comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
omo hñs ditos filios: ds̃ ad duos .xxiii¬
ppłos intlłigitur. ⁊ tamqͣm styrpes
dicas gn̾is humani unam eoꝵ qui per¬
manserunt in imnius dei cultu. alt̾am
cor qu itig as colenda ꝓeria deserũt¬
dĩ. ab ip̃o aut exordio creature. mortalis
ꝯsid̾atio debet intendi. Maior ergo filiusi
tit ens ut sibi pars sube que eum tangi
daret᷑ a pr̃e tamqͣm anima potestate su
delectata id quod est illi uu̾e. intlłigere
meminisse. ingento alacri excellere. Sn¬
regionem longinqͣm quam ꝑfectus ẽ
male utendo naturalib bonts eo ip̃o qd
prẽm deseruit cupiditate fruendi cra¬
tura relicto ip̃o creatore. Quod non post
młtos dies dixit fcm̃ ut ꝯgregatis oĩb
pegre ꝓficisc̾etur in regionem longmꝰ¬
qͣm: qr nõ młtopost instetutõm huam
gen̾is placuit antuie ꝑ lib̾tm arbitͥ
ferre secum quamdam uelut potent¬
am nature suo. ⁊ deserere eum a quoo¬
dita est pfidens uirib sius. quasu
tanto ꝯsumit cicius: qnto eum desen

Expanded text:
omo habens duos filios, Deus ad duos populos intelligitur, tanquam stirpes duas generis humani: unam eorum qui permanserunt in unius Dei cultu, alteram eorum qui usque ad colenda idola deserueeum. Ab ipso autem exordio creaturae mortalium consideratio debet intendi. Major ergo filius atiit enim ut sibi pars substantiae quae eum tangeret, daretur a patre, tanquam anima potestate sua delectata, id quod illi est vivere, intelligere, meminisse, ingenio alacri excellere: omregionem longinquam profectus est, male utendo naturalibus bonis, eo ipso quod patrem deseruit cupiditate fruendi creatura, relicto ipso Creatore. Quod non post multos dies dixit factum, ut congregatis omnibus peregre proficisceretur in regionem longinquam: quia non multo post institutionem humani generis placuit animae per liberum arbitrium ferre secum quamdam velut potentiam naturae suae, et deserere eum a quo condita est, praefidens viribus suis; quas vires tanto consumit citius, quanto eum deserit
Abbreviated transcription (Latin):
tua lunt. Qua in re pͥmo cauend̃ est n
intlligas ita dc̃m omnia mea tua si
qͣi nõ no sint ⁊ fr̃is: aut tamqͣm in a¬
na hereditate patiaris angustias ̃
ipurgatis ac iam in moralib filiisha¬
bentur omnia: ut sint ⁊ oĩm singul
⁊ omnia singłoꝵ. Ut eni cupiditas ni¬
chil sine angustia: ita nicħcũ angu¬
stia caritas tenet. S quõ omiia. sum
⁊ angłos ait aliquis ⁊ iurtutes subli¬
mes ac potestates acq uniusa celestia
dei mintsłia ds in possessionem tali fi¬
lio subrecisse putandus est: Si possessis¬
nem sic accipias ut ens possessor ip̃e
sit dnĩs. nõ utiq oninia Nõ enĩ dñi eit¬

Expanded text:
tua sunt? Qua in re primo cavendum est ne intelligas ita dictum, omnia mea tua sunt, quasi non sint et fratris, ut tanquam in terrena haereditate, patiaris angustias, qperpurgatis, ac jam immortalibus filiis habentur omnia, ut sint et omnium singula, et omnia singulorum. Ut enim cupiditas nihil sine angustia, ita nihil cum angustia charitas tenet. Sed quomodo omnia? Num et Angelos, ait aliquis, et Virtutes sublimes ac Potestates, atque universa coelestia Dei ministeria Deus in possessionem tali filio subjecisse putandus est? Si possessionem sic accipias, ut ejus possessor ipse sit dominus; non utique omnia. Non enim domini
Abbreviated transcription (Latin):
ploqui nemo ualeat: tñ possibłe est in¬
teslectũ aliquem caꝑt ex occasionenis¬
biliũ creaturaꝵ ⁊ ex hiis que human
mens naturalit̾ sentit. In suꝑ etiamd
scripturis scĩs ꝯfirmari possibae est.si
de filto dei ꝙͣius nemo nou̾it filiã nisip̃
tñ ex diuinis scriptitris de ip̃o qͣlit̾ sen¬

Expanded text:
est intellectum aliquèm capi ex occasione visibilium creaturarum et ex his quæ humana mens naturaliter sentit: insuper etiam de Scripturis sanctis confirmari possibile est. Sed et de Filio Dei, quamvis nemo noverit Filium nisi Pater, tamen ex divinis Scripturis etiam de ips
Abbreviated transcription (Latin):
unigenitus filius dei ꝑquem omnia fr̃ã
sam cũ inuisibilis dei ip̃e sit ymago iui¬
sibilis: ꝑticipatõm sui imisisis ronablib
creaturis etiam nisibłr pbuit. ita ut tan¬
tum ex eo unusquisq ꝑticipii sum̾et. qͣn¬
toerga eum dilectõnis mhesisset affectu
ũm cũ ꝓ libi arbitrii facultate uarietas
unt̃quẽq ac diu̾sitas hũtsset animoꝵ. ⁊t
alius ardentõre. alus teninore. ⁊ exiliore
eiga auctorem suũ amore ten̾etur: illa
anuma de qua dicit iłx qr nemo aufert a
me at̃am meam: inseꝑabłr atꝙ indissona¬
bilit̾ disserons mherens. ut pote u̾bo ⁊ sapĩe
dei ⁊ u̾itati ac luci ue ⁊ tota totũ reciptons
coepori sine mediatore misc̃i: nascitur tt
diximus ds̃ homo. illa sb̃a media exñte:
cui uti ꝯtra natitram nõ erat corptis
assume. uz neq rursũ anima illa utpore
inquem ut suꝑius diximus uelut uer¬
bum ⁊ sanĩam ⁊ u̾itatem: tota tam cesse¬
rat. Unde ⁊ m̾ito ꝓ eo uł ꝙ tota eẽt in filto

Expanded text:
Unigenitus Dei per quem omnia facta Nam cum invisibilis Dei ipse sit imago invisibilis, participationem sui universis rationabilibus creaturis invisibiliter præbuit, ita ut tantum ex eo unusquisque participii sumeret, quanto erga eum dilectionis inhæsisset affectu. Verum cum pro liberi arbitrii facultate varietas unumquemque ac diversitas habuisset animorum, ut alius ardentiore, alius tenuiore et exiliore erga suum auctorem amore teneretur: illa anima, de qua dixit Jesus, quia Nemo aufert a me animam meam , inseparabiliter atque indissociabiliter inhaerens, utpote Verbo et sapientiae Dei et veritati ac luci verae, et tota totum recipiens, Dei naturam corpori sine mediatore misceri nascitur, ut diximus, Deus homo, illa substantia media existente, cui utique contra naturam non erat corpus assumere. Sed neque rursum anima illa, utpotein quem, ut superius, diximus, velut Verbum et sapientiam et veritatem tota jam cesserat: unde et merito pro eo quod vel tota esset in Filio
Abbreviated transcription (Latin):
quod in arbitrio erat positũ: longi usus
affectu tani usum sit in naturam. ita ⁊ fo¬
isse quid̃ in xp̃o humana ⁊ rõnalis anime
credenda est. ⁊ nllm sensũ uł possibilitate
eam putand est hũisse pcc̃i ad pluriorem
tñ rei explanatõm. nõ uidetur absirdũ
si tam silitudine aliqua utamur. liceom
re tam ardua. tamꝙ difficili ne exẽplis
quid uti ꝯmodis copia est. tũ ut abs iulo
p̃̾iuditio dicamus: ferri metallũ capar
est. ⁊ foigoris ⁊ calores. Et ergo massa ali
ferri semꝑ in igne sit posita omnib sus
ports. omiub ꝙ uenis ignem recipiens
dicemus hanc que natura quid ferrr
massa est in igne posita. ⁊ nidesinent ar
płima alia in scripturis diuinis de sibri
significantia uidemus inserta. tit illia
in euͣnglio scd lucam cum dicit gabriel
dicit. qr siłitudini ⁊ umbre deseruuint ce¬
lestium hii qui carnalem hñt circsisiom̃
Et alibi dr̃. Nõne uita ur̃a umbra est supe

