comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
m̃c̃cium dare spondes si necr
nis uen̾it ⁊ tions consul sc̃s
sit. Exigend̾ent ut nentr̃
st̃m sit. b̾iic fiłis scriptura ẽ a
n nanis uen̾it n tiaus osul

Expanded text:
ium: "dare spondes, si nec navis venit nec Titius consul factus sit?" exigendum erit, ut neutrum factum sit. huic similis scriptura est: "si neque navis venit neque Titius consul
Abbreviated transcription (Latin):
arborem exim̾eliceat nim fiueto
pͥus itaq tibi daturadimendi fac̾¬
sultas sition facias tc̃ mcmo ꝓh¬
ibet uim fi̾ admm̾ie uolenti. ¶ Lem
ait p̾tor q̃ arbor exagro tuo magr̾
illus impendet: si ꝑte stat quonu
minꝰ pedes .xx. at̾ra eam alciuis coħ̾¬
ceas tt quomiinꝰ illi ita coħcere ligna

Expanded text:
arborem adimere liceat, uim fieri ueto'. prius itaque tibi datur adimendi facultas: si tu non facias, tunc uicino prohibet uim fieri adimere uolenti.Deinde ait praetor: 'Quae arbor ex agro tuo in agrum illius impendet, si per te stat, quo minus pedes quindecim a terra eam altius coerceas, tunc, quo minus i
Abbreviated transcription (Latin):
tamdii exstipłce non posse a¬
gi ꝙͣ diu ꝓpromissorem non ste¬
tĩt quominus eum daret idq
defendebat exemplo pemisle
inpẽccimiam legatam̃ tem scni¬
psit id qr utilitatis c̃a recept᷑
ẽ obtesimcti uolutatem ⁊ ip¬
cepta sit scipło pamphilumda¬
tus non fiũt᷑ ⁊ homo ⁊ peccuma
debeatuiss si ita tm̃ sit cautu
ut sola peccuna non soluto
homine debeatur. id̾ desendend
erit qm̃ fuisse uoluntas ꝓba¬
turut homo soluaturant pecc¬
unam petatur.

Expanded text:
tamdiu ex stipulatione non posse agi, quamdiu per promissorem non stetit, quo minus hominem daret, idque defendebat exemplo penus lein pecuniam legatam teneri scripsit, idque utilitatis causa receptum est ob defuncti voluntatem et ipcepta sit stipulatio: 'Pamphilum datus non fuerit, et homo et pecunia debeatur. sed et si ita cautum sit, ut sola pecunia non soluto homine debeatur, idem defendendum erit, quoniam fuisse uoluntas probatur, ut homo soluatur aut pecunia petatur.
Abbreviated transcription (Latin):
dem S p̾gnans analla moram
ñ stubio mamimissoris s fortuito
paciatur ne manumitt̾etur lib̾m
quid̾ ñ ꝑiet s cogetur qui maniu¬
tt̾e debuit natiuñ m̾ri trad̾e. ut ꝑ
cam ꝑueniat. adlib̾ttem¬
utorem suam. it̾ ticiam filiamo¬
muem equis portionib scripsit
hrdẽs. itemalio cãpite erotem ẜ¬
uum meum qui ⁊ phisill uocatur
ub̾um ẽe uolo si uxori mee place¬
at cumitaq seia uxor lucuticu ab¬

Expanded text:
egnas ancilla moram non studio manumissoris, sed fortuito patiatur, ne manumitteretur, liberum quidem non pariet, sed cogetur qui manumittere debuit natum matri tradere, ut per eam perueniat ad libertauxorem suam, item Titiam filiam communem aequis portionibus scripsit heredes. item alio capite: "Erotem servum meum, qui et Psyllus vocatur, liberum esse volo, si uxori meae placeat". cum itaque Seia uxor Lucii Titii ab
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ clandi cum tibi iussum funt ma¬
si bene se gesẜit rõib meis lib̾ esto
q̃itum ẽ cum manente eodem test̃o
p̾ aliquos annos decesẜit. nec ulli
qͣrelelocus depamphilo c̾ta rc̃es ꝓ¬
atromi sitan extestõ lib̾tatem cõ¬

Expanded text:
Claudius: 'Cum tibi uisum fuerit masi bene se gesserit rationibus meis, liber esto': quaesitum est, cum manente eodem testamento post aliquot annos decesserit nec ullae querellae locus de Pamphilo circa rationes patroni sit, an ex test
Abbreviated transcription (Latin):
frẽm ꝓt̾cia ꝑte reliquit hrdem.
q̃ro an qr adũsus seium debito¬
debitorem septicu ofusa sitãc¬
tio ꝓt̾cia ꝑte qua ticio fñ suo
hr̾s extitit cum quo hr̃dib ei̾
age insolidum possit martellꝰ

Expanded text:
pro tertia parte reliquit heredem. quaero, an, quia aduersus Seium debitorem Septicii confusa sit actio pro tertia parte, qua Titio fratri suo heres exstitit, cum coheredibus eius agere in solidum possit. Marcellus
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃Spłes sint fideuissores.n
ns pire alius indiem. uł sub
condicione acceptus. sucturri
o ⁊ ei qui pẽ acceptus ẽ dum
exist̾e condicio pot̾ s. ut int̾im¬
acceptum pomp̃. scribit. ¶ Pre¬
terea si fideuissor extit̾it hrs fi¬
eque hic quo ꝑtinebit ad cãd¬

Expanded text:
plures sint fideiussores, unus pure, alius in diem uel sub condicione acceptus, succurri oportet ei, qui pure acceptus est, dum existere condicio potest, sciacceptum Pomponius scribit. Praeterea si fideiussor exstiterit fieque hic quoque pertinebit ad eand
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tum hitũram ueliti si ei aũ
ꝓquo fidenississ ħrs existat tc
enm osusa pͥmͣa obligc̃e põsti¬
orem duraturam. ¶ Dum fi¬
at non posse intelligi ipsuma
se fideuissorem peccimiam ẽx¬
egisse itaq erstipłat̾u panis:

Expanded text:
mentum habituram, veluti si ei, pro quo ante fideiussisset, heres existat: tunc enim confusa prima obligatione posteriorem duraturam. Cum fiat, non posse intellegi ipsum a se fideiussorem pecuniam exegisse: itaque ex stipulatu poti
Abbreviated transcription (Latin):
cius ang̾e siqua lota .pir. nel
edificia imisus p̾uatoꝵ ĩueñ¬
it estimabit utrum uendicã¬
da mpũblicum sint anuecti¬
gal sacius sit imponi ⁊ id ꝙu

Expanded text:
us augere: si qua loca publica vel aedificia in usus privatorum invenerit, aestimare, utrumne vindicanda in publicum sint an vectigal eis satius sit imponi, et id, quod
Abbreviated transcription (Latin):
siunt aut imuri exstruantur
telam õꝑim eoꝵ que sunt cõ¬
u̾tandam quamadinchoan¬
dum opꝰ erogandam dinus
ciuitas h̾t. ⁊ ñ facile adreficĩe¬
dum peccume inueniantur¬
Siquis opꝰ abalio fcm adorn¬
are marmorĩb.uł alio quoquo¬
m̾o exuolinitate ppłi sefc̃ur
põllicitꝰ sit nõis ꝓprii titłosc̾¬
bendo. manentib pͥoꝵ titulis
qui ea oꝑa fecissent. id fĩ dẽb̾e
ita titulo inscriptionis utieõ
deb̾e hisdem mandatis cauet¬
ut si qñtam sũmam intuler¬
int. inid opus inscr̃batur.

