comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fuit ex semine eiꝰ apud iucdeos intemerata susceptio regni: donec xp̃e ad re¬
dẽptionẽ mundi ex uirgine nasceret᷑. bant hoc istoriȩ uideoꝵ: quib osften¬
dit᷑ pͥmũ alienigenã regẽ in gente udeoꝵ fuisse herodẽ. quo tp̃r xp̃c natꝰ:¬
manet regnũ : Itaq ñ defuit rex de popło iuda: donec ueniret eui repositũ ẽ.
s quia non solũ iudeis ꝓfuit qui mittendꝰ erat: idõ sequit᷑. ⁊ ipse erit expec¬
tacio gentiũ. Alligans ad uineã pullũ suũ. Pullũ exgentib id÷ popłm eui ad¬
huc nũquã fuerat legis onus impositũ: hunc copulauit ad uineã apłoꝵ qui¬

Expanded text:
fuit ex semine ejus apud Judaeos intemerata successio regni, donec Christus ad refuit ex semine ejus apud Judaeos intemerata successio regni, donec Christus ad redemptionem mundi ex virgine nasceretur. Probant hoc historiae Judaeorum, quibus ostenditur ppermanet regnum. Itaque non defuit rex de populo Juda, donec veniret cui repositum est. 23. Sed quia non solum Judaeis profuit, qui mittendus erat, ideo sequitur: Et ipse erit exspectatio gentium, alligans ad vineam pullum suum. Pullus suus ex gentibus, populus cui adhuc nunquam fuerat legis onus impositum: hunc copulavit ad vineam apo
Abbreviated transcription (Latin):
us ⁊ natus. Phisici aũ de catulo leonis seͥbunt: quod cũ natus fuerit trib die¬
bꝰ ⁊ trib noctibꝰ dormit. Tunc deuide patͥs fremitu uł rugitu uelud tremefac¬
tus cubilis locꝰ. suscitare dr̃ catulũ dormientẽ. Qd ualde conuenienter de pas¬
sionis morte aptar̃. in xp̃o: qui trib dieb ⁊ trib noctib in cubilis siti sepul¬
chro iacens somnũ mortis impleuit. Bene gͦ xp̃c ut leo requieuit: qui non
solũ mortis acerbitatẽ ñ timuit sed etiã ipsum mortis imꝑium ineit. ene
idẽ iterũ ut catulꝰ leonis: qr die t̾cio resurrexit. Unde ⁊ sic adiungit᷑: de¬
de corpore suo dix̃. Soluite tẽplũ hoc: ⁊ in triduo suscitabo illud. Non defici¬
et pͥnceps de iuda. nec dux de femoribꝰ eiꝰ: donec ueniat qͥ mittend̾÷ ⁊ ipse
erit expectacio gentiũ. Hic locꝰ manifestissime ad iudã refert᷑. Tam dui eñi

Expanded text:
unde et natus. Physici autem de catulo leonis scribunt, quod cum natus fuerit, tribus dieunde et natus. Physici autem de catulo leonis scribunt, quod cum natus fuerit, tribus diebus et tribus noctibus dormit. Tunc deinde patris fremitu, vel rugitu, veluti tremefactus cubilis locus, suscitare dicitur catulum dormientem. 19. Quod valde convenienter de passionis morte aptatur in Christo, qui, tribus diebus et tribus noctibus in cubili sepulcri jacens, somnum mortis implevit. Bene ergo Christus, ut leo, requievit, qui non solum mortis acerbitatem non timuit, sed etiam in ipsa morte mortis imperium vicit. Bene idem iterum ut catulus leonis, quia die tertio resurrexit. 20. Unde et sde corpore suo dixit: Solvite templum hoc, et post triduum suscitabo illud . Non deficiet princeps de Juda, nec dux de femoribus ejus, donec veniat qui mittendus est, et ipse erit exspectatio gentium. Hic locus manifestissime ad Judam refertur; tamdiu enim
Abbreviated transcription (Latin):
micos tuos scabellũ pedũ tuoꝵ. Adorabunt te filii patͥs tui. Qm̃ multi ex filiis
iacob adorant eũ: ꝑ electionẽ grẽ salui facti. Catulꝰ leonis: iuida. Qm̃ nasen¬
do paruulꝰ factꝰ ẽ : sic̃ scͥptũ ẽ. Paruulꝰ natꝰ÷ nob̃. Adp̃dã filimi ascendisti.
id ÷ ascendens in crucẽ: captiuos popłos redemisti. Et quos ille leo contrariꝰ
inuaserat: tu moriens eripuisti. Deniq rediens ab inferis ascendisti in altũ.
captiuã duxisti captiuitatẽ. Reqͥescens accubinsti ut leo. Manifestissime in
passione xp̃e recubuit: qͣndo inclinato capite tradidit spm. siue qͣndo in se¬
pulchro secuirꝰ. uelud quodã corꝑis somno quieuit. S qͣre ut leo. ⁊ uelud catulꝰ
leonis: In somno eñi suo leo fuit: qr ñ necessitate s potestate hoc ipsũ imple¬
uit iuxta qđ ⁊ ipse dixerat. Potestatẽ habeo ponendi animã meã: et nemo
eã tollet ame sed ego eã pono. Quod uͦ addidit ut oatulꝰ leonis. inde eñĩ mortu

Expanded text:
m tuorum . 349 16. Adorabunt te filii patris tui. Quoniam multi ex filiis Jacob adorant eum per electionem gratiae salvi facti. Catulus leonis Juda. Quoniam nascendo parvulus factus est, sicut scriptum est: Parvulus natus est nobis. Ad praedam, filiid est, ascendens in cruce, captivos populos redemisti, et quos ille leo contrarius invaserat, tu moriens eripuisti. Deinde rediens ab inferis, ascendens in altum, captivam duxisti captivitatem. Requiescens accubuisti ut leo: manifestissime in passione Christus recubuit, quando inclinato capite tradidit spiritum; sive quando in sepulcro securus, velut quodam corporis somno, quievit. Sed quare, ut leo, et velut catulus leonis? In somno enim suo leo fuit, quia non necessitate, sed potestate hoc ipsum implevit, juxta quod et ipse dixerat: Potestatem habeo ponendi animam meam, et nemo eam tollit a me, sed ego eam pono . 18. Quod vero addidit, et ut catulus leonis, inde enim mortuus,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊sanguinis sui. Illi seruiunt popłi ex gentib ad eum conuersi: ipsũ adorant
trib id÷ popłi excircuncisione credentes. Ipse ẽ. dñs fr̃m suoꝵ: quia plebi do¬
minat᷑ iudeoꝵ. Ipsũ ad orant filii matris eiꝰ. qr et ipse sod̾m carnẽ ex ea na¬
tus ẽ. Ipsũ qui maledixerit maledictꝰ ẽ: ⁊ qui benedixerit benedictionib
nedictione p̃missa repente maiore: expauit ysaac. ⁊ aliũ se ꝓ alio benedi¬
xisse cognoseit. Nec tam̃ indignat᷑ reuelato sibi sacram̃to: s c̃firmat bene¬
dictionẽ infilio dicens. Benedixi eũ : ⁊ benedictꝰ÷ Hec ẽ. benedictio pͥma