Expanded text:
quod in arbitrio erat positum, longi usus affectu jam versum sit in naturam: ita et fuisse quidem in Christo humana et rationabilis anima credenda est, et nullum sensum vel possibilitatem eam putandum est habuisse peccati. Ad pleniorem tamen rei explanationem non videtur absurdum, si etiam similitudine aliqua utamur: licet in re tam ardua tamque difficili, ne exemplis quidem uti commodis copia est, tamen ut absque aliquo praejudicio dicamus: Ferri metallum capax est et frigoris et caloris. Si ergo massa aliqua ferri semper in igne sit posita, omnibus suis poris omnibusque venis ignem recipiens, tur; numquid dicemus hanc quae natura quidem ferri massa est, in igne positam et indesinenter ardet quamplurima alia in Scripturis divinis de umbrae significantia videmus inserta: ut illud in Evangelio secundum Lucam, cum dicit Gabriel dicit, quia similitudini et umbrae deserviunt coelestium, hi qui carnalem habent circumcisionem . Et alibi dicitur, Nonne vita nostra umbra est super
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ supͣdycimus: fortassis ettam hoo sensũ
est. massam sicut in fornacib sepe fieri ocu¬
lis dep̾hendimus: totam ignem effectam
dnis. qr nec aliud in ea nis̃ ignis cerni¬
tur. O ⁊ si quis ꝯting̾e atq ꝯtrectare
temptau̾t. nõ ferri s ignis ium sẽtiet
Hoc ergo modo etiam illa antina que
qͣl ferrum in igne. sic semꝑ in tibo. sẽp
in sapta. semꝑ in deo posita est: oe quod
agit. quod sentit. quod intlłigit deus ẽ
⁊ iõ nec ꝯũtibilis aut mutabił dici p̃t.
que inconũtibłitatem ex u̾bi dei unita¬
te indesment̾ ignita possidebit. Ad õs
deniꝙ scõs calor aliquis u̾bi det puitan¬
dus est ꝑuenisse. In hac aut̃ anima ig
dus est. ex quo ad cetõs calor aliquis uen̾it
Denq quod dixit. qr mixit te ds̃ d̾s tuus
oleo letitie p̃ ꝑticipib tins: ostendit qd̃¬

Expanded text:
esse supra diximus, fortassis etiam hunc senesse supra diximus, fortassis etiam hunc senest, magis eam sicut in fornacibus sæpe fieri oculis deprehendimus, totam ignem effectam dicimus, quoniam nec aliud in ea nisi ignis cernitur: sed et si qui contingere atque attrectare tentaverit, non ferri, sed ignis vim sentiet. Hoc ergo modo etiam illa anima quæ quasi ferrum in igne, sic semper in Verbo, semper in Sapientia, semper in Deo posita est; omne quod agit, quod sentit, quod intelligit, Deus est et ideo nec convertibilis aut mutabilis dici potest, quæ inconvertibilitatem ex Verbi Dei unitate indesinenter ignita possedit. Ad omnes denique sanctos calor aliquis Verbi Dei putandus est pervenisse: in hac autem anima ipse credendus est, ex quo ad cæteros calor aliquis venerit. Denique quod dixit, quia «unxit te Deus, Deus tuus, oleo lætitiæ præ participib
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c uelut uas ip̃m in quo merat unguẽ¬
ti iba: impossibile fuit ut ꝯt̾riũ recipet
odorem. ꝑticipes u̾o eius qͣm pximi fue¬
rint uasculo: tam odoris erunt ꝑticipes
⁊ capaces. Arbitror sane ettam teremiam
ꝓpham intlłigentem que sit in eonata
bra corporis nr̃i inseꝑabilis est a corpore.
⁊ inclinati motus ac gestus corporis sus¬
cipit ac git: prito eum anime xp̃i opus
ac motus. que inseꝑabilit᷑ in herebat⁊
ostena: ⁊ coluntatem umbram xp̃i dm̃ hac
uocasse. in qua umibra nos iuuemus in gẽ¬
tib. In hucus namq assumptõns sacra¬
m̃to gentes uuint. que imuitantes eam
ꝑ fidem: ueniunt ad salutem. S ⁊ dauio
dicens. Nemor esto obꝓbris mer dñe quo ex¬
ꝓbrau̾unt me in ꝯmutatõm xp̃i tui. siłia
mͥ uidetur ostende. Et paulus quid aliud
sentit cũ dicit. uita ur̃a abscondita cũ xp̃o
in deo: Et quid enĩ alio loco dicit. an docu
ret intlłos. nisi talis aliquis iudicetur
qͣlem ꝑ imibram xp̃i a ꝓpħa significatũ

Expanded text:
ipsum in quo erat unguenti substantia, impossibile fuit ut contrarium reciperet odorem; participes vero ejus, quam proximi fuerint vasculo, tam odoris erunt participes et capaces. VII. Arbitror sane etiam Hieremiam prophetam intelligentem quæ sit in eo natubra corporis nostri inseparabilis est a corpore, et indeclinabiliter motus ac gestus corporis suscipit ac gerit; puto eum animae Christi opus ac motum qui ei inseparabiliter inhaerebat, et ostendere volentem, umbravocasse, in qua umbra nos viveremus in gentibus. In hujus namque assumptionis sacramento gentes vivunt, quæ imitantes eam per fidem veniunt ad salutem. Sed et David dicens: «Memor esto opprobrii mei, Domine, quo exprobraverunt me in videtur ostendere. Et Paulus quid aliud sentit, cum dicit: «Vita vestra abscondita est cum Christo in Deo?» Et quidem in alio loco dicit: «An docurei intellectus nisi talis aliquis indicetur, qualem per umbram Christi a Propheta significatum
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s anglis porcatur.⁊ hac de causa ꝑ sem
magis enĩ de hoc qͣm de uuo alio dici pt̃ qd
scriptũ est. qr eruntambo in carne uina
⁊ iam nõ sunt duo. s una caro. magis enĩ¬
ubũ dei cũ anima in carneuna ce: ꝙͣ uit
cũ uxore putandus est. a ⁊ imus spt̃ eẽ cũ
deo. cui magis quenit qͣm huic antme que
se ita deo ꝑ dilectõm iunxit: ut cũ eonnius
sp̃ m̾ito dicatur. ꝓpħa dicente. daecisti¬
istitiam ⁊ odisti iniquitatem pp̃ea ũcit
te ds̃ ds̃ tuus oleo lotitie p ꝑcccipib tiis
Dilconis ergo mito ungitur oleo letitie.
ꝙ oleo letitie nõ aliud intlligitur ꝙͣ sp̃u
scõ repleri . quod aut̃ p̃ ꝑticipib dixit in¬
solũ dixit. dilexisti iustitiam: s adoidit
⁊ odisti iniquitatem. Odisse enĩ miqͥtatẽ
illud est quod scriptura dicit de eo. qr pcc̃m
nõ fecit. nec inuentus est dolus more eitis
⁊ quodait. temptatus ꝑ omnua ꝑ sasitudĩe

