comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tam quã fili hominis in quibus dã humanis motibus deficiant adscipsos &ideo
peccent : Inter est quidẽ quantũ neque eñ quia peccatũ est omnecrimen. ideo
crimen est etiũ omne peccatũ . Itaque sc̃orũ hominũ uitam quaondiu in hac
morte unutur inueniri posse dicimus sinecrimine . Peccatũ autem si dixerimus
quia non habemus ait sc̃s a postolus nosipsos seducimus & ueritas in nobis non
est : Sed neque deipsis criminibus quam lib et magnis remitendis in sc̃a ecde
peccati.
I nactione autem pacnitentiae ubitale commissũ est uthis qui conmist axp̃i
etam corpore separetur nontam consideranda est mensura temporis quã do¬
loris Corenĩ contritum & humibatũ ds̃ non spernit. uerum quia plerumꝙ
dolor alterius cordis occultus est alteri. nec in aliorũ notitia peruerba uel quae¬
cumque alia signa procedit cumsit corã illo cui dicitur. Gemitus meus

Expanded text:
tanquam filii hominis, in quibusdam humanis motibus deficiant ad seipsos, et ideo tanquam filii hominis, in quibusdam humanis motibus deficiant ad seipsos, et ideo peccent. Interest quidem quantum; neque enim quia peccatum est omne crimen, ideo etiam crimen est omne peccatum. Itaque sanctorum hominum vitam, quandiu in hac morte vivitur, inveniri posse dicimus sine crimine. Peccatum autem si dixerimus quia non habemus, ait sanctus Apostolus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est . Sed neque peccati. In actione autem poenetiam corpore separetur, non tam consideranda est mensura temporis quam doloris. Cor etiam contritum et humiliatum Deus non spernit . Verum quia plerumque dolor alterius cordis occultus est alteri, nec in aliorum notitiam per verba vel quaecunque alia signa procedit, cum sit coram illo, cui dicitur: Gemitus meus
Abbreviated transcription (Latin):
perit qu od perierat &inuentũ est. excepto quippe birtis matis muncre quod contra pec¬
atũ originale ebonatũ est itquod gereratione adtractũ est. regeneratione decraba¬
tir. actiua quoque peccita quiecumque corde. ore opere. cogitatone sermo¬
e conmissa inuenerit tollit. A cergo excepta magna indulgentia unde incipitho¬
nnis renouatio inqua soluitur omnis reatus & in generatus & ad ditus ipsaciã
uta cetera lamratione itentis actatis quanta libet praepolleat fecunditate iusti¬
tuae sine peccatorũ remissione nonagitur: Qm̃ fili di quãdiu mortaliter
uiuunt cũ morte confligunt. & quã uis deillis situeraciter dietũ quod quod spũ
ds aguntur hi sunt fili di. sictamen spũ dĩ excitantur & tamquã filidĩ pro¬
ficiunt addm̃ ut etiam spũ suo maxime ad grauante corruptibili corpore

Expanded text:
perit, quod perierat, et inventum est. Excepto quippe baptismatis munere, quod contra pecperit, quod perierat, et inventum est. Excepto quippe baptismatis munere, quod contra peccatum originale donatum est, ut quod generatione attractum est, regeneratione detrahatur; activa quoque peccata, quaecunque corde, ore, opere, cogitatione, sermone commissa invenerit, tollit; hac ergo excepta magna indulgentia, unde incipit hominis renovatio, in qua solvitur omnis reatus et ingeneratus, et additus, ipsa etiam vita caetera jam ratione utentis aetatis, quantalibet praepolleat fecunditate justitiae, sine peccatorum remissione non agitur. Quoniam filii Dei, quandiu mortaliter vivunt, cum morte confligunt. Et quamvis de illis sit veraciter dictum, quod qui spiritu Dei aguntur, ii sunt filii Dei ; sic tamen spiritu Dei excitantur, et tanquam filii Dei proficiunt ad Deum, ut etiam spiritu suo, maxime aggravante corruptibili corpore,
Abbreviated transcription (Latin):
num esasas ⁊heremias danihel Iheci heb: his quad raginta quattuor
libris testamenti u&eris terminatur auctoritas. Noui autẽ quattuor
libris euangelii secundũ matheum secundũ marcum secundũ lucam
secundũ iobannem. Quatuor decim epistolis a postoli pauli ad romanos
una ad corintios duabus adgalatas una. ad epherios una ad philipenses
una adtesalonicenres duabus adco losenses una adthi motheum dũab:
adtitum una adphili monen una ad hȩbreosuna. Poriduabus trib:
iohanis una iudȩ &una ia cobi actibus a postolorum libro uno & apo¬
calipsin io hannis libro uno
N his omnibus libris timentes dm̃ &piecate mans u&i quȩ runt uo¬
lunt atemdi. Cuius operis & laboris prima obseruatio est nosseistos
ibros Et sinondum ad intellecũ legendo tamen ud mandare memoriae uelommi¬
emissio peccatorũ : Perhanc enĩ stateedesia quae interris est: perbanonon

Expanded text:
num, Isaias, Jeremias, Daniel, Ezechiel. His quadraginta quatuor num, Isaias, Jeremias, Daniel, Ezechiel. His quadraginta quatuor libris Testamenti Veteris terminatur auctoritas. Novi autem quatuor libris Evangelii secundum Matthaeum, secundum Marcum, secundum Lucam, secundum Joannem; quatuordecim Epistolis apostoli Pauli, ad Romanos una, ad Corinthios duabus, ad Galatas una, ad Ephesios una, ad Philippenses una, ad Thessalonicenses duabus, ad Colossenses una, ad Timotheum duabus, ad Titum una, ad Philemonem una, ad Hebraeos una; Petri duabus, tribus Joannis, una Judae, et una Jacobi; Actibus apostolorum libro uno, et Apocalypsi Joannis libro unon his omnibus libris timentes Deum, et pietate mansueti quaerunt voluntatem Dei. Cujus operis et laboris prima observatio est, nosse istos libros, et si nondum ad intellectum, legendo tamen vel mandare momoriae, vel omremissio peccatorum. Per hanc enim stat Ecclesia quae in terris est. Per hanc non
Abbreviated transcription (Latin):
& mac cabeorũ libriduo & hesdreduo qui magis subsequi uidentur ordina¬
tã illam historiã usque ad regnorũ uel paralrpome non terminatã. Dem¬
deproph&cae in quibus dauid unus liber psalmorũ Salamonistres proue¬
biorũ cantica canticorũ &ecclenastes. Namilliduo libri unus quis apio
& alius quecclesasticus scribitur. dequadã similitudine salomonis esse di¬
cuntur Namibs filius syrac eos conscripsisse constantis sime perhib&ur
Quit amen qm̃ indiuina auctoritate recipi meruerunt inter proph&icos nu¬
mer andisunt. Reliqui sunt eor ũ libri qui proprȩ proph&cae appellantur
duo decim prophecarũ librisinguli qui con exi sibi m& qm̃num quamso¬
iunctisunt pro uno habentur quorũ proph&carũ nomina sunt. hac osȩ
iohel amos abdias Ionas micheas naum abbacuc sophonias aggeus
Taccharias mnalachias. Deinde quattuor proph&e sunt maiorũ uolumi¬

