comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis accepit. Stephanꝰ inqt᷑ plenus
gr̃e ⁊ fortitudinis. Ecce arbor magna
ĩ medio tr̃e ⁊ altitudo eiꝰ nimia. sigo hec
arbor magna fuit. alta fuit et ĩmedio
tre fuit. Admulta ⁊ magna se dilata¬
bat ꝑurtutẽ/ adalta se exigebat per
subcilitatẽ ⁊ ĩ timis stabat ꝑuitencio¬
nẽ: aa fortia se extendebat ad sũma
se erigelat et inĩtimus fixa manebat.
bat magna arboe erat qr ĩ intima bona
desił̾abat ĩ metlio tr̾e erat. Qa de subli¬
mib subtilit̾ sentiebat. altitudo eiꝰ magua
erat. Nagna inq̾l arbor ⁊ fertis ⁊ ꝓceritas
eiꝰ atingẽs cełu. Ecce arbor magna arhae
robusta arbor ꝓcera. Magna abona agẽ¬
da. foetis ad mala toleranda ꝑcera adib̃¬
limil ꝯtempłada magna ĩ actionibus
fuit. ⁊ altituclo eiꝰ ꝓtera fuit. Lere ma¬
gna altitudo erat qͥ se sũmis et celestibꝰ
ĩ mersit.ẜ lige itaq in huiꝰ mͦi ꝯsidłatio¬
ne arboris qͥd ampliꝰ mireris magni

Expanded text:
ephanus, inquit, plenus gratia, et fortitudine . Ecce arbor magna in medio terrae, et altitudo ejus nimia. Ergo haec arbor magna fuit, alta fuit, et in medio terrae fuit. Ad multa et magna se dilatabat per virtutem, ad alta se erigebat per subtilitatem, et in intimis stabat per intentionem. Ad fortia se extendebat, ad summa se erigebat, et in intimis fixa manebat. bat, magna arbor erat; quia intima bona desiderabat, in medio terrae erat; quia de sublimibus subtiliter sentiebat, altitudo ejus magna erat. Magna, inquit, arbor et fortis, et proceritas ejus contingens coelum. Ecce arbor magna, arbor robusta, arbor procera. Magna ad bona agenda, fortis ad mala toleranda, procera ad sublimia contemplanda. Magna in actionibus, fuit, et altitudo ejus procera fuit. Vere magna altitudo fuit quae se summis, et coelestibus immersit. Elige itaque in hujus consideratione arboris quod a
Abbreviated transcription (Latin):
culpa remordet. Quietꝰ ĩ domo erat
qͥ ueratit᷑ dicebat. Neq it rep̃hen¬
ait me cor meu̾ i nomĩ uita mea.
Quietꝰ sane tũc temꝑis ĩdomo erat.
et ĩ palatio suo florebat. cũ dicebat.
G̃ioria nr̃a ħ ẽ testimoniũ ꝯscĩe nr̃er¬

Expanded text:
culpa remordet. Quietus in domo erat, qui veraciter dicebat: Neque enim reprehendit me cor meum in omni vita mea .Quietus sane tunc temporis in domo erat, et in palatio suo florebat, cum dicebat: Gloria nostra, haec est testimonium conscien
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ᷑ domꝰ qͣdam foetis sublimis atq regal.
s ꝑdomũ ꝯscientiã debemꝰ intel¬
lige̾. rerte ꝑpalatiũ intelligit᷑ se¬
curitas ꝯscientie: Indomo itaq fua
Quietã ꝯscientiã facit p̃teritoꝵ ma¬
loꝵ digna satis factio eutanciũ ma¬
loꝵ canta ꝓuidaq det linatio. Qͥe

Expanded text:
regalis. er domum conscientiam debemus intelligere, recte per palatium intelligitur securitas conscientiae. In domo itaque sua Quietam conscientiam facit praeteritorum malorum condigna satisfactio, et instantium malorum cauta providaque declinatio.
Abbreviated transcription (Latin):
hostiũ. Eolerabił ẽ indiuite suꝑbia
qͣm inpauꝑe. uera humilitas ẽ in¬
iuiriã nõ posse face̾. & facła posse
tolerare: Et cũ omĩa fererimꝰ dicamꝰ
serui ĩutiles sumꝰ. qͣ debuimꝰ facere¬
het fetimꝰ. De ꝯmendatione hu¬
militatis legit᷑ ĩ hunc mocłu. het ẽ
pͥmogenita filia sũmi regis. sal.Et
ꝯdimentũ reliqͣrum uirtutũ. dulce

Expanded text:
olerabilior in divite superbia, quam in paupere. Vera humilitas est injuriam non posse facere, et factam posse tolerare. Et cum omnia fecerimus, dicamus: Servi inutiles sumus; quod debuimus facere, fecimus . De commendatione humilitatis legetur in hunc modum. Haec est primogenita filia summi regis, sal et condimentum reliquarum vi
Abbreviated transcription (Latin):
sũ hic ẽ martyr qͥ petłe suũ tinguit
ĩsanguine: ut tandẽ uolet suꝑ pen¬
nas uentoꝵ. leo ⁊abulus iacet inspe¬
lunta insidiat᷑ ut rapiat bene gra¬
dientes. ⁊ cluidat p̃lam catulis suis.
deqͦ petrus. leo rugiẽs qͥ cirtuit qͣrens
qͣm deuoret. cui resistite fortes ĩ fide.
led mortuus fremit ĩplatea terret ꝙ
attrahit eos. qͥ latã terunt uiã que
ducit ailmoetẽ. deqͦ salomon dicit. pi¬
ger. leo foris eͣ in medio plateaꝵ octi¬
dendus sũ. hic ĩtelligi pot̾ pͥnceps un¬
puis. sccdm illud. leo fremens pͥnceps

Expanded text:
uum tingit in sanguine ut tandem volet super pennas ventorum. Leo Zabulus latet in spelunca; insidiatur, ut rapiat bene gradientes, et dividat praedam catulis suis, de quo Petrus: Leo rugiens circuit, quaerens quem devoret, cui resistite fortes in fide . Leo mortuus fremit in platea, terret et atterit eos, qui latam terunt viam, quae ducit ad mortem; de quo Salomon: Dicit piger: Leo fortis est, in medio platearum occidendus sum . Hic intelligi potest princeps impius, secundum illud: Leo fremens princeps
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑ de hac arbore: folia eiꝰ pulch̾rima
et fructꝰ eiꝰ nimiꝰ ⁊ esca unui̾soꝵ mea.
Infoliis u̾ba ĩ fructu scĩa ĩ esca doct᷑na.
ctꝰ bonꝰ sapit ⁊ pascit &e scĩa sp̃alis
spitałe esuriẽ ꝑ sacrã amonitionẽ sua¬
uit̾ reficit. folia itaq pulch̾rima st̃
u̾ba deserta fructꝰ copiosus senssꝰ eru¬
ditꝰ mulriplex intellectꝰ. Eccła uniũ¬
soꝵ ẽ plena erudicio omniũ. deferta
amonitio. singuloꝵ folia u̾boꝵ pulcra
ut arbitror illa arboe habebat et bonoꝵ
sensuũ utiliũq ꝯsilioꝵ fructib habi¬
dabat qͤ ueratit᷑ dicẽ potuit. Qui me
audiebat̾ exƿectabat sentenciã et ĩ ten¬
ti tacebat̃ adꝯsiliũ meũ. u̾bis meis ad¬

Expanded text:
ditur de hac arbore: Folia ejus pulcherrima, et fructus ejus nimius, et esca universorum in ea. In foliis verba, in fructu scientia, in esca doctrina. ctus bonus sapit, et pascit, et scientia spiritalis spiritalem esuriem per sacram admonitionem suaviter reficit. Folia itaque pulcherrima, sunt verba diserta, fructus copiosus, sensus eruditus, multiplex intellectus. Esca universorum est plena eruditio omnium, discreta admonitio singulorum. Folia verborum pulchra, ut arbitror, illa arbor habebat, et bonorum sensuum, utiliumque consiliorum fructibus abundabat quae veraciter dicere potuit: Qui me audiebant exspectabant sententiam et intenti tacebant ad consilium meum. Verbis meis ad
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritasq eiꝰ tam ab onis diligit᷑ qͣm
amał timet᷑. Hõne illiꝰ aspectꝰ usq ad
t̾ios uniu̾se tr̃e ꝓminebat deqͦ illius
sẽtencie uitas ꝯstabat: Xỹi bonꝰ odce sumꝰ
deo ĩ his qͥ salui fuit ⁊ ĩhis qͥ ꝑeunt. alis¬

