comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Si gaudet de domo sua: de se non debet
gaudere : Et si habet animus unde ob-¬
letetur extrinsecus. sine delitiis manet
intrinsecus: omino constat plus hominẽ
amare animam suam: quam corpus su-¬
um.S et in alio homine: plus amat homo
animam quam corpus. Quid enim amat᷑
in amico: ubi est amor sincerior et castior.
lud amatur in amico animus an corpͣ:
hifides amatur: animus amatur. Si be-¬
nuolentia amatur: beniuolentie sedes
animus est. Si hoc amas in altero quo
it ipse amat te. animum amas: quia
non caro s animus amat. Ideo enim amas:
qua te amat. Quere unde te amet: et
uide quid ames Plus ergo amatur. et non
uidetur: aliquid etiam uolo dicere. ubi
magis appareat dilectioni ur̃e: quantũ
ametur animus. et quemadmodum cor-¬
pori preponatur. Illi ipsi lasciui amatores
et forma membroꝵ accenduntur: tunc a-¬
mant amplius quando amantur. Nam
si amet et sentiat quia odio habetur: ma¬
gis irascitur quam diligit. Quare magis

Expanded text:
Si gaudet de domo sua, de se non debet Si gaudet de domo sua, de se non debet gaudere? et si habet animus unde oblectetur extrinsecus, sine deliciis manet intrinsecus? Omnino constat plus amare hominem animam suam quam corpus suum. Sed et in alio homine plus amat homo animam quam corpus. Quid enim amatur in amico, ubi est amor sincerior et castior? Quid amatur in amico; animus, an corpus? Si fides amatur, animus amatur: si benevolentia amatur, benevolentiae sedes animus est: si hoc amas in altero, quia et ipse amat te, animum amas; quia non caro, sed animus amat. Ideo enim amas, quia te amat: quaere unde te amet, et vide quid ames. Pius ergo amatur, et non videtur. 3. Aliquid etiam volo dicere, ubi magis appareat Dilectioni vestrae quantum ametur animus, et quemadmodum corpori praeponatur. Illi ipsi lascivi amatores,r, et forma membrorum accenduntur, tunc amant amplius quando amantur. Nam si amet et sentiat quia odio habetur, magis irascitur quam diligit. Quare magis
Abbreviated transcription (Latin):
na de uentre eius fluent aque uiue: con¬
sequenter exposuit euangelista dicens.
hoc autem dixit de spũ quem acceptu¬
rierant credentes in eum. Non dum enĩ
erat sp̃c datus: quia iħc non dum fuerat
glorificatus. est ergo sitis interior et
uenter interior: quia est homo interior.
et ille quidem interior inuisibił: exte¬
rior autem uisibił. S: melior interior. ꝗͣ.
exterior. Et quod non uidetur. hoc plus
amatur. Constat enim plus amari homi-¬
nem interiorem: quam exteriorem. Un-¬
de hoc constat: unusquisq in se ipso ꝓbet.
Quamuis enim qui male uiuunt animos
suos corꝑi addicant: uiuere tamen uolt̃
quod non est nisi animi: magisq se ipsos
indicant qui regunt. quam illa que re-¬
guntur. Regunt enimanimi: reguntur.
corpora. Saudet quisq uoluptate: et ca-¬
pit de corꝑe uoluptatem. S separa ani¬
mum: nichil restat in corꝑe quod gaude¬
at. Et si de corꝑe gaudet᷑: animus gaudet.

Expanded text:
na de ventre ejus fluent aquae vivae, conna de ventre ejus fluent aquae vivae, consequenter exposuicepturi erant credentes in eum. Nondum enim erat Spiritus datus, quia Jesus nondum erat glorificatus. Est ergo sitis interior et venter interior, quia est homo interior. Et ille quidem interior invisibilis, exterior autem visibilis: sed melior interior quam exterior. Et quod non videtur, hoc plus amatur: constat enim plus amari hominem interiorem quam exteriorem. Unde hoc constat? Unusquisque in seipso probet. Quamvis enim qui male vivunt, animos suos corpori addicant; vivere tamen volunt, quod non est nisi animi, magisque seipsos indicant qui regunt, quam illa quae reguntur. Regunt enim animi, reguntur corpora. Gaudet quisque voluptate, et capit de corpore voluptatem: sed separa animum, nihil restat in corpore quod gaudeat; et si de corpore gaudet, animus gaudet.
Abbreviated transcription (Latin):
b alii confunderentur. alii doce¬
rentur: nouissimo festiuitatis i¬
lius die. tunc enim festa agelun¬
tur que appellabantur scenophe¬
gia. id est tabernaculoꝵ construe¬
tio de q̃ua festiuitate iam antea me¬
minit caritas urã fuisse dissertum. uo
quendo. s clamando: ut quicumq si¬
tit ueniat ad eum. Si sitimus ueniamꝰ
Et non pedib s affectib nec migrando
s amando ueniamus: quam quam scd̃m
interiorem hominem et quiamat mi¬
grat. Et aliud est migrare corpore ali¬
ud corde. Migrat corꝑe. qui motu cor¬
poris mutat locum. Migrat corde. qui
motu cordis mutat affectum. Si ali¬
ud amas. aliud amabas: non ibi es ubi
eras Clamat ergo nob̃ dñs: stabat enim:
et clamabat. Si quis sitit: ueniat ad
me et bibat. Qui credit in me sicut di¬
cit scriptura: flumina de uentre euis
fluent aque uiue. Quid hoc eẽt: quan¬
do cuangelista exposuit. immorari nõ
debemus. Unde enim dixit dominus. si
quis sitit ueniat ad me et bibat. et qui

Expanded text:
alii confunderentur, alii docerentur; novissimo illius festivitatis die tunc enim ista agebantur, quae appellatur Scenopegia, id est tabernaculorum constructio, de qua festivitate jam antea meminit Charitas vestra fuisse dissertum, vocquendo, sed clamando, ut qui sitit veniat ad eum. Si sitimus, veniamus; et non pedibus, sed affectibus; nec migrando, sed amando veniamus. Quanquam secundum interiorem hominem, et qui amat migrat. Et aliud est migrare corpore, aliud corde: migrat corpore qui motu corporis mutat locum; migrat corde, qui motu cordis mutat affectum. Si aliud amas, aliud amabas, non ibi es ubi eras. 2. Clamat ergo nobis Dominus: Stabat enim, et clamabat, Si quis sitit, veniat ad me, et bibat. Qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina de venfluent aquae vivae. « Quid hoc esset, quando evangelista exposuit, immorari non debemus. Unde enim dixerit Dominus: Si quis sitit, veniat ad me, et bibat; et Qui
Abbreviated transcription (Latin):
tu ohomo facere debes. qui quando ali¬
quid boni facis. głam tuam queris. quã¬
do autem aliquid mali facis: deo calup̃¬
niam meditaris: Intende tibi. Creatura.
es: agnosce creatorem. Seruus es: ne con¬
tempnas dnm̃: adoptatus es: s non meri-¬
tis tuis. Quere głam cius. aquo habes
hanc gr̃am: homo adoptatus. est. cuius
głam quesiuit qui est abillounicus natꝰ.
Qui autẽ querit głam cius. qui misit il¬
lum: hic uerax est et iniusticia in illo non
est. In antixp̃o autẽ iniusticia ẽ. et uerax
non est: quia głam suam quesiturus est
non eius a quo missus est. Non enim est
missus. s uciure ꝑmissus. Om̃s ergo ꝑtinẽ¬
tes ad corpus. xp̃i. ne inducamur in laque¬
os antixpĩ. hon queramus głam nrãm.

