comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ tenebris lum̃ rectił corde. miseritors
uid̾etur auͣctas. postꝙͣ unꝰ sacͣmentũ
noue natĩtatis edocuit: statim młtitu¬
do celestiũ agniniũ q̃ głam dõ caneret
patemq simł hõib predicaret affuit.
ad patem uniꝰ fidei spei ⁊ dilcõuis. atq
ad głam dĩne laudatõis eẽnt ꝯu̾tendi.
Signifitãt ꝙ mistice pastores isti gͥgũ
doctores quosq ac rectores fideliũ aiaꝵ
Nox cutꝰ uigilias custodiebat᷑ suꝑ g̾gem
se suosq sb̾iectos om̃es. qui ꝑfc̃e uigĩ

Expanded text:
s videretur auctoritas, postquam unus sacramentum novae nativitatis edocuit, statim multitudo coelestium agminum, quae gloriam Deo caneret, pacemque simul hominibus praedicaret, adfuit, ad pacem unius fidei, spei et dilectionis, atque ad gloriam divinae laudationis essent convertendi. Significant autem mystice pastores isti gregum doctores quosque ac rectores fidelium animarum. Nox, cujus vigilias custodiebant super gregem se suosque subjectos omnes qui pe
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ natꝰ est qui dicit. Ego sum pastor
bonꝰ. Ndonꝰ pastor aĩam suã dat ꝓ ouibꝰ
suis. S ⁊̃ tp̃s iminebat. quo idem pas.¬
tor sũme bonꝰ. missis ĩ mũdũ pastorib
oues suas q̃ longe lateq disꝑse erra¬
bant. Ad semꝑ uirencia selestis uite pas¬
tua renocaret. Quoꝵ sũmo paston prẽ¬
cepit. Si diligis me. pasce oues meas
ftm est. ut discesserũt ab eis angłi in
celum. pastores loq̃bant᷑ adinuicẽ. n¬
seamꝰ iusq bethlehem. ⁊̃ uideamꝰ ħ uer

Expanded text:
nim natus est, qui dicit: Ego sum pastor bonus: bonus pastor animam suam dat pro ovibus suis . Sed et tempus imminebat quo idem pastor summe bonus, missis in mundum pastoribus, oves suas, quae longe lateque dispersae errabant, ad semper virentia coelestis vitae pascua revocaret. Quarum curam summo pastori praecepit: Si diligis me, pasce oves meas factum est: ut discesserunt ab eis angeli in coelum, pastores loquebantur adinvicem: Transeamus usque Beth
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ hõim xp̃s. qui omia q̃ illiũari ment᷑
corda hõmi sue p̃sentia cognicõis illusttͣ.
Tenebre a̾ stulti sunt ⁊ initͥ quoꝵ ceca
cis neqͣqmͣ caꝑe ꝑ intlłigẽtiã possint
ueluti si quil cetus iubare solis ꝑfun¬
datur. nec tñ ip̃e solem cuiꝰ liũe ꝑfũdit᷑.

Expanded text:
ri merentur corda hominum suae praesentia cognitionis illustrat; tenebrae autem stulti sunt et iniqui, quorum caeca cis nequaquam capere per intelligentiam possint: veluti si quilibet caecus jubare solis obfundatur, nec tamen ipse solem, cujus lumine perfunditur,
Abbreviated transcription (Latin):
pensacõis qͣ nobis pie sb̾uenire dignatꝰ
est ad agendas semꝑ bñficiis eius gr̃as
reu̾ti. Si .ni. illi sola adhuc natĩtate eius
cognita reu̾si st̃ głifitãtes s laudãtos dm̃
in om̃ib q̃ audierãt ⁊ uid̾ant. qnͣto ma¬

Expanded text:
pensationis qua nobis pie subvenire dignatus est, ad agendas semper beneficiis ejus gratias reverti. Si enim illi, sola adhuc nativitate ejus cognita, reversi sunt glorificantes et laudantes Deum in omnibus quae audierant et viderant, quanto ma
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ nascetur ex te scm̃. uocabit᷑ filiꝰ dĩ. le¬
g̾at mod̾ natĩtatis eius ñ nͥ angło reue¬
iante potuisse cognosci. dicẽte ysa. Gña
tu turris g̾gis nebulosa filie syon usq
ad te ueniet. ⁊ ueniet potestas pͥma ieg¬

Expanded text:
d nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei . Legerat modum nativitatis ejus, non nisi angelo revelante, potuisse cognosci, dicente Isaia: Gentu, turris gregis nebulosa, filia Sion, usque ad te veniet, et veniet potestas prima, reg
Abbreviated transcription (Latin):
qui audierũt mirati sũt. ⁊̃ de huis que
dc̃a erant a pastorĩb ad ip̃os. Nõ cela¬
uere silencõ ꝑ astores archana q̃ dĩnit᷑
agnou̾ant. s quibcũq potuere dice¬
bant. Quia ⁊ sp̃uales ecc̃ie pastores
in hoc maxiẽ sunt ordinati. ut u̾bi dĩ
misteria p̃dicent. ⁊ mira q̃ ĩ sc̃pturi
diditere. mirãda sius auditorib ostẽ

Expanded text:
ui audierunt, mirati sunt, et de his quae dicta erant a pastoribus ad ipsos. Non celavere silentio pastores arcana quae divinitus agnoverant, sed quibuscunque potuere dicebant; quia et spirituales Ecclesiae pastores in hoc maxime sunt ordinati, ut Verbi Dei mysteria praedicent, et mira quae in Scripturis didicerint miranda suis au
Abbreviated transcription (Latin):
fatiebat. ⁊ suꝑne significatõis nouitas.
⁊ t̾entissimi ꝑsecutoris impietas. Tunc
ã ⁊̃ egypto saluator illatꝰ est. ut gens
antiquis eprorib dedita.iam ad uitinã
salutem ꝑ occłtam gr̃am uocaret᷑. ⁊ que

Expanded text:
faciebat et supernae significationis novitas, faciebat et supernae significationis novitas, et cruentissimi persecutoris impietas. Tunc autem Aegypto Salvator illatus est, ut gens antiquis erroribus dedita, jam ad vicinam salutem per occultam gratiam vocaretur; et quae
Abbreviated transcription (Latin):
gaudete. qm̃ breiu int̾uallo
tõris post solleripnitatẽ natĩta¬
tis xp̃i festiuitas declaracõis eius illuͭ.
⁊ ꝙ̃ in ilło die u̾go peperit. in hoc nĩdus
cepcõms nr̃e temꝑauit exordia. ut shs¬
natus ⁊ c̾dentĩb manifestꝰ.⁊ ꝑseciñ
tĩb eẽt occultꝰ. Iam tũc gͦ celi enaria¬
tis exint. qñ ⁊ pastorib ex̾citus ãgłoꝵ
saluatoris editi annũciator apparuit.¬
⁊ magos ad eum adorand̾ p̃ma stella
ꝑduxit. ut a sõtis ortu ułq ad occasum
ueri regis gn̾atõ chorustaret. cum reꝑ
fidem ⁊ regna orientis ꝑ magos disce¬
rent ⁊ romanũ imꝑiũ ñ lat̾et: Nã seui¬
cia hodis uolens p̾mordia suspecti sͥ regi
extingu̾e. huic dispensacõi nesciens ser¬
uiẽbat. ut dũ atroci intentꝰ. Fatinori.
ignotũ sibi pu̾m in discreta infanciũ ce¬
de ꝑsequit᷑. ad nũtiatũ celitus dñatoris
ortum insignior u̾q fama loq̃retur. qmͣ
prompcõrem ad narrand̾ diligencõrẽq

