comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
humoris ꝙ fuit inuirtute ⁊
potencia u̾bi quodam modo
ꝓ ut locun fas ẽ eleganter ẽ
locutus. qm̃ ip̃e ẽ. mons d̾i
ille inpsalmis mons pinguit
⁊ coagulatus mut̾o uirginis:
⁊ ñ illi qm falso suspicati sunt
montes incaseatos. s solus ex
uirgine xp̃c mons ẽ: in quo be¬
neplatitum ẽ. deo pr̃i hĩtare
mulsus ẽ ⁊ concretus de humo¬
re uł sanguine. ꝙ ẽ ut ph̾ici
uolunt sem̃ mulieris. Coagu¬
latus ẽ aũ acsi ex lacte seminis.
ut unus sit xp̃c: ex quo cõcep¬
tus ẽ ds ⁊ hõ. potentia sue d̾ua¬
tis ⁊ iurtute qmͣ ip̃e nouit:
qr ficut b̾s augustinꝰ ait. con¬
ceptus in carne. nõ ẽ carnalĩt
ftỹ: cunisortus excarne uber¬
tatem. attulit. in tegritatẽ pa¬
rientis ñ abstulit. Quap̃p kĩme
monuit uir eg̃gns caute cõ¬
sideranda sunt: ⁊ prudenter
intelligenda. Deinde absq am¬
biguo corde credẽdũ ẽ ⁊ ore cõ¬
fitendum ut ait. ꝙ uirgo d̾i
gemtrix ita peꝑit quẽ ad mo¬

Expanded text:
t in virtute et potentia Verbi, quodammodo, prout loqui fas est, eleganter est locutus, quoniam ipse est mons Dei ille in Psalmis, mons pinguis et coagulatus in utero Virginis: et non illi qui falso suspicati sunt montes incaseati, sed solus ex Virgine Christus mons est, in quo beneplacitum est Deo Patri habitare mulsus est, et concretus de humore vel sanguine, quod est, ut physici volunt, semen mulieris. Coagulatus est autem ac si ex lacte seminis, ut unus sit Christus, ex quo conceptus est Deus et homo potentia suae deitatis, et virtute quam ipse novit, quia sicut beatus Augustinus ait, conceptus in carne non est carnaliter factus, cujus ortus ex carne ubertatem attulit, integritatem parientis non abstulit. Quapropter, cmonuit vir egregius, caute consideranda sunt, et prudenter intelligenda sunt. Deinde absque ambiguo corde credendum est, et ore confitendum, ut ait, quod Virgo Dei genitrix ita peperit quemadmo
Abbreviated transcription (Latin):
sic exclamans. Sz ne forte nos
extraneos relinqueres ab huiꝰ¬
modi intellectu: continuo addis
dicens. Inmedio duũ anima¬
lium in notesteris dum appro¬
pinqͣu̾int anmi cognosceris: d̾
ad nem̃t tempus ostenderis. Ec¬
ce qmͣ patenter in sumas: quid
audieris. audisti itaq u̾bum pa¬
tris: ⁊ consperisti: non auditu
audiris. s auditu mentis ⁊ hoc
ẽ opus mirabile ꝙ consideras
Considerabat euim imst̾ium ĩ¬
carnationis euis. ⁊ partum sacce
uirginis: Ideo ait. Inmedio du¬

Expanded text:
sic exclamas. Sed ne forte nos sic exclamas. Sed ne forte nos extraneos relinqueres ab hujusmodi intellectu, continuo addis dicens: In medio duorum animalium innotesceris, dum appropinquaverint anni cognosceris, dum advenerit tempus ostenderis. Ecce quam patenter insinuas quid audieris. Audisti itaque Verbum Patris, et conspexisti non auditu auris, sed auditu mentis. Et hoc est opus mirabile, quod consideras. Considerabat enim mysterium incarnationis ejus, et partum sacrae Virginis. Ideo ait: In medio du
Abbreviated transcription (Latin):
amnaliũ cognosceris. Cognos¬
ceris aũ qr dicit: insinuat ꝙ pͥ
usqͣm nasceretur demaria. ñ
satisnotus erat. uñ uellem isti
tai religiose intenderent ⁊ cõ¬
siderarent partumuirginis: ꝙ̃
ꝓph̃a talis ⁊ tantus alonge fu¬
turum p̾nossit. qui pro ãmira¬
tione pauens ac tremens dit
dñe audim anditum tuũ ⁊ ti¬
mui. Et ut ad te loquar̾. quid
audisti scĩssime uates: Quesoĩ¬
dica nobis quid audieris ꝙ cũ
tanto stupore miraris : uł qͥd¬
ẽ ex eo auditu ꝙ tm̃ contremit¬
cis. Nonem̃ loq̃ris ex usu meffa¬
bilia q̃ cernis: qr dicis anditum¬
tuum audiui. Non puto ꝙ consu¬
ete lotͣrit. uocem enĩnos audiui¬
mus alicuins. ⁊ ñ anditũ. qr audi¬
tus alt̾ius nõ ẽ. nisi eius cuiꝰ ⁊ in
quo ẽ. Et so forte auditus tuus
potiuis resest qmͣsonus. Immo
uox qm̃ conu̾sus ioh̾es uidit.
hant tu forteuocem considerãt
audis: ⁊ ꝙ conspicis. ꝓqua pro¬
fecto uote ⁊ auditu ualde ꝑt̾ritꝰ:

Expanded text:
animalium cognosceris. Cognosanimalium cognosceris. Cognosceris autem quia dicit, insinuat quod priusquam nasceretur de Maria, non satis notus erat. Unde vellem isti tam religiose intenderent et considerarent partum Virginis, quem propheta talis et tantus a longe futurum praenoscit, qui prae admiratione pavens ac tremens dicit: Domine, audivi auditum tuum, et timui. Et ut ad te loquar, quid audisti, sanctissime Vates? Quaeso, indica nobis, quid audieris, quod cum tanto stupore miraris, vel quid ex eo auditu, quod tantum contremiscis? Non enim loqueris ex usu ineffabilia, quae cernis. Quia dicis auditumtuum audivi, non puto quod consuete loqueris; vocem enim nos audivimus alicujus, et non auditum, quia auditus alterius non est, nisi ejus cujus et in quo est. Et ideo forte auditus tuus potius res est quam sonus, imo vox quam conversus Joannes vidit . Hanc tu forte vocem considerans audis, et quod conspicis. Pro qua profecto voce et auditu valde perterritus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ natus nõ aliud fuit. qm ꝓ
prius d̾i filius qui nobis ꝑ ad¬
optionis grãm sua dignatus
ẽ benignitate ꝑ lauatrum re¬
generationis largiri fr̃nitatis
consortiũ. Uñ ioh̃s. Quot quot
aũ receꝑunt eum: dedit ei po¬
testatem filios d̾ĩ fieri. Qm sa¬
ne potestatem apr̃e geuitus ip̃e
ex suanatura insehũit ⁊ ñ aliũ¬
de ut ꝓprius eẽt dĩ filius: ⁊ daret
quib uellet gratis ad optionis
ita natus credatur ut ceti sĩc̃ nec
conceptus qr filinc d̾i ẽ uincus de
prĩs natura genitus. Qua p̃pan
diant tam stulti disputatores: ⁊
ñ ad scribant uilealiquid aut fe¬
dum in maria uł triste s gaudi¬
um: ñ dolores. s salutis grãm in
ortu salnatoris. Audiant iam ĩ¬
pletum in partu uirginis. ꝙ a
bacuc ꝓph̾a ualde ꝓpitius olim
cum panore ⁊ extasi alonge cer¬
nebat cremebundus. Dñe au
diui inquit auditum tuũ ⁊ ti¬
mui: consideraiioꝑa tua ⁊ expa¬
ui. ac deinde. In medio duum

