comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
retur a sacerdotibus et seniorib
nichil respondit & ammirante
pilato patientissimum silentium
tenuit. Hic est qui cum in passione
tacuerit: in ultione post modum
non tacebit. E ic est deus nr̃. id est
non omnium sed fidelium & cre¬
dentium deus. quicum in scđo
aduentu manifestus uenerit nõ
silebit: nam cum in humilitate
prius fuerit. occultus. ueniet in
potestate manifestus.Hunc ex pec¬
temus fr̃s dilectissimi iudicem
et uindicem nr̃m. ecclesiȩ suȩ po¬
pulum & ab initio mundi iusto¬
rum omnium munerum secum
pariter uindicaturum. Oi ui ad
uindictam suam nimium festinat
& ꝓperat. consideret quia necdum
iundicatus est ipse qui uidicat.
In apochalypsi angłs iohanni
uolenti adorare se resistit & dicit.
Ei de ne feceris. quia conseruus
tuus sum & fr̃m tuorum. ihm
precit adorari. & apłs paulus di¬
uni precepti memor ponit et dicit.
Deus exaltauit illum & donauit
illi nomen ut sit suꝑ omne nomen
ut in nomine iħu omne genu cur¬

Expanded text:
retur a sacerdotibus et senioribus retur a sacerdotibus et senioribus nihil respondit et mirante Pilato patientissimum silentium tenuit. hic est qui cum in passione tacuerit in ultione postmodum non tacebit. hic est Deus noster id est non omnium sed fidelium et credentium Deus, qui cum in secundo aduentu manifestus uenerit non silebit. nam cum in humilitate prius fuerit occultus, ueniet in potestate manifestus. Hunc expectemus, fratres dilectissimi, iudicem et uindicem nostrum ecclesiae suae populum et ab initio mundi iustorum omnium numerum secum pariter uindicaturum. qui ad uindictam suam nimium festinat et properat, consideret quia necdum uindicatus est ipse qui uindicat.in Apocalypsi angelus Iohanni uolenti adorare se resistit et dicit: uide ne feceris, quia conseruus tuus sum et fratrum tuorum. Iesum suam adorari et apostolus Paulus diuini praecepti memor ponit et dicit: Deus exaltauit illum et donauit illi nomen ut sit super omne nomen, ut in nomine Jesu omne genu cur
Abbreviated transcription (Latin):
qui disponunt testamentum eius
in sacrificiis nuntiabunt cȩli uis¬
sticiam eius quoniam deus uidex
est. & ysaias eadem ꝑnuntiat di¬
cens. Ecce enim dominus sicut
ignis ueniet & sicut ꝑcella currus
eius. retribuere in irãm uindictã.
in igne enim domini uidicabunt᷑.
& in gladio euis uulnerabuntur.
& iterum. Dominus deus uir¬
tutum ꝑdibit & comminuet bel¬
lum. excitabit certamen. & clama¬
bit suꝑ inimicos suos cum forti¬
tudine. Tacui. numquid semꝑ
tacebo: Quis autem est hic qui
tacuisse se prius dicit. & non sem¬
per tacebit. ⁊ tͥq ille qui sicut oui
ad uictimam ductus & sicut agnꝰ
coram tondente sine uoce non ape¬
ruit os suum. Utiq ille qui non
clamauit neq in plateis uox eius
audita est. Utiq ille qui non fuit
contumax neq contradix cum dor¬
sum suum poneret ad ftagella et
maxillas ad palmas faciem autem
suam non auerteret a feditate spu¬
torum. Utiq ille qui cum acusa¬

Expanded text:
qui disponunt testamentum eius qui disponunt testamentum eius in sacrificiis. et nuntiabunt caeli iustitiam eius, quoniam Deus iudex est. et Esaias eadem praenuntiat dicens: ecce enim Dominus sicut ignis ueniet, et sicut procella currus eius retribuere in ira uindictam. in igne enim Domini iudicabuntur et in gladio eius uulnerabuntur. et iterum: Dominus Deus uirtutum prodibit et comminuet bellum. excitabit certamen et clamabit super inimicos suos cum fortitudine: tacui, numquid semper tacebo? Quis autem est hic qui tachisse se prius dicit et non semper tacebit ? utique ille qui sicut ouis ad uictimam ductus et sicut agnus coram tondente sine uoce non aperuit os suum. utique ille qui non clamauit neque in plateis uox eius audita est. utique ille qui non fuit contumax neque contradixit, cum dorsum suum poneret ad flagella et maxillas ad palmas, faciem autem suam non auerteret a foeditate sputorum. utique ille qui cum accusa
Abbreviated transcription (Latin):
plendisq mr̃ibus prebere pacien¬
tiam. & cum aperusset inquit
quintum sigillum. uidi sub ara
dei ammas occisorum ꝓpter u̾bũ
dei & martyrium suum. & clama¬
uerunt magna uoce dicentes. quo¬
usq domine sanctus & uerus non
iudicas & iundicas sanguinem nos¬
strum de his qui in t̾ris inhabitaꝵ:
& data est eis singulis stola alba.
& diccum est ut requiescerent bre¬
ui.adhuc tempore. do nec implea¬
tur numerus conseruorum & frm̃
eorum quiq postea occidentur ex¬
emplo ipsorum. Quando autem
ueniat sanguinis iusti diuma
eruntq omnes alienigene & om̃s
iniqui stipula & succendens illos
adueniens dies dicit dominus. Qa
item legimus in psalmis ubi dei
iudicis predicatur aduentus. suȩ¬
censure maiestate uenerandus.
Nominus manifestus ueniet ds
ñr & non silebit. ignis ante eum
ardebit & in circuitu eius ꝑcella
nimia. uocauit cęlum sursum &
terram ut separet populum suum.
Colligite illi iuistos. & iustos eos

Expanded text:
plendisque martyribus praebere patienplendisque martyribus praebere patientiam. et cum aperuisset, inquit, quintum signum, uidi sub ara Dei animas occisorum propter uerbum Dei et martyrium suum, et clamauerunt magna uoce dicentes: quousque, Domine sanctus et uerus, non iudicas et uindicas sanguinem nostrum de his qui in terris inhabitant? et data est eis singulis stola alba et dictum est ut requiescerent breui adhuc tempore, donec impleatur numerus conseruorum et fratrum eorum quique postea occidentur exemplo ipsorum. Quando autem ueniat sanguinis iusti diuina eruntque omnes alienigenae et omnes iniqui stipula, et succendet illos adueniens dies, dicit Dominus. quod item legimus in psalmis, ubi Dei iudicis praedicatur aduentus censurae suae maiestate uenerandus: Deus manifestus ueniet Deus noster et non silebit. ignis ante eum ardebit et in circuitu eius procella nimia. uocabit caelum susum et terram ut separet populum suum. colligite illi iustos eius, eos
Abbreviated transcription (Latin):
bidinibus. & uideorum siue genti¬
lium & hereticorum quoq ꝑsecuci¬
onibus constituti patienter expec¬
temus ultionis diem. nec ad uĩdic¬
tam doloris nr̃i querula festinatiõe
ꝓperemus. cum scriptum sit. Ex¬
pecta me dicit dominus. in diem
resurrectionis meçin testimoniũ.
quoniam uiditium meum ad con¬
gregationes gentium ut excipiã
reges & effundam suꝑ eos iram
meam. Expectare nos iubet dñs
& future ultionis diem forti pati¬
entia sustinere: qui & in apoca¬
lipsi loquitur dicens. Ne signa¬
ueris uerba ꝓphetiȩ librihuius qͥd
iam tempus in proximo est. & hii qͥ
ꝑseuerant nocere noceant. & qui m
sordibus est sordescat adhuc. iustus
autem adhuc iustiora faciat. simi¬
liter & sanctus sanctiora. E cce uenio
cito & merces mea mecum est. redde¬
re uniciuiq secunrdum facta sua.
Unde & clamantes martyres et
ad uindictam suam dolore erumpen¬
te ꝓperantes. ex pectare adhuc iuben¬
tur. & temporibus consumandis im¬

