comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
neditus dñs d̾s isrł: quia uisita¬
uit et fecit redemptionem plebrs
sue. In quib ꝓfecto uerbis notan¬
dumi est. quia beatus aacharias
quod inchoatum. & ꝓxime futu
re. quasi iam factum eẽt narra¬
uit. Nisitauit autem nos appa¬
rens in carne dñs quasi benig¬
nus a se recedentes: quos in pec¬
catis positos. querere et iustifica¬
re curauit. Uisitauit quasi medicꝰ
egrotos: qui ut inneteratum suꝑ¬
bre nr̃e languorem sanaret. no¬
uum nobis sue humilitatis ex¬
emplum adhibuit. fecit redemp¬
tionem plebis sue. qui nos ue¬
nindatos sub peccato. et antiqu
hostis seruitio additos. dato sui
sanguinis precio liberauit. Inde

Expanded text:
visitavit et fecit redemptionem plebis suae. In quibus profecto verbis notandum quia beatus Zacharias quod inchoatum et proxime futurre quasi jam factum esse narrabat. Visitavit enim nos apparens in carne Dominus, quasi longius a se recedentes, quos in peccatis positos quaerere et justificare curavit. Visitavit quasi medicus aegrotos, qui ut inveteratum superbiae nostrae languorem sanaret, novum nobis suae humilitatis exemplum adhibuit. Fecit redemptionem plebis suae, qui nos venundatos sub peccato, et antiqui hostis servitio addictos, dato sui sanguinis pretio liberavit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
uenerabilem stilum sp̃c scĩ.
ri sibi. ⁊ ñ congruere testimo¬
niis legis ⁊ ꝓpħaꝵ textus ser¬
monis eius. Et apparuit ei
una facies eloquioꝵ castoꝵ
⁊ exultare cum tremore didicit.

Expanded text:
uenerabilem stilum spiritus turi sibi et non congruere testimoniis legis et prophetarum textus sermonis eius, et apparuit mihi una facies eloquiorum castorum, et exultare cum tremore didici.
Abbreviated transcription (Latin):
b meritis. s ꝑ grãm dci
merinmus fieri templũ eꝰ.
iueniat. qd̾ oculos sue ma¬
iestatis offendat. s habita¬
culum cordis nr̃i euacuet᷑¬

Expanded text:
bus meritis, sed per gratiam Dei meruimus fieri templum Dei;inveniat quod oculos suae majestatis offendat: sed habitaculum cordis nostri evacuetu
Abbreviated transcription (Latin):
erne diei admonet ut
in laude uirginis in morari
debeamꝰ. Quia reuera dignum
est ut indie tante genitcis lau¬
des dñi ñ sileat lingua carnis.
In hac siquidem die competent̃
beata uirgo maria sponso illi
celesti lib̾e ꝓclamat. Tenuisti
manum dext̾am meam. ⁊ in
uoluntate tua deduxisti me:.
et cũ gła assumpsisti me. Ho¬
die in qͣm ⁊ ip̃a congrue ab spõ¬
so audit ueni ꝓxima mea. spe¬
tiosa mea. columba mea. qm̃
ecte hyeuis tͣnsiit. pluuia abiit.
Ip̃aq iam beata respondet. łlo¬
res uisi sunt int̾ra nã tempꝰ
sectionis aduenit. Amma mea
exultabit in dño. ilelectabitur

Expanded text:
erni diei admonet ut in laude Virginis immorari debeamus. Quia revera dignum est ut in die tantae genitricis laudes Domini non sileat lingua carnis. In hac siquidem die competenter beata Virgo Maria, sponsa illa coelestis libere proclamat: Tenuisti manum dexteram meam, et in voluntate tua deduxisti me, et cum gloria assumpsisti me . Hodie, inquam, et ipsa congrue ab sponso audiat: Veni, proxima mea, speciosa mea, columba mea. Quoniam ecce hyems transiit, pluvia abiit . Ipsaque jam beata respondit: Flores visi sunt in terra, nam tempus sectionis advenit . Anima mea exsultavit in Domino, delectabit
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑta est: qui portas inferoꝵ
iam inpotestate acceꝑat. di¬
cente dño adeum. tu es pect᷑
⁊ suꝑ hanc petram edificabo¬
edificabo ecclesiam meam:
et porte inferi non p̾ualebũt
terram. erunt ligata ⁊ inclo
⁊ quecumq solueris suꝑ t̾rã.
erunt soluta ⁊ incelo. Ille gͦ
sc̃o petro portam frerream aꝑ¬
uit. qui portas inferi patefec᷑.
Ille demorte petrum eripuit.
qui mortem ipsam deuicit.

Expanded text:
ta est, qui portas inferorum jam in potestatem acceperat, dicente Domino ad eum: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam; et portae inferi non praevalebuntterram, erunt ligata et in coelo, et quaecunque solveris super terram erunt soluta et in coelo. Ille ergo sancto Petro portam ferream aperuit qui portas inferni patefecit. Ille de morte Petrum eripuit, qui mortem ipsam devicit.
Abbreviated transcription (Latin):
largitate: ⁊ sic eucharistiam
p̃sumat acciꝑe. Si enĩ agnoscẽs
reatum suũ. ip̃e se adiuino al¬
tari sẜ duxerit. cito ad indul¬
gentiã diuine miscdie ꝑueniet
humułr ab altari eccłie ꝑ em̃datio¬
ne uite remoũe uolũit. ab et̾no
illo ⁊ celesti comuuio ex cõmu¬

Expanded text:
am; et sic Eucharistiam praesumat accipere. Si enim agnoscens reatum suum, ipse se a divino altari subduxerit, cito ad indulgentiam divinae misericordiae perveniet:humiliter ab altari ecclesiae pro emendatione vitae removere voluerit, ab aeterno illo et coelesti convivio excommu
Abbreviated transcription (Latin):
amus suꝑ pbilisteos noc¬
te. et nastemus eos usq dum
illucescat mane: nec relinqua¬
mus de en uirum. Dixitq ppłs.
Omne quod bonum tibi indetur
fac. Et ait sacerdos. Acceclamus
huc ad dñm. Et consuluit saul
domiinũ dicens. Num ꝑsequar
philistum. si trades eos in manu¬
isrł: Et non respondit ei in die

Expanded text:
amus super Philisthim nocte, et vastemus eos usque dum illucescat mane, nec relinquamus de eis virum. Dixitque populus: Omne quod bonum videtur: Et ait Sacerdos: Accedamus huc ad Dominum. Et consuluit Saul Dominum, dicens: Num persequar PhilistIsrael? et non respondit ei in die
Abbreviated transcription (Latin):
martinus sabarie pannoni¬
orum opido orum dus fiuit:
s intra italiam ticini alitus est.
Parentib scđ̃m seculi dignitatẽ
non infimis: gentilib tamen.
Pater eiꝰ nules primum: pꝰ tribu¬
nus militum fuit. Ip̃e armatã
nulitiam in adolescentia secut᷑.
inter scalares alas subrege con¬
stantio. dein sub uiliano cesare
militauit. Non tamen spontez
quia apͥmis fere annis diuinã
potius scruitutẽ. sacra illustris
pueri inspirauit infantia. Nã
cum ẽẽt annoꝵ decem. niuitis
parentib ad ecclesiã confugit.
seq cathecuminũ ficri postula¬
uit. Mox mirũ inmodum totꝰ
indei oꝑe conuersus. cum eĩt
annoꝵ duodetim. heremum cõ¬
cupunt. fetissetq uotis satis. si
etatis infirmitas ñ obsttisset.