Expanded text:
tu, homo, facere debes, qui quando alitu, homo, facere debes, qui quando aliquid boni facis, gloriam tuam quaeris; quando autem aliquid mali facis, Deo caluniam meditaris? Intende tibi, creatura es, agnosce Creatorem; servus es, ne contemnas Dominum; adoptatus es, sed non meritis tuis; quaere gloriam ejus a quo habes hanc gratiam, 536 o homo adoptatus, cujus gloriam quaesivit, qui est ab illo unicus natus. Qui autem quaerit gloriam ejus, qui misit illum, hic verax est, et injustitia in illo non est. In Antichristo autem injustitia est, et verax non est; quia gloriam suam quaesiturus est, non ejus a quo missus est: non enim est missus, sed venire permissus. Omnes ergo pertinentes ad corpus Christi, ne inducamur in laqueum Antichristi, non quaeramus gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
sum quippe annuncians dñs głam suã
quesiturum non głam patris: ait ad iu
aeos Ego ueni m nomine patris mei. et
non suscepistis me: alius ueniet in nomi¬
ne suo illum suscepietis. Significauit¬
cos antixp̃m suscepturos qui głam nomi¬
nis sui quesiturus est. inflatus non soli¬
dus. et ideo non stabilis s ruinosus utiq:¬
equalis est patri. nempe in principio e¬
rat uerbum et uerbum erat apud deũ.
et deus erat uerbum. Nempe ipse dix̃
et uerissime dixit: tanto temꝑe uob̾cũ
sum et non cognouistime: ꝑhylippe qͥ
me indet. uidet et patrem. Nempe ipse
dixerat et uerissime dixerat ego et pa¬
ter unum sumus. Si ergo ille cum patre
unumr ȩqualis patri. deus de deo. deus
apud deum: coeternus. inmortalis. parit̃
incomutabił. pariter sine tempore. pa¬
riter creator et dispositor temporum:
tamen quia uenit in tempore et formã
serui accepit. et habitu est inuentus ut
homo. querit głam patris non suam: qͥd

Expanded text:
sum quippe annuntians Dominus gloriam suam sum quippe annuntians Dominus gloriam suam quaesiturum, non gloriam Patris, ait ad Juaeos: ego ueni in nomine patris mei et non credidistis mihi. si alius uenerit in nomine suo, illum susceos Antichristum suscepturos, qui gloriam nominis sui quaesiturus est, inflatus, non solidus, et ideo non stabilis, sed utiqaequalis est Patri; nempe « In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum ; » nempe ipse dixit, et verissime dixit: « Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui vidit me, videt et Patrem . » Nempe ipse dixit, et verissime dixit, Ego et Pater unum sumus . Si ergo ille cum Patre unum, aequalis Patri, Deus de Deo, Deus apud Deum, coaeternus, immortalis, pariter incommutabilis, pariter sine tempore, pariter creator et dispositor temporum; tamen quia venit in tempore, et formam servi accepit, et habitu est inventus ut homo , quaerit gloriam Patris, non suam: quid
Abbreviated transcription (Latin):
qualiscumq fides.s fides que ꝑ dilectio¬
nem oꝑatur: hec in te sit: et intellige.
de doctrina. Quid enim intelligis. quia
doctrina ista dixit. non est meas eius
qui misit me: ld est intelliges quia xp̃c
filius dei qui est doctrina patris non ẽ
ex se ipsos filius patris. Sabellianam
heresim sententia ista dissoluit. Sabelli¬
anienim dicere ausi sunt. ipsum ct̃fi¬
lium qui est pater. duo ẽẽ nomina: ħ
unam rem. Si duo eẽnt nomina et res
una: non etliceretur mea doctrina noll
est mea. Utq si tua doccrina non est tua
ome uius est nisi alius sit cuuis sui¬
o uoc dxistrsabelliani non intelligunt.
Quoc dum trintatem uiderunts ẜ su
usde deo patre deus est: pater autem
deus. non de filio deo deus est. Quia qui
a semet ipso loquitur głam ꝓpriam que¬
rit. hoc erit ille qui uocatur antixp̃c ex¬
tollens se sicut dicit apłs supra omne
quod dicitur deus. aut quod colitur. Ip¬

Expanded text:
qualiscumque fides, sed fides quae per dilectioqualiscumque fides, sed fides quae per dilectionem operatur: haec in te sit, et intelliges de doctrina. Quid enim intelliges? Quia doctrina ista non est mea, sed ejus qui misit me: id est, intelliges quia Christus Filius Dei, qui est doctrina Patris, non est ex seipso, sed Filius est Patris. 7. Sabellianam haeresim sententia ista dissolvit. Sabelliani enim dicere ausi sunt ipsum esse Filium qui est et Pater; duo esse nomina, sed unam rem. Si duo essent nomina, et res una, non diceretur, Mea doctrina non est mea. Utique si tua doctrina non est tua, o Domine, cujus est, nisi alius sit cujus sit? Quod dixisti, Sabelliani non intelligunt: non enim Trinitatem viderunt, sed sui lius de Deo Patre Deus est: Pater autem Deus, non de Filio Deo Deus est. 8. Qui a semetipso loquitur, gloriam propriam quaerit. Hoc erit ille qui vocatur Antichristus, extollens se, sicut Apostolus ait, supra omne quod dicitur Deus, et quod colitur . Ip
Abbreviated transcription (Latin):
at facere uoluntatem c̾ius: patris. Quis
nesciat hoc eẽ. facere uoluntatem deiopi¬
ri opus eius. id est quod illi placet᷑ ipse
autem dns aꝑte alio loco dicit: hoc esto¬
pus dei ut credatis in eum quem ille mi¬
sit: ut credatis in eum. non ut credatis
ei. S si creditis in cum: creditis ei. Non aũ
continuo qui credit ei: credit in cum. ui
et demones credebant ei: et non crede¬
bant in cum. Rursus etiam de apłie.
ipsius possumus dicere: credimus pau
lo: s non credimus in paulum credidinꝰ
petro. s non credidimꝰ in petrum. Creden¬
ti enim in eum qui iustificat impium: de¬
putatur fides eius ad iusticiam. Quid est
ergo credere in eum: Credendo amare
et cius membris incorporari. Ipsa est ergo
fides quam de nob̃ exigit deus: et non
inuenit quod erigat nisi donauerit qd
inueniat. Que fides nisi quam definit
cumcisio quicquam ualet neq p̃putium
s fides que ꝑdilectionem oꝑatur: Non

