comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
h̾rdidatem an inuitecur exhͣꝑ
te ecc̃i ⁊ magis e̾ ut adite hr̾dita¬
si tñ inp̃tͥitum colla̾tasit condi¬
hr̃s matitutꝰ est. ¶libtus si pronũ
suum itah̃rdem scripẜitisi filius
meus me inuo morieturpromis
hrs esto non male utiti testatus
namsi decesẜit filiuspot̾it ħ exiñ¬
teconditione accipe bonoꝵ possõm¬
Si debita prono portio legata
siti ⁊ si scriptus hr̃̾s nonfi̾nt i̾atis
ei fũnest. s ⁊ si institutꝰ sit exꝑte
minore qmͣ ei debetur. residuauͤ

Expanded text:
hereditatem, an inuitetur ex hac parte edicti? et magis est, ut aditae heredita.Si tamen in praeteritum collata sit condistitutus est.Si libertus patronum suum ita heredem scripserit: 'si filius meus me uiuo morietur, patronus heres esto', non male uidetur testatus: nam si decesserit filius, poterit hic existente condicione accipere bonorum possessionem.Si debita patrono portio legata sit, etsi scriptus heres non fuerit, satis ei factum est.Sed et si institutus sit ex parte minore quam ei deb
Abbreviated transcription (Latin):
sit in portõm debitam ut ꝑutarid
si tñ debonissit lib̾ti ꝑfc̾us debitam
a̾ ꝑtem eorum que cũ moritur lib̾tꝰ
hu̾it prono damus. mortis em̃ tp̃e

Expanded text:
sit, in portionem debitam imputari debet, si tamen de bonis sit liberti profectum.Debitam autem partem eorum, quae cum moritur libertus habuit, patrono damus: mortis enim te
Abbreviated transcription (Latin):
Altõ filio nepotes eẽnt. Eibtusem̾
qui altĩ exfiliis assignatur nõ desnre
altius filii lib̾tus eẽ amplius dice̾¬
dumest etiam si omiẜit fr̃ronoꝵ
succed̾e contͣ tabitlastonoꝵ possõ¬
nem petb̃dociens ad bonoꝵ possõ¬
tesratore extitit ccͣ tabulas bonoꝵ¬

Expanded text:
altero filio nepotes essent: libertus enim, qui alteri ex filiis adsignatur, non desinit alterius filii libertus esse. amplius dicendum est: etiamsi omiserit frater bonorum succedere et contra tabulas bonorum possessionem petere.Totiens ad bonorum possestestatore extitit, contra tabulas bono
Abbreviated transcription (Latin):
ex dodrante. qui non oux̾it exqͣdñ¬
te hrs esto aut nibit altĩ. aut nõ
uult nube̾. consobrinam qͥ exhi¬
is oue̾it uxorem hebit codrantẽ
erit alt̾ius quadrans. si eam nent̃
duxit uxorem non quia ip̃i ducẽ
nolunt.s: quia itia mile̾ nolu̾n¬

Expanded text:
ex dodrante, qui non duxerit, ex quadrante heres esto.' aut nubi‹t› alteri aut non uult nubere. consobrinam qui ex his duxit uxorem, habebit dodrantem, erit alterius quadrans. si neuter eam duxerit uxorem, non quia ipsi ducere noluerunt, sed quia illa nubere nolu
Abbreviated transcription (Latin):
relatum est. Quedamͣ em̾ rete¬
rt itahrdem matitutum si mn
capitolium ascend̾it. ꝙ si non
alcendiss legatum ei datum eũ¬
q an̾qm ascendet mortem ob¬
sscẽ. dequo s̾ndit. ẜiiis condi¬
tionem morte de frasse. ideoqꝙ
moriente colegati diem᷑ cessisse.
alta uo spes condcomi unio fili¬
o ñ admittit nepotes ad hroita¬
tem qd̾ si substitii nͥ eent ĩte¬
stato auohrdes exist̾ent. n ei
fuius incetur obititisse postauꝰ

Expanded text:
m est: quendam enim refer‹t› ita heredem institutum, si in Capitolium ascenderit, quod si non ascendisset, legatum ei datum, eumque antequam ascenderet mortem obisse: de quo respondit Seruius condicionem morte defecisse ideoque moriente eo legati diem cessisse. altera uero species condicionis uiuo filio non admittit nepotes ad hereditatem, qui substituti si non essent, intestato auo heredes existerent: neque enim filius uideretur obstitisse, post cuius
Abbreviated transcription (Latin):
infilii fuit pot̾ate. consic̾emꝰ nm¬
quid int̾sit que condito fin̾t. as¬
scripta. utrum q̃ moriente filio
ĩpli ñ potuit. ułiti si aiexaindri¬
mierit filius hr̃s esto. isq rome
decessit. an u̾o q̃ potuit ⁊ extre¬
mo inte mom̃to ĩpleri uelute

Expanded text:
in filii potestate, consideremus, numquid intersit, quae condicio fuerit adscripta, utrum quae moriente filio impleri non potuit, ueluti 'si Alexandriam ierit, filius heres esto' isque Romae decessit, an uero quae potuit etiam extremo uitae momento impleri, ueluti
Abbreviated transcription (Latin):
Ui ex fr̾ib meisticiam᷑ donsobri¬
nam urorem dux̾i̾t exuesse hr̃s
esto. qui non dux̾it extrientehr
esto inuo testatore consobrina
defuncta ambo adhrditatem
uementes semisses he̾bunt. qr
s emolum̾to portonum euen¬
tumiptiarimi discreto. ¶Od̾

Expanded text:
 meis Titiam consobrinam uxorem duxerit, ex besse heres esto: qui non duxerit, ex trient‹e› heres esto.' uiuo testatore consobrina defuncta ambo ad hereditatem uenientes semisses habebunt, quia sed emolumento portionum euentu nuptiarum discretos. 25
Abbreviated transcription (Latin):
tum sub condone ei relictim
Widam in suo testo̾ hr̾de scripsit
subtali condc̃one si reliquias
enis imare abiciat. q̾rebatur
cum hr̃s mintutus ꝯdooni ñ par¬
iuiss.an expellendus est abh̾ren
moriam huane condoonis sepu¬
lture tͣdrit.s ħ prius inspicied¬

Expanded text:
 relictum idam in suo testamento heredem scripsit sub tali condicione 'si reliquias eius in mare abiciat': quaerebatur, cum heres institutus condicioni non paruisset, an expellendus est ab heredmoria humanae condicionis sepulturae tradidit. sed hoc prius inspicie
Abbreviated transcription (Latin):
sitp̃s ad delib̾and̾ pẽtet dabo cumdi¬
at tp̃c nec adicit diem sine sine
Dubio ostũdit ec̃ miiis dicentis po¬
testãti. quem dĩeͣm p̾stituat.
dierum non sunt dandi. Up̾.
semi: non nũqmͣ sepius diem ad
te lb̾and̾ dandum oe dum p̾tori
suatetur.tp̾s ꝙ pͥmum aditus
p̾stituat non suffrcisse. ¶dem.¬

Expanded text:
tempus ad deliberandum petet, dabo'. Cum dicit tempus nec adicit diem, sine dubio ostendit esse in ius dicentis pote, quem diem praestituat: dierum non sunt dandi. 3 Ulpsemel, nonnumquam saepius diem ad deliberandum datum esse, dum praetori suadetur tempus, quod primum aditus praestituerat, non suffecisse: 4 Idem
Abbreviated transcription (Latin):
mħ̾ repudium misitut mor¬
tua ea dotem potins hr̃dib eiꝰ
qmͣ michi redd̾et s. abinus di¬
cebat utue michi ens cotis re¬
cuꝑande iudicium dand̾ eẽ.¬
npta cecessit ⁊ pat̾fimus
ei fecit tam̃ si ei dotem post.i¬
liq tp̃c gener reddẽ deb̾et. tam̃
continuosaic̃ agendo conseqͣ
ut ĩpensam funeris p̾sentez
recipiat ceta dotis statuto tpr
institutus portõnem hr̾dita¬
tu qmͣ ut prõnus conseq põ¬
tuit ac debint remtue d aita

