comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad alios temporalit̾ transiatũ ẽ ꝑ cõmo¬
dum tẽporis qͣm diu apud eũ sit. unde:
et cõmodũ dictũ ẽ. p̃carium ẽ dũ prece
creditor rogatꝰ ꝑmittit debitorẽ in pos¬
seesionẽ fundi sͥ obligati demorari. &
ceaditur: qͣsi p̃cadium.r ꝓ.d. litt̃a cõmo¬
tata. Mutuũ appellatũ est. qͣr qͦd a me
tibi datur ex meo tuũ fit. Depositumẽ
pignus cõmendatũ ad tempꝰ. qͣsi diu po¬
sitũ. Deponere autẽ quis uidet᷑. cũ aliqͥd
metu furti. incendii. naufragii. apud
aliũ custodie cͤa deponit. Inter ẽ autẽ
in loqñdi usu. inter pignus et arram.
Nam ꝑignꝰ ẽ qd̾ dat᷑ ꝓpt̾ remcreditã. q̃
dum reddit᷑. statim pignus aufert᷑. Arra
uero ẽ que primũ ꝓre bone fidei contrac¬
tu empta ex parte dat᷑. et pꝰea complet᷑.
Est enĩ arra complenda ñ auferenda.¬
Unde quidedit airam ñ reddit. sict̃ pignꝰ.
s desiderat plenitudinẽ. Et dicta arra

Expanded text:
ad alios temporaliter translatum est, cum moad alios temporaliter translatum est, cum modo temporis quamdiu apud eum et commodatum dictum est. 17. Precarium est, dum prece creditor rogatus permittit debitorem in possessione fundi sibi obligati demorari, et ece additur, quasi prece adium, r pro d littera commutata. 18. Mutuum appellatum est, quia id quod a me tibi datur ex meo tuum fit. 19. Depositum est pignus commendatum ad tempus, quasi diu positum. Deponere autem quis videtur, cum aliquid metu furti, incendii, naufragii, apud alium custodiae causa deponit. 20. Interest autem in loquendi usu inter pignus et arrham. Nam pignus est quod datur propter rem creditam, quae dum redditur, statim pignus aufertur. Arrha vero est quae primum pro re bonae fidei contractu empta, ex parte datur, et postea completur. 21. Est enim arrha complendaunde qui habet arram non reddit sicut pignus, sed desiderat plenitudinem. Est dicta arra,
Abbreviated transcription (Latin):
Peculiũ a pecudib dictũ. in quib ue¬
terũ constabat uniũsa sub̃a. Bonoꝵ
possessio ẽ. ius pos sess ionis certo ordi¬
ne certoq titulo ad quisita. Intestata
hereditas ẽ. que testam̃to scripta ñ est.
aut si scripta sit iure tam̃ nequaꝙͣ ẽ
edita. Caduca inde dñr. qi eiꝰ heredes ce¬
cideit. familia erciscunde ẽ diuisiohe¬
reditatis int̾ heredes. herriscundia .N.
apud ueteres duisio nũcupat᷑. a cõmuni
diuidendo ẽ inter eos quib res cõmuniꝰ ẽ.
Que actio iubet postulantib his arbi¬
triũ dari. quoꝵ arbitratu res diuidat᷑.
fimũ regundoꝵ actio dicta. eo qd̾ ꝑ eã
regantur fines utriꝰq ne dissipent᷑. dõ¬
modo ñ angustiore quinq pedũ loco
ea controũsia sit. Locatio ẽ res adusũ da¬
ta. cum diffiniciõe mercedis. Conductio
ẽ res in usum accepta. cũ constituta m̃¬
cede. Res credita ẽ. que ita inobligafõe
deducta ẽ. ut ex tempore quocredita¬
habeat᷑. certũ sit eam differri. Usura ẽ

Expanded text:
 a pecudibus dictum, in quibus veterum constabat universa substantia. Bonorum possessio est ius possessionis, certo ordine certoque titulo adquisita. Intestata hereditas est quae testamento scripta non est, aut, si scripta sit, iure tamen nequaquam est adita. Caduca inde dicitur, quia eius heredes ceciderunt. Familia herciscunda est divisio hereditatis inter heredes. Herciscunda enim apud veteres divisio nuncupabatur. Communi dividendo est inter eos quibus communis res est, quae actio iubet postulantibus his arbitrum dari, cuius arbitratu res dividatur. Finium regundorum actio dicta eo quod per eam regantur fines utrique, ne dissipentur, dummodo non angustiore quinque pedum loco ea controversia sit. Locatio est res ad usum data cum definitione mercedis. Conductio est res in usum accepta cum constituta mercede. Res credita est quae in obligationem ita deducta est, ut ex tempore, quo contrahebatur, certum sit eam deberi
Abbreviated transcription (Latin):
quos quisq ante iuditiũ sͥ placitoᷤ
alligat. necinsit postea liberũ. aut dis¬
simulare. aut subtrahere se. unde ⁊ alli¬
gati appellant᷑. Item testes dicti qd̾ tes¬
tamento ad hiberi solent. sict̃ signato¬
res qui testamentũ signãt. De instrum̃¬

Expanded text:
os quisque ante iudicium sibi placitis alligat, ne cui sit postea liberum aut dissimulare aut subtrahere se; unde et alligati appellantur. Item testes dicti quod testamento adhiberi solent; sicut signatores, quod testamentum signant. § 24 De instrum
Abbreviated transcription (Latin):
ereditas ẽ res q̃ morte alicuiꝰ ad
quempiã ꝑuenit. uel legato testa¬
mento. uel pors ess ione redẽpta. Dicta
autẽ hereditas areb additis. siue abhe¬
re quia pͥoss idet agrum et censũ soluit.
inde et res. Res sunt que in nr̃o iure
consistũt. lura autẽ ꝯt̃ q̃ a nob̃ iuste pꝰ¬
sident᷑. nec aliena st̃. dicta autẽ res a
recte habendo. Lus a iuste possidendo.¬

Expanded text:
reditas est res quae morte alicuius ad quempiam pervenit, vel legata testamento, vel possessione retenta. Dicta autem hereditas a rebus aditis, sive ab aere, quia qui possidet agrum et censum solvit; †inde et res.† Res sunt quae in nostro iure consistunt. Iura autem sunt quae a nobis iuste possidentur nec aliena sunt. Dicta autem res a recte habendo
Abbreviated transcription (Latin):
qr ñ ui sed uoluntate ꝓcedit: sdeo tale
nom̃ accepit. Testamentũ uocatũ. qr nͥ
testator mortuus fuerit: nec confirma.¬
ri pot̃ nec sciri qͥd meo sc̃ptum sit. qͥa
clausũ et obsignatũ ẽ. & inde dictũ teᷤ¬
tamentũ. qr ñ ualet nͥ post testaroris
lum dr qd̾ ñ ualec nisi testatorib mor¬
tins. s omne pactũ. et placitũ testam̃tõ
uocabant. Nlam laban et iacob testam̃¬
tũ fecert̃. qd̾ utiq &e inter uiuos ualeret.
Et in psalmis legit᷑. Ad ũsum te testamẽ.¬
tũ disposuert᷑. hoc ẽ pactum. & innume¬
rabilia talia. ⁊ abulȩ testamenti ideo ap¬
pellate st̃. qi ante carte et menbranaꝵ
usum in dolatis tabulis. ñ solũ testa¬

