comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nums sedi gradueites qucesi plurimis lampadibus in censis inbereticas cubstesmi¬
nime uadea mu sin cidere : qui propteritntibone ficii cogno samus auuc itrsem
Dores omuducretcione eribilo post ingentiliberaunit exitio: Calis eenim
doi etho manos facstanoestinctintrumque integrume utrum que peri canerit
seediquce confussone distinetum neque enim aut diuinitas inpassibilis ntinati
Sccemien ueruis alique omni potens mediator effectuse intguernsaccacidt
permemere qcilis fieret et nobis carnis ad sumptione consimilis : Inseenim
perenanene fecuos une ttiquq uoluit essepacifica : hoc estspes maesingiseeim
praesidium : redemptionis in debitum munus mortis exitium iueis sconlie
qual ceoim nogoroedus ẽ prectitis ut ille angelorum ans usque aid fonincum
serm sucrimueni redignatus : ut morscum cuctoresuo diabalouinceretur
quimundum sois eunculis tenebcit obnoxium undebeats am brosius hrm¬
numo esdis dñi eloquentice suae pulcherrimo flore compinexito utpus

Expanded text:
us saeculi gradientes, quasi plurimis lampadibus incensis, in haereticas cautes minime valeamus incidere. Quapropter tanti beneficii cognoscamus auctoremPrius mundum creavit ex nihilo, post ingenti liberavit exitio. Talis est enim Dei et hominis facta connexio, ut utrumque integrum, utrumque permaneat sine aliqua confusione distinctum. Neque enim aut divinitas impassibilis mutari Sic enim verus atque omnipotens mediator effectus est, ut qui in forma Dei Patri erat aequalis, fieret et nobis carnis assumptione consimilis. In se enim permanere fecit juncta, quae voluit esse paci fica. Hoc est spei nostrae singulare praesidium, redemptionis indebitum munus, mortis exitium, vita sanctorum. Quale enim, rogo, genus est pietatis, ut ille angelorum Dominus usque ad formam servi fuerit venire dignatus, ut mors cum auctore suo diabolo vinceretur, qui mundum suis vinculis tenebat obnoxium? Unde beatus Ambrosius hymnum Natalis Domini eloquentiae suae pulcherrimo flore compinxit , ut pius
Abbreviated transcription (Latin):
um desi nescłi pror hera tracturet : aduentum antixp̃icordis pectut uo
dainlumi natione prospexuet periculim agnitudine perterritus magnauo cepro¬
a matut : E xur gednsc non praeucdeat homo Ipso est enimbomopena masuq ceur
hume nci non portẽ st sustinere conditio inquotumt ccerieuer sumio uesponess. q letso
iuddrarir quseius possĩt scperarenequitiam : Centes et im petit celerrimociduent
idicari: qua erumio soecussi mo scelera magna factur& sunt ̃ nam dum orocaen
potee lteb ieo mnidñs admimistret ibitum empciltm iudicare petidus ibi superb

Expanded text:
um de fine saeculi propheta tractaret, adventum Antichristi cordis illuminatione prospexit, et periculi magnitudine perterritus, magna voce proclamavit: Exsurge, Domine; non praevaleat homo. Ipse est enim homo pessimus, quem humana non potest sustinere conditio: in quo tanta erit versutia vel potestas, ut soejus possit superare nequitiam. Gentes etiam petit celerrimo adventu judicari, quae cum ipso saevissimo scelera magna facturae sunt. Nam dum occulta potestate hic omnia Dominus administret, ibi tamen palam judicare petitur, ubi superbi
Abbreviated transcription (Latin):
Videns propheta in hoc mundo diuitibus despectui esse pauperes. et obliuione
crudelissimȩ deputari infinem scłi quandod ñs adiudicandum uenerit mun¬
dum pauperes non dicit esse contempnendos. sed tunc magis in memoricm
dñ illos uenire. quando diuites huius a regnieius muneribus excluduntur
et quareilli pauperes ad nõ commemorentur : exponitꝰ dicicenim : Patientic
pauperum quae fidelis simascoronaa Nam si quibus libet erumnis desit
patientia animĩ non potest esseperfecta : qua propt patientiaẽ. inter anxico
tribulationes scłi us queid finem mortis intimor ednĩ gratia rum actio iugiter
obseruata sicut dñsi neu angelio dicit : Inpatientiaura: possidebitis canimas
uras : cuius rei tanta uirtus ẽ : ut eticm ipsed ñs quinihil patitur patiens dicatur :¬

Expanded text:
Videns propheta in hoc mundo divitibus despectui esse pauperes, et oblivioni crudelissimae deputari, in finem saeculi, quando Dominus ad judicandum venerit mundum, pauperes 40 non dicit esse contemnendos; sed tunc magis in memoriam Domini illos venire, quando divites hujus saeculi a regni ejus muneribus excluduntur. Et quare illi pauperes a Domino commemorentur exponit. Dicit enim, patientia pauperum, quae fidelissimos coronat; nam si quibuslibet aerumnis desit patientia, anima non potest esse perfecta. Quapropter patientia est inter anxias tribulationes saeculi usque ad finem mortis in timore Domini gratiarum actio jugiter observata; sicut Dominus in Evangelio dicit: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Cujus rei tanta virtus est, ut etiam ipse Dominus, qui nihil patitur, patiens dicatur
Abbreviated transcription (Latin):
Prcest quam in carnationem dni xp̃ĩ et resur rectionis gloriam scãugipen¬
caporlesicla eteceanteidot. Nuim uersum delaudedñ ÷ eꝓpetia: quem dixit in
capite congruesi quidem principium ipsi deputtitur efinis qdiadcse dixit:
nobis sa cnimenta progenerant : significant enim etillose quortmutta diutialia
muneros or religiosi sael piciis in choata indnĩ credulitti gepernmansi qiunde
mente condendumẽ bunc esse exhis primum pscilinumi quiserepecitione uuide¬
suuim sacra mentuli iterationẽ congeminant. Quodet deciliis loco suo compe¬
eduaibus naturis dñi xp̃i. et secundus pscilmus et isđlocuti sunt : quecmuis