Expanded text:
et Machabaeorum libri duo, et Esdrae duo, qui magis subsequi videntur ordinaet Machabaeorum libri duo, et Esdrae duo, qui magis subsequi videntur ordinatam illam historiam usque ad Regnorum vel Paralipomenon terminatam. Deinde Prophetae, in quibus David unus liber Psalmorum; Salomonis tres, Proverbia, Cantica Canticorum, et Ecclesiastes. Nam illi duo libri unus qui Sapientia, et alius qui ecclesiasticus inscribitur, de quadam similitudine Salomonis esse dicuntur; nam Jesu filius Sirach eos conscripsisse constantissime perhibetur: qui tamen, quoniam in divina auctoritate recipi meruerunt, inter propheticos numerandi sunt. Reliqui sunt eorum libri, qui proprie prophetae appellantur, duodecim prophetarum libri singuli, qui connexi sibimet, quoniam nunquam sejuncti sunt, pro uno habentur. Quorum Prophetarum nomina sunt haec: Osee, Joel, Amos, Abdias, Jonas, Michaeas, Nahum, Habacuc, Sophonias, Aggaeus, Zacharias, Malachias. Deinde quatuor prophetae sunt majorum volumi
Abbreviated transcription (Latin):
n ipris aut̃ canonicis scripturis eclesarũ catholicarũ illiplurimum auctori
nicis uteas quȩ ab omnibus accipiuntur ecclesis catholicis praeponantur
eis quas quidã non accipiunt. In eis uero quȩ non accipiuntur ab omnibus prȩ¬
ponantur heȩ quas plure grauioreq: accipiunt eis quas pauciores minoris que
auctoritatis ecclqrȩ torent: Siautẽ aliȩ inueniantur a pluribus alie agrauio¬
ribus haberi quã quã hoc inueniri non possit Equalis tamen auctoritatis eas
ronomio & uno bbro iħu naue uno iudicum uno libello qui appellatur ruth¬
qui magis adregnorum principiũ uidecur pertinere deinde quartuor regno¬
rũ eduobus paralypomenon non consequentibus sed quasi a latere adiunctis
simulque pergentibus. Haec est historia quȩ sibim& adnexa tempora con¬
tin& atque ordinẽ rerum. Sunt aliȩ tamquã ex diuerso ordine quaeneq
uhic ordini neq interse conectuntur sicut est iob &thobias &ester & iudio

Expanded text:
n ipsis autem canonicis Scripturis Ecclesiarum catholicarum illa plurimum auctoritnicis, ut eas quae ab omnibus accipiuntur Ecclesiis catholicis, praeponantur eis quas quaedam non accipiunt. In eis vero quae non accipiuntur ab omnibus, praeponantur eae quas plures gravioresque accipiunt, eis quas pauciores minorisque auctoritatis Ecclesiae tenent. Si autem aliae inveniantur a pluribus, aliae a gravioribus haberi, quanquam hoc inveniri non possit, aequalis tamen auctoritatis easronomio; et uno libro Jesu Nave, uno Judicum, uno libello qui appellatur Ruthqui magis ad Regnorum principium videtur pertinere; deinde quatuor Regnorum, et duobus Paralipomenon non consequentibus, sed quasi a latere adjunctis simulque pergentibus. Haec est historia, quae sibimet adnexa tempora continet, atque ordinem rerum. Sunt aliae tanquam ex diverso ordine, quae neque huic ordini, neque inter se convertuntur; sicut est Job, et Tobias, et Esther, et Judith,
Abbreviated transcription (Latin):
Consepultiestis xp̃operbaptismum in morte ut quem ad modum
xp̃s surrexit amortuis sic& uos innouitate uitȩ ambule tis: An¬
bulatis autem nunc perfidem quamdiu in hoc mortali corpore pere¬
grinamini seduia nobis certa ipre adquem intenditis factur est xp̃s
iħs secundum hominem quod pronobis fieri dignatus est: Perualit
enim multam dulcedinem timentiburse aperturus & perfecturus
eam sperantibus inse cumid quod inrpe cȩpimus &iam inre acce
perimus : Filii enim dismus & nondum apparuerit quiderimus:
Scimus quiacum apparuerit similer ei erimus qm̃ uide bimus eumsi¬

Expanded text:
Consepulti estis Christo per baptismum in morte, ut quemadmodum Consepulti estis Christo per baptismum in morte, ut quemadmodum Christus surrexit a mortuis, sic et vos in novitate vitae ambuletis. Ambulatis autem nunc per fidem, quandiu in hoc mortali corpore peregrinamini. Sed via vobis certa ipse, ad quam intenditis, factus est Christus Jesus secundum hominem, quod pro nobis fieri dignatus est. Servabit enim multam dulcedinem timentibus se, aperturus et perfecturus eam sperantiperimus. Filii enim Dei sumus, et nondum apparuit, quod erimus. Scimus, quia, cum apparuerit, similes ei erimus, qu
Abbreviated transcription (Latin):
proles eclesiȩ  gratia patris fecunditas matris: germenpium
&amen nouellum fons nutriti honoris & fructus laborir ÷ gaudũ
& corona mear Om̃s quistatis in dño a posto licis uerbis uoralloquor
Eccenox precerrit. & dier ad propinquauit abicite opera tenebr¬
rum & induite uos arma lucis sicutut indie honeste ambu late : Non
in commerationibus & ebrietatibus: Non in cubilibus & inpudiciti¬
& carnis prouidentiam nefeceritis. in concupisentiis ꝗ ut& uita
induatis quem sacramento induistis: Quod quodergo in xp̃o bapti¬
tatiestis xp̃m induistis : Non est iudeus & grecur non estreruus ab
ber non est masculus & femina : Om̃s enimuos unumestis in xp̃o ibu
hocenim habent ipsauis cera sacramenti : Pacramentum est enim ui¬
tȩ nouȩ quȩ in hoctem pore incipit a remifione prȩteritorum omniũ
peccatorum: Perficietur autem inresurrectione mortuorum:

Expanded text:
proles Ecclesiae, gratia Patris, fecunditas matris, germen pium, proles Ecclesiae, gratia Patris, fecunditas matris, germen pium, examen novellum, fons nutriti honoris, et fructus laboris, gaudium, et corona mea. Omnes, qui statis in Domino, apostolicis verbis vos alloquor: Ecce nox praecessit, et dies appropinquavit. Abjicite opera tenebrarum, et induite vos arma lucis; sicut in die honeste ambulate; non in comessationibus et ebrietatibus, non in cubilibus et impudicitihristum, et carnis providentiam ne feceritis in concupiscentiis , ut et vita induatis quem sacramento induistis. Quotquot ergo in Christo baptizati estis, Christum induistis. Non est Judaeus et Graecus, non est servus et liber, non est masculus et femina. Omnes enim vos unum estis in Christo Jesu . Hoc enim habent ipsa viscera sacramenti. Sacramentum est enim vitae novae, quae in hoc tempore incipit a remissione praeteritorum omnium peccatorum, perficietur autem in resurrectione mortuorum.
Abbreviated transcription (Latin):
deleat in lamento atqueita inspe future beatitudinis securus rol¬
uens conditionem mortis quiescat in inpace & resurgat ex omni
parte sanatus in in corruptione sua & inre demtoris laudibus per
esse signauit : Confirma in hano familiai tuam quod tuo nñe signa¬
ti atque racrolicore mundata tuoque sp̃u plena existit & iamtuo ia
corpore & sanguine satiata segaudeat atque redemta : Vt haeo
sacramenta que in nouitatem uitȩ perceperunt Ita ad usums alu¬
tis inde sinenter obtineant ut ad remune rationem beatitu dinis & hoc
securi accedant
mit effussione cruoris ipse inuos confirm& gratiam adepte redem¬
cia regno : quidedit uobis initia sc̃ȩ fidei ipre conferat & perfec¬
tionem operis & plenitudinem caritatis amen
Set modicendus adinfantes dietertia porpascha p̃p albas tollea¬
das: Sermoaduos est modonati in fantes paruuli in xp̃onoua

Expanded text:
deleat in lamento. Atque ita in spe futurae beatitudinis securus soldeleat in lamento. Atque ita in spe futurae beatitudinis securus solvens conditionem mortis quiescat in pace, et resurgat ex omni parte renatus, in incorruptione sua et in Redemptoris laudibus permesse signavit, confirma in hanc familiam tuam, quod tuo nomine signata, atque sacro liquore mundata, tuoque spiritu plena existit, etiam tuo jam corpore et sanguine satiatam se gaudeat, atque redemptam; ut haec sacramenta, quae in novitatem vitae perceperunt, ita ad usum salutis indesinenter obtineant, ut ad remunerationem beatitudinis ex hoc securi accedant.mit effusione cruoris, ipse in vos confirmet gratiam adeptae redemlesti consociet regno. Qui dedit vobis initia sanctae fidei, ipse conferat et perfectionem operis, et plenitudinem charitatis. AmenSermo dicendus ad infantes die tertia post Pascha propter albas tollendas. Sermo ad vos est, modo nati infantes, parvuli in Christo,
Abbreviated transcription (Latin):
płs recolite undesituinũ grana multa pendent ad bogũ sedlicor
sec consecrabit: Qui accipit misteriũ unitastis & nonten& uincu¬
tus homo indea nonter et desiȩ conuentui & coris ardens indutcas
uestibus albis agens & signum & festa sc̃e celebritatis in qualibe tatus
auetustate primi hominis & solutus areatudamnate conditionis intr&
incons pectu dñi in exsultatione & interelectos suos inleticia deduca¬
tur ÷: cemorde inceps uitiate naturȩ cuius & sidamnationem euast
ragilitatempenitus non amisit : Maneat intimore dm̃ faciens uolum¬
atem eius di ligens dm̃ & de lectans imillo : at quia sine peccato esse non
poterit & pec care cabeat & penitentiae affectu insistens fletibus de¬
erpeccata semperstude at: donec diuinȩ bonitatis larga mise¬
fatio sicut originale peccatum deleuit in lauaero actuale quoque

Expanded text:
 et de vino. Fratres, recolite unde fit vinum. Grana multa pendent ad botrum, sed liquor  et de vino. Fratres, recolite unde fit vinum. Grana multa pendent ad botrum, sed liquor sa consecrari. Qui accipit mysterium unitatis, et non tenet vincutus homo indesinenter ecclesiae conventui et choris adhaerens, indutus vestibus albis; agens et signum et festa sanctae celebritatis, in qua liberatus a vetustate primi hominis, et solutus a reatu damnatae conditionis, intret in conspectu Domini in exsultatione, et inter electos suos in laetitia deducatur; memor deinceps vitiatae naturae, cujus etsi damnationem evasit, fragilitatem penitus non amisit. Maneat in timore Domini, faciens voluntatem ejus, diligens Deum, et delectans in illo; atque quia sine peccato esse non potest, et peccare caveat, et poenitentiae affectu insistens fletibus, deleri peccata semper studeat, donec divinae bonitatis larga miseratio, sicut originale peccatum delevit in lavacro, actuale quoque
Abbreviated transcription (Latin):
R ecolite eñi quia panis non sit deuno grano red demultis. quando in¬
dicra est uobis abstinentia carnalis & coepistis relinquere conuers¬
sationem gentilitatis ut abstiner &is a peccatis mundantes aos in
ieiunus remotis aliquandiu coniugibus spectaculis & lautioribus
escis at que lta exor citabamini amota u& ustae conuersationis inunl
palea quafitunc molebamini. Quando abiecistis paleam inmunde opes¬
rationis tuncuenistis incandorẽ noue confessionis quando bap¬
tit atiestis quasi consparsi estis quando sp̃ssc̃i ignem accepis¬
tis quasi coctiestis estote quod uid&is & accipite quod estis ho
apostolus depanedixit Iam decalice quid inteliegeremus & lam
nondictũ satis ostendit. Sicut oñ ut sit species uisibilis panis multa
grana in unũ consparguntur tam quã illud fiat quod defidelibus Ait sori

Expanded text:
Recolite enim quia panis non fit de uno grano, sed de multis. Quando inRecolite enim quia panis non fit de uno grano, sed de multis. Quando indicta est nobis abstinentia carnalis, et coepistis relinquere conversationem gentilitatis, ut abstineretis a peccatis, mundantes vos in jejuniis, remotis aliquandiu conjugibus, spectaculis et lautioribus escis, atque ita exorcizabamini, amota vetustae conversationis inutili palea, quam tunc molebamini; quando abjecistis paleam immundae operationis, tunc venistis in candorem novae confessionis. Quando baptizati estis, quasi consparsi estis. Quando Spiritus sancti ignem accepistis, quasi cocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Hoc Apostolus de pane dixit. Jam de calice quid intelligeremus, etiam non dictum satis ostendit. Sicut enim ut sit species visibilis panis, multa grana in unum consparguntur, tanquam illud fiat, quod de fidelibus ait Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
uos & mostuos Ibi est modo sedeis ad dexterã patris. Quomodo est panis
corpuseius uel quod hab& calix quomodo est rangus eius. Istafratro
ideodicuntur sacramenta : quia ineis aliud uid&ur aliud intelligitur
quoduid&ur speciem hab& corporalem quod intelligitur fruetũ
hab& spipitalem. Corpus ergo xp̃i suis intelligore apostolũ aududicentẽ
fid elibos quos estis corpus xp̃i & membra. Siergo estis corpus xp̃i & mem
i br̃a m rsteriã In meisa dñ positũ mest mysteriũ ⁊ estrã ccepistis adid quos
estis amen respondistis & repondendo suscribitis Auds ergo corpus
xp̃i acrespondis aomen esto membrũ corporis xp̃i ut uerũ sit amen
Quare ergo in pane nihil hic denr̃o adferamus i pfum apostolũ idan¬
tidem audiamus Cum ergo deistosaoramento loquereur ait. Vnus pa¬
nis unũ corpus multi sumu s. Intelligite & gaud&e Vnitas pi&cas ue

