comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uit helias. xluiii. Dedisceptacione heliȩ cont᷑ ꝓpłias
achab: ⁊ qͦmͦ immolando ostendit dm̃ uerũ ẽe dm̃ isr ł
idola aut̃ falsos dõs qͦs colebat achab. ⁊ de pluuia qͣm um¬
mȩ suȩ ut morer et᷑. quẽ angłs dnuĩ subcineritio panie⁊
aqͣ ibi pascebat. L. Qͦmͦ helias in monte oreb inspelun¬
ca latitans. multimoda locutione dnĩ ibi consolatꝰ ẽ. cu
&̃ delegat dñsungere reges ⁊ heliseũ ꝓpħam ꝓse. ⁊ dͥat¬

Expanded text:
UT XVIII. De disceptatione Eliae contra prophetas Achab, et quomodo immolando ostenderit Deum verum esse Deum Israel, idola autem falsos deos quos colebat Achab. Et de pluvia quam imimae suae ut moreretur, quem angelus Domini subcinericio pane et aqua ibi pascebat. Quomodo Elias in monte Horeb in spelunca latitans multimoda locutione Domini ibi consolatus est, cui et delegat Dominus ungere reges et Eliseum prophetam
Abbreviated transcription (Latin):
factũ.xii. De fenestris eiꝰ ⁊ tabulis ꝑ gyrũ .xii. De
ascensu ⁊ factura medii ⁊ tertii cenacłi.xiiii. Qd̃ pa¬
rietes cedro ⁊ pauimentũ sit abiete tectũ. xu. De
distincta mensura tẽpli ⁊ ipsi oracłi.xui. Qd̃ oĩs domꝰ
sit cedro uestita ⁊ auro. rui. Qd̃ altare oracłi cedro

Expanded text:
. De fenestris, et tabulis ejus per gyrum. De ascensu, et facturis medii, ac tertii tabernaculi. Ut parietes cedro, ac pavimentum sit abiete intextum. De distincta mensura templi ipsius, et oraculi. Ut omnis domus sit cedro vestita, et auro. Ut altare oraculi cedro
Abbreviated transcription (Latin):
Naudiens ꝓpħa. renuntiabat dõ. Q moebũ ⁊
interitũ misit in exertitũ hebreoꝵ. Morieban¬
tur enĩ ñ uno mͦ ut facile langor potiussas ag¬
nosci. ẜ mors qͥdem in om̃ĩb. Multis uͦ langoꝵs
occasionib: ⁊ q̃ ñ possunt cognosci. facile piebas.
Nuiꝰ enĩ suꝑ alium moriebat᷑: i latent̾ unmi¬
nens malum uelocit̾ ferebat inte.¬
ritũ. Alii siqͥdẽ ꝑiere cũ uehementib
dolorib. ⁊ amaro gemitu anunã relinquebant.
alii uͦ ipsis passionib marcescebant: ita ut neq
curam exibere corꝑib p̃ualerent. s ꝓlabore
deficerent. Alii aũ repentinis tenebris eorum
conatꝰ abripientib. suffocati ꝓtinꝰ exspirabant.
Alii suꝑ mortuos qͦs sepeliebant. ipsi ꝙͦ morieban¬
tur. ⁊mꝑfectas relinquentes parit̾ sepulturas.
ncipiente itaq pestifero langore eos abhora
matutina ꝑim̾e. usq ad horam pͣndii consũ¬

Expanded text:
 audiens propheta renuntiabat Domino. Qui morbum et interitum misit in exercitum Hebraeorum. Moriebantur enim non uno modo, et facile languor potuisset agnosci; sed mors quidem in omnibus, multis vero languorum occasionibus, et quae non possent cognosci facile, peribant. Alius enim super alium moriebatur, et latenter imminens malum velociter ferebat interitum. Alii siquidem perire cum vehementibus doloribus et amaro gemitu animam relinquebant. Alii vero ipsis passionibus marcescebant, ita ut neque curam exhibere corporibus praevalerent, sed pro labore deficerent. Alii autem repentinis tenebris eorum conatus arripientibus suffocati, protinus exspirabant. Alii super mortuos, quos sepeliebant, ipsi quoque moriebantur, imperfectas relinqIncipiente itaque pestifero langmatutina perimere, usque ad horam prandii consum
Abbreviated transcription (Latin):
qũ ip se qͥdem habens multa frumenta ñ patee¬
ret᷑ inopiã. reliquis uͦ eẽt angustia. Itẽ si elige¬
re tum mensiũ uictoriã hostuĩ. ipse qͥdem ha¬
uens circa se uiros fortissimos ⁊ custodes nichil

Expanded text:
quando ipse quidem habens multa frumenta non patequando ipse quidem habens multa frumenta non pateretur inopiam, reliquis vero esset angustia; item si eligeret trium mensium victoriam hostium, ipse quidem habens circa se viros fortissimos, et custo
Abbreviated transcription (Latin):
dium ficli: ⁊ pauꝑ nichil ininus. Susceptãq
peccuniã q̃ collata ẽ a filiis isrł. trades in usus
taber nacłi testimonii: ut sit ii moni mentũ
iosephus: ita refert dicens: P pħs itaq decla¬
rantib dđ̃. qd̃ ei ds̃ irasceret᷑. supplicare cepit
eumq rogare. ut ꝓpiciꝰ eẽt: & ueniã peccati¬
concedet. Tunc gͦ gad ꝓpħam misit ad eũ ds̃
tres supplicii condiciones portantẽ: ut earũ qͣm
ꝓbaros eligerae. Utrũ uellet famen inpiuncia
generari aunis septẽ: aut tͥb mensib pugnan¬
do uinceret᷑ ab hostib : aut certe morb ⁊ lan¬
gor accedẽt tͥb dieb ebreis. Ille uͦ in anxieta¬
te hꝰ electionis omniũ rerũ pessimarũ incur¬
rens tͥbulabat᷑: ⁊ uebement̃ animo uidebat᷑
et confusus. Cumq. ꝓph̃a dicet lioc omimiodis
anminere. ⁊ responsũ uelocit̃ exigͥet. ut electã
abeo conditionẽ renunciare do. cogitans rex
ps f amnen eliget contͣ alios hoc face iuderet᷑

Expanded text:
nihil minuet. Susceptamque pecuniam, quae collata est a filiis Israel, trades in usus tabernaculi testimonii, ut sit in monumentum eJosephus ita refert, dicens: « Prophetis itaque declarantibus David quod ei Deus irasceretur, supplicare coepit, eumque rogare ut propitius econcederet. Tunc ergo Gad prophetam misit ad eum Deus, tres supplicii conditiones portantem, ut earum quam probaret, eligeret, utrum vellet famem in provincia generari septem annis, aut tribus mensibus pugnando vinceretur hostibus, aut certe morbus et languor accederet tribus diebus Hebraeis. Ille vero in anxietatem hujus electionis omnium rerum pessimarum incurrens, tribulabatur et vehementer animo videbatur esse confusus. Cumque propheta diceret, hoc omnimodo imminere, et responsum velociter exigeret, ut electam ab eo conditionem renuntiaret Deo, cogitans rex quia, si famem eligeret, contra alios hoc facere videretur,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ fuerat timore ꝑtritꝰ: uidens gladium
rent᷑ os̃ ꝓseliti det̾ra isrł: ⁊ constituitͤ eis la¬
tomos ad cedendos lapides. ⁊ poliendos. ut edi¬
ficaret᷑ domꝰ dĩ. In illo siqͥdem loco. ut ebrei
autumant. aligñ contigerat abrahã offerre
suũ filiũ ysaac: qñ cum iã ꝑatꝰ eẽt occidẽ filiũ.
⁊ in holocaustũ exhib̾e. inꝓuiso aries appa¬
ruit S altare circunstetit: quẽ abraham
ꝓfilio sicut p̃diximus umolauit. Etplicit¬

