comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a notorpasora lignis unde & calones dicti quia ligna militibus por¬
Unuis: in istis sermonibus unius illius ip̃ius naliter media producit᷑ silla¬
ba sed cum opus est corripit᷑ hac excusatione ꝙ quotiens uocalẽ longã uo¬
calis sequit᷑ suꝑiori detrahit uires ut est insule ionio ĩ magno & sũb ilio
alto & ob hoc accentũ mutant. ĩ ultimo .n. sermone cũ penultima corripit
ante penultiã hẽt accentũ. ut hoc loco. Unius ob noxam & contra Unius
ob iram prodimus. Noxim: pro noxiam. & hoc interest inter noxam & no¬
ut in buccolicis. seu quicũq furor. Gilei: oilei nõ uacat. nam duo Maces¬
ra si dicamus ȩneas anchisę et subaudiamus filiuis hac aũt sigura utun
anedromache .i. uxor i p̃a: bene ip̃a dulcis est enim propria mani qsĩta
ut ip̃a. flectere si nequeo superos acheronta moucho. Rapidum: uelocem.
ut est rapidus sol i aculata: in libris ętruscoꝵ lectum ictus fulmĩ
neum manubias dici. et certa esse numina possidenua sulminũ iadus.

Expanded text:
 est a lignis, unde et calones dicuntur qui ligna militibus porse». VNIVS OB NOXAM in istis sermonibus ‘unius’ ‘illius’ ‘ipsius’ naturaliter media producitur syllaba, sed cum opus est corripitur hac excusatione: nam quotiens vocalem longam vocalis sequitur, ei vires detrahit, ut est «insulob hoc mutant accentum; in Latino enim sermone cum paenultima corripitur antepaenultima habet accentum, ut hoc loco ‘unius ob noxam’ et contra «unius ob iram prodimur». ‘Noxam’ pro ‘noxiam’. Et hoc interest inter noxam et nout in Bucolicisra, si dicamus 'Aeneas Anchisae' et subaudiamus filius. hac autem figura utimur Andromache», id est ‘uxor’. IPSA bene ‘ipsa’; dulcis enim est propria manu quaesita rorum, sicut ipsa «flectere si nequeo superos, Acheronta movebo». RAPIDVM velocem, ut est «cum rapidus sol nondunum ‘manubias’ dici et certa esse numina possidentia fulminum iactus,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ terposita ꝑticula propter metri neccĩtatẽ ut stet uersus. nã si detrahas ille
stat sensus. sed non uersus Qui pͥmus ad oia possuitius referre sicut alio
loco ip̃e nũc dexira ingeminans ictus nũc ille sinistra. Est aũt archay¬
smos. Et terris uactatus: satigatus est .n. apud Traciam mõstro illo qđ de
trimulo polydori sanguis emanauit apuued oretan ex sude nitiã apud stropla¬

Expanded text:
interposita particula propter metri necessitatem, ut stet versus; nam si detrahas ‘ille’, interposita particula propter metri necessitatem, ut stet versus; nam si detrahas ‘ille’, stat sensus, ‘qui primus’ enim ad omnia possumus trahere. Sic alio loco «nunc dextra ingeminans ictus, nunc ille sinistra». Est autem archaismos. ET TERRIS IACTATVS ET ALTO fatigatus est enim apud Thraciam monstro illo, quod e tumulo Polydori sanguis emanavit, apud Cretam pestilentia, apud Stropha
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗadhue uagatur ut in salustio qui nullo certo exilio uagabant᷑ idco cxi¬
lum est ip̃a uagatio. lauinaq lutora. hec ciuitas tria hiñt nomina nã
pͥmũ lauinũ dictum est a lauino fratre latini. postea laurentũ a lauroi¬
uenta a latino dum adepto imperio post fratris mortem ciuitatem augers
postca la uiniũ a lauinia uxore Enee.ergo lauina legendũ est non la¬
uinia. qr post aduentũ ẜncę lauiniũ nom̃ accępit Et aut lauinũ debr¬
it dicere sicut dixit aut laurentũ. ꝙͣuis ꝗdam suꝑfluo esse prolepsi ue¬
bus a mari remotam. Nec nos det& falle̾. qr dix̃ lauina littora. lutus n
dicitur terra queq mari uicina sicut ip̃e uirgilius in iuiꝰ. Cui littus arã¬
posse terram dici. Multuma ille. collisio est et ille hoc loco habundat. Et n.

Expanded text:
qui adhuc vagatur, ut in Sallustio «qui nullo certo exilio vagabantur»; adeo exiqui adhuc vagatur, ut in Sallustio «qui nullo certo exilio vagabantur»; adeo exilium est ipsa vagatio. LAVINAQVE VENIT LITORA haec civitas tria habuit nomina. Nam prius ‘Lavinum’ dicta est a Lavino, Latini fratre; postea ‘Laurentum’ a lauro inventa a Latino, dum adepto imperio post fratris mortem civitatem augeret; postea ‘Lavinium’ a Lavinia, uxore Aeneae. Ergo ‘Lavina’ legendum est, non ‘Lavinia’, quia post adventum Aeneae ‘Lavinium’ nomen accepit, et aut ‘Lavinum’ debuit dicere, sicut dixit, aut ‘Laurentum’. Quamvis quidam superfluo esse prolepsin vebus a mari remotam. Nec nos debet fallere quia dixit ‘Lavina litora’. ‘Litus’ enim dicitur terra quoque mari vicina, sicut ipse Vergilius in quarto «cui litus aran MVLTVM ILLE ‘multille’ conlisio est. Et ‘ille’ hoc loco abundat. Est enim
Abbreviated transcription (Latin):
insilius ut ergo illic detraxit p̃positionẽ sed hic ꝓiũcie et est sigura Italia
aũt pars europę est italus .n. rex siculoꝵx profectus de sicilia uenit ad lora q̃
sunt iuxta iyberim & ex nomine suo appellauit italum ibi autem habitasse
siculos ubi est lauro lauiniũ manifestũ est. sicut ip̃e alio loco dixit siculi
riminis patriata deseruisse aut noui imperii cupiditate. Profugus aũt
prop̾e dicit᷑ qui a suis sedibus procul uagat᷑. quasi porro fugatꝰ. Mulri tñ dif
fituũt ut profugos eos dicant. qui exclusi de necõitate de suis sedibus ad¬
huc uagant̃ &simul hac ĩuenerint sedes nõ dicant᷑ profugi sed exules sed
utrũq falsum est nama & profugus dictus est ꝗ iam sodes loauit ut : Lu¬
cano prosugiq agente uetusta galloꝵ alte miscentes nomen hiberis. Et exut