Expanded text:
gaudete : quoniam brevi intervallo temporis post solemnitatem nativitatis Christi, festivitas declarationis ejus illuxit; et quem in illo die virgo peperit, in hoc mundus sceptionis nostrae temperavit exordia, ut natus i enarratis exivit , quando et pastoribus exercitus angelorum Salvatoris editi annuntiator apparuit , et magos ad eum adorandum praevia stella perduxit : ut a solis ortu usque ad occasum veri regis generatio coruscaret, cum rerum fidem et regna Orientis per magos discerent, et Romanum imperium non lateret. Nam et saevitia Herodis, volens primordia suspecti sibi regis exstinguere, huic dispensationi nesciens serviebat; ut dum atroci intentus facinori, ignotum sibi puerum indiscreta infantium caede persequitur, annuntiatum coelitus Dominatoris ortum insignior ubique fama loqueretur, quam promptiorem ad narrandum diligentioremque
Abbreviated transcription (Latin):
magis in regionẽ suãs̃ tnͣslato iħn in
egyptũ: ex amonicõne dĩna ex ardescit
frustrta ĩ meditatõib suis ħodis ĩsa¬
lem seuitiã insuspectã s̾ tendit etatem
S quos rex impiꝰ eximit mũdo: xp̃s ĩ
serit celo. Et quib ũdũ sangũis sui in¬
pondit redẽptõem: iam martirii tͥbuit
filius. Abstinete uos a carnalib de¬
mini hũilitatẽ. qmͣ dĩ filiꝰ suos disci
płos docere dignatꝰ est. Induite uos

Expanded text:
magis in regionem suam, translatoque Jesu in Aegyptum ex admonitione divina, exardescit frustra in meditationibus suis Herodis insalem sententiam in suspectam sibi tendit aetatem. Sed quod rex impius eximit mundo, Christus inserit coelo; et quibus nondum sanguinis sui impendit redemptionem, jam martyrii tribuit atis est filius. Abstinete vos a carnalibus demini humilitatem, quam Dei Filius discipulos suos docere dignatus est . Induite vos
Abbreviated transcription (Latin):
uida. Ex te .ii. exiet pͥnceps. q regat ppłm
meũ isrł. Nũc p̾ͥncipẽ natũ ⁊ pastorib
angłi. ⁊̃ nõbis nũtiau̾e̾ pastores. Hunc
pͥncipẽ natũ lõguiq̃ orientaliũ gẽciũ na¬
cõnes ĩ in solito noui syd̾is splendore didi¬
t̾unt. ⁊ ne de loco editi regis ambig̾ent.
ur̃a erudicõ ꝓoidit. ꝙ stella ñ docuit. Cur
pobis uiam qmͣ alus aꝑitis. obstruitis.
Sur ĩ ur̃a infidelitate resedit dubiũ. ꝙ ex
ur̃a fit Rnsione manifestũ. locũ natĩta¬
tis de scripturaꝵ testimõio demr̃atis. p̃sẽ
ciam tp̃us de coli ⁊ t̾re attestacõe cognoᷤ¬
sit. ibi ad ñ c̾dendũ ur̃ sensus obdubuit:
Relicior ergo ignoranͣ infanciũ qͦs ꝑsecu¬

Expanded text:
exiet princeps qui regat populum meum Israel . Hunc principem natum, et pastoribus angeli , et vobis nuntiavere pastores . Hunc principem natum longinquae Orientalium gentium nationes insolito novi sideris splendore didicerunt. Et ne de loco editi regis ambigerent, vestra eruditio prodidit quod stella non docuit. Cur vobis viam quam aliis aperitis obstruitis? Cur in vestra infidelitate residet dubium quod ex vestra fit responsione manifestum? Locum nativitatis de Sc terrae attestatione cognossit, ibi ad non credendum vester sensus obduruit. Felicior ergo ignorantia infantium quos persecu
Abbreviated transcription (Latin):
Houoret᷑ itaq sacͣtissimꝰ dies. ĩ qͦ salutis
nr̃e auctor apparuit. ⁊ ꝙ̃ magi infantẽ
uen̾ati sũt ĩ cimabuł. nos oĩpotẽtẽ adore¬
mꝰ in celis. At situt illi de thesauris suis
misticas dño muneꝵ sp̃es optułunt. ita
⁊̃ nos decordib nr̃is q̃ dõ sũt digna ꝓma¬
tor. ⁊̃ nr̃e tã fructũ q̃rit industrie. Neq
i. dormiẽtib ꝓuenit regnũ celoꝵ. s in
mãdatis dĩ laborantib. atq uigilantib.
ut si dona ip̃iꝰ ñ irrita fec̾imꝰ. ꝑ ea q̃ oe¬
dit m̾eamur acciꝑe q̃ ꝓmisit. uñ choreta¬
nuir diltõem nr̃am. ut abstinẽtes uos ab
om̃i oꝑe malo. q̃ sũt casta ⁊̃ iusta sectemĩ:
silii .n. lutis. abite̾ dẽbent oꝑa tenebͣꝵ. Ita¬
q odia declinate. m̃dacia abitite. suꝑbi¬
am hũilitate destrurte auaritiã ꝓicite
largitatẽ diligite. Necet .n. ut capitii
suo m̃bra ꝯueniant: ut ꝓmissoꝵ bĩtudi

Expanded text:
ue a nobis sacratissimus dies, in quo salutis nostrae auctor apparuit; et quem magi infantem venerati sunt in cunabulis, nos omnipotentem adoremus in coelis. Ac sicut illi de thesauris suis mysticas Domino munerum species obtulerunt, ita et nos de cordibus nostris, quae Deo sunt digna promadustriae: non enim dormientibus provenit regnum coelorum, sed in mandatis Dei laborantibus atque vigilantibus; ut si dona ipsius non irrita fecerimus, per ea quae dedit mereamur accipere quod promisit. Unde cohortamur dilectionem vestram ut abstinentes vos ab omni opere malo, quae sunt casta et justa sectemini . Filii enim lucis abjicere debent opera tenebrarum. Itaque odia declinate, mendacia abjicite, superbiam humilitate destruite, avaritiam projicite, largitatem diligite: decet enim ut capiti suo membra conveniant, ut promissarum
Abbreviated transcription (Latin):
potu̾nt pro eo mori. ꝙ̃ ñdum pot̾ant cõ¬
fiteri. Ita xp̃s ne ullũ ei tp̃o eẽt absq
miracło. añ usum lingue potestatẽ u̾bi
tacitus exerebat. ⁊ qͣi iam dr̃et sinite ꝑ¬
nulos uenire ad me. taliũ ẽ .n. regnũ cełoꝵ
Noua głia coronabat infantes. ⁊ de inicu
neminẽ hõim dĩui ĩcapatẽ eẽ sacͣmẽti.¬
noscamꝰ gͦ dilcissimi ĩ magis adoratorib
Exinde .n. in et̾nã h̾editatẽ cepunꝰ ĩtioire.
Oxiide nobis xp̃m loqũtia sc̃pturaꝵ archa

Expanded text:
dum poterant confiteri. Ita Christus, ne ullum ei tempus esset absque miraculo, ante usum linguae potestatem Verbi tacitus exerebat; et quasi jam diceret: Sinite parvulos venire ad me, talium est enim regnum coelorum : nova gloria coronabat infantes, et de initiis neminem hominum divini incapacem esse sacnoscamus ergo, dilectissimi, in magis adoratoribusExinde enim in aeternam haereditatem coepimus introire; exinde nobis Christum loquenti
Abbreviated transcription (Latin):
cognataꝵ sollẽpuitatũ uitiua sacͣmenta.
exultacõis uigor ⁊ fernor fidĩ ñ tepestat
Qd oĩm .n. hõim spectat salutẽ qd̾ ĩfãcia
mediatoris dĩ ⁊ hõim iam uniu̾fo decla¬
rabatur mũdo.cum Ad huc exiguo deti¬
n̾etur oppidulo. Qmͣius .n. isrłitã gẽtẽ
⁊̃ ip̃iꝰ gentis unã familiã delegisłet.
de qͣ nmͣ uniu̾se hũanitatis assum̾et: ĩ
noluit tñ intra mr̃ne hĩtacõis ãgusti¬
as ortus sui latere p̾mordia. s mex ab̾
om̃ib uoluit agnosci: qui dignatꝰ ẽ oĩbꝰ
batur. Dedit ergo asꝑitiẽtib intlłcm qͥ
p̃stitit signũ. ⁊ ꝙ fecit intlłigi. fecit in¬
cruiri. ⁊ se ĩueniend̾ oꝑtulit requisitꝰ. Sẽ

