comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum me familiarem tuum ẽẽ
dixissem. or ab illo et a multis
fr̃ib hec mͥ iniuncta legatio est:
ut si unqͣm terras istas te inco¬
lumi contigissem. ea te supple¬
re compellerem. que in illo tuo
libro de uirtutib beati uiri pro¬
fessus es pretisse. Age ergo qr
non illa a te audire desidero. que
scripta sufficiunt. sed illa que tũ
uel ꝓpter legentium ut credo fas¬
tidium prec̾isti. multis id una
metum a te poscentib explicent᷑.
Equidem postumiane in qͣm cũ
te iam dudum descõꝵ uirtutib
intentus audirem. tacitis ad mͣr¬
tinum meum cogitationib recur¬
rebam: merito ꝑspiciens omĩa il¬
la que singuli diuersa fecissent.
ꝑunum istum facile completa.
Nam cum excelsa retuleris. qd̃ mͥ
dixisse liceat pace sc̃õꝵ. nichil a
te penitus audiui. in quo mar¬
tinus eẽt inferior.
Ed sicut nullius unquã¬
cum illius uiri meritis
ꝓfiteor conferendam ẽẽ iurtutem.
ita et illud animadũti decet. ini¬

Expanded text:
cum me familiarem tuum esse cum me familiarem tuum esse dixissem, et ab illo et a multis fratribus haec mihi iniuncta legatio est, ut, si umquam terras istas te incolumi contigissem, ea te supplere conpellerem, quae in illo tuo libro de uirtutibus beati uiri professus es praeterisse. age ergo, quia non illa a te audire desidero, quae scripta sufficiunt, illa quae tum uel propter legentium, ut credo, fastidium praeteristi, multis id una mecum a te poscentibus explicentur. Equidem, Postumiane, inquam, cum te iam dudum de sanctorum uirtutibus intentus audirem, tacitis ad Martinum meum cogitationibus recurrebam, merito perspiciens omnia illa, quae singuli diuersa fecissent, per unum istum facile conpleta. nam cum excelsa retuleris, quod mihi dixisse liceat pace sanctorum, nihil a te penitus audiui, in quo Martinus esset inferior. sed sicut nullius umquacum illius uiri meritis profiteor conferendam esse uirtutem, ita illud animaduerti decet, ini
Abbreviated transcription (Latin):
discedit. Nam si agnoscis. aꝑit
ip̃m. Hic mͥ inquit terra ac mari
comes: hic in peregrinatione to¬
ta socius ce consolator fuit. Sed
referam tͥ plane quo liber iste pe¬
netrauerit. et qͣm nullus fere
in orbe terrarum locus sit.ubi ñ
mat̾ia tam felicis historie ꝑuul¬
gata teneatur. Primus eumro¬
mane urbi. uir studiosissimuᷤ
tui paulinus inuexit. Seinde cũ
tota certa certatim urbe raperet᷑.
exultantes librarios uidi. qd̃ ni¬
chil abhiis questuosius haberet᷑.
Siquidem nichil illo ꝓitius. ni¬
chil cariuis uenderetur. Kic na¬
iugationis mee cursum longe
ante ꝓgressus. cum ad africam
uenissem. iam ꝑ totam cartagi¬
nem legebat᷑. Solus eũ cirenẽ¬
sis ille p̾sbiter ñ habebat: sed me
largiente subscripsit. Nam qͥd
ego de alexandria loquar. ubi pe¬
ne om̃ib magis qͣm tibi notus
est: Hic egyptum. nitriam. the
baidam. ac tota menphitica reg¬
na transiuit. Hunc ego in here¬
mo a quodam sene legi uidi. Qui

Expanded text:
discedit. nam si agnoscis, ecce discedit. nam si agnoscis, ecce ipsum. hic mihi, inquit, terra ac mari comes,. hic in peregrinatione tota socius et consolator fuit. sed referam tibi sane, quo liber iste penetrarit, et quam nullus fere in orbe terrarum locus sit, ubi non materia tam felicis historiae peruulgata teneatur. primus eum Romanae urbi uir studiosissimus tui Paulinus inuexit: deinde cum tota certatim urbe raperetur, exultantes librarios uidi, quod nihil ab his quaestuosius haberetur, siquidem nihil illo promptius, nihil carius uenderetur. hic nauigationis meae cursum longe ante praegressus, cum ad Africam ueni, iam per totam Carthaginem legebatur. solus eum Cyrenensis ille presbyter non habebat, sed me largiente descripsit. nam quid ego de Alexandria loquar? ubi paene omnibus magis quam tibi notus est. hic Aegyptum, Nitriam, The baidam ac tota Memphitica regna transiuit. hunc ego in eremo a quodam sene legi uidi: cui
Abbreviated transcription (Latin):
manib uintiuntur. Mon imm̾ita
pena fugitiuo. ut quem ñ choibue¬
rat fides. cathene cohiberent. Post¬
biennium demum oratione scõ¬
rum. abimiundo sp̃u liberatus.
adheremum unde discesserat mox
regressus. et ip̃e correctus est: et
aliis post futurus exemplo. ne ꝙ̃
aut falie iusticie umbra decipiat.
aut incerta mobilitas mutili le¬
uitate compellat. semel cepta de¬
serere. Hec uos de uirtutib dñi.
quas in seruis sius uel imitanda
oꝑatus est. uel timenda. scire suf
ficiat. Sed quia satisfeci ur̃is au¬
rib ammo etiam uerbosior fui for¬
tasse quã debui. tu modo ad me au¬
tẽ loquebatur debitum fenus ex¬
solue. ut te de martino tuo. ut es
solitus plura referentem iam in
hoc desideriis meis estuantibz. au¬
diamus. Quidinquam tibi de
martino meo liber ille ñ sufficit.
quem ip̃e tu nosti me de illius ui¬
ta atq uirtutib edidisse:
Gnosco id quidem
postumianus inquit. neq
unquam a dextera mea liber ille

Expanded text:
manibus vinciuntur: non immerita manibus vinciuntur: non immerita poena fugitivo, ut quem non cohibuerat fides, catenae cohiberent. Postbiennium demum oratione Sanctorum ab immundo spiritu liberatur; ad eremum unde discesserat, mox regressus est, et ipse correptus, et aliis post futurus exemplo, ne quem aut falsae justitiae umbra decipiat, aut incerta mobilitas inutili levitate compellat semel coepta deserere. Haec vos de virtutibus Domini, quas in servis suis vel imitanda operatus est vel timenda, scire sufficiat. sed quia satisfeci uestris auribus, immo etiam uerbosior fui fortasse quam debui, tu modo — ad me autem loquebatur — debitum faenus exsolue, ut te de Martino tuo, ut es solitus, plura referentem, iam pridem in hoc desideriis meis aestuantibus, audiamus. Quid ? inquam, tibi de Martino meo liber ille non sufficit, quem ipse tu nosti me de illius uita adque uirtutibus edidisse? Agnosco id quidem, Postumianus inquit, neque umquam a dextera mea liber iste
Abbreviated transcription (Latin):
unicum ac domum totam cũ uxo¬
re saluaret. Quodutiq eẽt. acce¬
ptius deo. qͣm si solum se scło eri¬
pere contentus. salutem suoꝵ nõ
sine impietate neglig̾et. Istius¬
modi gͦ false iusticie colore suꝑatꝰ.
post quadriennium fere. cellulã
suam atq ꝓpositum heremita de-¬
seruit. Sed ubi ad ꝓximum monaᷤ¬
terium qd̃ a multis fr̃ib habita¬
batur accessit. causam discessionis
atq consilium q̃rentib ꝯfitetur.
Renitentib cunctis et precipue lo¬
ci illius abbate. male animo fixa
sententia. ñ potuit a uelli. Igitur
infelici se obstinatinatione ꝓripiẽs.
cum dolore om̃ium digressus a
frĩb.uix e conspectu abscesserat. c̃¬
impletus a demone. cruentasq
spumas ore ꝓuoluens. suis denti¬
bus se ip̃e lacerabat. Deinde ad idẽ
monasterium. fratrum hum̾is ĩ¬
portatus. cum choerceri in eo ĩmun¬
dus sp̃c ñ ualeret. necesitate cogen¬
te ferreis nexib alligatur: pedes c̃

