comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tum est in qrͣtum ⁊ et aliquod ultͣ suꝑius
phitet᷑ in ip̃o uno quod dicitur firmam̃cũ
uiultos gͣdatim ẽẽ ꝯfirmãt ac ꝑ hoc corpe¬
os ẽẽ ilis rõtiñat᷑ uel opmnantur de quoꝵ¬
uitos quosdam gradꝰ quisqmͣ eẽ contẽ¬
dat aũ si possit ostendat eosq distinctos ux
iaconũ sec ut cumq se ista hñt et accipian¬
t᷑ ut libet ab alio sic ab alio. aut̃ sit ego ui¬
soꝵ uł iusionũ p̾t̾ ista tͥa gña aut corpore
aut sp̃n. aut m̃te usꝙ ad huc uł nosse uel
dic̾e nõ possum. Set quoc et qnͣte singłorũ
gͥnũ sint disfre. ut in uno quoq alind a¬
lio gͣdatim suꝑ fatur ignorare me fateor
Sicric aũt in istaluce corporea est celum ꝙ
et sid̾a q̃ corporea longe sunt meliora crẽst¬
rib. sicut ⁊̃ illo gen̾e spĩali in quo uden¬
tͣ corpoꝵ silitudines luce quadã incorpora¬
li marporali ac sũt q̃dam excellencie et
saentes nescio qũo nr̃am in fpũ nostro in¬

Expanded text:
tum etiam et aliquot ultra superius perhibent et in ipso uno, quod dicitur firmamentum, multos gradatim esse confirmant ac per hoc corporeos esse uel ratiocinantur uel opinantur — de quomultos quosdam gradus quisquam esse contendat, aut si possit ostendat, eosque distinctos juxta lationum. Sed utcumque se ista habeant, et accipiantur ut libet, ab alio sic, ab alio autem sic; ego visorum vel visionum praeter ista tria genera, aut corpore, aut spiritu, aut mente, usque adhuc vel nosse vel docere non possum. sed quot et quantae singulorum generum sint differentiae, ut in unoquoque aliud alio gradatim superferatur, ignorare me fateor. Sicut autem in ista luce corporea est caelum, et sidera, quae corpora longe sunt meliora terrestribus, sic in illo genere spiritali, in quo uidentur corporum similitudines luce quadam incorporali ascientes, nescio quomodo, in spiritu nostro in
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾cio celo sit ꝑadisus an est int̾aũ celum
et inde rursus in ꝑadisũ raptus sit. Si em̃
etiam spirititalis quasi regio ubiaĩe bene
m̃to est paradisus dici potest nõ solũ t̾ia¬
um celum quicquid illud ẽ quod ꝓfcõ mag¬
nũ sb̾linit̾ ꝙ p̾claꝵ est uerum ⁊ in ip̃o homi

Expanded text:
in tertio coelo sit paradisus, an etiam in tertium coelum, in tertio coelo sit paradisus, an etiam in tertium coelum, et inde rursus in paradisum raptus sit. Si enimetiam spiritualis quasi regio, ubi animae bene est, merito paradisus dici potest; non solum tertium coelum, quidquid illud est, quod profecto magn
Abbreviated transcription (Latin):
cõtem nõ fc̃am in requie pauꝑis sec in supp¬
utio diuitis. Illud etam quod iaceb dicit ad fi¬
lios suos deducetis sentucem meam cum
iste ne muna tͥsticia sic ꝑtir rbaretur ut nõ
ad requiem b̾oꝵ iret set adferos pcc̃oꝵ. Ne¬
ꝙ enĩ ꝑũũ a se malũ est t̾sticia cum apłs¬
cui dat᷑am solicite tinuerit ne maiore t̾sti¬
cia ab sorberet᷑ ꝑuide e ut dixi nondum in ue¬
niet ad hoc quero neq mͥ occurrit inferos
alicui in bono possuisse scpturã dum taxat
cauonicam. Non aũt inbonũ accipiendum si¬
num abrae et illam requiem quo ab angłis
pius pauꝑ ablatus nescio utrum quisqmͣ poss¬
it audire et ido quomodo eam apud inferos
credimus ẽẽ nõ iudeo ueꝵ hoc dũ q̃rimet a
aut inuenimꝰ aut nõ iuenimꝰ urget nos
usꝙ in c̾tum celũ nescire aut sũe in corpore
siue extͣ corpus et quia raptus est iꝑadisũ
et audiuit in effabilia u̾ba que nõ licet ho¬
nuni loqui ne tenere non firmam utrum

Expanded text:
on esse factam in requie pauperis, sed in subplicio diuitis. Illud etiam, quod Iacob dicit ad filios suos, deducetis senectam meam cum isse, ne nimia tristitia sic perturbaretur, ut non ad requiem beatorum iret, sed ad inferos peccatorum. neque enim paruum animae malum est tristitia, cum cuidam tam sollicite timuerit, ne maiore tristitia absorberetur. proinde, ut dixi, nondum inueni et adhuc quaero nec mihi occurrit inferos alicubi in bono posuisse scripturam dumtaxat canonicam; non autem in bono accipiendum sinum Abrahae et illam requiem, quo ab angelis pius pauper ablatus est, nescio utrum quisquam possit audire . et ideo quomodo eam apud inferos credamus esse non uideo. Uerum hoc dum quaerimus et aut inuenimus aut non inuenimus, urget nos usque in tertium caelum, nescire autem siue in corpore siue extra corpus, et quia raptus est in paradisum et audiuit ineffabilia uerba, quae non licet homini loqui, non temere adfirmam
Abbreviated transcription (Latin):
nei qͦ gn̾e lr̃aꝵ exhis q̃ nod pauica int̾p̾tata
sunt ñ dudito cũcta q̃ utilit̾ q̃re possumns
ꝯtin̾i. fr̃ĩb aũ nõ uaieam resist̾e iure qiuo eis
agitat maxͤ ẜuiam. ego q ip̃e mita q̃ nesciebã
stribendo medidicisse consitear. nõ d ħ laborm̃s
cuiq pigro aut mitum docto uidi sũfliuss cum
ꝑua ex ꝑte sit nccͣłus: Ex hiis gͥ q̃ ab aliis delxͣ
ad uiti ea q̃ detͥnitate uno sĩno. sũmõq bono
deo pie queri ⁊ diẜi posse arbitror ip̃o ex hoitã¬
te q̃renda: atqi adiuuãte disẜenda susceꝑi: ut

Expanded text:
pauca intepretata sunt, non dubito cuncta quae utiliter quaerere possumus ntineri; fratribus autem non valeam resistere, jure quo eis agitat, maxime serviam, egoque ipse multa quae nesciebam, scribendo me didicisse confitear: non debet hic labor meus cuiquam pigro, aut multum docto videri superfluus, cum us. Ex his igitur quae ab aliis de hac adjuti, ea quae de Trinitate, uno summo summeque bono Deo, pie quaeri et disseri posse arbitror, ipso exhortante quaerenda atque adjuvante disserenda suscepi: ut
Abbreviated transcription (Latin):
ns simir ẜpẽtes fec̃unt ⁊ a similia s t̃
ampliꝰ est admirand̾ qũo magoꝵ illa potẽ¬
tia. que ẜpentes fac̾e potuit il ad muscas ͥm¬
nutissimas uentũ est oĩo defet̃. Sciniseꝰ em̃
mustile qũt breuissime qͣ t̾cia piaga sr̃bꝰ egẜ¬
ptius ppĩs edetat᷑. Ibi certe deficientes magidi