Expanded text:
auctoritatesque ejus tam a bonis diligitur, quam a malis timetur. Nonne illius aspectus usque ad terminos universae terrae prominebat, de quo illius sententiae veritas constabat: Christi bonus odor sumus Deo in his qui salvi fiunt, et in his qui pereunt. A
Abbreviated transcription (Latin):
i gs̃ ħ ẽ mores ĩdisciplinatos eicimꝰ
postea animi motꝰ morlinẽ redigi¬
mus. et admodestiã inclinamꝰ. Nioħ̾
aliuid ẽ trãm ĩfunicło listͥbutionis
diudẽ qͣm ineo qł cuiq uirtuti est
ꝓpriũ etiã mensurã attende: uis iudẽ.
sit adhibẽtla qͣnta disc̾tio ex hibendã.
partitas si se infra m̃surã cohibeat
in auariciã se p̃cipitat. largitas si se
ultra mołu extendit. in ꝓdigalitatẽ

Expanded text:
 est mores indisciplinatos ejicimus; postea animi motus in ordinem redigimus et ad modestiam inclinamus. Nihil aliud est terram in funiculo distributionis dividere, quam in eo quod cuique virtuti est proprium, etiam mensuram attendere. Vis videre sit adhibenda, quanta discretio exhibenda? Parcitas si se infra mensuram cohibeat, in avaritiam se praecipitat; largitas si se ultra modum extendit, in prodigalitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ter scandalizat te erue eũ et ꝓice
ate: Nusqͣm legisse me memini ut
ocłm sinistrũ eruere debuissẽ dedex¬
tro hoc ex p̃cepto in iungit᷑ siĩeo etto¬
ris scandału inuenissem. Augustitri¬

Expanded text:
ter scandalizat te, erue eum, et projice a te. Nusquam legisse me memini ut oculum sinistrum eruere debuissem. De dextro hoc ex praecepto injungitur, si in eo erroris scandalum invenissem. Cur
Abbreviated transcription (Latin):
putamꝰ. qͦd petc̃o nũqͣm nͥ sponte
cordis ceruicẽ inclinamꝰ. Fota demo¬
nũ turba cͥtͥa nos ꝑstrepat totꝰ innos
mundus deseuiat. mentẽ nrãm indo
fuã nũqͣm asua uoluntate expoliat.
hoc utiq coenu cũ dei acduitorio siuo¬
lueris ⁊ ip̃e hab̾e potes. nã cer̾a etiã
si uelis hab̾e ñ potes q quetũq uolu

Expanded text:
putamus, quod peccato nunquam nisi sponte putamus, quod peccato nunquam nisi sponte cordis cervicem inclinamus? Tota daemonum turba circa nos perstrepat, totus in nos mundus desaeviat, mentem nostram in Deo fixam nunquam a sua voluntate exspoliat. Hoc utique cornu cum Dei adjutorio, si volueris, et ipse habere potes: nam caetera, si velis, habere non pote
Abbreviated transcription (Latin):
uidet omĩa ualet qͥ ħt ocłos septẽ
cornua uii. Oculi ꝑtinẽt᷑ ad noticiã
coenua adpotenciã. Depmo dicit᷑.
Omĩa nuda er aꝑta ocłłs di. Descđo
Omĩa quetũq uoluit fecit. Merito
nia possit minime dubitat᷑. Sed
nũqͥil tu similit̃. Utinã haberes
ł unũ cornui. utinã uel unũ ut uire
dici debuisses filiꝰ unicornũ. E go
puto q qͥb erexit coenii salutis in
domo dauid pueri sui. sufficit in¬
tim ut ħ̾ant quo possit resistere¬
petto qͦ ualeat̃ repugnare dyabolo.
Nũqͥt potes renouare p̃terita. or¬
dinare p̃sentia. adducẽ futura
infernũ talcare: cesu irrũꝑe & ħ
totũ ꝓpria urtute. Non utiq ut
arbitror eo qtł ñ habeas cornua .uii.
qͣmadmodu agnꝰ ille cui data ẽ oĩs
potestas ĩcelo et intr̃a. Sufficit mͥ
dñe int̾im int̾ius unũ cornu habe̾
quo possim inimicos meos inomnẽ
uentũ uentilare: Etenĩ inte inimi¬
i sͨ.n. Quale tam̃ lib̾tatis cornu esse

Expanded text:
videt, omnia valet, qui habet oculos septem, videt, omnia valet, qui habet oculos septem, cornua septem. Oculi pertinent ad notitiam, cornua ad potentiam, De primo dicitur: Omnia nuda et aperta oculis Dei . De secundo: Omnia quaecunque voluit fecit . Merito nia possit minime dubitatur. Sed nunquid tu similiter? Utinam haberes vel unum cornu, utinam vel unum, ut jure dici debuisses filius unicornium! Ego puto quia quibus erexit cornu salutis in domo David pueri sui, sufficit interim ut habeant quo possint pacto resistere, quo valeant repugnare diabolo. Nunquid potes renovare praeterita, ordinare praesentia, adducere futura, infernum calcare, coelum irrumpere, et hoc totum propria virtute? Non utique, ut arbitror, eo quod non habeas cornua septem, quemadmodum agnus ille cui data est omnis potestas in coelo et in terra. Sufficit mihi, Domine, interim interius unum cornu habere, quo possim inimicos meos in omnem ventum ventilare: etenim in te inimiis. Quale tamen hoc libertatis cornu esse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsiderationis tue ambitu ĩcludas.
S quomͦ inqͥs possũ qͣ cirta me st̃
ante a retro dextrorsũ et sinistroe¬
sũ. sursũ ⁊ decesum simul aspicere
insuꝑ et ĩtima mea deqͥb aclhuc
taciusti ñ neglige̾. S s ane simul
omĩa qͥ cirtũstant ꝯsidetare ñ suffi¬
cit nͥ agnꝰ ille solus qͣm ocłas septẽ
scͥbit. S deĩspectionis ocło quł obi¬
cis id cirto tacui qr deeo aligͥd con¬
memorare suꝑ uacuũ duxi. Sołe
nãq qͥ cetã illuminat quom᷑inse
timis sunt. ratio eũ ignceare nõ
patit᷑ Opoetet qͥ adsolis similitu¬
dinẽ oculi radius locũ qͣm tenet
pͥus illustret et tũr retera que cͥca
se sũt qr simul ñ ualet nc̃ ħ nune
illa atrente ꝯsid̾et. Nã si simul
qͦ ante ł rerro qͦq adextͥs & asini¬
stris nec ñ qͣ sursũ et decesũ iaq
cũ his int̾iora tua aspicẽ potuisses
ñ uno circũspectiõis oculo egeres
qͥ uii. habuisses. Ille solus potest
qui uno intuitu omĩa uidet. Omĩa

Expanded text:
ludas. Sed quomodo, inquis, possum quae circa me sunt ante et retro, dextrorsum et sinistrorsum, sursum et deorsum simul aspicere, insuper et intima mea de quibus adhuc tacuisti non negligere? Sed sane simul omnia quae circumstant considerare non sufficit, nisi agnus ille solus quem oculos septem oculo quod objicis idcirco tacui, quia de eo aliquid commemorare supervacuum duxi. Solem namque qui caetera illuminat, quomodo in se timis sunt ratio cum ignorare non patitur. Oportet igitur ad solis similitudinem oculi radius locum quem tenet prius illustret, et tunc caetera quae circa se sunt, quia simul non valet, nunc haec, nunc illa attente consideret. Nam, si simul quae ante vel retro, quaeque a dextris et a sinistris, nec non quae sursum et deorsum, unaque cum his interiora tua aspicere potuisses, non uno circumspectionis oculo egeres, qui septem habuisses, ille solus hoc potest qui uno intuitu omnia videt. Omnia
Abbreviated transcription (Latin):
Idisc̾tionis. Nides ne qͣmadmocłu
int̾nos hos ocłos inreb clisc̾nendum
ratio diui ñ patit᷑. sic ext̾ioꝵ intaitus
subrepit neglientia. ocło aut̃ cliscre¬
tionis insidiat᷑ ignotantia. hune sepe
claudit sompnꝰ cceꝑis. ilłu frequentet
obnubilat caligo eriteis. Duo st̃ inqͥh¬

