comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
omnia exitlamortis dampnatione
sũt. nam siñ est ista pena hominis
s natura nlła ista peccata sunt. Si
enim non receditur ab eomodo qͦ
naturauter factus est homo cum
ħ facit ea utiq facit que debet. Si
autem homo ꝙͣ ita est non est bonꝰ
nec ħt in pot̾ate ut ut bonus suie
non uidendo quaus esse debeat siue
uidendo ⁊̃ nõ uaiendo ẽẽ quaiem se
esse deb̾e uidet penam istam ẽẽ qͥs
dubitet. Omnis autem pena siꝑec¬
catipena est iusta est. ⁊ supplitium
iniusto aliquo dominante homini
imposita ẽ. porro quia de potentia
dei ⁊ iustitia dubitare dem̃tis est.iuiᷤ¬
ta est hec pena ⁊ pro peccato auquo
imꝑenditur. Nonenim quisquam
iniuste dominans. aut surripere ho
truciaret. Belinquitur ergo ut hec
pena iusta de dampnatione homini
ueniat. hiis atq plurib testimoni¬
is docetur quedam esse peccata ⁊ pe¬
nas peccati essentiaut̃. de quibdã¬

Expanded text:
nia ex illa mortis damnatione sunt. Nam si non est ista poena hominis, sed natura, nulla ista peccata sunt. Si enim non receditur ab eo modo quo naturaliter factus est homocum haec facit, ea utique facit quae debet. Si autem homo, quia ita est, non est bonus, nec habet in potestate ut sit bonus, sive non videndo qualis esse debeat, sive videndo et non valendo esse qualem se esse debere videt, poenam istam esse quis dubitet? Omnis autem poena si peccati poena est, justa est, et supplicium  ambigit, injusto aliquo dominante homini imposita est. Porro quia de omnipotentia Dei et justitia dubitare dementis est, justa est haec poena, et pro peccato aliquo impenditur. Non enim quisquam injuste dominans aut surripere homcruciaret. Relinquitur ergo ut haec poena justa de damnatione hominis veniat. His atque aliis pluribus testimoniis docetur quaedam esse peccata et poenas peccati essentialiter. Au
Abbreviated transcription (Latin):
batio passio. omnis cupiditas ꝑtur¬
igitur cupiditas cum est in nobis
ipsa cupiditate patimur. ⁊ in qͣn¬
tum cupiditas est patimur. omnis
autempassio in quantum ip̃a ꝑa¬
timur non est peccatum. ita ⁊ de
timore. non enim consequent est
ut lipatimur timorẽ ic̃o ñ sit pect̃m
quiamutta sunt peccata q̃ patim̃
s non in qͣntum patimur eis. ꝙu
da ⁊ maia uidetur obuiare ꝙ tur
fectius sciatur tt̃are non ꝑiget. Ex¬
ecramus inquit eor blaphemiam
quiditunt impossibue auquid ho¬
mini a deo esse preceptũ ⁊ manda¬
ta dei ñ a singicus s ab omnib in
cõmune posse leruari. ⁊ paulo post.

Expanded text:
batio, passio; omnis cupiditas, perturergo cupiditas cum est in nobis, ipsa cupiditate patimur; et in quantum cupiditas est, patimur ea. Omnis autem passio in quantum ipsa patimur, non est peccatum; ita et de timore. Non enim consequens est ut si patimur timorem, ideo non sit peccatum, quia multa sunt peccata quae patimur, sed non in quantum patimur eis. 8. t mala, videtur obviare quod fectius sciatur, iterare non piget. Execramur, inquit, eorum blasphemiam qui dicunt impossibile aliquid homini a Deo esse praeceptum, et mandata Dei non a singulis, sed ab omnibus in commune posse servari. Et paulo post:
Abbreviated transcription (Latin):
utrum ⁊ pena sit priuatio
uel corruptioboni Ed qd̃
facile Rdeti pot̾. si predicta adme¬
moriam reuotẽtur. diximus enĩ
supra priuationem uei cormupti¬
onem boni accipiacciue uei passi
ue .i. secundum effccientiam uel et¬
fectum. Id̾oq priuatio nel corrup¬
tioboni dẽ ⁊ peccatum ⁊ pena. s pec¬
catum secundum esfitientiam qr
peiat. uel corrumpit bonum pe¬
na autem secundum estectum .i se¬
cundum passionemque est effect᷑
peccati. auud est enim culpa aliud
est pena. aiterum est dei .i. pena. ai¬
terum diaboli uel hominis .i cui

Expanded text:
utrum et poena sit privatio vel corruptio boni. Ad quod facile responderi potest, si praedicta ad memoriam revocentur. Diximus enim supra, privationem vel corruptionem boni accipi active vel passive, id est, secundum efficientiam vel effectum. Ideoque privatio vel corruptio boni dicitur peccatum, et poena; sed peccatum secundum efficientiam, quia privat vel corrumpit bonum; poena autem secundum effectum, id eecundum passionem, quae est effectus peccati. Aliud est enim culpa, aliud poena; alterum est Dei, id est, poena, alterum, diaboli vel hominis, i
Abbreviated transcription (Latin):
pena. ut enim xx uerbis augi pre¬
missis colligitur ꝑeccatum dicitur
corruptio uel priuatio actiue nõ
passiue.nã i deo malum uel pecca¬
tum dicitur corruptio boni quia
naturam bonam qualitumqs pri¬
ua bono. Nam si non priuat ocuqͦ
bono nec nocet. ut supra aug̾ di¬
cit. Nocet autem. adimit igitur bo¬
nun nõ autem nocet nisi in qͣntũ
peccatum est. gͦ in quantum pecca¬
tum priuat bono. Itaq in quatũ
peccatum est priuatio est uel corru¬
ptio boni. quomodo in quantum¬
Cedcum peccatum est posut

Expanded text:
praemissis Aug. colligitur, peccatum dicitur corruptio vel privatio active, non passive. Nam ideo malum vel peccatum dicitur corruptio boni, quia naturam bonam qualicumque privat bono. Nam si non privat aliquo bono, non nocet, ut supra Aug. ait. Nocet autem; adimit ergo bonum. Non autem nocet, nisi in quantum peccatum est; ergo in quantum peccatum est, privat bono. Itaque in quantum peccatum est, privatio est vel corruptio boni. 11. Quomodo in quantum peccatum est
Abbreviated transcription (Latin):
non loci distantia. quia ubi¬
ꝙ totus ⁊ p̾sens omnib ⁊ omnia ĩ
dei abusiue dr̃ templum dei. non c
eo contineatur sed quod ibi preles
sit ⁊ in hitans. td autem animamũ¬
da intelligitr¬
rgitur non secund̾ loc̃ a̾s longe fit
a deo. ⁊̃ in eo longef ꝙ ab eius simili¬
tudine recedit.⁊ tanto longius qͣn¬
tofit dislimilior. Illa autemut ait

Expanded text:
non loci distantia, quia ubique totus et praesens est omnibus, et omnia in Dei abusive dicitur templum Dei, non quod eo contineatur, sed quod ei praesens sit et inhabitans; id autem anima munda intelligiergo non secundum locum, aliquis longe fit a Deo; at in eo longe fit, quod ab ejus similitudine recedit; et tanto longius, quanto fit dissimilior. Illa autem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum est quomodo potest boñ
corrumpere uel adimere ulio ag̃i¬
tura boni dicens. abstinere acibo
non est aliqua sub̾a. tamen si sub¬
stantia corporis omnino abstineat
acibo languescit ⁊ fraigitur. sic ñ
est sub̾a peccatum. eo tamen natura
anime corrumpitur. quod pectatũ¬
homo in latrones qͣndo per pecca¬
tum ĩ pot̃atem diaboli trahitur.et
tunc per peccatum expoliatur gra¬