Expanded text:
binibus et Iudaeorum siue gentibinibus et Iudaeorum siue gentilium et haereticorum quoque persecutionibus constituti patienter expectemus ultionis diem nec ad uindictam doloris nostri querula festinatione properemus, cum scriptum sit: expecta me, dicit Dominus, in die resurrectionis meae in testimonium, quoniam iudicium meum ad congregationes gentium, ut excipiam reges et effundam super eos iram meam. expectare nos iubet Dominus et futurae ultionis diem forti patientia sustinere. qui et in Apocalypsi loquitur dicens: ne signaueris uerba prophetiae libri huius, quia iam tempus in proximo est: et hi qui perseuerant nocere, noceant, et qui in sordibus est sordescat adhuc, iustus autem adhuc iustiora faciat, similiter et sanctus sanctiora. ecce uenio cito, et merces mea mecum estreddere unicuique secundum facta sua. unde et clamantes martyres et ad uindictam suam dolore erumpente properantes expectare adhuc iubentur et temporibus consummandis im
Abbreviated transcription (Latin):
tentiam diuitum. in opiam pauperũ
refouet. tuetur inuirginibus bea¬
tam uirginitatem. inuiduis labo¬
riosam castitatem. in coniunctis
& maritatis indiuiduam carita¬
tem. Facit humiles in ꝓsperis in
aduersis fortes. contra iniurias
& contumelias mites. docet de¬
linquentibus cito ignoscere. si
ipse delinquas dui & multum
rogare temptationes expugnat per¬
secutiones tolerat passiones & mar¬
tẏria consumat. Ipsa est quȩ fidei
nr̃e fundamenta firmiter munit.
ipsa est quȩ incrementa spei subli¬
mit̾ ꝓuebit. ipsa actum dirigit.
ut tenere possimus uiam xp̃i dũ
ꝑ eius tolerantiam gradimur. ipsa
efficit ut ꝑseueremus filii dei dũ
patientiam patris imitamur. Et
quoniam plurimos scio fr̃s dilec¬
tissimi uel pondere inuiriarum
angentium uel dolore. de eis qui ad¬
uersum se crassantur & seuiunt
uindicari uelociter cupere. nec illud
in extrema parte reticendum. Est.
ut in istis fluctuantis mundi tur¬

Expanded text:
tentiam diuitum, inopiam pauperum tentiam diuitum, inopiam pauperum refouet, tuetur in uirginibus beatam integritatem, in uiduis laboriosam castitatem, in coniunctis et maritatis indiuiduam caritatem. facit humiles in prosperis, in aduersis fortes, contra iniurias et contumelias mites. docet delinquentibus cito ignoscere, si ipse delinquas, diu et multum rogare. temptationes expugnat, persecutiones tolerat, passiones et martyria consummat. ipsa est quae fidei nostrae fundamenta firmiter munit. ipsa est quae incrementa spei sublimiter prouehit. ipsa actum dirigit, ut tenere possimus uiam Christi, dum per eius tolerantiam gradimur. ipsa efficit ut perseueremus filii Dei, dum patientiam patris imitamur. Et quoniam plurimos scio, fratres dilectissimi, uel pondere iniuriarum angentium uel dolore de eis qui aduersum se grassantur et saeuiunt uindicari uelociter cupere, nec illud in extrema parte reticendum est, ut in istis fluctuantis mundi tur
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑibus suis ȩdificat ad głam. inpa¬
tientia destruit ad ruinam. Q.ua¬
re fr̃s dilectissimi & boniᷤ patien¬
tiȩ. x impatientie malis
diligenter expinsis. patien¬
tia est ꝑ quam in xp̃o manemus et
uenire cum xp̃o ad deum possumus.
plena obseruatione teneamus. Iuȩ
copi᷑a & multiplex non angusto fine
concluditur nec breuibus terminis
cohercetur. Late patet patientiȩ uirtꝰ.
& ubertas eius & largitas de unius
quidem nominis fonte ꝑficiscitur.
sed ex undantibus uenis ꝑmulta
gloriarum itinera diffunditur. nec
ꝓficere aliquid in actibus nr̃is pot̃
ad consummandam laudem. nisi
inde consummationis accipiat firmi¬
tatẽ. Patientia est quȩ nos deo et
cominendat & seruat. ipsa est quȩ
iram temperat. quȩ linguam fre¬
nat. quȩ mentem gubernat. pacẽ
custodit. disciplinam regit. libidi¬
nis impetum frangit. tumoris uio¬
lentiam compͥmit. incendium si¬
multatis extinguit. choercet po¬

Expanded text:
operibus suis aedificat ad gloriam inpaoperibus suis aedificat ad gloriam inpatientia destruit ad ruinam. Quare, fratres dilectissimi, et bonis patientiae et inpatientiae malis diligenter expensis patientiam per quam in Christo manemus et uenire cum Christo ad Deum possumus, plena obseruatione teneamus: quae copiosa et multiplex non angusto fine concluditur uel breuibus terminis coercetur. late patet patientiae uirtus et ubertas eius et largitas de unius quidem nominis fonte proficiscitur, sed exundantibus uenis per multa gloriarum itinera diffunditur, nec proficere aliquid in actibus nostris potest ad consummandam laudem, nisi inde consummationis accipiat firmitatem. patientia est quae nos Deo et commendat et seruat: ipsa est quae iram temperat, quae linguam frenat, quae mentem gubernat, pacem custodit, disciplinam regit, libidinis impetum frangit, tumoris uiolentiam conprimit, incendium simultatis extinguit, coercet po
Abbreviated transcription (Latin):
mortem cecidit. nec acceptam diui¬
nitus gr̃am patientia custode ser¬
uauit. & ut frẽm cam ꝑimeret
sacrificii eius & muneris impaci¬
ens fuit. & quod esau de maioribꝰ
ad minora descendit. pͥmatus suos
ꝑ inpatientiam lentis amisit. Quid
iudaicus populus circa benefitia
diuina ꝑfious & ingratus. nonne
quod a deo pͥmum recessit inpatien¬
tie crimen fuit: dum moysi cum dõ
colloquentis morasꝰ posset ferre. pro¬
phanos deos ausus est postulare.
ut itineri siq duces nuncuparet
caput bubulum & terrestre figm̃¬
tum. Nec umquam ab eadem inpa¬
tientia desticit. quominus semper
docilitatis & diuine ammonitioni
inpatiens. ꝓpħas suos & iustos qͦsq
ꝑinendo. ad crucem quoq & sangui¬
nem domini ꝑsiliret. In patientia
& iam in ecclesia hereticos facit. et
ad uideorum similitudinem contͣ
xp̃i pacem & caritatem rebelles. ad
hostilia & furiosa odia conpellit.¬
& ne longum sit singula recense¬
re omnia omnino quȩ patientia