Expanded text:
admodum inter nos hos oculos in rebus discernendis ratio dividi non patitur, sicut exteriorum intuitus subrepit negligentia, oculo autem discretionis insidiatur ignorantia; hunc saepe claudit somnus torporis, illum frequenter obnubilat caligo erroris. Quoti
Abbreviated transcription (Latin):
qił augustinꝰ dicit habete caritatẽ
et facite qͥtqͥd uultisͤ. Ergo cariia¬
tẽ cetã putamus. s qͥl dexa apss
sentiat audiamꝰ. plenitudo inqͥt
legis eͣ caritas. Quid gͦ tartras dehis
que sciri oportet ignorat qͣm apł
plenitudu ẽ legis nominare: non
dubitat᷑ ꝑ fecta caritas plene illu¬
minat nã ꝑfecte amari ñ potꝰ in
cuiꝰ cognitione animꝰ caligat. hoc¬
aut̃ omnino crelibile uudet᷑ qr qui
adhuc errat indisc̾tione ñ łuest
ꝑ fectꝰ ĩcaritate ⁊ omĩno sine culpa
ñ ẽ qͥ mału agit qͣlib ĩtentione:
S nec tm̃ ocłos culpandos putes
cũ bonũ mału ł mału bonũ ẽẽ ex-¬

Expanded text:
dicit: Habe charitatem, et fac quod vis. Ergo charitatem caecam putamus? Sed quid de ea Apostolus sentiat, audiamus: Plenitudo, inquit, legis est charitas . Quid ergo charitas de his quae sciri oportet ignorat, quam Apostolus plenitudinem legis nominare non dubitat? Perfecta charitas plene illuminat: nam perfecte amari non potest in cujus cognitione animus caligat. autem omnino credibile videtur; quia, qui adhuc errat in discretione, nondum est perfectus in charitate et omnino sine culpa non est qui malum agit qualibet intentione. Sed nec tantum oculos culpandos putes, cum bonum malum vel malum bonum esse ex
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ qͣntus ẽẽ deb Nñ adaluid est
qͣm eypedit. petrat inqͣlitate qn
maiore᷑ qͣm oporteat offendit inqͣn¬
titate. It qͥ animi nr̃i affectꝰ ordina¬
re ⁊ mocłari possimꝰ. pͥus mores incõ¬
positos ꝯpescere debemꝰ. Uñ ide pro¬
pħa ei qͣm p̃misimꝰ sentencie p̃mit¬
cit dicens. Pietit a facie eoꝵ gentes
et statim subintulit ⁊ soete duusit

Expanded text:
tus est quantus esse debet; quando ad aliud est quam expedit, peccat in qualitate; quando major est quam oporteat, offendit in quantitate. Ut igitur animi nostri affectus ordinare, et moderari possimus, prius mores incompositos compescere debemus. Unde idem Propheta ei quam praemisimus sententiae praemittit, dicens: Ejecit a facie eorum gentes, et stati
Abbreviated transcription (Latin):
ferẽ semꝑ decipim᷑. eo qđ ꝑ nos ipsi
ñ possumꝰ. dñs qͥcłe iuxta eqͥtatis librã
iuxta regule mensurã iutã nram dis¬
pone̾ se pollicet᷑ dicens. letabor in¬
qt ⁊ partybo sycimã et ꝯualłe taber¬
naculoꝵ metybor. Partibor inqͣͥel et
metybor. In partione agit᷑ ubi unus¬
qͥsq accipiat qł habe̾ debet. indimẽ¬
sione uͦ ut tm̃ quisq ꝑcipiat qͣntũ

Expanded text:
per nos ipsi non possumus, Dominus quidem juxta aequitatis libram, juxta regulae mensuram vitam nostram disponere se pollicetur, dicens: Laetabor, inquit, et partibor Sichimam, et convallem tabernaculorum metibor . Partibor, inquit, et metibor: in partitione agitur ut unusquisque accipiat quod habere debet, in dimensione vero ut tantum quisque percipiat quantum
Abbreviated transcription (Latin):
ria delege iniqͥtatis. Remiit cõ¬
solari aĩa mea ecce ꝯtẽptus uolp¬
tatis. Nã ꝓeqͥtatis lege fident᷑ c la¬
in .m. s. me. S ĩ lege caritatis ꝑfet¬
tionis culmen se ñ du attigisse
defflebat intantũ ut dicat. Exitus
custoduu legẽ tuã.S siego ñ custo¬
tiui dice̾t uoluntate᷑ utiq culparet

Expanded text:
ria de lege iniquitatis; Renuit consolari anima mea , ecce contemptus voluptatis. Nam pro aequitatis lege fidenter cla me . Sed in lege charitatis perfectionis culmen se nondum attigisse deflebat, intantum ut dicat: Exitus custodivi legem tuam. Sed si ego non custodivi diceret, voluntatem utique culparet
Abbreviated transcription (Latin):
nencłu ẽ itaq cuiq pͥmo qͥa ualeat
deinde dehis qͣ suppetunt qͥd expe¬
diat᷑. Et hic ẽ ille disc̾tionis oculus
quẽ paulo suꝑiꝰ dextrũ nominaui¬
mus. Quid .it. ꝓdest uel p̃terita re

Expanded text:
nendum est itaque cuique primo quid valeat, deinde de his quae suppetunt quid expediat et hic est ille discretionis oculus, quem paulo superius dextrum nominavimus. Quid enim prodest vel praeterita r
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtestat᷑ dicẽt tota die expandi ad
te manꝰ meas. Si de aure ⁊ łigua
cetisq coeꝑis menb̾s facile reptes.
Soli hic ocł̃i reclargiunt᷑ ꝓsolishic
oculis lactͥme fundunt᷑. Ne eũ in ali
qͥt sit quł mͦ defleat diligent̾ atren
quł ĩcdisc̾tione ertasset gemẽtlo cdołt᷑.
T unc it ocłs peceat qͣndo disc̾tionis
iudiciũ errat. Multi pͥuatas obser¬
uantias ꝯmunib ĩstitucionib ante¬
ponut̾. Abstinentiã obedientie pre¬
ferunt. cũ tam̃ scriptũ sit. melioe
ẽ obedientia qͣm uictuna. Mustast̃
qͣ de huĩs ocłis addenda crelebamꝰ
s ħ sub alio forte capitulo dicenda
seruamꝰ. S ñc qͣ interim dicenda

Expanded text:
estatur, dicens: Tota die expandi ad te manus meas . Sic de aure et lingua, caeterisque corporis membris facile reperies. Soli hic oculi redarguuntur, pro solis hic oculis lacrymae funduntur. Nec enim in aliis quid sit quomodo defleat diligenter attenquod in discretione errasset gemendo dolere? Tunc oculus peccat quando discretionis judicium errat. Multi privatas observantias communibus institutionibus anteponunt, abstinentiam obedientiae praeferunt, cum tamen scriptum sit: Melior est obedientia quam victimae . Multa sunt quae de his oculis addenda credebamus. Sed haec sub alio forte capitulo dicenda servamus. Sed nunc quae interim dicenda
Abbreviated transcription (Latin):
adiungat & dicat. Eã ñ custodierint
legẽ tuã. Outinã ꝯtingat mͥ aliq̃n
ut netesse nõ habeã iã ampliꝰ flere
p̃ sentia delicta s p̃terita ner me re¬
mordeat ultra instans culpa s tantũ
transacta. S ue mͥ misero cui ĩ cum¬
bit cotidie delere ⁊ deflere: ñ soll¬

