comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cat. sugro ruectatur agmiine p̃da ꝑ campos.
feruent semite comitatu iuantiũ. et que
⁊p̃hendi angusto ore nõ possist hura̾is gran¬
dia frurãta tradũtur. Spectat ħ dñs messis.
et erubescit tam prrta pie industrie negare
natura quadã refr̾e gr̃am. et sollititas extu¬
bias ꝓ dñoꝵ salute p̃tendere: unde adĩme¬
mores beneficii et desides atq ignauos clamat
scciptura. Canes muti nescientes latͣre. Sũt
sua tecta defendere. Unde et tu disce uocem
lupi graues. Disce in ore tuo u̾bũ tenere.
ne qĩ mutꝰ canis cõmissã tibi fidei custediã
quodã p̃uaricatoĩs silentio deseruisse uidea¬
ris. Talis canis et uiator et comes angłs
est: quẽ taphael in libro ꝓpħico nõ ociose sibi
et tobi  filio adiungend̃ putauit. qñ ꝑrexit
ut asinodeũ fugaret. firmaret copula̾. Mme
bilitur riugiũ. Hanc itaq spem bestie scũs
raphael angłs tobi filio suo uiuenis quẽ tu¬

Expanded text:
cat. nigro conuectatur agmine praeda per campos, cat. nigro conuectatur agmine praeda per campos, feruent semitae comitatu uiantum et quae conprehendi angusto ore non possunt umeris grandia frumenta truduntur. spectat haec dominus messis et erubescit tam parca piae industriae negarenatura quadam referre gratiam, et sollicitas excubias pro dominorum salute praetendere? Unde ad immemores beneficii, et desides atque ignavos clamat Scriptura: Canes muti, nescientes latrare Esaisua tecta defendere. Unde et tu disce vocem cursant lupi graves. Disce in ore tuo verbum tenere; ne quasi mutus canis commissam tibi fidei custodiam quodam praevaricationis silentio deseruisse videaris. Talis canis viator et comes angeli est, quem Raphael in libro prophetico non otiose sibi et Tobiae filio adjungendum putavit, quando perrexit ut Asmodaeum fugaret, firmaret copulam congjbilitur conjugium. Mutae itaque specie bestiae sanctus Raphael angelus Tobiae juvenis, quem tu
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ ⁊̃ iunatura quadrupedũ. qd̾ imitari noᷤᷤ
amus desidiam. et exiguitate uel infinita¬
te corꝑis auittutis scudio nõ reflectamur.
n reuccemur ab illiꝰ ꝓpositi magnitudine.
Etigua est formica enĩ q̃ maiora suis aud
uirib. Neq seriuicio ad operand̃ cogitur. s
spontanee ꝓposito ꝓspicientie futura alim̃toꝵ
subsidia sibi ꝑstruit. Cuiꝰ ut imiteris indu¬
striam: scriptura te rmonet dicẽs. Confer te
ad formicã opiger. et emulare iuas eiꝰ. et esto
illi sapientior. Illa eĩ nullã culturã possidet. n
cã que se cogat hñs. n sũb dño agẽs. quẽãd¬
mod̾ p̃parat escam. atq de tius laloril sibi
messem recondit: Et cũ tu płmq egeas: il¬
la nõ indiget. Nulla sũt ei clausa horrea.
nulle impenetrabiles custodie. nulli ĩuola¬
hiles acerui. Spectat custos furta que ꝓhib̾e
nõ audeat. aspicit sua dãpna possessor nͨ uindi¬

Expanded text:
tamen etiam in natura quadrupedum quod imitari nos stamen etiam in natura quadrupedum quod imitari nos samus desidiam et exiguitate uel infirmitate corporis a uirtutis studio non reflectamur neque reuocemur ab illius propositi magnitudine. exigua est enim formica, quae maiora suis audet uiribus neque seruitio ad operandum cogitur, sed spontaneae proposito prospicientiae futura alimentorum subsidia sibi praestruit. cuius ut imiteris industriam scriptura te commonet dicens: confer te ad formicam, o piger, et imitare uias eius et esto illa sapientior. illa enim nullam culturam possidet: neque eum qui se cogat habens neque sub domino agens quemadmodum praeparat escam, quae de tuis laboribus sibi messem recondit! et cum tu plerumque egeas, illa non indiget. nulla sunt ei clausa horrea, nullae inpenetrabiles custodiae, nulli inuiolabiles acerui. spectat custos furtaque prohibere non audet, aspicit sua damna possessor nec uindi
Abbreviated transcription (Latin):
S ubi in ew̾ suo uocẽ xp̃c̃ amisit ad eũ se poti᷑.¬
simũ contulerũt. quos sub unibra alatũ su¬
aꝵ ip̃e suscepit. et matri dedit ecc̃e nutrien¬
dos. Leo nature sue suꝑb ferocia: Aliarũ
ferarũ grĩib miscere se nescit. s quasi rex
quidã płimoꝵ dedignatur consortiũ. Qui
⁊ cibum fastidit hesternũ: ⁊ ip̃as suc esce re¬
liquias au̾satut. Que aut̃ ei se scciare fera
audeat: cuiꝰ uoci tantus naturałr inest t̾cor. ut
multa aĩantiũ que ꝑ cełitatẽ possent ĩpetũ
eiꝰ euadere. rugitus eiꝰ sonitu uelut quãdã
motꝰ uarios aĩe sue ꝓdat. Dicit ẽi ẜemias.
Si mutabit ethiops pellẽ suã. et pardꝰ ua
rietatẽ suam. Non solũ eĩ de figura: s ⁊̃ de
mobilitate futoris istud accipitut. eo ꝙ te¬
nebrosis et inquietis ac mobilib infide
oꝵ boni ꝓpositi grãm iam ten̾e nõ posset nec
ad em̃idatõm illam correptõmq remeare.
qui semel fetinam induetit ĩmanitatẽ. Est

Expanded text:
suo uocem norint emisit, ad eum se potissimum contulerunt quos sub umbra alarum suarum ipse suscepit et matri dedit ecclesiae nutriendos. leo naturae suae superbus ferocia aliarum ferarum generibus miscere se nescit, sed quasi rex quidam plurimorum dedignatur consortium. qui etiam cibum fastidit hesternum, etiam ipsas suae escae reliquias auersatur. quae autem ei se sociare fera audeat, cuius uoci tantus naturaliter inest terror, ut multa animantium, quae per celeritatem possent impetum eius euadere, rugientis eius sonitu uelut quadam umotus uarios animae suae prodat. dicit enim Hieremias: si mutabit Aethiops pellem suam et pardus nauium suam. non solum enim de figura, sed etiam de mobilitate furoris istud accipitur, eo quod tenebrosis et inquietis ac mobilibus infidae orum boni propositi gratiam iam tenere non possit nec ad emendationem ullam correctionemque remeare, qui semel ferinam induerit immanitatem. Est
Abbreviated transcription (Latin):
mea hanc michi possessionẽ ꝑauis. Sic est
qui opes fuas m̃ito ascrĩbit suo. Et ideo qͣiͣ
ꝓbatus ꝓpriũ nõ agnoscit errorẽ. s longo tr¬
hit fune pct̃m. Nam si credat ꝙ accessio pecu¬
nle aut fortuitꝰ euentꝰ. aut turpis astucia
sit: nõ ht̃ locuõ insolentia. In quib aut nlła
laus. aut inanis labor. aut cupiditas ĩuere¬
cunda: modũ nesciẽs pou̾e uoluptati. S¬
Qd̃ p̃stantiꝰ cet̾is decore et gratũ ẽẽ quis ab¬
nuat: Nam et si una atq eadẽ oĩm t̾cenoꝵ
corpoꝵ uideatut ẽẽ sba. firmitudo et ꝓceritas
quibdã maior inbestiis. foeͣ tam̃ hũani cor¬
poris est uenustior. Status erestus et celsuᷤ.
ut n enormis peritas sit: n uilis et abiec¬
ta paxsllitas. Tum ipsa hĩtudo corporis suauis
et grata. ut n beluina uastitas horrori sit: nec
gͣalitas tenuis infi̾nitati. Ac pͥmũ oĩm co¬
guostamꝰ hũatu corporis fabritã instar esse

