comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mus. ⁊Sec ideo tam̃ sacͣmento haptismatis quo
iste non dum. ille iam mibutus est facimus in¬
rendum putamus: cum aliquem cathetuminum
aliquo baptizato fideliorem melioremq cognostimꝰ
Alelior emm centurio cornelus nõ dũ baptizatꝰ.
symone baptizato. Iste em̃ ⁊ ante b̾aptismum scõ
spũ impletus est: ille ⁊ post baptismum ĩmundo
spũ intlatus est. Serumptam̃ cornelius si ⁊̃ spũ
sanito iam accepto baptizari noluiss. contempti tã¬
ti satͣmenti reus fieret. Cum aũt baptizatus ẽ nĩ
utiq meluis sacmentum qmͣ symon accepit. s di¬
u̾sa hominũ m̾ita sub euistem sacͣmenti pari sc̃ĩta¬
te distincta sunt. Ita non auget aut minuit baꝑ¬
tisimnatis sanctitatem: uł bonum uł malum hoĩs
m̾tum. Sicut autem bono cathetumino. bap¬
tismus deest ad capessendun regnum celoruur. sic
mało baptizato uera conu̾sio. Qui enim dix̃. Qi¬
si quis reuatus fu̾it ex aqua ⁊ spũ: non intrabit

Expanded text:
mus, nec ideo tamen sacramento baptismatis, quo mus, nec ideo tamen sacramento baptismatis, quo iste nondum, ille iam inbutus est, facimus inismi praeferendum putamus, cum aliquem catechumenum aliquo baptizato fideliorem melioremque cognoscimus. melior enim centurio Cornelius nondum baptizatus Simone baptizato. iste enim et ante baptismum sancto spiritu impletus est, ille et post baptismum inmundo spiritu inflatus est. uerumtamen Cornelius si etiam spiritu sancto iam accepto baptizari noluisset, contempti tanti sacramenti reus fieret. cum autem baptizatus est, non utique melius sacramentum quam Simon accepit, sed diuersa hominum merita sub eiusdem sacramenti pari sanctitate distincta sunt. ita non auget aut minuit baptismatis sanctitatem uel bonum uel malum hominis meritum. sicut autem bono catechumeno baptismus deest ad capessendum regnum caelorum, sic malo baptizato uera conuersio. qui enim dixit: nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu, non intrabit
Abbreviated transcription (Latin):
det̾iorem baptismum gerit. Nec si unus eorũ
sit bonus. alius małus: ⁊ in mało malus ⁊ baptiᷤᷤ¬
mus. ⁊ in bono bonus. S iutroq bonus. sicut
lumen solis uł etiam suc̾ne. non utiq det̾uis est
in oculis detlorib qui in mełiorib: S idem ĩ u¬
trisq qmͣlus eos dulse ꝓ ilorum dulsitate uel
letificet uł extruciet. Illud sane qͥd̾ de catbecumi¬
nis obiciebatur cẏpͥano qd̾ in martyrio dep̾hensi ⁊
ꝓ xpĩ nomine occisi. etiam sine baptismo corona¬
rentur: quid ad rem ꝑtineat nõ satis intelligd.
nisi forte quia diceb̾ant multo mag̃ ħeticos cum
thecumini ad nitt̾entur cum ip̃e dixit ⁊ Iisi quis
renatus ful̾t ex aqua ⁊ spũ: non intrabit in regnũ
celorum. Qua m re ns ego dubito cathetuminũ
catholicum diuina caritate flagrantem hetico añ¬
baptizato antepon̾e. S etiam in ipã intus catho¬
lica bonum cathe cum̃mũ malo baptiz ato añteponi¬

Expanded text:
deteriorem baptismum gerit, nec si unus eorum deteriorem baptismum gerit, nec si unus eorum sit bonus alius malus, in malo malus est baptismus et in bono bonus, sed in utroque bonus, sicut lumen solis uel etiam lucernae non utique deterius est in oculis deterioribus quam in melioribus, sed idem in utrisque, quamuis eos diuerse pro illorum diuersitate uel laetificet uel excruciet. Illud sane quod de catechumenis obiciebatur Cypriano, quod in martyrio deprehensi et pro Christi nomine occisi etiam sine baptismo coronarentur, quid ad rem pertineat non satis intellego, nisi forte quia dicebant multo magis haereticos cum techumeni admitterentur, cum ipse dixerit: nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu, non intrabit in regnum caelorum. qua in re nec ego dubito catechumenum catholicum diuina caritate flagrantem haeretico baptizato anteponere. sed etiam in ipsa intus catholica bonum catechumenum malo baptizato anteponi
Abbreviated transcription (Latin):
ħeticus potest non eẽ ebriosus nec adust̾ aut forni¬
cator. i luxuriosus. aut amator petunie. aut ue¬
neficus. ⁊ simul ħ omĩa potest quũa non eẽ. Nez
enim unum aliquod uitium om̃ia cet̾a conseqnͣt
ꝓpositis itaq duob uno cathosico cum hiis om̃ib
uitiis alio ħetico sine hiis que possunt nõ eẽ in ħe¬
tico qmͣuis contͣ fidem non uth disputet. ⁊ tam̃ ꝯtͣ
fidem ut̾q uiuat. ⁊ spe uana utes fallatur. ⁊ a cari¬
tate spũali ut̾q dissentiat. ⁊ ob ħ ut̾q ab uniꝰ imi¬
ce columbe corꝑe alienus sit. Cur muno eoꝵ satra¬
mentum xp̃i cognostimus in alio uolumus qiͣ aut
huiꝰ aut huiꝰ sit cum in utroq idem sit ⁊ non insi
dei sit. ⁊ qmͣuis in pessimis bonũ sit: Et si homi¬
num qui b̃ hab̾ent alius est alio det̾ior. non ideo
illud qd̾ hñt det̾ius est in illo qmͣ misto. quia nͦ
i duob catholicis małis si unus sit alio det̾ior.

Expanded text:
haereticus potest non esse ebriosus nec adulter aut fornihaereticus potest non esse ebriosus nec adulter aut fornicator nec luxuriosus aut amator pecuniae aut ueneficus et simul haec omnia potest non esse. neque enim unum aliquod uitium omnia cetera consequuntur. propositis itaque duobus, uno catholico cum his omnibus uitiis, alio haeretico sine his quae possunt non esse in haeretico, quamuis contra fidem non uterque disputet et tamen contra fidem uterque uiuat et spe uana uterque fallatur et a caritate spiritali uterque dissentiat et ob hoc uterque ab illius unicae columbae corpore alienus sit, cur in uno eorum sacramentum Christi cognoscimus, in alio nolumus, quasi aut huius aut huius sit, cum in utroque idem sit et non nisi dei sit et quamuis in pessimis bonum sit? et si hominum qui hoc habent alius est alio deterior, non ideo illud quod habent deterius est in illo quam in isto, quia nec in duobus catholicis malis, si unus sit alio deterior,
Abbreviated transcription (Latin):
h̾eticus est non inueniunt hoĩes qd̾ rep̾hendãt
pp̾on̾e debeamus. non audeo p̾cipitare sentencian
Siaũt quis dicat quia heticus est: nõ potest
ħ solum eẽ quin ⁊ asia conseqnͣtur. Carualis enim
⁊ animalis est. ac ꝑ ħ ⁊ emulis sit nccͣe ẽ ⁊ animo¬
sus ⁊ inuidus ⁊ imicus ip̃i u̾itati. ab eaq dissẽ¬
tiens: intelligat. ⁊ de illis malis qd̾ unum mitius
eeg̾it solum in quoqmͣ eẽ non posse: ea scilit cau¬
sa: qm̃ carnasis. ⁊ animasis est. Uelud ebuositas
qmͣ non solum sine errore nominare. S etiam cũ
hylaritate p̾dicare iam ppłi consuerunt. ⁊ Sũquid
in quo fuerit sola eẽ pot̾it Quis enim ebrio¬
sus ⁊ contentiosus. ⁊ animosus ⁊ inuid̾iosus ⁊ a
p̃ceptorum sanitate dissentiens. ⁊ arguentib se gͣui¬
tͥ inimicus. Iam uero ut ⁊ fornicator ⁊ adult̾ nõ
sit difficise est. Potest tam̃ non eẽ ħ̾eticus. sicut

