comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ris audiuit. Nec incor hominis ascende.¬
runt. Nos nr̃am uicẽ dolemus. & in ui¬
dere potius głȩ eius uidebimur: si uo.¬
luerimus dutius flere regnanten.
Secura esto eustochiũ. magna here.¬
ditate ditata es. Pars tua dñs. & quo
magis gaudeas : mat̾ tua longo marq.¬
rio coronata ẽ. Non solũ effusio sangui.¬
tatur: sed deuotȩ quoq m̃tis seruitꝰ.
cotidianũ martyriũ ẽ. Illa corona de
rosis & uiolis flectitur: ista de liluis.
Unde &e incantico seribitur canticoꝵ.
Fratruelis meus candidus e rubicundꝰ.
& in pace & inbello eadem p̾mia iuncen.¬
tib tribuens. Mater in quã tua. au.¬
diuit cum abrahã: exi de t̾ra tua & de
cognatione tua. & ueni in terram quã
ostendã tibi. Et ꝑ ieremiã dñm preci.¬
saluate animas uras. Et usq ad diem
mortis suȩ non est reuersa in caldeã.
nec ollas egipti. uirulentias carnium
desideraiut. Sed choris comitata uir.¬
gineis: ciuis ẽ. saluatoris effecta. Et de

Expanded text:
ris audiait nec in cor hominis ascenderis audiait nec in cor hominis ascenderunt. nos nostram uicem dolemus et inuidere potius gloriae eius uidebimur, si uoluerimus diutius flere regnantem. Secura esto, Eustochium; magna hereditate ditata es. pars tua dominus et, quo magis gaudeas, mater tua longo martyrio coronata est. non solum effusio sanguitatur, sed deuotae quoque mentis seruitus cotidianum martyrium esi. illa corona de rosis et uiolis plectitur, ista de liliis. unde et in Cantico scribitur canticorum: fratruelis meus candidus et rubicundus, et in pace et in bello eadem praemia uincentibus tribuens. mater, inquam, tua audiuit cum Abraham: exi de terra tua et de cognatione tua et ueni in terram, quam ostendam tibi, et persaluate animas uestras et usque ad diem mortis suae non est reuersa Chaldaeam nec ollas Aegypti et iurulentias carnium desiderauit, sed choris comitata uirgineis ciuis est saluatoris effecta et de
Abbreviated transcription (Latin):
dem. cunctis qui uenerant. suũ sũnus.
& ꝓprias credentib lacrimas. Uenera.¬
bilis uirgo filia eius eustochiũ. quasi
ablactata suꝑ matrẽ suã.: abstrahi a pa-¬
rente ñ poterat: deosculari ocłos. herere
uultui. totũ corpꝰ amplexari. & se cum
matre uellẽ sepeliri. Testis.ẽ. iħs neunõ
quidẽ nũimũ abea filiȩ derelictũ. sed ut
ante iam dixi. derelictũ magnum es
alienum. Et quod ita difficilius ẽ. fratrõ
& sororũ iminensa multitudinẽ. quod
& sustentare arduũ. & abicere impiũ
est. Quid hac iurtute mirabilius: Fe¬
minã nobilissimȩ familiȩ magnrͤ.
quondam opib tanta fide om̃ia dilar¬
gitam. ut adegestatem peneultimam
ꝑuenir&e: Iactent alii pecunas in
corban dei : era congesta. funalib q
aureis dona pendentia. Nemo plus
dedit pauꝑib: quã quȩ sibi nichil
reliquit᷑. Nunc illa diuitiis fruitur. &
his bonis quȩ nec oculus uidit. nec au.¬

Expanded text:
dem cunctis, qui uenerant, suum funus et dem cunctis, qui uenerant, suum funus et proprias credentibus lacrimas. uenerabilis uirgo filia eius Eustochium quasi ablactata super matrem suam abstrahi a parente non poterat: deosculari oculos, haerere uultui, totum corpus amplexari et se cum matre uelle sepeliri. Testis est Iesus ne unum quidem nummum ab ea filiae derelictum, sed, ut ante iam dixi, derelictum magnum aes alienum et- quod his difficilius est — fratrum et sororum inmensam multitudinem, quos et sustentare arduum et abicere inpium est. quid hac 25 uirtute mirabilius: feminam nobilissimae familiae, magnis quondam opibus tanta fide omnia delargitam, ut ad egestatem paene ultimam perueniret? iactent alii pecunias, in corban dei aera congesta funalibusque aureis dona. pendentia : nemo plus dedit pauperibus, quam quae sibi nihil reliquit. nunc illa diuitiis fruitur et his bonis, quae nec oculus uidit nec au
Abbreviated transcription (Latin):
dñi int̾ra uiuentiũ. Exhinc non ululatꝰ.
ñ planctus. ut inter scłi homines fieri sol&ł.
pontifices lampades cereosq p̃ferrent.
alii choros psallentiũ ducerent: in me.¬
dia ȩccła. inspelunca saluatoris.ẽ. posita.
Tota ad funus eius palestinarum urbiũ
turba conuenit. Quẽ monachoꝵ laten.¬
tiũ in heremo. cellula sua tenuit : Quã
uirgiũ cubiculorũ secreta tenuerunt:
Sacrilegũ putabant. qui non tali femi¬
nȩ ultimum reddidisset officiũ. Uiduȩ
&x pauꝑes. in exemplũ dorcadis: uestes
abea preditas ostendebant. Omĩs in opũ
multitudo. matrẽ & nutriciã se ꝑdidisse
clamabant. Quodq mirũ sit. nichil
pallor mutarat faciem. sedita dignitas
quȩdam & grauitas ora cõpleuerat: ut
cam putares non mortuã. sed dormien-¬
tem. Greco. latino. syroq sermone: psalmi
in ordine ꝑsonabant. Non solum triduo.
& donec subter ȩccłam et iuxta specum
dñi conderetur: sed ꝑ omnẽ ebdoma.¬

Expanded text:
domini in terra uiuentium. Exhinc non ululatus domini in terra uiuentium. Exhinc non ululatus et planctus, ut inter saeculi homines fieri solet, pontifices lampadas cereosque praeferrent, alii choros psallentium ducerent, in media ecclesia speluncae saluatoris est posita. tota ad funus eius Palaestinarum urbium turba conuenit. quem monachorum latentium in heremo cellula sua tenuit? quam uirginum cubiculorum secreta texerunt? sacrilegium putabat, qui non tali feminae ultimum reddidisset officium. uiduae et pauperes in exemplum Dorcadis uestes ab ea praebitas ostendebant; omnis inopum multitudo matrem et nutriciam se perdidisse clamabant. quodque mirum sit, nihil pallor mutarat in facie, sed ita dignitas quaedam et grauitas ora conpleuerat, ut eam putares non mortuam, sed dormientem. Graeco, Latino Svroque sermone psalmi in ordine personabant, non solum triduo et donec subter ecclesiam et iuxta specum domini conderetur, sed per omnem ebdoma
Abbreviated transcription (Latin):
inclamanti an doleret aliquid. sreco
sermone respondit. Nichil se habere
molestiȩ. sed omia quieta & tranqͥlla
respicere. Post hȩc ommutuit. & clau.¬
sis ocłis quasi humana despiceret. usq
ad expirationẽ animȩ. eosdẽ repetebat
uersiculos: iux ut audirem qđ dice¬
bat. Digitũq ad os tenens: crucis
signũ pingebat in labiis. Defecerat
sps : & anhelabat in in ortẽ. Animaq
erumpere gestiens: ipsum sudorem
qͦui mor taliũ uita finitur. in laudes
dm̃i conuertebat. Aderant ierosolimo.¬
rũ ce aliarũ urbiũ ep̃i. & sacerdotũ
inferioris gradus. ac leuitarũ innu¬
merabilis multitudo. Omne mona¬
sterium. uirginũ & monachorum
chori repleuerant. Stat̃ĩq ut audiuit
sponsũ uocantẽ. Surge. ueni ꝓxima
mea. speciosa mea. columba mea: qm ecce
hiemps transiit. pluuia abiit: sibi lȩta
respondit. Elores uisi sunt in t̾ra. dempꝰ
sectionis aduenit. & credo uidere bona

