comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sumus prodieb quibus nos hu¬
miliasti annis quib uidimus
mala. Antequam ergo is consola¬
tur ueniat quantacumq tp̃ra¬
luun bonoꝵ felicitate circum flu¬
as ut ꝑsistas moratione nocte
ac die de solatam te ẽẽ memine¬
rim. Non cui apłs qualicumq
iudue tribuit hoc munus scd̾
queuere inquit uidua est ⁊ deso¬
lata speret in dño ⁊ ꝑ sistat ino¬
ratione notte acdie. Quod uero
sequitur uigilantissime caue
Que autem indeliciis agit uiuẽs
mortua est. Abit enun homo in
his que diligit que pro magno
appetit quib beatum se eẽ cred̃.
Qua pp̃ qd̃ scriptura dixit de di¬
uiciis diuiciesi affluant nolite¬
tibi dico. Delicie si affluant ne
apponas cor. Non ideo temagni pe̾¬
das cid̃ non desunt qd̃ affati sup¬
petunt cid̃ uelut exfonte largis¬
simo terrene felicitatis fluant.
gram corporis ualitudin em recͥ¬
ras h ec enini contempnenda non
est pp̃ neccessarios usus uite huiꝰ¬
h antequam mortale hoc induat᷑

Expanded text:
sumus pro diebus, quibus nos husumus pro diebus, quibus nos humiliasti, annis, quibus uidimus mala. Antequam ergo ista consolatio ueniat, quantacumque temporalium bonorum felicitate circumfluas, ut persistas in orationibus nocte ac die, desolatam te esse memineris. non enim apostolus qualicumque uiduae tribuit hoc munus, sed quae uere, inquit, uidua est et desolata, sperauit in domino et persistit in orationibus nocte et die. quod uero sequitur, uigilantissime caue: Quae autem in deliciis agit, uiuens mortua est; agit enim homo in his, quae diligit, quae pro magno appetit, quibus beatum esse se credit. quapropter quod scriptura dixit de diuitiis: Diuitiae si adfluant, ne adtibi dico: Deliciae si adfluant, ne adponas cor. non ideo te magni pendas, quod non desunt, quod affatim suppetunt, quod uelut ex fonte largissimo terrenae felicitatis fluunt. gram corporis ualitudinem. haec enim contemnenda non est propter necessarios usus uitae huius, antequam mortale hoc induatur
Abbreviated transcription (Latin):
gła. Nec est uera uita qd̃ iubent᷑
bonis oꝑib app̾hendere diuites ⁊ħ
quo solatio nunc iudua desolata
⁊ iam que filios ⁊ nepotes habet.
⁊ domum suam pie tractat agẽs
cum omnib suis ut ponat indeo
spem suam. dicit tamen inoratio¬
ne suiuit tibi anima mea quam
multipliciter tibi caro mea. inter¬
ra deserta ⁊ sineuia ⁊ sine aqua.
quod est moribunda uita quibus¬
libet mortalib solatiis frequen¬
tetur quib libet id iterantibus
comitetur quantalibet rerum
copia cumuletur. Nosti quippens¬
ta omnia quam interta sint ⁊ in
illuis promisse felicitatis comꝑa¬
tione qd̃ essent etiam si incerta ñ
ẽent. hec dixit quomodo sermo¬
nen meum uidua diues ⁊ nobit
⁊ tante familie mater de oratione
quesisti ut eciam rerum in hacui¬
ta ꝑmanentib ⁊ obseqiuentib
tuis te sentencias desolatam non¬
dum utiq app̾hensa illa uita uͥ
est uerum certumq solatium
ubi implebunur qd̃ inprophecia
dcm est. saciati sumus mĩa tua

Expanded text:
a. haec est uera uita, quam iubentur bonis operibus adprehendere diuites, et quo solacio nunc uidua desolata, etiam quae filios et nepotes habet et domum suam pie tractat, agens cum omnibus suis, ut ponant in deo spem suam, dicit tamen in oratione: Sitiuit tibi anima mea, quam multipliciter tibi caro mea in terra deserta et sine uia et sine aqua, quod est ista moribunda uita, quibuslibet mortalibus solaciis frequentetur, quibuslibet itinerantibus comitetur. quanta libet rerum copia cumuletur. nosti quippe ista omnia, quam incerta sint; et in illius promissae felicitatis comparatione quid essent, etiamsi incerta non essent? Haec dixi, quoniam sermonem meum uidua diues et nobilis et tantae familiae mater de oratione quaesisti, ut etiam tecum in hac uita permanentibus et obsequentibus tuis te sentias desolatam nondum utique adprehensa illa uita, ubi est uerum certumque solacium, ubi implebitur, quod in prophetia dictum est: Satiati sumus mane mise
Abbreviated transcription (Latin):
hendatur atenebris cui uidendo fi¬
de cordarum danda sunt. Beati n
uerumq so latsum post desolatio¬
nem. Illa uita exuet animam noc¬
tram de morte ⁊ illud solacium ocu¬
psalmo pedes meos alapsu. Porro
si nulla temptatio iam nulla or̃o.
Non enim adhuc ꝓmissi bom expec¬
tatio scd̃m redditi contẽplatiosͣͥ
placebo inquid dño inregioneui¬
uorum. ubi tunc erimus. Non m̃
deserto mortuoꝵ ubi nunc sumꝰ
mortui enim estis art apłs ⁊ uita

Expanded text:
hendatur a tenebris, cui uidendo fihendatur a tenebris, cui uidendo fide corda mun. danda sunt. beati enuerumque solacium post desolationem. illa uita eximet animam nostram de morte et illud solacium ocusequitur in eodem psalmo: Pedes meos a lapsu. porro si nulla temptatio, iam nulla oratio; non enim adhuc promissi boni expectatio sed redditi contemplatio. unde: Placebo, inquit, domino in regione uiuorum, ubi tunc erimus, non in deserto mortuorum, ubi nunc sumus. mortui enim estis, ait apostolus,
Abbreviated transcription (Latin):
notus est ⁊tamen nec sibi quisq
ita notus est ut sit desua crastina
conu̾sione securitas. ꝓmde qua̾us
ex fructib sius multi coognosca̾¬
tur ⁊ aliquid ꝓximos bene uiuẽ¬
do letificent aiii male uiuendo con¬
tristent tamen pp̃ humanorum
animorum ignora ⁊ incerta rec¬
tissime apłs amonet ut non añ
tp̃c quicquam iudicemus donec
ueniat dñs ⁊ illuminet abscon¬
dita tenebrarum ⁊ manifestet
cogitationes cordis ⁊ tunc laus
erit unicuiq a deo. In huius igi¬
tur uite tenebris aquib ꝑ egrina¬
mur adño quam dui ꝑ fidem a̾¬
bulamus ⁊ non spetiem desolatã
sedebat anima xp̃iana deputare
ne desistat orare ⁊ scripturarũ
diuinarum sc̃arumq sermonitã¬
quam lucerne in obscuro loco po¬
site fidei o cl̾m intendere donec dies
lucescat ⁊ lucifer oriatur incordib
nr̃is. huius enim lucerne fons qui¬
dam ineffabilis lumen illud est qd̃
sic lucet intenebris ut non compre¬

