comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuentionẽ ad regnum dei. ut tm̃ scõrum ami¬
corum m̾̃itis impetrent indulgentiam. Diffici¬
limũ est inuenire: ꝑicłosissimũ definire. Ego c̃¬
te usq ad hir tempus cum inde satag̾em: ad eo¬
rum indaginem ꝑuenire ñ potui. Nunc u̾o¬
dum uenialis iniquitatis etiam si ꝑseu̾et igno¬
rat᷑ modꝰ. ꝓfecto ⁊ studium in meliora ꝓficiendi
orando. ⁊ instando. uigilantius adhibet᷑. ⁊ faci¬
endi de mãmona iniquitatis scõs amicos cura
ñ sꝑnit᷑. U̾m ista lib̾atio que fit. sine suis quibꝵq¬
c̃onib. siue int̾cedentib sc̃is. id agit ut in ignẽ
ñ mittat᷑ et̃num: ñ ut cum fu̾it missus pt qͣntũ¬
tis siue or̃onum siue elemosinar sacrificiit sollẽp¬
uit̃ supplicamꝰ. qͣm̃iuis ñ ꝓ quib fiũt om̃ĩb ꝓ

Expanded text:
perventionem ad regnum Dei, ut tamen sanctorum amiperventionem ad regnum Dei, ut tamen sanctorum amicorum meritis impetrent indulgentiam: difficillimum est invenire, periculosissimum definire. Ego certe usque ad hoc tempus cum inde satagerem ad eorum indaginem pervenire non potui. Nunc dum uenialis iniquitatis, etiam si perseueret, ignoratur modus, profecto et studium in meliora proficiendi orando et instando uigilantius adhibetur et faciendi de mamona iniquitatis sanctos amicos cura non spernitur. uerum ista liberatio, quae fit siue suis quiborationibus sive intercedentibus sanctis, id agit ut in ignem non mittatur aeternum; non ut cum fuerit missus post quantumris sive orationum sive eleemosynarum sacrificiis solemniter supplicamus, quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
quidam modꝰ uite. nec tam male ut hiis
qui ea nũiunt nicħ ꝓsit ad capescendũ regnũ
celoꝵ largitas elemosinaꝵ quib etiã iustorũ
sustentat᷑ mopia. ⁊ fiunt amici qui in taber¬
nacula et̃na suscipiant nec tam bone. ut ad.
tantam beatitudĩem ad ipiscendam eis ip̃a suffi¬
ciat: nisi eorum m̃itis quos amicos fecerunt mise¬
ricordiam conseqͣnt᷑. Mirari aũt soleo etiam apud
cite uobis amicos de mãmona iqͥtatis. ut ⁊
ip̃i recipiant uos in et̃na tab̾nacła. Nam cũ eli¬
bitare animas beatorum: ñ solum ibi posuit eos
qui ꝓpriis m̃itis ad illas sedes ꝑuenire potuert̃.
s adiecit atq ait. Quippe sui memores alios fe
mores ꝓm̾endo fecerunt. Orsus tamqmͣ dr̾ eis qd̃
freq̃nt᷑at᷑ ore xͥano. cum se cuiq sc̃oꝵ humilis
quisq cõmendat ⁊ dicit. memor esto m̾i. atq
ut id eẽ possit: ꝓmerendo efficit. S quis iste sit
modus.⁊ que sint ista pec̾ca. que ita impediũt

Expanded text:
quidam modus vitae nec tam malae ut iis qui in ea vivunt nihil prosit ad capessendum regnum caelorum largitas elemosynarum, quibus etiam iustorum sustentatur inopia et fiunt amici qui in tabernacula aeterna suscipiant, nec tam bonae, ut ad tantam beatitudinem adipiscendam eis ipsa sufficiat, nisi eorum meritis quos amicos fecerint misericordiam consequantur. mirari autem soleo etiam apud cite uobis amicos de mamona iniquitatis, ut et ipsi recipiant uos in tabernacula aeterna; cui ebitare animas beatorum, non solum ibi posuit eos qui propriis meritis ad illas sedes pervenire potuerunt, sed adjecit atque ait: Quique sui memores alios fecmores promerendo fecerunt. Prorsus tanquam diceretur eis quod frequentatur ore Christiano cum se cuique sanctorum humilis quisque commendat, et dicit: Memor esto mei atque ut esse possit promerendo efficit. Sed quis iste sit modus et quae sint ista peccata quae ita impediunt
Abbreviated transcription (Latin):
u in uinculis quisq iudicandus est ẽẽ deb̾e.
qͣmdu fecit unde meruit alligari. cum iustis¬
sime annosas penas seruus in compedib pen¬
dat: qui u̾bo aut ictu cełrune tͣnͣseunte. ut
lacessinit dñm. uł plagauit. Qd̾ gͥ de sempi¬
t̃no supplicio dãpnatorum ꝑ suũ ꝓpħam dñs¬
ñ ad corporis ꝑtin̾e. Quia scriptum est sicut ti¬
nea uestum̃tum ⁊ u̾mis lignum: sic meror
excruciat cor uiri. Qui uͦ penas ⁊ anime ⁊
corporis in illo supplicio fut᷑as ñ dubitant ig¬
ne uri corpus. Aĩam aũt rodi quodam mͦ u̾me
meroris: affumant. Quod ⁊ si credibłius d̾r
quia utiq absurdum est ibi dolorem aut cor¬
poris aut animi defut᷑um : Ego tm̃ faciliuᷤ
estimo ut ad corpus dicam utrũq ꝑtinere
qmͣ neutrum. Legit᷑ quippe in uet̾ib scriptis.
uindicta carnis impii: ignis ⁊ u̾mis. Potuit
breuins dici iuindicta impii. Cur ergo dc̃m

Expanded text:
nculis tandiu quisque judicandus est esse debere nculis tandiu quisque judicandus est esse debere quandiu fecit unde meruit alligari, cum justissime annosas poenas servus in compedibus pendat qui verbo aut ictu celerrime transeunte vel lacessivit Dominum vel plagavit? Quod ergo de sempiterno supplicio damnatorum non ad corporis pertinere quia scriptum est: Sicut tinea vestimentum et vermis lignum, sic moeror excruciat cor viri . Qui vero poenas et animae et corporis in illo supplicio futuras non dubitant, igne uri corpus; animam autem rodi quodammodo verme moeroris affirmant. Quod etsi credibilius dicitur, quia utique absurdum est ibi dolorem aut corporis aut animae defuturum. Ego tamen facilius existimo ut ad corpus dicam utrumque pertinere quam neutrum. Legitur quippe in Veteribus Scripturis: Vindicta carnis impii vermis et ignis . Potuit brevius dici vindicta impii. Cur ergo dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
serit ꝑmanet enim qd̾ quisq cogitat q̃ sunt d̾i
quom placeat deo. qd̃ suꝑedificauit m̾cedem
accipiet .i. unde cogitauit hoc sumet. Si cuiꝰ
rat ñ habebit. Ip̃e aũt saluus erit. quia nulla
eum tribulatio ab illius fundam̃ti stabłita¬
te semouit. sic tñ quasi ꝑ ignem. Qd̃ enĩ sñ illi¬
ciente amore ñ habuit: sine urente dolore ñ
ꝑdit. Ecce qͣnͣtum mͥ uidet᷑ inuentꝰ est ignis qͥ
nlłm eorum dampnet. s unum ditet. alterũ
dãpnificet. ambos ꝓbet. Nullas quidẽ penas nͥ
ptirgatorias uolunt ẽẽ post mortem. qm̾̃ter¬
ris suꝑiora sunt elem̃ta aqua. aer. ignis. exa¬
liquo horum mundet᷑ ꝑ expiatorias penas: qd̾
t̾rena contagione contractum est. Unde genti
ꝓ pec̃cis qͣmlib magnis ꝑuo scĩł tempore ꝓpe¬
tratis pena quisq dampnet᷑ et̾na. quasi isslui ᷤ
id usq iusticia legis attendat. ut tanta mora
temporis quisq puniat᷑: qnͣta mora temporis¬
unde unde puniret᷑: at̃misit. Nunquid tamdi¬