Expanded text:
e fuerat perterritus, videns gladium rentur omnes proselyti de terra Israel, et constituit ex eis latomos ad caedendos lapides et poliendos, ut aedificaretur domus Domini. » In illo siquidem loco, ut Hebraei autumant, aliquando contigerat Abraham offerre suum filium Isaac, quando, cum jam paratus esset occidere filium et in holocaustum exhibere, improviso aries apparuit et artare circumstetit, quem Abraham pro filio sicut praediximus immolavit . C
Abbreviated transcription (Latin):
in area areuna uł orne construere: ut inde
unꝰqͥsq coniciat. qr alit̾ diuinitas ab homine
placari ñ pot̾: nͥ in archa cordis ꝑlum̃ recte
fidĩ ⁊ uere dilectionis. altare illi deuote hu¬
militatis constituat: inqͦ sacͥficiũ pie confessi¬
onis aclaudis dõ acceptabile offerat. Qd̃ rec
te ꝑeundẽ ꝓpħam inpsalmis manifestat᷑. uͥ¬

Expanded text:
in Areuna vel Orne construere, ut inde unusquisque conjiciat quia aliter divinitas ab homine placari non potest, nisi in area cordis sui per lumen rectae fidei et verae dilectionis altare illi devote humilitatis constituat, in quo sacrificium piae confessionis ac laudis Deo acceptabile offerat. Quod recte per eumdem prophetam in psalmis manifestatu
Abbreviated transcription (Latin):
genit᷑ m̃s isrł quẽ eduri de egypto. sibam id
ẽ errorem secutꝰ. se sequestrabat a domo dđ:
hoc ẽ ab ȩccłia sema ipsum seꝑabat. cũ eiꝰ con¬
uentum exerrando sꝑnebat. Hic gͦ pꝰ qͣm ꝑ
mulieris sapientis suggestionẽ. hoc ẽ sp̃alis
doctrine eruditionẽ. capit siba absciderat.
hoc ÷ diabolum acorde suo abiecerat: mox aꝰ dd
ixit itaq ioab ad amasam. Salue mi fr̃.
Et tenuit manu dext̾a mentũ amase: qͣsi¬
osculans eũ. Porro amasa ñ obseruauit gladiũ:
quẽ habebat ioab. Q ꝑcussit eũ in lat̾e: & effu¬
uulnꝰ apposuit. Qͥd ẽ qd̃ ioab mentũ amasȩ dex¬
dat᷑ intelligi:  Dext̃ nãq mentũ tenere ẽ. qͣsi
ex benignitatib blandire. S sinstrã ad gladi
triũ. annors qͦ contigerat. inisrł. ob uit̃ fecto¬
nẽ gab. umitarũ. quos saul qͣsi zelo int̃fecit. in
quiꝰ :ecõpensatione stirps saul deleta ẽ.xxuii.

Expanded text:
genitus Israel, quem eduxi de Aegypto , » Sibam, id est, errorem secutus, se sequestrabat a domo David, hoc est, ab Ecclesia semetipsum separabat, cum ejus conventum exsecrando spernebat. Hic ergo postquam per mulieris sapientis suggestionem, hoc est, spiritalis doctrinae eruditionem caput Siba absciderat, hoc est, diabolum a corde suo abjecerat, mox ad Davixit itaque Joab ad Amasam: Salve, mi frater, et tenuit manu dextera mentum Amasae qosculans eum porro Amasa non observavit gladium quem habebat Ioab qui percussit eum in latere et effuvulnus adposuitdatur intelligi? Dextera namque mentum tenere est, quasi ex benignitatibus blandiri. Sed sinistram ad gladiutrium annorum quae contigerat in Israel ob interfectionem Gabaonitarum, quos Saul quasi zelo interfecit, in cujus recompensatione stirps
Abbreviated transcription (Latin):
mon. maarai. eleb. itai. banaiau eufronites. eb¬
das. abialbon.az. mauet. aliaba. semma de
arari.aiam. helipheleth. heliam. efrai. farai.
giga. albani. selec. narai. ira. iareb. uria etheꝰ.
dõ ꝙͦ uria echeus ultimꝰ ponit᷑ ꝓpt̾ id qd̃ seqͥt᷑.¬

Expanded text:
mon, Maarai, Eled, Itai, Banaian, Eufronites, Abmon, Maarai, Eled, Itai, Banaian, Eufronites, Abdas, Abialbon, Azmavet, Eliaba, Semma de Arari, Aiam, Elipheleth, Eliam, Esrai, Farai, Giga, Albani, Seleth, Naarai, Ira, Iareb, Uria Ethaeus. Ideo ergo Uria Ethaeus ultimus ponitur propter id quod seq
Abbreviated transcription (Latin):
te dnõ int̾fecit inheremo. oꝑa unitatꝰ fuit.
Ille enĩblasphemauit dm̃: ⁊ iste maledirit ꝓpħã¬
⁊ regẽ. Dignũ spectacło. spectabat᷑ etiã: ut si
egrederet᷑ iherłm int̾fic̾et᷑. Habentẽ in ma¬
nu hastã. id : legem dĩ. Qͣm si meditatꝰ fuiss&:
ceptum regis irritũ fecit exeundo foras iherłm:
Dcirco in eũ abanaia in uirga id ÷ in rectitudi¬
ne iusticiȩ descensum ẽr̃s hasta qͣm iã ñrectã
filiꝰ ioiade: ⁊ ipse nominatꝰ int̾ tres robustos.
qͥ erant int̾ tͥginta nobiliores. Ueruntam̃ usq
adtres pͥmos ñ ꝑuenerat. Intelligit᷑ qr ipse
nominari dignꝰ eẽt. int̃ tres robustos. id ÷ abisai.
⁊ subochai. ⁊ ionathan: quippe qͥ uirib eis eqͥpe¬
tem udelicae fortiores: hi sunt. Dauid qͥ appel¬
lat᷑ deodat: abisai. subochai. ionathan. eleaꝵar.
sernmna filiꝰ age de arari. ⁊ banaias. Foce septẽ.
Triginta aũ hi sunt. Asahel. eleanan. semina
deara. helica. eles. ira. abiezer: mobunnai. sel

Expanded text:
te Domino, interfecit in eremo, imitatus fuit . Ille enim blasphemavit Dominum, et iste maledixit prum dignum spectaculo. » Spectabatur enim, ut si egrederetur Jerusalem, interficeretur. « Habentem in manu hastam, » id est legem Dei, quam si meditatus fuissetQuia ergo praeceptum regis irritum fecit, exeundo foras Hierusalem, idcirco in eum a Bannia, « in virga, » id est rectitudine justitiae, descensum est: et hasta, quam jafilius Joiadae, et ipse nominatur inter tres robustissimos qui erant inter triginta nobiliores. Verumtamen usque ad tres non pervenerat. » Intelligitur, quia ipse nominari dignus esset inteSibbachai, et Jonathan: quippe qui viribus eis aequipatem videlicet fortiores hi sunt, David, qui appellatur Adeodatus, Abisai, Sibbachai, Jonathan, Eleazar, Semmaa, filius Aggae de Arari, et Banaias; ecce septem. Triginta autem hi sunt, Asael, Eleanan, Semma de Aradi, Elicha, Elez, Hira, Habiezer, Mobu
Abbreviated transcription (Latin):
los. ⁊ pluit suꝑ iustos ⁊ in iustos. ñ renuit be¬
neficiis suis. pastũ talib in hoc mundo p̃bere:
ut ꝑ conlata beneficia occasionẽ tͥbuat conu̾¬
tendi. Quisqͥs fideliũ diuine grẽ illustratio¬
ne componit᷑. scõ desidĩo de imis at sũma
uehi suꝑne contẽplationis penna festinet:
scõꝵs p̃cedentiũ patrũ gesta ante mentiᷤᷤ ocu¬
los ponat: atq in eoꝵ se imitacione exercen¬
do ꝓficiat: ⁊ qd̾ inp̃senti titillat ex uitio. uł
p̃teritoꝵ maloꝵs memoria repͥmat. uł do¬
noꝵs p̃cedentiũ consolatione restinguat: uł¬

