comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
EPISTOLA
ADTITUM
uius rei gratia reli¬
quite ut ea quae
Reliquid titum
discipulum cretae
ut rudimenta nascentis
ecolesiae confirmar&
& siquid uidebatur
deesse corriger&.
ipsepergens ad alias
nationes ut rursum in eis
xp̃i iacer& funda mentum
Quod autem ait
plenam uenisse scientiam
ueritatis
& lic& ab apostolo correct
fueriNT tamen ad huc
indigere correctionem
& constituas
perciuitates
praes biteros
sicutego tibi
disposui
Diligenter apostoli
attendamus uerba
dicentis ut constituas
perciuitates
praesbiteros sicut
& ego tibi disposui
Qui qualis praesbiter
debeat ordinari
inconsequentibus
disserens hoc est
Si quis est si necrimine
unius uxoris uir¬
postea intulit oport&
enim epm̃ si necrimine
esse tamquam dĩ
dispensatorem
instinctu studia in relg
inpopulis egosum pauli
ego apollo ego autem
caephe communi pres¬
biterorum consilio ecle¬
siae gubernabantur
post quam uero unus¬
quisq: eos quos baptiza¬
uerat putabat suos nom xp̃i

Expanded text:
Epistola ad Titum. Hujus rei, gratia reliCretae, ut ea quae Reliquit Titum discipulum Cretae, ut rudimenta nascentis Ecclesiae confirmaret, et si quid videbatur deesse, corrigeret: ipse pergens ad alias nationes, ut rursum in eis Christi jaceret fundamentum. Quod autem ait,plenam venisse scientiam veritatis: et licet ab apostolo correcti fuerint, tamen adhuc indigere correctione. Et constituas per civitates presbyteros, sicut et ego tibi disposui. Diligenter Apostoli attendamus verba, dicentis: Ut constituas per civitates presbyteros, sicut et ego tibi disposui. Qui qualis presbyter debeat ordinari, in consequentibus disserens, hoc ait: Si quis sine crimine est, unius uxoris virPostea intulit: Oportet enim episcopum sine crimine esse, tanquam Dei dispensatorem. instinctu studia et schisin populis, Ego sum Pauli, ego Apollo, ego autem Cephae, communi presbyterorum consilio Ecclesiae gubernabantur. Postquam vero unusquisque eos quos baptizaverat, putabat suos, non Christi,
Abbreviated transcription (Latin):
quattuor libras memorati
potus & libramuini accipi¬
ant. Porro inminorib: locis
ducentos aut tricentos mansos
habentib: accipiantduas.
libras uini. Quod & sieadem
regio utiam dictum ẽ uine¬
is caruerit tribuantur
eis tres libras ceruisct
& si facultas suppetit li¬
brauin. Hic& enĩ in non¬
nullis ꝓumncus copiadesitui¬
ni satagendũ ẽ tã in prae¬
latis ut &cir cum iacentib
uiniferis prouincus uinũ habe¬
ant. qm̃ quã quã inple¬
ris que regionibus uine ae
ñ sint : abundat tamen scã dĩ
ecclesia dnõ ad tribuente
aliarum rerũ copus ae
quibus industria p̃latorum

Expanded text:
quatuor libras memorati quatuor libras memorati potus, et libram vini accipiant. Porro in minoribus locis, ducentos aut trecentos mansos habentibus, accipiant duas libras vini. Quod et si eadem regio ut jam dictum est vincis caruerit, tribuantus tres librae cervisiae, et si facultas suppetit, libra vini. Licet enim in nonnullis provinciis copia desit vini, satagendum est tamen praelatis ut ex circumjacentibus viniferis provinciis vinum habeant. Quoniam quanquam in plerisque regionibus vineae non sint, abundat tamen sancta Dei Ecclesia, Domino attribuente, aliarum rerum copiis, e quibus industria praelatorum
Abbreviated transcription (Latin):
dis cre tionis
tenendum. des cribe¬
remus. Qua propter
communiuoto commu¬
nique consensu sacro con¬
uentu statu ere placuit :¬
ut in omnibus locis maio¬
ribus scilic& & minoribus
accipiant singuli canonici.
per singulos dies quat¬
tuor libras panis. In lo¬
cis uero ubima iores
facultates sunt ecclesiae
uerbi gratiatria aut.
quat tuor autcerte
octo &eo amplius. milice
mansi si eadem regio.
uiniferax fuerit : ccc¬
cipiant per singulos dies
quinque libras uiti.
Sitamen sterilitas im¬
pedimento nonfuerit
temporis. Si uero uini¬
fera plene non fuerit
tres libras uini & trescerui¬
sae. Etsi penitus uiniferax
non fuerit: accipiant
libramuini&quinq: li¬
bras ceruisae. In medi¬
ocribus enim locismille
aut mille quingentos uel cer¬
te duo milia mansos haben¬
tibus si regio ut p̃missum ẽui
niferax fuerit quattuor li¬
bras uini & siplene uiniferax
ñ fuerit duas librasuini &
tres potus e diuersis mate¬
riis consecti. Quod si&icm
ini fera minime fuerit:

Expanded text:
discretionis discretionis tenendum describeremus. Quapropter communi voto, communique consensu, sacro conventui statuere placuit ut in omnibus locis, majoribus scilice et minoribus, accipiant singuli canonici per singulos dies quatuor libras vini. In locis vero ubi majores facultates sunt ecclesiae, verbi gratia, tria aut quatuor, aut certe octo, et eo amplius millia mansi, si eadem regio vini ferax fuerit, accipiant per singulos dies quinque libras vini, si tamen sterilitas impedimento non fuerit temporis. Si vero vinifera plene non fuerit, tres libras vini et tres cervisiae. Et si penitus vini ferax non fuerit, accipiant libram vini et quinque libras cervisiae. In mediocribus enim locis, mille aut mille quingentos, vel certe duo millia mansos habentibus, si regio ut praemissum est vini ferax fuerit, quatuor libras vini; et si plene vini ferax non fuerit, duas libras vini, et tres potus ex diversis materiis confecti. Quod si etiam vini ferax minime fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
coram dõ & hominibus ut in
una quaq: canonica congre¬
gatione. aminimo usq:
ad maximum cibum & po¬
tum omnes aequaliter ac¬
cipiant. Hiuide lic& qui
propter aliquam utilitatẽ
innumerocanonicorum
fuerint. admissi. Quãquã
enim plerique sub ditorũ
a praelatis rebus quibus¬
lib& aliis plus ceteris me¬
rito soleant honorari:
in hactamen soci&acte
seclusa ꝑsonarum accep¬
tione una deb& cibi&po
tus aequalitas esse :
CXXII DEmeñsura
cibi ETPOIUS
lud quoq congruentis.¬
sime erationabiliter
tenendum. esse cen¬
suimus: ut insingulis
locis inquibus socialiter
canonicae dnõmilitatur
panem & pulmentum & ae¬
lemo sinarum par te saequa¬
liter canonici accipiant.
Et quãquã decentissimum
for& ut simi liter
aequae potum accipe¬
rent non ta meN
id aequa liter in omnibus.
locis nec ec clesiarum.
diuersissime facultates
nec terrarum. qualitates
nec euentuum sinunt.
fieri posse uari&ates
Vndene cessarium duxi¬
mus ut in hoc negotiomodũ

