comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ans. Dñe dilexi decorẽ domus tue. ⁊ lo¬
rũ habitationis głe tue. Orsus de hoc
uło minime sibi indignum ducit du¬
trre similitudinẽ. hoc extentũ sicut
pllis ñ spaciis tñ locoꝵ. s affectibꝰ ani¬
noꝵ. hoc miris uariis ꝙ artificis dist¬
intũ oꝑib. diuisiones aut̃ sunt ñ co a¬
br s beatitudinũ. Nam alios qͥdẽ po¬
s̃ut angłos. alios aut̃ archangłos. alios
iurtutes. alios dñationes. alios pͥnci¬
Iatus. alios potestates. alios thronos.
alios cherubm. atq alios seraphin.
Si stellatũ celũ hoc. sic depicta hec pe¬
lil. hec una de pellib mei salomonis
ħ precipua in omni ornatu multif¬
emis głe eiꝰ. Habet aut̃ grandis ista p¬
alis quamplurimas in se eque salo¬
monis pelles. qm̃ unꝰquisq beatꝰ ⁊ sc̃s
quibi est: pellis ẽ utiq salomonis. Re¬
igni siqͥdẽ sunt atq extenti in carita¬
t. pengentes usq ad nos. quib glam

Expanded text:
ans: Domine, dilexi decorem domus tuae, et loans: Domine, dilexi decorem domus tuae, et locum habitcoelo minime sibi indignum ducit ducere similitudinem. Hoc extentum sicut pellis, non spatiis tamen locorum, sed affectibus animorum; hoc miris variisque artificis distinctum operibus. Divisiones autem sunt, non colorum, sed beatitudinum. Nam alios quidem posuit angelos; alios autem, archangelos; alios vero, virtutes; alios, dominationes; alios, principatus; alios, potestates; alios, thronos; alios cherubin, atque alios seraphin. Sic stellatum coelum hoc; sic depicta haec pellis. Haec una de pellibus mei Salomonis, et haec praecipua in omni ornatu multiformis gloriae ejus. Habet autem grandis ista pellis quamplurimas in se aeque Salomonis pelles, quoniam unusquisque beatus et sanctus, qui ibi est, pellis est utique Salomonis. Benigni siquidem sunt atque extenti in charitate, pertingentes usque ad nos, quibus gloriam,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is. Dño qͦ sessuro suꝑ asellũ ues¬
tes suas discipuli substrauert. signis¬
cantes saluatorẽ seu salutẽ neoͤ qͦm
tutũ. quo digna ⁊ capax plenitudit
gr̃e ĩueniatur. Ceterum spiritali hus
tam pulchre uarietati qam de pne
intim stola in quadam ueste sue s¬
nntficationis accepit. nullo pacto e¬
e c̃parauerim in decore celum hoc
nsbile atq corporesi qͣmus in suo ge¬
iere quidem siderea uarietate pulcher¬
m̃. S est celũ celi. de quo ꝓpħa. ꝓs¬
ilte inquit dño qui ascendit suꝑce
s ili ad orientem. & hoc celũ intelle¬
tale ac sp̃uale. ⁊ qui fecit celos in ĩ¬
ectu: creauit illud ⁊ statuit insem¬
tͥnũ. ipsumꝙ inhabitat. Ne uͦ pu¬
i ponse deuotionẽ cit illud reman¬
n celũ in quo scit habitare dilectũ.
niem̃ thesaurus eiꝰ: ibi ⁊ cor eiꝰ. Emu¬
lar sane assistentes uultui ad quẽ
llpirat:⁊ quib se interim ñ ualet
udendo associare: studet ꝯformare ui¬
uendo. morib magis qm uocib elam¬

Expanded text:
no quoque sessuro super asellum, vestes suas discipuli substraverunt ; significantes Salvatorem seu salutem nequaquam virtutum, quo digna et capax plenitudinis gratiae inveniatur. 4. Caeterum spirituali huic tam pulchrae varietati, quam de prima interim stola in quadam veste suae sanctificationis accepit, nullo pacto ego comparaverim in decore coelum hoc visibile atque corporeum, quamvis in suo genere quidem siderea varietate pulcherrimum. Sed est coelum coeli, de quo Propheta: Psallite, inquit, Domino, qui ascendit supeli ad orientem . Et hoc coelum intellectuale ac spirituale: et qui fecit coelos in intellectu , creavit illud et statuit in sempiternum, ipsumque inhabitat. Ne vero putes sponsae devotionem citra illud remanere coelum, in quo scit habitare dilectum: ubi enim thesaurus ejus, ibi et cor ejus . Aemulatur sane assistentes vultui ad quem suspirat, et quibus se interim non valet videndo associare, studet conformare vivendo, moribus magis, quam vocibus clam
Abbreviated transcription (Latin):
ris iusticie eiꝰ soliꝰ. ĩ memor nli
Ceterũ qui adheret do unus hes
⁊ indiuinũ quendam totꝰ muã
affectũ. nͨ potest iam sentire aut
saꝑe nisi deũ. ⁊ qͦd sentit ⁊ sapitbĩ
plenus deo. Deus aũ carnas ẽno¬

Expanded text:
raris justitiae ejus solius, immemor nostri. raris justitiae ejus solius, immemor nostri. Caeterum qui adhaeret Deo, unus s in divinum quemdam totus immutatur affectum, nec potest jam sentire aut sapere nisi Deum, et quod sentit et sapit Deus, plenus Deo. Deus autem charitas e
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ quenã iam miserũ ꝯsolatio manz
post te unicũ solaciũ meũ: Placi¬
ta fuit parit̃ utͥq societas corpoꝵ
te ⁊ lugubre meũ. In me transier̃t
ire. ĩ me ꝯfirmatus ẽ furor. Erat ã¬
bob alterutrũ grata p̃sentia. dul¬
ce ꝯsortiũ. suaue colloquiũ. s tãtas
utriꝰq delicias ego ꝑdidi. tu mutas¬
ti. & quidem ĩnutatis illis retͥbu¬
tio multa. Quanto fenore gaudio
sentiam. nec dispendiũ sentis absẽ¬
tie a nobis tue: angloꝵ admixtꝰ choriᷤ
Non est gͥ qͦd causeris tu de nr̃a qͣsi
subtracta tibi p̃sentia. cui affatim su¬
i suoꝵ q copiam dñs maiestatis in¬
dulsit. at ego ꝓ te qͥd: Qm uellem
scire qͥdnam sentias nc̃ de me illo
unico tuo mediis nutante curis. ⁊
penis. destituto te baculo ĩbecillita¬
tis mee: Si tamenlicet ad hu e¬
gitare de miseris ingresso abyĩis
luminis. atq illo pesago et̾ne fali¬
tatis absorto. forte enĩ ⁊ si nosti n

