comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pite plectat᷑. facte autẽ leges. ut eaꝵme¬
tu humana coherceat᷑ audatia. tutaq sit
inter imꝓbos innocentia. et in ipsis im¬
ꝓbis formidato supplicio refrenet᷑ nocẽ¬
di facultas. legis enĩ p̾mio aut penaui
ta moderat᷑ humana. Erit autẽlex. ho¬
nesta. iusta. possibilis scd̃m naturã. se¬
cãm consuetudinẽ patriȩ loco tẽporiq
conueniẽs. necessaria. utilis. manifesta
qͦq ne aliqͥd ꝑ obscuritatẽ in capt̃onẽ
contineat. nullo pͥuato cõmodo. s pro
entencia ẽ dictũ inꝑsonale. ut .cia.¬
obseqͥum amicos. ueritas odiũ pa¬
rit. huic si ꝑsona fuerit adiecta: crian
erit. ita. offendit achilles agamẽnonẽ
uera dicendo. metͦphanes ꝓmeruit gra¬

Expanded text:
sint. Factae sunt autem leges, ut earum metu humana coerceatur audacia, tutaque sit inter improbos innocentia, et in ipsis improbis formidato supplicio refrenetur nocendi 2 facta moderatur humana. Erit autem lex honesta, iusta, possibilis secundum naturam, secundum consuetudinem patrie, loco temporique conveniens, necessaria, utilis, manifesta quoque, ne aliquid per obscuritatem in captione contineat, nullo privato commodo, sed pro ententia est dictum impersonale, ut obsequium amicos, veritas odium parit. Huic si persona fuerit adiecta crian erit; ita, offendit Achilles, Agamemnonem, vera dicendo; Metrofanes promeruit gra
Abbreviated transcription (Latin):
doẽ de morib tracta tm̃ndẽ. Consuetudo
autẽ ĩus qͦddã morib institutũ. qd̾ ꝓ lege
suscipit᷑. cum deficit lex. Nec diffeit. scrip¬
tura an rõne consistat. qͣndo et legem rõ
cõmendat. porro. si rõneisex consistat:
lex erit omne iã qd̃ racione constiterit.
dumtaxat. qd̾ religioni congruat. qd̾ di¬
scipline conueniat. qd̾ saluti ꝓficiat.
uocata autẽ consuetudo: qr in cõi ẽ usu.

Expanded text:
nsuetudo autem est ius quoddam moribus institutum, quod pro lege suscipitur cum deficit lex. Nec differt scriptura an ratione consistat, quando et legem ratio commendat. Porro si ratione lex constat, lex erit omne quod ratione constiterit, dumtaxat quod religioni congruat quod discipline conveniat, quod saluti proficiat. Vocata autem consuetudo, q
Abbreviated transcription (Latin):
oril. Reuincit enĩ ñ fiuos e. aut ñ eẽ qd̾ fac¬
tũ. aut natũ aut dictũ ẽẽ ꝓponit᷑. ut si qͥs
chimerã neget fuisse. aut ñ fuisse con¬
firmet. In ter hanc et thesim. hoc int̾ẽ.
qd̃ thesis qͣmuis et ipsa habeat dispu¬
deliberat᷑o. uel coartat̃o ẽ. Catasceue

Expanded text:
ncit enim non fuisse, aut non esse, quod natum, aut factum, aut dictum esse proponitur, ut si quis Chimeram neget fuisse, aut fuisse confirmet. 2. Inter has et thesin hoc interest, quod tnesis quamvis et ipsa habeat dispuliberatio
Abbreviated transcription (Latin):
ytalia. Incerta enĩ distinctioẽ: utrũ beltũ
ingens. an ingẽs italia. fit & ꝑ cõe ũbum.
ut deỹcat᷑ cato. calumpniat᷑ cicero. p̃stola¬
t᷑ brutꝰ. dedignat᷑ antoniꝰ. nec ostendit᷑ ĩ

Expanded text:
Italia. Incerta distinctio, utrum 'bellum Italia. Incerta distinctio, utrum 'bellum ingens' an 'ingens Italia'. Fit et per commune verbum, ut: 'Deprecatur Cato, calumniatur Cicero, praestolatur Brutus, dedignatur Antonius'; nec o
Abbreviated transcription (Latin):
dictio. ut liceat sparetimenti. ꝓpͥum ẽ aũ
timenti. formidare: ñ sperare. & gramineo
incampo. ꝓpͥũ ẽ enĩ graminosũ dic̃e cãpõ.
&e ñ gramineũ ¶ Cacenfaton: dictio obscena.
uł incomposite sonãs. Obscena: ut his an¬
mũ arrecti dictis. In compoĩta ut uiuat ire.
onasmos adiectio uniꝰ fibi suꝑuacua. ut.
hactenꝰ aruoꝵ cuitꝰ. et sid̾a celi neq enĩ alibi
riat᷑. dum ñ sit aliud inũe ꝙͣ ñ moris Macro¬
nerant. domũ reũsist̃. Tautologia. idẽ elo
umbris. Totũ enĩ qͦd repecit᷑. imares ẽ. s cͤb̃
sermone annũciata. Edipsis. ẽ defectꝰ dictõ¬
nis: in qͦ necc̃ia u̾ba dest̃. ut cui pharetra¬
exauro. De est enĩ erat .¶Tapinosis ẽ humi¬
sa comp̃o ũboꝵ. ut ũsaq iuuencũ t̾ga fa¬
tigamꝰ hastai Amphibolia dictio am-
bigua. que fit aut ꝑ casũ accusat̾m: ut uid̾
in ipso u̾su monstrauerit ẽẽ uictorẽ. fit &
ꝑ incertã distinctõnẽ: ut. bellũ ingens gerit¬

Expanded text:
dictio: ut, liceat sperare timenti; proprium est autem timenti formidare, non sperare; et, gramineo in campo: proprium est graminosum dicere campum, non gramineum. 5. Cacephaton, dictio obscena, vel incomposite sonans. Obscoena, ut, 54 his animum arrecti dictis. Incomposita, ut, juvat ire onasmos, adjectio unius verbi supervacua: ut, Hactenus arvorum cultus et sidera coeli. Neque enim alibi riatur': dum non sit aliud vivere quam non mori. Macronerant domum reversi sunt'. Tautologia, idemloquiumbris. Totum enim quod repetitur una res est, sed crebro sermone adnuntiata. Eclipsis est defectus dictionis, in qex auro: deest enim 'erat'. Tapinosis est humia fatigamus hasta. Amphibolia, ambigua dictio, quae fit aut per casum accusativum, ut illud in ipso versu monstraverit esse victorem. Fit et per incertam distinctionem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Nocͥutia. appellabatur. De orcistra.
uͨastra autẽ pulpitꝰ erat scene ubi
sattator agere poss et. aut duomn¬
ter se disputare. wienĩ poete comedi
et tragedi. adcertam̃ conscendebant.
hisq canentib alii gestus edebant. Detra¬
fficia scenica tragoedi st̃. comedi. gediᷤ.¬
temelici. istriones. mimi. et salta¬
tores. Tragedici  qui antiqua gesta¬
atq facmnora sceleratoꝵ regũ luctrioso
carmine spectante populo ꝯcinebãt.
omedi st̃ qui priuatoꝵ bõium

