comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut stare incipiant iusti ad u̾sꝰ
eos qui se angustiaiñt: Qis
iam ferat tantam int̾ celum
⁊ t̾ram discordiam: ut exłtan¬
tib angłis super em̾datione
maloꝵ filii adam fremant et
tabestant: Quasi ñ sit passꝰ
ic̃ pacificans insanguine su¬
o qͥ int̾ra sunt ⁊ q̃ incelo aut ĩ
ip̃o ds nõ fui̾t mund̾ reꝯcilia¬
tus sibi Laudabatur quondã
At nunc sub pannus intantie
ihũ queritur symonia ⁊ inter
nascentes uirtutes e mortuoꝵ
rcadau̾a intioꝵ scrutatur curi¬
osa malitia. Uidenis ⁊ nu̾c stare
iłim insignum cui ꝯͣdicitur ⁊¬
D ip̃m uos obsecro. ꝓip̃o smpplico
uob. habet si quid̾ ⁊ uide illum
reuereamini ⁊ umde illi misca

Expanded text:
ut stare incipiant justi adversus eos qui se angustiaverunt? Quis jam ferat tantam inter coelum terramque discordiam, ut exsultantibus Angelis super emendatione malorum, filii Adam fremant et tabescant? Quasi non sit passus Jesus pacificans in sanguine suo quae in terra sunt, et quae in coelo; aut in ipso Deus non fuerit mundum reconcilians sibi. Laudabatur quondam At nunc sub pannis infantiae Jesu quaeritur simonia, et inter nascentes virtutes emortuorum vel cadavera vitiorum scrutatur curiosa malitia. Videtis et nunc stare Jesum in signum cui contradicitur. Per ipsum vos obsecro, pro ipso supplico vobis. Habet siquidem et unde illum revereamini, et unde illi miseream
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsilio bona pauperib erogent
postea u̾o ꝯcedant eis pannos ꝑ¬
bationis: uidelicet duas tunicaᷤ
sñ caputio ⁊ cingulum ⁊ brac¬
cas. ⁊ caperonem usqi ad cĩgu

Expanded text:
silio bona sua Pauperibus erogentur. Postea concedant eis pannos probationis, videlicet, duas Tunicas sine Caputio, & Cingulum, & Bracas, & Caparonem usque ad Cingu
Abbreviated transcription (Latin):
sis ꝯtinuum teneatur silẽciũ
exrepto uno tantũ magr̃o u
nius cuiꝰq oꝑatorie domus. et
⁊ operatoriis ip̃oꝵ Teneatur
suꝑ daustri silentium mum¬
tĩo ⁊ claustro cimit̾ii in sabit¬
niis om̃ib. ⁊ inuia q̃ ad dom
suꝑiores ducit. q̃ iuxͣ maiore
eccłam sunt. ⁊ in adiacentu
loris exceptis supradcis abbib
ł priorib quib in partib illo
loqui supradc̃o mͦ licebit.
instituti huiꝰ fuit sũme nca
in omĩ religione silentii util¬
tas sñ quo modis ꝯgrius obit¬
uatonec dici religio nec eẽ pẽ
Cuius laus instͥpturis scĩs tã¬
ta est ut int̾ innumera eius
preconia. de illo ⁊̃ magnꝰ ꝓpha
ysaias dicat. Cultus iustitiesi¬
lentium Qd̾ qr cluniaci ꝓpter

Expanded text:
sis continuum teneatur silentium, excepto vno tantum Magistro vniuscuiusque operatoriæ domus, & siæ, & operatoriis ipsorum. Teneatur insuper claustri silentium in cimiterio, & claustro cimiterij, in sacristaniis omnibus, & via quæ ad domos superiores ducit, quæ iuxta maiorē Ecclesiā sunt, & in adiacētibus locis, exceptis supradictis Abbatib. & Prioribus, quibus in partibus illis loqui supradicto modo licebit. Causa instituti huius fuit summe necessaria in omni Religione silentij vtilitas, sine quo modis congruis obseruato, nec dici Religio, nec esse potest. Cuius laus in Scripturis sanctis tanta est, vt inter innumera eius præconia, de illo etiā magnus Propheta Isaias dicat, Cultus iustitiæ silentium. Quod quia Cluniaci pr
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ne de reliquo prouenirent
tatutum ẽ ne sc̾rmoniali¬
b aut conu̾sis mulieribꝰ
iuxͣ domosi monachoꝵ. infra
duas leugas ad minus hĩtatio
diabło daretur s ut cũ fomite
miquitatis omĩs eius ⁊̃ suspit̃õ
tolleretur. Impulit mag̃ ad
ħ instituend̃ quoꝵdã temi̾tas
qui mulierib sc̃imoniam uł
ꝯu̾sionem professis tertarum
pecunie gr̃a hitacula uixͣ domos
paraie iam cepant. ⁊s

Expanded text:
 ne de reliquo provenirent. Statutum est ne sanctimonialibus aut conversis mulieribus juxta domus monachorum infra duas leucas ad minus habitatiodiabolo daretur, sed vt cum fomite iniquitatis omnis eius etiam suspicio tolleretur. Impulit magis ad hoc instituendum quorumdam temeritas, qui mulieribus sanctimoniam vel conuersionem professis terrarum pecuniæ gratia habitacula iuxta domos parare iam cœperant.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdest homini si uniu̾sum mũ¬
dum iucretur anime aut sue
detrimentum patiatur: Aut ꝙͣ¬
uob̾ dabit homo ꝯmutatõem ꝓ
anima sua Nec totus mundus
suffice̾t Magna res anima que
xͥ sanguine redempta est Gra
potuit reparari Si rursum cor¬
ruerit poc̃o dum taxat ad mor¬
tem unde iam reparabitur:
ꝑ hoc uellem uos numꝙͣꝓobli¬
uisci illud sapientis ꝯsilium
Fili memorare nouissima tua
⁊ metͥnum nõ peccabis

Expanded text:
um mundum lucretur, animae autem detrimentum patiatur? aut quam dabit homo commutationem pro anima sua? Nec totus mundus sufficeret. Magna res anima quae Christi sanguine redempta est. Grapotuit reparari. Si rursum corruerit peccato duntaxat ad mortem, unde jam reparabitur? per hoc vellem vos nunquam oblivisci illud Sapientis consilium: Fili, memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis
Abbreviated transcription (Latin):
olo ⁊ precor utharũ.sꝗ
lator uenerabius alte co¬
lumre abbas uiuanits mͥ ob
suam religiositatẽ familiaris
amitus amicum uos ꝓdi amo¬
re⁊ nr̃o insuo negotio exꝑiat᷑.¬

Expanded text:
olo et precor ut harum lator venerabilis Altaecumbae abbas Vivianus, mihi ob suam religiositatem admodum familiaris amicus, amicum vos pro Dei amore et nostro, in suo negotio experiat
Abbreviated transcription (Latin):
uestiri dignemur. Miles ⁊ mo¬
nachus ex eod panno ꝑtiuntur
sibi cucullam ⁊ clamidem Q¬
uis de seculo qͣntumlib hono¬
iatus. etiam sitex ⁊̃ si imꝑator
ille fu̾it nõ tñ nr̃a horrebit in¬
dumenta si suo sibi modo p̾pa
de. Bñ. At tu qn cucullã emp¬
turus lustras urbes fora circu¬
il. ꝑcurris niumdinas. domos
scrutaris negotiatoꝵ. cunctã
eu̾tis singuloꝵ suꝑlectilem. ĩ¬
gentes explicas cumulos pan¬
noꝵ. actrectas digitis ad moue
occur. solis opponis radio. quicͥ
grossum quicꝙͥ pallid̾ occurre¬
rit respuis. Siquid aut̃ si pu¬
ritate aut nittore placu̾it ild
inor qͣntol pretio satagis reni¬
nere rogo teanex corde facis h.
studiosissime qͥris ꝙ qi rarius
inuenitur p̾ciosus emitur is¬
norans facis hoc an ex industͥ¬
a. Ex cordis thesauro snͥ dubio
ꝓcedit quictꝭ foris apparet uitio¬
rum. Uanum cor uanitatis no¬
tam ingi̾t corpori ⁊ ext̾ior super¬
fluitas intĩoris uanitatis uditi¬