Expanded text:
vero quaenam jam miserum consolatio manet vero quaenam jam miserum consolatio manet post te unicum solatium meum? Placita fuit pariter utrique societas corporute et lugubre, meum: in me transierunt irae, in me confirmatus est furor. Erat ambobus alterutrum grata praesentia, dulce consortium, suave colloquium; sed tantas utriusque delicias ego perdidi, tu mutuasti. Et quidem immutatis illis retributio multa. 5. Quanto fenore gaudiorpraesentiam; nec dispendium sentis absentiae a nobis tuae, angelorum admistus choris. Non est igitur quod causeris tu de nostra quasi subtracta tibi praesentia, cui affatim sui suorumque copiam Dominus majestatis indulsit. At ego pro te quid? Quam vellem scire quidnam sentias nunc de me illo unico tuo, mediis nutante curis et poenis, destituto te baculo imbecillitatis meae! si tamen licet adhuc cogitare de miseris, ingresso abyssum luminis, atque illo pelago aeternae felicitatis absorpto. Forte enim etsi nosti no
Abbreviated transcription (Latin):
efficere nisi mors. Quando enĩ me ui¬
uus uiuũ desereres: Omnino opus
mortis. horrendũ diuortium. Quis
enĩ tam suaui uincło mutui nr̃i ñ
peꝑcisset amoris. nisi totiꝰ suauitatis
inimica mors: Bñ mors: que unũ
rapiendo duos furiosa ꝑemit. An nõ
mors etiam michi: Inmo plus mi¬
chi. cui utiq omni morte infelicior
uita seruata est. Uiuo ut uiuẽs mo¬
riar. ⁊ hoc dixerum uitam: Qm mi¬
tiꝰ me pͥuares o austera mors uite u a¬
su qͣm fructu. Nam uita sine fruc̾tu
grauior mors. Deniq duplex malũ
ligno paratur infructuoso. securis
⁊ ignis. Ergo meis laborib inuidens o
elongasti a me amicũ ⁊ ꝓximũ. ꝑ
cuius matime studiũ erant si qua¬
ndo erant fructuosi. Satiꝰ ꝓinde mi¬
eras sollicitus incitator. fidelis adiu
aut amauimus aut amsimus nos:
Dura ꝯditio. s mea miseranda fortu¬
na. ñ ⁊ illiꝰ. Nam tu care frat̃ sicaroᷤᷤ
amisisti: cariores utiq recepisti. Me

Expanded text:
efficere nisi mors. Quando enim me viefficere nisi mors. Quando enim me vivus vivum desereres? Omnino opus mortis, horrendum divortium. Quis enim tam suavi vinculo mutui nostri non pepercisset amoris, nisi totius suavitatis inimica mors? Bene mors, quae unum rapiendo, duos furiosa peremit. 1355 An non mors etiam mihi? Imo plus mihi, cui utique omni morte infelicior vita servata est. Vivo ut vivens moriar; et hoc dixerim vitam? Quam mitius me privares, o austera mors, vitae usu, quam fructu! nam vita sine fructu gravior mors. Denique duplex malum ligno paratur infructuoso, securis et ignis . Ergo meis laboribus invidens, elongasti a me amicum et proximum, per cujus maxime studium erant, si quando erant, fructuosi. Satius proinde mieras sollicitus incitator, fidelis  aliaut amavimus, aut amisimus nos? Dura conditio, sed mea miseranda fortuna, et non illius! Nam tu, chare frater, si charos amisisti, chariores utique recepisti. Me
Abbreviated transcription (Latin):
fateor uictus sũ. Exeat necesse ẽ foraᷤ
qͦd intus panor. Exeat sane ad oclosfi¬
lioꝵ. quiscientes in ꝯmodũ planctũ
humanius estiment. dulciꝰ ꝯsolent᷑.
Scitis o filii qͣm intꝰ sit dolor meus. ꝙͣ
dolenda plaga mea. Cernitis nempe
qmͣ fidus comes deseruit me in uia
hac qua ambulabam. qͣm uigil ad
curam. qm ñ segnis ad opus. qͣm¬
suaius ad mores. Quis ita michi per¬
necessariꝰ. cui eque dilectus ego: Er̃
erat gñe. s religione g̃manior. Dole¬
te qͥdem queso uicẽ meam uos qͥbus
hec nota sunt. Infirmꝰ corpore eram:
⁊ ille portabat me. pusillus corde e¬
ram: ⁊ ꝯfortabat me. piger ⁊ negli¬
gens: ⁊ excitabat me. inpiudꝰ ⁊ obli¬
uiosus: ⁊ cõmonebat me᷑. Qͦ michi
auulsus es: Quo mͥ raptus e mani¬
b homo unanimis. homo sedm̃ cor
meum: Amauimꝰ nos inuita. qͦmͦ
in morte sumꝰ separati: Amarissim¬
a seꝑatio ⁊ quã non poss omnino

Expanded text:
Fateor, victus sum. Exeat necesse est foras Fateor, victus sum. Exeat necesse est foras quod intus patior. Exeat sane ad oculos filiorum, qui scientes incommodum, planctum humanius aestiment, dulcius consolentur. 4. Scitis, o filii, quam justus sit dolor meus, quam dolenda plaga mea. Cernitis nempe qhac qua ambulabam! quam vigil ad curam, qsuavis ad mores. Quis ita mihi pernecessarius? cui aeque dilectus ego? Frater erat genere, sed religione germanior. Dolete, quaeso, vicem meam vos, quibus haec nota sunt. Infirmus corpore eram, et ille portabat me; pusillus corde eram, et confortabat me; piger et negligens, et excitabat me; improvidus et obliviosus, et commonebat me. Quo mihi avulsus es? quo mihi raptus e manibus, homo unanimis, homo secundum cor meum? Amavimus nos in vita; quomodo in morte sumus separati? Amarissima separatio! et quam non posset omnino
Abbreviated transcription (Latin):
ore ieci suꝑ dilecti corpꝰ. t̾rã mox fu¬
turũ. Qui me intuebantur flebant
⁊ mrabantur qͦd ñ flerem ip̃e. cũ
ñ illũ quidem s me potiꝰ qui illũ a¬
misissem om̃s miserarentur. Cuiꝰ
eĩ uł ferreũ pectus suꝑ me ibi nõ
moueretur quẽ uideret .G. suꝑsticẽ.
lommune dampnũ. s pre meo ñ re¬
patabitur infortuno. At ego qͣoꝰ po¬
teram uirib fidei reluctabar affec¬
dunitens uł inuitꝰ ñ moueri frus¬
tra addictione nature. uniũsitatis de¬
bito. ꝯdicionis usu. potentis iussu
iudicio iusti. Flagello t̾ribilis. dñi
uoluntate. ꝓ huiusmodi semꝑ extẽ
& deinceps exegi a memetip̃o ñ in¬
dulgere multo fletui. multũ tam̃
urbatꝰ ⁊ mestus. Nec potui imꝑa¬
re tristicie: qui potui lacrime. s ut
scriptũ est turbatus sũ ⁊ ñ sũ loqu¬
utus. At suppressus dolor altuis intr¬
orsum radicauit. eo ut sentio acerbi¬
or factus: quo ñ est exire ꝑmissus.

Expanded text:
ore jeci super dilecti corpus, terram mox fuore jeci super dilecti corpus, terram mox futurum. Qui me intuebantur flebant, et mirabantur quod non flerem ipse, cum non illum quidem, sed me potius, qui illum amisissem, omnes miserarentur. Cujus enim vel ferreum pectus super me ibi non moveretur, quem videret Girardo superstitem? Commune damnum; sed prae meo non reputabatur infortunio. At ego quibus poteram viribus fidei, reluctabar affectui, nitens vel invitus non moveri frustra addictione naturae, universitatis debito, conditionis usu, potentis jussu, judicio justi, flagello terribilis, Domini voluntate. Pro hujusmodi semper extunc et deinceps exegi a memetipso non indulgere multo fletui, multum tamen turbatus et moestus. Nec potui imperare tristitiae, qui potui lacrymae; sed, ut scriptum est: Turbatus sum, et non sum locutus . At suppressus dolor altius introrsum radicavit, eo, ut sentio, acerbior factus, quo non est exire permissus.
Abbreviated transcription (Latin):
curẽ erit solito impetrare fauotu
eget animis: ⁊ fortassis ĩuene p
pulsator: qͥd temĩatꝰ scrutate ist¬
luamqͣm ⁊ meror finẽ imꝑat: ⁊ ca¬
linitas quam patior. Quousq enĩ
dssimulo. ⁊ ignis quẽ intͣmemetay¬
n abscondo triste pectꝰ adurit. int̾io
ndepasatur: Clausus latiꝰ serpit. se¬
uicatriꝰ. Quid michi ⁊ cantico huic
qu m amaritudine sumꝰ Uis do¬
lus abducit intentionẽ ⁊ indig¬
natio dñi ebibit sp̃m meñ. Subtr¬
ito sicͥdem illo ꝑ quẽ mea in dño
lidon utcũq libera esse solebant. si¬
nil &e cor meũ dereliquit me. s fe¬
t iumammo ac dissimulaui usce
hur: ne affectus fidẽ uinc̃̾e uidẽt᷑.
dmniq plorantib aliis ego ut adũ¬
tere potiustis siccis oculis secutꝰ sũ
muisum funus. siccis ocłis steti ad
tumulũ quousq cuncta ꝑacta sũt
itquiarũ sollempnia. Indutꝰ sac̃¬
dotalib solitas in eum orõnes ꝓprio
cu cõpleui. t̾rã meis manib ex in¬

