comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pulos młtos. Gcrmanos. horestas. coathias ꝯ tinq̃s.¬
quoꝵ sydera tegunt ethera. In montanis pigneos duoꝵ
cubitoꝵ homines tenẽs quibꝰ bellũ ẽ ꝯͣ grues. qui t̾cio
anno ꝑiuunt. octauo senescunt. Apud hos crescit pigpi¬
per. colore quidẽ albo. S cum ip̃i serpentes qui ibi habũ¬
dant flãma fugant᷑: nigrũ colorem ht̃ de incendio.It
qͥ corꝑa leonũ. et ungnes p̃ferunt aqͥlaꝵ. Item agrotas
⁊ bramamanos qui se utrobiq in ignẽ mittunt amore
alt̾uis uite.: Sunt et alii qui ꝑentes iam senio confec¬
taͣs mactant ⁊ eoꝵ carnes ad epuland̃ ꝑant. isq impiꝰ
abnegat᷑. qͥ hoo facere deuogat. Sunt et alii ⁊ qui pi¬
sces crudos edunt et mare solum bibunt. Sunt ibi
digitos. Et alii qui hñt canina capita. et ungues adun¬
cos. quib ẽ uestis pelles pecudũ. et uox latratꝰ canum.
Ibi ⁊̃ quedam matres semel pariunt. cauos ꝑtꝰ edunt.
qͥ ni seuͤtute nigrescunt. et longa nr̃e etatis temꝑa exce

Expanded text:
pulosque multos, Garmanos, Orestas, Coatras, quorum sylvae tangunt aethera. In montanis Pygmaeos duorum cubitorum homines, quibus bellum est contra grues, qui tertio anno pariunt, octavo senescunt. Apud hos crescit piper colore quidem albo: sed cum ipsi serpentes, qui ibi abundant, flamma fugantur, nigrum colorem trahit de incendio. Item ora leonum, alas et ungulas praeferunt aquilarum. Item Agroctas et Bragmanos, qui se ultro in ignem mittunt amore alterius vitae. Sunt alii qui parentes jam senio confectos mactant, et eorum carnes ad epulandum parant, isque impius judicatur, qui hoc facere abnegat. Sunt alii qui pisces ita crudos edunt, et salsum mare bibunt. CAP. XIdigitos, et alii, qui habent canina capita, et ungues aduncos, quibus est vestis pellis pecudum, et vox latratus canum. Ibi etiam quaedam matres semel pariunt, canosque partus edunt, qui in senectute nigrescunt, et longa nostrae aetatis tempora exced
Abbreviated transcription (Latin):
In eo aũt est lignũ ite. Uidel arbor de cuius fructu qui
comederit. semꝑ in uno statu ĩmortalis ꝑmanebit. In hoc
⁊̃ fons oritur. qui i uͦu᷑. flumnia diuidit᷑¬
aliis ionge regionib effundunt᷑. Nam physon qͥ ganges
dicit᷑ in yndia de monte orthebares nascit᷑. et ꝯͣ ooceanũ
fluens ab orccano rccipit᷑. Oyon qui et nylus uixta mõ¬
tem athalantem surgens. mox a t̾ca absorbesꝰ. ꝑ quam
occulto ineatu currẽs in littore rubͥ mauis denuo fundi¬
s . et hiopiã curuiens ꝑ egiptum labit᷑an un. Hpstia di¬
uisus magnũ mare uixͣ alexandriã ingredit᷑. Tygris añ
ꝑadisim sunt multa loca deserta et ĩuia ob diu̾sa setpen¬
tiũ et ferarum animalia.
onem de monte cantalso nascit᷑. et ad m̾udiem cuy¬
sum suũ dirigens a rubro mari excipit᷑. hoc ynoia ade
ceceano claudst᷑. Et ob hoc yndicus occeanus dr̃. in quoẽ¬

Expanded text:
In hoc lignum vitae, videlicet arbor de cujus fructu qui comederit, semper in uno statu immortalis permanebit. In hoc etiam fons oritur, qui in quatuor flumina dividitaliis longe regionibus funduntur.  in India de monte Orcobares nascitur, et contra orientem fluens Oceano excipitur. Geon, qui et Nilus juxta montem Athlantem surgens, mox a terra absorbetur, per quam occulto meatu currens, in littore Rubri maris denuo funditur, Aethiopiam circumiens per Aegyptum labitur, in septem ostia divisus, magnum mare juxta Alexandriam ingreditur. Tigris autem tur. Post paradisum sunt multa loca deserta et invia, ob diversa serpentum et ferarum genera. CAP. rionem de monte Caucaso nascitur, et ad meridiem cursum suum dirigens, a Rubro mari excipitur. Hoc India ab occidente clauditur, et ab hoc Indicus oceanus dicitur. In quo
Abbreviated transcription (Latin):
hic sensibilis mundꝰ in mat̾ia creatur: Sic̃ legit᷑. Qͥ manet
in et̾num creauit omĩa simul. Tercio cum ꝑ spẽs et formas
sex dieb hic mundꝰ forͣtur. Siõ scribit᷑. Sex dieb fecit deus
oꝑa sua bona ualde. Quarto cũ unũ ab alio ut puta hõ
ab hoĩe. pecus a pecude. arbor ab arbore. unũ quodq de seĩe
sui gen̾is nascitur. Siõ dr̃. Pat̾ meus usq modo oꝑat᷑. Qͣn¬
to cum adh innouabit᷑. Sic̃ dr̃. Eoce noua facio oninia.¬

Expanded text:
hic sensibilis mundus in materia creatur. Sicut legitur: Qui manet in aeternum creavit omnia insimul. Tertio, cum per species, et formas sex diebus hic mundus formatur, sicut scribitur: Sex diebus fecit Dominus opera sua bona valde . Quarto cum unum ab alio, utpote homo ab homine, pecus a pecude, arbor ab arbore, unumquodque de semine sui generis nascitur, sicut dicitur: Pater meus usque modo operatur. Quinto cum adhu
Abbreviated transcription (Latin):
aquilonẽ uergens pene usq ad emoꝑam porrigisꝰ hunc i¬
habitant amazones mulieres. uidel ut uiri pliantes. hus
cohabitant masagete ⁊ solchi ⁊ samate. Seres ẽ opidũ
orientis a quo serica regio ⁊ gens ⁊ uestis est dẽa. Post

Expanded text:
Aquilonem vergens pene usque ad Europam porrigitur. Hunc iAquilonem vergens pene usque ad Europam porrigitur. Hunc inhabitabant Amazones feminae videlicet ut viri praeliantes. His cohabitant Massagetae, et Colchi, et Sarmatae. Seres est oppidum Orientis, quo Serica regio, et vestis, et gens est dicta. Post
Abbreviated transcription (Latin):
git. hec pͥus enxi .i. bona copia dc̃a. Postea ab egipto re¬
ge fr̃e danay egiptꝰ ẽ uocata. Heo flumuo milo undiq cincta
i modũ lr̃e delte est formata. centũ milib uillaꝵ ĩcli¬
ta. hanc nubes ñ obscurant. neo pluuis irrigant. s nplus
ĩundans eam fecũdat. In hac ẽ ꝓuiucia thebanca a cuuta¬
te thebe dcã. quã cadmius agenoris filius ĩ egyptũ ueni¬
eus edificauit. ⁊ thebas scd̃ui illã ꝙͣ in boctia ꝯstruxit no¬
minauit. In hac mauritius pͥncipabat᷑. ⁊ ab hic theber
dicit᷑. Huic adiacet maxima solitudo in qͣ olim cou̾¬
sabat᷑ monachoꝵ młitudo. Cambises rex egypcũ
suꝑans cuutatẽ ꝯdidit cui nom̃ babilon dedit. q̃ nũo
caput illiꝰ regni existit. In hc ⁊ uictor alexander qi¬
uitatẽ cdificanit. ꝙͣ ex suo noĩe alexaudam nũcupanit.
upͣscriptis regionib uersꝰ aqͥlonem anectunt᷑. hee regio¬
nes. mons cantasus a caspio mari orientis attollit. et per

