comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ubi manes inmu̾idiano. Sequi te cupio quasi¬
alũpna que qiͣ copulata ante retinebã. et gͥges
tuos q̃to. qr amisi meos. In m̾idiano pascis. ħ
iudiciũ sicut mu̾dies. ubi uinbea nõ ceruitur:
ubi maiores sũt dies ꝙ eis sol iusticie tamꝙͣ e
stiuis m̃sib diutiꝰ ĩmoretur. Deniq dies dñi
nõ est breius sed magnꝰ. qr scciptũ est. Donec
ueniat dies dñi magnꝰ. uñ et iacobait. Om̃s
dies uite mee quos ago breues et maligni
Est eĩ maligns lux dubia. Ergo dies breues
dubie lucis sunt et umbrose. Dies magni sũt¬
sine umibra sũt: ut płimi in aliquib lccis feruẽ¬
tiorib usu exemploq rgnouerũt. Synagega
itaq in dieb breuib et malignis. cuiꝰ typum
płmq ia cob inꝑsona sua expͥmit. uelut ppłi
euis umbram hẽbat płimã: que solẽ iusticie
nõ uidebat. Et uidebat illũ nõ ex alto suꝑ capͥ
uisi sunt in t̾ra. tp̃c messis aduenit. Ante aduẽ¬

Expanded text:
ubi manes inubi manes inalumna, quae quasi copulata ante retinebam, et greges tuos quaerere, quia amisi meos. in nostris pascis, in iudicium sicut meridies, ubi umbra non cernitur, ubi maiores dies sunt, quod eis sol iustitiae tamquam aestiuis mensibus diutius immoretur. denique dies domini non est breuis, sed magnus, quia scriptum est: donec ueniat dies domini magnus. unde et Iacob ait: omnes dies uitae meae quos ago, breues et maligni; est enim maligna lux dubia. ergo dies breues dubiae lucis sunt et umbrosi. dies magni sine umbra sunt, ut plurimi in aliquibus locis fertioribus usu exemploque cognorunt. synagoga itaque in diebus breuibus et malignis, indicii typum plerumque Iacob in persona sua exprimit uel populi huius, umbram habebat plurimam, quae solem iustitiae non uidebat et uidebat illum non ex alto supra caput visi sunt in terra, tempus messis advenit . Ante adven
Abbreviated transcription (Latin):
cogit inpartus. ut t̾ra g̾minet. ac resoluta sul¬
tuitatẽ qͦ ⁊ seruandi gñis eoꝵ que uel in c̾ris G̃¬
uel in aquis: gaudens annuis fetib successio
ꝓpagetur. Et ubi ad estiuas conu̾siones in sep¬
tentrionẽ sũbrigit: spacia diut̾na ꝓducit. noctes
uͦ artat et astringit. Itaq quo magis usu assi¬
duo aeri huic copulatur atq miscetur: eo ampli
et aerẽ ip̃m uaporat. et t̾rarũ exsictat humores.
Adolesc̾e facit semina: et tamqm in suctos ma
turesc̾e poma siluaꝵ. Tũc qr flagnͣtior est. mĩo¬
res umbras facit ium̃idiano. qm̃ ex alto hunc illi¬
minat lccũ. Unde et synagoga dicit in canticis
canticoꝵ. Annũcia mͥ quẽ dilexit aĩa mea. ubi
pascis. uͥ manes in m̾idiano: ne forte fiam cir¬
cũamicta suꝑ greges sodaliũ tuoꝵ. hec est an
nũcia mͥ xp̃e quẽ dilexit aĩa mea. Cur nõ potius
quẽ diligitꝰ S synagoga dilexit. eccã diligit: ñ

Expanded text:
cogit in partus, ut terra germinet ac resoluta sulcogit in partus, ut terra germinet ac resoluta sultuitatem quoque conservandi generis eorum quae vel in terris sunt, vel aquis gaudent, annuis fetibus successio propagetur. Ast ubi ad aestivas conversiones in Septentrionem se subrigit, spatia diurna producit, noctes vero arctat et astringit. Itaque quo magis usu assiduo aeri huic copulatur atque miscetur, eo amplius et ipsum aerem vaporat, et terrarum exsiccat humorem, adolescere facit semina, et tamquam in succos viriles maturescere poma silvarum. Tunc quia flagrantior est, minores umbras facit in meridiano, quoniam ex alto hunc illuminat locum. 22. Unde et Synagoga dicit in Canticis canticorum: Annuntia mihi quem dilexit anima mea, ubi pascis, ubi manes in meridiano, ne forte fiam circumamicta super greges sodalium tuorum , hoc est: Ani, Christe, quem dilexit anima mea. Cur non potius quem diligit? Sed Synagoga dilexit, Ecclesia diligit,
Abbreviated transcription (Latin):
diximꝰ. pła uolumꝰ. ne quis ea que a nobis
de eoꝵ assettõib usutpantur ad refelleudũ:
ad retognoscend̾ assũpta atbitretur. Nam que
pu̾i risimus: ea senes ⁊memorare qui possumꝰ:
Sint inquit lũiaria insigna et in tp̃a. et in dies
tus solis. aut tardior. Alia eĩ p̃stringit radiis
sius: alia infiãmat calorib. Itaq cũ sol nu̾di ani
ꝑtib ĩ moratur: hiemps nobis est. Nam cũ sol
lõgius abest. t̾ca tigescit gelu stringitur frigore
et plima noctis umibra t̾ras oꝑit. ut młto ꝓlixi¬
ora sinit noctis spacia ꝙͣ diei. Hinc cã oritur. ut
hib̃nis fiatib nimia uis niuiũ pliuuarũq fũ¬
datur. Cũ si ex meridianis decedens ꝑtib suꝑ
t̾ram redit: noctis ac diei exequat tp̃a. Et quo
magis moras suis adiungit cursib: eo paula¬
tun temperiẽ aeus hꝰ reducit: et reuccat aura¬
rũ clem̃tiam. Que fouens oĩa: repotendos

Expanded text:
diximus, plura nolumus, ne quis ea quae a nobis diximus, plura nolumus, ne quis ea quae a nobis de illorum adsertionibus usurpantur ad refellendum, ad cognoscendum adsumpta arbitretur. nam quae suum risimus ea senes commemorare qui possumus?gamus stilum. Sint inquit luminaria in signa et in tempora et in dies tus solis aut tardior; alia enim praestringit radiis suis, alia inflammat caloribus. itaque cum sol meridianis partibus inmoratur, hiemps \' nobis est. nam cum sol longius abest, terra rigescit gelu, stringitur frigore et plurima noctis umbra terras operit, ut multo prolixiora sint noctis spatia quam diei. hinc causa oritur, ut hibernis imperialis nimia uis niuium pluuiarumque fundatur. cum uero ex meridianis decedens partibus super terram redit, noctis ac diei exaequat tempora et quo magis moras suis adiungit cursibus, eo paulatim temperiem aeris huius reducit et reuocat aurarum clementiam, quae fouens omnia repetendos
Abbreviated transcription (Latin):
uindemie subeat expensa. s ultro ei in om̃i se
rie fluentia uina fundantur. Sponte ei oleũ
nullis inserta caudicib siluestris olee bacca
desudet. nec diffusi equoris tnͣsfretator peri¬
culũ ꝓprie salutis sollicitꝰ m̾cator horrescat.
Cui ocioso potest quadã ut aũt sorte geruta¬
li diuiciarũ thesaurus illabi. S nõ ħ est
ram scindit agͥtola. Nudꝰ arat. nudꝰ serit. nudꝰ
sole feruente costas estu in area terit fiuges.
Et negociator impaciẽs flantib euris intuto
płmq nauigio sulcat mare. Unde ĩportiũtatẽ
sidon: ait mare. hoc est si ꝑicula uos ñ mouẽt
uel pudor ⁊pͥmat: ueretundia ⁊fundat. Etube¬
sce sidon: in quo nlłs u̾tuti locus. nulla salu¬
tis cura. nulla iuuentꝰ ꝓ extubiis prĩe bel
tudo de q̃stu om̃e studiũ m̾cature. Semen
inquit m̾catoꝵ sicut messis. Que a̾ m̾ces
curas suas et opera ꝯponit: ubi eĩ decreta
ncc̃itas: ibi iuhonorata iudustria. Multa