Expanded text:
hoc repudium misit, ut mortua ea dotem potius heredibus eius quam mihi redderet.Sabinus dicebat utile mihi eius dotis reciperandae iudicium dandum enupta decesserit et pater funus ei fecerit, tametsi ei dotem post aliquod tempus gener reddere deberet, tamen continuo socer agendo consequetur, ut impensam funeris praesentem recipiat, cetera dotis statuto tempinstitutus portionem hereditatis, quam ut patronus consequi potuit ac debuit, restit
Abbreviated transcription (Latin):
aliquo mintutus mariti issin
ui. adireẜ repuchare d hr̃ditatẽ
s nem̃titꝰ aũ facilerepudiãdo uł
successione coti iditio uxori
sue obligetur consuiend̾ ẽ ma

Expanded text:
aliquo institutus mariti iussu uel adire uel repudiare debet hereditatem. sed ne maritus aut facile repudiando uel successionem dotis iudicio uxori suae obligetur, consulendum
Abbreviated transcription (Latin):
spe̾s hĩ inadit ticia fiuas fuastͤs
mio equii exꝑtib scripsit hr̾des
⁊ asinguł legata mincem de¬
dit. ab ima tñ italegauit. tam
cohr̾dib enis qmͣ ex̾neis ut fal¬
cidic sit locus qͥro anadu̾susco¬
hrdes suas aqb legita ⁊ ip̃a acce¬
pit uti possit falcidia ⁊ si non p¬
submonenda est.qu̾iadin ad¬
n̾sus exͣneos ꝯputatio falcidiei
de legatorun noie ꝑcipitur ñ
sol legatariis profice quominꝰ
falcidiam paciantur. s cumis
qui legatum p̾staturus ẽ ab eo¬
dem aliqͥd extesto̾ pecit non e
audiendꝰ desida̾ns uti adu̾sus
eum falcidie bnficio si idꝙ ꝑ
ceͣpturuus est exuoluntate testa¬
toris suppleat ꝙ deduce̾ desid̾at
plane cetis legatariis nonꝰ imi¬
ab eoꝑcipet. ¶Seruo hrdem

Expanded text:
dit.Titia filias suas tres numero aequis ex partibus scribsit heredes et a singulis legata inuicem dedit, ab una tamen ita legauit tam coheredibus eius quam extraneis, ut Falcidiae sit locus. quaero, an aduersus coheredes suas, a quibus legata et ipsa accepit, uti possit Falcidia et, si non psummouenda est, quemadmodum aduersus extraneos computatio Fede legatorum nomine percipitur, non solet legatariis proficere, quo minus Falcidiam patiantur: sed cum is qui legatum praestaturus est ab eodem aliquid ex testamento petit, non est audiendus desiderans uti aduersus eum Falcidiae beneficio, si id quod percepturus est ex uoluntate testatoris suppleat, quod deducere desiderat. plane ceteris legatariis non uniab eo p
Abbreviated transcription (Latin):
ex torquere is lib̾ eẽ nissus nõ ma¬
gnum indetur bñficium acefuc̾¬
to consequi. m̾nio ncħ̾ cõmotu sẽ¬
sisse. s magis cebitam sibi accrpi¬
ssc lib̾t. item. idem ꝓbandum s¬
rit millo ẜuo quem testator e
lege emerat ut mammnttet si
hrs fu̾it maitutus. nam ⁊ hos
sepõito bn̾ficio testatoris ꝓprio
nire potit adub̾titem ꝑuenire
exconatutione diui marͣci. Iõ
a emptus est abaliquo. nam⁊
hic poti̾t. ab ipo testatore lib̾ta¬
tem excorquere. SCeu̾.¬
Ucinstiausquifrem hebat testõ
itacauit. ticrus fr̃ mens ex asse mͥ
erit. aut q ab hominor prius mo¬
rietur qmͣ meam hrditatem ad¬
ieritat᷑ filium ⁊ filiam ue exse
natum natamue non hħ̾ebͣnt
tunc stichĩ ⁊ pamphius ẜin
meilibi ⁊ h̾rdes michi ꝑtib eqͥs¬

Expanded text:
iussus non magnum uidetur beneficium a defuncto consequi, immo nihil commodi sensisse, sed magis debitam sibi accepisse libertatem.Idem probandum erit et in illo seruo, quem testator ea lege emerat, ut manumitteret, si heres fuerit institutus: nam et hic seposito beneficio testatoris proprio iure poterit ad libertatem peruenire ex constitutione diui Marci.Idem a emptus est ab aliquo: nam et hic poterit ab ipso testatore libertatem extorquere. ui fratrem habebat, testamento ita cauit: 'Titius frater meus ex asse mihi erit aut quod abominor prius morietur quam meam hereditatem adierit aut filium filiamue ex se natum natamue non habebit, tunc Stichus et Pamphilus serui mei liberi et heredes mihi aeq
Abbreviated transcription (Latin):
qua exꝑte ticius mehr̾dem institu¬
Serit exea ꝑte menius hr̃s esto. qrĩ
p̾t̾itum non in futurum m̃situ¬
tioconata ẽ. S illud q̃ri pot̾ amid̾
ẜuandum sit ꝙ senatus censuit
etiam si maliam ꝑsonam capta¬
tionem direx̾it ułu̾ti si ita scrip¬
sui hr̾dem a sescriptum õstu̾d̾it

Expanded text:
'qua ex parte Titius me heredem instituit, ex ea parte Maeuius heres esto', quia in praeteritum, non in futurum institutio collata est.Sed illud quaeri potest, an idem seruandum sit quod senatus censuit, etiamsi in aliam personam captionem direxerit, ueluti si ita scripsui heredem a se scriptum ostenderit
Abbreviated transcription (Latin):
coli rõne qͣdrantem retin endo
ꝯpenͣsetur. ¶Lucio ticio exduab¬
ꝑtib pubno menio exqͣdnͣte seͥ¬
ptis hrdib. assem in dodrantem
or spe̾ non demonstͣta cetoꝵ le¬
gatorum contemplatione re¬
exalt̾o asse portoneni intelligi
relictam cum asse nomuinatim
sidua portõ non nĩuerat᷑. incħ
aut̾ int̾ est quo sũ portone loco¬
quis hr̃s msntuatur quo magis
assis residuum accepisse indeat᷑.¬
cape pessit hr̃dem mintuit erre¬
liquaticimii. ni meuius in soli¬
dum cape poti̾t ticius adiectus
meuiniqnͣtumticius m p̾mo.

