comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illo. Scd̾m hoc gͦ dictum est qd̾ in iudicio ñ for¬
ma dei: s forma filii hominis apparebit. Nõ quia
ñ iudicabit qui dedit om̃e iudicium filio. cum de
illo dicat filuis est qui q̃rat ⁊ iudicet. S ita di
ctum est. Pat̾ ñ uidicat quẽtim. s om̃e iudiciũ
dedit filio. ac si dr̃et᷑. Pr̃em nemo uidebit in udi¬
cio uiuorum ⁊ mortuoꝵ. s om̃s filium. quia ⁊
filius hominis est ut possit ⁊ ab impiis uid̾i cũ
⁊ illi uidebunt in quem pupugert̃. Om̃e gͥ iuidi¬
hominis apparebit. que forma ñ est patris s filii nͣ
ea filei in qua equalis est patͥ. s in qua minor ẽ
patre. ut sit in iudicio conspicuus. ⁊ bonis ⁊ mał.
Qnͣdo aũt iudicem uidebunt mali: ñ eis udeb̾r
bonus. quia ñ ad eum gaudebunt corde: s tũc
se plangent om̃s trib t̾re in nu̾o utiq maloꝵ
omnium.⁊ infidelium. uisio illa filii hominis.
ie bonum etit impiis qui muttent᷑ in ignem
anum. nec sũmum bonũ erit in fine iustis. Ad¬

Expanded text:
hoc ergo dictum est, quod in judicio, non forma Dei, sed forma filii hominis apparebit. Non quia non judicabit qui dedit omne judicium Filio, cum de illo dicat Filius, Est qui quaerat, et judicet: sed ita est ctum est: pater non iudicat quemquam, sed omne iudicium dedit filio, ac si diceretur: "patrem nemo uidebit in iudicio uiuorum et mortuorum, sed omnes filium", quia et filius hominis est, ut possit et ab impiis uideri, cum et illi uidebunt in quem pupugerunt. Quod ne conihominis apparebit, quae forma non est patris, sed filii, nec ea filii, in qua aequalis est patri, sed in qua minor est patre, ut sit in iuQuando autem judicem videbunt mali non eis videbitur bonus, quia non ad eum corde gaudebunt, sed tunc se plangent omnes tribus terrae . In numero utique malorum omnium et infidelium; visio illa Filii hominis nec bonum erit impiis qui mittentur in ignem aeternum, nec summum bonum erit justis. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
existit qui tam ciro nocentium finienda ẽẽ tor¬
menta: qmcito factum est. homicidium. ut ad¬
utt̃ium. uł sacrilegium. uł qd̾libet aliud sce¬
lus. ñ temporis longitudĩe. s iniquitatis ⁊ ĩ

Expanded text:
enseret tam cito nocentium finienda esse tormenta, quam cito factum est uel homicidium uel adulterium uel sacrilegium uel quodlibet aliud scelus non temporis longitudine, sed iniquitatis et i
Abbreviated transcription (Latin):
fundañto.Inueniemus gͦ qui possit saluariꝑ
ignem: si prius inuen̾imus quid sit hr̃e in funda¬
m̃to xp̃m. Si quis itaq xͥanus diligit metricem.
el q adherens unum corpus efficit᷑ iam funda.
stiam. si scdm xp̃m: quis ei dubitet in fundam̃
morbo concupiscentie sicut ⁊ gentes q̃igno¬
rant deum: etiam hoc scd̃m ueniam concedit
nitio hr̃e ap̃m. Sienim nichħ ei talis affectionisi
tioluptatus ꝙ ĩp̃onat. qmus suꝑedificet ligna.
nus ent ꝑ ignem. Delicias quippe huiꝰ mundi
amores ꝙ t̾renos p̃p̃ coniugalem quidẽ copłam
ũ dampnabłes: cribulationis ignis exussit.
suꝑ nie ait dñs ñ est me dignus Uni qui has
necessitudines sic amat carnalit̾ ut tũ xp̃o do¬
iino ñ p̃ponat. malis q ip̃is cauere qm ꝓpo: Fi
ꝯd hune fu̾it articłm temptationis adductus.
ꝑ ignem erit saluus quia ⁊ earum amissione
tiũ ncc̃e est urat dolor: qnͣtum heserat amor

Expanded text:
fundamento. Inveniemus ergo qui possit salvari per fundamento. Inveniemus ergo qui possit salvari per ignem, si prius invenerimus quid sit habere in fundamento Christum. Si quis itaque Christianus diligit meretricem, eique adhaerens unum corpus efficitur, jam fundasuam secundum Christum, quis ei dubitet in fundamennaliter, si in morbo concupiscentiae sicut et gentes quae ignorant Deum, etiam hoc secundum veniam conceditnto habere Christum. si enim nihil ei talis affectionis uoluptatisque praeponat, quamuis superaedificet ligna, uus erit per ignem. delicias quippe huius modi amoresque terrenos propter coniugalem quidem copulam non damnabiles tribulationis ignis exuretsuper me, non est me dignus. uerum qui has necessitudines sic amat carnaliter, ut tamen mino non praeponat, malitque ipsis carere quam Christo, si ad hunc fuerit articulum tentationis adductus, per ignem erit salvus, quia et earum amissione tantum necesse est urat dolor quantum haeserat amor.
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt: si natura humana ꝑ lib̾um arbitum in recti¬
tudine in qua facta est ꝑstitisset. Nunc uͦ q̃ pa¬
cem felix hr̃e noluit. secum pugnat infelix.
Paucissimi aũt sunt tante felicitatis ut ab ip̃a
ineunte adolescentia nulla dampnabłia pect̃a
comitant ut in flagiciis. uł in facinorib it in
nepharie cuiꝰqmͣ impietatis eirore. s magnai
spc largitate obpͥmant quicqͥd in eis posset car¬
nali delectõne dominau. Plurimi uͦ ẜcepto le¬
gis accepto cum prius uicdi fuerint p̃ualentib
iuiciis. ⁊ p̃uaricatores eius effecti. tc̃ ad gt̾am cõ¬
fugiunt adiuuantẽ ꝙia fiant. ⁊ amaruis peni¬
tendo. ⁊ uehem̃tius pugnando pͥus dõ subditi.
acis ita carm p̃posita m̃te: uictores. Quisquis
gͦ cupit penas euade semꝑit̾nas. ñ solum bap¬
tizet᷑ uerum ⁊ iustificet᷑ in xp̃o. ac sic u̾e tͣnse
et adyabolo ad xp̃m. Nicħ in edificio p̃ponitur