Expanded text:
mea hanc mihi possessionem paravit . Sic est mea hanc mihi possessionem paravit . Sic est qui opes suas merito ascribit suo. Et ideo quasi probatus proprium non agnoscit errorem: sed longo trahit fune 135 peccatum. Nam si credat quod accessio pecuniae aut fortuiti eventus aut turpis astutiae sit, non habet locum insolentia in quibus aut nulla laus, et inanis labor, aut cupiditas inverecunda sit modum nesciens ponere voluptati. praestantius caeteris decore et gratia esse quis abnuat? Nam etsi una atque eadem omnium terrenorum corporum videatur esse substantia, firmitudo et proceritas quibusdam major in bestiis: forma tamen humani corporis est venustior, status erectus et celsus; ut neque enormis proceritas sit, neque vilis et abjecta pauxillitas: tum ipsa habitudo corporis suavis et grata; ut neque belluina vastitas horrori sit, nec gracilitas tenuis infirmitati. Ac primum omnium cognoscamus humani corporis fabricam instar esse
Abbreviated transcription (Latin):
capit. O qnͣto te ille beatiorẽ iudicat uigi¬
lans cuuescentẽ. Illud p̃t̾ea qd̃ multo est
lic hũndabit: et qui hic laborẽ tołau̾it: il¬
lic consolatõm hẽbit. Qui ã hic receꝑit bo¬
na: illic m̾cedem eoꝵ sꝑare nõ pot̾it. Pauꝑ¬
tas eĩ m̃cedẽ suã reseruat. census absurait.
attende gͥ tibi pauꝑ. attende diues. qr et ĩ
pauptate et in diuiciis tẽptam̃ta sũt. Ideoq
sapiens dicit. Diuicias et pauꝑtatẽ ne dede¬
tis m. Et qͣ rõne hic petierit: hec dicit. Satis¬
dũt. Ideoq petit coustitui sibi que opꝰ sunt.
et sufficientia. Ne repletus inquit mdax fiã
et dicam. Quis me uidet: Aut fcũs pauꝑ
furtũ faciã et iurẽ innoĩe dnĩ. fugienda gͥ¬
uel cauenda sũt tẽptam̃ta mũdi. ne pauꝑ
desꝑet. ne diues opulens insolescat. Sctip¬
tum est eĩ. Cũ expuletis gs̃. et ceperis uti
terris eaꝵ: ne dicas uirtus mea et manus

Expanded text:
capit. o quanto te ille beatiorem effugit uigicapit. o quanto te ille beatiorem effugit uigilans quiescentem! illud praeterea, quod multo est us abundabit et qui hic laborem unum illic consolationem habebit, qui autem hic receperit bona illic mercedem eorum sperare non poterit; paupertas enim mercedem suam reseruat, census absumit. adtende ergo tibi, pauper, adtende, diues, quia et in paupertate et in diuitiis temptamenta sunt. ideoque sapiens dicit: diuitias et paupertatem ne dederis mihi. et qua ratione hoc. petierit dunt. Ideoque petit constitui sibi quae opus sunt et sufficientia: Ne repletus, inquit, mendax fiam, et dicam: Quis me videt? Aut factus pauper furtum faciam, et jurem nomine Domini . Fugienda igitur et cavenda sunt tentamenta mundi; ne pauper desperet, ne opulens insolescat. Scriptum est enim: Cum expuleris gentes, et coeperis uti terris eorum, ne dicas: Virtus mea et manus
Abbreviated transcription (Latin):
et ĩmensus. Domꝰ dei dĩa est coĩs et pauꝑi
Difficile est tam̃ dĩtẽ intͣre in regnũ celoꝵ
S forte doleas ꝙ nullũ tibi auratoꝵ lignoꝵ
lutũ refalgeat. S multo illustrior tͥ lisĩe
circũfuso luna resplendet. De hieme forsi¬
tan quereris. qr nulla tibi ypocausta ane¬
lantib ignib uaporẽtur. S hẽs solis ardo¬
tẽ qui tibi orẽ t̾rarũ temꝑet. et hibno te
defendat a fugore. An illos beatos putas.
qui seriloꝵ seqñtiũ stipantur caterius:
M qui alienos pedes requirũt: suis uti nes¬
ciunt. Deniq apauas p̃cedũtur: apłimis
portantur. Nisi forte illud miratis: ꝙ abũdãt
auro. argento. peciũa. Qnͣtis abundant ui¬
des: qnͣtis egeaut nõ uides. S ebutneis
lestis accumbere p̃tiosũ putas. et nõ consi¬
deras p̃ciosiorẽ ẽẽ t̾ram q̃ pauꝑi choros gra¬
minũsteruit. In quib dulcis ẽ requies.
suauis est sõpnus. quẽ ille aillea ⁊positus
splendida tota ꝑuigil nocte querit et nõ

Expanded text:
et seq.. Domus Dei diviti est communis, et pauperi; difficile est tamen divitem intrare in regnum coelorum. Sed forte doles, quod nullum tibi auratorum lychnorum lumen refulgeat: sed multo illustrior tibi lumine circumfuso luna resplendet. De hyeme forsitan quereris, quia nulla tibi hypocausta anhelantibus ignibus vaporentur: sed habes solis calorem, qui tibi orbem terrarum temperet, et hyberno te defendat a frigore. An illos beatos putas, qui servitiorum sequentium stipantur catervis? Sed qui alienos pedes requiruciunt; denique a paucis praeceduntur, a plurimis portantur, nisi forte illud miraris, quod abundant auro argento pecunia. quantis abundant uides, quantis egeant non uides, sed eburneis lectis accumbere pretiosum putas et non consideras pretiosiorem esse terram, quae pauperi toros graminum sternit, in quibus dulcis requies, suauis est somnus, quem ille aurea conpositus sponda tota peruigil nocte quaerit et non
Abbreviated transcription (Latin):
sarimantur. et celi alta uidere se credũt. descri¬
bentes radio mundũ. mnsurã aeris ipsius colli¬
gentes. ꝑ orro autẽ afide deuii. ꝑpetue ceci¬
tatis tenebris implicanitur. hñtes in ꝓxĩo