Expanded text:
vestiri dignemur. Miles et movestiri dignemur. Miles et monachus ex eodem panno partiuntur sibi cucullam et chlamydem. Quivis de saeculo, quantumlibet honoratus, etiamsi rex, etiamsi imperator ille fuerit, non tamen nostra horrebit indumenta, si suo sibi modo praepde. Bene. At tu quando cucullam empturus lustras urbes, fora circuis, percurris nundinas, domos scrutaris negotiatorum, cunctam evertis singulorum supellectilem, ingentes explicas cumulos pannorum, attrectas digitis, admoves oculis, solis apponis radio; quidquid grossum, quidquid pallidum occurrerit, respuis; si quid autem sui puritate ac nitore placuerit, illud mox quantolibet pretio satagis tibi retinere: rogo te, ex corde facis haestudiosissime quaeris, quod quia rarius invenitur, pretiosius emitur; ignorans facis haec, an ex industria? Ex cordis thesauro sine dubio procedit, quidquid 538 foris apparet vitiorum. Vanum cor vanitatis notam ingerit corpori; et exterior superfluitas interior is vanitatis indici
Abbreviated transcription (Latin):
erat ħẽ qͣntũ ad iudumenta.
ꝙ ⁊ nuditatem teg̾e̾t ⁊ frigus
repelleret. Puitas ne ibi cuiqͣu
galabrunum. aut isembruñ
qͥrebatur ad induend̾̃. cuiqͣm
baturad equitand̾: Putas ne
mnꝙͣ cuꝰpiam ibi lectulum
aptorium catinum aut dis¬
pior barricanis oꝑiebat ubi
ongulis dunidebatur tm̃ pro¬
ut ciuq opuis erat Non illic ar¬
buror ualde curatum fuisse
de prerio. de colore de cultu ues¬
timtoꝵ. ubi tam indefessum
merat studium in ꝯcordia mo¬
rum. aiorum coh̾entia. ꝓfetu¬
q uirtutum Oultitudim in¬
quit credentium erat corunũ
anima una. Ubinũc illudu¬
nanimitatis ex̾citium: fusi su¬
mus extius ⁊ de regno deiꝙ intͣ
nos ẽ relictis ueris ac ꝑ hennibꝰ
bonis foris qrimus uanã ꝯsola¬
toẽm de uanitatib ⁊ insaniis
falsis. ac iam religionis antiq̃
nõ solum uirtutẽ amisimus:
s nec spẽm retinemus. Ecce .ir.
humilitatis ẽẽ solebat ĩsigne
gestatur superbie. Uix iam i
nr̃is ꝓuintiis inuenimus qͦ

Expanded text:
hoc est quantum ad indumenta, quod et nuditatem tegeret, et frigus repelleret. Putasne ibi cuiquam galabrunum aut isembrunum quaerebatur ad induendum; cuiquambatur ad equitandum? Putasne, inquam, cujuspiam ibi lectulum opertorium cattinum, aut discolor barricanus operiebat, ubi singulis dividebatur tantum, prout cuique opus erat? Non illic arbitror valde curatum fuisse de pretio, de colore, de cultu vestimentorum, ubi tam indefessum inerat studium in concordia morum, animorum cohaerentia, profectuque virtutum. Multitudinis, inquit, credentium erat cor unum, et anima una . 25. Ubi nunc illud unanimitatis exercitium? Fusi sumus exterius, et de regno Dei quod intra nos est, relictis veris ac perennibus bonis, foris quaerimus vanam consolationem de vanitatibus et insaniis falsis: ac jam religionis antiquae non solum virtutem amisimus, sed nec speciem retinemus. Ecce enim humilitatis esse solebat insigne, gestatur superbiae. Vix jam in nostris provinciis invenimus, quo
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝙ uenustius inmo uanius
ostentari. Hen me misiu qͣlẽ¬
ordinib. nullꝰ uicinior ei qu
decorem castitatis siue pp̃ can¬
tatis ardorem. auꝰ apłi istiti¬
tores. cuius hii qͦs paulus tas
pe scõs appellat inchoatores e¬
titu̾nt. Et quid̾ int̾ illos c̃ nucꝰ
ꝙ suum eẽt quispiam retin¬
iss diuidebatur sicut scͥptũ
singulis ꝓut cuiq opus era

Expanded text:
 venustius, imo vanius ostentari. Heu me miserum qualemordinibus, nullus vicinior ei quadecorem castitatis, sive propter charitatis ardorem; cujus Apostoli institutores, cujus hi, quos Paulus tam saepe sanctos appellat, inchoatores exstiterunt? Et quidem inter illos cum nihil quod suum esset quispiam retinuisset, dividebatur, ut scriptum est, singulis, prout cuique opus era
Abbreviated transcription (Latin):
statutum est ut om̃i die¬
aduentus dñi excepta pͥ¬
tionum festis inusu eẽ solebat¬
⁊ nec ineudem festis ꝙ similit̾
antiquo ex more fiebat nec in
ip̃o festo sc̃i thome apli bis come¬
dant Causa instrtuti h fut
ipõꝵ dierum ab om̃ĩpene ecr̃a
solito maior ob p̃parationẽ d̾n
ñatar seruata abstinentia. ut
sacros dies illos quos multi ali
maiorib ieumiis dedicant in

Expanded text:
Statutum est ut omni dieAdventus Domini, excepta prlectionum festis in usu esse solebatet nec in eisdem festis, quod similiter antiquo ex more fiebat, nec in ipso festo sancti Thomae apostoli bis comedant. Causa instituti hujus fuit ipsorum dierum ab omni pene Ecclesia solito major ob praeparationem Domini Natalis servata abstinentia, ut sacros dies illos, quos multi alii majoribus jejuniis dedicant, n
Abbreviated transcription (Latin):
de martyrum memorat di¬
cens. Circiuerunt in melotis
inpellibus caprinis Helyas
namty ꝓpb̃a zona pellicia ac¬
cinctus fuisse describitur ⁊
de iohanne baptista euͣige¬
lium loquitur Erat ihões
uestitus pilis cameli ⁊zona
pellitia circa lumbos eius:
Beatum etiam antoniũ.
beremitarum patrem pel¬
litia usum fuisse legi mus
Hinc ⁊ de ip̃o lrato beneditto
legimus in dialogo Eõdem
queq tempore hunc inspecu
latitantem etiam pastores
inuenunt: Quem dũ uesti¬
tum pellibus int̾frutecta
cernerent aliqͣ bestiam esse
crediderunt. Si utiq in usu
pellium pocĩn ẽẽ credent ne¬
quaquam tantiurri qͥ õib
imitandi ꝓponuntur hus
uti uoluissent Sed qr int̾
suꝑflua ⁊ necessaria distĩ¬
guere nouerant suꝑfluislõ¬
ge remotis cum ⁊ ab ip̃is ne¬
cessariis maioris uirtutis
mĩto in multis abstinent ista
tñ indumenta quib utentes