Expanded text:
unicum ac domum totam cum uxounicum ac domum totam cum uxore saluaret : quod utique esset acceptius Deo, quam si solum se saeculo eripere contentus salutem suorum non sine inpietate neclegeret. istiusmodi falsae iustitiae colore superatus post quadriennium fere cellulam suam adque propositum eremita deseruit. sed ubi ad proximum monasterium, quod a multis fratribus habitabatur, aatque consilium quaerentibus confitetur. Renitentibus cunctis, et praecipue loci illius abbate renitente, male animo fixa sententia non potuit avelli: igitur infelici se obstinatione proripiens, cum dolore omnium digressus est a fratribus. Vix e conspectu abscesserat, impletur a daemone, cruentasque spumas ore provolvens, suis dentibus se ipse lacerabat. Deinde ad idem monasterium fratrum humeris reportatus, cum coerceri in eo immundus spiritus non valeret, necessitate cogente, ferreis nexibus alligatur, pedes cum
Abbreviated transcription (Latin):
illa potius euolue que ceꝑas. et
illud qd̃ adu̾sus falsam iusticiã
dicturum te ẽẽ ꝓmiseras ꝓdedo¬
cumentum. Nam ut uere tibi
fateat. nullo ꝑnitiosius malo.
intra gallias laboramus. Tta fa¬
ciam postumianus inquit: nec
te diutius tenebo suspensum.
Dolescens quidam ex
asia.prediues opib geñe
clarus. habens uxorem et filiũ
paruulum. cũ in egẏpto tribunꝰ
esset. et freq̃ntib aduersus blem-¬
bos expeditionib quedam heremi
contigisset. scõꝵ etiam taberna¬
cula qm plura uidisset. a beato
uiro ioh̾e uerbum salutis accep̃.
Mec moratus. inutilem militiam
cum uano illo honore contẽpñe.
heremum constant̾̃ ingressus.
breui tempore in omni gene uir¬
tutum ꝑfectus emicuit: potens
ieiuniis. humilitate conspicuuᷤ.
fide firmus. facile se antiquis mo¬
nachis studio uirtutis equau̾at:
cum int̾im subiit eum. cogitatio
iniecta ꝑdiabolum. qd̃ rectius eẽt.
ut rediret ad patriam: filiumq

Expanded text:
illa potius euolue quae coeperas, et illa potius euolue quae coeperas, et illud, quod aduersus falsam iustitiam dicturum te esse promiseras, prode documentum: nam, ut uere tibi fatear, nullo perniciosius malo intra Gallias laboramus. ita faciam, Postumianus inquit, nec te diutius tenebo suspensum. dulescens quidam ex Asia praediues opibus, genere clarus, habens uxorem et filium paruulum, cum in Aegypto tribunus esset et frequentibus aduersum Blembos expeditionibus quaedam eremi contigisset, sanctorum etiam tabernacula conplura uidisset, a beato uiro Iohanne uerbum salutis accepit. nec moratus inutilem militiam cum uano honore contemnere, eremum constanter ingressus breui tempore in omni genere uirtutum perfectus emicuit. potens ieiuniis, humilitate conspicuus, fide firmus facile se antiquis monachis studio uirtutis aequauerat, cum interim subiit eum cogitatio iniecta per diabolum, quod rectius esset ut rediret ad patriam filiumque
Abbreviated transcription (Latin):
neq oꝑe. neq uirtute conspicuꝰ
sit. si quis clericus fu̾it effectus.
dilatat continuo fimbrias suas:
gaudet salutatõnib. inflatur
occursionib: ip̃e etiam ubiq diᷤ¬
currit. Et qui ante pedib. aut
a sello ire consueuerat. spumeo
equo suꝑbus ĩuehitur. Parua
prius acuili cellula contentus
habitare. erigit celsa laquearia.
construit multa conclauia scul¬
pit hostia: pingit armaria. Ues¬
tẽ respuit grossiorem indum̃tũ
molle desiderat: atqz hec caris ui¬
dius ac familiarib mandat tͥ¬
buta uirginib. Illa ut byrrum
rigentem. hec ut fluentem texat
linquamus: ad ꝓpositum reuer¬
tamur. Tu uero inquit gallus
meus nescio quid ieronimo reliq̃¬
ris disputandum. Ita breuiter
uniũsa nr̃oꝵ instituta cõplexꝰ
es ut pauca hec tua uerba si eqͣ¬
nimiter acceꝑint. et patienter
expenderint. multũ eis arbitrer
ꝓfutura. ut ñ indigeant libris
post hec ieronimi choerceri. S tu

Expanded text:
neque opere, neque uirtute conspicuus neque opere, neque uirtute conspicuus sit, si quis clericus fuerit effectus, dilatat continuo fimbrias suas, gaudet salutationibus, inflatur occursionibus. Ipse etiam ubique discurrit. Et qui ante pedibus aut asello ire consueuerat, spumeo equo superbus inuehitur. Parua prius ac uili celluha contentus habitare, erigit celsa haquearia, construit multa conclauia, sculpit ostia, pingit armaria, uestem respuit grossiorem, indumentum molle desiderat: atque haec caris uiduis, ac familiaribus mandat tributa uirginibus. Illa ut birrum rigentem, hlinquamus: ad propositum reuertamur. Tu uero, inquit Gallus meus, nescio quid Hieronymo reliqueris disputandum: ita breuiter uniuersa nostrorum instituta conplexus es, ut pauca haec tua uerba, si aequanimiter acceperint et patienter expenderint, multum eis arbitrer profutura, ut non indigeant libris posthac Hieronymi coerceri. sed tu
Abbreviated transcription (Latin):
tius seculi se prostraũant potesta¬
tes. correptus a demone est: tentꝰ q
in uincłis. omnia illa que en er¬
gumini solent ferre ꝑpessus. Qn¬
to demum mense purgatus est.
ñ tm̃ demone. sed qd̃ illi erat uti¬
lius atq optatius uanitate. Sed
mͥ ista replicanti. nr̃a infelicitaᷤ.
nr̃a occurrit infirmitas. Quis
enim nr̃m est. quem si unus ho¬
muncłs humilis salutauerit.
aut fatuis atq adulantib u̾bi ᷤ
femina una laudau̾it. ñ conti¬
nuo elatus sit suꝑbia. ñ statim
inflatus sit uanitate: Aut etiã¬
si ñ habeat conscientiam sc̃ĩtatis.
tam̃ quia uel stultoꝵ adulatio¬
ne. aut fortassis erroris. sẽs esse
dicatur. scĩssimũ se ẽẽ putabit:
Iam uero si ei muña crebra mit.¬
tantur. dei se magnificentia as¬
serit honorari. cui dormienti.
atq resoluto necessaria confe¬
rantur. Quod si uel de modico ei
aliqua uirtutis signa succederẽt.
angłm se putaret. Cet̾um cum

