comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
intẽs et ipa ad uintatẽ speciosior et
plucidior pp̃ maiorẽ sumlitudinem
partium et cus todiens Locum or¬
dimis et salucis sue. Quid de acris
natura dicã multo facisiore com¬
pleru ad unitatẽ intente et tanto spe
tur et sũma in hoc gn̾e spẽs ac ialu¬
berrima loci excellentia. Is ta terte
omnĩa que carnalis sensus mis terio
itamus et quecuq ĩ eis sunt mios lo¬
cales qui uidentur essem aliquo sta
et modificat uitasis motus seriuens
Sño rerum oĩm non tpr̃aliã habens
digesta ĩterualla mĩorum suorum
sed tempora mimis trante potentia sup̃
quam rationabiles. et intellectuales
nimeri btarum aĩarum atq scc̃arũ
Legẽ ipam dei sine qua folum de
arbore non cadit et ciunrĩ capilli mi¬
merati sunt milla interpoĩta natã
excipientes usq ad terrena et inferna
lantillis tecum coniuli. Sermonem
auc hurc nr̃m mandatum lrĩs si qͥ
Legent sciant multo ĩfirmioribz hec

Expanded text:
nitens et ipsa ad unitatem, speciosior et nitens et ipsa ad unitatem, speciosior et perlucidior propter majorem similitudinem partium, et custodiens locum ordinis et salutis suae. Quid de aeris natura dicam, multo faciliore complexu ad unitatem nitente, et tanto spectur, et summa in hoc genere species, ac saluberrima loci excellentia? Ista certe omnia quae carnalis sensus ministerio numeramus, et quaecumque in eis sunt, locales et modificat vitalis motus, serviens Domino rerum omnium, non temporalia habens digesta intervalla numerorum suorum, sed tempora ministrante potentia; supra quam rationales et intellectuales numeri beatarum animarum atque sanctarum, legem ipsam Dei, sine qua folium de arbore non cadit, et cui nostri capilli numerati sunt, nulla interposita natura excipientes, usque ad terrena et inferna tantillus tecum contuli. Sermonem autem hunc nostrum mandatum litteris si qui legunt, sciant multo infirmioribus haec
Abbreviated transcription (Latin):
ualla membror mĩosam parilitatem
mulcomag aspectibr offeruritur. An
ista de esemeritis fieri pñt et ip̃a ele¬
menta non potuerunt. De nchilo
Quast uero quicꝙͣ sit in eis elemẽtis¬
uilius et abieccius ꝙ terra est que pͦ
qenerabile spẽm corporis habet in quo
Lamq ab aliqua ĩparili nota in lon¬
qindinẽ ncc̃e est porrigatur quelibr
qus ꝙtũuis parua parcicula tertiã
Lautudine sumat et quartã altitu¬
Sinc̃ qua corpus impsetur. Unde cͦ
Iste aprimo usq ad quartum progrẽs¬
nãlitas q̃d̾ ita eĩ maliu analeqiã bo¬
care ut qua ratione s sonquudo ad
imparisem notam ẽad latĩtudo ad lõ¬
gitudinẽ et ad Lacitudinẽ habeat alci¬
tudo. Uñ queso ista insi ab illo sũmo
atq eterno prĩcipatu mĩorum et simi¬
Litudinis et equalitatis et ordime¬
ent. Quocirca et ommpotẽs deus
asiquid ꝙͣtum accẽperit ostencat
et milla pars euis a toto est dissimi
Cui suꝑfund̾r aquarum natura

Expanded text:
valla membrorum numerosam parilitatem valla membrorum numerosam parilitatem multo magis aspectibus offerunt? An ista de elementis fieri possunt, et ipsa elementa non potuerunt fieri de nihilo? Quasi vero quidquam sit in eis vilius et abjectius quam terra est. Quae primo generalem speciem corporis habet, in qua Namque ab aliqua impertili nota in longitudinem necesse est porrigatur quaelibet ejus quantumvis parva particula, tertiam latitudinem sumat, et quartam altitudinem qua corpus impletur. Unde ergo iste a primo usque ad quartum progressnalitas quaedam ita enim malui analogiam vocare, ut quam rationem habet longitudo ad impertilem notam, eamdem latitudo ad longitudinem, et ad latitudinem habeat altitudo? Unde, quaeso, ista, nisi ab illo summo atque aeterno principatu numerorum et similitudinis et aequalitatis et ordit. Quocirca omnipotens Deus aliquid quantum accepit ostentat, et nulla pars ejus a toto est dissimilCui superfunditur aquarum natura,
Abbreviated transcription (Latin):
nare ile u̾sus a nob̃ ppositus. deus
creator oim. nõ solum aurib sono
niieroso. s mltomagis est antme sũe
sanitate ⁊ ilitate gratissimus. nisi for¬
te moueat te tarditas eoꝵ ut mitius
loqͣr qui negans de nicħo fieri posse ali¬
quid. cum id op̃s ds fecisse dicatur. An
n̾o faber pt̃ rõnabilib nĩus qui sunt
in arte eius sensuales nũos qui sunt
n consuetudine eius opari ⁊ sensua¬
lib nũts ꝑgressores illos quib m̃bra
in opando mouet ad quos tam int̾ual¬
la tp̃rm ꝑtinent. ⁊ hiis rursus formas
ui sibiles de ligno fabricari locorum
meruallis miõsas et rerum nã dei
miib seriuens ip̃m lignũ de terra et
cis elementis sacere non pt. Immo ⁊¬
arsoris sirases miõs temporales mũ
accedant nẽce est. Nullimi est enĩ stu¬
pium genus qd non certis pro suo se
explicet et roboretur et siue fructum si
magis aĩalum corpora in quib ĩter¬

Expanded text:
Quare ille versus a nobis propositus, Deus Quare ille versus a nobis propositus, Deus creator omnium, non solum auribus sono numeroso, sed multo magis est animae sententiae sanitate et veritate gratissimus. Nisi forte movet te tarditas eorum, ut mitius loquar, qui negant de nihilo fieri posse aliquid, cum id omnipotens Deus fecisse dicatur. An vero faber potest rationabilibus numeris qui sunt in arte ejus, sensuales numeros qui sunt in consuetudine ejus operari; et sensualibus numeris progressores illos quibus membra in operando movet, ad quos jam intervalla temporum pertinent, et his rursus formas visibiles de ligno fabricari, locorum intervallis numerosas: et rerum natura Dei nutibus serviens, ipsum lignum de terra et caeteris elementis facere non poarboris locales numeros, temporales numeri antecedant necesse est. Nullum est enim stirpium genus quod non certis pro suo semexplicet, et roboretur, et sive fructum, simagis animalium corpora, in quibus inter
Abbreviated transcription (Latin):
os tm̃ menunumus quod ad suscep
cuncta creauit ⁊ regit. ut ettam peccatͥr
⁊ erumpnosa anima nius agatur. ⁊ nu¬
meros agat usq ad infamam carnus
corruptom. qui certe nũi minus iinus¬
q puschri et̃ possunt. penitus u̾o pulch¬
tudine care nõ possunt. As aut̃ sumine
uonus. ⁊ sũme nustus nlli muidet pł¬
chritudini que sine dampnatõe anime
sine regressione sine ꝑmansione fabri¬
catur. Nũs aut̃ ⁊ ab umo incipit. ⁊ eqͣlita¬
te ac siłitudine pulcter est ⁊ ordine copi¬
latur. Qinobrem quisquis fatetur millã
ẽẽ naturam que nõ ut sit quicquid est
appetat unitatem suiꝙ siłis inqͣntum
pt ẽẽ conetur. atq ordinem ꝓpͥum uel
locis. uł tpr̃ib. uł incorporeo quodam li¬
bram̃to salutem suam tenat debet fa¬
teri ab uno pͥncipto ꝑ eqͣlem illi ac si¬
nulem sp̃em diuitiis bonitatis eius
dicam caritate iunguntur. omnia fẽ
eẽ atq condita quecũq sunt inqnͣtu¬
cumq sunt. .xxiiii.