Expanded text:
coram Deo et hominibus, ut in coram Deo et hominibus, ut in unaquaque canonica congregatione, a minimo usque ad maximum, cibum et potum omnes aequaliter accipiant, hi videlicet qui propter aliquam utilitatem in numero canonicorum fuerint admissi. Quanquam enim plerique subditorum a praelatis, rebus quibuslibet aliis plus caeteris merito soleant honorari; in hac tamen societate, seclusa personarum acceptione, una debet cibi et potus aequalitas esse. CAPUT CXXII. De mensura cibi et potus. Illud quoque congruentissime et rationabiliter tenendum esse censuimus, ut in singulis locis in quibus socialiter canonice Domino militatur, panem, et pulmentum, et eleemosynarum partes aequaliter canonici accipiant. Et quanquam decentissimum foret ut similiter aeque potum acciperent, non tamen id aequaliter in omnibus locis, nec ecclesiarum diversissimae facultates, nec terrarum qualitates, nec eventuum sinunt fieri posse varietates. Unde necessarium duximus ut in hoc negotio modum
Abbreviated transcription (Latin):
mune hab&. sed & illorũ
curam Nihi lominus ge¬
reredebent. quos aut
in firmitas aut senectus
ad grauat.
quos
&iam constatolim in
utilitatibus ecclesiae
desudasse
CXXI. UT IN CONGRE¬
GATIO NE CANONICAAE¬
qua liTeRcibus ex
POTAS ACCIPIA TUR
Io l& inplerisq cano¬
nicorum congregati¬
onibus in rationabi li¬
ter. at quae indis crete
fieri: ut non nulli cle¬
rici qui& diuiciis afflu¬
unt & aut parum aut
nihil utilitatis ecclesiae
conferunt maiorem cae¬
teris diuinum. strenue
peragentibus officium.
annonam accipiant
cum hocita fieri debe¬
re nus quam nec in auctori¬
tote scripturarum
nec intradi toͥnibus scõ¬
rum patrum possit quo¬
quomodo sanccitũ repperiri
Sed quia huius cemodi factũ
nulla auctoritate fulcitur
sed magis gulae immoauari¬
tiae causae constat esse inoli¬
tum : res tat ut falce iustitiae
resec&ur &ae qualitatibus
censura ab eisdem locis inqui¬
b: sit pror sus abdicetur. Est
nemperationabi leiustũq:

Expanded text:
mune habet. Sed et illorum mune habet. Sed et illorum curam nihilominus gerere debet quos aut infirmitas aut senectus aggravat, quos etiam constat olim in utilitatibus ecclesiae desudasse. » CAPUT CXXI. Ut in congregatione canonica aequaliter cibus et potus accipiatur. Solet in plerisque canonicorum congregationibus irrationabiliter atque indiscrete fieri, ut nonnulli clerici, qui et divitiis affluunt, et aut parum aut nihil utilitatis ecclesiae conferunt, majorem caeteris, divinum strenue peragentibus officium, annonam accipiant; cum hoc ita fieri debere nusquam nec in auctoritate Scripturarum, nec in traditionibus sanctorum Patrum possit quoquo modo sancitum reperiri. Sed quia hujuscemodi factum nulla auctoritate fulcitur, sed magis gulae, imo avaritiae causa constat esse inolitum, restat ut falce justitiae resecetur, et aequitatis censura ab eisdem locis in quibus fit prorsus abdicetur. Est nempe rationabile justumque
Abbreviated transcription (Latin):
aelemos inarum & his
contempti sint neplus acci¬
piente s pauperes grauare
uide antur. Perpenden¬
tes sententiam prosperiui
quadicitur.
Quisuapossident & dari
sibi aliquid uolunt sine
grandi peccato suo unde
pauperuicturus erat non
accipiant. Hiuero qui
nec suis rebus abundant
nec ecclesiae habent pos¬
sessiones & magnam
utilitatem ecclesiae con¬
ferunt accipiant inca¬
nonica congregatione
uictum & uestitum &ẜ
lrmosin arum partes
qui adetalibus ita in libro
prosperiscribitur dderi¬
cos quos uoluntas aut̃
Natiuitas pauperes fecit.
in congregatione uiuentes
necessariauitae accipi¬
ant. quia. adea accipienda
non eos habendi ducit cupidi¬
tas sed cogit uiuendi ne cessi¬
tas. Porrosi tales suerint
quinec suas nec ecesiae ue¬
lint ha bere possessiones
horum necessi tatibus pro¬
uidentissima gubernati¬
one defacultatibus eccle¬
siae debent subuenire
praelati . Adtendentes
illud prosperi. quod hab&
inquid ecdesia cumom¬
nibus nihil habentib: com¬

Expanded text:
eleemosynarum, et his eleemosynarum, et his contenti sint, ne plus accipientes, pauperes gravare videantur: perpendentes sententiam Prosperi , qua dicitur: « Qui sua possident, et dari sibi aliquid volunt, sine grandi peccato suo, unde pauper victurus erat, non accipiunt. » Hi vero qui nec suis rebus abundant, nec ecclesiae habent possessiones, et magnam utilitatem ecclesiae conferunt, accipiant in canonica congregatione victum et vestitum, et eleemosynarum partes, quia de talibus ita in libro Prosperi scribitur : « Clerici quos voluntas, aut nativitas pauperes fecit, in congregatione viventes, necessaria vitae accipiant, quia ad ea accipienda non eos habendi ducit cupiditas, sed cogit vivendi necessitas. » Porro si tales fuerint, qui nec suas, nec ecclesiae velint habere possessiones, horum necessitatibus providentissima gubernatione de facultatibus ecclesiae debent subvenire praelati, attendentes illud Prosperi : « quod habet, inquit, ecclesia, cum omnibus nihil habentibus com
Abbreviated transcription (Latin):
cent clericos non diuitia¬
rum sectatores esse. Nec
res eclesiarum inofficiose
accipere debere non abre
putauimus. non nulla capitu¬
la libri prosperi ad medium
exempli causa deducere inqui¬
bus italegitur.
Qui ecclesiae seruiunt &ea
quibus opus non habent
aut libenter accipiunt aut
exigunt nimis carnaliter
sapiunt. Itemibi Sacis
quippeindignum est si
fidelis & operos a deuotio
clericorum propter
stipendium saeculare
premia sempiterna contem¬
nat itemibi Si propter
hoc non uult suaquis que
relinquere ut habeat
Vndeuiuat. ut quit ac¬
cipit underationem red¬
dat ut quid peccatis aliue¬
nis sua multiplicat.Tlis¬
igitur & ca&erorum scõrum
patrum dictis diligenter
anim aduersis stude ant
necesse est clerici in acci¬
piendis ecclesi asticis sump¬
tibus suumuitare pericu¬
lum. Proinde qui &
suas ecclesiae habent facul¬
tates &uti litatem
ecclesiae autinterius aut
exterius conferunt: accipi¬
ant in congregatione
cibum & potum & partes

