comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fecistis. Uos aut̃ reuentissime
p̃r. uos inqͣm absit ut intalibꝰ
honorificand̃ putetis ministi
ur̃m. Uidentur quid̃ honorifica
s occulo qui uidet infatie ñ qui
uidz inabscondito Nam q̃ ui¬
dentur m abscondito nullis ap¬
parent fuscata colorib spectabi¬
lia sunt tñ. Nulł condita sapori¬
b predultia tñ. nulł eleuata cł¬
minib prei excelsatñ Casti¬
tas. caritas. humilitas nlłius
quid̃ coloris sunt s ñ nulliꝰ de¬
coris Nec mediocͥs decoris qui
diumos qͦ delectare possit aspec¬
tus. Quid castitate decorius.
q̃ mund̃ de inmundo ꝯceptũ se¬
mine. de hoste domestit̾ angł̾m
deniq de homine facit: Differ̃
quippe int̾ se homo pudicꝰ ⁊ ange¬
lus s felicitate nõ uirtute. S
⁊ si illiꝰ castitas felitior huiꝰ
tñ fortior ẽẽ crgnoscitur. Sola
est castitas q̃ inħ mortalitati
⁊ loro ⁊ tpr̃e statum quendam imi¬
mortał głe representat Solam
t̃ nuptiarum sollempnia. mo¬
rembeate illius uendicat regiois

Expanded text:
s. 8. Vos autem, reverendissime pater, vos, inquam, absit ut in talibus honorificandum putetis ministerium vestrum. Videntur quidem honorifica, sed oculo qui videt in facie, non qui videt in abscondito. Nam, quae videntur in abscondito, nullis apparent fucata coloribus, spectabilia sunt tamen; nullis condita saporibus, praedulcia tamen; nullis elevata culminibus, excelsa tamen. Castitas, charitas, humilitas, nullius quidem coloris sunt, sed non nullius decoris; nec mediocris decoris, qui divinos quoque delectare possit aspectus. Quid castitate decorius, quae mundum de immundo conceptum semine, de hoste domesticum, angelum denique de homine facit? Differunt quidem inter se homo pudicus et angelus, sed felicitate, 465 non virtute. Sed, etsi illius castitas felicior, hujus tamen fortior esse cognoscitur. Sola est castitas, quae in hoc mortalitatis et loco, et tempore statum quemdam immortalis gloriae repraesentat. Sola inter nuptiarum solemnia morem beatae illius vindicat regionis,
Abbreviated transcription (Latin):
crura nuda caligulis. Anuili ca¬
thenule. tintinnabula. ⁊ la¬
uate quedam corrigie multa¬
qr talia tam spetiosa colorib
ꝙͣ ponderib pretiosa. mulorũ
dependent t̾uicib. frm̃ aut̾ la¬
t̾ibi nec semicinctia misantes
nec negotiatõis studio. nec ꝓpͥ¬
omanuũ ex̾citio uob̾ elaboras¬
tis s nec tur hr̃ditario posside¬
tis nisi forte ⁊ nos incorde ur̃o
dixitis hediate possideamꝰ scũ¬
arumdei. Et ħ pauperes quid
coram d̾o tantum cui corda lo
supplicare. Cet̾m infuturo sta¬
bunt inmagna ꝯstantia ad¬
u̾sus eos qui se angustiaunt stã¬
te quipe ꝓ eis pr̃e orphanoꝵ ⁊ in
dice uiduarum. Ipũs enĩ tũc

Expanded text:
crura nuda caligulis. Annuli, cacrura nuda caligulis. Annuli, catenulae, tintinnabula, et clavatae quaedam corrigiae, multaque talia, tam speciosa coloribus, quam ponderibus pretiosa, mulorum dependent cervicibus: fratrum autem lateribus nec semicinctia miserantenec negotiationis studio, nec proprio manuum exercitio vobis elaborastis, sed nec jure haereditario possidetis: nisi forte et vos in corde vestro dixeritis: Haereditate possideamus sanctuarium Dei . Et haec pauperes modo quidem coram Deo tantum, cui corda loqsupplicare. Caeterum in futuro stabunt in magna constantia adersus eos qui se angustiaverunt, stante quippe pro eis patre orphanorum, et judice viduarum
Abbreviated transcription (Latin):
sa q nõ potest mundꝰ odisse uo̾
sam quomͦ mundꝰ arguet pet
atum a quo potius laudatur
gc̃or indesid̾iis anime sue ⁊ in¬
qus bñdicitur Elamant uero
nudi clamant famelici ꝯque¬
runtur ⁊ dicunt Dicite pontifi¬
es infreno quid facit aurums
slumꝙͥ aurum afreno replli̾t
aigus siue esuriems Nob̾ fa¬
tib quid confer tot mutatori
ir extensa mnꝑticis. ł plicata ĩ
mantius: Nrm̃ est ꝙ effumdi¬
tis nob̾ crudelit̾ subtrahiturꝙ
manit̾ expenditis. Et nos enĩ
di plasmatio x ⁊ nos sanguiẽ
redempti sumus. Nos gͦ fratreᷤᷤ
ur̃. Uidete quale sit de frat̾na
portione pasce occulo ur̾os uita
nr̃a cedit uob̃ insuꝑfluas copi¬
as Nrĩs necessitatib detrahit᷑
quicꝙͥ acredit uanitatib urĩs
Duo deniq mala deuia ꝓdeunt
radice cupiditatis d̃ ⁊ uos uani¬
tando ꝑitis ⁊ nos spoliando per¬
imitis Ium̾ta gradiunt᷑ omis¬
ta geninis. ⁊ nr̃a nõ curatis ni¬

Expanded text:
silet, quia non potest mundus odisse vos. silet, quia non potest mundus odisse vos. Nam quomodo arguet mundus peccatum, a quo potius laudatur peccator in desideriis animae suae, et iniquus benedicitur! 7. Clamant vero nudi, clamant famelici, conqueruntur, et dicunt: Dicite, pontifices, in freno quid facit aurum? Nunquid aurum a freno repellit frigus sive esuriem! Nobis frtibus, quid conferunt tot mutatoriextensa in perticis, vel plicata in manticis! Nostrum est quod effunditis; nobis crudeliter subtrahitur, quod inaniter expenditis. Et nos enim Dei plasmatio, et nos sanguine Christi redempti sumus. Nos ergo fratres vestri. Videte quale sit de fraterna portione pascere oculos vestros. Vita nostra cedit vobis in superfluas copias. Nostris necessitatibus detrahitur, quidquid accedit vanitatibus vestris. Duo denique mala de una prodeunt radice cupiditatis, dum et vos vanitando peritis, et nos spoliando perimitis. Jumenta gradiuntur onusta gemmis, et nostra non curatis
Abbreviated transcription (Latin):
nec cerne possem q̃ ꝯtradice pro¬
hibes Magna uo p̾sumptio sis
ius cumsim in ip̃m pastore lu
ius senissimas. uanitatẽ ⁊ ai¬
ositatem irruere c̾nens infr¬
inuero quo ad meum forte quo¬
admeum balatum cruentigi
bestiis a quopiam occuriat᷑
⁊ succurratur ꝑrturo Quidfa¬
ent de me qui ouicula sum que
inpastorem tanta fitate insilut
Et quid sinõ nult ut clamẽ ꝓse
celo os meum clamatur tn̾ m
ecc̃a. nõ inueste pretiosa. Clama¬
tur aut̾ spair ad feminas ut e¬
rubescat inse deprehendi ep̃c qd
infragiliori qͦ sexii audierit repꝰ¬
hendi. An forte nulla timetur
confusio si solus ego submusi¬
tare desiero. Nonquit ⁊ siego nõ
loquor sua cunq nõ lequit᷑ ꝯscĩa
Quid si alius audatior me ñ qd̃
abilius c̾nitur insc̾o̾ ꝙͣ infre¬
nos hoc me ⁊iam tacente ⁊¬
snõ curia regum tñ penuria
pauperum cdamat Sileat licz
cama s nõ fames famasiqꝗdẽ.

