comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ic enim oportebat pͥus hominẽ fieri. ut &e bñ uelle posset & male: nec gratis. si bene. nac
unpune. si male. Postea uͦ sic erit. ut iale uelle ñ possit: nec idõ libo carebit arbit.
Multo quippe libius erit arbitriũ: qd õno ñ pocie seruire pec̃o.Neq eñĩ culpanda
i uoluntas. aut uoluntas ñ ẽ. aut libera dicenda ñ ẽ: qua beati eẽ sic uolumꝰ. ut ee iuse¬
iinon solũ nolimus s nequaquã prorsus uelle possimus. Sic̃ gͦ aĩa nr̃a etia nure nolle
infelicititẽ: ita dẽ nolle iniquitatẽ semꝑ habitura ÷ s ordo p̃terinittendus ñ fuit. inqͦ
des̃ uoluit oftendere qm̃ bonũ sit aĩal ronale. qd etiã non perrare possit. qm̃uis sit mai¬
si non peccasset acceptura ꝑ mĩtũ. qmͣuis sñ gr̾a nectẽ ullũ mĩtui ẽẽ potuisset: quia
⁊ si peocm̃ in solo erat lib̾o arbito ꝯstitutũ. ñ tñ iusticiȩ retinendȩ sufficiebat libum
arbitͥum. nͥ partici patione imniutabilis boni diuinũ aduitoriũ p̃beret᷑. Sic̃ enim

Expanded text:
ic enim oportebat prius hominem fieri, ut et bene velle posset et male; nec gratis, si bene; nec impune, si male: postea vero sic erit, ut male velle non possit, nec ideo libero carebit arbitrio. Multo quippe liberius erit arbitrium, quod omnino non poterit servire peccato. Neque enim culpanda est voluntas, aut voluntas non est, aut libera dicenda non est, qua beati esse sic volumus, ut esse miseri non solum nolimus, sed nequaquam prorsus velle possimus. Sicut ergo anima nostra etiam nunc nolle infelicitatem, ita nolle iniquitatem semper habitura est. Sed ordo praetermittendus non fuit, in quo Deus voluit ostendere quam bonum sit animal rationale quod etiam non peccare possit, quamvsi non petsi peccatum in solo erat libero arbitrio constitutum, tamen justitiae retinendae non sufficiebat liberum arbitrium, nisi participatione immutabilis boni divinum adjutorium praeberetur. Sicut enim
Abbreviated transcription (Latin):
sit dedeo dictum. quia & hoc uerissime apło dixte: qui om̃s homines uule saluosfie¬
r. Cũ eni non om̃s s mnulto plures nonsiunt salui: uidetur ntiqͥñ fiera qd os uit
fieri. humana sculicet uoluntate impediente uoluntatẽ dĩ. Quando enim querit̃
cunsa curom̃s salui ñ fiant: responderi solet. quia hoc ipsi nolunt. Qd quidẽ dicido
car uilis ñ pocest quorũ ñ dñ÷ nelle seu nolle. Nam qd̾ infantul motu faciunt. sieot
uoluntati udicaretur eẽ tribuendũ: qñ baptitantur cum resistuntt qreda possunt
rolm tiosentes eos saluos fieri diceremꝰ. S aꝑtius dñs in euangelio compellans simpiã
ciuitates quotiens inquit uolui colligere filios tuos sicnt gallina pullos suose & no
suiti tanqͥm̃ dĩ uoluntas suꝑata sit honiinũ uoluntate: & infirmisimis uolendo ũ¬
poiientib non potuit face potentissimꝰ quod uolebat. Et ubi. illa orumipotem fa
ano ds elsa quidem filios suos abipso colligi noluit s. eaquor nolerte folios ei collecir¬

Expanded text:
sit de Deo dictum, quia et hoc verissime Apostolus dixit, Qui omnes homines vult salvos fieri . Cum enim non omnes, sed multo plures non fiunt salvi, videtur utique non fieri quod Deus vult fieri, humana scilicet voluntate impediente voluntatem Dei. Quando enim quaeritur causa cur non omnes salvi fiant, responderi solet quia hoc ipsi nolunt. Quod quidem dici de parvulis non potest, quorum nondum est velle, seu nolle. Nam quod infantili motu faciunt, si eorum voluntati judicaretur esse tribuendum, quando baptizantur, cum resistunt quantum possunt, etiam nolentes eos salvos fieri diceremus. Sed apertius Dominus in Evangelio compellans impiam civitatem, Quoties, inquit, volui colligere filios tuos sicut gallina pullos suos, et noata sit hominum voluntate, et infirmissimis nolendo impedientibus non potuerit facere potentissimus quod volebat. Et ubi est illa omnipotentia, fecit? An potius illa quidem filios suos ab ipso colligi noluit, sed ea quoque nolente filios ejus collegi
Abbreviated transcription (Latin):
ri uelit: uel sinendo ut fiat. uel ipse faciendo Xc.uiII.
enim hoc nisi uisto uidicio siit Et ꝓfecto bonum ÷. om̃e quod uistũ ÷ Quam¬
uis gͦ ea que mala sunt. in qnͣtum mala sunt. ñ sint bona: tn ut ñ sola bona. s e¬
tiam sint & mala bonũ ÷ Nam nisi ee̾t hoc bonũ ut eẽnt ⁊ mala. nullomͦ e̾e̾ sine¬
rentur ab om̃ĩ potenti bono: cui ꝓculdubio qm facile ÷ qd̾ uult facere tam facile
÷ qd̾ non uult eẽ nonsinẽ: hoc uisi credamus: ꝑiclitat᷑ ipsũ nr̃e ꝯfessionis initiũ.
qua nos indm̃ patrẽ oĩpotentẽ credere confitemur. Neq enim obaliuo ua̾cit̃¬

Expanded text:
ri velit, vel sinendo ut fiat, vel ipse faciendo. CAPUT XCVenim hoc nisi justo judicio sinit; et profecto bonum est omne quod justum est. Quamvis ergo ea quae mala sunt, in quantum mala sunt, non sint bona; tamen ut non solum bona, sed etiam sint et mala, bonum est. Nam nisi esset hoc bonum, ut essent et mala, nullo modo esse sinerentur ab omnipotente bono: cui procul dubio quam facile est quod vult facere, tam facile est quod non vult esse non sinere. Hoc nisi credamus, periclitatur ipsum nostrae Confessionis initium, qua nos in Deum Patrem omnipotentem credere confitemur. Neq
Abbreviated transcription (Latin):
apłs ut oraret᷑ ꝓ omnib hominib nspecialit̾ addid̾ãt. ꝓregib. n his qui insublimi-¬
tate sunt. qͥ putari potãnt fastu & suꝑbia seculari. fidĩ xp̃ianȩ humilitatẽ abhorrere.
Proinde dicens. hoo enĩ bonũ ÷ coram saluatore nr̃o deo. id÷ ut etiam ꝓtalib oret᷑:
statim ut desperationẽ tolleret addidit. Qui om̃s hoĩes uult saluos fieri: ⁊ ad agniti¬
onẽ uĩtatis uenire hoc quippe deus bonũ uidicauit ut orationib humiliũ digna-¬
retur salutẽ p̾stare sublimiuim: quod utiq iã uidemꝰ impletũ. Isto locutionis modo.
idñs ÷ usus in ȩciangelio. uͥ ait phariseis. Pecimatis m̃tam & rutam. & om̃e oliis. Neq enĩ

