comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Alioqui ubi quiescenti paria metuunt᷑. incurrere inꝑicula uiuat. ⁊ aliena ani¬
ma abuti/ Piacido tranquilloq regi fida sunt. aurilia sua ut pote quib ad com¬
munem salutẽ utatur. gloriosusq miles publicȩ securitati sedare oꝑam uidens
omnẽ laboremlibens patitur. ut parentis custos. ad illum acerbum ⁊ sanguina¬
rium necesse ẽ. grauentur. stipatores sui. Non potest habere quisqũa bonȩ ac
fidȩ uoluntatis ministros. quib intorm̃tis ⁊eculeo ⁊ferram̃tis ad mortem paratis
utitur. Quos ñ alit̾ quã bestus homines obiectat omniium reorum noxior ao
sollicitior. Dt qui homines deosq testes facinorum timeat ac uendicet. eo ꝑ-¬
ductus ut ñliceat illi mutare mores. Hoc enim int̃ cet̾a uł pessimum habet crude¬
utas. quod ꝑseuerandum ẽ. nec admeliora patet regressus. Scelera enim scele¬

Expanded text:
alioqui, ubi quiescenti paria metuuntur, incurrere in pericula iuvat et aliena anialioqui, ubi quiescenti paria metuuntur, incurrere in pericula iuvat et aliena anima abuti. Placido tranquilloque regi fida sunt auxilia sua, ut quibus ad communem salutem utatur, gloriosusque miles publicae enim securitati se dare operam videt omnem laborem libens patitur ut parentis custos ; at illum acerbum et sanguinarium necesse est graventur stipatores sui. Non potest habere quisquam bonae ac fidae voluntatis ministros, quibus in tormentis ut eculeo et ferramentis ad mortem paratis utitur, quibus non aliter quam bestiis homines obiectat, omnibus reis aerumnosior ac sollicitior, ut qui homines deosque testes facinorum ac vindices timeat, eo perductus, ut non liceat illi mutare mores. Hoc enim inter cetera vel pessimum habet crudelitas, perseverandum est nec ad meliora patet regressus ; scelera enim scele
Abbreviated transcription (Latin):
S ait̃ arma habet quib inmumentum pacis utitur. alt̾ ut magno ti¬
more. magna odia compescat. nec illas ipsas inamis. quib se cominisit.
securus aspicit. Contrariis incontraria agitur. Nam cum inuisus sit. quia
timetur. timeri n uult quia inuisus est. Et illo ȩxecrabili uersu. qui mul¬
tos p̃cipites oedit utitur. oderint dummecuant. Ignarus quanta rabies
oriatur. ubi supͣmodum odiare̾uerunt. T̃ emperatꝰ enuntinor cohibet
animos. assidiuis uͦ ⁊acer ⁊extrema ad mouens inaudac iam iacentes excitat
et omnia eyꝑiri suadeti Sicut si feras luicas ⁊ pinnȩ clusas contineas dum at̃go
eques telis incessit. temptabunt fugam ꝑ ipsaque fugerant ꝓ cuicabunt tp
formididnẽ . Acercima uirteis ẽ. quam ultima necessitas extundit. Relin¬
quat oportet securi auqͥd metus multoq plus spei. quamꝑiculorum ostentet.

Expanded text:
; sed alter arma habet, quibus in munimentum pacis utitur, alter, ut magno ti; sed alter arma habet, quibus in munimentum pacis utitur, alter, ut magno timore magna odia compescat, nec illas ipsas manus, quibus se commisit, securus adspicit. Contrariis in contraria agitur ; nam cum invisus sit, quia timetur, timeri vult, quia invisus est, et illo exsecrabili versu, qui multos praecipites dedit, utitur : Oderint, dum metuant, ignarus, quanta rabies oriatur, ubi supra modum odia creverunt. Temperatus enim timor cohibet animos, adsiduus vero et acer et extrema admovens in audaciam iacentes excitat et omnia experiri suadet. Sic feras linea et pinnae clusas contineant ; easdem a tergo eques telis incessat, temptabunt fugam per ipsa, quae fugerant, proculcabuntque formidinem. Acer- rima virtus est, quam ultima necessitas extundit. Relinquat oportet securi aliquid metus multoque plus spei quam periculorum ostentet ;
Abbreviated transcription (Latin):
inuoluptate sȩuiuint. reges ñ nisi excausa acnecessitate. Quid es ñ ra¬
ges quoq occidere solent: s quotiens id fieri publica utilitas ꝑ suader. tun¬
nis seuitia. cordiẽ. Tirannus autẽ arege factis distat ñ nomine. Namar
descenderit licet edictatura sua. ⁊ se toge reddiderit. Quis ꝯtam̃ uiquã
tyrannus tamaiude humanum sanguinẽ bibit. quã ille quiseptem milia
ciuium romanorum contrucidari uissit. Et cum inuicino adhedem bel¬
lone sedens eraudisset. exclamationem tot milium subgladio gem̾itiũ id
F . Hoc ñ e m̃titꝰ. paucisyllȩ uidebantur. S mox desyua consequiremur: qu¬
modo hostib irascendum sit. Stiq si in hostile nom̃ cities aut ereodem
coppore abrupti transierunt Interĩ hoc qd̾ dicebã elem̃ta efficit. ut mas¬
num int̃ regẽ tyrannumq discͥmen sit. ut̃ ꝙ licet. ñ minus armis uellat᷑.

Expanded text:
in voluptatem saeviunt, reges non nisi ex causa ac necessitate ? " Quid ergo ? Non rein voluptatem saeviunt, reges non nisi ex causa ac necessitate ? " Quid ergo ? Non reges quoque occidere solent ? " Sed quotiens id fieri publica utilitas persuadet; tyrannis saevitia cordi est. Tyrannus autem a rege factis distat, non nomine ; nam et Descenderit licet e dictatura sua et se togae reddiderit, quis tamen umquam tyrannus tam avide humanum sanguinem bibit quam ille, qui septem milia civium Romanorum contrucidari iussit et, cum in vicino ad aedem Bellonae sedens exaudisset conclamationem tot milium sub gladio gementium, e" ? Hoc non est mentitus ; pauci Sullae videbantur. Sed mox de Sulla, cum quaeremus, quomodo hostibus irascendum sit, utique si in hostile nomen cives et ex eodem corpore abrupti transierint ; interim, hoc quod dicebam, clementia efficit, ut magnum inter regem tyrannumque discrimen sit, uterque licet non minus armis valletur
Abbreviated transcription (Latin):
tiam ñ uoco lassam crudelitatem. E hec ẽ ce sarclem̃tia uera. quam tu prȩ¬
stas. que ñ seuitiȩ penitentia cepit nullam habere macuła: numquam ciu¬
len sanguinẽ fudisse. Hec ẽ in maxima potestute uerissima animi tẽperan
ues suos udeat. exꝑendo temptare. s bebetare atiem imꝑ ii sui p̃sticisti. Cȩ¬
sar eicutatem incruentam ⁊ hoc quod magno animo gloriatus es. Nullã
te toto orbe stillam cruoris humani misisse. qd̾ mais ẽ. mirabiliusq
qd̾ nulli umquam citius gladius cominissis ẽ. Clem̃tia gͦ ñ tantum ho¬
nestiores s cutiores p̃stat. ornam̃tumq imꝑatorum ẽ simul. ⁊ certissima
salus. Quid enimẽ cum irges consenuericit liberisꝙ ac nepotib tradiderii
regna. Tirannorum execrabilis ac breuis porestas sit. Quidint̃ ẽ int̾ t̾ran¬
num ⁊ regem. Speties enum ipsa fortunȩ ac ucentia parẽ. Nisi quod tiranru