Expanded text:
iunt, aut si muri exstruantur, telam eorum operum quae sunt conuertendam, quam ad inchoandum opus erogandam diuus ciuitas habeat et non facile ad reficienda ea pecunia inueniatur.Si quis opus ab alio factum adornare marmoribus uel alio quo modo ex uoluntate populi facturum se pollicitus sit, nominis proprii titulo scribendo: manentibus priorum titulis, qui ea opera fecissent, id fieri deberita titulo inscriptionis uti eos debere isdem mandatis cauetur, ut quantam summam contulerint in id opus, inscribant.
Abbreviated transcription (Latin):
erit. quo obsides inussu pͥnci¬
pis int̾tid̾ent quo armati boreᷤ
qmi telis lapidib ne minbẽs¬
int ouemant ꝙͣ adũsꝰ rem pu¬
ne quo necetus. ouentus uefi

Expanded text:
erit, quo obsides iniussu principis interciderent: quo armati homines cum telis lapidibusue in urbe sint conueniantue aduersus rem pu, quoue coetus conuentusu
Abbreviated transcription (Latin):
rit homicidĩ reus ẽ g si casu
custodia defucta dicatur te¬
pͥbañd̾ ẽ ⁊ sic uema dab̾r.
¶Sol p̾t̾ea si admissa cũlpa cu¬
stodia ẽ. si tñmt̾ sit eamap¬
p̃hendi tempꝰ cã cognita mili¬
tidan ad eam retinendam ap¬
licato ei alio milite ꝙ si fugiti¬
num dño reddend̃ ꝓdidit. si fi¬

Expanded text:
rit, homicidii reus est: Ergo si casu custodia defuncta dicatur, teprobandum est et sic uenia dabitur. Solet praeterea amissa culpa custodia, si tamen intersit eam adprehendi, tempus causa cognita militi dari ad eam requirendam, applicito ei alio milite. Quod si fugitiuum domino reddendum prodiderit, si f
Abbreviated transcription (Latin):
iẜit. ¶ Nec uni s duob custo¬
dia omittenda ẽ qui si neglig¬
enciam amifunt ꝓm̾o culpe
uł castigantur uł milicia mu¬
tant ꝙ si leiis ꝑsona custod¬
ie suent. castigati restituunt᷑.
nam ⁊ si mifatc̃e custodiam
quis dĩmiẜit. miliciam mutat. si¬
fraudulenter si fu̾it ũsatusĩ
cãpite punitur. uł inextrem̃
gͣdum milicie dãtur int̾dum
uema ei datur nam cum cus¬
todia cumalt̾o custode sim¬
ul fugiss. alt̾i uenia dat᷑ã ẽ.
S ⁊ si custodia se int̾seci̾t uł p̃¬
cipitanĩt militis culpe ascrib̾r¬
i. castigab̾ ꝙ si ꝓꝑse custos oris

Expanded text:
isit. Nec uni, sed duobus custodia committenda est. Qui si neglegentia amiserint, pro modo culpae uel castigantur uel militiam mutant: quod si leuis persona custodiae fuit, castigati restituuntur. nam si miseratione custodiam quis dimiserit, militiam mutat: fraudulenter autem si fuerit uersatus in capite punitur uel in extremum gradum militiae datur. interdum uenia datur: nam cum custodia cum altero custode simul fugisset, alteri uenia data est. Sed si se custodia interfecerit uel praecipitauerit, militi culpae adscribi
Abbreviated transcription (Latin):
cuma. alia uealiqua readiuti
ert ut ueexamicis bostes ppłi
romani fiãt. cꝰ uedolom opa fi¬
ctum ent. quomm᷑rex ẽxtere
nationis ppło romano mimus

Expanded text:
cunia aliaue qua re adiuti erunt: utue ex amicis hostes populi Romani fiant: cuiusue dolo malo factum erit, quo rex exterae nationis populo Romano minus
Abbreviated transcription (Latin):
dicione sun̾ib uł honorĩb se
astrinxunt cumalias opesliñ
p̾sent muiti suscipe istum ho¬
norem. fides eis ẜuanda e̾ odc̃o¬
ores applicare se passist̃. ¶ Im
mntendos ixpto adbenidium
nifum⁊ legatum ceciliẽ cecłat᷑¬

Expanded text:
dicione muneribus uel honoribus se adstrinxerunt, cum alias compelli non possent inuiti suscipere istum honorem: fides eis seruanda est condicioores applicare se passi sunt. 3 Imittendos rescripto ad Uenidium Rufum legatum Ciliciae decla
Abbreviated transcription (Latin):
issa sunt. ¶ Auctis pꝰ applłoe
mediotp̃r facultatib panꝑta¬
tis optentu ñ ex̃cusantur.¬
¶ Defensores rei pu. ab honoribꝰ
⁊ mun̾ib eodem tp̃r uãtant.

Expanded text:
issa sunt. Auctis post appellationem medio tempore facultatibus paupertatis optentu non excusantur. Defensores rei publicae ab honoribus et muneribus eodem tempore vacant.
Abbreviated transcription (Latin):
s susciꝑet iud̾m uelit se exos¬
are no. andiendꝰ ẽ. semel eĩ agn¬
oscendo iud̾m reminciat excu¬
cusatc̃em. ¶ Ꝙ si post̾a iusta
n ind̾m. si cum captione id futu¬
nim ẽ alt̾utruid tollerabilius
deniq ẽ int̾dum iudicem quise¬
mel cognouit tantis ꝑ expectã¬
re quam indici nouorem rurs
iudicandam committere.

Expanded text:
 iudicium, uelit se excusare, nec audiendus est: semel enim adgnoscendo iudicium renuntiat excusationi. quod si postea iusta ri, si cum captione id futurum est alterutrius. tolerabilius denique est interdum iudicem qui semel cognouerat tantisper exspectare, quam iudici nouo rem rursum iudicandam committere.
Abbreviated transcription (Latin):
quaquam erit locus caucionis
oblacioni ⁊ ita labeo cełm nu¬
llus inquid fims rei inuenies
quibdam uł exetate uł quã
alia iusta cã subuentur. ¶Si
cħoꝰ is cui cautum non ẽ indea¬
mus ⁊ mag̾ ẽ ut mitti debeat
⁊ ita labeo / s adicit si posta qu̾a
mittend̃. t̾c edes decid̾int ⁊pu¬
quam si ei sarciatpa. ⁊ dep̃ti¬
to caneatur. ¶ Pot̾ a⁊ ifa

Expanded text:
nequaqua‹m› locus erit cautionis oblationi: et ita Labeo: ceterum nullus, inquit, finis rei inuenietuquibusdam uel aetate uel qua alia iusta causa subuenitur.Si minus is, cui cautum non est, uideamus. et magis est, ut mitti debeat, et ita Labeo: sed adicit, si, posteaquam mittendum, tunc aedes deciderint: et puquam si ei sarciatur et de praeterito caueatur. potest a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmittendum erit ħ amp̃lius
deimpensis quo fiqũas fecent
ẽan u̾o ex quo p̃tor decremitut
eat᷑ in posẜomlãbeo ex quodec̃¬
tum ẽ sab̾ exquo uentum ẽin

Expanded text:
mittendum erit. hoc amplius de impensis quoque, si quas fecerit, est an uero ex quo praetor decreuit, ut eatur in possessionem.Labeo, ex quo decretum est: Sabinus, ex quo uentum est i
Abbreviated transcription (Latin):
dedicare alion dupli p̾enam patit nĩ
m̃itone liceat quo quom̃õduri or ez
adu̾saruĩ odcc̃em fac̾e s duplũ ntru
fisco anadũsario pr̃and̃ sit ił expͥmit᷑.
fortassis ãmag̾ adu̾sarioũ idueluti

