comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fit in hominis mente. ipse dicitur cos¬
noscia deo. quia deus illum cognoscel¬
cognosentes deum: immo cogniti sitisa
apsique simul audiunt spiritales at
ꝓamales. ꝓ suo quoq modulo capiunt.
ut paruuli. istiut maiores: illi ut lac¬
salimentum. isti ut cibi solidamentum
nulla uidetur eẽ necessitas ut aliqua
sereta doctrine taceantur et abscondant᷑
fidelib paruulis. seorsum dicenda maio¬
ribus. hoc est intelligentiorib et hoc ideo
faciendum putetur. quia dixit apłs. ñ
potii uobis loqui quasi spiritalib s qua¬
sicarnalib hoc enim ipsum quod non
iuidicauit se scire in eis nisi xp̃m iħm
et hunc crucifixum: ipsis non potuit
loqui quasi spiritalib s quasi carnalib
quia id sicut spiritales caꝑe non uale
spiritales. idem quod illi tamquã car¬
nales audiebant. spiritali incellectu¬
ipsi capiebant. ut sic intelligat᷑ quod
ait non potui uobis loquiquasi spirita¬

Expanded text:
fit in hominis mente, ipse dicitur cogfit in hominis mente, ipse dicitur cognosci a Deo; quia Deus illum cognoscencognoscentes deum, immo cogniti a deo, ea ipsa quae simul audiunt spirituales atque carnales, pro suo quique modulo capiunt; illi ut parvuli, isti ut majores, illi ut lactis alimentum, isti ut cibi solidamentum: nulla videtur esse necessitas, ut aliqua secreta doctrinae taceantur, et abscondantur fidelibus parvulis, seorsum dicenda majoribus, hoc est intelligentioribus; et hoc ideo faciendum putetur, quia dixit Apostolus, Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus. Hoc ipsum enim quod non judicavit se scire in eis nisi Jesum Christum, et hunc crucifixum , ipsis non potuit loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus; quia id sicut spirituales capere non valebt, idem quod illi tanquam carnales audiebant, spirituali ipsi intellectu capiebant: ut sic intelligatur quod ait, Non potui vobis loqui quasi spiritua
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinem funderet. quia eis unige¬
niti passione diuina dei patris gr̃a comen¬
datur. ut nemo in homine glorietur. qͦ¬
modo intelligebant xp̃m crucifirum qͥ
quid qͦmͦ ipse paulus qui dicebat michi
autem ab sit głiari nisi in cruce dnĩ nr̃i
iħu xp̃i: De ipso itaq xp̃o crucifixo. et
ipse cibum ꝓsua capacitate sumebat:
et illos lacte ꝓ eorum infirmitate nute¬
bat. Deniq illa que scripsit ad couinchios.
aliter utiquȩ ab ipsis paruulis aliter aca.¬
patiorib posse intelligi sciens. ait Siqͥs
est int̃ uos ppħa aut spiritalis. cognos¬
cat que scribo uobis quia dnĩ sunt man¬
data. Si quis autem ignorat: ignorabit᷑.
Solidam ꝓfecto uoluit eẽ scientiã spiri¬
talium: ubi non sola accõmodaretur fi
des. s certa cognitio teneretur: ac ꝑhoc
illic ea ipsa credebant. que spiritales
insuꝑ agnoscebant. Ignorabitur autem
ait qui ignorat: quia non dũ ei reuela¬
tum est. ut quod credit sciat. Qđ cum

Expanded text:
sanguinem funderet, qua ejus Unigesanguinem funderet, qua ejus Unigeniti passione divina gratia commendatur, ut nemo in homine glorietur; quomodo intelligebant Christum crucifixum qui quid quomodo ipse Paulus qui dicebat, Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Dominii ? De ipso itaque Christo crucifixo, et ipse cibum pro sua capacitate sumebat, et illos lacte pro eorum infirmitate nutriebat. Denique illa quae scripsit ad Corinthios, aliter utique ab ipsis parvulis, aliter a capacioribus posse intelligi sciens, ait: Si quis est inter vos propheta aut spiritualis, agnoscat quae scribo vobis, quia Domini est mandatum: si quis autem ignorat, ignorabitur . Solidam profecto voluit esse scientiam spiritualium, ubi non sola fides accommodaretur, sed certa cognitio teneretur; ac per hoc illi ea ipsa credebant, quae spirituales insuper agnoscebant. Ignorabitur autem, ait, qui ignorat; quia nondum ei revelatum est, ut quod credit sciat. Quod cum
Abbreviated transcription (Latin):
cusatione dealbanda uerum etiam
predicatione laudanda. uideantur.
primum ergo scire debet hearitas ur̃ã.
quod ipse xp̃c crucifixus. quo uelut
lacte paruulos aluisse se dicit. apłs et¬
sanguisq ꝑcussi. non eo modo a car-¬
nalibus quo a spiritalib cogitantur.
Et illis lac. istis cibus est. qui et si non au¬
diunt amplius. intelligunc amplius.
Non enim equaliter mente ꝑcipitur:
etiam quod infide pariter ab utrisq
recipitur. Ita fic ut predicat᷑ ab apłis rpe
gentibus stulticia: et ipsis uocatis niddeis
et grecis. dei uirtꝰ et dei sapientia. seo
carnalib paruulis id tantũ credendo
tenentib spiritalib autem capatiorb
id etiam intelligendo cernentibꝰ ili
tamquã solidus cibus non quia hoc iu
aliter in populis. isti aliter in cubilib cost¬
nouerunt. s quod codem modo. utriq cũ
palam diceretur audiebant ꝓsus modo
quiq capiebant. Cum enim rp̃e ꝓptẽa
sit crucifixus. ut in remissionẽ peccatoꝵ

Expanded text:
cusatione dealbanda, verum etiam cusatione dealbanda, verum etiam praedicatione laudanda videantur. 2. Primum ergo scire debet Charitas vestra, quod ipse Christus crucifixus, quo velut lacte parsanguinisque percussi, non eo modo a carnalibus, quo a spiritualibus cogitantur. Et illis est lac, istis cibus. Quidiunt amplius, intelligunt amplius. Non enim aequaliter mente percipitur, etiam quod in fide pariter ab utrisque recipitur. Ita fit ut praedicatus ab Apostolis ntibus stultitia, et ipsis vocatis Judaeis et Graecis Dei Virtus et Dei Sapientia : sed carnalibus parvulis id tantum credendo tenentibus, spiritualibus autem capacioribus id etiam intelligendo cernentibus; illtanquam solidus cibus: non quia hoc illi aliter in populis, isti aliter in cubiculis cognoverunt; sed quod eodem modo utrique cum palam diceretur audiebant, pro suo modo quique capiebant. Cum enim Christus propterea sit crucifixus, ut in remissionem peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
multa habeo uobis dicere s
non potestis portare modo.
exortam difficilem questio¬
nem. recolo distulisse. ut de spatio trac¬
taretur: quia illum modus competẽs
compellebat finire sermonem. Nunc
ergo quando tempus est ꝓmissa red¬
dendi. ꝑtractemus ut dñs ipse dona¬
uerit: qui cordi nr̃o ut ꝓponetur inges¬
sit. hec est autem questio utrum spi¬
ritales homines habeantaliquid in
doctrina. quod carnalib taceant et
spiritalib dicant. quia si dixerimuc
non habent. respondebitur nobis: qͥd
est ergo quod dicebat apłs scribens
ad corinthios. non potui uobis loqui
quasi spiritalib s quasi carnalibus
quasi paruulis m xp̃o lac uobis po¬
tum ddedi non escam. non dum enĩ
poteratis. s nec nunc quidem potes¬
tis. adhuc enim estis carnales: Siaũ
direrimus habent: timendum et ca¬
uendum est. ne sub hac occasione in
occultis. nefaria doceantur. et spiri¬
talium nomine. uelut ea que carna¬
les caꝑe non possunt. non solum ex¬