Expanded text:
uindemiae subeat expensam, sed ultro ei in omnes seuindemiae subeat expensam, sed ultro ei in omnes serias iiuentiafluentia uina fundantur, sponte ei oleum nullis inserta caudicibus siluestris oledesudet; nec diffusi aequoris transfretaturus periculum, propriae salutis sollicitus mercator horrescat, cui otioso potest quadam, ut aiunt, sorte genitali divitiarum thesaurus illabi. Sed non haec ram scindit agricola, nudus arat, nudus serit, nudus sole fervente tostas aestu in area terit fruges: et negotiator impatiens flantibus euris intuto plerumque navigio sulcat mare. Unde importunitatem Sidon; dixit mare , hoc est, si pericula vos non movent, vel pudor comprimat, verecundia confundat. Erubesce, Sidon, in qua nullus virtuti locus, nulla salutis cura, nulla juventus pro excubiis patriae beltudo de quaestu, omne studium mercaturae. semen inquit mercatorum sicut messis. quae autem mecuras suas et opera componit? ubi enim decreta necessitas, ibi inhonorata industria. multa
Abbreviated transcription (Latin):
turam filii sui colligit. si ei debeatur imꝑium
et nõ in ꝓprio successionẽ regni tnͣscribit arbi¬
trio: Legimꝰ certe ꝙ abia genuit asa: et asa
genuit iosaphat: et iosaphat genuit iorã:
et ioram genuit oziam: et reliqͣ. Om̃is usq
ad captiuitatẽ ꝑ reges gn̾̃is ꝑiter et honori
ducta successio est. Nũquid qr reges fuerũt
signis celestib formandos motus suos un
iura ⁊̃ ꝓmulgata. quib aut pena ĩpbis decer¬
nitur: aut securitas defertur ĩnoxiis. Cur
nõ uenia datur eis: cũ utiq utq ut ipsi aiuĩt
nõ sua uoluntate. s ex ncc̃itate deliquerint:
Curlaborat a gricola et nõ mag̾ expͤtat ut
illaboratos frustus pͥuilegio sue nat̾itatis in¬
uehat receptaculis horreoꝵ. si ita natus est¬
ut ei diuicie atq opes affiuant: utiq oꝑet᷑:
ut sibi spontaneos redditus siue ullo semĩe
t̾ra parturiat. Nõ uomerẽ arius imprimas.
nõ curue manus falci admoueat. nõ legende

Expanded text:
turam filii sui colligit, si ei debeatur imperium, turam filii sui colligit, si ei debeatur imperium, et non proprio successionem regni in suos transcribit arbitrio? Legimus certe quod Abia genuit Asa, e t Asa genuit Josaphat, et Josaphat genuit 71 Joram, et Joram genuit Oziam ; et reliqua omnis usque ad captivitatem per reges generis pariter et honoris ducta successio est. Numquid quia reges fuerunt, signis coelestibus formandos motus suos impjura etiam promulgata, quibus aut poena improbis decernitur, aut securitas defertur innoxiis? Cur non venia datur reis, cum utique, ut ipsi aiunt, non sua voluntate, sed ex necessitate deliquerint? Cur laborat agricola, et non magis exspectat ut inelaboratos fructus privilegio suae nativitatis invehat receptaculis horreout ei diuitiae absque opera affluant, utique operiatur, ut sibi spontaneos reditus sine ullo semine terra parturiat, non uomerem aruis imprimat, non cnruae manus falci admoueatadmoneat, non legendae
Abbreviated transcription (Latin):
risse uisũ est: ꝑtłisiit. et casses rupit. infir¬
mos atq inanes laqueos dissipauit. Talia
sũt retia chaldeoꝵ: ut in hiis infirmi ħeant
ualidiores sensu offensionẽ hr̃e nõ possit᷑
Itaq uos qui ualidiores estis. sensu cũ iudi¬
tis matematicos dicite. Telamatanee texu¬
erlĩt. que nec usum aliquẽ potest abquẽ p¬
hr̃e. nec uincła sitũ nõ qiͣ culex aut musca
lapsu tue infirmitatis incurras. s qiͣ passer au
columba casses inualidos p̃peti uolatu cełitate
dissoluas. Etẽt̃ quis prudentiũ credat qi sig¬
noꝵ motus qui ad diẽ sepe mutãtur. et mł¬
tipliciter in se recurrũt. insignia deferant
potestatũ: Nlam si ita eẽt: qͣnte ad diẽ regalũs¬
natiuitatũ expͥmentur sigure: Cotidie gͦ re
ges nasc̾entur: nec regalis in filio tnͣsiut̾et᷑
successio. s sꝑ ex diu̾so statu qͥius imꝑialis ac¬
quir̾ent pĩtatis orirẽtur. Quis gͥ regũ geni¬

Expanded text:
risse visum est, pertransivit, et casses rupit infirrisse visum est, pertransivit, et casses rupit infirmos, atque inanes laqueos dissipavit. Talia sunt retia Chaldaeorum, ut in his infirmi haereant, validiores sensu offensionem habere non possint. Itaque vos qui validiores estis, cum videritis mathematicos, dicite: Telam araneae texuerunt, quae nec usum aliquem potest habere, nec vincula, si tu non quasi culex aut musca lapsu tuae infirmitatis incurras: sed quasi passer aut columba casses invalidos praepetis volatus celeritate dissolvas. Etenim quis prudentium credat quod signorum motus, qui ad diem saepe mutantur, et multipliciter in se recurrunt, insignia deferant potestatum? Nam si ita esset, quantae ad diem regalnativitatum exprimerentur figurae? Quotidie ges nascerentur, nec regalis in filios transmitteretur successio: sed semper ex diverso statu, qui jus imperialis acquirerent potestatis, orirentur. Quis igitur regum geni
Abbreviated transcription (Latin):
sepe fit ut ꝑ illam puncti et inom̃ti incõp̃hen¬
sibił subtilitatẽ ponant benefici signi aspc̃m
ubi grauis et nocituri incurrat offensio. Et
noxia blasphemantur. q̃ in sua natura noxia
ẽẽ credũtur. Deus gͦ sũmꝰ arguitur si fecit
qd̾ malũ est: et fuit imꝓbitatis oꝑator. Si uͦ
ex sua uoluntate putantut assũpsisse qd̃ uoce¬
at insontib. et nulliꝰ adhuc facinoris pessimi.
uͥ ꝯscii. quib pena ascribitur añꝙͣ culpa. Qͥd
tam irrõnabile: Qd̃ ⁊̃ irtõnabilis̃ bestiarũ ex¬
cedit ĩmanitatẽ: ut usus fraudis aut gr̃e nõ
m̾itis hoĩm deputetur: s signoꝵ motib defe¬
ratur. Nicħ inqͥt ille deliquit. s noxia eũ stel¬
la conspexis. sacurmi ei sydꝰ accurrit. Au̾tit se
pailulũ. et erũpna a se abstulit. et ctim̃ ab¬
in qͣ si culex aut musta iuciderit: exuere se
nõ pͭ. Si uͦ ualidioꝵ aĩantiũ ullũ genꝰ iucur¬

