comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
daistincte aplu̾s noĩauit spm
Dicens et integ̾ spiritus irr̃
et aiã et corpus eadõ causa
est cur ea nõ sit corpus quia
distuncte nõĩauit et corpus
Si aut̃ affirmas quod et aĩa
corpus sit quãuis distincte
corꝑe noĩãto. ꝑaintte ut et ꝭ
spiritus sit quãns distrncte
spiritu nominato multo mgꝭ
em̃ tibi debet iuderi aĩa sp̃s
esse ꝙͣ corpus: quia spiritũ
et aiam unius fateris esse
substantie unius aut̃ substãtie
aiãm corpus ẽẽ nõ dicis Quo
igit᷑ pacto corpus est aĩa
cũ eius et corꝑis sit diu̾sa
natura Et ꝓpus nõ ⁊ aia tũ
eius et aĩa spiritus sit una ea¬
demq natura Quid ergo iͭͣ
tua ratione etiã spiritũ corpꝰ
esse cogeris dicere ãlioquin
si spiritus corpus nõ est et
auima corpus .3l. non sunt sp̃t
et aĩa unius eiusdemꝙ substã¬
tie Tu autẽ utrũq quãuis
duo q̃dam sentias unã faterl
habe̾ substantiã Ergo et sp̃s

Expanded text:
distincte Apostolus nominavit spiritum distincte Apostolus nominavit spiritum dicens, Et integer spiritus vester, et anima, et corpus ; eadem causa est, cur ea non sit corpus, quia distincte nominavit et corpus. Si autem affirmas quod et anima corpus sit, quamvis distincte corpore nominato, permitte ut etiam spiritus sit, quamvis distincte spiritu nominato. Multo enim magis tibi debet videri anima spiritus esse quam corpus; quia spiritum et animam unius fateris esse substantiae, unius autem substantiae animam corpusque esse non dicis. Quo igitur pacto corpus est anima, cum ejus et corporis sit diversa natura; et spiritus non est anima, cum ejus et spiritus sit una eademqne natura? Quid, quod ista tua ratione etiam spiritum corpus esse cogeris dicere? Alioquin si spiritus corpus non est, et anima corpus est, non sunt spiritus et anima unius ciusdemque substantiae; tu autem utrumque, quamuis duo quaedam sentias, unam fateris habere substantiam: ergo et spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ aut̾ ore sursum uersus collo¬
cantur siue ex latene tunc rea¬
puĩt liquorem si quis infundit᷑
uel ingredit᷑ exeũte atq eua¬
dente aere qua exitus patz
hot pũti facilus poss demon¬
strari facto ꝙͣ scripto ded nõ
I hic dutius nimorandũ
cũ siue intelligas aeris natura
esse corporeã siue nõ intelligas
me tamẽ putane nõ deges uel
aereã dixisse aĩãm ẜ omo in¬
corpoream quod et tu confite¬
ris esse deũ quen dice nõ au¬
des mane esse aliquid ẜ nega¬
re non potes õipotentis et
minuitabilis esse substantie
Cur go metuimꝰ ne sit casse
manitatis aĩã si sit incorꝑea
Cũ deã incorporcũ esse fatra¬
mur nec eũ casse manitatis
esse dicamus Sic itaq potuit
incorporeus incorpoream creare
aiãm quẽ admodũ uiuens ui¬
uentem ꝙͣuis iimutabilis
mutabilem et oĩpotens longe
nolis esse spiritũ s corpus eã
uelis esse non uideo Si enim
ꝓoterea spiritus non il quia

Expanded text:
Cum autem ore sursum versus colloCum autem ore sursum versus collocantur, sive ex latere, tunc recipiunt liquorem, si quis infunditur vel ingreditur, exeunte atque evadente aere, qua exitus patet. Hoc praesenti facilius posset demonstrari facto quam scripto. Sed non est hic diutius immorandum, cum sive intelligas aeris naturam esse corpoream, sive non intelligas, me tamen putare non debes vel aeriam dixisse animam, sed omnino incorpoream: quod et tu esse confiteris Deum, quem dicere non audes inane esse aliquid; sed negare non potes omnipotentis et immutabilis esse substantiae. Cur ergo metuimus ne sit cassae inanitatis anima, si sit incorporea, cum Deum incorporeum esse fateamur, nec eum cassae inanitatis esse dicamus? Sic itaque potuit incorporeus incorpoream creare animam, quemadmodum vivens viventem, quamvis immutabilis mutabilem, et omnipotens longe nolis esse spiritum, sed corpus eam velis esse, non video. Si enim propterea spiritus non est, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ne eliquid simul intorporeũ con¬
ficetur uide aut̃̾ quãtũ intersit¬
id inter id quod dico et quod tu
corpus esse confiteor aer quippe
corpus est scdm ommes qui de cor¬
poralibus cũ loquũ: quod loquã¬
tur scuit Tu aut̾ ꝓpter id quod
ncorporcã dixi aiam nõ solũ cas¬
se manitatis s ob hoc aereã me
putasti eam dixisse substantiã
sũ et corpus eam nõ eẽ dixermm̃
pod est aer Et quod aere imple᷑
nane esse non possit quod net
ires tui te admoners petuert
liud em̃ aliud in eos nisi aer
qñ inflant᷑ arcta᷑. Qui usg
ideo manes non sunt ut eade
plemtudine etiã pondera suf¬
ftrant Quod si forte aliud tibi
udet᷑ essi flatus aliud aer cũ
uer ipsi motus sit flatus quod
et flabello agitato doceri pt̾
serte uasa quelib cõtaua que
putas mania ut plena esse cog¬
noscas çib ea ꝑte qua implentur
depͥme in aquam et iude quod
inchil humoris possit intrare
repellente aere quo plena fũt

Expanded text:
ne aliquid, simul incorporeum conne aliquid, simul incorporeum confitetur. uide autem quantum intersit inter id quod dico et quod tu corpus esse confiteor. aer quippe corpus est secundum omnes, qui de corporibus cum loquuntur quid loquantur sciunt. tu autem propter id quod incorpoream dixi animam, non solusae inanitatis, sed ob hoc aeriam me putasti eam dixisse substantiam: cum et corpus eam non esse dixerim, quod est aer; et quod aere impletur, inane esse non possit. Quod nec utres tui te admonere potuerunt. Quid enim aliud in eos, nisi aer, quando inflantur, arctatur? Qui usque adeo inanes non sunt, ut eadem plenitudine etiam pondera sufferant. Quod si forte aliud tibi videtur esse flatus, aliud aer; cum aer motus ipse sit flatus, quod et flabello agitato doceri potest: certe vasa quaelibet concava quae putas inania, ut plena esse cognoscas, ab ea parte qua implentur, deprime in aquam, et vide quod nihil humoris possit intrare repellente aere, quo plena sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
bus maiora et minora spatia
locoꝵ obtinentibus constat.
corꝑa sunt etiã ista q̃ ꝯnemo¬
raui Corpus est aer sorpus
est lux ista iusibilis et õma
sicut dicit apłus sorpora cele¬
stia et corpora t̾restria Sed
utrũ cale aliquid sit aiã scrupu¬
losissime et subtilissime qͣritur
uerumptamen tu uñ cibi maxͤ
gratulor. deũ corpus esse
confirmas Sed me rursum
sollicitũ facis ubi dicis Siau
caret corpore ut sit sicut qui¬
busdã plaçet casse manitatis
aerea fictilisq substantia hũs
enĩ tius uerbis iuderis crede̾
omne quod caret corpore ĩdone
esse substantie Quod si ita
z̃ quomõ deũ audes dice̾ care
corpore caret deus quod iam
confessus es et eũ mais esse
sbñe absit ut dicas nõ ergo
manis sbne est quit quid cart¬
orpore Et ideo qui incorporeã dicͭ
est aiãm non est consequens ut
cam uelit iuderi manis futilis
soñe quia et deũ qui nõ est ma-¬