Expanded text:
sanctis Angelis praedicatur. Et hac de causa per omnem Magis enim de hoc, quam de ullo alio dici potest, quod scriptum est, quia Erunt ambo in carne una ; et, Jam non sunt duo, sed una caro . Magis Verbum Dei cum anima in carne una esse, quam vir cum uxore putandus est: sed et unus spiritus esse cum Deo, cui magis convenit, quam huic animae, quae se ita Deo per dilectionem junxit, ut cum eo unus spiritus merito dicatur, Pt odisti iniquitatem; propterea unxit te Deus, Deus tuus, oleo lætitiæ præ participibus tuis.» Dilectionis ergo merito ungitur oleo lætitiæ, que oleo lætitiæ, non aliud intelligitur quam Spiritu sancto repleri. Quod autem præ participibus dixit, insolum dixit: «Dilexisti justitiam, sed addit; «et odisti iniquitatem.» Odisse enim iniquitatem est illud quod Scriptura dicit de eo, quia pecca» tum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus:» et quod ait: «Tentatus per omnia pro similitudine
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ omnis dectatis eius marestas in bre¬
uissimi corporis claustra ꝯclusa sit. ita
intra corporis uiius coħcita ⁊ circũsc̾p¬
ta breuitate. nec usꝙ ꝙͣ p̾t̾ea putetur o¬
ꝑata. S int̾ utrũq tanta pietatis deb
eẽ ꝯfessio. tit neꝙ aliquid deitatis ĩ xp̃o
dicat cum corporalit̾ ab sente iħu dice¬
bat ad turbas. medius ur̃m stat quem
uos nescitis. qui post me uenit. cutus
nõ sum dignus solu̾e corrigiam calcia¬
mentoꝵ. quod titiq dici nõ pot̾at de eo
qui absens erat qͣntũ ad p̾sentiam oo¬
poralem ꝑtinet: qr medius staret eoꝵ.
mt̃ quos corporalit̾ nõ aderat Unde ostẽ¬
ditur qr ⁊ in corpore totus. ⁊ ubiq totus
aderat filius dei ne quis tñ nos existi¬
met ꝑ hoc illud affirmare ꝙ pars aliqua
deitatis filii dei fu̾it in xp̃o. reliqͣ pars
alibi. uł ubiq. quod ni sentire possũt
qui natutani sbe incorporee atq inn
sibilis ignorant. impossibłe namq de
s in omnib ⁊ ꝑ omnia ⁊ suꝑ omnia est

Expanded text:
 omnis deitatis ejus majestas intra brevissimi corporis claustra conclusa sit, ita intra corporis illius coercita et circumscripta brevitatem, nec usquam praeterea putetur operata. Sed inter utrumque tanta pietatis debet esse confessio, ut neque aliquid deitatis in Chrisdicat, cum corporaliter absente Jesu dicebat ad turbas, Medius vestrum stat quem vos nescitis, qui post me venit, cujus non sum dignus solvere corrigiam calceamentorum . Quod utique dici non poterat, de eo qui absens erat, quantum ad praesentiam corporalem pertinet, quod medius staret eorum inter quos corporaliter non aderat. Unde ostenditur, quia et in corpore totus, et ubique totus aderat Filius Dei. Ne quis tamen nos existimet per hoc illud affirmare, quod pars aliqua deitatis Filii Dei fuerit in Christo, reliqua pars alibi vel ubique: quod illi sentire possunt, qui naturam substantiae incorpoisibilis ignorant. Impossibile namque essed in omnibus, et per omnia, et super omnia est,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ hiis omnib ꝑfecte dei pr̃is iba censea¬
iual liuo in qurios pleniuao es oiuim¬
tatis. He art̃ ip̃m quod dicimus qr nãqm
fuit qñ nõ fuit: cũ uenia audiend est ne
⁊ hec ip̃a noĩa tp̃ralis nocabuli sigñtiam

Expanded text:
 his omnibus perfecte Dei patris substantia censeain quibus plenitudo est divinitatis. Hoc autem ipsum quod dicimus, quia nunquam fuit quando non fuit, cum venia audiendum est. Nam et hæc ipsa nomina temporalis vocabuli significantiam
Abbreviated transcription (Latin):
elestiũ ⁊ c̾ si omne genu flectitur iħu
ae dubio iħc est cui sbiecta sunt oĩa.
ip̃e est qui potentatũ agit in omnib.
ꝑquem subiecta sunt patriomnia.
ac noc̃itate. subiecta sunt ⁊ iõ in eo ip̃oꝙ
obtinet omnia: gła sia est ⁊ hec est oĩpo¬
tie purissima ac limpidissima gła. cũ
rõne ac sapĩa. nõ ui aut ncc̃tate cũcta
dissima głe sapĩa: satis ꝯuenienter
dcm̃ est ad distinctõm eius głe que non
uł sapĩam ⁊ quod accidit etiam dtsde¬
dere pt: gła eius sinca ac limpida dici
utibilis est ⁊ incõmitabilis. ⁊ sb̾stan¬
tiale in eo omne bonũ est quod utiqi
imitari aut ꝯu̾ti nũqͣm p̃t. idcirco pu
ra ac sincera gła eius p̾dicatur. Sem
et̾nitatis splendor: sit sapsa sua. quod
S nõ tp̃raltt̃. neq ab ullo alto mitio tͥ¬
tit diximus ab ip̃o deo. s ⁊ specłm ĩma¬
pĩa noĩatur ergo moꝑatõ nirtutis

Expanded text:
ernorum. Et si omne genu flectitur Jesu, sine dubio Jesus est cui subjecta sunt omnia, et ipse est qui potentatum agit in omnibus, et per quem subjecta sunt Patri omnia et necessitate subjecta sunt. Et ideo in eo ipso quod obtinet omnia, gloria sua est: et haec est omnipotentiae purissima ac limpidissima gloria, cum ratione ac sapientia, non vi aut necessitate, cuncta dissima gloria sapientiae satis convenienter dictum est, ad distinctionem ejus gloriae quae non vel sapientiam, et quod accidit etiam discedere potest, gloria ejus sincera ac limpida dici vertibilis est et incommutabilis, et substantiale in eo omne bonum est, quod utique mutari ac converti nunquam potest, idcirco pura ejus ac sincera gloria ejus praedicatur. Sempet aeternitatis splendor sit sapientia sua. Quod sed non temporaliter, neque ab ullo alio initio, nisi, ut diximus, ab ipso Deo. Sed et speculum immapientia nominatur. Ergo inoperatio virtut
Abbreviated transcription (Latin):
n potẽstatũ. nõ solũ dnantis auctori¬
ite: ũm etiam subiectoꝵ spontaneũ
mulatũ. Ut aut̃ imam eamd̾ q õĩpo¬
ntiam pr̃is ac filii eẽ cognosoas. sicut
aus atq idem est cum prẽ ds̃ ac dñs
idi hoc modo iohem in apoc̃ dicentem