Expanded text:
tius saeculi se prostrauerant potestatius saeculi se prostrauerant potestates, correptus a daemone est retentus in uinculis: omnia demum illa, quae energumeni solent ferre, perpessus quinto mense purgatus est non tantum daemone, sed, quod illi erat utilius adque optatius, uanitate. Sed mihi ista replicanti nostra infelicitas, nostra occurrit infirmitas. quis enim nostrum est, quem si unus homunculus humilis salutauerit aut fatuis adque adulantibus uerbis femina una laudauerit, non continuo elatus sit superbia, non statim inflatus sit uanitate? ut, etiamsi non habeat conscientiam sanctitatis, tamen, quia uel stultorum adulatione aut fordicatur, sanctissimum se putabit? Iam uero si ei munera crebra mittantur, Dei se magnificentia asserit honorari, cui dormienti atque resoluto necessaria conferantur. Quod si uel de modico ei aliqua uirtutis signa succederent, angelum se putaret. Caeterum cum,
Abbreviated transcription (Latin):
rem loquar. ne gallus hoc audiat.
septem tm̃ caricis sustentari. In¬
terea sc̃õ uiro ut ex uirtute honor.
ita ex honore uanitas cepit obre¬
pere Quodmalum ille ubi pͥmũ
potuit in se sentire grassari. diu
multumq discutere conatus ẽ:
sed repelli penitus uel tacita cons¬
cientia uanitas ꝑseuerante uirtu¬
te ñ potuit. Abiq nom̃ eius demo¬
nes fatebantur. Excludere a se
confluentiũ ppłosñ ualebat. Nuͦ¬
interim latens: serpebat in pecto¬
re. Et cuius nutu ex alioꝵ corpo¬
rib demones fu gabantur. se ip̃m
occultis cogitationib uanitatis.
purgare ñ pot̾at: Totis gͥ p̾cib
conũsus ad dñm. fertur orasse. ut
ꝑmissa in se mensib quinq diabo¬
li potestate. similis hiis fieret quos
ille curau̾at. Quid multis morer:
Ille p̃̾potens. ille qui signis atq uͥ¬
tutib toto oriente uulgatus.ille
ad cuius limina. ppłi ante conflu-¬
xerant. ad cuius fores. summe is¬

Expanded text:
rem loquar, ne Gallus hoc audiat — rem loquar, ne Gallus hoc audiat — sex tantum caricis sustentari. interea sancto uiro ut ex uirtute honor, ita ex honore uanitas coepit obrepere. quod malum ille ubi primum potuit in se sentire grassari, diu multumque discutere conatus est, sed repelli penitus uel tacita conscientia uanitatis perseuerante uirtute non potuit. ubique nomen eius daemones fatebantur: excludere a se confluentium populos non ualebat. uirinterim latens serpebat in pectore, et cuius nutu ex aliorum corporibus daemones fugabantur, se ipsum occultis cogitationibus uanitatis purgare non poterat. totis igitur precibus conuersus ad Deum fertur orasse, ut permissa in se mensibus quinque diabolo potestate similis his fieret, quos ipse curauerat. quid multis morer? ille praepotens, ille signis adque uirtutibus toto Oriente uulgatus, ille ad cuius limina populi ante confluxerant, ad cuius fores summae is
Abbreviated transcription (Latin):
re uanitatis exemplum: alterum
aduersus falsam iusticiam nõ
mediocre docum̃tum. Quidam
gͦ sc̃s̃. fugandoꝵ de corporib ob¬
sessis demonum. incredibili pre¬
ditus potestus potestate. ĩaudita
ꝑsingulos dies signa faciebat
Non solum enim presens neq ũ¬
bo tm̃. sed absens quoq interdũ.
cilicii sui fimbriis aut epistolis¬
suis missis. corpora obsessa cura¬
bat. Hic gͦ mirum immodum
freq̃ntabatur a ppłis. ex toto ad
eum orbe uenientib. Taceode mi¬
norib. Prefecti. comitesq ac di¬
uersarum iudices potestatum ꝓ
forib illius sepe iacuerunt. Ep̃i
quoq sc̃issimi saẽdotali auctori¬
tate deposita. contingi se ab eo at¬
q benedici humiliter postulan¬
tes. scĩficatoᷤ se ac diuino mun̾e
illustustratos. quotiens manũ
illius uestemq contigerant. nõ
immerito crediderunt. Hic fereba¬
tur omni potu imꝑpetuũ penituᷤ
abstiñe ac ꝓ cibo tibi sulpici ĩ au¬

Expanded text:
rae uanitatis exemplum, alterum rae uanitatis exemplum, alterum aduersus falsam iustitiam non mediocre documentum. quidam ergo sanctus, fugandorum de corporibus obsessis daemonum incredibili praeditus potestate, inaudita per singulos dies signa faciebat. non solum enim praesens, neque uerbo tantum, sed absens quoque interdum cilicii sui fimbriis aut epistulis missis corpora obsessa curabat. hic ergo mirum in modum frequentabatur a populis ex toto ad eum orbe uenientibus. taceo de minoribus: praefecti comitesque ac diuersarum iudices potestatum pro foribus illius saepe iacuerunt. episcopi quoque sanctissimi, sacerdotali auctoritate deposita, contingi se ab eo adque benedici humiliter postulantes, sanctificatos se ac diuino munere inlustratos, quotiens manum illius uestemque contigerant, non inmerito crediderunt. hic ferebatur omni potu in perpetuum penitus abstinere ac pro cibo - tibi, Sulpici, in au
Abbreviated transcription (Latin):
dum in solo arente iuresceret. Sb̃¬
iectus aduena dure legis imꝑio.
aquam ꝓpriis hum̾is cotidie con¬
uehebat: que a nilo flumine ꝑ duo
ferme milia petebatur. Iamq
emenso anni spatio labor ñ cessa¬
rat oꝑantis ⁊ de fructu oꝑis speᷤ
ẽẽ. ñ pot̾at. Tamen obedientie
uirtus. in labore durabat. Se¬
quens quoq annus uanum la¬
borem iam affecti frĩs eludit.
Tertio demum succedentium tẽ¬
porum labente curriculo. cum ne¬
q nocte. neq interdiu aquariꝰ
ille cessaret oꝑator. uirga flo¬
ruit. Ego ipsam ex illa uirgu¬
la arbusculam. que hodieq intͣ
atrium monasterii est. ramis ui¬
rentib uidi. quasi in testimõi¬
um manens quantum obedien¬
tia meruit: c qnͣtũ fides possit.
ostendit. Sed me dies ante defi¬
ciet. quã diuersa miracula que
michi de scõꝵ uirtutib sunt cõ¬
perta. consummem.
ꝑo uobis adhuc p̾clara me¬
morabo. quorum unum egͤ¬
gium erit adu̾sus inflationẽ mise¬