Expanded text:
natarum solemnitatum vicina sacramenta, exsultationis vigor et fervor fidei non tepescat. Ad omnium enim hominum spectat salutem, quod infantia Mediatoris Dei et hominum jam universo declarabatur mundo, cum adhuc exiguo detineretur oppidulo. Quamvis enim Israeliticam gentem, et ipsius gentis unam familiam delegisset, de qua naturam universae humanitatis assumeret, noluit tamen intra maternae habitationis angustias ortus sui latere primordia; sed mox ab omnibus voluit agnosci, qui dignatus est pro batur. Dedit ergo aspicientibus intellectum, qui praestitit signum; et quod fecit intelligi, fecit inquiri, et se inveniendum obtuli
Abbreviated transcription (Latin):
lehem pelegit naũtati. Iosolimã pas¬
sioni. hodes u̾ audiens iudeoꝵ p̾ncipẽ
natũ successorẽ suspitãs expau̾it: et
molitꝰ necem salutis auctori. fłm spo¬
pondit õbsequiũ. Quͣi felix foret. si ma
ca stulte emulacõis impietas. q̃ ꝓtur¬
bandũ putas diuinũ tuo furore ꝯsiliũ:

Expanded text:
solymam passioni. Herodes vero audiens Judaeorum principem natum, successorem suspicatus expavit; et molitus necem salutis auctori, falsum spopondit obsequium. Quam felix foret, si magca stultae aemulationis impietas, quae perturbandum putas divinum tuo furore consilium!
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ ã udetoꝵ ⁊̃ si suaue nõ mulceat. Ergo cã bñ
uiuendi nõ dełcatio corꝑał. s m̃tis prudentia ẽ.
Nõ eĩ caro q̃ subiecta est passioni. s mẽs q̃ iudicat
Quia nichil meliꝰ dełcat ꝙͣ ⁊silioꝵ honestas. et
lior est eĩ prudẽtia uł rõ arbitra passionus: ꝙͣ pas¬
sio. Prestantiꝰq qd̾ iuridicat. qd̃ qmͣ iudicio sb̾m ẽ.
Neq eĩ fieti potest ut tõne sit meliꝰ qd̾ ẽ irr̃onabi¬

Expanded text:
aue, non mulcet. ergo causa bene aue, non mulcet. ergo causa bene uiuendi non delectatio corporalis, sed mentis prudentia est. non enim caro, quae subiecta est passioni, sed mens, quae iudicat, quia nihil melius delectat quam consiliorum honestas et olior est enim prudentia uel ratio arbitra passionis quam passio praestantiusque quod iudicat quam quod iudicio subiectum est. neque enim fieri potest, ut
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ cognoscit: Nõne dicit. que utilitas in san¬
guns meo: si dãpno quẽ ip̃e saluaui: Dem̃
⁊sideras uidicẽ. nõ confid̾as aduccatũ: Potest
iste seiũorẽ fc̾e sñiam. qui int̾pellare nõ desinͭ
ut pr̃ne retõciliatõis in nos ⁊ferat᷑ gracia:
re debe̾nt. Cur nos ꝓ illo nõ ⁊̃ dura et acerba
tołemꝰ: qui ꝓ nobis tam indigna suscepit:
Ideoq d in nob̾ ẽẽ caritas: ut uullis ꝑiculis
reuccenut a xp̃o. Scriitũ est eĩ Aqͣml̃ta ex¬
cludere nõ pot̾it caritatẽ. et fluũa nõ ⁊cludent
eam. qr torrentẽ tnͣsit aĩa diligẽtis. Nulla tẽ¬
pestas. nullũ ꝓ fund̃ ꝑiculũ. Nullus t̾ror mor¬
tis aut pene ueri caritatis ĩminuit. Inhiis eĩ
beatus manet. Neq eĩ adu̾sa corꝑis uite beate
munꝰ ĩminuũt. n de eiꝰ aliquid suauitate deli¬
bant. Quia nõ indelcõne corpis uite bĩtudo ẽ.
s inconscĩa prira ab oĩ labe pct̃i. et eiꝰ m̃te. qui

Expanded text:
e cognoscit ? nonne dicet: quae utilitas in sanguine meo, si damno quem ipse saluaui? deinde consideras iudicem, non consideras aduocatum. potest iste seueriorem ferre sententiam, qui interpellare non desinit, ut paternae reconciliationis in nos conferatur gratia? rare deberent. Cur nos pro illo non etiam dura et acerba toleremus, qui pro nobis tam indigna suscepit? Ideoque debet in nobis esse charitas, ut nullis periculis reuocemur a Christo. scriptum est enim: aqua multa excludere non poterit caritatem et flumina non concludent eam, quia torrentem transit anima diligentis. nulla tempestas, nullum profundum periculum, nullus terror mortis aut poenae uim caritatis inminuit; in his enim beatus manet. neque enim aduersa corporis uitae beatae munus inminuunt neque de eius aliquid suauitate delibant, quia non in delectatione corporis uitae beatitudo est, sed in conscientia pura ab omni labe peccati et in eius mente qui
Abbreviated transcription (Latin):
accusatoris insidie: S quis audeat accusare:
quos elestos dĩno ceruit iudicio: Nũ deus pr̃
ip̃ẽ qui contulit pot̃ sua dona rescinde: et quos
metus est ne iudex seuior sit. Consid̾a quẽ ui¬

Expanded text:
accusatoris insidiae ? sed quis audeat accusare accusatoris insidiae ? sed quis audeat accusare quos electos diuino cernit iudicio? num deus pater ipse qui contulit potest sua dona rescindere et quos metus est ne iudex seuerior sit: considera quem
Abbreviated transcription (Latin):
cepit ꝑicłm. qiͣ orbitatis auxit dolorẽ. ne tͥ ꝑiret
fructus redẽptõis. Tantũ fuit dño studiũ tue
salutis: ut ꝓpe mcdũ de suo ꝑiclitaretur. dũ te
lucͣcetur. Ille pp̃ te dispendia nr̃a suscepit. ut te
dĩnis useret. celestib ⁊ sectet. Mire ⁊̃ addidit.
ꝓ nob̾ om̃ib rradidit illũ. ut ostend̾et ꝙ ita õs
diligat. ut dilectissimũ sibi filiũ ꝓ singulis tra
nõ uiillo uniu̾isa tonau̾it: Nlichil eĩ excepit: qui
oĩm cessit ãstorẽ. Nichil est gͥ qd̃ negari nobis
posse uẽamur. Nicħ est in quo de munificentie
dĩne diffiere ꝑseu̾antiã debeamꝰ. Cuiꝰ fuit tam
dint᷑na et iugis ubtas. ut p̾ p̃destinaret. deinde
uocaret. et quos uocaret. hos et iustificaret. ⁊¬
quos iustificaret: hos et clarificaret. Pot̾it dese̾¬
re quos tantis beneficiis suis usq ad p̃mia ꝑ¬
secutus est:
ster tot beneficia dei nũ metuende sũt aliq̃

