comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si uoluntati eius qui loquit᷑ nis
cõuenat Sicut et saul pphet s
occide̾ uolcus male incitata uo¬
luntate uenerat et tñ spũ dm̃i ar¬
reptus int̾ cos quos ꝓsequebat᷑.
ꝓphabat uñ et ip̃o balaam ad
maledicendũ deductus et illud
nolens imple̾ nõ maledice̾ dei ppło
potuit ẜ conͣ noluntatẽ suã a dm̃
spiritu coactus est bñdice̾ hus go
duabus causis balaam uenire a
lege dei scriberet᷑ In oĩ ppłi ip̃l
itiue columpna nibis ꝑ die̾ nuĩꝙͣ
defuit nec corã ppło colup̾na ignis
ꝑ noctem ut noctis frigore desen¬
si et a tenebris illũãti ꝑgerent
cũ igne et calore solis ꝓtecti fuer
in die sub nube quẽ dñs custes
isił uere protegit nec sol ꝑ diẽ
nec umꝙͣ luua ꝑ noctem exurit

Expanded text:
si voluntati ejus qui loquitur, minus conveniat. Sicut et Saül prophetas occidere volens, mala incitatus voluntate venerat, et tamen Spiritu Domini arreptus, inter eos quos persequebatur, prophetabat . Unde et ipse Balaam ad maledicendum deductus, et illud volens implere, non maledicere Dei populo potuit, sed contra voluntatem suam a Domini Spiritu coactus est benedicere . His ergo duabus causis Balaam venire a lege Dei scriberetur, In omni populi Israel itinere columna nubis per diem nunquam defuit, nec coram populo columna ignis per noctem , ut noctis frigore defensi, et a tenebris illuminari pergerent cum igne. Et a calore solis protecti fuerunt in die sub nube. Quem Dominus custos Israel vere protegit, nec sol per diem nec unquam luna per noctem exurit.
Abbreviated transcription (Latin):
nteriecto tꝑe de huic
pplus siciens in cades
moy sen et aaron graui tu¬
multuabat queres dũ ad do¬
minũ ꝑ moyson refent᷑ iurga
ꝑcuti petra p̾cipit᷑ sed moi¬
sas infidelis ppłi marmure
ꝑmotus etiã de p̾cepto dñi
fide titubauit corãq ppło
cũ aarõ bis petrã ꝑcussit
largit ꝙ fluentes aquas si¬
tiens ppolus bibit ẜ hac cã
moyses trã repmissioms
non intrauit semel in sereb
infidelitas notat᷑ nn cades de
ignitos ẜpentes flatuq
murmuratoꝵ necauit Ceteri
autem intereũtiũ pena t̾riti
et aiõ penitente ad satisfactio
melmati ad moysen et ad
dnni clamauerũt᷑ ut hec ab eis
plaga cessaret Et ideo flexꝰ
penitentuũ lat̾mis dñs moisi
iubet ut ẜpentem eneũ u̾ga
in excelsũ corã ppło eleuaret
Quo facto statim ẜ̾pens eneq
erigit᷑ et ꝑ illius aspectũ p̾o¬
rum ẜpentiũ uulnera cura¬
bantur Attñ quẽ admodũ et
de uirga diximꝰ et arbore
qua amara aqua indulcat᷑. no

Expanded text:
nterjecto tempore dehinc populus sitiens in Cades Moysen et Aaron tumultuabat. Quae res dum ad Dominum per Moysen refertur, virga percuti petra praecipitur. Sed Moyses infidelis populi murmure permotus, etiam de praecepto Domini fide titubavit, coramque populo cum Aaron bis petram percussit, largiterque fluentes aquas sitiens populus bibit. Sed hac causa Moyses terram repromissionis non intravit . Semel in Oreb infidelitas notatur . In Cades ignitos serpentes flatuquemurmuratorum necavit. Caeteri autem intereuntium poena territi, et animo poenitente ad satisfactionem inclinati, ad Moysen et ad Dominum clamaverunt, ut haec ab eis plaga cessaret. Et idcirco flexus poenitentium lacrymis Dominus Moysi jubet, ut serpentem aeneum virga in excelsum coram populo elevaret. Quo facto statim serpens aeneus erigitur, et per illius aspectum priorum serpentium vulnera curabantur . Attamen quemadmodum et de virga diximus, et arbore qua amara aqua indulcatur, non
Abbreviated transcription (Latin):
hore quaꝵ silius ysachar
de tribu leui patruelis
moysi et a aron et dathan et
abiron siln eliab et hon filius
phelec de tribu ruben et ꝓptea
ducenti quĩquaginta uiri ꝓce̾s
synagoge qui temꝑe concilii
ꝑ nonũã uocitabant᷑ suꝑcilio¬
se suꝑbie cumare contra moy¬
sen et aaron seeterunt et¬
enĩ thore uendicare sibi sacer¬
dotiũ uoluerat et reliqui alii
de principatu ppłi contende¬
bant Sed ullũ qui ignõ ho¬
locausti deo non p̃cipiente
offerre appetunt holocausti
tꝑe celesas ignis cũ hus q̃
ad eum ꝑtinebant absumpsit
et eos qui se in excelsũ ele¬
uantes dei ordinationi refi¬
stere ceꝑant sub pedibus co¬
sibiles creature dei ditto o¬
bediut dñ quẽ admodũ uulẽ¬
tes celerit̾ cũ eius irꝑio ue¬
niũt ita et q̃ nõ uiuũt uelud

Expanded text:
hore quoque filius Issaar de tribu Levi, patruelis Moysi et Aaron; et Dathan, et Abiron filii Eliab; et Hon, filius Phelech de tribu Ruben, et praeterea ducenti quinquaginta viri proceres synagogae, qui tempore consilii per nomina vocitabantur, supercilioso superbiae tumore contra Moysen et Aaron steterunt. Etenim Chore vindicare sibi sacerdotium voluerat, et reliqui alii de principatu populi contendebant. Sed illum qui ignem holocausti Deo non praecipiente offerre appetivit, holocausti tempore, coelestis ignis cum his, qui ad eum pertinebant, absumpsit; et eos qui se in excelsum elevantes Dei ordinationi resistere coeperant, sub pedibus eosibiles creaturae Dei dicto obediunt; dum quemadmodum viventes celeriter cum ejus imperio veniunt, it
Abbreviated transcription (Latin):
equenti itidem die to¬
tus pplũs contra moi¬
sem et aaron quasi sangiũ
reos consurrexit cosq in cũ¬
dem ultionem occide̾ uoluit
diffugĩt et itm in rebelli
ppło celestis flãma deseuit
rursũq aaron imꝑante morsi
impleto altaris igne turri¬
bulo foras int̾ ppłm̃ uenis et
int̾ uiuos et mortuos digre¬
dientis uestigiũ uiudicta
nõ transunt recto in utroqi
moderamiẽ effecto ut qui
conͣ iustos pñcipes iracũdit
igne iutus exar serant foul
iustissime uindicte flãma con¬
flagnaret et qui nn corde pi¬
morum culpas uemalit̾ dimise¬
at euis uestigio defensos ignis
de celo missus urere nõ audebat
Illa autem die quatuordecim milia
tus grauiꝰ ꝑurgebat at¬
tamen cessante tumultu ut ma¬
sibi dns in sac̾detiũ eligerent
singuloꝵ ex dualus et decem
tribubus principũ uirgas inser¬
tis noibus moyses postulat et
pro forte leuitite tribus a ar̃o¬
ini uirgam inẜto nomnĩe acceꝑat
quas in conspcũ sub tab̾naculi