Expanded text:
n vi, sed voluntate procedit, ideo tale nomen accepit. Testamentum vocatur quia, nisi testator mortuus fuerit, nec confirmari potest nec sciri quid in eo scriptum sit, quia clausum et obsignatum est; et inde dictum testamentum, quia non valet nisi post testatoris uod non valet nisi testatoribus mortuis, sed omne pactum et placitum testamentum vocabant. Nam Laban et Iacob testamentum fecerunt, quod utique etiam inter vivos valeret, et in Psalmis legitur82, 6: 'Adversum te testamentum disposuerunt,' hoc est, pactum; et innumerabilia talia. Tabulae testamenti ideo appellatae sunt, quia ante chartae et membranarum usum in dolatis tabulis non solum testa
Abbreviated transcription (Latin):
qͥnq testium subscͥpt̾one firmatũ. Testa¬
mentũ uiris p̃torii ẽ. septẽ testiũ signiᷤ
signatum. Sed illud apud ciues fit. inde
cucile. istud apd̃ precores. in de iuriᷤ p̃to¬
rii. Testamentũ autẽ signare ẽ: notare
ẽ idẽ ut notum sit qd̾ scriptum ẽ. Ologia.¬
phum testamentũ ẽ. manu auctoris to¬
tum conscriptũ. atq subscriptũ. Unde.
et nom̃ accepit. greci enĩ olontotũ
testamentũ ẽ. si is qui testatur capite
diminutꝰ ẽ. aut si non recte fc̃m sit. In
officiosum testamentũ ẽ. qd̾ frustra li¬
beris exheredatis sine officio naturaliᷤ
pietatis in extraneas ꝑsonas redactũ ẽ.
Ruptum testamentũ inde uocatũ eo
qd̃ nascente posthumo. neq ex heredi¬
tate nominatĩ neq herede instituto
disrumpit᷑. Suppiresũ testamentũ ẽ
qd̾ infraude heredũ uel legatoriorũ
seu libertoꝵ ñ ẽ palam ꝓlatum. qd siñ
latet. tam̃ n p̃dictis ꝑsonis ñ ꝓferat᷑.

Expanded text:
que testium subscriptione firmatum. Testamentum iuris praetorii est septem testium signis signatum: sed illud apud cives fit, inde civile; istud apud praetores, inde iuris praetorii. Testamentum autem signare notare est, id est ut notum sit quod scriptum est. Holographum testamentum est manu auctoris totum conscriptum atque subscriptum; unde et nomen accepit. Graeci enim ὅλον totum, testamentum est, si is qui testatus est capite diminutus est, aut si non rite factum sit. 9. Inofficiosum testamentum est, quod, frustra liberis exhaeredatis, sine officio naturalis pietatis in extraneas personas redactum est. 10. Ruptum testamentum, inde vocatur, eo quod nascente posthumo, neque exhaeredato nominatim, neque haerede instituto, disrumpitur. 11. Suppressum testamentum, est quod in fraudem haeredum, vel legatariorum, seu libertorum non est palam prolatum: quod si non latet, tamen si praedictis personis non proferatur,
Abbreviated transcription (Latin):
su aptũ. Luculleũ marmor nascit᷑ in
theo insula. cui lucultꝰ consul nomẽ
dedit qui delectatꝰ illo primũ romã
inuexit. solumq si pene marmor ab a¬
matore noin accepit. ẽ ⁊ limensis. Teᷤ¬
frian appellatꝰ ab colore cineris. cuiꝰ la¬
pidis alugat᷑o ccͣ serpentes laudat᷑. E.¬
ma barris. De Gemmis.

Expanded text:
su aptum. Luculleum marmor nascitur in su aptum. Luculleum marmor nascitur in Melo insula; cui Lucullus consul nomen dedit, qui delectatus illo primus Romam invexit; solumque pene hoc marmor ab amatore nomen accepit. Est et Lunensis. Tephrias appellatus a colore cineris, cuius lapidis alligatio contra serpentes laudatur. Ema barris? De gemmis
Abbreviated transcription (Latin):
cubita bina. candore ꝓximo eboris ad
qͣndã similitudinẽ. e disiso niger. A¬
labandicꝰ t̾re suȩ noĩe nũcupatur. pͣ¬
pure ᷤ aspectusimilis. Iste in oriente
igni liquat᷑ atq ad usum intri fũdr.
Thebaie᷑ inf̾tinctꝰ aureis guttis ĩue¬
nitͤ. in parte egipti inscripta cudicy.¬
lis ad terrenda colliria. qͣdam utilita¬
te nat᷑ali conueniẽs. Sienites cͥca sie¬
nemuł thebas nascit᷑. trabes ex eo fe¬
cere reges. Marmora autẽ q̃ inoffici¬
nis rupibq gignunt᷑ ex quib ita su.¬
is disisi coloris maculis distinctꝰ cuiꝰ
lundior ẽ paulo huic. sedet ip̃e diũsi
coloris maculas hñs. Coritheꝰ amo
ãmoniace gutte similis cũ uarietate
biũsoꝵ coloꝵ corintho primũ repertꝰ.
ex eo columpne ingentẽs liminaq fi¬
unt ac trabes. Caristeũ uiride optimũ
nom̃ abaspectu hñs. eo qt̃ gratus sit
his qui gẽmas sculpunt. est enĩ uii¬
de et reficit oculos. Numidicũ mar¬
pit ñ crustis sed ĩ massa etliminũ u¬

Expanded text:
cubita bina, candore proximo eboris et quadam similitudine. E diverso niger Alabandicus terrae suae nomine nuncupatus, purpurae aspectu similis. Iste in oriente igni liquatur atque ad usum vitri funditur. Thebaicus interstinctus aureis guttis invenitur in parte Aegypti adscripta, coticulis ad terenda collyria quadam utilitate naturali conveniens. Syenites circa Syenem vel Thebas nascitur. Trabes ex eo fecere reges. Marmora autem, quae in officinis rupibusque gignuntur: ex quibus Thasius diversi coloris maculis distinctus, cuilividior est paulo huic, sed et ipse diversi coloris maculas habens. Corintheus ammoniacae guttae similis cum varietate diversorum colorum. Corintho primum repertus. Ex eo columnae ingentes liminaque fiunt ac trabes. Caristeum viride, optimum; nomen ab aspectu habens, eo quod gratus sit his qui gemmas sculpunt; eius enim viriditas reficit oculos. Numidicum marpit; non crustis, sed in massa et liminum u
Abbreviated transcription (Latin):
ni. xad.ui. et uniũsalit̾ maior minori aut
lũ minorẽ nũm ad quẽ comꝑatur et ad ali¬
ꝓͥd plus. ut ũbi gr̃a. Qumariꝰ nũs t̾nanio
et reliqui tales. Minor numeriꝰ ẽ qui cõ¬
tinet᷑ amaiore ad quẽ comꝑat᷑ c̃ aliqua
parte sui ut ternariꝰ ad qͥnariũ. Contine¬
t em̃ ab eo. cum duab partib sus. Mui¬
tipler nũs ẽ. qui ht̃ in se minorẽ illũ nu¬
merũ. bis aut ter. aut quat̃. aut mul¬

Expanded text:
X ad VI; et uniuersaliter maior minori aut lum minorem numerum, ad quem comparatur, et aliquid plus; ut verbi gratia quinarius numerus trinario et reliqui tales. Minor numerus est, qui continetur a maiori, ad quem conparatur, cum aliqua parte sui, ut ternarius ad quinarium. Continetur enim ab eo cum duabus partibus suis. Multiplex numerus est, qui habet in se minorem numerum bis, aut ter, aut quat
Abbreviated transcription (Latin):
los feni ꝓuexillis milites habuer̃t.
hinc et manipuli appellant᷑. Mampu.¬
los enĩ dicimꝰ fasces feni qd̾ manũ ĩ¬
pleant. cetera signa diuensis ꝓlat̃a
imagiib scđ̃m militarẽ consuetu¬
dinem existunt ꝑ quas excercitꝰ per