Expanded text:
 serpentes fecerunt et alia similia. sed illud amplius est admirandum, quomodo magorum illa potentia, quae serpentes facere potuit, ubi ad muscas minutissimas uentum est omnino defecit. scinifes enim musculae sunt breuissimae, qua tertia plaga superbus Aegyptius populus caedebat
Abbreviated transcription (Latin):
Situs nero et hĩtus ⁊ loca ⁊ tempora nõ ꝓpͥe set
cimallate acꝑsmmulitudines dnr in d̾o. Nam et
ced̾e suꝑ chetubm̃ dicitur quod ad situm dicit᷑
et si adscend̾o in celum tu ibi es quod ad locũ
ꝙ aũt ad faciend̾ actinet fortassii do u̾issime¬

Expanded text:
 loca, et tempora, non proprie, sed translate ac per similitudines dicuntur in Deo. Nam et sedere super Cherubim dicitur ; quod ad situm dicituret, Si ascendero in coelum, tu ibi es ; quod ad locum. Quod autem ad faciendum attinet, fortassis de s
Abbreviated transcription (Latin):
istł exegypto educẽd̾ missus ẽt sic ei dñm
aippuisse scͥtũ ẽ. Pascetat inꝙͥ ouos ietͦ soceri sin
sacdotis madian ⁊ egit oues ĩdeẜtum. ⁊ uenit
ĩ mõtẽ dei choreb. alꝑꝑuit aũ illi angis dñi ĩflã¬
ma ignis de ruto ⁊ iudit qr ĩ rubo ardet ignis.
sum istud ꝙ tam magnũ uidi am̃ nõ oburit᷑ ui q̃¬

Expanded text:
egypto educendum missus est, sic ei Dominum apparuisse scriptum est: Pascebat, inquit, oves Jethro soceri sui sacerdotis Madian, et egit oves in desertum, et venit in montem Dei Horeb. Apparuit autem illi angelus Domini in flamma ignis de rubo. Et vidit quia in rubo arderet ignis, sum istud, quod tam magnum vidi, quoniam non comburitur ru
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c̃ ueniret in carne analiqͣ extͥnitate pͣ an
tͥnitas pr̃ib axeuerit. an an̾qua extrmitate
persona.
c p̾mũ ĩneo qd̾ ingenesi scͥptum est locutũ
dm̃ tũ hom̃e qũe de luno fix̾at si excepta
figurata significacõne ut rei geste fĩdes ẽ ad ut¬
t̃am tencat᷑ ista tͣctamus ĩspe hoĩs urͣ d̃ cũ lo¬

Expanded text:
 veniret in carne, an aliqua ex Trinitate persona, an Trinitas Patribus apparuerit, an aliqua ex Trinitate persona.c primum, in eo quod in Genesi scriptum est, locutum Deum cum homine quem de limo finxerat, si excepta figurata significatione, ut rei gestae fides etiam ad litteram teneatur, ista tractamus, in specie hominis videtur
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuob̾ est spt̃ sc̃i q̃m hẽtis a deo. ⁊ hu tres unuꝰ deꝰ¬
⁊ sicup catholica sanitas credit: nõ satis eiucet
usum rei p̾sñtiꝰ assim̾pta creatura est que ⁊ octĩs
hũans apperet ⁊ aurib insonaret ⁊ applłaret᷑.¬
⁊ angłs dñi ⁊ dñs ⁊ ds̃ nõ pot̃ hic ds̃ intlłi pat̾

Expanded text:
itus sancti, quem habetis a Deo ? et hi tres unus Deus, sicut catholica sanitas credit: non satis elucet usum rei praesentis assumpta creatura est, quae et humanis oculis appareret, et auribus insonaret, et apellaretur ang
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ exꝰ p̃posuit ⁊ ꝓposũ unã suã. Neq n fuit pͦ¬
tator aũ impsꝰ ut ei tãqͣm spũ mortuo ũt̾iore
hoĩe renouari opꝰ eẽt ⁊ tñꝙͣ resipiscẽdo adiu¬
tã iusticie reuocari. s ĩ diitꝰ carne morͣli ⁊sola
moriens sola resurgẽs easola nob̾ ad utr̃tu
ꝯtinut cũ ĩ ea fie̾t ĩtioris hõis sacͣm̃tũ erti¬
oris exͫ. Int̾ioris .n. hõĩs nr̃i sacͣm̃to data est¬

Expanded text:
posuit et proposuit unam suam. neque enim fuit peccator aut impius, ut ei tamquam spiritu mortuo in interiore homine renouari opus esset et tamquam resipiscendo ad uitam iustitiae reuocari; sed indutus carne mortali et sola moriens, sola resurgens, ea sola nobis ad utrumque concinuit, cum in ea fieret interioris hominis sacramentum, exterioris exemplum. interioris enim homi
Abbreviated transcription (Latin):
maioꝰ magiciͥ artib euecatoꝵ creatores
fuisse ranaꝵ aca ẜpentisie sicut ñ possum dic̾e
homĩes malos segetis cẽ creatores qͣm ꝑ eoꝵ opã
iudero exortã. Sicut nͦ iacob c̾ator coioꝵ s̾pecoribꝰ
fuit: qr bibentib inꝯteptu mr̃ib uariatas uir-¬
gas qͣs intuerent᷑ apposuit. s nͦ ip̃e pecudes c̾a¬
t̾rices fu̾nt uarietan ꝓlis sue. qr ĩ hereẜat aĩe
to sp̃n a sabat᷑ ex opassõne ꝯmixtionis afficere
uñ tem̃s fetuũ pͥmordiis coiore tenꝯ asꝑg̾et᷑
uñ. i sic exsem ip̃is afficiant᷑ ur aĩa ex corꝑe¬

Expanded text:
malos magicis artibus euocatos creatores fuisse ranarum atque serpentium, sicut non possum dicere homines malos segetis esse creatores, quam per eorum operam uidero exortam. sicut nec Iacob creator colorum in pecoribus fuit, quia bibentibus in conceptu matribus uariatas uirgas quas intuerentur apposuit. sed nec ipsae pecudes creatrices fuerunt uarietatis prolis suae, quia inhaeserat ato spiritu animabatur, ex compassione commixtionis afficere, unde teneris fetuum primordiis colore tenus aspergetur; ut enim sic ex semetipsis afficiantur, vel anima ex cor
Abbreviated transcription (Latin):
est. u̾itas aũ oñdit ẜ istum modum ⁊̃ se ip̃o mi
qui semet ip̃m exĩaniuit formam serui accipi¬
ens. Neq .n. sic accepit forͣm ẜui ut amittet for¬
mam dei inqͣ erat equans pr̃i. si gͦ ita acceptaꝵ
forma ẜui ut nõ amit̾et᷑ forma dei. cum ⁊ł̃ forͣ
cei ⁊ in forma serui ĩdem sit ip̃e filius qͦ unigem¬

Expanded text:
stendit secundum istum modum etiam se ipso minqui semet ipsum exinaniuit formam serui accipiens? neque enim sic accepit formam serui, ut amitteret formam dei, in qua erat aequalis patri. si ergo ita accepta est forma serui, ut non amitteretur forma dei, cum et in forma serui et in forma dei idem ipse sit filius unigen
Abbreviated transcription (Latin):
media fideliũ ꝯstituta sit ut adꝑcepcõm ĩꝯmuta¬
bilis u̾itatis in becillem m̃tem obẜuata pietas sa¬
net ne ĩopimonẽ noxie flitatis tem̾̃itas ĩ ordĩa¬
tap̃cipitet necpigebit & me sicubi hesito q̃rere
nõ pudebit sicubi erro dicere.