Expanded text:
bus maiora et minora spatia bus maiora et minora spatia locorum obtinentibus constat, corpora suntetiam ista quae commemoraui: corpus est aer, corpus est lux ista uisibilis et omnia, sicut dicit apostolus, corpora caelestia et corpora terrestria. Sed utrum aliquid tale sit anima, scrupulosissime ac subtilissime quaeritur. uemm tamen tu, unde tibi maxime gratulor, deum corpus non esse confirmas; sed me rursus sollicitum facis. ubi dicis: si anima caret corpore, ut sit, sicut quibusdam placet, cassae inanitatis aeria futilisque substantia. his enim tuis uerbis uideris credere omne quod caret corpore inanis esse substantiae. quod si ita est, quomodo deum audes dicere carere corpore caret deus, quod iam confessus es, et cum inanis esse substantiae absit ut dicas, non ergo inanis substantiae est quicquid corpore caret. et ideo qui incorpoream dicit esse animam, non est consequens, ut eam uelit uideri inanis futilisque substantiae, quia et deum, qui non est ina
Abbreviated transcription (Latin):
lius igitur non seꝑatim de aĩã
Disputo et affirmo quod nestio
ẜ̃ quod aꝑtissime apłm iudeo do¬
cusse simplicit̾ teneo ex uno
homine oumes homines ire in
p̃destinauit ad et̾nã mortẽ iusti¬
ssimꝰ supplitii retributor non
solũ ꝓpt̾ illa que uolentes edi¬
tuit ucrũ etiã si infantes nichil
aditiant ꝓpt̾ origmale pcc̃m
Hec est in hac questione defmi ͤ
mea ut occulta oꝑa dei habeãt
suũ secretũ saluã fide mea Nuc̃
iam quantũ dñs donare digna᷑¬
illud etiã ad illud debeo respon¬
dere ubi de aĩã loquens meũ
eandem spiritũ esse ꝑmittrinus
Prius itaq utrũ aĩa incorꝑea
sicut ego dixi an corporea si
tu existimanda sit disputens
ac pͥmũ scire uellem corpus
quid esse defimas Si enĩ nõ
corpus insi quod membris at¬
nalibus constat n ͨ t̾ra erit corꝰ
nec celũ nec lapis not aqͣ nec
sydera nec si quid hioi est di
autem corpus est quidquidna¬
ioribus et minoribus suis ꝑti¬

Expanded text:
lius igitur non separatim de anima lius igitur non separatim de anima disputo et affirmo quod nescio, sed quod apertissime apostolum uideo docuisse simpliciter teneo ex uno homine omnes homines ire in praedestinauit ad aeternam mortem iustissimus supplicii retributor non solum propter illa quae uolentes adiciunt, uerum etiam, si infantes nihil adiciant, propter originale peccatum. haec est in hac quaestione definitio mea, ut occulta opera dei habeant suum secretum salua fide mea. Nunc iam, quantum dominus donare dignatur, etiam ad illud debeo respondere, ubi de anima loquens meum eandem spiritum esse permittimus . prius itaque utrum anima incorporea, sicut ego dixi, an corporea, sicut tu, existimanda sit disputemusac primum scire uellem corpus quid esse definias. si enim non est corpus nisi quod membris carnalibus constat, nec terra erit corpus nec caelum nec lapis nec aqua nec sidera nec si quid huiusmodi est; si autem corpus est quicquid maioribus et minoribus suis parti
Abbreviated transcription (Latin):
s nec ipse intelligã autc̾te
etiã hõticos aduiuet qui ꝓp¬
terca ꝑsuadere conantur
ab õm noxa puras esse aiãs¬
ꝑuuloro ne scilicet eadẽ noxa
in actorem deũ recurrat et
redeat quod insontes aiãs qͥbq
noc lauachrũ regn̾atiomis
subuenturũ esse p̃stunt dõ¬
Uo carm peccatria ose cẽpulgit
peccatrices nulla baptismatis gr̃a
subuentura qua libeneñ᷑. a dam¬
ꝑnatione ꝑpetua qñ quidẽ ĩnũa¬
biles aĩe infantũ añꝙͣ baptizare᷑
de corꝑibus exeũt ãbsit enĩ
ut hoc nolens diluere dicam
q̃ ip̃e dixisti quod aiã ꝑ camiẽ
meruerit inqͥnari et esse petta¬
crix nullũ hñs ante pecatũ
quod recte id meruisse dicat᷑:
et qdͥ etrã sine baptismo origi¬
nalia pgã soluant᷑ et qd̾ regͣ
quoq celoꝵi non baptizatis in
finẽ tribuatur Hec atq hmoĩ
uenena fidei nisi dicene timie̾m
fortasse de hac ne definire ali¬
quid non timienem Quanto me¬

Expanded text:
sed nec ipse intelligam; aut certe sed nec ipse intelligam; aut certe etiam haereticos adjuvet, qui propterea persuadere conantur ab omparuulorum, ne scilicet eadem noxa in auctorem deum recurrat et redeat, quod insontes animas, quibus nec lauacrum regenerationis subuenturum esse praesciuit, dando carni peccatrici esse conpulerit peccatrices nulla baptismatis gratia subuentura, qua liberentur a damnatione perpetua, quando quidem innumerabiles animae infantum, antequam baptizentur, de corporibus exeunt. absit enim. ut hoc nolens diluere dicam quae ipse dixisti, \'quod anima per carnem meruerit inquinari et esse peccatrix nullum habens ante peccatum, quo recte id meruisse dicatur\', et \'quod etiam sine baptismo originalia peccata soluantur\' et \'quod regnum quoque caelorum non baptizatis in fine tribuatur\'. haec atque huiusmodi uenena fidei nisi dicere timerem, fortasse de hac re definire aliquid non timerem. quanto me
Abbreviated transcription (Latin):
gere intelligit uñ aut dictũ
sit in sacno pͦs: homo cũ in
honore eẽt non intellexit cõ¬
ꝑatus .. pecoribus insensa¬
tis et silis factus est illis
Lege et intellige: ut hoc ob¬
ꝓbriũ hĩiliter potius ipẽ
caueas ꝙͣ suꝑbe altemi obi¬
tias De hus em̃ dictũ est
qui istã iutã solã deputãt
uitam ẜm carnẽ uiuentes
et post mortem nichil spe¬
rantes ueluti petora nõ de
hus qui neqz negant se stire
quod sciũt et confitentur
se nescire quod nestuit et
potius intelligunt infirm¬
tatem suam ꝙͣ de sua uir¬
tute confidunt Non itaq
displiceat presumptiomi me
iuuemli meus semlis omor
fili Ego eñĩ si hoc quod de
aĩarũ origine q̃rimus nec
deo nec aliqno spũali hom̃ie
docente stire potuero ꝑatior
sum defend̾e̾ qui recte etiã
hoc deus sicut alia multa nos
srire uoluit̾ noluerit ꝙͣ temẽ
dicere quod aut ita fit obstu-¬
rũ ut hoc non selũ ad alioꝵ
intelligentiã ꝑ ducẽ noqueã