Expanded text:
σκενοπήγια appellabantur. De orchestra . σκενοπήγια appellabantur. De orchestra . Orchestra autem pulpitus erat scenae, ubi saltator agere posset, aut duo inter se disputare. Ibi enim poetae comoedi et tragoedi ad certamen conscehisque canentibus alii gestus edebant. Officia scenica, tragedi, comedi, themelici, histriones, mimi et saltatores. Tragedi sunt, qui antiqua gestaatque facinora sceleratorum regum, luctuoso carmine, spectante populo, concinnebant. Comedi sunt, qui privatorum
Abbreviated transcription (Latin):
scena includit᷑ semicirculi figo.¬
ram habens. in quo stantes om̃es
inspiciunt. Cuiꝰ forma primũ rotunda
erat. sict et amphiteatri. Postea ex me
dio amphiteatro teatrũ fc̃m ẽ. Teatrõ
autẽ ab spectaculoͦ nominatũ. anote
et eoyiac. qd̃ in eo populus stans de su¬
ꝑ atq expectans. iuidos contẽplaret᷑.
Idem uero teatrũ. idem et ꝓstibulũ eo
qd̾ post ludos exactos meretrices ibi
ꝓsternunt᷑. Idem et lupanar uocatũ
ab eisdẽ meretrib. que propt̾ uulgati
corporis leuitatẽ. lupe numcupat᷑. ilã
lupe meretrices ot a rapacitate uoca¬
dant. lupanaria enĩ ãpaganis consti.¬
tuta st̃. ut pudor mulierũ infeliciũ
ibi publicaret᷑. et iniudibrio haberẽt᷑
cta cum pulpito. qui pulpit᷑ orastra
uocabat᷑. ubi cantabat comici. tragr¬
ci. atq saltabant histriones. et mumi.
Dicta autẽ scena greca appellatione eo
qd in speciẽ domus erat instructa um:
et aput hebreos tabernaculoꝵ dedi¬
catio a similitudine domicilioꝵ cRu

Expanded text:
scena includitur, semicirculi figuram habens, in quo stantes omnes inspiciunt. Cuius forma primum rotunda erat, sicdio amphitheatro theatrum factum est. Theatrum autem a spectando nominatum apo tis theoreas, quod in eo populus stans desuper, atque spectans, ludos contemplaretur. Idem vero theatrum, idem et prostibulum; eo quod post ludos exactos meretrices ibi prosternerentur. Idem et lupanar vocatum ab eisdem meretricibus, que propter vulgati corporis levitatem lupe nuncupabantur: nam lupe meretrices sunt vocate a rapacitate, quodant. Lupanaria enim a paganis constituta sunt ut pudor mulierum infelicium ibi publicaretur, et ludibrio haberentur cta cum pulpito, quod pulpitum orchestra vocabatur, ubi cantabant comici, tragici, atque saltabant histriones et mimi. Dicta autem scena Graeca appellatione, eo quod in speciem domus erat instructa. Unde et apud Hebraeos tabernaculorum dedicatio a similit
Abbreviated transcription (Latin):
unda dicta eo qd̃ ex ea fundãt᷑ la¬
pides. id ẽ emittant᷑. Balista ge¬
nus tormenti ab emittendo iacula
dicta. Bali enĩ grece mittere q̃r. Tor.¬
quet᷑ enĩ uerb̃e neruoꝵ. et magna
ui iacit. aut hastas aut saxa. Inde
et fundibulus qͣsi fundens et emittẽs.
Contra balistã testudo ualet series enĩ
fit armoꝵ umbonib int̾ se colligatiꝰ.

Expanded text:
unda dicta, eo quod ex ea fundantur lapides, id est emittantur. Balista genus tormenti ab emittendo iacula dicta; ballin enim grece, emittere dicitur; torquetur enim verbere nervorum et magna vi iacit, aut hastas, aut saxa. Inde et fundibalus, quasi fundens et emittens. Contra balistam testudo valet: series enim fit armorum, umbonibus inter se collecti
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ nob̃ ꝓint̾ nos aut date ueniã scełato
rũ ꝓsceleratis. Dictꝰ autẽ soloecismꝰ a ciui¬
b. qui ex urbe soloe. que nc̃ põptiopoliͤ
apellat᷑ ꝓfecti: cum apud alios cõmoranteᷤ:
suã et uloꝵ lingͣm uiciose inconseq̃nt̃q
confund̾ent: soloecismo nom̃ dedert̃. Un¬
delet simmilit̃ loq̃ñtes. soloecismos fac̃e di¬
cunt᷑. Soloecismꝰ autẽ. apd̃ poetas. scema
d̾r. quociẽs in ũsu necc̃itate metri factꝰ
duob modis. aut ꝑ partes or̃onis: aut ꝑ
accioentia. ꝑ partes or̃onis fit. si alterã
partẽ ꝓ attera ponamꝰ ut puta si p̃põnes
ad ũbiis amplicemꝰ. ꝑ accidñtia fit. id est:
ꝑ ea accidt̃ partib ut puta ꝑ qͣlitate̾ ge¬
fiunt soloecismi. sict̃ donatꝰ exposuit. fit
p̃terea & płib modis. Nam luciliꝰ centũ ge¬
nera soloecismoꝵ dixit. qͦs omnes uitare
potiꝰ qͣm scrib̾e. & sequi debẽt qͥ regłam rec¬
te loq̃ndi tenere student. De uiciis

Expanded text:
is' pro 'inter nos', aut 'date veniam sceleratorum' pro 'sceleratis'. Dictus autem soloecismus a Cilicibus, qui ex urbe Soloe, quae nunc Pompeiopolis appellatur, profecti, cum apud alios commorantes suam et illorum linguam vitiose inconsequenterque confunderent, soloecismo nomen dederunt. Unde et similiter loquentes soloecismos facere dicuntur. Soloecismus autem apud poetas schema dicitur, quotiens in versu necessitate metri factusduobus modis: aut per partes orationis, aut per accidentia. Per partes orationis fit, si alteram partem pro altera ponamus, ut puta si praepositiones adverbiis applicemus. Per accidentia fit, id est, per ea quae accidunt partibus, ut puta per qualitatefiunt soloecismi, sicut Donatus exposuit. Fiunt praeterea ex plurimis modis. Nam Lucilius centum genera soloecismorum dixit, quos omnes vitare potius quam sequi debet qui regulam recte loquendi tenere studet. § 34 De vitiis
Abbreviated transcription (Latin):
lumpnas ibi posuit sperans ibi ẽẽ orbiᷤ
terrarũ finem: De mediterraneo mari.
are magnũ ẽ qd̃ ab occasu. ⁊ occea

Expanded text:
lumnas ibi posuit, sperans illic esse orbis terrarum finem. De mediterraneo mari . Mare Magnum est quod ab occasu ex Ocea
Abbreviated transcription (Latin):
dam .ccxxx. genuit sech aquo filii
dei. ccxxx. sechanñ .cc.u. genuit enos
qui cepit inuocare nom̃ dñi: ccccxxxu. Enoꝰ
anñ . exc. genuit cainan. de .xxu. cainan
laleel anñ . el.xo. genuit iarech. deccchx
lareth anñ . clxii. geninit enod qui tr̃as¬
latꝰ ẽ. Lcxxii. enoch anñ .clxu. genuit
xuii. genuit lamech. Ieccclimn. lamech
anñ. clxxxuiii. genuit noe arca edificat᷑¬
ĩ de xlii. Noe ait̃: anñ. do fc̃m ẽ diluuiũ.¬

Expanded text:
nno CCXXX, genuit Seth, a quo filii Dei, CCXXX. Seth, anno CCV, genuit Enos, qui coepit invocare nomen Domini, CCCCXXXV. Enos, an. CLXXXX, genuit Cainan, DCXXV. Cainan, laleel, an. CLXV, genuit Jared, DCCCCLX. Jared, an. CLXXII, genuit Enoch, qui translatus est, M. CXXII. Enoch, an. CLXV, genuit XVII, genuit Lamech, M.CCCCLIV. Lamech, an. CLXXXVIII, genuit Noe. Arca aedificatur, M.DCXLIII. Noe autem, an. DC, factum est diluviu
Abbreviated transcription (Latin):
em annꝰai. pꝰ diluuiũ genuit arfarat
a quo chaldei. si cc xliiii. Arfaxat an
anñ. cxxx genuit heber aquohebrei
turris edificat᷑. ũ dclxi. faleg. am̃i. exix.
genint ragau. dii pͥmũ adorant᷑. ñi dec¬
lixin. Nagau anñ. cxxxii. genuit sarug.
aegnũ inchoat scitarũ. ĩi deco .u. Sarnc
anñ.cxxx. genuit nachor Regnũ egip¬
tioꝵ nascitur. ĩxxxu. Nachor amñi. lix¬
uinil. genuit tare. Regnũ assyrioꝵ. et si¬