Expanded text:
sa rimantur et caeli alta uidere se credunt descrisa rimantur et caeli alta uidere se credunt describentes radio mundum, mensuram aeris ipsius colligentes, porro autem a fide deuii perpetuae caecitatis tenebris inplicantur habentes in proximo
Abbreviated transcription (Latin):
oua que foueat. Hanc inricata tenuis illa
młr s pudica. intusũ mole lapidẽ lnachio
trahens. ut possit alim̃tũ panuis sius ꝑuulis
nõ deeẽ. nocturno cantu mestũ pauꝑtatis
mulcet affectũ. ⁊ qmͣiuis suauitatẽ lusciue
nõ possit imitari: imitatur tñ eã sedulitate
pietatis. Noctua ip̃a quẽadmcd̃ magnis ⁊
glauat̃ cculoꝵ pupalis nocturnaꝵ tene¬
brarũ caligantem nõ sentit horrorẽ: et qͦ
fu̾it nox obscurior: eo ⁊tra usũ auiũ aliaꝵ¬
ceteraꝵ in offensos ex̾cet uolatꝰ. exorto
aut̃ die. et circũ fuso splendore solis. uisus
eiꝰ hebetatur. qiͣ quibrdã erret intenebris.
Quo indicio sui declarat ẽẽ aliquos. qui
cũ cculos hẽant ad uidend̾: iudere nõ soleãt
⁊ usus sui officio solũ fungant᷑ ĩtene bs
De cordis oculis lcquor. quos hñt sapientes
mundi et nõ uident. In luce nicħ cernunt.
intenebris ambulant. dũ demonioꝵ tenebro¬

Expanded text:
ova quae foveat. Hanc imitata tenuis illa ova quae foveat. Hanc imitata tenuis illa mulier, sed pudica, in usum molae lapidem brachio trahens, ut possit alimentum panis suis parvulis non deesse, nocturno cantu moestum paupertatis mulcet affectum. Et quamvis suavitatem lusciniae non possit imitari, imitatur tamen eam sedulitate pietatis. Noctua ipsa quemadmodum magnis et glaucis oculorum pupillis nocturnarum tenebrarum caligantem non sentit horrorem; et quo fuerit nox obscurior, eo contra usum avium caeterarum inoffensos exercet volatus. Exorto autem die, et circumfuso splendoeius hebetatur, quasi quibusdam erret in tenebris. quo indicio sui declarat esse aliquos, qui cum oculos habeant ad uidendum, uidere non soleant et uisus sui officio solis fungantur in tenebris. de cordis oculis loquor, quos habent sapientes mundi et non uident, in luce nihil cernunt, in tenebris ambulant, dum daemoniorum tenebro
Abbreviated transcription (Latin):
mediũ maloꝵ. q̃ locusta ⁊sueuit infr̾e. cui cre¬
ator in explebilẽ dedit deuorandi n᷑am: ut in¬
saciabili pastu plagam quã supͣ diximꝰ possit
extinguere. S quid hocest: Dũ sermonẽ
ꝓducunꝰ. ecce tibi iam et nocturne aues cre¬
cũuolant. et in eo ip̃o in quo finiend̾̃ simnonẽ
petunt du̾i̾se aues auiaria sua. quas uesꝑ noc¬
ti cogit deced̾e. et se in latibulis suis addunt.¬
canoro cctasũ diei carmine ꝓseqñtes. ne im¬
munis habeat gr̃arũ. quib creatorẽ suum
om̃is creatura collaudat. Ht̃ ⁊̃ nox carin̾̃ia
sua. quib uigilias hoĩm mult̾e ⁊sueuit.
ht̃ et noctua suos cantꝰ. Quid ã de luscinia
dicam. q̃ ꝑuigul custos. cũ oua quodã sinu
corꝑis et gremio fouet. in sõpnũ lõge nectiᷤᷤ
laborẽ cantilene suauitate solatur. ut mͥ ui¬
deatur ħ sũma eiꝰ ẽẽ intentoĩs. quo possit ũ
minꝰ dulcib indulis ꝙͣ fotu corporis aĩare

Expanded text:
medium malorum, quae lucusta consueuit inferre. cui cremedium malorum, quae lucusta consueuit inferre. cui creator inexplebilem dedit deuorandi naturam, ut insatiabili pastu plagam quam supra diximus possit extinguere. Sed quid hoc est? dum sermonem producimus. ecce iam tibi et nocturnae aues circumuolant et in eo ipso, quo finiendum sermonem petunt diuersae aues auiaria sua, quas uesper nocti cogit decedcanoro occasum diei carmine prosequentes; ne immunes abeant gratiarum, quibus creatorem suum omnis creatura collaudat. Habet etiam nox carmina sua, quibus vigilias hominum mulcere consuevit; habet et noctua suos cantus. Quid autem de luscinia dicam, quae pervigil custos cum ova quodam sinu corporis et gremio fovet, insomnem longae noctis laborem cantilenae suavitate solatur; ut mihi videatur haec summa ejus esse intentio, quo possit non minus dulcibus modulis, quam fotu corporis animare
Abbreviated transcription (Latin):
tam suam qiͣ bonꝰ fenix: quã bono repleuit o¬
dore martirii. Int̾rogabo te tu aut̃ responde mͥ
unde uultures mortẽ hoĩm signis quibdã
annũciare corisueuerũt: Quo indicio docti
atq instituti sint: ut cũ bellũ lacrimabile ĩt
se adu̾se acies instruũt. multo p̃dc̃e uolucces
seqnͣtur agnuine. et eo significent ꝙ mł̾titu¬
do hoĩm casura sit bello. futura p̃da uulturib.
Qd̾ utiq exspetie instructoĩs hũmane quadã
iudentur rõne colligere. usq ad lccustam qͦ
gr̃a dĩna penetrauit. que cũ agmine ꝯferto re¬
gionis cuice occupauit latitudinẽ ĩnoxio fera¬
tur hĩtaculo. nec fructus in hospitali incursio¬
ne depascitut. nisi dĩne signũ p̾ceptoĩs acce¬
perit. Eteĩ sicut in exodo legimꝰ. eaqͦ celesti
ultõm offensiotis exequitur: pie ministra
uindc̃e. Hanc qͦ auis deuorat seleucis. Sie
cĩ greco auis hec nũcupatur noĩe. data ad re¬

Expanded text:
cam suam quasi bonus phoenix, quam bouobono repleuit ocam suam quasi bonus phoenix, quam bouobono repleuit odore martyrii. Interrogabo te, tu autem responde mihi unde uultures mortem hominum signis quibusdam adnuntiare consueuerint, quo indicio docti atque instructi sint, ut, cum bellum lacrimabile inter se aduersae acies instruant, multo praedictae uolucres sequantur agmine et eo significent quod multitudo hominum casura sit bello futura praeda uulturibus? quod utique ex specie instructionis humanae quadam uidentur ratione colligere. usque ad lucustam quoque gratia diuina penetrauit, quae cum agmine conferto regionis cuiusque occupauerit latitudinem, innoxio primum feriatur habitaculo nec fructus inhospitali incursione depascitur, nisi diuinae signum praeceptionis acceperit. etenim sicut in Exodo legimus, ea quoque caelestis ultionem offensionis exequitur piae ministra uindictae. hanc quoque auis deuorat seleucis — sic enim graeco auis haec nuncupatur nomine - data ad re
Abbreviated transcription (Latin):
Quis gͥ huic annũciat diẽ mortis ut faciat
sibi thecam. et impleat eam bonis odorib:
atq ingrediatur et moriatur illic: ubi odori¬
b gratis fetor fun̾is possit aboleri. fac et tu
hõ tibi techam. exspolians te ueterẽ hoiem
cũ astib siuis nouũ indue. Techa tua uagi¬
na tua xp̃c est: qui te ꝓtegat et abscondat
in die malo. Uis scire qr theca ꝓtectoĩs est:
Faretra inquit mea ꝓtexi eũ. Theca gͦ tua est
fides. Imple eam bonis uirtutũ tuarũ odo¬
ip̃a penetralia fidei suaui fcõꝵ p̾stantiũ cdore
redolentia totus ingredere. Ea te amictũ fide
exitus uite hꝰ ueniat. ut possint ossa tua pĩ¬
guesce. ut sint sicut opiꝰ hebriꝰ. cuiꝰ cito seĩa¬
suscitantur. Cognosce gͦ diẽ mortis tue: sicut
rgnouit et paulus qui ait. Certam̃ bonum
tertaui cursũ consũmaui. fidẽ seruaui Repo¬
sita est michi corona iusticie. Intͣrut gͥ in the¬

