comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i paitique h̾mnͣtulit nullũ
ꝓuccationis remedium in h̾
reẜuabitur. cum nimis cuide¬
unt s ĩ eos huic legi subiug¬
uematur cui sac̃mentum il¬
latum est. lite forte ꝑpcurat¬
orem untilata nẽce estul ip¬
samprincipalẽpconamda¬
tis certis in ducus ad iuditẽ
uerure. ut ea quede sac̃mẽtis
statutasũt: impleat. uł siui¬
dex extimaũt inprunciau¬
bi degit sub actorum testifi¬
cacione iuram̃tum ab ea uł
dari uł referri. uł recusari: ħꝑ
cet̾ere. ut singuł cãib eũntꝰ
iam diffimtus. imponatur
de iuram̃to aguntur.ur si ĩ
neutrłm facemalũit. ⁊ exi
na parte sub fidetñ gestoꝵ
iurm̃tum pr̃ari uł refemł¬

Expanded text:
ipsi parti quae hoc intulit nullum provocationis remedium in hoc servabitur, cum nimis crudeunt, sed etiam eos huic legi subiugveniatur, cui sacramentum illatum est, lite forte per procuratorem ventilata, necesse est vel ipsam principalem personam datis certis indutiis ad iudicem venire, ut ea quae de sacramentis statuta sunt impleat vel, si iudex existimaverit in provincia ubi degit sub actorum testificatione iuramentum ab ea vel dari vel referri vel recusari, hoc procedere, ut singulis casibus eventus iam definitus imponatur.de iuramento aguntur, vel si neutrum facere maluerit, et ex una parte, sub fide tamen gestorum, iuramentum praestari vel refe
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃citate imponenda ei curĩ
lato sacram̃to p̾stito. causa
uł capitulum decidatur. nł¬
lo loco ꝓucracõi relinq̃ndo.
Quis enimfẽndus est. io ap¬
pelłõis uemiẽs auxiliumã
hus que ip̃c facienda ꝓcũra

Expanded text:
necessitate imponenda ei cui relato sacramento praestito causa vel capitulum decidatur, nullo loco provocationi relinquendo. quis enim ferendus est ad appellationis veniens auxilium in his, quae ip
Abbreviated transcription (Latin):
ndum extimaũit. sic cãm
am̃tum sit recusatum. ⁊ ita
ceta siuecapitul.a. siue tociͦ
negccii summa examinẽt.¬
⁊ lis suo marte ꝑcurrat nuo
ei obstacło obiuante. Ipoe
aũt qui sacͣmentum sibiil¬
latum darerecus.auit. ułh
attestẽtur. uł si forte ñ audea
hãt sͥ in ultima ꝓuocacõe rep¬
ositum auxiliũ. ¶ Si autẽ¬
iudex appelłomi p̃gidens be
quid̃ illatum recteaũt recu¬
satum sac̃mentum ꝓmũti¬
aũit. tunc ei licebit em̃dare
sãto sacram̃to ꝓcessitamt
inusti stipendn cuiqmin
curret. S ⁊ cause cursus ab
imicio us ad nouissimumt¬
minum nõ impediatur:ilis¬
⁊ lis equa lance trutinabit̃.¬

Expanded text:
sic causam amentum sit recusatum, et ita cetera sive capitula sive totius negotii summa examinentur et lis suo Marte percurrat, nullo ei obstaculo obviante. Ipse autem, qui sacramentum sibi illatum dare recusaverit, vel hoc attestetur vel, si forte non audeat, habeat sibi in ultima provocatione repositum auxilium. Et si iudex appellationi praesidens benquidem illatum, recte autem recusatum sacramentum pronuntiaverit, tunc ei licebit emendare sato sacramento processit, et iniusti dispendii cuicumque incurret, sed et causae cursus ab initio usque ad novissimum terminum non impediatur et lis aequa lance trutinabit
Abbreviated transcription (Latin):
reuocare nõ licet.¶Set⁊si h
exꝑgona sua undicet.uł exce¬
pcionete dolimali.si hãc uiã
el egis tueri. uł euctare ⁊ side¬
fensione monstratanolĩus
uti qͣnti tua int̾est. potis ex̃p
tris qui fundum aphilip
poodux̃at successiort tibii
q̃sita dño fundi ꝓ cebitis ĩ
solutum mat̾ tua dandoni¬
chil tibi auftrre potũt ¶ Ior
tus ab ea negotiũ gestum ñ
fccistiratumoblato deb̾itosi
nõħ locatoriurepignoris ob¬
ligata sibi undiditpetẽpotiᷤᷤ¬
Sem. M fũdum tuũ p̃rꝑet
Emancipacionẽte nõ osenciẽ¬
te uenundedit. n ei successis¬
ti. nz possidens longi tp̃ris p̃¬
scriptio rre nurirtuᷤ est. tibi.a¬
genti eum rector ꝓuincie redli¬
res ꝑtinentes nõ obligatas
sibi nec ex offõ undendi pot̃¬
tatem hñs distra bendo qui¬
cquam tibi nocere poͣtuit.
stator h̃ fec̾it siue ꝑactio cͣcͣhẽ¬
cium b admirit. nõ so lum
orum manumissõm ẽe ꝓhi¬
bendm. siĩusus fructus da¬
cionem. ul ypothecam ułpig¬

Expanded text:
revocare non licet: sed et si hersona sua vindicet, vel exceptione te doli mali, si hanc viam elegeris, tueri vel evicta re, etsi defensione monstrata nolueris uti, quanti tua interest poteris exptris, qui fundum a Philippo conduxerat, successione tibi quaesita domino fundi pro debitis in solutum mater tua dando nihil tibi auferre potuit. et idtus ab ea negotium gestum non fecisti ratum, oblato debito, si non haec locator iure pignoris obligata sibi vendidit, petere potSi fundum tuum pater post emancipationem te non consentiente venumdedit neque ei successisti neque possidens longi temporis praescriptione munitus est, eum tibi agenti rector provinciae redrtinentes non obligatas sibi nec ex officio vendendi potestatem habens distrahendo quicquam tibi nocere potuit. Istator hoc fecerit sive pactio contrahentium hoc admiserit, non solum orum manumissm usus fructus dationem vel hypothecam vel pig
Abbreviated transcription (Latin):
tum redemisti intrlicte cõ¬
uncionis. tibi fidem impl¬
en: frustra pẽtis. ¶Ꝙ si gͣ¬
tuitum mãdatum suscep¬
istiẜm bonam fidem sum¬
ptus. recte postislagi mauast
xcĩne uiꝰ ẽ ctissimũmãdati¬
iudicium.u̾m⁊̃ existim̃a cõis¬
rei modator.at arbit. non
omĩa negocia.s pleraq ex
ꝓpr̃io. numo facit. alienaue¬
ro negitia exacto o ffõ genin¬
tur. nec quicqͣmineor ⁊omi¬
instracione negiectimac de
quosdam aliems rebꝯ fortu¬
nisz ini.m̃tes cessiones alus
cõpetẽtium acc̃onum nsem
pronas litigitoꝵ uexa cõibꝰ
afficẽ cum̃ctum sitp in dubi¬
tatis obligonib eos magiᷤᷤ
quib ãa suppetebãt suaurra¬
undicare qm.adauos castr¬
anffre ulle. ¶P hãc ita leg
em iubemꝰ in postum hiꝰ co¬
naͣmen in hibi. Nec em̃dub¬
iuiii est redẽptores liciũ.alicã¬
rum uderieos ẽe quitales ces¬
siones in se conficicupunt.
Ita tñ ut siquis datis petuimiᷤᷤ¬