Expanded text:
los, et pluit super justos et injustos , » non renuit belos, et pluit super justos et injustos , » non renuit beneficiis suis pastum talibus in hoc mundo praebere, ut per collata beneficia occasionem tribuat convertendi. Quisquis fidelium divinae gratiae illustratione componitur, sancto desiderio de imis ad summa evehi supernae contemplationis penna festinet, sanctorum praecedentium patrum gesta ante mentis oculos ponat, atque in eis se imitatione exercendo proficiat, et quod praesenti titillat ex vitio, vel praeteritorum malorum memoria reprimat, vel donorum praecedentium consolatione restringat,
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ oꝑib ñ cõmunicantes. nec achitofel iniqͥs
suggestionib umnq̃m consencientes: s cũ dđ̃
fidelit̃ ꝑmanserunt. Int̾p̃tat᷑ aũ chusai ethi¬
ops arachites longitudo mea. Hin quoq in
ꝓpħa scͥptum ẽ. Uert&e. ethiops pellem suam.
Et in psalmo. Ethiopia inqͥt festinent manꝰ
eiꝰ dare dõ: qr gentilis ppłs pꝰ qͣm se iugritudi¬
ne peccõrum exuit: numqͣm at̾go dnĩ reces¬
sit. Qd̃ aũ absalon concubinas dđ qͣs ipse ad
custodiendũ domũ dimisit. stuprando cortu¬
pit: significat qd̃ apostata angłs qͦsdam qui
uident᷑ regere ⁊ custodire ppłm dĩ: heretica
pͣuitate seducendo decipit. Ad qͣs tam̃ dđ̃
ult᷑ ñ ingredit᷑. s in custodia positis alimenta
p̃bet: ipseq inuiduitate uiuentes clausȩ ft̃
usq ad diẽ mortis sue: qr cũ her etici a uia
ueritatis oberrantes denuo ad eam redire
dissimulant. ñ sunt digni cohabitacione.xͥ:
Ille tam̃ qͥsolem suũ oriri facit suꝑ bonos ⁊ ma¬

Expanded text:
el iniquis suggestionibus unquam consentientes, sed cum David fideliter permanserunt. Interpretatur autem Chusai Aethiops; Arachites, longitudo mea. Hinc quoque in Propheta scriptum est: « Vertit Aethiops pellem suam . » Et in Psalmo: « Aethiopia, inquit, festinet manus ejus dare Deo . » Quia gentilis populus postquam se nigredine peccatorum exuit, nunquam a tergo Domini recessit. Quod autem concubinas David, quas ipse ad custodiendam domum dimisit, stuprando corrupit, significat quod apostata angelus quosdam, qui videntur regere et custodire populum Dei, haeretica pravitate seducendo decipit. Ad quas tamen David ultra non ingreditur, sed in custodia positis alimenta praebet. Ipsae quoque in viduitate viventes clausae sunt usque ad diem mortis suae. Quia cum haeretici, a via veritatis oberrantes, denuo ad eam redire dissimulant, non sunt digni cohabitatione ChriIlle tamen, « qui solem suum oriri facit super bonos et ma
Abbreviated transcription (Latin):
cũ eo sunt. Ionathas aũ ⁊ achimaas: stabant uix¬
ta fontẽ rogel. Abiit ancilla ⁊ nunciauit eis:
illi ꝓfecti sunt. Hȩc ancilla qͣsi lauandi grã cum
pannis ad fontẽ rogel ierat: ut peuitꝰ res ñ dep̃¬
hendet᷑. Puer aũ qͥrem indicauit absalon: filiꝰ
eiꝰdem ancillȩ paruulus fuisse dr̃. De eadem¬

Expanded text:
thas autem et Achimaas stabant juxta fontem Rogel. Abiit ancilla et nuntiavit eis, et illi profecti sunt. » Haec ancilla quasi lavandi gratia cum pannis ad fontem Rogel ierat, ut penitus res non deprehenderetur: puer autem qui rem indicat Absalom, filius ejusdem ancillae parvulus di
Abbreviated transcription (Latin):
qua eueꝰ. q̃ eccłiȩ tipũ habuit: scͥptura ꝓpͥa sig¬
nficatione posut dicens. Et edificauit añs ds̃
uostã qͣmi detulerat de adam inmulierẽ. E pau¬
us construi eam uidens ait. Dei edificatio estis.
Necp̃tereundũ qd hebreusille leonẽ hunc q̃ bana¬
us urtc̃fecit. ioab intelligi oportere putat: qͥ in
medio cisternȩ. id: in domo dnĩ uͥ cormia al¬
mrs teuebãt occisus ẽ. Ergo altare cisterna dr̃

Expanded text:
ignificatione posuit, dicens: « Et aedificavit Dominus Deus costam, quam tulerat de Adam, in mulierem . » Et Paulus construi eam videns ait: « Dei aedificatio estis . » Nec praetereundum quod Hebraeus ille leonem hunc, quem Banaias interfecit, Joab intelligi oportere putat, qui in medio cisternae, id est, in domo Domini, ubi cornua altaris tenebat, occisus est . Ergo altare cisterna dici
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑabo in eũ.⁊ reł. Querit᷑ aũ cur solus septimnꝰ
N on inmerito psalmꝰ iste in regnoꝵ libris in¬
rium ñ habebiꝰ. Titulus e ẽ eiꝰ ⁊̃: in die qͣ
eripuit eũ dñs de manu in in .i. ors eiꝰ. ⁊ de
manu saul. Qͥs enĩ figurat᷑ in .lauid. nͥ ille
qͥ uenit scđm carnẽ ex semine dd. ᷤ Q utiq
incorpore suo qd̃ ẽ ȩccłia adhric patit᷑ inimicoᷤ
uñ ⁊ illd̃ ꝑsecutori qͣm uode mactauit. ⁊ in suũ¬

Expanded text:
a, » etc. Quaeritur cur solus septimus onscriptus? Nec immerito psalmus iste in Regnorum libris rium non habebimus. Titulus enim ejus est, in die qua eripuit eum Dominus de manu omnium inimicorum ejus, et de manu Saul. Quis enim figuratur in David, nisi ille qui venit in carne ex semine David? Qui utique in corpore suo, quod est Ecclesia, adhuc patitur inimicos. Unde et illi persecutori, quem vo
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ: Igͥ qd̃ dr̃ de pͥncipe fortiũ dd̃. cuiꝰ qͥdem
nom̃ in regũ libro tacet᷑. Ac uͦ in libro ꝑalipo¬
metion iesbaam nominat᷑: ⁊ fuisse filiꝰ achamoni
commemorat᷑: ipse ẽ qͣsi tenerrimꝰ ligni uermi
e iurt᷑ simulbellica ⁊ modesta uiri designat᷑
ciuilitas: qr uuidelic&s sic̃ u̾midẽ ligni tener qͥ¬
dem ⁊ fragilis toto suo corꝑe. necñ ⁊ ꝑ modic̃ appa¬
re. nichilominꝰ tam̃ fortissimũ ligni robur ex¬
do ligna teredonis nom̃ ht̃. sic ille affabilis om̃ib
domi. ⁊ qͥetꝰ atq humilis uidebat᷑. At incerta¬
mine publico. robustũ se atq intolerabilem hos¬
tib exibebat. S hunc pͥncipem fortiũ hebreus
ipsũ suspicat᷑ ẽẽ dd̃: de qͦita scͥptum ẽ. Sedens in
cathedra sapientissimꝰ pͥnceps int̾ tres. ⁊pẽ ẽ qͣsi
teuerrimꝰ ligni u̾miłs. qͥ octingentos int̾fecit
impetu uno. Dix̃ enĩ inhis u̾bis exp̃ssã ẽẽ sapĩam
đa. humilitatẽ ⁊ fortitudinẽ. H ẽ sapĩam insa¬

Expanded text:
dicitur de principe fortium David cujus quidem nomen in Regum libro tacetur, at vero in libro Paralipomenon Jesbaam nominatur , et fuisse filius Achamom commemoratur: « Ipse est tenerrimus ligni vermiculus, » virtus simul bellica et modesta viri designatur civilitas, quia videlicet sicut vermiculus ligni tener quidem et fragilis toto suo corpore, nec non et permodicus apparet, nihilominus tamen fortissimum ligni robur exdo ligna teredonis nomen habet: sic ille affabilis omnibus domi et quietus atque humilis videbatur, at in certamine publico robustum se atque intolerabilem hostibus exhibebat. Sed hunc principem fortium, Hebraeus ipsum suspicatur esse David; de quo ita scriptum est: « Sedens in cathedra sapientissimus princeps icit impetu uno. » Dixi enim in his verbis expressam esse sapientiam David; humilitatem et fortitudinem; hoc est, sapientiam in sa
Abbreviated transcription (Latin):
montib ꝑsecuti sunt eos. ⁊ mirabilis ac famo¬
sissima uictoria tc̃ ꝓuenit: cũ eleazar tantoᷤᷤ
int̾fecissae hostes. eosq isrlite ꝑsequerentur:
& sumerent spolia ꝑemptoꝵs. Terciꝰ aũ fuit
filiꝰ heli nomine semeias. Et hic in palestinoꝵs
certamituib dũ inlocũ qͥ dr̃ maxilla aciẽ po¬
suissent: ⁊ rursus ebrei eoꝵ metuentes exerci¬
tum. refugerent: solus eoꝵ aciẽ exercitumꝙ:
portauit. Quoꝵs alios qͥdem ꝓstrauit: alios aũ
ñ ferentes eiꝰuim ⁊ fortitudinẽ: ꝑsecutꝰ ẽ con