Expanded text:
et sanguinis sui: illi serviunt populi ex gentibus ad eum conversi. Ipsum adorant et sanguinis sui: illi serviunt populi ex gentibus ad eum conversi. Ipsum adorant tribus, id est, populi ex circumcisione credentes. Ipse est dominus fratrum suorum, quia plebi dominatur Judaeorum. Ipsum adorant filii matris ejus, quia et ipse secundum carnem ex ea natus est. Ipsum qui maledixerit, maledictus est; et qui benedixerit, benedictionibus nedictione praemissa repente stupore majore expavit Isaac, et alium se pro alio benedixisse cognoscit. Nec tamen indignatur revelato sibi sacramento, sed confirmat benedictionem in filio dicens: Benedixi eum, et benedictus est. Haec est benedictio prima
Abbreviated transcription (Latin):
significatur assũptio. Qđ teneros ⁊ bonos: docibiles ⁊ innocentes animas. Stola
esau: fides ⁊ scͥpture sunt hebreoꝵ que illis pͥmo date sunt ⁊ post modũ genti¬
suo: ñ sua sed aliena peccata portauit. Qđ isaac querit ab iacob eur tã cito
inuenerit: ad mirat᷑ tã uelocẽ in eccłiis credentiũ fidẽ. Qđ cibi delectabiles
offerunt᷑: hostia placens dõ salus ÷ peccatoꝵ. Qđ posterũ ansequit᷑ benedie¬
tio ⁊ eiꝰ odore ꝑfruit᷑: uirtutẽ resurrectionis ⁊ regni aꝑta uoce pnuntians
Talit̃ eñĩ benedicit᷑. Ecce odor fili mei: sic̃ odor agri pleni. Ocdore nominis
xp̃i: sic̃ ager mundꝰ implet᷑. Cuiꝰ ẽ. benedictio de rore çeli: hoc ẽ. de uerboꝵ
pluuia diuinoꝵ. & de pinguedine t̾re: hoc ẽ. de congregatione popłoꝵ. Mul¬
titudinẽ frum̃ti ⁊ uini: hoc ẽ. multitudo quã colligit de sacram̃to corporis

Expanded text:
significabatur assumptio, quod teneros et bonos, docibiles et innocentes animas ostendit. Stola significabatur assumptio, quod teneros et bonos, docibiles et innocentes animas ostendit. Stola Esau fides et scripturae sunt Hebraeorum, quae illis primo datae sunt et postmodum gentisuo non sua, sed aliena peccata portavit. Quod Isaac quaerit a Jacob, cur tam cito venerit, admiratur velocem in Ecclesiis credentium fidem. Quod cibi delectabiles offeruntur, hostia placens Deo, salus est peccatorum. Quod postea consequitur benedictio, et ejus odore perfruitur, virtutem re surrectionis et regni aperta voce pronuntians: Taliter enim benedicitur: Ecce odor filii mei, sicut odor agri pleni . Odore nominis Christi, sicut ager mundus impletur, cujus est benedictio de rore coeli, hoc est, de verborum pluvia divinorum. Et de pinguedine terrae, hoc est congregatione populorum. Multitudine frumenti et vini, hoc est, multitudo quam colligit de sacramento corporis
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ filiꝰ maior uocat᷑: acceptio legis ẽ. iudeoꝵ. Quod escas eiꝰ atq capturã di¬
lexit pat̃: homines ab errore saluati quos ꝑ doctrinã unꝰ qͥsq uenatur. Ser¬
mo dĩ: repmissionis ÷ benedictio ⁊ spes regni futuri in quo eũ xp̃o sc̃i regnaturi
sunt ⁊ uerũ sabbatũ celebraturi. Rebeeca plena sp̃e scõ sciens qͦd audisset ante¬
quã pareret qr maior seruiet minori: formã gerit inhoc loco sp̃e sẽi. Que fu¬
tura nouerat in xp̃o: in iacob ante meditat᷑. Loquit᷑ ad filiũ minorẽ. Uade ad¬
gregẽ: ⁊ accipe mͥ inde duos edos. Prȩfigurans carneũ saluatoris aduentũ: inquo
eos uł maxime lib̾aret qui peceatis tenebant᷑ obnoxii. Si quidẽ in om̃ib scͥptu¬
ris: hedi ꝓpeccatorib accipiunt᷑. Qd aũ duos iubetur afferre: duoꝵ popłoꝵ

Expanded text:
Quod filius major vocatQuod filius major vocatligit pater, homines sunt ab errore salvati, quos per doctrinam justus quisque venatur. Sermo Dei, repromissionis est benedictio et spes regni futuri, in quo cum Christo sancti regnaturi sint, et verum sabbatum celebraturi. Rebecca plena Spiritu sancto, et sciens quod audisset antequam pareret, quia major serviet minori, formam gerit in hoc loco Spiritus sancti; quae futura noverat in Christo, in Jacob ante meditatur. Loquitur ad filium: gregem, et accipe mihi duos haedos inde , praefigurans carneum Salvatoris adventum, in quo eos vel maxime liberaret, qui peccatis tenebantur obnoxii. Siquidem in omnibus scripturis haedi pro peccatoribus accipiuntur. Quod autem duos jubetur afferre, duorum populorum
Abbreviated transcription (Latin):
exodi liber indicat pͥmogenitꝰ filiꝰ nuncupatus ẽ. Qui etiã ꝓpter p̃sentis
scłi lucra non solum pͥmatus sui honorẽ amisit: uerũ etiã et regni celestis
p̃miũ p̃paratũ adipisci ñ meruit. dño quodãmͦ id eidẽ exꝓbãte cum dicit
auferet᷑ a uob̃ regnũ dei : et dabit᷑ genti facienti uoluntatẽ eiꝰ. Primogenita
autẽ ipsa uestis erat sacerdotalis: quã maiores natu cũ benedictione patͥs in¬
duti uictimas deo uelud pontifices offerebant. hoc donũ t̾reni amoris deside¬
rio caruerunt iudei : cum gła regni futuri. Sequit᷑ de inde ipsa benedictio
in iacob. Que tam̃ qͥd figuratꝰ indicau̾it scĩ ypoliti mr̃is uerba sicuti ea excel¬
lentissimȩ scientiȩ ac doctrine hieronimꝰ replicauit in hoc loco ponenda sunt.
ligasse: fidẽ ꝑisse de mundo ⁊ religionis lum̃. ante eũ neglectũ eẽ. significat.

Expanded text:
Exodi liber indicat, primogenitus filius nuncupatus est, qui propter praesentis Exodi liber indicat, primogenitus filius nuncupatus est, qui propter praesentis saeculi lucra, non solum primatus sui honorem amisit, verum etiam regni coelestis praemium praeparatum adipisci non meruit, Domino quodammodo eidem exprobrante, cum dicit: Auferetur a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti fructum ejus . Primogenita autem ipsa vestis erat sacerdotalis, quam majores natu cum benedictione patris induti victimas Deo, velut pontifices, offerebant. 5. Hoc dono terreni amoris desiderio caruerunt Judaei cum gloria regni futuri. Jam sequitur deinde ipsa benedictio in Jacob. Quae tamen quid figuraliter indicaverit, Hippolyti martyris verba, sicut ea excellentissiligasse, fidem periisse de mundo, et religionis lumen ante eum neglectum esse denuntiat.
Abbreviated transcription (Latin):
tẽꝑe maior. seruit minori popło xp̃ianoꝵ. Siquidẽ ⁊ insingłis nob̾ hoc diei
potest. qͦd duȩ gentes ⁊ duo popłi sint intra nos: uitioꝵ scilicet atq uirtu¬
tũ. S iste minor ẽ: ille maior. Semꝑ eñi plures sunt mali quã boni: ⁊ uitia
numerosiora uirtutibꝰ st̃. S tam̃ ⁊ in nob̾ grã dĩ popłs popłm suꝑat: ⁊ ma¬
ior seruit minori. Seruit et enĩ cam spũi: et uitia uirtutibꝰ cedunt. Proce¬
dit aũ esau pͥmus rufus: ⁊ totꝰ tanquã pellis hyrsutus. deinde exit fr̃ eius
iacob: et manus eiꝰ implexa erat calcaneo esau. S cur ille totꝰ rubeus: ⁊ his
squalore extitit circundatꝰ: Cuiꝰ ideo minor calcaneũ tenuit: qr mistice¬
esau ꝓpt̾ escam eidem fr̃i suo iuniori uenundauit ac pꝰmodũ paterna bene
dictione sibi ꝓmissa pͥuatꝰ ẽ: significat eundẽ isrłiticũ popłm quiadeo ut