Expanded text:
inclamanti, an doleret aliquid, Graeco inclamanti, an doleret aliquid, Graeco sermone respondit nihil se habere molestiae, sed omnia quieta et tranquilla perspicere. post haec obmutuit et clausis oculis, quasi iam humana despiceret, usque ad expirationem animae eosdem repetebat uersiculos, uix ut audirem, quod dicebat; digitumque ad os tenens crucis signum pingebat in labiis. defecerat spiritus et anhelabat in mortem; animaque erumpere gestiens ipsum stridorem, quo mortalium uita finitur, in laudes domini conuertebat. aderant Hierosolymorum et aliarum urbium episcopi et sacerdotum inferioris gradus ac Leuitarum innumerabilis multitudo. omne monasterium uirginum et monachorum chori repleuerant. statimque ut audiuit sponsum uocantem: surge, ueni, proxima mea, speciosa mea, columba mea. quoniam ecce hiemps pertransiuit, pluuia abiit sibi, laeta respondit: flores uisi sunt in terra, tempus sectionis aduenit et: credo uidere bona
Abbreviated transcription (Latin):
una conditio est. Idem occubitus iusto
& impio. bono & malo. mundo & in¬
mundo. sacrificanti & non sacrificanti.
Si cut bonꝰ ita & qui peccat. sicut qui
uirat : sic & is quiuiramentũ metuit.
Similit̃ & homines & ium̃ta. in fauilla
& cinere dissoluuntur. Quid du dif.¬
fero. & dolorem meũ in aliis unmoran¬
do faciolongiorem: Sentiebat pru¬
dentissima feminarũ adeẽ mortẽ. &
frigente alia parte corporis atq mem-¬
brorũ: solum animȩ teporem. in scõ &
sacro pectore palpitare. Et nichilominꝰ
quasi ad suos ꝑgerde: alienosq despi.¬
ceret : illos uersiculos susurrabat. Dñe.
dilexi decorem domus tuȩ : & locum
habitationis głȩ tuȩ. Et quam dilecta
tabernacula tua dñẽ uirtutũ: con¬
cupiscit & deficit anima mea in atriis
dñi. Et elegi abiectus ẽẽ indomo dĩ
mei: magis quã habitare in tab̾naculis
peccatoꝵ. Cumq ame int̾rogaretur
cur tacer&. cur nollet respondere:

Expanded text:
una condicio! est idem occubitus iusto una condicio! est idem occubitus iusto et inpio, bono et malo, mundo et inmundo, sacrificanti et non sacrificanti. sicut bonus, ita et qui peccat; sicut qui iurat, ita et is qui iuramentum metuit. similiter et homines et iumenta in fauillam et cinerem dissoluuntur. Quid diu differo et dolorem meum in aliis inmorando facio longiorem ? sentiebat prudentissima feminarum adesse mortem et frigente alia parte corporis atque membrorum solum animae teporem in sancto et sacro pectore palpitare et nihilo minus, quasi ad suos pergeret alienosque desereret, illos uersiculos susurrabat: domine, dilexi decorem domus tuae et locum habitationis gloriae tuae et: quam dilecta tabernacula tua, domine uirtutum! concupiscit et deficit anima mea in atria domini et: elegi abiecta esse in domo dei mei magis quam habitare in tabernaculis peccatorum. cumque a me interrogaretur, cur taceret, cur nollet respondere
Abbreviated transcription (Latin):
nos facͦ. perimus. Et illud. Exurge.
ut quid dorinis dñe : Quis enĩ pͥos¬
sit sic cis ocłis paulã narrare mori¬
entem: Incidit in grauissimã uali-¬
tudinẽ. immo quodͦ optabat inuenit.
ut nos desereret. & dño plenius iun-
geretur. In quo languore eustochiȩ
fliȩ ꝓbata semꝑ in matre pietas.¬
& magis ab omnib cõ ꝓbata est. Ipsa
assidere lectulo. flabellum tenere.
sustentare caput. puluillũ suppo¬
nere. fricare pedes. manꝰ stomachũq
confouere. mollia strata cõponere.
aquã calidam demperare. mappulã
officia. & quioquid alia fecisset.: de
sua mercede putarae subtractũ. Quib
lacentẽ matrẽ & ipsa cũ dño discurreret.
ne priuaretur tanto contubernio. ne
illa absente uiueret. ut eodẽ feretro por¬
taretur : Sed omortaliũ fragilitas. &
caduca natura. Et nisi xp̃ifto es nos
extollat adcȩlũ. ęt̾nitas anime ꝓmit.¬
tatur : cũ bestiis ac ium̃tis corporum

Expanded text:
nos fac, perimus . Et illud: Exurge, nos fac, perimus . Et illud: Exurge, ut quid obdormis, Domine ? Quis enim possit siccis oculis Paulam narrare morientem? Incidit in gravissimam valetudinem, imo quod optabat, invenit, ut nos desereret, et plenius Domino jungeretur. In quo languore, Eustochii filiae probata semper in matrem pietas, magis ab omnibus comprobata est. Ipsa assidere lectulo, flabellum tenere, sustentare caput, pulvillum supponere, fricare pedes, manu stomachum confovere, mollia strata componere, aquam calidam temperare, mappulam officia, et quidquid alia fecisset, de sua mercede putare subtractum. Quibus iacentem matrem et specum domini discurrere, ne priuaretur tanto contubernio, ne illa absente uiueret, ut eodem feretro portaretur! sed, o mortalium fragilis et caduca natura et, nisi Christi fides nos extollat ad caelum et aeternitas animae promittatur, cum bestiis ac iumentis corporum
Abbreviated transcription (Latin):
cunis & crepitaculis balbutiente lin.¬
gua alleliua cantare. auieq & ami.¬
t᷑ȩ nomina dimidiatis uerbis fran¬
gere. In hoc solo patriȩ desiderium
habuit. ut filiũ nurũ. neptẽ renun.¬
tiasse scło. xp̃oq seruire cognosceret:
quod impetrauit exparte. Nã neptis.
xp̃i flamini reseruatur. Nurus
ȩternȩ se tradens pudicitiȩ. socrus
oꝑa fidei. & elemosinas sequitur : &
rome conatur exprimere. qđ ieroso.¬
limis illa cõpleuit. Quid agis anma.
cur ad mortẽ eius uenire formidaᷤ:
lam dudũ ꝓlixior liber redditur.
dum timemus adultima ꝑuenire:
quasi tacentib nobis ce in laudib
illius occupatis. differri possit occu¬
bitus. Huc usq ꝓsperis nauigauimꝰ
uentis. & crispantia maris equora
labens carina sulcauit. Nunc in sco¬
pulos incurrit oratio. & tumentib
fluctuũ mentib. p̃sens utriusq mo.¬
nasterii intentatur naufragiũ: ita
ut cogamur dicere. preceptor saluos