Expanded text:
at facere voluntatem Patris ejus. Quis at facere voluntatem Patris ejus. Quis nesciat hoc esse facere voluntatem Dei, operari opus ejus, id est, quod illi placet? Ipse autem Dominus aperte alio loco dicit: Hoc est opus Dei, ut credatis in eum quem ille misit . Ut credatis in eum; non, ut credatis ei. Sed si creditis in eum, creditis ei: non autem continuo qui credit ei, credit in eum. Nam et daemones credebant ei, et non credebant in eum. Rursus etiam de Apostolis ipsius possumlo, sed non credimus in Paulum; credimus Petro, sed non credimus in Petrum. Credenti in eum qui justificat impium, deputatur fides ejus ad justitiam . Quid est ergo credere in eum? Credendo amare,et ejus membris incorporari. Ipsa est ergo fides quam de nobis einvenit quod exigat, nisi donaverit quod inveniat. Quae fides, nisi quam definivit putium, sed fides quae per dilectionem operatur ? Non
Abbreviated transcription (Latin):
loquar. Quid est hoc si quis uoluerit
uoluntatem eius facere: G ego dixerã
si quis crediderit: et hoc consilium dede¬
rami si non intellexisti inquam: crede. In¬
tellectus enim: merces est fidei. Ergo noli
querere intelligere ut credas. s crede ut
intelligas. quoniam nisi credideritis non
intelligetis Cum ergo ad possibilitatem
intelligendi consilium dederim obedien
tiam credendi. et dixerim dnm̃ tħ̾m xp̃m̃
tentia: inuenimus cum dixisse. si quis uo¬
luerit uoluntatem eius facere. cognos
uoluerit uoluntatem eius facere. cognos¬
cet de doctrina: Quid est cognoscet: hoc
est intelliget Quodẽ aũ si quis uoluerit uo¬
luntatem eiꝰ facere: hoc ẽ credere: Sed quia
cognoscet hoc est intelliget: oms̃ intel¬
ligunt. Quia uero qđ aĩt. si quis uolue¬
rit uoluntatem eius facere. hoc ꝑtinet ad
credere: ut diligentius intelligatur opꝰ
est nob̃ ipso dnõ nr̃õ expositore. ut indi¬
cet nobis utrum reuera ad credere ꝑtine¬

Expanded text:
loquar. Quid est hoc, Si quis voluerit loquar. Quid est hoc, Si quis voluerit voluntatem ejus facere? Sed ego dixeram, Si quis crediderit; et hoc consilium dederam. Si non intellexisti, inquam, crede. Intellectus enim merces est fidei. Ergo noli quaerere intelligere ut credas, sed crede ut intelligas; quoniam nisi credideritis, non intelligetis. Cum ergo ad possibilitatem intelligendi consiltiam credendi, et dixerim Dominum Jesum Chtentia invenimus eum dixisse: Si quis voluerit voluntatem ejus facere, hoc esvoluerit voluntatem ejus facere, cognoscet de doctrina. Quid est, cognoscet? Hoc est intelliget. Quod est autem, Si quis voluerit voluntatem ejus facere, hoc est credere. Sed quia cognoscet, hoc est intelliget, omnes intelligunt: quia vero quod ait, Si quis voluerit voluntatem ejus facere, hoc pertinet ad credere, ut diligentius intelligatur, opus est nobis ipso Domino nostro expositore, ut indicet nobis utrum revera ad credere pertine
Abbreviated transcription (Latin):
filius nonest si non habeat patrem. Sed
tamen filius deus de patre: pater autẽ
deus. s non de filio. Pater filii. non deus
de filio: ille autẽ filius patris et deus de
ex lumine. Lumen ergo quod non ex lu¬
mine et lumen equale quod ex lumine.
simul unum lumen non duo lumina.
Si intelleximus: deo grãs. Si quis autem
parum intellexit. fecit homo quousq po¬
tuit: cetera uideat unde speret formsecꝰ
ut operarii plantare possumus et rigare:
s dnĩ est incrementum dare. Mea in qͥt
doctrina non est mea: s eius qui misit
me. Audiat consilium: qui dicit non dũ
intellexi. Magna quippe res est et ꝓfun¬
tellecturos: et in consequenti dedit con¬
silium. Intelligere uis: crede deus enĩ
ꝑ ppħam dixit. Nisi credideritis. non in¬
telligetis. ad hoc enim ꝑtinet: quod etiã
hic dns̃ sequutus adiunxit. Si quis uoluerit
uoluntatem eius facere: cognoscet de doc¬
trina utrum ex deosit. an ego ame ipso

Expanded text:
Filius non est, si non habeat Patrem: sed Filius non est, si non habeat Patrem: sed tamen Filius Deus de Patre; Pater autem Deus, sed non de Filio. Pater Filii, non Deus de Filio: ille autem Filius Patris, et Deus de ex Lumine. Lumen ergo quod non ex lumine, et Lumen aequale quod ex Lumine, simul unum Lumen, non duo lumina. 6. Si intelleximus, Deo gratias: si quis autem parum intellexit, fecit homo quo usque potuit, caetera videat unde speret. Forinsecus ut operarii possumus plantare et rigare, sed Dei est incrementum dare . Mea, inquit, doctrina non est mea, sed ejus qui misit me. Audiat consilium, qui dicit, Nondum intellexi. Magna quippe res et profuntellecturos, et in consequenti dedit consilium. Intelligere vis? crede. Deus enim per prophetam dixit: Nisi credideritis, non intelligetis . Ad hoc pertinet quod etiam hic Dominus secutus adjunxit: Si quis voluerit voluntatem ejus facere, cognoscet de doctrina, utrum ex Deo sit, an ego a meipso
Abbreviated transcription (Latin):
labe. deus est. et duas Breues sillabas
colimus. et duas breues sillabas adora-¬
mus. et ad duas breues sillabas ꝑueni-¬
re desideramus: que pene ante desinũt
sonare quam ceꝑint. nec in eis scđe locꝰ
est. nisi prima transierit. Manet ergo
aliquid magnũ quod dicitur deus:
quãuis non maneat sonus cum dicitur
deus. Sic intendice doctrinam xpĩ:
et ꝑuenietis ad uerbum dei. Cum aut̃
ꝑueneritis ad uerbum deiꝰ intendite
deus erat uerbum: et uidebitis uer-¬
bumꝰ eẽ dictum mea doctrina. Inten¬
dite etiam cuius est uerbum: et uide-¬
bitis recte eẽ dictum. non est mea. Bre¬
ego ame ipso. Quamuis enim filium pa-¬
tri dicamus et credamus equalẽ nec ullã
in eis eẽ nature. substantie.q distantiã.
nec inter generantẽ et generatum. ali¬
quod interfuisse temporis interuallũ.
tamen hoc seruato et custodito. istadi¬
cimus quod ille pater est ille filius. Pa¬
ter autem non est si non habet filium: et