Expanded text:
dedicare: alioquin dupli poenam patimur, nec immerito, ne liceat eo modo duriorem aduersarii condicionem facere. sed duplum utrum fisco an aduersario praestandum sit, nihil exprimitur: fortassis autem magis aduersario, ut id ueluti
Abbreviated transcription (Latin):
diuas qui concessit patitur ꝙ genꝰ
lib̾alitatis exiure gencium descend¬
it ⁊ distat adonatõe eo ꝙ qui donat
sic dat renec recĩpiat ꝙ p̃erio conced̃
sic dat qͣi t̾c receptus omis libu̾it

Expanded text:
diu is qui concessit patitur.Quod genus liberalitatis ex iure gentium descendit.Et distat a donatione eo, quod qui donat, sic dat, ne recipiat, at qui precario concedit, sic dat quasi tunc recepturus, cum sibi libuerit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ minciatc̃em ũbi dem̃ uoluisse p̾tor¬
em tene ubi iussit numcianti ꝓhi¬
be ne se inuito fiat cẽt̾m siue satisda¬
cio ĩntueniat. siue ñ remissio fcã ħñ
remittit in quoñ tenuit minciatõ
plane si satisdatu e exinde remissic
aut ẜurtutem ħt. it iuliano placet
fructuanio uendicandaꝵ ẜuitutu

Expanded text:
et nuntiationem ibi demum uoluisse praetorem tenere, ubi ius est nuntianti prohibere, ne se inuito fiat. ceterum siue satisdatio interueniat siue non, remissio facta hoc tantum remittit, in quo non tenuit nuntiatplane si satisdatum est, exinde remissio aut servitutem habet. Item Iuliano placet fructuario vindicandarum servitutium
Abbreviated transcription (Latin):
egidius. aulum aug̾ium ro¬
gauit aulus angius num̾no
negidio acceptum fecit.
non ũbis s re obligatus ẽ nõ
lib̾ab̾r quid̾ s exceptõe dolum
uł pacti ouenti se tueri põtest¬

Expanded text:
Negidius Aulum Agerium rogauit, Aulus Agerius Numerio Negidio acceptum fecit'.non uerbis, sed re obligatus est, non liberatur quidem, sed exceptione doli mali uel pacti conuenti se t
Abbreviated transcription (Latin):
qui quonimꝰ ꝓhibitus facit quam
is qui quonimꝰ ꝓhibeatur consec¬
ntus ẽ pĩcłm puta adũsario den¬
unciante uł iamia puta p̃clansa¬
¶ Phĩbitus a intelligi quolib ꝓ̃h¬
manum oppon̾e us lapillumne iã¬
ctantis ꝓhibendi grã tam dinã in
facit phibitus quamdiu res ĩeo¬
dem statu ꝑmanẽbit. nam si pͥeat̾
connen̾it cum adu̾sario desim̃t
uim fac̾e. ¶Idem si ꝓhibiti hr̃sł
is qui ab eo em̾u̾t ig̾noratis cãm
p̾cedentem fecit dĩcend̾ ẽe pomp̃.

Expanded text:
qui prohibitus fecit quam is qui, quo minus prohibeatur, consecutus est periculo puta aduersario denuntia‹to› aut ianua puta praeclusa.Prohibitus autem intellegitur quolibet prohmanum opponentis lapillumue iactantis prohibendi gratia.Tamdiu autem ui facit prohibitus, quamdiu res in eodem statu permanebit: nam si postea conuenerit cum aduersario, desinit ui facere.Item si prohibiti heres uel is, qui ab eo emerit, ignorans causam praecedentem fecerit, dicendum esse Pomp
Abbreviated transcription (Latin):
uł quom̃o o sequen te r placu¬
it euanesc̾e obrem non defen¬
sam clausulam. ¶ Si fu̾oa
fiteuissore ꝓcuratoris scipła¬
tus iudicatum solui quine
acturus ⁊ post̾a inꝑsoname

Expanded text:
 modo, consequenter placuit euanescere ob rem non defensam clausulam. Si fuero a fideiussore procuratoris stipulatus iudicatum solui quasi in rem acturus et postea in personam
Abbreviated transcription (Latin):
os funtos adeundoꝵ sepulc¬
roꝵ sit iuslegib nain p̃dio¬
rum nendendoꝵ cauetur. ut
ad sepulcra que infundis sũt
iter eiꝰᷤ aditus ambitus fum̾s

Expanded text:
os fundos adeundorum sepulchrorum sit ius. legibus namque praediorum uendundorum cauetur, ut ad sepulchra, quae in fundis sunt, item eius aditus ambitus fu
Abbreviated transcription (Latin):
sepulcri molati age̾ noll pot̾.
penitencia acta. anꝙͣ lis. abali
o dtestetur. dr̃e se uelle age et
audietur. ¶Si suus insepn¬
icro hitit. uł edificauit. noxilis
actio cessat ⁊ ifeum p̃torkanc
actcẽm pollicetu sitñ nõhit

Expanded text:
sepulchri uiolati agere nollet, potest paenitentia acta, antequam lis ab alio contestetur, dicere uelle se agere et audietur.Si seruus in sepulchro habitat uel aedificauit, noxalis actio cessat et in eum praetor hanc actionem pollicetur. si t
Abbreviated transcription (Latin):
te furti age metum posse. uil ait
si int̾ sit tua retin̾e posẜom uelu¬
ti si hommem conatum noralir
tencionem habiturus sis.
futi tenetunseum qui quidutẽ¬
dum accep̃. si iꝑse alii ꝯmodaũt.
finti obligan insim ẽ exquo
satis aꝑpet sintum fĩ. ⁊ siquisus¬
umaliene rei insuum lucrum cõ¬
alieno largiri. ⁊ bñficiõ debitorẽ
d adquire uñ ⁊ is furti tenetur.
ua ferrum ⁊ fustis. ⁊ lapis. ⁊ demo¬
S omne ꝙ nocendi c̃a ẜetur signific¬
latur. ¶ Dum finti actio ad pene
psecutõem ꝑtincat. condicio uo
⁊ uendicacio adrei recupatõcm
tam dupli aut qͣdrupli penam
salua ẽ uendicacio ⁊ condicio.
¶Qrui ferram̃ta sciens omodau̾it
ad effringend̃ bostium.uł arma¬
namuł scalam sciens omodan¬
ent ad ascendend̾ l nullum ꝯsi¬
netur. ¶Si tutor qui negoia
gerit. aut curator transegĩt cũ
fure euanescit furti actio.

Expanded text:
ti te agere mecum posse Iulianus ait, si intersit tua retinere possessionem, ueluti si hominem donatum noxali tentionem habiturus sis. furti tenetur.Eum, qui qu‹o›d utendum accepit ipse alii commodauerit, furti obligari responsum est. ex quo satis apparet furtum fieri et si quis usum alienae rei in suum lucrum conalieno largiri et beneficii debitorem sibi adquirere. unde et is furti tenetur, et ferrum et fustis et lapis et denique omne, quod nocendi causa habetur, significatur. Cum furti actio ad poenae persecutionem pertineat, condictio vero et vindicatio ad rei reciperationem, tam dupli aut quadrupli poenam salva est vindicatio et condictio. Qui ferramenta sciens commodaverit ad effringendum ostium vel armarium, vel scalam sciens commodaverit ad ascendendum: licet nullum netur.Si tutor qui negotia gerit aut curator transegerit cum fure, euanescit furti actio.
Abbreviated transcription (Latin):
uenissem dampnum datum e¬
s. ¶ Dampmi infecti noĩe in
cep̾it. deinde si creditor ease¬
des ꝑignori s obligatas ꝑs¬
equi uelit. n̾o sine rõe dicetu.
nͥ impensas quas incefectõe¬
fec̃is pr̾are sit m ꝑatus. inh¬
ibendam adu̾s me ꝑsecutoe
cur g non emptori quoz iõ
tribuend̾ ẽ d si forte quis in¬
sulam pignoratam em̾it nõ
qñ is qui emiit sua uolunita¬
te neg̾m g̾al ĩo diligence

Expanded text:
uenissem damnum datum esset.Damni infecti nomine in cepit, deinde creditor eas aedes pignori sibi obligatas persequi uu‹lt›. non sine ratione dicetur, nisi impensas, quas in refectionem fuenissem damnum datum eibendam aduersus me persecutionem. cur ergo non emptori quoque id tribuendum est, si forte quis insulam pigneratam emerit? non quando is qui emit sua uoluntate negotium gerat ideoque dilig
Abbreviated transcription (Latin):
ncqum exceptõe doli.m. debeb̾
legatarius rẽpelli.
gati fuissent. si rogatiꝰ fuiss.x
missariam lib̾tatem pr̃are sile¬
gatum ñ capet constat.

