comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hodierna consequitur.
dnim loquentẽ audiebãt
et discipuli et iudei. Ucritatẽ loquentẽ
audiebant ueraces et mendaceꝵ Carita¬
tẽ loquentẽ audiebant et amici et ini¬
mici bonumloquentẽ audiebant et boni
et mali. Illi audiebant. s ille discerne¬
bat. Et quib sermo ꝓdesset et ꝓfuturꝰ
eẽt. uidebat et p̃uidebat. In illis cnim qͥ
tunc erant uidebat: in nobis qui futuri¬
cramus. p̃uidebat. Nos itaq sic audiamus
cuangłm. quasi p̃sentem dnm̃: nec dicam
oilli felices qui eum uidere potuerunt. quia
multi in cis qui uiderunt et occiderunt :
multi autem in nob̾ qui non uiderunt et
crediderunt. Quod enim p̃ciosum sonabat
de ore dnĩ: et ꝓpter nos scriptum est. et no¬
bis seruatum. et ꝓpter nos recitatum Et re¬
citabitur autem ꝓpter posteros nrõs. et
donec scłm finiatur. Sursum est dñss:
etiam hic est ueritas dns Corpus enim
dnĩ in quo resurrexit: uno loco eẽ potest
ueritas eius. ubiq diffusa est. dnm̃ ergo

Expanded text:
odierna consequitur. Dominum loquentem audiebant et discipuli et Judaei; veritatem loquentem audiebant, et veraces et mendaces; charitatem loquentem audiebant et amici et inimici; bonum loquentem audiebant et boni et mali. Illi audiebant, sed ille discernebat; et quibus sermo prodesset et profuturus esset, videbat et praevidebat. In illis enim qui tunc erant videbat, in nobis qui futureramus praevidebat. Nos itaque sic audiamus Evangelium, quasi praesentem Dominum; nec dicamus, O illi felices qui eum videre potuerunt! quia multi in eis qui viderunt, et occiderunt; multi autem in nobis qui non viderunt, et crediderunt. Quod enim pretiosum sonabat de ore Domini, et propter nos scriptum est, et nobis servatum, et propter nos recitatum, et recitabitur etiam propter posteros nostros, et donec saeculum finiatur. Sursum est Dominus: sed etiam hic est veritas Dominus. Corpus enim Domini in quo resurrexit, uno loco esse potest: veritas ejus ubique diffusa est. Dominum ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ma: est bonitas apud deum. cuius parti¬
ceps est anima. Si est uerax anima: est ue¬
ritas apud deum cuius est particeps aniͫꝰ
Cuius particeps sinon fuerit anima: om¬
nis homo mendax. Si omnis homo mẽ¬
dax: nullus homo de suo uerax. Pateraũ:
de suouerax est uerax: quia genuit ueri¬
tatem. Aliud est. uerax est homo iste. quia
ꝑcepit ueritatem: aliud est. uerax deus
quia genuit ueritatem. Ecce quomodoue¬
rax est deus: non participando s generan¬
do ueritatem. Uideo uos intellexisse et
gaudeo: sufficiat uobis hodie. Cetera qͣn
do dnõ placuerit: sicut donauerit expo

Expanded text:
ma, est bonitas apud Deum, cujus est partima, est bonitas apud Deum, cujus est particeps anima; si est verax anima, est veritas apud Deum, cujus est particeps anima. Cujus particeps si non fuerit anima, omnis homo mendax : si omnis homo mendax, nullus homo de suo verax. Pater autem verax, de suo est verax; quia genuit veritatem. Aliud est, Verax est homo iste, quia jam percepit veritatem; aliud est, Verax Deus, quia genuit veritatem. Ecce quomodo verax est Deus, non participando, sed generando veritatem. Video vos intellexisse et gaudeo: sufficiat vobis hodie; caetera quando Domino placuerit, sicut donaverit,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ꝑtinet: et tu quis es. Principium.
ds igitur. incomutabilis: anima mutabi¬
lis. Quando capit aninia ex deo unde sit
bona: participando fit bona: quomodo.
tui̾s oculis participando lumen uidet. Nã
lumine subtracto. non uidet: cuius par¬
ticeps factus uidet. Quia ergo anima par¬
ticipando fit bona. si mutata ceꝑit eẽ. ma¬
la: bonitas manet. cuius erat particeps
bona: bonitatis enim cuiusdam particeps
facta est. cum bona eẽt: qua mutata in
peius. integra bonitas ꝑmanet. Sirece¬
dat anima et mala fiat: non minuitur
bonitas. Si reuertatur et bona fiat:non
crescit bonitas. Factus est oculus tuus par¬
ticeps lucis huius. et uides: clausus estͥ hac̃
lucem non minuisti: aptus est. hanc lucẽ
non auxisti:. Hac data similitudine frs
intelligite: quia si pia est anima. ẽ pietas
apud deum. cuius est particeps anima.
SSi est casta anima: est castitas apud deũ.
cuius est particeps anima. Si est bona ani-¬

Expanded text:
hoc pertinet et, Tu quis es? Principium . hoc pertinet et, Tu quis es? Principium . Deus igitur incommutabilis est, anima mutabilis. Quando capit anima ex Deo unde sit bona, participando fit bona: quomodo tuus oculus participando videt. Nam lumine subtracto non videt, cujus particeps factus videt. Quia ergo anima participando fit bona, si mutata coeperit esse mala, bonitas manet cujus erat particeps bona. Bonitatis enim cujusdam particeps facta est cum bona esset; qua mutata in pejus, integra bonitas permanet. Si recedat anima et mala fiat, non minuitur bonitas; si revertatur et bona fiat, non crescit bonitas. Factus est oculus tuus particeps lucis hujus, et vides: clausus est? hanc lucem non minuisti: apertus est? hanc lucem non auxisti. Hac data similitudine, fratres, intelligite quia si pia est anima, est pietas apud Deum, cujus fit particeps anima; si est casta anima, est castitas apud Deum, cujus est particeps anima; si est bona ani
Abbreviated transcription (Latin):
mus diere patre maiorem. Ait enim
aꝑtissime ip̃se dñs. Ego sum uia. et ueri¬
tas. et uita. Ergo si filius ueritas. pater
quid. nisi qđ ait ipsa ueritas. qui me misit.
uerar est: filius ueritas: pater uerar: qͥd
plus sit quero: s equalitatem inuenio.
Uerax enim pater non ab ea ueritate ue¬
rax ẽ. cuius partem cepit: s: quam totam
genuit. U ideo planius eẽ dicendum. Et
certe ne uos dui teneam: hodie hucusq trac¬
tetur cum finero qđ uolo dicere: adiuuã¬
te dño. sermo claudatur. heͦc ideo dixiut
uos intentos facerem. Omĩs anima qm̃ res
est mutabił ẽ: et quamuis magna creatu¬
ra tamen creatura: quamuis corꝑe melior:
tamen facta omnis ergo anima qm̃ muta¬
bilis est. hoc est modo credit. modo non cre¬
dit. modo uult. modo non uult. modo ad¬
ultera est modo casta. modo bona modo
mala: mutabilis est: ds autem qd est. hoc
do. ego sum quisum. hoc et filius dicen-¬
do: nisi credideritis quia egosum: ad

