comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
respondet plebs habemꝰ ad dũm. admoneatur nichil aliud se quam
dũm cogitare debere. Claudatur contra aduersarium pectus: et
soli d̾o pateat. nec ad se hostem dei tempore orationis adire patiatur
brepit enim frequenter et penetrat: et subtiliter fallens p̾ces nostras
a deo auocat. ut aliud habeamus in corde aliud in uoce: quando inten¬
tione sincera dñm debeat non uocis sonus sed animꝰ et sensus orare.
uȩ autem segnitia ÷ alienari et capi ineptis cogitationib et profanis
cum dñm dep̾caris. quasi sit aliud qͦd magis debeas cogitare. quam qͦd
cũ d̾o loquaris: Quomͦ audiri te a d̾o postulas. cum te ipse ñ audias:
ab hoste in totum ñ cauere: hoc ÷ quando oras dũm maiestatem di
negligentia orationis offendere. hoc .ẽ. uigilare oculis et corde dormire.
cũ debeat xp̃ianꝰ et cum dormit oculis corde uigilare: sicut scriptum

Expanded text:
respondet plebs, Habemus ad Dominum, admoneatur nihil se aliud quam respondet plebs, Habemus ad Dominum, admoneatur nihil se aliud quam Deum cogitare debere. Claudatur contra adversarium pectus et soli Deo placeat, nec ad se hostem Dei tempore orationis adire patiantur. Obrepit enim frequenter et penetrat et subtiliter fallens preces nostras a Deo avocat, ut aliud habeamus in corde, aliud in voce, quando intentione sincera Dominum debeat non vocis sonus, sed animus et sensus orare. quae autem segnitia est abalienari et capi ineptis cogitationibus et profanis, cum Dominum deprecaris, quasi sit aliud quod magis debeas cogitare quam quod cum Deo loqueris. quomodo audiri te a Deo postulas, cum te ipse non audias? st ab hoste in totum non cauere, hoc est, quando oras Deum, maiestatem Dei neglegentia orationis offendere, hoc est uigilare oculis et corde dormire, cum debeat christianus et cum dormit oculis corde uigilare, sicut scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
his qͥ credituri sunt ꝑ u̾bum ipsorũ in me: ut om̃s unũ sint:
sicut tu pater in me et ego in te ut et ipsi in nobis sint. Magna dñi
ꝓpter salutem nr̃am benignitas pariter et pietas: ut non contentꝰ
quod nos sanguine suo redimeret. adhuc pro nobis amplius et rogaret
Rogantis autem desiderium uidete qͦd fuerit: ut quomͦ unum sunt
pater et filiꝰ. sic et nos in ipsa unitate maneamꝰ: ut hinc quoq possit
intelligi. quantũ delinquat qui unitatem scindit et pacem. cum pri
hoc et rogauerit dñs. uolens scilicet plebem suam unire: cum sciret
adregnum d̾i discordiam non uenire. Quando autem stamꝰ ad orationẽ
fr̾s dilectissimi : uigilare et incumbere ad p̾ces toto corde debemꝰ. Co¬
gitatio om̃is scłaris et carnalis abscedat: nec quicquã tunc animꝰ
quam id solum cogitet qͦd precatur. Ideo et sacerdos ante orationem
prefatione p̾missa parat fr̃m mentes dicendo sursum corda: ut dũ¬

Expanded text:
illis qui credituri sunt per uerbum ipsorum in me, ut omnes unum sint, illis qui credituri sunt per uerbum ipsorum in me, ut omnes unum sint, sicut et tu pater in me et ego in te, ut et ipsi in nobis sint. magna Dei propter salutem nostram benignitas pariter et pietas, ut non contentus quod nos sanguine suo redimeret adhuc pro nobis amplius et rogaret. rogantis autem desiderium uidete quod fuerit, ut quomodo unum sunt pater et filius, sic et nos in ipsa unitate maneamus: ut hinc quoque possit intellegi quantum delinquat qui unitatem scindit et pacem, cum pro hoc et rogauerit Dominus uolens scilicet plebem suam uiuere, cum sciret ad regnum Dei discordiam non uenire. Quando autem stamus ad orationem, fratres dilectissimi, inuigilare et incumbere ad preces toto corde debemus. cogitatio omnis carnalis et saecularis abscedat nec quicquam animus quam id solum cogitet quod precatur. ideo et sacerdos ante orationem i praefatione praemissa parat fr
Abbreviated transcription (Latin):
et factis dñs orare nos docuit: ipse orans frequenter et deprecans. et
quid facere nos oportet exempli sui contestatione demonstrans: sicut
scriptum ẽ. ipse autem fuit secedens in solitudine et ad orans. Et ite¬
rum. E xiuit in montem orare: et fuit ꝑ noctans in oratione d̾i. Qd̃¬
si ille orabat qͥ sine peccato erat. quanto magis peccatores oportet o¬
rare: Et si ille ꝑ totam noctem iugiter uigilans continuis precib
orabat. quanto nos magis in frequentanda oratione debemꝰ nocte
uigilare: Orabat autem dñs et rogabat non ꝓ se. Q uid enĩ ꝓ se in no¬
cens precaretur: Sed ꝓ delictis nr̃is: sicut et ipse declarat cũ dicit
ad petrum. Ecce sathanas expetiuit ut uos uexaret quomͦ triticũ:
ego autem rogaui ꝓ te ne deficiat fides tua. Et postmodũ. ꝓ omibꝰ
patrem dep̾catur dicens. Non ꝓ his autẽ solum rogo: sed et ꝓ

Expanded text:
et factis Deus orare nos docuit ipse orans frequenter et deprecans et et factis Deus orare nos docuit ipse orans frequenter et deprecans et quid nos facere oporteret exempli sui contestatione demonstrans, sicut scriptum est: ipse autem fuit secedens in solitudines et adorans, et iterum: exiuit in montem orare et fuit pernoctans in orationem Dei. quodsi ille orabat qui sine peccato erat, quanto magis peccatores oportet orare, et si ille per totam noctem iugiter uigilans continuis precibus orabat, quanto nos magis in frequentanda oratione debemus nocte uigilare! Orabat autem Dominus et rogabat non pro se — quid enim pro se innocens precaretur? — sed pro delictis nostris, sicut et ipse declarat cum dicit ad Petrum: ecce satanas postulabat ut uos uexaret quomodo triticum. ego autem rogaui pro te, ne deficiat fides tua. et postmodum pro omnibus patrem deprecatur dicens:: non pro his autem rogo solis sed et pro
Abbreviated transcription (Latin):
atq ȩtati p̾cepta salutis ediderit: preceptorũ suorum fecit grande
compendiũ. ut in disciplina cȩlesti discentiũ memoria non laborar
sed quod ẽẽt simplici fidei necessarium uelociter disceret. Sic cum
doceret qͥd sit uita ȩterna: sacramentũ uitȩ magna et diuina breui¬
tate complexus ÷ dicens. Hȩc ÷ autem uita ęterna: ut cognoscant te
solum et uerum d̾m. et quem misisti iħm xp̃m. Item cum de lege
et ꝓphis p̾cepta pͥma et maiora decerꝑet: audi inquit isrł dñs d̾s tuus
dominꝰ unꝰ. ẽ. Et diliges dñm d̾m tuum de toto corde tuo et de tota aĩa
tua: et de tota uirtute tua. Hoc pͥmum : et scd̾m simile huic. Diliges
ꝓximũ tuum tanquam te. In his duob p̾ceptis: tota lex pendet et
ꝓph̃ȩ. Et iterũ. Quȩcumq uolueritis ut faciant uobis homines bona:
ita et uos facite illis. Hȩc ẽ enim lex et ꝓpħȩ. Nec uerbis tantum sed

