comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quod enĩ p̃dicauerunt scĩ: hoc post¬
modũ crediderũt atq tenueru̾t con¬
uersi ad fidẽ ppłi. qͥ adextremum
quoq lib̾atori omĩum reddent laudẽ
incelestib subleuati. Sonus itaq
animaliũ fit. quasi sonꝰ aquarum &
sonus aquarũ fit. quasi sonꝰ sublimis
dĩ: qe laudẽ omĩpotentis dñi. quã
pͥus inmundo pauci. hanc pꝰmodũ
multi clamauerũt. & quã nc̃ multi
clamant. cũ adhuc eis in semet ipsis
sua corruptio repugnat: hanc in
celesti patria elect om̃s suo iã capiti
uniti resonabunt. Adhuc aut̃ scõꝵ
animalium oꝑa uirtutesq de scri¬
buntur: cũ subditur. Cum ambula¬
rent quasi sonꝰ erat multitudinis:
ut sonitus castroꝵ. Si ꝑsonitũ sub¬
limis dĩ: laus nr̃i creatoris incelesti
patria de signatur. mirandũ ñ est
quod rursus ad scõꝵ oꝑa. in hac
adhuc uita uiuentium. ꝓpħicus
intus. ñ simul eicit ꝑlingã foras.
Aqua quippe scientiȩ. qua ꝓpħantis
animꝰ replet᷑. in contemplatione

Expanded text:
us praedicaverunt sancti, hoc postmodum crediderunt atque tenuerunt conversi ad fidem populi, qui ad extremum quoque liberatori omnium reddent laudem in coelestia sublevati. Sonus itaque animalium fit quasi sonus aquarum, et sonus aquarum fit quasi sonus sublimis Dei, quia laudem omnipotentis Domini, quam prius in mundo pauci, hanc postmodum multi clamaverunt. Et quam nunc multi clamant, cum adhuc eis in semetipsis sua corruptio repugnat, hanc in coelestem patriam electi omnes suo jam capiti uniti resonabunt. Adhuc autem sanctorum animalium opera virtutesque describuntur, cum subditur: IBID.-- Cum ambularent, quasi sonus erat multitudinis, ut sonitus castrorum. 5. Si per sonitum sublimis Dei laus nostri creatoris in coelesti patria designatur, mirandum non est quod rursus ad sanctorum opera in hac adhuc vita viventium propheticus intus, non simul ejicit per linguam foras. Aqua quippe scientiae qua prophetantis animus repletur, in contemplatione
Abbreviated transcription (Latin):
cithara mea. ⁊ organũ meũ in uocem
flentiũ. Iã cordis oculus ĩ misterioꝵ
discussione ñ uigilat: qe dormitauit
anima mea p̾̃tedio. Iã minꝰ lectio
animo dulcis ẽ. qe oblitus sũ man¬
ducare panẽ meũ. auoce gemitus
mei. Cũ aut̃ uiuere ñ licet. de scrip.
ture sensib loqui mistica qualit̾ libet.:
Et qui cogor cotidie amara bibere. qͦ mͦ
possum dulcia ꝓpinare.: Quid gͥ restat¬

Expanded text:
cithara mea, et organum meum in vocem cithara mea, et organum meum in vocem flentium . Jam cordis oculus in mysteriorum discussione non vigilat, quia dormitavit anima mea prae taedio . Jam minus lectio animo dulcis est, quia oblitus sum manducare panem meum a voce gemitus mei . Cui autem vivere non licet, de Scripturae sacrae sensibus loqui mystica qualiter libet? Et qui cogor quotidie amara bibere, quando possum dulcia propinare? » Item Ita
Abbreviated transcription (Latin):
in scĩs iuitutib exhibent. Unde illic
subditur. Et uniuersi pulueris pig¬
m̃tarii. Puluis ẽ. pignitarii : uitus
bene oꝑantis. Et notandũ qđ uircuteᷤ
bene oꝑantiũ ñ pigm̃ta s pulueres
dicuntur. Cũ enĩ quelibet bona agi
sinistrũ sit. iudicio retractationis ad¬
tendimꝰ. quasi expigm̃tis puluerẽ
facimꝰ ut orationem nr̃am dño ꝑdis¬
cretionẽ. ⁊ amore subtiliꝰ incendamꝰ.
Ecce haec ut domino largiente potui
Nemo aut̃ me rep̃hendat. si pꝰ hanc
allocutionẽ cessauero. qe sic̃ om̃s cer¬
nitis nr̃ȩ tribulationes ex creuerũt.
Undiq gladiis circũ fossi sumꝰ. undiq
imminens mortis ꝑiculũ timemus.
Alii de truncatis adnos manib rede¬
unt. alii capti alii int̾ ẽpti nunci¬
ant᷑. Oiã cogor linguã ab expositione
retinere. quia ted& animã meã uite
meȩ. Iã nullus in me sacri eloquii
studiũ requirat. qe uersa ẽ. in luctũ

Expanded text:
in sanctis virtutibus exhibent. Unde et illic in sanctis virtutibus exhibent. Unde et illic subditur: Et universi pulveris pigmentarii. Pulvis est pigmentarii virtus bene operantis. Et notandum quod virtutes bene operantium non pigmenta, sed pulveres dicuntur. Cum enim 1430 quaelibet bona agimsinistrum sit, judicio retractationis attendimus, quasi ex pigmentis pulverem facimus, ut orationem nostram Domino per discretionem et amorem subtilius incendamus. Ecce haec, ut Domino largiente potuimNemo autem me reprehendat si post hanc locutionem cessavero, quia, sicut omnes cernitis, nostrae tribulationes excreverunt. Undique gladiis circumfusi sumus, undique imminens mortis periculum timemus. Alii detruncatis ad nos manibus redeunt; alii capti, alii interempti nunciantur. Jam cogor linguam ab expositione retinere, quia taedet animam meam vitae meae . Jam nullus in me sacri eloquii studium requirat, quia versa est in luctum
Abbreviated transcription (Latin):
uero ascendat. adiungit. Sic̃ uirgula
fumi exaromatib. Fumꝰ de incenso
nascitur. Et ꝑ psalmistã dr̃. Dirigat᷑
oratio mea: sic̃ inc̃sum in conspectu
tuo. Fumꝰ excutere lacrimas solet.
Itaq fumꝰ ẽ. exaromatib cõpunctio
orationis : c̃cepta ex uirtutib amo¬
ris. Que tam̃ oratio fumi uirgula
dr̃: quia dũ sola cęlestia postulat.
sic recta ꝓ greditur. ut ad t̾rena atq
& notandũ qđ ñ uirga s uirgula
nuncupatur. qe int̾dũ ĩ cõpunctionis
ardore. tante subtilitatis ÷ uis amoris.
ut hanc nec ipse animꝰ possit cõp̃hend̾e.
qͥ illuminatꝰ meruit hab̾e. Bene autẽ
sacrificio oñi incenditur. ꝑmyrrã uͦ
corpora mortua condiuntur neꝰ uer-¬
mib corrũpantur. Mirrȩ gͦ ⁊ turis
sacrificiũ offer̃. qui et carnẽ afficiunt.
ne eis corruptionis uicia dominentur.
⁊ redolentẽ inconspectu dñi amoris
sui hostiã incendunt. seq ipsos deo