Expanded text:
tum redemisti, interdictae conventionis tibi fidem impleri frustra petis. Quod si gratuitum mandatum suscepisti, secundum bonam fidem sumptus recte postulas. siano pp. In re mandatum redemisti, interdictae conventionis tibi fidem implrei moderator atque arbiter non omnia negotia, sed pleraque ex proprio animo facit: aliena vero negotia exacto officio geruntur nec quicquam in eorum administratione neglectum ac decquosdam alienis rebus fortunisque inhiantes cessiones aliis competentium actionum in semet onas litigiorum, vexationibus adficere, cum certum sit pro indubitatis obligationibus eos magis, quibus antea suppetebant, sua vindicare quam ad alios ea transferre velle. Per hanc itaem iubemus in posterum huiusmodi conamen inhiberi  nec enim dubium est redemptores litium alienarum videri eos esse, qui tales cessiones in se confici cupiunt, ita tamen, ut, si quis datis pecuni
Abbreviated transcription (Latin):
morati uiri ptinẽtes. ur pꝰ¬
modum quolibet modoad
eius sollicituomẽ ul coꝵq
postcum ad eiusdẽ orphan

Expanded text:
morati viri pertinentes vel postmodum quolibet modo ad eius sollicitudinem vel qui post eum ad eiusdem orphan
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ebri ⁊ orphandtrophiuel
to eõs quipostcum loco er
successerint ꝑtinentibo. ad
similitudinẽ i otiti beatissĩe
memorie quiprius huius
em firma illibataq in ppctu
educatio orphanis. atqr eg¬
ochus uł assisterus compet᷑¬

Expanded text:
hi vel ad eos, qui post eum loco eius successerint, pertinentibus ad similitudinem zotici beatissimae memoriae, qui prius huiusmem firma illibataque in perpeeducatio orphanis atque egochiis vel asceteriis comp
Abbreviated transcription (French):
nores deuccm̃tur. licetu
uacacõem aprincipib at¬
cepĩnt. si appelłonis auxi¬
uo nõut intur. ꝯsen susu¬
o nomĩaccem ꝯfirmant.̃
Cumigiturad mimus no¬
catus appellaius apł p̃gidẽ
ꝓpuincie iuste teappellasse¬
tapuocacõis secute tp̃re p̃¬
finito cãs n õ ẽẽrepentat¬

Expanded text:
nores devocantur, licet vacationem a principibus acceperint, si appellationis auxilio non utantur, consensu suo nominationem confirmant. cum igitur ad munus vocatus appellaveris a praeside provinciae, iuste te appellassprovocationis secutae tempore praefinito causas non esse repraesentat
Abbreviated transcription (Latin):
SpiNuctus pcliorũm do¬
tem datorum sismpactum sũp¬
ti nõ posseambigenõ drbes
Mp̃Ereditas exneis te¬
stam̃to datur. cumigitur affir¬
dotis titłotibi nõ obligata sũt
intellis tenulla acc̃one possecõ¬
uemxe ħrdes seusuccessores er
Iut tibirestituãturq̃ nułomõdeb
nimomouxore defuncta dos pe¬
nes mantum remañet ꝓfectitie
dotis repeticionem hiꝰ pactumĩ¬
hibuisse uiris exploratiest. cu
det̾ioremcãm dotis in q̃m casu
solipatri repeticio competit᷑ pacto
posse fieri auctoritateiurs sepi¬
ssime sit responsum.
genero ca prius ininr̃imomode
dfuncta nepoti bꝯpactus restitui.
licethus acc̃onem quererenõ po¬
tunit. t̾nutilis ciꝰ exequitate a ac¬
commodabituractło.
MPAc lege  decerminus ut
uirin hus reb quas extra dotez
musrh̃tquas greci parap̃hema
dicunt. nullam uxore ꝓhibẽti
habeat cominumonem. necali¬
quam ei mulicri necessitatem
imponat. ¶Quamus enimbo¬
num̃ erat mulieremque seip¬
sammarito committit res ecia

Expanded text:
uctus praediorum in dotem datorum si secundum pactum sumpti non posse ambigere non debesereditas extraneis testamento datur. cum igitur adfirdotis titulo tibi non sunt obligata, intellegis te nulla actione posse convenire heredes seu successores eius, ut tibi restituantur, quae nullo modo imonio uxore defuncta dos penes maritum remaneret, profecticiae dotis repetitionem huiusmodi pactum inhibuisse explorati iuris est, cum deteriorem causam dotis, in quem casum patri soli repetitio competit, pacto posse fieri auctoritate iuris saepissime sit responsum. genero ea prius in matrimonio defuncta nepotibus pactus restitui, licet his actionem quaerere non potuit, tamen utilis eis ex aequitate accommodabitur actio.Hac lege decernimus, ut vir in his rebus, quas extra dotem mulier habet, quas Graeci parapherna dicunt, nullam uxore prohibente habeat communionem nec aliquam ei necessitatem imponat. quamvis enim bonum erat mulierem, quae se ipsam marito committit, res etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ne fuitutis emꝑcionis instr¬
umentis subtͣctis in lib̾tat
emꝓclamat eutichia. cum ẽpe¬
titori ꝓ bonis onꝰincumbat
intẽcione suadefecta ẽ hiis ĩ¬
iiuariminime pot̾. ¶Nam
rare sufficit.¬

Expanded text:
itutis emptionis instrumentis subtractis in libertatem proclamat eutychia, cum petitori probationis onus incumbat, intentione sua defecta his iuvari minime potest. Nam rare sufficit
Abbreviated transcription (Latin):
Dem ¶Atrẽm tuam ꝯ secutã
ubtatem. actepost editamut
nulla moueatur qo ad defen¬
sionem tuammchꝰ p̃dẽe pot̃.¬
ces ignorante tep̾dium: cum
cuius meministi sibi ueluta
uñ adito uidice competenti
ꝓbare te oportet ⁊ cc̃ uolunta¬
tem tuam hunc fũdum instr¬
umento.toũsarum tuum si¬
bi ascribi laborasseut scđm

Expanded text:
 Matrem tuam consecutam libertatem ac te post editam, unulla movetur quaestio, ad defensionem tuam nihil prodesse potces ignorante te praedium eum cuius meministi sibi velut a Unde adito iudice competenti probare te oportet contra tuam voluntatem hunc fundum instrumento adversarium tuum sibi adscribi laborasse, ut secundum
Abbreviated transcription (Latin):
duinginisi causa cognitance
in loco cius alium substitui.
insi añ priore demoto amb¬
igui noniuris nõ est. tei
futurum dãpniq mẽdio tẽ¬
pore negocus pupillaribꝰ
ꝯtingit esse succrdatneum
cum actorempiculo tuo dsti¬
tuere debũeras nec iurema¬
gistratum in absñtiam tuq
alium creasse certum est.
Licet nõ prius pub̾em iuistam
hr̃e pgonam isiintposito dec̃¬
to aut admimstñdi pr̃imo¬
mĩgr̃a aut inlitem fũit curator¬
datus. ut iuxta p̾cedentia nr̃e
pietatis statuta legittime mi¬
ciate litis agitata In uidicus
controuersia fimatun.
Mp̃ ¶Uratõr.⁊dolescenti
ordmatus post inchoatamlitẽ
nõ potest sbp̃textus p̃alis cura¬
toris ase nominati. autlitẽcõ¬
testatam deserere autabad mi¬
nstͣciore se subtrahere.