Expanded text:
 meminerimus, quod ad susceptcuncta creavit et regit, ut etiam peccatrix et aerumnosa anima numeris agatur, et numeros agat usque ad infimam carnis corruptionem: qui certe numeri minus minusque pulchri esse possunt, penitus vero ctudine non possunt. Deus autem summe bonus, et summe justus, nulli invidet pulchritudini, quae sive damnatione animae, sive regressione, sive permansione fabricatur. Numerus autem et ab uno incipit, et aequalitate ac similitudine pulcher est, et ordine copulatur. Quamobrem quisquis fatetur nullam esse naturam, quae non ut sit quidquid est, appetat unitatem, suique similis in quantum potest esse conetur, atque ordinem proprium vel locis vel temporibus, vel in corpore quodam libramento salutem suam teneat: debet fateri ab uno principio per aequalem illi ac similem speciem divitiis bonitatis ejus,dicam, charitate junguntur, omnia facta esse atque condita quaecumque sunt, in quantumcumque sunt. 57.
Abbreviated transcription (Latin):
secuti uenerantur et cosut ẽam credẽ¬
dosperando disigendo. Hun. non sein¬
tillancibz lumanis. rõcinatiomib s
Uilidissimo et flagrantis simo caritat᷑
iqgne purgtantur. Nos aũt dĩ negligẽ¬
doc ẽe eristimamus quos heretici rõ¬
ne et scĩe fallaci pollicitatione deci¬
piunt tardius ĩcedims cõsideratione
ip̃arum uiarum quã sancci uiri qui
eãs uosando non dianatur attendere
Qd tamen facere non auderemus
ac disserendi facultatẽ ꝙͣtum sacis ẽ
consecutiẽent ead refellendorũ hereti¬
corum necessĩtate fecisse ui deremur¬

Expanded text:
et colunt eam credendo, sperando et diligendo. Hi enim non scintillantibus humanis ratiocinationibus, sed validissimo et flagrantissimo charitatis igne purgantur. Nos autem dum negligendos esse non existimamus quos haeretici rationis et scientiae fallaci pollicitatione decipiunt; tardius incedimus, consideratione ipsarum viarum, quam sancti viri qui eas volando non dignantur attendere. Quod tamen facere non auderemus, ac disserendi facultatem quantum satis est consecuti essent, eadem refellendorum haereticorum necessitate fecisse videremu
Abbreviated transcription (Latin):
ius ꝯcupĩas. ne ꝯsentiamus eis ad male
ficiend̾. s potius bona faciamus. unde
quid̾ iam eũtitur heresis pelagiana que
mlt nõ ex deo nob̾. s ex dẽo eõ caritatem
qua bene ac pie uiniitur s in illis libris
quos aou̾sus eos edidimus. etiam spiri¬
talis hoĩs iamq sub gr̃a ꝯstituti melius
intlligi uba ista monstrauimts. pp̃cor¬
pus carnis quod spiritale nond̾ est. ex̃n
sd nõ eis asentientes ad malũ. ut̃ tam̃
eis motib quib repugnantib resistũt
nõ careant in hac uita. nõ eos auts hẽ¬
bunt in illa. ubi absorbebitur mors in
uctoriam. Propt̾ hanc itaq ꝯcumam¬

Expanded text:
iscentias, ne consentiamus eis ad male faciendum, sed potius bona faciamus. unde quidem iam euertitur heresis Pelagiana, quae uult non ex deo nobis, sed ex nobis esse caritatem, qua bene ac pie uiuimus. sed in illis libris, quos aduersus eos edidimus, etiam spiritalis hominis iamque sub gratia constituti melius intellegi uerba ista monstrauimus propter corpus carnis, quod spiritale nondum est, eritsancti non ei consentientes ad malum, ut tamen eis motibus, quibus repugnantibus resistunt, non careant in hac uita. non eos autem habebunt in illa, ubi absorbebitur mors in uictoriam. propter hanc itaqu
Abbreviated transcription (Latin):
pus est. Auiꝰ enĩ ꝑseu̾auit usq in finem
hic ialiuis erit. Et ꝓpħa clamat. sustine
mus infatigabiles Itaq dum ip̃o im̃s
opemur bonũ ados. maxime aut̃ add¬
sticos fider. Nuos eum crecend est nisi xp̃ia¬
nos sigiuficare. Omnib enĩ pari dilectõ¬
ne iuita et̾na optanda est: si nõ oĩb ead̃
cum docuisset opa legis que sunt saludt
⁊ad bonos mores ꝑtinent. diectõe tic

Expanded text:
pus est. Qui enim perseveraverit usque in finem, pus est. Qui enim perseveraverit usque in finem, hic salvus erit : et propheta clamat, Sustine mus infatigabiles. Itaque dum tempus habemus, operemur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei. Quos eum credendum est, nisi Christianos significare? Omnibus enim pari dilectione vita aeterna optanda est; sed non omnibus eadem cum docuisset, opera ipsa Legis, quae sunt salubria et ad bonos mores pertinent, dilectione fidei
Abbreviated transcription (Latin):
hicreodi solet. qr uistus ex fide inuit. Qana
qui seminau̾it inquit in carne sua: de
ume metet corruptõm. Hoc dicit de ama¬
tnb uoluptatũ magis qͣm dei Incarne
ai seminat qui oia que facit ettam si
bona cẽ tuideantur. p̃p̃ea tn facit ut carna¬
ut e bene sit. Qui aut̃ seminait in sp̃u
d sp̃u metet uttam et̾nam. seminatõer
bebitur mortale a uta ⁊ corruptibilehor
nouet incorruptõm. In hoc ergo tercio
indu qui sub grã sumus: seminamꝰ
nlacoinus. cũ existunt desid̾ta de aĩali
rie. quib nõ ꝯsentiendo renitmur
arin gaudio nietamus. cum etiam re¬
rrmatio corporis ex nlla ꝑte hoĩs ulai
los lollicitabit molestia. ullũ ne temꝑ¬
atõnis exemplum piculũ sam etiam
em auemale corpus deputatur in seĩe
gauoto metet. Bene aut̃ senunare .i. bene
opari faciltus est qͣm in eo ꝑsenare. frn¬
tus enĩ solet laborem ꝯsolari. aiessis aut
nr̃a i fme ꝓmittitur. ⁊ iõ ꝑseuantia o¬