Expanded text:
adque aetati praecepta salutis ediderit, praeceptorum suorum fecit grande adque aetati praecepta salutis ediderit, praeceptorum suorum fecit grande conpendium, ut in disciplina caelesti discentium memoria non laboraret, sed quod esset simplici fidei necessarium uelociter disceret. sic cum doceret quid sit uita aeterna, sacramentum uitae magna et diuina breuitate conplexus est dicens: haec est autem uita aeterna ut cognoscant te solum et uerum Deum et quem misisti Iesum Christum. item cum de lege et prophetis praecepta prima et maiora decerperet, audi, inquit, Israel: Dominus Deus tuus Dominus unus est, et: diliges Dominum Deum tuum de toto corde tuo et de tota anima tua et de tota uirtute tua. hoc primum, et secundum simile huic: diliges proximum tuum tamquam te. in his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae. et iterum: quaecumque uolueritis ut faciant uobis homines bona, ita et nos facite illis. haec est enim lex et prophetae. Nec uerbis tantum sed
Abbreviated transcription (Latin):
potest ẽẽ fida et firma tutela. si nos d̾s liberet: si deprecantib ath̃
implorantib oꝑem suam prestet. Quando autem dicimꝰ libera nos a ma¬
lo. nichil remanet qͦd ultra adhuc debeat postulari: quando semel pro¬
tectionem d̾̃i aduersus malum petamꝰ. qua impetrata contra quȩ dia¬
bolus et mundus oꝑantur. securi stamꝰ et tuti. Quis enim ei de sclo
metus ÷ cui in scło d̾s tutor est: Quid mirum fũs dilectissimi si oratio
talis est quam d̾s docuit. qͥ magisterio suo omẽm precem nr̃am salu¬
tari sermone breuiauit: Hoc iam ꝑ ysaiam ꝓpħam fuerat ante pre¬
ditum: cũ plenꝰ sp̃u sc̃o de di maiestate ac pietate loqueret᷑. Uerbũ
consuminans inquit et breuians in iusticia: qm sermonem breuia¬
tum faciet d̾s in toto orbe terrȩ. Nam cum di sermo dñs nr̃ iħ̾c xp̃c¬
omnib uenerit: et colligens doctos pariter et indoctos. om̃i sexu i¬

Expanded text:
potest esse firma et fida tutela, si nos Deus liberet, si deprecantibus adque potest esse firma et fida tutela, si nos Deus liberet, si deprecantibus adque inplorantibus opem suam praestet. quando autem dicimus libera nos a malo, nihil remanet quod ultra adhuc debeat postulari, quando semel protectionem Dei aduersus malum petamus, qua inpetrata contra omnia quae diabolus et mundus operantur securi stamus et tuti. quis enim uel de saeculo metus est cui in saeculo Deus tutor est? Quid mirum, fratres dilectissimi, si oratio talis est quam Deus docuit, qui magisterio suo omnem precem nostram salutari sermone breuiauit? hoc iam per Esaiam prophetam fuerat ante praedictum, cum plenus Spiritu sancto de Dei maiestate ac pietate loqueretur. uerbum consummans, inquit, et breuians in iustitia, quoniam sermonem breuiatum faciet Deus in toto orbe terrae. nam cum Dei sermo Dominus omnibus uenerit et colligens doctos pariter et indoctos omni sexu
Abbreviated transcription (Latin):
ullam haberes inquit aduersum mne potestatem: nisi data tͥ ess desuꝑ
Quando autem rogamꝰ ne in temptationem incidamꝰ: admonem᷑
infirmitatis et inbecillitatis nr̃ȩ. dum sic rogamꝰ ne qͥs se insolent᷑
extollat. ne quis sibi suꝑbe atq arroganter aliquid assumat: ne quis
aut confessionis aut passionis głam suam ducat. cum dñs ipse hu¬
militatem docens dixerit uigilate et orate ne ueniatis in tempti¬
tionem: sp̾c quidem ꝓmptus ÷ caro autem infirma. ut dum pre¬
cedit humilis et sũmissa confessio: et datur totum dño. qͥcquid su¬
pliciter cũ timore et honore dei petitur. ipsuis pietate prestetur. Post
ista omnia in consumiatione orationis uenit clausula: uniuersa
petitiones et p̾ces nr̃as collecta breuitate concludens. In nouissi¬
mo enim ponimꝰ sed libera nos a malo. comprehendentes aduersa
cuncta quȩ contra nos in hoc mundo molitur inimicus: a quib

Expanded text:
nullam haberes potestatem aduersum me nisi data esset tibi desuper. nullam haberes potestatem aduersum me nisi data esset tibi desuper. quando autem rogamus ne in temptationem ueniamus, admonemur infirmitatis et inbecillitatis nostrae dum sic rogamus, ne quis se insolenter extollat, ne quis sibi superbe adque adroganter aliquid adsumat, ne quis aut confessionis aut passionis gloriam suam ducat, cum Dominus ipse humilitatem docens dixerit: uigilate et orate, ne ueniatis in temptationem: spiritus quidem promptus est, caro autem infirma, ut dum praecedit humilis et summissa confessio et datur totum Deo quidquid suppliciter cum timore et honore Dei petitur ipsius pietate praestetur. Post ista omnia in consummatione orationis uenit clausula uniuersas petitiones et preces nostras collecta breuitate concludens. in nouissimo enim ponimus: sed libera nos a malo, conprehendentes aduersa cuncta quae contra nos in hoc mundo molitur inimicus, a quibus
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ conuertatur: quando in temptationib nr̃is nichil malo liceat. nͥ
potestas inde tribuatur. Probat scriptura diuina quȩ dicit. uenit
nabugo donosor rex babiloniȩ in ierłem et expugnabat eam : et ddit
eam d̾s in manu eiꝰ. Datur autem potestas aduersus nos malo scd̃m pee¬
nr̃a peccata : sicut scriptum ẽ. Quis dedit in direptionem iacob et
isrł eis qui predantur illum: Honne d̾s cui peccauerunt. et nolebañ
in uiis eius ambulare : neq audire legem eius. et suꝑduxit suꝑ eos
iram animationis suȩ. Et iterũ salomone peccante et a p̾ceptis et
auiis dñi recedente: positum est. Et excitauit dñs sathanan ipsi salo¬
delinquimꝰ. uel ad głam cum ꝓbamur. sicuti de iob factum uidemꝰ: ma¬
nifestante do et dicente. Ecce omĩa quȩcũq habet in manꝰ tuas do: sed
ipsum caue ne tangas. Et dñs in ȩuangelio loquit᷑ tempore passionis.