Expanded text:
medicina fidelium constituta sit, ut ad perceptionem incommutabilis veritatis imbecillem mentem observata pietas sanct, ne in opinionem noxiae falsitatis temeritas inordinata praecipitet. Nec pigebit autem me, sicubi haesito, quaerere; nec pudebit, sicubi erro, discere.
Abbreviated transcription (Latin):
tis meis ꝯq̃ri ut scirẽt qui possent ñ ame fuisse
lacõne mae tua ussõne ꝯpuisus opus  lasto¬
riosum aduuĩate dño t̾mĩare turaui eõs q em̃¬
datos nõ ut uolui s ut potui ne ab ilł qui subrept
iã in manꝰ hõm exierant płim̃ discreparent᷑ ue¬
nacõm tue ꝑfiliũ nrm ⁊ diaconũ carissimũ

Expanded text:
tis meis conqueri, ut scirent, qui possent, non a me fuisse ussione compulsus opus tam laboriosum adiuuante domino terminare curaui eosque emendatos, non ut uolui, sed ut potui, ne ab illis, qui subrepti iam in manus hominum exierant, plurimum discreparent, uenerationi tuae per filium nostrum condiaconum carissimum
Abbreviated transcription (Latin):
ita nõ eẽt. s itadici opꝰ eẽt sicutiꝰ ego sum doꝰ
reians ⁊ penitet me hominẽ fecisse. De reb
ꝑnitiosus ⁊ ĩ anius euanescant quitͥtõ illoge.¬
uere erroris au̾itate secludunt᷑. ħ suspitando
de dõ ad̾ n in ip̃o n ĩ uitia creat᷑a inueniri potesb.
Reb .n. que ĩ creat᷑a reꝑisit᷑. soli dĩna scptura

Expanded text:
ita non esset, sed ita dici opus esset; sicuti est, Ego sum Deus zelans ; et, Poenitet me hominem fecisse . De rebuperniciosius et inanius evanescunt, qui tertio illo genere erroris a veritate secluduntur, hoc suspicando de Deo, quod neque in ipso, neque in ulla creatura inveniri potest. Rebus enim quae in creatura
Abbreviated transcription (Latin):
tñ frĩb qr resiste nõ ualui. em̃daui eos qͣntum
em̃dandos putaui ⁊ cõpiens ⁊ edidi ad iũgẽs cis
quicqͣ accidiss ⁊ qͥd fac̾ẽ mea eogitacõne uoluis¬
sem: ⁊ quid fr̃um ꝯpellente cariͤ fetissem. In qͦꝵ liͦ
undecimo tũ de corpore uisibili ag̾em dixi. Quo¬
tͥ hoc amat. Nam nõ est alienan ĩ laudẽ creatoriͤ
amare sp̃em corͣlem ut ip̃o creatore fruens quis
u̾e beatus sit: Itẽq ĩ eodẽ uͥ dixi. nͨ auem qͣdrupede¬
minemini qr ñ iudi s fantasiã taiẽ. facislime
intueor dũ alicui forme uolatili tpͣlem uidi. ad¬
uingo alios duos pedes qͣles ttidem uidi ħ dicẽs
nõ potiu recołe uolatilia qͣdrupedia q̃ lex ꝯme¬
locuste saluuat q̃s dicit mũdas ⁊ iõ disc̾int ab ĩ¬
mũdis talibꝰ uoiatiib q̃ nõ saluĩt illis t᷑rid̾ sic̃ st̃

Expanded text:
 quibus resistere non valui, emendavi eos quantum emendandos putavi, et complevi, et edidi adjungens eis quid accidisset et quid facere mea cogitatione uoluissem et quid fratrum conpellente caritate fecissem. In quorum libro undecimo, cum de corpore uisibili agerem, dixi: quose, qui hoc amat; nam non est alienari in laudem creatoris amare speciem corporalem, ut ipso creatore fruens quisque uere beatus sit. itemque in eodem ubi dixi: nec auem quadrupedem memini, quia non uidi, sed phantasiam tamen facillime intueor, dum alicui formae uolatili, qualem uidi, adiungo alios duos pedes, quales itidem uidi, haec dicens non potui recolere uolatilia quadrupedia, quae lex commeuas dicit mundas, et ideo discernit ab inmundis talibus uolatilibus, quae non saliunt illis cruribus, sicut sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ħ nosse au nõ sufficit unde etiam ex¬
istant in quirit ab aliis me ignorare
habet causas aliqñ ab anima et a corꝑe
quidem uł cum humor diffunditur uł
cibus uł aliquid aliud corꝑi mixtum ĩ¬
cimsecus. ab amina uerd uł cumtimo¬
te curbatur uł pudore confandr uł iras¬
cit᷑ ue amat uł si auid hͦmi nec in m̾i¬
tꝯ si id auod amat et regit eciam cũ
uehem̃tius mouetur uehemencuis ex¬
agitat ita et ip̃a auime ut iñ ea uisa
ꝑagnt auenõ ei ꝑsensus corꝑis nun¬

Expanded text:
Hoc nosse cui non sufficit, unde etiam exHoc nosse cui non sufficit, unde etiam existant, inquirat ab aliis; me ignorarehabet causas, aliquando ab anima; et a corpore quidem, cum vel humor suffunditur, vel cibus vel aliquid aliud corpori injectum extrinsecus; ab anima vero, cum vel timore turbatur uel pudore confunditur uel irascitur uel amat uel si quid huius modi; nec inmerito, si id, quod animat et regit, etiam cum uehementius mouetur uehementius exagitat — ita et ipsi animae, ut in ea uisa pergat, quae non ei per sensus corporis nun
Abbreviated transcription (Latin):
requirere cũ
cotidiana plerumꝙ sepe etia
sepe etiam latẽ¬
cioris originis nosse
modum in uocib ħ est
sine cura nesciant q̃
musu sermo habent unde ita sĩt¬
in usitatum in
dectoribus flagitant. Soleo cum mnt
cum me
nesciebat. quod aũt nouum in sonurt
parum pucat nosse quid signisi¬
cat ualec ins eciam unde dicatur reaui¬
rat. quisaiis gꝰ exme quent unde uisa
corpalia similia in extasi apparet que
taro accidit aĩe ucissim quero u ñ apꝑa¬
teant dormnẽtib que cotidie sentit aĩa
tere quasi uero id̾o minus mira sto
calium natum iusorum que cocidia¬
na est aut id̾o minꝰ curanda quia om̃i¬
um est. aut si recte faciunt qui istam
nõ querunt nõ rectuis feceruit set neq
milla curiosi suit ego uero multos am¬
plius ao miror mustoq maxxime stupes
qnͣta cełitace ac faciente inse ip̃i falł¬
atentur imagnes corꝑum aue per
in ẽxcnss uisiones. queciumq tam̃ illa na¬
cura est uisoꝵ ꝓculdubio corpus nõ est

Expanded text:
requirere, cum cotidiana plerumque talia saepe etiam latentioris originis nosse modum in uocibus, hoc sine cura nesciant, usu sermonis habent, unde ita siinusitatum in doctoribus flagitant. Soleo autem, cum me nesciebat; quod autem nouum insonuit auribus, parum putat nosse, quid significando ualet, nisi etiam unde dicatur exquirat. quisquis ergo ex me quaerit, unde uisa corporalibus similia in extasi adpareant, quae raro accidit animae, uicissim quaero, unde adpareant dormientibus, quae cotidie sentit animarere. quasi ideo minus mira sit talium natura uisorum, quia cotidiana est, aut ideo minus curanda, quia omnium est; aut si recte faciunt, qui ista non quaerunt, rectius fecerint, si nec in illa curiosi sint. ego uero multo amplius admiror multoque maxime stupeo, quanta celeritate ac facilitate in se anima fabricetur imain ecstasi visiones. Quaecumque tamen illa natura visorum est, procul dubio corpus non est.
Abbreviated transcription (Latin):
que creaũ regio at agit S cũ eãdẽ mat̾iem ex
nirgͥa moysi ĩ tarne ẜ pontis xximie acueio¬
cit̾ uertit miraamfuit rei quidẽ mutabius
ai᷑as suas cũ resurg̾ent mortui uietri m¬
n qͥ amimat garne ĩ ut̾is mrm̃t ut at rupa¬
oriant᷑ morit᷑o. S cũ fiunt illa ꝯtinuato qͣi
quodã flunuo iabentiũ manãtiũq rege ⁊ ex
occilto in ꝓmptũ at exꝓmpto ĩ occultũ usi
monendis hõib musitata mutabiut ͤ inge¬