Expanded text:
adiungi nisi causa cognita nec in loco eius alium substitui non ante priore remoto ambigui iuris non est: teque afuturum damni, quod medio tempore negotiis pupillaribus contigit, esse succedaneum, cum actorem periculo tuo cotuere debueris, nec iure magistratum in absentiam tuam alium creasse certum est. placet non prius puberem iustam habere personam, nisi interposito decreto aut administrandi patrimonii gratia aut in litem fuerit curatordatus, ut iuxta praecedentia nostrae pietatis statuta legitime initiatae litis agitata in iudiciis controversia finiatur.p. Curator adulescenti ordinatus post inchoatam litem non potest sub praetextu specialis curatoris a se nominati aut litetestatam deserere aut ab administratione se subtrahere.
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃i ¶Atres q̃ amissis ĩ¬
uiris tutelã. administnͣdorũ
lant priꝰ qi cõfirmacio offi¬
cutar in eas iure euemat fateã¬
turactĩs sacram̃to p̃stito ad se¬
sanemoptõe huiꝰ temo di nulla

Expanded text:
p. Matres, quae amissis viris tutelam administrandorum lant, priusquam confirmatio officii talis in eas iure veniat, fateantur actis sacramento praestito ad Sane in optione huiuscemodi nulla
Abbreviated transcription (Latin):
parte qua erdem succesẜis
extinguaturacc̃o. qm tibi
competẽ eo ꝙ exad mistͣ¬
cione tutele multa cumri
debuissedtendis. ꝓ resid

Expanded text:
parte qua eidem successeris extinguatur actio, quam tibi competere eo, quod ex administratione tutelae multa eum debuisse contendis, pro resid
Abbreviated transcription (Latin):
dem s p̃dioꝵ dotis ap̃te
iire remanentis Instr̃a ũb̾
uxortibi darimãdauit eiꝰ
iuidicium successores ĩple¬
nulla põt̃ infuemre questio.
Dem ¶Eccessores legata
ul ficeiomissa.si es alienuz
hrditarium defuncti susefi¬
nes occupauit legis faltidi
ẽ iussio peti. Itemi trebelliãi
senatus uulti p̃ceptum nõ¬
gata quatenꝯ modus legiᷤ
falcidie p̃stitus patitur pos¬
se peti certissimiuirs est.
Mp̃z ¶Iquis q̃dringetor
octoginta solidos cuidamꝑ
que diminũe faltidie rõem

Expanded text:
ediorum dotis apud te iure remanentis instrumenta vuxor tibi dari mandavit, eius iudicium successores implenulla potest intervenire quaestio.di. Successores legata vel fideicommissa, si aes alienum hereditarium defuncti substantiae fines occupaverit, Falcidiae legis iussio peti, item Trebelliani senatus consulti praeceptum gata, quatenus modus lege Falcidia praestitutus patitur, posse petere certissimi iuris est.p. Si quis quadringentorum octuaginta solidos cuidam quae diminuere Falcidiae
Abbreviated transcription (Latin):
ro ꝑ octauũ testẽ effeit̃ capiaq li¬
ber potestate xedẽda uolũta¬
tibcͣtulã ita sb̃striptamita
deniq osignatã ut an latefo¬
me declarẽt. cui uelint ex testi¬
b custodiẽdã mandare. ¶Sic
fierinã dfidimꝰ ut ñ recipiat
se tĩincecis testañdi uña. s
ne locum quidẽ ullum reliq̃t
insidus. tot ccułis spectata. tot
insinuata sñ sibtot insuꝑ¬
In.supintuto locata manb.¬

Expanded text:
effectum capiat: libera potestate concedenda suas voluntatibus chartulam ita subscriptam, ita denique consignatam, ut antelatae formae declarant, cui velint ex testibus custodiendam mandare. Sic fieri namque confidimus, ut non recipiat se tantum in caecis testandi licentia, sed ne locum quidem ullum relinquat insidiis tot oculis spectata, tot insinuata sensibus, tot insuper in tuto locata man
Abbreviated transcription (Latin):
dictum est testiu⁊ eoꝵḋ testũ
de hirc osignatis  tamab eisõ
tinebit roburtestantis arbitti¬
um. ¶Que ineundẽ incdũerũt
stituere. s legntasolum ⁊ fidciꝰ
missa.⁊ in summa que in coditi¬
ilis hñturꝯgruas dux̃int oro¬
manda ¶At cum hũana frag¬
ilitatis moruis p̃cipue cogitati¬
oneturbataminꝰ memoria pͦsit
res płes ꝯsequi patebit eis litẽ¬
cia sua uolũtatem suã siuemte
stam̃ti ut incotituli tenorecõ¬
põntamturuelint sõscribẽda¬

Expanded text:
dictum est testium et eorundem testium dehinc consignatis tam ab isdem tinebit robur testantis arbitrium. 1a . Quae in eundem modum erunt nstituere, sed legata solum vel fidommissa et in summa quae codicillis habentur congrua duxerit ordinanda. At cum humana fragilitas mortis praecipue cogitatione turbata minus memoria possit res plures consequi, patebit eis licentia voluntatem suam sive in testamenti vel in codicilli tenore compositam cui velint scribenda
Abbreviated transcription (Latin):
Dem ¶Omuchis liceat face
testĩn.⁊ cõponere postremas
exemploõium uoluntates.
oscribe coditillos. salua test¬
amentorum:obseruantia.

Expanded text:
 Eunuchis liceat facere testamentum, componere postremas exemplo omnium voluntates, conscribere codicillos salva testamentorum observantia.
Abbreviated transcription (Latin):
qm in duisis littorib dist̃¬
hipublici canoms frumẽ¬
tadicuntur. uendentes ⁊emẽ¬
tes sciant capitali sube̾ ẽẽsb̃

Expanded text:
m in diversis litoribus distrahi publici canonis frumenta dicuntur , vendentes et ementes sciant capitali poenae s
Abbreviated transcription (Latin):
strem q̃ storem nr̃i palacu
sacris uidituis p̃sidentes ĩ¬
disceptacõem iubemus acr¬
apptsorm in satris audito¬
rns t̃minatur. ¶Et ħ licet
quidã p̃dcõꝵ spectabiliũ
uidicũ iures cesseut sacrrĩ

Expanded text:
strem quaestorem nostri palatii sacris iudiciis praesidentes disceptationem iubemus adrappellationem in sacris auditoriis terminantur. et hoc, licet quidam praedictorum spectabilium iudicum iure
Abbreviated transcription (Latin):
ũo defuncta ꝑonam sacris pri
ꝯstituta decesẜit p̃r quidẽusum
fructum q̃m ⁊ uiuente filio heba
tencat donec uiuat incorruptũ.
mat̾ aũt quia hunc usũ fuictu
hreuiuente pr̃e nõ pot̃ totuma¬
pud pr̃ẽmostitutũ una cum frĩbꝰ
defuncte ꝑonead ꝓprictatẽ uo¬
cetur.scilzcum sororib solaindi¬

