comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ancillam dux̃it lib̾am putãs. pꝰea uͥ fraus
dececta fu̾it ꝯugiũ dissolui debeat. ꝙ sunc
qui bũc dolum ałr qͣm suꝑiorẽ iudicand̾
putant. Nam qr hic non in ꝑsona sed in
qualitate ꝑsone solũ erratur. Idcuto scĩ¬
tatem mrĩonii p̃iudicare debere censent.
S fortassis ħ mag̃ u̾tati ⁊ paci in qua nos
uocauit d̾s ꝯueniat. ut ubi alt̾ius iguorã¬
cia culpadił nõ esse ost. alt̾ius dolus ad lesio¬
nem ĩnocentis in eo qd fraude usurpauit stare
non ꝑmittat᷑.¬

Expanded text:
ea, ubi fraus detecta fuerit, conjugium dissolvi debeat. Et sunt qui hunc dolum aliter quam superiorem judicandum putant. Nam quia hic non in persona, sed in qualitate personae solum erratur, idcirco sanctitatem matrimonii praejudicare debere censent. Sed fortassis hoc magis veritati et paci in qua nos vocavit Deus conveniat, ut ubi alterius ignorantia culpabilis non esse ostenditur, alterius dolus ad laesionem innocentis in eo quod fraude usurpavit, stare non permittat
Abbreviated transcription (Latin):
paradisum uoluptatis a principio in qͦ
posuit hominẽ ꝙ̃ formau̾at. Qualis aũt
paradisus fui̾t: ubi homo probandus et
ex̾cendus positus est: sub sequitur scriptura
et dicit. Prdduxit q dñs deus de humo oẽ
lignum pultrum unsu. et ad uestend̾ suaue.
lignum ctiamuite in medio paradisi. ligͦ¬
q scientie boni et mali et fluuusegredie¬
batur de loco uoluptatis ad imigand̃ para¬
disum. qui inde diuiditur in quatuor capi¬
ta. Patet ergo quãte amenitatis locus ille
fuit. inquo natura hominis ad huc acorm¬
ꝑticẽ aliena: foueri ac nutriri debuit. qui
fontib ac fluminib uriguus: arborib oẽ̾s
genens frondosus ⁊ nemorosus: fiuctu tã
mirand̾ cõmemoratur: quod lignũ iute
ibi esse dicitur cuius iuitus tam mirabilis
fuisse ꝑhibetur. ut cͥtistẽporib sũptũ uitã
corporalẽ in homine quamdiu ipse hõute¬

Expanded text:
paradisum voluptatis a principio in quo posuit hominem quem formaverat . Qualis autem paradisus fuerit ubi homo probandus et exercendus positus est, subsequitur Scriptura et dicit: Produxitque Dominus de humo omne lignum pulchrum visu, et ad vescendum suave: lignum etiam vitae in medio paradisi lignumque scientiae boni et mali. Et fluvius egrediebatur de loco voluptatis ad irrigandum paradisum, qui inde dividitur in quatuor capita . Patet ergo quantae amoenitatis locus ille fuit in quo natura hominis adhuc a corruptione aliena foveri ac nutriri debuit, qui fontibus et fluminibus irriguis, arboribus omnis generis frondosus et nemorosus, fructu tam mirandum commemoratur quod lignum ibi vitae esse dicitur, cujus virtus tam mirabilis fuisse perhibetur, ut in certis temporibus sumptum vitam corporalem in homine quandiu ipse ho
Abbreviated transcription (Latin):
cum aq̃manile ⁊ manut̾gium quib mũ¬
dare debent manus sacerdos ⁊ leiita tracta¬
turi diuina sacram̃ta. Hoc officio usus ẽ doꝰ
⁊ mittens a quam in peluim pedes discipłorũ
lauit & linteo extersit. De subdiaconib
laconorũ ordo sexto sequitur loco. nõ sñ
aliquo senarii mysterio. in quo p̃p̃ per¬
fectionem sui significatur oꝑũ ꝑfectõ. Hic
ordo in ueteri cestam̃to atribu leui halet
exordium. Precepit enĩ dominus moysi ut
post ordinatõnem aaron et filiorũ eius. n¬
rursus tribus leui ad diuini cultꝰ iysteria
ordinaretur. ⁊ consecraretur dño. ⁊ suirẽt
ꝓisrael coram aaron ⁊ filiis euis in tab̾nadõ
dei. ip̃iq gestarent archam et tab̾naculũ ⁊
omĩa uasa eius. ꝙ in circuitu tab̾naculi ipi

Expanded text:
u mantile, et manutergium, quibus mundare debent manus sacerdos et levita tractaturi divina sacramenta. Hoc officio usus est Dom mittens aquam in pelvim pedes discipulorum lavit, et linteo extersit . CAP. XI. De diaconis. Diaconorum ordo sexto sequitur loco, non sine aliquo senarii mysterio, in quo propter perfectionem sui significatur operum perfectio. Hic ordo in Veteri Testamento a tribu Levi habuit exordium. Praecepit enim Deus Moysi ut post ordinationem Aaron et filiorum ejus, rursus tribus Levi ad divini cultus ministeria ordinaretur, et consecraretur Domino, et servirent pro Israel coram Aaron et filiis ejus in tabernaculo Dei; ipsique gestarent arcam et tabernaculum, et omnia vasa ejus, et in c
Abbreviated transcription (Latin):
turbent habentes pacem. nõ multo uino
deditos. qi ubi ebrietas. ibi libido. ⁊ furor
⁊ si digni inuenti fu̾int sic demũ ad sacrũ
minist̾ium admitti. Hii cũ ordinant᷑ solũ
ep̃c manus eisimponit. qr ad minist̾ium ñ
ad sacerdocium applicantur Ponicur eis
orarium. idest stola suꝑ sinistrũ humerũ
ab epõ. ut ꝑ hoc agnoscant se accepisse u¬
gum diũ. quo omĩa ad sinistram idẽ pre¬
sentem uitam pertinentia aduersa forcit᷑
cołent ꝙ diuino timori subiciant. Accipi¬
unt et cextum ewangłioꝵ de manu ep̃i.¬
gelii xp̃i. Nam sicut lectorib uetus cesta¬
mentum: ita diaconib nouũ predicare
assist̾e sacerdotib et ministrare in om̃ib
tescib̃ in crismate ꝙ pacena. ⁊ calice obla¬
ciones eciam inferre ⁊ dispon̾e maltari
Compone̾ ⁊̃ mensam domini atq uestire
tatio nominũ. Ipĩ premonent aures ad do¬
minũ. ipi hortantur orare ipi clamant ⁊

Expanded text:
turbent habentes pacem: non multo vino turbent habentes pacem: non multo vino deditos, quia ubi ebrietas, ibi libido et furor  si digni inventi fuerint, sic demum ad sacrum ministerium admitti. Hi cum ordinantur, solus episcopus manus eis imponit, quia ad ministerium non ad sacerdotium applicantur, ponitur eis orarium, id est stola super sinistrum humerum ab episcopo, ut hoc agnoscant se accepisse jugum Domini; quo omnia ad sinistram, id est, praesentem vitam pertinentia adversa fortiter tolerent, et divino timori subjiciant. Accipiunt et textum Evangeliorum de manu epigelii Christi. Nam sicut lectoribus Vetus Testamentum, ita diaconis novum praedicare assistere sacerdotibus et ministrare in omnibus o, in crismate, in patena et calice, oblaciones quoque offerre et disponere in altari, componere et mensam domini et vestatio nominum. Ipsi praemonent aures ad Dominum, ipsi hortantur orare. Ipsi clamant, et
Abbreviated transcription (Latin):
tio itam mmistro dispentio sacramenti est
Ip̃ĩs eciam sacerdotib pp̃ presũptionem nõ
licet calicem domini in mensa colłe. ni tra¬
ditus fuit eis a diacono. Leuite hostias sr̃
altare ponũt. ipĩ mensam domini c̃ponũt
Leuite oꝑiũt archam testam̃ti. qr nõ om̃s
uidere debent aut possũt alta misteriorum
que oꝑuintur a leuitis. Ip̃ĩ albis indutiues¬
tibus assistunt altari. ut candore uestis mũ¬
dicia uite significetur. nitidiq ad hostias
et ĩmacdati accedant. Tales enim domini
decet habere ministros qui nullo carmiscor¬
rumpantur contagio. s ꝑfca mentis ⁊ cor¬
poris castitate splendrant. Quales enim
diacones ordinandi sunt. apłs plenissĩe
docet. scribens ad timotheũ. Nam cũ p̃mi¬
siss de sacerdotum electõne concinuo sub¬
umxit Diacones siłr irrep̾hensibiles. ħ ẽ
sine crimine. Sicut epõs pudicos. hoc ẽ a
libidine contiuentes. non bilingues. scine