Expanded text:
d quisque cogitat quae sunt Dei quomodo placeat Deo , quod superaedificavit, mercedem accipiet , id est unde cogitavit, hoc sumet. Si cujus rat non habebit: Ipse autem salvus erit ; quia nulla eum tribulatio ab illius fundamenti stabilitate semovit. Si tamen quasi per ignem . Quod enim sine illiciente amore non habuit sine urente dolore non perdit. Ecce, quantum mihi videtur, inventus est ignis, qui nullum eorum damnet, sed unum ditet, alterum damnificet, ambos probet. Nullas quidem poenas nisi purgatorias voluit esse post mortem, quoniam terris superiora sunt elementa aer, aqua, ignis. Ex aliquo horum mundetur per expiatorias poenas quod terrena cogitatione contractum est. Unde gentilpro peccatis quamlibet magnis parvo scilicet tempore perpetratis poena quisque damnetur aeterna, quasi ullius id usquam justitia attendat ut tanta mora temporis quisque puniatur quanta mora temporis, unde puniretur admisit. Nunquid in vi
Abbreviated transcription (Latin):
uiuentiũ relenari cum pro isł sacrificiũ me¬
diatoris offert᷑. uł elemosine in eccłia fiunt.
S eis ħ ꝓsunt qui cum uiuerent ħ sͥ ut postea
possint ꝓdẽẽ: meruerunt. Est enim quidã ni¬
uendi modus. nec tam bonus ut ñ requirat ista
post mortem. nec tam malus ut ei ñ ꝓsĩt ista
pꝰt mortem. Ełtenim tat in bono ut ħ ñ requi¬
rat. ⁊ est rursus talis in malo ut nec hiis uale¬
at cum ab hac uita tͣnͣsierit adiuuari. Quoceͣ¬
ħ omne m̾itum comꝑat᷑. quo possit post hanc
uitam releuari quispiam ut gͣuari. Nemo
aut se sꝑet qd̃ hic neglexit: cum obierit apud
oñm ꝓm̾eri. Non gͥ ista que ꝓ defrunctis freq̃n¬
tribunal xp̃i ut referat unꝰquisq scd̃m ea que
ꝑ corpus gessit siue bonum. siue malum. qͥ

Expanded text:
tium posse relevari, cum pro illis sacrificium mediatori offertur, vel eleemosynae in ecclesia fiunt: sed eis haec prosunt, qui cum viverentprodesse possent, meruerunt. Est enim quidam vivendi modus, nec tam bonus ut non requirat ista post mortem, nec tam malus ut ei non prosint ista post mortem. Est vero talis in bono, ut haec non requirat; et est rursus talis in malo, ut nec his valeat, cum ab hac vita transierit, adjuvari. Quca omne meritum comparatur, quo possit post hanc vitam relevari quispiam vel gravari. Nemo autem se speret quod hic neglexerit cum obierit apud Deum promereri. Non igitur illa quae pro defunctis frequentribunal Christi ut referat unusquisque secundum ea quae per corpus gessit, sive bonum sive malum ;
Abbreviated transcription (Latin):
Mmpotentis iusticia futuroꝵ egeat
prescia: ab ip̃a mundi origine gehenne ig¬
nem creauit. qui in pena reꝑbortum semel ẽẽ inci¬
ꝑet. s ardorem suũ etiam sine lignis ñqmͣ finiret.
Ignis namq corꝑeus ut esse ignis ualeat: corꝑeis
indiget fom̃tis. qui cum ncc̃e est ut seruet᷑: per¬
congesta ligna ꝓcui dubio nutrit᷑. nec ualet nͥ
succensus ee. ⁊ nisi refotus subsist̾e. At contra
gehenne ignis cum sit corꝑeus ⁊ ĩmissos reꝓlis
corꝑalit̾ exurat. nec studio humano succendit᷑.
nec lignis nutrit᷑. s creatus semel durat inext̃¬
guibilis ⁊ succensione ñ indiget.⁊ ardore ñ caret.

Expanded text:
potentis justitia futurorum prescia ab ipsa mundi origine gehennae ignem creavit: qui in poena reproborum semel esse inciperet, sed ardorem suum etiam sine lignis nunquam finiret. Ignis namque corporeus, ut esse ignis valeat, corporeis indiget fomcongesta ligna procul dubio nutritur, nec valet nisi succensus esse, et nisi refotus subsistere. At contra gehennae ignis cum sit corporeus, et in se missos reprobos corporaliter exurat, nec studio humano succenditur, nec lignis nutritur: sed creatus semel durat inextinguibilis, et succensione non indiget, et ardore non caret.
Abbreviated transcription (Latin):
est uocum quib implet᷑ cantus. hoc fiet cuiq de¬
mat̾ia corporis sui qd̾ hoĩem reddat angłicis ce¬
tib. ⁊ nichil incõnueniens eorum ing̾at sensib.
Indecoꝵ qͥppe aliquid ñ erit. s quicdͥo fut̾um est ħoc
decebtt̃ quia ne fut᷑um ẽ si non oecebit. E xempsn
artifex homo qmͣ ꝓp̃t aliqͣm causam deformẽ
sube s sola deformitas ꝑeat. ac si quid in illa forma
p̾ore iidecent̾ extabat. nec ꝑilitati ꝑtium congͣe¬
bat. ñ de toto unde fec̾at: amputare at seꝑare.
s ita consparg̾e uniu̾so atq misc̾e̾ ut nec fedita¬
tem faciat. nec minuat qnͣtitatem: quid de om̃i¬

Expanded text:
est vocum est vocum materia corporis sui, quod et hominem reddat angelicis coetibus et nihil inconveniens eorum sensibus Indecorum quippe aliquid ibi non erit; sed quidquid futurum est, hoc decebit, quia nec futurum est, si non decebit. Exemplum artifex homo, quam propter aliquam causam deformem l substantiae, sed sola deformitas pereat: ac si quid in illa forma priore non decenter exstabat, nec parilitati pretium congruebat, nec de toto unde fecerat amputare atque separare; sed ita conspergere universo atque miscere, ut nec foeditatem faciat, nec minuat quantitatem, quod de Omni
Abbreviated transcription (Latin):
Ite maledicti in ignem et̾num qui p̃paratus est
solum ab igne. s ab aliis qͦ elem̃tis pene ac cru¬
ciatus ꝓueniant: qr̃ ñ etiam illic in aliis eleñ¬
ir aliis elem̃tis sicut ⁊ in igne sepe dampnandoꝵ
consustant: De corm̃tis quippe impioꝵ scriptũ
est.Tnͣseunt a fugorib niuium ad caloresig¬
uelit. ⁊ obhoc ignem quidẽ corꝑalem. umem
tet. quid est qd alibi scriptum est. uindita eͣr⁊¬
nis unpis iguis. ⁊ u̾mis. Si enim ꝓpt̾ea ignis
corpalu credit᷑ quia uindicta carnis est: ar̃ nõ
nis pauttꝰ cõmemorat᷑. Ppt̾ huiꝰ modi ũ leutt᷑
unuum aliquid diffinire potest. tñ qui dixent
pot̾ea carnis impii uindictam in u̾me fut᷑am
ẽẽ ⁊ igne quia impius es pro eo qd̾ in catne
ñ morit̾um in et̾no cruciatu conscĩe. ⁊ ignem
ñ excinguendũ in carne. s quomͦ illa figora
niuium ⁊̃ calores ignium intptabimͣ ad que
forte hoc de illa tm̃ pena intelligend est qua