Expanded text:
gere intellegit. unde autem dictum gere intellegit. unde autem dictum sit in sacro psalmo: homo in honore cum esset, non intellexit; coparatus est pecoribus insensatis, et similis factus est illis ; lege, et intellige, ut hoc opprobrium humiliter potius ipse caveas, quam superbe alteri objicias. De his enim dictum est, qui istam vitam solam deputant vitam, secundum carnem viventes, et post mortem nihil sperantes, veluti pecora: non de his qui neque negant se scire quod sciunt, et confitentur se nescire quod nesciunt, et potius intelligunt infirmitatem suam, quam de sua virtute confidunt. 16. Non itaque displiceat praesumptioni tuae juvenili meus senilis timor, fili. Ego enim, si hoc quod de animarum origine quaerimus, nec Deo, nec aliquo spirituali homine docente, scire potuero, paratior sum defendere, quam recte etiam hoc Deus, sicut alia multa, nos scire noluerit, quam temere dicere, quod aut ita sit obscurum, ut hoc non solum ad aliorum intelligentiam perducere nequeam,
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝗ pie uiue̾ quod stilic
aĩarũ ñarũ deũ hẽamus
datorem creatorem forma¬
torem Sed quõ id fatiat utrũ
nouas eas flando an de ꝑn¬
tibus trahendo nõ expri¬
nũt insi de illa una quã
pͥmo homĩ dedit lege dili¬
genter quod scripsi ad fra¬
trem nr̃m dei seruũ renatũ
ibi em̃ quia id oñdi nõ fait
ñe et hic scribere uelles ãt
ne diffinire quod ipse defi¬
isti ut in tales angustras
contruderer inquales ipse
contrusus adũsus catholicã
fidem tet et tanta locatus
es ut ea si fidelit̾ et hũilit̾¬
nbis recolas atq consides
iudeas ꝓsecto quantũt sibi ꝓ¬
fuisset si sasses nestire quad
nestis et quãtũ tibi ꝓsit si ul
muc stias Nam si intelligẽ
tibi placet in natura hominis
q̃m neuera si eam non hr̃ẽt
nnchil quãtũ ad aiãs ꝑtinz
pecoribus distaremũs mtel¬
noli deppitene hominẽ qui ut
ueracit᷑ intelligat quod non
intelligit hoc se non intelli¬

Expanded text:
sumus pie vivere, quod scilicet sumus pie vivere, quod scilicet animarum nostrarum Deum habeamus datorem, creatorem, formatorem. Sed quomodo id faciat, utrum novas eas flando, an de parentibus trahendo, non exprimunt, nisi de illa una quam primo homini dedit. Lege diligenter quod scripsi ad fratrem nostrum Dei servum Renatum : ibi enim quia id ostendi, non fuit necesse et hic scribere. Velles autem me definire quod ipse definisti, ut in tales angustias contruderer, in quales ipse contrusus, adversus catholicam fidem tot et tanta locutus es, ut ea si fideliter atque humiliter recolas atque consideres, videas profecto quantum tibi profuisset, si scisses nescire quod nescis, et quantum tibi prosit, si uel nunc scias. nam si intellegentia tibi placet in natura hominis, quoniam reuera si eam non haberet, nihil, quantum ad animas pertinet, pecoribus distaremus. intelnoli despicere hominem. qui ut ueraciter intellegat quod non intellegit hoc se non intelle
Abbreviated transcription (Latin):
buere debuisti quod scit hõ
de sua qualitate atq natua
disquire̾ atq dissere ẜ dei
muneri dixisti emĩ Caud
difent homo pecore si hot
nẽscit Quid igit᷑ opus est
aliquid lege̾ ut hoc stiannis
si eo ipso quo a pecore di¬
stamus iam hoc saire debes
dicut eni nichil michi legis
et illud scire nature est car
michi de hac re ꝓsers quibs
cuẽdam testimonia scriptuya¬
rũ Nunquid soli distant
pecore qui eas legunt nlen¬
no ita creati sumus ut diste¬
mus pecoribus et añꝙͣ ad
aliquas lrãs ꝑuenire possi¬
mus Qauid est q̃so qd̾ tm̃
nature nr̃e arrogas at eo
ipso quod distat a pecoreiã
norit de orignie aĩarũ dis¬
quirere atq disserere Et
rursus eam sic facis huiq
cognitionis expentem ut
hoc scire humanitus neque¬
et insi dĩuis testibus credet
Deinde et in hoc falleris
nam dina testimonia que
ad istã questionẽ soluendã
refre uoliusti nõ id aperiũt
alliud est quod illa demon¬
strant sine quo ue̾ nõ pos¬

Expanded text:
buere debuisti, quod scit homo buere debuisti, quod scit homo de sua qualitate atque natura disquirere atque disquirere, sed dei muneri; dixisti enim: quid differt homo pecore, si hoc nescit ? quid igitur opus est aliquid legere, ut hoc sciamus, si eo ipso quo a pecore distamus iam hoc scire debemus? sicut enim nihil mihi legis, et illud scire naturae est, cur mihi de hac re profers quibus credam testimonia scripturarum? numquid soli distant pecore qui eas legunt ? nonne ita creati sumus, ut distemus pealiquas litteras pervenire possimus? Quid est quaeso quod tantum naturae nostrae arrogas, ut eo ipso quo distat a pecore, jam norit de origine animarum disquirere atque disserere; et rursus eam sic facis hujus cognitionis expertem, ut hoc scire humanitus nequeat, nisi divinis testibus credatis. Nam divina testimonia, quae ad istam quaestionem solvendam referre voluisti, non id aperiunt. Aliud est quod illa demonstrant, sine quo vere non pos
Abbreviated transcription (Latin):
Non em̃ hoc quia non poteras
ẜ quia non aduerteras nesti¬
ebas uerũ tu fortasse ꝙͣuis
altiora sint que de aiarũ origi¬
ne requirunt᷑ ꝙͣ est uñ duci¬
mus et reddimus flatũ tñ
eadem altiora de stripturis
sanctis te didicisse confidis
de quibus ꝑ fidem didicimꝰ
que nulla possent humana
ingenia inuestigare Nam
longe utiq prestantius ẽ
surrecturã carnem ac sine
fine incturã ꝙͣ quitquid in ea
mediciscrutando distere po¬
tuerũt quod nullo ẜẜu aĩma
ꝑcipit cum pñtia sua uegetz
cuncta que nescit et longe
renata et renouata fuerlt
met̾nũ btãm futurã ꝓͣ quit¬
quid de illius memoria intel¬
ligentia uoluntate nescinuis
Hec aũt que dixi prestan¬
tiora atq meliora nillomõ
nosse ualeremus nisi diuns
credemꝰ eloquiis ihiis go
eloquiis fidẽ te fortassis ex¬
istimas no de origme aiãrã
sontentiã diffinitã ꝓfre
cuucteris p̾mũ si ita estt
nõ ip̃ĩ humane nature tri¬

