comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tran̾ferret᷑ ad qs. ꝓpt̾ẽa subt̃sugit p̃dicatioĩs officiũ. ne par̾e gen¬
tĩ abiciendȩ triste pberet obseqũ. Inde deniq ẽ ꝙ relictoloco
qͥ ẽ c̃ tẽplatiolenciȩ. ita enĩ hebreoꝵ lingua ioppe int̾pretat᷑. derelie¬
ta gͦ c̃tẽplatione leticiȩ. magnificentiȩ scilicet illiuᷤ diuinitatiᷤ an¬
tiq ĩpelagꝰ se meroriᷤ actristiciȩ dedit. Inde tẽpestaᷤ. inde sonꝰ.
inde naufragiũ. Inde excitat᷑ & ĩsorte mittit᷑ ⁊ c̃fitet᷑ fugã. p̃ci¬
pitat᷑. & acetu suscipit᷑ & ñ c̃sumit᷑. Sed ibi ĩuocat dñm.: ꝓxp̃o
an xp̃m post tc̃iã diẽ resurgit ĩxp̃o. Uerũ de his nos sermo
paulĩꝑ ex pec tet. ut postmodũ si ds̃ dederit. latiuꝰ ⁊ diligentiuᷤᷤ
explanet᷑. Nunc aut̃ in qͦ nobiᷤᷤ sermo direc tu fuerat. ꝓseqͣmur.¬

Expanded text:
ugit praedicationis officium, ne patriae gentis abiciendae triste praeberet obsequium. inde denique derelicto loco, qui est contemplatio laetitiae — ita enim Hebraeorum lingua Ioppe interpretatur —, derelicata ergo \'contemplatione laeti­ tiae\', magnificentiae scilicet illius et dignitatis antiquae, in pelagus se maeroris ac tristitiae dedit. inde tempestas, inde somnus, inde naufragium, inde excitatur et in sortem mittitur et confitetur fugam et praecipitatur et a ceto suscipitur et non consumitur, sed ibi inuocam post tertium diem resurgit in Christo. uerum de his nos sermo paulisper expectet, ut postmodum, si deus dederit, latius et diligentius explanetur. 110. Nunc autem id quo nobis sermo directus fuerat prosequamur
Abbreviated transcription (Latin):
aministrare maiora. neq erga plurimo exercere uirtutẽ . s in
paruĩ ebpe modiciꝰ cohortari. uelut siꝗs ĩgenti luminilãpariȩ
locũ parui ẽclauiꝰ uluminet. aut arma potenti a riligeat¬
guouelit corpori& puerilib m̃briꝰ i serere. Parui aut tutiue
pacuũ oña ñ supra uirc̾ leuare. ne uł derisiu sfiant. simũ ꝓpe¬
meulũ subeant. sic̃ ne turrẽ ꝗdẽ edificare ẽuenit alinneieui

Expanded text:
administrare maiora neque erga plurimos exercere uirtu­ tem, sed in administrare maiora neque erga plurimos exercere uirtu­ tem, sed in paruis rebus et modicis coartari, uelut si quis ingenti luminis lampade locum parui conclauis inluminet aut arma potentia et uirilia exiguo uelit corpori et puerilibus membris inserere; paruis autem tutius est paruum onus et non supra uires leuare, ne uel derisui fiant, simul et peri­culum subeant, sic
Abbreviated transcription (Latin):
tio. Qs audeat ante quã hoꝵ oĩum nominũ re ipsa ⁊ oꝑe parti¬
ceps fut. ante quã inhis singłis isemetipso ea explendo cõmu¬
nicet xp̃o. ac particeps eiꝰ ihis singuliꝰ fiat. ante quã ulcet :di¬
seat loꝗ sapientiã dĩ inmisterio absconditã. an quã factu uir de¬
struat qͥ st̃ paruuli. & unnumeret᷑ iã ĩnumero isrlitieo atq ĩeaer¬
ꝓpt eũ ut ĩueniat eã inuitã ȩt̃nã. & efficiat᷑ iplenitudine. xp̃i Quo¬
mꝰ porest audere ꝗsaccedẽ ad magisterii gradũ.: docerȩ ea quę
insemetipso ñdũ sentit ĩpleta: Dicebã ap̃ memetipsũ. N auigent
alii. & ĩgentiũ lucroꝵ spe subeant marina discrimina. mͥ gratiũ
ẽ supra solidã t̾rĩ stanti & ecrigui cespitiꝰ luci herbã frumti regrere
oe ĩegeniꝰ rebs tenuẽ uitã duc̃e quã peregͥnã diuitiã ĩslue t̃uũpe
ric ulũ querere. fortiorib ꝗdẽ & potentioribs dãpmui ẽ ñ officia

Expanded text:
tio. quis audeat, antequam horum omnium nominum re ipsa et opere particeps fiat, antequam in his singulis in semet ipso ea explendo communicet Christo ac particeps eius in his singulis fiat, antequam uacet et discat loqui sapientiam dei in mysterio absconditam, antequam factus uir destruat quae sunt paruuli et adnumeretur iam in numero Israhelitico atque in exerut inueniat eam in uita aeterna et efficiatur in plenitudinem Christi — quomodo potest audere quis accedere ad magisterii gradum et docere ea quae in semet ipso nondum sentit inpleta? 100. Dicebam apud memet ipsum: nauigent alii et ingen- tium lucrorum spe subeant marina discrimina, mihi gratius est supra solidam terram stanti exigui caespitis sulcis herbam frumenti requirere et in egenis rebus tenuem uitam ducere quriculis quaerere. 101. Fortioribus quidem et potentibus damnum est non officia
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝰ meȩ. & adbereat lingua mea saucib meiꝰ. pͥus quã supra petiã
stent pede mei. & consum̃t᷑ sic̃ cerui. ⁊ dirigant᷑ sed̾m dm̃ gresꝰ
mei. ꝓñ infirm̃t᷑ nec paulominꝰ effundant᷑ uestigia mea. pͥusquã
oĩa m̃bra fiant arma iusticiȩ. & oĩs inme mortalita absorbeatur
cordĩ sui ita ut sensũ habeat .a. ante quã absconditoᷤ cet̾is ĩuisi¬
leꝰ atq obscuroꝰ thesaurõ scientiȩ ĩgredi mereat᷑. ita ut ꝑceptĩinde
diuitus po̾sit etiã cet̃os ipse ditare sp̃alib cõꝑarañ sp̃alia. añ quã
c̃tepler᷑ sic̃ contẽ plari dignũ ẽ delec tationẽ dnĩ⁊ uistret teplũ
quã fiuigurȩ ueritatĩ discrenonẽ cognitionẽq cognoseat. ut po̾sit
scire diligentiũ aqͦ debeat recedẽ ⁊ ꝗo debeat optinere. qͣm
uerita oꝑtinet & uerba ꝑtransit. & ut ĩtegre po̾sit effugere aue¬
tustate litt̃ẽ &. seruire ĩ nouitate sp̃s. ⁊ exĩtegro transire ad gran

Expanded text:
supra petram stent pedes mei et consummentur sicut cerui, ut dirigantur secundum deum gressus mei, ut non infirmentur nec paulo minus effundantur uestigia mea? prius­ quam omnia membra mea fiant arma iustitiae et omnis in me mortalitas absorbeatur cordis sui, ita ut sensum habeat Christi? ante- quam absconditos ceteris inuisibiles atque obscuros thesauros scientiae ingredi mereatur, ita ut perceptis inde diuitiis possit etiam ceteros ipse ditare spiritalibus conparans spiritalia? antequam contempletur, sicut contemplari dignum est, delecta- tionem domini etequam figurae et ueritatis discretionem cognationemque cognoscat, ut possit scire diligentius, a quo debeat recedere et quid debeat obtinere, quoniam ueritas obtinet et umbra pertransit, et ut integre possit effugere a uetustate litterae et seruire in nouitate spiritus et ex integro transire ad gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
tutũ putare mediatorẽ effici ppłi apud dm̃ ꝙ ẽ speciale officiũ
sac̃doriꝰ. nͥ se ꝓximũ & amicũ uideat dĩ. Merũ uñ in hunc mecũ ue¬
neri. ne forte arbitremini me iuisto eẽ meticulosũ. indicare uob̾ de¬
beo. ut ñ tã timidũ me quã c̃sulentẽ mͥmet iudicetiꝰ. Ps̃ cũ admo¬