Expanded text:
ratione quadranti retinendo pensetur. Lucio Titio ex duabrtibus, Publio Maeuio ex quadrante sptis here dibus assem in dodrantem morum specie non demonstrata ceterorum legatorum contemplatione reex altero asse portionem intellegi relictam, cum asse nominatim sidua portio non inuenitur: nihil autem interest, quo loco sine portione quis heres instituatur, quo magis assis residuum accepisse uideatcapere possit, heredem instituit, ex reliqua Titium. si Maeuius solidum capere poterit, Titius adiectus Maeuius quantum Titius in primo.
Abbreviated transcription (Latin):
hiis binas mascłĩ. imam fenni̾a
accipiat. Siita scripsit testator ꝙͣ¬
stitutum recitassem exea ꝑtesẽ¬
ꝓnus michi hr̃s estonon est ca¬
ptatoria institutio. ¶Planemi¬
uo citato testõ ab ipo testatore
manis indebitur institutio. ⁊¬
remota suspitione captratorie
insritutionis.dem.
tinus hr̃s uenͣdicare nolit hr̃di¬
tatem meam pudo defice̾ cõdco¬
nem testam̃ti ulo uendieante.
Nnon lex eli acensia. ¶Dem.¬
s alia lex̃ ursenatuͣ consultum
rib dim adriam senatus censu¬
it si tectator. qui cum moritur
somiendo non fint duob płib¬

Expanded text:
his binas masculi, unam femina accipi‹a›t.Si ita scripserit testatorstitutum recitassem, ex ea parte Sempronius mihi heres esto", non est captatoria institutio: plane nullo recitato testamento ab ipso testatore inanis videbitur institutio remota suspicione captatoriae institutionis. Scaetimus heres vindicare nolit hereditatem meam", puto deficere condicionem testamenti illo vindicante.non lex Aelia Sentia, sed alia lex uel senatus consultum ribus diui Hadriani senatus censuit, si testator, qui cum moritur soluendo non fuit, duobus pl
Abbreviated transcription (Latin):
hr̾ditates.usq adco ut quos quis
sibi faciat nccͣios eoidem ⁊̃ filiofa¬
ciat.⁊ postumũ suu̾ filio ĩpubi
possit quis subitũe. ¶ S siqͥsi
ta fin̾t testatus. si filnis mensit᷑
qͣrtum decimum annũ dẽcesẜit
ualet substo lic ꝯu̾sa scͥptura filu¬

Expanded text:
es, usque adeo, ut quos quis sibi facit necessarios, eosdem etiam filio faciat et postumum suum filio impuberi possit quis substituere.Sed si quis ita fuerit testatus: 'si filius meus intra quartum decimum annum decesserit, ualet substi
Abbreviated transcription (Latin):
sare incipiat. ¶ dies bonoꝵ possõmi¬
utiles ẽẽ palam est. s non sessiõnũ
mimĩabuntur. si modo east bonoꝵ¬
possõ quedeplano petipotint. qr¬
si eaque cause cogn itom ꝓtribu
nali desid̾at. uł que decretum ex

Expanded text:
re incipiat. Dies bonorum possessiutiles esse palam est: sed non sessionum merabuntur, si modo ea sit bonoessio, quae de plano peti potuit. qsi ea, quae causae cognitionem pro nali desiderat vel quae decretum ex
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃c non cede̾ seqñͣtib nequaqmͣ
ambigendum est. nec tm̃ intra
centemmũ diem u̾metiam qmͣdi¬
u nasci possit. nam et si natus fu¬
ei ceferri bonoꝵ possõm sciend̃
est¶s cĩam eam obẜuendam eẽ¬
pop̾. ait non quecadit miuroᷤ¬

Expanded text:
pus non cedere sequentibus nequaquam ambigendum est, nec tantum intra centensimum diem, uerum etiam quamdiu nasci possit: nam et si natus fuei deferri bonorum possessionem sciendum est.Scientiam eam obseruandam Pompo
Abbreviated transcription (Latin):
¶Is apudaũ quem educabit᷑
a sexinsib qͦ ad aninculꝰ fiat
alt̾ius m̃ib Ab anniculo qͦ¬
ad fari possit semel munĩsib.¬
sex. ubi uol si ostni̾dat. ¶Si cͥ
uentrem inspici custodiri ue
adẽe partui licit̾ non erit fc̾¬
nequid erit quominus itaea
cã cognita n̾dabo sine ꝙ natũ
erit ut lupͣ est cautum mͣspi¬
cinon licu̾it. quas utiq actio¬
nes me daturum polliceor hiis
quib execco mo bonoꝵ posso
cata sit eas si michi nista ca mn
debitur eẽ ei non dabo.¶Qmͣ¬
iussit manifestissimum edie¬
cum ptoris. at tũ non est negli¬
genda int̾p̃tatio eius. deminci

Expanded text:
is apud quem educabitura sex mensibus quoad anniculus fiat, alternis mensibus, ab anniculo quoad fari possit, semel in sex mensibus ubi uolet ostendat. si cui uentrem inspici custodiriue adesse partui licitum non erit factumue quid erit, quo minus ea ita causa cognita non dabo. siue quod natum erit, ut supra cautum est, inspici non licuerit, quas utique actiones me daturum polliceor his quibus ex edicto meo bonorum possessio data sit, eas, si mihi iusta causa uidebitur esse, ei non dabo'.Quamuis sit manifestissimum edictum praetoris, attamen non est neglegenda interpretatio eius.Denunti
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣni non omia qͥdam tam̃
crca ꝑtum custodiẽd̃. arbitrio
pͥtoris ẽe concedn̾da qmͣ sn̾am
puto ce̾ ueram. ¶ Publice ei
int̾ est ꝑtus non subici ut ordi¬
num dignitas fañnliaꝵq sal¬
na sit io etiam ẜnus iste cum
sit in spe constitutus. successi
ut putaprimo gclu h̾rdi insti¬
tuto non etiam subilituto. ⁊ si
plures sint simul successuri

Expanded text:
muis non omnia, quae dam tamen circa partum custodiendum arbitrio praetoris esse concedenda. quam sententiam puto ueram: publice enim interest partus non subici, ut ordinum dignitas familiarumque salua sit: ideoque etiam seruus iste, cum sit in spe constitutus successionut puta primo gradu heredi instituto non etiam substituto et, splures sint simul successuri,
Abbreviated transcription (Latin):
fferri intpc̃ pub̾tatis. ⁊ maxi¬
me inqunr̾e ħ cognatis mretu¬
torib q pupilli d finge enim.
tegres quosdam quiceiata con¬
trou̾sia aut mutabũt consui¬
h̾ebunt. uł fingeee̾ anu̾ ob¬
mretricem. uł ancillas quemĩta
tẽm ꝓꝑtu possunt. insimiare
riam.uł quedam alia argum̃¬
ta ut magis dampnũ paciatur
puyillus ꝙ differtur cognitio
qmͣ compendiũ ꝙ non rep̾̃sen¬
tatur. finge pupilium satis¬
darenon possetadinissosmpossõ¬
nem qui deh̾rditate controu̾¬
siam faciunt multa posse sup¬
trahe nouare molliri. aut mi¬
lti aut miqui p̾toris erunt rez
intp̾c pub̾tatis differre. cumm sũ¬
mo enis incomodo cui consui¬
tum est nelit dis pius ⁊ adri
causafit ne destatii ꝑiclitentꝰ
an̾qmͣ setueri possint. cetmn si
ydoneos h̾ant aquib defendat
⁊tam expeditam cam ut ip̃oꝵ¬
pupilloꝵ int̾sit mature deca
indicari. ⁊ tutores eoꝵ ndicio
exꝑiri nolunt non d adu̾tus