Expanded text:
curae erit solito impetrare 1354 facurae erit solito impetrare 1354 faeget animis. Et fortassis inveniet pius pulsator, quod temerarius scrutatm et moeror finem imperat, et calamitas quam patior. 3. Quousque enim dissimulo, et ignis quem intra me ipsum abscondo, triste pectus adurit, interiora depascitur? Clausus latius serpit, saevit acrius. Quid mihi et cantico huic, qui in amaritudine sum? Vis doloris abducit intentionem, et indignatio Domini ebibit spiritum meum. Subtracto siquidem illo, per quem mea in Domino studia utcunque libera esse solebant, simul et cor meum dereliquit me. Sed feci vim animo, ac dissimulavi usque huc; ne affectus fidem vincere videretur. Denique plorantibus aliis, ego, ut advertere potuistis, siccis oculis secutus sum invisum funus, siccis oculis steti ad tumulum, quousque cuncta peracta sunt exsequiarum solemnia. Indutus sacerdotalibus, solitas in cum orationes proprio ore complevi, terram meis manibus ex m
Abbreviated transcription (Latin):
De tab̃nacło ꝓfecto cedar. de ex̃cito
laboriose militie. de diurnitate m¬
seri incolatus. de angustiis erũpi¬
si exilii. de corpore qͥdem fragilrigͦ
ui. quia corpus qͦd corrũpitur agõ¬
uat animam.⁊ depͥmt t̾rena inbe¬
itatio sensũ multa cogitantẽ. ꝓp̃t¬
a ⁊ cupiĩt dissolui. ut corpore lenai
xp̃i auolent in amplexus. una
gemens una de miseris aieba. i¬
felix ego homo quis me libabit de
corpore mortis huiꝰ: Scit nimiti
que huimodi ẽ qͦd ñ possit in tam¬
naculo cedar carere ad purũ mat¬
la aut ruga. ñ quantulatũq nĩ¬
dine.⁊ cuꝑit exire ut se posit grar¬
re. Ꝙ hec ratio: cur sponsa nigã
se dixerit sicut tab̃nacła cedar e
enĩ qͦmodo formosa sicut pelles
omonis: at nescio qͥd sublime ar
sacrũ sentio in hiis pellib muolitẽ
qd minime ausim omnino otius
nisi ad nutũ sane ipsiꝰ qui repolas
⁊ signauit. Legi nimirũ. Qusci¬
tator ẽ maiestatis oppͥmetar a qͥb¬

Expanded text:
De tabernaculo profecto Cedar, de exercitio De tabernaculo profecto Cedar, de exercitio laboriosae militiae, de diuturnitate miseri incolatus, de angustiis aerumnosi exsilii, de corpore denique fragili et gravi; quia corpus quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Propterea et cupiunt dissolvi, ut corpore levatae, Christi avolent in amplexus. Unde et gemens una de miseris aiebat: Infelix ego homo! quis me liberabit de corpore mortis hujus? Scit nimirum quae hujusmodi est, quod non possit in tabernaculo Cedar carere ad purum macula aut ruga, non quantulacunque nigredine; et cupit exire, ut se possit exuere. Et haec ratio, cur sponsa nigram se dixerit sicut tabernacula Cedar. Sed enim quomodo formosa, sicut pelles Salomonis? At nescio quid sublime ac sacrum sentio in his pellibus involutum, quod minime ausim omnino contingere, nisi ad nutum sane ipsius, qui reposuit et signavit. Legi nimirum: Qui scrutator est majestatis, opprimetur a
Abbreviated transcription (Latin):
s futurã inquirimꝰ. S ⁊ militamꝰ
in eis tamqm in tabernacłis. ꝓr¬
sus uiolenti ad regnũ. Deniqͣ mi
mur a dño. idest a luce. Nam dñs
lux est. ⁊ in quantũ quisq cũ eo¬
ñ est: in tantũ in tenebris ẽ. hoc ẽ
in cedar. Flebilẽ ꝓinde uocẽ illã ag¬
noscat suam. heu mͥ quia incolat᷑
meus ꝓlongatus ẽ. habitaui cũ ha¬
bitantib cedar. multũ incola fuit a¬
nima mea. Est gͦ hoc habitaculum
nr̃i corporis ñ cuiꝰ mansio aut in
digene domꝰ. s aut tab̃nacłm mili¬
tantis aut stabulũ uiatoris. Est ĩ¬
qͣm hoc corpus tab̾naculũ. ⁊ tab̾na¬
culũ cedar. quia nimirũ animan
quasi obiectu sin incircũscͥpti lu¬
minis interĩ nc̃ fraudat aspectu.
nec sinit omnino uidere illud nli
ꝑ speculũ quidẽ ⁊ in enigmate. nõ
autem facie ad facit̃. Uides ne iu¬
de eccłe nigredo. unde pulchtims
qͦ aĩab non nulla rubigo inhesit

Expanded text:
sed futuram inquirimus . Sed et militamus sed futuram inquirimus . Sed et militamus in eis, tanquam in tabernaculis; prorsas violenti ad regnum. Denique milmur a Domino, id est a luce. Nam Dominus lux est; et in quantum quisque cum eo non est, in tantum in tenebris est, hoc est in Cedar. Flebilem proinde vocem illam agnoscat suam: Heu mihi quia incolatus meus prolongatus est! habitavi cum habitantibus Cedar, multum incola fuit anima mea . Est ergo hoc habitaculum nostri corporis, non civis mansio, aut domus indigenae; sed aut tabernaculum militantis, aut stabulum viatoris. Est, inquam, hoc corpus tabernaculum, et tabernaculum Cedar, quod nimirum animam, quasi objectu sui, incircumscripti luminis interim nunc fraudat aspectu; nec sinit omnino videre illud, nisi per speculum quidem et in aenigmate, non autem facie ad faciem I de Ecclesiae nigredo, unde pulcherrimis quoque animabus nonnulla rubigo inhaeserit?
Abbreviated transcription (Latin):
tabernacula cedar. sicut
pelles salomonis. Hinc ĩ¬
cipiendũ: quia hic desiit sermo su¬
pior. hoc expectatis audire qͥd sit:
⁊ qualit̃ ei qͦd ꝓxime tractatũ est
capło coaptetur. quia similitudo
est. Potest enĩ hoc ita subiunctũ
fuisse. ut utraq pars similitudĩs
ad id solũ respondeat qͦd ibi p̃cesse¬
rat. nigra sum. Potest ⁊ ita ut du¬
ob illis duo ista. idest singłis sin¬
gula referantur. Ille sensus sim¬
plicior. iste obscurior ẽ. S tempte¬
mus utrũq. ⁊ prius qͥdem hunc
qui difficilior apparet. Non aut̃
in duob pͥmis. s in duob dũtaxa¬
t extremis difficultas est. Nam
cedar quidem qͦd int̃pretatur te¬
nebre: aꝑte satis cũ nigredine s¬
uenire uidetur. s pelles salomoĩs
cũ formositate ñ ita. Porro taber¬
nacła in eandem nichilominus ꝯ¬
currere ꝯuenientiam qͥs ñ uideat:
Quid enĩ tabernacula nisi nr̃a st̃
corpora in quib ꝑegͥnam: Nec it¬
hic habemus manentẽ ciuitatem