Expanded text:
dum in solo arente uiresceret. subdum in solo arente uiresceret. subiectus aduena durae legis imperio aquam propriis umeris cotidie, conuehebat, quae a Nilo flumine per duo fere milia petebatur. iamque emenso anni spatio labor non cessabat operantis, et de fructu operis spes esse non poterat: tamen oboedientiae uirtus in labore durabat. sequens quoque annus uanum laborem iam affecti fratris eludit. tertio demum succedentium temporum labente curriculo, cum neque noctu neque interdiu aquarius ille cessaret operator, uirga floruit. ego ipsam ex illa uirgula arbusculam uidi, quae hodieque in atrio monasterii ramis uirentibus quasi in testimonium manens, quantum oboedientia meruerit et quantum fides possit, ostendit. sed me dies ante deficiet, quam diuersa miracula, quae mihi de sanctorum uirtutibus sunt conperta, consummem. Duo uobis adhuc praeclara memorabo: quorum unum egregium erit aduersus inflationem mise
Abbreviated transcription (Latin):
de uicte. uelut illis quondã hebre¬
is pueris. cessere uenienti. Suꝑa¬
ta natura. fugit incendium.
Et qui putabatur arsurus. ue¬
lut frigido rore ꝑfusus. se ipse
miratus est. Sed quid mirum
si tuum xp̃e tyronem ignis ille
ñ attigit. ut nec abbatem pi¬
geret dura mandasse. nec disci¬
pulum peniteret imꝑio paru¬
isse: Qui eo quo aduenerat die.
dum temptaretur infirmus. ꝑ¬
fectus inuentus est. Merito felix.
merito gloriosus: Probatus obe¬
dientia. głificatus est passione.
Neodem aut̃ monasterio
factum id qd̃ dicturus sum. recẽ¬
ti memoria ferebatur Quidam
itidem ad eundem abbatem reci¬
piendus aduen̾at. Cum ei pͥma
lex obedientie poneretur. ac ꝑpetẽ
polliceret᷑ ad om̃ia uel extrema pa¬
tientiam. casu abbas storacinam
uirgam iam pͥdem aridam. ma¬
nu gerebat. Hanc solo fixit: atqz
illi aduene id oꝑis imponit. ut tã¬
diu uirgule aquam irriguam
ministraret. donec qd̃ contra om¬
nem naturam erat. lignum ari¬

Expanded text:
de uictae uelut illis quondam Hebraede uictae uelut illis quondam Hebraeis pueris cessere uenienti. superata natura est, fugit incendium: et qui putabatur arsurus, uelut frigido rore perfusus se ipse miratus est. sed quid mirum, si tuum, Christe, tironem ignis ille non adtigit? ut nec abbatem pigeret dura mandasse nec discipulum paeniteret imperio paruisse: qui eo quo aduenerat die, dum temptaretur infirmus, perfectus inuentus est: merito felix, merito gloriosus, probatus oboedientia, glorificatus est passione. In eodem autem monasterio factum id, quod dicturus sum, recenti memoria ferebatur. quidam itidem ad eundem abbatem recipiendus aduenerat. cum prima ei lex oboedientiae poneretur ac perpetem polliceretur ad omnia uel extrema patientiam, casu abbas storacinam uirgam iam pridem aridam manu gerebat. hanc solo figit adque illi aduenae id operis inponit, ut tamdiu uirgulae aquam inriguam ministraret, donec, quod contra omnem naturam erat, lignum ari
Abbreviated transcription (Latin):
positionis ingressum cepisset ro¬
gare. albas ei cepit multa ꝓpon̾e.
graues. eẽ. istius discipline labo¬
res: sua uero dura imꝑia que nł¬
lius facile ualeret implere paci¬
entia. Aliud potius monasteri¬
um. ubi faciliorib legib uiuere¬
tur expet̾et: ñ temptaret agredi.
qd̃ implere ñ posset. Ille uero ni¬
chil hiis terrorib ꝑmoueri. sed ma¬
gis ita omnẽ obedientiam polli-¬
ceri cepit. ut si eum abbas ĩ ignẽ
ire preciꝑet. ñ recusaret intrare
Quam illius ꝓfessionem. ubi ma-¬
gister accepit. ñ cunctatus est ꝓ¬
bare ꝓfitentem. ¶asu clibanus
ꝓpt̾ ardebat. qui multo igne suc¬
census. coquendis panib paraba¬
tur. Exundabat ab ruptis flam¬
ma fornacib. & intra camini illiꝰ
concaua totis habenis regnabat
incendium. Hoc gͥ aduenam il¬
lum. iubet magister intrare. Mec
distulit parere precepto. medias
flãmas nichil cunctatus ingre¬
ditur. Que mox tam audaci fi¬

Expanded text:
positionis ingressus suscipi se ropositionis ingressus suscipi se rogaret, abbas ei coepit multa proponere: graues esse istius disciplinae labores, sua uero dura imperia, quae nullius facile ualeret inplere patientia: aliud potius monasterium, ubi facilioribus legibus uiueretur, expeteret: non temptaret adgredi, quod inplere non posset. ille uero nihil his terroribus permoueri, sed magis ita omnem oboedientiam polliceri, ut, si eum abbas in ignem ire praeciperet, non recusaret intrare. quam illius professionem ubi magister accepit, non cunctatus probare profitentem. casu clibanus propter ardebat, qui multo igne succensus coquendis panibus parabatur: exundabat abruptis flamma fornacibus, et intra camini illius concaua totis habenis regnabat incendium. hic aduenam illum iubet magister intrare, nec distulit parere praecepto: medias flammas nihil cunctatus ingreditur, quae mox tam audaci fi
Abbreviated transcription (Latin):
a syna monte digressus o ad
nilum flumen regressus. cuius
ripas frequentib monasteriis
consertas utraq ex parte lustra¬
ui. plerumq uidi ut dudum di¬
xeram. unum in locum habita¬
re centenos. Sedet bina et terna
milia. in hisdem uitul agere cons¬
tabat. Hec sane ibi minorẽ pute¬
tis diuersantium in multitudine
monachoꝵ ẽẽ uirtutem. qmͣ eoꝵ
ẽẽ cognoscitis. qui se abhumanis
cetib remouerunt. Precipua ut
iam dixeram ibi uirtus & prima
est obedientia. Neq aliter adue¬
niens ad monasterium abbatis
suscipitiu. quã qui temptatus
prius fu̾it et ꝓbatus. nullum ũ¬
qͣm recusaturus qͣmlibet arduũ.
ac difficile. indignumq toleran¬
dum abbatis imꝑium.
Uo uobis referam incredibil
obedientie admodum magna¬
et miracła. licet suppetant plura
recolenti. Sed ad excitandam uir¬
tutum emulationẽ cui pauca ñ¬
sufficiunt. multa ñ proderunt.
Ergo eum quidam seculi actib
abdicatis monasterii magne diᷤ¬

Expanded text:
a Sina monte digressus ad a Sina monte digressus ad Nilum flumen regressus, cuius ripas frequentibus monasteriis consertas utraque ex parte lustraui. plerumque uidi, ut dudum dixeram, uno in loco habitare centenos, sed et bina et terna milia in isdem uiculis agere constabat. nec sane ibi minorem putetis diuersantium in multitudine monachorum esse uirtutem, quam eorum esse cognouistis, qui se ab humanis coetibus remouerunt. praecipua, ut iam dixeram, ibi uirtus et prima est oboedientia: neque aliter adueniens a monasterii abbate suscipitur, quam qui temptatus prius fuerit et probatus, nullum umquam recusaturus quamlibet arduum ac difficile indignumque toleratu abbatis imperium. Duo uobis referam incredibilis oboedientiae admodum magna miracula, licet suppetant plura recolenti: sed ad incitandam uirtutum aemulationem, cui pauca sufficiunt, multa non proderunt. ergo cum quidam saeculi actibus abdicatis monasterium magnae dis
Abbreviated transcription (Latin):
que hodieq ab eiꝰ
liscipulis incolũ¬
tur. Ad eum etiã
locum in quo beatissimus par¬
lus primus heremita est diuer¬
satus. accessi. Rubrum mare
uidi. iugum syna montis: cu
ius sũmum cacumen celo pene
contiguum. nequaqͣm adiri po¬
test. Inter huius recessus. ana¬
choreta ẽẽ aliquis ferebatur. Qͤm
diu multumq quesitum. uid̾e
ñ potui. Qui fere iam ante qͥn¬
quaginta annos a conuersatõe
humana remotus. nulla ueste
usus. setis corporis sui tectꝰ. nu¬
ditatem suam diuino mun̾e
uestiebat. Hic quotiens eum
religiosi uiri adire uoluerunt.
cursu a uia petens. congressus
uitabat humanos. ¶ni tm̃mͦ
ferebatur se ante quinq̃nniũ
prebuisse. qui credo potenti fi¬
de. id obtinere ꝓm̾uit. Qui int̾
multa colloquia ꝑcunctanti
cur homines tantopere uitaret.
respondisse ꝑhibetur. eum qui
ab hominib freq̃ntaretur. nõ
posse ab angłis freq̃ntari. Unde
ñ imm̾ito recepta opinione.
multoꝵ fama uulgauerat. scm̃
illum ab angłis uisitari. Ego ã