Expanded text:
id quod haereticus est non inueniunt homines quod reprehendant, id quod haereticus est non inueniunt homines quod reprehendant, praeponere debeamus, non audeo praecipitare sententiam. si autem quis dicat: \'quia haereticus est, non potest hoc solum esse, quin et alia conet animalis ac per hoc et aemulus sit necesse est et animosus et inuidus et inimicus ipsi ueritati ab eaque dissentiens>, intellegat et de illis malis quod unum mitius elegerit solum in quoquam esse non posse, ea scilicet causa, quoniam carnalis et animalis est. uelut ebriositas, quam non solum sine horrore nominare sed etiam cum hilaritate praedicare iam populi consuerunt, numquid in quo fuerit sola esse poterit? quis enim ebriosus non et contentiosus et animosus et inuidus et a praeceptorum sanitate dissentiens et arguentibus se grauiter inimicus? iam uero ut et fornicator et adulter non sit, difficile est. potest tamen non esse haereticus, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Net dubitandum est quidẽ penas upãs quibus
truciabuntur qui regnum dei nõ possidebunt ꝓ di¬
usitate tminum ẽẽ duisas. ⁊ alias aliis acriores il
in ipõ igne et̾no ꝓ disparib pondibus poc̃oꝵ: siit
disparia tormenta penꝑã. Neq enĩ frustra ipẽ
dãs ait. Calerabilius enit sodomis qmͣ uobis ĩ die
sudicii. s⁊ tam̃ ad nõ possidendum regnũ dei tãtũ¬
dem ualet. ex uiciis illis qd̾ eleg̾is mitꝰ qnͣtũ uł
plura uł unium q̃d̾ ꝑstexis gͣuius. Et quia al a¬
possessuri sunt regnum dei quos ad dext̾am cõsti¬
tuet ille uidex. ñ eis ad dextam constitui nõ me.¬
rebuntur aliquid aliud qmͣ ad sinistram eẽ re¬
manebiut. milla uox reliqua est qmͣ ficut hedi
audiant ex ore pastoris nisi ite in ignem et̾mum
qui ꝑatus est dyabolo ⁊ angelis euis. Licet ex illo
igne sicut dixi diu̾sa possiit distribui ꝓcͥminũ
duisitate supplicia. ¶ Utrum autem catholicũ

Expanded text:
ec dubitandum est quidem poenas ipsas, quibus ec dubitandum est quidem poenas ipsas, quibus cruciabuntur qui regnum dei non possidebunt, pro diuersitate criminum esse diuersas et alias aliis acriores, ut in ipso igne aeterno pro disparibus ponderibus peccatorum sint disparia tormenta poenarum. neque enim frustra ipse dominus ait: tolerabilius erit Sodomis quam uobisin die iudicii. sed tamen ad non possidendum regnum dei tantundem ualet ex uitiis illis quod elegeris mitius, quantum uel plura uel unum quod perspexeris grauius. et quia ilpossessuri sunt regnum dei quos ad dextram constituet ille iudex, nec eis qui ad dextram constitui non merebuntur aliquid aliud quam ad sinistram esse remanebit. nulla uox reliqua est quam sicut haedi audiant ex ore pastoris nisi: ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius, licet ex illo igne, sicut dixi, diuersa possint distribui pro criminum diuersitate supplicia. Utrum autem catholicum
Abbreviated transcription (Latin):
fornicator. aut ĩmũdus. aut auarus. qdͥ est pdolo¬
rum seruitus non habet h̾editatem in regno xpĩ
⁊ der Nemo uos seducat manib u̾bis. D Ion
est ergo qͥdͥ de sermone dei conq̃ramus. Dicit oĩ¬
no. ⁊ aꝑte ac libere diait. eos qui male uiuunt
Ad regnum dei non ꝑtinere. Siis gͥ om̃ib ui¬
ciis ctum scͥpto catholico non adulemur. iͨ ei qͥa
xpĩams catholicus est impunitate qmͣ scͥhtura
diuina ꝓmittit. ꝓmitt̾e audeamꝰ Nec si aͥd
unun habeat ex hiis que dicta sunt: debemus ei
societatem suꝑne illius patrie polliceri/ Adchori¬
thios enim singusa enumerat. in quib singusis
subauditur qd̾ regnum dei non possidebunt. uoli¬
te iquit errare. Neq fornicatores. ueq odol
seruientes. neq adult̾i nes molles. neq mascor¬
lorum concubitores. neq fures. neq amari neẜ
possidebunt. icut gͦ hetici regnum de nõ pos¬
sidebunt. Sic auari reguum dei non possidebũt. ne¬

Expanded text:
fornicator aut immundus aut auarus, quod est idolofornicator aut immundus aut auarus, quod est idolorum seruitus, non habet hereditatem in regno Christi et dei; nemo uos seducat inanibus uerbis. non est ergo quod de sermone dei conqueramur. dicit omnino et aperte ac libere, dicit eos qui male uiuunt ad regnum dei non pertinere. His igitur omnibus uitiis circumseptum catholicum non adulemus nec ei, quia christianus catholicus est, impunitatem, quam scriptura diuina non promittit, promittere audeamus; nec si aliquid unum habeat ex his quae dicta sunt, debemus ei societatem supernae illius patriae polliceri. ad Corinthios enim singula enumerat, in quibus singulis subauditur, quod regnum dei non possidebunt: nolite, inquit, errare: neque fornicatores neque idolis seruientes neque adulteri neque molles neque masculorum concubitores npossidebunt. sicut ergo haeretici regnum dei non possidebunt, sic auari regnum dei non possidebunt. n
Abbreviated transcription (Latin):
bis siut p̾dyxi. eim̃ qui talia agunit regnũ dei
non possidebũt. ¶ Constituamꝰ gͦ aliquẽ castũ.
contmentem. non auarum non ydosis seruientẽ. ho¬
pitalitatem indigentib ministrantem. nõ cuĩtm
inimitum. non contentiosum. pacientem. quietum
nullum emusantem. Nussi muidentem. sobrium
Constituamus alium fornicatorem. ĩmnundũ liper¬
osum. auarum. uł etiam aꝑtius y̾dolis deditum. ue¬
neficum. discordiosum. contentiosum. emulũ aui¬
mosum. seditiosum inuidum. ebriosum cõmessa¬
torem. catholicum. Nũquid ꝓpt̾ ħ solum qd̾ ca¬
tholicus ⁊ regnum dei possidebit. ꝗgens talia de qͥ¬
b sic concludit apłus. que p̾dico uobis sicut pre¬
dixi: qrã qui talia agunt regnum dei pon posside
bunt.⁊ Si h dicunus nos ipõs sedutinius. DIõ
sermo dei nõ nos seducit. qui nͨ tacet is ꝑit. n uł¬
la adulatione nos deapit. Ideo quppe ⁊ alibi di¬
cit. Noc autem scitote cognoscentes qm̃ omĩs