Expanded text:
custodierunt legem tuam. O utinam contingat mihi aliquando ut necesse non habeam jam amplius flere praesentia delicta, sed praeterita, nec me remordeat ultra instans culpa, sed tantum transacta! Sed vae mihi misero cui incumbit dolere et deflere, non sol
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑse egrelumt᷑ Net netesse. haber
q̃ hiuimi ẽ erluce̾ aqͣs qͣsi exire no¬
lentes s potiꝰ opoetet diuicde et
deduc̾e ubertim egrediẽtes. Si spõ¬
te exeunt exitꝰ aquaꝵ st̃ ⁊ deduci
posst̃. Sen qͥ ens ñ dumeduce̾ potuit
q̃n deduc̾e p̃ualebit᷑. Ilłu utiq aque
industriũ deductorẽ auerim qͣm ꝓ
uoluntatis arbitͥo ñc̃ suanẽ aliena
qͣ uoluent qͣndolibuerit deflere cag¬
nouerim. Uideat tam ut illas ñ nisi
oculi deducat ut illa tantũ defleat
qͣratio & disc̾tio lugenda ẽs denꝑi¬
tiant. Euc̃ uere ab oculoꝵ arbitriũ
aqͣ deducit᷑ qñ ratio iudiciũ affectꝰ
fletu ꝓseqͥt ᷑ Si qͥlatͥme sponte ex¬

Expanded text:
Nec necesse habet qui hujusmodi est educere aquas quasi exire volentes, sed potius oportet dividere et deducere ubertim egredientes. Si sponte exeunt, exitus aquarum sunt et deduci possunt. Sed qui eas nondum educere potuit, quando deducere praevalebit? Illum utique aquae industrium deductorem dixerim, quem pro voluntatis arbitrio nunc sua, nunc aliena quae voluerit, quando libuerit deflere cognoverit. Videat tamen ut illas nonnisi oculi deducant, ut illa tantum defleat, quae ratio et discretio lugenda esse denuntiat. Tunc vere ad oculorum arbitrium aqua deducitur, quando rationis judicium affectus fletu proseq
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ sua mͦ ꝓaliena ꝯpungit᷑ qͣsq
miseria. Duudit aqͣm qͥ qͣndoq
luget mala qͤ ꝯmisit. qñq bona
qͣ stolide neglerit. Duudit᷑ aqua
qñ uitissim ꝓ meru infernaliũ
tormentoꝵ. ł ꝓ desiderio luget᷑
derluxetũt oculi mei. Quã mul
grãm nõ dum acceꝑunt. qͥ cortidie
flenda ꝯmittunt. et multũ ipsi
flendi flere minime posst̃ sunt
alii qͥ hĩc pett̃a sua illinc penas
fut᷑as exaggerãt. ñc parua bona
sua nunt pͣmia et̾na ꝯsiderant.
ut uix aliqͦmodo tande ĩ lacͥmas
erumpat. Isti ꝓfecto cantare posst̃.
rũt. Exitus aquaꝵ deduxert̃ ocłim.
S eite ẽ aliqͥs qui tantũ desua uel
tenui neglientia ꝯfundit᷑ tantil in¬

Expanded text:
 pro aliena compungitur quisque miseria. Dividit aquam, qui quandoque luget mala quae commisit, quandoque bona quae stolide neglexit. Dividitur aqua quando vicissim pro metu infernalium tormentorum, vel pro desiderio lugetur deduxerunt oculi mei. Quam multos gratiam nondum acceperunt, qui quotidie flenda committunt, et multum ipsi flendi, minime flere possunt. Sunt alii qui hinc peccata sua, illinc poenas futuras exaggerant, hunc parva bona sua, nunc praemia aeterna considerant, ut vix aliquo modo tandem in lacrymas erumpant. Isti profecto cantare possunt,unt: Exitus aquarum deduxerunt oculi mei. Sed ecce est aliquis qui tantum de sua vel tenui negligentia
Abbreviated transcription (Latin):
meis repugnantẽ legi mentis mer
et captiuantẽ me inlegẽ petcati.
Nides ne qmadmocłu inp̾mo uersu le
abilla s ase. ⁊ tres alias distinguit᷑.
Nã cũ dicat iudeo aliã legeꝰ inmẽbs
meis. legẽ s. carns ĩ eoqił lex que est
ĩmenbris. alia dicit᷑ abeti qͣm dilegẽ
duerat distinguit. et cũ addat re¬
pugnantẽ legis mẽtis mer. aliã ilła
ostendit ẽẽ. Eũ uͦ subĩfert ce captiuã¬
tem me inlegẽ pecc̃i. abillis utsq legẽ
pecti discernit. lex aut̃ pec̾ti nichil
aliudẽ qͣm lex dyaboli. Distinguamꝰ
carnis. lex dei ẽ redd̾e bonũ ꝓmalo.
lex dyaboli e᷑ reddẽ mału ꝓ bono.
Lex dĩ ẽ gratuito uelle ꝓ desse: lex
dyaboli gͣtis uelle ob ẽe: Mentis lex
ẽ fac̾e̾ quł licet. sarnis lex ẽ facere
quł libet. lex dei caritas. lex dyaboli
in iqͥtas. Mentis lex eqͥtas. Carnis lex
uoluptas. lex dei dicit. Diligite ini
cit. O pprimamꝰ uirũ iustũ iniuste q̃m
ꝯtrarius ẽ oꝑib nr̃is. lex mentis

Expanded text:
antem legi mentis meae et captivantem me in legem peccati . Videsne quemamodum in primo versu legem ab illa, sed a se etiam tres alias distinguit? Nam cum dicat, video aliam legem in membris meis, legem scilicet carnis, in eo quod lex quae est in membris alia dicitur ab ea quam legem Dei dixerat, distinguit, et cum addat repugnantem legi mentis meae, aliam illam ostendit esse. Cum vero subinfert, et captivantem me in legem peccati, ab illis utrisque legem peccati discernit. Lex autem peccati nihil aliud est quam lex diaboli. Distinguamus carnis. Lex Dei est reddere bonum pro malo. Lex diaboli reddere malum pro bono. Lex Dei est gratuito velle prodesse; lex diaboli gratis velle obesse. Mentis lex est facere quod licet. Carnis lex est facere quod libet. Lex Dei charitas, lex diaboli iniquitas, mentis lex aequitas, carnis lex voluptas. Lex Dei dicit: Diligite inimcit: Opprimamus virum justum injuste, quoniam contrarius est operibus nostris . Lex mentis
Abbreviated transcription (Latin):
cit tͥ lex moysi qͥ adhuc qͣris tibi
lege᷑ poni. Non inqͥt. lex moysi moe¬
tificans animas. s lex dñi ĩmacłata
ꝯuertẽs animas. Qñ moyses ppłis pre¬
repta dabat. faciẽ suã uelabat᷑. Iccir¬
co p̃ceptũ moysi ẽ obscurũ et obte¬
nebrãs ocłos. preceptũ aut̃ łni lu
nis. alia mẽtis. alia d̃i alia dyabo¬
lĩ. Et ne ine credas ista demeo sen¬
su fingentẽ audi apłm has qͣs duimꝰ
leges subtiliter distingͣentẽ: Eõde¬
lector inqͥt legi cłi scłm inti̾orẽ ho

Expanded text:
cit tibi lex Moysi qui adhuc quaeris tibi legem poni? Non, inquit, Moysi mortificans animas, sed lex Domini immaculata convertens animas. Quando Moyses populis praecepta dabat faciem suam velabat, et idcirco praeceptum Moysi obscurum et obtenebrans oculos, praeceptum autem Domini lunis, alia mentis; alia Dei, alia diaboli: et ne me credas ista de meo sensu figentem, audi Apostolum has quas diximus leges subtiliter distinguentem: Condelector, inquit, legi
Abbreviated transcription (Latin):
itaq nr̃i ꝓmotio ł ꝓcessio ꝑmontem
oliuen fiat ⁊ pietas nr̃a muĩmensũ
excrescat ut magnitudinis ure. ul¬
ste mons dici queat ut discamꝰ in¬
firmoꝵ nõ tantũ minima s etiam
maxima cũ animi tͣnqͥllitate tole¬
tare ⁊ ꝓximoꝵ infirmitatẽ nõ sołu
corꝑałe s etiã sp̃alem pacient᷑ et cũ

