comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et gr̃a dei. coñtteri hominẽ dequa psalmus dicit
deus m̃s miscd̾ta eius p̃ueniet me ut iustificet᷑
impius. hocẽ eximpio fiat uistus. Et incipaat
hr̃e meritũ bonũ. quod dñs coronabit qnͣdo ius¬
tificabitur mundus. Mrlta erant que nobis
mittere cupiebam quib lectis totam ipãm cau¬
sam que conciliis episcopalib acta ẽ adu̾sus
eosdem pelagranos hereticos diligentius ⁊ plenĩ
nosse possetis. set festinanerũt frẽs que exnũo
ur̃o ad nos uenerant ꝑ quos nobis ñ rescripsi¬
mus ista set scripsimus. Nullas enĩ ad nos ca
ritatis nr̃e litteras attislerant. Tam̃ suscepimꝰ
eos qm̃ simplicitas eoꝵ satis indicabat. nicħ
illos nobis potuisse confingere. Ideo aũ festina¬
uerunt ut apud uos agerem pascha quo possit
adiuuante dño tam scit̃s dies nr̃am pacem ꝙͣ
dissensionẽ potrus inuenire. Melius aũ facietis
qd̃ multũ rogo si ip̃m aquo dicunt se fuisse
tuibatos ad me mitere ñ grauemini. aut enĩ

Expanded text:
et gratia dei conuertit hominem, de qua psalmus dicit: Deus meus, misericordia eius praeueniet me, ut iustificetur impius, hoc est ex impio fiat iustus et incipiat habere meritum bonum, quod dominus coronabit, quando iudicabitur mundus. Multa erant, quae uobis mittere cupiebam, quibus lectis totam ipsam causam, quae conciliis episcopalibus acta est aduersus eosdem Pelagianos haereticos, diligentius et plenius nosse possetis, sed festinauerunt fratres, qui ex numero uestro ad nos nenerant, per quos uobis non rescripsimus ista, sed scripsimus, nullas enim ad nos uestrae caritatis litteras adtulerant; tamen suscepimus eos, quoniam simplicitas eorum satis indicabat nihil illos nobis potuisse confingere. ideo autem festinauerunt, ut apud uos agerent pascha, quo possit adiuuante domino tam sanctus dies uestram pacem quam dissensionem potius inuenire. Melius autem facietis, quod multum rogo, si ipsum, a quo dicunt se fuisse turbatos, ad me mittere non grauemini. aut enim
Abbreviated transcription (Latin):
apłs diceret. si quis aũ ur̃m indiget saq̃na pos¬
trilet ae deo qui dat om̃ib affluent᷑ ⁊ nõ impperat
et dabitur ei. Potens ẽ aũ dñs qui ⁊ uobis triuent
donet ⁊ nobus ut de ur̃a pate. ⁊ pia consensione nĩ¬
ciis celetrinus gaudeamus. Saluto uos ñ solum
meo noĩe set etiam fratrũ qui mecũ sunt.

Expanded text:
ret, Si quis autem vestrum indiget sapientia, postulet a Deo, qui dat omnibus affluenter, et non improperat; et dabitur ei . Potens est autem Dominus qui et vobis donet et nobis, ut de vestra pace et pia consensione nuntiis celerrimis gaudeamus. Saluto vos, non solum meo nomine, sed etiam fratrum qui mecum sunt
Abbreviated transcription (Latin):
qũo iudicat minidũ. ꝓinde librũ uł epłam meĩ
qmͣ secũ aduos supradicti aitulerũt. scd̾m hãt
fcdem intelligite. ut neq negetis dei gr̃am. neꝙ
liberũ arbitum sic defendatis uta gr̃a dei sepa¬
retis tanqͣm sine illa uł cogitare aliquid. utel
agere scd̃m d̾m ulla ratione possimꝰ qd̃ oĩno
ñ possumuts. ꝓpt̃ hoc enĩ dñs cum defructu ius¬
ticie loq̃retur ait discipulis sus. Sine me nicħ
lagianos nou̾itis eẽ conscriptã qui dicũt gr̃ã
dei scd̾ merita nr̃a dari. Ut quigłiatur ñ in dño
ec auo loco. Qui głiatur inquit ĩ dño głietur.
Itli ũo heretiti se ip̃os a se ip̃is iustos fieri pu

Expanded text:
modo iudicat mundum? proinde librum uel epistulam meam, modo iudicat mundum? proinde librum uel epistulam meam, quam secum adfidem intelligite, ut neque negetis Dei gratiam, neque liberum arbitrium sic defendatis, ut a Dei gratia separetis, tanquam sine illa vel cogitare aliquid vel agere secundum deum ulla ratione possimus, quod omnino non possumus. propter hoc enim dominus, cum de fructu iustitiae loqueretur, ait discipulis suis: Sine me nihil lagianos noueritis esse conscriptam, qui dicunt gratiam dei secundum merita nostra dari, ut, qui gloriatur, non in dEt alio loco, Qui gloriatur, inquit, in Domino glorietur . Illi vero haeretici se ipsos a se
Abbreviated transcription (Latin):
Senerunt ad nos dito iuuenes cresconius
et telir deur̃a congregatione sece dicentes. Qui
nobis renilerunt monaffum ur̃m ñ nusiã
disensione turbatũ eo qd̾ quidã inobusio
grãm p̃ditent ut negent hominis eẽ uetum
ãrbitum ⁊ qd̾ ẽ grauius dicant qd̾ indie ui¬
dici nõ sit rediturus ds uniciuq  sico oer e.¬
Etiam hoc tam̃ indicauerunt qd̃ plures ur̃mita
ũ sentiunt. s liberũ arbitͥum adiuuari fatem¬
tur ꝓ dei gr̃am ut recta sapiamus atq faciamus
ut cũm uenerit dñs reddere unituiq scd̃m oꝑa
eius inuemat oꝑa nr̃a bona que p̃parauit deus
ut mn illis amibulemus hoc qui sentiunt bene
sentiunt. Obsecto itaq uos fres sicut corrinthios
apłi. Nõ uenit ut iudicaret ninidũ s ut sal¬
uetur mundus ꝓ ip̃m. Postea u̾o sicut scribit a¬
postolus paislus̃. Iudicabit d̾s mundũ qñ uentu¬
rus ẽ. sicut tota eocłia in symbolo conficetur. iu¬
saluat mundũ. Et si nõ est liberũ arbitum qũo

Expanded text:
Venerunt ad nos duo iuuenes, Cresconius et Felix, de uestra congregatione se esse dicentes, qui nobis rettulerunt monasterium uestrum nonnulla dissensione turbatum eo, quod quidam in uobis sic gratiam praedicent, ut negent hominis esse liberum arbitrium et, quod est grauius, dicant, quod in die iudicii non sit redditurus deus unicuique etiam hoc tamen indicauerunt, quod plures uestrum non ita sentiant, sed liberum arbitrium adiuuari fateantur per dei gratiam, ut recta sapiamus atque faciamus et, cum uenerit dominus reddere unicuique secundum opera eius, inueniat opera nostra bona, quae praeparauit deus, ut in illis ambulemus. hoc qui sentiunt, bene sentiunt. Obsecro itaque uos, fratres, sicut Corinthios  uenit, ut iudicaret mundum. sed ut saluaretur mundus per ipsum; postea uero. sicut scribit apostolus Paulus, iudicabit deus mundum. quando \'uenturus est\', sicut tota ecclesia in symbolo confitetur, \'iusaluat mundum? et si non est liberum arbitrium, quo
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Benedinte ꝑ seqñtes uos bñdicite ⁊ nolite
maleditere. Et it̾m nilli malũ ꝓmalo reddentes.
Quomͦ enĩ quisq dĩligit eũ cui pp̃ea cibumt ⁊¬
potum dat ut carbones ignis congerat suꝑ cap̃t
eius. Si carbones ignis hoc loco aliquͣt gratẽ perã
significanti eua pp̃ intelligendum ẽ ad hoc dc̃ĩc̃ẽ¬
ut eũ qui nos lesenit ꝓuocemus ad pñiam fc̃i