Expanded text:
multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo, exortam difficilem quaestionem me recolo distulisse, ut inde otiosius tractaretur, quia illum modus competens compellebat finire sermonem. Nunc ergo quoniam tempus est promissa reddendi, pertractetur ut Dominus ipse donaverit, qui cordi nostro ut proponeretur ingessit. Haec est autem quaestio: utrum spirituales homines habeant aliquid in doctrina, quod carnalibus taceant, et spiritualibus dicant. Quia si dixerimus, Non habent; respondebitur nobis, Quid est ergo quod dicebat Apostolus scribens ad Corinthios: « Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus. Quasi parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam; nondum enim poteratis: sed nec adhuc quidem potestis; adhuc enim estis carnales » ? Si autem dixerimus, Habent; timendum et cavendum est, ne sub hac occasione in occultis nefaria doceantur, et spiritualium nomine, velut ea quae carnales capere non possunt, non solum ex
Abbreviated transcription (Latin):
dicimus et fuit et erit et est. Fuit in p̃¬
teritis scłis. est in presentib erit in fu¬
turis. Fuit quia numquam defuit:
erit quia numquã deerit: est quia
semꝑ est. Neq enim uelut qui iam ñ
sit cum preteritis occidit. aut cum p̃¬
sentib uelut qui non maneat labit᷑
aut cum futuris uelut qui non fuerat
orietur. Proinde cum scđm uolumina tẽ¬
porum loquutio humana uariatur qui
ꝑ nulla deesse potuit. aut potest. aut pote¬
rit tempora: uera de illo dicunt᷑ cuiuslib
quia semꝑ scit. Ergo et sciuit et scit. et sci-¬
et. Ac ꝑ hoc et audiuit et audit et audiet.
quia sicut iam diximus hoc illi est au-¬
dire quod scire. et scire illi hoc est quod
eẽ. Ab illo gͥ audiuit audit et audiet .a
quo est: ab illo est a quoꝓcedit. hic tam̃
aliquis querat forsitan utrum et a filio
est filius. et pater solius filii est pater:
patris alius filii : Absit. Unum enim cor-¬
pus ait cum significaret eccłam: mox¬

Expanded text:
dicimus, et fuit, et erit, et est. Fuit, in prdicimus, et fuit, et erit, et est. Fuit, in praeteritis saeculis, est in praesentibus, erit in futuris. Fuit, quia nunquam defuit; erit, quia nunquam deerit; est, quia semper est. Neque enim, velut qui jam non sit, cum praeteritis occidit; aut cum praesentibus, velut qui non maneat, labitur; aut cum futuris, velut qui non fuerat, orietur. Proinde cum secundum volumina temporum locutio humana variatur, qui per nulla deesse potuit aut potest aut poterit tempora, vera de illo dicuntur cujuslibet quia semper scit: ergo et sciet; ac per hoc et audivit, et audit, et audiet, quia, sicut jam diximus, hoc illi est audire quod scire, et scire illi hoc est quod esse. Ab illo igitur audivit, audit, et audiet a quo est: ab illo est a quo procedit. 6. Hic aliquis forsitan quaerat utrum et a Filio est Filius, et Pater solius Filii est Pater: Patris, alius Filii? Absit, Unum enim corpus ait, cum significaret Ecclesiam, mox
Abbreviated transcription (Latin):
scit suꝑius disputatum est. Quia gͦ
non esta semecipso s ab illo a quo ꝓcedit.
a quo est illi essentia. ab illo scientia: ab
ilo gͥ audientia: quod nichil est aliud
quam scientia. Nec moueat. quod uer¬
hum futuri temꝑis positum est. Non
enim dictum est quecumquȩ audiuit
aut quecumq audit. s quecumq au¬
diet loquetur. Illa quippcaudiẽtia sem¬
pnterna est. quia sempiterna scientia.
neo aũ qđ sempiternum est sine mitio
et sine fine. cum cuiuslibet temꝑis uer¬
bum ponitur siue pret̾iti. siue presen¬
tis siue futuri: non mendacit̃ ponitur.
Quamuis enim natura illa. immutabi¬
lis et meffabilis. non recipiat fuit. et erit
s tantum est: ipsa enim ueracit̃ ẽ quia
mutari non potest. et ideo illi tantum
conuenerat dicere egosum qui sum.
et dices filiis filiis isrt̃. qui est misit me
aduos. tamen ꝓpter mutabilitatẽ tẽ¬
porum in quibus uersatur nr̃a morta¬
litas et nr̃a mutabilitas. non mendacit̃

Expanded text:
sicut superius disputatum est. Quia ergo sicut superius disputatum est. Quia ergo non est a semetipso, sed ab illo a quo procedit; a quo illi est essentia, ab illo scientia: ab illo igitur audientia, quod nihil est aliud quam scientia. 5. Nec moveat quod verbum futuri temporis positum est. Non enim dictum est, quaecumque audivit, aut, quaecumque audit; sed, quaecumque audiet, loquetur. Illa quippe audientia sempiterna est, quia sempiterna scientia. In eo autem quod sempiternum est, sine initio et sine fine, cujuslibet temporis verbum ponatur, sive praeteriti, sive praesentis, sive futuri, non mendaciter ponitur. Quamvis enim natura illa immutabilis et ineffabilis non recipiat Fuit et Erit, sed tantum Est: ipsa enim veraciter est, quia mutari non potest; et ideo illi tantum convenerat dicere, Ego sum qui sum; et, Dices filiis Israel, Qui est, misit me ad vos : tamen propter mutabilitatem temporum in quibus versatur nostra mortalitas et nostra mutabilitas, non mendaciter
Abbreviated transcription (Latin):
bet pater uitam in semet ipso nec ali¬
aliud ipse quam uita que i illo est.
et dedit filio uitam habere in semet¬
ipso. hoc est genuit filium quietip¬
se uita eet. sic itaq debemus accipe
quod de spũ scõ dictum ẽ non enim
loquetur a semet ipso s quecumq au¬
diet loquetur. ut intelligamus non
eum eẽa semet ipso. Pater quippe so¬
lusde alio non est. Nam et filius de
patre natus est. et spc̃ scs̃ de patre ꝓ¬
cedit. Pater autem nec natus est de
alio: nec ꝓcedit. Nec ideo sane aliqua
disparilitas: in summa illa trinita¬
de cogitationi occurrat humane.
Nam et filius ei de quonatus est. et
spc̃ sc̃s ei de quo ꝓcedit equalis est
Quid autem illic intersit. inter ꝓce¬
dere et nasci. et longum est queren¬
Ao disserere et cemerarior ⁊eum disse¬
cuer s afure quia re hoe ment uite¬
mari nis omprehendderit: lingue
qilietloquetur. Ab illo audieta quo
uedit audire illi scire est. scire uero eẽ.