Expanded text:
quae creauit regit atque agit? sed cum eandem materiam ex uirga Moysi in carnem serpentis proxime ac uelociter uertit, miraculum fuit rei quidem mutabilis, nimas suas, cum resurgerent mortui, nisi qui animat carnes in uteris mtinuato quasi quodam fluuio labentium manantiumque rerum ex occulto in promtum atque ex promto in occultum usitmonendis hominibus inusitata mutabilitate inge
Abbreviated transcription (Latin):
ata. C etera uero ita posita uelud ad huc reqͥ¬
renda sunt. hos sine libros posterius cepi set p̾¬
us t̾minaui qmͣ de trinitate ideo eos nunt or¬
dine quo cepi recolui. In quinto libro et ubi¬
cuinque in eis libris posui de semine tibu
repromissum est auod depositum sit peri
ẜueriores codices post inspexi maxine g̾cos
reformacoe opus haberet .In .xii. de inferis
magis in uideor docere debuisse q uod subt̾¬

Expanded text:
ata, cetera uero ita posita, uelut adhuc requirenda sint. hos sane libros posterius coepi, sed prius terminaui quam de trinitate; ideo eos nunc ordine, quo coepi, recolui. In quinto libro et ubicumque in eis libris posui de semine, cui repromissum est, quod dispositum sit per aostolus, sicut ueriores codices post inspexi, maxime graecos.reformatione opus haberet. in duodecimo de inferis magis mihi uideor docere debuisse, quod sub
Abbreviated transcription (Latin):
mittebant᷑ ut ex ꝑͣ dei loq̃rent᷑ assum̃tes corͣlem
sp̃em de creat᷑a corpea ĩusum munst̾ui sui a ũ ip̃m̃
corpꝰ suũ cui ñ sub dñt᷑ s subditũ regunt mu¬
tanto at iltẽtos ĩspẽs qͣs uellent aꝯmodatas
atq aptas actõnib suis s attͥbutã sͥ acͤatore

Expanded text:
lem speciem de creatura corporea in usum ministerii sui aut ipsum corpus suum, cui non subduntur, sed subditum regunt, mutantes atque vertentes in species, quas vellent, accomodatas atque aptas accionibus suis secundum attributam sibi a creatore
Abbreviated transcription (Latin):
bros de cͥnitate que dẽ est qͥndetĩ scͥpsi ꝑ aliqͦt
annos . s cũ eoꝵ duõdecimũ ñ ꝑfecissem reos
łutuis ten̾em qͣm possent sustiñe qͣ uehem̃t᷑ illos
hr̃e cupielant subtradi sunt mͥ minꝰ enĩdati qͣm
desent ac possent qñ eos ed̾e̾ uoluissem. Ꝙ rcaꝙͣ¬

Expanded text:
e deus est, quindecim scripsi per aliquot annos. sed cum eorum duodecim non perfecissem et eos diutius tenerem, quam possent sustinere, qui uehementer eos habere cupiebant, subtracti sunt mihi minus emendati, quam deberent ac possent, quando eos edere uoluissem.
Abbreviated transcription (Latin):
uit ad plenam ꝑ fcam que cogncõm roꝵ¬
q anglis mest quod sine incorpore siue
extra corpus ẽe nesciebat. hoc itaq non di¬
mortalitate. O m̃ĩa em̃ iudencia erunt sã¬
ulla falsitate sine ulla ignorancia sius ordi¬
nib distribita et corporalia et sp̃ualia et in¬
o quidem nõ nullos eoꝵ qui scͥturam scãe
ante nos infide catholica tractasse laudã¬
tur ⁊̃ sic expossuisse quod ait apłs torcum
celum ut corporauis ec aĩalis et spĩtalis ho

Expanded text:
uit ad plenam perfectamque cognitiouit ad plenam perfectamque cognitio angelis inest, quod, siue in corpore siue extra corpus esset, nesciebat. hoc utique non demortalitate. omnia enim euidentia erunt sulla falsitate, sine ulla ignorantia suis ordinibus distributa, et corporalia et spiritalia et ino quidem nonnullos eorum, qui scripturas sanctas ante nos in fide catholica tractasse laudantur, etiam sic exposuisse, quod ait apostolus tertium caelum, ut corporalis et animalis et spiritalis ho
Abbreviated transcription (Latin):
alitate ut sit ei glorie quod farsine fuit. nii¬
fruet᷑ ut longe minore eudencia nũc nobie
ad iaceant istes spẽs corporales quas sensu
carius actingimus et eis msti ita sunt dedici
ut solas ẽẽ arbitnͣtur et quicquid tale non
est putent om̃io nõ ẽẽ. Sapientes aũt ita ft̃
poris similitudinẽ intlligñdo utrũq ꝑ spiciũt
quam uis ea non ualeant ita m̃te conspic̾e
corporanb iudicand̾ atꝙ ad ministaͣmdum
p̾sunt neq eis tanquam p̾senciorib famili¬
ariuis inclinant᷑ et eoꝵ sigmficatinas sum¬
litudines in spũ ita discerunt et tanta pocẽ¬
sia quodam modo tractant ut ea possũt ⁊̃
hominũ sp̃ĩtib reuelando misd̾e et ilam
in conmutabilem sb̃am creatoris ita ꝯspi¬
cunt ut uisions acq amore et eam p̃ponũt
dirigant᷑ quicquid agunt. Demiq quam¬
ius ab repto apło a carnis sensib in t̾ciũ
relum et paradisum hos ip̃m certe deffł¬

Expanded text:
cilitate, ut sit ei gloriae, quod sarcinae fuit. Nicilitate, ut sit ei gloriae, quod sarcinae fuit. Nifruetur, ut longe minore euidentia nunc nobis adiaceant istae species corporales, quas sensu carnis adtingimus et eis multi ita sunt dediti, ut solas esse arbitrentur et, quidquid tale non est, putent omnino non esse. sapientes autem ita sunt poris similitudinem intellegendo utcumque praespiciunt, quamuis ea non ualeant ita mente conspicercorporalibus iudicandis atque administrandis praesunt nec eis tamquam praesentioribus familiaribus inclinantur et eorum significatiuas similitudines in spiritu ita discernunt et tanta potentia quodammodo tractant, ut eas possint etiam hominum spiritibus reuelando miscere, et illam incommutabilem substantiam creatoris ita conspiciunt, ut uisione atque amore et eam praeponant dirigant quidquid. agunt. denique quamuis abrepto apostolo a carnis sensibus in tertium caelum et paradisum hoc ipsum certe def
Abbreviated transcription (Latin):
beri. Diffialier quidẽ q̃stio est qmͣ ut per¬
fic̾e possit hoc smone firi set tñ minine
dubitandum est et raptũ hominis a caris
censib mentem et post mortem ip̃m carne de¬
dent sine aba lacenciore causa sine odio q
in est ei naturalis quidem appetitus corpus
administrandi quo appetitu recardat᷑ quodã¬
modo ne cota intũone ꝑgat in illud sumũ
celũ quam du nõ sb̾ est corpus auꝰ adminis¬
tracõne appetitus iue ꝯquiescat. porro ant̃
sitale sit corpus aũ sit difficił et grauis a¬
ministracõ sicut hee caro quȩ corumpit᷑ et
agͣnat aminam deꝓpagine tnͣsgͥssionis existe¬
ns multo magis auercitur mẽs ab illa uisio
euisdem caris sensib ut ei quomodo cape
posset ulud ostenderetur ꝓ inde tñ hoc cor¬
pus iam animale set ꝑ futu̾ram commuta¬
cõm spõle receꝑit angelis ad equata ꝑfcm̃ ha¬
bebit nature sue modum obediens et in ꝑa
nł ificata et uinisicans tam meffabili fa¬