Expanded text:
vero defuncta persona in sacris patris vero defuncta persona in sacris patris constituta decesserit, pater quidem usum fructum, quem et vivente filio habebat, detineat donec vivat incorruptum, mater autem, quia hunc usum fructum habere vivente patre non potest totum apud patrem constitutum, una cum fratribus defunctae personae ad proprietatem vocetur , scilicet cum sororibus sola in di
Abbreviated transcription (Latin):
mortunl mortue. ¶Ita tnrut
siquidemsolesorores agnatel
cognate.⁊ mat̾ defunctiuł defu¬
tusiore dimidiam ꝗ dẽꝑtẽmat᷑
altam uerodumdiampartẽ
omnes sorores hant¶Cm
riatur. incapita distribuaf᷑.
eius ħrditas. necliceat mani
occasõne sororummortin uel
mortue ampliorẽ ptem sibi
undicarc qm rata porcio capi¬
tum exigit. pr̃uo scil mortu
uł mortue ⁊ eius filio ułne¬
pote nullum ius. ad eius h̃r¬
ditatemmatrecius Hrde exis¬
teh̃ntib. nec ex ueterib leg
minui. ¶Gmaũt  defuncta
et sorores supstites hẽat. s ĩpa¬
trem. siquidem sui iuris dece¬
sserit.quia pr̃is ponaint̾uen¬
iens matris iuira suꝑarc uide¬
tur om̃ib pio mimo ꝓuidẽ¬
sorores mortue ponc ad succ¬
essionemꝓprietatis solos ꝓĩ
iuirili porcione uocari. pri aut
⁊ matriusum fructum tocius su¬
ccessionis ꝓ besse  compete eq̃lã¬
ce int̃ pr̃em ⁊ mr̃em diurdendũ.
reliqua parte ususfructꝰ apud
fr̃es ⁊sorores: remanẽte ¶m

Expanded text:
mortui vel mortuae: ita tamen, ut, si quidem solae sorores agnatae vel cognatae et mater defuncti vel defutenore dimidiam quidem mater, alteram vero dimidiam partem omnes sorores habeant:riatur, in capita distribuatur eius hereditas nec liceat matri occasione soro rum mortui vel mortuae ampliorem partem sibi vindicare, quam rata portio capitum exigit: patruo scilicet mortui vel mortuae eius filio vel nepote nullum ius ad eius hereditatem matre herede existente habentibus nec ex veteribus legminui. Sin autem defuncta et sorores superstites habeat, sed etiam patrem, si quidem sui iuris decessit, quia patris persona interveniens matris iura superare videtur, omnibus pio animo providensorores mortuae personae ad successionem proprietatis solos pro virili parte vocari, patri autem et matri usus fructus totius successionis bessem competere aequa lance inter patrem et matrem dividendum, reliqua parte usus fructus apud fratres et sorores remanente. Sin
Abbreviated transcription (Latin):
bretur. Cumenimtribi segin
mediopponuntur scupture
litigatoris. ibsñcia. deipgẽtia
repleatur. nec ptimescat iu¬
dex.⁊ppelsonis. ⁊ obstaculur.
cum ei quietumacit.ab ẽc nos¬
citur. nulla estpuccationis
b ẽẽ statutum manifestistĩ
geminduximus. ¶Sinau
gatp̃ris suꝑ est diso ⁊ spes abce¬
trelita est fint reu̾tendi ⁊ alt¬
utr pars cessauit. insola cxp
inminet formido¶Siucã
aũt alfutra ꝑte ab sente suie
utraq p̃gentelis fuit de absci¬
in expensarum caus aũctori
ꝓsolutis expensis liciumiu¬

Expanded text:
retur. cum enim terribiles in medio proponuntur scripturae, litigatoris absentia dei praesentia repletur, nec pertimescat iudex appellationis obstaculum, cum ei, qui contumaciter abesse noscitur, nulla est provocationis bus esse statutum manifestissimigem induximus. Si enim ga temporis superest dilatio et spes absenti relicta fuerit revertendi, alterutra pars cessaverit, in sola eximminet formido. Sive autem alterutra parte absente sive utraque praesente lis fuerit deciin expensarum causa victum victori pro solitis expensis litium iu
Abbreviated transcription (Latin):
torum ħ int̃ponitur nolentib
⁊ crum creditorib. admittitalẽ
paccõnem nullodcedimus mo.
Sin uero quidam exsuus lib̾ta¬
tem amplexi fu̾nt. aluaũt cens¬
uerunt ẽẽ respuendam⁊ m hũc
caum extendenda est diu marci
⁊ maneat liberum arbitrium ẜ¬
uorum siue. id lib̾tatem uenire
uolunt siueinẜuitute mãnere.
litet enim romanã ciutatẽ recusa¬
re neminisu̾oꝵ licitum sit. tñ inh̾
alumaneant inẜuitute uolent¬
ib quidẽ ommbsius litere m

Expanded text:
torum hoc interponitur: nolentibus etenim creditoribus admitti talem petitionem nullo concedimus modo. Si vero quidam ex servis libertatem amplexi fuerint, alii autem censuerint esse respuendam, et in hunc casum extendenda est divi Marcit maneat liberum arbitrium servorum, sive ad libertatem venire volunt sive in servitutem remanere. Licet enim Romanam civitatem recusare nemini servorum licet, tamen in hoc alii maneant in servitute, volentibus quidem
Abbreviated transcription (Latin):
tet.⁊ q̃ pr̃onum h̃re nolũnt
dñmsuum forsitan ⁊ acerbum
sentiant. ¶Sinũonõommnes
libtates. xomplerepollititus
fũit. s certum num̃um ẜuoꝵ
ex hus qui.d lib̾tatem uem¬
res hrditarie sufficiunt adĩplẽ¬
dare lib̾tatem ⁊ si hoc nõ pollici¬
tus est. ¶Smaũt deest in exsol¬
uendis creoitorib humamꝰ

Expanded text:
em patronum habere noluerint, dominum suum, forsitan et acerbum, sentiant. Sin vero non omnes libertates adimplere pollicitus fuerit, sed certum numerum servorum ex his, qui ad libertatem venres hereditariae sufficiunt ad implendare libertatem, etsi hoc non pollicitus est. si autem deest in exsolvendis cre
Abbreviated transcription (Latin):
ditorib qm lib̾tatib satisfa¬
ciat. ¶Sin aũtlibtatibꝰ quidẽ
õibo sat̃fatere polliceatur credi¬
toribaũt nõ insolidum sm
prem ꝑtem solũe creditum. illi

Expanded text:
ditoribus quam libertatibus satisfaciat. Sin autem libertatibus quidem omnibus satisfacere quis polliceatur, creditoribus autem non in solidum, sed in partem solvere creditum, illi
Abbreviated transcription (Latin):
.s. clicta sunt reposiumusĩ
trib libroꝵ uoluminbus
eacludentes. ¶De tutelis
autenri decuratiomib gem¬
mos libros ꝯtripgimus et
memoratam ordinacc̃em

Expanded text:
s dicta sunt reposuimus, tribus librorum voluminibus ea concludentes. de tutelis autem et curationibus geminos libros conscripsimus. et memoratam ordinationem
Abbreviated transcription (Latin):
est nõ illustrilitt anob̾ datã
delegata is posteatp̃re diffin¬
itionis ulustridecoratꝰ dign¬
itaterepiatur. eodem obẜuãdo
illustrẽmeruit dignitatẽ. Qͥc¬
qd aũt hcͣ lege sp̃alir nõ iudet᷑¬

Expanded text:
est non illustri, lite a nobis delegata is postea tempore definitionis illustri decoratus dignitate reperiatur: eodem observando illustrem meruit dignitatem. Quidquid autem hac lege sp
Abbreviated transcription (Latin):
ipparitor mag̃terie pottatisĩ
decimaruł offõ co hortali de
statumpumciapaciatur cõ¬
troũsiam uelud tributa uel
fũctões debens inpĩtia detin¬
etur. si sĩnarectoris ꝓuincie
fu̾it.appelłone suspensa cum

Expanded text:
pparitor magisteriae potestatis a curia vel officio cohortali de statu in provincia patiatur controversiam vel ut tributa vel functiones debens in provincia detinetur, si sententia rectoris provinciae fuerit appellatione suspensa, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ci ꝗ ñ ex delẽgõe cognocit. eox
enim sim̃is appllone suspõzis
ꝗ exdelegõne cognestunt nc̃ce
est eos extimare iustenecne
fuit appellatum qui cãs dele¬