Expanded text:
cepit periculum, quasi orbitatis hausit\' dolorem, ne tibi periret cepit periculum, quasi orbitatis hausit\' dolorem, ne tibi periret fructus redemptionis. tantum fuit domino studium tuae salutis, ut propemodum de suo pericli-II\'\' taretur, dum te lucraretur. ille propter te dispendia nostra suscepit, ut te diuinis insereret, caelestibus consecraret. mireĮ, etiam addidit: pro nobis omnibus tradidit illum, ut ostenderet quod ita omnes diligat, ut dilectissimum sibi filium pro singulis tradnon in illo uniuersa donauerit? nihil enim excepit qui omnium cessit auctorem. nihil est igitur quod negari nobis posse uereamur, nihil est in quo de munificentiae diuinae diffidere perseuerantia debeamus, cuius fuit tam diuturna et iugis ubertas, ut primo praedestinaret, deinde uocaret et quos uocaret hos et iustificaret et quos iustificaret hos et clarificaret. poterit deserere quos tantis beneficiis suis usque ad praemia prosecutus est? inter tot beneficia dei num metuendae sunt aliquae
Abbreviated transcription (Latin):
shetsm. Indigne in qͥt passiones sũt hꝰ tp̃is
ad futurã głam. scriptura tͥ dicit. Adde. qr uita
beata hiis adu̾sis seculariũ molestiaꝵ aut pas¬
sionũ corꝑaliũ nõ minuit᷑. s mag̃ ꝓbatur.
farti m̃te abscoudit dispendia. absorbet dolorẽ.
adde qr nescit uaufragiũ qui sꝑ inportu tran¬
onis uẽ ⁊ sortiũ est: Sol ectasũ suũ recogno¬
scit. luna defectũ. errorẽ stellaꝵ liũa. dũ totus
corꝑis nr̃i expectatur redẽptio. S u̾eris dubi¬
os uite amfractus. et adu̾sarii uisidias cũ hẽas
auxiliũ dei. hẽas tantam esꝰ dignatõm : ut filie
ꝓprio ꝓ te nõ peꝑcerit. Pulcro certe u̾bo usa est
scciptura. ut dei prĩs erga te piũ ꝓpositũ decła¬
rec. qui morti totũ obtulit qd̃ inplẽitudĩe dĩni¬
tatis nicħ ip̃e amisit. et te redemit. Considera aẜ¬
fectũ patriũ. Qd̾ pietatis est qiͣ morituri filii suͤ¬

Expanded text:
Hierusalem.indignae inquit passiones sunt huius temporis Hierusalem.indignae inquit passiones sunt huius temporis ad futuram gloriam scriptura tibi dicit. adde quia uita beata his aduersis saecularium molestiarum aut passionum corporalium non minuitur, sed magis probatur. forti mente abscondit dispendia, absorbet dolorem. Adde quia nescit naufragia, qui semper in portu tranonis commune consortium est? Sol occasum suum recognoscit, luna defectum, errorem stellarum lumina, dum totius corporis nostri exspectatur redemptio. 25. Sed vereris dubios vitae anfractus, et adversarii insidias, cum habeas auxilium Dei, habeas tantam ejus dignationem, ut Filio proprio pro te non pepercerit . Pulchro verbo usa est Scriptura, ut Dei Patris erga te pium propositum declareliquit, totum pro te obtulit, quod in plenitudine diuinitatis nihil ipse amisit et te redemit. considera affectum patrium. quod pietatis est quasi morituri filii sus
Abbreviated transcription (Latin):
sciuit ĩnoxiũ Tanti gͥ beneficii tebitor nõ re¬
pendes obsequiũ. Heredẽ te fecit. coberedẽ re
infudit. Numera hec et adiunge nõ tam ad
debiti nexũ. ꝙͣ ad mun̾is accepi ru̾satõm. Co¬
heres xp̃i es: si cõpaciare. si ⁊ moriare. si ⁊ sepeli¬
are. Cũ xp̃o suscipe passiones. ut supͣ passiones
cũ eodẽ ẽẽ m̾earis. U̾ide qũo tibi potã suꝑiora
donauit: ut nicħ fac̾et obẽẽ qd̃ peccasti. Uide
qũo te hortatur ne amittas qd̃ accepisti
Reius hꝰ laboris est meta. et corons
Dfructus ꝑpetui. Tosabilis passio. m̾ces
mestimabilis. Quid eĩ te angit: Anignobi¬
litatis abiectio: S erit tibi in futurũ głosa
nobilitas deuotõĩs ac fidet. Nũc census ten¬
tenuior. uictus angustior: s etũt t̾ dĩcie re¬
mun̾atoĩs et̃ne. in quib rei ulliꝰ eg̾e non
possis. Nũt amissio filioꝵ te angit: recipies
ꝑpetuos quos susceꝑas tp̃ales. Dicetur de te
Beatus qui ht̃ filios in syon: et domesticos ĩ¬

Expanded text:
sciuit innoxium. Tanti igitur beneficii debitor non rependis obsequium? heredem te fecit, coheredem te infudit. numera haec et adiunge non tam ad debiti nexum quam ad muneris accepti conseruationem. coheres Christi es, si conpatiare, si commoriare, si consepeliare cum Christo. /suscipe passiones eius, ut supra passiones cum eodem esse merearis. uide quomodo tibi peccata superiora donauit, ut nihil faceret obesse quod peccasti. uide quomodo te hortatur, ne amittas quod accepisti. breuis huius laboris est meta et corona fructus perpetui, tolerabilis passio, merces inaestimabilis. quid enim te angit? an ignobilitatis abiectio ? sed erit tibi in futurum gloriosa nobilitas deuotionis ac fidei. num census tenuior, uictus angustior ? sed erunt tibi diuitiae remunerationis aeternae, in quibus rei ullius egere non possis. num amissio filiorum ? recipies perpetuos, quos susceperas temporales. dicetur de te: beatus qui habet semen in Sion et domesticos in
Abbreviated transcription (Latin):
Qmͣiuis n sidesint. n si assint ext̾na comeda
aut corpalis leticia decede quicꝙͣ u̾tuti soleat.
uel atcet̾e. S psisq tantũ laudi fuit tołasse ad

Expanded text:
quamuis neque si desint neque si adsint externa conmoda aut corporis laeta, decedere quicquam uirtuti soleat uel accedere, sed plerisque tam laudi fuit tolerasse ad
Abbreviated transcription (Latin):
in me reuixit. Ego ã mortuus sũ pccĩ uulnete.
Quia cegnitio culpe q̃ mͥ ꝓfutura uidebat᷑. hec
nccuit. ut scirẽ qd̃ uitare nõ poterã. Pct̃m eĩ ꝓdi¬
dic. et ꝑbonũ deaũciatoĩs sue ꝑcc̃ ipsiꝰ acerbaũ¬
mulatũ est denũtiatõe mandati. Crescit eĩ cul¬
ꝑa cũ ꝓditur. nec augetur. Qm̃ gͦ bonũ man¬
datũ quid in mors est: Aut qm̃ nõ ẽ mͥ mors.¬

Expanded text:
in me reuixit: ego autem mortuus sum sub peccati uulnere, quia cognitio culpae, quae mihi profutura uidebatur, haec nocuit, ut scirem quod uitare non poteram. peccatum enim prodidit et per bonum denuntiationis suae peccati ipsius aceruaumulatum est denuntiatione mandati. Crescit enim culpa, cum proditur, nec cavetur. Quomodo ergo bonum mandatum, quod mihi mors est? Aut quomodo non est mihi mors
Abbreviated transcription (Latin):
nos inpͦ adam tͣxit ad mortẽ. in scd̾o ad iuitam
nisi nt̃e uoluntati Nero tenetur ad culpam
nͥ uoluntate ꝓpria deflex̾it. Nõ hñt crim̃ qui in¬
serũtur teluctantib. uoluntariũ sibi militẽ¬
auctionatur. Neminẽ uigo seruitutis astriatũ
pcc̃i et arma iusticie. uidisti pauperẽ iniuriam
accipientẽ. ꝓtexisti eũ: m̃bra tua arma ꝑieta¬
tis sũt. qͥb pauperẽ ab iniuria uindicasti. ui
dẽs eũ qui ducitur ad mortẽ eripiusti eũ qr scͥp¬
tũ est. eripe eũ qui ducitur ad mortẽ. m̃bra tua
sũt arma iusticie. si iniuste hoĩem ꝑire nõ pasbꝰ
es. uidisti młrem. castigasti corpꝰ tuũ. mortifi¬
casti libidĩes ꝓcaces. m̾etrics oculos adu̾satus
deseriusti. m̃bra tua arma sũc. et arma castimo¬
nie. Contͣ aut̃ si cculus tuus uidit młrem ad
rcupiscendã eñ. aꝑiusti uulnꝰ. ĩp̃ssisti telũ corꝑi
tuo. m̃bra tua atina pcc̃i sũt. uidisti possessio¬