Expanded text:
 iis qui in sublimitate sunt : qui putari poterant fastu et superbia saeculari a fidei Christianae humilitate abhorrere. Proinde dicens: Hoc enim bonum est coram Salvatore nostro Deo , id est ut etiam pro talibus oretur, statim ut desperationem tolleret, addidit: Qui omnes homines vult salvos fieri, et in agnitionem veritatis venire Hoc quippe Deus bonum judicavit, ut orationibus humilium dignaretur salutem praestare sublimium, quod utique jam videmus impletum. Isto locutionis modo et Dominus usus est in Evangelio, ubi ait Pharisaeis: Decimatis mentham et rutam, et omne olus . Neq
Abbreviated transcription (Latin):
noluntas eẽ nunq̃ podest. tanꝙͣ sibonꝰ filiꝰ patrẽ uelit uiuẽ. quẽ ds bona uoluntate uult
mori & rursus fieri potest. ut boc uelit homo uoluntate mala. qd ds uutt bona. uelut
si malus filiꝰ uelit mori prem. uelit hoc etiã ds. Nempe ille qd ñ uult deus iste uͦ idiuilt
qb uult ⁊ deus: & tũ bone dĩ uoluntati pietas illiꝰ potius ꝯsonat. qmͣ̃ius aliud uolentis.
qm̃i huiꝰ id÷ uolentis unpietas. Tantũ int̾ ẽ qͥd uelle hor qͥd deo potiꝰ ꝯgruat. & adquẽ
finẽ suã qͥsa referat uoluntatẽ: ut aut approbetur. aut imꝓbetur. Nam ds̃ q̃sdlã
uoluntates suas utiq bonas. ita implet ꝑmaloꝵ hoĩum uoluntates malas: sicut ꝑ
Sout apłs petrꝰ qñ id fieri nolebat. sathanas ab ipso qͥ occidi uenat diceret̃. Quam
nolebant quod uolebat. qm̃ illi ꝑquos uolentes factũ ÷ qd̾ uolebat. qr id ipsũ qͥdem s. ipse ꝑ
eos bona. illi autẽ mala uoluntate fecerunt:.u

Expanded text:
oluntas esse nunquam potest. Tanquam si bonus filius patrem velit vivere, quem Deus bona voluntate vult mori. Et rursus fieri potest ut hoc velit homo voluntate mala, quod Deus vult bona: velut si malus filius velit mori patrem; velit hoc etiam Deus. Nempe ille quod non vult Deus, iste vero id vult quod vult et Deus, et tamen Dei bonae voluntati pietas illius potius consonat, quamvis aliud volentis, quam hujus idem volentis impietas. Tantum interest quid velle homini, quid Deo congruat, et ad quem finem suam quisque referat voluntatem, ut aut approbetur aut improbetur. Nam Deus quasdam voluntates suas utique bonas ita implet per malorum hominum voluntates malas, sicut per ostolus Petrus quando id fieri nolebat, satanas ab ipso qui occidi venerat diceretur . Quam nolebant quod volebat, quam illi per quos volentes factum est quod volebat; quia idipsum quidem, sed ipse per eos bona, i
Abbreviated transcription (Latin):
sensu ad tempus. ut uacetis orationi Et iterũ ad id ipsum reu̾timini. neuos temp¬
ted sathanas ꝓpt̾inꝯtinentiã urãm. Quod putari possec ñ eẽ peccatum iniseri
scilicet ꝯuigi. non filior ꝓcreandoꝵ causa quod bonum: nuptiale. s carnalis
uoluptatuᷤ. ut fornicationis. siue adultii. siue cuiꝰqm̃ alt̾ius inmundicię mor¬
tiferũ malũ qd̾ curpe est ⁊⁊ dicere. quo potest temptante sathana libido ꝑt̾ħere. in¬
ꝯtinentiũ deuitet infirmitas. Posset gͦ ut dixi hoc putari ñ eẽ pece̾m nisi addidis
dari ueniam facientib apłica auctoritas fateat᷑: tale qͥdda ⁊ ubi dis Audet qͥsqͣm
urm adu̾sus alterũ negotiũ habens udicari apud inqͦs. ⁊ ñ apud scos s & paulop̃¬
Scłaria gͥ iudicia si habueritis inquit: eos qui ꝯtẽptibiles sunt in eccłia. hos colo¬

Expanded text:
sensu ad tempus, ut vacetis orationi, et iterum in idipsum revertimini, ne vos tensensu ad tempus, ut vacetis orationi, et iterum in idipsum revertimini, ne vos tentet Satanas propter incontinentiam vestram . Quod putari posset non esse peccatum, misceri scilicet conjugi, non filiorum procreandorum causa, quod bonum est nuptiale, sed carnalis etiam voluptatis, ut fornicationis, sive adulterii, sive cujusquam alterius immunditiae mortiferum malum, quod turpe est etiam dicere, quo potest tentante Satana libido pertrahere, incontinentium devitet infirmitas. Posset ergo, ut dixi, hoc putari non esse peccatum, nisi addidissdari veniam facientibus apostolica auctoritas fateatur? Tale quiddam est ubi dicit: Audet quisquam vestrum adversus alterum negotium habens, judicari apud iniquos, et aria igitur judicia, si habueritis, inquit, eos qui contemptibiles sunt in Ecclesia, hos collo
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt oportuit facẽ. id ⁊ iudiciũ & caritatẽ di. & illa ñ omittẽ id÷ elemosinas fructuũ t̾renoꝵ
Nongͦ sefallant qui ꝑ elemosinas qͣs libet largissimas fructuũ stiorum uelcuiꝰcunq
pecuniȩ impututatem seemere existimant. in facinoꝵ immanitate ao flagitior neqͥ¬
tia ꝑmanendi ñsolum enĩ hec faciunt. s ita diligunt: ut in eis semꝑ optent᷑ tantũ sipos¬
sint impune t̾sari Qͥ autẽ diligit iniquitatẽ: odit ammã suã Et qͥ odit aĩam suam:
go uellet dare ei elemosinã ꝑqm munda illi ee̾nt ominia. odisset eam scd̾ni scłm: ⁊ diligł̾t
Ideo dictum est : misericordia eius preueniet me:. Lxx.
dicio Hidemꝰ enim quedam ab ipsis quoq apłis ignoscendo fuisse ꝯcessa: quale il¬
lud est qd uenerabilis paulus ꝯuigib ait Nolite fraudare inuicem. uisi exom¬

Expanded text:
inquit, oportuit facere, id est, judicium inquit, oportuit facere, id est, judicium ergo se fallant, qui per eleemosynas quaslibet largissimas fructuum suorum, vel cujuscunque pecuniae, impunitatem se emere existimant, in facinorum suorum immanitate ac flagitiorum nequitia permanendi; nec solum haec faciunt, sed ita diligunt, ut in eis semper optent, tantum si possint impune, versari. Qui autem diligit iniquitatem, odit animam suam ; et qui odit animam suam, go vellet ei dare eleemosynam, per quam munda illi essent omnia, odisset eam secundum saeculum, et diideo dictum est: Misericordia ejus praeveniet me . CAP. dicio. Videmus enim quaedam ab ipsis quoque apostolis ignoscendo fuisse concessa, quale illud est quod venerabilis Paulus conjugibus ait: Nolite fraudare invicem, nisi ex con
Abbreviated transcription (Latin):
secus se lauabant. intus autẽ rapina ⁊ iniquitate plenierant. admonens qͣdam ele-
date elemosinam. ⁊ ecce omnia munda sunt uobis. Deinde ut ostenderet quid
admonuisset. ⁊ qͥd ipsi facere ñ curarent: ne illum putarent eorum elemosinaᷤᷤ
ignorare. s ue uobis inquit phariseis tanqm dic̾e̾t: ego quidem commonu uos
adelemosi nam dandam. ꝑ quam uobis munda si nt omnia S ueuobis quide¬
cimatis m̃tam ⁊ rutani & om̃e olus. has enim noui elemosinas ur̃as. nec deillis
me nunc uos ad monuisse arbitremini: & p̃titis iudicium dei & caritatem qua
elemtiosina possetis ab onĩi inquinamento interiore mundari. ut uobis munda
essent et corpora que lauatis. hoc ÷ enim omnia. & interiorascilicet etex¬
terioia. sicut alibi legicur. Mundate que intus sunt: et que deforis sunt
munda erunt s ne istas elemosinas que siuint de fructib terrȩ respuisse uideret᷑: hec