Expanded text:
 potentatum, non solum dominantis auctoritate, verum etiam subjectorum spontaneo famulatu. Ut autem unam et eamdem omnipotentiam Patris ac Filii esse cognoscas, sicut unus atque idem est cum Patre Deus et Dominus, audi hoc modo Joannem in Apocalypsi dicentem
Abbreviated transcription (Latin):
nt gaudiũ uanitatis u̾tatur quib¬
dam in gaudlũ ꝯsołonis. ⁊ econtͣrro
gaudio ꝯsołonis quidam abutantur
ꝑgaudio uanitatis. Rursũ aliis dolor
ꝯfusionis in dolorem ex̾citatõnis u̾¬
ntur. ⁊ item aliis dolor ex̾citatõnis in

Expanded text:
ut gaudium vanitatis vertatur quibuut gaudium vanitatis vertatur quibusdam in gaudium consolationis, et econtrario gaudio consolationis quidam abutantur pro gaudio vanitatis. Rursum aliis dolor confusionis in dolorem exercitationis vertitur, et item aliis dolor exercitationis in
Abbreviated transcription (Latin):
truditur. neq ꝑfecte uitiũ deserit. n
ad uirtutis integritatem u̾acit̾ reꝑt¬
uir. Gaudiũ u̾o ꝯsolatõnis iam quodã¬
modo m̃tem intͥnsecus fouet acq com¬
ponit suadet q ut secũ ꝑman̾e eligati
neq extra dignatur quer̾e quod intus
p̃t ueratius atq securius possid̾e. Por¬
ro dolor ex̾citatõnis. ita oẽm ext̾ioris
delcatõnis memoriam ab aĩo secludit
ut dum suo int̾nsecus dolori intendere
cogitur: quid foris dełdabile minime
recordetur. Postremo gaudiũ felicita¬
tis hoĩem etiam seipm oblinsci fa¬
at qr dum mens tota suꝑnoꝵ gau¬
dioꝵ dulcedini inhiat. supͣ se elenata
nõ solum infime dełcatõnis nõ me¬
minit: s ip̃a quoq sibi quodãmodo
felicit̾ in obliuionem uenit. Ergo
gandiũ uanitatis animũ disꝑgit.
dolor ꝯfustonis colligit. gaudiũ ꝯsolatõ¬
nis ꝯponit. dolor excitatõnis legat. gar¬
diũ felicitatis sanat. fit tñ nõ nũꝙͣ

Expanded text:
truditur, nec perfecte intimum deserit, neque truditur, nec perfecte intimum deserit, neque ad virtutis integritatem veraciter reparatur. Gaudium vero consolationis jam quodammodo mentem intrinsecus fovet, atqponit, suadetque ut secum permanere eligat, neque extra dignetur quaerere quod intus potest veracius atque securius possidere. Porro dolor exercitationis ita omnem exterioris delectationis memoriam ab animo secludit, ut dum suo intrinsecus dolori intendere cogitur, quod foris sit delectabile minime recordetur. Postremo gaudium felicitatis hominem etiam seipsum oblivisci facit, quia, dum mens tota supernorum gaudiorum dulcedini inhiat super se elevata, non solum infimae delectationis non meminit, sed ipsa quoque sibi quodammodo feliciter in oblivionem venit. Igitur gaudium vanitatis animum dispergit, dolor confusionis colligit, gaudium consolationis componit, dolor exercitationis ligat, gaudium felicitatis sanat. Fit tamen nonnunquam
Abbreviated transcription (Latin):
status ht̃ uita humana: ꝑ quos
qr nuqͣm in eod̾ statu du ꝑ man̾e p̃t
sine int̾missione mutatur. sine in me¬
lius ꝓfitiens. siue defitiens atq dec̾i¬
cens in peius. Qui sunt. gatidiũ ua¬
nitatis. dolor ꝯfustonis. gaudiũ ꝯso¬
latõnis. dolor ex̾citatõnis. gandiũ fe¬
licitatis. Gaudiũ uanitatis est: ꝑlu¬
cris tp̃ralib letart. Dolor ꝯfustonis
est: ꝓ dampnis tp̃alib ꝯtristari in
Gaudiũ ꝯsolatõnis est: ab imꝑigna¬
tõne utõꝵ quiesce. Dolor ex̃citatõnis
est: molestias temptatõnũ sustine.
Gaudiũ felicitatis: int̾ne dulcedins
iocunditatem degustare. ꝑgaudiũ
uanitatis plus elongatur aĩa a deo
qr tanto longius ab eo qui intus. est
receott: qͥnto auroiits te ad destatões
rtiers effunoit dolor ꝯfusionis malã
quid̃ dełcatõm qiͣ foris p̾cidit: ⁊ aĩam in¬
tus redire ꝯpellit. que tñ eo ip̃o ꝙ nõ spon¬
te. s quodãmodo coacta ad sem ip̃am re¬

Expanded text:
status habet vita humana, per quos quia nunquam in eodem statu diu permanere potest sine intermissione mutatur, sive in melius proficiens, sive deficiens atque decrescens in pejus. Qui sunt gaudium vanitatis, dolor confusionis, gaudium consolationis, dolor exercitationis, gaudium felicitatis. Gaudium vanitatis est pro lucris temporalibus laetari. Dolor confusionis est pro damnis temporalibus contristari. Gaudium consolationis est ab impugnatione vitiorum quiescere. Dolor exercitationis est molestias tentationum sustinere. Gaudium felicitatis, internae dulcedinis jucunditatem degustare. Per gaudium vanitatis plus elongat anima a Deo, quia tanto longius ab eo qui intus est recedit, quanto avidius se ad delectationes exteriores effundit. Dolor confusionis malam quidem delectationem quasi foris praecidit, et animam intus redire conpellit: quae tamen eo ipso quod non sponte, sed quodammodo coacta ad semetipsam re
Abbreviated transcription (Latin):
eius ꝯͣriis qz u̾tutib eccũa  predicatio
Docuit qũ sint quid. hec que aũt siunt
uel quõ sĩt nõ sacis clare disposuit Apd̃
plĩmos tñ ista habetur opĩo ꝙ ãgelus
fuĩt iste dyabolus et apostata effectus
ꝙͣplimos angeeoꝵ secũ declinare suaserit
is te facius sit et a certo temꝑe ceꝑit etsit
ꝓ ipa sui corruptioẽ solũc̃dus. Quid
tñ ante hũc mũdũ suĩt aut quid post¬
mod erit iam nõ promamifesto multĩs
ĩmotuit. Non .ni. cisdẽ de hiis in eccũaͭ¬

Expanded text:
atio docuit, quoniam sunt quidem hæc; quæ autem sint, aut quomodo sint, non satis clare exposuit. Apud plurimos tamen ista habetur opinio, quod Angelus fuerit iste diabolus, et apostata effectus quamplurimos Angelorum secum declinare persuaserit, iste factus sit, et a certo tempore coeperit, et sit pro ipsa sui corruptione solvendus. Quid tamen ante hunc mundum fuerit, aut quid postmodum erit, non jam pro manifesto multis innotuit. Non enim evidens de his in ecc
Abbreviated transcription (Latin):
munationẽ hñt ut uideãt faciẽ dei et
induamꝰ huiusmod studiũ ut appĩ¬
quet aia nrã deo appropĩquet oro ad¬
hẽat illi nõm desideriũ nõ sepennirab
eo Et luc quidẽ poĩti meditãndo legẽ¬
do querẽdo copulemur deo. Cognõ¬
scanius eũ ut possumut. Ex ute .e.