Expanded text:
de martyrum memorat dide martyrum memorat dicens. Circumierunt in melotis, in pellibus caprinis. Helias namque Propheta zona pellicea accinctus fuisse describitur. Et de Ioāne Baptista Euangelium loquitur. Erat Ioannes vestitus pilis cameli: & zona pellicea circa lumbos eius. Beatum Antonium Eremitarū Patrem, pellicea vsum fuisse legimus. Hinc & de ipso beato Benedicto legimus in Dialogo. Eodē quoque tempore hunc in specu latitantem, etiam pastores inuenerunt. Quem dum vestitum pellibus inter fruteta cernerent, aliquam bestiam esse crediderunt. Si vtique in vsu pellium peccatum esse crederent, nequaquam tanti viri, qui omnibus imitandi proponuntur, his vti voluissent. Sed quia inter superflua & necessaria distinguere nouerant, superfluis longe remotis, cum & ab ipsis necessariis maioris virtutis rito in multis abstinerent: ista tamen indumenta, quibus vtentes
Abbreviated transcription (Latin):
Carnis ait curam ne feceri¬
tis indesideriis. Inde beatus
bregorius Cum carnis cu¬
ram indesideriis facere pro¬
hibemur ĩnecessitatib cõ¬
cedimur Igitur scd̾m hec
apostoli precepta iuxta bea¬
ti benedicti suprascͥpta dc̃a
scd̃m illa que de actib apꝰ¬
tolorum alio loco inducit
dicens. dundebatur singłis
prout cut opus erat urtͤ
data diuinarum mandata
lcet abb̃i super fluitate reci¬
sa pellitias uł cet̾a indumẽ¬
ta. fr̾ibus largiri ⁊ more bon
pastoris ouibus sibi ꝯmissis
cuncta neressaria ꝓuidere
Et ne exempla deesse uidean¬
tur. ip̃m deum primis post
di indumenta dedisse legim᷑
Fecit inquit deus adam ⁊ uxo
eis contulerit. quare uos acsi
delitias ⁊ aliquid magnum
pelles monachis auferre co¬
namini; Hec plane huius¬
modi indumenta in exilio
positos prie recordari ꝯmonẽt
que abea expulsi insustentã¬
da fragilitate se accepisse uoco¬
lunt. Sanctos quoq ꝓpħas
pellibus usas apostolus in lau¬

Expanded text:
Carnis, ait, curam ne feceriCarnis, ait, curam ne feceritis in desideriis. Inde beatus Gregorius. Cum carnis curam in desideriis facere prohibemur: in necessitatibus concedimur. Igitur secundum hæc Apostoli præcepta, iuxta beati Benedicti suprascripta dicta, secundum illa quæ de Actibus Apostolorum alio loco inducit, dicens, Diuidebatur singulis prout cuique opuserat, iuxta  literarum mandata: licet Abbati superfluitate recisa, pellicias vel cætera indumenta fratribus largiri, & more boni Pastoris ouibus sibi commissis cuncta necessaria prouidere. Et ne exempla deesse videantur, ipsum Deum primis hominibus post di indumenta dedisse legimus. Fecit, inquit, Deus Adam & vxoreis contulerit: quare vos ac si delicias, & aliquid magnum, pelles monachis auferre conamini? Hæc plane huiusmodi indumenta in exilio positos patriæ recordari commonent, quæ ab ea expulsi, in sustentanda fragilitate se accipisse recolunt. Sanctos quoque Prophetas pellibus vsos Apostolus in lau
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritate usum pelli¬
tiarum ⁊ diu̾sarum pelliũ
nob̾ deffendimus cũmn re¬
gula nichil de hunismodi
iepperiatur. Sed ⁊ nos requi¬
rimus qua auctoritate eas no¬
aufferre conamini Quã cũ
afferce nõ potueritis ꝙ reue¬
ra nõ potestis nos nr̃as inme
dium afferemus ractẽs ⁊ ex
hiis nos nil male agere uesti¬
ti pellitiis demonstrabimꝰ :
Uba igitur regule in primis
discutiamus ⁊ si nob̾ pelles
abstułit illico dimittemus:
Qudite gͦ unde nos impetitis
Uestim̾ta inquit fr̾ib scd̾m
locorum qualitatem auta¬
erum temperiem dentur.
qr infrigidis regionib am¬
plius indigetur in calidis uͦ
minus. Hec gͦ consideratio
penes albẽm sit. Hec dicens.
nullam uestimentis cͥtam
metam prefixit. nichil ne¬
ressitati abstulit in arbitrio
prĩs spũalis totum pofuit
⁊tam in hus ꝙͣ incet̾is simi¬
libus necessaria ꝯseruans
suꝑflua tantum resecauit.
Uñde ⁊ alibi dicit. Qd suꝑflu¬
um est amputari debet Apos¬
tolus quoq idem ꝯfirmat.

Expanded text:
auctoritate usum pelliciarum et diversarum pellium nobis defendimus, cum in Regula nihil de hujusmodi reperiatur. Sed et nos requirimus qua auctoritate ea auferre conamini. Quam cum afferre non potueritis, quod revera non potestis, nos ndium afferemus rationes: & ex his nos nil male agere vestiti pelliciis demonstrabimus. Verba igitur regulæ in primis discutiamus: & si nobis pelles abstulerit, ilico dimittemus. Audite ergo, vnde nos impetitis. Vestimenta, inquit, fratribus secundum locorum qualitatem, aut aerum temperiem dentur: quia in frigidis regionibus amplius indigetur, in calidis vero minus. Hæc ergo consideratio penes Abbatem sit. Hæc dicens, nullam vestimētis certam metam præfixit, nihil necessitati abstulit, in arbitrio Patris spiritualis totum posuit: & tam in his, quam in cæteris similibus necessaria conseruans, superflua tantum resecauit. Vnde & alibi dicit. Quod superfluum est, amputari debet. Apostolus quoque idem confirmat.
Abbreviated transcription (Latin):
cripsisse me
aliquid ad comitem ni¬
u̾nensem intue ꝑsone accusa¬
tionem nec recordoͭ nec u̾m ẽ
Cetm si pro eccłia tua ad euõ
principem. litteras misi ħ nõ
adu̾sum te s pro te egisse me
arbitror Si quid̃ audierã ip̃m̃

Expanded text:
cripsisse me aliquid ad comitem Nivernensem in tuae personae accusationem, nec recordor, nec verum est. Caeterum si pro ecclesia tua ad eumdem principem litteras misi, hoc non adversum te, sed pro te egisse me arbitror. Siquidem audieram ip
Abbreviated transcription (Latin):
nõ quid̃ corꝑis rumas infirmã
no refic̾e pro iomodo s carnis
lixuriantis curam ꝑfic̾e in de
fulgurantes hastas ⁊ circũuo¬
lantia spicula. tanꝙͣ finito iã
bello ⁊ triumphato adu̾sario ꝓ¬
icere arma ⁊ aut pͣndiis incuba
lectulo. Quid hoc ignauie est.
o boni milites sociis in sanguĩe
⁊ cede u̾santib. uos aut̾ cibos
diligitis delicatos aut sõpnos
capitis matutinos. Aliis inquã
nocte ⁊die cura ꝑuigili festinã
mitando ꝯsumitis ⁊ dies fabu¬
lando ducitis occiosos: Andici¬
citis pax ⁊ nõ est pax: Cur uł nõ
ueꝯdamini ad exꝓbratõem a¬
płice indignationis. Numd̾ enĩ
ait restistis usq ad sanguinem
Inmoram ad eiuid̃ tribił ualde
ꝯminationis tonitruum exꝑgis
simini Cum dixi̾nt inquit pax
⁊ securitas tũc repentinus suꝑ
ueniet eis int̾i̾tus sicut dolor in
ut̾o hñtis. ⁊ nõ effugient delica¬
ta minis medicina ẽ plus alliga¬
sum plang̾e. ⁊ necd̾ suscepto ic¬
tu admouere manum fouere