Expanded text:
montibus persecuti sunt eos; et mirabilis ac famomontibus persecuti sunt eos; et mirabilis ac famosissima victoria tunc pervenit, cum Eleazar tantos interfecisset hostes, eosque Israelitae persequerentur, et sumerent spolia peremptorum. Tertius autem fuit filius Heli, nomine Semeias. Et hic enim in Palaestinorum certaminibus, dum in locum qui dicitur Maxilla aciem posuissent, et rursus Hebraei eorum metuentes exercitum refugerent, solus eorum aciem exercitumque portavit. Quorum alios quidem prostravit: alios autem non ferentes ejus vim et fortitu
Abbreviated transcription (Latin):
dtssent uiri isrł. ipse stecit ⁊ ꝑcussit philisteos:
donec defic̾et manꝰ eiꝰ ⁊ obrigescers cũ gladio.¬
⁊ cet̾a. E pꝰ hc̃ semina filiꝰ age de arari. Et con¬
gregati sunt philistiim instacione: erat qͥppe ager
plenꝰ lente. Cũq fugiss&e ppłs a faciȩ philistiim.
stetit ille in medio agͥ ꝑcussitq philisteos: &
fec̃ dñs salutẽ magnã. De istis gͦ fortib iosephꝰ
hoc loco ita narrat. Prunꝰ itaq õiũ erat eusebiꝰ
filiꝰ achimee: qͥ aciem hostiũ freqͤnt̃ uirumpenᷤᷤ.
ne q̃qͣm pugnando cessauit: donec ex eis nongen¬
tos occidẽt. Post hc̃ erat eleazar filiꝰ dodi: qͥ cũ
rege fugerat in sarfa. Hic aliqñ isrłitis formi¬
dantib palestinoꝵ exercitũ. & obhoc fugien¬
tib solus restitit: irruens suꝑ hostes occidit eo¬
rũ multos: ita ut sangiuine occisoꝵ gladiꝰ he
rera in dext̾a. Et cũ isrłitȩ tunc palestinos ui¬
derunt infugã se conu̾sos: descendentes de

Expanded text:
it Philistaeos, donec deficeret manus ejus, et obrigesceret cum gladio, etc. Et post hunc Semma, filius Age de Arari, et congregati sunt Philisthiim in statione. Erat quippe ager plenus lente. Cumque fugisset populus a facie Philisthiim, stetit ille in medio agri, percussitque Philisthaeos, et fecit Dominus salutem magnam, etc. » De istis ergo fortibus Josephus hoc loco ita narrat: « Primus itaque omnium erat Eusebius filius Achineae, qui aciem hostium frequenter irrumpens, nequaquam pugnando cessavit, donec ex eis nongentos occideret. Post hunc erat Eleazar filius Dodi, qui cum rege fuerat in Sarpha. Hic aliquando Israelitis formidantibus Palaestinorum exercitum, et ob hoc fugientibus, solus restitit irruens super hostes, occidit eorum multos, ita ut sanguine occisorum gladius eraelitae Palaestinos viderent in fugam esse conversos, descendentes de
Abbreviated transcription (Latin):
longe pꝰ contͣ hostiũ cuneos sedẽt: aq̃m bibere
ex eoꝵs cisterna ex desidłio uoluit. Cuiꝰ electi
milites int̾ cat̾uas adu̾santium medias erũ¬
pentes: aqͣ̃m ꝙ̃ desidauerat illesi detulert̃.¬
S iur flagellis eruditꝰ semce ipsũ ꝓtinꝰ cũ ꝑiculo
militũ aqͣm desidasse rep̃hendit: eãq año fun

Expanded text:
longe post hostium cuneos sederet, aquam bibere longe post hostium cuneos sederet, aquam bibere ex eorum cisterna desiderio voluit: cujus electi milites inter catervas adversantium medias erumpentes, aquam quam desideraverat illaesi detulervir flagellis eruditus semetipsum protinus cum periculo militum aquam desiderasse r
Abbreviated transcription (Latin):
bat bib̾e ñ aqͣm fluminis: s. lauachrũ ex late
re. xͥ fluentem Hoc ÷ ñ aqͣrũ siciebat dđ¬
oblatam aqͣm. s dnõ fudit̾. significatis sitire
se sacͥficium xͥ ñ naturȩ fluentũ: illd sacͥfici¬
um in qͦ ẽ remissio peccatoꝵs. Illũ sitire fon¬
tem ȩt̃nũ: qͥ ñ ꝑicuł querit᷑ alienis. s ꝑicula
illicita memunt cõmisisse. a qͥb̾dã ꝙ̃ licitis
studeat abstiñe. q̃tinꝰ ꝑhoc conditori suo satis¬
faciat: ut qͥ cõmisit ꝓhibita: sibunos ipsi absci¬
dere debeat &̃ concessa: ut se rep̃hendat in
minimis. ꝗͣ memunt in maxiis deliquisse.
Lex certe uet̾is testam̃ti: alienã uxorẽ concupis¬
cere ꝓhib&. A rege gͦ fortia iuberimilitib uł
desidari aqͣm: ñ penalit̃ uctat. E cuncti noui¬
mus: qd̾ ⁊ dauid concupiscentiȩ mucrone tͣns¬
fixus. alienã conugẽ ⁊ appetiuit ⁊ abstulit:
cꝰ culpã digna u̾bera sunt secuta: ⁊malũ qd̃
ꝑpet̾uit. ꝑ penitenciȩ lamenta correxit. Q cũ

Expanded text:
bat bibere non aquam fluminis, sed lavacrum ex latere Christi fluentem: hoc est, non aquarum sitiebat oblatam aquam, sed Domino fudit, significans sitire se Christi sacrificium, non naturae fluentum, sed illud sacrificium in quo esset remissio peccatotem aeternum, qui non periculis quaeritur alienis, sed pericula  licitis studeat abstinere, quatenus per hoc conditori suo satisfaciat, ut qui commisit prohibita, sibimetipsi abscidere debeat etiam concessa: ut se reprehendat in minimis, quem meminit in maximis deliquisse. Lex certe Veteris Testamenti alienam uxorem concupiscere prohibet, a rege vero fortia juberi militibus vel desiderari aquam non poenaliter vetat. Et cuncti novimus quod concupiscentiae mucrone transfixus, alienam conjugem et appetivit, et abstulit: cujus culpam digna verbera sunt secuta, et malum quod perpetravit per poenitentiae lamenta correxit . Qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
panis uocatꝰ ẽ. Qd̃ uͦ a deodatꝰ ipse sit dł: seqͣn¬
tia declarant uͥ ait. Hi q̃tuor nati funt de are
orpham nurũ noemi ẽẽ arbitͣnt᷑. Notandum¬
aũ qd̃ iosephus historiographꝰ iudeoꝵs: uͥ istius
loci in libro antiqͥtatũ septimo meminit. in
duob p̃liis eont᷑ nalestinos ꝑactis. concordat
cũ scͥptura regũ. De t̃cio uͦ p̃lio. ita dic̃. Post
hanc aũ comp̾ssionẽ: palestini denuo pugna-¬
uerunt. Suꝑ qͦs exercitũ mittente dd: fortis
apparuit epħan cognatꝰ eiꝰ. Nam cont̃ singłos
fortissi mos palestinoꝵs solus pugnando ꝑemit
cecidu. Utrũ aũ ipsum a dodatũ epham
appellauerit. uł aliũ quẽlib& hoc nomine no¬
tauerit: incertũ ẽ. Ertũ bellum fuit ingech.
inqͦ uir excelsus qͥ senos in manib pedibq ha-¬
nathan filiꝰ semmaa frĩs dđ̃. Ni qͣtuor nati sunt.
de arapha ingeth: ⁊ ceciđunt imanu dđ