Expanded text:
solet; quia justus ex fide vivit . Quia solet; quia justus ex fide vivit . Quia qui seminaverit, inquit, in carne sua, ex carne metet corruptionem. Hoc dicit de amatoribus voluptatum magis quam Dei. In carne enim sua seminat, qui omnia quae facit, etiamsi bona videantur, propterea tamen facit, ut carnaliter ei bene sit. Qui autem seminaverit in spiritu, de spiritu metet vitam aeternam. Seminatio in  mors, et absorbebitur mortale a vita, et corruptibile hoc induet incorruptionem. In hoc ergo tertio gradu, quo sub gratia sumus, seminamus in lacrymis, cum existunt desideria de animali corpore; quibus non consentiendo renitimur, ut in gaudio metamus, cum etiam reformato corpore, ex nulla parte hominis, ulla nos sollicitabit molestia ullumve tentationis periculum. Nam etiam ipsum animale corpus deputatur in seminegaudio metet . Bene autem seminare, id est, bene operari, facilius est, quam in eo perseverare. Fructus enim solet laborem consolari: messis autmittitur; et ideo perseverantia o
Abbreviated transcription (Latin):
rem hoĩs aucupari. ⁊ dm̃ testem in corde
atempnie. Quasi uo ullo modo ꝯꝑandus
sit error illoꝵ qui te bonũ putant exrori
to. qui hoĩ de falso bono plac̾e studes. de
sima eẽ existimo. seam ⁊ illud ulitatũ pre¬
ceptum est. ut p̾dicatori u̾bi dei prebeat
nccia cui p̃dicatur. ad bona enuĩ oꝑa hortã¬
dierant. ut etram egenti xp̃o ministra¬
rent. staturi ad dext̾am cum agnis. ut
plus in eis opetur dilectio fider quam le¬
gis posset timor. seq hoc quisqͣm maiore
adutia debet p̾cipe. qm hic apłs qui mani¬
b sius uictũ tnsigens. hec in se nolebat
fieri ut maiore pondere pp̃ eoꝵ magis nt¬
litatem qui hec exhiberent. qͣm ip̃eoꝵ qͣ
it siuod aut̾ deinde sbumgit. solite erra¬
re ds nõ subsannatur. Quod enĩ semina
dicoꝵ hõm laborent qui ꝯstitiintur i
fia reꝵ eaꝵ quas nõ uident. uident enĩ
leminatõm opum suoꝵ. s messem nõ iu¬
dent Aec eis talis messis ꝓmittitur: qͥlis

Expanded text:
rem hominis aucupari, et Deum testem in corde rem hominis aucupari, et Deum testem in corde contemnere? Quasi vero ullo modo comparandus sit error illius qui te bonum putat, errori tuo qui homini de falso bono placere studes, de sima esse existimo. Nam et illud usitatum praeceptum est, ut praedicatori verbi Dei praebeat necessaria, cui praedicatur. Ad bona enim opera hortandi erant, ut etiam egenti Christo ministrarent, staturi ad dexteram cum agnis; ut plus in eis operaretur dilectio fidei, quam Legis posset timor. Neque hoc quisquam majore fiducia debet praecipere, quam hic apostolus, qui manibus suis victum transigens , haec in se nolebat fieri, ut majore pondere, propter eorum magis utilitatem qui haec exhiberent, quam propter e Quod autem deinde subjungit, Nolite errare, Deus non subsannatur: quod enim seminaverit rditorum hominum laborent, qui constituuntur in fide rerum earum quas non vident. Vident enim seminationem operum suorum, sed messem non vid
Abbreviated transcription (Latin):
utiq caritatis. Si aut̃ implet lege
qui diligit ꝓximũ dilectio ꝙ ꝓxir
etiam in uet̾ib scripturis maxim
ꝯm̃datur. in qua dilectoẽ decit alio
loco idem apłs. recapitulari ot̃a mar¬
data legis maĩni est. etiam illam ic¬
turam que priori ppło data est: legĩ
xp̃i eẽ quam uenit implere caritate
que nõ implebatur timore. Ead̾ igitur
scriptura ⁊ idem mandatũ cumi bonis
t̾renis mhiantes p̾mit seruos testa¬
m̃tũ uetus. cum in bona et̾ua flagnͣ¬
Nonenĩ eum seducunt laudatores eiꝰ
s ip̃e potius. qr cum sibi sit ip̃e p̾sen¬
tior qm̃ illi: mauit se in illis quen
laudat. Unusquisq enĩ inquit ppͥũ
onus portabit. sõ ergo laudatores m
oensis laus nr̃a minuatur aut obrur
gatõe illos curare negligimus. aut tactã¬
ter eis aliquid nr̃m ostentamus: potius
qͥ tactant̾ ostendimus. Obmitto ea que
sngunt ⁊ nĩtumtur de se hoĩes pp̃ hõmi
laudes. Quuid ent̃ ista cecitate tenebrosius
adoptinendam manissimam głam. etro¬

Expanded text:
utique charitatis. Si autem implet Legem qui diligit proximum, dilectioque proximi etiam in veteribus Scripturis maxime commendatur ; in qua dilectione dicit alio loco idem apostolus, recapitulari omnia mandata Legis : manifestum est etiam illam Scripturam, quae priori populo data est, Legem Christi esse, quam venit implere charitate , quae non implebatur timore. Eadem igitur Scriptura et idem mandatum, cum bonis terrenis inhiantes premit servos, Testamentum Vetus; cum in bona aeterna flagranNon enim eum seducunt laudatores ejus, sed ipse potius; quia cum sibi sit ipse praesentior quam illi, mavult se in illis quaerlaudat. Unusquisque enim, inquit, proprium onus portabit. Non ergo laudatores nostri ogatione illos curare negligimus, aut jactanter eis aliquid nostrum ostentamus, potius quam constanter ostendimus. Omitto ea quae fingunt et mentiuntur de se homines propter hominum laudes. Quid enim ista caecitate tenebrosius, ad obtinendam inanissimam gloriam erro
Abbreviated transcription (Latin):
ascd̾iam ꝯsocutus su ut fites cẽm
Nõ ait qr fidelis eram. fideli ergo datiu
quid. s data est etiam ut eẽt ficelis.
dectissime itaq alio loco in cod lbro
camus ⁊ credimus. ⁊ credentib presta¬
tur: ut bene opemur. Non est gentio ĩ
ligent de illa que ꝑ dei ppositũ fic u̾o¬
catõne tractatum. Hic liber sic ĩuit
Sensus hu sunt in epła ad romana

Expanded text:
diam consecutus sum, ut fidelis essem : non ait, Quia fidelis eram. Fideli ergo datur quidem, sed data est etiam ut esset fidelis. Rectissime itaque alio loco in eodem libro camur ut credamus, et credentibus praestatur ut bene operemur, non est gentibus isligenter de illa, quae per Dei propositum fit, vocatione tractaverim. Hic liber sic incipit: Sensus hi sun
Abbreviated transcription (Latin):
ipͣm eẽ donũ dei. nec putaui querendũ
ee nec dixi. Et aliolod. Cuius enĩ emdẽ¬
retur inqͣm facit eum bene. uparmefe
quem obdurat relinquit eumut ma
impietati. auod quid uerũ eit s ⁊dħnc
q̃rend̾ erat utrũ ⁊ micũ fides de mĩa di

Expanded text:
ipsum esse donum Dei nec putavi quaerendum esse, nec dixi. Et alio loco: Cujus enim miseretur, inquam, facit eum bene operari; et quem obdurat, relinquit eum, ut mimpietati. Quod quidem verum est; sed adhuc quaerendum erat utrum et meritum fidei ex miseri
Abbreviated transcription (Latin):
Hec enĩ inuscem adũsantur ut nõa
que uultis faciatis. Putant hic hõro
nos hr̃e. nec intlłigunt hoc eis dictũ li
gram dei susceptam tene nolunt ꝑ
lunt ea tenie nõ ioterunt ea que uo¬
lunt facere. Uolunt enĩ opari opa in¬
stitie que sunt in lege. s iuncuntur
concupta carnis. quam seq̃ndo deseri
oꝑam fider. Unde ⁊ ad romanos dicit.
prudentia carnis iinuca in dm̃. logi
enĩ dei nõ est sbiecta. neq enĩ pt. cũ etũ
caritas legem impleat. prudentia ũ
carnis ꝯmoda tp̃ralia ꝯsectando. spiri¬
tali caritati adusetur. quõ p̃t legi dei
istitiam. etq nõ ad ũsari. quõ etiam¬

