comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sir scudes R. Si id efficis cũ demũ uere michi
gratior ꝙuis aũ errare sibi uisũ esse qui ait¬
gratior et pultro uiuẽs e corpore uirtus scribat
Deneca puchi tamen Inre Rephensus uide̾tur
si dixisset maior aut yseccior aut altior Nrũt
quia dicẽdo gratior nõ Rom ipam s spectãtũ indi¬
cia respicit nõ nuchi uisus ẽ errare ungiliꝰ
qui hec ait et adsumam ut miceri in se solidũ
neq utiuissr de p̾tio erroit sit hac illiꝰ oruamẽ¬
tũ dici patiar nõ mamenũ uisui biene tamẽ
ac fragile Sola uero põdus aiẽ dix̾m atis
infaustũ cristis insigue ludibrii De ualitudũ¬

Expanded text:
is, tum demum vere michi, gratior. Quamvis eum errare sibi visum esse, qui ait:Gratior est pulchro veniens e corpore virtus scribat Seneca, michi tamen iure reprehensus videretur, si dixisset “maior” aut “perfectior” aut “altior”; nunc, quia dicendo “gratior” non rem ipsam, sed spectantium iudicia respicit, non michi visus est errare Virgilius qui hoc ait. Et ad summam, ut nichil in se solidum neque utriusque de pretio error sit, hanc illius ornamentum dici patiar, non inamenum visui, breve tamen ac fragile: solam vero pondus anime dixerim atque infaustum, tristis insigne ludibrii. 3 DE VALITUDIN
Abbreviated transcription (Latin):
tlietib uniu̾sa q familia duois quid̃ sed dn̾ẜ
termentor ac mortiũ gͣnib spoliatũ ꝑs que
tlemẽtios fuit illud ingr̃a rat̾moniũ tras
horẽs domos opida ĩnadet ut qui modo te uid̃¬
aut mox esionus opib admopiam Redictũ
posses an auucoe pus an fidei fleres intertĩs
accessit in medio Rꝵ estũ egritudõ pone ulĩa
⁊ tam morti ꝓ xiria ut que unt̾e ãplius nõ
posse ꝑ sua sum cet exfatũ fama cmdł puce¬

Expanded text:
 universaque familia, duris equidem sed diversis tormentorum ac mortium generibus, spoliatum, pars que clementior fuit illud ingens patrimonium, terras, homines, domos, oppida invaderet, ut qui modo te viderant mox e summis opibus ad inopiam redactum posses an amicorum prius an fidei fleres interitum. Accessit in medio rerum estu egritudo pene ultima et tam morti proxima ut quem vivere amplius non posse persuasum e
Abbreviated transcription (Latin):
rde quid em̃t de R qualib indicare possid iunsi
q sentio insi forte ꝯpellar ut audicio indicem
aliruo/ qd qui facit iam nõ ip̃e uidicat s iundica¬
ta ꝯmemorat / Ego itq reu̾ent̾ tantore honñ
odum ꝙ sic sencientiũ indicia pt̾uectꝰ si de ꝓpo
loqui uelim scio quid̃ uarie de uirtutib dispu

Expanded text:
uid enim de re qualibet iudicare possum nisi quod sentio? Nisi forte compellar ut iudicio iudicem alieno; quod qui facit iam non ipse iudicat, sed iudicata commemorat. Ego itaque reverenter tantorum hominum omniumque sic sentientium iudicia pretervectus, si de proprio loqui velim, scio qui
Abbreviated transcription (Latin):
aristotilis methitꝭ suo inre diffimentis difficiliꝰ
esse t̾stis sustie ꝙͣ adelectabilib abstiut quẽ
secutꝰ seueta ad lucilium scriberis manis est
inquid difficilia ꝓstrĩge q leta modari Quid
dicam ausim netantos int̾ unros lpistẽ durum
quid et temitat pata suspitio nouo hõi uetu¬
sta tangenti / ħ nis auctoritate igi᷑ huoc etate
ymonẽor Bed allius magne cuiuss̃ et autiqui
Urri sicurrit auctoritas Neq eñ nupetri potest

Expanded text:
thicis suo iure diffinientis: “Difficilius esse tristia sustinere quam a delectabilibus abstinere”, quem secutus Seneca ad Lucilium scribens “maius est” inquit “difficilia perstringere quam leta moderari”. Quid dicam? Ausimne tantos inter viros hiscere? Durum quidem, et temeritatis parata suspitio novo homini vetusta tangenti. Hinc auctoritate igitur, hinc etate permoveor; sed alterius magni cuiusdam et antiqui viri succurrit auc
Abbreviated transcription (Latin):
eormida leissino ꝙ intis obtentu seusibus
uelũ occulis laqueũ pedib alis uistũ hand
facite sen uera distuiere su uirticem si qui poł̾is
seu mraltũ uolare ar̃õ mulltos ad honesta ꝑgenteo¬
somn detinut detorsit q ꝯcͣriam in ꝑter O.
Corma corꝑis nura est R. bene ais nura ĩe
quid hãt uñtate mirabilius quot de lectabilib
asstiẽt formose Iuuenes quot sustipĩt laborit
quãta sibi inferũt supplicia ut sonestores nau
suit quid̃ scd aꝑpeant uniꝰ sorme studio et uali¬
cudis et uoluptatis ĩ meniores quãtũ uerouitꝰ

Expanded text:
horrenda; levissimoque cutis obtentu sensibus velum oculis, laqueum pedibus, alis viscum. Haut facile, seu vera discernere, seu virtutem sequi poteris: seu in altum evolare aforma detinuit detorsitque contrariam in partem. Forma corporis mira est. Bene ais: “mira”. Nam quid hac vanitate mirabilius? Quot delectabilibus abstinent formosi iuvenes, quos suscipiunt labores, quanta sibi inferunt supplicia, ut formosiores non sint quidem sed appareant, unius forme studio et valitudinis et voluptatis
Abbreviated transcription (Latin):
sune fecisti a dinonuse sufe̾it ut intdat m̃ne
qua te h̃c hũanaꝵe Rere cura dimoneat᷑ ⁊ plerosh
mortaliũ post eghios labores in ip̃a ꝯsumatde mapioꝵ
Iuop te fultias Non quod egxo sideam operosloa
illa es morora sapĩo ꝯsulta nnglig quibus
si ue sios̃ dery brenib at pnsis sententus quas

Expanded text:
se suffecerit, ut intendas animum ne qua te hinc humanarum rerum cura dimoveat, que plerosque mortalium post egregios labores in ipsa consummatione maquoque te fulcias, non quod ego suadeam operosiora illa et maiora sapientie consulta negligere, quibus sed ut his interim brevibus ac precisis sententiis, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
Quod pler hoĩe aĩantiũ nłłi acadit quibus p̾stũ¬
cia euasisse plem̾issiãm secuntatẽ tribuit Nou̾is ob
ingeniũ ⁊ ocumen anmi semꝑ qrͣtum perbero tuti¬
piti hoste luctãd est It ro caruisse ꝓpe melius
in nosmecipos etherea ne᷑ p̾stantors arma ueri¬
tentib Huic malo obstare subdifficile ast ue¬
tustate iã et ꝯsuetudĩe ridicato enitandũ tame̾
Inꝙͣ rem p̃ter genosi aõ conatũ ꝑrui inchil est acd̾nã¬

Expanded text:
quod preter hominem animantium nulli accidit, quibus presentia evasisse plenissimam securitatem tribuit. Nobis ob ingenium et acumen animi semper quasi cum Cerbero tricipiti hoste luctandum est, ut ratione caruisse prope melius in nosmetipsos etherea nature prestantioris arma vertentibus. Huic malo obstare subdifficile est, vetustate iam et consuetudine radicato: enitendum tamen, in quam rem preter generosi animum conatum — cui nichil est ard
Abbreviated transcription (Latin):
ei ꝑ milla etas nulla scĩtas milla custodia sit m̃ocẽaã
ꝯseruat ut furor qualem ĩuenit talem reddit .m.
furere metuo R heroas comites ac reginas me¬
tus an fastidis hertulem ⁊ ayacẽ hecubã ⁊ cassan¬
dra an exilio gen̾e lucreciũ sꝑuis ⁊ empedoce¬
m fure ꝑtumesto R multa uaticinãt solitos furẽ