Expanded text:
nec cernere possem, quae contradicere pronec cernere possem, quae contradicere prohibes! Magna vero praesumptio, si ovis cum sim, in ipsum pastorem meum lupas saevissimas, vanitatem et curiositatem, irruere cernens, infremuero, quo ad meum forte balatum cruentis bestiis a quopiam occurratur, et succurratur perituro. Quid facient de me, qui ovicula sum, quae et in ipsum pastorem tanta feritate insiliunt? Et quidem si non vult ut clamem pro coelum os meum, clamatur tamen in Ecclesia: Non in veste pretiosa. Clamatur autem specialiter ad feminas: ut erubescat in se deprehendi episcopus, quod in fragiliori quoque sexu audierit reprehendi. An forte nulla timetur confusio, si ego solus submussitare desiero? Nunquid etsi ego non loquor, sua cuique non loquitur conscientia? Quid si alius audacior me, non qurabilius cernitur in sancto, quam in freno! Hoc me etiam tacente, etsi non curia regum, tamen penuria pauperum clamat. Sileat licet fama, sed non fames. Fama quidem
Abbreviated transcription (Latin):
placerem xͥ seruus nõ eẽm Iu
lens itaq place̾ hominib do̾
nõ places Si nõ places ñ pla¬
cas. Cur gͦ ut dixisacͥdos e Si
uo̾ ꝙ addidi place̾ intendis nõ
mundo s deo. cur quar populꝰ
tal ⁊ sacerdos: Enim uo si sacer¬
dos pastor est ⁊ ppłs oues dignum
ẽ ut innullo apparat ouib pas¬
tordissimilis Simstar mei qui
oius sum pastor mens ⁊ ip̃e incͣ¬
uus graditur uultum gerensde¬
orsum ⁊ tram semꝑ respitiens ⁊
soli uentri mente ieumus pabu¬
la q̃ritans in quo disc̾nimure
uhe si ueni̾t lupus nõ erit qͥz
preuideat qui occurat qui eri¬
piat. Decet ne pastorem more
pecorum sensib incubare corpo¬
reis. berere infimis inhiare t̾re¬
nis. ⁊ ñ potius erectum stareuͭ
hominẽ celum mente suspice
qͥ sursum sunt ⁊ querere ⁊ sa
inclignatur si uel mutũ fac̾e
aucleam uib q ori manum
appon̾e̾ dicens monachum qͥ
nõ babeam iudicare de epĩs U¬
tiam ⁊ occulos mͥ claudas ut

Expanded text:
placerem, Christi servus non essem . Volens itaque placere hominibus, Deo non places: si non places, non placas. Cur ergo, ut dixi, sacerdos? Si vero, quod addidi, placere intendis, non mundo, sed Deo, cur qualis populus, talis et sacerdos? Enimvero, si sacerdos pastor est, et populus oves, dignum est ut in nullo appareat ovibus pastor dissimilis? Si instar mei, qui ovis sum, pastor meus et ipse incurvus graditur, vultum gerens deorsum, et terram semper respiciens, et soli ventri mente jejunus pabula quaeritans, in quo discernimur? Vae, si venerit lupus! non erit qui praevideat, qui occurrat, qui eripiat. Decetne pastorem more pecorum sensibus incubare corporeis, haerere infimis, inhiare terrenis: et non potius erectum stare ut hominem, coelum mente suspicere, quae sursum sunt et quaerere et saindignatur, si vel nutum facere audeam, jubetque ori manum apponere, dicens monachum, qui non habeam judicare de episcopis. Utinam et oculos mihi claudas, ut
Abbreviated transcription (Latin):
sumpturosius ille sibi p̃parare cõ¬
sueu̾nt cogitantes nimir̾ q̃ sũt
mundi quomͦ placeant iuris:
Umtusacerdos d̾i altissimi cͥ
ex hiis plac̾e gestis. mundo an
deo: Simundo cur sac̾dos : Si
do cur quał ppłs talis ⁊ sat̾dos:
Nam siplace uis mirndo quidt
prodest sacerdotium: siec enĩ
potes duob dnis seruire Ꝙ aut̾
uult amitꝰ eẽ hꝰ mundi inimi¬

Expanded text:
sumptuosius illae sibi praeparare consumptuosius illae sibi praeparare consueverunt, cogitantes nimirum quae sunt mundi, quomodo placeant viris. 5. Verum tu, sacerdos Dei altissimi, cui ex his placere gestis, mundo, an Deo? Si mundo, cur sacerdos? Si Deo, cur qualis populus, talis et sacerdos? Nam si placere vis mundo, quid tibi prodest sacerdotium? Nec enim potes duobus dominis servire. Qui autem vult amicus esse hujus mundi, inimi
Abbreviated transcription (Latin):
uo apłicum nõ inueste p̾tiosa
rereor ne indignentur d̾ nimi¬
rindignum ducant inse assũp¬
tam sniam quam prius in ui¬
liorem sexum ⁊ ordinem ꝓlatã
siusse recognouerunt. Quasiuͦ
nõ eod utantur medici ferro se¬
candis regib quo ⁊ popularib
hommib. aut capitifiat iniu¬
ria sipĩs forpicib capilli excreᷤ¬
centes detondeantur quib ⁊uin¬
guium fui̾nt secata suꝑflua:
At tñ si dedignantur pari cum
ip̃is ead inuoli pena. Despiti¬
ant iam textricum siue pelific
⁊ nõ ꝓpriis oꝑib głari. Horreãt
⁊ murtum rubricatas pellicłas
quas gulas nocant manibus
circiidare sacratis ⁊ sacrantib̾
trem̃da mist̾ia. Qespuant ⁊ appo¬
ne pectori ꝙ decentius ornat gẽ¬
ma sapientie. Pudeat ⁊ collocir¬
cuintexere ꝙ honestius atq sua¬
stigiata sunth. que isti mr̃m
exemplo circunferant ĩ corpore
suo. Muliebria potius eẽ nosꝯt
insignia que utiq curiosus ⁊

Expanded text:
illud apostolicum, Non in veste pretiosa illud apostolicum, Non in veste pretiosa , vereor ne indignentur, dum nimirum indignum ducant in se assumptam sententiam, quam prius in viliorem sexum et ordinem prolatam fuisse recognoverint. Quasi vero non eodem utantur medici ferro secandis regibus, quo et popularibus hominibus: aut capiti fiat injuria, si ipsis forcipibus capilli excrescentes detondeantur, quibus et unguium fuerint resecata superflua. Attamen si dedignantur pari cum ipsis eadem involvi culpa. Despiciant jam textricum sive pellificum, et non propriis operibus gloriari. Horreant et murium rubricatas pelliculas, quas gulas vocant, manibus circumdare sacratis, et sacrantibus tremenda mysteria. Respuant et apponere pectori, quod decentius ornat gemma sapientiae. Pudeat et collo circumtexere, quod honestius atque suastigmata sunt haec, quae isti martyrum exemplo circumferant in corpore suo. Muliebria potius esse noscuntur insignia, quae utique curiosius et
Abbreviated transcription (Latin):
facile assint compiuntiales. ũ
gratis debitores iure subiectoĩs
hoꝵ atquiescendo consiliis nꝰ
preceps eritis insnĩa nec irehe¬
mens inuindc̃a. Nõ incorrigẽ¬
dis remissior. nõ seuerior ipar¬
cendis ñ pusillanimuis mexpos¬
tandis. Nec suꝑfluus iniuctu:
nec notabił in aspectu. Nõ citꝰ
ad ꝓmittend̾. nõ ad reddend̾ tar¬
dus. nec prodigus dator. Istoꝵ q
silium longe semꝑ fatiet auob
malum tp̃ri netꝰ s cupiditati
auaritiam q̃ est idoloꝵ sutus
Et utbreui omĩa sermone ꝯdlu¬
dam si hiis credid̾itis in omĩb
exemplo apłi honorificabitis
qit que sua sunt se cupit hono¬
ari nõ ministium. Honorifica
sabitis ant̾ nõ cułtu uestium.
noꝰ equtoꝵ fastu nõ amplis edifi¬
mo s ornatis morib studis spi¬
ntualib oꝑib bonis. Qũa
muiti alit᷑. Cernitur in nõ nlłis
herdotib uestium cultus płi¬
nis uirtutum aut nulbꝰ ant
arigiuus Quib gͦ si rememorem