Expanded text:
et natus non aliud fuit quam et natus non aliud fuit quam proprius Dei Filius, qui nobis per adoptionis gratiam sua dignatus est benignitate per lavacrum regenerationis largire fraternitatis consortium. Unde Joannes: Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Quam sane potestatem a Patre genitus ipse ex sua natura in se habuit, et non aliunde, ut proprius esset Dei Filius, et dare quibus vellet gratis adoptionis g Christus ita natus credatur ut caeteri, sicut nec conceptus, quia Filius Dei est unicus de Patris natura genitus. Quapropter audiant tam stulti disputatores, et non ascribant vile aliquid, aut foedum in Maria, vel triste, sed gaudium; non dolores, sed salutis gratiam in ortu Salvatoris. Audiant jam impletum in partu Virginis quod Habacuc propheta valde perspicuus olim cum pavore et exstasi a longe cernebat tremebundus: Domine, audivi auditum tuum et timui, consideravi opera tua et expavi . Ac deinde: In medio duorum
Abbreviated transcription (Latin):
colitur ⁊ adoratur. Q sane
nust̾ium ñ maledictionis ẽ
fructus: ñ concipientis gemi¬
tus nõ dolor partimentis. ñ
ad optio uentris. Et ideo ñ ẽ
ille ad optiuus filius s ad opta¬
tor ut ita dicam cet̾orũ: qr ñ
miniquitatib concepit eum
uirgo mr̃. neq indelictis pe¬
ꝑit. sic̃ relique pariunt mu¬
lieres quem conceptũ de sp̃u sc̃o
⁊ natum unũ mutraq natu¬
ra dm̃i ueracit̾ peꝑit: que ut
inconceptu ita ⁊ in partu uir¬
qmͣ conting̾e potuit: qr quic¬
quid corruptio unam corrup¬
tis gen̾at insc̃b incorruptum
ẽẽ nõ potest. Ideo cormpte na¬
ture filii de contubitu iniqui¬
tatis concepti ⁊ indelictis dema¬
tris ut̾o cum dolorib proiecti:
ñ aliud ẽẽ queunt qmͣ ire filii.
a delictis prime dampnationis
⁊ ad optentur infilios d̾i. at uͦ
lins inplenitudine temporũm
uenit missus a pr̃e natus ex mu¬
liere. fc̃s sublege qui solus nõ
eguit regeñatronis sacram̃¬
to. neq renasci: qm̃ contept᷑

Expanded text:
colitur et adoratur. Quod sane mysterium non maledictionis est fructus, non concipientis gemitus, non dolor parturientis, non adoptio ventris. Et ideo non est ille adoptivus filius, sed adoptator, ut ita dicam, caeterorum; quia non in iniquitatibus concepit eum Virgo mater, neque in delictis peperit, sicut reliquae pariunt mulieres, quae conceptum de Spiritu sancto, et natum, unum in utraque natura Deum veraciter peperit; quae ut in conceptu ita et in partu virquam contingere potuit; quia quidquid corruptio humana in corruptis generat visceribus incorruptum esse non potest. Ideo corruptae naturae filii de concubitu iniquitatis concepti, et in delictis de matris utero cum doloribus projecti, non aliud esse queunt quam irae filii. a delictis primae damnationis, et adoptentur in filios Dei. At vero lius in plenitudine temporum venit, missus a Patre, natus ex muliere, factus sub lege , qui solus non eguit regenerationis sacramento, neque renasci, quoniam conceptus
Abbreviated transcription (Latin):
ds homo. uñ abom̃ib siut
⁊ abip̃o: ubiq uicus d̾i filiꝰ
p̾dicatur. huic quo in epła
sia ad petrum. Quib iqͣt
u̾bis explicabit carnis illius
excellentia singularis. enuis
diuina ẽ ex ip̃a su ꝑceptio¬
ne ꝑsona: Quia sic u̾bum ca¬
ro fcm: ut muna ꝑsona eẽt
cum carne sua unigenitus
ac sempit̾nus ds̃. ip̃a sue car¬
nis conceptione conceptus. Ip̃e
uugenitus dum conciperetur
m̃tatem: cepit carnis ex uir¬
gine. Et ista ẽ inquit clausu¬
la ꝙ d̾s fc̃s est filius uirginis
marie. ⁊ maria uirgo mat̃
fc̃ã ẽ imigenitid̾i. Deqnosa¬
ne nuist̾ĩo cirillus ad nestori¬
um itaunũ xp̃m confitetur.
scilicet dñi ⁊ hominẽ ñ tamꝙ
hominẽ adorantes. cum u̾bo.
ne ꝑ hoc diuisionis quedam spẽs
introducatur: s unũ eundem¬
q ad orantes inunitate ꝑso¬
ne. qr ñ alienũ au̾bo corp̾su¬

Expanded text:
 homo; unde ab omnibus, sicut et ab ipso, ubique unicus Dei Filius praedicatur. Hinc quoque in epistola sua ad Petrum: Quibus, inquit, verbis explicabitur carnis illius excellentia singularis, cujus divina est ex ipsa sui perceptione persona? Quia sic Verbum caro factum, ut in una persona esset cum carne sua Unigenitus ac sempiternus Deus ipsa suae carnis conceptione conceptus. Ipse unigenitus dum conciperetur, veritatem coepit carnis ex Virgine. Et ista est, inquit, clausula, quod Deus factus est filius virginis Mariae, et Maria virgo mater facta est Unigeniti Dei. De quo sane mysterio Cyrillus ad Nestorium ita unum Christum confitetur, scilicet Deum et hominem, non tanquam hominem adorantes cum Verbo, ne per hoc divisio quaedam Spiritus introducatur; sed unum eumdemque adorantes in unitate personae, quia non alienum a Verbo corpus su
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta apłm misit filiũ suum
fc̃m̃ exmuliere. fcm̃ sub lege:
qr tunt in notuit credentib ꝙ
absconditum erat scł̃is i gen̾̃¬
ationib ⁊ cognitumẽ ꝙ nõ dũ
fu̾at reuelatum ⁊ ostensimi: ꝙ
semper erat occultum. Uñ ysa¬
ias. Tues inquit absconditus
⁊ nos nesciebanius te. Erat qui¬
dem dõ: s absconditus. Sciebãt
te nec pater cognoscebatur. S
cum uenit plenitudo temporis:
in notuit se ip̃m ⁊ declarauit
pr̃em. agnitoitaq filio agni¬
tus ẽ ⁊ pr̃. Ostensus tñ primum
inp̃sepio ẽ ꝑstellam. in medio
duũ ammalium. qñ ⁊ annũ¬
ciatum ẽ ꝑ angelum ꝙ ipse
sit filius altissimi. hec ẽ nãq
uisio illa mirabilis: ⁊ auditus
ualde in effabilis. Hec ẽ ip̃a ead̾¬
q contemplatio. qmͣ iudit y¬
saias: qñ ait. Puer natus est
nobis. ⁊ filius datus ẽ nodis. No¬
bis quidemnatus ⁊ non sibi. sic̃
⁊ datus. qui semper erat cum
prẽ natus. Et cru erat patri
coet̾mis uigenitus innatu¬