Expanded text:
panis vocatus est. Quod vero Adeodatus ipse sit David, sequenpanis vocatus est. Quod vero Adeodatus ipse sit David, sequentia declarant, ubi ait: Hi nati sunt de ArepOrpham, nurum Noemi esse arbitrantuautem quod Josephus historiographus Judaeorum, ubi istius loci in libro Antiquitatum septimo meminit, in duobus praeliis contra Palaestinos peractis concordat cum Scriptura Regum. De tertio vero praelio ita dicit: « Post hanc vero compressionem Palaestini denuo pugnaverunt; super quos exercitum mittente David, vir fortis apparuit Ephan cognatus ejus. Nam contra singulos forticeciderunt. » Utrum autem ipsum Adeodatum Ephan appellaverit, vel alium quemlibet hoc nomine notaverit, incertum est. « Quartum bellum fuit in Geth, in quo vir excelsus, qui senos in manibus pedibusque hanathan, filius Samaa, fratris David. Hi quatuor nati sunt de Arapha in Geth
Abbreviated transcription (Latin):
appendebat. ⁊ accinctꝰ erat ense nouo: nisus est
ꝑcut̾e dauid. Presidioq ei fuit abisai filiꝰ saruiȩ :
⁊̃ ꝑcussum philisteum uit̾fecit. Tc̃ iurauerunt
uiri dd dicentes. Non egredieris nob̃cum ad
chai deuisatiseph de stirpe arafa. Terciũ qͦq
fuit bellũ in gob cont̃ philisteos. in qͦ ꝑcussit
adõdatꝰ filiꝰ saltus. polymitariꝰ bethleemites.
goliath getheũ: cꝰ hastile hastȩ erat qͣsi liciato¬
ponit dicens. Gob enim int̃pr̃ lacꝰ. Idcirco
lacꝰ: qr sic̃ in lacum leonũ qͥs mittit᷑: ita sem&¬
ipsum contͣ goliad dauid misit. Adeodatꝰ ip̃e
ẽdd̃. Iocireo dr̃ adõdatꝰ: qi a do electꝰ: in
regnũ. E ilius saltꝰ qr de saltu uͥ oues pascebat.
ẽ ectuctꝰ. Polimitariꝰ. qr de gen̾e beseleel mat̾
eiꝰ fuit. Bethleemites: qr noema ⁊ rutb tpre
ubertatis reu̾se sunt inbetbleem. E qr panis
causa ruth booꝵ nota ẽ.: ꝓpt̾ea idẽ locꝰ domuᷤ

Expanded text:
appendebat, et accinctus erat ense novo, nisus est appendebat, et accinctus erat ense novo, nisus est percutere David. Praesidioque fuit Abisai filius Sarviae, et percussum Philistaeum interfecit. Tunc juraverunt viri David, dicentes: Non egredieris nobiscum ad chai de Husatfuit bellum in Gob contra Philistheos in quo percussit Adeodatus filius Saltus polymitarius bethleemites Goliath Gettheum cuius hastile hastae erat quasi liciatoponit, dicens: Gob enim interpretatur, lacus. Idcirco lacus, quia sicut in lacum leonum quis mittitur, ita semetipsum contra Goliath David misit. Adeodatus ipse electus in regnum. Filius saltus, quia de saltu, ubi oves pascebat, est eductus. Polymitarius, quia de genere Beseleel mater ejus fuit. Bethleemites, quia Noemi et Ruth tempore ubertatis reversae sunt in Bethleem . Et quia panis causa Ruth Booz nota est Et propterea idem locus domus
Abbreviated transcription (Latin):
te cũ studiũ recte conu̾sationis⁊ restauratio pe¬
nitenciȩ pꝰ lapsum: ab incautis ꝑhereticos. seu ꝑ
desidiosi qͥq pꝰ ꝑpetrata scelera uana spe securi¬
tatis. a diabolo deludunt᷑. Qͥ dic̃t. Faciamꝰ ma¬
respha q̃ int̾pr̃ neostraton. siue cursus. filia achia
tram: donec stillars aqua suꝑ eos de cęlo. ⁊ ñ
dimisit aues lacerare eos ꝑdiẽ: neq bestias ꝑ
noctẽ.:cum pia sollicitudo sc̃oꝵ talib succur¬
rens rigor ieiunii.atq instantiȩ p̃cũ incum¬
bit: donec mĩam di impetr&e suꝑ eos de cȩlo:
compescens uidelic& pͣuos homines. nec non ⁊
malignos sp̃c̃. p̃uis suggestionib eoꝵs uitã ulte¬
iͥ reꝑti sunt uiri statura ꝓceri. in quib unꝰ eoꝵ
senos digitos habuit in manuib siue inpedibꝰ. xxuiii.
u̾sum isrł: ⁊ descendit dd̃ ⁊ serui eiꝰ cũ eo
⁊ pugnabant. Deficiente. aũ dd̃. iesbi de nob qͥ
fuit de gen̾e arafa. cuiꝰ hasta trecentas iuitias

Expanded text:
tae, cum studium rectae conversationis, et restauratio poenitentiae, post lapsum ab incautis per haereticos seu perdesidiosi quique post perpetrata scelera, vana spe securitatis a diabolo deluduntur, qui dicunt: « Faciamus maretatur neostraton, sive cursus, « filia Achia,tram, donec stillaret aqua super eos de coelo. Et non dimisit aves lacerare eos per diem, neque bestias per nocterens rigore jejunii atque instantiae precum incumbit, donec misericordiam Dei impetret super eos de coelo: compescens videlicet pravos homines, necnon et malignos spiritus, pravis suggestionibus eorum vitam ulteubi reperti sunt viri statura proceri, in quibus unus eorum senos digitos habuit in manibus sive in pedibus. versum Israel, et descendit David et servi ejus cum eo, et pugnabant. Deficiente autem David, Jesbibenob, qui fuit de genere Arapha, cujus hasta trecentas incias
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ dnãtionem insubditis exercet: lucis oꝑa ꝑ
solem iusticiȩ illuminata ꝓfert. Nexc in eis ali¬
qͥd remanebit obscurũ: s ymbre cȩlestis grẽ
irrigatꝰ. germina uirtutũ incarne uiuens
fructificat. Nec tanta ẽ domꝰ mea apd̃ dm̃. ut
pactũ ȩt̾̃nũ inurds mecũ: firmũ in oĩb atq
munitũ. Cuncta enĩ salus mea. ⁊ oĩs uoluntas:¬

Expanded text:
Domini dominationem in subditis exercet, lucis opera per solem justitiae illuminata profert: nec in eis aliquid remanebit obscurum, sed imbre coelestis gratiae irrigatus, germina virtutum in carne vivens, fructificat. « Nec tanta est domus mea apud Deum, ut pactum aeternum iniret mecum firmum in omnibus atque munitu
Abbreviated transcription (Latin):
iuda p̃dam eoꝵ iniuste abstulisse: iccirco eos
ꝑimere iub&. qͣsi ꝓ zelo isrł ⁊ nida. Huiꝰ ultio¬
nis causa in gabaonitas: abimelech sac̾dos ex¬
titit. Historia ħ q̃ fam̃ factam in isrł ꝓpt̾ gaba¬
onitas occisos narrat: figuralit̾ significat steri
subditis.: dũ inseruiunt cupiditatib t̾renis. Qñ¬

Expanded text:
Juda praedam eorum injuste abstulisse ; idcirco eos perimere jubet, quasi pro zelo Israel et Juda. Hujus ultionis causa in Gabaonitas Achimelech sacerdos exstitit. Historia haec, quae famem factam in Israel propter Gabaonitas occisos figuraliter narrat, significat sterilsubditis, dum inserviunt cupiditatibus terrenis. Un
Abbreviated transcription (Latin):
gabaonitas. E reł. Filii saul qͥ cũ doec idumeo cũ
adhuc pueri eẽnt. sac̾dotes ⁊ gabaonitas in nobe
occidunt᷑. hi sunt armoni ⁊ mifibosech. qͦs pe¬
ꝑit ei respha filia aia: ⁊ qͥnq filii michol filiȩ
saul. qͦs genuerat adrieli filio berzellai qͥ fuit
de molatin. Querit᷑ cur filii michal dicant᷑:
cũ ũ michoal s. eiꝰ soror merob uxor fuerit adri¬
eli filio berzellai. Qd̃ ita soluit᷑. Merob qͥppe
eos naturalit̃ genuit: ⁊ michol uxor dd̃ quȩ ⁊¬
teggla dr̃ eos in loco filioꝵ nutriuit: ⁊ sͥ in fi¬
lios adoptauit: idcirco eiꝰ filii dñr. Filii qͥppe
isrł iurauerant eis. ⁊ uoluit saul ꝑcut̾e eos re