Expanded text:
notus est et tamen nec sibi quisque notus est et tamen nec sibi quisque ita notus est, ut sit de sua crastina conuersatione securus. proinde quamuis ex fructibus suis multi cognoscantur et alii quidem proximos bene uiuendo laetificent alii male uiuendo contristent, tamen propter humanorum animorum ignota et incerta rectissime apostolus admonet, ut non ante tempus quicquam iudicemus, donec ueniat dominus et inluminet abscondita tenebrarum et manifestet cogitationes cordis et tunclaus erit unicuique a deo. In his igitur uitae huius tenebris, m quibus peregrinamur a domino, quam diu per fidem ambulamus non per speciem, desolatam se debet anima Christiana deputare, ne desistat orare et scripturarum diuinarum sanctarumquesermoni tamquam lucernae in obscuro loco positaefidei oculum intendere, donec dies lucescat et lucifer oriatur in cordibus nostris. huius enim lucernae quidam fons ineffabilis lumen illud est, quod sic lucet in tenebris, ut non compre
Abbreviated transcription (Latin):
sis. siam si pauꝑtas augit si luctꝰ
mestifitat si dolor corporis inquie¬
tat si contristat exilium si ulla
illa calamitas uexatassint boni
hoĩes qui non solum gaudere cũ
gaudentib uerum ⁊ iam fleretũ
flentib norunt ⁊ salubriter loqui
⁊colloqui sciunt plurima illa as¬
pera leniuntur releuantur gra¬
uia suꝑantur ad uersa. scd̃m ille
hccineis ⁊ ꝑ eo sagit qui sp̃u sco
bonos facit. Ccontra si diuccie sr̃¬
fluant nulla orbitas accidat as¬
sit sanitas carnis incolumi habitẽt
inpatria ⁊ cohabitent mali homi¬
nes inquib nemo sit cui fides aha¬
beatur aquo non dolus fraus ire
tineantur atq timeantur nõne
illa omnia fiunt amaxa ⁊ dura.
nec aliquid letum uel dulce estin
eis. Ita inquib licet reb humauiᷤᷤ
nichil est homini amicum sine ho¬
mineamico. Scd̃m quoq ubi tatꝰ
inuenitur de cuius animo ⁊ morib
fit inhac uita securitas certa. Nam
sicut ibi quisq nemo alibi alteri

Expanded text:
. nam si paupertas angit, si luctus . nam si paupertas angit, si luctus maestificat: si dolor corporis inquietat, si contristat exilium, si ulla alia calamitas uexat, adsint boni homines, qui non solum gaudere cum gaudentibus uerum etiam flere cum flentibus norunt et salubriter adloqui et conloqui sciunt; plurimum illa aspera leniuntur, releuantur grauia, superantur aduersa. sed ille hoc in eis et per eos agit, qui spiritu suo bonos facit. contra si diuitiae circumfluant, nulla orbitas accidat, adsit sanitas carnis, incolumi habitetur in patria et cohabitent mali homines, in quibus nemo sit, cui fides habeatur, a quo non dolus, fraus, irae, tineantur atque timeantur, nonne illa omnia fiunt amara et dura nec aliquid laetum uel dulce est in eis? ita in quibuslibet rebus humanis nihil est homini amicum sine homine amico. sed quousque talis inuenitur, de cuius animo et moribus sit in hac uita certa securitas? nam sicut sibi quisque nemo alter alteri
Abbreviated transcription (Latin):
tam re reputare inhec scło inquan¬
talibet tuis felicitate u̾seris nam si
cut illa estuera uita in comparatio¬
amatur quelibet iocunda atq pro¬
ducta sit nec una dicenda est sic est
etiam solatium uerum qd̃ prophe¬
tam dñs ꝓmutitdicens. Dabo illis so¬
latium uerum pacem suꝑ pacem
sine quo solatio quecumq sunt
terrena solatia magis in eis desola¬
tio quam cũ solatio reperitur diui¬
cie quipe atq fastigia dignitatũ
ẽẽ morales uere sslus felicitatis ex¬
ꝑtes quid afferunt conso lationis
cum fit eis nonindigere quam emi¬
nere p̾stantius quam plus excru¬
cianta depta timore amissionis
quam ꝯcupiditate ad eptionis
ardore. Talib bonis non fuint ho¬
mines bom scd̃m alumde bom fc̃i
bene utendo faciunt ut ista sunt
bona. non sunt ergo inhis uera
solatia scd̃m ibi potius ubi u̾a ui¬
ta. Nam indenecc̃e est fiat homo be¬
atus unde fit bonus homines aut̃
boni ⁊ iam inhacuita uidemus p̾s¬
tare non parua solatio parenthe¬

Expanded text:
tam te putare in hoc saeculo, in quantalibet ejus felicitate verseris. Nam sicut est illa uera uita, in cuius comparatioamatur, quamlibet iucunda atque producta sit. nec uita dicenda est, sic est etiam solacium uerum, quod per prophetam promittit deus dicens: Dabo illis solacium uerum, pacem super pacem, sine quo slacio, quaecumque sunt terrena solacia, magis in eis desolatio quam consolatio reperitur. diuitiae quippo atque fastigia dignitatum esse mortales uerae illius felicitatis expertes, quid adferunt consolationis, cum sit eis non indigere quam eminere praestantius, quae plus excruciant adepta timore amissionis quam concupita adeptionis ardore? talibus bonis non fiunt homines boni, sed aliunde boni facti bene utendo faciunt, ut ista sint bona. non sunt ergo in his uera solacia sed ibi potius, ubi uera uita. nam inde necesse est fiat homo beatus, unde fit bonus. Homines autem boni etiam in hac uita uidentur praestarenon parua solacia
Abbreviated transcription (Latin):
mur inbonis desiderium nostrum.
⁊ nichil erit ultra quod gemendo
queranus sed quod gaudendo
teneamus uerumptamen qm̃ ip̃a
est pax que precellit omnem intellec¬
tum eciam ipsam iuorationem pos¬
tendo quod oremus sicut oporteti
nescimus. Quod enim sicuti est co¬
gitare non possumus utiq nesci¬
mus sed quitquid cogitanti occͦ¬
rerit abicimus respuimus impro¬
bamus. Non hec esse quod querimꝰ
nouimus quamuis illud nondum
quale sit nouerimus. Est ergo in
nobis quedam ut ita dicam docta
ignorancra s docta sp̃u dei qui ad¬
uiuat infirmitatem nostram. Qd̃