Expanded text:
um , misit Filium suum factum ex muliere, factum sub lege; quia tunc innotuit credentibus quod absconditum erat saeculis et generationibus, et cognitum est quod nondum fuerat revelatum, et ostensum quod semper erat occultum. Unde Isaias: Tu es, inquit, Deus absconditus, et nos nesciebamus te . Erat quidem Deus, sed absconditus. Sciebant te nec Pater cognoscebatur; sed cum venit plenitudo temporis, innotuit seipsum et declaravit Patrem. Agnito itaque Filio, agnitus est et Pater. Ostensus tamen primum in praesepio est per stellam in medio duorum animalium, quando et annuntiatum est per angelum, quod ipse sit Filius Altissimi. Haec est namque visio illa mirabilis, et auditus valde ineffabilis. Haec est ipsa eademque contemplatio, quam vidit Isaias, quando ait: Puer natus est nobis, et filius datus est nobis . Nobis quidem natus, et non sibi, sicut et datus, qui semper erat cum Patre natus. Et qui erat Patri coaeternus unigenitus in natu
Abbreviated transcription (Latin):
pc̃ci deseuiat corrũpendo uir¬
ginea menbra: s in quo in¬
nouentur omia. Uñ augꝰti¬
nus mepła ad epheseos. Ꝙ¬
Quid enim in homine qui a sal¬
uatore nr̃o assumptus ẽ. non
nouũ fuit: Conceptus. natiui¬
tas. partus in fancia. doctrina
uita uirtutes. Et iõ extoto iu¬
re nouũ dr̃: sicut in conceptu
ita ⁊ in parti. Qm̃ sieẽt in eo
partu aliqͣ corruptio. eẽt pc̃ci
contaminatio: ꝓ quo de seniret
inmaria antiqua maledictio.
Ꝙ simale dictio illa ad huc in
maria iuguit: ad huc ⁊ ip̃e
ledicto fuit. S qr solus int̾
om̃s lib̃ fuit a culpa: libere
egit innascendo ex maria li¬
bere ⁊ momĩb pro quib ue¬
nit. Alio quin si ip̃e ex mr̃e co¬
in quinatus eẽt. aut mater¬
na iuscera qĩ pro poc̃o corm̃t¬
peret. ⁊ sordib exnicio pͥme
dampnationis comquinaret.
ñ eẽt d̾i filius. sed ad optimus
ut cet̾i. Quin ĩmo necadopti¬
uus ⁊nullus eẽt ꝑ quem ad¬
optaretur ip̃e sinõ eẽt ꝓpriꝰ.

Expanded text:
iat corrumpendo virginea membra, sed in quo renoventur omnia. Unde Augustinus in Epistola ad Ephesios: Quid enim in homine, qui a Salvatore nostro assumptus est, non novum fuit? conceptus, nativitas, partus, infantia, doctrina, vita, virtutes. Et ideo ex toto jure novum dicitur, sicut in conceptu, ita et in partu. Quoniam si esset in eo partu aliqua corruptio, esset peccati contaminatio, pro quo desaeviret in Maria antiqua maledictio. Quia si maledictio illa adhuc in Maria viguit, adhuc et ipse ledicto fuit. Sed quia solus inter omnes liber fuit a culpa, libere egit in nascendo ex Maria, libere et in omnibus pro quibus venit. Alioquin si ipse ex matre coinquinatus esset, aut materna viscera quasi pro peccato corrumperet, et sordibus ex vitio primae damnationis coinquinaret, non esset Dei Filius, sed adoptivus, ut caeteri; quinimo nec adoptivus, et nullus esset per quem adoptaretur ipse, si non esset proprius.
Abbreviated transcription (Latin):
tur scirillis. caro xp̃i uł corpus
thalamus uł templum debet
intelligi s uterus uirginis: qr
cut ñ nulli hereticoꝵ uoluerũt:
qm̃ ñ sic creatura ut sc̃s̃ iste tes¬
tatur. insocietatem: sui crea¬
toris assumpta sunt ẽ ut ille
hĩtatoris. ⁊ illa hĩtatuli teneat
locum. s ut ita nature due
alt̾i alt̾a muretur: ⁊nitantã
conueniant mutatẽ. ut ntri¬
q diu̾sitas unus idem q sit fi¬
luis. ꝓpt̃ea eum nascitur homo
de maria uirgine: ñ purus hõ
n cõmuni lege natnre.s d̾s
d̾i filius: ñ cum eo s in eo nasci¬
tur. Sicut ⁊ cum soluitur tẽ¬
plum corporis xp̃i ex euͣngebio
⁊ resuscitatur. d̾s homo soluit᷑
inmortem: ⁊ d̾s homo resuscita¬
tur aduitam. Nonenim ita sol¬
uitur. hoc templum ut separe¬
tur a u̾bo. s sic soluitur. ut pos¬
sit d̾s patiet mori in homine. Qͦ¬
niam sicut bs̃ augustinus ait
ut ip̃e qui natus ẽ deprẽ d̾s uer¬
dum natus ẽ: ⁊ de mr̃e u̾bum

Expanded text:
tur Cyrillus, caro Christi vel corpus tur Cyrillus, caro Christi vel corpus thalamus vel templum debet intelligi, sed uterus Virginis, quia cut nonnulli haereticorum voluerunt: quoniam non sic creatura, ut sanctus iste testatur, in societatem sui creatoris assumpta est, ut ille habitatoris, et illa habitaculi teneat locum; sed ut ita naturae duae alteri altera uniretur, et in tantam conveniant unitatem ut utriusque diversitas unus idemque sit filius. Propterea cum nascitur homo de Maria virgine, non purus homo, neque communi lege naturae, sed Deus Dei Filius, non cum eo, sed in eo nascitur. Sicut et cum solvitur templum corporis Christi ex Evangelio, et resuscitatur, Deus homo solvitur in mortem, et Deus homo resuscitatur ad vitam. Non enim ita solvitur hoc templum, ut separetur a Verbo, sed sic solvitur, ut possit Deus pati et mori in homine. Quoniam, sicut beatus Augustinus ait, ut ipse qui natus est de Patre, Deus Verbum natus est, et de matre Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
lantem: s diuimitus exultantẽ
ut ꝓph̾a canit. ⁊ procedentem
libere deaula uentris tamqmͣ
sponsum de thalamo suo: qr ꝑ
uius fc̃s ẽ ei ut̃us clausus. cuius
ninurũ egressus asũo celo for¬
tis narratur ad currendam ui¬
am: ⁊ retursus usq ad sedem pa¬
tris. in quib totus nobis uirgi¬
nib ⁊ eccĩe sue festuuis proce¬
dit sponsus: exultans ut gi¬
gas. ut sibiletus ducat uxorẽ.
Et sõ non sunt audiendi qui di¬
cunt ꝙ qñ processit deut̾o uir¬
ginis: qĩ sponsus alacer. tunc
dolorib afflix̾it mr̃em. cornꝑ¬
it iuscera iuolaũit pudiciciam.
multiplicau̾it cristicias. ⁊ erump¬
nas: auxerit gemitus. Ꝙ si oĩ¬
no ita eẽt: non satis probabiłr
drẽtur. dñt taniqmͣ sponsus pro¬
cedens dethalamo suo: semper
iocundus ⁊ alacer gaudet ude¬
ri. Nec dubiũ quin ut̾us marie
uirginit. ip̃e sit chalamus. in
quo sponsi acsponse cum caro
fit u̾bum: federa uingunt
nuptiaꝵ. Non enim sicut testa¬