Expanded text:
lite maledicere; et iterum: Nulli malum pro malo reddentes. Quomodo enim quisque diligit eum, cui propterea cibum et potum dat, ut carbones ignis congerat super caput ejus, si carbones ignis hoc loco aliquam gravem poenam significant? Quapropter intelligendum est, ad hoc dictum
Abbreviated transcription (Latin):
siure ꝑsequatur laudem habebis exilla qruł
cũ eam in obsequiũ dei lucratus fu̾is. uł cũ eł
ꝑsecuttonis coronam merueris. Hoc ⁊̃ inconse¬
qntieb intelligitut cũ dicit. dei enĩ muustꝰ ẽ.
tibi mbonũ etiami si inmalũ. Quod aũ aiti¬

Expanded text:
equatur, laudem habebis ex illa, vel cum eam in obsequium Dei lucratus fueris, vel cum ejus persecutione coronam merueris. Hoc etiam in consequentibus intelligitur cum dicit: Dei enim minister est tibi in bonum, etiamsi sibi in malum. Manifest
Abbreviated transcription (Latin):
potestates triumphans eos insemet ip̃o. Neꝙ
presentia neq futura .i. temporalia ut que dẽ¬
lectant. uł que p̃munt. ist que spem dant. uł q̃
incutiunt tumorem. neq uirtus. st hic itũ¬
tem contͣcram oꝑt intelligi. scd̃m qmͣ dicit
Nento uasa fortis daripiet. nisi prĩ alligau̾it
fortem. nec altitudo. neq ꝓfundũ. słm q
enĩ manis curiositas eaꝵ retũ que inuenim
possunt. aut fiustra etiã inuenunt᷑ siue ĩcẽlo
sute in abysso seꝑat a deo. nisi caritas uincat
que ad certa spiri̾talia nõ uanitate rerum q̃
foris sunt. sed neritate que uitus ẽ homines
dixerit. qd̾ nos nõ seꝑat alia treatura .i. amor
corpoꝵ. aut certe qr nos nõ sepat alia creat᷑a
a caritate dei. exeo qd̾ mĩlla creatura ẽ alia int̾
nos ⁊d̾m que se opponat. ⁊ a complexu eł ex¬
cdudat. Supͣ humanas enĩ mentes que rõna¬
les sũt iam milla creatura s deus ẽ. Quod aũ¬

Expanded text:
e praesentia neque futura, id est, temporalia vel quae delectant, vel quae premunt, vel quae spem dant, vel quae incutiunt timorem. Neque virtus: et hic virtutem contrariam oportet intelligi, secundum quam dicit, Nemo vasa fortis diripiet, nisi prius alligaverit fortem . Neque altitudo, neque profundum. Plerumque enim inanis curiositas earum rerum quae inveniri non possunt, aut frustra etiam inveniuntur sive in coelo sive in abysso, separat a Deo, nisi charitas vincat, quae ad certa spiritualia non vanitate rerum quae foris sunt, sed veritate quae intus, homines dixerit, quod nos non separat alia creatura, id est, amor corporum: aut certe quia nos non separat alia creatura a charnos et Deum, quae se opponat, et a complexu ejus excludat. Supra humanas enim mentes, quae rationabiles sunt, jam nulla creatura, sed Deus est. Haec su
Abbreviated transcription (Latin):
demptionem corporis nr̃i. Hec enĩ ad oꝑtio que
iam fc̃a est inhus qui crediderunt spũ ñ corpore
fc̃a est. Non dum enĩ ⁊̃ corpus reformatũ ẽ. ince¬
lestemillam mutationem sicut sp̃ciam muta¬
tus esti recontiliatione fidei ab errorib conuer¬
sus add̾m. Ergo ⁊̃ nihiis qui crediderunt expͤ¬
tatur adhuc illa manifestatio que ĩ corporis
resurrectione ꝓueniet. que ꝑtinet ad illũ qͣttũ
gradum. ubi extoto ꝑfecta pax erit ⁊ quies eter¬
na. nulla nobis exaliqua parte corruptione.
resistente aut sõilicitante molestia. Qd̾ aũait¬
Sumłr ⁊ spt̃ adiuuat infrrmitatẽurãm. Quid
enĩ oremus sicut oportet nescimus manifestũ¬
⁊̃ eũ despũ sc̃o dicere. Quod inconseq̃ntib cla¬
rumt est ubi ait. qr scd̾m d̾m interpeslat ꝓ scĩs
tos ergo quid oremꝰ sicut oportet nescunus
duas ob res qd̾ ⁊ illud qd̾ futurũ sꝑamus ⁊
quo tendimus nõ dum apparet ⁊ in hac ip̃a
uita multa possunt nobis ꝓspera uideri. qui

Expanded text:
ionem corporis nostri. Haec enim adoptio, quae jam facta est in iis qui crediderunt, spiritu non corpore facta est. Nondum enim etiam corpus reformatum est in coelestem illam immutationem, sicut spiritus jam mutatus est reconciliatione fidei ab erroribus conversus ad Deum. Ergo etiam in iis qui crediderunt, exspectatur adhuc illa manifestatio quae in corporis resurrectione proveniet: quae pertinet ad quartum illum gradum, ubi ex toto perfecta pax erit, et quies aeterna, nulla nobis ex aliqua parte corruptione resistente, aut sollicitante molestia. LISpiritus adjuvat infirmitatem nostram: quid enim oremus, sicut oportet, nescimus, manifestum eum de Spiritu sancto dicere; quod in consequentibus clarum est, ubi ait: Quia secundum Deum interpellat pro sanctis. Nos ergo quid oremus, sicut oportet, nescimus, duas ob res quod et illud: quod futurum speramus, et quo tendimus, nondum apparet; et in hac ipsa vita multa possunt nobis prospera videri quae
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ pectati. de quo dc̃m ẽ. Initiũ om̃is peccati suꝑbia.
Qui si gr̃as egissent deo qui de derat hãc sap̃iam
nõ sibi aliquid tribuissent cogitationib sius.
Qua pp̃ idesid̾its cordis sui traditi sinit adño
illoꝵ Merredem aũ mutuam dicit recepisse de dõ
ut traderentur in desidia cordis sui. Qd aũ demũ¬