Expanded text:
ivos et mortuos, ibi est modo sedens ad dexteram Patris. Quomodo est panis ivos et mortuos, ibi est modo sedens ad dexteram Patris. Quomodo est panis corpus ejus, vel quod habet calix, quomodo est sanguis ejus? Ista, fratres, ideo dicuntur sacramenta, quia in eis aliud videtur, aliud intelligitur. Quod videtur, speciem habet corporalem; quod intelligitur, fructum habet spiritalem. Corpus ergo Christi si vis intelligere, Apostolum audi dicentem fidelibus: Vos estis corpus Christi, et membra . Si ergo estis corpus Christi et membra, mysterium in mensa Domini positum est; mysterium vestrum accepistis ad id quod estis, amen respondistis, et respondendo subscribitis. Audis ergo corpus Christi, et respondes amen; esto membrum corporis Christi, ut verum sit amen. Quare ergo in pane nihil hic de nostro afferamus, ipsum Apostolum identidem audiamus. Cum ergo de isto sanis, unum corpus multi sumus : intelligite et gaudete; unitas, veritas,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc eũ est manducare illã ercam &illũ bibere potũ in xp̃omanere &
n& xp̃s. proculdubio nec manducat eius carnẽ Necbibit eius sanguinẽ
&ia sitante reis acramentũ adiudiciũ sibi manduc& &bibat.
Quodergo uid&is panis est excalix: quoduobis &iã oculi ur̃i reiuntiaNT
quod autẽ sides uestra postulat inseruenda panis corpur est xp̃i. calar san¬
quis xp̃i. Breuite quiden hoc dictũ est quodsi dei fortesufficiat sed fides
in seruetionẽ desiderat: Dicit eñ propheca Nis credideritis non intellege¬
tis. Potestis ergo modo dicere mihi. praecepisti uteredamus expone ut
intellegamus : Potestim̃ inanimo cuiusquam cogitatio talis obhoriri
fans laccitus est Nuoritus est creuit adiuuenalem a&atem perductus
est aiudeis persequutionẽ passus est lignosus pensus est. in ligno in¬
ter fectus est sepultus est . Tertiodie resurrexit quoadie uoluit incae¬
lũ ascendit . illuc leuabit corpus suum inde est uenturus ut iudic& u¬

Expanded text:
oc enim est manducare illam escam, et illum bibere potum, in Christo manere, et uo non manet Christus, procul dubio nec manducat ejus carnem, nec bibit ejus sanguinem, etiamsi tantae rei sacramentum ad judicium sibi manducet et bibat. Quod ergo videtis, panis est; et calix, quod vobis etiam oculi vestri renuntiant. Quod autem fides vestra postulat instruenda, panis corpus est Christi, calix sanguis Christi. Breviter quidem hoc dictum est, quod fidei forte sufficiat. Sed fides instructionem desiderat; dicit enim propheta: Nisi credideritis, non intelligetis . Potestis ergo dicere mihi: Praecepisti ut credamus, expone ut intelligamus. Potest enim in animo cujusquam cogitatio talis oboriri: fans lactatus est, nutritus est, crevit, ad juvenilem aetatem perductus est, a Judaeis persecutionem passus est, ligno suspensus est, in ligno interfectus est, sepultus est, tertia die resurrexit, quo die voluit in coelum ascendit, illuc levavit corpus suum, inde est venturus, ut judicet v
Abbreviated transcription (Latin):
to illo quodres illa quȩ unus esthr cunctis premine & in commuti¬
bilis manens ommafecit omniadisponit omnia uidicat curam deon¬
nibus hab& : Nibilque est exomnibus uiribilibus & in uisibilibus
quod nongillo initium mabeat. non in seruitutem eius domina¬
tionis ubiaceat : Qui subiec tarum rerum famulatus rubnulli
illa muta bili creatura potest ullitenus inueniri nisitantã
subisto uno dominantedõ cuiur & ertia subrtantia est cuius in co¬
mutabilis ueritas cuius om̃nps perman& potestas

Expanded text:
to illo quod res illa quae unus est Deus, cunctis praeeminens et incommutato illo quod res illa quae unus est Deus, cunctis praeeminens et incommutabilis manens, omnia fecit, omnia disponit, omnia judicat, curam de omnibus habet nihilque est ex omnibus visibilibus et invisibilibus quod non ex illo initium habeat, non in servitute ejus dominationi subjaceat. Qui subjectarum rerum famulatus sub nulla ulla mutabili creatura potest ullatenus inveniri, nisi tantum sub isto uno dominante Deo, cujus aeterna substantia est, cujus incommutabilis veritas, cujus omnipotens permanet potestas
Abbreviated transcription (Latin):
gen tem qualis est hominum : Quam quum ad huc mutabilem
uiderint &iam uhic aliquam in commutabilem coguntur prȩpo¬
nere: illam scilic& uitam quȩ non aliquando desipit aliquan¬
dosapit sed est potius ipsara pientia : Sapiens enim mens ad ep¬
ta sapientiam antequam adipisceretur non erat ripiens :
Atuero ipsa sapientia necfuit umqulm insipiens nec esre um¬
quam potest : quam sinon uiderent nullomo do plenafidutia
uitam in com mutubilitet sapieatem commut abib uite ante¬
ponerent : Ipram quoquȩ regulam ueritatis quia illum clamanter
meliorem in cominu tabilem uident necuspiam nisisupra suam natu¬
ram uident quando quidem semut abiles uident : Atquum uerao¬
tersuadente doctore seclura fuerit om̃is mut abilis res adeita¬
mut abilitati poterit subiacere : Quumq fuerit tenitum id qđ
commut abile est erre nonposre : dm̃  pestat ut perueniatur ad rem
illam quȩ cunctis rebus prȩmin& & in com mutabilis est : Coniec¬