Expanded text:
esset, si natura humana per liberum arbitrium in rectiesset, si natura humana per liberum arbitrium in rectitudine in qua facta est, perstitisset. Nunc vero quae pacem felix habere noluit, secum pugnat infelix. Paucissimi autem sunt tantae felicitatis ut ab ipsa ineunte adolescentia, nulla damnabilia peccata committant uel in flagitiis uel in facinoribus uel in nefariae cuiusquam inpietatis errore, sed magna spiritus largitate obprimant, quidquid eis posset carnali delectatione dominari. Plurimi uero praecepto legis accepto, cum prius uicti fuerint praeualentibus uitiis et praeuaricatores eius effecti, tunc ad gratiam confugiunt adiuuantem, qua fiant et amarius paenitendo et uehementius pugnando prius Deo subdita adque ita carni praeposita mente uictores. Quisquis igitur cupit poenas euadere sempiternas, non solum baptizetur, uerum etiam iustificetur in Christo, ac sic uere tedificio praeponitur
Abbreviated transcription (Latin):
icupat᷑. ubi ñ dum ratio suscepit contͣ uicia
bugnam ⁊ fere sub omnib uiciosis delestatio¬
nib iacet. Nuia licet fari ñ ualeat. ⁊ ido infan¬
uam tnsisse uideat᷑. ñ dum in ea est p̃cepti capye
infrmitas m̃tis ũ sacram̃ta mediatoris accapit.
sciam s hanc in eis annis uitam flmiat tnlara
benis ñ p̃aret᷑ et̾nis s ne ilia post mortem sustu¬
nuitat᷑ piirgantia torm̃ta patiant᷑: mufficaitir
Sola sp̾uaut regenatio ne post mortem obst qio
sarnalis gn̾atio traxit̃ cum morte. Cum aũ uẽtũ
fu̾it ad etatem que p̃ceptũ iam capit. ⁊ subdiiã
potest legis imꝑio: suscipiendũ est bellum contͣ
uĩcia ⁊ gerendum acrit᷑ ne ad dãpnabłia pecc̃a
ꝑducat. ⁊ siquidem ñdum iuctoriarum consuetu¬
dine roborata sunt: facilius uincunt᷑ ⁊ cedunt. S ĩ
au̾t iunc̾ẽ atm imꝑare consueuerunt: laboriosa
difficultate uincunt᷑. Hoc aũt bellum ñ qͣm ullũ

Expanded text:
nuncupatur, ubi nondum ratio suscepit contra vitia nuncupatur, ubi nondum ratio suscepit contra vitia pugnam, et fere sub omnibus vitiosis delectationibus jacet, quia licet fari jam valeat, et ideo infantiam transisse videatur, nondum in ea est praecepti capax infirmitas mentis si sacramenta mediatoris acceperit, etiamsi hanc in eis annis vitam finiat, translpoenis non praeparetur aeternis, sed nec illa post mortem putem purgatoria tormenta patiatur. Sufficit enim sola spiritualis regeneratio, ne post mortem obsit quod carnalis generatio traxit cum morte. Cum autem ventum fuerit ad aetatem quae jam praeceptum capit, et subdi jam potest legis imperio, suscipiendum est bellum contra vitia et gerendum acriter ne ad damnabilia peccata perducat, et si quidem nondum victoriarum consuetudine roborata sunt, facilius vincuntur et cedunt. Si autem vincere atque imperare consueverunt, laboriosa difficultate vincuntur. Hoc autem bellum nunquam ullum
Abbreviated transcription (Latin):
cio puniant᷑. confitem. Rarissimi st̃ aũt qui
niuias in hac uita. s tm̃ postea penas luunt. fuis¬
se cam̃ aliquos qui usꝙ ad decrepitam senestũtẽ.
ne leuissimam qͥdem februncłam senserint. ꝙͣtam¬
cũq duxeruit uitam ⁊ ip̃i nouimꝰ ⁊ audiuimꝰ
qͣmqͣm uita ip̃a mortalium tota pena sit̃ Nõ enĩ
ꝑua est pena: ip̃a insipientia. itł imꝑicia queus
adeo fugienda m̃ito udicat᷑: ut ꝑ plenas dolori
seliget. si ꝓponat᷑ ei aut mors ꝑ penam aut rur¬
sus uifantia: Que quidem qd̾ ñ a risu sa fletu
ors it̃ hanc lucem. quid maloꝵ ingressa stt̃ nesti¬
ensppohas quodam mͦ. Solum aͣndo natus est ferũt
inisse ⁊oroastrem. Nec enim ei boni aliquis mon¬
braosus ristis ile portendit. Nam magicarñ arri
alsiuriorum bello suꝑatus occubuit. Uerũ tanta
eei miscõia in uana miscd̾ie que p̃parauit in
sm. ut etiam p̾ma hominis etas .i. infantia q̃
sie ullo renisti subiacet carni ⁊ scdã que pu̾ici

Expanded text:
 humana condicio. Rarissimi sunt autem qui nullas in hac uita, sed tantum post eam poenas luunt. Fuisse tamen aliquos, qui usque ad decrepitam senectutem ne leuissimam quidem febriculam senserint quietamque duxerint uitam, et ipsi nouimus et audiuimus; quamquam uita ipsa mparva est poena ipsa insipientia vel imperitia, quae usque adeo fugienda merito judicatur, ut per plenas doloribeligat si proponatur ei aut mors per poenam, aut rursus infantia? Quae quidem quod non a risu, sed a fletu orditur, hanc lucem, quid malorum ingressa sit nesciens prophetizat quodammodo. Solum quando natus est ferunt risisse Zoroastrem. Nec tamen boni aliquid ei monstruosus risus ille portendit. Nam magicarum artiue Assyriorum bello superatus occubuit. Verum tanta est Dei misericordia in vasa misericordiae quae praeparavit in gloriam, ut etiam prima hominis aetas, id est infantia quae sine ullo renisu subjacet carni, et secunda quae pueritia
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionis exquiro. Credo namq qr siure¬
cturus sum. s uolo ut audiã quat. Sciendũ
quippe mͥ est utrum in quodam alio subtili
fortasse uł aerio an meo quo morior corꝑe
surgam. S si inaerio corpore resurrexo iã
ego non ero qui resurgo. Nam quom̾ u̾a est pe
siurretio. si uera ñ pot̾it ẽẽ caro: Aꝑta g ratio
suggert̃. quia si uera caro ñ fu̾it. ꝓcuł dubio
resurrectio uera ñ erit. Neq enĩ recta resuret
dici potest: ubi ñ surgit qd̾ cecid̾it. Uñ etiam
redemptor nr̃ dubitantib de sua resurrectõe
discipłis: ostendit manus ⁊ latus. palpanda
ossa ⁊ carnem p̃buit dicens. Palpate ⁊ nideoe
quia sp̃o carnem ⁊ ossa ñ ht̃ sicut me udetis hrẽ¬

Expanded text:
resurrectionis exquiro. Credo namque quod resurreresurrectionis exquiro. Credo namque quod resurrecturus sum, sed volo ut audiam qualis. Sciendum quippe mihi est utrum in quodam alio subtili fortasse vel aerio, an in eo quo maneo corpore surgam. Sed si in aerio corpore resurrexero, ero ego qui resurgo. Nam quomodo est vera resurrectio, si vera non poterit esse caro? Aperta ergo ratio suggerit quod, si vera caro non fuerit, procul dubio resurrectio vera non erit. Neque enim recta resurrectio dici potest, ubi non surgit quod ceciderit. Unde etiam Redemptor noster dubitantibus de sua resurrectione discipulis ostendit manus et latus; palpanda ossa, et carnem praebuit, dicens: Palpate et videte quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis h
Abbreviated transcription (Latin):
pulius in elem̃tis soluit᷑ ut neqͣqmͣ ab hu¬
manis oculis uideat᷑: resurrectionem fieri pos¬
se desꝑant. ⁊ dum arida ossa inspiciunt: hec
uestiri carnib rursumq ad uitam iuridesc̾e
posse diffidunt. qui si resurrectionis fidemex
õbedientia ñ tenent. t̾te hanc ten̾e ex rat̃one
debuerunt. Quid enim resurrectionẽ nr̃am ĩ¬
elem̃tis mundus unitat᷑. Pcotidiana quippe
mom̃ta lux ip̃a temꝑalis quasi morit᷑ dñ suꝑu¬
uenientib noctis tenebris ea que aspiciebat᷑
subtrahit᷑. ⁊ quasi cotidie resurgit: dum lux
ablata oculis supp̃ssa it̾m nocte reꝑat᷑. ꝑ mo¬
m̃ta quippe quoq tp̃rum t̾nimus arbusta
iuriditatem foliorum amitt̾e a fructuum
ꝓbatione cessare. ⁊ ecce subito quasi exar des
tͣente ligno uelud quadam resurrectione ue¬
niente: uidemus folia erumꝑe. fructus gran¬
desc̾e. ⁊ totam arborem rediiuo decore uesti¬
ri. S ecce resurrectionẽ audio. effectum tñ ip̃iꝰ

