comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qui si ascend̾it sursum fit fra¬
gor sñ fulmine. si aũ impetus ille
deorsum tendat tñ tantus non
fit cy usq ad obstaculum ꝑuen̾it
ꝑuei̾tt est obstantia findit. S qui a
ꝓpͥus est motus aeris tendere sur
iu hac inf̾iori ꝑte aeris multus
sit humor.aer eyisteris in illo /im¬
petu igniri nou pot̃. fit fudlm̃ findens
non ur̃es. si aũt ibi non fit humor
ex motu ⁊ siccitate ignescit. sit q fulm̃
urens. Est ergo ful meu pars seris
collisione aliqua usq ad obstaculum
perueniens cum impetu. Tonitriu uͦ
est parcium aeris cum impetu concur¬
rentium sonus. choruscatto ueroꝑs
est aeris eximpetu ignita ⁊ splendẽs
Non est fulmen lapidea sub̾a ut
uerteretur ⁊ cum aliꝙ̃ feriret car
alta st̾nit. quia cum ab alto aliqũ
descend̾it. citius alta reꝑit. Et uo
fulmen esse lapidee sb̾e. ⁊ assignant

Expanded text:
qui si ascenderit sursum, est fragor sine fulmine; sin autem impetus ille deorsum tendat, tfit, quod usque ad obstaculum perveniat, culum pervenit, obstantia findit. Sed quia proprium est motus aeris, tendere sursin hac inferiore parte aeris, multus sit humor, aer existens, in illo impetu igniri non potest, fitque fulmen findens, non urens. Si autem ibi non sit humor, ex motu et siccitate ignescit, fitque fulmen urens. Est autem fulmen pars aeris, collisione aliqua usque ad obstaculum perveniens, cum impetu. Tonitruum vero, est partium aeris sibi occurrentium sonus. Coruscatio autem pars est aeris ex impetu ignita et splendens. Non est igitur fulmen lapidea substantiverteretur, et cum aliquam feriret carnalta sternit, quia, cum ab alto oblique descendit, citius alta repetit. Sed oddam fulmen esse lapideam substant
Abbreviated transcription (Latin):
uiter omnia. quia cum procella
uehe mencissimi uenti nubib
serepente miscuerit. turbine
inualescente. exicum q querẽ¬
te. nubem quan excauabat
impetu magno rescindit. Ac sic
cum horrendo fragore de fert᷑
ad aures. ꝙͥ mirari auis non d
cum uesica quaniuis parua tam
magnum sonitum displosa eiit¬
tit. Ideo autem fulminis ignem
lioribus elementis Triplex est

Expanded text:
videatur, quia cum procella vehementissimi venti nubibus se repente immiserit, turbine invalescente, exitumque quaerente, nubem quam excavavit impetu magno perscindit, ac sic cum horrendo fragore defertur ad aures. 2. Quod mirari quis non debet, cum vesicula, quamvis parva, magnum tamen sonitum displosa emittat. lioribus elementis factus est.
Abbreviated transcription (Latin):
uenti suo spira miine aquas
inaere trahunt que ꝯglobate in
magno murmure ꝯcrepant. Nubibus.
Crepitus gͦ nubium ⁊ uentorũ est.
tonitrus. ignis inde excussus est
que tangit. quia nostro est fubcilt
impellitur. ab quilone fulgur ab
euroꝵ e tonitrꝰ tempestatem signat.
Igit᷑ fumo calido et humido adsuꝑi¬
ora tendente. cum adsummum aers¬
ꝑ uenit. expond̾atione humoris no¬
uetur sũmitas aeris. cuius ꝑticule
Que quaniuis cum fragore fiat¬
tũ cicius ad nos perueuit. quia ui¬

Expanded text:
Venti suo spiramine aquas in aera trahunt, quae conglobatae in magno murmure concrepant, et nubibus Crepitus vero nubium ventorum est tonitruus, ignis autem inde excussus est que tangit, quia nostro subtilior impellitur: ab aquilone fulgur, ab euro tonitruus tempestatem significat. Itaque fumo calido et humido ad superiora tendente, cum ad summum aerpervenit, ex ponderatione humoris movetur summitas aeris, cujus particulae quae quamvis cum fragore fiat, citius ad nos pervenit, quia vi
Abbreviated transcription (Latin):
bes cogi q̾nĩmo calore aeris dis¬
ciens de terra ascendit. ⁊ est aer
calidus quo eleuetur. Sic qͦ temꝑ
um quo tonitrus ⁊ fuliina
proueniant. Pot̃ aũt ur̃a estas
ineuropa orientis hyems ꝯꝑari.
⁊ obfuscant. Terciũ est ꝙ clarum
secretum. quo dolia exhauriunt᷑
Intactis oꝑimentis. nulloq alio

Expanded text:
re disciens de terra ascendit et est aer calidus quo elevetur, sicque caloreum quo tonitrua ac fulmina proveniant. Itaque nostra estas in Europa, potest orientis hyemi comparari. d infuscant. tertium est quod clarum ae, quo dolia exhauriuntur intactis operimentis nulloque
Abbreviated transcription (Latin):
zol in ortu suo maculosus. uel sub
alem. Si rubet sincerum. si pallet
cauus uidetur ita ut in medio ful¬
gens radios ad austrum ⁊ aqui¬
lonem emittit. tempestatem hũi
in ni gras nubes occidat. aqui¬
lon arem uentum determinat.
fulgidꝰ effũdit radios. fonis ipse
caloris. Attrahit hic nubes. spe¬
timen uel forͣ coloris. Illustrat
lunam noctemq diemq minis¬
trat. fructus maturat. ac humi¬
da cuncta resiccat. Intrat si rese¬
ras glaties ⁊ dura relidit. letifi¬
cat sanos ocłos. lippos quoq clau¬
dit. Occidit eic oritur descendens
hinc quoq scandit. possunt aũt¬

Expanded text:
ol in ortu suo maculosus, vel sub agit. Si rubeat, sincerum; si palleat, cavus videtur, ita ut in medio fulgens radios ad Austrum et Aquilonem emittat, temm pallidus in nigras nubes occidat, aquilonarem ventum determinat.Fulgidus effundit radios fons ipse caloris. Attrahit hic nubes, specimen vel forma coloris. Illustrat lunam, noctemque diemque ministrat. Fructus maturat, ac humida cuncta resiccat. Intrat si reseras, glacies et dura relidit. Letificat sanos oculos, lippos quoque claudit. Occidit ac oritur, descendens hinc quoque scandit. Possunt
Abbreviated transcription (Latin):
uetur. Nam dum ad superiora ꝯ¬
scendit uer temꝑat. U aũt ad
sũmum celi uen̾it estiuos accẽdit
calores Descendens rursum attũp¬
ꝑiorem redit circulum. ex glaci¬
ali ꝯpage celi rigorem nobis hi¬
b̾ni temporis ⁊ frigoris derelin¬
na xxx. ad eãdem lineam quosol
uehitur peruenit. eiq se obiciẽs
solem obscurat. nam de ficere nobis
ponitur. Sol fons caloris enubes
fructus matura .t. fluida sicoat.¬