Expanded text:
lantem, sed divinitus exsultantem, lantem, sed divinitus exsultantem, ut Propheta canit, et procedentem libere de aula ventris, tanquam sponsum de thalamo suo, quia pervius factus est ei uterus clausus. Cujus nimirum egressus a summo coelo fortis narratur ad currendam viam, et recursus usque ad sedem Patris . In quibus totus vobis virginibus et Ecclesiae suae festivus procedit sponsus, exsultans ut gigas, ut sibi laetus ducat uxorem. Et ideo non sunt audiendi, qui dicunt quod quando processit de utero Virginis quasi sponsus alacer, tunc doloribus afflixerit matrem, corruperit viscera, violaverit pudicitiam, multiplicaverit tristitias et aerumnas, auxerit gemitus. Quod si omnino ita esset, non satis probabiliter diceretur Dominus tanquam sponsus procedens de thjucundus et alacer gaudet videri. Nec dubium quin uterus Mariae virginis ipse sit thalamus, in quo sponsi ac sponsae, cum caro fit Verbum, foedera junguntur nuptiarum. Non enim, sicut testa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ explere neq̃unt. Uñ laude¬
quid ẽ ad liquidum in hoc partu
ꝙ penetrare sensib ⁊ intellig̾e
ñ ualemus. Occurrite sponse x
ad partum uirginis ⁊ adp̾sepi¬
um. Uidere q̃so miraculũ. ude¬
te de u̾bo hoc cum pastorib ad¬
orate cum magis: qr u̾bum ꝙ
erat in principio apud prẽm.
iacet in presepio caro fcm̃. ⁊ ꝙ
in p̃sepio tunc iacuit. nũc in
dexrera prĩs residens regnat.
Qua p̃p ñ nobis uł uideatur sp̃õ¬
sus qui instabulo tai humilit̾
iacet. cui obsecundat gabriel ⁊
conlaudant angeli. Cui stella
famulatur: ⁊ totus deseruit
mundus. Nolite obsecro cum
istis ꝑscrutari latebras uirgi¬
nei partus qiͣ corruptas: qr ⁊
ip̃i defecerunt scrutatores. saru¬
tantes scrutinium uanitatis :
qr talia senciunt. qualia dñi
mrẽm nõ decent. S uenite cũ
gaudio ⁊ indece procedentem
dum planissima fide tamqͣmͣ
sponsum de chalamo suo: non
ut isti garriunt dolorib uirgi¬
ne a membra corrumpentem
n genitale mr̃is secretum uio¬

Expanded text:
explere nequeunt. Unde laudequid est ad liquidum in hoc partu, quod penetrare sensibus et intelligere non valemus. Occurrite, sponsae Christi, ad partum Virginis et ad praesepium. Videte, quaeso, miraculum; videte de Verbo hoc cum pastoribus, adorate cum magis, quia Verbum quod erat in principio apud Patrem, jacet in praesepio caro factum: et quod in praesepio tunc jacuit, nunc in dextera Patris residens regnat. Quapropter non nobis vilis videatur sponsus qui in stabulo tam humiliter jacet, cui obsecundat Gabriel, et collaudant angeli, cui stella famulatur, et totus deservit mundus. Nolite, obsecro, cum istis perscrutari latebras virginei partus, quasi corruptas, quia et ipsi defecerunt scrutatores scrutantes scrutinium vanitatis ; quia talia sentiunt, qualia Domini matrem non decent. Sed venite cum gaudio, et videte procedentem Dominum planissima fide tanquam sponsum de thalamo suo; non, ut isti garriunt, doloribus virginea membra corrumpentem, nec genitale matris secretum vio
Abbreviated transcription (Latin):
partib fuit. huius indelicet
cẽuentissimi uiri gerardi frãt
qmi nũc p̃est monast̾io sc̃i dona¬
ti: insuburbio mimolensis opi¬
di constituto. Et pbr̃ isle ꝯmn¬
nis qinidem ac pene scłaris erat
uite. s tantam a dño consecirt᷑
erat gr̃am. ut sicinis sibi ninci¬
aretur a serpente ꝑcussus mox
scĩficatam ad se aqmͣ mintianti
porrigebat. ut bib̃et qua hau¬
sta tanta protinus dinine uir¬
tntis efficatia clarescebat: ut
hiis quibib̾at tamqmͣ si eum
anguis specialit momiordebat
om̃e uuluerati uirus enom̃et:
⁊ ille qͥmꝑ cnssus fũat. fundit
ueneno uatius. ⁊ totis iusceri¬
b humore pestifero defecatis li¬
her ⁊mcolumis remearet.

Expanded text:
partibus fuit, hujus scilicet reverendissimi viri Gerardi frater, qui nunc praeest monasterio S. Donati in suburbio Immolensis oppidi constituto: et presbyter ille communis quidem, ac pene saecularis erat vitae, sed tantam a Domino consecutus erat gratiam, ut si quis sibi nuntiaretur a serpente percussus, mox sanctificatam a se aquam nuntianti porrigebat, ut biberet; qua hausta, tanta protinus divinae virtutis efficacia clarescebat, ut is, qui biberat, tanquam si eum anguis specialiter momordisset, omnes vulnerati virus evomeret: et ille, qui percussus fuerat, funditus veneno vacuus, et totis visceribus humore pestifero defaecatis liber et incolumis remearet.
Abbreviated transcription (Latin):
fid̃i cogitate inqmͣ animã hu¬
ius uirginis: qr cõmertium tã¬
ti mũis ñ fide digne nec cogita¬
re possumusͥ iccirco huius uir¬
ginis animã dñm magnificã¬
tem glorificemus: qmͣ hodie
paradisus extepit gaudens:
qmͣ angeli cum laudib prose¬
neratur  qmͣ mͣrtires candida¬
ti bĩficant: qmͣ scõꝵ confessoꝵ
tui hodie scãꝵ nirginum. cũ
sins palmis inctritib exultã¬
ter occurrit ex̾titus. Qm̃ hec
ẽ anima illa beata ꝑ qmͣ auc¬
tor iuite ing̃ssusẽ mundum:
ꝑcimͣ om̃is maledictio solutaẽ
prioꝵ parentum. ⁊ celestis be¬
nedictio in totouenit mim¬
do. hec ẽ uirgo in cuins utero
om̃ĩs eccĩa subarratur: cõiũc
tis ueneranda ẽ fr̃s hodierna
festiuitas sic amuia. ut semꝑ
nobis continua maneat ⁊ue¬

Expanded text:
fidei, cogitate, inquam, animam hufidei, cogitate, inquam, animam hujus Virginis, quia commercium tanti muneris non scire digne nec cogitare possumus. Idcirco hujus Virginis animam Dominum magnificantem glorificemus , quam hodie paradisus excepit gaudens, quam angeli cum laudibus proseveneratur, quam martyres candidati beatificant, quam sanctorum confesscui hodie sanctarum virginum cum suis palmis victricibus exsultanter occurrit exercitus. Quoniam haec est anima illa beata, per quam auctor vitae ingressus est mundum, per quam omnis maledictio soluta est priorum parentum, et coelestis benedictio in toto venit mundo. Haec est Virgo, in cujus utero omnis Ecclesia subarratur  sic , ntis veneranda est, fratres, hodierna festivitas, sic annua, ut semper nobis continua maneat et ve
Abbreviated transcription (Latin):
surusẽ numerus qñ index õĩ¬
um sacratissime huius uirgi¬
nis filius sedebit in sede maies¬
tatis sue cum senatorib suis.
ñ desunt tñ ibidem qmͣ płimi
⁊ adorare ante thronum dĩ iu
testatur ꝙ tromipositi sut:
nec eoꝵꝵ tĩr explit numerum.
uñ liqrado constat dilectissim.
q tromis beãtissime nirginis
paratus ante mũdi ronstitu¬
tionem: ł hodie telsior głifica¬
ut̾o ueniens sap̃ia dĩ prĩs: uer¬
bum caro fcm̃ ẽ ⁊shĩtauit inno¬
bis. Ꝙ si anima iusticuuslib.
sedes ẽ sapĩe teste seriptura:
salutaretur ab angelo. Ait eĩ.
aue maria gr̃a plena. dñs te¬
cum ⁊ bñdicta tu in mulierib.
ad qmͣ ita mox ingͥssus filuis di
qui ẽ uirtus ⁊ sapĩa pr̃is. sic reple¬
uit. sicq possedit: ut in ea uer¬
bum caro fieret. ⁊ hĩtauit tot᷑
d̾s in homine. Et ideo totus in
nobis. qr totus xp̃c in ea fuit :
ac ꝑ hoc quem celi ⁊ t̾ra ñ capi¬
unt cotum concepit uirgo de
cogitate rum omni integritate

