comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bri potatõe nomĩe ei fuisse ĩpofitũ
nõ dubitamꝰ. Qui fous ołim sub
scli sepulcro exiliens nũt quodã
quasi de uasculo per eccłe se fun¬
damenta prorũpit haustu dulcis
et ad potandũ salubris. Te quo
st sicut multis saiitatũ exꝑimctꝭ
cõpertũ tensmꝰ si quis egrotꝰ ꝯͣcũ¬
q ĩfirmitate detentꝰ desideriũ
porãdi uel corpꝰ exeo habuerit
abluendi de uirtute sancti cõfesso-¬
ris cõfisꝰ adeptione sperate salutꝭ
non erit ullomoo diuina pietate
¶uid quoq non preterim ꝰ insigne
uirtutis miraculũ quod ad oñdendũ
bii tõfessoris xp̃i Basoli meritum /¬
cõstat in code̾ loco diuina fuisse po¬
tentia declaratũ. Nã quĩdam
puer sicut ab ip̃o portãtis utero
ĩ mũdũ nascendo prodierat ꝓpetua
lũis clantate orbitate priuatꝰ nõie
aunegiselꝰ. oculorũ male ingẽita
cecitate tenebat᷑ dampnatꝰ. Cui
celu̾ et terra per sue nature qͣlita¬

Expanded text:
bri potatione nomen ei fuisse impositum bri potatione nomen ei fuisse impositum non dubitamus. Qui fons olim sub sancti sepulcro exsiliens, nunc quodam quasi de vasculo per ecclesiae se fundamenta prorumpit, haustu dulcis et ad potandum salubris. De quo scilicet sicut multis sanitatum experimentis compertum tenemus, si quis aegrotus quacunque infirmitate detentus desiderium potandi, vel corpus ex eo habuerit abluendi, de virtute sancti confessoris confisus, adeptione speratae salutis non erit ullo modo divina pietate ud quoque non praeterimus insigne virtutis miraculum, quod ad ostendendum B. confessoris Christi Basoli meritum constat in eodem loco divina fuisse potentia declaratum. Nam quidam puer, sicut ab ipso portantis utero in mundum nascendo prodierat, perpetua luminis orbitate privatus, nomine Aunegiselus, oculorum male ingenita caecitate tenebatur damnatus; cui coelum et terra per suae naturae qualita
Abbreviated transcription (Latin):
et mõti qui tantũ ĩ terra corã pp̃łis
uisꝰ fuisset hũiliari. Nã cũ ĩ su ͦ
montis u̾tice sicut prediximꝰ rẽoci¬
oris habitaculi cellãla erepisset
et a peuuria uir saintꝰ niunẽ la¬
boraret quadã die ĩ illo m̾ote nisꝰ
est de torre uiscerib ad suos usus
aquã ediucre. Qui cũ ad fodiẽdã
terram accederet/ et aquã sibi deesse
auxiꝰ ferret deuotis precib ad
dñm conuersꝰ eũ inuocat qui quõ¬
dã ppło suo per deserta sitis ĩopia
fatigato aquã de duro dignatꝰ ẽ
produce sapo. Mox dicto citius
fons in eodẽ loco cepit habundãtis¬
sumꝰ fluere. Qui usq ĩ prescus ep̃s
de suꝑiorib ad ima delabitar. Cuĩ
uideluz fonti ad uiri dei obsequiud
in monte emananti. cetus nom
est legitossa. Eui t̾ñ nõ absq ratõe
sic appellari credit᷑. Nã ꝓ eo q ep
officio medicanimis depulsa ĩfir¬
mitate humara, ligat ossa idest
firmat et solidat ab ipsa sua salu¬

Expanded text:
et meriti, qui tantum in terra coram populis et meriti, qui tantum in terra coram populis visus fuisset humiliari. Nam cum in summo montis vertice, sicut praediximus, reconditioris habitaculi cellulam erexisset, et aquae penuria vir sanctus nimium laboraret; quadam die in illo monte nisus est de terrae visceribus ad suos usus aquam educere. Qui cum ad fodiendam terram accederet, et aquam sibi deesse anxius ferret, devotis precibus ad Dominum conversus eum invocat, qui quondam populo suo per deserta sitis inopia fatigato, aquam de duro dignatus est producere saxo. Mox dicto citius fons in eodem loco coepit abundantissimus fluere, qui usque in praesens tempus de superioribus ad ima delabitur; cui videlicet fonti, ad viri Dei obsequium in monte emananti, vetus nomen est: Legit ossa. Qui tamen non absque ratione sic appellari creditur; nam pro eo quod ex officio medicaminis depulsa infirmitate humana ligat ossa, id est firmat et solidat, ab ipsa sua salu
Abbreviated transcription (Latin):
set ire per ppłos qr profecto tãti uiri
religiosa uita occultari diu nõ potat
ceperũt ad eũ ppłoꝵ cõfluere młti¬
tudines salutis et uite cõsiluĩ ab
ip̃o expetentes. Qui btissimꝰ dei
uerentiũ ad se freg̾mas hom effugt̃
non ualeus eos sccãꝵ p̾dicatonum
radiis illustrabat eleguiis dñi ĩflã¬
mabat. at ad amorẽ celestiũ quos
dictis prouorabat exemplis ĩ forma¬
bat. Gaudebat ppłs unudsꝰ ad doctꝰ¬
nã op̃iꝰ bñdicendo sunua et laudãdo
dum qui sibi ad salute multoꝵ ĩ
fines suos liberalissimũ direperat
patrom¬
Non uero e ullo modo dubitadũ
qͥ bt̃s Basolꝰ qui tantorũ bonorũ
prius radices fiperat at ĩtimis
uͥtutib dei soli sibiq coguitꝰ fucraꝵ
per signoꝵ ramos exteriꝰ diffusꝰ
non ecĩa hõib demõstratꝰ insigniy¬
Moruscaret. Qmi dum ĩ p̾dicto loco
ĩ scte c̃õu̾satois culm̾e eminere cepis¬
set placuit clemetie diunitatis
oñdere quãte apud se eẽt u̾tutis

Expanded text:
set ire per populos, quia profecto tanti viri religiosa vita occultari diu non poterat, coeperunt ad eum populorum confluere multitudines, salutis et vitae auxilium ab ipso expetentes. Qui beatissimus Dei venientium ad se frequentias hominum effugere non valens, eas sanctarum praedicationum radiis illustrabat, eloquiis Domini inflammabat, atque ad amorem coelestium quos dictis provocabat, exemplis informabat. Gaudebat populus universus ad doctrinam ipsius, benedicendo simul et laudando Dominum, qui sibi ad salutem multorum in fines suos liberalissimum direxerat patroNon vero est ullo modo dubitandum, quod B. Basolus qui tantorum bonorum prius radices fixerat, atque intimis virtutibus Dei soli sibique cognitus fuerat per signorum ramos exterius diffusus, non etiam hominibus demonstratus insignicoruscaret. Qui dum in praedicto loco in sanctae conversationis culmen eminere coepisset, placuit clementiae divinitatis ostendere, quantae apud se esset virtutis
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽ dextera xp̃i amplectitur¬
et leuã sub capite pacis sompno dor¬
mieus premit ideo coram eõ meter¬
mur factꝰẽ iͥ pace locꝯ eiꝰ et hĩtacõ
ci ꝰ e syon. Dum igitur scla manẽt
e noto cũ die partitur uices fama
predicabit᷑ in eo sitissie uite ex nos
niͣꝙ ĩmunẽs erimꝰ ab ip̃iꝰ laude.
Decessit auge hit patronꝰ nr̃ ab
har luce ad dñm die sexto kalendaꝵ
decembrium ĩ eo loco quem sibi cõpo¬
suerat ad agendum sete̾ uite sirgłare
ꝓpoĩtum. Nepos uero eiꝰ balsemins
et ip̃e sctissimꝰ in eade̾ cella usq ad