Expanded text:
am incarnationem Domini Christi, et resurrectionis gloriam sancta Ecclesia laeta cantavit, illum versum de laude Domini repetit quem dixit in capite. Congrue siquidem principium ipsi deputatur et finis, qui de se dixinobis sacramenta progenerant. Significant enim et illos quorum vita divinis muneribus et religiosis auspiciis inchoata, in Domini credulitate permansit. Unde mente condendum est hunc esse ex his primum psalmum qui se repetitione versuum sacramentali iteratione congeminant; quod et de aliis loco suo compeduabus naturis Domini Christi, et sec
Abbreviated transcription (Latin):
resdesignat : quihumanap ectora calestibus exarantes uirtutum messen
germinare fecerunt nec uacat quod dicit in super : qui a non solum illi scĩ sub¬
iecti sunt sed etic̃ peccatores : Sepe enim de conuersis talibus maioregloria
erium phat dñs xp̃s: Pecoraenim sunt : dum incam porum libertate id est
in mundustius uoł peate pascuntur: Ouessunt cumiam intradnĩ septa clacia¬
oluicrescadi superbi sunt homines qui inflatiuento iactantiae quasiper
in ane aeris efferuntur ethumilia des piciunt : cum altius eleuantur : Uolu¬
cresenim: a uolatucrebrodiote sunt : Pisces uero maris philo sophos fortasso¬
sient fulano siqui hauus mundinaturam heratica curiosi tate portractant : nam
sicot illi possto siorte it in crasibi reserant peliinundatione confua itacait
capitummifsouenas reram rationehumanccas si uo latbore postisa aaetist

Expanded text:
res designant, qui humana pectora mandatis coelestibus virtutum messem res designant, qui humana pectora mandatis coelestibus virtutum messem germinare fecerunt. Nec vacat quod dicit, insuper: quia non solum illi sancti subjecti sunt, sed etiam peccatores. Saepe enim de conversis talibus majori gloria triumphat Dominus Christus. Pecora enim sunt, dum in camporum libertate, id est, in mundi istius voluptate pascuntur: oves sunt, cum jam intra Domini septa clauolucres coeli superbi sunt homines, qui inflati vento jactantiae, quasi per inane aeris efferuntur, et humilia despiciunt, cum altius elevantur. Volucres enim a volatu crebro dictae sunt. Pisces vero maris philosophos fortasssignificant, qui hujus mundi naturam erratica curiositate pertractant. Nam sicut illi posita fronte itinera sibi reserant pelagi inundatione confusa, ita et isti capite demisso venas rerum ratione humana, assiduo labore perquirunt.
Abbreviated transcription (Latin):
reuidecitur et respiceomnia suis locis suisseseruata : quem prius propr
humilitatem carnis paulominus ab angelis dixerates seminoratum uo
Dostas censionem dicit pedibus eius omnia fuisse subiecta utista distinetio
et dubietaitem dubittintibus auferat et gloriam scãe incarnationis osten¬
dat o Ques etboues uniuersa insuper et pecoracampine hoceronalio uer
suiqui sequitur argumentum ẽ. quod diciturper enumerationem : Uerum
haec et tilic nomina qucie secuntur allegorice dicta debecmus accipere  ne
postration ales crecituras in conpetenter pecorauel iumenta posuis seuidetitu
Oues edectum populum significant xpĩanum sicut et in eucengelio dñs dicit
petro cipło pasceo ues metis : qui dõ conparantur ouibus qm̃ sepraestun¬
ted nõ in noxia conuersationemoderantur: Deinde quia mundiex cubias
sinetliquo sensudolori samittunt Nam sicut ouistondentem senomincrepat¬
itanec iustus cupiditatem seex poliantis excusat  Boues autem : praedicato¬

Expanded text:
rem. Et respice omnia suis locis fuisse servata. Quem prius propter humilitatem carnis paulo minus ab angelis dixerat esse minoratum; post ascensionem dicit pedibus ejus omnia fuisse subjecta, ut ista distinctio, et dubietatem titubantibus auferat, et gloriam sanctae incarnationis ostendat. Vers. 9. Oves et boves, insuper et pecora campi. In hoc et alsu qui sequitur, argumentum est quod dicitur per enumerationem. Verum haec et alia nomina, quae sequuntur, allegorice dicta debemus accipere, ne post rationales creaturas incompetenter pecora vel jumenta posuisse videatur. Oves electum populum significant apostolo: Pasce oves meas . Qui ideo comparantur ovibus, quoniam se, praestante Domino, innoxia conversatione moderantur; deinde quia mundi exuvias sineita nec justus cupiditatem se exspoliantis accusat. Boves autem praedicato
Abbreviated transcription (Latin):
Tenit ad tertiam sectionem in quopeccatoribus finem oslauiscurtde¬
sub ala critate animi pronuntiat esseuenturum : Conuertantur dicit ab eius
mundidelectatione tollantur . nediutius possint in sua uoluptate gaudere :
Sequitur. In infernum ne secrederent alibi esse mittendos : Infernum autem
dictumẽ ab eo quod illic animȩiugiter inferantur. siue ut quidam uolunt
apat tinferiore : sed hic infernumuult intellegiperpetuam mortem. at qua
sined ubio peruenturi sunt quid nĩ praecepta contempnunt: Obliuisciaute

Expanded text:
enit ad tertiam sectionem, in qua peccatoribus finem sub alacritate animi pronuntiat esse venturum. Convertantur, dicit; ab hujus mundi delectatione tollantur, ne diutius possint in sua voluptate gaudere. Sequitur, in infernum, ne se crederent alibi esse mittendos. Infernum autem dictum est ab eo quod illic animae jugiter inferantur: sive, ut quidam volunt, a parte inferiore. Sed hic infernum vult intelligi perpetuam mortem, ad quam sine dubio perventuri sunt qui Domini praecepta contemnunt
Abbreviated transcription (Latin):
quam et noucm ecdesiam unam essed ñi xp̃is ponsam praeciosangui ne conquisi tam
declaratiẽ : Primo ingressu : laudes xp̃idñi laetadecantat maies tatem eius
praedicans et operationis excelsa : Secundo apertius uenit ad hominis naturam
quam de conditione prauissimaquȩ adam fuerat peccante uiciata: ad magna¬
rum rerum dicit creuisse fastigia: Sic dñs xp̃s ex duubus et nduaibus naturis
in confusis at qued istinctis : una persona salutariter et in dubitanter agnoscitur
Mente quoque distinctł : condendum est quod hic psalmus axp̃o dnõnaturam
humanitatis assumptum : tanta laude concelebrat : ut eam su pra omnem
oreaturam clarissime tes tetur euectam. Sicut etapłs ait: Cuienim dixit ange¬
lorum sed e ad extris meis : donec ponaminimicostuos scabellum pedum tuorũ
et alibi. Quicum in formadĩ esset: non rapinam arbitratus. ẽ esse se a equa¬