Expanded text:
 ann. II post diluvium genuit Arfaxat, a quo Chaldaei. IIMCCXLIV. Arfaxat annann. CTurris aedificatur, II M.DCXLIII. Phaleg., an. CXXX, genuit Ragau. Dii primum adorantur, II M.DCCLXXIII. Ragau, an. CXXXII, genuit Seruch. Regnum inchoat Scytharum, II M. DCCCCV. 7. Seruch, an. CXXX, genuit Nachor. Regnum Aegyptiorum nascitur, III M. XXXV. Nachor, an. LXXIX, genuit Tharam. Regnum Assyriorum et Sy
Abbreviated transcription (Latin):
utor qui pupillũ tutet᷑. hoc ẽ into.¬
etur. de quo in consuetud̾ie uulgari
dr̃ quid memone̾. et tutorẽ. & pedago¬
gum olim obrin. Testes dicti. qd̾ testa¬
mento ad hiber solent. sict signato¬
res qd̾̃ testamentũ signẽt. Tetricus mõs
in samnis asꝑimꝰ. unde. & tristes hõies
tetricos dicimꝰ. Taciturnꝰ in tacendo
diuturnꝰ. Trutinator examinator. ex
iuoitii libra ꝑpendẽs recta transiatone
a trutina. que est gemunũ ponderũ
lanxtristis. Tenax nũmi cupidior qd̃
teneat. Int̾dum et ꝑtinax. Truculentꝰ.
et turbulento aspectu. ut torua leena.
& cernimꝰ adstantes nec qͥcqͣm lumine
ra tenebros aq uita. Teterrimꝰ ꝓfero n¬
miũ. Tetiũ uero ueteres ꝓfero dixer̃t.
ut ennius. tetros q elefantos. Terribi¬
lis qr timorẽ ht. et timet᷑. Tergiũsator
qd̃ ammũ qͣsi tergũ uertat huc ⁊ ilło.
nec facile qualis sit intelligit᷑. Temu¬
lentus ãtemeto idẽ uino dictꝰ. Timidoᷤᷤ.

Expanded text:
utor, qui pupillum tuetur, hoc est intuetur; de quo in consuetudine vulgari dicitur: 'Quid me mones? Et tutorem et paedagogum olim obrui.' Testes dici quod testamento adhiberi solent; sicut signatores, quod testamentum signent. in Sabinis asperrimus. Unde et tristes homines tetricos dicimus. Taciturnus, in tacendo diuturnus. 267. Trutinator, examinator, ex judicii libra perpendens; recta translatione a trutina, quae est gemina ponderum lanx. 268. Tristis . . . Tenax, nummi cupidior, quod teneat. Interdum, et pertinax. Truculentus et turbulento aspectu, ut: Torva leaena; et: Cernimus astantes nequidquam lumine ra tenebrosaque vita. Teterrimus pro fero nimium. Tetrum enim veteres pro Fero dixerunt, ut Ennius: Tetrosque elephantos. Terribilis, quia terrorem habet et timetur. Tergiversator, quod animum quasi tergum vertat huc et illuc, nec facile qualis sit intellegitur. Temulentus a temeto, id est vino, dictus. Timidus,
Abbreviated transcription (Latin):
tegunt᷑ dicte a solo pedum. Itẽ solee
materiales ex materia corio intext̾a.
Socci cuiꝰ diminit̃m socelli appella¬
tunde qd̾ soccum hañt inquo pars
plante inicitur. Callicule. callige. ut
a cauo pedum dicte uł qr ligant᷑. Nlã
socci non ligant᷑. sed tm̃ intromittunt᷑.
Cernui socei st̃ sine solo lingulati qͦs noꝰ
foliatos uocamꝰ. Clauati perones. et
culponei. rustica calciam̃ta st̃. Bexea
calciamenta mulierũ gt̃. Corrigie a
coriis uocant᷑. uel aconligafone qͣsi

Expanded text:
teguntur, dicte a solo pedum. Item solee teguntur, dicte a solo pedum. Item solee materiales ex materiali corio intexta. Socci cuius diminutivum socelli, appellati inde quod soccum habeant, in quo pars plante iniicitur. Caligule, calige, vel a callo pedum dicte, vel quia ligantur: nam socci non ligantur, sed tantum intromittuntur. Cernui socci sunt sine solo. Lingulati quos nos foliatos vocamus. Clavati dictsculponeae rustica calciamenta sunt. Baxea calciamenta mulierum sunt. Corrigiae a coriis vocantur, vel a conligatione, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
et formatã et nominatã coronã.I.¬
peratores romam et reges qdã gẽ.¬
tium aureis coronis utunt᷑. ꝑse tia.¬
ras gerunt. sed reges rectas. satrape.
incuruas. Reperta autẽ tiara. asemi¬
ramide assirioꝵ regina qd̾ genusor¬
namenti exinde usq hodie gens
ipsa retinet. Athenienses autẽ cicla¬
das aureas gerebant. partem in uer¬
tice non nulli in fronte. Nonemĩ ea¬
dem st̃ insignia omniũ regnoꝵ bẽ.¬
tilium uates infulas. apices. ꝓpulea.
siue galeria utebant᷑. Infula ẽ facio.¬
la sacerdotalis capitis alba imodõ
diadematis. aqua uitte abutraq
parte dependent. quȩ infulã uinci¬
unt. unde et uitte dictȩ st̾. qd̾ unci¬
ant. Infula autẽ plerumq lataerat.
plerumq tortilis. de albo et decocco
Apex ẽ pilleum sutile. quo saccidoteᷤ
gentiles uttebant᷑. appellatꝰ ab am¬
biendo idẽ aligando. Namuirga q̃
inpilleo erat. cõnectabat᷑ fuo. qd fi¬

Expanded text:
et formatam et nominatam coronam. Inet formatam et nominatam coronam. Inperatores Romani et reges quidam gentium aureas coronas utuntur. Persae tiaras gerunt; sed reges rectas, satrapae incurvas. Reperta autem tiara a Semiramide Assyriorum regina. Quod genus ornamenti exinde usque hodie gens ipsa retinet. Athenienses enim cicladas aureas gerebant partim in vertice, nonnulli in fronte. Non enim eadem sunt insignia omnium regnorum. Gentilium vates infulas, apices, pillea sive galeria utebantur. Infula est fasciola sacerdotalis capitis alba in modum diadematis, a qua vittae ab utraque parte dependent, quae infulam vinciunt; unde et vittae dictae sunt, quod vinciant. Infula autem plerumque lata erat, plerumque tortilis, de albo et cocco. Apex est pilgentiles utebantur, appellatus ab accipiendo, id est ligando: nam virgula que in pileo erat connectebatur filo, quod fi
Abbreviated transcription (Latin):
mulierũ apend̾endo dem. unde pen:¬
sa et impensa. netum fuadicta uel
euitus. uel qd̾ transferatur glꝰ bellũ:
corrupte ãglobo dictum ꝑ diminutõ
panni texant᷑. ipse enim discurit ꝑ
telam.stamen dc̃m. qi rectum stat.tͣ¬
ma qd̃ uia recta transmittat᷑ ꝑtelã.
ẽ enim filtũ intra stamencurrens.licia
Qt quib stamina ligant᷑ quasi ligia.
cuitũ ueniemꝰ. Ornamenta dicta:
eõ qd̾ eorum cuitu ora uuttusq deco¬
rent᷑. Prima ornamenta. corona ĩsig¬
ne uictorie. siue regi honoris signũ.
que iso incapite regum ponit̃ ad sig¬
nificandos cͥcumfusos in orbe popo¬
los. quib adcinctus. quasi caput su¬
um coronat᷑. hec alucilio corolla ab
cire fasciolis instituerit. idcuto olim
liei ac lanei generis coronas firis¬
Se. sicut erat insacerdotib gentili.¬
ũ. Nomen corone hac ex c̃asuuocatõ.
eo qd̃ micio circum aras curreret᷑.
atq ad imagniẽ circuitus. uł cori

