comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eura eecse ⁊ enis status ꝑturbatur et ideo st̃ prohibiti n
tantũ ur si aliquis ex his reꝑti fuerint a proprio decidãt
gradu. Ini namq ep̃i qui talia s p̃sumunt uidentur
in ec̃ mereitib similes que statim ut pariunt natos suos
aliis niteib tradt̃ educandos ut sua citiꝰ libitinẽ exple¬
re ualeant. Sed et illi infantes suos id est popłos sibi eõ¬
missos aliis educandos tracdunt ut suas libidines erple¬
ant. ia est ut suo ꝓlibitu scłarib curis inbient. et quod
umcuiq uisñ fuerit liberus agant. Pro talib enĩ aĩe
negeiguntur. oues ꝑeunt morbi erescunt. hereses et seis¬
mata prodeunt. eccłe destruuntur. sacerdotes untant.
et relic̃ mala prouenunt. Non taliter dñs docuit nec
apłi instituert sed ipsi qui curã suscipiunt ipsi paganit.
et ipsi propos mampulos dño representent. Nam ppĩe

Expanded text:
cura Ecclesiae, et ejus status perturbatur. Et ideo sunt prohibiti; in cura Ecclesiae, et ejus status perturbatur. Et ideo sunt prohibiti; in tantum ut si aliqui ex his reperti fuerint, a proprio decidant gradu. Illi namque episcopi, qui talia sibi praesumunt, videntur mihi esse meretricibus similes, quae statim ut pariunt, infantes suos aliis nutricibus tradunt educandos, ut suam citius libidinem explere valeant. Sic et isti infantes suos, id est, populos sibi commissos, aliis educandos tradunt, ut suas libidines expleant, id est ut pro suo libitu saecularibus curis inhient, et quod unicuique visum fuerit, liberius agant. Pro talibus enim animae negliguntur, oves pereunt, morbi crescunt, haereses et schismata prodeunt, Ecclesiae destruuntur, sacerdotes vitiantur, et reliqua mala proveniunt. Non taliter Dominus docuit, nec Apostoli instituerunt: sed ipsi qui curam suscipiunt, ipsi peragant, et ipsi proprios manipulos Domino repraesentent. Nam ipse
Abbreviated transcription (Latin):
quod erga pauperes exigebant non sunt. et quia illi¬
eita presumebant. et qd̃ agebant actũ non erat. et ꝓp¬
terea multi in securitatem iapsi ecclastica fraudabant.
et frustrabantur mynisteria. ideo tam ab hac sc̃a sede
ut suꝑuis memorauimus quã et ab om̃ib tocius orbis
ep̃is a pontificalib st̃ remoti officus. Nam ut nobre
latũ e. quidam ep̃oꝵ propt̾ suam quietẽ eis plebes suas
cõmittere non formidant. et ut illicita atq ꝓbibita
agant. id est ea que solis pontificib debentur sibi ulur¬
pant & ip̃si in sua quiete torpent & euram sibia eo
cõmissam negligunt cũ dñs dicat. bonus pastor aĩam
suam ponit ꝓ ouib suis. et uocat eas nominati et cog¬
noscit suas. et sue agnoseunt eũ. Et item. Sicut nouit
me pater: & ego agnosco patrẽ. et animã meam pouo
pro ouib meis. De mercennario autẽ quid dicat bene
nostis. qr uidet lupũ uenientẽ. et dimittit oues & fugit.

Expanded text:
quod erga pauperes exigebant, non sunt, et quia illiquod erga pauperes exigebant, non sunt, et quia illicita praesumebant, et quod agebant actum non erat, et propterea multi in securitatem lapsi ecclesiastico fraudabantur et frustrabantur ministerio, ideo tam ab hac sancta sede ut superius memoravimus quam ab omnibus totius orbis episcopis a pontificalibus sunt remoti officiis. Nam, ut nobis relatum est, quidam episcoporum propter suam quietem eis plebes suas committere non formidant, et ut illicita atque prohibita agant, id est, ea quae solis pontificibus debentur sibi usurpant, et ipsi in sua quiete torpent, et curam sibi a Deo commissam negligunt, cum Dominus dicat: « Bonus pastor animam suam ponit pro ovibus suis, et vocat eas nominatim, et cognoscit suas, et suae agnoscunt eum . » Et item: « Sicut novit me Pater, et ego agnosco Patrem, et animam meam pono pro ovibus meis . » De mercenario autem quid dicat bene nostis, quia « vidit lupum venientem, et dimittit oves, et fugit,
Abbreviated transcription (Latin):
lioat. aut quã auctoritatẽ habeant. uał silicet eos fieri
an  non. Quua audiuimꝰ eos iam ẽẽ prohibitos aut
qͣd de his qui iam ordinati repientur agendũ sit
ml uob̾ certuis respondere uidetur quã olim a predde¬
cessorsb nr̃is decretũ reppimus. ut eis ad ueniã nehil
prsus alud reseruetur quã pͥuatio sacri mymistera ed̃
ulicite assumpserunt qri prohibiti tam ab hac sacra sede
improba nimis est p̃ua quia ut hi de sũmo sacerdotii
mynisterio aliquid p̃sumant om̃i auctoritate caret.
& sacris canonib inuenitur eẽ contrariũ. atq ad toctꝰ¬
eccłe ꝑturbationem suꝑba & suꝑflua tendit elatio. et
uaciui est atq mane quicquid in predicto sium sacer¬
dotu egerint mynisterio qd ipsi idem sint qui et prbi
sufficienter inuenitur qui ad formã & exemplũ sep¬
tuaginta inueniuntur pͥus instituti. Sed qr deo gr̃as
m necessari sicut in pͥmitua ȩccła propter stud̾um

Expanded text:
liceat, aut quam auctoritatem habeant, vel si liceat eos fieri, liceat, aut quam auctoritatem habeant, vel si liceat eos fieri, an non, quia audivimus eos jam esse prohibitos; aut quid de his, qui jam ordinati reperiuntur, agendum sit, nil vobis certius respondere nobis videtur, quam olim a praedecessoribus nostris decretum reperimus; ut eis ad veniam nihil prorsus aliud reservetur quam privatio sacri ministerii, quod illicite assumpserunt; quia prohibiti tam ab hac sacra sede, improba, nimis est prava: quia ut hi de summo sacerdotii ministerio aliquid praesumant, omni auctoritate caret, et sacris canonibus invenitur eEcclesiae perturbationem superba et superflua tendit elatio, et vacuum est et inane quidquid in praedicto sacerdotii summi egerunt ministerio. Quod ipsi idem sint qui et presbyteri sufficienter invenitur qui ad formam et exemplum septuaginta inveniuntur prius instituti. Sed quia, Deo gratias, modo necessarii, sicut in primitiva Ecclesia propter studium
Abbreviated transcription (Latin):
& fortitudinem dedisti mͥ & ostñdisti mͥ que rogani
te. Qũ ope diuina unius cuiusq persone conscripta
qui ꝑ nouitatis cõmentiũ accusati sunt de uenerabi¬
li nr̃o scrinio obsecundantib nob̃ ordinabilit̾ offeren¬
tib sollertius intendamus. De corep̾is . & qui idem
sint. aut si aliquid sint aut nicħ
Reparato. alexandro. Benedicto
creta: mirari tam̃ non possumus
urãm sollertiam circa instituta maioꝵ ut cuncta quȩ
possunt aliquã reciꝑe dubitationẽ ad nos quasi ad
caprit ut semꝑ fuit consuetudo deferre non desinatis.
ut inde capiatis responsa. unde eccł̃a accepit insti¬
tutionem & normã recte uuendi. Unde & uos non
immemores canonũ eẽ recordamim qui & id ipsũ fieri
precipiunt non ut uob̃ scientie ecclłastice regłe aliqͥd
desit. s ut auctoritate sedis apłice fulti. in nullo ab eiꝰ¬
deuietis regłis. Igitur de chorepis de quib noi consułe
uoluistis quale sit eoꝵ mynisteriũ aut quid eis agere