Expanded text:
mus dicere Patre majorem. Ait enim mus dicere Patre majorem. Ait enim apertissime ipse Dominus: Ego sum, via et veritas, et vita . Ergo si Filius veritas; Pater quid, nisi quod ait ipsa veritas, Qui me misit, verax est? Filius veritas, Pater verax: quid plus sit quaero, sed aequalitatem invenio. Verax enim Pater non ab ea veritate verax est cujus partem cepit, sed quam totam genuit. 8. Video planius esse dicendum. Et certe ne vos diu teneam, hodie huc usque tractetur: cum finiero quod volo dicere, adjuvante Deo, sermo claudatur. Hoc ideo dixi, ut intentos vos facerem. Omnis anima quoniam res est mutabilis, et quamvis magna creatura, tamen creatura; quamvis corpore melior, tamen facta: omnis ergo anima quoniam mutabilis est, hoc est, modo credit, modo non credit; modo vult, modo non vult; modo adultera est, modo casta; modo bona, modo mala; mutabilis est: Deus autem hoc est quod uit, Ego sum qui sum . Hoc est Filius, dicendo, Nisi credideritis quia ego sum: ad
Abbreviated transcription (Latin):
inquit de uobis loqui et iudicare: s qui
misit me uerax est. Tamquam diceret.
deo uerum iudico: quia filius ueracis
ueritas sum. Pater uerax: filius ueritas.
Quid putamus eẽ amplius: Cogitemus
si possumus. quid est amplius: uerax. an
ueritas. de quibusdam queramus. Pius
pietate: non pietas apio. Pot̃ enĩ sinepio eẽ
pietas. Et si ille qui pius erat factus ẽ impĩ:
ipse ꝑdidit pietatẽ. pietati nichil abstulit.
Quid item pulcher & pulcritudo: Ulus
est pulcritudo: quam pulcher. Pulcritu¬
do enim facit pulcrum: non pulcher fac̃
pulchritudinem. Castus: et castitas. Casti¬
tas plane plus est quam castus. Si enim
castitas non eẽt: unde esset iste castus. nõ
haberet. Si autem noluerit iste eẽ cast
castitas integra ꝑseuerat. Si ergo plus
pietas quam pius. plus pulchritudo ꝗͣ
pulcher. plus castitas quam castus: num¬
quid dicturi sumus. plus ueritas quã
uerar: Si hoc dixerimus: filium incipie¬

Expanded text:
inquit, de vobis loqui et judicare: sed qui inquit, de vobis loqui et judicare: sed qui me misit, verax est: tanquam diceret, Ideo verum judico, quia Filius veracis veritas sum. Pater verax, Filius veritas, quid putamus esse amplius? Cogitemus si possimus, quid est amplius, verax an veritas. De quibusdam quaeramus. Pius pietate, non pietas a pio. Potest enim esse pietas, etsi ille qui pius erat, factus est impius. Ipse perdidit pietatem, pietati nihil abstulit. Quid item pulcher et pulchritudo? Plus est pulchritudo quam pulcher: pulchritudo enim facit pulchrum, non pulcher facit pulchritudinem? Castus et castitas? Castitas plane plus est quam castus. Si enim castitas non esset, unde esset iste castus, non haberet: si autem noluerit esse castus, castitas integra perseverat. Si ergo plus pietas quam pius, plus pulchritudo quam pulcher, plus castitas quam castus; numquid dicturi sumus plus veritas quam verax? Si hoc dixerimus, Filium incipie
Abbreviated transcription (Latin):
nobis. multa habeo inquit de uobis loqͥ¬
et iudicare. Meministis quod ait: ego nõ
iudico quemquam. ecce modo dicit: mul¬
ta habeo de uobis loqui et iudicare. & ali¬
ud est non iudico: aliud habeo iudicare.
Non iudico. dixit adp̃sens. Uenerat enim
ut saluaret mundum non ut iudicaret
mundum. Quod autem ilicit multa ha¬
beo de uobis loqui et iudicare: iudicium
futurum dicit. Ideo enim ascendit ut ue¬
niat iudicare uiuos et mortuos. Nemo
iustius iudicabit: quam qui in iuste ul¬
dicatus est. Multa habeo inquit. de uob
loqui et iudicare .s quime misit uerax ẽ:¬
e pisticia. U idete quemadmodum
tatindtigłam ȩqualis filius. Exemplũ
pa nobis p̾bet: et tamquam in cordib
nirioquicisr. ohomo fidelis si euangeliũ meũ
incis dicit tibi dns ds̃ tuus Ubi egompͥn¬
auo uerbum. deus apud deum. equalis pa¬
ris ibeternus gignenti. doglam ei cuius
sum filius ⁊ uomodo tu suꝑbus es. aduer¬
us eum. cuius es seruus: Multa habeo

Expanded text:
nobis. Multa, inquit, habeo loqui de vobis nobis. Multa, inquit, habeo loqui de vobis et judicare. Meministis quod ait, Ego non judico quemquam : ecce modo dicit, Multa habeo de vobis loqui et judicare. Sed aliud est, non judico; aliud, habeo judicare. Non judico, dixit ad praesens; venerat enim ut salvaret mundum, non ut judicaret mundum : quod autem dicit, Multa habeo de vobis loqui et judicare, judicium futurum dicit. Ideo enim ascendit, ut veniat judicare vivos et mortuos. Nemo justius judicabit, quam qui injuste judicatus est. Multa, inquit, habeo de vobis loqui et judicare: sed qui me misit, verax est. Videte quemadmodum Patri det gloriam aequalis Filius. Exemplum enim nobis praebet, et tanquam in cordibus nostris loquitur: O homo fidelis, si Evangelium meum audis, dicit tibi Dominus Deus tuus, ubi ego in principio Verbum Deus apud Deum, aequalis Patri, coaeternus gignenti, do gloriam ei cujus sum Filius; quomodo tu superbus es adversus eum cujus servus es? 7. Multa habeo,
Abbreviated transcription (Latin):
ad ⁊ pedes apłoꝵ: ut distribueretur uni¬
cuiq ꝓut cuiq opus erat. Et hoc de ilia
scripdra dicit: qđ erat illis animalnas
cor unum in deum. attendite ergo fias
hic agnoscite mysterium trinitatis. quos
dicamus. et pater est. et filius est. et h
est. et tamen unus deus c̃. Ecce illi tot iu¬
lia erant. et corunũerat: Eoce tot mila tra
os homines duas animas. aut treshomi¬
nes tres animas. aut multos homines mil¬
tas animas: Recte utiq dico. accꝰn
ad deum: una anima est omĩum. si ace¬
dentes ad deum multe anime ꝑcartate
una anima est. et multa corda unumm.
quid agit ipse fous caritatis. in patre et
filio: nonne ibi magis trinitas unus as
est. Inde enim nobis caritas uenit de pp¬
bis. multas animas facit unam animamꝰ
et multa corda facit cor unum: quantoni¬
gis pater et filius. et spc̃ sc̃s̃. unus deus u¬
num lumen. unumq principium Au
diamus ergo principium: quid loquatur