Expanded text:
mulierum, a pendendo dictum, unde penmulierum, a pendendo dictum, unde pensa et impensa. Netum . . . . . 5. rcuitus; vel quod transferatur. Gubellum corrupte a globo dictum per diminuti eis panni texantur; ipsae enim discurrunt per telam. Stamen dictum quia rectum stat. Trama, quod via recta transmittatur per telam; est enim filus intra stamen currens. Licia sunt quibus stamina ligantur, quasi ligia. cultum veniamus. Ornamenta dicta eo quod eorum cultu ora vultusque decorentur. Prima ornamenta corona insigne victoriae, sive regii honoris signum; quae ideo in capite regum ponitur, ad significandum circumfusos in orbe populos, quibus adcinctus quasi caput suum coronatur. Haec a Lucilio1143 corolla, abcire fasciolis instituerint. Idcirco olim linei ac lanei generis coronas fuisse, sicut erat in sacerdotibus gentilium. Nomen coronae hac ex causa vocatum, eo quod initio circum aras curreretur, atque ad imaginem circuitus vel chori
Abbreviated transcription (Latin):
dum abelbo colore uocatum. elbumẽ
enĩ medius color inter nigrũ. & albũ
et elbum: ab albo diriuatum. luteus
color rubicundꝰ qd̾ cͤroceus. slam cro¬
quia ex usto ẽ. fit enim exdependen¬
ti fuligine tectoꝵ egesta assidius ig¬
nib tinde et color eiusdem tincture
flammeus est. De instrum̃ti uestium̃.
ela ꝓlongitudine staminũ dicta.
ciꝰ diriuatinũ ẽ telatria. in subu¬
li. qi infra et supra sc̃. uł quia in subu.¬
lant᷑. Radii dicti quia radendo fuĩt. Pe
ctines: qd̃ pexa fila reddant et impmat̃.
solum. qd̾ si in longitudine & rotun¬
ditate quasi columna. fusum qs̃ ꝑ ip
sum fundat᷑ qd̃ netum ẽ. Alibrũ qd ĩeo
liberant᷑ fila. idẽ soluant᷑. Calatũ. leue
gestamen ex ligno uel canna. aut ex¬
iunco fc̃m. in qua uel penna ponunt᷑.
uel legunt᷑ flores. cala enĩ grece lignũ¬
ẽ. aquo diriuatum ẽ calatũ. nã latine
squasillum dr. Cicero in filippicis. aut

Expanded text:
dum ab elbo colore vocatum; elbum est dum ab elbo colore vocatum; elbum est enim medius color inter nigrum et album, et elbum ab albo dirivatum. Luteus color rubicundus, quod est croceus. Nam croquia ex usto est; fit enim ex dependenti fuligine tectorum egesta assiduis ignibus: unde et color eiusdem tincturae flammeus est. De instrumentis vestium . Tela pro longitudine staminum dicta, cuius dirivativum est telaria. Insubuli, quia infra et supra sunt, vel quia insubulantur. ctines, quod pexa fila reddant et imprimant. Colum, quod fit in longitudine et rotunditate quasi columna. Fusus, sum fundatur quod netum est. Alibrum, quod in eo librantur fila, id est, volvuntur. 3. Calathus, leve gestamen ex lignoiunco factum, in quo vel pensa ponuntur, vel leguntur flores; cala enim grece, lignuest, a quo derivatus est calathus. Nam Latine quasillum dicitur. Cicero in Philippicis: At v
Abbreviated transcription (Latin):
Inctura uocata. quia uestium.¬
tinguit᷑ et in aliam fucata sp̃em n¬
toris gracia colorat᷑. Coccũ greci nos
rubrum seu uermicłm dicimꝰ. ẽ enĩ
uermiculus ex silnestrib frondib.
Conciliũ dc̃m eo qd ex conculis mari.¬
nis color eius colligit᷑. Idem et ostiũ
uocat᷑. Ostrum qd̃ ꝓ colore purpurȩ
temperat᷑ plurimis qͥdem in locis. s
optimũ in insula cipragignit᷑. siue
inhis quos ꝓprie solis cursus inlu¬
minat. Concilia autẽ sc̃ maris. q̃ cir¬
cumcisa ferro. lacrimas purpurei co¬
loris immit tũt. his collectis color pͣ¬
pureus temperat᷑. et ostrum ex inde
appellatum dñt. qd̾ ex teste humore
elicit᷑. purpura aput latinos apuri
tate lucis uocata. apud grecos autẽ
d̾r.porphira cum aspiratione apd̾ noꝰ
purpura sine aspiratione. ferrugo co.¬
lor ẽ purpure sub nigre. que fit ĩ his¬
pania. ut ferrugine clarus hiberadi.
cta autẽ ferrugo qd omnis purpura
cus color ẽ ferrugine̾ subinger. Elbi¬

Expanded text:
inctura vocata quia tinguitur et in aliam fucata speciem nitoris gratia coloratur. Κόκκον Graeci, nos rubrum seu vermiculum dicimus; est enim vermiculus ex silvestribus frondibus. Conchylium dictum eo quod ex conchulis marinis color eius colligitur: idem et ostrum vocatur. Ostrum, quod pro colore purpurae temperatur, plurimis quidem in locis, sed optimum in insula Cypro gignitur sive in his quos propius solis cursus inluminat. Conchylia autem sunt maris, quae circumcisa ferro lacrimas purpurei coloris emittunt: his collectis color purpureus temperatur. Et ostrum exinde appellatum dicunt quod ex testae humore elicitur. Purpura apud tate lucis vocata; apud Graecos autem porphyra dicitur cum aspiratione, apud nos purpura sine aspiratione. Ferrugo color est purpurae subnigrae, quae fit in Hispania: ut: Ferrugine clarus Ibera. Dicta autem ferrugo, quod omnis purpura cus color est ferrugineus subniger. Elbi
Abbreviated transcription (Latin):
redas dicebant ꝓpt̾. quod haberent ro.¬
tas. Carpentum. pompaticũ uehi.¬
culi genus ẽ quasi carrum pompa¬
ticum. plaustrũ uehiculũ duaꝵ ro¬
tarũ quib onera deferunt᷑. et dictõ
plaustrũ quod uoluit᷑. quasi diceret
pilastrũ. Carracutiũ uehicłm altis-¬
simarũ rotaꝵ quasi carrum acutõ.
Capsus carruca undiq contecta qͣ¬
Si capsa. Pilentum uł p̃toriũ conte¬
cta quatuor rotaꝵ uehicula quib
res calones atq caballi pascendi de
ducenda pretoria. Erant autẽ ante.¬
a pulenta ueneti coloris. ñ ut nc̃ gt̃
russati. quib nisi caste matrone
uti non poterãt. sict nec uittis. Ba¬
IAculus abaccho reꝑtore itis fer
tur inuentꝰ. in quo homines mo.¬
tiuino mniterent᷑. sic̃t autẽ abaccho
baculus. ita abaculo bacillũ ꝑdimi.¬
nucionẽ. fustes qd̾ p̾fixi interrã stẽt.
quos palos rustici uocant. quib ĩuue¬
nes ꝓcriminib feruint᷑. uectes dicti