Expanded text:
non enim hoc quia non poteras, non enim hoc quia non poteras, sed quia non aduerteras nesciebas. Verum tu fortasse, quamuis altiora sint, quae de animarum origine requiruntur quam est unde ducimus et reddimus flatum, tamen eadem altiora de scripturis sanctis te didicisse confidis, de quibus per fidem didicimus, quae nulla possent humana ingenia uestigare. nam longe utique praestantius est cturam carnem ac sine fine uicturam quam quicquid in ea medici scrutando discere potuerunt, quod nullo sensu anima percipit. cum praesentia sua uegetet cuncta quae nescit; et longen Christo renata et renouata fuerit, in aeternum beatam futuram quam quicquid de illius memoria, intellegentia, uoluntate nescimus. haec autem quae dixi praestantiora atque meliora nullo modo nosse ualeremus, nisi diuinis crederemus eloquiis. his ergo eloquiis fidere te fortassis existimas, ne de origine animarum sententiam definitam proferre cuncteris. primum si ita esset, non ipsi humanae naturae tri
Abbreviated transcription (Latin):
nestinus Quod nõ tm̃ u̾bo
docuit ẜ suo quoq demon¬
scrauit exenplo Nam cont᷑
utilitatem et salutis sue per¬
fectionem nestiens orabat
ut discederet ab eo stimulꝰ
caruis: quẽ sibi datũ dixit
ligebat non fẽcit quod ignorã¬
ter petebat Set tamẽ ubi
ait quid em̃ oremus sicut o
nescimus: mox aduẽxit d
ip̃ẽ spiritus int̾erpellat ꝓ no¬
bis genuierbus menarrabili¬
bus Quui aut̾ scrutat᷑ corda
Ille utiꝙ spiritus quõ deus misͭ
in corda nostra clamantem abba
pater: et in quo clamaiꝰ ab¬
ba pater Utrumq enĩ dictũ
est et mmisisse deum spiritum¬
abba pater et accepisse nos
spm̃ in quo clamamus abba
pater ut exponẽtur quomodo
dixit clamantem hoc est cla¬
mare fatientem ut ipso fãtiẽ¬
te clamenus doceat ergo
et hoc me qñ uoluerit si hoc
michi expedire nouit ut stiã
uñ scdm aĩam origiiẽ ducã
Sed ille hoc me doceat spũs
inflat᷑ absit tamen ut ego
huic te pecoribus comparem

Expanded text:
nescimus, quod non tantum uerbo nescimus, quod non tantum uerbo docuit, sed suo quoque demonstrauit exemplo. nam contra utilitatem et salutis suae perfectionem nesciens orabat, ut discederet ab eo stimulus carnis, quem sibi datum dixit,eum dominus diligebat, non fecit quod ignoranter petebat, sed tamen ubi ait: quid enim oremus, sicut oportet, nescimus, mox adiunxit: sed ipse spiritus interpellat gemitibus inenarrabilibus. qui autem scrutaturcorda,ille utique spiritus, quem deus misit in corda nostra clamantem: abba, pater, et inquo clamamus: abba, pater; utrumque enim dictum est et accepisse nos spiritumabba, pater et accepisse nos spiritum, in quo clamamus: abba, pater, ut exponeretur quomodo dixit \'clamantem\', hoc est \'clamare facientem\', ut ipso faciente clamemus. doceat ergo et hoc me quando uoluerit, si hoc mihi expedire nouit, ut sciam unde secundum animam originem ducam. sed ille hoc me doceat spiritus,inflatur. absit tamen, ut ego hinc te pecoribus comparem;
Abbreviated transcription (Latin):
saus postremo crede̾t nsi
qui non fallit hoc dice̾t quid
nemus sicut oz nestimꝰ ubi
ut nos in ea q̃ añ sunt exten¬
damus Et me si i eis q̃
retro sunt aliquid de me ori¬
gnie oblitus sum petoribus
comparas cũ audias endem
apłmi dicentem q̃ retro oblitꝰ
n ea q̃ ante sut extentus
ẜin intentionẽ sequor ad pal¬
apõ ihu Anforte etiã hoc̃¬
ipso quia dixi quid oremus
sicut oꝑtet nestimus irridẽ¬
dũ me arbitraris et irra¬
cronabilibus similẽ aĩanti¬
bus iudicas Et forte tole¬
rabilius Cũ enĩ recto sanoꝙ
iuditio futura nr̃a p̃teritis
p̃feramus et oratio nõb nõ
ꝓpter quod fuimꝰ ẜ ꝓpt̾ quod
ermiꝰ sit naiͬa muito est uti¬
q molestius nestire quid ore¬
mus quã queadmodũ exorti
fuerimꝰ Sedueniat tibi in
mentẽm ubi hoc legeris uel
relegendo collige recole et
noli in me hũiꝯ cõuitii lapi¬
dem iacere ne ad quẽ nõ uis
ꝑueniat Ille ipse quippe do¬
ctor gentiũ aplus dixit

Expanded text:
quis postremo crederet, nisi quis postremo crederet, nisi qui non fallit hoc diceret: quid oremus, sicut oportet, nescimus? ubi ut nos in ea quae ante sunt extendamus; et me, si in eis quae retro sunt aliquid de mea origine oblitus sum, pecoribus comparas, cum audias eundem apostolum dicentem: quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus secundum i intentionem sequor adsto Iesu! An forte etiam hoc quia dixi: quid oremus, sicut oportet, nescimus, inridendum me arbitraris et inrationalibus similem animantibus iudicas ? et forte tolerabilius. cum enim recto sanoque iudicio futura nostra praeteritis praeferamus et oratio nobis non propter quod fuimus, sed propter quod erimus sit necessaria, multo est utique molestius nescire quid oremus quam quemadmodum exorti fuerimus. sed ueniat tibi in mentem, ubi hoc legeris, uel relegendo recole et noli in me huius conuicii lapidem iacere, ne ad quem non uis perueniat. ille ipse quippe doctor gentium apostolus dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
esse de deo tanto me cõuinio
Dignũ putasti Et quando
nescimus ubi potius excla¬
mare debemus ad deum
quod ille exclamauit ĩ psat¬
nio mirisicata ẽ stiã tua q
ne mbaluit nõ potero ad
illam: Cut eñi adiecit exme
iisi quia ex seipso ꝙͣ incom¬
prehensibilis esset dei sciã
contiebat q̃ñquide̾ serpsũ
compñde̾ non ualebat Rapi¬
obatur aplus in t̾tiũ celũ et
audiebat meffabilia uerba
que nõ licet hoĩ loqui et brũ
i corꝑe hoc ei accidisset an
eptra corpus nestire se dicit
ner ate comꝑari pecoribus
ꝑtimescit Sciebat se spiritꝰ
eius esse in t̾tio celo esse in
ꝑadiso et utrũ esset in corꝑe
nesciebat et uti ꝙ t̾tiũ celũ
i ꝑadisus non erat ip̃e apłs
paulus corpus uero eus et
ette sriebat magna alta atqs
diuina q̃ ipẽ non erat et hoc
nestiebat quod ad naturã ip̃i
ꝑuebat Quis in tanta occul¬
tarũ nerũ scientia tantã sui
ipsuis ignorantiã nõ miret᷑