Expanded text:
ntiam non voco lassam crudelitatem ; haec est. Caesar, clementia vera, quam tu praentiam non voco lassam crudelitatem ; haec est. Caesar, clementia vera, quam tu praestas, quae non saevitiae paenitentia coepit, nullam habere maculam, num- quam civilem sanguinem fudisse; haec est in maxima potestate verissima animi temperantves suos liceat, experiendo temptare, sed hebetare aciem imperii sui. Praestitisti, Caesar, civitatem incruentam, et hoc, quod magno animo gloriatus es nullam te toto orbe stillam cruoris humani misisse, eo maius est mirabiliusque, quod nulli umquam citius gladius commissus est. Clementia ergo non tantum honestiores sed tutiores praestat ornamentumque imperiorum est simul et certissima salus. Quid enim est, cur reges consenuerint liberisque ac nepotibus tradiderint regna, tyrannorum exsecrabilis ac brevis potestas sit ? Quid interest inter tyrannum ac regem species enim ipsa fortunae ac licentia par est, nisi quod tyranni
Abbreviated transcription (Latin):
uenise: fatemur. Grmulam aliamcausam quani quot & naum̃ edius
qnoeqysuas que acerbires pͥncipid solent eẽ quam inune mulacru¬
delitate. ex sequebatur. Quod probrosis inseclictis adrisit. qd dare illum
penas apparebat cum erigeret. Quod quoscumq obadultĩum familie suȩ dãp¬
nauerat. ad eo ñ occidit. ut dimissis quo tutiores eẽt diplomata daret. Hoc ẽ igno¬
scerei cum scias inultos futuros qui ꝓte irascantur. Et tͥ sanguine alieno gra¬
tificantem ñ dare tantum salutẽ s p̃stare. Hec augustuss senex aut iam
insenec tutem annis uergentib. In ad olescentia caluit. arsit ira: multa fecit.
ad quȩ inuitiis oculos retoequebat. Comparare nemo mansuetudini tuȩ.
audebit diuum augusgum ⁊̃ suncertam̃ uiuenilium. annorum deduye¬
rit. asenectutẽ płꝰ qm maturam fuerit moderatus. Est clemens nẽpe
post mare actiacum romano cruore infectum. Nempe post factas insicilia
clades isuas ralienas. nempe pꝰ perusianas aras ⁊ ꝓscͥptiones: Ego uͦ dem̃¬

Expanded text:
am causam, quam quod contumelias quoque suas, quae acerbiores principibus solent esse quam iniuriae, nulla crudelitate exsequebatur, quod probrosis in se dictis adrisit, quod dare illum poenas apparebat, cum exigeret, quod, quoscumque ob adulterium filiae suae damnaverat, adeo non occidit, ut dimissis quo tutiores essent, diplomata daret. Hoc est ignoscere, eum scias multos futuros, qui pro te nascantur et tibi sanguine alieno gratificentur, non dare tantum salutem, sed praestare. Haec Augustus senex aut iam in senectutem annis vergentibus ; in adulescentia caluit, arsit ira, multa fecit, ad quae invitus oculos retorquebat. Comparare nemo mansuetudini tuae audebit divum Augustum, etiam si in certamen iuvenilium annorum deduxerit senectutem plus quam maturam ; fuerit moderatus et clemens, nempe post mare Actiacum Romano cruore infectum, nempe post fractas in Sicilia classes et suas et alienas, nempe post Peru- sinas aras et proscriptiones. Ego vero cleme
Abbreviated transcription (Latin):
fi etssus ẽ ꝑmultos amos. Tulit ornam̃ta pͥncipis retinentẽ. ⁊ ponti¬
ficatum marumum ñ nisi mortuo illo transferri inse passus e. Ma¬
luit emini illum honorem uocari quam spolium. heceum clem̃tia ad̃
silitem se curitatem ꝙ ꝓdurit. Hac gratum ac fauorabilem recdidit.

Expanded text:
ri passus est ! Per multos annos tulit ornamenta principis retinentem et pontiri passus est ! Per multos annos tulit ornamenta principis retinentem et pontificatum maximum non nisi mortuo illo transferri in se passus est; maluit enim illum honorem vocari quam spolium. Haec eum clementia ad salutem securitatemque perduxit; haec gratum ac favorabilem reddidit,
Abbreviated transcription (Latin):
seruilii. afferunt:: Tantumq agniem nobilium ñ inania nomina p̃fecren-¬
tium. s eorum qu imaginib siuis decori sunt: Ne totam eius orationẽ
repetentlo magnam partẽ uoluminis occupet. diutius enim quam duab
horis. locutum ẽẽ constat. cum hanc penam qua sola erat contentus futurꝰ
extenileret. uitam inquit tͥ cinna iterundo. pͥus hosti nunc insidiatori
tid̾ȩ. Ex hodierno die int̃nos amioitia incipiat. Contendamus u
ego meliore fide tibi uitam dederim. antudebeas. Post hoc detulit ultro con¬
sulatus questꝰ: quod ñ audebat petere. Amicissimum : fidelissimum q
habuit. Hȩxes solus illi fuit. Nullis amplus insidiis abullo petitus ẽ Igno¬
uit ab auustiuis uictis: Nam si ñ ignousset quib imꝑasset: Salustiũ
castris conscͥpsit: iamdomitios messalas. asinios. cicerones: quicquid
fioris erat. inciuitate clem̃tiȩ suȩ debebat. Ipsum lepidum quã du mo¬

Expanded text:
Servilii ferent tantumque agmen nobilium non inania nomina praeferenServilii ferent tantumque agmen nobilium non inania nomina praeferentium, sed eorum, qui imagini- bus suis decori sint ? " Ne totam eius orationem repetendo magnam partem voluminis occupem diutius enim quam duabus horis locutum esse constat, eum hanc poenam, qua sola erat contentus futurus, extenderet : " Vitam," inquit, " tibi, Cinna, iterum do, prius hosti, nunc insidiatori ac parricidae. Ex hodierno die inter nos amicitia incipiat ; contendamus, utrum ego meliore fide tibi vitam dederim an tu debeas." Post hoc detulit ultro consulatum questus, quod non auderet petere. Amicissimum fidelissimumque habuit, heres solus illi fuit. Nullis amplius insidiis ab ullo petitus est. Ignovit abavus tuus victis ; nam si non ignovisset, quibus imperasset ? Sallustium rsariorum castris conscripsit ; iam Domitios, Messalas, Asinios, Cicerones, quidquid floris erat in civitate, clementiae suae debebat. Ipsum Lepidum quam diu mo
Abbreviated transcription (Latin):
felir ⁊tam diues es. ut uicto uictores inuideant. Sacerdotium tibi
petenti p̃ñtis complexib: quorum parentes mecum militauerant. de-¬
di. Cum sic de te meruerim: occidere me constitiusti. Gumad hans uo-¬
cem exclamasset ꝓcui hancabse ab eẽ dem̃tiam. Non p̃stas inquit. fi-¬
de cmna conuenerat ne int̾ ioquereris. occid̾e inquam me paras
adiecit locum sotios diem ordinẽ. insidiarum. eu cominissum eẽt
ferrum. Et cum defixum uideret: nec exconuentione iam sed ex consci-¬
entia tacentem. Quo inquit hoc animo facis: ut ipse sis pͥnceps. Male
me hercules cum p .r. agitur: si tͥ ad imꝑanilum nichil p̃t̃ me obstat.
Domum tueri tuam ñ potes. Nuꝑ ubertini hominis. grã: in pͥuato udicio
suꝑatus es. Adeo nichil facilius potes : quam contra cesarem ad uocare.
Cedo sispes tuas solus impedio paulus nete ⁊ fabus maximus. ⁊ cossi.⁊