Expanded text:
nsecus se lavabant, intus autem rapina et iniquitate pleni erant, admonens quadam eleensecus se lavabant, intus autem rapina et iniquitate pleni erant, admonens quadam eleedate eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis. Deinde ut ostenderet quid admonuisset, et quid ipsi facere non curarent, ne illum putarent eorum eleemosynas ignorare: Sed vae vobis, inquit Pharisaeis: tanquam diceret, Ego quidem commonui vos eleemosynam dandam, per quam vobis munda sint omnia; Sed vae vobis qui decimatis mentam et rutam et omne olus; has enim novi eleemosynas vestras, ne de illis me nunc vos admonuisse arbitremini: et praeteritis judicium et charitatem Dei; qua eleemosyna possetis ab omni inquinamento interiori mundari, ut vobis munda essent et corpora quae lavatis: hoc est enim omnia, et interiora scilicet et exteriora; sicut alibi legitur, Mundate quae intus sunt, et quae foris sunt munda erunt . Sed ne istas eleemosynas, quae fiunt de fructibus terrae, respuisse videretur: Haec,
Abbreviated transcription (Latin):
nda suit omnia. tantũ si elemosinas dedłint. siout isti eas dandas putant. cum sinc in-¬
mundi om̃s quos ñ mundat sides xͥ. dequa soriptũ ÷ mundans fide corda eorꝑ ⁊dicat apłs.
date elemosinam. & ecce omnia munda sunt uobis: Lxxuiii.¬
Ui enim uult ordinate dare elemosinam: a seipso debet inciꝑe. & eam sibi pͥmũ dare.
nationem: & magne caritati eiꝰ gr̾as agentes. deqͣidem ipse dicit gr̃e p̃dicator. Com mendat
autẽ suã dilectionẽ ds in nobis. qm̃ cum ad huc peccatores eẽmus. xp̃c ꝓnobis mortuꝰ::¬
ut ⁊ nos ueracit̾ de nr̃a miseria uidicantes ⁊ dm̃ caritate qmͣ donauit ipse diligentes.
pierecteq inriamꝰ. Quod iudiciũ & caritatẽ dĩ cum pharisei pret̾irent. decimabant
onis ordinẽ dictũ: Hiliges ꝓximũ tuũ tanqm te ipsum. Cũ gͦ increpasset eos qd̾ fori¬

Expanded text:
nda sint omnia, tantum si eleemosynas dederint, sicut isti eas dandas putant? cum sint imnda sint omnia, tantum si eleemosynas dederint, sicut isti eas dandas putant? cum sint immundi omnes quos non mundat fides Christi, de qua scriptum est, Mundans fide corda eorum ; et dicat A« Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis. » Qui enim vult ordinate dare eleemosynam, a seipso debet incipere, et eam sibi primum dare. nationem; et magnae charitati ejus gratias agentes . De qua idem ipse dicit gratiae praedicator: Commendat autem suam charitatem Deus in nobis, quoniam cum adhuc peccatores essemus, Christuut et nos veraciter de nostra miseria judicantes, et Dei charitatem quam donavit ipse, diligentes, pie recteque vivamus. Quod judicium et charitatem Dei cum Pharisaei praeterirent , decimabant onis ordinem dictum est, Diliges proximum tuum tanquam te ipsum . Cum ergo increpasset eos quod fori
Abbreviated transcription (Latin):
nia munda sunt uobis. Non solum gͦ quidat esurienti cybũ. sicienti potũ. nudo ues¬
timentũ. ꝑegrinanti hospicium. fugienti latibulũ. egroto uł incluso uisitationem
captiuo redẽptionẽ. debili subuectionem. cȩco deductionẽ. tristi consolationẽ. ñ sano
medelam. erranti uiam. deliranti consiliũ. ⁊ qd̾ cunq necessarium ÷ indigenti:
uerum etiam quidat ueniam peccanti. elemosinã dat. & qui eindat uerbẽ inquẽ
potestas datur. uel coerret aliqua disciplina. & tam̃ peocatũ eiꝰ quo ab illo lesus
aut offensus : dimittit excorde. uel orat ut ei dimittat᷑. ñ solũ ineo qd dimitat atq¬
orat. uerũ etiam ineo qd̾ corripit ⁊ aliqua em̃idatoria pena plectit. elemosinam
dat. qr i. isericordiã p̾stat Multa enim bona p̾stantur inuitis: qñ eorum ꝯsulitur
utilitati ñ uoluntati qua ipsi sibi inueniuntur ee̾ inimici. amici uero eorum
potiꝰ illi qͦs inimicos putant. ⁊ reddunt errando mala ꝓbonis: cũ reddere malaxp̃i¬

Expanded text:
eleemosynarum, non solum ergo qui dat esurienti cibum, sitienti potum, nudo vestimentum, peregrinanti hospitium, fugienti latibulum, aegro vel incluso visitationem, captivo redemptionem, debili subvectionem, caeco deductionem, tristi consolationem, non sano medelam, erranti viam, deliranti consilium, et quod cuique necessarium est indigenti; verum etiam qui dat veniam peccanti, eleemosynam dat; et « qui emendat verbere, in quem potestas datur, vel coercet aliqua disciplina, et tamen peccatum suum, quo ab illo laesus aut offensus est, dimittit ex corde, vel orat ut ei dimittatur, non solum etiam in eo qum etiam in eo quod corripit, et aliqua emendatoria poena plectit, eleemosynam dat, quia misericordiam praestat. Multa enim bona praestantur invitis, quando eorum consulitur utilitati non voluntati, quia ipsi sibi inveniuntur esse inimici, amici vero eorum potius illi quos inimicos putant, et reddunt errando mala pro bonis, cum reddere mala Chri
Abbreviated transcription (Latin):
occiderat. ꝑ ipsum iustissime amnteret qͦs peocati mĩto detinebat Utrũq gͥ ab illo
id ÷ & baptismꝰ ⁊ mors certe dispensationis causa ñ miseranda necessitate. s miserante
potus uoluntate suscep̾tũ ÷ : ut unꝰ peccatũ tolleret mundi. sic̃ unꝰ peccatũ misit