Expanded text:
iem Dei, et induamus hujusmodi studium, ut appropinquet anima nostra Deo, appropinquet oratio, adhaereat illi nostrum desiderium, non separemur ab eo. Et hic quidem positi, meditando, legendo, quaerendo copulemur Deo: cognoscamus eum, ut possumus. Ex parte enim
Abbreviated transcription (Latin):
etatem rõnis incapaces sunt: minis eos
⁊ metu coħcenus. cũ u̾o boni utilis ⁊ hone
omnib rõnabilib creaturis arbitrii li
lum ꝯtempnentes iudicatũ sibi ⁊ p̾dita¬
tum u̾bũ dei corruptõnib quibdam ⁊
castigatõnib illatis ꝑurgat ad salutem
quib so etiam occasiones qͣidam p̾ster ia¬
lutis. ita ut int̾d̾ etiam ex responsione s¬
la fide plata indubitatam quis repite
lutem. quib ħ ex causis. uł quib occall¬
nib fiant. quid uł introspitiens diuim¬
sapĩa. uł quos motus ꝓposti eoꝵ iudens
hec unilsa dispenset: soli deo cognitũ est
scĩficantur qui ab ipõ pre ꝓcedit. cui est

Expanded text:
aetatem rationis incapaces sunt, minis eos aetatem rationis incapaces sunt, minis eos et metu coercemus: cum vero boni et utilis et honesomnibus rationabilibus creaturis arbitrii libsum contemnentes indicatum sibi et praedicatum verbum Dei correptionibus quibusdam et caquibus vero etiam occasiones quasdam praestet salutis, ita ut interdum etiam ex responsione sola fide prolata indubitatam quis ceperit salutem. quibus haec ex causis, vel quibus occasionibus fiant; quid vel introspiciens divisapientia, vel quos motus propositi eorum videns hæc universa dispenset: soli Deo cognitum est, sanctificantur, qui ab ipso Patre procedit, cui est
Abbreviated transcription (Latin):
tus añ nõ fu̾it. nõ intlłigentes ꝙ sb̃iectio
dit ⁊ suscepti ab eo oꝑis palmam declarat
cum nõ solũ regendi ac regnandi sũmã
quam in unuisa em̃dau̾at creatura. ũm
etiam obedĩe ⁊ sbrectõnis. correcta reꝑata¬
q hũam gen̾is patri offerat instituta
Et engo tona ⁊ salutario acipitur ista subo¬
rectio qua subiectus cẽ di filius pr̃i. ualde ale¬
q̃ns ⁊ cohens est. ut ⁊ intmicoꝵ que dr̃ filio dei
eẽ. sbiectio salutaris qdam intlłigatur eẽ ⁊¬
utilis. tit sicut cũ dr̃ filius patri sbiectus
ita cũ filio dei intmici dñr eẽ sbiecti. sbrec¬
nis ⁊ tpr̃ib: sbiectio ista ꝯplebitur .i. non
nccĩtate aliqua ad subiectõm cogente. nec
ꝑ ium ib̾ditus erit omnis mundus do
stitutis optimis. ꝯminatõnib quoꝙ dig¬
nis ⁊ ꝯpetentib. que iuste ĩmineant his
qui salutis ⁊ utlitatis sue curam. sanita¬
tem ꝙ ꝯtempnunt. deniq ⁊ nos hoĩes cu
uł seruos uł filios erudimus. cũ adhuc ꝑ

Expanded text:
us ante non fuerit: non intelligentes quod subjectio dit, et suscepti ab eo operis palmam declarat, cum non solum regendi ac regnandi summam quam in universam emendaverit creaturam, verum etiam obedientiæ et subjectionis correcta reparataque humani generis Patri offerat instituta. Si ergo bona et salutaris accipitur ista suectio qua subjectus esse dicitur Filius Patri, valde consequens et cohærens est ut et inimicorum quæ dicitur Filio Dei esse subjectio, salutaris quædam intelligatur et utilis: ut sicut cum dicitur Filius Patri subjectus, ita cum Filio Dei inimici dicuntur esse subjecti, subjecnis, et temporibus subjectio ista complebitur: non necessitate aliqua ad subjectionem cogente, ne vim subditus fiet omnis mundus Deo, institutis optimis, comminationibus quoque dignis et competentibus, quae juste immineant his qui salutis et utilitatis suae curam sanitatemque contemnunt. Denique etiam nos homines, vel cum servos vel filios erudimus, dum adhuc per
Abbreviated transcription (Latin):
lur est securd iohannẽ. Spiendor¬
est ergo huius. lucis ungenitus
filuis ex ipo inscyabiluer. uelut spiẽ¬
dor ex luce procedens et iluminae
que superius exposumus quõ uia sit
et ducat ad prẽm et quõ u̾bũ fit archa¬
na sapiẽ ac sciẽ misteria ĩcerp̃ians
ac proferens rõnabiu creacure quõccĩa¬
debemus etiã spiendoris opus ꝑspie¬
dorẽ nãqz quid sit lux ip̃a agnoscit᷑
et senutur qr splendor fragĩlib s ẽ
⁊ ĩfirmis mortaliũ oculis placidiꝰ
ac leuius offerens et paulaci uesut
edocẽs et assuescens claritatẽ liũs
pati cum ab eis dimouerit omne qd
uisum obducit et ĩpedit scdm qd dic᷑
eos efficit ad suscipiendã glãm luc
Etiãin lioc uelut quidẽ mediator.
hom̃i ac lucis effectus Uerũ qñ nõ
et figrã expressã sbẽ uel sb̃sistencie ceꝰ¬

Expanded text:
 secundum Joannem. Splendor ergo hujus lucis est unigenitus Filius, ex ipso inseparabiliter velut splendor ex luce procedens, et illuminans quæ superius exposuimus, quomodo via sit, et ducat ad Patrem, et quomodo verbum sit arcana sapientiæ ac scientiæ mysteria interpretans ac proferens ratidebemus etiam splendoris opus. Per splendorem namque quid sit lux ipsa cognoscitur et sentitur. Qui splendor fragilibus se et infirmis mortalium oculis placidius ac lenius offerens, et paulatim velut edocens et assuescens claritatem luminis pati, cum ab eis dimoverit omne quod visum obducit et impedit, secundum quoeos efficit ad suscipiendam gloriam lucis, etiam in hoc velut quidam mediator hominum ac lucis effectus. Verum quoniam non et figura expressa substantiae ve
Abbreviated transcription (Latin):
xluii.
Si arbitrio ꝓpͥonimmus. cur saluator ne¬
mo inquit uenit ad me. nisi pat̾ qui mi¬
sit me attrax̾it eum. ⁊ nõ discordans ab
hus apłs. neq uolentis inquit. neq cur¬
rentis. s miserentis est dei. hiis utiq
tus: nõ erit illius delictũ qui nõ nadit
qr nõ est attractus. ⁊ si nõ qui petit et
currit accipit. s cui uult dat d̾s. sine
culpa erit ⁊ comiie qui nult ⁊ nõ ob¬
tinet.⁊ ad illũ redundat crim̃: qui pe¬
tentem sꝑnit

Expanded text:
XII. --Si arbitrio proprio vivimus, cur Salvator, Nemo, inquit, venit ad me, nisi Pater qui misit me, traxerit eum: et non discordans ab his Apostolus, Neque volentis, inquit, neque currentis, sed miserentis est Dei? His utique actus, non erit illius delictum, qui non vadit quia non est tractus. Et si non qui petit et currit, accipit, sed cui vult dat Deus, sine culpa erit et crimine qui vult et non obtinet; et ad illum redundat crimen qui petentem spernit
Abbreviated transcription (Latin):
cabit uentrem tuũ. s in ore tuo eriti
dulce tamqͣm mel quis est hic liber ri
quõ amarũ facit uentrẽ cũ sit dulcis
Cimi saluatorem natũ ꝓfiteamur. qͥd
est ut apłs fcm eum dicat ex semine
dauid cũ aliud sit fieri. aliud nasci
p̾hendit ⁊ arguit ꝑ totam epłam. Esto¬
te inquit sicut ego. qr ego sicutuos. Si
ergo talem se p̾stitit qͣles illi erant.
suꝑfluũ fuit dice̾. estote sicut ⁊ ego aut
forte in quibdam imitator illoꝵ ceꝑat