Expanded text:
tabernacula Cedar, sicut pelles Salomonis . Hinc incipiendum, quia hic desiit sermo superior. Hoc exspectatis audire quid sit, et qualiter ei quod proximo tractatum est capitulo coaptetur, quia similitudo est. Potest enim hoc ita subjunctum fuisse, ut utraque pars similitudinis ad id solum respondeat, quod ibi praecesserat: Nigra sum. Potest et ita, ut duobus illis duo ista, id est singula singulis, referantur. Ille sensus simplicior, iste obscurior est. Sed tentemus utrumque: et prius quidem hunc, qui difficilior apparet. Non autem in duobus primis, sed in duobus duntaxat extremis difficultas est. Nam Cedar quidem, quod interpretatur tenebrae, aperte satis cum nigredine convenire videtur; sed pelles Salomonis cum formositate non ita. Porro tabernacula in eamdem nihilominus concurrere convenientiam quis non videat? Quid enim tabernacula, nisi nostra sunt corpora, in quibus peregrinamur? Nec enim habemus hic manentem civitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
lintio: Dñs ddederat illi linguam e¬
mditam: ut sciret quando deberet
mnprior forte .G. occurriss. Occurre¬
bat antem aduentantib. opponens
s ne subito meũ ociũ incursarent.
lat. duirũ industriũ. o amicũ fide¬
lem. ⁊ amico gerebat morẽ: ⁊ offici¬
is caritatis non deerat. Quis uacu
i recessit ab eo manu: Si diues: cõ¬
siliũ. si pauꝑ: subsidiũ reportabat. nͨ
querebat que sua sunt: qui se me¬
dis ingerebat curis: ut ego uacarẽ
sꝑabat enim sicut erat humillimꝰ:
maiorem de nr̃a quiete fructũ. qͣm
liracaret ip̃e. Int̾dũ tñ postulabat ab¬
lui ⁊ alteri cedere: quasi qui meliꝰ
ainderet. S ubi ille inueniretur:
Nec petulanti aliquo ut assolet meo
asticii detinebatur affectu: s solo ĩtu¬
itu caritatis. Siqͥdẽ plus omnib la¬
buabat:⁊ minꝰ omnib accipiebat. it¬
aut sepe cũ aliis necessaria ministra¬

Expanded text:
silentio? Dominus dederat illi linguam esilentio? Dominus dederat illi linguam eruditam, ut sciret quando deberet cui prior forte Girardus occurrisset. Occurrebat autem adventantibus, opponens se, ne subito meum otium incursarent. bat. O virum industrium! o amicum fidelem! et amico gerebat morem, et officiis charitatis non deerat. Quis vacua recessit ab eo manu? Si dives, consilium: si pauper, subsidium reportabat. Nec quaerebat quae sua erant, qui se mediis ingerebat curis, ut ego vacarem. Sperabat enim, sicut erat humillimus, majorem de nostra quiete fructum, quam si vacaret ipse. Interdum tamen postulabat absolvi, et alteri cedere, quasi qui melius provideret. Sed ubi ille inveniretur? Nec petulanti aliquo, ut assolet, in eo officii detinebatur affectu, sed solo intuitu charitatis. Siquidem plus omnibus laborabat, et minus omnibus accipiebat, ita ut s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ⁊ parc̃e. gͦ ⁊ te necesse ẽ esse nt¬
ticordem qui inheres misericodi
qmius iã minime miser sira qu
ñ pateris: cõpateris tamen. aft¬
ctus ꝓinde tuus ñ est ĩminutꝰ. ħ
tri cura te exiusti.⁊ ip̃i enĩ inraĩ
de nobis. Quod ĩfirmũ est abieta
ti. non qͦd pium. Caritas denq
terit obliuisci filii uteri sui. Es
illa oblita fuerit: ego tñ non obi¬
iscar tui. Non expedit ꝓrsui. Scae
bi uerser. ubi iaceam. ubi reliq̃m
me. ñ est qui porrigat marũ ad ot¬
ne qͦd em̃serit. Respicio ad .S. u cĩ¬
sueuerã: ⁊ ñ est. Heu tc̃ ingemiscom¬
iser. sicut homo sine adiutoris lld¬
em ꝯsulam in ambiguis. cui inadĩ¬
sis fidam. quis portabit onera. quͦ
ꝑicula ꝓpulsabit: Nonne ubiꝙs
r tuñ.s. pestus cure mee notiꝰ qͣm
ms ipsius habebant. familiarius
incrsabant. acriꝰ urgebantꝰ Non¬
re in lengna tua illa placabili ⁊ po¬
inti meam a sermonib seli freq̃n¬
ussime uendicabas. amico reddebas

Expanded text:
et parcere. Ergo et te necesse est misericordem esse, qui inhaeres misericordi, quamvis jam minime miser sis: et qui non pateris, compateris tamen. Affectus proinde tuus non est imminutus, sed tri cura te exuisti; et ipsi enim cura est de nobis . Quod infirmum est abjecisti, sed non quod pium. Charitas denique ter oblivisci poterit filii uteri sui? Etsi illa oblita fuerit, ego tamen non obliviscar tui . Non expedit prorsus. Scis ubi verser, ubi jaceam, ubi reliqueris me; non est qui porrigat manum. Ad omne quod emerserit, respicio ad Girardum ut consueveram, et non est. Heu! tunc ingemisco miser, sicut homo sine adjutorio. Quem consulam ambiguis? cui in adversis fidam? quis portabit onera? quis pericula propulsabit? Nonne ubique rde, pectus curae meae notius, quam meum ipsius habebant, familiarius incursabant, acrius urgebant? Nonne in lingua tua illa placabili et potenti meam a sermonibus saeculi frequentissime vindicabas, 1356 et amico reddebas
Abbreviated transcription (Latin):
do. ⁊ sique sunt uirtutes alie. qͥd men
margarite q̃dam sũt in sponse orra
splendore ꝑpetuo choruscantes: Ppeo¬
uo inqͣm: quia sedes ⁊ fundamentiua
ppetuitatis. N enĩ ꝑꝓetue beateq m¬
te omnino locus in amma ẽ: rasi mt¬
diis qͥdẽ int̾iectis ꝙ uirtutib. undex
pheta deo qui utiq uita beata ẽ: mst¬
cia inqͥt ⁊ iudicium p̃ꝑatio sedis tug¬

Expanded text:
do, et si quae sunt virtutes aliae, quid nisi margaritae sunt quaedam in sponsae ornatu, splendore perpetuo coruscantes? Perpetuo, inquam, quia sedes et fundamentum perpetuitatis. Nec enim perpetuae beataeque vitae omnino locus in anima est, nisi mediis quidem interjectisque virtutibus. Unde Propheta Deo, qui utique vita beata est: Justitia, inquit, et judicium praeparatio sedis tu
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ ionathan. quib eque absortis se¬
mel: emersio iam ñ sꝑatur.⁊ quidẽ
resurgent: s ñ ad uitam . ĩmo ad ui¬
tam: ut uiui ĩ morte infeliciꝰ monan
Quamqͣm de ionatha possit ñ iuin
herere sententia. at michi ⁊ siñ ista
suppetit plangendi ratio: non tñ ius¬
la. Plango pͥmũ suꝑ mea ip̃iꝰ plaga
atq huius iactura domꝰ. Plango deii
suꝑ pauꝑũ necessitatib. quoꝵ .s. pni