Expanded text:
quae hodieque ab ejus discipulis incoluntur. Ad eum etiam locum in quo beatissimus Paulus primus eremita est diversatus, accessi. Rubrum mare vidi: jugum Sina montis ascendi, cujus summum cacumen coelo pene contiguum nequaquam adiri potest. Inter hujus recessus anachoreta esse aliquis ferebatur, quem diu multumque quaesitum videre non potui, qui fere jam ante quinquaginta annos a conversatione humana remotus, nullo vestis usu, setis corporis sui tectus, nuditatem suam divino munere nesciebat. Hic quoties eum religcursu auia petens occursum uitabat humanum. uni tantummodo ferebatur se ante quinquennium praebuisse, qui credo potenti fide id obtinere promeruit : cui inter multa conloquia percontanti, cur homines tantopere uitaret, respondisse perhi- betur, eum, qui ab hominibus frequentaretur, non posse ab angelis frequentari. unde non inmerito recepta opinione multorum fama uulgauerat, sanctum illum ab angelis uisitari. ego autem
Abbreviated transcription (Latin):
tibi fec̾it homo. ñ te angustat:
quia illud diligis qd̃ ñ nocet.
homo diligis d̃m. Frat̾nitatẽ
diligis. legem dei diligis. eccle¬
siam cl̃i diligis: sempit̾na erit.
Laboras in t̾ra: sed ꝑuenies ad
fructum ꝓmissum. Quis tͥ
tollit qd̃ diligis: Si nemo tol¬
lit tͥ qd̃ diligis. securus dormiᷤ.
Immosecurus uigilas. ne dor¬
miendo ꝑdas quod diligis. Nõ
enim frustra dc̃m est. Illumi¬
na ocłos meos. neqͣndo obdor¬
miam in morte. Qui claudũt
ocłos contra caritatem. obdor¬
miscũt in concupiscentiis dele¬
ctatõnum carnalium. Euigi¬
la gͦ. Delectationes enim sunt.
manducare. bibere. luxuriari.
ludere. uenari. Ponpas istas
uanas. om̃ia mala secuntur.
Nũ quid nescimus qr delecta¬
tiones sunt:Quis neget quia
delectant: S plus diligit᷑ lex
l̃i. Clamat contra tales irri¬
sores. Harrauerunt mͥ iniusti
delectatõnes: s ñ sicut lextua¬

Expanded text:
tibi fecerit homo, non te angustat; quia illud diligis quod non nocet homo: Deum diligis, fraternitatem diligis, legem Dei diligis, Ecclesiam Dei diligis; sempiterna erit. Laboras in terra, sed pervenies ad fructum promissum. Quis tibi tollit quod diligis? Si nemo tollit tibi quod diligis, securus dormis: imo securus vigilas, ne dormiendo perdas quod diligis. Non enim frustra dictum est, Illumina oculos meos, ne quando obdormiam in morte . Qui claudunt oculos contra charitatem, obdormiscunt in concupiscentiis delectationum carnalium. Evigila ergo. Delectationes enim sunt, manducare, bibere, luxuriari, ludere, venari: pompas istas vanas omnia mala sequuntur. Numquid nescimus quia delectationes sunt? Quis neget quia delectant? Sed plus diligitur lex Dei. Clama contra tales suasores, Narraverunt mihi injusti delectat
Abbreviated transcription (Latin):
tes habentem: qui forte sollici¬
tus sit de aliqua re cara sibi. ꝙͣ
multum diligit: ueniatq il¬
li in m̃tem ⁊uocet heredes suoᷤ
⁊ dicat. Rogo uos. facite hoc.
Teneat quodãmͦ uiolent aiãm.
ne ante exeat qm illa uerba fir¬
ment᷑. Cum illa nouissima uer¬
ba dictauerit. efflat aĩam. Tol¬
litur cadauer in epulchrum,
heredes ip̃ius quomͦ meminer̃t
nouissima u̾ba morientis:
Quomͦ: Siquis existat qui
dicat eis. nolite facere. quid
ergo illi dicant: Ergo ñ facio
qd̃ modo pat̾ meus efflans aĩ¬
mã nouissime mandauit.
Qd̃ ultimum sonuit ĩ aure ᷤᷤ
meas. ꝓficiscente hinc patre
meoͦ. Que uis alia u̾ba ip̃ius
alit possim habere. Nouissi¬
ma uerba me plus tenent.
ñ eum uidi amplius. ñ audi¬
iuloquentẽ. Fratres cogitate

Expanded text:
tes habentem, qui forte sollicites habentem, qui forte sollicitus de aliqua re chara sibi, quam multum diligit, veniat illi in mentem, et vocet haeredes suos et dicat, Rogo vos, facite hoc. Tenet quodammodo violenter animam, ne ante exeat quam illa verba firmentur. Cum illa verba novissima dictaverit, efflat animam: tollitur cadaver in sepulcrum. Haeredes ipsius quomodo meminerunt novissima verba morientis? Quomodo, si quis existat qui dicat eis, Nolite facere: quid ergo illi dicant? Ergo non facio quod mihi pater meus efflans animam novissime mandavit, quod ultimum sonuit in aures meas, proficiscente hinc patre meo? Quaevis alia verba ipsius aliter possum habere, novissima verba me plus tenent: non eum vidi amplius, non audivi loquentem. Fratres, cogitate
Abbreviated transcription (Latin):
inuenis loqui xp̃m in terra.
inuenis illum loqui. sed de
celo. Et de ip̃o celo quare: Qͥa
m̃bra calcabantur in terra.
Persecutori enim saulo. desu
per dixit. Saule. saule. quid
me ꝑseq̃ris: Ascendi in celũ:
dexteram patris sedeo. ibi ad¬
huc esurio.⁊ sitio: ⁊ ꝑegrinꝰ
sum. Quomͦ enĩ corpus com¬
m̃dauit in terra. ascensurus:
Cum int̾rogarent illum dis¬
cipuli. dñe si hoc in tempore
presentaberis. et qnͣdo regnũ
isrł. respondit iturus. Non ẽ
defundat corpus suũ. uidete
ubi se calcari non uult. Et e¬
ritis mͥ testes in ierłm: ⁊ in to¬
tam iudeam.⁊samariam.
et usq in totam terram. Ec¬
ce qua iaceo. qui ascendo. As¬
cendo enim qr caput sum:
iacet adhuc corpus meũ. Qͣ
iacet: Per totam terram. Ca¬
ue ne ꝑcutias, caue ne uioles.
caue ne calces. Nouissima u̾ba
xp̃i sunt ista. ituri in celum.
Considerate languentem ĩlec¬
iacentem.⁊ maceratũ egritudi¬
ne. ꝓximum morti. anhelan¬
tem. aĩam. quodãm᷑ inter den¬