Expanded text:
axime inquirere hoc a cognatis matre tutoribusque pupilli debet. finge esse testes quosdam, qui dilata controversia aut mutabunt consilihabebunt: vel finge esse anum obstetricem vel ancillas, quatu possunt insinuare, riam uel quaedam alia argumenta, ut magis damnum patiatur pupillus, quod differtur cognitio, quam compendium, quod non repraesentatur: finge pupillum satisdare non posse et admissos in possessionem, qui de hereditate controuersiam faciunt, multa posse subtrahere nouare moliri: aut stulti aut iniqui praetoris erit rem in tempus pubertatis differre cum summo eius incommodo, cui consultum uelit. diuus etiam Hadriacausa fit, ne de statu periclitentur, antequam se tueri possint. Ceterum si idoneos habeant, a quibus defendantur, et tam expeditam causam, ut ipsorum intersit mature de ea iudicari, et tutores eorum iudicio experiri uolunt: non debet aduersus
Abbreviated transcription (Latin):
exsoqnti tominonon restit rĩt¬
patentur imusẜiui oꝑem tul¬
ꝑit an sit excusanout anuo qoĩ
Ib non tulit plecruout est ⁊ ma¬
gis e̾ ut si quinꝰ onn̾b frrre poni¬
nt qͣus quibdam tułit supp¬
non potint excusandum qr qb¬
tam opem tułit. nam illudon¬
rum ẽ dice̾si cum duob aurili¬
um ferre non possit elogito al¬
teri eẽ auxilio eĩectõnem cͥmen
eum contͣrisse. qͣre ⁊ si ẜius młri
marito dñe magis auxilio fiut
comph̾nondi cos auicedem fe¬
cerunt non pot̾unt. nec int̾ est
a quo drisi continebunt.hc
tn si non data oꝑa uolimt serea
meludi ne opem ferre possent.
clausos acciꝑe debemius ⁊ si lunt
uincti. si tñ sunt ita inncti ut
ce non potiuit. ¶Ignoscitur eti¬
amhiis qui ec̃ate cefecti sunt .su
Mutum simili moro ercipiiᷤ

Expanded text:
exsequenti domino non restiteruntpaterentur, uni seruus opem tulit, an sit excusandus, an uero quia omnibus non tulit plectendus? et magis est, ut, si quidem omnibus ferre potuit, quamuis quibusdam tulit, suppnon potuit, excusandum, quia quibusdam opem tulerit. nam illud durum est dicere, si, cum duobus auxilium ferre non possit, elegit alteri esse auxilio, electione crimen eum contraxisse.Quare et si seruus mulieris marito dominae magis auxilio fuit comprehendendi eos, qui caedem fecerint, non potuerint: nec interest, a quo clausi continebuntur: sic tamen, si non data opera uoluerint se ita includi, ne opem ferre possint. clusos accipere debemus et si sunt uincti, si tamen ita uincti, ut esse non potuer‹i›nt.Ignoscitur etiam his qui aetate defecti sunt.SurdMutum simili modo excipimus,
Abbreviated transcription (Latin):
an sibi imputare deb̾ent quide¬
derunt eis postinandi ad n̾sus
Se facultatem. s meliꝰ esy ꝑme
dio critatem cam dirim̾e̾ ut
tautioni tm̾ ypotecha suar̾rer¬

Expanded text:
an sibi imputare deberent, qui dederunt eis postulandi adversus se facultatem. sed melius est per mediocritatem causam dirimere, ut cautioni tantum cum hypotheca suarum r
Abbreviated transcription (Latin):
cͣtam inuito dno ccͣtare̾ eã
indentur qmͣ ꝑfidem agere
nemodemq dic uumi tu¬
torem ⁊ duplum hacͣ ãctõe
p̾stare ⁊ qͣi spẽ conico̾nis. au̾
ip̃am rep aut enis estimati¬
onem no nꝰ gͦ i gessisse tute¬
lam creclitur qui alii ge̾ndã
manuanit.s⁊ qui satisaꝯ
tutore accepit rem saluan
pupillo futurami eiq ꝑmsit

Expanded text:
tam inuito domino contrectare eam uidentur quam perfide agere: nemo denique dicet unum tutorem et duplum hac actione praestare et quasi specie condictionis aut ipsam rem aut eius aestimationem. Non solum ergo gessisse tutelam is creditur, qui alii gerendam mandauit, sed et qui satis a contutore accepit rem saluam pupillo futuram eique permisit
Abbreviated transcription (Latin):
Ires pupiiares inaursu lat᷑ͦ¬
mim peant uł argentariꝰ
cuitutor iecuma dedit tũ fu¬
iss celeb̾rimus solidum reo¬
dẽ non possit nicħ eo nomi¬
ne tutor praro cogͣitur.

Expanded text:
res pupillaris incursu latronum pereat uel argentarius, cui tutor pecuniam dedit, cum fuisset celeberrimus, solidum reddere non possit, nihil eo nomine tutor praestare cogitur.
Abbreviated transcription (Latin):
pecumam eum pupuuac
nec qr̃ sua pecua latent
abititur ⁊ ishin usiis
a coatutore mutuum ei
daretur alinde acͣcepus.
⁊ multu refert palamr
aꝑteq debitoren sent exͣ¬
lo. in sub imunaͣtĩne tu¬
tele pupiluq utilitate la

Expanded text:
accnec quasi sua pecunia licenter abutitur et, nisi his usuris a contutore mutuum ei daretur, aliunde accepisset: et multum refert, palam aperteque debitorem se ut extlo an sub administratione tutelae pupillique utili
Abbreviated transcription (Latin):
trius om̃ib uenditis negoti¬
ationis cõii m̾cib ⁊ sibi i ede¬
ptis nogm suo noie ex̾nunt.
qͣsitum̃ ẽ utrum ꝯpendiu
negecii an usuras pecume.

Expanded text:
egotiationis mercibus et sibi redemptis negotium suo nomine exercuit: quaesitum est, utrum compendium negotii an usuras pecuniae
Abbreviated transcription (Latin):
tores n cessationes cirra¬
tornin obee tut᷑orib debe
pr̾untiauit. si iaiemtu
sent tutores. licet᷑ einonsa¬
culum sinims tutoꝵr⁊ ma

Expanded text:
tores neque cessationem curatorum obesse tutoribus debere. pronuntiauit, si in diem mansissent tutores, licet et saculum, si minus, tutorum
Abbreviated transcription (Latin):
etᷤ comieniri deke̾qui prõeo
se obligauerut. uł mãgiatꝰ
qui cum aed̾unt. tunc si solid̾
pupillus consequi non potu¬
erit de offõ contutoris qͥrend̾e
dant non prins ad eos reu̾tipy.¬
pillus pot̾ qmͣ oñs tutores ex¬
amagr̾atib catus ꝓponetur
ñ e̾isum prius collegai cõ¬

Expanded text:
eos conueniri debere, qui pro eo se obligauerunt uel magistratus qui eum dederunt: tunc si solidum pupillus consequi non potuerit, de officio contutoris quaerendudant, non prius ad eos reuerti pupillus potest, quam omnes tutores exa magistratibus datus proponeretur, non est uisum prius collegam con
Abbreviated transcription (Latin):
Anrr̾e oitus testõ tutor cum
pucaret setutorem exditͣrit
bona mat̾na ⁊ pat̾na pupiu¬
orimi. ⁊ decessit non soluenco.
qͥritur an pupillus respossit
Drefẽs legionis ita testo cauit
uolo ut ut eti in arbitriotu¬
torum filuri. si uolu̾i̾t hui
sĩmĩe micias inf̾reusurmu̾
q̾rosi apparint pecuma frna¬
ta atutorib uiditio tutele
uncias nsuras anuo easquas
elegissent usurarum p̾stati¬
onemi n pupilli noĩe infe¬
rus cͣedissent. id p̾statur ꝙ te¬
stator noluiss ¶Luciustici
mutuam pecumam atu¬
pure accepit ⁊ rem hr̾antari¬
am pignori eidedit. post tri
bona defucti adiudicata
sut qma mortem enis hrs
non est ultus. ¶ Quentiiran
id nom̃ pupilus recus are p̃¬