Expanded text:
los feni pro vexillis milites habuerunt: los feni pro vexillis milites habuerunt: hinc et manipuli appellantur; manipulos enim dicimus fasces feni quod manum inpleant. Cetera signa diversis praelata imaginibus secundum militarem consuetudinem existunt, per quas exercitus per
Abbreviated transcription (Latin):
torie receptin accipit simbo¬
lum. slam aut ꝑ uocẽ tube:
aut ꝑ simbolũ admonebat᷑
excer̾titꝰ. Legionũ principabia signa
aquilȩ. dracones. et pilȩ. aquue.io
qi eadem auis iouis in armis auspici¬
o fuũt. Nam dum idem iouis aduer¬
sus titanas ꝓficeret᷑. aqͥlam ei in au-¬
spitio apparuisse ferunt. qͣm ille ꝓ
indicio uictorie acceptam tutelȩ¬
tutelȩ suȩ auspicat᷑. eam legioni sig¬
num dedit. Quo fc̃m est. ut deinceps
militũ signis cõmiteret᷑. Cuiꝰ memi¬
nit lucanus dicens. signa pares aqͥlaᷤᷤ
et pila minantia pilis. Draconũ sig¬
na ab apolline morte fitonis serpen¬
tis inchoata st̃. de hinc ã grecis ⁊ ro¬
manis in bello gestari ceper̃t. Pilam
in signo constitiues e fertur august᷑.
ꝓpter nationes sibi incuncto orbe suib¬
iectas. ut malus figurã orbis ostend̾et.
uexillum. et ipsud signũ bellicũ. trac¬
tum nom̃ habens. aueli diminutõne.
qͣsi uele̾xillũ. sub romulo autẽ fatisco.¬

Expanded text:
 accipit symbolon. Nam aut per vocem tubae, aut per symbolon admonetur exercitus. Legionum principalia signa: aquilae, dracones et pilae. Aquilae ideo, quod eadem avis Iovis in armis auspicio fuerit. Nam dum idem Iovis adversus Titanas proficisceretur, aquilam ei in auspicio apparuisse ferunt; quam ille pro indicio victoriae acceptam tutelae suae auspicatus, eam legioni signum dedit; quo factum est ut deinceps militum signis committeretur. Cuius meminit Lucanus dicens 1, 7: Signa pares aquilas et pila minantia pilis. Draconum signa ab Apolline morte Pythonis serpentis inchoata sunt. Dehinc a Graecis et Romanis in bello gestari coeperunt. Pilam in signo constituisse fertur Augustus, propter nationes sibi in cuncto orbe subiectas, ut maius figuram orbis ostenderet. Vexillum et ipsud signum bellicum, tractum nomen habens a veli diminutione, quasi velxillum. Sub Romulo autem fascicu
Abbreviated transcription (Latin):
ripere ac laniare solitas: a laniando spe¬
cialit̾ dictas. Pilosi qui grece parute la¬
tine incubi appellant᷑. siue muii ab in¬
eundo passim c̃ animalib. Unde et incu
pecĩ in ꝓbi existunt õẽ mulierib ⁊ea
rum ꝑagunt concubitũ. qͦs demonẽ gal¬
li dusios nũcupant. qui as sidue ꝑagũt
hoc romam faunũ ficariũ dñt ad quẽ
oraciꝰ dicit. faune nimphaꝵ fugientĩ
ꝗmator ꝑmeossines et aprica rura leurs

Expanded text:
ripere ac laniare solitas, a laniando speripere ac laniare solitas, a laniando specialiter dictas. Pilositine incubi appellantur sive invii ab ineundo passim cum animalibus, unde et incubpe enim improbi existunt etiam mulieribus et earum peragunt concubitum; quos demones Galli dusios nominant, qui assidue hanc peragunt nc Romani Faunum ficarium dicunt. Ad quem Horatius dicit: Faune, Nympharum fugientum amator, Per meos fines et aprica rura Lenis
Abbreviated transcription (Latin):
scđm g̃coꝵ fabulã eros fuit nũcupatꝰ. hoc
uidelicet uelt̃ misticũ significante fabo¬
la: qd̾ aer uinoni deputet᷑ ubi uolunt ero¬
as habitare. quo nomine appellarẽt alicuiꝰ
meriti animas defunctoꝵ qͣsi erdas. id ẽ
uiros aerios et celo dignos ꝓpt̃ sapĩam
et fortitudinẽ. Penates gentiles dicebãt
omnes deos quos domi colebant. ⁊ pena¬
tes dicti qd̾ eeñt inpenetralib idẽ in se¬
cretis. hii enĩ dii quom uocabant᷑. ut q̃
nomina habuerint ignorat᷑. Manes deoᷤ
mortuoꝵ dñt. quoꝵ potestatẽ inter lu¬
nam et trã asscit. a quib mane dictũ
ixistimãt quos putant dictos. qi manoᷤᷤ
id est rarꝰ ẽ. Manes dictos siue qr late ma.¬
tes ac modestos c̃ sint teribiles ⁊ ĩ maneꝰ
ut parcas et eumenideᷤ. Laruas ex hõĩb
factos demones auint qͥ meri malifo¬
erint. qͣrũ natura d̾r ẽẽ terrere paruu
los et mangulis garrire tenebrosis. La¬
minas qͣs fabule tradunt infantẽ cor¬

Expanded text:
m fabulam Eros fuit nuncupatus: hoc velut mysticum significante fabula, quod aer Junoni deputetur, ubi volunt heroas habitare, quo nomine appellant alicujus meriti animas defunctorum, quasi aeroas, id est, viros aerios et coelo dignos propter sapientiam et fortitudinem. Penates gentiles dicebant omnes deos, quos domi colebant: et penates dicti, quod essent in penetralibus, id est, in secretis. Hi dii quomodo vocabantur, vel quae nomina habuerint, ignoratur. Manes deos mortuorum dicunt, quorum potestatem inter lunam et terram asserunt: a quibus et mane dictum existimant, quos putant ab aere, qui manus, id est, rarus est: manes dictos, sive quia late mates, ac modestos, cum sint terribiles, et immanes, ut Parcas et Eumenides. 101. Larvas ex hominibus factos daemones aiunt, qui meriti mali fuerint. Quarum natura esse los et in angulis garrire tenebrosis. Lamias, quas fabulae tradunt infantes cor
Abbreviated transcription (Latin):
tidamũ omĩa fluitãt. nicb̾ m̃git᷑. Mar¬
side fons. in phrigia saxagñat. In acha¬
la aqua ꝓfluit e saris. Stix appellata
qd̃ illico pota int̾ficit. Celonium stagnũ
sicilie tetro odore abigct ꝓximantes fon
ẽ in affrica cͥca templũ ãmonis qͥ humao¬
ris nexib humũ stringit. fauillas c̃e
incespitẽ solidat. fons iob in ydrimea

Expanded text:
nihil mergitur. Marsidae fons in Phrygia saxa egerit. In Achaia aqua profluit e saxis, Styx appellata, quod illico potata interficit. 8. Gelonium stagnum Siciliae tetro odore abigit proximantes. Fons est in Africa circa templum Ammonis, qui humoris nexibus humum stringit. Favillas etiam in cespitem sol
Abbreviated transcription (Latin):
liȩ enĩ salis. aliȩ nitn. alie alumi¬
nis. alie sulphuris. alie bituminis.
alie curã morboꝵ adhibentes. Nam
uixta romã aibule aque uulneribus
medent᷑: In italia fons ciceronis ocłoꝵ
luulna curat. In echiopia lacus ẽ qͦ ꝑ¬
fusa corpora uelt̃ oleonitesct. Leme
fons in affrica canoras uoces facit. Ex
clitorio lacu italie qͥ biberĩt uim te.¬
diũ hñt. In chio insula fontẽ ẽẽ quo
hebetes fiant. In boetes duo fontes.al¬
ter memoriã. alter obluuonẽ affert.
Crrici fons amorẽ ueneris tollit. Boe¬
ciȩ lacus furialis. de quo qͥ biberit ar¬
dore libidinis exardescit. In cãpania
ꝯt aque questerilitatẽ feminaꝵ ⁊ui
roꝵ insanã abolere dñr. In ethiopie
fonte rubro qͥ biberit limphaticꝰ fit. let
hnus archadiȩ fons abortus fieriñ pa¬
tit᷑. In sicilia fontes et̃ uuo quoꝵ unꝰ
sterilẽ fecundat. alter fecundã sterilẽ
facit. In thesalia duost̃ flumina. ex
uno bibentes oues ngras fieri. ex alt̃o