Expanded text:
Martinus Sabaria Pannoniarum oppido oriundus fuit, sed intra Italiam Ticini altus est, parentibus secundum saeculi dignitatem non infimis, gentilibus tamen. pater eius miles primum, post tribunus militum fuit. ipse armatam militiam m adulescentia secutus inter scolares alas sub rege Constantio, deinde sub Iuliano Caesare militauit: non tamen sponte, quia a - primis fere annis diuinam potius seruitutem sacra inlustris pueri spirauit infantia. nam cum esset annorum decem, inuitis parentibus ad ecclesiam confugit seque catechumenum fieri postulauit. mox mirum in modum totus in Dei opere conuersus, cum esset annorum duodecim, eremum concupiuit, fecissetque uotis satis, si aetatis infirmitas non obstitiss
Abbreviated transcription (Latin):
sa uirgo maria cum gratia
repletur. cum sp̃u sc̃o ꝑfundit.
cum urcute altissimi obum¬
bratur. fit p̃ciosior merias. cel¬
sis sublimior. fastigiis. ita ut¬
nullus iam usib sit ip̃a eadẽ
Unde ⁊ sumitari oportet ta¬
lem ac tantam uirginem. tãꝙ:
preclaram. uenerari multum
quodãmodo dignitatem qͣntũ
fas est cum gaudio laudibus
dignissime efferri. Que ut dixi¬
quia p̃cessit eam dñs ⁊ salua¬
tor noster erea uera fide genit᷑
ad celestia: ut pararet ei sicut
ip̃e suis reꝓmisit discipulis
nethereis mansionib locum.
hinc quoq clauid ꝓpħa olim
gratulabundus. xp̃o canit.
Asũmo inquit celo egressio
eius. ⁊ occursus eius usq ad
sumiũ eius. Ascendit ergo¬

Expanded text:
atura: tamen cum gratia repletur, cum Spiritu sancto perfunditur, cum virtute Altissimi obumbratur, fit pretiosior meritis, celsis sublimior fastigiis, pue, etsi imitari oportet tantam ac talem virginem, tamque praeclaram venerari: multumquodammodo dignitatem, quantum fas est, cum gaudio laudibus eam dignissimis efferre: quae, ut dixiquia praecessit eam Dominus et Salvator noster ex ea vera fide genitus ad coelestia: ut pararet ei, sicut ipse suis repromisit discipulis, in aethereis mansionibus locum. Hinc quoque David propheta olim gratulabundus Christo canit: A summo, inquit, coelo egressio ejus: et occursus ejus usque ad summum ejus . Ascendit ergo
Abbreviated transcription (Latin):
buit:⁊ maioris loci ordinatio¬
nem suscepit. Quod inse post¬
ea ficri ñ debuisse. ut uiuo
ep̃o suo ordinaretur ⁊ dixit
uetitũ. qd̵ iam ordinat᷑ꝰ didicit:
nec qd̃ sibi factũ eẽ doluit.
aliis fieri uoluit. Unde etiam
sategit ut conciliis constitue

Expanded text:
et majoris loci ordinationem suscepit. Quod in se postea fieri non debuisse, ut vivo suo episcopo ordinaretur, et dixit, vetitum, quod jam ordinatus didicit: nec quod sibi factum esse doluit, aliis fieri voluit. Unde etiam sategit, ut conciliis constitue
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝑtib echiopie audire
sapientiã salomonis. S hec
regnia non tam exuna regio¬
ne. qͣm exuniũsi mundi ꝑtibꝰ
reges paritura conuenit: sic
etiã euangelista cõmemorat.
Regina austri uenit afinib
t̾re. audire sapientiã salomo¬
nis. uenit eccł̃ia ad redempto¬
rem ⁊ eruditorẽ sus̃: ut de
stulticia erroris doctuam ꝑ
sic̃ audiuimꝰ regnoꝵ scripsit
hystoria ita dicens. Et in gres¬
sa regina ierusalem cum mul¬
to comitatu. ⁊ dinciis. cum
camidis portantib aromata.
⁊ aurũ in finits̃ nunis. ⁊ gẽ
mas p̃ciosas. uenit ad solo¬
monem: ⁊ locuta ei unũsa
Que habebat incorde suo. łc.i.¬
rgo infigura regine huuiꝰ
eccłia uenit exgentib. ⁊ a
finib fre imponens finẽ cu¬
piditatib uiciisꝙ trenis: ut
andiret sapientiã salomonis.
id est ueri pacifici dñi nr̃i iħu¬

Expanded text:
a partibus Aethiopiae audire sapientiam Salomonis. Sed haec non tam ex una regione, quam ex universis mundi partibus reges paritura convenit, sicut etiam evangelista commemorat: Regina austri venit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis. Venit Ecclesia ad redemptorem et eruditorem suum, ut de stultitia erroris doctrinam sicut audivimus, Regnorum scripsit historia, ita dicens: Et ingressa regina Jerusalem cum multo comitatu et divitiis, cum camelis portantibus aromata, et aurum infinitmas pretiosas, venit ad Salomonem, et locuta est ei universa quae habebat in corde suo. Ergo in figura reginae hujus Ecclesia venit ex Gentibus et a finibus terrae, imponens finem cupiditatibus vitiisque terrenis; ut audiret sapientiam Salomonis, id est, veri pacifici Domini
Abbreviated transcription (Latin):
nere redempta creuit eccl̃ia. lc̃.¬
ec intra archã diluiio nͣ.¬
inundante seruata. tru¬
cis benefitium ⁊ baptismatis
nust̾rum p̃signauit. hanc sat
sterilis ⁊ desꝑata insenectute
unico pignore fecunda p̾cunt.
Eecłia enim. unicũ. id est dilec¬
tissimum deo ppłm. scło iam
scnescente ꝓgeniit. Hec est re¬
gnia illa de qua adcdñm d̃r.
Astinit regina adex̾ts tuis in
uestrti deaurato cirtũ anne¬
ta uarictate: id ẽ diũsaꝵ tir

Expanded text:
nere redempta crevit Ecclesia. Haec intra arcam diluvio exundante servata, crucis beneficium et Baptismatis mysterium praesignavit. Hanc Sara sterilis et desperata in senectute unico pignore fecunda praececinit: Ecclesia enim unicum, id est, dilectissimum Deo populum saeculo jam senescente progenuit. Haec est regina illa de qua ad Dominum dicitur, Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato, circumamicta varietate ; id est, diversa
Abbreviated transcription (Latin):
in fide dubitauit. Poposcit namq
ut descenderet. et sanaret filium
eius. Corporalem ergo presentiã
domini querebat. qui ꝑ sp̃m nus¬
qͣm deerat.