Expanded text:
occiderat, per ipsum justissime amitteret quos peccati merito detinebat. Utrumque igitur ab illo, occiderat, per ipsum justissime amitteret quos peccati merito detinebat. Utrumque igitur ab illo, id est, et baptismus et mors, certae dispensationis causa, non miseranda necessitate, sed miserante potius voluntate susceptum est; ut unus peccatum tolleret mundi, sicut unus pecca
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ sicut fuit ioħis. uerum etiam inspũ scõ: ut de illo spũ regeneretur qͥsqͥs
in xp̃m credit. dequo xp̃c generatus regeneratione non eguit. Unde uox illa
patris que suꝑ baptitatum facta est ego hodie genui te: non unũ illũ temporis diẽ¬
in quo baptizatus ÷. s immutabilis ęt̾uitatis ostendit: ut illum hominem ad uni¬
geniti ꝑsonam ꝑtinere monstraret Ubi enim dies neo hesterni fine inchattu
nec inicio ẽstinit̾mninat᷑: semꝑ hodiernꝰ : Inaqua gͦ luptitari uoliit a iolie. n utes
iniquitas ulla dilueret᷑. s ut magna eiꝰ ꝯm̃daret᷑ humilitas. Ita qͥipe nicħ ineo baptis¬
mꝰ qđ ablueret. sic̃ mors nichil qd̾ puniret inuenit: ut diabolus u̾tate uisticiȩ non
uiolentia potestatis oppressus ⁊ uictus. qm̃ ipsũ sine ullo peocati mĩto iniqͥssune

Expanded text:
tantum, sicut fuit Joannis, verum etiam in Spiritu sancto ; ut de illo Spiritu regeneretur quisquis tantum, sicut fuit Joannis, verum etiam in Spiritu sancto ; ut de illo Spiritu regeneretur quisquis in Christum credit, de quo Christus generatus regeneratione non eguit. Unde vox illa Patris quae super baptizatum facta est, Ego hodie genui te ; non unum illum temporis diem quo baptizatus est, sed immutabilis aeternitatis ostendit, ut illum hominem ad Unigeniti personam pertinere monstraret. Ubi enim dies nec hesterni fine inchoatur, nec initio crastini terminatur, semper hodiernus est. In aqua ergo baptizari voluit a Joanne, non ut ejus iniquitas ulla dilueretur, sed ut magna commendaretur humilitas. Ita quippe nihil in eo baptismus quod ablueret, sicut mors nihil quod puniret, invenit; ut diabolus veritate justitiae, non violentia potestatis oppressus et victus, quoniam ipsum sine ullo peccati merito iniquissime
Abbreviated transcription (Latin):
ratione miserationis. ⁊ mansuetudinis suȩ. ne illi quib regena̾tionis gr̾a ñ ꝯfert᷑
nimia sarcina in ipsa sua ęt̾na dãnatione premerent᷑. si cogerent᷑ ab inicio gn̾is
humani omniũ p̃cedentium parentũ suorp originalit̾ peccata cont̾here. & penas
proeis debitas pendere. analiud aliquid de re tañta scripturis scĩs diligentius
ꝑscrutatis atq tractatis ualeat uł ñ ualeat reꝑiri: temere affirmare ñ audeo: a
est.ut in homine uno originalit̾ atq ut ita dixerim radicabilit̾ totũ genꝰ humanũ
damꝰnaret᷑ ñ soluit᷑ ac diluit᷑. nisi ꝑ unũ mediatorẽ dĩ ⁊ hominũ. hoiẽm. xp̃m
iħui: qui solus pocuit ita nasci. utei non opus esset renasci .xl.ix.
baptiaatus ÷: s quodam p̃cursorio illiꝰ ministerio quidicebat parate uiam dño.
huic uni inquo solo renasci pot̾ant parabant᷑ h uiꝰ enim baptismũ ÷ non inaqͣ

Expanded text:
ratione miserationis suae; ne illi quibus regenerationis gratia non confertur, ratione miserationis suae; ne illi quibus regenerationis gratia non confertur, nimia sarcina in ipsa sua aeterna damnatione premerentur, si cogerentur ab initio generis humani omnium praecedentium parentum suorum originaliter peccata contrahere, et poenas pro eis debitas pendere: an aliud aliquid de re tanta, Scripturis sanctis diligentius scrutatis atque tractatis, valeat vel non valeat reperiri, temere affirmare non audeo. Cest, ut in uno homine originaliter, atque, ut ita dixerim, radicaliter totum genus humanum damnaretur, non solvitur ac diluitur nisi per unum mediatorem Dei et homin qui solus potuit ita nasci, ut ei non opus esset renasci. CAPUT XLbaptizatus est: sed quodam praecursorio illius ministerio qui dicebat, Parate viam Domino , huic uni in quo solo renasci poterant parabantur. Hujus enim baptismus est non in aqua
Abbreviated transcription (Latin):
tatib ꝯceptꝰ sum: ⁊ inpeccatis mat̾ mea me inut̾o aluit. Neq hic dixit ininiqͥtate uł
inpeccato. cũ ⁊ hoc recte dici posset: s iniquitates. ⁊ peccata dic̾e̾ maluit. qr & in illo
uno qd̾ inom̃s homines ꝑtnsiit. atq tam magnũ ÷ ut eo nutaret᷑. ⁊ conu̾teretur
inneressitatem mortis humana natura. reꝑiunt᷑ sic̃ sup disserui plura peccata. &¬
alia parentũ q̃ ⁊ si ñ ita possunt nutare naturã. reatu tñ obligant filios. nisi gratu¬
ita gratia et misericordia diuina subueniat: xl.uii.
suis quisq sucedit. ñ in mĩco disceptari potest: utrũ omniũ malis actib & multi¬
plicatis dilectis originalib qui nascit᷑ implicet᷑. ut tanto peiꝰ quanto posteriꝰ quisq
cõminet᷑. quia irã suã quantũ ad ꝓgenatorr culpas ꝑtinet ñ extendit ultius mode¬

Expanded text:
itatibus conceptus sum, et in peccatis mater me in utero aluit . » Neque hic dixit iniquitate, vel itatibus conceptus sum, et in peccatis mater me in utero aluit . » Neque hic dixit iniquitate, vel in peccato, cum hoc recte dici posset, sed iniquitates et peccata dicere maluit, quia et in illo uno quod in omnes homines pertransivit, atque tam magnum est ut eo mutaretur, et converteretur in necessitatem mortis humana natura, sicut sup alia parentum, quae qui etsi non ita possunt mutare naturam, reatu tamen obligant filios, nisi gratuita gratia et misericordia divina subveniat. CAP. 7. suum, disceptari potest utrum omnium malis actibus et multiplicatis delictis originalibus, qui nascitur implicetur, ut tanto peius quanto posterius quisque ulterius mode
Abbreviated transcription (Latin):
siquid aliud in hoc uno admisso. diligenti ꝯsid̾atione inueniri potest. Xl.ui.
arentum quoq peccatis paruulos obligari ñ solũ pͥmoꝵ homi nũ. s etiam suoꝵ deqͥb
ipsi nati sunt non impbabilit̾ dr̃. Illa qͥppe diuina sentencia. reddam peccata patrum
inisilios. tenet eos utiq anteꝗꝙ̃ ꝑ regñationẽ ad testam̃tũ nouu incipiant ꝑtine̾. Q uod testa¬
mentũ ꝓpħabat᷑. cũ dice̾t᷑ ꝑierechielem ñ accepturos filios peccata parentũ suoꝵ. nec ultiꝰ
fitturam inisrł parabolam illam. patres manducauert̃ uuam acerbam. ⁊ dentes filioꝵ
obstupuerunt. Idõq enĩ qͥsq renascitur. ut soluatur in eo qͥcqͥd peccati est cũ quo nascit
Nam peceata que male agendo postea cõmittunt᷑. possunt ⁊ penitendo sanari: sicut
etiam post baptismũ fieri uidemus. Ac ꝑ hoc ñ ẽ iustituta regeneratio. nisi quia ui¬
ciosa: generatio. usq ad eo. utetiam de legitimo matͥmonio ꝓcreatꝰ dicat. Ininiqͥ¬