Expanded text:
tutum putare mediatorem effici populi apud deum — quod est speciale officium tutum putare mediatorem effici populi apud deum — quod est speciale officium sacerdotis —, nisi se proximum et amicum uideat dei. 92. Uerum unde in hunc metum uenerim, ne forte me arbitremini plus iusto esse meticulosum, indicare uobis debeo, ut non tam timidum me quam consulentem mihimet iudicetis. deus cum ad Mo
Abbreviated transcription (Latin):
babo puoc antibo ubiq & irritantibs rerũ uisibiliũ illecebrũ
luroh oe feciꝰ eui ĩ hesimꝰ ceni sui fecorẽ ueniꝰ capacioribs era
imaginẽ regiã q̃ intranos ẽ captiuã ducere stiudet. ut seo uiiseĩ cedlat
i apusip e ꝙ innos beneficio diuinȩ ae pͥmȩ illiũ ceditiõrs influrit
un ux aliꝗs fortãse longa se & distric ta regenꝰ philosoph a. paullati
nobilitatẽ anume suȩ recolenꝰ. naturã luciꝰ ꝗͥ inse ẽ humili huie: te¬
nebroso luto ẽiunc ta. reuocet ac reflectat addm̃. Uel si certe ppi-¬
cio eo agat. utrũq parit̾ reuocabit. sitam̃ longa ⁊ assidua medita¬
cione ĩsuescat sursũ sẽꝑ aspicere. & deorsũ male trahentẽ ac degra¬
uantẽ materiã sibimet astric tã frenꝰ arciorib subleuare. Priũ. aut̾
quã hoc optineat. & ut inq̾ntũ fieri potest cet̾os hoĩes cordi puri¬
tate p̃cedat. p̾eẽ his uelle ñ debet qͦx se purgatiorẽ eẽ ñ sentit. nec

Expanded text:
palam provocantibus ubique et irritantibus rerum visibilium illecebris, luto hoc faecis cui inhaesimus, coeni sui fetorem venis capacioribus exhimaginem regiam, quae intra nos est, captivam ducere studet: ut spoliis ejus cedat quod in nos beneficio diuinae ac primae illius conditionis influxit. unde uix aliquis fortasse longa se et destricta regens philosophia et paulatim nobilitatem animae suae recolens naturam lucis, quae in se est humili huic et tenebroso luto coniuncta, reuocet ac reflectat ad deum; uel si certe propitio eo agat, utrumque pariter reuocabit, si tamen longa et adsidua meditatione insuescat sursum semper aspicere et deorsum male trahentem ac degrauantem materiam sibimet adstrictam frenis artioribus subleuare. prius autem quam hoc obtineat et ut, in quantum fieri potest, ceteros homines cordis puritate praecedat, praeesse his uelle non debet, quorum se purgatiorem esse non sentit, nec
Abbreviated transcription (Latin):
tũ habemꝰ ita agere ut uidenteꝰ hoĩes oꝑa nr̃abona. magnifi¬
cent dm̃ patrẽ nr̃m qͥ inceli ẽ: nos uĩ p̾cepti ĩ contrariũ ꝑmu¬
tantẽ. ꝓ c̃tentioẽs nr̃as blasphemari facimꝰ ĩgentib nom̃ dnĩ.
nc̃ insurrex̃ ȩccłiis ꝑtimesco inqͦ ẽ diaboli plenitudo. licet igneᷤ
minet᷑. ucet gladio ĩtentet & bestiaᷤᷤ. licet cruce̾: p̃cipitiap̃¬
paret. licet suꝑom̃s qͥ ante se suert̃ ꝑsequutore̾ erudelior
fiat. licet supplicioꝵ noua gen̾a exꝗrat. unũ mͥẽ ad oĩa ista¬
aduersũ chiaboli astutiã me cireundẽ. Ꝙ s moyses extenliꝰ ĩmon¬
ꝰ manib & erueiꝰ iũ tunc simulaera pͥnuntianꝰ. bella ista cohibe
egred̃ aptatꝰ aopliũ: Es samuel oratioĩbs eelũ ẽcitan. unbrẽ eli¬
eieñ. tonitrua mouenꝰ : ꝗshȩc digne lam̃tabit : siebit boiere¬
mud̃ nẽpe aliqs nouã lam̃tationẽ ꝓ nra nͦu̾a hac c.aptiuitate c̃ seri¬

Expanded text:
magnificent patrem nostrum qui in caelis est, nos uim praecepti in contrarium permutantes per contentioneS nostras blasphemari facimus in gentibus nomen dei. nunc insurrexit ecclesiis pertimesco — in quo inest .diaboli plenitudo —, licet ignes minetur, licet gladios intentet et bestias, licet cruces et praecipitia praeparet, licet super omnes qui ante se fuerunt persecutores crudelior fiat, licet noua suppliciorum genera exquirat: unum mihi est ad omnia istaaduersum diaboli astutias me circumdem, quis Moyses extensis in monte manibus et crucis iam tunc simulacra praenuntians bella ista cohibeagitos aptatus ad proelium, quis Samuhel orationibus caelum concitans. imbrem eliciens, tonitrua mouens — quis haec digne lamen- tabit et flebit? 89. Hieremias nempe aliquis nouam lamentationem pro nostra noua hac captiuitate conscri
Abbreviated transcription (Latin):
ita grate cantat᷑ ĩ comediis quã xp̃ianꝰ. Hoc aut̃ nobiꝰ inde descen¬
dit. dũ nos inuicẽ inpugnamꝰ. dũ uidem᷑ nobiꝰ nuiꝰ catholici.
nimĩ fideleꝰ. &. zelo dĩ excitari s: ñ sic̃ expedit. ⁊certare ꝓdõ
s ñ sic̃ fas ẽ: nec ut lex certaminũ c̃tinet. ꝗa certam̃ nr̃m in
hoc uenit ut uictoriã capiamꝰ ĩ famẽ. ut tc̃ magiꝰ ꝑdamꝰ palmã.
tauerit: Certanti sola ñ suffic̃ uirtꝰ. nͥ & artiꝰ athleticȩ insti¬

Expanded text:
ianus. 85. Hoc autem nobis inde descendit, dum nos inuicem inpugnamus, dum uidemur nobis nimis catholici, nimis fideles et zelo dei excitari, sed non sicut expedit, et certare pro deo, sed non sicut fas est nec ut lex certaminum continet, quia certamen nostrum in hoc uenit, ut uictoriam capiamus infa­ mem, ut tunc magis perdamus palmam, tauerit? certanti sola non sufficit uirtus, nisi et artis athleticae insti
Abbreviated transcription (Latin):
uident᷑ ĩplebe. Hu enĩ cũ aliꝗd aduersũ quẽpiã de sacao
tib uł ministriᷤ dĩ culpabile uł rep̃hensibile ab his q̃ supra
dorsũ nr̃m fabricant᷑ audierint. tã quã ꝓhonestate ac reli¬
gione animi sui execrabiliũ ꝙ criminant᷑ accipiunt.⁊ ꝙ de
uno iã crediderint id de oĩbs sentiunt. ⁊ facti sumꝰ theatrũ
qđdã publicũ ñ angłiss: hoĩbs sic̃ athleta dĩ paulũ diceb at.

