comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ue quẽ ad modũ petrodixit destatere
esse sobrium. pudicũ ornatum. hospi¬
talem. docebilem. non auarũ. nonlitigiosũ.
domui suę bene p̃positũ addidit. Hia conos
similiter oportere esse graues. nonbilingues
non multum uino deditos. nontur pe
lucrũ sectantes. habentes misteriũ fidei.
inconscientia pura. & hi autẽ probentur
primũ. & sic ministrent. nullum crimen
habentes: Aduertimus quanta in nobis
requirantur. Ut abstinens sit auino¬
iussit minister dñi. ut testimonio bono
fulciatur nonsolũ fidelium. sed &iam
abhis quiforissunt. Dec& enĩ actuum
operumq nostrorũ testẽ ẽẽ publicam
existimationem. nede rogetur mnuneri
Vt qui uid& ministrum altaris congruis
ornatũ uirtutibus. auctorẽ p̃dic&. &dnm
ueneretur. quitales seruulos habeat.
Laus enĩ dñi. ubi munda possessio. & in¬
nocens familię disciplina ¶ De castimonia
autẽ quiloquar. quando una tantum.
nec repetita ꝑmittitur copula Et in ipso

Expanded text:
vel quemadmodum Petro dixit de statere vel quemadmodum Petro dixit de statere esse sobrium, pudicum, ornatum, hospitalem, docibilem, non avarum, non litigiosum, domui suae bene praepositum, addidit: Diaconos similiter oportet esse graves, non bilingues, non multo vino deditos, non turpe lucrum sectantes, habentes mysterium fidei in conscientia pura . Et hi autem probentur primum, et sic ministrent, nullum crimen habentes. 66 246. Advertimus quanta in nobis requirantur: ut abstinens sit a vino minister Domini, ut testimonio bono fulciatur non solum fidelium, sed etiam ab his qui foris sunt. Decet enim actuum operumque nostrorum testem esse publicam existimationem, ne derogetur muneri; ut qui videt ministrum altaris congruis ornatum virtutibus, auctorem praedicet, et Dominum veneretur, qui tales servulos habeat. Laus enim Domini, ubi munda possessio, et innocens familiae disciplina. 247. De castimonia autem quid loquar, quando una tantum , nec repetita permittitur copula? Et in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
imaginẽ ȩtni imperatoris. & erigis inte
imaginẽ mortis. Cice magis deciuitate
anime tuę imaginẽ diaboli. & adtolle
imaginẽ xp̃i. Hȩc inte fulgeat in tua
ciuit᷑ate. hocẽ. in animatua resplendeat.
que oblitterat uitiorũ imagines: Dequib
ait dauid: Dñe inciuitate tua. ad nihilũ
deduces imagines ipsorum. Cum enim
pinxerit dñs iherusalem adimaginem
suã tunc aduersariorum omnis imago
populusꝰ ipse ad despitientiam opum
informatus. atq institutus . ẽ. quanto
magis uos leuitas oporta terrenis non
teneri cupiditatib quorũ ds̃ portio est.
Nam cũ diuideretur amoyse possessiom
t̾rena populo patrũ. excepit leuitas dñs
ãterrene possessionis consortio. quod ipse
illis essa furculus hereditatis. Unde
ait dauid Dñs pars hereditatis meę.
meam mihi. Deniq sic appellatur leuita
pse meus. uel ipse prome. Magnũ ergo
munus eius. ut de eo dñs dicat. ipse meus

Expanded text:
imaginem aeterni imperatoris, et erigis in te imaginem aeterni imperatoris, et erigis in te imagiginem mortis. Ejice magis de civitate animae tuae imaginem diaboli, et attolle imaginem Christi. Haec in te fulgeat, in tua civitate, hoc est, anima resplendeat, quae oblitterat vitiorum imagines. De quibus ait David: Domine, in civitatetua, 65 ad nihilum deduces imagines eorum . Cum enim depinxerit Hierusalem Dominus ad imaginem suam, tunc adversariorum omnis imago populus ipse ad despicientiam opum informatus atque institutus est; quanto magis vos levitas oportet terrenis non teneri cupiditatibus, quorum Deus portio est? Nam cum divideretur a Moyse possessio terrena populo parum, excepit levitas Dominus a terrenae possessionis consortio, quod ipse illis esset funiculus haereditatis . Unde ait David: Dominus pars haereditatis meae, mei . Denique sic appellatur levita ipse meus, vel ipse pro me. Magnum ergo munus ejus, ut de eo Dominus dicat: Ipse meus;
Abbreviated transcription (Latin):
quam emerit: aucupetur locorũ pretia.
& subito inse aut latrones in inuidiam
famose negotiationis excit&. aut non expec¬
tatis serenioribus flatibus dũlucrũ querit
naufragiũ in patiens more incidat:
Annon contur batur &iam ille uane qui sũ mo
labore coaceruat. quod nesciat cuiheredi
relinquat: Sepe quod auarus sũma
congesserit sollicitudine p̃cipiti effusione
dilacerat heres lixuriosus. & diu quesita
turpis helluo presentiũ cecus futuri
inprouidus. quadam ab sorba uoragine
Sepe &iam speratus successor. inuidiam
partite ad quirit hereditatis. & celeriobitu.
extraneis edite successionis. transcribit
conpendia. Quid ergo uane araneã texis.
quȩ in anis & sine fructu . ẽ: Et tã quã
casses suspendis inutiles diuitiarũ copias.
Que &si fluant nihil prosunt dimmo exuunt
te imaginedĩ &induunt terreni imagine
Sityranni aliquis imaginẽ habeat. nontie
obnoxus .ẽ. dampnationi: Tude ponis

Expanded text:
quam emerit, aucupetur locorum pretia, quam emerit, aucupetur locorum pretia, et subito aut latrones in se invidia famosae negotiationis excitet, aut non exspectatis serenioribus flatibus, dum lucrum quaerit, naufragium impatiens morae incidat? 243. Annon conturbatur etiam ille vane, qui summo labore coacervat, quod nesciat cui haeredi relinquat? Saepe quod avarus summa congesserit sollicitudine, praecipiti effusione dilacerat haeres luxuriosus: et diu quaesita turpis helluo, praesentium caecus, futuri improvidus, quadam absorbet voragine. Saepe etiam speratus successor invidiam partae acquirit haereditatis, et celeri obitu extraneis aditae successionis transcribit compendia. 244. Quid ergo vane araneam texis, quae inanis et sine fructu est, et tamquam casses suspendis inutiles divitiarum copias: quae etsi fluant, nihil prosunt; immo exuunt te imaginem Dei, et induunt terreni imaginem? Si tyranni aliquis imaginem habeat, nonne obnoxius est damnationi? Tu deponis
Abbreviated transcription (Latin):
es quod nihil inte inueniat. cum uenerit
ꝑscrutari. dices illud quod dixit ad laban
iacob patriarcha. Cognosce siquid tuorũ
apud me ẽ. Merito beatus iacob apud
quem nihil laban suum potuit repperire.
absconderat erum rachel simulacra deorũ
eius. aurea & argentea. Itaq sisapientia.
sifides. si contẽptus scłi. si gratia tua
abscondat omnẽ ꝑfidiam beatus eris
quia non respicis inuanitates & insanias
falsas. An mediocre .ẽ. tollere uocẽ aduer¬
sario. ut arguendi te habere non possit
auctoritatẽ Itaq qui non respicit
inuanitates. non contur batur. Quienĩ
respicit. conturbatur. Et uanissime
quidem. Quid enĩ .ẽ. congregare opes
nisiuanum: Quia caduca querere uanũ. ẽ.
satis. Cum autẽ congregaueris. quid scis
anpossidere liceat tibi: Norne uanũ. ẽ.
ut mercator noctibus acdiebus conficiat
iter quo aggregare possit thesauri
aceruos. merces congreg&. contur betur
ad pretium neforte minoris uendat