Expanded text:
ioquin exceptione doli debebit legatarius repelli. 8gati fuissent, si rogatus fuisset umissam libertatem praestare, si legatum non caperet, constat.
Abbreviated transcription (Latin):
legato accepit. ñ ẽẽ opellend̾ ma¬
inimitt̾e. ¶. ideaniꝰneutiq
re st̃ qui purtant cogend̾ legat¬
subiecisse dui accep̃ uiidodran¬
tem s si ꝑatus sit retro restitũe
ꝙ accep̃ anaudiendꝰ sit indend̃.
inde̾ atq si adieciss testator ut
uimi alienum redimat ⁊ mau¬
mittat ⁊ boms brdis menditis
ptem ñ totum ꝑsequatur ñ a¬
si cau̾it semamimissur̾ s ħ ita

Expanded text:
pellendum manumittere. uideamus, ne utique ore sunt qui putant cogendum legatsubiecisse, dum accipit uel dodrantem: sed si paratus sit retro restituere quod accepit, an audiendus sit, uidendum. inde atque si adiecisset testator, uteruum alienum redimat et manumittat, et bonis heredis uenditis partem, non totum persequatur, non asi cau
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ¶Biuꝰ ant̾ antiocenses co¬
lonos fecit salius tributis.
noꝵ cõloniam ⁊ iuris ytalic
fecit ¶Duiꝰ nespasianꝰ cesa¬
rienses colonos fecitno ad¬
iecto ut ⁊ m̃i ytalici ẽẽnt stͥ¬
butum hiis remisit capitis
ctum int̾p̃tatus ẽ siłes hiis
capitulenses ẽt̃iudentur.in
ꝓuncia macedonia durache¬
dienses. scorienses unns yta¬
lici ¶ Inꝓuincia asia due sũt
nris y̾talici. troas. ⁊ paciu
¶Inꝑsidia eiusdem iuns sunt
coloma anticcensium. maf
frica cartago. uticealeptis
ytalici facte sunt. Deuerboꝵ¬
culos qmͣ femmas ople

Expanded text:
. Diuus Antoninus Antiochenses colonos fecit saluis tributis. norum coloniam et iuris Italici fecit. Diuus Uespasianus Caesarienses colonos fecit non adiecto, ut et iuris Italici essent, sed tributum his remisit capitis: ctum interpretatus est. similes his Capitulenses esse uidentur. In prouincia Macedonia DyrracheDienses, Stobenses iuris Italici sunt. In prouincia Asia duae sunt iuris Italici, Troas et Parium. In Pisidia eiusdem iuris est colonia Antiochensium. In Africa Carthago, Utic‹a›, Leptis onino iuris Italici factae sunt. DE UERBORculos quam feminas complec
Abbreviated transcription (Latin):
ẽdñs em̃e non ꝓhibetur uł ꝑse
uł ꝑ alios quͣib ħ mandau̾it
¶Qui maximos finctus etredẽp¬
cione uettigalium consequnt᷑
si p̾ea t̃m locan non ꝑsunt᷑ ips
ea pͥorib pensionib susciꝑt opel¬

Expanded text:
nus emere non prohibetur uel per se uel per alios quibus hoc mandauerit. Qui maximos fructus ex redemptione uectigalium consequuntur, si postea tanto locari non possunt, ipsi ea prioribus pensionibus suscipe
Abbreviated transcription (Latin):
ferro subiciendam ꝑuccͣiam bo¬
stib quo uenundari.ut feru
⁊ frumĩtum ⁊ salem. non sine pi¬
culo capitis l. ¶Agri .pnͣ. qui
inppetuo locantur abãctore sine
auccoritate p̾ͥncipali reuccatiñ
p̾sunt. ¶ Dommꝰ nauis si illi¬
cite aliquid ĩnaue uł ipseułna
tores.uł odũctores imposuer̃t
naius quo fisco uendicantin
ꝙ si ab sente domino id ãmagro
id fcm̃ sit. ipsi quid̃ capite pun¬
nintur omissis m̾cib nauis aũ
dño rescituitur. ¶Iiucitaꝵ m
qum ꝑsecucio hrdem quo affic̾

Expanded text:
ferro subigendo necessariam hostibus quoque uenundari, ut ferrum et frumentum et sales, non sine periculo capitis licet. Agri publici, qui in perpetuum locantur, a curatore sine auctoritate principali reuocari non possunt. Dominus nauis si illicite aliquid in naue uel ipse uel uectores imposuerint, nauis quoque fisco uindicatur: quod si absente domino id a magistro id factum sit, ipsi quidem capite puniuntur commissis mercibus, nauis autem domino restituitur. Illicitarum mercium persecutio heredem quo
Abbreviated transcription (Latin):
com pere o si neno eos impes¬
iat ⁊ sit ddicio p̾sibił sit s si inłe¬
dis ꝑsona iussꝰ sit ꝑere ddicioni
quid dia debuit siquid̃ ꝑuit cõ¬
ferri. x que dare iuiss ẽrit ꝓcul
do pueniat ad lib̾tatem si ne ip̃
h̾rdi siue alu dare niss̾ ẽ inde qi¬

Expanded text:
oportet, si nemo eos impediat et sit condicio possibilis.Sed si in heredis persona iussus sit parere condicioni, quid dici debeat? si quidem paruit conem, quae dare iussus erat, procul ndo perueniat ad libertatem, siue ips‹i› heredi siue alii dare iussus est.Inde q
Abbreviated transcription (Latin):
dñs coꝵ pot᷑. s ⁊ si residuum fu̾itso¬
utimi t̾c ⁊̃ idalienatum cuiꝰ aũt
dm̃ ui ñ erat t̃rinslatumita pende¬
bit p̃cedentis sũme. alienacio sictñ
ut ñrẽtro mĩmi fiant accpientid
s t̾c ꝗmiresidua sũma fu̾it ex solu¬
ta. ¶Si pł᷑ qm̃uisẜꝰ erit ded̾it sta¬
manit sine insaculo ded̾it pue̾it¬

Expanded text:
nus eorum potest. sed si residuum fuerit solutum, tunc etiam id alienatum, cuius ante dominium non erat translatum. ita pendebit praecedentis summae alienatio, sic tamen, ut non retro nummi fiant accipientis, sed tunc, cum residua summa fuerit exsoluta.Si plus quam iussus erat dederit stanumerauit siue in sacculo ded
Abbreviated transcription (Latin):
qr oꝑari dño d plane si ei ablata
fuit peccuma exopis collecta ⁊ libe¬
rum fore arbitror qr dẽpecculio d¬
are ꝓhibetur sane si testatorũ
exõpis. ut det iussit ꝓbibitum
oꝑari adlib̾tatem ꝑuentimmiñ
dubito s ⁊ si argento subtractol
reb aliis distractis mĩmos subsira