Expanded text:
tur in bonis desiderium nostrum tur in bonis desiderium nostrum et nihil erit ultra, quod gemendo quaeramus, sed quod gaudendo teneamus. uerum tamen, quoniam ipsa est pax, quae praecellit omnem intellectum, etiam ipsam in oratione poscendo, quid oremus, sicut oportet, nescimus. quod enim, sicuti est, cogitare non possumus, utique nescimus, sed, quicquid cogitanti occurrerit, abicimus, respuimus, inprobamus, non hoc esse, quod quaerimus. nouimus. quamuis illud nondum. quale sit. nouerimus. Est ergo in nobis quaedam, ut ita dicam, docta ignorantia sed docta spiritu dei, qui adiuuat infirmitatem nostram. nam
Abbreviated transcription (Latin):
transeat a me calixiste. huinauam
inse uoluntatem ex hominis suscep¬
tione tranfformans continuo sb̃¬
iunxit. uerum non quod ego uolo
sed quod ius patertu. Unde merito
per unius obedienciam iusti cons¬
tituintur multi. Quisquis autem
illam petit a domino ⁊ hanc requi¬
rit certus ac securus petit nec timet
ne forte obsit cum acceperit sineqͣ
nichil prodest quicquid aliud õpor¬
tet acceperit sicut. Ipsa est enun ui¬
ta uera ⁊sola beata uita ut contẽ¬
plemurdei delectationei neternum.
Istam quisquis habuerit omina q̃
uult habebit nec aliquid ibi uelleqr
nec habere poterit quod non decebit
ibi est quippe fons iite quem sitire
nunc oportet inoratione quam diu
inspeuiuimus ⁊ qd̃ oramus spera¬
mus nondum uidemus inprotectio¬
ne alarum eusante quem est om̃e
desiderium nostrum ut mebriemꝰ
abubertate domus eius ⁊ torrente
uoluntatis eius potemur qm̃ apd̃
eum est fons uite ⁊ inlumine eĩus
uidebimus lumen quando sanabi¬

Expanded text:
transeat a me calix iste, humanam transeat a me calix iste, humanam in se uoluntatem ex hominis susceptione transformans continuo subiecit: Verum non quod ego uolo, sed quod tu uis, pater. unde merito per unius oboedientiam iusti constituuntur multi. Quisquis autem unam illam petit a domino et hanc requirit, certus ac securus petit nec timet, ne forte obsit, cum acceperit, sine qua nihil prodest, quicquid aliud, sicut oportet, acceperit. ipsa est enim una uera et sola beata uita, ut contemplemur domini delectationem in aeternum istam quisquis habuerit, omnia, quae uult, habebit nec aliquid ibi uelle quia nec habere poterit, quod non decebit. ibi est quippe fons uitae, quem sitire nunc oportet in oratione, quam diu in spe uiuimus et, quod speramus, nondum uidemus, in protectione alarum eius, ante quem est omne desiderium nostrum, ut inebriemur ab ubertate domus eius et torrente uoluptatis eius potemur, quoniam apud eum est fons uitae, in lumine eius uidebimus lumen, quando satiabi
Abbreviated transcription (Latin):
elite qd̃ ⁊ quomodo rogauerint
⁊ acceꝑitit sed expleta concupisce̾¬
cia inpacientia grauiter castiga¬
ta. Deditq regem petentib scd̃m
lus postulauit ut probandus eius fa¬
mulis temptaretur. Exaudiuit ro¬
gantes ⁊ in mundos sp̃c ut in mul¬
tos suos legio demomium muteret᷑
Nec scripta sunt ne forte quisq mag¬
ni pendat si fuerit exauditus cum
aliquid impacienter pecit qd̃ non
impetrare plus prosit aut se abiciat.
⁊ diuina erga se miseratione desperet.
si non exaudiatur cum forte aliquid
petit quo accipiendo affligatur attͦ¬
cius uel a prosperitate corruptus pe¬
uitus euertatur. Intalib ergo q d̾
oremus sicut oportet nescimus unde
sialiquid econtra qd̃ oramus acciderit
patient̾ ferendo ⁊ in omnibus gr̃as
agendo hec potuis oportuisse cr deum
non contra uoluntas habuit uini
me dubitare debemus. Nain ⁊ hiꝰ exẽ
plum p̾buit nobis ille mediator. Qͥ¬
qui cum dixisset. Pater si fieri pot̃

Expanded text:
helitae quid et quo modo rogauerint helitae quid et quo modo rogauerint et acceperint, sed expleta concupiscentia inpatientia est grauiter castigata. dedit et regem petentibus secunlus postulauit, ut probandus eius famulus temptaretur. exaudiuit rogantes et inmundos spiritus, ut in multos sues legio daemonum mitteretur. haec scripta sunt, ne forte se quisquam magni pendat, si fuerit exauditus, cum aliquid inpatienter petit, quod non impetrare plus prosit, aut se abiciat et de diuina erga se miseratione desperet, si non exaudiatur, cum forte aliquid petit, quo accipiendo affligatur atrocius uel a prosperitate corruptus penitus euertatur. in talibus ergo quid oremus, sicut oportet, nescimus. unde si aliquid, contra quod oramus, acciderit, patienter ferendo et in omnibus gratias agendo hoc potius oportuisse, quod dei non quod nostra uoluntas habuit, minime dubitare debemus. nam et huius modi exemplum praebuit nobis ille mediator, qui cum dixisset: Pater, si fieri potest,
Abbreviated transcription (Latin):
reuelationiim ne extotieretur datꝰ
est stunulus carins angelus satha¬
ne qui cum colaphiz aret. Propter
quod ter dominum rogauit ut eũ
auferret ab eo irtiq sicut oportet
nesciens quid oraret. Ieniq dei res¬
ponsum curnon fieret qd̃ uirtantꝰ
orabat ⁊ quare fieri non expediret
audiuit sufficit tibi gracia mea na̾
uietus infirmitate ꝑficitur. Inhis
ergo tribulationib que possunt ⁊
ꝓdesse ⁊ nocere q d̃ oremus sicut opor¬
tet nescimus enum qd̃ tamen qr du
ra quia molestra quia contra sen¬
sum nostre infirmitatis sunt uniũ¬
sali humana uoluntate ut anobis
hec auferantur oramus. S hoc deuo¬
tionis debemus domino deo nostro.
ut si ea ñ abstulerit non ideo nos
negligi existimenius sed potius pia
pacientia malorum uona speremus
ampliora. Sic enim uirtus ininfir¬
mitate ꝑficitur. Non nullis quippe
impacientib dñs deus quod petebat
concessit iratus sicut econtra a pło
negauit ꝓpitius. Nam iegimus isra¬

Expanded text:
reuelationum ne extolleretur, datus reuelationum ne extolleretur, datus est illi stimulus carnis, angelus satanae, qui eum colaphizaret. propter quod ter dominum rogauit, ut eum auferret ab eo, utique sicut oportet nesciens quid oraret. denique dei responsum, cur non fieret, quod uir tantus orabat, et quare fieri non expediret, audiuit: Sufficit tibi gratia mea; nam uirtus in infirmitate perficitur. In his ergo tribulationibus, quae possunt et prodesse et nocere, quid oremus, sicut oportet, nescimus et tamen, ra, quia molesta, quia contra sensum nostrae infirmitatis sunt, universali humana voluntate, ut a nobis haec auferantur, oramus. Sed hoc devotionis debemus Domino Deo nostro, ut si ea non abstulerit, non ideo nos ab eo negligi existimemus, spatientia malorum bona speremus ampliora. sic enim uirtus in infirmitate perficitur. nonnullis quippe inpatientibus dominus deus, quod petebant, concessit iratus, sicut contra apostolo negauit propitius. nam legimus, Isra
Abbreviated transcription (Latin):
quisiui manibus meis ⁊nocre coram
eo ⁊ non sum deceptus. Quomodo .il.
deus incorporalis ⁊ inpassibilis mani¬
bus exquiritur nisi oꝑib exquirat᷑
adhuc fortasse quod queras cur a¬
pł̃s dyc̾it quid enim oremus situt
oportet dicimus nescimus. neq .n.
utio modo credendum est ł istum uł
cum ista dicebat dominicam nes¬
cisse orationem. Cur ergo putamꝰ
cum hoc dixisset qid̾ nec timere potuit
uec mendatiumm dicere nisi qr mole¬
stie tribulatio nesq temporales ple¬
rumq prorsunt ł ad sanandum ti¬
inorem suꝑbre ⁊ ad probandam ex¬
cexcendamq pacientiam cui proba¬
te᷑ excercitate clarior mertes uberior¬
q seruatur ł ad quecumq flagellã¬
da ⁊ abolenda pettata. Camen nos nes¬
cientes quid ista prosuit abomni opta¬
mus tribulatione liberari. Ab hac igno¬
rancia nec se ipsum apłs ostendit alie¬
num nisi forte quid oraret sicut opor¬
telut sciebat quando magnitudine

