comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
m&rum adom nõ mensuram perten& m&rum mĩ gr&xe. lagnimen¬
sura dicit Nam & ciatum mensura est : & anforam̃ sura est & quid quid
plus minusua capit m̃ sora est sedideo hoc nominis pacia ht̃ sibi ad sumo¬
sit. quod sit m̃ sura ꝑf&stinumen idest dinarii Modius dictus ab eo
quod sit suo modoperfectus Est autẽ m̃sura librarũ qua draginta quat¬
tuor Idest s&tariorum uiginti duorum Cuius nomen causa indetracta
est quod in principio dr̃ uigintiduo opera facerit. Namprima die septẽ
pera f&cit. Id est matenam informẽ angelos lucem caclos superi
terrem aquam. atq aesem. secundadie firmam̃tum solum deria die quat¬
tuor maria semina satones atq: plantaria : quasta dietria. solem lunã
& stillas Quinta dietria pices & reptilia aquarum & uolatila seta
he quattuor bestas pocodes reptilia terrue & hominẽ & fac
sunt omnia u gintiduo genera indieb so & uiginti duue gehera¬
tonessunt ab adam usq ad iacob ex cuius semine na scit omnes

Expanded text:
uram pertinet; metrum enim Graece, Latine mensura dicitur. Nam et cyatum mensura est, et amphora mensura est, et quidquid plus minusve capit mensura est. Sed ideo hoc nomen specialiter sibi adsumsit, quod sit mensura perfecti numeri, id est denarii. Modius dictus ab eo quod sit suo modo perfectus. Est autem mensura librarum quadraginta quattuor, id est sextariorum viginti duorum. Cuius numeri causa inde tracta est, eo quod in principio Deus viginti duo opera fecerit. Nam prima die septem opera fecit: id est materiam informem, angelos, lucem, caelos superiores, terram, aquam atque aerem. Secunda die firmamentum solum. Tertia die quattuor: maria, semina, sationes atque plantaria. Quarta die tria: solem, lunam et stellas. Quinta die tria: pisces et reptilia aquarum et volatilia. Sexta die quattuor: bestias, pecudes, reptilia terrae et hominem. Et facta sunt omnia viginti duo genera in diebus sex. Et viginti duae generationes sunt ab Adam usque ad Iacob, ex cuius semine nascitur omnis
Abbreviated transcription (Latin):
quoque htgenera aeris uocatur acampania scil& ꝓuincia quae est initabiat peu¬
ibus utensibilib &uisisomnib ꝓbatissic oiũ Desomine frugore magno melius fon¬
diur Aes rubiginẽ celerius trait Nisi oleo ꝑungatur: Seruariaut̃ idortune
&ia i liquida pice trcedunt : Intomãm& illae aes uoealissimũ est. & mcxime pos¬
q aallorũ aeris adque arren fornacib: insidete nidore. Namouea tpirlaem exquo
aescitinia uocatur. sic rursus in fornitibus exsistit riominis su grginers recip
aesn flos sit scugignitur conflacionib resoluto ad que reliquato aere⁊ suꝑ fu

Expanded text:
quoque inter genera aeris vocatur a Campania scilicet provincia quae est in Italiae parquoque inter genera aeris vocatur a Campania scilicet provincia quae est in Italiae partibus, utensilibus et vasis omnibus probatissimum. Aes omne frigore magno melius funditur. Aes rubiginem celerius trahit nisi oleo perunguatur; servari autem id optime etiam in liquida pice tradunt. Inter omnia metalla aes vocalissimum est et maximae potesmetallorum aeris atque argenti fornacibus insidente nidore. Namque ut ipse lapis, ex quo fit aes, cadmia vocatur, sic rursus in fornacibus existit et nominis sui originem recipit. Aeris flos fit seu gignitur conflationibus, resoluto atque reliquato aere, superfusa
Abbreviated transcription (Latin):
arborum unde & in hir agrirnihil subsiciborum interuenita
Noualis agerest primum proscisus siue qui alter ins annis uaca
mnouan darum sibi uiriũ causa: noualia enĩ semel cum frult
erunt & semel uacua. Squalidus ager quasi &e quo hidus
quo diama cultura &xierit. sicut excon sul quod a cons¬
tudis cesserit: Uliginosus ager est semꝑ uidus. Nam humi¬
dus dicitur qui aliquando siccatur. uligo enim humor ter re
est naturalis abeanum quam recedais. Subsiciua sunt pr¬
us qusiciuao agr quos inperdica didunsen rec arsri ⁊ quasi scepeli⁊ uel
de uritrs Item subsiciua quae indiuisura agri nonefficiuntit
adituriam idest iugera ducenta Arece dietur tabu loruis qualit as
Arcam uocatam dicunt. quod protriturandis eriuo et en uidcetuec
bel quod uontriturentur inea tusiaridaani poatiem est cuuis foencõ¬
pel quo m asitar tuentur ui ue terer sdmmani nomen in dide uent
uibeo quo dptinus sit paratur nee magnum labor& eullioras dele¬

Expanded text:
arborum; unde et in his agris nihil subsicivorum intervenit. arborum; unde et in his agris nihil subsicivorum intervenit. Novalis ager est primum proscissus, sive qui alternis annis vacat novandarum sibi virium causa. Novalia enim semel cum fructu erunt et semel vacua. Squalidus ager quasi excolidus, quod iam a cultura exierit; sicut exconsul, quod a consulatu discesserit. Uliginosus ager est semper uvidus. Nam humidus dicitur qui aliquando siccatur. Uligo enim humor terrae est naturalis, ab ea numquam recedens. Subseciva sunt prcivi agri, quos in pertica divisos recusant, quasi steriles, vel palustres. Item subseciva quae in divisura agri non efficiunt centuriam, id est, jugera CC. 16. Area dicitur tabularum aequalitas. aream vocatam dicunt, quod pro triturandis frugibus eradatur, vel quod non triturentur in ea, nisi arida. 17. Pratum est cujus foeni copia armenta tuentur, cui veteres Romani nomen indiderunt ab eo quod protinus sit paratum, nec magnum laborem culturae desi
Abbreviated transcription (Latin):
ut uarro doc& quadri facrius diuiditur. Aut enim aruus est
acer id est sucio nalis aut consitus idest abtus arboribus aut pascu¬
us qui herbistantum & animalibus uacat aut floreos quod sun
orti apibus congruentes & floribus quod & iam uirꝗhus in
quat tuor libros geosgicorum socutus est. Pura ue teres in¬
cliltos agro sdicebant. Idest siluis & pascua : agrumuero qui colȩba¬
tur Namrus est quo mel quolac quo pocus habere potest. unde
& rusticus nominatur. Hu& agesticum prima &ociosa felrta
Cegłs ager est inquo seritur. Vnde & uir gilius illa seges demlim
uotis res pondit auari agriculue. conspaescuus. ager dictus
qui adiui soribus agrorum relictus. ad ƿascedum cũm muniter
uicinis: Aluuius ager est quẽ paulatim fluuius inagrum reddt
Arcifinius agerdictus est qui acertis hnearum mensuris non
or tenetur. sed artetur fines eius obiatus fluminũ montii