Expanded text:
equenti itidem die totus populus contra Moysen et Aaron, quasi sanguinis reos consurrexit, eosque in eorumdem ultionem occidere voluitdiffugiunt, et iterum in rebelli populo coelestis flamma desaevit. Rursumque Aaron imperante Moyse, impleto altaris igne thuribulo, foras in populum venit, et inter vivos et mortuos digredientis vestigium vindicta non transivit. Recto in utroque moderamine effecto, ut qui contra justos principes iracundiae igne intus exarserant, foris justissimae vindictae flamma conflagrarent: et qui in corde proximorum culpas veniabiliter dimiserat, ejus vestigio defensos ignis de coelo missus urere non audebat. Illa autem die quatuordecim milliatus gravius perurgebat. Altamen cessante tumultu, ut ssibi Dominus in sacerdotium eligeret, singulorum ex duabus et decem tribubus principum virgas insertis nominibus Moyses postulaverat, et pro sorte Leviticae tribus Aaron virgam inserto nomine acceperat, quas in conspectu Domini sub tabernaculi
Abbreviated transcription (Latin):
in illo nequaꝙͣ aliud fit uitã
enĩ insensibilem t̾ra hre indu¬
bitant̾ diuostit᷑ ꝑ quã in se
crestentia arborũ et olerum
frutecta moue̾ iudent᷑ uñ qiͣ
in uiuente carne palpitantes
uene sangͥ ᷤᷤ disturyũt ita
etiã ꝑ t̾rã yiuentiũ aquarũ
riui ꝓfluũt ꝑ quã uitã insen¬
sibilem deo imꝑante tra os

Expanded text:
in illo nequaquam aliquid fit: vitam enim insensibilem terra habere indubitanter dignoscitur, per quam in se crescentia arborum et olerum fruteta moveri videntur. Unde quasi in vivente carne palpitantes venae sanguinis discurrunt, ita etiam per terram viventium aquarum rivi profluunt: per quam vitam insensi
Abbreviated transcription (Latin):
est regula reuoluenda q̃ de hy
ꝑ suigula exisropales ag deg¬
git dic ad cunctos exãs lu
de siderat hoc est si exĩa esse
desideras magnũ ⁊̃. qd gse cui
ẜ s et opus bonũ sinul auple
tuon trahit reatus ad penam

Expanded text:
s regula revolvenda, quae de iis per singula episcopales actus depingit. Sic ad cunctos episcoposdesiderat , hoc est, si episcopus esse desideras, magnum est quod esse cupis: sed si et opus bonum simul amplectum trahit, reatus ad poenam
Abbreviated transcription (Latin):
uniũ sicut ait apłus omnis ni¬
triatur luxuries  demũ subse¬
quit᷑ dicrus Non ꝑcussorẽ ẜ
modestũ Id est manus improbas
ad cedem non habeat et suspi¬
tionibus prauis mĩme ꝑcutiat
constientias alioꝵ nedũ petu¬
lans inuenit᷑ ad cedem athle¬
ta magis ꝙͣ exũs iudicetur
Sz magis e diuerso al aliis
illatas patient̾ ferat Imuri¬
as ut mentis modestiam cũctꝭ
hom̃ibus tñquillam demonstt
et firmã patientiã cunctis
oscendat Iterũ addidit dicẽs
Non litigiosum id est non hur¬
guam ad cõuitũt relaxet ep̃ẽ
ne ꝑ eandem luguã ꝑͥ quã
laudes refert deo et dina
libat sacrifitia litiũ uenena
ꝓferat Quia non decet de
le dictionem egnedi ne ꝑ eandi
linguam ꝑ quã deus laudatͤ
homo maledicat᷑ Caua non
potest de uno fonte dulcẽ et
amaram ꝓduce aquã deĩcẽps
subsecutus est dicens nõ cu¬
pidũ id est non turpis lucri
tupidũ No lucri cupiditate
epũs trneat᷑ obnoxius et

Expanded text:
vinum, sicut ait Apostolus, omnis nuvinum, sicut ait Apostolus, omnis nutriatur luxuries . Demum subsequitur dicens; Non percussorem, sed modestum , id est, manus improbas ad caedem non habeat, et suspicionibus pravis minime percutiat conscientias aliorum; ne dum petulans invenitur ad caedem, athleta magis quam episcopus judicetur. Sed magis e diverso ab aliis illatas patienter ferat injurias; ut mentis modestiam cunctis hominibus tranquillam demonstret, et firmam patientiam cunctis ostendat. Iterum addidit dicens: Non litigiosum , id est, non linguam ad convicium relaxet episcopus, ne per eamdem linguam, per quam laudes refert Deo, et divina libat sacrificia, litium venena proferat: quia non decet de ledictionem egredi, ne per eamdem linguam, per quam Deus laudatur, homo maledicatur; quia non potest de uno fonte dulcem et amaram producere aquam. Deinceps subsecutus est dicens: Non cupidum , id est, non turpis lucri cupidum: ne lucri cupiditate episcopus teneatur obnoxius, et
Abbreviated transcription (Latin):
nũ sine tecto inducat in domũ
nec solus deuoret dona xp̃o
q̃ ei largita est bonitas xp̃ai et
ut hilarem datorem siligat
xpũs sine m̾iute contribuat
et ait docibilem Is est sic pol¬
leat epus sapĩa ut non solũ
creditũ sibi ppłm sufficient̾ do¬
ceat uerũ etiã et tunctariẽ
queat heresum contradcões
a catholica repellẽ eccłia ne
sua imꝑitia iꝑitos mĩme do¬
ceat et hmõi casu p̃uentus
eueniat illi quod scriptũ egt
Cecus ceco ducatũ prebens abo
n foueai cadunt Qui uers
talem se ut dixinus esse igno¬
rat sacerdotiũ mĩme appetat
net locũ altius usurpar pre¬
sumat presertun illius qui
fulgore sue sapiencie pplorũ
pt̃ corda lustrare Subm̃xit
etait non uiolentũ hoc est
non multũ unio deditũ ut sit
crodatur etuideatur epistopꝰ
utrũ biberit añ nõ ignoretur
ne post largã potacom̃ bius
mulierũ delectetur illetebra ne ꝑ

Expanded text:
num sine tecto inducat in domum suam, num sine tecto inducat in domum suam, nec solus devoret dona Christi, quae ei largita est bonitas Christi: et quia hilarem datorem diligit Deus, sine murmure contribuat et ait: Docibilem , id est sic polleat episcopus sapientia, ut non solum creditum sibi populum sufficienter doceat; verum etiam et cunctarum queat haeresum contradictiones a catholica repellere Ecclesia, ne sua imperitia imperitos minime doceat, et hujusmodi casu praeventus eveniat illi, quod scriptum est: Caeco caecus ducatum praebens, ambo in foveam cadunt . Qui vero talem se, ut diximus, esse ignorat, sacerdotium minime appetat, nec locum alterius usurpare praesumat, praesertim illius qui fulgore suae sapientiae populorum potest corda lustrare. Subjunxit et ait: Non vinolentum , hoc est, non multo vino deditum; ut si credatur vel videatur episcopus, utrum biberit an non, ignoretur; ne post largam potationem vini mulierum delectetur illecebra, nec per
Abbreviated transcription (Latin):
s post paululũ ait uinꝰ uxoris
arum Si ad suꝑsitiem tantum
te respitiamus ꝓhibet biga¬
nũ epm ordinari Si uo ad al¬
iorem sensum constendimus inhi¬
et epm̃ duas usurpate eccle¬
las et si adhuc introrsus pro¬
sundiora ꝑseruteris monetapo
tolicũ dogina ne sensũ Iuuenia᷑¬
etholicam et orthodoxã sibi as¬
ciet fidem ut unius uxoris uñ
uodo et catholice ecclesie uir
ꝓpiscopus uocitet᷑ Sequitur
puuidentem prudentiã quippe
ion mũdialem de qua dicit᷑ ꝙ
stulticia sit apud deũ ẜ pru
uentiã ꝑꝑitalem id est que et
ie circonppecta sit et u̾bo ꝑi¬
ta ut sit ascutus sicut serpens
t fimplex sicut columba et
denuo infert Oruatũ quod si
rit clariorem S scus apostolus
calit̾ se intelligi non uult quia
non carne epm ẜ mente docet
esse ornatũ ut ille sac̾dos pla¬
ceat deo qui aiãm habuerit
compositam deo. et post het
addidit Hospitalem ut huma¬
intatis intiitu hospitio recip¬
at non hñtes hospitiũ et ege¬