Expanded text:
cent, clericos non divitiacent, clericos non divitiarum sectatores esse, nec res ecclesiarum inofficiose accipere debere, non abs re putavimus nonnulla capitula libri Prosperi ad medium et exempli causa deducere, in quibus ita legitur: « Qui ecclesiae serviunt, et ea quibus opus non habent, aut libenter accipiunt, aut exigunt, nimis carnalitesapiunt. » Item ibi: « Satis quippe indignum est si fidelis et operosa devotio clericorum propter stipendium saeculare praemia sempiterna contemnat. » Item ibi: « Si propter hoc non vult sua quisque relunde vivat, ut quid accipit unde rationem reddat? ut quid de peccatis alienis sua multiplicatigitur et caeterorum sanctorum Patrum dictis diligenter animadversis, studeant necesse est clerici in accipiendis ecclesiasticis sumptibus suum vitare periculum. Proinde qui et suas et ecclesiae habent facultates, et utilitatem ecclesiae, aut interius, aut exterius conferunt, accipiant in congregatione cibum et potum, et partes
Abbreviated transcription (Latin):
gubernare possunt causa
auaritia abiciant. CXUIIII
LETUS QULIN CONGREGATI¬
DIE SIBI COMMISSA SOLUMT¬
LERICO ADGREGENTUR
Sunt nonnulli : qui tantum ex
familia ecclesiastica dericos
in sibi commissis congregantec¬
clesiis. Et hocideo facere
uidentur : utsiquando eis aliquid
in commodum fecerint. aut stipen¬
dia oportuna subtraxerint
nihil quaerimoniae contra
se obicere presum ant
limentes scilic& neaut seueris¬
simis uerberibus afficiantur aut
humanȩ ser tutate de¬
nuo crudeliter addicantur
ocautem nonideo dicitur
utex familia ecclesiae
probabilis uitae in con¬
gregatione non sintadmit¬
tendi. Presertim cum apud
dm̃ non sit ꝑ sonarum accepti¬
o sed potius ut propter quam
in tulimus occasionem
nullus prelatprum seclusis
nobilibus uilestantum insua
congregatione admittan
personas. Cxx.¬
QVO CLERICI INCONGAT¬
GALIONE CANONICA
CONSTITUTI ECCLESIAS
TICA ACCIPERE DEBE¬
ANTSTIPEN DI A
Quia scõrum patrum supra
notatȩ sententiae do¬

Expanded text:
gubernare possunt causa gubernare possunt causa avaritiae abjiciant. CAPUT CXIX. s qui in congregatione sibi commissa, solumclericos aggregant. Sunt nonnulli qui tantum ex familia ecclesiastica clericos in sibi commissis congregant Ecclesiis; et hoc ideo facere videntur, ut si quando eis aliquid incommodum fecerint, aut stipendia opportuna subtraxerint, nihil querimoniae contra se objicere praesumant, timentes, scilicet, ne aut severissimis verberibus afficiantur, aut humanae servituti denuo crudeliter addicantur. Hoc autem non ideo dicitur, ut ex familia Ecclesiae probabiles vitae in congregatione, non sint admittendi, praesertim cum apud Deum non sit personarum acceptio, sed potius, ut propter quam intulimus occasionem, nullus praelatorum, seclusis nobilibus, viles tantum in sua congregatione admittant personas. CAQui clerici in congregatione canonica constituti, eccltica accipere debeant stipendia. Quia sanctorum Patrum supra notatae sententiae do
Abbreviated transcription (Latin):
CANONICIS MODPSDIS CRE¬
TIONIS TENEN DUS
admittant clericos. quamra¬
tio sinit& facultas ecclesiae
supp&it nesi indiscr&e &
extraor dinariae plures
adgregauerint: nec ipsos gu¬
bernare: nec c&eris ecclesiae
necessitatibus ut opor t&u aleant
admiculari. Suntnam que
non nulli uan amgloriam ab ho¬
minibus captantes: quinumero¬
samleri congregationem
uolint habere. cuinec anim ȩ
neccorporiscurant solacia
exhibere ł inam que taliter
ad gregatidum ap̃ latis sti¬
pendia necessaria non accipi¬
unt: neq ca nonicum seruant
ordinem nec diuinis officus
insistunt. Claustra soci&atem¬
q c&erorum relinquentes. effi¬
ciuntur uagi & lasciui gulae
&ebri&ati & c&eris suis uo¬
luptatibus dediti quic quid
sibi libitum est licitum faciut̃.
Pro indep̃positis solerter pui¬
dendum ẽ: ut in hoc negotio mo¬
dũ discretionis teneañ scilic&
ut nec plus quã oport& & pos¬
sibilitas ecclesiae subperit
incongregatione admittant.
nec eos quosr ationabiliter

Expanded text:
canonicis modus discrecanonicis modus discretionis tenendus sadmittant clericos quam ratio sinit et facultas ecclesiae suppetit: ne si indiscrete et extraordinarie plures aggregaverint, nec ipsos gubernare, nec caeteris ecclesiae necessitatibus, ut oportet, valeant adminiculari. Sunt namque nonnulli vanam gloriam ab hominibus captantes, qui numerosam cleri congregationem volunt habere, cui nec animae, nec corporis curant solatia exhibere. Hi namque taliter aggregati, dum a praelatis stipendia necessaria non accipiunt, neque canonicum servant ordinem, nec divinis officiis insistunt: claustra societatemque caeterorum relinquentes, efficiuntur vagi et lascivi, gulae et ebrietati et caeteris suis voluptatibus dediti; quidquid sibi libitum est, licitum faciunt. Proinde praepositis solerter providendum est, ut in hoc negotio modum discretionis teneant, scilicet ut nec plusquam oportet et possibilitas ecclesiae suppetit in congregationem admittant, nec eos quos rationabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
essenoscuntur. in effabili ter
remunerari mere antur.
QUODDILIG ENTER MU¬
NLENDASINT CLAUSTRA
CANONI.¬
Prepositorum officui est
Iut subditorum mentesscã¬
rumscripturarum lectionib
assidue muniant. ne lupus
inuisibilis aditum inueni¬
at. quo o uile dnĩ ingredi
& aliquem ouium
subripere ualeat. Et quam¬
quam ab his hoc instantissi¬
mespilitaliter ficriopor¬
te at necesseest tamen
ut daustra quoclero sibi
commisso canonicae uiuen¬
dum est firmis undique
circum dent munitionib
ut nulliomnino intrandi
autex eundinisi ꝑportam¬
pateat aditis. Sint &iam
interius. dormitoria. refec¬
toria cellaria &c&ere habi¬
tone s usibus fratrum in una
soci&ate uiuencium necessa¬
riae. Qui a uero haec quae
p̃missa sunt iuxta quod pos¬
sibilitas subp&itit agere
rennuerit in parminusq
idoneus ad c& era ecclesias¬
tica officia perigendaha¬
bendus est & quã quam diuina
ultione sit dignus synodali
tamenest sententia ferien¬
dus.
UTINCONGREG ANDIS