Expanded text:
ut etiam Varro docet, quadrifariam dividitur: aut enim arvus est ut etiam Varro docet, quadrifariam dividitur: aut enim arvus est ager, id est sationalis; aut consitus, id est aptus arboribus; aut pascuus, qui herbis tantum et animalibus vacat; aut floreus, in quo sunhorti apibus congruentes et floribus. Quod etiam Vergilius in quattuor libros Georgicorum secutus est. Rura veteres incultos agros dicebant, id est silvas et pascua; agrum vero, qui colebatur. Nam rus est quo mel, quo lac, quo pecus haberi potest; unde et rusticus nominatur: haec agrestium prima et otiosa felicitas. Seges ager est in quo seritur; unde et Vergilius Georg. 1, 47: Illa seges demum votis respondet avari agricolae. Conpascuus ager dictus qui a divisoribus agrorum relictus est ad pascendum communiter vicinis. Alluvius ager est quem paulatim fluvius in agrum reddit. Arcifinius ager dictus est qui a certis linearum mensuris non continetur, sed arcentur fines eius obiectu fluminum, montium,
Abbreviated transcription (Latin):
edificia numidarum agestiũ. ob longa incuruis lateribu
t&cta quasi nauiũ hicarine sunt : siuerotunda in modum furi¬
rum. & magalia dicta quasi magaria: quia magar punici
no uam uillam dicunt. una littera commutata. ł pro .r n¬
appellare diciturs eo quod in eo agatur aliquid ali agrum
ex gr&o nomina re m̃ anifestius credunt unde&uilla gr&ce
corcgros dicitur. Uilla auallo idest aggere terrue nun cupas¬
ta. quod ꝓ limite construi sol& Possessiones sunt agrilate pa¬
entes pub licipriuatiq quo sinicio non mancipatione.
quisq ut potuitł occupauit atq possedit. unde & ndncupatio
Fundus dictus quod eo fundatur uel stabiliatur. patriiomentũ
pundus autẽ &urbanum edificium. & rusticum intellegendun
hrccedium quod &xomnibus patrifamilias maxime pruedetur
Idest appas& quasi pruuidium. uel quod antiqui agros quod belo
co&ercent ut pruedue nomine habebant. Omnes autem ac

Expanded text:
aedificia Numidarum agrestium oblonga, incurvis lateribus aedificia Numidarum agrestium oblonga, incurvis lateribus tecta, quasi navium carinae sunt, sive rotunda in modum furnorum. Et magalia dicta quasi magaria, quia 'magar' Punici novam villam dicunt, una littera commutata L pro R, mappellari dicitur eo quod in eo agatur aliquid. Alii agrum ex Graeco nominari manifestius credunt. Unde et villa Graece †coragros† dicitur. Villa a vallo, id est aggere terrae, nuncupata, quod pro limite constitui solet. Possessiones sunt agri late patentes publici privatique, quos initio non mancipatione, sed quisque ut potuit occupavit atque possedit; unde et nuncupati. Fundus dictus quod eo fundatur vel stabiliatur patrimonium. Fundus autem et urbanum aedificium et rusticum intellegendum est. Praedium, quod ex omnibus patrifamilias maxime praevidetur, id est apparet, quasi praevidium; vel quod antiqui agros, quos bello ceperant, ut praedae nomine habebant. Omnis autem ager,
Abbreviated transcription (Latin):
ltra omnem excelsitatem. quue fien munu possunt. unde& mensuram
umbrarum egresse nullam habere umbram dicuntꝰ. Taliautem edificio
urgunt. ut a lato incipiant  & in angusto finiantur. sicut ignis. Hir
ũ dicitꝰ ionis. hos uegyptus hab& Apud maiores enĩ potentes aus
sub montib aut inmantibus sepeliebantur. inde tractum est  super
cada uera aut piram iden fierent aut ingentes colum nue conloca
IASaest agreste habi saculaim palis atque uirqul¬
tis arundinibq contextum. quibus possent homines. tueri
adi frigoris uel calores iniuria. Tuguriũ cosula est quam
faciunt sibi custodes uinearum. a tegmensui quasi tegurium siue ꝓpt̃
rdosem solis & radios dochnandos siueut inde uel homines uel
bestioleos quie indiase solent natis frugibus abigant. Hanc rustici
capannam uocant. quodunum tantum capiat. Tescuam quidam pe¬
tant essetuguria. qui dam loca prorupta & aspera. Magals

Expanded text:
ultra omnem excelsitudinem, quae fieri manu possit: unde et mensuram ultra omnem excelsitudinem, quae fieri manu possit: unde et mensuram umbrarum egressae, nullam habere umbram dicuntur. Tali autem aedificio surgunt, ut a lato incipiant, et in angusto finiantur, sicut ignis. Pyr enim dicitur ignis. Has Aegyptus habet: apud majores enim potentes aut sub montibus aut in domibus sepeliebcadavera aut pyramides fierent, aut ingentes columnae conlocareticis . Casa est agreste habitaculum palis atque virgultis arundinibusque contextum, quibus possint homines tueri a vi frigoris vel caloris iniuria. Tugurium casula est quam faciunt sibi custodes vinearum ad tegimen sui, quasi tegurium, sive propter ardorem solis et radios declinandos, sive ut inde vel homines vel bestiolas, quae insidiare solent natis frugibus, abigant. Hunc rustici capannam vocant, quod unum tantum capiat. Tescua quidam putant esse tuguria, quidam loca praerupta et aspera. Magalia
Abbreviated transcription (Latin):
prius autẽ quisq: indomosua sepeliebatur: postea u&itũ est legib:
Inefuedore ipso corporaui uentium contata inficerentur:
nomentũ ideo nuncupatur eo quod mentẽ moneat ad defunc¬
ti memoriam. cum enĩ non uideris mononientũ illud est quoq
scriptum est. exciditam quam mortiuus a corde. Cum autem ide¬
ris mon& mentẽ & ad memonam tereducit ut mortuum secor de¬
is. Monomenta ituque & memoriue ꝓuentis ad monitione dict
Tumulus dictus qua situmens tellus. Sar cofoegum grecum est nomen
eo quod ibi corporee adsumantur. Sarciaenĩ groe cars fagus comedere
dicitur. Mau solia sunt sepul chras eo monomenta regũ amausolio
rege cegyptiorum dicta Nam eo defunsto uxor eius mirue magni¬
udinis & pul chritudinis & truxit : sepul chrum. Intantum ut usqu
hodie omni amonomenta pru&iosa & nomine eius mausolea nuncu¬
pentur : Piram idestgenus sepul chrorum. quadratum & fcestigiatũ