Expanded text:
quis igitur huic adnuntiat diem mortis, ut faciat quis igitur huic adnuntiat diem mortis, ut faciat sibi thecam et inpleat eam bonis odoribus atque ingrediatur in eam et moriatur illic, ubi odoribus gratis faetor funeris possit aboleri? fac et tu, homo, tibi thecam: expolians te ueterem hominem cum actibus suis nouum indue. theca tua, uagina tua Christus est, qui te protegat et abscondat in die malo. uis scire quia theca protectionis est? pharetra inquit mea protexi eum. theca ergo tua est fides; imple eam bonis uirtutum tuarum odotiae et in ipsa penetralia fidei suaui factorum praestantium odore redolentia totus ingredere. ea te amictum fide exitus uitae huius inueniat, ut possint ossa tua pinguescere et sint sicut hortus ebrius, cuius cito suscitantur uirentia. cognosce ergo diem mortis tuae, sicut cognouit et Paulus. qui ait: certamen bonum certaui, cursum consummaui, fidem seruaui. reposita est mihi corona iustitiae. intrauit igitur the
Abbreviated transcription (Latin):
tale hec induere ĩmortalitatẽ. Pleriq eĩ cõ¬
mutatoĩs genus. et formas quas nõ accepe¬
rũt int̾p̃tantur. qui nequaꝙͣ p̾sumptõis inde¬
bite incongrua usurpatione caruerunt. fẽnix
qͦ aius in loco arabie ꝑhibetur degere. atq
eam usq ad annos qͥngentos longeua eta¬
te ꝓcedere. Que cũ sibi finẽ uite ẽẽ aduterir:
facit sibi thecam de chure et mirra. et cet̾is
odorib. In quo impleco uite sue tp̃e intrat ⁊¬
moritur. Decuiꝰ humore carius uermis
exurgit. paulatimq adolescit. ac ꝓcessu sta¬
tuti tpis induit alarũ remigia. atq insuꝑi¬
oris aius speciem formãq reꝑatur. Doceat
gͥ hec auis nos uel exemplo sui. resurrestio¬
nem ccetere. Que et sine exemplo et sine
rõnis ꝑceptione ipsa sibi insignia resurrectio¬
ꝑire nõ patitur. qui auẽ unicã ꝑire nõ pass̾¬
est. resurgentẽ eam sui seĩe uoluit reꝑare.

Expanded text:
tale hoc induere inmortalitatem. plerique enim comtale hoc induere inmortalitatem. plerique enim commutationis genus et formas, quas non acceperunt, interpretati nequaquam praesumptionis indebitae incongrua usurpatione caruerunt. Phoenix quoque auis in locis Arabiae perhibetur degere atque eam usque ad annos quingentos longaeuam aetatem producere. quae cum sibi finem uitae adesse aduerterit, facit sibi thecam de ture et murra et ceteris odoribus, in quam impleto uitae suae tempore intrat et moritur. de cuius umore carnis uermis exsurgit paulatimque adolescit ac processu statuti temporis induit alarum remigia atque in superioris auis speciem formamque reparatur. doceat igitur haec auis uel exemplo sui resurrectionem credere, quae sine exemplo et sine rationis perceptione ipsa sibi insignia resurrectioperire non patitur, qui auem unicam perire non passus resurgentem eam sui semine uoluit propagari.
Abbreviated transcription (Latin):
caulis. atq in eam mutari nam. in de ꝓcessu
quodã fieri bombiliꝰ. Nec eam tam̃ formã fi¬
gurãq custodit. s laxis et latiorib foliis
uidetur pennas assum̾e. Ex hiis foliis mol
uendicarũt. Uñ et dñs ait. Quid existis ĩ
desercũ uidere: Hoĩem mollib uestim̃tis
indutũ: Etce qui mollib uestiũtur indo¬
mib regũ sũt. Cameleon q diu̾sas speties¬
fertur uario colore m̃tiu. Repores ꝙͥ qd de pai¬
mo facile cegnouimꝰ hyeme allescẽ. estate in su
um colorẽ redire nõ dubiũ est. Hec ideo libaru
ut ad ⁊mutatoĩs fĩdẽ que in resurrectione fur᷑a
est ⁊̃ ista exempla nos ꝓuecent .s. ita: ut ⁊mu¬
tatõm illam dicamiꝰ. quã apłs euident᷑ exp̃ssit
dicẽs. Om̃s quidẽ resurgemꝰ: nõ om̃s autem
ĩmutabimur. Et infra ait. Et mortui resurgẽt
incorrupti. et nos ĩmutabumur. Oportet enr̃
cormptibile hoc induere incorraptom̃. et mor¬

Expanded text:
caulis, atque in eam mutari naturam; inde processu caulis, atque in eam mutari naturam; inde processu quodam fieri bombylius; nec eam tamen formam, figuramque custodit, sed laxis et latioribus foliis videtur pennas assumere. Ex his foliis mollvindicarunt. Unde et Dominus ait: Quid existis in desertum videre? hominem mollibus vestimentis indutum? Ecce qui mollibus vestiuntur in domibfertur uario colore mentiri. lepores certe, quod de proximo facile cognouimus, hieme albescere, aestate in suum post colorem redire non dubium est. haec ideo libaui, ut ad commutationis iidem, quae in resurrectione futura est, etiam ista exempla nos prouocent, sed ita ut commutationem illam dicamus, quam apostolus euidenter expressit dicens: omnes quidem resurgemus, non omnes autem inmutabimur. et infra ait: et mortui resurgent incorrupti et nos ciuitas. oportet enim corruptibile hoc induere fluuiis et mor
Abbreviated transcription (Latin):
gis cauore m̾idianis in ealorib. et quo pu¬
riorẽ aere id tp̃is attrahunt spm̃. eo cantus
resonant clariores. Nec apes inse. insuaue
quiddã canũt. Hñt eĩ grãm in rauto illo uo¬
cis sue murinure suauitatẽ. qua nos fracto
tubarũ sonitu lentiꝰ primũ iudemur imuito¬
ri. Quo strepitu ad extitandos aĩos inuigo¬
rẽ. nichil aptius estimatur. Et ħ illis gr̃a
manet. cũ pulmonẽ respirandiq munus
acq usum nequaꝙͣ hre ꝓdantut. s aereo ue¬
sci spiramine. Deniq si quis eis suꝑfiuidat
oleum ꝓpe necantur. eo ꝙ obstructis poris. ae¬
reum spitam̃ illud haurite nõ possũt. Conti¬
nuoq siquis acetũ suꝑfundat hiis. lico re¬
uiuiscũt. eo ꝙ uis aceti illos poros cito qui
⁊cretione olei obstruũtur: humore feratur¬
alienũ ea ⁊plecti. que de u̾mi indio tradit hi¬
storia. uel eoꝵ relatio qui iudere potuerũt.
fertur hic inger i̾mis ru̾ti primũ inspẽm