Expanded text:
ita in elementa solvitur, ut nequaquam ab humanis oculis videatur, resurrectionem fieri posse desperant; et dum arida ossa inspiciunt, haec vestiri carnibus rursumque ad vitam viridescere posse diffidunt. Qui si resurrectionis fidem ex obedientia non tenent, certe hanc tenere ex ratione debuerant. Quid enim quotidie nielementis mundus imitatur? Per quotidiana quippe momenta lux ipsa temporalis quasi moritur, dum supervenientibus noctis tenebris ea quae aspiciebatur subtrahitur; et quasi quotidie resurgit dum lux ablata oculis suppressa iterum nocte reparatur. Per momenta quippe temporum cernimus arbusta viriditatem foliorum amittere; a fructuum prolatione cessare. Et ecce quasi ex arescente subito ligno velut quadam resurrectione veniente, videmus folia erumpere, fructus grandescere, et totam arborem redivivo decore vestiri. Sed ecce resurrectionem audio, effectum tamen ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
ctima ab et̾no interitu aĩam saluat: que illam
nobis mortem unigeniti ꝑ misfium rep̃sentat.
qui licet surgens a mortuis iam ñ morit᷑ ⁊ motᷤ
illi ultra ñ dñabit᷑: tam̃ in se ip̃o ĩ mortalit̾ at¬
incorruptibłr uiuens. ꝓ nobis it̾m in hoc mi¬
steno sacre obłonis ĩmolat᷑. Ciuis quippe sbi cor¬
pus sumit᷑ eius caro in ppłi salute ꝑtitur enus sã¬
gius. ñ iam in manus infidelium. s in ora fide
geniti filii semꝑ imitat᷑. Quis enim fideliũ hr̃e
dubium possit in ip̃a ĩmolatõnis hora ad sac̃do¬
unum quidẽ ex uisibłib atq ĩuisibłib fieri:¬
de aĩab carne solutis utrum gnit̾ouẽ bant¬
cognitõem hant eorum que in hac uita gerunt᷑.
maxime illorum qui iam in gaudio dñi sui. ⁊ in
abscondito faciei eius ueri luminis illustratione
letant᷑. Adiciunt qͦ illud de aĩab scõrum qd mł¬

Expanded text:
ctima ab aeterno interitu animam salvat, quae illam ctima ab aeterno interitu animam salvat, quae illam nobis mortem Unigeniti per mysterium repraesentat; qui licet surgens a mortuis jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur, tamen in seipso immortaliter atter vivens, pro nobis iterum in hoc mysterio sacrę oblationis immolatur. Eius quippe ibi corpus sumitur, eius caro in populi salutem partitur, eius sanguis non in manus infidelium, sed in ora fidelgeniti filii semper imitatur. Quis enim fidelium habere dubium possit, in ipsa immolationis hora ad sacunum quid ex visibilibus atque invisibilibus fieride animabus carne solutis, utrum cognitionem habeant eorum quae in hac vita geruntur, maxime illorum qui jam in gaudio Domini sui et in abscondito faciei ejus, veri luminis illustratione laetantur. Adjiciunt quoque illud de a
Abbreviated transcription (Latin):
tat  ad quos ħ bñficia possint ⁊ debeant ꝑueni¬
re. Meluis enim suꝑerunt ista his quib nec obsũt.
nec ꝓ sunt: qmͣ eis deerunt quib ꝓsunt. Diligẽ¬
tiuis tam̃ facit ħ quisq ꝓ necessariis sius quo
ꝓ illo fiat similit̾ a snis. Corpori aũ humano qͥc
quid impendit᷑ ñ est p̃sidnum salutis s huma¬
utatis offm: scd̾m affectum quo nemo uqͣm
sarnem suam odio ht̃. Uñ oport ut qui potest
parne ꝓximi curam gerat: cum ille indereces
seit quiꝰ gerebat.
ereqiuarũ. magis sunt uiuoꝵ solatia ꝙͣ
mortuoꝵ subsidia. Si aliquid ꝓdest impio se¬
pultura p̃ciosa: oberit pio uilis aut nłła. Pre¬
claras exequias in conspectu hõium p̃puatoe
ores in conspectu dm̃ ulceroso illi paupi. mini¬
sterium prebuit angłorim. qui eum extuleit
Iculpe post De sacrificio pro defunctis
animas etiam post mortem sacra oblatio hostie
tius ꝓsunt qui hic uiuendo optinuerunt:
ut eos etiam post mortem bona adiuuent: que¬

Expanded text:
tur, ad quos haec beneficia possint et debeant pervenire. Melius enim semper erunt ista his quibus nec obsunt, nec prosunt, quam eis deerunt quibus prosunt: diligentius tamen facit hoc quisque pro necessariis suis, quod pro illo fiat similiter a suidquid impenditur non est praesidium salutis sed humanitatis officium, secundum affectum quo nemo unquam carnem suam odio habet. Unde oportet ut qui potest arne proximi curam gerat, cum ille inde recesserit qui gerebat. exsequiarum, magis sunt vivorum solatia quam mortuorum subsidia. Si aliquid prodest impio sepultura pretiosa, oberit vilis aut nulla pio. Praeclaras exsequias in conspectu hominum, purpuraores in conspectu Domini ulceroso illi pauperi ministerium praebuit angelorum, qui eum extulerunt m. CAP. IX. De sacrificio pro defunctis.animas etiam post mortem sacra oblatio hostiaetuis prosunt, qui hic bene vivendo obtinuerunt, ut eos etiam post mortem bona adjuvent: qu
Abbreviated transcription (Latin):
Ite maledicti in ignem et̾num qui p̃paratus est
solum ab igne. s ab aliis qͦ elem̃tis pene ac cru¬
ciatus ꝓueniant: qr̃ ñ etiam illic in aliis eleñ¬
consustant: De corm̃tis quippe impioꝵ scriptũ
est.Tnͣseunt a fugorib niuium ad caloresig¬
uelit. ⁊ obhoc ignem quidẽ corꝑalem. umem
tet. quid est qd alibi scriptum est. uindita eͣr⁊¬
nis unpis iguis. ⁊ u̾mis. Si enim ꝓpt̾ea ignis
corpalu credit᷑ quia uindicta carnis est: ar̃ nõ
nis pauttꝰ cõmemorat᷑. Ppt̾ huiꝰ modi ũ leutt᷑
unuum aliquid diffinire potest. tñ qui dixent
pot̾ea carnis impii uindictam in u̾me fut᷑am
ẽẽ ⁊ igne quia impius es pro eo qd̾ in catne
ñ morit̾um in et̾no cruciatu conscĩe. ⁊ ignem
ñ excinguendũ in carne. s quomͦ illa figora
niuium ⁊̃ calores ignium intptabimͣ ad que
forte hoc de illa tm̃ pena intelligend est qua
nuino in s̃m ante ultimm iudicii diem cruaiant᷑.¬