Expanded text:
facile adsint, comprovinciales; ut facile adsint, comprovinciales; ut gratis, debitores jure subjectionis. Horum acquiescendo consiliis, nec praeceps eritis in sententia, nec vehemens in vindicta; non in corrigendis remissior, non severior in parcendis, non pusillanimis in expectandis; nec superfluus in victu, nec notabilis in vestitu; non citus ad promittendum, non ad reddendum tardus, nec prodigus dator. Istorum consilium longe semper faciet a vobis malum tempori vetus, sed cupiditati avaritiam, quae est idolorum servitus. Et ut brevi omnia sermone concludam, si his credideritis, in omnibus, exemplo Apostoli, honorificabitis quaerit quae sua sunt, se cupit honorari, non ministerium. 463 CAbitis autem non cultu vestium, non equorum fastu, non amplis aedificiis, sed ornatis moribus, studiis spiritualibus, operibus bonis. Quam multi aliter! Cernitur in nonnullis sacerdotibus vestium cultus plurimus; virtutum aut nullus, aut exignus. Quibus ego si rememorem
Abbreviated transcription (Latin):
ab imꝑfr̃one sua. Uix inmulti¬
tudine hominum unũ reꝑias
fatilesiquid̃ ł prudenti beniuo¬
lentiam uł fideli i eẽ sapien¬
tiam deprehendas. Sine num̾o
aut̃ sunt quos utusq muni̾s
exꝑtes ẽẽ constit̾it. Prudent̾ gͥ
cogitastis sacerdotale onus e¬
piscopale opuscuramq pasto¬
ralem. digne nõ posse adminis¬
trari sn consilio Hinc ip̃a casto¬
rũ consilioꝵ mr sapientia de
inꝯsilio. S quali consilio: Nõ¬
quid in qͣlicumq : Et ertiditis
⁊ ꝙ infida consilia declinãda
sint ꝑ os salomonis talr̾ monz
Causam tuã tracta cũ amico
tuo ⁊ secietum exͣneo ne reue¬
les. Pulchre qͦ ꝑ alium qͥndã
sapientem cum sñ consilio nil
agendum ꝯsulat uiroꝵ tñ cõ¬
silii intuens paucitatem ita lo¬
quitur Multi sint tͥ amici urꝰ
aut̾ sit tͥ consilraruu demille
Unus inquit de mille Beni¬
diuinitatem cui de tanta rari¬
tate int̾ mortales nõ unums
duos ipõs ꝙ idoneos satis indiꝰ¬
sit. Prouidos. beniuolos. etut

Expanded text:
ab imperfectione sua! Vix in multitudine hominum unum reperias facile siquidem vel prudenti benevolentiam, vel fideli inesse sapientiam deprehendas. Sine numero autem sunt, quos utriusque muneris expertes esse constiterit. 3. Prudenter igitur cogitastis sacerdotale onus, episcopale opus, curamque pastoralem digne non posse administrari sine consilio. Hinc ipsa castorum consiliorum mater Sapientia de in consilio. Sed quali consilio? nunquid in qualicunque? Et eruditis, . Sed et quod infida consilia declinanda sint, per os Salomonis taliter monet: Causam tuam tracta cum amico tuo, et secretum extraneo ne reveles . Pulchre quoque per alium quemdam Sapientem, cum sine consilio nil agendum consulat, virorum tamen consilii intuens paucitatem, ita loquitur: Multi sint tibi amici, unus autem sit tibi consiliarius de mille . Unus, inquit, de mille. Benidivinitatem, cui de tanta raritate inter mortales, non unum, sed duos, ipsosque idoneos satis indulsit, providos, benevolos; et, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ualestant U dicetis. Alit̾ usuũ
uarietas accipienda est indu̾¬
sis eccłns. alit̾ in euud̃ ordinis
uiris. Si eccłatum multarũ
usus salua fide ⁊ karitate uari¬
antur mirum nõ est. s si eusdẽ
positi. ⁊ professionis lymines.
o eumd̾ institutõnum morẽ
ceruau̾nt mirum est. Est nem¬

Expanded text:
ualescant. Sed dicetis. Aliter vsuum ualescant. Sed dicetis. Aliter vsuum varietas accipiēda est in diuersis Ecclesiis, aliter in eiusdem ordinis viris. Si Ecclesiarum multarum vsus salua fide, & charitate variantur, mirum non est: sed si eiusdem propositi, & professionis homines, non eumdem institutionum morem seruauerint, mirum est. Estne
Abbreviated transcription (Latin):
bati libri ꝙ alio tp̃re oriens. ali¬
o ocridens. alio in ead̾ britãnie¬
bant Testes sumus ⁊ nos tpr̃is
nr̃i qui romanam eccł̃am ⁊ to¬
tam latinam linguam offre
d̾o salutare sacrifitium azimi
panisuidemus. cum greca eccła
⁊ maxima orientis pars. ar bar¬
bare. s xͥane gentes sacͥficare de
fmentato dicant. Cum ħ ita sit
nec antiqui nec mod̾ni ꝓpt̾ cam
celebres ⁊ famosas usuum disso¬
nantias a caritate mutua dese¬
tatem lederet in hiis omib ĩue¬
ni̾uit. Ad quid istud: ut si ꝓpt̾
uarios usus ur̃i o fres animi
uariati sunt. sippt̾ diu̾sitatem
ꝯsuetudinum diu̾sificati sunt.
si ꝓpt̾ alium ⁊ alium morem ab
eccłarum institutorib nob̾ tra¬
ditum a pacis ł intatis carita¬
te languerunt tantoꝵ prẽmtã
uen̾andis exemplis inunum
redeant ⁊ more scõꝵ qui qualue¬
runt de infirmitate fortes fr̃ist
in bello a caritatis suꝑ cẽm mo¬
bum formidando languore con¬

Expanded text:
robati libri, quod alio tempore Oriens, alirobati libri, quod alio tempore Oriens, alio Occidens, alio in eadem Britannibant. Testes sumus & nos temporis nostri, qui Romanam Ecclesiam, & totam Latinam linguam offerre Deo salutare sacrificium azimi panis videmus: cum Græca Ecclesia, & maxima Orientis pars, ac Barbaræ, sed Christianæ gentes, sacrificare de fermentato dicantur. Cum hoc ita sit, nec antiqui, nec moderni propter tam celebres, & famosas vsuum dissonantias a charitate mutua desctatem lęderet, in his omnibus inuenerunt. Ad quid istud? Vt si propter varios vsus vestri, o fratres, animi variati sunt, si propter diuersitatem consuetudinum diuersificati sunt, si propter alium, & alium morem ab Ecclesiarum institutoribus vobis traditum, a pacis vel vnitatis charitate languerūt: tantorum Patrum tam venerandis exemplis in vnum redeant, & more sanctorum, qui conualuerunt de infirmitate, fortes facti sunt in bello, a charitatis super omnem morbum formidando languore, con
Abbreviated transcription (Latin):
uarii Pibit ab hiis omĩbus
sunmum pacis bonum quia
unusquisq mͦ uario oꝑatur
bonum: Nonita sensit uita
⁊ u̾bo doctor eccłe ambrosius
qui de ieuinio sabb̃i lcqͥns ꝙ
romeseruariuiderat ⁊ me¬
diolani epr factus seruari ñ
inuenerat ait. Quando rome
sum ietuniũ a romana ecc̃a¬
seruatum custodio Quãdo
medrolañ morem eiusdem
eccłe sequẽs nõ ieumo Hin⁊
pat̾ augustinus bone mr̃is sue
deuotcẽm describens narrat
ꝯͣ eccłarum ytalie obseruan¬
ciam. mediolan uoluisse off̾¬
te. s ab ambrosio prohibitam
fuisse. S quid inistis laboro:
Erustra rem patentem multi¬
plicib testimoniis ł exemplis
cingerem. maxime c̃ nec aput
antiquos ipũ̃s paschał tpr̃is
dissonantia. nec aput moder¬
nos ipius satͥfitii xp̃iant inter
grecos ⁊ latinos nota uarietaᷤᷤ
caritatem led̾e. ł scisma aliqd̃
unitatis gign̾e potu̾it. Testeᷤᷤ
sunt precedentis reiprẽs sc̃i ⁊
eoꝵ quos eciłe relinq̾runt app¬