Expanded text:
Prius autem quisque in domo sua sepeliebatur. Postea vetitum est legibus, Prius autem quisque in domo sua sepeliebatur. Postea vetitum est legibus, ne foetore ipso corpora viventium contacta inficerentur. Monumentum ideo nuncupatur eo quod mentem moneat ad defuncti memoriam. Cum enim non videris monumentum, illud est quod scriptum est Psalm. 31, 12: 'Excidi tamquam mortuus a corde.' Cum autem videris, monet mentem et ad memoriam te reducit ut mortuum recorderis. Monumenta itaque et memoriae pro mentis admonitione dictae. Tumulus dictus quasi tumens tellus. Sarcophagus Graecum est nomen, eo quod ibi corpora absumantur; σάρξ enim Graece caro, φάγεῖν comedere dicitur. Mausolea sunt sepulchra seu monumenta regum, a Mausoleo rege Aegyptiorum dicta. Nam eo defuncto uxor eius mirae magnitudinis et pulchritudinis extruxit sepulchrum in tantum ut usquhodie omnia monumenta pretiosa ex nomine ejus mausolaea nuncupentur. Pyramis est genus sepulcrorum quadratum et fastigiatum
Abbreviated transcription (Latin):
ao sonine a ae terem diseimus EMa deriuesunt peerte ter lonoe n uls
ii niue aliquue el auduntur. Longum enim grece macrondicura :
uon mutum siue formcecium in africa & sꝑcenieo pamatos exbalis
spelbant quoniam in forina circum datrs duabi utrum perabupr
ip dicunt uruemus quam instruuntur. Susdurant in cor rufo
sunt. unde & appellatue. Caulas muni menta ouium uel se¬
prmenta ouilũ estautẽ grecũ nonien .c. detracta. Nam grece au
uocant animaliũ receptacula s .X TETEΝO a
*ΛHΕRΝΛCULA tentoria sunt mihtũ quibus initinere
solis ardores tempestatesq: imbrium frigorisq: in iurias ui¬
tant: Dicta autẽ taber nacula quod cartnae diftentue funib
t abdlis inter stantib: appenderentur : quȩcentoria sustenerent:
Tetorium uocatũ eo quod tendatur funib atq pellis. unde &
cottidie pra&endere dicuntur: Pa pihones uocantur asimihtu¬
dine par uulue animalis uolantis quȩ maximue habundant flo¬
sentib mecluis: Hu& sunt auiculue quue lumine accenso conueni¬

Expanded text:
a omnia aggerem dicimus. Maceriae sunt parietes longi quibus vineae aliquae clauduntur; longum enim Graeci μακρὸν dicunt. Formatum, sive formacium, in Africa et Hispania parietes e terra appellant, quoniam in forma circumdatis duabus utrimque tabulis inferciuntur verius quam instruuntur. Aevis durant incorrupti vsunt; unde et appellatae. Caulas munimenta ovium vel sepimenta ovilium. Est autem Graecum nomen C littera detracta; nam Graeci αὐλὰς vocant animalium receptacula. De tentoriis . Tabernacula tentoria sunt militum, quibus in itinere solis ardores tempestatesque imbrium frigorisque iniurias vitant. Dicta autem tabernacula quod cortinae distentae funibus tabulis interstantibus adpenderentur, quae tentoria sustinerent. Tentorium vocatum eo quod tendatur funibus atque palis; unde et hodie praetendere dicuntur. Papiliones vocantur a similitudine parvuli animalis volantis, quae maxime abundant florentibus malvis. Haec sunt aviculae quae lumine accenso conveni
Abbreviated transcription (Latin):
accensis ꝑmixta arena litoris tranꝰlucentis. Nouiliquoris fluxis serebus & han
fuis seoriguiem uitri. Moxut ẽ in gemosa solerria non fuit contemptie solo
intro sed& caluis mixturis: hancartẽ studuit : leuib enĩ aridisq lignis conquira
dictcto eꝓ acnitro continuisq fornitib: utaes licquatur Massȩq fiunt postans
ex massis rursusq: funditur in officinis &cdio flato figuratur : Aluit t̃no
tur. Aliud argento modo celatur. Linguitur &iam multis modis itccut
quinꝗ s suphiros quȩ ẽuiridis mittitur: &onices uel adur̃ gẽmarum coloris
Reque alia sp&ulis aptior materia łpictura. ad comodatior maximus tam
honor incandido uitro ꝑximaque incristalli similitudine. unde & adportn

Expanded text:
accensis, permista arena littoris, translucentes novi liquoris fluxisse rivos, et hanc accensis, permista arena littoris, translucentes novi liquoris fluxisse rivos, et hanc fuisse originem vitri. Mox, ut est ingeniosa solertia, non fuit contenta solo nitro, sed aliis mixturis hanc artem studuit; levibus enim aridisque lignis coquitur, adjecto cypro ac nitro, continuisque fornacibus ut aes liquatur massaeque fiant. Postea ex massis rursus funditur in officinis, et aliud flatu figuratur, aliud torno teritur, aliud argenti modo caelatur: tinguitur etiam multis modis, ita ut hyacinthos sapphirosque et virides imitetur, et anyches, vel aliarum gemmarum colores: neque est alia speculis aptior materia. Maximus tamen honor in candido vitro, proximoque in crystalli similitudine. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
quo adusque nonest quipbit similatũ &arguat. Sic &alia edio adque alio modo. Ne
siuefrande ullo ttta mosduliũ Ominiscur nontriens lucidas geminaf cccas appel¬
lare eo qđ densitaete sua obscurentur scu Nontrcon uc¬
Iitrũ dictũ qđius ui praes picuitate trans luceat: In aliis eni m&ullis quid quid in¬
nsecus contontur absconditur : In uitro uero qͥhb& liquor uel species quali
interius talis exterius. Declara tur& quodim modo lccusurptit : Cuiur
origo haec fuit in pastesrriae. quȩ fenieis uocictur: Pinitima iudae ae circa
radicẽ monis carmili padulis .ẽ. ex quanascitur belus annis quinq: miliũ passuum
spacio inmare fluens iuxta tolomaidã. cuius arenae do corente. fludtur sordis
uuntur. Hic stema ẽ pulsa nabẽ mercatorũ Nitricũ spar sũ ꝑlitus epul
rarenT Necessent ꝓ adtollendis uasis lapides glebaes nitrinabes subdider̃ : Quis

Expanded text:
quoadusque non est qui probet simulatum et arguat; sic et alia alio atque alio modo. Neque est quoadusque non est qui probet simulatum et arguat; sic et alia alio atque alio modo. Neque est sine fraude ulla vita mortalium. Omnes autem non translucidas gemmas caecas appellari, eo quod densitate sua obscurentur. § 16 De vitro. Vitrum dictum quod visui perspicuitate transluceat. In aliis enim metallis quidquid intrinsecus continetur absconditur; in vitro vero quilibet liquor vel species qualiinterius talis exterius declaratur, et quodammodo clausus patet. Cuius origo haec fuit. In parte Syriae, quae Phoenice vocatur, finitima Iudaeae circa radices montis Carmeli palus est, ex qua nascitur Belus amnis, quinque milium passuum spatio in mare fluens iuxta Ptolomaidem, cuius arenae de torrente fluctu sordibus eluuntur. Hic fama est pulsa nave mercatorum nitri, cum sparsim per litus epupararent, nec essent pro attollendis vasis lapides, glebas vitri navi subdidisse: quibus
Abbreviated transcription (Latin):
dã geminae. quas genłiles insupraestitionib: qub: dã utuntur : Li parea
auint: Celonites oculos est indice. testhudinis uarius &purpareus: hunc
dinũ & onitrib cadiputectur & restinguere fulminisictus : Hiena lapis
noculis hieniȩ bestiae in uditur. Quis sub lingua hominis subditus fuera
futura eũ praecmere dicunt: sedacor allus tẽpestecte & grandinifestor
Dontica c̃ gẽma quadũ libore ꝑlucida. Habens siꝑllas rubeces interdũ & au¬
reas dicunꝑ eũ interrogre dicemonis & fugiere: in quib dãgem arũ geno¬
pib uepas afalsis discernere magna difficultus. Et quippe cũ inuettum
Feti neuo gen ere &łterius in alia fil sutcus ducere : R E saredonices quatnis
ucgro candido iineoq colore. Nc̃ plapide praeciosissimo sinaraglo quidã
ierũ fte lnficiunt  sulles ocidos subdole quaodla fulsa iur dg¬