Expanded text:
gis canorae meridianis caloribus, quo pugis canorae meridianis caloribus, quo puriorem aerem id temporis adtrahunt spiritu, eo cantus resonant clariores. nec apes ipsae insuaue quiddam canunt ; habent enim gratam in rauco illo uocis suae murmure suauitatem, quam nos fracto tubarum sonitu lentius primum uidemur imitati, quo strepitu ad excitandos animos in uigorem nihil aptius extimatur. et haec illis gratia manet, plerique pulmonem respirandique munus atque usum nequaquam habere prodantur, sed aerio uesci spiramine. denique si quis eas superfundat oleo, propere necantur, eo quod obstructis poris aerium spiramen illud haurire non possint, continuoque si quis acetum his superfundat, ilico habens, eo quod uis aceti cito illos poros, qui concretione olei obstruualienum ea complecti quae de verme Indico tradit historia, vel eorum relatio qui videre potuerunt. Fertur hic corniger vermis converti primum in speciem
Abbreviated transcription (Latin):
Tam̃ aues ip̃e quã inter se diu̾sitatẽ hẽant
ꝯside̾mꝰ. Inuenimꝰ eĩ cornicis pedes uelut
quibdã digitis distantib seꝑatos atq diui
digitos pedũ sbi copulatos atq riunctos.
In quo admirabilis p rõ nature. et ut illa ad
uoland̾ uel papid rapiend̾ aibũ usu accõmodo
fultiantur. et ista ad natand̾ adium̃ta hẽant
⁊petentia. quo meliꝰ aquis possint suꝑnatare.
et qͣ renus quibdã. ita pedib suis m̃brane
illsꝰ excensione latiorib aquarũ fiuentapul¬
sent. Cignus qͦ cur ꝓceriore collo utatur in
le potest aquaꝵ infiora penetͣte. ceruicẽ extẽ¬
dat ad p̃dam. Que qiͣ p̃iia reliqui corporis es¬
cam quã inuen̾it rapiat. atq eruat de ꝓfũdo
Adde et illud qr suauior. et magis canorus
ꝑ ꝓcera medulus collo distinguit᷑. et lõgiore
exercitatione purior longe tesultat. Qm dull
tis ⁊ in exiguo citadis guiture cantilena ꝙͣꝵ
cantib medio estu arbusta rũpũtur. eo ꝙ ma¬

Expanded text:
tamen aues ipsae quam inter se diuersitatem habeant consideremus. inuenimus enim cornicis pedes uelut quibusdam digitis distantibus separatos atque diuisdigitos pedum sibi copulatos atque coniunctos. in quo admirabilis patet ratio naturae, ut et illa ad uolandum uel ad rapiendum cibum usu adcommodo fulciantur et ista ad natandum adiumenta habeant conpetentia, quo melius aquis possint supernatare et quasi remis quibusdam ita pedibus suis membranae illius extensione latioribus aquarum fluenta dominaris. cygnus quoque cur proceriore collo utatur in le potest aquarum inferiora penetrare, ceruicem extendat ad praedam, quae quasi praeuia reliqui corporis escam quam inuenerit rapiat atque eruat de profundo. adde illud, quia suauior et magis canorus per procera modulus colla distinguitur et longiore exercitatione purior longe resultat. quam dulcis etiam in eiiguo cicadis gutture cantilena, quarum cantibus medio aestu arbusta rumpuntur, eo quod ma
Abbreviated transcription (Latin):
pentes. ⁊deo enĩ serpenti nom̃ est inditũ qr nõ
possit ambulare s repere. dracones qͦ simili mͦ
ut pisces płiq siue pedib sint: nullũ auiũ genꝰ
indigent mminist̾io. Itaq alie uolucces unguib
armantur ad raptũ. ut actipite ᷤ aut aquile. q̃
rapinã uenatõis ex̾cent. Alie uel ad iucedend̾.
uel ad cibũ sibi ꝑandũ usu minist̾ioq utũtar

Expanded text:
pentes ideo enim serpenti nomen est inditum, quia non pentes ideo enim serpenti nomen est inditum, quia non possunt ambulare, sed serpere, dracones quoque simili modo ut pisces plerique sine pedibus sunt; nullum avium genus indigent ministerio. Itaque aliae volucres unguibus armantur ad raptum, ut accipitres et aquilae quae rapinam venationis exercent: aliae vel ad incedendum vel ad cibum sib
Abbreviated transcription (Latin):
natio om̃ib auib et piscib est: eo ꝙ uolandi
usus speties sit natantis. Sicut eĩ inaqua na¬
tando piscis incedit: ⁊ta aius acrẽ uolatu cełi
secat. acq uttiq gn̾i simiłt caute suppetit ala¬
rũq remiguũ ut pisces ad priora se alis słrigãt.
atq ad ult̾iora p̃cedant. caude qͦ gub naculo uel
quo uelint se facile ru̾cant. uel impetu quodã
e regione iter sũ dirigant. Aues quoq aere uo¬
latib sius uelut aquis enatant. et qiͣ quedã
extendũt brachia. cauda qͦ se uel ad suꝑiora
subrigunt. uel in infĩora dem̃gũt. Uñ qm̃ nõ¬
nullis idẽ usus et species: ideo deaquis utͥusq
gñis natĩtas dĩna p̃ceptione ꝓcessit Dixit eĩ
ds̃. ꝓducant aque reptilia aĩarũ uiuentium
scd̃m genus. et uolatilia uolantia secus fi̾na
uitũq ꝓducitur. natandi ꝓprietas uttisq suppe¬
ditat. Saue cũ et colub̾ lubricus. om̃sq ser¬

Expanded text:
natio omnibus avibus et piscibus est; eo quod volantis natio omnibus avibus et piscibus est; eo quod volantis usus species sit natantis. Sicut enim aquam natando piscis incidit, ita avis aerem volatu celeri secat. Atque utrique generi similiter caudae suppetit alarumque remigium; ut pisces ad priora se alis subrigant, atque ad ulteriora procedant, caudae quoque gubernaculo vel quo velint se facile convertant, vel impetu quodam e regione iter suum dirigant. Aves quoque aeri volatibus suis velut aquis innatant, et quasi quaedam extendunt brachia, cauda quoque se vel ad superiora subrigunt vel ad inferiora demergunt. Unde quoniam in nonnullis idem usus et species, ideo de aquis utriusque generis nativitas divina praeceptione processit. Dixit enim Deus: Producant aquae reptilia animarum viventisecundum genus et uolatilia uolantia secus firmamumque producitur, natandi proprietas utrisque suppeditat. Sane cum et coluber lubricus omnesque ser
Abbreviated transcription (Latin):
te mergendi norã hoc hesit. Quomͦ sepe mergẽ¬
tes aurarũ sigua colligitis. et p̃uidentes tem¬
pestatẽ fututiã ꝓpere medio reuolatis ex eqͦre
ea qmͣ seusc̾tis ⁊ motõm matis inuado luditiͤ¬
Ipsa ardea que paludib iuhere consueuit notas
deserit sedes. imbresq formidans. supͣ nubes
uolat. ut ꝓcellas nubiũ sentire nõ possit. Con
uentoꝵ motu ad tutiora. et tunc tp̃is dulciora
sibi stagna se ⁊ferat. atq in abscondito t̾rarũ si¬
nu incegnita sibi alim̃ta tim̃tur. Nocturnas
a anserũ quis nõ miretur extubias: Qui uigi¬
lias suas ⁊̃ cautꝰ assiduitate testant᷑. Deniq
eo ⁊̃ romana capitolia agallo hoste seruarũt.
Merito illis debes roma ꝙ regnas. dii tui dor
ausetib a quib se sciũt eẽ defensos: ne et ipsi
successit. qr et ip̃e simiłt usu natandi et mu¬
nere dełcantur. Unde pͥma cegnatio uidetur
auib istis eẽ cũ prscib. qm̃ natandi coĩa q̃dã