Expanded text:
CABIT UENTREM TUUM, SED IN ORE TUO ERIT DULCE TAMQVAM MEL. QVIS ISTE LIBER EST, QVI AMARUM FACIT UENTREM. CUM SIT DULCISCUM SALUATOREM NATUM PROFITEAMUR, QVID EST UT APOSTOLUS FACTUM EUM DICAT EX SEMINE DAUID, CUM ALIUD SIT FIERI, ALIUD NASCI? prehendit et arguit per totam Epistolam, Estote sicut et ego, quia ego sicut vos : si ergo talem se praestitit quales illi erant, superfluum fuit dicere, Estote sicut et ego. An forte in quibusdam imitator illorum esse
Abbreviated transcription (Latin):
Tres eiłngłiste sexta hora crucifixũ dicũt
saluatorem. marchus u̾o eimͣngłista t̾cia
hora dicit crncifixũ. s quidam strenui ĩ
sibi snĩa iam mortuus hẽtur. s ꝯstat
post qͥntam horam in sextam pylatum
sedisse ꝓ tribitnali ⁊ sic snĩam dedisse
sicut ioh̾es ostendit.
Quid est ꝙ in cruce positus saluator ait
pat̾ ignosce illis. nõ enĩ sciunt quid fa¬
ciunt. si nesciunt: quid est ignoscitur.
maxime cũ dicat abymelech ad dm̃. Nũ¬
quid ignorantes ꝑdes¬

Expanded text:
Tres evangelistae sexta hora crucifixum dicunt Salvatorem, Marcus vero evangelista tertia hora dicit crucifixum. Sed quidam strenui insententia jam mortuus habetur. Sed constat post quintam horam in sextam Pilatum sedisse pro tribunali, et sic sententiam dedisse, sicut Joannes ostendit.Quid est quod in cruce positus Salvator ait, Pater, ignosce illis; non enim sciunt quid faciunt? Si nesciunt, quid est quod ignoscitur, maxime cum dicat Abimelech ad Deum, Numquid ignorantes pe
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est ut admirabilem ⁊ incognitã
uirtutem fcĩrrus. laxarũ .s. a mortuis
resuscitaturus fleret. aut locũ ubi posi¬
tus erat qĩ ignarus quer̾et.
Quid est ut suꝑius herodem mortuum
legamus. infra aut̃ ⁊ post młtos annos
herodem ioh̾em occidisse cum suꝑiusi¬

Expanded text:
Quid est ut admirabilem et incognitam virtutem facturus, Lazarum scilicet a mortuis resuscitaturus, fleret, aut locum ubi positus erat, quasi ignarus quaereret. 45.  Quid est, ut Herodem mortuum legamus; infra autem, et post multos annos Herodem Joannem occidisse. 46. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
Euͣgłm cestatur qr nemo uidit dñi. ꝯtͣ
racob ⁊ moyses. ⁊ ysatas asserunt se dm̃
uidisse. s dicit quis. prẽm nemo uidit.
quid ad rem si filius uisus est. uisus ⁊
pat̾ est. quippe cũ pat̾ ⁊ filius ut̾q imus
sit d̾s̃ ⁊ in sub̾a ⁊ in ymagine. qr duorũ
una ymago est. ⁊ sicut ip̃e dicit. qui me

Expanded text:
TESTATUR QVIA NEMO UIDIT DEUM\': CONTRA IACOB ET MOVSES ET ESAIAS ASSERUNT DEUM SE UIDISSE. SED DICIT QVIS: «PATREM NEMO UIDIT. QVID AD REM? SI FILIUS UISUS EST. UISUS EST ET PATER., QVIPPE CUM PATER ET FILIUS UTERQVE UNUS SIT DEUS ET IN SUBSTANTIA ET IN IMAGINE, QVIA DUORUM UNA
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est ꝙ occisis filiis lye qui sunt ex tͥ¬
bu ide. rachel filios suos plang̾e dicatur
Maĩm qr natus saluator. dei filius ⁊ xp̃c
appellatus est. cur ergo post baptismũ ac¬
cessit ad eum temptator dicens. si filius
qͣm exemplis legis restitit.
Quid est ut cũ in malachia ꝓpħa scriptum
sit. ecce mitto angłm meũ añ faciem tuã
qui p̾paret nam tuam. marchus ħ eimͣ¬
gelista in ysaia ꝓpħa scriptũ asserat.

Expanded text:
Quid est quia occisis filiis Liae, qui sunt ex tribu Juda, Rachel filios suos plangere dicaturQVIA NATUS SALUATOR DEI FILIUS ET CHRISTUS APPELLATUS EST: CUR ERGO POST BAPTISMUM ACCESSIT AD EUM TEMPquam exemplis Legis restitit. 30. QVID EST HOC UT, CUM IN MALACHIA PROFETA SCRIPTUM SIT: \'ECCE MITTO ANGELUM MEUM ANTE FACIEM TUAM, QVI PRAEPARET UIAM TUAM\', MARCUS HOC EUANGELISTA IN ESEIA PROFETA SCRTPTUM ADSERAT?
Abbreviated transcription (Latin):
dabb̾m certe lex est tł ꝑs legis. quõ
ergo nõ euacuata lex est qñ sabb̾m
solutũ est. dicente einͣgłista ꝙ non
solũ soluebat sabbm̃ ⁊ relic̾¬
cur saluator discplos fuos flios
tontrut appellauit qui plus magis ut¬
deatur filios dei dici. tonitrua enĩ dicunt᷑
collisione nubiũ fieri
Cum saluator baptismũ toħ̾is de celo
dicat sicuti est: cur nichodemo cũ de bapõ
loquitur dubitanti ait. si t̾rena dixi
uob ⁊ nõ creditis.¬
Iudeis accusantib discipłos eo ꝙ fac̾ent
ꝯtra legem sabbis spicas uellendo. salua¬
tor exemplũ ꝓtulit dauuid dicens. nesci¬
tis quid fecit dauid cũ esuriret. quo acce¬
pit panes ꝓpõnis ⁊ manducauit ⁊ dedit
hiis qui secũ erant quod nõ licebat eis¬
nisi solis sacerdotib. quod exemplũ nõ

Expanded text:
ATUM CERTE LEX EST UEL PARS LEGIS: QVO MODO ERGO NON EUACUATA LEX EST, QVANDO SABBATUM SOLUTUM EST DICENTE EUANGELISTA: \'QVIA NON SOLUM SOLUEBAT SABBATUM\' ET RELICUR SALUATOR DISCIPULOS SUUS FILIOS TONITRUI APPELLAUIT, QUI PLUS MAGIS UIDEANTUR FILII DEI DICI? TONITRUA ENIM DICUNTUR COLLISIONE NUBIUM FIERICum Salvator baptismum Joannis de coelo dicat, cur Nicodemo, cum de baptismo loquitur, dubitanti ait: Si terrestria dixi vobis et non creditisudaeis accusantibus discipulos eo quod facerent contra legem sabbati, spicas vellendo, Salvator exemplum protulit David, dicens: Nescitis quid fecerit D avid cum esuriret, quomodo accepit panes propositionis et manducavit, et dedit his qui secum erant, quod non licebat nisi solis
Abbreviated transcription (Latin):
utquid saluator post baptismũ .xł. die¬
b ieiunauit ⁊ posdea esuriit. qui enĩ
.xl. dieb ieiunauit: potuit iam non
Orlex ⁊ ꝓpħe usq ad ioh̾em ex quo reg¬
nũ celoꝵ p̾dicatũ est. ipe est eniꝰ inchoa¬
tor noue pͥdicatõnis. cur baptismum
cessasse dicuntit. qr iam de quo ꝓpheta¬
bere. que aut̃ inquit sunt: a deo ordi¬
quõ saluator ait. nõ ueni legem sol¬
ta. que agendi amisit anctoritatem