Expanded text:
tio, ita in ministro dispensatio sacramenti. tio, ita in ministro dispensatio sacramenti. Ipsis etiam sacerdotibus propter praesumptionem non licet calicem domini in mensa tollere, nisi traditus eis fuerit a diacono. Levitae hostias super altare ponunt, ipsi mensam Domini componunt. Levitae operiunt arcam testamenti, quia non omnes videre debent aut possunt alta mysteriorum quae operiuntur a levitis. Ipsi albis induti vestibus assistunt altari, ut candore vestis munditia vitae significetur, nitidique ad hostias et immaculati accedant. Tales enim Dominum decet habere ministros, qui nullo carnis corrumpantur contagio, sed perfecta mentis poris castitate splendeant. Quales enim diaconi ordinandi sint, Apostolus plenissime docet scribens ad Timothaeum . Nam cum praemisisset de sacerdotum electione, continuo subjunxit: Diaconos similiter irreprehensibiles; hoc est, sine crimine: sicut episcopos pudicos, hic est a libidine continentes: non bilingues, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ad poᷤtanda oña robusta ẽ. qd̾ illi ordim a
moyse constitutũ ℥. Quod eciam in nouo
testam̃to rep̾sentatur. cũ diaconib super
sinistrũ humerum stola ponitur. ⁊ canua
in dieb ieuum suꝑ eumdem humerũ com¬
plicatur qr quicquid laboris ⁊ sustinencie
in hac uita cołamus tamqͣmͣ in sinistra n¬
beamus. Hordo innouo cestam̃co ab apostoliᷤ
sores decreuerũt. ut in om̃i matͥce ecc̃a. uii.
diacones cita arams xp̃i sublimorigradi tã¬
qm colũpne altaris assisterent non sine
aliquo septenarii misterio. in quo figãtur
corpore ⁊ spũ. hii sunt .uii. angłi m apocalip¬
si tuba conentes. hii sunt .uii. candelabra au¬
rea. hii uoces conitiuoꝵ Ipi .n. darauoce m
modum p̃conis ãmonent cunctos sinad orã¬
dum. siue ad genua flectanda. siuad psaslen¬
uum. siũ ad legend̾. ⁊ ad audiendũ uerbum
Ipĩ ewangłirant ip̃i sacram̃ta dei dispen¬
sant. Sine ipĩs sacerdos nomeu habet. offũ
non habet.Nam sicut in sacerdote consecra¬

Expanded text:
i a Moyse institutum est. Quod etiam in Novo Testamento repraesentatur, cum diaconis supra sinistrum humerum stola ponitur, et casula in diebus jejunii super eumdem humerum complicatur; quia quidquid laboris et sustinentiae in hac vita toleramus, tanquam in sinistra beamus. Hic ordo in Novo Testamento ab apostolis sores decreverunt, ut in omni matrice Ecclesia septem diaconos circa aram Christi sublimiori gradu tanquam columnae altaris assisterent, non sine aliquo septenarii mysterio. In quo significatur corpore et spiritu. Hi sunt septem angeli in Apocalypsi tuba canentes . Hi sunt septem candelabra aurea . Hi voces tonitruorum . Ipsi enim clara voce in modum praeconis admonent cunctos, sive ad orandum, sive ad genua flectenda, sive ad psallendum, sive ad legendum, et audiendum verbum. Ipsi evangelizant, ipsi sacramenta Dei dispensant. Sine ipsis sacerdos nomen habet, officium non habet. Nam sicut in sacerdote consecra
Abbreviated transcription (Latin):
grecos ypodiaconi uocant᷑. Isti sunt qui
in hesdra nathenei idẽ in hũilitate deo serui¬
entes appeslant᷑ ex quorũ ordine fuit ille
nathanael qui in ewangłio saluatorem con¬
fiteri. ⁊ ab ip̃o meruit collaudari dicent e
domino. Ecre u̾e isrłita in quo dolus non est.
Isti subseruiũt leuitis. ⁊ uasa corꝑis ⁊ sangui¬
nis xp̃i ipĩs ad altaria offerunt ⁊ iterũ refer.
De quib quidem patrib placuit ut qui
sacra misteria contrectant. legem obsuẽt
continencie. sicut scriptum ẽ. Mundamini
qui fertis uasa domini. Hii in templo dnĩ

Expanded text:
vocantur. Isti sunt qui in Esdra Nathanei, id est in humilitate Domino servientes appellantur, ex quorum ordine fuit ille Nathanael, qui in Evangelio Salvatorem confiteri, et ab ipso meruit collaudari, dicente Domino: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est . Isti subserviunt levitis, et vasa corporis et sanguinis Christi ipsis ad altare deferunt, et iterum referunt. De quibus quidem Patribus placuit, ut qui sacra mysteria contrectant, legem observent continentiae, sicut scriptum est: Mundamini qui fertis vasa Domini . Hi in templo Domin
Abbreviated transcription (Latin):
ruerũt. sine fide enim ut ait apłs impos¬
sibile est placere deo. Et sicut dicit beat᷑
aug̾. ubi fides non erat bonum opus ñ

Expanded text:
ruerunt. Sine fide enim, ut ait Apostolus, impossibile est placere Deo . Et sicut dicit beatus Augustinus: Ubi fides non erat, bonum opus non
Abbreviated transcription (Latin):
aca ad inuat adsguo scendũ d̾m¬
clamat creatura foris. ⁊ probat ra
tioneihant. ⁊ ꝯmendat quoniam
itaest. Et demostrat sũma pulcritudo o¬
peris.: perfectam esse sapientiam ꝯditoris
et opponit se ꝑsencrantia decoris ipsius
⁊ quia non minnitur qd̃ institutũ estpri¬
mũbonũ. ⁊dicit quoniam et̾na est sapicu¬
tia eius. ⁊ minui omnino non potesti. nec
decrescit aliquando plenitudo sensus illi¬
uis aꝯssimatione. Et exit ratio cũ attesta

Expanded text:
ata adjuvat ad cognoscendum DeumClamat creatura foris et probat ipsa rationem hanc, et commendat quoniam ita est. Et demonstrat summa pulchritudo operis perfectam esse sapientiam conditoris. Et apponit se perseverantia decoris ipsius. Et quod non minuitur quod institutum est primum bonum. Et dicit quod aeterna est sapientia ejus et minui omnino non potest; nec decrescit aliquando plenitudo sensus illius a consummatione. Et exit ratione cum attesta
Abbreviated transcription (Latin):
sibiliũ ⁊corporaliũ omniũ mat̾ia incrordio
illo ꝯditionis primaue et formã ꝯ fusiois
hũit: et non bũit formam dispositionis
douec postea formarct᷑. ⁊ ad ordinẽ accedẽt.
quam postea ꝑ amorem et ꝯu̾sior̾m ad ota¬
torẽ suum acceptura erat idemam non ha¬
buit. s erat informis s ne illa formarida ab
illa. Quales fuerunt angeli quando pri¬
Inum faccisunt