Expanded text:
ccatum est, quomodo potest bonum corrumpere vel adimere? Atura boni, dicens: Abstinere a cibo non est aliqua substantia; tamen substantia corporis si omnino abstineatur a cibo, languescit et frangitur; sic non est substantia peccatum, eo tamen natura animae corrumpitur. 12. Quod phomo in latrones, quando per peccatum in potestatem diaboli traditur; et tunc per peccatum expoliatur gra
Abbreviated transcription (Latin):
rum unde aug̾ super il cari¬
nonuidecunt solem ait Ignis su¬
perbie ⁊ concuꝑilcentie ⁊ ire intel¬
lrgitur. Istas penas pauti uident
Ideo eas maxime cõmemorat apoᷤᷤ¬
toius in epła ad romanos ⁊ enu¬
pena peccati tem inter primũ e¬
nim peccatum apostasie ⁊ intimã
penam ignis eterni media que s̃
⁊ peccata sunt ⁊ pene peccati. gͥgͥ
quoq supererechieie̾m att contep¬
nenti quinoniunt penitere ponit
causa peccati. aut peccatum ⁊ pe¬
na percati. aut peccatum simir
⁊̃ causa ⁊ pena pecrati. unde moy

Expanded text:
rum. Unde Aug., super ilnon viderunt solem, ait: Ignis superbiae et concupiscentiae et irae intelligitur. Istas poenas pauci vident; ideo eas maxime commemorat Apostolus in Epistola ad Romanos, et enupoena peccati. Inter primum enim peccatum apostasiae et ultimam poenam ignis aeterni, media quae sunt, et peccata sunt, et poena peccati. Gregor. quoque super Ezech. ait: Contemnenti qui non vult poenitere ponit causa peccati; aut peccatum et poena peccati, aut peccatum simul et causa et poena peccati. Unde Moy
Abbreviated transcription (Latin):
li Rident peccatum sic dici penam¬
rumpitur bona natura. sicut
ip̃e crutiatus maloꝵ ignis est. s
per ignem fit in homine. Ita per
peccatum torrumpteur natura ⁊
inminuitur bonum nature. ⁊ ẽ
ip̃a ĩminutio ⁊ corruptio bonipaᷤᷤ¬
sio ⁊pena ⁊ non est essentiauter
ipsum peccatum per quod fit¬
su Sed ideo pectatum dicitur ut p̾¬
U missum est. quia pet peccatũ
illico ut peccat homo fit in hõie
itia corruptio quetamen fit deo
cum ait in li. de p̾destinatione sc̃o¬
rum. predestinatione deuis ea preᷤᷤ¬
ciuit q̃ ip̃e fuerat facturus.S pre

Expanded text:
dent peccatum sic dici prumpitur bona natura. Sicut ipse cruciatus malorum ignis est, sed per ignem fit in homine. Ita per peccatum corrumpitur natura, et imminuitur bonum naturae; et est ipsa imminutio et corruptio boni, passio et poena, et non est essentialiter ipsum peccatum, per quod fit; sed ideo peccatum dicitur, ut praemissum est, quia per peccatum, illico ut peccat homo, fit in homine illa corruptio, quae tamen fit Deo cum ait in lib. de Praedestinatione sanctorum c. 10: Praedestinatione Deus ea praescivit quae fuerat ipse facturus. Se
Abbreviated transcription (Latin):
ficit. qua dicunt nuuireidu ⁊ ma¬
o inẽẽ contraria. Nutius enim lo¬
potius aut cib limuri duicis est et
amarus. nullum simisi ubi album
ibi ⁊ nigrum. ⁊ hoc inmuttis ac pe¬
ne in omnib reperitur contrarus¬
sut inuna re simul esse non possãt

Expanded text:
cit, qua dicunt, nulli rei duo simul inesse contraria. Nullus enim potus aut cibus simul dulcis est, et amarus. Nullum simul corpus ubi album, ibi et nigrum; et hoc in multis ac pene in omnibus reperitur contrariis, ut in una re simul esse non possint
Abbreviated transcription (Latin):
ab adam / Non inficiamur tamen qͥn
cibi ⁊ humores in carnẽ ⁊ sanguinem
transeant s non inu̾ttatem humane
nature que aprimis descendit paren¬
tib. q̃ sola in resurcectione erit. Beli¬
qͣuerocaro ĩ qͣm cibi transeunt tanꝙͣ
superflua in resurrectione deponetur
quitam̃ ciboꝵ aliaꝵq rerum fom̃rtis

Expanded text:
angelici. Non inficiamur tamen quin cibi et humores in carnem et sanguinem transeant; sed non in veritate humanae naturae, quae a primis descendit parentibus, quae sola in resurrectione erit; reliqua vero caro in quam cibi transeunt, tanquam superflua in resurrectione deponetur, quae tamen ciborum aliarumque rerum fomentis
Abbreviated transcription (Latin):
probans. nichil casu fieri in mũ¬
do. ait in eodem quicquid casu fit
tem̃e fit. quicquid temere fit nõ
fit prouidentia. Si ergo casu ali¬
qͣ fiũt ĩ mundo non prouidentia
uniuersus mũdus ãministrat᷑

Expanded text:
probans nihil casu fieri in mundo, ait: Quidquid casu fit, temere fit; quidquid temere fit, non fit providentia. Si ergo casu aliqua fiunt in mundo, non providentia universus mundus administrat
Abbreviated transcription (Latin):
di quod insticia uetat in utraq aᷤ¬
signatione de accuaui peccato agi
cutio ⁊ operano praua .i. actusma¬
lus tam interior qͣm excerior. ex
altera uero tantum ostenditur
elle actus interior. uoluntal enĩ

Expanded text:
di quod justitia vetat. In utraque assignatione, de actuali peccato agitcutio et operatio prava, id est, actus malus tam interior quam exterior; ex altera vero, tantum ostenditur esse actus interior. Voluntas enim,
Abbreviated transcription (Latin):
tadiligentia separatur manerta¬
men infructu qui de purgatio naᷤ¬
citur tͥcito. ica peccatum quoo in
parentib per bap̃m mundatur m¬
anet ineis quos genuerunt. Exh
enim gignunt quod ad huc uetustã
trahunt non ex ħ quod lex innoni
tate promouit eos inter frĩtot del
nuo sunt nati. sed potius setundũ
eam qua carnauiter ⁊ ip̃i primũet̃
generati quare dictai ougmale
amostensumẽ hic dicitur cum