Expanded text:
nos in primo Adam traxit ad mortem, haec in Adamnos in primo Adam traxit ad mortem, haec in Adamnisi nostrae voluntati. Nemo tenetur ad culpam, nisi voluntate propria deflexerit. Non habent crimen quae inseruntur reluctantibus: voluntaria tauctionatur. neminem iugo seruitutis adstrictum a sunt iniustitiae et arma iustitiae. uidisti pauperem iniuriam accipientem, protexisti eum: membra tua arma pietatis sunt, quibus pauperem ab iniuria uindicasti. ui eum qui ducitur ad mortem, eripuisti eum, quia scriptum est: eripe eum qui ducitur ad mortem: membra tua sunt arma iustitiae, si iniuste hominem perire non passus es. uidisti mulierem, castigasti corpus tuum, mortificasti libidines, procaces meretricis oculos auersatus deseruisti: membra tua arma sunt et arma castimoniae. contra autem si oculus tuus uidit mulierem ad concupiscendum eam, aperuisti uulnus, inpressisti telum corpori tuo: membra tua arma peccati sunt. uidisti possessio
Abbreviated transcription (Latin):
b. Docere athetutam. et sapĩam et disciplinã
sctiptura testatur. Deteꝑantia in lege. de cet̾is¬
unłibro Iob in quo scriptũ ẽ. Nõne dñs ẽ qui
dicet intellcm et disciplinã: Et in eugłio dñs
ip̃e ait. Discite arne qr mitis sũ et humilis corrde
Et alibi ad discipłos ait. Ite docete gẽtes bapti¬
aantes eos innoĩe prĩs et filii. et sꝑc̃ scĩ. unde
aut̃ discipłi dcĩ: Aut quid aliud axp̃o: nͥ uirtu¬
tũ oꝑari p̃cepta discebant: Demq dd̾ ait. ueĩte
filii audite me: timorẽ dni docebo uos. Utiq ti¬
mor dñi de nu̾o uirtutũ est alia una uia. Iniciũ
trine. inqͣ traditi estis. Lib̾ati a apcc̃o serui frĩ estĩ
iusticie. Doctrina gͥ facit. ut possimꝰ ꝑueire ad
iusticiã. Pot̃ gͦ acquiri iusta discendo. Intendamꝰ
gͥ studio in forma euuãgłice docttine Minimũ
studii płmq ꝓmaximo hẽtur. In studio eĩ sunt

Expanded text:
us. Doceri autem eam et sapientiam et disciplinam us. Doceri autem eam et sapientiam et disciplinam scriptura testatur, de tein libro Job, in quo scriptum est: Nonne Dominus est qui docet intellectum et disciplinam ? Et in Evangelio Dominus ipse ait: Discite a me quia mitis sum, et humilis corde Et alibi ad discipzantes eas in nomine patris et filii et spiritus sancti. unde autem discipuli dicti aut quid aliud a Christo nisi uirtutum operari praecepta discebant ? denique Dauid ait: uenite, filii, audite me, timorem domini docebo n o s. utique timor dei de numero uirtutum estrinae, in qua traditi estis, liberati autem a peccato serui facti estis iustitiae. doctrina igitur facit, ut possimus peruenire ad iustitiam. potest ergo adquiri iustitia discendo. intendamus igitur studio in formam euangelicae doctrinae. minimum studii plerumque pro maximo habetur. in studio enim sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ste cõmut̾et. quẽ latete nõ posset. Bona igit᷑
tõ que et hostile płmq effcm exuit. et dolorẽ
sequestrat. Denq et macie płmq uictorẽ mi¬
tigat. et ferituri mucronẽ retardat. et rogãti
mortẽ etipit. eoq sbiestis part̾e iusta rõ ꝑsua
inuicie tolore. quis melior magc̃ ꝙͣ pr̃i¬
archa iacob: qui ꝓprios coarguens filios syme¬
on et leui: ait. Qdiosum me fecistis: ita ut se¬
uus usdear. Et utiq ulti fu̾ant sororis ĩiuriã.
q̃ ⁊tra instituta prĩa iuolata fu̾at pudore tem̾a¬
ta. Net potuit iacob p̃ceptor discipline. custos
pitoris. stupꝵ ꝓbare cõmissũ. s maluit inso¬
lentes rõne cohiberi. sçiens ꝙ udignatõm rõ
tẽꝑare posset. Temꝑantta est ꝙͥ q̃ resecat cupi¬
ditates. hauc pͥmis hõisb teñdã mandauit ds̃
nõ est retenta: ideo tnͣsg̾ssores u̾tutis eg̾gie:
ꝑadisi exules fc̃i fcĩ sũt. et ĩmortalitatis exsor¬
tes. Hauc lex docet. et unu̾isoꝵ infundit afftĩ¬

Expanded text:
ste committeret, quem latere non posset. Bona igitur ratio, quae et hostilem plerumque affectum exuit et dolorem iniuriae sequestrat. denique et in acie plerumque uictorem mitigat et ferituri mucronem retardat et rogantem morti eripit, eo quod subiectis parcere iusta raiuriae dolore quis melior magister quam patriarcha Iacob, qui proprios coarguens filios Symeon et Leui ait: odiosum me fecistis, ita ut saeuus uidear. et utique ulti fuerant sororis iniuriam, quae contra instituta patria uiolato fuerat pudore temerata. nec potuit Iacob, praeceptor disciplinae, custos pudoris, stuprum probare commissum, sed maluit insolentes ratione cohiberi sciens quod indignationem ratio temperare posset. temperantia est igitur, quae resecat cupiditates. hanc primis hominibus tenendam mandauit deus non est retenta, ideo transgressores uirtutis egregiae paradisi exules facti sunt et inmortalitatis exortes. hanc lex docet et uniuersorum infundit affectib
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓquo si causa poscat. et debilitatẽ corꝑis ꝓnite
accipiat. ⁊ totũ corpꝰ suũ morti offerat. Itẽ tr̃
nõ afficiatur aĩo. n frangatur dolore corporis.
qui se pot̃ uirtutũ ꝑfc̃ce solari. Queto etiã
utrũ dełcetur liberis. Quis istud abnuat: Neq¬

Expanded text:
quo, si causa poscat, et debilitatem corporis prompte accipiat, et 456 totum corpus suum morti offerat. Idem tamenon afficiatur animo, neque frangatur dolore corporis, qui se potest virtutum perfectione solari. 34. Quaero etiam utrum delectetur liberis? Quis istud abnuat
Abbreviated transcription (Latin):
tamꝙͣ nõ possidentes: et qui mundo utũ tur
tamꝙͣ nõ utantut. Preterit eĩ figura hꝰ mũdi
Nõ gͦ cũ p̃t̾eunte figura mundi oꝑa nr̃a p̃tere¬
ant. ne etiam ipsi p̃t̾eamꝰ: s maneamꝰ inuitate.
Si manemꝰ in xp̃o: manemꝰ in u̾itate. et cũ eo
manebimꝰ. et nõ p̃t̾ibimꝰ: s dicemꝰ. benedc̃io