Expanded text:
esse de Deo; tanto me convicio esse de Deo; tanto me convicio dignum putasti. Et quando nescimus? Ubi potius exclamare debemus ad Deum, quod ille exclamavit in Psalmo: Mirificata est scientia tua ex me; invaluit, non potero ad illam . Cur enim adjecit, ex me, nisi quia ex se ipso quam incomprehensibilis esset Dei scientia conjiciebat, quandoquidem se ipsum comprehendere non valebat? Rapiebatur Apostolus in tertium coelum, et audiebat ineffabilia uerba, quae non licet homini loqui, et utrum in corpore hoc illi accidisset an extra corpus nescire se dicit nec a te comparari pecoribus pertimescit. sciebat se spiritus eius esse in tertio caelo, esse in paradiso et utrum esset in corpore nesciebat. et utique tertium caelum et paradisus non erat ipse apostolus Paulus; corpus uero eius et ecce sciebat magna, alta atque diuina, quae ipse non erat; et hoc nesciebat, quod ad naturam ipsius pertinebat. quis in tanta occultarum rerum scientia tantam sui ipsius ignorantiam non miretur?
Abbreviated transcription (Latin):
ritatem ꝑuenire non possis
puto em̃ esse aliquid quod
et tu intelligere q̃ris nec po¬
tes Nec tnĩ q̃res insi te posse
sperares ac ꝑ hec et tu uiris
intelligentie tue nestis quinẽ
tue stientiã ꝓfiteris necmeñ
ignorantiã confiteris Cauo
dicã de uoluntate ubi cente
liberũ nob p̃dicat᷑ aubitriũ
Nempe bt̃issimus a postolus
petrus uolebat ꝓ dño aĩ
pone plene uolebat neqz eĩ
dnnn id pollicendo fallebat ẜ
quantas uires hrẽt uolũtas
ipra nescrebat Puide uir
tantus qui filiũ homĩs filiõ
dei ẽẽ cognouerat. se latebat
Scmiꝯ itaq nos aliquid uel¬
le seu nolle ẜ uoluutas nr̃a
etram cũ bõna est ꝙͣtũ uale¬
at quantas uires habeat qͥbi
temptatronibus cedat quilĩ
non cedat si nos nõ fallinq
fili dilecte nestimꝰ uide igr᷑
teriorem hominẽ ꝑtinet igno¬
remus nec tame̾ pecoribus
comparem̃ et tu quia p̾tenta
ẜnon plene stio Nain stio mͥ
datã esse a deo net tamen

Expanded text:
ritatem peruenire non possis. ritatem peruenire non possis. puto enim esse aliquid, quod et tu intellegere quaeris nec potes nec tamen quaereres, nisi te posse sperares. ac per hoc et tu uires intellegentiae tuae nescis, qui naturae tuae scientiam profiteris nec mecum ignorantiam confiteris. quid dicam de uoluntate, ubi certe liberum a nobis praedicatur arbitrium ? nempe beatissimus apostolus Petrus uolebat pro domino animam ponere, plane uolebat; neque enim deum id pollicendo fallebat, sed quantas uires haberet uoluntas ipsa nesciebat: proinde uir tantus, qui Iesum filium dei esse cognouerat, sc latebat. scimus nos itaque aliquid uelle seu nolle; sed uoluntas nostra, etiam cum bona est, quantum ualeat, quantas uires habeat, quibus temptationibus cedat quibusue non cedat, si nos non fallimus, fili dilecte, nescimus. Vide igitur interiorem hominem pertinet ignoremus nec tamen pecoribus comparemur; et tu, quia praeteritam sed non plene scio — nam sdatam esse a Deo, nec tamen
Abbreviated transcription (Latin):
mus et alibi sunus qñ q̃rimus
memoria ntra posuimus Neq
nos ipsi ad nosipõs ueluti alibi
positos ꝑuemire possunus et
tunc ꝑueniamus qñ ĩuenimꝰ
ubi eñ q̃rimꝰ insi apud nos
et quid q̃rimiꝰ insi nos quasi
non simus in nobis et aliquo
recessermmius a nob̾ Nonne at¬
tendis et exhorrestis tantam
ꝓfumditatem Et quid est hoc
aliud ꝙͣ nr̃ã natura Nec quãt
fuit ẜ qualis nũc est Et ecce
magis q̃ritur ꝙ comprehendi¬
tur Sepe michi ꝓpositã que¬
stionem putaui me intellcũ¬
rũ si inde cogitarem Cogi¬
taui non hoc potui fepe nõ
putaui et tñ potui uies
itaq intelligentie mee non
sunt michi utiq cognite et
credo quia nec tibi Sed me
contempnes forsitan confitẽ¬
tem et ꝓpt̾ hoc quoq peco¬
ribus comꝑabis Ego autẽ
monere uel si non dignanis
c̾te admonere non defmo ut
agnostas potius comunẽ in¬
firmitatem in qua uirtus
ꝑficit᷑ ne pro cognitis inco¬
guita presumendo ad ue¬

Expanded text:
mus et alibi simus, quando quaerimus mus et alibi simus, quando quaerimus memoria nostra posuimus, neque nos ipsi ad nos ipsos ueluti alibi positos peruenire possimus et tunc perueniamus quando inuenimus? ubi enim quaerimus nisi apud nos? et quid quaerimus nisi nos, quasi non simus in nobis et aliquo recesserimus a nobis? nonne adtendis et exhorrescis tantam profunditatem ? et quid est hoc aliud quam nostra natura nec qualis fuit, sed qualis nunc est? et ecce magis quaeritur quam conprehenditur. saepe mihi propositam quaestionem putaui me intellecturum, si inde cogitarem; cogitaui nec potui, saepe non putaui et tamen potui. uires itaque intellegentiae meae non sunt mihi utique cognitae et credo quia nec tibi. Sed me contemnis forsitan confitentem et propter hoc quoque pecoribus comparabis. ego autem monere uel, si non dignaris, certe ammonere non desino, ut agnoscas potius communem infirmitatem, in qua uirtus perficitur, ne pro cognitis incognita praesumendo ad ue
Abbreviated transcription (Latin):
cerot. fecit ꝓsam etiã de
quacumꝙ oratione ciceronis
quã memorie cõmẽdauerat
id eũ face̾ uoluimꝰ quãtũ uo¬
luimus sunsũ uersus secutꝰ
est Cũ adminaremut te¬
status est deũ nestisse hoc
posre aute illud exꝑmientũ
Ita quãta ad memoriã ꝑtin
cuucse eius am̃iꝰ didicit et
qñcumq disce̾t insi temptã¬
do et erpiendo non posset
et utiq añꝙͣ temptaret idẽ
ipẽ erat Cur se igiͬ nestie¬
bat: depe nos p̃suminius
aquid memoria netenturos
et cũ id putanius nõ scribuuꝰ
nec nõb postea cũ uolumq
uenit in mentẽ nos ꝙ penit
cuedidisse uenturũ uel luis
non ligasse ne fugeret et subito
rursus cum id non queramus occͣrit
Nunquid nos non eramus qñ id
cogitabamus Nec tamẽ hoc su¬
mus quod fuimus qñ id cogita¬
re non possumus Qruid ẽ ergo
quod non scimꝰ Qruõ subtra¬
hunut negam᷑ꝙ nobis Itemq
nertio quonõ infermi᷑ ad nos
roddimut ꝙ nobis quasi alii su¬