Expanded text:
cunis et crepitaculis balbutiente lincunis et crepitaculis balbutiente lingua alleluia cantare auiaeque et amitae nomina dimidiatis uerbis frangere. in hoc solo patriae desiderium habuit, ut filium, nurum, neptem renuntiare saeculo. Christo seruire cognosceret. quod inpetrauit ex parte; nam neptis Christi flammeo reseruatur, nurus aeternae se tradens pudicitiae socrus opera fide et elemosynis sequitur et Romae conatur exprimere, quod Hierosolymis illa conpleuit. Quid agimus, anima? cur ad mortem eius uenire formidas? iam dudum prolixior liber cuditur, dum timemus ad ultima peruenire, quasi tacentibus nobis et in laudibus illius occupatis differri possit occubitus. huc usque prosperis nauigauimus uentis et crispantia maris aequora labens carina sulcauit; nunc in scopulos incurrit oratio et tumentibus fluctuum montibus praesens utriusque monasterii intentatur naufragium, ut cogamur dicere: Praeceptor, salvos
Abbreviated transcription (Latin):
ut e multis ualidisq sententiis : quȩ
michi uideretur ꝓbabilior indicarẽ.
Loquar ot aluid quod forsitan emu¬
lis uideatur incredulũ. Hebream
linguã quã ego ab ad olescentia mul¬
tolabore ac sudore ex parte didici.
oł infatigabili meditatione ñ desero.
ne ipse abea deserar : discere uoluit.
oe consecuta ẽ: ita ut psalmos hebral.¬
ce caneret. & sermonem absq ulla
latinȩ linguȩ ꝓprietate resonaret.
Quod quidem᷑ usq hodie in sca filia
eius eustochio cernimꝰ. Quȩ ita semꝑ
adhesit matri. & eius obediuit im¬
periis: ut nunquã absq ea cubaret.
nunquã procederet: Nunquã cibũ
caperet. Neunũ quidẽ num mum
haberet potestatis suȩ sed & pat̾nã
& maternã substanti olam amatre
crederet. Non debeo silentio p̃terire
quanto exultauit gaudio. qd̾ paulã
neptem suã aleta & toxotio genitã.
immo uoto & futurȩ uirginitatis re¬
ꝓmissione conceptã: audierat it

Expanded text:
ut e multis ualidisque sententiis, quae ut e multis ualidisque sententiis, quae mihi uideretur probabilior, indicarem. loqaar et aliud, quod forsitan aemulis uideatur incredulum: Hebraeam linguam, quam ego ab adulescentia multo labore ac sudore ex parte didici et infatigabili meditatione non desero, ne ipse ab ea deserar, discere uoluit et consecuta est ita, ut psalmos Hebraeice caneret et sermonem absque ulla Latinae linguae proprietate resonaret. quod qaidem usque hodie in sancta filia eius Eustochio cernimus, quae ita semper adhaesit matri et eius oboediuit imperiis, ut numquam absque ea cubaret, numquam procederet, numquam cilium caperet, ne unum quidem nummum haberet potestatis suae, sed et paternam et maternam substantiolam a matre crederet. non debeo silentio praeterire, quanto exultauerit gaudio, quod Paulam, neptem suam Laeta et Toxotio generatam, immo uoto et futurae uirginitatis repromissione conceptam, audierit in
Abbreviated transcription (Latin):
femine ostenderem. quȩ maluit in̾imi.¬
citias hominũ subire ꝑpetuas: quam
dei offensam amicitiis noxiis ꝓuocare.
Dicã ergo ut cȩperã. Nichil ingenio
eus docilius fuit. Tarda erat ad lo.¬
quendũ: uelox ail audiendũ. Memor
illius precepti. audi ifrł o tace. Scri.¬
pturas scãs tenebat memoriter. Et cũ
amarde historiã. &e illud ueritatis
dicerae fundam̃tũ: magis sequebat᷑
intelligentiã spiritalem. & hoc cul.¬
mine ȩdificationẽ animȩ protegebat.
Deniq cõpulit me ut uetus & nouũ
Istrumentũ cum filia me disserente
ꝑlegeret. Quod ꝓpt̾ uerecundiam
negans: ꝓpter assiduitatem & crebras
postulationes eius prestiti. ut docerẽ
quod didicerã. Non amemet ipso. id c̃
a p̃sumptionis pessimo p̾ceptore:
sed ab illustrib eccłȩ uiris. Sicubi he¬
sitabam &e nescire me ingenue consi¬
tebar: nequaquã michi uolebat ac qui¬
escere. sed uigi int̾rogatione cogebat:

Expanded text:
feminae ostenderem, quae maluit inimifeminae ostenderem, quae maluit inimicitias hominum subire perpetuas quam dei offensam amicitiis noxiis prouocare. Dicam ergo, ut coeperam: nihil ingenio eius docilius fuit. tarda erat ad loquendum, uelox ad audiendum, memor illius praecepti: audi, Israhel, et tace. scripturas tenebat memoriter et, cum amaret historiam et illud ueritatis diceret fundamentum, magis sequebatur intellegentiam spiritalem et hoc culmine aedificationem animae protegebat. denique conpulit me, ut et uetus et nouum instrumentum cum filia me disserente perlegeret. quod propter uerecundiam negans propter adsiduitatem et crebras postulationes eius praestiti, ut docerem, quod didiceram non a memetipso, id est a praesumptionis pessimo praeceptore, sed ab inlustribus ecclesiae uiris. sicubi haesitabam et nescire me ingenue confitebar, nequaquam mihi uolebat adquiescere, sed iugi interrogatione cogebat.
Abbreviated transcription (Latin):
dicia eius. & inuestigabiles uiȩ eius.
Quis enĩ cognouit sensũ dnĩ. aut quis
consiliarius eius fuit: Aetatum aut̃
diuersitas. non mutat corporũ uarie.¬
tatẽ. Cum enĩ corpora nr̃a cotidie flu¬
ant. & aut crescant aut decrescant:
ergo tot erumus homines quot coti¬
dieꝰ cõmutamur.ͣ Aut alius fui cum
decem annoꝵ eẽm. alius cũ triginta.
alius cum quinquaguita. alius cum
iam toto cano capite sum. Igitur
iuxta eccłarum traditiones &e apłm
paulum. illud est respondendum: qđ
inuirũ ꝑfectum & inmensuram ȩtatis
plenitdinis ap̃i resurrecturi. sumꝰ.
Inqua &e adam conditum uidei autu.
mant. & dñm saluatorẽ legimꝰ resur.¬
rexisse: & multa alia quȩ de utroq
testam̃to insuffocationẽ heretici ꝓtuli.
Ex quo die ita cȩpit hominẽ detestari.
& om̃s qui eiusdem dognatis erant.
ut eos uoce publica hostes dñi prola.¬
marce. Et hoc dixi non ut breuit here.¬
sim confutarẽ. cui multis uoluminib
respondendũ est. sed ut fidem tantȩ