Expanded text:
 fortitudinem dedisti mihi, et ostendisti mihi, quae rogavi te , cum ope divina, uniuscujusque personae conscripta eorum, qui pro novitatis commento accusati sunt, de venerabili scrinio nostro obsecundantibus, et nobis rationabiliter offerentibus solertius intendamus; ita ut qusint, aut si aliquid sint, aut nihil. Reparato, Alexandro, Benedicto, creta, mirari tamen non possumus vestram solertiam circa instituta majorum, ut cuncta quae possunt aliquam recipere dubitationem, ad nos, quasi ad caput, ut semper fuit consuetudo, deferre non desinatis: ut inde capiatis responsa, unde accepistis institutionem et normam recte vivendi. Unde et vos non immemores canonum esse recordamur, qui et id ipsum fieri praecipiunt. Non ut vobis scientiae ecclesiasticae regulae aliquid desit, sed ut auctoritate sedis apostolicae fulti, in nullo ab edevietis regulis. Igitur de chorepiscopis, de quibus nos consulere voluistis, quale sit eorum ministerium, aut quid eis agere
Abbreviated transcription (Latin):
non dm̃ propt̾ unã diuinitatem
& potentiã quã credimꝰ eẽ & scimꝰ
hens autẽ filiũ aut sp̃m scm̃ ita
solum estimet ẽẽ dm̃ patrẽ dici
aut credi unũ dm̃ anathematismus om̃ib immo iu¬
deis. quod nomen deoꝵ in angłis & in scĩs om̃ib a deo
positũ et donatũ. De patre autem & filio & sp̃u sc̃o ꝓpt̾¬
unam & equalẽ diuinitatẽ non nom̃ deoꝵ sed nomen
dei nob̃ ostenditur atq indicatur ut credamꝰ qr in patͤ
& filio & spu scõ solũm᷑ baptizamꝰ. & non in archangeloꝵ
gentiles dementes faciunt. Hec gͦ est salus xp̃ianorum
ut credentes tͥnitati id est patri & filio & sp̃ui scõ. in eã
uerã solamq unã diuinitatẽ & potentiã maiestatem¬

Expanded text:
non Deum, propter unam divinitatem et potentiam, quam credimus esse, et scimus, ahens autem Filium, aut Spiritum sanctum, ita solum aestimet esse Deum Patrem, dici, aut credi unum Deum, anathema sit. Omnibus imo Judaeis, quod nomen deorum in angelis et in sanctis hominibus a Deo est positum et donatum; de Patre autem, et de Filio, et de Spunam aequalem divinitatem, non nomen deorum, sed Dei nobis ostenditur, atque indicatur: ut credamus, quia in Patre, et Filio, et Spiritu sancto solum baptizamur, et non in archangelorudaei, aut etiam Gentiles dementes faciunt. Haec ergo est salus Christianorum, ut credentes Trinitati, id est Patri, et Filio, et Spiritui sancto, in ea veram solamque unam divinitatem, et potentia
Abbreviated transcription (Latin):
dum non intellȩxerunt. s consurgere cum deo et consist̾e
prõpte ei induentes arma sp̃c aduersus malignantes
contra fidem eius. ut probemus sp̃c sapient̾. id est uerba
eoꝵ si ex deo sunt. Scriptũ est enĩ in iheremia. Probato
rem dedi te in popło meo robustũ. et scies & probabis
& tantũ diuinũ sapientiȩ discretionis que occulta tene¬
brarũ reuelat ad requisitionem huiusmodi rei et scru¬
tationem: qm̃ latet quodãm᷑ & absconditur uixq com¬
prehenditur dolosa existens malitia. pro eo qd̃ sibi pie¬
tatem callide blandiatur ut ualeat scrutantiũ mentẽ
latere. Quod utiq sciens beatus apłs ait. Nam huius¬

Expanded text:
dum non intellexerunt : sed consurgere cum Deo, et consistere dum non intellexerunt : sed consurgere cum Deo, et consistere prompte, induentes arma spiritus, adversus malignantes contra fidem ejus, ut approbemus spiritus sapienter, id est, verba eorum, si ex Deo sunt. Scriptum est enim in Jeremia: Prem dedi te in populo meo robustum et scies et probabis et tanta divinae sapientiae rimatio, quae occulta tenebrarum revelat, ad requisitionem hujusmodi rei et scrutationem, quoniam latet quodam modo et absconditur, visque comprehenditur dolosa existens malitia, pro eo quod sibi pietatem callide blandiatur, ut valeat scrutantium mentem latere. Quod utique sciens beatus Apostolus ait: Nam hujus
Abbreviated transcription (Latin):
santib uerba fidĩ. qui neq deũ timent. neq hominẽ
reuerentur: s incassũ producentib pias & canonicas
de hoc uerbo doctrinas dñ et aduersis tantisq que in
scripto & sine scͥpto contestationib inuitati fuissent.
corrigere propͥam & scpelire heresem sicuti et ꝑante¬
riorem cognitionẽ luculentius demonstratũ ẽ tam
ꝑ libellos quã ꝑ suggestiones reuerentissimoꝵ sacerdo¬
tũ & uenerabiliũ abbatũ. apło ꝓtestante nob̾ ut ho¬
minem hereticũ post pͥmam & scd̃am correptionem
euitare debeamus. scientes quia subuersus ẽ huiusmo
mͦ oportet nos deinceps tacere aut quiescere ne qͦquo
modo iniqui iudicemur odibilẽ deo pacẽ amplecten¬
tes. qm̃ sc̃ptũ est. zelaui in peccatorib pacẽ peccatoꝵ¬
uidens. Et dicatur etiam de nob̃. sacerdotes mei cõtẽpse¬
runt legem meã & polluert̃ scuaria mea. inter sc̃m̃ et
profanũ non habuere distantiam. & int̾ pollutũ et mũ¬

Expanded text:
ntibus verba fidei, qui neque Deum timent, neque hominem reverentur, sed incassum perducentibus pias et canonicas de hoc verbo doctrinas, dum a diversis tantisque, scripto et sine scripto, contestationibus invitati fuissent corrigere propriam et a se pellere haeresim, sicuti et per anteriorem cognitionem luculentius demonstratum est, tam per libellos, quam per suggestiones reverendissimorum sacerdotum, et venerabilium abbatum, apostolo protestante nobis, ut hominem haereticum post primam et secundam correptionem evitare debeamus, scientes quia hujusmodi subversus ello modo oportet nos deinceps tacere, aut quiescere, ne quoquo modo iniqui judicemur, odibilem Deo pacem amplectentes: quoniam scriptum est: Zelavi in peccatoribus, pacem peccatovidens: et dicat etiam de nobis: Sacerdotes mei contempserunt legem meam, et polluerunt sanctuaria mea: inter sanctum et profanum non habuere distantiam, inter pollutum et mun
Abbreviated transcription (Latin):
tendite a falsis propħis qui ueniunt ad uos in uestim̃tiᷤ
ouiũ: intrinsecus autẽ st̃ lupi rapaces: a fructib eor cog¬
noscetis eos. Ergo in id ipsũ ex toto corde referentes
ante omia suꝑ tali questione deprecationẽ & dicentes
cũ dauid. Reuela oculos meos. & considãbo mirabilia
de lege tua. Lucerna pedib meis uerbũ tuũ dñe. et
lumen semitis meis. Qm̃ ipsius ẽ sicut ait beatꝰ daniel
propħa. sapientia & fortitudo eius sunt. Pat sapien