Expanded text:
esse noscuntur, ineffabiliter esse noscuntur, ineffabiliter remunerari mereantur. Quod diligenter munienda sint claustra canonepositorum officii est ut subditorum mentes sanctarum Scripturarum lectionibus assidue muniant, ne lupus invisibilis aditum inveniat, quo ovile Domini ingredi et aliquam ovium subripere valeat. Et quanquam ab his hoc instantissime spiritaliter fieri oporteat, necesse est tamen, ut claustra in quibus clero sibi commisso canonice vivendum est, firmis undique circumdet munitionibus, ut nulli omnino intrandi aut exeundi, nisi per portampateat aditus. Sint etiam interius dormitoria, refectoria, cellaria, et caeterae habitationes, usibus fratrum in una societate viventium necessariae. Qui vero haec quae praemissa sunt, juxta quod possibilitas suppetit, agere renuerit, impar minusque idoneus ad caetera ecclesiastica officia peragenda habendus est. Et quanquam divina ultione sit dignus, synodali tamen est sententia feriendus. in congregandis
Abbreviated transcription (Latin):
sedmagis iuxta possibilitatem
rerumxpo famulantium im mo
eorum in quib: xp̃spascitur &
uestitur. curam gerere penitus
non neglegant sed & sententia
beati hieronimi non solum pre¬
latis sed &iam ca&eris rebus utun¬
tur ecclesi & uigilanter ꝑ pen¬
denda est quiita in commenta¬
rio mathei euangeliste ait
Omnes igitur qui stipe templi
& his quae conferuntur adusus
ecclesiae abutuntur in aliis
rebus quibus suam expleant
uoluntatem : similes sunt scri¬
barum & sacerdo tum redimen¬
tium mendatium &s alu atoris
Ergores eccle¬
siae pauperibus & militibus
xp̃i stipendia riaedebent in¬
tellegi unde totis nisibus p̃la¬
tis satagendumẽ ut scõrum pa¬
trũ dictis et exemplis obsequen¬
tes dereb: sibi commissi sut premis¬
sumest & subditos gubernent
& pauperes foueant cunc¬
tisq: utilitatibus acnecessita¬
tibus ecclesiac. fideliter
administrando consulanT
quatenus defideli administra¬
tione. ab ipsocuius ministri

Expanded text:
sed magis, juxta possibilitatem sed magis, juxta possibilitatem rerum, Christo famulantium, imo eorum in quibus Christus pascitur et vestitur, curam gerere penitus non negligant. Sed et sententia beati Hieronymi, non solum praelatis, sed etiam caeteris, qui rebus utuntur Ecclesiae, vigilanter perpendenda est, qui ita in commentario Matthaei evangelistae ait: Omnes igitur qui stipendiis templi, et his quae conferuntur ad usus ecclesiae, abutuntur in aliis rebus, quibus suam expleant voluntatem, similes sunt scribarum et sacerdotum redimentium mendacium et Salvatoris Ergo res Ecclesiae pauperibus et militibus Christi stipendiariae debent intelligi. Unde totis nisibus praelatis satagendum est ut sanctorum Patrum dictis et exemplis obsequentes, de rebus sibi commissis ut praemissum est et subditos gubernent, et pauperes foveant, cunctisque utilitatibus ac necessitatibus Ecclesiae fideliter administrando consulant, quatenus de fideli administratione ab ipso, cujus ministri
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesiae subsidium accipiunt
temporale. ut qui a toto mentis
desiderio caelestia app&unt
siin hac pere grinationis uia
sumptibus dominicis sustenteÑT
quatenus ad e aquae contemp¬
serunt minime redire quali¬
b&necessitatis causa compel¬
lantur. Et quia nihilsibipro¬
prium reliquerunt mani¬
festum est illis copiosiorib
ecclesi ae sũptib quã canoni¬
cis qui suis & ecclesia eliciteu tun¬
traditur : & insuperioribus
capitulis contin&ur. uota sunt
fidelium p̃cia peccatorum & pa¬
trimonia pauperum. fideles
nãque fidei ardo reexp̃iamo¬
resuccensi : obanimarum suarum
remedium & caelestis patriae
desiderium suis propriis faculta¬
tib scam locupletem fecerunt
ecclesiam ut his & milites xp̃i
alerentur ecclesiae exornaren¬
tur. pauperes recrearentur.
& captiui protemporum oportuni¬
tate redimerentur. Qua propter
uigilanti acsolerticura proui¬
dendum est hisqui eius faculta¬
tes administrant : nee as in suos
solum modo usus conuertant.

Expanded text:
Ecclesiae subsidium accipiunt Ecclesiae subsidium accipiunt temporale: ut quia toto mentis desiderio coelestia appetunt, sic in hac peregrinationis via sumptibus Dominicis sustententur, quatenus ad ea quae contempserunt minime redire qualibet necessitatis causa compellantur. Et quia nihil sibi proprium reliquerunt, manifestum est illos copiosioribus Ecclesiae sumptibus quam canonicos, qui suis et Ecclesiae licite utuntraditur, et in superioribus capitulis continetur, vota sunt fidelium, pretia peccatorum, et patrimonia pauperum. Fideles namque fidei ardore et Christi amore succensi ob animarum suarum remedium et coelestis patriae desiderium, suis propriis facultatibus sanctam locupletem fecerunt Ecclesiam, ut his et milites Christi alerentur et ecclesiae exornarentur, pauperes recrearentur et captivi pro temporum opportunitate redimerentur. Quapropter vigilanti ac solerti cura providendum est his qui ejus facultates administrant, ne eas in suos solummodo usus convertant;
Abbreviated transcription (Latin):
Qui a eui denti auctoritate
liqu& canonicam institu tio¬
nem c&eris praestare institu¬
tionibus debent necesse est
qui huius professionis censen¬
tur nomine procurare
qualiter insem &ipsis e an¬
deminstitutionem uita & mo¬
ribus exornent: potius quã de¬
honestent. Qm̃ qui tante
auctoritate institutione
pollent & se aliis imitabiles
p̃beredebent: uerendum est
nesi quod absit a proposito ex¬
or bit auerint regnodĩ in¬
dignifiant. Quã quam enim
canonicis quia insacris ca¬
nonibus illis prohibitum nonle¬
gitur lice at linum induere
carnibus uescidare & accipe¬
re. proprias res & ecclesiae
cum humilitate &iustitia habe¬
re quodmonachis qui secundum
regularem institutionem artio¬
rem ducunt ui tam paenitu subitũ
est non tam en in cauendis
uiciis & amplectendis uirtuti¬
bus eorum amonachorum dis¬
tare deb&uita. Mon achinam¬
que qui eu angelicum preceptum
sequentes distratis atq renunti¬
atis patrimoniis suaxpõdede¬
re : meride facultatibus