Expanded text:
super Jonatham ; quibus aeque 1359 absorptis sesuper Jonatham ; quibus aeque 1359 absorptis semel, emersio jam non speratur. Et quidem resurgent, sed non ad vitam; imo ad vitam, ut vivi in morte infelicius moriantur. Quanquam de Jonatha possit non immerito haerere sententia. At mihi etsi non ista suppetit plangendi ratio, non tamen nulla. Plango primum super mea ipsius plaga, atque hujus jactura domus; plango deinde super pauperum nece
Abbreviated transcription (Latin):
s ⁊ letabundus ⁊ landans. Cũ gͦ suꝑue¬
nissem ⁊ extrema iam psalmi me au¬
diente clara uoce cõpless. suspiciens ĩ
celũ ait. Pat̃ in manus tuas cõmendo
sp̃m meũ. & repetens eundẽ sermonẽ
ad me exhilarata qͥdem facie quanta
inquit dignatio dei patrem hominũ
eẽ. quanta hominũ gła: dei filios. dei
ẽẽ heredes. Nam si filii: ⁊ heredes. Sic e¬
cantabat quẽ nos lugemus. in qͦ ⁊ me¬
um fateor luctũ pene incantũ ꝯũtit
dũ intentus głe eius ꝓprie fere mise¬
rie obliuiscor. S reuocat me ad me p¬
ungens dolor. facileq a sereno illo in¬
tuitu tamqͣm a leui excitat sompno
ꝑstringens anxietas. Plangam gͥ
tio. Puto .ii. si oportunitas daret᷑. mͦ
diceret nob. Nolite flere suꝑ me: s
suꝑ uos ip̃os flete. Planxit merito da¬
uid suꝑ parricida filio: cui ꝑpetuo sci¬
ret obstructũ exitũ de uentre mortiꝰ
mole criminis. Merito suꝑ saul. & s

Expanded text:
sed et laetabundus et laudans. Cum ergo supervesed et laetabundus et laudans. Cum ergo supervenissem, et extrema jam psalmi, me audiente, clara voce complesset, suspiciens in coelum, ait: Pater, in manus tuas commendo spiritum meum . Et repetens eumdem sermonem,conversus ad me, exhilarata quidem facie: « Quanta, » inquit, « dignatio Dei, patrem hominum esse! quanta hominum gloria, Dei filios Dei esse et haeredes! Nam si filii, et haeredes. » Sic cantabat quem nos lugemus: in quo et meum, fateor, luctum pene in cantum convertit, dum intentus gloriae ejus, propriae fere miseriae obliviscor. 12. Sed revocat me ad me pungens dolor, facileque a sereno illo intuitu, tanquam a levi excitat somno perstringens anxietas. Plangam igitio. Puto enim, si opportunitas daretur, modo diceret nobis: Nolite flere super me, sed super vos ipsos flete. Planxit merito David super parricida filio , cui perpetuo sciret obstructum exitum de ventre mortis mole criminis. Merito super Saul et
Abbreviated transcription (Latin):
illuminabat᷑. prorsus illa nox illumi¬
natio tua in deliciis tius. Accitus sũ ad
id miraculi uidere exultantẽ hominẽ
in morte. ⁊ insultantẽ morti. Ubi ẽ in
ors uictoria tua: ubi ẽ mors stimulus
tuus: Iam ñ stimulus: s iubilus. Iã
cantando moritur hõ. ⁊ moriendo cãtat
Usurparis ad leticiã mat̃ meroris. usͣ¬
paris ad głam gle inimica. usurparis
ad int̾itũ regni porta inferi .⁊ fouea ꝑ¬
ditionis: ad inuentionẽ salutis. id ꝙ
ab homine peccatore. Iuste nimirũ: qr
tu inique in hominẽ innocentẽ ⁊ iustũ
potestatem temerariam usur pasti. M¬
ortua es o mors. ⁊ ꝑforata hamoquẽ in¬
cauta glutisti. cuius illa uox ẽ in ꝓph̃a.
Omors ero mors tua. morsus tiuis ero
inferne. Illo inqͣm hamo ꝑforata: trã¬
seuntib ꝑ mediũ tui fidelib latũ letũ¬
q exitũ pandis ad uitã. G. te ñ formi
es tuas transit ad patͥam. ñ mͦ securus &

Expanded text:
illuminabatur Prorsus illa nox illumiilluminabatur Prorsus illa nox illuminatio tua in deliciis tuis. Accitus sum ego ad id miraculi, videre exsultantem in morte hominem, et insultantem morti. Ubi est, mors, victoria tua? ubi est, mors, stimulus tuus? Jam non stimulus, sed jubilus. Jam cantando moritur homo, et moriendo cantat. Usurparis ad laetitiam, mater moeroris; usurparis ad gloriam, gloriae inimica; usurparis ad introitum regni, porta inferi; et fovea perditionis, ad inventionem salutis: idque ab homine peccatore. Juste nimirum, quia tu inique in hominem innocentem et justum potestatem temeraria usurpasti. Mortua es, o mors, et perforata hamo quem incauta glutiisti, cujus illa vox est in propheta: O mors, ero mors tua; morsus tuus ero, inferne . Illo, inquam, hamo perforata, transeuntibus per medium tui fidelibus latum laetumque exitum pandis ad vitam. Girardus te non formides tuas transit ad patriam, non modo securus,
Abbreviated transcription (Latin):
cesse affici erga caros. siue delectabilit
cũ presto sunt. siue cũ absũt moleste.
Non erit ociosa socialis ꝯũsatio p̃sertĩ
int̃ amicos. ⁊ quid effec̃it mutuus amor
in sibi p̃sentib: horror indicat seꝑati¬
onis: ⁊ dolor de inuicẽ seꝑatis. Doleo su
ablatus. & ideo fortassis dolendũ mͥ po¬
tiꝰ suꝑ me. quia bibo calicẽ amaritudi¬
nis: ⁊ solus dolendus: quia solus bibo.
Non enĩ ⁊ tu. Solus ego patior qͦd solẽt
parit pati qui se diligunt: cũ se amitt¬
unt. Utinã non te amiserim: s p̃mi¬
serim. utinam uł tarde aliqñ sequar
te qͦcũq ieris. Non enĩ dubiũ quin ad
illos ieris: quos circa mediũ extreme
noctis tue inuitabas ad laudẽ cum ĩ
uultiri uoce exultationis subito erup¬
isti in illud dauiticũ. stupentib quias¬
sistebant. Laudate dñm de celis. lauda¬
te eũ in excelsis. Iam tibi fr̃ mi nocte c¬
adhuc media diescebat. ⁊ nox sicut dies

Expanded text:
cesse affici erga charos, sive delectabiliter cesse affici erga charos, sive delectabiliter cum praesto sunt, sive cum absunt, moleste. Non erit otiosa socialis conversatio, praesertim inter amicos: et quid effecerit mutuus amor in sibi praesentibus, horror indicat separationis, et dolor de invicem separatis. Doleo supablatus. Et ideo fortassis dolendum mihi potius super me, qui bibo calicem amaritudinis. Et solus dolendus, quia solus bibo: non enim et tu. Solus ego patior quod solent pariter pati qui se diligunt, cum se amittunt. 11. Utinam non te amiserim, sed praemiserim! utinam vel tarde aliquando sequar te quocunque ieris! Non enim dubium quin ad illos ieris, quos circa medium extremae noctis tuae invitabas ad laudem, cum in vultu et voce exsultationis subito erupisti in illud Davidicum, stupentibus qui assistebant: Laudate Dominum de coelis, laudate eum in excelsis . Jam tibi, frater mi, nocte adhuc media diescebat, et nox sicut dies
Abbreviated transcription (Latin):
sbilitatis arguere ille qui ũberat
quomꝰ illos de quib ait. ꝑcussi eos:⁊
non doluer̃t. affectũ meũ ꝯfessus
li ⁊ ñ negaui. Carnalem quis dix¬
rrit: egohumanũ ñ nego. sicut nec
me hominẽ. Si ne hoc sufficit: n car¬
nalem negauerĩ. nam ⁊ ego carna¬
lis sũ uenũdatꝰ sub pecc̃o. addictus
morti. penis ⁊ erũpnis obnoxiꝰ. ⁊̃ sũ
fateo insensibił ad penas. mortẽ hor
meus plane.An ñ meus. qui frater
languine fuit. ꝓfessione filius. solli
lictu: Is recessit a me. sentio lesus sũ.
i grauit᷑. Ignoscite filii. ĩ mo si filii:
iucem dolete pat̾nam. Miseremi
cepi de manu domini. In uirga ĩdig¬
nationis sue ꝑcussit me. digne pro
meritis. dure ꝓ uirib. An leue qͥs
diperit uiuere me absq.s. nisi qͥ
udiciũ. quo recepit quisꝙ oͦd dignꝰ ẽ
Ille coronã quam meruit: ego quã de¬
bui penã. Nũquid quia sentio penam
rẽp̃hendo sententiam: humanũ est il¬
lud. hoc impiũ. humanũ inqͣm ⁊ ne¬

