comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ni de uiis uris. Ergo ñ ⁊acharias hoc ex ꝑso
clamabant ex uoce dni dicentes: conu̾timi¬
ni. Hoc clamauit ysaias. osee. iheremias.
⁊ quasi desꝑati ñ audierunt. Iuxta quod
& sc̃s̃ danihel id ipsum confitet᷑ orans dnm
ꝓliberatione ppłi fui. In die uicesima quar
apud nos februarius dr̃. Int̃pretatur aut̃
sabath uirga: ꝓpt̾ austeritatem ⁊ rigorem
hiemalis temporis. Uicefima die quando
luna sublustris ẽ.: ⁊ ppe deficiens. Quia gͦ
ꝓpħa zacharias ppło adhuc ex maiore sui parti
die mensis. iam deficiente luna. ⁊ tenebra¬
rũ horrore crescente: dr̃ ea uaticinari
q̃ secuntur. Uidi ꝑ noctem: & ecce uir as¬
cendens suꝑ equum rufum: & ipse stabat
noctem se uidisse dicit non in die. sic̃ cum
quo loquebatur ds̾ facie ad faciem: & sic̃¬
uidit ysaias qui dicit. uidi dñm sedentẽ
suꝑ solium excelsum: quia ad huc ppłs in
angustia seruitutis quasi in nocte tenebat᷑:
se dic̃. S paliter nox in qua cernit᷑ uisio:

Expanded text:
is, » etc. Ergo non Zacharias hoc ex sua clamabant ex voce Domini, dicentes: « Convertimini, » etc. Hoc clamavit Isaias, Osee, Jeremias,  quasi desperantes non audierunt; juxta quod et sanctus Daniel idipsum confitetur, orans Dominum pro liberatione populi sui. « In die vicesima quartapud nos Februarius dicitur. Interpretatur autem Sabat virga propter austeritatem et rigorem hiemalis temporis. Vicesima quarta die, quando jam luna sublustris est et prope deficiens. Quia igitur propheta Zacharias populo adhuc ex majori parte apud die mensis, jam deficiente luna, et tenebrarum horrore crescente, dicitur vaticinari ea quae sequuntur. « Vidi per noctem, et ecce vir ascendens super equum rufum, et ipse stnoctem se vidisse dicit, non in die, sicut Moyses, cum loquebatur Deus facie ad faciem, et sicut Isaias qui dicit: « Vidi Dominum sedentem super solium excelsum, » quia adhuc populus in angustia servitutis quasi nocte tenebatur,se dicit. Spiritualiter nox in qua cernitur visio,
Abbreviated transcription (Latin):
phane. idẽ suꝑ apparente: qͥ dm̃ se uoluit ap¬
pellari. Adultimũ romani tanta eos clade
uastauerunt: ut pene ꝑ singłos uiros eos dis¬
ꝑdderent: ad eo ut nemo eoꝵs lauaret caput:
graui malorum pondere pressus. Et ostendit
facerȩ:SQui ait. Hȩc sunt cornua. q̃ uen¬
tilauerunt iudam ꝑsingulos uiros. Q uid
sint fabri. ⁊ qͥd ueniant facere: ipse dñs os
tendit. Quos nunc ipse ꝓpħa uidit. s ei do¬
minus ostendit. Hos fabros intelligimus
angłos obedientes p̃cepto dĩ: ad hoc uenien¬
tes ut quod gentes destruxerant. isti edifica¬
rent. Angłi uͦ uenerunt det̾rere ea: idẽ
obtundere cornua ⁊ hebetare: ne possent
amplius uentilare iudam. Quidam codices
habent det̾rere ea. it ÷ in pauorem mutere
cornua: ut deposita feritate. xp̃o colla sub¬
mittant. O hoc adtendendum qͦd singula¬
rit̃ dicit cormi leuauerunt: cũ quatuor fue¬
rint corma. Quia licet reges quatuor reg¬

Expanded text:
phane, id est super apparente, quoniam deum se voluit apphane, id est super apparente, quoniam deum se voluit appellari. Ad ultimum Romani tanta eos clade vastaverant, ut pene per singulos viros eos disperderent, adeo ut nemo eorum levaret caput, gravi malorum pondere pressus. « Et ostendifacere? Qui ait dicens: Haec sunt cornua quae ventilaverunt Judam per singulos sint fabri, et quid veniant facere, ipse Dominus exponit, quos non ipse propheta vidit, sed ei Dominus ostendit, hos fabros intelligimus angelos obedientes praecepto Dei, et ad hoc venientes, ut quod gentes destruxerant, isti aedificarent. Angeli vero venerunt deterere ea, id est obtundere cornua et hebetare, ne possint amplius ventilare Judam. Quidam codices habent, « deterrere ea, » id est in pavorem mittere cornua, ut, deposita crudelitate, Christo colla submittant. Et hoc attendendum quod singulariter dicit « Levaverunt cornu, » cum quatuor dixerit cornua, quia licet reges quatuor reg
Abbreviated transcription (Latin):
reł. Iubetur ꝓpħa clamare: non strepitu
uocis: s intencione mentis. Ciuitates inqͥt
meȩ quas nunc uidetis igne caldeoꝵ exustas:
adhuc habundabunt omib bonis: ut p̃senti
felicitate. p̃teritam miseriã consolent᷑. Se
ꝙ mistice ꝓmittunt᷑ eccłiȩ bona illa: de quib
psalmista dic̃. Credo uidere bona dnĩ: in ter¬
ra uiuentium. & leuaui oculos meos ⁊ udi:
tuor gentes eẽ ipse dñs exponit dicens. Hȩc cornua
hel quoq sub figura leene ⁊ pardi. ursi & al¬
teriꝰ bestie q̃m nominatim ñ exprimit: ma¬
nifeste quatuor regna describit: idẽ babilo¬
niorum. medorum ac ꝑsarum. quors unum
fuit regnũ: macedonum. romanoꝵ. Cornua
aut᷑ regni potenciam significare. usitatissimũ
ẽ inscã scriptura. ut illud. Sublimabit cornu
xͥ sui. Item erexit cormi salutis nobis. Hec gͦ
uentilauerunt siue disꝑserunt iudam: ⁊ ifrł.
Multa enĩ mala abhis nationib iudei passi
sunt: maxime ab antiocho cognomento epi¬

Expanded text:
lem. » Jubetur propheta clamare non strepitu vocis, sed intentione mentis. Civitates, inquit, meae, quas nunc videtis igne Chaldaeorum exustas, adhuc abundabunt omnibus bonis, ut praesenti felicitate praeterita miseria consolentur. Sed et mystice promittuntur Ecclesiae bona illa, de quibus Psalmista dicit: « Credo videre bona Domini in terra viventium. » « Et levavi oculos meos et vidi, tuor gentes esse ipse Dominus exponit, dicens: « Haec el queque sub figura leaenae et pardi, ursi et alterius bestiae, quam nominatim non exprimit, manifeste quatuor regna describit, id est Babyloniorum, Medorum, ac Persarum, quorum unum fuit regnum Macedonum, Romanorum. Cornua autem regni potentiam significare, usitatissimum est in sancta Scriptura, ut illud, « Sublimabit cornu Christi sui. » Item, « Erexit cornu salutis nobis. » Haec vero ventilaverunt sive disperserunt Judam, etc. Multa enim mala ab his nationibus Judaei passi sunt, maxime ab Antiocho, cognomento Epi
Abbreviated transcription (Latin):
guinem quẽ semꝑ sicisti. Huic successit
in regnum: filiꝰ ens cãmbises. Cui successe¬
runt duo fr̃s magi: quib int̾fectis. dariꝰ
iste filiꝰ idapsis. rexͦ ꝑsarum constitutus ẽ.
Cuiꝰ scdo anno: racharias exorsus ẽ ꝓpħia¬
re. Itaq a pͥmo anno cyri regis. usq
ad scdm annũ darii. computant᷑ anni qua¬
draginta: in quib altare tantũ extructũ
fuerat. ⁊ iacta templi fundamenta: uicinis
nationib ex p̃cepto cambise regis eos ꝓhi¬
bentib. ne templũ uł ciuitatem edificarent.