Expanded text:
saepe fit ut per illam puncti et momenti incomprehensaepe fit ut per illam puncti et momenti incomprehensibilis subtilitatem ponant benefici signi aspectum, ubi gravis atque nocituri incurrat offensio. Et noxia blasphemantur? Quae si natura noxia esse creduntur, Deus ergo summus arguitur, si fecit quod malum est, et fuit improbitatis operator. Si vero ex sua voluntate putantur assumpsisse quod noceat insontibus et nullius adhuc facinoris pessimi sibi consciis, quibus poena ascribitur antequam culpa; quid tam irrationabile, quod etiam irrationabilium bestiarum excedat immanitatem, meritis hominum deputetur, sed signorum motibus deferatur? nihil, inquit, ille deliquit, sed noxia eum stella conspexit. Saturni ei sidus quaerunt: auertit se paululum et aerumnam abstulit, crimen abin quam si culex aut musca inciderit, exuere se non potest: si vero validiorum animantium ullum genus incur
Abbreviated transcription (Latin):
disputatõĩs arcessere. Deuide illud ⁊side̾mꝰ
formau asserũt uite nr̃e ncc̃itates. Sius
cunt ꝙ ꝯcito motu ferantur: et decies milies ĩ
die. aut si hec inccedibile urͣ: młtiplicẽ spẽm in¬
numera sui conu̾sione ꝯmutent: fide caret ꝙ
tam uago siui errore. et tam celeri motu fixã
dẽ hora. et uideant se freqñter. et freqñter abᷤ¬
condant. dũ aliud ab alio p̾t̾itur. auint aut̃
płimũ refr̾e. uitũ ortũ gn̾ati benefica signa
uideant. anmalefica et noxia. et in eo natĩta¬
tis ẽẽ distantiam. ꝙ benefici signi asptus płi¬
mũ conferat: malefici et noxii płimũ noceat.
Sic eĩ eadẽ signa que uen̾antur. appellare cõ¬
suerũt. Nccẽ eĩ hẽo eoꝵ. ut in omib quoꝵ utor
assertõib ne ignorata magis ꝙͣ uacue fc̃a. atq
destructa sua argum̃ta ⁊memorẽt. Itaq cum
illũ uagũ celerẽq motũ nõ queant xp̃hend̾e.

Expanded text:
disputationis arcessere. Deinde illud consideredisputationis arcessere. Deinde illud considereformari asserunt vitae nostrae necessitates. Sive cunt, quod cito motu ferantur, et decies milies in diem aut, si hoc incredibile uidetur, multiplicem speciem innumera sui conuersione commutent, fide caret quod tam uago sui errore et tam celeri motu fixam dem hora et uideant se frequenter et frequenter abscondant, dum aliud ab alio praeteritur. Aiunt autem plurimum referre utrum ortum generationis benefica signa uideant an malèficamalefica et noxia et in eo natiuitatis esse distantiam, quod benefici signi aspectus plurimum conferat, malefici et noxii plurimum noceat. sic enim eadem signa, quae uenerantur, adpellare consueverunt. Necesse enim habeo eorum uti nominibus, quorum utor assertionibus, ne ignorata magis quam vacuefacta atque destructa sua argumenta commemorent. Itaque cum illum vagum, celeremque motum non queant comprehendere,
Abbreviated transcription (Latin):
existim ent ꝓcc̃ates. Cib gͦ nr̃ uiriendi nobis
decteta cõstituit. et alim̃ta nr̃a .i. arles. taurus
et piscis moꝵ ĩprimũt disciplinã: Quõ gͥ de
cũ ipsi celestib signis cãs motus sui ex qͣlita¬
tib esce uilis imꝑciant: Rberalẽ auĩt signo
ortũ arietis: eo ꝙ lanam suã aries nõmutatꝰ¬
nature deputare: ꝙͣ celo. unde nobis et sere¬
nitas fulget. et sepe pluuia descendit. Labo¬
riosos et pacientes seruitii: quos nascentes
taurus aspex̾it. qr hoc ał laboriosũ et assuetũ
iugo spontanea seruituti colla submittat. ꝑ¬
cussorẽ qͦ cuiꝰ natĩtatẽ scorpiꝰ in sua ꝑte com¬
plexus sit: et malicie uenena remouentẽ.
eo ꝙ hoc ał uenenatũ sic. Quid gͥ auctorita¬
tẽ uiuendi datorẽ de signoꝵ celestiũ digni¬
tate p̾tendis. et de nugis quibdã argum̃¬
tũ assertõis assumisͦ Nam si de ałib assũp

Expanded text:
extiment potestates. cibus ergo noster uiuendi nobis extiment potestates. cibus ergo noster uiuendi nobis decreta conset piscis, morum imprimunt disciplinam. Quomodo igitur de cum ipsis coelestibus signis causas motus sui ex qualitatibus escae vilis impertiant? Liberalem aiunt signo natum arietis, eo quod lanam suam aries nonaturae deputare, quam coelo, unde et serenitas nobis fulget, et pluvia saepe descendit. Laboriosos et patientes servitii, quos nascentes taurus aspexerit, quia animal laboriosum et assuetum jugo spontaneae servituti colla submittit. Percussorem quoque, cujus nativitatem scorpius in sua parte complexus sit, et malitiae venena revomentem, eo quod animal venenatum sit. Quid igitur auctoritatem vivendi daturum tate praetendis et de nugis quibusdam argumentum adsertionis adsumis? nam si de animalibus ad
Abbreviated transcription (Latin):
uices ꝯferũt. Rursũ unũqd̃q de illis sexagĩ¬
ta sexagies secant. Qmͣ incõp̃hensibile est qd̃¬
insexagesimo sexagesime portiũcille natĩtatis
mom̃to constituant. et qui singłoꝵ signoꝵ
sit aut motus aut spẽs iunatĩtate nascentis:
unde cũ ĩpossibile sit tam subtiles minutias
tpĩs cõp̾hendere. exigua ã ĩmutatio inuenut
uniu̾sitatis ectorẽ: totũ negotiũ plenũ ẽ uani¬
tatis. Disputatores eoꝵ que sua sũt nescĩt.
et quõ aliena nouerũt: Quid eis ĩmineat
ignorant: quõ possint aliis que futura sunt
signo arietis ortũ se ẽẽ dicat. ex usu pecudis e¬
stira etur p̃stantissimꝰ consilio. ꝙ ingrege hiꝰ
emineat pecus. aut locupletior. eo ꝙ uestitũ
hẽat aries naturalẽ. et quot annis luctũ ca¬
piat indum̃ti. eiq uiro familiaria usdeantur.
q̃stuũ ẽẽ cõpendia: Simiłr et de tauri et de
pisciũ signis argum̃tantur: ut ex natura ui¬
liũ aĩantiũ celi motꝰ. et signoꝵ int̾p̃taudas

Expanded text:
ices conferunt. Rursus unumquodque de illis sexaginta sexagies secant. Quam incomprehensibile est, quod sexagesimo sexagesimae portiunculae nativitatis momenta constituant, et quis singulorum signorum sit aut motus, aut species in nativitate nascentis! Unde cum impostemporis conprehendere, exigua autem inmutatio inuehat uniuersitatis errorem, totum negotium plenum est uelimusdisputatores eorum quae sua sunt nesciunt: et quomodo aliena nouerunt? quid sibi inmineat ignorant: possunt aliis quae futura sunt signo arietis ortum esse se dicat, eg usu pecudis aestimetur praestantissimus consilio, quod in grege huiusmodi emineat pecus, aut locupletior, eo quod uestitum habeat aries naturalem et terrarum lucrum capiat indumenti eoque uiro illi familiaria uideantur quaestuum esse conpendia. similiter et de tauri et de piscium signis argumentantur, ut ex natura uilium animantium caeli motus et signorum interpretandas
Abbreviated transcription (Latin):
rebat om̃is. Celũ qͦ sole et luna
geminis uultus sui lũib. stella¬
rũq insignitũ detore fulgebat.
uificatoĩs dĩno ꝓueniret mun̾e. Eth̾eo eĩ spu
om̃s t̾ratũ fetus alũtur. Terra qͦ semina resol¬
uens uniu̾sa uiuificat. Et maxime tũt pͥmũ
u̾bo dei iussa uiridesc̾e: uiuificatoĩs sue mim̾e
pululabat. uacabat aqua: et adĩne oponis
petiata benesicio uidelat᷑. Habet adii creator qd
illi conferat: quo munia t̾rarũ possit eqͣre. Re¬

