comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si uultis et ad labioꝵ circũcisionẽ. Ego puto
qđ in circũcisus labiis sit. qui nondũ cessa¬
uit ã stultiloquio. ab scurrilitate. qui boniꝰ
derogat. qui criminat᷑ proximos. qui in¬
stigat lites. qͥ calumnias mouet. qͥ fr̃s int̾
se falso loquendo cõmittit. qͥuana. inepta.
sclaria. impudica. turpia. iniuriosa. ꝓt̾.¬
ua. blasphema. et cetera quȩ indigna st̃
xꝑiano ore proloquit᷑. Siquis uͦ ab his oĩb
continet os suũ. et disponit sermones suoᷤ
in iudicio. uerbositatẽ reprinuit. linguã
temperat. uerba moderat᷑: iste merito
circũcisus labiis dicit᷑. Sed et qui iniqͥ¬
tatẽ tantũ in excelso locunt᷑. et extendt̃
in celũ linguã suã sicut heretici facurt.
incircũcisi et ĩ mundi labiis dicendi sunt.
Circũcisus uͦ et mundus est. qui semꝑ uer¬
bũ dĩ loquit᷑. et sanã doctrinã ȩũgelicis
et apłicis munitã regulis ꝓfert. Hoc gͦ mͦ

Expanded text:
si vultis, et ad labiorum circumcisionem. Ego puto si vultis, et ad labiorum circumcisionem. Ego puto quod incircumcisus sit labiis, qui nondum cessavit a stultiloquio, a scurrilitate, qui bonis derogat, qui criminatur proximos, qui lites instigat, qui calumnias movet, qui fratres inter se falsa loquendo committit, qui vana et inepta, saecularia et impudica, turpia et injuriosa, prova, blasphema, et caetera quae indigna sunt tiano, proloquitur. Si quis vero ab his omnibus continet os suum, et disponit sermones suos in judicio, verbositatem reprimit, linguam temperat, verba moderatur, iste merito circumcisus labiis dicitur. Sed et qui iniquitatem in excelsum loquuntur, et extendunt in coelum linguam suam sicut haeretici faciunt, incircumcisi et immundi labiis dicendi sunt. Circumcisus vero et mundus, qui semper verbum Dei loquitur, et sanam doctrinam evangelicis et apostolicis munitam regulis profert. Hoc ergo modo
Abbreviated transcription (Latin):
et ppłs in adquisitionẽ electꝰ ad enarran.¬
das uirtutes dñi. suscipite dignã circũci.¬
sionẽ uerbi di. in aurib ur̃is. et in labiis.
et in corde. et in p̃putio carnis ur̃ȩ. et in
omnib omnino menbris ur̃is. Circũcisȩ
nãq sint aures ur̃ȩ scd̾m uerbũ dĩ. ut uo.¬
cem non recipiant obtrectantis. ut male-¬
dici et blasphemi uerba non audiant. ut
falsis criminationib mendacio et irrita¬¬
tioni non pateant. Oppilent᷑ et clausȩ sint
ne iudiciũ sanguinis audiant. aut impu¬
dicis canticis et theatralib sonis pateant.
Nichil obscenũ recipiant. s ab om̃i ceno
corruptionis auersȩ sint. Hec.ẽ. circũci¬
sio. qua ȩccła rꝑi aures suoꝵ circumcidit
infantũ. Istȩ credo sunt aures. quas in audi¬
torib sins dñs requirebat dicens. Qui ha-¬
bet aures audiendi audiat. Nlemo enĩ pot̾
incircũcisis aurib et ĩmundis. munda uer¬
ba sapientie et ueritatis audire. Ueniamus

Expanded text:
et populus in acquisitionem electus, ad enarrandas virtutes Domini, suscipite dignam circumcisionem verbi Dei in auribus vestris, et in labiis et in corde, et in praeputio carnis vestrae, et in omnibus omnino membris vestris. Circumcisae namque sint aures vestrae secundum verbum Dei, ut vocem non recipiant obtrectantis, ut maledici et blasphemi verba non audiant, vel falsis criminationibus mentem non patefaciant. Oppilentur et clausae sint, ne judicium sanguinis audiant, aut impudicis canticis et theatralibus sonis pateant. Nihil obscenum recipiant; sed ab omni scena corruptionis aversae sint. Haec est circumcisio qua Ecclesia Christi aures suorum circumcidit infantum. Istae, credo, sunt aures quas in auditoribus suis Dominus requirebat dicens: Qui habet aures audiendi, audiat . Nemo enim potest incircumcisis auribus et immundis munda verba sapientiae et veritatis audire. Veniamus,
Abbreviated transcription (Latin):
catia. Uides qui et qualis. ẽ. locus. in
qͦ dñs potest habere conuiuiũ. Delecta.
uit eũ uisio et ꝑspicacia abrahȩ. Erat
enĩ mundꝰ corde. ut posset uidere dm̃.
In taligͦ loco. et intali corde potest dñs¬
uror tua: At ille. ecce ait in tabernacło.¬
ad te scdm tempus hoc: et habebit fi¬

Expanded text:
ia. Vides qualis sit locus in quo Dominus potest habere convivium? Delectavit enim eum visio et perspicacia Abrahae. Erat enim mundus corde, ut posset Deum videre. In tali ergo loco, et in tali corde potest Duxor tua? At ille: Ecce, inquit, in tabernacad te in tempore hoc, et habebit fi
Abbreviated transcription (Latin):
Non dirit ut sciã qͥd agunt. s ut ipsos¬
sciã. et scientia mea dignos faciã. si quos
in ipsis inueniã iustos. siqͦs inueniã peni.¬
tentes. siqͦs inueniã tales qͦs debeã scire.
Deniq qͥa nullus qͥ peniteret. nullꝰ qͥ con¬
uerteret᷑ alius inuentꝰ est pret̾ loth: i¬
pse solus agnoscit᷑. ipse solus de incendio

Expanded text:
non ut ego quid agunt sciam: sed ut ipsos scientia mea dignos efficiam, si quos ipsorum inveniam justos, si quos inveniam poenitentes, si quos tales quos debeam scire. Denique quia nullus qui poeniteret, nullus qui converteretur inventus est praeter Lot, ipse solus cognoscitur, ipse solus de incendio
Abbreviated transcription (Latin):
tiĩ ur̃i. Igit᷑ qũdoqͥdem in hos deuenimꝰ
ponere. cur uiro sc̃o. in hoc sũmã tanti ne¬
gotii collocabat. ut p̃putiũ carnis eius ac
futurȩ ex eo sobolis circũcideret᷑: Frit en
inqͥt testam̃tũ meũ suꝑ carnẽ tuã. Hoc

Expanded text:
i Deus. Igitur quandoquidem in hos devenimusponere cum viro sancto, in hoc summam tanti negotii collocabat, ut praeputium carnis ejus, sed et futura ex ipso soboles circumcideretur. Erit enim, inquit, testamentum meum super ca
Abbreviated transcription (Latin):
uenire et lauare pedes. ne qͥd forte pulu̾is re¬
sidet. qđ ad testimoniũ incredulitatis ex¬
cussũ possit in die uidicii reseruari. Pro¬
pterea gͦ dicit sapiens abrahã: accipiat᷑
aqua et lauent᷑ pedes ur̃i. Sed uideamꝰ¬