Expanded text:
guinem, quem semper sitisti! Huic successit guinem, quem semper sitisti! Huic successit in regnum Filius ejus Cambyses, cui successerunt duo fratres magi: quibus interfectis, Darius iste Hydaspis filius, rex Persarum constitutus est. Cujus secundo anno Zacharias exorsus est prophetare. Itaque a primo anno Cyri regis usque ad secundum annum Darii, computantur anni quadraginta, in quibus altare tantum exstructum fuerat, et jacta templi fundamenta, vicinis nationibus ex praecepto Cambysae regis eos prohibentibus, ne templum vel civitatem aedificarent.
Abbreviated transcription (Latin):
in zachariam propħam.
acharias ꝓpheta filius
barachie. filius addo pe
lis fuit aggei ꝓpħȩ. Simul enĩ sub dario:
scđo eiꝰ regni anno ꝓpħauerunt. Sed
racharias mense octauo qui ẽ apud he¬
breos nouember: aggeus uͦ sexto mense
qͥ nichilominus apud illos habet᷑ september:
prima die mensis ꝓpħare cepit. Ac ꝓpt̾ea
decimo iure ille loco: iste uͦ undecimo con¬
stitutꝰ ẽ. Hic aut̃ darius filius fuit idapsis:
quarto loco pꝰ cirum ꝑsis ⁊ medis imꝑans.
Siquidem cirus caldeorum destruxit umn¬
ꝑium: & in medos ⁊ ꝑsas tnstulit. Hic pri¬
mo anno regni sui scõm ꝙ ysaitis predixe¬
rat: qͥnquaginta ferme milia captiuo¬
rum. de babylone remisiti in iudeam. Ua¬
sa quoq templi dñi q̃ nabuchodonosor tu¬
lerat. reddidit: ⁊ templũ tredificari iussit
in iherłm sub zorobabel ⁊ iħu sacerdote
magno. Hunc cirum thomaris regina
massagetarum int̾fecit: eiꝰq caput in utrẽ
plenum sanguine piecit dic̃ens. Bibe san¬

Expanded text:
IN ZACHARIAM PROPHETAM. acharias, filius Barachiae, filius Addo, pelis fuit Aggaei, prophetae. Simul enim sub Dario secundo ejus regni anno prophetaverunt. Sed Zacharias in mense octav, qui est apud Hebraeos November, Aggaeus vero sexto mense, qui nihilominus apud illos habetur September, prima die mensis prophetare coepit, ac propterea decimus ille jure loco, iste vero undecimus constitutus est. Hic autem Dloco post Cyrum Persis et Medis imperans. Siquidem Cyrus Chaldaeorum destruxit imperium, et in Medos et Persas transtulit. Hic primo anno regni sui, secundum quod Isaias praedixerat, quinquaginta ferme millia captivorum de Babylone remisit in Judaeam. Vasa quoque templi Domini, quae Nabuchodonosor tulerat, reddidit, et templum reaedificari jussit in Hierusalem, sub Zorobabel et Jesu sacerdote magno. Hunc Cyrum Thomyris, regina Massagetarum, interfecit, ejusque caput in utrem plenum sanguine projecit, dicens: Bibe san
Abbreviated transcription (Latin):
rum nominib psalmista describit: ita scm
uirum alloquens. Suꝑ aspidem ⁊ basiliscum
ambulabis: ⁊ conculcabis leonẽ ⁊ draconem.
Diabolus enĩ dum contͣ electos seuit aspis ÷:
qr occulte ꝑcutit. Bafiliscus: qr aliqͣndo aꝑta
uenena inuidiȩ diffundit. Leo: qr ꝑsequitur
innocentes. Oraco: quia qͦs potest impia uora¬
citate deglutit. Possunt ꝑ cornua qͣtuor: qua¬
tuor animi ꝑturbationes intelligi. Due ab
opinatis bonis: ⁊ due ab inopinatis malis: gau¬
dium scilica ⁊ spes. metus ⁊ dolor. Contra
quas passiones sunt quatuor uirtutes. boni
artifices: prudentia: iusticia: fortitudo: tẽ¬
ꝑantia. Hii fabri boni reedificant: quicqͥd
illa cornua destruunt. Sed ⁊ scĩ qui has uir¬
tutes possident: fabri sp̃ales funt. Apłs enĩ
de se dicit. Ut sapiens architectus: fundam̃¬
tum posui. E ipse dñs creatoris omniũ filiꝰ:

Expanded text:
rum nominibus Psalmista describit, ita sanctum virum alloquens: « Super aspidem et basiliscum ambulabis, et conculcabis leonem et draconem. » Diabolus enim dum contra electos saevit, aspis est, quoniam occulte percutit: basiliscus, quoniam aliquando aperta venena invidiae diffundit: leo, quoniam persequitur innocentes: draco, quoniam quos potest impia voracitate deglutit. Possunt per quatuor cornua, quatuor animi perturbationes intelligi, duae ab opinatis bonis, et duae ab opinatis malis, gaudium scilicet et spes, metus et dolor. Contra quas passiones sunt quatuor virtutes boni artifices, prudentia, justitia, fortitudo, temperantia. Hi fabri boni reaedificant, quidquid illa cornua destruunt. Sed et sancti, qui has virtutes possident, fabri spirituales sunt. Apostolus enim de se dicit, « Ut sapiens architectus fundamentum posui, » et ipse Dominus creator omnium, filius
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia. pacem ⁊ concordiam uidens: ipsa : ⁊
syon q̃ inspeculam u̾titur: nec humilia uel
t̾rena. s celestia contemplans. Quȩ si peccaue¬
rit. uł si in ea caritas refrixerit: tradit eam
cdñs ꝑsecutorib ad purgandũ: uelut aurum
aut argentum in conflatorio. Adu̾sarii uͦ
quib ad ꝓbandum tradita ẽ. addunt in ma¬
lum: qr ꝑ disciplina utunt᷑ crudelitate.
Unde illis iram minatur : eccłiȩ aut̃ suȩ pa-¬
cem ⁊ miscdiam repmittit: ⁊ ꝑpendiculum
siue funiculũ dicit. extendendum inea: id ÷
mensuras ⁊ ordines singulorum qͥ sunt in eccłia.
siuis locis ⁊ temporib ꝓ meritorũ qualitatib