Expanded text:
dam gemmae quas gentiles in superstitionibus quibusdam utuntur. Liparea dam gemmae quas gentiles in superstitionibus quibusdam utuntur. Liparea aiunt. Chelonitis oculus est Indicae testudinis, varius et purpureus. Hunc dinum; e tonitribus cadi putatur, et restinguere fulminis ictus. Hyaenia lapis in oculis hyaenae bestiae invenitur; qui si sub lingua hominis subditus fuerit, futura eum praecinere dicunt. Sed et corallius tempestati et grandini rontica est gemma quaedam livore perlucida, habens stellas rubeas, interdum et aureas. Dicunt per eam interrogari daemones, et fugari. 27. In quibusdam gemmarum generibus veras a falsis discernere magna difficultas est, quippe cum inventum sit ex vero genere alterius in alia falsa transducere, ut sardonices, quae teex diverso genere, nigro, candido minioque colore. Nam et pro lapide pretiosissimo smaragdo quidam vitrum arte inficiunt, et fallit oc
Abbreviated transcription (Latin):
pulis medio colore glauco uelutioculi po pilla int̾nitens Qrabiea expatria
opposito. Aridã materiã accendat : Nascitur incorico : Ostracites lapidosus
ore testactio durior Altera agacte similis Nisi qđ agactes pulitura ping
duriori tanta in estus ut aliae gẽmae sculpantur fram̃tis ẽ : Colossa para
ilis est. linguȩ humanae Vndeanom̃ sumpsit : Pestur aũ deficient
luna cęlo caderae. cuius non modicã magi. tribuunt potestoctẽ: Nã exeo
lunaris motus excitari putant: Sunt & quedã gemmarũ genera cognoni¬
iata. ab conimalib Ecctes uiperias maculas exp̃rimit Carciniae ma
canericolore est: Scorpitis scorpionẽ & colore affigiae refer&: Mermi¬
citis formicae reptaentes. effigiem imitatur : Naos pauonies t similis hio¬
racitis acceptris colore : Nitis aquilȩ Egoptoel mos caprino oculosimilis
Licoptalmus quatuor colorum erutelo sanguineco. In medionigrũ. can¬
dido cingit ut luporũ oculas: Meconitis papauer ex primit: Sunt&ł quae¬

Expanded text:
imilis, medio 282 colore glauco, veluti oculi pupilla internitens. Arabica ex patria adposita aridam materiam accendat. Nascitur in Coryco. Ostracites lapidosus colore, testacio durior. Altera achatae similis, nisi quod achates politura pinguescit. Duritiae tanta inest vis ut aliae gemmae sculpantur fragmentis eius. Glossopetra similis est linguae humanae; unde et nomen sumpsit: fertur autem deficiente luna caelo cadere. Cui non modicam magi tribuunt potestatem; nam ex eo lunares motus excitari putant. Sunt et quaedam gemmarum genera cognominata ab animalibus: echites vipereas maculas exprimit; carciniae marini cancri color est; scorpitis scorpionem et colore et effigie refert; myrmecitis formicae reptantis effigiem imitatur; taos pavoni est similis; hieracitis accipitris colore, aetitis aquilae; aegopthalmos caprino oculo similis; lycopthalmos quattuor colorum, ex rutilo sanguinea, in medio nigrum candido cingit, ut luporum oculi; meconites papaver exprimit. Sunt et quae
Abbreviated transcription (Latin):
iuiia cerena alba molis sima pila molaque terebatur : Vlehinc miscebatur
partibus Nitripondere uel mensura acdiquate In alias fornacis troens funde but᷑
mas sauocabatur ad monitrũ. Ad que haec recodte fiebaturtrum purũ &c
didũ inger euitri : &obsianus lipis adnuineratur estocutẽ uirens int̃dũ &niger
aliquando & tranylucidus. Crassiore uisu & inspeculis pari&um ꝓimagine umbra
tifioe ex cocitas seuitri temperametũ. ut flexibileee & dudtile quidũ ad mis
fuis s& ad cȩsarẽ porrexit fialã cȩsari quã illi in dignatus in pauimen toꝓie
Artifexautem sustulit fialtẽ depauimento que con plicauerat setam quamus¬
eneũ. Deinde marculũ desinuꝓtulit. & fialã correxit: Hoc facto caesar dix̃as¬
tific: Num quid eclius scit hanc conditurã uitriorũ. Postquã ille iurans
Negecuit alterũ hocscire : Iussit illũ cȩsar decolari Nedũ hoc cognitũ fueri
urũ pluto haberitur &omniũ m&allorũ p̃cia abstrahe rentur: &r

Expanded text:
iam arena alba mollissima pila molaque terebatur. Dehinc miscebatur tribus partibus, nitri pondere vel mensura, ac liquata in alias fornaces transfundebatur, quae massa vocabatur ammonitrum; atque haec recocta fiebat vitrum purum et candidum. In genere vitri et obsianus lapis adnumeratur. Est autem virens interdum et niger aliquando et translucidus, crassiore visu et in speculis parietum pro imagine umbras tificem excogitasse vitri temperamentum. ut flexibile esset, et ductile, qui dum admissus fuisset ad Caesarem, porrexit phialam Caesari, quam ille indignatus in pavimentum projecit. Artifex autem sustulit phialam de pavimento, quae complicaaeneum; deinde marculum de sinu protulit et phialam correxit. Hoc facto Caesar dixit artifici: 'Numquid alius scit hanc condituram vitrorum?' Postquam ille iurans negavit alterum hoc scire, iussit illum Caesar decollari, ne dum hoc cognitum fieret, aurum pro luto haberetur et omnium metallorum pretia abs
Abbreviated transcription (Latin):
exargumento iris ã subtteto ꝑcussa soles peties & coloris arcus cedestismp
demos pariduis umitatur Astrion exindia est cristallo ꝓpinqua incunis
conera stilla luca: fulgore luma plenȩ. sumpsit autẽ nornen qđ a ftris
eppestur fulgorẽ rapir aoregit E lettna quasi deccora inuenrtiauis
cĩĩ gollina cis inuenitur: Cristullina speciem magnitudine fabe acincertae mimibus inie¬
tus fiere magiuolunt sicredimus : Enidros ab aqua uocatu exundat enĩ aquam ito
tir carbinculus hab&e Carbunculus aũ dictus qđ sitignitus utcarbo Cuius fulgor
ne nocte inncitur. luc&eni intenbris ad eo ut flecmas adoculos uibrax: generaeius duo¬
decini sed pracstencioris quiuidentur fulgerẽ & uel utignem in funderȩ : Carbun¬
culus atẽ grece antrax dicitur gignitur in libit apud trogoditas : Antracitis uoci
tus qđ st &ipsecoloris igi nei ut carbun culus sed candida uena praeciictus : Cuius