Expanded text:
guinum sunt filii Saul: qui cum Doech Idumaeo, dum adhuc pueri essent, sacerdotes et Gabaonitas in Nobe occiderunt. Hi sunt Armon et Miphiboseth, quos peperit ei Respha filia Aia, et quinque filii Michol, filiae Saul; quos genuerat Adrieli filio Berzellai, qui fuit de Molathi. Quaeritur cur filii Michol dicantur: cum non Michol, sed ejus soror Merab uxor fuerit Adrieli filio Berzellai. Quod ita solvitur: Merab quippe eos naturaliter genuit: et Michol uxor David, quae et Egla dicitur, eos in loco filiorum nutrivit, et sibi in filios adoptavit: idcirco ejus filii dicuntur. Filii quippe Israel juraverant eis.
Abbreviated transcription (Latin):
sapeccauit. S qr ipse sua scilic& uoluntate
suꝑpbiens. a culpa alienꝰ ñ fuit.: iundictã culpe
nsse ã fuscepit. Nam ira seuiens q̃ corporalit̃
ppłm ꝑculit. rectorem ꝙͦ ppłi uitimo cordis
dolore. ꝓstrauit. Cerce uerũ ẽ qd̃ ita sͥ inuicẽ
rectors merita conectent᷑ ⁊ plebiũ: ut sepe¬
ex culpa pastoꝵs deterior fiat uita plebium:
& sepe ex merito plebiũ. mutet᷑ uita pastoꝵ.
S qr rectores habent iudicẽ suũ: magna caute¬
la subditdrum ẽ ñ temere iudicare uitã regen¬
tium. Neq frustra dñs ꝑ semn& ipsum es nũmu¬

Expanded text:
sa peccavit. Sed quia ipse, sua scilicet voluntate sa peccavit. Sed quia ipse, sua scilicet voluntate superbiens, a culpa alienus non fuit, vindictam culpae ipse etiam suscepit. Nam ira saeviens, quae corporaliter populum perculit, rectorem quoque populi intimo cordis dolore prostravit. Certe verum est, quod ita sibi invicem et rectorum merita connectex culpa pastorum deterior fiat vita plebium, ut saepe ex merito plebium mutetur vita pastorum. Sed quia rectores habent judicem suum, magna cautela subditorum est non temere vitam judicare regentium. Neque enim frustra per semetipsum Dom
Abbreviated transcription (Latin):
te ut maledicat. Heb reus ñ habq di¬
mittite ut maledicat. s tantũ maledicat. Abi¬
sai solus dix̾at uadã ⁊ amputabo capud eiꝰ: &
dđ̃ ad abisai ⁊ ad ioab respondit diceus. Qd¬
mͥ ⁊ uob̃ filii saruiȩ :  Ac si dic̾et. Numquid
uultis int̾fic̾e istũ: sic̃ int̾fecistis abner:SDñs
enĩ p̃cepit ei: ut maledic̾et dđ. Et qͥs ẽ qͥ dicat:
qͣre sic fecerit: Subaudit᷑ qͣre sic fec̾it: nos
dñs. s semei:  Semei qͥ maledixit dd̃. ipse ẽ ut
ebrei dñt. nabath pat̾ iheroboam: qͥ filiꝰ gemi¬
ni dr̃. ÷ & inzelo domꝰ saul maledicebat dđ:
ex tͥbu effrauim filii ioseph extitit. Uñ ⁊ idem
tͥbu ioseph. Cum aũ ueniss& chusai arachites
anicꝰ dd̃ ad absalon: locutꝰ ẽ adeũ. Salue rex:

Expanded text:
te ut maledicat. » Hebraeus non habet, « dimittite ut maledicat, » sed tantum « maledicat. » Abisai solus dixerat: « Vadam et amputabo caput ejus; » et David ad Abisai et Joab respondit, dicens:  vobis, filii Sarviae? » Ac si diceret: Nunquid vultis interficere istum, sicut interfecistis Abner? Dominus enim praecepit ei ut malediceret David. Et quis est qui dicat, quare sic fecerit? Subauditur: Quare sic fecerit, non Dominus, sed Semei. Semei qui maledixit David, ipse est, ut Hebraei dicunt, Nabath, pater Jeroboam, qui filius Jemini dicitur, et in zelo domus Saul maledicebat Daviex tribu Ephraim filii Joseph exstitit. Unde et idem tribu Joseph. » « Cum autem venisset Chusai Arachites amicus David ad Absalom, locutus est ad eum: Salve rex
Abbreviated transcription (Latin):
biam. auariciã. ⁊ inuidiã. seu ꝑfidiam in cor
iudaici ppłi inmisit: q̃ illis in axime causa ꝑdici
onis erant. Suꝑbi fuert̃. qͥ in contemptu dei
idola fabricauert̃. Cupidi fuerunt.: qͥ res tͣn¬
sitorias uirtutũ deliciis p̃ponebant. ꝑ fidi uͦ
repii. gnabant: s ã ipsiꝰ saluatoris p̃sentiã sper¬
nebant. ⁊ beneficiss eiꝰ ingͣti extiteraut. Huic
iupassione sua blasphema uoce ad pilatũ dice¬
bant. Nonhabemꝰ regẽ. nͥ cesarem. Et si hc̃ di¬
mittis. ñ es amic̾ cesaris. Ausalon qͦ pꝰ iteri¬
tum infoueam gͣndem missus ẽ: cũ iniquus
qͥsq pꝰ obitũ carns. in lacũ inferni merget᷑. Suꝑ
quẽ aceruus lapidũ congerit᷑: cũ duricia m̃tis
suȩ illi expbrat᷑. Dauid gͦ extinctũ absalon plo

Expanded text:
erbiam, avaritiam et invidiam seu perfidiam in cor erbiam, avaritiam et invidiam seu perfidiam in cor Judaici populi immisit, quae illis maxime perditionis causa erant. Superbi fuerunt, qui in contemptu Dei idola fabricaverunt. Cupidi fuerunt, qui res transitorias virtutum deliciis praeponebant: perfidi vero repugnabant, sed etiam ipsius Salvatoris praesentiam spernebant, et beneficiis ejus ingrati exstiterant. Hinc in passione sua blasphema voce ad Pilatum dicebant: « Non habemus regem, nisi Caesarem ; » et: « Si hunc dimittis, non es amicus Caesaris . » Absalom quoque post interitum, in foveam grandem missus est, cum iniquus quisque post obitum carnis in lacum inferni mergetur. Super quem acervus lapidum congeritur, cum duritia mentis suae illi approbatur. David ergo exstinctum Abs
Abbreviated transcription (Latin):
illa .xxͦ. miliũ. Fuit aũ ibi p̾lium disꝑsum suꝑ
faciẽ omĩs t̾re: ⁊ multo plures erant qͦssaltꝰ con¬
sumpserat de ppło: qͣm hi qͦs uorau̾at gladius
tu erant hebrei autumant: a qͥb plures con¬
sumpti qͣm gladio uorati fuerint. Accidit aũ
ut occurrere absalon seruis dd sedens mulo.
Cumq ingressus fuiss& mulus subt̃ condensam
quercũ ⁊ magnã: adhesit caput eiꝰ quercui.
Et illo suspenso int̾ cȩlũ ⁊ t̾ram: mulus cui insede
fugiens in quercu ꝑ cesariem capitis suspensuᷤ
ẽ. nͭͥ qd̾ uidei stulticie carnalis sensus incũben¬
tes ꝓpt̾ suꝑsticiositatẽ pharisaicã legẽ corrum
pentes. ꝑ ipsam qͣm ad correctionẽ uitȩ ꝑceꝑant.
mortis occasionẽ habuerunt: ¶ñ ⁊ saluator in
eugło dix̃ adeos. Nolite arbitrari qd̾ ego accu¬
saturꝰ sim uos apud patrẽ meũ. moyses enĩ ui
qͦ uos confiditis. ille uos accusat. Ioab uͦ in cor
absalon tres lanceas infigit. cũ antiqꝰ hostis. suꝑ¬