Expanded text:
Quem dextera Christi amplectiturQuem dextera Christi amplectituret laevam sub capite , pacis somno dormiens, premit, ideo coram eo in aeternum factus est in pace locus et habitatio ejus in Sion . Dum igitur saecula manent et nox cum die partitur vices, fama praedicabitur in eo sanctissimae vitae, et nos nunquam immunes erimus ab ipsius laude. Decessit autem hic patronus noster ab hac luce ad Dominum, die sexto Kalendarum Decembrium, in eo loco quem sibi composuerat ad agendum sanctae vitae propositum. Nepos vero ejus Balsemius et ipse sanctissimus in eadem cella us
Abbreviated transcription (Latin):
rat nosi pro debito caruis mortali
exutꝰ tegiie fuisset. per quadra¬
gĩta amnos deo ꝓbatꝰ ac ꝑfeitꝰ
inuẽtꝰ omis depones corꝑil celũ
ingreditur beatis angelicis spiritib
sociandꝰ at ĩeternũ sine fine uicturs
In quo modo letatur mõdo gauder
moro bonorũ oc̃ felici iocũditate
perfruitut qui muꝙ ĩ hac uita
requiẽ habuit nũꝙͣ cessauit donec
ad eũ perueniret quẽ q̃sierat quẽ
optauerat. que et diu de toto corde
in hac lacrimarũ cõualle fuspirãs
desiderabat. Si quis ergo pleuius
huuc uirũ noste desiderat ꝙͣ fortit
fide mundũ uitorit. legar illud
ubi instribitur ei nomen nouũ. et
nomen ciuitatis noue ihrłm. et cu
intellexerit quibz illa cinitas ful¬
geat ornamentis. hoc totũ ili cõse¬
rat. eo quod ibidan quodamode ip̃e
ciuis et possessor huiꝰ ciuitatis a
deo conditore creditur ĩꝑpetuũ cõ¬
scitutꝰ. factꝰ ia suauil inter para¬
disi delicias nec ẽ i eo macula.

Expanded text:
rat, nisi pro debito carnis mortali rat, nisi pro debito carnis mortali exutus tegmine fuisset, per quadraginta annos Deo probatus ac perfectus inventus, onus deponens corporis coelum ingreditur, beatis angelicis spiritibus sociandus, atque in aeternum sine fine victurus; in quo modo laetatur, modo gaudet, modo bonorum omnium felici jucunditate perfruitur, qui nunquam in hac vita requiem habuit, nunquam cessavit donec ad eum perveniret quem quaesierat, quem optaverat, quem et diu de toto corde in hac lacrymarum convalle suspirans desiderabat. Si quis ergo plenius hunc virum nosse desiderat, quam fortiter fide mundum vicerit, legat illud ubi inscribitur ei nomen novum et nomen civitatis novae Jerusalem ; et cum intellexerit quibus illa civitas fulgeat ornamentis, hoc totum illi conferat, eo quod ibidem quodammodo ipse civis et possessor hujus civitatis a Deo conditore creditur in perpetuum constitutus, factus jam suavis inter paradisi delicias, nec est in eo macula.
Abbreviated transcription (Latin):
morũ honestate precipuꝰ Iocundꝰ
ĩ samone deuocꝰ ĩ predicatõe. pie¬
tate laudabił suauitate amabilis
midos uestimĩcto tegẽs surdis audi¬
tum reddens, cecos illm̃nans dc̃onia
ab obsessis corporib Aiminant. De¬
iqz sue resolutionis dĩe spũ ꝓphetie
sibi preuidens niminere ĩ a quitamã
dirigens nepote̾ suũ ad se sctmm cõno¬
cat ab urbe lemouira balsemum
Qui statim huiꝰ prĩs legatione sus¬
cepta ab illis eggreditur fimib at
ip̃ius se prescutat gratãter aspectib
Cui bt̃s Basolꝰ asserit ꝑ spm sibi
fuisse reuclatũ ꝙ ip̃e ĩ eiusdẽ hĩtatõe
celle cõu̾sari debeat post obitũ suui
Cuiꝰ salutaria p̾cepta ut bonꝰ filiꝰ
obedienter amplectitut. Itaq ꝙͣdiu
post hec ĩ corꝑe sanctissumꝰ suꝑuixit
Basolꝰ. hii duo uiri nobilissimi ĩ
timore dñi religiosissue sunt con
mẽcia tor labores eterna retributi¬
one dignos decerueret qr non ali-¬
ter ĩmortalitatis qlã uestiri pote¬

Expanded text:
morum honestate praecipuus, jucundus in sermone, devotus in praedicatione, pietate laudabilis, suavitate amabilis, nudos vestimento tegens, surdis auditum reddens, caecos illuminans, daemonia ab obsessis corporibus eliminans. Denique suae resolutionis diem spiritu prophetiae sibi praevidens imminere, in Aquitaniam dirigens, nepotem suum ad se sanctum convocat ab urbe Lemovica Balsemium; qui statim, hujus Patris legatione suscepta, ab illis egreditur finibus, atque ipsius se praesentat gratanter aspectibus. Cui B. Basolus asserit per Spiritum sibi fuisse revelatum, quod ipse in ejusdem habitatione cellae conversari debeat post obitum suum; cujus salutaria praecepta, ut bonus filius obedienter amplectitur. Itaque quandiu posthaec in corpore sanctissimus supervixit Basolus, hi duo viri nobilissimi in timmentia tot labores aeternae retributionis dignos decerneret, quia non aliter immortalitatis gloria vestiri pote
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑatori suo fideliter mulitauit. ubi
quantos sudores quãtos subigiit pro
xp̃o labores quãtasue spũaliũ c̾tami¬
nõ sibi indixerit passiones. solo teste
celo solo decertans celestis arbiras
cructa penetrãte setreto atz i̾uisibili
iuditio quia nõ ualet nr̃s sermbue
renolui deceruendũ reliniquimꝰ fide¬
lum estumationi quia sancti non
minuitur gle. ubi nr̃e de fuit copia
lingue. Uigans niuirũ et or̃oib
iugiter intent ꝯ̃ aut legebar semper
aut uis sats orabat. Nullũ fep ꝰ
a meditatõe legis dei preteriens. nullo
momento a salutit oꝑibz cessans las¬
sata cõtimis afflictoib m̃ebya / in
seruitute sp̃s redigebat. carñe sp̃m¬