Expanded text:
stea ab Aegypto rege, fratre Danai, Aegyptus est vocata. Haec fluvio Nilo undique cincta, in modum Deltae litterae est formata, centum millibus villarum inclyta. Hanc nubes non obscurant, pluviae non irrigant, sed Nilus inundans eam fecundat. In hac est provincia Thebaida, a civitate Thebe cognominata, quam Cadmus Agenoris filius in Aegyptum veniens aedificavit, Thebas secundum illam quam in Boeotia construxit, nominans: in hac Mauritius principabatur, et ab hac Thebaei dicuntur. Huic maxima adjacet solitudo, in qua olim conversabatur monachorum multitudo. Cambyses rex Aegyptum superans, civitatem condidit, cui nomen Babylon indidit, quae nunc caput illius regni existit. In hac et victor Alexander civitatem aedificavit, quam ex suo nomine Alexandriam nuncupavit.uprascriptis regionibus, usque ad Aquilonem annectuntur hae regiones. Mons Caucasus a Caspio mari orientis attollitur, et per
Abbreviated transcription (Latin):
noctialis. Quartꝰ brumalis. Qͥntꝰ australis. nõiat᷑. S solus sol¬
tercia affrica dicit᷑. asya a septentͥone. ad meridiẽ ꝑ eͤuͣ¬

Expanded text:
noctialis, quartus brumalis, quintus australis nominatur; sed solus solnoctialis, quartus brumalis, quintus australis nominatur; sed solus soltertia Africa dicitur. Asia a septentrione per oriente
Abbreviated transcription (Latin):
auitas ualliũ minꝰ in ea apperet. ꝙͣ digitꝰ alicuiꝰ. si pilã
di t̾ram in nichilo. fundata ẽ enĩ suꝑ stabilitatẽ suã. sicut
aliud elementũ. occupans sue qͣlitatis metam. Hoc in curui¬
tũ amictꝰ eiꝰ. int̾ius meatib aquaꝵ. ut corpꝰ uenis sangĩis
penetͣrat᷑. Quib ariditas ipĩns utrĩq irrignat᷑. Unde ubic̃q
terra infodit᷑ aqua reꝑitur.
umq zonis .i. quinq circulis t̾ra distingnit᷑. Quoꝵ duo
extremi st̃ in habitabiles frigore. Medius nhĩtabilis
bitabiles hinc ardore inde frigore temꝑati.U̾bi gr̃a. Si ignis
in yeme sub cliuo accendit᷑. quinq lincas effice̾ scit᷑. unã
in medio feruidã. Duas circungelidas. Duas int̾ has tem¬
ꝑatas. qui si ut sol circuiret nimirũ quinq circulos redde̾t
Ex hiis cͥculis pͥmus septẽtͥonalis. Sod̃s. solsticialis. Tertiꝰ eqͥ¬

Expanded text:
cavitas vallium minus in ea appareret, quam digitus alicujus si pilam cavitas vallium minus in ea appareret, quam digitus alicujus si pilam di terram in nichilo; fundata enim est super stabilitate sua, sicut alia elementa, occupans sue qualitatis metas", que in circuitum amictus ejus . Interius meatibus aquarum, ut corpus venis sanguinum penetratur, quibus ariditas ipsius ubique irrigatur. Unde ubicunque terra infoditur, aqua reperitur.m zonis, id est circulis terra distinguitur. Quorum duo extremi sunt inhabitabiles algore; medius inhabitabilis bitabiles, hinc ardore, inde rigore temperati. Verbi gratia, si ignis in hieme sub dio accenditur, quinque lineas efficit, unam in medio fervidam, duas circum gelidas, duas inter has temperatas. Qui si ut sol circumiret, nimirum quinque circulos redderet. Ex his circulis, primus septentrionalis, secundus solstitialis, tertius aequi
Abbreviated transcription (Latin):
ominia . s. ignis. aer. aqua. et t̾ra. q̃ in modũ circuli in se
reuoluũt᷑. dum ignis in aerem. aer in aquam. aqua in
t̾ram ꝯu̾titur. Et ruisus t̾ra in aquam. aqua in aerem.
aer ui ignẽ ꝯmutatur. Hec singula ꝓpͥis qualitatib qͣli
quibꝰdam brachiis se ĩuicem tenent. et discordẽ sui naturã
cõcordi fede̾ uicissim ꝯmiscent. Nam t̾ra arida et fuigida fi¬
gide aque ꝯuectit᷑. Aqͣ frigida et humida hũido aeri astrm¬
gitur. Aer calidꝰ et humidꝰ calido igni associat᷑. Iguis ca
Ignis ut puta leuissimu  sup̃mũ obtinet locum. alia duo
mediũ.q. ꝙdam soliditatis uincłm. quoꝵ aqua grnioꝵ.
t̾re ꝑximũ. Aer leuior igni ꝓximũ possidet locum. De
frugib apta uł uineis fructiferis. arboribq ꝯsita. Hunẽ
ab humore q̃ ẽ palustͥs et marabilis. Arida inaquosa que
semꝑ feruore solis aiet ut libia. sicca q̃ aliqũ compluta
cito exsiccat᷑ ut uidea. Solum a soliditate ut sũt monta¬

Expanded text:
omnia, scilicet, ignis, aer, aqua, terra. Quae in modum circuli in se revolvuntur, dum ignis in aerem, aer in aquam, aqua in terram convertitur, rursus terra in aquam, aqua in aerem, aer in ignem commutatur. Haec singula propriis qualitatibus, quasi quibusdam brachiis se invicem tenent, et discordem sui naturam concordi foedere vicissim commiscent. Nam terra arida et frigida frigidae aquae connectitur; aqua frigida et humida humido aeri astringitur; aer humidus et calidus calido igni associatur; ignis caavissima imum, ignis ut puta levissimus, supremum obtinet locum, alia duo medium, quasi quoddam soliditatis vinculum. Quorum aqua gravior, terrae proximum, aer levior igni primum possidet locum. Depfrugibus apta, vel vinetis fructiferisque arboribus consita. Humus ab humore, quae est palustris et inarabilis. Arida inaquosa, quae semper fervore solis aret, ut Lybia. Sicca, quae aliquando compluta cito exsiccatur, ut Judaea. Solum a soliditate, ut sunt monta
Abbreviated transcription (Latin):
centũ portis ereis firmata. fluuio eufrate ꝑ mediũ eĩ cur¬
rente irrigna. Huiꝰ nom̃ babel. quatuor milia passuũ alta
describit᷑. In ea quo caldea in qua pͥmũ inuenta ẽ astro¬
nomia. In ea est ⁊̃ arabya. q̃ eciã sabba dr̃ a sabba filio chus
In hac thus colligit᷑. In hac ⁊̃ ẽ synay qui et oreb. in ea amo
sacerdos p̾fuit. In ea sunt gentes młte.s. moabite. amouite
ydumei. sarraceni. madyanite. ⁊ alie multe.

Expanded text:
centum portis aereis firmata, fluvio Euphrate per medium ejus currente irrigua. Hujus arx Babel, quatuor millia passuum alta scribitur. In ea quoque est Chaldaea, in qua primum inventa est astronomia. In ea et Arabia, quae etiam Saba dicitur, a Saba filio Chus. In hac thus colligitur; in hac est mons Sina, qui et Oreb, in quo lexsacerdos praefuit. In ea sunt gentes multae, Moabitae, Ammonitae, Idumaei, Sarraceni Madianitae, et aliae multae.
Abbreviated transcription (Latin):
uiret. In eo ⁊̃ st Crissa et argeñ insule auro et argem¬
to focundo ⁊ suͣꝑͣ floride. Ibi sũt et montes aurer dua
pp̃ drachones et griphos ñ possut adiri. In yndia
est mons ferapius a quo scrapiũ mare uocat᷑. Inter
quẽ et mare gog. et margeg. gentes fcicerssime qso¬