Expanded text:
tutor cum putaret se tutorem esse, distraxit bona materna et paterna pupillorum et decessit non soluendo: quaeritur, an pupillus res possitPraefectus legionis ita testamento cauit: 'uolo, ut sit in arbitrio tutorum filii mei, si uoluerint, huius summae uncias inferre usurarum si apparuerit pecunia faenerata a tutoribus, iudicio tutelae uncias usuras an uero eas quas elegissent usurarum praestationem neque pupilli nomine in faenus dedissent, id praestatur, quod testator uoluisset. Lucius Titius mutuam pecuniam a tutore accepit et rem hereditariam pignori ei dedit: post triebona defuncti adiudicata sunt, quia mortem eius heres non est ultus: quaeritur, an id nomen pupillus recusare po
Abbreviated transcription (Latin):
stͣconem memo dediss non
recte solutũ. ¶Qnͣtom aut̃
filio m̾o diurnum sutͣiciat
mariana. ⁊ ianuaria estimabc
qro an contenti ẽẽ debeant tu¬
tores arbitrio mulierĩ iaid̾ sũp¬
tum bon uiri arbitrio facie¬
dum¶tutores dati adresyca¬
licas instra rome reꝑier̾t ce

Expanded text:
istrationem Maeuio dedisset, non recte solutum. 'Quantum autem filio meo diurnum sufficiat, Marina et Ianuaria aestimabunt': quaero, an contenti esse debeant tutores arbitrio mulierum. respondi sumptum boni uiri arbitrio faciendum. Tutores dati ad res Italicas instrumenta Romae repper‹e
Abbreviated transcription (Latin):
cor rerum ytalicarum con¬
uentus acreditore raꝓuinci¬
aliubi rẽm pupilluthu̾it so¬
luit. q̃litum est amonitute¬
le niditio reputari pot̃. ix.m

Expanded text:
or rerum Italicarum conuentus a creditore prouinciali, ubi rem pupillus habuit, soluit: quaesitum est, an id tutelae iudicio reputari potest.
Abbreviated transcription (Latin):
rat. ¶Qui societatem om̾ium
bonorum suorum cumurore
bint testo eandem urorem ⁊
nepotem exfilio errius ꝑtib medes
reliquit ⁊ ita cauit. Item ub̾tiꝰ
r.ieis quos uiius manumisi eaqͥ
manimussi abutrisq ⁊ cõmim¬
es lib̾ti fr̾ist̃ ea que unientes ꝑ¬
aipiebant solida. exfid̾i cõmis¬

Expanded text:
rat.Qui societatem omnium bonorum suorum cum uxore tamento eandem uxorem et nepotem ex filio aequis partibus heredes reliquit et ita cauit: 'item libertis meis, quos uiuus manumisi, ea qmanumissi ab utrisque et communes liberti facti sunt, ea quae a uiuente percipiebant solida ex fideicommis
Abbreviated transcription (Latin):
de sitfic̾et. ¶ Mat̾ silio nr̾te m¬
ituto ꝑfidicõmissimi lib̾tatẽ
pamphulo euo dedit eid̃ cibario¬
rum noĩe legauit quinos aure¬
os ⁊ uestiarii noi̾e insingulos
annos quinqͣgenossi cum filio
enis moraretin qͥro filio defũc¬
to an almta debe̾ntur.R. si cõ¬

Expanded text:
 Mater filio herede instituto per fideicommissum libertatem Pamphilo servo dedit: eidem cibariorum nomine legavit quinos aureos et vestiarii in singulos annos quinquagenos, si cum filio eius moretur: quaero, filio defuncto an alimenta debentur. respo
Abbreviated transcription (Latin):
linita ⁊ nemaria lib̾tissins dedit
q̃̾situm est anquia noi̾atim a
mnodato uno exhr̃dib darinitin
testator solus modatins deueat. no
etiam post mortem mod̾ati hr̃de̾
odicilł ue mamimifat.
alm̾ita co̾moda qͥ inua p̾stabat
dari insẜat. Item om̃ib lib̾tis li

Expanded text:
nta et uestiaria libertis suis dedit: quaesitum est, an, quia nominatim a Moderato uno ex heredibus dari iussit testator, solus Moderatus debeat, non etiam post mortem Moderati heredecodicillisue manumiserat, alimenta commoda, quae uiua praestabat, dari iusserat: item omnibus libertis
Abbreviated transcription (Latin):
meos quos ubi corpus meumpo¬
situm fu̾it ibi cos morari niro
nt ꝑ absentiam fiiorum moo¬
rum adsarcofagimi meum me¬
moriam meam quot anins ce¬
lebrent qͥitum est inn exubeis
luit. in alm̾ita p̾standa sint .R.¬

Expanded text:
libertos meos, ubi corpus meum positum fuerit, ibi eos morari iubeo, ut per absentiam filiarum mearum ad sarcofagum meum memoriam meam quotannis celebrent'. quaesitum est, uni ex libertis, luerit, an alimenta praestanda sint.
Abbreviated transcription (Latin):
beait. R. ncħ ꝓponi curnonea
que coticilł. data ꝓpone̾ntur prã¬
ri ceb̾ent. nam ⁊ abhus que testo
cibanorum nomme legegata
ee̾nt recessũm est. ꝓptea que co¬
ticilł. relictã sunt᷑. ¶ Manum¬
issis testo̾ cibaria aninia si cum
mic morabintur ꝑfidi comis¬
sum cedit. mat̾ filio triennio
uest iaria eis p̾stitit. çum impe¬
tione fid̾icõmissi lib̾ti cessarẽt.

Expanded text:
on ea, quae codicillis data proponerentur, praestari deberent: nam ab his, quae testamento cibariorum nomine legata essent, recessum est propter ea, quae codicillis relicta sunt. Manumissis testamento cibaria annua, si cum matre morabuntur, per fideicommissum dedit: mater filio triennio uestiaria eis praestitit, cum in petitione fideicommissi liberti cessarent:
Abbreviated transcription (Latin):
tonem legatum. deducta tniaꝵ
it qnͣtitatis legis logatorim rẽ¬
sto datorum computari debe¬
at. ut oue ꝑ̃tis qnͣtit itis debea¬
ꝑtem codicur legatorum adti

Expanded text:
one legatum deducta tertia parte quantitatis legatorum testamento datorum computari debeat, ut duae partes quantitatis debeapartem codicillis legatorum
Abbreviated transcription (Latin):
diam templi reliq̃rat. ⁊ hiis ab
Nrde legan̾at hus ub petofidei¬
q tucꝯmitto ut des p̾stes ĩmem¬
oriam meam pedissetis meis
qͣi ad curam templi reliqui sm¬
guł menstrua cibaria. ⁊ aminia
plum nondum eet extructum an
templum explicitum fu̾it ꝑ
lim̃torum noĩe menstruos .x.
legan̾at dem̾ codicilł gnaliter

Expanded text:
iam templi reliquerat et his ab herede legauerat his uerbis: 'peto fideique tuae committo, ut des praestes in memoriam meam pedisequis meis, quos ad curam templi reliqui, singulis menstrua cibaria et annua plum nondum esset extructum, templum explicitum fuerit, limentorum nomine menstruos decem legauerat, deinde codicillis generaliter
Abbreviated transcription (Latin):
anabhiis ad quoi rona sem¬
uencrunt milicia nicho copi¬
ri debet. ⁊ si placet debi utrum¬
statim militia comꝑãdasit. an
pleturus funiss. si suꝑuxitret.
.R2. cum placeat compandam¬
postumis

Expanded text:
an ab his, ad quos bona Seuenerunt, militia Sticho comparari debet? et si placet deberstatim militia comparanda sit an expleturus fuisset, si superuixisset? it, cum placeat comparandam.Postumis
Abbreviated transcription (Latin):
annorum. cum usuris quincũ¬
cib resitue̾tur. itaut exusuris
ale̾tur prout etateni amplia¬
ui̾t.Quesitumest ancumex
alio capite quo gn̾ałr lib̾tis lib¬
tationem reliquit etiam basio¬