Expanded text:
ceret: fecit. prosa etiam de ceret: fecit. prosa etiam de quacumque oratione Ciceronis, quam memoriae commendauerat, id eum facere uoluimus: quantum uoluimus sursum uersus secutus est. cum ammiraremur, testatus est deum nescisse se hoc posse ante illud experimentum. ita, quantum ad memoriam pertinet, tunc se eius animus didicit et, quandocumque disceret, nisi temptando et experiendo non posset; et utique antequam temptaret, idem ipse erat: cur se igitur nesciebat ? Saepe nos praesumimus aliquid memoria retenturos et eum id putamus, non scribimus nec nobis postea cum uolumus uenit in mentem nosque paenitet credidisse uenturum nec litteris inligasse, ne fugeret; et subito rursus, cum id non quaeramus, occurrit: numquid nos non eramus, quando id cogitabamus ? nec tamen hoc sumus quod fuimus, quando id cogitare non possumus. quid est ergo, quod nescio quomodo subtrahimur negamurque nobis itemque nescio quomodo proferimur ad nos reddimurque nobis, quasi alii si
Abbreviated transcription (Latin):
iõ comꝑandi pecͥoribus quia
quod sumꝰ non penitus igne¬
andos nos pecon̾ibus p̾utãs
si quod fuimus obliti suius
enĩ nũt aiã mea trahit᷑ ex
parentibus aut insufflatur
adeo utrũlibet horũ fecerit
sunc fecit qũ me sreauit non
etiã mĩt de me uel ini me facit
uctũ illud atq tuͣsactũ est n ͨ
pñs michi est nec recens Ne
id quidẽ scio utrũ id stierimob¬
litus q sun an uero nec tũt
q̃ñ factũ est id sentire ac nose
potuerim Ecce modo dũ su¬
mus dñ uiuimꝰ dũ nos ui¬
uere scimus dũ mem̃se nos
et intelligene et uelle c̾tissi¬
mi simus qui nos ne᷑ nrẽ
magnos coguito res esse ia¬
ctanius quid ualeat memoͣ
nrã uel intelligentia uel uo
uersus uirgilius in õmbus
libris suis ultimos dixerit
contino celeriter memorit¬
ꝙ respondit Quesuuꝰ etiã
suꝑiores ut dicet dixit et
cuedimꝰ eũ posse necuorsas
necitare uingiliũ de quotũ
loco uoluimꝰ petiuiꝰ ut fa¬

Expanded text:
ideo comparandi pecoribus, quia id ideo comparandi pecoribus, quia id quod sumus non penitus inandos nos pecoribus putas, si quod fuimus obliti sumus, enim nunc anima mea trahitur ex parentibus aut insufflatur a deo: utrumlibet horum fecerit, tunc fecit quando me creauit, non etiam nunc de me uel in me facit; actum illud atque transactum est nec praesens mihi est nec recens. ne id quidem scio, utrum id scierim oblitusque sim, an uero nec tunc quando factum est id sentire ac nosse potuerim. Ecce modo, modo dum sumus, dum uiuimus, dum nos uiuere scimus. dum meminisse nos et intellegere et uelle certissimi sumus, qui nos naturae nostrae magnos cognitores esse iactamus quid ualeat memoria nostra uel intellegentia uel uoluersus Vergilius in omnibus libris supra ultimos dixerit, continuo celeriter memoriterque respondit. quaesiuimus etiam superiores ut diceret: dixit. et credidimus eum posse retrorsus recitare Vergilium; de quocumque loco uoluimus, petiuimus ut fa
Abbreviated transcription (Latin):
uñ se plsus diffundit uss¬
quaq uenarũ ita nõ quiestim
aliquid cogitando uensane
uerũtamẽ cũ õmnis sensus ab
aĩã insit et corpori cur etiã
in tenebris et oculis clausis
sensu corporis qui uocatͥ ta¬
ctus membra formsecus nr̃ã
mĩamus Ipsius autẽ amme
intĩore pñtia qua cunctisq̃
uuuficat atq aiãt presto est
nulla merisitus nr̃a uisterano¬
uerimus non medicos empiri¬
ros nec auatomicos nec do¬
gmatiços net metoditos sed
hominẽ stire arbitror neminẽ
Et quisquis conatus fuit hot¬
dicre nõ frustra ei dici᷑ alti¬
dia te ne q̃sieris et fortiora te
ne strutatus fueris Neꝙ em̃
uis huãni ingenii penetrare
Et tñ nõ ÷̃ celũ celi nõ dinẽ¬
sio siderũ nõ modus maris
atq t̾ranũ nõ inf̾nus inf̾io̾r
Nos suma qui nos comꝑñde̾ nõ
ulemus Nos modulũ stien ͤ
nẽ altiores fortiores ꝙ saꝑaꝰ
nos nõ possumq cape nos et
cente non sumꝰ extra nos n ͨ

Expanded text:
unde se pulsus diffundit usqunde se pulsus diffundit usquequaque uenarum, ita non quiescimus aliquid cogitando uersare. uerum tamen cum omnis sensus ab anima insit et corpori, cur etiam in tenebris et oculis clausis sensu corporis, qui uocatur tactus, membra forinsecus nostra numeremus, ipsius autem animae interiore praesentia, qua cunctis quae uiuificat atque animat praesto est, nulla intrinsecus nostra uiscera nouerimus, non medicos empiricos nec anatomicos nec dogmaticos nec methodicos, sed hominem scire arbitror neminem. Et quisquis fuerit conatus haec discere, non frustra ei dicitur: altiora te ne quaesieris et fortiora te ne scrutatus fueris. neque enuis humani ingenii penetrare; et tamen non est caelum caeli, non dimensio siderum, non modus maris atque terrarum, non infernus inferior, nos sumus, qui nos conprehendere non ualemus, nos modulum scientiae nostrae altiores fortioresque superamus, nos non possumus capere nos et certe non sumus extra nos. nec
Abbreviated transcription (Latin):
uero ista distere noluerunt
cum potuissent siutiq uolu¬
issent ubi omitto dice̾ cur
multi conent᷑ diste̾ ista nec
possuit quia tardo quod multi
minũ est impediũt᷑ ingemo e
distere ab aliis q̃ agunt᷑ ab eis
ipsis et in eisipsis Sed hecppĩ
est maxiina questio cur artenõ
michi opus sit ut essei celo
solem sciam atq lunã et abli
sydera et arte michi opus sit
ut sciam qñ digitũ moues uñ
incipiam an a corde an a cere¬
bro an ab utroq an a neutro
et doctore nõ egeam ut scentiã
quid sit tam longe altiꝰ siper
et ꝙ cogitamus nullo alio hi¬
mine sciente sciamꝰ ipm̃ tana
cor ubi cogitamus nescunqn
qua ꝑte corporis habeamus
nisi ab alio discanius qui necͭ
quod cogitamus Nec ignoro cũ
audinus ut ex toto corde dil¬
gamus deũ non hor diade
illa ꝑticula carmis nr̃e q̃ sub
costis latet ẜ de illa in qua
cogitationes fuint q̃ merito
appellant᷑ hoc nomie quia si¬
cut motus non cessat in cude