Expanded text:
dicia eius et inuestigabiles uiae eius! quis enim cognouit sensum domini aut quis consiliarius eius fuit? aetatum autem diuersitas non mutat corporum ueritatem. cum enim corpora nostra cotidie fluant et aut crescant aut decrescant, ergo tot erimus homines, quot cotidie conmutamur? aut alius fui, cum decem annorum essem, alius, cum triginta, alius, cum quinquaginta, alius, quia iam toto cano capite sum? igitur iuxta ecclesiarum traditiones et apostolum Paulum illud est respondendum, quod in uirum perfectum et in mensuram aetatis plenitudinis Christi resurrecturi sumus, in qua et Adamant et dominum saluatorem legimus surrexisse\' et multa alia, quae de utroque testamento in suffocationem heretici protuli. ex quo die ita coepit hominem detestari et omnes, qui eiusdem dogmatis erant, ut eos uoce publica hostes domini proclamaret. et haec dixi, non ut breuiter heresim confutarem, cui multis uoluminibus respondendum est. sed at fidem tantae
Abbreviated transcription (Latin):
raro potest inuenire quos mordeat. Te autem
obsecro. ut clam sermonem hunc habeas cũq
portaueris eum ꝓuiatico.: si auditus fueris
lȩtemur pariter. Sinautẽ contemptus quod
& magis reor: ego uerba ꝑdiderim. tu itineris

Expanded text:
raros potest invenire, quos mordeat. Te autem raros potest invenire, quos mordeat. Te autem moneo, ut clam sermonem hunc habeas. Cumque portaveris pro viatico, si auditus fuerit, laetemur pariter; sin autem contemptus, quod et magis reor, ego verba perdiderim, tu itineris
Abbreviated transcription (Latin):
iod me fugat. & labra diuidere non sinit.
stquã enim arguendo crimina factussũ
minosus. & iuxta tritum uulgi pro.
rbium uirgantib & negantib cunctis.
e aures nec credo habere nec tango: ipsi¬
oq parietes in me maledicta resonaru.
psallebant contra me qui bibebant uinũ.
ictus malo. tacere didici. rectius cẽ arbi.¬
ans ponere custodiam orimeo. & ostiũ
unitum labiis meis. quã declinare cor¬
cum in uerba malitiȩ. et dũ carpo uitia:
uitium detractionis incurrere. Quod
Idixissem: non est inquit detrahere ue¬
um dicere. Nec priuata correptio genera.¬
in doctrinam facere: cum aut rarus aut
ullus sit. qui sub huiꝰ culpȩ reatu non¬
dat. Queso ergo te. nome tanto itinere
exatũ: frustra uenisse patiaris. Scit enĩ
nis quod post uisionem locorum sc̃orũ.
anc uel maxime causam babui.: ut cum¬
us litteris matri mederer & sorori. Et ego.
transmarinȩ sunt: & specialiter sermodictatꝰ.

Expanded text:
\'quod me fugat et labra diuidere non sinit. \'quod me fugat et labra diuidere non sinit. postquam ergo arguendo crimina factus sum criminosus et iuxta tritum uulgi sermone prouerbium iurantibus et negantibus cunctis me aures nec credo habere nec tango ipsique parietes in me maledicta resonarunt e t psallebant contra me, qui bibebant uinum, coactus malo tacere didici rectius esse arbitrans ponere custodiam ori meo et ostium munitum labiis meis, quam declinare cor in uerba malitiae et, dum -carpo uitia, in uitium detractionis incurrere\'. quod cum dixissem: \'non est\', inquit, \'detrahere uerum dicere nec priuata correptio generalem doctrinam facit, cum aut rarus aut nullus sit, qui sub huius culpae reatum cadat. quaeso ergo te, ne me tanto itinere uexatum frustra uenisse patiaris. scit enim dominus, quod post uisionem sanctorum locorum hanc uel maxime causam habui, ut tuis litteris sorori me redderes et matri. et ego: transmarinae sunt et specialiter sermo dictatus
Abbreviated transcription (Latin):
frater egallia: se habere sororem
uirguiem matrẽq uiduiã. quȩ
in eadem urbe diuisis habitarent
cellulis. & uel hospitii sollicitu.¬
ine. uel obcustodiendas facultaticulas. prꝑ¬
iles sibi quosdam clericos assumpsissent: ut
aiori dedecore iungerentur alienis. quã
s fuerant separatȩ. Cũq ego ingemiscerẽ
multo plura. tacendo quam loquendo sig.¬
ficarem: Queso te inquit corripias eas
teris tiuis. & ad concordiam reuoces: ut
ater filiam. filia matrẽ agnoscat. Cui
o. Optimã inquam michĩ iniungis ꝓui.¬
ntiam. ut alienas conciliem. quas filius
aterq non potuit: quasi uero episcopalt̃
thedram teneam. & non clausus cellula.
uit procul aturbis remotus. uel pretenita
angam uitia: uel uitare nitar p̃sentia.
ad ot incongruũ ẽ litere corpore. & lingiũ
totũ orbemꝰ uagari. Et ille. Nimium aitͤ
midolosus es. Ubi illa quondã constan.¬
. in qua multo sale urbem defricans
cianũ quippiã detulisti : Hoc est aio

Expanded text:
frater e Gallia se habere sororem uirginem matremque uiduam, quae in eadem urbe diuisis habitarent cellulis et uel ob hospitii solitudinem uel custodiendas facultatulas praesules sibi quosdam clericos adsumpsissent, ut maiori dedecore iungerentur alienis, quam a se fuerant separatae. cumque ego ingemescerem et multo plura tacendo quam loquendo significarem: \'quaeso te\', inquit, \'corripias eas litteris tuis et ad concordiam reuoces, ut mater filiam, filia matrem agnoscat. cui ego: optimam , inquam, \'mihi iniungis prouinciam, ut alienus conciliem, quas filius fraterque non potuit, quasi uero episcopalem cathedram teneam et non clausus cellula ac procul a turbis remotus uel praeterita plangam uitia uel uitare nitar praesentia. sed et incongruum est latere corpore et lingua per orbem uagari\'. et ille: \'nimium\', ait, \'formidolosus; ubi illa quondam constantia, in qua multo sale urbem defricans Lucilianum quippiam rettulisti? \' \'hoc est\', aio,
Abbreviated transcription (Latin):
tam faciebat . p ollicitationẽ omĩpotentia
membris habere suũ locum ita loquit᷑. Diui¬
tib huiꝰ secłi p̃cipe ñ suꝑbe saꝑe neq spera¬
re in incerto diuitiar᷑. s in dõ uiuo qui p̃stat

Expanded text:
tam faciebat illam pollicitationem omnipotentia tam faciebat illam pollicitationem omnipotentia membris habere suum locum, ita loquitur: diuitibus huius saeculi praecipe non superbe sapere neque sperare in incerto diuitiarum, sed in deo uiuo
Abbreviated transcription (Latin):
uocabatur: Quȩ tam̃ omĩa spũaliter ꝑscru¬
canda sunt. ne ipse dñs hominib impiis con-¬
tra sua p̃cepta fecisse uideatur. qui etiã locu¬
ios habebat quib ad necessariũ uictũ pecu¬
ma portabatur. nisi forte dicturi sunt in xo¬
nis habere pecuniam pecuniam peccatum
eẽ in locut aũ non eẽ peccatum. Non aũ ista
iussa. s ꝑmissa eẽ apłis ȩx hoc intelligitur. qd̵
apłs paulꝰ manib suis oꝑatus uictũ quere:¬
bat ñ abusus ea potestate sicut ipse loquit᷑.
quã dñs euanglistis dedit. Ad enĩ ꝑmittitur a
dño eciam facere ñ licet. qd̾ aũ iubetur nͥ fiat
peccatũ est. Addunt etiam de illo diuite cui
os̃ dixerat. stulte hac nocte animã tuã expe¬
cam. quȩ au p̃parasti cuꝰ erunt: Et dicunt
ñ minꝰ huic capitulo legis eẽ contrarium c̃
in isto manitas irrisa sit utanȩ leticiȩ. qui in¬
certa illa ꝓ certis habuit. popło aũ isrł cer¬