Expanded text:
vetur. Nam dum ad superiora conscenderit, ver temperat: ubi autem ad summum coelum venerit, aestivos accendit calores. Descendens rursus, autuierit circulum, ex glaciali compage coeli rigorem nobis hiberni frigoris derelinna tricesima ad eamdem lineam, qua sol vehitur pervenit, eisque se objiciens solem obscurat. Nam deficere nobis nat. Sol est fons caloris, nubes fructus maturat, fluida siccat.
Abbreviated transcription (Latin):
ruit᷑. exceptis gͥ hiis que ad lib̾m
arbit᷑um hominis uel ad sp̃uaba
diuine uoluntatis opera spectare
uidencur. d̾s omnipotens causas¬
stellaꝵ motibus ẽẽ ꝯstituit. Quod¬
lucidius sub motibus planetaꝵ
solis ⁊ luue ꝯstare probant᷑. dum
sub augniento lune uł de fcu eiꝰ
humores in hominib ⁊ aliis aui¬
malibus cresc̾e ⁊ dec̾scere uideant᷑¬
ascend̾it sol uapore suo siccot igneo
fructꝰ ⁊ semina maturescit. quod
siccat ⁊ in eis remaueat siccitas
⁊ humiditas temperata. Rursꝰ
estiui temporis ordinem in rebus¬

Expanded text:
r. Exceptis igitur his, que vel ad liberum arbitrium hominis, vel ad specialia divine voluntatis opera spectare videntur; deus omnipotens causasstellarum motibus esse constituit. Quod ex motibus planetarum solis et lune constare potest, dum sub augmento vel defectu lune, humores in hominibus ac ceteris animalibus crescere et decrescere videntascenderit, vapore suo sicco et igneo, fructus ac semina maturescere facitsiccat, ut in eis siccitas et humiditas temperata remaneaestivi temporis ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
quadam occultõri rr̃ seĩa asuis pͥn¬
cipiis diuid̾entur. semper apparerent
instatu sue creationis iumobiłi ꝑ
stellaꝵ circulis ⁊ maxime planetanĩ.
talem uirtutem ut amotu sui pͥu¬
sire facientes se ad multiplicatio¬
sionis ac post̾itatis. quasi sobole ꝯcu-
mina de se fiudunt. seminũ it̾m
mat̾ias in aliis prouenturas. se¬
dunt q semper succendent ibꝰ aliis.

Expanded text:
quadam occultiori semina rerum a suis principiis dividerentur, semper apparerent in statu sue creationis immobiliterstellarum circulis, sed maxime planetarum, virtutem talem, ut a motu sui prisire faciant, sed ad multiplicatiosionis ac posteritatis quasi sobole concumina de se fundunt et in seminum materias in aliis proventura. Ceduntque semper succe
Abbreviated transcription (Latin):
igneus sit. p̾nimio motu ꝯu̾sionis
sue amplius incalescit. Cuius ig
nis aqua nutritur. ⁊ ex contrari¬
o elemento uirtutem luminis ⁊
claritatis accipit. Uñ uidenius
eum sepius madidum atq rorã
celo maneret om̃s dies ⁊ uoctes
in equalibus orbes auriuos ꝯficit¬

Expanded text:
igneus sit, prae nimio motu conversionis suae amplius incalescit. Cuius igi aqua nutriri, et ex contrario elemento virtutem luminis et caloris accipere: unde videmus eum saepius madidum atque rorancoelo maneret, omnes dies et noctes inaequalibus orbes annuos conficit
Abbreviated transcription (Latin):
Naturalis ꝓpͥetas terris siccitas
est. nam ꝙ huiida sit hoc aqua¬
rum iniciuitate sortitur. Cuius mo¬
tum aliqui dñt uencum esse ui
ꝯcauis. eius q motus eam mo¬
uet. alii aquam dicunt interris
suius płm cp latentes ruine suꝑ¬
posita cuncta ꝯcutiunt. t̾re qͦ
iactus ãt motu inf̾ioris aque¬
fit. aut crebriis tonitruis. aut
de concauis terre erumpentib
arotũditate circuli. quia sicut
rota est. Unde breuis rotella or¬
biculus dicitur. Undiq enim occe¬
anus circumfluens eius iucirculo
ambit fines. Uiuisus est aũt in
triphariam. equibus una pars
asya. altera europa. tercia affri¬
ca nũcupatur. quas tres ꝑtes or¬
bis ueteres uon equaliter diui¬
serunt. Nam asya ameridie ꝑ
orientem usq ad septemtrionera
peruenit. europa uero a septem¬
trione usq ad occidentem. ate
inde affrica ab occidente uscad
meridiem. Unde euidenter due tenei
.aluc̃ uero dimidium sola asya

Expanded text:
Naturalis enim proprietas siccitas is; nam ut humida sit, hoc aquarum affinitate sortitur. Cuius motum alii dicunt ventum esse in concavis eius, qui motus eam movet. cuius plerumque latentes ruinae superposita cuncta concutiunt. Terrae quoque hiatus aut motu aquae inferioris fit, aut crebris tonitruis, aut de concavis terrae erumpentibus a rotunditate circuli dictus, quia sicut rota est; unde brevis etiam rotella orbiculus appellatur. Undique enim Oceanus circumfluens eius in circulo ambit fines. Divisus est autem trifarie: e quibus una pars Asia, altera Europa, tertia Africa nuncupatur. Quas tres partes orbis veteres non aequaliter diviserunt. Nam Asia a meridie per orientem usque ad septentrionem pervenit; Europa vero a septentrione usque ad occidentem; atque inde Africa ab occidente usque ad meridiem. Unde evidenter orbem dimia, alium vero dimidium sola Asia
Abbreviated transcription (Latin):
fruotus gemini in modũ
testicłoꝵ Infra folliculum retõ¬
diti iacent. qui cum eitiuntur
quasi castrantur.⁊inde nomen¬
mel ut excisa fu̾it tamquam sil

Expanded text:
ejus gemini in modum testiculorum intra folliculum reconditi sunt, qui dum ejiciuntur, 333 quasi castrantur. Hmul ut excisa fuerit, tanquam sil
Abbreviated transcription (Latin):
lucet qua soli est oppoĩta. Ea
mota tota lucet. Non enim crescit
uel minuitur. s obiectum t̾re¬
in lumine ꝙ asole accipit uidet᷑.
hic liicet cotidie uiolentiꝰ firma¬
menti aboriente in octidentem
si inmedio plemlumum serenũ¬
biq eius unam partem᷑ luciflu¬
am. aliam uero obscuxam. ⁊ pau¬
latim se uertendo diu̾sas formas

Expanded text:
lucet qua soli est opposita. Ea mota licet tota sit, tamen crescit, nec minuitur, sed objectu terrae, lumine quod a sole accipit viduatur. Haec licet quotidie violentia firmamenti ab oriente in occidentem Si in medio, plenilunium serenubique eius unam partem esse lucifluam, aliam vero obscuram, ita: et paulatim se vertendo diversas formas
Abbreviated transcription (Latin):
usq quam diu centrum atq
umbram obstantis t̾re exeat.
uideat q solem. uł uideatur
asole. Magnitudo lune multo
quam luna iidetur. iam si
pe nos accessisset multo maior
quam luna uideretur. luna¬

Expanded text:
usque quandiu centrum atque umbram obsistentis terrae exeat, videatque solem, et videatur a sole. Magnitudo quoque lunae quam luna videtur, iam si prope nos accessisset, multo maior quam luna conspiceretur.
Abbreviated transcription (Latin):
ra sit. Inter lunium uͦ lune ẽ tp̃s
illud iuter deficientem ⁊ lucentem
lunam. Est aũt tricesima dies qñ
luna non bucet. que ĩo tunc iud̾i
non pof. quia soli ꝯiuncta ob¬
scuratur. s eodem memento re¬
nascens. paulatim ab eorecedendo
breuiore orbe cefuis peragit
cursum suum. nam illud it ꝙͣ
qui menses in luna. Annos aut
insolis cursu posunt. Eclipsim¬