Expanded text:
te mergecdi nomen dic haesit. quomodo semper mergente mergecdi nomen dic haesit. quomodo semper mergentes aurarum signa colligitis et praeuidentes tempestatem futuram propere medio reuolatis ex aequoruam praescitis commotionem maris in uado luditiIpsa ardea quae paludibus inhaerere consuevit, notas deserit sedes, imbresque formidans supra nubes volat; ut procellas nubium sentire non possit. Consventorum motu ad tutiora et tunc temporis dulciora sibi stagna se conferant, atque in abscondito terrarum sinu cognita sibi alimenta rimentur. Nocturnas autem anserum quis non miretur excubias, qui vigilias suas etiam cantus assiduitate testantur? Denique eo etiam Romana Capitolia a Gallo hoste servarunt. Merito illis debes, Roma, quod regnas. Dii tui dormanseribus, a quibus se sciunt esse defensos, ne et ipsi successit; quia et ipsae similiter usu natandi et munere delectantur. Unde prima cognatio videtur avibus istis esse cum piscibus; quoniam natandi communia quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
ea telabente fluctu madida adhuc arena susci¬
piat. nec insurgentes fuistus ĩmurmurare atq
allabi uidet reformidat. Et ne putes ꝙ ouoꝵ
uideatur hr̃e contemptũ: continuo ubi deposu¬
erit oua indificat. et suo partus corꝑe fouet. Nec
saluti ꝓprie alluuionẽ lutoris ꝑtimescit: s secura
de dei gracia uentis se rmitit et fiustib. Parũ ẽ
aliquib abscondit. aut testis. nec includit ca
fendit a frigore s dĩno fotu quo mag̾ cetera
tespiciant iutiores fore existunat. Quis nr̃m
puulos suos nõ uestum̃tis regat. tectisq
abscondat Quis nõ claudat eos septis cubi¬
culoꝵ: Quis nõ ita diligent̃ undiq fenestsͣ
obstruat. ne qua possit aura uł leuit̾ penetͣre:
Merito quos tam sollicite induimꝰ ac fouemꝰ
exiumus eos clerãtie celestis inuolucto. Alchi
one uͦ quos nudos ꝓicit: eos dĩno uestit indu¬
m̃to. Nec uos p̃teribo m̾gi: quib ab assiduita¬

Expanded text:
ea relabente fluctu madida adhuc harena susciea relabente fluctu madida adhuc harena suscipiat, nec insurgentes fluctus, quos immurmurare atque adlabi uideat, reformidat. et ne putes quod ouorum uideatur habere contemptum, continuo, ubi deposuerit oua, nidificat et suo partus corpore fouet nec saluti propriae adluuione litoris pertimescit, sed secura de dei gratia uentis se committit et fluctibus. parum est aliquibus abscondit aut tectis nec includit caufendit a frigore, sed diuino fotu, quo magis cetera despiciat, tutiores fore extimat. quis nostrum paruolos suos non uestimentis tegat, tectis abscondat, quis non claudat eos saeptis cubiculorum, quis non ita diligenter undique fenestras obstruat, ne qua possit aura uel leuiter penetrare? merito quos tam sollicite induimus ac fouemus, exuimus eos clementiae caelestis inuolucro, turmis uero quos nudos proicit eos diuino uestit indutu. Nec uos praeteribo, merguli, quibus ab adsiduita
Abbreviated transcription (Latin):
adiungit dies. quib enuitiat partus suos. To¬
net incipiaut adolesc̾e. Nec mireris tam exiguũ
nuttiendi tp̃c: cũ absolutio fetuũ tam paucoꝵ
dierũ sit. Tantam ã grãm minuscula aius
dĩnitus iudultam ht̃. ut hos qͣtuordecĩ dies
nautici p̃sũpte serenitatis obseruẽt: quos ⁊
alchionidas uccant. quib nullos motus ꝓcel¬
lose tẽpestatis horrescant. Nlõne uos pasc̾ib
pluuis estis dñs ait. Sigͥ auis minuscule
rceplatione. et insurgit mare et repente
tes ꝓcellas tẽpestatesq uentoꝵ dem̾git celi
nubila fuctusq ⁊ponit ełis om̃ib subito ĩ¬
fusa tnͣquillitas. qnͣtũ p̃siurt̾e debeas o hõ
ad imaginẽ dei fcũs agnoscis. si tam̃ auicłe
istius fũe studio deuotõĩs ĩmiteris. Iua tem¬
pestates uidẽs insurgẽ seuire ientos: int̃ hib̾¬
ni tpis seua nõ reuccatur. n reflectitur. s ĩpelli¬
tut. Deniq in lutore sua oua constituit: ubi

Expanded text:
adiungit dies, quibus enutriat partus suos, doadiungit dies, quibus enutriat partus suos, donec incipiant adolescere. nec mireris tam exiguum nutriendi tempus, cum absolutio fetuum tam paucorum dierum sit. tantam autem gratiam minuscula auis diuinitus indultam habet, ut hos quattuordecim dies nautici praesumptae serenitatis obseruent, quos et alcyonidas uocant, quibus nullos motus procellosae tempestatis horrescant. nonne uos passeribus pluris estis? dominus ait. si igitur auis minusculae contemplatione et insurgit mare et repente procellas tempestatesque uentorum deterget caeli nubila fluctusque componit elementis omnibus subito infusa tranquillitas, quantum praesumere debeas, o homo, ad imaginem dei factus agnoscis, si tamen auiculae istius fidem studio deuotionis imitens. illa tempestates uidens insurgere, saeuire uentos inter hiberni saeua, non reuocatur neque reflectitur, sed inpellitur. denique in litore sua oua constituit, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ce columbe. Tũ ⁊̃ cornx plena uoce pluiam¬
sed uocat. unde turali auiariũ smone quo poᷤ¬
sumꝰ scĩãm cruã nos rusticani dccuerũt ꝑseqͣmt᷑.
Et qm̃ de aqͣtilib reptilib diximꝰ. arduũ ẽ ut
fluminũq u̾santur. cũ quib possumꝰ sm̃gete.
Itaq ab alchione sermonẽ adorianr. Ea est
auis maritima que in lictorib fetus suos ed̾e
solet. ita ut iu arenis oua teponat. medio fere
hiemis. Nam id tpĩs fouendis ht̃ deputatũ
partub: qñ maxime insurgit mare. litoribq
uelem̃tior fiuctus illiditur. quo mag̾ repenti¬
ne placiditatis sollẽpnitate auis hꝰ eluceat gr̃a
Namq ubi undosũ fu̾it mate: positis oius fu¬
bito mitescit. et om̃s cadũt uentoꝵ ꝓcelle.
flatusq aurarũ mitescũt. ac placidũ uentis
stat mare. donec oua fouent alchiones sua.
Septẽ a̾ dies fotus sũt. Quib detursis educit
pullos. fetus q absoluit. Ilico alios qͦ septẽ