Expanded text:
si quod aliud in hoc uno admisso diligenti consideratione poterit inveniri. Parentum quoque peccatis parvulos obligari non solum primorum hominum, sed etiam suorum de quibus ipsi nati sunt, non improbabiliter dicitur. Illa quippe sententia reddam peccata primum in filios, tenet eos utique antequam per generationem ad Testamentum Novum incipiant pertinere, quod Testamentum prophetabatur, cum diceretur per Ezechielem, non accepturos filios peccata parentum suorum, nec ulterius futuram in Israel parabolam illam: « Patres manducaverunt uvam acerbam, et dentes filiorum obstupescunt . » Ideo enim quousque renascitur, ut solvatur in eo quidquid peccati est cum quo nascitur. Nam peccata quae male agendo postea committuntur, possunt et poenitendo sanari, sicut etiam post baptismum fieri videmus. Ac per hoc non est instituta regeneratio, nisi quia vitiosa est generatio, usque adeo ut etiam de legitimo matrimonio procreatus dicat: « In iniqu
Abbreviated transcription (Latin):
tationes. ꝑ qͣs uel hr̃e cupiendo uel amutere metuendo scientes uiden¬
tesq peccamus: ac ñ solum peccatores qd̾ e ranius etiam cũ ꝑ igno¬
rantiam peccabamꝰ. uerũ etiam legis p̃uaricatores. cũ id ñ facimꝰ.

Expanded text:
tationes, quas vel habere cupiendo, vel amittere metuendo scientes videntationes, quas vel habere cupiendo, vel amittere metuendo scientes videntesque peccamus; jam non solum peccatores, quod eramus etiam cum per ignorantiam peccabamus, verum etiam legis praevaricatores, cum id non facimus
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ etiam uelut lege publice frequ̾tabant᷑. Sic nr̃is temporib ita multa
mala. ⁊⁊ si ñ talia inaꝑtam consuetudinem iam uenerunt: ut ꝓhis nonso¬
sum excommunicare aliquem laicum ñ audeamus. s nec clericum de¬
gradare. Uñ cũ exponerem ante aliquot annos epłam ad galathas ineo
ipso loco ubi ait apłs. timeo uos ne forte sine causa laborauerim in uobis.
exclamare compuilsus sum. U e pecratis hominũ que sola inusitata ex¬
orrescimus: usitata uero ꝓquib abluendis filii dĩ sanguis effusus ÷ qmͣ¬
iis tam magna sint ut oĩno claudi contͣ se faciant regnũ dei. sepe
uidendo omnia tolerare. sepe tolerando. ñ nulla etiani facere cogi¬
ñdũ uidendo quid facere debeamꝰ. aut ũ faciendo quod debere fieri
nitus aduuemur: ut ñ solum uideamus qͥd faciendum sit. s etiam acce¬
dente sanitate. delectatio usticie uincat in nobis earũ rerum delec-¬

Expanded text:
verum etiam publice velut lege frequentabantur. Sic nostris temporibus ita multa verum etiam publice velut lege frequentabantur. Sic nostris temporibus ita multa mala, etsi non talia in apertam consuetudinem jam venerunt ut pro his non solum excommunicare aliquem laicum non audeamus, sed nec clericum degradare. Unde cum exponerem ante aliquot annos Epistolam ad Galatas, in eo ipso loco ubi ait Apostolus: Timeo vos, ne forte sine causa laboraverim in vobis , exclamare compulsus sum: « Vae peccatis hominum! quae sola inusitata exhorrescimus, usitata vero pro quibus abluendis Filii Dei sanguis effusus est, quamvis tam magna sint, ut omnino claudi contra se faciant regnum Dei, saepe vivendo omnia tolerare, saepe tolerando nonnulla etiam facere coginondum videndo quid facere debeamus, aut non faciendo quod debere fieri nitus adjuvemur, ut non solum videamus quid faciendum sit, sed etiam accedente sanitate delectatio justitiae vincat in nobis earum rerum delec
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd inchoare. eo qd scd̃m uanas doctͥnas hominũ fausta uł infausta existim̃t
tempora. nisi huiꝰ mali magnitudinem extimore apłi pensaremus qui talib ait.
¶timeo uos neforte sine oausa laborauerii in uobis
uc accedit quod pec̃a qmuis magna. & horrenda cum inconsuetudinẽ uenerint
aut parua. aut nulla eẽ creduntur: usq ad eo ut ñ solũ ñ occultanda. uerum
etiam p̃dicanda diffamandaq uideant᷑: quando sicut scriptũ ⁊ laudatur pecca¬
tor indesideriis animȩ suȩ.⁊ qui iniqua gerit bñdicit᷑. Talis in diuinis li
bris iniquitas clamor uocatur: sicut habes apud ysayam ꝓpħam deuinea
nala. Expectaui inquit ut faceret uidicium: fecit autem iniquitatem .⁊
ñ iusticiam. s clamorem Uñ ÷ & illud ingenesi. C lanior sodomorũ & gomor¬
reor multiplicatus ÷ Quia ñ solũ iã ñ apud eos putuebantur illa flagitia:

Expanded text:
aliquid inchoare, eo quod, secundum vanas doctrinas horum, fausta vel infausta existiment aliquid inchoare, eo quod, secundum vanas doctrinas horum, fausta vel infausta existiment tempora, nisi hujus mali magnitudinem ex timore Apostoli pensaremus qui talibus ait: Timeo vos ne forte sine causa laboraverim in vobisuaedam peccata magna et horrenda cum in consuetudinem venerunt aut parva aut nulla esse creduntur, usque adeo non solum non occultanda, verum etiam praedicanda, diffamanda videantur, quando, sicut scriptum est, « Laudatur peccator in desideriis animae suae, et qui iniqua bris iniquitas clamor vocatur: sicut habes apud Isaiam prophetam de vinea mala: Exspectavi, inquit, ut faceret judicium, fecit autem iniquitatem, et non justitiam, sed clamorem . Unde est et illud in Genesi: Clamor Sodomorum et Gomorrhaeorum multiplicatus est . Quia non solum jam apud eos non puniebantur illa flagitia,
Abbreviated transcription (Latin):
hie. qͥel scd̾m ueniam concedatur infirmis. ꝓ pt̾ hȩcatq huiꝰ modi pecĩ. &
alia licet his minora quȩ fiunt uerbor & cogitationũ offerisionib: apło ia¬
cobo ꝯfitente ac dicente. Inmultis enĩ offendimꝰ oñs. oportet ut otdie cre¬
broq oremꝰ dñm atq dicamus. dimitte nobis debita nr̃a: nec in eo quod se¬
quitur menciamur. sic̃ ⁊ nos dimitimꝰ debitorib nr̃isLx .x. xio.e¬
monstrarentur opinione grauiora Quis enim dicentem fr̃i suo fatue
reum gehenne putaret. nisi ueritas diceret:: cui tamen uuliĩ subiecit
contiuiuo medicinam. preceptũ frat̾ne reconciliationis aduingens. M exquippe ait. Si
ergo offers munꝰ tuũ ad altare. & ibi recordatus sueris. quia fr̃tuus habet aliquidadu̾-¬
sumte: & ceta dut qͥs existimaret. qmͣ magnũ peccatũ sit dies obseruare & menses. & au
nos. & tempora. sic̃ obseruant qͥ certis dieb siue mnsib siue annis. uolunt uł nolunt