Expanded text:
ex argumento iris. Nam sub tecto percussa sole species et colores arcus caelestis in ex argumento iris. Nam sub tecto percussa sole species et colores arcus caelestis in proximos parietes imitatur. Astrion ex India est, crystallo propinqua, in cuius centro stella lucet fulgore lunae plenae. Sumpsit autem nomen quod astris opposita fulgorem rapit ac regerit. Electria, quasi alectoria: in ventriculis enim gallinaciis invenitur, crystallina specie, magnitudine fabae. Hac in certaminibus invictos fieri magi volunt, si credimus. Enhydros ab aqua vocata; exundat enim aquam, ita rum principatum carbunculus habet. Carbunculus autem dictus quod sit ignitus ut carbo, cuius fulgor nec nocte vincitur; lucet enim in tenebris adeo ut flammas ad oculos vibret. Genera eius duodecim, sed praestantiores qui videntur fulgere et veluti ignem effundere. Carbunculus autem Graece ἄνθραξ tus, quod sit et ipse coloris ignei, ut carbunculus; sed candida vena praecinctus, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
en aut siadmotus magnes cũ praehenderet. rapit adque auferat
Festur quoq: inclectrisimilitudine uenena de prahendere : maus
uanus expellere maleficis resistere artib: genera eius sex : Cala¬
tia grandinũ & candorem & figurã adamantine duricia᷑ hah&
&iam inignes positus manere suũ frigus : Cera uniorũ duogene¬
ra sunt : unĩ quẽ germania mitut cristallini similem splen¬
dit tamen ceruleo & sisub diuo positus fuerit. fulgor ẽrapit side¬
niũ Cerauniũ alterũ spania in iusitepiis litoribus gignit Cũ calor
piroporubenti & qualitas utignis haec aduersus uĩ fulgorem opitula¬
ii festur sieredimus dicta aũt ceraunia qnm̃ adibi inuenitur : quã in lo¬
cofiliuine bietupximo: grectem fulmine ceraonis dicitur. Iris apud
arabiã imare pubro naseitur. coloresẽĩ pallimi sexangulatio dicta

Expanded text:
ti autem si admotus, magnes 277 comprehenderit, rapiat atque auferat. ti autem si admotus, magnes 277 comprehenderit, rapiat atque auferat. Fertur quoque in electri similitudine venena deprehendere, metus vanos expellere, maleficis resistere artibus. Genera ejus sex. 4. Chalazias grandinum et candorem et figuram adamantinae duritiae habet. Etiam in ignes posita manere suum frigus. Cerauniorum duo genera sunt. Unum, quod Germania mittit, crystallini simile, splendet tamen caeruleo, et si sub divo positum fuerit, fulgorem rapit siderum. Ceraunium alterum Hispania in Lusitanis litoribus gignit, cui color e pyropo rubenti, et qualitas ut ignis. Haec adversus vim fulgurum opitulari fertur, si credimus. Dicta autem ceraunia quoniam alibi non inveniatur quam in loco fulmine icto proximo; Graece enim fulmen κεραυνὸς dicitur. Iris apud Arabiam in mari Rubro nascitur, coloris crystallini, sexangulata, dicta
Abbreviated transcription (Latin):
acipro maxime in septen trionũ alþibus ubi nec aestates obferuontis simus
muenitur. Id eo que ipsaduitur na & annus aduricia reddit: Hune speciẽ
que cristallus dicitur. in coppositus radis solis ad corapit: Flamam
ut aridis fungis ul folus ignẽ praebet. ususeius &uam ad pocula destinatur
Nilnil aũt̃ aliud quã frigidũ pacti potest : Adamiens indicus licpis parucs
& indecorus ferrogineũ habens colorẽ. & splendorẽ cristiellinum. quã aũ
ultra magnitudinẽ nudei abellami reppertus hicnulli codit materiae
necferro quidĩ Necigni recum quã incalescit: Inde&nomen interpra&a¬
cionegreea indomiticuis accepit . seddũius uictus ferri ignique contemp¬
tor: Ircinorũpitur sanguinerecente &calido maceratur. sic que multis¬
hictib ferrifrangitur : Cuius fragmentic sculpturis ꝓ geminis in sig¬
nendis ꝑforandis que utaentur : Hic autẽ dissidit cũ magnette lapi¬
de Intantũ ut iuxta positum ferrũ nonpaciatur abstrati magne¬

Expanded text:
Cypro, maxime in septentrionum Alpibus, ubi nec aestate sol ferventissimus invenitur; ideoque ipsa diuturna et annosa duritia reddit hanc speciem quae crystallus dicitur. Hic oppositus radiis solis adeo rapit flammam ut aridis fungis vel foliis ignem praebeat. Usus eius etiam ad pocula destinatur: nihil autem aliud quam frigidum pati potest. Adamans Indicus lapis parvus et indecorus, ferrugineum habens colorem et splendorem crystalli, numquam autem ultra magnitudinem nuclei Avellani repertus. Hic nulli cedit materiae, nec ferro quidem nec igni, nec umquam incalescit; unde et nomen interpretatione Graeca indomita vis accepit. Sed dum sit invictus ferri ignisque contemptor, hircino ruictibus ferri perfringitur. Cujus fragmentis scalptores pro gemmis insigniendis perforandisque utuntur. 3. Hic autem dissidet cum magnete lapide in tantum, ut juxta positus ferrum non patiatur abstrahi, magne
Abbreviated transcription (Latin):
Aibir itas qomilis argonto habiems slimati aurec. Androdeoma argenti pitort̃
hib& : Epeneaedamans quadrateo septefferis magiputcenti Noni niposium abeo
đ aepimorũ imp&uus ued iracundias domare &refrenare dicatur secredurus
Ecntuo inare muibrd  alattis a erei colorte estus oelco feenus iugra est i sed
Lapud in luparapristinnteũ reddit. Balcentes duo generasunt subuirides oech

Expanded text:
Argyrites similis argento, habens stigmata aurea. Androdamas argenti nitorem habet et pene adamans, quadrata semper tesseris. Magi putant nomen inpositum ab eo quod animorum inpetus vel iracundias domare et refrenare dicatur, si credimus. Gignitur in mari Rubro. Chalcitis aerei coloris est. Chalcophonos nigra est, sed lapidi inlisa aeris tinnitum reddit. Balanites: duo genera sunt, subvirides et
Abbreviated transcription (Latin):
xccontualitus inpir uimagintudine multicolor. unde& hoc sibi pom̃ ad¬
optiuit: Tundiuerseseñ notis sparsus est ut sexagintagem marũ cola
inparuo orbiculo eis deprehendintur Nisertarant̃ in libie copued trogo¬
ditas : iiurina apud paratos gigntur. sedprae cipia inensanu
humorẽ sub cerra pitant: c. aloredensato unde anom̃ umpses uta