Expanded text:
obis hoc dici obis hoc dici potest, quod duae gentes et duo populi sunt intra nos, vitiorum scilicet atque virtutum; 319 sed iste minor est, ille major. Semper enim plures sunt mali quam boni, et vitia numerosiora virtutibus sunt. Sed tamen et in nobis gratia Dei populus populum superat, et major servit minori. Servit enim caro spiritui, et vitia virtutibus cedunt; procedit autem Esau primus rufus, et totus tanquam pilis hirsutus. 3. Deinde exiit frater ejus Jacob, et manus ejus implexa erat calcaneo Esau. Sed cur ille totus rufus, et hissqualore exstitit circumdatus? Cujus ideo minor calcaneum tenuit, quia mysticeEsau dictione sibi promissa privatus est, significat eumdem Israeliticum populum qui a Deo, ut
Abbreviated transcription (Latin):
uocabusa puteoꝵ: hec mistice. Moralit̾ aũ isaãc apud alienã gentẽ puteos
fodisse dese̾bitur: quo uidelicet exemplo discimꝰ. ut in hac ꝑegrinationis
erũna positi eogitationũ nrarũ ꝓfunda penitremꝰ. ⁊ quousq uere nobis in
telligentie aqua respondeat. neqͣquã nr̃e inqͥsitionis manꝰ ab exaurienda
corde t̾rena torpescat. Quos tam̃ puteos allophili insidiantes replent: quia
nimirũ inmundi sp̃c cũ nos studiose cor fode conspieiunt. molestas nobis
ut pareret uxor eiꝰ quȩ sterilis erat: concessit dñs que postulabat. Inlide¬
bantq gemini in utero eiꝰ inclusi: angustia. Quȩ dum agerent᷑: int̾roga¬
uit dominũ. accepitq responsũ. due gentes inutero tuo sunt : ⁊ duo po¬
puli de uentre tuo diuident᷑. populusq popłm suꝑabit. ⁊ maior seruiet
minori. Quod figuralit̾ factũ: etiã ipsis iudeis non credentib notũ ẽi
qualit᷑ popłs eccliȩ sinagogȩ popłm suꝑauit. ⁊ quomꝰ plebs iudeorum

Expanded text:
ommutavit. Haec mystice. Moraliter autem, Isaac apud alienigenam gentem puteos fodisse describitur, quo videlicet exemplo discimus ut, in hac peregrinationis aerumna positi, cogitationum nostrarum profunda penetremus, et quousque nobis verae intelligentiae aqua respondeat, nequaquam nostrae inquisitionis manus ad exhaurienda cordis interna torpescat. Quos tamen puteos allophyli, id est immundi spiritus insidiantes replent, quia nimirum immundi spiritus, cum nos studiosius fodere conspiciunt, molestas nobis ut pareret uxor ejus, quae sterilis erat, concessit Dominus quae postulabat, illidebanturque gemini in utero ejus inclusi angustia: quae dum agerentur, interrogavit Dominum, accepit responsum: Duae gentes in utero tuo sunt, et duo populi de ventre tuo dividentur, populusque populum superabit, et major serviet minori . Quod figuraliter factum etiam ipsis Judaeis non credentibus notum est, qualiter populus Ecclesiae Synagogae populum s
Abbreviated transcription (Latin):
liũ malũ adu̾sũ sedicentes. Alligemꝰ iustũ: quia inutilis: nob̾. Et in dolore
suo suffoderunt murũ: qͣndo lancea confoder̃t̃ illud spãle̾ ⁊ fortissimũ ꝓpug¬
nacłm qđ custodit isrł. Maledictꝰ furor eoꝵ qi ꝑtinax: utiq ad tantũ scebꝰ
ꝑpetrandũ. qͣndo furore accensi ⁊ ira obtulerant xp̃m pontio pilato dicentes
illi. Crucifige crucifige. Et si hunc dimittis: non es amicꝰ cesaris. & indigna¬
postularent. diuidã eos in iacob: et disꝑgam illos in isrł. hic duo minant᷑: di¬
uisio ⁊ disꝑsio. Id circo: qr ñ nulli exipsis dño credider̃. quidã in infidelitate
ꝑmanserunt. Diuisi enĩ dicunt᷑ hi: qui ab eis seꝑant᷑ ⁊ ueniunt ad fidẽ. Dis¬
ꝑsi aũ hi: quoꝵ patria tẽploq subu̾so ꝑ orbẽ t̾re incredulũ genꝰ spargitur

Expanded text:
lium malum adversus se dicentes: Alligemus justum, quia inutilis est nobis . Et in dolore suo suffoderunt murum , quando lancea confoderunt illum spiritalem et fortissimum propugnaculum, quod custodit Israel. 12. Maledictus furor eorum, quia pertinax, utique ad tantum scelus perpetrandum, quando furore accensi, et ira, obtulerunt Christum Pontio Pilato, dicentes illi: Crucifige, crucifige ; et, Si hunc dimittis, non es amicus Caesaris . Et indignaostularent. Dividam eos in Jacob, et dispergam illos in Israel. Hic duo nominantur, divisio et dispersio: idcirco quia nonnulli ex ipsis in Dominum crediderunt, quidam in infidelitate permanserunt; divisi enim dicuntur ii, qui ab eis separantur, et veniunt ad fidem: dispersi autem ii, quorum patria temploque subverso, per orbem terrae incredulum ge
Abbreviated transcription (Latin):
qui typum induerat xp̃i currũ meruit: ⁊ p̃co p̃conauit ante eũ ⁊ c̃stituit
illũ pharao. suꝑ tiniu̾sam t̃ram egypti. Et dñs nr̃ pꝰquã ÷ distractꝰ a uida

Expanded text:
qui typum induerat Christi, currum merum, et praeco praeconavit ante eum, et constituit qui typum induerat Christi, currum merum, et praeco praeconavit ante eum, et constituit illum Pharao super universam ter
Abbreviated transcription (Latin):
creluloꝵ figurã significantes: qui conclusi sub peccato adȩ transgressione obno¬
qiuia dñi casta. Deniq pꝰ trinã lucẽ dño ab inferis resurgente ⁊ legis obseu-¬
ra ut ioseph somnia reuelante solutꝰ÷ a peccatis credentiũ popłs. ⁊de infer¬
ni carcere lib̾atus. reddit᷑ in ministerio diuinȩ legis. Pret̾ea narrat pharao¬
sõpnium : int̃pretat᷑ ioseph. S qͥd significant. anni qui in septẽ spicis plenis
seu qui in septẽ uaccis pinguib ostendebant᷑ nͥ septẽ carismatũ sp̃aliũ dona
quib ubtas fidei larga pietate redundat: At cont᷑ septẽ steriles ⁊ ieuini: fa¬
mem u̾itatis ⁊ iusticie nouissimis temꝑibꝰ significabant. Congregauit autẽ
qͣudo fames fidei fuerit ⁊ salutis: tunc scĩ parit̃ ⁊ fideles habeant copiosam
iusticie frugẽ ne fides eoꝵ mopia sermonis ad tenuata deficiat. Inde ioseph