Expanded text:
ta diligentia separatur, manet tata diligentia separatur, manet tamen in fructu qui de purgato nascitur tritico; ita peccatum quod in parentibus per baptismum mundatur manet in eis quos genuerunt. Ex hoc enim gignunt, quod adhuc vetustum trahunt; non ex hoc, quod lex in novitate promovit eos inter filios Dei. nuo nati sunt, sed potius secundum illam qua carnaliter et ipsi primum sunt generati. 8. Quare dicatur originale hic dicitur cum
Abbreviated transcription (Latin):
ditas tracta ex libidine toenintiũ
quuie uitium nel cortuptio dici p
dquod dici potest quia mii¬
pue pollutio quedam qͣ exfer¬
uore coitus ꝑerentũ ⁊ concupucenti¬
alibidinosa conthit caro dum conci¬
pitur causa est originaus peccati. q̃
recte nitium siue corruptio carnis
appellari potest. ⁊ que fecunditas
maior esse uidetur incarne concu¬
piscentialiter traducta qͣm inea uñ
traducitur. ⁊ quid nuitium uł cor¬
ruptio sit incarne ante coniunctõ¬
nemanime effcu probatur cũ aĩa
infũditur que ex cormuptione carnis
macłat᷑. Sicut inuase dignoscitur ui
miremur et trahere peccatũ
tatum filios traducere a parenti dis¬
b iam per baptismum ab itio pecca¬
tomundatis diuersaꝵ simiutudi¬
num inductione. t̃ posse fieriĩsinu¬
at. aug̃ in li. de bap̾o paruutioꝵ. tra ĩ¬
quit quomodo preputium per ciõ¬
tisionem aufertur manet tamen ĩ
eo quem genuerunt tircumcisi qͦ¬
modo ⁊̃ palea que opere humanotã¬

Expanded text:
ditas tracta ex libidine coeuntium, ditas tracta ex libidine coeuntium, quae vitium vel corruptio dici potest. Ad quod dici potest quod mulpue pollutio quaedam, quam ex fervore coitus parentum et concupiscentia libidinosa contrahit caro dum concipitur, causa est originalis peccati; quae recte vitium, sive corruptio carnis appellari potest. Quae foeditas major videtur esse in carne concupiscentialiter traducta, quam in ea unde traducitur. Et quod vitium vel corruptio sit in carne ante conjunctionem animae, effectu probatur, cum anima infunditur, quae ex corruptione carnis maculatur; sicut in vase dignoscitur vitilios trahere peccatum nale filios traducere a parentibus, jam per baptismum ab illo peccato mundatis, diversarum similitudinum inductione id posse fieri insinuat Aug. in lib. de Baptismo parvulorum, inquiens: Quomodo praeputium per circumcisionem aufertur, manet tamen in eo quem genuerunt circumcisi; quomodo etiam palea quae opere humano tan
Abbreviated transcription (Latin):
minis corpus corraptum est per pecta¬
tum. Ip̃a corruptio per conditionem
in anima led incarne quia peccatio
ex carne est non ex anima. quia cat̾o
est ex ortgine carnis peccati ⁊ pertra¬
ducem omnis caro fit peccati. anima
uero nontraducttur ⁊ ideo inse caulã
peccati non habet. aug quoq ex came
peccatum animam contrahere in sermo¬
ne quodam de uerbis apostoli ostend̃
pe humana nõn opere dei cum uttio
primitus est insiccuta. Sed ex uoun¬
tiatur anima. de catila or igmau ẜ¬
lis peccati quedicta est esse in carne
ciupasit nel pena siue auquidaus.
citipa esse non pot. quia cuipa nõea
inre irrationabili. Sienim ciapa ẽẽt
incarne ante infusionem anime ac¬
tualis esset uei originaus. Set actu¬
alis tbinonest nec ortginaus crcipa
est quia ip̃a causa est originaus pet¬
cati. Si autem pena est que est iti aptꝰ¬
libilitas uei mortalitas uel auacor¬
taptio hos enim defectus carni mẽẽ
constat hi apentur que sit .ẜ. te¬

Expanded text:
minis corpus corruptum est per peccaminis corpus corruptum est per peccatum, ipsaque corruptio per conditionem in anima, sed in carne, quia peccati causa ex carne est, non ex anima, quia caro est ex origine carnis peccati, et per traducem omnis caro fit causa peccati, anima vero non traducitur, et ideo in se causam peccati non habet. Aug. quoque ex carne peccatum animam contrahere in sermone quodam de Verbis Apostoli ostenditpe humana non opere Dei cum vitio primitus est instituta, sed voluncitur anima. 5. De causa originallis quae dicta est esse in carne, culpa sit, vel poena, sive aliquid aliud. Culpa esse non potest, quia culpa non est in irrationali. Si enim culpa esset in carne ante infusionem animae, actualis esset, vel originalis. Sed actualis ibi non est; nec originalis culpa est, quia ipsa causa est originalis peccati. Si autem poena est, quae est illa? Passibilitas, vel mortalitas, vel alia corruptio; hos enim defectus carni inesse constat. 6. Hic aperitur quid sit foe
Abbreviated transcription (Latin):
incentuio libidinis ⁊ concupiscentie
fuore possent conuenire eẽtos thorus
ĩmaciuatusiã post peccatum nõ ua¬
let fieri carnalis copula absos libi¬
dinosa concupiscentia. que semper
uitium est ⁊ t̾ culpa nͥon excusaretuᷤ
per bona conurgii. In concupiscentia
igitur ⁊ ubidine concipttur caro for¬
mada in corpus prolis. Unde caro ip¬
la que concipttur inuttiosa contu¬
piscentia poluittur ⁊ corrũpiturex
cuius contactu anima cum infũdi¬
tur matulam trahit qua potiuittur
⁊ fi̾t rea .i. uitium concupiscentie q
est criginaie pectatum. quoa ꝑ cor
peccati dicitur pectatũ eẽ ĩ carne
Deoq ip̃m peccatum dã manere ĩcare
caro igitir que inconcupiscentia libi¬
dinis seminatur nec culꝑam ħt necat¬
tum culpe sed cãm. In eoigitur quod se¬
minatur torruptio est. in eo autemꝰ qd̾
nasettur concupiscentia uitium est s̃¬
ħ̾itat peccatum incarne cum non sit lb̃¬
stantia s priuatio boni. Ecce primi ho¬

Expanded text:
libidinis et concupiscentiae libidinis et concupiscentiae fervore possent convenire, essetque thorus immaculatus, jam post peccatum non valet fieri carnalis copula absque libidinosa concupiscentia, quae semper vitium est et etiam culpa nisi excusetur per bona conjugii. In concupiscentia ergo et libidine concipitur caro formanda in corpus prolis. Unde caro ipsa quae concipitur, in vitiosa concupiscentia polluitur et corrumpitur; ex cujus contactu anima, cum infunditur, maculam trahit qua polluitur et fit rea, id est, vitium concupiscentiae, quod est originale peccatum. 4. Quod tur peccatum esse in carne. Ideoque ipsum peccatum dicitur manere in carne. Caro ergo quae in concupiscentia libidinis seminatur, nec culpam habet, nec actum culpae, sed causam. In eo ergo quod seminatur, corruptio est; in eo autem quod nascitur, concupiscentiae vitium est. Unhabitat peccatum in carne, cum non sit substantia, sed privatio boni? Ecce primi ho
Abbreviated transcription (Latin):
trahi orrginale peccatum non solũ
carnem sed ⁊ animam extͣduce ẽe ar¬
enim ingeneratione prolis de carne
pat̾na subalit̃ trahitur caro. ita ⁊̃ degi¬
gnentiᷤ anima animagentti eẽntiau¬
ter dedudti ab hiis extimatur. Ideoq si¬
cut de corrupta carne caro corrupta se¬
minatur. tta ⁊̃ de anima pectatrite aĩa
peccatuix corruptione originauinfec¬
ta abilus trahi dicttur predictamo
pnat que non animas s ⁊ quo ostẽ
carnẽ solam sicut superiuᷤᷤ dit mo¬
diximus extradute esse admittito
nonigitut secundum animam s Se¬
cundum carnem solam peccatum ori¬
ginale trahitur aparentib. qua
mus concupiscentia non quidem accus
la concupistentia est iex menbroꝵ. uel
carnis que est morbidns quidam affec¬
tus. uetlangor qui cõmonet iutitũ
deliderium .i. carnaiem concupiscẽti¬
am q̃ lex peccatidicitur que dicitur
manere incarne non quin in anima
lit s quia per coruptionem carnis ĩ
anima sit causam corruptionis eiꝰ¬
aro enimostendit ex qua mn

