comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
contumeliã credit᷑. Unde nc̃ dicit᷑: & imita¬
ris linguã blasphemantiũ. Cui siqͥđ in hoc
mundo aduersitatis euenerit: hoc ei contin¬
gere ex ipsa hac iniuria suȩ confessionis
dicunt. Unde adhuc subdit᷑. CoNoTMENa
rore confessionis existimant mala aduersi¬
tatis erumpere : labia sua ei asserunt res¬
pondere. ut culpa eloquii. sit causa flagel
ante colles fororatys Nymeuio con¬
SILIUM DEI AUDISTI ET INFERIOR TE ERIT
dicat. Qui de ęterno loqueris. pensa quia
tẽporalis es. Qui de eiꝰ sapientia disputas:
pensa quia eius consyliũ ignoras. Sed qͥa
adhoc heretici uerba dñicȩ defensionis
adsumunt. ut docti esse uideant᷑: & dum
diuinã głam defendere uident᷑. suã scien¬
tiã hominib in notescunt. ipsa hoc eliphar
subiecta uerba testantur. Qui loqui quidẽ
de sapientia di cepit. sed statim ad suam
ostendunt: ex qua mentis elatione ꝓdeat.
quicquid qͥsi ad dominicã defensionẽ so¬
a scã uniuersali ȩccła sunt egressi: testat᷑

Expanded text:
reditur. Unde nunc dicitur: Et imitaris linguam blasphemantium. Cui si quid in hoc mundo adversitatis evenerit, hoc ei contingere ex ipsa hac injuria suae confessionis dicunt. Unde adhuc subditur: CAPUT XXVrore confessionis existimant mala adversitatis erumpere, labia sua ei asserunt respondere, ut culpa eloquii sit causa flagellante colles formatus? Nunquid consilium Dei audisti, et inferior te erit dicat: Qui de aeterno loqueris pensa quia temporalis es, qui de ejus sapientia disputas, pensa quia ejus consilium ignoras. Sed quia ad hoc haeretici verba dominicae defensionis assumunt, ut docti esse videantur, et dum divinam gloriam defendere videntur, suam scientiam hominibus innotescant, ipsa hoc Eliphaz subjuncta verba testantur, qui loqui quidem de sapientia Dei coepit, sed statim ad suam ostendunt ex qua mentis elatione prodeat quidquid quasi ad Dominicam defensionem soa sancta universali Ecclesia sunt egressi, testatur
Abbreviated transcription (Latin):
bus paulus dicit: tribulationẽ tam̃ carms ha¬
bebt̃ huiusmodi. Sed tribulationẽ carnis
specialiter dr̃. quȩ &iam a uita sp̃ualium
longe non est: nisi qͦđ hĩi frequent̃ maiores
tribulationes ex carne suscipiunt. qͥ carnis
uoluptatib delectant᷑. Bene autẽ dr̃. &
anima eiꝰ suꝑ sem& ipso lugebit. Quia qͥsqͥs¬
in se gaudere appetit. eo ipso iam inluctu
est. quo a uera lȩticia recessit. Uera qͥppe
lȩticia m̃tis: creator est. Dignũ itaq est. ut
insẽ sẽꝑ homo merores inueniat: qui dere¬
licto creatore. in se gaudium quęrelut. Se¬

Expanded text:
bus Paulus dicit: Tribulationem tamen carnis habebunt hujusmodi . Sed tribulationem carnis specialiter dicitur, quae etiam a vita spiritalium longe non est, nisi quod hi frequenter majores tribulationes ex carne suscipiunt qui carnis voluptatibus delectantur? Bene autem dicitur: Et anima ejus super semetipso lugebit, quia quisquis gaudere in se appetit, eo ipso jam in luctu est quo a vera laetitia recessit. Vera quippe laetitia mentis creator est Dignum itaque est ut in se semper homo moerores inveniat, qui, derelicto creatore, in se gaudium quaerebat. Se
Abbreviated transcription (Latin):
Paululũ roboratus est homo: quia hic
uiuendi uires ad modicũ accepit. ut inꝑ
petuũ transeat: ubi eiꝰ uitã t̃minꝰ ñ
concludat. Sed in hac breuitate ubi robo¬
ratꝰ est colligit: unde inꝑpetuitate inueniat.
uł ut semꝑ gaudeat. uel ut suscepta suppli¬
cia ñ euadat. Qui ꝓ eo qͦd paululũ roboratꝰ
est. ut inꝑpetuũ transeat. apte mox subdit᷑.¬
terit᷑. Emit tit᷑ uͦ : quia ab his quȩ uolens
tenuit. transire ad ȩtͣna cogit᷑ nolens. Dũq
ad illa ꝑducit᷑: hȩc quȩ diu cogitata tenu¬
it . qualit̃. se sẽ habitura sint relicta nescit.

Expanded text:
Paululum roboratus est homo, quia hic vivendi vires ad modicum accepit ut in perpetuum transeat ubi ejus vitam terminus non concludat. Sed in hac brevitate ubi roboratus est colligit unde in perpetuitate inveniat, vel ut semper gaudeat, vel ut suscepta supplicia non evadat. Qui pro eo quod paululum roboratus est ut in perpetuum transeat, apte mox subditteritur. Emittitur vero, quia ab his quae volens tenuit transire ad aeterna cogitur nolens; dumque ad illa perducitur, haec quae diu cogitata tenuit qualiter sese habitura sint relicta nescit.
Abbreviated transcription (Latin):
 consumit᷑. & homines gͦ similit̾ ꝑdes.
ld est sicut hȩc insensibilia mͦ subito corru¬
unt. mͦ paulisꝑ infusa aquarũ mollitire
consumunt᷑: ita oiam eũ qu̾e rationabilem
condidisti uł subita tẽptatione deicis. uł¬
longa ac lenta consumi ꝑ mittis Atq

Expanded text:
 consumitur; et homines ergo similiter perdes;  consumitur; et homines ergo similiter perdes; id est, sicut haec insensibilia modo subito corruunt, modo paulisper infusa aquarum mollitie consumuntur, ita etiam eum quem rationabilem condidisti, vel subita tentatione dejicis, vel
Abbreviated transcription (Latin):
&e alluuione paulatĩ t̾ra consumit᷑. Salomon
qppe immoderato usu atq assiduitate muli¬
erũ. achoc usq ꝑductꝰ est. ut templũ ido¬
lis fabricara. Et qui pͥus do tẽplũ construx¬
erat. asiduitate libidinis iam ꝑfidis sub¬
stratus: idolis construere templa ñ timuit.
Sicq fac tum est: ut ab assidua carnis petu¬
lantia. usq ad m̃tis ꝑfidiam ꝑuenirae. Qͥđ
itaq aliud quã aquȩ excauant lapidem:
& alluuione paulatim t̾ra consũpta est.
Quia subripiente paulisꝑ infusione pecca¬
ti t̃ra illius cordis ad consũptionẽ defluxit.
Considera gͦ beatꝰ iob utrasq tẽptationes.
uł subitã & inmensã. uł lentã atq lon¬
giorem: consider& casus hominũ: & ex his
quȩ exterius accedunt. rapiat interius con¬
tẽplationẽ dicens. Mons cadens defluit: &
sarũ transfertur de loco suo. Lapides exca¬
uant aquȩ: & alliuiione paulatim terra¬