Expanded text:
vero ascendat, adjungit: Sicut virgula vero ascendat, adjungit: Sicut virgula fumi ex aromatibus. Fumus de incenso nascitur; et per Psalmistam dicitur, Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . Fumus excutere lacrymas solet. Itaque fumus ex aromatibus, compunctio orationis, concepta ex virtutibus amoris. Quae tamen oratio, fumi virgula dicitur, quia Deum sola coelestia postulat. Sic recta progreditur, ut ad terrena atquEt notandum quod non virga, sed virgula nuncupatur, quia interdum in compunctionis ardore tantae subtilitatis aestuat vis amoris, ut hanc nec ipse animus possit comprehendere, qui illuminatus meruit habere. Bene autem sacrificio incenditur. Per myrrham vero corpora mortua condiuntur, ne a vermibus corrumpantur. Myrrhae ergo et thuris sacrificium offerunt qui et carnem afficiunt, ne eis corruptionis vitia dominentur, et redolentem in conspectu Domini amoris sui hostiam incendunt, seque ipsos Deo
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possut᷑. Int̾ archam quippe ⁊ altare
uelũ ẽ: qr hoc qd̃ nos adhue auisione
dĩ separat. corruptionis nr̃e obstacu¬
lum remotũ ñ ẽ. S quo isq ante
uelũ sumꝰ. oportet ut quasi timia¬
matis inc̃sum flãma amoris ardea¬
mꝰ. ꝑ cõpunctionis aut̃ lacrimas.
nil t̾renũ. nil transitoriũ querere de¬
beamꝰ. Solus nobis ipse sufficiat:
qui fecit om̃a. Transcendamꝰ ꝑdesidiũ
om̃a. ut m̃tẽ colligamꝰ in unũ. ñ iam
timore penarũ. ñ memoria uiciorum.
s amoris flãma succensi. ardeamus
in lacrimis cũ odore uirtutũ. Ista
electoꝵ oratio ꝓspiciebatur: cũ in
sponse laude diceretur. Quȩ ẽ. ista
quȩ ascendit ꝑ desertũ. sicut uirgula
fumi exaromatib myrrȩ ⁊ thuris.
⁊ uniuersi pulueris pigm̃tarii. Scã
quippe electoꝵ aeccła. cũ abhoc mun¬
do in scĩs p̾cib ardenti amore se erigit
ꝑ de sidiũ qd deserit ascendit. Qualit̃

Expanded text:
non possunt. Inter arcamnon possunt. Inter arcamvelum est, quia hoc quod nos adhuc a visione Dei separat, corruptionis nostrae obstaculum remotum non est, sed quousque ante velum sumus, oportet ut quasi thymiamatis incensum flamma amoris ardeamus Per compunctionis autem lacrymas, nil terrenum, nil transitorium quaerere debemus. Solus nobis ipse sufficiat qui fecit omnia: transcendamus per desiderium omnia, ut mentem colligamus in unum. 1429 Non jam timore poenarum, non memoria vitiorum, sed amoris flamma succensi, ardeamus in lacrymis cum odore virtutum. 22. Ista electorum oratio jam prospiciebatur, cum in sponsae laude diceretur: Quae est ista quae ascendit per desertum sicut virgula fumi ex aromatibus myrrhae et thuris, et uni electorum Ecclesia, cum ab hoc mundo in sanctis precibus ardenti amore se erigit, per desertum quod deserit ascendit. Qualiter
Abbreviated transcription (Latin):
nalia oꝑa planguntur. : Alii uͦ carnalibꝰ
uiciis libi. aut longis iã fletib securi.
amoris flãma in conpunctione lacͥmis
in ardescunt. cęlestis patriȩ p̃mia cordis
oculis p̃ponũt. suꝑnis iam ciuib int̾ eẽ.¬
sicd̾ant. dura eis apparet seruitꝰ. longitudo
ꝑegrinationis suȩ. ⁊ flere cotidie exeius
amore ñcessant. quid isti nͥ altare sũt au¬
reum inquoꝵ corde aromata incensa st̃.
qr uirtutes ardent: Bene aut̃ de eodẽ
altare dr̃: qđ ante uelũ arche sit positũ
in scã scoꝵ. Archa quippe testamenti
ipse nobis factus ẽ: de quo scriptũ no
uimꝰ. In quo sũt om̃s thesauri sapientiȩ
et scientie absconditi. Archa intra uelũ ẽ.
redẽptor nr̃ incelo. Altare uͦ aureũ ĩ quo
timiama incendit᷑. ante uelũ. quia scõꝵ
corda que cũ magnis uirtutib in dei
amore succensa st̃. ꝑ scm̃ desid̾iũ in illo
ardent. quẽ adhuc reuelata facie uide

Expanded text:
nalia opera planguntur? Alii vero a carnalibus nalia opera planguntur? Alii vero a carnalibus vitiis liberi, aut longis jam fletibus securi, amoris flamma in compunctionis lacrymis inardescunt, coelestis patriae praemia cordis oculis proponunt: supernis jam civibus scunt. Dura eis apparet servitus, longitudo erant, et flere quotidie ex ejus amore non cessant . Quid isti nisi altare sunt aureum, in quorum corde aromata incensa sunt, quia virtutes ardent? Bene autem de eodem altari dicitur quod ante velum arcae sit positum in sancta sanctorum. Arca quippe testamenti ipse nobis factus est de quo scriptum esse novimus: In quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . Arca intra velum est Redemptor noster in coelo. Altare vero aureum in quo thymiama incenditur ante velum sanctorum corda, quae cum magnis virtutibus in Dei amore succensa sunt, per sanctum desiderium in illo ardent quem adhuc revelata facie videre
Abbreviated transcription (Latin):
quia iã huic mundo ẽ. apͣus actionib
mortuũ. Uiuens autẽ: quia cuncta que
p̃ualet bona oꝑatur. S quia sub altaris
nomine de cõpunctionis flãma sermo se
intulit: necessariũ puto quȩ sit diu̾sitas
eiꝰdẽ conpunctionis ostende. Alia quippe
cõpunctio ẽ. quȩ ꝑtimorẽ nascit᷑. alia que
ꝑ amorẽ. quia aliud ẽ. supplicia fugere.
uidelicet extĩus: aliud uͦ intĩus. unum
inatrio. aliuo ante archã. unũ qd̃ aere
cooꝑtum ẽ. aliud qđ auro uestitur. atq
in altari aereo cremantur carnes. ĩ altari
uͦ aureo: incenduntur aromata. Quidẽ.
intus aromata. nisi hoc qđ cotidie uide¬
mus. quia duo sũt cõ punctionis genera:
namq peccatoꝵ suoꝵ memores. dũ suppli¬
cia aet̾na ꝑtimescunt. cotidianis se lacri¬
mis affligunt. plangũt mala que fecer̃.
⁊ incendũt uicia igne conpunctionis:
quoꝵ adhuc suggestiones in corde paciun¬
tur. quid isti nͥ altare sũt aereũ. in quo
carnes ardent. quia abeis adhuc car¬