Expanded text:
est peccati, de quo dictum est, Initium omnis peccati superbia . est peccati, de quo dictum est, Initium omnis peccati superbia . Qui si gratias egissent Deo, qui dederat hanc sapientiam, non sibi aliquid tribuissent cogitationibus suis. Quapropter in desideria cordis sui traditi sunt a Domino,eorum. Mercedem autem mutuam dicit recepisse de Deo, ut traderentur in desideria cordis sui. VI.
Abbreviated transcription (Latin):
uelatur ira dei de celo suꝑ omnẽ impietatem¬
et cet᷑a. Ait ⁊ salomon desapientib mundi. Si
enĩ tm̃ potuerunt scire. ut possent scłm estimare
Quomͦ ip̃ius mundi dñm ⁊ trratorem nõ fatiliꝰ
inuenerunt S quos arguit sał̃on ñ cognonent̃
ꝑcreaturam creatorem. Quos aũ arguit apłs.
cognouerũt. s gr̃as nõ egerunt. ⁊ dicentes se esse
sapientes stulti fcĩ sunti⁊ ad colenda simulachra¬
deciderunt. Nam sapientes gentiũ qd̾ inuen̾int
creatorem manifeste idem apłs cũ atheniensib
loq̃retur oftendit. Cum enĩ dixisset qr in ip̃o ui¬
uimius. ⁊ mouemur ⁊ sumus. addidit sicut ⁊ qͥ¬
dam scd̃m uos dixerunt. Hac aũ intentione prĩ
arguit impietatem gentiũ ut exhac ꝓbet etrã
ad grãm posse ꝑtingere conũsos. Iniustum ẽ enĩ
ut penam subeant impietatis. ⁊ p̃miũ fideinõ
accipiant. Qd̾ aũ dicit aymnoscentes d̾m nõ ut
d̾m głificauerunt aut gr̃as egerunt. hoccaput

Expanded text:
uod autem dicit, Revelatur ira Dei de coelo super omnem impietatem, etc., ait et Salomon de sapientibus mundi: Si enim tantum potuerunt scire, ut possent aestimarequomodo ipsius mundi Dominum et Creatorem non facilius invenerunt ? Sed quos arguit Salomon, non cognoverunt per creaturam Creatorem: quos autem arguit Apostolus, cognoverunt; sed gratias non egerunt, et dicentes se esse sapientes, stulti facti suntdeciderunt. Nam sapientes gentium quod invenerint Creatorem manifeste idem Apostolus, cum Atheniensibus loqueretur, ostendit; cum enim dixisset, quia in ipso vivimus et movemur et sumus , addidit: Sicut et quidam secundum vos dixerunt. Hac autem intentione prius arguit impietatem gentium, ut ex hoc probet etiam ad gratiam posse pertingere conversos; injustum est enim ut poenam subeant impietatis, et praemium fidei non I, 21. Quod autem dicit, Cognoscentes Deum, non ut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt, hoc caput
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ inmortalitatem dc̃m est. totũ iam d̾m quam
post resurrõnem hr̃e cepit. nõ pp̃ diuinitatem
semꝑ ĩmortalem aqua numqm̃ recessit. inqua
totus deus erat ⁊ cũ moriturus adhuc eratihunc
aũ sensum seq̃ntia manifestant. adiuxi enĩ di¬
Hoc enĩ dixi exponens esd̾ ait apłs. nõ ab homini¬
iam iħo xp̃c nõ sit homo. Sequitur enĩ qui susci¬
tauit illũ amortuis. ut hinc appareret cur dixe¬
rit. neq ꝑ hominẽ Puide pp̃ in mortalitatem. iã

Expanded text:
propter inmortalitatem dictum est: totum iam deum, quam post resurrectionem habere coepit, non propter diuinitatem semper inmortalem, a qua numquam recessit, in qua totus deus erat, et cum moriturus adhuc erat. hunc autem sensum sequentia manifestant. adiunxi enim dihoc enim dixi, quod ait apostolus: non ab hominiistus non sit homo. sequitur enim: qui suscitauit illum a mortuis, ut hinc appareret, cur dixerit: neque per hominem. proinde propter inmortalitatem iam
Abbreviated transcription (Latin):
re ea que mos intrant. s que exeunt indiffe¬
rent̾ sumebant cibos salua conscientia. Qui¬
dam u̾o infirmiores abstinebant a carnib ⁊
aumo. ne ut nescientes intiderent mn ea que
ydolis sacrificabantur. Omnis enĩ tũc ĩmola¬
ticia caro in matello itentebatur. ⁊ depͥmiciis
umi libabant gentes simiflacris suis ⁊ q̃dam
ĩ ip̃is torculatib sacrifitia faciebant Iubet gͦ
apłs ⁊ hiis qui salua conscientia talib alim̃tis

Expanded text:
re ea quae in os intrant, sed quae exeunt, indifferenter sumebant cibos salva conscientia; quidam vero infirmiores abstinebant a carnibus et a vino, ne vel nescientes inciderent in ea quae idolis sacrificabantur. Omnis enim tunc immolatitia caro in macello venundabatur, et de primitiis vini libabant gentes simulacris suis, et quaedam in ipsis torcularibus sacrificia faciebant. Jubet ergo Apostolus et his qui
Abbreviated transcription (Latin):
uos frẽs ut intendatis meos qui dissensiones
et scandaba p̃ter doctrinam qm uos dadicistis
faciunt. De hiis intelligitur dicere. quib ⁊ ad
chuno tħm scripsit dicens. Sicut regaui te ut
sustineres ephesi cũ irem in macedoniam ut
denuntiares quibdam ne alit̃ docerent ne in¬
tenderent fabulis ⁊ genealoguis int̾minatis
que q̃ stiones p̃stant magis qmͣ edificationem¬
que est ifide. Et ad titum. Sunt enĩ multi nõ
subditi uani loqui ⁊ mentis seductores mãxie
qui excirtũcisione sũt qitos oportet refelli. qui
uniu̾sas domos subierunt. docentes que ñ oportet
turpilucri gr̃a. dixit quidã exip̃is ꝓpriꝰ eoꝵ ꝓpħa.¬

Expanded text:
vos, fratres, ut intendatis in eos qui dissensiones et scandala, praeter doctrinam quam vos didicistis, faciunt, de his intelligitur dicere, de quibus et ad Timotheum scripsit, dicens: « Sicut rogavi te, ut sustineres Ephesi, cum irem in Macedoniam, ut denuntiares quibusdam ne aliter docerent, neque intenderent fabulis et genealogiis interminatis, quae quaestiones Dei, quae est in fide. Et ad Titum: Sunt enim multi non subditi, vaniloqui, et mentis seductores, maxime qui ex circumcisione sunt, quos oportet refelli, qui universas domos subvertunt, docentes, quae non oportet, turpis lucri gratia: dixit quidam ex ipsis pr
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ potest t̃ simulate sieri s ut intua cõscr̃a
certus sis. illuis dalcõne tefac̃e. cut subditus
fũ̾is uissu dñi tui. qui om̃s uult saluos fi̾.
et iagnitionẽ u̾itatis utenire. Et hocenĩ cũ
diceret apłs de ip̃is agebat. Hoc ẽ qd̃̾ serus¬

Expanded text:
quod potest etiam simulate fieri, sed ut in tua conscientia certus sis illius dilectione te facere cui subditus fueris jussu Domini tui, « qui omnes vult salvos fieri, et in agnitionem veritatis venire , » et hoc enim cum diceret Apostolus, de ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
Apͣianuis extollatur insuꝑbiam. ⁊ nõ arbitretat
nshuiꝰ uite itinere seruandum ẽẽ ordinem siũ
et potestatib sublimiorib quib ꝓ temꝑe rerã
temꝑauũ gubernatio tradita est. putet nõ secẽ
subdendum. Cum enĩ constemus examuia ⁊ cor¬
pore ⁊ qmͣ dui in hac urta temꝑali sumus etĩa¬