Expanded text:
mortem cecidit nec acceptam diuimortem cecidit nec acceptam diuinitus gratiam patientia custode seruauit, et ut fratrem Cain perimeret sacrificii eius et muneris inpatiens fuit, et quod Esau de maioribus ad minora descendit, primatus suos per inpatientiam lentis amisit. quid Iudaicus populus circa beneficia diuina perfidus et ingratus nonne quod a Deo primum recessit inpatientiae crimen fuit? dum Moysi cum Deo conloquentis moras non potest ferre, profanos deos ausus est postulare, ut itineris sui duces nuncuparet caput bubulum et terrestre figmentum, nec umquam ab eadem inpatientia destitit quominus semper docilitatis et diuinae administrationis impatiens prophetas suos et iustos quosque perimendo ad crucem quoque et ad sanguinem Domini prosiliret. inpatientia etiam in ecclesia haereticos facit et ad Iudaeorum similitudinem contra Christi pacem et caritatem rebelles ad hostilia et furiosa odia compellit. et ne longum sit singula recensere, omnia omnino quae patientia
Abbreviated transcription (Latin):
omnes ꝑmulierem deciperrposset¬
& fallere. quod fecit morigine. Nec
tamen iob grauibus & densis con¬
flictationibus frangitur. quominꝰ
inter illas angustias & pressuras¬
suas dei benedictionem uictrice pa¬
tientia comitetur. Tobias quoq
post iustitiȩ & miscđiȩ suȩ operam
magnifica. luminum amissione tẽp¬
tatus. in quantum patient̾ cecitatẽ
ꝑtulit. in tantum granditer dm̃
patientiȩ laude ꝑmeruit. Atq ut
magis fr̃s dilectissimi patientie bo¬
num luceat. quid mali e contrario
inpatientia inportet consideremus.
Nam ut patientia bonum xp̃i est.
ita contra inpatientia d iaboli ma¬
lum est sicut in quo habitat & ma¬
net xp̃c patiens inuenitur. ita in¬
patiens exiftit cuius mentem dia¬
boli nequitia possedit. Exordia de¬
niq ipsa uideamus diabolus ho¬
minem ad imaginem dei factum
inpatienter tulit: inde & periit pͥn
et perdidit. Adam contra cȩleste pre¬
ceptum cibi letalis inpatiens. in

Expanded text:
omnes per mulierem decipere posset etomnes per mulierem decipere posset et fallere, quod fecit in origine. nec tamen Iob grauibus et densis conflictationibus frangitur quominus inter illas angustias et pressuras Dei benedictio uictrice patientia praedicetur. Tobias quoque post iustitiae et misericordiae suae opera magnifica luminum amissione temptatus in quantum patienter caecitatem pertulit in tantum granditer Deum patientiae laude promeruit. Adque ut magis, fratres dilectissimi, patientiae bonum luceat, quid mali e contrario inpatientia inportet consideremus nam ut patientia bonum Christi est, ita contra inpatientia malum diaboli est, et sicut in quo habitat et manet Christus patiens inuenitur, ita inpatiens semper existit cuius mentem diaboli nequitia possedit. exordia ipsa denique uideamus. diabolus hominem ad imaginem Dei factum inpatienter tulit: inde at perit primus et perdidit. Adam contra caeleste praeceptum cibi letalis inpatiens in
Abbreviated transcription (Latin):
dolores. & multiplex temptationum
qualitas irrogatur. de iacturis fa¬
de amissione carorum. nec aliud ma¬
gis iniustos discernit & iustos.
quam quod in adu̾sis ꝑ impatien¬
tiam queritur & blasphimat inuis.¬
stus. patientia iustus ꝓbaturs ic̃
scriptum est. In dolore sustine et
in humilitate tua patientiã habe.
quoniam in igne ꝓbatur aurum
& argentum. S ic iob examinatus
est & ꝑbatus ͤ ad summum fasti¬
gium laudis patientiȩ iurtute
ꝓuectus. Iuanta aduersus eiim
diabolasiacula emissa. quanta
admota cormenta. iactura reifami¬
liaris infligitur. numerose soboł
orbitas irrogatur. diues incensu
domins. & in liberis pater dicior.
nec dominus repente. nec pater est.
Acedit uulnerum uastitas. & tabes¬
centes ac fluentes artus uermium
quoq edax pęna consumit. Ac ne
quid omnino remaneret quod nos
iob in siuis temptationib expiretur
Armatdiabolus & uxorem illo antiqͥ
nequitiȩ suȩ usus ingenio. quasi

Expanded text:
dolores et multiplex temptationum dolores et multiplex temptationum qualitas inrogatur de iacturis fade amissione carorum. nec aliud magis iniustos discernit et iustos quam quod in aduersis per inpatientiam queritur et blasphemat iniustus, patientia iustus probatur, sicut scriptum est: in dolore sustine et in humilitate tua patientiam habe, quoniam in igne probatur aurum et argentum. Sic Iob examinatus est et probatus et ad summum fastigium laudis patientiae uirtute prouectus. quanta aduersus eum diaboli iacula emissa, quanta admota tormenta. iactura rei familiaris infligitur, numerosae subolis orbitas inrogatur: diues in censu dominus et in liberis pater ditior nec dominus repente nec pater est. accedit uulnerum uastitas et tabescentes ac fluentes artus uermium quoque edax poena consumit. ac ne quid omnino remaneret quod non Iob in suis temptationibus experiretur, armat diabolus et uxorem illo antiquo nequitiae suae usus ingenio, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
in diem redemptionis. Omnis ama¬
ritudo & ira & iudignatio & cla¬
mor & blasphemia auferatur a
uobis. Si enim . xp̃ianus a furore
& contentione carnali tanquam
de maris turbinibus excessit. et
tranquillus ac lenis in portu xp̃i
ẽẽ iam cepit. nec iram nec discor¬
diam debet intͣ pectus admite¬
re. eui nec malum ꝑ malo redde¬
re liceat nec odisse. h ecnon ad ua¬
ria quoq carnis incommoda &
crebros corporis durosq crutiatus.
quib humanum genus cotidie
fatigatur & quatitur. patientia
necessaria est. nam cum in illa pͥma
transgressione p̃cepti. firmitas cor¬
poris cum immortalitate discesse¬
rit & cum morte infirmitas uen̾it.
nec possit firmitas recipici nisi cũ
recepta & immortalitas fuerit.
Oportet in hac fragilitate atq
infirmitate corpons luctari semꝑ
& congredi. quȩ luctatio & congres¬
sio non nisi patientiȩ potest uiribus
sustineri. Examinandis autem nob̃
atq explorandis diu̾si inportantus