Expanded text:
viret. In hoc etiam Chrisa et Argare insulae, auro et argento fecundae et semper floridae. Ibi sunt et montes aurei, qui propter dracones et gryphes non possunt adiri. In India est mons Caspius, a quo Caspium mare vocatur. Inter quem et mare Gog et Magog ferocissimae
Abbreviated transcription (Latin):
exterius testa ambitur
undiq. testa albumẽ. al¬
bumine intellũ. iutello.¬
guita gutta pinguedĩs
includit᷑. Sic mũdus
undiq celo ut testa cir¬
cumdat᷑. Celo uero purꝰ
ether ut albumĩe. Eche¬
re turbidꝰ aer ut iutel¬
lus. aere t̾ra ut pingue¬
diuis gutta includitur
secłaria temꝑa uninersitas mũdi in mẽte diui¬
na ꝯcipit᷑. q̃ ꝯceptio archethipus mundꝰ d̃. uñ scribit᷑¬

Expanded text:
exterius testa undique ambitur, testae albumen, albumini vitellum, vitello gutta pinguedinis includitur. Sic mundus undique coelo, ut testa, circumdatur, coelo vero purus aether ut album, aetheri turbidus aer, ut vitellum, aeri terra, ut pinguedinis gutta includitur.tempora saecularia immensitas mundi in mente divina concipitur, quae conceptio archetypus mundus dicitur, ut scribit
Abbreviated transcription (Latin):
uincit omnia.
d instructionẽ itaq multoꝵ quib deest copia libͦꝵ
ħic libellus editur. nomẽq ei ymago mundi datur
eo ꝙ dispositõ totuis orb̾ in eo. q. in speculo couspiciat᷑.
in quo ⁊̃ nr̃e amicicie pignus posteris relinꝗͣtur. Nich
aũt in oo pono nisi quos multoꝵ ꝯmendat traditõ¬

Expanded text:
vincit omnia, ad instructionem itaque multorum, quibus deest copia librorum, hic libellus edatur, nomenque ei Imago mundi indatur, eo quod dispositio totius orbis in eo, quasi in speculo conspiciatur: in quo etiam nostrae amicitiae pignus posteris relinquatur. Hic nihil autem in eo pono, nisi quod majorum commendat tradit
Abbreviated transcription (Latin):
ti. oculo ad ocłm uidere. Cum igͥ lectioni studiosus incõbas
⁊ totius scripture medullam sitibundꝰ exurgas exsuggas po¬
scis a me amicissime. ut quẽadmod̾ uulgo dicit᷑. ꝙ ouis a ca¬
pͣ lanam petierit. totius orbis depingi tabulam. in qua sic qu¬
lum corꝑis ualeas refice̾.sicut uisum cordis soles in machi¬
na uniuersitatis depasc̾e̾. Qd̃ nego tm̃ sudore pleniũ ip̃e me¬
lius nosti ꝙͣ sit laboriosum. ꝙͣ q ꝑiculosum. laboriosũ mͥ quidẽ
Diculosũ aũt pp̃ inuidos qui cuncta q̃ neq̃unt ĩmitari. ñ ces¬
sant calumpniari. et ꝙ assequi ñ pot̾unt uenenoso deute ut
seteͥger hircus lacerare non obinittũt ⁊ ea q̃ pitͤ arguũt fur¬
tiue indente legũt. atq cum de labore nr̃o sibi scĩam usur¬
pant. ipãm ut bos margaritas pedib ꝑcõculcant. Eiũ u̾o
qm̃ ũ solum laborẽ meũ s ⁊ menetip̃m tͥ debeam p̾sertim

Expanded text:
ti oculo ad oculum videre. Cum jugiter lectioni studiosus incumbas, ac totius Scripturae medullam sitibundus exsugas, poscis a me amicissime, ut, quemadmodum vulgo dicitur, Quod ovis a capra petierit lanam, totius orbis tibi depingam formulam, in qua sic oculum corporis valeas reficere, sicut visum cordis soles in machina universitatis depascere. Quod negotium sudore plenum ipse melius nosti, quam sit laboriosum, quamque periculosum. Laboriosum quidem opter invidos, qui cuncta quae nequeunt imitari, non cessant calumniari, et quae assequi non possunt venenoso dente, ut setiger hircus lacerare non omittunt, et ea quae publice arguunt, furtive intente legunt, atque de labore nostro sibi scientiam usurpant: quem, ut sues margaritas, pedibus proculcant. Etenim vero cum non solum laborem meum, sed et meipsum tibi debeam praesertim
Abbreviated transcription (Latin):
Onorio septiformi sp̃ũ in trina fide
illustrato ac septenis riuis tripharie
philosophie inundato xp̃ianus post
septimanã huius uite septem beatitudinib
laureari. et in octaua tͥnitatem in unitate cõ¬
templari. Quia ignorans cũ ignorantib ig¬
norantie tenebris ĩuoluor. Idcirco mestam lugubrẽq uitã
cognosco. cum a mltis alis id deposco. quatꝰ aliquã scintil¬
lulam tue flãmiuole scĩe cum tibi ñ minuatur nob̾ imꝑti¬
as ⁊ positõm orbis quasi in tabella nobis describas. miserũ
uidetur ies p̃p̃ nos fcãs cotidie spectare. ⁊ cum iuniẽtis in¬

Expanded text:
NDI. Septiformi Spiritu in trina fide illustrato, ac septenis ripis trifariae philosophiae mundato, CHRISTIANUS, post septimanam hujus vitae septem beatitudinibus laureari et in octava Trinitatem in unitate contemplari. Quia ignorans cum ignorantibus, ignorantiae tenebris involvor, idcirco moestam lugubremque vitamcognosco, cum multis aliis deposco, quatenus aliquam scintillulam tuae flammivomae scientiae, cum tibi non minuatur, nobis impertias: expositionem orbis quasi in tabella nobis describas. Miserum enim videtur res propter nos factas quotidie spectare, et cum jumentis in
Abbreviated transcription (Latin):
orientatis ex aliqͦ accidente si uelocior. Ultͣ mediũ septẽ
tͥonẽ occurrit. Nascit᷑q uentus collateralis int̾ boreã ⁊ eu¬
hic modo illic sibi ocoͣrũt duos collat̾ales geu̾ant. Unũ
ciendo fig᷑am minucmꝰ laborẽ. Unã sinlẽ p̾cedenti faciamꝰ
illa cardinales ex hio collaterales intelligamꝰ. Quer̃ aũt¬

Expanded text:
Orientalis, ex aliquo accidente velocior, ultra medium Septentrionis Occidentali occurrit, nascitur ventus collateralis inter Boream et Zephinc, modo illinc, sibi occuciendo figuram minuemus laborem, unam similem praecedenti faciamusilla cardinales, ex hac collaterales intelligamus. Sed qu
Abbreviated transcription (Latin):
De diu̾sis qͣlitatib t̾re¬
et europe
t̾ra ex diu̾sis uentis
De in sertis arboribz¬
e matrice¬
ue sit causa st̾ilitatis

Expanded text:
De diversis qualitatibet Europae.terra ex diversis ventis. De insertis arboribDe matrice. De causa sterilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑit᷑ aqua putti. ⁊ ꝙ ꝯtingit sepe unũ puteũ pꝰt alt̾um fa¬
cis. ⁊ aridis locis aqua putei reꝑitur.
stringũt᷑. nͨ pt̃ calor euaporare. qͥ remanẽs int̾ t̾ram calefa¬
cit aquã. In estate u̾o poris suꝑficiei t̾re ex calore aꝑtis. fu¬
nuis euaporat minuit᷑q calor. Uñ ab intꝰ erũpẽs exit frigi¬
da. Est gͦ aqua putei in estate frigidissima. aqua u̾o fõtis
qr ꝓpinqͥor calido aeri minꝰ frigida. minꝰ adhuc aqͣ fluui¬
aq̃ ille ex quaꝵ humorib fontes exeut ꝑ suꝑficiẽ t̾re nĩ per
finiri. uñ uctũq ꝯtingat uideamꝰ. Quid sit aqua ut p̃¬
diximꝰ fonti coͣloris suppõita. Contingit hisorem pau. lisꝑ¬
fusus eat. S̾t qͥ dicũt ex om̃i eleuatõne planetar̃ uł cep̃ssi¬
one eoꝵ ꝯting̾e. Si .n. om̃s planete sił eleuãt᷑ plus soli¬
to a t̾ra remoti. minꝰ de hũore s̃ assumũt. Uñ humor cre¬
scens ꝑ t̾ram se diffuidit. fitq diluuiũ. S si unꝰ uł ouo