Expanded text:
quam et novam Ecclesiam unam esse Domini Christi sponsam pretioso sanguine conquisitam? quam et novam Ecclesiam unam esse Domini Christi sponsam pretioso sanguine conquisitam? declarata est, primo ingressu laudes Christi Domini laeta decantat: majestatem ejus praedicans, et operationes excelsas. Secundo apertius venit ad hominis naturam, quam de conditione pravissima, quae Adam fuerat peccante vitiata, ad magnarum rerum dicit crevisse fastigia. Sic Dominus Christus ex duabus et in duabus naturis inconfusis atque distinctis, una persona salutariter et indubitanter agnoscitur. Mente quoque condendum est, quod hic psalmus a Christo Domino naturam humanitatis assumptam tanta laude concelebrat, ut eam supra omnem creaturam clarissime testetur evectam; sicut et Apostolus ait: Cui enim dixit angelorum: Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum ? Et alibi: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequa
Abbreviated transcription (Latin):
Dubium quippenon ẽ quodper actissex diebus qui ad actiuampertinet partẽ
septimus reꝑciusatione deputetur qui contemplatione theo logicae noscitur
n finem : significare dnm̃ saluatorem : quartitituli expositione iam notũẽ
Torcular uero ẽ ubi multis ponderibus praessae uuae dirissimisgigartis
comminutis follibus que uacuatis : dulcissima uinaprofundunt : quod eccle¬
sia euidetur aptissime conuenire quando de obstinatis moribus tumidaque
superbia praessura paenitentiae suaues lacrimȩ salutariter ex primuntur
talis illi etiam similitudo et in areis datur : ubi subassiduatritura paleae
seques trantur a tritico:: quca propter conuenit: ut hunc psclmum exꝑsona
prisce ecclesiae intellegamus esse prolatum : Inqua reuera torcular ẽ quidem
corporum : sed fructus salutaris animarum: Namsiuetus et nouum rectedicit᷑
testamentum : cumtamenunius lex esse doceatur : c urasserere dubitemus anti¬

Expanded text:
Dubium quippe non est, quod peractis sex diebus qui ad activam pertinent partem, Dubium quippe non est, quod peractis sex diebus qui ad activam pertinent partem, septimus repausationi deputetur, qui contemplationi theologicae noscitur In finem, significare Dominum Salvatorem, quarti tituli expositione jam notum est. Torcular vero est, ubi multis ponderibus pressae uvae durissimis gigartis comminutis, follibusque vacuatis, dulcissima vina profundunt. Quod Ecclesiae videtur aptissime convenire, quando de obstinatis moribus, tumidaque superbia, pressura poenitentiae, suaves lacrymae salutariter exprimuntur. Talis illi etiam similitudo et in areis datur, ubi sub assidua tritura paleae sequestrantur a tritico. Quapropter convenit ut hunc psalmum ex persona priscae Ecclesiae intelligamus esse prolatum: in qua revera et torcular est quidem corporum, sed fructus salutaris animarum. Nam si Vetus et Novum recte dicitur Testamentum, cum tamen unius lex esse doceatur, cur asserere dubitemus anti
Abbreviated transcription (Latin):
ra : dño cognoscebat acceptum : COn clusioan u
Magnifica nobis psalmihuius sistudio seconsidere mus. sacramenti
patuerunt : Prima parte fructuo sam patientiam docet : qua e perfectos pro¬
batur efficer exp̃i anos : Patientia est enim religiosiuiri laborum acdolorũ
omnium spe futurarum rerum et amor ednĩ gratatolerantia: Secunda par¬
te salutem retiscorde ipsed ñs pollicetur : Tertia terrentur impii. neinilio
iuditio dcmnentur errantes: Opietasoptimi reuera crectoris : quiñ uis de¬
relinquere : quos nosti ad tuum iudicium conuenire. Et in men sepietectis archo¬
nodum confitentibus parcis. tibi reos ipse subducis : Quis enim iustitiam tuam¬
eiaderet : nisi praemissa piectis sub ueniret : septenarius quoque numerus
ammonet nos deilla requie aeterna cogitare: At quamnos spem praesenspsal¬
mus extendit ut merito talinu mero receptus ia cunda ex ultatione cantetur

Expanded text:
ra Domino cognoscebat acceptum. Conclusio psalmi. ra Domino cognoscebat acceptum. Conclusio psalmi. Magnifica nobis plsami hujus, si studiose consideremus, sacramenta patuerunt. Prima parte fructuosam patientiam docet, quae perfectos probatur efficere Christianos. Patientia est enim religiosi viri laborum ac dolorum omnium, spe futurarum rerum et amore Domini, grata tolerantia. Secunda parte salutem rectis corde ipse Dominus pollicetur. Tertia terrentur impii, ne in illo judicio damnentur errantes. O pietas optimi revera Creatoris! qui non vis derelinquere quos nosti ad tuum judicium convenire; et immensae pietatis arcano, dum confitentibus parcis, tibi reos ipse subducis. Quis enim justitiam evaderet tuam, nisi praemissa pietas subveniret? Septenarius quoque numerus admonet nos de illa requie aeterna cogitare, ad quam nos spem praesens psalmus extendit; ut merito tali numero receptus, jucunda exsultatione cantetur.
Abbreviated transcription (Latin):
sed nõ confiteri : Confiteri autem : duobus dicimus modis : unus ẽ quandopeo¬
catanr̃a humili scitis factione damnamus: Vt est illud prophet& dam helis
Confitebor peccatamea : et peccata populimei : Secundus : unde nunc sermo ẽ
cum laudes dnĩ magnaexuliatione celebrantur : sicut in euangelio legitur ÷
confiteor tibi pater dnt̃caeli et terrae : quiꝰ abscondistihaec a sapientibus et
prudentibus et reuelastieti paruulis: Non enim ibiquic quamde peccato dicit᷑
sed solagratia momenta referuntur : Ita ethciec confessio praeconicalis accipi¬
endaẽ : quce gatudenti animo dñĩ uirtutibus exhibetur : Secundum iustitia
eius  qm̃ et superbos facit sua crimina sustinere : et humiles digncitur absolu¬
re : psallere uero ẽ et operibus dnĩ mandata peragere : et drmnas uoce etic
etcordecunture : Quod sepromittit propheta esse facturum : Quia hoc reue¬