Expanded text:
ilium et corporalium omnium materia in exordio illo conditionis primariae et formam confusionis habuit et non habuit formam dispositionis donec postea formaretur et ordinem concederet quam postea per amorem et conversionem ad creatorem suum acceptura erat formam non habuit, sed erat informis sine illa formanda ab illa. CAP. VI. Quales fuerunt angeli quando primo facti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
t̾e non uides cempꝰ boni oꝑis. egred̾e cam̃
in spe firma cũ arra bone deuotõis. Mul¬
cum sera fuit latronis penitencia. s in¬
dulgencia sera non fuit. Ꝙ cam diu pe¬
t̃e distulit: uide qͣm cito accep̃. Cor contͥ¬
tum ⁊ huiliatũ deus nr̃ nũqmͣ despicit.
qi mortem ñ uult p̾catoris. s ut ꝯũtatꝰ

Expanded text:
tere non vides tempus boni operis, egredere tamen in spe firma, cum arrha bonae devotionis. Multum sera fuit latronis poenitentia, sed indulgentia sera non fuit. Quod tandiu petere distulit, vide quam cito accepit? Cor contritum et humiliatum Deus noster nunquam despiciet ; quia mortem non vult peccatoris, sed ut
Abbreviated transcription (Latin):
qͣmͣdiu uult. iterũ ad pm̃am redeat. ⁊ qͣsi
male facit. qui sic dixerit locũ non ẽe sẽ
puto. ⁊ sñ scrupło questionis molesti¬
am declinasse.
finem uite ꝑseu̾ant ⁊ tñin excremis morte
ĩminente territi compungunt᷑ ⁊ penitent.

Expanded text:
quandiu vult iterum ad poenitentiam redeat, et quasi male facit. Qui sic dixerit locum non esse secputo, et sine scrupulo quaestionis molestiam declinasse. finem vitae perseverant, et tamen in extremis morte imminente territi compunguntur et poenitent,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ in excremis. eciam in articło nccĩcatis pe¬
nitenciã hoĩs infructuosam ẽẽ si u̾a fu̾it
Ego scripturam audio dicentem. Ĩ quac̃q
hora ingeniuerit pcc̃or saluus erit. Non
upeit biduo aut criduo ante mortẽ si
ingemu̾it. s quacũq hora ingemuerit
saluus erit. Ergo tu noli pon̾s cempus:
non amas nõ mereris. Nec tñ sub hͣ spe
secure cibi peccand̾ est Propt̾ea quod ĩ
fine si ꝯuersus fiñs. salus cibi ꝓmittit᷑.

Expanded text:
 in extremis et in articulo necessitatis poenitentiam hominis infructuosam esse, si vera fuerit. Ego Scripturam audio dicentem: Quia in quacunque hora ingemuerit peccator, salvus erit . Non dicit biduo aut biennio ante mortem si ingemuerit, sed quacunque hora ingemuerit, salvus erit. Ergo tu noli ponere tempus non amas, non mereris. Nec tamen sub hac spe secure tibi peccandum est. Propterea quod in fine si conversus fueris salus, tibi promittit
Abbreviated transcription (Latin):
casiomendi. Uoluntas remun̾atꝰ ꝑ oꝑe.
opus remim̃at᷑ ꝓ uolũtate. uolũtas remu¬
neratur ꝓ oꝑe. qr in illo ut placer meruit.
Opus remun̾atur ꝓ uoluntate. qr ex illa
ut placeret accepit. Uoluntas placet qr
ip̃a bona est.⁊in ip̃a iustĩa est que placet
opus placet qr exuolũtate bona est et
signum bonitatis ⁊ iustĩe que in ip̃a uolũ¬
tate est ⁊ placet uoluntas placet pro eoꝙ
in ipã est opus placet pro eo ex quo ip̃m ẽ.
Sicut ergo sola iustĩa est pro qua uolun¬
tas placet. ⁊ opus uoluntatis. sic non due.
s una retrib̾o est qua ⁊ uoluntas remun̾at᷑.
⁊ opus uoluncatis. Una ergo recributõ est qͣ
⁊ homo remun̾ari dr᷑. qr illi dacur ⁊ uoluncas
remun̾ari dr᷑. quia pro illa datur. ⁊ opus remu¬
ñari dr in quo uoluntas ip̃a placere meretur.
C̾ciam qñ non operatur uoluncas. Plac in

Expanded text:
casio me rendi. Voluntas remuneratur pro opere, opus remuneratur pro voluntate. Voluntas remuneratur pro opere, quia in illo ut placeret meruit. Opus remuneratur pro voluntate, quia ex illa ut placeret accepit. Voluntas placet quia ipsa bona est et in ipsa justitia est quae placet. Opus placet quia ex voluntate bona est, et signum justitiae et bonitatis quae in ipsa voluntate est placet. Voluntas placet pro eo quod in ipsa est; opus placet pro eo ex quo ipsum est. Sicut ergo sola justitia est pro qua et voluntas placet et opus voluntatis, sic non duae sed una retributio est, qua et voluntas remuneratur et opus voluntatis. Una ergo retributio est qua et homo remunerari dicitur quia illi datur, et voluntas remunerari dicitur quia pro illa datur. Et opus remunerari dicitur in quo voluntas ipsa placere meretur. Etiam quando non operatur, voluntas placet in
Abbreviated transcription (Latin):
disti dilexisti. ⁊ quia dilexisti meruisti.
Ideo fides tua ce saluam fecit. Ex qͦ fides
cepit salus cepit. S tu nesciebas qd ego
te per fidem ⁊ uiłonem ad me trab̾em ut
credenti ⁊ diligenti pcc̃a młta ꝯdonarẽ.
Tu autẽ forte b̃ non cogitabas. Ideo ut
scias ⁊ cõsoleris. nũc dico dimittũt ᷑ pcc̃a
tua. Cui plus dimictit᷑ plus diligit. Ali
diligũt post qͣm accipiunt. tu ⁊ prius ꝙͣ
acciꝑes dilexisti. qr ce accepturam c̃oidi¬
sti. Ĩdeo fides tua ce saluam fecit. Uade in

Expanded text:
disti, dilexisti; et quia dilexisti, meruisti; disti, dilexisti; et quia dilexisti, meruisti; ideo: Fides tua te salvam fecit. Ex quo fides coepit, salus coepit. Sed tu nesciebas, quod ego te per fidem et dilectionem ad me traherem, ut credenti et diligenti peccata multa condonarem. Tu autem forte hoc non cogitabas. Ideo ut scias et consoleris, nunc dico: Dimittuntur tibi peccata tua. Cui plus dimittitur, plus diligit. Alii diligunt postquam accipiunt, et tu prius quam acciperes dilexisti, quia te accepturam credidisti. Ideo: Fides tua te salvam fecit. Vade in
Abbreviated transcription (Latin):
est indicium. Cui .n. plus dimittit᷑ plus
diligit. debitor .n. ille ẽ cui plus dimittit᷑
ut plus diligat. ⁊ si plus diligit facit ꝙ
debet. ⁊ ostendit se multũ accepisse in eo
ꝙ młtũ reddit. Sic gͥ mulier ista multũ
officiosa ⁊ młtũ sedula. młtũ deuota.¬
cit. Bimittunt᷑ ei pccã młta qm dilexit
młtũ. Si gͦ quis ita intellig̾e uelit qd̃
dcm est. dimittũtur ei pcc̃a młta qr dilex̃
młtũ. nicħ incõueniens erit S uidebit᷑
fortassis alicui ħ magis ad ĩcatem per¬
tinere ut illam bic diłonem inlłiga¬
mus. qua mulier pecratrix desid̾io sani¬
tatis accensa dilig̾e̾ cep̃ saluatorem. a qͦ
se credidit habere salutem ⁊ qr agno¬
uit multũ esse ꝙ sibi ab eo dimittend̾
esse sꝑauit. ideo młtũ dilexit. Nũdũ enĩ¬
ad buc audierat. dimictũcur cibi pcc̃a
suũ amauit. a quo se ꝙ petiit acceptã¬
esse non dubitauit. Ideo inquit fides
tua te saluam fecit Quia enim credi¬