Expanded text:
Ite, maledicti, in iIte, maledicti, in isolum ab igne, sed etiam ab aliis elementis poenae ac cruciatus proveniant, quare non etiam illic in aliis elemen aliis elementis sicut et in igne pene damnatorum consistant. De tormentis quippe impiorum scriptum est: « Transeunt a frigoribus nivium ad calores igvelit, et ob ignem quidem corporalem vermem tet, quid est quod alibi scriptum est: « Vindicta carnis impii ignis et vermis . » Si enim propterea ignis corporalis creditur, quia vindicta carnis est, quare nonis paratus commemoratur. Propter hujusmodi non leviter unum aliquid diffiniri potest. Tamen quod dixerit propterea carnis impii vindictam in verme futuram esse et igne, quia impius pro eo quod carnem non moriturum in aeterno cruciatu conscientiae, et ignem non exstinguendum in carne. Sed quomodo illa frigora nivium et calores ignium interpretamur, ad quae forte hoc de illa tantum poena intelligendum est, quia
Abbreviated transcription (Latin):
uissmilius ã sicut diximus sub t̾ra eẽ credatur
sp scriptam que dicit. nec in celo nec in t̾ra nec
bibsta inuentum: qui librum signatum aꝑrre
pruisset. Queri aũt ñ inconuenient᷑ potestpor¬
nimanime dampnandoꝵ eorum scst qui ab
mpiis. ⁊ scełatissimis quadam niuendi m̃su
e iti malicia inferiores fuerunt. egresse a coxpi
nen ab iłł graruorib gehenne tormtus adhuc
lodum differant᷑ ut uidet quẽadm uoni cũ duipe¬

Expanded text:
icari, ut sicut diximus, sub terra esse credatur, propter Scripturam quae dicit nec in coelo, nec in terra, nec sub terra inventum qui librum signatum aperire potuisset. Quaeri autem non inconvenienter potest, utrum animae damnandorum, eorum scilicet qui ab impiis ra in malitia inferiores fuerunt, egressae a corporibus nem ab illis gravioribus gehennae tormentis adhuc interim differantur, ut videlicet quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
mortati eẽ quasdam penas purgatorias confite¬
mur. ñ quib affligunt᷑ quoꝵ uita uł ñ inde fit᷑
melior uł potuis inde fit peior. s illis sunt purga¬
corie. qui eis coherciti corrigunt᷑. Cet̾e om̃s pene. siue
temꝑarie. siue sempit̃ne: sicut unusqͥsq diuia ꝓ¬
uidentia tractandus est inferunt᷑. uł ꝓ peccatis
siue p̃t̾itis siue in quib ad huc uiuit ille qui
plectit᷑. uł ꝓ ex̾cendis declarandisq uututib
ꝑ homĩes ⁊ angłos. siue bonos. siue malos. S tem
porarias penas alii in hac uita tantũ. alii p̾t mor¬

Expanded text:
uita esse quasdam poenas purgatorias confitemur, non quibus adfliguntur, quorum uita uel non inde fit melior, uel potius inde fit peior; sed illis sunt purgatoriae, qui eis coherciti corriguntur. Ceterae omnes poenae, siue temporariae siue sempiternae, sicut unusquisque diuina prouidentia tractandus est, inferuntur uel pro peccatis siue praeteritis siue in quibus adhuc uiuit ille qui plectitur, uel pro exercendis declarandisque uirtutibus per homines et angelos seu bonos seu malos. Namporales poenas alii in hac vita tantum, alii post mor
Abbreviated transcription (Latin):
uite. Et quis dr̃e potest quomͦ inspirauit d̾s ani¬
mã corꝑi iuuificando siue quia extͣ c̾atam ad
niuificandũ ĩmistt. siue qr ibidem fecit: ubi.
posuit ⁊ ab itus creatam in uinficatõem ꝓ di¬
re uissit. uec alia fuit inspiratio quĩ ip̃a niusi¬
catio Si g̾ nescit᷑ quomͦ inspirat᷑. quom scir po¬
cest qualit̃ expirat᷑. Deus inspirat. homo expp
rit. deus rutet homo remittit. Qua iua mittit᷑.
cum a ccedite eadem remitat᷑ cum recedit. Hoc unuĩ
scunus quia recedente aĩa corpus morit᷑ ⁊ pp̃a sepa¬
tio anime. iors corporis est. Hoc nob̾ susficit scepe
quia recedit. Quomͦ recedat: ex abundanti est ꝑscru¬
tari. MMultis tñ exemplis didicimꝰ in exctu auarũ
angłorum maloꝵ sine bonorum p̃sentiã a dẽe
que illas ꝓ m̾itis uł ad torm̃ta ꝑtrahant. it ad
ren̾em dedicant. S ⁊ ip̃as aĩas ad huc in ccepre
positas ante extcum młta aliañ de hiis q̃ fictura
surit suꝑ eas siue ex responso conscĩe int̾iori siue

Expanded text:
 inspiravit Deus animam corpori vivificando, sive quia extra creaturam ad vivificandum immisit, sive quia ibidem fecit ubi posuit, et ab intus creatam vivificationem prodire jussit, nec alia fuit inspiratio, quam ipsa vivificatio. Si ergo nescitur, quomodo inspiratur, quomodo sciri potest qualiter exspiratur? Deurat. Deus mittit, homo remittit. Qua via mittitur cum accedit, eadem remittitur cum recedit. Hoc unum scimus quod, recedente anima, corpus moritur; et ipsa separatio animae, mors corporis est. Hoc nobis sufficit scire quod recedit. Quomodo recedat ex abundanti est perscrutari. Multis tamen exemplis didicimus in exitu animarum angelorum malorum sive bonorum praesentiam adesse, qui illas pro meritis vel ad tormenta perrequiem perducant. Sed et ipsas animas adhuc in corpore positas, ante exitum, multa aliquando de his, quae ventura sunt super eas, sive ex responsione conscientiae interiori, sive
Abbreviated transcription (Latin):
¶ i ip̃o est uita eius. Sic quer̃ deaĩa qñ exita cor¬
pore utium hoc solum illi exire sit qd̃ se retrahit
ad se a uiuificatione corꝑis.⁊ in hoc ip̃o iam in
corpore ñ est qd̾ corpus uttusicare cessat In hoc

Expanded text:
in ipso est in vita ejus. Sic quaerunt de anima quando exit a corin ipso est in vita ejus. Sic quaerunt de anima quando exit a corpore, utrum hoc solum illi exire sit quod se retrahit ad se ad vivificationem corporis; et in hoc ipso jam in corpore non est quod corpus vivificare cessat. In hoc
Abbreviated transcription (Latin):
siue hoc solum illis egredi sit. qd̾ se a uiuificati¬
one corporum retͣhunt. ⁊ quasi se ad se colligẽ¬
tes: a uegetatione corporum cessant. ut in sem
ip̃is subsistant. u̾bi gr̃a. Qnͣdo flatus iste corporeᷤ
spirat᷑. egredit᷑ a corpore. ⁊ incipit eẽntialit̾ i
atq localit extra corpus ẽẽ. qui prius eẽntiałr
atq localit̃ infra corpus continebat᷑. Qͣnͣdo uͦ
cortex aresc̾e inceꝑit in arbore. exit humor ab
illo. ⁊ contͣhit᷑ ad int̾iora. neq foras egredit᷑ ut
extra sit. s ut̃ius remanet in eo qd̾ itꝰ est sui
in ligno. siue in medulla ut in cortice ip̃o nõ
sit. Tam̃ omĩo exit a cortice. ut in cortice iam ñ
sit. neq exit quasi ad ext̾iora effusus. s exit qͣsi
ad int̾iora collectus. Et si forte humor rursum
ab int̾iori suo ꝓdeat ut se tc̃m effundat in cor¬
ticem: rursum reuirescit cortex ip̃e qm̃ hũor