Expanded text:
es quod nihil in te inveniat, cum venerit es quod nihil in te inveniat, cum venerit 64 perscrutari, dices illud quod dixit ad Laban Jacob patriarcha: Cognosce si quid tuorum apud me est . Merito beatus Jacob, apud quem nihil Laban suum potuit reperire! Absconderat enim Rachel simulacra deorum ejus aurea et argentea. 241. Itaque si sapientia, si fides, si contemptus saeculi, si gratia tua abscondat omnem perfidiam, beatus eris; quia non respicis in vanitates et insanias falsas . An mediocre est tollere vocem adversario, ut arguendi te non possit habere auctoritatem? Itaque qui non respicit in vanitates, non conturbatur; qui enim respicit conturbatur, et vanissime quidem. Quid est enim congregare opes, nisi vanum; quia caduca quaerere vanum est satis? Cum autem congregaveris, qui scias an possidere liceat tibi? 242. Nonne vanum est ut mercator noctibus ac diebus conficiat iter, quo aggregare possit thesauri acervos, merces congreget, conturbetur ad pretium, ne forte minoris vendat
Abbreviated transcription (Latin):
offertur quasi homo. quasi recipiens
passionem. & offeritse ipsum quasi sacerdos.
ut peecata nr̃a dimittat. Hic mnimagine
ibi inueritate. ubi apud patrem ꝓnobis
quasi. aduocatus interuenit. Hic ergo
inimagine ambulamus. inimagine
uidemus. illic facie ad faciem. ubi plena
ꝑfectio. quia ꝑfectio omnis inueritate ẽ¬
Ergo duhic sumus. seruemus imaginẽ: ut ibi
ꝑueniamus adueritatẽ. Sit in nobis imago
iustitie. sit imago sapientie. quia uenietur
ad illum diem. & sccundũ imaginẽ estimabimꝰ
Non inueniat inte aduersarius ĩmaginẽ suam
non rabiem. non furorem Inhisenim. imago
nequitie ẽ. Aduersarius enĩ diabolus.
sicut leorugiens. querit quẽ orcidat. quem
deuor&. Non inueniat auri cupiditatem
non argenti a ceruos. non uitiorũ simulacra.
ne auferant tibi uocẽ libertatis. Uox enim
libertatis illa . ẽ. ut dicas. Ueni& huius mundi
princeps. & inme inueni& nihil. Itaq si securus

Expanded text:
rtur: sed offertur quasi homo, quasi recipiens rtur: sed offertur quasi homo, quasi recipiens passionem; et offert se ipse quasi sacerdos, ut peccata nostra dimittat: hic in imagine, ibi in veritate, ubi apud patrem pro nobis quasi advocatus intervenit. Hic ergo in imagine ambulamus, in imagine videmus: illic facie ad faciem, ubi plena perfectio; quia perfectio omnis in veritate eErgo dum hic sumus, servemus imaginem, ut ibi perveniamus ad veritatem. Sit in nobis imago justitiae, sit imago sapientiae; quia venietur ad illum diem. et secundum imaginem aestimabimur. 240. Non inveniat in te adversarius imaginem suam, non rabiem, non furorem; in his enim imago nequitiae est. Adversarius enim diabolus sicut leo rugiens quaerit quem occidat, quem devoret. Non inveniat auri cupiditatem, non argenti acervos, non vitiorum simulacra; ne auferat tibi vocem libertatis. Vox enim libertatis illa est, ut dicas: Veniet hujus mundi princeps, et in me inveniet nihil . Itaque si securus
Abbreviated transcription (Latin):
dñe finem meũ. & numerum dierũ meorũ qui ẽ.
ut sciam quid desit mihi Finẽ illũ quęrit
promissorũ cęlestium uel illũ quando unus¬
quisq surg& in suo ordine. Primitiȩ xp̃c.
de inde hi quisunt xp̃i. qui inaduentũ eius
crediderunt. deinde finis. Tradito enim
regno dõ & patri. euacuatis omnibus potesta¬
tibus ut ap ostolus dixit. ꝑfectio incipit.
Nic ergo inpedimentũ. hic infirmitas & lam
ꝑfectorum. illic plena ꝑfectio. Ideo & dies
illos requirit uitȩ gernę quisunt non qui
pretereunt. Vt cognoscat quid sibi desit.
quȩ terra sit repromissionis. ꝑpetuos fructus
ferens. quȩ prima apud patrem mansio.
que secunda. que tertia. in quibus prgratione
meritorum unusquisq requi escit. Illa igit᷑
nobis expe tenda sunt in quib ꝑfectio.
in quib ueritas est. lic umbra. hic inago.
illic ueritas. Umbra in lege. imago in euangłio
ueritas incęlestibus. Ante agnus offerebat᷑

Expanded text:
Domine, finem meum, et numerum dierum meorum, quis est, Domine, finem meum, et numerum dierum meorum, quis est, ut sciam quid desit mihi . 63 Finem illum quaerit promissorum coelestium, vel illum, quando unusquique surget in suo ordine: Primitiae Christus, deinde hi qui sunt Christi, qui in adventum ejus crediderunt, deinde finis . Tradito enim regno Deo et Patri, et evacuatis omnibus potestatibus, ut Apostolus dixit, perfectio incipit. Hic ergo impedimentum, hic infirmitas etiam perfectorum, illic plena perfectio. Ideo et dies illos requirit vitae aeternae, qui sunt, non qui praetereunt; ut cognoscat quid sibi desit, quae terra sit repromissionis perpetuos fructus ferens, quae prima apud patrem mansio, quae secunda, quae tertia, in quibus pro ratione meritorum unusquisque requiescet. 238. Illa igitur nobis expetenda, in quibus perfectio, in quibus veritas est. Hic umbra, hic imago, illic veritas. Umbra in Lege, imago in Evangelio, veritas in coelestibus . Ante agnus offerebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
mihi. quia dñs dixit ei ut maledicer&
Nabes humilitatem. quia ea quȩ diuinitus
imperabantur. equanimiter quasi
ser uulus. ferenda arbitrabatur. Iterũ
dixit. Ecce filius meus quiexiuit deuentri
med quęrit animã meam: habes iustitiam
Sienĩ anr̃is grauiora patimur. cur indignę
ferimus quȩ inferuntur ab alienis. Tertio
Necsolum conuitiantẽ ꝑtulit. sed &iam
lapidantem: & sequentẽ in lesũ reliquit
Quin &iam post uictoriã penitenti ueniã
libenter ignouit Quod ideo inserui. ut
euuangelico spu sem̃ dauid non solũ in offersũ
sedaiã gratũ fuisse conuitianti docerem.
&delec̾tatũ potius quã exasperatũ iniuruis
proquibus mercedem sibireddendã arbi¬
trabatur. Sed tamen quamuis ꝑfectus
adhuc ꝑfectiora querebat: Incalescebat
iniurię dolore quasi homo. sed uincebat
quasi bonus miles. tolerabat quasi athleta
fortis Patientię autẽ finis promissorum ẽ.¬
expectatio. Et ideo dicebat. Notũ faemihi