Expanded text:
Ecclesia, pacem et concordiam videns; ipsa est et Sion, quod in speculam vertitur, nec humilia vel terrena, sed coelestia contemplans. Quae si peccaverit, vel si ea charitas refrixerit, tradi eam Dominus persecutoribus ad purgandum, velut aurum aut argentum in conflatorio. Adversarii vero, quibus ad probandum tradita est, addunt in malum, quia pro disciplina utuntur crudelitate. Unde illis iram minatur, Ecclesiae autem suae pacem et misericordiam repromittit, et perpendiculum sive funiculum dicit extendendum in ea, id est mensuras et ordines singulorum qui sunt in Ecclesia, suis locis et temporibus pro meritorum qualitati
Abbreviated transcription (Latin):
artifex ⁊ conditor ÷ ds̃. Hec ẽ sca ȩccłia ma¬
ter scõrum. q̃ edificari cepit inpassione dnĩ¬
⁊ resurrectione : ⁊ cotidie edificat᷑ ut cres¬
cat in augmentũ dei. Qui habet funiculum
⁊ calamum mensure: qr ipse dispensat. men¬
suras ⁊ merita singulorum. Uidet etiã quan¬
ta sit latitudo caritatis insingulis: qͣnta lon¬
gitudo spei ⁊ longanimitatis. Et ecce angłs
qui loquebatur in me egrediebat᷑: ⁊ alius
angłs egrediebatur in occursum eiꝰ: & reł.¬
t̾am michaelem intelligunt: ut sup̃ dictum
ẽ. Angłm uͦ qui uenit in occursum eiꝰ gabri¬
elem autumant: qͥ letabundus dic̃ illi ut
currat: ⁊ loquat᷑ ꝓpħȩ quantã rerum om¬
niũ habundantiam habitura sit iherłm. q̃
tunc uidebat᷑ ad cineres usq destructa: qͦdq
absq muro futura sit p̃ multitudine homi¬
num ⁊ iumentorum. & pacis multitudine.
Quare aut̃ absq muro: paulo post ostendit

Expanded text:
artifex et conditor est Deus. Haec est sancta Ecclesia mater sanctorum, quae aedificari coepit in passione, et in resurrectione Domini, et quotidie aedificatur ut crescat in augmentum fidei. Qui habet funiculum et calamum mensurae, quoniam ipse dispensat mensuras et merita singulorum. Videt etiam quanta sit latitudo charitatis in singulis, quanta longitudo spei et longanimitatis. « Et ecce angelus qui loquebatur in me, egrediebatur, et alius angelus egrediebatur in occursum ejus, eteram intelligunt, ut supra dictum est: angelum qui venit in occursum ejus, Gabrielem autumant, qui laetabundus dicit illi, ut currat et loquatur prophetae, quantam rerum omnium abundantiam habitura sit Hierusalem, quae tunc videbatur ad cineres usque destructa, quodque absque muro futura sit prae multitudine hominum et jumentorum, et pacis multitudine. Quare autem absque muro, paulo post ostendit,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ addo filius dicat᷑ racharias. Constat aũ
hunc addo illum ẽẽ. qͥ ut liber regum indi¬
cat missus ẽ ad iheroboam regẽ pessimum:
qñ ⁊ altare dirutũ ⁊ manus regis aruit:
rursusq orante uiro di restituta ẽ. Iuxta
sensum allegoricũ octauus menfis qui est
apud nos nouember inicium ẽ hyemis : &
nullas habet sollempnitates. Quia enĩ ppłs
adhuc ñ ꝑfecte de captiuitate reductꝰ erat:
necdumq edificatũ erat templum dĩ: iccir¬
co ꝓpħa inmense qͥ nullam hab& sollemp¬
riam prioris templi ⁊ religionis. Quod os¬
tendit ⁊ acharias: qͥ int̃pretat᷑ memoria
dnĩ. Ideo digni erant benedictione dnĩ.
qd̃ ẽ barachias qui benedictio dnĩ interp̃¬
tatur: habentes testimoniũ deuotionis
sie. ipsum cui nuda & aꝑta sunt omĩa dm̃.
Quod demonstrat᷑ in ado: qͥ testimonium
ani int̃pretat᷑. S ⁊ omnis qͥstudet memor
ce dni recte filius barachie. id ẽ benedicti ..¬
onis dnĩ. ⁊ filius addo. id ÷ testimonii dnũ¬

Expanded text:
et Addo filius dicatur Zacharias. Constat autem hunc Addo illum esse qui ut Regum liber indicat missus ad Hieroboam regem pessimum, quando et altare dirutum est, et manus regis aruit, rursusque, orante viro Dei, restituta est. Juxta sensum allegoricum octavus mensis, qui est apud Hebraeos November, initium est hiemis, et nullam habet solemnitatem. Quia enim populus adhuc non perfecte de captivitate reductus erat, necdumque aedificatum erat templum Dei, idcirco propheta in mense qui nullam habet solemriam prioris templi et religionis, quod ostendit Zacharias, qui interpretatur memoria Domini. Ideo digni erant benedictione Domini, quod est Barachias, qui benedictio Domini interpretatur, habentes testimonium devotionis suae, ipsum, cui nuda et aperta sunt omnia Domini, quod demonstratur in Addo, qui testimonium Domini interpretatur. Sed et omnis qui studet memor esse Domini, recte filius dicitur Barachiae, id est benedictionis Domini. Et filius Addo, id est testimonii D
Abbreviated transcription (Latin):
mensorum. Semꝑ scriptura ꝓpħica: tristib
leta subiungit. Nam qui prius leuauit ocu¬
los. ut uideret tristia in cornib: nunc iterũ
leuat oculos ut uideat iuirũ metientem
iherłm. Hic ÷ ille uir: de qͦ scriptum est.
Ecce uir oriens nomen eiꝰ. & in iherechie

Expanded text:
emper Scriptura prophetica post tristia laeta subjungit. Nam qui prius levavit oculos ut videret tristia in cornibus, nunc iterum levat oculos, ut videat virum metientem Hierusalem. Hic est ille vir, de quo scriptum est: « Ecce vir oriens nomen ejus;
Abbreviated transcription (Latin):
toua: q̃ dns supra respondit. Hic iubet᷑ ꝓpħa
damare÷ zelatꝰ sum iherłm: non paru̾o s
masno zelo. Lelus hic ꝓfurore ⁊ indigna¬
tione accipit᷑. & quia magna peccata cõmi
dei incurrerant. Sed nunc inqͥt irascar ira
magna suꝑ gentes opulentas: q̃ in longa
pace quiescunt ⁊ bonis affluunt omĩb: quas
sup equi rufi uarii ⁊ albi designabant. Cau¬
sam quoq tante irȩ exponitꝰ: dicens. Q uia
ego iratꝰ sum parum: illi adiuuerunt in
malum. Ds̃ enim tradidit iudeos gentib
ad corripiendũ quasi filiũ pedagogo: ⁊ illi
nllam ineis fecerunt miscdiam: s omĩ cru¬

Expanded text:
uae Dominus supra respondit, hic jubetur propheta clamare, Zelatus sum Hierusalem non parvo, sed magno zelo. Zelus hic pro furore et indignatione accipitur. Et quia magna peccata commisDei incurrerant. Sed nunc inquit irascar ira magna super gentes opulentas, quae in longa pace quiescunt, et bonis affluunt omnibus, quas supra equi rufi, varii, et albi designabant. Causam quoque tantae irae exponit, dicens: « Quia ego iratus sum parum, illi vero adjuverunt in malum. » Deus enim tradidit Judaeos gentibus ad corripiendum, quasi filium paedagogo, illi nullam eis fecerunt misericordiam, sed omni
Abbreviated transcription (Latin):
qs iratus dr̃ non ÷ putandum qd̃ in eum
ulla mentis ꝑturbatio cadat: s ꝑ hoc innui¬
tur dignos ẽẽ ira atq uindicta. eos qͥb hoc
dr̃. Nec iratꝰ ulciscitur: qͥ ad hoc corripit
ut emendet. Uñ sequit᷑. Conu̾timini ad
me. Nam si iratus ÷. cur illos monet ut con¬
u̾tant᷑. ᷤ P recipit gͦ eis qͥ de babilone redie¬
rant ut conu̾tantur: ne incipiant sustin̾e
filii. quod sustinuerant patres. Oñs autem
exercituum qd hebraice dr̃ sabaoth uocat᷑:
qr sub se habet celestis milicie exercitus.
Tam aut̃ aggeus qͣm ⁊ ⁊acharias frequen¬
tissime dñm exercituum appellant: ut eis
darent fiduciam qͥ contra regis ꝑsarum un¬
templum drĩ edificabant. Hec dicit dñs