Expanded text:
labae Deus est, et duas breves syllabas labae Deus est, et duas breves syllabas colimus, et duas breves syllabas adoramus, et ad duas breves syllabas pervenire desideramus: quae pene ante desinunt sonare, quam coeperint; nec in eis secundae locus est, nisi prima transierit. Manet ergo aliquid magnum quod dicitur Deus, quamvis non maneat sonus cum dicitur Deus. Sic intendite doctrinam Christi, et pervenietis ad Verbum Dei: cum autem perveneritis ad Verbum Dei, intendite, Deus erat Verbum; et videbitis verum dictum esse, mea doctrina: intendite etiam cujus est Verbum; et videbitis recte dictum esse, non est mea. 5. Bresum a meipso. Quamvis enim Filium Patri dicamus et credamus aequalem, nec ullam in eis esse naturae substantiaeque distantiam, nec inter generantem atque generatum aliquod interfuisse temporis intervallum; tamen hoc servato et custodito ista dicimus, quod ille Pater est, ille Filius. Pater autem non est, si non habeat Filium; et
Abbreviated transcription (Latin):
tuum quam tu: Et quid tam non tuũ
quam tu: Si alicuius est quod es: uer¬
bum. ergo et deus est. et doctrina est.¬
Eabile uerbum est. non sonabile. ꝑ silla¬
bas et uolatile. s manens cum patre: ad
quem conuertamur manentem: sonis
transeuntib admoniti. Non eium nos
ita admonet quod transit: ut ad transi¬
toria uocet: admonemur ut diligamꝰ
deum. Totum hoc quod dixi sillabe fue¬
runt. ꝑcussum arem uerberauerunt:
ut ad sensum urãrum aurium ꝑuenirẽt:
sonando transierunt: nec tamen illud
quod uos admonui transire debet: qr
ille quem diligere uos admonui non
transit. Et cum transeuntib sillabie
uos transibitis: s cum manente manebi-¬
tis. hoc est ergo in doctrina magnum
altum et eternum quod manet: quo uo¬
cant omĩa que temporaliter transeunt:
qͣndobene significant nec mendatiter
ꝓferuntur. Omĩa quippe signa que ꝓfe¬
rimꝰus sonis: aliquid significant quod
non est sonus. Non enim due breues sil-¬

Expanded text:
tuum quam tu? et quid tam non tuum tuum quam tu? et quid tam non tuum quam tu, si alicujus est quod es? 4. Verbum ergo et Deus est, et doctrinae stabilis Verbum est, non sonabilis per syllabas et volatilis, sed manentis cum Patre, ad quam convertamur manentem, sonis transeuntibus admoniti. Non enim nos ita admonet quod transit, ut ad transitoria vocet. Admonemur ut diligamus Deum. Totum hoc quod dixi, syllabae fuerunt; percussum aerem verberaverunt, ut ad sensum vestrarum aurium pervenirent, sonando transierunt: non tamen illud quod vos admonui, transire debet; quia ille quem vos diligere admonui, non transit; et cum transeuntibus syllabis vos transibitis, sed cum manente manebitis. Hoc est ergo in doctrina magnum, altum et aeternum quod manet; quo vocant omnia quae temporaliter transeunt, quando bene significant, nec mendaciter proferuntur. Omnia quippe signa quae proferimus sonis, aliquid significant quod non est sonus. Non enim duae breves syl
Abbreviated transcription (Latin):
contraria loquutus. Non enim ait ista
doctrina non est mea.s mea doctriua ñ
est mea. si non tua quomodo tua: Situa
quomodo non tua: tu enim dicis utrũq
et mea doccrma et non mea. Nam sidixis¬
set ista ddoctrina non est mea: nulla eẽt
questio Nunc uero frs̃ primitus intendi¬
te questionem: et sicͤ ordine expectate so¬
lutionem. Nam qui non uidet questionẽ
que ꝓponitur. quomodo intelligit quod
erponitur: hoc est ergo in questione
quod ait mea nonͤ mea: Hoc uidetur eẽ
contrarium quomodo mea: quomodo
non mea. Siergo diligenter intueamͣ.
quod ipse in exordio dicit scs̃ euangłista.
in principio erat uerbum et uerbum e¬
rat apud deum. et deus erat uerbum:
inde pendet huius solutio questionis.
Que est ergo doctrina patris nisi uerbũ
patris: Ipse ergo xpc̃ doctrina patri&
si uerbum patris.S: quia uerbum non
potest eẽ nullius. s alicuius: et suam
doctrinam dicit se ipsum et non suam
quia patris est uerbum. Quid enim tam

Expanded text:
contraria locutus. Non enim ait, Ista contraria locutus. Non enim ait, Ista doctrina non est mea; sed, Mea doctrina non est mea. Si non tua, quomodo tua? Si tua, quomodo non tua? Tu enim dicis utrumque: et, mea doctrina; et, non mea. Nam si dixisset, Ista doctrina non est mea, nulla esset quaestio. Nunc vero, fratres, primitus intendite quaestionem, et sic ordine exspectate solutionem. Nam qui non videt quaestionem quae proponitur, quomodo intelligit quod exponitur? Hoc est ergo in quaestione, quod ait, mea non mea: hoc videtur esse contrarium, quomodo mea, quomodo non mea. Si ergo intuequod ipse in exordio dicit sanctus evangelista: In principio erat verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum : inde pendet hujus solutio quaestionis. Quae est ergo doctriPatris? Ipse ergo Christus doctrina Patris, si Verbum Patris. Sed quia Verbum non potest esse nullius, sed alicujus: et suam doctrinam dixit, seipsum; et non suam, quia Patris est Verbum. Quid enim tam
Abbreviated transcription (Latin):
docebat. et palam loquebatur et non
tenebatur. Iuud enim ut lateret crat
causa exempli. hoc potestatis. S cum
doceret mirabantur iudei. Om̃s quid
quantum arbitror mirabantur. s nõ
oms̃ conuertebantur Et unde admi¬
ratio: Quia multi nouerant ubinatꝰ.
quem admodum fuerat educatus. num¬
quam eum uiderant litteras discentẽ.
audiebant autem eum de lege dispu-¬
tantem. et legis testimonia pferentẽ.
que nemo posset ꝓferre nisi legisset.
nemolegeret nisi litteras didicisset:
et ideo mirabantur. Eoꝵ autem admi-¬
nuande ueritatis occasio. Ex eorum
quippe admiratione et uerbis. aliqͥd
inspici et discuti dignume Ppter quod
intentam facio caritatem uram non
solum ad audiendum prouob̃. s ctiã
ad orandum ꝓ nob̾. Quid ergo dns res¬
pondit eis admirantib quomodo sci¬
ret litteras quas non didicerat: Mca
inquit doctrina non est mea: s eius
qui misit me. hec est pͥma ꝓfunditas
uidetur enim paucis uerbis quasi