Expanded text:
surus est numerus, quando Judex omnium, sacratissimae hujus Virginis filius, sedebit in sede majestatis suae cum senatoribus suis ; non desunt tamen ibidem quam plurimi et adorare ante thronum Dei vivtestatur quod throni positi sint, nec eorum tamen explet numerum . Unde liquido constat, dilectissimi, quia thronus beatissimae Virginis, paratus ante mundi constitutionem, hodie celsior glorificautero veniens sapientia Dei Patris, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Quod si anima justi cujuslibet sedes est sapientiae; teste Scriptura ,salutaretur ab angelo. Ait enim: Ave, Maria, gratia plena, Dominus tecum, benedicta tu in mulieribus . Ad quam ita mox ingressus Filius Dei, qui est virtus et sapientia Patris, sic replevit, sicque possedit, ut in ea Verbum caro fieret, et habitaret totus Deus in homine. Et ideo totus in nobis, quia totus Deus in ea fuit; ac per hoc, quem coeli et terra non capiunt, totum concepit Virgo de cogitate cum omni integritate
Abbreviated transcription (Latin):
uicem atq ludibriis: oculorũ
nutib ⁊ scurrilitatis illecebris
festiins a plaudebant. Hiis ergo
furiis ac ꝑditis morib qr cor¬
pore contignus aderam mẽte
longniquus ẽẽ nõ poteram.
Quid dicam. qr dum hec cer¬
nerem titillantis luxurie mo¬
lestias ꝑtuliꝰ cum ⁊̃ postqmͣad
heremum uenieinsdem leno

Expanded text:
icem atque ludibriis, oculorum nutibus et scurrilitatis illecebris festivis applaudebant. His ergo furiis ac perditis moribus, quia corpore contiguus aderam, mente longinquus esse non poteram. Quid dicam? quia dum haec cernerem, titillantis luxuriae molestias pertuli, cum etiam postquam ad eremum veni, ejusdem leno
Abbreviated transcription (Latin):
ueuideatur meins estimatio¬
ne cum num̃at. Quid enim
durus saxo: Quid aqͣ liqui
sumitur amilus usu. Nimirũ
⁊ om̃ĩs anime nr̃e fortitudo ac
soliditas destruitur. si assiduis
mũdantiũ ⁊ qnodami̾ plu¬
uatum u̾boꝵ fluxib attera¬
tur. qmͣuis ⁊ leuĩt se peccasse
quis asserat: cum apłs dicat.

Expanded text:
ve videatur in ejus aestimatiove videatur in ejus aestimatione, cum numerat. Quid enim durius saxo? Quid aqua liquisumitur annulus usu. Nimirum et omnis animae nostrae soliditas ac fortitudo destruitur, si assiduis inundantium et quodammodo pluvialium verborum fluxibus atteratur, quamvis et leviter se peccasse quis asserat, cum Apost
Abbreviated transcription (Latin):
tiam ꝑ horrescat. Andiat ter¬
rorẽ iudicii: deore ip̃ius iudi¬
caturi. Anñ ht̃ aures ut pos¬
sit audire: q̃ ⁊ manũ ht ut
possit occidere. Mors enĩ iui¬
ta: in mami lingne. Audiat
ergo quid de ore u̾itatis dr̃.
⁊ subtili meditatione distu¬
tiat quid minatur:omne
ꝙ ut ociosum u̾rbum si contͣ
sacre scripture sententias fas
catum. S quid milio brem̃
qid penna lenius inuenit᷑.
uerumptũ si penniarũ uł mi¬
liorũ in num̃abilis multitu¬
do congeritur: necẽe ẽ ut por¬
tantis ceriux uelut sub gͣmi a¬
pide ĩmoderanter p̾ssa franga¬
tur. Ex humentib quo saril
tenuis quidem ⁊ rara gutta dis¬
tillat: s siuas sub ẽe spatio lõ¬
giore ꝑmittitur ita plemm
ac si profluens unda disciure¬
ret inuenit᷑. Parue equidem
s inmun̾e scimfes: suꝑbi pha¬
raonis ⁊ totuis egipti suꝑau̾e
uirtutẽ. Breue tempus ẽ hora
s dum hora hore continua sut¬
cessione coniungitur: totius
uite nr̃e cursus impletur.

Expanded text:
tiam perhorrescat. Audiat terrorem judicii de ore ipsius judicaturi. An non habet aures ut possit audire, quae et manum habet ut possit occidere? «Mors enim et vita in manu linguae .» Audiat ergo quod ex ore Veritatis dicitur; et subtili meditatione discutiat quod minatur: «Omnque ut otiosum verbum, si contra sacrae Scripturae sententias fas ccatum, sed quid milio brevius? quid penna levius invenitur? Verumtamen si pennarum, vel miliorum innumerabilis multitudo congeritur, necesse est ut portantis cervix, velut sub gravi lapide immoderantius pressa, frangatur. Ex humentibus quoque saxis tenuis quidem et rara gutta distillat, sed si vas subesse spatio longiore permittitur, ita plenum ac si profluens unda decurreret invenitur. Parvae quidem sed innumerae cinifes superbi Pharaonis et totius Aegypti superavere virtutem . Breve tempus est hora, sed dum hora horae continua successione conjungitur, totius vitae nostrae cursus impletur.
Abbreviated transcription (Latin):
leo f̾ribilis dormiẽtib suꝑuenit.
Presbĩt aũ pie opinionis ⁊ hone¬
oe sepulture iusitatione redi¬
erat: sociisundiq circuntu¬
sis meduis quiescebat. Irruẽs
gͥ in manus bestia nemuiem
ex hñs cui prits sibi occurrerãt
atuigit: s cet̾os suꝑsiliens et
tancm ꝓiecta ligna contẽp¬
nens  solum p̾br̃m signant̾
apetiit p̃cipitant̃ in uasit ce¬
t̾isq leonib qui ñ procul ab¬
erant p̃dã suam cruentus uena¬
tor exposuit. Q nẽ clamitantẽ
⁊ socut audientib horribiliter
mugientẽ subito deuorau̾nt