Expanded text:
haec enim invicem adversantur; ut non ea quae vultis faciatis; putant hic hominenos habere, nec intelligunt hoc eis dictum, si gratiam fidei susceptam tenere nolunt, per lunt eam tenere, non poterunt ea quae volunt facere. Volunt enim operari opera justitiae, quae sunt in Lege, sed vincuntur concupiscentia carnis, quam sequendo deserunt gratiam fidei. Unde et ad Romanos dicit, Prudentia carnis inimica in Deum: Legi enim Dei non est subjecta; neque enim potest . Cum enim charitas Legem impleat, prudentia vero carnis commoda temporalia consectando spirituali charitati adversetur; quomodo potest Legi Dei justitia
Abbreviated transcription (Latin):
nois nond̾ sub grã positi. s sub lege. Qo
hicidostend̾e longum est. ⁊ ubilxx osten¬
dere dosn est. Item ꝙ disputans quid ele¬
gerit d̾s in nond̾ nato cui dixit sertu¬
rum eẽ maiorem ⁊ quid in eod nato nõ¬

Expanded text:
sub gratia positi, sed sub Lege. Quod hic ostendere longum est, et hoc ubi ostenderim dictum est . 2. Item disputans quid elegerit Deus in nondum nato, cui dixit serviturum esse majorem; et quid in eo
Abbreviated transcription (Latin):
trum sine altõ possit ten̾t. etiam imũ
hoꝵ ꝯmemorare płmq sufficit. cũ agit᷑
de opib iustitie. d oportunius illud de
quo quisq facilius ꝯuincitur. unde
uidet. dm̃ quem nõ uidet quõ p̃t dili¬
gere: Mentrebantur enĩ quidam di¬
sectom dei se hr̃e. ⁊ de odio frat̾no eam
nõ hr̃e ꝯuincebantur. de quo iudicar
in cotidiana uita ⁊ morib facile est si
ant̃ mordetis inquit ⁊ comeditis mu¬
cem uidete ne ab muicem ꝯsũmanĩ
Dec enĩ maxime uitio ꝯtentõis ⁊ i
triebantur male de muicem loq̃nd
⁊ q̃rendo quisq głam suam uatiam¬
ꝙ unctoriam quib studus ꝯsũmatur
Quõ aut̃ ista uitare possunt ambu¬
lent. ⁊ ꝯcupĩas carnis nõ ꝑficiant.
primũ enĩ ⁊ magnũ munus est sp̃
hũilitas ⁊ mansuetudo. Unde illuo q
iam ꝯmemoraui dñs ait. discite am
qr mitis sum ⁊ humilis corde. Et ilb̾¬

Expanded text:
sine altero possit teneri, etiam unum horum commemorare plerumque sufficit, cum agitur de operibus justitiae: sed opportunius illud, de quo quisque facilius convincitur. Unde videt, Deum quem non videt quomodo potest diligere ? Mentiebantur enim quidam dilectionem se Dei habere, et de odio fraterno eam non habere convincebantur: de quo judicare in quotidiana vita et moribus facile est. Si autem mordetis, inquit, et comeditis invicem, videte ne ab invicem consumamini: hoc enim maxime vitio contentionis et utriebantur, male de invicem loquendo, et quaerendo quisque gloriam suam vanamque victoriam, quibus studiis consumitur Quomodo autem ista vitare possuntentias carnis non perficiant? Primum enim et magnum munus est spiritus, humilitas, et mansuetudo. Unde illud quod jam commemoravi, Dominus clamat, Discite a me, quia mitis sum, et humilis corde : et il
Abbreviated transcription (Latin):
nec quielcit ar manus. Medicine añ
celestis ministri. aut ꝑodioꝵ strabẽ
cern̾e stipulam in ocło frĩs uolunt
aut tolerabilius mortem uidẽ peo¬
cantis. qͣm ũbum indignantis au¬
dire. Quod nõ ita accidisset si tam
sanũ animũ curando: alt̃ius aĩoi
adhiberemus qͣm sanis manib illi
medici aliena m̃bra ꝑtractant. Nũ
qͣm itaq aliem pcc̃i obiurgandi sus¬
cipiend̃ est negotiũ. nisi cũ int̾ius
int̾rgatoĩb exanimantes nrãm¬
ꝯlcĩam liquido uob coram deo respõ¬
derimus dilectõne hoc facẽ. Quos si
euis quem argueris lac̾atunt animũ
si adhuc ille ꝑ te sanari idebitur. nichil
respondeas. nili donec saneris pͥor. ne foe¬
te carnalib motib tus ad nocendũ
consentias. ⁊ exhibeas laignam tuam
arma miquitatis pocõ. ad reddend̾ ma¬
lum ꝑ malo. aut maledictũ ꝓ maledi
nuerit. si meminis senserisq te i
gladio ũbi det lib̾atorem hoĩs cẽuelle¬

Expanded text:
nec quiescit manus. Medicinae autem nec quiescit manus. Medicinae autem coelestis ministri, aut per odiorum trabem cernere stipulam in oculo fratris volunt , aut tolerabilius mortem videre peccantis, quam verbum indignantis audire: quod non ita accidisset, si tam sanum animum curando alterius animo adhiberemus, quam sanis manibus illi medici aliena membra pertractant. 57. Nunquam itaque alieni peccati objurgandi suscipiendum est nogotium, nisi cum internis interrogationibus examinantes niam, liquido nobis coram Deo responderimus, dilectione nos facere. Quod si ejus quem argueris, laceraverint animum; si adhuc ille per te sanari posse videbitur, nihil respondeas donec saneris prior: ne forte carnalibus motibus tuis ad nocendum consentias, et exhibeas linguam tuam arma iniquitatis peccato ad reddendum malum pro malo, aut maledictum pro malednuerit, si memineris senserisque te in gladio verbi Dei, liberatorem hominis esse ve
Abbreviated transcription (Latin):
ut illi indearis importunus. qui nõ
libent̾ audit que dñr in eum. tu tũ
scias hoc illi eẽ oportunũ ⁊ dilectõm
curam q sanitatis eius antio non
teneas mansueto ⁊ modesto ⁊ frat̾no.
auici enĩ postea cogitantos que au
granius ⁊ seuerius argũunt. Et ꝙͣ¬
us ꝑturbatoẽs a medico iiderentur
absced̾e. paulatim u̾bi iugore in me¬
dullas penetnͣte: sanaci sunt. Quod
nõ fieret si semꝑ expectaremus ꝑi¬
clitantem ꝑutrescentib m̃bris qñ
cam liberet. aut secari. quod nõ ip̃i cor¬
poris medici attendunt. qui t̾rene m̃¬
cedis intuttu curant. Quotus enĩ qͥsq
repitur. qui ferrũ eoꝵ aut ignem nĩ
ligatus exꝑtus sit. cũ ⁊ illi rariores
lint. qui uolentes ligati fu̾int. Plu¬
res enĩ resistentes ⁊ mori se malle
clamantes qm illo curari modo. uix
lngua ip̃a eoꝵ relicta libera oĩb mẽ¬
bris ꝯstruxunt. neq ad suũ neq ad
reluctantis. s ad ip̃tus artis arbitũ