Expanded text:
quisiui manibus meis nocte coram quisiui manibus meis nocte coram eo et non sum deceptus. quo modo enim deus incorporalis et inpalpabilis manibus exquiritur, nisi operibus exquiratur? Adhuc est fortasse, quod quaeras, cur apostolus dixerit: Quid enim oremus, sicut oportet, nescimus. neque enim ullo modo credendum est uel ipsum uel quibus ista dicebat dominicam nescisse orationem. cur ergo putamus hoc eum dixisse, quod nec temere potuit nec mendaciter dicere, nisi quia molestiae tribulationesque temporales plerumque prosunt uel ad sanandum tumorem superbiae uel ad probandam exercendamue patientiam, cui probatae et exercitatae clarior merces uberiorque seruatur, uel ad quaecumque flagellanda et abolenda peccata, tamen nos nescientes, quid ista prosint, ab omni optamus tribulatione liberari. ab hac ignorantia nec se ipsum apostolus ostendit alienum, nisi forte, quid oraret, sicut oporteret, sciebat, quando, magnitudine
Abbreviated transcription (Latin):
solum qualis ores uerum ⁊ iam cid̃ ores
non me docente sed illo qui omnes nos
docere dignatus est. Beata uita querẽ¬
da est ħ̾a domino deo petenda est cid̾ si
beatum eẽ amultis multa sunt dispu¬
tata s nos amultis multa ut quod
dicimus. Breuiter a scriptura dei ne¬
raciterq dictum est ueatus ppłs cuiꝰ
est dñs deus ip̃ius. In ipso ppło ut simꝰ
attr ad eum contemplandum ⁊ cum
eo sine fine uiuendum ꝑuenire pos¬
sumus. finis precepti est caritas de cor¬
de puro ⁊ consciencia bona ⁊ fide non
ficta. Ineisdem quib pro conscien¬
ciabona posita est spes. fides ergo ⁊
spes ⁊ caritas ad dñm ꝑducunt orã¬
tem hoc est credentem sperantem de¬
siderantem ⁊ quepetat a dño indomi¬
nica oratione considerantem. Auitio
⁊ abaliis uoluptatib sine salutis ne¬
glectu carnalis concupiscentie refre¬
nauo maximeq elemosme multũ
adiuuant orationem ut possimus
dr̃e. In die tribulationis mee deum ex¬

Expanded text:
solum qualis ores, uerum etiam quid ores, solum qualis ores, uerum etiam quid ores, non me docente sed illo, qui omnes nos docere dignatus est. beata uita quaerenda est, haec a domino deo petenda. quid sit beatum esse, a multis multa sunt disputata; sed nos ad multos et ad multa ut quid imus? breuiter in scriptura dei ueraciterque dictum est: Beatus populus, cuius est dominus deus ipsius. in ipso populo ut simus atque ad eum contemplandum et cum eo sine fine uiuendum peruenire possimus, finis praecepti est caritas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta. in eisdem tribus pro conscientia bona spes posita est. fides ergo et spes et caritas ad deum perducunt orantem, hoc est credentem, sperantem, desiderantem et, quae petat a domino in dominica oratione, considerantem. ieiunia et ab aliis uoluptatibus sine salutis neglectu carnalis concupiscentiae refrenatio maximeque elemosynae multum adiuuant orationem, ut possimus dicere: In die tribulationis meae deum ex
Abbreviated transcription (Latin):
alia dicere hec ⁊ pro nobis ⁊ prouo¬
stris ⁊ pro alienis atq inimicis.¬
ipsis sine fluctu dubitationis o¬
randa sunt quamuis alius pron
to aliuis pro illo sicut se habent
proiniquitates uel longitudines
nec̃citudinum incorde oraltis ori¬
atur aut extoslat affectus. Qui
autem dicit in oratione uerbi gͣ¬
cia domine multiplica diuicias
meas aut da michi tantas quan¬
tas illi ł isti dedistrant honores me¬
os auge fac meinhoc seculo prepo¬
tentem atq clarentem uel si qd̃
euismodi est. ⁊ hec dicit eorum ha¬
betis concupiscenciam non id ad¬
tendens s ut ex his scd̃m deum ꝓ¬
sit hominibus puto eum non ĩ¬
uenire inoratione dominica quo
possit hec uota coaptare. Quamo¬
brem pudeat saltem petere quod ñ
pudet cupere. Aut si ⁊ hoc pudet sed
cupidrtas iuincit quanto meluis
petitur ut ⁊ iam abisto cupidita¬
tis malo liberet cui dicimus. lib̾a
nos a malo habes quantum arbitror ñ

Expanded text:
alia dicere. Haec et pro nobis et pro noalia dicere. Haec et pro nobis et pro nostris et pro alienis atque ipsis inimicis sine fluctu dubitationis oranda sunt, quamuis alius pro isto alius pro illo, sicut se habent propinquitates uel longinquitates necessitudinum, in corde orantis oriatur aut extollat affectus. qui autem dicit in oratione uerbi gratia: \'Domine, multiplica diuitias meas\', aut: \'Da mihi tantas, quantas illi uel illi dedisti\', aut: \'Honores meos auge, fac me in hoc saeculo praepotentem atque clarentem'\', uel si quid eius modi est, et haec dicit eorum habens concupiscentiam non id adtendens, ut ex his secundum deum prosit hominibus, puto eum non inuenire in oratione dominica, quo possit haec uota coaptare. quam ob rem pudeat saltem petere, quae non pudet cupere, aut si et hoc pudet, sed cupiditas uincit, quanto melius hoc petitur, ut etiam ab isto cupiditatis malo liberet, cui dicimus: Libera nos a malo! Habes, quantum arbitror, non
Abbreviated transcription (Latin):
Quid dicit munera mea dirige se¬
tundum uerbum tuum ⁊ nou domi¬
netur mei omnis iniquitas cuod
aliud dicit quam fiat uoluntas
tua sicut incelo ⁊ interra. Qui dic̾
paupertatem ⁊ diuicias ne dederis
michi quid aluid dicit. quem pa¬
nemnostrum cotidianum da nob̃
domine si feci istud si est iniquitaᷤᷤ
in manib meis. Si reddidi retribuẽ¬
tibus michi mala. quid aliud dicit
quem dimitte nobis debita nostra
sicut ⁊ nos dimittimus debitorib
nostris. Qui dicit aufer ame concu¬
piscentias carnis ⁊ desiderium cõ¬
tubitus non apprehendat me qͥd
aliuid dicit quam nenos inferas
intemptationem. Qui dicit erue
ab insurgentib in me libera me.
Quid aliud dicit quam libera nos
amalo. Et si omnia precationum
cc̃arum discurras uerba quantũ
existimo nichil inuemes quod ñ
ista dominica contineat ⁊ conclu¬
dat oratio unde liberum est aliis at¬
q aliis uerbis eadem tamen mo
rando dicere s non ẽẽ debet libere