Expanded text:
docebat; et palam loquebatur, et non docebat; et palam loquebatur, et non tenebatur. Illud enim ut lateret, erat causa exempli, hoc potestatis. Sed cum doceret, mirabantur Judaei. Omnes quidem, quantum arbitror, mirabantur; sed non omnes convertebantur. Et unde admiratio? Quia multi noverant ubi natus, quemadmodum fuerit educatus; nunquam eum viderant litteras discentem, audiebant autem de Lege disputantem, Legis testimonia proferentem, quae nemo posset proferre nisi legisset, nemo legere nisi litteras didicisset: et ideo mirabantur. Eorum autem adminuandae altius veritatis occasio. Ex eorum quippe admiratione et verbis, dixit Dntius inspici et discuti dignum. Propter quod intentam facio Charitatem vestram, non solum ad audiendum pro vobis, sed etiam ad orandum pro nobis. 3. Quid ergo Dominus respondit eis admirantibus quomodo sciret litteras quas non didicerat? Mea, inquit, doctrina non est mea, sed ejus qui misit me. Haec est profunditas prima: videtur enim paucis verbis quasi
Abbreviated transcription (Latin):
euangelio et ho die lec¬
tum est. consequenter
et nos uideamus. et qđ
dng don auerit hinc di¬
camus.
hesterno die hucusq lectum erat. quia
licet non uidissent dnm̃ iħm in templo
ꝑ diem festum. loquebantur tamen de-
illo et alii dicebant bonus est. alii aut̃
non . ẜ seducit turbas. dictum enim hoc
est ad eoꝵ solatium. qui postea predi¬
cantes uerbum dei. futuri erant ut se¬
ductores et ueraces. Si enim seducere
decipe est. nec xpc̃ seductor nec apłi eiꝰ.
nec quisquam seductor debet ẽc̃ xpĩan
Siautem seducere aliunde aliquem ad
aliud ꝑsuadendo est ducere. querendũ
est unde et quo. Si a malo ad bonum:
bonus seductor est. Si abono ad malum
malus seductor est. In hanc ergo par¬
tem qua seducuntur homines de ma¬
lo ad bonum. utinam om̃s seductores
et uocemur et simus. ascendit ergo postea
dns ad diem festum mediante die fes-¬
to et docebat in templo: et mirabant᷑
uidei dicentes. Quomodo hic litteras
scit cum non didicerit: Iule qui latebat

Expanded text:
Evangelio et hodie lectum est, consequenter et nos videamus; et quod Dominus donaverit, hinc dicamus. Hesterno die huc usque lectum erat, quia licet non vidissent Dominum Jesum in templo per diem festum, loquebantur tamen de illo: Et alii dicebant, Bonus est; alii autem, Non, sed seducit turbas . Dictum enim hoc est ad eorum solatium, qui postea praedicantes verbum Dei, futuri erant ut seductores et veraces . Si enim seducere decipere est; nec Christus seductor, nec Apostoli ejus; nec quisquam seductor debet esse christianus: si autem seducere, aliunde aliquem ad aliud persuadendo ducere est, quaerendum est unde et quo: si a malo ad bonum, bonus seductor est; si a bono ad malum, malus seductor est. In hanc ergo partem qua seducuntur homines de malo ad bonum, utinam omnes seductores et vocemur et simus! 2. Ascendit ergo postea Dominus ad diem festum, mediante die festo, et docebat. Et mirabantur Judaei dicentes: Quomodo hic litteras scit, cum non didicerit? Ille qui latebat,
Abbreviated transcription (Latin):
sio meo. nec quod habent uerba eiuc
que manent in nob̾. s quod habet cu¬
piditas et infirmitas carnis que non est
meo. et in qua non manent uerba eius
Nam utiq ad uerba eius ꝑtinet oratio il¬
la. quam docuit. ubi dicimus pater nr̃ qͥ
es incelis Ab huius orationis uerbis et sen¬
sib non recedamus peticionib nrĩs: et
qͥcquid petierimꝰ. fiet nobis. Tunc enim
dicenda sunt uerba eius in nobis maue-¬
re quando facimus que p̃cepit et diligi¬
mus que ꝓmisit. Quando autẽ uerba eiꝰ
manent in memoria nec inueniunt᷑ in
uita: non computat᷑ palmes in uite. quia
iitam non it exͣ radice. Ad hanc differen¬
dam ualet quod scriptum est. et memo¬
na retinentib mandata eius ut faciant
ea. Multi enim ita memoria retinent ut
contempnant: uel etiam derideant aut
obpugnent ea In his uerba xp̃i non ma¬
nent quia tangunt quodammodo non
coherent: et ideo illis non erunt in bene¬

Expanded text:
sio in eo, nec quod habent verba ejus sio in eo, nec quod habent verba ejus quae manent in nobis; sed quod habet cupiditas et infirmitas carnis, quae non est in eo, et in qua non manent verba ejus. Nam utique ad verba ejus pertinet oratio illa quam docuit, ubi dicimus, Pater noster, qui es in coelis . Ab hujus orationis verbis et sensibus non recedamus petitionibus nostris, et quidquid petierimus, fiet nobis. Tunc enim dicenda sunt verba ejus in nobis manere, quando facimus quae praecepit, et diligimus quae promisit: quando autem verba ejus manent in memoria, nec inveniuntur in vita, non computatur palmes in vite, quia vitam non attrahit ex radice. Ad hanc differentiam valet quod scriptum est, Et memoria retinentibus mandata ejus, ut faciant ea . Multi enim memoria retinent, ut contemnant, vel etiam derideant et oppugnent ea. In his verba Christi non manent, qui attingunt quodammodo, non cohaerent: et ideo illis non erunt in bene
Abbreviated transcription (Latin):
quanto gloriosiora simanserint: deniq
sicut de his etiam ꝑ ezechielem ꝓpham
dns dicit p̃cisa nullis agricolarum usib
ꝓsunt: nullis fabrilib oꝑib deputait̃
Unum e duob palmiti congruit aut
uitis aut ignis. Si inuite non est mis
ne erit. Ut ergo in igne non sit. muice
nca n uobis manserint: quod cumq uo¬
mer sos petetis et fiet uob̾. Manendo qͥ p¬
ueniieust xp̃o: Quid uelle possunt ma¬
cendosi saluatore nisi quod non alienũ
est ilute: auud quippe uolumus qr¬
snuis i xpo. et aliud uolumus quia su¬
sadhuc in hoc scło. de mansione nãq
IMus seculi nobis aliquando subrepit:
it hoc petamus quod nobis non expe¬
dire nescirẽmus. S absit ut fiat nobis
simanemus in xpo: qui non facit quan¬
do petimus. nisi quad expedit nobis. Ma¬
nentes ergo in eo cum eius uerba in nob̾
manent: quodcumq uoluerimus pete¬
muset fiet nobis: quia si petimus et nõ
fiet. non hoc petimus quodhabet man-¬