Expanded text:
Peribit ab his omnibus summum pacis bonum, quia vnusquisque modo vario operatur bonum? Non ita sensit vita & verbo Doctor Ecclesiæ Ambrosius, qui de ieiunio sabbati loquens, quod Romæ seruari viderat, & Mediolani Episcopus factus seruari non inuenerat, ait. Quando Romæ sum, ieiunium a Romana Eccleseruatum custodio. Quando Mediolani, morem eiusdem ecclesiæ sequens, nō ieiuno. Hinc & pater Augustinus bonę matris suæ deuotionem describens, narrat contra Ecclesiarum Italiæ obseruantiam Mediolani voluisse offerre, sed ab Ambrosio prohibitam fuisse. Sed quid in istis laboro? Frustra rem patentem multiplicibus testimoniis vel exemplis cingerem: maxime cum nec apud antiquos ipsius Paschalis temporis dissonantia, nec apud modernos ipsius sacrificij Christiani inter Græcos, & Latinos nota varietas, charitatem lædere, vel schisma aliquod vnitatis gignere potuerit. Testes sunt præcedentis rei Patres sancti, & eorum, quos Ecclesiæ reliquerunt, app
Abbreviated transcription (Latin):
st hoc totum ꝙ caritatẽ in uo
sledit: Est hoc tottm ꝙ filios
pacis int̾se pacificos eẽ ñ sinits
Silaicus homo cum hiis qui o¬
derant pacem pacificus erat
monachus homo cũ monacho
homine nephando duello certa¬
bit: filius lucis filios tenebra
rum ne pacis bonum turbetur
diligit. filius lucis filium luci
ꝙ ad ꝓpositum nõ ad monachũ
refero impugnabit: Si ħ certe
tota est animarũ ur̃arum in¬
dignatio. si ħ tota caritatis le¬
sio facile curabitur. s si abfuer
obstinatio. Attendite gͦ ne lucẽ
qui nõ meretur quisquis nõ
ipãm s ꝙ uult ip̃e tuetur. Uñ
rego ut absq studio partium
ħ iusta discidii causa sit discuti¬
atis. ⁊ cum intustam eẽ cogno¬
iũtis discissos animos uniatis:
Nam ecre sub ead̾ regula ut̾q
ur̃m militat. qua spũali mile¬
tia salt̾ et̾nam se quisꝙ ur̃m pꝰ¬
se consequi sperat. Qd̃ si neuter
ur̃mspe sua frustratur. nescio
quis locus discordie. quis disci¬
dio. quis obloqutoĩ suꝑẽe iam

Expanded text:
st hoc totum, quod charitatem in vobis laedit? est hoc totum, quod filios pacis inter se pacificos esse non sinit? Si laicus homo cum his qui oderant pacem pacificus erat , monachus homo cum monacho homine nefando duello certabit? Filius lucis filios terum ne pacis bonum turbetur diligit: filius lucis, filium lucis quod ad propositum non ad monachum refero, impugnabit? Si hæc certe tota est animorum vestrorum indignatio, si hęc tota charitatis læsio, facile curabitur, sed si abfuerit obstinatio. Attendite ergo ne lucequi non meretur quisquis non ipsam, sed quod vult, ipse tuetur. Vnde rogo, vt absque studio partium, hæc iusta discidij causa sit discutiatis, & cum iniustam esse cognoueritis, discissos animos vniatis. Nam ecce sub eadem regula vterque vestrum militat, qua speciali militia salutem æternam se quisque vestrum posse consequi sperat. Quod si neuter vestrum spe sua frustratur, nescio quis locus discordiæ, quis discidio, quis oblocutioni superesse iam
Abbreviated transcription (Latin):
res sumus gauclii ur̃i. ⁊ uolite
uocari ab hominib ralbi. ⁊ pa¬
tre nolite uocari uob̃ suꝑ t̾ram.
Quantum itacꝙ tuis attollor¬
tius fauoribus. tantum hiis mo¬
lib premor Uñ mito inpsalmo
non canto s plango Exaltatꝰ
aut̃ humiliatus sum ⁊ ꝯturba¬
tus ce qi eleuans allisisti me. S
uius fortasse ꝓferrem ꝙ sentio
qr uidelz qui me exaltat humili
at ⁊ qui me humiliat exaltat
Tn me gͦ potius exaltando deicis
⁊ extollendo p̾mis. S ne ita p̾¬
mas ut opprimas ꝯsolantur me
ħ ⁊ hiis similia u̾tatis testimo¬
nia. que nuiro mͦ dũ reprimũt
erigunt. dum deitiunt erudi¬
unt. ita ut unde ꝓiectus inde ⁊
ꝓuectus tota cumhylaritate de¬

Expanded text:
res sumus gaudii vestri ; et: Nolite vocari ab hominibus rabbi; et: Patrem nolite vocare vobis super terram . Quantum itaque tuis attollor favoribus, tantum his molibus premor. Unde merito in Psalmo non canto, sed plango: Exaltatus autem humiliatus sum et conturbatus ; et: Quia elevans allisisti me . Sed verius fortasse proferrem quod sentio: quia videlicet qui me exaltat, humiliat; et qui me humiliat, exaltat. Tu me ergo potius exaltando dejicis, et extollendo premis. Sed ne ita premas ut opprimas, consolantur me haec et his similia Veritatis testimonia, quae miro modo, dum reprimunt, erigunt; dum dejiciunt, erudiunt; ita ut unde projectus, inde et provectus, tota cum hilaritate de
Abbreviated transcription (Latin):
randum putasti scuto ame iu̾ta¬
tis reppuli ꝯgruentius pro hiis
frẽm me nominans ⁊ ꝯseruũ
eqͣm conditionem. ⁊ ne siforte
ꝙ dei est usurpau̾o mn audiam c¬
ab ip̃o Si ego dominus ubi est
timor metis. si pater ubi est ho¬
nor meus. Et pr̃ĩs quid habere te
me ergate affectum nõ nego s
auctoritatem renuo sec enim
te minore ut estimo qͣm pat̾¬
no complector affectir. Hec gͦ ꝓ
tutili causa. Iam u̾o ut ad reliqͣ
tissimum in agendis studiosiᷤ¬
mum. in inquirendis. in ꝯfe¬
rendis utilissimum. ꝓmptissi¬
mũ in rememorandis. paterer
longe fieri a me sinõ eẽt xp̃c
incausa: Beati si sic ꝑmansi¬
mus usq infinem. semꝑ et
ubiq q̃rentes nõ que nr̃a st̃

