noxio ꝑnitiosa. s tantũ obedientia uolata.
Hantg̾ priusqͣm uiolassent placebant deo. ⁊ place¬
bat eis deus. ⁊ qmͣuis corpus animale gestarent
nicħ in obediens inillũ adu̾sum se moueri sentie¬
bant. faciebat quipꝑe hoc ordo iusticie. ut quia eoꝵ

Expanded text:
re creaturam, non potuit excellentius intimari, quam re creaturam, non potuit excellentius intimari, quam ut a ligno prohiberentur non malo. absit enim ut bonorum creator, qui fecit omnia et ecce bona ualde, mali aliquid in illius etiam corporalis paradisi fertilitate plantaret. sed ut ostenderetur homini, cui esset sub tali domino utilissima seruitus, quantum esset solius oboedientiae bonum, quam solam de famulo exegerat, cui oboedire non propter ipsius dominatum, sed propter seruientis utilitatem potius expediret, ab eo ligno sunt prohibiti, quo si uterentur non prohibiti, nihil mali omnino paterentur, ut quod illo post prohibitionem utentes passi sunt satis ostenderetur quod eis hoc non intulerit arbor cibo noxio perniciosa, sed tantum oboedientia uiolata. Hanc ergo priusquam uiolassent, placebant deo et placebat eis deus et, quamuis corpus animale gestarent, nihil inoboediens in illo aduersum se moueri sentiebant. faciebat quippe hoc ordo iustitiae, ut, quia eorum
Abbreviated transcription (Latin):
lignã draboli ꝑsuasionẽ abstimussecabo uetito.
atq usi fuisse concessis. Ac ꝑ hoc ⁊ cet̾ts ⁊ p̃cipie
ligno inite. qued enĩ ab surd̾ius qm ut tredatur
ex alus arborib alim̃ta sumpsisse. nõ aũ ⁊̃ exãlo
ĩmortem netescere nõ sinebat tribuens hoc corpori
humano de suo copiore beneficio.⁊ mistica sig̃ca¬
tione demonstrand quid ꝓsap̃iam huiꝰ figuram
gestabat conferret᷑ aninie rationali ut alimento
eius uinificata. nequaqͣm inlalem mortẽ q neqͥti
uertetet. merito enĩ de illa d̾r lignũ uite est
amplectentib cam. situt hec arbor incorporali: sic
slla in sp̃itali ꝑadyso. Ista ext̾toris. illa int̾ioris ho¬
minis sensib p̃bens iugorem sine ulla idet̾ius
temꝑis ꝯmuitatione uitalem. Sermebãt gͥ deo
uehementer sibi cõmendata pietate obedientia
qua unus coutur deus que ꝓ seip̃a qͣnta sit. qm¬
que sola sufficiat ad tuendam rõnalem sub treato¬

Expanded text:
lignam diaboli persuasionem abstinuisse cibo uetito lignam diaboli persuasionem abstinuisse cibo uetito atque usi fuisse concessis ac per hoc et ceteris et praecipue ligno uitae. quid enim absurdius, quam ut credantur is arboribus alimenta sumpsisse, non autem etiam exin mortem uetcrescere non sinebat, tribuens hoc corpori humano de suo corpore beneficium et mystica significatione demonstrans quid per sapientiam, cuius figuram gestabat, conferretur animae rationali, ut alimento cius uiuificata nequaquam in labem mortemque nequitiae uerteretur? merito enim de illa dicitur: lignum uitae est am plectentibus eam. sicut haec arbor in corporali sic illa in spiritali paradiso, ista exterioris, illa interioris hominis sensibus praebens uigorem sine ulla in deterius temporis commutatione uitalem. seruiebant igitur deo uehementer sibi commendata pietate oboedientiae, qua una colitur deus. quae per se ipsam quanta sit quamque sola sufficiat ad tuendam rationalem sub creato