Expanded text:
ae. Interlunium lunae est tempus illud inter deficientem et nascentem lunam. Est autem trigesima dies, quo luna non lucet. Quae ideo tunc videri non potest, quia soli coniuncta obscuratur; sed eodem momento renascens paulatim ab eo recedendo breuiore orbe celerius peragit cursum suum. Nam iter, quod iqui menses in Lune, annos autem in Solis cursu posue
Abbreviated transcription (Latin):
libris scripserunt. Olim ance
ab egyptiis translata est in cã¬
po babilonie. Ex colit᷑ autẽ a
bauerunt asarracenis exculta
sterilis ꝑman. ⁊ incultura ma¬
mnum eorum fructum facere dedig
lalneasse. hoc fonte cum ceteris
.uͫ. campuis ille balsamititꝰ irri¬
gatur. Aliunde .n. idem frutex
nuuiꝙ̃ balsamum reddit Sliꝰ.¬

Expanded text:
olim in ab Egyptiis translata est in campum Babilonie: excollitur autem a quoniam a Sarracenis exculta sterilis permanet et in cultura manuum eorum fructum facere dedign hoc fonte cum ceteris quinque campus ille bethsamiticus irrigatur. Aliunde vero frutex ille nunquam balsamum reddit. Li
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sub mergi a qua nec̃tis doesi eiꝰ de¬
gere nõ ualentes s in simul fluitan
tes. p̃dicti alsmorsib patent. at ip̃m
animal alium post alium tũsgluti

Expanded text:
degere non valent, sed insimul fluitant, animalis predicti morsibus patent: at ipsum animal dum unum post alium transgluti
Abbreviated transcription (Latin):
serpentium genera crudelior sit.
ad feminam tamen suam blan-¬
dus est ut dicunt magnus basi¬
absentem requirit feminam . ab-¬
sentem uocat ⁊ blando ꝓclamat
tare senserit uenenum euomit¬
ob reuerentiam uxori deferens.
in cognita cã quasi cognitam ex.
equeris iniuriam. Depone as-¬
peritatem morum cum tibi se-¬
dula uxor occurrerit pro pelle
es s uxorem.

Expanded text:
serpentium genera crudelior sit, ad feminam tamen suam blandus est, ut dicunt Ambrosius et Basiabsentem requirit. absentem uocat et blando proclamat parem senserit, uenenum euomit reuerentiam marito deferens, incognita causa, quasi cognitam pudoris exsequeris injuriam. CAP. peritatem morum, cum tibi sedula uxor occurrit: propelle es, sed uxorem.
Abbreviated transcription (Latin):
petunt. pulli eiꝰ mox ut ouiũ exeunt
tanta agilitate uigent ꝙ si etiã matrẽ morĩ
uel alienari ꝯtigerit. sine uutrire dii¬
q sollicite. postremo lamenta cirra pis¬
cinas et stangna mergentib se pullis.¬

Expanded text:
um pulli mox ut ovum exeunt, tanta agilitate vigent, ut etiam si matrem mori vel alienari contigerit, sine nutrice viantis, postremo lamenta circa piscinae stagna mergentibus se pullis
Abbreviated transcription (Latin):
naues sono modulationis atconicum.
ad instar rastri ferreis dentib acumi¬
clamq diffugiunt. Nec mora sicertũ
uiolent̾ inpellit. quo ad usq ꝑ fossa
pinguedine uiuam carnem int̾ius
penetrauerit. sic q sub setuta ferrũ¬
salsa maris aqua uulnus intrat et

Expanded text:
em sono modulationis attonitum ad instar rastri, dentibus ferreis acumicitoque defugiunt: nec mora si certum ferrum violenter impellit, quousque perfossa pinguedine, vivam carnem interius penetraverit; sicque subsecuta salsa maris aqua, vulnus intrat,
Abbreviated transcription (Latin):
tanto pennarum stridore ut a
ꝯtingerint omnia ꝯtacta ad urãt
est ter in auno de bellare eas.
mo ad ultas. Besertores penis ad¬
iudicantur. qui ab hac lege ces¬
sauerĩt. in syria militari imꝑio
coguntur accole debellare eas.
Parchi ip̃as incibum sumuns¬
In comiuissuris scapularum qͣi
dentes hr̃e dũr. eos qs interse
t̾endo stridorem edere sirca sol¬

Expanded text:
 pennarum stridore volancontingunt, omnia contacta adurunt et est, has ter in anno debellare, primo m adultas; desertorisque penis adiudicatur, qui ad hac lege cessaverit. In Syria quoque militari imperio coguntur accole eas debellare. Parthi vero eas in cibum sumunIn commissuris scapularum quasi dentes habere dicuntur, eosque inter se terendo stridorem edere. Mares fem
Abbreviated transcription (Latin):
suo. post ħ exitum sibi faciunt ĩ
sũmitate fusoꝵ Egredientes q
natura mirabili mutati appa¬
rent poorsus aforma priori. adeo
ut uermes qui prius reppebãt.
innu̾s pedibus. alas hñtes apti¬

Expanded text:
ur. Post hoc exitum sibi faciunt in summitate fusorum egredientesque natura mirabili mutati apparent a forma priori, adeo ut vermes qui prius repebant innumeris pedibus, habentes a
Abbreviated transcription (Latin):
ueris excerpunt fetus forma
pusilli. sine cruribus pennis q
reptantes. Mort patres cum pe¬
ꝑerint certum est. Uermiculo
statim circa fauces eius iunas¬
ceute qui eas stranguilat. Lo¬

Expanded text:
veris erumpunt. Fetus forma pusilli, sine cruribus pennisque reptantes. Mori eas cum pepererint certum est, vermiculo statim circa fauces earum innascente, qui eas strangulat. Lo
Abbreviated transcription (Latin):
netrabili soliditate numquam
honeri cedit s ea que in pͥncipio
fu̾it fumitate ꝑseuerat. Anciqui
cypressi ramos ꝓp̾e regum ꝯstitu¬
ere solebant ut odorẽ cadaue¬
ruui dum urerent᷑ oppͥmerent
iocanditate. odoris.¬
erasus ue seraso
hoc genus arboris inde aduexit.
⁊ciuitas nomen cerasum ap¬
pellauit. Arbor cerasus. fructus
cerasum dicitur Hoc genus ar
et torneũ applłatum est. Est aũt

Expanded text:
netrabili soliditate numquam oneri cedit, sed ea qua in principio fuerit firmitate perseverat. Antiqui cypressi ramos prope rogum constituere solebant, ut odorem cadaverum, dum urerentur, opprimerent iucunditate odoriserasus a Ceraso hoc genus pomi inde avexit, et a civitate Cerasum appellavit. Arbor autem Cerasus, pomum cerasum dicitur. Hoc etiam et Cornum appellatu
Abbreviated transcription (Latin):
asimilitudine calami usualis uo¬
multis modis geniculatus. ful¬
ius fragraus sp̃s suauitate. qui
cum frangitur in multas ꝑtes fit
scissilis sumularis gustu cassi ani cũ
leui acrimonia remordente. Est¬

Expanded text:
litudine calami usualis vomultis nodis geniculatus, fulvus, fragrans spiritus suavitate. Qui cum frangitur, in multas fit partes scissilis, simulans gustu casiam cum levi acrimonia remordente.
Abbreviated transcription (Latin):
udõlachia animal marinũ ẽ.
ualde miubile. alas . iiiͦi. ht̃ ita dis¬
positas. Duas ht̃ in facie. ⁊ duas in
dorso inquib mira uelocitate mntit
de loco ad locũ quoꝰ eã ip̃a uelocitas