Expanded text:
felix et tam dives es, ut victo victores invideant. Sacerdotium tibi felix et tam dives es, ut victo victores invideant. Sacerdotium tibi petenti praeteritis compluribus, quorum parentes mecum militaverant, dedi ; cum sic de te meruerim, occidere me constituisti. " Cum ad hanc vocem exclamasset procul hanc ab se abesse dementiam : " Non praestas," inquit, " fidem, Cinna ; convenerat, ne interloquereris. Occidere, inquam, me paras " ; adiecit locum, socios, diem, ordinem insidiarum, cui commissum esset ferrum. Et cum defixum videret nec ex conventione iam, sed ex conscientia tacentem : " Quo," inquit, " hoc animo facis ? Ut ipse sis princeps ? Male mehercules cum populo Romano agitur, si tibi ad im- perandum nihil praeter me obstat. Domum tueri tuam non potes, nuper libertini hominis gratia in privato iudicio superatus es ; adeo nihil facilius potes quam contra Caesarem advocare. Cedo, si spes tuas solus impedio, Paulusne te et Fabius Maximus et Cossi et
Abbreviated transcription (Latin):
Quiubi usitata romedia ñ ꝓcedunt temptant contraria. seue nta¬
te mchu adhiic ꝓfecisti. S aliuidenum lepidus secutusẽ. lepidum mu¬
rena. murenam cȩpio. cȩpionem ignatius. ut aliostaceam. quos
tantum ausos pudet. Nunc tempta quomodo tͥ cedat elementia
Ignosce.l cinnȩ. dep̃hensus ẽ. iam nocere tͥ ñ potest. ꝓdesse fame
tuȩ potest. Gaiusus sib qd̾ aduocatum iuenerat. adri quide
grãs egit. Renuntiari autẽ extemplo amicis quos inconsium. po¬
gauerat. imperauit. Et cunnam unum adse arcessit. Dimissis ꝙ
om̃ib ecubieulo. cum alteram cunȩ poni eathedram uississet. hoc
inquit. pͥmum ate peto neme ioquentem int̾pelles. ne medis
sermone meo ꝓclames. Dabitur tͥ loquendi liberum tempus. Ego
te cinna cum in hostium castris inuenissem ñ factum tantum michi
mimicum s natum. seruaui. Pat̾monium tͥ om̃e concessi. hodie tam

Expanded text:
qui, ubi usitata remedia non procedunt, temptant contraria. Severitaqui, ubi usitata remedia non procedunt, temptant contraria. Severitate nihil adhuc proiecisti; Salvidienum Lepidus secutus est. Lepidum Murena, Murenam Caepio, Caepionem Egnatius, ut alios taceam, quos tantum ausos pudet. Nunc tempta, quomodo tibi cedat clementia; ignosce L. Cinnae. Deprensus est; iam nocere tibi non potest, prodesse famae tuae potest. " Gavisus, sibi quod advocatum invenerat, uxori quidem gratias egit, renuntiari autem extemplo amicis, quos in consilium rogaverat, imperavit et Cinnam unum ad se accersit dimissisque omnibus e cubiculo, cum alteram Cinnae poni cathedram iussisset : " Hoc," inquit, " primum a te peto, ne me loquentem interpelles, ne medio sermone meo proclames ; dabitur tibi loquendi liberum tempus. Ego te, Cinna, cum in hostium castris invenissem, non factum tantum mihi inimicum sed natum, servavi, patrimonium tibi omne concessi. Hodie tam
Abbreviated transcription (Latin):
detracto in tegrum. cñ. pompei nepotem. dampnandum. Iam unum
int̾cenam dictaret. gemens subinde uoces uarias. emittebat. unt̃ se con-¬
trarias. Quid gͦ ego ꝑcussorem meum securum ambulare patiar. me
sollicito. Gͦ ñ dabit pęnas qui tot cuulib bellis frustra petitum caput.
tot naualib tot pedestrib p̃liis incolume: Post qu̾a t̾ra mariq par par¬
ta ẽ. ñ occidere constituat s immolare: Nam sacrificantem placu¬
erat adoriri. Rursus silentio int̾posito maiore multo. uoce sibi quam
cume irascebatur. Quiduiuis siꝑiretȩ tam multorum int̾ ẽ. quis fi¬
nis erit suppliciorum. quis sanguinis: Ego sum nobilib a dolescentulis
expositum capuit. in quod mucrones acuant: Nonẽ tanti uitasi ut
ego ñꝑeam tam multa ꝑdenda funt. Int̃pellauit. tandem illum lictia
uror ẜtadmictis inquit muliebre consilium: fac quod medici solent.

Expanded text:
detracto integrum. Cn. Pompei nepotem, damnandum ; iam unumdetracto integrum. Cn. Pompei nepotem, damnandum ; iam unumnis edictum inter cenam dictarat. Gemens subinde voces varias emittebat et inter se contrarias : " Quid ergo ? Ego percussorem meum securum ambulare patiar me sollicito ? Ergo non dabit poenas, qui tot civilibus bellis frustra petitum caput, tot navalibus, tot pedestribus proeliis incolume, postquam terra marique pax parata est, non occidere constituat, sed immolare ? " nam sacrificantem placuerat adoriri. Rursus silentio interposito maiore multo voce sibi quam Cinnae irascebatur : " Quid vivis, si perire te tam multorum interest ? Quis finis erit suppliciorum ? Quis sanguinis ? Ego sum nobilibus adulescentulis expositum caput, in quod mucrones acuant ; non est tanti vita, si, ut ego non peream, tam multa perdenda sunt. " Interpellavit tandem illum Livia uxor et : " Admittis," inquit, " muliebre consilium ? Fac, quod medici solent,
Abbreviated transcription (Latin):
plurimis ramis inpullulant. Et multa satorũ gn̾ra ut densicra sur-¬
gant. reciduntur. ita recgia crudelitas auget. in imirorum numerũ
tollendo. Parentes enim liberiq eorum qui int̾fectisunt. ⁊ ꝓpinqui
amici in locum singulorum succedunt. Hoc quã uerum sit. ad monẽ
eremplo domestico uolo. Diuus augustus fuit mitis pͥnceps. siquis illũ
apͥncipatu suo estimare incipiat. incominuni quid̾e rep. gladium mo¬
uit. cum hoc etatis eẽt qd̾ tu ninces. duo deiugesimũ egressus annũ.
imi pugiones insinum amicorum absconderat. iamusidiis
tonii consulis latus petierat. ianfuerat collega ꝓscͥptionis. S cum
annum quadragesumum transsisset. ingallia moraretur. delatumẽ.
adeum iuidicium .L. cmnnam stolidi ingeni uirum insidias ei struere.
ferebat. Constitusse ab eo iundicare ⁊ consilium amcorũ aduocari
uissit. Nox ill inquieta erat. cum cogitaret ad olescentẽ nobilem hoc