Expanded text:
in diem redemptionis. omnis amain diem redemptionis. omnis amaritudo et ira et indignatio et clamor et blasphemia auferatur a uobis. si enim christianus a furore et contentione carnali tamquam de maris turbinibus excessit et tranquillus ac lenis in portu Christi esse iam coepit, nec iram nec discordiam debet intra pectus admittere cui nec malum pro malo reddere liceat nec odisse. Nec non ad uaria quoque carnis incommoda et crebros corporis durosque cruciatus quibus humanum genus cottidie fatigatur et quatitur patientia necessaria est. nam cum in illa prima transgressione praecepti firmitas corporis cum immortalitate discesserit et cum morte infirmitas uenerit nec possit firmitas recipi nisi cum recepta et immortalitas fuerit, oportet in hac fragilitate adque infirmitate corporea luctari semper et congredi, quae luctatio et congressio non nisi patientiae potest uiribus sustineri. examinandis autem nobis adque explorandis diuersi inportantur
Abbreviated transcription (Latin):
septem sed omnia omnino peccata
dimittas. ut diligas ininicos tuos.
ut ꝓ aduersiis & ꝑsecutoribus pre¬
cem facias. poteris ne ista ꝑferre
nisi patientia & colerantia firmi¬
tate: quod factum uidemus inste¬
phano. qui cum a uideis ui & lapi¬
dibus necaretur. non sibi uindic¬
tam s interfectoribus ueniam
postulabat dicens: domine ne sta-¬
tuas illis hoc peccatum. Sic ẽẽ opor¬
tuit primum martẏrem xp̃i qui
martyres secuturos głosa morte
precurrens non tantum predica¬
tor est. s dominicȩ passionis sed &
patientissimȩ lenitatis imitator.
Quid dicam de tra. de discordia.
de simultate. quȩ in xp̃iano esse
non debeant: s i patientia in pec¬
tore. hȩc illic locum habere non pos¬
sunt. aut si adire temptauerint
cito exclusa discedunt. ut domi¬
cilium pacificum ꝑseueret in
corde. ubi deum pacis delectet ha¬
bitare. Ammonet deniq apłs &
docet dicens. Nolite contristare
sp̃m scm̃ dei. in quo signati estis

Expanded text:
septies sed omnia omnino peccata septies sed omnia omnino peccata dimittas, ut diligas inimicos tuos, ut pro aduersariis et persecutoribus precem facias, poterisne ista perferre nisi patientiae et tolerantiae firmitate ? quod factum uidemus in Stephano, qui cum a Iudaeis ui et lapidibus necaretur, non sibi uindictam sed interfectoribus ueniam postulabat dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum. sic esse oportuit primum martyrem Christi qui martyras secuturos gloriosa morte praecurrens non tantum praedicator esset dominicae passionis sed et patientissimae lenitatis imitator. quid dicam de ira, de discordia, de simultate, quae in christiano esse non debent? sit patientia in corde, et haec illic locum habere non possunt, aut si adire temptauerint, cito exclusa discedunt, ut domicilium pacificum perseueret in corde, ubi Deum pacis delectet habitare. admonet denique apostolus et docet dicens: nolite contristare Spiritum sanctum Dei in quo signati estis
Abbreviated transcription (Latin):
et̾na in regnis cęlestibus ꝑmane¬
bit. Tolle illi patientiam & desola¬
ta non durat. Tolle illi sustinendi
tolerandiq substantiam & nullis
radicib ac iuribus ꝑ seuerat. Apͣ
demq cum de caritate loqueretur.
tolerantiam illi & patientiam iunx̃.
Caritas inquit magnamina est.
caritas benigna est. Caritas non emu¬
laitur non inflatur. non irritatur.
non cogitat malum. Omina dili¬
git omnia credit. omnia sperat. oĩa
sustinet. O stendit inde illam per¬
seuerare tenaciter posse quod norit
omnia sustinere. & alio loco. Susti¬
nentes inquit inuicemi dilectiõe.
satis agentes seruare unitatem
unitatem seruari posse nec pacem.
nisi se inuicem fr̃s mutua toleran¬
cia foueant. & concordiȩ uinculum
patientia int̾cedente custodiant. Qd
deinde ut non iures neq maledicas.
ut tua ablata non repetas. ut ac¬
cepta a lapa & alteram maxillam
uerberanti prebeas. ut fr̃i inte pec¬
canti. Non tantum septuaginta &¬

Expanded text:
aeterna in regnis caelestibus permaneaeterna in regnis caelestibus permanebit. tolle illi patientiam, et desolata non durat, tolle sustinendi tolerandique substantiam, et nullis radicibus ac uiribus perseuerat. apostolus denique cum de caritate loqueretur, tolerantiam illi et patientiam iuncxit. caritas, inquit, magnanima est, caritas benigna est, caritas . non aemulatur, non inflatur, non inritatur, non cogitat malum, omnia diligit, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet. ostendit inde illam perseuerare tenaciter posse, quod nouerit omnia sustinere. et alio loco, sustinentes, inquit, inuicem in dilectione, satis agentes seruare unitatem unitatem seruari posse nec pacem, nisi se inuicem fratres mutua tolerantia foueant et concordiae uinculum patientia intercedente custodiant. Quid deinde, ut non iuras neque maledicas, ut tua ablata non repetas, ut accepta alapa et alteram maxillam uerberanti praebeas, ut fratri in te peccanti non tantum septuagies
Abbreviated transcription (Latin):
ronam tuam. Que uox adhortatur
patienter & fortiter ꝑseuerare. ut qui
ad coronam laudis iam ꝑximã nitit.
durante patientia coronetur. Patien¬
tia autem fr̃s dilectissimi non t̾m
boua custodit. sed & repellit aduer¬
sa. sp̃ui scõ fauens & celestib ae diuii¬
nis coherens. contra facta caris
& corporis quibus anma expug¬
natur & quatitur: uirtutum sua¬
rum ꝓpugnaculo & reluctatur.
Inspitiamus deniq pauca de mul¬
tis. ut de paucis intelligantur &
cetera. A dulterium fraus homici¬
dium. mortale erunen est. Sit
fortis & ftabilis incorde patientia.¬
& nec adulterio sc̃ificatum corpꝰ
& dei templum polluitur. nec
usticie dicata innocentia conta¬
gio fraudis inficitur. nec pꝰ gus¬
tatam eucharistiam manus gla¬
dio & cruore maculatur. Caritas
fr̃nitatis uinculum est. funda¬
mentum pacis. tenacitas ac fir¬
mitas unitatis. que spe & fide
maior est. quȩ & opera & marty¬
ria precedit. quȩ nobiscum semꝑ