Expanded text:
udolacra est animal marinum, valde mirabile, alas quatuor haben s ita dispositas: duas habet in facie, duas in dorso, quibus mira velocitate nititur de loco ad locum, quocumque velocitas
Abbreviated transcription (Latin):
no in temꝑe iuminent toto dorso
ꝑ transquila fluitantes que uolup¬
tas libere spirandi in tantũ fallit
oblitas. sui. ut solis ardore sic cato
cortice neque ant mergi in uite ꝙ
tino summa inaqua obdormire Ẽũs

Expanded text:
ndito, eminente toto dorso per tranquilla fluitantes, quae voluptas libere spirandi in tantum fallit oblitas sui, ut solis vapore siccato cortice non queant mergi invitaequetino, summa in aqua obdormiscere;
Abbreviated transcription (Latin):
crescere ac de cresc̾e dicit᷑ ẜ augm̃tũ¬
in om̃i pisce. in carꝑa tñ magis. sicut¬
cias multas h̃t. ut reti capiendris eua¬
dat. Cum .n. reche intrauerit. ciocui¬
ens foramen querit. ꝙ si non inuen̾it
saltare nititur in auras liberas suꝑ
frustratꝰ arte. herbam ore tenet infun¬
do aque. ut reche suꝑ ueniens elidat᷑.¬

Expanded text:
crescere ac decrescere dicituin omni pisce sit, tamen in hoc magis, sicuttias multas, ut reti capiendus evadat: cum enim rete intraverit, circumiens foramen querit, quod si non invenerit, saltare nititur in auras liberas super iquando herbam ore tenet in fundo aque et ut rete superveniens eludat
Abbreviated transcription (Latin):
capitte et alis aquile similes. Licet mul¬
⁊ hĩtat ĩ yꝑboreis montib equis maxi¬
mentator. in nido suo agathem lapidem
ponit. Nec dubium quin ad remedium¬

Expanded text:
capite et alis aquilae similis, reliqundat in Hyperboreis montibus, equis maximaior. In nido suo lapidem agatem ponit, nec dubium quin ad
Abbreviated transcription (Latin):
ca multũ. Hec h̾ba infine ueris
colligit᷑ ⁊ ꝯteritur ⁊ succus expri¬
mitur. Illud ꝙ fetulentum ost
residet ⁊ abicitur. quod purũ
⁊ liquidum retinetur. ⁊ soli ex¬

Expanded text:
utem herba in fine veris colligitur et teritur, et sucus exprimitur. Quod feculentum est residet et abicitur, quod purum est et liquidum retinetur, soli ex
Abbreviated transcription (Latin):
auis est ꝑ aliqnͣtulũ galloma¬
ior. Masculus caput et collũ uridis
coloris h̃t. rostrũ uero latũ. alasalbo
iuridi ⁊ nigro distiuictas. eorquem
album cirra collũ ht̃. pedes rufos
⁊ latos ht̃ quib in aquis subremi¬
gat. Nlam aquis fluminũ gaudet
difficile q sũ hiis uiuere pot̾. maxime
cũ sicci cibi eã cicius ingurgitant. ana-¬

Expanded text:
as est avis aliquantulum gallo maior; mas, caput et collum viridis coloris habet, rostrum vero latum et alas albo viridi nigroque distinctas. Torquem habet album circa collum, pedes rufos et latos, quibus in aquis subremigat; nam aquis fluminum gaudet, difficile sine his vivere valet, maxime cum eam cibi sicci citius ingurgitant. Ma
Abbreviated transcription (Latin):
gitatur ad fugam. huic libentissime
tia quẽ exox statim ut sentit fugit
dissimis aquis latere possunt discͣ¬
rendo ⁊ añ se aquas agitando simł
tus uino fortissimo aut lacte pota¬
uere pot̃ ⁊ h ut ad remotas terras
cibi gracia deferatur. bibit aut̃ añ ꝙͣ¬

Expanded text:
gitatur ad fugam. Huic sturio libentissime t, quem esox statim ut sentit dissimis aquis latere possunt, discurrendo et ante se aquas agitando, sepete captus , vino fortissimo vel lacte potaet hoc ut ad remotas terras cibi gratia deferatur: bibit autem vini s
Abbreviated transcription (Latin):
tempestatis est aut tranquillitanin hũs
nuntius solet c̃ẽ nauigantib. De inq
cum ꝓcellam uenturam senserit. caleu¬
lum ualidum arripit. eiunq uelut sab¬
iurani nehit ⁊ tanquͣ anchorm crahit.

Expanded text:
tempestatis, aut tranquillitatis nuntius solet esse navigantibus. Denique cum procellam ventorum senserit, calculum validum arripit, eumque velut saburram vehit, et tanquam anchoram trahit,
Abbreviated transcription (Latin):
rus ⁊ iacob semipedalis tante
uirtutis est ut nauem ad h̾endo deti¬
neat. Quant uenti. seuant ꝓcelle.
inmobilis stat. nec pot̃ ꝓcedere nec
redire. pisciculo eam nõn tam retiuẽ¬

Expanded text:
s est semipedalis tante virtutis, ut navem / adherendo detineat. Ruant enim venti, seviant procelle, immobilis stat nec procedere potest nec redire pisciculo eam non tam detinen
Abbreviated transcription (Latin):
eis cibũ. educti u̾o pulli et aduolandũ
roboraci cibant parentes in senectute.
faciunt q eos manere in nidis absq ul¬
lo labore. de laro

Expanded text:
tem sibi educati vero pulli eius et ad volatum roborati, cibant parentes suos in senectute, faciuntque eos manere in nidis absque ullo labore. L
Abbreviated transcription (Latin):
nuissima incidunt᷑. ⁊ tunc suc¬
cus inuitreis uasis suppoĩs gut¬
tatim distillat. ferro enim si in¬
men. carpo balsamum. succus
melle. s sincerum ꝓbacur amel¬
le si cum lacte coagulatur. ab
neq cum lacte coagulatur. sut
oleum inaqua supernatat. et
uestem macsat. Balsanã tantã¬

Expanded text:
nuissima inciditur et tunc succus in vitreis vasis suppositis guttatim distillat; ferro namque si inmen carpobalsamum, succus melle: sed sincera probatur a melle, si cum lacte coagulaverit: ab neque cum lacte coagulat, et ut oleum in aqua supernatat, et vestem maculat. Balsama aut
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inuenis eius sẽsim la bendo
demergitur sparsis minutissi¬
mis libris tumorem superiec¬
te telluris nascendo prorũ¬
pit. fundacum q iam firmit᷑
facile ꝯsurgit. toc nu̾o sursum
calamos explicans ꝙ deorsum
radices extenderit. atq ita teure¬
ritudo g̾minis tepefcã subiecto
uapore qui tactu caloris illap¬
sus est per radices ⁊ t̾re nu¬
trimentis adhibetur. partem
sui disfundit inculmũ. partẽ
ducit in orientem. ꝑtem minis¬
trat ingrana. ꝑtem porrigit
in aristas. Et ħ modo congrega¬
tione fc̃a paulatun ad sui mẽ¬
suram singula queq ꝑueniũt.
Et quidẽ quoꝵ uirtrites sunt¬
ex celsi. eoꝵ radices multiplices
⁊ ꝓfundiores hñt᷑. quib moles
suꝑpõĩta ualeat sustentari
Quauta est ⁊ diuersitas incor¬
ticibus. quoꝵ alii amari sunt.