Expanded text:
nque, cum usuris quincuncibus restituerentur ita, ut ex usuris aleretur, prout aetatem ampliauerit: quaesitum est, an ex alio capite, quo generaliter libertis libtationem reliquit, etiam Basi
Abbreviated transcription (Latin):
rꝑator ant̾ rescupsit legata¬
rium si ncħ̾ ex logato accepit
sẽ cccłe nec id cogend̾ solu̾e. qͥd¬
gͦ s non totum. s ꝑtem lega¬
ti relicti restitue̾ rogatus abstĩ¬
intotum cogetur cede̾.anuo
ñmsi ad eam qnͣtitate quefi
dei ꝯmisso continetur ꝙ rõsu

Expanded text:
r Antoninus rescripsit legatarium, si nihil ex legato accepit, cedere nec id cogendum soluere. qgo si non totum, sed partem legti relicti restituere rogatus abstin totum cogetur cedere, nisi ad eam quantitatem, quae ommisso contine
Abbreviated transcription (Latin):
.c. aureis. ¶ Prẽdium ꝙ noie fa¬
milie reliquitur sĩ uoluñta¬
na fcã sit alienatio. s uonãhr¬
dis ueneant tandiu emptor
retine̾ d qmͣdiu debĩtor hr̾et
debonis non uenditis. pꝰmortẽ
p̾stire cogeretiꝵ.¶Materfilio
impute̾ hr̃ce nututo cutore

Expanded text:
 aureis'.Praedium, quod nomine familiae relinquitur, si non uoluntaria facta sit alienatio, sed bona heredis ueneant, tamdiu emptor retinere debet, quamdiu debitor haberet bonis non uenditis, post mortem praestare cogeretur.Mater filio impubere herede instituto tu
Abbreviated transcription (Latin):
ximusquis admittudꝰ est.si pa¬
tussit cãue̾ se famiue comu̾res¬
tituͣfum. ꝙ si cautio nonfu̾t
ab eo qui primo loco adiissus
comissi petitio f.amilie cope¬
tit. cautonẽ aut̾ rõne dol .m.¬
except̾onisputo niste desid̾ari
qm̃uis nemo alius ult̾ior exfi
posta emancipati tct᷑ari potest

Expanded text:
ximus quisque admittendus est, si paratus sit cauere se familiae domum restituturum. quod si cautio non fuerit ab eo, qui primo loco admissus i petitio familiae cotit. cautionem autem ratione doli mexceptionis puto iuste desiderari, quamuis nemo alius ulterior ex postea emancipati, tractari potest,
Abbreviated transcription (Latin):
cuerit. cimc eni quia nidici¬
um prĩs comprobasse indẽti.
ineodem loco inquo emant¬
patum hri cẽte. ¶ filius mad¬
optiua familia urore deduc¬
ta filium sustĩit eumq pr
mortem pris adoptini eman¬
cipauit hũc nẽpotem ccͣ tab̾
aui naturaliꝰ decreto posse petẽ
tabulas exdecreto hc admitti
minime dubitari cebe̾ne a¬
lioqum ab oñm bonis exclu
tabulas tonoꝵ possonem pett̃
existimo. nam ħ̃ ipõ qͣr repu¬
repene ulla erceptione usus ẽ¬
si non cͣcͣ tabulas bonor posto
filio dari pat. s ⁊ magis coue
Iemancipatus fuiñ nepoti
pot̾ate am relicto auhr̃de ert̾¬
nẽo fid̾icomissariã hrditate
si lib̾atus aui potestate finssre
liquiss si suspͨtus auus sit qͣsi
consũpt᷑ lona nepotis oanta¬

Expanded text:
uia iudicium patris comprobasse uidetur, in eodem loco quo emancipatum haberi debere.Filius in adoptiua familia uxore ducta filium sustulit eumque post mortem patris adoptiui emancipauit: hunc nepotem contra tabulas aui naturalis decreto posse peteretabulas ex decreto hunc admitti minime dubitari debere, ne alioquin ab omnium bonis excludtabulas bonorum possessionem p‹e›tere existimo: nam hoc ipso quasi repurepellere illa exceptione 'si non contra tabulas bonorum possessio filio dari potest', sed magis emancipatus filius nepoti in potestate aui relicto ab extraneo herede fideicommissam hereditatem, si liberatus aui potestate fuisset, reliquisset: si suspectus auus sit quasi consumpturus bona nepotis, n
Abbreviated transcription (Latin):
mero nire intestato hr̃s exti¬
tĩt. ¶ Si quis acapit contͣ ta¬
bulas bonoꝵ possom etiamsi
non finit adita hroitas ascrip
ta esterit gͦ melior hocͤ cau cõ¬
ditio infamilia relicti filii qmͣ
foret si exhrdatus non esset.
Iisqui finum et ex eo¶ Dõ¬
nepotem mpotestate hebat fi¬
lium madoptonem dedit ne¬
pote retento ipotate postra fi¬
luis emancipatus apre̾ adopti¬
uo decessit exͣnen hrdib iiti

Expanded text:
ntestato heres exstitit.Sed qui accepit contra tabulas bonorum possessionem, etiamsi non fuerit adita hereditas a scripta est. erit ergo melior hoc casu condicio in familia relicti filii, quam foret, si exheredatus non esset.qui filium et ex eo nepotem in potestatem habebat, filium in adoptionem dedit nepote retento in potestate, postea filius emancipatus a patre adoptiuo decessit extraneis heredibus insti
Abbreviated transcription (Latin):
stituto legatum quo reliqͥt
durissima sin̾a ẽ existimanti¬
um denegandã ei legati pẽtͣra¬
onem si patri abitimuit hr̃ita¬
te. ñ .ip. impugnat᷑ iuditiũ. ab
co quinͣntis rõmb noluit ne
hr̾ditatem retineãt. tumen
adusus coħ̾rdem dandam ei
logati petitionem. ẜni ansto¬

Expanded text:
nstituto legatum quoque relinquit. durissima sententia est existimantium denegandum ei legati petitionem, si patris abstinuerit hereditate: non enim impugnatur iudicium ab eo, qui iustis rationibus noluit neghereditatem retineat, tunc neque aduersus coheredem dandam ei legat‹i› petitionem s
Abbreviated transcription (Latin):
ẜustatus ⁊ om̾̃ium que ꝑsonã
cnis atungunt in suspenso ẽ. na¬
⁊ silegataniis repissit aselegat̾
minqmͣ eius firisse indebrtirisi
non rem repułit cedieadite hr¬
ditãtis enis intelligitur ẜ i hnͣc&¬

Expanded text:
status et omnium, quae personam eius attingunt, in suspenso est. nam si legatarius reppulerit a se legatum, numquam eius fuisse uidebitur: si non reppulerit, ex die aditae hereditatis eius intellegetur.
Abbreviated transcription (Latin):
dnii piiadticium fusciami
munidie legatum piacuit
pentes ⁊ lirõs hr̾des quor ĩsti¬
tutos tueri us ad ꝑteni mri¬
lem exempio legatorumne
plushre̾nt exmititutionei
tales ꝑsone qmͣ ad eum ꝑue¬
turum cẽt qui contͣ tabilas
bonoꝵ possõm accepit.¶Lp̾¬

Expanded text:
diui Pii ad Tuscium Fuscianum Numidiae legatum placuit parentes et liberos heredes quoque institutos tueri usque ad partem uirilem exemplo legatorum, ne plus haberent ex institutione tales personae, quam ad eum peruenturum esset, qui contra tabulas bonorum possessionem accep
Abbreviated transcription (Latin):
qui exliõn ꝑentio q legata
acceꝑint sic ħ accipiend̾ ẽ ut
si furus p̾titus semissem ht̾ce¬
teri om̃s quisunt exliõis pen¬
tib ne semissem. ¶Siquis
elegit et am magis estͣ ũtrũ¬
¶Si adierit h̾rditatem is c
inrił consuatur lub̾tat em
compore er nccitate ꝑ adito¬