Expanded text:
 qui veniunt ad vos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces. A fructibus eorum cognoscetis eos . Ergo in idipsum ex toto corde referentes ante omnia super tali quaestione deprecationem, et dicentes cum David: Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua: Lucerna enim pedibus meis verbum tuum, Domine, et lumen semitis meis; quoniam ipsius est, sicut ait B. Daniel propheta, sapientia et fortitudo. Dat sa
Abbreviated transcription (Latin):
crimis ꝑseuerantib et oꝑib bonis conuersationem
suam non uerbis solis s oꝑe et ueritate demonstͣnͣt
cũ tempus statutũ etiam ab his fuerit impletum
et orationib iam ceperunt comunicare. licebit ep̃o
etiam humanius circa eos aliquid cogitare. Qui
uero indifferent̾ habuerint lapsũ et sufficere sͥ qd̃
eccłam introierint arbitͣntur. isti om̃imodo tem¬
pora statuta complebunt.
XII.
regula obseruabitur etiam nunc. ita ut si for
te quis recedit ex corꝑe necessario uite suȩ ui¬
atico non defraudetur. Quod si de speratus aliqͥs
recepta cõmunione suꝑuirerit sit inter eos qui

Expanded text:
crymis perseverantibus et operibus bonis conversationem crymis perseverantibus et operibus bonis conversationem suam non verbis solis, sed opere et veritate demonstrant, cum tempus statutum etiam ab his fuerit iet orationibus jam coeperint communicare, licebit episcopo etiam humanius circa eos aliquid cogitare. Qui vero indifferentem habuerint lapsum suum, et sufficere sibi quod ecclesiam introierint arbitrantur, isti omnimodo tempora statuta complebunt. XII. regula observabitur etiam nunc; ita ut si te quis recedit ex corpore, necessario vitae suae viatico non defraudetur. Quod si desperatus aliquis recepta communione supervixerit, sit inter eos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
sticus ordo non recipit. In om̃ib enĩ qd̃ irrep̃hen¬
sibile est: defendit ȩccl̃a¬
uł contemptũ eoꝵ qui eos ordinauerunt:
hoc non preiuidicat regła ȩccl̃astica. Cum
enim comꝑtũ fuerit deponantur
lacuit sc̃ȩ synodo licet indigni sint miscdȩ
tam̃ aliquid circa eos humanitatis ostendi.
Si qui gͦ ex animo penitent. tͥb annis int̾
penitentes habeantur. Si tam̃ fideles sunt. septẽ
annis aliis int̾ penitentes sint. duob autẽ annis
idem sine oblatione in oratione sola participent
popło. Si qui uero ꝑ dei grãm uocati pͥmo qͥdẽ
ostenderunt fide suã deposito militie cingulo. pꝰt
hec autẽ ad propͥũ uomitũ reuersi sunt ut et pe¬
cumas darent ⁊ ambirent redire rursũ ad militiã:
isti decẽ annis sint inter penitentes post pͥmũ tͥen¬
niũ quo fuerint int̾ audientes. Ab om̃ib uero illud
precipue obseruetur: ut animus eoꝵ et fructus pe¬
nitentiȩ obseruet᷑. Quicũq enĩ cũ om̃i timore et la¬

Expanded text:
sticus ordo non recipit. In omnibus enim quod irreprehensibile est defendit Ecclsunt vel contemptu eorum qui eos ordinaverunt, hoc non praejudicat regulae ecclesiasticae; cum enim compertum fuerit, deponenturXI. Placuit sanctae synodo, licet indigni sint misericordiae, tamen aliquid circa eos humanitatis ostendi. Si quos ergo ex animo poenitet tribus annis inter poenitentes habeantur. Si tamen fideles sunt, septem annis aliis inter poenitentes sint, duobus autem annis idem sine oblatione in oratione sola participent populo. Si qui vero, per Dei gratiam vocati primo quidem ostenderunt fidem suam, deposito militiae cingulo, post haec autem ad proprium vomitum reversi sunt, ut et pecunias darent et ambirent redire rursum ad militiam, isti decem annis sint inter poenitentes, post primum triennium quo fuerint, inter audientes, ab omnibus vero illud praecipue observetur, ut animus eorum et fructus poenitentiae observetur. Quicunque enim cum omni timore et la
Abbreviated transcription (Latin):
rem legis monachum uideri se maluerit eẽ quam
elericũ ita de eccł̃a repellendũ ut nͥ rogando atq obse¬
crando plurimis temporib satisfecerit non recipiat᷑
Ab umuersis ep̃is dictũ ẽ ita fiat
tem lectũ est. Nequis doctoris sͥ nomen imponat p̃t̾
has ꝑsonas quib concessũ est. scđ̃m quod scͥptũ ẽ. Ab

Expanded text:
rem legis monachum videri se maluerit esse quam rem legis monachum videri se maluerit esse quam clericum, ita de Ecclesia repellendum, ut nisi rogando atque obsecrando plurimis temporibus satisfecerit, non recipiatur. Ab universis episcopis dictum est: Ita fiat. VII. Item lectum est: Ne quis doctoris nomen sibi imponat, praeter has personas quibus concessum est, secundum quod scriptum est. Ab
Abbreviated transcription (Latin):
causas non conueniunt. Ab uniuersis epĩs dictũ est
Anathema sit qui hoc commiserit. .iiii.
tem legit. Uignti et uno die id est ã .xui. die .R. ianu¬
arii usq in diem epiphame qui ẽ. uiii. idꝰ ianuarii
continius dieb nulli liceat de eccl̃a absentare in do¬
mibꝰ nec sedere ad uillam nec montes petere nec nu¬
dis pedib incedere s concurrere ad eccł̃am. Quod qͥ
non obseruauerit de susceptis anathema sit inꝑpe¬
tuũ. Ab uniuersis epĩs dictũ ẽ. Anathema sit. .U.
tem dictũ ẽ. ut hii qui ꝑ disciplinam aut sententiam
ep̃i ab eccl̃a fuerint seꝑati. ab aluis ep̃is ñ sint recipien¬
di. Quod si scientes ep̃i fecerint. non habeant cõmuni¬
onem. Ab uniu̾sis ep̃is dictũ est. Qui hoc cominiserit
ep̃oꝵ non habeat cõmunionẽ
tem legit. Siquis d̃icus propt̾ luxũ uantatisq p̃sum¬
tum de officio sponte discesserit. ac uelut obseruato¬