Expanded text:
retas dicebant, propter quod haberent roretas dicebant, propter quod haberent rotas. Carpentum pompaticum vehiculi genus est, quasi carrum pompaticum. Plaustrum vehiculum duarum rotarum quo onera deferuntur: et dictum plaustrum, quia volvitur, quasi diceret pilastrum. Caracutium vehiculum altissimarum rotarum, quasi carrum acutum. Capsus carruca undique contecta, quasi capsa. Pilentum vel petorritum contecta quattuor rotarum vehicula, quibus res calones atque caballi pascendi, ducenda petorrita. Erant autem antea pilenta veneti coloris, non, ut nunc sunt, russati; quibus nisi castae matronae uti non poterant, sicut nec vittis. Baitur inventus, quo homines moti vino inniterentur. Sicut autem a Baccho baculus, ita a baculo bacillus per diminutionem. 2. Fustes, quod praefixi in terram stent, quos rustici palos vocant, quibus juvenes pr
Abbreviated transcription (Latin):
ante usum papiri cera circumdatos
habuere maiores. Unde et funera di¬
cunt᷑. funalia aut̃e greci scolasces dict̃.
qd̾ scolaciȩ hoc ẽ mortis. hos romani
funes et funalia nominãt. funalia cã¬
delabra apud ueteres extantes stimu¬
los habuert obuncos. quib funiculice¬
ra. uel cuiꝰq modi alimento luminis
obliti figebant᷑. Idẽ itaq et stimulip̃.¬
acuti funalia dicebant᷑. lampas. flã¬
ma ẽ inuertice lucens. dicta qd̾ lã¬
bentis motũ ostindere uideat᷑ fax
dicta qd̾ focos faciat. cuiꝰ diminutm
facula. laterna inde uocata qd̾ lucẽ
interiuĩ habeat clausam. fit enĩ ex
uitro recluso intus lumine. ut uenti
flatus adire non possit. et ad p̃bẽ.¬
dum lumen facile ubiq circumfe¬
rat᷑ lucubrũ uocat᷑ qd̾ luceat ĩ um¬
bra. est enĩ modicꝰ ignis qui solet
extenui stuppa ceraq formari. Pi¬
ra enĩ que inmodũ are exlignis cõ¬
striu solet. ut ardeat. Piro enĩ igniᷤ

Expanded text:
ante usum papyri cera circumdatos ante usum papyri cera circumdatos habuere maiores; unde et funera dicuntur. Funalia autem Graeci scolaces dicunt, quod sint scoliae, hoc est intorti. Hos Romani funes et funalia nominabant. Funalia candelabra apud veteres extantes stimulos habuerunt obuncos, quibus funiculi cera vel huiuscemodi alimento luminis obliti figebantur. Idem itaque et stimuli praeacuti funalia dicebantur. Lampas flamma est in vertice lucens, dicta quod lambentis motum ostendere videatur. Fax dicta quod focos faciat: cuius diminutivum facula. Lanterna inde vocatur quod lucem interius habeat clausam. Fit enim ex vitro, recluso intus lumine ut venti flatus adire non possit, et ad praebendum lumen facile ubique circumferatur. Lucubrum vocatum quod luceat in umbra; est enim modicus ignis qui solet ex tenui stuppa ceraque formari. Pyra est quae in modum arae ex lignis construi solet ut ardeat; πῦρ enim ignis
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi cauus. Corues dicti quia curuatis uͥ.¬
dicta. non abasportato sict̃ qͥdam uolt̃
prius enim ab sparto fieri solebantsab¬
igne colendo. et ligna antiqui appel¬
lauer̃t focum. fos enĩ grece latine ig¬
nis ẽ. Unde et uixta phuofophos. calo.¬
re qͦdam cuncta ꝓcreant᷑. Et reuerasi¬
ne calore nicħ nascitur. Ad eout de
quicqͣm frigore nongignit. uarro aũ
focos ait dictos qd̾ foueant ignes. Nã
ignis ipsa flamina ẽ. Quicqͥd autẽ ig.¬
nem touet. focus uocat᷑. seu ara sit. siue
quid aliud in quo ignis fouet᷑. lucer¬
na alicinio dicta. ẽ. unde et breuis ẽ
diceret᷑. non staret uensus licimus ã¬
quasi lucimiꝰ. Est enĩ citindila lucer¬
ne. Candelabrũ a candelis dc̃m. qͣsi
candela forum. qd̾ candelas fert. Ce.¬
cturnos p̃stabo cereus ignis. subduc¬
ta luce alterãtibi lux sum. lucunaria
pendentia sunt lumina qͣsi lucane.¬
ria. idẽ inaere lucentia. funalia di¬
cunt᷑ que intra ͤ Et. dicta afunib qͦs

Expanded text:
si cavus. Corves dicti, quia curvatis virdicta, non ab asportando, sicut quidam volunt: prius enim a sparto fieri solebantigne colendo et ligna antiqui appellaverunt focum: φῶς enim Graece, Latine ignis est, unde et iuxta philosophos quosdam cuncta procreantur. Et revera sine calore nihil nascitur, adeo ut dequidquam frigore gignit. Varro autem focos ait dictos quod foveant ignes; nam ignis ipsa flamma est; quidquid autem ignem fovet, focus vocatur, seu ara sit, sive quid aliud in quo ignis fovetur. Lucerna a lychno dicta est; unde et brevis est diceretur, non staret versus. laqueaquasi lucinius; est enim cicindela lucernae. Candelabrum a candelis dictum, quasi candelaforum, quod candelam ferat. Cecturnos praestabo cereus ignis: nam subducta luce altera lux tibi sum. Lacunaria pendentia sunt lumina, quasi lucanaria, id est in aere lucentia. Funalia dicuntur quae intra ceram sunt, dicta a funibus quos
Abbreviated transcription (Latin):
colligunt᷑ in templo ea que ad ĩ.¬
digentiam pauꝑm mittunt᷑. Cõpo
urũ. filacion grece custodia latine ĩ.¬
terp̃tat᷑. Arca dicta qd̃ arceat uisum
cretum. unde ceteri arcent᷑. Gibutũ.
culus ad aliquid ponendũ interra fac¬
tus locus. seu aduestes uł pecuniã
custodiendã. unde et ꝑdiminutonẽ
dicit᷑. motica quasi modica. unde et
hodie. Scrinia saccus a sago dictꝰ. qd̾ eo
consuto efficiat᷑ quasi sagus. Marsu¬
nũ eloquiũ. Sitarcie nautaꝵ st̃. ab eo
in seteneat inuolutũ. fiscus saccus est
publicus. unde et fiscille. & fiscine dñr.
hunc habent exactores. et in eo mittũt
debitũ publicũ. qd̾ redoit᷑ regib. fiscꝰ
autẽ prime impositõnis ẽ diriuat᷑̃m.
fiscina diminut᷑m ficella. Canistrũ fiᷤ¬
sis cannis contexit᷑. unde et nũcupatũ.
Alii grecũ adserunt. Citella a costis ex
canna uel ligno quib contexit᷑ nomi¬
nata. Confinus ẽ uas ex uirgutis ap¬
tum mundare stercoꝵ &e terrã portare