Expanded text:
enire et lavare pedes, ne quid forte pulveris resideret, quod ad testimonium incredulitatis excussum posset in die judicii reservari. Propterea ergo dicit sapiens Abraham, Accipiam aquam, et laventur pedes vestri. Dilige
Abbreviated transcription (Latin):
fide et ueritate. de circũcisionis misterio xꝑi
eccłam docet. Uidete inqͥt circũcisionẽ. de
udȩis loquens qͥ circũcidunt᷑ in carne. Nos
enĩ sumꝰ ait circũcisio. qͥ sꝑudo seruimꝰ. et ñ
in carne fiduciã habemꝰ: hȩc una pauli de
circũcisione sententia. audi et aliã. Non enĩ
qui in manifesto uideus ẽ. inqͥt. neq quȩ¬
in manifesto ẽ. in carne circũcisio. s qͥ in
occulto udȩus ẽ. incircũcisione cordis spu
non littera. Non tibi uidet᷑ digniꝰ talis cir¬
cũcisio dicenda in scĩs et amicis di. quã car¬
nis obtruncatio : Sed sermonis nouitas
fortasse ñ solũ iudȩos. s etiã aliqͦs fr̃um no¬
stroꝵ deterreat. Impossibilia enĩ uidet᷑ pau¬
lus presumere. qͥ circũcisionẽ cordis indu¬
cit. Quomͦ enĩ fieri poterit. ut cirrũcidat᷑
menbrũ. qđ int̾nis uiscerib obtectũ. etiã a
conspectib ipsis hominũ latet : Rec̾ramꝰ¬

Expanded text:
isionis mysterio, Christi Ecclesiam docet. Videte, inquit, concisionem, de Judaeis loquens, qui conciduntur in carne. Nos enim sumus, ait, circumcisio, qui spiritu Deo servimus, et non in carne fiduciam habemus . Haec una Pauli de circumcisione sententia. Audi et aliam. Non enim qui in manifesto Judaeus est, inquit, neque quae manifeste in carne est circumcisio, sed qui in occulto Judaeus est, circumcisione cordis in spiritu non littera . Non tibi dignius videtur talis circumcisio dicenda in sanctis et amicis Dei, quam earnis obtruncatio? Sed sermonis novitas fortasse non solum Judaeos, sed etiam aliquos fratrum nostrorum deterreat. Impossibilia enim videtur Paulus praesumere, qui circumcisionem cordis inducit. Quomodo enim fieri potuerit ut circumcidatur membrum quod internis visceribus obtectum, etiam a conspectib
Abbreviated transcription (Latin):
bit: Est gͦ iter quo incedunt ascensio tor¬
tuosa. et ascensio speculȩ uł habens specu¬
lã. Ascensio ad actus ꝑtinet. specula ad fi¬
dem. Ostendit enĩ quia in actib et in fi¬
de multa ẽ. difficultas. et multus labor.
Multȩ enĩ nobis temptationes occurrt̃.
multa in fide offendicula. uolentib agere
quȩ d̃i funt. lum deinde in fide multain¬
uenies tortuosa. plurimas questiones.
multas obiectioneshereticoꝵ. multas contͣ¬
dictiones infideliũ. Hoc gͦ iter agendũ. ẽ.
sequentib dm̃. Sed est et turris in hoc
tinere. Quȩ est ista turris: Illa nimirũ.
et computabit sumptus si habet unde
ꝑficiat: Ista est gͦ turris. sedes ardua et
ex celsa uirtutum. Sed uidens hȩc pha¬
Apud pharaonẽ qui dm̃ sequit᷑ errare drͦ.¬
sum. ẽ. multos habens flerus. multas diffi¬

Expanded text:
t ergo iter quo incedunt, ascensio tortuosa, et ascensio speculae, vel habens speculam. Ascensio ad actus pertinet, specula ad fidem. Ostendit ergo quia et in actibus et in fide multa est difficultas, et multus labor. Multae enim nobis tentationes occurrunt: multa offendicula volentibus agere quaedam sunt. Tum deinde in fide multa invenies tortuosa, plurimas quaestiones, multas objectiones haereticorum, multas contradictiones infidelium. Hoc iter agendum est sequentibus Deum; sed est et turris in hoc itinere. Quae est ista turris? Illa nimirum qet computabiperficiat? Ista est ergo turris ex his ardua et excelsa virtutibus; quod videns PhaApud Pharaonem, qui Deum sequitur errare dicisum, multas habens
Abbreviated transcription (Latin):
hodie ȩgiptios uidere mortuos et iacen¬
tes ad litus. sũ mergi quadrigas eoꝵ et eqͦs.
Possumus etiam ipsum pharaonẽ uidere
sũ mergi. si tanta fide uiuamꝰ ut d̾s con¬
terat sathanan sub pedib nr̃is uelocit᷑.¬

Expanded text:
hodie Aegyptios videre mortuos et jacenhodie Aegyptios videre mortuos et jacentes ad littus, submergi quadrigas eorum et equos. Possumus etiam ipsum Pharaonem videre submergi, si tanta fide vivamus, ut Deus conterat Satanam sub pedibus nostris velocit
Abbreviated transcription (Latin):
centiũ tibi fluctus occurrat: ꝑcute et tu ob¬
luctantes undas uirga moysi: id est uer¬
bo legis et uigilantia scripturarũ. iter tͥ
ipse disputando ꝑ aduersarios pande. Ce¬
dent inde continuo. et superati fluctus locũ
uictorib dabunt. Mirantibq et attoni¬
tis ac stupore defiris his qui paulo ante
aduersabant᷑. legitimis tuis dispuratio¬
nũ lineis rectũ fidei iter secabis. et in tas¬
tum doctrinȩ uerbo proficies. ut audito¬
res tui quos in uirga legis erudisti. ipsi
iam contra egiptios uelut fluctꝰ maris
in surgant. nec solum impugnent eos. sed
et superent et extinguant. Eaxtinguit
nãq egiptiũ. qui non agit opera tenebra
łxtingint egiptiũ. qui non carnalit̾ sed
spualit̾ uiuit. Extinguit egiptiũ. qui
cogitationes sordidas et impuras. uel de
apłs dicit. assum̃tes scutũ fidei in quo
possitis omnia maligni iacula ignita ex.¬
tinguere. Hoc gͦ mͦ possumus etiam

Expanded text:
centium fluctus occurrat, percute tu obcentium fluctus occurrat, percute tu obluctantes undas virga Moysi, id est, verbo legis et vigilantia Scripturarum; iter tibi ipsi disputando per adversarios pande, cedent undae continuo et superati fluctus locum victoribus, mirantibus et attonitis ac stupore defixis his qui paulo ante adversabantur. Legitimis tu disputationum lineis rectum fidei iter secabis, et in tantum doctrinae verbo proficies, ut auditores tui, quos in virga legis erudisti, ipsi jam contra Aegyptios velut fluctus maris insurgant, et non solum impugnent eos, sed et superent et exstinguant. Exstinguunt namque Aegyptum, qui non agunt opera tenebrarum. Exstinguunt Aegyptum, qui non carnaliter, sed spiritualiter vivunt. Exstinguunt Aegyptum, qui cogitationes sordidas et impuras vel depeut et Apostolus dicit: Assumentes scutum fidei, ut possitis omnia maligni jacula ignita exstinguere . Hoc ergo modo possumus etiam
Abbreviated transcription (Latin):
pes tabulon. et principes neptalim: n¬
chilominꝰ unicuiq tribui ꝓprius enu-¬
merari uidet᷑ ingressus. Hec ã maiori¬
b obseruata in scripturis diuinis. re¬
ligiosum credidi non tacere. Quid gͦ nos
docem᷑ ꝑ hec : Iam superius dixrimus. qͥ
sit in his apłi sensus. Baptismũ hoc nõi¬
nat in moysen confũmatũ. in nube et
giptios et uelle te reuocare ad seruitium
suũ. rectores scł huius mundi et sꝑuales
nequitias quib ante deseruisti. quȩ co¬
nant᷑ quidẽ insequi. s tu descendis in
aquam. et euadis incolumis. atq ablutis
sordib peccatoꝵ: homo nouus ascendis.
paratus ad cantandũ canticũ nouum.
aegiptii uͦ post te insequentes demergent
in abissum. etiam si uident᷑ rogare iłtm:
ne eos interim mittat in abissum. Sed
alium ex his accipere possumꝰ intellectũ.
Siȩgiptum fugias. si ignorantiȩ tene-¬
bras relinquas. et sequaris legem di moy¬
sen. obuiet autẽ tibi mare. et contradi¬