Expanded text:
Deum convertatur, quando in tentationibus nostris nihil malo liceat, nisi Deum convertatur, quando in tentationibus nostris nihil malo liceat, nisi potestas inde tribuatur. Probat Scriptura divina quae dicit: Venit Nabuchodonosor rex Babyloniae in Hierusalem, et expugnabat eam, et dedit eam Dominus in manu ejus . Datur autem potestas adversus nos malo secundum nostra peccata, sicut scriptum est: Quis dedit in direptionem Jacob et Israel eis qui praedanin uiis eius ambulare neque audire legem eius, et superduxit super eos iram animationis suae? et iterum Salomone peccante et a praeceptis adque a uiis Domini recedente positum est: et excitauit Dominus Satanan ipsi Salodelinquimus uel ad gloriam cum probamur: sicuti de Iob factum uidemus manifestante Deo et dicente: ecce omnia quaecumque habet in tuas manus do: sed ipsum caue ne tangas. et Dominus in euangelio loquitur tempore passionis:
Abbreviated transcription (Latin):
cio dĩ talis esset postinodũ sacrificium d̾o factus est: ut martyri¬
um pͥmus ostendens. intiaret sanguinis sui gła adñicam passio¬
uem. qui et iusticiam habuerat et pacem. Tales deniq a dño
coionantur : tales in die iudicii cũ dño uindicabuntur. Cȩterũ
discordans et dissioens et pacem cũ fr̃ib non habens: scđ m qͦa¬
beatus apłs et scriptura sc̃a testatur. nec si pro nomine. xp̃i occisus fuerit
uat homicida. Non potest ẽẽ cũ xp̃o: qui imitator uidȩ maluit esse ꝗͣ
xp̃i. Quale delictum ẽ: qͦd nec baptismo sanguinis potest ablui. quale
crimen. ẽ: qͦd martyrio non potest expiari. Illud quoq necessarie ad¬
monet dñs: ut in oratione dicamꝰ. Et ne patiaris nos induci in tempta¬
tionem. Qua in parte ostendit᷑: nichil contra nos aduersarium posse
nͥ d̾s ante ꝑmiserit. ut om̃is timor nr et deuotio atq obseruatio ad

Expanded text:
cio Dei talis est, ipse postmodum sacrificium Deo factus est, ut martyricio Dei talis est, ipse postmodum sacrificium Deo factus est, ut martyrium primus ostendens initiaret sanguinis sui gloria dominicam passionem qui et iustitiam Domini habuerat et pacem. tales denique a Domino coronantur, tales in die iudicii cum Domino uindicabuntur. ceterum discordans et dissiApostolus et Scriptura sancta testatur, nec si pro nomine Christi occisus fuerit, vit homicida , non potest esse cum Christo qui imitator Judae maluit esse quam Christi. Quale delictum est quod nec Baptismo sanguinis potest ablui? quale crimen est quod martyrio non potest expiari? XXV. Illud quoque necessarie admonet Dominus ut in oratione dicamus: ET NE NOS PATIARIS INDUCI IN TENTATIONEM. Qua in parte ostenditur nihil contra nos adversarium posse, nisi Deus ante permiserit; ut omnis timor noster, et devotio atque observatio ad
Abbreviated transcription (Latin):
ceris. et qͦd feceris hoc et ipse patiaris. Pacificos enim et concordes
atq unanues ẽẽ in domo sua d̾s p̾cipit: et quales nos fecit natiui
tate scd̾a. tales uult renatos ꝑseuerare: ut qͥ filii d̃ĩ ẽẽ cȩpimꝰ. in dei
sacrificium d̾s recipit dissidentis: et ab altari reuertentem prius
fr̃i reconciliari iubet. ut pacificis p̾cib et d̾s possit esse pacatus. Sa¬
crificium d̾o maius ÷ pax ur̃a et frat̾na concordia : et de unitate
patris et filii et sp̃c sc̃i plebs adunata. Neq enim in sacrificiis quȩ
abel et cam pͥmi obtulerunt munera eoꝵ d̾s sed corda intuebatur.
ut ille placeret in munere qͥ placebat in corde. Abel pacificus et
iustus dum d̃o sacrificat innocenter: docuit et cȩteros quando ad
altare munꝰ offerunt sic uenire cũ timore dei. cum simplici corꝰ¬
ae: cũ lege iusticiȩ. cũ concordiȩ pace. Merito ille dũ in sacrifi¬

Expanded text:
ceris et quod feceris hoc et ipse patiaris. pacificos enim et concordes ceris et quod feceris hoc et ipse patiaris. pacificos enim et concordes adque unanimes esse in domo sua Deus praecepit et quales nos fecit secunda natiuitate tales uult renatos perseuerare, ut qui filii Dei sumus in Dei sacrificium Deus recipit dissidentis et ab altari reuertentem prius fratri reconciliari iubet, ut pacificis precibus et Deus possit esse pacatus. sacrificium Deo maius est pax nostra et fraterna concordia et de unitate Patris et Filii et Spiritus sancti plebs adunata. Neque enim in sacrificiis quae Abel et Cain primi optulerunt munera eorum Deus, sed corda intuebatur, ut ille placeret in munere qui placebat in corde. Abel pacificus et iustus, dum Deo sacrificat innocenter, docuit et ceteros, quando ad altare munus offerunt, sic uenire cum Dei timore, cum simplici corda, cum lege iustitiae, cum concordiae pace. merito ille dum in sacrifi
Abbreviated transcription (Latin):
ut sic nobis dimitti debita scđm qͦd et ipsi debitorib nr̃is dimitti¬
mꝰ. scientes impetrari non posse qͦd ꝓ peccatis petimꝰ: nisi et ipsi cir¬
ca debitores nostros paria fecerimꝰ. Iccirco et alio loco dicit. In qua mẽ¬
sura mensi eritis: in ea remetietur uobis. Et qui seruus post di¬
missum sibi a dño om̃e debitum conseruo suo noluit ipse dimitt̾e:
in carcerem religatur. qͥa indulgere conseruo suo noluit: quod
sibi a dño indultũ fuerat amisit. Quȩ adhuc fortius xp̃c in p̾cep¬
tis suis maiore censurȩ suȩ uigore predixit. Cum steteritis inquit
ad orationem : remittite siquid habetis aduersus aliquem. ut et pa¬
ter uester qͥ in cęlis est remitat peccata uobis. Si autem uos non re¬
miseritis: neq pater u̾r qui in cęlis est remttet peccata uobis. Ex¬
cusatio tͥ nulla in die iudicii suꝑest: cũ scd̾m tuam sententiam uidi¬