Expanded text:
 possidentes et qui hoc mundo utuntur, tamquam non utantur; praeterit enim figura huius mundi. non ergo cum praetereunte figura mundi opera nostra praetereant, ne etiam ipsi praetereamus, sed maneamus in ueritate. si manemus in Christo, manemus in ueritate et cum eo manebimus et non praeteribimus, sed dicemus : benedictio
Abbreviated transcription (Latin):
atq lasciuia: quib inxp̃o mortui sumꝰ: Ꝙ si
sumꝰ in xp̃o mortui. in xp̃o resurreximꝰ: cũ xͦ¬
gͥ u̾semut. Cũ xp̃o suꝑiora q̃ sũt: nõ q̃ corrup¬
tibilia et t̾rena queramꝰ. Xpt̃ eĩ surgens amor¬
tius ueterẽ hõiem affixũ teliquit. nouum re¬
suscitauit. Nam xp̃c ideo mortuus ẽ: ut et
nos pt̃o mriorereriur. deo resurg̾emꝰ. Mortua
est caro nr̃a: qruid it̾m pcc̃o reuuuscit. quid
it̾m pccõ obedit. quid iterũ pcc̃m regnat ĩ mor¬
tius. cũ mors fiius pcc̃i sit. mortui sumꝰ car¬

Expanded text:
atque lasciuia, quibus in Christo mortui sumus? quodsi atque lasciuia, quibus in Christo mortui sumus? quodsi sumus in Christo mortui, in Christo resurreximus; cum  uersemur, cum Christo superiora quae sunt, non quae corruptibilia et terrena quaeramus. Christus surgens a mortuis ueterem hominem adfixum cruci reliquit, nouum resuscitauit. Christus ideo mortuus est, ut et nos peccato moreremur, deo re-urgeremus. mortua est caro nostra, quid iterum peccato reuiuescit, quid iterum peccato oboedit? quid iterum peccatum regnat in mortuis, cum mors finis peccati sit? mortui sumus car
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ fug̾e. ꝑ quẽ soluimur oĩ mortis ꝑiculo. Ab
michi legis mors nõ ẽ et si mortẽ oꝑatur.
pͦ legẽ dedit. cuimens hoĩs sese ad obtẽpand̃
dedit. et ei seruire cepit. ut eẽt sb̾dita S caro
sbiecta nõ erat. qr sapĩa carnis nõ ẽ legi sub¬
dita et p̃ceptis eiꝰ repugnabat. Nõ eĩ poterãt
u̾tuci obedirc cupiditatib dedira. et lencouusᷤ
carnalib implicata. Ideo laborand̾ est ut te¬
neamꝰ dei gr̃am Meus itaq bona si rõni in¬
tendat. s parũ ꝑfc̃a. nisi hẽat gubnaculũ xp̃i.
ueuit eĩ dñs iłx. qui nr̃as passiones cruci sue
affig̾et. pcc̃a donaret. Incuiꝰ morte iustificati
sumꝰ. ut totꝰ mundꝰ eiꝰ mundaretur sangiũe.
Deniq inmorte ipsiꝰ baptizati sumꝰ. Si igit᷑
crucis claiuis teneantur affixe. Si in illiꝰ mor¬
te mortui sumꝰ : quid it̾m tamꝙͣ uiuentes ad
ea q̃ sũt mundana reuocamur: quid nob̾ cum
elis mundi. quid cũ cupiditatib: quid cũ luxi̾a

Expanded text:
 per quem soluimur omni mortis periculo. absmihi legis mors non est, etsi mortem operetur. primo legem dedit, cui mens hominis sese ad optemperandum dedit et ei seruire coepit, ut esset subdita; sed caro subiecta non erat, quia sapientia carnis non est legi subdita et praeceptis eius repugnabat. non enim poterat uirtuti oboedire cupiditatibus dedita et lenociniis carnalibus implicata. ideo laborandum est, ut teneamus dei gratiam. mens itaque bona, si rationi intendat, sed parum perfecta, nisi habeat gubernaculum Christi. uenit enim dominus Iesus, qui nostras passiones cruci suae adfigeret, peccata donaret. in cuius morte iustificati sumus, ut totus mundus eius mundaretur sanguine denique in morte ipsius baptizati sumus. si igitur crucis clauis teneantur. adfixae. si in illius morte mortui sumus, quid iterum tamquam uiuentes ad ea quae sunt mundana reuocamur? quid nobis cum elementis mundi, quid cum cupiditatibus, quid cum luxuria
Abbreviated transcription (Latin):
pluris est ꝙͣ aliis imꝑare. Cor eiꝰ est ĩmanu d̾i:
et quo uult ds̃ conu̾tit illd̃. Nõ mirũ si conu̾tit
inbonũ. qui ꝑfcẽ bonitatis ẽ. In manu gͦ dei si¬
mus: ut bonũ q̃ramꝰ. Illud bonũ incorrupti¬
bile atq ĩmutabile: de quo dicit amos ꝓpħa
Exquirite bonũ et nõ malignũ: ut uiuatis.
stis odio hũimꝰ mala: et dileximꝰ bona. ubi gͦ
bonꝰ ds̃. ibi bona sũt. Que desid̾auit uid̾e dd̾.
et uisurũ se credidit. sit̃ ip̃e ait. Credo uidere
bona dñi: uit̾ra uiuentiũ. Illa eĩ bona sũt: q̃

Expanded text:
pluris est quam aliis imperare, cor eius in manu est dei, pluris est quam aliis imperare, cor eius in manu est dei, et quo uult deus conuertit illud. non mirum si conuertit in bonum, qui perfectae bonitatis est. in manu ergo dei simus, ut bonum quaeramus, illud bonum incorruptibile atque inmutabile, de quo dicit Amos propheta: exquirite bonum et non malignum, ut uiuatis: stis: odio habuimus mala et dileximus bona. ubi ergo bonus deus, ibi bona sunt, quae desiderauit uidere Dauid et uisurum se credidit, sicut ait ipse: credo uidere bona domini
Abbreviated transcription (Latin):
fugit helias młrem rezabel .i. effusionẽ uanita¬
tis. et fugit ad montẽ oreb. qd̾ sgãt exsiccatio¬
nẽ. ut sictaretur in eo carnał ꝓfuiuiũ uaĩtatis
et cognosc̾et pleniꝰ deũ Etat eĩ ad torrentem
chorad. qd̃ est cegratio. ubi hũndantiã ꝓfiuen¬
tẽ dĩne cognitõis hauriret: ita fugiẽs scłm ut
nec cibũ corporis huiꝰ exquir̾et. nͥ quẽ aues detu¬
tantus: s hec seculũ ac rnortẽ tunebat: qui se
obtuletat reqͥrenti. et qui dicebat ad dñm. Recipe
aĩam meã: tediũ uite istiꝰ sustinẽs nõ cupiditatẽ.
S sugiebat secularẽ illecebra. et ⁊u̾satõis ma¬
culose ⁊tagom̃. et ĩpie ac p̃uaritatricis natoĩs
seculi hꝰ exponit: et meretricias artes de¬
elmandas edocet. Hec est młt aliena et fornca.¬
ria. aqͣte ut custodias adhortat᷑. Nec declines
ad iuas seculi cor tuũ: s colleces illud slludin
manu diũ. inqͣ est corregis. qui seipm̃ regit. qd