Expanded text:
ad pedes Apostolorum, ut distribueretur uniad pedes Apostolorum, ut distribueretur unicuique, sicut cuique opus erat. Et hoc de illis Scriptura dicit, quod erat eis anima una et cor unum in Deum . Attendite ergo, fratres, et hinc agnoscite mysterium Trinitatis, quomodo dicamus, Et Pater est, et Filius est, et Spiritus sanctus est, et tamen unus Deus est. Ecce illi tot millia erant, et cor unum erat; ecce tot millia erant, os homines duas animas, aut tres homines tres animas, aut multos homines multas animas? Recte utique dico. Accedant ad Deum, una anima est omnium. Si accedentes ad Deum, multae animae per charitatem una anima est, et multa corda unum cor; quid agit ipse fons charitatis in Patre et Filio? Nonne ibi magis Trinitas unus est Deus? Inde enim nobis charitas venit, de ipbis, multas animas facit unam animam, et multa corda facit unum cor; quanto magis Pater et Filius et Spiritus sanctus, Deus unus, lumen unum, unumque principium? 6. Audiamus ergo principium quod loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
omĩpotentes. Quia uero non ad se est pat̾.
s: ad filium. nec filius ad se est. s ad patrem.
nec sp̃c sc̃s ad se est in eo qđ dicitur spc̃ pa¬
tris et filii. non est quid dicam tres: nisi
patrem et filium et spm̃ scm̃. unum deum
unum omĩpotentem. Ergo unum princi¬
pium. Accipite aliquid de scripturis scĩs:
unde hoc qđ dicitur ut cumq capiatis:
dieb illic impletis misit inde sp̃m scm̃: qͦ
omĩum gentium linguis ceꝑunt loqui.
Miraculo exterriti dnĩ interfectores. cõ¬
puncti doluerunt: dolentes mutatisunt.
mutati crediderunt: accesserunt corꝑi dnĩ
idẽ. numero fidelium: tria milia hominũ.
Item alio facto quodam miraculo: accesse¬
runt alia quinq milia facta est plebs u¬
na non parua: in qua om̃s accepto spũ
scõ. quo amor spiritalis accensus est. carita¬
te ipsa et feruore sp̃c. in unum redacti: ce¬
perunt in ipsa societatis unitate uendere
omĩa que habebant. et precia ponere

Expanded text:
omnipotentes: quia vero non ad se est Pater, omnipotentes: quia vero non ad se est Pater, sed ad Filium; nec Filius ad se est, sed ad Patrem; nec Spiritus ad se, in eo quod dicitur Spiritus Patris et Filii; non est quid dicam tres, nisi Patrem et Filium et Spiritum sanctum unum Deum, unum omnipotentem. Ergo unum principium. 5. Accipite aliquid de Scripturis sanctis, unde hoc quod dicitur utcumque capiatis. diebus illic impletis misit inde Spiritum sanctomnium gentium linguis coeperunt loqui. Miraculo exterriti Domini interfectores, compuncti doluerunt, dolentes mutati sunt, mutati crediderunt: accesserunt corpori Domini, id est numero fidelium, tria millia hominum. Item alio facto quodam miraculo, accesserunt alia quinque millia; facta est plebs una non parva: in qua omnes accepto Spiritu sancto, quo amor spiritualis accensus est, charitate ipsa et fervore spiritus in unum redacti, coeperunt in ipsa societatis unitate vendere omnia quae habebant, et pretia ponere
Abbreviated transcription (Latin):
ut et numerus sit. & numerꝰ sit non. Ui¬
dete enim si non quasi apparet numerus:
pater. & filius. et sp̃c sc̃s. trinitas. Si tres
quid tres:: deficit numerus. Ita deus nec
recedit a numero nec capitur numero
quia tres sunt: tanquãest numerus. Si
queris quid tres: non est numerus. Unde
dictum est. Magnus dñs nr̃. & magna
uirtuseius& sapientie eius non est nume¬
rus. Ubi cogitare ceperis: incipis nume¬
rare. Ubinumeraueris: quid numeraueris
non potes respondere. Pater. pater est. filiz
tres: Pater et filius et spc̃ sc̃s est. Non tres
dii: Non. Non tres ommpotentes: Non.
Non tres mundi creatores: Non. Quid
non omp̃s: Plane et filius omp̃s. Ergo et
omĩpotentes: Non.: s unus omp̃s. hoc solo.
numerum insinuant. quod ad inuicem
sunt: non qd ad se sunt. Quia enim deus
pater ad se est deus. simul cum filio et spũ
scõ. non sunt tres dii: quia ad se est omp̃s.
simul cum filio et spũ scõ. non sunt tres

Expanded text:
ut et numerus sit, et numerus non sit. Viut et numerus sit, et numerus non sit. Videte enim si non quasi apparet numerus, Pater et Filius et Spiritus sanctus Trinitas. Si tres, quid tres? Deficit numerus. Ita Deus nec recedit a numero, nec capitur numero. Quia tres sunt, tanquam est numerus: si quaeris quid tres, non est numerus. Unde dictum est, Magnus Dominus noster et magna virtus ejus, et sapientiae ejus non est numerus . Ubi cogitare coeperis, incipis numerare: ubi numeraveris, quid numeraveris non potes respondere. Pater, Pater est; Filiustres, Pater et Filius et Spiritus sanctus? Non tres dii? Non. Non tres omnipotentes? Non. Non tres mundi creatores? Non. Ergo non omnipotens? Plane et Filius omnipotens? Ergomnipotentes? Non; sed unus omnipotens. Hoc solo numerum insinuant quod ad invicem sunt, non quod ad se sunt. Quia enim Deus Pater ad se est Deus simul cum Filio et Spiritu sancto, non sunt tres dii; quia ad se est omnipotens simul cum Filio et Spiritu sancto, non sunt tres
Abbreviated transcription (Latin):
et filius. et sp̃c sc̃s. Ecce inquit: tres dixisti.
S quid tres: Exprime. Immo tu nume¬
ra. Nam ego compleo tres: cum dico pater
et filius. et spc̃ sc̃s. Id enim quod pater ad
se est deus est: quod ad filium est. paterẽ.
Quod filius ad se ipsumẽdcus eit: quod ad
pat rem est. filius est. Ista que dico. potestis
mo. et alter homo. Et si ille sit pater. et ille
filius. quod homo ẽ. ad se ipsum est: qđ
pater est: ad filium.ẽ. Et filius qđ homo ẽ.
ad se ipsum est: qđ autem filius est: ad
patrem est. Pater enim est nomen dictũ
ad aliquid: et filius ad aliquid. S isti. duo
homines sunt. At uero pater deus. ad ali¬
quid est pater id est ad filium: et filius
deus ad aliquid est filius. id est ad patrẽ.
S non quomodo illi duo homines sunt:
sic isti duo dii. Quare hoc non ita est ibi:
quia illud aliud. hoc autem aliud. est:
quia illud diuinitas est. Est ibi aliquid
ineffabile qđ uerbis explicari non possit:

Expanded text:
et Filius et Spiritus sanctus. Ecce, inquit, tres dixisti; et Filius et Spiritus sanctus. Ecce, inquit, tres dixisti; sed quid tres exprime. Imo tu numera: nam ego compleo tres, cum dico, Pater et Filius et Spiritus sanctus. Id enim quod Pater ad se est, Deus est; quod ad Filium est, Pater est: quod Filius ad seipsum est, Deus est; quod ad Patrem est, Filius est. 4. Ista quae dico potestis mo et alter homo, si ille sit pater, ille filius; quod homo est, ad seipsum est; quod pater est, ad filium est: et filius quod homo est, ad seipsum est; quod autem filius est, ad patrem est. Pater enim nomen est dictum ad aliquid, et filius ad aliquid: sed isti duo homines sunt. At vero Pater Deus ad aliquid est Pater, id est ad Filium; et Filius Deus ad aliquid est Filius, id est ad Patrem: sed non quomodo illi duo homines sunt, sic isti duo dii. Quare hoc non ita est ibi? Quia illud aliud, hoc autem aliud est: quia illa divinitas est. Est ibi aliquid ineffabile, quod verbis explicari non possit,
Abbreviated transcription (Latin):
dicitis: deum dicitis: Respondemus. deũ.
Sp̃m scm̃ quem dicitis deum dicitis: Res¬
pondemus. deum. ergo inquiunt pater
et filius et spc̃ sc̃s. tres sunt dii: Respon¬
demus. Non. Turbantur. quia non illumi-¬
nantur. sor clausum habent: quia clauẽ
fidei non habent. nos ergo fr̃s̃ fide p̃ce¬
dente que sanat oculum cordis nr̃i. qđ
intelligimus sine obscuritate capiamus:
qđ non intelligimus sine dubitatione
credamus. a fundamento fidei non rece¬
damus: ut ad culmen ꝑfectionis uenia¬
mus. deus est pater. deus est filius: deus
est spc̃ sc̃s. Et tamen pater non est qui fi¬
lius. nec filius est qui pater. nec spc̃ sc̃s.
patris aut filii spc̃. aut pater est. aut filiꝰ.
Trinitas unus deus: una trinitas eternitas:
una potestas. una maiestas. Tres ꝑsone.s:
non tres dii. Non michi calumpniator res-¬
pondeat. Quid ergo tres: Si enim tres ait:
oportet ut dicasquid tres. Respondeo. Pat̃.

Expanded text:
dicitis, Deum dicitis? Respondemus: Deum. dicitis, Deum dicitis? Respondemus: Deum. Spiritum sanctum quem dicitis, Deum dicitis? Respondemus: Deum. Ergo, inquiunt, Pater et Filius et Spiritus sanctus tres sunt dii? Respondemus: Non. Turbantur, quia non illuminantur: cor clausum habent, quia clavim fidei non habent. Nos ergo, fratres, fide praecedente, quae sanat oculum cordis nostri, quod intelligimus, sine obscuritate capiamus; quod non intelligimus, sine dubitatione credamus: a fundamento fidei non recedamus, ut ad culmen perfectionis veniamus. Deus est Pater, Deus est Filius Deus est Spiritus sanctus: et tamen Pater non est qui Filius, nec Filius est qui Pater, nec Spiritus sanctus Patris et Filii Spiritus aut Pater est aut Filius. Trinitas unus Deus: Trinitas, una aeternitas, una potestas, una majestas; tres, sed non dii. Non mihi calumniator respondeat: Quid ergo tres? Si enim tres, ait, oportet dicas quid tres. Respondeo: Pater
Abbreviated transcription (Latin):
ermedut pater principium. et filius pͥn¬
eroun quomodo non duo principia: Qo¬
mnodo dicmus: patrem deum et filium
deuun nec tamen dicimus duos deos. lle¬
fasest enim dicere duos deos. Nefas est enĩ¬
dicere tres deos: Et tamen qui pater est
non est filius. qui filius est non est pater:
sp̃c̃ autem scs̃. patris. et filii spc̃. nec tam̃
pater est nec filius. Quamuis ergo sicut
aures catholice sunt erudite. in gremio
matris eccłie. nec ille qui est pater. sit fili¬
us. nec ille qui est filius sit pater. nec spẽses
deos tamen eẽ non dicimus. quamuis de
singulis siqueratur. necesse est de quocum¬
q interrogati fuerimus. deum eẽ fateam᷑.
ecAbsurda ista cẽ uidentur. hominib solita
trahentib ad insolita. uisibilia ad inuisi-¬
bilia: creaturam comparantib creatori. In¬
terrogant enim nos aliquando infideles:
et dicunt. Patrem quem dicitis: deum di¬
citis: Respondemus. deum. Filium quem

Expanded text:
ergo? si et Pater principium et Filius prinergo? si et Pater principium et Filius principium, quomodo non duo principia? Quomodo dicimus Patrem Deum et Filium Deum, nec tamen dicimus duos deos. Nefas est enim dicere duos deos, nefas est dicere tres deos: et tamen qui Pater est, non est Filius; qui Filius est, non est Pater: Spiritus autem sanctus Patris et Filii Spiritus, nec Pater est nec Filius. Quamvis ergo, sicut aures catholicae sunt eruditae in gremio matris Ecclesiae, nec ille qui est Pater sit Filius, nec ille qui est Filius sit Pater, nec Spiritusdeos tamen esse non dicimus: quamvis de singulis si quaeratur, necesse est de quocumque interrogati fuerimus, Deum esse fateamur. 3. Et absurda ista videntur hominibus solita trahentibus ad insolita, visibilia ad invisibilia, creaturam comparantibus Creatori. Interrogant enim nos aliquando infideles et dicunt: Patrem quem dicitis, Deum dicitis? Respondemus: Deum. Filium quem
Abbreviated transcription (Latin):
que habuit cum mde¬
is. ita moderans loq̃¬
lam suam. ut cecinõ
uiderent. et fidelos
oculos apꝑirent que
hodie de scõ euangelo
recitata sunt: ista sunt. dicebant ergon
dei. Tu quis es: Quia dixerat supra dñc
nisi credideritis quia ego sum moriemin
in peccatis ur̃is: ad hoc ergo illi. Tu quis &
Ueluti querentes nosse. in quem deberat
credere. ne in suo peccato morerentur:
respondit dicentib tu quis es: et ait. Irm¬
cipium: qui et loquor uobis. Si se dixre
et pater principium sit. Si enim filius
principium est. qui habet patrem. quan
principium. qui habet quidem filium cui
pater sit. s non habet de quo sit: Filius
enim patris est filius: et pater utiq filii pa¬
ter est. S deus de deo filius dicitur: lum̃¬
de lumine filius dicitur. Pater dicitur
lumens: non de lumine. Pater dicit᷑̾ deus
s non de deo. Si ergo deus de deo lumel
de lumine principium ẽ. quanto facilius
cipum agimus: Numquid duo erunt
or maipra tauendum est hoc diceres Quud

Expanded text:
quae habuit cum Judaeis, ita moderans loquelam suam, ut caeci non viderent, et fideles oculos aperirent, quae hodie de sancto Evangelio recitata sunt, ista sunt: Dicebant ergo Judaei, Tu qNisi credideritis quia ego sum, moriemini in peccatis vestris. Ad hoc ergo illi, Tu quis es? Veluti quaerentes nosse, in quem deberent credere, ne in suo peccato morerentur. Respondit dicentibus, Tu quis es? et ait, Principium, quia et loquor vobis. Si se dixit et Pater principium sit. Si enim Filisu principium est qui habet Patrem, quantprincipium, qui habet quidem Filium cui Pater sit, sed non habet de quo sit? Filius enim Patris est Filius, et Pater utique Filii Pater est: sde lumine Filius dicitur. Pater dicitur lumen, sed non de lumine; dicitur Pater Deus, sed non de Deo. Si ergo Deus de Deo, lumen de lumine principium est, quanto facilius Sed quid agamus, nunquid duo erunt principia? Cavendum est hoc dicere. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
tiationem mansit. Non enim occisus est
cito: s cruciatus in igne: diu uiuere ꝑmis¬
sus est. imo non diu uiuere ꝑmissus est.
s tarde mori compulsus est. In illa ergo
longa morte. in ilł tormentis. quia bene
manducauerat et bene biberat. tamquã
illa esca saginatus. et illo calice ebriatur dr¬
menta non senfit. Ibi enim erat quidirit.
spẽ est qui uiuificat. Caro enim ardebaes.
spc̃ animam uegetabat. Non cessit: et inreg¬
num successit. dixerat autem illi syxtus
martir epc sc̃s. cuius diem quinto abhine
retro die celebrauimus. noli merere fili.
ep̃s enim erat ille: iste diaconus. Nolime¬
rere unquit: sequeris me post triduum.
Triduum autem dixit medium: inter
diempassionis scĩ xysti. et diem hodier¬
ne passionis scĩ laurentii Triduum est
medium. O consolatio. Non ait. noli me¬
rere fili. desinit ꝑsequtio et securus cris
s noli merere. quo ego precedo tu seque¬