Expanded text:
in fide dubitavit. Poposcit namque ut descenderet et sanaret filium ejus. Corporalem ergo praesentiam Domini quaerebat, qui per spiritum nusquam deerat.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuocas ad uidendum. si exiguum
splendorem lucerne ostenderis. et
amplius crucias. si lumen mag¬
num ingesseris. ita dominꝰ ⁊ sal¬
uator ñr qui est lumen uerum.
nisi prius beatum iohem ue¬
lut lucernam p̾mitteret. clarita¬
tem eius totus mundus sustine¬
re non posset. Lc .ui.¬
rgo quia beatum precursorẽ

Expanded text:
ulos ad videndum provocas si exiguum ulos ad videndum provocas si exiguum splendorem lucernae ostenderis, et amplius crucias si lumen magnum ingesseris, ita Dominus et Salvator noster, qui est lumen verum, nisi prius beatum Joannem velut lucernam praemitteret, claritatem ejus totus mundus sustinere non posset. Ergo quia beatum praecursore
Abbreviated transcription (Latin):
minui. illum autem crescere. Qd̃
etiam in passionib amboꝵ un
pletum est. Ut minuatur homo
caput ioh̃i s absciditur: ut exalte
pare autem beatum lc.Uͭ.¬
iohannem dñs et saluator
ñr lucernam ẽẽ dixerit. et quare
eum ante se mitti uoluerte. breui¬
ter caritati ur̃e intimabo. Premis¬
sus est enim iohannes. uelut uox
ante uerbum. lucerna ante solem
preco ante iudicem. seruus ante
dnm: auncus ante sponsum. Et
quia uniu̾sum mundum peccato¬
rum tenebre. et nox infidelitatis
opp̾sserat. et solem iusticie aspicere
non ualebant: beatus ioh̾es quasi
lucerna p̾mittitur: ut coedis ocli
qui lippitudine iniquitatis opp̾s¬
si. magnum et uerum lumen ui¬
dere non poterant. ad lum̃ lucer¬
ne. pͥmum quasi tenuem splen¬
dorem uidere consuescerent: et
paulatim pecc̃oꝵ nubilo remotd.
et infidelitatis humore digesto.
adueniente xp̃o ab illo celesti lu¬
mine letificari possent pocuis qͣm
torqueri. Sicut enim lippientes ocłõs¬

Expanded text:
minui, illum autem crescere . Quod minui, illum autem crescere . Quod etiam in passionibus amborum impletum est: ut minueretur homo, caput Joannis abscinditur; ut exaltaritur. Quare autem beatum Joannem Dominus et Salvator noster lucernam esse dixerit, et quare eum ante mitti voluerit, breviter charitati vestrae intimabo: praemissus est enim Joannes velut vox ante verbum, lucerna ante solem, praeco ante judicem, servus ante dominum, amicus ante sponsum. Et quia universum mundum peccatorum tenebrae et nox infidelitatis oppresserat, et solem justitiae aspicere non valebant, beatus Joannes quasi lucerna praemittitur, ut cordis oculi, qui, lippitudine iniquitatis oppressi, magnum et verum lumen videre non poterant, ad lumen lucernae primum quasi tenuem splendorem videre consuescerent, et paulatim peccatorum nubilo remoto, et infidelitatis humore digesto, adveniente Christo, ab illo coelesti lumine laetificari possent potius quam torqueri. Sicut enim lippientes oc
Abbreviated transcription (Latin):
saluator testimonium ꝑhibet
mulierum maior iohanne bap¬
tista. Precellit cunctis. eminet
ditur patriarchas: et quis quis
de muliere natus est. inferior ẽ¬
iohanne. Qui autem de uirgine
natus est: maior est iohanne.
unde idem iohannes ait. Qui
post me uenit ante me factus
est: cuius non sum adignus solu̾e
corrigiam calciamenti. Et de ple
conspexit. ideo nullum quasi ñ
egentem ab hoc numero exclusit.
Ac si diceret. Nos om̃s patriarche.
incarnationem pͥmissi. uel ob in¬
carnationem missi. om̃s nos de
plenitudine eius accepimus. Nos
uasa sumus. ille fons est. Ille cre¬
ator, nos creatura. Ille d̾s : nos
oc ergo fr̃s myst̾ium est in
natiuitate precursoris dñi.
et in natuutate redemptoris nr̃i.
quod in ꝓphe natiuitate humilia
tio nr̃a designatur. in natiuitate
quoq domini. exaltatio nr̃a. Ioh̾es
decrescente die natus est. xp̃c uero
crescente: quia dignum fuit ut
hominis fama minueret᷑: et gła
domini exaltaretur. Hoc idem et io¬
hannes sentiens ait. Me oportet

Expanded text:
testimonium perhibet, mulierum major non est Joanne Baptista . Praecellit cunctis, eminet ditur patriarchas; et quisquis de muliere nascitur, inferior eJoanne: qui autem de Virgine natus est, major est illo; unde idem Joannes ait: Qui post me venit, ante me factus est, cujus non sum dignus solvere corrigiam calceamenti ; et: De plconspexit, ideo nullum quasi non egentem ab hoc numero exclusit; ac si diceret: Nos omnes prophetae, incarnationem praemissi, vel ab Incarnato missi, omnes nos de plenitudine ejus accepimus: nos vasa sumus, ille fons est; ille creator, nos creatura; ille Deus, nos o, fratres, mysterium est in nativitate praecursoris Domini et in nativitate Redemptoris nostri, quod in prophetae nativitate humilitas nostra designatur, in nativitate quoque Domini exaltatio nostra. Joannes decrescente die natus est, Christus vero crescente, quia dignum fuit ut hominis fama minueretur et gloria Dei exaltaretur. Hoc idem et Joannes sentiens, ait: Me oportet
Abbreviated transcription (Latin):
defunctus efferebatur: filius uni¬
cus matri sue. Defunctus hic qͥ
extra portam cuuitatis multis
intuentib est elatus. significat
hominẽ letali criminum fune¬
re soporatum. eandemq insuꝑ
anime mortem ñ cordis ad huc
cubili tegentem: s ad multoꝵ
noticiam ꝑ locutionis oꝑisue
indicium. quasi ꝑ sue ciitatis
ostia ꝓpalantem.

Expanded text:
defunctus efferebatur filius unicus matris suae. Defunctus hic, qui extra portam civitatis multis est intuentibus elatus, significat hominem lethali criminum funere soporatum, eamdemque insuper animae mortem non cordis adhuc cubili tegentem, sed ad multorum notitiam per locutionis operisve sui indicium, quasi per suae civitatis ostia propalantem.
Abbreviated transcription (Latin):
Sic comedent filii istł su
um panem pollutum init gentes
ad quas eiciam eos. Et dixi. Aa .a.
domine ds. Ecce anuna mea non
est polluta. et morticmum ce la¬
ceratum a bestiis non comecli
ab infantia mea usq nunc: et
non est ingressa os meum om¬
nis caro inmunda. Et cdixit ad
me. Ecce dedi tͥ fimum boum
ꝓ stercorib humanis: et facies
panem tuum in eo. łt .nͣ. ħ¬
t dixit ad me. fili hominns
ecce ego conteram baculũ
panis in ierłm: et comedent
panem in pondere. et in sollici¬
tudine. et aquam in mensura
et in angustia bibent: ut defi¬
cientib pane et aqua. corruat
unusquisq ad frẽm sium: et
contabescant in uquitatib
sins. Et tu fili hominis sume

Expanded text:
sic comedent filii Israhel panem suum pollutum inter gentes ad quas eiciam eos et dixi ha ha ha Domine Deus ecce anima mea non est polluta et morticinum et laceratum a bestiis non comedi ab infantia mea usque nunc et non est ingressa os meum omnis caro inmunda et dixit ad me ecce dedi tibi fimum boum pro stercoribus humanis et facies panem tuum in eo et dixit ad me fili hominis ecce ego conteram baculum panis in Hierusalem et comedent panem in pondere et in sollicitudine et aquam in mensura et in angustia bibent ut deficientibus pane et aqua corruat unusquisque ad fratrem suum et contabescant in iniquitatibus suis et tu fili hominis sume
Abbreviated transcription (Latin):
est. quisquis ea fecerit. et sic do¬
cuerit: Quaꝓpter sic est accipi¬
enda illa sententia. qui autem
fecerit et docuerit sic. magnus
uocabitur in regno celoꝵ: id ẽ
non scd̾m illa minima. sed se
in regnum celoꝵ. Ergo qui sol¬
uerit illa minima et sic docue¬
rit. minimus uocabitur. Qui
autem fecerit illa minima et
sic docuerit. non iam magnus
habendus est. et idoneus regno
celorum: s tam̃ non tam mini¬
mus qmͣ ille qui soluit. Unĩca.¬