Expanded text:
ut sic nobis dimitti debita postulemus secundum quod et ipsi debitoribus nostris dimittiut sic nobis dimitti debita postulemus secundum quod et ipsi debitoribus nostris dimittimus, scientes impetrari non posse quod pro peccatis petimus, nisi et ipsi circa debitores nostros paria fecerimus. Idcirco et alio in loco dicit: In qua mensura mensi fueritis, in ea remetietur vobis . Et qui servus post dimissum sibi a domino omne debitum conservo suo noluit ipse dimittere , in carcerem religatur: quia indulgere conservo suo noluit, quod sibi a Domino indultum fuerat amisit. Quae adhuc fortius Christus in praeceptis suis majore censurae suae vigore proponit: Cum steteritis, inquit, ad orationem, remittite si quid habetis adversus aliquem, ut et Pater uester qui in caelis est remittat peccata uobis. si autem uos non remiseritis, neque pater uester qui in caelis est remittet uobis peccata uestra. excusatio tibi nulla in die iudicii superest, cum secundum tuam sententiam iudi
Abbreviated transcription (Latin):
ut dum indulgentia de deo petitur. conscientiȩ suȩ animus recor¬
detur. Ne quis sibi quasi in nocens placeat: et se extollendo plus ꝑe¬
at. instruitur et docet᷑ peccare cotidie: dum cotidie ꝓ peccatis iu¬
betur orare. Sic deniq et ioħs in epła sua monet dicens. Si dixeri¬
mus qͥa peccatum non habemꝰ: nos ipsos decipimꝰ. et ueritas in
nobis non ẽ. Si autem confessi fuerimꝰ peccata nr̃a: fidelis et ustus est
dñs qui nobis peccata dinittat. In epła sua utrumq complexus. ẽ:
qͦd et rogare ꝓ peccatis debeamꝰ. et impecremꝰ indulgentiam cũ ro¬
gamꝰ. Id̾o et fidelem dixit dum ad dimittenda peccata fidem pollici¬
tationis suȩ reseruantem: qͥa qui orare nos ꝓ debitis et peccatis docu¬
it. pat̾nam iiscd̃iam ꝓmisit. et ueniam secuturam. Ad iunxit plane
et addidit legem. certa nos conditione et sponsione constringens:

Expanded text:
ut, dum indulgentia de Deo petitur, conscientiae suae animus recorut, dum indulgentia de Deo petitur, conscientiae suae animus recordetur. Ne quis sibi quasi innocens placeat et se extollendo plus pereat, instruitur et docetur peccare se quotidie, dum quotidie pro peccatis jubetur orare. Sic denique et Joannes in Epistola sua monet dicens: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus, et veritas in nobis non est. Si autem confessi fuerimus peccata nostra, fidelis et justus est Dominus qui nobis peccata dimittat . In Epistola sua utrumque complexus est, quod et rogare pro peccatis debeamus, et impetremus indulgentiam cum rogamus. Ideo et fidelem dixit Dominum ad dimittenda peccata, fidem pollicitationis suae reservantem; quia qui orare nos pro debitis et peccatis docuit, paternam misericordiam promisit et veniam secuturam. XXIII. Adjunxit plane et addidit legem, certa nos conditione et sponsione constringens,
Abbreviated transcription (Latin):
inter feras esurientes et parcentes homo d̾i pascitur. Sic alitur helias
in fuga et in soluudine coruis ministrantib et uolucrib cybum sibi
apportantib. in ꝑsecutione nutritur. Atq o humanȩ maliciȩ detes¬
tanda crudelitas. Fere parcunt. aues pascunt: homines insidiantu
et seuiunt. Post hȩc et ꝓpeccatis nr̃is deprecamur dicentes. Et remit¬
te nobis debita nostra: sicut et nos remittioiꝰ debitorib nr̃is. Post
subsidium cibi petitur et uenia delicti: ut qͥ a deo pascitur in do
uuiat. nec tantum presenti et temporali uitȩ sed̾ ȩternȩ consula¬
tur : ad quam uenire potest si peccata donent᷑. Quȩ debita dñs ap¬
pellat: sicut in ȩuangelio suo dicit. Dimisi tibi. omne debitũ: qͥa
me rogasti. Quam necessariȩ autẽ quam ꝓuidenter et salubriter
admonemur qͦd peccatores sumꝰ qui ꝓ peccatis rogare compell imur:

Expanded text:
inter feras esurientes et parcentes homo Dei pascitur . Sic alitur Helias inter feras esurientes et parcentes homo Dei pascitur . Sic alitur Helias in fuga; et in solitudine corvis ministrantibus, et 211 volucribus cibum sibi apportantibus, in persecutione nutritur . Atque, o humanae malitiae detestanda crudelitas! ferae parcunt, aves pascunt, et homines insidiantur et saeviunt. XXII. Post haec, et pro peccatis nostris deprecamur dicentes: ET REMITTE NOBIS DEBITA NOSTRA SICUT ET NOS REMITTIMUS DEBITORIBUS NOSTRIS. Post subsidium cibi petitur et venia delicti, ut qui a Deo pascitur in Deo vivat, nec tantum praesenti et temporali vitae sed et aeternae consulatur; ad quam veniri potest, si peccata donentur: quae debita Dominus appellat, sicut in Evangelio suo dicit: Dimisi tibi omne debitum, quia me rogasti . Quam necessarie autem, quam providenter et salutariter admonemur quod peccatores sumus, qui pro peccatis rogare compellimur!
Abbreviated transcription (Latin):
tus ac liber facultates suas ad dñm ante p̾missas ipse quoq comitatur.
d quod ut possit unus quisq nr̃m parare se: sic discit orare. et de ora¬
tionis lege qualis esse debeat noscere. Neq enim deesse cotidianꝰ cibus
potest iusto: cum scriptũ sit. Non occidit dũs fame animam uist. Et
iterum. Iunior fui et senui: et non uidi iustum derelictum. neq sem̃
eiꝰ querens panem. Item dns ꝓmittat et dicat. Polite cogitare dicents
qd edemꝰ aut quid bibemꝰ: aut quid uestiemur. Hec enim nationes q̃
runt. Scit autem pater ur̃: quia horũ omĩum udigetis. Querite
primũ regnũ et iusticiam dei: et hȩc omnia apponentur uobis. Que¬
rentib regnũ et iusticiam dei: omnia ꝓmittit apponi. Nam cũ sint¬
dei om̃ia: habenti dnm nichil deerit. si deo ipse non desit. Sic danieli
in leonũ lacu iussu regis incluso: prandium diuinitus ꝓcuratur et

Expanded text:
tus ac liber facultates suas ad Dominum ante praemissas ipse quoque comitatur. tus ac liber facultates suas ad Dominum ante praemissas ipse quoque comitatur. ad quod ut possit unusquisque nostrum parare se, sic discit orare et de orationis lege qualis esse debeat noscere. Neque enim deesse cottidianus cibus potest iusto, cum scriptumsit: non occidet Dominus fame animam iustam, et iterum: iuuenior fui et senui et non uidi iustum derelictum neque semen eius quaerens panem, item Dominus promittat et dicat: nolite cogitare dicentes: quid edemus aut quid bibemus aut quid uestiemur? haec erunt. Scit autem pater vester quia horum omnium indigetis. Quaerite primum regnum Dei et justitiam ejus, et haec omnia apponentur vobis . Quaerentibus regnum et justitiam Dei omnia promittit apponi. Nam cum Dei sint omnia, habenti Deum nihil deerit, si Deo ipse non desit. Sic Danieli, in leonum lacu jussu regis incluso, prandium divinitus procuratur, et
Abbreviated transcription (Latin):
et in interitũ. Radix enim om̃ium malorũ ẽ cupiditas: quam qͥ¬
dam appetentes naufragauerunt afide. et inseruerunt se dolorib mul¬
tis. Docet non tantũ contempnendas sed et ꝑiculosas ẽẽ diuitias: il¬
lic ẽẽ radicem malorũ blandientiũ. cȩcitatem mentis humanȩ oc¬
culta deceptione fallentiũ. Unde et diuitem stultũ seculares
copias cogitantem et se exuberantiu m fructuum largitate iactan¬
dem. redarguit ds dicens. Stulte hac nocte expostulat᷑ anima tua
Quȩ ergo parasti cuiꝰ erunt: Letabatur stultus in fructib nocte mo¬
riturus: et cui uita iam deerat. uictus habundantiam cogitabat. Con¬
tra autem dñs ꝑfectum et consummatũ docet fieri: qui omib suis
uenditis atq in usum pauꝑum distributis. thesaurũ sibi condat
in cęlo. Eum dicit posse se sequi. et głam dñicȩ passionis imitari. qui
expeditus et succinctus nullis laqueis rei familiaris inuoluit᷑. sed solu¬