Expanded text:
Ite, maledicti, in iIte, maledicti, in isolum ab igne, sed etiam ab aliis elementis poenae ac cruciatus proveniant, quare non etiam illic in aliis elemesistant? De tormentis quippe impiorum scriptum est: Transeunt a frigoribus nivium ad calores igvelit, et ob ignem quidem corporalem vermem tet, quid est quod alibi scriptum est: « Vindicta carnis impii ignis et vermis . » Si enim propterea ignis corporalis creditur, quia vindicta carnis est, quare nonis paratus commemoratur. Propter hujusmodi non leviter unum aliquid diffiniri potest. Tamen quod dixerit propterea carnis impii vindictam in verme futuram esse et igne, quia impius pro eo quod carnem non moriturum in aeterno cruciatu conscientiae, et ignem non exstinguendum in carne. Sed quomodo illa frigora nivium et calores ignium interpretamur, ad quae forte hoc de illa tantum poena intelligendum est, quia nunc in spiritu ante ultimi judicii diem cruciant
Abbreviated transcription (Latin):
dispostte: non statim ad corm̃ta infn̾i descendant.
De ꝑfectis quippe bonis dubium ñ est quin egre¬
ualde malis dubium ñ est quin exeuntes huic sr̃
mora ad inferni torm̃ta descendant. De imꝑfãs
qͦ bonis certum est qd̾ nunc int̾im quibdam penit
usꝙ ad plenam uidet pugationẽ a uent̾is gau¬
diis differunt᷑. De imꝑfectu siue minus mau i
tum ñ est ubi nunc sint. donec in tempore uniu̾¬
salis resurrectionis receptis corꝑib ad illa tormẽ¬
ta descendant ubi semꝑ sint. Nam su dcuro ab ilt
differri dicunt᷑ quia minus mali sunt: pot̾unt
suili ratione nõ differii credi: quia dãpnandi
siuit. Quid enim faciat dilatio ubi em̃datio ut
purgatio eẽ nõ potest: Qd̾ tñ quia occultũ oĩo
est : nequaqmͣ temere diffiniendum est. De qli
Oc aũt ualde tate torm̃toꝵ gehennalium
dignum inquisitione uidet᷑ utrum scilis
Ssolis ignis cruciatib dãpnandoꝵ p̃paratus sit
ꝓpt̾ea qd̾ allum solum uitas cõmemorat dicẽs.

Expanded text:
dispositis non statim ad tormenta inferni descendant. De perfectis quippe bonis dubium non est quin egreetiam et de valde malis dubium non est, quin exeuntes hinc sine mora ad inferni tormenta descendant. De imperfectis quoque bonis certum est quod nunc interim quibusdam poenis usque ad plenam videlicet purgationem a venturis gaudiis differantur. De imperfectis sive minus malis certum non est ubi nunc sint, donec in tempore universalis resurrectionis receptis corporibus ab illa tormenta descendant ubi semper sint. Nam idcirco ab illis differri dicuntur, quia minus mali sunt; poterunt simili ratione non differri credi quia damnandi sunt. Quid enim facit dilatio ubi emendatio vel purgatio esse non potest? Quod tamen quia occultum omnino est, nequaquam temere definiendum est. CAP. V. De qualitate tormentorum gehennaliumdignum inquisitioni videtur, utrum scilicet solus ignis cruciatibus damnatorum impositus sit, propterea quod illum solum veritas commemorat dicens: «
Abbreviated transcription (Latin):
uiuentiũ relenari cum pro isł sacrificiũ me¬
diatoris offert᷑. uł elemosine in eccłia fiunt.
S eis ħ ꝓsunt qui cum uiuerent ħ sͥ ut postea
possint ꝓdẽẽ: meruerunt. Est enim quidã ni¬
uendi modus. nec tam bonus ut ñ requirat ista
post mortem. nec tam malus ut ei ñ ꝓsĩt ista
rat. ⁊ est rursus talis in malo ut nec hiis uale¬
at cum ab hac uita tͣnͣsierit adiuuari. Quoceͣ¬
ħ omne m̾itum comꝑat᷑. quo possit post hanc
uitam releuari quispiam ut gͣuari. Nemo
aut se sꝑet qd̃ hic neglexit: cum obierit apud
oñm ꝓm̾eri. Non gͥ ista que ꝓ defrunctis freq̃n¬
tribunal xp̃i ut referat unꝰquisq scd̃m ea que
ꝑ corpus gessit siue bonum. siue malum. qͥ

Expanded text:
tium posse relevari, cum pro illis sacrificium mediatori offertur, vel eleemosynae in ecclesia fiunt: sed eis haec prosunt, qui cum viverentpossint prodesse meruerunt. Est enim quidam vivendi modus nec tam bonus ut non requirat ista post mortem; nec tam malus ut ei ista non prosi non requirat; et est rursus talis in malo ut nec habens valeat cum ab hac vita transierit adjuvari. Quocirca omne meritum comparatur, quo possit post hanc vitam relevari quispiam vel gravari. Nemo autem se speret quod hic neglexerit cum obierit apud Deum promereri. Non igitur illa quae pro defunctis frequentribunal Christi ut referat unusquisque secundum ea quae per corpus gessit, sive bonum sive malum ;
Abbreviated transcription (Latin):
Anet idissimłttudo passorum etiã inaili¬
tudine passionum. ⁊ lic sub eodem au¬
mento: ñ est idem uirtus ⁊ uicium. siamsi:
sub uno igne aurum ritilat. palea fumat. ⁊ subꝰ
tribula stipule cõminuunt᷑. frum̃ta purgantur
nec ideo cum oleo amuita confundit᷑. quia eodem
p̃li pondere expͥmit᷑. ita una ea demq uis atuen
bonos ꝓbat. purgat eliquat. maloi damprraeis
lorum aliis leuiorem. aliis fut᷑um ẽẽ grauios
siue ipsius uis atq ardor ꝓ pena digna cuꝰꝙ
uariet᷑ siue ip̃e equalit̃ arͣceat. s ñ equali mõ
uno modo cruciat pec̾c̃ores. uniꝰcuiꝰq ⁊ e
nim qͣntum exigit culpa: tantum illic senti¬
et᷑ pena. Nam sicut in hoc mundo sub uno so¬
le multi constituunt᷑. nec tñ eiusdẽ solis ardo¬
rem equalit̾ sentiunt. quia aliud plus estuat. ⁊ al
minus: ita illic in uno igne ñ unus est modꝰ mã¬
dii. quia qd hic diu̾sitas corꝑum: hoc illieagitoi¬

Expanded text:
anet dissimilitudo passorum etiam in similianet dissimilitudo passorum etiam in similitudine passionum, et licet sub eodem tormento, non est idem virtus et vitium. Nam sicut sub uno igne aurum rutilat, palea fumat; et sub eadem tribula stipulae comminuuntur, frumenta purgantur, nec ideo cum oleo amurca confunditur, quia eodem preli pondere exprimitur; ita una eademque vis irruens bonos probat, purgat, eliquat; malos damnat, lorum aliis leviorem, aliis futurum esse graviorem, sive ipsius vis atque ardor pro poena digna cujusque varietur, sive ipse aequaliter ardeat, sed non aequali moleuno modo cnim quantum exigit culpa, tantum illic sentiet poenae. Nam sicut in hoc mundo sub uno sole multi consistunt, nec tamen ejusdem solis ardorem aequaliter sentiunt, quia alius plus aestuat atque alius minus; ita illic in uno igne non unus est modus incendii, quod hic diversitas corporum, hoc illic agit di
Abbreviated transcription (Latin):
conueniat. ut scił mundꝰ ĩnouatꝰ ĩ melus
aꝑte accõmodet᷑. hominib etiam carne ĩ me
⁊ in dño uideant gaudia que ꝑcipiunt. ⁊ in
illis respiciant supplicia que euaserũt qͣti¬
nus tanto magis in et̾num diuina gr̃a ditio
ꝑuniri conspiciũt que eius aduitorio uioer̃t.
in penis quid agat᷑ intus in gaudio bonẽ¬
dñi nesciunt. Qui uͦ erunt in illo gaudio ꝙͥ
agat᷑ foris in tenebris ext̾iorib sciunt. De¬
sempit̾na mors erit. qñ nec uuile aĩa po¬
t̾it õm ñ hñdo. nec dolorib corporis carete i
inunit̃ id ħet᷑. ut qd̾ ñ uult aĩa de suo corꝑe
llic anima posita beata ẽẽ ꝑdidit. ⁊ ẽẽ ñ ꝑdi¬
dit. Ex qua re semꝑ cogit᷑. ut ⁊ mortem sine
morte. ⁊ defectui sine defectu ⁊ finem sine si¬
ne patiatur quatenus ei ⁊ mors ĩmortãt
sit. ⁊ defectus indeficiens. ⁊ finis infinitus.
Quod ignis et̾muis ñ eͣlit̃ cruciabit omneg:¬