Expanded text:
causa non conveniant. Ab universis episcopis dictum est: causa non conveniant. Ab universis episcopis dictum est: Anathema sit qui hoc commiserit. III.Item legit: Viginti et uno die, id est, a XVI Kalendarum Januarii usque in diem Epiphaniae qui est octavo Idus Januarii, continuis diebus nulli liceat de ecclesia absentare in domibus, nec sedere ad villam nec montes petere, nec nudis pedibus incedere, sed concurrere ad ecclesiam. Quod qui non observaverit de susceptis, anathema sit in perpetuum. Ab universis episcopis dictum est: Anathema sit. V. Item dictum est, ut hi qui per disciplinam, aut sententiam episcopi ab Ecclesia fuerint separati ab aliis episcopis non sint recipiendi; quod si scientes fecerint, non habeant communionem. Ab universis episcopis dictum est: Qui hoc commiserit, episcoporum non habeat communionem. VI. Item legit: Si quis clericus propter luxum vanitatisque praesumptum de officio sponte discesserit ac velut observato
Abbreviated transcription (Latin):
UARTO NONAS OC¬
tobris cesaraugusta in secreta¬
rio residentib epĩs. fitadio. del¬
phino.euticio. Ampelio. Augen¬
tio. lutio. Itacio. Splendinio
ualerio. Simposio. Caterio et
Itadio. ab uniu̾sis dictũ est. Re¬
citentur sententie. Lucius ep̃c legit.
t mulieres om̃s ȩccłȩ catholicȩ fideles. a uiroꝵ
alienoꝵ lectione et cetib separentur: ne ad ip¬
sas legentes alii studio uel docendi uel discendi conue
tum ẽ anathema futuros qui hanc concilii senten¬
tiam non obseruauerint.
tem legit. Eucharistie grãm siquis legit probatur
acceptam non consũpsisse: an eccła: anathema sit
imꝑpetuũ. Ab uniuersis ep̃is dictũ est Placet
tem legit. Ne quis ieuinet die dñica causa temꝑis
aur ꝑsuasionis aut subreptionis. nec quadragesi
marũ dieb ab eccłis fideles desint. nec habiten
in latibulis cubiculoꝵ ac montuã qͥ i iulptioniu
ꝑseuerant sed exemplum et preceptum custodiãt
sacerdotũ. et ad alienas nullas agendoꝵ conuentuũ

Expanded text:
uarto Nonas Octobris Caesaraugusta in secretario residentibus episcopis, Siradio, Delphino, Raticio, Ampelio, Augentio, Lucio, Italio, Splendinio, Valerio, Simposio, Caterio et Italio, ab universis dictum est, Recitentur sententiae; Lucius episcopus legit.t mulieres omnes Ecclesiae catholicae et fideles a virorum alienorum lectione et coetibus separentur, vel ad ipsas legentes aliae studio vel docendi vel discendi convencopis dictum est: Anathema futuros qui hanc concilii sententiam non observaverint.Item legit: Eucharistiae gratiam si quis probatur acceptam non consumpsisse in ecclesia, anathema sit in perpetuum. Ab universis episcopis dictum est: Placet. III. Item legit: Ne quis jejunet die Dominica causa temporis, aut persuasionis, aut subreptionis, nec quadmarum diebus ab ecclesiis fideles desint, nec habitent in latibulis cubiculorum, ac montium, qui in suspicionibus perseverant; sed exemplum et prsacerdotum et ad alienas villas agendorum conventuum
Abbreviated transcription (Latin):
i dicꝰ seruũ uł discipłm de eccła tͣrerit ut penitentiã agat.
e his qui rebaptizati sunt quantũ peniteant snunt¬
e his qui iubente ep̃o remissa culpa ab eccła exire contem
e cłicis qͥ ĩmutuã cedem ꝓrũpunt
e his qui contͣ canones ordinati sunt uti deponantur
e catholicis qui filios suos hereticoꝵ baptismati tͣdiderint.
e catholicis ut cũ rebaptizatis ñ conuersent᷑¬
t cłici cũ extͣneis mulierib non habitent
ũ sacdos morit᷑ quid de repꝰ eccłe obseruet᷑.¬

Expanded text:
icus servum vel discipulum de ecclesia traxerit, ut poenitentiam agat. 9. De his qui rebaptizati sunt, quantum poeniteant. 10. De his qui jubente episcopo remissa culpa ab ecclesia exire contemericis qui in mutuam caedem prorumpunt. 12. De his qui contra canones ordinati sunt, ut deponantur. 13. De catholicis qui filios suos haereticorum baptismati tradiderunt. 14. De catholicis, ut cum rebaptizatis non conversentextraneis mulieribus non habitent. 16. Cum sacerdos moritur, quid de rebus ecclesiae observet
Abbreviated transcription (Latin):
e his qui altario ministrant ut a sanguine hõis se abstineãt
ehis qͥ ab ortiuũ faciunt uł natos suos extinguunt
De monachis ut clerici ordinent᷑ cũ uoluntate abb̃is et
que monasterio offerunt᷑ non auferant᷑. et de basilicis¬
quas laici fecerint.¶beantur
e incestis ut quandiu in scelere sunt int̾ eaticuminos ha
nis inciderint¬
De eo qui uidue penitenti uł religiose uirgim stuprum

Expanded text:
e his qui altario ministrant, ut a sanguine hominis se abstineant. 2. De his qui abortivum faciunt, vel natos suos exstinguntDe monachis, ut clerici ordinentur cum voluntate abbatis, et quae monasterio offeruntur non auferantquas laici fecerint. 4.  incestis, ut quandiu in scelere sunt inter catechumenos hnis inciderintDe eo qui viduae poenitenti vel religiosae virgini stuprum
Abbreviated transcription (Latin):
apłs testatur qd̾ plenius expon̾e preterimꝰ: ne serꝰ
instabilis non tã deterreri quã admoneri uideat᷑.
uenire collegiũ. Alia ẽ eñ humanȩ fragilita¬
ti generalit̾ concessa licentia alia debet ẽẽ uitã diui¬
narũ rerũ seruitio dedicata.
.xxu.
uisqͥs prope desertor eccłȩ nullis exstantib cau¬
sis. ad aliã putauerit transeundũ temeq suscep¬
tus fuerit & ꝓmotus: reuerendoꝵ canonũ uel
ipse uel receptor eius atq ꝓuector constituta n
effugiet que de huiuscemodi presũptorib prȩ¬
fixere seruanda

Expanded text:
apostolus testatur, quod plenius exponere praeterimus, ne sexus apostolus testatur, quod plenius exponere praeterimus, ne sexus instabilis non tam deterreri quam admoneri videatur.venire collegium. Alia est enim humanae fragilitati generaliter concessa licentia, alia debet esse vita divinarum rerum servitio dedicata. XXV. Quisquis proprie desertor Ecclesiae nullis exstantibus causis ad aliam putaverit transeundum, temereque susceptus fuerit, et promotus, reverendorum canonum vel ipse, vel receptor ejus atque provector constituta non effugiet, quae de hujusmodi praesumptoribus praefixere servanda
Abbreviated transcription (Latin):
res eẽ non conuenit. quod ẽ deterius mente ꝑcus
se quosdã sociare cognouimꝰ: & post dedi¬
catũ do propositũ incesta federa sacrilegaq
miscere. Quos protinus equũ est a sc̃a cõmunione
detrudi. & nͥ ꝑpublicã ꝓbatãq penitentiã õĩo
non recipi. aut his certe uiaticũ de scło tͣnseuntib
Nam de uiduis sub nulla benedictione uelan¬
castitatẽ mutabili mente calcauerint. ꝑiculi eius
intererit quali dm̃ debeant satiffactione placare.
quia uxta apłm pͥmã fidem irritã fecert̃. sicut enĩ
nullatenus nub̾e uetabitur. sic habita secũ delib̾a¬
tione promissam do pudicitie fidem custodire.¬
Hos autẽ talib nullũ laqueũ debemꝰ imicere.s solum
adhortationes premu sempiterni. penasq ꝓpon̾e
duuim iudicii. ut et nr̃a sit absoluta conscientia
& illarũ ꝓ se rationẽ do reddat intentio. Cauendũ
est quippe que de earũ morib actibꝰq beatꝰ paulꝰ