Expanded text:
ianus, extollatur in superbiam, et non arbitretur in hujus vitae itinere servandum esse ordinem suum, et potestatibus sublimioribus, quibus pro tempore rerum temporalium gubernatio tradita est, existimet non se esse subdendum. Cum enim constemus ex anima et corpore, et quandiu in hac vita tem
Abbreviated transcription (Latin):
t̾tenũ hoĩem iiuentib patere posse prima
s illoꝵ fidei p̃stans ut bene opentur. ⁊ istoꝵ im¬
pietatem deserendo obdurans ut male oꝑentur
Qui qm̃ intellectus ut dixi spiritalib patet
a carnali aũ pridentia longe remotus ẽ. sic
refeslit inquirentẽ ut intelligat se deponere
debere prius hoĩem luti ut ista ꝑ spm̃ inuesti¬
gare mereatur. Itaq inquit o homo tuqͥs es
qui respondeas deo. Numqͥd dicit figmentũ
ei qui se funxit. quaro sic me fecistiꝰ An ñ ht̃
potestatem luti figulus exeadẽ consꝑsione
uas facere aliud quidẽ in honorẽ. aliud ĩ cõtu¬
meliam. Qmͣdu figm̃tum es inquiti ⁊ admas¬
sam lutt ꝑtines. ñ dum ꝑductus ad spiritalia
ut sis sp̃ĩtalis. om̃ia iudicans ⁊ anemine su¬
diceris. cohibeas te oꝑt ab huiꝰ modi inquisiti¬
one ⁊ nõ respondeas deo. Euiꝰ consiliũ qͥs scire
cupiens oꝑt ut priꝰ in es amiciciã recipiatur.

Expanded text:
terrenum hominem viventibus, patere posse prima terrenum hominem viventibus, patere posse prima sed illorum fidei praestans ut bene operentur, et istorum impietatem obdurans deserendo, ut male operentur. Qui quoniam intellectus, ut dixi, spiritualibus patet, a carnali autem prudentia longe remotus est, sic refellit inquirentem, ut intelligat se deponere debere prius hominem luti, ut ista per spiritum investigare mereatur. Itaque, inquit, O homo tu quis es, qui respondeas Deo? Numquid dicit figmentum ei qui se finxit, Quare sic me fecisti? Annon hpotestatem figulus luti ex eadem conspersione vas facere, aliud quidem in honorem, aliud in contumeliam? quandiu figmentum es, inquit, et ad massam luti pertines, nondum perductus ad spiritalia, ut sis spiritalis omnia judicans et a nemine judiceris, cohibeas te oportet ab hujusmodi inquisitione, et non respondeas Deo, cujus consilium quisque scire cupiens, oportet ut prius i
Abbreviated transcription (Latin):
et impietas nichoat pene meritum ut ꝑ ip̃am pe¬
iram etrã male oꝑent᷑ sicut ⁊ suꝑus apłs ait.¬
Et qm̃ nõ ꝓlauerunt d̾m ĩ uoticiam hr̃e tradi¬
dit illos deus inreꝑbum sensũ ut faciant q̃
nõ conueniunt. Qua pp̃ ita concludit apłs
ergo cuĩ uult miseret᷑. ⁊ quẽ uult obdurati
Cuiꝰ enĩ miseretur facit eũ bene oꝑiri. ⁊ quẽ
obdurat relinquit eũ ut male oꝑetur. s ⁊ illa
miscd̃ia p̃cedenti m̾̃ito fidei tribuitur ⁊ istaob¬
duratio p̃cedenti impietati ut ⁊ bona ꝑ donũ
dei openuir. ⁊ mala ꝑsuppliciũ. cũ tamẽ hõi
ñ auferatur liberum uoluitatis arbitrium.
fiue ad credendum deo ut consequat᷑ nos mĩa
Qua condusione illata infert qõnem tanqm
a contradicente. Ait enĩ. Dicis itaq mͥ. Quid
ad huc conq̃ritur. Nam uoluntati eius quis
resistit. Qui sane inquisitioni sic respondet. ut
intelligamus spiricalib uiris etiam. nõ scd̃m

Expanded text:
et impietas inchoat poenae meritum, ut per ipsam poet impietas inchoat poenae meritum, ut per ipsam poenam etiam male operentur; sicut et superius im non probaverunt Deum in notitia habere, tradidit illos Deus in reprobum sensum, ut faciant quae non conveniunt . Quapropter ita concludit Apostolus, Ergo cui vult miseretur, et quem vult obdurat. Cujus enim miseretur, facit eum bene operari; et quem obdurat, relinquit eum ut male operetur. Sed et illa misericordia praecedenti merito fidei tribuitur, et ista obduratio praecedenti impietati: ut et bona per donum Dei operemur, et mala per supplicium; cum tamen homini non auferatur liberum voluntatis arbitrium, sive ad credendum Deo ut consequatur nos miseQua conclusione illata, infert quaestionem tanquam a contradicente. Ait enim: Dicis itaque mihi, Quid adhuc conqueritur? nam voluntati ejus quis resistit? Cui sane inquisitioni sic respondet, ut intelligamus spiritualibus viris, et jam non secundum
Abbreviated transcription (Latin):
tis neq currentis. s mniserentis dei cẽ qd̾ bonũ
oꝑaniurꝰ qm̃ qͣm ibi fit etiam uoluntas nr̃a
que sola nicħ posset. Unde sequitur ⁊̃ depħonis
supplicio. tesfimoniũ cũ ait scriptura de pħone.
Quia ad hoc te excitaui ut ostendam in te po¬
tentiam ineam. ⁊ ut annuntiet᷑ nom̃ meum
ĩunuiersa terra. Sicut enĩ legimꝰ in exodo.
obduratum ẽ cor pħonis urtam enidentib
signis nõ moueretur. Qd̾ ergo tunc pharao nõ
obtemꝑabat p̃ceptis dei. iam desupplicio ueni¬
ebat. Non aũ quisqͣm pot̃ dicere obdurationẽ
illam cordis ĩmerito accidisse pħoni. s iudi¬
cio dei retribuentis incredulitatis esꝰ debitam
penam. Nõ ergo hoc illi imputatur qd̃ tunc¬
nõ obtemꝑaret. qñ quidẽ obduratio corde ob¬
temperare nõ pot̾at. s quia dignũ se p̃buit cui
cor obduraret pͥore infidelitate. Sicut enĩ inhiis
quos elegit deus. nõ oꝑa sed fides inchoat m̃itũ.
bene oꝑentur. sic niħiis quos dõpnat infedelitas.

Expanded text:
entis, sed miserentis Dei esse, quod bonum operamur: quanquam ibi sit etiam voluntas nostra, quae sola nihil posset. Unde sequitur etiam de Pharaonis supplicio testimonium, cum ait Scriptura de Pharaone, Quia ad hoc te excitavi, ut ostendam in te potentiam meam, et ut annuntietur nomen meum in universa terra. Sicut enim legimus in Exodo, obduratum est cor Pharaonis , ut tam evidentibus signis non moveretur. Quod ergo tunc Pharao non obtemperabat praeceptis Dei, jam de supplicio veniebat. Non autem quisquam potest dicere obdurationem illam cordis immerito accidisse Pharaoni, sed judicio Dei retribuentis incredulitati ejus debitam poenam. Non ergo hoc illi imputatur, quod tuncnon obtemperaret, quandoquidem obdurato corde obtemperare non poterat; sed quia dignum se praebuit, cui cor obduraretur priore infidelitate. Sicut enim in iis quos elegit Deus, non opera sed fides inchoat meritum, operentur: sic in his quos damnat, infidelitas
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ exercitationẽ patientie. Itaq anima xp̃iana
semꝑ iniuigilet in tubulatonib suis sequi uolũ¬
tatem dñi sui. ne ordinationi dei resistento sibi¬
ad quirat grauiꝰ uidicium. Quod enĩ ip̃e dñs a¬
gens hominẽ pontio pylato dixit. hoo ⁊ tob dia¬
res inme potestatem nisi data tibi eẽt desuper
Non ergo uolinitas cuiꝰ malitie potestas inbo¬
nos datur. s uoluntas eius aquo hec potestas
datur. debet nobis eẽ carissima qm̃ tribulatio
patiam oꝑatur. Patientia u̾o ꝓbationẽ. ꝓbatio
aũ spent. Spes u̾o nõ confundit qm cautas dei¬