Expanded text:
et alluvione paulatim terra consumitur. Salomon et alluvione paulatim terra consumitur. Salomon quippe immoderato usu atque assiduitate mulierum ad hoc usque perductus est, ut templum idolis fabricaret ; et qui prius Deo templum construxerat, assiduitate libidinis, etiam perfidiae substratus, idolis construere templa non timuit. Sicque factum est ut ab assidua carnis petulantia usque ad mentis perfidiam perveniret. Quid itaque aliud quam aquae excavarunt lapidem, et alluvione paulatim terra consumpta est, quia subripiente paulisper infusione peccati, terra cordis illius ad consumptionem defluxit? Consideret ergo beatus Job utrasque tentationes, vel subitam et immensam, vel lentam atque longiorem; consideret casus hominum, et ex his quae exterius accidunt rapiat interius contemplationem, dicens: Mons cadens defluit, et saxum transfertur de loco suo. Lapides excavant aquae, et alluvione paulatim terra
Abbreviated transcription (Latin):
defluere montẽ facis. Et cũ uoluntas
adiudiciũ cõmutat᷑ : qͥsi ad locum aliam
atq subtilem sed tamen assiduã. eoꝵ qͥ
esse fortes credunt᷑ p̃ualere mentibꝰ sinis:
qͥs lapides excauant aquȩ. Et alluuione
paulatim t̃ra consumit᷑: quia nimirũ sug¬
gestione leni subacta. m̃tis duritia mollit᷑¬
Sideamus dauid ille qͣntũ mons altꝰ fuit:
qͥ tanta di mysteria ꝓphetico spũ ualuit
contẽplareͥ : sed aspiciamus quã subito casu
deflurit. Qui dũ insolar ium de ambulans.
alienã coniugẽ concupiuit & abstulit. eiꝰq
uirũ cũ dãpno sui exercitꝰ interemit. repen¬
tino casu mons cecidit. cũ mens illa myste¬
riis celestib ad sueta inopinata tẽptatione
deuicta est. tamq in manissime turpitudini
subacta. Sarum itaq de loco suo translatũ
est. cũ ꝓpħȩ animꝰ a ꝓphetiȩ mysteriis ex¬
clusus: ad cogitandas turpitudines uenit. Vi¬
deamꝰ &iam qualit̃ lapides excauant aquȩ:

Expanded text:
defluere montem facit; et cum voluntas ad vitium commutatur, quasi ad locum alium atque subtilem, sed tamen assiduam, eorum qui esse fortes creduntur praevalere mentibus sinit, quasi lapides excavant aquae, et alluvione paulatim terra consumitur, quia nimirum suggestione leni subacta mentis duritia mollitideamus David ille quantum mons altus fuerit, qui tanta Dei mysteria prophetico spiritu valuit contemplari; sed aspiciamus quam subito casu defluxit, qui dum, in solario deambulans, alienam conjugem concupivit et abstulit, ejusque virum cum damno sui exercitus interemit , repentino casu mons cecidit, cum mens illa mysteriis coelestibus assueta, inopinata tentatione devicta est, tamque immanissimae turpitudini subacta. Saxum itaque de loco suo translatum est, cum prophetae animus, a prophetiae mysteriis exclusus, ad cogitandas turpitudines venit. Videamus etiam qualiter lapides excavant aquae,
Abbreviated transcription (Latin):
ium flagelli amoue. Qͥs enĩ ual& dõ rece.¬
dente quiescere: cũ solus ipse sit reguies.
Et aquo qͥsq qͣnto longe fuerit: fit tanto
& inquietꝰ. Itaq sic recede ab eo dr̃: ut in¬
telligas feriendo. Apte autẽ subiungitur:
donec optata ueniat sic̃ mercennariĩ dies
eiꝰ. Mercennarius s qͣntõ longe est afine
oꝑis. tantõ & ã retributione mercedis. Ita
ab ȩc̃nis gaudiis gemit. Qđ gͦ dicere est
recede paululũ ut quiescat: nisi iã flagella
uitȩ p̃sentis subtrahe. & bona ȩternȩ qͥetiᷤ
ostende. Unde &iam de ipsa qͥete addit᷑:
donec optata ueniat sic̃ mercennarii dies
eiꝰ. Tc̃ nãq homini optata sicut mercenna¬
rii dies uenit. qͣndo ȩt̾nã reqͥem ꝓ recõ.¬
pensatione sui laboris acceperit. Entũ uͦ
ad p̾sentis uitȩ speciem spectat. adhuc beatꝰ
iob humanũ genꝰ multis miseriis replecũ
quã sit despectũ insinuat: qͣntũq ipsa ĩ¬

Expanded text:
vim flagelli amove. Quis enim valet Deo recedente quiescere, cum solus ipse sit requies, et a quo quisque quanto longe fuerit, fit tanto et inquietus? Itaque sic recede ab eo, dicitur, ut intelligas feriendo. Apte enim subjungitur: Donec optata veniat, sicut mercenarii dies ejus. Mercenarius quanto longe est a fine operis, tanto et retributione mercedis. Ita ab aeternis gaudiis gemit. Quid est ergo dicere: Recede paululum ab eo, ut quiescat, nisi: jam flagella vitae praesentis subtrahe, et bona aeternae quietis ostende? Unde etiam de ipsa quiete additur: Donec 394 optata veniat, sicut mercenarii dies ejus. Tunc namque homini optata sicut mercenarii dies venit, quando aeternam requiem pro recompensatione sui laboris acceperit. Quantum vero ad praesentis vitae speciem spectat, adhuc beatus Job humanum genus multis miseriis repletum quam sit despectum insinuat, quantumque ipsa in
Abbreviated transcription (Latin):
aliquib necessitatib afflicti : sua oꝑa cogun¬
tur fateri. Quod beatꝰ iob fecerat. que
post iusticiã flagella depͥmebant. Sed
cũ eoꝵ dicta iniusti audiunt: hȩc ꝑela¬
tionẽ potius. quã ꝑ ueritatem existimant
ꝓlata. Ex suis enĩ cordib uerba iustoꝵ
pensant: & dici humilit̃ posse uera bona
.ñ. estimant. Sic̃ enĩ grauis culpa est. sibi
hõc hominẽ arrogare quod non est sic
plerũq culpa nulla est. si humilit̃ bonũ
dicat qđ est. Unde & sepe contingit. ut
iusti & iniusti habenͣt uerba similia. sed
tamen sẽꝑ cor longe dissimile. Q ex quibꝰ
dictis dñs ab iniustis offendit᷑ : in eisdẽ qͦq
a uistis placat᷑. Nã phariseus ingressus tẽ¬
plũ dicebat. iei uno bis insabbato. decimas

Expanded text:
aliquibus necessitatibus afflicti sua opera coguntur fateri, quod beatus Job fecerat, quem post justitiam flagella deprimebant; sed cum eorum dicta injusti audiunt, haec per elationem potius quam per veritatem existimant prolata. Ex suis enim cordibus verba justorum pensant, et dici humiliter posse verba bona non existimant. Sicut enim gravis culpa est sibi hoc hominem arrogare quod non est, sic plerumque culpa nulla est, si humiliter bonum dicat quod est. Unde saepe contingit ut justi et injusti habeant verba similia, sed tamen semper cor longe dissimile, et ex quibus dictis Dominus ab injustis offenditur, in eisdem quoque a justis placatur. Nam Pharisaeus ingressus templum, dicebat: Jejuno bis in Sab
Abbreviated transcription (Latin):
głam di. Qui ꝑ naturã om̃s insemce ipsis
ꝓpͥam mutabilitatẽ habent: sed dũ inmuta¬
bili ueritate studiose semꝑ inherere desi¬
fiant: Cũq ad hanc toto affectu se tenent.
qͣndoq accipiunt. ut suꝑ sema ipsos ducti
uincant. hoc qͦđ insem& ipsis mutabiles ex¬
titerunt. Quid enĩ mutabilitas: nisi mors¬
quȩdã est.  Quȩ dũ rẽ qualib& in aliud
immutat. qͣsi occidit qͦđ fuerat. ut incipiat
esse qͦđ non erat. Et de auctore om̃iũ scrip¬
tũ est: qͥ solus hab& ĩmortalitatẽ. Quia ui¬
delic& insem& ipso solus inm̃utabilis est. de
quo ꝑ iacobũ dicitur. Apud quẽ non est trans¬
mutatio : nec uicissitudinis obumbratio. Ipsa
enĩ mutabilitas. umbra est. Quȩ qͦsi obscura¬
r& lucẽ. si hanc ꝑ aliquas uicissitudines per¬
mutar&. Sed qͥa in dõ mutabilitas ñ uenit.
nulla eiꝰ lum̃ umbra uicissitudinis int̾cedit.
Bene autẽ dr̃. cęli non st̃ mundi inconspec¬
diciũ. nec ipsi esse mundi ad ꝑfectũ posst̃.