Expanded text:
Hexecontalithos in parva magnitudine multicolor; unde et hoc sibi nomen adHexecontalithos in parva magnitudine multicolor; unde et hoc sibi nomen adoptavit. Tam diversis enim notis sparsus est ut sexaginta gemmarum colores in parvo orbiculo eius deprehendantur. Nascitur autem in Libya apud Trogodytas. Murrina apud Parthos gignitur, sed praecipua in Carmania. Humorem sub terra putant calore densatum; unde et nomen sumpsit.
Abbreviated transcription (Latin):
Naster  tiuis etafries nigraest sedtres sucuus taddas abradicemgrũ emedio
sienguncum esumooerȩ : Diomsia ingris mxtis rubentibus uotqs Exaquaetr
iiniũ flagra eio doresuo driedati resistere putitur. Puugis ingru quideem
sed ad trita digitus adurit
ingrus uarius exomnib penecolorib constans undee nominatus: Ole
brbiri nominis exfuluo cengro uirideque &candido est. Mitridax soleꝑcus¬
su colorib micatuarus gignitur in ꝑsida Drosebtus uarius niominis caus¬
i quia suadignẽ adplicitur uelitso dorem muttt Oppalus distinetuscue¬
sarũ colorũ gemminarũ. est enimineo carbunculi temor igni Aonustiful¬
gens parpora smuragdiniten uiriditus & cuncta pariter subqua dã uaricate
lucentia pominauit tex patria. sola enicũ pasturit india:. Pontice
aponto dicuntur generediuerso Nne sanguineis riune auratis guttis
nucantes. Aue habentes ftellus aliaelongis colorũ ductib limatue:

Expanded text:
Trichrus ex Africa nigra est, sed tres sucos reddit, ab radice nigrum, e medio sanguineum, e summo ochrae. Dionysia nigra mixtis rubentibus notis ex aqua trita vinum fragrat, et odore suo ebrietati resistere putatur. Pyritis nigra quidem, sed adtritu digitos aduritrus varius ex omnibus pene coloribus constans; unde et nominatus. Olca barbari nominis ex fulvo et nigro viridique et candido est. Mithridax sole percussa coloribus micat variis. Gignitur in Persida. Drosolithus varius. Nominis causa quia si ad ignem adplicetur, velut sudorem mittit. Opalus distinctus diversarum colore gemmarum. Est enim in eo carbunculi tenuior ignis, amethysti fulgens purpura, smaragdi nitens viriditas, et cuncta pariter sub quadam varietate lucentia. Nomen habet ex patria; sola enim eum parturit India. Ponticae a Ponto dicuntur, genere diverso, nunc sanguineis, nunc auratis guttis micantes, aliae habentes stellas, aliae longis colorum ductibus lineatae.
Abbreviated transcription (Latin):
Densaturq: ut cristullu rigore ł tepore exei fiunt. decoris gracia : Agres¬
tiũ feminarũ munilia : Vocari aũaquib:dã arpaga eo qđ ã tritudigi¬
torũ accepta caloris animus folia paleusq &uestiũ fimbrias rapiat
sicue magnis ferrũ : quocũq: aũ modo libeat tinguit᷑: Nã ancusa radice
consilioq inficiuntur: Lingurius uocatus qđ fiat exuri nalincis
bstue reporcindurata : estautersicut & sucmu sulua ad tralens elia

Expanded text:
densaturque ut crystallum rigore, vel tepore. Ex ea fiunt decoris gratia agresdensaturque ut crystallum rigore, vel tepore. Ex ea fiunt decoris gratia agrestium feminarum monilia, vocari autem a quibusdam harpaga, eo quod attritu digitorum, accepta caloris anima, folia, paleasque, et vestium fimbrias rapiat, sicut magnes ferrum. Quocunque autem modo libeat, tinguitur. Nam anchusae radice conchylioque inficitur. 270 8. Lyncurius vocatus, quod fiat ex urina lyncis bestiae tempore in
Abbreviated transcription (Latin):
abellit: nepperitur aũ apud indus & arabes. deactu torrentib: generacĩ quti
Ematites robore sangui neus. haȩꝓpt̃ eu ematites uocatus. Emat quippesan¬
quqs̃ẽ gignit᷑ in & hiopia quidẽ. sed principalis in arabia &ina frica inubnit᷑:
De qua pmittunt magi quida adco arguendas barbarorũ insidias. sucinur
quẽ appellans greci electron. fului certiq: colorisfertur arboris sucus eẽ
&obid sucinũ appellari. Elestrũ aũ. uocari fabulosa argumentutiodedit :
saq pheconte fluminis ictuint̃ emto sororis cĩ luctumutas in arboris popu¬
ius las erimis lectrum omnib: xinis fundere. Iuxtaeridanũ amnẽ &
dectrũ appellatũ quin soluicitatus sit elector plurimi poete dixero.
Constat aũeuresse sucũ pdpuli. sed pinae & arboris. pã accensus tedae nido
re flagrat: Nascitur aũ in insulis ocianis septentrionalis sicut gũmis

Expanded text:
avellit. Reperitur autem apud Indos et Arabes detecta torrentibus. Genera eius quiavellit. Reperitur autem apud Indos et Arabes detecta torrentibus. Genera eius quiematites rubore sanguineus, ac propterea haematites vocatus; αἷμα quippe sanguis est. Gignitur in Aethiopia quidem principalis, sed in Arabia et in Africa invenitur. De qua promittunt magi quiddam ad coarguendas barbarorum insidias. Sucinus, quem appellant Graeci ἤλεκτρον, fulvi cereique coloris, fertur arboris sucus esse et ob id sucinum appellari. Electrum autem vocari fabulosa argumentatio dedit. Namque Phaethonte fulminis ictu interempto sorores eius luctu mutatas in arbores populos, lacrimis electrum omnibus annis fundere iuxta Eridanum amnem; et electrum appellatum quoniam sol vocitatus sit Elector plurimi poetae dixere. Constat autem eum non esse sucum populi, sed pineae arboris; nam re fragrat.--7. Nascitur autem in insulis Oceani Septentrionalis, sicut gummi,
Abbreviated transcription (Latin):
Cacaen dide sabaqua ea mollis deracis. Confestiduranr a rubescunt. tactu¬
queptinur lapidircunt ltaque o ccupari cuellique relu sola autaeri firra¬
menẽ praccidi quadecaura coralliur uocitatus quantu auapud nor mar pariti
inehicũ pcio suest. Tantũ apud in doreor alliũ hnunc magi fulmis ins resistere
adsirmant sicreditur: Gardus dicta eo quo d reꝑtusit. primũ asurdis haco
rubrũ haba colorẽ marinorib: p̃stans sed int̃gemar iulis sima gonera ẽunum¬
q Onix appellatu. qđ habeat inso ꝑmixtũ candore. In imilitudinẽ unguis
humante. grece enũinguẽ onicedicunt. hanc indił arabia gignit. Distichi
aũ inucẽ Ñindica ignicolorẽ hab& albis cingentib: tenis. Arabiea unigrat̃
cũ candidis tonis. genera cĩ quinq:: Sardonex exduorũ nominu focieiate. uo¬
cutuẽ enim exunicircandore & sardo: Conestat aũ extrib: colorib: subterius
nigro medio candido superius mineo haec sola insignando nihilcerae