Expanded text:
rebat omnis, coelum quoque sole et luna, rebat omnis, coelum quoque sole et luna, geminis vultus sui luminibus, stellarumque insignitum decore fulgebat. vificationis divino proveniret munere. Aethereo enim spiritu omnes terrarum . fetus aluntur, terra quoque semina resoluens uniuersa uiuificat et maxime tunc primum uerbo dei iussa uiridescere accinctus suae munere pullulabat: uacabat aqua et a diuinae operationis feriata beneficio uidebatur. habet adhuc creator quod illi conferat, quo munia terrarum possit aequare;
Abbreviated transcription (Latin):
s ⁊̃ cculoꝵ amissione cecauit. Sic petrus symo¬
nẽ alta celi magico uolatu petentẽ. dissoluta
carminũ pic̃ate deiecit et strauit. Pulcre ut ar¬
aliquid oriri. quo totus noua luce mudꝰ emi¬
cuit: An sinistris sol cepit auspiciis: Et quõ
sui nesciuit exortusͦ Aut quõ signa eiꝰ ꝓbant
cuiꝰ ortũ nõ ꝓbant: Quid ⁊̃ de luna dm̃s que ⁊
qrͣto die cepit. et qrͣtadecuna. diẽ signat salu¬
tis: Andisplicet nũs. quo celebratur inist̾iũ
redẽptoĩs: Ideo demones declinand̃ eẽ ꝑsua¬
dent nũm eum: quo eoꝵ destructa nequicia ẽ.
Ideo genciles uichil adoriend̾ asserũt. qr sciunt
tũc primũ artes suas uacare cepisse. et ppłos
dieb usq ad exactũ mensẽ iudiciũ serenitatis
estimant. Nolunt gͦ hiisdẽ exordiis inchoare
quib serenitas inchoatur. S iam cauend̾
ne nobis insermone dies qrͣtus occidat. Cadt̃
eĩ unibre maiores demonib. lum̃ minuitur.¬

Expanded text:
sed etiam oculorum amissione amori. sic Petrus Simosed etiam oculorum amissione amori. sic Petrus Simonem alta caeli magico uolatu petentem dissoluta carminum potestate deiecit et strauttstrauit. Pulchre, ut araliquid ordiri, quo totus noua luce mundus emicuit? an sinistris sol coepit auspiciis? et quomodo ansuetudine nesciuit exortus? aut quomodo signa eius probant, cuius ortum non probant? quid etiam de luna dicimus, quae et quarto die coepit et quarta decima diem signat salutis? an displicet numerus, quo celebratur mysterium redemptionis? ideo daemones declinandum esse persuadent numerum eum, quo eorum destructa nequitia est. ideo gentiles nihil adoriendum adserunt, quia sciunt tunc - primum artes suas uacare coepisse et populodiebus usque ad exactum mensem indicium serenitatis existimant. nolunt ergo 7 isdem exordiis incohare, quibus serenitas incohatur. sed iam cauendum, ne nobis in sermone dies quartus occidat; cadunt enim umbrae maiores de montibus, infirm
Abbreviated transcription (Latin):
re nõ tius neomeniis: s typo ecc̃ẽ bãm dix̾im.
In alis ei seras: in hcc diligio. Qmͣ ridiculũ aut̃¬
deduci: Auiles iste fabisle. ac uulgi opĩones.
Quis eĩ opꝰ dei tanto muust̾io deputatũ arbitre¬
tur chabdeis suꝑstitõib posse tẽptari: Lapsus
sit ille qui se tͣnssiguiat in angłm lucis: et de¬
ductus uoluntate ꝓpria nõ carminũ pct̃ãte.
Sane et in bec qiͣ ecta putaris posse de loto tuo
et statione deduci Multi tẽptant ecc̃am: sed
magice artis ei carmina ucce nõ possũt. Nicħ
incantatores ualent: ubi xp̃i canticũ cotidie
decantatur. Ht̃ iucautatorẽ suũ diũn iħm. per
quẽ magoꝵ iucautantiũ carmina. et serpentiũ
uenena uacuauit. et ip̃a sicut serpẽs exaltatꝰ
deuorat colubros egiptioꝵ. ferale licet carm̃
ĩ murrmuret: in xp̃i noĩe hebetatur. Sic et barieu
magũ paulus nõ solũ magice artis infinitate:

Expanded text:
te non tuis neomeniis, sed typo Ecclesiae beatam dixerim. te non tuis neomeniis, sed typo Ecclesiae beatam dixerim. In illis enim servis, in hoc diligeris. Quam ridiculum autdeduci. aniles istae fabulae ac uulgi opiniones. quis enim opus dei tanto ministerio deputatum arbitretur Chaldaeicis superstitionibus posse temptari ? lapsus sit ille qui se transfigurat in angelum lucis et deductus uoluntate propria, non canniuum potestate. sane et in hoc quasi, ecclesia, putaris posse quasi de loco tuo et statione deduci. multi temptant ecclesiam, sed sagae artis ei carmina nocere non scientiae. nihil incantatores ualent ubi Christi canticum cotidie decantatur. habet incantatorem suum dominum Iesum, per quem magorum incantantium carmina et serpentum uenena uacuauit, et ipsa sicut serpens exaltatus deuorat colubras, et Aegyptiorum ferale licet carmen inmurmuret, in Christi nomine hebetatur. sic et prouidentiam magum Paulus non solum sagae artis infirmitate,
Abbreviated transcription (Latin):
tudĩe eiꝰ nos om̃s accepimꝰ. Etgo annũciauit
luna mist̾ium xp̃i siõ mediocris. in qͣ signũ po¬
fuit suũ. slõ mnedioctis que typũ ht̃ elc̃e ecce.¬
Qd̾ significat ꝓpħa dicẽs. Orietur indieb esꝰ
iusticia et abundantia pacis donec extollatur
luna. Et in canticis dñs de sua sponsa ait Q̃¬
nã est ħ ꝓspitiens tamꝙͣ diluculo. speciosa sic̃
luna. ełca ut sol: Et m̾ito sicut luna eccła: q̃
toto mundo refulsit: et tenebras scłi hꝰ illũ̃¬
nans dicit. Nox p̃cessit: dies aꝓpinquabit.
Pulcre ait ꝓspiciens qiͣ suos de suꝑiore ꝓspec¬
tans. sicut habes. Dñs de celo pspexit suꝑ fili¬
os hoim ꝓspiciẽs gͦ ecc̃ã sicut luna defcũs ht̃
et ortus freqñtes: s deftĩb sius creuit. et hiis
meruit ampliati dũ ꝑsecutõib minuit᷑. et cõ¬
fessoꝵ martiriis coronat᷑. Hec est uera luna q̃
de frĩs sui luce ꝑpetua lum̃ sibi ĩmortalitatis