Expanded text:
qui verberat, quomodo illos de quibus ait: Percussi eos, et non doluerunt . Affectum meum confessus sum, et non negavi. Carnalem quis dixerit: ego humanum non nego, sicut nec me hominem. Si nec hoc sufficit, nec carnalem negaverim. Nam et ego carnalis sum, venundatus sub peccato, addictus morti, poenis et aerumnis obnoxius. Non sum, fateor, insensibilis ad poenas, mortem horrmeus plane. An non meus, qui frater sanguine fuit, professione 1358 filius, sollicfectu? Is recessit a me; sentio, laesus sum, et graviter. 10. Ignoscite, filii: imo si filii, vicem dolete paternam. Miseremincepi de manu Domini. In virga indignationis suae percussit me, digne pro meritis, dure pro viribus. An leve quis dixerit vivere me absque Girardo, nisi qui judicium, quo recepit quisque quo dignus est: ille, coronam quam meruit; ego, quam debui poenam. Nunquid quia sentio poenam, reprehendo sententiam? Humanum est illud, hoc impium. Humanum, inquam, et ne
Abbreviated transcription (Latin):
ree in se inuicẽ
formas ꝓpͥas mu¬
tant. Sola enĩ
mutari tͣusnfor¬
mari qz in se poᷤ¬
mat̾ie ꝯmune
subiectũ. nͨ hec
omia set ea tm̃¬
que inse ⁊ fa¬
cere ⁊ pati pos¬
sunt. Id uõ ꝓba¬
tur hoc modo.

Expanded text:
rea in se inuicem formas proprias mutant; sola enim mutari transformarique in se posmateriae commune subiectum, nec haec omnia, sed ea quae in se et facere et pati possunt. Id uero probatur hoc modo:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdẽ ministro ac ꝑ hot quodũ mͦ anca¬
re homine accessit lapidi calor qͥ so¬
lutus est. et ita es factus est. tͥ dngi¬
lum u̾o idem utiq opus dr̃. set tulb
ratõne in eo ꝙ est. fieq enĩ ad es
tͥangulum ed ip̃o quo est . igñe suoẽ
tͥangulũ. sieq uo ideo ꝙ esse illuss
scilicet quo ip̃m opus est dicat ᷑ cͥat¬
gulũ eo ꝙ auctor eius .i. hõ sit tͥipi¬
lus Id̾o q sola accãte figura ã s u

Expanded text:
iquidem ministro ac per hoc quodammodo auctore homine accessit lapidi calor quo solutus est et ita es factus est. § 49 Triangulum uero idem utique opus dicitur sed nulla ratione "in eo quod est". Neque enim quod est triangulumtriangulum. Neque uero ideo quod esse illius -- id scilicet quo ipsum opus est dicatur triangulum eo quod auctor eius id est homo sit triangulus. Ideoque sola accidente figura, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ip̃m est po¬
test. Ipm̃ ne¬
ro esse nichil
aliud preter
se habet am¬
mixtum.
esse idcirco nullo modo aliquo ꝑtici

Expanded text:
d ipsum est, potest; ipsum vero esse, nihil aliud praeter se habet admixtum.ESSE idcirco nullo modo aliquo partic
Abbreviated transcription (Latin):
añqͣm ip̃a iam exis¬
tentia ꝯponautur
fũint dissoluta. nã
futurus est hõ est
corpus. ut antixp̃t
Quicũq u̾o iã disso¬
est hõ: adhuc est ⁊

Expanded text:
antequam ipsa jam existentia componantur, fuerunt dissoluta. Nam futurus est homo, jam est corpus, ut Antichristus. Quicunque vero jam dissoest homo, adhuc est et
Abbreviated transcription (Latin):
his at magis dilacat t̾mios sues
s hus dri taxat quoꝵ ꝑ dei adiu¬
toriũ int̾ior hõ renouatur de die
in diem. Inqͣntũ gͦ regnũ grẽ dilata¬
tur: intantũ pccĩ pot̾estas minuit ͦ
Inqͦntũ u̾o minus est adhuc aẽ cor¬
pns mortis qd̾ aggͣuat aĩam. ⁊ ob
ncãtatem t̾rene inhĩtatõnis utiqs
Repͥmentis sensum multã cogitãtẽ
necesse hñt etiam qui ꝑfectiores in
hac mortalitate uident᷑ confiteri
et dr̃e. In multis offendimꝰ om̃s. et
si dixerimus qͥd pecm̃ non hñis:
ios ip̃os sedutimꝰ. ⁊ u̾itas in nobis

Expanded text:
is ac magis dilatat terminos suos, in his duntaxat, quorum per Dei adjutorium interior homo renovatur de die in diem. In quantum ergo regnum gratiae dilatatur, in tantum peccati potestas minuitur. In quantum vero minus est adhuc propter corpus mortis quod aggravat animam, et ob necessitatem terrenae inhabitationis utique deprimentis sensum multa cogitantem; necesse habent etiam qui perfectiores in hac mortalitate videntur, confiteri et dicere: In multis offendimus omnes : et, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas i
Abbreviated transcription (Latin):
sngemistunt ⁊ ip̃i fatra semet ip̃or
expͤrantes redẽptõnẽ corꝑis sui.
stũqͥs nami tnt̾ ista lotus ullus est hinꝰ¬
cemodi libertar : Quid inqͣm liberũ
nrõ relinquit ᷑ complacito ubi torm
occupare indetur miseria: sieq .n.
cato ita eriam a miseria tute hͥT
pot̾unt ubi iustus eydamat. Infeliy
ego hõ quis me liberabit dẽ corpone
mortis huiꝰ : Et item. fc̃e sũnt mͥ

Expanded text:
ingemiscunt et ipsi intra semetipsos, exspectantes redemptionem corporis sui . Numquidnam inter ista locus ullus est hujuscemodi libertati? Quid, inquam, liberum 609 nostro relinquitur complacito, ubi totum occupare videtur miseria? neque enim ccato, ita etiam a miseria tutae esse hic poterunt, ubi justus exclamat: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Et it
Abbreviated transcription (Latin):
te int̾im frui potest cõplacito caue¬
re miseriam: ab sit. Nam qui letã¬
tus cam male fed̾int. ⁊ exultant
in rebus pessimis: tale est qd̾ rati¬
mit: quale tum rident frenetei.
fulla autera u̾ior maseria qͣm fal¬
sa leticia. demq incantũ naseria
est ꝙ indetur felititas in hot scło

Expanded text:
ex parte frui potest complacito, cavere miseriam. Absit. Nam qui laetantur cum male fecerint, et exsultant in rebus pessimis, tale est quod faciunt, quale cum rident frenetici. Nulla autem verior miseria, quam falsa laetitia. Denique in tantum miseria est, quod videtur felicitas i
Abbreviated transcription (Latin):
Ꝙ si uoluntatẽ ⁊ lib̾tatẽ. s lib̾tatẽ
a nccitare nõ a pccõ. siempe ut nõ
ualeat cum uelit hr̃e bonam. sen¬
tit quidem sibi deesse lib̾tatẽ. s li
tul dubio uroũq bonama ht̃ ubi hs̃e
uulti Iom̃ qͥppe est qdͦ uult. fiec pos