Expanded text:
a jam huic mundo est a pravis actibus mortuum; vivens autem, quia cuncta quae praevalet bona operatur. 20. Sed quia sub altaris nomine de compunctionis flamma sermo se intulit, necessarium puto quae sit diversitas ejusdem compunctionis ostendere. Alia quippe compunctio est quae per timorem nascitur, alia quae per amorem, quia aliud est supplicia fugere, videlicet exterius, aliud vero interius; unum in atrio, aliud ante arcam; unum quod aere coopertum est, aliud quod auro vestitur. Atque in altari aereo cremantur carnes, in altari vero aureo incenduntur aromata . Quid esintus aromata, nisi hoc quod quotidie videmus, quia duo sunt compunctionis genera, namque peccatorum suorum memores, dum supplicia aeterna pertimescunt, quotidianis se lacrymis affligunt: plangunt mala quae fecerunt, et incendunt vitia igne compunctionis, quorum adhuc suggestiones in corde patiuntur: quid isti, nisi altare sunt aereum, in quo carnes ardent, quia adhuc ab eis car
Abbreviated transcription (Latin):
oculos reuocet. ⁊ñ contremiscat. ac
pociꝰ uenire ad illud exam̃ tanti ui¬
dicis p̾sumat: festinet ⁊ gaudeat.
Quisqͥs ille ẽ. magnꝰ ẽ: qe iã miscdam
iudiciũ : ad qđ intrare ñ trepidat. Sit
gͦ mens illiꝰ gazophilatiũ cantoꝵ:
ut ꝑ diuicias miscdȩ quas accepit.
letus ꝑgat adiudiciũ. qđ iã ñ ꝑtimes¬
iudiciũ cantat. Quid et enĩ dicit: ego
enĩ iam delibor: & tempꝰ meȩ resolu¬
tionis instat. Bonũ certam̃ certaui.¬
reliqͦ reposita ẽ.mͥ. corona iustitiȩ. qͣm
reddet mͥ dñs in illa die iustus iudex.
Q ui laboꝵ suoꝵ conscus memor certa¬
minis qđ egit. memor fidei quã seruauit
eẽ. sibi in iudicio repositam coronam
dicit. eamq sibi in illa die reddi sꝑat.
pociꝰ quã donari: ꝓfecto patet. quia
udiciũ cantat: qđ uenire desid̾at. Un¬
de ętiã subdit. Non solum aut̃ michi:
s & his qui diligunt aduentũ eius.
Hemo enim aduentũ iudicis diligit:

Expanded text:
oculos revocet, et non contremiscat, ac oculos revocet, et non contremiscat, ac potius venire ad illud examen tanti judicis praesumat, festinet, et gaudeat? Quisquis ille est, magnus est, quia, jamjudicium, ad quod intrare non trepidat. Sit ergo mens illius gazophylacium cantorum, ut per divitias misericordiae quas accipit laetus pergat ad judicium, qjudicium cantat. Quid etenim dicit? Ego enim jam delibor, et tempus meae resolutionis instat. Bonum certamen certavireliquo reposita est mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex . Qui laborum suorum conscius, memor certaminis quod egit, memor fidei quam servavit, esse sibi in judicio repositam coronam dicit, eamque sibi in illa die 1421 reddi sperat potius quam donari, profecto patet quia judicium cantat, quod venire desiderat. Unde etiam subdit: Non solum autem mihi, sed et his qui diligunt adventum ejus . Nemo enim adventum judicis diligit,
Abbreviated transcription (Latin):
latia cantoꝵꝵ. nͥ scã desidia amantiũ.
qui p̾cepta diuina qͣsi quasdã diuitiaᷤ
custodiunt inm̃te. Quas cantando
seruant. qe mandata dĩ ñ extimore.
s examore ꝑficiunt. Eisq ipse sacri
eloquii p̃ceptiones cantabiles fuint:
qr ñ extristitia. s ex desidio sẽꝑ oꝑant᷑.
Wltis cor iusti. quasi cuiꝰdã cantoris
gazophilatiũ audire.: cantabiles mͥ
erant iustificationes tuę: in loco in¬
colatus mei. Iustificationes dĩ dicimꝰ
p̃cepta diuina: quȩ nos iustos faci¬
unt si impleantur. Quȩ tũc nob̾ ĩloco
incolatus nr̃i cantabiles fiunt: qͣndo
in hac ꝑegrinatione uite p̾sentis.
ipsa eadem mandata diłigimꝰ. ⁊ ex
desid̾io implemꝰ. Hincẽ. quod isdem
psalmista itũm ex cantoꝵ gazophi¬
latio se eẽ. insinuat: qui ait. Miscd̃iã
ȩtiam peccator debet. idẽ. cũ gaudio
dicere. atq sꝑare. S siquis ita iustusẽ.
ut eiꝰ sibi a et̾num iudiciũ ante m̃tis

Expanded text:
lacia cantorum, nisi sancta desideria amantium? lacia cantorum, nisi sancta desideria amantium? Qui praecepta divina quasi quasdam divitias custodiunt in mente, quas cantando servant, quia mandata Dei non ex timore, sed ex amore perficiunt; eisque ipsis sacri eloquii praeceptiones cantabiles fiunt, quia non ex tristitia, sed ex desiderio semper operantur. Vultis cor justi quasi cujusdam cantoris gazophylacium audire? Cantabiles mihi erant justificationes tuae in loco incolatus mei . Justificationes Dei dicimus praecepta divina, quae nos justos faciunt, si impleantur. Quae tunc nobis in loco incolatus nostri cantabiles fiunt, quando in hac peregrinatione vitae praesentis ipsa eadem mandata diligimus, et ex desiderio implemus. Hinc est quod idem Psalmista iterum ex cantorum gazophylacio se insinuat, qui ait: Misericordetiam peccator debet, id est hanc cum gaudio dicere atque sperare. Sed quis ita justus est, ut ejus sibi aeternum judicium ante mentis
Abbreviated transcription (Latin):
quia tota simul amoris eius ignib
accensa. in laude sine fine ꝑmanebit.
intĩora sua. illã uidelicet uitã. quae
ad huc oculis nr̃is occulta ẽ. Habeat
extra eam atrium extĩus: idẽ. uitã
p̾sentẽ. inqua om̃e bonũ agitur. ut ad
bonũ sine fine ꝑueniatur. Sint ergo
in intĩori atrio qđ tam̃ extra porta ẽ.
gazophilatia cantoꝵ : quia electi qͥq
atq ꝑfecti qui adhuc in carne morta¬
⁊ adhuc extra secreta gaudia intĩoris
uite. Sint gazo philatia cantoꝵ intĩus
et extĩus: qr corda scor̃ꝵ que omĩpoten¬
ti dõ desid̾ium suũ ꝑ magniꝰ ardoris
amorẽ cantant. & iam unitus sunt. ⁊ ad¬
huc intus ñ sunt: quia in scãe aeccłiȩ
fortiter ament. & tam̃ ad huc ñ uident
ꝑ fecte qd amant. Sint itaq in in¬
teriori atrio gazophilatia s extra
portam : ut iam ⁊ intus sit ꝑ de si de¬
rium. & adhuc intus ñ sint ꝑ plena¬
rium effectũ. Quid st̃ aut̃ garophi¬

Expanded text:
quia tota simul amoris ejus ignibus quia tota simul amoris ejus ignibus accensa in laude sine fine permanebitinteriora sua, illam videlicet vitam quae adhuc oculis nostris occulta est. Habeat extra eam atrium exterius, id est vitam praesentem, in qua omne bonum agitur, ut ad bonum sine fine perveniatur. 5. Sint ergo in interiori atrio, quod tamen extra portam est, gazophylacia cantorum, quia electi quique atque perfecti, qui adhuc in carne mortasiae, et adhuc extra secreta gaudia interioris vitae. Sint gazophylacia cantorum interius et exterius, quia corda sanctorum quae omnipotenti Deo desiderium suum per magni ardoris amorem cantant, et jam intus sunt, et adhuc intus non sunt, quia in sanctae Ecclesiae sod intus fortiter ament, et tamen adhuc non vident perfecte quod amant. Sint itaque in interiori atrio gazophylacia, sed extra portam, ut jam et intus sint per desiderium, et adhuc intus non sint per plenarium effectum. Quid sunt autem gazophy
Abbreviated transcription (Latin):
atq extra hanc atrium inti̾us. quatinꝰ
enĩ aeccła: duas uitas habet. Unam
quam tẽporalit̃ ducit: aliã quam in
aet̾num recipit. unã quȩ laborat ĩ t̾̃ra:
aliam quȩ remuneratur incęlo unam
quȩ mercedes colligit: aliã uero inqua
iam de receptis mercedib gaudet. atq
in utraq uita offert sacrificiũ. Hinc
uidelicet sacrificiũ cõpunctionis: ⁊ illic
sacrificium laudis. De hoc sacrificio dr̃.
Sacrificiũ dõ sp̃s contribulatus. De illo
autẽ scriptum ẽ. Tunc acceptabis sa¬
crificiũ iustitię oblationes & holocaus¬
ta. De quo rursus ait. Ut cantet tͥ gła
mea: ⁊ ñ cõpungar. In utroq autem
sacrificio carnes offeruntur: quia hic
oblatio carnis ẽ. maceratio corporis. ibi
oblatio carnis ẽ. in laude dĩ gła resur¬
rectionis. Tũc quippe illic quasi in ho¬
locaustũ offertur caro: quando inet̾̃na
in corruptione ꝑmutata. nil contra-¬
dictionis. nil mortalitatis habuerit.