Expanded text:
ciationem mansit. Non enim occisus est ciationem mansit. Non enim occisus est cito, sed cruciatus est in igne: diu vivere permissus est; imo non diu vivere permissus est, sed tarde mori compulsus est. In illa ergo longa morte, in illis tormentis, quia bene manducaverat et bene biberat, tanquam illa esca saginatus et illo calice ebrius, tormenta non sensit. Ibi enim erat qui dixit, Spiritus est qui vivificat. Caro enim ardebat, sed spiritus animam vegetabat. Non cessit, et in regnum successit. Dixerat autem illi Xystus martyr sanctus, cujus diem quinto ab hinc retro die celebravimus: « Noli moerere, fili. » Episcopus enim erat ille, iste diaconus. « Noli moerere inquit; sequeris me post triduum. » Triduum autem dixit medium inter diem passionis sancti Xysti, et diem hodiernae passionis sancti Laurentii. Triduum est medium. O consolatio! non ait, Noli moerere, fili; desinet persecutio, et securus eris: sed, Noli moerere; quo ego praecedo, tu seque
Abbreviated transcription (Latin):
menta. qui habebunt in fine eterna tor¬
menta Modo enim corpus xpĩ mixtum
est tam quam area: s nouit dñs qui sut̃
cuis. Sic̃ tu nosti quod trituras. quia
ibi est latens massa. nec consumit tritu¬
ratio quod purgatura est. uentilatio.
se mancat in nobis: in hoc scło necesse ha¬
bemus. usq infinẽ inter malos uiuere.
Non inter illos dico malos. qui blasphe¬
mant.xpm̃. Rari enim iam inueniunt᷑.
qui lingua blasphemant: s multi qui ui-¬
ta. Necesse est ergo ut inter illos usq in
finem uiuamus. S quid est quod ait qui
manet in me ꝙ egom illo: quid. nisi quod
martires audiebant. qui ꝑseuerauerit
usq in finem hic saluus erit: Quomodo
mansit in illo sc̃s laurentius cuius hodie
festum celebramus: Mansit usq ad temp¬
tationem. mansit usq ad tirannicam in¬
terrogationẽ. mansit usq ad acerrimã
cominationem. mansit usq ad ꝑemptio¬
nem. P arum est: usq adiumanem excru¬

Expanded text:
menta, qui habebunt in fine aeterna tormenta, qui habebunt in fine aeterna tormenta. Modo enim corpus Christi mixtum est tanquam in area: sed novit Dominus qui sunt ejus . Si tu nosti quid trituras, quia ibi est latens massa, nec consumit trituratio quod purgatura est ventilatio; se maneat in nobis, in hoc saeculo necesse habemus usque in finem inter malos vivere. Non inter illos dico malos, qui blasphemant Christum: rari enim jam inveniuntur qui lingua blasphemant, sed multi qui vita. Necesse est ergo ut inter illos usque in finem vivamus. 12. Sed quid est quod ait, Qui manet in me, et ego in illo ? Quid, nisi quod martyres audiebant, Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit ? Quomodo mansit in illo sanctus Laurentius, cujus hodie festa celebramus? Mansit usque ad tentationem, mansit usque ad tyrannicam interrogationem, mansit usque ad acerrimam comminationem, mansit usque ad peremptionem: parum est, usque ad immanem excru
Abbreviated transcription (Latin):
tus est. et qđ in eius distributionis grã.
uitam nob ꝓmisit eternam: et quod hinc
uoluit intelligi. manducatores et pota¬
tores carnis et sanguinis sur ut in illo
maneant. et ipse in cis. et quod non in¬
tellexerunt qui non crediderunt. et qđ
spiritalia carnaliter sapiendo. scandali¬
zati sunt. et quod eis scandaliz antib et
ꝑeuntib consolationi affuit dñs discipu¬
lis qui remanserant. ad quos ꝓbandos
interrogauit numquid et uos uulties
abire. ue responsio ꝑmansionis eoꝵ innotes¬
ceret nobis. nam et ille nouerat quĩma¬
uebant hoc ergo dotum ad hoc nobis ua¬
leat dilectissimi. ut carnem xpi et sangui¬
nem. xpĩ non edamus tantum in sacram̃¬
to quod et multimali: s usq ad spc̃ parti¬
cipationem manducemus et bibamus
ut in dnĩ corpore maneamus: t̾amquã mẽ¬
bra. ut cius spũ uegetemur. et non scanda¬
lizemur: etiam si multi modo nobiscum
manducant et bibunt temporalit̾ sacͣ¬

Expanded text:
tus est, et quod in ejus distributionis gratia tus est, et quod in ejus distributionis gratia vitam nobis promisit aeternam, et quod hinc voluit intelligi manducatores et potatores carnis et sanguinis sui, ut in illo maneant et ipse in illis, et quod non intellexerunt qui non crediderunt, et quod spiritualia carnaliter sapiendo scandalizati sunt, et quod eis scandalizatis et pereuntibus, consolationi Dominus adfuit discipulis qui remanserant, ad quos probandos interrogavit, Numquid et vos vultis ire? ut responsio permansionis eorum innotesceret nobis; nam ille noverat quia manebant: hoc ergo totum ad hoc nobis valeat, dilectissimi, ut carnem Christi et sanguinem Christi non edamus tantum in Sacramento, quod et multi mali; sed usque ad spiritus participationem manducemus et bibamus, ut in Domini corpore tanquam membra maneamus, ut ejus spiritu vegetemur, et non scandalizemur, etiam si multi modo nobiscum manducant et bibunt temporaliter Sacra
Abbreviated transcription (Latin):
Si sathanas ꝑsequendo cessaret: hodie
tam gloriosam coronam. scĩ laurentii nõ
celebraremus. Si ergo ipsius diaboli ma¬
lis oꝑib bene utitur deus. quod facit
malus male utendo sibi nocet: non bo-¬
nitati dei contradicit. Artifex illo utitur:
et magnus artifex. Si illouti non nosset:
nec cum eẽ ꝑmitteret. Ergo unus ex uo-¬
bis diabolus est ait: cum ego uos duode¬
cim clegerim. Potest et sic intelligi quod
ait. duodecim elegi: qui a sacratus est nu¬
merus.Non enim quia periit inde unus:
ideo illius numeri honor ademptus est.
Nam in loco ꝑeuntis: alius subrogatus ẽ.
Mansit numerus consecratus numerus
duodenarius: quia ꝑ uniuersum mundũ.
hoc est ꝑ quatuor cardines mundi. trini¬
tatem fuerant adnunciaturi. ideo et
quater terni. Se ergo exterminauit iu¬
das: non duodenarium numerum uio¬
lauit. Ipse deseruit p̃ceptorem: nam ds̃
illi apposuit successorem. hoc totum qđ
dñs de carne et de sanguine suo loquu¬