Expanded text:
dentur in plebe. 84. Hi enim cum aliquid aduersum quempiam de sacerdo­ tibus uel ministris dei culpabile uel reprehensibile ab istis qui supra dorsum nostrum fabricantur audierint, tamquam pro honestate ac religione animi sui exsecrabilius quod crimina­ tur accipiunt, et quod de uno iam crediderint id de omnibus sentiunt. et facti sumus theatrum quoddam publicum non angelis et hominibus, sicut athleta dei Paulus di
Abbreviated transcription (Latin):
tu̾ agant. Isti uõ etiã aptũ bellũ ⁊certam̃ impudeñ adiuersũ
sac̃dotẽ gert̃. eo magi qͦ specie religiosi habit faciluiꝰ eis eredi
auulgo etiã calũpniantibo potest.p̃cipue cũ defide qͥ ẽ sũma
rerũ questione mouent: Non illoꝰ dico de qͦx numero eẽ etiã ego
opto & desido unꝰ ex ipsis fieri qͥ ĩtegro: sano ꝓposito certam
ꝓueritate suscipiunt. qͥ ꝓfide dĩ ceruice᷑ suã: anima̾ pont᷑. Me¬
lior ẽ enĩ talĩ pugna q̃ dõ ꝓorimũ fac̃. quãpax illa q̃ separat¬

Expanded text:
bellum et certa­ men inpudens aduersum sacerdotes gerunt eo magis quo specie religiosi habitus facilius eis credi a uulgo etiam calum- niantibus potest, praecipue cum de fide, quae est summa rerum, quaestiones mouent. non illos dico, de quorum numero esse etiam ego opto et desidero unus ex ipsis fieri, qui integro et sano proposito certamen pro ueritate suscipiunt, qui pro fide dei ceruices suas et animam ponunt; melior est enim talis pugna q
Abbreviated transcription (Latin):
tiꝰ me. Ego aut̃ ñ respiciã suporationẽ ur̃am. neq exaudiã uos. ne
accidat nobiꝰ a iusto udice audire t̾alia responsa. neq ueniat ad
tabimꝰ Sed iterũ ad anticoꝵ historiaᷤᷤ & ueterũ nobiliũ gesta reuol¬
ium᷑. eꝗbs uidemꝰ qͦsdã ꝗdẽ cũ ad regendo ppłos subrogarent᷑. uł ad
uõ aliqndiu ĩuitantiꝰ gr̃am distulise. nec tam̃ altero ex eis uidemꝰ
ẽẽ culpatoᷤᷤ. nec repbensã eẽ inhis obedientiȩ ꝓmtã celeritatẽ. aut
ulliꝰ timoriꝰᷤ circũspec tã cunc tationẽ. Am̃ꝗdẽ illi magnitudi¬
ne ministerii uerebant᷑. istiꝰ fidẽ fiduciã dabat. certiꝰ ꝙ oĩa posibi¬
lia st̃ credenti. Paratꝰ erat aaron. sy moy ses multũ restiterat.
Ipsaiaꝰ ꝓmtiũꝰ obtẽperat. s: iuuenilẽ hieremiaᷤ formidabat ȩtatẽ.

Expanded text:
n respiciam super orationem uestram neque exaudiam uos. non accidat nobis a iusto iudice talia audire responsa neque ueniat ad tabimus. 114. Sed iterum ad antiquorum historias et ueterum nobi­ lium gesta reuoluimur. e quibus uidemus quosdam quidem, cum ad regendos populos subrogarentur uel aduero aliquamdiu inuitantis gratiam distulisse. nec tamen alteros ex eis uidemus esse culpatos nec reprehensam esse aut in his oboedientiae promptam celeritatem aut in illis timoris circumspectam cunctationem, quoniam quidem illi magni­ tudinem ministerii uerebantur, istis fides fiduciam dabat certis quod omnia possibilia sunt credenti. paratus erat Aaron, sed Moyses multum restiterat, Esaias promptus obtemperat, sed iuuenilem Hieremias formidabat aetate
Abbreviated transcription (Latin):
turbare oĩa. ut nic hil ẽẽ meliu uideat᷑ quã fugere emedio⁊ la¬
tere. Oĩa enĩ ĩpugnat & ꝑturbat inimicꝰ. uelut ĩcec a e ali¬
gine bellũ mouet. qͦ magiꝰ aduersũ se inuicẽ dimicent m̃bra.
Hut effugent᷑ reliꝗȩ siq illȩ st̃ carititi. dũ noua noĩa nouis
sac̃dotibs adꝗrunt᷑. & sic̃ scriptũ ẽ. effusũ ẽ oppbriũ suꝑ pͥn-
cipe. & fugatꝰ ẽ timor oĩs ex animiᷤ. ⁊ ubiqs optinet ĩpuden¬
tia. Qxcũqͦr uoluerit. scientiȩ sibi uendicat sũmã.⁊ ꝓfunda
ͥ sp̃s intra se eẽ deputat. Om̃s aut̃ ex hoc docti ⁊ catholici
uolumꝰ uideri. si aliõ rep̃hendamꝰ ⁊ impioꝰ iudicemꝰ. Int̾dũ
etiã udicẽ eligimꝰ dedõ eos qͥ ignorant dm̃. ⁊ iac tamꝰ scã

Expanded text:
turbare omnia, ut nihil esse melius uideatur quam fugere e medio et latere. omnia enim inpugnat et perturbat inimicus et uelut in caeca caligine bellum mouet, quo magis aduersum se inuicem dimicent membra, ut effugentur reliquiae, si quae illae sunt, caritatis, dum noua nomina nouis sacerdotibus adquiruntur et, sicut scriptum est, efcipes. 79. Effugatus est timor omnis ex animis et ubique obtinet inpudentia. quicumque uoluerit scientiae sibi uindicat summam et profunda spiritus intra se esse deputat. omnes autem ex hoc docti et catholici uolumus uideri, si alios reprehendamus et inpios iudicemus. interdum etiam iudices eligimus de deo eos qui ignorant deum, et iacta
Abbreviated transcription (Latin):
mittebat᷑. neq effugere se usquã diuinitatiᷤ potentiã p̃sumebat.
Ion hoc credendue.sͦ qm̃ p̃uidebat id suo hoc ministerio ab spũ¬

Expanded text:
mittebatur, neque effugere se usquam diuinitatis potentiam praesumebat — mittebatur, neque effugere se usquam diuinitatis potentiam praesumebat — non hoc credendum est —, sed quoniam praeuidebat id suo hoc ministerio ab sp
Abbreviated transcription (Latin):
Quã utiq ĩse uelut deformari uidebat. si ĩfamaret᷑ macula
falsitatiᷤ. dũ uulgꝰ ignaꝵ & imꝑitũ ĩtelligere ac ꝓspic̃e ñ potest.
entĩsimũ quendã uirũ de his exponentẽ. yrationẽ huiꝰhisto¬
riȩ q̃ qͦsi absurda uidet᷑ ita reddentẽ. qͦ ne hanc ꝗdẽ causa suge
poneret beati ionȩ ut ĩ oppen descendet. ex ioppe fugeret in
tharsi. qͣsi uõ inꝗen̾ ignorare dm̃ credẽt ꝙ agebat. aut hoc eẽt
sugere a faciedĩ. marise & fluctibs dare. Non dicã hoc ꝓphe¬
tice scientiȩ. cui enã ꝓfunda ĩnotesc̃t ⁊ obscura illuminant᷑. s.
ne cuiꝰquã ꝗdẽ hoĩs quãuiꝰ ignari& imꝑiti eẽ arbitror. In im mo
& ec̃trario qͥcũqs ille ingrẽs suerit mare. tc̃ uõ maxime salutẽ
suã ĩmanꝰ dĩ cõmisise se dic̃. Nongͦ ignorabat ionas adeẽ ⁊ ĩmari
& ubiq p̃sto eẽ ualidĩsimã dĩmanũ. quã euã aliiꝰ p̃dicaturuᷤ