Expanded text:
uero ista discere noluerunt, uero ista discere noluerunt, cum potuissent, si utique uoluissent. ubi omitto dicere, cur multi conentur discere ista nec possint, quia tardo. quod multum mirum est, inpediuntur ingenio ea discere ab aliis. quae aguntur ab eis. ipsis et in eis ipsis. sed haec ipsa est maxima quaestio, cur arte non mihi opus sit, ut esse in caelo sciam solem et lunam et alia sidera, et arte mihi opus sit, ut sciam quando digitum moneo, unde incipiam, a corde an a cerebro an ab utroque an neutro, et doctore non egeam. ut sciam quid sit tam longe altius superet quod cogitamus nullo alio homine sciente sciamus, ipsum tamen cor ubi cogitamus nescimus in qua parte corporis habeamus, nisi ab alio discamus qui nescit quod cogitamus. nec ignoro, cum audimus, ut ex toto corde diligamus deum, non hoc dici de illa particula carnis nostrae, quae sub costis latet, sed de illa ui, qua cogitationes fiunt; quae merito appellatur hoc nomine, quia sicut motus non cessat in corde,
Abbreviated transcription (Latin):
etiam si nolit sine int̾missione
agat de qua ꝑte corporis cete¬
uocant utrũ de corde an de
ce̾bro an disꝑtitis de corde mo¬
tibus de cerebro sẜibus an
de cerebro et sensibus et uo¬
luntariis motibus de corde
autem non uoluntariis uena¬
rũ pulsibus Et si de cerebro
illa duofacit cur sentiat et si
nolit membra uero non moue¬
at insi uelit Cũ igitur hec ĩ
corpore nisi ipsa nõ faciati
cur nescit quod facit uel unde
facit nec ei turpe est quod i ͭ ͦ
nestit et turpe esse existimas
si nestrat unde uol quomo stã
sit cum seipsa non fecerit an¬
uero quia nõnulli scuit quomõ
hec et uñ agat in corꝑe uel co
ad illa altiora atꝙ fortiora id
ꝑtinere non putas ãt ego hĩc
tibi maiorem moueo questro¬
nem cur paucissimi nouerint
uñ a gant quod ommes agunt
fortasse digturus es quia illi
didicerunt artem automica᷑
uel empiricã quas medici¬
nalis continet disciplina
quam pauici assequũt᷑ Cetr̃

Expanded text:
etiam si nolit, sine intermissione etiam si nolit, sine intermissione agat, de qua parte corporis ceteuocant, utrum de corde an de cerebro an dispertite de corde motibus, de cerebro sensibus an de cerebro et sensibus et uoluntariis motibus, de corde autem non uoluntariis uenarum pulsibus, et si de cerebro illa duo facit, cur sentiat etsi nolit, membra uero non moucat nisi uelit? cum igitur haec in corpore nisi ipsa non faciat, cur nescit quod facit uel unde facit ? nec ei turpe est ista quod nescit et turpe esse existimas, si nesciat unde uel quomodo facta sit. cum se ipsa non fecerit? an quia nonnulli sciunt, quomodo haec et unde agat in corpore, ideo ad illa altiora atque fortiora id pertinere non putas ? At ego hinc tibi maiorem moueo quaestionem, cur paucissimi nouerint unde agant, quod omnes agunt. fortasse dicturus es, quia illi didicerunt artem anatomicam uel empiricam, quas medicinalis continet disciplina, quam pauci assequuntur, ceteri
Abbreviated transcription (Latin):
sit usus uenatũ nõ sang̾  ͥᷤ
ẜ̃ aeris quas arterias uocãt
sui si aĩã nosse deside̾t: tunt¬
cine dicendũ est honii
altiora te ne q̃sieris. et forti¬
ora te ne scrutatus fueris
Si autem de sua orignie qd
nescit inquirat non est altis
neq fortius ꝙͣ ut id possit
appũdene et absurdũ ex¬
istimas atq incongnuũ ra¬
tioni ut nostiat aĩa utrũ nã
dinicus insufflata sit an de
ꝑntibus tracta cum hoc iã
prestitũ non meminerit et
inter illa deputet q̃ irreuo¬
cabilit̾ sicut infantiã et ce¬
cera recentis ab utero etatꝭ
oblita est si tñ cũ sensu eꝰ
aliquo fr̃m̃ est qñ factũ est
n ͨ putas absurdũ acq in con¬
griũ si corpꝰ sibi subditum
nestiat. et quod non il de p̃teri¬
tis eius ẜ de pñtibus prsus
ignoret utrũ uenas moueat ut
uiuat in corpore neruos autẽ ut
membris corporis oꝑetur Et si
ita est cur neruos non moueat
nisi uelit pulsus tamen uenarũ

Expanded text:
sit usus uenarum non sanguinis, sit usus uenarum non sanguinis, sed aeris, quas arterias uocant: sui si anima nosse desideret, tuncine dicendum est homini: altiora te ne quaesieris et fortiora te ne scrutatus fueris, si autem de sua origine quod nescit inquirat, non est altius neque fortius quam ut id possit adprehendere ? et absurdum existimas atque incongruum rationi, ut nesciat anima utrum noua diuinitus insufflata sit an de parentibus tracta, cum hoc iam praeteritum non meminerit et inter illa deputet, quae inreuocabiliter sicut infantiam et cetera recentis ab utero aetatis oblita est, si tamen cum sensu eius aliquo factum est quando factum est, nec putas absurdum atque incongruum, ut corpus sibi subditum nesciat et quod non est de praeteritis eius, sed de praesentibus prorsus ignoret, utrum uenas moueat ut uiuat in corpore, neruos autem utres membris corporis operetur, et si ita est, cur neruos non moueat, nisi uelit, pulsus autem uenarum,
Abbreviated transcription (Latin):
sinquia hoc intra nos est iõ
siuasi uero corpus ip̃m non
facilius nose potuit aiã ex¬
trinsecus ꝑ oculos ipsuis cor¬
Cuuid em̃ est in intestius cor¬
poris ubi nõ est ipsa Et tnĩ
etiã q̃q int̾na atq uitalia o¬
culis corꝑis inqui sunt et quit¬
qud ex eis distere potuit ꝑ
oculos corporis didicit et c̾te
ibierat etiã qñ illa nestiebat
Etcũ ustera intn̾secus nrã
nõ possint sine aĩa uiue̾ faci¬
lius ea potuit aiã unusicare
yͣ nosse an forte ad euis cog̃¬
tienem alcius illa est corpus
ous ꝙͣ ipsa et iõ si uelit inq̾¬
rere atqy disserere qñ semẽ
hominis cõuertat᷑. in sang ͤ
qñ in solidã carnẽ qũ ossa du¬
rari qñ incipiant medullari
quot suit gn̾a uenarũ atq
neruoꝵ quibus discursibus
deputanda sit cutis utrũ in
ossibus dentes distant eñ
quod medulla carent et quid
ab utrisqz diffẽnant ungues
qm̃ huis duritia sile̾s sunt
p̃cidi autem et meste̾ cõmue̾
illis I cũ capillis Qaufnã

Expanded text:
an quia hoc intra nos est, idequam corpus. quasi uero corpus ipsum non facilius nosse potuit anima extrinsecus per oculos ipsius corquid enim est in intestinis corporis, ubi non est ipsa? et tamen etiam quaeque interna atque uitalia oculis corporis inquisiuit et quicquid ex eis discere potuit per oculos corporis didicit. et certe ibi erat, etiam quando illa nesciebat. et cum uiscera intrinsecus nostra non possint sine anima uiuere, facilius ea potuit anima uiuificare quam nosse. an forte ad eius cognitionem altius illa est corpus eius quam ipsa et ideo si uelit inquirere atque disserere, quando semen hominis conuertatur in sanguinem quando in solidam carnem, quando ossa durari quando incipiant medullari, quot sint genera uenarum atque neruorum, quibus discursibus deputanda sit cutis utrum in ossibus dentes — distant enim, quod medulla carent — et quid ab utrisque differant ungues, quoniam his duritia similes sunt, praecidi autem et crescere commune illis est cum capillis, quisnam
Abbreviated transcription (Latin):
unitam ossi cognostas nec mali¬
quo nos ab euangelica aplicap
doct̾na uel catholice ꝓfessions
symbolo discrepare qm̃ ficut¬
est in spirita aꝑꝑuit augelis
p̃dicatũ est in gentibus creditã
est in hoc mũdo assumptũ ẽ in
gloria Quid igitur tue utilius
est saluti quid tue congrucha
pocentie quam ut paci eccłiarũ
dñi tua constitutione ꝓspitias
et in õmbus tibi subditie deidou
defendas neq ulla ratione pa¬
tiaris ꝑ ĩiuidiam dia ᷝ ͥ mĩstros
ipsius in cuiusquã seuire ꝑnite
ut qui in hoc gło tꝑali emmes
regno met̾nũ merẽaris reg¬