Expanded text:
us uxoris virum . Si ad superficiem tantum litterae respiciamus, prohibet bigamum episcopum ordinari: si vero ad altiorem sensum conscendimus, inhibet episcopum duas usurpare Ecclesias: et si adhuc introrsus profundiora perscruteris, monet ne post catholicum dogma, sensum inveniaorthodoxam et catholicam sibi associet fidem; ut unius tantummodo uxoris et catholicae Ecclesiae vir episcopus vocitetur. Sequitur Prudentem. Prudentiam quippe non mundialem, de qua dicitur quod stultitia sit apud Deum : sed prudentiam spiritalem, id est, quae et opere circumspecta sit, et verbo perita; ut sit astutus sicut serpens, et simplex sicut columba . Et denuo infert: Ornatum. Quod si rit clariorem. Sed sanctus Apostolus taliter se intelligi non vult, quia non carne episcopum, sed mente docet esse ornatum; ut ille sacerdos placeat Deo, qui animam habuerit compositam Deo. Et post haec addidit: Hospitalem ; ut humanitatis intuitu hospitio recipiat non habentes 361 hospitium, et ege
Abbreviated transcription (Latin):
no corruere sit grauiꝰ est qui de
sublimi ceciderit dignitate Caua
ruina que de alto fit grauio¬
ri casu collidis᷑ honor qui d
ep̃aus corã homõbus p̃clarus
est ẜ si puitrã sustmneat dolor
magnus est Nam quãtũ pre
ceteris gradus ep̃alis altror
est tantõ si ꝑ negligentiã dela¬
batur ruina grauior est magna
sublantas magnã di hr̃e cautelã
honor grandis grandiora s al
potentiora cormenta patient
Et scienti legem et non facient
uolũtatem dñi sui et non feceri
eam uapulabit multũ Alud q̃
est quod ab ep̃o requint deus et
quod a layco uel a singuls qul
ꝯmttit᷑ Ampliores enũ peua
luit cui miosior regendorũ p¬
pulorũ fuerit cura quissa et¬

Expanded text:
no corruere, sic gravius fit, qui de no corruere, sic gravius fit, qui de sublimi ceciderit dignitate; quia ruina quae de alto est, graviori casu colliditur. Honor quidem episcopalis coram hominibus praeclarus est; sed si ruinam sustineat, dolor magnus est. Nam quanto prae caeteris gradus episcopalis altior est, tanto si per negligentiam delabatur, ruina gravior est. Magna sublimitas magnam debet habere cautelam: honor grandis grandiori debet potentiora tormenta patientur ; et: Scienti legem et non facientivoluntatem domini sui, si non fecerit eam, vapulabit multum . Aliud est enim quod ab episcopo requirit Deus, et quod a laico, vel a singulis quibusque committitur; ampliores enim poenas luit, cui numerosior regendorum populorum fuerit cura commissa
Abbreviated transcription (Latin):
pnnsisse debetis cegnoste ut
oñdt̾ma nichil esse in h ͦ seculo¬
sso oxcellentius sacerdotibus
nostamus quid sumus et qued
sumꝰ ꝑfessione accione potus
ꝙͣ nomñe demonstrenus ut
nomẽ congruat accioni accio
respondeat nomini Ne sit nom̃ẽ
mane ⁊t̾mẽ nimane nle sit houor¬
honor sublimis et uita digna ꝑicu¬
lis Ne sit deifica ꝓfessio et illicita
accio Ne sit religrosus amictus
et irreligiosus ꝓuectus ne sit gͣ¬
dus excelsus et deformis excess
Ne hãbeat᷑. in eccliã cat hedra sb̾¬
lumor et conscientia saterdotis
muemat᷑ hũilior ne locutionem
simulemus colũbinam et mentẽ
habeamus caninã ne ꝓfessionẽ
monscremus ouinam et feroci¬
tatem hẽamus lupinã et feroci¬
labis me honorat cor aut̃ corid
longe est ame Ergo fres̃ sicut
senatorem clamis ornat agricul¬
tura rusticũ sicut barbarũ arma
sicut nautã nauigationis ꝑitia
et singulos quosẜ opifices oꝑis
sui qualitas ipõs demonstrãt au¬
miserabiliuis si de sancta uita ep̃t

Expanded text:
praemisisse debetis cognoscere, ut ostenderemus nihil esse in hoc saeculo excellentius sacerdotibus,noscamus quid sumus, et quod sumus professione, actione potius quam nomine demonstremus; ut nomen congruat actioni, actio respondeat nomini; ne sit nomen inane, et crimen immane: ne sit honor sublimis, et vita deformis: ne sit deifica professio, et illicita actio: ne sit religiosus amictus, et irreligiosus provectus: ne sit gradus excelsus, et deformis excessus; ne habeatur in Ecclesia cathedra sublimior, et conscientia sacerdotis reperiatur humilior: ne locutionem simulemus columbinam, et mentem habeamus caninam: ne professionem monstremus ovinam, et ferocitatem habeamus lupinam; ut dilabiis me honorat, cor autem eorum longe est a me . Ergo, fratres, sicut senatorem chlamys ornat, sicut agricultura rusticum, sicut barbarum arma, sicut nautam navigationis peritia, et singulos quosque opifices operis sui qualitas ipsos demonstrat aumiserabilius, si de sancta vita episc
Abbreviated transcription (Latin):
dotibus paululũ dilatasse sermo¬
nem in quo eorum excellentia in
simul et casum monstrauimus
ne fidentes in subluntate honoꝵ
mimme requirerent perfectionẽ
morũ et in solo se crederent sacer¬
dotes nomine plus ꝙͣ oꝑe glari
Et quãquam scias pro hõc libello
plurmos michi sacerdotes qui
hec que loqͥmur age̾ nolũt infi¬
delicer esse detracturos credo
oraturos Sed sicut laceratio¬
nibus obtrectatorũ mĩme gͣra¬
uamur sic demũ ꝓbatorum et
sanctorum uirorum oracionibus
adiuiamur age iam nunc sau¬
itificus spũs qui nos in hoc oꝑe
dinis inspirationibus adiuua¬
sti cunctos sacerdotes adiuua
et presta ut faciant que in hoc
opusculo ipse eloqui inspirast
eis una mecũ tribuas seculoꝵ i
gna que sanctis in regno celor
dare ꝓmisisti Amen