Expanded text:
se Domino confiteri. Confiteri autem duobus modis dicimus: unus est quando pecse Domino confiteri. Confiteri autem duobus modis dicimus: unus est quando peccata nostra humili satisfactione damnamus; ut est illud prophetae Danielis: Confitebor peccata mea, et peccata populi mei . Secundus, unde nunc sermo est, cum laudes Domini magna exsultatione celebrantur, sicut in Evangelio legitur: Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae: qui abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis . Non enim ibi quidquam de peccato 34 dicitur, sed sola gratiae momenta referuntur. Ita haec confessio praeconialis accipienda est, quae gaudenti animo Domini virtutibus exhibetur. Secundum justitiam ejus: quoniam et superbos facit sua crimina sustinere, et humiles dignatur absolvere. Psallere vero est et operibus Domini mandata peragere, et hymnos voce etiam et corde cantare; quod se promittit propheta esse facturum, quia hoc reve
Abbreviated transcription (Latin):
capillos . qui significat capitis summitatem : Quam rationem esse non in meriti
dixerimus : quia contemplatiue animaeculmen excelsum ẽ : unde ctium glo¬
rio sicrectoris portat imaginem : Haec si peccatis obruentibus inclinetur
neces seest ut inuerticem. Id ẽ superrationem descendat : quod augmento
iniquitatis excreuerit : Nam et ipsum uerbum si consideremus : quammagno¬
rum secretorum significans inuenitur : primum est : quic ini quitas dum exalt
praccipitata descendat : uiolenter percutit : deinde potenter quomodo impii
tor quetintur exponie: nam cum sup̃ raeos propria peccatadescenderint : sius
malis : suis sceleribus in poenas debitus destinantur : Dolor enimdictus est
eius: psallam xoMiNEDNTAltissimt:
Expositis uirtutibus patris: quibus iud a eum populum mira culorum significa¬
tione terruerat : in summa colligens illa quaed ixit alacrimente : profitetur

Expanded text:
capillos, qui significat capitis summitatem. Quam rationem esse non immerito capillos, qui significat capitis summitatem. Quam rationem esse non immerito dixerimus, quia contemplativae animae culmen excelsum est; unde etiam gloriosi Creatoris portat imaginem. Haec si peccatis obruentibus inclinetur, necesse est ut in verticem, id est, supra rationem descendat, quod augmento iniquitatis excrevit. Nam et ipsum verbum si consideremus, quam magnorum secretorum significans invenitur! Primum est quia iniquitas, dum ex alto praecipitata descendit, violenter percutit. Deinde potenter quomodo impii torqueantur exponit; nam cum supra eos propria peccata descenderint, suis malis, suisque sceleribus in poenas debitas destinantur. Dolor enim dictus est, ejus, et psallam nomini Domini altissimi. Expositis virtutibus Patris, quibus Judaicum populum miraculorum significatione terruerat, in summam colligens illa quae dixit, alacri mente profitetur
Abbreviated transcription (Latin):
hiepla notergo intuentium oculis falsa tranquillitate blanditur : sed quiantũ
sit profudus ab sconditur : Tali sergo fuit et istelacus iniquitatis : quemiudaea
prauitasex cabauit : Aperuit qui aprimus nequiter inchouit esfodit : dũ
cuminsucedamnatione perfecit. Incid et in fouetim quam fecit . In mortis scili¬
cetlocum : quod uerbum ettd lacum ettidsepulchrum potest aptissi meconueni¬
ri Sicut salomondicit : qui parat foueam alteri ipse in etimincide Aseenin
inchocit tractatus mulus et ante quam ledat alterum sibiprius operatuit
Hiccaput nr̃m animam debemus accipere : quaparte sumus sine dubio celsio¬
res: Huic subiecta sunt peccata : quando refrenantur obnoxia: qđ ÷ sidelictis
contingat animamuinci: supra eam necesse est aemin eant̃ quȩ multitudine
prauitttis exundant : uertix quoque dictus ẽ : quod dextraleuaque uertut

Expanded text:
Hic plano tergo intuentium oculis falsa tranquillitate blanditur: sed quantum Hic plano tergo intuentium oculis falsa tranquillitate blanditur: sed quantum sit profundus absconditur. Talis ergo et iste fuit lacus iniquitatis, quem Judae pravitas excavavit: aperuit, quia primus nequiter inchoavit: effodit, dum eum in sua damnatione perfecit: incidit in foveam quam fecit, in mortis scilicet lacum. Quod verbum et ad lacum et ad sepulcrum potest aptissime convenire, sicut Salomon dicit: Qui parat foveam alteri, ipse in eam incidet . A se enim inchoat tractatus malus; et antequam laedat alterum, sibi prius operatur eHic caput nostram animam debemus accipere, qua parte sumus sine dubio celsiores. Huic subjecta sunt peccata, quando refrenantur obnoxia. Quod si delictis contingat animam vinci, supra eam necesse est emineant, quae multitudine pravitatis exundant. Vertex quoque dictus est, quod dextra laevaque vertat
Abbreviated transcription (Latin):
praecepta salutaria trans miserunt. Vndectimpii sauciarentur. et fidelibus
efficax cura proueniret : Efflct autem : significat operatus ẽ: Quod uerbũ patꝰ
tirimmcoCEΡITDOLORΕEΙPEPERITIIQUUTATEME
Subtiliter inqui ramus uerba quaedicta sunt : parturiuit in iustitia plebs
iudaea cum uideret dnm̃ prosalutehumanamiracula facientem et deeius potius
exitio cogittuut : Concepit dolorem quando eos diuersis parabolis increpab
uta sua illos peruersi tate conuerteret: Peperit iniquitatem : quando dixit
cruuifige crucifige : Et merito posuit peperit : qua si filios nequis simo sedidit
omnisenimfructus similis probatur auctori sicut a libi dictumẽ Ex fructib
corum cognoscetiseos: Sed cumsit prius concipere : merito anteriore locoro
parturireposuit : ut ista nequitia non ex alieno malo concepta : sed fuis se pro¬
pria monstraretur
Lacusdicitur : cuius fundus latet dum inunam foueam circum datus includitur