Expanded text:
propter exercitationem patientiae. itaque anima christiana propter exercitationem patientiae. itaque anima christiana semper inuigilet in tribulationibus suis sequi uoluntatem domini sui, ne ordinationi dei resistendo adquirat sibi grauius iudicium. quod enim ipse dominus agens hominem Pontio Pilato dixit, et diares in me potestatem, nisi data tibi esset desuper. non ergo eius uoluntas cuius malitiae potestas in bonos datur, sed eius uoluntas a quo haec potestas datur, debet nobis esse carissima, quoniam tribulatio patientiam operatur, patientia uero probationem, probatio uero spem; spes uero no
Abbreviated transcription (Latin):
militiam nõ dederunt pp̃ honorem tam̃ extel¬
lentissimi imꝑatoris ualent. Ex quib fuit ille
de quo dascipuli dño nuntiauerunt qd̃ ĩnoĩe
eius eueret demonia. qmuis cũ eis nõ seq̃ret᷑
Cum aũ nõ cedunt huis signis huiꝰmodi pote¬
states deus ip̃e ꝓhibet occultis modis. cũ id ius¬
tum atq utile iudicat. Nam nullo modo ulli
spc audent hec signa contempn̾e. Contremis¬
cunt enĩ hec ubitumq illa conspexerint. s nes¬
tientib hominib aliud iubet᷑ diuinitus uł
ad confudendos malos. cũ eos oportet cõfumn¬
da. sicut de sceue filiis in actib apłoꝵ legimꝰ¬
ut ꝑliciant in fide. atq ista nõ iactant᷑ hutdit̃
possint. Uł ad disorrnenda dona menbroꝵ eccłie
diuinitus .i. ut hiis signis adhibitis huiꝰ modi
potestates uoluntati hominũ nõ obtemꝑent.ut
aũ mali bonis sepe temꝑalit᷑ noceant. potestatẽ
meos accipuntiad maiorem bonoꝵ ittilitatem

Expanded text:
militiam non dederunt, propter honorem tamen excelmilitiam non dederunt, propter honorem tamen excellentissimi imperatoris ualent. ei quibus fuit ille de quo discipuli domino nuntiauerunt, quod in nomine eius eiceret daemonia, quamuis cum eis non sequeretur. cum autem non cedunt his signis huius modi potestates, deus ipse prohibet occultis modis, cum id iustum atque utile iudicat. nam nullo modo ulli spiritus audent haec signa contemnere; contremescunt enim haec, ubicumque illa conspexerint. sed nescientibus hominibus aliud iubetur diuinitus uel ad confundendos malos, cum eos oportet confundi, sicut de Sceuae filiis in Actibus apostolorumut proficiant in fide, atque ista non jactanter, sed utiliter possint: vel ad discernenda dona membrorum Eccledivinitus, id est, ut his signis adhibitis hujusmodi potestates voluntati hominum non obtemperent. 5. Ut autem mali bonis saepe temporaliter noceant, potestatem in eos accipiunt ad maiorem bonorum utilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ta creatura subiecta ẽ. Alit̾ enuĩ cogitur possesso:
equũ daremiliti. alit̾ tradit emptori. uił cui¬
libet donat aut comodat. et qmadmodũ płiq
mali milites quos imꝑialis disciplina condẽp
nat signis imꝑatoris sui ñ nullos passessores
t̾ritant. ⁊ ab eis aliquid qd̾ publice nõ utbetur
extorq̃nt. ita ñ nulli mali xp̃iani uł scismatiti
uł heretici ꝑ nomẽ xp̃i aut uerba aut xp̃iana¬
sacram̃ta exigunt aliquid a potestatib quib¬
honori xp̃i cedere indictum ẽ. Cũ aũ malis iu¬
bentib uoluntati cedunt. ad seducendos hoĩes
cedunt quoꝵ errore letantur. Qua pp̃ alit̾ magi
faciunt miratula. alit̾ boni xp̃iam alit̾̃ mali
xp̃iani. małi ꝑ priuatos contractus. boni xͥani
ꝑ publicam iustictam mali xp̃iani ꝑ signa
publice iustitie Net mirum ẽ qd̾ hec signa ua¬
lent. cũ ab eis adhibentur. qñ eriam cũ usurpã¬
tur ab extraneis qui om̃ino suũ nom̃ adistam

Expanded text:
ta creatura subiecta est. aliter enim cogitur possessor ta creatura subiecta est. aliter enim cogitur possessor equum dare militi, aliter eum tradet emtori uel cuilibet donat aut commodat. et quemadmodum plerique mali milites, quos imperialis discnat, signis imperatoris sui nonnullos possessores territant, et ab eis aliquid, quod publice non jubetur, extorquent: ita nonnunquam mali christiani, vel schismatici, vel haeretici per nomen Christi aut verba aut sacramhonore Christi cedere indictum est. Cum autem malis jubentibus voluntate cedunt, ad seducendos homines cedunt, quorum errore laetantur. Quapropter aliter magi faciunt miracula, aliter boni Christiani, aliter mali Christiani: magi per privatos contractus, boni Christiani r publicam iustitiam, mali christiani per signa publica iustitiae. nec mirum est, quod haec signa ualent, cum ab eis adhibentur, quando etiam cum usurpantur ab extraneis, qui omnino suum nomen ad istam
Abbreviated transcription (Latin):
ideo potioris loci apud d̾m eẽ arͥitrandi sunt.
Non enĩ acceptiores erant deo qm ppłs iscł ma¬
gi egyptioꝵ. qr nõ pot̾at isle ppłs fac̾e qd̾ illi
faciebant. qmuis moyses ĩ uirtute dei maiora
potuerit s ideo nõ om̃ib scĩs ista triburt
ne ꝑnitiosissimo errore deciprant᷑mfirmi existi¬
mantes intalib fcĩs ẽẽ maiora dona qͣm ĩ oꝑi¬
b iusticie. quib uita et̾na comꝑatur. ꝓpterea
dr̃s ꝓhibet huic gaude̾ discipulos cũ ait. No¬
lite mn hoc gaudere qm̃ sp̃c uobis subiecti sunt
ergo talia factunt magi qualia ñ numqͣm sc̃ĩ
faciunt alta quidẽ uisibilit̾ apparent ẽẽ. s ⁊ di¬
ũso fine. ⁊ diuso iure fiunt. Illi enĩ faciunt q̃¬
rentes głiam sitam. illi q̃rentes głiam dei. Et
illi factunt ꝑ q̃dam potestatib concessa mordi¬
ne suo qi priuata cõmertia uł beneficta. illi
aũ publica ãministratione iussu eĩ cui cunt¬