Expanded text:
non quidem corporis infirmantis ruinas reficere pro incommodo, sed carnis luxuriantis curam perficere in fulgurantes hastas et circumvolantia spicula, tauquam finito jam bello et triumphato adversario, projicere arma, et aut prandiis incubarlectulo? Quid hoc ignaviae est, o boni milites? Sociis in sanguine et caede versantibus, vos aut cibos diligitis delicatos, aut somnos capitis matutinos? Aliis, inquam, nocte et die cura pervigili festinantmitando consumitis, et dies fabulando ducitis otiosos? An dicitis, Pax, et non est pax? cur vel non verecundamini ad exprobrationem apostolicae indignationis? Nondum enim, ait, restitistis usque ad sanguinem . Imo jam ad ejusdem terribilis valde comminationis tonitruum cur non expergiscimini? Cum dixerint, inquit, Pax et securitas; tunc repentinus eis superveniet interitus, sicut dolor in utero habentis, et non effugient . Delicata nimis medicina est, prius alligasum plangere, et necdum suscepto ictu admovere manum, fovere
Abbreviated transcription (Latin):
Am u̾o de aq̃ potu quid dicam
qñ ne ullo quid pacto aqͣtum
uinum admittitur : Om̃sni¬
mir̃ ex quo monachi sumus.
infirmos sthomacos hẽmus
tan necessarium apłideur̾
gimus modico tñ. ꝙ ille prem¬
sit nescio cur p̾termisso. Et is
deat actitari. ⁊ si ptideat audir
nõ pudeat emendari. Uidcasi
no in prandio ter uł quater se¬
miplenum calicem reportariqͥ¬
tinus du̾sis uinis magis odoa¬
tis qͣm potatis nec tam hausia
ꝙͣ actatis sagaci probatione ⁊ci
uale est aut̾ illd̾ ꝙ nõ nll̾a
monastĩa ex more seruare
dicuntur in magnis uidel festꝰ
uina delibuta melle. pigm̃toꝵ
nich̾ aliud uałe uideo nisi utł
amplius bibatur ł delectabli
S cum uene iuno fui̾nt ĩgur¬
gitate toto in capite palpitan¬
ces sic surgenti a m̃sa quida
aud libet nsi dormire: Si au
extorqͥbis. Cum tio adlectum
aeueno requisitus tñ ꝯmod.
pungo nõ crapule pocm̃ s qd
manducare nequeo¬

Expanded text:
am vero de aquae potu quid dicam, quando ne 536 ullo quidem pacto vinum aquatum admittitur? Omnes nimirum, ex quo monachi sumus, infirmos stomachos habemus, et tam necessarium Apostoli dgimus, modico tamen, quod ille praemisit , nescio cur praetermisso. Et utideat actitari; et, si pudet audiri, non pudeat emendari. Videas uno in prandio ter, vel quater, semiplenum calicem reportari: quatenus diversis vinis magis odoratis, quam potatis, nec tam haustis quam attactis, sagaci probatione et cQuale est autem illud, quod nonnulla monasteria ex more observare dicuntur, in magnis videlicet festis vina delibuta melle, pigmentornihil aliud valere video, nisi ut vel amplius bibatur, vel delectabilius. Sed cum venae fuerint vino ingurgitatae, toto in capite palpitanes, sic surgenti a mensa quid aliud libet, nisi dormire? Si autem extorquebis. 22. Cum vero ad lectum devenero, requisitus incommodum plango, non crapulae peccatum, sed quod manducar
Abbreviated transcription (Latin):
quicꝙͥ ab ecc̃a dei adhuc int̾ris
posita pro defunttis fidelib fit
nulio exrepto cunctis iã defunc¬
tis fidelib istoq adiutorio indi¬
gentib prosit. tñ iustũ ẽẽ uisũ
est ut supͣ solita plus aliꝙͥ mag̃

Expanded text:
quicquid ab Ecclesia Dei adhuc in terris posita pro defunctis fidelibus fit, nullo excepto, cunctis iam defunctis fidelibus, istoque adiutorio indigentibus prosit; tamen iustum esse visum est, vt super soli
Abbreviated transcription (Latin):
Estram̃tis aut̾ lectoꝵ
que obiecistis.miramur
quomͦ obicere potuistis. An
enim obliti estis u̾ba regłe.
que dicit. lectister nia ꝓ mͦ ꝯ
u̾sationis scd̃m deͥpositicẽm
abbatis sui accipiant: Unde
ꝙ abbate ꝑmittente nob̾ ⁊ sup¬
ponimus et superponimus
sisuꝑflua desunt. iuste scdm
regulam sine aliquo mobe¬
dientie ꝑiculo facimus.Ca¬
ꝓpter q̃m argui de preuarica¬
tione nõ possumus. iniuste
reprehendentes de nõ recta re¬
prehensione rectius rep̾hen¬
d̾e possumus :

Expanded text:
stramentis autem lectorum quæ obiecistis, miramur, quomodo obiicere potuistis. An enim obliti estis verba regulæ, quæ dicit, Lectisternia pro modo conuersationis, secundum dispositionem Abbatis sui accipiant? Vnde quod Abbate permittente, nobis & supponimus & superponimus, si superflua desunt, iuste secundum regulam sine aliquo inobedientiæ periculo facimus. Eapropter quoniam argui de præuaricatione non possumus: iniuste reprehendentes de non recta reprehensione, rectius reprehendere possumus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ intpr̃e temptationis recedũt
Uñ ⁊ quo recedunt: Utiꝙ afide
ad infidelitatem. It quero Po¬
terant ne inilla fide saluari a
an nõ poterant: Sinõ poterãt
q̃ inuiria saluatori q̃ ue temp¬
tatori letitia ꝙ hinc recedant
ubi salus nõ sit: Siquid̾ nec
lignus ĩnuid nisi saluti. Si
ait poterant quomͦ aut sñ ca¬
aate sunt quamdna in alla ad̾
sunt cum sñ caritate salus esse
popossit aut desentes fidem nõ
enam desu̾nt caritatem cum ca¬
ritas ⁊ infidelitas simul eẽ nõ
ssint: Necedunt gͦ quid̾ afide

Expanded text:
et in tempore tentationis recedunt et in tempore tentationis recedunt . Unde, et quo recedunt? Utique a fide ad infidelitatem. Item quaero: Poterantne in illa fide salvari, an non poterant? Si non poterant, quae injuria Salvatori, quaeve tentatori laetitia, quod hinc recedant, ubi salus non sit? siquidem neclignus invidet nisi saluti. Si autem poterant, quomodo aut sine charitate sunt, quandiu in illa fide sunt, cum sine charitate salus esse non possit; aut deserentes fidem, non etiam deserunt charitatem, cum charitas et infidelitas simul esse non possint? Recedunt ergo quidam a fide,
Abbreviated transcription (Latin):
tuneat cum huiꝰmõi ꝯscientia
Ipãm deniq si ncc̃e est intrare
gehennam medias securus pe¬
netrans flanmas leta decatet
ꝯscientia. Et si ambulauõ in
medio umbre mortis ñ timebo
mus si placet fhesauros regũ
⁊ fastigia regnoꝵ cum huimõi
fidutia. Nonne cuncta hoꝵ fe
restat de fide nõ ficta ⁊ itẽ qd̃
ex alio loto iminentẽ ueñ fideᷤ
sñ oꝑib mortua est. duo ista
mittunt nos ad qͣndam fidei
tͥfariam diuisionẽ ut dicat᷑
fides mortua. ficta. probata. E
ex caritate uita moiu̾̃ inchoat
ad bñ oꝑandum s nõ ꝑseu̾ans
deficit ⁊ moritur tanqͣ abortina
ttramus fictilia. nõ q indelic
utilia nõ sunt qͣndui durant
s qr fragilia cum sint diumini¬
me durant De hac fidei fictice
puto illos notari in eu̾igelio
qui ad tp̃c credunt ⁊ intp̃r temy¬
tatõis recedunt Int̾rogo eos qui
dicunt caritatem aquo semei
accipitur neqͣꝙͣ ultra recedere
Ait ui̾tas de quibdã Et hu radi¬
ces nõ hñt qm̃ ad tp̃c credunt