Expanded text:
randum putasti, scuto a me veritarandum putasti, scuto a me veritatis repuli, congruentius pro his me fratrem nominans et conservum, aequam conditionem, et ne, si forte quod Dei est usurpavero mihi, audiam ab ipso: Si ego Dominus, ubi est timor meus? si Pater, ubi est honor meus? . Et patris quidem habere me erga te affectum non nego, sed auctoritatem renuo. Nec enim te minore, ut existimo, quam patno complector affectu. Haec ergo pro tituli causa. 5. Jam vero ut ad reliqua tissimum in agendis, studiosissimum in inquirendis, in conferendis utilissimum, promptissimum in rememorandis, paterer longe fieri a me, si non esset Christus in causa? Beati si sic permanserimus usque in finem, semper et ubique quaerentes non quae nost
Abbreviated transcription (Latin):
nius ꝙ̃ inmoderatus laudant
⁊ ꝯseq̃nter erubescentes ł suum
errorem ł amici dep̾hensam ĩ¬
utilitatem Et hoc mͦ ut̾rq no¬
centium genus ⁊ illi scilz qui
uolunt mͥ mala ⁊ me adula¬
torie ꝯ mendant. ⁊ hii qui licet
innocent̾ tñ nocent d̾ beniuo¬
le quidẽ si nume laudant au̾¬
tantur retrorsum ⁊ erubescãt
hoc est tam uilis eis ⁊ abiectꝰ
appaream quatimis pude¬
at eos talem ita laudasse:
⁊sic desurant iam indiscrete lau¬
dare Igitur adu̾sus uirosq landa¬
in u̾siculis. ꝯtͣ malinolos quid
prioiem. Au̾tantur retrorsum ⁊¬
e qui .ii.mͥ .m. qͣ beniuolos aut̃
ꝓferens seqͥntem. Au̾tantur sta¬
tim erubescentes quidicum mͥ
euge euge. Cum gͦ ut ad te reuer¬
ti tue religiositati non dñari sed
congratulari tm̾ debeam ⁊ iuixta
u̾bum dm̃i unus sit pat̾ͥ nͣr in cel
nos aut̃ om̃s frẽs sumus. non in¬
mĩto diũ prĩs ꝙ celsa nomina qͥ¬
bus me honorandum si nõ one¬

Expanded text:
nius quem immoderatius laudant, nius quem immoderatius laudant, et cousequenter erubescentes vel errorem suum, vel amici deprehensam inutilitatem. Et hoc modo utrumque nocentium genus, et illi scilicet qui volunt mihi mala, et me adulatorie commendant, et hi qui, licet innocenter, tamen nocent, dum benevole quidem sed nimie laudant, avertantur retrorsum, et erubescant; hoc est, tam vilis et abjectus eis appaream, quatenus pudeat eos talem ita laudasse, et sic desinant jam indiscrete laudare. Igitur adversus utrosque laudavi versiculis: contra malevolos quidem priolos autem proferens sequentem: Avertantur statim erubescentes qui dicunt mihi: Euge, euge. 4. Cum ergo, ut ad te reverli tuae religiositati non dominari, sed congratulari tantum debeam, et juxta verbum Domini unus sit pater noster in coelis, nos autem omnes fratres simus, non immerito domini patrisque celsa nomina, quibus me honorandum, sed non one
Abbreviated transcription (Latin):
nec se pre sui quid̃ grauedine
ualens ultra extend̾e quippeqͥ
ipĩus moysi manus suo ponder
pregrauatas demittẽt leuiga¬
tus ꝑ grãm ⁊ rotis enͣmgłicis su¬
ꝑ positus uelocit̾ in oẽm t̾ram
exuit: ⁊ infines orbis t̾re celit̾
ꝑuolant s longe nmis digre¬
dior Tn itaq dilectissime cessa
iam indebitis honorib me ma¬
gis obruere qͣm attouere Alio¬
qum. cetui te iituucantiũ nͥ
amica licet uoluntate ꝯmisces
Ip̃i sunt dequib soleo seli deo
ta conq̃ri m orationib Et qͥ
laudabant me adu̾sum me ui¬
rabant Ad qͣm meam qͥrimoĩ¬
am deum audio respondentem
mox ⁊ attestantemꝙ uerax sit
uere inquit qui te beatificant ĩ
eiorem te nuttunt Et ego Auer¬
tantur gͦ inꝙͣ statim erubescẽtes
qui dicunt mͥ euge euge Qd̃ tñ
ne putetur inquoscumq adũ¬
sarios a me q̃nq intorta male¬
dictio ł imp̾catio. expon̾e̾ debeo
ex me. au̾tantur id ẽ alaudibꝰ
resiliant ⁊ pedem retrahant Qͦ

Expanded text:
nec se prae sui quidem gravedine nec se prae sui quidem gravedine valens ultra extendere, quippe qui et ipsius 74 Moysi manus suo pondere praegrava tas demitteret, levigatus per gratiam, et rotis evangelicis superpositus, velociter in omnem terram exivit, et in fines orbisolavit. Sed longe nimis digredior. 3. Tu itaque, dilectissime, cessa jam indebitis me honoribus magis obruere quam attollere; alioquin coetui te inimicantium mihi, amica licet voluntate, commisces. Ipsi sunt de quibus soleo soli Deo ita conqueri in orationibus: Et qui laudabunt me, adversum me jurabant . Ad quam meam querimoniam Deum audio respondentem mox, et attestantem quod verax sit: Vere, inquit, qui te beatificant, in errorem te mittunt . Et ego: Avertantur ergo, iuquam, statim erubescentes, qui dicunt mihi, Euge, euge . Quod tamen ne putetur in quoscunque adversarios a me quandoque intorta maledictio vel imprecatio, exponere debeo ex me, avertantur, id est, a laudibus resiliant et pedem retrahant. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑarur. ħ deniq facit iugum ꝓp̃i¬
suaue ⁊ onus leue Libet anmi¬
rart. ꝙͣ leue sit onus ui̾tatis Nã
ue̾ leue est ꝙ portantem nõ gra¬
n̾e ꝙ nõ solum nonponderat s
⁊ portat oem cui portand̾ imponi¬
tur Soc onus utum potuit gra¬
udare uirgieum. grauare nõ
pocuit Hoc onus ip̃a quib se p̾¬
buit suitentandum seuus sy me¬
ons brachia sustentabat ħ etiã
paulũ licet ingraui ⁊ corruptibi¬
li corpore positum rapiebatus
ad t̾cium celum. Quero inreb
siquid forte huic exoneranti o
nature Uñ grossescit materia
inde sarcina leiugatur ⁊ qͣntũ
crescit inmassa tantum crescit¬
runt a quib feruntur Quid
⁊ de quadriga dicam: Hec ni¬
mirum acdiota umento sar¬
curam qͥ ab ip̃o mou̾i nõ pot̾at
auget quid s portabiliorẽ facit
rat ⁊ inmus onerat. Sic ⁊ om̾
grauissimo legis acredens qͣdi¬
ga euͣingłii ⁊ auxit ꝑfectoem ⁊
difficultatem inuunt. Uelocit̾¬
ait currit sermo eius Sermo
utu ante notus iniudea tant̃

Expanded text:
acit jugum Chrisuave, et onus leve . 2. Libet admirari quam leve sit onus Veritatis. Num vere leve est, quod portantem non graquod non solum non onerat, sed et portat omnem, cui portandum imponitur? Hoc onus potuit uterum gravidare virgineum, gravare non potuit. Hoc onus ipsa, quibus se praebuit sustentandum, senis Simeonis brachia sustentabat. Hoc etiam Paulum, in gravi licet et corruptibili corpore positum, rapiebat usque ad tertium coelum. Quaero in rebus si quid forte huic exoneranti onnaturae! Unde grossescit materia, inde sarcina levigatur; et quantum crescit in massa, tantum runt a quibus feruntur. Quid et de quadriga dicam? Haec nimirum admota jumento, sarcinam quae ab ipso moveri non poterat, auget quidem, portabiliorem facit. inus onerat. Sic et oneri gravissimo legis accedens quadriga Evangelii, et auxit perfectionem, et difficultatem minuit. Velociter, ait, sermo ejus . Sermo utique ante notus in Judaea tantum,
Abbreviated transcription (Latin):
Primo ne mireris si t̾rear digni¬
tatis nominib cum me ip̃is reb
sentiam indignum. ⁊ qͥ decet ut
facis s mͥ assentire non expedit
Nlam sitͥ obs̾uandum putas uid̾.
honore inuicẽ p̾uementes ⁊ sub¬
iecti inuicẽ intimore xͥ si ñõ frus¬
tra utrobiq positum est. ĩ uicẽ
intlłigis ⁊ mͥ eque utrumq cõ¬
gruere. Qd si cogitas tibi illam
ores suos ignorent mͥ e regione
mmentem uenit ex regła iu̾ta¬
tis. erunt primi nouissimi ⁊ no¬
maior est urm̃ fiat sic uinior. ⁊
qͣnto maior es humilia te moĩb