Expanded text:
est quisquis ea fecerit, et sic docuerit? Quapropter sic est accipienda illa sententia, Qui autem fecerit et docuerit sic, magnus vocabitur in regno coelorum: id est, non secundum illa minima, sed secin regnum coelorum. Ergo qui solverit illa minima, et sic docuerit, minimus vocabitur: qui autem fecerit illa minima, et sic docuerit, non jam magnus habendus est et idoneus regno coelorum; sed tamen non tam minimus quam ille qui solvit: ut a
Abbreviated transcription (Latin):
no. obseratas esfringunt fores
demotoq igni mediis flãmis
martinũ auferunt. cũ iam penit᷑
ẽẽ consumpt᷑. tam diut᷑no incen¬
dio putaretur. Cet̾um ut uerbis
meis dñs est testis. mͥ ip̃e rifere¬
bat. ⁊ si sine gemitu fatebatur.
i hoc se diaboli arte deceptum.
ut extussus a sompno consiliũ
ñ haberet. quo ꝑfidem ⁊ oratio¬
nem ꝑiculo repugnaret. Demq
tam dui cirta se seuisse ignem.
qͣm dui erumꝑe ostium turbat᷑
mente temptauerit. Ubi uero auxi¬
liũ crucis ⁊ orationis. arma repe¬
q tum seusisse rorantes. quas
male ẽt eiꝑtus urentes. Unde
intelligat quisquis hec legerit.
tamptatũ quidem illo martinũ

Expanded text:
no, obseratas effringunt fores, no, obseratas effringunt fores, demotoque igne de mediis flammis Martinum auferunt, cum iam penitus esse consumptus tam diuturno incendio putaretur. ceterum — uerbis meis Dominus est testis — mihi ipse referebat et non sine gemitu fatebatur, in hoc se diaboli arte deceptum, ut excussus e somno consilium non haberet, quo per fidem et orationem periculo repugnaret: denique tam diu circa se saeuisse ignem, quamdiu erumpere ostium turbatus mente temptauerit. ubi uero uexillum crucis et orationis arma repeque tum sensisse rorantes, quas male esset expertus urentes. unde intellegat quisquis haec legerit, temptatum quidem illo Martinum
Abbreviated transcription (Latin):
tum cilicio suꝑietto cubare con¬
taq quasi accepta ꝑmotus in¬
uria. stramentũ omne ꝓietit. ca¬
su suꝑ fornaculã ꝑtem palec illiꝰ
qͣm remouerat aggessit: ip̃e ut
erat moris. nuda humo lassitu¬
dine itineris urgente requieuit:
ad mediam fert noctem ꝑ int̾rup¬
tum ut supra diximꝰ painmentũ
igins estuans. arescentes paleas
app̃hendit. Martinꝰ sompno excit᷑
re inopinata ancipiti ꝑiculo. ⁊
maxime ut referebat diabolo ĩ si¬
diante. atq urgente preuent᷑. tar¬
dius qͣm debuit ad orationis cõ¬
fugit auxilium. Nam erumꝑe
foras cupiens. eũ pessulo quem¬
ostio obdiderat diu multũq luc¬
tatus grauissimũ circa se sensit
incendium: adeo ut uestem qua
indntꝰ erar ignis absumpserit. iii.¬
scutum fidei ⁊ oratioins arripiens.
medus flãmis totꝰ ad dñm con¬
uersꝰ incubuit. Tum uero diui¬
nitꝰ igne sub moto. in noxio sibi
orbe flamaꝵ orabat. Monachi
autem qui ꝓforib erant. crepi¬
tante. ⁊ colluctante in cendii so¬

Expanded text:
tum cilicio superiecto cubare contaque quasi accepta permotus iniuria stramentum omne proiecit. casu super fornaculam partem paleae illius, quam remouerat, aggessit. ipse, ut erat moris nuda humo ex lassitudine itineris urguente requieuit. ad mediam fere noctem per interruptum, ut supra diximus, pauimentum ignis aestuans arentes paleas adprehendit. Martinus somno excitus re inopinata, ancipiti periculo et maxime, ut referebat, diabolo insidiante adque urguente praeuentus, tardius quam debuit ad orationis confugit auxilium. nam erumpere foras cupiens, cum pessulo, quemostio obdiderat, diu multumque luctatus, grauissimum circa se sensit incendium, ita ut uestem, quam indutus erat, ignis absumpserit. tscutum fidei et orationis arripiens mediis flammis totus ad Dominum conuersus incubuit. tum uero diuinitus igne submoto, innoxio sibi orbe flammarum, orabat. monachi autem, qui pro foribus erant, crepitante et conluctante incendii so
Abbreviated transcription (Latin):
os suos. et non corripuit eos.
quod non expietur iniquitas do¬
mus eius uictunis et muneri¬
b usq inet̾num. Dormiuit autẽ
samuel usq manez aꝑuitq ostia
domus dñi. Et samuel timebat
indicare iusionem hely. uocauit
gͦ heli samuelem et dixit Samu¬
el filimi. Qui respondit. Presto
sum. Et interrogauit eumi. Qmuis
est sermo quem locutus ẽ ad te:

Expanded text:
os suos, et non corripuit  Vul domui Heli, quod non expietur iniquitas domus ejus victimis et muneribus usque in aeternum. Dormivit autem Samuel usque mane, aperuitque ostia domus Domini. Et Samuel timebat indicare visionem Heli. Vocavit ergo Heli Samuelem, et dixit: Samuel, fili mi. Qui respondens, ait: Praesto sum. Et interrogavit eum: Quis est sermo, quem locutus est ad te
Abbreviated transcription (Latin):
palliũ meum custodes mu¬
roꝵ. Adiuro uos filie ierłm:
si inueneritis dilectũ meum.
ut nuncietis ei quia amore
langueo. Qualis dilectus tuꝰ
exdilecto. opulcherrima mu¬
lierum. qualis est dilectus
tuus ex dilecto. quia sic ad¬
ilectus meus candidus.
i rubicundus: electus

Expanded text:
custodes murorum. Adjuro vos, filiae Jerusalem, si inveneritis dilectum meum, ut nuntietis ei quia amore langueo. Qualis est dilectus tuus ex dilecto, o pulcherrima mulierum? Qualis est dilectus tuus ex dilecto, quia sic adilectus meus candidus et rubicu
Abbreviated transcription (Latin):
aut factore suo purioe erit uir: Ec¬
ce qui seruuiunt et ñ sunt stabiles.
et in angłis sus repperit prauita¬
tem. Quanto magis hii qui habi¬
tant domos luteas. qui t̾renuem
habent fundamentum consumen¬
tur uelut a tinea. De mane usq ad
uesꝑam succidentur. et quia nul¬
lus intelligit inet̾num ꝑibunt.