Expanded text:
sisione corporum retrahunt; et quasi ad se colligentes a vegetatione ctipsis subsistant. Verbi gratia: Quando flatus iste corporeus spiratur, egreditur a corpore, incipit essentialiter atque localiter extra corpus esse qui prius essentialiter atque localiter intra corpus continebatur. Unde vero cortex arescere inciillo et contrahitur ad interiora, neque foras egreditur, ut extra sit, sed interius remanet in eo quod intus est sive in ligno sive in medulla ut in cortice ipso non sit. Tamen omnino exit a cortice ut in cortice jam non sit; neque exit quasi ad exteriora effusus, sed exit quasi ad interiora collectus. Et si forte humor rursus ab interiori suo prodeat, ut se iterum effundat in corticem, rursus revirescit cortex ille, quoniam humor
Abbreviated transcription (Latin):
nam uitam mala mors sequi ñ potest. Mala enĩ
mors ñ est: nisi ea sola quam mala sequũt᷑. Qui
gͦ bñ mori uult: bñ uiuat. qm̃ ea que post mor¬
tem ueniunt: contͣ ea disponunt᷑. ⁊ scd̾m ea re¬
tribuunt᷑: que ante mortem iñ uita p̃cedunt. us
ad mortem m̃itum est. post mortẽ uͦ p̃miũ. Mor̾
media est. in qua dies dñi incipit. dies homims
finem accipit. In die suo homo sͥ relinqͥt᷑ ut qd̾
uult oꝑet᷑. in die ui dm̃i iam in potestate sua ñ ẽ
homo. s in illuis potestate ad quẽ uenit ut re¬
inu̾et᷑. ꝓpt̾ea ad homĩem ꝑtinet ut id solum ꝙ
sibi cõmissum est bñ dispon̾e studeat. sud̃ uͦ qd
ñ cõmissum. s ꝓmissum sͥ est illius arbitͥo a qͦ
illud impleri oportet. relinquat. M ulti q̃runt
de exitu aĩarum quomͦ a corꝑib egrediant᷑ a¬
nime. siue sccł hoc mͦ ut eẽntialit̾ ⁊ localit̃ fo¬
ras egrediant᷑. ut extͣ ẽẽ incipiant quasi excluse.

Expanded text:
nam vitam mala mors sequi non potest. Mala enim nam vitam mala mors sequi non potest. Mala enim mors non est nisi ea sola quam mala sequuntur. Qui ergo bene mori vult, bene vivat, quoniam ea quae post mortem veniunt contra ea disponuntur; et secundum ea retribuuntur quae ante mortem in vita praecedunt. Usque ad mortem meritum est: post mortem vero praemium. Mors media est, in qua dies Domini incipit, dies hominis finem accipit. In die suo homo sibi relinquitur, ut quod vult operetur; in die vero Domini jam in potestate sua non est homo, sed in illius potestate ad quem venit ut remuneretur. Propterea ad hominem pertinet ut id solum quod sibi commissum est bene disponere studeat; illud vero quod non commissum, sed promissum sibi est, illius arbitrio a quo illud impleri oportet relinquat. Multi quaerunt de exitu animarum quomodo a corporibus egrediantur animae, sive scilicet hoc modo ut essentialiter et localiter foras egrediantur, ut extra esse incipiant, quasi exclusae:
Abbreviated transcription (Latin):
R ni teb sunt nulli sunt. nec scribi ant mia¬
⁊obundabit. Om̃i hñti m̃itum dabit᷑ p̃mĩ.
hũti dabit᷑ ⁊ ab undabit. Cugo etiam ille qui pusi
m̾itum ħt: cum p̃mium acceꝑit : satis ħebit. ꝙͣuis
ñ tantum ħebit: qnͣtum ille qui m̾itum magnũ
ħebit. Solus ille excludit᷑ a ꝑcipiendo p̃mio: qui
nicħ ħt de m̾ito. Om̃s gͦ qui in dño moriunt᷑ beati
sunt. quia post m̾ttum uircutis ad p̃miũ beatitu¬
dinis ꝑueniunt. De exitu animarum. aoco¬
ulta queri possunt. si cam̃ omĩa q̃ri debent q̃
queri possunt. Querũt homĩes de exitu ani¬
tñarum a corꝑib qualit̃ exeant. ⁊ quo exeuntes
ꝑgant. ut cum ꝑuen̾int quo ꝑgunt. quid ĩue¬
niant. uł quid ꝑcipiant. aut sustineant. S hec
omiã magis tenenda sunt qmͣ q̃renda. Ideo qͥppe
abscondita sunt ne q̃rant᷑. aut inueniant᷑. s ci¬
meant᷑. Quis enĩ securus ẽẽ potest in inc̾tũ per¬
gens: Hoc aũt solum uc̾tum ẽẽ ñ debet. quiabo¬

Expanded text:
 nihil sunt, nulli sunt: nec scribi aut numeraet abundabit . » Omni habenti meritum dabitur praemium. t. Ergo etiam ille, qui parvum meritum habet, cum praemium acceperit, satis habebit: quamvis non tantum habebit quantum ille qui magnum meritum habebit. Solus ille excluditur a percipiendo praemio qui nihil habet de merito. Omnes ergo qui in Domino moriuntur, beati sunt , quia post me exitu animarum. Multa quaeri possunt, si tamen omnia quaeri debent quae quaeri possunt. Quaerunt homines de exitu animarum a corporibus qualiter exeant; et quo exeuntes pergant, vel cum pervenerint quo pergunt, quid inveniant, vel quid percipiant aut sustineant. Sed haec omnia magis timenda sunt, quam quaerenda. Ideo quippe abscondita sunt, ne quaerantur aut inveniantur, sed timeantur. Quis enim securus esse potest in incertum pergens? Hoc autem solum incertum esse non debet, quod bo
Abbreviated transcription (Latin):
natõnib delect̃onis praue usii imp̃ssis obuo¬
lute ⁊ inuolute ereunt. Que nͦ hic manentes
ab eiꝰ modi delectonib ⁊ cogitationũ fantasiis
mundare se ac spoliare studuerunt: illic postino¬
dum postqͣmͣ a corꝑib egresse fueruit. penam
in eis ⁊ torm̃ta ñ sentiunt. quia ui hoc ip̃o qͦdam

Expanded text:
nationibus delectationis pravae usu impressis obvolutae et involutae exeunt. Quae vero hic manentes ab ejusmodi delectoribus et cogitationum phantasiis mundare se ac despoliare studuerit, illic postmodum, postquam a corporibus egressae fuerint, poenam in eis et tormenta non sentiunt: quod in hoc ipso
Abbreviated transcription (Latin):
nuationem. Muitis post ħ ubis hinc inde cur¬
peutib tandem miserias ⁊ dolores uite huiꝰ.
quales aut qͣnti sint exponit. Om̃e qd hamat᷑
qͣncito sugiat ⁊ pari modo om̃e qd tunet᷑ iarda t¬
rationabili ꝑsuasione pauriatum m̃ti hois nich
suarstrum siuspicantis contẽptũ urte ingi metũ
mortis colitt. Postremo testat nich magis tineti
nututis expedure. qm ut hinc exire festinet ⁊ ã
alia uia ñ det᷑. manu sua fortet mortem lacełi¬
sat. ⁊ ñ ꝑmittat se in his dolorib dñ tens. qui
gaudium s ꝑatum eẽ ñ dubitat. Quid mułta:
Deceptus fraudulente ꝑsuasioni assenss̃ pre¬
bet. ⁊ m̃iecto ferro semet ip̃m iuglat. Qm pro
ei diu ꝑ deuia q̃sicum tandem extinatũ
ueniunt. ad nicum unde ȩxierant: tadauer
exanime reporcant. Et quia hospes apiuo qm
podelat. eundem falsa cͥminatione ad penaex¬
poscuert. uedum ĩnocentiã suam sine ca ꝑccli¬
tari gcrneret ⁊ diuinũ auxiliũ ntima cgrot