Expanded text:
quam utique in se uelut deformari uidebat, si infamaretur macula quam utique in se uelut deformari uidebat, si infamaretur macula falsitatis, dum uulgus ignarum et inperitum intellegere ac prospicere non potest entissimum quendam uirum de his exponentem et rationem huius historiae, quae quasi absurda uidetur, ita reddentem, quo ne hanc quidem causam fugae poneret beati Ionae, ut in Ioppen descenderet et ex Ioppe fugeret in Tharsis, quasi uero inquiens ignorare deum crederet quod agebat, aut hoc esset fugere a facie dei, mari se et fluctibus dare. non dicam hoc propheticae scientiae, cui etiam profunda innotescunt et obscura inluminantur, sed ne cuiusquam quidem hominis quamuis ignari et inperiti esse arbitror, quin immo et e contrario, quicumque ille ingressus fuerit mare, tunc uero maxime salutem suam in manus dei commisisse se dicit. non ergo ignorabat Ionas adesse et in mari et ubique praesto esse ualidissimam dei manum, quam etiam aliis praedicaturus
Abbreviated transcription (Latin):
carminiᷤᷤ suauit᷑a. & dulcedo ipsa narrandi illiceat animoᷤ.: de¬
lectet auditũ. Nr̃ȩ litt̾ȩ inꝗbs iota unũ. aut unꝰ apex ocios ñ ẽ.s
oĩa q̃ uł gesta reffert̾. uł gerenda p̃cipiunt. uitȩ nr̃e ĩstitura
ac regnlaᷤ pont̃. ut siqͣndo forte dubi ĩ ĩrebs delib̾andi nos necẽsita
inuenit. ad maioꝵ ex ẽpla redeunte. inde discamꝰ ꝗd nobĩeligen¬
̃dũ sit: ꝗd cauendũ. Cuiꝰ gͦ historiȩ recordat᷑ sũ: ⁊ unmͥ oc ca¬
sio c̃silu huiꝰ exorta ẽ: dicã egobreuit᷑.: uos patient᷑ audite.
ugiebat aliqnͣdo ionã asacie dĩ. immopotiuꝰ fugere se putaba
sed cõphendebat᷑ abĩsec tatione mariᷤ. atẽpestate. asorte. a
uentre ceti. & triũ dierũ ac noc nũ sepultura formã futurimi¬
sterii p̃sagante. Etille ꝗdẽ sugebat ne uł tristiꝰ nuncii nini¬
dacii ministeriũ declinabat. dignitati ꝓpheticȩ in oĩb deferen.

Expanded text:
carminis suauitas et dulcedo ipsa narrandi inliciat animos et decarminis suauitas et dulcedo ipsa narrandi inliciat animos et delectet auditum; nostrae litterae, in quibus iota unum uel apex otiosus non est, omnia quae uel gesta referunt uel gerenda praecipiunt uitae nostrae instituta ac regulas ponunt, ut, si quando forte dubiis in rebus delibe- randi nos necessitas inuenit, ad maiorum exempla redeuntes inde discamus quid nobis eligendum sit, quid cauendum. 106. Cuius ergo historiae recordatus sum et unde mihi occasio consilii huius exorta est? dicam ego breuiter et uos patienter audite. fugiebat aliquando Ionas a facie dei, immo potius fugere se putabat. sed conprehendebatur ab insecta­ tione maris, a tempestate, a sorte, a uentre ceti et trium dierum ac noctium sepultura formam futuri mysterii praesa­ gante. et ille quidem fugiebat, ne uel tristis nuntii Niniebat, sed mendacii ministerium declinabat dignitati prophe­ ticae in omnibus deferens,
Abbreviated transcription (Latin):
& aboleri unuiᷤᷤ occasioĩs obtentu. neq auferri mͥ pat̾na benedie
tioneᷤ. qͦs ꝗdã ueterũ sc̃oꝵ.tradit᷑ etiã arte furatꝰ parente cibi: hir¬
suti pellib falso. Duȩ ꝗdẽ iste st̃ causȩ ꝗbs p̃cipue cẽsi.⁊ quȩ ĩtenti¬
onẽ meã quã maxime mitigare potuert̃. ⁊ puto ꝙ neutra harũ
uideat᷑ ĩ digna. cui cedẽ debuerit ille cogitationũ tumor. qm̃ꝗdẽ¬
& uinci tẽpꝰ ẽ. sic̃ & oĩ rei tẽpꝰẽ. & fortasis expedit int̾dũ bene uinci
anticoᷤ. & ĩtantiᷤᷤ rebs tã difficilib tãq arduiꝰ ñ fui ausu satiꝰ crede̾
& exẽpla ueterũ rebs p̃sentib regulã posui. Neq enĩ suꝑfluo hȩc
nobiꝰ scripta st̃: neq ut grecoꝵ more exhis erudirem ac delec¬
tarem᷑ ĩuerbiᷤᷤ. ꝙ ĩfabuliᷤᷤ eoꝵ uł historiiᷤᷤ sieri solet. ut cõpositi

Expanded text:
et aboleri unius occasionis obtentu neque auferri mihi paternas benedic­ et aboleri unius occasionis obtentu neque auferri mihi paternas benedic­ tiones, quas quidam ueterum sanctorum traditur etiam arte furatus parente cibisutis pellibus falso. duae quidem istae sunt causae, quibus praecipue cessi et quae intentionem meam quam maxime mitigare potuerunt. et puto quod neutra harum uideatur indigna, cui cedere debuerit ille cogitationum tumor, q uinci tempus est, sicut et omni rei tempus est. et fortassis expedit interdum bene uinci antiquos et in tantis rebus tam difficilibus tamque arduis. non fui ausus satis cre- dere pla ueterum rebus praesen­ tibus regulam posui. neque enim superfluo haec nobis scripta sunt neque ut Graecorum more ex his erudiremur aut delecta- remur in uerbis. quod in fabulis eorum uel historiis fieri solet, ut conpositi
Abbreviated transcription (Latin):
ui abstraxerant. Iale naq tẽ me cogitationẽ ut longuiꝰ abscedere
ꝑurguebant reuocaũ aut̃ me pͥmo ꝗdẽ desideriũ uri. magiꝰ illus ꝙ
desidabar auobiᷤ. quã ꝙ ego desidabã. Nichil enĩ tã ualidũ ẽ addi¬
lec honẽ. quã si exutraq parte ẽstet affectio. Scdo uõ maxima mea
cura & sollicitudo p̃cipua. sc̃oꝵ parentũ uen̾anda canicie. qͥ ꝓme
magiꝰ quã ꝓ ipsa senectute laborabant. N.brahȩ mei huiꝰ caprasb
honor. & angłici ĩstar aspec tuᷤ. & matriꝰ sarȩ qͥ nos etiã sp̃alit̾ genuit
in eũgłii fide debita reuerentia. ꝗb nece̾sariĩ erat baculũ me se¬
nec tutiᷤᷤ existere. Quors c̃tẽplatione : ut eis debita officia pietatiᷤᷤ ex¬
soluerẽ. etiã phylosophiȩ studia contẽpsi. q̃ mͥp̃ciosa ⁊ cara suꝑõs
facultateᷤᷤ affectu̾q duc ebã. Inqͦ ut ueriuꝰ dicã. hoc ipsũ phyloso¬
phatꝰ sũ. nephy losophari uiderer. Non gͦ tuli effundi mͥ hȩc oĩa.

Expanded text:
uel abstraxerant; tales namque tunc me cogitationes ut longius abscederem perurguebant. reuocauit autem me primo quidem desiderium uestri et magis illud quod desiderabar quam quod ego desiderabam. nihil enim tam ualidum est ad dilectionem quam si ex utraque parte constet aifectio. secundo uero maxima mea cura et sollicitudo praecipua sanctorum parentum ueneranda canities, qui pro me magis quam pro ipsa senectute laborabant: Abrahamei huius capitis honor et angelici instar aspectus et matris Sarrae, quae nos etiam spiritaliter genuit in euangelii fide, debita reuerentia, quibus necessarium erat baculum me senectutis existere. quorum contemplatione et ut eis debita officia pietatis exsoluerem, etiam philosophiae studia contempsi, quae mihi pretiosa et cara supra omnes facultates affectusque ducebam. in quo, ut uerius dicam, hoc ipsum philosophatus sum, ne philosophari uiderer. non ergo tuli effundi mihi haec omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ditatẽ petrȩ deducta st̃: ĩcurs imbriũ ⁊ impetꝰ fluminũ ferre
ñ potuit. Pret̾ea ue tͥ ciuitã cuiꝰ rex tuu̾ iuueni.s. alomondic̃¶ p
se iterũ. Noli eẽ uelox ĩ uerbi. Qđ si ille p̃cipit uelocẽ aduerla
ñfieri. qͣntomagiᷤᷤ in opꝰ tantũ & tã magnũ uelocit̾ ꝓsilire ñ ex¬
pedit.  Qũasi uõ tãquã eluto subdie formatũ subito ꝓduci op¬
porteat ueritatiꝰ magistrũ. quẽ utiq cũ angłis assistere oppor¬
teat dõ. & cũ archangłis głisicare. atq ĩcȩlestib altaribs
offerre hostiã xp̃o. & ap ipsũ & cũ ipso fungi sac̃ dotio. ut refor¬
met᷑ ꝙ dilapsũẽ: ut diuina ĩ hoĩe imago reparet᷑.: suꝑiori
:mundo habitatoreꝰ sui reddant᷑. & ut simul totũ dicã. ut ex
hoĩb indõꝵ numerũ transeant. Scimꝰ cuiꝰ simꝰ ministri. ⁊ ubi