Expanded text:
Qui dicit: Itinera mea dirige seQui dicit: Itinera mea dirige secundum verbum tuum, et non dominetur mihi omnis iniquitas , quid aliud dicit quam: Fiat voluntas tua in coelo et in terra? Qui dicit: Paupertatem et divitias ne dederis mihi , quid aliud dicit quam: Panem nostrum quotidianum da nobis Domine, si feci istud, si est iniquitas in manibus meis, si reddidi retribuentibus mihi mala , quid aliud dicit quam: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris? Qui dicit: Aufer a me concupiscentias ventris, et desiderium concubitus, ne apprehendat me , quid aliud dicit quam: Ne nos inferas in tentationem? Qui dicit: Erue ab insurgentibus super me libera me , quid aliud dicit quam: Libera na malo? et si per omnia precationum sanctarum uerba discurras, quantum existimo, nihil inuenies, quod non ista dominica contineat et concludat oratio. unde liberum est aliis atque aliis uerbis eadem tamen in orando dicere, sed non esse debet liberum
Abbreviated transcription (Latin):
hec quidem ultimum quod inoratio¬
ne dñica positum est tam late patet
ut huius xp̃ianus in qualiret trsbu¬
latione constitutus in hec gemittus
edat inhoc lacrimas fundat. Hinc ex¬
ordiatur in hoc inmoretur ad hec im¬
minet orationem his enim uerbis
res ip̃as memorie ur̃e commendari
oportebat nam quelibet alia u̾ba
dicanus que affectus orationis ł¬
cedendo format ut clareat uel conse¬
quendo adtenditut trescat nichil a¬
luid dicimus quam quod inista do¬
minica oratione positum est sic̃¬
ter ⁊ recte oramus. Quisquis autem
his dicit qd̃ ad istam euuangelitam
p̾cem ꝑtinere non possit etiam nõ
illicite orat carnaliter orat quodi
nescio quemadmodum non dica¬
tur illicite quando quidem sp̃u re¬
natos non nsi spiritaliter deceat
orare. Qui enim dicit uerbi gratia
clarificare momnibus gentib sic̃
clarificatus est innobis ⁊ prophete
tui fideles inuemantur quod aliud
dicit quam sc̃ificetur nomen tuũ.

Expanded text:
hoc quidem ultimum quod in oratiohoc quidem ultimum quod in oratione dominica positum est, tam late patet, ut homo Christianus in qualibet tribulatione constitutus in hoc gemitus edat, in hoc lacrimas fundat. hinc exordiatur, in hoc inmoretur, ad hoc terminet orationem. his enim uerbis res ipsas memoriae nostrae commendari oportebat. Nam quaelibet alia uerba dicamus, quae affectus orantis uel praecedendo format, ut clareat, uel consequendo adtendit, ut crescat, nihil aliud dicimus, quam quod in ista dominica oratione positum est, siter oramus. Quisquis autem id dicit quod ad istam evangelicam precem pertinere non possit, etiamsi non illicite orat, carnaliter orat: quod nescio quemadmodum non dicatur illicite, quandoquidem spiritu renatos nonnisi spiritualiter decet orare. Qui enim dicit, verbi gratia, Clarificare in omnibus gentibus, sicut clarificatus es in nobis: et, Prophetae tui fideles inveniantur ; quid aliud di
Abbreviated transcription (Latin):
tua sicut incelo ⁊ interra. nou̾ ab
illo precamur ipsam obedientiã
ut sicut innobis fiat uoluntas
eius quemad modum fit incelo ã
gelis eius celestibus Cum dicimus.
panem nostrum cotidianum da
nobis hodie ꝑ id quod dicitur hodie
significatur hoc tempore ubi uel
suffienciam illam petimus a patre
que excellit idest nomine panis sig
iificantes ł satramentum fideliũ
quo d inhec tempore neccessarium
est non tamen ad huius temporis
s ad illam eternam. felicitatem as¬
sequendam. Cum dicimus dimit¬
te nobis debita nostra sicut ⁊ nos
dimiitimus debitorib nostris nos
ã monemus ⁊ quod petamus ⁊ cid̾
faciamus ut accipere mereamur. Cũ
dicimus ne nos inferas intempta¬
tionem nos ammonemus hec pe¬
tere ne deserti eius adiutorio alitͥ
temptationił consentianius decep¬
ti ł cedamus afflicti. Cum dicimus
libera nos amalo nos ammonemꝰ
cogitare nondum nos ẽẽ in eobono
ubi nullum patiemur malum. Et

Expanded text:
tua sicut in caelo et in terra, nobis ab tua sicut in caelo et in terra, nobis ab illo precamur ipsam oboedientiam, ut sic in nobis fiat uoluntas eius, quem ad modum fit in caelestibus ab angelis eius. cum dicimus: Panem nostrum cotidianum da nobis hodie, per id,. quod dicitur \'hodie\', significatur \'hoc tempore>, ubi uel sufficientiam illam petimus a parte, quae excellit, id est nominepanis totam significantes uel sacramentum fidelium, quod in hoc tempore necessarium est non tamen ad huius temporis sed ad illam aeternam felicitatem adsequendam. cum dicimus: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, nos admonemus, et quid petamus et quid faciamus, ut accipere mereamur. cum dicimus: Ne nos inferas in temptationem, nos admonemus hoc petere, ne deserti eius adiutorio alicui temptationi uel consentiamus decepti uel cedamus afflicti. cum dicimus: Libera nos a malo, nos admonemus cogitare nondum nos esse in eo bono, ubi nullum patiemur malum. et
Abbreviated transcription (Latin):
qui est morando rem necc̃ia suꝑ¬
Auis agere u̾bis. snultum autem
precari estad eum quem p̾camur
diuturna ⁊ copiosa cordis extita¬
tione pulsare. Nam plerumq hoc ne¬
gocium plus genutib quam sermo¬
nb agitur płus fletu quam afflatu
ponit autem lacrimas inconspectu suo.
⁊ gemitus ñr non est ausconditus ab
co qui omnia ꝑu̾bum credidit ⁊hu¬
mana u̾ba ñ querit. Nobis uerba nec¬
cessaria fieri quib cõmoneamur ⁊ ĩ¬
spiciamus qd̃ petamus non quibus
deum s docendun seu seu flectendũ
ẽẽ credamus. Cum ergo dicimus scifi¬
cetur nomen tunm ammonemur de¬
siderare ut nomen eius qd̃ semper
scm̃ est ⁊̃ apud homines sc̃m hab eat᷑
hec est non contempnatur quod ñ
deo sedhominib prodest. Et in eo qd̃
dicimus adueniat regnum tuum.
quod seu uelimus saie nolunus u¬
tiq ueniet desiderium nostrum ad
illud regnum excitamus ut nobis
ueniat atq ineo regnare. merea¬
mur. Cum dicumis fiat uolũtas