Expanded text:
pes Zabulon, principes Nephthalim , npes Zabulon, principes Nephthalim , nihilominus unicuique tribui proprius enumerari videtur ingressus. Haec a majoribus observata in Scripturis divinis, religiosum credidi non tacere. Quid ergo nos docemur per haec quae jam superius diximus, qui sit in his Apostoli sensus? Baptismum hoc nominat in Moysen consummatum in nube et gyptios, et velle te revocare ad servitium suum: rectores scilicet hujus mundi et spirituales nequitias, quibus ante deservisti, quae conantur quidem insequi, sed tu descendis in aquam, et evadis incolumis, atque ablutis sordibus peccatorum, homo novus ascendis, paratus ad cantandum canticum novum. Aegyptii vero post te insequentes demergentur in abyssum, etiamsi videntur rogare Jesum, ne eos interim mittat in abyssum. Sed et alium ex his accipere possumus intellectum. Si Aegyptum fugias, si ignorantiae tenebras relinquas, et sequaris legem Dei Moysen, obviet autem tibi mare, et contradi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ silentiũ scõꝵ clamor audit᷑. Et quid post
hoc: Iubet᷑ moyses uirga ꝑcutere mare.
ut ingredienti ppło dĩ dehiscat et cedat.
ac uoluntati diuinȩ elem̃toꝵ famulent᷑
obsequia. et aquȩ quȩ timebant᷑. dextia
leuaq famulis d̾i murus effectȩ: non solũ
ꝑnitiem nesciant: s et munimen erhibe¬
in semetipsũ repressa curuat᷑. Soliditatẽ
recepit liquor. et solũ maris arescit in
puluerẽ. Bonitatẽ di creatoris intelligis
si uoluntati eius obtemperes. si legem eiꝰ
sequaris: ipse tibi elementa etiã contra
sui naturã seruire compellit. Audiui ã¬
maiorib traditũ. qđ in ista digressione
maris singulis quibq tribub filiqꝵ isrł
et ꝓpria unicuiq tribui in mari aperta
sit uia. idq ostendit ex hoc qđ in psalmiꝰ
scriptũ est. qui diuisit mare rubrum
in diuisiones. Per quod plures diuisio¬
nes docent᷑ factȩ non una. Sed et per
hoc qđ dicit᷑. ibi beniamin unior instu¬
pore. principes iuda duces eoꝵ. pͥnci¬

Expanded text:
 silentium sanctorum clamor auditur. Et quid post hoc? Jubetur Moyses virga percutere mare, ut ingredienti populo Dei dehiscat et cedat, ac voluntati divinae elementorum famulentur obsequia, et aquae quae timebantur, dextra laevaque famulis Dei murus effectae, non solum perniciem nesciant, sed et munimen exhibein semetipsam repressa curvatur, soliditatem recipit liquor, et solum maris arescit in pulverem. Bonitatem Dei creatoris intellige, si voluntati ejus obtemperes; si legem ejus sequaris, ipsa tibi elementa etiam contra sui naturam servire compellit. Filii amajoribus traditum quod in ista digressione maris singulis quibusque tribubus Israel et propria unicuique tribui in mari aperta sit via, idque ostendi ex eo quod in psalmis scriptum est: Qui divisit mare Rubrum in divisiones , per quod plures divisiones docentur factae, non una. Sed et per hoc quod dicitur, Ibi Benjamin juvenior in stupore. Principes Juda, duces eorum: princi
Abbreviated transcription (Latin):
dã. Unde et eoꝵ falli uidet᷑ opinio. qͥ
dũ nimis ar duũ iter uirtutis expont̃.
dumq multas eius difficultates multa.¬
q pericula et lapsus enumerant: ne
in eundũ quidem id aut incipiendũ
iudicant. Sed multo melius. ẽ. me in
hoc itinere uł mori si ita necesse est.
quam int̃ egiptios ꝑmanentẽ necari.
interim clamat moyses ad dm̃. Quomͦ
clamat: Nulla eius uox clamoris audi¬
t᷑. et tam̃ dicit adeum ds̃. Quid clamaᷤ
adme: Uelim serre quomͦ scĩ sine uoce
clament ad dm̃. Apłs docet. qͥa dedit
d̾s sꝑm filii fui in cordib nr̃is. clamantẽ
abba pater. Et̃ addit. Ipse sꝑs int̾pellat
pro nobis gemitib menarrabilib. Pt̃ ite¬
rum. Qui autem scrutat᷑ corda. scit qͥd

Expanded text:
dam. Unde et eorum falli videtur opinio qui dam. Unde et eorum falli videtur opinio qui dum nimis arduum iter virtutis exponunt, dumque multas ejus difficultates multaque pericula et lapsus enumerant, ne ineundum quidem id aut incipiendum judicant. Sed multo melius est, ne in hoc itinere vel mori, si ita necesse est, quam inter Aegyptios permanentem necari, retur, clamavit Moyses ad Dominum. Quomodo clamat? Nulla ejus vox clamoris auditur; et tamen dicit ad eum Deus, Quid clamas ad me ? Velim scire quomodo sancti sine voce clament ad Deum. Apostolus docet, Quia dedit Deus Spiritum Filii sui in cordibus nostris clamantem, Abba, pater . Et alibi, Ipse Spiritus interpellat pro nobis gemitibus inenarrabilibus; et iterum, Qui autem scrutatur
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat nosserure egiptiis. quam mori
in deserto hoc. Hȩc fatiscentis in tẽpta¬
tione animi uerba sunt. Sed quis itabe¬
atus. ẽ. qui sic temptationũ pondus ex¬
pediat. ut nulla menti eius cogitatio
ambiguitatis obrepat: Uide magno il.¬
li ȩccłȩ fundam̃to et petrȩ solidissimȩ
suꝑ quam xꝑc fundauit ȩccl̃am. quid
dicat᷑ ã dño. Modicȩ inquit fidei. qͣre
dubitasti: Uerumtam̃ quia dicunt me¬
lius fuerat nos seruire ȩgiptiis quam
mori in heremo: temptationis et fragilt¬
tatis hȩc uerba sunt. Alioquin: falsũ. ẽ.
Longe enĩ melius est in heremo mori.
quam seriuire egiptiis. Qui enĩ in here¬
mo morit᷑. hoc ipso qd separatus est ab
egiptiis. et discessit ã rectorib tenebraꝵ
et de potestate sathanȩ: habuit aliquẽ
profectum. etiam si ad integrũ ꝑueni¬
re non potuit. Melius enĩ est ꝑfectã
uitã querenti in itinere mori. quam
nec ꝓficisci quidẽ ad ꝑfectionẽ queren¬