Expanded text:
liae enim salis, aliae nitri, aliae aluminis, aliae sulphuris, aliae bituminis, aliae curam morborum adhibentes. Nam iuxta Romam Albulae aquae vulneribus medentur. In Italia fons Ciceronis oculorum vulnera curat. In Aethiopia lacus est quo perfusa corpora velut oleo nitescunt. Zamae fons in Africa canoras voces facit. Ex Clitorio lacu Italiae qui biberint vini taedium habent. In Chio insula fontem esse quo hebetes fiant. In Boeotia duo fontes; alter memoriam, alter oblivionem adfert. Cyzici fons amorem Veneris tollit. Boeotiae lacus furialis est, de quo qui biberit ardore libidinis exardescit. In Campania sunt aquae quae sterilitatem feminarum et virorum insaniam abolere dicuntur. In Aethiopiae fonte Rubro qui biberit lymphaticus fit. Leinus fons Arcadiae abortus fieri non patitur. In Sicilia fontes sunt duo, quorum unus sterilem fecundat, alter fecundam sterilem facit. In Thessalia duo sunt flumina: ex uno bibentes oves nigras fieri, ex altero
Abbreviated transcription (Latin):
t. in saulinia fontes calidi ocłis meden¬
tur. fures arguũt. Nam in cecitate dete¬
git᷑ eoꝵ facin᷑. In epiro eẽ fontẽ inqͦ fa¬
ces extingunt᷑ accensȩ. or accendunt᷑ ex¬
tincte. apud garamantes fontẽ ẽẽ ita
algentẽ in die ut ñbibat᷑. itaaulentẽ
nocte. ut si tangat᷑. lam uo ĩ multiꝰ lociꝰ
aquȩ manãt ꝑpetim feruentes. tanta
ui ut balnea calefaciãt. Quedã enĩtrȩ
sunt. que multũ sulphuris. ⁊ alumin
hnt. Itaq cum ꝑ uenas calentes aqua
frigidauenit. uicim sulphuriꝰ calore cõ.¬
tacta ex candescit. nec talis ab origine ct¬
fluit. s ꝑmutat᷑ dũ uenit. Sulphureni
alum̃q secum feit aque: utrãq mat̾ia

Expanded text:
atur. In Sardinia fontes calidi oculis medentur, fures arguunt; nam caecitate detegitur eorum facinus. In Epiro esse fontem in quo faces extinguntur accensae et accenduntur extinctae. Apud Garamantes fontem esse ita algentem die ut non bibatur, ita ardentem nocte, ut non tangatur. 11. Jam vero in multis locis aquae manant perpetim ferventes, tanta vi, ut balnea calefaciant. Quaedam enim terrae sunt, quae multum sulphuris et aluminis habent; itaque cum per venas calentes aqua frigida venit, vicino sulphuris calore contacta excandescit; nec talis ab origine effluit, sed permutatur dum venit. Sulphur enim, alumenque secum ferunt aquae, utramque materiam
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmus. Gesta etiã smnodi in qua sint ha¬
urias examinis ur̃i igne. & siñ purifi¬
catꝰ inuenit᷑ tam̃ decoctꝰ. queso ut ur̃o
instinctu a filio ur̃o domno rege nobis
dirigat᷑ cito. Nam et nr̃aeiꝰsic flagita¬
uit głam suggestio. qr multũ inconci¬
lio ꝓ inuestiganda opus ẽ ueritate. de
cetero creatoris altissimi pietatẽ efflagi¬
to. ut coronãbeatitudims ur̃e ꝓintegri¬
tate fidei. cestatu ȩccłȩ sue longo tẽpore
p̃cipiat conseruari meq inter oblatrã¬
cia p̾sentis mundi uaria et innume¬
rabilia discmina munitũ redoat tue
infcessionis gr̃a. ac reconditũ ingͣmio
memorie tuȩ. tutũ ab om̃i tẽpestate
peccati bratu ur̃o efficiat tͥnitas sacra

Expanded text:
primus. Gesta etiam synodi in qua Sinthaprimus. Gesta etiam synodi in qua Sintharius examinis vestri igni etsi non purificatus, invenitur tamen decoctus quaeso, ut vestro instinctu a filio vestro Domino rege nobis dirigantur cito. Nam et nostra ejus sic flagitavit gloriam suggestio, quia multum in concilio pro investiganda opus est veritate. De caetero Creatoris altissimi pietatem efflagito, ut coronam beatitudinis vestrae pro integritate fidei et statu Ecclesiae suae longo tempore praecipiat conservare, meque inter oblatrantia praesentis mundi varia et innumerabilia discrimina munitum reddat tuae intercessionis gratia, ac reconditum in gremium memoriae tuae, tutum ab omni tempestate peccati oratu vestro efficiat Trinitas sacra
Abbreviated transcription (Latin):
uus inutibis scõrum dei. Opie dñe et
Ciroꝵ prestantissime serã inqͥsicio cetar¬
de datamͥ scribendi optio. qͥa peccatiᷤ
meis ingruentib ñ modo sterilita¬
tis uł inopie malo. Uerũ oẽ pestis¬
mortalitatis luis et hostilitatis qͦ mi¬
nus inqͥrerem horribili sum p̃preditꝰ
incursu. Nunc autẽ &e si mille neceᷤ¬
sitatib mille curi attrit᷑: post lon¬
gum miserie tempꝰ ueluti ab imꝓbi
soporis ut ita dixerim grauedine sus¬
citatꝰ istiꝰ meȩ suggestionis affatib de¬
pendere p̃sumo salutis obseqͥum. ⁊ cor¬
dis et corporis humilitate ꝓstratꝰ. in¬
p̾cor excellentissimã tuȩ beatitud̾is
potestatẽ ut peculiarẽ camulũ qͥmpi
qr exaudiet p̃cem pauꝑis. et ur̃o me
miserũ rep̃sentabat aspecturi. Sugge¬
ro sane. et om̃imota supplicatone de¬
posco. ut librũ echimologiarũ qͥm iam
fauente dño audiuimꝰ cõsũmatũ: pro¬
sedasti et ĩo mme pͥmũ existe munificꝰ
sic in scõrum cetib. ⁊ felix habeariz et

Expanded text:
us inutilis sanctorum Dei. O pie domine et estantissime, sera est inquisitio, et tarde data mihi scribendi optio, quia peccatis meis ingruentibus non modo sterilitatis vel inopiae malo, verum etiam luis et hostilitatis, quominus inquirerem, horribili sum praepeditus incursu. Nunc autem et si mille necessitatibus, mille curis attritus, post longum miseriae tempus, veluti ab improbi soporis, ut ita dixerim, gracitatus, istius meae suggestionis affatibus dependere praesumo salutis obsequium, et cordis et corporis humilitate prostratus, imprecans excellentissimam tuae beatitudinis potestatequia exaudiet precem pauperis, et vestro me miserum repraesentabit aspectui. Suggero sane et omnimoda supplicatione deposco, ut librum Etymologiarum, quem jam, favente Domino, audivimus consummatum, prosudasti. Et ideo in me primum existe munificus, sic in sanctorum coetibus et felix habearis et
Abbreviated transcription (Latin):
tissima. et manus sua. ego senuus dñi
braulio: isidoro. in dño fruarte lu¬
cerna ardens et ñ marcescens.