Expanded text:
mnium malorum est cupiditas quam quidam adpetentes naufragauerunt a fide et inseruerunt se doloribus multis. Docet non tantum contemnendas sed et periculosas esse diuitias, illic esse radicem malorum blandientium, caecitatem mentis humanae occulta deceptione fallentium. unde et diuitem stultum saeculares copias cogitantem et se exuberantium fructuum largitate iactantem redarguit Deus dicens: stulte, hac nocte expostulatur anima tua. quae ergo parasti cuius erunt? laetabatur stultus in fructibus nocte moriturus et cui uita iam deerat uictus abundantiam cogitabat. contra autem Dominus perfectum et consummatum docet fieri qui omnibus suis uenditis adque in usum pauperum distributis thesaurum sibi condat in caelo. eum dicit posse se sequi et gloriam dominicae passionis imitari qui expeditus et succinctus nullis laqueis rei familiaris inuoluitur, sed solu
Abbreviated transcription (Latin):
segregat oues ab hedis. et statuet oues ad dexteram suam : hedos autem
ad sinistram. Tunc dicet rex eis qui ad dexteram eiꝰ erunt. Uenite benedic¬
ti patris mei ꝑcipite regnum qͦd uobis paratũ est ab origine mundi: eluri

Expanded text:
segregat oves ab haedis, et statsegregat oves ab haedis, et statad sinistram. Tunc dici rex eis qui ad dexteram sunt, venite benedicti Patris mei; percipite regnum paratum vobis ab origine mu
Abbreviated transcription (Latin):
ppłm tuum in iusticia. Item in apocalypsi. Et uidi cȩlum aꝑtum : et ecce
ȩquus alb et qui sedebat suꝑ eũ uocabatur fidelis et uerax. ȩquum. iustũ.¬
qui predicat et preliatur. Oculi autem eiꝰ erant tanquã flamma ignis: et suꝑ
caput eiꝰ diademata multa. et portabat nomen scriptũ nemuni alii nͥ ipsi so¬
li notũ. Et erat cooꝑtus ueste asꝑsa sanguine: et dicitur nomen eiꝰ uerbum
dei. et exercitus qui sunt in cȩlo sequebant᷑ eum in equis albis induti bissino
mundo: et de ore eiꝰ exibat gladius acutus ut de eo ꝑcuteret nationes quas
ipse pasturus ÷ in uirga ferrea. et ipse calcabit torcular uini irȩ d̾i om̃ipo¬
tentis. Habet ȩtiam in ueste et in fenore suo nomen scriptum: rex regum
et dñs dñantium. Item in eu̾głio. Cum uenerit filiꝰ hominis in claritate sua
et om̃s angłi cum eo: tunc sedebit in throno claritatis suę. et colligentur
ante eũ om̃s gentes: et segregabit illos ab inuicem quem admodũ pastor

Expanded text:
ce equus albus, et qui sedebat super eum vocabatur fidelis et verus, aequum justumque judicat, et praeliatur. Oculi autem ejus erant tamquam flamma ignis, et super caput ejus diademata multa, et portabat nomen scriptum nemini alii nisi sibi notum: et erat coopertus uestem sparsam sanguineam et dicitur nomen eius uerbum Dei: et exercitus qui sunt in caelo sequebantur eum in equis albis induti byssinum album mundum, et de ore eius exiel.at gladius acutus, ut ex eo percuteret nationes quas ipse pasturus est in uirga ferrea, et ipse calcabit torcular uini irae Dei omnipotentis. habet etiam in ueste et in femore suo nomen scriptum: rex regum et dominus dominorum. Item in euangelio: Cum uenerit filius hoet omnes Angeli cum eo, tunc sedebit in throno claritatis suae: et colligentur ante eum omnes gentes, et segregabit eos ab invicem, quemadmodum pastor
Abbreviated transcription (Latin):
orabunt te filii patris tui: catulus leonis uida. de frutice fili mi
ascen disti: recubans obdormisti uelut leo. et uelut catulus leonis.
uis excitabit illum: Non deficiet princeps de uida et dux de fe¬
morib eiꝰ quoadusq ueniant d̃posita illi. et ipse erte spes gentũ.
eligans ad uitem pullum suum: et ad cilicium pullum asinȩ suȩ. La¬
uabit in uino stolam suam: et in sanguine uuȩ amictum suum. For¬
midolosi oculi eiꝰ a uino: et candidi dentes eiꝰ magis quam lac. Inde in nu¬
mero de ppło nr̃o scriptum est. Ecce ppłs quasi ppłs leoninus consurg.
n deuteronomio. Eritis gentes in caput: incredulus autem ppłs in
hoc audient gentes: et qui pascent peccora in eis. In psalmo.xͦuii.
Constitues me in caput gentiũ. Ppłs quem non cognoui seruiuit mͥ:

Expanded text:
orabunt te filii patris tui, catulus leonis Iuda. de frutice, fili mi, orabunt te filii patris tui, catulus leonis Iuda. de frutice, fili mi, ascendisti, recubans obdormisti uelut leo et uelut catulus leonis. quis excitabit illum ? non deficiet princeps de Iuda et dux de femoribus eius, quoadusque ueniant deposita illi, et ipse est spes gentium. eligans ad uitem pullum suum et ad cilicium . pullum asinae suae. lauabit in uino stolam suam et in sanguine uuae amictum suum. formidolosi oculi eius a uino et candidi dentes eius magis quam lac. Inde in Numeris de populo nostro dictum: Ecce populus quasi populus leoninus exurget. Item in Deuteronomio: Eritis gentes in caput, incredulus autem populus hoc audient gentes et qui pascent pecora in eis. I tem in psalmo XVII: Constitues me in caput gentium. populus, quem non cognou
Abbreviated transcription (Latin):
tuum. et eris benedictus: et benedicam qͥ te benedixerit. et maledicam qͥ
te maledixerit: et benedicentur in te om̃s tribus terrȩ. De hoc ipso in
genesi. Et benedixit ysaac iacob. Ecce odor filii mei sicut odor agri
pleni quem benedixit dñs: et det tibi d̾s arore celi et afertilitate
terrȩ multitudinem frumenti uini et olei et seruient tͥ gentes. et ad¬
caput effraim graue illi uisum ẽ : et apprehendit iosepb manũ patͥs
sui auferre a capite effrem: ad caput manasse. Dixit autem iosep h ad
patrem suũ. Non sic pater. hic est primituus meus: suꝑpone dexterã
tuam suꝑ caput eiꝰ. Ipse autem uoluit et dixit. Scio fili scio: et hic e¬
rit in ppłm et hic exaltabitur. sed frater eiꝰ iunior maior illi erit:
et semen eiꝰ erit in multitudinem gentiũ. Item in genesi. Iuda de
laudabunt fãs tui : manus tuȩ super dorsum inimicorũ tuoꝵ. Nd¬