Expanded text:
fuerat nos servire Aegyptiis quam mori fuerat nos servire Aegyptiis quam mori in deserto hoc. Haec fatiscentis in tentatione animi verba sunt. Sed quis ita beatus est qui sic tentationum pondus expediat, ut nulla ejus menti cogitatio ambiguitatis obrepat? Vide magno illi Ecclesiae fundamento et petrae solidissimae, super quam Christus fundavit Ecclesiam, quid dicatur a Domino: Modicae, inquit, fidei, quare dubitasti ? Verum tamen quia dicunt, Melius fuerat nos servire Aegyptiis quam mori in eremo, tentationis et fragilitatis haec verba sunt, alioquin falsum est, longe enim melius est in eremo mori, quam servire Aegyptiis. Qui enim in eremo moritur, hoc ipso quod separatus est ab Aegyptiis et discessit a rectoribus tenebrarum et de potestate Satanae, habuit aliquem profectum, etiamsi ad integrum pervenire non potuit. Melius est enim perfectam vitam quaerenti in itinere mori, quam ne proficisci quidem ad perfectionem quaeren
Abbreviated transcription (Latin):
moysen id est legem d̾i sequens agas hoc
iter. ȩgiptiuste quide ꝑsequit᷑. et inse¬
ctat᷑. Sed uide quid fiat. Leuauit inqͥt
angłs dñi qui antecedebat castra ifrł. et
abiit post illos. Eleuauit et columna
nubis a facie eoꝵ. et stetit pt illos. et
intrauit int̾ castra egiptioꝵ et isrłitarũ.
Hec columna nubis ppło di quidem effi¬
cit᷑ murus. aegiptiis uͦ obscuritatẽ im¬
ponit et tenebras. Non enĩ transfert᷑
columna ignis ad egiptios. ut uideant
lucẽ. s in tenebris ꝑmanent. quia di¬
lexerunt tenebras magis quam lucẽ.
Et tu gͦ si ab egiptiis recedas. et de pote¬
state demonũ fugias. uide quanta tibi
diuinitus p̃parant᷑ auxilia. Uide ergo¬
quantis adiutorib uteris. lantũ est
ut ꝑmaneas fortis in fide. nec te egi¬
ptioꝵ. equitatus. et quadrigarũ for¬
mido ꝑterreat. nec reclames contra
dam ex illis dixerunt. Lanquam non
essent sepulchra in egipto. ita eduxr isti
nos ut in deserto hoc moriam᷑. Melius

Expanded text:
Moysen, id est legem Dei, sequens agas hoc iter, Aegyptius te quidem persequitur et insectatur. Sed vide quid fiat. Levavit se, inquit, angelus Dabiit post illos. Elevavit et columnam nubis a facie eorum, et stetit post illos, et intravit inter castra Aegyptiorum et Israel. Haec columna nubis populo quidem Dei efficitur murus, Aegyptiis vero obscuritatem imponit et tenebras. Non enim transfertur columna ignis ad Aegyptios, ut videant lucem; sed in tenebris permanent, quia dilexerunt magis tenebras quam lucem. Et tu ergo, si ab Aegyptiis recedas, potestatem daemonum fugias, vide quanta tibi divinitus praeparantur auxilia, vide quantis adjutoribus uteris: tantum est ut permaneas fortis in fide, nec te Aegyptiorum equitatus et quadrigarum formido perterreat; nec reclames contra dam ex illis dixerunt: Tanquam non essent sepulcra in Aegypto, ita eduxisti nos, ut in deserto hoc moriamur. Melius
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝑmittebat eos in tantũ proficere. ut
possent terni diei misteriis ꝑfrui. Audie¬
nim ꝓpħam quid dicit. Resuscitauit nos
ds pt biditum. et in die tertia resurgemꝰ.
et uiuemus in conspectu eius. Prima dies
nobis. passio saluatoris est: et scda qua
descendit in infernũ. Tertia autẽ. resur¬
rectionis nobis est dies. Et ideo in die ter¬
tia ds antecedebat eos ꝑ diem in colũna
nubis. ꝑ noctẽ autem in colunna ignis.
Qđ si scđłm ea quȩ superius diximus inhis
uerbis recte nos apłs docet et baptismi
misteria contineri: necessariũ est ut qui
baptirant᷑ in xꝑo. in morte ipsius bapti¬
irent᷑. et ipsi consepeliant᷑. et cum ipso die
tertia resurgant a mortuis. quos et scđm
hoc quod dicit apls simul secũ suscitauit.
simulq fecit sedere incȩlestib. Cum gͦ tibi
terni diei misteriũ fuerit susceptũ. incipi¬
et te deducere ds. et ipse tibi uiam salutis¬

Expanded text:
non permittebat eos interim proficisci, ut non permittebat eos interim proficisci, ut possint tertii diei mysteriis perfrui. Audi enim propheta quid dicit: Resuscitabit Deus nos post biduum, et in die tertia resurgemus, et vivemus in conspectu ejus . Prima dies nobis passio Salvatoris est; secunda qua descendit in infernum; tertia autem resurrectionis est dies. Et ideo in die tertia Deus antecedebat eos per fidem in columna nubis, per noctem autem in columna ignis. Quod si secundum ea quae superius diximus, in his verbis recte nos Apostolus docet baptismi mysteria contineri, necessarium est ut qui baptizantur in Christo, in morte ipsius baptizentur, et ipsi consepeliantur, et cum ipso die tertia resurgant a mortuis. Quos et secundum hoc quod dicit Apostolus, simul secum suscitavit, simulque fecit sedere in coelestibus. Cum ergo tibi tertii diei mysterium fuerit susceptum, incipiet te deducere Deus, et ipse post haec ti
Abbreviated transcription (Latin):
runt inquit in socoth. Socoth taberna¬
cula intelligi apud hebreos tradunt in¬
corruptelȩ. et uitioꝵ incitamenta reie¬
nolumus expoliari. s suꝑuestiri. Habi¬
tatio autem tabernaculoꝵ. ex peditũ et
absq ullis impedim̃tis indicat esse eum
qui festinat ad dm̃. Sed ne in hoc quidẽ
standũ. ẽ: urgenda est profectio. mouen¬
da sunt castra etiam de socoth: et festi
Et merito. Hic enim audies dici. quia ds
antecedebat eos ꝑ diem in columna nu-¬
bis. et ꝑ noctẽ in columna ignis. Non
hoc inuenis factũ apud ramesse. nec
apud socoth quȩ scđa proficiscentib ca¬
stra dicunt᷑. s tertia castra sunt in quib
fiunt signa dicta diuina. Recordare q̃
superius lecta sunt: cũ dicebat moyses
ad pharaonẽ. Iter trium dierũ ibimus
in deserto. et ĩmolabimus dño do nr̃o.
Hoc gͦ erat triduũ ad quod festinabat
moyses. et contradicebat pharao. Ille enim
dicebat. non eatis longius. Non ꝑmittebat
pharao ad locũ signoꝵ ꝑuenire filios ifrł:

Expanded text:
runt, inquit, in Socoth. Socoth tabernacula intelligi apud Hebraeos tradunt incorruptelae, et vitiorum incitamenta rejenolumus exspoliari, sed supervestiri. Habitatio autem tabernaculorum, expeditum et absque ullis impedimentis indicat esse eum, qui festinat ad Deum. Sed nec in hoc quidem standum est: urgenda est profectio, movenda sunt castra etiam de Socoth, et festinigna ejus. Et merito. Hic enim audis dici, quia Deus antecedebat eos per diem in columna nubis, et per noctem in columna ignis. Non hoc invenis factum apud Ramesse, nec apud Socoth, quae secunda proficiscentibus castra dicuntur; sed tertia castra sunt, in quibus fiunt signa divina. Recordare quae superius lecta sunt cum dicebat Moyses ad Pharaonem: Iter trium dierum ibimus in deserto, et immolabimus Domino Deo nostro. Hoc ergo erat triduum, ad quod festinabat Moyses: et contradicebat Pharao. Illi enim dicebat. Non eatis longius. Non permittebat Pharao ad locum signorum pervenire filios Israel;
Abbreviated transcription (Latin):
le. quam mextricabile uidet᷑ hoc esse in¬
maiestatis crucifirũ. et filiũ hominis
osa hȩc uident᷑ et quam difficilia: aui
audit. si non cum fide audiat. dicit quia
errant isti. Sed fixus esto. nec dubites de¬
huiusmodi fide: sciens quia ds̃ łͥ ostendit
de othon castra. collocate ea int̾ epaule¬
uenis ad ȩdificium turris. uenis etiã ad
mare. et occurrunt tibi fluctus. Non

Expanded text:
ibile videtur hoc in inmajestatis crucifixum filium hominis osa videntur haec et difficilia; qui audit nisi eum fide audiat, dicit quia errant isti. Sed tu fixus esto in hac fide, sciens quia Deus ostendit de Othon castra, collocate inter Epauleet ad aedificium turris: venis ad mare, et occurrunt tibi fluctus ten
Abbreviated transcription (Latin):
othon inquit conuersi. iter facite inter
epauleum et inter magdalũ qđ ẽ. contͣ
beelsephon. Hȩc autem interp̃tant᷑.
epauleũ quidẽ ascensio tortuosa. mag¬
dalũ turris. beelsephon ascensio speculȩ.¬
uł habens speculam. Tu gͦ fortasse crede¬
bas quia iter quod d̾s ostendit planũ
esset et molle. et nichil prorsus habe¬
ret difficultatis aut laboris. Ascensio
est et descensio tortuosa. Non enĩ ꝓcli¬
ue iter est quo tendit᷑ ad uirtutes. s¬
dit̾. Audi etiam dñm in ȩu̾gło dicentẽ.
quia arta et angusta uia ẽ. quȩ ducit ad

Expanded text:
Othon, inquit, conversi, iter facite inter Epauleum, et inter Magdalum, quod est contra Beelsephon. Haec autem interpretantur Epauleum quidem ascensio tortuosa: Magdalum turris. Beelsephon ascensio speculae vel habens speculam. Tu fortassis credebas quia iter quod Dominus ostendit planum esset et molle, et nihil prorsus haberet difficultatis aut laboris. Ascensio est, et ascensio tortuosa: non enim proclive iter est, quo tenditur ad virtutes, . Audi etiam Dominum in Evangelio dicentem: Quam arcta et angusta via est, quae ducit ad
Abbreviated transcription (Latin):
munda. s et ĩmunda Sed munda qui¬
de animalia facile possumꝰ dicere. qđ
memoria. eruditio. intellectus. examinatio.
et iudiciũ eoꝵ quȩ legimus. aliaq his simi¬
lia intelligi possunt. de ĩmundis uͦ ꝓnun.¬
tiare difficile est. quȩ bina et bina nomi¬

Expanded text:
munda et immunda. Sed munda quidem animalia facile possimus dicere, quod memoria, eruditio, intellectus, examinatio, et judicium illorum quae legimus, aliaque his similia intelligunt. De immundis vero pronuntiare difficile est. Puto tamen quod co
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ etiã ostium qđ ex latere factũ dicit᷑.
eo loco fuisse. ut inferiora quȩ dirit
bicamerata infra se haberet. et q̃ dixit
tricamerata superiora. a loco ostii su¬
periora appellata sint: et inde eg̃ssa¬
uniuersa animalia ꝑ sua queq loca
scđm qđ supra diximꝰ. congrua discre

Expanded text:
nim etiam ostium quod ex latere factum dicitur, eo loco fuisse, ut inferiora, quae dixit bicamerata, infra se haberet, et quae dixit tricamerata superiora a loco ostii appellata sunt. Et inde ingressa animalia per sua quaeque loca secundum quae supra dix
Abbreviated transcription (Latin):
ex his quȩ describunt᷑ apparet. qͣtuor
angulis ex imo consurgentẽ. eisdemq
paulatĩ usq ad sũmũ in angustũ at¬
tractis: in spaciũ uniꝰ cubiti fuisse
collectam. Sic enĩ refert᷑. qđ in fundam̃tis
euis trecenti cubiti in longitudine. in
latitudine uͦ quinquaginta st̃ positi.
triginta autẽ in altitudine edificati.
s collecta in cacumen angustũ. ita ut
cubitus sit latitudinis. et longitudiniᷤᷤ

Expanded text:
ex his quae distribuuntur apparet, quatuor angulis, ex uno consurgens, eisdem paulatim usque ad summum in angustum attractis, in spatium unius cubiti fuit collecta. Sic enim refertur quod in fundamentis illius trecenti cubiti in longitudine, in latitudine vero quinquaginta sunt positi, triginta autem in altitudine, sed collecta in cacumen angustum, ita ut cubitum sit latitudinis et longitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
geometricã artẽ qua precipue egiptii
callent. cubitoꝵ numerũ in hoc loco
posuit. Apud geometras enĩ scdm eam ra¬
tionẽ quȩ apud eos uirtꝰ uocat᷑. ex solido
et quadrato uelut in ser cubitis unus
minutatĩ deducat᷑. Quȩ utiq ratio si
obseruet᷑ in huiꝰ archȩ mensura: inueni¬
reparanda germina et uniuersoꝵ animas¬
tiũ capere potuerint rediuiua centena¬

Expanded text:
geometriam, quam praecipue Aegyptii colunt, cubitorum numerum in hoc loco posuit. Apud geometras enim, secundum illam rationem quae apud illos virtus vocatur, ex solido et ex quadrato, vel in sex cubitos unum Quae utique ratio si observetur in hujus arcae mensura, invenireparanda germina, et universorum animantium capere potuerint re divina semina
Abbreviated transcription (Latin):
b uitiis conuertere se potest ã reb fluriᷤ¬
ac pereuntib et caducis. et audire uer¬
bũ dĩ ac precepta cęlestia: hic intra cor
suũ archã salutis edificat. et bibliothe¬
uerbi. Longitudinẽ in ea et latitudi¬
nẽ et altitudinẽ. fidẽ et caritatẽ et spẽ
collocat. fidẽ trinitatis ad longitudi¬

Expanded text:
bus malis convertere se potest a rebus fluxibus et caducis, et audire verbum Dei, et praecepta coelestia, hic intra cor suum arcam salutis aedificat, et bibliotheverbi. Longitudinem in illa, et latitudinem, et altitudinem, et fidem, et charitatem, et spem collocat. Fidem trinitas
Abbreviated transcription (Latin):
multiplea. Sed hanc bibliothecã ñ ex a¬
grestib et impolitis. s ex quadratis. et¬
pheticis atq apłicis uoluminib. Ipsi e¬
resecatis om̃ib uitiis et excisis: qͣdratã
continent uitã. et ex om̃i parte libratã.
Nã auctores scłariũ libroꝵ posst̃ quidẽ

Expanded text:
multiplex; sed hanc bibliothecam non ex agrestibus et impolitis, sed ex quadratis opheticis et apostolicis voluminibus. Ipsi eresecatis universis vitiis et excisis, quadratam continent vitam, ex omnique parte libratam. Nam auctores saecularium voluminum possunt quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ne collocauit. Nisi enĩ remissionẽ pec̾coꝵ
donasset credñtib. ñ fuisset ꝑ orbẽ t̾rȩ
ȩccłȩ latitudo diffusa. Triginta autẽ alti¬
tudinis numerꝰ. simile ut trecenti conti¬
net sacram̃tũ. Qd enĩ ibi ter centeni. hic