Expanded text:
dotibus paululum dilatasse sermodotibus paululum dilatasse sermonem, in quo eorum excellentiam simul et casum monstravimus, et ne fidentes in sublimitate honorum, minime requirerent perfectionem morum, et in solo se crederent sacerdotes nomine plus quam opere gloriari. Et quamvis sciam pro hoc libello plurimos mihi sacerdotes, qui haec quae loquimur agere nolunt, infideliter esse detracturos, credo oraturos. Sed sicut lacerationibus obtrectatorum minime praegravamur, sic demum probatorum et sanctorum virorum orationibus adiuvamur. Age nunc, sanctificus Spiritus, qui nos in hoc opere divinis inspirationibus adiuvisti, cunctos sacerdotes adiuva, et praesta, ut faciant quae in hoc opusculo ipse eloqui inspirasti, ut una eis mecum tribuas caelorum regna, quae sanctis in regno caelorum dare promisisti. Amen
Abbreviated transcription (Latin):
subito lucem ꝓrebe̾ obuubile᷑.
nequiticie cecitate quid cetora
ꝑta est oculorũ Id est quid se¬
cularis factura est multitudo
cum uoluꝑtatibus illicitis et acci¬
ombus fetitis uetitis ad sile
facinorũ uoragnem epistopꝰ
multitudinem ppłi prouocaue¬
rit ut nulli iam iomq illicitũ
ẽẽ iudeatur quod ab episcapo¬
quasi licitũ ꝑpetratur Sed pp̃m
magis credunt hommos esse lau¬
dabile quidquid epũs habuerit de¬
lectabile ne quisquã qued agerre
pontifex non dubitat. se indubi
ipso nomĩe censeris si tamẽ accio
concordet nomini et nomeir se
societ actiomi Nam quid aliud in¬
terpretatur epũs. infi suꝑinspector
maxime in solio cũ ecclesia ditiore
resideat et ita cunctos respiciat
ut et cunctorum oculi in ipsũ re-¬
spiciant Ergo quia ita est cur
te uelut tetrũ speliaitum speculũ
Umuersorũ oculis demonstras ita
ut nen possint obscuritate tua se
comptius exornare Suffitiat
hncusq nunc nostris consacer¬

Expanded text:
subdito lucem praebere, obnubiletur subdito lucem praebere, obnubiletur nequitiae cecitate, quid cetera pta est oculorum? id est: Quid secularis factura est multitudo, cum voluptatibus illicitis et actionibus vetitis ad similem facinorum voraginem episcopus multitudinem populi procreaverit? Ut nulli iamiamque illicitum esse videatur quod ab episcquasi licitum perpetratur? Sed ipsum magis credunt homines esse laudabile, quidquid episcopus habuerit delectabile: nec quisquam quod agere pontifex non dubitat, se dubitipso nomine censeris: si tamen actio concordet nomini, et nomen se societ actioni. Nam quid aliud interpretatur episcopus, nisi superinspector, maxime cum solio in Ecclesia editiore resideat, et ita cunctos respiciat, ut et cunctorum oculi in ipsum respiciant. Ergo quia ita est, cur te velut tetrum speculum universorum oculis demonstras; ita ut non possint obscuricomptius exornare? Sufficiat hucusque nunc nostris consacer
Abbreviated transcription (Latin):
nebus tenetur obstrictus et
on solũ quia ipse dum male
at degne perit insuꝑ et alios
secum indigne ꝑdit si enĩ me-¬
yiusti salis possidẽ saporem ut
insipientũ possis arua condire
cur infatuatus tali uitio ĩmũ¬
dis te porcorũ concultandis
pedibus tribustt prebuisti
ita ut nec alios nec terpm̃ posas
condire Oculorũ etiã in corꝑe
officiũ idem in eccl̃ia uoluntaiꝯ
appetisti ut reliquũ ꝑte corpus
ducatũ lucis haberet et nũc¬
quadam lippitudine et caligie
uitiorũ obtenebratus nec te
ipsum luci ydoneũ prebes et
aliis adimis lucem de quibꝰ
oculis in euangelio dicitur si
oculus tius simplex fuerit
totum corpus tuũ lucidũ erit
Idem si epũs qui lumẽ prome¬
ruit pesse in corꝑe simpliciͭͤ
est saucta et inuocentia deco¬
ratus õnis eccleria splendoe̾
luis radiatur Si aut̃ oculus
tuus nequã est totum corpus
tuũ tenebrosum erit Id est si
epũs qui iudebatur corporis

Expanded text:
tenebris tenetur obstrictus? Et tenebris tenetur obstrictus? Et non solum, quia ipse, dum male agit digne perit, insuper et alios secum indigne perdit. Si enim salis meruisti possidere saporem, ut insipientium possis arva condire, cur infatuatus tali vitio, immudis te porcorum conculcandum pedibus praebuisti, ita ut nec alios, nec teipsum possis condire? Oculorum etiam in corpore officium, id est in Ecclesia voluntarius appetisti, ut reliquum per te corpus ducatum lucis haberet; et nuquadam lippitudine et caligine vitiorum obtenebratus nec te ipsum lucis idoneum praebes, et aliis adimis lucem. De quibus oculis in euangelio dicitur: 'Si oculus tuus simplex fuerit, totum corpus tuum lucidum erit'; idest: Si episcopus, qui lumen promeruit praeesse in corpore, simplicitate est sancta et innocentia decoratus, omnis aecclesia splendore luminis radiatur. 'Si autem oculus tuus nequam est, totum corpus tuum tenebrosum erit'; id est: Si eptscopus, qui videbatur corpori
Abbreviated transcription (Latin):
si solum seruitiũ quod ei credi᷑
ꝑdeo totum negatur qui ip̃m
dinem tibi largitur Iustũ ne
bi iudetur ut seruus honoret᷑.
dñs Iniuriam patiat᷑ et in¬
ste accipiant sacerdotes petu¬
uam et deus patiat᷑ ab hoĩe
iiuriam Sed quia pro toncesso
dine deus a te nichil expectat
a te facerdos imprudenter
ecuniam exspectat deus hoĩ
ncede̾ uoluit gnatis et epus
pax pecumã ab hoĩe expetit
patis deus hoĩ ut certe beni¬
mis gratis donauit. et facer¬
et malignus eũ sine causa p̃¬
auit Cuud enĩ habes quod nõ
ccepisti si aũt̃ accepisti quid
loriaris quasi non acceperis
fcte ad que mala uoluit᷑ deifi¬
as ordo ecce ad que probra
uit ꝓlapsi sacerdotes qui au¬
ire meruerunt a iudice mũdi
atũ est uos estis sal terre Et
idmatus ita ut impericie te¬
eoras predicatronis sue eloq̾o
ublante constientairũ latebras
luminet cur ip̃ẽ palpabilibꝰ