Expanded text:
mihi, quia Dominus dixit illi ut maledicat . mihi, quia Dominus dixit illi ut maledicat . Habes humilitatem; quia ea quae divinitus imperantur, aequanimiter quasi servulus ferenda arbitrabatur. Iterum dixit: Ecce filius meus qui exivit de ventre meo, quaerit animam meam . Habes justitiam; si enim a nostris graviora patimur, cur indigne ferimus quae inferuntur ab alienis? Tertio Nec solum conviciantem pertulit, sed etiam lapidantem et sequentem illaesum reliquit , quin etiam post victoriam petenti veniam libenter ignovit. 237. Quod ideo inserui, ut Evangelico spiritu sanctum David non solum inoffensum, sed etiam gratum fuisse convicianti docerem, et delectatum potius quam exasperatum injuriis, pro quibus mercedem sibi reddendam arbitrabatur. Sed tamen quamvis perfectus, adhuc perfectiora quaerebat. Incalescebat injuriae dolore, quasi homo: sed vincebat quasi bonus miles; tolerabat quasi athleta fortis. Patientiae autem finis, promissorum exspectatio, et ideo dicebat: Notum fac mihi,
Abbreviated transcription (Latin):
issum quiproficiam. & sinondũ ꝑrofectus.
non retorqueo contumeliã. & sinfligat ille
conuitiũ. & inund& auresmeas contumelii s.
uerbi gratia loquor. namueritate infirmꝰ sũ.
Siergo ꝑfectussum: benedico maledicentẽ sic̃
benedicebat. & paulus quiait. Maledicimur.
& benedicimus. Audierat enĩ dicentem
diligite mimicos ur̃os orate procalũpniantib
& ꝑsequentib uos. Idõ ergo paulus ꝑsecutionẽ
patiebatur & sustinebat. quia uincebat. &¬
mitigabat humanũ affectũ ꝓpositȩ mercedis
inparem paulo non fuisse edocere possumus
Qui primo quidem cum male dicer& ei filius
semei. &crimina obicer& tacebat. & humili¬
abatur. & silebat ab onis suis. hoc est bonorũ
operũ conscientia. Deinde expectabat
maledici sibi quia maledicto illo diuinam
ad quirebat misericordiam. Uide autẽ
quomodo &humilitatẽ &iustitiam
& prudentiã emerende adño gratiȩ re¬
seruarit. Primodixitꝰ Idcomaledicit

Expanded text:
is sum qui proficiam, etsi nondum perfectus, is sum qui proficiam, etsi nondum perfectus, non retorqueo contumeliam: etsi influat ille convicium, et inundet aures meas contumeliis, efectus sim verbi gratia loquor, nam veritate infirmus sum si ergo perfectus sim, benedico maledicentem, sicut benedicebat et Paulus; qui ait: Maledicimur, et benedicimus . Audierat enim dicentem: Diligite inimicos vestros, orate pro calumniantibus et persequentibus vos . Ideo ergo Paulus persecutionem patiebatur, et sustinebat, quia vincebat et mitigabat humanum affectum propositae mercedis imparem Paulo non fuisse edocere possumus. Qui primo quidem cum malediceret ei filius Semei et crimina objiceret, tacebat et humiliabatur, et silebat a bonis suis , hoc est bonorum operum conscientia: deinde expetebat maledici sibi, quia maledicto illo divinam acquirebat misericordiam. 236. Vide autem quomodo et humilitatem et justitiam et prudentiam emerendae a Domino gratiae reservaverit. Primo dixit: Ideo maledicit
Abbreviated transcription (Latin):
quia supra ut oportebat ꝑftrinximus quẽ¬
ad modum unus quisq cauere possit. ne
excitetur accepta iniuria: uerentes nep̃facio
prolixior fier&. nunc ideo uberius disputan¬
dũ arbitror. locus enim oportunus est. ut
in partib temperantiȩ dicamus. quẽ ad modũ
reprimatur iracundia¶Tria itaq genera¬
esse hominũ iniuriã accipientũ inscripturis
diuinis demonstrare uolumus. si possumus
Unum.ẽ. eorũ quib peccator insultat.
conuitiatur inquietat. Ilis quia de est
iustitia. pudor crescit: augetur dolor
Horũ similes plurimi: demeo ordine. demeo
numero. Nam mihi infirmo siquis iniuriam.
faciat: forsitan lic& infirmus donẽ iniuriã
meam: Sicrimen obitiat. nonsũ tantus.
ut sim contentus conscientia mea. &iã sime eiꝰ
Obiecti alienum nouerim. sed cupio abluere
ingenui pudoris notam. tãquã infirmus
Ergo oculum. pro oculo. &dentem prodente
exigo & conuitium conuitio rependo Siuero

Expanded text:
quia supra, ut oportebat, perstrinximus quemquia supra, ut oportebat, perstrinximus quemadmodum unusquisque cavere possit, ne excitetur accepta injuria, verentes ne praefatio prolixior fieret, nunc de eo uberius disputandum arbitror. Locus enim opportunus est, ut in partibus temperantiae dicamus quemadmodum reprimatur iracundia. CAPUT esse hominum injuriam accipientium in Scripturis divinis demonstrare volumus, si possumus. Unum est eorum quibus peccator insultat, conviciatur, inequitat. Iis quia deest justitia, pudor crescit, augetur dolor. Horum similes plurimi de meo ordine, de meo numero. Nam mihi infirmo si quis injuriam faciat, forsitan, licet infirmus, donem injuriam meam. Si crimen objiciat, 62 non sum tantus, ut sim contentus conscientia mea, etiamsi me ejus objecti alienum noverim: sed cupio abluere ingenui pudoris notam, tamquam infirmus. Ergo oculum pro oculo, et dentem pro dente exigo, et convicium convicio rependo. 233. Si vero
Abbreviated transcription (Latin):
Perturbata enĩ mente latiusse ac longius
fundit appetitus. & tãquã efferato
impetu. frenos rationis non suscipit.
nec ulla sentit aurige moderamina quibus
possit reflecti. Unde plerũq non solũ animus
exagitatur amittitur ratio. sed &iam in¬
flam matur uultus. uel iracundia. uellibidine
Pallescit. timore: uoluptate se non capit. animia
gestit lȩtitia. Hec cum fiunt. abicitur illa
naturalis quȩdã censura grauitasq morũ
Nec teneri potest illa quȩ in rebus gerendis
atq consiliis. sola potest auctoritatẽ suam
atq illud qđ deceat tenere constantia
Grauior autẽ appetitus exindignatione nimia
nascitur: quã acceptę plerumq accendit
in iuriȩ dolor. de quosatis nospsalmi. quem
inpre facione posuimus p̃cepta instruunt
Pul chrȩ autẽ & hoc accidit ut scripturi deofficis
ea p̃fationis nr̃e ad sertione uteremur: quȩ
x ipsa ad officii magisteriũ ꝑtiner&. Sed