Expanded text:
o debet. plane si ei ablata fuerit pecunia ex operis collecta, liberum fore arbitror, quia de peculio dare prohibetur. sane si testator uel ex operis ut det iussit, prohibitum operari ad libertatem peruenturum non dubito.Sed et si argento subtracto uel rebus aliis distractis nummos corra
Abbreviated transcription (Latin):
dd̾ ẽesimeodem statu maneat
recte ei soluidd̃ ẽ tacite enimb
orem meum iusẜim ticio folu¬
ere dem̃ticium uetium acciꝑe⁊
debitor ignorans solu̾it. ita
eum lib̾an existimaui. si non ea
m̃teticius inimos acceꝑit ut
eo lucreti alioquin cum fur¬
tum eoꝵ sit fc̃mus mansuros
tori exceptc̃e. tñ sucturri c̾um
ẽ si patus sit coñdicionem fur
tus nͣcori donatiis. debitor¬
em suum iubeat solũe. nami
ibi quo qr m̃mi mulris non

Expanded text:
si in eodem statu maneat,recte ei solui dicendum: tacite enim iorem meum iusserim Titio soluere, deinde Titium uetuerim accipere et debitor ignorans soluerit, ita eum limente Titius nummos acceperit, ut eos lucretur. alioquin, quoniam furtum eorum sit facturus, mansuros tori, exceptione tamen ei succurri aequum esse, si paratus sit condictioitus uxori donaturus debitorem suum iubeat soluere: nam ibi quoque, quia nummi mulieris non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯp̃etituram. qnͣti meaint̾ sitĩ¬
t̾ceptos nũmos non ẽẽ. ¶De
peculio cum dño actum ẽ is
dampnatus soluit ⁊ fideniss¬
di ¶Eandem enim peccuiũ¬

Expanded text:
petituram, quando mea intersit interceptos nummos non esse. De peculio cum domino actum est: is damnatus solvit. et fideiussspondit: eandem enim pecu
Abbreviated transcription (Latin):
inhac sp̃e que ⁊̃ inlegatis agitat᷑
illi cumillo do. an alt̾o deficiente
b̾nali quo ꝯdicio inc̾ta sit ꝙ ma¬
gis̃ ẽẽ.⁊ itaq si milla reliqua sti¬
chꝰ habu̾it statim eam lib̾am ẽẽ
si habrit reliqua debe eam nmm̾̃a¬
re peccuniam nec tm larͣgitun
ex suo pectulio dare ꝙͣ id ilł ꝓmi¬

Expanded text:
in hac specie, quae et in legatis agitatur 'illi cum illo do', an altero deficiente nali quoque condicio iuncta sit: quod magis esset. itaque si nulla reliqua Stichus habuerit, statim eam liberam esse, si habuerit reliqua, de bere eam numerare pecuniam: nec tamen liciturum ex suo peculio dare, quia id illis permi
Abbreviated transcription (Latin):
interdifendi eã ꝓuinciã ꝙͣ incol¬
it is qui relegatur ¶Siquise¬
am siñam admisit ut is qui in
legari abeo qui ei ꝓuincie p̾este
uemet ut relegatus iste trib ꝓ¬

Expanded text:
interdicendi ea prouincia, quam incolit is qui relegatur.Si quis eam sententiam admiserit, ut is, qui in legari ab eo qui ei prouinciae praeest: eueniet, ut relegatus iste trib
Abbreviated transcription (Latin):
cio iter ue nanigio det̾ior fiatfin
men ariuo magnitudie disc̾ned̾
ẽaut exfimatce cnrcumcolenciu
¶Item flumm̃ q̃dam sunt ꝑ benna
q̃dam torrencia phenne ẽ ꝙ sc̃mp

Expanded text:
tio iterue nauigio deterior sit fiat'. Flumen a riuo magnitudine discernendum est aut existimatione circumcolentium. Item fluminum quaedam sunt perennia, quaedam torrentia. perenn
Abbreviated transcription (Latin):
o senẽtica nre licitop̃e
minis ca.ut multi solent. in¬
deamus an possit qͣi mandator
teni ⁊ non putotem᷑ qr hic m¬
onstrat mag̾ nomen qm̃ mã¬
dat nam ⁊ silaĩidat nomen.
id dico. ⁊ si aliquid filantrop¬
hi nõie accepit. nec exlccato.

Expanded text:
oxenetica iure licito petminis, ut multi solent, videamus an possit quasi mandator teneri. et non puto teneri, quia hic monstrat magis nomen quam mandat, tametsi laudet nomen. idem dico, et si aliquid philanthropi nomine acceperit: n
Abbreviated transcription (Latin):
omp̃ SIaticio stipłatus fidem¬
ssorem te acceꝑim demde eande
peccimiam ab alio stipłatus a¬
num fideussorem accipiam. cõf
opus locasses. temp᷑ fideuissorẽ¬
tanti accepisti ⁊ qr opus effec¬
tum nonerat. ani locasti ⁊ cimmi
post̾ior ꝯductor sat̾ nondaret.

Expanded text:
 Titio stipulatus fideiussorem te acceperim, deinde eandem pecuniam ab alio stipulatus alium fideiussorem accipiam, confiopus locasses, tanti fideiussores, cepisti: et quia opus effectum non erat, alii locasti et, cum posterior c
Abbreviated transcription (Latin):
ab hr̾dib eius isolidum ẜuan
potuit. ⁊ cessante eo ꝙ pupillꝰ
fu̾it. soluendo ẽe desient nonte¬
mere ũtilem infigenissores acti
exmandatorib cumiudicati o¬
uenin ceꝑit. p̾se eum dẽsid̾are.
ut adũsus eos qui id mañdan¬
enint actiones sͥ mandentur

Expanded text:
ab heredibus eius solidum seruari potuit et cessante eo, qui pupillus fuit, soluendo esse desierit: non temere utilem in fideiussores actioex mandatoribus, cum iudicati conueniri coeperit, posse eum desiderare, ut aduersus eos, qui idem mandauerunt, actiones sibi mandentur
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis ã uisis. armatis qmalibi
ten debant metu ħ det̾ritus ꝓfug̾¬
rint qui armati erant. s aliotend¬
bantpinde ⁊ si cumarm̃atos a¬
posẜo abhus fu̾it cccupata. ¶ Si
ã cumi dñs ueniret in põem arma¬
ti eum ꝓhibuert qui inuasint po¬
. sẜces id̾i eumannis dẽiectum.
Oum g qui cumannis uenit p̃¬
sumꝰ armis repelłe s ħ ꝯfestim nõ
exint̾uallo d̾mõ sciamꝰ ñ solimr
ẽsist̾e pmissimine deioatur. s ⁊ si
deiectus quis fuu̾t emidem dei c̃
ñ exint̾uallo s ex indtͣmenti.¬
familia sine me armata uenit ege
cit quo quis annis deiec̾etur et
pꝰ anñ redd̾etur. inid ꝙ ꝑuenit.
adeum qui ꝓhibuit. ¶ nde
ii int̾dc̃m necͣciaꝵ fuisse fructu¬
ario apparet. si ꝓhibeaturuti fi
uisseis iud̾r qui in deiecit utẽte
ꝗ fruentem ñ admisit eum cra s¬
sundo exiss ñ usuffi. deserendi ca
cefumi siquis abmicio uolentez