Expanded text:
aut factore suo purior erit vir? Ecaut factore suo purior erit vir? Ecce qui serviunt ei, non sunt stabiles: et in angelis suis reperit pravitatem: Quanto magis hi qui habitant domos luteas, qui terrenum habent fundamentum, consumentur velut a tinea? De mane usque ad vesperam succidentur: et quia nullus intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
et manus lassas robora¬
sti. Uacillantes confirmauerũt
sermones tuiz et genua tremen¬
tia confortasti. Nunc autem ue¬
nit suꝑ te plaga. ⁊ defecisti: teti-¬
git te et conturbatus es. Ubi est
rum: Recordare obsecrote. quis
umqͣm innocens ꝑiit. ant quan
et semmnant dolores. et metunt eo ᷤ
flante do ꝑissez et sp̃u ire ens ẽẽ
consumptos. Rugitus leonis et
uox leene. et dentes catuloꝵ leo¬
num contriti sunt. Eygris ꝑiit
co quod non haberet precdam: et
eatuli leonis dissipati sunt. st .ii.¬
orro ad medictum ẽ uer¬
bum absconditũ: et quasi
furtiue suscepit auris mea uenas
susurrii eius. In horrore uisioĩs
nocturne. quando solet sopor oc¬
cupare homines: pance tenuit
me ec timor: et omnia ossa mea
ꝑterrita sunt. Et cum sp̃c me pre¬
sente transiret. inhorruerunt
pili carnus mȩȩ. Scetit. qͥdam cuiꝰ
non agnoscebam uultum. yma¬
go coram ocłis meis et nocem qͣsi¬
aure lenis audiui. Numquid ho¬
mo dei comꝑatione iustifrcabitur

Expanded text:
Et manus lassas roborasti. Vacillantes confirmaverunt sermones tui, et genua trementia confortasti. Nunc autem venit super te plaga, et defecisti: tetigit te, et conturrum? Recordare, obsecro te, quis umquam innocens perierit? aut quandet seminant dolores, et metunt eos, Flante Deo, perisse, et spiritu irae ejus esse consumptos: Rugitus leonis, et vox leaenae, et dentes catulorum leonum contriti sunt. Tigris periit, eo quod non haberet praedam, et catuli leonis dissipati sunt. Porro ad me dictum est verbum absconditum et quasi furtive suscepit auris mea venas susurri eius in horrore visionis nocturnae quando solet sopor occupare homines pavor tenuit me et tremor et omnia ossa mea perterrita sunt et cum spiritus me praesente transiret inhorruerunt pili carnis meae stetit quidam cuius non agnoscebam vultum imago coram ocaurae lenis audivi. Numquid homo, Dei comparatione justificabitur,
Abbreviated transcription (Latin):
Nequaqm. s rex imꝑabit nob̾.
cum dominꝰ d̾s ũr regnaret in
uobis. Nunc gͦ presto ẽ rexũr
quem elegistis et petistis: ecce de¬
dit dñs uobis regem. Si timue¬
ritis dominũ et sermeritis ei.
et audieritis uocem eins. et non
exasꝑaueritis os domini. eritis
et uos et rex ũr qui imꝑat uob̾
sequentes dñin dm̃ ur̃m. Si au¬
tem non audieritis uocem dñi

Expanded text:
Nequaquam, sed rex imperabit nobis, cum Dominus Deus vester regnaret in vobis. Nunc ergo praesto est rex vester, quem elegistis et petistis: ecce dedit vobis Dominus regem. Si timueritis Dominum, et servieritis ei, et audieritis vocem ejus, et non exasperaveritis os Domini: eritis et vos et rex qui imperat vobis, sequentes Dominum Deum vestrum. Si autem non audieritis vocem Domi
Abbreviated transcription (Latin):
undictamq reproboꝵ ad in¬
citamentũ nob̃̾ bene agendi
ꝓponimꝰ. hoc siqͥdẽ ⁊ ipsiꝰ dm̃
docemur exeemplo: qui ut
humane suꝑbie ctruicem
frangat. ac sublime nobis
humilitatis uigum imponat.
ñ sue tantũ humilitatis for¬
mã qm sequam insinuat
dicens. discite ame quia mi¬
tis sum ⁊ humilis corde. s

Expanded text:
ndictamque reproborum ad incitamentum nobis bene agendi proponimus. Hoc siquidem et ipsius Domini docemur exemplo, qui ut humanae superbiae cervicem frangat, ac sublime nobis humilitatis jugum imponat, non suae tantum humilitatis formam quam sequamur, insinuat dicens: Discite a me, quia mitis sum, et humilis
Abbreviated transcription (Latin):
rgo die nono egri um.¬
tudinis sue quinqua¬
gesimo ⁊ serto anno etatis
sue tricesimo ⁊ t̾cio etatis au¬
gustimi. anima illa religio¬
sa.⁊pia. carne soluta ẽ. Et
libuit augustino flere in

Expanded text:
rgo die nono aegritudinis suae, quinquagensimo et sexto anno aetatis suae, tricensimo et tertio aetatis meae, anima illa religiosa et pia corpore soluta estlibuit flere in
Abbreviated transcription (Latin):
uerint te. T antem letaberis in
filiis tuis qm̃ om̃s benedicent᷑.⁊
congͥgabunt᷑ ad dñm. Beati om̃s
qui diligunt te: et qui gaudent
nua mea benedic dñm
tem suam. Beatus ero si fuerint
reliquie seminis mei. ad iuidendã
dlar itatem iernsaleni. Porte rersin
ee saphyro. et smaragdo elifica¬
buntiuz et ex lapide pͥcioso omĩs
circuitus murorũ euis: ex lapide
candido et mundo. Om̃s plateȩ
eius sternent᷑ et ꝑ rcos es alleliua
cantabit᷑. Benelictus dñs qui ex¬
altauit eam ut sit regnum eius
in scła scłorum suꝑ eam amen.
Et consũmati sunt om̃s sermo¬
nes tobie. Et pꝰqͣm illuminatus
est uixit annis quadraginta duo¬
b. et uidit filios nepotum suorũ.
sumpletis itaq annis centum duo¬
b. sepultus est bonorifice in nini¬
ne. Quinquaginita namq et sex
sit: sexagenarins uero recepit. Re

Expanded text:
verint te tu autem laetaberis in verint te tu autem laetaberis in filiis tuis quoniam omnes benedicentur et congregabuntur ad Dominum beati omnes qui diligunt te et qui gaudent ma mea benedic Dominum tem suam beatreliquiae seminis mei ad videndam claritatem Jerusalem. Portae Jerusalem ex sapphiro et smaragdo aedificabuntur: et ex lapide pretioso omnis circuitus murorum ejus. Ex lapide candido et mundo omnes plateeius sternentur et per vicos eius alleluia cantabitur benedictus Dominus qui excitavit eam ut sit regnum eius in saecula saeculorum super eam amen et consummati sunt sermones Tobi et posteaquam inluminatus est vixit annis quadraginta duobus et vidit filios nepotum suorum conpletis itaque annis centum duobus sepultus est honorifice in Nineven quinquaginta namque et sex sit sexagenarius vero recepit re
Abbreviated transcription (Latin):
go antem in terra capti¬
uitatis mȩe confitebor illi
qm̃ ostendit maiestatem suam
in gentem pecca tricem. Conu̾ti¬
num itaq pecratores. et facite ili¬
sticiam coram deo credentes quod
faciat uobiscum miscłiam suam.¬
Ego autem et anima mea in eo le¬
tabunuir. Beneclicite am̃ om̃s elacs
enis agite dies leticie. et confitemi¬
ni illi. Iherusalem cuutas d̾i. casti¬
gauit te dommꝰ in oꝑib manuum
tuarum: confitere domino in oꝑi¬
b tiuis. et benedic dm̃ scłorum: ut
ie dificet in te tabernacłm suum.
et renocet ad te om̃s captinos. ⁊ gau¬
deas in omĩa secła scłorum. Ec .nͭ.¬
ure splendida fulgebis. et
omĩs fines terre adorabunt te. fia¬
tiones ex longinquo ad te uemiẽt
⁊ miniera deferentes adorabunt
dñm in te: et t̾ram tuam in sc̃ifi¬
catione habebunt. nom̃ magnũ
inuocabunt ini te. Maledicti erũt
qui contempserint te: et condemp¬
nati erunt qui blaspbemane cĩt
te. benedictiq erunt qui eclifica¬