Expanded text:
am originale peccatum non solum carnem sed animam quoque ex enim in generatipaterna substantialiter trahitur caro, ita etiam de gignentis anima anima geniti essentialiter deduci ab his existimabatur. Ideoque sicut de corrupta carne caro corrupta seminatur, ita etiam de anima peccatrice anima peccatrix, corruptione originali infecta, ab illis trahi dicitur. 2. Praedictam mnat; quae non animas, sed carnem solam, sicut superius diximus, ex traduce esse admittit. Non ergo secundum animam, sed secundum carnem solam, peccatum originale trahitur a parentibus. Est mus, concupiscentia, non quidem actus, sa concupiscentia est lex membrorum vel carnis, quae est morbidus quidam affectus, vel languor qui commovet illicitum desiderium, id est, carnalem concupiscentiam, quae lex peccati dicitur. Quae dicitur manere in carne, non quia in anima fit, sed quia per corruptionem carnis in anima fit. 3. Causam corruptionis carnis ostendit, ex qua in
Abbreviated transcription (Latin):
primi peccati. utrum res bona anreᷤ
mala. post eainquare sit peccatũ
dis fiat. ⁊ de disferentia ip̃oꝵ pecc̃oꝵ¬
bona extitit. quiã causa pri¬
ante primum peccatum non ema¬
rat aliquid malum. Uñ oriretur cã
ortum est peccatum. ⁊ post ea in ho¬
mine.⁊ quid erat angelus nisibo¬
na natura dei. Non gx deo ortum ẽ
malum quod fuit mangelo. nec
ex auo quam in angelo. Ex bono
in Relionib contra iuuanum heci¬
cum qui decerat Si ex natura pec¬
catum est tunc maia est natura.
ait queso ut sipot̃ Redeat. manifeᷤ¬
tum est ex uolũtate maia tanꝙͣ
ex arbore maia fieri omnia opera
mala tãꝙͣ fructus malos. ẜ ip̃am
malam uouintatem unde dicit
gxortam nisi ex bono. Si enim ex ã¬
gelo quid est angelus nisi bonum
opus dei. si ex homine quiderat

Expanded text:
mi peccati; utrum res bona, an res mala; postea, in qua re sit peccatum, dis fiat; et de differentia ipsorum peccbona extitit, quia ante primum peccatum non erat aliquid mali unde oriretur. Cum ortum est peccatum, et postea in homine. Et quid erat angelus, nisi bona natura Dei? Non ex Deo ortum est malum quod fuit in angelo; non ex alio quam ex angelo; ex bono in Responsionibus contra Julianum haereticum, qui dixerat: Si ex natura peccatum est, tunc mala est natura, ait: Quaeso ut, si potest, respondeat. Manifestum est ex voluntate mala, tanquam ex arbore mala, fieri omnia opera la, tanquam fructus malos; sed ipsam malam voluntatem unde dicit exortam, nisi ex bono? Si enim ex angelo, quid est angelus, nisi bonum opus Dei? Si ex homine, quid era
Abbreviated transcription (Latin):
utrum sit prinatio boni uel cor ni¬
ruptioboni in gͣntum peccatũ sit ẽ
uel nõ. Si enim inqͣntum peccatum
est corruptio boni est. cum corruptio
boniuel priuatio pena sit homini
in quantumtgitur peccatum est pe¬
na est. quod si est tunc in quantum
peccatum est bonum esse uidetur ⁊
a deo esse. Si autem ñ inquantum
peccatum est corrptio est. Quertẽ
ergo secundum quid corrupno sit
Si enim corruptio est. ⁊ ñ inqͣntum
peccatum est. cum non sit niliboñ
pret̃ quam in eo quod peccatum e̾
ergo in quantum corraptio uel p

Expanded text:
utrum sit privatio vel corruptio boni in quantum peccatum est; vel non. Si enim in quantum peccatum est, corruptio boni est, cum corruptio vel privatio boni poena sit homini; in quantum ergo peccatum est, poena est. Quod si est, tunc in quantum peccatum est, bonum esse videtur, et a Deo esse. Si autem non in quantum peccatum est, corruptio est, quaeritur ergo secundum quid corruptio sit. Si enim corruptio est, et non in quantum peccatum est, cum non sit bonum, praeterquam in eo quod peccatum est; ergo
Abbreviated transcription (Latin):
in bonis esle non possunt ⁊ ħ duo cõ¬
traria ita simiu sunt ut si bonura
non esset in quo esset malum. pr¬
lus nec malum esse potuisset qui
añ mõdo ubi consisteret Sedunũ
oriretur tortuptio non heret nisi
esset quod cortumperetur qm nich
est aiud corruptio quam boni ex¬
terminatio. Ee bonis igitur mata
orta sunt. ⁊ nisi in bonis non sunt

Expanded text:
in bonis esse non possunt. Et haec duo contraria ita simul sunt, ut si bonum non esset in quo esset malum, prorsus nec malum esse potuisset: quia non modo ubi consisteret, sed unde oriretur corruptio non haberet, nisi esset quod corrumperetur, quoniam nihil est aliud corruptio quam boni exterminatio. Ex bonis ergo mala ort
Abbreviated transcription (Latin):
homo est det̾ior. quod uitiumio̾¬
ge abest a uoiuntate dei. ut ratio
docet. ex hoc loco probant uolunda¬
tem in quantum uitiosa est non
elle adeo ⁊ in quantum uitiosa e̾
in quantum non ht̃ ordinem nec
finem debitumita ⁊̃ accio in qͣn¬
tum ex maio procedit ⁊ ordinem
non ht̃ ⁊ ad maiumtendit. aua
prouatio quod omnis actus in¬

Expanded text:
uod vitium longe abest a voluntate Dei, ut ratio docet. Ex hoc loco probant voluntatem, in quantum vitiosa est, non esse a Deo; in quantum vitiosa est, in quantum non habet ordinem nec finem debitum. Ita et actio, in quantum ex malo procedit, et ordinem non habet, et ad malum tendit. 7. Alia probatio, quod omnis actus i
Abbreviated transcription (Latin):
di quod insctia uetat in utraq aᷤᷤ¬
lignatione de accuau peccato agi¬
tur ⁊ mortau non ueniauꝰ ex pri¬
ma descriptione ostenditur pecca¬
tum esse uoruntas maia. siue lo¬
cutio ⁊ operatio prana .i. accusma¬
lus tam interior qͣm excerior. ex
altera uero tantum ostenditur
elle actus interior. uoluntai enĩ