Expanded text:
Si quis autem uisis armatis, qui alibi tendebant, metu hoc deterritus profugerunt qui armati erant, sed alio tendebant. Proinde et si, cum armatos apossessio ab his fuerit occupata. Si autem, cum dominus ueniret in possessionem, armati eum prohibuerunt qui inuaserant possessionem, uideri eum armis deiectum. Eum igitur, qui cum armis uenit, possumus armisex interuallo, dummodo sciamus non solum resistere permissum, ne deiciatur, sed et si deiectus quis fuerit, eundem deicere non ex interuallo, sed ex continenti.est: nam cum familia sine me armata uenit, ego cit, quo quis armis deiceretur: et post annum reddetur in id, quod peruenit ad eum qui prohibuit unde ui. Interdictum necessarium fuisse fructuario apparet 'si prohibeatur uti fruisse is uidetur, qui ui deiecit utentem et fruentem aut non admisit, cum ex fundo exisset non usus fructus deserendi causa. ceterum si quis ab initio uolentem
Abbreviated transcription (Latin):
it ille liber alicqum fraudabitinti¬
cins qui non ꝓcedente quidem lib̾¬
tate cum hrde eius agere potest.
at si adlib̾tatem ẜius puenit
millam actionem habiturus sit
quia nichil udebitur beres exde¬
functi dolo consecutus.
uenire adlibertatem ꝓclamandi
licenciam denegari quero an ⁊
ad eos qui exmulierib que se pa

Expanded text:
it ille liber: alioquin fraudabitur Titius, qui non procedente quidem libertate cum herede eius agere potest, at si ad libertatem seruus peruenerit, nullam actionem habiturus est, quia nihil uidebitur heres ex defuncti dolo consecutus. uenire, ad libertatem proclamandi licentiam denegari. quaero, an et ad eos, qui ex mulieribus, quae se
Abbreviated transcription (Latin):
possunt si precium adipsu
qui uemit p̃uenent. excetens ãt
cansis quannus maior .xxannis
seuemundari passus sit ad lib̾tate
ei ꝓclamare l minori autem .xx
annis nec quidem ex causa supr̃a
scripta debet denegan lib̾tatis ꝓd¬
amacio nisi maior annis .xx. dun
precium partitus sit dicendum
erit denegm ei debere lib̾tatis ꝓd¬

Expanded text:
unt, si pretium ad ipsum qui ueniit peruenerit: ex ceteris autem causis, quamuis maior uiginti annis se uenum dari passus sit, ad libertatem ei proclamare licet.Minori autem uiginti annis ne quidem ex causa supra scripta debet denegari libertatis proclamatio, nisi maior annis uiginti fpretium partitus sit, dicendum erit denegari ei deber‹e› libertatis
Abbreviated transcription (Latin):
cãs approbentn enim delicuss
uistis affectionib se se dedisse iꝰ¬
xta lib̾tatem legem eliescencia
credend̾ ẽ. ¶Siquis m̃mori .xx¬
faciat pot̾it ille c̾a manuifsioĩs
illius ꝓbare ħ ip̃m allegans leg¬
em datam. ⁊ ꝑducẽ ãdlib̾tatem.
S hic d ostend̾e ħ int̾ ipsos actũ
ut ꝓuide uł exlege donatõisul¬

Expanded text:
causas probent: neque enim deliciis, sed iustis affectionibus dedisse iustam libertatem legem Aeliam Sentiam credendum. Si quis minori faciat, potest ille causam manumissionis istius probare, hoc ipsum allegans legem datam, et perducere ad libertatem: ergo hic debet ostendere hoc inter ipsos actum, ut proinde vel ex lege donatio
Abbreviated transcription (Latin):
bus captus ẽ ⁊ reu̾ti sꝑ̃atur ite
custodiendiendis abeo relict¬
is bomis cuinec dum quisqmͣ
auuliullonorario iure sue

Expanded text:
bus captus est et reverti speratur: item custodiendis ab eo relictis, cui necdum quisquam civili vel honorario iure su
Abbreviated transcription (Latin):
is qui opus fec̾it potenciori ne¬
didit p̾dium. quatemis desient
dominus ẽcagendum cumeo ꝙ
in aut clam ꝙ si añnus ꝑ̾tient.
dedolo iudm᷑ dandu ẽ. ¶Onm̃
sũꝑsed̾it. quannus ꝑ eam cam
aqua p. noceat. inferiori millat
amen opetit ãctio. idem fortasse
dampmum uenit cumi reliquis
fere omnib indiciis p̾t̾itum p̾s¬

Expanded text:
tentiori uendiderit praedium, quatenus desierit dominus esse, agendum cum eo quod ui aut clam: quod si annus praeterierit, de dolo iudicium dandum.Cum asubsedit, quamuis per eam causam aqua pluuia inferiori noceat, nulla competit actio. idem fortasse damnum uenit, cum reliquis fere omnibus iudiciis praeteritum p
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio uenditorem posse d seq
non qr uenditoris. s qr rei dãp¬
num datum sit idq ei empto¬
n eum restituerẽ deb̾e / s si ante
quam noceatiris cum quo act̃
situẽndat statim agenduc̃
ẽmptore uł intra amnim cum
eo qm uendid̾it si uidicũ euit

Expanded text:
iudicio venditorem posse consequi, non quia venditori, sed quod rei damnum datum sit, idque eum emptori restituere debere. sed si ante quam noceatur is cum quo actum sit vendat, statim agendum cum emptore, vel intra annum cum eo qui vendiderit, si iudicii evit
Abbreviated transcription (Latin):
inposẜom inducatur. ¶Item
si exꝑpet᷑uo edc̃o aliꝙ dec̾naturid
quominiꝰ fiat no piniitit᷑ appe¬
llare ⁊tem quomiꝰ pignus ue¬
dere liceat. appellan non potest.

Expanded text:
ionem inducatur. Item si ex perpetuo edicto aliquid decernatur, id quo minus fiat, non permittitur appellare. Item quo minus pignus vendere liceat, appellari non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
Abri debeat aut̃ certe ꝑunde
obsuan ac si p̾ea atestatoread
⁊ testinatam intempꝰułm
tempuł modicionem lib̾¬
dicione exp̾ssa ꝙ ĩãnifestum
ẽ mipsa cum creditoris fraude¬
di cã manumittuntur:. nam cũ
mc̾tum ẽ an creditor iure suon
tatur int̾im statulib̾i sunt qm̃
fiaus cum ẽffectu inlege elies
tenga accpitin.
ip̃. Qͣ ⁊ statu libi cãm ãpp̃be¬
tur salua spe lib̾tatis alienetꝰ
sũ usucapiatur cum sua cã i

Expanded text:
haberi debet aut certe perinde obseruari, ac si a testatore adeet destinatam in tempus uel condicionem libedicione eest. ui ipsa, cum creditoris fraudandi causa manumittuntur: nam dum incertum est, an creditor iure suo utatur, interim statuliberi sunt, quoniam fraus cum effect‹u› in lege Aelia Sentia accipitur.um. Qui statuliberi causam adprehetur, salua spe libertatis alienetur, siue usucapiatur, cum sua ca
Abbreviated transcription (Latin):
uoꝓminciauit inchoius defendie
ostiͣtione diui traiani hre enin
cui fideiomissum erat relictu.
¶qr aũt ñ nulli ingrati adu̾sus
bũficium diui traĩani pꝰ ꝓfessio.¬
fideiomisso fcãm cum posẜorib
transigunt. atq trĩb edcis eno¬
cati ñ indent. placuit senatin
tm̃ ab eo qui id fecissent exigisp
tum ap̃ ertarium exea c̾a quam
detusat reman̾e oport̾et si ꝓfes¬
sionem suam impless ⁊ si posẜ¬

Expanded text:
o minus ius deferendi ex constitutione diui Traiani habere eum cui fideicommissum erat relictum. Quia autem nonnulli ingrati aduersus beneficium diui Traiani post professiofideicommisso factam cum possessoribus transigunt atque tribus edictis euocati non respondent, placuit senatui tantum ab eo qui id fecisset exigi, quantum apud aerarium ex ea causa quam detulerat remanere oportere‹t›, si professionem suam implesset: et si pos
Abbreviated transcription (Latin):
ores lib̾antur n forte mimuis
ydonei sint. ⁊ reliquumnõ ex¬
solute qnͣtitatis accesfint.
Si płus ẜuatum ẽ exboms de¬
bitoris afisco distractis iure ac
m̾nto restitui postulantur.
Sonductor exfundo fiscalim
tñfferre pot̾ nec cipssimat̾ia
uend̾e uł oliue ñ substitutis a¬
lus. cet᷑as arbores pomiferis ce