Expanded text:
gentem, qualis est hominum: quam cum adhuc mutabilem gentem, qualis est hominum: quam cum adhuc mutabilem viderint, etiam huic aliquam incommutabilem coguntur praeponere, illam scilicet vitam, quae non aliquando desipit, aliquando sapit; sed est potius ipsa sapientia. Sapiens enim mens adepta sapientia; antequam adipisceretur, non erat sapiens. At vero ipsa sapientia nec fuit unquam insipiens, nec esse unquam potest: quam si non viderint, nullo modo plena fiducia vitam incommutabiliter sapientem commutabili vitae anteponerent. Ipsam quoque regulam veritatis, qua illam clamant esse meliorem, incommutabilem vident, nec uspiam nisi supra suam naturam vident, quandoquidem se mutabiles vident. At cum veraciter, suadente doctore, seclusa fuerit omnis mutabilis res a Deitamutabilitati poterit subjacere. Cumque fuerit tentum, id quod commutabile est, esse non posse Deum, restat ut perveniatur ad rem illam quae cunctis rebus praeeminet, et incommutabilis est. Conjec
Abbreviated transcription (Latin):
neis quitradunt discentibus xp̃m hocrane studium docendi & iiisuade¬
da fide ehtnicis & insuadendis operibus bonis fidelibus cunctis docto¬
rem conuenit exercere
proponendum est & perintellegentiam pergant uidere quod eh̃e
omnibus que cũm naturis uisibilibus & corporalibus intelligibilibus
uero & spiritalibus omnibus que mut abilibus prȩferant : Om̃s ep
certatim proexcellentia di dimicant nec quis quam inue niri po¬
test qui hoc dm̃credat es se quod est aliquid melius : Itaque om̃s
hoc dm̃ esse consentiunt quod aeteris rebus omnibus ante ponunt
et qm̃ om̃s quidedo aliquid cogitat uiuum a liquid cogitant illis o¬
liporsunt non absurda & indigna ex istimare dedõ quiuitam
ipsam cogitant : De inde ipramuitam pergunt inspiare & si
cam sine senso uege tanti. inuenerint qualis est arborum pre¬
ponunt ei sentientem qualis est pecorum & uhicrurrus intelle¬

Expanded text:
in eis qui tradunt discentibus Christum? Hoc sane studium docendi et in suadein eis qui tradunt discentibus Christum? Hoc sane studium docendi et in suadenda fide ethnicis, et in suadendis operibus bonis fidelibus cunctis doctorem convenit exercere.proponendum est ut per intelligentiam pergant videre quod Deus est, omnibusque eum naturis visibilibus et corporalibus, intelligibilibus vero et spiritalibus, omnibusque mutabilibus, praeferant. Omnes enim certatim pro excellentia Dei dimicant, nec quisquam inveniri potest, qui hoc Deum credat esse, quo est aliquid melius. Itaque omnes hoc Deum esse consentiunt, quod caeteris rebus omnibus anteponunt. Et quoniam omnes qui de Deo aliquid cogitant vivum aliquid cogitant, illi soli possunt non absurda et indigna existimare de Deo, qui vitam ipsam cogitant. Deinde ipsam vitam pergunt inspicere; et si eam sine sensu vegetanti invenerint, qualis est arborum, praeponunt ei sentientem, qualis est pecorum, et huic rursus intelli
Abbreviated transcription (Latin):
citur quiuult omner homines saluos fieri & ad ignitionem ueritatis uenire as
demceps agit quantum porest ut intelligentes utlibenter & oboedienter auditꝰ
& baec seposse si potuerit & inquantum potuerit pi&ate magis orationũ quũ
oratorum facultate nondubit& ut orando prose acproillis quos est adlo cuturus
sit orator ante quamdictor : Atque siue in peculiare conloquo siue in ecclesiae
conuentu ipsx ore umut dicat accedens priusquã exerat proferentẽ linguũ
addnm̃ lou& amimam sitientem ut ruct& quod biberit uel quod impleuerit¬
fundat: At que ad oram ipsius dictionis illud potius bore menti cogita con¬
uemre quod dñ ait quum autem tradent uos nolite cogitare. quo modo
autquid loquamini: dabitur enimuobis in illaora quiello quamiti nen
enim uos estis quilo quimini s ed sp̃rpatris ũri quilo quitur in uobis : Siergo

Expanded text:
icitur: Qui vult omnes homines salvos fieri, et ad agnitionem veritatis venire ; ac icitur: Qui vult omnes homines salvos fieri, et ad agnitionem veritatis venire ; ac deinceps agat quantum potest ut intelligenter, ut libenter, ut obedienter audiant. Et haec se posse, si potuerit, et in quantum potuerit, pietate magis orationum quam oratorum facultate non dubitet, ut orando pro se ac pro illis, quos est allocuturus, sit orator ante quam doctor, atque sive in peculiari colloquio, sive in Ecclesiae conventu, ipsa hora jam ut dicat accedens, prius quam exerat proferentem linguam, ad Dominum levet animam sitientem, ut ructet quod biberit, vel quod impleveritfundat; atque ad horam ipsius dictionis illud potius bonae menti cogitet convenire quod Dominus ait: Cum autem tradent vos, nolite cogitare quomodo aut quid loquamini; dabituenim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri qui loquitur in vobis . Si ergo
Abbreviated transcription (Latin):
sciebat iohannes Ncon aum uidirs& maria mater x pĩ elirab& ex ultauit in fanrifto
io hannes inutero eiur hicerat uox clamantis parate uiaon dnĩ. hiceum qui ad sebas¬
tiuari uenerat prohib& cumdicit egoatedebeo baptiuari & tuuenis adme hiceuo
a gnumdĩ & tollentem mundipeccat ũ ostendit. sed hoc solum in eonesciuit quia sib
retenturus erat baptismi potestatem & non eam trans laturus ueltransmissurus
in aliquem seruum sed sibe baptiar& inministerio seruur bonus siue baptia ret
in ministerio seruur malus non scir& seille quibaptiu ar&ur baptizari nisi abillo
quibaptiuandi tenuit potestatem & essẽ huiur sacr amenti uirtus. non in officio
mninistrantis sed in potestate magistri
um ex conuer satione gntili quis quenolens ad cognitionẽ & sidemdi estatur
utuenit. primumn doctor adtendia multam bonitatem miserantis di dequod¬