Expanded text:
 in venas ejus sensim labendo demergitur, sparsisque minutissimis fibris tumorem superjectae telluris nascendo perrumpit, fundatumque jam firmiter, facile consurgit tot numero sursum calamos explicans, quot deorsum radices extenderit. Atque ita teneritudo germinis tepefacta, subjecto vapore, qui tractu caloris illapsus est per radices, et terrae nutrimentis adhibetur: partem sui diffundit in culmum, partem ducit in corticem, partem ministrat in grana, partem porrigit in aristas. Et hoc modo concretione perfecta, paulatini ad sui mensuram singula quaeque perveniunt. Et quidem quorum vertices excelsi sunt, eorum radices multiplices ac profundiores habentur, quibus moles superposita valeat sustentari. Quanta etiam est diversitas in corticibus; quorum alii dulces,
Abbreviated transcription (Latin):
mane similitudo reꝑitur ineis.
Nam nouelloꝵ ⁊ pollentium
uirgultoꝵ deductus ⁊ extensus
est. Cortex.se nescentiuin uero
rugosus ⁊ scaper. Sunt ⁊ exhuis
quedam cum fuerint amputa¬
ta regerminant. Alii mox cũ
truncant᷑ arescunt. taiquan
mortem quandam excisionis
iniuria preferendo. Quid dicã¬
dalis que ħ mͦ fu̾nt posse mol¬
dinis tranffigatur. omnem
molestiam saporis inꝯ grui
nultatione dulcedĩs exemꝑ¬
num caligine malignitatis ob¬
fusus de ꝓpͥa salute desperet.
qualitates reducit in melius
Labor aut spũalis potens est
ommi morboꝵ suꝑare nequitiã.
que mollem fructum fu̾nt. si¬
cut ost ficus fortiora folia pror¬
sus hre. Quoꝵ uero durior si¬
na foliis mollib in here. Et qͥ¬
dem ficus fructus mollior fla¬
gitat operimenti maioris au-¬
xilium. nucib uero lesionem
etiam mens ꝯtemplari ꝓpͥetates
ualet. ⁊ dise̾nere drias singuloꝵ
uel latencium penitus causaz
secreta rimari. Quomodo unus
ideniq humor ꝑ arbustoꝵ radi¬

Expanded text:
manae similitudo reperitur in eis. Nam novellorum et pollentium virgultorum deductus et tensus est cortex; senescentium vero rugosus et scaber. Ex his quaedam cum fuerint amputata regerminant, alia mox cum truncantur arescunt, tanquam mortem quamdam ex incisionis injuria perferendo. Multidalas, hoc modo ferunt posse moldinis transfigatur, omnem molestiam saporis incongrui, mutatione dulcedinis exempnum caligine malignitatis offusus de propria salute desperet, qualitates reducit in melius, labor autem spiritalis potens est omnium morborum superare nequitiam. que mollem fructum ferunt, sicut est ficus, crassiora folia prorsus habere, quorum vero durior es, foliis mollioribus inherere, nam fructus mollior flagitat operimenti maioris auxilium, nucibus vero lesionem et contemplari proprietates valeat, et discernere differentias singulorum, vel latentium penitus causarum secreta rimari? Quomodo unus idemque humor per arbustorum radi
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid pullo. Cib eiꝰ in luteo est. Om̃i¬
b intꝰ caput maius est toto corꝑe ocli
ꝯp̃ssi capite maiores. Increscente autẽ
pullo. candor in medio. u̾tit᷑. luteum
abeo ã temꝑe plumescit ita positus.
ut caput supͣ dextram pedem hẽat.
Dext̾am u̾o alam suꝑ caput. uitellus¬
int̾im paulatim deficit. adies om̃s in

Expanded text:
atur. cibus eius in luteo est. omnibus intus caput maius toto corpore, oculi conpressi capite maiores. increscente pullo candor in medium vertitur, luteum ab eodem tempore plumescit , ita positus, ut caput supra dextrum pedem habeat, dextram vero alam supra caput. vitellus paulatim deficit. aves omnes in
Abbreviated transcription (Latin):
.x. dies edita utilissimũ est: uet̾a autem¬
⁊ recentiora infecunda sũt. Subici autẽ
nius modi ꝑluceat color. sterilia reputã¬
Ouũ inane fluctuant ĩiectũ aqua. sub¬
sidens uero plenũ est ⁊ subiti debet. cõ¬
curi exꝑimento uecant qm̃ ñegignunt
ꝯsusis uitalib uenis. Incubationi dat᷑
initiũ post nouã lunã qr prius incho¬
ata sepe fallunt. Celerius excluduntur
sepe fallũt. ⁊ accipitris audita uoce ui-¬
ciant᷑. remediũ est contra tonitruũ cla-¬

Expanded text:
decem dies edita utilissimum est, nam vetera aut recentiora infecunda sunt; subiici autemnius modi perluceat color, sterilia existimannam ovum inane fluctuat iniectum aqua, subsidens vero plenum est. Subiicienda concui experimenta vetant, quia non gignunt confusis vitalibus venis. Incubationi datur initium post novam lunam, quia prius inchoata sepe fallunt. Optima fotursepe fallunt et accipitris audita voce vitiantur. Remedium est contra tonitru cla
Abbreviated transcription (Latin):
mine animalem qͣ a¬
nimetur corpꝰ ⁊ inmixta sit sanguine.
⁊ alteram spiritualem que rõni ministt᷑.
s dicimꝰ unã ⁊ eandem ẽẽ animã in homi¬
ne que. ⁊ coruͦ sua societate uiuificet

Expanded text:
m animalem, qua animetur corpus, et quae immixta sit sanguini; et alteram spiritualem, quae rationem ministret. Sed dicimus unam eamdemque esse animam in homine, quae et corpus sua societat
Abbreviated transcription (Latin):
irascibilis ꝑ rõnabilitatem habilis
noscit si quidem deum supͣ se. se ĩ se.
quid appetend̾ ⁊ fugiendum. aman¬
dum uel odiend̾. ⁊ iõ de rõnabilita¬
te omis sensus anime oritur ⁊ de a¬
liis om̃is affc̃us. De . uiͦii. affc̃ib. af-¬
de ꝯcupiscibilitate gaudium ⁊ spes
exͣ irscibilitate dolor. ⁊ metus oriunt᷑.
Qui quidẽ .iiiiͬ. affc̃us anime om̃ium
principia ⁊ ꝯmunis mat̾ia affc̃us si¬
quidem. omni oꝑi nomen ĩponit. Et
qm̃ uirtus est hĩtus mentis bñ com¬
põite. ꝯponendi ⁊ instruendi acq or¬
dinandi sũt aĩ affc̾uui ad id ꝙ debent
⁊ quõ debent ut inuirtutes ꝓficere

Expanded text:
rationabilitatem habilis noscit siquidem Deum supra se, et se in quid appetendum vel fugiendum, amandum vel odiendum: et ideo de rationalitate omnis sensus oritur animae, de aliis omnis affectus. de concupiscibilitate gaudium et spes, de irascibilitate dolor et metus oriuntur. Qui quidem quatuor affectus animae omnium principia, et communis materia. Affectus siquidem operi nomen imponit. Et quoniam virtus est habitus mentis bene compositae, componendi et instituendi atque ordinandi sunt animi affectus ad id quod debent, et quomodo deben
Abbreviated transcription (Latin):
uiscitur. modo uult. mͦ nõ uult. Ip̃e
siquidem est eiꝰ prĩa ⁊ hĩtatio ad ciuꝰ
similitudinem fc̃us est. Quisqͥs gͦ se
talem desiderat qualis a deo fc̃us est.
.i. similem deo. redeat ad se et stet ĩ
se ⁊ sic intra semet ip̃mꝰ querat et
uideat unde ꝯstet homo. et ex qua ꝑ¬
te sui sit fc̃us ad ymaginem dei. Ex¬