Expanded text:
ris. Nulla etas, nulla sanctitas, nulla custodia sic innocentiam conservat ut furor: qualem invenit talem reddit. Furere metuo. Heroas comites ac reginas metuis, an fastidis Herculem et Aiacem, Hecubam et Cassandram, an ex alio genere Lucretiam spernis et Empedoclem? Furere pertimesco. Mu
Abbreviated transcription (Latin):
mũdi decus eũ si qͥ diuinã atq hũãnã ĩ se mnt
nataiũ tat tantos q ꝓ te passũ cruciatꝰ ut q pateris
illoꝵ collacõe facilia ỹmo uẽo dulcia longe q sua uia
iudica̾i possint ualidissimũ hoc remedii genꝰ struc¬
Uinnius dolor ne furorẽ pariat metuo Ratio

Expanded text:
di decus, eum scilicet qui divinam atque humanam in se uniit naturam, tot tantosque pro te passum cruciatus, ut que pateris, illorum collatione, facilia immo vero dulcia longeque suavia iudicari possint. Validissimum hoc remedii genus: scruNimius dolor ne furorem pariat m
Abbreviated transcription (Latin):
se corꝑis ꝯsulend̃ illi ẽ si qͣ rei huiꝰ ars d̃ ip̃os apd
aliis aut nulla ẽ aut ꝓfessoribꝰ suis ĩ cognita Ego
antẽ hac̃ unã tibi p̃scp̾serim abstiuẽtiã ⁊ oĩs extessi
fugã sotũ ild atꝙ antiquũ uirũ sci u̾tutibꝰ corpꝰ
edificãt multũ ꝯferũt aĩo sił ⁊ corꝑi frena libidim̃
at gule mltos ftrauit luxiu̾a młtos opp̃ssit cra¬
pula młtos sõpuꝰ iltos ebrietas sepeliuit młtaub
et fu̾or atꝙ impetꝰ ⁊ furibũda licencia uen abit

Expanded text:
lli est, si qua rei huius ars est, ipsos apud aliis, aut nulla est, aut professoribus suis incognita, ego artem hanc unam tibi prescripserim, abstinentiam et omnis excessus fugam. Notum illud atque antiquum: viri sancti virtutibus corpus edificant; multum conferunt animo simul et corpori frena libidinum ac gule. Multos stravit luxuria, multos oppressit crapula, multos somnus, multos ebrietas sepelivit, multorum vite fervor atque impetus, et furibunda licentia verum abiit
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudo desidẽare᷑ ẜ .n. oppͥmi dico paciã ẜ mõ¬
aliqͣ ÷ pacĩa si nulla ẽ quid exornamꝰ si pħiam¬
auit aut quid eius noĩs głosi sumꝰ h ͨ cyc̃õ multa
ibi p̃terea diuine ꝯͣ hoc seu ĩꝯmodũ seu malũ ĩ
tusculario suo. si scdã luce disserĩt qu̾s diers disputa¬
coẽs pati libroꝵ numero amplessus quã siguasse t̾
locũ uolui ual enĩ mirc̃ modis ad id qd nõ eges¬
nũt inxĩe paciam̃ robur ꝙ aĩ quo eue ruato atq
amisso false culgi iubent sunic ⁊ ĩdigni uiro gemigoñ
ubi illa reꝑiã ꝙ ĩ hoc statu stoyto cuõ opiõnis ⁊̃ huũs

Expanded text:
fortitudo desideraretur? sed eum opprimi dico pafortitudo desideraretur? sed eum opprimi dico paaliquid patientia: si nulla est, quid exornamus philosophiam, aut quid eius nomine gloriosi sumus?” Hec Cicero; multa ibi preterea divine contra hoc, seu incommodum, seu malum in Tusculano suo, scilicet secunda luce disseruit, quinque dierum disputationes, pari librorum numero complexus, quem signasse tibi locum volui; valet enim miris modis, ad id quo nunc eges, maxime patientiam roburque animi; quo enervato atque amisso, false vulgi subeunt sententie, et indigni viro gemitus ubi illa r
Abbreviated transcription (Latin):
qͣs n ͨ excusar̾ possũ nͨ negate phĩe totiꝰ gͣuitatꝭ nõ
petit que ĩ eo qd nõ agit᷑ ut ĩ multꝭ laborãti aĩs
una ĩ t̾ris tuta ꝓcul dubio arx ẽ. deinde nichil ab¬
surdius int̾ in amicos ꝙͣ sensũ fallaci iudicio ueꝵ
queri ingrnio ⁊ studio uĩtas ẽ q̃renda nõ senĩsꝰ¬
D Heu quid me crucias ⁊ dolori meo addis tediũ
nõ senciã qd sencio Ie Mos gerendꝰ delicato ac fas¬
tidienti egro ꝑmittend̃ q aliqͥ̾d ĩt᷑d qd ꝑ se nociuũ
ꝑutẽtꝭ desiderio sit utile Itaq facile paciar ut si
langor si suppliciũ si offensis si afflictio q corꝑis ma¬
la st̾ que ĩꝯmoda stoycis dici uident᷑ houestius ip̃e
quoq dolor huic oriens dici uideri ꝙ malũ ⁊ si
ita uis ingens possit s u̾tute suꝑabile ut ꝙ iã liti¬
tio u̾bi qͥdã amicꝰ nr̃ cyto nos reducet in grãm
sion enũ dolorẽ inquit dolorẽ eẽ nego cũ enĩ

Expanded text:
phie totius gravitas non perit, que in eo quod nunc agitur, ut in multis, laboranti anime una in terris tuta procul dubio arx est. Deinde nichil adsurdius inter michi amicos, quam sensuum fallaci iudicio verum queri: ingenio ac studio veritas est querenda, non sensibus. Heu, quid me crucias, et dolori meo addis tedium, non sentiam quod sentio. Mos gerendus delicato ac fastidienti egro, permittendumque aliquid interdum, quod per se nocivum, pro utentis desiderio fit utile. Itaque facile patiar ut, si languor, si supplicium, si offensio afflictioque corporis mala sunt, que “incommoda” Stoicis dici videntur honestius, ipse quoque dolor hinc oriens dici viderique malum, et si ita vis ingens possit, sed virtute superabile. Utque iam litigio verbi cedam, amicus noster Cicero nos reducet in gratiam. “Non enim dolorem, inquit, dolorem esse nego cur enim
Abbreviated transcription (Latin):
pompeiũ int̾ carnificũ gladios ulũ facit ẜ qr hac ꝓ
⁊ exemplũ ueꝵ recẽs ꝙ alt̾iu addiciã hac ipã etate
suꝑant Qau uiderũt adhuc multi Sanuitatr̃ illũ
inꝑt̾ritũ ⁊ unctũ senemi q dũ iussu illiꝰ cuiꝰ nomẽ
supp̃ssisse silencio meliꝰ fu̾it t̾ru ꝑ ciuitatr̃ duc̾et
sese alloquẽs dicebat quid facimꝰ aĩc noli oro sutũs
nichil aut irascarꝭ aut metuas gͣuia st̃ ista ẜbren¬
⁊ ꝙ nr̃a efna ne dubites salute gͣuiꝰ q supplitũ y
uibenti fuit ꝙ ferenti erige te aĩc ⁊ depelle fornsi¬

Expanded text:
Pompeium inter carnificum gladios usum facit? sed quia hoc pro t, exemplum verum recensque alterum adiciam. Hac ipsa etate suimperterritum et invictum senem, qui dum iussu illius, cuius nomen suppressisse silentio melius fuerit, curru per civitatem duceretur sese alloquens dicebat: “Quid facimus anime? Noli, oro, succumbere, nichil aut irascaris aut metuas; gravia sunt ista, senostra eterna ne dubita salute, graviusque supplicium hoc iubenti fuerit, quam ferenti. Erige te, anime, et depelle formidi
Abbreviated transcription (Latin):
ubi adesse ꝑiculũ so ꝙ c̾cũuentã hostibꝰ suis uid arma
capit obiuã ꝓgrediens se ꝙ ĩ p̃liũ cohortas multa
secũ mlta cũ deo suo loq̾t᷑ ꝙruis hoc ultimũ cyco uł
nescuit uł nõ rite scitut nõ defrũ ĩgrni ẜ grẽ Ta¬
li sane colloqͥo ad decorr osẜuãtiã atqz ad illa q̃ dixinꝮ
ad intendẽdas uires ad ꝯfirmãda ꝯsilia nullũ efficaciꝰ
aliis tñ u̾bis ꝯtra uoluptatũ blandicias atq aliis cõtͣ
doloꝵ minas ẽẽ utend̾̃ ⁊ q̃bꝰ utrobia ꝓuũ ẽ adu̾te̾