Expanded text:
praecepta salutaria transmiserunt: unde et impii sauciarentur, et fidelibus praecepta salutaria transmiserunt: unde et impii sauciarentur, et fidelibus efficax cura proveniret. Effecit autem significat operatus est. + Quis titiam, concepit dolorem, et peperit iniquitatem. Subtiliter inquiramus verba quae dicta sunt. Parturivit injustitiam plebs Judaica, cum videret Dominum pro salute humana miracula facientem, et de ejus potius exitio cogitavit. Concepit dolorem, quando eos diversis parabolis increpabat, ut a sua illos perversitate converteret. Peperit iniquitatem, quando dixit: Crucifige, crucifige . Et merito posuit, peperit, id est, quasi filios nequissimos edidit. Omnis enim fructus similis probatur auctori, sicut alibi dictum est: Ex fructibus eorum cognoscetis eos . Sed cum prius sit concipeparturire posuit, ut ista nequitia non ex alieno malo concepta, sed fuisse propria monstraretur.ecit. Lacus dicitur cujus fundus latet, dum in unam foveam circumdatus includitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ris testamenti : congruenter accipimus: quid uobis quodam modo curuatis flexibus
deuotorum colla conplectitur : Hic fidelibus sua ueiugum ostenditur : Contuma¬
cibus autem : armater ribilia declarantur : Tetendit ad iectum ẽ necius patien¬
tia remis saput aretur : Ad postremumposuit : parauit illum ut mosipse agi¬
tantium plenissime uideretur ex praessus. Qui post quam tetenderint arcum
contra signum mcinum collocant in sagittandio perabrachiꝰ praepara tes ⁊
Seduideimus arcusiste praeparatus : quas sagittas emiserituASEpEuIt
ETIVIPSO PAN AUITUAS AMONTISSAGITTAS SUASARDENTIU¬
ic distributio diuinaem aies tatis ostenditur : quiaper arcum id ẽperuetus
et nouum testtimentum sicut iam dictum est et effectus mortisuenit : et sagit¬
tis ipsius uiti praestatur : Egressi sunt autem deista arcu.: tam quum sagittȩ
Id ẽ apli qui ardentibus hoc est desiderantibus animis inmodum sagittarum

Expanded text:
ris Testamenti congruenter accipimus, qui duobus quodammodo curvatis flexibus ris Testamenti congruenter accipimus, qui duobus quodammodo curvatis flexibus devotorum colla complectitur. Hic fidelibus suave jugum ostenditur: contumacibus autem arma terribilia declarantur. Tetendit adjectum est: ne ejus patientia remissa putaretur. Ad postremum posuit: paravit illum, ut mos ipse sagittantium plenissime videretur expressus, qui postquam tetenderint arcum contra signum, manum collocant in sagittandi opere brachia praeparantes. Sed videamus, arcus iste praeparatus quas sagittas emiserit. Vers. 14. Et in ipso paravit vasa mortis: sagittas suas ardentiic distributio divinae majestatis ostenditur, quia per arcum, id est per Vetus et Novum Testamentum sicut jam dictum est, et effectus mortis venit, et sagittis ipsius vita praestatur. Egressae sunt autem de isto arcu tanquam sagittae, id est apostoli, qui ardentibus, hoc est desiderantibus animis, in modum sagittarum
Abbreviated transcription (Latin):
dum ẽ quia in putatio ista negatiua ẽ : Ira sciautem iudicum moredicitur qui
quan do uindicare delictacupiunt : in sententicm seuera in dignatione consurgunt
Sedistud in diuinitate non conuenit : Qui a ubi est feruide uindicta. non ẽ tempera¬
ta iustitia : per singulosdies . Id ẽ cunctis momentis quem ad modum et pecca¬
tum omne committitur : Nam ubi est᷑ gloriosa patientia : si poena mox sequere
ontumaces terret iuda eos. quid ñilege contempta : idolorum culturis nefan¬
dissimis seruiebant : Ipsi senim dicitur nisi conuertimini gladium suum
uibrauit : Id ẽ. unicum filium suum sublucente claritate missurus est : Vi brare
enim illud dicimus: quod modolum̃ : modo umbra stremulas probatur ostendere
autem lumen suae dĩ tatis ostendit: Cladium uero : uerbum : Et a postolus dicit cum
ait : Et gladium sp̃s : quod ẽ uerbumdĩ : Arcumitaquescriptura m noui etuete¬

Expanded text:
dum est, quia imputatio ista negativa est. Irasci autem more judicum dicitur, qui dum est, quia imputatio ista negativa est. Irasci autem more judicum dicitur, qui quando vindicare delicta cupiunt in sententiam severa indignatione consurgunt. Sed istud in Divinitate non convenit, quia ubi est fervida vindicta, non est temperata justitia. Per singulos dies; id est, cunctis momentis, quemadmodum et peccatum omne committitur. Nam ubi esset gloriosa patientia, si poena mox sequeretit illum. Contumaces terret Judaeos qui, Domini lege contempta, idolorum culturis nefandissimis serviebant. Ipsis enim dicitur: Nisi convertamini, gladium suum vibrabit; id est, unicum Filium suum sub lucente claritate missurus est. Vibrare enim illud dicimus, quod modo lumen, modo umbras tremulas probatur ostendere.autem lumen suae Deitatis ostendit. Gladium vero verbum et Apostolus dicit, cum ait: Et gladium spiritus quod est Verbum Dei . Arcum itaque scripturam Novi et Vete
Abbreviated transcription (Latin):
secredentibus in aestimabilipietate largitur: nam cum una eadem que diho¬
minis quaepersonasit : suum humanitatis dicit adiutorium potentic̃ uerb
quod rectis corde: etueniam tribuit et salutem: Intue reetiam quod in parte
superiore prophetasepetiit liberari : hic autem aiadiutorium dni sibi xp̃s ipso
promittit : qui dixit in euangelio : Omnia quae pater habet mec sunt : et mec
quid iras cetun per sin qulos dies:
entum ẽ ad quartam nihil hominus sectionem : inqua propheta ex sua per¬
sonalaudem concinnens patri et uehementer iudaeos terrificat obstinatos et
spem eis quiadeum redire cupint pollicetur : Iustus dicitur ds̃ : qui a tribuit uni¬
cuuique infine quod gesserit: Fortis quia nullus potest resister euoluntictieius¬
Longanimis : ut hodiae quae ad paenitentiã ex pectec : quos perdere proscelerum
suorum qualitate potuisset: num quidirascitur : subammiratione pronuntian¬

Expanded text:
se credentibus inaestimabili pietate largitur. Nam cum una eademque Dei hose credentibus inaestimabili pietate largitur. Nam cum una eademque Dei hominisque persona sit, suum humanitas dicit adjutorium potentiam Verbi, quod rectis corde et veniam tribuit et salutem. Intuere etiam quod in parte superiori propheta 33 se petiit liberari: hic autem adjutorium Domini sibi Christus ipse promittit, qui dicit in Evangelio: Omnia quae Pater habet mea sunt, et mea quid irascetur per singulos dies? Ventum est ad quartam nihilominus sectionem, in qua propheta ex sua persona laudem concinens Patri, et vehementer Judaeos terrificat obstinatos, et spem eis, qui ad eum redire cupiunt, pollicetur. Justus dicitur Deus, quia tribuit unicuique in fine quod gesserit. Fortis, quia nullus potest resistere voluntati ejusLonganimis, ut hodieque ad poenitentiam exspectet, quos perdere pro scelerum suorum qualitate potuisset. Nunquid irascetur? Sub admiratione pronuntian
Abbreviated transcription (Latin):
detur expeti: per quod uita omnium probatur implere :
SCRŨTANSCONDAETRENESDs IUSTUS
Iaec propria uirtus ẽ dĩ : et corda nr̃a di scutere : et t iniminr̃i uigorem poten¬
tiae suae luce penetrare : Nam licet nobis multo celsiores sint potes tatos
caelorum : nullatamen creaturarum datum ẽ cognitionum nr̃a rum plenissi¬
m& sec reta cognoscere : Agnoscit tuitem perfecte in nobis. solus ipsequi iudicat
propter quod dictum aestimo : Tuquis es qui iudicas seruum alienum : idẽ qui
modum diuinis conspectibus apparemus. Cum de homine legatur: peccata
quis intellegit : consideremus corda ad cogitationes posita. Renes adanimicons¬
tantissimum uigorem siue ad corporeas delectationes:
n carnatio illa quae propter nossusceptaẽ : ad nos loquitur animandos: Nam
Alicet istud desedicereuidecitur : perid quod subiectus .ẽ. patrispemtamen in