Expanded text:
. Ipse siquidem est ejus patria et habitatio, ad cujus similitudinem factus est. Quisquis ergo se talem reddi desiderat, qualis a Deo factus est, id est similem Deo, redeat ad se, et stet in se, et sic intra semetipsum quaerat, et videat unde constet homo, et ex qua sui parte factus sit ad imaginem Dei. CA
Abbreviated transcription (Latin):
modata. animꝰ sapĩa. illustratꝰ ⁊ suũ
principuũ respicit ⁊ se ip̃m cognos¬
cit ⁊ quam sit indecoꝵ ut extra̾ se q̃¬
rat ꝙ in se ip̃o possit inuenire intel¬
ligit. Corporeis u̾o passionib ꝯpositꝰ¬
⁊ ꝑ se sensibiles formas extra se ad
ductus. oblitus aͥͦst ꝙͥ fu̾it. Cum uͦ¬
ab hac distractione ꝑ puram intelli¬
gentiam ascendens in unũ se collig̃
rõnalis dicitur. Rõ siquidem est aiͣ
rõnis inquisitio. quare illa opꝰ est ad
bilia ceruere ualeret uisibilia corpꝰ
uidet. inuisibilia ꝑse ⁊ ineo se uidet
ꝙ inuisibile se ẽẽ uidet. uidetur tñ
in corꝑe ꝑcorpus. sicut sensus in lit¬
corꝑis. dñator rector. hĩtator uidet se ꝑ
se se ip̃m ꝑ semet ip̃m uidet. nõ
querit auxilium corpalium ocłoꝵ
Immo u̾o ab omnib corꝑeis sensib tan¬
ꝙͣ inpedientib. ⁊ ꝑ strepentib abstrahit
se a se. ut uideat se inse ⁊ nouerit se¬

Expanded text:
modata. Animus sapientia illustratus, et suum principium respicit, et se ipsum cognoscit, et quam sit indecorum ut extra se quaerat quod in se ipso possit invenire, intelligit. Corporeis vero passionibus consopitus, et per sensibiles formas extra semetipsum abductus, oblitus est quid fuit. Et ab hac distractione per puram intelligentiam ascendens in unum se colligit, rationalis dicitur. Ratio siquidem est animi onis inquisitio. Quare illa opus est ad bilia cernere valeret. Visibilia per corpus videt, invisibilia per se, et in eo se videt, quod invisibilem se esse videt. Videtur tamen in corpore per corpus, sicut sensus in litcorporis dominator, rector, habitator videt se per se: per se ipsum semetipsum videt. Non quaerit auxilium corporalium oculorum, imo vero ab omnibus corporis sensibus tanquam impedientibus et perstrepentibus abstrahit se a
Abbreviated transcription (Latin):
pinde aminas hõim nõ ẽẽ ab initio
int̾ cetas intellectuales naturas nec
simus creatas sicut origenes finxit.
n cum corꝑib ꝑcoitum seminantur.
lam seminari. creationem u̾o anime
solum creatorem oĩ nosce. dĩ uero
gi atq ꝯformari. ac formato: iam
corꝑe animã creari. ⁊ infundi ut ui-¬

Expanded text:
io animas hominum non esse ab initio inter caeteras intellectuales naturas, nec simul creatas, sicut Origenes fingit; neque cum corporibus per coitum seminantur, lam seminari. Creationem vero animae solum creatorem nosse, Dei vero gi atque formari: ac formato jam corpore animam creari et infundi, ut vi
Abbreviated transcription (Latin):
dus iste uisibilꝰ quinꝑtita quadam
distinctione est ordinatꝰ. t̾ra .s. aqua.¬
a ere. firmam̃to. Ip̃e quoq sũmo celo
ꝙͣ empyreũ uocant sic aĩe in mundo
sui corꝑis ꝑegrinãti quinq ꝓ gͣssus
sunt ad sapĩam. sensus .s. ymaginatõ¬

Expanded text:
dus iste visibilis quinquepartita quadam distinctione est ordinatus; terra se firmamento, ipsoque supremo coelo, quod empyreum vocant: sic animae in mundo sui corporis peregrinanti quinque progressus sunt ad sapientiam; sensus scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. alie naturalr emulatrices st̃ uel
ex hoĩm tradicionib erudite. alie uncũ.
nunqͣm q mutabilẽ sonũ uocis hñt.
Lasciuus ẽ gallus. diligens pauo. libi¬
diuosa colimiba. domestica galina. do¬
plex inaliis actũ moꝵq discretio ẽ¬

Expanded text:
t, vel ex hominum traditionibus eruditae. Aliae unicum, nunquamque mutabilem sonum vocis habent. Lascivus est gallus, diligens pavo, libidinosa columba, domesticaque gallina. Doplex in illis actuum morumque discretio e
Abbreviated transcription (Latin):
les sũt exceptis p̃datricib quarũ ułla
cũ aliis pret̾ coitũ sociat᷑ alie sunt
ꝯmunit̾ uiuentes sic̃ columbe. sturm.
grues gracculi. exquib quedã sine du¬
cib hñr semetip̃as regentes. aliesb̾
moderamine ꝯtinent᷑ ut grues. Est
etiam in eis alia discretio. s qͣs uide
nas. ñ nullas hẏeme ꝯpellente causa
pastus adperegrina disced̾e plurimas mĩ¬

Expanded text:
uarum nulla cum aliis praeter coitum sociatur. Aliae sunt communiter viventes, sicut columbae, sturni, grues, et graculi: ex quibus quaedam sine ducibus habentur, semetipsas regentes, aliae sub moderamine continentur, ut grues. Est etiam in eis alia discretio, secundum quanas. Nonnullas hieme compellente, causa pastus, ad pe regrina discedere. Plurimas m
Abbreviated transcription (Latin):
multũ uolatũ horrentes hyemẽ ad
ꝯualles iulocis calidis fugiunt ⁊ an¬
te recessum suũ p̃mimiñt se ut mł¬
tũ comedint ac inpinguat᷑ ac ꝑ hec
melius posst̃ hẏeme patufamis in o
piam.Iacent enim plereq auesꝑ to¬
tam hyemẽ inspeluncis ⁊ caueruis

Expanded text:
volatum debiles, horrentes hyemem, ad convalles in locis calidis fugiunt, sed ante recessum suum se premuniunt, ut multum comedant et impinguentur, ac per hoc melius hyeme pati famis inopiam possint. Iacent enim plereque per totam hyemem in speluncis et cavernis
Abbreviated transcription (Latin):
nus st̃ humida domesticis auibs ⁊ te¬
neriorem hñt carnẽ digõnemq facili¬
orem. In locis spinosis iudificãt. nidos
rotundos hñt. ext̾iuis asperos. in t̾ius
amissis pullis dolent. eisdem: tñ locis

Expanded text:
nus humide sunt domesticis et teneriorem habent carnem, digestionique faciliorem. In locis spinosis nidificant, nidosque rotundos et exterius asperos, interius Amissis pullis dolent et tamen eisdem locis
Abbreviated transcription (Latin):
qui nocte ut stella lucet. Num¬
quam uisi magnis nubib pro¬
ueniens. ⁊ se reuitatẽ ad esse
designat. huic cautus rigor est.
ut ignem tangens extingit
nõualio mͦ quam glaties. eius
demi sanie est. si caro hominis
ꝯtacta fu̾it. toct defliuint capilli.¬