Expanded text:
tuum, et eris benedictus; et benedicam qui te benedixerit, et maledicam qui tuum, et eris benedictus; et benedicam qui te benedixerit, et maledicam qui te maledixerit, et benedicentur in te omnes tribus terrae . De hoc ipso in Genesi: Et benedixit Isaac Jacob: Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni quem benedixit Dominus. Et det tibi Deus de rore caeli et a fertilitate terrae multitudinem frumenti et vini et olei; et servient tibi gentes, et adcaput Effraim, grave illi visum est; et apprehendit Joseph manum patris sui, auferre eam a capite Effraim ad caput Manpatrem suum: non sic, pater. hic est primitiuus meus, superpone dexteram tuam super caput eius. ille autem noluit et dixit: scio, fili, scio. et hic erit in populum, et hic exaltabitur, sed frater eius iunior maior illo erit, et semen eius erit in multitudinem gentium. Item in Genesi: Iuda, te laudabunt fratres tui, manus tuae super dorsum inimicorum tuorum. ad
Abbreviated transcription (Latin):
cum filiis et annam sterilem. ex qua nascitur samuhel non scd̾m ordinem
generandi. sed scd̾m d̾i miserationem et ꝓmissionem cũ illa orasset iu tem¬
plo. et natus samuel typus fuit xp̃i. Item in basilion primo. Sterilis sep¬
tem ꝑeperit: et quȩ plurimos habebat filios infirmata est. Filii autem
sunt ȩccłiȩ septem. Unde et paulus septem dona sp̃s scripsit. et apoca¬
lypsis eccłias septem ponit: ut seruetur septenarius numerus. ut dies
UIII. quib dñs mundum fecit: ut angeli .uͭiͭ ͫ. qui adsistunt et conuer¬
santur ante faciem dei sicut raphael angłs dicit in tobia. et lucerna sep¬
pocalypsi.uͭiͭ . et columnȩ.uͭiͭͤi ͫ suꝑ quas edificauit domum sapientia ap-
nesi. Et dixit dñs ad abraham. Exi de terra tua et de cognatione tua
et de domo patris tui: et uade in illam terram quam tibi ostendero. et
faciam te in gentem magnam: et benedicam te et magnificabo nomen

Expanded text:
cum filiis, et Annam sterilem, ex qua nascitur Samuel, non secundum ordinem cum filiis, et Annam sterilem, ex qua nascitur Samuel, non secundum ordinem generandi, sed secundum Dei miserationem et promissionem, cum illa orasset in templo ; et natus Samuel, typus fuit Christi. Item in Basilion primo: Sterilis septem peperit, et quae plurimos habeat infirmata est . Filii autem septem sunt Ecclesiae septem, unde et Paulus septem Ecclesiis scripsit, et Apocalypsis Ecclesias septem ponit , ut servetur septenarius numerus, ut dies septem quibus Deus mundum fecit , ut Angeli septem qui assistunt et conversantur ante faciem Dei, sicut Raphael angelus in Tobia dicit , et lucerna seppocalypsi septem, et columnae septem super quas edificavit domum Sapientia. Apunesi: Et dixit Dominus Deus ad Abraham: Exi de terra tua et de cognatione tua et de domo patris tui, et vade in illam terram quam tibi ostendero; et faciam te in gentem magnam, et benedicam te, et magnificabo nomen
Abbreviated transcription (Latin):
pe et exclama quȩ non parturis: quia multi filii deserte magis quã
eiꝰ quȩ habet uirum. Dixit enim dñs. Dilata locum tabernaculi tui:
et auia eorũ tuorũ effice. Noli parcere longas fac mensuras tuas: et
palos tuos confirma. Adduc in dexteram tuam et insinistram exten¬
de: et semen tuum possidebit gentes. et ciuitates desertas inhabitabit.
Noli timere quia reuinces: neq reuerearis quia maledicta es: qm̃ ꝯ
fusionem eternam obluusceris. Sic et abrahȩ cum de ancilla natus
eet prior filius sarra sterilis du mansit : et sero in senecta de pollici¬
tatione peperit filium ysaac qui fuit typus xp̃i. Sic et iacob acce¬
pit uxores duas maiorem liam oculis infirmiorsb in typũ syna¬
goge: minorem speciosam rachel in tẏpum ȩccłiȩ. quȩ et sterili
diu mansit: et postea peperit ioseph qui et ipse fuit typus xp̃i. Et
in basilion primo legitur helchana ux ores duas habuisse: fenennam

Expanded text:
pe et exclama, quae non parturis, quia multi filii desertae magis quam pe et exclama, quae non parturis, quia multi filii desertae magis quam ejus quae habet virum. Dixit enim Dominus: Dilata locum tabernaculi tui et aulaeorum tuorum et fige. Noli parcere, longas fac mensuras tuas, et palos tuos confirma. Adhuc in dexteram tuam et in sinistram extende, et semen tuum gentes possidebit, et civitates desertas inhabitabit. Noli timere, quia revinces . Neque reverearis quia maledicta es, quoniam confusionem aeternam oblivisceris . Sic et Abrahae cum de ancilla natus esset prior filius, Sara sterilis diu mansit, et sero in senecta de pollicitatione peperit filium Isaac , qui fuit typus Christi. Sic et Jacob accepit uxores duas , majorem Liam oculis infirmioribus typum synagogae, minorem speciosam Rachel typum Ecclesiae, quae et sterilis diu mansit, et postea peperit Joseph, qui et ipse fuit typus Christi. Et in Basilion primo legitur Helcana habuisse uxores duas, Fenennam
Abbreviated transcription (Latin):
nam habere : hȩc sunt quȩ testimonium ꝑhibent de me. Et non uul¬
tis uenire ad me: ut uitam habeatis. Nolite putare quia ego uos accu¬
so apud patrem: est qui uos accuset moyses in quem uos speratis. Si
enim credidissetis moysi: crederetis et mͥ. De me enim ipse scripsit. Si
autem illius scripturis non creditis. quomꝰ uerbis meis credetis: G. Qd̃
duo ppłi predicti sint maior et minor: idest uetus uideorũ et nouus qui
est ex nobis futurus in genesi. Et dixit dñs rebeccȩ. Duȩ gentes in uteoo
tuo sunt: et duo ppłi de utero tuo diudent᷑. et ppłs ppłm superabit: et
meum: et non dilectum dilectum. Erit enim quo loco dicet᷑ non ppłs
m̃s: illo loco uocabuntur filii dei uiui. U. Quod ȩccłia quȩ prius ste¬
rilis fuerat plures filios habitura eẽt ex gentib quã quod sẏnagoga
antea habiusset: apud ysaiam. Iocundare sterilis quȩ non paris erũ¬