Expanded text:
plurimis ramis repullulant et multa satorum genera, ut densiora surplurimis ramis repullulant et multa satorum genera, ut densiora surgant, reciduntur, ita regia crudelitas auget inimicorum numerum tollendo ; parentes enim liberique eorum, qui interfecti sunt, et propinqui et amici in locum singulorum succedunt. Hoc quam verum sit, admonere te exemplo domestico volo. Divus Augustus fuit mitis princeps, si quis illum a principatu suo aestimare incipiat ; in communi quidem rei publicae gladium movit. Cum hoc aetatis esset, quod tu nunc es, duodevicensimum egressus annum, iam pugiones in sinum amicorum absconderat, iam insidiis M. Antonii consulis latus petierat, iam fuerat collega proscriptionis. Sed cum annum quadragensimum transisset et in Gallia moraretur, delatum est ad eum indicium L. Cinnam, stolidi ingenii virum, insidias ei struere ;ferebat. Constituit se ab eo vindicare et consilium amicorum advocari iussit. Nox illi inquieta erat, cum cogitaret adulescentem nobilem, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sensu publico licet. tͥ ñ magis a quã soli latere contingit. Multa contra
te luyẽ. Omnium inistam conuersi oculi sunt. ꝓdire te putes oriris. Loqͥ
ñ potes : nisi ut uocemtuam quȩ ubiq st̃ gentes expipiant. Irasci ñ
pdces nͥut om̃ia p̃mant᷑. Sic quis neminẽ ad fligere: n ut qͥcquid arca
fuerit. quatiat᷑: Ut fulmina paucorum ꝑicułu cadunt. om̃ium
meti. sic anim aduersiones magnarum potestatum t̾rent latius
quam nocent. Non sine causa. Non enĩ quantũ fecerit. s quantum
facturus sit. cogitat᷑ ĩ eo qui onmia potest. Adice nunc quod pͥuatos ho¬
mines ad accipiendas inunas oportimiores acceptarum patientia facit.
Negib certior ẽ ex mansuetudine securitas. Quia frequens uindicta :¬
paueorum odium oppͥmit omnium irritat. NUoluntas oportet ante
seuendi. quam causa defitiat. Auoquin quȩmad modum prescisȩ arboreᷤ

Expanded text:
sensu publico licet ; tibi non magis quam soli latere contingit. Multa circa sensu publico licet ; tibi non magis quam soli latere contingit. Multa circa te lux est, omnium in istam conversi oculi sunt. Prodire te putas ? Oriris. Loqui non potes, nisi ut vocem tuam, quae ubique sunt gentes, excipiant ; irasci non potes, nisi ut omnia tremant, quia neminem adfligere, nisi ut, quidquid circa fuerit, quatiatur. Ut fulmina paucorum periculo cadunt, omnium metu, sic animadversiones magnarum potestatum terrent latius quam nocent, non sine causa ; non enim, quantum fecerit, sed quantum facturus sit, cogitatur in eo, qui omnia potest. Adice nunc, quod privatos homines ad accipiendas iniurias opportuniores acceptarum patientia facit, regibus certior est ex mansuetudine securitas, quia frequens vindicta paucorum odium opprimit, omnium irritat. Voluntas oportet ante saeviendi quam causa deficiat ; alioqui, quemadmodum praecisae arbores
Abbreviated transcription (Latin):
inturba quã ñ excedunt latent. quorum ⁊ uirtutes ut appareant du luctãt᷑.
⁊uitia tenebras habent. Urã factadictaq rumor excipit. Et ideo nullis
magis. curandum ẽ. qualem famam habeant. quam quiquałe cumq
meruerint magna habiturisunt. Quam multa tͥ ñ licent quȩ nobis
ficio tuo licent. Possum in qualibet parte urbis solus incedere
timore: quamius sequatur comes. nullus. sit domi. nullus ad latus gla-¬
dius. Tibi intua pace armato uiuentlum ẽ. Aberrare a fortunatua ñ¬
ñ potes. obsidet te. ⁊ quocumq descendis magno apparatu sequitur. Est
hec summe magnitudinis seruitus ñ posse fieri minorem. s cum diis tͥ
cominunis ipsanccessitas ẽ. Nam illos quoq celum. alligatos tenet. neo
magis illis descendere datum ẽ. quã tͥ tutum. fastigiotuo adfixus es.
Nrõs motus paucisentiunt. ꝓdire nobis ac recede̾ & mutare habitũ sine

Expanded text:
in turba, quam non excedunt, latent, quorum et virtutes, ut appareant, diu luctantur in turba, quam non excedunt, latent, quorum et virtutes, ut appareant, diu luctantur et vitia tenebras habent ; vestra facta dictaque rumor excipit, et ideo nullis magis curandum est, qualem famam habeant, quam qui, qualemcumque meruerint, magnam habituri sunt. Quam multa tibi non licent, quae nobis beneficio tuo licent ! Possum in qualibet parte urbis solus incedere sine timore, quamvis nullus sequatur comes, nullus sit domi, nullus ad latus gladius ; tibi in tua pace armato vivendum est. Aberrare a fortuna tua non potes ; obsidet te et, quocumque descendis, magno apparatu sequitur. Est haec summae magnitudinis servitus non posse fieri minorem; sed cum dis tibi communis ipsa necessitas est. Nam illos quoque caelum alligatos tenet, nec magis illis descendere datum est quam tibi tutum ; fastigio tuo adfixus es. Nostros motus pauci sentiunt, prodire nobis ac recedere et mutare habitum sine
Abbreviated transcription (Latin):
moratiq imꝑii. quam sereni cęli initentis ¶C rudele regnum: turbidum
tenebrisq obscurum ẽ. Int̾ trem̃tes ⁊ adrepentinum sonitum ex pauescen-¬
tes ne eo quidem qui omnia ꝑturbat inconcusso. Facilius pͥuatis ignoscitur
ꝑtinacit̾ se uindicantib Possunt lȩdi dolorq eorum ab iniuriauenit. Timẽt
p̾tẽa contemptum. ⁊ ñ retulisse lȩdentib grãm. infirmitas iudet᷑ ñ dem̃tia.
At cui ultio infacili ẽ. is omissa ea. certam laudem mansuetudinis consequit᷑.
mili loco. positis. exercere manum. litigare. in rigxam ꝓ currer
morẽ irȩ suȩ. gerere liberus ẽ. Leues int̃ paria ictus sunt. Regi uocifera¬
tio quoq uerborumq intẽꝑantia. ñ exmaiestate ẽ. Graue putas eripi loquen¬
di arbitͥum regib qd̾ humilluni habent. Ista inquit seruitꝰ ẽ. ñ imꝑium.
iudtu ñ exꝑiris istud nobis eẽ. tbi seruitutem: Alia conditio ẽ eor