Expanded text:
a per naturam omnes in semetipsis propriam mutabilitatem habent. Sed dum immutabili veritati studiose semper inhaerere desifiant. Cumque ad hanc toto affectu se tenent, quandoque accipiunt, ut super semetipsos ducti, vincant hoc, quod in semetipsis mutabiles exstiterunt. Quid enim mutabilitas, nisi quaedam mors est? Quae dum rem quamlibet in aliud mutat, quasi occidit, quod fuerat, ut incesse quod non erat. Et de auctore omnium scriptum est: Qui solus habet immutabilitatem , quia videlicet in semetipso solus immutabilis est. De quo per Jacobum dicitur: Apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio . Ipsa enim mutabilitas umbra est, quae quasi obscuraret lucem, si hanc per aliquas vicissitudines permutaret. Sed quia in Deo mutabilitas non venit, nulla ejus lumen umbra vicissitudinis intercidit. Bene autem dicitur: Coeli non sunt mundi in conspecdicium, nec ipsi esse mundi ad perfectum possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
uio. Aqua enĩ maris amara est. fluminis dul¬
cis: & qͥa hic uiuentes mͦ quibꝰdã amaritudinibꝰ afficim᷑:
mͦ autẽ dulccdine tranqͥlli inuenim᷑ ac mites: p̃sentis uite¬

Expanded text:
io. Aqua enim maris amara est, fluminis dulio. Aqua enim maris amara est, fluminis dulcis. Et quia hic viventes modo quibusdam amaritudinibus afficimur, modo autem dulcedine tranquilli
Abbreviated transcription (Latin):
noluit ubi conditꝰ fuit: hic uͦ ubi cęcidit
diu esse ꝓhibet᷑. Patriam uolens ꝑdidit:
a peregrinatione uͦ sua quã diligit. in-¬
uitus expellit᷑. Obi gͦ est. qͥ in eius amore
panit aext dt orari. Et flruius uacre¬
factus artscat. sic homo crm por¬
mitrit. NoN kt Syrott. Mare mens ho¬
minis: & qͥsi fluctꝰ maris st̃ cogitationeᷤ
m̃tis. Quȩ aliqͣndo ꝑ iram tumescunt:
ꝑ gram tranquillȩ siunt. ꝑ odiũ cũ ama.¬
ritudine defluunt. Sed cũ homo morit᷑.
aquȩ maris recedunt: quia iuxta psalmistȩ
uocẽ. milla die peribunt om̃s cogitationes eoꝵ.
& rursũ de moriente seriptũ est: amor quoq
& odium simul peribunt. Arescit gͦ fluuius
uacue factꝰ. qͥa subducta anima. uacuũ re.¬
man& corpꝰ. Quasi enĩ alueus fluminis uacu¬
us est . corpꝰ ex anime. Qua inre uigilant̃
intuendũ est. qđ uita p̾sens uidelic& qͦ usq
anima morat᷑ incorpore: mari cõparat᷑ & flu.¬

Expanded text:
noluit, ubi conditus fuit; hic vero, ubi cecidit, noluit, ubi conditus fuit; hic vero, ubi cecidit, diu esse prohibetur. Patriam volens perdidit, a peregrinatione vero sua quam diligit invitus expellitur. Ubi ergo est, qui in ejus amore dant aquae de mari, et fluvius vacuefactus arescat: sic homo, cum dormierit, non resurget. - Mare mens hominis, et quasi fluctus maris sunt cogitationes ejus mentis, quae aliquando per iram tumescunt, per gratiam tranquillae fiunt, per odium cum amaritudine defluunt. Sed cum homo moritur, aquae maris recedunt, quia juxta Psalmistae vocem: In illa die peribunt omnes cogitationes eorum . Et rursum de moriente scriptum est: Amor quoque et odium simul peribunt . Arescit ergo fluvius vacuefactus, quia, subducta anima, vacuum remanet corpus. Quasi enim alveus fluminis vacuus est corpus exanime. Qua in re vigilanter intuendum est quia vita praesens, videlicet quousque anima moratur in corpore, mari comparatur et fluv
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit. & nudatꝰ atq consu̾ptꝰ.: ubi quȩso
est. Nullus homo sine peccato est: nisi
ille qͥ in hoc mundo ñ uenit ex peccato.
Et qͥa om̃s inculpã ligam᷑. ipsa amissione
iusticiȩ morim᷑. Concessa pͥus in paradyso
ueste. innocentię nudam̃: interitu & iam
carnis sub sequente consumim᷑. Homo itaq
peccator morit᷑ in culpa: nudat᷑ a iusticia.
consumit᷑ in pęna. Hanc nuditatẽ peccato¬
ris filiĩ tegere dignatꝰ est pat̾: qͥ eo redeun.¬
te dixit. cito ꝓferte stolam pͥmã. Prima
qͥppe est stola. uestis innocentiȩ. Quã
homo bene conditꝰ accepit ͤᷤ male a serpente
ꝑ suasus ꝑdidit. Cont᷑ hanc rursũ nudita¬
tem dr̃. Beatꝰ qui uigilat & custodit ues¬
tim̃ta sua: ne nudus ambul&. Uesti̾ta
qͥppe custodimꝰ. cũ preceptũ innocentię
seruamꝰ in mente. Ut cũ nos iudicii culpa
nudat. ad amissã redeuntes innocentiã pę¬
nitentia operiat. Bene autẽ dr̃. Ubi quȩ¬
so est.Quia peccator homo illic stare

Expanded text:
fuerit, et nudatus atque consumptus, ubi, quaeso, est? - Nullus homo sine peccato est, nisi ille qui in hunc mundum non venit ex peccato. Et quia omnes in culpa ligamur, ipsa amissione justitiae morimur. Concessa prius in paradiso veste innocentiae nudamur, interitu etiam carnis subseqpeccator moritur in culpa, nudatur a justitia, consumitur in poena. Hanc nuditatem peccatoris filii tegere dignatus est pater, qui eo redeunte dixit: Cito proferte stolam primam . Prima quippe stola est vestis innocentiae, quam homo bene conditus accepit, male a serpente persuasus perdidit. Contra hanc rursum nuditatem dicitur: Beatus qui vigilat, et custodit vestimenta sua, ne nudus ambulet . Vestimenta quippe custodimus cum praecepta innocentiae servamus in mente, ut cum nos judici culpa nudat, ad amissam redeuntes innocentiam poenitentia operiat. Bene autem dicitur: Ubi, quaeso, est? quia peccator homo illic stare
Abbreviated transcription (Latin):
condescendant: & ꝑ hoc qͦd̃ certã sententiã
ꝓferunt : infirmoꝵ m̃tes dubias ad solidita.¬
tẽ trahant. Qđ nimirũ dũ faciunt. exem
ꝓpinquans: infirmantium in se uoc̃ẽ sũp¬
sit dicens. Pater mi: si possibile est. tran¬
seat ame calix iste: Eoꝵq timorẽ. ut ab¬
straher& suscepit. Et rursus ꝑ obedientiã
uĩ fortitudinis ostendens ait. Ueru̾ptam̃
ñ sicut ego uolo. sed sic̃ tu. Uit cũ hoc
immin&e qͦđ fieri nolumus. sic ꝑ infirmi¬
tatẽ petamꝰ ut ñ fiat: quatinꝰ ꝑ fortitudinẽ
parati simꝰ. ut uoluntas conditoris nr̃i
igit᷑ exemplo. ñ nũquã a fortib infir mita¬
tis uerba suscipienda st̃: ut ꝑ eoꝵ post p̃di¬
cam̃ta fortia. infirmoꝵ corda gratius ro¬
borent᷑. Unde beatꝰ iob cũ qͥsi dubitantis uerba
ꝓtulit dicens. putas ne mortuus homo rur.¬
sũ uiu&e ilico sententiã suȩ certitudinis ad¬