Expanded text:
Si satanas persequendo cessaret, hodie Si satanas persequendo cessaret, hodie tam gloriosam coronam sancti Laurentii non celebraremus. Si ergo ipsius diaboli malis operibus bene utitur Deus: quod facit malus, male utendo, sibi nocet; non bonitati Dei contradicit. Artifex illo utitur; et magnus artifex, si illo uti non nosset, nec eum esse permitteret. Ergo unus ex vobis diabolus est, ait, cum ego vos duodecim elegerim. Potest et sic intelligi quod ait, duodecim elegi, quia sacratus est numerus. Non enim quia periit inde unus, ideo illius numeri honor demptus est: nam in locum pereuntis, alius subrogatus est . Mansit numerus consecratus, numerus duodenarius; quia per universum mundum, hoc est per quatuor cardines mundi, Trinitatem fuerant annuntiaturi. Ideo ter quaterni. Se ergo exterminavit Judas, non duodenarium numerum violavit: ipse deseruit praeceptorem, nam Deus illi apposuit successorem. 11. Hoc totum quod Dominus de carne et de sanguine suo locu
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ usurpant: lens ut faciat aliquid
mali malus. lucere sibi uult ne offen¬
dat. qui iam intus offendit et cecidit.
Quod timet in corꝑe: iam incurrit in cor¬
de. om̃ib ergo bonis dei. ne ꝑ singula
currere longum sit: male utitur malꝰ.
contra: malis inalorum hominum bene
utitur bonus. Et quid tam bonum qmͣ
unus deus. quandoquidem ipse dñs di-¬
xit. nemo bonus nisi unus deus: Quan-¬
to ergo ille melior. tanto melius utitur.
et malis nrĩs. Quid iuda peius inter
omnes adherentes magistro: lnter duo¬
decim loculi illi comissi sunt: et dispen¬
satio pauꝑum distributa: ingratus tan¬
tobeneficio honort tanco. accepit pecuni¬
am. ꝑdidit iusticiam. Tradidit uitam mor¬
tuus. quem ut discipulus secutus: ut ini¬
micus ꝑsequutus est. Totum hoc malum
iude : s malo eiusbeneusus ẽ dñs Tradi se
ꝑtulit. ut redime̾t nos: Ecce maliĩ ude: in bo¬
num conu̾sũ ẽ. Sathanas qͣntos mr̃es ꝑsequtꝰ ẽ:

Expanded text:
suorum usurpant. lens enim ut faciat aliquid suorum usurpant. lens enim ut faciat aliquid mali malus, lucere sibi vult ne offendat, qui jam intus offendit et cecidit: quod timet in corpore, jam incurrit in corde. Omnibus ergo bonis Dei, ne per singula currere longum sit, male utitur malus: contra, malis hominum malorum bene utitur bonus. Et quid tam bonum quam unus Deus? Quandoquidem ipse Dominus dixit, Nemo bonus nisi unus Deus . Quanto ergo ille melior, tanto melius utitur et malis nostris. Quid Juda pejus? Inter omnes adhaerentes Magistro, inter duodecim, loculi illi commissi sunt, et dispensatio pauperum distributa: ingratus tanto beneficio, honori tanto, accepit pecuniam, perdidit justitiam: tradidit vitam mortuus; quem ut discipulus secutus, ut inimicus persecutus est. Totum hoc malum Judae; sed malo ejus bene usus est Dominus. Tradi se pertulit ut redimeret nos. Ecce malum Judae in bonum conversum est. Satanas quantos martyres persecutus est?
Abbreviated transcription (Latin):
tur ͤ diabolus et in electis est diabolusᷤ
Electi in laude solent dici an electusẽ
et iste. de quo nolente et nesciente mag¬
num aliquid boni fieret: hoc est ꝓpri¬
um dei contrarium iniquis. Micut eni
iniqui male utuntur bonis opib eler. sic
queadinodum disponi nou possent. nisi
ab artifice deo. Petulantia tamen qua
male utitur oculus fallatia qua male
utitur lingua falsus testis. nonne animã
suameet e lingãsuam pꝰtrucidat: et alte¬
rum ledere se ꝑempto conatur: Male u¬
titur lingua: nec ideo malum est lingua.
opus est dei lingua s bono oꝑe dei male
utitur illa nequitia. quomodo utunt᷑
pedib qui currunt ad scelera. quomodo
utuntur manib homicide: Et illis adia¬
centib formsecus bonis creaturis dei:
quãmale utuntur mali. auro iudicia
corrumpunt. innocentes obprimunt:
luce ista maldͥ male utuntur. Male ui¬
uendo enim etiam ipsam lucem quam
uiundent. ad ministerium scelerum

Expanded text:
tur et diabolus, et in electis est diabolus? tur et diabolus, et in electis est diabolus? Electi in laude solent dici: an electus est et iste, de quo nolente et nesciente magnum aliquid boni fieret? Hoc est proprium Dei; contrarium iniquis. Sicut enim iniqui male utuntur bonis operibus Dei; sic admodum disponi non possunt nisi ab artifice Deo! Petulantia tamen quam male utitur oculis? Fallacia quam male utitur lingua? Falsus testis nonne lingua sua et animam suam prius trucidat, et alterum laedere se perempto conatur? Male utitur lingua, nec ideo malum est lingua: opus Dei est lingua, sed bono opere Dei male utitur illa nequitia. Quomodo utuntur pedibus qui currunt ad scelera? quomodo utuntur manibus homicidae? et illis adjacentibus forinsecus bonis creaturis Dei quam male utuntur mali? Auro judicia corrumpunt, innocentes opprimunt. Luce ista mali male utuntur: male vivendo enim etiam ipsam lucem qua vident, ad ministerium scelerum
Abbreviated transcription (Latin):
tisabire: Non discessit nec iudas s qͣre mans¬
mon petrus. dnẽ ad quem ibimus: Rc¬
pellis nos ate: da nobis alterum te. ad
quem ibimus: Si a te recedimus ad quẽ
ibimus: Uerba uite eterne habes. Uide¬
te quemadmodum petrus. dante dnõte¬
creante spũ scõ intellexit. Unde nisiquia
credidit: uerba uide eterne habes. uitam
enum eternam habes in ministratione
corporis et sanguinis tui: et nos cͦog naom¬
uimus et cercognouimus. Non cognouimꝰ
et credidimus s credidimus et cognoui¬
mus. Credidimus enim ut cognosceremꝰ:
Nam si prius cognoscere. et deinde crede¬
re uellemus. nec cognoscere nec credere
ualeremus. Quid credidimus et quid cog¬
nouimus: Quia tu es xpc filius dei uiui.
id est quia ipsa uita eterna tu es. et nõ
das in carne et sanguine tuo nisi quod
es ait ergo dns ihc. Honne ego uos duo¬
decim elegi. et unus ex uobis diabolus
est: ergo undecim elegi diceret: An digi¬