Expanded text:
delegatione cognoscit. eorum enim sententiis appellatione suspensis, qui ex delegatione cognoscunt, necesse est eos aestimare, iuste nec ne fuerit appellatum, qui causas dele
Abbreviated transcription (Latin):
tros gesta st̃ suscipiãt cognt¬
iones indueanti ea q̃ gerunt᷑
excip̃ĩant. scribãt. sciptaq li¬
Arbinos. licrt illustres sinta
ex delegte nr̃a cognoscentes ex

Expanded text:
tros gesta sunt suscipiant, cognitiones inducant et ea quae geruntur excipiant scribant scriptaque liarbitros, licet illustres sint, ex delegatione no
Abbreviated transcription (Latin):
solum incõspectuecc̃e. ⁊c reli¬
gioippłi plenum fiuctũ liber¬
tatis xessisse dicãtur. ueru
⁊̃ cumpostremoiudicio deder¬
ũbis dari p̃cepintitaut exdi

Expanded text:
solum in conspectu ecclesiae ac religiosi populi plenum fructum libertatis concessisse dicantur, verum etiam, cum postremo iudicio liberverbis dari praeceperint, ita ut ex
Abbreviated transcription (Latin):
antur quo cuutas  romanaso¬
uẽpnitatibo  decursis dare cõ¬
sucuit. s ħ dumtaxat husqi
sb. aspectuãtistit̃ dedit placuir
relaxari ¶Qicis aũit. auit. iip

Expanded text:
antur, quo civitas Romana sollemnitatibus decursis dari consuevit. Sed hoc dumtaxat his, qui sub adspectu antistitum dederint, placuit relaxari. Clericis autem ampli
Abbreviated transcription (Latin):
qui suaspontenos defende
uolebant. nõ competentib
allegõnib qui nob̾ tutores
aut curatores datierant lib̃¬
tati ẽẽ a munere uissi sunt. ĩ¬
ne eis crrcumuenisse inditisye¬
lgionẽ p̾sit p̃ses ꝓuincie aud¬
ietuos. ⁊ si iniustum dec̾tum ex¬
torsisse eos apparĩut exindead
eos piculum administracõiᷤ
ꝑtinerepnuntiabit ex quod¬
Mp̃za utores quos postea
qͣm bonapupilorum admini
integra excusari seimpetͣsseĩ
asseueras pitulum adminis¬
trationis eiutare mimme pos¬
se manifestumest.

Expanded text:
qui sua sponte vos defendere volebant, non competentibus adlegationibus, qui vobis tutores aut curatores dati erant , liberati esse a munere visi sunt, ne eis circumvenisse iudicis religionem prosit, praeses provinciae audiet vos et, si iniustum decretum extorsisse eos apparuerit, exinde ad eos periculum administrationis pertinere pronuntiabit, ex quoTutores, quos postea quam bona pupillorum adminise quasi re integra excusari se impetrasse adseveras, periculum administrationis evitare minime posse manifestum est.
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r. IOse significas cumpri¬
mo aduersarumstrumenta ꝓ¬
tulerunt. fidem eorum te habu¬
isse suspect᷑am. faitaigitur tñs¬
actione difficile est ut is quip¬
untiamregit uelut falsumcu¬
isemelacquieiustitibi accusa
Oem SIfilsos codicllos ab
hus contraquos supplicasi
factos ẽẽ contendisnõ ideo
accusacionemeuadere posst̃.
ꝙ seulis negent uti. Nam it
ꝓdest instrumentiusu. abstiñe
qui non ip̃imachinatores fal¬
siẽe dicuntum quos periculo
solus usus:. istimͦxẽrit. auiau¬
tem coͣmipositis pscrlus codi¬
cillois in seueritatem legis cor¬
nelic inciderunt nõ possunt
defensiones cusitiisando cri¬
Mp̃ docueris apud pre¬
sidempumtiea bintestato tehe¬
redem eius extitisse qui coliti¬
los scnpcert ordinariuest
ut in hrditatis possessionecõ.¬
stitutus. fidei comiissa preb¬
es que uire relicta sunt. insi cõ¬
silum est cochicillos falsosar¬
guere. Ꝙ si cuminalit̃ ceptũ.
interuentu indulgentic sopi¬

Expanded text:
. Ipse significas, cum primo adversarii instrumenta protulerunt, fidem eorum te habuisse suspectam. Facta igitur transactione difficile est, ut is qui provinciam regit velut falsum, cui semel adquievisti, tibi accusa. Si falsos codicillos ab his contra quos supplicas factos esse contendis, non ideo accusationem evadere possunt, quod se illis negent uti. Nam illis prodest instrumenti usu abstinere, qui non ipsi machinatores falsi esse dicuntur et quos periculo solus usus adstrinxerit. Qui autem compositis per scelus codicillis in severitatem legis corneliae inciderunt, non possunt defensiones Si docueris apud praesidem provinciae ab intestato te heredem eius extitisse, qui codicillos scripserat, ordinarium est, ut in hereditatis possessione constitutus fideicommissa praebeas, quae iure relicta sunt, nisi consilium est codicillos falsos arguere. Quod si criminaliter coeptum interventu indulgentiae sopi
Abbreviated transcription (Latin):
uł aluro capͣit.ilemouereuo:
non patitur. sca res petuni.qͣi
compenhunonaufert.si
emm de fide scripturcunde ea¬
dem mater ũa fideicommissu
sibi undicat dubitatio est.ĩ¬
quiri fides ueritatis eciam si¬
nemetucrimims potest.¬

Expanded text:
 aliud capitale movere vos non patitur. Sed ea res pecuniarium compendium non aufert. Si enim de fide scripturae , unde eadem mater vestra fideicommissum sibi vindicat, dubitatio est, inquiri fides veritatis etiam sine metu criminis potes
Abbreviated transcription (Latin):
MprHandoquis quolib
crimine dampnatus capitilẽ
penamul deportationem susti¬
noat. si quidẽ sine libers mor¬
tuus sit bona eius ad fiscumꝑ
ueniant. siuero filiiuł nepotes
ex defunctis filus relictienint
dim̃cla parte criario uendica¬
ta. alia eis reẜuetur. Idem estet
si postumos deliquent decimo¬
mbuero qui hoc intur erint si
liberos ñ hãnt succedatcmm bonaq
umuersa detineat autip̃a ꝑse
aut suo ordinatorpitulomu¬
nera subitimum ¶Si aũt eit
soboles curali ⁊ si ea nec dum
ꝓcreata estintegnis patris fort¬
unis fultiatur si filiasi filiauł
filie  fueuntpars  dumidia. ade
mares curiales fũintintermye¬
ndmndia pars eis curienoĩe
deferatum ⁊limquam incor
mune ormbs tribit indulg¬
entia printipalis ꝓuiriliporti¬
one diuidant excepta sola ma
penam ad suos ĩ postos m̃it

Expanded text:
ando quis quolibet crimine damnatus capitalem poenam vel deportationem sustineat, si quidem sine liberis mortuus sit, bona eius ad fiscum perveniant: si vero filii vel nepotes ex defunctis filiis relicti erunt, dimidia parte aerario vindicata alia eis reservetur. idem est et si postumos dereliquerit. Decurioni vero, qui hoc incurrerit, si liberos non habeat, succedat curia bonaque universa detineat aut ipsa per se aut suo ordinatura periculo munera subiturum. Sin autem erit suboles curiali, etsi ea necdum creata est, integris patris fortunis fulciatur. Si filia vel filiae fuerint, pars dimidia ad mares curiales fuerint intermdimidia pars eis curiae nomine deferatur, et aliam, quam in mune omnibus tribuit indulgentia principalisecipimus, excepta sola maioenam ad suos etiam posteros mit
Abbreviated transcription (Latin):
mis ꝓscribuntur ꝯdempnant̃
placuit siquid ꝓpriumuxor ba¬
buit ura marito datumante ũ
ac uitiiimudititm deduitaẽ
siquid de integrom emancipa¬
tos filios donacione collatuz
temeratum apud accipiẽtiu¬