Expanded text:
condescendant, et per hoc quod certam sententiam proferunt, infirmorum mentes dubias ad soliditatem trahant. Quod nimirum dum faciunt, exempominus propinquans, infirmantium in se vocem sumpsit, dicens: Pater mi, si possibile est, transeat a me calix iste; eorumque timorem ut abstraheret suscepit. Et rursus per obedientiam vim fortitudinis ostendens, ait: Verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu ut cum hoc imminet quod fieri nolumus, sic per infirmitatem petamus ut non fiat, quatenus per fortitudinem parati simus ut voluntas conditoris nostri igitur exemplo nonnunquam a fortibus infirmitatis verba suscipienda sunt, ut per eorum post praedicamenta fortia infirmorum corda gratius roborentur. Unde beatus Job, cum quasi dubitantis verba protulit, dicens: Putasne mortuus homo rursum vivet? illico sententiam suae certitudinis ad
Abbreviated transcription (Latin):
mens ad altiora contemplanda suspendit᷑.
ut exterius eoꝵ facies obstupuisse uideat᷑.
Sed qͥa hanc contẽplationis uim in occul¬
to agi heretici ignorant: hoc iustis & rec¬
ta sapientibꝰ fieri magis ꝑ hypochrisin quã
ꝑ ueritatẽ putant. Quia hoc qͦđ ipsi habe¬
re nequeunt in se. ueraciter aliis ñ suspi-¬

Expanded text:
mens ita ad altiora contemplanda suspenditur, ut exterius eorum facies obstupuisse videatur. Sed quia hanc contemplationis vim in occulto agere haeretici ignorant, hoc a justis et recta sapientibus fieri magis per hypocrisim quam per veritatem putant, quia hoc quod ipsi habere nequeunt inesse veraciter aliis non suspi
Abbreviated transcription (Latin):
subiuncta sententia indicat. quȩ discretio
p̃missa lateat. Nã subdit. Dontc at trra.¬
tor celrm Non tuisilabit: Nte con-¬
SURSTT OE SOMNO SUO. LIquet enĩ quia
non surga&  donec adterat᷑ cęlũ: Quia nͥ¬
mundi huiꝰ finis aduenerit. humanũ genus
a somno mortis ad uitã non eiugilabit. Non¬
gͦ qͥa om̃imͦ non resurgatꝰ. sed quia ante con-¬
tritionẽ cęli humanũ genus minime resur¬
gat insinuat. Notandũ quoq est. cur pꝰquã
superius homine̾ mortuũ dixit. inferius
ñ mortuũ. sed dormientẽ nominat. eũq de
sõno suo minime consurgere donec cęlum
ad terat᷑ narrat. Hisi qͦđ patent̃ dat᷑ intelli¬
gi. qͥa incõparatione ligni reuirentis. homi.¬
nẽ mortuũ peccatorẽ memorat. a uita scili¬
o iusticiȩ extinctum. Ubi autẽ de morte
carnis loquit᷑. non hanc mortẽ. sed sõ num
maluit uocare. spẽ ꝓcul dubio resurrecti.¬
onis insinuans. Quia sic̃ titius homo ã
sõmno eiugilat. ita concite ad conditoris nu¬

Expanded text:
subjecta sententia indicat quae discretio in praemissa lateat. Nam subditur: Donec atteratur coelum, non evigilabit nec consurget de somno suo. - Liquet enim quia non resurget, sed donec atteratur coelum, quia nisi hujus finis advenerit, humanum genus a somno mortis ad vitam non eergo quia omnino non resurgat, sed quia ante contritionem coeli, humanum genus minime resurgat, insinuat. Notandum quoque est cur postquam superius hominem mortuum dixit, inferius non mortuum, sed dormientem nominat, eumque de somno suo minime consurgere, donec coelum atteratur narrat, nisi quod patenter datur intelligi quia in comparatione ligni revirentis hominem mortuum peccatorem nominat, a vita scilicet justitiae exstinctum. Ubi autem de morte carnis loquitur, non hanc mortem, sed somnum maluit vocare, spem procul dubio resurrectionis insinuans, quia sicut citius homo a somno e
Abbreviated transcription (Latin):
itaq ds̃ & gressus dinumerat. & peccatis
parc&: quia & subtilit̃ acta nr̃a considerat
& tam̃ hec pęnitentib misericordit̃ reli
at. Qui & duritiã inpeccantib conspicit.
sed tam̃ hanc p̾ueniente gr̃a ad pęnitentiã
emollit. Culpas gͦ enumerat: cũ nos ipsos
ad singula quȩ fecimus deflenda conuer¬
tit. Quas misericordit̃ relaxat: qͥa ea dum
nos punimꝰ. ipse nequaquã in extremo exa¬
mine iudicat. Paulo ad testante qͥ ait. Si nos¬
moeipsos didicaremus: non utiq iudicare.¬

Expanded text:
itaque Deus et gressus dinumerat, et parcit peccatis, quia et subtiliter acta nostra considerat, et tamen haec poenitentibus misericordixat. Qui et duritiam in peccantibus conspicit, sed tamen hanc, praeveniente gratia, ad poenitentiam emollit. Culpas ergo enumerat, cum nos ipsos ad singula, quae fecimus, deflenda convertit: quas misericorditer relaxat, quia eas, dum nos punimus, ipse nequaquam in extremo examine judicat, Paulo attestante, qui ait: Si nosmetipsos judicaremus, non utiq
Abbreviated transcription (Latin):
ñ occidit funditꝰ. sed momordit. infernũ.
Dicit gͦ: ero mors tua o mors: id est ine¬
lectis meis te funditꝰ perimo. Ero morsus
tuus infernȩ: qͥa sublatis eis: te ex̃ parte
transfigo. Sciens igit᷑ beatꝰ iob. hunc aduen-¬
tũ adinferos redemptoris nr̃i : petat quod
futurũ p̃uid& & dicat: & constituas mͥ tẽpꝰ
in quo recorderis mei. Sequit᷑. Pytas NE¬
montrus hoco uuasym uirtt. Solent
iusti uiri in eo qͦđ ipsi certũ ac solidum
sentiunt. qͥsi ex dubietate aliquid ꝓferre:
ut infirmoꝵ in se uerba transferant. Sed
rursũ ꝑ fortem sententiã. infirmanti dubie¬
tati omĩmꝰ contͣ dicunt. Quatinꝰ ꝑ hoc qͦd̾
dubie ꝓferre cernunt᷑. infirmis aliqͣtinus