Expanded text:
ditatem petditatem pet ciuitas, cuius rex tuus iuuenis\' Salomon dicit. et iterum: noli esse uelox in uerbis. quodsi ille praecipit uelocem ad uerba non fieri, quanto magis in opus tantum et tam magnum uelociter prosilire non expedit! quasi uero tamquam e luto sub die formatum subito produci oporteat ueritatis magistrum, quem utique cum angelis adsistere oportet deo et cum archangelis glorificare atque in caelestibus altaribus offerre hostias Christo et apud ipsum et cum ipso fungi sacerdotio, ut reformetur quod dilapsum est, ut diuina in homine imago reparetur, ut superiori mundo habitatores sui reddantur et — ut simul to­ tum dicam —, ut ex hominibus in deorum numerum transeant. 74. Scimus cuius sumus ministri et ubi
Abbreviated transcription (Latin):
hii qͥ oĩa cita malt̃ eẽ quã cauta. qͥtã citohedificant quã cito destr¬
unt: Et qͣndo aũt luc̃naponet᷑ suꝑ candelabrũ. qndo talentũ dabit᷑
numulariis: Dei inꝗunt gr̃a. tẽprib ꝙ circuitu longo ñ indiget. Hec
qͥ feruidiore̾ st̃ erga amicitia̾ magiᷤ quã erga religionẽ. ꝗbs tardũ ẽ
om̃e ꝙ differt᷑ qͣsi ñ uł inultima ȩtate meliu̾sit aliꝗd ĩuenire pruden¬
tiȩ. quã ꝑurguere ĩeruditã iuuentutẽ Qa : multo meliuᷤ ẽ pauei
÷ exigua pars cũ iusticia. quã multe po̾sẽsioneᷤᷤ cũ iniusticia. Aut ñ
p̃ciosiuᷤ ducit᷑ exiguũ auri. quã multi ponderiᷤ plũbi. Ot oĩs pars
q̃ in pͥmi ꝑurguet᷑. ĩnouiꝰsimo ñbene dirigit᷑. Nã : illud ꝙ suprape¬
trosa seminatũ ẽ: cito ꝗdẽ exortũ ẽ.: s ꝗañ habuit altitudinẽ t̾rȩ.
ad pͥmoᷤ statĩ estũ soliꝰ exaruit. & domꝰ cuiꝰ fundam̃ta ñ usq ad soli¬

Expanded text:
edificant quam cito destruunt. et quando, aiunt, lucerna ponetur super candela­ brum? quando talentum dabitur nummulariis? dei, inquiunt, gratia temporibus et circuitu longo non indiget. haec qui feruidiores sunt erga amicitias magis quam erga religionem, quibus tardum est omne quod differtur, quasi non uel in ultima aetate melius sit aliquid inuenire prudentiae quam perurguere ineruditam iuuentutem, quia et multo melius est pauci t exigua pars cum iustitia quam multae possessiones cum iniustitia. aut non pretiosius ducitur exiguum auri quam multi ponderis plumbum? 73. Et omnis pars quae in primis perurguetur in nouissimo non bene dirigetur. nam et illud quod super petrosa semina­ tum est cito quidem exortum est, sed quia non habuit altitudinem terrae, ad primos statim aestus solis exaruit. et domus, cuius fundamenta non usque ad soli
Abbreviated transcription (Latin):
eiͦ In pace directũ ẽ & ĩgrẽs ẽ mecũ & multo abiniꝗtate ẽuertit
Qm̃ labiasac̃dotiꝰ seruibt̃ scientiã &. legẽ reꝗr t̃ ex ore eiꝰ. qm̃ angłs di¬

Expanded text:
eius. in pace directus est et ingressus est mecum et multos ab iniqui­ tate conuertit, eius. in pace directus est et ingressus est mecum et multos ab iniqui­ tate conuertit, quoniam labia sacerdotis serua­ bunt scientiam et leg
Abbreviated transcription (Latin):
luncaᷤ eoꝵ ad habitandũ serpentib acbestiis p̃parare. ꝙ ẽ in aĩas
auditoꝵ cogitatioẽs malaᷤ uicere. &. c̃silia uenenata demergere.
Isti ꝗdẽ talia adnos. & detalib disputant. Malachiã uõ qͥmͦ sere.¬
mͦ nc̃ increpantẽ sac̃doteᷤ amarisime. nc̃ etiã ob uirgantẽ ꝙ nom̃ dñi
sꝑnant. qͥ etiã addit int̾rogantib se. Inqͦ nom̃ dñi spreuimꝰ ͫ dic̃
Ineo qđ amouistiᷤᷤ ad altare pane polluto & escã exrapina. ⁊ ꝙ tales
uotiuaᷤ sua uic tima̾ offerrent regi omĩum do. qlẽ si pͥncipib suiꝰ
optulisent susceptȩ ñ eẽnt. clauda scilicet ac morbida: corrupta
acpolluta animalia. Tũ deinde etiã leuita testam̃ti dĩ cõmonet.
qđ ẽ testam̃tũ uitȩ & paciᷤᷤ uttimore timeatĩ dnm. ⁊ asacie noĩs ei re¬
uereamini. Lex in ꝗt hȩc erat ueritatiꝰ ĩore eiꝰ.: iniꝗtã ñ fuit il abiis

Expanded text:
luncas eorum ad habitandum serpentibus ac bestiis praeparare, quod est in animas luncas eorum ad habitandum serpentibus ac bestiis praeparare, quod est in animas auditorum cogitationes malas inicere et consilia uenenata demergere. isti quidem talia ad nos et de talibus disputant. 61. Malachiam uero quomodo feremus nunc increpan­ tem sacerdotes amaspernant? qui etiam addit interrogantibus se: in quo nomen domini spreuimus? et dicit: in eo quod admouistis ad altare panes pollntos et escas ex rapina. et quod tales uotiuas suas uictimas offerrent regi omnium deo, quales si principibus suis obtulissent susceptae non essent, clauda scilicet ac morbida et corrupta ac polluta animalia. tum deinde etiam Leuitas testamenti dei commonet — quod est testamentum uitae et pacis —: ut timore timeatis dominum et a facie nominis eius reuerea­ mini: lex, inquit, erat ueritatis in ore eius et ini- quitas non fuit in labiis
Abbreviated transcription (Latin):
rentꝰ ioolõ die q ise abracuc qͥferuentiorib ussũ eloqs. adipsũ
sermone suu ẽtulit dm̃ & uelut benignitatĩ anĩcȩ fidueia peni¬
motendisti labore &e dolore: ut aspiciã ifelicitatẽ hane. tumpi¬
erate mnespec tumeo: factũ e uidiciuĩ& iuidex accip̃. ꝓpt̾ea sub
uertiẽ ie: &. ñ ꝑducit᷑ adsinẽ iudiciũ Eũ deĩde ꝓhis oĩba com¬
natio subseꝗt᷑ huĩmodi Widete ẽtẽpcorẽ & aspicite.⁊ admiramini
mmirabilia. & ex torminamini. qͣm op ego operor. Et ꝙ op̃ ẽ om̃ia
ꝓferre. q̃ ẽtinet cõminatio: transeamꝰ modice tͥstiora. Qũ gͦ uł cle¬
fleuis et impiouł aliqͥtenꝰ reuocãset amaliꝰ. reuocare conat᷑ ẽtiãpͥn¬
cipe̾ & doc toreꝰ malo ꝓhibenꝰ eo turbulenta aq potare gregẽ. iđ
uti deb̾e uerbolipido. & pspicua sinceraq doc trina. : ebrietatẽ
legĩ i& errore̾ male ĩtelligentiȩ neqͣquã ꝓximiꝰ ꝓpinare. neq spe¬