Expanded text:
imperatori suo fideliter militavit. Ubi imperatori suo fideliter militavit. Ubi quantos sudores, quantos subierit pro Christo labores, quantasve spiritualium certaminum sibi indixerit passiones, solo teste coelo, solo decertans coelestis Arbitri cuncta penetrante secreto atque invisibili judicio, quia non valet nostro sermone revolvi, decernendum relinquimus fidelium aestimationi, quia sancti non minuitur gloria, ubi nostrae deficit copia linguae. Vigiliis nimirum et orationibus jugiter intentus, aut legebat semper, aut vir sanctus orabat. Nullum tempus a meditatione legis Dei praeteriens, nullo momento a salutis operibus cessans, lassata continuis afflictionibus membra in servitutem spiritus redigebat, carnem sp
Abbreviated transcription (Latin):
diuina ĩ statera iustitis ex amm atũ mo¬
nus aliquid inuenisset. per quotidiaua
incremẽta semper tendebat ad altiora.
Semper ĩ sc̃titate feruẽtior ac se ipso
sublimior. Nã cũ diuturna exatnã¬
tõe in cõgregatõe fr̃m cõmunius exercitio
pugne bñ probatꝰ et undiq ꝑfcte fuis¬
set elimatꝰ ut sd̃m scrpturã iustior
eẽt et magil adhuc sanctificari po¬
tuisset ad singulare certamen ꝓperãt
contra dyabrlũ pugnaturꝰ dñ u̾tute
sapiẽter armatꝰ. Uolens itaq hña¬
nã per oĩa uitare cõu̾satoẽm et ingͤ¬
di uitã solitaria ĩ nemorosi motis
Un quo cella cũ oratorio cõstruxit
sigularit̾ cõn̾sari desiderans quo
mandatis celestib ꝑfectiꝰ eẽt intent ꝰ
et cõtẽplatinos suauiꝰ et puriꝰ posses
decerpere fructꝰ. Quo ĩ loco secretius
ꝑ quadragĩta amnios habitans et
contra intiquũ serpẽtem ut fortis a¬
thleta uiriliter ab ĩ suꝑabilit dimicant

Expanded text:
divina in statera justitiae examinatio midivina in statera justitiae examinatio minus aliquid invenisset; per quotidiana incrementa semper tendebat ad altiora, semper in sanctitate ferventior ac seipso sublimior. Nam cum diuturna examinatione in congregatione fratrum communis exercitio pugnae bene probatus et undique perfecte fuisset elimatus, ut secundum Scripturam justior esset, et magis adhuc sanctificari potuisset , ad singulare certamen properat contra diabolum pugnaturus, Domini virtute sapienter armatus 18. Volens itaque humanam per omnia vitare conversati montis in quo cellam cum oratorio construxit, singulariter conversari desiderans, quo mandatis coelestibus perfectius esset intentus, et contemplativos suavius et purius posset decerpere fructus. Quo in loco secretius per quadraginta annos habitans, et contra antiquum serpentem ut fortis athleta viriliter atque insuperabiliter dimicans,
Abbreviated transcription (Latin):
ge ueisse aspeximꝰ cõtra adu̾sario s
suos uoto ac lacrimis adiutoriũ ĩplo¬
rasse quorũ p᷑cib sits dñi cõfessor pi¬
etate ꝑmotꝰ. semi neces erepit mi¬
seris occurrit uexatos absoluit. hos¬
tes abiecit trostes ĩ gandia cõmutant
et dolẽtib selicia pioueĩre fecit. hĩs
igitur facile cognosce qr quicũq ad
eũ cũ pietate accessit a munere pi¬
etatis uacuꝰ nõ recessit qr qd̾ uir
iste bt᷑s accepit gratis dedit qd̾ posse¬
dit libenter tribuit. quod obimeri
monasteris tp̃e uinens ac sub mo-¬
nastice institutõis discipliã cũ cet̾is
doo militans ita se spñalib subdid᷑.
institutis ut morib cõsocios suos
antecedet atz prudentie decore int̾
alios ipe resplenderet. Ercũ de u̾tute
i uirtute᷑ fidelis faddł dñi nules
sublimiter excreuisset/ ꝑfectissuu sipe
cepit haberi ꝑfectior. Et cũ cauerer
ne de feruoris atz cõstãtie sue gr̃ã

Expanded text:
ge venisse aspeximus, contra adversarios ge venisse aspeximus, contra adversarios suos voto ac lacrymis adjutorium implorasse; quorum precibus sanctus Dei confessor pietate permotus semineces erexit, miseris occurrit, vexatos absolvit, hostes abjecit, tristes in gaudia commutavit, et dolentibus felicia provenire fecit. Hinc igitur facile cognosce quia quicunque ad eum cum pietate accessit, a munere pietatis vacuus non recessit, quia quod vir iste beatus accepit, gratis dedit; quod possedit, libenter tribuit; quod obtineri monasterio tempore vivens, ac sub monasticae institutionis disciplina cum caeteris Deo militans, ita se spiritualibus subdidit institutis, ut moribus consocios suos antecederet, atque prudentiae decore inter alios ipse resplenderet. Et cum de virtute in virtutem fidelis Domini miles sublimiter excrevisset, perfectissimis ipse coepit haberi perfectior; et cum caveret ne de fervoris atque constantiae suae gratia,
Abbreviated transcription (Latin):
illo pͥmeno tirrcinio nichil plꝰ dile¬
tatis here uorentẽ. In gua a deostu/¬
duit a deo operatꝰ ẽ qui cũ aliis
cunctis sibi adhibuit. Qui ab illo
pietatũ fonte primario plene decoratꝰ
nul aluũ foris ostende potuit ꝙͣ ꝙ ĩtꝰ
donũ pietatis infudit. fuit nãq
ubiqz prissimus ubiq cemiẽcie ub̾ta¬
te ꝓfusꝰ. Piꝰĩ opulencia piꝰ ĩ medi¬
ocri substancia piꝰ cirea diciores. piꝰ
nichilomimꝰ circa pauꝑiores. Et si
coartatos atz extrema ncc̃i possessos
manu sublenãte instantib nõ posset
angustiis eruere precib insistebat / quo
suꝑna pote̾ᵃ leuauien afferret ¶ñ
usq hodie quilib aut rerũ pulsꝰ ĩcõ¬
modis aut alicmiꝰ malefactoris fati¬
ghatõe cõstrictꝰ. aut morbo uigẽte
uexatꝰ si plena fu̾e ad scti huiꝰ ac¬
cesserit tumlum. qr pũt q̃sierit. lar-¬
gitate pietatis indulge̾ͣ letꝰ repor¬
tabit. Sepe quoq et nos turbas po¬
pulares ad sacrũ corpꝰ eiꝰ coacto gre¬

Expanded text:
illo primario tirocinio, nihil plus diletatis habere virtutem, in qua adeo studuit, adeo operatus est ut cum aliis mentum in cunctis sibi adhibuit. Qui ab illo pietatum fonte primario plene decoratus, nil aliud foris ostendere potuit, quam quod intus donum pietatis infudit. Fuit namque ubique piissimus, ubique clementiae ubertate profusus; pius in opulentia, pius in mediocri substantia; pius circa ditiores, pius nihilominus circa pauperiores. Et si coarctatos atque extrema necessitate possessos manu sublevante instantibus non posset angustiis eruere, precibus insistebat quo superna potentia levamen afferret. Unde usque hodie quilibet aut rerum pulsus incommodis, aut alicujus malefactoris fatigatione constrictus, aut morbo urgente vexatus, si plena fide ad sancti hujus accesserit tumulum, quia pium quaesierit, largitate pietatis indulgentiam laetus reportabit. Saepe quoque et nos turbas populares ad sacrum corpus ejus, coacto gre
Abbreviated transcription (Latin):
Aostꝙͣ antem brissimus patcy Ba¬
solꝰ huic ad̃ suꝑna celoꝵ trãsierat
regna ĩ illo duodecim monachoruns
sepultꝰ ceuobio qd ad radices mõtis
statutũ olim fuisse diximuis longo
defluenti tp̃e partimm pp̃r incursus
barbaricos partum uero ppr̃ freꝙtes
et ꝑpetes in regno principũ discor¬
dias omnis antiguorũ patrũ deꝑit
institata traditis. Tune etiã et alia
mõasteria sus funt hondre priuata¬