Expanded text:
nisi solum servitium, quod ei creditur: nisi solum servitium, quod ei creditur: cur Deo totum negatur, qui per ipsum ordinem tibi largitur? Iustumne tibi videtur, ut servus honoretur, et Dominus iniuriam patiatur, et iniuste accipiat sacerdos pecuniam, et Deus patiatur ab homine iniuriam? Sed quia pro concesso ordine Deus a te nichil exspectat, cur a te sacerdos inprudenter pecuniam exspectat? Deus homini concedere voluit gratis, et episcopus rapax pecuniam ab homine expetit. Gratis? Deus homini, ut certe benignus, gratis donavit, et sacerdos malignus eum sine causa praedavit! 'Quid enim habes, quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris, quasi non acceperis?' Ecce ad quae mala volvitur deificus ordo! Ecce ad quae probra sunt prolapsi sacerdotes, qui audire meruerunt a iudice mundi: dictum est: « Vos estis sal terrae . »  Domino ordinatus, ita ut imperitiae tenebras praedicationis suae eloquio rutilante, conscientiarum tenebras illuminet, cur ipse palpabilibus
Abbreviated transcription (Latin):
michi daretur si pecuniis non
emeretur nec epistopus fuiss
ordinatus si pecunias non ded¬
ssem Ergo ut apparet ex respe¬
siombus tuis gratiã cum ot¬
nareris non sustepisti quia gͣt
eam non meruisti Et ideo frr
si gratrã non accepisti quomoe
episcopus effici merustt potu
Nam et ad discipulos suos dũ
dicit Gratis accepistis grati
date Cur ergo gratiutã gral
estimasti te pretio possidere na
ut udeo aurũ daus perdidisce
et sanctam gratiã acquisisti d¬
huc tamen semel adiciens frabt
mentis ueridicis nos preteri¬
sisse uideamur Qui dat frat
episcopalem gratiã deus an
homo. respondes sine dubio de
Sz tamen ꝑ hommem dat des
homo impoint manus deus
largitur gratram Sacͥdos in¬
pouit simplicem dexteram deud
iat ordinem et deus tribuit
ignitatem O iusticia o eque
Si hõi pecuma datur qui¬
chil in ordine amplius oꝑat᷑

Expanded text:
n', inquis, 'mihi daretur, si pecuniis non n', inquis, 'mihi daretur, si pecuniis non emeretur; nec episcopus fuissem ordinatus, si pecuniam non dedissem'. Ergo ut apparet ex responsionibus tuis, gratiam, cum ordinareris, non suscepisti, quia gratuito eam non meruisti. Et ideo, frater, si gratiam non accepisti, quomodo episcopus effici potuisti? Nam et ad discipulos suos Dominus dicit: 'Gratis accepistis, gratis date'. Cur ergo gratuitam gratiam aestimasti te pretio possidere? Nam ut video, aurum dans perdidisti, et sanctam gratiam non acquisisti. Adhuc tamen semel adiciens fratrementis veri iudicii nos praetermisisse videamur. Quis dat, frater, episcopalem gratiam? Deus, an homo? Respondes sine dubio: 'Deus; sed tamen per hominem dat Deus. Homo imponit manus; Deus largitur gratiam. Sacerdos imponit supplicem dexteram, et Dopus initiat ordinem, et Deus tribuit dignitatem'. O iusticia! O aequitas! Si homini pecunia datur, qui nichil in ordine amplius operatur,
Abbreviated transcription (Latin):
inppicit᷑ leprosus magnus ꝑ
pecumã acquisiunt indebitum
statem Caro aucilla dña frã
est auime et aĩã que erat dña
facta est famula carmi Caro
dñatur ꝓplis et aĩa seruit de¬
moni Carm sacerdotiũ com¬
parauit et anime det̾mẽtũ
ꝑauit Et quid ꝓdest hmoi ho¬
mini si totum mũdũ lucretur
et anime sue detrimentũ pa¬
tiatur aut quam dabit homo
cõmutacõm pro aĩa sua Quod
dedit cum ordinaretur epus
aurũ fuit et quod perdidit aĩa
fuit Cum aliũ ordinaret quod
accepit pecunia fuit et quod de¬
dit lepra fuit Nec sunt mer¬
cimoma iniquor in pnitiem
eorum interrogo tamen frabe
et coepiscopum nostrum quia e
ego episcopus sum et cum ep
quid accepisti gratiam episcop¬
lem accepi Ergo interrogo te
Hec gratia cur tali uotabulos
cupatur Respondit Cur mnqu
ut reor pro eo quod gratis de
ideo gratia uotatur Ergo si gi
gratis datur et auro non es¬
metur et te cur gratia pecumi

Expanded text:
inspicitur leprosus magnus. Per inspicitur leprosus magnus. Per pecuniam adquisivit indebitum statem. Caro ancilla domina facta est animae, et anima, quae erat domina, facta est famula carnis. Caro dominatur populis, et anima servit demoni. Carni sacerdotium comparavit, et animae detrimentum paravit. Et quid prodest huiusmodi homini, si totum mundum let animae suae detrimentum patiatur? Aut quam dabit homo commutationem pro anima sua ? Quod dedit cum ordinaretur episcopus, aurum fuit: et quod perdidit, anima fuit. Cum alium ordinaret, quod accepit, pecunia fuit: et quod dedit, lepra fuit. Haec sunt mercimonia iniquorum in perniciem eorum. Iet coepiscopum nostrum; quia et ego episcopus sum, et cum episcopo quid accepisti?' 'Gratiam episcopalem accepi'. Ergo interrogo te hoc: 'Gratia cur tali vocabulo nuncupatur?' Respondes: 'Cur inquiris? Ut reor, pro eo quod gratis datur, ideo gratia vocatur'. Ergo, si gratia gratis datur et auro non aestimatur, a te cur gratia pecunii
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑ episcepus ordinatus cẽ¬
cumq ei solidos dedi ut epã¬
lem gratrã conseqͥ meruissẽ
Qruos si mĩme dedissem hodie
epũs non essem unde meliꝰ¬
michi est aurũ de sacello in¬
uehere ꝙͣ cantũ sacerdotum
diffido ordio ꝓbr̃õs confe¬
cro diaçones et accipio auzꝭ
nam et de aliis nichilominq
ordimbus pecume questũ
ꝓfligare ꝯsido etce et auro
quod dedi in meo sacello rcepi
et epãtum gratis accepi Nempe
hoc est quod doleo quia archi¬
episcopus carnalit̾ epm fecit
nam ꝓpter pecumas ppecialit᷑
leprosum ordinauit Pecuma
comparasti et quiertiũ misera¬
bile in aiãrũ exitiũ ꝑegisti
Et nescii hoĩes et indocti mor¬
dinationibus eorũ clamiant et
dicunt dignus es et iustus es
Et constientia misera indignꝰ
es et imistus es dicit ꝓmĩtiat
enĩ opũs hmõi ad ppłm dicẽs
pax nobis Oculis quidẽ car¬
nalibus udet᷑ quasi episcopus
magnus et dĩnis obtutibus

Expanded text:
nuper episcopus ordinatus, cennuper episcopus ordinatus, centumque ei solidos dedi, ut episcopalem gratiam consequi meruissem. Quod si minime dedissem, hodie episcopus non essem. Unde melius est mihi aurum de sacello invehere quam tantum sacerdotium diffido. Ordino presbyteros, consecro diacones, et accipio aurum. Nam et de aliis nichilominus ordinibus pecuniae questum profligare confido. Ecce et aurum, quod dedi, in meo saccello recepi, et episcopatum gratis accepi'. Nempe hoc est quod doleo, quia archiepiscopus carnaliter episcopum fecit. Nam propter pecunias spiritualiter leprosum ordinavit: 'Pecuncomparasti et commertium miserabile in animarum exitium peregisti. Et nescii homines et indocti in ordinationibus eorum clamant et dicunt: 'Dignus es, et iustus es'; et conscientia misera: 'Indignus es, et iniustus es', dicit. Pronunciat episcopus huiusmodi ad populum dicens: 'Pax vobis'. Oculis quidem carnaliter videtur episcopus magnus, et divinis obtutibus
Abbreviated transcription (Latin):
gratiã pecunis coemerũt Ne¬
facer dotalem pecumis emerũt
abt̃õ petro apostolo secũ simore
sse dampnatos sicut ait Pe
t lepram cum giezi a sc̃o su
stepisse se credat heliseo qui
sradum sacerdotalem se estimãt
pecumiis compara̾e quibus cur
ita dixerimus suffice debuit
suam comparando loprã posi¬
dero ñam sicut ualidioribus mor¬
bis capite uitiato reliquũ nc̃e
est corpus inundacione suꝑiore
aorbi letalit̾ irroͥgari ita et
uin qui capita uidentur eẜe¬
eccłie morbo pestiftro fraten¬
nũ uitiant corpus ut iichil
ex totius corporis compage
in sautiatũ possit euade̾ quod
negligentiũ sacerdotũ uitro¬
sitatis mortale infecerit uires
ita ut iuideas in eccł̃ia passum
quos non merita ẜ pecunie
ad ep̃atus ordinẽm ꝑuexerũt
nugatem ppłm et indoclum
qui talem sibi asciuerũt sac̾¬
dotem Qruos si ꝑcontari si
delit̾ uelis qui eos p̃fecerit
sacerdotes respondent mop
et dicent Ab archiepõ sũ