Expanded text:
ationem. Multis post haec verbis hinc inde currentibus, tandem miseriam et dolores vitae hujus quales aut quanti sunt exponit. Omne quod hic amatur quam cito fugiat, et pari modo omne quod timetur rationabili persuasione paulatim menti hominis nihil sinistrum suspicantis contemptum vitae ingerit, metum mortis tollit. Postremo testatur nihil magis vero virtutis expedire, quam ut hinc exire festinet, etsi alia via non detur, manu sua fortiter mortem lacessat; et non permittat se in his doloribus diu teneri, qui gaudium sibi paratum esse non dubitat. Quid multa? Deceptus fraudulentae persuasioni assensum praebet, et injecto ferro semetipsum jugulat. Comites ejus diu per devia quaesitum tandem exstinctum inveniunt, ad vicum unde exierant cadaver exanime reportant: et quia hospes apud quem videbatur, eumdem falsa criminatione ad poenam exposcunt. Ille dum innocentiam suam sine causa periclitari cerneret, et divinum auxilium intima cordis
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt. quia anima n ꝑ corpꝰ a corꝑe recedit. n
ꝑ corpus ad corpus accedit. Et ideo nec loco moue
enim locum ⁊ id qd̾ est in nlło loco: nłłs est locu᷑.
ꝓpt̃̾ hoo itaq dictum putant. qd̾ sp̃c creatus
tempore qͥd̾ mo uet᷑. quia mutabilis est. sed
loco ñ mouet᷑. quia nec loco monet᷑ recedens acor¬
pore qd̃ est in loco. nec loco mouet᷑ accedens adcor¬
pus: qd̾ est in loco. Neq enim loco mouet᷑ qn̾re¬
cedit a loco. neq itm̃ loco mouet᷑ qͣndo acceditad
locum. Etiam qnͣdo in corpore posita aĩa corpꝰ
localit̾ mouet: ip̃a tñ localit̾ ñ mouet᷑. Si enĩ id¬
circo localit̾ mou̾i estimat᷑ quia in corꝑe est qd̾ lo¬
calit̾ mouet᷑: qr ñ similit̃ sapĩa localit̃ mouen
tp̃a ꝑ corpus localit̃ motum localit̃ mou̾i datͤ.
qr̃ ñ etiam ꝑ ip̃am aĩam localit̃ motam sa¬
pientia q̃ m anima est localit mou̾i dicatur:
Si uͦ hoc ratio ñ ꝓbat. ut sapientia localit̾ mou̾i

Expanded text:
ia anima neque per corpus a corpore recedit, neque per corpus ad corpus accedit. Et ideo nec loco movetenim locum et id quod est in nullo loco nullus est locus. Propter hoc itaqtempore quidem movetur, quia mutabilis est; sed loco non movetur, quia nec loco movetur recedens a corpore quod est in loco; nec loco movetur accedens ad corpus quod est in loco. Neque enim loco movetur quando recedit a loco, neque iterum loco movetur quando accedit ad locum; etiam quando in corpore posita anima corpus localiter movet, ipsa tamen localiter non movetur. Si enim idcirco localiter moveri existimatur, quia in corpore est quod localiter movetur, quare non similiter sapientia localiter moveri ipsa per corpus localiter motum localiter moveri dicitur, quare non etiam per ipsam animam localiter motam sapientia quae in anima est localiter moveri dicatur? Si vero hoc ratio non probat ut sapientia localiter moveri
Abbreviated transcription (Latin):
Ego ñ mensuro crescant qͣnͣtũ uolũt. Qto maia¬
ies : tanto meliores. Tam̃ ego illos condẽpnare
s audeo añtum uis ꝑuisint. Ex quo nati sunt
ex deo: fil sunt dei. Putas qr magnos faliosur
os eus saluabit ⁊ ꝑuos condẽpnabit. Saqtura
il clicit. Imꝑfectum meum idert̃ ocłi turreĩ¬

Expanded text:
Ego non mensuro. Crescant quantum volunt. Quanto majores, tanto meliores. Tamen ego illos condemnare non audeo quantumvis parvi sint. Ex quo nati sunt ex Deo, filii sunt Dei. Putas quia magnos filios Deus salvabit, et parvos condemnabit? Scriptura mihi dicit: « Imperfectum meum vider
Abbreviated transcription (Latin):
ñ mou̾i qmͣuis incorpore sit. qd̾ localit̾ mouet᷑.
temꝑalit̾ tñ mou̾i. quia incissitudini subia¬
cens de alio in aluid mutat᷑. s nos in occultis nĩ¬
mis curiosos esse ñ oporpet. ne forte plus p̾su¬
mamꝰ qmͣ possimus. Que sit uia sp̃c: ds̃ nouit
qui fecit eum. Nos aũt neq scimꝰ quomͦ uenit.
neq comp̃hendimꝰ quomͦ recedit. Qnͣdo flatuᷤᷤ
iste corꝑeus trahit᷑ corꝑalit̃. ⁊ localet̃ ingredit᷑.¬

Expanded text:
n moveri, quamvis in corpore sit quod localiter movetur, temperaliter tamen moveri, quia vicissitudini subjacens de alio in aliud mutatur. Sed nos in occultis nimis curiosos esse non oportet, ne forte plus praesumamus quam possimus. Quae sit via spiritus? Deus novit qui fecit eum. Nos autem neque scimus quomodo venit neque comprehendimus quomodo recedit. Quando flatus iste corporeus attrahit
Abbreviated transcription (Latin):
quia eis in hac uita positi ad culpam consense¬
runt. Ad hunc inf̾n̾um anime sceleratoꝵ a
corꝑib egresse statim rectudi estimant᷑. sicut
econ̾u̾so ꝑfectorum iustorum ⁊ qui ab hac utta pͤ¬
continuo deduci credunt᷑ sicut scriptum est. ubi¬
cũq siłit corpus illuc congregabunt᷑ aquile.
Est añt alia pena post mortem que purgatori¬
a dicit᷑ in qua hii qui ab hac uita cum qͥb dam
culpis iusti tam̃ ⁊ ad uitam p̃destinati exiert.
uelationib aĩarum in eiꝰmodi pena positarum᷑
sepe nu̾o monstͣcum est in hoc mundo illam exͣce
ri. Et fortassis ꝓbabilius erit it in hiis potissi¬
culram cõmiserunt sicut multis sepe docum̃¬
tis ꝓbatum est. Alia uͦ si qua sunt harũ pena¬
ram in die iu̾dicii ultimã dãpnatĩem. Namis
ius tenebras applłasse credit᷑ dicens recdored te¬

Expanded text:
quia eis in hac vita positis, ad culpam consensequia eis in hac vita positis, ad culpam consenserunt. Ad hunc infernum animae sceleratorum, a corporibus egressae, statim retrudi aestimantur. Sic econverso perfectorum et justorum et qui ab hac vita purt in gloria, continuo deduci creduntur, sic scriptum est: « Ubicunque fuerit corpus, illuc congregabuntur aquilae . » Est autem alia poena post mortem quae purgatoria dicitur, in qua hi qui ab hac vita cum quibusdam culpis, justi tamen, et ad vitam praedestinati exiverunt, velationibus animarum in ejusmodi poena positarum: saepe nimirum monstratum est in hoc mundo non exerceri illa. Et fortassis probabilius erit ut in his potissiculpam commiserunt, sicut multis saepe documentis probatum est. Alia vero si quae sint harum poenaram in die judicii ultimam damnationem. Nam quod lus tenebras appellasse credit
Abbreviated transcription (Latin):
est gaudioꝵ. Bene ⁊ enim locus torm̃toꝵ decesũ
est ⁊ locus gaudioꝵ sursum: quia ⁊ culpa deorsũ
premit. ⁊ iusticia sursum sustollit. Maxima toe¬
m̃ta locum in uno h̃ñt. maxima gaudia ĩ sũmo.
Media aũt bona ⁊ mala in medio. ħ est in hoc
mundo mixta sunt. Dicit᷑ infernus infi̾or esse
locus in imo t̾re penis dampnandoꝵ p̃paratuᷤ.
de quo tñ omĩo c̾tum ñ est in quare parte eius. id
est ntrum intͣ concauitatẽ illius. siue excrinsecꝰ
in aliqua regione ambitꝰ ip̃ius dispositus sit. qmͣ¬
uis tñ issimiliꝰ ideat᷑ infra t̾ram quasi carce¬
rem quendã. ⁊ uelut ergastulum tenebrarũ col¬
locatum. In hoc inferno dicunt inextingiubilẽ
ignem. ⁊ qui ut semꝑ ardeat uittͥmento ñ eget.
ab inicio mundi demonib et̃nalit̃ cruciandis.
p̃paratum. in quo scit iguss etiam homĩes ma¬
ugni cum demonib et̾nam penam passuri sũt