Expanded text:
atque extra hanc atrium interius, quatenus atque extra hanc atrium interius, quatenus enim Ecclesia duas vitas habet, unam quam temporaliter ducit, aliam quam in aeternum recipit; unam qua laborat in terra, aliam qua remuneratur in coelo; unam qua mercedes colligit, aliam vero in qua jam de receptis mercedibus gaudet, atque in utraque vita offert sacrificium. Hic videlicet sacrificium compunctionis, et ilic sacrificium laudis. De hoc sacrificio dicitur: Sacrificium Deo spiritus contribulatus . De illo autem scriptum est: Tunc acceptabis sacrificium justitiae, oblationes et holocausta . De quo rursus ait: Ut cantet tibi gloria mea, et non compungar . In utroque autem sacrificio carnes offeruntur, quia hic oblatio carnis est maceratio corporis, ibi oblatio carnis est in laudem Dei gloria resurrectionis. Tunc quippe illic quasi in holocaustum offeretur caro, quando in aeterna incorruptione permutata nil contradictionis, nil mortalitatis habuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
dia patriȩ celestis aꝑitur. ut hic qͦq
ꝑ portam quȩ circa uestibulũ narratur
scã aeccła. ꝑportam uͦ intĩorem cȩlestis
regni aditus figuretur. S ne quis me
uerba scĩ sp̃s estimet ad intellectum
meũ uiolent̃ in flectere ⁊ dicat. quia
de porta intĩore significationẽ scãe ȩccłae
quã semel dixi mutare ñ debui: in ful¬
gente dĩ omĩpotentis grã quae cepimus
ipsa teneamꝰ. ut ⁊ porta intĩor signet
aeccłam. quȩ nos ad intĩora gaudia ꝑdu¬
cat. & gazophilatia cantores. sac̾dotes.
cẽplũ. altare. sacrificia sint inatrio. qđ ẽ.
extra portã. ⁊ tam̃ extra aeccłlam ñsint.
Si enĩ subtili inuestigatione ꝑquirimꝰ.
nil obstat intelligi. ut int̾i̾orem portam
sic̃ dictũ ẽ. scãm aeccłam sentiamꝰ. deqͦ
nunc dr̃. & extra portã intĩorem ga¬
zophilatia cantoꝵ in atrio intĩori. Duo
sunt et enim quȩ dicuntur. Porta intĩor

Expanded text:
dia patriae coelestis aperitur, ut hic quoque dia patriae coelestis aperitur, ut hic quoque per portas quae circa vestibulum narrantursia: per portam vero interiorem, coelestis regni aditus figuretur. Sed ne quis me verba sancti Spiritus aestimet ad intellectum meum violenter inflectere, et dicat quia de porta interiore significationem sanctae Ecclesiae, quam semel dixi mutare non debui, infulgente Dei omnipotentis gratia, quae coepimus ipsa teneamus: ut et porta interior signet Ecclesiam, quae eos ad interiora gaudia perducit, et gazophylacia, cantores, sacerdotes, templum, altare, sacrificia sint in atrio quod est extra portam, et tamen extra Ecclesiam non sint. Si enim subtili investigatione perquirimus, nil obstat intelligi, ut interiorem portam, sicut dictum est, sanctam Ecclesiam sentiamus, de qua nunc dicitur: Et extra portam interiorem gazophylacia cantorum in atrio interiori. Duo sunt etenim quae dicuntur: porta interior,
Abbreviated transcription (Latin):
Et in earũ atrio intĩori. qđ erat extra
portam intĩorem eẽ. gazophilatia. can¬
tores. sacerdotes. templũ. altare. ⁊ sacri
ficia ꝑhibet. Inquib uerbis quia de scẽ
aeccłiae institutione narrare alia ab eis
quȩ priꝰ dixerat coepit: patet quod in¬
terioris porte intellectum mutauit.
Si enim sub iino intellectu om̃a diceret.
nouo ordine ipsa atq alia replicaret.
Nã quomͦ possumꝰ extra portã intĩorem.
atriũ. gazophilatia. cantores. sacerdo¬
tes. tẽplum. altare. sacrificia dicere.
siñ ꝑ eandẽ portam intĩorem. hoc loco
scã aeccłia de signetur.: Cũ enĩ cuncta
haec intra ipsa sint. quomͦ extra por¬
tam intĩorem sunt si extra aeccłam
ñ sunt. Intelligi gͦ porta intĩor potest.
ea dequa iam longe suꝑiꝰ locuti sumꝰ.
que contra portam aquilonis & ori¬
entalẽ dr̃ posita. ꝑ quam figurari di¬
ximꝰ aditum qui nob̃ ad intĩora gau¬

Expanded text:
et in earum atrio interiori, quod erat extra et in earum atrio interiori, quod erat extra portam interiorem, esse gazophylacia, cantores, sficia perhibet. In quibus verbis, quia de sanctae Ecclesiae institutione narrare alia ab eis, quae prius dixerat coepit, patet quod interioris portae intellectum mutavit. Si enim sub uno intellectu omnia diceret, novo ordine ipsa atque alia non replicaret. Nam quomodo possumus extra portam interiorem, atrium, gazophylacia, cantores, sacerdotes, templum, altare, sacrificia dicere, si per eamdem portam interiorem hoc loco sancta Ecclesia designetur? Cum enim cuncta haec intra ipsam sint, quomodo extra portam interiorem sunt, si extra Ecclesiam non sunt? Intelligi ergo porta interior potest ea, de qua jam longe superius locuti sumus, quae contra portam Aquilonis et Orientalem dicitur posita, per quam figurari diximus aditum qui nobis ad interiora gau
Abbreviated transcription (Latin):
lonis. exalio quoq latere portã austra¬
lem. in fronte uero uestibuli. orientalis
porta surrexerat. atq sic atriũ qđ erat
extra portã intĩorem. ut hoc quoq eẽt.
interius. portȩ exterius ambiebant.
Haec deuerb̾ licterȩ sub breuitate trans¬
currimus. ut in eis sensus mysticos
ñ breuit̃ exquiramꝰ. In parte autẽ su¬
ꝑiori tres porte descripte sunt: id est
orientis. aquilonis. ⁊ austri. Moxq in¬
terioris atrii tres aliȩ narrate. id est
austri. orientis. ⁊ aquilonis. Ac deinde
porta atrii intĩoris dicta ẽ. inqua m̃se
dequaoris lapidib extructe memoran¬
tur. & porta quȩ respiciebat ad aquilo¬
nẽ. in qua m̃sae ad sacrificiũ ñ adholo
caustum. Unde intĩori diximꝰ. signifi¬
cari aeccłam: extĩori sẏna gogam.S
his expletis: rursum ꝓpħa incipit.
intĩorem portam. atq tres alias. idẽ.
aquilonis. austri. ⁊ orientis. describ̾e.