Expanded text:
qui ex liberis parentibusque legata acceperunt, sic hoc accipiendum est, ut filius praeteritus semissem habeat, ceteri omnes, qui sunt ex liberis parentibusue, semissem. Si quis elegerit? et magis est, ut utrumSi adierit hereditatem is cui uirilis conseruatur, libertates competent ex necessitate per aditio
Abbreviated transcription (Latin):
rem si sine lib̾is decessit. uł sub
hac condcone si intesratus mor¬
tuns erit fid̾i ꝯmissi petito q̃ ex
alieno niditio descendit nonẽ
pempta ¶ Que aut̾ susp̾tum

Expanded text:
rem, 'si sine liberis decesserit', uel sub hac ipsa condicione 'si intestatus mortuus erit', fideicommissi petitio, quae ex alieno iudicio descendit, non est perempta. Quae autem sus
Abbreviated transcription (Latin):
tit multũ dist̾ant a fabͥlib. uł pic¬
toriis oꝑis demq si lib̾tus fab̾. aut
pictorfunit qmͣdni idartificiũ ex̃¬
ecebit has õpa prõno prare cogit̾¬
n qͣre sicut fabriles oꝑas quis pot̾ sͥ
daut ticiostipulari. atapronus a
lib̾to oꝑas sibi aut sempnorͤte
estipuatur. ⁊ lib̾tus obligone sol¬
uetur si tales oꝑas exͣneo ded̾it qͣ¬
les prõno prando libatur. Si
patroni plures consulto in dnĩsas
regiones dicessint ⁊ libto simul

Expanded text:
tit, multum distant a fabrilibus uel pictoriis operis. denique si libertus faber aut pictor fuerit, quamdiu id artificium exercebit, has operas patrono praestare cogitur. quare sicut fabriles operas quis potest sibi aut Titio stipulari, ita patronus a liberto operas sibi aut Sempronio recte stipulatur: et libertus obligatione soluetur, si tales operas extraneo dederit, quales patrono praestando liberaretur. Si patroni plures consulto in diuersas regiones di
Abbreviated transcription (Latin):
leganit non ꝯtiebitꝰ legatoa¬
cerum ꝙ uni nu̾o testatorhu̾it
amblemato aut̃ ꝯtinebitur. qr
aceri nũo fu̾it. Item siꝗs uimi̾
licet postea maceti locum tnͣtia¬

Expanded text:
legaverit, non continebitur legato acetum quod vini numero testator habuit: embamma autem continebitur, quia aceti numero fuit. Item si quis vinum licet postea in aceti locum transla
Abbreviated transcription (Latin):
nasis legatum erit ei atophoras
cados mqnib uina diffurta ꝑna¬
mus legatos ẽẽ. ninum eum n
amphoras ⁊ cados hac mentedif¬
fimomns.ut nhiis sit dou᷑ usus
c̃a ꝓbetur ⁊ stilices ꝯuendnmus

Expanded text:
asis legatum erit, ei amphoras cados, in quibus vina diffusa servamus, legatos esse: vinum enim in amphoras et cados hac mente diffundimus, ut in his sit, donec usus causa probetur, et scilice
Abbreviated transcription (Latin):
qqualit̾ ꝓmeruerrat fidei com¬
missum relictum quib irr̾ĩs
electione cessante sufficiet si
non offencłint. eos ant̾ quos
mat̾ clegit forre petiores si so
liꝓmerintsert eristimaui qd
si nemmnem elegit eos ioloñ
admnti qui offend̾int. ¶ Do¬
orante filiomat̾ mede sacra ubi
ficħi comissi non supmcam de po¬
sint ⁊ lr̃astales adͣ ed itu mͫisit.
instr̃m uoluntatis mec post
mortem meam fiuꝗgnetͣdi
tutis mtestato dicinsuam obis¬

Expanded text:
aequaliter promeruerint, fideicommissum relictum, quibus matris electione cessante sufficiet, si non offenderint: eos autem, quos mater elegerit, fore potiores, si soli promeruissent, existimaui: quod si neminem elegerit, eos solos non admitti, qui offenderunt. Doignorante filio mater in aede sacra uerbis fideicommissi non subnixam deposuit et litteras tales ad aedituum misit: 'instrumentum uoluntatis meae post mortem meam filio meo tradi bus intestato diem su
Abbreviated transcription (Latin):
ea prãndas quasiat̾tid̾e dmp¬
in cã dur̃ in debatur. ¶Pater
quifilio semissem cedat ⁊ so¬
dͣintes quib tutorem frem dẽ¬
dit itafint locutus. fili conte¬
tus eris protuo semisse anreis
drantib centems. aurenince
mitua lib̾is fiłi comissimih¬
ditatis reliquisse non indebat᷑¬

Expanded text:
ea praestandas, quas intercidere damni causa durum uidebatur. Pater, qui filio semissem dederat et sodrantes, quibus fratrem tutorem dedit, ita fuerat locutus: 'fili, contentus eris pro tuo semisse aureis drantibus centenis aureis'. uice mutua liberis fideicommissum hereditatis reliquisse non uidebat
Abbreviated transcription (French):
ceatis ucius ticius inua tritat᷑¬
roanpamphilus eod testo
mitti. ¶ Sempin a suositu¬
tahrdi mintuto legataae¬
cepit si hrinon cẽt conit
dolo enii fcm ee oicebatano
nius testãtrir uolent pri¬

Expanded text:
ceatis'. Lucius Eutychus uiua testatriro, an Pamphilus eodem testmitti. Sempronia substituta heredi instituto legata accepit, si heres non esset: mouit dolo eius factum esse dicebat, quo minus testatri
Abbreviated transcription (Latin):
R. nam eͦnire uolutatis pces
ad om̃em successionispeni
porrecte indebantur. ¶Ma¬
dosilie mec pros alute solitus
ip̃n ᷤᷤ ut quo adlib̾oi tollat test̾
non faciat ita enim pot̾i̾t sñ
piculo unieFidicomissana
mrditatem sorori coh̾rdi non
incłi relictam appnt q nõ
depequuna sua cestari. s obten¬
tuosilii derogare niri testin¬

Expanded text:
 nam enixae uoluntatis preces ad omnem successionis speciem porrectae uidebantur. 'Mando filiae meae pro salute sollicitus ipsius, ut, quoad liberos tollat, testamentum non faciat: ita enim poterit sine periculo uiuere.' fideicommissariam hereditatem sorori coheredi non uideri relictam apparuit, quod non de pecunia sua testari, sed optentu consilii derogare iuri test
Abbreviated transcription (Latin):
si quid postmortẽ ticui dm̃ m̃
solm agnoscatis. queroan
siquid soluiss pꝰmortẽ ma¬
riti. cumpa fructiis cepisset
hareco ima cum pamphilo
qui lib̾m ee nieo. instrmta¬

Expanded text:
si quid post mortem Titii domini mei, adgnoscatis'. quaero, an si quid soluisset post mortem mariti, cum ipsa fructus cepisset habeto una cum Pamphilo, quem liberum esse iubeo, instr
Abbreviated transcription (Latin):
catum solue̾ suꝑsed̾unt. nec
aliud ẜuabit᷑ ĩlitis sumptib
si rõlitigandi ñ fu̾it ignauia
⁊enm p̾cẽdirtos aucdiri non
opportẽ ꝙ intuͣtorib quo pro¬
batur. ¶Prechia pat̾ defami

Expanded text:
catum soluere supersederunt. nec aliud seruabitur in litis sumptibus, si ratio litigandi non fuit: ignauiam etenim praetendentes audiri non oportere. quod in tutoribus quoque probatur. Praedium pater d
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ inlegato quiddicemiꝰ. Si
funduslogatussit exdie debr¬
tusnam nec pẽcunia petipot
que nonẽ legata nec ꝑt fundi
facile inuemret᷑ que possit ꝓ
cõmodo peti. ¶Si primo⁊ so¬