Expanded text:
1. Primo ne mireris si terrear dignitatis nominibus, cum me ipsis rebus sentiam indignum. Et te quidem decet ut facis, sed mihi assentire non expedit. Nam si tibi observandum putas illud, Honore invicem praevenientes , et, Subjecti invicem in timore Christi ; si non frustra utrobique positum est invicem, intelligis et mihi aeque utrumque congruere. Quod si cogitas tibi illam ores suos honorent , » mihi e regione in mentem venit ex regula Veritatis: Erunt primi novissimi, major est vestrum, fiat sicut junior ; et: Quanto major
Abbreviated transcription (Latin):
nu̾is. ego ut uer fatear nisꝙͣ
abste. absq te recedo Hec tͥ inte¬
rim de uia breuit̾ intransitu scͥ¬
be̾ uolui sperans me maiore oci¬
o maiora missur̾ si deus annue¬

Expanded text:
 ego, ut verum fatear, nusquam abs te absque te recedo. Haec tibi interim de via breviter in transitu scribere volui; sperans me majori otio majora missurum, si Deus annue
Abbreviated transcription (Latin):
us insites sedentem intenebriᷤ
⁊ uinbra mortis ⁊ ꝑte reuelent᷑
cogitatoẽs cordium ⁊ manifes¬
ta fiant abscondita tenebrarũ
fugatis q tenebris iam nõ uide¬
arꝰ in lumine tuo nisilumẽ.
sentio quid̾ de mun̾e tuo ꝙ eñ
diligam s necdum iudeo ĩ lu¬
mine tuo si uł satis diligam
Neq enim scio si iam ꝑuent̾m
diectionem ut animam suã¬
ponat quis pro amicis sins Nam
quis gl̾atur castum se hr̃e cor ne
horreo tenebras meas d̾s meus
illumina ip̃as qͦ tenebras meas
ut uideam ⁊ gaudeam ordinatã
ime karitatem sciens ⁊ diligẽs
que diligenda sunt. ⁊ qͣntum et
ad ꝙ diligenda stint. meqͦ uolẽs
de ueor aut ego plus ab illo qͣm
mui. aut ille a me minus qͣm
dignus sit diligatur Uerumtũ
si meliores magis diligendi sint
sunt aut̾ meliores qui magis di¬
ligunt Quid aliud dixi̾m qͣm
illum plus me dilig̾e q̃ meliore
ẽẽ nondubito: me uõ illum muiꝰ¬

Expanded text:
usque visites sedentem in tenebris usque visites sedentem in tenebris et umbra mortis, et per te revelentur cogitationes cordium, et manifesta fiant abscondita tenebrarum, fugatisque tenebris jam non videatur in lumine tuo nisi lumen: sentio quidem de munere tuo quod eum diligam; sed necdum video in lumine tuo, si vel satis diligam. Neque enim scio si jam pervenerim dilectionem, ut animam suaponat quis pro amicis suis. Nam quis gloriabitur castum se habere cor, nedhorreo tenebras meas; Deus meus, illumina ipsas quoque tenebras meas, ut videam et gaudeam ordinatam in me charitatem, sciens et diligens quae diligenda sunt; et quantum, et ad quid diligenda sunt; me quoque nolens  quod valde vereor aut ego plus ab illo quam merui, aut ille a me minus quam dignus sit, diligatur. Verumtamen si meliores magis diligendi sunt sunt autem meliores, qui magis diligunt: quid aliud dixerim, quam illum plus me diligere, quem meliorem esse non dubito; me vero minus illum qu
Abbreviated transcription (Latin):
quippe sunt u̾ba tua q̃ nollem
fuisse tua. q nescio si sunt u̾a
S ⁊ tu siscis rade scis: Unde
inꝙͣ ꝓbasti magis nos ate di¬
tus litt̾is subiumxisti qr uideli
qui uadunt ⁊ueniunt ꝑte de
nr̃is nullum tͥ a nob̾ deferunt
quid forte scrupulum monet
S qñ ego maturitatem sapĩe
tue delectari posse putarem scͥp¬
titationib imꝑitie mee: Scie¬
bam enum qui dixit filioli non
meo opus tibi fuit ⁊ defint: O
scrutans renes ⁊ corda deui qui
umus sol iustine corda seruoꝵ
lud radus illustras ꝙ diligam
illum ex dono tuo ⁊ suom̃to tu
scis ⁊ ego sentio Quatenꝰ autẽ
amare Et quõ aliquis nrĩ cui
tu non dixisti audet dicere plꝰ
amans minus diligor nͥ forte
qr iam̾ inlumine tuo uideat lu¬
men suum idẽ inlumine tue
caritatis agnoscat. qͣnto arde¬
at igne caritatis: Ego autẽ
dñe int̾im contentus uid̾e in
lumine tuo tenebras meas qͦ ad¬

Expanded text:
quippe sunt verba tua, quae nollem quippe sunt verba tua, quae nollem fuisse tua, quia nescio si sunt vera. Sed et tu, si scis, unde scis? unde, inquam, probasti magis nos a te dituis litteris subjunxisti, quia videlicet qui vadunt et veniunt per te de nostris, nullum tibi a nobis deferunt quid forte scrupulum movet Sed quando ego maturitatem sapientiae tuae delectari posse putarem scriptitationibus imperitiae meae? Sciebam enim qui dixit: Filioli, nonmeo opus tibi fuit, et defuit? O scrutans renes et corda Deus! qui unus sol justitiae diversa servorum lut radiis, illustras; quod diligam illum ex dono tuo, et suo merito, tu scis, et ego sentio: quatenus autem amare. Et quomodo aliquis nostrum, cui tu non dixisti, audet dicere, « Plus amans, minus diligor: » nisi forte qui jam in lumine tuo videat lumen suum, id est, in lumine tuae veritatis agnoscat quanto ardeat igne charitatis? 3. Ego autem, Domine, interim contentus videre in lumine tuo tenebras meas, quoad
Abbreviated transcription (Latin):
mine nisi sp̃c hominis
qui in ipõ est sisoia uifãtie ri¬
det homo. qr solus deus uituet᷑
cor. intror nec satis mirari pꝰ sũ
ad inuicem dilectrẽm pensare
atq distinguere potuisti qͣtinꝰ
nõ solum de ꝓprio s ⁊ de alieno
sententiam corde proferres:
Error est quid̃ humane m̾tis ũ
modo bonum putare malum
aut malum bonum. autuerũ
est ꝙ dicis minus scilicet a me
qr c̾tus minimesis:. Mirum
Paulus se suo iuditio nõ cred̾.
s ueq inquiens me ip̃m̃ iudico
Petrus luget suam qͣ se fefelle¬
rat p̾sumptoẽm cũ de suo loq̃¬
retur dicens. ce si oportuerit me
mori tecum nou te negabo Dis¬
cipuli de proditione dñi nec ĩ
siuis fidentes conscientiis sui¬
guli respondebant Nonquit e¬
go sum dñe: Dauid suam de se
iguorantiam fatetur orans et
ignorantias meas ne meminis
Tnu̾o nescio qͣ fidutia. non so¬
lumdetilo s de meo corde tam
aꝑte declamas. ut plus amans
inquiens minius diligar: H