Expanded text:
peritur aqua putei et quod contingit saepe uno puteo post post alterum fasiccis et editis locis aqua putei reperitur. remanens intus, terram calefacit et aquam. In aestate vero poris superficiei terrae ex calore apertis, fumus evaporat, minuiturque calor, inde aqua ab intus erumpens exit frigida. Est ergo aqua putei in aestate frigidissima, aqua vero fontis, quia propinquior calido aeri, minus est frigida, minus adhuc aqua fluviaquae illae, ex quarum humoribus fontes exeunt, per superficiem terrae, non per finiri, unde utrumque contingat videamus. Cum sit aqua, ut praediximus, fonti caloris supposita, contingit hfusus eas adurat. Sunt qui dicunt ex communi elevatione planetarum vel depressione ea contingere. Si enim omnes planetae simul eleventur plus solito, a terra remoti minus de humore consumunt. Unde humor crescens per terras se diffundit fitque diluvium. Sed si unus vel duo
Abbreviated transcription (Latin):
minat᷑. Cũ u̾o orientalis et occidẽtalis ad septẽtͥonẽ ꝟgẽces
ĩ meͦ sͥ ocoͣrunt mouet᷑ aer. fitq nentꝰ sẽptẽtͥo nalis qͥ bo¬
reas dr̃. qͥ ictu frigidꝰ qr ĩ frigida zona nascit᷑. siccꝰ uero
qr mibes de hoc angło angulo t̾re ad medit̾raneũ fugat
estq pluuiosꝰ iuxͣ fines torride zone. Cũ .ni. tͣnͣsit torri
ad austrũ in meͦ sͥ occurrt̃ generat᷑ anster qui ⁊ si ultra
torridam zonam transit sicoꝰ ⁊ frigidꝰ fit ut apͣ nos bo¬
reał. Q ꝑpe cũ in frigida zona oriat᷑ qr tnsit ꝑ torridĩ

Expanded text:
minatur. Cum vero orientalis et occidentalis ad septentrionem vergentes, minatur. Cum vero orientalis et occidentalis ad septentrionem vergentes, in medios sibi occurrunt, movetur aer, fitque ventus septentrionalis, reas: qui idcirco frigidus, quia in frigida zona nascitur. Siccus vero, quia nubes de hoc angulo terrae ad medium fugat, estque pluviosus, juxta fines torridae zonae. Cum vero transit torridad austrum, in medio sibi occurrunt, generatur auster qui, etsi ultra torridam zonam siccus et frigidus sit, ut apud nos Boreas, quippe cum in frigida zona oriatur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ocułꝰ subicimꝰ. in hic p̃senti sperula p̃dc̃a occidẽtalis
refluxio ad septõtͥoneni ẽ uergens ex athalante mõ¬
te adiacente. athalenticũ mare uocat᷑ infra ꝙ ẽ au¬
glia
⁊ uicine insule ex orientali refluxione ad septentͥn᷑alẽ uer¬
gente nascitur indicu mare. Siłr ex aliis refluxioni¬
bꝰ ad austrũ se u̾gentib credendũ s̃ maria nasci diu̾¬
sa. S hoo nũ attestatõne describi ñ debet ꝙ pp̃ torridam
zonã int̾iectã. sitꝰ illoꝵ nob̾ incognitꝰ ꝑseuerat
⁊ t qr nra siñã ẽ ex illis refluxionib uentos nasci de
ortu eoꝵ disseramꝰ tam cardiualiũ ꝙͣ colleateraliũ. Cũ
gͥ ut p̃diximꝰ in occidẽte ex illo fonte totiꝰ lrumoris due
refluxiones una ad austrũ alia ad septẽtͥonem diui¬
dũt᷑. In illa de septẽtͥone mouet᷑ aer uł tant᷑ fu̾it im¬
cat᷑. Due u̾o orientales sua diuisione gen̾ant uẽtũ qͥ eurꝰ no¬

Expanded text:
oculis subjiciamus: in posita sphaerula occidentalis refluxio ad septentrionem vergens, ex Atlante monte adjacente, Atlanticum mare vocatur, infra quam est Anglia, et vicinae insulae. Ex Orientali refluxione ad Septentrionem vergente nascitur Indicum mare. Similiter ex aliis refluxionibus ad austrum se vergentibus credendum est, maria nasci diversa. Sed hoc nostra attestatione describi non debet, quia propter torridam zonam interjectam situs illarum nobis incognitus perseverattentia est, ex illis refluxibus ventos nasci, de ortu eorum disseramus tam cardinalium quam collateralium, cum igitur, ut praediximus, in Occidente ex illo fonte, totius humoris, duae refluxiones una ad austrum, alia ad septentrionem dividuntur, in illa separatione movetur aer. Sed si tantus fuerit imcatur. Duae vero orientales, sua divisione generant ventum, qui Eurus no
Abbreviated transcription (Latin):
ed qr in fine huiꝰ uolumis de habitu maris est ¶ finet᷑¬
tractare. uñ. in pͥmis .un. dieb lunatõnis fluctꝰ illius
decrescant. ⁊ in alus .uii. crescaut. uideamꝰ. Cum gͥ in t̾luni¬
ui ẽ qr totꝰ splendor solis qui eaͣm accendit. aera subditũ
tunt spleudor incipieus descend̾e̾. acondit ⁊ desiccat aera. mi¬
Et usq ad .uii. diem qr tota mediante accensa ẽ mediãte
aere falefacit hũorem. Qͣ ebulliens sursũ eleuat᷑. ⁊ sic us
cendente calor deficit spissatur aer humorq crescit et inde flu

Expanded text:
ed quia in fine hujus voluminis de habitu maris est tractatum, unde in primis septem diebus lunationis fluctus illius decrescant, in aliis septem crescant, videamus. Cum igitur interlunium est, quod totus splendor solis, qui eam accendit, aera subditum cum splendor incipiens descendere, accenditur luna et desiccat aera, mim; septimo vero die quia tota medietate accensa est, mediante aere calefacit humorem, qui bulliens superelevatur, et sic usqucendente calor deficit, spissatur aer, humorque crescit, et inde flu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si ñ sit in inf̾i̾orib ex a ea ꝯmotione aer ignitꝰ ⁊ splen¬
deus ꝑ aera discͣrit. qũi cũ uixͣ aliꝙͣ stellã splede̾ incipit
Cũ .n. ut p̃dixiniꝰ ignitꝰ decurrat aer spissior ⁊ inde tar¬
dior ⁊ subsaqͥtur ꝙ int̾ nos ⁊ stellã ⁊ illam poĩtꝰ uisũ
eiꝰ nob̾ aufert. S auteꝙͣ transait ⁊ stella apparcat. fir¬
mam᷑ ͣ ꝙ ad octasuun uoluit᷑ stellaui illam ad ult̾iora de
tulit. Cuniq aꝑꝑet qr in alio loco ꝙͣ añea antea eẽt
uideci alia stella putatur.