Expanded text:
ccaperte accommodetur hominibus etiam carne innovaet in Domino videant gaudia quae percipiunt, et in illis respiciant supplicia quae evaserunt, quatenus tanto magis in aeternum divina gratia ditiorternum mala puniri conspiciunt, quae ejus adjutorio vicerunt. in poenis, quid agatur intus in gaudio Domini nesciunt; qui vero erunt in illo gaudio quid agatur foris in tenebris exterioribus sciunt. Nsempiterna mors erit, quando nec vivere anima poterit Deum non habendo, nec doloribus communiter id habetur, ut quod non vult anima de suo corpore Illic anima posita beata esse perdidit, et esse non perdidit. Ex qua re semper cogitur, ut et mortem sine morte, defectum sine defectu, et finem sine fine patiatur, quatenus ei et mors immortalis sit, et defectus indeficiens, et finis infinitus. CAP. V. Quod ignis aeternus non aqualiter cruciabit omne
Abbreviated transcription (Latin):
eos hñtes corꝑa in aliquo corꝑali loco ẽẽ nãe sit̃:
admodum nec unda diluuii. Talia quippe illis
inerunt corpora. ut illic suit ubi esse uoluerĩt.
S neo ignem conflagrationis illiuis ꝑtimescẽt
ĩmortales atq incorruptibłes facti n iuirorũ¬
tum eorum corruptibłia corpora atq morta
ñ sunt in libro uite. ⁊ in et̾num ignem missis. di¬
qui ignis cuiꝰmodi: ⁊ in qua mundi uł uerum
parte futurus sit. hõium scire arbitror nemi¬
nem: nisi forte cui sp̃c diuinꝰ ostendit. Tunc
sigura huiꝰ mundi mundanoꝵ igniũ cõfla¬
gratione p̃t̾ibit. sicut factum est mundana¬
rum aqͣrum inundatione dilunium. Illa ĩq
ut dyci conflagratione mundana: elem̃torũ
corruptibiliũ qualitates que corꝑib nr̃is
corruptibłib congruebant. ardendo penitus
int̾ibunt atq ip̃a sub̾a eas qualitates ħebit.
que corꝑib ĩmortalib mirabili mutatõe

Expanded text:
eos habentes corpora in aliquo corporali loco esse necesse sit. Peos habentes corpora in aliquo corporali loco esse necesse sit. Pad modum nec unda diluuii. Talia quippe illis inerunt corpora, ut illic sint, ubi esse uoluerint. Sed nec ignem conflagrationis illius pertimescent inmortales adque incorruptibiles facti, si uirorum trium corruptibilia cn sunt in libro vitae, et in aeternum ignem missis qui ignis cujusmodi, et in qua mundi vel rerum parte futurus sit, hominem scire arbitror neminem, nisi forte cui Spiritus divinus ostendit, tunc figura hujus mundi mundanorum ignium conflagratione praeteribit, sicut factum est mundanarum aquarum inundatione diluvium. Illa itaque, ut dixi, conflagratione mundana elementorum corruptibilium qualitates, quae corporibus nostris corruptibilibus congruebant, ardendo penitus interibunt; atque ipsa substantia eas qualitates habebit, quae corporibus immortalibus mirabili mutatione
Abbreviated transcription (Latin):
diuina uidicia cum in hac uita ñ ñqmͣ i
Noñis male sit malis bene: tunc occultiora
sunt cum ⁊ bonis hic bene est ⁊ malis male
rent᷑ ⁊ mali bona ã ꝓ hac uita faciunt hinc ĩ¬
ueniunt ut ad sola in posf̾um torm̃ta ꝑtra¬
hant᷑. Punde ⁊ ardenti diuiti in inferno dicit᷑.¬
Mem̃to fili quia accepisti bona in uita tua.
⁊ lazarus siłr mala. At cum bonis hic bñ est
⁊ malis male: inc̾tum ualde fit utrũ boni
idcico bona accipiant. ut ꝓ uocati ad aliqͥd
p̃miis uite seqñtis inanescant. Et utrũ ma¬
los idcuro adu̾sa feriant. ut ab et̾nis suppli¬
ciis defendant. an hic eorum pena incipiat.
ut qña cõplenda ad ultima gehenne torñtta
ꝑ mala p̃sentia irrogare iam torm̃ta seq̃ntia.¬
uerat forsan aliquis si post qñ mũdꝰ ardeb.¬
fc̃m iudicium iste mundꝰ ardebit. añqmͣ ꝓ
ilo celtm nouum ⁊ t̾ra noua reponat᷑. eo ipso
tempore conflagrationis eius ubi erunt sc̃i cum

Expanded text:
divina judicia, quibus in hac vita nonnunquam divina judicia, quibus in hac vita nonnunquam bonis male sit, malis bene, tunc occultiora sunt, cum et bonis hic bene est, et malis male rentur, et mali bona, quae pro hac vita faciunt, hic inveniunt, ut ad sola in posterum tormenta pertrahantur. Unde et ardenti iMemento, fili, quia accepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala . At cum bonis hic bene est, et malis male, incertum valde fit utrum bona idcirco boni accipiant, ut provocati ad aliquid praemiis vitae sequentis inanescant. Et utrum malos idcirco adversa feriant, et ut ab aeternis suppliciis defendant, an hic eorum poena incipiat, ut quandoque complenda ad ultima gehennae tormentaer mala praesentia irrogare jam tormenta sequentiaQuaerat forsitan aliquis, si post factum iudicium iste mundus ardebit, antequam pro illo caelum nouum et terra noua reponatur, eo ipso tempore conflagrationis eius ubi erunt sancti, cum
Abbreviated transcription (Latin):
solum impunitꝰ uerũ ⁊̃ uindicatꝰ insultet. Imꝑiꝰ
optime ualeat. pus langorib tabescat. latͦcinẽt᷑
sanissum iuuenes. ⁊ qui nec u̾bo quẽqͣm ledere
potuerunt: diũsa mͣbrorum atrocitate affligãt᷑.
Infantes utiles reb humanis ĩmatura morte
rapiant᷑. ⁊ qui uidet᷑ nec nasci debuisse duitissiẽ
no mali qd̾ udet᷑ iniuistum u̾m eciã ple¬
rumq. ⁊ mat mala eueniunt. ⁊ bonis bona
ꝓueniunt magis infcrutabłia sunt uidicia
dei iudicium ueñimus tempus iam ꝓp̾e diesũ¬
tunc iudicabunt᷑ uerũ etiã q̃t̃q ab uncio iu¬
dicata.⁊ ãcũꝙ usꝙ ad illd̾ tempus uidicanda
sunt: apparebunt ẽẽ iustissima. ubi hoc quoq
manifestabit᷑ qmͣ iusto iudicio dei fiat. ut nõ
tam młta. ac pene omĩa uista iudicia dei late¬
ant sensus m̃tesq mortalium: cum tantũ ĩ
ac̾ piorum fidem ñ lateat: ustum ẽẽ qd̾ lat¬