Expanded text:
indicium est. Cui enim plus dimittitur, plus diligit. Debitor enim est ille cui plus dimittitur, ut plus diligat. Et si plus diligit, facit quod debet, et ostendit se multum accepisse in eo quod multum reddit. Sic igitur mulier ista multum officiosa, multum sedula, multum devota,cit. Dimittuntur ei peccata multa quia dilexit multum. Si quis ergo ita intelligere velit quod dictum est: Dimittuntur ei peccata multa quia dilexit multum, nihil inconveniens erit. Sed videtur fortassis alicui hoc magis ad veritatem pertinere, ut illam hic dilectionem intelligamus qua mulier peccatrix, desiderio sanitatis accensa, diligere coepit Salvatorem, a quo se credidit habere salutem; et quia agnovit multum esse quod sibi ab eo dimittendum esse speravit, ideo multum dilexit. Nondum adhuc audierat: Dimittuntur tibi peccatsuum amavit, a quo se quod petiit acceptura non dubitavit. Ideo inquit: Fides tua te salvam fecit . Quia enim credi
Abbreviated transcription (Latin):
plicandam uoluncatem. ꝙ qñ adẽe debeat
uel abesse in potestate hominis non ẽ
Idcuto qñ nõ uult bonũ non culpat᷑ nisi
ip̃e. qñ autẽ non potest. si uult quĩdem pp̃
uoluncatem impossibilicas nõ imputat᷑
Si autẽ non uult. pp̃ impossibilicatem uo¬
luntas ñ excusatur Totum ergo m̾itum
in uoluntace ẽ. Quantũ uis q̃ tantum
m̾eris. S dicis. Si solũ uelle m̾itũ ÷ ⁊ si mi¬
cum hõis in sola constat uoluntate ꝙͥ gͦ
tempus fac̃: Habeto uoluncatem ⁊ suffici
mͥ. Quidncc̃e ẽ oꝑari si opus nichil facit:
S uoluntatem sine oꝑe habere nõ po¬
tes qũ oꝑari potes. Non est uoluntas si ñ
oꝑatur qd̾ pocest. Si autẽ oꝑari nõ pot̃ suf¬

Expanded text:
plicandum voluntatem quod quando adesse debeat, vel abesse, in potestate hominis non est. Idcirco quando non vult bonum non culpatur nisi ipse. Quando autem non potest, si vult quidem propter voluntatem impossibilitas non imputatur; si autem non vult propter impossibilitatem, voluntas non excusatur. Totum ergo meritum in voluntate est. Quantum vis, tantum mereris. Sed dicis: Si solum velle meritum est, et si meritum hominis in sola constat voluntate. Quid ergo opus facit? Habeo voluntatem et sufficit mihi. Quid necesse est operari, si opus nihil facit? Sed voluntatem sine opere habere non potes, quando operari potes. Non est voluntas si non operatur quod potest. Si autem non potes
Abbreviated transcription (Latin):
ex oꝑe est. ⁊̃ qñ ipm opus cũ uolintate ẽ.
Quare ergo opus querit᷑. si pro oꝑe m̾̃ito hõiꝰ
nicb̾ adicitur uel aufert᷑: Audi quare. Ideo
post uoluncatem ⁊̃ opus reqͣ ut põ oꝑe uo
luntas augeatur. Tale est cor bominis
ut oꝑe suo amplius inardescat. siue ad
bonitatem amandam si rectũ est siue ad
maliciam si pͣuũ. Ita utrĩq affectus oꝑe
nutritur ut crescat ⁊ amplior sit ⁊ uix fĩ pͤ
ut uoluntas oꝑe suo ñ augeatur. Eñtũ
ergo uoluntas crescit. tantũ m̾̃itũ crescit.
ꝙ tantũ ip̃m opus uoluncati prodest in
bonũ aut in malũ nocet qnͣtũ ip̃am uolũ¬
cet. Et si forte contig̾it tantam uolũtatẽ
esse ineo qui ñ oꝑatur. qͣnͣtũ est in illo qui
dissimile esse non pot̃. S dicis iterũ. Si to¬
tum ñtũ in uoluntate ẽ. ergo opus boñ
ñ remun̾atur. s sola uolũtas. uide quõ
hoc intellig̾e uelis. Nam scdm aliquid ⁊ ħ̃
ueracit̾ dicit᷑ qr hõĩs uoluntas siue ad¬

Expanded text:
est, etiam quando ipsum opus cum voluntate est; quare ergo opus requiritur si pro opere merito hominis nihil adjicitur vel aufertur? Audi quare. Ideo post voluntatem etiam opus requiritur, ut luntas augeatur. Tale est cor hominis ut opere suo amplius inardescat, sive ad bonitatem amandam si rectum est; sive ad malitiam si pravum est. Ita utrinque affectus opere nutritur, ut crescat, et amplior sit; ut vix fieri potest ut voluntas opere suo non augeatur. Quantum ergo voluntas crescit, tantum meritum crescit, et tantum ipsum opus voluntati aut prodest in bonum, aut in malum nocet quantum ipsam voluncet. Et si forte contigerit tantam esse voluntatem in eo qui non operatur, quanta est in illo qui m dissimile esse non potest. Sed dicis iterum: Si totum meritum in voluntate est, ergo opus bonum non remuneratur, sed sola voluntas. Vide quomodo hoc intelligere velis. Nam secundum aliquid et hoc veracit
Abbreviated transcription (Latin):
pax boĩb diuicib aut nobilib. aut po¬
tentib. siũ młta fac̾e̾ ualentib. Si hoc
est uolũtas. ꝙ nec dari nec auferri pꝰsit
inuito ꝓpterea uolũtas hom̃is est potes¬
tas dei. ⁊ ideo uoluntas hõis est. qr uelle
in potestate hõis ẽ  nõ potest uolunta¬
tem tolłe homini aliqua uiolencia ext̾n¬
setus incurrens. neq infirmitas. neq ad¬
uersicas ulla neq pauꝑtas uoluntatem
hõi colłe pot̃: nisi ip̃e homo uolu̾it. Opuꝰ
ei auferri potest ⁊̃ qñ ipẽ non uult. uo

Expanded text:
pax hominibus divitibus, aut nobilibus, aut potentibus, sive multa facere valentibus. Si hoc est voluntas: quod nec dari nec auferri possit invito. Propterea voluntas hominis est potestas Dei. Et ideo voluntas hominis est, quia velle in potestate hominis est; et non potest voluntatem tollere homini aliqua violentia extrinsecus incurrens, neque infirmitas, neque adversitas ulla, neque paupertas voluntatem homini tollere potest nisi ipse homo voluerit. Opus ei auferr
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dolor sensũ oppͥmit. ut uix honaliud
cogitare possit Ergo si ius securus esse
pnũam age duni sanus es. Dũ mens sͥ
nacare pocest. ex̃ce illam in oꝑe suo. Ual
posse non datur. Possibilicas opcime uo¬
luntatẽ ꝓbat. Si nõ facis dũ potes ma¬
nifeste ostendis qr non uis. Qͣmͣuis autẽ
in temꝑe sanicatis seturior sit penicẽcia:
tam̃ melior ẽ sera qͣm nulla. Ance finem