Expanded text:
etsi non sit in inferioribus, ex ea commotione aer ignitus et splendens, per aera discurrit. Qui cum extra aliquam stellam splendere incipit, tardior subsequitur, qui inter nos et stellam illam positus, visum ejusdem nobis aufert. Sed antequam transeat, et stella appareat, firmamentum, quod ad occasum volvitur, stellam illam ad ulteriora secum detulit. Cumque apparet, quia in alio loco, quam antea esset, videtur, alia stella putatur.
Abbreviated transcription (Latin):
breuitate tnͣscurrimꝰ de aqua ⁊ situ eiꝰdẽ dice̾ incipiamꝰ.
caloris fontẽ .i. solem. ut eqͣlr̾ hinc ⁊ illino t̾ram calefac̾e̾t
suꝑ mediũ t̾re posuit. S qr a solo calore nͥ uiu̾e posset
in medio eiꝰ fonti caloris fontẽ humoris. supposunit. ex
quib huic et illino t̾ra cẽꝑaret᷑. Est gͦ fons hũoris iu

Expanded text:
brevitate transcurrimus, de aqua et situ ejusdem dicere incipiamus. caloris fontem, id est solem, ut aequaliter hinc et illinc terram calefaceret, super medium terrae posuit. Sed quia a solo calore nihil vivere posset, in medio ejusdem fontis caloris fontem humoris supposuit, ex quibus hinc et illino terra temperaretur. Est ergo fo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ⁊ ubi tenuior ⁊ calidior ibi rubeũ ostendit colorem. ubi spis¬
sior ppͦureñ uł nigrũ. Inde ẽ ꝙ arcus ille ñꝙͣ nͥ ĩ oppõita sin¬
ꝑte soli relucet aer enĩ ex splendore solis ita irradiat᷑ ꝙ u

Expanded text:
et ubi est tenuior et calidior, rubeum ostendit colorem, ubi spiset ubi est tenuior et calidior, rubeum ostendit colorem, ubi spissior, purpureum vel nigrum. Inde est, quod arcus ille nunquam ut in opposita parte solis relucet. Aer enim ex splendore solis ita irradiatu
Abbreviated transcription (Latin):
morẽ de stagnis ⁊ lacub. Inde ẽ ꝙ ranicłi et pisces a mł¬
tis uisi st̃ de aere cadere. Cum .n. ut dixiiꝰ aqͣ uento sus¬
tollit᷑ ꝯtingit ꝙ ranicłos ⁊ pisces seꝯ eleuat quibꝰ ex na¬
turali gͣuediue descendentib stupent ignorantes. Nullũ gͦ
tempꝰ mũdi ĩmune ẽ a pluuia. In om̃i nãq tp̃r uł fumus
hm̃idꝰ enaporat uł aer ex frigiditate spissat᷑ uł humor calo¬
re uł uento eleuatur.
N ec pluuia qñq plus solito spissat᷑ ex nimio calore ⁊
ent et cadent. ⁊ cũ debeat mundꝰ ꝑ exustionẽ finiri ut te¬
stat᷑ scͥptura q̃ dicit. Ignis in ꝯspactu eiꝰ exardescet. et alibi
nubib expause ex feruore spissabunt᷑ et incense. rubeeq
fcẽ ad simlitudinẽ sangiuis cadẽt. Est qñ in pluuiõso¬
tp̃r ui mibib uñ existant ⁊ uñ in eo tot appent calo¬
res dicamꝰ Cũ ut supͣ diximꝰ calor solis humorẽ eseuat
uł fumꝰ hnĩdꝰ enaporat aqͣ ii nibe ut in uitreo uase

Expanded text:
 et lacubus. Inde est quod ranunculi et pisces, a multis visi sunt de aere cadere. Cum enim, ut diximus, aqua vento sustollitur, contingit quod ranunculos et pisces secum elevat, quibus ex naturali grandine descendentibus, stupent ignorantes. Nullum ergo tempus anni immune est a pluvia. In omni namque vel fumus humidus evaporat, aer ex frigiditate spissature vel vento elevantur. Haec pluvia quandoque plus solito spissata, et ex nimio calore inent quia, cum debeat exustione finiri, ut testatur scriptura, quae dicit: "Ignis in conspectu eius exardescet", et alia;nubibus suspensae ex fervore spissabuntur et incensae rubeaeque factae ad similitudinem sanguinis cadent. III DE ARCUparet, unde existant, et unde in eo tot appareant colores, dicamus. Cum, ut supra diximus, calor solis humorem elevet, vel fumus humidus evaporet, aquae in nube ut in vitreo vase,
Abbreviated transcription (Latin):
liꝙͥ t̾rene sube ꝙ ex calore solis in lapideã spissat᷑ sub¬
stantiã ⁊ ꝯtinet᷑ in ꝯcauitate nubis doneo impetu a¬
iq̃ nubes ouudit᷑. uñ lapis ille ĩpulsꝰ altũ aliqͥ ꝑcutit.
ic subiciet aliqͥs cũ in oĩ tp̃r ãni fumꝰ hũidꝰ ut p̾diximꝰ
ascendat. qr̃ in oĩ tp̃r ñ ꝯtingũt fulmĩa et tomtrua.
fitq tempestas. Qd̃ uͦ tempestas a fundo incipiat ꝑ hoo
scendũt. ꝙ indẽces nauce exꝑimõco certi. ⁊ ⁊̃ de phica
inc̾ci tẽpestatẽ futurã p̃dicũt. Quippe iã incipit tẽpe¬
stas in fundo. Simile uͦ ẽ ui aere dũ .n. infi̾ores ꝑtes ae
obtinet. Iumꝰ ex spissitudine ñ põt huc ⁊ illuc impelle̾
aera. S cũ ad sũmũ ꝑuenit. huc et illuc ex labilitate
eũ impellit. fuĩtq tomtrua et fulmina. In hyeme u̾o
⁊̃ si aer spissus sit. Non ẽ tñ tantꝰ calor qͦ spissus fumꝰ
us ad sũmũ possit erigi nͨ ⁊̃ igniri. Remanẽs gͦ in in¬

Expanded text:
iae, quae ex calore solis in lapideam spissatur substantiam, et continetur in concavitate nubis, donec impetu aliquo nubes dividit, unde lapis ille impulsus altum aliquid percutit. Cum in omni tempore anni fumus humidus, ut praediximus, ascendat, quare in omni non contingunt fulmina et tonitrua? fitque tempestas. Quod vero tempestas a fundo incipiat, per hscendunt. Quod videntes nautae, experimento certi, etsi de physica incerti, tempestatem futuram praedicufundo. Simile vero est in aere. Dum enim inferiores partes aeris obtinet fumus, ex spissitudine non potest huc vel illuc impellere aera. Sed cum ad summum pervenit, huc et illuc ex labilitate eum impellit, fiuntque tonitrua et fulmina. In hieme vero, etsi aer spissus sit, non est tamen tantus calor, quod spissus fumus usque ad summum possit erigi, non etiam in aere. Remanens ergo in in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑide assiduitate cadendi grando rotunde descenditi Ni¬
ed hic subicient. Cũ in etate sepe grando ¶laut᷑.¬
ꝯtingat qͣre in eodẽ iuixͣ inferiora montiũ ñꝙͣ uiues
tius eleuari. eleuandoq guitas inuolui. grossioresq fc̃e
fugoremq ꝯgelate grandinẽ gignũt. In hieme uero q

Expanded text:
pide assiduitate cadendi, grando rotunda descendit. Ni Hic subicient: "Cum in aestate saepe grando contingat, quare in eadem circa inferiora montium numquam tius elevari elevandoque guttas involvi, quae grossiores factae frigoreque congelatae grandinem gignunt. In hieme
Abbreviated transcription (Latin):
de .u. ꝑtib aecis q̃ suppoĩte st̃. uocãturq ꝑs etheris. noĩe ꝑtis
aecis ꝯͥ suppoĩti. dicũt᷑q ꝑs suppõita frigide. frigida ꝙͣnis in
ea nullũ fu̾it frigꝰ. Pars suppõita torride torrida ñ qr in e¬
thece aliquis sit feruor caloris.
do se misceat ⁊ spisso. Iste hoedẽ diu̾sitates ex aere suppoĩto
ui t̾ra st̃. qͣlitas uͦ acris t̾ram subiectã inficit. ꝯͥt gͥ .u. zoue¬

Expanded text:
 vocaturque pars aetheris nomine partis aeris sibi suppositae diciturque pars superposita frigidae frigida, quamvis in ea nullum sit frigus, pars superposita torridae torrida, non quia in aethere aliquis sit fervor caloris. do se misceat et spisso. Istae eaedem diversitates ex aere superposito in terra sunt. Qualitas quippe aeris terram subiecta
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o ꝓpoĩto ꝯgrua docu¬
imꝰ. de aere illi ꝯiũcto
⁊ subdico doccamꝰ. Que
⁊ unde in illo ꝯstingãt
ostendõtes. Aer gͥ ẽ a
luua s ad t̾ram. qͥ qñto
t̾re ꝓpinqͥor tanco hu¬
milior ⁊ spissior. qͣnto
remotior siccior ⁊ splen¬
didior. hio cũ sit suppõi¬
tꝰ soli ex eo calorẽ ⁊ hu
excedit illã ꝑtem aeris ex uicinitate accendit remotã uͦ ex ꝑ¬
tẽ sui caloris relinquit¬