Expanded text:
is proscribuntur et condemnantur placuit, si quid proprium uxor habuit vel a marito datum, in quaac vitii in judicium deducta est, si quid deinde in emancipatos filios donatione collatum,temeratum apud accipientiu
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃quis post hac stiumꝙ
absit ꝓscriptionis extepit uxor
ues ꝓprias exquocumq titulo
sibi quesitas uelutimanuiniẽ¬
ctamox uendicet aut certe quo¬
quomodo occupatas statim re¬
norio ad huc marito antenupci¬
as titulo donationis accepit. uł
diuante matrimomo largitõne
uin ad eamanteꝓscriptionemꝑ
uem̃int apid eam fumiter per¬
atos liberos ante tempus
crimimis acreatus partem cla¬
ornec emancip⁊ti liberi pot¬
uerint ũndicarecaptum a pb¬
sp̃a liter tenseo. utillud quo¬
q addaturutrum filios hãt
qui dampnatus est similit̾
⁊ditiatiu utrum idem apipd
se ex causa donacionis aduẽ¬

Expanded text:
quis posthac stilum, quod absit, proscriptionis exceperit, uxor res proprias ex quocumque titulo sibi quaesitas veluti manu iniecta mox vindicet aut certe quoquo modo occupatas statim reinnoxio adhuc marito ante nuptias titulo donationis acceperit, vel durante matrimonio largitione viri ad eam ante proscriptionem pervenerint, apud eam fatos liberos ante tempus criminis ac reatus pator nec emancipati liberi potuerint vindicare, captum et inecialiter censeo, ut illud quoque addatur, utrum filios habeat, qui damnatus est, simulque adjiciatur, utrum iidem apud se ex causa donationis a
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r. ¶Orum demumbo
na fisco umnditantur. quicõ¬
scientia delati admissiqi¬
miras metũq future sen¬
tentiemanus sibi intule

Expanded text:
. Eorum demum na fisco vindicantur, qui conscientia delati admissiqminis metuque futurae sententiae manus sibi intule
Abbreviated transcription (Latin):
edp̃.¶ Estituende sunt cla¬
rissmmuis eloquentie lummibꝰ
seragintaaurlibre quas sb̃
impio zenomis diucmemo¬
ne pedmeis deputatas arbi¬
tris nec non fideuissorumiu¬
res extimantib t̃ñ aufendaᷤ
crediditur parte postioris sub¬
tilitas principis utiam ube¬
rauitatem̃inummis uiricla¬
uissimifiscip̃fatampatrom
sinc fraude annis singulis ꝯ¬
sequanturab. implissimatu¬
a seoc parlanctin utrumꝙĩ
diuidendam. Namuniũsis
matib indulgetur. sacras m
xerint illustnͣdos ¶Ad ħ̾alti¬
orc beneficio cocdicillos quib
illustris honoraturdignitas
ꝯsequantur. ꝙ unius solumĩ
nomme husdemuns facunt¬
issimiᷤ daturos nos pollicem̾
ꝓ futuros. scilicet alterĩ corum
cis p̃tere⁊ facimus binos hõ¬
nes annis singulis ititemof¬
ferendi nrãmadoraturos pur¬
puram statutis inserentos p̃¬
sentalibo domestitis unum
cquitum alfius scole peclitur
inuacantem eorum lccum qd
diem functisunt. nullo dum
supant de milicia uenũdada

Expanded text:
sunt clarissimis eloquentiae luminibus sexaginta auri librae, quas sub imperio Zenonis divae memoriae pedaneis deputatas arbitris nec non fideiussorum vires aestimantibus, tamen auferendas credidit parca posterioris subtilitas principis, ut iam liberalitate nostri numinis viri clarissimi fisci patroni sine fraude annis singulis consequantur, ab amplissima tua sede pari lance in utrumque dividendam. Nam universimatibus indulgetur. Sacras inxerint illustrandos. Ad haec altiore beneficio codicillos, quibus illustris honoratur dignitas, consequantur, quos unius solum nomine eisdem viris facundissimis daturos nos pollicemur profuturos scilicet alteri eorum eis praeterea facimus binos homines annis singulis itidem offerendi nostram adoraturos purpuram, statutis inserendos praesentalibus domesticis, unum equitum, alterum scholae peditum, in vacantem eorum locum qui defuncti sunt, nullo, dum supererant, de militia venumdanda
Abbreviated transcription (Latin):
Deni iphanotrophos
hui inclite urb̾is nullasõ¬
tilitate uins obsistẽteeo qd
qui pupilloꝵ sũt qͣiͣtutores.
adoleccẽtuimũo qͣi curatorẽ.
sñ ullo fideiussiõis gͣuammne
in cm̃gentib cãis tan inui¬
dicio qmͣ exͣ iudicium ut opꝰ
exegerit adsisitudinẽ tutoriͤ
⁊ curatoris. ponas ⁊ negociae¬
orum si qua possunt hre des¬
endere. ac uendicare uibemus.
it.a uidelicet ut p̾gentibo publi¬

Expanded text:
phanotrophos huius inclitae urbis nulla subtilitate iuris obsistente eorum quidem qui pupilli sunt quasi tutores, adulescentium vero quasi curatores sine ullo fideiussionis gravamine in emergentibus causis tam in iudicio quam extra iudicium, ut opus exegerit, ad similitudinem tutoris et curatoris personas et negotia eorum, si qua possint habere, defendere ac vindicare iubemus: ita videlicet, ut praesentibus publi
Abbreviated transcription (Latin):
enumdem rerum p̃p fenus for¬
sitan uł al. urgentes cãusas
uł eo ꝙ seruarinõ possunt. a¬
lenare ꝓgpererint. prius h̃ita

Expanded text:
ndem rerum propter fenus forsitan vel aliam urguentem causam vel eo quod servari non possunt alienare perspexerint, prius habita
Abbreviated transcription (Latin):
solum maritꝰ tuus in dotem acce¬
ptrit inꝓprĩeͣtas quidẽ doti data
sit uerum pactum int̃cessit ut ĩ¬
moriente eotibi eadempossore¬
dceretur. Nam usufructuarius
quidẽ quipprietatẽ pignorare
non p̃otuit. Qui. iũt ꝓprietatem
extimatam in dotẽ. ⁊ccepit.ñĩo
minus obligare eam potuit. ⁊̃¬
q̃m soluto mĩimonio restituẽ¬
Ioatibi estimatio eiũs fuit.¬
ꝑtinet sarta tecta sius sũptibus
erogit᷑ poteᷤ doc̃e sollẽpint̾᷑ iep̃dteᷤ.¬