Expanded text:
 si voluntatem, et libertatem; sed libertatem  si voluntatem, et libertatem; sed libertatem a necessitate, non a peccato. Nempe ut non valeat, cum velit, habere bonam, sentit quidem sibi deesse libertatem, sed procul dubio utcunque bonam habet, ubi habere vult. Bonum quippe est quod vul
Abbreviated transcription (Latin):
liberũ hominem facit: quo uolũ¬
tarins esficit᷑. non iuuitus ꝑtrahi¬
tur. sit sponte deuolutus i ma¬
limi in malo nitħominꝰ tam libe¬
pum qͣni spontanenm constiruit.
sira ntiq̃ uoluntate ductum non
Almnde coacts̃ ur malus sit. et si¬
tat celestis angelus. ant enlm¬
ipe deus ꝑ manet libere bonus
apͥi indelicet uolumtate non ali¬
qua extͥnseta nccitate. sic ꝓfecto
dyabolus eque libere in malum
ꝑ corrrãt ⁊ ꝑsistit. suo utiq uolũ¬
tario iutu. nõ alieno impulsu. ma¬
ticit gͦ libertas noliratatis ubi eti¬
am̃ sit captiuitas mentis. tam ple¬
na qͥdẽ in malis qͣm ⁊ ha bonis. s
in bonis ordinatior. tam integra
quoes ꝓ suo modo in creatura ꝙͣ
in crestore. s m illo potention
⁊ dr̃e. uolo hr̃e bonam uoluntatem
⁊ nõ possum. neqͦ qm huit p̾scͥbit lib̾¬
talti ut qͣsi uim aut neãtatẽ in hac
ꝑte uoluntas patiat᷑ s plane illa li
tur. Nam qͥ uult hr̃e bonam uolũta¬
nilt hr̃e bonam: nisi ꝑ uoluntatẽ.

Expanded text:
liberum hominem facit, quo voluntarius efficitur, non invitus pertrahitur: sic sponte devolutus in malum, in malo nihilominus tam liberum, quam spontaneum constituit, sua utique voluntate ductum, non aliunde coactum ut malus sit. Et sicut coelestis angelus, aut etiam Deus ipse, permanet libere bonus, propria videlicet voluntate, non aliqua extrinseca necessitate: sic profecto diabolus aeque libere in malum et corruit, et persistit, suo utique voluntario nutu, non alieno impulsu. Manet ergo libertas voluntatis, ubi etiam fit captivitas mentis, tam plena quidem in malis, quam in bonis, sed in bonis ordinatior; tam integra quoque pro suo modo in creatura, quam in Creatore, sed in illo potentior. 10. am voluntatem, et non possum, nequaquam huic praescribit libertati, ut quasi vim, aut necessitatem in hac parte voluntas patiatur, sed plane illa libtur. Nam qui vult habere bonam voluntavult habere bonam, nisi per voluntatem.
Abbreviated transcription (Latin):
ncc̃itate arbitum Erit ⁊̃ in elec¬
tit hoĩb ut idra in scĩs est ange¬
ꝓdamtib tandẽ tͥplicis libertatis febci
eꝓꝑientia. q̃ sit bona uoluntas dei ac
cõsilũ ex ꝑte tm̃. ⁊ hoc in pautis spi¬
pitalib qui carnem sucm contifixe¬
pũt tũ uitiis ⁊ contupiscentus qͣtinꝰ
sem non regnet pccm̃a in eoꝵ morta¬
li corpore. porto ut nõ regnet libet¬
tas facit consilii. ut tam̃ non desit
ex integro: captiuitas est liberi at
est cum plena fu̾it libertas consi¬
arbitͥi. Et hoc est qd̾ cotidie petimꝰ
n orõne eum dicimꝰ deo. adueĩat¬

Expanded text:
lectis hominibus uti jam in sanctis est Angeprobantibus tandem triplicis libertatis felici experientia, quae sit bona voluntas Dei, ac consilii ex parte tantum, et hoc in paucis spiritualibus, qui carnem suam crucifixerunt cum vitiis et concupiscentiis, quatenus jam non regnet peccatum in eorum mortali corpore. Porro ut non regnet, libertas facit consilii, ut tamen non desit ex integro, captivitas est liberi arbest cum plena fuerit libertas consiarbitrii. Et hoc est quod quotidie petimus in oratione, cum dicimus: Adve
Abbreviated transcription (Latin):
lus in ore eius. porro ⁊ a miserͥa
que est pona pcã hũit nicħominus
bbertatem: set potentia nõ actu. e¬
so qͥtpe tollebat aĩam eius ab eo: s
q̃e ponebat eam. deniq teste ꝓpħa.
oblatus est qͥa ip̃e uoluit. sicut ⁊ cũ
noluit natus ex muliere frñs ẽ sub
lege ut eos qui sub lege erant re¬
dimerẽt fuit itaq ⁊ iõe sub lege
miserie set fuit quia noluit: nt
liber int̾ miseros. ⁊̃ pctõres. inrũq
iugnm feat̾nis a cernicib cxtur̾et.

Expanded text:
us . Porro et a miseria, quae est poena peccati, habuit nihilominus libertatem, sed potentia, non actu. Nemo quippe tollebat animam ejus ab eo, sed ipse ponebat eam . Denique, teste propheta: Oblatus est quia ipse voluit ; sicut et cum voluit natus ex muliere, factus sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret . Fuit itaque et ipse sub lege miseriae: sed fuit quia voluit, ut liber inter miseros et peccatores utrumque jugum fraternis a cervicibus excu
Abbreviated transcription (Latin):
re ꝑduramus. liq̃t qͥd liberũ uet
consilium hm̃s nec complacitĩ. l
q̃stio est si uł ante pccm̃ in pͥmo ho¬
mũs. Certissime antẽ hĩturi sumꝰ
cum deo miserante obtinebitaus
qd̃ oramus. fiat uoluntas tua sit̃
in celo ⁊ in t̾ra. hoc nempe ꝯplebi¬
tur qnͣdo id qd̾ ñc tũcte passim al¬

Expanded text:
rre perduramus: liquet quia liberum nec rre perduramus: liquet quia liberum nec consilium habemus, nec complacitum. 12. Alia questio est, si vel ante peccatum in primo hotur. Certissime autem habituri sumus, cum Deo miserante obtinebimus quod oramus: Fiat voluntas tua, sicut in coelo, et in terra. Hoc nempe complebitur, quando in quod nunc cunctae passim ra
Abbreviated transcription (Latin):
qõ liceat uł non liceat: sic ꝓscõ con¬
silii ꝓtare qd̵ expediat uł nõ expe¬
diao: sic cõplanti quoq exꝑibi qd̾
libent uł non libeat. Urinam tam
libere nobis consuleremꝰ qͣm libere
de nobis indicamꝰ. ut ꝙ̃ad̃m̃ libere
ꝑ indĩ licita illicita q decernimꝰ.
ita ꝑ consiliũ ⁊ licita tamqͣm ꝯmo¬
da nobis elig̾e. ⁊ illicita tamqͣm noxio
respuere: liberum htẽmꝰ. Ita enim e¬
non solũ liberi arbit̾i. sec ⁊ liberi
ꝓtul dubio consilii. ac ꝑ hoc ⁊ si pcc̃o
libexi essemus. S quid si totũ solũ¬
liberer: siõne liberi qͦs esse ꝯpliciti
merito dicerem᷑. qͥppe qui ab om̃
ꝑ inde qd̾ displicere potest. hoc eu
ab om̃t nos miseria liberos senire¬
mus: funt autem cum multa ꝑ indi¬
iuditũ rectitudine aut eligimꝰ aut
ꝯtẽpuimꝰ. pursum q non om̃ia que
tanqͣm recta ⁊ ꝯmoda ⁊ consulte
obseruamꝰ etiam ut bñplacita libẽ¬
ter amplectimur. set insuꝑ quasi
dura ac molestã uix eqͣnimites s̾¬