Expanded text:
Perturbata enim mente latius se ac longius Perturbata enim mente latius se ac longius fundit appetitus, et tamquam efferato impetu frenos rationis non suscipit, nec ulla sentit aurigae moderamina, quibus possit reflecti. Unde plerumque non solum animus exagitatur, amittitur ratio; sed etiam inflammatur vultus, vel iracundia, vel libidine: pallescit timore, voluptate se non capit, et nimia gestit laetitia. 229. Haec cum fiunt, abjicitur illa naturalis quaedam censura, gravitasque morum: nec teneri potest illa quae in rebus gerendis atque consiliis sola potest auctoritatem suam, atque illud quod deceat tenere, constantia. 230. Gravior autem appetitus ex indignatione nimia nascitur, quam acceptae plerumque accendit injuriae dolor. De quo satis nos psalmi quem in praefatione posuimus , praecepta instruunt. Pulchre autem et hoc accidit, ut scripturi de Officiis, ea praefationis nostrae assertione uteremur quae et ipsa ad officii magisterium pertineret. 231. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
naturȩ ẽ. Quȩ tamen uis gemina ẽ Aina
in appetitu altã in ratione posita. Quae
appetitũ refren&. & sibi oboedientẽ prest&.
aeducat quo uelie. & tãquã sedulo magisterio
edoceat. quid fieri quid euitari oporteat.
ut bonȩ dominatrici obtẽper&. Solliciti
enĩ debemus esse nequid temere aut
incuriose geramus. aut quic quã omnino
cuius probabilem. non possimus rationẽ
reddere. Actus enĩ nr̃i causa: & sinon
omnib redditur: tamen ab omnibus
examinatur. nec uero habemus in quo
possimus nos excusare Nam & siuis quȩdã
nature momni appetitu sit. tamen idẽ
appetitus rationi subiectus .ẽ. lege naturȩ
ipsius. &oboedit ei Unde boni specula¬
toris e. ita p̃tendere animo. ut appetitus
neq p̃currat rationẽ. neq deserat
Ne precur rendo ꝑturb& atq excludat
eam: & deserendo destituat Pertur¬
batio. tollit constantiã. destitutio
prodit ignauiã accusat pigritiam:

Expanded text:
naturae est. Quae tamen vis gemina est, una naturae est. Quae tamen vis gemina est, una in appetitu, altera in ratione posita, quae appetitum refrenet, et sibi obedientem praestet, et ducat quo velit: et tamquam sedulo magisterio edoceat quid fieri, quid evitari oporteat, ut bonae domitrici obtemperet. 228. Solliciti enim debemus esse, ne quid timere aut incuriose geramus, aut quidquam 61 omnino cujus probabilem non possimus rationem reddere. Actus enim nostri causa, etsi non omnibus redditur, tamen ab omnibus examinatur. Nec vero habemus, in quo nos possimus excusare Nam etsi vis quaedam naturae in omni appetitu sit; tamen idem appetitus rationis subjectus est lege naturae ipsius, et obedit ei. Unde boni speculatoris est ita praetendere animo, ut appetitus neque praecurrat rationem, neque deserat; ne praecurrendo perturbet atque excludat, eamque deserendo destituat. Perturbatio tollit constantiam, destitutio prodit ignaviam, accusat pigritiam.
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis igitur ȩquabilitatẽ uniuersae
uitae & insingularũ actionũ modos
seru&. ordinẽ quoq & constantiam
dictorũ atq operum moderationẽq
custodiat. in eius uita decorũ illud excel¬
lit. & quasi in quodã speculo eluca
Accedat tamen suauis sermo. ut concili&
neq adulandum cuiquã exibeat
Alterũ enim calliditatis . ẽ. uanitatis
alterũ. Nondespiciat quid dese unus¬
quisq & maxime uir optimus sentiat
Hoc enĩ modo: discit bonis defferre reue¬
rentiã. Nam negligere bonorũ iuditia.
uel arrogantie ł dissolutionis.ẽ. Quorũ
alterũ suꝑbie ascribitur. alterum
negligentiae ¶Caueat &iam motus animi
sui. Ipse etũ sibi & obseruandus &circum¬
spiciendusẽ Et ut aduersum se cauenđ.
ita &iam dese tuendꝰ. Sunt enĩ motus
inquibus .e. appetitus ille quiquasi quodã
prorũpit impetu. Vnde grece orme dr̃
quod uiquadã se repente proripiat:
Non medio cris in his uis quȩda animi atq

Expanded text:
atem universae atem universae vitae, et singularum actionum modos servet, ordinem quoque, et constantiam dictorum atque operum, moderationemque custodiat, in ejus vita decorum illud excellit, et quasi in quodam speculo elucet. 235. Accedat tamen suavis sermo, ut concilietneque adulandum cuiquam exibeat; alterum enim calliditatis est, vanitatis alterum. 226. Non despiciat quid de se unusquisque et maxime vir optimus sentiat; hoc enim modo discit bonis deferre reverentiam. Nam negligere bonorum judicia vel arrogantiae, vel dissolutionis est: quorum alterum superbiae ascribitur, alterum negligentiae. 227. Caveat etiam motus animi sui; ipse enim sibi et observandus et circumspiciendus est: et ut adversum se cavendus, ita etiam de se tuendus. Sunt enim motus, in quibus est appetitus ille, qui quasi quodam prorumpit impetu; unde Graece ὁρμὴ dicitur quod vi quadam se repente proripiat. Non mediocris in his vis quaedam animi atque
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Mulier uero sicapillos habeat
gloria. ẽ. illi. Est enim scđm naturam.
qm̃ quidem capilli prouelamine sunt
Nocẽ enĩ naturale uelamen. Personam
igitur & speciem nobis natura ipsa
dispensat. quã seruare debemus. Utinãq:
& innocentiã eius custodire possimus. nec
acceptã nr̃a malitia mutaret. Fabes hoc
decorum generale. quia fecit ds̃ mundiistius
pulchritudinẽ Habes &ꝑ partes. quia cũ
facer& ds̃ lucẽ. & diem nostemq distriguer&.
cũ conder& cęlũ. cũ terras & maria separar&.
cum solem & lunã &stellas constituerae lucere
suꝑ terrã. probauit singula. Ergo decorũ
hoc quod insingulis mundi partib enitebat.
inuni uersitate resplenduit. Sicut probat
sapientia dicens. Ego eram cuu applau
Similiter ergo & infabrica humani
corporis. grata .ẽ. unius cuiusq: m̃bri
portio sed plus in cõmune cõpositio
menbrorũ apta delectat. quodita sibi
quadrare & conuenire uideantur