Expanded text:
lonis, ex alio quoque latere portam Australonis, ex alio quoque latere portam Australem. In fronte vero vestibuli Orientalis porta surrexerat, atque sic atrium quod erat extra portam interiorem, ut hoc quoque esset interius, portae exterius ambiebant. 3. Haec de verbis litterae sub brevitate transcurrimus, ut in eis sensus mysticos non breviter exquiramus. In parte autem superiori tres portae descriptae sunt, id est Orientis, Aquilonis, et Austri; moxque interioris atrii tres aliae narratae, id est Austri, Orientis, et Aquilonis, ac deinde porta atrii interioris dicta est, in qua mensae de quadris lapidibus exstructae memorantur; et porta quae respiciebat ad Aquilonem, icaustum. Unde in interiori diximus significari Ecclesiam, in exteriori Synagogam. Sed, his expletis, rursum propheta incipit interiorem portam, atque tres alias, id est Aquilonis, Austri et Orientis describere,
Abbreviated transcription (Latin):
aqͥlonis. austri. atq orientis. porte
describantur : ut ipsũ atriũ quod esse
extra portã intĩorem dixcerat aportis
extĩorib eẽ. intĩus ostendat. Atrium
gͦ hoc : ⁊ foris ⁊ intus ẽ. Foris quia
extra portam intĩorem: intus autem.
quia intra portas extĩores. Gazophi
latia quoq cantorũ eẽ. in hoc eodem
atrio narrantur. quȩ alatere portȩ po¬
sita dicuntur. respicientis ad aquilonẽ.
S ipsa eadẽ gazophilatia: ad australẽ
uiam respiciunt. Ꝙ subditur. Ex latere
porte orientalis: quę respiciebat adiuã
aquilonis. Inqͥb uerbis aꝑte intelligi¬
tur: qe cantoꝵ garophilatia. int̾ latus
porte respicientis adaquilonẽ ⁊ latus
portȩ orientalis fuerant posita. Quae
porte uidelicet. respiciebant aduiam
aquilonis. Facies itaq gazo philatioꝵt
contra uiam australem. s positio inter
portã erat orientis ⁊ aquilonis. Porta
gͦ intĩor. habebat ex latere portam aqͥ¬

Expanded text:
aquilonis, austri atque orientis portae aquilonis, austri atque orientis portae describuntur: ut ipsum atrium quod esse extra portam interiorem dixerat, a portis exterioribus esse interius ostendat. Atrium ergo hoc et foris et intus est, foris, quia extra portam interiorem: intus autem, quia intra portas extlacia quoque cantorum esse in hoc eodem atrio narrantur, quae a latere portae posita dicuntur respicientis ad Aquilonem. Sed ipsa eadem gazophylacia ad Australem viam respiciunt. Et subditur: Ex latere portae Orientalis, quae respiciebat ad viam Aquilonis. In quibus verbis aperte intelligitur quia cantorum gazophylacia inter latus portae respicientis ad Aquilonem, et latus portae Orientalis fuerant posita, quae porta videlicet respiciebat ad viam Aquilonis. Facies itaque gazophylaciorum contra viam Australem, sed positio inter portam erat Orientis et Aquilonis. Porta ergo interior habebat ex latere portam Aqui
Abbreviated transcription (Latin):
agamꝰ.: Ipse et enĩ qui nos creauit
ȩtiã pater nob̃ factus ẽ. ꝑ adoptionis
spm̃ quẽ dedit. ⁊ aliquando filioᷤ pane
nutrit. aliqͣndo flagello corrigit. qe
ditatẽ ꝑpetuã erudit. Sit itaq gła

Expanded text:
enim qui nos creavit etiam pater nobis factus est per adoptionis spiritum quem dedit. Et aliquando filios pane nutrit, aliquando flagello corrigit, quia ditatem perpetuam erudit. Sit itaque gloria
Abbreviated transcription (Latin):
fideles popłos ⁊ sacram̃ta dnĩcȩ incar¬
nationis quã medullitus diligunt.
corda amantium surgunt. Habeant
gͦ scã gazophilatia hinc orientis portã
⁊ inde aquilonis: quia int̾ ipsa redẽp¬
tolerant. multi indm̃ forti amore ꝓfi¬
ciunt. uirtutib excrescunt aet̾ni iu¬
dicis ad uentũ quer̃. Ꝙ int̾ ea quae
amant atq illa que colerant. quasi
quedã gazophilatia diuicias sp̃s
in m̃te reseruant. Nec int̾ sacram̃ta
quȩ diligunt. ⁊ que iam contraria
que portant de ficiunt. qe ad australẽ
uiam facies intendunt. Quid enim
patimur qđ patres nr̃i ꝓ amore dñi

Expanded text:
fideles populos, et sacramenta dominicae incarfideles populos, et sacramenta dominicae incarnationis, quae medullitus diligunt, corda amantium surgunt. Habeant ergo sancta gazophylacia hinc orientis portam et inde aquilonis: quia inter ipsa redemptolerant, multi in Deum forti amore proficiunt, virtutibus excrescunt, aeterni judicis adventum quaerunt, et inter ea quae amant atque illa quae tolerant, quasi quaedam gazophylacia, divitias spiritus in mente servant. Nec inter sacramenta quae diligunt et quaedam contraria quae portant deficiunt, quia ad Australem viam facies intendunt. Quid enim patimur quod patres nostri pro amore Domini
Abbreviated transcription (Latin):
enim dĩ scm̃ ẽ: quod estis uos. Ecqͥdẽ.
altare dĩ. nisi mens bene uiuentium.
Qui peccatoꝵ suoꝵ memores lacri¬
mis maculas lauant. carnẽ ꝑ absti¬
nentiã macerãt. nullis se huius mun¬
di actionib miscent. que habent in¬
digentib tribuunt. ⁊ hab̾e quȩ ñ ha¬
bent ñ cõcupiscunt. Recte gͥ hoꝵ cor
altare dĩ dr̃: ubi ex merore cõpunctio¬
nis ignis ardet. ⁊ caro ñ sõsumitur. Et
hoc fideli pꝰpło. quasi intẽpli atrio ui¬
demꝰ. s nũquio ñ eoꝵ uitã nob̾ ad exẽplũ
ꝓpositã. in desinent̃ aspicimꝰ: Altare ergo¬
ante faciẽ tẽpli ẽ: cũ multi in sc̃ẽ aeccłie
conspectu sunt positi. qui aet̾ni iudicii
memores. semet ipsos cotidie dõ sacrifi¬
ciũ in lam̃to conpũctionis mactant.
Qui ut p̾dictũ ẽ. corpora castigant. qua¬
tinus hoc qđ ꝑ magistrũ gentiũ dicitur
impleant. ut exhibeatis corpora ur̃a. hos¬
tiam uiuentẽ scãm dõ placentẽ. Hostia