Expanded text:
hic quid secundum veniam concedatur infirmis. Propter haec atque hujusmodi peccata, et alia, licet iis minora, quae fiunt verborum et cogitationum offensionibus, apostolo Jacobo confitente ac dicente, In multis enim offendimus omnes ; oportet ut quotidie crebroque oremus Dominum, atque dicamus, Dimitte nobis debita nostra; nec in eo quod sequitur mentiamur, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Cmonstrarentur opinione graviora. Quis enim dicentem fratri suo: Fatue, reum gehennae putaret, nisi Veritas diceret? Cui tamen vulneri subjecit continuo medicinam, praeceptum fraternae reconciliationis adjungens; mox quippe ait: Si ergo offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid adversum te , etc nos, et tempora, sicut et observant qui certis diebus, sive mensibus, sive annis volunt vel nolunt
Abbreviated transcription (Latin):
est: quuia habetis u̾idicia uobiscum Et neqͥsqm̃ ita hoc excusaret. ut dicet iustũ s̃
habere negotiũ. s iniquitatẽ se pati. quã uellet a se uidicum sententia remouer:
ontinuo talibus cogitationib uel excusationib occurrit. atqait. quare non
magis iniquitatem̃ patimini. quare non potius fraudamini. ut ad illudre¬
deatur qd̾ dñs ait. Si quis uoluit tumeã tuam collere. & decũ iudicio ꝯtendere:
dimtte illi & palliũ & alio loco Qui abstulerit inqͥt tua. noli repetere. Prohi¬
biint itaq suos descłarib reb cumaliis habere tudicium. ł equa dcc¬
trina cũ apło dicit eẽ delictum : tñ cũ sinit i necłia talia udicia finiri int̃¬

Expanded text:
et justum se habere negotium, sed iniquitatem se pati, quam velit a se judicum sententia removeri, continuo talibus cogitationibus vel excusationibus occurrit atque ait: Quare non magis iniquitatem patimini? quare non potius fraudamini? Ut ad illud redeatur quod Dominus ait: Si quis voluerit tunicam tuam tollere, et judicio tecum contendere, dimitte illi et pallium . Et alio loco: Qui abstulerit, inquit, tua, noli repetere . Prohibuit itaque suos de saecularibus rebus cum aliis habere judicium; ex qua doctrina Apostolus dicit esse delictum . Tamen cum sinit in Ecclesia talia judicia finiri int
Abbreviated transcription (Latin):
b hac summe & equalilit̾ ⁊ immtitabilit̾ bona tͥnitate. creata sunt omnia. Nec
summe nec equalit̾. nec immutabilit̾ bona. s t̾n bona etiã singła. simul uero uni¬
ersa ualde bona: quia ex omnib ꝯsistit uniu̾sitatis admirabilis pulcritudo: xi.
commendat bona: ut magis placeant ⁊ laudabiliora sint dũ cõꝑant᷑ malis. Neq enim
deus om̃ps qd̾ etiam infideles fatent᷑ rerũ cui summa potestas. cumsumme honꝰ
sit ullomodo sineret mali aliquid eẽ inoꝑib suis. nisi usq adeo eẽt om̃ps ⁊ bonꝰ ut bi
liũ nicħ ÷ aliud morbis. ⁊ uuln̾ib affici quã sanitate pͥuari. neq enĩ id agit᷑ cumadhi-

Expanded text:
b hac summe et aequaliter et immutabiliter bona Trinitate creata sunt omnia, et nec summe, nec aequaliter, nec immutabiliter bona, sed tamen bona etiam singula: simul vero universa valde bona ; quia ex omnibus consistit universitatis admirabilis pulchritudo. commendat bona, ut magis placeant et laudabiliora sint dum comparantur malis. Neque enim Deus omnipotens, quod etiam infideles fatentur, rerum cui summa potestas , cum summe bonus sit, ullo modo sineret mali aliquid esse in operibus suis, nisi usque adeo esset omnipotens et bonlium nihil est aliud morbis et vulneribus affici, quam sanitate privari ; i
Abbreviated transcription (Latin):
dnagin meui .i. ui pee uita mutanda. a pelemosinas deperitis p̾citis
est ꝓpiciandus deus: nonad hoc emendus quodam modo. ut ea semꝑliceat impune
committere. N emini enim dedit laxam̃tũ peccandi: quãuis miserando deleat iam
facta peccata. si ñ satiffactio congrua negligatur. Lxxi.
cotidiana fidelium oratio satisfacit. ẜ orum est enĩ dicere. pat̾ nr̃ qui es incelis: qui iam
patritali regenerati sunt exaqua & spũ. Delet enim omnino hec or̾o minima ⁊ coti¬
diana peccata. delet & illa aquib uita fideliũ etiam scelerate gesta. s penitendo in meliꝰ¬

Expanded text:
enda. In melius quippe est vita mutanda, et per eleemosynas de peccatis praeteritis est propitiandus Deus; non ad hoc emendus quodam modo, ut ea semper liceat impune committere. Nemini enim dedit laxamentum peccandi : quamvis miserando deleat jam facta peccata, si non satisfactio congrua negligatur. CAPUT quotidiana fidelium oratio satisfacit. Eorum est enim dicere, Pater noster qui es in coelis, qui jam Patri tali regenerati sunt ex aqua et Spiritu . Delet omnino haec oratio minima et quotidiana peccata. Delet et illa a
Abbreviated transcription (Latin):
sorib ⁊ consortib suis sine fine suppliciũ Sic ꝑ unũ hominẽ peocatũ intrau̾
ta ergo seres habebat. Iacebat enim in malis. uel etiam uoluebat᷑. ⁊ de malis
partieoꝵ qui peccauerant angłoꝵ. luebat impie desertionis dignissimas
penas. ad iram quippe dĩ ꝑtinet iustam qͥcquid ceca ⁊ indomita concu¬
piscentia faciunt libent̾ mali. n quicqͥd manifestis aꝑtisq penis paciuit᷑
inuiti: non sane creatoris desistente bonitate ⁊ malis augłis submunstra¬
re uitam uiuacemq potentiam. que subministratio si auferatur iut̾ibt̃.
⁊ hominũ qmus de ꝓpagine uiciata dãn̾ataq nascentium formare &¬
spatia uegetare sensus. alimenta donare M eluis enim uidicauit de malis
benefacere: qmͣ mala nulla ee̾ permutere Et siquidem in melius
hominum reformationẽ nullam ꝓrsus esse uoluisset. sicut impioꝵ¬