Expanded text:
moratique imperii quam sereni caeli et nitentis. Crudele regnum turbidum moratique imperii quam sereni caeli et nitentis. Crudele regnum turbidum tenebrisque obscurum est, inter trementes et ad repentinum sonitum expavescentes ne eo quidem, qui omnia perturbat, inconcusso. Facilius privatis ignoscitur pertinaciter se vindicantibus ; possunt enim laedi, dolorque eorum ab iniuria venit ; timent praeterea contemptum, et non rettulisse laedentibus gratiam infirmitas videtur, non clementia ; at cui ultio in facili est, is omissa ea certam laudem man- suetudinis consequitur. Humili loco positis exercere manum, litigare, in rixam procurrere ac morem irae suae gerere liberius est ; leves inter paria ictus sunt ; regi vociferatio quoque verborumque intemperantia non ex maiestate est. Grave putas eripi loquendi arbitrium regibus, quod humillimi habent. " Ista," inquis, " servitus est, non imperium." Quid ? tu non experiris istud nobis esse, tibi servitutem ? Alia condicio est eorum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
timuis: iinnocentiam inuiti: acrenitentes. ꝑdidimus. Nec derelinquimus
tantium s usq adextremum ȩu delinquimus. E tiam siquis tam bñ iam
purgauit. animum ut nichil obturbare eum amplius possit ac fauere.
Ad innocentiamtam̃ peccando ꝑuenit. Qm̃ d̾oꝵ feci mentionẽ. optime
hoc exemplum pͥncipi constituam ad quod formetur. ut se talem eẽ cuubus
quales sibi deos uelit. E tpedit gͦ habere mexorabilia peccatis atr errori di
numitra : expedit usq ad ultimam infesta ꝑnitiem ¶et quis regumue
tutus cuius ñ m̃bra aruspices colligant. Q uod si dl placabiles. ⁊ de
munib p̃positum miti ammo exercere imperium. Et cogitace ut̃ mundi
statꝰ gratior oculis pulchrior que sit sereno ⁊i puro die. ancum frigorib erebris om̃i-¬
a quatiuntur. uignes hinc atq illinc micant. At qui ñ alia faties est ꝗuieti

Expanded text:
timus et innocentiam inviti ac retinentes perdidimus ; nec deliquimus timus et innocentiam inviti ac retinentes perdidimus ; nec deliquimus tantum, sed usque ad extremum aevi delinquemus. Etiam si quis tam bene iam purgavit animum, ut nihil obturbare eum amplius possit ac fallere, ad innocentiam tamen peccando pervenit. Quoniam deorum feci mentionem, optime hoc exemplum principi constituam, ad quod formetur, ut se talem esse civibus, quales sibi deos velit. Expedit ergo habere inexorabilia peccatis atque erroribus numina, expedit usque ad ultimam infesta perniciem ? Et quis regum erit tutus, cuius non membra haruspices colligant ? Quod si di placabiles et aequominibus praepositum miti animo exercere imperium et cogitare, uter mundi status gratior oculis pulchriorque sit, sereno et puro die, an cum fragoribus crebris omnia quatiuntur et ignes hinc atque illinc micant ! Atqui non alia facies est quieti
Abbreviated transcription (Latin):
pͥnceps. alios exciuib sius qua utiles boniq sunt libensꝙ uideat. alios inmi¬
merum relinquat. quosdam eẽ gaudeat. quosdam patiatur. Cogitate in hac
ciuitate inqua turba ꝑlatissima itinera sine int̃missione defiuens eligitur.
quotiens aliquid obstitit. quod cursumeus uelut torrentis rapidi moraretur.
inqua tͥb eodem tempore t̾eatris uiȩ postulantur: inqua consumitur quicqͥd
t̃ris omnib aratur. quanta solitudo acuastitas futura sit. si nicbil relinquitur
nisi quod uidex seuenis absoluerit. Quotus quisq exquestorib ẽ. qui ñ eripsa
lege teneatur qua querit: Quotꝰ quisq accusator uacat culpa: Et neseioe
an nemo addandam ueniam difficilior sit. quam qui illa m petere sepius me¬
ruit. Peceauimus om̃s. alii grauia. ahi leuiora. alii exdestinato. alii forte ex¬
impulsi. aut aliena nequitia ablati. Aui inbonis consiliis parum fortiter ste¬

Expanded text:
princeps alios ex civibus suis, quia utiles bonique sunt, libens videat, alios in nuprinceps alios ex civibus suis, quia utiles bonique sunt, libens videat, alios in numerum relinquat ; quosdam esse gaudeat, quosdam patiatur. Cogitato, in hac civitate, in qua turba per latissima itinera sine intermissione defluens eliditur, quotiens aliquid obstitit, quod cursum eius velut torrentis rapidi moraretur, in qua tribus eodem tempore theatris caveae postulantur, in qua consumitur, quidquid terris omnibus aratur, quanta solitudo ac vastitas futura sit, si nihil relinquitur, nisi quod iudex severus absolvent. Quotus quisque ex quaesitoribus est, qui non ex ipsa ea lege teneatur, qua quaerit ? quotus quisque accusator vacat culpa ? Et nescio, an nemo ad dandam veniam difficilior sit, quam qui illam petere saepius meruit. Peccavimus omnes, alii gravia, alii leviora, alii ex destinata, alii forte impulsi aut aliena nequitia ablati ; alii in bonis consiliis parum fortiter ste
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum sibi manum inicere. ⁊ potestate sua in melius placidiusq uti.
c ipsum cogitantem occidere contralegem: nemo ñ potest set
nemo p̃terire. Magnam foetunam. magnus animus decet. Qui nisi se
adillam extulit. ⁊ altior stetit. illam quoq infrat̾rã deducit. Magni aũ
anum ꝓpͥumẽ. placidum ẽẽ tranquillumq unuirias atq offensiones
ignobilis bestiȩ ꝑtinatia ẽ. Nondecet regem seua nec in exorabilis ira. N
multum enim supͣ eum eminet. cu se irascendo exequat. At sidat uitam
dat dignitatẽ ꝑiclitantib ⁊ meritis. amittrre facit: quo nulli nisi
rerum potentilicet. Uita enim ⁊̃ suꝑiori eripit᷑. numquam nisi inferi¬
ori datur. Seruare ꝓprium ẽ excellentis fortunȩ que numqͣm magis su¬
spici debet. quam cum illi contigit. ⁊dem posse quod diis quorum bñficio
in lucem edimur tamboni quam mali. Deorum itaq sibi ammum ad serens