Expanded text:
UT QVID SALUATOR POST BAPTISMUM XL DIEBUS IEIDNAUIT ET POSTEA ESURIIT? QVI ENIM XL DIEBUS IEIUNAUIT, POTUIT IAM NONophetae usque ad Joannem, ex quo regnum coelorum praedicatum est ; ipse est enim inchoator novae praedicationis; cur baptisma CESSASSE DICUNTUR? QVIA IAM DE QVO PROPHETABERE? QUAE AUTEM\', INQVIT, \'SUNT, A DEO ORDIQVO MODO SALUATOR AIT: \'NON UENI SOLUERE LQVAE AGENDI AMISIT AUCTORITATEM
Abbreviated transcription (Latin):
Oi ex semine dauid xp̃c dei fc̃s est fauis
scd̾ carnem ħ est natus iam dei filius
est in utroqꝙ. qr scĩficatus natus est quõ
ergo postqͣm baptiratus est. dcm a dño
deo est tu es filius metis egohodie genuite.¬

Expanded text:
ex semine David Christus Dei factus est Filius secundum carnem, hoc est natus jam Filius Dei est in utroque, quia sanctificatus natus est: quomodo ergo postquam baptizatus est, dictum ei a Deo est, Tu es Filius meus, ego hodie genui te
Abbreviated transcription (Latin):
sunt prope in sangiune christi: qͥ
alnĩ non populus nũc autem pp̃ls dei
in christo. quando est tempus. accepta¬
bile et dies salutis et tempora refrige¬
rii in conspectu accissimi: quando una¬
queqz gens liz testem resurrectionis
qn ipe testatur dñs Ecce ego uobiscũ
sum omnib diebr usq ad consum¬
mationẽ seculi. Non fiamus itaq
sine christo in hoc tempore transito¬
rio: ne sine nobis christus esse mei¬
piat in futuro.

Expanded text:
sunt prope in sanguine Christi ; qui sunt prope in sanguine Christi ; qui aliquando non populus, nunc autem populus Dei in Christo : quando est tempus acceptabile et dies salutis et tempora refrigerii in conspectu Altissimi; quando unaquaeque gens habet testem resurrectionis protestatur, Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Non fiamus ergo sine Christo in hoc tempore transitorio; ne sine nobis Christus esse incipiat in futuro.
Abbreviated transcription (Latin):
gentiã deseritur. De qua uia dñs
Iesus christus qui est finis legis
ad iusticiã ommi credenti demĩciat
Ego sum uia ueritas ẽt uita Nemo
Uemt ad patrẽ insi perme. Ad quam
uiam omnes cõmuniter ĩuitat di¬
cens. U einte ad me onmes qui labo¬
ratis et onerati estis et ego reficiã¬
Uos qr non est personarũ acceptio a¬
pud deuni. ubi non est uideus et gre¬
cus masculus et femia: seruus
et siber: barbarus et scitha sz omĩa
in omnib christus. Ommes enĩ
unũ sunt in christo iesu. dum erge
christus fimis est legis: qui sme le¬
ge sunt sine christo sunt. Igitur po
pulus sine lege pp̃tus sine christo
est. Abusuũ ergo in tpĩbz euãgeiii
populum sñ legẽ fieri qñ ãpostous
ĩ cũctas gentẽs licentia predicatio¬
nis data est: quando tomtruum
euangeln per cunctas seculi partes
intonuit: qñ gentes que non secta¬
bantur iusticiam apprchenderunt
iusticiã. qñ qui longe erant facti

Expanded text:
gentiam deseritur. De qua via Dominus gentiam deseritur. De qua via Dominus inus Christus qui est finis legis ad iustitiam omni credenti denuntiat: ego sum uia et ueritas et uita: nemo uenit ad patrem nisi per me. ad quam uiam omnes homines communiter inuitat dicens: uenite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego uos reficiam. quia non est personarum acceptio apud Deum. ubi non est Iudaeus et Graecus, masculus et femina, seruus et liber, barbarus et Scytha, sed omnia in omnibus Christus: omnes enim unum sunt in Christo Iesu. dum ergo Christus finis est legis, qui sine lege sunt sine Christo fiunt. igitupulus sine lege, populus sine Christo est. Abusivum ergo est in temporibus Evangelii populum sine lege fieri, quando Apostolis in cunctas gentes licentia praedicationis data est , quando tonitruum Evangelii per cunctas saeculi partes intonuit; quando gentes quae non sectabantur justitiam, apprehenderunt justitiam ; quando qui longe fuerant, facti
Abbreviated transcription (Latin):
totum quia ead disciplina ecclesie
adomio de celo tribuitur et ĩtegra¬
tur. De qua dñs cum ad prẽma¬
scendisset postꝙ resurrexit a mor¬
tuis ad apos toios suos loquitur di¬
cens. Uos autem sedete hic in cuu¬
tate quousq ĩduanñ utute er alto
iumca crao corporis christi discipli¬
na ccclĩe est. Qui autem ertra di¬
sciplinã est. aliemis est a corpore
christi. Non scindamus igitur
illam: sed sortiannr De illa: id ẽ¬
non soluanus quicꝙͣ de mandatis
dmĩ: sed umisquisqz in quo uocatus
diuersas errorum uias preuaricatio
humanũ gems propheta ita deplã¬
git . ⁊los autem sicut oues erraui¬
mus. unusquisqz in uiam suam de¬
clmauit. De quibz uns etiam cad
sapĩa loquitur per falomonẽ. Multe
uidentur uie hominibz recte. et nouis¬
sima earum deducunt ad mortem
Que utiq multe perditionis uie
tunc ĩceduntur cum una regalis uia
Lex dei uidesicet que neqz ad dexterã
neq ad fiistrã declinat. per negli¬

Expanded text:
totum, quia eadem disciplina Ecclesiae totum, quia eadem disciplina Ecclesiae a Domino de coelo tribuitur et integratur. De qua Dominus cum ad Patrem ascendisset, postquam resurrexit a mortuis, ad Apostolos suos loquebatur, dicens: Vos autem sedete hic in civitate, quoadusque induamini virtute ex alto ica ergo corporis Christi disciplina ecclesiae est: qui autem extra disciplinam est alienus est a corpore Christi. non scindamus igitur illam, sed sortiamur de illa, non soluamus quicquam de mandatis Christi, sed unusquisque in quo uocatus diuersas errorum uias eundem perdithumanum genus propheta ita deplangit: nos autem sicut oues errauimus, unusquisque in uiam suam declinauit. de quibus etiam eadem sapientia loquitur per Salomvidentur hominibus rectae, et novissima earum deducunt ad mortem . Quae utique multae perditionis viae tunc inceduntur, cum una regalis via, lex Dei videlicet, quae neque ad dexteram neque ad sinistram declinat, per negli
Abbreviated transcription (Latin):
Ndecinnis abusioms gra¬
dus est. Plebs sine disciplĩa
sciplinate plebi predicatur. A ppri¬
hendite discipsinã ne qñ irãscatu
Dñs. Disciplina uero est morum
ordinata correctio et maiorũ pre¬
cedentiũ reqularum obseruatio.
De qua discipsina paulus apłus
ita loquitur dicens. In discipline
per seuerate tanꝙͣ filiis uobis se¬
offeit deus. Quod si extra disci¬
plinã estis cuius participes facu
estis. omnes ergo adulteri et ño
f ilni estis. Qui ergo adulterisi¬
ne disciplina sunt celestis regni he
reditatẽ non capiunt: filii autem
paterne di scipline correctiones ferunt
ethereditatẽ quandoqz recipere posse
non desperant. De qua etiam discipli¬
na. escias quidẽ in disciplinate plebi
predicat dicens. Qiescite accere per¬
uerse: discite benefacere. Et ad cadẽ
psalmista consona uoce psallit dicẽs
declina a malo et fac bomini. Infelir
afigentes non eius sciderunt tum
preter caput tegitur: ita disciplina
tumca conterta de super fuerat per