Expanded text:
dicit: Mulier vero si capillos habeat, dicit: Mulier vero si capillos habeat, gloria est illi . Est enim secundum naturam, quoniam quidem capilli pro velamine sunt; hoc est enim naturale velamen. Personam igitur nobis et speciem natura ipsa dispensat, quam servare debemus: 60 utinamque et innocentiam ejus custodire possimus, nec acceptam nostra malitia mutaret! 223. Habes hoc decorum generale, quia fecit Deus mundi istius pulchritudinem. Habes et per partes, quia cum faceret Deus lucem, et diem noctemque distingueret , cum conderet coelum, cum terras et maria separaret, cum solem et lunam et stellas constitueret lucere super terram, probavit singula. Ergo decorum hoc, quod in singulis mundi partibus elucebat, in universitate resplenduit, sicut probat Sapientia, dicens: Ego eram cui applaudSimiliter ergo et in fabrica humani corporis grata est uniuscujusque membri portio: sed plus in commune compositio membrorum apta delectat, quod ita sibi quadrare et convenire videantur
Abbreviated transcription (Latin):
quoq in habitu ornato orare conueriit.
sed spetialiter eam dec& orare uelatam.
Et orare. promittentẽ castitatẽ. ꝑbonam
conuersationẽ. ¶ Est igitur decorum quod¬
p̃manae. cuius diuisio gemina ẽ. Nam
est decorũ quasi generale. quodꝑ uniuer¬
sitatẽ. funditur honestatis. &quasi in toto
spectatur corpore. Est &iam spetiale.
quod in parte aliqua enit&. Illud generale
ita .ẽ. acsi ęquabilem formã atq uniuer¬
sitatẽ honestatis in omni actusuo habeat
concinentẽ. cũ omnis sibi eius uita
consentit Nec inulla re discrepat. Noc
spetiale. cum aliquem actũ in suis hab &
uirtutib p̾minentẽ. Simul illud ad¬
uerte. quod & decorũ .ẽ. scđm naturã
uiuere. scđm naturã degere & turpe .ẽ.
quod sit contranaturam Ait enĩ apłs.
quasi in terrogans. dec& mulierem ñuelatã
orare dm̃. Nec ipsa natura doc& uos.
quod iur quidem sicomam hab& ignomi¬
niaẽ. illi. qm̃ contra naturã ÷ Et iterũ

Expanded text:
quoque in habitu ornato orare convenit: quoque in habitu ornato orare convenit: sed specialiter eam decet orare velatam, et orare promittentem castitatem cum bona conversatione . CAPUT praeeminet, cujus divisio gemina est. Nam est decorum quasi generale, quod per universitatem funditur honestatis, et quasi in toto spectatur corpore: est etiam speciale, quod in parte aliqua enitet. Illud generale ita est, ac si aequabilem formam atque universitatem honestatis in omni actu suo habeat concinentem; cum omnis sibi ejus vita consentit, nec in ulla aliqua re discrepat: hoc speciale, cum aliquem actum in suis habet virtutibus praeeminentem. 222. Simul illud adverte quod et decorum est secundum naturam vivere, secundum naturam degere, et turpe est quod sit contra naturam. Ait enim Apostolus quasi interrogans: Decet mulierem non velatam orare Deum? Nec ipsa natura docet vos quod vir quidem si comam habeat, ignominia est illi; quoniam contra naturam est ? Et iterum
Abbreviated transcription (Latin):
Quid uero. in honestũ. nisiquod ariditatẽ
ac mortẽ afferat. Uirenti igitur substantia
uirtutis. clecorũ illud tãquã flos emicat.
quia radtai sałua est. At uero inuirtute¬
ꝓpositi nr̃i radice uitiosa nihilgerminat
Ffabes hoc innr̃is aliquanto exprefiius
Dicit enim dauid. Oñs regnauit decorẽ induit
Et apłs ait Sicut indie honeste ambulate.
bonõ habitu. bona spetiȩ Ds̃ igitur primum
hominẽ cũ conder&: bona habitudine.
bona menbrorũ compositione formauit.
&optimã ei speciem dedit. Remissionem
inserui forma. & in hominis spetie assũpsit
decorem redẽptionis humane. Et id eo dix̃
propheta Pñs regnauit. decorem induit.
Deinde alibi dicit. Tedec& ymnus ds̃ insion.
hoc .ẽ. dicere. Honestum .ẽ. ut te timeamus.
te diligamus. tep̃cemur. tehonorificemus
Scriptum.ẽ. enĩ. Omnia ur̃a honesta fiant
Sed possumus hominem timere. & diligere.
rogare. honorare Ymnus spetialiter deo

Expanded text:
Quid vero inhonestum, nisi quod ariditatem Quid vero inhonestum, nisi quod ariditatem ac mortem afferat? Virente igitur substantia virtutis, decorum illud tamquam flos emicat, quia radix salva est: at vero propositi nostri radice vitiosa, nihil germinat. 59 220. Habes hoc in nostris aliquanto expressius. Dicit enim David: Dominus regnavit, decorem induit . Et Apostolus ait: Sicut in die, honeste ambulate .bono habitu, bona specie. Deus ergo primum hominem cum conderet, bona habitudine, bona membrorum compositione formavit, et optimam ei speciem dedit. Remissionem in servi forma, et in hominis specie assumpsit decorem redemptionis humanae. Et ideo dixit Propheta: Dominus regnavit, decorem induit. Deinde alibi dicit: Te decet hymnus, Deus, in Sion ; hoc est dicere: Honestum est ut te timeamus, te diligamus, te precemur, te honorificemus; scriptum est enim: Omnia vestra honeste fiant . Sed possumus et hominem timere, diligere, rogare, honorare: hymnus specialiter Deo
Abbreviated transcription (Latin):
dec& honestum .e. & quod honestũ . ẽ. dec&e
Ut magis insermone distinctiosit. quã
inuirtute discretio. Differre enĩ ea
interse intelligi potest. explicari ñ potest
Et ut conem aliquid eruere distinctionis.
honestas uelut bona ualitudo . ẽ. & quȩdã
salubritas corporis. decus autẽ &tãquã
uenustas &pul chritudot. Sicut ego
pulchritudo suꝑ salubritatẽ. ac ualitudi¬
nẽ uidetur excellere. & tam̃sine his
esse non potest. neq ullo separarimodo.
esse acuenustas non potest sic honestas
decorũ illud inse contin&. ut ab ea ꝓfectũ
uideatur. & sine ea esse nonpossit. uelut
salubritas. Igitur totius operis actusq
nr̃i honestas est : & sicut species . ẽ. decorũ.
quod cũ honestate confusum opinione
distinguitur. Nam &si in aliquo uideat᷑
excellere. tamen ĩradior. ẽ. honestatis.
sed flore p̃cipuo. ut sine ea decidat. in ea
floreat. Quid est erũ honestas. nisiquę
turpitudinẽ quasi mortem fugiat