Expanded text:
go autem in terra captivitatis meae confitebor illi: quoniam ostendit majestatem suam in gentem peccatricem. Convertimini itaque, peccatores, et facite justitiam coram Deo, credentes quod faciat vobiscum misEgo autem et anima mea: in Deo laetabitur. Benedicite Domino omnes electi eius: agite diem leticie et confitemini illi. Jerusalem civitas Dei, castigavit te Dominus in operibus manuum tuarum. Confitere Domino in bonis tuis, et benedic Deum saeculorum, ut reaedificet in te tabernaculum suum, et revocet ad te omnes captivos, et gaudeas in omnia saecula saeculorum. Luce splendida fulgebis: et omnes fines terrae adorabunt te. Nationes ex longinquo ad te venient: et munera deferentes, adorabun et terram tuam in sanctificatione habebunt nomen magnum invocabunt in te maledicti erunt qui contempserint te et condemnati erunt omnes qui blasphemaverint te benedictique erunt qui aedifica
Abbreviated transcription (Latin):
t post duos annos dierũ¬
misit rex pͥncipem tribu¬
torum in ciuitates iuda: et ue¬
nit ierłm cum turba magna.
Et locutus est ad eos u̾ba pacifi¬
ca ui dolo. et crediderunt ei. Et ir¬
ruit suꝑ cuutatem repentez et
ꝑcussit eam plaga: et ꝑdidit
popłm multum ex isrł̃. Et acce¬
pit spolia cuutatis. et succeudit
eam igni: et destruxit domos eiꝰ.
et muros eius in circuitu: && cap¬
tuas duxerunt mulieres. ⁊ na¬
tos. et peccora possederunt. Et
edificauerunt ciuitatem dauid
muro magno. et firmo. et turri¬
b firmis: et facta est illis in ar¬
cem. Et posuerunt illic gentem
peccatoꝵ. iuros iniquos. et con¬
ualuerunt ineaz et posuerunt
arma et escas. et cong̾gauerunt
spolia ierłm. ⁊ reposuerunt illic:
et facci sunt in laqueñ magnũ.
Et factum est hoc ad insidias scĩ¬
ficationi et in diabolum mag¬
num in isrł. Et effuderunt san¬
gumem innocentem ꝑ circuitũ
sc̃ificationis: et contaminaue¬
tunt sc̃ĩficationem. Et fugerũt

Expanded text:
t post duos annos dierumisit rex principem tributorum in civitates Iuda et venit Hierusalem cum turba magna et locutus est ad eos verba pacifica in dolo et crediderunt ei et inruit super civitatem repente et percussit eam plaga et perdidit populum multum ex Israhel et accepit spolia civitatis et succendit eam igni et destruxit domos eius et muros eius in circuitu et captivas duxerunt mulieres et natos et pecora possederunt et aedificaverunt civitatem David muro magno et firmo et turribus firmis et facta est illis in arcem et posuerunt illic gentem peccatorum viros iniquos et convaluerunt in ea et posuerunt arma et escas et congregaverunt spolia Hierusalem et reposuerunt illic et facti sunt in laqueum magnum et factum est hoc ad insidias sanctificationi et in diabolum malum in Israhel et effuderunt sanguinem innocentem per circuitum sanctificationis et contaminaverunt sanctificationem et fugerunt
Abbreviated transcription (Latin):
locutione linguarum in bu¬
enclum euangelio mundum
distributis sibi terrarũ parti¬
b suscepissent. beatissimus
petrus princeps apłici ordi¬
nis ad artem romani destina¬
tur imꝑii ut lux ueritatis
que in omnium gentium
reuelabatur salutem. efficatiꝰ
ab ipso capite ꝑtotum mun
dum effunderetur. Cuius au¬
tem nationis homines in hac
tunc urbe non eẽnt. aut que
usquã gentes ignorarent qd̃
roma didicisset: hic colluc¬
tantes philosophoꝵ opinio¬
nes. hic dissoluende erant
terrene sapientie uanitates:
hic confutandus demonum

Expanded text:
locutione linguarum, imbuendum Evangelio mundum, distributis sibi terrarum partibus, suscepissent, beatissimus Petrus princeps apostolici 323 ordinis, ad arcem Romani destinatur imperii: ut lux veritatis quae in omnium gentium revelabatur salutem, efficacius se ab ipso capite per totum mundi corpus effunderet. Cujus autem nationis homines in hac tunc urbe non essent? aut quae usquam gentes ignorarent quod Roma didicisset? Hic conculcandae philosophiae opiniones, hic dissolvendae erant terrenae sapientiae vanitates, hic confutandus daemonum
Abbreviated transcription (Latin):
uidere mala gentis nr̃e. et sc̃ormm.
Sicut autẽ fuerit noluntas in celo.¬
gorgias quinq milia uiroꝵ.
et nulle equites electos: et mouer̃t
castra nocte. ut applicarent ad ca¬
stra ud̾orum: et ꝑcuterent eos
subito. Et filii qui erant ex arce.
erant illis duces. Et audiuit uidas
et surrexit ip̃e et potentes ꝑcutere
uirtutem exercitimin regis que
erat in ammaum. Adhuc enim
disꝑsus erat ȩxercitus a castris. Et
uenit gorgias in castra iude noctuz
⁊ neminem inuenit. Et quebant

Expanded text:
ala gentis nostrae et sanctorum sicut autem fuerit voluntas in caeloGorgias quinque milia virorum et mille equites electos et moverunt castra nocte ut adplicarent ad castra Iudaeorum et percuterent eos subito et filii qui erant ex arce erant illi duces et audivit Iudas et surrexit ipse et potentes percutere virtutem exercituum regis quae erat in Ammaum adhuc enim dispersus erat exercitus a castris et venit Gorgias in castra Iudae noctu et neminem invenit et quaerebant
Abbreviated transcription (Latin):
t attulerunt ornamenta
sacerdotalia. ⁊ pͥmicias. et
decimas: et suscitauerunt natare¬
os qui impleuerant dies: et clama¬
uerunt uoce magna in celum di¬
centes. Qiuid faciemus istis. et quo
ta sunt. ⁊ contaminata st̃: et sacer¬
dotes tui facti sunt in luctu ⁊ humi¬
litate: et ecce nationes conuener̃t.
adu̾sum nos. ut nos disꝑdant. Tu
scis que cogitant in nos: quomͦ po¬
terimus subsistere ante faciem illo¬
rum: nisi tu adiunes nos: Et cubis
exclamauerũt uoce magna. Et post
hoc constituit uidas duces ppłi. tri¬
bimos et centuriones. et pentaton¬
trachos. et decuriones. RRe .iii.¬
t chat hio qui edificabant¬
domos. et sponsabant uxores. et
plantabant uineas. et formido¬
losis. ut redirent unusquisq in
domũ suam scđm legem. Et mo¬
uerunt castra. et collocauerũt ad
austrũ ammaiim: et ait nidas.
Accingimini et estote filii potentes
estote parati in mane. ut pugne¬
tis adu̾sus nationes has: que con¬
uenerunt disꝑdere nos ⁊ sc̃a nr̃a.¬