Expanded text:
nam habere. haec sunt quae testimonio sunt de me: et non uulnam habere. haec sunt quae testimonio sunt de me: et non uultis uenire ad me, ut uitam habeatis. nolite putare, quia ego uos accuso apud patrem. est, qui uos accuset, Moyses, in quem uos speratis. si enim credidissetis Moysi, crederetis et mihi. de me enim ille scripsit. si autem illius scripturis non creditis, quomodo uerbis meis credetis ? QVOD DVO POPVLI PRAEDICTI SINT, MAIOR ET MINOR, ID EST VETVS IVDAEOxit Dominus Rebeccae: duae gentes in utero tuo sunt et duo populi de uentre tuo diuidentur, et populus populum superabit et m meum populum meum et non dilectum dilectum. erit enim, quo loco dicetur non populus meus, illo loco uocabuntur filii Dei uiui. QVOD ECCLESIA QVAE PRIVS STERILIS FVERAT PLVRES FILIOS HABITVRA ESSET EX GENTIBANTE HABUISSET. Apud Esaiam: Jucundare, sterilis quae non paris, erum
Abbreviated transcription (Latin):
te. Iurauit dñs et non pęnitebit eum : tu es sacerdos in ȩternum scd̾m or¬
dinem melchisedech. Item in basilion pͥmo: d̾s ad heli sacer dotem. Et susci¬
tabo mͥ sacerdotem fidelem qui omnia quȩ sunt in corde meo faciet: et
ȩ dificabo ei domum fidelem. et transibit in conspectu xp̃orũ meorũ om¬
nib dieb et erit qui remanserit in domo tua. ueniet adorare in obo¬
lo pecunie: et in pane uno. G. Quod propħa alius sicut moyses ꝓmissuᷤ
sit : scilicet qui testamentum nouum daret. et qui magis audiri debe¬
ret: in deuteronomio d̾s ad moysen. Et dixit dñs ad me. Propħam
excitabo eis de fr̃ib eorum sicut et te: dabo uerbum meũ in ore eiꝰ. et
loquetur ad eos ea quȩ precepero: et quisq non audierit quȩ loquet᷑
ꝓpħ̾a ille in nomine meo. ego uindicabo. De quo et xp̃c in ȩuangłio
catha ioh̃em. Scrutamini scripturas in quib putatis uos uitam ȩter¬

Expanded text:
te. iurauitDominus, nec paenitebit eum, tu es sacerdos in aeternum secundum orte. iurauitDominus, nec paenitebit eum, tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech. Item in Regnorum primo Deus adHeli sacerdotem: Et suscitabo mihi sacerdotem fidelem, qui omnia quae sunt in corde meo faciet, et aedificabo ei domum fidelem, et transibit in conspectu christorum meorum omnibus diebus: et erit, qui remanserit in domo tua, ueniet adorare in obolo pecuniae et in pane uno. QVOD PBOPHETA ALIVS SICVT MOVSES PROMISSVS SIT, SCILICET QVI TESTAMENTVM NOVVM DARET ET QVI MAGIS AVDIRI DEBERET. In Deuteronomio Deus ad Moysen: Et dixit Dominus ad me: prophetam excitabo eis de fratribus eorum sicut te et dabo uerbum meum in ore eius, et loquetur ad eos ea quae praecepero ei. et quisque non audierit quae loquetur propheta ille in nomine meo, ego uindicabo. De quo et Christus in euangelio cata Iohannem: Scrutamini scripturas, in quibus putatis uos uitam aeter
Abbreviated transcription (Latin):
agnorũ et sanguinem taurorum et hircorũ nolo. Quis enim exqui¬
siuit ista de manib ur̃is: Item in psalmo.xͦl. nono. Non edam carneᷤᷤ
taurorũ : aut sanguinem hircorũ bibam. Sacrifica d̾o sacrificiũ lau¬
dis: et redde altissimo uota tua. inuoca me in die pressurȩ: et eru¬
am te et clarificabis me. Item in psalmo eodem. Sacrificium laudis
clarificabit me: et illic uia est in qua ostendam illi salutare d̾i. Item
in psalmo. iiiͦ. Sacrificate sacrificium usticiȩ et sperate in deum.
tem apud malachiam. Non est uoluntas mͥ circa uos dicit dñs: ⁊ sa¬
crificium acceptum non habebo ex manib ur̃is. qm̃ a solis ortu et
usq in occasum clarificatum ÷ nomen meum apud gentes: et in oĩ
loco odores incensi offerent nomini meo. et sacrificium mundũ:
qm̃ magnũ est nomen meum apud gentes dicit dñs. R. Quod sa¬
cerdotium uetus cessasset : et nouus sacerdos ueniret qui in ȩter¬

Expanded text:
agnorum et sanguinem taurorum et hircorum nolo. Quis enim exquisivit ista de manibus vestris? Item in Psalmo XLIX: Non edam carnes taurorum, aut sanguinem hircorum bibam. Sacrifica Deo sacrificium laudis, et redde Altissimo vota tua. Invoca me in die pressurae, et eruam te et clarificabis me . Item in Psalmo eodem: Sacrificium laudis clarificabit me, illic via est in qua ostendam illi salutare Dei. Item in psalmo IIII: Sacrificate sacrificium iustitiae et sperate in Domino. Item apud Malachiam: Non est mihi uoluntas circa uos, dicit Dominus, et sacrificium acceptum non habebo ex manibus uestris. quoniam a solis ortu et usque in occasum clarificatum est nomen meum apud gentes, et in omni loco odores incensi offeruntur nomini meo et sacrificium mundum, quoniam magnum est nomen meum apud gentes, dicit Dominus. QVOD SACERDOTIVM VETVS CESSARET ET KOVVS SACERDOS VENIRET, QVI IN AETEH
Abbreviated transcription (Latin):
eleda genitrici suȩ. Hanc eccłiȩ unitatem qͥ non tenet. tenere se
fidem credit: Qui eccłiȩ renititur et resistit in eccłia se esse confi¬
dit. quando et beatus paulus apłs hoc doceat. et sacramentũ unitatiᷤᷤ
ostendat dicens. unum corpus et unꝰ sp̃c. una spes uocationis ur̃ȩ.
unus dñs. una fides. unum baptisma. unꝰ d̾s: Quam unitatem
firmiter tenere et uindicare debemꝰ: maxime episcopi qͥ in ȩccłia
presidemꝰ ut ep̃atum quoq ipsum unum atq indiuisum ꝓbe¬
mus. Nemo frat̾nitatem mendatio fallat: nemo fidei ueritatem
ꝑfida preuaricatione corrumpat. Ep̃atus unꝰ est cuiꝰ a singulis
in solidum pars tenetur. eccłia una ÷ quȩ in multitudinẽ latius in crem̃