Expanded text:
credulorum figuram significantes, qui conclusi sub peccato Adae transgressione obnocredulorum figuram significantes, qui conclusi sub peccato Adae transgressione obno. Eloquia, inquit, Domini casta. Denique post trinam lucem Domino ab inferis resurgente, et legis obscura, ut Joseph somnia revelante, solutus est a peccatis credentium populus, et inferni carcere liberatus. Redditur in ministerio divinae legis, somnium interpretatur Joseph. Sed quid significant septem anni, qui in septem spicis plenis, seu qui in septem vaccis pinguibus ostendebantur, nisi septem charismatum spiritalium dona, quibus ubertas fidei larga pietate redundat. At contra septem steriles et jejunii, fame veritatis et justitiae novissimis temporibus significabant. Congregavit autem quando famis fidei fuerit et salutis, tunc sancti pariter ac fideles habeant copiosam justitiae frugem, ne fides eorum inopiae sermonis tenuitate deficiat. Inde Joseph
Abbreviated transcription (Latin):
Spetiosꝰ forma p̃ filiis hominũ: diffusa ẽ. grã in labiis tuis S mulier inqͥt in
eũ oculos iniecit: ut adhuteriũ cũ illa ꝑpetraret. Ista mulier figura erat si¬
nagoge: quȩ sepe sic̃ scͥptũ ẽ. mechata ÷ ptꝰ deos alienos. Similiter uolebat
⁊ xp̃m in adulterii sui scelere tenere: ut negaret se eẽ. dm̃ ⁊ phariseoꝵ magis
⁊ seribarũ quã legis p̃cepta seruaret. qͣ illi uelud maritꝰ erat. Xp̃e aũ ñ adqͥes¬
cens inlicite doctrinȩ ad ult̾io adulterine sinagoge manu ueste corporis app̃hen¬
sus. carne se exuit. et liber mortis in celũ ascendit. Calũpniata ẽ. gͦ meretipe
uͥ eum tenere ñ potuit dicens: eo quod templũ dm̃ blasphemaret ⁊ legis dice¬
retur ẽẽ tusgressor. Sic et illũ non carcer tenuit: ñ inferna tenuer̃. Cũ eciã
uͥ uelud puniendꝰ descenderat: inde alios liberauit. Demiq inuenit ioseph
duos eunichos de domo regis in carcere uinctos. duoꝵ popłoꝵ credentiũ uł in¬

Expanded text:
num: diffusa est gratia in labiis tuis. Sed mulier, inquit, in eum oculos injecit, ut adulterium cum illa perpetraret. Ista mulier figura erat Synagogae, quae saepe, sicut scriptum est, moechata est post deos alienos. Similiter voluit et Christum in adulterii sui scelere tenere, ut negaret se esse Deum, et Pharisaeorum magis et Scribarum quam Legis praecepta servaret, quae illi velut maritus erat. cens illicitae doctrinae, ab adulterinae Synagogae manu veste corporis apprehensus, carne se exuit mortali, et liber mortis in coelum ascendit. Calumniata est meretrix, ubi eum tenere non potuit, dicens, eo quod templum Domini blasphemaret, et Legis diceretur esse transgressor. Et illum non carcer terruit, non inferna tenuerunt, cum etiam ubi velut puniendus descenderat, inde alios liberavit. Denique invenit Joseph duos eunuchos, de domo regis in carcere vinctos, duorum populorum credentium vel in
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ. Unde et isdẽ patͥarcha ait. hic quidẽ erit in popłm: s hie exaltabitur:
is completis: uocauit iacob filios suos. ut benediceret eos. mystico. o
ordine loquens ea uera. tanquã futuroꝵ p̃sciꝰ. dix̃q eis que nouissimis tẽ¬
porib futura erant. incipiens ita. Ruben pͥmogenitꝰ m̃s. Sedm mysticã intelli¬
gentiã: ruben pͥoris popłi uidet᷑ ostendisse ꝑsonã. Cui etiã dñs ꝑ ꝓpħam diẽ.

Expanded text:
tium. Unde et idem patriarcha ait: Hic quidem erit in populum, sed hic exaltabitur. 5. tium. Unde et idem patriarcha ait: Hic quidem erit in populum, sed hic exaltabitur. 5. His completis, vocavit Jacob filios suos, ut benediceret eos mystico ordine, loquens vero tanquam futurorum praescius. Dixitque eis, quae novissimis temporibus futura erant, incipiens ita: Ruben primogenitus meus. Secundum mysticam intelligentiam Ruben prioris populi videtur ferre personam. Cui e
Abbreviated transcription (Latin):
quib xp̃c scłm carnẽ siue om̃ib sc̃ĩs. de quib in eũgłio dic̃. Ni sunt fr̃s mei
festinans acciꝑe  benedictionẽ patris: duos filios obtulit manassem ⁊ effraim.
Inqͥb sic̃ factũ ẽ. in esau ⁊ iacob dicente dño. maior seruiet minori: ita ⁊ in istis
duob filiis ioseph. Nã maior manasses qui int̃pretat᷑ obluuo: typũ gessit popłi
uideoꝵ qui oblitꝰ ẽ. dm̃ suũ qui feẽ eũ. Minor autẽ xp̃i anoꝵ qͥ fecunditatẽ so¬
nat qd ẽ. ꝓpͥum popłi unioris : qui corpꝰ ẽ. xp̃i qͥ fecundatꝰ: in latitudine mũ¬
di. Nos quidẽ cũ benedicere uellet iacob: posuit ioseph effraim ad sinistrã. ma¬
nassẽ autẽ ad dexterã illiꝰ constituit. At ille cancellatis manib crueis mẏste¬
riũ p̃figurans: tͣnslata in minore dextera maiori sinistrã figuralit̾ suꝑposuit.
⁊ iuniorẽ dextrũ de sinistro: qr uideis in nr̃a deserta labentib nos illoꝵ głam¬

Expanded text:
us secundum carnem, sive omnibus sanctis, de quibus in Evangelio dicit: Hi sunt fratres mei,festinans accipere benedictionem patris, duos filios suos obtulit, Manassen et Ephraim; in quibus sicut factum est in Esau et Jacob, dicente Domino, Major serviet minori, ita et in istis duobus filiis Joseph. Nam major Manasses qui interpretatur oblivio, typum gessit populi Judaeorum, qui oblitus est Dominum suum qui fecit eum. Minor autem Chri qui fecundatus est in latitudinem mundi: hos quidem cum benedicere vellet Jacob, posuit Jacob Ephraim ad sinistram, Manassen autem ad dexteram illius constituit; at ille cancellatis manibus, crucis mysterium praefigurans, translata in minore dextram, majori sinistram, figuraliter superposuit: , et me dexterum de sinistro: quia Judaeis in nostra deserta labentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
hec ioseph penuria frum̃ti saluat aegyptũ: et xp̃e fame uerbi dei liberat
mundũ. Aꝑuit enĩ horrea sua xp̃e in om̃i orbe t̾rarum: et erogatione fru¬
m̃ti sui omĩa subiugauit. Nisi enĩ ioseph fr̃s uendidissent: defecerat egip¬
tus. Nisi xp̃m iudei crucifixissent: perierat mundꝰ. Ioseph int̃pretat᷑ aug¬
m̃ tacio: uł ampliatio. S in illo ioseph ampliationẽ ñ habuit nͥ sola egyptꝰ.
in nr̃o uͦ ioseph augm̃tum hab̾e meruit uniu̾sus mundꝰ. Ille erogauit tͥtieũ.
nr̃ uͦ erogauit dĩ u̾bũ. In omnẽ t̾rã exiit sonus eoꝵ. Dix̃ iacob filiis suis. ẽ
frum̃tũ in aegypto. Dic̃ ⁊ ds̃ pat̾: ex egypto uocaui filiũ meũ. descendert
gͥ decẽ ꝑfectiores. id÷ iudei qͣsi decalogi legis in nuimero constituti: qͦs ipse cog¬
noscens. ñ ÷ agnitꝰ ab eis. Cognoseuntur ⁊ hebrei axp̃o: ipsi autẽ ñ agnoscunt¬