Expanded text:
cae columbae, tum etiam cornix plena uoce pluuiamcae columbae, tum etiam cornix plena uoce pluuiam uocat. unde rurale in sermone quo possumus, scientia quam nos rusticani docuerunt persequamur. Et quoniam de aquatilibus reptilibus diximus, arduum est ut fluminumque uersantur, cum quibus possumus emergere. itaque ab alcyone sermonem adoriamur. ea est auis maritima, quae in litoribus fetus suos edere solet, ita ut in harenis oua deponat medio fere hiemis. nam id temporis fouendis habet deputatum partibus, quando maxime insurgit mare litoribusque uehementior in inliditur. quo magis repentinae placiditatis sollemnitate auis huius eluceret gratia. namque ubi undosum fuerit mare, positis ouis subito mitescit et omnes cadunt uentorum procellae Batusque aurarum quiescunt ac placidum uentis stat mare, donec oua fouet alcyone sua. septem autem dies fotus sunt, quibus decursis educit pullos fetusque abaoluitabsoluit. ilico alios quoque septem
Abbreviated transcription (Latin):
iuosi iuatores. Qui cũ inconsulto p̃t̾ierint.
uiator qui dispendiũ regressionis relicti it¬
neris cõpendiosa cełitate ⁊penset. ut michi¬
faciend̃ arbitror. maxime cũ de auib smo sit:
que solent oculos hoĩm uolatus ꝓperatione
ꝑstring̾e. Quid eĩ conuenit in hiis ĩmorari
in quib cełitas plac̾e ⁊sueuit: Auius gͥ atq
inusitatiꝰ in tali gn̾e scciptois sermo nr̃ canoriᷤ
auib resonet ac resultet. S unde michi cig¬
nea carmina que ⁊̃ sub graui mortis ĩminẽ¬
tis t̾rore dełcent: unde michi illos naturales
modulos cantilene. quib ⁊̃ paludes sonore
cantus edũt dulcissima suauitate: Uñ michi uo¬
ces psitati dulcedinẽq merularũ: utinã saltẽ
luscinia canat. que dormientẽ de sono excitet.
Ea eĩ auis sg̃are solet diei surgentis exortũ
et effusorẽ diluculo deferre leticiã. Tam̃ si illoꝵ
suauitas deest: sunt gem̃tes curtures ⁊ rau¬

Expanded text:
uiosi matores, qui cum inconsulto praeterierint, uiosi matores, qui cum inconsulto praeterierint, uiator, qui dispendium regressionis reliqui itineris compendiosa celeritate compenset, ut mihfaciendum arbitror, maxime cum de auibus sermo sit, quae solent oculos hominum uolatu properatiore praestringere. quid enim conuenit in his demorari in quibus celeritas placere consueuit? auius igitur et inusitatus in tali genere scriptionis sermo noster canoris auibus I resonet ac resultet. sed unde mihi cygnea carmina, quae etiam sub graui mortis inminetis terrore delectant? unde mihi illos naturales modulos cantilenae, quibus etiam paludes sonorae cantus edunt dulcissimos suauitate ? unde mihi uoces sittaci dulcedinemque merularum? utinam hoc luscinia canat, quae dormientem de somno excitet; ea enim auis signare solet diei surgentis uersari et effusiorem diluculo deferre laetitiam. tamen si illorum suauitas deest, sunt gementes turtures et rau
Abbreviated transcription (Latin):
centiuũ excitande nobis deuotoĩs amiserã.
Redeat igitur uobis uolacicus sermo. qui
pene fu̾at elapsus ex oculis. et aquile modo
alta petens: uolacus suos obduxerat nubib
nisi qr oculos abluti aqua dũ de gurgite leua¬
mus ad celũ. speculati uacuũ aerẽ uolatib
ferri aducc̃itatẽ stili putamꝰ ẽẽ reuccaud̃. Eri¬
cis uos uidices qui estis aucupes u̾bi. uttum
lapsus. Nec uereor ue fastidiũ uobis obre¬
pat in uolatĩb requirendis: qd̃ nõ obrepsit ⁊̃
gurgitib ꝑscrutandis. aut aliquis nobis in
disputatione obdormiat: cũ possit auiũ canti¬
b excitari. S ꝓfcõ qui int̾ mutos pisces ui¬
gilau̾it: nõ dubito ꝙ int̾ canoras aues sõpnũ
sentire nõ possit. cũ tali aduigiland̃ gr̃a ꝓuo¬
tile. Deniq sic scciptũ est Educant aque r
reptilia aĩarũ uiuentiũ scd̃m genꝰ. et uolati¬
lia uolantia suꝑ t̾ram secus firmam̃tis celi

Expanded text:
centiuum excitandae nobis deuotionis amiseram. centiuum excitandae nobis deuotionis amiseram. redeat igitur nobis uolaticus sermo, qui paene fuerat lapsus ex oculis et aquilae modo alta petens pondus suos obduxerat nubibus, nisi quia oculos abluti aqua dum de gurgite leuamus ad caelum, speculati uacuum aeris uolatibus ferri ad necessitatem stili putauimus esse reuocandum. eritis uos iudices, qui estis aucupes uerbi, utrum lapsus. nec uereor ne fastidium nobis obrepat in uolatibus requirendis, quod non obrepsit in gurgitibus perscrutandis, aut aliqui ex nobis in disputatione obdormiat, cum possit auium cantibus excitari. sed profecto qui inter mutos pisces uigilauerit non dubito quod inter canoras aues somnum sentire non possit, cum tali ad uigilandum gratia prouoatile. denique sic scriptum est: educant aquae reptilia animarum uiuentium secundum genus et uolatilia uolantia super terram secus firmamentum cael
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ adorsus ait. Fugerat nos frẽs di¬
lestissimi nc̃cia de nacura auiũ disputatio:
uel dicendo exprim̾e uolunt: eoꝵ qualitatẽ
que uel intuentur. uel lecsĩtur assumant: ut
rapiamura spc̃u: stilo qͦ aut tardiore utamur
aut tupido. Itaq cũ caueo ue mari dim̾sa pre¬
teream. et aquis oꝑta me lateant: effugit oẽ
uolacile. Quia dũ inclinatus imos aquaꝵ
gurgites scrutor: aereos uõ respexi uolatus.
lec umbra saltem penne me ꝑpetis reclinauit:
que in aquis potuit reluc̾ẽ. uerũ ubi omne
negociũ expeditũ putaui. et absolutũ irie ẽẽ
credidi. et diẽ qͥntũ cousũmatũ arbitͣtus sũ:
uenit ium̃tẽ uolacus auiũ. Que cũ eunt cu¬
bicũ: qͣi ꝑacto lece mun̾ẽ. etħa cautu mulc̾e
consuerunt. Qd̾ uelut sollẽpniter surgente
et octidente die instaurare consuerũt. ut decur¬
si uel adoriendi nocturni iustas ac diurni tp̃is
laudes: suo referant creatori. Magnũ gͥ in¬