Expanded text:
fugit Helias mulierem Iezabel, id est effusionem uanitafugit Helias mulierem Iezabel, id est effusionem uanitatis et fugit ad montem Choreb, quod significat exsiccationem, ut siccaretur in eo carnalis profluuium uanitatis et cognosceret plenius deum. erat enim ad torrentem Chorrad, quod est cognitio, ubi abundantiam profluentem diuinae cognitionis hauriret, ita fugiens saeculum, ut nec cibum corporis huius exquireret nisi quem aues detutantus, sed hoc saeculum nec mortem timebat, qui se obtulerat requirenti et qui dicebat ad dominum: recipe animam meam, taedium uitae istius sustinens, non cupiditatem, sed fugiebat saecularem inlecebram et conuersationis maculosae contagionem et impiae ac praeuaricatricis nationissaeculi huius exponit et meretricias artes declinandas edocet. haec est mulier aliena et fornicaria, a qua te ut custodias adhortatur nec declines ad uias saeculi cor tuum, sed conloces illud in manu domini, in qua est cor regis. qui enim se ipsum regit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
timoris. tremorẽ u̾tutis: ꝯtractõm sollicitud̾is.
dissolucõis eciũ lascune fenas. torporẽ lenitud̃is:
s uite celestis requirit ĩpigrũ iatorẽ. regni ce¬
lestis xpetitorẽ strenuũ diuitẽ agricolã qui
fcuctus suos cogat. et cogendo diripiat. Qͥd
eĩ aliud a te hõ q̃ritur: nisi ut timeas deũ. reqͥ¬
ras deũ pꝰ ip̃m ambules. xp̾hendas uas eius.
In quo inquit ꝯp̾hendã dñm: Si rp̃hendam
inholocaustis: Nõ indecẽ milib hedoꝵ. nõ ĩ mi¬
lib arietũ. nõ infrustib pietatis recc̃ciliatur
dñs. et pocã redimũtur: s in bona uita diũ gr̃a
⁊p̃henditur. Renũciatũ est inqt tibi o hõ qͥd
sit bonũ. aut quid dñs exqͥrat ate. Quid ali̾
tus sis ire cũ dño tuoꝰ Dicre tͥ gͦ euuangłm
Surgite eamꝰ hinc. Dicit t̾ lex. Post dnm̃ deũ
tuũ amibulabis. Didicisti quõ huic fugias:
tura: Et dicit hec illis qui ueniebant ad bapͣ
est bona. in q̃ est assũptio fugũtis. Desertũ fu¬

Expanded text:
 mortis, contractionem sollicitudinis, dissolutionis otia, lasciuiae ferias, torporem lentitudinis, sed uitae caelestis requirit inpigrum uiatorem, regni superioris competitorem strenuum, diuitem agricolam, qui fructus suos cogat et cogendo diripiat. quid enim aliud a te, o homo, quaeritur nisi ut timeas deum, requiras eum, post ipsum ambules, conprehendas uias eius ? in quo, inquit, conprehendam dominum ? si conprehendam in holocaustis ? non in decem milibus haedorum, non in milibus arietum, non in fructibus impietatis reconciliatur dominus et peccata redimuntur, sed in bona uita domini gratia conprehenditur. renuntiatum est, inquit, tibi, homo, quid sit bonum. aut quid dominus exquirat a te aliud tus sis ire cum domino tuo? dicit tibi ergo euangelium: surgite, eamus hinc, dicit tibi lex: post dominum deum tuum ambulabis. didicisti quomodo hinc fugias: fugere ab ira uentura? et dicit hoc illis qui ueniebant ad baptiest bona. in qua est adsumptio fugientis, desertum fu
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ licet. tam̃ mͥ oꝑatũ est mortẽ. Sic eĩ ꝓposit
utiq legis est. Lex a sp̾italis est. Cuiꝰ grãm ui¬
trahor inuitus ad culpam. Eteĩ qi seruo culpa do¬
minatur. Itaq odi crim̃ et facio. Mens edit. ca¬
sentio. et mens bona. que qd̾ bonũ est legit. Go¬
na ad iudicand̃: s infirma płmq ad resistend̾.
Quia repugͣt ei corꝑis appetẽtia. et captiuã eã
trahit ad erioris illetebras. In quo ꝑiculo unũ
est remediũ ut quẽ lex lib̾are nõ potuit: liberet
dei gr̃a. Sic eĩ scciptũ ẽ. Infelix ego hõ qͥs me
lib̾abit de corꝑe mortis hꝰ Gracia dei ꝑ sħm xͫ¬

Expanded text:
bonum licet mihi operatum est mortem. sic enim proposuit utique legis est, lex autem spiritalis est, cuius gratiam uitrahor inuitus ad culpam. etenim quasi seruo culpa dominatur. itaque odi crimen et facio. mens odit, casentio, et mens bona, quae quod bonum est eligit. bona ad iudicandum, sed infirma plerumque ad resistendum, quia repugnat ei corporis adpetentia et captiuam eam trahit ad erroris inlecebras. in quo periculo unum est remedium, ut quem lex liberare non potuit liberet dei gratia. sic enim scriptum est: infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huius? gratia dei per
Abbreviated transcription (Latin):
salutaris aduentꝰ ꝑ quẽ tedẽpti sumꝰ: Infidelis eĩ
mortẽ sibi querit ex gr̃a: manet mandati gracia.
Eteĩ sic̃ ꝯguitio uenenatoꝵ ⁊ sũmatur ad discipli¬
nã medicine: sic dĩnũ mandatũ ad uitã eternam.
Sicut ã ei qui male utitur noxiis potõib rgnitio
nou̾it: hoc se uitelligit ampliꝰ ꝑitlitari. sic form a
mandati hiis qui male legẽ int̾p̃tant᷑. uel demõ¬
strata atq interdcã pcc̃a uitare nõ possũt.: mortis

Expanded text:
salutaris aduentus, per quem redempti sumus? infidelis enim mortem sibi quaerit ex gratia, manet autem mandati gratia. etenim sicut cognitio uenenatorum poculorum consummatur ad disciplinam medicinae, sic diuinum mandatum ad uitam aeternam. sicut autem ei qui male utitur noxiis potionibus cognitnouerit hoc se intellegit amplius periclitari, sic forma mandati his qui male legem interpretantur uel demonstrata atque inter dicta peccata uitare non possunt mortis
Abbreviated transcription (Latin):
est xp̃i. Reuera cĩ om̃s xp̃i libti sumꝰ: nemo lib̾.
Om̃s eĩ useruitute gn̾ati. Quid seruili ⁊ di¬
toĩ arrogantiã lib̾̃tatis assumis: Quid titulos
nobilitatis usurpas serulis hereditas: Nescis
ꝙte ade atq eue culpa mancipau̾it seruitun:
gento redẽpti estis de uana uĩa ru̾satione. prne
traditoĩs. s p̃cio sangu̾ie agni clamat apłs: pe
Qui redemptus es. et qiͣ dño seruitutẽ debes. ⁊
qͣi redẽptori.
ec infĩorẽ putes lib̾tinitatẽ sub xp̃o. ꝙͣ lib̾
L
tatẽ eẽ. Ad dignitatẽ equalis. ad tuitõm
p̃stantior est. Ad gr̃am par. ad u̾sus lapsum
tautior. adu̾sus suꝑbiã rectior. Ita lib̾tatẽ acce¬
pisti. ut meminisse manumissoris tui debeas.
ut patrono tuo nou̾is legitimũ obsequiũ defe¬
rend̃. ne ab ingͣco reuocetur lib̾tas. Quid te
beatiꝰ qui sub dño regnas. et sub pattono mili¬