Expanded text:
solum maritus tuus in dotem acceperit, an proprietas quidem doti data sit, verum pactum intercessit, ut moriente eo tibi eadem possessio redderetur. Nam usufructuarius quidem proprietatem pignorare non potuit: qui autem proprietatem aestimatam in dotem accepit, non ideo minus obligare eam potuit, quoniam soluto matrimonio restituenda tibi aestimatio eius fuitpertinet, sarta tecta suis sumptibus erogatum potes docere, sollemniter reposce
Abbreviated transcription (Latin):
aitt̃e ꝙ semł possessum ẽ. insi
tał exceptio usu fructuario oppo
culio ubinecpr̃iusꝯ fructꝰ. acqui¬
ritur ẽi possessumpemancipati
irarenisi p̾dictus exͣcepcõis uigor
reclamaũit. excepta uitelz tali ca
Et tunc enimususfructꝰ õimĩo e¬
reptus. Io suã reũtiturꝓprietatc̃¬
stio nobrclata est ꝑ qͣmdubita
iauł morte uł emancipacõne .l¬

Expanded text:
amittere quod semel possessum est, nisi talis exceptio usufructuario opponculio, ubi nec usus fructus adquiritur ei, possessum, per emancipatioirare, nisi praedictae exceptionis vigor reclamaverit Excepta videlicet tali capet tunc enim usus fructus omnimodo ereptus ad suam revertatur proprietataestio nobis relata est, per quam dubitabia vel morte vel emancipatione
Abbreviated transcription (Latin):
qui edificium ccuetȩm for¬
mam extruxit ut lumimbꝰ
tiuis offic̾et competẽ tibi exsti¬
re nõ ꝓ hibeñs ¶S qui uiter
cem fuitutis optine sciet. m̃osi

Expanded text:
qui aedificium contra veterem formam extruxit, ut luminibus tuis officeret, competere tibi existire non prohiberis. Is, qui iudex cem servitutis
Abbreviated transcription (Latin):
ctum quiꝑ eos acquisitus est s
fu̾̃it exẽptus usũfructũpire. s ap̃
filium remañe ĩ sih̾rs. a pr̃e ñ reli¬
quatur.usũfructũ enmpeum
acꝗsitũ apd̃ eum remañe. ĩ post
patus cilamitatẽ oportet. cum¬

Expanded text:
ctum qui per eos adquisitus est, sed fuerit exemptus, usum fructum perire, sed apud filium remanere, etiamsi heres a patre non relinquatur. Usum fructum enim per eum adquisitum apud eum remanere et post patris c
Abbreviated transcription (Latin):
s ad certa cumcula. nisu ip̃e cuiusꝰ
fructus legatus sit ab hac luce
fũit subtractus. ¶Ounctenm
ad postitatemusum fructũ pe¬
e sibilecum morte usumfructũ
penito extingurums indubi
⁊ alius quisqmreman ẜit. uel
malus similib casib quoꝵ
eũntus inic̃tosit. si quidẽ re¬
sipũit filius uł alius ꝓ quoh
dictum ẽ uł ꝯdicio extitit. usu
fructum fimri. ¶Om autadhe¬
is infurore ꝯstitittus decesserit.
tunc qiͣm usufructuarmuta
eo relicto mañe usũfructum ap̃
eum. ¶Cum enim possibile sit
us ad om̃euitetpcusufruciua¬
rii nõ ad suã mentẽ uenire furẽ
temułꝯdiconemĩplerihuma
⁊enm si decessit usu fructuaris
ancompletam ddiconem uł fu¬
rorem finitum extinguitur usu¬
sfructus. ita hum̃anũ est extẽ¬
dicum inusu fructuarii uita
I sian decessent furiosus uł ali
addicio defecerit.¬
Dem. ¶Umantiquitas du¬
bitabat usufructu h̃itacoms
legato ⁊ primo quidẽ cui simił
est utrum neusui uł usufructui

Expanded text:
certa curricula: nisi ipse cui usus fructus legatus sit ab hac luce fuerit subtractus: tunc etenim ad posteritatem usum fructum sibile, cum morte usum fructum penitus extingui iuris indubitvel alius quisquam remanserit', vel in aliis similibus casibus, quorum eventus in incerto sit, si quidem resipuerit filius vel alius, pro quo hoc dictum est, vel condicio extiterit, usum fructum finiri: sin autem adhuc in furore is constitutus decesserit, tunc quasi in usufructuarii vitam eo relicto manere usum fructum apud eum. Cum enim possibile erat usque ad omne vitae tempus usufructuarii non ad suam mentem venire furentem vel condicionem impleri, humetenim, si decesserit usufructuarius ante completam condicionem vel furorem finitum, extinguitur usus fructus, ita humanum est extendi eum in usufructuarii vitam, etsi antea decesserit furiosus vel alia co ndicio defeceri. Cum antiquitas dubitabat usu fructu habitationis legato, et primo quidem cui similis est, utrumne usui vel usui fructui
Abbreviated transcription (Latin):
MprE diuapparitorum
praua admodum uenalis per
fidia inpublica impune com¬
ab señtes eos ꝓ competentiul¬
cione delere con surgi.
Sp̃ CAnctimusibiee penã
ubi inoxa est ꝓpinquos notos
submouemus quos reos scel¬
ens sociẽtas non facit. nec enĩ
rium crimen admittunt. pecta¬
sta igiturs uos teneant autto¬
ues. nec ultius ꝓgrediaturme¬
tus qm repiatur delictum. ⁊ hoc
singulis quibq iudicibus¬
quos dãpnaciomis condico
diuersis exiluis destinatos me¬
tas temporis p̃stitun in carte¬
ris implessetustodia  dep̃heno¬
ditsolutos penauinculisq
laxatos. acustodia libaripre¬
cipimus. Nec formidaremi¬
serias ullas exilii sit satis i

Expanded text:
e diu apparitorum prava admodum venalisque fidia in publica impune comabsentes eos pro competenti ultione debereSancimus ibi esse poenam, ubi et noxa est. Propinquos notos summovemus, quos reos sceleris societas non facit; nec enim rium crimen admittunt. Peccata igitur suos teneant auctores nec ulterius progrediatur metus, quam reperitur delictum. Hoc singulis quibusque iudicibuquos damnationis condicio diversis exiliis destinatos metas temporis praestituti in carceris implesse custodia deprehendit, solutos poena vinculisque laxatos custodia liberari praecipimus nec formidare miserias ullas exilii. Sit satis i
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r.Sũsus cos qui am¬
Ile fidei possõrib fudum bonq
fide compauntita tibi. acc̃õ cõ¬
petit. si prius qͣm usucapionẽ
implerẽt: ul longe possonis
p̃scripc̃onem. adipiscerentur do¬
Iminium ad tepu̾enit.
emi POmum qm̃exma¬
tris successione.⁊dteꝑtinere
i ab. adũsa porte in uria eccuꝑ¬
atamẽe ostend̃is p̾ses ꝓuĩcie
cum pensionib quas ꝓcepit
nidati restitunubebit ¶Tue
posse m̃nito scriptum ẽ cũ ma¬
le fidei possõres eius ꝙ in rem¬

Expanded text:
rsus eos, qui a malae fidei possessoribus fundum bona fide comparaverunt, ita tibi actio competit, si prius, quam usucapionem implerent vel longae possessionis praescriptionem adipiscerentur, dominium ad te pervenerit.m ex matris successione ad te pertinere et ab adversa parte iniuria occupatam esse ostenderis, praeses provinciae cum pensionibus quas percepit ni dati restitui iubebit. Eius posse merito rescriptum est, cum malae fidei possessores eius
Abbreviated transcription (Latin):
Dem ¶Tmpponas fideiomm¬
ssariam lib̾taitemitatibi datã
si uxori testatoris ꝑlacuisset
licet ea nõ ad eunte hrditatẽ
ad filium solida hrditas ꝑti¬
nere cepit nõ refraganͣte t̾nux¬
ore testtoris potes pefe lib̾ta
⁊ quidẽ lib̾tas ita tibi relicta¬
tibi cum testatoris filius adi
etatem decessisse ꝓponas tp̃r¬
quitẽ quippe quo siuiueretp̃¬
finitam et atem impleturus
foret spem lib̾tatis nõ int̾ti¬
dere uctus ꝑ lacitum est.
lib̾tatetestator ẜuum suũ
tutorem filiis sius dederitre¬
ceptum ẽ. ⁊ lib̾tatis ⁊ pupil¬
lorum fauore ut ꝑ fideicos¬
mifsum manumisisse eum
urceãtur.⁊ sinõ suum ꝓpri¬
nem sciẽns eius tutorema¬