Expanded text:
ronam tuam. quae uox adhortatur ronam tuam. quae uox adhortatur patienter et fortiter perseuerare, ut qui ad coronam laude iam proxima nititur durante patientia coronetur. Patientia autem, fratres dilectissimi, non tantum bona custodit, \'sed et repellit aduersa. Spiritui sancto fauens et caelestibus ac diuinis cohaerens contra facta carnis et corporis quibus anima expugnatur et capitur uirtutum suarum propugnaculo reluctatur. inspiciamus denique pauca de multis, ut de paucis intellegantur et cetera. adulterium, fraus, homicidium mortale crimen est. sit fortis et stabilis in corde patientia, nec adulterio sanctificatum corpus et Dei templum polluitur nec iustitiae dicata innocentia contagio fraudis inficitur nec post gestatam eucharistiam manus gladio et cruore maculatur. Caritas fraternitatis uinculum est, fundamentum pacis, tenacitas ac firmitas unitatis, quae et spe et fide maior est, quae et opera et martyria praecedit, quae nobiscum semper
Abbreviated transcription (Latin):
non est spes. Iuod enim uidet quis
quid sperat: Si autem quod non
uidemus speramus: ꝑ exspectatio¬
nem speramus. Ex pectatio & pa¬
tientia necessaria est. ut id quod ẽẽ
cepimus impleamus: & quod spera¬
mus & credimus deo presentante ca¬
piamus. Deniq alio in loco idem
apostolus iustos & oꝑantes & diui¬
ni fenoris incremento cȩlestes thes¬
auros sibi recondentes. ut patien¬
tes quoq sint instruit & docet
dicens. Ergo dum tempus habe¬
mus operemur quod bonum est
ad omnes: maxime autem ad do¬
mesticos fidei. Bonum autem
facientes non deficiamus: temꝑe
enim suo metemus. Ammonet
nequis impatiens in oꝑatione de¬
ficiat. Nequis temptationibus
aut aduocatus aut uictus in me¬
dio laudis & gloriȩ itinere desiftat.¬
& pereant preterita dum quȩ ce¬
perunt desinunt ẽẽ ꝑfecta. sicut
scriptum est. Iusticia iusti non li¬
berabit eum. in quocumq die
exerrauerit. & iterum. Tene
quod habes ne alius accipiat co¬

Expanded text:
non est spes. quod enim uidet quis, non est spes. quod enim uidet quis, quid sperat? si autem quod non uidemus speramus per expectationem sustinemus. expectatio et patientia necessaria est, ut id quod esse coepimus impleamus et quod speramus et credimus Deo repraesentante capiamus. denique alio in loco idem apostolus iustos et operantes et de diuini faenoris incremento caelestes sibi thesauros recondentes ut patientes quoque sint instruit et docet dicens: ergo dum tempus habemus, operemur quod bonum est ad omnes, maxime uero ad domesticos fidei. bonum autem facientes non deficiamus: tempore enim suo metemus. admonet ne quis inpatiens in operatione deficiat, ne quis temptationibus aut auocatus aut uictus in medio laudis et gloriae itinere desistat et pereant praeterita, dum quae coeperant desinunt esse perfecta, sicut scriptum est: iustitia iusti non liberabit eum in quocumque die exerrauerit, et iterum: tene quod habes ne alius accipiat co
Abbreviated transcription (Latin):
habeatis. In mundo autem pres¬
suram habebitis. sed fidite qm̃ ego
uici mundum. Si autem qui dia¬
bolo & mundo renuntiauimus
pressuras & infestationes diabo¬
li  mundi crebrius ac iuolentiꝰ
patimur: quanto magis patientiã
tenenere debemus. qua adiutrice
& comite omnia infesta coleremꝰ.
domini & magistri nr̃i salutare
preceptum est. Qui tolerauerit
inquit usq ad finem hic saluus
erit. & iterum. Si ꝑmanseritis in
uerbo meo uere discipuli mei estis.
& cognoscetis ueritatem & ueritas
liberabit uos. Tolerandum & per¬
seuerandum est fr̃s dilectissimi.
ut ad spem ueritatis & libertatis
ad missi. ad ueritatem & libertatẽ
ipsam ꝑuenire possimus. quia
hoc ipsum quod xp̃iani sumus
fidei & spei res est: ut autem per¬
uenire spes & fides ad fructum¬
sui possint. patientia opus est.
Non enii presentem głam sequim᷑.
sed futuram. scđm quod paulus apos¬
tolus monet dicens. S pe saluati
sumus. Spes autem quȩ uidetur.

Expanded text:
habeatis: in mundo autem preshabeatis: in mundo autem pressuram habebitis, sed fidite, quoniam ego vici mundum . Si autem qui diabolo et mundo renuntiavimus, pressuras et infestationes diaboli et mundi crebrius ac violentius patimur, quanto magis patientiam tenere debemus, qua adjutrice et comite omnia infesta toleremus? XIII. Domini et magistri nostri salutare praeceptum est: Qui toleraverit, inquit, usque ad finem, hic salvus erit . Et iterum; Si permanseritis, inuerbo meo, uere discipuli mei estis: et cognoscetis ueritatem, et ueritas liberabit uos. tolerandum est et perseuerandum, fratres dilectissimi, ut ad spem ueritatis et libertatis admissi ad ueritatem et libertatem ipsam peruenire possimus, quia hoc ipsum quod christiani sumus fidei et spei res est. ut autem peruenire spes et fides ad fructum possint sui patientia opus est. non enim praesentem gloriam sequimur sed futuram secundum quod et Paulus apostolus monet dicens: spe saluati sumus. spes autem quae uidetur
Abbreviated transcription (Latin):
narus. nichil aliud nouit in illa
ipsa pͥma natiuitate quam flere.
Pidentia naturali lamentatur
uita mortalis anxietates & labo¬
res & ꝓcellas mundi quas ingredi
tur in exor dio statim suo ploratu et
gemitu rudis anima testatur. s u¬
datur enun quam dui istic uiuit᷑
& laboratur. nec sudantibus & labo¬
rantib possunt alia magis quam
patientiȩ subuenire solatia. Iuȩ cũ
apta sint & necessaria in isto mũ¬
do uniuersis. tunc magis nobis qͥ
diabolo impugnante plus quatum᷑.
qui matie cotidie stantes inuetera¬
N & exercitati hostis colluctationib
fatigamur. quib pret uarias et
assiduas temptationum pugnas
in psecutionum quoq certamine
patrimonia relinquenda sunt. sub.¬
eundus carcer. portandȩ cathene.
animȩ impendendȩ. gladius. bestiȩ.
ignes. cruces. omnia deniq tormen¬
torum ac pęnarum genera. fide &
uirtute patientia ꝑferenda. dño
ipso instruente & dicente. Hȩc lo¬
cutus sum uobis ut in me pacem