Expanded text:
‘in silvis’. Vt ergo illic detraxit loco praepositionem, sic hic provinciae; et est figura. Italia ‘in silvis’. Vt ergo illic detraxit loco praepositionem, sic hic provinciae; et est figura. Italia autem pars Europae est; Italus enim rex Siculorum profectus de Sicilia venit ad loca quae sunt iuxta Tiberim, et ex nomine suo appellavit Italiam. Ibi autem habitasse Siculos ubi est Laurolavinium manifestum est, sicut ipse alio loco dicit «Siculi criminis patriam deseruisse aut novi imperii cupiditate. ‘Profugus’ autem proprie dicitur qui procul a sedibus suis vagatur, quasi porro fugatus. Multi tamen ita definiunt, ut profugos eos dicant qui exclusi necessitate de suis sedibus adhuc vagantur, et simul atque invenerint sedes non dicantur profugi, sed exules. Sed utrumque falsum est; nam et ‘profugus’ lectus est qui iam sedes locavit, ut in Lucano «profugique a gente vetusta Gallorum Celtae miscentes nomen Hiberis», et ‘exul’
Abbreviated transcription (Latin):
ratione pitissime. Uirgilius dixit nãq illo tpre quo entas ad italiã ueit
finis erat italis usq ad nibiconẽ fluuiũ cuiꝰ rei memĩt lucanus ĩ pmo¬
Et gallica certus. limies ab aisonus distermĩat arua colonis Unde apparet᷑
Anthenorem non ad italiam uenisse sed ad galliam cisalpirã inqua uene¬
tia est. Posiea uero promotis usq ad alpes italię finibus nouitas ercauit er
hec addidisse uirgiliũ ad lauinia lutora ne sigraficar& anthenorem. Meli¬
ortñ est supiorꝰ expositio ÷ taliam Ars quidera hoc exigit ut nomibus
prounciarum p̃positiones ad damus ciuitatũ nũꝙͣ tñ plerũq ꝑuerso ordĩẽ
lectum est nam eccc hoc loco detraxit prouĩtiȩ p̃poĩtionem dicens italian
uenit proad italiam. Tullius eccro in Uerrinis Ea dic uerres ad Messinam
pro messinam uenit. Sane sciendũ est usurpari ab auctoribus ut addant.
uel detrahant p̃positionem nãq ait Uirgiluis. siluis te tyberine feras pro

Expanded text:
uo Aeneas ad Italiam venit finis erat Italiae usque ad Rubiconem fluvium; cuius rei meminit Lucanus «et Gallica certus limes ab Ausoniis disterminat arva colonis». Vnde apparet Antenorem non ad Italiam venisse, sed ad Galliam Cisalpinam, in qua Venetia est. Postea vero promotis usque ad Alpes Italiae finibus novitas creavit errhoc addidisse Vergilius ‘ad Lavina litora’, ne significaret Antenorem. Melior tamen est superior expositio. ITALIAM ars quidem hoc exigit, ut nominibus provinciarum praepositiones addamus, civitatum numquam. Tamen plerumque perverso ordine lectum est; nam ecce hoc loco detraxit provinciae praepositionem dicens ‘Italiam venit’ pro ‘ad Italiam venit’. Tullius in Verrinis «ea die Verres ad Messanam venit» pro ‘Messanam venit’. Sane sciendum est usurpari ab auctoribus, ut vel addant vel detrahant praepositiones; namque ait Vergilius «silvis te, Tyrrhene, feras» pro
Abbreviated transcription (Latin):
morem sed interitus senũ minus doletur et magis lȩtos intelligendũ
saletr suteti quo utunur singulari tra numero dicunus. cũ iocos
significamus pluralem ponimus tm̃numee urbanitatẽ sgmascinins:
fictum est ut supius diximus unde t hoc scirei pocta bene aũt ipati¬
entiam doloris ostendit detrhaendo ei solatia ut in quo sola in ducit

Expanded text:
mortem. Sed et interitus senum minus doletur, et ‘magis laetos’ intellegendum est, Salem autem quo utimur singulari numero tantum dicimus; cum ‘iocos’ significamus, pluralem tantum ponimus numerum, ut Lucanus fictum est, ut superius diximus. Vnde enim hoc sciret poeta? Bene autem inpatientiam doloris ostendit detrahendo ei solatia, ut in quarto solam inducit D
Abbreviated transcription (Latin):
detruxit italia sed italia ouippe uetor fatis: Reuera inꝗt fata me prolubã
ergt uino ignorat uim fatorũ. Sed hoc non possumus dice ar supe le
cruma est si qua fata sinant. & audierat hoc ergo est Omnes res hoĩnum
aut ex nr̃a uoluntate descenduat ut puta sedere surgere Aut enfant
necc̃itate ut puta nasci mori Aut ex deorũ uoluntate. ut nauigare uł
honoribus frui nũc de nauigatione agit᷑ Exbñ inuidiose quasi E
huidrei potatem posatit ei fata detralx̾. Est & alter latens sensuo. ut spe¬
ret se reginã contra exulum fata posse aliquid. Si mineruanumetiã¬
ferius ualuit contra fata uictoꝵ ⁊ allas ne& notunaNEI todOsiCaab¬

Expanded text:
de Italia’, sed ‘Italia’. QVIPPE VETOR FATIS re vera, inquit, fata me prohibent. Ergo Iuno ignorat vim fatorum. Sed hoc non possumus dicere, quia superius lectum est «si qua fata sinant» et «audierat». Hoc ergo est: omnis res hominum aut ex nostra voluntate descendit, ut puta ‘sedere’, ‘surgere’, aut ex fati necessitate, ut ‘nasci’, ‘mori’; aut ex deorum voluntate, ut ‘navigare’, ‘honoribus frui’. Nunc de navigatione agitur; et bene invidiose, quasi etiam huius rei potestatem ei possint fata detrahere. Est et alter latens sensus, ut speret se regina contra exulum fata posse aliquid, si Minervae numen inferius valuit contra fata victorum. PALLASNE Minerva
Abbreviated transcription (Latin):
primũ esse terciũ sccundũ et pͥmũ terciũ. Idco qr pͥmũ iliũ concidit pꝰ¬
hoc trrauit Encas inde ad didonis regna ꝑuenit nescientes hanc esse
artem pocticam ut a mediis incipienits ꝑ ennarrationẽ pͥma ieddamus.
& non rũꝗͣ futura pocupemus ut ꝑ uaticinationem quod & Horatius
sic pcipit in arte poctiea ut iam nũc dicat iam nũc debentia dici. plęraꝙ
differait S pñs in tempus ominat. unde ꝯstar ꝑie seciore uirgiliũ Sola
suꝑest explanatio quę in seqñti expositione probat hic qͣtum ad gncidẽ¬

Expanded text:
primum esse, tertium secundum, et primum tertium, ideo quia primo Ilium concidit, pprimum esse, tertium secundum, et primum tertium, ideo quia primo Ilium concidit, post erravit Aeneas, inde ad Didonis regna pervenit, nescientes hanc esse artem poeticam, ut a mediis incipientes per narrationem prima reddamus et non numquam futura praeoccupemus, ut per vaticinationem: quod etiam Horatius sic praecepit in arte poetica "ut iam nunc dicat iam nunc debentia dici, pleraque differat et praesens in tempus omittat" : unde constat perite fecisse Vergilium. sola superest explanatio, quae in sequenti expositione proba
Abbreviated transcription (Latin):
S humatuis ꝑsonis continens uera cũ fictis. Nam ęneam uenise adita.
liam manifestum est uenerem uero locutam cum ioue missum uero Mercu¬
rium compositum esse constat. Est aũt stilus grandiloquiis. ꝗ cõstat alto
seimone magnisq snĩs: Scimus n. tria esse genera dicendi humile uide¬
lic& & grandiloquũ. intentio uirgilii hec est homerũ imitari & Augu¬
stum laudare a parentibus. nãq est filius actię. quę nata est de iulia so¬
ront Essaris Iulius aũt Cęsar aũt Cęsar a iulio ẜ noę filio originẽ dũo¬
ut confirinat ip̃e uirgiliꝰ a magno demisum nomen iulo De numero
libroꝵ nulla hic q̃stioꝰ est lice in alus ĩueniat᷑ auctoribus. Nam plau¬
tum alii dicunt .xx. et unam fabulã scripsisse. Alii quadraginta. Alii
centũ. Ordo quoq manifestus est lic& quidam suꝑflue dicant sccundum