Expanded text:
bet Pater vitam in semetipso, nec alibet Pater vitam in semetipso, nec aliud est ipse quam vita, quae in illo est: Et dedit Filio vitam, habere in semetipso ; hoc est, genuit Filium, qui et ipse vita esset. Sic itaque debemus accipere quod de Spiritu sancto dictum est: Non enim loquetur a semetipso, sed quaecunque audiet, loquetur, ut intelligamus non eum esse a semetipso; Pater quippe solus de alio non est; nam et Filius de Patre natus est, et Spiritus sanctus de Patre procedit. Pater autem nec natus est de alio, nec procedit. Nec ideo sane aliqua disparitas in summa illa Trinitate cogitationi occurrat humanae. Nam et Filius ei de quo natus est, et Spiritus sanctus ei de quo procedit, aequalis est. Quid autem illuc intersit inter procedere et nasci, et longum est quaerendo disserere, et temerarium cum disserueris definire: quia et menti utmens inde comprehenderit, linguaeaudiet, loquetur: ab illo audiet a quo procedit. Audire illi scire est; scire vero esse,
Abbreviated transcription (Latin):
et fontem bibit de quo dicitur apud.
te ͤ fons uite: et tactu fruitur de quo
dicitur. michi autem adherere deo
bonum est: nec aliud atq aliud s intel¬
ligentia una. tot sensuum nominib
nuncupatur. Cum gͦ de spũ scõ dicit᷑.
non enim loquetur a semec ipso seo
quecumq audiet loquetur. nulco
magis ibi simpler natura. ubiuerie¬
sirriẽ simplexẽuł intelligenda estit
credenda que longe altẽq nacuram
nesciebat. et amittit dediscendo qđ
sciebat et ueri similitudine afallitꝵ
ut ꝓ uero approbet falsum. et obscm¬
tate sua quasi quibusdam tenerris
impeditur ne ꝑueniat ad uerimsi
ideo non est ista substantia simplee
uerissime. eui non hoc est et quo
nosse. Pocest enim eẽ nec nosse Ates¬
la diuina non potest: quia idqa ha¬
bet est: ac ꝑ hoc non sic habet scientuĩ
ut aliud illa sit scientia qua scit ali
ud eessentia qua est: s utrumq i¬
num est. Nec utrumq dicendumẽ:
quod simplicit̾ unum ẽ. Sicut ha¬

Expanded text:
; et fontem bibit, de quo dicitur, Apud ; et fontem bibit, de quo dicitur, Apud te est fons vitae ; et tactu fruitur, de quo dicitur, Mihi autem adhaerere Deo bonum est : nec aliud atque aliud, sed una intelligentia tot sensuum nominibus nuncupatur. Cum ergo de Spiritu sancto dicitur, Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur; multo magis ibi simplex natura, ubi verissime simplex est, vel intelligenda est vel credenda, quae longe alteque naturam nesciebat, et amittit dediscendo quod sciebat; et veri similitudine fallitur, ut pro vero approbet falsum, et obscuritate sua quasi quibusdam tenebris impeditur, ne perveniat ad verum. Et ideo non est ista substantia verissime simplex, cui non hoc est esse quod nosse: potest enim esse, nec nosse. At illa divina non potest, quia id quod habet est. Ac per hoc non sic habet scientiam, ut aliud illi sit scienud essentia, qua est; sed utrumque unum; quamquam nec utrumque dicendum est quod simpliciter unum est; sicut ha
Abbreviated transcription (Latin):
sa de sponso: sinistra eius sub capite
meo: et dextera eius amplerabitur
me.Non sunt hec indeo. ꝑ diuersa cor¬
ꝑis loca. Cum enim dicitur scire: ibi
sunt omnia et uidere et audire et ol¬
facere et gustare et tangere. sine ulla
eius mutatione. substantie. sine ulla
mole que in alia parte maior. in alia
minor. etiam in senib puerili pectore
cogitatur. quando deus sic cogitat᷑:
Nec mireris quod ineffabilis deiscien¬
tia qua nouit omnia. ꝑuarios huma¬
ne loquutionis modos. omnium istoꝵ
corpalium sensuum nominib nuncu¬
patur: cum et ipsa mens nra hoc est ho¬
mo interior cui uniformit̾ scienti ꝑhos
qͥnq ueluti nuncios corꝑis diuersanũ¬
ciantur. quando immutabilem ueri¬
tatem intelligit eligit diligit. ec lu¬
men uidet de quo dicitur erat lumen
uerum. et uerbum audit de quo di¬
citur in principio erat uerbum et
odorem capit de quo dicitur. post odo¬
rem unguentorum tuorum currimꝰ.

Expanded text:
sa de sponso: Sinistra ejus sub capite sa de sponso: Sinistra ejus sub capite meo, et dextera ejus complectetur me . Non sunt haec in Deo per diversa corporis loca. Cum enim dicitur scire, ibi sunt omnia; et videre, et audire, et olfacere, et gustare, et tangere; sine ulla ejus mutatione substantiae, sine ulla mole quae in alia parte major, in alia minor: etiam in senibus puerili pectore cogitatur, quando Deus sic cogitatur. 4. Nec mireris quod ineffabilis Dei scientia, qua novit omnia, per varios humanae locutionis modos, omnium istorum corporalium sensuum nominibus nuncupatur: cum et ipsa mens nostra, hoc est homo interior, cui uniformiter scienti per hos quinque veluti nuntios corporis diversa nuntiantur, quando immutabilem veritatem intelligit, eligit, diligit, et lumen videt de quo dicitur, Erat lumen verum; et verbum audit de quo dicitur, In principio erat Verbum ; et odorem capit de quo dicitur, Post odorem unguentorum tuorum curremus
Abbreviated transcription (Latin):
tem eam sicut cogitare possum. sic elo¬
qui possim: ac sic ad intelligentiã ur̃ã
ꝑ mei moduli facultate ꝑueniat. Priꝰ
itaq nosse debetis. et intelligere qui
potestis. credere autem qui non dum¬
intelligere potestis: in ea substantia
que deus est non quasi ꝑ corꝑis mo¬
lem. sensus locis ꝓpriis distributos.
sicut in carne mortali. quorumq ani¬
malium. alibi ẽ uisus alibi auditus.
alibi olfatus. ꝑ totum autem tactus.
Absit hoc credere in illa incorꝑea ininu¬
tabili q natura. Audire ergo ibi et
uidere. id ipsum est. dicit᷑ et̃ olfatue.¬
et tradidit semet ipsum ꝓnob̾. oblati¬
onem et hostiam deo modorem sua¬
uitatis. Et gustus intelligi potest se¬
cundum quẽ deus et odit amarican¬
tes: et nec frigidos nec calidos s tepi¬
dos euomit ex ore suo. Et dñs xpẽ
dicit: meus cibus est ut faciam uolun¬
tatem eius qui me misit. Est etiam
tactus ille diuinus. unde dicit spon¬