Expanded text:
i promotio vel processio per montem Oliveti fiat, et pietas nostra in immensum excrescat, ut magnitudinis jure juste mons dici queat, ut discamus infirmorum non tantum minima, sed etiam maxima cum animi tranquillitate tolerare, et proximorum infirmitatem non solum corporalem sed etiam spiritalem patienter et
Abbreviated transcription (Latin):
ber abiit ⁊ reressit flores appa¬
ruerũt iunee florentes odore
delerunt᷑. Eui nõ libeat ĩ eiꝰ laude
illud apłicũ exclamare: Ecce nũt
tempꝰ acceptabile erre nunt dies
salutis᷑. Acceptabile utiq tempꝰ
qđ florib oruat᷑ ner minus salu¬
ambiguitate si ñ pͣcerlat floeiłu
tempꝰ frustra & spe uana fructꝰ
expectamꝰ. P̃cedat gͦ pascha floi¬
gerũ ut subsequat᷑ pascha fructi¬
ferũ. hoc geminũ pascha debemꝰ
sane festiuũ duc̾e̾ ⁊ cũ omni ce¬
lebritate suscipe. uis nosse aꝑtus
qͥi sit quł dice̾ uelimꝰ . Nosti uͭt
arbitor qr pascha transitꝰ inter¬
p̃tat᷑. et atransitu cdñi paschano¬
minat᷑. Qͥ qͦ dicimꝰ pascha floei¬
du. nͥ transitũ honestũ et gratũ.
Qꝗͣ aut̃ pascha fructiferũ nͥ cran¬

Expanded text:
ber abiit et recessit: flores apparuerunt: Vinae florentes odorem dederunt? Cui non libeat in ejus laude illud apostolicum exclamare: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis? Acceptabile utique tempus, quod floribus ornatur; nec minus salutate si non praecedat floridum tempus, frustra, et spe vana fructus exspectamus. Praecedat ergo pascha florigerum, ut subsequatur pascha fructiferum. Hoc geminum pascha debemus sane festivum ducere, et cum omni celebritate suscipere. Vis nosse apertius quid sit quod dicere velimus? Nosti, ut arbitror, quia pascha transitus interpretatur, et a transitu Domini pascha nominatur. Quid ergo dicimus pascha floridum, nisi transitum honestum et gratum? Quid autem pascha fructiferum,
Abbreviated transcription (Latin):
ebetas. ebrietatẽ seturitas secͦttatẽ
tͣnqͥllitas. Qd̾ .i. gustata suauitas
auiditatẽ exacuer qͥs ignorat᷑.
Quanto n qͥd cui dulciꝰ sapit tanto
degustantis aninũ ad eiꝰ apperitũ
acrius accendit. S ꝓcul dubio qͦ
auicdiꝰ comeilimꝰ. eõ cicius ad desi¬
deratã saturitatẽ ꝑtingimꝰ. I nhũc
itaq mod̾u ⁊ saͣuitatẽ auiditas et
auiclitatẽ saturitas subseqͥtur.
s cimꝰ autẽ qe qͥ postqͣm ad satu¬
ritatẽ comeilendo ꝑueniunt que¬
lib apposita uel oblata fastidiunt.

Expanded text:
atem tranquillitas. Quod enim gustata suavitas aviditatem exacuet quis ignorat? Quanto enim quid cui dulcius sapit, tanto degustantis animum id ejus appetitum acrius accendit. Sed procul dubio quo avidius comedimus, eo citius ad desideratam saturitatem pertingimus. In hunc itaque modum et suavitatem aviditas, et aviditatem saturitas subsequitur. Scimus autem quia quique postquam ad saturitatem comedendo perveniunt, quaelibet apposita vel oblata fastidiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
wautẽ. sat᷑itatẽ uti iã dictũ est ebe¬
tras seqͥ solet. Scimꝰ aut̃ om̃s qu̾o
qͥ plene ebrii st̃ irrisiones suas
sepe nec qͥđe auertunt. ꝙ cirtum¬
astantia ꝑicula nec derlinare nec
saltẽ attenłe norunt. Eũ qͥ uide¬
amus multos coctidie int̾ ꝯuitia
et obꝓbria hylaresce ĩter ꝑicula
⁊ rerũ dampna gaudẽ. qͥl qͥ huiꝰ¬
modi st̃ nͥ ebrios debemꝰ iudicare:
Qͥd tantã dixerim mentis alie¬
nationẽ nͥ spiritałe qͣnda ebrie¬
aut̃ tͣnqͥllitas ẽ pax illa qͣm diu
loquendo qͦsiuimus adqͣm tot gra¬
dib uix tancłe ascendimꝰ. het est
illa pax inqͣ anima obdormit pax
qͣ mentẽ ad int̾ioea rapit pax que
xxt̾ioꝵ omniũ memoriã int̾cipit
qͦ ĩgenii actumen exsuperat. que
rationis lumen reuerberat que
desideriũ cordis replet qͣ omnẽ
intellectũ ab sorbet. hanc qͥetem
ioh̾es dicit silentiũ. psalmista
uocat sompnũ. ab apło dicit᷑ par
dei qͣ exuꝑat omne᷑ sensũ. O quam

Expanded text:
autem saturitatem, uti jam dictum est, ebrietas sequi solet. Scimus autem omnes quoniam qui plene ebrii sunt, irrisiones suas saepe nec quidem avertunt, et circumstantia pericula nec declinare, nec saltem attendere norunt Cum igitur videamus multos quotidie inter convitia et opprobria hilarescere, inter pericula et rerum damna gaudere, quid qui hujusmodi sunt nisi ebrios debemus judicare? Quid tantam dixerim mentis alienationem, nisi spiritualem quamdam ebrieautem tranquillitas est pax illa quam diu loquendo quaesivimus, ad quam tot gradibus vix tandem ascendimus. Haec est illa pax in qua anima obdormit; pax, quae mentem ad interiora rapit; pax, quae exteriorum omnium memoriam intercipit, quae ingenii acumen exsuperat, quae rationis lumen reverberat, quae desiderium cordis replet, quae omnem intellectum absorbet. Hanc quietem Joannes dicit silentium, Psalmista vocat somnum . Ab Apostolo dicitur pax Dei quae exsuperat omnem sensum . O quam
Abbreviated transcription (Latin):
Uinueniat. Furramꝰ itaq ꝑpacẽ ad
pacẽ ꝓꝑacẽ internã ad pacem
eternã Ham ẽ par que
est tantũ exterius et
ẽ pat qͤ ẽ ton fuminterus
ꝙ est pax que ẽ si mul int̾uis
⁊ eitũis pͥ ma ꝑtinet ad solam
carnẽ: scła ad soła mentẽt tertia
admentẽ simul et carnẽ. Pmã et
siłam ĩ hac uita numqͣm tam̃ simul
habe̾ possumꝰ qͣs semꝑ ĩ morib dis

Expanded text:
ensum. Curramus itaque per pacem ad pacem, per pacem internam ad pacem aeternam. Nam est pax quae est tantum exterius, et est pax quae est tantum interius, et est pax quae est simul interius et exterius. Prima pertinet ad solam carnem, secunda ad solam mentem, tertia ad mentem simul et carnem. Primam et secundam in hac vita, nunquam tamen simul habere possumus, quas semper in moribus dis
Abbreviated transcription (Latin):
sequent᷑. E absq dubio sĩt omnis
qͥ se exaltat humiliabit᷑ sic omĩs
qui se. humiliat exaltabit᷑. Eogua
tam̃ qͦ sit exaltacio ista ut agnos¬
cas quẽ frucłu habeat humilia¬
tio uera. Quale aut qͣntũ putaspo¬
ssicłe regnũ celoꝵ᷑. nã ip̃m arbitrae

Expanded text:
t omnis qui se exaltat humiliabitur, sic omnis qui se humiliat exaltabitur. Cogita tamen quae sit exaltatio, ista ut agnoscas quem fructum habeat humiliatio vera. Quale aut quantum putas possidere regnum coelorum: nam ipsum arbitror
Abbreviated transcription (Latin):
nitatẽ. transire detalamitaie
adbeatitudinẽ. pͥmꝰ transitꝰ ad
pascha pͥmũ. scl̃s ꝑtiner adpa¬
scha sccłm. uideris obsecro quã
libent᷑ qͣm gratant̃ debeamus
huiꝰ mͦi tempꝰ festiuũ duce &
sollempnit᷑ celebrare:. Et qͣle
pascha illud scdł̃m om̃es inꝯmune:
ailigimꝰ parit̾ affectamꝰ. S numqͥl
pͥmuĩ ulud eade deuotione suscipit᷑¬