Expanded text:
est gaudiorum. Bene etenim locus tormentorum est deorsum est gaudiorum. Bene etenim locus tormentorum est deorsum et locus gaudiorum sursum; quia et culpa deorsum premit, et justitia sursum sustollit. Maxima tormenta locum in infimo habent; maxima gaudia in summo. Media autem bona et mala in medio, hoc est in hoc mundo mista sunt. Dicitur infernus esse inferior locus, in imo terrae poenis damnandorum praeparatus. De quo tamen omnino certum non est in qua parte ejus, id est utrum intra concavitatem illius, sive extrinsecus in aliqua regione ambitus ipsius dispositus sit, quamvis tamen verisimilius videatur: infra terram quasi carcerem quemdam, et vel ut ergastulum tenebrarum collocatur. In hoc inferno debent inexstinguibilem ignem, et qui ut semper ardeat, nutrimento non eget, ab initio mundi daemonibus aeternaliter cruciandis praeparatum. In quo scilicet igne, etiam homines maligni cum daemonibus aeternam poenam passuri sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
scił peccatͥces anune que culpam ñ correxer̃t in
hac uita penam hñt post hanc uitam que licet qͣsr
ab illis sentiat᷑ a nob̾ ñ intelligat᷑. Quid int̾ cum
ñ ideo minus ab illis sentiat᷑. qmͣuus a nob̾ ñ uitẽl¬
Quid ꝓdẽet etiam si elem̃torũ foris cruciantium
times: Si uuln̾a ⁊ plage ñ dołent quis arma
aut tela timeres: Uide gͦ quia omĩa ħ a quib
dolor ẽẽ potest: ñ tuent᷑ nisi p̃p ip̃m dolorem. Tollesẽ¬
sum doloris ñ est qd̾ timeas. Pot̾at gͦ deus etiã sũ ele¬
m̃tis mat̾ialib aĩab cruciandis sensum doloris da¬
re. s dignum est ut in eis puniant᷑ in quib pecca¬
uerunt. Prius quid̃ sine corꝑib. sicut in ip̃is ꝑu̾se
sunt delectate: postea uͦ cum corꝑib sicut in ip̃is
les p̃parauit: ita etiam ad ip̃as penas cora¬
les loca corꝑalia distinxit. Quia enĩ ea que forisst̃
oꝑa eus ñ solum instrum̃ta. s etiam docum̃ta esse

Expanded text:
cet peccatrices animae quae culpam non correxerunt in hac vita, poenam habent post hanc vitam, quae licet qualiter ab illis sentiatur a nobis non intelligatur, quid interest cum non ideo minus ab illis sentiatur, quamvis a nobis non intelQuid enim prodesset etiamsi elementorum foris cruciantium times? Sed si vulnera et plagae non dolerent, quis arma aut tela timeret? Vide ergo quod omnia haec a quibus dolor esse potest non timentur nisi propter ipsum dolorem. Tolle sensum doloris, non est quod timeas. Poterat ergo Deus etiam sine elementis etiam materialibus animabus cruciandis sensum doloris dare; sed dignum est ut in eis puniantur in quibus peccaverunt prius quidem sine corporibus, sicut in ipsis perverse sunt delectatae; postea vero cum corporibus sicut in ipsis rales praeparavit, ita etiam ad ipsas poenas corporales loca corporalia distinxit. Quia enim ea quae foris sunt opera ejus non solum instrumenta sed etiam documenta esse
Abbreviated transcription (Latin):
corpus est qd̾ in semet ip̃a sola sub su̾ sistens adi
corporis uinificatõem esfusa ñ est. Qnͣdo uͦ ĩ cope
ñ est: ñ est in loco. quia locus ñ est nisi in corpore.
Qͣnͣdo aũt extra corpus est ⁊ extͣ locum est. int̾ ip¬
sam ⁊ corpus ñ est locis. ⁊ equalit̃ distat ab om̃
corpore. quia uit̃ ip̃am ⁊ om̃e corpus ulłm est corũ
Si uero int̾ ip̃am ⁊ om̃e corpus nlłm est corpꝰ. ꝯstat᷑
ꝓfecto quia int̾ ip̃am ⁊ om̃e corpꝰ nlłs est locus
quia locus ñ est: ubi ñ est corpꝰ. Qnͣdo gͥ exͣom̃e
corpus est: qnͣtum ad locum eqͣlit̃ ꝓpe est omni
corpori. quia si extra corpꝰ posita cni corpori ꝓpior
⁊ alt̃i remotior ẽẽt: int̾ ip̃am ꝓfecto ⁊ corpꝰ spa¬
cium ẽẽt. Si spacium ẽẽt: locus ẽẽt. Si locus eẽt:

Expanded text:
psa sola subsistens, ad corporis vivificationem effusa non est. Quando vero in corpore non est, non est in loco, quia locus non est nisi in corpore. Quando autem extra corpus est, et extra locum est: inter ipsam et corpus non est locus, et aequaliter distat ab omni corpore, quia inter ipsam et corpus nullum est corpus. Si vero inter ipsam et corpus nullum est corpus, constat profecto quia inter ipsam et omne corpus nullus est locus, quia locus non est ubi non est corpus. Unde igitur extra omne corpus est quantum ad locum, aequaliter prope est omni corpori, quia si extra corpus posita uni corpori propior et alteri remotior esset, intra ipsam profecto et corpus spatium esset. Si s
Abbreviated transcription (Latin):
onĩpotentes: s unus omp̃s. Dicto siłr qd̃ deuꝰ
pater dens filius. deus spc̃ sc̃s: statim sb̾iungr̃
⁊ tam̃ ñ tres dii. s unus est deus. Ubittaq est
simplex iinitas ⁊ sũma simplicitas. quid ibi
facit qͥualis ⁊ talis: Nichil recte dr sibi ip̃isiłe
sibi ip̃i equale. ubi uera unitas est: ñ tam i¬
Pat̾ potentia est filius potentia est. spc̃ .s. poã¬

Expanded text:
 Dicto similiter quia Deus Pater, Deus Filius, Deus Spiritus sanctus, statim subjungitur, et tamen non tres dii, sed unus est Deus. Ubi itaque est simplex unitas, et summa simplicitas, quid ibi facit qualis, et talis? Nihil recte dicitur sibi ipsi aequale. Ubi vera unitas est, non tam Pater potentia est, Filius potentia est, Spiritus sa
Abbreviated transcription (Latin):
nitur nec filius dr quign̾at᷑. ¶Legit᷑ de adam
qd̾ genuerit ad ymagĩem ⁊ similitudĩem suam.
In iola aũ hiu̾modi gn̾atõe solet usus dicta illa
pͥncipalia g̾manitatis nomĩa accõmodare. Ex his
qd̾ filius idcirco dictus sit ferentia aliqͣ¬
ymago patris. quod ei sit in põa sapĩa nec ditra
⁊ bonitate ꝑ omĩa similis ⁊ omĩo aqͣlis. si ne mu¬
s sĩ ex hac ꝯsid̾atõe d iceret᷑ filuis ymago ꝑa tua cõ