Expanded text:
ut praedixi, quoniam qui talia agunt regnum dei non possidebunt. constituamus ergo aliquem castum, continentem, non auarum, non idolis seruientem, hospitalem, indigentibus ministrantem, non cuiusquam inimicum, non contentiosum, patientem, quietum, nullum aemulantem, nulli inuidentem, sobrium, constituamus alium fornicatorem, inmundum, luxuriosum, auarum uel etiam apertius idolis deditum, ueneficum, discordiosum, contentiosum, aemulum, animosum, seditiosum, inuidum, ebriosum, comisatorem catholicum: numquid propter hoc solum quod catholicus est regnum dei possidebit, agens talia de quibus sic concludit apostolus: quae praedico uobis, sicut praedixi, quoniam qui talia agunt regnum dei non pobunt? si hoc dicimus, nos ipsos seducimus. nam sermo dei non nos seducit, qui nec tacet nec parcit nec ulla adulatione nos decipit. ideo quippe et alibi dicit: hoc autem scitote cognoscentes, quoniam omnis
Abbreviated transcription (Latin):
apło posuit. Quid enm in ħeticis insi blas¬
phemias detestanur: Uosens aũt demõ stͣ¬
ut dixi. ambo pcc̃a equalit̾ appendantur igno¬
rantis blasphemia. ⁊ scientis pdolatria. ⁊ eadẽ
sentencia uidicentur ille qui xpm̃ q̃rendo ĩ u̾¬
similem seruonem falsitatis incurrit: ⁊ ille qͥ

Expanded text:
Apostolo posuit. Quid enim in haereticis nisi blasApostolo posuit. Quid enim in haereticis nisi blasphemias detestamur? Volens autem demonstraut dixi, amborum peccata aequaliter appendantur, ignorantis blasphemia, et scientis idololatria; et eadem sententia judicentur, ille qui Christum quaerendo in verisimilem sermonem falsitatis incurrit, et ille qui
Abbreviated transcription (Latin):
Quia ⁊ apłus ꝑ dicit. Auaricia q̃ est ydolorum
seruitꝰ ⁊ ipẽ cỹpͥanus eandem sentenciam ñ
dicant y̾dolatriis non cõmumicare qnͣdo sint ap
illos ⁊ adult̾i ⁊ fraudatores qui teneant᷑ ydola¬
trie crimine. Soc enim intelligentes: quia
omĩs fornicator aut inmundus aut fraudator
ur̃a que sunt suꝑ t̾ram. foricationem ĩmim¬
diciam. ⁊ concupiscentiam malam. ⁊ auariciã
que est y̾dolorum seruitus. ¶Luero ergo qͥs
peccet grauius qui nesciens in ħesem inturre¬
rit. an qui sciens ab auaricia. id ÷ ab ṗdolatria
non recesserit. Scd̾m illam quidem regulam
qua peccata scientium pec̾is ignorantium p̃poñ¬
tur: auarus cum scientia uicit in scelere. S
ne forte ħ faciat in ħesi sceleris ipũis magni¬
tudo quod fatit in auaricia scientis admissio:
ħeticis nesciens auaro scienti coequetur. qmͣqmͣ
non ħ uideatur ostend̾e testimonium qͥd̾ ip̃ẽ ex

Expanded text:
quia et apostolus dicit: auaritia quae est idolorum quia et apostolus dicit: auaritia quae est idolorum seruitus et ipse Cyprianusdicant idololatris non communicare; quando sint et apud illos adulteri, et fraudatores qui teneantur idololatriae crimine. « Hoc enim scitote intelligentes, quia omnis fornicator, aut immundus, aut fraudator, vestra quae sunt super terram; fornicationem, immunditiam et concupiscentiam malam, et avaritiam quae est idolorum servitus » . Quaero ergo quis peccet gravius, qui nesciens in haeresim incurrerit, an qui sciens ab avaritia, id est, ab idololatria non recesserit? Secundum quidem illam regulam qua peccata scientium peccatis ignorantium praeponuntur, avarus cum scientia vincit in scelere. Sed ne forte hoc faciat in haeresi sceleris ipsius magnitudo, quod facit in avaritia scientis admissio, haereticus nesciens avaro scienti coaequetur: quanquam non hoc videatur ostendere testimonium, quod ipse ex
Abbreviated transcription (Latin):
prudens ⁊ sciens sine uenia ignorantie pcc̃at.
Dresumptione enim atq obstmatione quadam
s etiam docilis qd̃ in laudem epĩ quem designat
apłus. sic ipẽ intellexit. ut dicet etiam ħ in ep̃o
eẽ diligendum ut non sõlum scient̾ doceat. S
etiam pacient̾ discat. non dubito qd̃ si istam q̃¬
stionem i eccłia diu multũq u̾satam: cũ uiris
santtissimis doctissimisq tͣctaret ꝑ quos postea
concilio firmaretur. sme dubitatione demonstra¬
ret nõ solum qmͣ doctus eẽt in hiis que firmissi¬
ma u̾itate ꝑceꝑat. uerum etiam qmͣ docilis in
hiis que minus adu̾terat. ¶ Et tam̃ cum ma¬
nifestum sit multo gͣuuis pectare scientem qmͣ
nescientem: uellẽ michi aliquid dic̾et. Si quis
m b̾esem incurrat uesciens qnͣtum mali fit. ⁊ aꝰ
qnͣtum mali sit. quis eorum sit peior. Possum
etiam ita p̃ponere. Si alurs nesciens in h̾esem
irruat ⁊ sciens alius ab ydolatria non recedat.

Expanded text:
prudens et sciens, sineueniaignorantiae peccat. prudens et sciens, sineueniaignorantiae peccat. praesumptione enim adque obstinatione quadam sed etiam docibilis, quod in laude episcopi quem designat apostolus sic ipse intellexit, ut diceret etiam hoc in episcopo esse diligendum, ut non solum scienter doceat, sed etiam patienter discat, non dubito quod, si istam quaestionem in ecclesia diu multumque uersatam cum uiris sanctissimis doctissimisque tractaret, per quos postea concilio firmaretur, sine dubitatione demonstraret, non solum quam devotus esse in his quae firmissima ueritate perceperat, uerum etiam quam docibilis in his quae minus aduerterat. et tamen, cum manifestissimum sit multo grauius peccare scientem quam nescientem, uellem mihi aliquis diceret, si quis in haeresem incurrat nesciens quantum malum sit, et alius malum sit, quis eorum sit peior. possum etiam ita proponere: si alius nesciens in haeresem inruat et sciens alius ab idololatria non recedat —
Abbreviated transcription (Latin):
templo dei cuin ydolis: Non engo de nobis q̃¬
ratur cuius dei templum fiat quem dicimus
templum dei non fieri: Nec tam̃ ideo non bap¬
tirzatur. nͨ eius error ĩmundus efficit. ut non
fit scm̃ sacͣmentum quod actipit u̾bis euuge¬
licis consecͥtum. sicut nͦ illius auaricia qd̾ ẽ u̾¬
dolorum seruitus. ⁊ magna ĩmundicia potest
efficece ut non sit sciñ baptisia qͥs acciꝑit. ⁊̃
si abͥ alio similit̾ auaro ꝑ eadem u̾ba euugli¬
ca baptiretur. Prom de inquit frustra quidã
qui rõne uincuntur consuetudinem nobis obi¬
ciunt qiͣ consuetudo maior sit u̾itate aut nõ id
sit in spũalibus sequendum qd̃ in melus fu̾it a
sancto spũ reuelatum. Boc plane uerum ẽ. qͥa
ratio ⁊ u̾itas consuetudini p̃ponenda ẽ. S cum
ꝯsuetudini uitas suffragatur. nichil oꝑtet fir¬
mius retin̾i. Demde sequitur. ⁊ ditit. Ignosci eĩ
norans feci. Post inspirationem uͦ ⁊ reuelatio¬
uem fc̃am: qui in eo quod errauerat ꝑseuerat:

Expanded text:
templo dei cum idolis? non ergo de nobis quaeratur, cuius dei templum fiat quem dicimus templum dei non fieri. nec tamen ideo non baptizatur nec eius error inmundus efficit ut non sit sanctum sacramentum, quod accepit uerbis euangelicis consecratum, sicut nec illius auaritia quae est idolorum seruitus et magna inmunditia potest efficere, ut non sit sanctum baptisma quod accipit, etiam si ab alio similiter auaro per eadem uerba euangelica baptizetur. Proinde, inquit, frustra quidam qui ratione uincuntur consuetudinem nobis obiciunt, quasi -consuetudo maior sit ueritate aut non id sit in spiritalibus sequendum quod in melius fuerit a . sancto spiritu reuelatum. hoc plane uerum est, quia ratio et ueritas consuetudini praeponenda est. sed cum consuetudini ueritas suffragatur, nihil oportet firmius retineri. deinde sequitur et dicit: ignosci enimnoransfeci\' postinspirationem uero et reuelationem factam, qui in eo quod errauerat perseuerat
Abbreviated transcription (Latin):
diuersorum heticorum uaritate diciutur: ad is¬
istam questionem non ꝑtinent. Mud enmĩ
quos cortigendum eat. qd iie ꝑ auen corrgnit¬
pͣuum eẽ ꝑspexit. Ilud sanandum est qd̾ egro¬
tat. iłlud dandum est qd̾ non ħetur. ⁊ maxime
caritas patis smne qua cet̾a ꝓdesse non possunt. Si
tamen cum assunt: non qr desiat tradenda sĩt
S ut fructuose ⁊ non ꝑraciose habeartur ꝑ itm̃
uinculum pacis ⁊ eminentiam caritatis agend̾
est. Qm̃ obrem si eułigłicis u̾bis in nomine
patris ⁊ filii ⁊ spc̃ sancti marcion baptismum
consetrabat: integrum erat satͣmentum ꝙͣuis
euis fides sub eisdem u̾bis aliud opmantis qtnͣ
catħ olica i̾itas docet non eẽt integra:. S fabu¬
losis falsitatib inqumata. ⁊ Iam sub iłdem li¬
bis id in nomine patris ⁊ filii ⁊ spc̃ sc̃ĩ non so¬
luni marcion aut uasentinus. aut arrius aut

Expanded text:
diuersorum haereticorum uarietate dicuntur, ad diuersorum haereticorum uarietate dicuntur, ad istam quaestionem non pertinent. illud enim in quoque corrigendum est, quod ille per quem corrigitprauum esse perspexerit, illud sanandum est quod aegrotat, illud dandum est quod non habetur et maxime caritas pacis, sine qua cetera prodesse non possunt. sed tamen cum adsunt non quasi desint tradenda sunt, sed ut fructuose et non perniciose habeantur, per ipsum uinculum pacis et eminentiam caritatis agendum est. Quamobrem si euangelicis uerbis in nomine patris et filii et spiritus sancti Marcion baptismum consecrabat, integrum erat sacramentum, quamuis eius fides sub eisdem uerbis aliud opinantis, quam catholica ueritas docet, non esset integra, sed fabulosis falsitatibus inquinata. nam sub isdem uerbis,, id est in nomine patris et filii et spiritus sancti, non solum Marcion
Abbreviated transcription (Latin):
res exorti sunt. Putamꝰ gͦ iste catłplici alicuius
magni atq docti eẽ illum librum. Si talia credẽs
in catholica baptiretur. ⁊ post̾iore diligentia cog¬
noscat quemad̾m cred̾e debeat atq arrepta fide
catsplica illud ex animo respuat: nunquid si ħ
confessus fult denuo baptizandus ⁊: Aut si añ¬
qmͣ discat ⁊ confiteatur. ħ sentire inueniatur. Et
quid abice debeat quid ue credere deceatur mani¬
festumq fiat. in ea falsitate fidei baptizatum fuis¬
se: nũquid denuo baptirandus est: Quuidita:
Qiua illa sanititas sacͣmenti u̾bis euuͣgłicis cõ¬
secrata. Suꝑ eum integra manebat sicut eamtra¬
Ditam acceꝑat: qm̃uis ip̃ẽ in caruał mentis uani¬
tate constitutus. aluid cum baptizaretur crederet
qmͣ cred̾e debiuiss. Quaꝓpt̾ manifestum est fie¬
ri posse ut fide non integra. in tegrum in quod̃
maneat baptismi satͣmentum. ⁊ id̾o illa que de

Expanded text:
res exorti sunt. Putans ergo iste catholici alicujus res exorti sunt. Putans ergo iste catholici alicujus magni atque docti esse illum librum, si talia credens in Catholica baptizetur, et posteriore diligentia cognoscat quemadmodum credere debeat, atque arrepta fide catholica illud ex animo respuat; numquid si hoc confessus fuerit, denuo baptizandus est? aut si, antequam discat et confiteatur, hoc sentire inueniatur et quid abicere debeat quidue credere doceatur manifestumque fiat in ea falsitate fidei baptizatum fuisse, numquid denuo baptizandus est? quid ita? quia illa sanctitas sacramenti uerbis euangelicis consecrata super eum integra permanebat, sicut eam traditam acceperat, quamuis ipse in carnalis mentis uanitate constitutus aliud cum baptizaretur crederet quam credere debuisset quapropter manifestum est fieri posse, ut fide non integra integrum in quoquam maneat baptismi sacramentum. et ideo illa, quae de
Abbreviated transcription (Latin):
quid potant de deo crẽdere nsi scd̾m sensum car.¬
nis sue nisi auimalis homo non ꝑcipit que sist
sp̃c̃ dei: Calib dicit. Non potiu uobis loqui
quasi spũalib. s qͣi carnalib. Quasi ꝑiulis
in xp̃o lac uobis potum dedi non escam. Non¬
dum enim pot̾atis. S n ad h quidem potestis.
Adls enim estis carnales. Tales etiam cͥcunife¬
runtur om̃i uento doctrine. De quib dicit. U
ultͣ non simus piuili iactati ⁊ circun lati omni
uento doctrine. Hunquid gͦ isti si ꝓfet̾init us
ad spũ alem homnis int̾ioris etatem ⁊ intelligẽ¬
ciam suorum phantasmatum deo tredideriut ꝙͣ
u̾itas postulabat it̾m baptirandi sunt. ¶Sic
etiam fieri potest ut malicuiꝰ hetici librum̃ cathe¬
cuminꝰ catholicus mcidat. ⁊ a u̾itate nesciens dis¬
t̾nere errorem: credat aliquid contra catholicam
cui tam̃ errori ulba symboli non repugnent. Sub
eitdem quippe u̾bis mnnum̃abiles Reticorum erio¬