Expanded text:
Postquam autem beatissimus Pater Basolus hinc ad superna coelorum transierat regna, in illo duodecim monachorum coenobio, quod ad radices montis statutum olim fuisse diximus, longo defluenti tempore partim propter incursus barbaricos, partim vero propter frequentes et perpetes in regno principum discordias, omnis antiquorum Patrum deperit instituta traditio. Tunc etiam et alia monasteria sunt suo honore pri
Abbreviated transcription (Latin):
parati qr cras uenatũ ire disposui.
Inter quos qui samoris mẽtis ex¬
titeraut ab hac interitione pricipe
conabantur auertere. dicẽtes sac̃s
uigilias adẽẽ a tali potiꝰ oꝑe par¬
tendũ tante diei seruare reuerẽtiã
sibi magis quiescendũ et cẽ feriatũ.
Contra q̃ ille obstinatior sua uerba
rotat qd̾ dixerat se ĩpleturũ firmat
Crastinã tp̃s aduenerat equi stermut.
q̃ talib fuerãt officiis apra pparãt᷑
Capturis siuestrib tendiuit freuos
cõmittere. Net mora spumãtis
apri cutsum Ale insequens usqz
ad predictũ siluule aggestĩ ꝑuola¬
uerat. Hic mox equo labente
ad terrã grauiter cõfractꝰ deuol¬
uitur ita corceptꝰ non iã eque sed
humeris hoĩm impositꝰ ad sua de¬
portatur diem illũ ueneran de cete¬
ro si uite redderetur pollicitꝰ. De
Neftrimꝰ et aliud nõ cõtenẽde rei

Expanded text:
parati, quia cras venatum ire disposui. parati, quia cras venatum ire disposui. Inter quos, qui sanioris mentis exstiterant, ab hac intentione principem conabantur avertere, dicentes sacras vigilias adesse; a tali potius opere parcendum, tantae diei servare reverentiam, sibi magis quiescendum et esse feriatum. Contra quae ille obstinatior sua verba rotat, quod dixerat se impleturum firmat. Crastinum tempus advenerat, equi sternuntur, quae talibus fuerant officiis apta praeparantur, capturis silvestribus tendunt frenos committere. Nec mora, spumantis apri cursum ille insequens usque ad praedictum silvulae aggestum pervolaverat. Hic mox equo labente ad terram graviter confractus devolvitur; ita correptus non jam equo, sed humeris hominum impositus ad sua deportatur, diem illum venerari de caetero, si vitae redderetur, pollicitus. Referimus et aliud
Abbreviated transcription (Latin):
cognita dei utute. presumptõis sue
flagitans ucĩam. quidquit circa los¬
cuo sui iois erat. nõnuilla eciã
ptopriae
possessionis predia/ uillã quoq
facultatib. primus ip̃e ditauit.
ditz ex tunc quasi mos molcuisse
ceditur et usq hodie ueneratõi
ex illo obsnat᷑. ut si ĩ predicto ri¬
getii saltu q̃lib fuerit promota ue¬
natio. postꝙͣ illiꝰ intra aggestũ sa¬
Auule qm huic inde prouinet ing̃ssa
ꝑuenerit nẽt canis nec uenator. ul¬
dicemꝰ et aliud qd̾ longo pꝰ scti uirii
trasitũ tpc ĩ re suuili sed dissimiliter
accidit. Que res pene tota gesta
francorũ ducib nõ longe a scti
uiri Rasoli cenobio/ illã suũ do¬
mesticũ collocauerat apparatũ. In
cuiꝰ suꝑbi diuitis gestu ualtu et
habitu nichil aliud ꝙͣ scłaris po¬
tencie tumor infederat. Erat igit᷑.
ea dies qua scl̃i cõfessoris huiꝰ. ex¬
pectabat᷑ uentura solẽnitas. Nit
igitur suis Ante diluculũ estote

Expanded text:
cognita Dei virtute, praesumptionis suae cognita Dei virtute, praesumptionis suae flagitans veniam, quidquid circa locum sui juris erat, nonnulla etiam propriae possessionis praedia, villam quoque facultatibus primus ipse ditavit. Atque extunc quasi mos inolevisse creditur, et usque hodie venerationi ex illo observatur, ut si in praedicto Rigetii saltu quaelibet fuerit promota venatio, postquam illius intra aggestum silvulae, cui hinc inde prominet, ingressa pervenerit, nec canis, nec venator uldicemus et aliud quod longe post sancti viri transitum tempore in re simili, sed dissimiliter accedit; quae res pene tota gesta Francorum ducibus, non longe a sancti viri Basoli coenobio illum suum domesticum collocaverat apparatum; in cujus superbi divitis gestu, vultu et habitu nihil quam saecularis potentiae tumor insederat. Erat igitur ea dies, qua sancti confessoris hujus exspectabatur ventura solemnitas. Ait igitur suis: Ante diluculum estote
Abbreviated transcription (Latin):
locĩo quoq ppr ĩhabitãtis mo̾tũ tp̃ali¬
b reb ad presons quidẽ sub hac ocra¬
fione decreuerat fulciendum. Erat
nãq quidã pͤpotens Atilla nõie. Hic
uenandi gr̃a ut illud genꝰ ẽ hom̃
contignã uiri dei cellule siluã suã
intrauerat. Nec spe frustata. agres¬
tis preda defuit. Nam mire mag¬
itudĩs aprũ rece̾tib uestigiis fu-¬
gientẽ insequit. auhelantib ĩquis
At illa mumanil bestia ut cunctꝭ
uinentib ẽ natura mortis horrere
interitũ mõte ĩ quo uir dei resederar
ascendit ad cella ciꝰ recto gressu ꝑuẽit
seusumq quodãmodo rationis hñs
depõĩta fcutato ante pedes sct̃i hispi¬
da belua prouolaitur quasi uitt sus
imploratura p̾sidiũ. Et ille misertꝰ
urationabili pecudi sicut erat plenꝰ
pietatis et gr̃e tanta ĩsecutores utute
uno fixit ĩ loco ut et uiderẽt ocłis
sibi proximã bestiã et tñ hianti ore
nõ possent ouiino cõtinge. Predit¬
tꝰitaq actila sicut erat uir bonꝰ
manite

Expanded text:
locum quoque propter inhabitantis meritum temporalibus rebus, ad praesens quidem sub hac occasione decreverat fulciendum. Erat namque quidam praepotens Attila nomine; hic venandi gratia ut illud genus est hominum contiguam viri Dei cellulae silvam suam intraverat. Nec spe frustrata agrestis praeda defuit. Nam mirae magnitudinis aprum, recentibus vestigiis fugientem insequitur anhelantibus equis. At illa immanis bestia, ut cunctis viventibus est natura mortis horrere interitum, montem in quo vir Dei resederat ascendit, ad cellam ejus recto gressu pervenit, sensumque quodammodo rationis habens, deposita feritate ante pedes sancti hispida bellua provolvitur, quasi vitae suae imploratura praesidium. At ille misertus irrationabili pecudi, sicut erat plenus pietatis et gratiae, tanta insecutores virtute uno fixit in loco, ut et viderent oculis sibi proximam bestiam, et tamen hianti ore non possent omnino contingere. Praedictus itaque Attila, sicut erat vir bonus, manifeste
Abbreviated transcription (Latin):
Nec priuatꝰ ẽ ereptoris aupilio.
Ra laq̃ꝰ moro rũcupit᷑. ille ab alto
labitur penale tormietũ soluitur.
Super om̃s timor et admiratõ ruit
ille selutꝰ et liber a morte recedit.
Plures quoq alii per diuersa locoꝵ
ad huiꝰ inuocatoẽm sacrĩ noĩs̃ leta¬
le ꝑcculũ euaserũt.