Expanded text:
non occidit funditus, sed momordit infernum. non occidit funditus, sed momordit infernum. Dicit ergo: Ero mors tua, a mors; id est, in electis meis te funditus perimo. Ero morsus tuus, inferne, quia, sublatis eis, te ex parte transfigo. Sciens igitur beatus Job hunc adventum ad inferos Redemptoris nostri, petat quod futurum praevidit, et dicat: Et constituas mihi tempus in quo recorderis mei. Sequitur: mortuus homo rursum vivet? - Solent justi viri in eo quod ipsi certum ac solidum sentiunt, quasi ex dubietate aliquid proferre, ut infirmorum in se verba transferant. Sed rursum per fortem sententiam infirmantium dubietatem omnimodo contradicunt, quatenus per hoc quod dubie proferre cernuntur, infirmis aliquatenus
Abbreviated transcription (Latin):
entiũ mori. & estimata est afflictio exitꝰ
illoꝵ. Sed iste cuiꝰ radix interra senuit.
& inpuluere truncꝰ emortiuis est. ad
odorẽ aquȩ germinabit. qͥa ꝑ afflatũ scĩ¬
sp̃s melectoꝵ cordib exemplo sui oꝑis
germen uirtutis facit. Aquę ceenĩ ap
signari sol&: sicut scriptũ est. Siqͥs sitit:
ueniat ad me & bibat. Qui autẽ biberit
ex aqua quã ego dabo ei: ñ sici& inȩter
nũ. Et faci& comã: qͦsi cũ pͥmũ planta¬
tũ est. Succiso trunco comã facere est.
extincto corporalit̃ iusto. ipso suȩ passi¬
onis exemplo multoꝵ corda suscitare: &
ex fide rec̾ta uiriditatẽ ueritatis ostende¬
re. Bene autẽ dr̃: qͥsi cum pͥmũ plantatũ
est. Omẽ qͦđ hic ã iustis agit᷑. sc̾a planta¬
to est: qͥa pͥma uidelic& plantatio. non in
oꝑe iustoꝵ. sed inpre cientia conditoris est.
Et qͥa cuncta quȩ agunt electi sic̃ prius
interius conspiciunt᷑ atq disponunt᷑. ita

Expanded text:
entium mori, et aestimata est afflictio exitus entium mori, et aestimata est afflictio exitus illorum . Sed iste cujus radix in terra senuit, et in pulvere truncus emortuus est, ad odorem aquae germinat, quia per afflatum ss in electorum cordibus exemplo sui operis germen virtutis facit. Aquae etenim appsignari solet, sicut scriptum est: Si quis sitit, veniat ad me, et bibat. Qui autem biberit ex aqua, quam eur: Et faciet comam quasi cum primum plantatum est. Succiso trunco comam facere, est exstincto corporaliter justo, ipso suae passionis exemplo multorum corda suscitare, et ex fide recta viriditatem veritatis ostendere. Bene autem dicitur: Quasi cum primum plantatum est. Omne quod hic a justis agitur secunda plantatio est, quia prima videlicet plantatio non in opere justorum, sed in praescientia conditoris est. Et quia cuncta quae agunt electi, sicut prius interius conspiciuntur atque disponuntur, ita
Abbreviated transcription (Latin):
nũ p̃fertur homini : qͥđ homo nisi carna¬
lis qͥsq accipit᷑. Ꝙ qͥđ ligni nomine: nͥ
iusti uniuscuiꝰq uita signat᷑. Lignũ &enĩ
hab& spẽ. si p̃cisũ fuerit rursũ uirescit:
ciem: Et rami eiꝰ pullulant. qͥa plerumq
ex passione iusti. fideles qͥq ad amorẽ çeles.¬
tis patriȩ multiplicant᷑. Et uiriditatem
uite spũalis accipiunt. dũ hunc ꝓ dõ for¬
rit truncus illius. ad odorẽ aquȩ germi¬
nabit. & facice comã qͥsi cũ primũ planta¬
tum est. Quid radix iusti. nͥ sc̃a p̃dicatio
& in terrã ibis. Uel certe sicut hab& m̃a
translatio : puluis es & inpuluerẽ reuerte¬
ris. Iusti igit᷑ radix in terra senescit. & in
puluerẽ truncꝰ emorit᷑: qͥa apꝰ corda prauoꝵ
eiꝰ p̃dicatio despecta cunc tisq uirib effe̾ca
credit᷑. Et inpuluere truncꝰ emorit᷑. qͥa
int̾ manꝰ ꝑ sequentiũ corpꝰ exanimat᷑. Iuxta
sapientiȩ & enĩ uocẽ: uisi st̃ oculis insipi¬

Expanded text:
num praefertur homini, quid homo, nisi carnalis quisque accipitur? Et quid ligni nomine, nisi justi uniuscujusque vita signatur? Lignum etenim habet spem, si praecisum fuerit, rursum virescit. ciem. Et rami ejus pullulant. Quia plerumque ex passione justi fideles quoque ad amorem coelestis patriae multiplicantur, et viriditatem vitae spiritalis accipiunt, dum hunc pro Deo for mortuus fuerit truncus illius: ad odorem aquae germinabit, et faciet comam quasi cum primum plantatum est. - Quid radix justi, nisiet in terram ibis, vel certe, sicut habet nostra translatio: Pulvis es, et in pulverem reverteris . Justi igitur radix in terra senescit, et in pulvere truncus emoritur, 395 quia apud corda pravorum ejus praedicatio despecta cunctisque viribus effeta creditur. Et in pulvere truncus emoritur, quia inter manus persequentium corpus icem: Visi sunt oculis insipi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsequentiũ qͦd ꝑfidiȩ suȩ uento leuabat᷑.
carne potuit occidi. Sed ad odorem aquȩ
germinauit. quia ꝑ uir tutẽ dĩ extincta
caro illius aduitã rediit. Iuxta qͦđ scriptũ
est. quẽ ds̃ suscitauit amortius. Quia enĩ¬

Expanded text:
sequentium quod perfidiae suae vento levabatur, carne potuit occidi. Sed ad odorem aquae germinavit. Quia per virtutem Dei exstincta caro illius ad vitam rediit, juxta quod scriptum est: « Quem Deus suscitavit a mortuis . » E
Abbreviated transcription (Latin):
di ꝑ passionẽ potuit. ꝑ resurrectionis głam.
rursus ad uitȩ uiriditatem uenit. Huius
rami pullulant: qͥa ex resurrectione illius
multiplicati. longe lateq fideles creuert̃.
Huiꝰ radix interra qͥsi senuit: quia eiꝰ p̃di¬
catio iudeoꝵ ꝑfidie despecta fuit. Qe in
puluere truncꝰ emortiuis est: quia in corde

Expanded text:
di per passionem potuit, per resurrectionis gloriam rursus ad viriditatem vitae venit. Hujus rami pullulant, quia ex resurrectione illius multiplicati, longe lateque fideles creverunt. Hujus radix in terra quasi senuit, quia ejus praedicatio Judaeorum perfidiae despecta fuit. Et in pulvere truncus emortuus est. Q
Abbreviated transcription (Latin):
quã pͥus habuit inprecientia conditories.
Potest &iam racdix iusti ipsa natura huma¬
nitatis intelligi: ex qua subsistit. Quȩ ui-¬
delic& radix seneseit int̾ra: cũ natura car¬
nis deficit inpuluerẽ redacta. Cuiꝰ ĩpul¬
uere truncꝰ emoritur : qͥa extinc̾tũ corpꝰ
a sua specie dissipat᷑. Sed ad odorem aquȩ
germinat: qͥa ꝑ aduentũ scĩ sp̃s resurgit.
& facie comã qͦsi cum pͥmũ plantatum
est: qͥa. illam speciem redit. ad quã ꝑcipien¬
dã creatus fuerat. si in paradyso positus
peccare noluiss&. Qđ for tasse &iam de dño.
ipso scilic& bonoꝵ om̃ium capite. ual& in¬
telligi. Iuxta hoc nãq qͦđ p̃diximꝰ. qͥa de sem&.¬
ipso ait: si inuiridi ligno hȩc faciunt. in
arido qͥđ fice Se enĩ lignũ uiride. & nos
lignũ aridũ dixit. Quia ipse in se uĩ diui