Expanded text:
tem sicut eam cogitare possumus, sic elotem sicut eam cogitare possumus, sic eloqui possimus, ac sic ad intelligentiam vestram pro mei moduli facultate perveniat. 3. Prius itaque nosse debetis, et intelligere qui potestis, credere autem qui intelligere nondum potestis, in ea substantia quae Deus est, non quasi per corporis molem sensus locis propriis distributos, sicut in carne mortali quorumque animalium alibi est visus, alibi auditus, alibi gustus, alibi olfactus, per totum autem tactus. Absit hoc credere in illa incorporea immutabilique natura. Audire ergo ibi et videre, idipsum est. Dicitur et olfaet tradidit semetipsum pro nobis oblationem et hostiam Deo in odorem suavitatis . Et gustus intelligi potest, secundum quem Deus et odit amaricantes, et nec frigidos nec calidos, sed tepidos evomit ex ore suo : et Deus Christus dicit, Meus cibus est ut faciam voluntatem ejus qui me misit . Est etiam tactus ille divinus, unde dicit spon
Abbreviated transcription (Latin):
nante natura que in se manens quod
uult mouet. et quod uult inmutabilis
mutat sicut etiam uox illa de nube.
aures utiq attigit corꝑales: eumq sen¬
sum corꝑis qui uocatur auditus. Nec
tamen ullo modo credendum est uer¬
bum dei quod est unigenitꝰ filius. qm̃
uerbum dicitur. syllabis sonisq fini¬
ri. quia nec omnes simul son ardͥ pos¬
sunt cum sermofit. s tamquam nas¬
centes morientib ordine suo. soni qui¬
cumq succedunt. ut totum qđ loqui¬
mur nouissima syllaba compleatur.
Absit. ut sic loquatur pater ad filium:
hoc est deus ad uerbum suum deum.
S hoc eorum est caꝑe quantum abho¬
mine capi potest: ad quos non lac ꝑti¬
tus. nulla susceptione angeli sit ange¬
ius factus. nulla susceptione. cuiusꝗͣ.
creature creatura sit factꝰ. quomodo
de illo intelligendum est qđ dñs ait.
non enim loquetur a semet ipsõ s que¬
cumq audiet loquetur: Ardua ques¬
tio: nimis ardua. Ipse ad sit spc̃. ut sal¬

Expanded text:
nante natura, quae in se manens quod nante natura, quae in se manens quod vult movet, et quod vult immutabilis mutat. Sicut etiam vox illa de nube aures utique attigit corporales, eumque sensum corporis qui vocatur auditus ; nec tamen ullo modo credendum est Verbum Dei, quod est unigenitus Filius, quoniam Verbum dicitur, syllabis sonisque finiri: quia nec omnes simul sonare possunt cum sermo fit, sed tanquam nascentes morientibus ordine suo soni quicumque succedunt, ut totum quod loquimur novissima syllaba compleatur. Absit ut sic loquatur Pater ad Filium, hoc est, Deus ad Verbum suum Deum. Sed hoc eorum est capere, quantum ab homine capi potest, ad quos non lac pertitus, nulla susceptione angeli sit angelus factus, nulla susceptione cujusquam creaturae creatura sit factus; quomodo de illo intelligendum est quod Dominus ait, Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur? Ardua quaestio, nimis ardua. Ipse adsit Spiritus, ut sal
Abbreviated transcription (Latin):
iluands secm i quod homo est N.¬
cuest lud quoniam pater maiorme
uis cãm quod acciͥpimus eẽ ab eo dic¬
tum et hoc unde nunc disputo: non
posum a me ipso facere quicquam. sed
non enim loquetur a semet ipso s que¬
cumq audiet loquetur cum in eo non
sitala diuinitatis. alia humanitatis ł
alterius creature cuiuscumq substan¬
damagna exoritur difficultas. Illud.
nim quod sicut columba sp̃c̃ sc̃s appa¬
rut spetie corporali uisio fuit ad horã
factaatq transacta: sicut etiam quan¬
do suꝑ discipulos uenit. uise sunt itt
ungue diuise uelut ignis. qui & in se¬
dit suꝑ unum quemq̃ illorum. Qui
ergo dicit columbam ad unitatem
de illo igne compellitur dicere: ut in¬
telligat nichil horum debere se dice¬
re. ssta enim que de substantia dei
quo quomodo ut opus erat. significã¬
da corporeis hominum sensib sese
intulerunt. atq transierunt adho¬
ram diuinitꝰ facta sunt. de creatu¬
ra seruiente non de ips a. domi¬

Expanded text:
aliquando secundum id quod homo est, sialiquando secundum id quod homo est, sicut et illud: Quoniam Pater major me est , secundum quod accipimus, esse ab eo dictum, et hoc unde nunc disputo: Non possum a meipso facere quidquam: sicuNon enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur; cum in ea non sit alia divinitatis, alia humanitatis, vel alterius creaturae cujuscumque substantia, magna exoritur difficultas. 2. Illud enim quod sicut columba Spiritus sanctus apparuit specie corporali , visio fuit ad horam facta atque transacta: sicut etiam quando super discipulos venit, visae sunt illis linguae divisae velut ignis, qui et insedit super unumquemque eorum . Qui ergo dicit columbam ad unitatem de illo igne compellitur dicere, ut intelligat nihil horum debere se dicere. Ista enim quae de substantia Dei quoquo modo ut opus erat significanda, corporeis hominum sensibus sese intulerunt atque transierunt, ad horam divinitus facta sunt de creatura serviente, non de ipsa domi
Abbreviated transcription (Latin):
quod audiuit preuaricatꝰ est. &asemetip¬
so fecit malum quod fecit. quia non dei¬
uoluntatem s suam fecit. Iste autem ꝑ
cuius unius hominis obedientiam iusti
constituent᷑ multi. non solum obediens
fuit usq ad mortem crucis. in qua est
unius iudicatusa mortuis. s obedientẽ
se futurum ꝓmittens in ipso quoq u¬
dicio quo est de uiuis iudicaturus ac
mortuis. non possum inquita. me ipso
facere quicquã: s sicut audio iudico. S
numquid de sp̃u scõ qđ dictum est nõ
enim loquet᷑ a semet ipso s quecumꝙ
audiet loquet᷑. scam hominem uel sõ
assumptionem cuiusquã creature die¬
tum eẽ audebimus opinari: Sausqlł
peiigiutate filius formam serui accep̃.
peisooi ili adiunitatem ꝑsone coapta¬
umiilis predicet᷑a nobis: quod absita
ens Propter quam ꝑsonam ꝓfecto
omer duabus substantiis diuina.
nmanaq constantem. aliquando.
mimia quod deus est loquitur ut est
suo quooait. ego et pater unum suni᷑.