Expanded text:
sciebat Joannes. Nam cum vidisset Maria mater Christi Elisabeth, exsultavit infans iste sciebat Joannes. Nam cum vidisset Maria mater Christi Elisabeth, exsultavit infans iste Joannes in utero ejus . Hic erat vox clamantis: Parate viam Domini . Hic eum qui ad se baptizari venerat, prohibet cum dicit: Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me . Hic eum agnum Dei, et tollentem mundi peccata ostendit . Sed hoc solum in eo nescivit, quia sibi retenturus erat baptismi potestatem, et non eam translaturus vel transmissurus in aliquem servum; sed sive baptizaret in ministerio servus bonus, sive baptizaret in ministerio servus malus, non sciret se ille qui baptizaretur baptizari nisi ab illo qui baptizandi tenuit potestatem, et esset hujus sacramenti virtus non in officio ministrantis, sed in potestate magistrium ex conversatione gentili quisque nolens ad cognitionem et fidem Dei hortatur ut veniat, primum doctor attendat multam bonitatem miserantis Dei, de quo d
Abbreviated transcription (Latin):
xpr̃ sed discipulieius : Baptiiat autem xpĩ & non baptiuat : sedutrũq uerũ est :
baptiiat quiu mundat nonbaptinat quite non ipse intimguit Praebebant
tunediscipuli: sicut nunc ministri praebent ministerium corporis. praebedit ille
adiutorium maiestatis
Numquam ergocessat baptiuare : quinum quamcersatmundare: usque in finẽ se¬
culibr̃ baptiuat quia ipsemundat : securus proinde accedit homo adinferioren
ministrum: hab& enim superiorem magistrum : Ipse magister xp̃r & extrinseo
baptiuat dicente paulo sicut xp̃s dilex itecclesiã & scipsunt radiditpro ea mun¬
dans eam lauacroaquȩ : & intrinsecur baptiat per infusionẽ sp̃i quodoc&ur imi¬
mor homo & hubere fidem & seruare operis dignitatẽ : Ad hoccerte pertin& qđ̃
dicitur & testimoniũ perbibuit iohannes dicenr quia uidispm̃ descendentẽ sicut

Expanded text:
Christus, sed discipuli ejus. Baptizat autem Christus, et non baptizat. Sed utrumque verum est. Christus, sed discipuli ejus. Baptizat autem Christus, et non baptizat. Sed utrumque verum est. Baptizat, quia mundat. Non baptizat, quia non ipse tinguit. Praebebant tunc discipuli, sicut nunc ministri praebent ministerium corporis. Praebebat ille adjutorium majestatisNunquam ergo cessat baptizare qui nunquam cessat mundare. Usque in finem saeculi Jesus baptizat, quia ipse mundat. Securus proinde accedat homo ad inferiorem ministrum, habet enim superiorem magistrum. Ipse magister Christus et extrinsecus baptizat, dicente Paulo: Sicut Christus dilexit Ecclesiam, et se ipsum tradidit pro ea, mundans eam lavacro aquae ; et intrinsecus baptizat per infusionem spiritus, quo docetur interior homo et habere fidem, et servare operis dignitatem. Ad haec certe pertinet quod dicitur: Et testimonium perhibuit Joannes dicens: Quia vidi Spiritum descendentem sicut
Abbreviated transcription (Latin):
decodicitur: uenit inomnem regionem iordans praedicans baptis mũ paenitentȩ
nremissione peccatorum: undeaperte pat& : quiu lohamer baptis inum paeniten¬
tiae non solum praedicauit uerum &iũ dedit : sed inremis si one peccatorũ dare
non potuit : Ac promde qm̃ baptismum qui peccitu soluer& darenom poterat prȩ¬
dicabat: ut sicut incarnatum uerbum patris praecurrebat praedicationis uendo
ita baptis mnumpaenttentiae quo peccata soluuntur praecurrer& suo baptis mo suõ
peccata solui non possunt
Tenidhns̃ utbaptiiareur a seruo: propter humilitatẽ prohib& seruus dicens
egoate debeo baptiuari & tuuenis adne. Propter iustinam imperauit dñs di¬
cens si ne modo sicenim oport& nos implere omnem iustrqum: Deinde quiescit
baptismus iohannis quierat inpaenitentia & inueritatis umbra : & inchoauit bap¬
tis mus xp̃i quiest ueritas. in quo fit remissio peccatorum : quamquũ non baptiuar&

Expanded text:
de eo dicitur: Venit in omnem regionem Jordanis praedicans baptismum poenitentiae de eo dicitur: Venit in omnem regionem Jordanis praedicans baptismum poenitentiae in remissione peccatorum . Unde aperte patet quia Joannes baptismum poenitentiae non solum praedicavit, verum etiam dedit, sed in remissione peccatorum dare non potuit. Ac proinde quoniam baptismum, qui peccata solveret dare non poterat, praedicabat; ut sicut incarnatum Verbum patris praecurrebat praedicationis verbo, ita baptismum poenitentiae, quo peccata solvuntur, praecurreret suo baptismo, quo peccata solvi non possunttem prohibet servus dicens: Ego a te debeo baptizari; et tu venis ad me ! Propter justitiam imperavit Dominus dicens: Sine modo. Sic enim oportet nos implere omnem justitiam . Deinde quiescit baptismus Joannis, qui erat in poenitentia et in veritatis umbra, et inchoavit baptismus Christi, qui est veritas, in quo fit remissio peccatorum. Quanquam non baptizaret
Abbreviated transcription (Latin):
species aemulabatur cumdicitur & spr̃ diferebatur suꝑ aquas ut in earundẽ
causarũ exordis instauratio
hisrebus praefigurataesse monstratur
leniens itaqichs̃ impleturus summ& noftrae s alutis nonsibis ednobis profutu¬
raminse suscepit & ase sc̃ificauit baptis matis sacramentũ Praemittens bo¬
hannem cuius baptis mus ueritatis figura non ueritas es scquipeccatorer adpȩ¬
ntentiã commoneret nonqui remissionẽ peccatir in ferr&. Ipso io hannedicen¬
te: egobaptiuio maqua in paenitentia: Hincitaq est quođ stramenta ciliciorũ
adole andũ sacerdotib paruuli deducuntur : ut paenitentiae signũ hubeant
propter opus quipaenitentia eopera demonstrare nompossunt propter a& a¬
tis tempus maiores autẽma&ate cum aduocuri ad fidem coeperint : perse pae¬
nitentiã exhibent deerroribus pristinis inquibus aut generaliter uixerunt
utidolis seruierunt: hancefficaciam paenitentiae commendabat iohannes cũ