Expanded text:
colliguntur in templo ea que ad indigentiam pauperum mittuntur: urum, philacion grece custodia interpretatur. Arca dicta quod arceat visum cretum, unde ceteri arcentur. Cibutum culus ad aliquid ponendum in terra factus locus, seu ad vestes vel pecuniam custodiendam; unde et per diminutionem dicitur. Mozicia, quasi modicia, unde et hodie. Scrinia. Saccus a sago dictus, quod eo consuto efficiatur quasi sagus. Marsupnum eloquium. in se teneat involutum. Fiscus sacculus est publicus, unde et fiscelle et fiscine dicuntur: hunc habent exactores et in eo mittunt debitum publicum quod redditur regibus. Fiscus autem prime positionis est, derivativum fiscina, diminutivum fiscella. Canistrum fiscis cannis contexitur, unde et nuncupatur: alii grecum asserunt. Cistella a costis ex canna nata. Cophinus est vas ex virgulis, aptum mundare stercora et terram portare.
Abbreviated transcription (Latin):
Si inter dnas quartas enculoru equalmi
epers /upecꝭ ite se secantium ad oetie mita¬
ad aruaum equal uii amee renis aucanturille
exmnt equd ist quites et iemotior ⁊ emuteõ sietios
eot longiox¬

Expanded text:
Si inter duas quartas circulorum equalium in spere superficie se secantium ad extremitates arcuum equalium linee recte ducantur, ille erunt equidistantes; et remotior a puncto sectionis erit longio
Abbreviated transcription (Latin):
Ducta mea a suyyno tio mee inper sificie ente
ad lieã p eppendicdarer cuieñq mee a ꝓñc̃to
incidentie lmee ercte in subiecta snpegsino
protraillince e ⁊ poeretlim linẽa superiac ente¬
ꝓ erpendiclarer esse

Expanded text:
no linee super superficiem erecte ad lineam perpendicularem cuicunque linee a puncto incidentie linee erecte in subiecta superficie protracte, necesse est porrectam lineam super iacentem perpendicularem esse
Abbreviated transcription (Latin):
ui se aug̃a p be et cb d sint equales¬
liuza ab a liuea be quantũ mea bd distat ab
cadtin liuea dc iecem iuĩ ⁊ liber duo pneta
lieam et mito quastibe Du ao liuens supeofinẽ
posse extendi ste nõ duc plane supeo fmt̃s
so d tingunt unã ix eis fier. supcofinũ ie
Dñas planas supto ficite corpus no mandeee

Expanded text:
inee AB et BD sint equaleslinea BC quantum linea BD distat ab eadem linea BC. Item, inter quelibet duo puncta lineam, et inter quaslibet duas lineas superficiem posse extendi. Item cum due plane superficies se contingunt, unam ex eis fieri superficiem. Item duas planas superficies corpus non includere.
Abbreviated transcription (Latin):
n trigono orthogomo ab bno reliquorũ angulorũ¬
proete productatinea ad basim ent rẽotioris
anpuli al propĩgnorẽ rcto noi proportio ꝗ̃  artis
bahis ⁊cõtioris ad prosinqmoreni
36

Expanded text:
n trigono orthogonio ab uno reliquorum angulorum producta linea ad basim, erit remotioris anguli ad propinquiorem recto mmor proportio quam partis basis remotioris ad propinquiorem. 36
Abbreviated transcription (Latin):
ennolyametcis lhiiantibis ab utroisqs exccẽitatibi
amborũ arcim per reriõ simłi arcnũ mee
ad dyamerros ancantur pars dpametr intiacens
Antas arcus erccħ maiors ẽ inaior parte.
interiacente mes arcus circh ĩoris

Expanded text:
tri distantibus ab utrisque extremitatibus amborum arcuum, per terminos similium arcuum linee ad dyametros ducantur, pars dyametri interiacens lineas arcus circuli maioris est maior parte interiacente lineas arcus circuli minoris
Abbreviated transcription (Latin):
sit et ambitus occupauit / et si moribus atq actibus no
offendit ipius tamen inicii sui ẽ pniciosus exemplo. et¬
si in quibuslibet eccie gradibus prudenter scienterq cura¬
dum est ut in domo dñu nichil sit mordinatum nichłq
p̃posterum quatomagis elaborandum e ut in electoe eis
qui super oms gradus constituit᷑ non erretur uerba sũt

Expanded text:
sit aut ambitus occupavit, eciam si moribus atque actibus non offendit, ipsius tamen inicii sui esi in quibuslibet Ecclesiae gradibus providenter scienterque curandum est, ut in Domini domo nihil sit inordinatum, nihilque praeposterum quanto magis elaborandum est, ut in electione ejus qui super omnes gradus constituitur, non erretur? Nam t
Abbreviated transcription (Latin):
strupator uirgnũ ne matriõioꝵ młtoꝵ depopl̃a¬
tor
atq corruptor ultin ad hoc sponsam xp̃i incorrup¬
re et impudica ac intesta contagioe uiolaret. et ptꝰ
simors timeatur audacia et ꝙ mali uire atq equi
no possunt temitate atq desꝑaciõe ꝑficiat factũ
tors minas atq infidias ꝑtimescamiꝰ et post pa
uca. Nõ tam̃e idcirco cedendũ est quia minãtur
aut inde aduersarius et imimicus maior ẽx ͤ qͥa
apud nos debet frat carissime fidei robor robur¬
aut seuiat cũ dñs tradi ꝑmictit et coronaai n ͨ
nobis ꝑmictit ignominia ẽ pati a frutribus qd
passus ẽ xp̃s nec illis głia ẽfacere qd fecit iuidaᷤᷤ¬

Expanded text:
stuprator virginum, ne matrimoniorum multorum depopulator atque corruptor ultra adhuc sponsam Christi incorrupre et impudica atque incesta contagione violaret. II. simorum timeatur audacia, et quod mali jure atque aequitate non possunt temeritate ac desperatione perficiant, actum torum minas adque insidias pertimescamus. naur. non tamen idcirco cedendum est quia minantur, aut inde aduersarius et inimicus maior est Christapud nos debet t frater carissime, fidei robur inmobaut saeviat, cum Deus tradi permittit et coronari. Neque nobis ignominia est pati a fratribus quod passus est Christus: nec illis gloria est facere quod fecit Juda
Abbreviated transcription (Latin):
ardentis ingenii est. et habet nature dona que a deo artifice
rias muenire non possum sadisse ecciam et de domo Sñi
pplõo sedipoisser preter eos qui Iacerdotes a deo poĩti fuerant.
Apropłe idest speculatores. istirgo uertuntꝰ in laqueum tor¬
tuosum in onmbus locis ponenes scandalum ut habetur¬

Expanded text:
ardentis ingenii est, et habet dona naturae; quae a Deo artifice rias invenire non possum scidisse ecclesiam, et de domo Domini populos seduxisse, praeter eos, qui sacerdotes a Deo positi fuerant et prophetae, id est speculatores. Isti ergo vertuntur in laqueum tortuosum, in omnibus locis ponentes scandalum.
Abbreviated transcription (Latin):
corripitur ab eccłia et non obedit. sit tibi sicut emicus ⁊
publicamis. unde apparet liquide aluid̃ excoicatom: et¬
excoicatur ut spus eius saluus fiat in die dm̃. Siscipłma
enim dm est excoicatio. et non ermadicatio insi forte eo cotep¬

Expanded text:
corripitur ab ecclesia, et non obedit, sit tibi sicut ethnicus et corripitur ab ecclesia, et non obedit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus. Unde apparet liquido, aliud esse eexcommunicatur ut spiritus salvus sit in die Domini . Disciplina est enim excommunicatio, et non eradicatio, nisi forte contemp
Abbreviated transcription (Latin):
q .iii .c. notandum esubi sequit᷑ ꝙ quidam contra euuange¬
licam pabolam nos facere dicunt ui de zizamis nõ erra¬
dicandis dr̃s precipit. cũ aliquos eocoicatõe dignos ex¬
coicatoi subicimus et aiunt eciam sanctum Auguͫ hͨ
contradit̾e eo in loco ubi ait/ quia non est precindenda u¬
intas. ferendi sunt mali honies non abitiendi quibꝰ h ͨ
pͥmu respondendum ẽ. quia si heretici et mali honnes ex¬
coicandi non sunt: quare ip̃e pr ses. Augustinꝰ cum le¬
gatis sce Roman eccłie et cum sanctis epis suis Augusti¬
num et celestinũ nouam heresim in sanctao dei eccia
intrudentes excoicauit. et ab eccłia separauit quare ipos
donastitas. contra quos ista et multa hiis similia loquit᷑.
tam ipe ꝙͣ omis eccl̃ia dei excõĩcatos habuit et insi p̾us
penituissent et ꝑmanus impoitom reconciliati eent. eis
ne quaquã cõicabat. Item ip̃e dñs qui hoc parabolite hic enar¬
rat apte alibi excõicatõm ferri iubet dicens. frater qui