Expanded text:
 humanisque personis, continens vera cum fictis; nam Aeneam ad Italiam  humanisque personis, continens vera cum fictis; nam Aeneam ad Italiam venisse manifestum est, Venerem rium constat esse compositum. Est autem stilus grandiloquus, qui constat alto sermone magnisque sententiis. Scimus enim tria esse genera dicendi: humile, medium, grandiloquum. Intentio Vergilii haec est: Homerum imitari et Augustum laudare a parentibus; namque est filius Atiae, quae nata est de Iulia, sorore Caesaris, Iulius autem Caesar ab Iulo Aenut confirmat Virgilius: Julius a magno demissum librorum nulla hic quaestio est, licet in aliis inveniatur auctoribus; nam Plautum alii dicunt unam et viginti fabulas scripsisse, alii quadraginta, alii centum. ordo quoque manifestus est, licet quidam superflue dicant secundum
Abbreviated transcription (Latin):
troia arscrit igni. Dardaniũ totiens sudarit sanguniẽ lutus Non ita nãq
disi nullũ mẽmorabile nomen feminea ĩ poena est hẽt hec uicioria laudẽ
Extinxisse nephas tñ et sumpsisse merentis laudabor penas aĩumq explesse
iuuabit Ultricis famȩ & cineris satiasse meoꝵ Talia iactabam et furiata mẽ¬
te ferebar Cum mihi se nõ ante alias. Ttrut aũt Tarenti in apulię cuui¬
tate: nam dum Mctapontũ cupit uidere ualitudĩem ex solis ardore cõta¬
xit. sepultus aũt est Neapoli in cuiꝰ tumulo ab ip̃o conditũ est distichon
tale Mlantua me genuit calabri rapuere tenet nũc Parthenope ecciru
seo thescis sic iuucnalis Uexatus totiens rauci thescide codri. Qualitas
carminis patet. nam metrũ heroicũ est et actus mixtus ubi es pocta lo¬
quit᷑ et alios inducit loqñtes. Est aũt heroicũ quod constat x diuinis¬

Expanded text:
Troia arserit igni? Dardanium totiens sudarit sanguine litus? Non ita. Namque Troia arserit igni? Dardanium totiens sudarit sanguine litus? Non ita. Namque etsi nullum memorabile nomen feminea in poena est, habet haec uictoria laudem. Extinxisse nefas tamen et sumpsisse merentis laudabor poenas, animumque explesse iuuabit ultricis famam et cineres satiasse meorum '. Talia iactabam et furiata mente ferebar, cum mihi se non ante alias Periit autem Tarenti in Apuliae ciuitate. Nam dum Metapontum cupit uidere, ualetudinem ex solis ardore contraxit. Sepultus est autem Neapoli, in cuius tumulo ab ipso compositum est disticon tale: Mantua me genuit, Calabri rapuere, tenet nunc Parthenope. Cecini seo Theseis. sic Iuvenalis "vexatus totiens rauci Theseide Codri" . qualitas carminis patet; nam est metrum heroicum et actus mixtus, ubi et poeta loquitur et alios inducit loquentes. est autem heroicum quod constat ex divinis
Abbreviated transcription (Latin):
quondam gracili modulatus auena Carmen & egressus siluis uicina coegi
Ut ꝙuis auido parerent arua colono Gratum opus agricolis at nũc horren¬
tia martis Arma uirũq cano & in secundo hos constat uersus esse derra¬
ctos Aut ignibus egra dedere Iamq adco suꝑ unus eram cum limina ue¬
stę Seruantem & iacitam secreta in sede latentem Tyndarida aspicio dant
clara incendia lucem. Erranti passim q oculos percuncta ferenti Illa sibi
ĩfensos euersa obpergama ieucros Et danaũ pocnas & deserii coniugis iras
Drȩmetuens troię & patrię cõmunis erynnis Abdiderat se se atq aris ĩuisa
sedebat Exarsere ignes aĩo subit ira cadentem Ulcisci patriam & sceleratas
sumere pocnas scilic& hec spartam in columis prĩasq mycenas Aspiciet
parthoq regina triumpho. Conuigiũq domũq patris natosq uidebit
Iliadum turba & phrigiis comitata ministris Occiderit ferro priamus

Expanded text:
quondam gracili modulatus auena carmen, et egressus siluis uicina coegi, quondam gracili modulatus auena carmen, et egressus siluis uicina coegi, ut quamuis auido parerent arua colono, gratum opus agricolis, at nunc horrentia Martis arma uirumque cano et in secundo hos uersus constat esse detractos: aut ignibus aegra dedere. Iamque adeo super unus eram, cum limina Vestae seruantem et tacitam secreta in sede latentem Tyndarida aspicio; dant clara incendia lucem erranti passimque oculos per cuncta ferenti. Illa sibi infestos euersa ob Pergama Teucros et Danaum poenam et deserti coniugis iras praemetuens, Troiae et patriae communis Erinys, abdiderat sese atque aris inuisa sedebat. Exarsere ignes animo; subit ira cadentem ulcisci patriam et sceleratas sumere poenas. 'scilicet haec Spartam incolumis patriasque Mycenas aspiciet, partoque ibit regina triumpho, coniugiumque domumque patres natosque uidebit, Iliadum turba et Phrygiis comitata ministris ? Occiderit ferro Priamus?
Abbreviated transcription (Latin):
qui cum nõ suffccissent. his addit agros mantuanos sublatos non
propter ciuũ culꝑam. sed propter uicinitatem cremonensĩ: unde ip̃e in
bucolicis Mantua ue miserę nimiũ uicina cremonę Amissis igit᷑ agris romã
uenit. et usus patrocinio pollionis & Mecenatis solus agrũi quẽ amisẜar me¬
ruit. Tunc ei proposuit pollio ut carmen bucolicũ seriber& quod cum cõ¬
stat inquadriẽnio serpiisse & emendasse. Item proposuit Mecenas grorgicã
quã scripsit emendauitꝙ septem annis. postra ab augusto eneidem propositã
scripsit annis undecim. sed nec emendauit nec edidit unde cã moriens
precepit incendi Augustus uero ne tm̃ opus periret Tuccam &Ua
ronem hac lege iussit emendare ut suꝑflua demerent nihil tñ adderent
unde & semiplenos cuis ĩuenimus uersiciilos. Ut hic currus fuit &
aliquos detractos ut ĩ pͥncipio nam ab armis non cępit sed sic Ille ego qui