Expanded text:
nem adorsus ait: Fugerat nos, fratres dinem adorsus ait: Fugerat nos, fratres dilectissimi, necessaria de natura auium disputatio, aliquid intuentur uel dicendo exprimere uolunt eorum qualitatem quae uel intuentur uel loquuntur adsumant, ut rapiamur aspectu, stilo quoque aut tardiore utamur aut rapido. itaque cum caueo, ne mari demersa praetereant et aquis operta me lateant, ros omne uolatile, quia dum inclinatus imos aquarum gurgites scrutor, aerios non respexi uolatus, nec umbra saltem pinnae me praepetis lacrimae, quae in aquis potuit relucere. uerum ubi omne negotium expeditum putaui et absolutum esse me credidi et diem quintum consummatum arbitratus sum, uenit in mentem auium, quae cum eunt cubitum, quasi peracto laetae munere aethera cantu mulcere consuerunt. quod uelut sollemniter surgente et occidente die instaurare consuerunt, ut decnrsidecursi uel adoriendi nocturni iuxta diurnique temporis laudes suo referant creatori. magnum igitur in
Abbreviated transcription (Latin):
giis contexta lutore: quib uexillũ exeũdi
aura de celo: Itaq aurige plausũ inauẽ refe¬
runt:. hii soluũt uota seruati. Quid de iona
digns̃ lequar. quẽ cetus excepit ad uitam.
reddidit ad ꝓpħandi giãm. em̃dauit aqua quẽ
ceti: ficut iłx incorde t̾ce. In uttoq remẽdiũ:
maius tũ in mari pietatis exemplũ. qm̃ exce¬
perũt pisces. quẽ hoĩes refutãrunt. et quẽ
hõies aucifixeũt. pisces seruarũt. Petrus
quoq in mari titubabat s nõ labebatur. et
confessus est in fiuctib quẽ negauit ĩ t̾ris.¬
trirad t̾ram: ne diuturnus in salo fluctuet.
Et benẽ ⁊̃ exibuit cũ cucurbita quẽ obũ¬
bret nos a malis nũs. S et ipsa ꝓceden¬
te sole areftã. admouit requiescend̾. ne
int̾ra estuare iucipiamꝰ ingenio: et uobis
⁊̃ t̾iba deficiant. Certe plus nobꝙͣ uiniui¬
tis data est in aqua remissio. ꝓcc̃oꝵ.
t cũ paululũ conticuisset: iterũ sermo¬

Expanded text:
giis contexta littora, quibus vexillum exeundi giis contexta littora, quibus vexillum exeundi aura de coelo est. Itaque aurigae plausum inanem referunt: hi solvunt vodignum loquar, quem cetus excepit ad uitam, reddidit ad prophetandi gratiam? emendauit aqua quem ceti, sic Iesus in corde terrae. in utroque remedium, maius tamen in mari pietatis exemplum, quoniam exceperunt pisces quem homines refutarunt et quem homines crucifixerunt pisces seruauerunt. Petrus quoque in mari titubat. sed non labitur et confessus in fluctibus tamen negauit itur in terram, ne diutius in salo fluctuet. et bene etiam exiuit cucurbita, quae obumbret nos a malis nostris. sed et ipsa procedente sole arefacta admonet requiescendum, ne in terra aestuare incipiamus ingenio et nobis etiam uerba deficiant. certe plus nobis quam Nineuitis data est in aquis remissio peccatorum. Et cum paulolum conticuisset, iterum sermo
Abbreviated transcription (Latin):
uib. Hic cdor: illic uentꝰ aspirat. Que utili¬
tas in folio: In nauib qnͣta ⁊tiãtia ⁊m̾cia.
lilia suauitatẽ naris̃: uela hoĩm salutẽ ĩue¬
hunt. Adde pisces salientes: et delfinos ludẽ¬
tes. Adde rauco sonantes fluctus mnurmure.
adde currentes naues ad littora. uel de luctorib
exeuntes. Et cũ e cait̾ib emutũtur quadrige
qnͣto studio spestantiũ et amore certatur. Eqꝰ
tam̃ inuanũ curtit: nõ inuanũ nauigia.
Ille inuanũ quia uacuus: ista ad utilitatẽ
qiͣ plena frum̃ti. Quid hiis gratius: Que ñ
u̾bere agũtur.: s uentoꝵ spiranune. uͥ ne¬
mo refragatur. s om̃s fautores sũt. uͥ nemo
uincitut quicũq ꝑuen̾it. s om̃s puppes que
ꝑuecte fu̾iut coronantur. ubi palma m̾ces¬
salutis: uictoria p̃ciũ reg̾ssionis est. Qnͣtum
⁊̃ distat inter directos carsus ac refiexos: Isti
ꝓpetuantut: hii resoluũtur. Adiunge remi¬

Expanded text:
uibus; hic odor, illic uentus aspirat. quae utiliuibus; hic odor, illic uentus aspirat. quae utilitas in folio? in nauibus quanta commercia! lilia suauitatem narium, uela hominum salutem inuehunt. adde pisces salientes et delphinas ludentes, adde rauco sonantes fluctus murmure, adice currentes naues ad litora uel de litoribus exeuntes. et cum e carceribus emittuntur quadrigae, quanto studio spectantum et amore certatur! equus tamen in uanum currit, non in uanum nauigia: ille in uanum, quia uacuus, ista ad utilitatem quasi plena frumenti. quid canenda gratius quae non uerbere aguntur, sed uentorum spiramine, ubi nemo refragator, sed omnes fautores sunt, ubi nemo uincitur quicumque peruenerit, sed omnes puppes, quae peruectae fuerint, coronantur, ubi palma msalutis, victoria pretium regressionis est. Quantum enim distat inter directos cursus ac reflexos! Isti perpetuantur, hi resolvuntur. Adjunge remi
Abbreviated transcription (Latin):
ba sit. si in aerẽ tnͣsferatur. lapidis firmita¬
te solidetur. unde ⁊̃ ostreis p̃ciosissimã mar¬
garitam natura iufix̾it. qũo ea maris aqͣ
uitam molli carne solidau̾it. Que difficile
apud reges ĩueniũtur: ea in lutorib qiͣ
uilia iacent uulgo. et in saxis asꝑis et cau¬
tib colligũtur. Aureũ ⁊̃ uellus aqua nu¬
trit. et lanam in memoratu spẽm metalli
gignũt lictora. cuiꝰ colorẽ nullus adhuc e¬
oꝵ qui fucis du̾sis obducũt uellera smita
mana impłe uescit industria. Scimꝰ qua
quẽ nlłs adhuc fucus equauit. Hoc qͦ piscis
est uellus. S et ipsi murices qui insigne dãt
regiũ: sũt marituni. Et que pͣtoꝵ gr̃a uel
ortoꝵ: amenitas potest cerulei maris equi¬
ꝑare pitturã: Aurũ licet in partis fiores re¬
fulgeant: auri qͦ fulgorẽ in mari. lana resplẽ.¬
det. Et illa cito marcescũt. ista diu durata ser¬
uatur. Lilia mnorcis eminꝰ iutent: uela ui na¬

Expanded text:
ba sit, si in aerem transferatur, in lapidis firmitaba sit, si in aerem transferatur, in lapidis firmitatem solidetur. Unde etiam ostreis pretiosissimam margaritam natura infixerit, quomodo eam maris aqua in tam molli carne solidaverit. 94 Quae difficile apud reges inveniuntur, ea in littoribus quasi vilia jacent vulgo, et in saxis asperis et cautibus colliguntur. Aureum etiam vellus aqua nutrit, et lanam in memorati speciem metalli gignunt littora, cujus colorem nullus adhuc eorum qui fucis diversis obducunt vellera, imitamana implere nescit industria. scimus qua quem nullus adhuc fucus aequauit. hoc quoque piscis est uellus. sed et ipsi murices, qui insigne dant regium, sunt maritimi. et quae pratorum gratia uel hortorum amoenitas potest caeruli maris aequiperare picturam? uolatus licet in pratis flores refulgent, auri quoque fulgorem in substitutum lana resplendet, et illi cito marcescunt, ista diu duratura. seruatur. naturam in hortis eminus nitent, uela in na