Expanded text:
ideo potioris loci apud Deum esse arbitrandi sunt. ideo potioris loci apud Deum esse arbitrandi sunt. Non enim acceptiores erant Deo quam populus Israel magi Aegyptiorum, quia non poterat ille populus facere quod illi faciebant, quamuis Moses in uirtute dei maiora potuerit. sed ideo non omnibus sanctis ista tribuuntur, ne perniciosissimo errore decipiantur infirmi, existimantes in talibus factis esse maiora dona quam in operibus iustitiae, quibus uita aeterna comparatur. propterea dominus prohibet hinc gaudere discipulos, cum ait: nolite in hoc gaudere, quia spiritus uobis subditi sunt, aelo. Cum ergo talia faciunt magi, qualia nonnumquam sancti faciunt, talia quidem uisibiliter esse apparent, sed et diuerso fine et diuerso iure fiunt. illi enim faciunt quaerentes gloriam suam, illi quaerentes gloriam dei; et illi faciunt per quaedam potestatibus concessa in ordine sue quasi priuata commercia uel beneficia, illi autem publica administratione iussu eius cui cunc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetrandoꝵ facilitas pena ẽ alioꝵ p̃cedentium.¬
Quod aũ dñs dicit. Non pot̾ sachanas sacha¬
nam excludere. neforte quisqͣm utens nõib
aliquaꝵ infirmaꝵ potestatum cũ demoniũ ex¬
duserit falsam putet ẽẽ istam dñi sententiam.
Ad hoc intelligit dc̃m quia hoc modo sathanas
parcit ut ip̃ius hominis uoluntati ꝑ impie¬
tatis errorem triumpho maiore dñetur. Hoc
aũ modo nõ exiit sathanas. s potius ĩuitina
ingrednur ut meo sic oꝑetur. quẽad mod̾ dicit
apłs. Scd̃m principem potestanis aeris huiꝰ qui¬
nunc opatur inflliis diffidentie. Non enĩ sensꝰ¬
eoꝵ corporis turbabat atq torquebat. aut eoꝵ
coppora collidebat. s in eoꝵ uõluntate it potiꝰ
cupiditate regnabat. Quod aũ dicit psendo¬
ꝓpħ̾as multa signa ⁊ ꝓdigia fcũros. ita ut fal¬
lant si fieri potest ⁊̃ electos. ãmonet utiq ut
intelliganus q̃dam miracula etiã sceleratos

Expanded text:
perpetrandorum facilitas poena eperpetrandorum facilitas poena eQuod autem Dominus dicit, Non potest Satanas Satanam excludere, ne forte quisquam utens nominibus aliquarum infimarum potestatum, cum daemonium excluserit, falsam putet esse dictam Domini sententiam, ad hoc intelligat dictum, quia hoc modo Satanas eparcit ut ipsius hominis voluntati per impietatis errorem triumpho majore dominetur. Hoc autem modo non exit Satanas, sed potius in intima ingreditur, ut in eo sic operetur, quemadmodum dicit Apnunc operatur in filiis diffidentiae. Non enim sensus corporis eorum turbabat atque torquebat, aut eorum corpora collidebat; sed in eorum voluntate, vel potius cupiditate regnabat. Quod autem dicit pseudoprophetas multa signa et prodigia facturos, ita ut fallant, si fieri potest, etiam electos, admonet utique ut intelligamus quaedam miracula etiam sceleratos
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e imꝑat cuiꝰ templũ sunt ⁊ quẽ contempta
sita pͥuata potestate ardentissime diligunt. In
magitis aũ imꝑationib ad illecebram deceptõis
ut sibi subiugent eos quib talra concedunt p̃s
uire largientes qd̃ sibi licet largiri honoranti
pacta seruantib. Et qñ uidentur magi ĩperare
ꝑ sublumoꝵ nomina inferiores t̾rent. ⁊ ñ nul¬
Ta uisibilia que pp̃ infirmitatẽ carnis magna
uidentur hominib nõ ualentib et̾na contue¬
ri que ꝑ se ip̃m p̃stat dalectorib suis uerus
deus mirantib exhibeant. Hec añ ꝑmittit d̾s
uiste om̃ia moderans. ut ꝓ cupiditatib ⁊ electi¬
ouib seruitates eoꝵ libertates q distribuat
et si qñ inuocatione sũmi dei aliquid ꝓ suis
malis cupiditatĩb imꝑant uindcã ẽ ssia ñ gr̃a
hon enĩ frustra dicit apłs. tradidit illos deus
iudesid̾ia cordis eoꝵ. Quoꝵdam enĩ pectatoꝵ

Expanded text:
ipse imperat, cuius- templum sunt et quem contemta ipse imperat, cuius- templum sunt et quem contemta sua priuata potestate ardentissime diligunt; in magicis autem imperationibus ad inlecebram deceptionis, ut sibi subiugent eos quibus talia concedunt, praesto illo iure largientes quod sibi licet largiri honorantibpacta seruantibus. et quando uidentur impetrare sublimiorum nomina inferiores terrent; et nonnulla visibilia, quae propter infirmitatem carnis magna videntur hominibus non valentibus aeterna contueri, quae per seipsum praestat dilectoribus suis verus Deus, mirantibus exhibent. Haec autem permittit Deus juste omnia moderans, ut pro cupiditatibus et electionibus suis servitutes eorum libertatesque distribuat. Et si quando invocatione summi Dei, aliquid pro suis malis cupiditatibus impetrant, vindicta est illa, non gratia. Non enim frustra dicit Apostolus, Tradidit illos Deus in desideria cordis eorum . Quorumdam enim peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
tanqm̃ publicis seruiture cogitur. Quanto
igitur ⁊ amma humana deserto deo sius hono¬
tib uł potestate fu̾it delectata. tanto magis sũb¬
diturtalib potestatib que pͥuato suo gaudent᷑
et honorari abhominib situt dii cupiunt. qͥb
diuiua lege sepe conceditur ut eos quos sibi scõ
coꝵ m̾ita subiugauerint. pͥuato illo iure ⁊ mi¬
tsculaꝵ aliquid p̃stent inhiis reb exhibendoꝵ
qu sũt infirmo. sed tam̃ ordinatissimo potes¬
tatũ gradu p̃posito. s ubi diuura tanqͣmlex
publica iubet. uincitutiq pͥuatam licentiam.
tanqͣm ⁊ ip̃a pͥuata licentia. nisi imiu̾salis diui¬
ne potestatis ꝑmissione nulla eẽt. Ideoq fituit
scĩ dei serui qñ eos hoc donũ hr̃e utile ẽ. Ccd̾m pu¬
blicam ⁊ quodam mͦ impialem legem. hoc ẽ sũmi
dei potestatem imꝑent infirmis potestatib ad q̃¬
dam uisibilia facienda miracula. In illis enĩ d̾s