Expanded text:
res esse non convenit, quod est deterius, mente percres esse non convenit, quod est deterius, mente percse quosdam sociare cognovimus, et post dicatum Deo propositum, incesta foedera sacrilegaque midetrudi, et nisi per publicam probatamque poenitentiam omnino non recipi, aut his certe viaticum de saeculo transeuntibus, . CAP. XXI.--Nam de viduis sub nulla benedictione velancastitatem mutabili mente calcaverint, periculi earum intererit, quali Deum debeant satisfactione placare, quia juxta Apostolum primam fidem irritam fecerunt . Sicut enim,  Apostolum, nullatenus nubere vetabantur ; sic habita secum deliberatione, promissam Deo pudicitiae fidem deNos autem talibus nullum laqueum debemus injicere, sed solum adhortationes praemii sempiterni, poenasque proponere divini judicii, ut et nostra sit absoluta conscientia et illarum pro se rationem Deo reddat intentio. Cavendum est quippe quae de earum moribus actibusque beatus Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
tota discretione submota ñ solũ de factis atro¬
cib necessariam penitudinẽ ñ habe. sed nec
aliqua correptione penitꝰ succedente ad cdiuinũ
inynisteriũ honorẽq contendere nonnullos au̾
in ipsis ordinib constitutos gͣuius delinquentes
manus imponendas neq cõmunicandũ peccatis
alienis. & maioꝵ ueneranda constituta ꝓnuntiãt
huiusmodi etiã si forte subrepserint. tã qui ante
peccauert᷑ detectos oportere repelli quã sacre pro¬
fessionis oblitos p̃uaricatoresq scĩ ꝓpositi ꝓcul
dubio submouendos.
.xxi.
steria sacroscã tractare tribuantur. Quib si
in hoc oꝑe positis aliquid ꝓprie necessitatis occur¬
stros ipsos curationis humane tanta ꝑspexerit ca¬
lamitate uerari: Itq id̾o necessario remouendi st̃
retur infirmis. Postremo si corpore sautiatũ for¬
tassis aut debilẽ nequaqͣm scã conting̾e lex diui¬
na ꝑmittit: quanto magis doni celestis dispensato¬

Expanded text:
tota discretione submota, non solum de factis atrotota discretione submota, non solum de factis atrocibus necessariam poenitudinem non habere, sed nec aliqua correptione penitus succedente ad divinum ministerium honoremque contendere. Nonnullos autem in ipsis ordinibus constitutos gravibus delinquentes manus imponendas, neque communicandum peccatis alienis: et majorum veneranda constituta pronuntient, hujusmodi, etiamsi forte speccaverunt detectos oportere repelli, quam sacrae professionis oblitos praevaricatoresque sancti propositi procul dubio submovendos. XXI. steria sacrosancta tractare tribuatur. Quibus si hoc opere positis aliquid propriae necessitatis occurstros ipsos curationis humanae tanta perspexerit calamitate vexari? Atque ideo necessario removendi suntretur infirmis . Postremo, si corpore sauciatum fortassis aut debilem, nequaquam sancta contingere lex divina permittit ; quanto magis doni coelestis dispensato
Abbreviated transcription (Latin):
lleteratos quoq et nonnulla parte corꝑis imminu¬
Quod simul antiqͣ traditio & apłice sedis uetꝰ forma
non recipit. qr nec litteris carens sacris ẽẽ potesis ap¬
tus officus & uitiosũ nichil do ꝓrsus offerri legalia
precepta sanxert᷑. Itaq de cetero modis om̃ib hec
uitentur necquisꝙͣ. tał suscipiatur in elerũ Si qͥ uͦ
uel temeritate propͥa uel incuria p̾sidentiũ tales
ante suscepti st̃. in his in quib constituti st̃ locis ea¬
tenus ꝑseuerent. ut nichil unqͣ. ꝓmotionis arripi¬
ant. satisq habeant hoc ipsũ sibi pro nimia mise¬
ratione ꝑmissum.
.xix.
e his autẽ qui se ipsos abscidt̃ paterm canoneᷤ
euidenter sequenda posuert̃: quoꝵ tenorem
sufficiat indidisse. Dict̃ enĩ. talia ꝑpetrantes.
mox ut agniti fuerint. a munere cłicali deb̾e eos se¬
cludi. qd̾ modis om̃ib custodire nos conuenit qr fas
.Xx.
omꝑimus etiã horrendis quib dã criminib¬

Expanded text:
Illitteratos quoque et nonnulla parte corporis imminuIllitteratos quoque et nonnulla parte corporis imminum didicimus. Quod simul antiqua traditio et apostolicae sedis vetus forma non recipit, quia nec litteris carens sacris esse potest aptus officiis et vitiosum nihil prorsus Deo offerri legalia praecepta sanxerunt. Itaque de caetero modis omnibus haec vitentur, nec quisquam talis suscipiatur in clerum. Si qui vero vel temeritatem propria vel incuria praesidentium tales ante suscepti sunt, in his in quibus constituti sunt locis eatenus perseverent, ut nihil unquam promotionis arripiant, satisque habeant, hoc ipsum sibi pro nimia miseratione permissum. XIX. De his autem qui seipsos abscindunt, paterni canones evidenter sequenda posuerunt, quorum tenorem sufficiat indidisse, dicunt enim talia perpetrantes, mox ut agniti fuerint, a munere clericali debere eos secludi, quod modis omnibus custodire nos convenit, quia fXX. Comperimus etiam horrendis quibusdam criminib
Abbreviated transcription (Latin):
beatũ apłm p̾cauendũ ẽ. ne fides & disciplina dm̃
blasphemetur.
partib nuꝑ admissa relatio nuntiauit nec p̃¬
tereunda putamꝰ id ẽ plurimos cłicoꝵ negotia¬
tionib inhonestis. & lucris turpib imminere.
nullo pudore cernentes euuangłicã lectionem.
quia ipse dñs negotiatores e templo uerberatos
flagellis asseritur expulisse. nec apłi uerba reco¬
lentes quib ait. Nemo militans do implicat se
negotiis scłarib Psalmistã quoq dauid surda dis¬
simulantes aure cantantẽ. Qm̃ non cognoui ne
gotiationes introibo in potentias dñi. Proinde
huiusmodi et abindignis postea questib noue¬
rint abstinendũ. & ab om̃i cuiuslibet negotiatio¬
nis ingemo uel cupiditate cessandũ. aut ĩ qͦcũq
gradu sint positi mox a cłicalib officus abstinere
cogantur: qm̃ domus d̃i que domus orationis et
ẽẽ debet & dici: ne officina negotiationis et spe¬
lunca potiꝰ sit latronum.