Expanded text:
tissima: Et manu sua: Ego servus Domini Braulio Isidoro: in Domino fruar te, lucerna ardens, et non marcescens.
Abbreviated transcription (Latin):
mediis annis uacantib et ob hoc eli¬
dii c̃taminis tempꝰ olimpiadẽ uocaueĩt.
q̃drienno in uno olimpiade supputato
qͥnto anno d̾r condi ꝓpt̃ olimpidadas
aromanis. Ad huc enĩ consules adhuc
lubileus interp̃r remissionis annꝰ. ẽ enĩ
hebraiẽ et sermo ⁊ nũs qui septenis an¬
noꝵ ebdomadib idẽ q̃draginta ⁊ nouẽ
anns᷑ texit᷑. in quo clangebat᷑ tubis. &e
ad omnes reũtebat᷑ antiqua poss eesio.
debita absoluebant᷑. confirmabant᷑ lib¬
dates. hunc nũm õe incdieb pẽte costes. &e
ipsi celebramꝰ post dñi resurrectionẽ
remissa culpa. et tociꝰ debiti cyrographo
euacuato. ab omni nexu liberi suscipien

Expanded text:
mediis annis vacantibus; et ob hoc Elidum certaminis tempus olympiadem vocaverunt, quadriennio in una olympiade supputato. quinto anno dicitur condi propter olympiadas a Romanis; adhuc enim consules, adhuc Iubileus interpretatur remissionis annus. Est enim Hebraicus et sermo et numerus, qui septenis annorum hebdomadibus, id est, quadraginta novem annis texitur; in quo clangebantur tubae, et ad omnes revertebatur antiqua possessio, debita absolvebantur, confirmabantur libertates. Hunc numerum etiam in diebus Pentecosten et ipsi celebramus post Domini resurrectionem, remissa culpa et totius debiti chirographo evacuato, ab omni nexu liberi suscipien
Abbreviated transcription (Latin):
situdinis et aititudinis int̾ se distãteᷤᷤ
angulis. aut ampliꝰ parib laterũ inter:¬
uallis. Capitelia dicta. qd̾ sint colupna¬
rũ capita. sic̃t suꝑcollũ capd̃. Epistiliast
q̃ supͣ capitella colupnarũ ponunt᷑
& ẽ gcum. Tegule qd̃ tegunt edes & ĩ¬
brices qd̃ accipiãt imbres. Lateres et
latculi qd lati forment᷑ circumactisim¬
diq quatuor tabulis. Canalis eo qd̾ ca¬
ua sit in modũ canne sanecanalẽ me¬
liꝰ geñe feminino qͣm mascłmo ꝓfermiꝰ.
fistule aquaꝵ et̃ dicte. qd̾ aquas finidãt.

Expanded text:
situdinis et altitudinis inter se distantes. angulis aut amplius, paribus laterum intervallis. Capitella dicta, quod sint columnarum capita, sicut super collum caput. Epistylia sunt, quae super capitella column. Tegulae, quod tegant aedes; et imbrices, quod accipiant imbres. Lateres et laterculi, quod lati formentur circumactis undique quattuor tabulis. Canalis ab eo quod cava sit in modum cannae. Sane canalem melius genere feminino quam masculino proferimus. Fistulae aq
Abbreviated transcription (Latin):
it̃. deinde ꝑnicib eqͥs caucasi rupib fe¬
ras gentes alexandri claustro cohibẽ¬
te ruyert. et orientẽ xx annis tenueit
captiuũ. ⁊ ab egiptiis atq ethiopib an¬
nuũ uectigal exegerunt. Troranoꝵ genꝰ
antea datdana a dardano regenõiata.
Nam dardanꝰ. ⁊ iasius frẽs egrecia ꝓfec¬
ti st. Exhis iasius ad traciã. dardanꝰ ad
filius eiꝰ erictomiꝰ. deinde nepos eiꝰ tros

Expanded text:
runt. Deinde pernicibus equis Caucasi rupibus, ferunt. Deinde pernicibus equis Caucasi rupibus, feras gentes Alexandri claustra cohibente, eruperunt, et orientem viginti annis tenuerunt captivum, et ab Aegyptiis atque Aethiopibus annuum vectigal exegerunt. Troianorum gens antea Dardana a Dardano nominata. Nam Dardanus et Iasius fratres e Graecia profecti; ex his Iasius ad Thraciam, Dardanus ad filius eius Ericthonius, deinde nepos
Abbreviated transcription (Latin):
exscitarũ origine sunt. et dictimas.¬
sagete qͣsi graues. id ẽ fortes getȩ. Ñ
sict̃ liuius argentũ graue dicit. io est
massas. hii quift̃ int̾ scitas. atq al¬
banos semptẽtrionalib iugiꝰ mhabi¬
tant. Amatones dicte st̃. seu qd̃ simł
uiuent sine uiris. qͣsi amatoin. seu qd̾
adustis dexteriorib mãmis eẽnt. ne
sagittaꝵ ictꝰ impediret᷑. qͣsi a neyma¬
roy. Nudabat enĩ qm adusserãt mã¬
mã. has ticianꝰ unimãmas Nam hoc
hercule. parti abachuile. ut alexandro
usq ad internifonẽ delete st̃. In parteꝰ
asiatice sirie gentes st̃ que pꝰteros iaso¬
nis se credt̃. albocrine nascunt᷑ ab assr¬
dius niuib et ip̃siꝰ capillicolor gentino¬
men dedit. &e inde dñr albani. hoꝵ gla.¬
uca oculis id ẽ picta mẽ pupilla uł ad¬
ugnos antea unnos uocatos pͦtremo
tima meotide int̾ glacialẽ tanai. &
massagetarũ in manes ppłos habitaue¬

Expanded text:
ex Scytharum origine sunt, et dicti Masex Scytharum origine sunt, et dicti Massagetae, quasi graves, id est, forte Getae. Nam sic Livius argentum grave dicit, id est, massas. Hi sunt qui inter Scythas atque Albanos septentrionalibus locis inhabitant. Amazones dictae sunt, seu quod simul viverent sine viris, quasi amazosai; sive quod adustis dexterioribus mammis essent, ne sagittarum jactus impediretur, quasi aneu mazou: nudabant enim, quam adusserant, mammam. Has Titianus unimammas dicit. Nam hoc Hercule, partim ab Achille, vel Alexandro usque ad internecionem deletae sunt. Asiaticae Scythiae gentes quae posteros se Jasonis credunt albo crine nascuntur ab assiduis nivibus, et ipsius capilli color genti nomen dedit, et inde dicuntur Albani. Horum glauca oculis, 408 id est, picta inest pupilla, adus fuerunt. 66. Ugnos antea Hunnos vocatos, postremo tima Maeotide inter glacialem Tanaim et Massagetarum inmanes populos habitave
Abbreviated transcription (Latin):
li. idẽ et aliengene ab hoc qr semꝑ fue¬
rt̃ immnici isit. ⁊ longe ab eoꝵ gñe ac
societate seꝑati. Cananei appeliati de cha¬
naan filio chamqͦꝵ t̾ram uidei p̾sedeĩt ex
cuiꝰ originefuit emor sichem pat̾aqͦ a¬
morrei st̃ nũcupati. Egiptii a qͦdã rege suo
egipto nõie uocatist̃. Nam antea aeriidice¬
bant̃. Int̾pretant᷑ aũ lingͣ hebraica egup¬
tii affligentes eo qd̾ asflixeñt ppłm dei.¬
dei. priusqͣm diuino anxilio liberarent᷑.
Armeniꝰ ex thẽsalia unꝰ de nũo ducũ iaso¬
nis. qͥ ad colcos ꝓfectist̃. recollecta mul¬
titudine q̃ ãmisso rege iasone passim
uagabat᷑ armeniãq condidit gñtiq
ex suo uocabło nom̃ dedit. limes ẽ ꝑsicꝰ
quiscitas ab eis diuidit scita cognoiatꝰ.
a quo lumite scite a qͥbꝰdam ꝑhibent᷑ uo
cati gens antiqͥssima semꝑ habita int̾
parchos bactrianosq femine autẽ eoꝵ.
amaronũ regna condideit. Massagete