Expanded text:
invenis loqui Christum in terra: invenis illum loqui, sed de coelo. Et de ipso coelo quare? Quia membra calcabantur in terra. Persecutori enim Saulo dixit desuper, Saule, Saule, quid me persequeris ? Ascendi in coelum, dexteram Patris sedeo; ibi adhuc esurio, sitio, et peregrinus sum. Quomodo ergo corpus commendavit in terra ascensurus? Cum interrogarent illum discipuli, Domine, si hoc in tempore praesentaberis, et quando regnum Israel? respondit iturus, Non est fundat corpus suum, videte ubi se calcari non vult: Eritis mihi testes in Jerusalem, et in totam Judaeam, et Samariam, et usque in totam terram . Ecce qua jaceo qui ascendo. Ascendo enim, quia caput sum: jacet adhuc corpus meum. Qua jacet? Per totam terram. Cave ne percutias, cave ne violes, cave ne calces: novissima verba Christi sunt ista, ituri in coelum. Considerate languentem in lecjacentem, et maceratum aegritudine, proximum morti, anhelantem, jam animam quodammodo inter den
Abbreviated transcription (Latin):
qr ip̃oꝵ honor inutilis est.si cõ¬
culeant m̃bra ip̃ius in t̾ra. Et
nequis erraret. or cũ adoraret.
caput in celo. calcaret pedes in
terra. dixit ubi eẽnt m̃bra ip̃iꝰ.
Ascensurus enĩ dixit u̾ba no¬
uissima: post ip̃a uerba. ñ est
loquiitus in t̾ra. Ascensurũ ca¬
put in celum. cõmendauit mẽ¬
bra in t̾ra. ⁊ discessit. Iam non

Expanded text:
quia honor ipsorum inutilis est, si conquia honor ipsorum inutilis est, si conculcant membra ipsius in terra. Et ne quis erraret, et cum adoraret caput in coelo, calcaret pedes in terra, dixit ubi essent membra ipsius. Ascensurus enim dixit verba novissima; post ipsa verba non est locutus in terra. Ascensurum caput in coelum commendavit membra in terra, et di
Abbreviated transcription (Latin):
ba honorantis clamares. et di¬
ceres. qͥd facis homo: Calcas
me. Non diceres calcas caput
meum. qr capt honorabat: s
plus clamaret cap̃t prom̃bris.
clamat ip̃m caput. nolo honorẽ¬
tuum. calcare me noli: Iã tu
dic si potes. quare te calcauiz
Dic illud capiti. Te osclari uolui.
ampleti uolui. S ñ uideᷤ ostul¬
te. quia qd̃ uis amplecti ꝑ qͣn¬
dam compagem unitatis ꝑ¬
uenit ad id qd̃ calcas: Susũ
me honoras: iusum me calcas.
Plus dolet qd̃ calcas. qͣm gau¬
det qd̃ honoras. Quia oe qd̃ ho¬
noras dolet. pro eis quos calcaᷤ.
Quomꝰ clamat lingua. dolet
mͥ: Non dicit dolet pedi meo:
s dolet mͥ dicit. Olingua qͥs te
tetigit: Qͥs ꝑcussit: Qͥs stimu¬
lauit: Qͥs pupugit: Nemo. s
coniuncta sum eis qui calcant᷑.
Qͦ modouis ñ doleam. qnͣdo nõ
sum separata: Oñs ergo noster
qͣdragesimo die cõmendauit.
corpus suum. qua habebat ia¬
cere. qr uidit ml̾tos honorat᷑os
se qui ascendit in celum. ⁊uidit

Expanded text:
ba honorantis clamares, et diba honorantis clamares, et diceres, Quid facis, homo? calcas me. Non diceres, Calcas caput meum, quia caput honorabat, sed plus clamaret caput pro membrisclamat iptuum; calcare me noli? Jam tu dic, si potes, Quare te calcavi? dic illud capiti, Te osculari volui, amplecti volui. Sed non vides, o stulte, quia quod vis amplecti, per quamdam compagem unitatis pervenit ad id quod calcas? Susum me honoras, jusum me calcas. Plus dolet quod calcas, quam gaudet quod honoras; quia quod honoras, dolet pro eis quos calcas. Quomodo clamat lingua? Dolet mihi. Non dicit, Dolet pedi meo; sed, Dolet mihi, dicit. O lingua, quis te tetigit? quis percussit? quis stimulavit? quis pupugit? Nemo, sed conjuncta sum eis quae calcantur. Quomodo vis non doleam, quando non sum separata? 9. Dominus ergo noster quadragesimo, commendavit corpus suum qua habebat jacere, quia vidit multos honoraturos se, quia ascendit in coelum; et vidit
Abbreviated transcription (Latin):
d̃i. Et quomͦ uenit ad egrotos:
Uerbum caro fc̃m est: ⁊ habita¬
uit in nobis. Completũ est gͦ
qd̃ scͥptura predixit. Oportebat
is t̾cia die. Corpus ip̃ius ubi ia¬
cet: Membra ip̃ius ubi laborãt:
Nbi ẽẽ debes ut sub capitesis:
⁊ p̾dicari in nõie eius penitenti¬
am. ⁊ remissionẽ pecc̃oꝵ ꝑom̃s
gentes. incipientib ab iherłm.
Ibi diffundatur caritas tua. Di¬
latum mandatũ tuum ualde. Et
nescio quis ponit in affrica fineᷤ
diuisus es. in corpore ñ es. Si in
corpore ñ es. sb̃ capite ñ es. Qͥd
prodest qr credis &e blasphemas:
Adoras illum ĩ capite. blasphe¬
mas in corpore. Amat ille corpꝰ
suum: si te precidisti a corpore
ip̃ius. caput ñ se precidit a cor
pore suo.Sine causa me hono¬
ras. clamat tibi caput desuꝑ.
sine causa me honoras. Tanꝙͣ
siuellet tibi aliquis oscł̾ari ca¬
put. ⁊ calcare tibi pedes. forte
caligis clauatis contereret pe¬
des tuos. uolens tibi tenere ca¬
put ⁊ osculari. nõne inter u̾¬

Expanded text:
o venit ad aegrotos? Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Completum est ergo quod Scriptura praedixit, Oportebat die a mortuis. Corpus ipsius ubi jacet? Membra ipsius ubi laborant? Ubi esse debes, ut sub capite sis? Et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipiens ab Jerusalem . Ibi diffundatur charitas tua. DiLatum mandatum tuum valde; et nescio quis ponit in Africa fines cdivisus es, in corpore non es: si in corpore non es, sub capite non es. Quid prodest quia credis, et blasphemas? Adoras illum in capite, blasphemas in corpore. Amat ille corpus suum. Si tu te praecidisti a corpore ipsius, caput non se praecidit a corpore suo. Sine causa me honoras, clamat tibi caput desuper; sine causa me honoras. Tanquam si vellet aliquis tibi osculari caput, et calcare tibi pedes. Forte caligis clavatis contereret pedes tuos, volens tibi tenere caput et osculari. Nonne inter ver
Abbreviated transcription (Latin):
ueris in terra. soluta erunt
⁊ in celis: et q̃ ligaueris ĩ t̾ra.
diffunditur ista remissio pec¬
catoꝵ: ꝑom̃s gentes. incipi¬
ens ab iherłm. Ecce crede xp̃o.
sedquia intelligis. Si credi¬
deris xp̃o. ñ te habere qd̃ dicas
de traditorib. tibi uis ut cre¬
dam. ⁊parentibz meis male¬
dicenti. quam tu credas.xp̃o