Expanded text:
species aemulabatur cum dicitur: Et spiritus Dei ferebatur super aquas , ut in earumdem causarum exordiis instauratio his rebus figurata esse monstraturVeniens itaque Dominus impleturus summam nostrae salutis, non sibi sed nobis profuturam, in se suscepit, et a se sanctificavit baptismatis sacramentum, praemittens Joannem, cujus baptismus veritatis figura, non veritas esset, qui peccatores ad poenitentiam commoneret, non qui remissionem peccatis inferret, ipso Joanne dicente: Ego baptizo in aqua in poenitentia . Hinc itaque est quod per stramenta ciliciorum ad oleandum sacerdotibus parvuli deducuntur, ut poenitentiae signum habeant propter opus, qui poenitentiae opera demonstrare non possunt propter aetatis tempus. Majores autem aetate cum advocari ad fidem coeperint, per se poenitentiam exhibent de erroribus pristinis, in quibus aut generaliter vixerunt, aut idolis servierunt. Hanc efficaciam poenitentiae commendabat Joannes, cum
Abbreviated transcription (Latin):
hostrum cotiuunur al nobis ochio q̃ uid dicit mnonnen tioriñt dauuid
co soms nitansue tudinis eius aut cdñe qͥ feci astot siest inqitus
in manibus meis stred didi retribuentibus mihimala qundauid
ilot mn hius idist it tenobis debit a nostta sicut & nos dint temui de¬
inoti bus nostris :Quidicit auferame concupis centias dedins &
qosde isnos concubitus nel ac pre hencdet me quid abenł elcor
quam nenop inferas intemtatione m quidieit ero enauu deuua
micis menrq÷ a aibuns urgentibur saper me liberame qui&l aliod
dicit quuim libe ranos amalo ÷ & sper omnia pryceptionum
soerum uerbad scurrat qiantũestimo nhil inuenut quod nonistea domimncao
morane con ludie oratio undoliberũ est alis tqutalis uet bisendieto tanico

Expanded text:
nostrum cotidianum da nobis hodie? qui dicit: Memento, domine, Dauid et omnis mansuetudinis eius, aut: Domine, si feci istud, si est iniquitas in manibus meis, si reddidi retribuentibus mihi mala, quid aliud dicit quam: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris? qui dicit: Aufer a me concupiscentias uentris et desiderium concubitus ne adprehendat me, quid aliud dicit quam: Ne nos imicis meis, et ab insurgentibus super me libera me , quid aliud dicit quam: Libera nos a malo? Et si per omnia praeceptionum sanctarum verba discurrat, quantum aestimo, nihil inveniet quod non ista Dominica contineat et concludat oratio. Und
Abbreviated transcription (Latin):
peregriutionis longtudine postta promissionẽ rerũ caclestiũ speculatur & idcirco
sron idest speculatio nomen accepit. Profuture uero patriȩ pace ihrsłm uocatur
Nimibrsłm pacis uisio inter practatur sbreñ absorta omni aduor sitate pacẽ quȩ
est xp̃s praesenti possidebit obcitu

Expanded text:
peregrinationis longitudine posita promissionem rerum coelestium speculatur. Et idcirco peregrinationis longitudine posita promissionem rerum coelestium speculatur. Et idcirco Sion, id est, speculatio, nomen accepit. Pro futurae vero patriae pace Jerusalem vocatur. Nam Jerusalem pacis visio interpretatur. Ibi enim absorpta omni adversitate pacem, quae est Christus, praesenti possidebit obtu
Abbreviated transcription (Latin):
minus fructuosa est Credimus & scã mecclesiũ utique catholicã
ad seuoc& Catholica uniuersalis Ait ooΩeao aon idest secundum totum
Non enim sicut conuenticula her&icorum in aliquibus regionum purtibus co¬
artatur sed pertotum terrarum orbem dilatatu diffunditur quod &iũ
a postolus ad probut ad romanos dicens gratias agodõmeo proomnib uob
quia fides uestra adnuntiatur in uniuer somundo : Hinc& uniuersitas ab
uno cognominata est propter quod inunitatem colligitur Vnde dns̃ in euange¬
lio qui mecum non colligit spargit. Idest qui inunitatem meum non colligitur
a mediuisus indispersionis perditione dissipatur¬
salomone sapientia aedificabit sibi domum excidit columnas septem quae
tamen septem un aesse non ambiguitur dicente apostolo ecclesiu di uiui
quae est columna & firmamentum ueritatis

Expanded text:
minus fructuosa est; credimus et sanctam Ecclesiam utique catholicam.minus fructuosa est; credimus et sanctam Ecclesiam utique catholicam.ad se vocet. Catholica universalis, καθόλου, id est, secundum totum. Non enim sicut conventicula haereticorum in aliquibus regionum partibus coarctatur, sed per totum terrarum orbem dilatata diffunditur. Quod etiam Apostolus approbat ad Romanos dicens: Gratias ago Deo meo pro omnibus vobis, quia fides vestra annuntiatur in universo mundo . Hinc et universitas ab una cognominata est, propter quod in unitatem colligitur. Unde Dominus in Evangelio: Qui mecum non colligit, spargit ; id est, qui in unitatem meam non colligitur a me divisus, in dispersionis perditione dissipaturSalomonem: Sapientia aedificavit sibi domum, excidit columnas septem . Quae tamen septem una esse non ambiguntur, dicente Apostolo: Ecclesia Dei vivi, quae est columna et firmamentum veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quae significat sp̃mdĩ aquaenim sacramenti uisibilis est aqua sp̃s in¬
uisibilis est ista abluit corpus & significat quod fit inanima perillamn autẽ
naturali pendere super fertur omnilicori. Itam principio super ferebatur sp̃re
hannes apostolus scm̃s p̃m unetionem uocat dicens & uor inquid unctionẽ qr
accepistis abeo permaneut inuobir & necesse non hab&is ut aliquis doc eatuos
sedsicut unctio eius doc& uos deomnire. Ipse est enim sp̃r s̃ unctio in uisibilis
Scãm ecdesiamatholicum. haec fider est dedõ conditore . & derenouatore nosti
dequa usque actenus est trastatum
Sed qm̃ dilectio nontantũ indñ nobis inpe rataest cumdictum est dilger dnm̃
dm̃tuum ex toto cordetuo & ex tota animatuu & extotamentetua sȩd&ium
congregationem socie tatemq hominũ teneat inqua fraterna caritas opor&ur

Expanded text:
Sed quae significat spiritum Dei. Aqua enim sacramenti visibilis est. Aqua Spiritus inSed quae significat spiritum Dei. Aqua enim sacramenti visibilis est. Aqua Spiritus invisibilis est. Ista abluit corpus, et significat quod fit in anima. Per illum autemnaturali pondere superfertur omni liquori, ita in principio superferebatur SpirituJoannes apostolus Spiritum sanctum unctionem vocat dicens: Et vos, inquit, unctionem, quam accepistis ab eo, permaneat in vobis, et necesse non habetis ut aliquis doceat vos, sed sicut unctio ejus docet vos de omni re . Ipse est enim Spiritus sanctus unctio invisam Ecclesiam catholicam. Haec fides est de Deo conditore, et de renovatore nostro, de qua usque hactenus est tractatum. Sed quoniam dilectio non tantum in Deum nobis imperata est, cum dictum est: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua, sed etiam congregationem societatemque hominum teneat, in qua fraterna charitas operetur,
Abbreviated transcription (Latin):
Sps scr idtonomine ignis appellatur propter quod in a postolorum actibus per
diuisionẽ linguurum utignis apparuit . qui& insedit superunumquemq: eorum
propterea autẽ diuerrarum linguarum gratiũ a postolis dedit ut idonei effice¬
rentur fidelium eruditione populorum quoduero supra singulos sedis sememo¬
ratur id causae est ut intelligatur perplures non fuisse diuisus sedmansis¬
se in singulis totus. sicut fere ignibus morest hancenim hab& naturam ignis
accensus ut quanti adeum quantia dcrinem purpure splendoris as pexerint
tantis uisum suae lucis inpertiat tantis ministeriũ suimuneris tribuat &ipse
nihi lominus insua integritate permaneat
Sp̃s scs̃ nomine aquae appellatur ineuangelio dnõ clamante & dicente siquir¬
sint ueniat adme &bibat quicredit inme flumina a quȩ uiue fluent deuen¬
quemaccepturi erant credentes in eum