Expanded text:
ubi adesse periculum, seque circumventam hostibus suis videt, arma capit, obviamque progrediens, seque in prelium cohortans, multa secum, multa cum Deo suo loquitur, quamvis hoc ultimum, Cicero vel nescivit, vel non rite scivit, non defectu ingenii sed gratie. Tali sane colloquio ad decoris observantiam, atque ad illa que diximus, ad intendendas vires, ad consummanda consilia nullum efficacius, aliis tamen verbis contra voluptatum blanditias, atque aliis contra dolorum minas esse utendum,
Abbreviated transcription (Latin):
ma mõstrares ꝑ Ad id tibi nͨ meluis possũ n ͨ bre
uercor ut inͥ accidat qd ml̃tꝭ sol qͥ apd̾ se legẽtes
s̃tellig̾e sibi oĩa uidẽ᷑ apd̃ alios locuturi tũ demũ
nich̃il ĩ tellexisse se ĩtelligũt dit si lib quenã ista
ꝯtencio ẽ R Satꝭ id q̃d si pari ultᵃ ꝓgrediare
ĩ ip̃iꝰ citonis u̾bis aꝑꝑet sed ne qͥd me frust᷑ ꝓpos¬
ceris dicã id alit̾ multa stꝰ aĩs corꝑibꝰq siliã ⁊
ut nullũ tñi corꝑis robur sic nullꝰ aĩ tantꝰ ẽ ui¬
gor q̃ nõ ĩꝑiuso ⁊ graui fasce tuescat fat ꝑuide¬
aut erigrut᷑ ne utrũq sua moles app̾iat si de

Expanded text:
ma monstrares. Ad id tibi nec melius possum, nec brema monstrares. Ad id tibi nec melius possum, nec brevereor ne michi accidat quod multis solet, qui apud se legentes intelligere sibi omnia videntur, apud alios locuturi, tum demum nichil intellexisse se intelligunt. Dic, si libet, quenam ista contentio est? Satis id quidem, si parum ultra progrediare, in ipsius Ciceronis verbis apparet, sed ne quid me frustra poposceris, dicam idem aliter. Multa sunt animis corporibusque similia, et ut nullum tantum corporis robur, sic nullus animi tantus est vigor, qui non improviso et gravi fasce curvescat. Fac provideant, erigentur, ne utrunque sua m
Abbreviated transcription (Latin):
diftidencia nõ rep̃hendo ẜ laudo uemo sibi multũ fi¬
dat inqz dĩ disticultate nõ as hoĩe ẜ a deo spet auy¬
iliũ at nõ ita ut armatos uc̃turos sibi de celo deos
credat malis forsan int̾dũ malis errte dũnta d̾initis
meecib fauit ut subsidio dignꝰ sis qd in te ⁊̃ tn¬
hostes ĩ aciem educendus R Reliq̃ insi fallor ãrl¬
ligo unũ q̃ro que nã st̃ hͨ arma aĩ q̃ inc̃õras ẽ
bene ht̃ iã ꝯcipio spẽ salutꝭ tue Int̾ asꝑitates em̃
reꝵi flere muliebre ẽ ꝯsultae̾ ãt nnti obsta̾e ĩplera
ꝯsilĩ atq auxiliũ id ui̾le ÷ ⁊ ad uincend̃ efficax
arma qͥd̃ aĩ ⁊ bellandi artes ꝑ diu̾sitate hostiũ u
uiis qͥbusq uñ ymber ⁊ estꝰ uñ tremor t̾rꝭ qͣ in
maria alta tumescãt ⁊ nõ nosse uũ estꝰ at timor
tremor q ac debilitas aĩoꝵ quibꝰ ne remediis
borẽt᷑ ac firmãt᷑ quo ĩ studio ⁊ si socratt̃ lu¬
dat aristot̾iles id tñ mutato fortasse aĩõ huic re

Expanded text:
diffidentiam non reprehendo sed laudo. Nemo sibi multum fidat, inque omni difficultate non ab homine, sed a Deo speret auxilium, at non ita ut armatos venturos sibi de celo Deos credat; malis forsan interdum, nunquam certe divinitas inertibus favit. Ut subsidio dignus sis, quod in te est facihostes in aciem educendus. Reliqua, nisi fallor, intelligo; unum quero: quenam sunt hec arma animi que memoras? Bene habet: iam concipio flere muliebre est, consultare autem, niti, obstare, implorare consilium atque auxilium, id virile est et ad vincendum efficax. Arma quidem animi, et bellandi artes, pro diversitate hostium, mviis quibusque, unde imber et estus, unde tremor terris, qua vi maria alta tumescant, et non nosse, unde estus ac tumor tremorque ac debilitas animorum, quibusque remediis borentur ac firmentur; quo in studio et si Socratem ludat Aristoteles, idem tamen, mutato fortasse animo, rei non
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ doct̾na q̃ ⁊ ip̃e tꝑe ext̾mo ut de ilło scptũ ÷ repẽ¬
te liq̃ aĩo solebat quã q̃stionẽ ille sic absoluit ut repẽ
si pietati uere religioni fortasẜ esꝑior uidea᷑ sic tñ
⁊ cuilib sapienti ⁊ p̃sertim pio uẽo q religioso uuẽ¬
dud s ut sibi mł tẽpestriũ aut subitũ eẽ possit ⁊¬

Expanded text:
 doctrina, qui et ipse tempore extremo, ut de illo scriptum est, repente linqui animo solebat, quam questionem ille sic absolvit, ut repensi pietati vereque religioni fortassis asperior videatur, sic tamen et cuilibet sapienti, et presertim pio vereque religioso vivendum est, ut sibi
Abbreviated transcription (Latin):
i⁊ posse aliquid qd nõ om̃is possuit ymo nõ pores ua¬
le cupio Q Quid heu miẜũ ĩq̃etas uñ me sat
igi torquet dolor R Quietẽ pocius aff̾re ⁊ huc̃
tibi tortorẽ aufre meditor qd nisi tu q̃s pt̃s ma¬
nũ dederis sola nõ possũ D Pape quid hͦ eEt
qd me posse ays an possũ dolorẽ sentie quẽ seucio
aut malũ negae̾ ꝙ̃ pessimũ exꝑior R p̾mũ nõ
req̃ro obstat .n. nã altin ne ipetrẽ nõ natua nõ
uiciũ ẜ corporꝭ scio dolorẽ aluid et̃ ꝙ ꝑfidiã dolore
silio ẜ firendi seu qd malũ depellendi ⁊ͦ noui eñĩ nosse¬
utiq utinã minꝰ quid ẽ dolor R Et eͦ dolorerom

Expanded text:
sse aliquid, quod non omnes possint, immo iam potes, velle cupio. Quid, heu, miserum inquietas? Num me satis igitur torquet dolor? Quietem potius afferre, et hunc tibi tortorem auferre meditor; quod nisi tu, qui potes, manum dederis, sola non possum. Pape! Quid hoc est quod me posse ais? an possum dolorem non sentire quem sentio, aut malum negare quod pessimum experior? Primum non requiro, obstat enim natura; alterum ne impetrem, non natura, non vitium sed corporis; scio dolorem aliud esse quam perfidiam, dolere silio, sed ferendi seu quod malim depellendi egeo; novi enim nossemque utinam minus! quid est dolor. Et
Abbreviated transcription (Latin):
possibilitas reꝵ ẽ ẜ mollicies honũ q u̾tutꝭ ĩnumeos de¬
sertoes fecit ⁊ faciet dũ om̃e difficile tꝙͣ ĩpossibile res¬
puit᷑ utꝰ perit cuiꝰ interia difficultas qͥd̃ s honesta ẽ¬
D Sumꝰ hoĩes nõ dii ⁊ moribũda corpuscula inde do¬
lores ferre nõ ualent ꝑ fragilia corꝑa huãna nõ
negrm s nõ usq adeo quĩ ad tolerẽciã om̃ĩs adu̾si sat