Expanded text:
qui cum non sufficerent, his addidit agros Mantuanos, sublatos non qui cum non sufficerent, his addidit agros Mantuanos, sublatos non propter ciuium culpam, sed propter uicinitatem Cremonensium, unde ipse in Bucolicis: Mantua uae miserae nimium uicina Cremonae. Amissis ergo agris Romam uenit et usus patrocinio Pollionis et Maecenatis solus agrum, quem amiserat, meruit. Tunc ei proposuit Pollio ut carmen bucolicum scriberet, quod eum constat triennio scripsisse et emendasse. Item proposuit Maecenas Georgica, quae scripsit emendauitque septem annis. Postea ab Augusto Aeneidem propositam scripsit annis undecim, sed nec emendauit nec edidit, unde eam moriens praecepit incendi. Augustus uero, ne tantum opus periret, Tuccam et Varium hac lege iussit emendare, ut superflua demerent, nihil adderent tamen, unde et semiplenos eius inuenimus uersiculos, ut 'hic cursus fuit' et aliquos detractos, ut in principio; nam ab 'armis ' non coepit, sed sic: Ille ego, qui
Abbreviated transcription (Latin):
NTexponendis auctoribus hec consideranda sunt. Primo poerȩ ui¬
ta titulus operis: qualitas carmĩs scribentis intentio. numerus
libroꝵ ordo libror & explanatio. Uirgilii aũt sub breuitate hec¬
Maia. ciuis aũt fuit mantuanus. quę ciuitas est uenetę.Diũ¬
sis in locis operam litteris dedit. nam & Cremone. & Mediolani
& Ncapoli studuit adco aũt fuit uerccũdissimus ut ex moribus
cognomen acciper& nam dictus est parthenias .i. cimni uita probatꝰ
uno tm̃ morbo laborabat. nam in pariens libidinis fuit. Primum
ab hoc distichon factum ĩ balistam latronem. Monte sub hoc lapi¬
dum tegitur balista sepultus. Nocte dic tutũ carpe uiator iter. ꝓ
Scripsit aũit septem siue octo libros hos uidelz. Cyrinã Aethnam
Culicem: priapeiam. Cathalecton epigrãmata. Copam. Diras. Posteꝰ¬
ortis ciilibus bellis inter fntoniũ & Augustũ. Augustus uictor
cremonensium agros qr pro Antonio senserant dedit militibsius

Expanded text:
n exponendis auctoribus haec consideranda sunt: poetae uita, titulus operis, qualitas carminis, scribentis intentio, numerus librorum, ordo librorum, explanatio. Vergilii haec uita it; civis Mantuanus, quae civitas est Venetiae. diversis in locis operam litteris dedit; nam et Cremonae et Mediolani et Neapoli studuit. adeo autem verecundissimus fuit, ut ex moribus cognomen acceperit; nam dictus est Parthenias. omni vita probatus uno tantum morbo laborabat; nam inpatiens libidinis fuit. primum ab hoc distichon factum est in Ballistam latronem "Monte sub hoc lapidum tegitur Ballista sepultus: nocte die tutum carpe viator iter. " scripsit etiam septem sive octo libros hos: Cirin Aetnam Culicem Priapeia Cataleortis bellis ciuilibus inter Antonium et Augustum, Augustus uictor Cremonensium agros, quia pro Antonio senserant, dedit militibus suis,
Abbreviated transcription (Latin):
Hec omnia ad laudem pertinent cythare superauit. qua stẽtus ista superauit
cpuim Nam primo meruit Furydicem. herebi de sedibus imis: de in terioribus

Expanded text:
q. t. haec omnia ad laudem pertinent citharae, qua fretus ista superavit.q. t. haec omnia ad laudem pertinent citharae, qua fretus ista superavit.cipium: nam primo meruit Eurydicen. Ad v. 470 erebi de sedibus imis de interioribus
Abbreviated transcription (Latin):
nentem. At chorus equalis dryadum: et curydicae: Ergo dryas et bono compeadis
euis prętermissit interitum. s up̃mos montis. hic supremos proetiam longe posi¬
mons est Tracię sicut pangea. Rhesi mauortia tellus: quam postea rhesus tenuit. Et
est prolepsis ex persona poete. Quo enim tempore Orpheus rhesus nec dum iegnabat
boieas in suum matrimonium rapuit ipse Orpheus. Caua testudine. peryphrisis¬
cythare: cuius usus repertus est hoc modo. Cum regrediens Nilus in suos meatus
uaria interris reliꝗsset animalia relicta est etiam testudo: quę cum putre facta
esset: et nerui eius remansissent extenti intra coriũ ꝑcussa a Mercurio sonitum
dedit ex ciuiis imititione cithara est composita. Egrum amorem. moestum deceptũ
folo in littore: deserto. in quo sine uxore morabatua  renarias etiam̃ faũces. Trena¬
tus la conię promontorium est circa finem malę ubi usse rorum elicit urlesse

Expanded text:
v. 459 at chorus aeqvalis dryadum ergo et Eurydice dryas. et bono conpendio v. 459 at chorus aeqvalis dryadum ergo et Eurydice dryas. et bono conpendio eius praetermisit interitum. supremos montes hic 'supremos' longe posimons Thraciae, sicut Pangaea. Ad v. 461 rhesi mavortia tellus quam postea Rhesus tenuit. et est prolepsis ex persona poetae: quo enim tempore Orpheus fuit, Rhesus necdum regnabat Bocitharae, cuius usus repertus est hoc modo: cum regrediens Nilus in suos meatus varia in terris reliquisset animalia, relicta etiam testudo est. quae cum putrefacta esset et nervi eius remansissent extenti intra corium, percussa a Mercurio sonitum dedit. ex cuius imitatione cithara est composita. aegrum amorem maestum, deceptum. Ad v. 464 solo in litore deserto, in quo sine uxore morabatur. Ad v. 466 taenarias etiam fauces Taenarus Laconicae promuntorium est circa finem Maleae, ubi inferorum dicitur esse
Abbreviated transcription (Latin):
petum fetisse dicit per quod incontinentes hominum animos docet pocta. o m¬
enim Nam particula post ponituꝵ: antea preponebat᷑. Terentius in phorniõne
Nam quȩ hec est anus a fratre egressa meo: Ordo igitur est quis naca confiden¬
nssime pro audacissime: Confidentiã enim ueteres pro impudenti audacia dice¬
bant: ut Tereti .o. ingentem confidentim. scis protheu: uocatiuus grecus. uit
orpheun eꝗ est it fallere cuiq̃. Alii quicꝗͣ legunt hoc aũt dicit cum omnia noueris de¬
sinc aduetitus mei cãm uelle relinquere cognoscere d eum: pro deorum. precepta secuu¬
scelerum est ista ꝑsolunio Et alii ita distingunt ut sit ate cõmissa.: Alii tbi hãs mi¬
aũt digna suplicia nisi fata prohiberent quibus fauentibus ira nimiũ minora in¬
fert. licet maiora non possit. Moritura puella: merito non uidit quippe moritura.
Seruantem ripas. tenentem ut tantas seruabat filia sedes. Aut seruantem obti