Expanded text:
detur expeti, per quod vita omnium probatur impleri. Vers. 10. detur expeti, per quod vita omnium probatur impleri. Vers. 10. Scrutans corda et renes Deus justus. Haec propria virtus est Dei, et corda nostra discutere, et animi nostri vigorem potentiae suae luce penetrare. Nam licet nobis multo celsiores sint potestates coelorum, nulli tamen creaturarum datum est cogitationum nostrarum plenissime secreta cognoscere. Agnoscit autem perfecte in nobis solus ipse qui judicat; propter quod dictum aestimo: Tu quis es qui judicas servum alienum ? id est, qmodum divinis conspectibus apparemus: cum de homine legatur, Peccata quis intelligit ? Consideremus etiam corda ad cogitationes posita: renes ad animi constantissimum vigorem, sive ad corporeas delectationes. cit rectos corde. Incarnatio illa quae propter nos suscepta est, ad nos loquitur animandos. Nam licet istud de se dicere videatur per id quod subjectus est Patri, spem tamen in
Abbreviated transcription (Latin):
malum promalo non red didit : qui propter aliorum delicta crucem sc̃s ascendit:
qui propersecut oribus in aestim abiligloriam pietatis orauit. et cetera. Quc
uerissimus eu angelu textus loquitur : Sed cum in nocentia cordespecialiter
applicetur his dictum ẽ secundum in nocentiam manuum mearum : Quod genꝰ
locutionis scripturarum diuinarum proprium essecognoscitur : significantias
mutare uerborum : sicut in decimo psalmo dicturus ẽ : Palpebrȩeius interrogant
filios hominum : cum palpebrarum nonsit in t̾̃rogare : sed linguae
plettienim ẽ malitia peccatorum : quando crucifixus ẽ dñs. : Nihi lenim potuo¬
runt ultra facere : quam uis crudeliter insanissent: Quod uerbum et ipse
positus incrucedixit : consum matum ẽ : Directus estautem iustus : quando
resurrexit a mortis et adcaelorum regna conscendit : Sic pietatis studio ui¬

Expanded text:
malum pro malo non reddidit; qui propter aliorum delicta crucem sanctus  ed., sanctam ascendit: malum pro malo non reddidit; qui propter aliorum delicta crucem sanctus  ed., sanctam ascendit: qui pro persecutoribus inaestimabili gratia pietatis oravit; et caetera, quae verissimus Evangelii textus eloquitur. Sed cum innocentia cordi specialiter applicetur, hic dictum est, Secundum innocentiam manuum mearum. Quod genus locutionis Scripturarum divinarum proprium esse cognoscitur, significantias mutare verborum; sicut in decimo psalmo dicturus est: Palpebrae ejus interrogant filios hominum , cum palpebrarum non sit interrogare, sed linguae.pleta est enim nequitia peccatorum, quando crucifixus est Dominus. Nihil enim potuerunt ultra facere, quamvis crudeliter insanissent. Quod verbum et ipse positus in cruce dixit: Consummatum est . Directus est autem justus, quando resurrexit a mortuis, et ad coelorum regna conscendit. Sic pietatis studio vi
Abbreviated transcription (Latin):
enit ad tertiam partem : ubiiam dñs loquitur xp̃s ex ea dispensatione quapassus ẽ
nam cumdicit dñeiudi capopulos : omp̃is patris maiestas ostenditur: cũ uero ponitur
Iudi came dnẽ secundum iustitiam meam : et secundum in nocentiã m anuum mearum
superme : humilitas humanitatis exprimitur : quaed escã e mariae uirginale
utero ad sumpta ẽe monstratur: Sic inuno uersu tam ingentium rerum secretta
conclusa sunt: et respice quem ad modum totius ueritatis ordo seruatur : Prius eni
propheta in nocentiam manuum suarum in unadixerat causa : nunc autem a per¬
sonadñĩ saluctoris generaliter pronunciatur : qm̃ constat eum peccatum nul¬
latenus habuisse : Merito siquidem petit : secundum iustitiam suam sed ebereiu¬
dicari : quidiuinittitis suce perfectissimus doctor praecepta compleuit : qui

Expanded text:
Venit ad tertiam partem, ubi jam Dominus loquitur Christus, ex ea dispensatione qua passus est. Venit ad tertiam partem, ubi jam Dominus loquitur Christus, ex ea dispensatione qua passus est. Nam cum dicit: Domine, judica populos, omnipotentis Patris majestas ostenditur. Cum vero ponitur: Judica me, Domine, secundum justitiam meam, et secundum innocentiam manuum mearum super me, humilitas humanitatis exprimitur, quae de sanctae Mariae virginali utero assumpta esse monstratur. Sic in uno versu tam ingentium rerum secreta conclusa sunt. Et respice quemadmodum totius veritatis ordo servetur. Prius enim propheta innocentiam manuum suarum in una dixerat causa: nunc autem a persona Domini Salvatoris generaliter pronuntiatur, quoniam constat eum peccatum nullatenus habuisse. Merito siquidem petit secundum justitiam suam se debere judicari, qui divinitatis suae perfectissimus doctor praecepta complevit: qui
Abbreviated transcription (Latin):
eicami Fodaram qoea populorum cincumdasirte et prop¬
ter hanc n altum recredene:
Guperius petiit ut ueniret : Nunc autem quiꝰ in aduentueius emergere possit os¬
tendit Hacsidiceret Tuquidem uenturus es ad liberandum : sed populiuidaeorum
in sanis tementibus persequentur : Synagoga hic : collectionem significat in pri¬
rumplebs deuotis mentibus utique suscepis sec : Et propterhancinaltum regre¬
dero Propter hanc in cltum regredero id ẽ syncgogam qu eccimen fuit obsti¬
Natis mentibus in deuota in quahabittire non potuit: dum seabeius infelicitate subdu¬
xit Inciltum regredere propter illud euangeli iNemo ascendit in calum nisi qui
decaelo descendit : Regredienim ẽ : unde ueneris . iteratauia reuerti : Nam de hac
ascensionegloriosa : in hac pscdm odicturus ẽ . Et ascendit supercherubim etuola¬
uit uoltusit super pennaas uentorum et posuit tenebras latibulum scicim:
dnẽiuoicapopulos: Iudicameonesccunduiustitramea et
Secundũ in nocentiam manuumeanum superae:

Expanded text:
Et synagoga populorum circumdabit te: et propter hanc in altum regredere. Superius petiit ut veniret, nunc autem quid in adventu ejus emergere possit, ostendit; ac si diceret: Tu quidem venturus es ad liberandum, sed populi Judaeorum insanis te mentibus persequentur. Synagoga hic collectionem significat improrum plebs, devotis mentibus utique suscepisset. Et propter hanc in altum regredere. Propter hanc, id est synagogam, quae tamen fuit obstinatis moribus indevota: in qua habitare non potuit, dum se ab ejus infidelitate subduxit. In altum regredere: propter illud Evangelii: Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit . Regredi enim est, unde veneris iterata via reverti. Nam de hac Ascensione gloriosa, in alio psalmo dicturus est: Et ascendit super cherubim et volavit, volavit super am, et secundum innocentiam manuum mearum super me.
Abbreviated transcription (Latin):
ia ir dnĩ ⁊ pũ inquacẽ totius legis sita perfectio ̃ quamsiquis habet omnice man¬
diasticisb len dimenta postponit. namdum ips solai groro foruis reqretetuiniet ieien¬
errium non iemcetur: Cariti senim dĩ quedamuerncdis ẽ pluuia uir turtant sub qua
reba iprbaneos germinct et operatiosca fructificat patiens hic in aduers ssi tempe¬
pona sprosperas bumnilitato potens afflictionoluctis nimca i nimicu bensuo temp
becins mus reperansiuiloseaquicetiam super nae creutbres emperaccense suost
ut quiniu inde explerinenpossumus saltin ex ca in futund reti ibetion les donare
ro seliet en porbenni tte consture : diui siopsxpane
Eum ratuiape propbeta ineceri in axima parte genus bamanum mortiferis
superstitionibus dccupari nec adculturam uoridñ puriuen sibua festinunti feri¬
delititom sacari aduentus scae in carnationis icgnodesi derio depccetir explere
pto aed iins consuscrȩ entlittis salutaritor deuioserrores nicdorco Srecandoenen¬

Expanded text:
isti, in qua est totius legis sita perfectio, quam si quis habet, omnia mundi istius blandimenta postponit; nam dum ipsa sola ex toto corde requiritur, ejus contrarium non amatur. Charitas enim Dei quaedam vernalis est pluvia virtutum, sub qua et beata voluntas germinat, et operatio sancta fructificat: patiens hic in adversis, temperata in prosperis, humilitate potens, afflictione laetissima, inimicis benevola, bonis suis superans malos. De qua etiam supernae creaturae semper accensae sunt: ut quia hic inde expleri non possumus, saltem ex ea in futura retributione satiemur, re, felici est perennitate constare. Divisio psalmi. Cum respiceret propheta proxima parte genus humanum mortiferis superstitionibus occupari, nec ad culturam veri Domini puris sensibus festinare, credulitatem suam adventu sanctae incarnationis magno desiderio deprecatur expleri; ut vel tunc confusa gentilitas salutariter devios errores abjiceret. Secundo mem
Abbreviated transcription (Latin):
dam ut in illa conditione rerum omnia fecis secrederetur : In his enim tribus
uidetur uniuersa complexus : sicut ẽ illud: In principio fecit ds̃ cadum et ter¬
ram : ubicum ducisres posuerit : cuncta conplexus. ẽ mirabilior dine praedi¬
canda disponens sut quia erat post descã in carnatione locuturus : prius eius
deitatem et omnipotentiam ostendere debuisset

Expanded text:
dam, ut in illa conditione rerum omnia fecisse crederetur. In his enim tribus dam, ut in illa conditione rerum omnia fecisse crederetur. In his enim tribus videtur universa complexus, sicut est illud: In principio fecit Deus coelum et terram . Ubi cum duas res posuerit, cuncta complexus est, mirabili ordine praedicanda disponens; ut, quia erat post de sancta incarnatione locuturus, prius ejus deitatem et omnipotentiam ostendere debuisset
Abbreviated transcription (Latin):
potest patri. et filio et spũscõ : id ẽ unidõ aptissi me conuenire : Sequitur
Lunam et stellas quastu fundasti: augmenta et inminutiones suus quas pactitu
lunam seui suram dicit ec clesia : ut modo crescat fidem ultorum: modo marty¬
rum fine aliquibus inminuta uidetitur : Quae similitudines. propter oppinio
cit. et contriationibus semper augetur : Luna enim multis rebus a sediscre¬
pantibus : comparatur : Modo omni ecclesiae : ut ẽ illud ⁊donec extollat᷑ luna:
modo membro eius lucidissimo : ut est hic ÷ Modo stulto : ut ait salo monstultus
ut luna mutatur: Subiuncxit quoque stellas: iustos homines et religiosos
de quibus scriptum ẽ : Sicut̃ stella abstella differt inclaritate : ita et resurrec¬
tiomortuorum: Addidit quastu fundasti : ut cognosceremus omnia in pre¬
destinationeipsius funda taiuditio: si uehoc ad deitatem uerbi pertinet ex prim̃¬