Expanded text:
est Christi. Revera enim omnes Christi liberti sumus, nemo liber. est Christi. Revera enim omnes Christi liberti sumus, nemo liber. Omnes enim in servitute generati. Quid servili conditioni arrogantiam libertatis assumis? Quid titulos nobilitatis usurpas, servilis haereditas? Nescis quod te Adae atque Evae culpa mancipaverit servituti. gento redempti estis de uana uestra conuersatione paternae traditionis, sed pretioso sanguine agni clamat apostolus Petqui redemptus es et quasi domino seruitutem debes et quasi redemptori. nec inferiorem putes libertinitatem sub Christo quam ltatem esse. Ad dignitatem aequalis, ad tuitionem praestantior est, ad gratiam par, adversus lapsum cautior, adversus superbiam tectior. Ita libertatem accepisti, ut meminisse manumissoris tui debeas, ut patrono tuo noveris legitimum obsequium deferendum; ne ab ingrato revocetur libertas. Quid te beatius, qui sub Domino regnas, et sub patrono mili
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. siue obeditoĩs ad iusticiã. Ergo si aut seruimꝰ
bilior. fructus ubior. S qui pot ẽẽ frustus in
morte. pcc̃i eĩ stipendiũ mors. et sdeo nlłs in eo
fructus est. s pudoris dispendiũ. cũ ea q̃ gessimꝰ
tima est sub xp̃o. sub quo et p̃ciosa seruitꝰ. et gło¬
sa lib̾tas ẽ. Preciosa seruitꝰ qi tanti sangu̾is p̃cio
nulla pcc̃oꝵ nincula ⁊stringũt. nulla fiagicioꝵ
onera nulla ctiminũ ru̾tia degen̾is nexui ser
rgnosce magist̾um. Si seruũ te dicas libtus
es. si liberũ te dicas. seruus es. Nam et ille qͥ
qͣi seruꝰ redẽptus ẽ. lib̾tatẽ ht̃. et iste qͣiͣ lib̾ uo¬
catus est. bonũ est illi. ut seruũ xp̃i se eẽ cegno¬
scat. sub quo seruitꝰ tuta ẽ. et lib̾tas secura. Qͥs
qiͣ ĩdiotam paulũ uł uire in ip̃o asserit: Sciuit
disceru̾e unter lib̾tũ. et lib̃m. Et ideo nõ ꝑfũctorie.
s ꝓprie dixit. Qui eĩ uocatus est in dño seruus:¬
libertus ẽ dñi. Siłr qui lib̾ uocatus ẽ: seruus

Expanded text:
sive obeditionis in justitiam ? Ergo si aut peccato bilior, fructus uberior. Sed qui potest esse fructus in morte? Peccati enim stipendium mors; et ideo nullus in eo fructus est, sed pudoris dispendium; cum ea quae gessimus, tima, esse sub Christo, sub quo et pretiosa seruitus et gloriosa libertas: pretiosa seruitus quasi tanti sanguinis pretinulla peccatorum uincula constringunt, nulla flagitiorum onera, nulla criminum commercia degeneris nexui seru uim cognosce magisterii. si seruum te dicas, libertus es: si liberum te iactes, seruus es. nam et ille qui quasi seruus redemptus est libertatem habet et iste qui quasi liber uocatus est bonum est illi ut seruum Christi se esse cognoscat, sub quo seruitus tuta est et libertas secura. quis quasi idiotam Paulum uel in ipso iure adserit? sciuit discernere inter libertum et liberum et ideo non perfunctorie, sed proprie dixit: qui enim uocatus est in doiber vocatus est, servus
Abbreviated transcription (Latin):
delcõm dni. Neq uͥ eũ tamꝙͣ angustũ inopẽq
fastidias. qui uniꝰ hoĩs uelut solitaria sccietate
sccietate rtentus sit. Huiꝰ eĩ amicitia cutũdat᷑
płimũ erit. Hũndat eĩ hiꝰ uito ad br̃tudinẽ.
et possessionẽ boni. et ideo nicħ aliud desid̾at.
boni qd̾ nõ hẽat. nec suꝑfiuis dełcatur s nctiis. ⁊
eo ip̃o nctͣio. qd̃ nõ sibi. s carni adhenti sibi ne¬
cessariũ sit. Idq indulget. qd̾ ab int̾ioris hoĩs
ꝓposito nõ discrepet. quo faciat uttũq unũ. et
retõtiliet int̾i̾orẽ iuxta hoĩem. atq int̾iorẽ deo. uͭ
fiat in uttoq unꝰ spc̃ Nuiꝰ gͥ ꝓpositi uir nec dispẽ
diis minuitur. nec adu̾sis frangitur. uec repagu¬
lis inhibetur. nec suoꝵ amissionib mestificat᷑.
Ad cuiꝰ informatõm dicit apꝰ. Nolurꝰ a̾ uos¬

Expanded text:
domini. neque uero eum tamquam angustum inopemque fastidias, quia unius boni uelut solitaria societate contentus sit. huius enim amicitia circumdatus plurimus erit. abundat enim huiusmodi uiro ad beatitudinem et ad possessionem boni, eboni quod non habeat nec superfluis delectatur, sed necessariis et eo ipso necessario, quod non sibi, sed carni adhaerenti sibi necessarium sit, idque indulget quod ab interioris hominis proposito non discrepet, quo faciat utrumque unum et reconciliet interiorem deo iuxta hominem atque exteriorem, ut fiat in utroqudiis minuitur, nec adversis frangitur, nec repagulis inhibetur, nec suorum amissionibus moestificatur. Ad cujus informationem dicit Apostolus: No
Abbreviated transcription (Latin):
hĩtus corꝑis. ⁊ quidã ext̾ioris usus nature.
cũ simł adu̾sus delicias corꝑis fragilitatẽq ip¬
sam nature. orbitalis dispendia. ⁊tumelias.
inuistus aiꝰ uniformẽ debeat seruaterstanctiã.
ut corpꝰ ip̃m sciidat. seususq exuat carius. qͥ
bĩtudinus palmã tenete desidat. Cuiꝰ fructus ñ
uraniꝰ portione sit. s inpłimaꝵ. et si fieri potest
oĩm sit u̾tutũ consortio. Nescit gͥ ꝑfr̃s inco
qui alienũ ab hĩ metu ne occidant aĩm g̾it.
Nõ eĩ urita ꝑfc̃ior si hiis careat definit᷑. s susta
tiq hiis accedentib nõ possit beatus aliquis de¬
finiti. Ea gͥ seq̃strata sũt. et hoc solũ in estima
nc̃ uitũ sapiẽs tełcetur sanitate corporis. Nega¬

Expanded text:
habitudo corporis et quidam exterioris usus naturae, cum simul aduersus delicias corporis fragilitatemque ipsam naturae, orbitates, dispendia, contumelias inuictus animus uniformem debeat seruare constantiam. ut corpus ipsum scindat sensusque exuat carnis qui beatudinis palmam tenere desiderat, cuius fructus non in unius portione sit, sed in plurimarum et, si fieri potest omnium sit uirtutum consortio. nescit igitur perfectqui alienum ab huiusmodi metu, ne accidant, animum gerit. non enim uita perfectior, si his careat, definitur, sed si ista tique his accidentibus non posset beatus aliqui definiri. ea igitur sequestrata sunt et hoc solum in aestimatnunc utrum sapiens delectetur sanitate corporis. nega
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑantia est eͥ correstoĩs p̃mia. discipline magr̃a
Ab hac ꝓfc̃us iacob scus pͥmatus a fre quos
nõ habebat accepit. Eiuisq p̃latus assensu do¬
cuit in reliquũ intẽꝑantes ꝓprio sibi uiles eẽ
uidicio. Ab hac ꝓfcũs ioseph et talorẽ iuuẽtu¬
tis edomuit. et temptauit adult̾uus aĩm illete¬
bris recte rõnis industione firmauit. Deniq
qmͣiuis fortis eẽt et ualidꝰ. tñ tractatu rõnis
fulcire se maluit. dicẽs uxori dñi sui. Si dñs
m̃s nescit p̃ter te alliquid in domo sua. et oĩa
quecũq ht̃ dedit in mauus meas. n subtt¬
tũ est ame quicqmͣ p̃ter te que uxor illiꝰ es. et
qt̃ faciam u̾dũ hc malũ. et pectabo coram t̾õ.

Expanded text:
tur correctionis praeuia, disciplinae magistra. A.b hac profectus Iacob sanctus primatus a fratre quos non habebat accepit eiusque praelatus adsensu docuit in reliquum intemperantes proprio sibi uiles esse iudicio. ab hac profectus Ioseph et calorem iuuentutis edomuit et temptatum adulterinis animum inlecebris rectae rationis inductione firmauit. denique quamuis fortis esset et ualidus, tamen tractatu rationis fulcire se maluit dicens uxori domini sui: si dominus meus nescit propter me aliquid in domo sua et omnia quaecumque habet dedit in manus meas, neque subtractum est a me quicquam praeter te, quia uxor illius es, et quomodo faciam uerbum hoc malum et peccabo coram deo?