Expanded text:
qui est in orando rem necessariam supqui est in orando rem necessariam superfluis agere uerbis; multum autem precari est ad eum, quem precamur, diuturna et pia cordis excitatione pulsare. nam plerumque hoc negotium plus gemitibus quam sermonibus agitur, plus fletu quam affatu. ponit autem lacrimas nostras in conspectu suo et gemitus noster non est absconditus ab eo, qui omnia per uerbum condidit et humana uerba non quaerit. Nobis ergo uerba necessaria sunt, quibus commoneamur et inspiciamus, quid petamus, non quibus dominum seu docendum seu flectendum esse credamus. cum ergo dicimus: Sanctificetur nomen tuum, nos admonemus desiderare, ut nomen eius, quod semper sanctum est, etiam apud homines sanctum habeatur, hoc est non contemnatur, quod non deo sed hominibus prodest. et in eo, quod dicimus: Adueniat regnum tuum, quod, seu uelimus seu nolimus, utique ueniet, desiderium nostrum ad illud regnum excitamus, ut nobis ueniat atque in eo regnare mereamur. cum dicimus: Fiat uoluntas
Abbreviated transcription (Latin):
dui orare cum uacat idem enim ali¬
a bonarum ⁊ necc̃iorum actionũ.
non impediuntur officia quamius
⁊ in eis ut dixit desiderio illo orandũ
.enim ut non nulli putant hoc est
orare ⁊ in miltilo quio si diutins
oretur. Aliud est sermo multus ali¬
ud est diuturnus affectus. Namade
ipso dño scriptum est qd̾ ꝑnocta¬
uerit morando ⁊ q d̾ prolixius ora¬
uerit ubi quid aliud quam nobis
p̾bebat exemplum intpr̃e p̾cator
oportunus eum pr̃e exauditor et̾¬
nus. Dicuntur fr̃es inegipto cre¬
bras quidem hr̃e orationes s eas
tñ breuissimas ⁊ raptim quodaᷤ
modo iaculatas ne illa iugilant̾
erecta que oranti płimum nec̃cia
est per ꝓductiores moras euanes¬
tat atq haberetur intentio Ac ꝑ
hoc ⁊̃ ipsi satis ostendunt hantĩ¬
tentionem sicut non est obtundẽ¬
da si ꝑdurare non potest ita si ꝑ¬
durauerit non cito esse rumpenda
de sit multa precatio si feruens ꝑ¬
seuerat intentio. Nam multumio¬

Expanded text:
diu orare, cum uacat, id est cum alidiu orare, cum uacat, id est cum alia bonarum et necessariarum actionum non impediuntur officia, quamuis et in eis, ut dixi, desiderio illo semper oinutile. neque enim, ut nonnulli . putant, hoc est orare in multiloquio, si diutius oretur. aliud est sermo multus aliud diuturnus affectus. nam et de ipso domino scriptum est, quod pernoctauerit in orando et quod prolixius orauerit. ubi quid aliud quam nobis praebebat exemplum in tempore precator opportunus, cum patre exauditor aeternus? Dicuntur fratres in Aegypto crebras quidem habere orationes sed eas tamen breuissimas et raptim quodam modo iaculatas, ne illa uigilanter erecta, quae oranti plurimum necessaria est, per productiores moras euanescat atque hebetetur intentio. ac per hoc etiam ipsi satis ostendunt hanc intentionem, sicut non est obtundenda, si perdurare non potest, ita, si perdurauerit, non cito esse rumpendamdesit multa precatio, si feruens perseuerat intentio. nam multum lo
Abbreviated transcription (Latin):
nobis ip̃is innotescamus ⁊ ad hoc¬
ipsum augendum nos ip̃os acciꝰ
excitemus. Dignior enim sequit᷑
esfectus quẽ feruentior preceditas
te. semper ergo hanca dño deo desi¬
deremus ⁊ semꝑ oremus s ideo ab
aiiis curis aiq nego ciis quibusip¬
sum desiderium quodam modo te¬
pestit certis horis ad nego cium ora¬
di mentem reuocamus u̾bis oratio¬
nis nos ammonentes in id qid̃ desi¬
deramus intendere neqd̃ tepescere
ceperat omniuo frigescat ⁊ penitꝰ
extingiratur nisi trebrius in flam
eas antequam eẽnt utiq nouerat sed
nob̾ innotescant apude deum ꝑ tolerã¬
ciam non apud homines ꝑ iactanciã
te apud deum ut quodam modo eas
osferant deo ⁊ dehis consulant id qd̃ eo
iubente implendum eẽ cognouerũt
sicut oportere ibi cognouerint hxcno¬
bis ł euidenter ł iatent̾ apportent. Bix̃
angelus homini. Cum oraretis ego
obtuli orationem ur̃am inconspec
tu claritatis dei. Que cum ita sint ⁊̃

Expanded text:
nobis ipsis innotescamus et ad hocnobis ipsis innotescamus et ad hoc augendum nos ipsos acrius excitemus. dignior enim sequitur effectus, quem feruentior praecedit ate\'? semper ergo hanc a domino deo desideremus et semper oremus. sed ideo ab aliis curis atque negotiis, quibus ipsum desiderium quodam modo tepescit, certis horis ad negotium orandi mentem reuocamus uerbis orationis nos admonentes in id, quod desideramus, intendere, ne, quod tepescere coeperat, omnino frigescat et penitus extinguatur, nisi crebrius inflammeet antequam essent, utique nouerat, sed nobis innotescant apud deum per toleratiam, non apud homines per jactantiam. s, qui sunt apud Deum, ut quodammodo eas offerant Deo, et de his consulant, et quod eo jubente implendum esse cognoverint, sicut oportere cognoverint, hoc nobis vel evidenter vel latenter apportent. Dixit enim Angelus homini: Cum oraretis, ego obtuli orationem vestram in cotu claritatis dei. Quae cum ita sint, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
intelligamus cid̃ dñs ⁊ deus noster
non uoluntatem nr̃am sibi uelit¬
ig innotescere quam non potest
ignorare s excerceri inor̃onib de¬
siderium nr̃m quo possimus capere
quod preparat dare illud enimual¬
non est color nec auris audiuit qrnõ
est sonus necincor hominis ascendit
qr cor hominis illuc debet s nos ad
acccipiendum parui ⁊ angusti sumꝰ.
ducentes cum infidelibus. Tanto tͥp¬
peillud qd̾ ualde magnum est cid̾
nec ocłs uidit qr non est color nec au¬
ris audiuit qr non est sonus nec ĩ
cor hominis ascendit qr cor homimᷤᷤ
illuc debet ascendere suminuis capa¬
cius quanto id ⁊ fideli credimus.
⁊ speramus firmius ⁊ desideramus
ardentius. Impsa ergo fide ⁊ spe et
caritate continuato desiderio sẽꝑ
oramus s ideo ꝑcepta interualla
horarum ⁊ tp̃rm ⁊ iam u̾bis roga¬
mus dñm ut illis rerum signisnos
ip̃os ammoneamus quantum nos
ip̃os ꝙ inhet desiderio profecerimus