Expanded text:
potest Patri et Filio, et Spiritui sancto, id est uni Deo aptissime convenire. Sequitur: potest Patri et Filio, et Spiritui sancto, id est uni Deo aptissime convenire. Sequitur: Lunam et stellas quas tu fundasti. Augmenta et imminutiones suas, quas patitur luna, se visuram dicit Ecclesia: ut modo crescat fide multorum, modo martyrum fine aliquibus imminuta videatur. Quae similitudines propter opiniocit, et contritionibus semper augetur. Luna enim multis rebus a se discrepantibus comparatur: modo omni Ecclesiae, ut est illud: Donec extollatur luna ; modo membro ejus lucidissimo, ut est hic; modo stulto, ut ait Salomon: Stultus ut luna mutatur . Subjunxit quoque stellas, justos homines et religiosos, de quibus scriptum est: Sicut stella ab stella differt in claritate, ita et resurrectio mortuorum . Addidit: quas tu fundasti, ut cognosceremus omnia in praedestinationis ejus fundata judicio. Sive hoc ad deitatem Verbi pertinet exprimen
Abbreviated transcription (Latin):
quidum seputant scripturas mala interpraecatione defendere : in imicoanimo
scĩs probantur dogmatibus obuiare : QM UIDEBO CAELOsTuos ope¬
kadicitonũ tuonũluxaets tellas qua e tufundasti:
huc in patriarchis et scĩs hominibus constituti: ait enim: uidebocaelos
Id ẽ libros eu angelicos qui caeli merito dicuntur : qm̃ continent dnm̃ saluato¬
rem. quidixit : Caelum mihi sedis est : terra autem scabellum pedũmeorum
Sed qui sint isticaeli: breuiter de finiuit: Opera digitorum tuorum : Nam
cum legatur in exodo digito dnõ legem fuis se c onscriptam : quem multi spm̃
scm̃ accipere uoluerunt : Hicideo positum aestimodigito ut libros diuinosd
quo o peratione scãe trinitatis perfectos euidenter ostenderet. Sicut et alibi
legitur: Appendit tribus digitis molem terrae : quod simili sacramentoro¬
cipiendum ẽ: Digitus enim dĩdicitur : diuina eo perationis effectus : quod

Expanded text:
qui dum se putant Scripturas mala interpretatione defendere, inimico animo qui dum se putant Scripturas mala interpretatione defendere, inimico animo sanctis probantur dogmatibus obviare. ra digitorum tuorum lunam et stellas quae tu fundasti huc in patriarchis et in sanctis hominibus constituta. Ait enim, Videbo coelos, id est libros evangelicos, qui coeli merito dicuntur, quoniam continent Dominum Salvatorem, qui dixit: Coelum mihi sedes est; terra autem scabellum pedum meorum . Sed qui sint isti coeli, breviter definivit opera digitorum tuorum; nam cum legatur in Exodo , digito Domini legem fuisse conscriptam, quem multi Spiritum sanctum accipere voluerunt, hic ideo positum aestimo, digitorum, ut libros divinos cooperatione sanctae Trinitatis perfectos evidenter ostenderet; sicut et alibi legitur: Appendit tribus digitis molem terrae . Quod simili sacramento recipiendum est. Digitus enim Dei dicitur divinae operationis effectus, quod
Abbreviated transcription (Latin):
trina teneriore nutriuntur : ut istesit sensus : non solum aperfectis qui teomnino
intelligunt es laudibilis : sed etiã ab incipientium et paruulorum ore praedicaris.
Propter inimicos : paga nos designat etblasphemos nedicerent sacrilegi Ideo
Idocti laudant dm̃ : qui librorum medirationibus inbuuntur. Professus ẽ
et infantes praedicare : qui ueni rednm̃ fidei noui tateceperunt: ut haec sãpien¬
tia diuinitus magistradita: quam humano labore uidelatur essecollecta In i¬
micum uero et defensorem : iuda eum perfidum specialiter dicit: quidum pa¬
trem seputat defendere : filio ex istit inimicus: Ita factum ẽ ut dĩ quaside fen¬
sor a pertissimus dõ probaretur aduersus qui a patrem non ueneratur : nisi qui
honoratur filium: Sicut ipse in euangelio dicit : Qui non honorificat filium non
honorificat patrem quimisit eum : Hoc et ad omnes hereticos competenter aptatur

Expanded text:
trina teneriori nutriuntur. Ut iste sit sensus: non solum a perfectis, qui te omnino trina teneriori nutriuntur. Ut iste sit sensus: non solum a perfectis, qui te omnino intelligunt, es laudabilis, sed etiam ab incipientium et parvulorum ore praedicaris. fensorem. Propter inimicos, paganos designat et blasphemos, ne dicerent sacrilegi, ideo docti laudant Deum, quia librorum meditationibus imbuuntur. Professus est et infantes praedicare, qui venire ad Dominum fidei novitate coeperunt; ut haec sapientia divinitus magis tradita, quam humano labore videatur esse collecta. Inimicum vero et defensorem, Judaeum perfidum specialiter dicit, qui dum Deum Patrem se putat defendere, Filio existit inimicus. Ita factum est ut Dei quasi defensor apertissimus, Deo probaretur adversus; quia Patrem non veneratur, nisi qui honorat et Filium; sicut ipse in Evangelio dicit: Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem, qui misit eum . Hoc et ad omnes haereticos competenter aptatur,
Abbreviated transcription (Latin):
Euperiore uersu quili fecit : quod hic competenter exposuit Magnificentia
Destenim. dnĩ in carnationis archanum intercuius diuersamiracula hoc nobis
supra omnia cognoscitur esse conlatum. quod ds̃ dignatus ẽ homofieri et
crucẽ prohominum salute sustinuit : Ista ergo magnificentia supercados : om¬
nes que creaturas eleuata ẽ : quando dñs xp̃s resurgensamortuis. sed et ad de¬
teram patris sicut etcilius psalmus dicit : Exaltanre supercaelosds: et super
omnem terram gloria tua:¬
aec prophetia in euangelio orednĩ docet᷑ exposita : cumaiudaeis prohiberent᷑
infantes: nel audes dñi personarent: putantes aliquid puerili terfieri : quod
atali aetute uidebatur as summi : : Tunc illa respondit: non legistiexore in fantiũ
ed actantium perfecistilaudem: sed neillos lactantes intellegas quia adhuc ma¬
ut in eo crescatis insalutem unde infantes et lactantes illi intelligendi sunt :
qui propter rudimenta et infantiam fidei escam non capiunt fortiorem : sed doc¬

Expanded text:
perquiri fecit, quod hic competenter exposuit. Magnificentia est enim Domini incarnationis arcanum; inter cujus diversa miracula hoc nobis super omnia cognoscitur esse collatum, quod Deus dignatus est homo fieri, et crucem pro omnium salute sustinuit. Ista ergo magnificentia super coelos omnesque creaturas elevata est: quando Dominus Christus resurgens a mortuis, sedet ad dexteram Patris, sicut et alius psalmus dicit: Exaltare super coelos, Deus, et super omnem terram gloria tuaaec prophetia in Evangelio, ore Domini docetur exposita; cum a Judaeis prohiberentur infantes ne laudes Domini personarent, putantibus aliquid pueriliter fieri, quod a tali aetate videbatur assumi. Tunc ille respondit: Num legistis, ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem ? Sed ne illos lactentes intelligas, qui adhuc maut in eo crescatis in salutem . Unde infantes et lactentes illi intelligendi sunt, qui propter rudimenta et infantiam fidei escam non capiunt fortiorem, sed doc