Expanded text:
 Spiritus sanctus inde nomine ignis appellatur pro eo quod in apostolorum Actibus per  Spiritus sanctus inde nomine ignis appellatur pro eo quod in apostolorum Actibus per divisionem linguarum ut ignis apparuit: qui et insedit super unumquemque eorum . Propterea autem diversarum linguarum gratiam apostolis dedit, ut idonei efficerentur fidelium eruditione populorum. Quod vero supra singulos sedisse memoratur, id causae est ut intelligatur per plures non fuisse divisus, sed mansisse in sinaccensus, ut quanti ad eum, quanti ad 'crinem purpurei splendoris' aspexerint, tantis visum suae lucis inpertiat, tantis ministerium sui muneris tribuat, et ipse nihilominus in sua integritate permaneat. Spiritus sanctus nomine aquae appellatur in Evangelio, Domino clamante et dicenteIositit, veniat ad me, et bibat. Qui credit in me, flumina aquae vivae fluent de venquem accepturi erant credentes in eum
Abbreviated transcription (Latin):
camus nomine sapientiȩ quum sit uniuersa liter & r̃p̃r
uocabulo caritatis quumsit & pater & filiusuniuer salit̃ cartes
p̃s scr̃ digitus dierse In libris euangolu apestirsime declaratur Cumenm unus ex ticoi¬
gelista dixirs&. indigtodi eicio daemonia : Aliur hocidem itadixit insp̃udĩeicio
da emonia Vnde & digito dĩ scripta lex est data diequinquagesimo ab occisicneagni
ȩtdic quin quagesimouenit sp̃s scr̃ a passione dñ nostriihũ xp̃i. Ideo autem digitus
dicitur uteius operatoria uirtus cumpatre & filio signific&lur Vnde & paulurait
haecautem omnia operatur unur at que idem sp̃s diuidens singulis prout uult
Sicutautem perbaptis mum in xp̃omorimur & renascimur ita spũ signamur qđ
est digitus de & spiritale signaculum
a m nocentiae declarar&ur. Vnde &chnr̃ estote inquid simplicer sicut columbȩ
haec enim auis corporaliter ipso felle car& habens tantũ in nocentiã & amorẽ

Expanded text:
camus nomine sapientiae, cum sit uniuersaliter spiritus uocabulo caritatis, cum sit et pater et filius uniuersaliter caritastus sanctus digitus Dei esse, in libris Evangelii apertissime declaratur. Cum enim unus evangelista dixisset: In digito Dei ejicio daemonia , alius hoc idem ita dixit: In Spiritu Dei ejicio daemonia . Unde et digito Dei scripta lex est, data die quinquagesima ab occisione agni: et die quinquagesima venit Spiritus sanctus a passione Domini nostri Jesu Christi. Ideo autem digitus Dei dicitur, ut ejus operatoria virtus cum Patre et Filio significetur. Unde et Paulus ait: Haec autem omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult . Sicut autem per baptismum in Christo morimur et renascimur, ita Spiritu signamur, qui est digitus Dei et spiritale signaculum.et innocentiae declaretur. Unde et Dominus: Estote, inquit, simplices sicut columbae . Haec enim avis corporaliter ipso felle caret, habens tantum innocentiam et amorem.
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃e sc̃r it aenim in a postolorum hatis a postolus fecisre morsitratur
Nam sicdicit factum estautem quum apollo ess& corinthi ut pau¬
lus ꝑagratis superioribus partibus uenir& ephesum & in uenir& quos¬
su discipulor dixit adeos si sp̃msẽm ac ce pistis credentes¬

Expanded text:
anctus. Ita enim in apostolorum Actis Apostolus fecisse monstratur. anctus. Ita enim in apostolorum Actis Apostolus fecisse monstratur. Nam sic dicit: Factum est autem, cum Apollo esset Corinthi, ut Paulus, peragratis superioribus partibus, veniret Ephesum, et inveniret quosdam discipulo
Abbreviated transcription (Latin):
cit ore iłs & manibus tangit quia ex eo quoduer bumest rc̃ificat Ex eo qđ
caro factum scificationis potentiam adminis trat : bene dicit& manus in¬
ponit iħs quia quod ditatisuirtus sc̃ificat redimentis humanitas con¬
pla : Idemunus iłs &diuinitate iustificanbs uocat & humanit ate uo¬
catos firmat : Nibil deopore saluationis illide est quando diuititas
humanitati conexea imperat & humanitas indiuini tatem ad sumta
ti deserunt seruit utem & uisibilis natura inuisibilis uirtutis e equitur
potestatem: Salu briter ergo adexem plum xp̃i a sacer dote fide libus cũ
bene dictione manus in ponitur quia illi est potestas auctoritate diui¬
naconlata ut in bene dictione oriseius sprinfusio prodeat & inmanus
in positione tactur sp̃alirgratie conuales cat
ast baptis mum oportunȩ clatur cumma nus: inpositione per eps c̃pos¬

Expanded text:
cit ore Jesus, et manibus tangit, quia ex eo quod Verbum est, sanctificat; ex eo quod cit ore Jesus, et manibus tangit, quia ex eo quod Verbum est, sanctificat; ex eo quod caro factum est, sanctificationis potentiam administrat. Benedicit, et manus imponit Jesus; quia quod Deitatis virtus significat, redimentis humanitas complet. Idem unus Jesus ex divinitate justificandos vocat, ex humanitate vocatos firmat. Nihil de opere salvationis illi deest, quando divinitas humanitati connexa imperat, et humanitas in divinitatem assumpta cta deferunt servitutem, et visibilis natura invisibilis virtutis exsequitur potestatem. Salubriter ergo ad exemplum Christi a sacerdote fidelibus cum benedictione manus imponitur, quia illi est potestas auctoritate divina collata, ut in benedictione oris ejus spiritus infusio prodeat, et in manus impositione tactus spiritalis gratiae convalescatst baptismum opportune datur cum manus impositione Spiritus s