Expanded text:
Nec privatus est ereptoris auxilio; Nec privatus est ereptoris auxilio; nam laqueus mox rumpitur, ille ab alto labitur, poenale tormentum solvitur. Super omnes timor et admiratio ruit, ille solutus et liber a morte recedit. Plures quoque alii per diversa locorum ad ejus invocationem sacri nominis lethale periculum evaserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
pateat quate fuerit u̾tutꝭ et mĩti
cuiꝰ solumo. inuocato noĩe mors
ius suum ꝑdidit et predã quã ĩtra
fances pene cõtraxerat ut pẽitꝰ ab¬
sor bens inglatiret uirtute sãi Ba¬
soli superata nõ potuit. Dicant alii
quĩ sentiãt et ueliut ego aute ꝓfite¬
or et testor qr ubitũq se oportunitas
dedir /si uera ex fide rogatꝰ ẽ sicut ro¬
g᷑adꝰ fuit miserorũ incitates iuuit
at ĩ mortib frequẽter positis occurr.
Domo quidam erat. uocabulo rage¬
nulfub. Hic quadam admissi inter¬
ueiente factione ab adidsariis fuerat
cõprehẽsꝰ. Qui cũ morti eiꝰ nulla¬
tenꝰ parcere uoluissent. ad medir̃
deductꝰ discussꝰ diiuiditatꝰ. tande
mox est patibulo affiroꝰ. Hic ergo
serrimã aĩam nodis exactꝰ euonis
debuisset inter lag̃os. qd aliis est
mortib nequiꝰ huiꝰ Iitissim cõ¬
sessoris xp̃i subito sibi mẽoria intid̾.
cat/ et ut sibi ĩ extrema ncr̃itate
succurrat lac̾mabilit̾ expostulat.

Expanded text:
tutis et meriti, cujus solummodo invocato nomine mors jus suum perdidit, et praedam quam intra fauces pene contraxerat ut penitus absorbens inglutiret, virtute sancti Basoli superata non potuit. Dicant alii quid sentiant et velint, ego autem profiteor et testor, quia ubicunque se opportunitas dedit, si vera ex fide rogatus est sicut rogandus fuit, miserorum necessitates juvit atque in mortibus frequenter positis occurrit. Homo quidam erat vocabulo Ragenulfus; hic quadam admissi interveniente factione ab adversariis fuerat comprehensus. Qui cum morti ejus nullatenus parcere voluissent, ad medium deductus, discussus, dijudicatus, tandem mox est patibulo affixus. Hic ergo serrimam animam nodis exactus evomere debuisset, inter laqueos quod aliis est mortibus nequius hujus sanctissimi confessoris Christi subito sibi memoria incidit. cat, et ut sibi in extrema necessitate succurrat, lacrymabiliter expostulat.
Abbreviated transcription (Latin):
lers ĩ lectione studiosꝰ ĩ retractatione
deuotꝰ ĩ orõe cõpũctꝰ ĩ lacͥmis ĩte̾tꝰ
psaluorũ oraculis. uerax iͦ uerbis
assiduꝰ ĩ diuinis reb. Abstuuͤ rigo¬
re carn̾e maccraus statutũ sibi quã¬
li regła uictũ minuendo subtrahent
ut plꝰ cẽt qd̾ pauꝑi posset crogari
ꝙͣ corporis usib indulgeri potiꝰ deside¬
rans aĩe semꝑ cibũ g̃rere ꝙͣ timens
ꝑ famus inopiã corpꝰ deperire.etẽ¬
ciã enagelii semꝑ hũs pre ocłis per

Expanded text:
tudiosus in retractatione, devotus in oratione, compunctus in lacrymis, intentus psalmorum oraculis, verax in verbis, assiduus in divinis rebus. Abstinentiae rigore carnem macerans, statutum sibi generali regula victum minuendo subtrahens, ut plus esset quod pauperi posset erogari, quam corporis usibus indulgeri, potius desiderans animae semper cibum quaerere quam timens per famis inopiam corpus deperire, sententiam Evangelii se
Abbreviated transcription (Latin):
egregiũ habendi gemus elegerat
ut saltem ubi caput reclinaret
cã pp̃o omuino non haberet. Nãq
ut non arbitreris hanc uiri lauda¬
bilem peregrinatõem suꝑne meire¬
dis glã uatuatã actende paululũ
et quiddã tibi in ea inuenies ualde
pedem peregrinaturus extenderet
ut quantꝰ esset in celo qui pereg¬
nabatur ĩ terra diuina uietꝰ oñder
peregre proficiscentib ita et isti mõto¬
aptanit ductorẽ ut quo tẽdebat pede
uel mẽte ethereũ secũ haberet custo¬
dem qu̾e et meruerat interna intẽ¬
trone cõsortem ita ut de eo scriptũ
eẽ uideatur. Eccc ego mitto angelũ
meũ qui precedat te et custodiat
semꝑ. Apparut siquidem ei angelꝰ

Expanded text:
egregium habendi genus elegerat, egregium habendi genus elegerat, ut saltem ubi caput reclinaret cum Christo omnino non haberet . Nam ut non arbitreris hanc viri laudabilem peregrinationem supernae mercedis gloria vacuatam, attende paululum, et quiddam tibi in ea invenies valde pedem peregrinaturus extenderet, ut quantus esset in coelo qui peregrinabatur in terra divina virtus ostenderet, peregre proficiscentibus, ita et isti meritoaptavit ductorem, ut quo tendebat pede vel mente aethereum secum haberet custodem, quem et meruerat interna intentione consortem, ita ut de eo scriptum esse videatur: Ecce ego mitto angelum meum qui praecedat te et custodiat semper . Apparuit siqui
Abbreviated transcription (Latin):
cias contempniere aurũ at argc̃tũ
nec hẽre nec q̃rore. uerã pauperta¬
tẽ ambire q̃ celorũ tribuat ampla
palacia possidere. Hec igitut secũ
uersans ĩ pectare fidem at cõstãtiã
a brahe antiqui ac nobilis palar¬
te pre oculis reuocat qui de licto
natiuitatis solo at paterus cogna¬
troms doms ignota sibi fidenter
eppetiit et quõ ẽ iussꝰ exiuit. Hĩs¬
itaq uir sc̃ts alcuis cepit ing̃cisc᷑
qꝰ hoc precepti genꝰ necdũ fucraꝵ
exportꝰ. Qui si mẽte natuut iam
cespitẽ roliq̾rat reputabat tamgn
qr adhuc corpore interesset. Cadẽ
igitur sumpta ut ferũt tãtũmode
illa sua re militari. qua primos
floies casta inuentus non uoluptate
scłi sed perfuctorio exerctio agere
cõsueuerat undatꝰ parẽtib dei pro¬
tections uestitꝰ letus iã suã peregri¬
nationẽ aggreditur. Atq ita qui
antẽ suoꝵ fultus blanõunõtis fuetras
longe peregrinatory hospes fits