Expanded text:
collocavit. Nisi enim remissionem peccatorum donasset credentibus, non fuisset per orbem terrarum Ecclesiae latitudo diffusa. Triginta autem altitudinis numerus simile ut CCC continet sacramentum. Quod autem ibi centeni, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Er ipsa narrationes historicas disce. ex¬
ipsa misteriũ magnũ qđ in xꝑo et in
ȩccła implet᷑ agnosce. ex ipsaetiã em̃dare
sane et deforis bituminabis eã. corde fi¬
de gerens. ore confessionẽ ꝓferens. intus
scientiã. foris opera habens : intꝰ corde¬

Expanded text:
st narrationes historicas. Disce igitur et mysterium magnum quod in Christo et in Ecclesia completur. Agnosce etiam emendare sane et de foris bituminabis illam; corde fidem gerens, ore confessionem praeferens, intus scientiam, foris opera habens in ar
Abbreviated transcription (Latin):
tam conueniens et congrua archȩ spe¬
cies dari: quã ut ẽ sũmo uelut tecto
aquis quadrata stabilitate consistens.
nec impulsu uentoꝵ. nec impetuflu¬
ctuũ. nec in quietudine animalium
que intrinsecus erant. aut inclinari

Expanded text:
tam conveniens et congrua arcae species dari, quam ut summo velut e tecto aquis quadrata stabilitate consistens nec impulsu ventorum, nec impetu fluctuum, nec inquietudine animalium, quae intrinsecus erant, aut inclinari
Abbreviated transcription (Latin):
lucis ambulate. Tempus breue. ẽ. Suꝑ ẽ
ut et qui habent tanquã non habenteᷤ
sint: et qui utunt᷑ hoc mundo. tan¬¬
quã non utant᷑. Sine int̾missione oran¬
dũ apłs precipit. uos qui ad orationeᷤ
ñ conuenitis. quomͦ completis sine int̾¬
missione. qđ semꝑ omittitis. Sed et sẽꝑ¬
dñs precipit. Uigilate et orate. ne in¬
tretis in temptationẽ. Qđsi illi uigila i.¬
tes et orantes et semꝑ uerbo dĩ adheren. ue¬
tes temptationẽ tam̃ nequaquã effuge¬
runt: quid faciunt hiĩ qui dieb tas¬

Expanded text:
lucis ambulate : Tempus breve est; superest ut et qui habent, tanquam non habentes sint; et qui utuntur hoc mundo, tanquam non utantur . Sine intermissione orandum Apostolus praecipit . Vos qui ad orationes non convenitis, quomodo completis sine intermissione, quod semper omittitis? Sed et Christus praecepit, Vigilate et orate, ne intretis in tentationem . Quod si illi vigilantes et orantes, et semper Verbo Dei adhaerentes, tentationem tamen nequaquam fugerunt; quid faciunt hi, qui dieb
Abbreviated transcription (Latin):
dã familiȩ dm̃cȩ tritici mensurã: Sed
uide quid addit sermo dñi. Distribuendã
ur̃m tẽpꝰ inueniã: Plurimũ ex hoc. ĩ mo
pene totũ mundanis occupatiõib teritis.
in foro aliud. aliud in negotiatiõe consu-¬
mitiᷤ. Alius agro. aliu̾ litib uacat. et ad
audiendũ dĩ uerbũ nemo aut pauci ad¬
modũ uacant. Sed qͥd uos de occupati.¬
onib culpo : quid de absentib conque¬
ror: Presentes etiã in ȩccła positi. ñ e¬
stis intenti. s cõmunes et ex usu fabu¬
las teritis. et uerbo di ułdiuinis le¬

Expanded text:
dam familiae dominicae tritici mensuram? Sed dam familiae dominicae tritici mensuram? Sed vide quid addit: Distribuendam, vestrum tempus inveniam? Plurimum ex hoc, imo pene totum mundanis occupationibus teritis: in foro aliud, aliud in negotiatione consumitis; alius agris, alius litibus vacat: ad audiendum verbum Dei nemo, aut pauci admodum vacant. Sed quid vos de occupationibus culpo? Quid de absentibus conqueror? Praesentes etiam et in ecclesia positi non estis intenti; sed communes et ex usu fabulas teritis, et verbo Dei vel le
Abbreviated transcription (Latin):
saac inqͥt script᷑a crescebat et conforta¬
bat᷑. id.ẽ. gaudiũ crescebat abrahȩ re¬
spicienti non ad ea quȩ uident᷑. s quȩ
tib abrahã. neq de diuitiis mundi
et actib scl̃i. Sed uis audire abraham
unde gauderet: Audi dñm ad uidȩ¬
os dicentẽ. Abrahã pater uester desidera¬
uit ut uideret diẽ meũ. et uidit. et ga¬
uisus. ẽ. Per hoc gͦ crescebat isaac ꝑ qd̃
abrahe illa uisio qua uidebat xꝑi diẽ.
et spes quȩ in illo. ẽ. gaudia cumulabat.
Atq utinã efficeremini etiã uos isaac:
et essetis gaudiũ matri ur̃e ȩccłȩ. Sed
uereor ne adhuc in tristitia et gemitu.
eccła filios pariat. Aut non ẽ. ei tristitia
et gemitꝰ. cũ uos non conuenitis ad audi.¬
ȩccłam proceditis. et hoc non tam desi¬
derio uerbi quam ftudio sollẽnitatis.
et publicȩ quodã modo remissionis ob¬
tentu. Quid gͥ ego faciã. cui dispensatio
uerbi credita. ẽ: qui licet inutilis ser¬
uus sim. accepi tam̃ ã dño distribuen¬

Expanded text:
saac, inquit Scriptura, crescebat et confortabatur : id est, gaudium crescebat Abrahae respicienti non ad ea quae videntur, sed ad tibus Abraham, nec de divitiis mundi et actibus saeculi. Sed vis audire Abraham unde gauderet? Audi Dominum ad Judaeos dicentem: Abraham pater vester, inquit, desideravit ut videret diem meum; et vidit, et gavisus est . Per hoc ergo crescebat Isaac, per quod Abrahae illa visio qua videbat Christi diem, et spes quae in ipso erat, gaudia cumulabat. Atque utinam efficeremini et vos Isaac, et essetis gaudium matris vestrae Ecclesiae. Sed vereor ne adhuc in tristitia et gemitu filios Ecclesia pariat. Annon est ei tristitia et gemitus, cum vos non convenitis ad audiecclesiam proceditis; et hoc non tam desiderio verbi Dei, quam studio solemnitatis, et publicae quodam modo remissionis obtentu? Quid igitur ego faciam, cui dispensatio verbi credita est? Qui licet inutilis servus sim, accepi tamen a Deo distribuen
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ .ẽ. conuertert̃ ad me dorsa. et ñ
facies suas. Quid gͥ ego faciã. cui mini¬
steriũ uerbi creditũ. ẽ. Quȩ locunt᷑
mistica sunt: in allegoricis exponen¬
da sunt sacram̃tis. Possũ ne surdis et
auersis aurib ingerere margaritas
uerbi dĩ: Nonita ait apłs. Uide enim
quid dicit. Qui legẽ inquit legitis. le¬
gem non audistis: Abrahã enĩ duos fi¬
lios habuit. et cetera. Quib addit. q̃
sunt allegorica. Nũqͥd sacram̃ta legis
eis aperuit. qui neq legunt neq au
diunt legem: Sed legẽ legentib dice¬
bat. legẽ non audistis. Quomͦ gͦ potero
misteria legis et allegorias quas ab apło
edocti sumꝰ aperire. et prodere his qͥb
et auditio et lectio legis incognita est.
qđ scriptũ . ẽ. Populꝰ meus qui beatifica l̃
uos. seducunt uos: et semitas pedum
ur̃oꝵ conturbant. Tanquã filios meos
carissimos moneo. Miror si nondũ uobiᷤ
intonuit uia xꝑi. si nec hoc quidẽ au.¬
distis. qđ non. ẽ. lata et spaciosa s arta