Expanded text:
sire de calamitate ad beatitudinem? Primus transitus ad pascha primum, secundus pertinet ad pascha secundum. Videtis, obsecro, quam libenter et gratanter debeamus hujusmodi tempus festivum ducere, et solemniter celebrare. Et quidem pascha illud secundum, omnes in commune diligimus et pariter affectamus. Sed nunquid primum illud eadem devotione suscipit
Abbreviated transcription (Latin):
tali temꝑe logͥ non oblectet quẽ.
eiꝰ amenitas ĩsui laude nõ extitet.
uł acl amorẽ inflãmet. Otempus
amenũ tempꝰ acceptũ. tempꝰ flori¬
du. Tempꝰ amenũ. qđ florũ multi¬
plici uarietate distinguit᷑ tempꝰ

Expanded text:
tali tempore loqui non oblectet? quem ejus amoenitas in sui laudem non excitet, vel ad amorem inflammet? O tempus amoenum, tempus acceptum, tempus floridum! Tempus amoenum, quod florum multiplici varietate distinguitur; te
Abbreviated transcription (Latin):
attinet ĩ meis qͥłe ocłis mirabiluis
apparet. hominẽ pontificalib in¬
dutum ĩ asino sede ⁊ ĩter eiꝰmͦi in¬
signia tale subselliũ nõ erubesce̾
qͣm illud cunctis pene dulce lignũ
imanib portore qͣm mitrã incapi¬
te. ł palliũ inhumeris gestare. Net
nouũ sane net mirũ de uͥtutib glo¬
tiari. s illud magnũ atq mirandu
int̾ sumina qͦt cenam̃ta uirtutum
asinũ nõ dedignari humilitatis bo-¬
no firmit̾ inherere: unũ eundłi:
hominẽ aliis omĩb mirabiłe soli
sibi ꝯtemptibiłe apparere: ¶Hultis
et qr inomĩ qd egit obedientiã te¬
nuit. Non ueni inqͥt facẽ uolunta¬
tẽ meã s uoluntatẽ eiꝰ qͥ misit me
suit ⁊ exmoete sua qͣm ꝓ nob̾ susti¬
nuit qͣntũ nos diliget᷑ ostendit.
Maioee᷑ .ii. caritatẽ nemo habet

Expanded text:
et in meis quidem oculis mirabilius apparet, hominem pontificalibus indutum in asino sedere, et inter ejusmodi insignia tale subsellium non erubescere, quam illud cunctis pene dulce lignum in manibus portare quam mitram in capite, vel pallium in humeris gestare. Nec novum sane, nec mirum de virtutibus gloriari, sed illud magnum atque mirandum inter summa quaeque ornamenta virtutum asinum non dedignari, humilitatis bono firmiter inhaerere, unum eumdemque hominem aliis omnibus mirabilem soli sibi contemptibilem apparere. Hoc et quia in omni, quod egit obedientiam tenuit: Non veni, inquit, facere voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me siit, et ex morte sua quam pro nobis sustinuit, quantum nos diligeret ostendit. M
Abbreviated transcription (Latin):
dispotio sub seqͣ oportet. Hã illa utiq
qͣ ꝑ deliberationẽ eligimꝰ statun per
dispositionẽ ordinare. debemꝰ. Mediꝰ
aut̃ adigitꝰ ille dici solet qͥ int̾cetos
metliũ et summũ locũ tenet. Moris
aut̃ ẽ rectoris mediũ ꝙ summũ lo¬
cum tent̾ int̾ eos utiq qͥ eis solent
adextͥs & asinistͥs assiste & assidere
int̾ eos inqͣm quoꝵ solẽt officia dis-¬
pone̾̃ muust̾ia orclinare. Sic sãnẽ
dispositio ueluti recloeis offõ uł loco
Iratio oedinat᷑. Stuleamꝰ et nos inhis
manib uel dignis fortit᷑ et pruden¬
ter agẽ ne nos pudeat cũ ꝓpħa pa¬
ri uoce psall̾e. Inmanib ꝯstanter
ĩdigitis prudentꝰ agamꝰ. Manꝰ ad
ꝯstanciã digiti ad prudentiam.
mĩe ĩmo qͣliscũq tͣnsgtesłio aut
excõcupiscentia oeit᷑ aut exignor̾it¬
tia ꝓcreat᷑. abilla uitia exurgunt.
ab ista erroxes ceiginẽ trahunt.

Expanded text:
lla utique quae per deliberationem eligimus, statim per dispositionem ordinare debemus. Medius autem digitus ille dici solet, qui inter caeteros medium, et summum locum tenet. Moris autem est rectorem medium et summum locum tenere. Inter eos utique eis solent a dextris et a sinistris assistere vel assidere; inter eos, inquam, quorum solent officia disponere, mysteria ordinare. Sic sane dispositio veluti rectoris officio, vel loco ratio ordinatur. Remanibus vel digitis fortiter et prudenter agere, ne nos pudeat cum Propheta pari voce psallere. In manibus constanter, in digitis agamus prudenter. Manus ad constantiam, digiti ad imo qualiscunque transgressio aut ex concupiscentia oritur, aut ex ignorantia procreatur. Ab illa vitia surgunt, ab ista errores originem trahunt.
Abbreviated transcription (Latin):
neat qͤ semꝑ gͥd nob̾ faciendu sit
sua electionẽ ostentat. Nã qͣmus
licitũ aliqͥil esse disc̾nimꝰ. ñ tñ icir̃¬
co statimer faciendu putamꝰ. Non
i. qtqͥ licitũ est parit᷑ &r ꝓdest.
S quł uaeracit᷑ utile ẽẽ delib̾atio

Expanded text:
neat, quae semper quid nobis faciendum sit neat, quae semper quid nobis faciendum sit sua electione ostentat. Nam, quamvis licitum aliquid esse discernimus, non tamen idcirco statim et faciendum putamus. Non enim quidquid licitum est, pariter et prodest. Sed quod veraciter utile esse deliberati
Abbreviated transcription (Latin):
etiã qͣtła qͣlitatis sue ꝓpͥetate.
laris aut̃ ultimꝰ et minimꝰ. Nide
qͦ qͦmͦ solus pollex ceti̾s om̃ib uit¬
tute & positione respondet quo¬
mͦ cunctos p̃cedit atq p̃pollet uñ
et nom̃ habet. sic sane duudicatio¬
nis eramen debet & solet primũ
locũ tene̾ ceti̾sq omĩb exercitaciõis
usũ et locũ tͥbuere uel administ᷑re.
Nã nͥ disc̾tionis iudiciũ p̃ceilat et
licita ab illicitis secernat cet̾oꝵ qd li¬
bet ñ ħt qtł̃ agat. Sola it licitali¬
cite electionẽ accipuit̾ ordine᷑ ex¬
igunt retõpessationẽ ad mittunt.
mensurã reqͥrunt. E lectio aut̃ adile¬
lib̾atione. aeclo addispositionẽ recõpẽ¬
satio acddispẽsationẽ mensuta uͦ ꝑti¬
net admod̾ationẽ: uides certe qͦ¬
mͦ duudicatioĩs censura cet̾oꝵ quoꝵ¬
libet officia p̃cedit atq p̃cellit.
Qñ aliqͥd ostende uolumꝰ indice utiq
hoc facẽ ꝯsueuimꝰ. Nide gͦ ne forte
indicis officiũ uł locũ delib̾atio ce¬