Expanded text:
narus nihil aliud nouit in illa narus nihil aliud nouit in illa ipsa prima natiuitate quam flere. prouidentia naturali lamentatur uitae mortalis anxietates et labores et procellas mundi quas ingrtur, in exordio statim suo ploratu et gemitu rudis anima testatur. Sudatur enim quamdiu istic vivitur et laboratur. Nec sudantibus et laborantibus possunt alia magis quam patientiae subvenire solatia: quae cum apta sint et necessaria in isto mundo universis, tum magis nobis, qui diabolo impugnante plus quatimur; qui, in acie quotidie stantes, inveterati et exercitati hostis colluctationibus fatigamur; quibus, praeter varias et assiduas tentationum pugnas, in persecutionum quoque certamine patrimonia relinquenda sunt, subeundus carcer, portandae catenae, animae impendendae, gladius, bestiae, ignes, cruces, omnia denique tormentorum ac poenarum genera fide et virtute patientiae perferenda, Domino ipso instruente et dicente: Haec locutus sum vobis ut in me pacem
Abbreviated transcription (Latin):
& datȩ legis transgressor accepit:
t unc sciemus quam patientes esse
in isto sȩculo debeamus. qui sic
nascimur ut pressuris istic & cõ¬
flictationib laboremus. Q uia au¬
disti in quit uocem mulieris tuȩ
& manducasti ex illa arbore de qͦ
sola preceꝑam tibi ne manduca¬
res: maledicta t̾ra erit in omnib
oꝑib tius. In tristitia & gemitu
edes ex ea ominibus diebus uitȩ
tuȩ. spinas & tribulos ettiet tibi.
& edes pabulum agri. In sudore
uultus tui edes panem tuum
donec reuertaris in terram de qua
sumptus es. quoniam terra es et
in t̾ram ibis. Huius sententiȩ uin¬
culo colligati omnes & constricti
sumus. donec morte extincta de
isto sȩculo recedamus. in tristitia &
gemitu si mus. necesse est omnib
dieb uitȩ nr̃e edamus panem. ne.¬
cesse est cum sudore & labore. Un.¬
de unus quisq cum nascitur et
hospitio mundi huius excipitur
initium sumit a lacrimis. & quã¬
iis adhuc omnium nescuis & ig¬

Expanded text:
et datae legis transgressor accepit. et datae legis transgressor accepit. tunc sciemus quam patientes esse in isto saeculo debeamus, qui sic nascimur, ut pressuris istic et conflictationibus laboremus. quia audisti, inquit, uocem mulieris tuae et manducasti ex illa arbore, de qua sola praeceperam tibi ne manducares, maledicta terra erit in omnibus operibus tuis, in tristitia et gemitu edes ex ea omnibus diebus uitae tuae. spinas et tribulos eiciet tibi et edes pabulum agri. in sudore uultus tui edes panem tuum, donec reuertaris in terram de qua sumptus es: quoniam terra es et in terram ibis. huius sententiae uinculo conligati omnes et constricti sumus, donec morte expuncta de isto saeculo recedamus. in tristitia et gemitu simus necesse est omnibus diebus uitae nostrae, edamus panem necesse est cum sudore et labore. Ynde unusquisque cum nascitur et hospitio mundi huius excipitur, initium sumit a lacrimis et quamuis adhuc omnium nescius et ig
Abbreviated transcription (Latin):
ligatus non tantum patienter
inꝑtit. Moyses ab ingrato & ꝑ
fido populo contempnitur freq̃n¬
ter & pene lapidatur. & tamen
lenis & patiens ꝓ his dem deum
deprecatur. In dauit uero ex qͦ
secundum carnem xp̃i natiuitas
oritur. quam magna & mira &
xp̃iana patientia. habuisse in
manu sepe ut saul regem ꝑsequen¬
tem se & interficere concupiscentẽ
possetoccidere. tamen subditum sibi
& traditum maluisse seruare. nec
rependisse inimico uicem. s occissũ
adhuc insuper & uindicasse. Tot
deniq ꝓpħȩ interfecti. tot marty¬
res glosis mortibus honorati. qui
omnes ad celestes coronas patientiȩ
laude uenerunt. Neq enim potest
accipi dolorum & passionum corona.
nisi p̾cedat in dolore & passione pa¬
tientia. Iuam sit autem patientia
utilis & necessaria fr̃s dilectissimi.
ut manifestius possit & plenius
nosci. dei sententia cogitetur quã
in origine statim mundi & gen̾s
humani adam precepti iminemor

Expanded text:
legatus non tantum patienter legatus non tantum patienter enter impertit. Moyses ab ingrato et a perfido populo contemnitur frequenter et paene lapidatur, et tamen lenis et patiens pro eisdem Dominum deprecatur. in Dauid uero, ex quo secundum carnem Christi natiuitas oritur, quam magna et mira et christiana patientia habuisse in manu saepe ut Saul regem persequentem se et interficere concupiscentem posset occidere et tamen subditum sibi et traditum maluisse seruare nec rependisse inimico uicem, sed occisum adhuc insuper et uindicasse. tot denique prophetae interfecti, tot martyres gloriosis mortibus honorati, qui omnes ad caelestes coronas patientiae laude uenerunt. neque enim potest accipi dolorum et passionum corona, nisi praecedat in dolore et passione patientia. Quam sit autem patientia utilis et necessaria, fratres dilectissimi, ut manifestius possit et plenius nosci, Dei sententia cogitetur quam in origine statim mundi et generis humani Adam praecepti inmemor
Abbreviated transcription (Latin):
se iudicanti iniuste. Inuenimus de¬
niq & patriarchas & ꝓpħas & ius¬
tos omnes qui figuram xp̃i ima¬
gine preeunte portabant. Nichil
magis custodisse in laude uirtutũ
suarum. quam quod patientiam
forti & stabili ȩquanimitate tenuer̾.
Sic abel originem martyrii & passi¬
onem iusti hominis initians pͥmus
& dedicans. aduersus fr̃em parri¬
cidam non resistit. nec reluctatur.
s humilis & mitis patient̃ occidit᷑.
Sic abraham deo credens & radice
ac fundamentum fidei primus in-¬
stituens. temptatus infilio non du¬
bitat neq cunctatur. s precep¬
tis dei tota patientia deuotionis
obsequitur. & isaac ad ostiȩ do-¬
minicȩ similitudinem prefigura¬
tus. quando a patre immolandus
offertur. patiens inuenitur. & iacob
fugatus a fr̃e de t̾ra sua patieis
excedit. & maiore patientia post¬
modum suplex adhuc magis im¬
pium & ꝑsecutorem muneribus
pacificis ad concordiam redigit.
Ioseph uenundatus a fr̃ib & re¬