Expanded text:
leo terribilis dormientibus supervenit. leo terribilis dormientibus supervenit. Presbyter autem piae opinionis, et honee sepulturae visitatione redierat, sociis undique circumfusis medius quiescebat. Irruens igitur immanis bestia, neminem ex his qui sibi prius occurrerant, tetigit; sed caeteros supersiliens, et tanquam projecta ligna contemnens, solum presbyterum signanter appetiit, praecipitanter invasit, caeterisque leonibus, qui non procul aberant, praedam suam cruentus venator exposuit. Quem clamitantem, et sociis audientibus horribiliter mugientem, subito devora
Abbreviated transcription (Latin):
quõrapiat ac deuoret animas
pauida consideratione ꝑtrac¬
to: illum sꝑ u̾siculũ repetens
inciuit rapiat ut leo ammã
meã: dumũ ẽ qui redimat n
qui saluũfatiat. Tam breuis
scriptura. nm̃ longam formi
ne uilla contigisse dr̃ ꝙ ciui¬
dam agricola uix erumpen¬
te crepustulo mature surrex
putauit. mox sesr̃ eum ad se¬
dendum qĩ intrabe composu¬
it. Commota protimis besti¬
te degluciit. Et ut cordanr̃a
grauior adhuc contutiat at¬
q ad metuenda sr̃ nos diui¬
na muoitia ꝑ uigil nos solli¬
citudo compellat. plerumq
uidemus honestiorib acuiste
iiuẽtib uiris ista contingere.
cum econtͣ carnales ⁊ ĩcompo¬
siti uideantur homines ut su¬
pra meminimꝰ ⁊̃ uirtutib cho¬
ruscare. Namut diutius ñ im¬
morer. quidã abiherosolimis
rediens. hoc sibi siusq comiti¬
b contigisse narrant᷑ qr cũ
itim̃s laborare defessi setus ui¬
am nocte quiescerent: repẽte

Expanded text:
quomodo rapiat ac devoret animas, quomodo rapiat ac devoret animas, pavida consideratione pertracto, illum saepe versiculum repetens, inquit, rapiat ut leo animam meam; dum non est qui redimat, neque qui salvum faciat . » Tam brevis scriptura quam longam formidne villa contigisse dicitur, quod quidam agricola vix erumpente crepusculo, mature surrexit, putavit, mox se super eum ad sedendum quasi in trabe composuit. Commota protinus bestite deglutiit, et ut corda nostra gravior adhuc formido concutiat, atque ad metuenda super nos divina judicia pervigil nos sollicitudo compellat; plerumque videmus honestioribus ac juste viventibus viris ista contingere cum econtra carnales et incompositi videantur homines, ut supra meminimus, etiam virtutibus corruscare. Nam, ut non diutius immorer, quidam ab Hierosolymis rediens, hoc sibi suisque comitibus contigisse narravit; quia cum itineris labore defessi, secus viam nocte quiescerent, repente
Abbreviated transcription (Latin):
b eẽt agend̾ cã dictante ñ pe¬
dib fugam paraui. Ideoq a sa¬
cerdotib iniunctũ michi. hoc
exilium pacior: meq ut reu̾a
mortis illius auctorẽ deflere
compellor. Que nuinirũ gem̃¬
de calamitatis hystoria ita totũ
cor meum tremefecit ⁊ con¬
cussit ut ĩ mensam cordismei
formidinem nec stilo tradere
re. meditor emm sepe. ec ce hõ
⁊ bestia: duo pariter inspelũ¬
ca. Non mediator int̾uenit ñ
ereptor accedit. ferinum sa¬
ne corpietas nõ emollit pser¬
tim cum rabide uoracitati hoc
ĩ suꝑ additur. ut illate con¬
tumelie. grauis ultio compẽ¬
setur. Queso que rei tunc hu¬
ius spẽs erat ĩmo quemens
miseri hoĩs eẽ pot̾at cumpre¬
da fc̃s eẽt hosti nescio misere¬
re cum euadendi nulla sp̃ẽs¬
sr̃ eẽt s potius cruentis den¬
tib mescamtraditus fermã
ꝓtimis ingluiem saciaret.
huiꝰ ergo formidolosi casus spe¬
tiem in mea seꝑe mente deꝑĩ¬
go. Moxq draconem illum
totius crudelitatis auctorem.

Expanded text:
pedibus, fugam paravi; ideoque a sacerdotibus injunctum mihi hoc exsilium patior, meque ut revera mortis illius auctorem deflere compellor. Quae nimiruum gemendae calamitatis historia ita totum cor meum tremefacit et concutit, ut immensam cordis mei formidinem, nec stylo tradere, re. Meditor enim saepe, ecce homo, et bestia, duo pariter in spelunca. Non mediator intervenit, non ereptor accedit, ferinum sane cor pietas 449 non emollit; praesertim cum rabidae voracitati hoc etiam superadditur, ut illatae contumeliae gravis ultio compensetur. Quaeso, quae rei hujus tunc species erat, imo quae mens miseri hominis esse poterat, cum praeda factus esset hosti nescio misereri; cum evadendi spes nulla superesset, sed potius cruentis dentibus in escam traditus, ferinam protinus ingluviem satiaret? Hujus ergo formidolosi casus speciem in mea saepe mente depingo, moxque draconem illum totius crudelitatis auctorem,
Abbreviated transcription (Latin):
tillans oculis. ⁊ taiqͣm linguie
exatnens oratrisultis: innos ĩ¬
petum fecit. Cin ꝓtinus conni¬
ator m̃s librata seturi unũ ca¬
put abscidit: moxti ferramẽ¬
tum exeius manib retibit. ꝓ¬
timis serpens infuroris rabiem
implaca bilit̾ efferatus in subli¬
me se erigit: ꝙ solum remãse¬
rat caput attulit auctoremq
ꝓprii nulñis morditus app̃hen¬
dit. Quem mox ut inuasit. spu¬
mosis eum spiris implituit ⁊ ĩ¬
uolrat: totumq hominem
sius uirib nenditans in subt̃¬
ranei spetus latebras asporta¬
uit. S dum traheretur: illeꝙ
solum pot̾at me flagitat: in me
clamosas noces in geminat: ut
uł ip̃e sibi promptus ad intor ac¬
turrerem: uł securim que in
meis erat manib porrigere
festinarẽ. Ego añ in felix. ⁊ de¬
neger ultritib flaminis ob¬
potius deuorandus. uem̾ ho

Expanded text:
tillans oculis, et tanquam linguis tillans oculis, et tanquam linguis exacuens ora trisulcis, in nos impetum fecit. Cui protinus conviator meus librata securi, unum caput abscidit, moxque ferramentum ex ejus manibus cecidit. Protinus serpens in furoris rabiem implacabiliter efferatus, in sublime se erigit, quod solum remanserat caput attollit, auctoremque proprii vulneris mordicus apprehendit; quem mox ut invasit, sinuosis eum spiris implicuit et involvit, totumque hominem suis viribus vindicans, in subterraneae specus latebras asportavit. Sed dum traheretur ille, quod solum poterat, me flagitat, in me clamosas voces ingeminat, ut vel ipse sibi promptus adjutor accurrerem; vel securim, quae in meis erat manibus, porrigere festinarem. Ego autem infelix et degener, ultricibus flammis obpotiu
Abbreviated transcription (Latin):
sedeo. Et certe salubriusẽ. nt o¬
missis om̃ib ad me redeam me
defleam. me iugĩt meis oculis
ante ponam. Ecce enĩiam otħ
saligant: ⁊ solito ampluis. Eleg¬
matis humores hũnoant. Rui¬
rumamminantur. Caput de¬
niq ꝙ canis hactenus sparge¬
batur cigneo ĩacolore niuescit.
uox rautit. uirtus deficit. Et
hen prodolor sola mine inicio¬
rum radix ignorat penitus se¬
modo p̾sentatus assisto. Iamsb̃
quadam mentis imaginatione.
ꝑ u̾si sp̃c truci uultu ⁊ horrenda
sp̃e me sub extremo sp̃u palpi
qui auxilientur accedunt.
¶iͦdam porro non longe an¬
te hoc eueuisse comꝑi. ꝙ dum
michi sepe mouet mentem:
solet exaggera reformidinẽ.
Quidam namq penitent. sb̃
labat. Qui ꝑ quisitus que eum
culpa exulari compelleret: cũ
quit cedenda ꝑgebam. Et ecce
trabalis magnitudinis serpẽs
duob attossens squamosa col¬
la capitib: sinuosis flexibus
obrepebat. Qmi nos ut eo ambu¬
lantes aspexit continuo scin¬