Expanded text:
quanto gloriosiora si manserint: denique, quanto gloriosiora si manserint: denique, sicut de his etiam per Ezechielem prophetam Dominus dicit, praecisa nullis agricolarum usibus prosunt, nullis fabrilibus operibus deputantur . Unum de duobus palmiti congruit, aut vitis, aut ignis; si in vite non est, in igne erit: ut ergo in igne non sit, in vitmea in vobis manserint, quodcumque volueritis petetis, et fiet vobis. Manendo quipconvenit Christo? Quid velle possunt manendo in Salvatore, nisi quod non alienum est a salute? Aliud quippe volumus, qChristo, et aliud volumus quia sumus adhuc in hoc saeculo. De mansione namque hujus saeculi nobis aliquando subrepit, ut hoc petamus quod nobis non expedire nescimus. Sed absit ut fiat nobis, si manemus in Christo, qui non facit quando petimus, nisi quod expedit nobis. Manentes ergo in eo, cum verba ejus in nobis manent. quodcumque voluerimus petemus, et fiet nobis. Quia si petimus et non fiet, non hoc petimus quod habet man
Abbreviated transcription (Latin):
in quit uitis: et uos palmites. Qui mane
in me et ego m eo hic fert fructum nu¬
tum quia sine me nichil potestis amꝰ
Ne quisquam putaret saltem prui
aliquem fructum posse a semetipso
palmitem ferre. cum dixisset hie ferane¬
tum multũ non ait. quia sine me parũ
potestis facere: s nichil potestis facere.
Siue gͦ parum siue multũ. sine illo fieri
non potest: sine quo nichil fieri potest.
Quia et si parun attulerit palmnes. cum
purgat agͥcola: ut fructũ plus afferat.
Tamien nisi in uite manserit et uixerit de
radice: quantumlibet fructum a semet¬
ipso non potest ferre. Quamuis autem
xp̃c uitis non eẽt. nisi homo eẽt. T̃ amen
istam grãm palmitib non p̃beret nsi d̃e
deus eet Uerum quia ita sine ista gr̃a nõ
potest iiui. ut mors n potestate liberi¬
sit arbitrii: si quis in me inquit non man¬
serit. mittet̃ foras sicut palmes et arescet.
et colligent eum et in ignem mittent
et ardet. Ligna itaq uitis canto sunt con¬
temptibiliora sim uite non manserint:

Expanded text:
ites; qui manet in me, et ego in eo, hic fert fructum multum: quia sine me nihil potestis facere . » Ne quisquam putaret, saltem parvum aliquem fructum posse a semetipso palmitem ferre, cum dixisset. « Hic fert fructum multum, non ait, quia sine me parum potestis facere, sed nihil potestis facere. » Sive ergo parum, sive multum, sine illo fieri non potesQuia etsi parum attulerit palmes, eum purgat agricola ut plus afferat: tamen nisi in vite manserit et vixerit de radice, quantumlibet fructum a semetipso non potest ferre. Quamvis autem Christus vitis non esset, nisi homo esset; tamen istam gratiam palmitibus non praeberet, nisi etiam Deus esset. Verum quia ita sine ista gratia non potest vivi, ut et mors in potestate sit liberi arbitrii: Si quis in me, inquit, non manserit, mittetur foras sicut palmes; et arescet; et colligent eum, et in ignem mittent, et ardet. Ligna itaque vitis tanto sunt contemptibiliora si in vite non manserint,
Abbreviated transcription (Latin):
bundantius habeant. qui ꝑseuerando
usq in finẽ. ꝑ illud hostium id est ꝑ fi¬
dem xp̃i egrediunt᷑: quoniã ueri fide¬
les moriuntur: et habundantius ha¬
bebunt uitam. ueniendo quo pastor
ille p̃cessit: ubi numquã deinde mori¬
antur. Quamuis ergo et hic in ipso oui¬
li non desint pascua. quoniam ad u
trumq possumus inteiligere quod
dictum est. et pascua inuenient. id ẽ.
et adingressum et ad egressũ: tamen
tunc uere pascua inuenient. ubi satu¬
rentur qui esuriunt & sitrunt iustici¬
am. qualia pascua inuenit cui dictũ
est. hodie mecum eris in ꝑadiso. Quo¬
modo aũ ipse sit ostium. ipse pastor.
ut ꝑ se ipsum quodam modo. etiã ipse
ingredi et egredi intelligatur. et qͥs¬
nam sit hostiarius. iongum est hodie
querere. et disserendo sicut ipse dona¬
uerit explicare.u
abeo atiod dictum ẽ. ego sum pastor

Expanded text:
s habeant, qui perseverando usque in finem, per illud ostium, id est, per fidem Christi egrediuntur, quoniam veri fideles moriuntur, et abundantius habebunt vitam, veniendo quo pastor ille praecessit, ubi nunquam deinde moriantur. Quamvis ergo et hic in ipso ovili non desitrumque possumus intelligere quod dictum est, et pascua inveniet, id est, et ad ingressum et ad egressum: tamen tunc vera pascua invenient, ubi saturentur qui esuriunt et sitiunt justitiam ; qualia pascua invenit cui dictum est, Hodie mecum eris in paradiso . Quomodo autem ipse sit ostium, ipse pastor, ut per seipsum quodammodo etiam ipse ingredi et egredi intelligatur, et qnam sit ostiarius, longum est hodie quaerere, et disserendo sicut ipse donaverit explicare. eo quod scriptum est, Ego s
Abbreviated transcription (Latin):
ipsam fidem cogitare. egredi autem
ꝑxp̃m. eẽ. secundum ipsam fidem el¬
am foris id est coram: hominib oꝑarl.
Unde et in psamo dicitur. exiit homo
ad opus suum. et ipse dns dicit. uce¬

Expanded text:
ipsam fidem cogitare; egredi autem per Christum, secundum ipsam fidem etiam foris, id est, coram hominibus operari. Unde et in Psalmo legitur, Exiet homo ad opus suum : et ipse Dominus dicit, Luce
Abbreviated transcription (Latin):
die et nunc est. Tamen oms ansas omnes
clauiculas. calumpniarum. om̃s nodos
laqueoꝵ. apta ueritate disrumpat. Noli¬
te mirari hoc quia uenit hora in qua om¬
nes qui in monumentis sunt audient u¬
expressius: Corpora sunt in monumentiᷤ
animeon sunt in monumentis: nec iusto¬
rum nec ini quoꝵ. Iusti anima in sinuabra¬
he fure: iniqui anima apud inferos torque¬
batur. In monumento nec illa nec illa. Su¬
ꝑius quando ait uenit hora et nunc est:
obsecro intendite. Nostis frs̃ quia ad panẽ¬

Expanded text:
dit, et nunc est. Tamen omnes ansas, omnes dit, et nunc est. Tamen omnes ansas, omnes claviculas calumniarum, omnes nodos laqueorum aperta veritate disrumpat. Nolite mirari hoc; quia venit hora, in qua omnes qui in monumentis sunt. expressius? Corpora sunt in monumentis: animae non sunt in monumentis, nec justorum, nec iniquorum. Justi anima in sinu Abrahae fuit, iniqui anima apud inferos torquebatur : in monumento, nec illa, nec illa. Superius quando ait, Venit hora, et nunc est; obsecro, intendite. Nostis, fratres, quia ad pane
Abbreviated transcription (Latin):
potestatem dedit ci et iudicium facereu
filius hominis est. Et quia ipse solus a¬
rebit in forma serui. pater autem nono
parebit quia non est indutus formam
serui: ideo suꝑiꝰ ait. pater non iudicat qu¬
quam s om̃ẽ iudicium dedit filio. Deue
ergo dilatum est: ut ipse cẽt expositor qu
ꝓpositor. Dupius cnm ocultum eratie
iam ut arbitror manifestatum est. qui
dedit ci potestatẽ et iudicium facere qi
pater non iudicat quemquam s omẽ ui¬
dicium dedit filio. quia iudicium ꝑulã
formam futurum est. quam non habe¬
non pater. Et quale iudicium: Nolte
mirari hoc quia uenit hora non caque
nunc est. ut resurgant anime: s: que fu¬
tura est ut resurgant corpora. Expressĩ
hoc dicat. ut calumpniã hereticus nega¬
tor resurrectionis corꝑis non inueniatꝙͣ.¬
ꝙͣ. iã intellectus cluscescat cum supe¬
rius dictum eẽt uenit hora: addidit et nẽ
est. Modo autem uenit hora: et non addi¬