Expanded text:
m proponas fideicommissariam libertatem ita tibi datam, si uxori testatoris placuisset, licet non adeunte hereditatem ad filium solida hereditas pertinere coepit, non refragante tamen uxore testatoris potes petere libertaa quidem libertas ita tibi relicta, cum testatoris filius ad aetatem decessisse proponas: tempore quippe, quo, si viveret, praefinitam aetatem impleturus foret, spem libertatis non intercidere vetus placitum est.libertate testator servum suum tutorem filiis suis dederit, receptum est et libertatis et pupillorum favore, ut per fideicommissum manumisisse eum videatur. Et si non suum proprinem eius sciens tutorem a
Abbreviated transcription (Latin):
diorum sitanta p̃cario possi¬
dẽntib p̃rog.itiua deferturut
uceat. cumlexostantimana
tium nõ reqũiri qui sibipaciꝰ
qm altĩpossederunt. ¶Eos
aũt possessores nõ ꝯuenit
applsari quiita tenent. uet
obͣip̃m solitam debeant pr̃are

Expanded text:
diorum, si tanta precario possidentibus praerogativa defertur, uliceat, cum lex Constantiniana tium non requiri, qui sibi potius quam alteri possederunt, eos autem possessores non convenit appellari, qui ita tenent, ut ob hoc ipsum solitam debeant prae
Abbreviated transcription (Latin):
testatoꝵ successc̃em admntipꝰ¬
seexplorati uirs est. ꝓindecu
fsis tuuntestatimortui. ad̾te
Sangumitatis uue h̾rditas
ptineat. nulla rõe aln̾ius frĩs
tui filii.adeandem successõe
aspirare desiderant. Namet
cessante iure agnacionis in ꝑs¬
ad te pocius q̃ ẜmgͣdum op

Expanded text:
testatorum successionem admitti posse explorati iuris est. Proinde cum fratris tui intestato mortui ad te consanguinitatis iure hereditas pertineat, nulla ratione alterius fratris tui filii ad eandem successionem adspirare desiderant: nam et cessante iure agnationis in persad te potius, quae secundum
Abbreviated transcription (Latin):
aut mafia ert ꝙ. ad huc ẜuu
suũ ꝯstitutũ hrdem sñ lib̾tate.
scrip̃ata tanta int uefes exor¬
ta est ꝯtẽtio ut iuix possibilesit
uideri eandẽ decidẽ. s antiqtatẽ
quidẽ de ħ altcantem relinq̃n
decisionis inuntꝰ ẽ. quia sẽper
uestigia uoluntatis segmur
testatoꝵ. ¶Cumigiturĩuem¬

Expanded text:
adhuc servum suum constitutum heredem sine libertate scripserat, et tanta inter veteres exorta est contentio, ut vix possibile sit videri eandem decidere. Sed antiquitatem quidem haec altercantem relinquendecisionis inventus est, quia semper vestigia voluntatis sequimur testatorum. Cum igitur inven
Abbreviated transcription (Latin):
reliquerit porcionem. ut testam¬
ento recisso matri successio deffat᷑.
Soiemimater in honestis ftĩs.
⁊ indecentib machinacionibo
fuium forte obsedent insidus
eum clam destinsuł manifesti
ippetiituł inimicis eius suas a¬
miticias copulautatq in alus
sic uersata est ut muica cus po¬
cius qͣm mater crederetur. hoc prõ¬
ui uoluntati.

Expanded text:
reliquerit portionem, ut testamento remoto matri successio deferatur. Si tamen mater inhonestis factis atque indecentibus machinationibus filium forte obsedit insidiisque eum vel clandestinis vel manifestis appetiit vel inimicis eius suas amicitias copulavit atque in aliis sic versata est, ut inimica eius potius quam mater crederetur, ut hoc prolii voluntati.
Abbreviated transcription (Latin):
destinataominfanariam soci¬
entur. ¶ Exceptis hus facult¬
atib quas fortecensibo. ascrip¬
trair um pr̃onatus subiectiut

Expanded text:
destinata, omnifariam socientur. Exceptis his facultatibus, quas forte censibus adscripti vel iuri patronatus subiecti
Abbreviated transcription (Latin):
litatem. sue sub ip̃o uidiceĩ
pran oportet iuram̃tum. siue
in dõmib. siue insacris scri¬
pturis tactis. suie insatrosciꝰ
oratorus. ¶uniliq moĩ
sua firmitate manere que
de calumpmeiure uirndo
uł relato sac̃mento legibus
cauta funt. ut a nobuta ret¬
ro duus principibꝰ introdu¬
cta. Non emmutaliquid de¬
regetur antiquiorib lẽgib

Expanded text:
litatem, sive sub ipso iudice praestari oportet iuramentum sive in domibus, sive sacris scripturis tactis sive in sacrosanctis oratoriis. Similique modo in sua firmitate manere, quae de calumniae iureiurando vel relato sacramento legibus cauta sunt vel a nobis vel a retro divis principibus inducta. non enim, ut aliquid derogetur antiquioribus legib
Abbreviated transcription (Latin):
Qtin ¶Umquis legatum
uł fidio missĩiut pote sibi rel¬
ictum cxigebat⁊ testõ forte
no ⁊ppmrente pco sacmtum
ci ab h̃rde delatumẽ. ⁊ hiis
fid̃iomissum delictumẽs et
ex hiꝰtestõ ioꝙ petebat. ꝯsec
utus ẽpostͣei aũt mãifestu¬
est factum nich̃ eipenitus
fuisse delictum. ip̃ antiques
q̃ rebaturutrumuuriurãdo
fuit legatum uł fideiomis¬
sum. si demus lñiam hrdifł¬
cidiam si competat ex h reti
detẽtionem intyoclucrsi tñlo¬
cum hat. nequis exh̾ delut¬
o. sibi lucrũmpiũ affit nr̃is

Expanded text:
 Cum quis legatum vel fideicommissum utpote sibi relictum exigebat et testamento forte non apparente pro eo sacramentum ei ab herede delatum est et is fideicommissum derelictum esse, et ex hutus est, postea autem manifestum factum est nihil ei penitus fuisse derelictum, apud antiquos quaerebatur, utrum iureiurando fuerat legatum vel fideicommissum, si demus licentiam heredi Falcidiam, si competat, ex hoc retindetentionem introduci si tamen locum habeat, ne quis ex hoc delicto sibi lucrum impium adferre nostris
Abbreviated transcription (Latin):
qui lib̾tatem imĩpone legibꝰ
io ultimo elogio dixectam
uł fideimissoriam nulloco¬
acetur mõcoꝵ qui adlibt¬
atemueniunt etatẽ req̃uue.
neq enim eum tĩninociuita¬
tem romanam adipisciuolu¬

Expanded text:
qui libertatem imponere legibus alio ultimo elogio directam vel fideicommissariam, nullo coartetur modo eorum qui ad libertatem veniunt aetatem requirere. Neque enim eum tantummodo civitatem Romanam adipisci colu