Expanded text:
solum impunitus; verum etiam judicatus insultet. Inspius solum impunitus; verum etiam judicatus insultet. Inspius optime valeat, pius languoribus tabescat, latrocinentur sanissimi juvenes; et qui nec verbo quemquam laedere potuerunt, diversa morborum atrocitate affligantur. Infantes utiles rebus humanis immatura morte rapiantur, et qui videtur nec nasci debuisse insuper diuno mali quod videtur injustum, verum etiam plerumque et malis mala eveniunt, et bonis bona proveniunt; magis inscrutaDei iudicium uenerimus, cuius tempus iam proprie dies itunc iudicabuntur, uerum etiam quaecumque ab initio iudicata et quaecumque usque ad illud tempus adhuc iudicanda sunt. apparebunt esse iustissima. Ubi hoc quoque manifestabitur, quam iusto iudicio Dei fiat, ut nunc tam multa ac paene omnia iusta iudicia Dei lateant sensus mentesque mortalium, cum tamen in hac re piorum fidem non lateat, iustum esse quod lat
Abbreviated transcription (Latin):
Ecesse est ut sepe cogitemꝰ quales erimꝰ ĩ die
iudicii purissimis angłorum conspectib
sferendi. ⁊ et̾no iuidici rationem de libris ⁊stĩe
reodituri. Remotis enim om̃ib ꝓbationib cer¬
tum est in die illa ip̃m ante se hoĩem constituẽ¬
dum. ⁊ ip̃am sibi aĩam in cordis speculo demon¬
strandam. ⁊ testes contͣ eam ñ deforis aliunde. s
intus de semet ip̃a ꝓferendos adicienda erunt ñ
aliqua ꝑegrina s nimium nota testimonia .i. o
pdicat deus hoc tempore. ñ solum uniu̾̃salit̃ de
ꝓpriis que gerunt arbitrio uolantatis. Nescimꝰ
enim quo uidicio dei bonus ille sit pauꝑ. maiꝰ¬
sit ille diues. Iste gaudeat quem ꝓ suis ꝑditis
morib cruciari debuisse ꝑsuadet. Exeat de iudi¬
cio ñ solum iultus u̾m etiam dãpnatꝰ igͥnocẽs
aut iniqͥtate indicis pressus. aut falsis obrutus
testimoniis. econtͣrio scelestus adu̾sariꝰ eius. nõ

Expanded text:
esse est saepius cogitemus quales erimus in die esse est saepius cogitemus quales erimus in die judicii purissimis angelorum conspectibus offerendi, et aeterno judici rationem de libris conscientiae reddituri. Remotis enim omnibus probationibus, certum est in die illa ipsum ante se hominem constituendum, et ipsam sibi animam in cordis speculo demonstrandam, et testes contra eam non de foris aliunde, sed intus de semetipsa proferendos; adjicienda erunt non aliqua peregrina, sed nimium nota testimonia, id esaesenti judicet. Judicat Deus hoc tempore non solum universaliter de ribus propriis quae gerunt arbitrio voluntatis. Nescimus enim quo judicio Dei bonus ille sit pauper; malus ille sit dives. Iste gaudeat quem pro suis perditis moribus cruciari debuisse persuadet; exeat de judicio non solum inultus verum etiam damnatus, innocens aut iniquitate judicis pressus, aut falsis obrutus testimoniis. Econtrario scelestus adversarius ejus non
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ posset qd̾ sũmi est. Sicut gͦ nlłam putant ł eẽ
ticłam uid̾e debiumus ignis in t̾ra. Nunc uͦ ñ so¬
lum in t̾ris. u̾m etiam sub t̾ris ita est: ut eum eru¬
ctent u̾tices montium. p̃t̾ qd̾ in usib hõiium
sine dubitatõe t̾rena. Cur gͦ nolunt ut credamꝰ¬
nat᷑am corpoꝵ t̾renorum aliqñ incorruptibłem
factam ceło conuenientẽ fut᷑am: sicut nunc ig¬
nis corruptibit hiis cõuenit t̾ris. Nicħ gͥ asserunt
ex pond̾ib atq ordine elem̃torum unde oĩpoten
ndeo quo minus faciat corpora nĩa talia ut. ⁊̃
uit mala ciuicta in memoriã ieuocent᷑. ⁊ m̃tisĩ¬
tuitu mira cełitate c̾nant᷑ ut accuset uł excu¬
set stientia conscĩam atq ita sunt ⁊ om̃s. ⁊ sin¬
guli iudicent᷑. Que nimtrũ uis diuina lib̾ no¬
men accepit. In ea quippe quodam mͦ legit᷑. qͥcdo
Unc omnis añ ocłos culpa reducit᷑. ⁊ mens sr̃
gehenne incendia suo grauius igne cru¬

Expanded text:
esse posset quod summi est. Sicut ergo nullam putant vel esse esse posset quod summi est. Sicut ergo nullam putant vel esse articulam uidere debuimus ignis in terra. Nunc uero non solum in terris, uerum etiam sub terris ita est, ut eum eructent uertices montium, praeter quod in usibus hominum sine dubitatione terrena. Sed naturam corporum terrenorum aliquando incorruptibilem factam coelo convenientem futuram sicut nunc ignis corruptibilis his convenit terris? Nihil igitur asserunt ex ponderibus atque ordine elementorum unde omnipotenti Deo quo minus faciat corpora nostra talia ut etiam vel mala cuncta in memoriam revocentur, et mentis intuitu mira celeritate cernantscientia conscientiam, atque ita simul et omnes et singuli judicentur. Quae nimirum vis divina libri nomen accepit. In ea quippe quodammodo legitur quidquid unc omnis ante oculos culpa reducitur, et mens super gehennae incendia suo gravius igne cru
Abbreviated transcription (Latin):
lum. Si qͥntum ẽẽt. c̾te suꝑus ẽẽt cet̾is. cum u̾o
nlłm est: młtomagis suꝑat omĩa. In t̾reno gͦ ꝙͥ
facit corpore: In hac mole quid agit subtilioe
omnib. In hoc pond̾ẽ quid agit lenior ommb.
In hac tarditate quid agit cełior omnib: Ita ne
ꝑ huius tam excellentis nature m̾itum non
pot̾it effici ut corpus eiis leuet᷑ in celum: Et cũ
naleat nunc natura corporum t̾renoꝵ depͥmere
animas deorsum: aliqũ ⁊ anime leuare sursum
trena corꝑa ñ ualebunt: Postremo si ita est ele¬
m̃torum ordo dispositus ut scd̾m platonem duobꝰ
mediis .i. aere ⁊ aqua duo media extrema .i ignis
⁊ t̾ra uingant᷑. celiq obtineant ille summi locũ.
Hec aũt imi uelud fundaminis mundi. ⁊ ideo ĩ ce¬
lo ñ potest eẽ t̾ra. cur est ignis in t̾ra: Scd̃̾m hanc
quippe rationem ita duo ista elem̃ta in locis ꝓpriiᷤ
imo ac sũmo t̾ra ⁊ ignis esse debuerunt. ut quẽad̾m
nolunt in sũmo eẽ posse qͦd imi est: ita nec ĩ ĩmo