Expanded text:
timeat cum hujusmodi conscientia ; ipsam denique, si necesse est, intrare gehennam, securus medias penetrans flammas, laeta decantet conscientia, Etsi ambulavero in medio umbrae mortis, non timebo mus, si placet, thesauros regum et fastigia regnorum cum hujusmodi fiducia: nonne cuncta horum frestat, de fide non ficta ; et item quod ex alio loco in mentem venit, fides sine operibus mortua est , duo ista mittunt nos ad quamdam fidei trifariam divisionem, ut dicatur fides mortua, ficta, probata. Etex charitate vita, moveri inchoat ad bene operandum; sed non perseverans deficit, et moritur tanquam abortiva. vocamus fictilia: non quia videlicet utilia non sunt quamdiu durant, sed quia fragilia cum sint, diu minime durant. De hac fidei fictione puto illos notari in Evangelio: Qui ad tempus credunt et in tempore tentationis recedunt. Interrogo eos qui dicunt charitatem a quo semel accipitur, nequaquam ultra recedere. Ait Veritas de quibusdam: Et hi radices non habent, quia ad tempus credunt,
Abbreviated transcription (Latin):
incaritate nõ ꝑseuerat. ficta
eẽ dinoscitur. Si cuiꝰ ꝑseuerat
ꝓbata ⁊ ꝑfecta censetur Liqͥt
exhiis satis ut arbitror nõ oẽs¬
qui habuerint caritatẽ hr̃e ⁊ per¬
seuerantiam incaritate Alio¬
quĩ frustra ꝯmonet discipłos doꝰ¬

Expanded text:
in charitate non perseverat, ficta in charitate non perseverat, ficta esse dignoscitur, si cujus perseverat, probata et perfecta censetur. 16. Liquet ex his satis, ut arbitror, non omqui habuerint charitatem, habere et perseverantiam in charitate. Alioquin frustra
Abbreviated transcription (Latin):
intp̃r temptatoĩs recedunt Be¬
ati si int̾im rapti fuissent ante¬
ꝙͣ malitia mutaret corda eoꝵ
lemꝑitulis exturbandos. Ta¬
les sunt anime ꝑuã adhuc ⁊
teneram hñtes caritatẽ ⁊ ob
fu hoc earum fid̾ iuuam s fic¬
tam noc̃e est intemptatõe defi¬
cere. uala figus ait ꝓbat fornax
⁊ hominesitistos temptatio il¬
los uidelz qui ex fide uiuunt.
Iustus nempe ex fide nunt s ex
fide que uiuat sieq enĩ qͥ mor¬
tua estuitam dare potest. Demo¬
num fides nõ adducitur inexa¬
minatione uacua quippe cari¬
tate mortua ẽ Credunt quidẽ
⁊ ꝯtremiscunt s timor ñ est i
caritate. Pinde in labore hoĩum
nõ sũt ⁊ cum hominib ñ fiagł¬
lantur. ꝙ extincte fidei nulla
iã delratur ꝓbatio s reꝓbatio
Solam itacq iustoꝵ fidẽ idẽ in¬
uoꝵ uitiam fornax tẽꝑtatioñ
suscipit examinandã. S ñ õiũ
tpre temptatõis recedunt Qlis
sit cuiꝰꝙ fides tribulatio ꝓbat
Sicirus deficit deficit enĩ cum

Expanded text:
in tempore tentationis recedunt. Beati si interim rapti fuissent, antequam malitia mutaret corda eoruin periculis exturbandos. Tales sunt animae parvam adhuc et teneram habentes charitatem: et ob hoc earum fidem vivam, sed fictam, necesse est in tentatione deficere. Vasa figuli, ait, probat fornax, et homines justos tentatio , illos videlicet, qui ex fide vivunt. Justus nempe ex fide vivit , sed ex fide quae vivat. Neque enim quae mortua est, vitam dare potest. Daemonum fides non adducitur in examinationem: vacua quippe charitate, mortua est. Credunt quidem et contremiscunt, sed timor non est in charitate. Proinde in labore hominum non sunt, et cum hominibus non flagellantur: quod exstinctae fidei nulla jam debeatur probatio, sed reprobatio. Solam itaque justorum fidem, id est vivorum vivam, fornax tentationum suscipit examinandam. Sed non omnium tempore tentationis recedunt. Qualis sit cujuscunque fides, tribulatio probat. Si cujus deficit deficit enim, cum
Abbreviated transcription (Latin):
R̾s nõ predicent iepisco.
ie nisi aministro gnãli huiꝰ fra¬
tuitatis fui̾t examinatꝰ ⁊ appla¬
nis ⁊ ab eo offitium predicõiss
ꝯressum. Moneo qͦ ⁊ exhortor e¬
q̾ fatiunt sint examinata ⁊ cas¬
ta eoꝵ eloquia. ad utilitatem
uitia ⁊ u̾tutes penã ⁊ głam cũ
bieuitate sermonis: qr u̾bũ ab¬
serui alioꝵ frm uisitent
⁊ moneant fr̃s suos ⁊ humiliter
⁊ caritatiue corrigant eos non
p̾ciptentes eis aliquid ꝙ sit ꝯtra
as uoluntates. unde firmiter p̾¬
cipio eis ꝙ obediant stus ministͥs
ĩ om̃ib qͥ promisu̾nt dnõ obser¬
⁊ regule nr̃e. Et ubicumꝙ sunt
fr̃s quiscirent ⁊ cognoscerent se
nõ posse regulam spũaliter ob¬
seruaie. ad suos ministros debe¬
ant ⁊ possint recurrere Mmistͥ
n̾o caritatiue ⁊ benigne eos re¬
ciprant ⁊ tantam familiarita¬
tẽ hẽant circa ipõs ut dic̾e̾ possĩt
eis ⁊ face sicut dñi serius suis
Nam ita debet ẽẽ ꝙ ministri sĩt
soilicitudine huiꝰ scłi. detractio¬

Expanded text:
res non prædicent in Episcopare, nisi a Ministro Generali hujus Fraternitatis fuerit examinatus, & approbatus, & ab eo sibi officium Prædicationis concessum. Moneo quoque, & exhortor equam faciunt, sint examinata, & casta eorum eloquia ad utilitatem, vitia, & virtutes, pœnam & gloriam cum brevitate sermonis, quia verbum abservi aliorum Fratrum, visitent, & moneant Fratres suos, & humiliter, & charitative corrigant eos, non præcipientes eis aliquid, quod sit cas voluntates: Unde firmiter præcipio eis, ut obediant suis Ministris in omnibus, quæ promiserunt Domino obser& Regulæ nostræ. Et ubicumque sunt Fratres, qui scirent, & cognoscerent, se non posse Regulam spiritualiter observare, ad suos Ministros debeant, & possint recurrere: Ministri verò charitative, & benigne eos recipiant; & tantam familiaritatem habeant circa ipsos, ut dicere possint eis, & facere sicut Domini servis suis. Nam ita debet esse, quod Ministri sint sollicitudine hujus sæculi, a detractio
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾ deum alñ uideatur finito
u̾õ anno ꝓbationis recipi ant᷑
ad obedientiam ꝓmittentes
uitam istam ⁊ regulam obser¬
uare ⁊ nullo modo licebit eis
de ista religione exire uixͣ man
no dei Et illi qui iam promi¬
sunt obedientiam hẽant unã
tunicam cum caputio ⁊ aliã
sñ caputio qui uolu̾it hab̾e
⁊ qui nccĩtate coguntur pos¬
sint portare caltiam̃ta. ⁊ oẽs¬
frẽs uilib uestimentis indu
antur. ⁊ possint ea repetiare
desaccis ⁊ alus petiis cum bens¬
dictr̃e dei. Quos moneo terho¬
gis unusquisq uidicet ⁊ despi¬