Expanded text:
uocabatur? quae tamen omnia spiritaliter perscruuocabatur? quae tamen omnia spiritaliter perscrutanda sunt, ne ipse dominus hominibus inpiis contra sua praecepta fecisse uideatur, qui etiam loculos habebat, quibus ad necessarium uictum pecunia portabatur. nisi forte dicturi sunt in zonis habere pecuniam peccatum esse. in loculis autem non esse peccatum. non autem ista iussa, sed permissa esse apostolis ex hoc intellegitur, quod apostolus Paulus manibus suis operatus uictum quaerebat non abusus ea potestate, sicut ipse loquitur, quam dominus euangelistis dedit. quod enim permittitur a domino, etiam non facere licet; quod autem iubetur, nisi fiat peccatum est. Addunt etiam de illo diuite, cui deus dixerat: stulte, hac nocte a te animam tuam expetam; quae autem praeparasti, cuius erunt? et dicunt non minus huic capitulo legis esse contrarium, cum in isto inanitas inrisa sit uanae laetitiae, quia incerta illa pro certis habuit, populo autem Israhel cer
Abbreviated transcription (Latin):
saturabimini. ⁊ sedebitis in pace in terra
urã. ⁊ dormietis. ⁊ ñ erit qui uos terreat. &
ꝑdam omẽm beluam ex terra urã. ⁊ ꝑseque¬
mini inimicos ur̃os. ⁊ cadent ante uos in gla¬
dio. ⁊ insequentur qͥnq ex uobis centũ.
centũ ex uobis ꝑsequemini decem milia.
⁊ disponam uos. Manducabitis uetꝰ qd̃ inieiꝰ¬
uit. ⁊ proicietis uetꝰ ante nouũ. lam nemi¬
snem
opertet postulare a nobis ut hȩc ostendamꝰ
quam congruenter illi popło ds̃ ꝓmiserit.
Mutta enĩ de hac re diximus. ⁊ cui parua fc̃. ni¬
mis tardꝰ est. S tam̃ qd̃ etiã hiuic loco de no¬
uo testamento dicunt eẽ contrariũ iud ui¬
delicet qd dñs ait. Nolte portare aurũ. neq
argentũ. neq nũmos in zonis ur̃is. Non pe¬
ram in ura neq duas tunicas. neq calciam̃ta
neq uirgam. Dignus est enĩ oꝑariꝰ mercede
sua. Quid mir̃ si hec euangłistis donauerat:
Nunquid in hoc ministeriũ popłus iudaicus

Expanded text:
saturabimini et sedebitis in pace in terra saturabimini et sedebitis in pace in terra uestra et dormietis et non erit, qui uos terreat; et perdam omnem beluam ex terra uestra et persequemini inimicos uestros, et cadent ante uos in gladio; et insequentur quinque ex uobis centum et centum ex uobis persequentur decem milia et disponam uos. manducabitis uetus, quod inueterauit, et proicietis uetus ante nouum. iam neminem oportet postulare a nobis, ut haec ostendamus quam congruenter illi populo deus promiserit. multa enim de hac re diximus. et cui parua sunt, nimis tardus est. sed tamen quod etiam huic loco de nouo testamento dicunt esse contrarium illud uidelicet, quod dominus ait: nolite portare aurum neque argentum neque nummos in zonis uestris, non peram in uia neque duas tunicas nequs calciamenta neque uirgam; dignus est enim operarius mercede sua, quid mirum si haec euangelistis donauerit ? numquid in hoc ministerium populus Iudaicus
Abbreviated transcription (Latin):
propinquantib ei. ⁊ eis qui considerant eã
diligenter. Omẽ aũ p̃ciosum ñ est illi dignũ.
Et aid. Propter hoc optaui ⁊ datus est mͥ sensꝰ
⁊ inuocaui ⁊ uenit in me spc̃ sapientiȩ. Et
pp̃osui illam regimoniis ⁊ sedib ⁊ honestatẽ
nichil eẽ dixi ad comparationẽ ipsiꝰ. Nec cõ¬
paraui illi lapidem p̃ciosum qm̃ omẽ aur̃
in comꝑatione ipsius arena est exigua. ⁊ tã¬
ꝗͣ lutũ estimabitur argentum ad illam. Hȩc
illi si aut legerłnt aut ñ ĩpie legerent: ui¬
derent omiã in utriꝰq testamenti scripturiᷤ
⁊ ad expetendũ ⁊ ad fugiendũ. ⁊ ad sumendũ
⁊ ad reiciendũ. sibi concordantia ⁊ suis gradi¬
bus ordinata.
x eo qd scriptum est in lege. Si ambu¬
laueritis in lege ⁊ p̃cepta mea custodi¬
erius. oabo pluuias tempore suo ⁊ ꝓducet t̾¬
ra fructus suos. z arbores poma. ⁊ uindenue
tuȩ messib succedent.⁊ satio uindemiis⁊

Expanded text:
propinquantibus ei et eis. qui considerant eam propinquantibus ei et eis. qui considerant eam diligenter. omne autem pretiosum non est illi dignum et illud: propter hoc optaui. et datus est mihi sensus. et inuocaui, et uenit in me spiritus sapientiae. et praeposui illam regimoniis et sedibus, et honestatem nihil esse dparavi illi lapidem pretiosum: quoniam omne aurum in comparatione illius arena est exigua, et tanquam lutum aestimabitur argentum ad illam . Haec isti si aut legerent aut non inpie legerent. uiderent omnia in utriusque testamenti scripturis et ad expetendum et ad fugiendum et ad sumendum et ad reiciendum sibi concordantia et suis gradibus ordinata. De eo, quod scriptum est in lege: si ambulaueritis in lege et praecepta mea custodieritis, dabo pluuias tempore suo et producet terra fructus suos et arbores poma et uindemiae tuae messibus succedent et satio uindemiis: et
Abbreviated transcription (Latin):
digito breui in aqua tincto arenti linguȩ suȩ
humorẽ stillari deprecetur : intelligant qͦmͦ
fiant pauꝑes inimici di. ⁊ id eẽ cognoscant
qd̃ in lege scriptũ est. ego sum qui diuicias do
amicis meis.⁊ pauꝑtatẽ inimicis. Nam illas
diuitias temporales ⁊ in ueteri scriptura eẽ
contemptas ⁊ suꝑiꝰ docui. ⁊ innumerabilib
locis qui legere uoluerit inueniet. Unde est
etiam illd. Meliꝰ est modicũ iusto. suꝑ diuiti¬
as peccatoꝵ multas. & uid. Bonũ m lex oris
tui suꝑ milia auri argenti. Et illd. ludicia
dĩ uera iustificata in semetipsa. dasid erabilia
suꝑ aur̃ ⁊ lapidem p̃ciosum multũ. Et illd̃.
Beatus uir qui inuenit sapientiã. ⁊ immor.¬
tał qui uidet prudentiã. Melius est enim il¬
lam mercari. quam auri ⁊ argenti thesau-¬
ros. Preciosior est aũ lapidib optimis. ñ re¬
sistit illi ullũ malũ. bene nota est omĩb ap¬