Expanded text:
tias contemnere, aurum atque argentum tias contemnere, aurum atque argentum nec habere nec quaerere, veram paupertatem ambire, quae coelorum tribuat ampla palatia possidere. Haec igitur secum versans in pectore, fidem atque constantiam Abrahae antiqui ac nobilis patriarchae prae oculis revocat, qui, derelicto nativitatis solo atque paternae cognationis domo, ignota sibi fidenter expetiit, et quo est jussus exivit. coepit ingemiscere, quod hoc praecepti genus necdum fuerat expertus. Qui si mente nativum jam cespitem reliquerat, reputabat tamen quia adhuc corpore interesset. Tandem igitur sumpta, ut ferunt, tantummodo illa sua re militari, qua primos flores casta juventus non voluptate saeculi, sed perfunctorio exercitio agere consueverat, nudatus parentibus, Dei protectione vestitus, laetus jam suam peregrinationem aggreditur; atque ita qui ante suorum fultus blandimentis fuerat, longae peregrinationis hospes factus,
Abbreviated transcription (Latin):
preuentꝰ dono acce̾ditur ciꝰ ãnuiꝰ.
ut ĩa pleniꝰ renũciare debuisset mudo
sua oĩa desereret. de finib suis ex¬
iret reguũ francie penitraret re¬
me̾scm urbem specialiter expeterer
ac bti̾ Remigii de cuiꝰ sct̃is actib
mira et eggregia iã ołim multa
coguouisset tumulum corporaliter
iuiseret, doiqz sacris uigiliis et
orationib excubarer. et quotidie
quãto gr̃a maior ĩ es epcreuerat
tanto altiꝰ aĩo reuoluebat qr ad
claritatẽ uifionis dci aliter ascende
non posset nisi liber oĩb scli impedi¬
mentis discipulum se faciat salua¬
toris, qui cuuctis suil ueris sequa¬
cibus dicit. Tiscite a meͣ quia
mitis sam et hũilis corde et inuẽietꝭ
requiem anmab uestris. Cuius
uocem bt̃issimus uir Basolus dilig̾e¬
ter amplectens metuebat se inter
turbines sclĩ por̃tũ. aĩe sue facile
incurrisse iacturã. Selicissienũ uir¬
cendi genus ẽẽ fallaces mũndi diui¬

Expanded text:
praeventus dono accenditur ejus animus, praeventus dono accenditur ejus animus, ut jam plenius renuntiare debuisset mundo, sua omnia desereret, de finibus suis exiret, regnum Franciae penetraret, Remensem urbem specialiter expeteret, ac beati Remigii, de cujus sanctis actibus mira et egregia jam olim multa cognovisset, tumulum corporaliter inviseret, ibique sacris vigiliis et orationibus excubaret. Et quotidie quanto gratia major in eo excreverat, tanto altius animo revolvebat, quia ad claritatem visionis Dei aliter ascendere non posset, nisi liber omnibus saeculi impedimentis, discipulum se faciat Salvatoris, qui cunctis suis veris sequacibus dicit: Discite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris . Cujus vocem beatissimus vir Basolus diligenter amplectens, metuebat se inter turbines saeculi positum animae suae facile incurrisse jacturam. Felicissimum vincendi genus esse, fallaces mundi divi
Abbreviated transcription (Latin):
potuq temperans: inuẽtitis ĩsoleꝰ
ducis nexib infrenauerat. Pdaci¬
ẽtiã quoq ĩ aduersis inter scłares
quãtũ excoluit. expont̾ necus
sufficit. Circa pauꝑes tanta ei
liberalitas erat: ut quidquit cõces¬
se facultatis fuerat. id totũ preter
quotidianũ uictũ scipẽ diis effim¬
deret miserorã. Erat autẽ inter
hec aĩo pussinus / scrmone ueratis¬
suuis iusticia insignis spe longa¬
niiuis motu acceptꝰ. incessu uere¬
cundꝰ morib grauis leuitate
amabilis uerbo cõminis oĩb affa-¬
bilis. Gratꝰ alloquis. hoẽstꝰ in
domo tardꝰ ĩ publito lacrimãtiũ
Dulcedo mbetilliũ fortitudo st̃atiũ
bñitudo om̃iq in co bonoꝵ decc̃tis¬
sima caritudo. Tanta etiã se ui
coartauerat / ut eccłiastice discipłie
nõnuillos exercitio preditos anum
uirtutib sub illo quoq habitu
hos om̃s bonoꝵ gradꝰ pertrãsiret
florida brissimi Basoli iuctut dei

Expanded text:
potuque temperans, juventutis insolentiam potuque temperans, juventutis insolentiam duris nexibus infrenaverat. Patientiam quoque in adversis inter saeculares quantum excoluit, exponere nemo sufficit. Circa pauperes tanta ei liberalitas erat, ut quidquid concessae facultatis fuerat, id totum praeter quotidianum victum, stipendiis effunderet miserorum. Erat autem inter haec animo piissimus, sermone veracissimus, justitia insignis, spe longanimis, motu acceptus, incessu verecundus, moribus gravis, lenitate amabilis, verbo communis, omnibus affabilis, gratus alloquio, honestus in domo, tardus in publico, lacrymantium dulcedo, imbecillium fortitudo, stantium beatitudo, omniumque in eo bonorum decentissima claritudo. Tanta etiam se vi coarctaverat, ut ecclesiasticae disciplinae nonnullos exercitio praeditos animi virtutibus sub illo quoque habituhos omnes bonorum gradus pertransiret florida beatissimi Basoli juventus, Dei
Abbreviated transcription (Latin):
nõ tamen sacrã adolescentiã uiciis
subdiderat: quib illa etas niiium
imoplicari solet. Iam tũ quide̾ estũas
amore celestiũ semperq tendens
ĩ augmẽta u̾tutã. et qũauis selaris
rei suꝑducta sp̃e teneretur: discipłi
tamen celestib añm inserebat.
Euangelicã perfectoẽm ĩ illa eciã ĩ¬
firiitate sibi pre oculis infcrens
prt̃m matrẽq minus dilexerat. ut
deo se approbante ficri dignior po¬
tuisset. Ecclesiis dei ant monaste¬
riis anmus peruigilans ĩ adolescẽ.
meditabatur ⁊ qd postinodũ alcius
impleretur. Rides ĩ eius pectore
aplũ regebat imꝑiũ: caritas̾at di¬
lectis a put eũ ꝑpctui fomitis pers¬
urgebat incendium. Castitatis at
candore ĩ se emmentt. non fipit pe¬
dem ĩ lubrico: ne macułã traheret
ab occulto. Uigilias ac sacras or̃oes
sibi ꝑꝑetuans ꝯuãtũ intellige po¬
terat. non segniter agebat. Absti¬
ne̾cie antem districtõib deditꝰ cibs

Expanded text:
non tamen sacram adolescentiam vitiis non tamen sacram adolescentiam vitiis subdiderat, quibus illa aetas nimium implicari solet. Jam tum quidem aestuans amore coelestium, semperque tendens in augmenta virtutum. Et quamvis saecularis rei superducta specie teneretur, disciplinis tamen coelestibus animum inserebat, evangelicam perfectionem in illa etiam infirmitate sibi prae oculis inferens, patrem matremque minus dilexerat, ut Deo se approbante fieri dignior potuisset. Ecclesiis Dei aut monasteriis animus pervigilans in adolescentia meditabatur, quod postmodum altius impleretur. Fides in ejus pectore amplum regebat imperium, charitas atque dilectio apud eum perpetui fomitis perurgebat incendium; castitatis autem candore in se eminente, non fixit pedem in lubrico ne maculam traheret ab occulto. Vigilias ac sacras orationes sibi perpetuans, quantum intelligere poterat, non segniter agebat; abstinentiae autem districtionibus deditus, cibo
Abbreviated transcription (Latin):
eterne morti semper apnd inferos
torq̃bit ixionea rota. Ipiꝰ crgo
gesta breuiter ĩ noticiã deduciouꝰ
hor̃m qui laudib honorat᷑ angłor
Prestabit ut credimiꝰ it̃ori suo nõ l¬
minimamꝰ ĩ celestib glãm quicũq
cũ dilectione suam recitauerit Ic̃oem
Ged ne stili rustititas scti uiri actib
uilitatis iuriam subiĩstret solã
tãtũ preferat materiã. sed tamen
auctoris occultet pagina nomen
Ditur beatissimus Basolus
aquitania prouicia inclito
parentũ germine exorta terntors
urbis lemouicine natu et genere
fuit nobilissimus. Qui felici aus¬
pitio metas infauciẽ suꝑgressꝰ.
cũ tp̃a adolescentie sacri tirociun
inccemento cõtigisset ⁊ ad diuine
seruitutis opus tõtũ se cõuertit.
Ic primũ terrene milicie spẽ detẽ¬
tus⁊ illos primene etatis annos
inter populares turmas sub scudio
pietatis exsoluerat. Qui licet cõ¬
muniter in scło aliqͣndiu cõu̾satꝰ.