Expanded text:
 dolor sensum opprimit, vix homo aliud cogitare potest. Ergo si vis securus esse, poenitentiam age dum sanus es. Dum mens sibi vacare potest, exerce illam in opere suo. Vaposse non datur. Possibilitas optime voluntatem probat. Si non facis dum potes manifeste, ostendis quod non vis. Quamvis autem in tempore sanitatis securior sit poenitentia, tamen melior est sera quam nulla
Abbreviated transcription (Latin):
pecrando icũ amiseris. qnͣtũ in ce est it̾ũ
crucifigi. ic̾ũ me mori compelł. Ego carnẽ
meam hostiam obtuli. ut de peccato pe¬
uitentes ueniam conseq̃rent᷑ nõ ut uolũ¬
carie pecrances ⁊ in pcc̃o ꝑsistentes iustifi¬
carentur. Qui ergo de pcc̃o penicent. ha¬
bent in ea hostiam expiatõnis. qui autẽ
in pcc̃is suis uoluntarie ꝑmanẽt nõ hñt
exea cãm saluatõis. hostia quidem ista
daca fuit ilł. ut ꝑ eam expiarent᷑ de pccõ
luutarie petrantes istam hostiam ad se per

Expanded text:
peccando iterum amiseris, quantum in te est, iterum peccando iterum amiseris, quantum in te est, iterum crucifigi, iterum me mori compellis. Ego carnem meam hostiam obtuli, ut de peccato poenitentes veniam consequerentur, non ut voluntarie peccantes et in peccato persistentes justificarentur. Qui ergo de peccato poenitent, habent in ea hostiam expiationis. Qui autem in peccatis suis voluntarie permanent, non habent ex ea causam salvationis. Hostia quidem ista data fuit illis ut per eam expiarentur de peccaluntarie peccantes istam hostiam ad se pert
Abbreviated transcription (Latin):
claudimꝰ. s cadendi ꝑicłm demonstramꝰ. Si
eĩ magnũ ẽ aliqũ surg̾e. maius utiq est ñ ꝙͣ
cecidisse. Si bonũ est sauatũ esse melius ñꝙͣ
corrupcũ fuisse . Est adhuc alius sensus. quẽ
ĩquit eos qͥ semel illiũati sũt ⁊ gustauerũt¬
Rursus inquit ciucifigentes. ⁊ ostentui ha¬
bentes filiũ dei. In ħ ergo denuo renouari
nõ possũt. qr aliam crucem. ⁊ aliã mortem
filii dei br̃e nõ possũt nõ ꝙ penitentib ue¬
nia denegetur s qr pro pecrantib xp̃c iter̃
ñ morictur. Custodi ergo salutem tuã. se¬
mel ꝓ illa xp̃c mortuus ẽ. Si illã amisĩs.
ñ poteris habere xp̃m aliũ qui ꝓ te moriat᷑
uel eiusdem xpi mortem aliam. Dic̃ tibi
xp̃c. Serua salutem tuam. ego semel ꝓ illa
morcuus sũ. Siillã amisis. ego it̾m mori ñ
possũ. tñ eadem morte amissam redd̾e possũ.
S nolo mͥ iniuriam facias. qr si salucem
cuam morte mea acqͥsicam uoluntarie

Expanded text:
lum cadendi demonstramus. Si enim magnum est aliquando surgere, majus utique est, nunquam cecidisse. Si bonum est sanatum esse, melius est nunquam corruptum fuisse. Est adhuc alius sensus quem iinquit, eos qui semel illuminati sunt, et caetrursus, inquit, crucifigentes et ostentui habentes Filium Dei. In hoc ergo denuo renovari non possunt, quia aliam crucem et aliam mortem Filii Dei habere non possunt; non quia poenitentibus venia denegetur, sed quia pro peccantibus Christus iterum non morietur. Custodi ergo salutem tuam, semel pro illa Christus mortuus est. Si illam amiseris, non poteris habere Christum alium qui pro te moriatur, vel ejusdem Christi mortem aliam. Dicit tibi Christus: Serva salutem tuam, ego semel pro illa mortuus sum. Si illam amiseris, ego iterum mori non possum, tamen eadem morte, amissam iterum reddere possum. Sed nolo mihi injuriam facias; quia si salutem tuam morte mea acquisitam voluntarie
Abbreviated transcription (Latin):
resurgat uirgo isrł. In quo siłr quidã
a recta incłłigencia errauer̃. Hiis uerbis
exp̃ssum ꝯuenient̃ quis dicat Nam qr
sc̃s Ieronimꝰ suꝑ hũc locũ quedam u̾ba
ambigua exposuit. Quidam qui ex scͥptiͣs
libentius matĩam erroris qͣm edificacõiꝰ
assum̃t. lapsos reparari ñ posse conant᷑
astruere. Ait .n. quia cũ deus omĩa possit.
de corrupta uirginem facẽ non possit. Ipse
uid̾it quid dic̾e uolu̾it. ego apuritate xͥane
fidei non discebo. u̾itas una ẽ. apłm dicen¬
tem audio. Si angłs aliud ewangłiz aue¬
rit. anathema sit. Ego tam̃ sic sencio. qͥa
aliquid dic̾ẽ uoluit. ⁊̃ si ego nesciã quio
dic̾e uolu̾it Sic cñpiũ mͥ est sentire quia
uerũ dixit. ⁊̃ si force competentiꝰ uł eui.¬
dentius dixisse potuisset ꝙ dixit łgo dic¬
cum cacholiqi uiri ad cacholicam u̾itatẽ
interpretari conabor. Tamen si de corrup¬
cõne carnis inclłigitur ħ stultũ est sic
sentire. qr homo carnẽ suam uiciare possit.

Expanded text:
urgat virgo Israel in quo similiter quidam a recta intelligentia erraverunt his verbis expressum convenienter quis dicat. Nam quia sanctus Hieronymus super hunc locum quaedam verba ambigua exposuit, quidam qui ex Scripturis libentius materiam erroris quam aedificationis assumunt; lapsos reparari non posse conantur astruere. Ait enim: Quod cum Deus omnia possit, de corrupta virginem facere non potest. Ipse viderit quid dicere voluerit; ego a puritate christianae fidei non discedo. Veritas una est. Apostolum dicentem audio: Si aliud angelus evangelizaverit anathema sit . Ego tamen sic sentio quia aliquid dicere voluit, etiam si ego nesciam quid dicere voluit. Sic tamen pium est mihi sentire quod verum dixit, etiam si forte competentius vel evidentius dixisse potuisset quod dixit. Ego dictum catholici viri ad catholicam veritatem interpretari conabor. Tamen si de corruptione carnis intelligitur hoc, stultum est sic sentire, quod homo carnem suam vitiare possit,
Abbreviated transcription (Latin):
falsũ esse non potest. ⁊ idcuro ñ pot̃ quia
contra ueritatem nõ potest. qr si contra
u̾tatem posset contra se ip̃m poss qͥ ũtas
est. ꝙ pondus ht̃ hoc dcm̃ magis ꝙͣ si dicẽt᷑
pocest. ⁊ siꝙ fcm̃ est em̃dari pot̃. ut fc̃m esse
non noceat qd̾ fcm est. Certũ est qr qͥ cadit
resurgẽ potest. ⁊ ñ solũ resurgẽ. s ⁊̃ melior
resurg̾e qͣm fuit cũ cecidit. Multi cecidert̃
⁊ meliores surrex̾unt qͣm fuerũt ⁊̃ auceq᷑
ceciderunt. Meliores ⁊ qm futuri fuissent
si ñ cecidissent. qr ad ħ ipm cad̾e ꝑmissi sũt uͥ
ꝑe ip̃õ casu suo ⁊ ruina erudirent᷑ ⁊ melior̃
effic̾entur. Nemo tñ melior post casũ sur
stando oꝑacus fuiss. In hoc sm̾n aliquid d̾
pot̃. quia omĩs qui cadit. id ꝙ cadẽdo ꝑd̃
amplius totũ recuꝑari nõ pocest. quia
quicꝙ post ea ad correctõnem uł ad recu¬
ꝑacõnem adiec̾it fac̾e oĩo non pot̃ quin
melior fuiss. si ħ omĩa br̃et ⁊ tamen nõ