Expanded text:
possibilitas rerum est, sed mollities hominum, que virtutis innumeros dipossibilitas rerum est, sed mollities hominum, que virtutis innumeros disertores fecit et faciet; dum omne difficile tamquam impossibile respuitur, virtus periit, cuius materia difficultas quidem, sed honesta est. Sumus homines non dii, et moribunda corpuscula vim doloris ferre non valent. Fragilia corpora humana non negem, sed non usque adeo quin ad tolerantiam omnis adversi sat
Abbreviated transcription (Latin):
uiciũ qͦ fit ut dolor corꝑis molestissiꝰ lic malũ tñ uti¬
q nõ sit T Heu michi miẜo ego torq̃or tu disputes
phice fabelle R Iurs te imiẜũ dicis ul̃ hͦ ip̃o ꝙ hũane
uitr regulas fabellas uocas d Seuera h ĩ scõl fa¬
mosa ꝑ lobros s nec equules n ẽgrotãciũ ascensuã graba¬
lorẽ ⁊ eg̾tudinẽ ⁊ ad mortẽ ꝓsut s nõ omĩibꝰ q̃pe que
nõ om̃i ĩsẽde̾ pectõibꝰ ⁊ ꝓfecto qͥbꝰ credita nõ sũt salu¬
bria ẽt̃ nõ pñt D̾ Heu ego trucior tu disputas ꝑ Iste
tuus dolor nccĩo aut lentꝰ erit aut ĩtensꝰ atq ita uel
facilem ł breuẽ paciam̃ req̾rit D̃ Heu mͥ sũmo crucior
dolore E Si sũmꝰ nẽpe breuis ⁊̃ dolor ꝑce genitibꝰ
aut fuget aut fugiat ẽ nccͣe sit utrĩq libertas ẽ ĩ fõibꝰ
Interim forti aĩõ ferre morlia sponsũ a uile ÷ de Ope¬
ciosũ dictu fateor factu nͨ possibile q̃d̾ reor R Nõ in¬

Expanded text:
vitium; quo fit ut dolor corporis, molestissimus licet, malum tamen utique non sit. Heu michi misero, ego torqueor, tu disputas, Philosophice fabelle. Iure te miserum dicis, vel hoc ipso, quod humane vite regulas fabellas vocas. Sonora hec in scholis, famosa per libros, sed nec equuleos nec egrotantium ascensura graba ad mortem prosunt, sed non omnibus, quippe que non omnium insedere pectoribus, et profecto quibus credita non sunt, salubria esse non possunt. Heu, ego crucior tu disputas! Iste tuus dolor, necessario, aut lentus erit, aut intensus, atque ita vel facilem vel brevem patientiam requirit. Heu michi, summo crucior dolore! Si summus, nempe brevis est dolor; parce gemitibus: aut fuget aut fugiat est necesse; sic utrinque libertas in foribus. Interim forti animo ferre mortalia speciosum ac virile est. Speciosum dictu, fateor, factu ne possibile quidem reor. Non im
Abbreviated transcription (Latin):
fine oritͬ O dolore tarq̃or ꝓliato Re Spẽs ãt
fattor aterba solacii nil acerbiꝰ pati posse D ylia¬
co trutior dolos R Qui dol ac metuit ille mi¬
ser ẽ undiq tibi ꝑs alia imiẜie metꝰ eripit᷑ nã
quad ero metuat qͥ ipam que al oĩbꝰ preq oĩbꝰ metur
merte seat d yliaco doloe discrucior R Disttao
tand semel ad tã sepe tentaueris nichil .n. noui fates
feruliuꝰ dolor yliacꝰ merti ÷ nisi qd moro fanler ea¬

Expanded text:
fine oritur. Dolore torqueor iliaco. Species est, fateor, acerba solatii, nil acerbius pati posse. Yliaco crucior dolore. Qui dolet ac metuit ille miser est; undique tibi pars altera miserie, metus, eripitur. Nam quid, oro, metuat, qui ipsam que ab omnibus preque omnibus metuitur mortem sperat? Yliaco dolore discrucior. Disce vivtandem semel, quod tam sepe tentaveris; nichil enim novi facies: simillimus dolor iliac
Abbreviated transcription (Latin):
Rq ptdentes tue sertẽ ꝓxĩ st̃ q̃rele qͥds ario a
alris sasubris ⁊̃ astri quid si hic tute ardor feuis as¬
Sines sctiare suideat qui tã gͣuit᷑ pancꝭ habas ama¬
tuistula tollerãt atq hnis angustiis discãt illas eua¬
coqͥt fer te aliis uri cui totiẽs alia usca st ⁊ do
suuplicicio ꝯsilia cape ex q̃busdã mał remedia ꝯflã¬
e sepe ꝑuꝰ dolor pñs ut uencuria s gus selit¬

Expanded text:
recedentes tue septem proxime sunt querele. Quid, si ardor alterius, salubris est alteri? Quid, si hic ardor quamvis asdines declinare studeant, qui tam graviter paucis horis amariuscula tolerant, atque his angustiis discant illas evacoquitur; fer te aliis uri, cui totiens alia usta sunt, et de supplicio consilium cape, ex quibusdam malis remedia conflantur. Sepe parvus dolor
Abbreviated transcription (Latin):
LD Heu in rursꝰ ad hystorias uocor ⁊ ĩ medio
rahor antiqri R An nõ ergo claroꝵ recordacio uiroꝵ
qui siliã fortit᷑ passi sũt nngͣnũ affert ĩ oĩ reꝵ asꝑitate
selatũ leuiẽ ꝙ D. Sentio ad ymitand̃ rarissis
hortatorte glosa ꝯsilia ẜ alta ninuũ sup̃ q hoio e

Expanded text:
i, rursus ad historias vocor, et in medio rahor antiquorum! An non ergo clarorum recordatio virorum, qui similia fortiter passi sint, magnum affert in omni rerum asperitate solatium lenimenque? Sentio ad imitandum rarissimos h
Abbreviated transcription (Latin):
sibꝰ expositũ an nõ morti obnoxiũ ĩcte annõ de¬
inq te miseꝵ mẽisti ⁊ nõ famosiosislimũ illd̃ hour¬
ritũ audiuisti Nil miseriꝰ t̾ra nutrit hoĩe Scie
uelum quid te hoꝵ potissume ad po suꝑbiã cohorta
tuos Sluctuãts an p̃t̾itoꝵ obluuo an ignorãtia futo ac¬

Expanded text:
te, an non denique te miserum meministi? et non famosissimum illud Homericum audivisti: “Nichil miserius terra nutrit homine”? Scire velim, quid te horum potissime ad superbiam cohortatur, tuos fluctuantis, an preteritorum oblivio, an ignorantia fut
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ualitudinis aut ĩtegritatꝭ seusuũ ac mẽbroꝵ ut
augustino uisũ scimꝰ n ͨ phisici ꝯtradicũt s ut cutẽ
penetret artꝰ q dilacans in p̃cordia una destendat
qd fecisse legit᷑ pleciuo ingenti platonico ĩ aiam̃
c̾te descende̾ nisi ip̃a ꝯsenserit nõ pt̃ qua ĩ colum nõ
pluris extũsecꝰ corꝑis sui haĩtꝰ apd̾ illã erit ꝙͣ bene
ualentẽ apd̃ hospitẽ ꝙ hespicii forte paries extimꝰ
uentis atq imbribꝰ scabsit Quid qd lepͣ possessor̃
siũd uulgo eripit ꝯsorcio q homũ sepe eoꝵ qͦs ut fu¬
geres recusand̃ nichil nilliꝰq nõ auxiliũ ĩplorã¬
dũ erat ut ad calculũ res redeat multꝭ illa cor¬
pus tediis ĩplicãs ci am̃ explicuit P Heu qͥd
credã reꝵ pessiã laudanti d Rerũ pessima ubi