Expanded text:
quod audivit praevaricavit, et a semetipquod audivit praevaricavit, et a semetipso fecit malum, quvoluntatem, sed suam fecit: iste autem per cujus unius hominis obedientiam justi constituuntur multi , non solum obediens fuit usque ad mortem crucis, in qua est vivus judicatus a mortuis; sed obedientem se futurum promittens in ipso quoque judicio, quo est de vivis judicaturus et mortuis, Non possum, inquit, a meipso facere quidquam: sicut audio, judico. Sed numquid de Spiritu sancto quod dictum est, Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur, secundum hominem vel secundum assumptionem cujusquam creaturae dictum esse audebimus opinari? Solus quippe in Trinitate Filius formam servi accepit, quae forma illi ad unitatem personae coaptaternitas praedicetur a nobis, quod absit a nobis: propter quam personam, profecto unam ex duabus substantiis divina humanaque constantem, aliquando secundum id quod Deus est loquitur, ut est illud quod ait: Ego et Pater unum sumus ;
Abbreviated transcription (Latin):
id facturus est quod filius hominis est qͥge
quod dicit. pater non iudicat quemo p̃
s omne iudicium dedit filio: quia inũ¬
dicio non forma dei qua equalis e
patͥnec: ab impiis uideri potest. s formnã
hominis apparebit qua minoratus est
etiam modico minus ab angelis. quar
iam in claritatenon in pristina sit hui¬
militate uenturus conspicuus tamen
futurus tamen et bonis et malis hme ar
et illud: Et potestatem dedit eiet uoiũ.
facere: quia filius hominis est inqur ua
bis eius manifestat᷑. non eam fimam pei¬
tandam eẽ in iudicio. in qua cumet no
rapinam arbitratus est eẽ equalis deo . s
illam quam cũ semet ipsũ exmaniset ac¬
cepit. Semet ipsum enim exinanuit for¬
mam serui accipiens. in qua uidet̃ etam
ad faciendum iudicium. obedientiã suã
comendasse cum dixit: non possum ame¬
ipso facere quicquam: s sicut audio iudi¬
co. Adam namq ꝑ cuius unius hominis
inobedientiam. peccatores consticuti sut̃
multi. non sicut audiuit iudicauit: quia

Expanded text:
filius hominis est. Propter quod dixit, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio: quia in judicio non forma Dei qua aequalis est Patri, nec ab impiis videri potest, sed forma hominis apparebit, qua minoratus eetiam modico minus ab angelis , quamvis jam in claritate, non in pristina sit humilitate venturus, conspicuus tamen futurus et bonis et malis. Hinc ait et illud: Et potestatem dedit ei judicium facere, quoniam Filius hominis est . In quibus verbis ejus manifestatur non eam formam praesentandam esse in judicio in qua cum esset non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed illam quam cum semetipsum exinanisset, accepit. Semetipsum enim exinanivit, formam servi accipiens . In quo videtur etiam ad faciendum judicium obedientiam suam commendasse, cum dixit: Non possum a meipso facere quidquam; sicut audio, judico. Adam namque, per cujus unius hominis inobedientiam peccatores constituti sunt multi, non sicut audivit, judicavit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
rit. ut quemadmodum dese. ita qͦq
de illo ꝓcedat. Neq enim possumus
dicere quod non sit uita spc̃ sc̃s cum
utiq uita pater uita sic filius. ac ꝑ
hoc. sicut pater cum habeat uitam in
semet ipso. dedit et filio uitam habere
in semet ipss ic ciacalie utam ꝓorilere de

Expanded text:
rit, ut quemarit, ut quemade illo quoque procedat. neque enim possumus dicere, quod non sit uita spiritus sanctus, cum uita pater, uita sit filius; ac per hoc sicut pater, cum habeat uitam in semet ipso, dedit et filio habere uitam in semet ipso, sic ei dedit uitam procedere de
Abbreviated transcription (Latin):
ad eum referri. et quodipsuis est dea
doctrina non est mea: s eius quimi
Noctrma quam tamen dixit nonsu
S patris. quantomagis illic inteligtor
me non ꝓcedite A quo autem habec
fuius ut̃ sit deus. est enim de deo dras
ab illo utiq habet ut etiam de ilope¬
de filio ꝓced at sicut ꝓcedit de patre:
ab ipso habet patre. hic utcumq etiã
illud intelligitur quantum a talibus
quales nos sumus incelligi potest. cir
ceretur amboꝵ utiq filius dicereturqd̃
absurdissimum ẽ. filiusquippenullus
est duorum. nisi patris et matris.
Absit autem ut inter deum patrem
et deum filium tale aliquio suspice¬
mur. quia nec filius hominĩ simul
et ex patre et ex matre ꝓcedit s cũ
in matrem ꝓcedit ex patre: non tuc̃
ꝓcedit ex matre. Et cum in hanclucẽ
ꝓcedit ex matre: non tunc ꝓcedit ex
patre. Spc̃ autem sõs non de patre
ꝓcedit in filium. et de filio ꝓcedit ad
scificandum creaturã s simul ex utroq
ꝓcedit: quamuis hoc filio pater dede¬

Expanded text:
ut et de doctrina non est mea, sed ejus qui doctrina, quam tamen non dixit suam sed Patris, quanto magis illic intelligendme non procedit. A quo autem habet Filius ut sit Deus est enim Deus de Deo, ab illo utique habet ut etiam de ilde Filio procedat, sicut procedit de Patre, ab ipso habet Patre. 9. Hic utcumque etiam illud intelligitur, quantum a talibus quales nos sumus, intelligi potest, cur ceretur, amborum utique Filius diceretur, quod absurdissimum est. Filius quippe nullus est duorum, nisi patris et matris. Absit autem, ut inter Deum Patrem et Deum Filium tale aliquid suspicemur. Quia nec filius hominum simul et ex patre et ex matre procedit: sed cum in matrem procedit ex patre, non tunc procedit ex matre; et cum in hanc lucem procedit ex matre, non tunc procedit ex patre. Spiritus autem sanctus non de Patre procedit in Filium, et de Filio procedit ad sanctificandam creaturam; sed simul de utroque procedit: quamvis hoc Filio Pater dede
Abbreviated transcription (Latin):
ret: non post resurrectionem se represen¬
tans discipulis sus insufflassec dicens
accipite spm̃ scm̃. Quid enim aliu
significau̾illa insuffiationisi quod ꝓ
cẽdebat spc sos & de ipso: Ad hoc ꝑtinet
etiam illud: qđ ait de muliere. que
fluxum sanguinis patiebatur. Tetig̃
me aliquis ego enim sensi uirtutem
de me exisse: Nam uirtucis nomine
appellari etiam sp̃m scm̃ et eoloco da¬
rum est. ubi angelus dicenti marie.
quomodo fiet istud. quia uirum non
cognosco. respondit: sp̃c sc̃s suꝑueniet
tibi. & ipse dominus ꝓmittens eum
discipulisait. Uos aucem sedete in eiui¬
tate: quoadusq induamini uirtute
eralto. Et iterum. Accipietis inquit uir
dendus est dicere euangelista. uirt᷑
de illo eriebat et sanabat omnes.
Si ergo et de patre ꝙ de filio ꝓcedic sp̃s¬
sanc tus. eur filius dixit de pati¬