Expanded text:
tudine eius nos omnes accepimus. ergo annuntiauit tudine eius nos omnes accepimus. ergo annuntiauit luna mysterium Christi. non mediocris in qua signum posuit suum, non mediocris quae typum habet dilequod significat propheta dicens: orietur in diebus eius iustitia et abundantia pacis, donec tollatur luna. et in Canticis dominus de sua sponsa ait: quaenam esthaecprospiciens tamquam diluculum, speciosa sicut luna, electa ut sol? et merito sicut luna ecclesia, quae toto mundo refulsit et tenebras saeculi huius inluminans dicit: nox praecessit, dies adpropinquauit. pulchre ait prospiciens, quasi suos de superiori prospectans, sicut habes: dominus de caelo prospexit super filios hominum. prospiciens ergo ecclesia sicut luna defectus habet et ortus frequentes, sed defectibus suis creuit et his meruit ampliari, dum persecutionibus minuitur et confessorum martyriis coronatur. haec est uera luna, quae de fratris sui luce perpetua lumen sibi immortalitatis
Abbreviated transcription (Latin):
tiris ĩpleta cũ fũit. p̾ea ꝑ inconstanciã m̃tis
atq incuriam a suo deflexa ꝓposito studia sua sepe
tur ut stulcus. s stultus ut luna. Deniq se¬
et testis in celo fidelis. Aluid est eĩ fungi mini¬
sterio. aliud circũferri ingeniꝰ et sensus infir¬
mitate fixam nõ hr̃e sñam. luna ꝓ te laborat.
et pp̃ uoluntatẽ dei subdita est. uanitati enĩ
creatura subiecta est nõ sponte s pp̃ eũ qui sub¬
iecit in spe. Ina gͦ nõ sponte mutatur: tu sponte
mutatione: tu nõ intelligis et gͣtularis freq̃nt̾.
Illa tuami redẽptõm freq̃nt̃ expectat. ut a cõi totiꝰ
illa mutatur. Noli gͦ lunã oculis tui corporis e¬
stimare: s m̃tis uiuacitate. Minuit᷑ luna: uͭ
eła repleantur. hoc est uere gnͣde mist̾iũ Dona¬
uit hocei: qui om̃ib donauit grãm Exinani¬
uit eam ut repleat: qui ⁊̃ se exinaniuit ut õs
exinanitus uenat. de pleuitudĩe sua apłos ad
ĩpleuit. Unde unus ex hiis dicit. Nam de pleĩ¬

Expanded text:
tis impleta cum fuerit, postea per inconstantiam mentis atque incuriam a suo deflexa proposito studia sua saepe tur ut stultus, sed stultus ut luna, denique seet testis in caelo fidelis; aliud est enim fungi ministerio, aliud circumferri ingenio et sensus infirmitate fixam non habere sententiam. luna pro te laborat et propter uoluntatem dei subdita est; uanitati enim creatura subiecta est non sponte, sed propter eum qui subiecit in spe. illa ergo non sponte mutatur, tu sponte mutatione, tu non intellegis et gratularis ueritatis. iliailla tuam redemptionem frequenter expectat, ut a communi totius illa mutatur. Noli ergo lunam oculo tui corporis aestimare, sed mentis uiuacitate. minuitur luna, ut elementa repleat. hoc est ergo grande mysterium. donauit hoc ei qui omnibus donauit gratiam. exinaniuit eam, ut repleat, qui etiam se exinaniuit, ut omnexinanitus aduenerat a plenitudine sua apostolos impleuit. unde unus ex his dicit: nam de pleni
Abbreviated transcription (Latin):
pestatẽ mitiget. tnͣquillitatẽ maris refundat.
Cui est honor. gła. laus. ꝑpetuitas a seculis et
nc̃ et sꝑ et ꝑ oĩa secula seculoꝵ am̃.
iscedente aqua: ruerebat ut spẽs
t̾re daretur et gr̾a: ut ĩuisibilis et in¬
cõposita desui̾et ẽẽ. Nam płiq ⁊̃ hoc
dicũt tẽ ĩuisibile: ꝙ spẽm nõ ht̃. Et
ideo accipiũt t̾ram inuisibilẽ fuisse. nõ qr uideri
nõ possit a sũmo deo uel angłis eiꝰ. nã adhuc ho¬
mines creati nõ erant uel ⁊̃ petudes: s qr sñ sua
spẽ erat. Spẽs a̾ t̾re est. g̾minatio et uiriditas
agri. Unde ut uisibilẽ eam et cõpositam faceret
dẽ. ait. Germinet t̾ra ħbam feni seminans
serã scd̃m genꝰ. et lignũ fructifetũ faciẽs frustũ

Expanded text:
refundat. cui est honor et gloria laus perpetuitas a saeculis et nunc et semper et in omnia saecula saeculorum amen. Discedente aqua conueniebat ut species terrae daretur et gratia, ut inuisibilis et inconposita desineret esse. nam plerique etiam hoc dicunt esse inuisibile quod speciem non habet et ideo accipiunt terram inuisibilem fuisse, non quia uideri non posset a summo deo uel angelis eius — nam adhuc homines creati non erant uel etiam pecudes —, sed quia sine sua specie erat. species autem terrae est germinatio et uiriditas agri. unde ut uisibilem eam et compositam faceret deus, ait: germinet terra herbam faeni seminans semen secundum genus et lignu
Abbreviated transcription (Latin):
eo ꝙ sit stellarũ inonile p̃ciosũ. Atq ut sciamꝰ¬
qr fercilitas t̾rarũ nõ calori solis ascribitut. s di¬
uine indulgentie deputatur: ait ꝓpħa. Cĩa a te
expectant ut des illis cibũ intp̃e. Daute te eis
colligent sibi. aꝑiente ce manũ tuã uniu̾sa im¬
plebũtur uƀ̃tate. Et iufra. Enute spm̃ tuũ et

Expanded text:
eo quod sit stellarum monile pretiosum. atque ut sciamueo quod sit stellarum monile pretiosum. atque ut sciamua fertilitas terrarum non calori solis ascribitur, sed diuinae indulgentiae deputatur, ait propheta: omnia a te expectant, ut difficultatem cibum in tempore: dante te eis colligent sibi, aperiente te manum tuam uniuersa implebuntur bonitate et infra: emitte spiritum t
Abbreviated transcription (Latin):
t̾re. Quis hoc dicit: Deus dicit. Et cui dicit nͥ
filio: Deus gͦ pẽ dicit. fiat sol: et filsꝰ fecit solẽ.
Dignũ erat eĩ tit solẽ mũdi fac̾et sol iusticie.
Ip̃ẽ gͦ eũ in lumĩ adduxit. ip̃e eũ illũauit. ip̃e ei
tonauit fuudd̃i lũs pit̃atẽ. fcũs est gͦ sol: iõ
et ip̃e seruit. qm̃ dcm̃ est. fundasti t̾ram et ꝑma¬
net. dispõne tua ꝑmanet dies: qm̃ uniu̾isa ser¬
uiũt tibi. Eteĩ cũ dies sermat: qlõ nõ seruit
sol: qui fcũs est inpit̃atẽ diei: Qũo nõ seruit
luna et stelle: que fc̃e sũt inpit̃atẽ noctis.. Eteĩ
luceat noctis illiũentut tenebre. ꝑlune stellarũq
fulgorẽ. celũ uelut quibdã fiorib coronatum.
pictũ spirantiũ tosarũ uiuis monilib renit̾e
qnͣto gͥ ampliꝰ hiis detoris uidetur ẽẽ collatũ: tan¬
to ampliꝰ debent. Cui eĩ plus ⁊mutit᷑. plus d.
Et ideo bene ã płisq ornam̃tũ celi est nũcupatũ:

Expanded text:
. Quis hoc dicit? Deus dicit. Et cui dicit nisi . Quis hoc dicit? Deus dicit. Et cui dicit nisi filio? Deus ergo Pater dicit: Fiat sol; et Filius fecit solem. Dignum enim erat, ut solem mundi faceret Sol justitiae. Ipse ergo eum in lumen adduxdonauit fundendi luminis potestatem. factus est ergo sol; ideo et ipse seruit, quoniam dictum est: fundasti terram, et permanet; dispositione tua permanet dies, quoniam uniuersa seruiunt tibi. etenim cum dies seruiat, quomodo non seruit sol, qui factus est in potestatem diei? quomodo non seruit luna et stellae, quae factae sunt in potestatem noctis ? etenim luceat, noctis inluminentur tenebrae per lunae stellarumque fulgorem, caelum uelut quibusdam floribus coronatum pictum spirantium rosarum uiuis monilibus renitere, quanto igitur amplius his decoris uidetur esse conlatum, tanto amplius debent; cui enim plus committitur plus debet. et ideo bene a plerisque ornamentum caeli est nuncupatum,
Abbreviated transcription (Latin):
datus: uriecũ est labori mancipatus. mecũ sub¬
iestus est uanitati metũ corruptõis subditus
seruituti. Mecũ cõgemiscit et ⁊ parturte ut ue¬
niat adoptio filioꝵ. et humani gn̾is redẽptio. qͦ
possimꝰ et nos a seruitio liberari. Mecũ assistẽs
laudat auctorẽ: mecũ yminũ dicit dño deo nr̃o.
ubi maior eiꝰ est gr̃a: ibi mecũ est ei rũe ⁊sortiũ
ubi sol benedicit: ibi t̾ra benedicit. Benedicunt
ligna fcuctifera. benedicũt pecora. benedicunt
uolucces. Metũ in mari pofitꝰ illũ nauta accusat
me desid̾ans In montib illũ pastor declinat. ad
mea g̾rmna. ad meas festiuat arbores. quib ex¬
estuans obumbretur. admeos fontes siciens
S ue cculoꝵ tibi exiguũ uideatur ẽẽ testimoiũ.
emũda auiẽ. adirioue eam celestib eci oraculis.
duob eĩ et trib testib stat om̃e u̾bũ. Audi dicẽ¬
tẽ. fiarit liũaria infirmam̃to celi ad illũiatõm

Expanded text:
datus, mecum labori est mancipatus, mecum subdatus, mecum labori est mancipatus, mecum subiectus est uanitati, mecum corruptionis subditus seruituti. mecum congemescit, mecum parturit, ut ueniat adoptio filiorum et humani generis redemptio, quo possimus et nos a seruitio liberari. mecum adsistens laudat auctorem, mecum hymnum dicit domino deo nostro. ubi maior eius est gratia, ibi mecum est ei commune consortium. ubi sol benedicit, ibi terra benedicit, benedicunt ligna fructifera, benedicunt pecora, benedicunt uolucres mecum. in mari positus illum nauta accusat, me desiderat; in montibus illum pastor decliuatdeclinat, ad mea germina. ad meas festiaestuans obumbretur, ad meos fontes sitiens Sed ne oculorum tibi exiguum videatur esse testimonium, emunda aurem, admove eam coelestibus oraculis. Duobus enim et tribus testibus stat omne verbum. Audi dicentem: Fiant luminaria in firmamento coeli ad illumi
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo cũ uides solẽ. atrende t̾ram que añ funda¬
ta est. Aitende ħbam feni q̃ p̃stat ord̾is priuile¬
nũquid potior ligni p̃rogatiua: Absit ut insen¬
sibilia tanti inuiu̾s p̾feransꝰ magistro. Qͥd
gͥ p̃uidit alcitudo sapĩe et scĩe dei. ut priꝰ incipe
rent ligua ẽẽ ꝙͣ illa duo mũdi liũatia. et qui¬
dam celestis cculus firmam̃ti: nisi ut cognosce¬
rent om̃s dĩne testimonio lcõis t̾ram sñ sole
posse eẽ fecundã: Nlam que potuit sine sole pri¬
ma rerũ seĩa g̾minare: potest utiq sẽia accep¬
ta nutrire. et ꝓprio fotu sine calore solis partus
edere. Hac gͥ ucce quadã suoꝵ munerũ clamat
nͣ. Bonꝰ quid̃ sol sed ministerio nõ imꝑto. Bo¬
nus mree fecunditatis adiutor: s nõ creator.
Bonus meoꝵ altor fructũ s nõ austor. Int̾¬
dũ partus ineos et ip̃e adurit. freqñter mͥ et
ip̃e dãpno est. plerisq me lccis indotatã relui¬
quit. Non sũ ingͣta conseruo. Michi est inusum

Expanded text:
 vides solem, attende terram, quae ante fundata est: attende herbam feni, quae praestat ordinis privilenumquid potior ligni praerogativa? Absit ut in sensibilia tanti muneris praeferamus ministro. Quid igitur praevidit altitudo sapientiae et scientiae Dei, ut prius irent ligna esse quam illa duo mundi lumina et quidam caelestis oculi firmamenti, nisi ut cognoscerent omnes diuinae testimonio lectionis terram sine sole posse esse fecundam? nam quae potuit sine sole prima rerum semina germinare potest utique semina accepta nutrire et proprio fotu sine calore solis partus edere. hac igitur uoce quadam suorum munerum clamat natura: bonus quidem sol, sed ministerio, non inperio, bonus meae fecunditatis adiutor, sed non creator, bonus meorum altor fructuum, sed non auctor. interdum partus meos et ipse adurit; frequenter mihi et ipse damno est, plerisque me locis indotatam relinquit. non sum ingrata conseruo, mihi est in usum
Abbreviated transcription (Latin):
partũ feĩe. Obstertix utiq eũ pͦ cognoscit. ex¬
plorat uagitũ quo uatĩtas colligitur. Atten¬
dit utcũ mascłs sit anfeĩa. Quot uis inter
has moras pt̾ire mom̃ta: Pone matħaticũ
p̃paratũ Nũquid uis pot̃ int̾eẽ puerꝑio. dum
mandatur obstetrix. audit chaldeus. ponit
horoscopiũ in alc̾ius sortẽ iam nati fata mi¬
granuit. De alt̾o queritur: et alt̾ius geni¬
tura ꝓponitur. Pone ueram eoꝵ ẽẽ opĩonẽ.
de natiuitatũ nccitatib nõ p̃ ẽẽ uera colłcio.
Puncta tnͣseuut. fugit tp̃ irreꝑabile: ñ est
dubiũ ꝙ tp̃c in athomo et mom̃to oculi sit.
Adducor ut credam. qñ om̃s in athonio ĩ mo¬
m̃to oculi resuscitamuir. ut apłs ꝓtestat᷑ dicẽs