Expanded text:
Quia evidenti auctoritate liquet canonicam institutionem caeteris praestare institutionibus, debent, necesse est, qui hujus professionis censentur nomine, procurare, qualiter in semetipsis eamdem institutionem vita et moribus exornent potius quam dehonestent. Quoniam qui tantae auctoritatis institutione pollent, et se aliis imitabiles praebere debent, verendum est ne si quod absit a proposito exorbitaverint, regno Dei indigni fiant. Quanquam enim canonicis, quia in sacris canonibus illis prohibitum non legitur, liceat linum induere, carnibus vesci, dare et accipere, proprias res et ecclesiae cum humilitate et justitia habere, quod monachis, qui secundum regularem institutionem arctiorem ducunt vitam, penitus inhibitum est, non tamen in cavendis vitiis et amplectendis virtutibus, eorum a monachorum distare debet vita. Monachi namque, qui evangelicum praeceptum sequentes, distractis atque renuntiatis patrimoniis, sua Christo dedere, merito de facultatibus
Abbreviated transcription (Latin):
asidere quod uesper
uocatur. Et decidente sole
exoritur. Dequo proph& a
dicit. Etuesperum superfili¬
os bominum. producere facit.
lebrandis: id&iam inpatrum
inuenitur exemplis. Dauid
proph&adicente si ascendoro
in lectum stratimei sidede¬
rosomnum oculis meis.¬
& palpebris meis dormita¬
tionem. Et requiem tamporibus
meis donec inueniam locum dñõ
tabernaculum dõ iacob. Quis
non stupeat. tanta in
dĩ amore animi deuotione
Vt somnum sibi si
quo utique corpora huma¬
nadeficiunt penitus inter¬
dixerit. Donee locum ac
templum dño fabrican¬
dum in pectore suo rex
& proph&a repperir& : quae
resnos deb& fortiter am¬
nere. ut supsi locus dnĩ eẽuolu¬
mus & tabernaculũ eius aut tẽplũ
cupimus haberi : inquantũ possum
exemplas cõrum iitemur. Nede
nob̵dicatur qđ legitur. Dormier̃ som¬
nũ suum & nihilinuener̃ om̃s uiri
diuitiarũ inmanib: suis cxxxitii¬

Expanded text:
a sidere quod Vesper a sidere quod Vesper vocatur, et decidente sole exoritur. De quo propheta dicit: Et vesperum super filios hominum producere facit .lebrandis, id etiam in Patrum invenitur exemplis, David propheta dicente: Si ascendero in lectum strati mei, si dedero somnum oculis, et palpebris dormitationem, aut requiem tmeis, donec inveniam locum Domino, tabernaculum Deo Jacob . Quis non stupeat tantam in Dei amore animi devotionem, ut somnum sibi, sine quo utique corpora humana deficiunt, penitus interdixerit, donec locum ac templum Domino fabricandum in pectore suo rex et propheta reperiret? Quae res nos debet fortiter admonere, ut si ipsi locus Domini esse volumus, et tabernaculum ejus aut templum cupimus haberi, in quantum possumus, exempla sanctorum imitemur, ne de nobis dicatur quod legitur: Dormierunt somnum suum et nihil invenerunt omnes viri divitiarum in manibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
tuor partes diuisae. Ternis
horarum spaciis secernuntur
ut & in ipsis noc turnis mundia¬
libus que officiis trinitatis
espertinum dicacurni finis
officium & alternaelucis
occasus est. Cuius exueteri
testamento sollemnis ẽ cae¬
lebratio. Deniq hoc tempore
u&erum sacrificia offeri
Adoleriq: altario aromata
& tura mos erat. Testis est
hrmnidicus ille regio asacer¬
dotali perfunctus officio di¬
cens. Dirigatur oratiome a
sicut incensum in conspectutuo
Eleuatiomanuum mearum
sacrificium ues pertinum
in nouo quoq: testamento eotem¬
pore dñs & saluator noster cae¬
nantibus apłis: mysterium sui
corporis & sanguinis in itiotradi¬
dit. ut tempus ipsum sacrificii
ues perum ostender& scłi. Pro¬
inde inhonore acmemoria tan¬
torum sacramentorum: his tem¬
poribus ad eẽnos dec& dĩ
conspectibus. et ꝑ sonare in eius
cultibus orationum nrãrum illi
sacrificium offerentes. atque
in eius laudibus pariter exultan¬
tes. uesperum autẽ nomin atum

Expanded text:
tuor partes divisae, ternis tuor partes divisae, ternis horarum spatiis secernuntur, ut et in ipsis nocturnis mundialibusque officiis Trinitatis spertinis. Vespertinum diurni finis officium, et alternae lucis occasus est, cujus ex Veteri Testamento solemnis est celebratio. Denique hoc tempore veterum sacrificia offerri, adolerique altario aromata et thura mos erat. Testis est hymnidicus ille, regio ac sacerdotali perfunctus officio, dicens: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo; elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum . In Novo quoque Testamento eo tempore Dominus et Salvator noster, coenan tibus apostolis, mysterium sui corporis et sanguinis initio tradidit, ut tempus ipsum sacrificii, vesperum ostenderet saeculi. Proinde in honore ac memoria tantorum sacramentorum, his temporibus adesse nos decet Dei conspectibus, et personare in ejus cultibus, orationum nostrarum illi sacrificium offerentes, atque in ejus laudibus pariter exsultantes. Vesperum autem nominatum
Abbreviated transcription (Latin):
Noram tertiam
sextam & non am
danihel & trespueri
supplicationibus deuo¬
uerunt. Scilic& ut
abortu diei incempus¬
supplicationis tresho¬
reporrectae trinitatis
nobis reuerentiam. De¬
clararent pariliter
Atertia & sexta usque in¬
de adnonam. Parlucis
interualla. satis dimensio¬
nibus terminata: trinitas
terdiei rogatacoleretur.
Illud &iam occurrens
ad probationem uenera¬
bilis trinitatis: quod sps
sc̃s horatertia. Hocest
suo loco. & numero & tom¬
pore descendit adterras.
impleturus gratiam quã
xp̃s promisit. Nam &
sexta hora xp̃spassus
in non ampatibuli crucia¬
menta porrexit. Talienĩ
sacramento legitimis ad
precem temporibus Per
ternas horas trinitatis
ꝑfectio. Aut laud atur
caelebritatibus. aut prae¬
cibus imp&ratur. Lic&
& si comput &ur diurna cae¬
lebritas perquaternari¬
um usq: inuespertinum
offitium. hocẽ quaternis
significaturmundus quadri¬
fario diuisus intrinitate sal¬
uatus. Si quidem & in noctesta¬
tiones uigiliae militares inquat¬