Expanded text:
ut stella lucet; nunquam nisi magnis imbribus provenit et serenitatem adesse significat. Huic tantus rigor est, ut ignem tangens, non alio modo quam glacies extinguat. Huius sanie si caro hominis contacta fuerit, toti capilli
Abbreviated transcription (Latin):
circuitu cacum̃ acus. Roratum gͥ
ꝑ inde ticius ꝑcircuitum lapidẽ
subito retrahunt. Mox q cacumẽ
portantẽ. sompnia ⁊̃ uana repellit.
nacicis ⁊̃ prodest ⁊ hiis qui de ma¬
ne repleti sunt. hic lapis in leuo

Expanded text:
circuitu cacumen acus. Rotatum ergo perinde citius per circuitum lapidem, subito retrahunt; moxque cacumen hostem. Somnia vana repellit, naticis quoque prodest et his qui demone repleti sunt. Insanis quo
Abbreviated transcription (Latin):
tos reddit astantes. Si enĩ ĩ firmi des¬
picit faciem. et oculos auertit signũ
est mortis si aut̃ ocłos nõ au̾tit signũ
est uite. Nam attendit in faciõ eiꝰ et
om̃s infirmitates egroti illiꝰ intͣ se col¬
ligit. et uolat maere ibiq ꝯburit in¬
sirmitates. ⁊ disꝑgit illas. ⁊ statim sa

Expanded text:
os reddit astantes, quia si egri despicit faciem et oculos avertit, signum est mortis, si autem oculos non avertit, signum est vite. Nam tunc intendit in faciem eius et omnes infirmitates ipsius in se recolligit et volat in aera ibique comburit infirmita
Abbreviated transcription (Latin):
appellant. Olor .n. dictus est ab¬
eo qd̾ sit totus plumis albus. Nullus
meminit cyngnũ nigrũ. olor enim
grece totum dicitur latine. Cignus
acanendo est aplłatꝰ eo ꝙ carminis
dulcedinẽ modulatis uocib fundit.
longum collui ⁊ inflexũ ht̃ et nãte
ht̃ longũ ⁊ acutissimũ ꝙ dormiendo¬
dendũ se. cũ accipiter eũ app̃hendere
credit. in eius rostrũ ad mortem ruit.
ueris tꝑ̃e procantu uocẽ edit horrifi¬
cani. nec hec posse dicit᷑ nisi caput suũ
aquis inmergat. ut intra se elemẽti
nitruationis sonorã reddat: carnes eiꝰ¬

Expanded text:
appellant. Olor autem dictus, quod sit totus plumis albus. Nullus enim meminit cygnum nigrum. Olor enim Graece totum dicitur. Cygnus a canendo est appellatus, eo quod carminis dulcedinem modulatis vocibus fundit. collum longum et inflexum habet, et ne longum et acutissimum ad defendet cum accipiter eum apprehendere vult, in eius rostrum ad mortem ruit. veris tempore pro cantu vocem horrificam edit, nec hoc posse dicitur, nisi caput suum aquis immergat, ut intra se densitas nitruationis sonoram reddat. In li
Abbreviated transcription (Latin):
titur nec infestus uim̃ib caput in¬
serere s adu̾sum caude ictib crebris
laraxe fores. atq retrorsũ redire conat᷑.
Quem luctatum eiꝰ si forte alius scau¬
rus extrinsecus uid̾it. app̃hensa mordi¬

Expanded text:
 nec infestis viminibus caput inserere, sed aversum caudae ictibus crebris laxare fores atque ita retrorsum redire; quem luctatum eius si forte alius escarus extrinsecus videat, adprehensa mordi
Abbreviated transcription (Latin):
miraculum frequenter uidetur
um solis in missum caue nubi re-
pulsa acie in sole. Sicut᷑ dum sol
inuas aque plenum fulget. splen¬
etatem mixtura nubium ignium
aeris fi̾ certum. nisi sole ad u̾so ñ
fiunt. uec umꝙͣ nisi dimidia cir¬
tuli forma. nec nocte quamuis aꝵ¬

Expanded text:
miraculum frequentes et extraum solis inmissum cavae nubi pulsa acie in solem refringitur. Sicut dum sol in vas aqua plenum fulget, splenetatem mixtura nubium, ignium, aëris fieri. certe nisi sole adverso non fiunt nec umquam nisi dimidia circuli forma nec noctu, quamvis A
Abbreviated transcription (Latin):
salutiferum t̾re fructib ad uentu¬
rum. Super aquas ⁊ infima queq¬
aerem subtiliorem nebule dissol¬
tius in habitab ant. E ꝯtra moder¬
⁊ cir ca aquas edificant. ⁊ hec est
causa mortis in mature multis¬

Expanded text:
salutiferum terre fructibus affuturum. Super aquas et infima queqaerem subtiliorem citius dissoltius inhabitabant. Sed econtra moder circa aquas edificant, quod multis est causa languoris et immature mortis
Abbreviated transcription (Latin):
res amaue usq ad mertdiem
aut ameridie usq ad noctem.
Si uentis contrayus flantibus
int̾ se dispariles discordau̾nt nubes
tempus in dubium exspectabilis
quia cum quis suis nubibus. uen.¬
tus alium superauerit. illi aurã
cedere repente cognosces De nebula¬

Expanded text:
 mane usque ad meridiem, aut a meridie usque ad noctem. Porro si ventis contrariis flantibus, nubes inter se dispariles discordaverint, tempus dubium expectabis. Quia cum quis ventorum suis nubibus alium superaverit, auram illi cedere repente cognosces. DE
Abbreviated transcription (Latin):
tracte inaere ꝯglobantur ⁊ ꝯden¬
santur. Grauide q fc̃e nimietate
humiditatis. ⁊ se ferͣe ampliꝰ non
ualentes uento de facili dissoluũ¬
tur ⁊per pluuias niues siue grã¬
diues ad t̾ram itm rełabuntur
ut it̾in ascendentes ꝯ crescant in
nubes Scd̾m aũt ꝙ uolant nu¬

Expanded text:
res in aere conglobantur et condensantur, gravideque facte nimietate humiditatis et amplius se ferre non valentes, vento de facili dissolvuntur et per pluvias nives aut grandines ad terram iterum relabuntur, ut iterum ascendentes concrescant in nubes. Secundum autem volatum nu
Abbreviated transcription (Latin):
tatem sig̾at. hec auis licet in aquis
cibum suũ querat ĩ siluis tamen et
altis arborib udũ suũ locat. d̾R
autẽ ꝙ pullos suos ĩ tudo miro ꝓposse
rigore desfendere nitit᷑ accipitres eis
dea autẽ anũ opponit accipitri et ster¬
cus eicit adcuiꝰ tactũ penne accipitris
ꝯputrescunt. Unicum ht̃ intestinũ
cynereũ quedã uero albũ. pliꝰ. Est qͦd

Expanded text:
atus. Hec licet in aquis cibum suum querat, in sylvis tamen et altis arboribus nidum suum collocat. Fertur autem quod pullos suos miro rigore nititur defendere. Accipiter eis dea huic anum opponit et stercus eiicit, ad cuius tactum accipitris penne computrescunt. Unicum habent cine
Abbreviated transcription (Latin):
no in temꝑe iuminent toto dorso
ꝑ transquila fluitantes que uolup¬
tas libere spirandi in tantũ fallit
oblitas. sui. ut solis ardore sic cato¬
cortice neque ant mergi in uite ꝙ
tino summa inaqua obdormire Ẽũs

Expanded text:
ndito, eminente toto dorso per tranquilla fluitantes, quae voluptas libere spirandi in tantum fallit oblitas sui, ut solis cortice non queant mergi invitaequetino, summa in aqua obdormiscere;
Abbreviated transcription (Latin):
eredines agrecis uocautur
hos uermes t̾mites dicimus.
ita ut apud latinos ligni uer¬
mes uocantur. quos tempore
oportunode se arbores gignunt.
caput hñt rubeum. corpus al¬
bum. suscessione lignum perfo
mum sibi edificat lignum con¬
sumerido se purificat. ⁊ pulu̾em. eicit
hẏspanie. fere oñs arbores excep¬
tis quercu ac xcalia ⁊ paucis