Expanded text:
ut illi videaris importunus, qui non ut illi videaris importunus, qui non libenter audit quae dicuntur in eum; tu tamen scias hoc illi esse opportunum, et dilectionem curamque sanitatis ejus animo teneas mansueto, et modesto, et fraterno. Multi enim postea cogitantes quae augravius et severius arguerunt; et quamvis perturbatiores a medico viderentur abscedere, paulatim verbi vigore in medullas penetrante, sanati sunt: quod non fieret, si semper exspectaremus periclitantem putrescentibus membris, quando eum liberet aut uri aut secari. Quod nec ipsi corporis medici attendunt, qui terrenae mercedis intuitu curant. Quotus enim quisque reperitur, qui ferrum eorum aut ignem non ligatus expertus sit? cum et illi rariores sint qui volentes ligati fuerint. Plures enim resistentes, et mori se malle clamantes, quam illo curari modo, vix lingua ipsa eorum relicta libera omnibus membris constrinxerunt; neque ad suum, neque ad reluctantis, sed ad ipsius artis arbitriu
Abbreviated transcription (Latin):
longanimitate ⁊ doctrina Importimitas
oĩo ullum medicam̃itũ sanat. ntsi quos
oportune adhibitis. Qinͣqͣm eigo ⁊ sic pos¬
sit distingue. insta oportune. ut aluis
sit sensus. importune atgue. Deinde ce¬
tera ꝯtexantut. hortare. increpa. cũ õt
longanmitate ⁊ doctrta. ut tuncopo¬
tunius sentiaris cũ instas edificando
sum aut̃ destruias argiendo: nõ cures
ctiam si oportunuis iudearis. Si hoc est
talib oportimũ. iõ duo que secuntur ad
duo suꝑiora possunt singillatim referri
hortare cum oportune instas increpa
cum importune argius. Deinde cetera
cum oni longanimitate ad sustinẽ¬
das indignatões eoꝵ quos destrius. ⁊ doc¬
trina. ad destruenda eoꝵ studia quos
edificas Tam̃ si illo usitatõre modo di¬
stinguitur insta oportune. ꝙ si hoc mõ
nõ ꝓfccis. importune. Ita intlligend̾ est
ut tu oportunitatem oĩo nõ deseras.
⁊ lic accipias quod dcm̃ est imporcune

Expanded text:
longanimitate et doctrina . Importunitas longanimitate et doctrina . Importunitas  neque omnino ullum medicamentum sanat, nisi quod opportune adhibueris. Quanquam ergo et sic possit distingui, Insta opportune, ut alius sit sensus, Importune argue, deinde caetera contexantur, Hortare, increpa cum omni longanimitate et doctrina: ut tunc opportunus sentiaris, cum instas aedificando; cum autem destruis arguendo, non cures etiamsi importunus videaris, si hoc est talibus importunum: ita duo quae sequuntur, ad duo superiora possunt singillatim referri, Hortare cum opportune instas, increpa cum importune arguis; deinde caetera Cum omni longanimitate, ad sustinendas indignationes eorum quos destruis; et doctrina, ad instruenda eorum studia quos aedificas: tamen etiamsi illo usitatiore modo distinguatur, Insta opportune; quod si hoc modo non proficis, importune: ita intelligendum est, ut tu opportunitatem omnino non deseras, et sic accipias quod dictum est, importune,
Abbreviated transcription (Latin):
exagitat irridet ꝙ pectantem. aut̃ supbe
tamqͣm isanabilem decestatur. in spu
inquit mansuetudinis intendens ten¬
sum ne ⁊ tu tempteris. srich eni ad mi¬
sericordiam sic inclinat.qm ꝓpri piculi
cogitatio. Ita eos nec dcesse uoluit tratiũ
cortationi nec studere certamuu. quti
ent̃ boĩcs cum a iompno exatantur. li¬
tigare uolunt. aut rursus dormire cui
litigare ꝓhibentur. Paxigitur ⁊ diles¬
tio ⁊ꝯmims ꝑiculi cogitatio. in cordẽ
conseruetur. Modus aut̃ sermonis siru
acrius sine blandius ꝓfentur sicut
salus eius quem corrigis uidetut postu
mitem ẽẽ ad os. docibilem patientẽ. Et
ne quisqm ex eo putet cessand̃ sibi cẽ
a correctõe erroris alt̾ius. uide quid ãd¬
iungat. In modestia iquit corripien¬
tem diñsa sentientes. Quo i mocestia
quõ corripientem. ntsi cũ modestia corde
retinemus. ⁊ aliqtia medicam̃ti acci¬
monia u̾bu correctõnis asꝑgimus. ⁊¬
Nec alit̾ accipiend utdeo quod in epiã

Expanded text:
roterve exagitat irridetque peccantem, aut superbe tanquam insanabilem detestatur, in spiritu, inquit, mansuetudinis, intendens teipsum, ne et tu tenteris. Nihil enim ad misericordiam sic inclinat, quam proprii periculi cogitatio. Ita eos nec deesse voluit fratrum correptioni, nec studere certamini. Multi enim homines cum a somno excitantur, litigare volunt; aut rursus dormire, cum litigare prohibentur. Pax igitur et dilectio, communis periculi cogitatione, in corde serventur: modus autem sermonis, sive acrius, sive blandius proferatur, sicut salus ejus quem corrigis postulare videmitem esse ad omnes, docibilem, patientem. Et ne quisquam ex eo putet cessandum sibi esse a correptione erroris alterius, vide quid adjungat: In modestia, inquit, corripientem diversa sentientes . Quomodo in modestia, quomodo corripientem, nisi cum lenitatem corde retinemus, et aliquam medicamenti acrimoniam verbo correptionis aspergimus? Nec aliter accipiendum video quod in eadem
Abbreviated transcription (Latin):
cum ⁊ nos ip̃i ꝓp̾e anximus quod ab
origine pãi humani dampnatõnis &
trahebamus. aliud est enim nõ rccat
aliud nõ hr̃e pccm. nam in quo pcc̃m non
regnat: nõ peccat .i. qui nõ obedit desiõus
possit effici ex omni tñ ꝑte nõ nisimre
surrectõe carnis atq ꝯmutatõe sꝑandũ
est. Potest aut̾ moue quod ait. que dico¬
uobts sicut p̾dixi. qm̃ qui talia agunt
regnũ dei nõ possidebunt. si q̃retur ubi
uta p̾dixit. nam in hac epła nõ nuenit᷑
ergo aut p̾sens cũ ẽẽt hoc p̃oixat. autoꝵ¬
nou̾at p̾uenisse ad illos eplam q̃ nusa
est ad corinthios. Ibi enĩ sic ait. solite i¬