Expanded text:
alitatis suae proprietate. laris autem ultimus, et minimus. Vide ergo quomodo solus pollex caeteris omnibus virtute et positione respondet, quomodo cunctos praecedit atque praepollet, unde et nomen habet. Sic sane dijudicationis examen debet et solet primum locum tenere, caeterisque omnibus exercitationis usum et locum tribuere vel administrare. Nam, nisi discretionis judicium praecedat, et licita ab illicitis secernat, caeterorum quodlibet non habet quod agat. Sola enim licita licite electionem accipiunt, ordinem exigunt, recompensationem admittunt, mensuram requirunt. Electio autem ad deliberationem, ordo ad dispositionem, recompensatio ad dispensationem, mensura vero pertinet ad moderationem. Vides certe quomodo dijudicationis censura caeterorum quorumlibet officia praecedit atque praecellit. ndo aliquid ostendere volumus, indice utique hoc facere consuevimus. Vide ergo ne forte indicis officium vel locum deliberatio te
Abbreviated transcription (Latin):
tu temꝑũ oportunitati cedimꝰ. per
mod̾ationẽ inom̃ib qͣm decet oꝑum
modestiã seruamꝰ. Duudicatio itaq
disc̾nit int̾ licitũ et illicitũ delib̾¬
atio int̾ ꝯ mołu & incõmođu dis¬
positio int̾ ordinatũ ⁊ ĩ orctinatũ.¬

Expanded text:
tu temporum opportunitati cedimus; per tu temporum opportunitati cedimus; per moderationem in omnibus quem decet operum modestiam servamus. Dijudicatio itaque discernit inter licitum et illicitum, deliberatio inter commodum et incommodum, dispositio inter ordinatu
Abbreviated transcription (Latin):
expediat uel qͥl oĩo nõ expediat.
Quesito et ĩ uento qͥillicent̾ & uti¬
lit̾ faciamꝰ. ĩ cumbit adhuc agno
doꝵ disposito atq p̃spro opcetet se
pe ꝓuario rerũ euentu ad dispt̃
sionũ oportunitatẽ aliqͥil deppositi
nt̾i tigore uel dispositionis nr̃e edi¬
ne demere ł mutare: qm̃ humana
dispositio. atq diuina ñ semꝑ meun
dem finẽ ꝯcurtunt ner adeunde ex¬
itũ usq qͣꝙ ꝯducunt. ultimũ autẽ
ẽ inomib q ordinate. ⁊ circũspecte.
agimꝰ mocł̾u ꝯgruũ ñ ignorare. cog¬
nitũ uͦ cũ omĩ diligẽtia et longani¬
mitate cꝰtodire: p̃mũ itaq ẽ diuidi¬
catiõis. scułm delib̾atioĩs. t̾ciũ dispo¬
sitiois. qͣrtũ dispensatiois qͥntum
mod̾atioĩs. ꝑ diuudicationẽ siqͥdem
licita ab illicitis serernimꝰ ꝑ delib̾¬
ationẽ int̾ tot licita utilia ab in¬
utilib eligimꝰ. ꝑ dispositione᷑ iuxta
electiõis modu cuncta mordinẽ re¬
digimꝰ. ꝑ dispensationẽ ꝓterũ euẽ¬

Expanded text:
expediat, vel quid omnino non expediat. Quaesito et invento quid licenter et utiliter faciamus, incumbit adhuc agnosdorum disposito atque praefixo, oportet saepe pro vario rerum eventu ad dispenssionum opportunitatem aliquid de propositi nostri rigore et dispositionis nostrae ordine demere vel mutare; quoniam humana dispositio atque divina non semper in eumdem finem concurrunt, nec ad eumdem exitum usquequaque conducunt. Ultimum autem est in omnibus quae ordinate et circumspecte agimus, modum congruum non ignorare, cognitum vero cum omni diligentia et longanimitate custodire. Primum itaque est dijudicationis, secundum deliberationis, tertium dispositionis, quartum dispensationis, quintum moderationis. Per dijudicationem siquidem licita ab illicitis secernimus; per deliberationem inter tot licita utilia ab inutilibus eligimus; per dispositionem juxta electionis modum cuncta in ordinem redigimus, per dispensationem pro rerum even
Abbreviated transcription (Latin):
accipit᷑ et tũc nicħ aliud qͣm
quł suꝑiꝰ diuidicationẽ diximꝰ in¬
telligit᷑ ut suit qͥnq qͣdus pruden¬
tie: disc̾tio. delib̾atio. dispositio. dis¬
pensatio. modatio.SS uideumꝰ mͦ¬

Expanded text:
accipitur, et tunc nihil aliud quam quod superius dijudicationem diximus intelligitur, ut sint quinque gradus prudentiae: Discretio, deliberatio, dispositio, dispensatio, moderatio. E
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ ꝑse ip̃am oꝑat᷑ mͦ ex simstia ad¬
iuuat᷑. Oꝑatio aut̃ soliꝰ sinisite ad¬
mͦ rara et penitꝰ infirma nͥ focte.
ĩ his qͣ nat᷑e oedinẽ ꝯfundut̃ et de
sinistra cdexta̾m facuit᷑. Iusticia alia
cogens. alia ꝑmittẽs. Iusticia cogĩs
est̃ qͣ nͥ adunã partẽ omnino accõ¬
modari nõ pot᷑. Quetła .ii. exqͥtate
i̾ticie ita exigunt᷑ ut oĩo ñ inniꝰte
ut nũqͣm nͥ illicite usurpent᷑. Inhis
aut̃ omĩb cũ ea uiste exeqͥmur qͣsi
ĩsola dext̾a oꝑam᷑. st̃ aut̃ ⁊ alia

Expanded text:
 seipsam operatur, modo ex sinistra adjuvatur. Operatio autem solius sinistrae admodum rara, et penitus infirma, nisi forte in his quae naturae ordinem confundunt, et de sinistra dextram faciunt. Justitia alia cogens, alia permittens, justitia cogens est, quae nisi ad unam partem omnino accommodari non potest. Quaedam enim ex aequitate justitiae ita exiguntur, ut omnino nisi injuste ut nunquam nisi illicite usurpentur. In his autem omnibus cum ea juste exsequimur, quasi in sola dextera operamur. Sunt autem et alia
Abbreviated transcription (Latin):
Eoce demanib mͦ deiligitis uide
ut utilis et ordinata sit disc̾tione
modatur. St᷑ aut̃ cligri qͥnq et
discretionẽ qͥtłe possumꝰ uii gͣdib
distingue̾. Pmꝰ discretioĩs gradus

Expanded text:
Ecce de manibus, modo de digitis videaut utilis et ordinata sit discretione moderatur. Sunt autem digiti quinque, et discretionem quidem possumus quinque gradibus distinguere. Pri
Abbreviated transcription (Latin):
qñ ꝓbono cognito duiq deside¬
rato ⁊ tande aliq̃n ꝑdiuinũ ad¬
uitoriũ expleto corã dno exulta¬
mus imp̃o. Quintũ ẽ degustacio
et ammiratio int̾ne suauitatis
q̃n iã ꝓ merito retͥbutiõĩs gusta¬
mus ⁊ uidemꝰ qͣm suauis ẽ dñs
ar corã pp̃o cũ admiratione iubi

Expanded text:
 bono cognito, diuque desiderato, et tandem aliquando per divinum adjutorium expleto coram Domino exsultamus in ipso. Quintum est degustatio et admiratio internae suavitatis, quando jam pro merito retributionis gustamus, et videmus quam suavis est Dominus, et coram ipso cum admiratione jubi
Abbreviated transcription (Latin):
tlsigitis intelligit᷑ discretio. Senten¬
cia trita ce pene nemini ignota. St̃
Manus uͦ alia dextra. alia sinistra.
intelligit᷑ oꝑatio mala. ꝗͣlȩ est illud.
Nestiat sinistra tua qͥd faciat dexiã
tua. Qñq inutraq manu ñ nͥbonũ
expͥmitut. cũ ꝓpropħam dicat᷑. Indie