Expanded text:
gratiam pecuniis coemerunt, negratiam pecuniis coemerunt, nesacerdotalem pecuniis emerent, a B. Petro apostolico se cum Simone fuisse damnatos, sicut ait: « Et lepram cum Giezi a sancto se suscepisse credant Eliseo, qui gradum sacerdotalem se existimant pecuniis comparare. Quibus, cum ista dixerimus, sufficere debuit suum comparando lepram possidere. Nam sicut validioribus morbis capite vitiato, reliquum necesse est corpus inundatione superioris morbi lethaliter irrigari, ita et hi qui caput videntur Ecclesiae esse, morbo pestifero fraternum vitiant corpus, ut nihil ex totius corporis compage insauciatum possit evadere, quod negligentium sacerdotum vitiositatis mortale infecit virus, ita ut videas in Ecclesia passim, quos non merita, sed pecuniae ad episcopatus ordinem provexerint; nugacem populum et indoctum, qui talem sibi asciverunt sacerdotem, quos si percunctari velis fideliter, quis eos perfecerit sacerdotes, respondent mox et dicent: Ab archiepiscopo sum
Abbreviated transcription (Latin):
antam eglesiam catholicam cõ¬
ponticula sibi prephana p̃ficũt
puos tamen testes aplus et testumo¬
amulata uita et sancta episcapi
poner sasione ne forte accrpuant
munti locum epõ obtrectandi et
simare incipiant catholicũ do
hoc opere uelut grandi fenore
os psensimius liberatos cum nõ
osra contra ep̃os sed sancti apo¬
toli opposuimus testimonia ns
elit uulgaribus fabulis nostrruã
erderent opus Cũ uero au̾ctas
obis per singula sancti arriseit
ps̃i ꝑ auli ipm̃ potius apostolũ
ausi sunt gͣ nos repñdant. et
cit iam coartet nos libelli hꝰ
nolipitas et tempus nos urge¬
t ut ad finem huiꝯ aꝑis uoui¬
omis sollicitudo tũ frat̾m nos
atandat amoris illorũ precipue
sicerdotũ qui mentis tepore he¬
betati sacerdotalem diffamant
honorem et qui nouã ꝓdigialit̾
regulam ac tempestatem pepisse
deflentur et giezi sectantes et
smonis sententiam sancti exãtꝰ

Expanded text:
sanctam Ecclesiam catholicam consanctam Ecclesiam catholicam conventicula sibi profana praeficiunt; quos tamen testes Apostolus et testimoaculata vita, et sancta episcopi conversatione; ne forte accipiant inimici locum episcopo obtrectandi, et infamare incipiant catholicum doghoc opere velut a grandi fenore nos persensimus liberatos, cum non nostra contra episcopos, sed sancti Apostoli opposuimus testimonia; ne velut vulgares fabulas nostrum irriderent opus. Cum vero auctoritas nobis per singula sancti arriserit apostoli Pauli, ipsum potius Apostolum, si ausi sunt, quam nos reprehendant. Et licet jam coarctet nos libelli hujus prolixitas, et tempus nos urgeat, ut ad finem hujus operis veniamus; sollicitudo tamen fraterni nos retardat amoris, illorum praecipue sacerdotum, qui mentis torpore hebetati, sacerdotalem diffamant honorem: et qui novam prodigialiter regulam hac tempestate peperisse deflentur et Giezi sectantes et Simonis sententiam, sancti episcopatus
Abbreviated transcription (Latin):
corporis sui ẜuauerit castitate
Domũs inquit hoc est corpus
imꝑioso iure dñetur ne subdatus
ipse corpori suo et ini desidio li¬
urie deditus in p̃cipitiũ dene¬
gatur ẜ potius filios suas sut¬
castitatis exemplo ad pudia
regulam doceat ⁊ Nam si quis d¬
nui sue p̃esse nestit quomodo iã
dei diligentiã adhibebit Hace
em̃ de quo supra diximꝰ quia
dis sui domũ excole non uale
quoniẽ pluriorũ ad hibebit
ligentian et qui pct̃i babent
suo non pt̾ erue̾ oculo quõ q
altius eculo poterit amputori
ad fidem ex gentilitate adue
aut caerte ex militia seculari id
tlitatus est offitiuã sotiatus h
cigo non caui passim saclas¬
lem arripiant gradũ ne clat
in suꝑbiam in iudiciũ intidait
t in laqueũ diaͭ ͥ quia qued lo¬
ge tp̃e mĩnie distunt nn ꝓuog
regulã et ep̃alem formã ad qd¬
mũ intulit dicens oporteta
illum et testimo ͫ bonũ habere
ab huis qui foris sunt pr her¬
ticos seu sismaticos qui cen

Expanded text:
corporis sui servaverit castitatem. Domui, inquit, hoc est, corpori suo imperioso jure dominetur; ne subdatur ipse corpori suo, et in desiderio luxuriae deditus, in praecipitium demergatur: sed potius filios suos castitatis exemplo ad pudicitiae regulam doceat. Nam si quis domui suae praeesse nescit, quomodo Ecclesiae Dei diligentiam adhibebit ? Hoc est enim, de quo superius diximus, qui cordis sui domum excolere non valet, quomodo plurimorum adhibebit diligentiam? et qui peccati trabem de suo non potest eruere oculo, quomodo ex alterius oculo poterit amputare ad fidem ex gentilitate advenit, aut certe ex militia saeculari ad clericatus est officium sociatus. Hi ergo non tam passim sacerdotalem arripiant gradum, ne elati in superbiam, in judicium incidant, et in laqueum diaboli; quia quod longo tempore minime dregulam et episcopalem formam, ad extremum incidit, dicens: Oportet illum et testimonium habere bonum ab his qui foris sunt; id eticis et schismaticis, qui extra
Abbreviated transcription (French):
e ne rogantem uos ꝑit̾ et tunẽ¬
tem et ꝯmodis cõmenitronibus
dlito consulentem et houorẽ ep¬
copatus de monstrar uolentem
it cũ honoris eos p̃rogatiua
onsramus merita etrã congͣa
equiramus nec falli possimus
oꝑe qui cognoscumꝰ ueritatẽ