Expanded text:
cum et nos ipsi peccando auximus quod ab origine peccati humani damnationisque trahebamus. Aliud est enim non peccare; aliud, non habere peccatum. Nam in quo peccatum non regnat, non peccat, id est, qui non obedit desideriis possit effici, ex omni tamen parte nonnisi in resurrectione carnis atque commutatione sperandum est. Potest autem movere quod ait, Quae vobis sicut praedixi, quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt, si quaeratur ubi ista praedixerit, nam in hac Epistola non invenitur. Ergo aut praesens cum esset, hoc praedixerat; aut cognoverat pervenisse ad illos Epistolam quae missa est ad Corinthios. Ibi enim sic ait: Nolite
Abbreviated transcription (Latin):
filioꝵ uenunt. Dicit tñ ⁊ alto loco. si qua
igitur in xp̃o noua creatura. uet̾a tnͣste¬
uunt. ecce facta sunt oĩa noua. Omĩa aut̃
ex deo Ubi aut̃ dicit ⁊ ip̃a creatura libera¬
bitur a scruitute int̾itus. ⁊ postea dicit
erpbans obiocit corithiis quodam loco.
minem appenat. sicut in pͥncipro huiꝰ eple
inquit laborem nemo mͥ p̾stet. sõ uult
ꝑ turbulentas contentões tediũ sibi fieri
de.te qͣntũ satis erat exposita ⁊ in epła
quam ad romanos scripsit ex hac ipsa
Ego enĩ stigmata dñi np̃i ihu xp̃i in cor¬

Expanded text:
filiorum venerunt. Dicit tamen et alio loco: Si qua igitur in Christo nova creatura, vetera transierunt, ecce facta sunt omnia nova: omnia autem ex Deo . Ubi autem dicit, Et ipsa creatura liberabitur a servitute interitus; et postea dicit,exprobrans objecit Corinthiis quodam loco, minem appellat, sicut in principio hujus Epistolae, inquit, laborem nemo mihi praestet. Non vult per turbulentas contentiones taedium sibi fieri de re, quantum satis erat, exposita, et in Epistola quam ad Romanos scripsit, et hac ipsa. Ego enim stigmata Domini Jesu Christi in cor
Abbreviated transcription (Latin):
p fidem accipiuntur: impłi
nõ posse iam dc̃n est s uolũt
circũcisis legem ꝓdrs etiam glentur
apud eos ꝙ tam mltos ꝓselitos faciũt
⁊ t̾ras eos cucuire dñs dicit solere. Mi¬

Expanded text:
 fidem accipiuntur, impleri non posse jam dictumest. Sed volunt circumcisis Legem prodi, sed etiam glorientur apud eos, quod tam multos proselytos faciunt. et terram eos circuire s
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i iħu xp̃i ꝑ quem mͥ nundus cruci¬
fixus est ⁊ ego mundo. Mundus mͥ cru¬
cifixus est. ut me nõ teneat. ⁊ ego indo
ptam. Qui aut̃ in crnce xp̃i głantur. non i¬
uult place in carne qr ꝑsecutões carnaliũ

Expanded text:
risti, per quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo. Mundus mihi crucifixus est, ait, ut me non teneat; et ego mundo,piam. Qui autem in cruce Christi gloriatur, non vult placere in carne; quia persecutiones carnaliu
Abbreviated transcription (Latin):
tas hiꝰ obseritatoes. Quos ipe qͣm trme¬
cit iatis ostendit. cũ tales litus etran
sita mani scribere uoluit. Aocet etpeo
timorem adhuc ni istis opari tamqm
sub lege ꝯstitutis. qui ad circũcilionẽi

Expanded text:
s, quos ipse quam timeat satis ostendit, cum tales litteras etiam sua manu scribere voluit. Docet ergo timorem adhuc in istis operari, tanquam sub lege constitutis, qui ad circumcisionem
Abbreviated transcription (Latin):
ratur ⁊ ego nõ uror: Quod uo sb̃iecit. Uellẽ
aut nunc adce apud uos ⁊ mutare uocem
meam qi ꝯfundor in uob̾. quid aliud in¬
eligatur nisiqr filios suos ẽẽ dixat. ꝑ¬
tens eis fortasse ad litc̾as. ne seuiore ob¬
urgatõe ꝯmoti. facile m eius odiũ tra¬
dicentur a deceptorib illis quib abses
nõ posset resiste: uellem ergo inquit nũc
ice apud uos ⁊ mucare uocem meam
i negare uos filios. qr ꝯfundor in uobis
mies enĩ filios ne de hus erubescant. ⁊̃
le facile intlligitur nam ipe int̾ptat¬
Enr abra ham cu oro testaiita significati
lunt. Post mortem aut lare quos de alca
uxore genuit nõ ꝑtinent ad hanc signi¬
ficatom. Et iõ msti legentes apłm. librũ
aut̃ genesios ignorantes putant solum
duos filios hiuiile abraham. Hos ergosolos
ꝯmemorat apls. qr solos adhuc hẽbat. aĩ
hec segnificarentur. que ꝯseq̃nt exponit
quod ille de ancilla que agar uaabatur
ietus testam̃tũ significat .i ppłm uetis

Expanded text:
o subjecit, Vellem autem nunc adesse apud vos, et mutare vocem meam, quia confundor in vobis; quid aliud intelligatur, nisi quia filios suos esse dixerat, parcens eis fortasse per litteras, ne severiore objurgatione commoti, facile in ejus odium traducerentur a deceptoribus illis, quibus absens non posset resistere. Vellem ergo, inquit, nunc adesse apud vos, et mutare vocem meam, id est, negare vos filios; quia confundor in vobis. Malos enim filios, ne de his erubescant, etiam dicit, facile intelligitur: nam ipse interpretAbraham duo testamenta significata sunt. Post mortem autem Sarae, quos de alia uxore genuit, non pertinent ad hanc significationem. Et ideo multi legentes Apostolum, librum autem Geneseos ignorantes, putant solos duos filios habuisse Abraham. Hos ergo solos commemorat Apostolus, quia solos adhuc habebat, cum haec significarentur, quae consequenter exponit. Quod ille de ancilla, quae Agar vocabatur, vetus testamentum significat, id
Abbreviated transcription (Latin):
tum spiritaliũ. caritatem. quem nond
diuinaꝵ licc̾aꝵ studiosũ faciat intentũ
ad ꝑscrutanda cet̾a. Si enĩ fornicatõ est
amor a legitimo conubio solutus ⁊ ua¬
gus explende libidinis. a sectandolicen¬
tiam. quid tam legitime ad spiritalẽ
fecunditatem ꝯuingitur qͣm aĩa doo
ruptior. inberet aut̃ caritati. Necte igi¬
tur fornicatõni opponitur caritas. in qͣ
sola est custodia castitatis. Immunditu
aut̃ sunt os ꝑturbatões de nla forncatõ
concepte. quib gaudiũ tnͣquillitatis
opponitur. Pdoloꝵ aut̃ seruitus ulti
fornicatio est anime. pp̃ quod etiam be¬
lum adũsus etłngłin reconciliatis de
itaq pax ꝯtraria est qua reconciliamᷤ
deo. ead q pace etiam cũ hoĩb custodita.
latõnũ. aĩositatũ dissentõnũ. que intia
sanantur in nob̃. Ut aut̃ maliis inter
quos iuimus insta modatõne tracten¬
tur. ⁊ad sustinend̾ longanunctas. ⁊ ad
curand̃ benignitas. ⁊ ad ignoscend̃ bo¬