Expanded text:
aeternae morti semper apud interos aeternae morti semper apud interos torquebit Ixionea rota. Ipsius ergo gesta breviter in notitiam deducimus hominum, qui laudibus honoratur angelorum. Praestabit, ut credimus, lectori suo non minimam in coelestibus gloriam, quicunque cum dilectione suam recitaverit lectionem. Sed ne styli rusticitate sancti viri actibus vilitatis injuriam subministret, solam tantum praeferat materiam, sed tamen auctoris occultet pagina nomen.tissimus Basolus Aquitania provincia inclyto parentum germine exortus, territorio urbis Lemovicinae, natu et genere fuit nobilissimus. Qui felici auspicio metas infantiae supergressus, cum tempora adolescentiae sacri tirocinii incremento contigisset, ad divinae servitutis opus totum se convertit. Ac primum terrenae militiae specie detentus, illos primaevae aetatis annos inter populares turmas sub studio pietatis exsolverat. Qui licet communiter in saeculo aliquandiu conversatus,
Abbreviated transcription (Latin):
ad manus non euolus. Unde sctissĩ
huꝰ pr̃is uitã fidelib ducumꝰ in
exẽplũ qui quod dyaboli temptam̃ta
fortiter euicit se profecto ĩ ardua
sequendũ filios edocuit. Et qm̃ gẽtiles
ati ip̃i ꝑditi ꝑditot q̃suiere memorie
mandare ꝑhemui ut ĩ ore hõm uiudrẽt
qui amma et corꝑe pariter decessissẽt
quanto nos głosos sctoꝵ triumphos
digniꝰ actollomꝰ quos ĩ eluitate cũ
deo regnare nõ dubitamus e Hii nãq
pose morte᷑ melius uiuũt illic ubi ui¬
uũt cũ extĩcta qͦq corũ corꝑa tãtis
quotidie nuraculis coruscant illit
etiã ubi tp̃alit̾ non uiuunt. Paciẽtiꝰ
enĩ lc̃õnem recito q̃ cõfessorẽ meum
bt̃issimũ Basolum eterne iõcuditati
ascaiptũ cũ ciiib narrat ꝙͣ eã q̃ h
culem gigãtea olum enormitate pre¬
ditũ ĩ celum tr̃aslatũ eẽ mẽdaciter
affiriuat. Iste itaq dũ sol mũdũ
suo liũs ciuxerit aput hoĩes ꝓhẽ m
uiuet ĩ gla illu uero ut fertur

Expanded text:
. Unde sanctissimi hujus Patris vitam fidelibus ducimus in exemplum, qui quod diaboli tentamenta fortiter evicit, se profecto in ardua sequendum filios edocuit. Et quoniam gentivocati, ipsi perditi perditos quaesivere memoriae mandare perenni, ut in ore hominum viverent qui anima et corpore pariter decessissent: quanto nos gloriosos sanctorum triumphos dignius attollimus, quos in aeternitate cum Deo regnare non dubitamus? Hi namque post mortem melius vivunt, illic ubi vivunt; cum exstincta quoque eorum corpora tantis quotidie miraculis coruscant, illic etiam ubi temporaliter non vivunt. Patientius enim actionem recito, quae confessorem meum beatissimum Basolum aeternae jucunditati ascriptum cum civibus narrat, quam eam quae Herculem gigantea olim enormitate praeditum in coelum translatum esse mendaciter affirmat. Iste itaque, dum sol mundum suo lumine cinxerit, apud homines perenni vivet in gloria; illum vero, ut fertur,
Abbreviated transcription (Latin):
¶Dusceptꝰitaꝙ a frĩb intra septa
monasterii br̃s Basolꝰ cõgregatõi
moãchorp addictꝰ cuidã mõacho
komarco noie a diomers eiusdem
loci uenerabili abbate. sacris litteris
traditur nibuendꝰ. Qmi setẽ disci¬
plĩe studia ingressꝰ diina se ꝑlustr̃a¬
te gr̃a die noctuq ĩ lege dñi meditãdo
in co doclrĩe ꝑsitõis ĩ breui culmen¬
it emicuit. Nec mirũ cũ per sct̃i sp̃s
magisteriũ idoctꝰ id eiꝰ cõseq̃ret᷑ gr̃a /
pro cuiꝰ amore se tanta libertate
priuauerat cognatione paterna.

Expanded text:
usceptus itaque a fratribus intra septa monasterii B. Basolus congregationi monachorum addictus, cuidam monacho Komarcho nomine, a Diomero ejusdem loci venerabili abbate, sacris litteris traditur imbuendus. Qui sanctae disciplinae studia ingressus, divina se perlustrante gratia, die noctuque in lege Domini meditando in eo doctrinae perfectionis in brevi culmen emicuit. Nec mirum, cum per sancti Spiritus magisterium edoctus, id ejus consequeretur gratia, pro cujus amore se tanta libertate privaverat cognatione paterna.
Abbreviated transcription (Latin):
quãtũ fuit possibile ditauerat mul¬
tis se laborib tradens atz uigiliis
ne sui sentiret dispendia gregis. Qui
quantis floruit bonoꝵ exerciciis
fortunatꝰ pbr̃ doctor eggregiꝰ at ip̃o¬
eta facundissimꝰ ab ip̃so egidis parti¬
b ut legitur Italie in gallias ꝓuo¬
tatꝰ uctã mores predicatoem/ al
pastorale eiꝰ sollicitudiem metrica ra¬
tiene breuiter sed eloquẽter cõplexꝰẽ.
Hunc ergo ualde diligebant frãtoꝵ
proceres. Rex eciã cilpericꝰ qui
tunc tp̃is francorũ pociebatur ĩꝑio
quiq ãm̃stratoem regni post pat̾s
obitũ uirib obtinuerat armil def¬