Expanded text:
to verò anno probationis, recipiantur ad obedientiam, promittentes vitam istam semper, & Regulam observare. Et nullo modo licebit eis de ista Religione exire juxta manno Dei . Et illi, qui jam promiserunt obedientiam, habeant unam Tunicam cum Caputio, & aliam sine Caputio, qui voluerint habere: Et qui necessitate coguntur, possint portare calceamenta. Et Fratres omnes vestimentis vilibus induantur: Et possint ea repetiare de Saccis, & aliis petiis cum benedictione Dei. Quos moneo, & exhorgis unusquisque judicet, & despi
Abbreviated transcription (Latin):
nitatum Nunc n̾o qi sola attẽ¬
ditur gła ⁊ nõ pena. pur eẽ cle¬
ricum erubescitur inecc̃a seq
teles estimant ⁊ inglorios qui
qͥcumq emmnentior loco nõ fu¬
erit sublimati. Scolares pub̾i
⁊ impubes adolescentuli obsan¬
guis dignitatẽ pro mouentur
ad eõrsticas dignitates ⁊ de sub
ferula tͥnfferuntur ad prĩcipan¬
cipatum. nec tam ills blandi¬
turadeptum ꝙͣ adeptum magiᷤ¬
tĩum. Et ħ quid̾ in initĩo Pro¬
cessuui̾o tpr̃s paulatim insoles¬
centes docti sunt nsbreui uendi¬
care altaria. subditoꝵ marsu¬
ꝑia ttacuare. magrĩs nimir̾
in hac disciplina utentes ydone¬
is. ambitione ⁊ auaritia. Uerũ
qͣnta iis industria. tua tͥ lucra
conqturere. qͣntulus indearis
qͣntal iugilantia rẽ possis ser¬
uare tuam. qͣntoc̾ꝙ studio regũ
t ac principũ grãm captare cutreᷤᷤ
dicimus tñ ueh t̾re cui rex puer
ẽ. ⁊ cuiꝰ principes mane comedt
Nec dicimus ꝙͣcumq etatẽ dei

Expanded text:
nitatum. Nunc vero quia sola attennitatum. Nunc vero quia sola attenditur gloria, et non poena, purum esse clericum erubescitur in Ecclesia; seque viles aestimant, et inglorios, qui quocumque eminentiori in loco non fuerint 472 sublimati. Scholares pueri et impuberes adolescentuli ob sanguinis dignitatem promoventur ad ecclesiasticas dignitates, et de sub ferula transferuntur ad principanruerint principatum; nec tam illis blanditur adeptum, quam ademptum magisterium. Et hoc quidem in initio. Processu vero temporis paulatim insolescentes, docti sunt in brevi vindicare altaria, subditorum marsupia vacuare, magistris nimirum in hac disciplina utentes idoneis, ambitione, et avaritia. Verum quantavis industria tua tibi lucra conquirere cautulus videaris, quantalibet vigilantia rem possis servare tuam, quantocumque studio regum tibi ac principum gratiam captare cures, dicimus tamen: Vae terrae, cui rex puer est, et cujus principes mane comedunt . 26. Nec dicimus quamcumque aetatem Dei
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatẽ abhorreat. Nõ despit̃
illa maiestas cor ꝯtͥtum ⁊ hũi¬
liatum in nr̃o gn̾e que corpus
ex eo humilitatis nõ dedignata
assum̾e Nescio quo pacto famili¬
arius semꝑ humilitati ꝓpinqͣre
solz diumnitas Deniq illa se m¬
duit ut appareret hominib Sb̃stã¬
tiam formã. hĩtumq gestauit
humilem ip̃i nob̾ ꝯm̃dans iut¬
tutis excellentiam ꝙͣ spãli suiuo¬
luerit honorare presentia. Uob̾¬
pomag̃ arbitror hanc eẽ neces¬
ciriam qͣnto maior noscrtur.
matia imꝑpetẽ suꝑbiendi Gerꝰ
uas scientia. cathedra. ⁊ cy ma¬
iis est primatus prerogatiua
anno essent insolentie fomes:
uatonis ocrasio. Quamqͣ eẽ
pssint ⁊ humilitatis Meditã¬
ab quid honores blandiunt᷑
s honera pensantib tedio sũt
atꝙ formidini: Nõ aut̃ oẽs
anta fidutia ⁊ alac̾tate currerẽt
a honores si eẽsentirent ad one¬
a Grauari profecto metuerẽt
nec cumtanto labore ⁊ ꝑiculo qͥ¬
rumli affectarent infulas dig¬

Expanded text:
humilitatem abhorreat. Non despicit illa majestas cor contritum et humiliatum in nostro genere, quae corpus ex eo humilitatis assumere non dedignata est. Nescio quo pacto familiarius semper humilitati propinquare solet divinitas. Denique illa se induit, ut appareret hominibus. Substantiam, formam, habitumque gestavit humilem, ipsius nobis commendans virtutis excellentiam, quam speciali sui voluerit honorare praesentia. CAto magis arbitror hanc esse necessariam, quanto major noscitur materia suppetere superbiendi. Genus, aetas, scientia, cathedra, et, quod majus est, primatus praerogativa, cui non essent insolentiae fomes, elationis occasio? Quanquam esse possint et humilitatis. Meditantibus quidem honores blandiuntur, sed onera pensantibus taedio sunt atque formidini. Non autem omnetanta fiducia et alacritate currerent ad honores, si esse sentirent et onera. Gravari profecto metuerent, nec cum tanto labore et periculo quarumlibet affectarent infulas dig
Abbreviated transcription (Latin):
Diem hominis ñ ꝯcupun tu scis
Si m̾s mͥ arrisit dies neq me ip¬
sum inꝙͣ tudico qr nec ip̃e me sa¬
tis intlłigo Solus mit̾o ꝯstitit¬
orum qui finxit sigillatĩ corda
uniu̾soꝵ. ⁊ intlłigit omĩa opera
eoꝵ. Solum attendo iudicem ꝙ̃
⁊ solum iustificatorẽ agnosco.
Pat̾ dedit ei iuditiũ fac̾e qr filius
hominis est Non usurpo mͥuł
suꝑ me seruus filii potestatem
nec me annum̾o illis de quibus
ita conq̾ri solz. Gulunt homines
a me iuditrum Pat̾ nõ iudicat
q̃mꝙͣ s cẽ iuditium dedit filio.
pat̾ assumit: Uelim nolim ip̃i
me astare ncc̃e est ipi hoꝵ que
gessim incorpore redd̾e rationẽ
cui nec u̾bum pret̾uolat. nec sb̾¬
t̾ fugit cogitatio Subtã equo
libratore mĩtoꝵ sub tã intimo
secretoꝵ inspectore quisgłabit᷑
castum se hr̃e cor: Sola ꝓfr̃õ qͣ

Expanded text:
Diem hominis non concupivi tu scis. Si meus mihi arriserit dies, neque me ipsum, inquit, judico : quia nec ipse me satis intelligo. Solus merito constitorum, qui finxit singillatim corda universorum, et intelligit omnia opera eorum. Solum attendo judicem, quem et solum justificatorem agnosco. Pater dedit ei judicium facere, quia filius hominis est . Non usurpo mihi vel super me servus Filii potestatem, nec me annumero illis, de quibus ita conqueri solet: Tulerunt homines a me judicium. Pater non judicatmne judicium dedit Filio : sibi assumit? Velim, nolim, ipsi me adstare necesse est: ipsi horum quae gesserim in corpore, reddere rationem, cui nec verbum praetervolat, nec subterfugit cogitatio. Sub tam aequo libratore meritorum, sub tam intimo secretorum inspectore, quis gloriabitur castum se habere cor? Sola profecto, quae
Abbreviated transcription (Latin):
S ompiu̾ quiꝙ etate uident᷑
et student ⁊ malitia. Malitia ĩ
indolis adolescentes inuece¬
ratis dtertim malorũ Puer
centum annoꝵ maledictus

Expanded text:
 qui quod aetate videntur, esse student et malitia. Malitia, inindolis adolescentes inveteratis dierum malorum. Puer centum annorum maledictus
Abbreviated transcription (Latin):
Nieiuniis uõ regulam nos
optime sequi credimus. Qd
si nõ creditis exponimus:
N penthecostem usq ad idꝰ
septembris sicut ip̃i opposu¬
istis quarta quidẽ ⁊ sexta
fi̾a. usq ad nonam ieuin¬
re precipimur ⁊ aliis dieb̾