Expanded text:
li, id est alienigenae, ob hoc, quia semper fueli, id est alienigenae, ob hoc, quia semper fuerunt inimici Israel, et longe ab eorum genere ac societate separati. Chananei appellati de Chanaam filio Cham, quorum terram Iudaei possiderunt. Ex cuius origine fuit Emor, pater Sichem, a quo Amorrhaei sunt nuncupati. Aegyptii ab Aegypto quodam rege vocati sunt. Nam antea Aerii dicebantur. Interpretanturo autem lingua Hebraica Aegyptii adfligentes, eo quod adflixerint Dei populum, priusquam divino auxilio liberarentur. Armenius ex Thessalia unus de numero ducum Iasonis, qui ad Colchos profecti sunt, recollecta multitudine, quae amisso rege Iasone passim vagabantur, Armeniam condidit, gentique ex suo vocabulo nomen dedit. Limes est Persicus, qui Scythas ab eis dividit, Scytha cognominatus, a quo limite Scythae a quibusdam perhibentucati, gens antiquissima semper habita. Hi Parthos Bactrianosque, feminae etiam eorum Amazonum regna condiderunt. Massagetae
Abbreviated transcription (Latin):
Samaritanoꝵ gens sumpsit exordiũ ab
assiriis: qui transinigrati habitaueit̃ ĩ
samaria. q̃ latine int̾pretat᷑ custos eo
qd̾ captinato i sił. isti intcrrã regionseoꝵ
ad custodientã collatist̃. fenix cathini
frat᷑ de thebis egiptioꝵ insiriã ꝓfectꝰ:
apud sĩdonẽ regnauit eosq poplos ex
suo nomine fenices. tãq ꝓuinciã feni¬
tiã nũcupauit. Sidones autẽ aciutate:
q̃ uocat᷑ sydon traxisse uocabłm ꝑhibẽ¬
tur. Sarraceni dicti. uł qi ex sarra genr¬
tos se p̾dicent. uel sict gentiles aiunt. qd̾
ex origine siroꝵ sint: qͣsi sirigene. hii ꝑ¬
hismahelite ut liber geneos docet. qd̾
sint ex hismaele. ipsi cedar a filio hisia¬
elis. ipsi agareni ab agar: qͥ ut diximꝰ
ꝑsĩso noĩe sarraceni uocant᷑ qi ex sarra
se genitos głant᷑. ꝑhilistei ipsi et̃ pa¬
ꝙͥ g̃co utit᷑. inde philistei ꝓpalestinis
dñr acuntate utiq sua. Idem et allophi¬

Expanded text:
Samaritanorum gens sumpsit exordium ab Samaritanorum gens sumpsit exordium ab Assyriis, qui transmigrati habitaverunt in Samaria, qui Latine interpretantur custodes, eo quod captivato Israel isti in terram regionis eorum adfrater, de Thebis Aegyptiorum in Syriam profectus, apud Sidonem regnavit, eosque populos ex suo nomine Phoenices, eamque provinciam Phoeniciam nuncupavit. Sidones autem a civitate quae vocatur Sidon traxisse vocabulum perhibentur. Saraceni dicti, vel quia ex Sarra genitos se praedicent, vel sicut gentiles aiunt, quod ex origine Syrorum sint, quasi Syriginae. Hi peIsmaelitae, ut liber Geneseos docet, quod sint ex Ismaele. Ipsi Cedar a filio Ismaelis. Ipsi Agareni ab Agar; qui, ut diximus, perverso nomine Saraceni vocantur, quia ex Sarra se genitos gloriantur. Philistaei ipsi sunt Paco utitur. Inde Philistaei pro Palaestinis dicuntur, a civitate utique sua. Idem et Allophy
Abbreviated transcription (Latin):
siens ibi barbaras gentes graui dinturno¬
q bello ꝑdomuit. nouissime uictor nom̃
subiecte genti dedit. ꝑse autẽ ante cirũ
ignobiles fuer̃t. et nulliꝰ int̾ gentes loci
habebant᷑. Medi semꝑ potentissumm fue.¬
it̃. Casdei qui nc̃ caldei uocant᷑ a casech
filionachor frĩs habrahe nũcupati gt̃. Sa
arabie st̃ qui uocat᷑ ubanꝰ ẽ autẽ libanꝰ
ubrthura colligunt᷑. Siri ab assurimuo¬
cati ꝑhibent᷑. qui fuit nepos abraham
ex cethura. Qs autẽ uet̾es assirios. nẽ aũ
nos uocam̃ siros. ãparte totũ appłłantẽ.
hebrei uocati st̃ ab heber. qui ꝓnepos
odecim uideoꝵ trib israelis uocabłm sor¬
tite ꝯt̃. ludeis autẽ scies uia decẽ tribubꝰ
nom̃ imposuit. Namantea hebrei siue
ifraheltte nũcupabant᷑. Ex quo aictẽ in
que destirpe iuida reges habebant. uideoꝵ
nom sortitist̃. Reliqua pars decẽ tͥbuũ
q̃ in samaria regẽ sͥ constituit: ob popłi
magnitudinẽ pstinũ nom̃ retmuit isił.

Expanded text:
st, ibi barbaras gentes graui diuturnoque bello domuit et nouissime uictor nomen subiectae genti dedit. Persae autem ante Cyrum ignobiles fuerunt, et nullius inter gentes loci habebantur. Medi semper potentissimi fuerunt. Chasdei, qui nunc Chaldaei vocantur, a Chased filio Nachor fratris Abrahae cognominati sunt. SaArabiae sunt, qui vocantur Libanus et Antilibanus, ubi thura colliguntur. 50. Syri ab Assurim vocati perhibentur, qui fuit nepos Abraham ex Cethura, quos autem veteres Assyrios, nunc nos vocamus Syros, a parte totum appellantes. 51. Hebraei vocati sunt ab Heber, qui pronepos odecim Iudaeorum tribus Israelis vocabulum sortitae sunt. Iudaeis autem scissura decem tribuum nomen inposuit. Nam antea Hebraei sive Israelitae nuncupabantur. Ex quo autem in  tribus, quae de stirpe Iuda reges habebant, Iudaeorum nomen sortitae sunt. Reliqua pars decem tribuum, quae in Samaria regem sibi constituit, ob populi magnitudinem pristinum nomen retinuit Israel.
Abbreviated transcription (Latin):
tigres. Bactriam scite fuert̃. qui suorũ
factione a sedib suis pulsi iuixta bac¬
tron orientis fluuiũ consedeit. ex cuiꝰ uo¬
cabulõ nom̃ sortiti st̃. huiꝰ gentis rex fy.¬
it toroastes inuentor magice artis. par¬
nifestat᷑. Nam scitico sermone exules par¬
thi dñr. hñ similit̾ bractiam domesticiꝰ
sedicionib scichia pulsi. solitudines iͦxta
hirraniã primũ furtim occupaueit̃. dem̃
pleraꝙ fimũ &ẽ iurtute obtinuert᷑. Asis¬
ab assur filio sem uocatigens potentissi¬
ma. q̃ ab eufrate un ad indoꝵ fines om¬
nẽ in medio tenuit regionem. Medi a re-¬
ge suo cognominati putant᷑. Nãq lason
peliaciregis frat᷑. pelie filii the̾salia pui¬
sus ẽ. c̃ medea uxrore sua cuiꝰ finit pͥuignꝰ
medeus rex atthemensiũ. qͥ pꝰ mortẽ ia

Expanded text:
tigres. Bactriani Scythae fuerunt, qui suorum tigres. Bactriani Scythae fuerunt, qui suorum factione a sedibus suis pulsi iuxta Bactron Orientis fluvium consederunt, ex cuius vocabulo et nomen sortiti. Huius gentis rex fuit Zoroastres, inventor magicae artis. Parnifestatur. Nam Scythico sermone exules 'parthi' dicuntur. Hi, similiter ut Bactriani, domesticis seditionibus Scythia pulsi solitudines iuxta Hircaniam primum furtim occupaverunt, deinde pleraque finium etiam virtute obtinuerunt. Assab Assur filio Sem vocati, gens potentissima, quae ab Euphrate usque ad Indorum fines omnem in medio tenuit regionem. Medi a rege suo cognominati putantur. Namque Iason, Peliaci regis frater, a Peliae filiis Thessalia pulsus est cum Medea uxore sua; cuius fuit privignus Medus rex Atheniensi
Abbreviated transcription (Latin):
sammultaꝵ g̃ntiũ uocabła partĩ mãse.¬
it. ita ut hodie usq appareat unde fueit̃
d̾iuata. sict ex assur assirii. ex heber he¬
brei. Partĩ uero tẽporis uetustate ita mu
tata st̃. ut uix hor̃es doctissim antiqͥssi.¬
mas historias ꝑscrutantes. nec omniũ. s
aliqͣrũ ex istis origines gentiũ potueit
nat origo uocabłi. sict̃ nec echiopũ qͥ di¬
cũit᷑ ad eum filiũ cha in ꝑtiñe. qͥ chusap¬
ƿellatꝰ e. & si omnia consid̾ent᷑. płimata¬
mñ gentiũ mutata qͣm manentia uocabu¬
dit. Namq uidi ab indo flumine dc̃i st̃
qui ab occidentali parte eos includit. Se¬
res ã ꝓprio oppido nom̃ sortitist̃. gẽs ad
orientẽ sita. apud qͦs lana de arborib cõ.
texit᷑. de quib ẽ illd̾. Ignoti facie. s noti
uellere seres. Gangaride popłi st̃. inter
assirios indosq habitantes cͥca gangẽ
fluuiũ. Unde oẽ gangaride dicti st̃. hir¬
chani dicti ã silua hircania ubi ft̃ młtr