Expanded text:
tamquam publicis seruire cogitur. quanto tamquam publicis seruire cogitur. quanto igitur anima humana deserto deo suis honoribus uel potestate fuerit delectata, tanto magis subditur talibus potestatibus, quae priuato suo gaudent et honorari ab hominibus sicut di cupiunt: quibus diuina lege saepe conceditur, ut eis quos sibi secundum eorum merita subiugauerint priuato illo iure etiam miraculorum aliquid praestent in his rebus exhibendorum, quibus sunt infimo, sed tamen ordinatissimo potestatum gradu praepositae. sed ubi diuiua tamquam publica lex iubet, uincit utique priuatam licentiam, quamquam et ipsa priuata licentia nisi uniuersalis diuinae potestatis permissione nulla esset. ideoque fit, ut sancti dei serui, quando eos hoc donum habere utile est, secundum publicam et quodam modo imperialem legem, hoc est summi dei potestatem, imperent infimis potestatibus ad quaedam uisibilia facienda miracula. in illis enim deus
Abbreviated transcription (Latin):
sui potestatem gerit. partim unuisi famuilu di¬
tatis legib sicut publicis coheret᷑ ⁊ tegit bosx
Quia ergo una queq res iusibilis iuhxc mundo
ht̃ potestatem angłicam sibi p̃positam sit̃ alro
loco diuma scriptura testat᷑. de ea re cui p̃posi¬
ta ẽ. Aliter qi priuato iure agit alit tanquam
publite ageri cogitur potentior ẽ enĩ parte uni¬
uersitas qm ⁊ illud qd̾ ibi pͥuatim agit tantũ
agere sinitur. qnͣtum lex uniũsitatis simit. Sed
una queq̃ anuna tanto ẽ pietate purgatior
qͣnto priuato suo minus delectata legem umi¬
uersitatis intuetur. ei q deuote aclibenter
obtemꝑat. Est enĩ lex imiũsitatis diuina sa¬
pientia. qnͣto amplius pͥuato suo gaudet. ⁊¬
neglecto deo qui om̃ib animis utilit̾ ac sa¬
lubrit᷑ p̾ossidet. ip̃a sibi uł aliis quib potu̾it
uult ẽẽ ꝓ deo. suam potiꝰ in se uł in alios qm il¬
lius in om̃s diligens potestatem tanto ẽ sor¬
didior. tanto q magis p̾ualit᷑. duunis legib

Expanded text:
sui potestatem gerit, partim uniuersitatis legibus sicut publicis cohercetur et regitur. quia ergo unaquaeque res uisibilis in hoc mundo habet potestatem angelicam sibi praepositam, sicut aliquot locis diuina scriptura testatur, de ea re, cui praeposita est, quasi priuato iure agit, aliter tamquam publice agere cogitur. potentior est enim. parte uniuersitas, quoniam et illud quod ibi priuatim agit tantum agere sinitur, quantum lex uniuersitatis sinit. sed unaquaeque anima tanto est pietate purgatior, quanto priuato suo minus delectata legem uniuersitatis intuetur eique deuote ac libenter obtemperat. est enim lex uniuersitatis diuina sapientia. quanto autem amplius priuato suo gaudet et neglecto deo, qui omnibus animis utiliter ac salubriter praesidet, ipsa sibi uel aliis quibus potuerit uult esse pro deo, suam potius in se uel in alios quam illius uel in omnes diligens potestatem, tanto est sordidatior tantoque magis poenaliter diuinis legibus
Abbreviated transcription (Latin):
aduurat deus. ⁊ frustra salus optatur q̃ aliqũ
adu̾sa est. cũ delectatione ⁊ amore huiꝰ inteini¬
plitat aĩam. Inde ẽ ⁊̃ illud. Tribulationem
tislamur nos inuenisse nisi qd̃ querebamus.
ergo quid oremus sicut oportet nescimus. Deus
etũ uouit ⁊ quid inhac uita expediate ⁊ quid pꝰ
hanc uitam daturus sit. S ip̃e sp̃c int̾pellat
gemitib in enarrabilib. Semere dicit sp̃m
qd̾ nos geniere faciat. caritate contitans deside¬
num future uite. sicut dicit. Temptat d̾s dñs
d̾s nr̃ uos ut sciat si diligitis eumbi. ut scire uos
faciat. Non enĩ d̾m aliquid lateti Quod aũ ait.¬

Expanded text:
t Deus; et frustra salus optatur, quae aliquando adversa est, cum delectatione et amore hujus vitae implicat animam. Inde est illud: Tribulationem tulamur nos invenisse, nisi quod quaerebamus. Ergo quid oremus, sicut oportet, nescimus. Deus enim novit et quid nobis in hac vita expediat, et quid post hanc vitam daturus sit. Sed ipse Spiritus interpellat gemitibus inenarrabilibus. Gemere dicit Spiritum, quod nos gemere facit, charitate concitans desiderium futurae vitae, sicut dicit, Tentat vos Dominus Deus vester, ut sciat si diligitis eum , id est, ut scire vos faciat; non enim Deum aliquid latet. Nam qui
Abbreviated transcription (Latin):
et mandatum sc̃m ⁊ iustum ⁊ bonũ. Ille autẽ
sp̃c seruitutis nõ utiq bonus quẽ accipiunt
qui p̃cepta date legis implere nõ possunt. dum
seruiunt desideriis carnalib nõ dum grã libera¬
toris assumpti. infilioꝵ ad oꝑtionen. qr ⁊ ip̃e
sp̃c seruitutis. nõ ht̃ quenqm in potestate. insi
qui ei ꝑ ordinem diuine puidentie traditus
fuerit. dei iusticta sua cuiq tribuente. Quam
potestatem atceꝑat apłs cum dicit de quibdã
quos tradidi sat̾hane ut discant ñ blasphema¬
re. Et it̾m de alio. Iam iudicaui inquit tradere
huĩmodi sathane mint̾itum carnis. ut amma
salua sit. Qui ergo nõ dum sub gr̃a sũt. ⁊ suble¬
ge constituti uinciuit᷑ peccatis. ad obediendum
desideriis carnalib.⁊ p̃uaritatõe augent reatũ
uitutil ip̃m sp̃m hominis incellexerimus in¬
cipit ⁊ sp̃c ad optionis ip̃e intelligi tanqͣm ĩme

Expanded text:
est, et mandatum sanctum et justum et bonum: ille autem est, et mandatum sanctum et justum et bonum: ille autem spiritus servitutis non utique bonus, quem accipiunt qui praecepta datae legis implere non possunt, dum serviunt desideriis carnalibus, nondum gratia Liberatoris assumpti in filiorum adoptionem: quia et ipse spiritus servitutis non habet quemquam in potestate, nisi qui ei per ordinem divinae providentiae traditus fuerit, Dei justitia sua cuique tribuente. Quam potestatem acceperat Apostolus, cum dicit de quibusdam: Quos tradidi Satanae, ut discant non blasphemare ; et iterum de alio: Jam judicavi, inquit, tradere hujusmodi Satanae in interitum carnis, ut anima salva sit . Qui ergo nondum sub gratia sunt, sed sub lege constituti vincuntur peccatis ad obediendum desideriis carnalibus, et praevaricatione augent reatum vitutis ipsum spiritum hominis intellexerimus, incipit et spiritus adoptionis ipse in
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a ꝑ mhĩtantem sp̃m eł in uobis. Iam quar¬
tum graduni demonstrat exillis quatitor quos
suꝑius distinximus. s gradus iste i hat uita
nõ iuenitur. ꝑtinet enĩ ad spem qua expecta¬
mus redempttonem corporis nr̃i. qñ corrupti¬
bile hoc induet incorruptionẽ. ⁊ mortale hoc
induet inmortalitatem. Ibi pax ꝑfecta ẽ qr
nich̃ molestiaꝵ anima de corpore patitur iam
uiuificato. ⁊ in celestem qualitatem mutato.
Quod aũ ait. Non enĩ accepistis spm̃ seruitu¬
tis it̾m intimore. s accepistis sp̃m adoptiõis
filioꝵ in quo clamamus alba pat᷑. Euidentis¬
sime duoꝵ testanĩtoꝵ distincta sunt tempora
Illud enĩ adtimorem ꝑtinet. nom̃ aũ adcari¬
tatem. S queritur quis sit sp̃c seruitutis. nã
seruitutis. qui sub lege agebant nõ sub gr̃a.
Nec mirandum ẽ qd̃ eũ acceperũt ꝑ diunam
ꝓuidentiam qui bona temporalia sectabantur.
nõ quia ip̃ius ẽ lex ⁊ mandatum. Nam lex sc̃a