Expanded text:
tum esset, certe superius esset caeteris. Cum vero nullum est, multo magis superat omnia. In terreno ergo quid facit corpore? in hac mole quid agit subtilior omnibus? In hac pondere quid agit levior omnibus; in hac tarditate quid agit celerior omnibus? Itane per hujus tam excellentis naturae meritum non poterit effici ut corpus ejus levetur in coelum? Et cum valeat nunc natura corporum terrenorum deprimere animas deorsum aliquando et animae levare sursum terrena corpora non valebunt? Postremo si ita est elementorum ordo dispositus, ut secundum Platonem duobus mediis, id est aere et aqua; duo extrema, id est ignis et terra jungantur, coelique obtineant illi summum locum; haec autem imum velut fundamentum mundi, et ideo in coelo non potest esse terra. Cur est ignis in terra? Secundum hanc quippe ratione ista duo elementa in locis propriis, imo ac summo terra et ignis esse debuerunt, ut quemadmodum nolunt in summo esse posse quod imi est, ita nec in imo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ reuelationes exc̾ius factas p̃scisse agnonnue.
simle recttasse. Nlumina. fsamas. pontes nanez
domos nemora prata. flores. homĩes ngnsce
dedos ⁊ cet̾a quadia in hoc mũdo uidi ⁊ hr soͣ¬
lent. ⁊ eł ad gaudiũ amari ut cumũ ad torm̃

Expanded text:
per revelationes exterius factas, praescisse fatetur. per revelationes exterius factas, praescisse fatetur. simile recitasse: flumina, flammas, pontes, naves, domos, nemora, prata, flores, homines nigros et candidos, et caetera qualia in hoc mundo solent, vel ad gaudium amari, vel ad
Abbreviated transcription (Latin):
uite. Et quis dr̃e potest quomͦ inspirauit d̾s ani¬
mã corꝑi iuuificando siue quia extͣ c̾atam ad
niuificandũ ĩmistt. siue qr ibidem fecit: ubi.
posuit ⁊ ab itus creatam in uinficatõem ꝓ di¬
re uissit. uec alia fuit inspiratio quĩ ip̃a niusi¬
catio Si g̾ nescit᷑ quomͦ inspirat᷑. quom scir po¬
cest qualit̃ expirat᷑. Deus inspirat. homo expp¬
rit. deus rutet homo remittit. Qua iua mittit᷑.
cum a ccedite eadem remitat᷑ cum recedit. Hoc unuĩ
scunus quia recedente aĩa corpus morit᷑ ⁊ pp̃a sepa¬
tio anime. iors corporis est. Hoc nob̾ susficit scepe
quia recedit. Quomͦ recedat: ex abundanti est ꝑscru¬
tari. MMultis tñ exemplis didicimꝰ in exctu auarũ
angłorum maloꝵ sine bonorum p̃sentiã a dẽe
que illas ꝓ m̾itis uł ad torm̃ta ꝑtrahant. it ad
ren̾em dedicant. S ⁊ ip̃as aĩas ad huc in ccepre
positas ante extcum młta aliañ de hiis q̃ fictura
surit suꝑ eas siue ex responso conscĩe int̾iori siue

Expanded text:
 inspiravit Deus animam corpori vivificando sive quia extra creatam ad vivificandum immisit, sive quia ibidem fecit ubi posuit, et ab intus creatam vivificationem prodire jussit; nec alia fuit inspiratio quam ipsa vivificatio? Si ergo nescitur quomodo inspiratur, quomodo sciri potest qualiter expiratur? Deus inspirat, homo expirat. Deus mittit, homo remittit. Qua via mittitur cum accedit, eadem remittitur cum recedit. Hoc unum scimus quod, recedente anima, corpus moritur; et ipsa separatio animae, mors corporis est. Hoc nobis sufficit scire quod recedit. Quomodo recedat ex abundanti est perscrutari. Multis tamen exemplis didicimus in exitu animarum angelorum malorum sive bonorum praesentiam adesse, qui illas pro meritis vel ad tormenta perrequiem perducant. Sed et ipsas animas adhuc in corpore positas, ante exitum, multa aliquando de his, quae ventura sunt super eas, sive ex responsione conscientiae interiori, sive
Abbreviated transcription (Latin):
nuationem. Muitis post ħ ubis hinc inde cur¬
peutib tandem miserias ⁊ dolores uite huiꝰ.
quales aut qͣnti sint exponit. Om̃e qd hamat᷑
qͣncito sugiat ⁊ pari modo om̃e qd tunet᷑ iarda t¬
rationabili ꝑsuasione pauriatum m̃ti hois nich
suarstrum siuspicantis contẽptũ urte ingi metũ
mortis colitt. Postremo testat nich magis tineti
nututis expedure. qm ut hinc exire festinet ⁊ ã
alia uia ñ det᷑. manu sua fortet mortem lacełi¬
sat. ⁊ ñ ꝑmittat se in his dolorib dñ tens. qui
gaudium s ꝑatum eẽ ñ dubitat. Quid mułta:
Deceptus fraudulente ꝑsuasioni assenss̃ pre¬
bet. ⁊ m̃iecto ferro semet ip̃m iuglat. Qm pro
ei diu ꝑ deuia q̃sicum tandem extinatũ
ueniunt. ad nicum unde ȩxierant: tadauer
exanime reporcant. Et quia hospes apiuo qm
tari gcrneret ⁊ diuinũ auxiliũ ntima cgrot
denotione sibi adee impioraret. ecce saocto qͦ
mortaus fu̾at suurent ⁊ rem gestam cunaiᷤ
astantib ⁊ mirantib exponent ĩocentidis¬

Expanded text:
ationem. Multis post haec verbis hinc inde currentibus, tandem miseriam et dolores vitae hujus quales aut quanti sunt exponit. Omne quod hic amatur quam cito fugiat, et pari modo omne quod timetur rationabili persuasione paulatim menti hominis nihil sinistrum suspicantis contemptum vitae ingerit, metum mortis tollit. Postremo testatur nihil magis vero virtutis expedire, quam ut hinc exire festinet, etsi alia via non detur, manu sua fortiter mortem lacessat; et non permittat se in his doloribus diu teneri, qui gaudium sibi paratum esse non dubitat. Quid multa? Deceptus fraudulentae persuasioni assensum praebet, et injecto ferro semetipsum jugulat. Comites ejus diu per devia quaesitum tandem exstinctum inveniunt, ad vicum unde exierant cadaver exanime reportant: et quia hospes apud quemtari cerneret et divinum auxilium intima cordis devotione sibi adesse imploraret, ecce subito qui mortuus fuerat surrexit et rem gestam cunctis astantibus et mirantibus exponens innocentem a
Abbreviated transcription (Latin):
nus quorum uitam carnalit̃ contͣ precepta cõ¬
ditoris amau̾ant: ip̃oꝵ quo intuitus eos iau¬
gm̃to sue dampnationis affligat sicut electisig
nis ardere nouit ad solacium. ⁊ tñ ardere ad sup¬
plicium nescit: ita e diũso gehenne flãma rep¬
bis ⁊ nequaqmͣ lucet ad consolationis gr̃amat
tam̃ lucet ad penam ut dampnatoꝵ oculis ignis
supplicii: ⁊ nulla claritate candeat: ⁊ ad doloris
cumulũ dilecti qualit̾ crucient᷑. ostendat. Quod