Expanded text:
ius dicitur qui generatur. Legitur de Adam: Quod genuerit ad imaginem et similitudinem suam . In sola autem hujusmodi generatione, solet usus dicta illa principalia germanitatis nomina accommodare. Ex his d Filius idcirco dictus sit imago Patris, quod ei sit in potentia, sapientia et bonitate per omnia similis et omnino aequalis. Sed si ex hac consideratione
Abbreviated transcription (Latin):
mus de ymagine: sic ⁊ ꝯfiguratio colligen¬
da est ex ꝓprietatum ꝯsid̾atione ubi utuam
diximus inuenit᷑ muttua cõuenientia: nec
trib accepimꝰ credere debcamus. qͣmius qͣm uera

Expanded text:
mus de imagine, sic et configuratio colligenda est ex proprietatum consideratione. Ubi, ut jam diximus, invenitur mutua convenientia, nec tribus accepimus, credere debeamus, quamvis quam vera
Abbreviated transcription (Latin):
similia sentire: ¶ S ualde notand̾ ⁊ cum sum¬
ma diligentia ꝯsid̾andum qd̾ ꝓ capacitatis nr̃e
exiguitate de diumis dicat᷑ minus ꝓprie uł ꝙͣ
magis dicatur expresse In scriptura siquid̾ sacra
multa quidẽ ⁊ uelut ex industria minus ꝓprie
dicunt᷑ ut ab exiguitate nr̃a faciluts capiat.
Sepe aũt ea que dicit minus ꝓprie: solet eudẽ¬
tiori expressione corrig̾e. Hinc est qd̾ ubi p̃mit.¬

Expanded text:
imilibus similia sentire? Sed valde notandum et cum summa diligentia considerandum quid pro capacitatis nostrae exiguitate de divinis dicatur minus proprie, vel quid magis dicatur expresse. In Scriptura siquidem sacra multa quidem, et velut ex industria, minus proprie dicuntur, ut ab exiguitate nostra facilius capiantur. Saepe autem ea quae dicit minus proprie solet evidentiori expressione corrigere. Hinc est quod ubi praemit
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o in accipiendo. Quomͦ aũt in hac mutua cõ¬
uenientia patris ymagĩem filius gestat: sic̃
satione dei unigenitus dicatur figura substã¬
cupimus certius agnosc̾e qua rõe arro
deui dei filuis dicat᷑ signra sub̾e ip̃iuis ubi noĩa¬
nũ quid dicipot̾it figura informans:. S si flliꝰ
pr̃em informaret eum utiq eo ip̃o formosũ
redcẽt ⁊ tunc nõ tam filuis apatre. amrat᷑ a
filio pulch̾tudĩem acciꝑet. S in hxeneriatõ
ꝯsentit nco fides catholica heciipit cerate.
u̾itate didicimꝰ qm̃ fpr̃ est deus. Suꝑ hiis ita¬
que q̃rimus: sp̃ualem naturam int̾rogemuᷤ.
Sp̃ualis aũt natura ÷ anima tua. Anima
autem tua aut formosa est. aut deformis
est ex uo ͭ ͤ tua. formosa facit uoluntat bona
De formis sit: ex uoliuitate mala. formo¬
sam eam facit sua benignitas. Deformem
sua ben malignitas. Ex huislic ppendeie
re aĩam tuam. ⁊ aĩam cuantmeam. Si itaq
iuxͣ uoluntatis simłitudĩem patris ac filii

Expanded text:
ro in accipiendo. Quomodo autem in hac mutua convenientia Patris imaginem Filius gestat, sicutat. CAPUT XXI. Qua ratione Dei Unigenitus dicitur figura substacupimus certius agnoscere qua ratione Deus Dei Filius dicatur figura substantiae illius. Ubi nominanunquid dici poterit figura informans? Sed si Filius Patrem informaret, eum utique eo ipso formosum redderet, et tunc non tam Filius a Patre, quam Pater a Filio pulchritudinem acciperet. Sed in hoc nec ratio consentit, nec fides catholica hoc recipit, testante Veritate, didicimquae quaerimus spiritualem naturam interrogemus. Spiritualis autem natura est anima tua, anima vero tua, aut formosa est, aut deformis ex voluntate sua. Formosam facit voluntas bona, deformis fit ex voluntate mala. Formosam eam facit sua benignitas, deformem sua malignitas. Ex his licet perpendere animam tuam et animam meam. Si itaque juxta voluntatis similitudinem, Patris ac Filii
Abbreviated transcription (Latin):
uitobiq ñ ascribit᷑ alt̾utris pp̃ conformitatẽ
alt̾ne similitudinis. ¶ S notand̾ qd̾ sua scĩ
sp̃o acceptio est ei tama patre qmͣ a filio. s pac
cipiendo ñ pot̾ dici patris ymago. qui uicħ omĩo
accipit ab alio aliquo cum sit unaus in hor ad
alt̾um dissimilitudo: magisamͣ siłitudo. Non
gͦ ex oo in quo ei dissimilis est: euisymago uł eiꝰ
filius recte dici potest. s si nõ est filus unius
uec debet dici filius alt̾ius. qm̃ g̾manitatẽ qm
ht̃ ad unum: eatidem ꝓcul dubio ht̃ ad alter̃
eo qd̾ uniformit̃ omio ꝓccoit tam ab ingeni¬
to: qmͣ ab unigenito. ⁊ totum qd accipit ab
uno: accipit ab alio ⁊ eodem mͦ. Deniq exco
qd̾ dicitur sp̃t sanctus omẽm plenitudĩem ac¬
cepisse: ostendit᷑ a sem ip̃o nõ habere ñ recte

Expanded text:
ique non ascribitur alterutris, propter conformitatem alternae similitudinis? Sed notandum quod sua Spiritus sancti acceptio est ei tam a Patre quam a Filio. Sed pro accipiendo non potest dici Patris imago, qui nihil omnino accipit ab alio aliquo, cum sit unius in hoc ad alterum dissimilitudo magis quam similitudo. Non ergo ex eo in quo ei dissimilis est, ejus imago, vel ejus Filius recte dici potest. Sed si non est Filius unius, nec debet dici Filius alterius, quoniam germanitatem quam habet ad unum, eamdem procul dubio habet ad alterum, eo quod uniformiter omnino procedat tam ab ingenito quam ab unigenito, et totum quod accipit ab uno, accipit ab alio, et eodem modo. Denique ex eo quod dicitur Spiritus sanctus omnem plenitudinem accepisse, ostendi
Abbreviated transcription (Latin):
dinem quã ht̃ cum ip̃o: Itaq tam filio qͣm p̃i
iudet᷑ esse ꝯmune desua ꝑsona ꝑsonã ꝓduce ad
ymagĩem similttudinũ sue. utrobiq ꝓcedens
dealto: uidet᷑ ẽẽ ꝓducentis ymago. Sidͥs recte in¬
geniti filius d̾r quem ꝓducit deise ad ymaginen

Expanded text:
m Filio quam Patri videtur esse commune de sua persona personam producere ad imaginem similitudinis suae, utrobique procedens de altero videtur esse producentis imago. Si igitur recte ingeniti Filius dicitur quem producit de se ad imaginem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓducendo op̃m scm̃ ei ut sic dicam ymaguus figu¬
ram ñ imp̃ssit: eius filius dici nõ debuit. qmͣius
de eo naturalit̾ ꝓcesserit. sicut nõ in om̃i ꝓcessio¬
ne existentis de existente scom oꝑatõem nature
solet usus uni: ꝓlis alt̾i: parentis nom̃ accõmo