Expanded text:
 Papae. Notandum est, quod quidam dicunt contra evangelicam parabolam nos facere, ubi de zizaniis non eradicandis Dominus praecepit, quum aliquos excommunicatione dignos excommunicationi subjicimus, et aiunt etiam S. Augustinum hoc contradicere in illo loco, ubi ait: Quia non est praecidenda unitas, ferendi sunt mali, non abjiciendi. Quibus hoc primum respondendum est: Si haeretici et mali homines excommunicandi non sunt, quare ipse Augustinus cum legatis S. Romanae ecclesiae, et cum sanctis episcopis suis Pelagium et Coelestium, novam haeresim in sanctam Dei ecclesiam introducentes, excommunicavit, et ab ecclesia Dei separavit? Quare ipsos Donatistas, contra quos ista et multa his similia loquitur, tam ipse quam omnis ecclesia Dei excommunicatos habuit, et, nisi prius poenituissent, et per manus impositionem reconciliati essent, eis nequaquam communicabat? Idem ipse Dominus, qui hoc parabolice hic narrat, aperte alibi excommunicationem fieri jubet, dicens: Frater, qui
Abbreviated transcription (Latin):
cendit presumpsit em̃ excõicatom dictare aduersus scus
gitur inquisitõm factam fuisse. utrum iuste discorus¬
uersia hoc in eo utili sunt quia cum ẽẽt inferior ꝓotio¬
rem quibuslibet conatus est lacessire muiriis. tester
natholio constantinopolitano presule qui dicit ꝓpter
fidem non est dampnandus dischorus. sed quia ercor¬

Expanded text:
it enim et excommunicationem dictare adversus sanctgitur inquisitionem fversia hoc in eo ulti sunt, quia cum esset inferior, potiorem quibuslibet conatus est lacessere contumeliis; teste Anatolio Constantinopolitano praesule, qui dicit: Propter fidem non est damnatus Dioscorus, sed quia excom
Abbreviated transcription (Latin):
smodus Ineunda catholici pontifices undiqz iam depulsi
soli remanserunt socii perfidoꝵ cum quibus nec iam li¬
cebat habere conuentum dicente psalmista non sedi con¬
silio uanitatis/ et cum iniqua agentibus non introibo-
nec eccia ͨͥ moris est cum hiis qui pollutam habent coio¬
nem perimxtamq cum perfidis miscere concilium Rce
igitur per calcedonen concilii formam hiuõi preuarica¬
tio repulsa ẽ pocius ꝙͣ ad concilium uocata. quod nec opꝰ
erat post pͥmam smodum nec cum talibus habere lice

Expanded text:
synodus ineunda? catholici pontifices fuerant undique iam depulsi solique remanserant socii perfidorum, cum quibus iam nec licebat habere conuentum dicente psalmo: non sedi in concilio uanitatis et cum iniqua gerentibus non introibo. nec ecclesiastici moris est cum his, qui pollutam habent communionem permixtamque cum perfidis, miscere concilium. recte igitur per Calchedonensis synodi formam huiusmodi praeuaricatio repulsa est potius quam ad concilium, quod nec opus erat post primam synodum nec cum talibus haberi lice
Abbreviated transcription (Latin):
nore Eathedre sacerdotalis nonacianus usurpat
nuquid idcirco nos gathedre renũciare debemus.
Et quia nouacianus altare collocare et sacrificia¬
⁊ offerre contra sas intitur ab altare et acrificiis
anus exͣ eccl̃ia uendicat sibi ueritatis ymagine

Expanded text:
honorem cathedrae sacerdotalis Nouatianus usurpat, num idcirco nos cathedrae renuntiare debemus ? et quia Nouatianus altare conlocare et sacrificia offerre contra fas nititur, ab altari et sacrificiis ianus extra ecclesiam uindicat sibi ueritatis imaginem,
Abbreviated transcription (Latin):
strupator uirgnũ ne matriõioꝵ młtoꝵ depopl̃a¬
tor
atq corruptor ultin ad hoc sponsam xp̃i incorrup¬
re et impudica ac intesta contagioe uiolaret. et ptꝰ
pauca sequit᷑. Qe si ita res ẽ sy carissime ut nequis¬
simors timeatur audacia et ꝙ mali uire atq equi
no possunt temitate atq desꝑaciõe ꝑficiat factũ
tors minas atq infidias ꝑtimescamiꝰ et post pa
uca. Nõ tam̃e idcirco cedendũ est quia minãtur
aut inde aduersarius et imimicus maior ẽx ͤ qͥa
apud nos debet frat carissime fidei robor robur¬
aut seuiat cũ dñs tradi ꝑmictit et coronaai n ͨ
nobis ꝑmictit ignominia ẽ pati a frutribus qd
passus ẽ xp̃s nec illis głia ẽfacere qd fecit iuidaᷤᷤ¬

Expanded text:
stuprator virginum, ne matrimoniorum multorum depopulator atque corruptor ultra adhuc sponsam Christi incorrupre et impudica atque incesta contagione violaret. II. proferrent. quod si ita res est, frater carissime, ut nequissimorum timeatur audacia et quod mali iure adque aequitate non possunt temeritate ac desperatione perficiant, actum torum minas adque insidias pertimescamus. naur. non tamen idcirco cedendum est quia minantur, aut inde aduersarius et inimicus maior est Christapud nos debet t frater carissime, fidei robur inmobaut saeuiat, cum Deus tradi permittit et coronari. neque nobis ignominia est pati a fratribus quod passus est Christus nec illis gloria est facere quod fecerit luda
Abbreviated transcription (Latin):
positũ. ita in quit an ad hoc frat᷑ carissie deponẽ¬
da ẽ catholice ecclie dignitas et plebis intus po¬
site fidelis atq incorrupta magestas facerdota¬
cant ex de ecclie preposito exͣ ecclia constituti de¬
xp̃ĩano heretici de sano sanciide integro uuln̾a¬
ti de stante lapsi de iuidice uei de sacerdote sacri¬
legi quid supest ꝙͣ ut ecclia capitolis cedat et ĩ¬
nõuaciano declamãdi aduersus nos atq incre¬
pandi largtior et plemor materia prestetur si hin
qui sacuficauert et xpi publice negauert no ta¬
tui rogare sine acta pma admicti ẜ adhueisux¬

Expanded text:
tutela. XVIII. An ad hoc, frater charissime, deponenda est catholicae Ecclesiae dignitas, et plebis intus positae fidelis atque incorrupta majestas, et sacerdotacant de ecclesiae praeposito extra ecclesiam constituti haeretici, de sano saucii, de integro uulnerati, de stante lapsi, de iudice rei, de sacerdote sacrilegi? quid superest quam, ut ecclesia Capitolio cedat et Nouatiano declamandi aduersum nos adque increpandi largior et plenior materia praestetur, si hi qui sacrificauerunt et Christum publice negauerunt non tantum rogari et sine acta paenitentia admi
Abbreviated transcription (Latin):
.xu. di.c.i. tirca.fi.ii .u. synodus autem ex greco interpretat᷑
nomen cractum est ex more romano Temp̃õre enm quo causas
agebant conueniebant omnes in unum comumiq intencione
cractabant unde et Concilium a comuni intentione dictum est
ex comuni incencione eo ꝙ in unum dirigant omnem mencis incu¬
itum supercilia et enim occulorũ sunt unde qui sibimet dissen¬