Expanded text:
candidae sub aqua et molles; detractae confestim durantur et rubescunt, tactuque protinus lapidescunt. Itaque occupari evellique retibus solet, aut acri ferramento praecidi, qua de causa corallius vocitatus. Quantum autem apud nos margaritum Indicum pretiosum est, tantum apud Indos corallium. Hunc magi fulminibus resistere adfirmant, si creditur. Sardius dicta eo quod reperta sit primum a Sardis: haec rubrum habet colorem marmoribus praestans, sed inter gemmas vilissima. Genera eius quinque. Onyx appellata quod habeat in se permixtum candorem in similitudinem unguis humanae. Graeci enim unguem ὄνυχα dicunt. Hanc India vel Arabia gignit; distant autem invicem; nam Indica igniculos habet albis cingentibus zonis, Arabica autem nigra est cum candidis zonis. Genera eius quinque. Sardonyx ex duorum nominum societate vocata; est enim ex onychis candore et sardo. Constat autem tribus coloribus; subterius nigro, medio candido, superius mineo. Haec sola in signando nihil cerae
Abbreviated transcription (Latin):
marmors cunididiq ad que traur lucenr exquo quodam templum
centractũ est aquondã roge somb auro is quib clausis claritar intur
diurna erat: Emiter horis sitinlis in quod arium conditũ faerun
parioq: similircandore &duriciã minus tintũ ponderonir
quipurur uocitur: of traciter uocatur. quod rimnilitudinem¬
testȩ habeat. usureuir ꝓpomice: Melaniter lapis dictur
est eo quod melleũ &dulcẽ. sucũ emittat: hirmirir lapis
arper & indomitur &omnia udterens ex quo lapide gem¬
mȩ teruntur: Cristtis colorib similis. ocreae inuenit
in aegrptũ: aemniter similir nntro seddurior. gignitur
sed lacteus cũ resoluitur remordem uehementer: Coru¬
nus albur est durior que parior. molliciur uelutiui ridir
a gran dir: inuenitur in aegrpto : Turculanus aloco italix
dictur dirnlire ignetraditur: Sabinur furcur addito
oleo &iã luctre fertur est & quida uiridis lapir. uehemeu¬

Expanded text:
marmoris, candidus atque translucens; ex quo quondam templum marmoris, candidus atque translucens; ex quo quondam templum constructum est a quodam rege foribus aureis, quibus clausis claritas intus diurna erat. Chemites ebori similis, in quo Darium conditum ferunt, Parioque similis candore et duritia, minus tantum ponderosus, qui porus vocatur. O lapis dictus est eo quod melleum et dulcem sucum emittat. Smyris lapis asper et indomitus et omnia adterens, ex quo lapide gemmae teruntur. Chrysites colore similis ochrae invenitur in Aegypto. Hammites similis nitro, sed durior, gignitur sed lacteus cum resolvitur, remordens vehementer. Coranus albus est duriorque Pario. Molotius veluti viridis et gravis invenitur in Aegypto. Tusculanus, a loco Italiae dictus, dissilire igne traditur. 34. Sabinus fuscus, addito oleo, etiam lucere fertur. Est et quidam viridis lapis vehemen
Abbreviated transcription (Latin):
eo quod siexi prum uestir fuerit contexta. contraignẽ reristat:
&igne in porita non ardect. sedrplendore accepto nitiscat
& est sisi aluminis similir: Veneficis reristens omnibur specia¬
liter magorũ: Batraciter similir est testȩ. lami norȩ prsibilis
galuctiter colore cinercurgustu suauir. sedideo uocatur qđ
quidã dere lactcum ad tritur demittat: obrur lapis ingerest
trans lucidur &uitrihaberr similitudinem. penitur iurpeculir par¬
&u propter imaginũ umbrar. reddendar gemmar multiexeo
saciunt Narcitur inindia &mpino italiae : mitridar, lapis
riuntur in indiraquilarũ aunt binor inuenire marẽ & feminã
nec sine iur parere aquilis horũ marculor durursimi lir gallae
subrutilis femineur uero purpllur aemollir. Allegatipartur
eleritatẽ faciunt &iã aquib: aliquid uuluae excidunt nipcito
parturientib auferantur. fingites capadociȩ lapir duriciã

Expanded text:
eo quod si ex ipso vestis fuerit contexta contra ignem resistat, eo quod si ex ipso vestis fuerit contexta contra ignem resistat, et igni imposita non ardeat, sed splendore accepto nitescat, et est scissi aluminis similis, veneficiis resistens omnibus, specialiter magorum. 20. Ostracites similis est testae laminosus scissibilis. Gallactites colore cinereus, gustu suavis, sed ideo sic vocatus, quod quiddam de se lacteum adtritus dimittat. Obsius lapis niger est translucidus et vitri habens similitudinem. Ponitur in speculis parietum propter imaginum umbras reddendas. Gemmas multi ex eo faciunt: nascitur in India et in Samnio Italiae. Mithridax lapis riuntur in nidis aquilarum. Aiunt binos inveniri, marem et feminam, nec sine his parere aquilas: horum masculus durus, similis gallae, subrutilis; femineus vero pusillus ac mollis. Alligati partus celeritatem faciunt, etiam aliquibus aliquid vulvae excidunt, niso cito parturientibus auferantur. Phengites Cappadociae lapis, duritia
Abbreviated transcription (Latin):
oleo quãuis natura inbuantur: Calco smaradus dicta quoduiri¬
dersit &turbida hereis uenir hacc in aegrpto łcipinsula nascitur
Prapur ꝓuiriditate coloredictus seduilis cuius alterũ genur
ranguineir punctur ab orre: Tereiũ distinctũ uirgulir trib
candidir: Berillus mindue gignitur gentersuae lingua nonĩ habe
uiriditate similirsinaragdo sed cũ pallore, Pollitur au ab indis
insex angulor formas utebitudo coloris reꝑcurio angulorum &ci¬
teur alit politur ñ hab& falgorẽ genera ciuir nouẽ. Criroberil¬
ius dictur eoquod pallida eĩ iuriditari inaureu oolorẽ resplendeat
ehunc india mittit Eriso prarrus indicur est colore porsys
sueur esereus aurtis intuenientibi guttis: Vinde e nom accepit
quem quida berillor generis iudicauerunt : Iaspis degreco in latinũ
uiridis gemmas inteptatur Ins quippe uiride. pinas ingemu dienꝰ:
Est aũt s inuragdo subsumlis. sederarsi coloris. Species ei decẽ &