Expanded text:
ret, non post resurrectionem se repraesenret, non post resurrectionem se repraesentans discipulis suis insufflasset dicens: Accipite Spiritum sanctum . Quid enim aliud significavit illa insufflatio, nisi ctus et de ipso? Ad hoc pertinet etiam illud quod ait de muliere, quae fluxum sanguinis patiebatur: Tetigit me aliquis; ego enim sensi virtutem de me exisse . Nam virtutis nomine appellari etiam Spiritum sanctum, et eo loco clarum est, ubi angelus dicenti Mariae: Quomodo fiet istud; quoniam virum non cognosco? Respondit: Spiritus sanctt ipse Dominus promittens eum discipulis, ait: Vos autem sedete in civitate, quoadusque induamini virtute ex alto . Et iterum: Accipietis, inquit, videndus est dicere evangelista: Virtus de illo exibat, et sanabat omnes . 8. Si ergo et de Patre et de Filio procedit Spsanctus; cur Filius dixit, De Pat
Abbreviated transcription (Latin):
quitur gͦ. Una fides. unum baptisina.
unus deus et pater omnium qui suꝑ
omnes et ꝑomnia et in omnib nob̃̾
Cum ergo sic unus pater. et unus dñs.
idest filius. ita sit et unus. sp̃s ꝓfecto
amborum est. quando quidem dicit
filii sui in corda nr̃a. habes alio loco e¬
undem apłm dicentem. Si autem
spc̃ eius qui suscitauit iħm a. mortu¬
is habitat in uobis. hic utiq sp̃m pat̾s
uoluit intelligi. de quo tamen alio loco
dicit. Si quis autem spm̃ xp̃i non habet.
hic non est eius. Et multa alia sunt testi¬
monia quib hoc euident̃ ostenditur. et
patͥset filiiipsũ eẽ sp̃m. quim trinitate di¬
citur spc̃ sc̃s. Nec ob aliud existimo ipsũ
ñet patrẽ et filium sp̃m dicere. quoniã
spe est deus. id est non corpus est deus
s. spc̃. Quod ergo cõmunit̾ uocantur
et singuli. hoc ꝓprie uocari oportuit
eum. qui non est unius eorum . s in
quo cõmunitas apparet ambor̃.
ipse sit spc̃: Sienim non ab eo ꝓcede¬

Expanded text:
 unum baptisma, unus Deus et pater omnium, qui super omnes, et per omnes, et in omnibus. Cum ergo sicut unus Pater et unus Dominus, id est Filius, ita sit et unus Spiritus, profecto amborum est: quandoquidem dicit Filii sui in corda nostra . Habes et alio loco eumdem Apostolum dicentem: Si autem spiritus ejus qui suscitavit Jesum ex mortuis, habitat in vobis. . Hic utique spiritum Patris intelligi voluit, de quo tamen alio loco dicit: Quisquis autem spiritum Christi non habet, hic non est ejus . Et multa alia sunt testimonia, quibus hoc evidenter ostenditur, et Patris et Filii ipsum esse spiritum, qui in Trinitate dicitur Spiritus sanctus. Nec ob aliud existimo ipsum et Patrem et Filium spiritum dicere, quoniam spiritus est Deus, id est, non corpus est Deus, sed spiritus . Quod ergo communiter vocantur et singuli, hoc proprie vocari oportuit eum, qui non est unius eorum, sed in quo communitas apparet amborum.ipse sit spiritus? Si enim non ab eo procede
Abbreviated transcription (Latin):
primum sentiunt arriani. seđ̃mfoci¬
nuani tercium manichei . S: qua et
horum nichil est bonum. et xpẽnes
xp̃o non recte sentiunt i deo errant.
quia et de bonis rebus ac malis non
uerum sentiunt. Pagani etiam qm̃
sunt. xp̃i plurimi laudatores. et ipsi
in utroq falluntur. quia non scam
ueritatem dei. s potius scđdm suam
suspitionem. ẽum fuisse hominem
magum dicunt. Xpĩanos quippe
uelut magum laudant. ac sic ꝓdunt
quod amant. Apm uero non amant.
quia quod non erat xpc̃ hocamant.
Ideo ergo in utroq falluntur. quia et
magum eẽ malum ẽ: et maguc
non fuit. xp̃c quia bonus ẽ. Quaꝓpt̃
est. qui xp̃m uitupant atq blasphe¬
mant. quia degła eius loquimur qͣ
est glificatꝰ in mundo: non eum głifi
scã catholica. Alibi enim id est uel apud
hereticos uel apud quosdam paganos
uera gła eius in terris non potest cõ
et ubi uidetis et freauca s famade ulo cũ¬

Expanded text:
primum sentiunt Ariani, secundum Photiprimum sentiunt Ariani, secundum Photiniani, tertium Manichaei. Sed quia et eorum nihil est bonum, et Christusi de Christo non recte sentiunt, ideo errant, quia et de bonis rebus ac malis non verum sentiunt. Pagani etiam quoniam sunt Christi plurimi laudatores, et ipsi in utroque falluntur, qui non secundum veritatem Dei, sed potius secundum suam suspicionem dicunt eum fuisse hominem magum. Christianos quippe tum autem velut magum laudant, ac sic produnt quod amant: Christum vero non amant; quoniam quod non erat Christus, hoc amant. Ideo ergo in utroque falluntur, quia et magum esse malum est; et magus non fuit Christus, quia bonus est. Quapropter est, qui Christum vituperant atque blasphemant; quia de gloria ejus loquimur, qua est glorificatus in mundo: non eum glorifsancta catholica. Alibi enim, id est, vel apud haereticos, vel apud quosdam paganos, vera ejus in terris gloria non potest esse, et ubi videtur esse frequens de illo
Abbreviated transcription (Latin):
homines impios consequatur: errant
in utroq quilaudant. et in rescilicet
quia quod malum est bonum putat᷑.
et in homine q̃uia non est quod putat̃.
Quappter. falsa est in his trib gene¬
rib gła. Cum autem de aliquo ꝑ dm̃
et ꝓpter deum iusto. hoc est ueracit̃
iusto causa ipsius iusticie frequens
est fama cum laude: uera quidem
gła est: nõ tamen ea credendũ est bea¬
tificari iustum. s laudantib gratu¬
landum est. quia recte iudicant et
diligunt iustum. Quanto mag̾gͦ dns
apud hereticos gła. apud quos tam̃
frequentem famam uidetur hab̾e
cum laude. Non est hec uera gła:
quia m utroq falluntur. Namcio
putant eẽ qđ bonum non est . et pa
putant eẽ quod xp̃c non est. unigen¬
tum enĩfilium ec̃qualem non eceor¬
nentinon est bonum. Unigenitim
dei filium. hominem tantum moo¬
ce non deum. non est bonum. ueria¬
tis carnem non eẽ uerãcẽ carnem .i
est bonum. horum trium que diri