Expanded text:
nus quorum vitam carnaliter contra praecepta Connus quorum vitam carnaliter contra praecepta Conditoris amaverant, ipsorum quoque intuitus eos in augmento suae damnationis affligat. Sicut elnis ardere novit ad solatium, et tamen ardere ad supplicium nescit; ita e diverso gehennae flamma reprobis et nequaquam lucet ad consolationis gratiam, et tamen lucet ad poenam; ut damnatorum oculis ignis supplicii et nulla claritate candeat, et, ad doloris cumulum, dilecti qualiter crucientur ostendat. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
ralis ignis affagi si sp̃c hõium etiam ip̃i ꝓfectoi¬
corporei. ⁊ nunc potuerunt includi corporalib
membris ⁊ tunc pͥoͣtuerunt includi pot̾unt᷑
suorum corpoꝵ uincłis insolubli̾t alligari:
in corꝑeus sp̃c tenetur in
corpore: cur ñ post mortem cum in corporeus sit fpo
etiam corporeo igne teneat᷑ Et enim ꝑ ignem
sp̃m teneri dicimus: ut in torm̃to ignis sit ui¬
dendo atq sentiendo. Ignem namq eo ip̃o patit
quo uidet. ⁊ quia tõcremari se aspicit: cremat᷑
Sic q fit ut res corꝑea incorporeã exurat. dum
ex igne uisibłi ardor ac dolor inuisibłis tͣhit᷑
ut ꝑ ignem corꝑeum mens incorꝑea etiã corpo¬
rea flãma cruciet᷑. Et post pauca. Dum gͦ pecra¬
torem diuitem dampnatum u̾itas in igne ꝑhi¬
bet. quisnam sapiens anuas reꝓborum ten̾igui¬
lla ultrix fsama uiciorum crematõem ħr. ⁊ lum̃
suos secum in torm̃to reꝓbi flãma illustrante
uisuri sunt quorum amore deliq̃runt. quate¬

Expanded text:
ralis ignis affligi, si spiritus hominum, etiam ipsi profecto incorporei, et nunc possunt includi corporalibus membris, et tunc poterunt corporum suorum vinculis insolubiliter alligari? incorporeus spiritus tenetur in corpore, cur non post mortem, cum incorporeus sit spiritus, etiam corporeo igne teneatur? Etenim per ignem spiritum teneri dicimus, ut in tormento ignis sit videndo atque sentiendo. Ignem namque eo ipso patitur quo videt, et quia concremari se aspicit concrematur. Sicque fit ut res corporea incorpoream exurat, dum ex igne visibili ardor ac dolor invisibilis trahitur, ut per ignem corporeum mens incorporea etiam corporea flamma crucietur. Et post pauca: Dum ergo peccatorem divitem damnatum veritas in ignem perhibet, quisnam sapiens animas reproborum teneri ignilla ultrix flamma vitiorum cremationem habet, et suos secum in tormento reprobi flamma illustrante visuri sunt, quorum vivi amore deliquerunt, quate
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ corpus ad corpus accedit. Et ideo nec loco moue
enim locum ⁊ id qd̾ est in nlło loco: nłłs est locu᷑.
ꝓpt̃̾ hoo itaq dictum putant. qd̾ sp̃c creatus
tempore qͥd̾ mo uet᷑. quia mutabilis est. sed
loco ñ mouet᷑. quia nec loco monet᷑ recedens acor¬
pore qd̃ est in loco. nec loco mouet᷑ accedens adcor¬
pus: qd̾ est in loco. Neq enim loco mouet᷑ qn̾re¬
cedit a loco. neq itm̃ loco mouet᷑ qͣndo acceditad
locum. Etiam qnͣdo in corpore posita aĩa corpꝰ
localit̾ mouet: ip̃a tñ localit̾ ñ mouet᷑. Si enĩ id¬
circo localit̾ mou̾i estimat᷑ quia in corꝑe est qd̾ lo¬
calit̾ mouet᷑: qr ñ similit̃ sapĩa localit̃ mouen
tp̃a ꝑ corpus localit̃ motum localit̃ mou̾i datͤ.
qr̃ ñ etiam ꝑ ip̃am aĩam localit̃ motam sa¬
pientia q̃ m anima est localit mou̾i dicatur:
Si uͦ hoc ratio ñ ꝓbat. ut sapientia localit̾ mou̾i
dicat᷑. cum sit tnͣ in aĩa. quare aĩa localit̾ moueri

Expanded text:
per corpus ad corpus accedit; et ideo nec loco movetenim locum et id quod est in nullo loco nullus est locus. Propter hoc itaque dictum putant, quod spiritus creatus tempore quidem movetur, quia mutabilis est; sed loco non movetur, quia nec loco movetur recedens a corpore quod est in loco; nec loco movetur accedens ad corpus quod est in loco. Neque enim loco movetur quando recedit a loco, neque iterum loco movetur quando accedit ad locum; etiam quando in corpore posita anima corpus localiter movet, ipsa tamen localiter non movetur. Si enim idcirco localiter moveri existimatur, quia in corpore est quod localiter movetur, quare non similiter sapientia localiter moveri ipsa per corpus localiter motum localiter moveri dicitur, quare non etiam per ipsam animam localiter motam sapientia quae in anima est localiter moveri dicatur? Si vero hoc ratio non probat ut sapientia localiter moveri dicatur, cum sit tamen in anima, quare anima localiter moveri
Abbreviated transcription (Latin):
Ego ñ mensuro crescant qͣnͣtũ uolũt. Qto maia¬
ies : tanto meliores. Tam̃ ego illos condẽpnare
s audeo añtum uis ꝑuisint. Ex quo nati sunt
ex deo: fil sunt dei. Putas qr magnos faliosur¬
os eus saluabit ⁊ ꝑuos condẽpnabit. Saqtura
il clicit. Imꝑfectum meum idert̃ ocłi turreĩ¬

Expanded text:
Ego non mensuro. Crescant quantum volunt; quanto majores, tanto meliores. Tamen ego illos condemnare non audeo, quantumvis parvi sint. Ex quo nati sunt ex Deo, filii sunt Dei. Putas quod magnos filios suos Deus salvabit, et parvos condemnabit? Scriptura mihi dicit: Imperfectum meum vider
Abbreviated transcription (Latin):
one corporum retͣhunt. ⁊ quasi se ad se colligẽ¬
tes: a uegetatione corporum cessant. ut in sem
ip̃is subsistant. u̾bi gr̃a. Qnͣdo flatus iste corporeᷤ
spirat᷑. egredit᷑ a corpore. ⁊ incipit eẽntialit̾ i
atq localit extra corpus ẽẽ. qui prius eẽntiałr
atq localit̃ infra corpus continebat᷑. Qͣnͣdo uͦ
cortex aresc̾e inceꝑit in arbore. exit humor ab
illo. ⁊ contͣhit᷑ ad int̾iora. neq foras egredit᷑ ut
extra sit. s ut̃ius remanet in eo qd̾ itꝰ est sui
in ligno. siue in medulla ut in cortice ip̃o nõ
sit. Tam̃ omĩo exit a cortice. ut in cortice iam ñ
sit. neq exit quasi ad ext̾iora effusus. s exit qͣsi
ad int̾iora collectus. Et si forte humor rursum
ab int̾iori suo ꝓdeat ut se tc̃m effundat in cor¬
ticem: rursum reuirescit cortex ip̃e qm̃ hũor
¶ i ip̃o est uita eius. Sic quer̃ deaĩa qñ exita cor¬

Expanded text:
one corporum retrahunt; et quasi ad se colligenone corporum retrahunt; et quasi ad se colligentes a vegetatione ctipsis subsistant. Verbi gratia: Quando flatus iste corporeus spiratur, egreditur a corpore, incipit essentialiter atque localiter extra corpus esse qui prius essentialiter atque localiter intra corpus continebatur. Unde vero cortex arescere inciillo et contrahitur ad interiora, neque foras egreditur, ut extra sit, sed interius remanet in eo quod intus est sive in ligno sive in medulla ut in cortice ipso non sit. Tamen omnino exit a cortice ut in cortice jam non sit; neque exit quasi ad exteriora effusus, sed exit quasi ad interiora collectus. Et si forte humor rursus ab interiori suo prodeat, ut se iterum effundat in corticem, rursus revirescit cortex ille, quoniam humor in ipso est in vita ejus. Sic quaerunt de anima quando exit a cor