Expanded text:
s dicitur, non est putandum quod in eum ulla mentis perturbatio cadat, sed per hoc innuitur dignos esse ira atque vindicta eos quibus hoc dicitur. Nec iratus ulciscitur, qui ad hoc corripit ut emendet. Unde et sequitur, « Convertimini. » Nam si iratus est, cur eos monet ut convertantur? Praecepit ergo eis qui de Babylone redierant, ut convertantur, ne sustineant filii quod sustinuerant patres. Dominus autem exercituum, quod Hebraice dicitur sabaoth, vocatur quod sub se habet coelestis militiae exercitus. Tam autem Aggaeus quam et Zacharias frequentissime Dominum exercituum appellant, ut eis darent fiduciam, qui contra regis Persarum imtemplum Domini aedificabant. « Haec d
Abbreviated transcription (Latin):
ad eos ꝑtinet qͥ expectant᷑ ad hoc ut in fine
scli credentes recipiant᷑ ad exemplũ xp̃i:
qͣndo ex iudeis & gentib fiet unus grex:
unũ habens pastorem qͥ de se dicit. Ego sũ
pastor bonus. Quia dies multos sedebunt fi¬
lii ifrł sine rege .& sine pͥncipe. & sine sacri¬
ficio. & sine altari. & sine ephot. & sine the

Expanded text:
ad eos pertinet qui exspectant ad hoc ut in fine saeculi credentes recipiantur ad amplexum Christi, quando ex Judaeis et gentibus fiet unus grex, unum habens pastorem, qui de se dicit: « Ego sum pastor bonus. » « Quia dies multos sedebunt filii Israel sine rege, et sine principe, et sine sacrificio, et sine altari, et sine
Abbreviated transcription (Latin):
laqueus captiuitatis & interfectionis.
Ego qͥdem posui uos speculatores & pͥnci¬
pes in ppło. ut eũ regeretis errantẽ: uos
aut̾ facti estis iaqueus. Idõq ñ iam spe¬
culatores &. pͥncipes: s uenatores estis ap¬
pellandi. E sicut suꝑ montẽ thabor rete
expandit᷑ quo aues capiant᷑: ita urã doctri¬
na & exemplo cepistis ppłmꝰ. & ad mortẽ
duxistis. Chabor aut̃ mons ẽ situs in cam¬
pestrib galileȩ: rotundus atq sublimis:
& ex omni parte equalit̾ finitur. De quo

Expanded text:
s captivitatis et interfectionis. Ego quidem posui vos speculatores et principes in populo, ut eum regeretis errantem. Vos autem facti estis laqueus, ideoque jam non speculatores et principes, sed venatores estis appellati. Et sicut super montem Thabor rete expanditur ut aves capiantur, ita vestra doctrina et exemplo cepistis populum, et ad mortem duxistis. Thabor autem mons est situs in campestribus Galilaeae, rotundus atque sublimis, et ex omni parte aequaliter finitur. De quo
Abbreviated transcription (Latin):
quisq constringitur.: ñ dei querunt. s dia¬
boli auxilium. qui ultor ẽ peccatorum: de
quo scriptum ẽ. Ut destruas inimicum &
ultorem. E quia ñ uerum auxiliatorem
nere indolorib suis: & in uariis delictorum
errorib. Nec poterit eos diabolus sanare.
nec a iunculis peccatorum eruere: cum ius¬
to dei iudicio una cum eo perierint. Q m̃
ego quasi leeua effraim: & quasi catulus leo¬
nis domiu iuida.

Expanded text:
quisque constringitur, non Dei quaerunt, sed diaquisque constringitur, non Dei quaerunt, sed diaboli auxilium, qui ultor est peccatorum omnium, de quo scriptum est: Ut destruas inimicum et ultorem. Et quia non verum auxiliatorem untur in doloribus suis, et in variis delictorum erroribus, nec poterit eos diabolus sanare, nec a vinculis peccatorum eruere, cum justo judicio Dei una cum eo perierint. « Quoniam ego quasi leaena Ephraim, et quasi catulus leonis domui Juda.
Abbreviated transcription (Latin):
effrum langorem suũ: & iudas uinculum
suũ. Et abiit effraum ad assur. & misit ad
regem ultorem. Intelligens effraum hoc est¬
reges decem tribuũ suũ langorem. id ẽ suã
infirmitatẽ. & iudas uinculum suũ. hoc est
cognoscens sibi imminere captiuitatẽ qu̾a
sociatus fuerat decẽ tribub inpeccato: misit
ad assur : qr ñ a dõ qui & peccatum & cap¬
tiuitatẽ soluere poterat. s a rege assirioriun
quesiuit auxiliũ. Legimus quippe in libro
rege achar misit munera teglatphalasar:
eos debellauerunt: & facti sunt ultores in¬
iuriarum dei ÷ quos prius ad tempꝰ liberato¬
res habuerant. Unde hic subditur. Et ip¬
se ñ poterit sanare uos: nec soluere poterit¬
a uobis uinculum. Quia uidelicet dõ ad¬
mus referre ad hereticos & eccłasticos uiros:
qui cum suũ uiderint uinculum. hoc ẽ cũ
se cognouerint peccatis eẽ obnoxios. de qͥb
scriptum ẽ. funib peccatorum suorũ unus¬

Expanded text:
Ephraim languorem suum, et Judas vinculum Ephraim languorem suum, et Judas vinculum suum, et abiit Ephraim ad  est decem tribuum reges suum languorem, id est suam infirmitatem, et Judas vinculum suum, hoc est, cognoscens sibi ideo imminere captivitatem, quia sociatus erat decem tribubus in peccato, misit ad Assur, quia non a Deo, qui et peccatum et captivitatem solvere poterat, sed a rege Assyriorum quaesivit auxilium. Legimus in libro rege Achaz misit munera Teglatphalassar, eos debellaverunt, et facti sunt ultores injuriarum Dei, qui prius fuerant liberatores. Unde hic subditur: « Et ipse non poterit sanare vos, nec solvere a vobis vinculum. » Quia videlicet Deo admus referre ad haereticos et ecclesiasticos viros, qui cum suum viderint vinculum, hoc est, cum se viderint peccatis obnoxios, de quibus scriptum est: Funibus peccatorum unus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuocans: dampnationi illos tradã. Ubi no¬
tandum qͦd tinea refertur ad effraim: pu¬
tredo aut̃ ad domũ uida. Tinea qͥppe cele¬
rius consumit uestimentũ: quã putredo
uł caries lignum. Ac ꝑ hoc ostenditur priꝰ
factam decẽ tribuum captiuitatẽ. deinde
uertendum etiã qͦd cum totũ effrauim. se tan¬
quam tinea consumpturũ ꝓtestetur : de
tribu uida loquens dicit. Et ero quasi pu¬
tredo domui uida. In quib uerbis ostendit
partẽ quandã se seruaturum ex eis. quȩ
postea reuersa ẽ: ex qua xp̃c originem
duxit: cui ꝓmissio reposita erat: dicente
iacob. Q ipse erit expectacio gentiũ. Puni¬
tis aut̃ hereticis qui intelliguntur nomine
effraim: etiã uidas. scilicet ħi qui in eccła
ꝑmanent. & hereticorum uł uiciis uł errori¬
bus continent᷑. sumili sentenciã subiacebunt :
quia necesse ẽ ut qui eorũ imitantur actus:
parem cũ eis sustineant penam. E iudit