Expanded text:
homines impios consequatur; errant homines impios consequatur; errant in utroque qui laudant: et in re scilicet, quia id quod malum est, bonum putant; et in homine, quia non est quod putant. Quapropter falsa est in his tribus generibus gloria. Cum autem de aliquo per Deum et propter Deum justo, hoc est veraciter justo, causa ipsius justitiae frequens est fama cum laude; vera quidem gloria est; non tamen ea credendum est beatificari justum, sed laudantibus gratulandum est, quia recte judicant, et diligunt justum. Quanto magis ergo apud haereticos gloria, apud quos tamen frequentem famam videtur habere cum laude. Non est haec vera gloria, quia in utroque falluntur: nam et bonum putant esse quod bonum non est, et Christum putant esse quod Christus non est. Unigenitum enim Filium aequalem non esse gignenti, non est bonum: unigenitum Dei Filium hominem tantum esse, non Deum, non est bonum: Veritatis carnem non esse veram carnem, non est bonum. Horum trium quae dixi,
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum est laudatur peccator in
desideriis anime sue et qui miqͣ
gerit benedicit᷑. hii lauda tores
non falluntur in hominib s in reb.
Malum est enim quod bonum eẽ cre¬
dunt Illi autem qui hoc male largitio¬
nis uitio uitiosi sunt. tales utiq sunt:
quales eos hiqui male laudant. non
suspicantur eẽ s cernunt. Porro si se
iustum quisquam fingat. et non sit.
s totum quicquid coram hominib
laudabiliter agere uidetur. non agat
ꝓꝑter deum. hoc est ppter ueram nisti¬
ciam . s solam diligat et querat abho¬
minib głam: illi autem apud quoc
frequens est eius fama cum laude. ñ
cum putent nisi ꝓpter deum lauda¬
biliter uiuere. non fallunt᷑ in re sed
dunt est bonum: s quembonum eẽ
credunt non est bonus. Quod si pute¬
tur uerbi grã bonum. artium ꝑitia
magicarũm. et dum quisq patriã
liberasse. eisdem quas omĩno nescit
artib credatur. frequentem cum lau¬
de famam. que gła definita est apud

Expanded text:
scriptum est, Laudatur peccator in scriptum est, Laudatur peccator in desideriis animae suae, et qui iniqua gerit, benedicitur . Hic laudatores non falluntur in hominibus, sed in rebus: malum est enim quod bonum esse credunt. Illi autem qui hoc malo largitionis vitiosi sunt, tales utique sunt, quales eos hi qui laudant non suspicantur esse, sed cernunt. Porro si se quisquam justum fingat, et non sit, sed totum quidquid coram hominibus laudabiliter agere videtur, non agat propter Deum, hoc est propter veram justitiam, sed solam quaerat et diligat ab hominibus gloriam; illi autem apud quos frequens est ejus fama cum laude, non eum putent nisi propter Deum laudabiliter vivere, non falluntur in re, sedunt, est bonum; sed quem bonum esse credunt, non est bonus. Quod si putetur, verbi gratia, bonum artium peritia magicarum, et dum quisque patriam liberasse eisdem quas omnino nescit artibus creditur, frequentem cum laude famam, quae gloria definita est, apud
Abbreviated transcription (Latin):
q clarus . et claritate głosus: ac ꝑ hoc
quod utroq significatur uerbo: idip¬
sum est. Sicut autem defiruerunt an¬
tiqui latine lingue clarissimi aucto¬
res. gła est frequens de aliquo fama
cum laude. Quecum est in hoc mun¬
dofacta de xp̃o: non xp̃o credendil
est magnum aliquid contulisse. s mũ¬
do. bonum enim laudare: non lauda¬
to. s: laudantib prodest. Est autem
etiam falsa gła. quando laudantes
errore fallunt᷑ siue in reb siue in homi¬
nib siue in utrisq Nam in reb fallunt᷑
quando putant id bonum eẽ quod ma-¬
lum est:in hominib autem quando
putant eum bonum eẽ qui malus ẽ:
In utrisq uero. quando et id quod est
uitium uirtus putat᷑. et ipse qui ꝓpt̃
hoc laudatur non habet qđ putatur.
siue sit bonus siue malus. Donare qͥppe
res suas hystrionib uitium ẽ immane
non uirtus. Et scitis de talib quã sit
frequens fama cum laude: quia sicut

Expanded text:
que clarus, et claritate gloriosus; ac per hoc que clarus, et claritate gloriosus; ac per hoc quod utroque verbo significatur, idipsum est. Sicut autem definierunt antiqui latinae linguae clarissimi auctores, gloria est frequens de aliquo fama cum laude. Quae cum est in hoc mundo facta de Christo, non Christo credenda est magnum aliquid contulisse, sed mundo. Bonum enim laudare, non laudato, sed laudantibus prodest. 2. Est autem etiam falsa gloria, quando laudantes errore falluntur, sive in rebus, sive in hominibus, sive in utrisque. Nam in rebus falluntur, quando putant id bonum esse quod malum est: in hominibus autem, quando putant eum bonum esse qui malus est: in utrisque vero, quando et id quod est vitium, virtus putatur: et ipse qui propter hoc laudatur, non habet quod putatur, sive sit bonus, sive sit malus. Donare quippe res suas histrionibus, vitium est immane, non virtus: et scitis de talibus quam sit frequens fama cum laude; quia, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
lis. quem scđ̾m carnem priꝰ nouerant
tantum modo. et hominem sicut homi-¬
nes cogitabant: uel certe quia ꝑ ipsam
karitatem: fiducia repleti et timore
depulso adnunciauerunt hominibus
xpm: ac sic eius fama diffusa est toto
oibe terrarum. ut sic dixerit ille meda¬
rificabit. tam quam diceret ille uobis
auferet timorem. et dabit amorẽ quo
me ardentius predicantes. glorie mee
ꝑ totum mundum dabitis odorem. com¬
mendabitis honorem. Quod enim fac-¬
turi fuerant in sp̃u scõ. hoc eundem spi-¬
ritum dixit ẽẽ facturum: quale est e¬
tiam illud. Non enim uos estis quilo¬
quimini s sp̃c patris ur̃i qui loquitur
in uobis. Serbum quippe grecum qđ
est doxasi. alius clarificabit. alius głifi
cabit: latini interpretes in sua quisq
translatione posuerunt. Quoniam
ipsa que grece dicitur dexa. unde dic-¬
tum est uerbum doxasi. et claritas in¬
terpretatur. et gła. Gloria nãq fit qͥs¬