Expanded text:
falsum esse non potest, et idcirco non potest, quia contra veritatem non potest, quia si contra veritatem posset, contra seipsum posset, qui veritas est. Quod pondus habet hoc dictum magis quam si diceretur ctum est, emendari potest, ut factum esse non noceat quod factum est? Certum est quia qui cadit resurgere potest, et non solum resurgere sed etiam melior resurgere quam fuit, cum cecidit. Multi ceciderunt et meliores surrexerunt quam fuerunt antequam ceciderunt; meliores etiam quam futuri fuissent si non cecidissent, quia ad hoc ipsum cadere permissi sunt, ut ex ipso casu suo et ruina erudirentur, et meliores efficerentur. Nemo tamen melior post casum surrstando operatus fuisset. In hoc secundum aliquid dici potest, quod omnis qui cadit id quod cadendo perdit amplius totum recuperare non potest, quia quidquid post ea ad correctionem vel ad recuperationem adjecerit, facere omnino non potest, quin melior fuisset, si haec omnia haberet, et tamen non
Abbreviated transcription (Latin):
eciam si erubescas coram homine. neeru¬
bescas coram deo. qm̃ deus mitior ẽ hoĩe.
⁊ mansuetior. ⁊ compatiens miseris ũ nõ
impꝑꝑet. Scd̃m hũc itaq modũ. nõ cibi dr̃
ut pecrata tua hõĩ non dicas. s in hiisẽ
que coram homine erubescenda sunt.
de dei pietate confidas. Opponis adhuc la¬
crimas illas petri quas legis cõfessionem
non legis. Lacrime lauant uelictũ qd̾ ore
pudor est confic̃ĩ. Has gͥ lacrimas opponis.
non qi amas compunctõem. s qr fugis cõ¬
fessionem. Dicis ergo qr lacrimas petͥ legiꝰ
satisfactõnem ñ legis. audisti qr fleuerit.
s quid dix̾it ñ audisti. Iõ lacͥme lauãt
delictũ ꝙ ore pudor ẽ confitĩ. Quid ergo:
Hoc dici putas tͥ. ut qr petrus lacrimatus
legicur. confessus ñ legit᷑. cu si lacͥmaris
non cõficearis: Nõne młto melius ẽ ut
illud pocius hͥ demonstrar inclłigas. qͥ a
siillic cm̃ lacrime ualuerũt uͥ cõfessionẽ

Expanded text:
diceret: Etiam si erubescas coram homine, ne erudiceret: Etiam si erubescas coram homine, ne erubescas coram Deo, quoniam Dominus mitior homine est et mansuetior, et est patiens miseris, ut non improperet. Secundum hunc itaque modum non tibi dicitur ut peccata tua homini non dicas, sed ut in his etiam quae coram homine erubescenda sunt, de Dei pietate confidas . Opponis adhuc lacrymas illas Petri quas legis , confessionem non legis lacrymae lavant delictum quod ore pudor est confiteri. Has ergo lacrymas opponis, non quia amas compunctionem, sed quia fugis confessionem. Dicis ergo quia lacrymas Petri legis, satisfactionem non legis. Audisti quia fleverit, sed quid dixerit non audisti. Ideo lacrymae lavant delictum, quod ore pudor est confiteri. Qui ergo: Hoc tibi dici putas ut quia Petrus lacrymatus legitur, confessus non legitur; tu si lacrymaris, non confitearis. Nonne multo melius est ut illud potius hic demonstrari intelligas, quia si illic tantum lacrymae
Abbreviated transcription (Latin):
uoluisse dic̾e intlłigas ꝙ lacrime ex in¬
tima cordis contricõne ꝓlate. illa eciam
pcc̃a lauare possunt. q̃ sine pudore ⁊ uere¬
cundia ore ꝓferri nõ possũt : Quidergo:
si erubescis dr̃e hõi ut hoĩ non dicas s deo.
s mansuetudo dei tͥ demõstrat. qͥtã mitis ⁊
suauis ẽ omib ad se confugiencib. ut ab¬
⁊ si calia fu̾int pccatua ut ea ce homini
manifestare sine crubescencia non posse
concingat. in eo .n. de quo erubescis cum
boĩ dicis crubesc̾e te deo nõ o cũ deo dicis.
qi ñ imppat dicenti. s condonat cõfitenti.
daris coram eo. ut ista ꝯfusio głiam cibi
post mod̾ adducat. ⁊ fiduciam p̃stet. ne n¬
impꝑiũ cimeas cũ mãifestari ceꝑis coram
deo. Tam̃ ne forte tͥ dr̃et cogitacõ tua. Si
ante deũ cuiꝰ maiestatem declinare non
possumus. n iudiciũ effug̾e. ne gͥ sic de dõ
cogitando tem ip̃m desꝑares: ostendrt
conficentib nõ impꝑat. Sic ergo accipe

Expanded text:
oluisse intelligas quod lacrymae, ex intima cordis contritione prolatae illa etiam peccata lavare possunt, quia sine pudore et verecundia ore profiteri non possunt. Quid ergo? Si erubescis dicere homini, ut homini, non dicas, sed Deo, sed mansuetudo Dei tibi demonstratur, qui tam mitis et suavis est omnibus ad se confugientibus, ut si, talia fuerint peccata tua ut ea te homini manifestare sine erubescentia non posse contingat. In eo enim de quo erubescis cum homini dicis, erubescere te Deo non oportet cum Deo dicis; quia non improperat dicenti, sed condonat confitenti. empus coram eo, ut ista confusio gloriam tibi postmodum adducat, et fiduciam praestet, ne improperium timeas, cum manifestari coeperis coram Deo. Tamen ne forte diceret cogitatio tua: Si ante Dominum, cujus majestatem declinare non possumus, neque judicium effugere. Ne igitur sic de Deo cogitando temetipsum desperes, ostenditur tibi confitentibus non improperat. Sic ergo accipe
Abbreviated transcription (Latin):
cransacta amplius non redeunt: ita que
semel ꝓpetrata fu̾int. amplius nõ facta eẽ
nõ possũt. Si ergo uirgo es custodi diigẽt̾
ꝙ habes. noli in spe pecrare. noli cad̾e quasi
melior surrectura sis. Quicquid postea fec̃is.
fac̾e cñ non potes qͥn melior esses si h̃ faceres
erant cent̃ erũt ⁊ ubi centũ decem in domo
isrł. Si in hũc mod̾ lapsos ad pnĩam renoua¬
rinõ posse dicimus. nicħ fortassis incõueniẽtis

Expanded text:
cta amplius non redeunt, ita quae semel perpetrata fuerint amplius non facta esse non possunt. Si igitur virgo es, custodi diligenter quod habes. Noli in spe peccare, noli cadere, quasi melior surrectura sis. Quidquid postea feceris, facere tamen non potes, quin melior esses si hoc faceres erant, centum erunt, et ubi centum, decem in domo Israel. Si in hunc modum lapsos ad poenitentiam renovari non posse, dicimus, nihil inconveniens
Abbreviated transcription (Latin):
S siue ħ siue alia talia scripta uel dicta
erũt b̃ astruere uoluisse. ꝙ in qͣliacũq
pcc̃a prolapsi uel penitere nõ possent si
non ualerent. si per ueram pnĩam cõpun¬
g̾entur. B.n. fides catbolica oĩo nõ recipit.
Quia qui dixit. nõ dico seꝑties. s usꝙ
septuagies septies se nec scñm. nec t̾ciam.
nec qͦtamlib peccatoris pnĩam uerã dũ¬
taxat refutare sigͥficauit. Qd̾ ergo dc̃m 
impossibile esse eos qui pꝰ illũiatõnẽ gre.
⁊ gustũ doni celestis. ⁊ ꝑticipacõnẽ spc̃ scĩ¬