Expanded text:
quid poterant de Deo credere nisi secundum sensum carquid poterant de Deo credere nisi secundum sensum carnis suae, ubi animalis homo non percipit quae sunt Spiritus Dei? Talibus dicit: Non potui vobis loqui quasi slac uobis potum dedi, non escam; nondum enim poteratis. sed nec adhuc quidem potestis; adhuc enim estis carnales. tales etiam circumferuntur omni uento doctrinae de quibus dicit: ut ultra non simus paruuli, iactati et circumlati omni uento doctrinae. numquid ergo isti, si profecerint usque ad spiritalem hominis interioris aetatem et intellegenciam suorum phantasmatum de Deo crediderint, quam veritas postulabat, iterum baptizandi sunt? Sic etiam fieri potest ut in alicujus haeretici librum catholicus catechumenus incidat, et a veritate nesciens discernere errorem, credat aliquid contra catholicam fidem; cui tamen errori verba Symboli non repugnant: sub eisdem quippe verbis innumerabiles haereticorum erro
Abbreviated transcription (Latin):
nere integram fidem. ita ut omĩo non de aliqua
creatura. S de ip̃o deo nnchil alit̾ credat qmͣ u̾itas
ht̃. Nunquid nam gͦ si in ipã catholica luptira¬
tus postea legendo. andiendo. ⁊ pacifice disserẽdo.
ip̃o domino reuelante cognou̾it alit̾ se ante cre¬
didisse qmͣ debuit. denuo baptizandus est. Qͥs
aut̃ carnalis ⁊ animalis hõ nõ ꝑ phantasmata
sui cordis euagetur ⁊ constituat sͥ deum quał
ei ꝓ suo carnali sensu placu̾it. atq ita credat. tã¬
tum longe alit̾ qmͣ deus ẽ qnͣtum a iu̾tate uani¬
tas differt ⁊ Serissimaui quiꝑpe sentenciam
dixit apłus plenus lumine u̾itatis. Animał
inquid homo non peꝑcit que sunt spt̃ dei. Et
tamen dehiis ħ dicebat. quos iam fuisse bapti¬
ratos ip̃ẽ manifestat. Eis enim dicit. Nũ quid
paulus trutifixus est ꝓ uobis aut in nomine
pauli baptirati estis. Dabebant gͦ nste bap¬
tismi sacnientum. ⁊ tamen carnalit̾ sapiendo

Expanded text:
nere integram fidem, ita ut omnino non de aliqua nere integram fidem, ita ut omnino non de aliqua creatura, sed de ipso deo nihil aliter credat quam ueritas habet. numquidnam ergo, si in ipsa catholica baptizatus postea legendo audiendo et pacifice disserendo ipso domino reuelante cognouerit aliter se antea credidisse quam debuit, denuo baptizandus est? quis autem carnalis et animalis homo non per phantasmata sui cordis euagetur et constituat sibi deum, qualis ei pro suo carnali sensu placuerit, adque ita credat tantum longe aliter quam deus est, quantum a ueritate uanitas differt? uerissimam quippe sententiam dixit apostolus plenus lumine ueritatis: animalis, inquit, homo non percipit quae sunt spiritus dei. et tamen de his hoc dicebat, quos iam fuisse baptizatos ipse manifestat. eis enim dicit: numquid Paulus crucifixus est pro uobis aut in nomine Pauli baptizati estis? habebant ergo isti bapti
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾ tradatur: S ut idem ip̃ẽ qui pp̃ discordiam fo¬
ris oꝑabatur mortem. ꝓp̃ pacem itus oꝑetur sa¬
lutem. Idem quippe odor erat de quo dicit apłus
xp̃ĩ bomis odor sumus in omĩ loco. Et tam̃ in hiis
qui salui farat inquit ⁊ in hiis qui ꝑeunt. Aliis
quidem odor uite m uitam. aliis autem odor mor¬
tis in mortem. Quod si de alia re dixit. ad ħ ego
posur ut intelligatur aliquod bonum nõ solum
cum de sacͣmento in tegritate ⁊ sanctitate tracta¬
tur quid credat. ⁊ quali fide imbutꝰ sit: ille qui ac¬
cipit sacͣmentun. Int̾est quidem plurimũ ad sa¬
lutis uiam. S ad sacͣmenti questionem nicħ int̾.
Fieri enim pat̾ ut homo integrum heat sacͣmẽ¬
tum ⁊ ꝑu̾sam fidem: sicut fieri potest ut integͣ
teneat uͥba sẏmboli ⁊ tamen recte credat. siue de
ipã t̾ͥnitate siue de resurrectione uł aliquid aliud.
Neq enim ꝑua res est in ipã intus catholica te¬

Expanded text:
alter tradatur, sed ut idem ipse, qui propter discordiam foalter tradatur, sed ut idem ipse, qui propter discordiam foris operabatur mortem, propter pacem intus operetur salutem. idem quippe odor erat de quo dicit apostolus: Christi bonus odor sumus in omni loco, et tamen: et in his qui salui fiunt, inquit, et in his qui pereunt aliis quidem odor uitae in uitam, aliis autem odor mortis in mortem. quod etsi de alia re dixit, ad hoc ego posui, ut intellegatur aliquod bonum non solum cum de sacramenti integritate et sanctitate tractatur, quid credat et quali fide imbutus sit ille qui accipit sacramentum. interest quidem plurimum ad salutis uiam, sed ad sacramenti quaestionem nihil interest. fieri enim potest ut homo integrum habeat sacramentum et peruersam fidem, sicut fieri potest ut integra teneat uerba symboli et tamen non recte credat siue de ipsa trinitate siue de resurrectione uel aliquid aliud. neque enim parua res est in ipsa intus catholica te
Abbreviated transcription (Latin):
dixͥunt eos qui aliud face uellent ⁊ contͣu̾tatẽ
⁊ contͣ consuetudinem fac̾e:
De remissione aut̃ pccorum utrum ꝑ bapm̃¬
apud ħeticos fiat: quid michi uideatur¬
iam in alio uolumine scripsi. S enam hͥ breuiᷤ¬
tͥ cõmemoro. Si fit illic remissio ꝑditorum per
baptismi sanilitatem: rursus debita redeunt. ꝑ
ħesis aut scismatis obstmationem. Et iõ ncͣcͣriũ
hũt huimoĩ homines uenire ad catholicam patẽ:
ut hetici ⁊ scismatici iam ẽẽ desmant. ⁊ eoꝵ que ĩ
illos redierant pccõrum purgationem in unitatiᷤᷤ
uinculo caritate oꝑante m̾eantur. Si aũt̃ qmͣ¬
uis apud ħ̾eticos uł scismaticos idem sit baptis
pp̃ eandem discordie feditatem. ⁊ dissensionis in¬
iquitatem: tunc incipit ualere ⁊ idem baptismꝰ
ad dimittenda pcc̃a. pp̃ cum ad eccł̃ie pacem uene¬
rint. non ut iam dimissa non retmeantur. n ut
ille baptisimis qiͣ alienus aut alius inppbetur aͭ