Expanded text:
 forte minus idonei sint et in reliquum non exsolutae quantitatis accesserint. Si plus seruatum est ex bonis debitoris a fisco distractis, iure ac merito restitui postulatur. Conductor ex fundo fiscali nihil transferre potest nec cupressi materiam uendere uel oliuae non substitutis aliis ceterasque arbores pomiferas
Abbreviated transcription (Latin):
agitur actoꝵ pot̾as postułada
ptuł̾it ac̾̃a cadit. ¶Qucciens
poscetur. ¶Quĩ ꝓ alio afisco
offmmdicis sol. ¶ fiscilib de¬
bitoridb petentib adõꝑanda
peccuniam dilatdem negari no
placuit q̃iꝰ rei estimacioita ar¬
bitrio iudicantis conced̾rnt
ĩmaiorib sũmis ñ plũs qm̃er¬
es m̾ses ĩmmnorib uo no plu̾
qm̃ duo progentimplixiorisa

Expanded text:
agitur, actorum potestas postulanda protulerit causa cadit. Quotiens poscetur. Qui pro alio a fisco officium solet. Fiscalibus debitoribus petentibus ad comparandam pecuniam dilationem negari non placuit. cuius rei aestimatio ita arbitrio iudicantis conceditur, ut in maioribus summis non plus quam tres menses, in minoribus uero non plus quam duo prorogentur: prolixioris
Abbreviated transcription (Latin):
picłm cõis odempnationis di¬
indi põstulanit ꝙ ꝑticipeᷤ ind¬
icati soluendo ẽent reuocantis
ealienationib quas fraudułet
fec̾ãt ñ uidi cãm peccunie fisco
br̾dis omisit rogo fund̾ ticiodẽ
dequo te rõgaiit siticius cape
ñ possit.ñ euitabit ħrs pe¬
nam taciti fidei omissil̃ ẽ enim
uidetur qui ñ tm̃legem cutim¬
uenire uoluit. s ⁊̃ int̾p̃tatõem
habetin ꝙͣuis enim fund̾ nõĩa¬
uit ñ tñ eo cognosci pot̾ dequo
sit rogatus hrs cum diu̾sitas
reꝵ obscurum ficiat legatum
¶Patronꝰ si tacite infidem suam
recipiat. ut exp̃orcione sua p̃st

Expanded text:
is condemnationis diuidi postulauit, quod participes iudicati soluendo essent reuocatis alienationibus quas fraudulenter fecerant, non uideri causam pecuniae fisco is commisit: 'rogo fundum Titio des, de quo te rogaui'. si Titius capere non possit, non euitabit heres poenam taciti fideicommissi: non enim est uidetur, qui non tantum legem circumuenire uoluit, sed etiam interpretationem habetur: quamvis enim fundum nominaverit, non tamen cognosci potest, de quo sit rogatus heres, cum diversitas rerum obscurum faciat legatum. Patronus si tacite in fidem suam recipiat, ut ex portione sua praestet,
Abbreviated transcription (Latin):
ea q̃o decide̾tur alio mincianteb¬
ona postã uacare ostitit fructu
pꝰ p̾mam litem absumIñ oport
ꝑa n̾o ẽẽ functum r̾ndi qui fi¬
sci peccuniam quam alius ten¬
ebat ad sui tp̃ris administra¬

Expanded text:
estio decideretur, alio nuntiante bona postea uacare constitit. fructus post primam litem absumi non oporpera non esse functum respondi, qui fisci pecuniam, quam alius tenebat, ad sui temporis administra
Abbreviated transcription (Latin):
uł ꝑtem bonoꝵ datam ñ sũs¬
cꝑe ⁊ adiecit ⁊̃ illim digin
fiusse puni ꝓtam turpi tam¬
cc ẽe indebatur multrouen¬
ientem penam statue. ¶ Sic̃
nunciare cãm nemo c̃ogitin
ita lib̃̾marbitum desistendi
diend̃̾. uolentem alite desiste
si smandatorem subtctum

Expanded text:
tem bonorum donatam non suscipere. et adiecit et illum dignum fuisse puniri pro tam turpi tamum esse uidebatur in ultro uenientem poenam statuere. Sicut nuntiare causam nemo cogitur, ita liberum arbitdiendum volentem a lite desistere, si sibi mandatorem subtractum
Abbreviated transcription (Latin):
ncipali iõ id̾ius eĩs ẜuandu¬
ꝙhrent si alegitimis cibrro.
beredes instituti fuissent.
adhuit hrditatem pͥułus fis¬
ci cepisse esse subĩectum

Expanded text:
ncipali, ideoque idem ius eis seruanduhabent, si a legitimis ciuibus Romanis heredes instituti fuissent. diit hereditatem, priuici coepisse esse subiectum
Abbreviated transcription (Latin):
õbaliꝙ admissum flagicu
mortem oscurit ⁊ manus ĩtu¬
lit fisco uendicantur ꝙ fudte¬
dio uite. aut pudore ers alieĩ
uł ualitudims alicuiꝰ mpacien¬
na. admisit nmñ quictabuntur
s sue successiomi relinquntur.
¶Adebitore fisci infrandem dati
lib̾tates retrahi plãtuit. sane
ip̃mita abalio em̃e manapium
ut manumittat. ñ ẽ ꝓhibitum.
¶Exhus bonis que ad fiscum de

Expanded text:
admissum flagitium mortem consciuit et manus intulit, fisco uindicantur. Quod si id taedio uitae aut pudore aeris alieni uel ualetudinis alicuius impatientia admisit, non inqu‹i›etabuntur, sed suae successioni relinquuntur. A debitore fis‹c›i in fraudem datas libertates retrahi placuit: sane ipsum ita ab alio emere mancipium, ut manumittat, non est prohibitum: Ex his bonis, quae ad fiscum del
Abbreviated transcription (Latin):
lit. Res que inõtrou̾sia sñt
ñ debent aꝓcuratore cesarisd
reo pato b̾rde purgare inccẽ¬
ciar mortu distractõem boꝵ
re que ẽet inotroũsia. ¶ Re
ã uexas p̃ignori daistrahe p̃n¬
ratores possimtꝰ s si alu ante
res obligate sunt uire pign¬

Expanded text:
. Res, quae in controuersia sunt, non debent a procuratore Caesaris dreo, parato herede purgare innocentiam mortui, distractionem bonorum re, quae esset in controuersia. Res autem nexas pignori distrahere procuratores possunt. sed si ante alii res obligatae sunt iure pign
Abbreviated transcription (Latin):
subscripẜit .i2. si ẽxfide rõ redde̾ti
peliqua quo infantur. lib̃m fore.¬
Item quero an ea que exacta simt
ꝑadiutores euus n kłario illata
sunt. nt frindulenter acta huica¬
scribi pꝰsunt. cum ẽẽtis p̃positꝰ ren¬
dit. si id ẽet. ꝙ culpe eius deb̾et ĩ¬
putari spectar. adracionis redde̾de
uos actores singłos diu̾sis ꝑso¬
nis leganit cumadiectione si rac¬
iones hr̃di redd̃id̾int. deinde ꝓprio
capite iti scripsit om̃s.actores q
legaui uł manumifo intra quar¬
tum mensem mortis mee rc̃es re¬
eẽ iussit. eque cum hac adiectõe si
rc̃es h̾rdĩ reddid̾int quero cum ꝑ
hrdes frat quomimꝰ reddantur ut¬
rum stitu lib̾i ẽẽ dẽsmant. an niche