Expanded text:
cet, honestum est, et quod honestum est, decet; cet, honestum est, et quod honestum est, decet; ut magis in sermone distinctio sit, quam in virtute discretio. Differre enim ea inter se intelligi potest, explicari non potest. 219. Et ut conemur aliquid eruere distinctionis, honestas velut bona valetudo est, et quaedam salubritas corporis: decus autem tamquam venustas et pulchritudo. Sicut ergo pulchritudo super salubritatem ac valetudinem videtur excellere, et tamen sine his esse non potest, neque ullo separari modo;esse ac venustas non potest: sic honestas decorum illud in se continet, ut ab ea profectum videatur, et sine ea esse non possit. Velut salubritas igitur totius operis actusque nostri honestas est, et sicut species est decorum, quod cum honestate confusum, opinione distinguitur. Nam etsi in aliquo videatur excellere, tamen in radice est honestatis, sed flore praecipuo, ut sine ea decidat, in ea floreat. Quid enim est honestas, nisi quae turpitudinem quasi mortem fugiat?
Abbreviated transcription (Latin):
difficile. tum innro actu difficillimum. ẽ
Amat enim unusquisq sequiuitã parentũ
Deniq pleriq admilitiã feruntur quorũ
nulitauerunt parentes. Alii. ad actiones
diuersas. Inecclesiastico uero offitio. nihil
rarius inuenies. quam eũ quisequatur
institutũ patris. Uel quia grauis det̾ra
actus. uel quia in lubrica etate difficilio
abstinentia. uel quia alacri ad olescen¬
tię uidetur uita obscurior. xideo ad ea
conuertuntur studia: quȩ plausibiliora
arbitrantur Frȩsentia quippe plures.
quam futura p̃ferunt̃. Illi autẽ p̃sentib
nos futuris militamus. Vnde quo p̃stantio
causa : eodeb& eẽ cura adtentior
Teneamus igitur ut recundiam: & eam
quȩtotius uitȩ ornatũ ad tollit modestiã
Nonenĩ medioere .ẽ. rebus singulis modũ
seruare . atq inpertire ordinẽ in quo
uere preluca illud quod decorum
dicitur: quod ita cum honesto iungitur
ut separari nonqueat. Si quidem ae quod

Expanded text:
difficile, tum in 58 nostro actu difficillimum est. difficile, tum in 58 nostro actu difficillimum est. Amat enim unusquisque sequi vitam parentum. Denique plerique ad militiam feruntur, quorum militaverunt parentes, alii ad actiones diversas. 217. In ecclesiastico vero officio nihil rarius invenias quam eum qui sequatur institutum patris: vel quia gravis deterret actus, vel quia in lubrica aetate difficilior abstinentia, vel quia alacri adolescentiae videtur vita obscurior; et ideo ad ea convertuntur studia, quae plausibiliora arbitrantur. Praesentia quippe plures quam futura praeferunt. Illi autem praesentibus, nos futuris militamus. Unde quo praestantior causa, eo debet esse cura attentiorTeneamus igitur verecundiam, et eam quae totius vitae ornatum attollit modestiam. Non enim mediocre est rebus singulis modum servare, atque impartiri ordinem, in quo vere praelucet illud quod decorum dicitur: quod ita cum honesto jungitur, ut separari non queat. Siquidem et quod
Abbreviated transcription (Latin):
nec ideo ille rep̃hensus. sed magis iste lauda¬
tus. Mutauit uultum coram rege cui nom̃
achis. Athoc siremota feciss& formidine.
quominus cognosceretur. nequaquã leuitatis
rep̃hensione carere potuiss&. Saul quoque
uallatus choro prophetarũ &iam ipse ꝓphetauit.¬
& desolo quasi indigno. memoratum. ẽ. Et saul
inter prophetas. Unus quisq igitur suum.
ingeniũ nouerit. & ad idse applic&: quod
sibi aptum elegerit. Itaq quisequatur.
prius consider&: Non solum nouerit bona
sua. sed & iam uitia cognoscat: Aequalẽq
se udicem sui prebeat: ut bonis uttendat.
uitia de cline Alius distinguendȩlectioni
aptior. alius psalmo gratior alius exor citandis
quimalo laborant spũ sollicitior. alius
sacrario oportunior habet᷑ Ihȩc omnia
spect& sacerdos. & quid cuiq congruat. id
officii deput&. Quo& enĩ unũ quẽq suũducit
ingeniũ. aut quod officiũ dec&. id maiore
impletur gratia. Sed idcũ in omniuita

Expanded text:
nec ideo ille reprehensus, sed magis iste laudanec ideo ille reprehensus, sed magis iste laudatus. Mutavit vultum contra regem, cui nomen Achis : at hoc si fecisset remota formidine quo minus cognosceretur, nequaquam levitatis reprehensione carere potuisset. Saul quoque vallatus choro prophetarum, etiam ipse prophetavit; et de solo quasi indigno memoratum est: Et Saul inter prophetas . CAPUT XLIV. ingenium noverit, et ad id se applicet, quod sibi aptum elegerit. Itaque quid sequatur, prius consideret. Noverit bona sua, sed etiam vitia cognoscat: aequalemque se judicem sui praebeat, ut bonis intendat, vitia declinet. 215. Alius distinguendae lectioni aptior, alius psalmo gratior, alius exorcizandis qui malo laborant spiritu, sollicitior, alius sacrario oportunior habetur. Haec omnia spectet sacerdos, et quid cuique congruat, id officii deputet. Quo etenim unumquemque suum ducit ingenium, aut quod officium decet, id majore impletur gratia. 216. Sed id cum in omni vita
Abbreviated transcription (Latin):
fundamenta ducantur. quȩ socia ac famili¬
arisest mentis placiditati. pra t uiã
fugitans. ab omni aliena luxu. sobrictatem.
diligit. honestatẽ fou&. decorũ illud requirit
Sequatur conuersationis elaectio: ut ad uin¬
gamur probatissimis quibusq senioribus.
Namq ut equalium usus dultior. ita senium
tutiorẽ. quimagisterio quodã a&ductu
uite colorat mores adolescentiũ. & uelut
miurice probitatis inficit. Namq sihi quis
ignari locorũ  xsollertibus uiarũ it adoriri
gestiunt. quant̾o magis ad olescentes cũ senib
debent nouũ sibi it uite ad gredi quominus
errare possint. & auero tramite uirtutis
deflectere. Nihil enim pulchrius. quam
quid tẽporib conueniat. atq etatibus
quid &iam singulorũ ingeniis sit ac cõmodũ.
Sepe enim quod alterũ dec& alterũ nondec&
Aliud iuueni aptum. aliud seni. Aliud
inpericulis aliud rebus secundis: Saltauit
ante arcam dñi dauid. ponsaltauit samuel.