Expanded text:
provocans, damnationi illos tradam. Ubi noprovocans, damnationi illos tradam. Ubi notandum quod tinea refertur ad Ephraim, putredo autem ad domum Juda. Tinea quippe celerius consumit vestimentum, quam putredo vel caries lignum. Ac per hoc ostenditur prius factam decem tribuum captivitatem, deinde vertendum etiam, quod cum totum Ephraim se tanquam tinea consumpturum protestatur, de tribu Juda loquens ait: « Et ego quasi putredo domui Juda. » In quibus verbis ostendit partem quamdam se servaturum ex eis, quae postea reversa est, ex qua Christus originem duxit, cui repromissio reposita est, dicente Jacob: « Et ipse erit exspectatio gentium. » Punitis autem haereticis, qui intelliguntur not hi qui in Ecclesia permanent, et haereticorum vel vitiis vel erroribus continentur, simili sententiae subjacebunt, quia necesse erat, ut qui eorum imitantur actus, parem cum eis poenam sustineant. « Et vidit
Abbreviated transcription (Latin):
circo calumpniã sustinere & tradi peioribꝰ:
quia cepit effraun hoc ẽ ieroboam abire pꝰ
idola: & dm̃ derelinquere. Ipse enim aureos
fabricauit uitulos: quos postea ppłs adorauit.
Q de hereticis manifestus ẽ sensus: quod
sophismatib suis & arte dialectica oppresse¬
rint eccłam. S cum hoc fecerint: ñ mun¬
diciam uere fidei. s sordes sequent᷑ menda¬
cii. Qui cum se dampnatos uiderint cũ dia¬
bolo ꝙ angłis eiꝰ: uidentur sibi calumpniã
pati. & inse fractam ẽẽ iudicii ueritatem.
Sic de omĩb reꝓbis senciendum ẽ. Q ego
quasi tiuea effraum: &. quasi putredo domui
iuda. Tiuea comedit uestimentũ: putredo
aut̃ uł caries ligna consumit. Estq in his
uerbis. sensus hic. Sicut tinea consuit ues¬
timentũ. & putredo uł caries lignum: qͦd
utrũq ꝑspacium fit temporis: ita ego ⁊ priꝰ
decem. & postea duab tribubus longo tem¬
pore penitenciã tribuens. cosq ad salutem

Expanded text:
circo calumniam sustinere, et tradi pejoribus, circo calumniam sustinere, et tradi pejoribus, quia coepit Ephraim hoc est Hieroboam abire post idola, et Deum derelinquere. Ipse enim aureos fabricavit vitulos, quos postea populus adoravit. Et de haereticis manifestus est sensus, quod sophismatibus suis et arte dialectica oppresserint Ecclesiam. Sed cum hoc fecerunt, non munditiam verae fidei, sed sordes sequuntur mendacii. Qui cum se damnatos viderint cum diabolo et angelis ejus, videntur sibi calumniam pati, et in se fractam esse judicii veritatem. Sed et de omnibus reprobis sciendum est. « Et ego quasi tinea Ephraim, et quasi putredo domui Juda. » Tinea comedit vestimentum, putredo autem vel caries ligna consumit, estque in his verbis sensus: Sicut tinea consumit vestimentum, et putredo vel caries lignum, quod utrumque per spatium fit temporis, ita ego et prius decem et postea duabus tribubus longo tempore poenitentiam tribuens, eosque ad salutem
Abbreviated transcription (Latin):
ritatem: &. aliud p̾dicant quã ab apłis ac¬
ceꝑunt. Caliunpniã paciens effraum. fractus
iudicio. Ppłs ifrłiticus adhuc in duricia
cordis ꝑseuerans. dicebat se fractum iudicio.
& inique oppruni ab hostib dicens. qm̃
nos de genere abraham amici dĩ descen¬
dimus: peiorib nobis hoc ẽ incirciuncisis
& idolatris penitusq a  eͤultu alienis: tradi
ñ debumus. Calumpniã quippe appellat
afflictionẽ ab hostib illatam: quã cũ susti¬
neret fractũ se dicebat iudicio: hoc ẽ inius¬
te & sine aliqua culpa fatebantur se damp¬
natos. Quam obrem. ut ñ sine causa cognos¬
ceret se hȩc sustinere: subditur. Qm̃ cep̾it
abire post sordes. Ac si diceret. Idcirco
traditi sunt caldeis. ũ quod iustiores fue¬
rint qui eos oppresserunt: s qr iudei qͦn¬
dam ppłs m̃s me deseruerunt.ꝙ ceꝑunt
abire post sordes: hoc ẽ post idola. Unde
sordib & uninundiciis: comparant᷑. Idõq
iustam infert seutenciã: ostendens eos id¬

Expanded text:
 et aliud praedicant quam ab apostolis acceperunt. « Calumniam patiens Ephraim, fractus judicio. » Populus Israeliticus adhuc in duritia cordis perseverans dicebat se fractum judicio, et inique opprimi ab hostibus, dicens: Quoniam nos ex genere Abraham amici Dei descendimus, pejoribus vobis, hoc est, incircumcisis et idololatris, penitusque a Dei cultu alienis tradi non debuissemus. Calumniam quippe appellat afflictionem ab hostibus ei illatam, quam sustineret, fractum se dicebat judicio, hoc est, injuste et sine aliqua culpa fatebatur se damnatum. Quamobrem, ut non sine causa cognoscat se hoc sustinere, subditur, « quoniam coepit abire post sordes. » Ac si diceret: Non idcirco traditi sunt Chaldaeis, quod justiores fuerint, qui eos oppresserunt, sed quia Judaei, quondam populus meus, me deseruerunt, et coeperunt abire post sordes, hoc est, post idola. Unde sordibus et immunditiis comparantur, ideoque justam infert sententiam, ostendens eos id
Abbreviated transcription (Latin):
& subdit᷑. Edpulus enĩ tuus: sicut nii qui
contradicunt sacerdoti. E ẽ sensus. Sicut
plebicula in obediens ẽ sacerdoti. cuiꝰ ñ uult
obseqͥ mandatis: & sicuti discipłs in obediens
magistro: sic ppłs tuus contra dicit uerbis
oris mei. E idõ ñ est dignus. uel a ꝓpħa. uel
a quolibet redargui usto. E corrues hodie:
locutus ẽ de ppło: nunc aut̃ ad ppłm ipsum
decem iudelicet tͥb uertit sermonem dicens.
Corrues hodie. id ẽ in p̃senti tp̃r. uł certe in
aꝑta luce: & in omniũ oculis duceris in cap¬
tiuitatem: & corruet etiã ꝓpħa tecũ. Duob
modis possumꝰ hic ꝓpħam intelligere: uel fal¬
sum uidelic& ꝓpħam. qr eqͥuocum ẽ nomen:

Expanded text:
. « Populus enim tuus, sicut hi qui contradicunt sacerdoti. » Et est sensus: Sicut plebecula inobediens est sacerdoti, cujus non vult obsequi mandatis, et sicuti discipulus inobediens magistro, sic populus tuus contradicit verbis oris mei, et ideo non est dignus vel a propheta, vel a quolibet redargui justo. « Et corrues holocutus est de populo, nunc autem ad ipsum populum, decem videlicet tribus, vertit sermonem, dicens: « Corrues hodie, » id est in praesenti tempore, vel certe in aperta luce, et in omnium oculis duceris in captivitatem. « Et corruet etiam propheta tecum. » Duobus modis possumus hic prophetam intelligere, vel falsum vid
Abbreviated transcription (Latin):
partim in captiuitatẽ ducet. Quod qͣliter
factum sit. historia libri regũ demonstrat:
plur ib uicib captiuatũ refert. Sed & he¬
retici suspicantur quod in multitudine sa
Deccłastici quod faciendo elemosinas. pec¬
cata sua redimant in qͥb ꝑmanent: cum
omẽ sacrificiũ p̃terita ñ presentia scelera
delere debeat. Ꝙ utiq tales dm̃ ñ inue¬
niunt: quia aufertur & ꝓcul recedit ab
eis. P reuaricantur aut̃ quando dei negli¬
gunt p̃cepta : & alienos generant filios.
cum oꝑa faciunt diaboli. Ideoq cotidie &
singillatim dampnant᷑ cum suis partibus:
hoc ẽ cum malis quȩ egerunt oꝑib. ad in¬

Expanded text:
partim in captivitatem ducet. Quod qualiter partim in captivitatem ducet. Quod qualiter factum sit, historia libri Regum et Paralipompluribus vicibus captivatum refert. Sed haeretici suspicantur quod in multitudine sacest ecclesiastici quod faciendo eleemosynas peccata sua redimant, in quibus permanent, cum omne sacrificium praeterita, non praesentia scelera delere soleat. Et utique tales Deum non inveniunt, quia auferetur et procul recedet ab eis. Praevaricantur autem, quando Dei negligunt praecepta, et alienos generant filios per opera diabolica. Ideoque quotidie et singulatim damnantur cum suis partibus, hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
sentient adiutorem: nec suis eum placare
mista. Non suscipiam de domo tua uitu¬
los. Eẜ numqͥd manducabo carnes tauroꝵ: ᷤ
ꝙ cet̾a. In dnõ p̃uaricati sunt. Tunc scili¬
cet quando ꝓ dõ idola uenerati sunt. Qra
filios alienos genuerunt. Hoc ẽ iuncti ido¬
lis: ñ deo s demonib filios genuerunt.
Alieni quippe filii a dõ accipiunt᷑: qͥ in
udolorum sunt errore generati: siue quos
ꝑ ignem ducentes idolis consecrarunt. Nc̃
deuorabit eos meusis: cũ partib suis. Quia
inquit hoc fecerunt. ñ multo pꝰ tempore.
subaudit᷑ inp̾sentiarũ aduenient eis hostes.
assyrii uidel̃ atq chaldei : & deuorabunt eos
cum siuis partib. hoc ẽ cũ suis possessionib:
quas sorte & funiculo acceꝑunt. Unde &
Lxxͣ tͣnstulerunt. Deuorabit eos rubigo cũ
clericis suis. Q est sensus. Per singulos men¬
ses hostis adueniet: & cuncta qͦ ad eos ꝑti¬
nent uastabit: ipsosq partun interficiet.

Expanded text:
sentient adjutorem, nec suis eum poteruntsentient adjutorem, nec suis eum poteruntdicat: Non suscipiam de domo tua vitulos; et: Nunquid manducabo carnes taurorum, etc. « In Domino praevaricati sunt, » tunc scilicet, quando pro Deo idola venerati sunt, « quia filios alienos genuerunt, » hoc est, juncti idolis, non Deo, sed daemonibus filios genuerunt. Alieni quippe filii accipiuntur, qui in idolorum sunt errore generati, sive quos per ignem ducentes idolis consecrarunt. « Nunc devorabit eos mensis cum partibus suis. » Quia, inquit, hoc fecerunt, non multo post tempore, sed impraesentiarum advenientes hostes, Assyrii videlicet atque Chaldaei, et devorabunt eos cum suis partibus, hoc est, cum suis possessionibus, quas sorte et funiculo acceperunt. Unde et LXX transtulerunt: Devorabit eos rubigo cum hederis suis. Et est sensus: Per singulos menses hostis adveniet, et cuncta quae ad eos pertinent vastabit, ipsosque partim interficiet,
Abbreviated transcription (Latin):
umitati sunt scelera : paciant᷑ & penam.
S & hereticis sua arrogantia in faciẽ res¬
pondet: qͣndo ꝓ suꝑbia qua semꝑ se scire
altiora iactant: & magistri simmul & disci¬
płi corruent. Iudas quoq id ẽ uir eccłastica
doctrina institutus : qui corpore qͥdem ñ
mente in eccła manet: & eandem cũ here¬
ticis habet in errore scientiã: frustraq no¬
inen ȩccłasticum confitetur: ipse quoq cũ
hereticis puniendus ẽ. In gregib suis & in
armentis suis: uadent ad querendum dñm
& ñ inuenient. Hoc tam de decem tͥb quã¬
& de duab accipi potest. ꝙ ẽ sensus. C ũ
pressi fuerint ab hostib isrł & effraun ꝙ
iudas. tunc sera penitencia tacti. uadent
ad querendum dñm insuis oblationibus:
gestientes eũ inunerib placare: quẽ priꝰ
offenderant p̃uaricationib. S ñ inueni¬
ent eum: qr recedentib eis a cultu dii¬
no: ipse qͦq ab illis recessit. Unde & subdi¬
tur. blatus ẽ ab eis. Non gͦ p̃sentem eũ

Expanded text:
imitati sunt scelera, patiantur et poenam. Sed et haereticis sua arrogantia in faciem respondet, quando pro superbia qua semper se scire altiora jactant, et magistri et discipuli simul corruent. Judas quoque, id est vir ecclesiastica doctrina institutus, qui corpore quidem, non mente, in Ecclesia manet, et eamdem cum haereticis habet in errore scientiam, frustraque nomen ecclesiasticum confitetur, ipse quoque cum haereticis puniendus est. « In gregibus suis et in armentis suis vadent ad quaerendum Dominum, et non invenient. » Hoc tam de decem tribubus, quam et duabus accipi potest. Et sensus est: Cum pressi fuerint ab hostibus Israel et Ephraim et Judas, tunc sera poenitentia ducti vadent ad quaerendum Dominum in suis muneribus gestientes, eum oblationibus placare, quem prius offenderant praevaricationibus. Sed non invenient eum, quia, recedentibus illis a cultu divino, ipse quoque ab eis recessit. Unde et subditur, « ablatus est ab eis. » Non ergo praesentem eum
Abbreviated transcription (Latin):
despexit: & increatoris iniuriã idola uene¬
ratus ẽ. Hȩc arrogantia eiꝰ respondit in faci¬
em eiꝰ: qͣndo merito iniquitatis ꝓpt̾ idolorũ
culturã tradet᷑ captiuitati ne habeat᷑ impu¬
nitus: s humilietur ab hostib eiꝰ contuma¬
cia. W isrł & effraun ruent in iniquitate
sua. Hoc ẽ & ppłs subiectus & reges qͥ eos
ad idolorum inclinauerunt culturam pari¬
ter. corruent & infirmabunt᷑: ut qͥ fortes
erant inscelere: infirmi cogantur redire
ad dm̃. Quet etiã uidas cum eis. In his
uerbis ostendit᷑: qm̃ & trib iuda iam tc̃¬