Expanded text:
ieiuniis vero regulam nos optime sequi credimus. Quod si non creditis, exponimus. A Pentecoste vsque ad Idus Septembris, sicut ipsi opposuistis, quarta quidem & sexta feria vsque ad nonam ieiunare præcipimur: & aliis dieb
Abbreviated transcription (Latin):
uenisse causaris ⁊ ego p̾uidera.
⁊ tͥ si recordaris predixeram. pu¬
to te leuius prescita portare debe
⁊ mͥ unde paire̾ potes molestum
non eẽ. Satis nainꝙ ac plusꝙͣ
satis crutior te carendo te nõ ui¬
dendo. te dulcissimo mͥ solatio nõ
fruendo ita ut pene peniteat me

Expanded text:
nvenisse causaris, et ego praevideram, et tibi, si recordaris, praedixeram, puto te levius praescita portare debere, et mihi, unde parcere potes, molestum non esse. Satis namque et plusquam satis crucior te carendo, te non videndo, te, dulcissimo mihi solatio, non fruendo; ita ut pene poeniteat me
Abbreviated transcription (Latin):
instituti huius multa ut supra
de pannuis dcm̃ est cattinar siue
aliarꝰ pellrum notabił ⁊ dãpna¬
bił curiositas. q̃ intantũ ut ip¬
se noii ꝓcesserat ut gallicano
rũ cattoꝵ pellib ꝯtemptis. ad
ibnoꝵ uł itaboꝵ cattos religio¬
soꝵ hominum curiositas tͣns¬
migraret. Nil se hr̃e nõ ꝑua pͥ¬
oꝵ eisq adhentium multitudo
putabat nisi ex puosis illis ⁊ ꝯ¬
dempsis numantinoꝵ hoc est
uixͣ mod̾nos cimoransiũ catto¬
rum pellib ꝯtexto multi p̃tii
cooptorio lectus ⁊ muniretur
ꝑiter ⁊ ornaretur Qd malum
paulatim succrescens dħ iam
ꝑuenerat ut fere centum solid
empta croꝑtorta. ad dito qͦ uesti¬
um nõ mediocͥ precio ditiores
domos ꝯgesto multo alieni eris
debito nõ par grauarent pauꝑi

Expanded text:
instituti hujus fuit multa, ut supra instituti hujus fuit multa, ut supra de pannis dictum est, cattinarum, sive aliarum pellium notabilis et damnabilis curiositas, quae in tantum, ut ipse novi, processerat, ut Grum cattorum pellibus contemptis, ad Iberorum vel Italorum cattos, religiosorum hominum curiositas transmigraret. Nil se habere non parua piorum, eisque adhærentium multitudo putabat, nisi ex pilosis illis & condensis, Numantinorum, hoc est iuxta modernos, Amorensium cattorum pellibus contexto multi pretij coopertorio, lectus & muniretur pariter & ornaretur. Quod malū paulatim succrescens, ad hoc iam peruenerat, vt fere centum solidis empta coopertoria, addito quoque vestium non mediocri pretio, ditiores domos congesto multo alieni æris debito, non parum grauarent, pau
Abbreviated transcription (Latin):
uestiatur nec hiis qui uccantu
scalfarii ł frisii. exreptis angis
ł anglie affinib monachis m
ilł qui appllantur agnelinr te¬
ceptis cheutonicis ⁊ hiis adiacẽ¬
tib monachis hac tñ ꝯditionesi
mag̾ teligioni ꝯgruentes nig
coloris uestes mregionib suis
inuenire nõ potuerint Causi
instituti hꝰ fuit supͣ ꝙͣ dicẽ ielĩ
sicut ⁊ ip̃e uidi. talium uestĩ
notabił inhonesta ac turpiscu
riositas qͣ olim multi nr̃oꝵ nõ
uariis ul grisiis uestium gn̾ib
secomebant ⁊ electo ad inamã
cordis humilitatẽ designandã
hmiliore cunctis colorib iiͦ
ure ipa reprgnante natura
Mir se ne lut sponsi ꝓcedẽtes
othalamo sũmo studio ꝯten¬
uint. Usares iam erat Thabi¬
ur. nec in hiis delinq̾re se ceca
fusui longissimo sentiebant
statutum est .i.
ut nlłs fr̃m duniacẽsiũ
attinis siue alis quib unso¬
bant peregrinis pelleb indui¬
mir nec ꝓrsus quib libz excep
Marietinis sitie agninis atq¬
capinis pellib. ⁊ ad cooꝑtoria⁊

Expanded text:
tur, nec iis qui vocantur scalfarij, vel frisij, exceptis Anglis vel Angliæ affinibus Monachis, neque illis qui appellantur agnelini, exceptis Theutonicis & iis adiacentibus Monachis: hac tamen conditione, si magis religioni congruentes nigri coloris vestes in regionibus suis inuenire non potuerint. Causa instituti huius fuit supra quā dicere velim, sicut & ipse vidi, talium vestiū notabiliter inhonesta, riositas, qua olim multi nostrorum,variis vel grisiis vestium generibus se comebant, et electo ad intimam cordis humilitatem designandam humiliore cunctis coloribus nigro colore, ipsa repugnante natura ornare se, velut sponsi procedentes de thalamo, summo studio contendebant. Versa res jam erat in habitum, nec in iis delinquere se, caecati usu longissimo, sentiebant. STATVTVM est, vt ullus fratrum Cluniacensium, cattinis, siue aliis, quibus vti solebant, peregrinis pellibus, induatur, nec prorsus quibuslibet, exceptis arietinis, sicaprinis pellibus, et ad coopertoria
Abbreviated transcription (Latin):
tes ⁊ raros scribentes aut adhe¬
rentes claustri ꝑiecib dormita¬
rent aut ip̃o ut sic dicam ortu

Expanded text:
tes, & raros scribentes, aut adhærētes claustri parietibus dormitarent, aut ab ipso, vt sic dicam, ortu
Abbreviated transcription (Latin):
tribue amors gͣ te qͣntum ergͣ
me mẽẽ sentis. ne si nos quidẽ
minus: te n̾ amplius amare p̾¬
sumpsi̾s. co te nob̃ p̾ferre pute¬
ris quo ⁊ iunc̾e nos karitate pu¬
tauĩs Cctm tue modestie est id
potius sentire de nob̾ ut qui te
affec̾ ita me dilig̾e ⁊ elig̾e̾ ad cõ¬
silium tue salutis eq̃ affeci̾t et

Expanded text:
tribue amoris erga te, quantum tibi erga me inesse sentis: ne, si nos quidem minus, te vero amplius amare praesumpseris, eo te nobis praeferre puteris, quo et vincere nos charitate putaveris. Caeterum tuae modestiae est id potius sentire de nobis, ut qui te affecit ita me diligere et eligere ad consilium tuae salutis, aeque affecerit et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊aliis fr̾ib induendis ꝑ amicoᷤ
sũales ministri dm̃i ⁊ custodes
sollicitam curam gerant scd̾m
lora ⁊tpr̃a ⁊ frigidas regiones.
sicut ncc̃itatumd̾int expedire
⁊ semꝑ saluo ut sicut dcm̃ est
denariose peciniam ñ recipiãt
De modo laborandi

Expanded text:
aliis Fratribus induendis, per amicos spirituales, Ministri tantum, & Custodes sollicitam curam gerant secundum loca, & tempora, & frigidas regiones, sicut necessitati viderint expedire; eo semper salvo, ut sicut dictum est denarios, vel pecuniam non recipiant. “ De modo laborandi
Abbreviated transcription (Latin):
tatutum estut psalmiil
qui a deus aurib nr̃is ma¬
puint. ⁊ post orcẽm que fit anu
uesperos decantari solent ioms
xii. łconum festruitate intͥmitã¬
tur Causa instituti fuit labori¬
osa. inmo plurib odiosa psalma
familiarium paulatim multit
de causis adaticta multiplicitas
Que qr multos grauabat muba¬
rum ⁊ totius pene ꝯuentus pos¬
tulatõe in hac ꝑte ĩminuta est