Expanded text:
digito breui in aqua tincto arenti linguae suae digito breui in aqua tincto arenti linguae suae humorem stillari deprecetur, intellegant, quomodo fiant pauperes inimici dei, et id esse cognoscant. quod in lege scriptum est: ego sum. qui diuitias do amicis meis et paupertatem inimicis. Nam istas diuitias temporales et in uetere scriptura esse contemptas et superius docui et innumerabilibus locis, qui legere uoluerit inueniet. unde est etiam illud: melius modicum iusto super diuitias peccatorum multas et illud: bonum mihi lex oris tui sbilia super aurum et lapidem pretiosum multum et illud: beatus uir. qui inuenit sapientiam, et inmortalis, qui uidet prudentiam. melius est enim illam mercari quam auri et argenti thesauros; pretiosior est autem lapidibus optimis, non resistit illi ullum malum; bene nota est omnibus ad
Abbreviated transcription (Latin):
uideo. Qd̃ si ꝑtinet ꝓpterea ne aliquis territꝰ
de talus rerũ dampnis xpm̃ consiteri aut eru¬
bescat aut timeat. quid habent qd̃ dicant:
⁊ incomꝑatione salutaris confessionis ñ solũ
amittenda. s ultro etrã ꝓicienda. carnalib
tam̃ hec amantib ⁊ ñdum capientib ꝓmissa
cȩlestia ne ab idolis : demonib ista peterent
utiliter a dnõ dõ ẽẽ pollicita.. x ix.¬
E eo qd̃ scriptum est in lege. ego sum qͥ
diuicias do amicis meis. ⁊ pauꝑtatem ini¬
micis. huic sentenciȩ illd opponunt qd̃ dñs di¬
onem urãm. S cur nolunt ⁊ alia in euangłio
contueri : ubi enĩ scriptũ est beati pauꝑes spũ.¬
cim̃ ipsoꝵ est regnũ cęloꝵ: ibi sequitur. Beatis
mites qm̃ ipsi hereditate possidebunt terram.
E cce habent amicos di hereditate terrȩ diuites
fieri. Cum aũ ad tantam egestatem diues ille
redigitur. ut ab eo paupere quẽ neglex erat

Expanded text:
uideo. quod si propterea pertinet, ne aliquis territus uideo. quod si propterea pertinet, ne aliquis territus de talium rerum damnis Christum confiteri aut erubescat aut timeat, quid habent, quod dicantet in conparatione salutaris confessionis non solum amittenda. sed ultro etiam proicienda, carnalibus tamen haec amantibus et nondum capientibus promissa caelestia, ne ab idolis et daemonibus ista peterent, utiliter a domino deo esse pollicita. De eo, quod scriptum est in lege: ego sum, qui diuitias do amicis meis et paupertatem inimicis. huic sententiae illud obponunt, quod domiuus dionem vestram . Sed cur nolunt et alia in Evangelio contueri? Ubi enim scriptum est, Beati pauperes spm ipsorum est regnum caelorum, ibi sequitur: beati mites. quoniam ipsi hereditate possidebunt terram. ecce habent amicos dei hereditate terrae diuites fieri. cum autem ad tantam egestatem diues ille redigitur, ut ab eo paupere, quem neglexerat,
Abbreviated transcription (Latin):
ad unũ dnm̃ dm̃ confugiendũ eẽ cantant
lta enĩ dic. De gladio maligno erue me. ⁊ ex¬
ne me de manu filioꝵ alienor. quoꝵ os locu¬
cũ est uanicatẽ: dexcera ios dexcera iniqui¬
tatis . Filie eoꝵ compositę ornate ut simili
tudo templi. Cellaria eoꝵ plena eructantia
ex hoc in hoc. Oues eoꝵ fecunde muctiplican¬
ces in exitib suis. boues eoꝵ crasse. Non est
ruma sepis nec ex itus. neq clamor in plateis
eoꝵ. Beatũ dixerunt popłm cui hec st̃. beatꝰ
irrideatur ista felicttas in haminib impiĩs
⁊tota beatitudo in solo dõ inconcussa figat᷑.
lui eni dicunt beatũ popłm cui hȩc sĩ. s be¬
teris testamenti qd dñs ait. omĩs qui confusuᷤ
fuerit me aut uerba mea ingente ista adul¬
tera. ⁊ peccatrice. ⁊ filius hominis confundet᷑
illũ cũ uenerit in gła patris sui ⁊ laude scõꝵ¬
qͥd ꝑtineat ad contemptũ rer̾ temporaliũ ñ

Expanded text:
ad unum dominum deum confugiendum esse cantantem. ad unum dominum deum confugiendum esse cantantem. ita enim dicit: de gladio maligno erue me et exime me de manu filiorum alienorum, quorum os locutum est uanitatem, et dextera eorum dextera iniquitattudo templi. cellaria eorum plena et eructantia ex hoc in hoc. oues eorum fecundae multiplicantes in exitibus suis: boues eorum crassae. non est ruina saepis nec exitus neque clamor in plateis eorum. beatum dixerunt populum, cui haec sunt; beatus irrideatur ista felicitas in hominibus impiis, et tota beatitudo in Deo solo inconcussa figatur. Illi enim dicunt beatum populum cui haec sunt; sed beteris testamenti, quod dominus ait: omnis, qui confusus fuerit me aut uerba mea in gente ista adultera et peccatrice, et filius hominis confundetur illum, cum uenerit in gloria patris sui et laude stineat ad contemptum rerum temporalium non
Abbreviated transcription (Latin):
tractacio. Si Aũ in ipso nouo testamento cuiꝰ
õmiũ ⁊ hereditas ad nouũ hominẽ ꝑtinet.
tam̃ ⁊ dñs hisoem ipsis quos uult eẽ rer̃ tem¬
poralium contemptores ut in euangłio sibi
seruiant ꝓmictit multiplicationẽ earundẽ
rerũ in hoc scło dicens. qd̃ accipient in hoc
mini totus mundꝰ diuiciarũ est. unde ex ul-¬
tat apłs dicens. quasi nichil habentes ⁊ omiã
possidentes. si gͦ in nouo testamento p̃ter et̾¬
nã possessionẽ quȩ ꝓmittit᷑ scĩs. huiꝰ qͦ pos
sessioins que transitura est multiplicacio ñ
subtrahitur. ⁊ tanto fi ub̃ior quanto con¬
temptius possidetur. quanto magis in uenꝰ
testamento carnał popli p̃miã talia rẽ de¬
buert̃: pso tam̃ uno ⁊ uero dõ gubernatore
omium tempoꝵ omiã ꝓ tempore modante
⁊amministrante᷑. S ne in soł noui testamera
libris isti arbitrentur hec eẽ contempta: au¬
diant ꝓpłam abicientẽ talẽ filicitaten.¬