Expanded text:
mine, nisi spiritus hominis qui ipso est ; si sola in facie videt homo, quia solus Deus intuetur cor , miror, nec satis mirari possum,ad invicem dilectionem pensare et distinguere potuisti, quatenus non solum de proprio, sed et de alieno sententiam corde proferres. Error siquidem est humanae mentis, non modo bonum putare malum, et malum bonum, aut verumest quod dicis, minus scilicet a me quia certus minime sis? Mirum! Paulus se suo judicio non credit, sed neque, inquiens, me ipsum judico . Petrus luget suam qua se fefellerat praesumptionem, cum de suo loqueretur, dicens: Etsi oportuerit me mori tecum, non te negabo . Discipuli de proditione Domini, nec in suis fidentes conscientiis, singuli respondebant: Nunquid ego sum, Domine? David suam de se ignorantiam fatetur orans et clamans: Et ignorantias meas ne memineris Tu vero nescio qua fiducia, non solum de tuo, sed et de meo corde tam aperte declamas: « Ut plus amans, » inquiens, « minus diligar. » 2. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
Trahe nos post te ut te app̾henda¬
mus ⁊ tecum ampluls accipiamꝰ
uude largis diligamus Quid
non posse quos iam app̾hendis¬
ti si attendisti. ⁊ adhuc facere po¬
tĩs cum uolui̾s qͣles quid̃ sumꝰ
nõ qͣles sꝑalus Nescio quippe ꝙͥ
aliud intueris in nobio ꝙ nõ ha¬
bemus ⁊ sequeris ꝓ nob̃ ꝙ non
sumus. Id̾oq non ꝯseq̾ris qr nõ
sufficumus. ⁊ ut de iuq in epła
tua iuste causaris denst̾ in nob̾
non nos deficimus Nunc u̾o si
talia placent qualia mͦ iigatꝰ
sum. mandat᷑o ⁊ aditiam ut cũ
obediero p̾sumptoĩs nõ timeã
notam Prefatumcłam ꝙͣ tibi
mitti iussisti nõ hñi mͦ ad ma¬
num Neꝙ enim adhuc dictaue¬
Quicquid uł tͥ uł nob̃ amicis
tuis recte uis ꝗ ded̾ uelle det et
ꝑfice ꝓ bona uoluntate om̃i mͥ
amicitie uire colende pie ac re¬
uentissime pates

Expanded text:
damus et tecum amplius accipiamus, unde largius diligamus. Quid non posse? quos apprehendisti, si attendisti; et adhuc facere poteris, cum volueris, quales quidem sumus, non quales sperabas. Nescio quippe quid aliud intueris in nobis, quod non habemus; et sequeris pro nobis, quod non sumus. Ideoque non consequeris, quia non sufficimus: et ut denique in epistola tua juste causaris, Deus tibi in nobis, non nos deficimus. Nunc vero si talia placent, qualia modo nugatus sum, mandato, et adjiciam: ut cum obediero, praesumptionis non timeam notam. Praefatiunculam quam tibi mitti jussisti, non habui modo ad manum: neque enim adhuc dictaveQuidquid vel tibi, vel amicis tuis recte vis; qui dedit velle, det et perficere pro bona voluntate, omni mihi amicitiae jure colende, pie ac reverendissime
Abbreviated transcription (Latin):
uendo. sñ ꝓprio ⁊ in castitate:
frat frantiscus promittit obe¬
dientiam ⁊ reuerentiam dño
pape honorio ⁊ successoribꝰ eius
anonice intrantib ⁊ ecc̃e ro¬
mane ⁊ alii frẽs teneantur

Expanded text:
ne proprio, & in castitate. Frater Franciscus promittit obedientiam, & reverentiam Domino. Papæ Honorio; ac successoribus ejus canonice intrantibus, & Ecclesiæ Romanæ. Et ali
Abbreviated transcription (Latin):
Rioris precis nr̃e bñignas¬
ceptio prebet ampliora spe¬
randi fidutiam. Premissa itaq
deuotissimar gr̃arum accione
ꝓ experta b̾niuolentia iterũa¬
deo pet̾e ꝙ iterandis gratiis sabo
me faciat debitorem qͣtinus ind¬
licet molismensi ecc̃e ipãm ecc̃
lib̾tate tene̾ ꝯcedatis. qͣ predeces

Expanded text:
rioris precis nostrae benigna susceptio praebet ampliora sperandi fiduciam. Praemissa itaque devotissimarum gratiarum actione pro experta benevolentia, iterum audeo petere quod iterandis gratiis secundo me faciat debitorem: quatenus videlicet Molismensi Ecclesiae ipsam elibertate tenere concedatis, qua praedeces
Abbreviated transcription (Latin):
de ur̃a beniuolentia. ut n
crebra intrepatio p̾ces finat
⁊tociens exauditut rursum ae¬
ced̾e precator oportumis nõ ue¬
rear Magna quid̃ p̾sumptio
s nõ m̾etur indignatt̃em q̃m
de caritate nõ de tenu̾tate des¬
cendit Memmnit n fallor ur̃a¬
p̃iitas ꝙ dudum ttecis qͥ relaᷤᷤ
unu̾sas qͣs pro ecr̃a senoina:
pou̾sum molismenses mona
me ne hac quid̾ uice passurum
epulsam ut qui iam de maio¬
ti meru nõ repelli in oꝑtinẽ¬
iĩ minorib nõ ꝯfumdar:¬

Expanded text:
ntia: ut nec crebra impetratio preces finiat, et toties exauditus, rursum accedere precator importunus non verear. Magna quidem praesumptio; sed non meretur indignationem, quoniam de charitate, non de temeritate descendit. Meminit, nisi falloritas, quod dudum Trecis querelas universas, quas pro Ecclesia Senoina adversus Molismenses monacme, ne hac quidem vice passurum repulsam: ut qui jam de majoribus merui non repelli, in obtinendis minoribus non confundar
Abbreviated transcription (Latin):
sint operari precipiatur: nõne
illa agentes apreuaricatiõe
regule omino alieni ꝑmanẽt:
Plane ita. certe ita. uelint nolit
alusarii. Quocumq bono ex¬
ticio ociositate fugata regła
custoditur: nemo bec agenciũ
nia illata longe reicitur. Ni¬
si aut̾ eent oꝑa pieter rustica¬
toẽm d̾o acceptabilia neqͣꝙͣ
uideis diceret dominus. Opera¬
ramini nõ cibum qui perit
s qui ꝑmanet in uitam et̾¬
nam: Si sane corporalia oꝑa
spũalib excitiis preferrent᷑
nequaquam maria ad pede̾
l dñi sedere ⁊ u̾ba eius in desi¬
nenter audire a cet̾is oꝑibus

Expanded text:
sint operari præcipiantur, nonne sint operari præcipiantur, nonne illa agentes a præuaricatione Regulæ omnino alieni permanent? Plane ita, certe ita: velint, nolint aduersarij. Quocunque bono exercitio, ociositate fugata, Regula custoditur: nemo hæc agentium nia illata longe reiicitur. Nisi autem essent opera præter rusticationem Deo acceptabilia, nequaquam Iudæis diceret Dominus. Operamini non cibum qui perit, sed qui permanet in vitam æternam. Si sane corporalia opera spiritualibus exercitiis præferrētur, nequaquam Maria ad pedes Domini sedere, & verba eius indesinenter audire a cæteris operibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ suꝑiorib capitulis ad¬
iumxistis. suffitientissimas
obiecta ꝓrsus inualida demõ¬
strantes. ea longe ꝓpellant. ⁊
q̃ aput nos geruntur appbẽt
⁊ manuteneant. Et ut hoc a¬
ꝑtissime pateat. uideamus nõ
tantum quid de oꝑe manuũ
regula precipiat. s etiam qͣre
illud p̃cipiat. Occiositas ait.¬
est inimica anime. Et ideo cͥ¬
tis temporib occuparidebent
fr̃s in labore manuum. c̾cis
it̾m horis in lectione diumna
Erce audistis qr oꝑari iubet.
animadu̾tite ut diximus ob
quid iubeat. Ociositatẽ ẽẽ ini¬
micam anime predicat.⁊ ideo
ne anime cui inimica cognos¬
citur nocereualeat.tam lec¬
tione qͣmmanuum labore ex
clude eamsatagit. Dicite gͦ.
Si aliis bonorum oꝑm ex̾ticiis
idem potest fieri. nõ uidet᷑ uo¬
bis reg bene regula seruari:
Si inquam aliis bonis oꝑib
nam multa alia bona oꝑa pie¬
ter opus manuum possunt
inueniri. occupare semꝑ tociꝰ
dieͥ spatium monachi possũt.
cum ad hoc tantum ne occiosi