Expanded text:
soribus et consortibus suis sine fine supplicium. Sic per unum hominem peccatum intravit soribus et consortibus suis sine fine supplicium. Sic per unum hominem peccatum intravit Ita ergo se res habebant. Jacebat in malis, vel etiam volvebatur et de malisparte eorum, qui peccaverant, angelorum, luebat impiae desertionis dignissimas poenas. Ad iram quippe Dei pertinet justam, quidquid caeca et indomita concupiscentia faciunt libenter mali et quidquid manifestis apertisque poenis patiuntur inviti; non sane Creatoris desistente bonitate, et malis angelis subministrante vitam, vivacemque potentiam; quae subministratio si auferatur, intercidit, et hominum, quamvis de propagine vitiata damnataque nascentium formare sspatia, vegetare sensus, alimenta donare. Melius enim judicavit de malis benefacere, quam mala nulla esse permittere. Etsi quidem in melius hominum reformationem nullam prorsus esse voluisset, sicut impio
Abbreviated transcription (Latin):
Uerum hec cõmunia mala sunt ⁊ hominũ ⁊ angeloꝵ: ꝓsua malicia dñi ius¬
ticia damnator S homo habet ⁊ penam ꝓpͥam. qua etiam corꝑis morte pu¬
nitus est. M ortis ei quippe supplioium deus commninatus fuerat si peccaret.¬
sic eum nunãns libo̾ arbitrio. ut tam̃ rege̾t imꝑio. terreret exitio: atq
inparadisi felicitate tanꝗͣ inumbra uitȩ unde iusticia custodita in meliora
suam qm peccando in se tanqmͣ in radice uiciauãt. pena mortis ⁊ damp¬
nationis obstriuxit: ut quioquid ꝓlis exillo ⁊ simul damtnata ꝑ qu̾a pecrau̾at
ꝯiuge. ꝑ carnalem concupiscenciam inqua in obedientie pena similis retribu¬
ta est nascẽtur. traheret originale peccatũ : quo tͣheretur per errores do¬
loresq diu̾sos ad illud extremũ cum desertorib angłis uitiatorib & posses¬

Expanded text:
Verum haec communia mala sunt et hominum et angelorum pro sua malitia Domini jusVerum haec communia mala sunt et hominum et angelorum pro sua malitia Domini justitia damnatorum. Sed homo habet et poenam propriam, qua etiam corporis morte punitus est. Mortis ei quippe supplisic eum munerans libero arbitrio, ut tamen regeret imperio, terreret exitio, atque in paradisi felicitate, tanquam in umbra vitae, unde justitia custodita in meliora am peccando in se tanquam in radice vitiaverat, poena mortis et damobstrinxit: ut quidquid prolis ex illo et simul damnata per quam peccaverat conjuge, per carnalem concupiscentiam, in qua inobedientiae poena similis retributa est, nasceretur, traheret originale peccatum, quo traheretur per errores doloresque diversos ad illud extremum cum desertoribus angelis vitiatoribus et posses
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscende sunt rerũ bonarũ ⁊ malarũ. quantũ uiȩ satis ÷ que nos ꝑducat ad
regnum ubi erit uita ꝑpetua sine morte. sine errore ueritas. sine ꝑturbatione fe¬
licitas : nequaꝗͣ. dubitare debemꝰ rerũ que ad uos ꝑtinent bonarũ. causam non
ẽẽ nisibonitatem dei. malarũ uͦ ab immutabili bono desicientẽ boni mutabilis
uoluntatem. prius angeli. hominis postea. Xxiiii.
oc pͥmum ÷ creature rationalis malum : id ÷ pͥma pͥuatio boni. Deinde iam¬
Netiam nolentib subintrauit ignorantia rerũ agendarũ. ⁊ conrupiscencia
noxiarum: quib comites subinferunt᷑. error ⁊ dolor. Que duo mala quando ĩ¬
minencia sentiuntur: ea fugitantis animi motus. uocatur metus. Porro animꝰ
cum adipiscitur ꝯcupita qmuis ꝑniciosa uł inania. qm̃ id errore ñ sentit. uel
delectatione morbida uincitur : uana etiam leticia uentilatur. Ex his morboꝵ
ñ ubertatis. s indigenciȩ tanꝗͣ. fontib omĩs miseria nature rationalis emanat:

Expanded text:
cognoscendae sunt rerum bonarum et malarum, quantum viae satis est quae nos perducat ad regnum, ubi erit vita sine morte, sine errore veritas, sine perturbatione felicitas: nequaquam dubitare debemus, rerum quae ad nos pertinent bonarum causam non esse nisi bonitvoluntatem, prius angeli, postea hominis; hoc primum est creaturae rationalis malum, id est, petiam nolentibus subintravit ignorantia rerum agendarum, et concupiscentia noxiarum; quibus comites subinferuntur error et dolor: quae duo mala quando imminentia sentiuntur, ea fugitantis animi motus vocatur metus. Porro animus cum adipiscitur concupita, quamvis perniciosa vel inania, quoniam id errore non sentit, vel delectatione morbida vincitur, vel vana etiam laetitia ventilatur. Ex his morborum, non ubertatis, sed indigentiae tanquam fontibus omnis miseria naturae rationalis emanat.
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑem & diuitẽ facere : uiuificare & mortificare : ꝑcutere.⁊ sanare: qm̃ hoc ipsum
quod uis opus ꝑfectũ est T u inquit iratus es nos peccauimꝰ. quidã ueterũ suppli¬
cantium tͥ Nobis autem etiam econtrario tempꝰ ẽ dicere. nos peccauimꝰ. ⁊ tu iratus
es. & ꝓpterea effecti sumꝰ opprobriũ uicinis nr̃is. auertisti faciem tuã a nobis. ⁊ repletꝰ
est uultꝰ nr̃ ignominia. s parce dñe. parce domine. ꝓpitiare dũe. ne tradas nos infinẽ
ꝓpt̾ iniquitates nr̃as : neq exemplum nos facias ad correptionem oeteror: Magis
domine nos aliore suppliciis corrige et em̃da. illarũ dicunus gentium : que non cognouie¬
runt nomen tuũ. & potentie tue ñ sunt subiectȩ: Nos autem populus tuus ⁊ uirga he¬

Expanded text:
pauperem et diuitem facere, uiuificare et morti tradere, percutere et sanare, quoniam hoc ipsum pauperem et diuitem facere, uiuificare et morti tradere, percutere et sanare, quoniam hoc ipsum quod uis opus perfectum est. tu, inquit, ira­ tus es et nos peccauimus, quidam ueterum supplicantium tibi. nobis autem etiam e contrario tempus est dicere: nos peccauimus et tu iratns es. et propterea effecti sumus obpro- brium uicinis nostris. auertisti faciem tuam a nobis, et repletus est uultus noster ignominia. sed parce, domine! parce, domine! propitiare, domine! non tradas nos in finem propter iniquitates nostras neque exemplum nos facias ad correptionem ceterorum. magis, domine, aliorum nos suppliciis corrige et emenda, illarum dicimus gentium, quae non cognouerunt nomen tuum et potentiae tuae non sunt subiect
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationes cordis nr̃i pessimi ambulauimꝰ. nec digne ingressi sumꝰ uocatione qua
uocasti nos ꝑ euangłiũ xp̃i tui. nec competent̃ scãs. eius fuscepiniꝰ passiones. nec pme¬
rito humiliationem eiꝰ accepimꝰ. s facti sumus opprobriũ dilecto tuo S acerdos ⁊ ̃ popu¬
lus mente excedimꝰ. in unũ om̃s declinauimꝰ. simul inutiles facti sumꝰ. ñ ẽ qui faciat
uidiciũ ⁊ iusticiã. non est usq ad unũ. Exlusimꝰ miscd̾ias tuas & clementiam tuam a nobis.
& uiscera miserationũ tuaꝵ ꝓpter maliciam nr̃am. et nequiciam pessime nr̃e adinue¬
increduli simꝰ. scd̃m ea quȩ peccauimꝰ. parũ ad huc castigati sumꝰ: tu t̾ribilis es. & quis
resistet tibi : Tremor conprehendit a te montes. ⁊ magnitudinib brachii tu quis
resistet: Et si resoluas catharactas celi. quis eas concludet: Leue ẽ moculis tuis