Expanded text:
haec Joseph a penuria frumenti salvat Aegyptum, et Christus a fame verbi Dei liberat haec Joseph a penuria frumenti salvat Aegyptum, et Christus a fame verbi Dei liberat mundum: aperuit enim horrea sua Christus in omni orbe terrarum, et erogatione frumenti sui omnia subjugavit. 22. Nisi enim Joseph fratres vendidissent, defecerat Aegyptus. Nisi Christum Judaei crucifixissent, perierat mundus. Joseph interpretatur augmentatio, sive ampliatio. Sed in illo Joseph ampliationem non habuit, nisi sola Aegyptus; in nostro vero Joseph augmentum habere meruit unnoster erogavit Dei verbum. In omnem enim terram exivit sonus eorum . Dicit Jacob filiis suis, Est fructus in Aegypto? Dicit et Deus Pater: Ex Aegypto vocavi Filium meum. Descendunt igitur decem perfectiores, id est Judaei, quasi Decalogi legis in numero constituti, quos ipse cognoscens, non est agnitus ab eis: cognoscuntur et Hebraei a
Abbreviated transcription (Latin):
nomine iħu omẽ flectat᷑ genu. celestiũ. t̾restriũ et infernoꝵ. Accepit qͦq &
anulũ: pontificatũ scilicet fidei. quo credentiũ animȩ salutis signo signan¬
tur frontibꝰq et cordibꝰ nr̃is ꝑ signũ crucis figura et̾ni regis expͥmit᷑. Induit᷑¬
q stola bissina id÷ carnẽ scãm bisso splendidiorẽ. ⁊ stolam ĩmortalitatis. Accep̃
quoq torquẽ aureã: id÷ intellectũ bonũ. Preco ante eũ p̃cedit: id÷ aut ioħs
gua aegyptiaca saluator mundi. Qd manifestius de xp̃o. qͣndo sub figura io¬
seph saluator ostendit᷑. ñ tantũ uniꝰ t̾rȩ aegipti. sed etiã tociꝰ mundi: T̃ri¬
ginta annoꝵ erat ioseph: qͣndo in conspectu regis pharaonis stetit. Totidẽq
ruit reuelatꝰ. Accep̃ gͦ exgentib uxorẽ id÷ eccłiam: ex qua genuit filios du
os. Id÷ duos popłos ex iudeis et gentib congregatos. Igitur pꝰ ub̾tatis annos
in uniu̾so orbe fames p̃ualuit: merito qr non erat qui faceret bonitatẽ. Post

Expanded text:
genuflectatur, coelestium, terrestrium et infernorum . Accepit quoque et annulum, pontificatum scilicet fidei, quo credentium animae salutis signo signantur, frontibusque et cordibus nostris per signum crucis figura aeterni regis exprimitur. Induiturque stola byssina, id est, carnem sanctam bysso splendidiorem, et stolam immortalitatis. Accepit quoque torquem auream, id est intellectum bonum. Praeco ante eum gua Aegyptiaca Salvator mundi. 343 Quid manifestius de Christo, quando sub figura Joseph Salvator ostenditur, non tantum unius terrae Aegypti, sed etiam totius mundi? Triginta annorum erat Joseph, quando in conspectu regis Pharaonis stetit. Totidemqueruit revelatus. 21. Accepit ergo ex gentibus uxorem, id est, Ecclesiam, ex qua genuit duos filios, id est, duos populos ex Judaeis et gentibus congregatos. Igitur post ubertatis annos, in universo orbe fames praevaluit. Merito, quia non erat qui faceret bonitatem. Post
Abbreviated transcription (Latin):
deriũ ẽ: qđ xͫ. cubitis suꝑcreuit aqua: ex cedens altitudinẽ montium.
Oeto itaq et septẽ: qͥndecim fiunt. S octo significant resurrectionem:
septẽ qͥetẽ. Hoc gͥ sacram̃tũ resurrectionis ⁊ qͥetis. tnscendit oẽm sapien¬
tiã suꝑboꝵ: ita ut nulla gens possit indicare scientiȩ suȩ altitudine re¬
surrectionis qͥetẽ. & quia septuaginta aseptẽ. ⁊ octoginta ab octo dimi¬

Expanded text:
decim cubitis supercrevit aqua, excedens altitudinem montium. decim cubitis supercrevit aqua, excedens altitudinem montium. Octo itaque et septem quindecim faciunt. Sed octo significant resurrectionem, septem quietem. 25. Hoc igitur sacramentum resurrectionis et quietis transcendit omnem sapientiam superborum, ita ut nulla gens possit indicare scientiae suae altitudine resurrectionis quietem. Et quia septuaginta a septem, et octoginta ab octo deno
Abbreviated transcription (Latin):
colimꝰ: in intelligentia qͣ cognoscimꝰ. in uoluntate qͥ diligimꝰ. Tria enĩ ter.
i hoc ter: fiunt xx. septẽ. qͥ ẽ. numeri t̾narii qͣdratꝰ. Qđ septimo mense
archa sedit hoc ẽ. reqͥeuit : ad illã septimã requiẽ significatio recurrit.
Et qr illic ꝑfecti reqͥescunt: ibi qͦq illiꝰ qͣdrature numerꝰ iterat᷑. Nã uigesi¬
ma septima die sccłi m̃sis: cõm̃datũ÷ hoc sacram̃tũ. & rursus uigesima
i septima die m̃sis septimi: eadẽ com̃datio confirmata ẽ: cũ area reqͥeuit
Ed eñi ꝓ mittit᷑ in spe: hoc exhibet᷑ in re. łorro qr ipsa septima requies
eũ octaua resurrectione ẽningit᷑. neq enĩ reddito corpore funt᷑ reqͥes: que
pt̃ hanc uitã excipit scõs s potiꝰ totũ hominẽ ñ adhuc spe sed iam reip¬
⁊ hoc in sacram̃to regenerationis nr̃e. id: inbaptisio altũ ꝓfundumq mis¬

Expanded text:
colimus, in intellegentia, qua cognoscimus, in uoluntate, qua diligimus; tria enim ter colimus, in intellegentia, qua cognoscimus, in uoluntate, qua diligimus; tria enim ter et hoc ter fiunt uiginti septem, qui est numeri ternarii quadratus. quod septimo mense arca sedit, hoc est requieuit, ad illam septimanam requiem significatio recurrit; et quia perfecti requiescunt, ibi quoque illius quadraturae numerus iteratur. nam uicesima septima die secundi mensis commendatum hoc sacram septima die mensis septimi eadem commendatio confirmata est, cum arca requievit. Quod enim promittitur in spe, hoc exhibetur in re. Porro quia ipsa septima requies cum octava resurrectione conjungitur. Neque enim reddito corpore finitur requies, quae post hanc vitam excipit sanctos, sed potius totum hominem, non adhuc spe, sed jam re ip hoc in sacramento regenerationis, id est, in baptismo, altum profundumque mys
Abbreviated transcription (Latin):
lestis abluit᷑. Ed noe qͥngentoꝵ erat annoꝵ eũ ei locutus ẽ. dñs. ut ar̃cã
sͥ faceret: ⁊ sexcentos habebat annos cum in eã fuisset ingressus. Unde
intelligit᷑ ꝑ centũ annos arca fabricata. quid aliud huic uident᷑ sexcen¬
ti anni centũ anni significare. nͥetates singłas scłi: unde ⁊ ista sexta etas.
quȩ completis qͥngentis usq ad sexcentos: significat᷑ in manifestacione
euangłica eccłiam construi. Et ideo qui sͥ ad uitã consulit: sit uelud
sed̾̃s mensis anni sexcentesimi qͦ intrat noe in areã: eadẽ senariã etatẽ
significat. Buo eñĩ m̃ses: sexagenario numero coneludunt᷑. Senario
autẽ numero: ⁊ sexaginta cognominant᷑. ⁊ sex centi ⁊ sex milia. ⁊ sexag̃
ta milia. ⁊ sexcenta milia.⁊ sexcenties.⁊ qͥcqͥd deinceps in maiorib sũmis
ꝑ eundẽ articłm numerꝰ in infunta increm̃ta c̃surgit. & qđ iugesini¬
⁊ septimꝰ dies mensis cõnumerat᷑ : ad eiusdẽ quadrature significationẽ