Expanded text:
veris in terra, soluta erunt et in coelis; et quae ligaveris in terra, diffunditur ista remissio peccatorum? Per omnes gentes, incipiens ab Jerusalem . Ecce crede Christo. Sed quia intelligis, si credideris Christo, non te habere quod dicas de traditoribus; tibi vis ut credam parentibus meis maledicenti, quam tu credas
Abbreviated transcription (Latin):
Eminisse uos cre¬
do qui ad fuistis he¬
sterno die. ad quẽ
locum in progressu huius epłe
enim ñ diligit frẽm suũ. qͦm
uidet: d̃m ꝙ̃ ñ uidet. quomͦ po¬
terit diligere: Et hoc mandat̃

Expanded text:
eminisse vos credo, qui adfuistis hesterno die, ad quem locum in progressu hujus Epistenim non diligit fratrem suum quem videt, Deum quem non videt quomodo potest diligere? Et hoc manda
Abbreviated transcription (Latin):
diligendo. Ubicũq frẽm diligi¬
tis. amicum diligitis. Iam te¬
cum ẽ: iam inunitate etiam ca¬
tholica. tibi ꝯiunctus est. Si be¬
ne uiuis. frẽm diligis. fcm̃ ex
inimico. S diligis aliquẽ qui
ñ dum credit xp̃o aut si credi¬
dit xp̃o. sicut demones credidit.
Reprehendit unitatem ip̃ius.
tu dilige. ⁊ fat̾no amore dilige.
Nondum est frat̾. s ideo dili¬
gis. ut sit frat̾. Ergo tota di¬
lectio nr̃a frat̾na est. erga xp̃ia¬
nos. Erga om̃ia m̃bra eius disci¬
plina caritatis. Frẽs mei robur.
flores. fructus. pulcritudo. ame¬
nitas. pastus. potus. cyb. am¬
plexus. sine satietate est. Si
sic nos delectat ꝑegrinos. ĩ pa¬
tria quomͦ gaudebimꝰ: Cur¬
ramus ergo frẽs mei, curramꝰ.

Expanded text:
diligendo. Ubicumque fratrem diligidiligendo. Ubicumque fratrem diligitis, amicum diligitis. Jam tecum est, jam in unitate etiam catholica tibi conjunctus est. Si bene vivis, fratrem diligis factum ex inimico. Sed diligis aliquem qui nondum credidit Christo, aut si credidit Christo, ut daemones credit; reprehendis vanitatem ipsius. Tu dilige, et fraterno amore dilige: nondum est frater, sed ideo diligis ut sit frater. Ergo tota dilectio nostra fraterna est erga Christianos, erga omnia membra ejus. Disciplina charitatis, fratres mei, robur, flores, fructus, pulchritudo, amoenitas, pastus, potus, cibus, amplexus, sine satietate est. Si sic nos delectat peregrinos, in patria quomodo gaudebimus? 8. Curramus ergo, fratres mei, curramus,
Abbreviated transcription (Latin):
tiam. Uidet illum facere aliqͥ
mali laudat. uult eum ẽẽ p̾cipi¬
tem uult cecũ ire ꝑ abrupta
cupiditatum suaꝵ: unde for¬
te ñ redeat. Laudat. qm̃ lau¬
datur peccator in desideriis aĩe
sue. Adhibet illi unctionem
adulationis sue. Eoce odit et
laudat. Alt̾ uidet amicũ su¬
um tale aliquid facere: reuo¬
cat. Si illum ñ audiat. ꝓfert
uerba etiam castigationis. ob¬
iurgat. litigat. Aliqͣndo ueni¬
tur ad hanc necessitatẽ. ut li¬
tiget. Ecce odium blanditur.
et caritas litigat. Noli atten¬
dere u̾ba blandiantis. ⁊ qͣsise¬
uitiam obiurgantis. Henam
inspice radicem unde ꝓcedant.
quere. Ille blanditur ut deci¬
piat. iste litigat ũ corrigat.
EErgo ñ opus est frẽs. ut ꝑnos
distendatur cor nr̃m: impetr̃a¬
te a deo. ut diligatis inuicem.
Om̃es hoĩes. etiã inimicos ur̃os.
frẽs sint: ut semꝑ frat̾no amo¬
re flagretis. siue in frẽm fc̃m.
siue inimicum. ut frat̾ fiat

Expanded text:
tiam: videt illum facere aliquid tiam: videt illum facere aliquid mali, laudat: vult eum esse praecipitem, vult caecum ire per abrupta cupiditatum suarum, unde forte non redeat; laudat, Quoniam laudatur peccator in desideriis animae suae ; adhibet illi unctionem adulationis suae: ecce odit, et laudat. Alter videt amicum suum tale aliquid facere, revocat; si illum non audiat, profert verba etiam castigationis, objurgat, litigat: aliquando venitur ad hanc necessitatem ut litiget. Ecce odium blanditur, et charitas litigat. Noli attendere verba blandientis, et quasi saevitiam objurgantis; venam inspice, radicem unde procedant quaere. Ille blanditur ut decipiat, iste litigat ut corrigat. Ergo non opus est, fratres, ut per nos distendatur cor vestrum; impetrate a Deo ut diligatis invicem. Omnes homines, etiam inimicos vestros di ut fratres sint; ut semper fraterno amore flagretis, sive in fratrem factum, sive in inimicum, ut frater fiat
Abbreviated transcription (Latin):
solum manet quo uenias. s
etiam reuocat fugientẽ. Hec ẽ
enim dilectio. ut precepta eiꝰ
seruemus. Iam audistis In
hiis duob preceptis. tota lex
pendet ⁊ꝓph̾e. Quomͦ: Nolu¬
it te diuidere ꝑ multas pagi¬
nas: in hiis duob preceptis.
tota lex pendet ⁊ ꝓpħ̾e. In qͥbus
duob p̾ceptis: Diliges dñm
dm tuũ ex toto corde tuo. ⁊ ex
tota aĩa tua. et ex tota mente
tua. et diliges proximũ tuũ
tãqͣm te ip̃m. In hiis duobus
p̾ceptis tota lex pendet ⁊ ꝓph̾e.
Ecce de quib p̾ceptis. narrat
tota ista epła. Tenete gͦ dilecti¬
onem: ⁊ secur estote. Quid ti¬
mes. ne malefacias alicui:
Quis male facit ei quẽ dilig̃:
facit: ñ seuitia. S forte cedis.
Ad disciplinam facis: qr amor
ip̃ius dilectionis. ñ teꝑmittit
negligere in disciplinatum.
Et fit quodãmͦ quasi diu̾sus
fructus. ⁊ contrarius. ut aliꝙͣ¬
do odium blandiatur. ⁊ caritaᷤ
seuiat. Nescio quis odit inimi¬
cum suum. ⁊ fingit illi amici¬