Expanded text:
condita continentur. 11. Synodus autem ex Graeco interpretatur nomen tractum est ex more Romano. Tempore enim quo causae agebantur, conveniebant omnes in unum, communique intentione tractabant. Unde et concilium a communi intentione dictum, a communi intentione, eo quod in unum dirigant omnem mentis obtutum: cilia enim oculorum sunt; unde qui sibimet dissen
Abbreviated transcription (Latin):
methi e duplex ẽ questio una de aĩa alterã deo pͥ¬
ma efficit ut nos met ipos nouerimus altera
ut origine nr̃am illamt nobis dulcior ista carior
illa nos dignos beata uita beatos hec facit pͥma
e illa discentib ista ia doctis hic est ordo studi¬
oru sapie per que fit quisq ydoneus ad intelli¬

Expanded text:
cuius duplex quaestio est, una de anima, altera de deo. prima efficit, ut nosmet ipsos nouerimus, altera, ut originem nostram. illa nobis dulcior, ista carior, illa nos dignos beata uita, beatos haec facit, prima est illa discentibus, ista iam doctis. hic est ordo studiorum sapientiae, per quem fit quisque idoneus ad intelle
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio dei aiam ur̃am et si per aliorimquita¬
tẽ et suꝑbia a contaminacione scismatis custo¬
dita aguus oipotẽti deo gras qui ẽciã de ma¬
lis homiu attibus bona opari consueuit Et
cia factu ee credendu ẽut inpẽsati  et perue

Expanded text:
Dei judicio animam vestram, etsi per aliorum iniquitatem ac superbiam a contaminatione scismatis custoditam, egimus omnipotenti Deo gratias, qui etiam de malis hominum actibus bona operari consuevit.  factum esse credimus, ut insens
Abbreviated transcription (Latin):
ato trigono ortogonio ⁊ dato pto in uno suoꝵ laterũ angulum
rectum continentium possibile est duce̾ a pc̃o illo ad aliud
laterũ ꝯtinentium angulum rectum liam secantem basem ita e
pars ducte linee interiatens pc̃m sectionis ⁊ latus in quo ñ ẽ ptũs
datus. se habeat ad ꝑtem basis que est a sectione ad latus in quo
est puctus datus: sicut data lĩa ad datam liãm ¶ Esto abg. tͥangꝰ datꝰ¬
uit᷑ sint ꝙ date due liẽ .e.⁊.⁊. dico ꝙ a pt̃o .d. pͥ  ẽ duce̾ liam socaniẽ basẽ ag. et
ꝯcurrentẽ cũ late̾. ab. ita ꝙ ꝑs liẽ secantis int̾iatens latus. ab. ⁊ basem ag.
sit eiꝰtẽ ꝓpͦornis ad ꝑtẽ basis. ag. q̃ est ab illa liã usꝙ ad pcm .g. cuiꝰ ẽ datalia
.e. ad datã liãm.⁊. sit enĩ pͦ icũs .d. ĩ ip̃o tͥgono. abg. ⁊ ducatur ab eo liã eq̃di

Expanded text:
ato trigono orthogonio et dato puncto in uno suorum laterum angulum rectum continentium, possibile est ducere a puncto illo ad aliud laterum continentium angulum rectum lineam secantem basim, ita quod pars ducte linee interiacens punctum sectionis, et latus in quo non est punctus datus, se habeat ad partem basis que est a sectione ad latus in quo est punctus datus sicut data linea ad datam lineam. Esto ABG triangulus dat est ducere lineam secantem basim AG et concurrentem cum latere AB, ita quod pars linee secantes interiacens latus AB et basim AG sit eiusdem proportionis ad partem basis AG que est ab illa linea usque ad punctum G, cuius est data linea E ad datam lineam Z. Sit enim primo punctus D in ipso trigono AB
Abbreviated transcription (Latin):
centrum circuli basis pyramidis orthogonałr tnͣsire necesse ẽ ex quo ma¬
nifestum est dyamet᷑r sꝑe ⁊ axem pyranudis ꝯiunctas ẽẽ liãm unam¬
¶ Quia enũ ꝑ p̾cedentẽ cͥculus qͥ ẽ basis pytanudis ꝯmunis ẽ sꝑe sicut pyramedi. tũc
culi cq̃distantes ambo sunt in sr̃e sꝑe: erit dyamȩt̾ sꝑe cẽtr̃ cuculi basis pyramidis orcho¬
gonaltꝰ tnͣsiens: transit enĩ erthogonalrꝰ cent amboꝵ ilłoꝵ cͥculoꝵ. ⁊ qm̃ at̾ino alicuiꝰ¬

Expanded text:
centrum circuli basis pyramidis orthogonaliter transire necesse est; ex quo manifestum est dyametrum spere et axem pyramidis coniunctas esse lineam unam. Quia enim, per precedentem, circulus qui est basis pyramidis communis est spere sicut pyramidi, tunc,culi equidistantes ambo sunt in superficie spere, erit dyameter spere centrum circuli basis pyramidis orthogonaliter transiens. Transit enim orthogonaliter centra amborum illorum circulorum. Et quo
Abbreviated transcription (Latin):
ate pyramidi rotunde pyramidem eiuscẽ uł diu̾se altitudinis ĩ¬
scribere ex quo p in scͥpte angulum ad balem angulo c̾cũscribentis
maiorẽ esse: ⁊ si in scripta pyramis ad alian basim priori basi eq̃ distantẽ
ꝓducatur anguli ꝓducte ad basem angulis date pyramudis maiores er̃t
¶ Esto exempli gͣ ut pyramis cui alia euisdem altitudĩs d inscribi sit orchogoniã
triangulus. adh. cuius latũ. ah. dh. late̾. ad. fixo manente reuoluãtus ad locum
uñ maueri uceperunt: ꝓueniet q pyramis. ag. hili. cuiꝰ axis. ad. ⁊ sic p̃t fł̾ inscͥpto

Expanded text:
ate pyramidi rotunde pyramidem eiusdem vel diverse altitudcribere. Ex quo patet inscripte angulum ad basim angulo circumscribentis maiorem esse. Et si inscripta pyramis ad aliam basim priori basi equidistantem producatur, anguli producte ad basim angulis date pyramidis maiores erunt; minuuntur. Esto exempli gratia, ut pyramis cui alia eiusdem altitudinis debet inscribi sit orthogonia habebitur triangulus ADH, cuius latera AH, DH, latera AD fixo manente, revolvantur ad locum unde moveri inceperunt, provenietque pyramis AGHIK, cuius axis AD. Et sic potest fieri inscriptio
Abbreviated transcription (Latin):
nnes liẽ longitudinis unius pyramidis rotunde sunt eqͣles ⁊ cũ
semidyametris basis eqͣles s acutos angulos ꝯtinentes. ex qͣ patet
amne ꝑtm u̾titis pyramidis eẽ polum cituli sue basis. omnẽ q liam
longitudinis eẽ i eadem sr̃e tum axe. ipam qͦ axẽ centr̃ cuculi basis r¬
thogonałr attinge̾ ¶ Qm̃ enim ꝑ principiũ. xiendidis ppramuis rotũdafit ꝑ

Expanded text:
mnes linee longitudinis unius pyramidis rotunde sunt equales et cum semidyametris basis equales sed acutos angulos continentes; ex quo patet omnem punctum verticis pyramidis esse polum circuli sue basis; omnem que lineam longitudinis esse in eadem superficie cum axe; ipsum quoque axem centrum circuli basis orthogonalit