Expanded text:
se iudicanti iniuste. Inuenimus dese iudicanti iniuste. Inuenimus denique et patriarchas et prophetas et iustos omnes qui figuram Christi imagine praeeunte portabant nihil magis custodisse in laude uirtutum suarum quam quod patientiam forti et stabili aequanimitate tenuerunt. sic Abel originem martyrii et . passionem iusti initians primus et dedicans aduersus fratrem parricidam non resistit nec reluctatur, sed humilis et mitis patienter occiditur. sic Abraham Deo credens et radicem ac fundamentum fidei primus instituens temptatus in filio non dubitat neque cunctatur, sed praeceptis Dei tota patientia deuotionis obsequitur. et Isaac ad hostiae dominicae similitudinem praefiguratus quando a patre immolandus offertur, patiens inuenitur. et Iacob fugatus a fratre de terra sua patienter excedit et maiore patientia postmodum supplex adhuc magis impium et persecutorem muneribus pacificis ad concordiam redigit. Ioseph uenundatus a fratribus et re
Abbreviated transcription (Latin):
lutari ad conseruandum benignꝰ
ad uersarios illoᷤ blasphemos. illos
nominis sui semꝑ iimicos. si pe¬
nutentiam delicti agant. si admis¬
sum facinus agnoscant. non solum
ad indulgentiam criminis. sed et
ad p̃muim regni cęlestis admittit.
Iuid potest patientius. quid benig¬
guine: &iam qui fudit sanguinem
xp̃i. Talis est xp̃o ac tanta patientia.
quȩ nisi tanta & talis existeret:
si ipse est salutis nr̃e uia. qui xp̃m
uestiguis salutaribus sequimur. ꝑ
xp̃i exempla gradiamur. sicut apłs
ioħns instruit dicens. Iui dicit se.
in xp̃o manere debet quomodo et¬
ille ambulauit. & ipse ambulare.
Item petrus suꝑ quem ȩccła dñi dig¬
natione fundata est. in ȩpła sua po¬
nit & dicit. Xp̃c passus est ꝑ nobis
relinquens uobis exemplum. ut
sequamini uestigia eius. qui pecca¬
tum ñ fecit nec dolus inuentus
est inore eius. Iui cum maledicere¬
tur non remaledixit. cum patere¬
tur non ꝯminabatur. Tradebat autẽ

Expanded text:
lutari ad conservandum benignuslutari ad conservandum benignusadversarios, illos blasphemos, illos nominis sui semper inimicos, si poenitentiam delicti agant, si admissum facinus agnoscant, non solum ad indulgentiam criminis, sed et ad praemium regni coelestis admittit. Quid potest patientius, quid benigguine etiam qui fudit sanguinem Christi. Talis est Christi ac tanta patientia; quae nisi talis ac tanta existeret, 250 si ipse est salutis nostrae via, qui Christum vestigiis salutaribus sequimur, per Christi exempla gradiamur, sicut Joannes tolus instruit dicens: qui dicit se in Christo manere debet quomodo ille ambulauit et ipse ambulare. item Petrus super quem ecclesia Domini dignatione fundata est in epistula sua ponit et dicit: Christus passus est pro uobis relinqens uobis exemplum, ut sequamini uestigia eius qui peccatum non fecit, nec dolus inuentus est in ore eius, qui cum malediceretur non remaledixit, cum pateretur non minabatur, tradebat autem
Abbreviated transcription (Latin):
latur. Nagella ipse pateretut coro¬
naretur spuus qui mr̃es floribus co¬
ronat ȩt̾̃nis. palmis in fatiem uerbe.¬
raretur qui palmas ueras iuncen¬
tibus tribuit. spoliaretur ueste
t̾rena qui indum̃to immortalita¬
tis cęteros uestit. Cibaretur felle. qͥ
cybũ cȩlestem dedit. Aceto potare¬
tur. qui salutare poculũ ꝓpina¬
uit. Ille innocens ille iustus inmõ
innocentia ipse. & ipse iustitia int̾
facinorosos deputatur: & testimoni-¬
is falsis ueritas p̃mitur. uidicat᷑
iudicaturus. & dei sermo ad uic¬
timam tacens ducitur. & c̃ ad crucẽ
dñi confundantur sidera. elementa
turbentur. contremiscat t̾ra. nox
diem claudat. sol ne iudeorum faci¬
nus aspicere cogatur & radios &
oculos suos subtrahat. ille non lo¬
quitur nec mouetur. nec maiestatẽ
suam sub ipsa salutem passione
ꝑfitetur. Usq ad finem ꝑseueran¬
T ac iugiter tolerantur omnia ut
consũmentur in xp̃o plena & ꝑfec
uenerint suscipit. & patientia sa¬

Expanded text:
latur, flagella ipse pateretur; corolatur, flagella ipse pateretur; coronaretur spinis qui martyres floribus coronat aeternis, palmis in faciem verberaretur qui palmas veras vincentibus tribuit, spoliaretur veste terrena qui indumento immortalitatis caeteros vestit, cibaretur felle qui cibum coelestem dedit, aceto potaretur qui salutare poculum propinavit! Ille innocens, ille justus, immo innocentia ipsa et ipsa justitia, inter facinorosos deputatur, et testimoniis falsis veritas premitur, judicatur judicaturus, et Dei Sermo ad victimam tacens ducitur. Et cum ad crucem Domini confundantur sidera, elementa turbentur, contremiscat terra, nox diem claudat, sol, ne Judaeorum facinus aspicere cogatur, et radios et oculos suos subtrahat, ille non loquitur, nec movetur, nec majestatem suam sub ipsa saltem passione profitetur. Usque ad finem perseveranter ac jugiter tolerantur omnia, ut consummetur in Christo plena et perfectvenerint, suscipit; et patientia sa
Abbreviated transcription (Latin):
Iec mirandum quod circa obȩdien¬
tes talis extiterit: qui uidam potu¬
it usq ad extremum longa patien¬
tia sustinere. cibum eum inimico
capere. hostem domesticum scire. nec
palam oftendere. traditoris osculum
non recusare. In udeis uero to¬
lerandis ȩquamimitas quanta.&
quanta patientia incredulos ad fi¬
dem suadendo flectere. obsequio in¬
gratos fouere. .Contradicentibus
respondere liluter. suꝑbos sustinere
clem̃ter. humiliter ꝑsequentibus ce¬
dere. ꝓpħarum int̾fectores & aduer¬
sus dm̃ semꝑ rebelles. usq ad crucis
& passionis horam uelle colligere.
Sub ipsam autem passionem & cru¬
cem pͥusquam ad crudelitatem ne¬
cis & effusionem sanguinis uenire¬
tur. quȩ cum uiciorum ꝑbra patient̃
audita. quȩ contumeliarum tolera¬
ta ludibra. ut insultantium spu
tamina exciperet. qui sputo suo ce¬
ci oculos paulo ante formasset. &
in cuius nomine a sẽruis nunc eis.
diabolus cum angelis sius flagel¬