Expanded text:
intellegamus, quod dominus et deus noster intellegamus, quod dominus et deus noster non uoluntatem nostram sibi uelit innotescere, quam non potest ignorare, sed exerceri in orationibus desiderium nostrum, quo possimus capere, quod praeparat dare. illud enim ualnon est color, nec auris audiuit, quia non est sonus, nec in cor hominis ascendit, quia cor hominis illuc debet ascendaccipiendum parui et angusti sumus.ducentes cum infidelibus. tanto quippe illud, quod ualde magnum est, quod nec oculus uidit, quia non est color, nec auris audiuit, quia non est sonus, nec in cor hominis ascendit, quia cor hominis illuc debet ascendere, sumemus capacius, quanto id et fidelius credimus et speramus firmius et desideramus ardentius. In ipsa ergo fide et spe et caritate continuato desiderio semper oramus. sed ideo per certa interualla horarum et temporum etiam uerbis rogamus deum, ut illis rerum signis nos ipsos admoneamus, quantumque in hoc desiderio profecerimus,
Abbreviated transcription (Latin):
Cum ergo scd̃m tria illa que com¬
mendat apłs fidem significetur ins
scł̃i fluitib integra est cui contrariꝰ¬
a est ille serpens qui ut non crederet᷑
deo uenenosa fraude ꝑsuasit. Spes
inouo qr uita pulli nondum est
s futura est iam uidenur s ad huc
speratur spes enim que uidetur nõ
est spes tuius contrariuns est scorpuis
qm̃ qui sperat ei̾nam uitam quere¬
tro sunt obliniscitur ⁊ inanterio¬
ra se extendit cui noxium estretro
respicere. scorpuis autem exea ꝑte
cauendus est quam uenenatam ⁊
aculeatam retrorsum ht̃ caritas i̾
pane maior em̃ horum caritas ⁊ ĩ
cibis utiq uincit cetera panis uti¬
litas cui contrarius est lapis qm̃
dura corda respuunt. Caritatemsi¬
ue aliuid aliquid congruencuis ista
uit dare filiis suis petere nos⁊ que¬
rere ⁊ pulsare cõpellit. Qd̃ quare
faciat quid nouit qd̃ nobis necces¬
sarium sit priusquam petamus
ab eo mouereanimum potest nisi

Expanded text:
cum ergo secundum tria illa, quae comcum ergo secundum tria illa, quae commendat apostolus, fides significetur in saeculi fluctibus integra est, cui contrarius est ille serpens, qui, ut non crederetur deo, uenenosa fraude persuasit, spes in ouo, quia uita pulli nondum est, sed futura est nec iam uidetur, sed adhuc speratur — spes enim, quae uidetur, non est spes —, cui contrarius est scorpius, quoniam, qui sperat aeternam uitam. quae retro sunt, obliuiscitur et in anteriora se extendit, cui noxium est retro respicere, scorpius autem ex ea parte cauendus est, quam uenenatam et aculeatam retrorsum habet, caritas in pane, maior enim horum caritas et in cibis utique uincit cetera panis utilitas, cui contrarius est lapis. quoniam dura corda respuunt caritatem, siue aliud aliquid congruentius ista data dare filiis suis, petere nos et quaerere et pulsare compellit. Quod quare faciat, qui nouit, quid nobis necessarium sit, priusquam petamus ab eo, mouere animum potest, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
placatus bona desideria impleat eoꝵ
aquib aliena peccata nouit ignosci
si quo cupiebat illa ꝑuenit quem uo¬
luit uindicari illequo cii amicus
de uia uenerat ne qd̃ ei amitus appo¬
neret habebat ab amico sibi cupiens
petitor instantissime ⁊ molestissi¬
me excitauit ut daret ei quantum
uolebat magis ⁊ ip̃e uitando tediũ
quem beniuolenciam cogitando nt
hĩc intelligeremus si dare cogitur
qui condormiat appetentem excitat᷑
inuiciis qñ det benignus qui nec dor¬
mire nouit ⁊ dormientes nos excita
uit petamus hinc ⁊ illud petite ⁊ ac¬
apietis querite ⁊ inuenietis pul¬
salte ⁊ aꝑietir uobis. Omnis enim
qui petit accipit ⁊ quiquerit inuenit
⁊ pulsanti aꝑietur. aut quis est ex
uobis homo aquo filius suus panẽ
Aut si ouum pecierit nunquid porriget
serpentem dabit ei Si ergo uos cum
sitis mali nostis bona data dare filiis
ur̃is quanto magis pater ũr celes¬
tis dabit bonum dabit petentib se.

Expanded text:
placatus bona desideria impleat eorum, placatus bona desideria impleat eorum, a quibus aliena peccata nouit ignosci, si, quo cupiebat, illa peruenit, quae uoluit uindicari. ille quoque, cui amicus de uia uenerat nec, quod ei adponeret, habebat, ab amico sibi cupiens petitor instantissimus et molestissimus excitauit, ut daret ei, quantos uolebat, magis et ipse uitando taedium quam beniuolentiam cogitando, ut hinc intellegeremus, si dare cogitur, qui, cum dormiat, a petente excitatur inuitus, quanto det benignius, qui nec dormire nouit et dormientes nos excitat, ut petamus. Hinc est et illud: Petite et accipietis, quaerite et inuenietis, pulsate et aperietur uobis; omnis enim, qui petit, accipit et quaerens inuenit et pulsanti aperietur. aut quis est ex uobis homo, a quo filius suus panem aut si ouum petit, numquid porriget m? si ergo uos, cum sitis mali, nostis bona data dare filiis uestris, quanto magis pater uester caelestis dabit bona petentibus se.
Abbreviated transcription (Latin):
dies non ueniendoꝰ transeundo fi¬
unt omnes nec inicium alt̾uis est fi¬
nis alterius onmes sine fine si mul
sunt ubi nec ip̃a uita habet finem tꝰ
illi dies sunt pp̃ hanc adipiscendam
leatam uitam ip̃a uera uita orare
nos decuit non in mululo quio tã¬
quam eo fiat ut exaudianur quo
loquaciores sumus cum eum ore¬
mus qui nouit sicut ipse dñsait q
ab eo. undenurum uderi potest ꝙͣ¬
ius multiloquium ꝓhibuerit. Cur
nos sic adhortatus sit quid nouit
quid nobis nectui sit priusquam
petamus ab eo ut dr̃et oportet semꝑ
orare ⁊ non defitere uidue cuusda̾
proposito exemplo quem de suo
adusario cupiens iundicari iudi¬
cem iniquum sepe intexpellando.
flexit ad audiendum non iustictia
ut huic ad moneremus quem certiꝰ
nos exaudiat misericors ⁊ iuistus
dñs sine intermissione orantes.
qñ illa nec ab iniquo ⁊ impio iu¬
dice petunt assidua interpellatio¬
ne contempni ⁊ quenilibens att