Expanded text:
enim Dei sanctum est, quod estis vos . » Et quid est altare Dei nisi mens bene viventium? qui rite peccatorum suorum memores lacrymis maculas lavant, carnem per abstinentiam macerant, nullis se hujus mundi actionibus miscent, quae habent, indigentibus tribuunt, et habere quae non habent non concupiscunt. Recte igitur altare Dei dicitur, ubi ex moerore compunctionis ignis ardet, et caro consumitur. Et hoc fideli populo quasi in templi atrio videmus? Nunquid non eorum vitam nobis ad exemplum propositam indesinentante faciem templi est, cum multi in sanctae Ecclesiae conspectu sunt positi, qui aeterni judicii memores, semetipsos quotidie Deo sacrificium in lamenta compunctionis mactant. Qui ut praedictum est corpora castigant, quatinus hoc quod per magistrum gentium dicitur, impleant: « ut exhibeatis corpora vestra hostiam viventem, sanctam, Deo placentem. » Hostia
Abbreviated transcription (Latin):
entib ꝑuenitur. quasi in altari iam
caro in cenditur. ut in conspectu om̃i¬
potentis dñi. inde sacrificium redo-¬
leat. unde prius culpa displicebat.
S hac inre questio oritur. cũ suꝑuis
dictum sit. qđ gazophilatia ad austra¬
lem uiam facies hab̃ent. qua ratione
nũc dicitur. quia gazophilatiũ quod
respicit uiam meridianam sacerdotũ ẽ.
qui excubant in custodiis tẽpli. ⁊ ga-¬
Zophilatiũ qđ respicit uiã aquilonis
sac̾dotum qui excubãt administeriũ
altaris. Si enĩ utraq facies adaustra¬
lem uiã tendebant. quo mͦ nc̃ unum
ad meridianã. atq aliud adaquiloniᷤ
uiã respicere dr̃.: S inhis uerbis
agnoscimus. qđ gazophilatiũ sac̃ dotũ
qͥ excubant incustodiis templi. ita po
sitũ fuerat : ut solam meridianã uiã
respiceret. Gazophilatiũ uͦ sacerdotũ
qui excubant ad ministeriũ altaris.
ita erat inatrio: ut & australem uiam.
⁊ aquilonis faciem intendet. quatinꝰ

Expanded text:
entibus pervenitur, quasi in altari jam entibus pervenitur, quasi in altari jam caro incenditur, ut in conspectu omnipotentis Domini inde sacrificium redoleat, unde prius culpa displicebat. Sed hac in re quaestio oritur, cum superius dictum sit quod gazophylacia ad australem viam facies haberent, qua ratione nunc dicitur, quia gazophylacium, quod respicit viam meridianam, sacerdotum est, qui excubant in custodiis templi, et gazophylacium quod respicit viam Aquilonis sacerdotum qui excubant ad ministerium altaris. Si enim utraque facies ad Australem viam tendebant, quomodo nunc unum ad meridianam atque aliud ad Aquilonis viam respicere dicitur? Sed in his verbis agnoscimus quod gazophylacium sacerdotum qui excubant in custositum fuerat, ut solam meridianam viam respiceret: gazophylacium vero sacerdotum qui excubabant ad ministerium altaris, ita erat in atrio, ut australem viam et aquilonis faciem intenderet: quatenus et
Abbreviated transcription (Latin):
dine cogitat. Ecce ẽ. sollertissimꝰ eustos
ꝓximis impende. circa animarũ sollici¬
tuoinẽ uigilare. nequis in ꝑfidia. neqͥs
insuꝑbia. neqͥs in rapina. uł inmundi¬
tia labatur exquirere atq conspicere.
hoc ẽ. tẽplum dĩ idẽ. scãm aeccłam
custodire. Sunt aut̃ minoris ordinis
sacerdotes: qui administeriũ altaris
excubant. Qui uidelicet in ad uitorio
maioꝵ peccata delinquentiũ subtilit̃
in uestigant : ⁊ uitã carnaliũ corrigũt.
atq adhoc usq ꝑducunt. ut ꝑ lam̃ta
penitentiae quasi incendant carnem
insacrificio. quã priꝰ uiuere ꝑmiserãt
in peccato. Non enu hii qui scĩs
aeccłiis p̾sunt. ꝑ semet ipsos cuncta
agere p̃ualent. s cũ ipsi causis spãlibꝰ
occupantur. si qua praua ⁊ carnalia ꝑpe¬
trantur. haec aliis discucienda atq
corrigenda cõmittunt. ꝑ quos dum
carnat uita corrigitur. ⁊ usq ad absti¬
nentiae atq orationis studiũ. a ꝓfici¬

Expanded text:
dine cogitat. Ecce est solertissimus custos dine cogitat. Ecce est solertissimus custos proximis impendere, circa animarum sollicitudinem vigilare: ne quis in perfidia, ne quis in superbia, ne quis in rapina, vel immunditia laberetur, exquirere atque compescere. Hoc est, templum Dei, id est, sanctam Ecclesiam custodire. Sunt autem minoris ordinis sacerdotes, qui ad ministerium altaris excubant: qui videlicet in adjutorio majorum peccata delinquentium subtiliter investigant, et vitam carnalium corrigunt, atque ad hoc usque perducunt, ut per lamenta poenitentiae, quasi incendant carnem in sacrificio, quam prius vivere permiserant in peccato. Non enim hi, qui sanctis ecclesiis praesunt, per semetipsos cuncta agere praevalent, sed cum ipsi causis spiritalibus occupantur, si qua prava et carnalia perpetrantur, haec aliis discutienda atque corrigenda committunt, per quos dum carnalis vita corrigitur, et usque ad abstinentiae atque orationis studium profici
Abbreviated transcription (Latin):
itaq sacerdotes sunt. qͥ templũ dĩ custo¬
diunt. nͥ hii qui orando. p̃dicando. sp̃a¬
lib actib uigilando. scãm aeccłiam a
malignoꝵ sp̃uum inmissionib apͣuoꝵ
suasionib abhereticoꝵ errorib defendũt.:
an ñ custos tẽpli fuerat. qui laborẽ sue
passionis enumerans dicit. inlabore.
& erũna. inuigiliis multis. in fame.
⁊ siti. in ieiuniis multis. infrigore ⁊ nu¬
ditate. eato statĩ subdit. Preter illa quę¬
extrinsecꝰ sunt instantia mea cotidiana
sollicitudo omĩum aeccłiarum. Pensate
queso: custos tẽpli. quanta sollicituoi¬
ne uigilet. Ecce enĩ inse ipso in estima¬
bilia patitur. ⁊ cordis sui sollicitudinẽ
aliis imꝑtitur. Cuiꝰ rogo uirtutis ẽ. plus
de utilitate ꝓximoꝵ quã de sua afflic¬
tione cogitare: Quis hoc digne estim&.
quis digne penset : laborat. luget. e¬
surit. sitit. alget. ieiunat. uigilat. ⁊ tam
uigilando de aeccłarũ omĩum sollicitu¬

Expanded text:
itaque sacerdotes sunt, qui templum Dei custoitaque sacerdotes sunt, qui templum Dei custodiunt, nisi hi qui, orando, praedicando, spiritalibus actibus vigilando, sanctam Ecclesiam a malignorum spirituum immissionibus, a pravorum suasionibus, ab haereticorum erroribus defendunt? An non custos templi fuerat qui, labores suae passionis enumerans, dicit: In labore et aerumna, in vigiliis multis, in fame et siti, in jejuniis multis, in frigore et nuditate extrinsecus sunt, instantia mea quotidiana, sollicitudo omnium ecclesiarum . » Pensate, quaeso, custos templi quanta sollicitudine vigilet: ecce enim in seipso inaestimabilia patitur, et cordis sui sollicitudinem aliis impartitur. Cujus, rogo, virtutis est, plus de utilitate proximorum, quam de sua afflictione cogitare? Quis hoc digne aestimet, quis digne penset? Laborat, luget, esurit, sitit, alget, jejunat, vigilat, et tamen vigilando de ecclesiarum omnium sollicitu
Abbreviated transcription (Latin):
uiam meridianã. sacerdotũ qui excubat
incustodiis tẽpli atq mox subditur.
Porro gazophilatiũ qđ respicit ad uiam
aquilonis sacerdotũ erit: qui excubãt
ad ministeriũ altaris. Inquib ꝓpħae
uerbis pͥus nob querendũ ẽ. qui sint maio¬
ris ordinis sac̾dotes. utrũ hii qui incus¬
todiis excubant tẽpli. aut hii qui iri
ministerio altaris. S quia paulo post
subditur: altare erat ante faciem
templi. aꝑte ostenditur illos ẽẽ. maio¬
ris oroinis sacerdotes. qui in custodiis
tẽpli ex cubant. quia ꝓfecto inlatere
qdđ ẽ. intĩus ministrant. Hii autem
qui ad altare qd ante faciẽ tẽpli est
excubant. tanto inferiores st̃. quanto
in extĩorib ministrant. Querendũ ergo
iam nobis ẽ. quid sacerdotes sint. qui
templum custodiunt. ⁊ qui administeriũ
altaris excubare ꝑhibentur. Magister¬
et enĩ gentium fidelibꝰ scribens: ait.
Templũ dĩ scm̃ ẽ: qd estis uos. Qui