Expanded text:
non valitudinis aut integritatis sensuum atque membrorum? Aut non valitudinis aut integritatis sensuum atque membrorum? Aut Augustino visum scimus, nec Physici contradicunt; sed ut cutem penetret, artusque dilacerans in precordia ima descendat, quod fecisse legitur Plotino, ingenti Platonico: in animam certe descendere, nisi ipsa consenserit, non potest; qua incolumi, non pluris extrinsecus corporis sui habitus apud illam erit, quam bene valentem apud hospitem, quam hospitii forte paries extimus ventis ac imbribus scaber sit. Quid, quod lepra possessorem suum vulgo eripit, consortioque hominum sepe eorum, quos ut fugeres recusandum nichil, nulliusque non auxilium implorandum erat: ut ad calculum res redeat, multis illa corpus tediis implicans, multis animum explicuit. Heu, quid credam rerum pessima laudanti? Rerum pessima non
Abbreviated transcription (Latin):
bellent ad felicitatẽ ꝑpetuitatẽ q dispoĩta eiusd̃ ꝑtes
ifirmas ⁊ morti obnoxias ⁊ oĩs mĩẜie capates seu
lepra igiͬ seu epilencia se quid his turpius aut l¬
t̾stius ĩciderit cogitãd̃ tibi acrit ĩ mĩfaꝵ uasculũ
destendisse qd suũ eat destinatũ q illi figulo abet̾uo
honorẽ hoc ĩ ꝯtumeliã ueri cuc̃ta fragilia fmxit atꝙ
ris murmure ac gemitũ utilem tibi leuamẽ ꝑ aiq̃s
mali ex u̾sis ultro ꝯsiliis utrũq ꝑmiserim scu iunser̃
qd si ĩdignacio ⁊ q̃rele nil alud ꝙ artessio malip
quid morbo corꝑis addẽ aĩ morbũ iuuat teq imẜis¬
rẽ flendo face ⁊ illũ tibi forsan ĩfestiorẽ q̃ labores
homũ ex alto uidet paciam q ꝯsideat quã aut reme¬
dio ꝯpenset aut p̃mio An uõ adu̾sus om̃s corpore¬
as pestes seu qm̃ noĩatim unã defles paꝵ solacĩ qͣ
hat ipam̃ ẽ nosse leprã suꝑficiei uiciũ ł color est

Expanded text:
bellent ad felicitatem perpetuitatemque disposita, eiusdem partes bellent ad felicitatem perpetuitatemque disposita, eiusdem partes infimas, et morti obnoxias et omnis miserie capaces. Seu lepra igitur seu epylepsia seu quid his turpius aut tristius inciderit, cogitandum tibi acriter, in miseriarum vasculum descendisse, quod suum erat, destinatumque illi figulo ab eterno, honorem, hoc in contumeliam, verum cuncta fragiliaris, murmur aut gemitum utilem tibi, levamenque aliquod mali esse, versis ultro consiliis, utrunque permiserim seu iusserim. Quod si indignatio et querele nil aliud quam accessio mali sunt, quid morbo corporis addere animi morbum iuvat, teque miseriorem flendo facere, et illum tibi forsan infestiorem, qui labores hominum ex alto videt, patientiamque considerat, quam aut remedio compenset aut premio? an vero adversus omnes corporeas pestes seu, quoniam nominatim unam defles, parum solatii contra hanc ipsam est, nosse lepram superficiei vitium, vel coloris esse,
Abbreviated transcription (Latin):
sibq odosã ẜ ꝙ u̾tutꝭ ope nõ dico dulceste̾ qd epicurus
dicit se cid ip̃e dissenciens ẜ leuiri frangi ꝙ fors ꝙ eciã
si uẽa ami u̾tꝰ armariu̾t aut sentiri parcius aut qͣdã¬
nõ nec sentiri q̃d̾ possit D Armata an ĩermis eroe
ego dolorẽ ualde sencio ⁊ malũ gñde ꝓfitror R ꝓfes¬
sioue aliam ex te optabã D hem rursꝰ ad sponsa r̾tra¬
hat : delectãt aures u̾ba ingͣnifica ẜ ur̾a anũ quid si
ris uel illẽcebre uel molestie nilli augdes stantꝭ uł ob¬
stantꝭ anĩ uiribꝰ pares sũt quid si ĩ om̃i luctanut mõ
uolens terga dederit s toto uisu ac boua fide r̾stiterit
semꝑ aĩmꝰ suꝑior fuit sꝑ abiit uictor D Quid ue̾o si
dolorꝭ ĩtolerãtiã morbi feditas grauat ⁊ st fastidm̃s E
oñdet tibi te qͥ cũcta r̾spiciẽs te nõ uides iubebit me¬
mũsse t̾reũ ⁊ morͣle corpustulũ tibi ẽẽ nõ aeriũ neq
etnũ nͨ mirai q̃d oꝑt̾e̾ nͨ ĩdignai si putredo ĩ trã

Expanded text:
sam, sed que, virtutis ope, non dico dulcescere, quod Epicurus dixit, secum ipse dissentiens, sed leniri frangique, forsque etiam, si vera animum virtus armaverit, aut sentiri parcius, aut quodammodo nec sentiri quidem possit. Armatus an inermis, ego dolorem valde sentio, et malum grande profiteor. Professionem aliam ex te optabam. Hem, rursus ad speciosa retrahimur! delectant aures verba magnifica, sed vera animum. Quid, si poris vel illecebre vel molestie, nulli angores stantis atque obstantis animi viribus pares sunt? quid si in omni luctamine modo non volens terga dsemper animus superior fuit, semper abiit victor? Quid, vero, si doloris intolerantiam, morbi feditas gravat et fastidium et e, ni respuis. Ostendet tibi te, qui, cuncta respiciens, te non vides; iubebit meminisse terreum et mortale corpusculum tibi esse, non aerium neque eternum; nec mirari quidem oportere, nec indignari, si putredo in terra
Abbreviated transcription (Latin):
ria ymagines reꝵi tenes ꝙͣ multa uidisti aut le¬
gisti ꝗt hystorias audisti qͥbꝰ nõ ꝓbatũ tibĩẜi aoa¬
stratũ eẽ debeat ira ceñt dico ⁊ si nõ dolorẜ õ¬
nẽ sensũ paciã cripi qd ip̃iũ tñ ⁊ fieri posse ⁊¬
marius uir lrãꝵi ĩops s ututũ diues militariũ
an nõ ip̃e carneus atq osseus fuit quid plus mu¬
tius pompeyꝰ q quid plus hũit ceno qͥ thesdorus

Expanded text:
ria imagines rerum tenes, quam multa vidisti aut leria imagines rerum tenes, quam multa vidisti aut legisti, quot historias audisti, quibus non probatum tibi, sed demonstratum esse debeat, ita esse, ut dico? Et, si non doloris omnem sensum patiMarius vir literarum inops, sed virtutum dives militarium? an non ipse carneus atque osseus fuit? quid plus Mutius Pompeiusque? quid plus habuit Zeno? quid Theodorus?
Abbreviated transcription (Latin):
iuuabili ac barbaico tͥquẽtꝰ ex̾citu qͦ feruoe qͥb ne
suspiriis seu pñtẽ deũ ĩuoc audinisti T Rad̃¬
ui plant ⁊ menũ ⁊ exẽplis doceor quid uelis grãn¬
ꝑ nõ mediotrẽ cycõm hc̃o de cuiꝰ tribꝰ exiguib
uis tres ingẽtes aristas messui ex qͦbꝰ cultu adhibit
messis liberior nasci q̃at O Ita se res hr̃ doctorã
diã honeste atq ĩ illã a rebꝰ aliis q̃buscũs aĩ totiꝰ
abstractoẽm muiltũ ⁊ dolori ⁊ molestiis om̃ibꝰ posi
remediu auferre ¶. Potest eẽ ut dicꝭ s nnchi nt̃
enã multũ deest ad salutẽ. illã ꝙ intendis aĩ ing̃no¬
ꝙ sũ ĩ dubio au hiis om̃ibꝰ leuiat᷑ seu tollat᷑ dolor¬
ad dolorẽ nichil R uba corꝑibꝰ nõ mede̾t᷑ fatror
unsi forsitan incãtatões ⁊ amilia carmiã fidei ali¬
ꝙͣ si paciã nulla ẽ tã eet tã multa de illa uiri
doctissimi dist disseruissent nũꝙͣ tot huis te rei
argumẽta aiõ oculis q auribꝰ hesissent qͥt mẽo¬