Expanded text:
partum feminae; uentri utique eum primo cognoscit, expartum feminae; uentri utique eum primo cognoscit, explorat uagitum, quo nati uita colligitur, adtendit utrum mas sit an femina. quot uis inter has moras obsessa momenta? pone mathematicum praeparatum. numquid uir potest interesse puerperio ? dum mandat obstetrix, audit Chaldaeus, ponit oroscopum, in alterius sortem iam nati fata migrarunt, de altero quaeritur et alterius genitura proponitur. pone ueram eorum esse opinionem de natiuitatum necessitatibus, non potest uera esse collectio. puncta transeunt, fugit tempus inreparabile. non esse dubium quod tempus in atomo et in momento oculi sit adducor ut credam, quando omnes in atomo. in momento oculi resuscitamur, ut apostolus protestatur dicens
Abbreviated transcription (Latin):
cũ fuissent mortui resurrex̾unt. uttũ illos sua
fuit ut ieiuniis se ꝑicislisq rmut̾et: si ad
qd̃ uolebant natĩtatis beneficio pot̾ant ꝑueni¬
re: Ꝙ si nõ credidissent. dũ exp̾tant fcõꝵ ncc̃i¬
tatẽ. nũꝙͣ ad tautam ꝑuenissent gr̃am. In¬
utilis ista ꝑsuasio. Quid ꝙ ⁊̃ ĩpossibił: Nã
ut de eoꝵ aliquid disputatione sumamꝰ. redar¬
guendi grã nõ ꝓbandi: magnã uim dicunt
ẽẽ natĩtatis. eamq minutis quibdã et cercis
colligi oportere mom̃tis. ac nisi uerius colli
gatur: sũmã ẽẽ dutantiã breui eĩ athomo
exiguoq mom̃to distare natĩtatẽ iuopis et
potentis. egentis et dĩtis: ĩnccẽtis et noxii.
Et płmq eadẽ hora gu̾ari lõgeiitati debitum
et prima pu̾icie etate moriturũ: si teliqͣ dispa¬
ria sint: et puncto aliquo discreta. Hoc quẽad¬
modũ possuit collig̾e̾: respondeant. Constitue

Expanded text:
cum fuissent mortui, resurrexerunt? utrum illos sua cum fuissent mortui, resurrexerunt? utrum illos sua fuit, ut ieiuniis se periculisque committerent, si quo uolebant natiuitatis beneficio poterant peruenire? Quod si credidissent, dum exspectant fatorum necessitatem, numquam ad tantam pervenissent gratiam. Inutilis igitur ista persuasio. Quid quod etiam impossibilis? Nam ut de eorum aliquid disputatione sumamus, redarguendi gratia non probandi, magnam vim dicunt esse nativitatis, eamque minutis quibusdam et certis colligi ogatur, summam esse distantiam; breui enim atomo exiguoque momento distare natiuitatem inopis et potentis, egentis et diuitis, innocentis et noxii et plerumque eadem hora generari longaeuitati debitum et prima pueritiae aetate moriturum, si reliqua disparia sint et puncto aliquo discreta. hoc quemadmodum possint colligere respondeant. constitue
Abbreviated transcription (Latin):
dere uideatur. Et qũo dñs aut bonis p̃mia ꝓpo¬
suit. aut imꝓbis penas. si facit nicc̃itas disciplinã
et conu̾satõm stellaꝵ cursus infor̾t: Et quid est
aliud ꝙͣ hoĩem de hoĩe exuere. si nicħ morib. ni¬
chil institutõi nicħ studio delinquitur: Qmͣ mł¬
tos uidemꝰ ereptos crun̾ib atq pccĩs in meliorẽ
statũ ẽẽ conu̾sos: Redc̃pti sũt apłi et cõgt̾gati¬
eos scificauit aduentꝰ. et hora dñice passoĩs re¬
nõ uis natĩtatis. s dissimilate dĩne p̃ceptoĩs
p̃tipitauit offensa. Cundẽq cetus excipiẽs ad
uidiciũ futuri mysterii pꝰ triduũ reuomuit. et
ꝓpħice m̾ito gr̃e reseruauit. Petrũ de carc̾e
series liberauit. paulũ cetitas conu̾tit ad gra¬
ciam. et pertussũ a iupera. turbatũq naufra¬
gio. nõ temedia natĩtatis. s detiotoĩs nu̾ta
seruauerũt. Quid de illis dñis qui eoꝵ p̃cib

Expanded text:
dere videatur. Et quomodo Dominus aut bonis praemia propodere videatur. Et quomodo Dominus aut bonis praemia proposuit, aut improbis poenas, si facit necessitas disciplinam, et conversationem stellarum cursus informat? Et quid est aliud quam hominem de homine exuere, si nihil moribus, nihil institutioni, nihil studiis derelinquitur? Quam multos videmus ereptos criminibus atque peccatis in meliorem statum eeos sanctificauit aduentus et hora dominicae passionis renon uis natiuitatis, sed dissimulatae diuinae praedictionis praecipitauit offensa eundemque cetus excipiens ad indicium futuri mysterii post tuiduum reuomuit et propheticae merito gratiae reseruauit. Petrum de carcereur, non stellarum series liberauit. Paulum caecitas conuertit ad gratiam et percussum a uipera turbatumque naufragio non remedia natiuitatis, sed deuotionis merita exurat. quid de illis dicimus qui eorum precibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ne stellisq nosturnas. ut iste augeat diei gra
bent pares q tñsuras ꝓ m̃siũ uicib sol et luna
cũ stellis. Et sint in signa. Nõ possumꝰ negare
ꝙ et sole et luna sigua aliqͣ colligant᷑. Nam et
dñs dixit. Etunt signa in sole et suna et stellis.
Et q̃rentib apłis signũ aduentꝰ eiꝰ respondit.
Sol obscurabitur. et luna nõ dabit lum̃ suum
et stelle cadent de celo. Hec dixit fore signa futẽ
pͥmere qͣlitates. qualis futurus sit uuꝰquisq
qui natus sit: cũ hoc nõ solũ uanũ s ⁊̃ uitile
sit q̃renitib. ĩpossibile pollicentib. Quid eĩ tam ĩ¬
utile: ꝙͣ ut unꝰquisq ꝑsuadeat sibi. hoc ẽ ꝙ natus
es: slemo gͦ d uitam suam studiũ ioresq
mutare: et eniti quo melior fiat. s in ea ꝑsuasi¬
one mau̾e: Neq ꝓbũ potes laudare. n contẽp¬
nare imꝓbũ. qui ncc̃itatẽ natĩtatis sue respon¬

Expanded text:
et stellis nocturnas, ut iste augeat diei gratet stellis nocturnas, ut iste augeat diei gratbent paresque mensuras pro mensuum uicibus sol et luna cum stellis et sunt in signa. non possumus negare quod ex sole et luna signa aliqua conligantur; nam et dominus dixit: et erunt signa in sole et luna et stellis et quaerentibus apostolis signum aduentus eius respondit: sol obscurabitur et luna non dabit lumen suum et stellae cadent de caelo. haec dixit fore signa futuraprimere qualitates, qualis fqui natus sit; cum hoc non solum vanum, sed etiam inutile sit quaerentibus, impossibile pollicentibus. Quid enim tam inutile, quam ut unusquisque persuadeat sibi hoc esse quod natus est? Nemo ergo debet vitam suam, statum moresque mutare et eniti quo melior fiat, sed in ea persuasione manere. Neque probum potes laudare, nec condemnare improbum, qui necessitati nativitatis suae respon
Abbreviated transcription (Latin):
tur inouentẽ. metidianis horis ad septentrionẽ
decliuet. liũe tam̃ nõ confunditur atq miscetur.
s cedit et resugit. Simiłr et nox cedere iudetur
diei. et se ab eius liũe declinare. Est eĩ ut ꝑuiores
pbarunt. qui uel etate uel mun̾e p̃cucurterunt
umbram t̾ce. Naturałr eĩ urbra corꝑi adheret
atq adiungitut. adco ut ⁊̃ pictores umbͣs cor-¬
poꝵ priusꝙͣ pinx̾tut nitantur expͥmete. Idq ar¬
tis ẽẽ asserant. nõ int̾miitere uim nature. Et qͣi
naturalis iuris p̃ uaricator hẽatur. cuiꝰ pictura
nõ ⁊̃ uribram suã exprimat. Ergo sicut indie
cũ e regione solis aliqd̃ coepꝰ occurrit ex ea ꝑte
qͣ lum̃ reꝑcutitut umibra subsistit: sic cũ decedẽ¬
te die e regione lum̃is es aut solis t̾re obiestus
cccurrit obumbratus aer. unde liquet: ꝙ noctera
faciat unibra t̾raꝵ. fecit gͦ solẽ et luuã et stel¬
las: et p̃stitit illis m̃suras tp̃m. soli diuruas. lu