Expanded text:
unitam esse cognosces, nec in aliunitam esse cognosces, nec in aliquo nos ab evangelica apostolicaque doctrina, vel a catholicae professionis symbolo discrepare, quoniest spiritu, apparuit angelis, praedicatum est gentibus, creditum est in mundo, assumptum est in gloria . » Quid igitur tuae utilius est saluti, quid tuae congruentius potestati, quam ut paci ecclesiarum Domini tua constitutione prospicias, et in omnibus tibi subditis dona Dei defendas, neque ulla ratione patiaris per invidiam diaboli ministros ipsius in cujusque saevire perniciem, ut qui in hoc sancto temporali emines regno in aeternum merearis reg
Abbreviated transcription (Latin):
tenebras suas fugiant non quo
uerũ lumen obsturent et per
õma secula ita ueritatem Inue¬
mient chorustantem ut magnũ
hoc et mirabile sacnamentũ ab
mitio iudeant cueditũ quod est
in sine completũ De quo cũ stã¬
rũ siripturarũ nulla ꝑs sileat
sufficit q̃dam consone ueritatis
signa posuisse quibus diligoita
fidei in plendidissimã latitudi¬
nem dirigat᷑ et sincera intelli¬
gentie luce ꝑspitiat quod de
filio dei qui se incessabilit̾ filuꝰ
hominis et hominẽ ꝓfitetur nõ
sit xanis crubestendũ ẜ constã¬
tissime gloriandũ ut autem pie¬
tas tua cũ uenenaibiliũ patrũ
pdicatiomibus nos concordate s¬
gnoscat aliquantas eorũ smnãs
huic credidi subitiendas eẽ ẜ̾mo
quemquã ab illis nfi solos m¬
pios hẽticos distrepane hñs
igit᷑ gloriofissime ac uenera ᷝ ᷤ
imꝑator quanta potui breuitate
ꝑstirictis cũ inspirata tibi dimi¬
tus fide etiã nr̃am p̃dicationẽ

Expanded text:
tenebras suas, fugiant, non quo tenebras suas, fugiant, non quo verum lumen obscurent: et per omnia saecula ita veritatem invenient coruscantem, ut magnum hoc et mirabile sacramentum ab initio videant creditum, quod est in fine completum. Deo quo cum sanctarum litterarum nulla pars sileat, sufficit quaedam consona veritatis signa posuisse, quibus diligentia fidei in splendidissimam latitudinem dirigatur, et sincerae intelligentiae luce perspiciat, quod in Filio Dei, qui se incessabiliter Filium hominis, et hominem profitetur, non sit Christianis erubescendum, sed constantissime gloriandutas tua cum venerabilium Patrum praedicationibus nos concordare cognoscat, aliquantas eorum sententias huic credidi subjiciendas esse sermonquemquam ab illis, nisi solos impios haereticos, discrepare. His igitur, gloriosissime et venerabilis imperator, quanta potui brevitate perstrictis, cum inspirata tibi divinitus fide etiam nostram praedicationem
Abbreviated transcription (Latin):
n magno se satrilegio diu̾¬
sami hereticoꝵ manifestat
impietas sub spetie deita¬
tis honorande humane carnis
in xpõ denegans ueritatem et
religiose estians credi si dica᷑
in saluatore uerũ non esse quod
uerbũ dignare᷑ cano fieri nulla
posset caro saluari oume eñĩ
sacramentũ fidei xpĩane ma¬
gno ut heretici uolunt decolorã
obstuno si lux ueritatis sub men¬
datio putatur latuisse ꝓhan¬
tasmatis Non go quisquã sibi
erubestendũ estimet xp̃ianus
res qui ad mrͣtir ỹ coronã uel
ad confessionis meruerũt glori¬
splenduerunt consonis ubiꝙ seu¬
tentiis intonantes quod in dño
ihesu xop̃o deitatis et carnis una
sit confitenda ꝑsona Qua autẽ
rationis similitudine qua diuino¬
rum uoluminũ portione hẽtica
impietas se estimat aduiuari
que ueritatem negat corporis
xp̃i cum hec non lex testificari
non ꝓphetia p̃cinene non euã¬
gelia docene non ista destiter
x ͨ estendere Querant per
omnõ seriem scripturarũ quo

Expanded text:
n magno autem sacrilegio se versari haereticorum manifestat impietas, cum sub specie deitatis honorandae humanae carnis in Christo denegat veritatem, et religiose existimat credi, si dicatur in Salvatore nostro verum non esse quod Verbum dignaretur caro fieri, nulla posset caro salvari. Omne enim sacramentum fidei Christianae magno, ut haeretici volunt, decoloratur obscuro, si lux veritatis sub mendacio putatur latuisse phantasmatis. Non ergo quisquam sibi erubescendum existimet Christianus res, qui ad martyrii coronam vel ad confessionis meruerunt glorisplenduerunt, consonis ubique sententiis intonantes quod in Domino Jesu Christo deitatis et carnis una sit confitenda persona. Qua autem rationis similitudine, qua divinorum voluminum portione haeretica impietas se existimat adjuvari, quae veritatem negat corporis Christi, cum hanc non lex testificari, non propheta praecinere, non Evangelia docere, non ipse destiterit Christus ostendere? Quaerant per omnem seriem Scripturarum, quo
Abbreviated transcription (Latin):
si in istis c̾nant᷑ non torꝑi¬
us p̃ silitudinbus corꝑm
iguantibus autem uena t̾ne̾¬
i et si opus est etiam tau¬
enda igerant corpora S
sa ni hoc libro requirẽda
ꝑtractanda esse non arbi¬
ior Nunc de aiã incorꝑea
atis dictũ sit Quã si corꝑeã
anis mede̾ prius tibi de¬
mendũ est quid fit corpus
forte cum de re ipsa inter
is constet incassum de noĩe
boremus Quanta te tamẽ
surda secuta suit tale corpg
uã cogitantem qualia sũt
ueab õmbus eruditis corͣ
antiam longitudinis lati¬
dmuis altitudinis locorum
cupant spatia minora mi¬
uibus suis ꝑtrbus et maio¬
i naioribus puto quod iam

Expanded text:
si, in istis cernantur, non corporisi, in istis cernantur, non corporibus, sed similitudinibus corporum; vigilantibus autem vera cernenda, et si opus est, etiam tangenda ingerant corpora. Sed ista in hoc libro requirenda et pertractanda esse non arbitror. Nunc de anima incorporea satis dictum sit: quam sit corpoream mavis credere, prius tibi definiendum est quid sit corpus; ne forte cum de re ipsa inter nos constet, incassum de nomine laboremus. Quanta te tamen absurda secuta sint tale corpus in anima cogitantem, qualia sunt quae ab omnibus eruditis corpora antiam longitudinis, latitudinis, altitudinis, locorum occupant spatia, minora minoribus suis partibus, et majora majoribus, puto quod jam