Expanded text:
di quod justitia vetat. In utraque assignatione, de actuali peccato agitur et mortali, non veniali. Ex prima descriptione ostenditur peccatum esse voluntas mala, sive locutio et operatio prava, id est, actus malus tam interior quam exterior; ex altera vero, tantum ostenditur esse actus interior.
Abbreviated transcription (Latin):
Cum uero in est maiũ uitiatum uł
uitiosum est bonum. nec malũ nũ¬
quam potest esse utium ubi est nt̃¬
lum bonum. uñ res mira conficit᷑
ut quia omnis natura in qͣntũ
nat᷑a est bonum est a Nichi
aliud dici nidetur cum uitiosa

Expanded text:
Cum vero inest malum, vitiatum vel vitiosum bonum est; nec malum unquam potest esse ullum, ubi est nullum bonum. Unde res mira conficitur, ut quia omnis natura, in quantum natura est, bonum est, nihil aliud dici videtu
Abbreviated transcription (Latin):
teq sapit non nisi inbono ĩ bo¬
malum esse intelligit .i. ĩnana¬
turabona. Maiuim eninest tn¬
corruptio uel priuatio boni. Ubi
aut̃ bonũ non est. non pot̾ esse cor

Expanded text:
sapit, non nisi in bono malum esse intelligit, id est, in natura bona. Malum enim est corruptio vel privatio boni; ubi autem bonum non est
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ hutus modid quod dicunt huͦ
nere qr per negatõnem dicuntur ue
aliqua poni actus q per eas significa
dicitur non ire ad ecc̃am malum est
nõ euntis contemptus significatur
.i. uoruntas maia uel ꝓposttum. hoc
est enim declinare a bono ⁊ ideo ma¬
lum est. sicut ⁊ econuerso declinare
amalo bonum est. Si cut igitur decli¬
nim pot̾ esse bonum quod omnino
nich est. ita declinatio a bono quod
est significat .s. uoluntatem ⁊ ꝓpo¬

Expanded text:
t hujusmodi. Ad quod dicunt, hisnere, quia per negationem dicuntur, vere aliqua poni, actusque per eas significartiam cum dicitur: Non ire ad ecclesiam malum est; non euntis contemptus significatur, id est, voluntas mala vel propositum; hoc est enim declinare a bono, et ideo malum est; sicut, e converso, declinare a malo, bonum est. Sicut ergo declinim potest esse bonum quod omnino nihil est, ita declinatio a bono quod est significat, scilicet voluntatem et p
Abbreviated transcription (Latin):
ia niueadem res rona sit. unde agͥ
in enth̾men. Omnis natura bonũẽ
necres aliqua mala esset Si res ip̃a
quemala est natura natura nõ es¬
let. Nec igitur potest esse malum
nisi esset aliquod bonum. quod cũ
ditiuideatur absurde cõnexio tñ
ratiocinationis nos competit hoc

Expanded text:
dem res bona sit. Unde Aug. in Ench., cap. 13: Omnis natura bonum est; nec res aliqua mala esset, si res ipsa quae mala est, natura non esset. Non ergo potest esse malum nisi esset aliquod bonum. Quod cum dici videatur absurde, connexio tamen ratiocinationis nos compellit hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ittuntur auccoritatib qui itid pͤ¬
tatum ceteris auoꝵ hominum põt¬
catis grauius esse dicunt. quod ⁊̃ ra¬
tione ostendere ⁊ aborant hoc modo
sib did quod nutlo auo peccato fat¬
tum est. Maiorem ergo effeccum in
hum̃anam naturã mutau̾it in ne¬
cessitatem mortis. ⁊ intotum genuᷤ
humanũ reatum diffuderit non ẽ
tamen putandum grauius fiuste
peccato in spm sanctum. quod neq¬
hic neq in ficturo ut u̾itas ait di
nam naturam corrupit non ĩdeo e̾
quia granius fu̾it cuncts auis pec¬
catis s quia ab homine cõmissũ
est qñ in uno homine tota huma¬
na natura consistebat. ⁊ ideo tota
in eo corrupta est in quo huit ma¬

Expanded text:
qui illud peccatum caeteris aliorum hominum peccatis gravius esse dicunt. Quod etiam ratione ostendere laborant hoc modo: subdidit, quod nullo alio peccato factum est. Majorem ergo effectum malhumanam naturam mutaverit in necessitatem mortis, et in totum genus humanum reatum diffuderit, non est tamen putandum gravius fuisse peccato in Spiritum sanctum, quod neqhic, neque in futuro, ut Veritas ait, nam naturam corrupit, non ideo est quia gravius fuerit cunctis aliis peccatis; sed quia ab homine commissum est, quando in uno homine tota humana natura consistebat, et ideo tota in eo corrupta est; ma
Abbreviated transcription (Latin):
mali inticut qͣntum ad multipliceᷤᷤ
per aua pecĩa ĩmoalios grauiorem
catum primis parentib fu
m̾tentiam ueniam subsecutos ag
cut illi primi parentes post ea ius¬
te uiuendo creduntur per dñi san
guinem ab extremo liberati sup¬
plitio non tam̃ initiauita merne¬
runt ad paradisum reuocari. sic ⁊
nuo meretur eam moetem nõ per¬
peti quam traxit a ꝓpagine pecca¬
tur. non est tamen distitendumel
peccata parentum in filios redun¬
dare. licut dominus in exodo ad mo¬
ysen ait. Ego sum deus fortis zelo¬
tes uisitans iniquitates patrũ in
filiosus ĩ t̾ciã. ⁊ in quartã generati¬
onem hus qui oderunt me. husu
bis aperte insinuatur quod reddit
peccata patrum super filios t̾tios
⁊ quartor. huic autemuideturad¬
uersari quod dominus ait in ere¬
tis inprouerbium istud dicentes
patres nr̃i comederunt unamat̾bã
⁊ dentes fcuoꝵ obstupescunt. Ui¬
uoego dic̃ dominus sierit uobil
ultra ꝑabola ħ in prou̾biũ om̃es

Expanded text:
mali intulit quantum ad multiplices per alia peccata; imo alios graviorem catum nitentiam veniam consecutos. Unum ait: Sicut illi primi parentes postea juste vivendo creduntur per Domini saguinem ab extremo liberati supplicio, non tamen in illa vita meruerunt ad paradisum revocari, sic etnuo meretur eam mortem non perpeti, quam traxit a propagine peccatur, non est tamen diffitendum peccata parentum in filios redundare, sicut Dominus, in Exodo, c. 20, ad Moysen ait: Ego sum Deus fortis, zelotes, visitans iniquitates patrum in filios usque in tertiam et quartam generationem, his qui oderunt me. His verbis aperte insinuatur quod Deus reddit peccata patrum super filios tertios et quartos. Huic autem videtur adversari quod Dominus ait in Ezetis in proverbium istud dicentes: Patres comederunt uvam acerbam, et dentes filiorum obstupescunt? Vivo ego, dicit Dominus, si erit vobis u
Abbreviated transcription (Latin):
periñmulct abit̃ petunia. Si autẽ tor¬
matum fu̾it reddat animã pro anima
tormatum uero ĩtelligitur ꝓpͥa aĩa a¬
nimatum. ⁊ informe quod nondum
ħt animam. In ip̃o ergo conceptu cũ
caro ꝓpagatur nondum infunditur
anima. Quomodo ergo ibi peccatum
transmitcitur cum pectatum non poᷤᷤ¬
lit eẽ ubi anima non estd quod di¬
cipot̃ quod in illo condeptu dicitur
peccatum transmitti. non quia orig̃¬