Expanded text:
ro dicam de Ambacum? qui feruentioribus usus eloquiis ad ipsum sermonem suum contulit deum et uelut benignitatis dominicae fiducia ptendisti labores et dolores, ut aspiciam infelici­ tatem hanc et inpietatem? in conspectu meo fac­ tum est iudicium et iudex accipit. propterea sub­ uertitur lex et non perducitur ad finem iudicium. tum deinde minatio subsequitur huius- modi: uidete, co ntemptores, et aspicite et admira­ mini mirabilia et exterminamini, quoniam opus ego operor. et quid opus est omnia proferre quae continet comminatio? transeamus modice tristiora. cum ergo uel defle­ uisset inpios uel aliquatenus reuocasset a malis, reuocare conatur etiam principes et doctores malos prohibens eos tur­ bulenta aqua potare gregem, id est uti debere uerbo limpido et perspicua sinceraque doctrina et ebrietatem legis, id est errores malae intellegentiae, nequaquam proximis propinare neque spe
Abbreviated transcription (Latin):
inꝗt ultra respiciã ad hostiaꝰ ur̃as. nec suscipiã ea demanibs ur̃is. Et
tantũ ẽ ꝙ exacerbat dñm ĩiuria sac̃dotũ. ut etiã ipsa sacͥficia repellat
ac respu̾at. sͦ achariȩ aut̃ cũ recordatꝰ fuero. ꝑhorrescofalcẽ dese¬
rentiᷤ ecȩlo. qͥ & ipse similit̃ aduersũ sac̃dote multa testat᷑. Seo ⁊ iħ̾m
ipsũ sac̃dotẽ magnũ sordidiꝰ uestib ĩtroduc̃. ꝗbs ablatiꝰ candidĩ eũ:
sac̃docalib ĩduit. Sed & quecũꝙ angłs adeũloꝗt᷑. quãuis hec ma¬
iora quã ad hoĩes ꝑtinet uideant᷑. & humani sac̃dotii suꝑgdisatũ.
atq idõ silentio tegenda sint: tam̃ qͦ qͦ modo etiã ipsi tħu adex tris

Expanded text:
inquit, respiciam ad ho­ stias uestras necsuscipiameasdemanibusuestris. et tantum est quod exacerbat dominum iniuria sacerdotum, ut etiam ipsa sacrificia repellat ac respuat. 62. Zachariae autem cum recordatus fuero, perhorresco falcem deferentis e caelo, qui et ipse similiter aduersum sacerdotes multa testatur. sed et lesum ipsum, sacerdotem magnum, sordidis uestibus introducit, quibus ablatis candidis eum et sacerdotalibus induit. sed et quaecumque angelus ad eum loquitur, quamuis haec maiora quam ad homines pertinet uideantur et humani sacerdotii supergredi statum atque ideo silentio tegenda sint, tamen quoquo modo etiam ipsi Iesu a dextris
Abbreviated transcription (Latin):
ted t ĩ urtie ac iusticia supare. Eicuereor nẽ nesorte cõimilli¬
cili supem ita ut cõpetat nobĩ etiã illuo dici. Ser pentẽ geuuatio
iipar a ducẽ ceci. & culieẽ colante̾.⁊ camelũ grusepteliqs
repulchra de ulbata. uelut ĩtrinsecꝰ ũnundi.⁊ extr insecꝰ relid¬
uolue. in ipsiꝰ ut ita dicã medulli meis ẽficior ⁊ esumor ẽt¬
nuatĩq suspiriis tabeseo carnibs. ac toto corpore delique sẽo.
Ionme ꝑmittit hic angor erec to ac resupino pec tore zelatĩocu¬

Expanded text:
e ac iustitia superare. et uereor nunc, ne forte eos in malitia superemus, ita ut conpetat nobis etiam illud dici: \'serpentes, generatio uiperarum et duces caeci et culicem colantes et camelum gluttientes et sepulcra dealbata, uelut intrinsecus inmundi et extrinsecus religiuoluens in ipsis, ut ita dicam, medullis meis conficior et consumor continuatisque suspiriis tabesco carnibus ac toto corpore deliquesco. non me permittit hic angor erecto ac resu­ pino pectore et ela
Abbreviated transcription (Latin):
tficamꝰ incasũ. Multũ certe nobiꝰ deẽ ut sumnꝰ sac̃ dote loqnteꝰ ĩcorde
bierbn.: q̃ om̃ĩa y saias imputat& exꝓbrat. cui labia pseraphinignea
pruna purgaũ. Sed ꝗd : Opuꝰ ꝗdẽ tantũ actale ẽ: ytã laboriosũ cor¬
di sensibili. periculũ uõleue. aut mullũ: lapsũ c̃tẽptibili: Nudẽ
multũ mͥ metũ intentat. Hine ꝗd ẽ beat᷑ oseȩ uidieuĩ diceñ eẽ deno¬

Expanded text:
bis deest, ut simus sacerdotes loquentes in corde Hierusalem. quae omnia Esaias inputat et exprobrat, cuius labia per Seraphin ignea pruna purgantur. 57. Sed quid? opus quidem tantum ac tale est et tam laboriosum cordi sensibili, periculum uero leue aut nullum et lapsus contemptibilis? et quidem multum mihi metum intentat. hinc quidem beatus Osee iudicium dicens esse de no
Abbreviated transcription (Latin):
magr̃ quã exlec tione. aut si pauco ex dauid sparsi didicerimũ
psalmo. ac deinde ueste fusciori ac bene cõposita utam. uł sienã
usco a elione cingulũ phylosophiã oftendemꝰ speciẽ nobiꝰ pietati.
sacie huiuseemodi adĩuentioĩb colorantẽ. ẽ cinuo ĩ admirationi

Expanded text:
magis quam ex lectione, aut si paucos ex Dauid sparsim didicerimus magis quam ex lectione, aut si paucos ex Dauid sparsim didicerimus psalmos ac deinde ueste fusciori ac bene conposita utamur, uel si etiam usque ad zonae cingulum philosophiam ostentemus speciem nobis pietatis et faciem huiuscemodi a
Abbreviated transcription (Latin):
I sit bos uelut munꝰ qđed ã ꝓpositũ exereitio uir tuti. his inꝗbs adillus
ettĩd uita pbabiliꝰ & ornat᷑ mox ⁊ ĩtelligentiȩ capaciti apparebit.
differentia. uulla disereno. nec int̾ tribũ : tribũtũ siet ulla dui¬
sio. nec illi ultra iordane &. isti intra iordanẽ hereditatẽ sorte su¬
sepient : Nulũ ppsis nr̃is finali t̾minꝰ dabit᷑ nula uiuendiregu¬
ina siget᷑ s ita iẽ fuso habebunt᷑ oia & itaunꝰ qsqo qdđ uidebit rceti
moculiꝰ suis saciet. ut plurimi ex nobiꝰ uti ne dicã om̃s ante pene
quã plurimo infantiȩ deponant pilo. dũ adhuc puerile balbuti¬
unt. uixlũ dnĩcã ĩgresi aulaiꝰ. ante quã sacroꝵ uoluminũ nomina
salti ipsa cognoseant. ante quã nouȩ us uetis scripture ius auctorẽ
discant. uł sfilũ cognoscant: Nã illus ñ dico ante quĩ bosortore¬
luant & animȩ uicia deponant. uł sicubi forte duo uł tresser¬
mone̾ exantiꝗs trac tatorib didicerint.: hoc fortase ex iuditu