Expanded text:
eredonas Graeci vocant Hos nos thermites dicimus ita enim apud Latinos ligni vermes vocantur quos tempore importuno caesae arbores gignunt. caput habens rubeum et corpus album: successione; lignum performum sibi edificat; lignum consumendo se purificat et pulverem eiicitHispanie, fere omnes arbores, excepta quercu et tilia et paucis
Abbreviated transcription (Latin):
arboꝵ ten̾rima ubicumiq sub
sicco est eius ligna seruantur.
nequaquam exois uer mes cres¬
cunt. s ꝑpetue sine uermibus

Expanded text:
arborum tenerrima, ubicumque sub sicco ligna eius servantur, nequaquam ex eis vermes crescunt, sed perpetua sine vermibus
Abbreviated transcription (Latin):
netẽ. mox q illa que casta est pe¬
tit maritum cum amplexu. cum
tũ non euigilet. Illa uero que ad¬
ult̾a est delecto camquara manu
repulsa. subito fetere coacta ca¬
dit. sic lapis celatum crimen ꝑ¬

Expanded text:
ntis, mox illa si casta est, petit maritum cum amplexu, cum tamen non evigilet. Si vero adultera, de lecto tamquam manu repulsa, subito fetore coacta cadit. Sicque lapis crimen
Abbreviated transcription (Latin):
ne dulciũ a quaꝵ efficit᷑ subtilis
cutis ⁊ resudat aporis angustis ⁊
qualescit. Sanatum gͦ ał reuercit᷑
adaquas salsas ⁊ rẽdit ad pͥmam
ꝙ aqua dulcis in mari est.⁊ ꝓbari¬

Expanded text:
ne cutis efficitur subtilis et resudat a poris angustis et convalescit: sanatum ergo revertitur ad aquas salsas et ad primam m aqua dulcis in mari sit,
Abbreviated transcription (Latin):
alune globo usq ad firmamentũ
excendr Is tm̃ est aere subtilior.
quantum aer aqua tenuior. aqua
dore le tatur. De ħ angeli corꝑa
singulis circulis contra mundũ
feruntur ⁊ obuagum cursum
erratice nominantur. hec sunt
fluit labilis. aer mutat mobilis.
ignis uolat uolubilis. uoluitur
rotabilis. machina sꝑabilis.

Expanded text:
egio usque ad firmamentum extenditur. Is tanto est aere subtilior, quanto aqua tenuior et aqua dore letatur. De hoc angeli corpora gulis circulis contra mundum feruntur et ob vagum cursum erratice nominantur. Ignis fluit labilis: aer mutat mobilis; ignis volat volubilis, voluitur rotabilis machina spheralis.
Abbreviated transcription (Latin):
tum cum eo. Ad augmentationẽ
lactis in nuilierib ⁊ ad augnẽ¬
tum sꝑmacis inuiris multum
ualet᷑ puluis eius incibum po¬
tum sumptus. ad dico ab synchyo
aꝑit meatus lactis siue sperma¬
tis calore suobe cenchaurea

Expanded text:
tum cum eo valebit ad augmentacionem lactis in mulieribus, et in augmentum spermatis in viris multum valet. Eciam pulvis eius in cibo vel potu sumptus addito absinthio aperit meatus lactis et spermatis calore suo. Anisum a
Abbreviated transcription (Latin):
put hñt in modum capitis monachi
recent̾ rasi. coronã desuꝑ rasam et
to magis ludit in suꝑficie aque

Expanded text:
nt ad modum capitis monachi / recenter rasi et coronam desuper rasam et eo magis ludit in superficie aque.
Abbreviated transcription (Latin):
aust̾. qui ht̃ uentum ad extris euro¬
aust̾ dalidus est. eius sinist̾ eut o¬
dum ꝙ australes uenti faciunt
maiorem tempestatem in mari. qͥa
ex humi li fluant. Quartus car
dexter affricus qui quãlib tem¬
pestatem tonitrua ⁊ fulmina g̾n
aura. interra. altauus inpela

Expanded text:
dexter Euroauster, calidus. Hujus sinister Euro Australes venti faciunt majores tempestates, quia ex humili flant in mari Quartus carddexter Africus, qui et Lybs, tempestatem, tonitrua generans et Aura in terra, altanus in pela
Abbreviated transcription (Latin):
si sicut circuieret nimitũ quinq cir¬
culos redderet. Ex hiis circulis pri¬
mus septem trionalis Scd̾s solsticio¬
nalis. Tercius equi noctialis. Quar¬
tus brumalis. quintus australis no¬
minatur. ẜ̃ solus solsticionalis in ha¬

Expanded text:
si ut sol circumiret, nimirum quinque cirsi ut sol circumiret, nimirum quinque circulos redderet. Ex his circulis, primus septentrionalis, secundus solstitialis, tertius aequinoctialis, quartus brumalis, quintus australis nominatur; sed solus solstitialis a nobis inha
Abbreviated transcription (Latin):
Terre forma est rotunda. uñ ⁊ orbis
est dc̃a. Si enim quis in a̾e põĩtus
eam de super iuspiceret. tota enormi.¬
tas montiũ. ⁊ ꝯcauitas ualliũ minis
i ea appareret. quam digitus alicuiꝰ
quasi centrum in medio mundo. ut
punctus in medio circuli eqͣłr colloca¬
tur. ⁊ uuslis fulcris s diuina potentia
sicut aliud ełm occupãs sue qualita¬
tis metam. hec incir cuitu occeano
ut lymbo cingitur. Uñ p̃s. Abyssus
sicut uestimentum amictus euis. int̾¬
nis meatib aquarũ ut corpus uenis
sanguinis penetratur: quibus ariditas
ip̃ius ubiq irrigatur uñ ubicumꝙ
terre infoditur aqua reperitur. Qn¬
ꝙ aũt Ronis .i. quinꝙ cirtulis tra
distinguitur. quoꝵ duo extremi st̃
in habitabiles algore. Medius inha-¬
bitabilis calore. aquib sol numꝙͣre¬
cedit. ad illos numquam accedit.
medii duo habitabiles huic ardore
infrigore temperati .U̾. gͣ. Si ignis
inmedio fͣuidam. duas circuigeli¬
das. duas inter has temꝑatas. qui

Expanded text:
Terrae forma est rotunda, unde et orbis est dicta. Si enim quis in aere positus eam desuper inspiceret, tota enormitas montium, et concavitas vallium minus in ea appareret, quam digitus alicujusatur. Haec centrum in medio mundo, ut punctus in medio circuli aequaliter collocatur, et nullis fulcris, sed divina potentia sicut aliud elementum, occupans suae qualitatis metam. Haec in circuitu Oceano, ut limbo cingitur, ut scribitur, Abyssus sicut vestimentum amictus ejus . Interius meatibus aquarum, ut corpus venis sanguinum penetratur, quibus ariditas ipsius ubique irrigatur. Unde ubicunque terra infoditur, aqua reperitur.  autem zonis, id est circulis terra distinguitur. Quorum duo extremi sunt inhabitabiles algore; medius inhabitabilis calore, a quo sol nunquam recedit, ad illos nunquam accedit. Medii duo habitabiles, hinc ardore, inde rigore temperati. Verbi gratia, si ignis in medio fervidam, duas circum gelidas, duas inter has temperatas. Qui