Expanded text:
si autem formatum fuerit, reddat animam pro anima. Formatum vero intelligitur, propria anima animatum; et informe, quod nondum habet animam. In ipso ergo conceptu cum caro propagatur, nondum infunditur anima. Quomodo ergo ibi peccatum transmittitur, cum peccatum non possit esse ubi anima non est? Ad quod dici potest, quia in illo conceptu dicitur peccatum transmitti, non quia
Abbreviated transcription (Latin):
dubitare debemus rerum bonarũ
que ad nos pertinẽt causam non
esse nisi bonitatem dei. Malaꝵ u̾o
ab ĩmirtabili bono deficientem bo¬
ni mutabius uoluntatem prius
angel post ea hominis. hoc pri¬
mum est creature rationaus ma

Expanded text:
dubitare debemus rerum bonarum ae ad nos pertinent, causam non esse nisi bonitatem Dei; malarum vero, ab immutabili bono deficientem boni mutabilis voluntatem, prius angeli, postea hominis; hoc primum est creaturae rationalis malum,
Abbreviated transcription (Latin):
lus nec malum esle potuisset. qui
añ modo ubi consisteret Sedunt̃
oriretur corruptionon heret nist
esset quod corrumperetur. qm̃ nich̾
la mali natura nisi ex angeliet¬

Expanded text:
us nec malum esse potuisset: quia non modo ubi consisteret, sed unde oriretur corruptio non haberet, nisi esset quod corrumperetur; quod nisi la mali natura. Nam si esset
Abbreviated transcription (Latin):
tumẽ. Nonenim quia excarnetͣc¬
ta ab adam concepti sumus ideo pet¬
catum traximus quia ⁊ xp̃i corpus
ex eadem carne formatũ est que ab a¬
dam descendit. s eius conceptus est
celebratus non legepeccati .i. tõcu¬
piscentia carnis. unde ⁊ caro eius pec¬
catrix non fuit. ĩmo operatione sp̃s
lancci. Noster uero conceptus non
fuit sine libidine. ⁊ ideonon est sine
peccato. quod enidenter aug̃ osten
eoꝵ carne nascentium non pot̾ sine pͤ¬
cato esseconceptus ubipectatum in
paruulos non transmitrit ꝓpagatio
s libido nec fecunditas nature hũa¬
ne facit homines nasci cum peccato
peccati. Ideo beatus d̃d pp̃ originale pͦ¬
catũ quo naturauter obstrictifiliisc̾i
filii dicit. In iniquitatib conceptus
sum ⁊ ĩ. pec conce me m̃r mea ex ħ¬
ducioriginale peccatum. quia nͥ cor¬
iuptio sic fieret incarne anima ex

Expanded text:
tum est. Non enim quia ex carne tracta ab Adam concepti sumus, ideo peccatum traximus; quia et Christi corpus ex eadem carne formatum est, quae ab Adam descendit; sed ejus conceptus est celebratus non lege peccati, id est, concupiscentia carnis, unde et caro ejus peccatrix non fuit, imo operatione Spiritus sancti. Noster vero conceptus non fit sine libidine, et ideo non est sine peccato. Quod evidenter Aug. ostendeorum carne nascentium non potest sine peccato esse conceptus; ubi peccatum in parvulos non transmittit propagatio, sed libido; nec fecunditas humanae naturae facit homines cum peccatondemnatione peccati. Ideo beatus David propter originale peccatum quo naturaliter obstricti filii sunt irae, dicit: In iniquitatibus conceptus sum et in peccatis concepit me mater duci originale peccatum, quia nisi conceptio sic fieret in carne, anima ex
Abbreviated transcription (Latin):
parentũ precedentium peccatis utr̃
paruut imputentur mag̃ opinan¬
do quam asserendo disceptat ita ĩ¬
los obligati non solum primoꝵ ho¬
sunt non improbab iut̃ dicitur.i
la quippe diuina sententia. Reddã
peccata patrum in fiuoł. tenet eos
ante regeñationem usq adeo ut ⁊̃
de legntimo matrimonir procreat
nel in peccato. cum ⁊ hoc recte posset¬
dici. s iniquitates ⁊ peccata dicere
mecuit quia ⁊ in illo uno quad in
omnes homines percransit atq
supra disserui puira peccata. ⁊ au¬
a parentum que non trapossũt mu¬
tarenaturam reatu obligant fili¬

Expanded text:
parentum praecedentium peccatis, utrum parvulis imputentur, magis opinando quam asserendo disceptat, ita ilos obligari, non solum primorum hosunt, non improbabiiiter dicitur. la quippe diuina sententia "Reddam peccata patrum in filios" tenet eos t generatio; usque adeo ut etiam de legitimo matrimonio procreatus vel peccato, cum et hoc recte dici posset; sed iniquitates et peccata dicere maluit. Quia et in illo uno, quod in omnes homines pertransiit, qusupra disserui, plura peccata et alia parentum, quae etsi non ita possunt mutare naturam, reatu tamen obligant fili
Abbreviated transcription (Latin):
inqͣlib gen̾ationeret teneantur
qui peccata patrum imitantur. et
quare patoes cõmemorauit. cum et
deo patres sṗalit̾ nominauit. qui a
quos precipue diigunt ⁊ t̃ciamet
quartam gen̾ationem Ideo cõmem¬
rauit quia solent parentes int̃dũ
tandiu uiu̾e donec filios tertios et
per imitationem effitiuntur. Sed̾̃
hunc modum recte intelitgitur
ad litt̃am. quod in gxodo legitur tͦp
ditur ex eo quod parabolacundũ
dicitur. Si enim ꝑabola est uͥ miste
ait ierꝵ auud uerbis sonat a ͭ ͥ̃.
cunt leuem punctum sensnum .s.
primum motum sugestionis uel
cegitationis. ftuum uero si cogita¬
tio conceperit pectatum in quono¬
tatur consensus ⁊ delectatio muu¬
eris nepotem si quod cogitaus at¬
q conceperis opere cõpleũis. nel¬
pleñus cõplere decreueris. In quo
notatur consensus uiri siue patra¬
tõ peccati.pronepot̾em autem Si
non solum feceris s sim eoglorei¬
eris ⁊ hoc est quarta generatio ñ
quia tres precesserint. s quarta

Expanded text:
in qualibet generatione rei teneantur qui peccata patrum imitantur? Et quare patres commemoravit, cum et deo patres specialiter nominavit, quiaquos praecipue diligunt. Et tertiam et quartam generationem ideo commemoravit, quia solent parentes interdum tamdiu vivere, donec filios tertios et per imitationem efficiuntur. Secundum hunc modum recte intelligitur ad litteram quod in Exodo dicitur. ditur ex eo quod parabola dicitur. Si enim parabola est, ut ait Hier., aliud verbis sonat, aliud scunt levem punctum sensuum, scilicet primum motum suggestionis vel cogitationis; filium vero, si cogitatio conceperit, peccatum; in quo notatur consensus et delectatio mulieris; nepotem, si quod cogitaveris atque conceperis, opere compleveris, vel complere decreveris; in quo notatur consensus viri, sive patratio peccati; pronepotem autem, si non solum feceris, sed in eo glorieris: et haec est quarta generatio, non quia tres praecesserint, sed quarta
Abbreviated transcription (Latin):
quo processit originale ⁊ in quopła
superius pła notata sunt peccata ¶
tis quib damita esse uidetur quod
suud peccatum totã humanamna¬
turam mutau̾. sicut aitg̃ dicit ine¬