Expanded text:
sedeo. Et certe salubrius est, ut osedeo. Et certe salubrius est, ut omissis omnibus, ad me redeam, me defleam, me jugiter meis oculis anteponam. Ecce enim jam oculi caligant, et solito amplius phlegmatis humores abundant. Rugvae minantur. Caput denique, quod canis hactenus spargebatur, cigneo jam albore nivescit; vox raucit, virtus deficit; et, heu proh dolor! sola in me vitiorum radix ignorat penitus semodo praesentatus assisto. Jam sub quadam mentis imaginatione perversi spiritus truci vultu, exhorrenda specie me sub extremo spiritu palpitqui auxilientur, accedunt. Quiddam porro non longe antehac evenisse comperi, quod dum mihi saepe movet mentem, solet exaggerare formidinem. Quidam namque poenitens sub labat: qui perquisitus, quae eum exsiliari culpa compelleret: Cum igna caedenda pergebam, et ecce trabalis magnitudinis serpens duobus attollens squamosa colla capitibus, sinuosis flexibus obrepebat. Qui nos ut eo ambulantes aspexit, continuo scin
Abbreviated transcription (Latin):
mensa: s bona spe diues erat
conscĩa. Dampnuum siquidem
carnis compensabat lucro pie¬
tatis. Cum ecce uir quidam ig¬
notus. ⁊ quem antea nũcmͣ
uiderat. festimis ⁊ auxins liga¬
tos lintheo minami eius uigĩ¬
ti denarioꝵ solidos posint: di¬
censq sibi a dño suo missos.
tamqmͣ qui ab eo expectaret᷑.
incunctant̃ abscessit. Cũq hic
atronitus uellet inquirere: il¬
le disparuit. Iccirco aũ nomi
na hominũ ñ appono: qm̃ ordo
ꝑacte rei facilius hesit animo.
nomina u̾o euris alus inter¬
uenientib fateor int̾cepit ob¬
liuio. Nec magnoꝑe curamns
nd̃i antupes nominũ. dum¬
modo ñ excidat series ⁊ ordo ges¬
torum: quĩqmͣ ⁊ heceadem ges¬
ta que scribimus qr intransi¬
tu nos audire contigit. utrũ
inoffensam fid̾i lineam tene¬
ant. certum ꝑ omĩa ñ hẽmus.
Neg̾ sine nõib digesta narra¬
tio nares fastidiosis lectorib
contrahat: a talib int̾im suꝑ¬

Expanded text:
mensa, sed bona spe dives erat mensa, sed bona spe dives erat conscientia. Damnum siquidem carnis compensabat lucro pietatis; cum ecce vir quidam ignotus, et quem antea nunquam viderat, festinus et anxius ligatos linteo in manu ejus viginti denariorum solidos posuit, dicensque sibi a Domino suo missos, tanquam qui ab eo exspectaretur, incunctanter abscessit. Cumque hic attonitus vellet inquirere, ille disparuit. CAPUT V. Damina hominum non appono, quoniam ordo peractae rei facilius 448 haesit animo; nomina vero, curis aliis intervenientibus, fateor, intercepit oblivio. Nec magnopere curamus videri aucupes nominum, dummodo non excidat series et ordo gestorum; quanquam et haec eadem gesta, quae scribimus, quia in transitu audire nos contigit, utrum inoffensam fidei lineam teneant, certum per omnia non habemus. Ne igitur sine nominibus digesta narratio nares fastidiosis lectoribus contrahat, a talibus interim super
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sit miratulum abedificatio¬
ne tñ ñ uacat: cui famulatur
rat. Qui paulopost dum it̾
missarum sollempnia sacris
altarib deuotuᷤ assisteret: et¬
ce nam p̾de memoria illecebro¬
si gustus eum temptauit af¬
fectu. sit̃ erat aninis in signis
talia sepati posse mobtutib
occulti ⁊ oĩpotentis inspectoris
erubuit. Expletisq regressus
officiis: febretitum animepis¬
tem pauꝑi tradendum ẽẽ mã¬
dauit. Sic profecto caicula
uoluptatis. que submnensa
corporis utrumq potuisset ni¬
uere: ad scã scõrum inpudent̃
irrumpens penitentie fuste
mactata meruit int̾ire.
Quidam pauper pr̃ famili¬
as unũ dum taxat mĩmũ in
loculo possidebat: quẽ adem̃¬
dum aliquid ꝙ cum paire co¬
mederet expendere gestiebat.
Cumq siccus i aridns a lancio¬
rib alimẽtis. oui negotium
erat meditullio constitutus:
nam si daret cari metuebat
afflicte si recineret. culpamĩ¬
currere formidabat de nega
bitori deo suam fenerat qnͣti
solebat apponitur: Pauꝑcindẽ

Expanded text:
n sit miraculum, ab aedificatione tamen, cui famulatur rat, qui paulo post dum inter ipsa missarum solemnia sacris altaribus devotus assisteret, ecce naupredae memoria illecebrosi gustus eum tentavit affectu. Ille, ut erat insignis animi, talia se pati posse in obtutibus occulti, et omnipotentis inspectoris erubuit, expletisque regressus officiis, febreticum animae piscem pauperi tradendum esse mandavit. Sic profecto canicula voluptatis, quae sub mensa corporis, utcunque potuisset vivere, ad sancta sanctorum impudenter irrumpens, poenitentiae fuste mactata, meruit interire. Pauper quidam paterfamilias unum duntaxat nummum in loculo possidebat, quem ad emendum aliquid, quod cum pane comederet, expendere gestiebat. Cumque siccus et aridus a lautioribus alimentis, hoc diu negotium elut in quodam erat meditullio constitutus. Nam si daret, carni metuebat afflictae; si retineret, culpam incurrere formidabat denegatabitori Deo suam fenerat quantisolebat, apponitur. Pauper quidem
Abbreviated transcription (Latin):
protinus uenerabilis leo ratã
ficiis decetero ꝑseuerare mã¬
dauit. Nam ⁊ nõ nullos hodi¬
eq conspitimus. quidum a ta¬
lib ꝑ diu̾sos gradus fu̾int or¬
dinati:. ab eodem sũmo ponti¬
fice ad ep̃atus apicem sunt pro¬
necti. Necid ꝑperar q cum ca¬
nonica de cernat auctoritas.
ut quicamq ꝑpecuna sacrã
obtinu̾it dignitatẽ. deitiat᷑
ip̃e ⁊ ordinator eius. patet ẽ:
patet proculdubio. qr simoni¬
ace ordinatum ordinatorẽ q
tondempnans: hic protinus
iuditu metam. nec sententie
calculum meum quo qui ab
ueri extendit. Namsi canonis
huns auctor ꝓuectum quẽli¬
b asimoniato deiciendum du¬
ceret. ipm ordinatorẽq illius
ab eo promoĩ pot̾aut. nec ta¬
teret: ut ninurũ dicet dei¬
tiatur ip̃e. ⁊ ordinator eisͤ