Expanded text:
dictum est: Converterunt ad me dorsa sua, et non facies suas . Quid igitur ego faciam, cui ministerium verbi creditum est? Quae leguntur mystica sunt, in allegoricis exponenda sunt sacramentis. Possumne surdis et aversis auribus ingerere margaritas verbi Dei? Non ita egit Apostolus; vide enim quid dicit: Qui Legem, inquit, legistis, Legem non audistis? Abraham enim duos filios habuit, etc, quibus addit, Quae sunt allegorica . Numquid sacramenta Legis eis aperuit, qui neque legunt, neque intelligunt? Sed Legem legentibus dicebat, Legem non audistis? Quomodo ergo potero mysteria Legis, et allegorias, quas ab Apostolo edoctus sum, aperire et prodere iis, quibus et auditio et lectio Legis incognita est? quod scriptum est: Populus meus, qui beatificant vos, seducunt vos, et semitas pedum vestrorum conturbant . Tanquam filios meos charissimos moneo. Miror si nondum vobis innotuit via Christi, si nec hoc quidem audistis, quod non est lata et spatiosa, sed arcta
Abbreviated transcription (Latin):
gio ingrediat᷑ mare. donec terrȩ uicinꝰ
est. minus metuit: Cũ uͦ paulatĩ in al¬
tum fuerit ꝓgressus. et undis intume¬
mentẽ pauor ingens. et formido ꝑcur¬
rit. qđ exiguã ratem tam ĩmensis flucti¬
b credidit: ita etiã nos pati uidemͣ. qͥa
erigui meritis et ingenio tenues. inire¬
tam uastũ misterioꝵ pelagus audemꝰ.
bi cursu portũ salutis intrabimꝰ. Uide¬

Expanded text:
gio ingreditur mare, donec terrae vicinus est, minus metuit, cum vero paulatim in altum fuerit progressus, et undis intumementem pavor invadit, et formido percellit, quod exiguam ratem immensis fluctibus credidit, ita etiam nos pati videmur, qui exigui meritis et ingenio tenues, tam vastum mysteriorum pelagus audemus ingredi. bi cursu portum salutis intrabi
Abbreviated transcription (Latin):
consũmate et ꝑfectȩ uirtutis. ẽ: semper
necesse est ut in aliqua eruditione uer¬
setur. quam eruditionẽ coniugem eiꝰ
sermo diuinꝰ appellat. Scd̾m hoc puto.
qđ et in lege celebs et sterilis maledicto
uirgines sub maledicto positȩ uidebus¬

Expanded text:
consummatae et perfectae virtutis est, semper necesse est ut in aliqua eruditione versetur, quam eruditionem conjugem ejus sermo divinus appellat. Secundum hoc puto, quod in lege caelebs et sterilis maledicto virgines sub maledicto positae videbu
Abbreviated transcription (Latin):
dicit d̾s. Qͥa neomeniaᷤ ur̃as. ⁊ sabba ur̃a. et
diẽ magnã non sustineo. Ieiuniũ et feri¬
as. et dies festos ur̃os odit anima mea. Odit
gͦ ds eos. qui una die putant festũ diem
esse dñi. Aꝑiani om̃i die carnes agni co¬
medunt. id .ẽ. carnes uerbi dĩ cotidie
sumunt. Pascha enĩ nr̃m ĩmolatus est
xꝑc. ¶ẜ quia lex paschȩ talis. ẽ. ut in ue¬
spera comedat᷑. ꝓpterea in uespera mundi
passus. ẽ. dñs. ut tu semꝑ manduces de
ueniat mane. Et si in hac uespera sollicitꝰ
fueris. et in fletu ac ieiuniis atq in oĩ
labore iustitiȩ uitã dureris: poteris et
tu dicere. Ad uesperũ demorabit᷑ fletꝰ.
Uenite gͦ. et dum tempꝰ ẽ. bibamus de
puteis uisionis. ubi isaac deambulat. et
ubi procedit adexercitiũ. Obserua qͣnta¬

Expanded text:
dicit Dominus, Neomenias vestras et sabbata, et dicit Dominus, Neomenias vestras et sabbata, et diem magnum non sustineo; jejunium, et ferias, et dies festos vestros odit anima mea . Odit ergo Deus eos qui una die putant festum diem esse Domini. Christiani omni die carnes Agni comedunt, id est, carnes Verbi Dei quotidie sumunt; Pascha enim nostrum immolatus est Christus . Et quia lex Paschae talis est, ut in vespera comedatur, propterea in vespera mundi passus est Dominus, ut tu semper manduces de veniat mane. Et si in hac vespera sollicitus fueris, et in fletu ac jejuniis, vel in omni labore justitiae vitam duxeris; poteris et tu dicere, Ad vesperam demorabitur fletusVenite ergo vos dum tempus est; bibamus de puteo visionis, ubi deambulat Isaac, et ubi procedit ad exercitium. SERMO
Abbreviated transcription (Latin):
uus desiderat ad fontes aquarũ. ita defi¬
derat anima mea ad te ds: Sitiuit ani¬
ma mea ad dm̃ uiuũ. quando ueniã et
accipite. donec paululũ negligentes et
desides cõmonemꝰ. Habetote patientiã.
qͥa de rebecca nobis. id ẽ. de patientia ser¬
mo. ẽ. Et necesse. ẽ. nos eos qui collectã
negligunt. et audire declinant uerbũ
dĩ paululũ ꝑ patientiã castigare. qͥ non
desiderant panẽ uitȩ. nec aquã uiuam. qͥ
non ereunt de castris. nec ꝓcedunt de do¬
mib luteis. ut colligant sibi manna. qͥ ñ
ueniunt adpetrã. ut bibant de sꝑuali
inꝗͣ uos paululũ patientiã. Sermo enĩ nob̾
ad negligentes.ẽ: et eos qui male habent.
Sam enĩ non indigent medicis. s male
habentes. Dicite m uos qͥ tantũmͦ festis die¬
b ad ȩccłam conuenitis. ceteri dies ñ ft̃
festi. non sunt dies dñi : Iudeoꝵ est. dies
certos et raros obseruare sollẽnes: ⁊ iõ ad eoᷤ