Expanded text:
tractatio. si autem in ipso nouo testamento, cuius tractatio. si autem in ipso nouo testamento, cuius praemium et hereditas ad nouum hominem pertinet, tamen et dominus iisdem ipsis, quos uult esse rerum temporalium contemptores, ut in euangelio sibi seruiant, promittit multiplicationem earundem rerum in hoc saeculo dicens. quod accipient in hoc mini totus mundus diuitiarum est. unde exultat apostolus dicens: quasi nihil habentes et omnia possidentes: si ergo in nouo testamento praeter aeternam possessionem, quae promittsessionis quae transitura est, multiplicatio non subtrahitur, et tanto fit uberior, quanto contemptius possidetur; quanto magis in Veteri Testamento carnalis populi praemia talia esse debuerunt, ipso tamen uno et vero Deo gubernatore omnium temporum omnia pro tempore moderante et administrante. 2. Sed ne in solis Novi Testamenti libris isti arbitrentur haec esse contempta, audiant p
Abbreviated transcription (Latin):
racriũ paciatur. Auit quam dabit homo
cõmucationẽ pro anima sua: S ex illa re-¬
gula ostenditur ñ eẽ contrariũ. qua nocũ
eẽ iam debet carnali adhuc ppło congruẽ¬
ter carnalta ⁊ temporalia p̃mia fuisse ꝓ¬
missa. s tam̃ ab uno dõ cuiꝰ est creatura oĩs
⁊suꝑior ⁊ inferior. Certe enĩ ipse adiman¬
tus posuit testimonium de euangłio uͥ
oñs ait. Nolite urare neq ꝑ cęlũ ꝙ thronꝰ
eiꝰ est. neq ꝑ terram. q scabellũ est pedũ
eiꝰ. Ad quidem ⁊ in ueterib libris scriptũ ẽ.
celũ michi t̾ronus est: terra scabellũ pedũ
meoꝵ. Quid gͦ mir̃ si bona throni sui dat
spũaliter sibi seruientib. ⁊ bona scabelli
st̃ cȩlestia. ⁊ inferiora terrestria: Quanquã
uia omĩa. idest ager ⁊ pratũ ⁊ fructus uen¬
tris. ⁊ fructus terrȩ ⁊ iumentoꝵ. ⁊ armen¬
tum boum. ⁊ grex ouium possint etiam
spualiter incelligi. S nc̃ ad t̃em ñ ꝑtinet ista

Expanded text:
mentum patiatur? aut quam damentum patiatur? aut quam dacommutationem pro anima sua ? Sed ex illa regula ostenditur non esse contrarium, qua notum esse jam debet, carnali adhuc populo congruenter carnalia et temporalia praemia fuisse promissa, sed tamen ab uno deo, cuius est creatura omnis et superior et inferior. certe enim ipse Adimantus posuit testimonium de euangelio, ubi dominus ait: nolite iurare neque per caelum, quia thronus eius est. neque per terram, quia scabellum est pedum eius. quod quidem et in ueteribus libris scriptum est: caelum mihi thronus est, terra scabellum pedum meorum. quid ergo mirum, si bona throni sui dat spiritaliter sibi seruientibus et bona scabelli sunt caelestia et inferiora terrestria? quamquam illa omnia, id est ager et pratum et fructus uentris et fructus terrae et iumentorum et armentum boum et grex ouium possint etiam spiritaliter intellegi. sed nunc ad rem non pertinet ista
Abbreviated transcription (Latin):
ea quȩ in corde dauid iam nota dõ erat ini¬
mici dilectio. dedit in potestatẽ inimicũ.
quẽ ñdum uolebat occidi ꝓpt̾ certam rerũ
dispositionẽ. quam ꝑ illum implixi opotte¬
bat. Ita ⁊ dauid bonitas cõmendata est. utt
haberent homines qd̃ amarent.⁊ saulis ma-¬
litia ad exitũ digniorem dilata est. ut ha¬
berent homines qd̃ timere NT..xUIII.¬
E eo qd̃ in deutronomio scriptũ est.
Si aure audieris uocem dnĩ dĩ tui.
benedictus es in agro tuo. benedictus es in
prato tuo. benedictus fructus uentris tui.
⁊ sructus terrȩ tuȩ. ⁊ generationes ium̃toꝵ
tuoꝵ. ⁊ armentũ boum tuoꝵ. ⁊ grex ouiũ
tuar̃. benedictus es in introitu tuo. ⁊ egres¬
su. I capitulo illd̃ dicunt in euangłio
eẽ comiui uĩ. Si quis uult me sequi ab ne-¬
get semetipsum sibi. ⁊ tollat crucem suã
sequatur me. Quid enĩ ꝓdest homini si to¬
tuni mundũ lucretur. animȩ aũ suȩ detri-¬

Expanded text:
ea quae in corde Dauid iam deo nota erat iniea quae in corde Dauid iam deo nota erat inimici dilectio dedit illi in potestatem inimicum, quem nondum uolebat occidi, propter certam rerum dispositionem, quam per illum inpleri oportebat. ita et Dauid bonitas commendata est, ut haberent homines quod amarent, et Saulis malitia ad exitum digniorem dilata est, ut haberent homines quod timerent. De eo, quod in deuteronomio scriptum est: si aure audieris uocem domini dei tui, benedictus es in agro tuo, benedictus es in prato tuo, benedictus fructus uentris tui et fructus terrae tuae et generationes iumentorum tuorum et armentum boum tuorum et grex ouium tuarum; benedictus es in introitu tuo et egressu. huic capitulo illud dicunt in euangelio esse contrarium: si quis uult me sequi, abneget semet ipsum sibi et tollat crucem suam et sequatur me. quid enim prode est homini, si totum mundum lucretur, animae autem suae detri
Abbreviated transcription (Latin):
uissus occidere s neq ꝓhihitꝰ. imnio etiã di¬
uinitꝰ audierat se impune facͥe qͥiquio uel¬
let inimico. ⁊ tam̃ tancã pocestatẽ ad man-¬
suetudinẽ contulit. Dicatur mͥ quẽ timuit
cũ interficere noluit. Nec hominẽ possumꝰ
dicere timiusse quẽ acceꝑat in potestatẽ: nec
dm̃ qui dederat. ubi gͦ ñec diffucultas fuit
occidendi nec timor: dilectio ꝓfecit inimico.
Ecce dauid ille bellacor impleurc pcepcũ xpĩ
miscd̃iȩ ad nescio quę crud ilia eliramen¬
ta torsert̃. Dum eni uxdunt panẽ plorare
qd̃ fieri ñ pot̃ ñ eũ pocrigunt homini quẽ
plorantẽ uident. fortassis dicare. seut solet̃
ceti iactare infana conuicia meliceem fuis¬
se dauid quispeꝑcit inimico quã diñ qui de¬
derit ei occidendi potestarem. quasi uero
d̃s nesciret cui dederit hane : otestatẽ. No¬
uerat utiq uoluntatẽ serui sui. s ut cȩtis
etiam hominib ad imitandũ in notesceret:

Expanded text:
iussus occidere sed neque prohibitus; immo etiam diiussus occidere sed neque prohibitus; immo etiam diuinitus audierat se inpune facere quicquid uellet inimico; et tamen tantam potestatem ad mansuetudinem contulit. dicatur mihi quem timuit, cum interficere noluit. nec hominem possumus dicere timuisse, quem acceperat in potestatem, nec deum. qui dederat. ubi ergo nec difficultas fuit occidendi nec timor, dilectio pepercit inimico. ecce Dauid ille bellator inpleuit praeceptum Chmisericordiae ad nescio quae crudelia deliramenta torserunt! dum enim credunt panem plorare, quod fieri non potest, non eum porrigunt homini. quem plorantem uident. fortassis dicant, sicut solent caeci iactare insana conuicia, meliorem fuisse Dauid, qui pepercit inimico, quam deum qui dederat ei occidendi potestatem: quasi uero deus nescierit, cui dederit hanc potestatem. nouerat utique uoluntatem serui sui, sed ut ceteris etiam hominibus ad imitandum innotesceret
Abbreviated transcription (Latin):
inimicis meis inanis. Quis hoc diceret nͥ qui scire
hoc deo placere. ut malũ ꝓ malo nemo reodat:
S hoc ꝑfectoꝵ est ut ñ oderint in peccatorib nͥ
peccata. ipsos aũ homines diligant. ⁊ cũ iundi¬
cant ñ undicent acerbitate seuiciȩ s mode¬
sratione
iusticie ne ipsa relaxatio peccati plus no.¬
ceat peccatori. quã pęna uindicte. Nec ta¬
ñ hoc fecerunt iusti homines nisi auctori.¬
tate diuina. ne quis arbitretur passim s
eẽ ꝑmissũ necare quẽ uelit aut iudicio ꝑse¬
qui. aut penis quib libet affligere. Aliqͣn-¬
do aũ aꝑte ponteur in scripturis ipsa diui¬
na auctoritas. aliquando aũ occultatur. ũ
manifestis lector instruatur. ⁊ excerceatur
obscuris. Certe minicũ ⁊ ꝑsecutorẽ suĩ nimis
ingratũ ⁊ nimis insestũ saul regẽ accepit da¬
uid in pocestate uc ei faceret qd̃ uellet. ⁊ ele¬
git parcere pociꝰ quã occidẽ. Non enĩ erat