Expanded text:
oram tertiam, sextam et nonam Daniel et tres pueri supplicationibus devoverunt; scilicet ut ab ortu diei insupplicationis tres horae porrectae. Trinitatis nobis reverentiam declararent: pariterque a tertia et sexta, usque inde ad nonam, per lucis intervalla latis dimensionibus terminata, Trinitas ter in die rogata coleretur. Illud etiam occurrit ad probationem venerabilis Trinitatis, quod Spiritus sanctus hora tertia, hoc est, suo loco et numero et tempore descendit ad terras, impleturus gratiam quam Christus promisit. Nam et sexta hora Christus passus, in nonam patibuli cruciamenta porrexit. Tali enim sacramento legitimis ad precem temporibus per ternas horas Trinitatis perfectio, aut laudatur celebritatibus, aut precibus impetratur. Licet et si computetur diurna celebritas, per quaternarium usque in vespertinum officium, hoc est quater ternis significatur, quia mundus quadrifario divisus, in Trinitate salvatus. Siquidem et in nocte stationes vigiliae militaris in qua
Abbreviated transcription (Latin):
onsequens fuit
ut illa quoq: quae depiceni partib:
nuꝑ ad nosmissa relatio nuntiauit
non p̃tereunda putaremus. Id est
plurimos clericorũ negociationib
inhonestis & lucris turpib: in mi¬
nere nullo pudore cernentes
euangelicã lectionẽ quia ipse
dñs ñr negotiatores e templo
uerberatos flagellis ad seritur
expulisse: Nec a postoli uerba
recolentes: quibus ait: nemo
militans dõ inplicat senegotus
secularib: Psalmistam
quoq: dauid surda dissimu¬
lantes aure cantantẽ q ñm non
cognoui negotaciones introibo
in potentias dñi: Pinde hu¬
iuscemodi ut ab indignis post¬
hac quaestibus nouerint abs¬
tinendum & abomnib: cuius¬
lib& negotiationis ingentis
cupiditateq: censendum̃
aut in quocũq: gradusint po¬
siti moxaclericalibas officus
abstinere cogantur.: Qm̃
domus dĩ : domus orationis &
eẽ deb& & dici: Neofficina
negociationis: & spelunca
pocius sit latronũ :¬

Expanded text:
onsequens fuit, ut illa quoque, quae de Piceni partibus nuper ad nos missa relatio nuntiavit, non praetereunda putaremus, id est plurimos clericorum negotiationibus inhonestis, et lucris turpibus imminere, nullo pudore cernentes evangelicam lectionem, quia ipse Dominus negotiatores e templo verberatos flagellis asseritur expulisse . Nec Apostoli verba recolentes, quibus ait: Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus . Psalmistam quoque David surda dissimulantes aure cantantem: Quoniam non cognovi negotiationes, introibo in potentias Domini ; proinde hujusmodi aut ab indignis posthac quaestibus noverint abstinendum, et ab omnibus cujuslibet negotiationis ingeniis, cupiditateque cessandum, aut in quocunque gradu sint positi, mox a clericalibus officiis abstinere cogantur, quoniam domus Dei domus orationis et esse debet, et dici: ne officina negotiationis, et spelunca potius sit latronum
Abbreviated transcription (Latin):
ut ep̃i. prb̃i. diãc uł qͥcũq clericã
qͥ nibilbabentes ordinantꝰ & tẽ p̃r
epis copatus uł clericatur suiagros
uł quae cumq p̃dia nominesuo
cõparant tãqua rerũ dominicarũ inua¬
sionis crimine teneantꝰ nisi ad moniti in
ecclesia eadẽ ipsa contulerint: si autẽ
ipsis ꝓpriae aliquid liberalitate alicu¬
ius uł successione cognationis obuene¬
rit facian inđ qđ eorũ ꝓposito congruit:¬

Expanded text:
 clerici, qui nihil habentes ordinantur, et tempore episcopatus vel clericatus sui agros, vel quaecunque praedia, nomine suo comparant, tanquam rerum Dominicarum invasionis crimine teneantur, nisi admoniti in ecclesia eadem ipsa contulerint. Si autem ipsis proprie aliquid liberalitate alicujus, vel successione cognationis obvenerit, faciant in
Abbreviated transcription (Latin):
Non licere dr̃is pꝰ obitũ sui ep̃i
res ad eũ pertinentes diripere
sicut antiquis quoq: est canonib:
constitutũ qđ siboc facere tem¬
tauerint graduũ suorũ peri¬
culo subiacebunt:¬

Expanded text:
Non licere clericis post obitum sui episcopi, res ad eum pertinentes diripere, sicut antiquis quoque est canonibus constitutum. Quod si hoc facere tentaverint, graduum suorum periculo subjacebunt
Abbreviated transcription (Latin):
suustis̃ uenertandi s̃ : Siuero de¬
linqunt : ꝓsola caritate ut locusẽ.
corripiendi sunt: Nontamen cũ
seueritate : sicuthi qui nob regen¬
dis cõmissi: Prius docendis seni¬
ores plebis: uꝙ eos infrapositi:
facilius docean tur: unde &apłs:
haec inquit cõmenda fidelib homi¬
nib: qui ido neis. & alios docere:
Ingeniũ bonbdoc toris ẽ. incipi¬
entib alaudib: eorũ quos salubrit̃
obiur gatos corrgere cupiunt: Si¬
cut apostolus atcorinthios fticit:
quos a laudibus inchoat. & incre¬
pationib: probat. sede rantapud
corinthios: qui &lcude & increpa¬
crete sicutraq: omnib: loquitur.
ut omniũ utrtiq conuenire iideat᷑:¬

Expanded text:
sunt, venerandi sunt; si vero desunt, venerandi sunt; si vero delinquunt, pro sola charitate, ut locus est, corripiendi sunt, non tamen cum severitate, sicut hi qui nobis regendi sunt commissi. Prius docendi sunt seniores plebis, ut per eos infra positi facilius doceantur. Unde et Apostolus: Haec, inquit, commenda fidelibus hominibus, qui idonei sunt et alios docere . Ingenium boni doctoris est incipere a laudibus eorum quos salubriter objurgatos corripere cupit, sicut Apostolus ad Corinthios facit, quos a laudibus inchoat, et increpationibus probat. Sed erant apud Corinthios qui et laude et increpacrete sic utraque omnibus loquitur, etc., ut omnibus utraque convenire videa
Abbreviated transcription (Latin):
loqui quasi spirittilibus: sed
quasi carnalibus : Tam quam
paruulis in xp̃o : lacuobis po
tum dedi ñ escam: Carna¬
libus quippetinimis: necali¬
tanimis decelestibus: Nec t̃¬
renti conuenit p̃ dicare sed
medio crit̃. utinitia eorum
mores quedesi derant edo¬
ceri: Coruus dũ suos pullos
uiderit albi coloris : Nullis
eos cibis alit sed tantun dem
at tendit: donec pat̃no colo¬
re nigres cat: & sic illosi fre¬
quenti cibo reficiat. Itt &
eclesiae doctor strenuus nisi
eos quos doc& uiderit adsuam
simi litudinem paenitentiae con¬
fessione nigrescere. &nitore se¬
culari deposito. Lamentationis ha¬
bitũ depeccati recordatione indu¬
ere ut pote adhuc ex terioribus:
hoc ẽ. carnalibus: Naperit intelle¬
gentiae spirittlis profundiora mrste¬
ria: Nedum auditti ñccipiunt: pri¬
us incipiant contempnere quãue
nerari mandata caelestia: Alit̃¬
.ẽ. agendã ergaeos quinr̃o cõmit¬
tuntꝰ regimine sed offendunt : atq