Expanded text:
fundamenta ducantur: quae socia ac familifundamenta ducantur: quae socia ac familiaris est mentis 57 placiditati, proterviae fugitans, ab omni aliena luxu, sobrietatem diligit, honestatem fovet, decorum illud requirit. 211. Sequatur conversationis electio, ut adjungamur probatissimis quibusque senioribus. Namque ut aequalium usus dulcior, ita senum tutior est, qui magisterio quodam et ductu vitae colorat mores adolescentium, et velut murice probitatis inficit. Namque si hi qui sunt ignari locorum, cum solertibus viarum iter adoriri gestiunt; quanto magis adolescentes cum senibus debent novum sibi iter vitae aggredi, quo minus errare possint, et a vero tramite virtutis deflectere! Nihil enim pulchrius quam quid temporibus conveniat atque aetatibus, quid etiam singulorum ingeniis sit accommodum. Saepe enim quod alterum decet, alterum non decet. Aliud juveni aptum, aliud seni: aliud in periculis, aliud in rebus secundis. 213. Saltavit ante arcam Domini David : non saltavit Samuel;
Abbreviated transcription (Latin):
pateretur necari: Seillis non licebat
uiuere quod uterq ess& parricidu
reus. alter quifteissce alter quia diuuisse
nisi amor deuotionis lamen &ipse postriduũ
cũ illuso tyranno inpositus suꝑ craticulã
exureretur: assum . ẽ. inquit. uersa & maniduca
gloriȩ ducuntur cupiditate. in solentius
abutantur potestatibus: & plerũq auersos
a nobis animos gentilium. instudia ꝑsecutionis
excitent. atq inflãment adiracundiam.
Itaq ut illi ꝑseuerare possint &supplicia uincere.
quantos perire faciunt. Prospitiendum
&iam neadulantibus aperiamus aurem
Emolliri enĩ adulatione. non solũ fortitudinis
non ẽẽ. sed &iã ignauie uidetur. ¶m̃ detrib¬
uirtutibus drxmus. restat ut de quarta
uirtute dicamus quȩ tẽperantia ac modestia
uocatur. Inqua maxime tranquillitas animi.
studium mansuetudinis moderationis gratia
honesti cura. decoris consideratio. spec̾tatꝰ
tenendus est: ut auere cundia prima quȩ dã

Expanded text:
pateretur necari. Sed illis non licebat pateretur necari. Sed illis non licebat vivere, quod uterque 56 esset parricidii reus: alter qui fecisset, alter qui adjuvisset. nisi amor devotionis; tamen et ipse post triduum, cum illuso tyranno, impositus super craticulam exureretur: Assum est, inquit, versa et manduca. gloriae ducuntur cupiditate, insolentius abutantur potestatibus, et plerumque aversos a nobis animos gentilium in studia persecutionis excitent, atque inflamment ad iracundiam. Itaque ut illi perseverare possint, et supplicia vincere, quantos perire faciunt? 208. Prospiciendum etiam ne adulantibus aperiamus aurem; emolliri enim adulatione, non solum fortitudinis non esse, sed etiam ignaviae videtur. CAPUTvirtutibus diximus, restat ut de quarta virtute dicamus, quae temperantia ac modestia vocatur: in qua maxime tranquillitas animi, studium mansuetudinis, moderationis gratia, honesti cura, decoris consideratio spectatur etenendus est, ut a verecundia prima quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
sedmaiora tibi debentur certamina
Uos quasi senes leuioris pugne cursũ suscipi¬
mus. tibi quasi iuueni man& gloriosior
detyranno triũphus. Mox uenies flere
desiste: post triduum me sequeris¬
Inter sacerdotẽ & leuitã: hic medius
numerus dec&. Non erit tuum sub
magistro uincere: quasiad iutorem
quȩreres Quid consortium passionis
meȩ expetis. Totã tibi hereditatem
eius dimitto. Quid presentiã meã reqͥris.
Infirmi discipuli: magistrũ p̾cedant.
fortes sequantur. ut uincant sine
magistro : qui iam non indigent magisterio
Sic & helias. heliseũ reliquit. libi ergo
mandonr̃e uirtutis successionẽ Talis
erat contentio. digna sane: dequa
certarent sacerdos & minister: quis
prior pateretur ꝓxp̃i nomine. Infa¬
bulis ferunt tragicis. excitatos theatri
magnos esse plausus. cum sephil ades
orestendicera. orestes uterat orestẽ
se esse ad seuerara: Ille ut pro oreste
necaretur orestes nephiladen prose

Expanded text:
sed majora tibi debentur certamina. sed majora tibi debentur certamina. Nos quasi senes levioris pugnae cursum recipimus: te quasi juvenem manet gloriosior de tyranno triumphus. Mox venies, flere desiste, post triduum me sequeris. Sacerdotem et levitam hic medius numerus decet. Non erat tuum sub magistro vincere, quasi adjutorem quaereres. Quid consortium passionis meae expetis? Totam tibi haereditatem ejus dimitto. Quid praesentiam meam requiris? Infirmi discipuli magistrum praecedant, fortes sequantur, ut vincant sine magistro, qui jam non indigent magisterio. Sic et Elias Elisaeum reliquit. Tibi ergo mando nostrae virtutis successionem. 206. Talis erat contentio, digna sane de qua certarent sacerdos et minister, quis prior pateretur pro Christi nomine. In fabulis ferunt tragicis excitatos theatri magnos esse plausus, cum se Pylades Orestem diceret; Orestes, ut erat, Orestem se esse asseveraret: ille ut pro Oreste necaretur, Orestes ne Pyladem pro se
Abbreviated transcription (Latin):
quicũ uider& xistum episcopũ suũ ad
martyriũ duci. flere coepit. non pas¬
sionẽ illius. sed suam remansionẽ. Itaq
his uerbis appellare coepit. Quo pro¬
grederis sine filio pater: Quo sacerdos
scȩ sine diacono properas tuo Nũquã
sacrificium sine ministro offerre consue¬
ueras. Quid in me ergo dbi displicuit pat̾ u
Nũdegenerẽ probauisti. Experire certe
utrum idoneum ministrũ elegeris
Cui cõmi sisti dominici sanguinis & corporis¬
conserrationẽ. eui consũmandorũ con¬
sortium. sacramentorũ. huic sanguinis
tui consortiũ negas: Uide nepericlitet᷑
iuditiũ tuum. dũ fortitudo laudatur
Abiectio discipuli. detrimentũ magistri. ẽ
quid quod inlustres prestantesq uiri
discipulorum certaminibus quã suis
uincunt Deniq abraham. filium
optulit.. Petrus stephanũ premisit
Et tupater ostende infilio uirtutẽ tuã.
offer quẽ erutdisti. ut securus iuditio tuo
comitatu nobili ꝑuenias ad coronã