Expanded text:
quo processit originale, et in quo plura superius notata sunt peccata, tis. Quibusdam ita esse videtur, quia illud peccatum totam humanam naturam mutavit: sicut August. dicit in
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ est ut in uno homine orgi¬
nauter ⁊ ut ita dixim radicabirter
totum genus humanum dampna
mandatum quanto faciiori pot̾at
obseruantia custodiri. Nondũ enim
uoluntati cupiditas resisebit. ꝙ d
de pena transgressionis post ea secu¬

Expanded text:
missum est, ut in uno homine originaliter, atque ut ita dixerim radicaliter, totum genumandatum, quanto faciliori poterat observantia custodiri. Nondum enim ipsi voluntati cupiditas resistebat, quod de poena transgressionis postea secu
Abbreviated transcription (Latin):
necessarium E necͣciũ pot̾ dici quia
necessitatib dici meis libera me dñe.
⁊ uoluntarium non incongrue appel
huc nonutatur libero arbitito uo¬
luntatis nõ ablurde nocatur uolũ¬
tariunquia ex prima homĩs mala
sine macuia. ⁊̃ scit eamex corporis
coniunctione maculampeccati tontͣ¬
ħe ⁊̃ aliqͣndo ante bap̃m seiungi abip¬
so corpore ⁊ lic dampnari eam corpori
coniuirgit. Rdemus ex altitudine in¬
ditioꝵ id dei prouenire ⁊ nec iniusteid
a deo fieri Ip̾e enim ñ ĩ congrue huma¬
ne conditionis modum quema prĩ¬
cipio inftituit licet peccata homiñ
int̾cesserint sine ĩmuttatione conti¬
nue seruat corpora de mat̾ia a pain¬
tipio sine uttio facta fingens aĩas¬
q de nich̾o treans eoꝵq coniunctio¬
ne hominem perfitiens. cum igit᷑
utraq hominis natura a deo sine
uitio sit instituta. licet a se peccato
sit uitiata nõ ideo ĩmutabius deus
humane conditionis primariam le¬
gem mutare debuit. sine a muttipli¬

Expanded text:
cessarium. Et necessarium potest dici, quia necessitatibus meis erue me. Et voluntarium non incongrue appellhuc non utantur libero arbitrio voluntatis, non absurde vocatur voluntarium, quia ex prima hominis malasine macula, et scit eam ex corporis conjunctione maculam peccati contrahere, et aliquando ante baptismum sejungi ab ipso corpore et sic damnari, eam corpori jungit; respondemus ex altitudine judiciorum Dei id provenire, et nec injuste id a Deo fieri. Ipse enim non incongrue humanae conditionis modum, quem a principio instituit, licet peccata hominum intercesserint, sine immutatione continue servat, corpora de materia a principio sine vitio facta fingens, animasque de nihilo creans, eorumque conjunctione hominem perficiens. Cum ergo utraque hominis natura a Deo sine vitio sit instituta, licet a se peccato sit vitiata, non ideo immutabilis Deus humanae conditionis primariam legem mutare debuit, sive a
Abbreviated transcription (Latin):
neq ex ip̃a magis corrupta aĩa a̾¬
ꝓlius ĩficit᷑ ex quo auctore sit illa¬
reterea so concupiscentia
concupiscentia que post bap¬
tismumum remanet ⁊ tm̃ penau̾¬
tas est. ante bap̾m uero pena erat ⁊¬
titipa exdeo auctore sit uel exauoꝵ¬
lio Ad quod breuit᷑ Redentes dici¬
mus quia inqͣntum pena est deũ
Btauctorem. In qͣntum uero cui¬
pa est diabolum ilue hominem ht¬

Expanded text:
neque ex ipsa magis corrupta anima amneque ex ipsa magis corrupta anima amplius inficiatur. 4. Ex quo auctore sit illa concupiscentia, concupiscentia quae post baptismum remanet, et tantum poenalitas est, ante baptismum vero poena erat et culpa, ex Deo auctore sit, vel ex alio. Ad quod breviter respondentes, dicimus quia in quantum poena est, Deum habet auctorem; in quantum vero culpa est, diabolum sive hominem h
Abbreviated transcription (Latin):
mo ab iula feditate purge matur
tur qͣm in conceptione ex concupiᷤ¬
centia libidino sa contraxit quidis¬
licut anima areatu purificatur i¬
ta ⁊̃ caro ab illa potuitione purga
purgentur. anima .s. a reatu ⁊ a¬
animam ibi mundari. Carnemuͦ
ab a illa feditate non purgari ͭ Sl
uero remanet illa feditas usq ad
procreationem filioꝵ que sit ĩ car
nis concupiscentia uidetur natu¬
ra carnis mag̾ ac magis corrumpi
qͣmparentis. qͥa de carne pollutio¬
nem quam h̾uit a conceptu retinẽ¬
titrahitut᷑ posluta ⁊ in concupistẽ¬
tia concipitur unde ⁊ polluitur ⁊
ita ex duplici causa contaminatur
unde maior uidetur potutio carnt̾
inprole quam fuit in parente Rsi¬
onoꝵ Ad quod iudicunt quia
natur h̾uit. quãuis ⁊̃ si feridior at¬
q inmũdior sit caro prolis. ⁊ ideo
magis corrupta quam caroparen¬
tis nontamenut aiunt fit preiudi¬
tium u̾itatis. quia nec absurdum
esse dicunt si carnis natura magis
in posteriorib cortuptatrahatur

Expanded text:
mo ab illa foeditate purgetur quam in conceptione ex concupiscentia libidinosa contraxit. Quiicut anima a reatu purificatur, ita et caro ab illa pollutione purgatpurgentur, anima, scilicet, aanimam ibi mundari, carnem vero non ab illa foeditate purgari. Si vero remanet illa foeditas usque ad procreationem filiorum, quae fit concupiscentia carnis, videtur natura carnis magis ac magis corrumpi; quam parentis, quia carne pollutionem quam habuit a conceptu retinente, trahitur polluta, et in concupiscentia concipitur, unde et polluitur; et ita ex duplici causa contaminatur. Unde et major videtur pollutio carnis in prole quam fuerit in parente. Ad quod illi dicunt quianatur habuit. Quamvis etiam si foedior atque immundior sit caro prolis, et ideo magis corrupta quam caro parentis, non tamen inde, ut aiunt, fit praejudicium veritati; quia nec absurdum esse dicunt, si carnis natura magis in posterioribus corrupta trahatur,
Abbreviated transcription (Latin):
auctorem qua institia munde a¬
nme excceatione ruuto pecoatũ
impipetur cum non possit uitate
olet ⁊̃ queri qua institia tene¬
atur iulo peccato anima inno¬
cens a deo creata cũ nõsit ĩ poteᷤᷤ¬
tate sua illud uitare. non enim per
liberum arbitrium itlud cõmintitur
quia non prius est anima quam il¬
lipeccato est obnoxia. Rsio quoꝵ
ti licet munda adeosit creata quia
hit. Quod siesset iam non orrginale
l accuale diceretur ꝓotius ergo ido¬
recte dici pot̃ illi imputari anime il¬
lud ꝑeccatum quod ex cortuptione
corporis in enitabiliter contrahitor