Expanded text:
protinus venerabilis Leo ratam protinus venerabilis Leo ratam ficiis de cetero perseverare mandavit. Nam et nonnullos hodieque conspicitis, qui dum a talibus per diversos gradus fuerunt ordinati, ab eodem summo pontifice ad episcopatus apicem sunt provecti. Nec id perperam, quia, cum canonica decernat auctoritas, ut, quicumque per pecuniam sacram obtinuerit dignitatem, deiciatur ipse et ordinator eius: patet procul dubio, quia symoniace ordinatum ordinatoremque condemnans hic protinus iudicii metam fixit, nec sententiae calculum in eum quoque, qui ab sset, extendit. Nam si canonis huius auctor provectum quemlibet a symoniaco deiciendum duceret, ipsum ordinatoremque illius ab eo promoveri poterant, non taceret, ut nimirum diceret: deiciatur ipse et ordin
Abbreviated transcription (Latin):
ualescant. Quid de lus qui gͣ¬
tis a simomiatis sunt promo¬
ti tande mleo papa statuerit.
hoc ociosum ẽẽ nontredi¬
mus: si quid sr̃ hoc negotio id̾
uen̾abilis leo pͣpͣ statuerit expo¬
naius. Nam cum om̃s simoui¬
acorum ordinationes sỹnodał
uigoris auctoritate quassasset:
protinus aromatoꝵ multitu¬
dine sacerdotum magne sediti¬
onis tumultus exortus ẽ: tta
ut non solum ab ip̃is. s aple¬
risq dr̃etur ep̃is. om̃s peneba¬
silicas sacerdotalib officiis desti¬
tutas᷑ ⁊ p̃cipue missarum sol¬
lempnia ad eu̾sionem xp̃iane
religionis ⁊ desꝑationẽ oĩum
circumqͣqi fidelium fanditus
omittẽda. Quid plura: Post
longa disceptationũ hinc
inde uolumina. tandem sug¬
gestum ẽ reu̾ende memorie
nuꝑ euisdem sedis ep̃m de cre¬
uisse clementẽ: ut quicumq
ordinationis sue tempore ig¬
norans simoniacum cui se ob
accepti ordinis offitio mini¬
straret. Quam nimirũ sm̃ã

Expanded text:
alescant. XXXVII. Quid de his, qui gralescant. XXXVII. Quid de his, qui gratis a symoniacis sunt promoti, tandem Leo papa statuerit. hoc otiosum esse non credimus, si, quid super hoc negotio idem venerabilis Leo papa statuerit, exponamus. Nam cum omnes symoniacorum ordinationes sinodalis vigoris auctoritate cassasset, protinus a Romanorum multitudine sacerdotum magnae seditionis tumultus exortus est, ita ut non solum ab ipsis, sed a plerisque diceretur episcopis, omnes pene basilicas sacerdotalibus officiis destitutas, et precipue missarum sollemnia ad eversionem christianae religionis et desperationem omnium circumquaque fidelium funditus omittenda. Quid plura? Post longa sane disceptationum hinc inde volumina tandem suggestum est reverendae memoriae nuper eiusdem sedis episcopum decrevisse Clementem: ut, quicumque ordinationis suae tempore non ignorans Simoniacum cui se obtaccepti ordinis officio ministraret. Quam nimirum sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
quid enimbeatus apłs cuma¬
naniam ⁊ saphiram digne a¬
nimadũsionis sña ꝑtulit in
filios quo uł necessarios ultis¬
cendum ẽẽ decreuit: In ip̃m qͦ
simonẽ iubrata snĩa ñ in eos
usq ꝑtransit qui aliquid ĩn¬
tatis abeo potuerunt fortassis
exculpere. Naicum dicit pe¬
cumia tua tecum sit in ꝑditio¬
ne: petunia cũ negotiatore
ꝑcuttitur. at ubi de ẽ pecunia:
ꝑcussio nõ timetur. Et nos
itaq uen̾abiles prẽs cum bea¬
tissimo sũmo pontifice. sic cũc¬
ta subdistricti examinis equi¬
tate dispontee: ut tradam tã¬
ti doloris regulam inur̃a quoz
uideamini censura seruare:.
qͣtims minagno eccl̃ie corpe¬
sic ferrumi que corrupta sunt sẽ¬
ciant: ut tñ in ꝓprii iugoris
robore. sincera queq ꝑmane¬
ant. Sic plectibiles pumantur
lis exeritur: sua innocentie
imunitas resenetur. Sic ar¬
bor uiciata securib sit obiroxi¬
a: ut plante au illa transposite
insui uiroris grã radititus cõ¬

Expanded text:
quid enim beatus apostolus, cum Aquid enim beatus apostolus, cum Annaniam et Saphiram dignae animadversionis sententia perculit, in filios quoque vel necessarios ulciscendum esse decrevit? In ipsum quoque Symonem vibrata sententia non in eos usque pertransiit, qui aliquid veritatis ab eo potuerunt fortassis exculpere. Nam cum dicitur: Pecunia tua tecum sit in perditione, pecunia cum negotiatore percutitur. At ubi deest pecunia, percussio non timetur. Et vos itaque, venerabiles patres, cum beatissimo summo pontifice sic cuncta sub discreti examinis aequitate disponite, ut traditam tanti doctoris regulam in vestra quoque videamini censura servare, quatinus in magno aecclesiae corpsic ferrum quae corrupta sunt sentiant, ut tamen in proprii vigoris robore sincera quaeque permaneant; sic plectibiles puniantur lis exeritur, suas innocentiae inmunitas reservetur; sic arbor vitiata securibus sit obnoxia, ut plantae ab illa transpositae in sui viroris gratia radicitus co
Abbreviated transcription (Latin):
eadem siĩa non in uoluat.
uidetur enim luxuriare iu¬
dicium: ꝙ in filioꝵ necẽe. ꝓ
pat̃no fu̾it trimine ꝓmulga¬
tum. Et simoniatos quidẽ
ut iam cepit diuinis anima¬
tis iurib destruat: s nõ eo¬
tenus ut ordinationẽ eoꝵ¬
ĩmoderato quoꝵdam uidi¬
cio subiacere ꝑmittat: im¬
mo qui uice petri claues te¬
net eccłie. ip̃e potissimum
adu̾isus noua cogmata ⁊ sur¬
gat: ⁊ introductores prauita¬
tis. digne sũĩe iaculatione cõ¬
fodiat: ⁊ qui clanim sagene sã¬
gene regit. q̃ piscatorib ẽ com¬
missa. malos pisces abonis sb̃
hac studeat dispensatione se¬
terñe: ut cumeis. simul ⁊̃ bo¬
nos ñ adiciat reprobare. Dis¬
cat ergo om̃ib in discretis ꝙ
pat̃ familias dixisie legitur
seruis. Ne forte inquit colligẽ¬
tes zizania eradicetis simul
cum eis ⁊ triticum. Nimirũ
ut sic postiodum ⁊ izania ad
comburendũ fasciculis colli¬
gantur: quatinus triticum
inhorreum congregetur. Nũ¬

Expanded text:
eadem sententia non involvat. eadem sententia non involvat. Videtur enim luxuriare judicium; quod in filiorum necem pro paterno fuerit crimine promulgatum, et Simoniacos quidem, ut iam coepit, divinis animatus viribus destruat, sed non eotenus, ut eorum ordinationem immoderato quorundam iudicio subiacere permittat. Immo qui vice Petri claves tenet aecclesiae, ipse potissimum adversus novum dogma consurgat et introductores pravitatis dignae sententiae iaculatione confodiat; et qui clavum sagenae regit, quae piscatoribus est commissa, malos pisces a bonis sub hac studeat dispensatione secernere, ut cum eis simul etiam bonos non adiciat reprobare. Dicat ergo hominibus indiscretis, quod paterfamilias dixisse legitur servis: Ne forte, inquit, colligentes zizania eradicetis simul cum eis et triticum. Nimirum ut sic postmodum zizania ad comburendum fasciculis colligantur, quatinus triticum in horreum congregetur. Num