Expanded text:
um, sed in praescientia Conditoris est. Potest etiam radix justi ipsa natura humanitatis intelligi ex qua subsistit. Quae videlicet radix senescit in terra, cum natura carnis deficit, in pulverem redacta. Cujus in pulvere truncus emoritur, quia exstinctum corpus a sua specie dissipatur. Sed ad odorem aquae germinat, quia per adventum sancti Spiritus resurgit. Et faciet comam quasi cum primum plantatum est, quia ad illam speciem redit, ad quam percipiendam creatus fuerat, si in paradiso positus peccare noluisset. Quod fortasse de Dipso, scilicet bonorum omnium capite, valet intelligi; juxta hoc namque quod praediximus, quia de semetipso ait: Si in viridi ligno haec faciunt, in arido quid fiet ? Se esse lignum viride, et nos lignum aridum dixit, q
Abbreviated transcription (Latin):
US PRESENT̃E
uitã qua sit
fugitiua cogi.¬
tare: qͣnto stu-¬
diosius nouert̃
cȩlestis patriȩ
bona ȩt̾na ꝑpendere. Ex his enĩ quȩ ma-¬
nentia intꝰ aspiciunt: foris fugam rerum
labentiũ. subtilius adtendunt. Vnde beatꝰ
iob cũ de lapsu humani tẽporis sententiã
ꝓtulisse dicens. homo natꝰ de muliere bre¬
ui uiuens tempore. & rursũ : fugit uelud
umbra. & nũquã in eodẽ statu ꝑman&e.

Expanded text:
sentem vitam quam sit fugitiva cogitare, quanto studiosius noverint coelestis patriae bona aeterna perpendere. Ex his enim quae manentia intus aspiciunt, foris fugam rerum labentium subtilius attendunt. Unde beatus Job, cum de lapsu humani temporis sententiam protulisset, dicens: Homo natus de muliere, brevi vivens tempore. Et rursum: Et fugit velut umbra, et nunquam in eodem statu permane
Abbreviated transcription (Latin):
transcurrit. Quia uͦ apꝰ om̃ipotentẽ dm̃
ceiam labentia stant: apꝰ eũ esse numerũ
nr̃oꝵ mensiũ ꝑhib&. Clel arta indieb bre¬
uitas t̾eporis: inm̃sibꝰ uͦ qͥsi multiplicata di¬
erũ spacia designant᷑. Nobis gͦ breues die̾
st̃ sed qͥa uita nr̃a post tendit᷑. apꝰ dm̃ nu-¬
merꝰ nr̃oꝵ mensiũ esse memorat᷑. Unde

Expanded text:
transcurrit. Quia vero apud omnipotentem Deum etiam labentia stant, apud eum esse numerum nostrorum mensium perhibet. Vel certe in diebus brevitas temporis, in mensibus vero quasi multiplicata dierum spatia designantur. Nobis ergo breves dies sunt. Sed quia vita nostra post tenditur, apud Deum numerus nostrorum mensium esse memoratur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
hoc iuxta lit terã pat& : debemus sensũ
ad interiora reducere. & qualit᷑ hȩc iux-¬
ta sp̃m̃ intelligi debeant ꝑscrutari. In seri¬
ptura enĩ sacra ligni nomine. aliqͣndo
crur. aliq̾ndo uir iustꝰ. aut &iam in iustꝰ
aliqnͣdo uͦ incarnata dĩ sapientia figura¬
tur. Crux& enĩ ligno signat᷑ cũ dicitur.
mittamꝰ lignũ in panẽ eiꝰ. Lignũ qͥppe
ĩ panẽ mittere est: dñico corpori cruc̾e̾
ad hibere. Rursũ ligni nomine uir iustꝰ aut
altaui lignũ humile. Quia iuxta eiꝰdem
ueritatis uocẽ. omis qͥ se exaltat humiliabit᷑.
& qͥ se humiliat exaltabit᷑. Salomon qͦq ait.
Si ceciderit lignũ ad austrũ. aut ad aqͥlo¬
nẽ : inqͦcumq loco ceciderit. ibi erit. Indie
enĩ mortis suȩ ustꝰ ad austrũ cadit. pecca¬
tor ad aquilonẽ. Quia & iustꝰ ꝑ feruorẽ
sp̃s adgaudia ducit᷑. & peccator cũ apostata
angło qui dixit. sedebo inmonte testamenti.
in lateribꝰ aquilonis: infrigido suo corde re¬

Expanded text:
hoc juxta litteram patet, debemus sensum ad interiora reducere, et qualiter haec juxta spiritum intelligi debeant perscrutari. In Scriptura etenim sacra ligni nomine aliquando crux, aliquando vir justus, aut etiam injustus, aliquando vero incarnata Dei sapientia figuratur. Crux etenim ligno signatur, cum dicitur: Mittamus lignum in panem ejus . Lignum quippe in panem mittere est Dominico corpori crucem adhibere. Rursum ligni nomine vir justus aut a ejusdem Veritatis vocem: Omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur . Salomon quoque ait: Si ceciderit lignum ad Austrum, aut ad Aquilonem, in quocunque loco ceciderit, ibi erit . In die etenim mortis suae justus ad Austrum cadit, peccator ad Aquilonem, quia et justus per fervorem spiritus ad gaudia ducitur, et peccator cum apostata angelo, qui dixit: Sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis , in frigido suo corde re
Abbreviated transcription (Latin):
centor ot loco so. Larioes excauant
aoue: tt alluriont paylatim ttrra
conebontor. Et homrnits trco sionlit̃
pERDt Hoc crebro agit᷑. ut cadentibꝰ ru¬
pibꝰ sarũ ad loca alia transferatur: ut aquȩ̨
lapides excauent. & paulatĩ terra alluuio¬
nib consumatur. Sed magna nobis intenti.¬
one discutiendũ est qͦđ infertur. & homines¬
gͣ similit̃ ꝑdes & Quid est enĩ hoc qͦđ caden¬
ti monti: & saxo transiato. qͦđ ex cauato lapi.¬
di. & ꝑ alluuionẽ t̾rȩ consũpte ꝑditio hir

Expanded text:
suo. Lapides excavant aquae, et alluvione paulatim terra consumitur; et hominem ergo similiter perdes. - Hoc crebro agitur, ut cadentibus rupibus saxum ad loca alia transferatur, ut aquae lapides excavent, et paulatim terra alluvionibus consumatur. Sed magna nobis intentione discutiendum est quod infertur: Et homines similiter perdes. Quid est enim hoc quod cadenti monti et saxo translato, quod excavato lapidi, et per alluvionem terrae con
Abbreviated transcription (Latin):
teram suã: quia ut abiectum atq in infuntͤ
iacens. ad sũma eriger&e genꝰ humanum.
in carnatũ ad hoc unigenitum misit. Ex
cuiꝰ nobis incarnatione datum est. ut qui
ex uoluntate ꝓpͥa incorruptionẽ cȩcidimꝰ.
uocanti nos dõ qͣndoq ad incorruptionis
głam respondere ualeamus. Qua in re
largitatem diuinȩ miscđiȩ pensare quis
ualeat : qͦđ ad tantã ꝑducit głam hominẽ
post culpam. Pensat ds mala quȩ facimꝰ.
& tamen ea ꝑ benignitatis suȩ gram̃ mise¬
ricordit̃ relarat. Unde & subdit᷑. Ty eui-¬