Expanded text:
auctorem. 5. Qua justitia animae mundae ex creatione illud peccatum imputetur, cum non possit vitare. Solet etiam quaeri qua justitia teneatur illo peccato anima innocens a Deo creata, cum non sit in potestate sua illud vitare. Non enim per liberum arbitrium illud committitur, quia non prius est anima quam illi peccato est obnoxia. § Ad hoc qti, licet munda a Deo sit creata, quiahit. Quod si esset, jam non originale, sed actuale diceretur. Potius ergo idtest dici imputari animae illud peccatum, quod ex corruptione corporis inevitabiliter trahit, quia,
Abbreviated transcription (Latin):
rpus hebat. ilia u̾ba extauĩ ĩ et̾nũ¬
tetiectu accipi possunt. deris modo
trati loquens de homine superbo a
no uite quo indignus est. de quo ui
perstitisset comederet ⁊ niuerẽ me
ternum. Sed modo pp̃ iobedientiã
indignus est comedere. ⁊ sicut u¬
bodixit ita opere exhibutt. Emilit
enim eum deus de paradiso nolup¬
tatis in locum sibi congruum. sicut
płmq maius cum inter bonos uiue
ceperit sim meuus mittare nosuit¬

Expanded text:
rpus habebat, illa verba ex tali intellectu accipi possunt: Deus modo irati loquens, de homine superbo aino vitae, quo indignus est; de quo, si perstitisset, comederet, et viveret in aeternum, sed modo propter inobedientiam indignus est comedere. Et sicut verbo dixit, ita opere exhibuit. Emisit enim eum Deus de paradiso voluptatis in locum sibi congruum; sicut plerumque malus cum inter bonos vivere coeperit, si in melius mutari nolu
Abbreviated transcription (Latin):
super eum erit. iis uerbis uidetur
deus corrige per ꝓph̾am quod maledi¬
xit inlege. Si enim peccata patrum
reddit in terciam ⁊ in qͣrtam gen̾a¬
tõne. inIustitia uidetur esle dei ut a¬
lus peccet ⁊ alius puniatur. qũo
enim iustũ est. auum peccare ⁊ ali¬
um peccata lirgere determinatio

Expanded text:
super eum. His verbis videtur Deus corrigere per prophetam quod male dixerit in lege. Si enim peccata parentum reddit in tertiam et quartam generationem, injustitia videtur Dei esse, ut alius peccet et alius puniatur. Quomodo enim justum est alium peccare, et alium peccata luere? 10. Determinatio
Abbreviated transcription (Latin):
rentum accualib. nec ⁊̃ ꝓ pectatis ac¬
tuaib primi hominis parentis sed ꝑ
orrginali quod a parentib trahitur
pariuli dampnabuntur p̃ro eo nul¬
lam aliam ignis mat̾iaus uer consei¬
entie u̾mis penam sensint nisiquod
uisione dei carebunt in perpetuum.
notgieur non plurtb peccatis ꝑu
auferat a nobis serpentem. non ait
serpentes quos patiebatur popiius
⁊̃ econu̾so per singprarem signiti¬
tur singularis numus. ut ieuage¬
rebant animam pũi. Nonait mor¬
tuus est cum loqueretur de honrode
l⁊ in gxodõ fecerunt deos aureos tũ
unum fecerĩt uitiũ deqͦ dixerunt is¬
ti sunt dũ tui iltł. Ita ⁊ sand ortgina¬
le unum płau numero significatur
cumdicamus partucios inpeccatoꝵ
remissione peccatoꝵ baptrar. ⁊ ĩpec¬
catis uel iniquitatib contipi. a ac

Expanded text:
rentum actualibus, nec etiam pro acrentum actualibus, nec etiam pro actualibus primi parentis, sed pro originali quod a parentibus trahitur, parvuli damnabuntur; pro eo nullam aliam ignis materialis vel conscientiae vermis poenam sensuri, nisi quod Dei visione carebunt in perpetuum. Uno ergo, et non pluribus peccatis, auferat a nobis serpentem, non ait serpentes, quos patiebatur populus; et e converso per pluralem significatur singularis numerus, ut in Evangequaerebant animam pueri, non ait mortuus est, cum loqueretur de Herode. Et in Exodo, c. 32: Fecerunt deos aureos, cum unum fecerint vitulum; de quo dixerunt: Isti sunt dii tui, Israel. Ita et illud originale unum plurali numero significatur, cum diximus parvulos in peccatorum remissionem baptizari, et in peccati
Abbreviated transcription (Latin):
patumnoł teneant sed de peccati
alioꝵ parentũ quib ab ip̃o adam
usq ad patrem suum progenerati¬
onio suis quisq suctedat nonĩm̃i¬
to disceptan potes utram maus
cetur ut tanto peius quanto poste¬
deus in terciam ⁊ quartam natur¬
generationem de peccatis parentũ
posteris eoꝵ ꝯminetur quia uta lua̾
quantum ad progeñatoꝵ tulpas nõ
excenditutterius moderanione mi
auud deretanta scripturis sanctis
diugentius perscactatis actracta
uinfit lectori aug̃m superiora dixi¬
le ñ asserendo s diuersoꝵ opinioneᷤᷤ
referendo ostendit aug̃ sibi fore¬
sibi ipi contradicere tiret.¬
nullum insuper ad diderunt ⁊ in cet̾is
qui addiderunt. tanto quisq ulictole¬
rabiliorem ħebit dampnationem quã¬
tohicminorẽ ħuit iniquitatem. tee
aperte dicit ꝑuuloꝵ penam auax om̃i¬
um penaꝵ esse lenissimã. quod siest ñ¬
igitur peccatis patrum precedentium
sed forte magis quam ip̃oꝵ parentes
punitentur non igitupro peccatis pa¬

Expanded text:
ubveniat . Sed de peccatis aliorum parentum, quibus ab ipso Adam usque ad patrem suum pro generationibus suis quisque succedit, non immerito disceptari potest utrum omnium cetur, ut tanto pejus, quanto posteDeus in tertiam et quartam generationem de peccatis parentum posteris eorum comminetur, quia iram suam, quantum ad progeneratorum culpas, non extendit ulterius moderatione misuid de re tanta, Scripturis sanctis diligentius perscrutatis ac tractaperspicuum fit lectori Augustinum superiora dixisse non asserendo, sed diversorum opiniones referendo. 5. Ostendit Augustinum ssibi ipsi contradicere nullum insuper addiderunt; et in caeteris qui addiderunt, tanto quisque ibi tolerabiliorem habebit damnationem, quanto minorem habuerit iniquitatem. Ecce hic aperte dicit um poenarum esse levissimam. Quod si est, non ergo peccatis patrum praecedentium sed forte magis quam ipsorum parentes punirentur. Non ergo pro peccatis pa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ moyses in grodo aperte significat
ubiait de pertussura muueris p̾g¬
nantis. Siquis inquit percusserit
mulierem p̾gnantem ⁊ abortiuũ
fecerit si adhut ĩforme fu̾it ꝓuer

Expanded text:
 Moyses, in Exod. c. 21, aperte significat, ubi ait de percussura mulieris praegnantis: Si quis, inquit, percusserit mulierem praegnantem et abortum fecerit, si adhuc informe fuerit puer