Expanded text:
dies non ueniendo et transeundo fidies non ueniendo et transeundo fiunt omnes nec initium alterius est finis alterius; omnes sine fine simul sunt, ubi nec ipsa uita habet finem, cuius illi dies sunt. propter hanc adipiscendam beatam uitam ipsa uera uita orare nos docuit non in multiloquio, tamquam eo fiat, ut exaudiamur, quo loquaciores sumus, cum eum oremus, qui nouit, sicut ipse dominus ait, quid ab eo . Unde mirum videri potest, quamvis multiloquium prohibuerit, cur nos sic orare adhortatus sit, qui novit quid nobis necessarium sit, priusquam petamus ab eo, ut diceret, Oportet semper orare, et non deficere; viduae cujusdam proposito exemplo, quae de suo aduersario cupiens uindicari iudicem iniquum saepe interpellando flexit ad audiendum non iustitia uut hinc admoneremur, quam certius nos exaudiat misericors et iustus dominus deus sine intermissione orantes, quando illa nec ab iniquo et impio iudice potuit assidua interpellatione contemni, et quam libens atque
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃ralib eterna p̾ponit. Neq enum
uult imtpr̃e uiuitur nisi ad compa¬
randum meritum quo niet̾nita¬
te uiuatur. Ad illam ergo unami
uitam quam cum deo ⁊ de deo uiui¬
tur ceteraq quehumiliter ⁊ decent᷑
ꝯptantur sine dubio referenda st̃.
In eo quippe nosmet ip̃os diligemꝰ
sic eos ad dei simuem dilectionem
quantum innobis est ꝑducamus
Deum igitur diligimus ꝑ se ip̃m ⁊
nos ac ꝓximos pp̃ ip̃m. Nec cum ita
uiuimus iam nos ĩ ipsa beata iu¬
ta constiutos existimemus. quasi
nichil sit amplius qd̃ oremus. Qũo
iambeate uinimus cum illud adhnc
desit pp̃ qid̃ unum bene uiuimurut
quid ergo ꝑ multa disꝑgimus ⁊ q̃¬
rimus qd̃ oremus timentes ne for¬
te sicut non oportet oremus ac non
pocius cum psalmo dicimus. unam
recii a domino hanc requiram ut
in habitem in domo dñ omnib
dieb uite mee ut contempler delec¬
tationem dñi ut uisitem templũ
sc̃m euis. ubi namq non omnes

Expanded text:
temporalibus aeterna praeponit. neque enim temporalibus aeterna praeponit. neque enim utiliter in tempore uiuitur nisi ad comparandum meritum, quo in aeternitate uiuatur. ad illam ergo unam uitam, qua cum deo et de deo uiuitur, cetera, quae utiliter et decenter optantur, sine dubio referenda sunt. in eo quippe nosmet ipsos diligimussi eos ad dei similem dilectionem, quantum in nobis est, perducamus. deum igitur diligimus per se ipsum et nos ac proximos propter ipsum. nec cum ita uiuimus, iam nos in ipsa beata uita constitutos existimemus, quasi nihil sit amplius, quod oremus. quo modo enim iam beate uiuimus, cum illud adhuc desit, propter quod unum bene uiuimus? Ut quid ergo per multa dispergimur et quaerimus, quid oremus, timentes, ne forte, sicut non oportet, oremus, ac non potius cum psalmo dicimus: Unam petii a domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo domini omnes dies uitae meae, ut contempler delectationem domini et uisitem templum sanctum eius? ibi namque omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ta ac sauite atq integritate a nime
ã ⁊ corporis constituta est itemqi a¬
micicia non angustis finib termi¬
nanda est omnes quib amor enĩ
⁊ duectio debetur ampleccitur ꝙͣ¬
uis inauos ꝓpensius in alios suspẽ¬
sius inlinetur ꝑuenit autem usq
ad amicos proquib eciam orarep̃¬
cipimus. Ita nemo estin genere:
humano cui non dilectio ⁊ si nõ
promutua caritate pro ipsa tamẽ
cominums nature societate debeat᷑
Si hi nos multum iusteq delectant a qͥ¬
b uitissim sc̃e casteq diligimur ista cũ
habentur ut teneamur. cum autem ñ
habentur ut habeamur orandum est
hoc nectotum ⁊ ħ sunt omnia quib
beate uite summa tolligitur. an alicͥo
aliquid u̾itas docet qd̃ his omnib
preferatur Nam ⁊ illa sufficientia
⁊ ista in columitasł ꝓpria łamico¬
rum quam diu tpralis est ꝓ eterne
uite ad eptione abitienda est quamq̃
fortasse corpus animus uero nuio
modo sanus estimandus est qui nõ

Expanded text:
ta ac salute atque integritate animi ta ac salute atque integritate animi et corporis constituta est. itemque amicitia non angustis finibus terminanda est; omnes enim, quibus amor et dilectio debetur, amplectitur, quamuis in alios propensius in alios suspensius inclinetur; peruenit autem usque ad inimicos, pro quibus etiam orare praecipimur. ita nemo est in genere humano, cui non dilectio etsi non pro mutua caritate pro ipsa tamen communis naturae societate debeatur. sed hi nos multum iusteque delectant, a quibus uicissim sancte casteque diligimur. ista cum habentur, ut teneantur, cum autem non habentur, ut habeantur, orandum est. Hocine totum et haec sunt omnia, quibus beatae uitae summa colligitur? an aliquid aliud ueritas docet, quod his omnibus praeferatur? nam et illa sufficientia et ipsa incolumitas uel propria uel amicorum quam diu temporalis est, pro aeternae uitae adeptione abicienda est, quamquam fortasse corpus animus uero nullo modo sanus existimandus est, qui non
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ desideria multa ⁊ noxia que mergũt
hoĩes in interitum ⁊ ꝑditionem. Ra¬
dix enun est omnium malorum a¬
uaricia. Quam quidam appetentes
errauerunt afide autem inseruert̃
se dolorib multis hanc ergo suffi¬
cientiam non indecenter uult quis¬
quis uilt nec amplius uult. Alio qͥn
ñ ip̃am uult ⁊ ideo nec decenter uult
hec optabat ⁊ ꝓ hec oralat qui dice¬
bat. Diuicias ⁊ pauꝑtatem ne dederis
michi. Constitue autem michi que
nec̃cia sunt sufficient̾ ut ne saciatꝰ
mendax efficiar ⁊ dicam quis meui¬
det aut panꝑ faccus fuerit ⁊ ꝑuirẽ
non dei mei. uides certe ⁊ istam suf¬
ficienciam non appetit pp̃ se ipsam
s pp̃ salutem corporis ⁊ congruent̾
hĩtum ꝑsone hominis quo habrtu se¬
non se inconueniens eis cum quib
honeste officioseq uiuendum est
Inbis itaq omnibus incolumitas
hominis ⁊ amiticia pp̃ seipsas appe¬
tunt. sufficientia uero rere nec̃cia
ritur incolumitas. p orro inpsa ui¬

Expanded text:
 desideria multa stulta et noxia, quae mergunt homines in interitum et perditionem; radix enim omnium malorum auaritia, quam quidam appetentes a fide errauerunt et inseruerunt se doloribus multis, - hanc ergo sufficientiam non indecenter uult, quisquis uult nec amplius uult; alioquin non ipsam uult et ideo nec decenter uult. hanc optabat et pro hac orabat, qui dicebat: Diuitias et paupertatem ne dederis mihi; constitue autem mihi, quae necessaria sunt, sufficienter, ut ne satiatus mendax efficiar et dicam: \'Quis me uidet?\' aut pauper factus furer et iurem nomen dei mei. uides certe et istam sufficientiam non appeti propter se ipsam sed propter salutem corporis et congruentem habitum personae hominis, quo habitu non sit inconueniens eis, cum quibus honeste officioseque uiuendum est. In his itaque omnibus incolumitas hominis et amicitia propter se ipsa appetuntur, sufficientia uero rerum necessaritur. incolumitas porro in ipsa ui