Expanded text:
beri; difficilior quidem quaestio est, quam ut perfecte possit hoc sermone finiri: sed tamen minime dubitandum est, et raptam hominis a carnis sensibus mentem, et post mortem ipsa carne dedent, sine alia latentiore causa siue ideo, quia inest ei naturalis quidam adpetitus corpus administrandi: quo adpetitu retardatur quodammodo, ne tota intentione pergat in illud summum caelum, quamdiu non subest corpus, cuius administratione adpetitus ille conquiescat. porro autem, si tale sit corpus, cuius sit difficilis et grauis administratio, sicut haec caro, quae corrumpitur et adgrauat animam, de propagine transgressionis existens, multo magis auertitur mens ab illa uisioneiusdem carnis sensibus, ut ei quomodo capere posset illud ostenderetur. proinde, cum hoc corpus iam non animale, sed per futuram commutationem spiritale receperit angelis adaequata, perfectum habebit naturae suae modum oboediens et inperans, uiuificata et uiuificans tam ineffabili fa
Abbreviated transcription (Latin):
mũ recte accipimꝰ hoc noie corporeũ gñau
noĩe quicquid est super aquas et tr̃am ẜ
sicut illud. unde animabilis psenius in exta¬
tasi petrus discus ile fuit missus est t̾ciũ
uero quod mente conspiot᷑ tra secreta et
remota et omĩo ab repta a sensib carnis
ata remota muindata ut ea que in illo
bilit̾ ualeat uidere et audire non in cõ¬
gruent᷑ arbitram᷑ et iluic ẽẽ apłm raptũ
et ibi fortassis ẽẽ ꝑadisũ om̃ib menorem
et si diciꝰportet paradisũ paradisoꝵ. Sieĩ
anume bone leticia in reb ronis est in om̃
creatura quid ea leticia p̾stancius auim
ubo dei est ꝑ quod fc̃a sunt omĩa. Set si
quẽ monet quid sit opus spĩtil defunctoꝵ¬

Expanded text:
mum recte accipimus hoc omne corporeum generali nomine quidquid est super aquas et terram; sicut illud unde animalibus plenus in ecstasi Petro discus ille submissus est ; tertium vero, quod mente conspicitur ita secreta et remota et omnino abrepta a sensibus carnis atque mundata, ut ea quae in illo biliter ualeat uidere et audire : non incongruenter arbitramur et illuc esse apostolum raptum et ibi fortassis esse paradisum omnibus meliorem et, si dici oportet, paradisum paradisorum. si enim animae bonae laetitia in rebus bonis est in omni creatura, quid ea laetitia praestantius, quae in uerbo dei est, per quod facta sunt omnia? Sed, si quem mouet, quid opus sit
Abbreviated transcription (Latin):
in hac uita spãies homines p̾tet̾is rebus
diligunt eoq ꝑfrui conspicuĩt. Ego aũt
sur malĩum sp̃aie et intu̾ctuale dr̃e auod
illi fortasse aĩale et sp̃ale dixerunt ut ea¬
rumdem rr̃aua tm̃ modo noĩa ponerem
iam in p̾mis hĩ lib̃ ꝑtib me deseruisse suffec̾it
etiam sp̃u scõ aliquid ex ista locucõne ꝓfic̾et s

Expanded text:
in hac uita spiritales homines prae ceteris rebus diligunt eoque perfrui concupiscunt. ego autem cur maluerim spiritale et intellectuale dicere, quod illi fortasse animale et spiritale dixerunt, ut earundem rerum alia tantummodo nomina ponerem, iam in primis huius libri partibus me disseruisse suffecerit. spiritu sancto aliquid ex ista lectione proficiet. sed
Abbreviated transcription (Latin):
oydami dolores apud inferos eũ soluisse acci
ri. Neq enĩ abraham uł me pauꝑ inanu eiꝰ iͥ
est hoc in secreto quietis eius in dolorib erat in¬
tor quoꝵ requiem et alia inferna torm̃ta le¬
gimꝰ magnũ chaos firiat᷑ s noq apud inferos

Expanded text:
orundam dolores apud inferos eum soluisse acciporundam dolores apud inferos eum soluisse accipri. neque enim Abraham uel ille pauper in sinu eius, hoc est in secreto quietis eius, in doloribus erat, inter quorum requiem et illa inferna tormenta legimus magnum chaos firmatum, sed nec apud inferos
Abbreviated transcription (Latin):
aĩam uero nõ ẽẽ corpoream nõ me putare
set plane scire audeo ꝓficeri tũ hr̃e posse.
similitudinẽ corporitͤ et corporaliũ omĩo
mẽbroꝵ quisauis negat potest negaremãm
ẽẽ que insõpnis usdet ue am ambulare se e
sedere uel ac atq illac eg̾ssuaut ⁊̃ ilas uc¬
iatu ferriaũt referri quod sine quadam
ralem set corpora siłem. ita etiam in losis
uidet᷑ ẽẽ nõ corporalib sec corporauũ simili¬
tudinib siue in requie siue in dolorib quã¬
qmͣ et illud me nõdũ inuenis se ꝯfiteor ĩ¬
feros appuatos ubi iuscoꝵ aĩe requiescũt
et xp̃i auidẽ aĩam uenisse usꝙ ad ea locaĩ
quib pccõnes cruciant᷑ ut eos solueret a
cormẽtis quos ẽẽ soluendos octuita nobis¬
sua iusticia iudicabat nõ m̃in̾to credit᷑. Q uomo¬
do emĩ aliter accipiẽd̾ fit quod dcm̃ ẽ quem deus
lussitauit ex mortuus solutis doiorib inferoꝵ
qr non poteat teneri ab eis nõ uideo nisi ut qu¬

Expanded text:
Animam vero non esse corpoream non me putare, sed plane scire, audeo profiteri: tamen habere posse similitudinem corporis et corporalium omnino membrorum quisquis negat, potest negare animam esse, quae in somnis videt vel se ambulare, vel sedere uel hac atque iliac gressu aut etiam uolatu ferri ac referri, quod sine quadam ralem, sed corpori similem, ita etiam in locis uidetur esse non corporalibus, sed corporalium similibus sine in requie siue in doloribus. Quamquam et illud me nondum inuenisse confiteor inferos appellatos, ubi iustorum animae requiescunt. et Christi quidem animam uenisse usque ad ea loca, in quibus peccatores cruciantur, ut eos solueret a tormentis, quos esse soluendos occulta nobissua iustitia iudicabat, non inmerito creditur. quomodo enim aliter accipiendum sit, quod dictum est: quem deus suscitauit a mortuis solutis doloribus inferorum, quia non poterat teneri ab eis, non uideo, nisi ut qu
Abbreviated transcription (Latin):
tã que nunc agit᷑ in ecc̃a et ułã q̃ hanc post¬
et met̾nũ. Sicut ihrłm int̃pͣ insio pacis ⁊
tantũ q̃dã frena ciictas demonstrat᷑ sig̃
ierusalem macrẽ nr̃ãm etͥnã incelis¬
aue i hiis qui sꝑe salui fñ sante. et ꝙ non