Expanded text:
quantum fuit possibile ditaverat, mulquantum fuit possibile ditaverat, multis se laboribus tradens atque vigiliis, ne sui sentiret dispendia gregis; qui quantis floruit bonorum exercitiis, Fortunatus presbyter doctor egregius ac poeta facundissimus ab ipso Aegidio partibus, ut legitur, Italiae in Gallias provocatus, vitam, mores, praedicationem ac pastoralem ejus sollicitudinem metrica ratione breviter, sed eloquenter complexus est. Hunc ergo valde diligebant Francorum proceres. Rex etiam Chilpericus, qui tunc temporis Francorum potiebatur imperio, quique administrationem regni post patris obitum viribus obtinuerat,
Abbreviated transcription (Latin):
est partes ingressꝰ. Qui relictis
magnis copiis aquitane sctãm sibi
pauꝑtatẽ elegit Remerisis cãpanie.
Nobilis terrigena sublimitate sed
nobilior celesti diquitate. Generosꝰ
humana prosapia. sed generosior
sonetate angelica. Quẽ sic ideo deꝰ
epaltauit qr ip̃e ĩ cõspctũ diuine
maiestatis seipm̃ semꝑ hm̃iliare str¬
florete cõciuio ita tota refulgebat ti¬
uitas distinctis sc̃õꝵ falgorib ad huc
in carue degẽciũ tanꝙͣ quida celestis
circulus stellaꝵ adornat᷑. mitãtium
cõpositis ordimib. Quoꝵ tunc erat
uir amirande sct̃itatis sũmꝰ pastor
egidiꝰ qui eodem Remoꝵ põtificio sub¬
luatꝰ/ post digne et laudabilis uite
antiseitem Remigiũ ea side clarut
quartꝰ. Qui sc uenerabilis põtifex
uirib suis et ingenio płima addid᷑
eidem episcopio. Morib et uita pon¬
tificis digntatem implebat reb epis¬
copii̾ sublimauerat terminos dila¬
tauerat. ecclesiastice familie copia

Expanded text:
est partes ingressus; qui relictis est partes ingressus; qui relictis magnis copiis Aquitaniae, sanctam sibi paupertatem elegit Remensis Campaniae; nobilis terrigena sublimitate, sed nobilior coelesti dignitate, generosus humana prosapia, sed generosior societate angelica; quem sic ideo Deus exaltavit, quia ipse in conspectu divinae majestatis seipsum semper humiliare stuflorente concivio, ita tota refulgebat civitas distinctis sanctorum fulgoribus adhuc in carne degentium, tanquam quidam coelestis circulus stellarum adornatur micantium compositis ordinibus. Quorum tunc erat vir admirandae sanctitatis summus pastor Aegidius, qui eodem Remorum pontificio sublimatus, post dignae et laudabilis vitae antistitem Remigium, ea sede claruit quartus. Qui scilicet venerabilis pontifex viribus suis et ingenio plurima addidit eidem episcopio. Moribus et vita pontificis dignitatem implebat, rebus episcopium sublimaverat, terminos dilataverat, ecclesiasticae familiae copia
Abbreviated transcription (Latin):
particeps effectꝰ uero cultu diuine
maiestatis sicut scriptũ ẽ de cunictis¬
ueri dei cultorib quia cũ inhemꝰ
deo non t̾ angelꝰ nr̃a mente potẽ¬
cior dño ctiã alibi testante de innote¬
cuõ non itate sed puritate. Nugeli
inquit eorũ semper uident faciem
patris mei qui in celis est. Etanim
qui quendam islitico ppło pharas.¬
ins imperium declinanti uias maris
rubri apperuit at eũ ꝑ terribilos
solitudines gradiẽtẽ columpnã ignis
ĩ nocte et columpnã nubis in dic̃
precedere iussit / uet non a loco na¬
tiuitatis usq ĩ promissioni terrã
festinantem. maquis de celo signis
comitantibz introduxit ipse mint
non dissimilib miraculoꝵ causis
bto uiro Basolo ducẽ angelicum
per totũ illud pie peregrinatõis de¬
legauit epilium. Quo fretus ductore
uie ad Remensem ꝑueint urbem
lougo uie labori finem daturꝰ.Di¬
uinitus ergo ut creditur beatus Ba¬
solꝰ a regione armoritana aħ m
ferritorio lemonitius prouotatꝰ has

Expanded text:
inae majestatis, sicut scriptum est de veris Dei cultoribus; quia cum inhaeremus Deo, non est angelus nostra mente potentior, Domino etiam alibi testante de innocentium non aetate sed puritate: Angeli, inquit, eorum semper vident faciem Patris mei qui in coelis est . Etenim qui quondam Israelitico populo, Pharaonis imperium declinanti, vias maris Rubri aperuit, atque eum per terribiles solitudines gradientem columnam ignis in nocte, et columnam nubis in die praecedere jussit, nec non a loco nativitatis usque in promissionis terram festinantem magnis de coelo signis comitantibus introduxit; ipse nunc non dissimilibus miraculorum causis beato viro Basolo ducem angelicum per totum illud piae peregrinationis delegavit exsilium. Quo fretus ductore viae, ad Remensem pervenit urbem, longo viae labori finem daturus. Divinitus ergo, ut creditur, beatus Basolus a regione Armoricana atque ex territorio Lemovicino provocatus, has
Abbreviated transcription (Latin):
guanto intcriꝰ replebat᷑ gaudis cum
dñs ĩ conspitũ suo uiã pe̾grinatõis
ciꝰ dirigerere post hec itaq uenera¬
bił põtifex interrogat cur siõme nebi¬
liratis uie natiuũ soluõ religrat cur
tantus ꝑegrinandi ardor sibi placuis¬
ser. Cni sicut ueritas expetebat di¬
lectꝰ dei famulꝰ ad sui ꝓpodtũ per
ordine̾ indicauit deo se ĩ ꝑauꝑtate uel¬
le seruire. ac pro cognatoie patua
huiꝰ regni exiliũ sponte comutusse
nõ ia sua repetere sid sicut multi scłoꝵ
priori eus feccrant peregre uita fi¬
¶ Coguito ergo pio exulantit uiri de¬
sideris presul clarissimꝰ ingenti ã¬
a lacatate replerꝰ maguit preconiys
bñdicebat dum qui ĩ se cõfidetib be¬
ingnũ semꝑ cõferrer aupilud̃ et ad

Expanded text:
 gaudio, cum Dominus in conspectu suo viam peregrinationis ejus dirigeret? Posthaec itaque venerabilis pontifex interrogat, cur summae nobilitatis vir nativum solum reliquerat, cur tantus peregrinandi ardor sibi placuisset? Cui sicut veritas expetebat, dilectus Dei famulus suum propositum per ordinem indicavit, Deo se in paupertate velle servire, ac pro cognatione patria hujus regni exsilium sponte commutasse, non jam sua repetere, sed sicut multi sanctorum priori aevo fecerant, peregre vitam fi. Cognito ergo pio exsulantis viri desiderio, praesul clarissimus ingenti alacritate repletus, magnis praeconiis benedicebat Dominum, qui in se confidentibus benignum se
Abbreviated transcription (Latin):
ultio cõstringeret horresce ac mumen
inuisibile bruta audacia presentialĩt
ꝑsentire. Bed hunc ita reĩctum
aii remauere non passi huir iude
circa manũ appositis bipc̾nnb . lapi¬
dem cõcidentes tandem gentilẽ solunt
Pacticula ramen marmorĩs maim
leiꝰ petpetua tenacitate ĩsolubiliter
adherente. Hoc itaqz tale pondus
usq ad terrã suã deferens u̾tutis sitĩ
Rasoli muitꝰ predicator refcrẽtib ex
captiuitate ꝙͣpluriuis uisq ẽ ad suos
iam arẽte brachio ꝑuenisse. De illo¬

Expanded text:
ultio constringeret, horrescere ac numen ultio constringeret, horrescere ac numen invisibile bruta audacia praesentialiter persentire; sed hunc ita revinctum, alii ita remanere non passi, hinc inde circa manum appositis bipennibus, lapidem concidentes, tandem gentilem solvunt, particula tamen marmoris manu ejus perpetua tenacitate insolubiliter adhaerente. Hoc itaque tale pondus usque ad terram suam deferens, virtutis sancti Basoli invitus praedicator referentibus ex captivitate quamplurimis visus est ad suos jam arente brachio pervenisse.