Expanded text:
teram suam, quia ut abjectum atque in infimis teram suam, quia ut abjectum atque in infimis jacens ad summa erigeret genus humanum, incarnatum ad hoc unigenitum misit. Ex cujus nobis incarnatione datum est ut qui ex voluntate propria in corruptionem cecidimus, vocanti nos Deo quandoque ad incorruptionis gloriam respondere valeamus. Qua in re largitatem divinae misericordiae pensare quis valeat, quod ad tantam perducit gloriam hominem post culpam? Pensat Deus mala quae facimus, et tamen per benignitatis suae gratiam ea misericorditer relaxat. Unde et subdit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑͦ uocanti do ueraciter respondemus qͣndo
ad sũmȩ incorruptionis iussũ. incorrup.¬
tura ex sema ipsa ñ ual&. sed solius om̃ipo¬
tentis di dono agit᷑. ut ad tantam incor¬
ruptionis głam ꝑ mutet᷑: recte subiungit᷑.¬
Optri manyro tranumr. porrioes dix¬
ttram. Ac si patent̃ dicat. Idcirco creatu¬
ra corruptibilis ꝑsistere ad incorruptio¬
nẽ potest: qͥa tuȩ potestatis manu erigit᷑.
& tui respectꝰ grã ut ꝑsistat tenet᷑. Hu¬
mana nãq creatura. eo ipso qͦ creatura est.
insemaipsa hab&e sub se defluere. Sed ã
conditore suo homo accepit. ut & suꝑ se
contẽplatione rapiat᷑. & inseipso incorrupti¬
one teneat᷑. Creatura gͦ ne sub se confluat.
sed : incorruptione ꝑsistat: ad incõmutabili¬
tatis statũ auctoris sui dextera leuatur.
Potest quoq dextere nomine filius desig.¬
nari: quia omĩa ꝑ ipsum facta st̃. Oꝑi
igit᷑ manuũ suarũ porrexit om̃ps ds dex-¬

Expanded text:
ergo vocanti Deo veraciter respondebimus, quando ergo vocanti Deo veraciter respondebimus, quando ad summae incorruptionis jussum incorruptura ex semetipsa non valet, sed solius 400 omnipotentis Dei dono agitur ut ad tantam incorruptionis gloriam permutetur, recte subjungitOperi manuum tuarum porriges dexteram tuam . Ac si patenter dicat: Idcirco creatura corruptibilis persistere ad incorruptionem potest, quia Dei omnipotentis manu erigitur, et sui respectus gratia ut persistat tenetur. Humana creatura eo ipso quo creatura est, in semetipsa habet sub se defluere, sed a conditore suo homo accepit, ut et super se contemplatione rapiatur, et in seipso incorruptione teneatur. Creatura ergo ne sub se defluat, sed in incorruptione persistat, ad incommutabilitatis statum auctoris sui dextera levatur. Potest quoque dexterae nomine Filius designari: Quia omnia per ipsum facta sunt . Operi igitur manuum suarum porrexit omnipotens Deus dex
Abbreviated transcription (Latin):
iecta est ñ uolens: sed ꝓpt̾ eũ qͥ subiecit
: in spẽ. Quia & ipsa creatura liberabit᷑
a seruitute corruptionis: in libertatem
głȩ filioꝵ dĩ. Scimꝰ enĩ qͦd omis creatura
congemescit: & parturit usq adhuc. Sc̃s
enĩ uir incorruptionis statũ desiderans
dicat: cunctis dieb qͥb nunc milito.¬
⁊ expecto donec ueniat immutatio mea
In qua immutatione qͥđ agat᷑: adiungit.
factis congrua aduicẽ oꝑa reddimus.
In illa igitur cõmutatione uocat dñs. &
respondit homo : qͥa ante incorrupti cla-¬
ritatẽ. incorruptꝰ homo ostendit᷑ post
corruptionẽ. Nunc &enĩ qͦ usq subditi
corruptioni sumꝰ. auctori nr̃o minime
respondemus. Quia dũ corruptio ab ĩcor.¬
ruptione longe est. similitudo apta nr̃ȩ
responsionis non est. De illa uͦ immuta¬
tione scriptũ est. cũ apparuerit similes¬
T ei erimꝰ. qm̃ uidebimus eũ sicuti est. Tẽ¬

Expanded text:
jecta est, non volens, sed propter eum qui subjecit jecta est, non volens, sed propter eum qui subjecit eam in spe, quia et itatem gloriae filiorum Dei. Scimus enim quod omnis creatura ingemiscit, et parturit usque adhuc . Sanctus ergo vir incorruptionis statum desiderans, dicat: Cunctis diebus, quibus nunc milito, exspecto donec veniat immutatio mea. In qua immutatione quid agatur adjungit: factis congrua ad invicem opera reddimus. In illa igitur mutatione vocat Dominus, et respondet homo, quia ante incorrupti claritatem, incorruptus homo ostenditur post corruptionem. Nunc etenim quousque subditi corruptioni sumus, Auctori nostro minime respondemus, quia, dum corruptio ab incorruptione longe est, similitudo apta nostrae responsioni non est. De illa vero immutatione scriptum est: « Cum apparuerit, similes ei erim
Abbreviated transcription (Latin):
inmytatio ora. Qui itaq inmutationẽ
suã tanto desiderio expectat: quã sit de re¬
surrectione certus insinuat. Et cur sum
uitȩ p̃sentis qͣntũ despiciat innotescit.:
qͥ hunc miliciã appellat. Per militiã qͥppe
sẽꝑ ad finẽ tendit᷑. & cotidie conclusionis
terminꝰ expectat᷑. Cursũ itaq uitȩ huius
despicit. & statũ soliditatis reqͥrit: qͥ ꝑ hoc
qͦđ mutabilit̃ militat. ad in mutationẽ suã
ꝑ uenire festinat. Iustis qͥppe in hac uita.
ipsa sarcina sue corruptionis onerosa est.
Qđ iugiliȩ de fatigant. sõnus quęrit᷑: ut
uigiliarũ labor atq anxietas tẽperetur:
Sed ñ nũqũa &iam sominꝰ occidit: fame
corpꝰ atterit᷑: atq ut eiꝰ necessitas repellat᷑.¬
cẏbi requirunt᷑. Sed sepe & cybi grauant.
qͥ ad repellendũ debilitatis grauamen quȩ¬
siti fuerant. Grauis itaq est sarcina cor-
ruptionis. quȩ nͥ ita grauis ess&. paulus
nequaquã dicer&. Uanitati creatura sub¬

Expanded text:
it. --Qui itaque immutationem suam tanto desiderio exspectat, quam sit de resurrectione certus insinuat; et cursum vitae praesentis quantum despiciat innotescit, qui hunc militiam appellat. Per militiam quippe semper ad finem tenditur, et quotidie conclusionis terminus exspectatur. Cursum itaque vitae hujus despicit, et statum soliditatis requirit, qui per hoc quod mutabiliter militat, ad immutationem suam pervenire festinat. Justo quippe in hac vita ipsa sarcina suae corruptionis onerosa est. Quod vigiliae defatigant, somnus quaeritur, ut vigiliarum labor atque anxietas temperetur. Sed nonnunquam etiam somnus occidit. Fames corpcibi requiruntur. Sed saepe et cibi gravant, qui ad repellendum debilitatis gravamen quaesiti fuerant. Quousqueruptionis, quae nisi ita gravis esset, Paulus nequaquam diceret: Vanitati creatura sub
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Sed in his durũ ualde uidetur esse qͦđ
subdit᷑: sic homo cũ dormierit ñ resurg&.
Cur itat laboramus. si inresurrectionis re.¬
tributionẽ non tendimus. Quomͦ autẽ dr̃
non resurg& cum scriptũ sit: om̃s quidẽ re¬
surgemꝰ. sed non om̃s inmutabim᷑. Et rur¬
sũ. Si in hac uita tantũ sperantes sumꝰ in