Expanded text:
: sic profecto consilii probare quid expediat, vel non expediat: sic complaciti quoque experiri quid libeat, vel non libeat. Utinam tam libere nobis consuleremus, quam libere de nobis judicamus! ut quemadmodum libere per judicium licita illicitaque decernimus; ita per consilium et licita, tanqda nobis eligere, et illicita tanquam noxia respuere liberum habemus. Jam enim non solum liberi arbitrii, sed liberi procul dubio consilii, ac per hoc et a peccato liberi essemus. Sed quid si totum, solumliberet? Nonne liberi quoque esse complaciti merito dicerem? quippe qui ab omni proinde, quod displicere potest, hoc est ab omni miseria liberos nos sentiremus? Nunc autem, cum multa per judijudicii rectitudine aut eligimus, aut contemnimus; rursumque non omnia, quae tanquam recta et commoda consulte observamus, etiam ut beneplacita libenter amplectimur, sed insuper quasi dura ac molesta vix aequanimiter fe
Abbreviated transcription (Latin):
ex hac gͦ cantũ libertate qͣ liberũ
est uolũtati se ip̃m iudicare. uł bo¬
nar si bono. uł malam si malo cõ¬
senserit. qͥppe que in neutro nisi
certe uolendo consentire se sen¬
tit liberũ arbitͥum credimꝰ nomi¬
gongruentius forsitn liberũ
consiliũ. et item ex illa que dicta
est a miserid liber̃ potius cõpla¬
citum posset dici qͣm libes̃ axbitͥũ

Expanded text:
Ex hac ergo tantum libertate, qua liberum est voluntati se ipsam judicare: vel bonam, si bono; vel malam, si malo consenserit quippe quae in neutro, nisi certe volendo, consentire se sentit, liberum arbitrium credimus nomieccato, congruentius forsitan liberum consilium; et item ex illa quae dicta est a miseria, liberum potius complacitum posset dici, quam liberum arbitrium.
Abbreviated transcription (Latin):
he tradas bestiis aĩas confitentiũ tibi.
ꝓseruit eque ⁊ cont̾it sub podil nos¬
ds. in ultima tandẽ nos ip̃os nob̾ ple
nus submissurus ꝑ uictoriam corrup¬
bertatera głe filioꝵ dei. Qua lib̾tate
yp̃t nos liberabit: cum nos utq tra¬
des regnũ deo ⁊ patͥ. de hac enĩ e
item de illa qͣm diximꝰ a pcc̃o pũto ꝙ
indeis aiebat. Si nos filius dei libera¬
u̾it: uere liberi erins liberũ arbitͥ ñ
liberatore indig̾e sigͣbat. set plane
qui illud liberaret non a ncãtate cͣ
noluntatis cũ esset penitus nõ none¬
rait. set a pccõ ta qd̾ tam lib̾e qͣra uo¬
funtarie corruerat. simł q a pena
pt̃i qd̃ incantũ incurrerar. ĩnuitũ¬
ꝙ ferebat: quo utroq malo libera¬
ri om̃ino nõ pot̾at insi ꝑ ilum qui
solus homniũ fcñs est inter morta¬
os liber. liber indelicer a ꝑcc̃o iteo
pctõres Solus namq int̾ filios adã
sbertatem sibi uendicat a pccõ. qui¬

Expanded text:
Ne tradas bestiis animas confitentes tibi , prosternit aequa ac conterit sub pedibus nostris. In ultima tandem plenius nos ipsos nobis submissurus per victoriam corrupbertatem gloriae filiorum Dei: qua libertate Christus nos liberabit, cum nos utique tradet regnum Deo et Patri. De hac enim, et item de illa quam diximus a peccato, puto quod Judaeis aiebat: Si vos Filius liberaverit, vere liberi eritis . Liberum arbitrium liberatore indigere significabat: sed plane qui illud liberaret non a necessitate, quam, voluntas cum esset, penitus non noverat; sed a peccato, in quod tam libere, quam voluntarie corruerat; simulque a poena peccati, quam incautum incurrerat, invitumque ferebat: quo utroque malo liberari omnino non poterat, nisi per illum, qui solus hominum factus est inter mortuos liber , liber videlicet a peccato inter peccatores. 8. Solus namque inter filios Adam libertatem sibi vindicat a pec
Abbreviated transcription (Latin):
nobis nõ iam tam̃ sine nobis ꝑfit̾e.¬
siec pͥmũ itaq in quo quippe nos nil
facimꝰ. net ultĩ qd ⁊ plerũq extor¬
q̃t adut timor inutilis aut simłatio
dampnabił. set tm̃ mediũ nob̾ repu¬
tabitur in m̃itũ. Sola nempe bona
uoluntas int̾dũ sufficit. ceta nõ ꝓst̾
si sola defu̾it. sion ꝓsunt dix̃im set
agenti non cernenti. ualet itaq ĩ¬
tentõ ad m̾itum. actõ ad exẽplũ:
utrũq p̾ueniens cogitatõ tr̃ mo¬
atrͥbuamꝰ que infirma ẽ. aut dei
ncc̃itati q̃ nulla est. s soli gr̃e qua
plenus est. Ip̃a liberũ excitat arbi¬
triũ cũ seminat cogitatũ. sanat cũ
mutat affcm̃. roborat ut ꝑducat
ad actũ. seruat ne sentiat defcm̃
sit antẽ ista cum libero arbitͥo o
p̃ueniens ut iam sibi de inceps cͥo¬
oꝑent᷑. ita tam̃ ꝙ a sola gr̃a ceptũ est i¬

Expanded text:
nobis, non jam tamen sine nobis. Neque primum itaque, in quo quippe nos nil facimus; nec ultimum, quod et plerumque extorquet aut timor inutilis, aut simulatio damnabilis; sed tantum medium nobis reputatur in meritum. Sola nempe interdum bona voluntas sufficit: caetera non prosunt, si sola defuerit. Non prosunt dixerim, sed agenti, non cernenti. Valet itaque intentio ad meritum; actio, ad exemplum; utramque praeveniens cogitatio, tantummoattribuamus, quae infirma est; aut Dei necessitati, quae nulla est; sed soli gratiae, qua plenus est. Ipsa liberum excitat arbitrium, cum seminat cogitatum; sanat, cum immutat affectum; roborat, ut perducat ad actum; servat, ne sentiat defectum. Sic autem ista cum libero arbitrio opraeveniens, ut jam sibi deinceps coetur. Ita tamen quod a sola gratia coeptu
Abbreviated transcription (Latin):
totũ ⁊ illa. set nt totũ in illo: sic totũ
ex illa Sredimꝰ plat̾e lectori ꝙ a sẽsu
uolentis neq currentĩ s miseren¬
tis est dei ᷑ Qd̾ sane non ideo dicin
in se set in eo a quo accepit ⁊ uelle
⁊ curr̃ẽ debeat głari. dexiq aitt Qͥ

Expanded text:
in illo, sic totum ex illa. 48. Credimus placere lectori, quod a sensu volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei? Quod sane non ideo dicit,in se, sed in eo a quo accepit et velle, et currere, debeat gloriari. Denique ait: Q
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e qd̃ boni potest esse id est
cogitare. ⁊ uelle ⁊ ꝑfit̾e ꝓ bõa
noliratate: attͥbuit deo. non
mĩ cogitare. uelle. ⁊ ꝑfit̾e oꝑat᷑ in no¬
bis: ꝓscõ pͥm̃ sine nobis. scdm̃ nobis¬
cum. t̾iũ ꝑ uos facit. Siqͥdẽ inmtẽ¬
nos p̾ucinit: inmutando etiam malã
mis opifex innotescit. gane ĩpĩ nos

Expanded text:
omne quod boni potest esse, idem cogitare velle et perficere pro bona voluntate , attribuit Deo, non num cogitare, velle perficere operatur in nobis, primum profecto sine nobis secundum nobiscum, tertium per nos facit. Siquidem immittennos praevenit, imitando etiam malam m internus opifex innotescit. Igitur non