Expanded text:
spexit, ut in creatoris injuriam idola veneratus est. Haec arrogantia ejus respondebit in faciem ejus, quando merito iniquitatis propter idolorum culturam tradetur captivitati, ne habeatur impunitus, sed humilietur ab hostibus ejus contumacia. « Et Israel et Ephraim ruent in iniquitate sua, » hoc est, et populus subjectus et reges, qui eos ad idolorum culturam inclinaverunt, pariter corruent et infirmabuntur, ut qui fortes erant in scelere, infirmi cogantur redire ad Deum. « Ruet etiam Judas cum eis. » In his verbis ostenditur quod et tribus Juda jam t
Abbreviated transcription (Latin):
induxeruntq illos in errorem. Idem qͦq
heretici expandunt rete suꝑ thabor. qui
int̾pretatur ueniens lum̃: quando suas
in ęccła tendunt insidias: ꝑq dogina¬
ta ꝑuersa. aues idẽ animas ad celestia
uolantes capiunt. Uictimas etiã declinan
in ꝓfundum: qr suadent hominib unmo¬
lare demonib. dũ eos ad sec tandos erro¬
res suos ꝑtrahunt: ut ñ resipiscant aliqͣndo
a malis. & se erigant ad cȩlestia contuen¬
da. E ego eruditor omniũ eorũ. Ne des¬
ꝑarent ppłi & magistri eorũ hoc ẽ prin¬
cipes & sacerdotes. redire se posse ad ueni¬
am. miscditer se dũs eruditorem omniũ
eorũ fore ꝓnuntiat diceus. O ego erudi¬
tor omiũ eorũ. Ac si diceret. Si peniten¬
ciam agere uoluerint. ꝙ dis quos hacte¬
nus coluerunt seriure cessauerint. ne
desꝑent : quia ego eruditor illorum doce¬
bo eos quid agere debeant: qͥ emendare
a me. Nomine effraim comp̃hendit iero¬
boam filiũ nabath. & oms̃ ex eadem tri¬

Expanded text:
ntque eos in errorem. Iidem quoque haeretici expandunt rete super Thabor, qui interpretatur veniens lumen, quando suas in Ecclesia tendunt insidias, per quae dogmata perversa aves id est animas ad coelestia volantes capiunt. Victimas enim declinant in profundum, qui suadent hominibus immolare daemonibus, dum eos affectando errores suos pertrahunt, ut non resipiscant aliquando a malis, et se erigant ad coelestia contuenda. « Et ego eruditor omnium eorum. » Ne desperarent populi et magistri eorum, hoc est principes et sacerdotes, redire se posse ad veniam, misericorditer se Dominus eruditorem omnium eorum fore pronuntiat, dicens: « Et ego eruditor omnium eorum. » Ac si diceret: Si poenitentiam agere voluerint, et diis quos hactenus coluerunt servire cessaverint, ne desperent: quia ego eruditor eorum docebo illos quid agere debeant, qui emendare, a me. » Nomine Ephraim, comprehendit Jeroboam, filium Nabath, et omnes ex eadem tri
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ diabolus in eoꝵ cordib habitabat. ipse
eos excecauerat ne ad uerũ lumen possent
redire ut dñm cognoscerent: id ẽ intellige¬
rent eũ dnm̃ ẽẽ colendum. Sic enĩ dr̃ &. de
filiis heli. ł orro filii heli filii beli: ñ cognos¬
cebant dñm. Principes quoq dogmatum
ꝑuersorum. id ẽ herecicoi & ppłm subiectũ¬
scit dñs: quia omnia eoꝵ oꝑa & ipsas co¬
gitaciones occultas considerat: nichilq ẽ
apud illos quod eũ possit latere. Ey qr ꝑ
contaminati sunt: ũ dabunt suas cogitaci¬
ones ut penitenciã agant &. ad dm̃ reuer¬
tantur: qr spũ fornicationis seducti sunt
qͥ in medio illorũ uersatur: idõq dũm dm̃

Expanded text:
ergo diabolus in eorum cordibus habitabat, ipse ergo diabolus in eorum cordibus habitabat, ipse eos excaecaverat, ne ad verum lumen possent redire, ut Deum cognoscerent, id est, intelligerent eum solum esse colendum. Sic enim dicitur de filiis Heli: Porro filii Heli filii Belial non cognoscebant Dominum. Principes quoque dogmatum perversorum id est haereticos et populum subjectuscit Deus, quia omnia eorum opera et ipsas cogitationes occultas considerat, nihilque est apud illos quod eum possit latere. Et quia per contaminati sunt, non dabunt suas cogitationes ut poenitentiam agant, et ad Deum revertantur, quia spiritu fornicationis seducti sunt, qui in med
Abbreviated transcription (Latin):
ges: ego etiam condidi ppłos. regib subiec¬
tos. Quia gͦ mea sunt creatura. & omnia
eorũ semꝑ intueor oꝑa: ñ desꝑent ẜ peni¬
tenciam agant: & ego suscipiam eos. Quia
fornicari ceꝑunt: uitulos aureos ad orando:
ppłs ẽ secutus : paremq impietatẽ pari
studio compleuerunt. Ubi a suꝑioribꝰ iun¬
gendum: & hoc scio ego. Non dabunt cogi¬
taciones suas ut conuertant᷑ ad dm̃ suum:
qͥa spc̃ fornicationiun in medio eorũ. ⁊ dñĩ
ñ cognouerunt. Licet se eruditorem illoꝵ
dns miscdĩter suꝑus dixerit : tam̃ inten¬
cionẽ cordis eorũ cognoscens. subiungit. Non
dabunt cogitaciones suas ut conuertantur
ad dnm dm̃ suũ: ut scilicet penitenciam
agant de inalis cogitacionib: ne ꝑficiant
opus malum qͦd cogitauerunt. E redait
causam inquiens. Quia sp̃c fornicationũ
id ẽ diaboliis inmedio eoꝵ. & dnm̃ ñ cogno¬
uerunt: id ẽ ñ intellexerunt ut eum cole¬
rent: & digna ueneratione adorarent. Quia

Expanded text:
ges. Ego etiam condidi populos regibus subjectos. Quia ergo mea sunt creatura, et omnia eorum intueor opera, non desperent, sed poenitentiam agant, et suscipiam eos. « Quifornicari coeperunt vitulos aureos adorando « populus est secutus, paremque impietatem pari studio compleverunt, ubi a superioribus jungendum, et hoc ego scio. « Non dabunt cogitationes suas ut convertantur ad Deum suum, quia spiritus fornicationum in medio eorum, et Deum nmisericorditer superius dixerit, tamen intentionem cordis illorum cognoscens, subjungit: Non dabunt cogitationes suas ut convertantur ad Deum suum, ut scilicet poenitentiam agant de malis cogitationibus, ne perficiant opus malum quod cogitaverunt. Et reddit causam, inquiens: Spiritus fornicationum id est, diabolus in medio eorum. Et Deum non cognoverunt, id est, non intellexerunt ut eum colerent et digna veneratione adorarent. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
nantur: quȩ demonib offerunt᷑. Popłs
duarũ tͥbitum uictimas q̃s ddõ ommipoten¬
t offerebat. suꝑiꝰ id ẽ ad cȩlos ascendere fa
sacrificia: descendere ea faciebat in ꝓfun¬
dum. hoc ẽ in infernũ. Moralit̃ uic̾tine
dñ sunt laudes credentiũ: penitencie pec¬
tum ẽ. Sacrificium dõ sp̃c̃ contribulatus.
S sunt ñ nulli qui idcirco se in p̾ce ac la¬
mentis afficiunt: ut aut t̾rena commnoda
adquirant: aut ut hominib scĩ ẽẽ uide¬