Expanded text:
TATVTVM est, vt Psalmi illi, qui a, Deus, auribus nostris, incipiunt, & post orationem quæ fit ante Vesperos decantari solēt, in omni xij. lectionum festiuitate intermittantur. Causa instituti huius fuit, laboriosa, imo plurib. odiosa Psalmorum familiarium paulatim multis de causis adaucta multiplicitas. Quæ, quia multos grauabat, multorum, & totius pene Conuentus postulatione, in hac parte immutata est
Abbreviated transcription (Latin):
de scẽ romane ecc̃e cardiralit¬
qui sit gubnator ꝓtector ⁊i
rector illius fr̾nitatis ut set
subditi. ⁊ subiecti pedib esi¬
scẽeccłe stabiles infide cathi¬

Expanded text:
de S. Romanæ Ecclesiæ Cardinalibqui sit Gubernator, Protector, & Corrector istisubditi et subiecti pedibus eiecclesiae stabiles in fide cath
Abbreviated transcription (Latin):
tas S miror ad mod̾ si nouus
iste nouar innentor assertioñ
⁊ assertor inuentionum inueni
remhoc rationem potuit que
scõs piẽs latuerit ambrosium
⁊ augustinum siue auctorita¬
tẽ eond̾ auctoritate potiorem:
slam si nescit ut̾q idẽ ꝓfc̃õ sen¬
Lilnum certe ambrosii de mor¬
te ualentinrant legat si ñlegit
recolat si iam legit nõ dissimłet
sirotolit. ⁊ adu̾tet sñ dubio fa¬
sc̃m homini nõ baptizato ⁊ m
mortito fident̾ de soia fide salut̃e
p̾sume̾ ⁊ tribuere indubitant᷑
loneuoluntati ꝙ defuit facul¬
tati. Legat ⁊ augustim de unico
lap̃o librum quartum ⁊ se uel
agnoscat imprudent̾ deceptum
eꝓbet impudent̾ obstinatum:
Baptismi inquit uicem aliqñ
implere passionem de latrone
illo cui nõ baptizato dictum est
hodie mecum eris inparadiso:
beatus cyprianus nõ leue docu¬
mtum assumit. & addit Qd̃
etiam atq ⁊̃ considerans inue¬
nio inquit passionem ꝓ noĩe

Expanded text:
tas. 7. Sed miror admodum, si novus tas. 7. Sed miror admodum, si novus iste novarum inventor assertionum, et assertor inventionum, invenire in hoc rationem potuerit, quae sanctos Patres latuerit Ambrosium et Augustinum, sive auctoritatem eorumdem auctoritate potiorem. Nam si nescit, uterque idem profecto senLibrum certe Ambrosii de morte Valentiniani legat si non legit; recolat si jam legit; non dissimulet si recolit: et advertet sine dubio, Sanctum homini non baptizato et mortuo fidenter de sola fide salutem praesumere, et tribuere indubitanter bonae voluntati, quod defuit facultati . Legat et Augustini de unico Baptismo librum quartum: et se vel agnoscat imprudenter deceptum, vel probet impudenter obstinatum. « Baptismi, » inquit, « vicem aliquando implere passionem, de latrone illo, cui non baptizato dictum est, Hodie mecum eris in paradiso , beatus Cyprianus, non leve documentum assumit. » Et addit: « Quod etiam atque etiam considerans invenio non tantum passionem pro
Abbreviated transcription (Latin):
o. nõ ⁊̃ mandati p̾tiaricatõ tã¬
dui credendum est antiqua us¬
luisse sacramenta qͣndu pala
int̾dicta nõ fuisse constitit᷑. An
n̾o ultra penes penes deumest
meum diffinire Porro ĩ maicrt
etate quisquis pꝰt uulgatũ ͥt
baptisii remedium renuitiã
baptizart: generali origenaliq
macule addit. ⁊ ex ꝓprto crunẽ
suꝑbie duplicẽ secum portans
tustissime dampnationis cam̃
si sic de corpore exire ꝯtigi̾t Bamẽ
si anͥ exitum resipuerit ⁊ uolue¬
rit ⁊petierit baptizari. s mor¬
tis p̾occupatus articulo forteob¬
tine nequu̾t d̾ nõ desit fides
recta spes pia. caritas sincera
ꝑttius sit mͥ deus ꝙ huic ego ob
colam aquam si defini̾t nequa¬
ꝙͣ omino possum desperare salu¬
cm nec uacuam crede fidem nͨ
sumd̾e spem. nec excid̾e carita¬
tem tñsi aqͤ non ꝯtemptus s
sola ut dixi prohibrat impossibi
facile fateor assentire si nõ firmi¬
or induxit uł ratio ad intlłigẽ¬
dum uł ad credendum auctori¬

Expanded text:
io, non etiam mandati praevaricatio; tandiu credendum est antiqua valuisse sacramenta, quandiu palam interdicta non fuisse constiterit. An vero ultra? Penes Deum est, non meum definire. Porro in majori aetate quisquis post vulgatum ubique Baptismi remedium renuit jam baptizari, generali originalique maculae addit et ex proprio crimen superbiae, duplicem secum portans justissimae damnationis causam, si sic de corpore exire contigerit. Tamen si ante exitum resipuerit, et voluerit, et petierit baptizari, sed mortis praeoccupatus articulo forte obtinere nequiverit; dum non desit fides recta, spes pia, charitas sincera: propitius sit mihi Deus, quia huic ego ob solam aquam, si defuerit, nequaquam omnino possum desperare salutem, nec vacuam credere fidem, nec confundere spem, nec excidere charitatem: tantum si aquam non contemptus, sed sola, ut dixi, prohibeat impossibilt: nam me non facile fateor assentire, si non firmior induxerit vel ratio ad intelligendum, vel ad credendum auctori
Abbreviated transcription (Latin):
super suis dolorib ꝯmouit uis¬
cera: satisq egit sius precibus
⁊ lacrimis qͣtinus pro ip̃a apd̃
uos int̾ced̾e debẽm Ip̃a est uxor
bilimt illius bominisuri inquẽ
dudum iuxta malum ꝙ ip̃e
ꝯmiserat multa ⁊ grauia red¬
didistis. Facite cum ea mĩam
loqͣr cũ dño meo Inmanu bar¬
iensis ꝓ̃posin dudum fco duel¬
lo qui uictus fuit statim ex u¬
ur̃a iussione ocrulos amisit
batus fu̾it res ei om̃s sue a mĩstͥs
ur̃is sicut ip̃e ꝯqͥritur ablate
sunt. Iustum est siuob placet
ut ei ur̃a pietate restituatur
unde misera eius uita possit ut¬
cumq sustentari. Si ⁊ filus
eius innocentib prĩs iniqͥtas
nõ debet imputar i qͦ minus¬

Expanded text:
super suis doloribus commovit vissuper suis doloribus commovit viscera, satisque egit suis precibus ac lacrymis, quatenus pro ipsa apud vos intercedere deberem. Ipsa est uxor Belini illius hominis vestri, in quem dudum juxta malum quod ipse commiserat, multa et gravia reddidistis. Facite cum ea miseriadhuc cum domino meo. In manu Barrensis praepositi dudum facto duello, qui victus fuit, statim ex vestra jussione oculos amisit.batus fuerat, res ei omnes suae a ministris vestris, sicut ipse conqueritur, ablatae sunt. Justum est, si vobis placet, ut ei vestra pietate restituatur, unde misera ejus vita possit utcunque sustentari. Sed et filiis ejus innocentibus patris iniquitas non debet imputar