Expanded text:
sum super faciem omnis terrae, et multo plures erant quos saltus consumpserat de populo, quam hi quos voraverat gladius tu erant, Hebraei autumant, a quibus plures consumpti quam a gladio vorati fuerint. « Accidit autem ut occurreret Absalom servis David, sedens mulo. Cumque ingressus fuisset mulus subter condensam quercum et magnam, adhaesit caput ejus quercui, et illo suspenso inter coelum et terram, mulus, cui insedefugiens, in quercu per caesariem capitis suspensus est, nisi quod Judaei stultitiae carnalis sensus incumbentes, propter superstitiositatem Pharisaicam legpent, per ipsam quam ad correctionem vitae perceperant, mortis occasionem habuerant. Unde et Salvator in Evangelio dixit ad eos: « Nolite arbitrari quod ego accusaturus sim vos apud Patrem meum. Moyses enim in quem vos confiditis, ille vos accusat . » Joab vero in cor Absalom tres lanceas infigit, cum antiquus hostis sup
Abbreviated transcription (Latin):
siduitatẽ p̃cum. in conpunctione lacͥmarũ.
⁊ ꝑ castigationẽ corꝑis oĩa delicta abscondun¬
tur: ac homines a ꝑsecutione antiqͥ hostis ꝓtec¬
ti lib̾ant᷑. Cũq ueniss& dđ uicast᷑ madian
sobi filiꝰ naas de rabbath filioꝵs ammon. ⁊ ma¬
chir filiꝰ amiel. de lodobar. ⁊ ber ⁊ellai gala¬
dites. de rogelim. obtulerunt ei stratoria ⁊
tapetia ⁊ uasa fictilia: frumentũ. ⁊ ordeũ.
farinã. ⁊ pulmentũ. fabam. ⁊ lentẽ: frixũ
cicer. ⁊ mel ⁊ butirũ: oues ⁊ pingues uitu
los: dedert̃q dd ⁊ ppło qͥ cũ eo erant ad ues¬
cendũ. Suspicati sunt enĩ ppłm fame .
sti fatigari in deserto. Iste sobi filiꝰ fuit naas
regis. cũ qͥ pugnauit saul: ⁊ ipse &̃ naas fecit
mortuo: dix̃ dd. Faciam mĩam cũ amnon: sic̃¬

Expanded text:
siduitatem precum in compunctione lacrymarum, et per castigationem corporis omnia delicta absconduntur, ac homines a persecutione antiqui hostis protecti liberantur. « Cumque venisset David in castra Madian, Sobi filius Naas de Rabbath filiorum Ammon, et Machir filius Amiel de Lodabar, et Berzelai Galaadites de Rogelim, obtulerunt ei stratoria, et tapetia, et vasa fictilia, frumentum et hordeum, et farinam polentam et fabam, et lentem, frixum cicer, et mel, et butyrum, oves et pingu et populo qui cum eo erat ad vescendum. Suspicati enim sunt populum fame et siti fatigari in deserto, etc. » Iste Sobi filius fuit Naas regis, cum quo pugnavit Saul. Ipse etiam Naas fecit mortuo, dixit David: « Faciam misericordiam c
Abbreviated transcription (Latin):
titutꝰ ẽ ab eodem dd in loco frĩs iste sobi. qͥ ad
dauid legit᷑ cũ cet̾is uenisse. ⁊ stratoria. ⁊ tape¬
tia .&. uasa fictilia. ⁊ cet̾a q̃ secunt᷑ ei obtulisse.
taq egressus ẽ ppłs in campũ contͣ isrł. ⁊ fac¬
tum e p̃liũ in saltu effrai. ⁊ cesus ẽ ibi ppłs isrł

Expanded text:
 ad David legitur cum caeteris venisse, et stratoria, et tapetia, et vasa fictilia, et caetera, quae sequuntur ei obtulisse. taque egressus est populus in campum contra Israel, et factum est praelium in saltu Ephra
Abbreviated transcription (Latin):
bat puteũ inuestibulo suo ⁊ descendert̃ in eũ.
tulit aũ mulier ⁊ expandit uelam̃ suꝑ os putei
qͣsi siccans tipsanas: q sic res latuit: ñ sine mis¬
terio ẽẽ credendũ ẽ. Qid significant isti duo
iuuenes. ionathan uidelic& ⁊ achimaas. nͥ

Expanded text:
suo, et descenderunt in eum, « Tulit autem mulier et expandit velamen super os putei, quasi siccans ptisanas, et sic res latuit, » non sine mysterio esse credendum est. Quid significant isti duo juvenes, Jonathan videlicet et Achimaas, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
intelligit᷑ pacẽ. xp̃m exhibuisse tͣditori suo: qͣm¬
uis ille tam scelerate cogitacionis int̾no bello uas¬
taret᷑. E ido absalon patͥs pax dr̃: qr pat̾ habu¬
it pacem. qͣm ille ñ habuit. A chitofel gͥ qͥ rece¬
dens adauid. ad absalon tͣnfinigrauit: hereti¬
cossignificat. qͥ recedentes a tͣmite ueritatis se
sociant hosti antiqͦ. ⁊ subsequunt᷑ errorẽ. Int̾¬
p̃tat᷑ aũ achitofel fr̃ ms̃ cadens. Gilonites uͦ
tͣnsinigrat᷑: cont̃ qͦs ꝓpħa increpans dic̃. In
dnõ confido. qͦmͦ dicitis aiumȩ meȩ tͣnsinigra
inmontẽ sic̃ passer.  Et merito tales laqueo
doli atq malitie suȩ uitã ꝓpͥam finiunt: qͥ alie¬
nam pus suasionib corrumꝑe satagebant:
sic̃ achitofel inꝓpͥa domo fuspendio interiit:

Expanded text:
intelligitur pacem Christum exhibuisse traditori suo, quamintelligitur pacem Christum exhibuisse traditori suo, quamvis ille tam sceleratae cogitationis interno bello vastaretur. Et ideo Absalom patris pax dicitur, quia pater habuit pacem, quam ille non habuit; Achitophel igitur, qui recedens a David, ad Absalom transmigravit, haereticos significat, qui, recedentes a tramite veritatis, se sociant hosti antiquo, et subsequuntur errorem. Interpretatur autem Achitophel frater meus cadens; Gilonites vero, transmigravit, contra quos Propheta increpans dicit: « In Domino confido, quomodo dicitis animae meae: Transmiin montem sicut passer ? » Et merito tales laqueo diaboli atque malitiae suae vitam propriam finiunt, qui alienam pravis suasionibus corrumpere satagunt. Sicut ipse in propria domo suspendio interiit,
Abbreviated transcription (Latin):
scdm sensum hẏstoriã dicta sufficiant. Cet̾um
aũ scdm allegoriã considari oportet: qͥd illd̃ sig¬
nific& qd̃ parricida filiꝰ absalon patrẽ iseqͥt᷑.
Primo pater eiꝰ dedinans. fugit ante faciem eiꝰ
securꝰ de uictoria: qr sciebat impiũ ꝑire. ꝗͤ etiã
fleuit magno luctu: ⁊ deplorauit exicũiparri¬
cide. Scribit᷑ enĩ fugisse dđ̃ a faciȩ bellantis
dño dicente. Filios enutriui ⁊ exaltaui: ipsi aũ
spreuerunt me. Filiꝰ gͦ eiꝰ impiꝰ tropice accipi
pot̾ iudaicꝰ ppłs qͥ eũ tradidit. Absalon aut̃
sic̃ iam dictũ ẽ: intelligit᷑ patͥs pax. Qd̃ mirũ
uidet᷑ in hystoria: quemadmodũ possit intelli¬
gi par patͥs. qͥ patrẽ bello ẽ ꝑsecutꝰ. S qͥ allego
iͦ ꝑtulit. tai. qͣm eiꝰ cogitaciones ignoraris: cũ
athibuit conuiuiũ. in qͦ corꝑis ⁊ sanguinis sui
figuram discipłis cõmendauit & tͣdidit. Quod
deniq inipsa tͣtlitione ⁊ oscłm accepit: bene