Expanded text:
roposito congrua docuimus, de aere illi coniuncto et subdito doceamus, quae et unde in illo contingant ostendentes. Aer igitur est a luna usque ad terram, qui quanto terrae propinquior, tanto humidior et spissior; quanto remotior, siccior et splendidior. Hic cum sit suppositus soli, ex eo calorem et hu zonae nunquam excedit, illam partem aeris ex vicinitate accendit, et remotam expertem sui caloris relinquit
Abbreviated transcription (Latin):
q maro appellat᷑. Hoo u̾o mare cũ usq ad occidentẽ ue¬
nerit duas refsuxiones ibi facit. Quarĩ una ad austrũ
alia ad septemptͥonẽ uergit᷑. lat̾a t̾re seq̃ntes siłr iu o¬
riente duas facit refluxiones ad p̃dcã latera so u̾gẽtes
Cũ occidẽtalis refluxio et illa orientalis ad p̃dcã latera
se u̾geuces sibimet oct᷑runt ex reꝑcussione ingurgitat᷑
ret᷑ mare. fitq fumosa accessio ⁊ recessio maris. Siłr¬

Expanded text:
 appellatur. Hoc vero mare cum usque ad Occidentem venerit, duas refluxiones ibi facit, quarum una ad austrum, alia ad septentrionem vergit, latera terrae sequentes. Similiter in oriente duas facit refluxiones, ad praedicta latera se vergentes. Cum occidentalis vero refluxio, et illa orientalis, ad praedicta latera se vergentes, sibimet occurrunt, ex repercussione ingurgitatur retro mare; fitque famosa accessio et recessio maris, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ad terrã tendũt. ad ꝙ dicimꝰ. ꝙ sol ignoe nature sic. ñ¬
qr ex solo igne ꝯstet. s qr in eo dñat᷑: P̃docuimꝰ eĩ cor᷑ stellaꝵ¬
susũ hũorem eleuat ñ attrahat. Ido̾q fons caloris dr̃ qr
sio subdita calefacit. ignis u̾o suꝑior ũ Cũ .n. eletm ñ elẽtis¬
⁊ t̾re soli subdita ẽ feruida. remota ã frigida ⁊̃ si sit aeri sub¬
ñ ibi f̾u̾or̃ deficit eĩ hũida ⁊ spissa mat̾ia qͣ accẽdat᷑ ignis neq

Expanded text:
ad terram tendunt. Ad quod dicimus quod sol igneae naturae, non quia ex solo igne constet, sed quia in eo dominatur. Praedocuimus enim corpora stellarsum humorem elevat, non attrahat. Ideoque fons caloris dicitur, quia sic subdita calefacit: ignis vero superior non. Cum enim sit eleet terrae soli subdita est fervida, remotae autem frigidae, etsi sint aetheri subnon est ibi fervor deficit enim humida et spissa materia, qua accendatur ignis neque
Abbreviated transcription (Latin):
tradente cũ ad sũmũ aeris ꝑuen̾it ex p̃ponderatione
huõris mouet᷑ aeris sũmitas cuiꝰ ꝑticłe ad modũ undar̃
aq̃ sibi occͦrentes fragorẽ faciũt ex motu uͦ aer calefq̃
transit in igneã sułiui fitq cͥoruscatio q̃ ꝙͣuis cũ fra¬
gore.fiat citius tñ ad nos ꝑuenit. qr uisus nelocior ẽ au¬
ditu. Cũ gͦ sic̃ p̃diximꝰ sꝑsim ex fumo huĩdo spissato
generaut᷑ impetꝰ qͥ asceudit suisum ẽ fragor sine liuẽ
Si ã impetꝰ ille deorsum tendat tam̃ tantꝰ ñ sit qd̃
ꝑte aeris multꝰ sit humor. aer existens in illo impecui ñ
mor ex motu et siccitate ignescit fitq fulmẽ urens.
Est a̾ fuliũ ꝑs aeris ex collusione aq̃a usq ad obsta¬
culũ ꝑueniens ꝯ impetu. Conicruũ uͦ est ꝑtiũ acris
occ᷑rentiũ sonꝰ. Chorꝰcatio a̾ ꝑs ẽ aeris ex impetu ignet¬
Id̾oq fulmẽ sepins alta st̾nit. qr ab alco obliq̃ descẽoit.¬

Expanded text:
is pervenit, et praeponderationem humoris, movetur aeris summitas. Cujus particulae ad modum undarum aquae sibi occurrentes, fragorem faciunt. Ex motu vero aer calefactus, transit in igneam substantiam, fitque coruscatio: quae quamvis cum fragore fiat, citius tamen ad nos pervenit, quia visus velocior est auditu. Cum ergo, sicut praediximus, sparsim ex fumo humido spissati generantur, impetus qui ascendit sursum, est fragor sine fulmine. Sin autem impetus ille deorsum tendat, tamen tantus non fit, quod parte aeris, multus sit humor, aer existens, in illo impetu igniri mor, ex motu et siccitate ignescit, fitque fulmen urens. Est autem fulmen pars aeris, collisione aliqua usque ad obstaculum perveniens, cum impetu. Tooccurrentium sonus. Coruscatio autem pars est aeris ex impetu Ideo fulmen saepius alta sternit, quia, cum ab alto oblique descendit,
Abbreviated transcription (Latin):
tullius in ꝓlogo recthoricoꝵ Eloqñtia sũ
sapĩa nocet᷑. Sapĩa uero sine eloqñtia. et si
parũ tũ aliquid cum eloqũtia maxime ꝑ¬
dest. Errant qui postposito ꝓficiente et nõ
nocente. adherent nocenti et ũ ꝓficienti. Id namq ẽ mer¬
phia scientes. Aliquid se nescire confiteri erubescentes sue
imꝑitio solatiũ q̃rentes. ea q̃ nesciũt nullius utilita¬
tis minuis cautis p̃dicant. S qr ut ait terentins. Non
ẽ mirũ si m̾etrix impudent̾ agit. Impudentia illoꝵ
Excitemiꝰ. Incipientes ig̾ a pͥma cã rerũ us ad hominẽ
ꝯtinuabinꝰ tractatũ. de ip̃o hoĩe multa dicentes. Illud
ã pͥncipiũ dictõnis petentes ut si aliquid in hoc ope imꝑ¬
ctum uideat᷑. hiĩane imꝑfcõni deputet᷑. nec io̾ ꝙ in eo

Expanded text:
Tullius in prologo Rhetoricorum, « eloquentia sine sapientia nocet; sapientia vero sine eloquentia, etsi parum, tamen aliquid cum eloquentia autem maxime prodest, » errant qui, postposita proficiente et non nocenti, adhaerent nocenti et non proficienti. Id namque agere est Merphia scientes, aliquid se nescire confiteri erubescentes, suae imperitiae solatium quaerentes, ea quae nesciunt, nullius utilitatis minus cautis praedicant. Sed, quia, ut ait Terentius: Non est mirum si meretrix impudenter agit, impudentia illorum ue ad hominem continuabimus tractatum, de ipso homine multa dicentes, illud autem principium dictionis ponentes, ut si aliquid in hoc opere imperfectum videatur, humanae imperfectioni deputetur; nec ideo, quod in eo
Abbreviated transcription (Latin):
Sanguiẽ uͦ in epate p̃dc̃o modo gn̾ato ad omĩa tͥusit
ienib᷑ ꝑ uenas quoꝵ calore digestꝰ in eoꝵ siłitudinem
tnͣsit. Suꝑfluitas uͦ ꝑ sudores exit Alia uͦ ꝑs ad epar
reu̾titur ibi decocta descendẽs extͣ̃ cũ urina sedũq uocat᷑
S si ui fũdo sit urine dr̃ hispotasis Si ĩ medio enormia
si ĩ sũmo nephile. S qͥd significet in diu̾sis locis existẽs
uͦ spissat᷑ humoris. S dr̃ꝰ Si ex calido ⁊ hũido increm̃tũ
uñ colerici ⁊ melancolici quoꝵ alt̾i frigidi ⁊ sicci alt̾i¬