Expanded text:
beatum Apostolum praecavendum est, ne fides et disciplina Domini beatum Apostolum praecavendum est, ne fides et disciplina Domini blasphemetur. partibus nuper ad nos missa relatio nuntiavit, non praetereunda putaremus, id est plurimos clericorum negotiationibus inhonestis et lucris turpibus imminere, nullo pudore cernentes evangelicam lectionem, qua ipse Dominus negotiatores e templo verberatos flagellis asseritur expulisse; nec Apostoli verba recolentes, quibus ait: Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus: Psalmistam quoque David surda dissimgotiationes, introibo in potentias Domini . » Proinde hujusmodi et ab indignis 234 postea quaestibus noverit abstinendum, et ab omni cujuslibet negotiationis ingenio vel cupiditate cessandum, aut in quocunque gradu sint positi mox a clericalibus officiis abstinere cogantur, quoniam domus Dei, quae domus orationis et esse debet et dici, ne officina negotiationis et spelunca potius sit latronum. XVIII.
Abbreviated transcription (Latin):
uł ad monasteria sese conferre uł ad ecclasticum
famulatũ coniuentib quoq presulib ĩdiffe̾nt̃
admitti. Que modis om̃ib ẽ amouenda ꝑnities
ne ꝑ xꝑiami nõis institutũ aut aliena ꝑuadi
aut publica uideat᷑ disciplina subuerti. p̾cipue
c̃ nec ipsã mynisterii cłicał hac obligatione fusca¬
ri conueniat dignitatẽ. cogaturq ꝓ statu militan¬
tiũ sͥ conditioneq uirgare aut uideri qd̾ absit
obnoria. Quib sollicita cõpetent int̾dictione ꝓ¬
apud se tenentes non restituendas patronis aut
deinceps uł eccłasticȩ seruituti uel religiosis con¬
gregationib putauerint applicandas ñ uolunta¬
te forsitan dñoꝵ sub scripture testimonio pͥmitꝰ
absolutus uel legitima transactione concessus pe¬
riculũ se honoris propͥi non ambigant. cõmunio¬
nisq subituros si suꝑ hac re cuiusqͣm uerax nos
quȩrela pulsauerit. Magnis qͥppe studuis scd̾m

Expanded text:
vel ad monasteria sese conferre, vel ad ecclesiasticum vel ad monasteria sese conferre, vel ad ecclesiasticum famulatum, conniventibus quoque praesulibus indifferenter admitti, quae modis omnibus est amovenda perniciesni nominis institutum aut aliena pervadi, aut publica videatur disciplina subverti, praecipue cum nec ipsam ministerii clericalis hac obligatione fuscari conveniat dignitatem, cogaturque pro statu militantium sibi conditioneque jurgari, aut videri, quod absit, obnoxia. Quibus sollicita competenter interdictione papud se tenentes, non restituendas patronis, aut deinceps vel ecclesiasticae servituti vel religiosis congregationibus putaverint applicandas, nisi voluntate forsitan dominorum sub scripturae testimonio primitus absolutas, vel legitima transactione concessas, periculum se honoris proprii non ambigant communionisque subituros, si super hac re cujusquam verax nos querela pulsaverit. Magnis quippe studiis secundum
Abbreviated transcription (Latin):
ant. id ẽ quarti m̃sis ieiunio. Septimi. et
decimi. s & etiam quadragesimalis initu. ac me¬
diana quadragesimȩ die sabbati ieiunio circa
uesꝑam nouerint celebrandas. Nec cuiꝰlibet u¬
tilitatis seu prb̃m. seu diaconũ his preferre qui
ante ipsos fuerint ordinati.
euotis quoq uirginib nͥ ad in epyphamoꝵ
aut in albis paschalib aut apłoꝵ nataliti¬
is sacrũ minime uelamen inponant. nͥfor¬
sitan sicut de baptismate dictũ ẽ graui languorẽ
non negetur.
iduas autẽ uelare pontificũ nullus attep̃tet
quod nec auctoritas diuina delegat nec ca¬
nonũ forma prestituit. Non est gͦ penitus
usurpandũ eis quia sic eccłastica st̃ conferenda
presidia. ut nichil cõmittat᷑ illicitu᷑. xui.
eneralis etiã quęrele uitanda p̾sũptio est.
qr prope modũ causant᷑ unuersi passim ser¬
uos & originarios dñoꝵ iura possessionũq
fugientes sub religiose conuersationis optentu.

Expanded text:
ant. Id est quarti mensis jejunio septimi et ant. Id est quarti mensis jejunio septimi et decimi, sed et etiam quadragesimalis initii, ac mediana Quadragesimae die Sabbati jejunio circa Vesperas noverint celebrandas. Nec cujuslibet utilitatis, seu presbyterum, seu diaconum, his praeferre qui ante ipsos fuerint ordinati. Devotis quoque virginibus nisi aut in Epiphaniorum, aut in albis paschalibus, aut apostolorum natalitiis sacrum minime velamen imponant, nisi forsitan, sicut de baptismate dictum est, gravi languore non negetur. Viduas autem velare pontificum nullus attentet, quod nec auctoritas divina delegat, nec canonum forma praestituit. Non est ergo penitus usurpandum eis, quia sic ecclesiastica sunt conferenda praesidia, ut nihil committatur illicitum. XVI. Generalis etiam querelae vitanda praesumptio est, ua propemodum causantur universi, passim servos et originarios dominorum jura, possessionumque fugientes, sub religiosae conversationis obtentu,
Abbreviated transcription (Latin):
rito cłicalib infulis. reprobabilẽ conuincat ẽẽ
ꝑsonam. Et si illa nonnũquã sinenda sunt.
quȩ si ceteroꝵ constet integritas sola nocere ñ
ualeant. illa tam̃ st̃ magnoꝑe prȩcauenda qͦ
recipi nͥ manifesta decoloratione non possunt
Ac si ea ipsa quȩ nullo detͥmento aliquotiens in¬
dulgenda credunt᷑ uł rerumtẽpoꝵq cogit in¬
tuitus. uel accelerate ꝓuisionis respectꝰ excusat
quantomagis illa nullatenꝰ mutilanda sunt.¬
quȩ nec ulla necessitas nec excłastica prorsus
extorquet utilitas:
aptitandi sͥ quispiã passim quoc̾q tẽ¬
pore nullã credat inesse fiduciã pret̾ pas¬
chale festũ & pentecostes uen̾abile sacra¬
mentũ. excepto dũ taxat grauissimi languoris
ĩcursu. In quo uerendũ ẽ ne morbus crescente
ꝑiculo sñ remedio salutari fortassis egrotans
exitio preuentꝰ abscedat.
certis temporib & dieb exercere non debe¬

Expanded text:
rito clericalibus infulis reprobabilem convincat esse rito clericalibus infulis reprobabilem convincat esse personam. Et si illa nonnunquam sinenda sunt quae, si caeterorum constet integritas, sola nocere non valeant; illa tamen sunt magnopere praecavenda quae recipi sine manifesta decoloratione non possunt. Ac si ea ipsa quae nullo detrimento aliquoties indulgenda creduntur, vel rerum temporumque cogit intuitus, vel acceleratae provisionis respectus excusat, quanto magis illa nullatenquae nec ulla necessitas, nec ecclesiastica prorsus extorquet utilitas? X.--Baptizandi sibi quisquam passim quocunque tempore nullam credat inesse fiduciam, praeter paschale festum et pentecostes venerabile sacramentum, excepto duntaxat gravissimi languoris incursu; in quo verendum est ne, morbi crescente periculo, sine remedio salutari fortassis aegrotans exitio praeventus abscedat.certis temporibus et diebus exercere non debe
Abbreviated transcription (Latin):
date syon & complectimim eã narrate in turribꝰ
eius. Ponite corda ur̃a in uirtute eius. & distri¬
buite gradus eius ut enarretis in progenies
alteras. qm̃ hic est deus noster in ȩternũ: & ip¬
se reget nos in scła. Hic proculdubio qui in ȩc¬
clesiasticarũ narratur altitudine dignitatũ.
& in euius uirtute bom oꝑis corda ponenda st̃.
gradib utiq distributis. cunctis deus noster et
rector populis predicandus ẽ xꝑianis. ii nemo
sibimet aliquid iã existimet amminutũ. cũ et
unius cuiusq gradus ꝑfectioni ncħ deperit.
& conuementer retinendo quod cȩlesti dispensa¬
tione collatũ est. pariter nob̾ & cognoscibilem
dm̃ fieri tribuit eẽ & rectorẽ.am & si quid in¬
dulgetur de tẽpoꝵ quantitate. morib aggre¬
gata & strenuitate pensata. si ueritate iam pro¬
posita continetur. quod ꝓtelata fuerat etate
curandã. dũ modo illa nullatenꝰ dissimulata
subrepant. quoꝵ quolibet inesse claruerit. me¬