Expanded text:
viam meridianam sacerdotum, qui excubant viam meridianam sacerdotum, qui excubant in custodiis templi. » Atque mox subditur: « Porro gazophylacium quod respicit ad viam aquilonis, sacerdotum erit, qui excubant ad ministerium altaris. » In quibus prophetae verbis prius nobis quaerendum est qui sint majoris ordinis sacerdotes: utrum hi, qui in custodiis excubant templi, an hi qui in ministerio altaris. Sed quia paulo post subditur: Altare erat ante faciem templi, aperte ostenditur illos esse majoris ordinis sacerdotes, qui in custodiis templi excubant, quia profecto in altari quod est interius ministrant. Hi autem, qui ad altare, quod ante faciem templi est, excubant, tanto inferiores sunt, quanto in exterioribus ministrant. Quaerendum ergo jam nobis est, qui sacerdotes sint, qui templum custodiunt, et qui ad ministerium altaris excubare perhibentur. Magister enim gentium fidelibus scribens ait: « Templum Dei sanctum est, quod estis vos . » Qui
Abbreviated transcription (Latin):
istã in suo seruicio cõuertit. Unde ⁊ bene
dr̃. qđ porta eadẽ orientalis. ad uiam
sẏnagogã deseruit. ⁊ multitudinem
gentium collegit. Notandũ quoq ẽ.
qđ dũ degarophilatiis diceretur. ⁊ facies
eorum aduiam australem. additum ẽ.
unam. ut uidelicet aꝑte sentiamus.
quia ñ alia ẽ. uia adcaelestẽ patriam
nobis qui exgentilitate uenimus. atq
haec eadem una uia ẽ. nobis ⁊ illis.
quę nos ad aet̾na gaudia ꝑducit.
que nob ꝑ euangłium dicit. ẜ gosum
uia. ⁊ ueritas. ⁊ uita. & de quo psalmis¬
ta ait. Ut cognoscamꝰ int̾ra uiã tuã:
in om̃ib gentib salutare tuum. Quod
scłoꝵ : gentib ẽ. manifestatus. Una
gͦ ẽ. uia. ⁊ illis qui abaustro sc̃. ⁊ his
qui abaquilonis parte respiciunt. quia
electis uideis ⁊ gentib dñs ac redẽp¬
tor nr̃ expulsa pena formidinis ad pa¬
trem factus ẽ. iter amoris: atq ad¬
iutorium ꝑuentionis. Sequitur. & dix̃¬
ad me. Hoc ẽ. gazophilatium qđ respicit

Expanded text:
in suum servitium convertit. Unde et bene dicitur quod porta eadem Orientalis ad viam Synagogam deseruit, et multitudinem gentium collegit. Notandum quoque est quod dum de gazophylaciis diceretur: Et facies eorum ad viam Australem, additum est unam, ut videlicet aperte sentiamus quia non alia est via ad coelestem patriam nobis qui ex gentilitate venimus, atque udaea; sed haec eadem una via est nobis et illis, quae nos ad aeterna gaudia perducit, quae nobis per Evangelium dicit: Ego sum via, veritas, et vita . De qua Psalmista ait: Ut cognoscamus in terra viam tuam, in omnibus gentibus salutare tuum . Quodsaeculorum, gentibus est manifestatus. Una ergo est via et illis qui ab Austro sunt, et his qui ab Aquilonis parte respiciunt, quia electis Judaeis et gentibus Dominus ac Redemptor noster, expulsa poena formidinis, ad Patrem factus est iter amoris, atque adjutorium perventionis. SequiturHoc est gazophylacium quod respicit
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sibi ministrare s dño: ⁊ uiuendo. ⁊ mo¬
riendo. festinabat dicens. Nemo nr̃m
sibi uiuit: ⁊ nemo sibi moritur. Siue
enĩ uiuimus. dño uiuimus. siue morim.¬
nec moriuntur. Sibi ñ uiuũt. qͥꝑ omne
qđd agunt. ao lucra sp̃alia anhelant. atq
orando. p̃dicando. scĩs oꝑib in sistendo.
cȩlestis patriȩ ciues multiplicare desid̾ãt.¬
Et sibi minime mori untur. qx in conspec¬
tu hominũ dm̃ sua morte głificant. ad
quẽ ꝑ uenire ȩtiam moriendo festinant.
ꝑensemꝰ itaq in morte scõꝵꝵ. ñ quantũ
eoꝵ obꝓbrium abinfidelib fuit. s qͣnta
laus dĩ in corde fideliũ excreuit. Qui si
suam laudẽ quererẽt. ꝓfecto pati tot ob¬
ꝓbria in morte timuissent. S nemo
nr̃m sibi uiuit. ⁊ nemo sibi moritur.
qr suã głam nec uiuendo nec morien¬
do quesier̃. Uideamꝰ si ipse pͥmus pastor
aeccłiȩ qui sibi ñ uix̃: sibi sit mortuus.

Expanded text:
non sibi ministrare, sed Domino, et vivendo et monon sibi ministrare, sed Domino, et vivendo et moriendo festinabat, dicens: Nemo nostrum sibi vivit, et nemo sibi moritur. Sive enim vivimus, Domino vivimus; sive morimnec moriuntur: sibi non vivunt qui per omne quod agunt ad lucra spiritalia anhelant, atque orando, praedicando, sanctis operibus insistendo coelestis patriae cives multiplicari desiderant. Sibi minime moriuntur, qui in conspectu hominum Deum de sua morte glorificant, ad quem pervenire etiam moriendo festinant. Pensemus itaque in morte sanctorum quantum eorum opprobrium ab infidelibus fuit, sed quanta laus Domini in corde fidelium excrevit, qui si suam laudem quaererent, profecto pati tot obria in morte timuissent. Sed nemo nostrum sibi vivit, et nemo sibi moritur, quia suam gloriam nec vivendo, nec moriendo quaesierunt. Videamus si ipse primus pastor Ecclesiae, qui sibi non vixit, sibi sit mortuus.
Abbreviated transcription (Latin):
in conspectu dĩ speciẽ boni oꝑis:
macula pͣue intentionis. Fortasse et¬
enim qui discipline studio intentꝰ
feruet: culpas delinquentiũ resecat.
Qui tam̃ ad hȩc agenda. si ñ ex omĩpo¬
tentis amore. s zelo ꝓpͥo ducitur.
sibi tnhis ⁊ ñ dño ministrat. Alius
ne asꝑ eẽ. uideatur. multa leniter
tolerat. quȩ ꝑ petrantur. His itaq¬
qe uicd̾i ꝓdño districtus ñ uult.
ꝑ lenitatis suȩ studiũ. sibi ⁊ ñ dño
ministaͬt. Restat gͦ. ut siue in uerbi
ministerio fatigemur. siue in digen¬
tib nr̃a largiamur: siue ꝑ abstinen¬
tiã carnẽ domemꝰ. seu zelo moueam᷑.
siue ꝑ pacientiam aliquando leniter
praua toleremꝰ. id nos sũmoꝑe debeamꝰ
intentionẽ nram discutere. quatinus
ne inhis quȩ agimꝰ. nob̾ pocius quam
dño ministremꝰ. Nõ enim dño s sibi mi¬
nistraueraint: de quib paulus dicebat.
Om̃s quȩ sua sunt querunt. ñ quȩ sũt