Expanded text:
tam, quae nunc agitur in ecclesia, et illam, quae pofuit Adam, ecclesia significata sit per formam futam, quae nunc agitur in ecclesia, et illam, quae pofuit Adam, ecclesia significata sit per formam futuri. quamquam diligentius considerantibus fortassis occurrat illo paradiso corporali, in quo Adam corporaliter fuit, et istam uitam sanctorum significatam, quae nunc agitur in ecclesia, et illam, quae post
Abbreviated transcription (Latin):
qr ip̃i dñi uidebunt Nõ ꝑ aliꝙͣ corporalit̾ r
spũaliter figuratã significacõnẽ tanquam
per speculũ in enigmate set facie ad fa¬
ciem ꝙ de moyse dcĩn est osad os ꝑ spẽm qͣ¬
.s. qua deus est quic̾ꝙ est quatulũ cũq eũ
quo ꝑ eg̾nam᷑ mortali et coruptibili ho¬
n̾e grauati quam du ꝑ fidẽ ambulamus
nõ ꝑ spẽm et cum hic uiste uiuimꝰ. eurant
nõ credamꝰ quod tanto apło doctori gñañ
rapto usq ad istam uisionẽ excellentissi¬
mam uisionẽ uolu̾t deus demonstinre
illo in quo corporaliter unxͣ adam int̾ug¬
na memorosa atq fructuosa qñ quidem
et ecc̃a q̃ nos cong̾gat in auͣtatis suũ ꝑ
adisum dc̃a est cũ fructu ꝓomoꝵ sec hoc
figuratũ dcm est tanqmͣ illo ꝑadiso uͥ ꝓe
fuit adam ecc̃a sigͥcata fit ꝑ forrmam fu¬
turi quaꝙͣ diligñcꝰ consid̾antu fortassis
occurrat illo ꝑadiso corporali in quo adã
corpołr fuit ẽt istam uitã scõꝵ significa¬

Expanded text:
quia ipsi Deum videbunt : non per aliquam corporaliter vel spiritualiter figuratam significationem tanquam per speculum in aenigmate, sed facie ad faciem , quod de Moyse dictum est, os ad os; per st Deus quidquid est, quantulumcumque eum quo peregrinamur mortali et corruptibili onere gravati, quamdiu per fidem ambulamus, non per speciem , et cum hic juste vivimus. Cur autem non credamus, quod tanto Apostolo doctori Gentium, rapto usque ad istam excellentissimam visionem, voluerit Deus demonstrare illo in quo corporaliter vixit Adam inter ligna nemorosa atque fructuosa? Quandoquidem et Ecclesia, quae nos congregat in charitatis sinum, paradisus dicta est cum fructu pomorum . Sed hoc figurate dictum est, tfuit Adam, ecclesia significata sit per formam futuri. quamquam diligentius considerantibus fortassis occurrat illo paradiso corporali, in quo Adam corporaliter fuit, et istam uitam sanctorum significa
Abbreviated transcription (Latin):
et a corꝑs auid̃ sine naturli incissitu¬
dine utsuit uasa sompinanciũ dormi¬
te quippe acorꝑe est homini sine aliqͣ
mala nalitudine sensibus ꝑturbatis
ut cum a freneticis simul et corꝑa ui¬
dentur et isa similia corꝑib camꝙͣ
et ip̃a p̃cculis assint ut pen̾itꝰ ma̾dũ¬
sis sic̃ sepe male asfc̃i morbo aliquo
inualescente p̾sente corpe diu ab¬
sences deinde homĩb redditi mulcase
uidesse dixerunt ab sp̃u uere cum
om̃ino sano ata in cegio coru dł
in aiencicõne tapiuntur smñe ita ut

Expanded text:
et a corpore quidem siue naturali uicissitudine, ut sunt uisa somniantium — dormire quippe a corpore est homini — siue aliqua mala ualetudine sensibus perturbatis, ut, cum a phreneticis simul et corpora uidentur et uisa similia corporibus, tamquam et ipsa prae oculis adsint, aut penitus interclusis, sicut saepe male facti morbo aliquo ingrauescente praesente corpore diu absentes, deinde hominibus redditi multa se uidisse dixerunt; ab spiritu uero, cum omnino sano atque integro corpore in alienationem rapiuntur, siue ita, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ud̾at ec cransacti eus p̾magniem ĩ sp
cogitando c̾nebat n ad intłlectu pot̾¬
at insi nosse signũ ẽẽ et auid signifi¬
.caret inquirere. u dit pecrꝰ in alienacõne
mentis uas .mͦi᷑. lineis aligatum sub¬
nti de celo plenum uatsis ałibus
cum aridiuit et uocem mnacta ⁊ man¬
duca. am tum redditus sensibus deui¬
su disceptaret. ecce quos corneluis un¬
ẜat nunciauit Qͥs sp̃o dicens. ecce ui¬
i auerunt te. s surge descende. ⁊ ua¬
de cum illis qua ego misi eos. Qus
cum uenissent adcornelub quid in
ula uisione incellex̾it ubi andieit
deup mundanit. tu u̾e ꝯa dix̃is ip̃e ĩ
dicaut dicens. Si m deus ostendit
neminem ꝯminẽ aut inmund̾ ho
minẽ dic̾e. cum gͦ illum discum iu¬
d̾et alienatus a corꝑis sensib et illas
uoces macta et man duca. ⁊ q̃ deus
mũauut tu qiane dix̾it in spũ audi¬
ebat. Redditus aũt corꝑis sensibus id
ip̃m quod uisum acqĩ auditum me¬
moria tenu̾at in eod̾ sp̃u cogitando c̃¬

Expanded text:
uiderat et transacti eius imaginem in spiritu cogitando cernebat nec aliquid intellectu poterat nisi nosse signum esse et, quid significaret, inquirere. Uidit Petrus in alienatione mentis uas quattuor lineis alligatum submitti de caelo, plenum uariis animalibus, cum audiuit et uocem: macta et manduca. qui cum redditus sensibus de uisu disceptaret, ecce quos Cornelius miserat nuntiauit ei spiritus dicens: ecce, uiri quaerunt te; sed surge, descende et uade cum illis, quia ego misi eos. qui cum uenisset ad Cornelium, quid in illa uisione intellexerit, ubi audierat: quae deus mundauit, tu ne dicauit dicens: et mihi deus ostendit neminem communem aut inmundum dicere hominem. cum ergo illum discum uideret alienatus a corporis sensibus, et illas uoces „macta et manduca" et "quae deus mundauit, tu communia ne dixeris in spiritu audiebat. redditus autem corporis sensibus id ipsum, quod uisum atque auditum memoria tenuerat, in eodem spiritu cogitando ce
Abbreviated transcription (Latin):
aut oꝑe fortitudims tol̾ant᷑ ad u̾sa ut oꝑe
iusticie in qua puniunt᷑. aut oꝑe pruden¬
cie maia deuitantur. una s̃. et tota muius
est amare ꝙ ud̾̃at. et sumat felicitas hr̃e
ꝙ amas ibi eĩ bĩa uita in fonte suo bibit᷑
uñ asegitur aliquid huit huane uite in
temptacõnib hi seculi tꝑant᷑ foratͥ uiste pͥ¬
ubi secura qui es erit et meffabilis uisio uͥ¬
itatis lator suscpitur et ꝯtinendi auoliutate
et sustinendi adu̾sitatis. et soueniendi in dig¬
entib et resistũdi recipientib. Ibi uidet᷑ cai¬
tas dm̃i nõ ꝑuisionẽ significantẽ sine ꝑ corꝑi¬