Expanded text:
tur in Orientem, meridianis horis ad Septentrionem tur in Orientem, meridianis horis ad Septentrionem inclinet: lumini tamen non confunditur atque miscetur, sed cedit et refugit. Similiter et nox cedere videtur diei, et se ab ejus lumine declinare; est enim, ut peritiores probarunt qui nobis vel aetate vel munere praecurrerunt, umbra terrae. Naturaliter enim umbra corpori adhaeret atque adjungitur, adeo ut etiam pictores umbras corporum quae pinxerint, nitantur exprimere, idque artis esse asserant non interminaturalis iuris iudicium habeatur cuius pictura non etiam umbram suam exprimat. ergo sicut in die cum e regione solis aliquod corpus occurrit, ex ea parte, qua lumen repercutitur, umbra subsistit, sic cum decedente die e regione luminis eius aut solis terrae obiectus occurrit, obumbratur aer. unde liquet quod noctem faciat umbra terrarum. fecit ergo solem et lunam et stellas et praestituit illis mensuras temporum, soli diurnas, lunae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑabatur. Uacabat exustionis uis: oꝑabatur il¬
liũatoĩs. Ideo stupebat moyses: qr contͣ n̾am
suam ignis nõ exurebat rubũ qui ⁊̃ uehem̃tiorẽ
mat̾iem consueuit exurere. S dñs ignis illũa¬
re solet: exurẽ nõ solet. At forte ditas. Qũo
isti. Non solet ⁊sum̾e nͥ sola pcc̃a. In retributio¬
nib qͦ m̾itoꝵ colligemꝰ diuidi ignuis nͣm. ut ali¬
os illũet. alios exurat. illiũet iustos. exurat ĩ
est ad ꝑfunctõm bonoꝵ. exustio uehemẽs ad
suppliciũ pcc̃oꝵ. S reu̾tamur ad discretõm di¬
ei ac noctis. Oriente diei luĩe nox fugatur.
Decedente die. nox infunditur. Nõ eĩ luci socie¬
tas ulla cũ tenẽbris. Siquid̃ naturali lege
lum̃ fecit. discretõm fecit int̾ lucẽ et tenebs.
Deniq inip̃ die iam sole infuso t̾tis: uidemꝰ
urbã uel hõis uel uigulti alicuiꝰ ãliũe seꝑi¬
ti ut mane ad eccasum dirigatur. uesꝑere retorq̃a¬

Expanded text:
perabatur. uacabat exustionis uis, operabatur inperabatur. uacabat exustionis uis, operabatur inluminationis. ideo stupebat Moyses, quia contra naturam suam ignis non materiem consuevit exurere. Sed Domini ignis illuminare solet, exurere non solet. At forte dicas: Quomoisti. Non solet consumere, nisi sola peccata. In retributionis quoque meritorum colligimus dividi ignis naturam; ut alios illuminet, alios exurat, illuminet justos, exurat impest ad perfunctionem bonorum, exustio vehemens ad supplicium peccatorum. Sed revertamur ad discretionem diei ac noctis. Oriente diei lumine nox fugatur, decedente die nox infunditur. Non est enim luci societas ulla cum tenebris; siquidem naturali lege lumen fecit, et discretionem fecit inter lucem ac tenebras. Denique in umbram uel hominis uel uirgulti alicuius a lumine sep ut mane ad Occasum dirigatur, vesperi retorquea
Abbreviated transcription (Latin):
duo uoluit ẽẽ. diurne discr̃onis atq nocturne
ut et lux discrõm faciat. et solis exortus. Et i̾m
lucis defcũs. et stellaꝵ ortus int̾ occasũ diei
distinguat. et ncctis exordiũ Nam uͥ cccid̾it sol
manet tam̃ adhuc ad reliquiaꝵ diei. donec te¬
nẽbre t̾ram oꝑiant. et tunc luna oriatur et stelle.
Et de nocte quid̃ aꝑte liquet. qr luna et stellaꝵ
illiũatio nectis spaciũ testãtur. Siquid̃ ꝑ diem
ficlgorẽ illũ lunarẽ stellatũq oĩm sol exortus
abscondit. De die a uel ipsa solis flagnͣtia do¬
tere nos pͣ. du̾isam diurni liũs et solis ẽẽ nͣm
et ipãm eẽ spẽm discolorẽ. Sĩplex eĩ rucis est
Ignis ã et illuĩat et exurit. unde ds̃ uolẽs moy¬
si ostendere sue oꝑatoĩs miratulũ. quo moysen
ad obediendi studiũ ꝓuccaret. atq ad fidẽ infiã¬
maret esꝰ affcm̃. in igne uisus est inrubo. et tubꝰ
nõ exurẽbatur. s tm̃ splendere ignis spẽ uideba¬
tur. Alt̾m gͥ munus ignis uacabat: alt̾m o¬

Expanded text:
uitnoluit esse diurnae discretionis atque nocturnae, ut et lux discretionem faciat et solis exortus et iterum lucis defectus et stellarum ortus inter occasum diei distinguat et noctis exordium. nam ubi occiderit sol, manet tamen adhuc aliquid reliquiarum diei, donec tenebrae terram operiant, et tunc luna oritur et stellae. et de nocte quidem aperte liquet, quia lunae et stellarum inluminatio noctis spatia testantur, siquidem per diem fulgorem illum lunarem stellarumque omnium sol exortus abscondit. de die autem uel ipsa solis flagrantia docere non potest diuersam diurni luminis et solis esse naturam et ipsam esse speciem discolorem. simplex enim lucis est ignis autem et inluminat et exurit. unde deus uolens Moysi ostendere suae operationis miraculum, quo Moysen ad oboediendi studium prouocaret atque ad fidem inflammaret eius adfectum, in igne uisus est in rubo, et rubus non exurebatur, sed tantum splendere ignis specie uidebatur. alterum igitur munus ignis generis, alterum o
Abbreviated transcription (Latin):
qui uͥq sꝑ est. et maiestate sua cõplet oĩai
Si ad mirabilis qui uibetur exire: qmͣ supͣ ad¬
mixtõm. qui dicit soli et nõ exoritur ut legimꝰ.
Si magnus est qui ꝑ horã uices horarũ uices
locis aut accedit aut decedit cotidie: qualis
ille qui ⁊̃ cũ se exinaniret. ut nos eũ possem
uid̾e: erat lum̃ uerũ qd̾ illũiat omnẽ hõiẽ
uenientẽ in hunc mund̃: Si p̾stantissimꝰ
qui obiectu t̾re patitur sepe defcũs: qnͣte ma¬
iestatis qui ait. adhuc et ego semel moue¬
bo t̾ram: Illũ t̾ra abscondit: istiꝰ motũ nõ p̾
sustinere. nisi uolũtatis eiꝰ sba fultiatur
Si teco dãpnũ est hꝰ solis grãm nõ uidere.

Expanded text:
qui ubique semper est et maiestate sua complet omnia! qui ubique semper est et maiestate sua complet omnia! si admirabilis qui iubetur exire, quam supra admirationem qui dicit soli et non exoritur, ut legimus! si magnus est qui per horarum uices locis aut accedit aut decedit cotidie, qualis ille qui etiam, cum se exinaniret, ut nos eum possemus uidere, erat lumen uerum, quod inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum! si praestantissimus qui obiectu terrae patitur saepe defectus, quantae maiestatis qui ait: adhuc ego semel et mouebo terram! illum terra abscondit, istius motum non potest sustinere, nisi uoluntatis eius substantia fulciatur. si caeco damnum est huius solis gratiam non uidere,