Expanded text:
dixerunt eos, qui aliud facere uellent, et contra ueritatem dixerunt eos, qui aliud facere uellent, et contra ueritatem et contra consuetudinem facere? De remissione autem peccatorum, utrum per bapsmum apud haereticos fiat, quid mihi videretur, in alio jam volumine scripsi : sed etiam hic breviter commemoro. Si fit illic remissio dbaptismi sanctitatem, rursus debita redeunt per haeresis aut schismatis obstinationem, et ideo necessarium habent huiusmodi homines uenire ad catholicam pacem, ut haeretici et schismatici esse iam desinant et eorum quae in illos redierant peccatorum purgationem in unitatis uinculo caritate operante mereantur. si autem, quamuis aput haereticos uel schismaticos idem sit baptismeccatorum propter eandem discordiae foeditatem et dissensionis iniquitatem, tunc incipit ualere idem baptismus ad dimittenda peccata, cum ad ecclesiae pacem uenerint, ut uere dimissa non retineantur neque ut ille baptismus quasi alienus aut alius inprobetur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
cõuenientes epĩ plurimi ħ statuerunt. Omde
ab ipp̃ agrippino res noua facta est. QLuomo¬
do aut̃ dicat atq ex inde in hodiernum tot mi
lis ⁊ salutaris baptismi grãm consequerent᷑ nõ
uideo. Nisi forte ħ dicat. ex inde in hodiernũ:
quia nulla de illis ex quo in eccłia ꝑ agrippini
concilium baptizati sunt: questio alicuiꝰ excõi¬
cationis exorta est. Cet̾um si ꝑmanebat ab a¬
gripino usq ad cypͥanum consuetudo baptizandi
ab Reticis uenientes: ut quid facta sunt de hac
re acypriano concilia: Ut quid eidem uibaiano
dicit non se rem nouam fac̾e ⁊̃ aut repentinam
S ab agrippino constitutam: Cur enim iubui¬
anus de nouitate tarbaretur. ut eum ꝑ auctori¬
tatem agrippini sanari oport̾et: Si ab agrippino
usq ad cẏpͥanum ħ tenebat eccłia: Cur demq
tot euis college in concilio dixx̾unt rationem ⁊
u̾itatem consuetudini ꝑponendam. ⁊ nõ pociuis

Expanded text:
conuenientes episcopi plurimi hoc statuerunt. proinde conuenientes episcopi plurimi hoc statuerunt. proinde ab ipso Agrippino res noua facta est. quomodo autem dicat: adque exinde in hodiernum tot millis et salutaris baptismi gratiam consequerentur, non uideo, nisi forte hoc dicat \'exinde in hodiernum\', quia nulla de illis, ex quo in ecclesia per Agrippini concilium baptizati sunt, quaestio alicuius excommunicationis exorta est. ceterum si permanebat ab Agrippino usque ad Cyprianum consuetudo baptizandi ab haereticis uenientes, ut quid facta sunt a Cypriano de hac re concilia? ut quid eidem Iubaiano dicit non se rem nouam facere aut repentinam, sed ab Agrippino institutam? cur enim Iubaianus de nouitate turbaretur, ut eum per auctoritatem Agrippini sanari oporteret, si ab Agrippino usque ad Cyprianum hoc tenebat ecclesia? cur denique tot eius collegae in concilio dixerunt rationem et ueritatem consuetudini praeponendam ac non potius
Abbreviated transcription (Latin):
qui apud b̾eticos datus est: ne uidicare iudea¬
tur ipõrum ẽẽ qd̾̃ xpĩ est: aut eos non hr̃e qd̾ ĩ¬
tus cum acciꝑent. amitt̾e utiq foras exeundo
nõ possent. Noc enim etiam ip̃e cypͥanus cũ
cec̾is statuit ut si ab heresib redirent ad eccłe¬
siam. quicumq in ea fuerant baptizati nõ iã
ꝑ baptisimum s ꝑ penitenciam reciꝑentur.
constat eos non posse amitt̾e recedentes qd̾ nõ
recipiunt remeantes. Non aut sicut h̾esis ip̃oꝵ
est sicut error ipõꝵ est: sicut sacrilegium dissẽ¬
sionis ipõrum est: Sic etiam baptismus qͥ ep̃i
est: dici debet ip̃orum. Itaq cum illa ip̃orum n¬
mala qnͣdo redeunt corriguntur: in eo qd̃ ipõꝵ
nõ est ille est agnoscendus: cuiꝰ est. Ideo autẽ
non se nouam aut repentinam rem statuisse be¬
atus cẏpͥanus ostendit: quia sub agrippino fie¬
ri iam cepat. Anni sunt inquit multi ⁊ longa¬
etas ex quo sub agrippino bone memorie iuro

Expanded text:
qui aput haereticos datus est, ne iudicare uideaqui aput haereticos datus est, ne iudicare uideatur ipsorum esse quod Christi est aut eos non habere, quod intus cum acciperent amittere utique foras exeundo non possent. hoc enim etiam ipse Cyprianus cum ceteris statuit, ut, si ab haeresibus redirent ad ecclesiam quicumque in ea fuerant baptizati, non iam per baptismum sed per paenitentiam reciperentur. unde constat eos non posse amittere recedentes quod non recipiunt remeantes. non autem, sicut haeresis ipsorum est, sicut error ipsorum est, sicut sacrilegium dissensionis ipsorum est, sic etiam baptismus qui Christi est dici debet ipsorum. itaque cum illa ipsorum mala quando redeunt corriguntur, in eo quod ipsorum non est ille agnoscendus est cuius est. Ideo autem non se nouam aut repentinam rem statuisse beatus Cyprianus ostendit, quia sub Agrippino fieri iam coeperat. anni sunt, inquit, multi et longa aetas ex quo sub Agrippino bonae memoriae uiro
Abbreviated transcription (Latin):
contrhit ⁊ baptismus xp̃i potest cuꝰam̃ scele¬
rib mnquinari: Si enm ad ipãs̃ res iusibileꝰ
quib sacͣmenta tractantur animũ conferamꝰ.
quis nesciat eas eẽ corruptibiles. Si aũt ad
io qd ꝑ illas agitur. quis non iudeãt non posse
corrumpi qmͣiis homines ꝑ quos agitur ꝓ su¬
is morib uł pmia popiant. uł penas luant
Eecte autem non mouit cypͥanum qd̾ scosit
iubaianus nouatianenses rebaptizare eos qͥ
ad se ex catholita uenirent. DDeq eĩ quitf̃d
hetici ꝑu̾se fuerint imitati pp̃ea faciendum
a cagholicis non est: quia illi similit̾ faciunt.
¶Sed aliud est cur hetici repbare non debe¬
ant. aliud cur catholica. Heretici enĩ nͦ si in
catholica faciendum eẽt: fac̾e deberẽt. quia ħ
in catholicis non ẽẽ dicunt quod ip̃i cum ibi
eeñt accepunt: ⁊ cum disced̾ent: abstulerunt.
Catholica uero pp̃ea non debet it̾are baptismũ