Expanded text:
storiam dicta sufficiant. Caeterum autem secundum allegoriam considerari oportet quid illud significet quod parricida filius Absalom patrem insequitur. Primo pater ejus declinans fugit ante faciem ejus, securus de victoria, quia sciebat impium perire, quem etiam flevit ille magno luctu, et deploravit exitum parricidae. Scribitur enim fugisse David a facie bellantis rusalem, Domino dicente: « Filios enutrivi et exaltavi; ipsi autem spreverunt me . » Filius ergo ejus impius tropice accipi potest Judaicus populus, qui eum tradidit. Absalom autem sicut ante jam dictum est intelligitur patris pax. Quod mirum videtur in historia, quemadmodum possit intelligi patris pax, qui patrem bello est persecutus? Sed pertulit, tanquam ejus cogitationes ignoraret, cum adhibuit in convivium, in quo corporis et sanguinis sui figuram discipulis commendavit et tradidit. Quod denique in ipsa traditione et osculum accepit, bene
Abbreviated transcription (Latin):
Dimittite eũ ut maledicat. iuxta p̃ceptum
diũ: si forte respiciat ds̃ afflictionẽ meam:
⁊ reddat mͥ bonũ ꝓ maledictione hac hodi¬
erna. Quib ꝓfecto u̾bis indicat: qr ꝓ ꝑpet̾¬
to bersabee scelere. exurgentẽ contͣ se filium
fugiens. redurit ad animũ malũ qd̃ ꝑpet̾uit:¬
osa u̾ba ñtam conuitia ꝗͣ adiutoria credidit:
qͥb se purgari. sͥq misereri posse iudicauit.
Tunc enĩ inlata conuitia bñ toleramꝰ: cũ in se¬
creto m̃tis ad male ꝑpetͣta recurrimꝰ. Leue

Expanded text:
 juxta praeceptum Domini: si forte respiciat Dominus afflictionem meam: et reddat mihi bonum pro maledictione hac hodierna. Quibus profecto verbis indicat, quia perpetrato Bersabee scelere, exsurgentem contra se filium fugiens, reduxit ad animum, malum, quod peosa verba, non tam convicia, quam adjutoria credidit, quibus se purgari, sibique misereri posse judicavit. Tunc enim illata convicia bene toleramus, cum in secreto mentis ad ma
Abbreviated transcription (Latin):
exemplis euidentiorib approbemꝰ. Ot enim
unũ de multis loqͣr. qͣtinꝰ studiosus lector
multa in uno intelligat: qͥsqͥs u̾boꝵ contu¬
meliis p̃ssus cũ uirtutẽ pacientiȩ seruare
ñ sufficit: dd factum ad memoriã reducat.
Quẽ cũ semei tot conuitiis urgers: ⁊ armati
ꝓceres ulcisci contendent: ait. Qid mͥ ⁊ nob̃
filii saruie: Dimittite eũ ut maledicat.
Oñs enĩ p̃cepit ei: ut maledic̾et dł. E qͥs ẽ qͥ

Expanded text:
exemplis evidentioribus approbemus. Ut enim unum de multis loquar, quatenus studiosus lector multa in uno intelligat, quisquis verborum contumeliis pressus, cum virtutem patientiae servare non sufficit, David factum ad memoriam reducat, quem cum Semei tot conviciis urgeret, et armati proceres ulcisci contenderent, ait: « Quid mihi et vobis, filii Sarviae? Dimittite eum, ut maledicat. Dominus enim praecepit ei ut ma
Abbreviated transcription (Latin):
plena. ipla qͦ nimio niuiũ aggestu fuerit
coequata. Quã cũ leo suꝑueniens ꝑiculi nes¬
cius incidissa. ibidemq conclusus gndi rugitu
clamars: adcurrebant homines uidẽ qͥd eẽt.
Et dũ cũ aliis ad tale spectacłin uenire banaias.
desiluut statĩ incisternã. ⁊ aggressum mediis
iniuuib ꝑcussit ⁊ uit̃fecit leonẽ. Nir itaq
nc̃ innocentiȩ intor ⁊ grẽ. nunchiemis ⁊ frigꝰ
caritatis intelligi potest. Qd̾ aut̃ legimꝰ in reg¬
noꝵ libris banaiam qͣndã de fortiorib ifrł
descendisse in cisternã ⁊ ꝑcussisse leonẽ in tpre
niuis: indifferent̃ puto i locis illis positã ni
⁊ frigꝰ caritatis dĩ qͦ infrixerunt homines.
nuus nomine potuit scͥptura sacra significari.
D anaiam uͦ figuralit̾ intelligimꝰ saluatorem:
qͥuista uim nominis si ip̃se edificator dñs in¬

Expanded text:
plena, ipsa quoque nimio nivium aggestu fuerit plena, ipsa quoque nimio nivium aggestu fuerit coaequata. Quam cum leo superveniens periculi nescius incidisset, ibidemque conclusus grandi rugitu clamaret: accurrebant homines videre quid esset. Et dum cum aliis ad tale spectaculum veniret Banaias, resiluit statim in cisternam, et aggressum mediis in nivibus percussit, et interfecit leonem. Nix itaque nunc innocentiae nitor et gratiae, nunc hiemis et frigus charitatis intelligi potest. Quod autem legimus in Regnorum libris, Banaiam quemdam de fortibus Israel descendisse in cisternam, et percussisse leonem in tempore nivis, indifferenter puto in locis illis positam nivet frigus charitatis Dei, quo infrixerunt homines, nivis nomine potuit Scriptura sacra significari: Banaiam vero figuraliter intelligimus Salvatorem, qui, juxta vim nominis sui, ipse aedificator D
Abbreviated transcription (Latin):
neq̃qͣm timuit: pꝰ ꝙ̃ qr aq̃m concupisss expa¬
uit. Quia gͦ illicita se ꝑpet̾sse menun̾at: cont̾
sein& ipsũ iam rigidus &̃ a licitis abstinebat.
Et banaias filiꝰ ioiade uiri fortissimi magnorũ
oꝑm decapsael. Notandũ aũ qd̃ iurta ebreũ
p̃dictũ in ebreo ñ habet᷑ magnoꝵ oꝑm: s ma¬
gister oꝑm. Capsael int̾pr̃ congregatio di
Magister eiũ erat de congregatione di. idẽ ce¬
rethi ⁊ felethi qͥ int̾p̃tant᷑ occidentes. ⁊ uiuis¬
cantes. Ipse ꝑcussit duos leones moab. ⁊ ceta¬
Quos ꝑ alipomenon duos ariel moab nominat.
¶iri gͦ fortissimi isti fuert̃ in regno moab: unde¬
⁊ arihel uł leones nuncupant᷑. Arihel enĩ int̾
lis: suꝑatos int̾fecit. Qd̾ aũ dr̃ de banaia.⁊ ip
se descendit.⁊ ꝑcussit leonẽ in medio cisterie
in dieb niuis: qͦmͦ sit factũ iosephus narrat
aꝑtiꝰ. Quia uidelics cisterna fuerit nimiũ
ꝓfunda: q̃ tpr̃e hiemis cũ ẽent omĩa niuib

Expanded text:
upisset, expavit. Quia enim se illicita perpetrasse meminerat, contra semetipsum jam rigidus etiam a licitis abstinebat. « Et Banaias filius Joadae viri fortissimi magnorum operum de Capsahel. » Notandum autem quod, juxta Hebraeum praedictum, in Hebraeo non habetur magnorum operum, sed magister operum. Capsahel interpretatur congregatio Dei. Magister enim erat de congregatione Dei, id est, Cerethi et Phelethi, qui interpretantur occidentes et vivificantes. « Ipse percussit duos leones Moab. » Quos Paralipomenon duos Ariel Moab nominat . Viri ergo fortissimi isti fuerunt in regno Moab: unde Ariel vel leones nuncupantur. Ariel enim interlis, superatos interfecit. Quod autem dicitur de Banaia: « Et ipse descendit et percussit leonem in medio cisternae in diebus nivis, » quomodo sit factum, Josephus narrat apertius: quia videlicet cisterna fuerit nimium profunda, quae tempore hiemis, cum essent omnia nivibus