Expanded text:
cisse impetum dicit: per quod incontinentes animos hominum docet poeta. cisse impetum dicit: per quod incontinentes animos hominum docet poeta. enim 'nam' particula postponitur, antea praeponebatur: Terentius in Phormione "nam quae est haec anus, a fratre agressa meo?" et aliter: ordo 'quisnam'. 'confidentissime' pro audacissime: confidentiam enim veteres pro inpudenti audacia dicebant, ut Teren tius "o ingentem confidentiam". Ad v. 446 protev vocativus graecus est, ut 'Orpheu'. fallere cuiqvam alii 'quicquam' legunt. hoc autem dicit: cum omnia noveris, desine adventus mei causam velle cognoscere. Ad v. 447 deum praecepta scelerum est ista persolutio. et alii ita distingunt, ut sit 'a te commissa'; alii 'tibi has miautem digna supplicia, nisi fata prohiberent: quibus faventibus ira numinum minora infert, licet maiora non possit. Ad v. 457 moritura puella merito non vidit, quippe moritura, serpentem. Ad v. 458 servantem ripas tenentem, ut "tantas servabat filia sedes". et ali
Abbreviated transcription (Latin):
na tunc uidentua. Lucinus. medio cũ phoebus in axe est aut celũ nox atra tenet
tunc ipse sacerdos acessum hominũq timet dep̃hendẽ duci: i n secreta senis ducã.¬
fere omnes dũ marini senes sunt. albent enim eorum capita spumis aquarum:¬
siȩ diffundit odorem: Ideo unxit cum. quõ posset uidendi numinis capax eẽ
gens: in singulari numero: hoc spęcus ĩplurali hi specus dicimus. exesi lateri. iua¬
te occupantur: Sic alibi. Argolico ue man depressis łegit. tegere consueuit.: Nã
tunc illit non erat. obice: obiectione: et meluiis hic obex ꝙͣ hȩc obex dicimus. hic
stella est in ore canis per quam nimios estus accipimus. sitientes indos: populos
hac om̃nis aqua. quam sidera in alimentũ trahunt. maxime meriduno tem¬
pore. quo ardentissimus sol est. hauserat: inuaserat. hic prouacuauerat uit ibi
tenere cupientis. Unde eum contra matris pręceptum cito in protheum un¬

Expanded text:
na tunc videntur: Lucanus "medio cum Phoebus in axe est aut caelum nox atra tenet, na tunc videntur: Lucanus "medio cum Phoebus in axe est aut caelum nox atra tenet, tunc ipse sacerdos accessum dominumque timet deprendere lucifere omnes dii marini senes sunt: albent enim eorum capita spumis aquarumliqvidum ambrosiae d. o. unxit eum, quo posset esse videndi numinis capax et hgens in singulari numero 'hoc specus', in plurali 'hi specus' dicimus. Ad v. pantur: sic alibi "Argolicove mari deprensus". Ad v. 421 tegit tegere consuevit: nam tunc illic non erat. obice obiectione. et melius 'hic obex', quam 'haec obex' dicimus. Ad stella est in ore canis, per quam nimios aestus accipimus. sitientes indos populos hac omnis aqua, quam sidera in alimentum trahunt, maxime meridiano tempore, quo ardentissimus sol est. et 'hauserat' hic pro 'tenuerat'; ut ibi tenere cupientis, unde eum contra matris praeceptum cito in Proteum fe
Abbreviated transcription (Latin):
Nereus ponti et terrę filius deus maris huius et doridos filiȩ nereydes. Quę sunt. q̃
ita Neptuno. uisum est: ubi dcest ratio sic loꝗt᷑
pes phocas. magnas. ut cui turpe caput: phoce aũt sunt marini boues. Expediat mor
bi ciusam e̾uentusꝗ secundet. Duo .n. ista reꝗgrunt᷑ in oraculis causa mali et re¬
medium. Mam sine ui non nulla dabit p̃cȩpta: responsa ne eum sperare posse
sime eius desinent doli .i. formarum uarietates. cuuis sigmenitũ physicim uolũt
esse rationem: Namq homo habet inse libidinem stulticiã ferocitatẽ dolũ. q̃ dum
inuicem in uno uigent. pars illa. quę uicina est diuinitati .i. prudentia non ap¬
paret. quȩ tunc potest suas uires retinere cum fuerint illa religata ĩ eo cupiditas
siluestris asperitas lapsusq animi aquarum mobilitati similis. Franguntur in
in anes eos facies. si adhibueris uim Mediũs cũ sol accenderit ȩstiis. fere .n. numi¬

Expanded text:
Nereus Ponti et Terrae filius, deus maris. huius et Doridos filiae Nereides. Ad v. 392 ita neptuno visum est ubi deest ratio, sic loquitur: pes phocas magnas, ut "cui turpe caput". phocae sunt boves bi c. e. q. s. duo enim ista requiruntur in oraculis, causa mali et remedium. Ad v. 397 sine vi non ulla d. p. ne eum speraret posse sime eius desinent doli, id est formarum varietas: cuius figmenti physicam volunt esse rationem, quia habet homo in se libidinem, stultitiam, ferocitatem, dolum. quae dum in eo vigent, pars illa quae vicina est divinitati, id est prudentia, non apparet: quae tunc potest suas vires tenere, cum fuerint illa religata, id est cusilvestris asperitas, lapsus animi, aquarum mobilitati similis. frangentur inainanes eos facies, si adhibueris vim. Ad v. 400 medios cum sol accenderit aestus fere enim numi
Abbreviated transcription (Latin):
dum est p̃terca ꝙ sicut nũc dicturi tema proponimus ita ueteres inci¬
piebant carmen a titulo carminis sui ut puta Arma uirũq canio
cur ab armis uirgiliꝰ coeꝑit omines tñ in ania sentire manifestũ est
Cum .n. cõstet aliũde sumpsisse principiũ. sicut ĩp̃miga cius uita
mõstratum est ꝑ arma aũt bellũ significat. et est tropus methonittia
nami arma quibus in bello utimur pro belio posuit: sicut toga qua ĩpace¬
utimur pro pace ponit᷑ ut Cicero. Cędant arma togę .i. bellii pacia rmia
uirũq figura usitata est. ut non co ordine rñdeamus quo proposui¬
mus nani prus de erroribus ence dicit postmõ de bello hac aũta.
proposuimus nã sine ullo sũptu nr̃o coriis tunicis frumẽtoq suppedi¬
rati maximos exercitus nr̃os uestiuit aluit. & armauit. Uirũ. queta
tria n significat. alñ laudo ut regemq canebant. alñ diuino ut ip̃a
canas oroꝰ alñ canto ut in hoc loco nã proprie canito significat. qa can¬

Expanded text:
 est quod, sicut nunc dicturi thema proponimus, ita veteres incipiebant carmen a titulo carminis sui, ut puta "arma virumque cano" cur ab armis Vergilius coeperit, omnes tamen inania sentire manifestum est, cum eum constet aliunde sumpsisse principium, sicut in praemissa eius vita monstratum est. per 'arma' autem bellum significat, et est tropus metonymia. nam arma quibus in bello utimur pro bello posuit, sicut toga qua iutimur pro ‘pace’ ponitur, ut Cicero «cedant arma togae», id est ‘bellum paci’. ‘Arma virumque’ figura usitata est, ut non eo ordine respondeamus quo proposuimus; nam prius de erroribus Aeneae dicit, post de bello. Hac autem «nam sine ullo sumptu nostro coriis, tunicis frumentoque suppeditato maximos exercitus nostros vestivit, aluit, armavit». VIRVM quem tria enim significat: aliquando laudo, ut "regemque canebant" ; aliquando divino, ut "ipsa canas oro" ; aliquando canto, ut in hoc loco. nam proprie canto significat, quia can
Abbreviated transcription (Latin):
finitus est numerus ꝓ ĩfinito ⁊ eruanit. pro incolutit et obtinent ip̃e alibi. seruanit̃
pithos in sula est contra eoyptum ⁊ qua uicinũ pela̾gus carpathiũ appellatũ est hic alñ
rartouit procheus relictiꝰ palene ciuitate thessalis ad quã cñ reuersus est postea qd̃
eopptum cõmigraret tracie fuit incola. ubi habuit uxorem ex qua filiosq thelego¬
nũ et polygonutt ꝗ cum aduenis luctari sccum adigerent et excruciannt ad postremĩ¬