Expanded text:
autem gentium uocabula partim manserunt, ita ut hodieque appareat unde fuerint deriuata, sicut ex Assur Assyrii et ex Heber Hebraei; partim temporis uetustate mutata sunt. ita ut uix homines doctissimi antiquissimas historias perscrutantes, nec omnium, sed aliquarum ex istis origines gentium potuerint nat origo uocabuli; sicut nec Aethiopum, qui dicuntur ad eum filium Cham pertinere qui Chus appellatus est. Et si omnia considerentur, plura tamen gentium mutata quam manentia vocabutio. Namque Indi ab Indo flumine dicti sunt, qui ab occidentali parte eos includit. Seres a proprio oppido nomen sortiti sunt, gens ad Orientem sita, apud quos de arboribus lana contexitur. De quibus est illud: Ignoti facie, sed noti vellere Seres. Gangaridae populi sunt inter Assyrios Indosque, habitantes circa Gangen fluvium. Unde etiam Gangaridae nuncupati sunt. Hircani dicti a silva Hircania, ubi sunt plurimae
Abbreviated transcription (Latin):
stigmate ad notent᷑. Galli a candore corꝑiꝰ
nũcurati ꝯt̃. Gala enĩ grece lac d̃R. Unde
et sibilia sic eos appellat cũ ait de his.
tc̃ lactea colla auro innectunt᷑. Scd̃m enĩ
diu̾sitatẽ celi et facies hominũ. ⁊ colores
⁊ corpoꝵ qͣntitateᷤ. ⁊ animoꝵ diũfitates
existunt. Inde romanos graues. g̃cos le¬
lies. afros ũsipelles. gallos nat᷑a feroces.¬
atq acriores ingenio ꝑuidemꝰ. qd̃ nat᷑a
climatũ facit. Galli autẽ senon es. ⁊ anti¬
quitꝰ renones dicebant᷑. qd̃ liberũ hospi¬
cio suscepresẽt. pꝰea .⁊. in .s. litt̃a cõmuta¬
ta ẽ. uacca oppidũ iuixta pireneũ. a qͦ
ꝯt̃ cognõiati uaccei. de quib credit᷑ dixiꝰ¬
se poeta. lateq uagantes uaccei. hii pi¬

Expanded text:
stigmate adnotentur. Galli a candore corporis stigmate adnotentur. Galli a candore corporis nuncupati sunt: gala enim Graece lac dicitur: unde et sibylla sic eos appellat, cum ait de eis: Tunc lactea colla Auro innectuntur; secundum diversitatem enim coeli et facies hominum et colores et corporum quantitates, et animorum diversitates existunt. Inde Romanos graves, Graecos leves. Afros versipelles, Gallos natura feroces, acriores ingenio pervidemus; quod natura climatum facit. Galli autem Senones, antiquitus Xenones dicebantur, quod Liberum hospitio recepissent: postea x in s litteram commutata est. Vacca oppidum fuit juxta Pyrenaeum, a quo sunt cognominati Vaccaei, de quibus creditur dixisse poeta: Lateque vagantes Vaccaei. Hi Py
Abbreviated transcription (Latin):
sueuo qͥ ab ortu initiũ g̃manie facit cuiꝰ¬
loca incolueit. Burgundioneꝰ qͦnda aro¬
manis subacti. in interiori g̃mania ꝑ
castroꝵ limites positi atiberio cesare
ĩmagnã coaluere gntẽ. atq ita nom̃ ex
locis sumpsert̃ qui crebra ꝑlimites ha¬
it̃. Saxonũgens in occeam littorib.
⁊ paludib inuiis sita. untute atq agi¬
litate habisis. unde et appellata qd̃ sit
durũ et ualidissimũ genꝰ hoĩũ ⁊ p̃stãs
ceteris piraticis. franci a ꝓprio qͦdam
duce uocati putant᷑. Ani eos ãferita¬
te morsi nũcupatos existimãt. St̃ enĩ
ĩ uł morẽ ĩconditi nat᷑alis ferocitã aĩoꝵ.
Britoneᷤ qͥdã latimnoĩatoᷤ spicant᷑ eo qd̾
sint bruti. Gens intra occeanũ int̾̃fuso
mari. qͣsi extra orbem posita. de quib uͥ¬
giliꝰ. Toto diuisos orbe britãnos. Scotia
ꝓpria lingua nom̃ hñt a picto corꝑe eoq̃
aculeis ferreis cũ atram̃touariaꝵ fig̾arẽ

Expanded text:
Suevo, qui ab ortu initium Germaniae facit, cuiSuevo, qui ab ortu initium Germaniae facit, cuiloca incoluerunt. Burgundiones, quondam a Romanis subacta interiori Germania, per castrorum limites positi a Tiberio Caesare, in magnam coaluerunt gentem, atque ita nomen ex locis sumpserunt; quia crebra per limites harunt. Saxonum gens in Oceanum littoribus et paludibus inviis, virtute atque agilitate habilis: unde et appellata, quod sit durum et validissimum genus hominum, et praestans caeteris piraticis. Franci a quodam proprio duce vocari putantur: alii eos a feritate morum nuncupatos existimant. Sunt enim in illis mores inconditi, naturalis ferocitas animorum. Britones quidam Latine nominatos suspicantur eo quod bruti sint: gens intra Oceanum interfuso mari quasi extra orbem posita, de quibus Virgilius: Toto divisos orbe Britannos Scoti propria lingua nomen habent a picto corpore, eo quod aculeis ferreis cum atramento variarum figurarum
Abbreviated transcription (Latin):
dicti gt̃. sict̃ et popłi inhabitantẽ iuxta
leumanũ fluuiũ alemanni uocant᷑. de
qͥb lucanꝰ. Deseruere cauo tẽptoria fixa
lemanno. longobardos uulgo feit᷑ nõi¬
asse ꝓlixa barba. et nũqͣm tonsa. Unanda¬
Licꝰ amnis ẽ ab extremis galue itrũpenᷤ
iurta qͦm fluuiũ in habitasse.⁊ exeonom
gentes dicte qd̃ sint ĩmanes corpore ĩ ma.¬
nesq nationes. ssinssimis durate frigo¬
rib qui mores ex ip̃o celi rigore traxeit.
ferocis ammiet semꝑ indomiti raptu
uenatuq uiuenteᷤ. hoꝵ pl̃me genteᷤ ua¬
rie armis. discolores habitu. lingue dissone.
et origine uocabłoꝵ incerte. ut tolerateᷤ
samsi uari. qͣditi uingri. marcomanm.
bratei camasi blangiani. tubanteᷤ. qͥrũ
ĩmanitas barbarie oẽ ipsis uocabuliꝰ hor¬
rorẽ qͣndã sigcat. Suem pars germanoꝵ
abextremo flauos aqͥlone sueuoꝰ. Quoꝵ
centũ fuiose pagos et popłos multi ꝓ¬
dieif. Dicti autẽ sueui putant᷑ a monte