Expanded text:
in quibus ad illud aetatis et uita probabilis et ornatus morum et intellegentiae capacitas apparebit; differentia, nulla discretio? nec inter tribum et tribum fiet ulla diuisio? nec illi ultra Iordanem et isti intra Iordanem hereditatem sorte suscipient? nullus populis nostris finalis terminus dabitur? nulla uiuendi regula figetur, sed ita in confuso habebuntur omnia et ita unusquisque quod uidebitur rectum in oculis suis faciet, ut plurimi ex nobis, uti ne dicam omnes, ante paene quam primos infantiae deponant pilos, dum adhuc puerile balbutiunt uixdum dominicas ingressi aulas, antequam sacrorum uoluminum nomina saltim ipsa cognoscant, antequam nouae uel ueteris scripturae uel auctores discant uel stilum cognoscant — nam illud non dico, antequam bosor abluant et animae uitia deponant —, sicubi forte duos uel tres sermones ex antiquis tractatoribus didicerint et hoc fortasse ex auditu
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ quȩ ñ grauit̾ audiret. & eẽt sardiũ p̃ciosũ ĩ auremea.ꝙ ẽ sermo
sapienti i aure obedienti. qͥ ñ pͥus os meũ aperui ⁊ atraxi sp̃m.uł dila¬
taui osmeũ ut spũ repleret᷑ adploqn̾da mifteria ⁊ dogmata pietatiꝰ.
qͥ ñ optuli unguã meã ut soluat᷑ in t̾p̃re. & repleat᷑ exultatione ĩpsal¬
mi as canticiꝰ dnĩ. exurgenꝰ uelut plectrũ matutinũ in psalt̾io⁊ci¬

Expanded text:
is in aure mea, quod est sermo sapientis in aure oboedientis? qui non prius os meum aperui et adtraxi spiritum uel dilataui os meum, ut spiritu repleretur ad proloquenda mysteria et dogmata pietatis? qui non obtuli linguam meam, ut soluatur in tempore et repleatur exultatione in psalmis et canticis d
Abbreviated transcription (Latin):
triã at ĩsitutiões suã. & tẽpꝰ ad hoc discendũ dabit᷑. : labor
estuduĩ adhibebit᷑ & mercedeꝰ doc toribo p̃stabunt᷑ Intlũ etcit̃
sclbidu pitior ma ister audit̃. obhoc pegͥnatio qͦ ye longa suscpn
su bolerat a& gerit᷑. Sapientiã uõ qͥ omium ꝯpͥnceps ẽ riuentt iant
insemetipsa hab̾et oi a s. ctinet. cuĩ nomine enã ads̃ uocari mag̃ quẽ
ersa sie pla umani sermonẽ uti fasẽ: appellatioĩbo gaudet it alerẽ
serta nullu momti existimamꝰ. ut putemꝰ uolui̾e quepiã tantũ idiut̃

Expanded text:
abitur et labor ac studium adhibebitur et mercedes doctori­ bus praestabuntur, interdum etiam, sicubi quis peritior magister auditur, ob hoc peregrinatio quoque longa suscipisum, toleratur et geritur, sapientiam uero, quae omnium et princeps est et inuentrix et in semet ipsa habet omnia et continet, cuius nomine etiam deus uocari magis quam ceteris quibus humanum sermonem uti fas est appella- tionibus gaudet, ita leue et ita nullius momenti existimabimus, ut putemus uoluisse quempiam tantum et statim
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. neq crescent laudali increm̃to. qͦ o̾portet omẽm ꝑfectũ
inipso crescere. ĩ uirũ ꝑfectũ. inm̾surã etatiꝰ plenitudinĩ. xp̃i.
Et ad hec ꝗs idoneu : Non enĩ debemꝰ eẽ sic̃ plurim adulteran¬
te̾ uerbũ dĩ. & miscenteꝰ aquã uino. id letificanti cor hois uerbo
nari uidcamꝰ. Cũ itaꝙ singuliꝰ loꝗm̃ ut ipsi delec tar i audioe.
doi sumnꝰ uelut uentriloꝗ ꝗdã id deuentre ⁊ ꝓuentre lopere ꝑ¬

Expanded text:
Christi neque crescent laudabili incremento, quo oportet omnem perfectum Christi neque crescent laudabili incremento, quo oportet omnem perfectum in ipso crescere in uirum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi. 46. Et ad haec quis idoneus? non enim debemus esse sicut plurimi adulterantes uerbum dei et miscentes aquam nino, id est laetificanti cor hominis uerbo nari uideamur, cum ita singulis loquimur, ut ipsi delectantur audire, et sumus uelut uentriloqui quidam, id est de uentre et pro
Abbreviated transcription (Latin):
tioĩb uelut unũ anim. al cõpositũ sibiq disimile cõmune hoc
corpꝰ eccłȩ qͥ instituendũ suscepit acregendũ cũ eẽ debeat
ipse ap̃se sep̃ ĩmobiliꝰ & idẽ. nec e̾se habet tam̃ singuloꝵ se &
morib & ĩstitutioib eformare. ac sermonẽ suũ aptare singuliꝰ
ad huc religiois rudim̃ta traduntꝰ: cũ sint paruuli ifide ui¬
rili adhuc ut ita dixeri cibi uigorẽ ferre ñpost̃. Quẽ unq ẽtra
uirẽsiꝗs ĩgerat. fortasis opprẽsi & degrauati dũ mens ñ sufficit
ingesta suscipe. sic̃ ne ĩpariuliꝰ ꝗdẽ corporalĩ materia decoquere
ualet maioreᷤ uirib cibo̾ etiã priorẽ iac tura ac detͥm̃ta ꝑsen¬
huabent sens ad discretionẽ boni uł mali. ueritanꝰ atq mndacii.
Quos utiq neq lac de potari. neq olerib pasci. iđ infirmo ac
fragili c̃uenit cibo. Alioꝗnneqͥquã roborabunt᷑ ĩ fortitudine

Expanded text:
tionibus uelut unum animal conpositum sibique dissimile commune hoc tionibus uelut unum animal conpositum sibique dissimile commune hoc corpus ecclesiae qui instituendum suscepit ac regendum, cum esse debeat ipse apud se semper inmobilis et idem, necesse- habet tamen singulorum se et moribus et institutionibus conformare ac sermonem suum aptare singulis adhuc religionis rudimenta traduntur, et cum sint paruuli in fide, uirilis adhuc, ut ita dixerim, cibi uigorem ferre non possunt; quem utique contra uires si quis ingeratr fortassis oppressi et degrauati, dum mens non sufficit ingesta suscipere — sicut ne in paruulis quidem corporalis materia decoquere ualet maiores uiribus cibos —, etiam priorum iacturam ac detrimenta persenhabent sensus ad discretionem boni uel mali, ueritatis atque mendacii. quos utique neque lacte potari neque holeribus pasci, id est infirmo ac fragili conuenit cibo; alio­ quin nequaquam roborabuntur in fortitudine
Abbreviated transcription (Latin):
inmineret opis ac labori. qͣnͥtũ eiꝰ regreret᷑ ĩ dustrie. ut unicuior
bestuetił animaliũ ꝓutmos exigit singuloꝵ. us pirt naturi posent
occurreret: qm̃ꝗdẽ neq eade uar apta ẽdibꝰ. neq eiscbe ui ul p¬
ac souendi mos unꝰ ẽ besti. ita ut int̾dũ hisdẽ ipsis ꝗbs initigant᷑ alie.
ad surorẽ aliȩ suscitent᷑. Ebi gͦ se modĩ singuliꝰ̃ ꝗbeq bestiehui
ille eruditor aptabit. quomꝰ se. aduniuꝰ euiꝰq naturã atq ĩgeniũ
cõmodabit. Nonne nec ẽ se erit eũ cũsit ap̃semetipsũ sĩplex
S estanꝰ tã fieri uariũ & tã indiu̾sa mutabilẽ quã poseit ip̃sa di¬
uersitã bestꝵx. ut unũ qđ q animal ꝓnature: ĩgenii suu opor¬
tunitate curet᷑. qͦ po̾sit totiũ bestiȩ corpꝰextanta diuersitate
copositũ. rec de int̾se inuicẽ bestioli modatĩ ĩpace ac tranqlli¬
tate psistere: Ita ex multiᷤᷤ ac diuersi & moribo : linguiꝰ: ĩstitu¬