Expanded text:
centum quae flumina servant pro 'incolunt et obtinent', ut ipse alibi "servantem pathos insula est contra Aegyptum, a qua vicinum pelagus Carpathium appellatum est. hic aliquando regnavit Proteus, relicta Pallene, civitate Thessaliae, ad quam tamen reversus est postea: quod Aegyptum commigraret, Thraciae fuit incola, ubi habuit uxorem Toronen, filios Telegonum et Polygonum. qui cum advenas luctari secum adigerent et excruciarent, ad postremu
Abbreviated transcription (Latin):
marrabit arebros amores deoꝵ a nit alias arethusa sorores. ꝑ similitudĩem pot̃atis ait io¬
tor Nata crrene thesaliȩ. Arethusa uero dei est elidis ⁊ ua maxima cura. quẽ tii płi
dic̃ fontiũ et fliuuoꝵ retepticula hec aũt noti sunt ꝑ poeticam licentiam dicta: sedex
coyptus tracta sunt sacris. Nam certis diebus nilides pueri de sacris parentib nat &
siccidotibus nympbis. qui cum adoleuissent redditi narrabant lucos esse sub ter¬
ns et in mensam aquim omnia continentem exqua cuncta prareant᷑. Unde

Expanded text:
propter similitudinem potestatis ait 'soror': nam Cyrene Thessaliae, Arethusa vero de Elide. tua maxima cura quem plurimum dicit fontium et fluviorum receptacula. haec autem non sunt per poeticam licentiam dicta, sed ex Aegyptiis tracta sunt sacris: nam certis diebus, in sacris Nili, pueri de sacris parentibus nati a sacerdotibus nymphis dabantur. qui cum adolevissent, redditi narrabant lucos esse sub terris et inmensam aquam omnia continentem, ex qua cuncta procreantur: unde
Abbreviated transcription (Latin):
nec exiret. In cautum amantem: epitheton est amantis ⁊ gnoscenda quiderã sci
Alii legunt iam luce sub ipsa. uictusq animi. sic hoc dixit. ut prestans animi
uiuenis Respexit .i cõmissit in legem sibi datam. Ibi omnis effusus laboꝵ.
se redeunte Eurydice ob hoc quia gaudent a luce relictam euridicem. Iitrũ spe¬
rarent orphea manes. Ateꝵ crudelia retro fata uocant: Ouidius. bis ripit᷑ uinxitq¬
palmas. in umbrę tenuitatem redactis. hei non tua. qr supra dixit eurydicẽq suã

Expanded text:
ementia cepit amantem, epitheton est amantis. Ignoscenda, indulgenda, alii legunt 'iam luce sub ipsa'. Ad v. 490 victusque animi sic hoc dixit, ut "o praestans animi iuvenis". respexit id est commisit in legem sibi datam. Ad v. 492 terque fragor  redeunte Eurydice ob hoc, quia "gaudent a luce relictam Eurydicen, iterum sperantes Orphea manes". Ad v. 494 iterum crudelia retro fata vocant Ovidius "bis rapitur vixitqpalmas in umbrae tenuitatem redactas. hev non tua quia supra dixit "Eurydicenque sua
Abbreviated transcription (Latin):
t ꝓthxus ĩ carffunibꝰ oñtat sustinctꝗ
pionbus decepas phensiõis nodos uel
sirauerit uel dutssit. Sũt n iste
unaigines qͣ suetudiẽ req corꝑalium
pistos ꝗbus id neccia huiꝰ uite utim᷑¬

Expanded text:
Proteus in carminibus ostentat sustinetque ginibus deceptus comprehensionis nodos uel laxauerit uel dimiserit. sunt enim istae imagines, quae consuetudine rerum corporalium per istos, quibus ad necessaria huius uitae ut
Abbreviated transcription (Latin):
creniꝰ executus ẽ Miẜanda tempestas. pessima ĩferens rem dignã miẜatione. Totoq autũni
tũnus abundet morbis fac̃ hoc cõsine frigoris et caloris: quod licet etiã uernũ irmpꝰ
habeit. caret tñ morbo qr tunc corꝑa p̃aedenti durita sunt frigore. q̃ aũt autumnus
corrumpit laxiori ĩueniens post etas ęstatis calorẽ. Neci morti. corrupitq lacus ĩsit̃
dinẽ nõ im̃ suga animȩ sed etiam corporis resolutione. Est aũt Sali. ꝗ ait nec si
uulgo ubiq in honore deum: ĩsacrificiĩs ut ĩpͦ. haud eꝗdẽ tali me dignor honore.¬

Expanded text:
i autumnus abundet morbis, facit hoc confine frigoris et caloris: quod licet etiam vernum tempus habeat, caret morbo, quia tunc corpora praecedenti durata sunt frigore, quae autumnus corrumpit, laxiora inveniens post aestatis calorem. Ad v. 481 corrupitque lacus infecit dinem, non tantum fuga animae, sed etiam corporis resolutione. est autem hoc Sallustii, quiAd v. 486 in honore deum medio in sacrificiis, ut "haud equidem tali me dignor honore
Abbreviated transcription (Latin):
colort byali ꝓhyalino colort uitreo uiridi nymphis apto. Saturo aũt lirgo abũdanti aut
mibi bissepiem p̃stann corpore nymphe. Sed magis poetice conficta nomĩã accipiaus.
Sant mita uarietate hic usus est natti ne cõtinuatio nomĩum posset ereare rastidi¬
um in alus hitumñ aliis cõmemorat uirginitatt̃ ĩ aliis pulcritudĩem T ũ pͥmũ lucinȩ
bic uenatricũ est hĩtus. quem nymphis dat qr młtas deas legimꝰ ex uenenicibus
factas ut et tandan positis nelox arethusa sagutis. Notanda aũt est sigura honesti ssiã
facta ex repenciõe ẜmois ut occeanitides amde ambe auro pictis incinte pellib anbe¬

Expanded text:
hyali' pro hyalino, vitreo, viridi, nymphis apto. 'saturo' autem largo, abundanti: aut mihi bis septem praestanti corpore nymphae"; sed magis poetice conficta nomina accipiamus. sane mira varietate usus est: nam ne continuatio nominum posset creare fastidium, in aliis habitum, in aliis commemorat virginitatem, in aliis pulchritudinem. Ad v. 341 natricum est habitus, quem ideo nymphis dat, quia multas eas legimus ex venatricibus factas, ut "et tandem positis velox Arethusa sagittis". notanda autem figura honestissima, facta ex repetitione sermonis, ut 'Oceanitides ambae', 'ambae auro', 'incinctae amb
Abbreviated transcription (Latin):
Male quidam Corrytiũ propriũ esse asserunt: Cum sit appellatiuũ eius. qui
more corrytio ortos excoluit Quod etiam plinũ testimonio comprobatue &
memini me uidere Terentuuis. Memini uidere quo ęquior sim pacaphi lo
si se illa in somnis. Relicti: deserti atq contempti. Quis enim agrum nõ sper
neret nulli rei aptum nõ uitibus aut frumentis. uel pascius. n et pecori oppor¬