Expanded text:
ipsum sibi manum inicere et potestate sua in melius placidiusque uti ipsum sibi manum inicere et potestate sua in melius placidiusque uti hoc ipsum cogitantem : " Occidere contra legem nemo non potest, servare nemo praeter me" ? Magnam fortunam magnus animus decet, qui, nisi se ad illam extulit et altior stetit, illam quoque infra ad terram deducit ; magni autem animi proprium est placidum esse tranquillumque et iniurias atque offensiones ignobilis bestiae per- tinacia est. Non decet regem saeva nec inexorabilis ira, non multum enim supra eum eminet, cui se irascendo exaequat ; at si dat vitam, si dat dignitatem periclitantibus et meritis amittere, facit, quod nulli nisi rerum potenti licet ; vita enim etiam superiori eripitur, numquam nisi inferiori datur. Servare proprium est excellentis fortunae, quae numquam magis suspici debet, quam cum illi contigit idem posse quod dis, quorum beneficio in lucem edimur tam boni quam mali. Deorum itaque sibi animum adserens
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑatorib Quanto plus habet ap̃ illos quoo seruet. quantoq in maio¬
re materia apparet. Quantulum enim nocet pͥuata crudelitas. ẜ cin¬
cipum seuitia bellum ẽ. Cum autẽ uirtutib int̾ ẽ concordia. nec ulla
gltera mnelior aut honestiorsit. quedam tam̃ quib dam ꝑsonis aptior ẽ.
Secet inagnanumtas:quẽlibet mortalem ⁊̃ illum infra que nichi
em  aid eniminiauis ⁊ fortus quam malam fortunam retundere. Heo
tam̃ magnanunitas inbona fortuna laxiorem locum habet. meliusq intri-¬
bunali quam inplano conspicit᷑. Clem̃tia in quam cumq domum ꝑue¬
neria ocam felicem tranqiullamꝙ p̃stabit. E inregia. quo rarior. eo
inurabilior. Qud emm ẽ memorabilius. quam eum cuuis itȩ nicħ obstat.
Cuuis grauiori sententiȩ ipsi qui ꝑeunt assentiunt᷑. quẽ nemo int̃¬
pellaturus ẽ. immo si uehem̃tis excanduit. ne dep̃caturus ẽ quide.

Expanded text:
imperatoribus, quanto plus habet apud illos, quod servet, quantoque in maioimperatoribus, quanto plus habet apud illos, quod servet, quantoque in maiore materia apparet. Quantulum enim nocet privata crudelitas ! Principum saevitia bellum est. Cum autem virtutibus inter se sit concordia nec ulla altera melior aut honestior sit, quaedam tamen quibusdam personis aptior est. Decet magnanimitas quemlibet mortalem, etiam illum, infra quem nihil est ; quid enim maius aut fortius quam malam fortunam retundere ? Haec tamen magnanimitas in bona fortuna laxiorem locum habet meliusque in tribunali quam in plano conspicitur. Clementia, in quamcumque domum pervenerit, eam felicem tranquillamque praestabit, sed in regia, quo rarior, eo mirabilior. Quid enim est memorabilis quam eum, cuius irae nihil obstat, uius graviori sententiae ipsi, qui pereunt, adsentiuntur, quem nemo interpellaturus est, immo, si vehementius excanduit, ne deprecaturus est quidem,
Abbreviated transcription (Latin):
nis oominandi erit. qui parendi fuerit. Ideo pͥncipes regesq ⁊ quocumq
alio nomine sunt. tutores statꝰ publici. ñ ẽ mirum amiri ultra pͥuitas ⁊̃
ecessitudines. Nam si sanis hominib publica pͥuatis. potiora s u
ut h̃ĩs quoq carior sit. inquẽ se res p. conuertit. Olim enĩ ita se induit
re p. oȩsar. ut seduci alterum ñposset. sine utriusq ꝑnitiȩ. Nam ut ill ui¬
rib opusẽ. ⁊ huic capite. Longuis iudet᷑ recessisse aꝓposite oratio ma. At me¬
hercules remipsam p̃mit. Nam siquod adhuc colligit. tu animus re p.
itiȩ es. illa corpustuum.Uides ut puto quam necessaria sit clem̃tia.Ti¬
bi enim parris. cumuderis altĩ parcere. Parcendum itaq ĩ imꝓbandis
opusẽ. sustinenda ẽ. ne ultra quã necesse sit insidat. Est gͦ ut dicebam
clem̃tia om̃ib quidem hominib scd̃m naturã. maxime tam̃ decora

Expanded text:
nis dominandi erit, qui parendi fuerit. Ideo principes regesque et quocumque nis dominandi erit, qui parendi fuerit. Ideo principes regesque et quocumque alio nomine sunt tutores status publici non est mirum amari ultra privatas etiam necessitudines ; nam si sanis hominibus publica privatis potiora sunt, sequitur, ut is quoque carior sit, in quem se res publica convertit. Olim enim ita se induit rei publicae Caesar, ut seduci alterum non posset sine utriusque pernicie ; nam et illi viribus opus est et huic capite. Longius videtur recessisse a proposito oratio mea, at mehercules rem ipsam premit. Nam si, quod adhuc colligit, tu animus rei publicae tuae es, illa corpus tuum, vides, ut puto, quam necessaria sit clementia; tibi enim parcis, cum videris alteri parcere. Parcendum itaque est etiam imopus est, sustinenda est manus, ne ultra, quam necesse sit, incidat. Est ergo, ut dicebam, clementia omnibus quidem homini- bus secundum naturam, maxime tamen decora
Abbreviated transcription (Latin):
iminĩsa multitudo unius animacircumdata illius spũ regit᷑. illuis rati-
flectitur. Pressurase acfractura uirib suis. nͥ consilio sustir
Suam itaq incoluinitatem amant. cum ꝓ uno homine denas legiones.
matiemo educunt. Cum impͥmam frontẽ procurrunt.⁊ aduersa uulni¬
b pectora fect̃. ne imꝑatoris su signa uertantur. Ille ẽ. enim uinculum
ꝑ quod respublica coheret. ille spirtus uitalis quem bec tot milia trahũt.
Nichil ipsa ꝑse futura. nisi onus ⁊ p̃da: simens illa imꝑis subtrahatur.
Rege incolums. mens omnib una. amisso ruꝑe fide̾. hic casus romanȩ
pacis exitum erit. Hic tanti fortunam ppłi. inruinas aget. Tam dui ab-
sto ꝑiculo aberit. hic ppłs.quam diusciet ferre frenos. Quos siqnͣd
ꝑit. uł aliquo casu disscussos reponi sibi passus ñerit. Hȩc unitas.⁊ hic
marimi imꝑii contextus. in partes multas dissiliet. Ioemq huic urbi fi-¬

Expanded text:
immensa multitudo unius animae circumdata illius spiritu regitur, illius ratione immensa multitudo unius animae circumdata illius spiritu regitur, illius ratione flectitur pressura se ac fractura viribus suis, nisi consilio sustineretur. Suam itaque incolumitatem amant, eum pro uno homine denas legiones in aciem deducunt, cum in primam frontem procurrunt et adversa vulneribus pectora ferunt, ne imperatoris sui signa vertantur. Ille est enim vinculum, per quod res publica cohaeret, ille spiritus vitalis, quem haec tot milia trahunt nihil ipsa per se futura nisi onus et praeda, si mens illa imperii subtrahatur. Rege incolumi mens omnibus una; amisso rupere fidem. Hic casus Romanae pacis exitium erit, hic tanti fortunam populi in ruinas aget ; tam diu ab isto periculo aberit hic populus, quam diu sciet ferre frenos, quos si quando abruperit vel aliquo casu discussos reponi sibi passus non erit, haec unitas et hic maximi imperii contextus in partes multas dissiliet, idemque huic urbi fi
Abbreviated transcription (Latin):
aruendumsit: Somnum eius noctunis exeubus munint enacert
obiecti circiim fusiq defendunt. incurrenti ꝑiculis scoponuntid̃ie
obion e hic sme ratione ppłis urbib ꝙ consensus sicptegendi. amandiq
reges ⁊ sesuaq iactandi quocumꝙ desiderauit umperaros salus. Nlee
hec uilitas suiẽ aut clem̃tia ꝓ uno capite tot milia ereipere feseresi.¬
demultis mortib unam ammam redimere:. Non numquanu senis u n¬
uandi & tniemadiodum torum eotpus animo deseruit. Ent i cumi hoc u¬
tanto magis tantoqꝙ speciosius sit ille i nocculto maneat tenius ⁊ nque
soc lauitet. incertus T am̃ manus pedes ecł̃i negotium illigert̃. I t̾um hec
cutis munit. illius uissu macemus. aut inquieti discurrimꝰ. cũ illeim¬
ꝑauit. Siue auarus dñsẽ. marelucri causa scrutam᷑. siue ambiuiosus ĩã
dudum dextrã flamimis ab iecimus. aut uoluntariam subsilurmus. Sic hec