Expanded text:
ducendo Spiritum sanctum ei, ut sic dicam, imaginis figuram non impressit, ejus Filius dici non debuit, quamvis de eo naturaliter processerit. Sicut non in omni processione existentis de existente secundum operationem naturae, solet usus uni prolis, alteri parentis nomen accommo
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑtas hũane locile compellit arco¬
nos sepe dc̃onũ significatõem uariare. Hinc
onem modo extendimꝰ. modo restringimꝰ. Qd̃
dcm̃ est de gñatõe: idem dicimꝰ ⁊ de ꝓcessione.
Ꝙ enĩ dicimus ꝓcedere ns̃ ub̃iq solemus umi¬
formit̾ acciꝑe. Qntũ ad gn̾alem acceptõem
idem uidet᷑ eẽ gigni: qd̾ existens de existentis¬

Expanded text:
pertas humanae loquelae compellit nos saepe dictionum significationem variare. Hinc onem modo extendimus, modo restringimus, quod dictum est de generatione, idem dicimus et de processione. Quod enim dicimus procedere, non utique solemus uniformiter accipere. Quantum ad generalem acceptionem, idem esse videtur gigni, quod existens de existendi
Abbreviated transcription (Latin):
pio uoto ꝓoucere uixͣ singłarem qͣndam ꝯfifͤa¬
tionem ꝓpͥetatis sue. ¶ Cõmune est om̃ibi illa
mune aũt patͥ. ⁊ fllio: tam hr̃e qmͣdare. Meri¬
to quidẽ eius filius dici debuit: cui pat hanc ꝓpe¬
tatis sue figurã ⁊ ymaginis formã intine inp̃s¬
sit. ⁊ plene exp̃ssit ꝓpt̃ hanc ꝯformitatis exp̃s

Expanded text:
pro voto producere juxta singularem quamdam configurationem proprietatis suae. Commune est omnibus in illa mune autem Patri et Filio tam habere quam dare. Merito quidem ejus Filius dici debuit, cui Pater hanc proprietatis suae figuram et imaginis formam intime impressit, et plene expressit. Propter hanc conformi
Abbreviated transcription (Latin):
ost figuram secruitur color. Decolore rr̃ multũ
disserere opus ñ℥. cũ ipse uisus prober ꝙͫ nature
decoris adoitut cũ tam uariis distincta coloris a dornat᷑
Qmd luce pulctius que cũ colorem in se ñ ħat. om̃ tñ
igfacissimo quodam sue claritatis temꝑam̃to uisum
etcpit. ⁊ demulcet asp̾tũ: Sol sicit aurũ rutilat lum¬
panet qͣ esct᷑stellaꝵ quedam flameo aspectu tutulant. que¬
dam luce rosea mitant. quedam ud alt̾natĩ. nc̃ roseũ
nũc. uiridem nũc candid̾ fulgorem demõstnͣt. Eiuid de
gẽmis ⁊ lapidib p̃ciosis narre quoꝵ ñ solũ efficacia uti¬
is s aspͤtu quor mirabilis ẽ. fece teliis redimita storib qͣm

Expanded text:
ost figuram sequitur color. De colore rerum multum disserere opus non est, cum ipse visus probet quantum naturae decoris additur, cum tam variis distincta coloribus adornatur. Quid luce pulchrius, quae cum colorem in se non habeat, omniapphirus; et gratissimo quodam suae claritatis temperamento visum excipit et demulcet aspectum? Sol sicut aurum rutilat, lusi electrum, stellarum quaedam flammeo aspectu radiant; quaedam luce rosea micant, quaedam vero alternatim nunc roseum, nunc viridem, nunc candidum fulgorem demonstrant. Quid de gemmis et lapidibus pretiosis narrem? quorum non solum efficacia utilis, sed aspectus quoque mirabilis est. Ecce tellus redimita floribus, quam
Abbreviated transcription (Latin):
piencia de t̾re pulu̾e talem producit spem̃. postremo sẽ
omẽ pulcͥxũ iride ciuĩo aios intuentiũ rapit. qñ uẽ no¬
uo noua quadam uita gmĩa prodeunt. ⁊erecta sursũ inspi¬
tulis suis qͣi deorsum morte cartata ad ĩmagiẽm future re¬
surrectois inlucem ꝑit̾ erupũt. s quid de oꝑib dĩ locuum᷑.
cũ ⁊̃ hũane industrie sucto ad uẜrima quadam spẽm fai

Expanded text:
. Postremo super omne pulchrum viride, quomodo animos intuentium rapit; quando vere novo, nova quadam vita germina prodeunt, et erecta sursum in spiculis suis quasi deorsum morte calcata ad imaginem futurae resurrectionis in lucem pariter erumpunt. Sed quid de operibus Dei loquimur? cum etiam humanae indust
Abbreviated transcription (Latin):
consegñs est ex inspectione sapĩe accipiat saꝑe
⁊ eo ip̃o accipiat ⁊ esse Ubi ñ est aliud ẽẽ ꝙͣ saꝑe.
Ecce iam q̃situm est. ⁊ ĩuentum qd̾ suꝑius
positum est ad q̃rendum. Inuenuꝰ qd in dina

Expanded text:
consequens est ut ex inspectione sapientiae accipiat sapere et consequens est ut ex inspectione sapientiae accipiat sapere et ex eo ipso accipiat esse ubi non est aliud esse quam sapere. Ecce jam quaesitum est et inventum quod superius propositum fuerat ad quaerendum.
Abbreviated transcription (Latin):
illam esseab usta qua ꝓbat᷑atq coniuncit᷑ istam
esse ab illa ad hoc breuit᷑ respondeo. ⁊ dico cid̃ ãl
diuina ꝑsona ad sp̃ẽm alt̾uis diuine accipit ple¬
num saꝑe ⁊ eo ip̃o diuinũ esse. nisi hãtaliunde
Necesse est namq ut inde hãt: si aluinde nõ hal
exemplo elucescat ecce u̾itatem scriptam uni ali¬
unde tagnitam. attĩ aũt aliunde minime notã.
Ut̾ci tam̃ legit ⁊ untlłigit. s solus ille u̾tatis
scripte cognitõem ex inspecta lc̃one ꝑcipit: qui
me lucis in alt̾utrum effundunt. aut excipiuĩt.
Et quia ĩmediate uident ĩmediate ad herent.i
Impossibłe itaq est in natura diuina eẽ aliqm
ꝑsonam: mediata tm̃ modo alicuiatt̃i g̾mani¬
tate ꝯiũctam. Hac itẽ rõcinatõe ꝯfirmat᷑. ad̾ de
t̾cia ꝑsona suꝑius d̾r. Quisenim iam neget ce¬
teras ꝑsonas ꝯuidendo cognosc̃e. ⁊ cognoscendo
uidere: Est aũt utraq ꝑsona una eademq sa¬
pientia. Qm̃ pͦ constat eam nichil hr̃e ex se.

Expanded text:
illam esse ab ista, qua probatur atque convincitur istam esse ab illa? Ad haec ergo breviter respondeo, et dico, quod quaelibet divina persona ad aspectum alterius divinae accipit plenum sapere, et eo ipso divinum esse nisi habeat aliunde, necesse est namque ut inde habeat, si aliunde non habet. melius elucescat, ecce veritatem scriptam uni aliunde cognitam, alteri autem aliunde minime notam. Uterque tamen legit et intelligit, sed solus ille veritatis scriptae cognitionem ex inspecta lectione percipit, qui mae lucis in alterutrum effundunt aut excipiunt. Et quia immediate vident, immediate adhaerent. Impossibile itaque est in natura divina esse aliquam personam mediata tantummodo alicui alteri germanitate conjunctam. Hac item ratiocinatione confirmatur quod decessione superius dicitur. Quis enim eam neget caeteras personas et videndo cognoscere et cognoscendo videre? Est autem utriusque personae una eademque sapientia. Quoniam ergo constat eam nihil habere ex se,