Expanded text:
male autem quidam 'Corycium' proprium esse adserunt nomen, cum sit appellativum eius, qui male autem quidam 'Corycium' proprium esse adserunt nomen, cum sit appellativum eius, qui more Corycio hortos excoluit: quod etiam Plinii testimonio conprobatur. v'memini videre': Terentius "memini videre, quo aequior sum Pamphilo, si se illam in somnis". relicti neret nulli rei aptum, non uitibus uel frumentis uel pascuis? Sed tamen
Abbreviated transcription (Latin):
altis. oebalia ipsa est laconia. Unde de Castore et polluce ait Statius. &ebalię fra¬
uixta ciuitatem libitus sarentinam: in qua se ortos optimos uidisse cõme¬
morãt. Oebalię turres aũt ait quas condiderant ii. qui de oebalia uenerint.
Nam ut etiam Eneidos diximus. lacones diu bello attriti ab Atheniensibus
quo facto cum post uictoriam uiuenes de incertis parentibus nau erubescerent on¬
ginem suam Nam partheniate .i. de uirginibus nati appella bantur duce pal¬
Lanto &tauo ab hercule nauigiis profecti uenerunt ad oppidum Calabrię quod
Taras neptuni filius condiderat et id auctum habitauerunt. cor̃ytiũ uidis¬
lix cilicis. Coricos enim ciuitas ciliciȩ in qua antrum illud famosum est
pene ab omnibus celebratum. Et per transitum tangit historiam memoritã
a Suetonio. Pompeius enĩ uictis pyratis cilicibus partim ibidem in gręcia ꝑtim
in calabria agros dedit. Unde lucanus An melius fiaat pyrate magni coloni

Expanded text:
. Oebalia ipsa est Laconica: unde de Castore et Polluce ait Statius "Oebalidaiuxta civitatem labitur Tarentinam, in qua se hortos optimos vidisse commemorat. Oebaliae autem turres ait, quas condiderant hi qui de Oebalia venerant: nam, ut etiam in tertio Aeneidis diximus, Lacones, diu bello attriti ab Atheniensibus quo facto cum post victoriam iuvenes de incertis parentibus nati erubescerent originem suam — nam et Partheniatae appellabantur — , duce Phalanto, octavo ab Hercule, navigiis profecti, venerunt ad oppidum Calabriae, quod Taras Neptuni filius condiderat, et id auctum habitaverunt. et aliem Cilica: Corycos enim civitas est Ciliciae, in qua antrum illud famosum est, paene ab omnibus celebratum. et per transitum tangit historiam memoratam a Suetonio. Pompeius enim victis piratis Cilicibus partim ibidem in Graecia, partim in Calabria agros dedit: unde Lucanus "an melius fient piratae, magne, coloni?"
Abbreviated transcription (Latin):
rosa. Cresceret in uentrem cucumis: in curuaturã. Ideo aũt sic. quia per herbã. nã
rectus crescit si pendeat. Sane hic cucumis. huiꝰ cucumis declinat᷑ sicut agilis
secundum idoneos. Nam Neoteri huiꝰ cuctimeris dixerunt sicut puluis pułueris.¬
Nam sero comantem narꝙsũ: sero flores habentem Aut flexi tacuissem uimen¬
achanti: flexi ꝑ flexibilis et uimen pro caule positum palentes ꝗ hederas &¬

Expanded text:
 cresceret in ventrem cucumis in curvaturam. ideo autem sic, quia 'per herbam'; nam rectus crescit, si pendeat. sane 'hic cucumis' 'huius cucumis' declinatur, sicut 'agilis', secundum idoneos: nam neoterici 'huius cucumeris' dixerunt, sicut 'pulvis pulveris'. sera comantem narcissum sero flores habentem. Ad v. 123 aut flexi 'flexi' pro 'flexibilis'. et 'vimen' pro caule positum. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
nigri coloris. Tunc corꝑ curãt. i. se reficiũt: ut fessiq & equos et corpora curatit. Sane
curare corpus si de homĩbꝰ dicimꝰ et cibo et lauacro ĩtelligimꝰ uel alterutro.: Si de api¬
ut apud Emniũ ĩ xuuiͦ nõ pñt mussare boni ꝗ factã labore militiã peperẽ interdũ pro
dubitare ut mussat rex ip̃e latinꝰ quos generos uocet. Mussant aũt murmuriat.
aptiis. Nam ideo suus qr altũ dormiũt ꝑ nã mellis uit ip̃e alibi. elle soporatã et medi
more ĩcubatit et uermiculos creant. sed rectuis uidet᷑ ut nt hoc ꝗdẽ sciant si tc̃cubit

Expanded text:
187 corpora curant se reficiunt, ut "fessique et equos et corpora curant". sane 'curare corpus' si de hominibus dicamus, et cibo et lavacro intellegimus vel alterutro; si de apiut apud Ennium in xuii. "non possunt mussare boni, qui factam labore enixi militiam peperere", interdum et pro dubitare, ut "mussat rex ipse Latinus", "quos generos vocet". 'mussant' autem murmurantaptus: nam ideo 'suus', quia altum dormiunt pro natura mellis, ut ipse alibi "melle soporatam et medicmore incubant et vermiculos creant. sed rectius videtur ut ne hoc quidem sciant, si concubitus
Abbreviated transcription (Latin):
greges ouiũ et capellio. lanigeros agitare greges. lucenꝰ contra buceniȩꝗ greges Agi¬
conẽ & cytheronẽ mõtes musis dicitos Et hec dic̃ scribendi amor rapit me ad opisaidu¬
orbitam suam. Ordo aũt est qua nulla prioꝵ orbita castaliam diuerattolli cliuo.
dosa reducit estas. donec tempus uertiũ adueniat. Nami ut enã ĩprimo diximus uere
et estas sicut hiems. et antũtius unũ fuerũt ẜm rõnẽ hetciis perii. sterne̾ subter. st̃

Expanded text:
rest'. Ad v. 287 lanigeros agitare greges Lucretius contra "buceriaeque greges". 'agiconem et Cithaeronem, montes musis dicatos. et hoc dicit: scribendi amor rapit me ad opus arduorbitam suam. ordo autem est 'qua nulla priorum orbita Castaliam', fontem Delphorum, dosa reducitur aestas donec vernum tempus adveniat: nam, ut etiam in primo diximus, ver et aestas, sicut etiam hiemps et autumnus, unu
Abbreviated transcription (Latin):
scere. forsitaa et scrobibꝰ q̃ sint fastigia q̃ras: ut & supdiximꝰ scrobes masculini iunt
generis. Nam & Cicero ĩ Aeconimicis sic diẽ et plautus ait Sexagenos scrobes Mi
nor aũt & Gracchi auc̃tas. Nam lucinus ait exigua posuit scrobe Gracchus ab unde
fossa scrobis ẽ qđ exemplũ ĩTerẽtiano Quȩ sint fistigia q̃ris. fistiguĩ & sũmȩ &ĩfimę
ꝑtis possumꝰ dice̾ sic̃ altũ & mare et cęlũ dicinꝰ. hinc ẽ cęlũq ꝓfundũ: Cum & pii