Expanded text:
tis abire? Non discessit nec Judas: sed quare manetis abire? Non discessit nec Judas: sed quare manemon Petrus: Domine, ad quem ibimus? Rpellis nos a te, da nobis alterum te. Ad quem ibimus? Si a te recedimus, ad quem ibimus? Verba vitae aeternae habes. Videte quemadmodum Petrus, dante Deo, recreante Spiritu sancto, intellexit. Unde, nisi quia credidit? Verba vitae aeternae habes. Vitam enim aeternam habes in ministratione corporis et sanguinis tui. Et nos credidimus, et cognovimus. Non cognovimus, et credidimus, sed credidimus, et cognovimus. Credidimus enim ut cognosceremus: nam si prius cognoscere, et deinde credere vellemus, nec cognoscere nec credere valeremus. Quid credidimus, et quid cognovimus? Quia tu es Christus Filius Dei; id est, quia ipsa vita aeterna tu es, et non das in carne et sanguine tuo nisi quod es. 10. Ait ergo Dominus Jesus: Nonne ego vos duodecim elegi, et unus ex vobis diabolus est? Ergo, Undecim elegi diceret: an eligi
Abbreviated transcription (Latin):
quedam enim conuerse sunt retro. post
sathanan. Et ulteruis cum illo non am¬
bulauerunt. Ecce p̃cisi a corꝑe uitam ꝑ¬
diderunt. quia forte in corꝑe nec fuerũt᷑.
Inter non credentes et ipsi deputati sut̃:
quamuis discipuli dicerentur. abierũt
retro: non pauci s multi hoc forte factũ
est ad consolationem: qm̃ aliquando con-¬
tingit ut dicat homo uerum. et quod di¬
cit non capiatur. atq illi qui audiunt:
scandalitentur. et discedant. Penitet aũ
hominem dixisse quod capi uerum est.
dicit autem apud se homo: non debui sie di¬
cere: non hoc dicere debui. Ecce dnõ conti¬
git dixit et ꝑdidit multos Remansit
ad paucos s non turbabatur ipse qui ab
initio nouerat. et qui credentes cẽnt. et qͥ
non credentes nos si nobis contingat ͣ¬
turbamur. Solatium in dnõ inueniam
et tamen caute uerba dicamus. atq ule
ad paucosqͥremanserãt: dix̃ gͥ iħc duodecudẽ

Expanded text:
Quaedam enim conversae sunt retro post Quaedam enim conversae sunt retro post satanam . Ulterius cum illo non ambulaverunt. Ecce praecisi a corpore vitam perdiderunt, quia forte in corpore nec fuerunt. Inter non credentes et ipsi deputandi sunt, quamvis discipuli dicerentur. Abierunt retro, non pauci, sed multi. Hoc forte factum est ad consolationem, quoniam aliquando contingit ut dicat homo verum, et quod dicit, non capiatur, atque illi qui audiunt, scandalizentur et discedant. Poenitet autem hominem dixisse quod verum est: dicit enim apud se homo, Non debui sic dicere, non hoc dicere debui. Ecce Domino contigit; dixit, et perdidit multos, remansit ad paucos. Sed non turbabatur ipse, quia ab initio noverat et qui credentes essent, et qui non credentes: nos si nobis contingat, perturbamur. Solatium in Domino inveniamus, et tamen caute verba dicamus. 9. Atque ille ad paucos qui remanserant: Dixit ergo Jesus duodecim;
Abbreviated transcription (Latin):
sam quare non credant. Propterea dixi
uobis inquit quia nemo potest uenire
ad me nisi fuerit ei datum a patre meo.
Ergo et credere datur nobis. Non enim
nichil est credere. Si autem aliquid mag¬
num est: gaude quia credidisti. s noli
extolli. Quid enim habes quod non acce¬
pisti: ex hoc multi discipuloꝵ eius abie¬
runt retro. et iam non cum illo ambu¬
labant. abierunt retro: s post satha¬
nan non post xpm̃. Nam aliquando do¬
minus xp̃c̃ petrum appellauit satha¬
nan. magis quia uolebat precedere do¬
minum suum et consilium dare ne mo¬
reretur. ille qui uenerat ut moreretur.
ne nos in eternum moreremur. Et ait
illi. Redi post me sathanaᷤ: non enim sa¬
pis que dei sunt. s que hominis sunt. Ñ
illum repulit retro ire post sathanan.
et appellauit sathanan: s fecit post se
ire ut non eẽt sathanas ambulando post
dnm̃. Isti autem sic redierunt retro: qͦ¬
modo de quibusdam feminis dicit apłs:

Expanded text:
sam quare non credant: Propterea dixi sam quare non credant: Propterea dixi vobis, inquit, quia nemo potest venire ad me, nisi fuerit ei datum a Patre meo. Ergo et credere datur nobis: non enim nihil est credere. Si autem magnum aliquid est, gaude quia credidisti, sed noli extolli: quid enim habes quod non accepisti ? 8. Ex hoc multi discipulorum ejus abierunt retro, et jam non cum illo ambulaverunt. Abierunt retro, sed post satanam, non post Christum. Nam aliquando Dominus Christus Petrum appellavit satanam, magis quia volebat praecedere Dominum suum, et consilium dare ne moreretur ille, qui venerat ut moreretur, ne nos in aeternum moreremur; et ait illi: Redi post me, satanas; non enim sapis quae Dei sunt, sed quae hominis sunt . Non illum repulit retro ire post satanam, et appellavit satanam; sed fecit post se ire, ut non esset satanas ambulando post Dominum. Isti autem sic redierunt retro, quomodo de quibusdam feminis dicit Apostolus:
Abbreviated transcription (Latin):
in uobis qui non credunt et ideo nõ
intelligunt quia non credunt. ꝓpħa
enim dixit nisi credideritis: non intel¬
ligetis. ꝑ fidem copulamur: ꝑ intellec¬
tum uiuificamur. Prius hereamus ꝑ
fidem: ut sit qđ uiuificetur ꝑ intellec¬
tum. Nam qui non heret: resistit. Qui re¬
sistit non credit. Nam qui resistit quo¬
modo uiuificatur: aduersarius est ra¬
dio lucis: quo penetrandus est. Non au̾¬
tit aciem: s claudit mentem. Sunt gͦ
quidam: qui non credunt. Credant et ap¬
periant: apperiant et illuminabunt᷑.
Sciebat enim ab mitio iħc qui eẽnt ere¬
dentes. et quis traditurus eẽt in eum.
lbi enim erat et iudas. Nam quidam
scandalizati sunt. Ille autem mansit
ad insidiandum non intelligendũ
et quia ideo manserat non de illo tacu¬
it dñs. non illum expressit. s nec siluit.
ut omnes timerent quamuis unus pe¬
riret. S postea quam dixit. et distinx̃
credentes a non credentib. expressit cau¬