Expanded text:
exercitu, quo fervore quibusve suspiriis, ceu presentem, Deum invocet audivisti. Audivi plane, et memini, et exemplis doceor quid velis, gratiamque non mediocrem Ciceroni habeo, de cuius tribus exiguis granis, tres ingentesque aristas messui, ex quibus, cultu adhibito, messis uberior nasci queat. Ita se res habet: doctorum uspiam honeste, atque in illam a rebus aliis quibuscunque, animi totius abstractionem, multum et dolori et molestiis omnibus posse remedium afferre. Potest esse ut dicis, sed michi nunc etiam multum deest ad salutem illam, quam intendis, animi; magnoque sum in dubio, an his omnibus leniatur seu tollatur dolorad dolorem nichil. Verba corporibus non medentur fateor, nisi forsitan incantationes et anilia carmina fidei aliquam, si patientia nulla esset, tam multa de illa viri doctissimi disseruissent, nunquam tot huiusce rei argumenta, animo oculisque et auribus hesissent. Quot memo
Abbreviated transcription (Latin):
cipulo irrideri meruit nõ inꝙ̃ excidat ẜ resistit ĩ
arrento uestigio pedẽ figat ĩtelligis quid ĩ reb ue¬
rũ quid umbratile no laruas horreat ne clano¬
ribꝰ moueat c̃tꝰ doloe nichil nisi ignania u̾tuti
at ⁊ ignamã ⁊ dolorẽ ⁊ mortr̃ ⁊ dura oĩii
tiposse inꝙ hac sinã fixus ⁊ ĩmobilis ꝑseue̾t ꝓni¬

Expanded text:
meruit. Non, inquam, excidat, sed resistat inque arrepto vestigio pedem figat intelligens quid in rebus verum, quid umbratile, neque larvas horreat, neque clamoribus moveaur, certus dolore nichil nisi ignaviam, virtute autem et ignaviam et dolorem et mortem et dura omnia vinci posse; inque hac sententia fixus et immobilis
Abbreviated transcription (Latin):
sũ uir fortissimꝰ lic expalluit da spaciũ colligẽ¬
di se se iꝙ istãs discrimẽ anũ ĩtendenda ueni¬
etem hostem securꝰ exocipiet uisis testibꝰ pugnatu¬
ri athle te brachia uiso oue subituri illd̃ c̾mx ĩ¬
tẽditũ ⁊ illa pugnã firmiꝰ obeũt ⁊ hͨ pondꝰ ĩtẽ¬
ta fert leuiꝰ cui negliges ac remissa fuccũberet
ad hũc igi᷑ modũ ĩsigni difficultate ꝯspecta ãm̃ius
q̃ illã ĩtendendꝰ ⁊̃ qd si ad plenũ fiat t̾ribiliũ
omi uictor eaiadet alta alioqn̾ ĩcredibile dictu est

Expanded text:
r fortissimus licet expavit; da spatium colligendi sese, inque instans discrimen animum intendendi: venientem hostem securus excipiet; visis cestibus pugnaturi athlete brachia, viso onere subituri illud cervix intenditur, et illa pugnam firmius obeunt, et hec pondus intenta fert levius, cui negligens ac remissa succumberet. Ad hunc igitur modum insigni difficultate conspecta animus contra illam intendendus est, quod, si ad plenum fiat, terribilium omnium victor evadet, alioquin incredibile dictu est
Abbreviated transcription (Latin):
sectissiãꝵ ꝙͦ oagitatõnũ abscondita  deo n ͨ tatitꝰ mi
nꝰ ẜ clamates aꝑt ỹmo nõ ÷ apd illũ clamor al¬
nor uchem̃cior ꝙ ẜͣ cordis clamãte ille silencio de¬
ltat᷑ hũt clamorẽ ꝯp̃ssis labiis p̃mebat ille ggis p̾¬
nũ ptꝯmod ppli pastor famosissimꝰ qͥ audie meru¬
i uotẽ dei dicc̃tꝭ sibi quid clamas ad me nõ loq̃¬

Expanded text:
Deo, nec tacitos minus quam clamantes audit: immo, non est apud illum clamor altior vehementiorque quam cordis: clamante ille silentio delectatur. Hunc clamorem compressis labiis promebat ille gregis primum, postmodum populi pastor famosissimus, qui audire meruit vocem Dei dicentis sibi: “quid clamas ad me?” Non loqu
Abbreviated transcription (Latin):
re u̾tutꝭ actꝰ ulcoĩs ac fastigia sũma ꝑueĩas ne
nisi uis aĩ defu̾it gnoͬsũ facinꝰ lux amissa p̃pediat
Mem̃ĩsti quid sac̾s sap̃son ĩ lrĩs quid auili bello apd
lucauũ massilie chirrenꝰ agat ĩ eq̃re de aͦ q̃d̾i si
poctur tube minꝰ  fidei illd̃ c̾ciꝰ atq recẽtiꝰ recor¬

Expanded text:
re virtutis actus, ultimos ad fastigia summa pervenias; neque, nisi vis animi defuerit, generosum facinus, lux amissa prepediet. Meministi quid sacris Sanson in literis, quid civili bello apud Lucanum Massylie Tyrrhenus agat in equore? de quo quidem si poetice tube minus est fidei, illud certius atq
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͥͦ imẜius itaq reliqͣ oĩa bonũ aliqd lic falsũ p̃sipo¬
optat iã sibi ht̃ malũ alexandri ergo macedonis
dictũ plas Inuidos hoĩẽs ml ẽẽ aliud ꝙͣ torm̃ta
seu tortores suos ꝓpͥos leuis adolescentꝭ u̾bũ gͣue¬
De Ira ca ioc

Expanded text:
ius. Itaque reliqua omnia bonum aliquod licet falsum presuppooptat, iam sibi habet malum. Alexandri ergo Macedonis dictum placet: “Invidos homines, nil esse aliud quam tormenta, seu tortores suos proprios”, levis adolescentis verbum graveDE IRA Sed i
Abbreviated transcription (Latin):
uroud actidit sic actidet uolũtatꝭ nͭ p̃nniõ digna
pobis hec aut illa ẜ huiꝰ ata ilłius electio ac ao ᵒ¬
tas mascentibꝰ data ÷ q̃ ĩ bonũ flexabo uos fanit
libeat haud dubie dei douio ut male at ꝑu̾sitas st
uolentꝭ᷑ ilłd̾ penitꝰ nõ lic ut nõ ⁊ uolũtas bona eti

Expanded text:
cidit, sic accideret voluntatis, nec premio digna vobis hec aut illa, sed huius atque illius electio ac libertas nascentibus data est, que in bonum flexa, bonos facit,  ut bene uti libeat haud dubie Dei donum, ut male autem perversitas sit volentis; illud penitus non licet, ut non et voluntas bona vi
Abbreviated transcription (Latin):
at natũa mĩabilem feterãt scupẽdã recitas factt e
Cecus sũ R Iocari ĩcipiã in desitas q̃rs sã quis
aliud si uir es acculisse tibi cecitas quit qr ꝙ dc sop
Erdidi auditũ Racio It ecce aliud tedio p̃ch
sũ multa oculis m̃lta auribꝰ hauriũ᷑ tedia m̃¬
ta utroq calle fastidia ĩ anu penetrãt q̃b ꝯ euitandis
ex qͦ pene optabiles uideã᷑ cecitas surditas q hñt tñ
hee suas ĩꝯmoditates ut reliq̃ fere qc̃ta morͣliũ ami¬
rũ q aliqͣd nõ uego ẜ paciã molłiꝰ ac u̾tuti ĩpar ułi
quenã sit has int̾ ꝓporc̃õ ĩꝯmodoꝵ haut facile dip¬
erim nisi ꝙ illa ꝑiculosior ista ridiculosior nã qdae
amẽtꝭ uidei̾ solent qͥ surdastri st̃ teci uõ magꝭ inibi