Expanded text:
aut opere fortitudinis tolerantur aduersa aut opere iustitiae iniqua puniuntur aut opere prudentiae mala deuitantur. una ibi et tota uirtus est amare quod uideas et summa felicitas habere quod amas. ibi enim beata uita in fonte suo bibitur, unde aspergitur aliquid huic humanae uitae, ut in temtationibus huius saeculi temperanter, fortiteubi secura quies erit et ineffabilis uisio ueritatis, labor suscipitur et continendi a uoluptate et sustinendi aduersitates et subueniendi indigentibus et resistendi decipientibus. ibi uidetur claritas domini non per uisionem significantem siue cor
Abbreviated transcription (Latin):
in cc̃a moni q̃ stant et intuentu cerũ stare
siauidem q̃ mouent᷑ et diuarctatis radicbroc¬
culoꝵ duas incerne spes apperere et in aqua
si nullis aliis sensib expioret᷑. set soli ad iaceat
anulum concrectatũ in tenebris putat᷑ aure¬
um cum sit aure uel argenciꝰ aut cum repẽti¬
nis in opinatis q corporaub uisis et alus sẽ¬

Expanded text:
t et intuentibus caelum stare sidera, quae mouentur, et diuaricatis radiis oculorum duae lucernae species adparere et in aqua si nullis aliis sensibus exploretur, sed soli adiaceat annulus contrectatus in tenebris, putatur aureus, cum sit aereus aut argenteus. aut cum repentinis inopinatisque corporalibus visis a
Abbreviated transcription (Latin):
fut᷑a ita ut oĩo fut᷑a noscant᷑ quoꝵ ymagines
p̾sentes indent᷑ siue ip̃a hoĩes m̃te dñtꝰ
ad uic̾a: siue aliquo int̾ ip̃a uisa quid signi¬
cui ħ demonstrant᷑ utrũ ex corpore. exierit
an ad huc sit incorpore. sec spn a sensib cor¬
poris auenato ista uid̾at põt enĩ sic tatꝰ id
ignorare si ei et ħ ostendat᷑. porro aũt si ꝙ̃¬

Expanded text:
 ita ut omnino futura noscantur, quorum imagines praesentes uidentur siue ipsa hominis mente diuinitus adiuta siue aliquo inter ipsa uisa quid signicui haec demonstrantur, utrum e corpore exierit an adhuc sit in corpore, sed spiritu a sensibus corporis alienato ista uideat; potest enim sic raptus id ignorare, si ei et hoc non ostendatur. Porro autem, si qu
Abbreviated transcription (Latin):
a q̃ extͥnsetus ad iacent senciunt᷑. Neq enĩ
sentit set aĩa ꝑ corpus quo uelud nũcio u¬
tit᷑ ad formandꝰ in se ip̃a ꝙ ext̾ncecs nunci¬
corpus uidebat᷑ in ueniatur in sp̃u. at uõ
spiralis uisio ⁊̃ sine corporali fi̾ potest cũ ab¬
unt᷑ mł̾te ꝓ arbit̾o uel potest arbitum demõ¬
strant᷑. et spĩtalis uisio indiget intllotira

Expanded text:
ae extrinsecus adiacent, sentiuntur. neque enim corpus sentit, sed anima per corpus, quo uelut nuntio utitur ad formandum in se ipsa, quod extrinsecus nunticorpus uidebatur, inueniatur in spiritu. at uero spiritalis uisio etiam sine corporali fieri potest, cum abuntur multae pro arbitrio, vel praeter arbitrium demonstrantur. Item spiritualis visio indiget intellectua
Abbreviated transcription (Latin):
ent̾ arbitror spĩtaiem uisionẽ int̃ intłłctu¬
alem et corporalẽ medietatẽ qmͣdam ob¬
tin̾e puto em̃ non incogruet̾ mediũdici
ꝙ corpꝰ quidem nõ est. set siłe est corporis.
Intͥ illud ꝙ uẽ corpus. et illd̾ ꝙ nec corpoꝵ

Expanded text:
enter arbitror spiritualem visionem inter intellectualem et corporalem tanquam medietatem quamdam obtinere. Puto enim non incongruenter medium dici, quod corpus quidem non est, sed simile est corporis, inter illud
Abbreviated transcription (Latin):
facienti mat̾ie uite subdatur. oñn it modo
prestancior est qui ficit ea re de qua aliqͥ
facit. nea illlo modo sp̃ũ prestancius est coꝵ
mino ꝑspicuo modo sp̃o corꝑe. quamuis gͦ pͥus
indeamus auquod corpus auod auten nõ uide¬
ramus ata inde inciriat imago euis ẽẽ in sp̃u
nr̃o quo illud cum ab sens fu̾it recordemur
camen eaud̃ cius eymaginẽ nd̃ corput in sp̃u¬
set et ip̃e sp̃c ĩ se ip̃o facit cełitatẽ mirabili que
meffabilit̾ ionge est a corꝑe  carditate cuius
ẏmago mox ut oculis uisu fu̾it in sp̃u uidẽ¬
Itꝙ in auditu ubi auribus ꝑcepte uocis yma¬

Expanded text:
facienti, materiae vice subdatur. Omni enim modo facienti, materiae vice subdatur. Omni enim modo praestantior est qui facit, ea re de qua aliquid facit; neque ullo modo spiritu praestantius est corpus; imo perspicuo modo spiritus corpore. Quamvis ergo prius videamus aliquod corpus, quod antea non videramus, atque inde incipiat imago ejus esse in spiritu nostro, quo illud cum absens fuerit recordemur: tamen eamdem ejus imaginem non corpus in spiritu, sed ipse spiritus in se ipso facit celeritate mirabili, quae ineffabiliter longe est a corporis tarditate; cuius imago mox, ut oculis uisum fuerit, in spiritu uidenitemque in auditu, nisi auribus
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo cum aere puro. secuudotã aere cali¬
gmoso atq nebuloso. dertio cum corpulẽ¬
eioie humore qͣrto cum t̾reua crassitudi¬
ne quinꝙ sensus. cum ip̃o ubi sola excel¬
lit ocłoꝵ sensu esficit sicut in ubro qͣrto
It̃q in septimo me disseruisse recolo.
est aũt ħ celum oculis cõspituum. uñ
banmaria et sid̾a esfulgerit excellentiꝰ
mutiq omnib corꝑeis elementis sicut
oculoꝵ sensus exceslit i corꝑe. quia uero
sp̃t omins om̃i est corꝑe sine dubitacõne p̾sti¬
cior sequitur utit̃o loct positõne set natint
digntate p̾stuncior sequitur ut nõ loci po
sicione set nature dignitate p̾stancior sit
natura spũalis isto corpeo eo celo etiam
uiaubi retum corꝑalium exerimũtur ⁊¬
magnies hic exutit quiddam mirabile ut cũ
meo quod natura pͥus est preitancior sit uua
go corporis in sp̃u qm ip̃m corpus in sub̾a sua.
eꝙ sane ꝑucandum ẽ fac̾e aliquid corpus iu