Expanded text:
loqui quasi spiritualibus, sed loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus, tanquam parvulis in Christo lac vobis ptum dedi, non escam . Carnalibus quippe animis, nec alta nimis de coelestibus, nec terrena convenit praedicare: sed mediocriter, ut initia eorum moresque desiderant, edoceri. Corvus dum suos pullos viderit albi coloris, nullis eos cibis alit: sed tantumdem attendit, donec paterno colore nigrescant, et sic illos frequenti cibo reficit. Ita et Ecclesiae doctor strenuus, nisi eos quos docet viderit ad suam similitudinem poenitentiae confessione nigrescere, et nitore saeculari deposito, lamentationis habitum de peccati recordatione induere, ut pote adhuc exterioribus, hoc est carnalibus, non aperit intelligentiae spiritalis profundiora mysteria: ne, dum audita non capiunt, prius incinerari mandata coelestia. Aliter agendum est erga eos qui nostro committuntur regimini, si offendunt, atque
Abbreviated transcription (Latin):
minum. Uerũ haec caritas.
Non conditio exigit :
dis ere tione.
doc trinaẽ. adhiben¬
da : sed proqualitate morũ
diuersa exortatio eritdoc¬
torum. Nam quosdã in
crepatio dura: quos dam ue¬
ro exor tatio corrigit blan¬
da: Sicut periti medici ad
uarios corporis morbos di¬
uerso medicamine seruiunt:
Itciutiux tiuulnerum uari¬
et tites medicina diuersasit.
sic & doctor ecclesiae sigulis
quibusq: congruum doc¬
trinae remedium adhibebit
& quid cuiq o portecat:
proaetate proxe xu acpro¬
fessione atnuntiabit: Non
omnibus eq sunt dausa
aperienda sunt imulti sunt
enim : qui capere non possunt
Quibus sin discretemanis¬
fefitentus : statim aut de¬
trtihunt : aut neglegunt p
primci quippe prudentiae
uirtus ẽ : eã quam docere o¬
porte at. existima reꝑsonã:
Rudibus populis seucar nali¬
bus : plana atq: cõmunia. Non
sũma atq: ar dua praedicanda
sunt Nerimen sitatẽ doctri¬
ne obprimantur potius quã
erudiantur: Vnde & paulus
apostolus ait. Non potui uob

Expanded text:
minum; verum hoc charitas, non conditio exigit. discretione. doctrina est adhibenda, sed pro qualitate morum diversa exhortatio erit doctorum. Nam quosdam 330 increpatio dura, quosdam vero exhortatio corrigit blanda. 2. Sicut periti medici ad varios corporis morbos diverso medicamine serviunt, ita ut juxta vulnerum varietates medicina diversa sit, sic et doctor Ecclesiae singulis quibusque congruum doctrinae remedium adhibebit, et quid cuique oporteat, pro aetate, pro sexu ac professione annuntiabit. 3. Non omnibus ea quae clausa sunt aperienda sunt. Multi sunt enim qui capere non possunt, quibus si indiscrete manifestentur, statim aut detrahunt, aut negligunt. 4. Prima quippe prudentiae virtus est, eam quam docere oporteat aestimare personam. Rudibus populis, seu carnalibus, plana atque communia, non summa atque ardua praedicanda sunt, ne immensitate doctrinae opprimantur potius quam erudiantur. Unde et Paulus apostolus ait: Non potui vobis
Abbreviated transcription (Latin):
Hir igitur legepatrũ cau&ur:
ut auulga riuita seclusi. amundi
uoluptatib se se abstineant:
Non expectaculis: non pompis
int̃sint: Conuiuia publica fugi

Expanded text:
His igitur lege Patrum cavetur ut, a vulgari vita seclusi, a mundi voluptatibus sese abstineant; non spectaculis, non pompis intersint; convivia publica fugi
Abbreviated transcription (Latin):
inecclesia conui uen¬
tur Nisiforte transe¬
untes ospitiorum
necessitate illic re¬
ficiant
Populi &iam ab huius¬
modi conuiuiis quan¬
tum fieri potest
pro hibeantur

Expanded text:
in ecclesia conviventur, nisi forte transeuntes hospitiorum necessitate illic reficiant. Populi etiam ab hu jusmodi conviviis, quantum fieri potest, prohibeantur
Abbreviated transcription (Latin):
Quod nono por teat
sacro minis terio
deditos Aprbt usque
ad diaconos & reliquum
ecclesiasticum ordinẽ
idẽ usq: ad subdiaconos.
lectores cantores
exor cistas & hostia¬
rios & ex numero
continentium
& mona chorum
ingredi taber nas:¬

Expanded text:
Quod non oporteat, etc. sacro ministerio deditos a presbyteris usque ad diaconos, et reliquum ecclesiasticum ordinem, id est, usque ad subdiaconos, lectores, cantores, exorcistas, et ostiarios, ex numero continentium et monachorum, ingredi tabernas
Abbreviated transcription (Latin):
Ciusdem quisint qui&i¬
am cũ profectu animaes¬
uae operibus sus tentantꝰ
ecclesiae :¬
IIII Ciusdem quid facere
debetot cłri quorum
infirmitas. non potest
sua contepnere
gaudia ueluera diuitiae
& quidimpedimentiaf¬
ferant bonam praesen¬
tiã amatorib: futurorũ
CXI

Expanded text:
CVIII. Qui sint qui etiam cum profectu animae suae opibus sustentatur ecclesiae. CIX. Quid facere debeant clerici, quorum infirmitas non potest sua contemnere. gaudia, vel verae divitiae, et quid impedimenti afferant bona praesentia amatoribus futurorum. CXI
Abbreviated transcription (Latin):
CON CILIO QUODNON
MINIIS TERIO SERUIEN¬
tes pro picis ci nou¬
DEBEANT T XLI.
Quod non o porteat sa
cerdotem uel clericũ
sine litteris proficis ci
SI DECLERICIS. A
com mumions suc¬
Motis. abalio
LII NON RECIpIENDIS
hoc quoq omnibus plac&
ut siue diaconus siue pres¬
biter siuequis clericorũ
ab ep̃o suo commanione
fu erit priuatus & ad al¬
fugit eum ab ep̃o suo
fuis se abiec tum: non
opor t& ut ei commu¬
nionem indulgeat.
Quodsifecerit: sciat se
conuocatis ep̃s causas
esse dicturum.
Vniuersi dixerunt.
hoc statutum & pacem
seruauit & concor diam
custodi&.¬