Expanded text:
truendum sit, somnum eius nocturnis excubiis muniunt, latera truendum sit, somnum eius nocturnis excubiis muniunt, latera obiecti circumfusique defendunt, incurrentibus periculis se opponunt. Non est hic sine ratione populis urbibusque consensus sic protegendi amandique reges et se suaque iactandi, quocumque desideravit imperantis salus ; nec haec vilitas sui est aut dementia pro uno capite tot milia excipere ferrum ac multis mortibus unam animam redimere nonnumquam senis et invalidi. Quemadmodum totum corpus animo deservit et, cum hoc tanto maius tantoque speciosius sit, ille in occulto maneat tenuis et in qua sede latitet incertus, tamen manus, pedes, oculi negotium illi gerunt, illum haec cutis munit, illius iussu iacemus aut in- quieti discurrimus, cum ille imperavit, sive avarus dominus est, mare lucri causa scrutamur, sive ambitiosus, iam dudum dextram flammis obiecimus aut voluntarii terram subsiluimus, sic haec
Abbreviated transcription (Latin):
s ñ int̾ illos qui hominẽ uoluptati donant. quorum omnia dictaꝙ
factaq adutilitates suas spectant. Nam si quietẽ petit ⁊ otieim hanõ
uirtutem naturȩ suȩ nactus ẽ. quȩ pacẽ amat ⁊ manus retinetssiui¬
lum tam̃ clem̃tias
ex omnibus
magis. quã regam
aut pͥncipẽ
decet. Itaemm magniuiri decori gloriȩq sunt. si illis saluitaris poten¬
tia ẽ. Nam pestifera uis ẽ. ualere ad nocendum Illius demum magn¬
tudo stabilis fundataq ẽ. quẽ omnes tam suprase eẽ. quã suꝑra se sa¬
unt. Curans curam excubare ꝓsalute singulorũ atq untuersorũ cotidie
exꝑiuntur. Quo ꝓcedente. ñ tamquam malum aliquod aut noxium
ecubili ꝓ silierit. diffugiunt s tamquam ad clarum. ac beneficum sidꝰ
certatim ad uolant. Obicere se ꝓ illo mucronib insidianti ũ paratissimi.
Et substernere corporasua siꝑstragem ills humanam. ut aob saluteror¬

Expanded text:
sed etiam inter illos, qui hominem voluptati donant, quorum omnia dicta sed etiam inter illos, qui hominem voluptati donant, quorum omnia dicta factaque ad utilitates suas spectant ; nam si quietem petit et otium, hanc virtutem naturae suae nanctus est, quae pacem amat et manus retinet. Nullum tamen clementia ex omnibus magis quam regem aut principem decet. Ita enim magnae vires decori gloriaeque sunt, si illis salutaris potentia est ; nam pestifera vis est valere ad nocendum. Illius demum magnitudo stabilis fundataque est, quem omnes tam supra se esse quam pro se sciunt, cuius curam excubare pro salute singulorum atque universorum cottidie experiuntur, quo procedente non, tamquam malum aliquod aut noxium animal e cubili prosilierit, diffugiunt, sed tamquam ad clarum ac beneficum sidus certatim advolant. Obicere se pro illo mucronibus insidiantium paratissimi et substernere corpora sua, si per stragem illi humanam iter ad salutem s
Abbreviated transcription (Latin):
deratio ẽ. que sanabilia ingenia distingue. adeploratis sciat¶  lec ꝓmiscuam
habere acuulgarẽ clem̃tiam oportet nec abscisam. Nam tã om̃ĩb igno¬
sc̃e crudelitas. Quã null. Modum tenere debemus. S quia difficile ẽ
temperam̃tũ. quicquid ȩquo plus futurũ ẽ. inpartẽ humaniorem. pre¬
ponderet ss hec suo melius loco dicent᷑. Nunc intres partes omn
matĩam diuidam. Prima erit manu missionis. Scd̾a q̃ naturam clem̃tię
habitũq demonstret. Nanicium. sint uicia q̃dam uirtutes imitantia. ñ
possunt secerni. nisi signa quib dinoscant᷑ imp̃sseris. Tertio loco queremꝰ
quo modo ad hanc uirtutẽ ꝑ ducatur animus. quomͦ confirmet eam. ⁊ u-¬
su suam faciat. Nullam ex omnib uirtutib plus homini conuenire. cũ
sit nilla humanior constet necesse ẽ. N onsolum int̾ nos qu hominem¬
uoluptati sotiale animal cominuns bono genitum uderi uolumus.

Expanded text:
deratio est, quae sanabilia ingenia distinguere a deploratis sciat. Nec promiscuam deratio est, quae sanabilia ingenia distinguere a deploratis sciat. Nec promiscuam habere ac vulgarem clementiam oportet nec abscisam; nam tam omnibus ignoscere crudelitas quam nulli. Modum tenere debemus; sed quia difficile est temperamentum, quidquid aequo plus futurum est, in partem humaniorem praeponderet. Sed haec suo melius loco dicentur. Nunc in tres partes omnem hanc materiam dividam. Prima erit manumissionis ; secunda, quae naturam clementiae habitumque demonstret : nam cum sint vitia quaedam virtutes imitantia, non possunt secerni, nisi signa, quibus dinoscantur, impresseris ; tertio loco quaeremus, quomodo ad hanc virtutem per- ducatur animus, quomodo confirmet eam et usu suam faciat. Nullam ex omnibus virtutibus homini magis convenire, cum sit nulla humanior, constet necesse est non solum inter nos, qui hominem sociale animal communi bono genitum videri volumus,
Abbreviated transcription (Latin):
peclat. inaiora iinoraq Exclementia omines idem sperant. Nec ẽ quisqm
cui tam ualde unocentia sua placeat. ut ñ stare in conspectu clem̃tiam
paratam hiunanis errorib gaudeat. Esse aitt̃ aliquos scio. qui clem̃tia pes¬
simum quemq putent sustineri. Qm̃ nisi post eͥmen suꝑ uacua ẽ. ⁊ sola
bec iurtus uit ĩnocentes cessat. S pͥmum omnium sicut medicinȩ ap̃ egros
usus. ⁊̃ ap̃sanos honor ẽ. itaclemitiam quamiiis pęnadigni inuocent : ĩ inno¬
centes colunt. Demde habet hec inꝑsona quoꝙ innocentium locum. quianio
int̃dum fortuna ꝓculpa ẽ. Nec in nocentia ȩtati elem̃t succurait s sẽpe iuur¬
tati. Q ĩ quide conditione tẽporim in eidunt quȩ dam. que possint. laudate¬
puniri. Adice quod magna pars hominum ẽ quȩ reuerti ad innogeͣmtm
sublatum ẽ. confusio sequitur. ⁊ uitiorum eruptio. Itaq adhibenda mo¬