Expanded text:
primo cum aere puro, secundo cum aere caliprimo cum aere puro, secundo cum aere caliginoso atque nebuloso, tertio cum corpulentiore humore, quarto cum terrena crassitudine quinque sensus cum ipso, ubi sola excellit, oculorum sensu efficit, sicut in libro quarto itemque in septimo disseruisse me recolo. est autem hoc caelum oculis conspicuum, unde luminaria et sidera effulgent, excellentius utique omnibus corporeis elementis, sicut oculorum sensus excellit in corpore. quia uero spiritus omnis omni est corpore sine dubitatione praestantior, sequitur, ut non loci positione, sed naturae dignsitione, sed naturae dignitate praestantior sit natura spiritualis isto corporeo coelo, etiam illa ubi rerum corporalium exprimuntur imagines. 33. Hic existit quiddam mirabile, ut cum men go corporis in spiritu, quam ipsum corpus in substantia sua. Nec sane putandum est facere aliquid corpus in
Abbreviated transcription (Latin):
continuo mouetur carõ et sequitur qud̃
eum motum seaui solet cum ħ tñ sine pc̃co
fiet qmsme peccato aiugnaute dicitur. ꝙ
ut dic̾etur sine dubio cogitatum est uerump
tñ pp̃ anime affcõnem bonam que desidio
meliore mundatq multas int̾ficit cupidita¬
tes que ad naturaͣm cams motum non
ꝑtinẽt. quẽ casti ingilantes cohibent et
refreuant. dormientes aũt sd̾o non possũt
quia nõ hñt in potestate quod ad moueatͥ
exp̾ssio corꝑalis imagnus aue discermi ñ
passit a corꝑe pp̃ illam gͦ affc̃onem ani¬
me bouã etiam insõpins auedam eius
mita carent. Nam dormens salomon sa
tur placuit ħ coram do neq distulit retube¬
cõm bonam retribucõm ꝓ desid̾io bono R
ualentes distribuitur tum illuo quod est
subtilissimum in corꝑe et ob h̃ amme ii¬
nius qm cet̾a .i. lux pͥmum ꝑ oculos sola
diffiuiditur emitat ꝙ in radiis oculorum
ad iusibilia contuenda. demde nuxtum qͣdã

Expanded text:
continuo mouetur caro et sequitur, quod continuo mouetur caro et sequitur, quod eum motum sequi solet, cum hoc tam sine peccato fiat, quam sine peccato a uigilante dicitur, quod ut diceretur sine dubio cogitatum est. uerum tamen propter animae adfectionem bonam, quae desiderio meliore mundata multas interficit cupiditates, quae ad naturalem carnis motum non pertinent, quem casti uigilantes cohibent et refrenant, dormientes autem ideo non possunt, quia non habent in potestate quae admoueatur expressio corporaliit a corpore: propter illam ergo affectionem animae bonam, etiam in somnis quaedam ejus merita clarent. Nam etiam dormiens Salomon saptur, placuit hoc coram Domino, nec distulit retributionem bonam pro desiderio bono . ualentes distribuitur, cum illud, quod est subtilissimum in corpore et ob hoc animae uicinius quam cetera, id est lux primum per oculos sola diffunditur emicatque in radiis oculorum ad uisibilia contuenda, deinde mixtura quadam
Abbreviated transcription (Latin):
cet deus sub lectos sibi aut si ludificet aĩam
sp̃uali uisione in ẜmaginib corꝑum utpu¬
tet corpus ẽẽ auod nõ est nõ aliquid obest
amie si ꝑinciose suasioni nõ consenciat. uñ
aliañ fit qũo de conseresibus sompiãciũ cũ
⁊̃ concumbe sibi udentur uł ꝯͣ ꝓpositum suũ¬
loquimur sic ad mouentur insompmis expri¬
muntur ut eis naturalit̾ caro aiis moueatur
rem porto imagines rerum corꝑalium quac
ncͣcio cogituui ut ħ dic̾em si tanta expͥssione
p̾sentẽtur in sompnis quauta prstantur cor¬
ꝑa ingilantibus fi̾et ulud quod sine pc̃co fie
nauigilante nõ posset. quis enĩ uł cum quo¬
loquitur et postulante nc̃citate sermonis
desuo concubitu aliquid dicit possit nõ co¬
gitare quod dicit. porro ip̃a fantasia que
fit in cogitacõne smetmãti dum ita exp̾ssa
fu̾it in uisione somꝑmantis ut in illam ĩt.
et uãm coniuxtionẽ corꝑum  d isc̾natur

Expanded text:
cet deus subditos sibi. aut si ludificet animam cet deus subditos sibi. aut si ludificet animam spiritali uisione imaginibus corporum, ut putet corpus esse, quod non est, aliquid obest animae, si perniciosae suasioni non consentiat. Unde aliquando fit quaestio de consensionibus somniantium, cum etiam concumbere sibi uidentur uel oquimur, sic admoventur in somnis, et exprimuntur, ut eis naturaliter etiam caro moveatur,rem. Porro imagines rerum corporalium, quas necessario cogitavi, ut hoc dicerem, si tanta expressione praesentarentur in somnis, quanta praesentantur corpora vigilantibus, fieret illud quod sine peccato fiea uigilante non posset. quis enim uel cum loquitur et postulante necessitate sermonis de suo concubitu aliquid dicit, possit non cogitare, quod dicit? porro ipsa phantasia, quae fit in cogitatione sermocinantis, cum ita expressa fuerit in uisione somniantis, ut inter illam et ueram conmixtionem corporum non discernatur,
Abbreviated transcription (Latin):
aliuid putare qmͣ est nõ sit anime ꝑ incio¬
sum. Neq em̃ putanciũ ꝑiculo et nõ pocuis
ericio suo quisꝙ a uonis putatur bonus etiã¬
si occultus sit malus si iurebus ip̃is .i. in ip̃o
bono quofit quisa bonus nõ erretur aut asi¬
quid ob est om̃ib hominib quod cum dormi¬
nut uera corꝑa ẽẽ arbitrãtur auoꝵ similitu¬
dines in somp̃nis uident aut aliquid õfferrit¬
petro quod soluto se auinclis seq angelo de¬
ducente. It̾mni est repentino miraculo ut pu¬
caret se uisum uid̾e. uł tñ in illa extasi respõ¬
dit ne auaam dñe quia nunamͣ manducaui
om̃e conmune ⁊ in mundũ pucans ea ip̃a q̃
indisco demõstrabantur tamqmͣ uera am¬
malia. hec qñ alit̾ in uenta fu̾n̾t qmͣ putata
sinnt cum uidentur nõ nos penitet itanob̾
suisse uisa si nõ arguantur uł infidelitas
dura uł opinacio uana siue sactilega. qua¬
pp̃ ⁊ cum uisis corꝑalibus diabolus fallit nec

Expanded text:
aliud putare quam est, non sit animae pernicioaliud putare quam est, non sit animae perniciosum. neque enim putantium periculo et non potius exitio suo quisque a bonis putatur bonus, etiamsi occultus sit malus, si in rebus ipsis, id est in ipso bono, quo fit quisque bonus, non erretur, aut aliquid obest omnibus hominibus, quod, cum dormiunt, uera corpora esse arbitrantur, quorum similitudines in somnis uident; aut aliquid Petro obfuit, quod solutus a uinculis seque angelo deducente factum est repentino miraculo, ut putaret se uisum uidere. uel cum in illa extasi respondit: nequaquam, domine, quia numquam manducaui omne commune et inmundum, putans ea ipsa, quae in disco demonstrabantur, tamquam uera animalia. haec quando aliter inuenta fuerint quam putata sunt, cum uiderentur, non nos paenitet ita nobis fuisse uisa, ad non arguatur uel infidelitas dura uel opinatio uana siue sacrilega. quapropter et cum uisis corporalibus diabolus fallit, nihil