Expanded text:
t attulerunt ornamenta sacerdotalia, et primitias et decimas, et suscitaverunt Nazareos, qui impleverunt dies, et clamaverunt voce magna in coelum dicentes: Quid faciemus istis, et quo ta sunt, et contaminata sunt. Et sacerdotes tui facti sunt in luctu et humilitate, et ecce nationes convenerunt adversum nos ut nos disperdant tu scis quae cogitant in nos quomodo poterimus subsistere ante facies illorum nisi tu adiuves nos et tubis exclamaverunt voce magna et post hoc constituit Iudas duces populi tribunos et centuriones et pentecontarcos et decuriones et dixit his qui aedificabantdomos et sponsabant uxores et plantabant vineas et formidolosis ut redirent unusquisque in domum suam secundum legem et moverunt castra et conlocaverunt ad austrum Ammaum et ait Iudas accingimini et estote filii potentes et estote parati in mane ut pugnetis adversus nationes has quae convenerunt disperdere nos et sancta
Abbreviated transcription (Latin):
popło cdaruerunt: his namq
oꝑib scĩssimus martellus sem¬
per intentus. conuersatione cdarꝰ.
consũmatione p̃cipuus. beatitu¬
dine gloriosus. remuneratione
ditatus. cumppetuo dño regna¬
turus. uincens mundi contagi¬
um. mundus migrauit ad xp̃m.
die kalendarum nouembrium

Expanded text:
populo claruerunt? 50 His namque populo claruerunt? 50 His namque operibus sanctissimus Marcellus semper intentus, conversatione clarus, consummatione praecipuus, beatitudine gloriosus, remuneratione ditatus. cum perpetuo domino regnaturus, vincens mundi contagium, mundus migravit ad Christum die Kalendarum Novembrium,
Abbreviated transcription (Latin):
milib homines ꝓsecuti sunt:
reddeutes grãs dño. ⁊ soluentes
exequias iminco. Deinde intre¬
pans cum beatꝰ marcellus dixit.
Ab hac die aut deserta tene. aut
mare de mergere. Mox dimissa
bestia. nulla eius ulterius in¬
ditia sunt innenta. Ecce ꝓpug¬
naculum patrie inuno consiste
sacerdote: qui fragili baculo for¬
trus hostem edomuit. qm siba¬
liste trausissent. Nam sagntat᷑
reꝑcutere pot̾at: nisi uinceret¬
res res diuina. Ouirum scĩssi¬
mum. incinus lembaculo uir¬
turis est pondus ostensum.
Cuius molles digiti. fuerunt
cathena serpenti. Sic inmitũ
publicum uicerunt arma pͥua¬
taz ⁊ plaudit in unius preda
ex factis merita conferantur. mi¬
retur marcellum gallia dum
roma siluestrum: nsi boc distat
in oꝑe. qd̵ draconem sigillauit
ille. iste iactauit. S quis ciꝰ mi¬
racula ualeat ꝑsingula sermo¬
ne comp̃bendere. ut uoce ꝓferre.
qͣnta ille fecerit. ⁊ celauerit. cum
ea scripta sunt. que de ip̃o teste

Expanded text:
milibus omnes prosecuti sunt milibus omnes prosecuti sunt reddentes gratias domino et solventes exsequias inimico. Deinde increpans eum beatus Marcellus dixit: Ab hac die aut deserta tene aut in mare demerge. Mox dimissa bestia, nulla eius ulterius indicia sunt inventa. 48 Ecce propugnaculum patriae in uno consistere sacerdote, qui fragili baculo fortius hostem edomuit quam si balistae transissent, nam sagittatus repercutere poterat, nisi vinceret res divina! O virum sanctissimum, in cuius levi baculo virtutis est pondus ostensum, cuius molles digiti fuerunt catena serpentis! Sic inimicum publicum vicerunt arma privata et plaudit in unius praeda um virorum ex factis merita conferantur, miretur Marcellum Gallia dum Roma Silvestrum, nisi hoc distat in opere, quod draconem sigillavit ille iste iactavit. Sed quis eius miracula valeat per singula sermone conprehendere vel voce proferre, quanta ille fecerit et celaverit, cum ea scripta sunt, quae de ipso teste
Abbreviated transcription (Latin):
dauer deseiuebat. Tunc ex eiꝰ
familla qui in uicinitate ma¬
nebant. audientes strepitum.
⁊ parit̾ concurrentes. inderũt
ingentẽ beluam de tumulo si¬
nuosis anfractib exeuntem ⁊
uasta mole cauda flagellante
labentem. Quo uiso ꝑt̾rit ho¬
oc cognito beatus łc.ix.¬
marcellus intelligens
se de cruento hoste triumphũ
ad quirere. colletta plebe de
ciuitate ꝓgredif ⁊ relicas ciuib
inꝓspectu popłi solus xp̃o duce
ad locum pugnaturꝰ accessit. Et
tum coluber desilua rediret ad
tumulum. obiiantes se inuicẽ.
dante orationem beato marcel¬
lo. alle capite supplici cepit uem¬
ani blandiente cauda p̃cari.
culo ter ꝑcutiens. misso incerui¬
ceserpentis orario. triumphum
suum aute ciuium oculos extra¬
hebat. Sic inspeciali theatro spec¬
tante popło. solus cum dracone
pugnauit. Hinc confortatꝰ popłs
cucurrit ad ep̃m. cupicus hostem
suum uidere captirum. Tunc p̃ce¬
dente poniifice. bestiam fere tͥb

Expanded text:
davere desaeviebat. 44 Tunc ex eius davere desaeviebat. 44 Tunc ex eius familia qui in vicinitate manebant audientes strepitum et pariter concurrentes, viderunt ingentem beluam de tumulo sinuosis anfractibus exeuntem et vasta mole cauda flagellante labentem. Quo viso perterriti hont. 45 Hoc cognito beatus Marcellus intellegens se de cruento hoste triumphum adquirere, collecta plebe de civitate progreditur et relictis civibus in prospectu populi solus Christo duce ad locum pugnaturus accessit, et cum coluber de silva rediret ad tumulum, obviantes se in vicem, dante orationem beato Marcello, ille capite supplici coepit veniam blandiente cauda precari.culo ter percutiens, misso in cervice serpentis orario, triumphum suum ante civium oculos extrahebat. Sic in spiritali theatro spectante populo solus cum dracone pugnavit. Hinc confortatus populus cucurrit ad episcopum cupiens hostem suum videre captivum. 47 Tunc praecedente pontifice bestiam fere tribus
Abbreviated transcription (Latin):
xequamut ⁊ illud tͥum¬
phale miffium. quod
cum sit ultimũ ordine. ante¬
ponit᷑ inuirtute. Matrona
quedam ꝓsapia nobilis. opi¬
mone uilis. malo matulaus
crimine qd̃ fulgebat ex genere.
pꝰ qͣm dies fugitiue uite rap¬
ta luce conclusit ad tumulum
pompa comitante. s ñ ꝓfutu¬
ra ꝓcessit. Quo condita horesco
referens hoc contigisse pꝰ fune¬
ra, quia duplex nascit᷑ lam̃¬
tatio de defuncta. Ergo ad cõ¬
sumendũ eiꝰ catlauer. cepit ser¬
pens inmanissimus frequen¬
tare: ⁊ ut dicam darius. inuli-¬
tri cuiꝰ menbra bestia deuora-¬
bat. ip̃e draco factꝰ est sepult᷑a.
Sic infelices exequias serpenti¬
nus bauilus impencdebat. ut
pꝰ mortem quiestere cadaueri
ñ liceret. Et cui uite finis uno
loco iacere concesserat. semper
mutabat᷑ inpena. Ocasum exe¬
trabilẽ. ⁊ ualde timends̃. ¶u¬
lier que conrugii integritatem
ñseruauit inmirdo. integra
lacere ñ meruit insepulchro.
Nam serpens qui inuentẽ in
crimine traxerat ad huc inca¬