Expanded text:
date Sion, et complectimini eam, narrate in turribus ejus. Ponite corda vestra in virtute ejus, et distribuite gradus ejus, ut enarretis in progenies alteras, quoniam hic est Deus, Deus noster in aeternum; et ipse reget nos in saecula . Hic procul dubio, qui in ecclesiasticarum narratur altitudine dignitatum, et in cujus virtute bonis operibus corda ponenda sunt, gradibus utique disrector populis praedicandus est Christianis: ubi nemo sibimet aliquid aestimet imminutum, cum et de uniuscujusque gradus perfectione nihil deperit, et convenienter retinendo quod coelesti dispensatione collatum est, pariter nobis et cognoscibilem Deum fieri et tribuit esse rectorem. Nam etsi quid indulgetur de temporum quantitate, moribus aggregata strenuitate pensatur, si vitae jam proposito continetur, quod protelata fuerat aetate curandum, dummodo illa nullatenus dissimulata subrepant, quorum quodlibet si inesse claruerit, me
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ipsa fuerit munda ac splendida tunc etiã eiꝰ qui de¬
foris ẽ hominis ipsa necessario curã gerit .i. carnis sue ut
et ipsa purificetur. Ubi autẽ ista quȩ deforis ẽ purifica¬
tio carnis negligit᷑: certũ ẽ neq de puritate mentis ac
mundicia cordis curã geri. Ita gͦ fit ut is qui intͥnsecus
mundus ẽ mundet᷑ sine dubio & extrinfecꝰ. Non semꝑ
autẽ is qui mundatur extͥnsecꝰ. etiã intͥnsecus mundꝰ ẽ.
uidelicet cũ agit hec ut hominib placeat. Sed & illa
species castimonie obseruanda ẽ. uti ne passim & libidi¬
nis solius causa feminis coeat᷑: s posteritatis reparande
gr᷑a. Que obseruantia cũ etiã in non nullis pecudib inue¬
matur: pudoris ẽ si non ab hominib trrationabilib &
deũ colentib obseruet᷑. Ergo om̃s peccauerunt & egent
auxilio dei. Propter quod km̃i sectamini semꝑ caritatẽ
& emulamini in meliora & spũalia. & adiuuate uos in¬

Expanded text:
cum ipsa fuerit munda ac splendida, tunc etiam ejus qui decum ipsa fuerit munda ac splendida, tunc etiam ejus qui deforis est hominis ipsa necessario curam gerit, id est carnis suae, ut ipsa purificetur; ubi autem ista quae deforis est purificatio carnis negligitur, certum est neque de puritate mentis ac munditia cordis curam geri. Ita ergo fit ut is qui intrinsecus mundus est mundetur sine dubio et extrinsecus; non semper autem is qui mundatur extrinsecus, etiam intrinsecus mundus est, videlicet cum agit haec ut hominibus placeat, sed et illa species castimoniae observanda est, uti ne passim et libidinis solius causa feminis coeat quis, sed posteritatis reparandae gratia, quae observantia cum etiam in nonnullis pecudibus inveniatur, pudoris est si non ab omnibus rationabilibus et Deum colentibus observetur. Ergo omnes peccaverunt, et egent auxilio Dei. Propter quod, charissimi, sectamini semper charitatem et aemulamini meliora et spiritualia, et adjuvate vos in
Abbreviated transcription (Latin):
ne menstruatȩ mulieri misceatur. Hoc enĩ execrabi¬
le ducit lex dei. Quod & si lex de his ñ admonuisset:
plius hab̾e animalib ut pote rationabiles homines
e celestiũ sensuui capaces: quib sũmi studii eẽ debet
ab om̃i inquinamento cordis conscientiã custodire.
Bonũ ẽ autẽ ut puritati conueniens. etiã corpꝰ aqua
diluere. Bonũ uͭ dico non quasi pͥncipale illud ĩ qͦ
mens purificat᷑: sed qd̾ sequela sit illius boni hoc in
quo caro diluit᷑. Sic enĩ & magister nr quosdam
phariseoꝵ & scribaꝵ qui uidentur ẽẽ ceteris melio¬
res ⁊ a uulgo seꝑati increpabat dicens eos ypocri¬
tas: quia ea solumͦ que hõib uidebant᷑ purificabant. cor¬
da uͦ quȩ solus deus aspicit inquinata. relinquebant
& parapsidis quod deforis ẽ: intus autẽ plena sunt sor-¬
dib. Pharisee cece. munda pͥus quod intꝰ ẽ & qd̃ deforis
ẽ erit mundũ. Uere enĩ si mens mundet᷑ luce scientie

Expanded text:
ne menstruatae mulieri misceatur, hoc enim exsecrabine menstruatae mulieri misceatur, hoc enim exsecrabile ducit lex Domini. Quod si lex de his non admonisset, plius habere animalibus, utpote rationabiles homines et coelestium sensuum capaces, quibus summi studii esse debet ab omni inquinamento cordis conscientiam custodire. Bonum est autem et puritati conveniens etiam corpus aqua diluere. Bonum vero dico non quasi principale illud in quo mens purificatur, sed quod sequela sit illius boni hoc, in quo caro diluitur, sicut enim et Magister noster quosdam Pharisaeorum et Scribarum, qui videbantur esse caeteris meliores et a vulgo separati, increpabat, dicens eos hypocrtas, quia eo solummodo quae hominibus videbantur, purificabant, corda vero, quae solus Deus aspicit, inquinata relinquebant et paropsidis quod deforis est, intus autem plena sunt sordibus. Pharisaee caece, munda prius quod intus est, et quod deforis est erit mundum. Vere enim si mens mundetur luce scientiae,
Abbreviated transcription (Latin):
form sp̃c gr̃a ab ep̃o ut memoratũ ẽ confirmatꝰ quia
alit ꝑfectus ẽẽ xp̃ianus nequaquã poterit. nec sedem
hab̾e inter ꝑfectos si ñ necessitate s incuria aut uo¬
luntate remanserit ut a beato petro accepimꝰ. ut ce¬
teri sc̃i apłi p̃cipiente dño docuerunt. et demũ ex
oꝑib bonis ostendat in se similitudinẽ eiꝰ. qui eum
genuit patris. Post hec uͦ agnoscat dm̃ honorare. ho¬
nor autẽ eius: ut ita uiuat sicut ipse uult. Cult enĩ
unũquẽq ita uiuere ut homicidiu & adulteriũ nes¬
ciat. odiũ & auaritiã fugiat. irã. suꝑbiã. lactantiã.
respuat & execretur. Inuidiã quoq ⁊ cet̾a his simi¬
lia penitus a se ducat aliena. Est sane propria qͦ¬
dam nr̃ȩ religionis obseruantia. quȩ non tã ĩponit᷑
hominib quã ꝓpͥe ab uno quoq dñm colente causa
puritatis expecitur. De castimoniȩ dico cautela cuiꝰ
species multȩ sunt. Sed ut pͥmo obseruet unꝰquisq