Expanded text:
nem. --Sed in his durum valde videtur esse quod subditur: Sic homo, cum dormierit, non resurget. Cur itaque laboramus, si in resurrectionis retributionem non tendimus? Quomodo autem dicitur: Non resurget, cum scriptum sit: Omnes quidem resurgemus, sed non omnes immutabimur . Et rursum: Si in 397 hac vita t
Abbreviated transcription (Latin):
cet᷑ mecũ.  Ueniat. Quia enĩ inexterioribꝰ
ac tibꝰ unde rep̃henda t non hab&: libere
accusatorẽ quęrit. Quia uͦ &iam iustor
corda sem&ipsa non nũquã de stulta cogi¬
tatione rep̃hendunt: ꝓpt̾ hoc fortasse
Tacens enĩ consumit᷑: qui de stulta se cogi¬
tatione rep̃hendens. apꝰ semaripsũ dente
conscientiȩ mordet᷑. Ac si aꝑte dicat. Sicut
uxi ut accusatorẽ exterius nullũ timerẽ:
utinã sic uixissem. ut int̾ memar ipsũ accu¬
satricem conscientiã.ñ. haberem. Tacens enĩ
consumit᷑ : qͥ intꝰ in se inuenit unde urat᷑.
Sequit᷑. Dyo tantym nt facias michi.
ET TUNC afacit tya noꝵ aos conpar.
Hoc loco qͥđ dĩ faciem. nisi anĩaduersionẽ
debemus accipere: inqua dum peccata res¬
picit punit. Aquã uidelic& nullus &iam
iustꝰ abscondit᷑: si duo quę postulat. ñ. amo¬

Expanded text:
cetur mecum? veniat. Quia enim in exterioribus cetur mecum? veniat. Quia enim in exterioribus actibus unde reprehendatur non habet, libere accusatorem quaerit. Quia vero etiam justorum corda semetipsa nonnunquam de stulta cogitatione reprehendunt. propter hoc fortasse Tacens enim consumitur, qui de stulta se cogitatione reprehendens, apud semetipsum dente conscientiae mordetur. Ac si aperte dicat: Sicut vixi ut accusatorem exterius nullum timerem, utinam sic vixissem ut intra memetipsum accusatricem conscientiam non haberem? Tacens enim consumitur, qui intus in re invenit, unde irascatur. Sequitur: Duo tantum ne facias mihi, et tunc a facie tua non abscondar. - Hoc loco quid Dei faciem, nisi animadversionem debeamus accipere? in qua dum peccata respicit, punit. A qua videlicet nullus etiam justus absconditur, si duo quae postulat non amo
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe positꝰ ex habundanti gr̃a meruit fla¬
gella sustinere. Iãq se in uiditio iustũ in¬
uenire gaud& : qui ante iudiciũ ꝑcussum
uid&. Unde & cũ longe post dicat. signas¬
ti qͥsi in sacculo delicta mea: statim subdit.
se iuste flagellatum negat: qũauis infla¬
gello eiꝰ dñs ͣ peccata studuit tergere. sed
merita augere. Sequit᷑. Quis est oui¬
ita se ĩopibꝰ suis dõ auctori suo eustodiuñ:
cautela circũspiciunt: ut si fieri ualeat. sẽp
in rep̃hensibiles interni iudicis oculis adsis¬
tant.Sed qͣntũ agere possunt. ne exteriuᷤ
labant᷑ in oꝑe. tantũ inter ius agere nequa¬
quã possunt. ut nũquã labant᷑ in cogita¬
tione. Humana enĩ conscientia eo ipso qͦđ
ab intimis cecidit: semꝑ inlubrico est. Un.¬
de fit: ut &iam scĩ uiri frequent̃ labant᷑
incorde. Beatꝰ gͦ iob tã uoce sua. qũa ex uo¬
ce electoꝵ loquens: dicat. Quis est qͥ iudi¬

Expanded text:
opere positus, ex abundantia gratiae meruit flaopere positus, ex abundantia gratiae meruit flagella sustinere, jamque in judicium justum veniri gaudet, qui se ante judicium percussum vidit. Unde et cum longe post dicat: Signasti quasi in sacculo delicta mea, statim subdit: se juste flagellatum negat; quamvis flagello ejus Dominus non peccata studuit tergere, sed merita augere. Sequitur: CAPUita se in operibus suis, Deo auctore, custodiunt, cautela circumspiciunt, ut, si fieri valeat, semper irreprehensibiles interni judicis oculis assistant. Sed quantum agere possunt, ne exterius labantur in opere, tantum interius agere nequaquam possunt, ut nunquam labantur in cogitatione. Humana enim conscientia eo ipso quo ab intimis recedit, semper in lubrico est. Unde fit ut etiam sancti viri frequenter labantur in corde. Beatus ergo Job, tam ex voce sua quam ex voce electorum loquens, dicat: Quis est qui judi
Abbreviated transcription (Latin):
disti seruũ meũ iob qͦđ non sit ei similiꝰ
suꝑ terram Q qͥdẽ isdẽ uir. ualde est¬
inferius qͦđ de se memorat: quã qͦđ de illo
dñs dixit. Aliud est enĩ iustũ esse: aliud est
ei similẽ non esse. Humilit̾ igit᷑ de semae¬
ipso sensit: qͥ dum iustꝰ sine cõparatione ex-¬
titit. non se p̃ceteris. sed iustũ tantũmodo
inueniri posse memorauit. Hoc tam̃ in eiꝰ¬
uerbis uidet᷑ habere questionis: qͦđ qͥ supe¬
rius dix̃. uias meas in conspectu eiꝰ arguã.
& inferius dicit. consumere me uis peccatis
adolescentiȩ meȩ. & peccata sua subtiliter
agnoscens: adhuc longe inferius adiungit.
signasti qͥsi insacculo delicta mea: nc̃ ait si
fuero iudicatꝰ. scio qͥa iustus inueniar. Neq
enĩ simul conuenire queunt: peccata & uis¬
ticiȩ. Sed sc̃s uir sibi iniquitatẽ tribuens.
& om̃ipotenti do purgationem suã. & pec¬
catorẽ se cognoscit ex se. & iustũ se factũ
.ñ. ignorat ex munere. Qui inrecto quoq

Expanded text:
disti servum meum Job, quod non sit ei similis super terram . Et quidem idem vir valde inferius est quod de se memorat quam quod de illo Dominus dixit. Aliud est enim justum esse, aliud est ei similem non esse. Humiliter igitur de semetipso sensit, qui dum justus sine comparatione exstitit, non se prae caeteris, sed justum tantummodo inveniri posse memoravit.  Vet. XXIis videtur habere quaestionis, quod qui superius dixit: Vias meas in conspectu ejus arguam ; et inferius dicit: Consumere me vis peccatis adolescentiae meae; et peccata sua subtiliter agnoscens, adhuc longe inferius adjungit: Signasti quasi in sacculo delicta mea; nunc ait: Si fuero judicatus, scio quia justus inveniar. Neque enim simul convenire queunt peccatum et justitia. Sed sanctuet omnipotenti Domino purgationem suam; et peccatorem se cognoscit ex se, et justum se factum non ignorat ex munere, quia in recto quoque
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ introitũ. ꝑ remisit contendite: Quia nͥ
m̃tis contentio fuerit. unda mundi non
uincit᷑: ꝑ quã anima semꝑ adima reuocat᷑.¬
Quia igit᷑ homo uelud flos nascit᷑ & conte.¬
rit᷑. qͥa sicut ũbra fugit. atq instatu suo
nũquã ꝑman&: quid in hac consideratione
subiungat audiamꝰ. Sequit᷑. Et dionuo¬

Expanded text:
tae introitum, praemisit, contendite: quia nisi tae introitum, praemisit, contendite: quia nisi mentis contentio ferveat, unda mundi non vincitur per quam anima semper ad ima vocatQuia igitur homo velut flos nascitur et conteritur, quia sicut umbra fugit, atque in statu suo nunquam permanet, quid in hac consideratione subjungat audiamus. Sequitur: CAPU