Expanded text:
ed, sive haec sive alia, talia scripta vel dicta erunt hoc astruere voluisse quod in qualiacunque peccata prolapsi, vel poenitere non possent, si non valerent, si per veram poenitentiam compungerentur. Hoc enim fides catholica omnino non recipit, quia qui dixit: Non dico tibi septies, sed usque septuagies septies ; se nec secundam, nec tertiam, nec quotamlibet peccatoris poenitentiam veram duntaxat refutare significavit. Quod ergo dictum est impossibile esse eos qui post illuminationem gratiae et gustum doni coelestis et participationem Spi
Abbreviated transcription (Latin):
quib meruisti ut malũ haberes. quib si
districte iudicauis.⁊ ħ merũas ut malum
nec eris qiͣ uir obiurgans. qr domus exaspe¬
rans est. Namut sciat qr malicia tua ħ
fecit. uide uͥ erat deuotõ tua. Si .n. ꝑfcam

Expanded text:
quibus meruisti, ut malum haberes, quibus si quibus meruisti, ut malum haberes, quibus si districte judicareris, et hic merueras nec eris quasi vir objurgans quia domus exasperans est . Nam ut scias quod malitia tua hoc fecit: vide ubi erat devotio tua. Si enim perfectam
Abbreviated transcription (Latin):
de hiis qͥ in hac uita pmĩam ñ complẽt
Ed fortassis tacita tͥ cogitatõne tes¬
pondeas. Quõ in quis certus esse pos
se compleu̾o. cũ ip̃e homo cui pcc̃a mea
conficeor. sepe aut ignorancia nesciat
aut negligencia non consid̾et. qualẽ
mͥ scd̾m mod̃ ⁊ m̃suram delicti debeat sa
qr si homo nescit deus scit. Tu tamen fac
ꝙ tibi precipitur. obediens esto in eo qd̃
tam̃ iubetur. Uideat deus deuocõnẽ tuã
⁊̃ si homo ñ ꝯdigne modetur afflictõnem
cuam. Perire uon pot̾is si deuotus fueris
ĩuentus. S decipior in quis putãs me sat̃¬
fetisse. cũ sacis nõ fec̾im. Ille mͥ inũxit ut
tantũ facẽm ⁊ ñ amplius mͥ ĩiuxxit. Ecce
totũ ꝑfeci. ⁊ nõ satis feci. Uado qiͣ securus
ad deum. putãsme satis fecisse illi. c̃ad gͦ
ceneor obligatus qr sacis non fec̃im. Qͣre
ergo inquis fcm est ut talẽ sacerdotem
non habeam. quimͥ dicat hoc qd̃ oport:
Audi quare. Propt̃ pcc̃a tua fc̃m est hoc.

Expanded text:
De iis qui in hac vita poenitentiam non complent. Sed fortassis tacita tibi cogitatione respondeas: Quomodo, inquis, certus esse possse complevero, cum ipse homo cui peccata mea confiteor saepe aut ignorantia nesciat, aut negligentia non considerat qualem mihi secundum modum et mensuram delicti debeat satspondeo: Quia si homo nescit, Deus scit. Tu tamen fac  tibi praecipitur, obediens esto in eo quod tibi jubetur. Videat Deus devotionem tuam, etiam si homo non condigne moderetur afflictionem tuam. Perire non potes, si devotus fueris inventus. Sed decipior, inquis, putans me satisfecisse, cum non satisfecerim. Ille mihi injunxit, ut tantum facerem; et non amplius mihi praecepit: ecce totum perfeci, et non satisfeci. Vado quasi securus ad Deum putans me satisfecisse illi, cum adhuc teneor obligatus, quia non satisfecerim. Quare ergo, inquis, factum est, ut talem sacerdotem non habeam, qui mihi dicat: Hoc oportet? Audi quare. Propter peccata tua factum est hoc,
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾inc nũc ualent uͥ cũ cordis contͥcõne
eciam oris confessionem hñt: H .ni. tibi de¬
monstratur cũ subditur. Prius flendum.
postea conficend̾. hsiquid̾ ad ĩtatem
confessionis spectat. ut pͥus cõpũgaris.
postea confitearis. Nam sũt quidã sicut
impudences ad faciend̾. sic inuẽcundi ad
confitend̃. qui qm̃ curpitudĩem suam in
faciendo non uident. uecundiam in dicẽdo
mulieris metricis fr̃a est tibi. nesciuisti eru¬
besc̾e. Isti nõ nũqmͣ sine aliquo ꝯpũctõnis
motu. sine aliquo timorisuł amoris dei
attactu ꝓ sola ꝯsuetudĩe eeplenda ad di¬
catoꝵ suoꝵ absolui. Quib recte dicit᷑.
Prius flendũ. pꝰca confitend̾. In ꝯfessõe
namq pcc̃oꝵ hoĩem ⁊ uerecundari o.¬
ut humilit̾ qd̾ fecit agnoscat ⁊ tam̃ nõ
sic uerecundari ut caceat. H bñ nouit
peccatrix illa q̃ ⁊ uenit ut pcc̃a sua se ab¬
conde nolle ostend̾r.⁊ cñ non ance sed
recro stecit. ut uecundiam curpicud̃is

Expanded text:
 nec valent ubi cum cordis contritione et etiam oris confessionem habent. Hoc enim tibi demonstratur, cum subditur prius flendum, postea confitendum. Hoc siquidem ad veritatem confessionis spectat, ut prius compungaris, postea confitearis. Nam sunt quidam sicut impudentes ad faciendum, sic inverecundi ad dicendum. Qui quoniam turpitudinem suam in faciendo non vident, verecundiam in dicendo mulieris meretricis facta est tibi: nescivisti erubescere . » Isti nonnunquam sine aliquo compunctionis metu, sine aliquo timoris vel amoris Dei attactu pro sola consuetudine explenda ad diccatorum suorum absolvi. Quibus recte dicitur: Prius flendum, postea confitendum. In confessione namque pecut humiliter quod fecit cognoscat, et tamen non sic verecundari, ut taceat. Hoc bene novit peccatrix illa quae etiam venit ut peccata sua se abscondere nolle ostenderet et tamen non ante, sed retro stetit, ut verecundiam turpitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣtũ detur. s ex qnͣto detur. Si ergo ubi plus
si facultas cibi deest assit bona uolũtas. qnͣtũ
uis tautũ m̾eris. Fac ergo uoluncatẽ magnã
si uis hr̃e mĩtũ magnũ. Bene hoc sciuit pec¬
catrixilla. que qr młtũ habuit qd̾ dimitt̃e¬
cur nõ actulic sub̾am magnam. s diłonem
magnam. Multũ contra multũ. Si mł̾ta
pecimia mag̃ qͣm caritate młta iniqͥtas
młta redimeretur. feliciores diuites essent
qm pauꝑes. ⁊ secure peccare possent. qnͣtum
uellent. ⁊ qͣmdin uellent. In ipĩs .n. ess redẽp¬
cõ pectatoꝵ suoꝵ. Cã uellent darẽt peciũam.
⁊ haberent iustĩam. Nunc aucẽ bene fecit
deus. qr in eo posuit redemptõnem nr̃am. uͥ
nullus mpẽ uelit egere pocest. Amare poss
dare non possunt. Dilige multũ si uis ũ mł¬
cum cͥ dimictatur. Bimittũt᷑ inquit ei
pcc̃a młta quia dilexit młtũ. Cui plus
dimittitur plus diligit. Aliquid ꝯtrarie¬