Expanded text:
in conspectu Dei speciem boni operis in conspectu Dei speciem boni operis macula pravae intentionis. Fortasse etenim quis disciplinae studio intentus fervet, culpas delinquentium resecat, qui tamen ad haec agenda si non ex omnipotentis Dei amore, sed zelo proprio ducitur, sibi in his, et non Domino, ministrat. Alius, ne asper esse videatur, multa leniter tolerat quae prave perpetrantur. Iste itaqtrictus non vult, per lenitatis suae studium sibi, et non Domino, ministrat. Restat ergo ut sive in verbi ministerio fatigemur, sive indigentibus nostra largiamur, sive per abstinentiam carnem domemus, sive zelo moveamur, sive per patientiam aliquando leniter prava toleremus, ut nos summopere debeamus intentionem nostram discutere, quatenus ne in his quae agimus nobis potius quam Domino ministremus. Non enim Domino, sed sibi, ministraverant de quibus Paulus dicebat: Omnes quae sua sunt quaerunt, non quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nisi popłs fidelis. qui ꝑ sacramenta
fidĩ ẽ. aꝑfidis segregatus: Omnes¬
intendũt: filii uisti sunt. Et de filiis
ppłi assũpti accedunt ad dñm ut
ministrent ei. qe de ipsis quoq fide¬
lib eliguntur. qui ad omĩpotentis
dñi ministeriũ ueniant. excelestib
studiis ꝓeruditione ppłi intendũt.
S nobis sollert̃ inquirendũ ẽ. qͥ sũt
qͥ dño ministrant. Neq enĩ omnes
qui legunt. om̃s qui p̃dicant. om̃s
qͥ ꝓpria tribuunt. om̃s qui ꝑcarnis
abstinentiã corpꝰ castigant: dño minis¬
trant. Qui enim legendo atq p̃dican¬
do głam ꝓ priã quer̃ largiendo que
habent. ⁊ corpꝰ in abstinentia mace¬
rando. laudes reciꝑe abhominib
appetunt. sibi ñ dño ministrant. Quo
contra ꝑpsalmistã dñs dicit. Ambu¬
lans inuia in maculata: hic mͥ mi¬
nistrabat. Hab& enĩ maculã inuia:
qͥ inbono oꝑe qđ agit. t̾renȩ głae
sibi p̃mium ꝓponit. qui in hoc mun¬
do reciꝑe mercedẽ requirit. ⁊ fedat

Expanded text:
nisi populus fidelis, qui per sacramenta fidei est a perfidis segregatus? Omnesintendunt filii sunt justi. Et de filiis populi assumpti accedunt ad Dominum ut ministrent ei, quia de ipsis quoque fidelibus eliguntur, qui ad omnipotentis Dei ministerium veniant, et coelestibus studiis pro eruditione populi intendant. 16. Sed nobis solerter inquirendum est qui sunt qui Domino ministrant. Neque enim omnes qui legunt, omnes qui praedicant, omnes qui propria tribuunt, omnes qui per carnis abstinentiam corpus castigant, Domino ministrant. Qui enim legendo atque praedicando, gloriam propriam quaerunt, largiendo quae habent, et corpus in abstinentia macerando, laudes recipere ab hominibus appetunt, sibi, non Domino, ministrant. Quo contra per Psalmistam Dominus dicit: Ambulans in via immaculata, hic mihi ministrabat . Habet enim maculam in via qui in bono opere quod agit terrenae gloriae sibi praemium proponit, qui in hoc mundo recipere mercedem quaerit, et foedat
Abbreviated transcription (Latin):
inquisicione discutere. ⁊ nr̃a ñ querere.
si omĩpotenti dõ uolumꝰ ministrare.
S qe ex fideli ppło filios sadobh ad om̃ĩ¬
potentis dĩ ministeriũ diximꝰ assumi:
nũ quid in eodẽ ppło ñ sũt multi qui
inueniantur in mandatis dĩ uiuere ꝑ
cubitoꝵ. ⁊ latitudinẽ centũ cubitoꝵ
ꝑ quadrũ. Sepe iã ꝑ longitudinẽ. lon¬
ganimitatẽ spei. ꝑ latitudinẽ uͦ carita
tis amplitudinẽ. diximꝰ figurari. Cente¬
nariꝰ aut̃ numerꝰ in quo denariꝰ decies
ducitur. qd sũma ꝑ fectionis signet.
plene suꝑius dictum ẽ. Quid ẽ. itaq
atriũ spãlis a edificii. nͥ plenitudo
fideliũ ppłoꝵ. Ipsa aut̃ longanimi¬

Expanded text:
inquisitione discutere, et nostra non quaerere, si omnipotenti Deo volumus ministrare. Sed quia ex fideli populo filios Sadoch ad omnipotentis Dei ministerium diximus assumi, nunquid in eodem populo non sunt multi qui inveniantur in mandatis Dei vivere pecubitorum, et latitudine centum cubitorum per quadrum. 17. Saepe jam per longitudinem longanitis amplitudinem diximus figurari. Centenarius autem numerus in quo denarius decies ducitur, quod summum perfectionis signet plene superius dictum est. Quid est itaque atrium spiritalis aedificii, nisi amplitudo fidelium populorum? Ipsa aut
Abbreviated transcription (Latin):
iam sp̃alis ad uitor. maioris ordinis
in custodiis tẽpli. solam meridianã
uiam respiciunt. qm̃ occupati solis
dotes aut̃ minoris ordinis. qͥ discu¬
tiendis peccatis delinquentiũ p̾sũt.
etiã adaquilonis uiã oculos reflectunt.
ut inm̃te peccantiũ. que sint torpo¬
ris frigora uideant. ⁊ hȩc uerba
correptionis usq adpenitentiȩ ge¬
mitus ꝑducentes: quasi carnes
in altare dñi incendant. Respicient
etiam cũ magnis sacerdotib adme¬
ridianã uiam. que quantũ adsemet¬
ipsos ẽ. feruent igne caritatis. et
succensi sũt flãmis amoris dĩ. Sed
quia peccata delinquentiũ crebro
corrigunt. ȩtiã ad aquilonis uiam
oculos reducunt. Deutrisq autẽ
sac̃dotum ordinib subditur. Isti sũt¬
filii sadoch. qui accedũt de filiis leui
ad dnm : ut muinistrent ei. Sadoch:

Expanded text:
ia sacerdotes majoris ordinis, in custodiis templi, solam meridianam viam respiciunt, quoniam, solis dotes autem minoris ordinis, qui discutiendis peccatis delinquentium praesunt, etiam ad Aquilonis viam oculos reflectunt, ut in mente peccantium quae sint torporis frigora videant, et haec, verbis correptionis usque ad poenitentiae gemitus perducentes, quasi carnes in altari Domini incendant? Respiciant etiam cum magnis sacerdotibus ad meridianam viam, quia, quantum ad semetipsos est, fervent igne charitatis, et succensi sunt flammis amoris Dei. Sed quia peccata delinquentium crebro corrigunt, etiam ad Aquilonis viam oculos reducunt. De utrisque autem sacerdotum ordinibfilii Sadoc, qui accedunt de filiis Levi ad Dominum, ut ministrent ei. » Sadoc