Expanded text:
ato, ad omnia transit membra per venas, quorum calore digestus, in eorum similitudinem transit. Superfluitas vero per sudores exit. Alia vero pars ad hepar revertitur, ibi decocta descendens, exit cum urina, sedimenque vocatur.  si in fundo sit urinae, dicitur hypostasis; si in medio, encortim; si in summo, nephile. Sed quid significat, et in diversis locis existens,vero spissatur, humoris. Sed dicent: Si ex calido et humido est incrementum, unde cholerici et melancholici, quorum alteri frigidi sunt et
Abbreviated transcription (Latin):
habitatorib satis docuimꝰ. de nr̃a dice̾ incipiamꝰ. Cũ enĩ
sol incipit deccescere ill incipit illis apparere. ⁊ tunc
ingeniis legentiũ discutiend̃ ꝑimiitimꝰ. Nos nero ⁊ añci¬
nr̃i siml hm̃is diem et noctem. S qñ nos estatem. illi
cina frigide. frigida ⁊ humida. Occidentali frigida ⁊ sicca. Ori¬
utali. calida ⁊ frigida. Equalit̾ u̾o distans eqͣlit̾ ẽ temꝑata

Expanded text:
habitatoribus satis docuimus, de nostra dicere incipiamus. sol incipit descendere, incipit illis apparere, et tunc ingeniis legentium discutiendum permittimus. — Nos vero et antoeci simul habemus diem et noctem. Sed quando nos aestatem, illi cina frigidae, frigida est, et humida. Occidentalis, frigida et sicca. Orientalis calida et humida. Aequaliter vero distans, aequaliter est tempera
Abbreviated transcription (Latin):
hit a matre p̃t ꝓbari. Quod u̾o dicũt aliqͣ uoleute pu̾ur
ꝯciꝑi dicimꝰ. ꝙ s si in plincipio displicet in fine tñ ex fragi
frigidissimo nuo fugidior ẽ. cibũ. ñ pt̃ bñ dig̾ere. rema¬
netq suꝑfluitas q̃ ꝑ suigulos mẽses purgat᷑. meustruũꝙ.¬
iiũ uocat ᷑. Cõceptõe u̾o scã geminat᷑ całor ex fetu. Uñ meli̾
ñ gͣdit᷑. qr ex sanguine menstruato hp̃ ĩ nt̾o nutt  Q
uũ ꝙ mulieres p̾t ꝯceptionem f̾u̾entiores st̾ ubidine. bri¬
ta u̾o aĩalia ab ea oĩo cessant. Uuñ cũ mulieres frigidiores si¬

Expanded text:
o, a matre potest probari. Quod vero dicit, aliqua nolente, puerum o, a matre potest probari. Quod vero dicit, aliqua nolente, puerum concipi, dicimus quia, etsi in principio displicet, in fine tamen ex fragilifrigidissimo viro frigidior est, cibum non potest bene digerere remanetque superfluitas quae per singulos menses purgatur, menstruumque vocatur. Conceptione vero facta geminatur calor ex fetu, unde melius non graditur, quia ex sanguine menstruato homo in utero nutritur. Sed unde mulieres post conceptionem ferventiores sunt libidine, bruta vero animalia
Abbreviated transcription (Latin):
aͥd sit sinule reqͥritur. Aliqñ nimia piuguedo est
cã st̾ilitatis. qͣre iux ꝯcipiat᷑. Ex ea .n. os folliculi
obstruit᷑ ne semẽ intraro possit. uñ uirgiliꝰ. ĩ georgic
dicit. equas in tp̃r coitꝰ macie ẽẽ excemiẽdas. deiñ
pħicani sẜuĩgit nec piugnior usus succos oblimet
matͥx unctꝰ ad modũ marmoreis uncti. ⁊ nicħ pt̃
recin̾e. Si u̾o in muliere Nulla fit cã st̾ilitatis. ue¬
niatq sꝑma genite ꝯuemẽs in matͥcem claudit᷑ statim ita
ut ait ypocras. ꝙ ñ. ⁊̃ accus posset ingeri fcã ẽ conceptio.¬
sufficiat. Dicũt qͥdam illud solũ suffice̾. Cuiꝰ rei hoc ẽ ꝓba¬
tio. Qd̃ sepe aliqͥs hõ cũ aliqͣ nolente eaq flente rem ht̃ ⁊ a¬
liqñ gignit. ułi millũ sem̃ mulieris ẽẽ põt. ñ ẽ enĩ ssi no¬
luptate seminis emissio. Nos nͦ daicimꝰ muliebre. es̃ ui concep¬
tione. ꝙ ꝑ infirmitatõ ꝙͣ puer ꝯtrahit in simłi menib̾ ꝯtra¬

Expanded text:
aliquid fiat simile, requirit. Aliquando nimia pinguedo est causa quare nihil concipiatur; ex ea enim os folliculi obstruitur, ne semen intrare possit. Unde Virgil. in Georgic. dicit: Equas in tempore coitus macie esse extenuandas. Deinde subjungit physicam: Ne pinguior usus sulcos oblimmatrix intus ad modum marmoris uncti et nihil potest retinere. Si vero in muliere nulla sit causa sterilitatis, veniatque sperma geniturae conveniens in matricem, clauditur statim ita ut, ait Hippocrates, quod nec acus possit immergi, factaque conceptiosufficiat? Dicunt quidam illud solum sufficere; cujus haec est probatio: Quod saepe aliquis homo cum aliqua nolente, eaque flente, liquem gignit, ubi nulluni semen mulieris esse potest. Non est enim sine voluptate seminis emissio. Nos vero dicimus etiam muliebre esse in conceptione, quod per infirmitatem, quam puer contrahit in simili membr
Abbreviated transcription (Latin):
ad logisticã cellusã reu̾tens auditũ oꝑatur. Simiłr añt
sensus fiũt eodem spũ aĩali ad illoꝵ instrumenta per
neruos a cerebͦ descendẽtes. ⁊ qm̃ de p̃ceptis ͤ aliis iudicat᷑

Expanded text:
ad logisticam cellulam revertens auditum operatur. Similiter alii ad logisticam cellulam revertens auditum operatur. Similiter alii sensus fiunt, eodem spiritu animali ad illorum instrumenta per nervos a cerebro desce
Abbreviated transcription (Latin):
ni estate sunt male in hyẽme bõne. Septenitͥonalqs ꝯ
eꝯͣrio Inde erat ꝙ antiqͣ tͣclĩna austualia et borealia
faciebant ut in australi hyenio et ĩ boreali estate. discum
diximꝰ. de t̾re fructibꝰ ⁊ arborib ꝯsequens ẽ ut dicamꝰ¬
S qr macer et dyasolides om̃e ĩstud aꝑte docent de illis
lis ẽ. Cũ alt̾iuis sit nat᷑e trũcus alceriꝰ q̃ fit surculus qͥ
trũcum. trucusq qui sue nat᷑e ẽ ꝯueniens ꝯtinet. nafalis¬
q calors illud durigens in medullã ⁊ trũcum ⁊ corticẽ tñs¬

Expanded text:
in aestate sunt malae, in hieme bonae; septentrionales e contrario. Inde erat quod antiqui inter limina australia et borealia faciebant, ut in australi in hieme, in boreali aestate discumbediximus, de herbis et fructibus arborum consequens est ut dicamus: lis est: Cum alterius sit naturae truncus, alterius surculus, quae t, truncusque quod suae naturae est conveniens, continet, naturalique calore illud digerens, in medullam, et truncum, et corticem trans
Abbreviated transcription (Latin):
nis. alii ⁊ enũ sunt calidi alii frigidi alii hĩidi alii sicesti
uisualis sp̃o ab aliqͦ exiens qualitates illiꝰ secũ trabis di fr¬
i lediunt ᷑. Inde ꝙ uetule lugentes faciẽ expuentes illoẽ cu¬
raut. qꝵ enĩ ibi ẽ nociuũ expuũt. Ut gͥ nisus fiat. tril
In. ꝯcͣrentib ẽ nisus. aliqͦ u̾o istoꝵ deficiente deficit.¬