Expanded text:
te me rogantem vos pariter et timente me rogantem vos pariter et timentem, et commodis communibus sollicite consulentem, et honorem episcopatus demonstrare volentem; ut cum honoris ejus praerogativam monstramus, merita etiam congrua requiramus; nec falli possimus in opere, qui cognoscimus veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
et fidelis quia ĩ pauca fuisti sid
supra multa te conscitriã mtran
icrepationibus et supplicus sil¬
der umoe̾ pene ꝑcussus Amore
fr̾no Inuitatus non iã ad subdit
loquar uulgus quos iugit̾ mor
consueui ẜ ad ipsos iam p̃dica¬
tores uulgo mea uba guertos
meis conserius belut obedieus
ẜuus id est epũs sacerdotibus
Autistes pontisicibus audacter
predicare salutis coĩã nõ retar¬
dabo nec progatiuã michi et
stientie ẜ si hec meis consaco¬
dotibus caritatis intuitu p̃rogi
Uinidicabo dut uite ꝑst̃e me esse
aitor cũ de uita ꝑfecta alios mo¬
io ẜ potius cum hec ad illos lo¬
ior̃ pretibus adiutus ad quos
ẜ. respicit ẜmo desideratũ tar¬
pam iter et nn gremio quasi cõ
acerdotũ positus ipõs alleqͣr
Raceydotes Aludite me bcissims
pies et si dignũ ducitis stissum
ficẽs Audite me scirps leuitita
gͥmen racͥdotale ꝓpago sc̃ificata
duces et rcorcs greges xͥ. Qudi¬

Expanded text:
 quia in pauca fuisti fidelis, supra multa te constituam: intra in increpationibus et suppliciis subdi, timore poenae perculsus, amore fraterno invitatus, non jam ad subditum loquor vulgus, quod jugiter monere consuevi, sed ad ipsos jam praedicatores vulgi mea verba converto: et meis conservis velut obediens servus, id est, episcopus sacerdotibus, antistes pontificibus, audacter praedicare salutis commonitoria non retardabo. Nec praerogativam mihimet scientiae, si haec meis consacerdotibus charitatis intuitu praerogem, vindicabo, aut vitae perfectae me esse fateor, cum de vita perfecta alios moneo: sed potius cum haec ad illos loeorum precibus adjutus, ad quos noster respicit sermo, desideratum carpam iter, et in gremio quasi 359 consacerdotum positus, ipsos alloquar sacerdotes. Audite me, beatissimi patres, et si dignum ducitis, sanctissimi fratres. Audite me, stirps levitica, germen sacerdotale, propago sanctificata, duces et rectores gregis Christi. Audi
Abbreviated transcription (Latin):
Iquis fres oraculi remi¬
famulũ obẜuata sibi pecunia
quã ad prenogandũ suscexat
increpauit dicens Tu dedisses
pecunã meam et ego ueniens cũ
usuris exegissem eam non iam
otiosus auditor tollatã sibi dim
numeris grãm suis tñ usibus
reẜuabit ẜ cunctis eã cõicabilẽ
faciens cepiosus prerogandose¬
curus possidebit Ut sibi ꝑ hec
et plurimis edificationis exhi¬
beat fructum et uelut decora ar¬
bor pomis referta nõ infructuo¬
se ꝓbat᷑ occupare t̾rã dũ uiuit
Cũ et ip̃e ip̃a suis ꝓͦmis or¬
natur ctõnis qui ex ea frudiẽ
michi utile est ẜ quod multis
ut salui fiant Idcirco nos qͥbꝰ
ini uͥbis diuis credita est di¬
spensatio et qui gregem pͥ alẽdi
nutriendũq suscepimꝰ nõ fue
ingentis ꝑiculi noxa nos credis
tamẽ urget pc̃epti ncͣcitas Ei
iam michi est si minime p̃dica
Et si susteptu thesaurũ in t̾rie¬
fossum id est ii meo corde diuo
humane imꝑitie ꝑ claues illasy

Expanded text:
quis, fratres, oraculum remifamulum de servata sibi pecunia, quam ad praerogandum susceperat, increpavit dicens: Tu dedisses pecuniam meam, et ego veniens cum usuris exegissem eam ; non jam otiosus auditor collatam sibi divini muneris gratiam suis tantum usibus reservabit: sed cunctis eam communicabilem faciens copiosius praerogando, securus possidebit; ut sibi per haec et plurimis aedificationis exhibeat fructum, et velut decora arbor pomis referta non infructuose probetur occupare terram, dum vivit, cum et per seipsam suis pomis ornatur, et omnes qui ex ea fructum mihi utile est, sed quod multis, ut salvi fiant . Idcirco nos quibus in verbis divinis credita est dispensatio, et qui gregem Christi alendum nutriendumque suscepimus, non sine ingenti periculo noxam nos credimus tamen praecepti necessitas. Et vae jam mihi est, si minime praedicavero, et si susceptum thesaurum in terra defossum, id est, in meo corde diu ohumanae imperitiae per claves illas regni
Abbreviated transcription (Latin):
⁊i longe erit ĩsius quasi plũbi
netallũ ad auri fulgorẽ com¬
ures Quippo cũ iudeas colla
ecũ et prinappũ summitti ge¬
nibus sac̾dotũ et exostulatas coꝵ
Axtcras oratiombũs corã credaut
se cõmuniri Quid ia de plebera
dixim multitudine cui non solũ
preferri a dũo meruit ẜ ut eati
quos iure tueat᷑ patrio p̃cextis
imporatũ est euangelicis sic c̾te
amas me et ille tu stis dñr qr
amo te Et cũ t̾tio fuisset int̾¬
nogatus et t̾na resgonsione fuisgi
subsetutus rexetitũ ⁊̃ a dño
t quẽ greg̃ẽ non solũ tũd btũs
nobistũ ead accepit et cũ illo
eas suscepimꝰ omẽs unde rezẽ¬
de sac̾dotibus contradunt᷑ mt̾o
uidemus inchilonuꝰ esse p̃sixũ
non d̃ discipulus sicp magistrũ

Expanded text:
ius, quam si plumbi metallum ad auri fulgorem compares; quippe cum videas regum colla et principum submitti genibus sacerdotum, et exosculata eorum dextra orationibus eorum credant se communiri. Quid iam de plebeia dixerim multitudine, cui non solum praeferri a Domino meruit, sed, ut eam quoque iure tueatur patrio, praeceptis imperatum est euaamas me? » Et ille: « Tu scis, Domine, quia amo te . » Et cum tertio fuisset interrogatus, et trina responsione fuisset subsecutus, repetitum est a Do, quem gregem non solum tunc beatus nobiscum eas accepit, et cum illo eas suscipimus omnes. Unde regenda sacerdotibus contraduntur, et videmus nihilominus esse praefixum: Non est discipulus super magi
Abbreviated transcription (Latin):
ominis fratribus meri¬
to beatissimis in xpo
iuntiam crretiam constitute leo
uictoris Eustochius exĩ Tan¬
ta seculi pt̃ates circa rac̾dota

Expanded text:
omini fratribus merito beatissimis, in Christo vinciam Tertiam constitutae, Leo, Victorius, Eustochius episcopi. Tanta saeculi potestates circa sacerdota
Abbreviated transcription (Latin):
tñ diuensitas ista ꝑmouĩt ut
clementissimo priñcipi martia¬
no curam de hac ne animi mei
panderem ut p̃cipuente ipso
ab hus qui hñt huiq sapparta¬
tionis ꝑitiã diligentiꝰ ilic di¬
scussa ratione q̃rent in qͦ die
possit ueneranda solemnitas
reccius celobrari Quo nestri
tatis et pacis malui orientaliũ
diffuntiomi ac quieste᷑ quã in tã¬
te festiuitatis ebẜuãtiã dissidẽ¬