Expanded text:
 forsitan et scrobibus quae s. f. q. ut etiam supra diximus, 'scrobes' masculini sunt generis: nam et Cicero in oeconomicis sic dicit, et Plautus ait "sexagenoinor autem est Lucani et Gracchi auctoritas: nam Lucanus ait "exigua posuit scrobe", Gracchus abunde fossa "scrobis est", quod exemplum in Terentiano est. quae sint fastigia fastigium et summae et imae partis possumus dice
Abbreviated transcription (Latin):
Rarum olus .i. plintabile. Aut rarum pro pręcipuo et sũmo traggã. Ne loco ad¬
locum Uescumq papauer Uescum tria significat minutũ edule multũ
et alt̃ quo uescimua. Nam est aliud letxum. quo non ututius. Nã uescis
Seras ulmios. maiores qđ nimiȩ difficultans est In uersum in ordĩciti. ut triplici
pubes quã dardatia uersu ĩpellutit. distulit. tranistuilit. Nami ꝑmutauit p̃positionem
durara ualidã Et spicios iam pruta strentes: prunoe⁊ arbor spirius uocatue genẽ
iniꝗs angusas ut spacioq subit seigestus iniquo. et dic̃ se cimĩs bieuitate cõllactũ

Expanded text:
rarum holus id est panctile. rarum pro praecipuo et summo. Ad v. 131 vescumque papaver 'vescum' tria significat: minutum, edule, multum. et aliter: quo vescimur: nam et aliud lethaeum, quo non utimur; nam "vescas seras maiores: quod nimiae difficultatis est. in versum in ordinem, ut "triplici pubes quam Dardana versu inpellunt". distulit transtulit: nam mutavit praepositionemduram, validam. spinos iam pruna ferentes prunorum arbor spinus vocatur genere is angustis, ut "spatioque subit Sergestus iniquo". et dicit se carminis brevitate constrictum
Abbreviated transcription (Latin):
lentius et iuisco et phrygiȩ idȩ. Seruant aũt mirt ait Nam pilas quasdã ĩ alues¬
ribus faciũt. dequibus postea terea tecta componũt. ẜi uera est fit̾na. Sucredẽdũ
est apes posse terras effode̾ Et leui rimosa cubiliã limo. Alũ et leui legunt unus
gue rimosi cubilia circũ souetis limo enã raras frotides suꝑinite quodudco sit
exinde pessimũ gigtit᷑ Rubentis cancros: odone n ipõ pereunt Ruberioe aũt aũ¬
urnt. Nõ qui ꝑꝰ naturã sint huiꝰ coloris Altę neu crede paliidi: ne facile meigãt.
apud Carduenos. et alios leues odore gignũt. uocisq offensa resultatimago .i reso¬

Expanded text:
lentius et visco et Phrygiae Idae pice. 'servant' autem mire ait: nam pilas quasdam in alvealentius et visco et Phrygiae Idae pice. 'servant' autem mire ait: nam pilas quasdam in alvearibus faciunt, de quibus postea cerea tecta componunt. Ad v. 42 si vera est fama si credendum est, apes posse terras effodere. Ad v. 45 e levi rimosa cubilia limo alii 'et levi' legunt. unusgue rimosa cubilia circumfovens limo, etiam raras frondes superinice. quod ideo fit, exinde pessimum gignitur. eturuntur, non qui per naturam sunt huius coloris. altae nev crede paludi ne facile mergantur"apud Corduenos amomum et alii leves odores gignuntur".
Abbreviated transcription (Latin):
suspendendũ est tenius ne ĩcipiant ẽẽ duo epitheta tenius fugiens ꝙ apud latinos cõ¬
sed absolute dixit i ners hic pro ocioso posuit. ut ĩ buccolicis. lib̾tas q̃ sera tñ respe¬
uotis pro eo qui sine arte sit ut apud luciliũ ĩ terno decimo ut ꝑhibet᷑ in ers ĩ qͦ
rintes tarde remeantes ex pascius d eptuno ĩmerserit: deum pro aquis posuit.
Grauiter spirantis copiã symbre. genus est herbę abundantis ĩphrygia. Grauiteꝵ
aũt modo bene et multũ sig̃t. EE male ut aut ubi odor ceni grauis Item griue
ałs qui inigatur. ham stigore mella conit hyems cicanꝗ cilorꝰ liquefacta itiit¬
tit utraq uis apibꝰ pariter metuenda tam caloris ꝗͣ frigonis quod litee utrũꝗ¬
pari mõ metuendum sit tñ dissim ilr̃ nocet Nam calore liqͥ facta defluũt mella
q̃si fuerint frigore. cõgelata ꝯstrictas apes interimũt. S piramenta exitus ut alidi
seui spiracula ditis Fucoq genus est herbȩ unde tingit᷑ uesas. fucũ aũt et flores

Expanded text:
suspendendum 'tenuis', ne incipiant esse duo epitheta; quod apud Latinos consed absolute dicit. et inertem hic pro otioso posuit, ut in bucolicis "libertas quae sera tamen respe votis optat aprum", et pro eo, qui sine arte sit, ut apud Lucilium in tertio decimo "ut perhibetur iners, ars in quo  forte morantes tarde remeantes ex pascuis. Ad v. 29 neptuno inmerserit deum pro aquis posuit.graviter s. c. thymbrae herbae genus est abundantis in Phrygia. 'graviter' autem modo 'bene et multum' significat, alias 'male', ut "aut ubi odor caeni gravis", item "grave ant aditus: nam frigore mella cogit hiems, eademque calor liquefacta remittit. Utraque vis apibaequali modo metuendum sit, tamen dissimiliter nocet: nam calore liquefacta defluunt mella, quae si fuerint frigore condurata, constrictas apes interimunt. Ad v. 39 spiramenta exitus: alibi "saevi spiracula Ditis". fucoque genus est herbae, unde tinguitur vestis. fucum autem et flores
Abbreviated transcription (Latin):
leuuibus digna stupore esse in apib procereo et tanta certamita ⁊ ores. qr castę sunt
ut illũ adco placuisse apibus mirabe̾ morẽ Et studia. ut tantus anior flopa et ge¬
nerandi copri mellis Et populos: ut binę regũ facies ita corpora pleb. Et pla dicãs
simens nõ leua fuisset de cęlo tactas memĩ p̃dice̾ q̃itus. Auditꝗ uocatus apollo.
ꝓ iuocatus. Uel qr poetȩ ĩtutella iouis sunt. Uel qr pater est Eurystei ꝗ primus¬

Expanded text:
levibus digna stupore esse in apibus et proceres et tanta certamina. Ad v. 5 mores quia castae sunt, ut "illum adeo placuisse apibus mirabere morem"; et studia ut "tantus amor laudum et generandi gloria mellis"; et populos, ut "ut binae regum facies, ita corpora plebis"; proelia dicam, si mens non laeva fuisset, de caelo tactas memini praedicere quercus". vocatus pro 'invocatus': vel quia poetae in tutela eius sunt, vel q