Expanded text:
nis, alii etenim sunt calidi, alii frigidi, alii humidi, alii sicci, visualis spiritus ab aliquo exiens, qualitates illius secum trahens, diffu est quod vetulae lingentes faciem, exspuentes, illud curant. Quod enim ibi est nocivum, exspuunt. Ut igitur visus fiat, tria enim concurrentibus, est visus, aliquo vero istorum deficiente, defici
Abbreviated transcription (Latin):
fautastica .i. uisualis qr in ea uis udendi ẽ ⁊ intelligendi
s calida ⁊ sicra ẽ ut formas rerũ ⁊ cuͦlores attralat. media uͦ
meliꝰ disc̾uendo ꝓpͥetatib rerũ se ꝯformet. Tercia uͦ memori¬
alis dr̃. qr in ea ẽ uis retmẽdi memoriã. Qd̾ .n. iii logistica
cella discretũ ẽ tͣnsit ad memorialẽ ꝑ ꝙ dã foraiũ ꝙ olandit

Expanded text:
est, visualis, quia in ea est vis videndi et intelligendi. Haec calida et sicca est, ut formas rerum et colores attrahat. Media vero melius discernendo proprietatibus rerum se conformet. Tertia vero memorialis dicitur, quia in ea est vis retinendi memoriam. Quod enim in logistica cella discretum est, transit ad memorialem per quoddam foramen,
Abbreviated transcription (Latin):
scendũt. uñ qr nulli etati desiuit suꝑfluitates neq alicͥ
deest capilloꝵ incrementũ. Silr ⁊ de congnib qͣͥ ex suꝑ¬
fluitatibꝰ cordis ꝑ sũmitates digitoꝵ exenutibꝰ ex f̾gidi¬
tate duri fc̃i sunt. Cet̾i uͦ pili barbe. s. ⁊ pectoris cuidani
satis dr̃ ad cet̾a trauseamus. miringe¬

Expanded text:
descendunt. Unde quia nulli aetati desunt superfluitates, neque alicui deest capillorum incrementum neque unguium, qui ex superfluitatibus cordis per summitates digitorum exeuntibus, ex frigiditate duratis, fiunt. Ceteri vero pili, barbae scil. et pectoris, cuidam satis dicitur; ad caetera transeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ incpit asya ab oriente et extendit᷑ lat̾alit̾ in septẽtͥone
us ad torridã zonam t̾minat᷑ tanay ⁊ nilo. mediã ꝑtem
habitabilis ꝯtinens. Europa uero et aufrica duas alias obti-¬
nent. St uero t̾mini aufrice. nilus ex ꝑte orientis a meri¬
die torrida zona a septẽtͥone medit̾raneũ mare ab occiden¬
te refluxio medit̾ranei. Termini u̾o eu rope st̃ ab oriente
thanais ad medit̾raneũ mare ⁊ occidente refluxio a septẽ¬
trione frigida zona hoc modo.¬

Expanded text:
ditur lateraliter a septentrione, usque ad torridam zonam, terminaturque Tanai et Nilo, mediam partem habitabilis continens. Europa vero et Africa duas alias obtinent. Sunt vero termini Africae: Nilus, ex parte orientis: a meridie torrida zona, a septentrione Mediterraneum mare, ab occidente refluxio Mediterranei. Termini vero Europae sunt ab Oriente Tanais, ad Mediterraneum mare, ab occidente refluxio, a septentrione frigida zona, hoc modo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ i cib ẽ grostꝰ ncc̃e fuit ut pͥusq intͣret stomachũ te¬
nuis ⁊ delicatꝰ redde̾t᷑. Ad hoc dentes ꝑati sũt nati ex flei¬
mate ꝑ gĩguias desceudẽte ⁊ ex spissato srigore ⁊ durato
cibũ org̾unt. lingna ut ad modũ manꝰ molendinarii illum
uertat ⁊ subdentes reducat q̃ ad hoc spongiosa ẽ ut cibi sus¬
cũ recipiẽs saporẽ discernat. Fit u̾o in ore q̃dã pͥme dige¬

Expanded text:
hum, tenuis et desiccatus redderetur. Ad hoc ergo dentes parati sunt nati ex phlegmate, per gingivas descendente, et ex spissato frigore, et durato, ut cibum conterant. Lingua ad modum manus molendinarii illum vertat, et sub dentes reducat, quae ad hoc spongiosa est, ut cibi succum recipiens, saporem discernat. Fit ergo in ore quaedam primae dige
Abbreviated transcription (Latin):
namiq est in me ut meditulliũ in ouo. cura hanc s̃ aqua
ut cura moditulliũ albumen. cura ꝙͣ ẽ aer ut pellicła
et in omĩa recipiens pondera. ⁊ si naturalit̾ sit frigi¬
da ⁊ sicoa in diu̾sis tñ ꝑtib suis. ex accidente diu̾sas cõti¬
fu̾ore solis torrida et mhabitalis. S duo eiꝰdẽ capita fri¬
gidis ꝑtib aeris subdita sunt ᷑ et inhabitabilia. Pars u̾o
temꝑate parci aeris subiecta teurꝑata ẽ ⁊ habitabilis

Expanded text:
a est in medio ut meditullium in ovo. Circa hanc est aqua ut circa meditullium albumen. Circa aquam est aer ut panniculus e omnia recipiens pondera, etsi naturaliter sit frigida et sicca, in diversis tamen partibus suis, ex accidente diversas contiubjecta, ex fervore solis, torrida est et inhabitabilis. Sed duo ejusdem capita, frigidis partibus aeris subdita, frigida sunt et inhabitabilia. Pars vero temperatae parti aeris subjecta, temperata est et habitabilis.
Abbreviated transcription (Latin):
ars gͥ zone habitabilis ni qͣ sumꝰ in duo diuidit᷑. cũ
ta ⁊ habitabilis est. S qm̃ refluxiones occeani lat̾a t̾be
uixͣ qualitatẽ orizõtis ꝯtingũt in duo illã dundũt. cuiꝰ
suꝑiorẽ ꝑtem habitamꝰ. Ancipodes u̾o ur̃i inferiorẽ. Nul¬
lus tñ nr̃m ad illos ne illoꝵ ad nos ꝑ uenire põt. Ex
ꝑte .ni. septẽtͥonis frigꝰ et refluxiones transitũ ꝓhibẽt
Ex ꝑte uero orientis ⁊ occidentis sol et refluxionos.
Sili alia habitabilis in duo dinidit᷑. suꝑuis quoꝵ añtiqͥ añte
brdam temꝑib ꝯueniũt in quibidam differũt. Nos
gͤ ⁊ nr̃i antipodes sił habemꝰ estatem et hyemẽ ⁊ asia
distant. quippo t̾ram ẜuantia suũ naturalẽ cursũ obtinentia
in qͦcumq signo sit sol. equalr̾ erit nob̾ et illis et idem efficiet.
hẽamus estatẽ ⁊ hyemẽ. s qñ nos diẽ illi noctem. In estato u̾o
nob̾ st̾ longissimi dies. breues a̾ noctes. hẽbint gͦ ip̃i in e¬

Expanded text:
Pars ergo terrae habitabilis, in qua sumus, in duo dividitur. Cum est et habitabilis; sed quoniam refluxiones Oceani latera terrae juxta quantitatem horizontis cingunt, in duo illam dividunt. Cujus superiorem lus tamen nostrum ad illos, neque illorum ad nos pervenire potest. Ex parte enim septentrionis, frigus et refluxiones transitum prohibent. ex parte vero orientis et occidentis solae refluxiones. Similiter alia habitabilis in duo dividitur: superius quorum obtinent ibusdam temporibus conveniunt, in quibusdam differunt: nos enim et nostri antipodes simul habemus aestatem et hiedin quocunque signo sit sol, aequaliter erit nobis et illis, et idem efficient.habeamus aestatem et hiemem. Sed quando nos diem, illi noctem. In aestate vero nobis sunt longissimi dies, breves autem noctes; habebunt ergo ipsi in ae