Expanded text:
s gratia ab episcopo, ut memoratum est, confirmatus, quia aliter perfectus esse Christianus nequaquam poterit, nec sedem habere inter perfectos sine necessitate, sed incuria aut voluntate remanserit, ut habeat quod a Petro accepimus, et caeteri sancti apostoli praecipiente Domino docuerunt; et demum ex operibus bonis ostendat in se similitudinem ejus qui eum genuit patris. Post haec vero agnoscat Deum honorare: honor autem ejus est, ut ita vivat, sicut ille vult; vult autem unumquemque ita vivere, ut homicidium et adulterium nesciat, odium et avaritiam fugiat; iram, superbiam, jactantiam respuat, et execretur, invidiam quoque et caetera his similia penitus a se ducat aliena. VIII. Quid aedam nostrae religionis observantia, quae non tam imponitur hominibus quam proprie ab unoquoque Dominum colente causa puritatis expetitur, de castimoniae dico cautela cujus species multae sunt. Sed ut primo observet unusquisque,
Abbreviated transcription (Latin):
ad aquas ꝓperare quȩ salutẽ conferunt. Siuie enĩ
iustꝰ siue sit iniustꝰ. baptismũ ꝑ omĩa necesariũ est.
Tusto quide ut adimpleat᷑ in eo ꝑfectio: & regeneret᷑
deo. Iniusto uͦ: ut peccatoꝵ quȩ gessit remissio con¬
cedatur. Om̃ib gͦ festinandũ ẽ sine mora renasci
deo. & demũ consignari ab ep᷑o. id ẽ septiformẽ gr̃am¬

Expanded text:
ad aquas properare quae salutem conferunt. Sive enim ad aquas properare quae salutem conferunt. Sive enim justus, sive sit injustus, baptismus per omnia necessarius est, justo quidem ut adimpleatur in eo perfectio et regeneretur Deo, injusto vero ut peccatorum quae gessit remissio concedatur. Omnibus ergo festinandum est sine mora renasci Deo, et demum consignari ab episcopo, id est, septiformem gra
Abbreviated transcription (Latin):
mo quide: qr qd̾ d̃o placuit implet᷑. Scd̃o: quia re¬
generatio ex aquis & deo renato fragilitas pͥoris natiui¬
tatis q̃ uob̃ ꝑ hominẽ facta ẽ amputat᷑. et ita demũ ꝑ-¬
uenire poteritis ad salutẽ. Alit̃ ĩpossibile ẽ. Sic enim
uob̃ cũ sac̃mento uerus propħa testatus ẽ dicens. Am̃¬
dico uob̃ nͥ quis denuo renatꝰ fuerit ex aqua uiua.
non introibit in regnũ celoꝵ. Et ideo accelerare. Est
enĩ in aquis istis miscłia eius qued̃a q̃ ex initio fe¬
rebatur suꝑ eas. & agnoscit eos qui baptizant᷑ sub ap-¬
pellatione tͥplicis sacͣmenti. & eripit eos de supplici¬
is futuris quasi donũ quoddã offerens d̃o animas
post baptismũ consecratas. Consurgite ergo ad a fu¬
quas istas. Sole sunt enĩ quȩ posst̃ uim futuri ig-¬
nis extinguere. Ad quas qui morat᷑ accedẽ constat
in eoͣ infidelitatis idolũ ꝑmanere. & ab ipso ꝓhiberi

Expanded text:
mo quidem, quia quod Domino placuit impletur. Secundo, quia remo quidem, quia quod Domino placuit impletur. Secundo, quia regenerato ex aquis et Deo renato fragilitas prioris nativitatis quae vobis per hominem facta est amputatur, et ita demum pervenire poteritis ad salutem. Aliter impossibile est. Sic enim nobis cum sacramento verus Propheta testatus est, dicens: dico vobis, nisi quis denuo renatus fuerit ex aqua viva, non introibit in regnum coelorum . » Et ideo accelerate. Est enim in aquis istis misericordia ejus quaedam quae ex initio ferebatur super eas, et agnoscit eos qui baptizantur sub appellatione triplicis sacramenti, et eripit eos de suppliciis, futuris, quasi donum quoddam offerens Deo animas per baptismum consecratas. Confugite ergo ad aquas istas, solae sunt enim quae possunt vim futuri ignis exstinguere. Ad quas qui moratur accedere, constat in eo adhuc infidelitatis idolum permanere, et ab ipso prohiberi
Abbreviated transcription (Latin):
qđ om̃ia gignunt᷑ ex aquis. Aqua uͭ ꝑ uingenituon
ꝑueneritis agnoscite hanc ẽc̃ uoluntatẽ eiꝰ: ut ꝑ aqͣs
quȩ primȩ creatȩ sunt denuo renascamini. Qui em̃
regeneratus fuerit ꝑ aquã bonis oꝑib repletꝰ heres
efficit᷑ eus ã qͦ in incorruptione regeneratꝰ ẽ. Propt̾
qd̾ paratis animis accedite quasi filii ad patrẽ ut
peccata ur̃a diluant᷑. & causa eoꝵ sola ignorantia
fuisse probetur apud dm̃. Nam si post agnitionẽ
ñ accipitis. sꝑem possitis hab̾e apud đ̃m. immo maiore
pena digni eritis. qui bona oꝑa non bene oꝑati estis.
Confert᷑ enĩ meritũ homini ex bonis gestis. sed uita
gerant᷑ sicut deus iubet. Deus autẽ ussit omnem
colentẽ se baptismo consignari. Qđ si uos renueritis
ut uĩȩ uoluntati magis quã dei optẽpetis: cõtrii
sine dubio & inimici estis uoluntati eiꝰ. Sed dicitis for¬
tasse. Quid confert aquȩ baptismus ad dei cultũ: Pri¬

Expanded text:
quod omnia gignuntur ex aquis, aqua vero per Unigenitum quod omnia gignuntur ex aquis, aqua vero per Unigenitum perveneritis, agnoscite hanc esse voluntatem ejus, ut per aquas, quae primae creatae sunt, denuo renascamini. Qui enim regeneratus fuerit per aquam, bonis operibus repletus, haeres efficitur ejus a quo in incorruptione regeneratus est. Propter quod, paratis animis accedite, quasi filii ad patrem, ut peccata vestra diluantur et causa eorum sola ignorantia fuisse probetur apud Dominum. Nam si post agnitionem non accipiatis, spem possitis habere apud Dominum, imo majore poena digni eritis qui bona opera non bene operati estis. Confertur enim meritum homini ex bonis gestis, sed si ita gerantur sicut Deus jubet: Deus autem jussit omnem colentem se baptismo consignari. Quod si vos renueritis, ut vestrae voluntati magis quam Dei obtemperetis, contrarii sine dubio et inimici estis voluntati ejus. Sed dicetis fortasse: Quid confert aquae baptismus ad Dei cultum? Pri