Expanded text:
et post cogitationes cordis nostri pessimi ambu- lauimus nec digne ingressi sumus uocatione, qua et post cogitationes cordis nostri pessimi ambu- lauimus nec digne ingressi sumus uocatione, qua uocasti nos per euangelium Christi tui, nec conpetenter sanctas eius sus­ cepimus passiones nec pro merito humiliationem eius accepi- mus, sed facti sumus obprobrium dilecto tuo. sacerdos et populus mente excidimus, in unum omnes declinauimus, simul inutiles facti sumus; non est qui faciat iudicium et iustitiam, non est usque ad unum. exclusimus misericordias tuas et clementiam tuam a nobis et uiscera miserationum tuarum propter malitiam nostram et nequitiam pessimae nostrae adin­ ueincreduli simus. secundum ea quae peccauimus parum adhuc castigati sumus. t ute r ri b i lis es et quis resistet tibi? tremor canprehendet a te montes et magnitudini brachii tui quis resistet? et si resoluas cataractas caeli, quis eas concludet? lene est in oculis tuis
Abbreviated transcription (Latin):
Uel iterum Percussi eos in aurugine. & in rubigine. & infauillatione. & nichil ꝓfeci¬
et extrinsecus sine filiis uos fecie gladius. et nec sic quidem conu̾si estis ad me dicit do¬
minus Non illud autem accidat dici de nobis. quia uinea facti sumꝰ dilecto. ꝙ plantati
& calamis erecti. & maceria circundati. expectati ut faceremus uuã. fecimꝰ autem spinas
et non iusticiam. s clamorẽ. ita ut neocesse fuerit destrui maceriã. & ẽẽ nos inconculea¬
fr̃s talib in aduersis cogitationib agor. & his menet ipsun cõmonicionib consu̾lor
Sicego noui de castigationib dñi cogitare. & cum ap̃ meniet ipsum huiꝰcemodi uoluã
consilia: rursũ ad orationẽ dñi me supplicationẽq c̃uerto. et adicio hisque supradiximꝰ.
idico uobiscum parit̃.sime sequinuni. ⁊ mec̾ iungici ᷤ m̃ites. ⁊ cogitationes ur̃as. dicamꝰ

Expanded text:
uel iterum: percussi uos in aurugine et in rubigine et in facellatione, et nihil profeciuel iterum: percussi uos in aurugine et in rubigine et in facellatione, et nihil profeci. extrinsecus sine filiis uos fecit gladius, et ne sic quidem con­ uersi estis ad me, dicit dominus. non illud autem accidat dici de nobis, quia uinea facti sumus dilecto et plantati et calamis erecti et maceria circumdati et expectati, ut faceremus uuam, fecimus autem spinam, et non iustitiam sed clamorem, ita ut necesse fuerit destrui maceriam et esse nos in concul­ cafratres, talibus in aduersis cogitationibus agor et his memet ipsum commomtionibus consolor; sic ego noui de castigationibus domini cogitare et, cum apud memet ipsum huius­ cemodi uoluam consilia, rursum ad orationem me domini suppli­ cationemque conuerto et adicio his quae supra diximus et dico uobiscum pariter: si me sequimini et mecum iungitis mentes et cogitationes uestras, dicamus
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ mea alias plagas. & alia ammouere torm̃ta: Sunt adhuc apud me etiam ulce¬
rũ feruores. que sublato cinere ac fauilla inaere ꝑ moysem generata sunt. qui in¬
illo tempore indignationis dĩ minister extiterat ad egiptum castigandã. Adhuc & lo¬
custe sunt. et tenebre palpabiles: E st etiam ultima ad huc plaga interitus pͥmitiuorr
quam nullus effugit. nec euadere quisquam potuit uastatoris manũ: nisi ille solus
qui sanguine agni postes suos luuuit. idẽ qui fidem suam atq oꝑa xp̃i sanguine
& noui testam̃ti institutionib consignauit. qui in xp̃o crucisixus est qui consepult
ẽ ei. & resurrexit cum eo. ut & glorificetur cũ ipso. ⁊ nc̃ & inultumo eiꝰ aduentu. Ab
sit aut̃e a nobis. ut cũ ceteris correptionib etiam illam nobis imputet uobis bonus &
pius deus dicens. qm̃ incedebatis mecũ ꝑuersi. & ego ibo uobiscum cũ furore ꝑu̾so

Expanded text:
mea etiam alias plagas et alia admouere tormenta? sunt adhuc apud me etiam ulcemea etiam alias plagas et alia admouere tormenta? sunt adhuc apud me etiam ulcerum feruurae, quae sublato cinere ac fauilla in aerem per Moysen generatae sunt, qui illo tempore indignationis dei minister extiterat ad Aegyp- tum castigandam. est adhuc et locusta, sunt et tenebrae pal- pabiles, est etiam ultima adhuc plaga, interitus primitiuorum, quam nullus effugit nec euadere quisquam potuit uastatoris manum nisi ille solus qui sanguine agni postes suos liniuit, id est qui fidem suam atque opera Christi sanguine et noui testamenti institutionibus consignauit, qui Christo concrucifixus est, qui consepultus est ei et resurrexit cum eo, ut et conglori­ ficetur cum ipso et nunc et in ultimo eius aduentu.\' 12. Absit autem a nobis, ut cum ceteris correptionibus etiam illam nobis inputet bonus et pius deus dicens: quoniam incedebatismecumperuersi, etegoibouobiscumfurore peruerso,
Abbreviated transcription (Latin):
dationem ꝓficte ista correptio. abstinu auobis pliuuas. pars una suscepit ymbres.
et pars suꝑ quã ñ plui aruit. & dixistis. ꝑdurabimꝰ ⁊ iniq uirilit̾ agemꝰ. iccirco suꝑ¬
duxi uobis grandinẽ ⁊ uineas ur̃as atq arbusta uĩa segetesq demessui. maliciã tam̃
urãm resecare ñ potui. & nc̃ agnoui quia durꝰ es & neruus ferreꝰ ceriux tua. Hec pu¬
to quia dicat ad nos dñis. si flagellis eiꝰ non em̃dam̃. qm̃ quidẽ & concẽptor ꝑmanet incon¬
temptu. & inique in inquitate ꝑdurat. nec aliquid in nobis agit celitꝰ illata correptio.
nebil flagella ꝓficiunt. deficit iã tumbus ferreus. infornace deficit plumbũ. inuanũ
oꝑatur argentarius. nequitie ur̃e nonconsumiuitur. ꝑ hieremiam uobis hec ian oliꝰ
reputauerã. Nunc gͦ nunquid me exacerbatis dicit dñs: Aut non p̃ualet etiam

Expanded text:
nda­ tionem proficit ista correptio. abstinui a nobis pluuias: pars una suscepit imbrem nda­ tionem proficit ista correptio. abstinui a nobis pluuias: pars una suscepit imbrem et pars, supra quam non pluui, aruit. et dixistis: perdurabimus etuiriliterage­ mus. idcirco superduxi uobis grandinem et uineas uestras atque arbusta uestra segetesque demessui, malitiam tamen uestram resecare non potui et nunc agnoui quia durus es et neruus ferreus ceruix tua.\' 11. Haec puto quia dicat ad nos dominus, si flagellis eius non emendamur, quoniam quidem et contemptor permanet in contemptu et iniquus in iniquitate perdurat. nec aliquid in nobis agit caelitus inlata correptio, nihil flagella proficiunt. defecit iam tubus ferreus in fornace, defecit plumbum, in uanum operatur argentarius: nequitiae uestrae non consumuntur. lper Hieremiam uobis haec iam olim reputaue­ ram; nunc ergo numquid me exacerbatis?\' dicit dominus. faut non praeualet manus