Expanded text:
lis, quem secundum carnem prius lis, quem secundum carnem prius tantummodo noverant, et hominem sicut homines cogitabant; vel certe, quia per ipsam charitatem fiducia repleti, et timore depulso, annuntiaverunt hominibus Christum, ac sic ejus fama diffusa est toto orbe terrarum, ut sic dixerit: Ille me clarificabit, tanquam diceret: Ille vobis auferet timorem, et dabit amorem, quo me ardentius praedicantes, gloriae meae per totum mundum dabitis odorem, commendabitis honorem. Quod enim facturi erant in Spiritu sancto, hoc eumdem Spiritum dixit esse facturum, quale est etiam illud: Non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri, qui loquitur in vobis . Verbum quippe Graecum, quod est δοξάσει, alius clarifcabit, latini interpretes in sua quisque translatione posuerunt: quoniam ipsa quae graece dicitur δόξα, unde dictum est verbum δοξάσει, et claritas interpretatur et gloria. Gloria namque fit quis
Abbreviated transcription (Latin):
runciabit uobis. Omnia quecumq habet
pater mea sunt. Ept̾ea dixiquia de meo
accpiet et adnunciabit uobis. s quia nc̃¬
ermo iste iãplixus est. in alium sunt dif¬
ferenda sermonem .EXIU:::
turum sp̃m scm̃ docebit uos
inquit omnem ueritatem:
uel qđ in nonnullis codicib
legitur. deducet uos in omni ueritate.
Nson enĩ loquetur a semecipso. s quec̃q
audiet loquetur: de quib euangelicis
uerbis. iam qđ donauit dnis disputaui-¬
mus. Nunc ea que sequunt᷑: attendite:
et que uentura st̃ inqͥt adnunciabit uob̃.
ħeq hic est quoniam planum est ĩmorã¬
dum. Nichil enĩ habet questionis: cuius
a nobis expositio flagitet᷑. S quod ad¬
iungit ille me clarificabit quia de meo
accipiet et adnunciabit uobis. non ne¬
gligenter est transeundum. Quod enĩ
ait ille me clarificabit. potest intelligi
quia diffundendo in credentiũ cordib
learitatem. spiritalesq faciendo. decla¬
rabit eis quomodo patri filius eẽt equa¬

Expanded text:
abet Pater, mea sunt: propterea dixi quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis. Sed quia iste jam prolixus est, in alium sunt differenda sermonem. TRACTATUturum Spiritum sanctum, Docebit vos, inquit, omnem veritatem; vel, quod in nonnullis codicibus legitur, Deducet vos in omni veritate. Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur. De quibus evangelicis verbis jam quod donavit Dominus disputavimus: nunc ea quae sequuntur attendite. Et quae ventura sunt, inquit, annuntiabit vobis. Neque hic est, quoniam planum est, immorandum: nihil enim habet quaestionis, cujus a nobis expositio flagitetur. Sed quod adjungit, Ille me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis, non negliait, Ille me clarificabit, potest intelligi, quia diffundendo in credentium cordibus charitatem, spiritalesque faciendo, declarabit eis quomodo Patri Filius esset aequa
Abbreviated transcription (Latin):
ciru ciat st sos. et eum guficaturus
hocsaccris almus. hoc ipse umgetuatus.
porsat fiturum quod cernimus imple¬
tum. Quod autem ait de meo aceipiec.
et aanunciabit uobis: catholicis audite
aurib catholicis ꝑcipite mencib Non
eium ꝓptea sicut quidam heretici puta¬
rerunt minor est filio spc̃ sc̃s. quasi filiꝰ
accipiat a patre. et sp̃c scs̃ .a. filio: quib¬
se questionem: et cur hoc dixerit expla¬
nauit. Omnia inquit quecumq habet
pater mea sunt: ꝓpt̾ea dixi quia de meo
acipiet et adnunciabit uobis. Quiduul
tisamplius: Ergo de patre accipit et spc̃
uatus sit. de nullo ꝓcedat: pater est solꝰ.
Quomodo aũdixĩt unigenitꝰ filiꝰ. omnia
que habet pater mea sunt. quia utiq
non sic quemadmodũ dictum est. illi
filio non unigenito s ex duob maiori.
coloco si dñs uoluerit diligenticonsida¬
sitione tractabitur. ubi dicit unigenitꝰ¬
patriet mea omĩa tua sunt. et tua mea
sunt ut hic iste sermoclaudat᷑. quoniã

Expanded text:
itus sanctus, et eum glorificaturus, hoc sacer psalmus, hoc ipse Unigenitus promisit futurum, quod videmus impletum. Quod autem ait: De meo accipiet, et annuntiabit vobis, catholicis audite auribus, catholicis percipite mentibus. Non enim propterea, sicut quidam haeretici putaverunt, minor est Filio Spiritus sanctus, quasi Filius accipiat a Patre, et Spiritus sanctus a Filio, quibuse quaestionem, et cur hoc dixerit, explanavit. Omnia, inquit, quaecumque habet Pater, mea sunt: propterea dixi quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis. Quid vultis amplius? Ergo de Patre accepit Spiritusnatus sit, de nullo procedat, Pater est solus. Quomodo autem dixerit unigenitus Filius: Omnia quae habet Pater, mea sunt, quia utique non sic quemadmodum dictum est illi filio non unigenito, sed ex duobus majori: eo loco, si Dominus voluerit, diligenti consideratione tractabitur, ubi dicit UnigenitPatri, Et mea omnia tua sunt, et tua mea sunt : ut hic iste sermo claudatur; quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
audatia. sidixiss q̃ ad huc ñ licet hoĩ loqͥ. sũ
uero dixerit que non licet homini loqͥ.
qui sunt isti qui hec audeant inpuden¬
ter & infeliciter loqui: s iam istum
sermonem hoc fine condudam: ꝑ quẽ
uos cupio eẽ sapientes quidem in bono

Expanded text:
audisse dixisset quae adhuc non licet homini loqui: cum vero dixerit, quae non licet homini loqui; isti qui sunt qui haec audeant impudenter et infeliciter loqui? Sed jam istum sermonem hoc fine concludam; per quem vos esse cupio sapientes quidem in bono,
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatem. uel eõs ddeducturũ in omni
ueritate. non enim loquetur a semet¬
ipso. s quecumq audiet loquetur: Si¬
mile est enim hoc ei qđ de se ipso dixit.
non possum a me facere quicquam: s sic̃
audio iudico. S illud cum exponeremꝰ
scdin hominem posse accipi diximus.
ut obedientiã suam qua obediens fuit

Expanded text:
eritatem, vel eos deducturum in omni veritate: Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur? Simile est enim hoc ei quod de se ipse dixit, Non possum a me facere quidquam: sicut audio, judico . Sed illud cum exponeremus, secundum hominem posse accipi diximus : ut obedientiam suam qua factus est