Expanded text:
o redderetur reliquaque inferantur, liberum fore.Item quaero, an ea, quae exacta sunt per adiutores eius neque kalendario illata sunt aut fraudulenter acta, huic adscribi possint, cum esset is praepositus. respondit, si id esset, quod culpae eius deberet imputari, spectare ad rationis reddendae seruos actor‹e›s singulos diuersis personis legauit cum adiectione 'si rationes heredi reddiderint': deinde proprio capite ita scripsit: 'omnes actores, quos legaui uel manumisero, intra quartum mensem mortis meae rationes reesse iussit aeque cum hac adiectione 'si rationes heredi reddiderint'. quaero, cum per heredem fiat, quo minus reddantur, utrum statuliberi esse desinant an nih
Abbreviated transcription (Latin):
maiestatis qui statnas cesa¬
ris uetustate cormiptas refe¬
cit nec qui lapide uactato in¬
c̾to fortuitu statuam attigĩt.
dsecratas ꝯflau̾ int alindneq
ñ hñt᷑ sine ulla dubitatõe. adm¬
itunturad hanc accusatõem.
d ⁊ milites qui cãs alias defẽ¬
dẽ ñ p̾simt. nam qui ꝓpace ex.¬
cũbant mag̾ mag̾q adhanc
accusatr̃em admmitendi st̃.
dni quo deferentes audumt᷑.
⁊ quid̃ dños suõs ⁊ lib̾ti pr̃onoͨ.¬

Expanded text:
maiestatis, qui statuas Caesaris uetustate corruptas reficit. Nec qui lapide iactato incerto fortuito statuam attigerit,consecratas conflauerint aliudue non habent, sine ulla dubitatione admittuntur ad hanc accusationem. Sed et milites, qui causas alias defendere non possunt: nam qui pro pace excubant, magis magisque ad hanc accusationem admittendi sunt. Serui quoque deferentes audiuntur et quidem dominos suos:
Abbreviated transcription (Latin):
nem obpͥncipał maiestatis u¬
rei iidicate nam ⁊ ꝑsona spect¬
anda ẽ an potit facẽ. ⁊ anante
gitau̾it.⁊ an sane mentis fint
nec lubricum lĩgue adpenã
facile fhendum ẽ ꝙͣ qm̃ enim
tem̾ani digni pena st ⁊ insaniᷤᷤ

Expanded text:
iestatis uritate: nam et personam spectandam esse, an potuerit facere, et an ante rit et an sanae mentis fuerit. nec lubricum linguae ad poenam facile trahendum est: quamquam enim temerarii digni poena sint,
Abbreviated transcription (Latin):
ela administrata ẽ. ¶ Namsi
decesẜit l ñodum h̾rdi eisn
cionem reddidit iure euinccͣ¬
here. ¶S si ire hrditario suc¬
itam. ñ puto penͣam locum ha¬
bel adhucimat is cuiꝰtitela
uł cum administrata ẽ. ¶ Pe¬

Expanded text:
nam si decesserit, licet nondum heredi eius rationem reddiderit, iure eum contrahere.Sed si iure hereditario sucitam: non puto poenam locum habere licet adhuc uiuat is, cuius tutela uel cura administrata est.Poe
Abbreviated transcription (Latin):
ppellatur. in quo si om̃mante
scã fuissent. iure scm dicẽtur.¬
Si institutus ħrs exhrdatõem
noĩatim filii. uł aliaꝵ ꝑsonaꝵ¬
ĩs qui lib̾tatem suam manu
ad em̃it ẜ testatoris ⁊ maxime
cui legata uł fideiomissadatae

Expanded text:
appellatur, in quo si omnia rite facta essent, iure factum diceretur.Si institutus heres exheredationem nominatim filii uel aliarum personais, qui libertatem sua manu ademit serui testatoris et maxime cui a se legata uel fideicommissa data
Abbreviated transcription (Latin):
quo id̾ pr̾and̾. ut parens filiu
inẜuitute q̃itum ⁊ manuissu
tt̾igare ꝑmittituucum u̾otalis
alius nemo ẽ qui ꝓeolitiget tc
necͥcium ẽ dari facultatem ⁊̃ m̃ri
uł filiab. uł sororib enis aceti¬
q mulierb que decognatione st̃.
uł ⁊̃ uxori adire p̾torem ⁊ħ in
dicare ut ẽ cognita ⁊ inuito eo
ei succurratur s ⁊ silib̾tum meu
ditin ꝓlib̾tate lib̃ti litigare.si eg
ub̾tos q hre ꝙsi ples exmemor¬
atis ꝑsonis existant: qui uelint
peis litigare p̾toris p̃tes int̾po¬
nende sut. ut eligat quem poti¬

Expanded text:
hoc idem praestandum, ut parens filium in servitute quaesitum et manumissum tigare permittitur. Cum vero talis nemo alius est, qui pro eo litiget, tunc necessarium est dari facultatem etiam matri vel filiabus vel sororibus eius ceterisque mulieribus quae de cognatione sunt vel etiam uxori adire praetorem et hoc indicare, ut causa cognita et invito ei succurratur. Sed et si libertum meum ur pro libertate liberti litigare, si eo habere. Quod si plures ex memoratis personis existant, qui uelint pro his litigare, praetoris partes interponendae sunt, ut eligat, quem poti
Abbreviated transcription (Latin):
infurorem incidit utilitate suadẽ¬
te receptumi ẽ nam langoramim
dampnum ⁊̃ in bonis afferat. etoi
cã impleri usucapionem. ¶ Si cu
ap̃ hostes dñs aut pr̾ agat ẜuusaũ
filius emat aut eiten̾e mapiat:siq¬
tem exc̾a pecculu p̾sedit isucapio¬
nem inchoari. nec ĩpedim̃to d̃i eẽca¬
ret sm ã pr ibi decesẜit qr tp̃ra ca¬
ptiuitatis exdie quo capitur morti
disse sͥ⁊ usucepisse intelligi.

Expanded text:
 utilitate suadente relictum est, ne languor animi damnum etiam in bonis adferat, ex omni causa implere usucapionem. Si, cum apud hostes dominus aut pater agat, servus aut filius emat, an et tenere incipiat? si quidem ex causa peculii possedit, usucapionem inchoari nec impedimento domini caret. sin autem pater ibi decesserit, quia tempora captivitatis ex die quo capitur morti disse sibi et usucepisse intellegi.
Abbreviated transcription (Latin):
tem meam redisseusiq capi posse
uendid̾it scienti uł ignoranti rem
uncta posfaniliere ĩ mĩno confi¬
miar pot̾it si tota dos lucroman¬
ti cesẜit id̾ imi̾ ẽ cum quis rem furti
zem .¶Ores eius qui bona tit¬
fide rememit usuñcapiet sciens ea

Expanded text:
em meam redisse usuque capi posse endidit scienti vel ignoranti rem uncta postea muliere in matrimonio confirmari convenit, si tota dos lucro mariti cessit. idem iuris est, cum is, quionum Heres eius, qui bona fide rem emit, usu non capiet sciens ali
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑit rem sͥ traditam possid̾e curñ uf
ncapiat nsircui bona fide̾minico
posois.adsitqũans eum se ꝑerr¬
orem ec̃ arbitretur qui rem excã pe¬
cculiar qitam nec posside̾ possitd̃
ptc̃e credat. ¶ Non ĩmitat usnca¬
pio suꝑueniens ꝓemptore ul ꝓle

Expanded text:
coepit rem sibi traditam possidere: cur non capiat usu, cum bona fides initio possessionis adsit, quamvis eum se per errorem esse arbitretur, qui rem ex causa peculiari quaesitam nec possidere possit? ptione credat. Non mutat usucapio superveniens pro emptore vel pro