Expanded text:
electa genetrici suae. hanc ecclesiae unitatem qui non tenet tenere se electa genetrici suae. hanc ecclesiae unitatem qui non tenet tenere se fidem credit? qui ecclesiae renititur et resistit in ecclesia se esse confidit? quando et beatus apostolus Paulus hoc idem doceat et sacramentum unitatis ostendat dicens: unum corpus et unus spiritus, una spes uocationis uestrae, unus Dominus, una fides, unum baptisma, unus Deus. Quam unitatem tenere firmiter et uindicare debemus, maxime episcopi qui in ecclesia praesidemus, ut episcopatum quoque ipsum unum adque indiuisum probemus. nemo fraternitatem mendacio fallat, nemo fidem ueritatis perfida praeuaricatione corrumpat. episcopatus unus est, cuius a singulis in solidum pars tenetur. ecclesia una est quae in multitudinem lati
Abbreviated transcription (Latin):
est ad fidem facilis: compendio ueritatis. Loquitur dñs ad petrum.
go tibi dico inquit quia tu es petrus: et suꝑ istam petram ȩdifica¬
bo eccłiam meam. et portȩ inferorum non uincent eam. Tibi da¬
bo claues regni cȩlorum. Et quȩ ligaueris suꝑ terram: erunt ligata
et in cȩlis. Et quȩcũq solueris suꝑ terram : erunt soluta et in celis.
apłis omnib post resurredionem suam parem potestatem tribuat
et dicat. sicut misit me pater et ego mitto uos accipite sp̃m sc̾m:
sicui remiseritis peccata renuitentur illi. sicui tenuertas denebuntur:
tamen ut unitatem manifestaret. unitatis eiꝰdem originem ab uno in¬
cipientem sua auctoritate disposuit. Hoc erant utiq et cȩteri apłi
qͦd fuit pretrus: pari consortio prediti et honoris et potestatis. sed
exordium ab unitate ꝓficiscitur: ut ȩccłia una monstratur. Quam
nat et dicit. Una est columba mea : ꝑfecta mea. una ẽ matri sue.

Expanded text:
est ad fidem facilis conpendio ueritatis. loquitur Dominus ad Petrum: est ad fidem facilis conpendio ueritatis. loquitur Dominus ad Petrum: ego tibi dico, inquit, quia tu es Petrus et super istam petram aedificabo ecclesiam meam, et portae inferorum non uincent eam. dabo tibi claues regni caelorum: et quae ligaueris super terram erunt ligata et in caelis, etapostolis omnibus post resurrectionem suam parem potestatem tribuat et dicat: sicut u t misit me pater et ego mitto uos. accipite Spiritum sanctum: si cuius remiseritis peccata, remittentur illi: si cuius tenueritis, tenebuntur, tamen ut unitatem manifestaret, unitatis eiusdem originem ab uno incipientem. sua auctoritate disposuit. hoc erant utique et ceteri apostoli quod fuit Petrus, pari consortio praediti et honoris et potestatis, sed exordium ab unitate proficiscitur, ut ecclesia Christi una monstretur. quam nat et dicit: una est columbamea, perfecta mea, una est matri suae,
Abbreviated transcription (Latin):
et dum sibi appropinquasse iam lumini atq euasisse scłi noctem uiden¬
tur. alias nescientib tenebras rursus infundit: ut cũ ȩuangłio xp̃i et
cũ obseruatione eiꝰ et lege non stantes. xp̃ianos se uocent. et ambulã¬
tes in tenebris habere se lumen existiment: blandiente aduersario
atq fallente. qui scd̃m apłi uocem transfigurat se uelut angłm lucis:
et ministros subornat suos uelut ministros iusticiȩ. asserentes noctem
ꝓ die: interitum ꝓ salute. desꝑationem sub obtentu spei: ꝑfidiã sub
pretextu ficlei. antixp̃m sub uocabulo. xp̃i : ut dum ueri similia men¬
tiuntur. ueritatem subtilitate frust rentur. Hoc eo fit fr̾s dilectis¬
simi: dum ad ueritatis originem non reditur. nec caput queritur:
nec magistri cȩlestis doctrina seruatur. Quȩ siquis consideret et ex¬
aminet : tractatu longo atq argumentis opus non est. Probatio

Expanded text:
et, dum sibi adpropinquasse iam lumini adque euasisse saeculi noctem uidenet, dum sibi adpropinquasse iam lumini adque euasisse saeculi noctem uidentur, alias nescientibus tenebras rursus infundit, ut cum euangelio Christi et cum obseruatione eius et lege non stantes christianos se uocent et ambulantes in tenebris habere se lumen existiment blandiente aduersario adque fallente, qui secundum apostoli uocem transfigurat se uelut angelum lucis et ministros subornat suos uelut ministros iustitiae adserentes noctem pro die, interitum pro salute, desperationem sub obtentu spei, perfidiam sub praetexto fidei, antichristum sub uocabulo Christi, ut dum uerisimilia mentiuntur, ueritatem subtilitate frustrentur. hoc eo fit, fratres dilectissimi, dum ad ueritatis originem non reditur nec caput quaeritur nec magisterii caelestis doctrina seruatur. Quae si quis consideret et examinet, tractatu longo adque argumentis opus non est. probatio
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ non solũ quȩ sunt aꝑta manifesta: sed et astutȩ fraudis subtilita¬
te fauentia: Quid uͦ astutius qͥd ue subtiliꝰ quã ut xp̃i aduentu d̾tes¬
tus ac ꝓstratus inimicus. postquã lux gentib uenit et sospitandis
hominib salutare lumen effulsit. ut surdi auditũ sp̾italis gr̃ȩ admit¬
terent. aperirent ad d̾m oculos suos ceci. infirmi ȩt̾na sanitate re¬
ualescerent. claudi ad ȩccłiam currerent. muti claris uocib et p̾cib
orarent. uidens ille idola derelicta et ꝑ numiu̾ credentium populũ
sedes suas ac templa deserta. excogitauerit nouam fraudem. ut sub
ipso xp̃iani nominis titulo fallat incautos. Hereses inuenit et scis¬
mata : quib subuerteret fidem. ueritatem corrumꝑet. scinderet
unitatem. Quos detinere non potest in uiȩ ueteris cecitate: ar¬
cumscribit et decipit noui itmeris errore. R apit de ipsa ȩccłia homineᷤ.

Expanded text:
autem non solum quae sunt aperta adque manifesta sed et astutae fraudis subtilitaautem non solum quae sunt aperta adque manifesta sed et astutae fraudis subtilitate fallentia. quid uero astutius quidue subtilius, quam ut Christi aduentu detectus ac prostratus inimicus, postquam lux gentibus uenit et sospitandis hominibus salutare lumen effulsit, ut surdi auditum gratiae spiritalis admitterent, aperirent ad Dominum oculos caeci, infirmi aeterna sanitate reualescerent, clodi ad ecclesiam currerent, muti claris uocibus et precibus orarent, uidens ille idola derelicta et per nimium credentium populum sedes suas et templa deserta excogitauerit nonam fraudem, ut sub ipso christiani nominis titulo fallat incautos? haereses inuenit et schismata, quibus subuerteret fidem, ueritatem corrumperet, scinderet unitatem. quos detinere non potest in uiae ueteris caecitate circumscribit et decipit noui itineris errore. rapit de ipsa ecclesia homines