Expanded text:
inmineret operis ac laboris, quantum eius requireretur industriae, ut unicuique bestiarum uel animalium, prout mos exigit singulorum uel prout natura poscit, occurreret! quoniam quidem neque eadem uox apta est omnibus neque eisdem, ut  ipsis quibus mitigantur aliae ad furorem aliae susci­ tentur. quibus ergo se modis singulis quibusque bestiae huius ille eruditor aptabit? quomodo se ad uniuscuiusque naturam atque ingenium commodabit? nonne necesse erit eum, cum sit apud semet ipsum simplex et constans, tam fieri uarium et tam in diuersa mutabilem quam poscit ipsa diuersitas bestiarum, ut unumquodque animal pro naturae et ingenii sui oportunitate curetur, quo possit totius bestiae corpus ex tanta diuersitate conpositum recte inter se inuicem bestiolis moderatis in pace ac tranquillitate persistere? ita ex multis ac diuersis et moribus et linguis et institu
Abbreviated transcription (Latin):
iꝗo a qͦneũ sit eura &: diligentia animax. uł si parũ opis : pru¬
dentie reꝗrit. aut parũ c̃silii laboriq deposcit. Uideamꝰ g̃ qd
paulũ dic̃. de paulo & ex ipso ꝗd istud sit negocii de qͦ agit᷑ ad di¬
seam̃. Oniuto enumerare labore e uigilia ĩsiti: same. miseru̾to¬
lerataᷤ ifrigore & nuditate. Omitto illoꝰ extrinsecꝰ isidiante᷑. itrin¬
secꝰ resstenteꝰ. omitto ꝑsecutionẽ iudaica c̃silia. carcerẽ. uincu¬
lai accusatore iudicia cotidiana. & mom̃tanea mortẽ. ꝙ uspor¬
it orbũ trȩ. picula ĩmari pericula int̾ri: diei ac noc tĩ ꝓsundo
naufragia piceula fluminũ. picula latronũ pericula et genere.
esistebat ꝑboĩb ꝙdẽ agonẽ &certamina susinenꝰ. dõaut̃ subsan¬
eat ponere ualeat cotidianã ꝓsingulĩ puidentiã. ⁊ sollieitudo
onĩum eeclãꝵ : Erga om̃s misericors. ergaom̃s sratno dislentꝰ
affec du. Sffenidiculũ ꝗs patiebat᷑. & paulu ifirmabat᷑. scanda

Expanded text:
 tum sit cura ac diligentia animarum, uel si parum operis et prudentiae requirit aut parum consilii laborisque deposcit. uideamus ergo quid Paulus dicit de Paulo et ex ipso quid istud sit negotii de quo agitur addiscamus. 53. Omitto enumerare labores et uigilias, in siti et fame miserias toleratas, in frigore et nuditate; omitto illos extrin. secus insidiantes, intrinsecus resistentes; omitto persecutiones, Iudaica concilia, carceres, uincula, accusatores, iudicia, cotti­ dianas et momentarias mortes; quoitus orbis terrae, pericula in mari, pericula in terris, diei ac noctis profundum, naufragia, pericula fluminum, pericula latronum, pericula ex genere, sustinens, deo autem substanexponere ualeat cottidianam pro singulis prouidentiam et sollicitudinem omnium ecclesiarum? erga omnes miseri­ cors, erga omnes fraterno distentus affectu: offendiculum quis patiebatur, et Paulus infirmabatur; scanda
Abbreviated transcription (Latin):
ailio uoc astigat &corripit. Alioꝰ gaudiũ ⁊ coronã noĩat. aliouo
sulciȩ notat. Cũ aliis ꝗdẽ bene currentiboe perit it lios
Aut oalecurrenteꝰ refrenat & reuocat. Nunc separat eleces¬
ela ncꝰ recipit. & caritatẽ cͥfirmat. Nunc luget aliqͦs. ne deit¬
fleat erxealiis. nc̃ lacte potat. nc̃ misteria reuelatiaic se deier
scxequat humilibs. nc̃ secũ erigit humile recaltalide pro¬

Expanded text:
alios uero castigat et corripit; alios gaudium et coronam nominat, alios uero stultitiae notat; cum aliis quidem bene currentibus currit, alios autem male currentes refrenat et reuocat. nunc separat de ecclesia, nunc recipit et caritatem confirmat; nunc luget aliquos, nunc laetificatur ex aliis; nunc lacte potat, nunc mysteria reuelat; nunc se deicit et exaequat humilibus, nunc secum erigit liumiles et exaltat;
Abbreviated transcription (Latin):
Qd si aliquẽ coꝵ leniorib moniti adire ueliñ. & assertione rationrabi¬
li ẽuenire dicente. queso te ouiroꝵ optimne. respondeãm artene
aliquaut disciplina dicĩ eẽ tibia canere. uł ertbara fertre . Sine
dubio disciplina ẽẽ satebit᷑. ꝗ deinde de sapiente senti atq. ipsaso¬
piontia se deditinor humanarũꝙ rerũ disciplina ⁊ seientia. Eon¬
cadet etiã hoc. ꝗo: Meliore᷑ eẽ illã artẽ quã sapientiã dicimũ.

Expanded text:
dsi aliquem eorum lenioribus monitis adire uelimus et adsertione rationabili conuenire dicentes: \'quaeso te, o uirorum optime, respondeas mihi: artem aliquam uel disci­ plinam ducis esse tibia canere uel citharam ferire?\', sine dubio disciplinam esse fatebitur. \'quid deinde de sapiente sentis atque ipsa sapientia, id est de diuinarum humanarum­ que rerum disciplina et scientia?\' concedent etiam
Abbreviated transcription (Latin):
aenbi qͥ de incecse attra cse leuigatã assidunitate cõme antiũ psor̃t
qua uinsitatai aerudẽ & nuilliꝰ antea uestigus peule at a. N. puu
pesimi semini occupata. Aliogn duplie abit᷑ nobi labore dio necẽ
rea pus e cepta maliciȩ sorma eorde retrude. tũ deuide bonitati
imaginẽ uirtutũ cerĩ uariantib reformare. ut quã muuteao
liuss sue rat ianima specie deprauatiois. tãmultȩ sint eeistmois.
Quors omĩum scientia ac disciplina ugere debet apuoeuicu
animnaꝵ ĩsituendaꝵ eura cõmitat᷑. ex qbs nos quã plor une rebne¬
untmi sudio ptermitimꝰ. dic̃ eni uerbigra sisfieri poset ut enimus¬

Expanded text:
quidem incedere adtritam et leuigatam adsiduitate commeantium praestat quam inusitatam et rudem et nullis antea uestigiis proculcatam, campum quo­ pessimi seminis occupata. alioquin duplicabitur nobis labor, dum necesse est prius conceptas malitiae formas corde detrudere, tum deinde bonita­ tis imaginem uirtutum ceris uariantibus reformare, ut, quam multae ac diuersae fuerant in anima species deprauationis, tam multae sint et restitutionis. quorum omnium scientia ac disciplina uigere debet apud eum, cui animarum instituen- darum cura committitur. ex quibus nos quam plurima nunc breuitatis studio praetermittim
Abbreviated transcription (Latin):
uerita ctinuo sic̃ ignifer lapiꝰ pulsat᷑. simili ex ea q̃ sibin atinalit¬
e mie luciꝰ seintilla lapadã csesti ueritatiꝰ accendit. De ulliꝰ nõ qd di

Expanded text:
uerit, continuo sicut ignifer lapis pulsatus a simili ex ea quae sibi naturalituerit, continuo sicut ignifer lapis pulsatus a simili ex ea quae sibi naturaliter inest lucis scintilla lampadas confestim ueritatis accendit. 41. De illis uero quid di