Expanded text:
 stupendum cecitas faceret? Cecus sum. Iocari incipiam, ni desistas queri. Nam quid aliud, si vir es, attulisse tibi cecitas quivit, quam quoderdidi auditum. Iter ecce aliud tedio preclusum est. Multa oculis, multa auribus hauriuntur tedia; multa utroque calle fastidia in animum penetrant, quibus evitandis ex equo pene optabilis videantur cecitas surditasque; habent tamen he suas incommoditates, ut reliqua fere cuncta mortalium amarumque aliquid non nego, sed patientia mollius ac virtuti impar. Ubi quenam sit has inter proportio incommodorum haud facile dixerim, nisi quod illa periculosior, ista ridiculosior; nam quodammodo amentes videri solent, qui surdastri sunt, ceci vero magis miseri
Abbreviated transcription (Latin):
cras fcũrꝰ eras fueas nc̃ facito nõ ÷ tua dilacio sic ex
mal si qͥd boni potes elice fides socii desidiã parit
diligẽciã ꝑfidia D Mcõria pene nlla sũ R Ea ẽ
reꝵ ꝯdicio hũanaꝵ ut qͥ pauciõra memerĩt iniõr
locũ ht̃ Quid suꝑest aliud ꝙͣ oblimioĩs auxiliũ
loqũ deest Racio Alt̾o q̃rẽdi odnĩ ĩstrum̃to ca¬
res n᷑e᷑ bñficiũ agnosce q̃ ut ingͣnũ tibi ĩ aci¬
pites reos sic ĩ teͣꝑuu fortũe ius eripuit multi

Expanded text:
cras facturus fueras, nunc facito. Non est tuta dilatio: sic ex malis si quid boni potes elice. Fides socii desidiam parit, diligentiam perfidia. Memoria pene nulla sum. Ea est rerum conditio humanarum, ut qui pauciora meminerit, minor locum habet, quid superest aliud quam oblivionis auxilium? 102 quium deest. Altero querendi odii instrumento cares: nature beneficium agnosce, que ut magnum tibi in ancipites reos, sic in te non parvum fortune ius eripuit. Multi
Abbreviated transcription (Latin):
maltꝭ refugꝭ at cũ paucꝭ at cũ uno loq̃re ut lla¬
rioes fatrar ꝯciõẽs dulcioa tolloqͥa nõ negãs sñ
id ipm̃ potes ad te redi tecũ loqu̾e qd iã supͣ monua
tuũ q domesticũ collocutorẽ excita sꝑ ille qde presto est
nõ ĩsidia᷑ nõ irrid nõ ĩuid nõ fastidit nõ exactã atq
laboriosã q̃rit elo ꝙ̃ciã ꝯfabilatõibꝰ gaud familiaribꝰ
int̾ruptꝭ ꝙ ẜuiũcũł qũĩ ⁊ multa sepe loꝙ̃te silencio
mũ medio pectorꝭ extrile diste nõ honũ s ui̾tatis
aplausũ optae̾ ⁊ aliqũ sine stropitu gande̾ ꝯtẽp̃nat q
modestia ꝙ̃ ꝑfecta nõ nũꝙ extinguit eloq̃tia diste de¬
miq̃ nõ ad pompãcuiu̾e nõ ad pompã loqui quo uix
maius malũ uita hoĩs ħt̃ dẽ blesi orꝭ sũ R fles
ne aliꝙ tibi qẽ cũ moyse tali uiro ⁊ tã dei amito at

Expanded text:
 at cum paucis et cum uno loquere, ut clariores, fatear, conciones, dulciora colloquia non negabis. Si ne id ipsum potes, ad te redi, tecum loquere, quod iam supra monui, tuumque domesticum collocutorem excita: semper ille quidem presto est, non insidiatur, non irridet, non invidet, non fastidit, non exactam atque laboriosam querit eloquentiam, confabulationibus gaudet, familiaribus interruptisque sermunculis, quin et multa sepe loquenti silentio mum medio pectoris extruere. Disce non hominum, sed veritatis applausum optare, et aliquando sine strepitu gaudere, contentaque modestia, quam perfecta nonnunquam extinguit eloquentia. Disce denique non ad pompam vivere, non ad pompam loqui, quo vix maius malum vita hominum habet. Blexi oris sum. Fles ne aliquid tibi commune cum Moyse tali viro et tam Dei amico? at
Abbreviated transcription (Latin):
Ista .n. ut alia młta ĩdiffrencia diximi q̃ leui
momc̃to pũt bona ẽt̃ ł mala. Tristiͣ nẽpe de ꝑccõ
utilis mõ ne desꝑacom̃ sub repenti clãculũ manũ det
ac gaudiũ de u̾tute de q̃ meõria bonor oꝑui honestũ
mͦ ne ingerẽti se suꝑbie foc̾s pãdat hari igi᷑ passio
nũ ꝑnuita᷑ cause uituꝑa ͦ illico locũ laudis ĩuaẜit nũt
tu quid sis tristꝭ cogita D huiꝰ uitr miẜia mestꝰ sũ¬
R. felicitas te letific alt̾ius uite ne .i. cã hͨ miẜa
⁊ si ꝓfecto miẜima sit ꝙͣ illa ÷ felix O mesta fũ ꝑ
Mali̾ huiꝰ tot radices qt st̃ q̃ uno noĩ adu̾sa dicitꝭ

Expanded text:
Ista enim ut alia multa, indifferentia dixerim, que levi momento possint bona esse vel mala. Tristitia nempe de peccato utilis, modo ne desperationi subrepenti clanculum manum det, at gaudium de virtute, deque memoria bonorum operum honestum, modo ne ingerenti se superbie fntur cause, vituperatio illico locum laudis invaserit, nunc tu ipse quid sis tristis cogita. Huius vite miseria mestus sum. Felicitas te letificet alterius vite. Neque enim tam hec misera, etsi profecto miserrima sit, quam illa est felix. Mestus sum. Mali hui
Abbreviated transcription (Latin):
tũ studio euitere ut indies ⁊ uiris ꝰ tuis accedat
do molestior s hec ꝓͦ minui᷑ si diligẽt ⁊̃¬
tendero d At pigro ⁊ obtuso ꝙ sũ ĩgenio R Qs
tu igi᷑ huic morbo ĩdigͣcoe au lam̃tꝭ suct̾rand pu¬
tas songe alio remediõ r̃s egz Rõ ÷ idulgẽd̾ sop̃no
nõ libidini nõ fo cibo nõ unio nõ ĩambꝰ fabut nõ
captande excusacõnũ cause ⁊ reflexa ĩ nam culpa
niertie succũbendũ s uigilandũ cogitandũ suspirãd
anheland̃ enntend assurgẽd ititãda bis añ a con

Expanded text:
 studio enitere, ut in dies et viribus tuis accedat do molestior, sed hec quoque minuitur si diligenter intenderis. At pigro obtusoque sum ingenio. Quid tu igitur, huic morbo indignatione an lamentis succurrendum putas? longe alio remedio res eget. Non est indulgendum somno, non libidini, non cibo, non vino, non inanibus fabulis, non captande excusationum cause, et reflexa in naturam culpa inertie succumbendum, sed vigilandum, cogitandum, suspirandum, anhelandum, enitendum, assurgendum, incitanda vis animi,
Abbreviated transcription (Latin):
rent blesi uiri optimi multi ꝙ dissertissum sceleati
sic ꝑrari q̃bꝰ utrũq ꝯtigeit singularꝭ eloꝙ̃cia ⁊ ex¬
cellens uirtꝰ
De amissa ligua e ior Dolor¬
uid ꝙ linguã ac loq̃lã ꝑdidi Racio Quid si
securitatẽ ⁊ reqͥem ĩueĩsti ꝙ m̃ltos manu ĩnox¬
q̃israheliticũ regẽ filiũ q eiꝰ occidisse se dixit et