Expanded text:
offeruntur. Populus duarum tribuum victimas, quas Deo omnipotenti offerebat, superius id est ad coelos ascendere facsacrificia, descendere illa faciebat in profundum, hoc est in infernum. Moraliter victimae Domini sunt laudes credentium, poenitentia pectum est: Sacrificium Deo spiritus contribulatus . Et sunt nonnulli qui idcirco se in prece lamentis afficiunt, ut aut terrena commoda acquirant, aut hominibus sancti esse vide
Abbreviated transcription (Latin):
Ligauit nempe eũ ipse spc. qͣndo sibi con¬
iuxit: & ita uniit ut ñ dm̃ iam coleret.
s eum in simulachris supplex adoraret.
Q confundetur a sacrificiis suis. Hoc est
cũ fuerint dephensi ab hostab. confunden

Expanded text:
Ligavit nempe illum ipse spiritus, quando sibi conLigavit nempe illum ipse spiritus, quando sibi conjunxit, et ita univit, ut nondum jam coleret, sed illum jam in simulacris adoraret. « Et confundentur a sacrificiis suis. » Hoc est, cum fuerint compre
Abbreviated transcription (Latin):
separatus ẽ. Unde sequit᷑. Separatum
ẽ conuiuium eorũ. id ẽ sacrificiũ illorũ
a tuo seiunctũ ẽ: qr tu dõ omnipoten
ti offers: illi aut̃ demonib. Fornicatio¬
ne fornicati sunt. Repeticio sermonis:
confirmatio ẽ. Qd̃ tale ẽ: ac si diceret.
Cotidie fornicantur & diligunt forni¬
cationẽ suã. semꝑq fornicationes forni¬
cationib augent. Primo quippe idolũ
adorauerunt qͦd fecerat eis theroboã fi¬
lius nabath: deinde omuiũ gentiũ deos.
Dilexert̃ afferre ignominiã ꝓtectores eiꝰ.
Protectores isrłitici ppłi appellant᷑ ihero¬
boam. & ceteri eorũ reges: qui illos &
erudire in uiam iusticie: & ab hostibus
defendere debuerant. Isti dilexerunt
afferre ignominiã. hoc ẽ idolatriã. quo¬
rum actu infelix ppłs cultum suscepit
idolorum: quiq debuerant ductores eis¬
existere in uiam salutis: facti sunt duces
nib errorũ: ut mentis paterent᷑ cecitatẽ
ne quo uellent libere possent incedere.

Expanded text:
Separatum est convivium eorum, » id est, sacrificium idolorum a tuo sejunctum est, quia tu omnipotenti Deo offers, illi autem daemonibus. « Fornicatione fornicati sunt. » Repetitio sermonis, confirmatio est; quod tale est ac si diceret: Quotidie fornicantur, et diligunt fornicationem suam, semperque fornicationes fornicationibus augent. Primo quippe idolum adoraverunt, quod fecerat eis Jeroboam, filius Nabath, deinde omnium gentium deos. « Dilexerunt afferre ignominiam protectores ejus. » Protectores Israelitici populi appellantur Jeroboam et caeteri reges ejus, qui illos et erudire in via justitiae, et ab hostibus defendere debuerant. Isti dilexerunt afferre ignominiam, hoc est, idololatriam, quorum actu infelix populus cultum suscepit idolorum, quique debuerant ductores existere eis in viam salutis, facti sunt duces nibus eorum, ut mentis paterentur caecitatem, ne quo vellent libere possent incedere.
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽq sꝑnat societatẽ: qr sacrificium
ipsorũ a sacrificio fideliũ ẽ diusum: dũ
ñ recte celebrant misteria corporis &
sanguinis anĩ. Atq idcirco fornicantur
uarios sequendo errores. & inmundiciȩ
carnis seruiendo: diligunq afferre igno¬
miniam: hoc ẽ uanas & suꝑfluas tradici¬
ones. auditorib su is gaudent p̃bere.uos
sp̃c̃. io ẽ diabolus ligat᷑ ne  ualeant stabi¬

Expanded text:
ernat societatem, quia sacrificium ipsorum a sacrificio fidelium est divisum, dum non recte celebrant mysteria corporis et sanguinis Domini, atque idcirco fornicantur varios sequendo errores, et immunditiae carnis serviendo. Diliguntque afferre ignominiam, hoc est, vanas et superfluas traditiones auditoribus suis gaudent praebere; quos spiritus, id est, diabolus, ligat, ne stabi
Abbreviated transcription (Latin):
Habemꝰ sacrificiũ uerũ corporis & sanguinis
dnĩ. Habemꝰ & ephot. hoc ẽ uestem innocen¬
tiȩ & simplicitatis: facti ipsi sacerdocium &
regnũ. iuxta id qͦd petrus dic̃. Uos genꝰ electũ:
regale sacerdociũ: geus scã .&. ceta. Habemꝰ
teraphim. hoc ẽ signum & memoriã dei ex¬
pressam in cordib nris: uixta qͦd ei decan¬
tamus. Signatum ẽ suꝑ nos lum̃ ultus tui
dñẽ: & cet̾a. Et post nȩc reuertent᷑ filii isrł¬
& qͣrent dnm dm̃ suũ: & dauid regem suum.
Post hȩc. id ẽ pꝰ quam hȩc omĩa impleta fue¬
rint. dũ plenitudo gentiũ intrauerit: re¬
uertentur filii isrł ꝑ p̃dicationem helye &
enoch: ⁊ querent dñn dm̃ suũ. & dauid

Expanded text:
sacrificium verum corporis et sanguinis Domini; habemus et ephod, hoc est vestimentum innocentiae et simplicitatis, facti ipsi sacerdotes et reges, juxta quod Petrus dicit: « Vos genus electum, regale sacerdotium, gens sancta. » Habemus et theraphim, hoc est signum et memoriam Dei expressam in cordibus nostris, juxta quod eidem decantamus: « Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine. » « Et post haec revertentur filii Isrrent Dominum Deum suum, et David regem suum. » Post haec, id est, postquam haec omnia impleta fuerint, dum plenitudo gentium intraverit, revertentur filii Israel per praedicationem Eliae et Enoch,
Abbreviated transcription (Latin):
uocat᷑ ad iudicium: nullusq excipit᷑: ut
sacerdotes & ppłs & reges qui seduxerant
ppłim. & constituerant ei tales sacerdotes:
simul audiant qͥd fecerint: ꝙ cur inuni¬
cis tradant᷑. Audite inqͥt hoc om̃s: & au¬
scultate. Idẽ aure corporis ꝑcipite: &s men¬
tis intellectu retinete. Quia iudiciũ uobis¬
ẽ. id ẽ dampnatio uobis unminet. meri¬
to urẽ iniquitatis. Qm̃ laqueus facti estis

Expanded text:
vocatur ad judicium, nullusque excipitur, ut et sacerdotes, et populus, ac reges, qui seduxerant populum et constituerant illi tales sacerdotes, simul audiant quid facerent, et cur inimicis tradantur. Audite hoc omnes et auscultate, id est, corporis aure percipite, et mentis intellectu retinete, quia vobis judicium est, id est, damnatio imminet merito vestrae iniquitatis, quoniam laqueus facti estis