Expanded text:
abluitur. Quod Noe quingentorum erat annorum, cum ei locutus est dominus, ut arcam sibi faceret, et sescentos agebat annos, cum in eam esset ingressus — unde intellegitur per centum annos arca fabricata — quid aliud hic uidentur centum anni significare nisi aetates singulas saeculi? unde ista sexta aetas. quae conpletis quingentis usque ad sescentos significatur, in manifestatione euangelica ecclesiam construit; et ideo qui sibi ad uitam consulit, sit uelut : quia et secundus mensis anni sescentesimi. quo intrat Noe in arcam. eandem senariam aetatem significat. duo enim menses sexagenario numero concluduntur; a senario autem numero et senta millia, et sexcenta millia, et quidquid deinceps in majoribus summis per eumdem articulum numeri in infinitum consurgit. Et quod vigesimus septimus dies mensis commemoratur, ad ejusdem quadraturae significationem
Abbreviated transcription (Latin):
ueni inqͥt: nͥ ad oues ꝑditas domꝰ isrł. Inuenit gͦ ioseph fr̃s suos: in dothamm
dothaim: int̃pretat᷑ defectio. Uere ingͣndi defectione erant: qui de parriei
dio cogitabant. Cũq uidissent ioseph fr̃s su ꝓcul: occide eũ cogitauerunt.
St iudei uidentes uerũ ioseph dñm iħm xp̃m. ut eũ crucifigerent uno oñs¬
consilio statuer̃ dicentes crucifige eũ. Fera pessima deuorauit eũ: id÷ udai¬
urtutũ diũsitate. resꝑser̃ aũ tunicã hedi sanguine: qr falsis eũ testimonus
accusantes in inuidiã deduxere peccati. om̃iũ peccata donantẽ. Mitcit᷑ deh
de inferno egredit᷑. ab om̃ib gentib fidei comereio cõꝑat᷑. Ille ꝑ iuide ẽsilium
tũ suũ: qđ inpassione ctñi legimꝰ factũ apͥncipe sacerdotũ. Sed ⁊ uelũ templi

Expanded text:
veni nisi ad oves perditas domus Israel . Invenit ergo Joseph fratres suos in Dothaim. Dothaim interpretatur, defectio. Vere in grandi defectione erant, qui de parricidio fratris cogitabant. Cumque vidissent Joseph fratres sui procul, occidere eum cogitaverunt; et Judaei videntes verum Joseph, Domiconsilium omnes statuerunt dicentes: Crucifige eum . Fera pessima devoravit eum, id est, Judaivirtutum diversitate. Resparserunt autem tunicam haedi sanguine, quia falsis cum testimoniis accusantes, in invidiam deduxere populi, peccata donantem omnium. Mittius postquam de inferno egreditur, ab omnibus gentibus fidei commercio comparatur. Ille per Judae consilium, ntum suum, quod in passione legimus actum a principe sacerd
Abbreviated transcription (Latin):
expbratio peccati ꝑ eundẽ odollamitẽ: tanqͣm increpante ⁊ dicente. genera¬
tio iꝑarũ. s̃: ñ eã inuenit peccati exꝓbratio: quã mutauit ẽfessionis ama¬
ritudo. ost uͦ iã publicis signis anuli. munilis ⁊ uirge uicit temere iudicãtes
nec habere nos sem̃ abrahe: s platis certissimis docum̃tis nr̃e uocationis iusti¬
fieationis: ⁊ glificationis erubeseunt sine dubio ⁊ confundunt᷑ ⁊ nos magis quã
se iustificatos eẽ. fatebunt᷑. signora eñi refert habere se ȩecłia eũ aceusat᷑ a iude
is. qͣsi adulte ratrix legis: sed ostendit uirgã id: signũ passionis. ⁊ monile legis
legittime ⁊ anulũ pignꝰ ĩ mortalitatis. &d aũ seriptura incduẽ parie ntẽ en¬
stetei x ligauit coceinũ. ⁊ diehine illo manũ intͥnsecꝰ rethentẽ. postior qͥ pharese
uoeat᷑ porren mautũ ⁊ nascendo p̃cessit: figuralit̾ ẽgrint qđ ostendit isrl̃ in le¬

Expanded text:
bratio peccati per eumdem Odolamitem tanquam increpantem et dicentem, Generatio viperarum: sed non eam invenit peccati exritudo. 19. Post vero jam publicatis signis annuli, monilis et virgae, vicit temere judicantes  Christi, nec habere nos semen Abrahae, sed prolatis certissimis documentis nostrae vocationis, justificationis et glorificationis, sine dubio confundentur; et nos magis quam se justificatos esse fatebuntur. Pignora enim refert habere secum Ecclesia. Accusatur enim a Judaeis, quasi adulteratrix legis; sed ostendit virgam, signum passionis, et monile legis legitimae, et annulum pignus immortalitatis. 20. Quod autem Scriptura inducit parientem Tstetrix ligavit coccinum; et dehinc illo manum intrinsecus retrahente, posterior, qui Pharevocatur, porrexit manum, et nascendo processit: figuraliter congruit quod extenderit Israel in le
Abbreviated transcription (Latin):
iiregib esꝰ tanquã maritꝰ thamar. Erat eñi alienigena nec ei saeram̃to ulo
miftioe unctionis tanqͣm coniugali federe eoherebat: s tanquã extraneꝰ Tom¬
nabat᷑. Quã potestatẽ a romanis ⁊ a cesare acceꝑat. Sic et eius fili teciarcho ꝯt¬
ert unꝰ herodes patris nomine appellatꝰ: qͥcũ pilato in passione dñi c̃arcdauit
Isis alienigene usq ad eo ñ deputabant᷑ in regno illo mystico ndeoꝵ: ut ipsi
nilei publiee clamarent frendentes ad u̾sus xp̃m. Nos ñ habemꝰ regẽ: nͥ cesare.
Aet hoc uerũ nͥ illa uniu̾sali dominatione romanoꝵ. Quippe etiã cesar rer
erat ñ ꝓpͥe iudeoꝵ: sed ut xp̃m negarent ⁊ hunc adorarent icdeo se tali uoce
dãpriar. Illo enĩ tp̃r qͦiã de tribu iuda regnũ defecerat: ueniendũ erat regni
Non deficiet pͥnceps ex iuda neq dux de femore eiꝰ: donec ueniat qͥ muteno

Expanded text:
in regibus eius tamquam maritus Thamar; erat enim alienigena nec ei sacramento illo in regibus eius tamquam maritus Thamar; erat enim alienigena nec ei sacramento illo mysticae unctionis tamquam coniugali foedere cohaerebat, sed tamquam extraneus dominabatquorum erat unus Herodes patris nomine appellatus, qui cum Pilato in passione domini concordauit. isti ergo alienigenae usque adeo non deputabantur in regno illo mystico Iudaeorum, ut ipsi Iudaei publice clamarent frendentes aduersus Christum: nos non habemus regem nisi Caesarem. neque hoc uerum nisi illa uniuersali dominatione Romanorum; quippe etiam Caesar rex erat non proprie Iudaeorum; sed ut Christum negarent et hunc adularent, ideo se tali uoce damnarunt. Illo ergo tempore, quo iam de tribu Iuda regnum defecerat, ueniendum erat Christnon deficiet princeps ex Iuda neque dux de femoribus eius, donec
Abbreviated transcription (Latin):
si ex ꝑadiso. Seq̃ntis autẽ nom̃ qͥ uocat᷑ onã: int̃p̃tat᷑ meror eoꝵ. Quoꝵ nii
qͥb nichil ꝓdest cũ habeat unde ꝓdesse possit atq id ꝑdat int̾ra: m as porn
malũ ⁊ absate uite qͦd significat pellis. quã ñ ad uitȩ qd̾ significat mero eoya
S tam̃ ambos occidisse dictus ẽ: uͥ figurat᷑ regnũ talib hominib abstulise.
Tereiꝰ uͦ filius uide qui illi mulieri ñ iungit᷑: significat tp̃s ex quo reges pleb¬
uideoꝵ ceper̃ de tribu iuda ñ fieri. Ideo erat quidẽ filiꝰ uide. s eũ thamar ini
ritũ ñ accipiebat: qr erat eadẽ tͥbu uide. sed iã in popło inde nemo regnaba
onẽ. uiri sẽĩ ⁊ iusti: quia licet illo tẽpore fuerint. Ad nouũ tam̃ ꝑtinent testa¬
m̃tũ qͥ ꝓphetando seient̃ utiles fuerunt. qͣlis dauid fuit. Eo sane tẽpore quo
iam iudea ceꝑat reges extribu uida ñ habere: ñ ẽ. cõputandꝰ herodes maio