Expanded text:
dicti sunt, sicut et populi inhabitantes juxta Lemannum fluvium Alemani vocantur. De quibus Lucanus: Deseruere cavo tentoria fixa Lemanno. 95. Longobardos vulgo ferunt, nominatos a prolixa barba et nunquam tonsa. 96. Vindilicus amnis ab extremis Galliae erumpens, juxta quem fluvium habitasse et ex eo gentes dictae, quod sint inmania corpora inmanesque nationes saevissimis duratae frigoribus; qui mores ex ipso caeli rigore traxerunt, ferocis animi et semper indomiti, raptu venatuque viventes. Horum plurimae gentes variae armis, discolores habitu, linguis dissonae, et origine vocabulorum incertae; ut Tolosates, Amsivari, Quadi, Tuungri, Marcomanni, Bruteri, Chamavi, Blangiani, Tubantes; quorum inmanitas barbariae etiam in ipsis vocabulis horrorem quendam significat. Suevi pars Germanoruab extremo flavos aquilone Suevos. Quorum fuisse centum pagos et populos multi prodiderunt. Dicti autem Suevi putantur a monte
Abbreviated transcription (Latin):
ti. Esꝑii u̾o st̃. ꝙͥ c̾ca hispaniã cõmorãt
lio cham qui uocat᷑ ẽ chus ex qͦ originẽ
traht̃. Chusenĩ hebraica lingua echiopᷤ
interpr̃. hii qͦndã ab indo flumine con¬
surgentẽ ixta egiptũ int̾ nilũ ⁊ occeanũ
inmeridie sub ipsa solis uicinitate ĩ se¬
deit. Quoꝵ tres gt̃ popłi. esperii gara¬
mantẽ. ⁊ ndi. Esꝑii. Esperii st occiden¬
tis. garamantes. tupolis. indi orienti.
Trogodite gens echiopũ iõ nũcupati qd̃
tanta celertate pollent. ut feras cuisy
pꝰindos montanas regiones tenẽt. qͦ
subactos alexander magnꝰ piscibꝰ ueᷤᷤ
ciꝓhibuit. Antropofagi gens asꝑima
sub regione seͥricum sita. qi huanis car¬
nib uescunt. iõ antpofagi noĩant᷑. Itaq
sit his ita et ceteris gentib ꝑ scła aut
a regionib. aut alocis. aut amorib.
aut ex qͥbusubet aliis caĩs ĩmutata st̃¬
uocabula. ita ut pͥma origo noĩs eoꝵ

Expanded text:
ti. Hesperii vero sunt, qui circa Hispaniam commorantur; ti. Hesperii vero sunt, qui circa Hispaniam commorantur; lio Cham, qui vocatus est Chus, ex quo originem trahunt. Chus enim Hebraica lingua Aethiops . Hi quondam, ab Indo flumine consurgentes, juxta Aegyptum, inter Nilum et Oceanum, in meridie, sub ipsa solis vicinitate insederunt, quorum tres sunt populi: Hesperii Garamantes et Indi: Hesperii sunt Occidentis, Garamantes Tripolis, Indi Orientis. 129. Troglodytae gens Aethiopum; ideo nuncupati, quod tanta celeritate pollent, ut feras cursu . 419 Hi post Indos montanas regiones tenent, quos subactos Alexander Magnus piscibus vesci prohibuit. 132. Anthropophagi gens asperrima sub regione Serum sita. Qui quia humanis carnibus vescuntur, ideo Anthropophagi nominantur. Itaque sicut his, ita et caeteris gentibus per saecula, aut a regibus, aut a locis, aut a moribus, aut ex quibuslibet aliis causis immutata vocabula sunt, ita ut prima origo nominis eorum
Abbreviated transcription (Latin):
Medi añ cũ libiis se miscuert̃. qͥ pximã
hispaniã in habitãt. Quoꝵ nom̃ paula¬
tĩ tibies corruꝑe barbaralingͣ mauroᷤ
ꝓpt̾ medos appellanteᷤ. licet mauri obco¬
lorẽ agrecis uocent᷑. Grecienĩ ingrs ma¬
uron uocãt. Estifero qͥͥpe colore afflati.
sỹem atri coloris duct̃. Massilia cuntaᷤᷤ¬
ciuitas affrice ẽ. ñ longe ab athĩante.
oris esꝑidum. Aqua ciuitate massili uo¬
catigt̃. qͦs nos corrupte massulos uoca
ameridie usq occeanũ esꝑim ꝑuagã¬
tes. his nom̃ gauloten insula dedit. q̃
ẽ iuixta ethiopiã. ubi nec serpens nas¬
cit᷑ neq uiuit. Garamantẽ ipłi affrice
ꝓpe cirenas inhabitanteᷤ. a garamante
rege appollins filio nõiati. qͥ ibi ex suo
noĩe garama opidũ condidit. St̃ aũ
ꝓximi gentib ethiopũ. de quib uir¬
głiꝰ. extremi garamanteᷤ. Extremi aũ
qr seui. et a consorcio hũanitatiᷤᷤ remo¬

Expanded text:
Medi autem cum Libyis se miscuerunt, qui proxima Medi autem cum Libyis se miscuerunt, qui proxima Hispania inhabitabant; quorum nomen paulatim Libyes corrupere, barbara lingua Mauros propter Medos appellantes, licet Mauri ob colorem a Graecis vocentur. Graeci enim nigrum μαῦρον vocant. Aestifero quippe calore afflati speciem atri coloris ducunt. Massylia civitas Africae est, non longe ab Atlante et hortis Hesperidum; a qua civitate Massyli vocati sunt, quos nos corrupte Massulos vocama meridie usque Oceanum Hesperium pervagantes. His nomen Gauloe est juxta Aethiopiam, ubi nec serpens nascitur neque vivit. Garamantes populi Africae prope Cyrenas inhabitantes, a Garamante rege Apollinis filio nominati, qui ibi ex suo nomine Garama oppidum condidit; sunt autem proximi gentibus Aethiopum. De quibus Virgilius: Extremi Garamantes. Extremi autem, quia saevi et a consortio humanitatis remo
Abbreviated transcription (Latin):
mine a locis fius natubz ꝯscendentes:
loca sirciũ in libia occupaueĩt. ⁊ qr ex
gechis uen̾ant diriuato noĩe geculi co-¬
gnominatist᷑. Unde et opinio ẽ apud go¬
thoᷤ ab antiqͣ cognatõne mauros consangͥ¬
tate ꝓpinqͦs sͥ uocare. affricani autẽ mi¬
tiũ habere libies. inde affri. pꝰ hec gecho¬
li. pꝰtremomauri. et numidie. Mauri mo
midie ut affci putãt. sic sũpseit᷑ exordiũ
⁊ uocabłm. Nam pꝰqͣm in hispania ħcu¬
les interit᷑ eiꝰ excercit᷑ compositꝰ ẽ uariis
gñtib amisso duce passim sͥ sedes q̃rebat̃.
Ex eonumero medi ꝑse et armenii naui¬
bꝰ in affricã transiati ꝓxima mari loca
occupauere. S ꝑse dũ mat̾ias in agris
ꝓ construendis domiciliiᷤ ñ inuenissẽt.
oe ignara lingua cõm̃ciũ ꝓhib̾et. ꝑ pa¬
tentes agros. et diũsas solitudines uagã¬
bant᷑. et a pabulationib uagabundis
semet ipsos ꝓpria lingua numidaᷤ appel¬
lauer̃t. id ẽ sine oppidouagoꝰ. rerrantes.

Expanded text:
mine, a locis suis naves conscendentes, loca Sirtium in Libia occupaverunt et, quia ex Getis venerant, derivato nomine Getuli cognominati sunt. Unde et opinio est apud Gothos ab antiqua cognatione Mauros consanguinitate propinquos sibi vocare. Africam autem initio habuere Libyes, deinde Afri, post haec Getuli, postreNumidae, ut Afri putant, sic sumpserunt exordium et vocabulum. Nam postquam in Hispania Hercules interiit, et exercitus eius conpositus ex variis gentibus, amisso duce, passim sibi sedes quaerebant, ex eo numero Medi et Persae et Armenii navibus in Africam transvecti proxima mari loca occupavere. Sed Persae, dum materiam in agris pro construendis domiciliis non invenirent, et ignara lingua commercium prohiberet, per patentes agros et diversas solitudines vagabantur, et a pabulationibus vagabundis semetipsos propria lingua Numides appellaverunt, id est sine oppido vagos et errantes.