Expanded text:
oleo, quamvis natura inbuantur. Chalcosmaragdus dicta quod virioleo, quamvis natura inbuantur. Chalcosmaragdus dicta quod viridis sit et turbida aereis venis. Haec in Aegypto vel Cypro insula nascitur. Prasius pro viridanti colore dictus, sed vilis. Cuius alterum genus sanguineis punctis abhorret. Tertium distinctum virgulis tribus candidis. Beryllus in viriditate similis smaragdo, sed cum pallore. Politur autem ab Indis in sexangulas formas, ut hebetudo coloris repercussu angulorum excitetur; aliter politus non habet fulgorem. Genera eius novem. Chrysoberyllus dictus eo quod pallida eius viriditas in aureum colorem resplendeat. Et hunc India mittit. Chrysoprasus Indicus est, colore . . ., porri sucum referens, aureis intervenientibus guttis, unde et nomen accepit. Quem quidam beryllorum generi adiudicaverunt. Iaspis de Graeco in Latinum viridis gemma interpretatur; ias quippe viride, pinasin gemma dicitur. Est autem smaragdo subsimilis, sed crassi coloris. Species eius decem et
Abbreviated transcription (Latin):
norosus : Nascitur influmine cuiur nomen est pontus in equicia
medio criter grauis: Et autem gleba pumicora uritur antea
uino perfusur flatusque follibur donec rubercat. hacrur¬
sur dulce uino extinguitur : Ternis uicib tinguendiruer¬
tibus tantũ utilis: Siriur lapis. asria ubi repperitur
appellatur. hic integer fluctuari traditur cõminutur merg
Arabicur similis est eboris sine ulla macula. hic defricatur
adcutẽ sucũ demittt croco similẽ : Iudaicur lapis albis
est adque inscemate grandis scripturir. sub inuicem modo

Expanded text:
norus; nascitur in flumine cuius nomen est Pontus in Equitia.norus; nascitur in flumine cuius nomen est Pontus in Equitia.mediocriter gravis. Est autem gleba pumicosa. Uritur antea vino perfusus flatusque follibus donec rubescat, ac rursus dulce vino extinguitur ternis vicibus, tinguendis vestibus tantum utilis. Syrius lapis a Syria, ubi reperitur, appellatus; hic integer fluctuari traditur, comminutus mergi. Arabicus similis est eboris sine ulla macula. Hic defricatus ad cotem sucum dimittit croco similem. Iudaicus lapis albus est atque in schemate glandis, scrip
Abbreviated transcription (Latin):
In templo quodam fuisse ueneris fanũ ibique candeliebrum
Emeo iucernã subdiuo sic ardentẽ uteã nulla tempestas Nul¬
lus imber extinguerit: Piritir ꝑsicur lapis. puluor aerir
similans qualitatẽ : Cuiur plurimus ignir n quidõ facile rem¬
tillas emittit: Hic tenenter manũ siue emenciur praematur
adurit. propter quod abigne Nomen accepit : est alius piriter
uulgaris. quẽ uiuum lapidem appellaN : qui ferro uel lapide
ꝑcurrs. scentillas emitut : quae excipientur fulgore uel alus
sfungus uel folus & dicto celeri preb& ignem. hunc uulgor fogarẽ
perã uocant: Selenites quilatine lunaris interpraatur: eo qđ
interiorẽ eiur candorẽ . cũ luna crescere ad quedeficere auint gignit᷑
inpersida Diconisius lapirfurcur &rubentibur notirsparsis
Vocatur autem ita quasi aquae mixtus conteratur uinũ flagrat.
& quod inillo mirũ est. ebri&ate resistit : Traciur niger & ro¬

Expanded text:
in templo quodam fuisse Veneris fanum dicunt, ibique candelabrum, in templo quodam fuisse Veneris fanum dicunt, ibique candelabrum, et in eo lucernam sub dio sic ardentem, ut eam nulla tempestas, nullus imber exstingueret. 5. Pyrites Persicus lapis, fulvus, aeris simulans qualitatem, cujus plurimus ignis: siquidem facile scintillas emittit; hic tenentis manum, 255 si vehementius prematur, adurit, proptvulgaris, quem vivum lapidem appellant, qui ferro vel lapide percussus scintillas emittit, quae excipiuntur sulpure vel aliis fungis vel foliis, et dicto celerius praebet ignem. Hunc vulgus focarem petram vocant. Selenites, qui Latine lunaris interpretatur, eo quod interiorem eius candorem cum luna crescere atque deficere aiunt, gignitur in Persida. Dionysius lapis fuscus et rubentibus notis sparsus. Vocatur autem ita quia, si aquae mixtus conteratur, vinum fragrat, et quod in illo mirum est, ebrietati resistit. Thracius niger et so
Abbreviated transcription (Latin):
uittesere beatitrimur agustinur. Quod quidã eundem magie¬
tem lapidem tenuerit subuare at genieo. serrum quasipa
gentũ poruerit deinde subter mobentemanũ eu lapide ferre
cur pi deruꝑ mouebatur. Unde fictu est ut in quoda tempsẽ
simulacrũ eferro pendere inaere uidereur est quippee
ur maednopia magner. quiferrũ Nonam bigit rerpuitque
Omnis autẽ magner tantamelior est. quanło magur ceruleur
est gagater lapirprimur inuentur estinnicilia. gagate
fluminir. fluore renelturunde e nominatur liceibrit¬
tamanit plurimur xst aut̃ nigerplamuir. leuir e cardeur
Igni admotur fictilia exeo seripta. nondelentur. Inaen¬
sur perpentir fugat. demoniaam ꝓdit. curginitatem
dop̃hendit. mirũ quia accenditur aqua oleurestinqui¬
tur arbeston archadiae lapis. ferreico leris. abignego¬
mensostitur. Eoquod aecensur remel Nuquã extinguitu
equo lapide mechanieũ. aliquid arr. humana molita ese
uod gerũ les capti paerilegio mirarentur. derique

Expanded text:
ut refert beatissimus Augustinus quod quidam eumdem magnetem lapidem tenuerit sub vase argenteo, ferrumque super argentum posuerit, deinde subtermovente manu cum lapide ferrum cursim desuper movebatur. Unde factum est, ut in quodam 254 templo simulacrum ex ferro pendere in aere videretur. Est quippe alius in Aethiopia magnes, qui ferrum omne abigit, respuitque. Omnis autem magnes tanto melior est, quanto magis caeruleus. 3. Gagates lapis primum inventus est influminis fluore rejectus, unde et nominatur: licet in Britannia sit plurimus. Est autem niger, planus, lenis, et ardens igni admotusus serpentes fugat, daemoniacos prodit, virginitatem deprehendit: mirum quia accenditur aqua, oleo restinguitur. 4. Asbestos Arcadiae lapis, ferrei coloris, ab igne nomen sortitus, eo quod accensus semel nunquam exstinguitur. De quo lapide mechanicum aliquid ars humana molita est, quod gentiles capti sacrilegio mirarentur. Denique
Abbreviated transcription (Latin):
ra nocerraria est. adomnem escã Pulmentis enum raporẽ
dat: ex citat abiditatem & ad peuitum in omnibur cibir facit
Exeo quippe omines uictur delectacio & summa bilarttuasi hinde
salur tiomen acepirre putetur: Nihil enim utiliur sale

Expanded text:
ra necessaria est ad omnem escam. Pulmentis enim saporem ra necessaria est ad omnem escam. Pulmentis enim saporem dat, excitat aviditatem, et appetitum in omnibus cibis facit. Ex eo quippe omnis victus delectatio et summa hilaritas. Hinc et salus nomen accepisse putatur; nihil enim utilius sale et