Expanded text:
Undecimus abusionis gradus est plebs sine disciplina,sciplinatae plebi praedicatur: Apprehendite disciplinam, ne quando irascatur Dominus . Disciplina vero morum est ordinata correctio et majorum praecedentium regularum observatio. De qua disciplina Paulus apostolus ita loquitur dicens: In disciplina perseverate; tamquam filiis vobis offert se Deus. Quod si extra disciplinam estis, cujus participes facti estis? Omnes enim adulteri, et non filii estis . Qui ergo adulteri, sine discreditatem non capiunt: filii autem paternae disciplinae correctiones ferunt et hereditatem quandoque recipere posse non desperant. de qua etiam disciplina Esaias eidem indisciplinatae plebi praedicat dicens: quiescite agere peruerse, discite bPsalmista consona voce compsallit, dicens: Declina a malo, et fac bonum . Infelix cifigentes, non ejus sciderunt tunipraeter caput tegitur, ita disciplina,tunica contexta desuper fuerat per
Abbreviated transcription (Latin):
sus: ipẽ quid in miquitate sua mo¬
rietur sed tu ammã tuam libera¬
sti. Decet ergo episcopũ om̃ quib¬
in speculã positus est peccata di¬
ligenter actendere. et postꝙͣ attẽ¬
derit sermone. si potuerit et actu
corrigere: et si non potuerit iuxta
cuangelui regulã scelerũ oꝑarios
Declinarc. Si eĩ inquit in euan¬
gelio dnĩs: peccauerit in te frater
tuus. corripe illum inter te et ip̃m¬
solum. Si te audierit lucratus eris
fratrem tiũ. Si te non audierit
adhibe tecum unũ uel duos ut in ore¬

Expanded text:
sus, ipse quidem in iniquitate sua mosus, ipse quidem in iniquitate sua morietur, sed tu animam tuam liberasti . Decet ergo episcopum qui omnium speculator positus est, peccata diligenter attendere: et postquam attenderit, sermone si potuerit et actu corrigere; si non potuerit, juxta Evangelii regulam scelerum operarios declinare. Si enim, inquit in Evangelio Dominus, peccaverit in te frater tuus, corripe illum inter te et ipsum. Si te audierit, lucratus es fratrem tuum: si te non audierit, adhibe tecum adhuc u
Abbreviated transcription (Latin):
pauperim: hereditas filioꝵ: et sibi¬
met ip̃i spes future beatitudinis
Attamen sciat rer ꝙ sicut in thro¬
no hom̃i primus constitutus est
sic et in peis si iusticiã non fecerit
primatũ habiturus est. Omnes nã
supra se mõ ĩplacabili in illa futura
pena habebit.
est. Episcopus negligens qui
Deo pro quo legatione funditur nõ
custodit. Primo nãqz ab episcopo
quid sui nominis dignitas tenet
nomen sit speculator interpretat᷑
Quare uero speculator ponitur: et
quid a speculatore requiritur dñs
ip̃e demidat cum sub Ezechielis
ꝓphete persona Episcopo ofsieni sui
rationẽ denxĩciat ita in quiens
Epeculatorẽ dedi te donnui israel
Audiẽs ergo er ore meosermonẽ mĩ¬
ciabis eis erme. Si autem uideris
gladium uemẽtem: et tu non ãm̃¬
ciaueris ut reuertatur ĩpius a uia
sua: ip̃c quid imꝑius ĩ imiquitate
sua morietur. Sanguine euis de
manu tua requirã. Si autem tu
ãmĩciaueris: et ille nõ fuerit reuer¬

Expanded text:
pauperum, haereditas filiorum, et sibipauperum, haereditas filiorum, et sibimetipsi spes futurae beatitudinis. Attamen sciat rex quod, sicut in throno hominum primus constitutus est, sic et in poenis, si justitiam non fecerit, primatum habiturus est. Omnes namqsupra se modo implacabili, in illa poena futura habebit. est episcopus negligens; qui Deo, pro quo legatione fungitur, non custodit. Primum namque ab episcopo, quid sui nominis dnomen sit, speculator interpretatur. quare uero speculator ponitur et quid a speculatore requiritur Dominus ipse denudat, cum sub Ezechielis prophetae persona episcopo officii sui rationem denuntiat, ita inquiens: speculatorem dedi te domui Israel. audiens ergo ex ore meo sermonem adnuntiabis eis ex me. si autem uideris gladium uenientem et tu non adnuntiaueris ut reuertatur impius auia sua, ipse quidem impius in iniquitate sua morietur, sanguinem autem eius de manu tua requannuntiaveris, et ille non fuerit rever
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ regmi ĩficimt charoꝵ et libero¬
rum mors tristiciã confert. hostiĩ
ĩcursus promĩcias undiq uastant
bestie armẽtorũ et pecudũ ureges
Silacerant tempestas aeris et eii¬
et maris mimisteria prohirẽt et a¬
liquando fulminũ ictus segetes et
arborũ flores et pãpinos exurit. Su¬
per onna uero regis ĩuis ticia non
solum presentis ĩmperii faciem os¬
Fuscat. sedetiã filios suos et nepotes
ne post se regni hereditatẽ teneant
obscurat. Propter ꝑiaculum emim¬
regm susomonis regiũ comus
Israel dommus de mambz filior¬
suorum dispersit Et propter iustĩ¬
ciam dauid regis. Lucernã dese¬
mine eius semper in hicrusalem re¬
liquit. Ecce ꝙtum iusticia reg
seculo ualet intuentibz perspicue
patet. Est eĩ par pp̃soꝵ tutamen
patrie ĩmunitas plebis. mumiẽ¬
tum gentie. cura languoꝵ: gaudiũ
hominũ temperies aeris. seremtas
maris terreq fecunditas: solatiũ

Expanded text:
tatem regni inficiunt, carorum et liberotatem regni inficiunt, carorum et liberorum mortes tristitiam conferunt, hostium incursus prouincias undique uastant, bestiae armentorum et pecorum greges dilacerant, tempestates ueris et hiet maris ministeria prohibent, et aliquando fulminum arborum flores et pampinos exurunt. Super omnia vero regis injustitia, non solum praesentis imperii faciem offuscat, sed etiam filios suos et nepotes, ne post se regni haereditatem teneant, obscurat. Propter piaculum enim Salomonis, regnum domus Israel Dominus de manibus filiorum ejus dispersit. Et propter justitiam David regis, lucernam de semine ejus semper in Hierusalem reliquit . Ecce quantum justitia regis saeculo valeat, intuentibus perspicue patet. Est enim pax populorum tutamen patriae, immunitas plebis, munimentum gentis, cura languorum, gaudium hominum, temperies aeris, serenitas maris, terrae foecunditas, solatium