Expanded text:
tum spiritualium charitatem; quem non tum spiritualium charitatem; quem non divinarum Litterarum studiosum faciat intentum ad perscrutanda caetera? Si enim fornicatio est amor a legitimo connubio solutus et vagus, explendae libidinis consectando licentiam; quid tam legitime ad spiritualem fecunditatem conjungitur quam anima Deoruptior? Inhaereat autem charitate. Recte igitur fornicationi opponitur charitas, in qua sola est custodia castitatis. Immunditiae autem sunt omnes perturbationes de illa fornicatione conceptae, quibus gaudium tranquillitatis opponitur. Idolorum autem servitus ultima fornicatio est animae, propter quam etiam bellum adversus Evangelium reconciliatis Deiitaque pax contraria est, qua reconciliamur Deo, eademque pace etiam cum hominibus custodita lationum, animositatum, dissensionumque vitia sanantur in nobis: ut autem in aliis, inter quos vivimus, justa moderatione tractentur, et ad sustinendum longanimitas, et ad curandum benignitas, et ad ignoscendum bo
Abbreviated transcription (Latin):
duo. p̾ceptũ iustitie ⁊ ꝯsuetudo carnalis.
⁊ ntrũq diligitur. id sectabitur quodã¬
pluis dileximus. si tantũdem utrũq
diligitur. nicħ eoꝵ sectabimur s autti¬
more ant inuiti trahemur in alt̾utrã
ptem aut si utrũq eqͣlit̃ etiam tiniemꝰ.
npiculo sine dubio remanebimus⁊
flutu delectatois ⁊ timoris alt̾nante

Expanded text:
duo, praeceptum justitiae, et consuetudo carnalis, duo, praeceptum justitiae, et consuetudo carnalis, et utrumque diligitur, id sectabimur quod amplius dilexerimus: si tantumdem utrumque diligitur, nihil horum sectabimur; sed aut timore, aut inviti trahemur in alterutram partem; aut si utrumque aequaliter etiam timemus, in periculo sine dubio remanebimus, fluctu dilectionis et timoris alternante
Abbreviated transcription (Latin):
emulatõe ponitur. s q utrũq in locs
sius dcm est uriq distinctõm de nob̾
flagitant. sam emulatõ est dolor an¬
intis quod omnos qui appetunt si asseqͣnt᷑
unũ in eo fiunt. Inuidia u̾o dolor animi
ettam quod tu nõ appetebas. Hauc sanat
mansuetudo. cum quisꝙ ad iuditiũ dei
reuocans nõ resistit noluntati eius. ⁊
magis ei credit recte fc̃m eẽ qͣm sibi quod
aseq̃nt̾ dicit qui sunt in xp̃o ihu. Unde
aut̃ crucifycunt. nisi timore illo casto ꝑ
tota m̃te diligimus. Nõ enĩ hoc timore
timet adtlt̾a ne custodiatur a itro. quo
mnet casta ne deseratur. Illi est enmi
cristis est p̾sentia uiri huic absentia
uõ timor ille corruptus est ⁊ tnͣsire nõ
nult hoc scłm. Iste aut̃ castus ꝑmanet
in icłm scłi. de quo timore crucifigi se¬
optat ꝓpħa cum dicit Confige dauis a
timore tuo carnes meas. Ista crux est de
quod sectati fũimus. sectabimur autẽ
qud dileximus. Itaq si ex aduso existãt

Expanded text:
mulatione ponitur. Sed quia utrumque hic locis suis dictum est, utique distinctionem de nobis flagitant. Nam aemulatio est dolor animus, quod omnes qui appetunt, si assequantur, unum in eo fiunt. Invidia vero dolor animi etiam quod tu non appetebas. Hanc sanat mansuetudo, cum quisque ad judicium Dei revocans, non resistit voluntati ejus, et magis ei credit recte factum esse, quam sibi quod nsequenter dicit, qui sunt in Christo Jesu. Unde autem crucifixerunt, nisi timore illo casto petota mente diligimus? Non enim hoc timore timet adultera, ne custodiatur a viro, quo timet casta ne deseratur: illi enim tristis est praesentia viri, huic absentia. Et ideo timor ille corruptus est, et transire non vult hoc saeculum: iste autem castus permanet in saeculum saeculi. De quo timore crucifigi optat propheta, cum dicit: Confige clavis a timore tuo carnes meas . Ista crux est de tem quod dilexerimus. Itaque si ex adverso existant
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ matricidis. homicidis. fornicatorib mas¬
culoꝵ concubitorib plagiariis m̃dacib.
ꝑuiris. ⁊ si quid aliud sane doctrine ad¬
uersatur. subauditur: hus lex posita ẽ
lectat: scd̃ id opemur ncc̃e est. ut ubi gr̃a.¬

Expanded text:
ornicatoribus, masculorum concubitoribus, plagiariis, mendacibus, perjuris, et si quid aliud sanae doctrinae adversatur » : subauditur, his Lex posita estlectat, secundum id operemur necesse est: ut verbi gra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmessatces ⁊ hiis silia que pdiconobx
sicut p̃dixi qm̃ qui talia aguit nomu
dei non possidebunt. agunt aut̃ ho qui
cupiditatib carnalib ꝯsentiente. tã¬
cienda eẽ discernunt etiam si omifle¬
dum facultas nõ datur. sec̾m quitan
exhibentes m̃bra corporis ad maleore¬
rand̾. s neq nutu ꝯsentõis ad exhitẽ¬
dum ꝯsentientes nõ hoc agunte xͥrco
regnũ dei possidebunt. nõ enim iam

Expanded text:
messationes, et his similia; quae praedico vobis, sicut praedixi, quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt. » Agunt autem haec qui cupiditatibus carnalibus consentientes facienda esse decernunt, etiam si ad implendum facultas non datur. Caeterum qui tanolum non eis exhibentes membra corporis ad male operandum, sed neque nutu consensionis ad exhibendum consentientes; non haec agunt, et ideo regnum Dei possid
Abbreviated transcription (Latin):
lnod ergo credimus nr̃m est quod aut̃
bonũ oꝑaniur: illins est qui credent
mun̾ia repiri que dantur in eod spĩt
utrũꝙ ergo nr̃m est pp̃ arbitrui uo¬
lintatis ⁊ utrũq tñ datũ est ꝑ sp̃m¬

Expanded text:
Quod ergo credimus, nostrum est; quod autem bona operamur, illius est qui credentimunera reperiri, quae dantur in eodem Spiritu . Utrumque ergo nostrum est, propter arbitrium voluntatis; utrumque tamen datum est, pro
Abbreviated transcription (Latin):
tigit ut apud carthaginem mt̃
nos qui sił eramus: ad romano
apli epła lege̾tur. ⁊ quedam int̾irgata
a frĩb. quibdam cum sicut pot̾am rel¬
pondem: uolũunt scribi potius que di¬
cebam qͣm sine litt̃is fundi. Ubi cũ cu
obtemparem. liber unus accessit sin¬
orib opusculis meis. In quo libro qr
aut̃ ait inqͣm scimus qr lex spirital
est ego aut̃ carnalis sum. satis ostentn
nõ posse implere legem nisi in spirct¬
li quales facit gra dei. Quod utiꝙ nõ
sub gr̃a. Sic enĩ pͥus hoc uba sapiebam
que postea lectis quibdam diuinoꝵ tree¬
tatores eloquioꝵ quoꝵ me mou̾̃et aucto¬
pitas. ꝯsid̾ami ongentius ⁊ iudi etiam
de ipõ apło posse mtlłigi quodait. Scini
qr lex spititalis est. ego aut̃ carualis sũ
Quod in eis libris quos ꝯtra pelagiana
nuꝑ scripsi. qͣntũ potui diligent̾ ostẽdi
In usto eigo libro ⁊ hoc quod dcm̃ est. eg