Expanded text:
quantum datur, sed ex quanto detur. Si ergo ubi plus quantum datur, sed ex quanto detur. Si ergo ubi plus si facultas deest tibi, adsit bona voluntas, quantum vis tantum mereris. Fac ergo voluntatem magnam, si vis habere meritum magnum. Bene hoc scivit peccatrix illa, quae quia multum habuit quod dimitteretur, non attulit substantiam magnam, sed dilectionem magnam. Multum contra multum. Si multa pecunia magis quam charitate multa, iniquitas multa redimeretur, feliciores divites essent quam pauperes, et secure peccare possent, quantum vellent et quandiu vellent. In ipsis enim esset redemptio peccatorum suorum. Quando vellent darent pecuniam et haberent justitiam. Nunc autem bene facit Deus quia in eo posuit redemptionem nostram, ubi nullus nisi ipse velit, egere potest. Amare possunt dare non possunt. Dilige multum, si vis et multum tibi dimittatur. Dimittuntur, inquit, ei peccata multa, quoniam dilexit multum . Cui plus dimittitur, plus diligit. Aliquid contrarie
Abbreviated transcription (Latin):
opus placere uoluntas. qr ip̃a uoluntas oꝑiꝰ
ẽ. ⁊ de oꝑe est qde placet. Uelle .n. semꝑ aliꝙͥ
uelle ÷. ⁊ placet homo qr uult aliꝙͥ propter
uoluntatem iustam. que de aliquo est. et
ideo iusta est qr est de quo esse d. ⁊ talis ẽ
qualis ẽẽ d. Sicergo in uoluntate tocum
m̃ĩtum est. ⁊̃ si respectu oꝑis fit. ꝙ opus siũ
sit siuũ sit nicħ in uoluncate minus ẽ. nisi
forcemn ħ ꝙ uoluntas ip̃a maior fieret. si
opus ip̃m fierz. Si ergo magnũ nũtũ br̾e
uis. magnam habe uoluntatem. Magna
fiducia. tantũ meris qnͣcũ uis. Possunt
ẽẽ uoluntates pares. qui facłtate imꝑes s̃
Multũ dedit zacheus qr diues erat. ⁊ ml̾tũ
habebat uidua illa que duo ininuta misic
parũ habuit. ⁊ parũ dedit ĩmo tantũ dedit
qͣnͣtũ zacheus. Minores facultates ferebat.
s parem uoluntacem habebat. Si attendas
quid ded̾int. diu̾sa ĩuenies. si attendas unde
ded̾int paria inuenies. Non autẽ pensat deuꝰ

Expanded text:
acere voluntas, quia ipsa voluntas operis est, et de opere est quod placet. Velle enim semper aliquid velle est, et placet homo, quia vult aliquid propter voluntatem justam quae de aliquo est, et ideo justa est, quia est de quo esse debet. Et talis est qualis esse debet. Sic ergo in voluntate totum meritum est etiam si respectu operis sit, quod opus sive sit sive non sit; nihil in voluntate minus est, nisi forte in hoc quod voluntas ipsa major fieret si ipsum opus fieret. Si ergo magnum meritum habere vis, magnam habe voluntatem. Magna fiducia. Tantum mereris quantum vis. Possunt esse voluntate pares, qui facultate sunt impares. Multum dedit Zachaeus qui dives erat, et multum habebat. Vidua illa quae duo minuta misit, parum habuit et parum dedit et tamen tantum dedit quantum Zachaeus. Minores facultates ferebat, sed parem voluntatem habebat. Si attendas quae dederint diversa invenies, si attendas unde dederint paria invenies. Non autem pensat Deus
Abbreviated transcription (Latin):
est fructus eius. Penitẽcia .n. est dolor pͤ¬
catĩ. qñ doles ce fecisse ꝙ malũ est. Qñ enĩ
imꝑbas ⁊ dampnas mala tua penitẽciã
habes. Qñ aũt sat̃factõne sub sequẽte¬
⁊ punis ⁊ corrigis mala cua fructus pm̃e
tencie facis. Penicencia est fcĩ impbatõ.
fructus pnĩe ẽ delicti correctõ. S quia
o. Si incorrectõe minor est afflictõ qmͣ.
in culpa delectatõ fuit. nõ est dignus
fructus pnĩe tue. S dicismͥ. Qũo scire
possum qñ ꝯdigna sit penicencia mea:
Quia scire boc non potes iõ necesse hẽs.
semꝑ penitere. Sac̃fac̾e poces. nimis fac̾ẽ
ñ potes. Melius ut plus facias ꝙͣ minꝰ.
Idcirco sollicitus esto. sacage. da oꝑam. stu¬
dium impende ut cłpa sic cũ fine deuotio
sine fine: Cam̃ ũ aliqũ peccatͥx ꝯscĩa cõsole̾

Expanded text:
us ejus, poenitentia est dolor praeteriti, quando doles te fecisse quod malum est. Quando ergo improbas et damnas mala tua, poenitentiam habes; quando autem satisfactione subsequente, punis et corrigis mala tua, fructus poenitentiae tentiae agis. Poenitentia est facti improbatio, fructus poenitentiae est delicti correctio. Sed quiat. Si in correctione minor est afflictio quam in culpa delectatio fuit, non est dignus fructus poenitentiae. Sed dicis mihi: Quomodo scire possum, quando condigna sit poenitentia mea? Quia scire hic non potes, ideo necesse habes semper poenitere. Satisfacere potes: nimis facere non potes. Melius est ut plus facias quam minus. Idcirco sollicitus esto, satage, da operam, studium impende, ut culpa sit cum fine, devotio sine fine. Tamen ut aliquando peccatrix conscientia consoletur,
Abbreviated transcription (Latin):
eciam si ħ contingat ut hõ qui exc̾iut cu¬
randis uuln̾ib pccõꝵ medicam̃tũ appo¬
nit aliqͥd minꝰ sufficiens cribuat. Sepe
ꝙ minꝰ foris agit᷑. efficatius intus oꝑatur.
In paruo oꝑe magna deuotõ ẽẽ potͣ. Hõ
uidet in facie deus aũt intuet᷑ in cor. ⁊ ut
minus dicam magnũ est si in hac uica ĩ¬
ciꝑe possis ⁊̃ si non ꝑficias. Nam ⁊ post mor¬
tẽm ignis qͥdam pͥurgatorius dicitur uͥ
aut̃ ħͥ correctõnem inciꝑe datur eciã si
ꝑfic̾e non datur. illic correctõis ꝑfectio
uel patiend̾ suꝑsit. durũ est corm̃ta illa
uł ad modicũ sentire. Propt̾ea tutiꝰ oĩo
cibi ẽ ut ħ incipias ⁊ ꝑficias ꝙ facẽ debes.¬
Ꝙ siꝑfice̾ s non pocu̾is. si cñ inchoaueris
noli desꝑare saluus eris. sic tñ qiͣ ꝑ ignem
Ardeb̾ quid̾ donec consũptũ fu̾it ꝙ c̾mabile
portas. Tu autem saluuseris qm̃ funda¬
mentũ in te ꝑmansit caritatis dei. Ne eo¬

Expanded text:
etiamsi hoc contingat, ut homo qui exterius curandis vulneribus peccatorum medicamentum apponit, aliquid minus sufficiens tribuat. Saepe intus operatur. In parvo opere magna devotio potest esse. Homo videt in facie; Deus autem intuetur cor . Et ut minus dicam, magnum est si in hac vita incipere possis etiam si non perficias. Nam et post mortem ignis quidam purgatorius dicitur ubi autem hic correctionem suam incipere datur; etiam si perficere non datur; illic correctionis perfectio vel faciendum supersit; durum est tormenta illa, vel ad modicum sentire. Propterea tutius omnino tibi est ut hic et incipias et perficias quod facere debes perficere non potueris, si tamen inchoaveris, noli desperare, « salvus eris, sic tamen quasi per ignem . » Ardebit quidem, donec consumptum fuerit quod criminale portas. Tu autem salvus eris quoniam fundamentum in te permansit charitatis Dei. DE