Expanded text:
vus desiderat ad fontes aquarum, ita desivus desiderat ad fontes aquarum, ita desiderat anima mea ad te, Deus. Sitivit anima mea ad Deum vivum; quando veniam et audite; donec paululum negligentes ac desides commoneamus. Habetote patientiam: quia de Rebecca vobis, id est, de patientia sermo est: et necesse est nos eos qui collectam negligunt, et audire declinant verbum Dei, paululum per patientiam castigare: qui non desiderant panem vitae, nec aquam vivam, qui non exeunt de castris, nec procedunt de domibus luteis, ut colligant sibi manna, qui non veniunt ad petram, ut bibant de spirituali inquam, vos paululum patientiam; sermo enim nobis ad negligentes est, et eos qui male habent: sani enim non indigent medico, sed male habentes. Dicite mihi vos, qui tantum festis diebus ad ecclesiam convenitis, caeteri dies non sunt festi, aut non sunt dies Domini? Judaeorum est dies certos et raros observare solemnes: et ideo ad eos
Abbreviated transcription (Latin):
deberet: Uidegͦ ne forte sicut et dñs iłłs
cũ ipse sit panis uitȩ. et ipse pascat ani¬
nas esurientes. ipse rursũ esurire se fatet᷑
cũ dicit. Psuriui et dedistis mͥ manducare.
et iterũ cũ ipse sit aqua uiua. et potũ det
om̃ib fitientib. rursũ ipse dicit ad sama¬
ritanã. da mͥ bibere : sic et ꝓpheticus ser¬
mo cũ ipse potũ det sitientib: nichilo¬
minus ipse ab his potari dicit᷑. cũ studio¬
soꝵ erercitia et uigilantias suscipit¬
Ista gͦ talis anima quȩ agit cuncta patien¬
ter. quȩ tam prompta. ẽ. et tanta eru¬
ditione subnixa. quȩ de ꝓfundis hauri¬
re scientiȩ fluenta consueuit: ipsa pot̃
copulari nuptiis xꝑi. Nisi gͦ cotidiȩ ueni¬
as ad puteos. nisi cotidie haurias aquas.
non solũ alios potare ñ poteris. s ipse qͦ:
sitim uerbi di patieris. Audi et dñm di
bat. Sed ti ut uideo non esuris. nec sitiꝰ
iustitiã. Et quomͦ potes dicere. sicut cer¬

Expanded text:
deberet? Vide ergo ne forte sicut et Dominus Jesus, deberet? Vide ergo ne forte sicut et Dominus Jesus, cum ipse sit panis vitae , et ipse pascat animas esurientes; ipse rursum esurire se fatetur, cum dicit, Esurivi, et dedistis mihi manducare : et iterum cum ipse sit aqua viva, et potum det omnibus sitientibus; rursum ipse dicit ad Samaritanam, Da mihi bibere : sic et propheticus sermo, cum ipse potum det sitientibus; nihilominus ipse ab his potari dicatur, cum studiosorum exercitia et vigilantiam suscipit. Talis ergo ista anima, quae agit cuncta patienter, quae tam prompta est, et tanta eruditione subnixa; quae de profundis haurire scientiae fluenta consuevit, ipsa potest copulari nuptiis Christi. Nisi ergo quotidie venias ad puteos, nisi quotidie haurias aquas; non solum alios potare non poteris, sed ipse quoque sitim verbi Dei patieris. Audi et Dominum bat . Sed tu, ut video, non esuris, nec sitis justitiam. Et quomodo poteris dicere, Sicut cer
Abbreviated transcription (Latin):
adaquare. usq qͦ cessarent inqͥt bibentes.
Mistica sunt cuncta quȩ scripta sunt. Uult
sabo te mͥ in etermũ. et desponsabo te mͥ
in fide. et miscda. et agnosces dñm. Quia
gͦ uult te desponsare sibi. premittit ad te
istũ puerũ. Puer iste. sermo ꝓpheticus. ẽ
Quem nisi priꝰ susceperis. nubere xꝑo ñ
poteris. Scito tam̃. qͥa nemo in exercitatꝰ
et imperitꝰ. sermonẽ ꝓpħicũ suscipit:
s qui scit haurire aquã de ꝓfundo pu.¬
tei. et qui in tantũ scit haurire. ut eti¬
am his sufficiat. qͥ irrationabiles et per¬
os adaquabo: ipsa erit sponsa dñi mei.
Sicgͦ rebecca quȩ interp̃tat᷑ patientia.
ut uidit puerũ et insperit ꝓpħicũ uer¬
bũ. deponit de humero hidriao
Deponit enĩ elatã grecȩ facindie arrogantiã.
et ad humilẽ et tam simplicẽ ꝓphicũ se uicdi¬
ꝓphici sermonis tenet figurã. quomͦ pota¬
tur ã rebecca. quam ipse magis potare

Expanded text:
adaquare, Usquequo cessarent, inquit, bibentes . adaquare, Usquequo cessarent, inquit, bibentes . Mysteria sunt cuncta, quae scripta sunt. Vult sabo te mihi in aeternum, et desponsabo te mihi in fide et misericordia, ut agnoscas Dominum . Quia ergo vult te sibi desponsare, praemittit ad te puerum istum. Puer iste sermo propheticus est, quem nisi prius susceperis, nubere Christo non poteris. Scito tamen, quia nemo inexercitatus et imperitus sermonem propheticum suscipit; sed qui scit haurire aquam de profundo putei: et qui in tantum scit haurire, ut etiam iis sufficiat qui irrationabiles et pert camelos tuos adaquabo, ipsa erit sponsa domini mei . Sic ergo Rebecca, quae interpretatur Patientia, ut vidit puerum, et inspexit propheticum verbum, deponit de humero hydriam; deponit enim elatam graecae facundiae arrogantiam: et ad humilem et simplicem propheticum se incliprophetici sermonis tenet figuram; quomodo potatur a Rebecca, quam ipse magis potare
Abbreviated transcription (Latin):
his quȩ lecta sunt. Nã et apłs dicit.
De huiuscemodi sermonib. qͥa interp̃¬
tabiles sunt ad dicendũ. qm̃ uos inqͥt
imbecilles facti estis ad audiendũ. ui¬
deamꝰ tam̃ hoc qđ nobis mͦ recitatũ. ẽ
ca cotidie ueniebat ad puteos. cotidie
hauriebat aquã. Et qͥa cotidie uaca¬
bat ad puteos: iccirco inueniri potuit
ã puero abrahã: et in matrimonium
sociari isaac. Hȩc fabulas putatis esse. et
historias narrare in script᷑is sꝑm scm̃. an
marũ est ista eruditio. et sꝑualis doctri¬
nire ad puteos script᷑arũ. ad aquas sꝑs
sc̃i. et haurire semꝑ. ac plenũ uas domũ
referre. sicut faciebat et scã rebecca. Quȩ
non aliter uingi potuisset tando patͥar.¬
chȩ isaac. qui ex reꝓmissione natus. ẽ. nisi
hauriendo aquas. et in tantũ haurien¬
do. ut nonsolũ potare posset eos qui domi
sunt. s et puerũ abrahȩ. Et non tantũ
puerũ. s et eousq abundaret aqͥs quas
hauriebat de puteis. ut et camelos posse

Expanded text:
his quae lecta sunt. Nam et Apostolus dicit de hujuscemodi sermonibus, quod interpretabiles sunt ad dicendum; quoniam vos, inquit, imbecilles facti estis ad audiendum . Videamus tamen hoc quod nobis recitatum est. ca quotidie veniebat ad puteos, quotidie hauriebat aquam: et quia quotidie vacabat ad puteos, idcirco inveniri potuit a puero Abrahae, et in matrimonio sociari Isaac. Haec fabulas putatis esse, et historias narrare in Scripturis Spiritum sanctum? Animarum est ista eruditio, et spiritualis doctrinire ad puteos Scripturarum, ad aquas Spiritus sancti, et haurire semper, ac plenum vas domum reportare: sicut faciebat etiam sancta Rebecca; quae non aliter jungi potuisset tanto patriarchae Isaac, qui ex repromissione natus est, nisi hauriendo aquas: et in tantum hauriendo, ut non tantum posset potare eos qui domi sunt, sed et puerum Abrahae: et non tantum puerum, sed et eousque abundaret aquis, quas hauriebat de puteis, ut et camelos posset