Expanded text:
pectat maiora minoraque, ex clementia omnes idem sperant ; nec est quisquam, pectat maiora minoraque, ex clementia omnes idem sperant ; nec est quisquam, cui tam valde innocentia sua placeat, ut non stare in conspectu clementiam paratam humanis erroribus gaudeat. Esse autem aliquos scio, qui clementia pessimum quemque putent sustineri, quoniam nisi post crimen supervacua est et sola haec virtus inter innocentes cessat. Sed primum omnium, sicut medicinae apud aegros usus, etiam apud sanos honor est, ita clementiam, quamvis poena digni invocent, etiam innocentes colunt. Deinde habet haec in persona quoque innocentium locum, quia interim fortuna pro culpa est ; nec innocentiae tantum clementia succurrit, sed saepe virtuti, quoniam quidem condicione temporum incidunt quaedam, quae possint laudatpuniri. Adice, quod magna pars hominum est, quae reverti ad innocentiamsublatum est, confusio sequitur et vitiorum eruptio ; itaque ad- hibenda mo
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas sub ẽ. quȩq ut ita dicam ex solido enascuntur. tempore ipso inmaiꝰ
quo se status nobilis indolis. daret. Iam uota publica intuti sunt. Nec enim
ꝑiculum ẽ. ne te subita tui capiat obluuo. facit quid̃e auidos. nimia felicitas.
Nec tam temperate
c̃upiditates sunt
umquam. ut
in eo quod contin¬
git. dosinant. Gradus amagnis ad maiora fit. ispes imꝓhissimas com¬
plectuntur. insperata assccuti. Omnib tam̃ minc ciuib tuis. ⁊ hec confes¬
sio exprmitur. eẽ felices. ⁊ i illa. nichil iam his accedere bonis posse. ut ꝑpe¬
tua suit. Multa illos cogunt ad hanc confessionẽ. qua nulla in homine.
tardior ẽ: sccuritas alta affluens. lus. supͣ omnẽ iniuriam positũ. obũsabat᷑
ocłis. letissima forma rei ẜ: cui ad sumnam libertatẽ nichil de est. nͥ ꝑ eum¬
diligentia. Pueripue tam̃ ȩqualis ad maximos imosq ꝑuenit clem̃tiȩ tuę
ad miratio. Cetera enim bona ꝓportione fortune suȩ quisq sentit. aut ex¬

Expanded text:
eritas subest quaeque, ut ita dicam, ex solido enascuntur, tempore ipso in maius quo se ista tua nobilis indoles daret ; iam vota publica in tuto sunt ; nec enim periculum est, ne te subita tui capiat oblivio. Facit quidem avidos nimia felicitas, nec tam temperatae cupiditates sunt umquam, ut in eo, quod contigit, desinant ; gradus a magnis ad maiora fit, et spes improbissimas complectuntur insperata adsecuti; omnibus tamen nunc civibus tuis et haec confessio exprimitur esse felices et illa nihil iam his accedere bonis posse, nisi ut perpetua sint. Multa illos cogunt ad hanc con- fessionem, qua nulla in homine tardior est : securitas alta, adfluens, ius supra omnem iniuriam positum ; obversatur oculis laetissima forma rei publicae, cui ad summam libertatem nihil deest nisi pereundi licentia. Praecipue tamen aequalis ad maximos imosque pervenit clementiae tuae admiratio ; cetera enim bona pro portione fortunae suae quisque sentit aut ex
Abbreviated transcription (Latin):
uitatur: Siuis uacare aĩo ant panꝑsis oportet. aut pauꝑi simił. Nõ p̃studiũ salutate fieri
sine frugalitatis cura. frugalitas ant̃ pauꝑtas uoluntaria: Tolle itaq istas excusationes: nõdũ
qđ tu differs. ⁊ post cetã paras: ab ħ incipiendũ : Parare inqiuis unde iͥã uolo: sinul. ⁊ para
q̃. Tołanda .i. ad ħ ꝓꝑantib ł fames: quã toleraue̾ qͥdã in obsidionib Et qͦd alius erat illud

Expanded text:
imitatur ? si vis vacare animo, aut pauper sis oportet aut pauperi similis. Non potest studium salutare fieri imitatur ? si vis vacare animo, aut pauper sis oportet aut pauperi similis. Non potest studium salutare fieri sine frugalitatis cura; frugalitas autem paupertas voluntaria est. Tolle itaque istas excusationes: " Nondum quod tu differs et post cetera paras; ab hoc incipiendum est. " Parare," inquis, " unde vivam volo." Simul et para toleravere quidam in obsidionibus, et quod aliud erat illis
Abbreviated transcription (Latin):
tende. Si quid: qͦ ten̾is. aut expedi. aut incide. Morat᷑ inqͥs me res familiaris. Sic
illam dispon̾e̾ uolo: ut suffice nil agenti possit. Ne aut pauꝑtas mͥ honi sit: aut ego alicui.
Ccũ ħ dicis ñ uidis ium. ac potentiã eiꝰ de quo cogitas boni nosse. et sĩma ꝗ rei ꝑuidẽ qͣnt̃
et in marimis. ũ cicõis utar u̾bo opitulet᷑. inminima descendat. Michi erede aduoca illam
inꝯsilio. suadebit tͥ ne ad calcłos sedeas. Nepe ħ qris ⁊ ħista dilatione uis ꝯseqͥ. ne tͥ pauꝑtas
tim̃da sit. Iuid si appetenda ẽ: Multis ad pħiam obstitẽ diuiciȩ. Pauꝑtas expedita: seca¬
ad efs pascendos t̃nsmarinarũ regionũ ẽ obtanda fertilitas. Facile: pasce paucos uentres ⁊ bñ
insticutos ⁊ nicħ aluid desicdantes quam impłeri. Pruofames ꝯstat. Magno fastidiui. Puptas
ꝯtenta÷ desid̾iis instantib satis face̾. Quid÷ gͦ qͣre hãc rec̾ses ꝯtub̾nalẽ. ciuꝰ mores san diuies

Expanded text:
tende. Si quid est, quo teneris, aut expedi aut incide. "Moratur," inquis, "me res familiaris; sic illam disponere volo, ut sufficere nihil agenti possit, ne aut paupertas mihi oneri sit aut ego alicui." Cum hoc dicis, non videris vim ac potentiam eius, de quo cogitas, boni nosse. Et summam quidem rei pervideet in maximis, ut Ciceronis utar verbo, opituletur et in minima descendat. Mihi crede, advoca illam in consilium; suadebit tibi, ne ad calculos sedeas. Nempe hoc quaeris et hoc ista dilatione vis consequi, ne tibi paupertas timenda sit; quid si adpetenda est ? Multis ad philosophandum ad quos pascendos transmarinarum regionum est optanda fertilitas. Facile est pascere paucos ventres et bene institutos et nihil aliud desiderantes quam inpleri. Parvo fames constat, magno fastidium. Paupertas contenta est desideriis instantibus satis facere. Quid est ergo, quare hanc recuses contubernalem, cuius mores sanus dives