Expanded text:
qui cum videret Xystum episcopum suum ad qui cum videret Xystum episcopum suum ad martyrium duci, flere coepit, non passionem illius, sed suam remansionem. Itaque his verbis appellare coepit: Quo progrederis sine filio, pater: quo, sacerdos sancte, sine diacono properas 55 tuo? Numquam sacrificium sine ministro offerre consueveras. quid in me ergo displicuit, pater? Num degenerem probasti? Experire certe utrum idoneum ministrum elegeris. Cui commisisti Dominici sanguinis consecrationem, cui consummandorum consortium sacramentorum, huic sanguinis tui consortium negas? Vide ne periclitetur judicium tuum, dum fortitudo laudatur. Abjectio discipuli detrimentum est magisterii. Quid! quod illustres et praestantes viri discipulorum certaminibus quam suis vincunt. Denique Abraham filium obtulit , Petrus Stephanum praemisit . Et tu, pater, ostende in filio virtutem tuam, offer quem erudisti, ut securus judicii tui comitatu nobili pervenias ad coronam.
Abbreviated transcription (Latin):
Alius corio capitis exutus. spetiem mutauerat.
uirtutẽ auxerat. Alius linguã iussus
amputandã promere. respondit. Nãsolus
dñs audit loquentes quiaudiebat moysen
tacentem. Plus audit tacitas cogitationes
suorum: quã uoces omniũ. Linigue flagellũ
times. flagellum sanguinis nontim es.
Habet & sanguis uocem suã qua clamat
addm̃. sicut clamauit inabel. Quidde
matre loquar. quȩ spectabat lȩtafilioꝵ
quot funera tot trophea. & morientũ
uocibus tãquã psallentiũ cantibus
delectabatur. pulcherrimã uentris sui
cit haram infiliis cernens. & pietatis
cuomoniam omnilirȩ numero dul¬
ciorem: Quid debimulis loquar qͥante iiinocentes
palmã uictoriae acceperunt. quã sensũ
naturȩ Quid de scã agnȩ. quȩ induarũ
maximarũ rerũ posita periculo castitatis
& salutis. castitate protexit salutẽ. cum
in mortalitatẽ commutauit: Non
pretereamus &iã scm̃ laurentium.

Expanded text:
Alius corium capitis exutus, speciem mutaverat, Alius corium capitis exutus, speciem mutaverat, virtutem auxerat. Alius linguam jussus amputandam promere, respondit: Non solum Dominus audit loquentes, qui audiebat Moysen tacentem. . Plus audit tacitas cogitationes suorum, quam voces omnium. Linguae flagellum times, flagellum sanguinis non times? Habet et sanguis vocem suam, qua clamat ad Deum, sicut clamavit in Abel . 202. Quid de matre loquar, quae spectabat laeta filiorum quot funera tot trophaea, et morientium vocibus tamquam psallentium cantibus delectabatur, pulcherrimam ventris sui citharam in filiis cernens, et pietatis harmoniam omni lyrae numero dulciorem ? 203. Quid de bimulis loquar, qui ante palmam victoriae acceperunt, quam sensum naturae? Quid de sancta Agne, quae in duarum maximarum rerum posita periculo, castitatis et salutis, castitatem protexit, salutem cum immortalitate commutavit? 204. Non praetereamus etiam sanctum Laurentium,
Abbreviated transcription (Latin):
inquit nr̃ȩ relinquamus gloriȩ. Itaque
commisso prelio cum a primo ortudiei
in uesperam dimicaretur. dextrum cornu
in quo ualidissimã manũ aduertit hostiũ
adgressus facile auertit. Seddũ fugientes¬
ad sequitur. a tergo uulneri locũ prebuit.
ita gloriosiorem triumphis mortẽ inuenit
pugnans. desertus a suis. &cũ duobus tantũ
relictus. reparauit bellum. auertit hostẽ
fugitantes suos ad sotietatẽ reuocauit.
triumphi. habes fortitudinẽ bellicam.
Inqua non medio eris honesti acdecoris
forma est. quod mortẽ seruituti p̃ferat
acturpitudini Quid autẽ dicã demartyrũ
passionibus Et ne longius euagem᷑uf.
nonminores de suꝑbo rege antio cho
machabei pueri reuexerunt triumphos.
quam parentes proprii. Siquidem illi armati.
istisine armis uiceruna. Stetit inuictus
septem puerorum chorus. regiis cinctus
legionibus. Defecerunt supplicia. cesser̃
tortores. nondefecerunt martyres

Expanded text:
inquit, nostrae relinquamus gloriae. Itaque inquit, nostrae relinquamus gloriae. Itaque commisso praelio, cum a primo ortu diei in vesperam dimicaretur, dextrum cornu, in quo validissimam manum advertit hostium, aggressus facile avertit. Sed dum fugientes sequitur, a tergo vulneri locum praebuit: ita gloriosiorem triumphis locum mortis inpugnans, desertus a suis, et cum duobus tantum relictus reparavit bellum, avertit hostem, fugitantes suos ad societatem revocavit triumphi? 201. Habes fortitudinem bellicam, in qua non mediocris honesti ac decori forma est; quod mortem servituti praeferat ac turpitudini. Quid autem de martyrum dicam passionibus? Et ne longius evagemur, non minores de superbo rege Antiocho Machabaei pueri revexerunt triumphos, quam parentes proprii. Siquidem illi armati, isti sine armis vicerunt . Stetit invicta septem puerorum cohors, regiis cincta legionibus: defecerunt supplicia, cesserunt tortores, non defecerunt martyres.
Abbreviated transcription (Latin):
rit ambitus. Tanto enim uirtutis spec¬
taculs. defixit hostes: in ermnẽ occupatũ
incursare non ausi post cisum ruentis
bestiȩ sic trepid auerunt ut impares
se omnes unius uirtuti arbitrarentur
Deniq rex antio chus lisię filius. quicũ centũ
uinginti hominũ milibus armatus uenerat
& triginta duobus elefantis. ita ut ad ortũ
solis persingulas bestias uelut montes
quidam armorũ corusci tamquã lãpadib
ardentibus refulgerent. unius territus
fortitudine pacem rogar&. Itaq eleatarus.
heredem uirtutis sue pacẽ reliquit. sed hȩc
trium phorum sit ¶Uerum qui a fortitudo¬
non solum secundis rebus sed &iã aduersis
probatur. spectemus nunc iudę machabei
exitum Ipse enim post uictum nicanorem regis
demetrii ducem securior aduersus uiginti
milia exercitus regis cum octingentis uiris
bellũ ad orsus uolentibus hiscedere nemulti¬
tudine oprimerentur. gloriosã magis mortẽ
quam turpem fugam suasit. Nec rimen

Expanded text:
rit habitus; tanto enim virtutis specrit habitus; tanto enim virtutis spectaculo defixi hostes inermem, occupatum incursare non ausi, post casum ruentis bestiae sic trepidaverunt, ut impares se omnes unius virtuti arbitrarentur. Denique rex Antiochus Lysiae filius, qui cum centum vinginti millibus hominum armatis venerat et cum triginta duobus elephantis; ita ut ab ortu solis per singulas bestias velut montes quidam splendor armorum corusco, tamquam lampadibus ardentibus refulgeret, unius territus fortitudine, pacem rogaret. Itaque Eleazarus haeredem virtutis suae pacem reliquit. Sed haec triumphorum sinon solum secundis rebus, sed etiam adversis probatur: spectemus nunc Judae Machabaei exitum . 54 Is enim post victum Nicanorem regis Demetrii ducem, securior adversus viginti millia exercitus regis, cum nongentis viris bellum adorsus, volentibus his cedere, ne multitudine opprimerentur, gloriosam magis mortem, quam turpem fugam suasit: Ne crimen,