Expanded text:
digitis intelligitur discretio. Senteia trita, et pene nemini ignota. Sunt Manus vero alia dextera, alia sinistra, intelligitur operatio mala. Quale est illud, nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua. Quandoque in utraque manu non nisi bonum exprimitur, cum per Prophetam d
Abbreviated transcription (Latin):
boni agimꝰ uel dicimꝰ ex sinistra in-¬
tentione coerumꝑe & adnichilare
ĩsterilitate actionis. scd̾m ĩ steri¬
litate smonis. tertiũ inst̾ilitare
pogitationis. qͣrtum instilitate af¬
fectionis. qͥntũ inst̾ilitate ĩtencio¬
nis. Inhiis om̃ib erubescimꝰ. ĩ hiis
sane oĩb erubesc̾e̾ debemꝰ. ¶ Qͥ est
babylonis crescit p̾mii salictũcͥ¬
ca portã scam intra muros t̾ciũ.
cͥta mediũ cuiitatis qͣrtũ. in eide
aut̃ ciuitatis medio et ĩ timo qͥntũ
ꝙ ultimũ. E ytra ciuitatẽ. ⁊ quasi
ineiꝰ suburbanis pͥmũ salictũ esse

Expanded text:
boni agimus et dicimus, ex sinistra intentione corrumpere et annihilare in sterilitate actionis, secundum in sterilitate sermonis, tertium in sterilitate cogitationis, quartum in sterilitate affectionis, quintum in sterilitate intentionis. Ist Babylonis crescit primum salictum, circa portam secundum, intra muros tertium, circa medium civitatis quartum, in ejusdem autem civitatis medio et intimo quintum et ultimum. Extra civitatem, et quasi in ejus suburbanis primum salictum esse
Abbreviated transcription (Latin):
dum sp̃m quẽ adse abimo tͣhunt
exterius emittut̃. suauẽ ac dulcẽ
et multiplicẽ melodyã efficiumt
Sic sane sic adocultã inspirationẽ
ad sp̃t sci sucgestionẽ ipsusq infu¬
sionẽ solet mens hoĩs exꝯscientia
simul et ore ind̾i laudib reboare:¬

Expanded text:
dum spiritum, quem ad se ab imo trahunt, exterius emittunt, suavem ac dulcem et multiplicem melodiam efficiunt. Sic sane, sic ad occultam inspirationem, ad Spiritus sancti suggestionem ipsiusque infusionem solet mens hominis ex conscientia simul et ore in Dei laudibus reboare
Abbreviated transcription (Latin):
tue. Sr̃pb̾ em̃ es ⁊ ñ resistis qͣnt̃ potes.
⁊ obfmans aiam tuam ut ñ timeas
tẽ. ñ tñ effugis potatẽ. gͦ ora illũ ut
ad suã teu̾entiã cor suũ in tłin. ⁊ sic̃
illuminauit ad ꝯgͥtõnem. sic extitet

Expanded text:
tuae: superbus enim es, et resistis quantum potes, et obfirmas animam tuam, ut non timeas, tem, non tamen effugis potestatem. Ergo ora illum ut ad cui reverentiam cor tuum inclinet; et sicut illuminavit ad cognitionem, sic ex
Abbreviated transcription (Latin):
tirũ ẽ diriget᷑ ne seducam̃. sic̃ tuĩ
ut ĩpleas ꝙ tuũ est. tuducat᷑ Spo¬
põdisti currentib ad te. duc gͥ ⁊ diri¬
ge nos ne forte error tẽptatõis nte
h t̾ ascͥbat᷑. si nos ꝑ sr̃flutatẽ ex¬

Expanded text:
tuum est dirigere, ne seducamur, sicut tuum ut impleas, quod tuum est. Tu ducatum spopondisti currentibus ad te. Duc igitur et dirige nos, ne forte error tentationis nostrae hic tibi ascribatur, si nos per superfluitatem ex
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝯsensum recipit᷑. pccm̃ ẽ. sentire ã
solũ sine ꝯsensu pena ẽ nõ culpa a¬
ne in non regenatis uitium oĩo excu¬
satioem non ħr. uͥ ⁊ si ꝯsensus nõ reqͥ¬
rit᷑. solum ħ dapnatoĩ debitũ ẽ. ꝙ p̃¬

Expanded text:
sensum recipitur, peccatum est; sentire autem solum sine consensu, poena est et non culpa. Sane in non regeneratis vitium omnino excusationem non habet, ubi etsi consensus non sequitur, solum hoc damnationi debitum e
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰse si ũte. Io lib̾a nos tu dñẽ. qͥ solꝰ po¬
cet. efficatiꝰ ledit bładit᷑ ut fallat.
lenotinat᷑ ut ꝑmiat. m̃tit᷑ dulcedi¬
uem. ut a maritudinẽ ĩ fundat. Põ dñe
difficilius m̃tit᷑. tardiꝰ extirpat᷑. qr uri
desid̾iis ad u̾sũ nos ĩpugnat ⁊ admor¬

Expanded text:
posse sine te. Ideo libera nos tu, Domine: qui solus pocet, efficacius laedit: blanditur, ut fallat: lenocinatur ut perimat: mentitur dulcedinem, ut amaritudinem infundat. Ideo, Domine, difficilius vincitur tardius extirpatur: quia nostris desideriis adversum nos
Abbreviated transcription (Latin):
situt scͥptũ ẽ. diinssa sut̃ ei pcc̃a młta
qm̃i diłxit młt̃. Idc̾to pͥus da panẽ. da
restõnẽ. infund̃ dilectõm ⁊ in dulge
repetat᷑. pꝰtea daturꝰ ut nũꝙͣ ĩt̾mitta᷑.
modo da paulatim ad sustentatõm. pꝰte¬
a daturꝰ uigĩt ad repletõem. Modo ad
medicinã p̾ea ad głam. Sit gͦ pͥꝰ panẽ.

Expanded text:
issa sunt ei peccata multa, quoniam dilexit multum . Idcirco prius da panem, da refectionem; infunde dilectionem et indulge repetatur, postea daturus ut nunquam intermittatur; modo da paulatim ad sustentationem, postea daturus jugiter ad repletionem; modo da ad medicinam, postea ad gloriam. Sic ergo prius panem
Abbreviated transcription (Latin):
nis. q̃ ꝓtendit᷑ a preceptis salutari¬
mato. detegit calicem ⁊ fract̾a hosti¬
a ĩ lat̾e dextro. ꝑticłam ꝙͣ fraugit
deponit in calicem. admniscens eã
q̃ i illo tͥouo seꝑata fu̾ant ab ĩui¬
cem. In resurrect̾õne q̃ notat᷑ ĩ am¬
cͥcũst̾ãtib.qr ⁊ post resirrecto
nẽ. xͦ stans ĩ medio discipłoꝵ ait.
Pax uob̾. ĩstruens ⁊̃ uos .qr¬

Expanded text:
s salutarimato, detegit calicem, et fracta hostia in latere dextro, particulam quam frangit deponit in calicem, admiscens eam quae in illo triduo separata fuerant ab invicem, in resurrectione, quae notatur in acircumstantibus quia et post resurrectionem Christus stans in medio discipulorum, ait: Pax vobis . Instruens
Abbreviated transcription (Latin):
qui nat᷑am nram cñ pena sine culpa
assupsit. fam̃ aliqñ sustinuisse legit᷑
s nullam in eo in ead̾e nat᷑a ex peccati
fomite unqmͣ titillatoem sensisse ui¬
ssime asfirmat᷑. cuiꝰ eĩ actõ rõabił eẽ¬

Expanded text:
us naturam nostram cum poena sine culpa assumpsit: famem aliquando sustinuisse legitur; sed nullam omnino in eadem natura ex peccati fomite unquam titillationem sensisse verissime affirmatur. Cujus enim actio non
Abbreviated transcription (Latin):
tua. pͥmũ uͥq loc̃ hr̃e debe. pp̃ea debitũ
teu̾entie solurmꝰ supplicãtes. ut salus
nra apd̾ cłemẽtiã tuã eff̾icatior exidat.
q̃ se honorituo ⁊̃ ꝓse agens pꝰpone nõ
cunctat᷑. stich nr̃a petitio affert ꝙ au¬
tib tue maiestatis debrat. displicere.
.Nrẽ cõmodttati honorẽ d̾i p̃ponimꝰ. sa¬
lutem ꝓximi scciam᷑. He gͦ replłas¬

Expanded text:
tua primum ubique locum habere debet. Propterea debitum reverentiae solvimus supplicantes ut salus nostra apud clementiam tuam efficacior existat: quae se honori tuo etiam pro se agens postponere non cunctatur. Nihil nostra petitio affert, quod auribus tuae majestatis debeat displicere; strae commoditati honorem Dei praeponimus, salutem