Expanded text:
 superioribus Capitulis adiunxistis, sufficientissimas obiecta prorsus inualida demonstrantes, ea longe propellant, & quæ apud nos geruntur, approbent, & manu teneant. Et vt hoc apertissime pateat, videamus non tantum quid de opere manuum Regula præcipiat, sed etiam quare illud præcipiat. Ociositas, ait, inimica est animæ. Et ideo certis temporibus occupari debent fratres in labore manuum: certis iterum horis in lectione diuina. Ecce audistis quia operari iubet: animaduertite, vt diximus, ob quid iubeat. Ociositatem esse inimicam animæ prædicat: & ideo ne animæ, cui inimica cognoscitur, nocere valeat, tam lectione, quam manuum labore eam excludere satagit. Dicite ergo. Si aliis bonorum operum exercitiis idem potest fieri, non videtur vobis bene Regula seruari? Si, inquam, aliis bonis operibus nam multa alia bona opera præter opus manuum possunt inueniri occupare semper totius diei spatium monachi possunt: cum ad hoc tantum ne ociosi
Abbreviated transcription (Latin):
ra suscipimus. Et qr iam dc̃o
karitatis occulo salutẽ pro¬
ximi sic agendo ꝓcuramus
nec regule que tantum salu¬
tem hominum requirit nͨ
alicui diuine scripture ꝯtra

Expanded text:
ra suscipimus. Et quia iam dicto charitatis oculo salutem proximi sic agendo procuramus: nec regulæ, quæ tantum salutem hominum requirit, nec alicui diuinæ Scripturæ contra
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ram. nec ideo tñ laudandus nõ
est. cũ mortuus poc̃o uiut do̾ s
uana quid̾ laus ⁊ seductoria qͣ.
laudatur pocõr indesideriis aĩe
sue in quo qui me beatificat in
errorẽ meducit. S numqͥd id¬
citro predicanda ⁊ multum cõ¬
mendanda nõ erit illius uita qͥ
dice potest uiuo ego iam ñ ego
laudari iuitasua. Cur deĩq
dignus mĩs laudib nõ erit.
quẽ sui qͦ nominis deus laude
dignatur drcente dauid pauꝑ
⁊ inops laudabunt nom̃ tũ
LAudatur tob ꝙ sua patienter
amisit ⁊ nõ laudabit᷑ ep̃c qui ⁊

Expanded text:
ram, nec ideo tamen laudandus non est, cum mortuus peccato vivit Deo? Vana quidem laus et seductoria, qua laudatur peccator, in desideriis animae suae, in quo qui me beatificat, in errorem inducit: sed non idcirco praedicanda, et multum commendanda non erit illius vita, qui dicere potest: Vivo autem jam non ego, laudari in vita sua. 3. Cur denique dignus meis laudibus non erit, quem sui quoque nominis Deus laude dignatur, dicente David: Pauper et inops laudabunt nomen tuum? Laudatur Job, quod sua patienter amisit: et non laudabit
Abbreviated transcription (Latin):
leo nõ te s miniquitates tuas
Mox ubi dei sacerdos ut pauper
moreretur sua omĩa pauperibus
nogaiit. ceꝑunt subito de inti¬
uis desperatiiam sudoris inopi¬
iatifontes erumpere sicq aĩe
parit̾ ⁊ corporis sito ordine sal
utraq procedens liquido mons¬
tiauit inuob adimpletũ ꝙ in
siͥptura sua pollicetur deus. E¬
go ocridam ⁊ ego iuu̾e fatiam
pcutiam ⁊ ego sanabo ⁊ non est
qui de manu mea possit eruere
adit auaritiam ut iustitiẽ ni¬
uetis. Sic uruificato ⁊ sanato
quid sꝑandum est nisiut iam
nõ sit quinos de manudei pꝰ sit
eruere. si tñ euͣmgelicum illd̾
osilium ꝯseruare negligitis ec¬
ce sanus factus es iam noli pecca¬
pecrare ne detĩus aliquid tibi cõ

Expanded text:
leo, non te, sed iniquitates tuas leo, non te, sed iniquitates tuas ; mox ubi sacerdos Dei, ut pauper moreretur, sua omnia pauperibus erogavit, coeperunt subito de intimis desperati jam sudoris inopinati fontes erumpere; sicque animae pariter et corporis suo ordine salus utraque procedens, liquido monstravit in vobis adimpletum quod in Scriptura sua pollicetur Deus: Ego occidam, et ego vivere faciam; percutiam, et ego sanabo, et non est qui de manu mea possit eruere cidit avaritiam, ut justitiae viveretis. Sic vivificato et sanato, quid sperandum est, nisi ut jam non sit qui vos de manu Dei possit eruere? si tamen evangelicum illud consilium observare non negligitis; Ecce sanus factus es, jam noli peccare, ne deterius aliquid tibi co
Abbreviated transcription (Latin):
eius man̾et inseculum seculr
Bona gͦ recompensatio uistie
pro pecunia. quando proeo qd̃
tenĩ nõ poterat id testitutũ est
ꝙ felicit̾ maneat inet̾num:
Melior est enim incomparabat
iustitia: qͣm pecunia. ꝙ illa di¬
tet ⁊ repleat archam ħ animã.
Deniꝙ sac̾dotes dei induinttr
ustitta. multo utiq decentius
deo qui iam harum rerum in
uob̾ głe transitorie glosum est
oꝑatus ꝯtemptum d̾ de aĩe ꝑi¬
culo salubrimum incussit me¬
tum O mira circauos diuina
cdementia Mortem intemp¬
tauit neinferret formidare
nos uoluit ꝙͣ uos uolunit exꝑi¬
ri Cum hoc fecit quid effecit
qͣm uos: Int̾ medullas artu¬
tardante sudore crutiatus ue¬
hemens indies ingrauescebat
sumq iam foris m̃bus frigescen¬
ib calor molestissimus introrsũ
lecolligens exhausta longua in¬
sia uiscera de pasce̾t. pallide inte¬
rim mortis aũ ocrulos tͥstis u̾sa¬
litur ymago Et ecce tanqͣ de su¬
inis uox emissa diuinitus inso¬
nuerit egosum ego sum qui de¬

Expanded text:
erat in saeculum saeculi? Bona ergo recompensatio justitiae pro pecunia, quando pro eo quod teneri non poterat, id restitutum est quod feliciter maneat in aeternum. Melior est enim incomparabiliter justitia, quam pecunia quod illa ditet et repleat arcam, haec animam. Denique sacerdotes Dei induuntur justitia, et multo utique decentius Deo, qui jam harum rerum in vobis gloriae transitoriae gloriosum est operatus contemptum, dum de animae periculo saluberrimum incussit metum. O mira circa vos divina clementia! Mortem intentavit, ne inferret: formidare vos voluit, quam vos noluit experiri. Cum hoc fecit, quid effecit, quam vos? Inter medullas artutardante sudore, cruciatus vehemens in dies ingravescebat. Cumque jam foris membris frigescentibus calor molestissimus introrsum se colligens, exhausta longa inedia viscera depasceret, pallidae interim mortis ante oculos tristis versabatur imago. Et ecce tanquam de supernis vox emissa divinitus insonuerit: Ego sum, ego sum qui de