Expanded text:
nec mirandum quod circa obaudiennec mirandum quod circa obaudientes talis extiterit qui ludam potuit usque ad extremum longa patientia sustinere, cibum cum inimico capere, hostem domesticum scire nec palam ostendere, traditoris osculum non recusare. in Iudaeis uero tolerandis aequanimitas quanta et quanta patientia incredulos ad fidem suadendo flectere, obsequio ingratos fouere, contradicentibus respondere leniter, superbos sustinere clementer, humiliter persequentibus cedere, prophetarum interfectores et aduersus Deum semper rebelles usque ad crucis et passionis horam uelle colligere. Sub ipsa autem passione et cruce, priusquam ad crudelitatem necis et effusionem sanguinis ueniretur, quae conuiciorum probra patienter audita, quae contumeliarum tolerata ludibrtamina exciperet, qui sputo suo caeci oculos paulo ante formasset; et in cujus nomine a servis nunc ejus diabolus cum angelis suis flagel
Abbreviated transcription (Latin):
uentu patientia comite signatur.
quod pͥmum de illa sublimitate
cȩlesti ad t̾rena descendens. Non
asꝑnatur dei filius carnem hom̃is
induere. & peccator cum ipse non
ẽẽt. aliena peccata portaret. immor¬
talitate int̃posita fieri se mortalem
patitur. ut innocens ꝑ nocentium
salute ꝑunatur. Dominus bapti¬
zatur.i seruo. & remissã peccatoꝵ
daturus ipse non dedignatur la¬
uacro regenerationis corpus ab¬
luere. dieb quadraginta ieunat.
ꝑ quem cęteri saginantur: E surit
& fimem sentit. ut quisfame ser¬
monis & gr̃ae fuerant cȩlesti pa¬
ne saturentur. Cum diabo lo
temptante congreditur & ini¬
micum tantum uicisse contentꝰ.
nichil ultra uerba conatur: dis¬
cipulis non ut seruis dñica po¬
testate prefuit. s benignus et
mitis fr̃na eos caritate dilexit. dig.¬
natus etiam pedes apłorum lauare
ut dum circa seruos talis est dñs ex¬
emplo suo doceret qualis circa com¬
pares & ȩquales debeat ẽẽ conseruꝰ.

Expanded text:
uentu patientia comite signatur, uentu patientia comite signatur, quod primum de illa sublimitate caelesti ad terrena descendens non aspernatur Dei filius carnem hominis induere et cum peccator ipse non esset aliena peccata portare. inmortalitate interim posita fieri se mortalem patitur ut innocens pro nocentium salute perimatur. Dominus baptizatur a seruo et remissam peccatorum daturus ipse non dedignatur lauacro regenerationis corpus abluere. diebus quadraginta ieiunat per quem ceteri saginantur: esurit et famem sensit ut qui in fame sermonis et gratiae fuerant caelesti pane saturarentur. cum diabolo temptante congreditur et inimicum tantum uicisse contentus nihil ultra uerba conatur. discipulis non ut semis dominica potestate praefuit, sed benignus et mitis fraterna eos caritate dilexit, dignatus etiam pedes apostolorum lauare, ut dum circa seruos talis est dominus, exemplo suo doceret qualis circa conpares et aequales debeat esse conseruus.
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃i qui in celis est. qui solem suũ
oriri facit suꝑ bonos & malos. et
pluit suꝑ iustos & iniustos. Si .N.
dilexeritis eos qui uos diligunt:
quam mercedem habebitis Nõ¬
ne & publicani sic faciunt: & si
salutaueris fr̃s ur̃os tantum. qͥd
amplius facitis Honne & echni¬
ci id ipsum faciunt: Eritis itaq
uos ꝑfecti. quomͦ pater ur̃ cȩlestis
ꝑfectus est. S ic ꝑfectos dixit fieri
dei filios. sic cosũmari ostendit. & do¬
cuit. celesti natiuitate reparatos
si patientia dei patris maneat in
nobis. si similitudo diuina quã
peccato adam ꝑdiderat manifes.¬
tetur & luceat in actib nr̃is. Iuȩ
gła est similem deo fieri. qualis
& quanta felicitas habere in uir¬
cutib quod diuinis laudibus
& qui ad hoc descendisse se dixerat
ut uoluntatẽ patris faceret: int̾
cet̾i ammirabilia uirtutum qͥbus
inditia diuinae maiestatis expres¬
sit. pat̾nam quoq patientiam tole¬
rantiȩ tenore seruauit. Omnis de¬
niq actus eius ab ipso statun ad¬

Expanded text:
caelis est, qui solem suum oriri facit super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos. si enim dilexeritis eos qui uos diligunt, quam mercedem habebitis? nonne et publicani sic faciunt? et si salutaueritis fratres uestros tantum, quid amplius facitis? nonne et ethnici id ipsum faciunt? eritis itaque uos perfecti, quomodo pater uester caelestis perfectus est. sic perfectos dixit fieri Dei filios, sic consummari ostendit et docuit caelesti natiuitate reparatos, si patientia Dei patris maneat in nobis, si similitudo diuina quam peccato Adam perdiderat manifestetur et luceat in actibus nostris. quae gloria est similem Deo fieri, qualis et quanta felicitas habere in uirtutibus quod diuinis laudibus euit et factis. et qui ad hoc descendisse se dixerat ut uoluntatem patris faceret inter cetera mirabilia uirtutum quibus indicia diuinae maiestatis expressit paternam quoque patientiam tolerantiae tenore seruauit. omnis denique actus eius ab ipso statim ad
Abbreviated transcription (Latin):
expectat. parentum. fratrum. filioꝵ.
frequens nos & copiosa turba desi¬
derat.iam de sua incolumitate se¬
cura. ad huc de nr̃a salute sollicita:
ad horum conspectũ & conplexũ ue¬
nire. Quanta & illis & nobis incom¬
mune lȩtitia est. qualis illic celes¬
Iium regnorum uoluptas sine ci¬
more moriendi. & cum ȩt̃nitate ui¬
uendi. quam summa & ꝑpetua fe¬
licitas. illic apłorum głosus chorus.
illic ꝓpħarum exultantium nume.¬
rus. illic martirum in numerabilis
gerunt. remunerati misericordes
qui alimentis & largitiõibris pau¬
pertim iustitiȩ opera fecerunt. qͥ
domini precepta seruantes ad celes¬
teᷤᷤ thesauros trena patrimonia trars¬
tulerunt. ad hos fr̃s dilectissimi
auida cupiditate ꝓperemus. & cũ
his cito ẽẽ ut cito ẽẽ ad xp̃m ueni
contingat optemus. Hanc cogita¬
tionem nr̃am deusuideat hoc pro¬
positum mentis & Fideixp̃e aspici¬
at. daturus eis caritatis suȩ ampli¬

Expanded text:
expectat, parentum, fratrum, filiorum expectat, parentum, fratrum, filiorum frequens nos et copiosa turba desiderat iam de sua incolumitate secura, adhuc de nostra salute sollicita. ad horum conspectum et conplexum uenire quanta et illis et nobis in commune laetitia est, qualis illic caelestium regnorum uoluptas sine timore moriendi et cum aeternitate uiuendi quam summa et perpetua felicitas! illic apostolorum gloriosus chorus, illic prophetarum exultantium numerus, illic martyrum innumerabilis gerunt, remunerati misericordes qui alimentis et largitionibus pauperum iustitiae opera fecerunt, qui dominica praecepta seruantes ad caelestes thesauros terrena patrimonia transtulerunt. ad hos, fratres dilectissimi, auida cupiditate properemus, ut cum his cito esse, ut cito ad Christum uenire contingat optemus. hanc cogitationem nostram Deus uideat, hoc propositum mentis et fidei Christus aspiciat daturus eis caritatis suae ampli