Expanded text:
est in legato, quid dicemus, si fundus legatus sit ex die debitus? nam nec pecunia peti potest, quae non est legata, nec pars fundi facile inueniretur, quae possit pro commodo peti. Si Primo
Abbreviated transcription (French):
rone compensationis ꝑcepi¬
sedebitum indebatur. ¶ Pia¬
demmsnituat ne fidĩ conaisii
dĩam cõmpeniatiomi sufficõ
s imquitatẽ occimit᷑ prudiñ¬

Expanded text:
one conpensationis percepisse debitum uidebatur. pladem instituat, ne fideicommissum diam compensationi sufficere, sed iniquitate occurrere. prudent
Abbreviated transcription (Latin):
Saluam hr̃e. ¶Testator lega¬
sua sponte añquinqͥminũ sol¬
int.¶ Quesitum ẽ. an enis
ꝙ andiem exisñtem solutũ
est. rep̾sent. ationẽ in reliqͣso¬
litione legati repudiare põi¬

Expanded text:
saluam habere. Testator legasua sponte ante quinquennium soluit: quaesitum est, an eius, quod ante diem exsistentem solutum est, repraesentationem in reliqua solutione legati reputare pos
Abbreviated transcription (Latin):
uat meine filie fus. tõt aure¬
os daret. Item alti̾trĩ alios tot.¬
qͣĩ comientus. a meia soro¬
resua legem falcidiam ĩplo¬
rat. q̾ro cum sc̃risimꝰ imꝑator
ut supͣscriptũ est ccͣ uolunta¬
temconantis ea que donata
st̃ renocari p̾ceꝑit anganis
senis competiend̾ sit scd̾i
nolimtatẽ p̃rii exdonatioi¬

Expanded text:
at, Maeuiae filiae tot aureos daret, item alteri fratri alios tot: conuentus a Maeuia sorore sua legem Falcidiam implorat. quaero, cum sanctissimus imperator, ut supra scriptum est, contra uoluntatem donantis ea quae donata sunt reuocari praeceperit, an Gaius Seius compellendus sit secundum uoluntatem patris ex donatio
Abbreviated transcription (Latin):
nen prare ceb̾e. ¶filiam exas¬
se h̾rdem instituit eiq substitu¬
it nepotem suum ⁊ ita cauit.
i neposmeus hr̃des nu̾ erunt
tunc portõẽ meã ptu dmidie
furdi illius ad lib̾tos meos ꝑti¬
nẽ uolo. q̃ritur cuman̾ testa¬
torem ⁊ filia ⁊ nepos dexessint
⁊ intestati bona ꝑilemiit. ad

Expanded text:
nem praestare debere. Filiam ex asse instituit heredem eique substituit nepotem suum et ita cavit: neque nepos meus heredes mei erunt, tunc portionem meam partis dimidiae fundi illius ad libertos meos pertinere volo". quaeritur, cum ante testatorem et filia et nepos decesserunt et intestati bona pe
Abbreviated transcription (Latin):
scriptione cemo̾it te qñt ia¬
suam restitu̾e rogatus eodem
ticio hrte scripto pecut ut mo¬
hiaitatem seu pmo restituet
cum exfructi megio tprꝑ¬

Expanded text:
scriptione demonstratae quantitasuam restituere rogatus eodem Titio herede scripto petit, ut mohereditatem Sempronio restitueret. cum ex fructi
Abbreviated transcription (Latin):
.R. nͥ incłi de dotis legato dup¬
plicando testatorem seniis¬
se.item q̾ro cum corꝑa legata
⁊ mrac exlucratina ca posside¬
intur an asribstitutis petipᷤ
sei postea cochialł netuit ase¬
io exigi ⁊ abh̾rde peciit ut ex
at̾ims debitoris eebito quem
codicilł noĩau̾it. cand̾ sũmã
rei publice daret. qͥrtum est.
Si postior ydoneus non eẽt. an
integram cmnͣtitatẽ hr̃des reip

Expanded text:
 uideri de dotis legato duplicando testatorem sensisse. item quaero, cum corpora legata etiam nunc ex lucratiua causa possideantur, an a substitutis peti poseii': postea codicillis uetuit a Seio exigi et ab herede petit, ut ex alterius debitoris debito, quem codicillis nominauit, eandem summam rei publicae daret. quaesitum est, si posterior idoneus non esset, an integra
Abbreviated transcription (Latin):
teri legitimiꝰ eorum fidiꝯmn¬
¶ Quisquis mͥ hrserit sciat᷑de
te cemetrio patrono meo de¬
Snariatria et depõita apd̾me
aselenco patruo meo cenaria
tria. que tͥ protunis reddi et
solui en nibeo. q̾litum ẽ ansi
non cebenturaccio eẽt y si¬

Expanded text:
orum fidei comm'Quisquis mihi heres erit, sciat debere me Demetrio patruo meo denaria tria et deposita apud me a Seleuco patruo meo denaria tria, quae etiam protinus reddi et solui eis iubeo': quaesitum est, an, si non deberentur, actio esset. res
Abbreviated transcription (Latin):
snemendsit lib̃is quorũ
portõ mununi filium don¬
ationib collatis ĩmmuta c̃.
enerit inꝓpon̾ta. nit̾ cã etia
noluntas pris prohiisquifi¬
d̾icomissui petunt int̾cidit
s si falcidia lex int̾tedat fid̾i

Expanded text:
subueniendum sit liberis, quorum portio in unum filium donationibus collatis imminuta estenerit, in proposita autem causa etiam uoluntas patris pro his qui fideicommissum petunt intercedit. sed si Falcidia lex
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ sufficit semel int̾ipenisse
ut ppetuo debeantur. ¶Seia
umetiam fundum ue̾ndatĩ.
eumq qͥ ernob̾ uitimꝰ decesse¬
rit comorietur restituat sẽꝓ¬
mo lib̾to meo ⁊ successorimo.¬

Expanded text:
m sufficit semel interuenisse, ut perpetuo debeantur. Seia leum fundum uendatis eumque qui ex uobis ultimus decesserit, cum morietur, restituat Symphoro liberto meo et Successori e
Abbreviated transcription (Latin):
m eo fid̾iꝯiisso indni dequo
qͣr duos gͣclus subaitutõnis
fecisse iniũ ut is qui exduob
prior morietiir alt̾i restituerẽ
altin ut noiissimꝰ i s  restitu¬
ficios querele primoniũ su
guum serum amplissimas
facultates conationib con¬
tulit ⁊ modicum sibi residu¬
cum uxore scripsit hr̃des. in
timierat eidgnoseio p̾lega¬
int ⁊ abco pecut ut exreddi¬

Expanded text:
 eo fideicommisso, de quo quaeritur, duos gradus substitutionis fecisse, unum ut is, qui ex duobus prior morietur, alteri restitueret, alterum ut nouissimus his restituficiosi querellae patrimonium suuGaium Seium amplissimas facultates donationibus contulit et modicum sibi residucum uxore scripsit heredes: in tinuerat, eidem Gaio Seio praelegauit et ab eo petit, ut ex
Abbreviated transcription (Latin):
rit prmnis seiofundum tus¬
culanum datontruq omit¬
tentib h̾rditatem primo ⁊
so qͥrebatur substititi quosei
ded̾at. in ⁊ cui legata prarede¬
beantꝰ abũt᷑ro substituto le¬
gata debentin. ¶ Seruo alie¬
no pos serem dmni egniualẽ¬

Expanded text:
rit, Primus Seio fundum Tusculanum dato', utrisque omittentibus hereditatem Primo et Secundo quaerebatur, substituti, quos eis dederat, an et cui legata praestare debent? ab utroque substituto legata debentur. Seruo alieno posse rem domini legari Uale