Expanded text:
tis autem nomen, qui vocatur Onan, interpretatur moeror eorum: quorum nisi quibus nihil prodest, cum habeat unde prodesse possit, atque id perdat in terra. Majus porro malum est ablatae vitae, quod significat pellis, quam non ad vitae, quod significat memor eorum. Deus tamen ambos occidisse dictus est, ubi figuratur regnum talibus hominibus abstulisse. Tertius vero filius Judae, qui illi mulieri non jungitur, significat tIudaeorum coeperunt de tribu Iuda non fieri. et ideo erat quidem filius Iudae, sed eum maritum Thamar non accipiebat, quia erat eadem tribus Iuda, sed iam populo inde nemo regnabationem uiri sancti et iusti, qui licet illo tempore fuerint, ad nouum tamen pertinent testamentum, cui prophetando scienter utiles fuerunt, qualis Dauid fuit. eo sane tempore, quo iam Iudaea coeperat reges ex tribu Iuda non habere. non est conputandus Herodes maior
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o. cõpletũ ẽ. Adorauer̃ eũ om̃s reges t̾re: om̃s gentes seruient ei. Scdi¬
cet: ꝑ fidem fructũ bonoꝵ oꝑm offerentes. Ipse ÷ quẽ sol ⁊ luna ⁊ stelle ad¬
orant. de quo sole: dictũ ẽ .I. audate eũ sol ⁊luna: ⁊ om̃s stelle. Ipsũ enĩ exoe¬
lentia scõꝵ in solis lumine ⁊ eccłiȩ claritas sub imagine lune. ⁊ omĩum po¬
płoꝵ numerositas infigura stellarũ adorat. Unde pat suũs: increpauit ẽ
clicens. Nunqͥd ego ⁊ mat̾ tua ⁊ fr̃s tui adorabimꝰ te: Obiurgatio ista patris.
duriciã popłi isrł significat. qͥ pro eo qͦd exse natũ xp̃m eẽ. cognoseunt. ado¬
rare contẽpnunt. Iacob mittit ioseph filiũ suũ ut de fr̃ib sollicitudinẽ ger¬
ret: ⁊ ds̃ pat̃ misit filiũ suũ unigenitũ. ut genꝰ humanũ peccatis langui

Expanded text:
isto completum est. Adoraverunt eum omnes reges terrae, omnes gentes servient ei, scilicet per fidem fructum bonorum operum offerentes. Ipse est quem sol et luna et stella adorant. De quo sole dictum est: Laudate eum sol, et luna, et stellae omnes. Ipsum enim excellentia sanctorum in solis nomine, Ecclesiae claritas sub imagine lunae, et omnium populorum numerositas in figura stellarum adorat. Unde et pater suus increpavit illam dicens: Numquid ego et mater tua et fratres tui adorabimus te? Objurgatio ista patris duritiam populorum Israel significat, qui pro eo quod ex se natum esse cognoscunt, adorare contemnunt. Jacob misit Joseph filium suum, ut de fratribus sollicitudinem gereret. Et Deus pater misi
Abbreviated transcription (Latin):
nats eiꝰ ⁊ helisabeth matris sue eundẽq dñm ⁊ dm suũ. qi fic̃ ipse aits exple¬
ntidine eiꝰ accepit. Nidit oĩno: ⁊ ideo in natis mulierũ maior ilo ñ surrex̃
lanuites uere testimoniũ ꝑhibuit in aqua. Nenit aũ dñs adoues tondendas.
hoe ẽ. exhonerandas saremis peccatoꝵ. Ex quib in eccłiȩ laude: in eantieis can¬
tuoꝵ dr̃. dentes eiꝰ uelud tonsarũ. Iam deinde thamar habitũ mutat. Thanaar

Expanded text:
eth matris suae eundemque dominum et deum suum, quia, sicut ipse ait, ex plenitudine eius accepit. uidit omnino; et ideo in natis mulierum maior illo non exsurrexit, lamites uere testimonium perhibuit in aqua. uenit autem dominus ad oues tondendas — hoc est exonerandas sarcinis laboriosis — ex quibus ecclesiae laudatae in canticis canticorum dentes esse uelut grex detonsarum. Iam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ. litt̾am ab spũ. & tẽ cognoscet qr littera oceidit: spc̃ aũ uiuificat. Quia gͦ
iam ꝑ grãm dñi illuminatꝰ. incipit in lege sp̃alia a corporalib diuide ⁊ seꝑare:
aũ de iacob cur om̃s quos de liberis ⁊ de ancillis genuit. eqͣles honore filios et
ꝑi eius conciliant᷑. cunctis pari honore et gloria habitis celestia p̃mĩa largiat᷑.
sec ẽ. discretio. iudeus ⁊ grecꝰ. barbarꝰ. an scita. seruus anliber sit: qr ꝑ omĩa
et in om̃ib xp̃c ẽ. Proptea eñi figurã serui saluator nr̃. ⁊ dñs induit: et ꝑ
lib̾o et ꝓseruo seruiuit: ut om̃ib credentib in se equale donũ bonoꝵ celesti¬
um largͣiatur. nec p̃fertur apud illũ qui seđm carnẽ nobilior sit. Quicũq
enĩ fidẽ dñi ꝑ meret᷑ : nullis maculis carnalis natiuitatis obfuscat᷑. Nã hoc

Expanded text:
tunc cognoscet quia littera occidit, spiritus autem vivificat. Quia ergo jam per gratiam Domini illummatus incipit in lege spiritalia a corporalibus dividere et sepaautem de Jacob cur omnes quos de liberis et ancillis genuit, aequales honore filios et pori ejus conciliantur, cunctis pari honore et gloria habitis coelestia praemia largiatur. Nec est discretio, Judaeus an Graecus, Barbarus an Scytha. servus an liber sit, quiaiguram servi Salvator noster et Dominus induit, et pro libero et pro servo servivit, ut omnibus credentibus in se aequale donum bonorum coelestium largiatur. Nec praefertur apud illum qui secundum carnem nobilior sit. Quicunque enim fidem promeretur, nullis maculis carnalis nativitatis offuscatur. Nam hoc
Abbreviated transcription (Latin):
familie isrł uoluerat sociari. Quẽ symeon ⁊ leui fr̃s uirginitatis soro¬
ris uindices: dolo cũ om̃i popło eiꝰ int̾fecerunt. S qͥd qͥd sibi uelit qd̾ scͥptũ
ẽ e gressa ẽ. clina ut uidet mulieres regionis illiꝰ. Quã eũ uidisset sichẽ filiꝰ

Expanded text:
familiae Israel voluerat sociari, quem Simeon et Levi fratres, virginitatis sorofamiliae Israel voluerat sociari, quem Simeon et Levi fratres, virginitatis sororis vindices, dolo cum omni populo ejus interfecerunt. » Sed quid sibi velit quod scriptum est: Egressa est Dina ut videret m
Abbreviated transcription (Latin):
tlĩ. qͦd epit infine p̃miũ om̃iũ scõꝵ. Tecigit porro illi ioẽ angłs latitudi¬
nẽ femoris ⁊ claudũ reddidit: sicq erat uitꝰ atq idem iacob benedictꝰ et¬
claudus. Benedictꝰ in his qui in xp̃o ex eodẽ popto eredtider̃: atq ininfidelib
clatidꝰ. Nãq femoris neruũ uł latitudo: generis multitudo ẽ. Plures qͥppe st̃
instirpe. qͥ degenerantes a fide patrũ. ⁊ ap̃ceptis auctoris sui deuiantes: in
erroris sui semine claudicant: De qͥb ꝓpheticȩ p̃dictũ ẽ: et claudicauer̃ a semi¬
iã generare filios possit. deniq qđ adiecit idẽ patͥarcha uidisse sedẽ facie ad
faciẽ cũ suꝑiꝰ uirũ secũ narraret fuisse luctatũ: id significat qr idẽ ds̃ hõ
erat futurus qui cum iacob populo luctaretur:¬
ost hec ẽmor filiꝰ sichem dinã filiã iacob uiolauit: qui pꝰ concubitũ eiꝰ