Expanded text:
contrahit, et baptismus Christi potest cujusquam scelecontrahit, et baptismus Christi potest cujusquam sceleribus inquinari? Si enim ad ipsas res visibiles quibus Sacramenta tractantur, animum conferamus; quis nesciat eas esse corruptibiles? Si autem ad id quod per illas agitur, quis non videat non posse corrumpi, quamuis homines per quos agitur pro suis moribus uel praemia percipiant uel poenas luant? Recte autem non mouit Cyprianum, quod scripsit Iubaianus Nouatianenses rebaptizare eos qui ad se ex catholica uenirent. neque enim quidquid haeretici peruerse fuerint imitati propterea faciendum a catholicis non est, quia illi simi- Uter faciunt; sed aliud est cur haeretici rebaptizare non debeant, aliud cur catholica. haeretici enim nec si in catholica faciendum esset facere deberent, quia hoc in catholicis non esse dicunt, quod ipsi cum ibi essent acceperunt et cum discederent abstulerunt. catholica uero propterea non debet iterare baptismum
Abbreviated transcription (Latin):
mendi. ila uero agnoscenda ⁊ ueneranda sunt
Dieit sane de hac renon unum s duo uł ampli¬
quo facta eẽ concilia. s tam̃ affricana. Etiam
⁊ m quodam septuagnta ⁊ urũ epõs fuisse ẽ¬
memorat . Quorum oĩum auctoritati unuise
erelie cum longe plurib epĩs toto orbe diffuse
Auctortatem nõ dubitarus cur ipũus cypani
pate pponere tiuĩ uniu̾se eccł̃ie ĩeiuilsi bile mem¬
brum se eẽ gaudebait. Noni est aist aqua ꝓpha¬
na ⁊adulta siꝑ qmͣ dei nõmen ĩ uotatux. etĩã
Na phanis ⁊ adult̾is ĩuocetur. quia uͦ pã cre¬
atura it̃ ipm̃ nomen adult̾um est. Saptismꝰ¬
iͨ xiñ ubis euuglicis consecͣtus ⁊ ꝑ adult̾os ĩ
adisit̾is santtus est: qmͣus illi sint impudic t
unundi. quia ip̃a euis sanctitas pallm nõ pat̾.
ł sacͣmento suo diuina iurtus asfistitie siue ad
salutem bene utentiu: suie ad ꝑniciem male
utentium. ¶En uero solis iał etiam luc̾ne lixx
tum ꝑ cenosa diffunditur nichil inde sordium

Expanded text:
niendi, illa uero agnoscenda et ueneranda sunt. Dicit sane de hac re non unum, sed duo uel amplius facta esse concilia, sed tamen Africana. nam et in quodam septuaginta et unum episcopos fuisse commemorat, quorum omnium auctoritati uniuersae ecclesiae cum longe pluribus episcopis toto orbe diffusae auctoritatem non dubitamus cum ipsius Cypriani pace praeponere, cuius uniuersae ecclesiae ineuulsibile membrum se esse gaudebat. Non est autem aqua profana et adultera super quam dei nomen inuocatur, etiamsi a profanis et adulteris inuocetur, quia nec ipsa creatura nec ipsum nomen adulterum est. baptismi verbis evangelicis consecratus, et per adulteros et in adulteris sanctus est, quamvis illi sint impudici et immundi: quia ipsa ejus sanctitas pollui non potest, et sacramento suo divina virtus assistit, sive ad salutem bene utentium, sive ad perniciem male utentium. An vero solis vel etiam lucernae lux, cum per coenosa diffunditur, nihil inde sordium
Abbreviated transcription (Latin):
ris nemo pot̾ hr̃e spmas dẏsboli cur nõ ⁊ extra
ortum potuit man̾e fons xp̃i: Si aũt nõ potũ
unde in hiis qui intus erant etiam ypiũs aposto¬
li pauli temꝑib tantum malum inuidie ⁊ ma¬
liuole dissensionis. Pec enm u̾ba cypriani
sunt. Nu forte muidia ⁊ maliuosa dissenfio par¬
uũ masum est: Nuomodo ergo isti erant nn
unitate qui non erant in pace uoꝵ enim nõ
sib deo. ⁊ in t̾ia ꝑqx bominib bone uosuitatis.
Mod utiq nato in t̾ris xp̃õ non sonaret. ore
angłico nisa deus ħ uellet intelligi eos et m
sicut in beniuosentia bona uofuntas. siart ĩma¬
luio lencia mala uoluntas estIar uero ip¬
laobenolia que non potest cẽ nisi maliuo a ͣ¬
tum masum est. Non q̃ramus alios desteo
sufficit nobis as ipe cypanus ꝑ quem tam rul¬
tadeteio ⁊luiore dñs uerissima intoruit ⁊ da
lubria pcepit. Legannus ergo epłam cybani de
⁊elo ⁊ luiore ⁊ ideamꝰ qnͣtum malum sit muidẽ
melierib. Quus maliorigiem ab ip̃o drabolo

Expanded text:
s potuit habere spinas diaboli, cur non et extra hortum potuit manare fons Christi? si autem non potuit, unde in his qui intus erant etiam ipsius apostoli Pauli temporibus tantum malum inuidiae et maliuolae dissensionis? haec enim uerba Cypriani sunt. an forte inuidia et maliuola dissensio paruum malum est? quomodo ergo isti erant in unitsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis uod utique nato in terris Christo non sonaret ore angelico, nisi Deus hoc vellet intelligi, eos esse in sicut in beniuolentia bona uoluntas, sic in maliuolentia mala uoluntas est.. Iam uero ipsa inuidia, quae non potest esse nisi maliuola, quantum malum est! non- quaeramus alios testes. sufficit nobis ipse Cyprianus, per quem tam multa de zelo aecepit. Legamus ergo epistolam Cypriani de zelo et livore, et videamus quantum malum sit invidere melioribus, cujus mali originem ab ipso diabolo
Abbreviated transcription (Latin):
tus ecculte seꝑatis illis mea re m qrua deuabãt
correctis: debita uen̾atione suscipimus. Sicut &
urg̃i uideor cum mͥ dicitur ergo heticus dimit¬
tit por̃a. sic ⁊ ego urgeo cuma dico. Ergo qui ce¬
lestiꝗ mandata non seruat: auarꝰ raptor fen̾ator
muidus. uͥbis scło non fcĩs. remũtians dimiitet

Expanded text:
tus occulte separatis, illis in ea re in qua deuiabant tus occulte separatis, illis in ea re in qua deuiabant correctis debita ueneratione suscipimus. sicut autem urgeri uideor cum mihi dicitur: \'ergo haereticus dimittit peccata?\', sic et ego urgeo cum dico: \'ergo qui caelestia mandata non seruat, auarus raptor faenerator inuidus, uerbis saeculo, non factis renuntians dimittit
Abbreviated transcription (Latin):
sensionu ⁊ ntantes simplicitatis ⁊ fidei nesl̾igẽ¬
⁊ om̃ib displicentes. Quod si eos insius mẽ¬
bus nec ila coluinba cognosat. ⁊ talib si m
eadem ꝑu̾sitate ꝑmanserint. dicturꝰ est dũs
nou noui nos du̾cedite a me qui opaniii in¬
iquitatem uidentur in eccłia ẽẽ: S non sunt ĩ¬
mo ⁊ contra eccłiam faciunt. Euomodo gͦ
baptizare Baptismo eccłie possunt quod nͨ ipis
ꝓdest: n ͨ accipientib nsi intrinsetus uera con¬
u̾sione mutentur. ut ip̃m sacͣmentum qd̾ eis ac¬
cipientib non ꝓderat. qnͣdo scł̃o u̾bis non fãs
nũtiare: ita ⁊ illi quoram est aꝑta sepitio. quia
i menbris illius columbe ñ hii itͤ illi sunt ho¬
die. s aliqui eorum fortasse futuri sunt. ⁊ Nõ
itaq baptisia ħeticoꝵ acceptamus. qͣnͣdo post
eos ir baptizamus: S quod xp̃i eẽ cognoscmꝰ
etiam in mał hominib siue aꝑte foris siue in¬