Expanded text:
equamur et illud triumphale mysterium, quod cum sit ultimum ordine, anteponitur in virtute. 41 Matrona quaedam prosapia nobilis opinione vilis, malo maculans crimine quod fulgebat ex genere, postquam dies fugitivae vitae rapta luce conclusit, ad tumulum pompa comitante sed non profutura processit. Quo condita, horresco referens hoc contigisse post funera, quia duplex nascitur lamentatio de defuncta. 42 Ergo ad consumendum eius cadaver coepit serpens inmanissimus frequentare et ut dicam clarius mulieri cuius membra bestia devorabat ipse draco factus est sepultura. Sic infelices exsequias serpentinus baiulus inpendebat, ut post mortem quiescere cadaveri non liceret, et cui vitae finis uno loco iacere concesserat, semper mutabatur in poena. 43 O casum exsecrabilem et valde timendum! Mulier quae coniugii integritatem non servavit in mundo integra iacere non meruit in sepulchro, nam serpens qui viventem in crimine traxerat adhuc in ca
Abbreviated transcription (Latin):
ista que sine contami¬
natione concepit: ⁊ sine dolo¬
re peꝑit medicinam. Felix in¬
qͣm mater ꝑ qͣm generis huma¬
ni uita est reparata: que de ce¬
lo suscepit ꝓlem: ⁊ mundo
genuit saluatorem. Hec enĩ
mirabili atq in effabili modo
omnium rerum. ⁊ suum peꝑ¬
it saluatorẽ. Electa qͥppe est
uirgo integra cui fecunditas
matris claretur. ⁊ facta est fecũ¬
da mat̾. inqua uirginis in¬
tegritas seruaret᷑. Si enim co¬
gitemꝰ uirginem que sine con¬
cupiscentia carnis concepit
carnẽ: ⁊ sine uiro peꝑit uirũ.

Expanded text:
ista, quae sine contaminatione concepit, et sine dolore peperit medicinam! Felix, inquam, mater, per quam generis nostri vita est reparata, quae de coelo suscepit prolem, et mundi genuit Salvatorem. Haec enim mirabili et ineffabili modo omnium rerum et suum peperit Salvatorem. Electa quippe est virgo integra, cui fecunditas matris daretur; et facta est fecunda mater, in qua virginis integritas servaretur. Si enim cogitemus virginem, quae sine concupiscentia carnis concepit carnem, et sine viro concepit virum,
Abbreviated transcription (Latin):
est: deceptum se ac destitu
rum utilem. ac nocessarium rei pu¬
blice. indignatus cepit querere cau¬
sas. quib petrum occideret. Et iam
dies aderat. quo sc̃i uocarentur
sese alio loco conferret. Et ille resis¬
tebat. dicens nequaqͣm se ẽȩ facui¬
rum. ut tanqͣm metu mortis fuge¬

Expanded text:
erto: deceptum se Nero et destitutrum utilem et necessarium reipublicae indignatus, quaerere coepit causas quibus Petrum occideret. Et jam tempus aderat, quo sancti vocarentur sese alio conferret. Resistebat ille dicens, nequaquam se facturum, ut tamquam metu mortis
Abbreviated transcription (Latin):
euit: ꝓmisitq se urbe egressurum.
Oxima igit᷑ nocte salutatis fr̃ib
celebrata oratione. ꝓficisci soltis ce¬
pit. Ubi uero uentum est ad por¬
tam. iudit sibi xp̃m occurrere: et

Expanded text:
ssit: promisit se urbem egressurum. Proxima nocte salutatis fratribus, et celebrata oratione proficisci solus coepit. Ubi ventum est ad portam, videt sibi Christum occurrere, et
Abbreviated transcription (French):
ens sapiens sapientior eritz et i¬
telligens gubernacula possidebit.
Animadu̾tet parabolam et inter¬
pretationem: u̾ba sapientium
et enigmata eorum. lc .ii.

Expanded text:
ens sapiens sapientior erit, et intelligens gubernacula possidebit. Animadvertet parabolam et interpretationem, verba sapientium et enigmata eorum. I
Abbreviated transcription (Latin):
regionem uastauit. incendit
dsepulcrũ ergo cum
uoluisset accedere t̾rit᷑.
ridiit. s tamen ligni saluta¬
ris partem qͣm religiosissima
regina. ibi intestimonium
uirtutis reliquerat. asporta¬
uit. fecerat namq turrim
argenteam. in qua inter lu¬
centib gẽmis chronũ extrux¬
erat aureum: ubi solis qua¬
drigam ⁊ lune ac stellaꝵ
imaginem collocauerat atq
ꝑoccultas fistulas aque me¬
atus ad duxirat. ut quasi
deus pluuiam desuꝑ uide¬
ritur infundere. Et dum sub¬
t̾raneo spetu equis incircui¬
tu trahentib circumaita tͣris
fabrica mouere uiderit᷑. qͣsi
quodãmodo rugitũ tomitrui
uixta possibilitatẽ artisicis
mentiebatur. In hoc itaq: lo¬
co sedem sibi parauerat: atꝙ:
iuxta eam quasi collegam
cructin dnĩcam posuerat. li¬
lioq suo regno tradito. ip̃e
in fano huiꝰcemodi residebat.
llo itaq tempore eracliꝰ iiii.
arcem tenebat imꝑii. uir
armis strenuus. lingua eru¬
ditus. corpore decorus: Et
qͣmuis seculari actui dedit᷑.

Expanded text:
astavit, incendit sepulcrum ergo Domini cum voluisset accedere, territus rediit; sed tamen ligni salutaris partem, quam religiosa regina ibi in testimonium virtutis reliquerat, asportavit. Fecerat namque sibi turrem argenteam, in qua interlucentibus gemmis thronum exstruxerat aureum, ubi solis quadrigam et lumen vel stellarum imagines collocaverat, atque per occultas fistulas aquae meatus adduxerat, et quasi deus pluviam desuper videretur infundi, et dum subterraneo specu equis in circuitu trahentibus, circumacta turris fabrica movere videbatur, quasi quodammodo rugitum tonitrui juxta possibilitatem artificis mentiebatur. In hoc itaque loco sedem sibi paraverat, atque juxta ea, quasi collega Deo, crucem Dominicam posuerat. Filio suo regno tradito, ipse in fanum hujuscemodi residebat. Illo itaque tempore Gracchus arcem tenebat imperii, vir armis strenuus, lingua eruditus, corpore decorus, et quamvis saeculari actui deditus,