Expanded text:
Deum, quod erit in fine praemium sanctorum. Tetigit porro illi idem angelus latitudiDeum, quod erit in fine praemium sanctorum. Tetigit porro illi idem angelus latitudinem femoris, et claudum reddidit. Sicque erat unus et idem Jacob, et benedictclaudus. Benedictus in his qui in Christum ex eodem populo crediderunt, atque in infidelibus claudus. Nam femoris nervum vel latitudo, vel generis multitudo est. Plures quippe sunt in Ecclesia qui, degenerantes a fide patrum et a praeceptis auctoris sui deviantes, in erroris sui semitis claudicant, de quibus prophetice praedictum est: Et claudicaverunt a semis possit. Denique quod adjecit idem patriarcha, vidisse se Deum facie ad faciem, cum superius virum secum narret fuisse luctatum, id significat quia idem Deus homo erat futurus, qui cum Jacob populo luctareturitaque filius Sichem, Dinam filiam Jacob violavit, qui post concubitum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
mulũ. Quẽ ⁊ uocauit laban tumulꝰ testis: ⁊ iacob aceruũ testimonii. Int̃ fi¬
deles enĩ tã iudeos quã gentes testis ẽ. lapis eminens insimilitudinẽ xp̃i: et
acceruus lapidum qui est multitudo credentium
Post hec transductis om̃ibꝰ suis ꝑ torrentẽ: ipse remansit sol Et ecre
uir luctabat᷑ eũ illo. p̃ualuitq ei iacob nec dimisit eũ nͥ benedictionẽ extor¬
qͣret. sacrũq isrł̃ nom̃ acciꝑet. In qͦ pͥncipalit̾ saeram̃ti dñici imago p̃figura
ta ẽ. Uir enĩ ille tẏpũ xͥ euidentissime gesserat: eui tam̃ idõ p̃ualuit utiq
po hoc ẽ. in corporis sui sobolẽ p̃ualuisse dõ. ⁊ qͣsi cũ infirmo ita cũ carne eiꝰ
luctam̃ inire ⁊ inualescere in passione eiꝰ sic̃ scͥptũ ẽ. cũ dic̾ent erucifige. Et
tam̃ iacsb benedictione ab eodẽ angło quẽ uictor suꝑ auerat impetrauit. Cui
nominis impositio: utiq benedictio fuit. Int̾pretat᷑ aũ isrł homo uidens

Expanded text:
uem vocavit Laban tumulum testis, et Jacob acervum testimonii. Inter fideles enim, tam Judaeos, quam gentes, testis est lapis eminens in similitudinem Christi, et acervus lapidum, qui est multitudo credentium.Post haec, transductis omnibus suis per torrentem, ipse remansit solus. Et ecce vir luctabatur cum illo, praevaluitque ei Jacob, nec dimisit eum, donec benedictionem extorqueret, sacrumque Israel nomen acciperet. 2. In quo principaliter sacramenti dta est. Vir enim ille typum Christi evidentissime gesserat, cui tamen ideo praevaluit Jacpo, hoc est in corporis sui sobole praevaluisse Deo, et quasi cum infirmo, ita cum carne ejus luctamen inire, et invalescere in passione ejus, sicut scriptum est, cum diceret: Crucifige . Et tamen Jacob benedictionem ab eodem angelo, quem victor superaverat impetravit, cujus nominis impositio utique be
Abbreviated transcription (Latin):
gregabunt᷑. sc̃oꝵ populi ⁊ iniquoꝵ. Eͦd uͦ dictum ẽ. ad abrahã sciendo scias
quia ꝑegrinũ erit sem̃ tuũ int̾ra ñ ꝓpria ⁊ in seruitutẽ redigent eos ⁊ af¬
fligent eos qͥdringentis anis: hoc de popło isrł qui erat inegypto seruiturꝰ
aꝑtissime ꝓpħatum ẽ. Non qđ sub egyptiis qͣdringentis annis seruier̃: s qm̃ is
te numerꝰ ineadem asflictione cõpletus ẽ. qui computat᷑ ab illo tẽpore quo
ista abrahe ꝓmittunt᷑. Iam tẽ ꝓpt̃ ꝑegrinationẽ futurã ne cõmisceret᷑.
sem̃ eiꝰ uit̃ gentes: datur ei circuncisio in signũ his uerbis. Circuncidet᷑ ex
uob om̃e masculinũ. Infans octo dierũ circuncidet᷑ in uob̃. tam uernaculꝰ.

Expanded text:
 dictum est ad Abram, Sciendo scies quia peregrinum erit semen tuum in terra non sua, et in servitutem redigent eos, et affligent eos quadringentis annis, hoc de populo Israel quia erat in Aegypto serviturus, apertissime prophetatum est, non quod sub Aegyptiis quadringentis annis servierint, sed quoniam iste numerus in eadem afflictione completus est, quia computantur ab illo tempore quo ista Abrae promittuntur. Jam tunc propter peregrinationem futuram, ne commisceretur semen ejus inter gentes, datur ei circumcisio in signum his verbis: Circumcidetur ex vobis omne masculinum, infans octo dierum circumcidetur in vobis, tam ve
Abbreviated transcription (Latin):
dũ fecunda : similitudo ẽ. eccłie. Iunior: qr tẽꝑe posterior. Pulchra: qr corꝑe
qͦ usq sinagoga popłm generauit. Cur aũ iacob ꝓ rachel seruit ⁊ supponit᷑ ei¬

Expanded text:
dum fecunda, similitudo est Ecclesiae. Junior, quia tempore posterior; pulchra, quia corpdum fecunda, similitudo est Ecclesiae. Junior, quia tempore posterior; pulchra, quia corpquousque Synagoga populum generabat. Cur autem Jacob pro Rachel servi
Abbreviated transcription (Latin):
runt. ⁊ ex cuiꝰ ꝓfessione ad m̃iam regende plebis asfũpti sunt. Io enĩ agunt in
om̃ib laborib suis: ut illa ꝑfessio exqua se conu̾terunt. qr tales rectores po¬
płis dedit. ratio ñ infametur. s clariꝰ glorificet᷑. tanqͣm iacob ñ recusante noc¬
cipio erat u̾bũ ⁊ u̾bũ erat apud dm̃ ⁊ ds̃ erat u̾bũ. & qͥcqͥd de hac re pie sapi
ent̃q dr̃. Et sine fantasmate carnalis oogitacionis ⁊ salubrit̃ uł ex parte capi¬
atur. Alio qͦ sensu liam ⁊ rachel. uicturinꝰ martir ⁊ cet̾i: in similitudine eccłie
uł sinagoge int̾p̃tati s̃. Byȩ eñi maior natu sinagoge denuisse existimant
tipũ: qr pͥor dei genuit popłm. Et quidẽ ⁊ oculis legitur gͣuida: qr lex ꝑ moy¬
sen data cooꝑta ẽ. atq signata. Rachel aũ uinior ⁊ pulchra pͥꝰ sterilis ⁊ pꝰmo¬

Expanded text:
erunt, et ex cujus professione ad mierunt, et ex cujus professione ad mi laboribus, ut illa professio ex qua se converterunt, quia tales rectores populi dedit ratio, non infametur, sed clarius glorificetur tanquam Jacob non recusante noccipio erat uerbum et uerbum erat apud deum et deus erat uerbum" et quicqenterque dicitur, et sine phantasmate carnalis cogitationis et salubriter vel ex parte capiatur. Alio quoque sensu Liam et Rachel Victorinus martyr, et caeteri in similitudinem Ecclesiae vel Synagogae interpretati sunt. Liam enim major natu Synagogae tenuisse existimabant typum, quia prior Dei genuit populum, et quidem oculis legitur gravida, quia lex per Moysen data, quod operta est atque signata. Rachel autem junior et pulchra, prius sterilis et postmo