Expanded text:
sensioni sensioni t omnibus displicentes . Quod si eos in suis membris nec illa columba cognoscit; et talibus, si eadem perversitate permanserint, dicturus est Dominus, Non novi vos; recedite a me, qui operamini iniquitatem, uidentur in ecclesia esse, sed non sunt, immo et contra ecclesiam faciunt. quomodo ergo baptizare baptismo ecclesiae possunt, quod nec ipsis prodest nec accipientibus, nisi intrinsecus uera conuersione mutentur, ut ipsum sacramentum, quod eis accipientibus non proderat, quando saeculo uerbis, non factis nuntiare, ita et illi quorum est aperta separatio, quia in membris illius columbae nec hi nec illi sunt hodie, sed aliqui eorum fortasse futuri sunt. Non itaque baptisma haereticorum acceptamus, quando post eos non baptizamus, sed quod Christi esse cognoscimus etiam in malis hominibus siue aperte foris siue in
Abbreviated transcription (Latin):
lumbe menbra eẽ: qui scł̃o u̾bis non factis re¬
nũtiant. It̾m ad quod uidemus unde dem̃ ar¬
bitror. Quis sapit. diem: dnõ sapit. Deus ..
stitutionem. conformes ẏmagniis fili lui ⁊
Musti etiam qui aꝑte foris sunt: ⁊ Retici ap¬
pellantur: multis ⁊ boius catholicis meliores
sunt. Quid enĩ suit hodie uidemus. quid
tras futuri sit ignoramus. Et deo quidem a¬
pud quem sunt p̾scientia que uentura sunt:
etiam quod futuri sunt: iam sunt. Nos
autem ẜm id quod in p̾senti est quiscħ homi¬
num. querimus utrum in illus estlle mera¬
bras que una cosumba dicta ẽ ⁊ sponsa xp̃i si
ne matula ⁊ ruga. hodie deputandi sunt de
quib dicit cypamis in epła qmͣ cõmeniora¬
ii quod uiam dñi non ten̾ent. nͦ data sͥ ad sa¬
lurem celestia mandata reseruarent quodn
fac̾ent dnĩ uolimtatem. pat̾moniorum lude
sutendes sugbna letantes. emulatieni Nis¬

Expanded text:
lumbae membra esse qui saeculo uerbis, non factis relumbae membra esse qui saeculo uerbis, non factis renuntiant. interim, ad quod uidemus. unde dictum arbitror: qui sapit diem, domino sapit; deus enim stitutionem conformes imaginis filii sui, multi etiam, qui aperte foris sunt et haeretici appellantur, multis et bonis catholicis meliores sunt; quid enim sint hodie uidemus, quid cras futuri sint ignoramus. et deo quidem, aput quem sunt praesentia quae uentura sunt, etiam quod futuri sunt iam sunt, nos autem secundum id quod in praesenti est quisque hominum quaerimus, utrum in illius ecclesiae membris, quae unica columba dicta est et sponsa Christi sine macula et ruga, hodie deputandi sint de quibus dicit Cyprianus in epistula quam commemoraui, quod uiam domini non tenerent nec data sibi ad salutem caelestia mandata seruarent, quod non facerent domini uoluntatem patrimonio et lucro studentes, superbiam sectantes, aemulationi et dis
Abbreviated transcription (Latin):
tizantur: qũdo utug scło ubis non fatis renũi¬
ant Cum dicat aplus petrus. Quod ⁊ uos sili
forna baptisma saluos fatit. non carnis deposi¬
tiosordium: s conscientie hone int̾igatio. Q
utiq non h̾ebant de quib dicitur. Scło ubis
solis ⁊ non factis reniuiciantes. Et tam̃ id agit
temꝑassent ⁊ recte iam uiuere non ut pseudo x¬
ani. S ut ueri xpĩani ceꝑissent. nũquid eos iu¬
beret denuo baptirari : Non utq s h eis pre¬
staret uera conu̾satio: Ut sacͣmentum qd̃ non
mutatis ualebat ad ꝑniciem: mutatis ualere
sit ĩe mundat lauacro aque in u̾bo: ut exhibe¬
at sibi głosam eccłiam non hñtem maculami
aut nugam aut aliquid huimodi. Quod si
in ista ecclesia non sunt ad cuiꝰ membra nõ ẜ¬
tment: non funt in eccłia de qua dicitur. Una
est columba mnea una est matri sue. Itã est fiñ
macula. ⁊ ruga. autꝰ sserat qui patest huius co¬

Expanded text:
tizantur, quando utique saeculo uerbis, non factis renuntitizantur, quando utique saeculo uerbis, non factis renuntiant, cum dicat apostolus Petrus: sic et uos simili forma baptisma saluos facit, non carnis depositio sordium, sed consutique non habebant de quibus dicitur: saeculo uerbis solis et non factis renuntiantes. et tamen id agittemperassent et recte iam uiuere non ut pseudochristiani, sed ut ueri christiani coepissent, numquid eos iuberet denuo baptizari? non utique, sed hoc eis praestaret uera conuersio, ut sacramentum, quod. non mutatis ualebat ad perniciem, mutatis ualere sic ipse mundat lauacro aquae in uerbo, ut exhibeat sibi gloriosam ecclesiam non habentem maculam aut rugam aut aliquid huiusmodi. quodsi in ista ecclesia non sunt, ad cuius membra non pertinent, non sunt in ecclesia de qua dicitur: una est columba mea, una est matri suae; ipsa est enim sine macula et ruga. aut asserat, qui potest, huius co
Abbreviated transcription (Latin):
re dires imitatem pugnamus: nor conanus he¬
tiuis quatiuid apud eos eiis agostamudr d̾. ee
anguentes decenmnus quod initate hnt nẽ uele¬
re ad salutem nisi ad ean demuenerint uuitatem
rqua enmn ecesie fidelis ⁊ salutaris ⁊ sanet iest.
beneutentib. Ea uero bene uti exͣ eccliam nemo
Siur non ad pͥmiu susstragatur. Et so baptiemꝰ
cormimpi ⁊ adult̾ari non gotest: ⁊ si a corrupte
⁊ ad uitis hẽatur: sicut ⁊ ip̃a ecclla ĩ corruota⁊ au
sta ⁊ pudita eist. Et ideo non ad eam ꝑtment aus¬
n raptores. fen̾atores quos nontantum fors si
etiam ratus ẽẽ muttis sut̾arum sudrrũ Icais ꝙpan̾
ipẽ testatur. Et tam̃ non mutato corde laptizã¬
tur ⁊ baptizant. Miam ⁊ h niqͣdam epla fua di¬
fcĩs renũtiantes. sicirt de quib dicit apłus. Con¬
fitentur enim deum se nosse: factis autem negãt.
Nos ergo beatus cypͥanus in ip̃a itus ecc̃la
u̾sari arguit: qui corde in meluis nõ mutato bap¬

Expanded text:
re atque unitate pugnamus, non tribuamus haereticis quidquid apud eos ejus agnoscimus: sed eos arguentes doceamus, quod ex unitate habent non valere ad salutem, nisi ad eamdem venerint unitatem. Aqua enim Ecclesiae fidelis et salutaris et sancta est bene utentibus. Ea vero bene uti extra Ecclesiam ngeritur, non ad praemium suffragatur. et ideo baptismus corrumpi et adulterari non potest, etsi a corruptis et adulteris habeatur, sicut et ipsa ecclesia incorrupta et casta et pudica est, et ideo non ad eam pertinent auari raptores faeneratores, quos non tantum foris sed etiam intus esse multis litterarum suarum locis Cyprianus ipse testatur, et tamen non mutato corde baptizantur et baptizant. Nam et hoc in quadam epistula sua difactis renuntiantes, sicut de quibusdam dicit apostolus: confitentur enim deum se nosse, factis autem negant. hos ergo beatus Cyprianus in ipsa intus ecclesia uersari arguit, qui corde in melius non mutato bap