Expanded text:
tigit ut apud Carthaginem inter nos qui simul eramus, ad Romanos Apostoli Epistola legeretur, et quaedam interrogabar a fratribus: quibus cum, sicut poteram, responderem, voluerunt scribi potius quae dicebam, quam sine litteris fundi. Ubi cum eis obtemperarem, liber unus accessit superioribus opusculis meis. In quo libro: Quod autem ait, inquam, « Scimus quia lex spiritualis est; ego autem carnalis sum; » satis ostendit non posse impleri Legem, nisi a spiritualibus, quales facit gratia Dei. Quod utique nonsub gratia. Sic enim prius haec verba sapiebam; quae postea lectis quibusdam divinorum tractatoribus eloquiorum, quorum me moveret auctoritas, consideravi diligentius et vidi etiam de ipso Apostolo posse intelligi quod ait, Scimus quoniam Lex spiritualis est; ego autem carnalis sum: quod in eis libris quos contra Pelagianos nuper scripsi, quantum potui diligenter ostendi. In isto ergo libro et hoc quod
Abbreviated transcription (Latin):
culoꝵ ꝯcubitores neq fures. neq auari. neq
ebriosi neq maledici. neq rapaces: regnũ
dei possidebunt. Hic ergo cũ enu̾asset oꝑa
carnis quib clausũ est regnũ dei subiecit
tus aut̃ ipc inquit est caritas. gaudium.¬

Expanded text:
concubitores, neque fures, neque avari, neque ebriosi, neque maledici, neque rapaces regnum Dei possidebunt . Hic ergo cum enumerasset opera carnis, quibus clausum est Dei regnum, subjecit tus autem spiritus est charitas. Omnium
Abbreviated transcription (Latin):
inuen̾it minus cõmodũ tpre de intqu¬
quitatem. Sicut enĩ pͥma hõis uita est
an legem cũ nulla nequitia ⁊ malitia ꝑ
uiblege añ grãm. qñ ꝓhibetur quidꝰ et
conatur a pocõ abstinere se s uncitur.
uiua nond̾ iustitiam pp̃ dm̃ ⁊ pp̃ ip̃am in
sitiam diligit. s eam sibi ilt ad ꝯqui¬
renda t̾rena seriuire. Itaq ubi iudit ex
aliqua ꝑte ip̃am. ex alia cõmodũ tp̃rase
trahitur pondere tp̃ralis cupiditatis sic
neꝙ telinquit iustitiam quam pp̃ta te¬
uere conabatur. ut hr̃et isuid quod se ne
uidet amitte si illam teninit. Tertia est

Expanded text:
e de iniquaequitatem? Sicut enim prima hominis vita est ante Legem, cum nulla nequitia et malitia psub Lege ante gratiam, quando prohibetur quidem et conatur a peccato abstinere se, sed vincitur; quia noitiam diligit, sed eam sibi vult ad conquirendum terrena servire. Itaque ubi viderit ex alia parte ipsam, ex alia commodum temporale, trahitur pondere temporalis cupiditatis, et relinquit justitiam: quam propterea tenere conabatur, ut haberet illud quod se nunc videt amittere, si illam tenuerit. Tertia est
Abbreviated transcription (Latin):
usus hĩ nõ est lex ut intlliganus illos sub
lege positos. quib ista nõ regnant. Ram
in quib hec regnant ip̃i lege legittinei
utuntur. qr nõ est lex illis ad cohercend̃ po¬
sita. Maior enĩ ⁊ ppollentior delectatio eoꝵꝵ
iustitia est. Sic ent̃ ad timotheũ dicit. Sci¬
mus enĩ qr bona est lex si quis ea legiti¬
me utatur. sciens hoc qr lex iusto posita
nõ est. Iniustis aut̃ ⁊ nõ subditis. ⁊ ĩpiis

Expanded text:
usmodi non est lex; ut intelligamus illos sub Lege positos, in quibus ista non regnant. Nam in quibus haec regnant, ipsi Lege legitime utuntur, quia non est illis Lex ad coercendum posita: major enim et praepollentior delectatio eorum justitia est. Sic enim ad Timotheum dicit: « Scimus enim quia bona est Lex, si quis ea legitime utatur: sciens hoc quia Lex justo posita non est; injustis autem, et non subditis, impiis
Abbreviated transcription (Latin):
sermone recapitulab. Diliges ꝑxim̃
nõ oꝑatur. ꝑlenitudo aut̃ legis: caritas
memorat. nisi qr de dilectõe dei possunt
m̃tiri hoĩes. qr rariores temptationes
eam ꝑbant In dilectõe aut̃ ꝓxini faci¬
lius ꝯuncuntur eam nõ hĩe dumi¬
miq̃ cũ hõib aguut. Conleq̃ns est aut̃
ut qui ex toto corde. ex tota ar̃a ex tota
m̃te dm̃ diligit. diligat ⁊ ꝑxiniũ tam¬
qͣm seip̃m. qr ho uibet ule quẽex toto¬

Expanded text:
capitulatur. Diliges proximum non operatur. Plenitudo autem legis est charitas.i dilectionem commemorat, nisi quia de dilectione Dei possunt mentiri homines, quia rariores tentationes eam probant: in dilectione autem proximi facilius convincuntur eam non habere, dum inique cum hominibus agunt? Consequens est autem ut qui ex toto corde, ex tota anima, ex tota mente Deum diligit, diligat et proximum tanquam seipsum: quia hoc jubet il
Abbreviated transcription (Latin):
lm ant̃ conturbat tos inquit. portabit
mdiciũ quicũꝙ ille est. Hec est illa ꝯtur¬
intio atͣria ordini. ut de spiritalib carna¬
los fiant. Eo qm̃ intlligend est fuisse quoi¬
dam qui cũ uellent eis istam scritucem
ꝑiuadere ⁊ ind̾ent eos pauli apłi auctori¬
tate reuocari dicent etiam ip̃m panlum
id sentire. s nõ eis facile aꝑire uoluissei
inĩam sitam. oportinissime subreciti
fio aut̃ fres si circũcisionem adhuc pre¬
dio quid ad huc ꝑsecutõm patior: Etiam
abipis enĩ patiebatur ꝑsecutõm qur
alia ꝑsuadere moliebantur cũ iameim¬
gelium suscepisse indentur. quos taugit
aliolaco ubi ait ꝑiculis in falsis fr̃ibis.
Ethic in capite eccle pp̃ sbintrodicto ã
nt nos in seruitutem redigẽnt. Euo si
cirrũcisionem p̾dicabat. desmeno eum
plequi aui tñ ne tim̾entur abeis qͥb
xp̃iana libtas annũtrabatur. aut ne ab
pteslus est dicens. Ecce egopatilus dico

Expanded text:
Qui autem conturbat vos, inquit, portabit judicium, quicumque ille fuerit. Haec est illa conturbatio contraria ordini, ut de spiritualibus carnales fiant. Et quoniam intelligendum est fuisse quosdam qui cum vellent eis istam servitutem persuadere, et viderent eos Pauli apostoli auctoritate revocari, dicerent etiam ipsum Paulum id sentire, sed non eis facile aperire voluisse sententiam suam; opportunissime subjecit, Ego autem, fratres, si circumcisionem adhuc praedico, quid adhuc persecutionem patior? Etiam ab ipsis enim patiebatur persecutionem, qui talia persuadere moliebantur, cum jam Evangelium suscepisse viderentur. Quos tangit alio loco, ubi ait, Periculis in falsis fratribus ; et hic in capite Epistolae, ubi dicit, « ut nos in servitutem redigerent » . Ergo si circumcisionem praedicabat, desinerent eum persequi. Qui tamen ne timerentur ab eis, quibus christiana libertas annuntiabatur; aut ne ab professus est, dicens, Ecce ego Paulus dico