Expanded text:
potestatem dedit ei et judicium facere, quia potestatem dedit ei et judicium facere, quia filius hominis est. Et quia ipse solus apparebit in forma servi, Pater autem non apparebit, quia non est indutus forma servi; ideo superius ait, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio. Bene ergo dilatum est, ut ipse esset expositor qui propositor. Superius enim occultum erat; nunc jam, ut arbitror, manifestum est quia dedit ei potestatem et judicium facere, quia Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio: quia judicium per illam formam futurum est, quam non habet Pater. Et quale judicium? Nolite mirari hoc; quia venit hora: non ea quae nunc est, ut resurgant animae; sed quae futura est, ut resurgant corpora. 17. Expressius hoc dicat, ut calumniam haereticus negator resurrectionis corporis non inveniat: quanquam jam intellectus elucescat. Cum superius dictum esset, Venit hora; addidit, et nunc est: modo autem, Venit hora; non addi
Abbreviated transcription (Latin):
surgat nc̃ in mente ꝑuerbũ dĩfilium deire¬
surgant tunc in carne. ꝑ uerbum dei car¬
nem factum filium hominis. Neq enim
ad iudicium uiuoꝵ et mortuoꝵ pater ip¬
se uenturus est: nec tamen quia non ipse¬
Quomodo ergo non ipse uenturus est:
Uidebunt in quem pupugerut̃. Forma
illa crie udex. que stetit sub iudice: il¬
la iudicabit que iudicata est. Iudicata
est enim iniq iudicabit iuste. Ueniet gͦ
forma serui: et ipsa apparebit. Etenim
forma dei quomodo apparebit iustis et
iniquis: Nam si iudicium non fieret nisi
inter solos iustos: appareret tamquam
iustis forma dei. Quia uero iudicium fu¬
turum est iustoꝵ et iniquoꝵ nec licet
ut iniqui uideant deum÷ beati cnum mũ¬
di corde qm̃ ipsi deum uidebunt: talis
apparebit iudex. qualis uideri possit ab
cis quos corouaturus. et abeis quos dampna¬
turus est. Forma ergo serui uidebit᷑ ocu¬
ta erit forma dei. Occultus erit in serias
lius dei. et apparebit filius hominis. qua

Expanded text:
surgant nunc in mente per verbum Dei, Filium Dei: resurgent tunc in carne per Verbum Dei, carnem factum filium hominis. Neque enim ad judicium vivorum et mortuorum Pater ipse venturus est; nec tamen remodo ergo non ipse venturus estidebunt in quem pupugerunt . Forma illa erit judex, quae stetit sub judice; illa judicabit quae judicata est: judicata est enim inique, judicabit juste. Veniet ergo forma servi, et ipsa apparebit. Etenim forma Dei quomodo appareret justis et iniquis? Nam si judicium non fieret nisi inter solos justos, appareret tanquam justis forma Dei: quia vero judicium futurum est justorum et iniquorum, nec licet ut iniqui videant Deum; Beati enim mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt ; talis apparebit judex, qualis videri possit et ab eis quos coronaturus est, et ab eis quos damnaturus est. Forma ergo servi videbitur, occulta erit forma Dei. Occultus erit in servo Filius Dei, et apparebit filius hominis; quia
Abbreviated transcription (Latin):
contumeliosus in patre:. ꝓmde sic hono¬
rifica filium quomodo honorificas falt¬
patrem: si uis honorificare et filium et
qui uerbum meum audit et credit eiqui¬
me misit habet uitam eternã. & in iudi¬
sit. Non nunc transit s iam transit amor¬
te in uitam. Et hoc attendite. qui uer¬
bum meum audit. & non dixit credit mͥ
s credit ei qui ine mnisit. Werbum ergo
filii audiat: ut patri credat. Quare uer¬
bum audit tuum et credit alterumͣ Nõ¬
ne cum uerbum alicuius audimus eidem
uerbum ꝓferenti credimus. loquenti nob̃
ficdem accomodamt: Euid gͦ uoluit dic̃e. qͥuer¬
bũineũ audit et credit eiqͥmisitme. nͥqr uer
mer sredit aũ illiqͥmisit me. qr cũ illi credit. u̾bo
rirãtia: Tu abice litẽ cordis tui intellige cõcordiã
scͥpt᷑arũ:. Nuqͥd contͣria sͥ dic̾et ueritas: Qui au¬
dit uerbũ meũ et credit ei qͥmisit mne. ht̃ uitã

Expanded text:
contumeliosus in Patrem. Proinde sic honocontumeliosus in Patrem. Proinde sic honorifica Filium, quomodo honorificas Patrem, si vis honorificare et Filium et credit ei qui misit me, habet vitam aeternam; et in judiit. Non nunc transit, sed jam transiit a morte in vitam. Et hoc attendite: Qui verbum meum audit, et non dixit, Credit mihi, sed credit ei qui misit me. Verbum ergo Filii audiat, ut Patri credat. Quare verbum audit tuum, et credit alteri? Nonne cum verbum alicujus audimus, eidem verbum proferenti credimus? loquenti nobis fidem accommodamus? Quid ergo voluit dicere: Qui verbum meum audit, et credit ei qui misit me, nisi, um illi credit, verborixantia. Tu abjice litem cordis tui, intellige concordiam Scripturarum. Numquid contraria sibi diceret veritas? 8. Qui verbum meum audit, et credit ei
Abbreviated transcription (Latin):
dat᷑ omĩpotens tibi cõmendat᷑: spc̃qͥdã
datur. nichil tibi aliud quam et filius
comendatur. Quia pater dici non potest
si filium nõ habet: sicut nec filius si patrẽ
non habet. S ne forte quidẽ p̾atrem hono¬
rifices tamquam maiorẽ: filium uero
tamquam minorem: ut dicas michi ho¬
norifico patrem. scio enim quod habeat
filium. et non erro in patris nomine. nõ
enim patrem intelligo sine filio. honorifi¬
co tamen filium tamquam minorem.⁊
corrigit te ipse filius. et reuocat te dicẽs
ut om̃s honorificent filium: non inferius
s sicut honorificant patrem. Qui ergo ñ
honorificat filium: nec patrem honorifi¬
cat qui misit illum. Ego inquis maiorẽ
honorem uolo dare patri. minorem filio.
Ibi tollis honorem patri: ubi minorem
das filio. Quid enim aliud tibi uidetur
filium generare. aut noluit. aut non potu¬
it : Si noluit inuidit: si non potuit defec̃.
maiorem honorem uis dare patri. ibies