Expanded text:
multique disertissimi scelerati, sic perrari quibus utrunque contigerit, singularis eloquentia et excellens virtus. 103 DE AMISSA LINGUA Quid, quod linguam ac loquelam perdidi? Quid, si securitatem et requiem invenisti? quam multos, manu innoxqui Israeliticum regem filiumque eius occidisse se dixit, et
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ tandem ĩcipe silenciõ delectai / De uite tedo
Ite me tediũ igẽs ten ¶c 9i Dolor¬
Racio Ex p̃missis ortũ malũ qͦ nestio an uir
aliud ꝑiculosius qme molestissimũ ꝑ se desꝑatõm¬
nr̃is ĩ templis auxiliũ ĩplora̾e feliciũ aĩaꝵ ꝙ t̾
renis tediis uinculis q corporeis resolute celesi¬
bus ꝑfruũ gaudiis ac serenitate mẽtꝭ cterna¬
D Multa me undi uite tedia c̾cũdãt R ꝓpellada
tedia cogitacõibꝰ letf at spe bona ⁊ auncor solacio ⁊¬

Expanded text:
tuum, tandem incipe silentio delectari. 98 DE TEDIO VITE Vite me tedium ingens tenet. Ex premissis ortum malum, quo nescio an vix aliud periculosius, quippe molestissimum per se, desvestris in templis auxilium implorare felicium animarum, que, terrenis tediis vinculisque corporeis resolute, celestibus perfruuntur gaudiis ac serenitate mentis eterna. Multa me undique vite tedia circundant. Propellenda tedia cogitationibus letis ac spe bona, et amicorum bona
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙẜ ⁊ altꝭ qͥ ĩ aĩo sũt sensibꝰ ioꝯda nox ⁊ uolubił li¬
ga nõ suipetit qͥesce Noli qd ĩfelicit᷑ succedit reten¬
tae̾ qͥd g ͦ bono tuo nõ tin eqͣniiuit᷑ s lete ut̾e alle.¬
nũ luiã aliis neu lingua stilũ q sr̃natuo atte̾as sũ
inꝙͣ laq̃ alio tu ĩtellige cũ sec̾cior tñ maior ex in¬
plus q̃etꝭ ⁊ ĩuidie miꝰ hũs D Corã multꝭ loqui

Expanded text:
 altis qui in animo sunt sensibus iucunda vox et volubilis lingua non suppetit, quiesce: noli quod infeliciter succedit retentare. Quid ergo? Bono tuo non tantum equanimiter, sed late utere; alienum linque aliis, neu linguam stilumque supervacuo atteras. Sine, inquam, loqui alios, tu intellige; cum secretior, tum maior ex inplus quietis et invidie minus habens. Coram multis loq
Abbreviated transcription (Latin):
ganimitatt ĩuicta neq ł pñciũ odio uel futi᷑ deside¬
rio nͨ metu deni nͨ spe ulla anticipãdꝰ uite fiis
qd stulti qͥdã at imiẜi fecerũt q̃ dũ pauꝑiem uite ꝙ
officialibꝰ ecusantẽ sine loqͥ fenetã ⁊ hat̃ ipam mi¬
ris laudibꝰ celebrãtẽ ⁊ nũtꝭ ĩ locꝭ disputãtẽ atłex
causis arcessendã manu mortẽ uerior alta m̃łtoq me

Expanded text:
ganimitate invicta; neque vel presentium odio, vel futuri desiderio, nec metu denique nec spe ulla anticipandus vite finis, quod stulti quidam ac miseri fecerunt, qui dum paupertatem viteque officialibus excusantem; sine loqui Senecam, et hanc ipsam miris laudibus celebrantem, et multis in locis disputantem, certis ex causis arcessendam manu mortem. Verior altera multoque me
Abbreviated transcription (Latin):
ta hoĩ deẜuit ille ĩdomitos bones ad iugũ ⁊ fe̾otes
equos ad frenũ cagit ursos unguibꝰ apros dentibus
teruos cornibꝰ meduendos deca fecit ille mẽsartũ lini¬
quos wlpes ⁊ ĩfinita do genꝰ aĩalia qr esui nõ erãt
usui pellis ac corni reẜuauit retibꝰ maria canib sil
tibi bouis robur at tibi bos arat nõ ÷ tibi equi ele¬
ritas tibi tñ equus ambulat nõ tibi heodii uolatus
s heodiꝰ tibi uolat nõ ÷ tibi elephantꝭ aut camelimo¬
les ẜ ille tibi turrimi uchit hic sarcinã nõ ÷ tibi cerus
coriũ nõ agni pellis ãt uulpecule ẜ illi qͭ tuonãe
possitẽt anne igi᷑ qͦ uos ĩopes taliũ dicũt haut ĩle¬
gãs rũsũ illud sit rõni ducꝭ habere asta hoiem nolle¬

Expanded text:
ta homini deservit; ille indomitos boves ad iugum, et feroces equos ad frenum cogit, ursos unguibus, apros dentibus, cervos cornibus metuendos, decus fecit ille mensarum; linces, vulpes et infinita id genus animalia, quia esui non erant, usui pellis ac corii reservavit; retibus maria, canibus siiquid. Non est tibi bovis robur, at tibi bos arat. Non est tibi equi celeritas, tibi tamen equus ambulat. Non est tibi herodii volatus, sed herodius tibi volat. Non est tibi elephantis aut cameli moles, sed ille tibi turrim vehit, hic sarcinam. Non est tibi cervi corium, non agni pellis aut vulpecule, sed illi hec tuo nomine possident. An ne igitur his qui vos inopes talium dicunt, haud inelegans r
Abbreviated transcription (Latin):
cidit lasciiũ fortasse ẜ ꝓpũ cuiꝰ cecitatẽ cũ amice
muliercule de plorarẽt iocãs Nulla ne ing̃t uobis
uide᷑ uoluptas eẽ nocturna facere ille qͥd̾ breuit᷑¬
S multa .ii. st̃ gaudia ⁊ inob̾scura gaudia sicͦ ⁊ q̃
luce dolor mustꝰ eoce ãt tibi honesti solius hortatx sũ¬
D Aonissos otusos q̃ror R. di uisurꝰ male gaudedo
potius p̃repta tibi neacient ĩstrum̃ta sin bã meic

Expanded text:
cidit, lascivium fortasse sed proprium, cuius cecitatem cum amice muliercule deplorarent, iocans: “Nulla ne, inquit, vobis videtur voluptas esse nocturna?”. Facete ille quidem breviterque: multa enim sunt et in obscuro gaudia, sicut et in luce dolor multus. Ego autem tibi honesti solius hortator sum. Amissos oculos queror. Si usurus male, gaudendum potius: prerepta ea tibi nequitie instrumenta; sin
Abbreviated transcription (Latin):
Nũdiodor ꝰ stoicꝰ ẜ familiaitate cyc̾oius ꝙͣ secta no¬
cior sua uisũ ꝑditũ auditꝰ solacia lemebat nõ
do ut cyco id ayt libri noctes ⁊ dies legerẽͥ
bus ĩ studiis oculis nõ egebat hic ⁊ ꝓphecie siꝭ¬
lineds ꝓtrahi iubeus suo de illis ĩgenio disserebat Gayus
drusus absq oculis ẜ uitis ciuilis noticia tãta fuit ut
domꝰ eiꝰ ꝯsultoꝵ freꝙ̃tia cotidie repłe̾t᷑ ⁊ bidebat̃ illi
qͣiret᷑ ad forũ rectiꝰ q̃ iret᷑ ad cc̃ uictoriã nõ uide¬
bãt atꝙ ideo ceci ducꝭ prõciuiũ inplorabãt ẜ clarissis
reliqs oñis atq ĩsuꝑ mẽtẽ ipam̃ abitꝭ haud alit̾
q qͥ uniꝰ dãp̃ni leuis ĩpaciã ⁊ uitã ⁊ uite ĩstru

Expanded text:
familiaritate Ciceronis, quam secta notior sua, visum perditum auditus solatio leniebat, cum ei Cicero idem ait, “libri noctes et dies legerentur, quibus in studiis oculis non egebat”? Hic et philoslineas protrahi iubens, suo de illis ingenio disserebat. Gaius Drusus absque oculis, sed iuris civilis notitia tanta fuit, ut domus eius consultorum frequentia quotidie repleretur, et videbant illi qua iretur ad forum rectius, qua iretur ad cause victoriam non videbant, atque ideo ceci ducis patrocinium implorabant. Sed clarissimus reliquos omnes atque insuper mentem ipsam abicis, haud aliter quam qui, unius damni levis impatienti