Expanded text:
me diversitas ista permovit, ut clementissimo principi Marciano curam de hac re animi mei panderem, ut praecipiente ipso ab his qui habent hujus supputationis peritiam, diligentius illic discussa ratione quaereretur quo die posset veneranda solemnitas rectius celebrari. Quo rescribtatdefinitioni acquiescere, quam in tantae festivitatis observantia disside
Abbreviated transcription (Latin):
Alc̃issims fribus uniu̾sis
exĩs catholicis ꝑ gallias
et hispanias constitũtis leo Cũ
talem obpuantiã oꝑteat ẽẽ con¬
cordeni maxinie id nobis et pu̾¬
cipalit̾ ꝓrudendũ est ne in pa¬
schali festi die uel ignoran nel
presumpticne pccm diu̾sitatꝭ
nicurrat uñ quia tempus sacrã¬
tissime solennitatis ita dispo⁊¬
tos habet lmutes suos ut salu¬
care sacramentũ nunt citus nc̃
cardius oꝑteat celebrari non
desut apestilice sedis solicitue¬
do prospite ne deuotio eglesi¬
astica aliquo turbet᷑ inc̾to cũ
autem in quibusdam asscriptiomi¬
bus pr̃m futurũ pascha dĩu¬

Expanded text:
Dilectissimis fratribus universis episcopis catholicis per Gallias et Hispanias constitutis, LEO Romatalem observantiam oporteat esse concordem, maxime nobis et principaliter providendum est, 1284 ne in paschalis festi die, vel ignorantia, vel praesumptio peccatum diversitatis incurrat. Unde quia tempus sacratissimae solemnitatis ita dispositos habet limites suos, ut salutare sacramentum nunc citius, nunc tardius oporteat celebrari, non desinit apostolicae sedis sollicitudo prospicere ne devotio ecclesiastica aliquo turbetur incerto. Cum autem in quibusdam ascriptionibus Patrum futurum proxi
Abbreviated transcription (Latin):
nitatem uram sanctorũ gaudioꝵ
habẽ consortiũ nam suẽs mei
qui uice drientali synodo p̃re¬
derunt q̃ acta retulerũt signi¬
fico confirmata catholica fide
impuisi recepta ueritatꝭ luce
letantun Siquidẽ omneli dm̃
sacerdotes in una senteñ sc̃o spũ
docente consenserunt et de sa¬
cramẽto dñite incarnationis
in qua multoꝵ intelligen᷑ uacil¬
labat ita tenebre eryoris abla¬
te sunt ut in iio dño nr̃o uero
et dei homĩs filio noc de hu-¬
manitatis ambigã. natura n .
de deitatis essentia in impios
autem nephandi erroris aucto¬
res qui indignos se dei gnatia
iudicantes correctronis ut ne¬
mediis noluerũt qualis sit lata
sententia exempolaria q̃ misi¬
mus edocebunt ut agnostat
uestra dilcõ fratres Rim in st̃o¬

Expanded text:
nitatem vestram sanctorum gaudiorum habere consortium. Nam fratres mei, qui vice mea Orientali synodo praesederunt, quae vota retulere significo confirmata catholica fide,impulsi, recepta veritatis luce laetantur. Siquidem, omnes Domini sacerdotes in una sententia sancto Spiritu docente consensere, et de sacramento Dominicae incarnationis in qua multorum intelligentia caligabat, ita tenebrae erroris ablatae sunt, ut in uno Domino nostro, vero Dei et hominis Filio, nec de humanitde Deitatis essentia. In impios autem nefandi erroris auctores, qui indignos se Dei gratia judicantes, correctionis uti remediis noluerunt, qualis sit lata sententia, exemplaria quae misimus edocebunt: ut agnoscat vestra dilectio, fratres charis
Abbreviated transcription (Latin):
ideo singulos iniuisosq uoluꝰ
agnostere ut quos pleno iusti¬
cie et iuris ordine cõstitutũ ꝑ
effectũ totius firmitatis et õm̃bꝰ
clicorũ negotiis soetiatur. Sane
si clenicus laicũ pulset p̾us au
diri se ab epĩs poscat cũ si pe¬
ticioni sue laicũ uiderit obui¬
are ex ꝑmissu epĩ sui in scłi

Expanded text:
singulos universosque volumus agnoscere, ut quod pleno justitiae et juris ordine constitutum est, effectum totius firmitatis in omnibus clericorum negotiis sortiatur. Sane si clericus laicum pulset, prius se audiri ab episcopis poscat, tum si petitioni suae laicum viderit obviar
Abbreviated transcription (Latin):
preesse p̃cepit non uis distri¬
gendorũ negotioꝵ ep̃is sanctꝭ
uxta diu alia constituta ꝑ¬
msserint Quod cũ et iuris
antiqui formulis et in laicis
Siequentius sit et legibus con
p̃termissĩ sacerdoti iuditio
passim as examen sclariũ tnͣ¬
ist ut hanc et sacrilegiis et
nr̃i ordinis contumeliã et ad
pñs ulcisteret᷑ ꝑlena districtio
et obẜuandam formulã consti¬
tueret in futurũ Censem sac̾¬
scextationem uenit sclariũ sa-¬
ris luminibus expulsus a ce¬
lesti arceatur altario neq ul¬
lus post hanc definitionem
q̃ coĩ sedit arbitrio quitquam
sibi uitra p̃criptũ uindicare
ernauerunt congrua emẽdaᵈ
se corr igant et qui sub obẜua¬
tione clericali celesti ꝓbat᷑ ẜui¬
ne offitio ex cłigo hñdũ si p̃t̾¬

Expanded text:
t jus distringendorum negotiorum episcopis sanctis, juxta divalia constituta permiserint. Quod cum et juris antiqui formulis et illatis frequentius sit et legibus confpraetermisso sacerdotali judicio passim ad examen saeculare traest, ut hanc et sacrae legis et nostri ordinis contumeliam et ad praesens ulcisceretur plena districtio, et observandam formulam constitueret in futurum. Censemussceptationem venerit saecularium, sacris liminibus expulsus, a coelesti arceatur altario; neque nullus post hanc diffinitionem, quae communi sedit arbitrio, quidquam sibi ultra praescriptum vindicare erraverunt, congrua emendatione se corrigant, et qui sub observatione clericali, coelesti probatur servire officio, ex clerico habendum
Abbreviated transcription (Latin):
sret uut secari quud lõ
ipsr corporis mediciatte¬
dũe qui ter pene mrcdis
intrutu crrant Quotus
nĩ qui siue reperit᷑ que

Expanded text:
ri aut secari. Quod nec ipsi corporis medici attendunt, qui terrenae mercedis intuitu curant. Quotus enim quisque reperitur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
non eꝓ eo est qui nos uocaul
her cintẽ suasio carmalis
est ille autẽ in libertatẽ uo¬
cauit suasionẽ aucẽ eorũ dieͭ
quad eis suadeba᷑ Eos autẽ
paucos qui ad illos uemebãt
ut istis suade rent quia i cõ¬
ꝑacione mltitudim trede¬
nũ galatharũ ex igni m̃¬

Expanded text:
non ex eo est qui vocavit vos. Haec enim suasio carnalis est, ille autem in libertatem vocavit. Suasionem autem eorum dixit, quod eis suadebatur. Eos autem paucos, qui ad illos veniebant, ut ista suaderent, quia in comparatione multitudinis credentium Galatarum exigui