Expanded text:
manet quo venias, sed etiam revocat fugientem. 7. Haec est enim dilectio Dei, ut praecepta ejus servemus. Jam audistis, In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae. Quomodo noluit te dividere per multas paginas? In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae. In quibus duobus praeceptis? Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua; et, Diliges proximum tuum sicut teipsum. In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae . Ecce de quibus praeceptis narrat tota ista Epistola. Tenete ergo dilectionem, et securi estote. Quid times ne male facias alicui? Quis male facit, non saevitia. Forte caedis, ad disipsius dilectionis non te permittit negligere indisciplinatum. Et fit quodammodo quasi diversus fructus et contrarius, ut aliquando odium blandiatur, et charitas saeviat. Nescio quis odit inimicum suum, et fingit illi amici
Abbreviated transcription (Latin):
tam acutos. ut aliquẽ excelsis¬
simum montẽ qui est in t̾ra
requiramꝰ: de cuius cacumine.
uideamus om̃is ꝯsũmationis¬
uidi finem. Noli irelonge. Ec¬
ce dico tͥ. ascende in montẽ: ⁊ ui¬
de finẽ xp̃m. Nons est. ueni ad
xp̃m. Hides inde finem. omĩs cõ¬
sũmatõnis. Quis est iste finis:
Paulum int̾roga. Finis aut̃ pre¬
cepti ẽ. caritas de corde puro. ⁊ cõ¬
scientia bona. de fide ñ ficta. Alio
loco. Ptenitudo aut̃ legis caritaᷤ.
Qͥd tam finitum ⁊ t̾minatũ ꝙͣ
plenitudo: Et enĩ fr̃s. finẽ boni
laudabilit̾ nolite putare consũp¬
tionem: s consũpmatõnem. Alit̾
enim dicit᷑. finiui panem. alit̾
finiui tunicam. finiui panem
manducando: Finiui tunicam
intexendo. Et ibi finis sonat: ⁊ il¬
lic finis sonat. S tñ panis finit᷑.
ut consumatur: tunica finit᷑. ut
ꝯsũmet᷑. Panis finit᷑ ut ñ sit: tu¬
nica finitur. ut ꝑfecta sit. Ergo
sic audite finem. Et qͣndo legit᷑
psalmus. audistis in finẽ psal¬

Expanded text:
tam acutos, ut aliquem excelsissimum montem, qui est in terra, requiramus, de cujus cacumine videamus omnis consummationis finem. Noli ire longe: ecce dico tibi, ascende in montem, et vide finem. Christus mons est; veni ad Christum, vides inde finem omnis consummationis. Quis est iste finis? Paulum interroga: Finis autem praecepti est charitas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta ; et alio loco, Plenitudo autem legis charitas . Quid tam finitum et terminatum quam plenitudo? Etenim, fratres, finem ponit laudabiliter. Nolite putare consumptionem, sed consummationem. Aliter enim dicitur, Finivi panem; aliter Finivi tunicam. Finivi panem manducando; finivi tu nicam intexendo. Et ibi finis sonat, et illic finis sonat: sed tamen panis finitur ut consumatur, tunica finitur ut consummetur; panis finitur ut non sit, tunica finitur ut perfecta sit. Ergo sic audite finem, et quando legitur Psalmus, et auditis, In finem Psal
Abbreviated transcription (Latin):
ras anteqm haberes: qm cũ ha¬
beret cepisti. Ecce qͥd tibi iussit
auaritia. Implesti domũ: tim̃¬
tur latrones. Adqͥsisti aurũ:
ꝑdidisti sompnũ. Ecce qd̃ tibi
iussit auaritia. fac: ⁊ fecisti.
Quid tibi iubet d̃s: Dilige me.
Aurum diligis. Quesiturꝰ es
aurum: et forte ñ inuenturꝰ.
Quisqͥs me q̃rit. cum illo sum.
Amaturus es honorem: ⁊ forte
ñ ꝑuenturus. Qͥs me amauit.
Patronũ uis facere. aut amicũ
potentem: ambis ꝑ alium infe¬
riorem. Meama dicit tͥ ds: nõ
ad me ibitur ꝑ aliqͤm: ip̃e amor.¬
tibi presentẽ me facit. Quiddul¬
cius ista dilectione frẽs: Nõ sine
causa modo audistis in psalmo.¬

Expanded text:
ras antequam haberes, quam cum haras antequam haberes, quam cum habere coepisti. Ecce quid tibi jussit avaritia: implesti domum, timentur latrones; acquisisti aurum, perdidisti somnum. Ecce quid tibi jussit avaritia, Fac, et fecisti. Quid tibi jubet Deus? Dilige me. Aurum diligis, quaesiturus es aurum, et forte non inventurus: quisquis me quaerit, cum illo sum. Amaturus es honorem, et forte non perventurus: quis mo amavit, Patronum tibi vis facere, aut amicum potentem; ambis per alium inferiorem. Me ama, dicit tibi Deus: non ad me ambitur per aliquem; ipse amor praesentem me tibi facit. Quid dulcius dilectione ista, fratres? Non sine causa modo audistis in Psalmo
Abbreviated transcription (Latin):
cłm diligit. precepta eius dili¬
git. Et q̃ sunt p̾cepta di: Man¬
datum nouũ douobis: ut uoᷤᷤ
inuicem diligatis. Nemo se
excuset ꝑaliam dilectionem:
ad aliam dilectionem. Om̃i¬
no sic se tenet ista dilectio. qͦmͦ
ip̃a compaginata est ĩunum.
Sic om̃s qui ex illa pendent unũ
facit: et quasi conflat illos ig¬
nis. Aurum est ꝯflatur mas¬
sa. ⁊ fit uinum aliquid. S nisi
feruor caritatis accendat. ex
młtis in unum ꝯflari ñ põt.
Quia d̃m diligimus. inde cog¬
noscimꝰ. qr diligimus filios cl̃i.
Et unde cognosçimꝰ. qr diligimꝰ
filios cłi: Qa d̾m diligimus: ⁊
p̾cepta eius facimꝰ. Suspiramꝰ
hic ex difficultate faciendi pre¬
ceptũ d̃i. Mudi qͥd sequat᷑. hõ
qͥd laboras amando auaritiã:
Cum labore amat᷑ qd amas: si¬
ne labore amatur cl̃s. Auari¬
tia iussura est labores. ꝑicula.
trituras. tribulationes: et ob¬
tẽꝑaturus es. Quofine: Ut ha¬
beas unde impleas archã: ꝑdas
securitatem. Securior forte e¬

Expanded text:
m diligit, praecepta ejus diligit. Et quae sunt praecepta Dei? Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis . Nemo se excuset per aliam dilectionem, ad aliam dilectionem; omnino sic se tenet ista dilectio: quomodo ipsa compaginata est in unum, sic omnes quae ex illa pendent, unum facit, et quasi conflat illos ignis. Aurum est, conflatur massa, et fit unum aliquid: sed nisi fervor charitatis accendat, ex multis in unum conflari non potest. Quia Deum diligimus, inde cognoscimus quia diligimus filios Dei. 4. Et unde cognoscimus quia diligimus filios Dei? Quia Deum diligimus, et praecepta ejus facimus. Suspiramus hic ex difficultate faciendi praeceptum Dei. Audi quid sequatur. Homo, quid laboras amando? Amando avaritiam. Cum labore amatur quod amas: sine labore amatur Deus. Avaritia jussura est labores, pericula, trituras, tribulationes; et obtemperaturus es. Quo fine? Ut habeas unde impleas arcam, perdas securitatem. Securior forte e
Abbreviated transcription (Latin):
reqͥescemus. Audistis ĩ psalmo.
Om̃is consũmatõnis uidifinẽ.
Dixit. om̃is consũmatõnis uidi
finem. NQuid uiderat iste: Pu¬
tamus ascenderat in u̾ticẽ ali¬
cuius altissimi montis ⁊ acutiᷤ¬
simi. ce ꝑspexerat ⁊uiderat am¬
bitum t̾re. et circulos orbis uni¬
uersi. ⁊ ideo dixit. om̃is ꝯsũma¬
tionis uidi finem: Si hoc lauda¬
bile. oculos carnis q̃ramus a dño

Expanded text:
Audistis in Psalmo, Omnis consummationis vidi finem . Dixit, Omnis consummationis vidi finem: quid viderat iste? Putamus, ascenderat in verticem alicujus altissimi montis et acutissimi, et perspexerat, et viderat ambitum terrae et circulos orbis universi; et ideo dixit, Omnis consummationis vidi finem? Si hoc laudabile est, oculos carnis quaeramus a Do