Expanded text:
datur, omnipotens tibi commendatur, spiritus datur, omnipotens tibi commendatur, spiritus datur, nihil tibi aliud quam et Filius commendatur; quia Pater dici non potest, si Filium non habet; sicut nec Filius, si Patrem non habet. Sed ne forte Patrem quidem honorofices tanquam majorem, Filium vero tanquam minorem, ut dicas mihi, HonorifFilium, et non erro in Patris nomine, non enim Patrem intelligo sine Filio, honorifico tamen et Filium tanquam minorem: corrigit te ipse Filius, et revocat te dicens: Ut omnes honorificent Filium, non inferius, sed sicut honorificant Patrem. Qui ergo non honorificat Filium, nec Patrem honorificat, qui misit illum. Ego, inquis, majorem honorem volo dare Patri, minorem Filio. Ibi tollis honorem Patri, ubi minorem das Filio. Quid enim tibi aliud videtur Filium generare aut noluit aut non potuit? Si noluit, invidit; 513 si non potuit, defecit. majorem honorem vis dare Patri, ibi es
Abbreviated transcription (Latin):
calore radiorum suoꝵ discutiat caliginẽ
urãm. et aliquantum se in consequen-¬
tib apꝑire dignetur: dilatisistis sequen¬
tia uideamus. Qui non honorificat filiũ
non honorificat patrem qui misit illũ.
hoc uerum est et planum est. Omne qͥp¬
psudicium dedit filio sicut supra dixit.
ut om̃s honorificent filium sicut hono¬
rificant platrem. Quid si inueniuntur
qui patrem honorificant: & non hono¬
rificant filium: Non potest inquit fi¬
cri. Qui non honorificat filium: non ho¬
norificat patrem qui misit illum. Nõ
potest ergo dicere aliquis Ego patrem
honorificabam: quia filium non nouerã.
Si non dum filium honorificabas: nec
patrem honorificabas. Quid est enim ho¬
norificare patrẽ. nisi quod habeat filiũ:
Aliud est enim cum tibi cõmendat᷑ de¬
us quia deus est: et aliud cum tibi comẽ¬
datur deus quia pater est. Cum tibi quia
deus est comendatur creator tibi cõmen¬

Expanded text:
calore radiorum suorum discutiat caliginem calore radiorum suorum discutiat caliginem nostram, et aliquantum se in consequentibus aperire dignetur, dilatis istis sequentia videamus. 6. Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem qui misit illum. Hoc verum est et planum est. Omne quippe judicium dedit Filio, sicut supra dixit, ut omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem. Quid si inveniuntur qui Patrem honorificant, et non honorificant Filium? Non potest, inquit, fieri: Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem qui misit illum. Non potest ergo dicere aliquis, Ego Patrem honorificabam, quia Filium non noveram. Si nondum Filium honorificabas, nec Patrem honorificabas. Quid est enim honorificare Patrem, nisi quod habeat Filium? Aliud est enim cum tibi commendatur Deus, quia Deus est; et aliud est cum tibi commendatur Deus, quia Pater est. Cum tibi quia Deus est commendatur creator tibi commen
Abbreviated transcription (Latin):
mortur: et resurgent alii ad uitam eter¬
nam. alii ad penam. Qđ totum sifilius
facit pater autem ideo non facit quia
pater non iudicat quemquam s omẽ
iudicium dedit filio: contrarium ei ui-
debit̃ quod dictum est. sicut pater sus¬
citat mortuos et uiuuificat: sic et filius
quos uult uiuificat. Simul ergo suscitãt:
Si simul. suscitant simul uiuificãt
simul ergo iudicant Quomodo itaq
uerum est. neq enim pat̾ iudicat quẽ¬
quam s omẽ iudicium dedit filio: Mo¬
utant interim ꝓposite questiones p̃sta¬
bit dns ut solute delectent. Ita est fr̃s.
omiã cnĩ questio nisi intentum fecerit
ꝓposita: non delectabit exposita. Seqͣtͣ
ergo dñs ipse ne forte in his que subnec-¬
tit apperiat se aliqͣntum. Subtexit e¬
nim nubilo lucem suam. et difficile est
aquile more uolare suꝑ omẽm nebulam
qua tegitur omĩs terram et uidere in u̾-¬
bis dni sincerissimam lucem. Ne forte gͦ

Expanded text:
mortui; et resurgunt alii ad vitmortui; et resurgunt alii ad vitam, alii ad poenam: quod totum si Filius facit, Pater autem ideo non facit, quia Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio, contrarium videbitur ei quod dictum est, Sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. Simul ergo suscitant. Si simul suscitant, simul vivificant. Simul ergo judicant: quomodo itaque verum est, Neque enim Pater judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio? Moveant interim propositae quaestiones, praestabit Dominus ut solutae delectent. Ita est, fratres; omnis quaestio nisi intentum fecerit proposita, non delectabit exposita. Sequatur ergo ipse Dominus, ne forte in iis quae subnectit, aperiat se aliquantum. Subtexit enim nubilo lucem suam; et difficile est aquilae more volare super omnem nebulam qua tegitur omnis terra , et videre in verbis Domini sincerissimam lucem. Ne forte ergo
Abbreviated transcription (Latin):
et pat᷑ qi noalia necalit ẜ hec et filiꝰsimilit᷑ fa¬
et staplane intelligẽdũ ẽ. et ita tenẽdũ S me¬
mntote qi fui qͦs uult uiuificat: Tenete hic gͦ ñ
solũ postestatẽ filis. uerũ ẽ uolu̾̃tatẽ: Et fili qͦsuult
iiuificat: e pat̾ qͦs uult uiuificat: Et ipsoꝰ filiꝰ. qͦs et
pat̃ꝰ Acphoc: eadẽ patͥs et filii et potestaꝰ ẽ et uolũtã:
Qdẽ ergo qđ sequit᷑ neq enim pat̾ iudi¬
cat quemquã. s õmẽ iudicium dedit fi¬
lo ut om̃s honorificent filium sicut ho¬
norificant patrem: Quod ita subiunx̃.
tamquã rationem reddens suꝑiori sen¬
tentie. Multum mouet intenti estote.
filius quos uult uiuificat: pater quos
uult uiuificat: Filius suscitat mortuos
sicut pat̾ suscitat mortuos. Neq enim
pater iudicant quemquã. Sim iudicio
suscitandi sunt mortur. quomodo pat̃
suscitat mortuos si non iudicat quem¬
quam: omẽ quippe iudicium dedit fi¬
lio: In illo quippe iudicio suscitandi fc̃

Expanded text:
et Pater: quia non alia, nec aliter, sed haec Filius similiter facit. Ita plane intelligendum est, et ita tenendum: sed mementote, quia Filius quos vult vivificat. Tenete hic ergo non solum potestatem Filii, verum etiam voluntatem. Et Filius quos vult vivificat, et Pater quos vult vivificat; et ipsos Filius quos et Pater: ac per hoc eadem Patris et Filii et potestas est et voluntas. Quid est ergo quod sequitur? Neque enim Pater judicat quemquam, sed judicium omne dedit Filio, ut omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem: quod ita subjunxit, tanquam rationem reddens superioris sententiae. Multum movet, intenti estote. Filius quos vult vivificat, Pater quos vult vivificat: Filius suscitat mortuos, sicut Pater suscitat mortuos. Neque enim Pater judicat quemquam. Si in judicio suscitandi sunt mortui, quomodo Pater suscitat mortuos, si non judicat quemquam? Omne quippe judicium dedit Filio. In illo autem judicio suscitantur