Expanded text:
in vobis qui non credunt; et ideo non in vobis qui non credunt; et ideo non intelligunt, quia non credunt. Propheta enim dixit, Nisi credideritis, non intelligetis . Per fidem copulamur, per intellectum vivificamur. Prius haereamus per fidem, ut sit quod vivificetur per intellectum. Nam qui non haeret, resistit; qui resistit, non credit. Nam qui resistit, quomodo vivificatur? Adversarius est radio lucis, quo penetrandus est: non avertit aciem, sed claudit mentem. Sunt ergo quidam qui non credunt. Credant et aperiant, aperiant et illuminabuntur. Sciebat enim ab initio Jesus qui essent credentes, et quis traditurus esset eum. Ibi enim erat et Judas. Nam quidam scandalizati sunt: ille autem mansit ad insidiandum, non ad intelligendum. Et quia ideo manserat, non de illo tacuit Dominus. Non illum expressit, sed nec siluit; ut omnes timerent, quamvis unus periret. Sed posteaquam dixit et distinxit credentes a non credentibus, expressit cau
Abbreviated transcription (Latin):
brum quod seꝑatum inuenerit a car¬
ne tua: ꝯpm̃ tuum: dico animam tuã
amma tua non uiuificat: nisi membra
que sunt in carne tua. Unum si tollas a¬
te. iam ex anima tua non uuificatur.
quia unitati corꝑis tui non copulat᷑.¬
hec dicuntur ut amemus unitatenx et
timeamus separationem. Nichil enim
sic debet formidare xpianus quam se¬
parari a corꝑe. xpi. Si enim seꝑatur a cor¬
pore.xpĩ: non est membrum eius. Sinõ
est membrum eius: non uegetatur spũ
eius. Quisquis autem ait apłs spm̃ xp̃i¬
quicquam: Uerba que ego loquutus
sum uobis: spc̃ et uita sunt. Quid est sp̃c
et uita sunt: spiritaliter intelligenda
sunt. Intellexisti spiritaliter. spc̃ et uita
sunt. Intellexisti carnaliter: etiam sic
illa spc̃ et uita sunt. s tibi non sunt. S
sunt quidam inquit in uobis: qui non
credunt. Non dixit sunt quidam in uob̾.
qui non intelligunt: s causam dixit qͣ¬
re non intelligunt. Sunt enim quidã

Expanded text:
brum quod separatum invenerit a carbrum quod separatum invenerit a carne tua? Spiritum tuum dico animam tuam. Anima tua non vivificat, nisi membra quae sunt in carne tua; unum si tollas, jam ex anima tua non vivificatur, quia unitati corHaec dicuntur ut amemus unitatem et timeamus separationem. Nihil enim sic debet formidare Christianus quam separari a corpore Christi. Si enim separatur a corpore Christi, non est meest membrum eius, non vegetatur spiritu eius. Quisquis autem, inquit apostolus, spiriquidquam. Verba quae ego locutus sum vobis, spiritus et vita sunt. Quid est, spiritus et vita sunt? Spiritualiter intelligenda sunt. Intellexisti spiritualiter? spiritus et vita sunt. Intellexisti carnaliter? etiam sic illa spiritus et vita sunt, sed tibi non sunt. 7. Sed sunt quidam, inquit, in vobis qui non credunt. Non dixit, Sunt quidam in vobis qui non intelligunt; sed causam dixit, quare non intelligant. Sunt enim quidam
Abbreviated transcription (Latin):
nenp spiritus aliquid ꝓ salute nr̃a egit.
saro uas fuit. Quod habebat attende.
uon quod erat. apłi missi sunt. Nuiqͥd
de eium ad nos sonus uerbi nisi ꝑ uocẽ
carnis: i. nde stilus. unde conscriptio:
Ista õꝑa õmĩa carnis sunt. s agit ante
spũ. tamquam organum suum: Spẽ
ergo est qui uiuificat: caro audem nõ
ꝓdest quicquam: Gicut illi intellerert̃
carnem non sicut egodo ad manducan¬
se in manducatione carnis sue et pota¬
tione sanguinis sui. ut in illo maneamꝰ
et ipse in nobis. Manemus autem in illo:
cum sumus membra eius. Manet aũ
ipse in nob̾ cum sumus templum eius
Ut autem simus membra cius: unitas
nos compaginat. Ut compaginet unitas
que facit nisi caritas: et caritas dei:
Unde: apłm interroga. Caritas inquit
dei diffusa est in cordib nrĩs ꝑ spm̃ scm̃
uificat. Spc̃ enim facit uiua membra.
Nec uiua membra spc̃ facit nisi que in
Nam spc̃ qui est in te o homo. quo constas
ut homo sis. numquid uiuificat mem¬

Expanded text:
iritus aliquid pro salute nostra egit. Caro vas fuit; quod habebat attende, non quod erat. Apostoli missi sunt; numquidde enim ad nos sonus verbi, nisi per vocem carnis? unde stilus, unde conscriptio? Ista omnia opera carnis sunt, sed agitante spiritu tanquam organum suum. Spiritus ergo est qui vivificat, caro autem non prodest quidquam: sicut illi intellexerunt carnem, non sic ego do ad manducanse in manducatione carnis suae et potatione sanguinis sui, ut in illo maneamus, et ipse in nobis. Manemus autem in illo, cum sumus membra ejus: manet autem ipse in nobis, cum sumus templum ejus. Ut autem simus membra ejus, unitas nos compaginat. Ut compaginet unitas, quae facit nisi charitas? Et charitas Dei unde? Apostolum interroga: Charitas, inquit, Dei diffusa est in cordibus nostris per vificat: spiritus enim facit viva membra; nec viva membra spiritus facit, nisi quae in Nam spiritus qui est in te, o homo, quo constas, ut homo sis, nunquid vivificat mem
Abbreviated transcription (Latin):
ius sine uerbo dei ꝓphetat. Qum ꝓpħis
uerbum dei: et cum ꝓpħa uerbum do.
Meruerunt pͥora tempora ꝓpħas afflatos
et impletos uerbodei: meruimus nos pã
ipsum uerbum dei. Sic autem ꝓpħaet aus
gelorum. Nam et ipse dictus est. magni
consilii angelus. Uerumptamen alibiqͥd
dicit ꝓpħa: Quia non legatus. neq ange¬
lus s ipse ueniens saluos faciet eos. idest
ad saluos faciendos eos. non mittet legatũ.
non mittet angelum. s ueniee ipse. Quis
ueniet: Et ipse angelus Certe non ꝑange¬
lum: nisi quia iste siçangłs ut etiam dñs
ad capessendam uitam aeteruam: Aliqͥd
p̃sens adnunciauit. aliquid futurum p̃¬
dixit. Ex eo quod p̃sens annunciauit an¬
gelus erat. ex eo quod futurum p̃dixit.
ꝓpħa erat. Ex eo quod uerbum der caro

Expanded text:
 sine verbo Dei prophetat. Cum prophetis Verbum Dei, et propheta Verbum Dei. Meruerunt priora tempora prophetas afflatos et impletos Verbo Dei. Meruimus nos prophetam ipsum Verbum Dei. Sic autem propheta Chgelorum. Nam et ipse dictus est magni consilii angelus . Verumtamen alibi quid dicit propheta? Quia non legatus neque angelus, sed ipse veniens salvos faciet eos, id est, ad salvos faciendos eos non mittet legatum, non mittet angelum, sed veniet ipse. Quis veniet? Ipse angelus. Certe non per angelum, nisi quia iste sic angelus, ut etiam Doad capessendam vitam aeternam. Aliquid praesens annuntiavit, aliquid futurum praedixit. Ex eo quod praesens annuntiavit, angelus erat. Ex eo quod futurum praedixit, propheta erat. Ex eo quod Verbum Dei caro