Expanded text:
inimicis meis inanis? quis hoc diceret, nisi qui sciret inimicis meis inanis? quis hoc diceret, nisi qui sciret hoc deo placere, ut malum pro malo nemo reddat? sed hoc perfectorum est, ut non oderint in peccatoribus nisi peccata, ipsos autem homines diligant; et cum uindicant. non uindicent acerbitate saeuitiae, sed moderatione iustitiae, ne ipsa relaxatio peccati plus noceat peccatori quam poena uindictae. nec tamen hoc fecerunt iusti homines nisi auctoritate diuina, ne quis arbitretur passim sibi esse permissum necare quem uelit aut iudicio persequi aut poenis quibuslibet adfligere. aliquando autem aperte ponitur in scripturis ipsa diuina auctoritas, aliquando autem occultatur. ut et manifestis lector instruatur et exerceatur obscuris. Certe inimicum et persecutorem suum nimis ingratum et nimis infestum Saul regem accepit Dauid in potestatem, ut ei faceret quod uellet; et elegit parcere potius quam occidere. non enim erat
Abbreviated transcription (Latin):
ut ⁊ illa solueretur paralisi. ⁊ illa moreretur.
tam̃ ad p̃ces apłi factũ cẽ ñ negant. Qius aũ ilł
cixit. ñ ex pediebat gentib impiis interfici qͣs
traditas eẽ diuinitus in manꝰ popłi uideaꝵ irridẽ¬
tes mirari se fingunt. Cum aũ illa ñ odio s bo¬
no aninio apłi fecerint. unde isti conuincunt
animos uiroꝵ spũaliĩ qui in illo popło fuer :
qd eos cderant qui ꝑ ipsos diuina iusticra de hac
uita iubebantur auferri: Compescant potiꝰ te¬
meritatẽ suam ñ decipiant imꝑitos quib aut
non uacat legere aire nolt̃ legere. aut ꝑuerso
animo legunt ⁊ ñ atcendunt ⁊ miscdiam ⁊ seue-¬
ritatẽ di utriꝰq testamenti litceris cõmendari.
Nam de inimici dilectione ut ñ reodatur malũ
ꝓ malo. in ueterib libris legitur. dnẽ d̃s meus
si feci istud. si est iniquitas in manib meis. Si red¬
didi recribuentib mͥ mala. decidam merite ab

Expanded text:
ut et illa solueretur paralysi et illi moreretur: ut et illa solueretur paralysi et illi moreretur: tamen ad preces apostoli factum esse non negant. quis autem illis dixit "non expediebat gentibus inpiis interfici". quas traditas esse diuinitus in manus populi Iudaeorum inridentes mirari se fingunt cum autem illa non odio sed bono animo apostoli fecerint. unde isti conuincunt animos uirorum spiritalium, qui in illo populo fuerunt, quod eos oderant, qui per ipsos diuina iustitia de hac uita iubebantur auferri V conpescant potius temeritatem suam et non decipiant inperitos, quibus aut non uacat legere aut nolunt legere aut peruerso animo legunt et non intendunt et misericordiam et seueritatem dei utriusque testamenti litteris commendari. nam de inimici dilectione, ut non reddatur malum pro malo, nonne in ueteribus libris legitur : domine deus meus, si feci istud, si est iniquitas in manibus meis, si reddidi retribuentibus mihi mala, decidam merito ab
Abbreviated transcription (Latin):
i ni tuias. Quam iundietam sme odio ñdũ apłi
eds puatr iꝙiẽ de cęlo sic̃ helras fecora. quo is¬
ue homines iuhaspitales consornerercur. ĩ unc
accipiunt. qri manifesie continet para elii
aduentũ. id est consolatoris scĩ spc̃ quẽ iugentibꝰ
misit cũ ab eoꝵ ocuł ipse ascendisset in cęlũ. Con-¬
solator enĩ tristib mittitur. scdm illam eiꝰdem
dnĩ sententiã. beati lugentes qm̃ ipsi consola¬
buntur. Ipse etiã dix̃. t̃unc lugebunt filis spon¬
si. cũ ab eis ablatus fuerit sponsus. in illo gͦ libro
maserat uenisse declaratur. legimꝰ ad sentenci¬
am petri cecidisse homines ⁊ mortuos eẽ uirũ:
ux orem. qui mentiri ausi erant sp̃ũi scõ. qd̃ isti
magna cecitate iutuꝑant. cũ in apocrisis pro
magno legant ⁊ ilid qd de apło thoma cõme¬
inceaui. ⁊ ipsius petri filiã paraliticam factã
p̃cib patris ⁊ ercolani filiam ad p̃cem ipsiꝰ petͥ
ec̃ moccuã. ⁊ respondent qd̃ hoc eis expediebat

Expanded text:
uam uindictam sine odio nondum apostoli eos petere ignem de caelo, sicut Helias fecerat, quo igne homines inhospitales consumerentur. tunc accipiunt, quoniam manifeste continet paracleti aduentum, id est consolatoris sancti spiritus. quem lugentibus misit, cum ab eorum oculis ipse ascendisset in caelum. consolator enim tristibus mittitur secundum illam eiusdem domini sententiam: beati lugentes quoniam ipsi consolabuntur. ipse etiam dixit: tunc lugebunt filii sponsi, cum ab eis ablatus fuerit sponsus. in illo ergo librconsolatorem promiserat, uenisse declaratur, legimus ad sententiam Petri cecidisse homines et mortuos esse uirum et uxorem. qui mentiri ausi erant spiritui sancto. quod isti magna caecitate uituperant, cum in apocryphis pro magno opere legant et illud, quod de apostolo Thoma commemoraui, et ipsius Petri filiam paralyticam factam precibus patris et hortulani filiam ad precem ipsius Petri esse mortuam, et respondent. quod hoc eis expediebat,
Abbreviated transcription (Latin):
Aurꝰ est dñs. Ite inignẽ eternũ qui sparaeꝰ es
d:arolo ⁊ angeł eiꝰ. Eͣsur sui enĩ ÷ ñ dedisus in
marducore ⁊ cecera. talia. displicet eni istis iui¬
seris ꝗc di popło suo interficiendos tradidre ini¬
iuicos ⁊ ipsi panẽ mati: ucarti dari ꝓhibarte n
inimico s supplici. Intriligant pociꝰ sine odo eẽ
posso irndictam. quã rauu intelligunt. tamñ
quam diu ñ intellio cur tam ai nccesse ast ũ

Expanded text:
in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus. Esurivi enim et non dedistis mihi manducare ; et caetera talia. Displicet enim istis miseris, quod Deus populo suo interficiendos tradidit inimicos; et ipsi panem mendicanti dari prohibent, non inimico, sed supplici. Intelligant potius sine odio esse posse vindictam, quam pauci intelligunt: et tamen quamdiu non intelligitur