Expanded text:
PUT LII. Quod non PUT LII. Quod non erio servientes proficisci debeant, tit. XVI, Quod non oporteat, etc. sacerdotem, vel clericum, sine litteris proficisci csi de clercommunione submotis ab is non recipiendis Hoc quoque omnibus placet, ut sive diaconus, sive presbyter, sive quis clericorum ab episcopo suo communione fuerit privatus, et ad alfugit eum ab episcopo suo fuisse abjectum, non oportet ut ei communionem indulgeat. Quod si fecerit, sciat se convocatis episcopis causas esse dicturum. Universi dixerunt: Hoc statutum et pacem servabit, et concordiam custodie
Abbreviated transcription (Latin):
& restituatur ec clesiae.
cui fuit ep̃s aut presbiter
aũdiaconus ordinatus.
NONTRAUSMIGRANDŨ
deciurte iNciuitAtẽ.
Dehis qui trans migrant
deciuitate inciuitatẽ
ep̃is aut clericis: placuit
ut cannones quide hac re
ascĩs patribus statuti sunt
habeant propriam
firmitatem
quiin eccleus in quib
PRO UECTISUNT.
MINIMO ꝑ DURARUNT
Quicum que temere ac¬
periculo. se ne quaeti¬
morem di prae oculis ha¬
bentes. Nec agnoscentes
ecclesi asticam regulam
discedunt ab ecclesia praes¬
biteri aut diaconi uel qui¬
cumq: sub regula pror¬
sus existunt: hine qua¬
quam debent in aliam ec¬
clesiae recipi. sed omnem
necessitatem conuenit
illis in pom ut adsuas
parrochias reuertantur.
Quod si non fecerint.
oport& eos communio.¬
ne priuari
ITEM IN EODEM Quod
NON OPORTEAT PERE¬
GRINOS CLERICOS SIME
COM M EN DATIIS
MINISTRARE
T XIII.
Pere grinos lericos &
lectores in alia ciuitate
pra&er commendatitias
litteras sui ep̃i nus quã
penitus ministrare debere:¬

Expanded text:
et restituatur ecclesiae, et restituatur ecclesiae, cujus fuit episcopus, aut presbyter, aut diaconus ordinatus. Non transmigrandum de civitate in civitatem. De his qui transmigrant de civitate in civitatem episcopis, aut clericis, placuit ut canones qui de hac re a sanctis Patribus sthabeant propriam firmitatem.qui in ecclesiis in quibus profecti sunt minime perdurarunt, Quicupericulose, neque timorem Domini prae oculis habentes, nec agnoscentes ecclesiasticam regulam, discedunt ab Ecclesia, presbyteri aut diaconi, vel quicunque sub regula prorsus existunt, hi nequaquam debent in aliam Ecclesiam recipi, sed omnem necessitatem convenit illis imponi, ut ad suas parochias revertantur. Quod si non fecerint, oportet eos communione privariItem in eodem quod non oporteat peregrinos clericos sine commendatitiis ministrare, tit. XIII, Peregrinos clericos, etc. et lectores in alia civitate, praeter commendatitias litteras sui episcopi, nusquam penitus ministrare debere
Abbreviated transcription (Latin):
seclusus, ut hocergo decentius
inquiratur. beneplacuit annis
singulis perunam quamq: pro¬
uintiam. bis in anno concilia
caelebrari : ut communiter om¬
iusmodi quaestiones. & sic qui
suo peccauerunt euidenter
ep̃o. ex communicati rationa¬
biliter ab omnibus extim̃tur.
us que quo uel in communi uel
ep̃o placeat humaniorem ꝓ
talibus ferre sententiam
Conciliauero caelebrentur:
unum quidem ante quadrage¬
sima paschȩ: ut omni dissensi¬
one sublata munus offeratur
dõ purissimum. secundum
uero : circatempus autum ni
QUOD NONOPORTEATI
ropter multam perturba¬
tionem & seditiones quae fiunt
placuit consuetudinem om¬
nimodis amputari. quaep̃¬
terregulam in quibus dam
partibus uid&ur ammissa
Ita ut deciuitate ad ciuita¬
tem non ep̃is non praesbi¬
ter non diaconus trans¬
feratur: siquis autem
post definitionem scĩ &
magni concilii talequid
agere tem tauerit. & se
huius cemodi negotio man¬
ciparit: hoc factum pror¬
sus in inritum ducatur

Expanded text:
seclusus. Ut hoc ergo decentius seclusus. Ut hoc ergo decentius inquiratur, bene placuit annis singulis per unamquamque provinciam bis in anno concilia celebrari, ut communiter omjusmodi quaestiones: et sic, qui suo peccaverunt evidenter episcopo, excommunicati rationabiliter ab omnibus aestimentur, usquequo vel in communi, vel episcopo placeat humaniorem pro talibus ferre sententiam. Coucilia vero celebrentur, unum quidem ante quadragesimam paschae, ut omni dissensione sublata munus offeratur Deo purissimum: secundum vero circa tempus autumni. quod non oporteat ropter multam, etc. perturbationem et seditiones quae fiunt, placuit consuetudinem omnimodis amputari, quae praeter regulam in quibusdam partibus videtur admissa, ita ut de civitate ad civitatem non episcopus, non presbyter, non diaconus transferatur. Si quis autem post definitionem sancti et magni concilii, tale quid agere tentaverit, et se hujuscemodi negotio manciparit, hoc factum prorsus in irritum ducatur,
Abbreviated transcription (Latin):
concilium quod inquibus dã
locis & ciuitatib praesbit̃ gra¬
tiam sacre communionis. diãci
porrigant. qđ nec regula
nec consu&udo tradidit. ut
ab his qui potestatem non ha¬
bent offerendi. illi quioffe¬
runt xp̃i carpus accipiant.
Nec non &illud innotuit qđ
Haecigitur omnia resecentur.
& insua diaconi mensura
permaneant: Scientes qđ
ep̃orum quidem ministri
sint : inferiores autem.
praes biteris habeantur
Per ordinem ergo: post praes¬
biteros gratiam sac re cominu¬
nionis accipiant aut ep̃o eis
aut praes bitero porrigente
sed nec sedere in medio presbi¬
terorum dia conisliceat.:
quia si hoc fiat: praeter regu¬
lam & ordinem probatur
existere: siquis autem &iã
post has definitiones oboe¬
uantur. seu exclero seu exlaico
ordine ab ep̃is perunam quam¬
que prouintiam sententia regu¬
laris obtineat: Ut hi qui abi¬
ciuntur ab aliis. non recipian¬
tur : Requiratur autem : ne
pusillanimitate aut contenti¬
one uel alio colib& ep̃i uitio
uideatur : a congregatione

Expanded text:
concilium, quod in quibusdam locis et civitatibus presbyteris gratiam sacrae communionis diaconi porrigant, quod nec regula, nec consuetudo tradidit, ut ab his qui potestatem non habent offerendi, illi qui offerunt, Christi corpus accipiant. Necnon et illud innotuit, quHaec igitur omnia resecentur, et in sua diaconi mensura permaneant, scientes quod episcoporum quidem ministri sint, inferiores autem presbyteris habeantur. Per ordinem ergo, post presbyteros gratiam sacrae communionis accipiant, aut episcopo eis, aut presbytero porrigente. Sed nec sedere in medio presbyterorum diaconis liceat: quia si hoc fiat, praeter regulam et ordinem probatur existere. Si quis autem etiam post has definitiones obeone, etc. privantur, seu ex clero, seu ex laico ordine ab episcopis, per unamquamque provinciam sententia regularis obtineat, ut hi qui abjiciuntur, ab aliis non recipiantur. Requiratur autem, ne pusillanimitate, aut contentione, vel alio quolibet episcopi vitio, videatur a congregatione