Expanded text:
abitantem Spiritum ejus in vobis, jam quartum gradum demonstrat ex illis quatuor quos superius distinximus . Sed gradus iste in hac vita non invenitur. Pertinet enim ad spem qua exspectamus redemptionem corporis nostri, quando corruptibile hoc induet incorruptionem, et mortale hoc induet immortnihil molestiarum anima de corpore patietur, jam vivificato et in coelestem qualitatem immutato.m servitutis iterum in timore: sed accepistis spiritum adoptionis filiorum in quo clamamus, Abba Pater. Evidentissime duorum Testamentorum distincta sunt tempora: Illud enim ad timorem pertinet; novum autem ad charitatem. Sed quaeritur quis sit spiritus servitutis? servitutis qui sub lege agebant, non sub gratia. Nec mirandum est quod eum acceperunt per divinam providentiam qui bona temporalia sectabantur, non quia ipsius est lex et mandatum. Nam lex sancta
Abbreviated transcription (Latin):
sluitur. Sic ergo dẽm ẽ legi dei ñ ẽ subiecta
prudentia carinis. nec enĩ potest. Qũo recte diceref᷑
niuẽreñ posse calefatere. neq enĩ potest. s cũ ad¬
hibito calore soluitur ⁊ calescit aqua. iani ñ pot̃
enĩ mortalitate indigentia rerũ tercenaꝵ sol¬
licitat aĩam. ⁊ quedam desid̾ia excitat quib ad¬

Expanded text:
ergo dictum est, Legi Dei non est subjecta prudentia carnis; nec enim potest; quomodo recte diceretur, nivem non posse calefieri; neque enim potest: sed cum adhibito calore solvitur, et calescit aqua, jam nemo poteenim mortalitate indigentia rerum terrenarum sollicitat animam
Abbreviated transcription (Latin):
da sũt. Non potest aũ talis pridentia legi dei
obdemꝑare. s tunc obtempatur legi cũ hec pru¬
dentia extincta fu̾it ut ei succedat prudentia
et prudentiam carius ht̃. cũ inferiora sectatur
et prudentiã sp̃c cum suꝑiora elegit. q̃madmno¬

Expanded text:
da sunt. Non potest autem talis prudentia, legi Dei da sunt. Non potest autem talis prudentia, legi Dei obtemperare: sed tunc obtemperatur legi, cum haec prudentia exstincta fuerit, ut ei succedat prudentia et prudentiam carnis habet, cum inferiora sectatur, et prudentiam spiritus, cum superiora eligit et d
Abbreviated transcription (Latin):
ne metuerent᷑ temporalia mala. in quib car¬
nalis erat pridentia ella. in qua implers legis
p̃cepta nõ pot̾ant. Hec aũ prudentia in homĩe
ds̃ico destructa ⁊ ablata iusticia legis implet᷑
sed implere. plentudo ergo legis caritas ⁊ ca
ꝯuta prudentia carnis inimita in d̾m. legi
inĩ dei nõ ẽ subiecta. nec enĩ potest. ostendetit
quid dix̾it minuca. ne quis putaret tanqͣm
exadu̾so principio aliqm naturã qm nõ cre¬
dit deus mumicicias adu̾sum d̾m exercere. Ini¬
mitus ergo dei dicitur. qui legi ip̃ius nõ ob¬
tempat. ⁊ hoc carnis prudentia .i. cũ appetit tẽ¬
porałia bona. ⁊ timet temꝑalia mala. Definiti¬
o enĩ prudentie ĩ appetendis bonis ⁊ uitan¬
dis malis explicari soleti Qua p̃p̃ recte appel¬
lat apłs caris pridentiã. qͥ hec appetuntur
ꝓmagnis bonis q̃ nõ ꝑseuerant cũ homine.
et uehec amuttant᷑ timet᷑ que qñq amutẽ¬

Expanded text:
nec metuerentur temporalia mala, in quibus carnec metuerentur temporalia mala, in quibus carnalis erat illa prudentia, in qua impleri Legis praecepta non poterant. Hac autem prudentia in homine Dominico destructa et ablata, justitia Legis impletur, gem solvere, sed implere . Plenitudo ergo Legis charitas . Et inimica in Deum: Legi enim Dei non est subjecta; nec enim potest, ostendit quid dixerit, inimica: ne quis putaret tanquam ex adverso principio aliquam naturam, quam non condidit Deus, inimicitias adversus Deum exercere. Inimicus ergo Dei dicitur, qui Legi ipsius non obtemperat, et hoc per carnis prudentiam, id est, cum appetit temporalia bona, et timet temo enim prudentiae in appetendis bonis, et vitandis malis explicari solet. Quapropter recte appellat Apostolus carnis prudentiam qua haec appetuntur pro magnis bonis, quae non perseverant num homine; et ce haec amittantur timetur, quae quandoque amitten
Abbreviated transcription (Latin):
manifestissime docet eadem ip̃a peccata p̃̾cepͥta
legis sp̃ea nõ impleta qͣmuis c̃ẽnt implenda.¬
Qm̃ quib data erat lex ante grãm decditi e¬
rant carnalib bonis ⁊ exhiis beatitudinem
ad quirere cupiebant. neq metuebant nisi cũ
talib bonis imminebat adu̾sitas. ⁊ id̾o cñ illa¬
bona temporalia turbarent᷑ facile recedebant.
ap̾ceptis segis. Infirmabatur ergo lex ñ implẽ
nes qui carualia bona appetendo ñ amabant.
legis iustitiam. s ei temporalia cõmoda p̃pone¬
mortalem carnem insimilitudine uenit car¬
nis peccati. Carmi enĩ peccati debita mors est.
At u̾o slla mors dñi dignationis fuit ñ debiti.
Et tam̃ hoc quoq apłs peccatũ uocat susceptio¬
nem mortalis carnis. quamuis nõ peccatritis.
Ideo qr mortalis tantsm peccatũ fecittũ mori¬
turꝰ S de peccato inquit dampnauit pcc̃m in
tarne Id enĩ eger mors dñi. ue mors timeretur
et ex eo iam nõ appeterentur temporalia bona.

Expanded text:
manifestissime docet, eadem ipsa praecepta Legis propterea non impleta, quamvis essent implenda,m quibus data erat Lex ante gratiam, dediti erant carnalibus bonis, et ex his beatitudinem acquirere cupiebant, neque metuebant, nisi cum talibus bonis imminebat adversitas; et ideo cum illa temporalia bona turbarentur, facile recedebant a praeceptis Legis. Infirmabatur ergo Lex non implennes qui carnalia bona appetendo non amabant Legis justitiam, sed ei temporalia commoda praeponemortalem carnem, venit in similitudine carnis peccati. Carni enim peccati debita mors est. At vero illa mors Domini, dignationis fuit, non debiti: et tamen hoc quoque Apostolus peccatum vocat susceptionem mortalis carnis, quamvis non peccatricis, ideo quia immortalis tanquam peccatum facit cum moritur. Sed de peccato, inquit, damnavit peccatum in carne. Id enim egit mors Domini, ne mors timeretur, et ex eo jam non appeterentur temporalia bona,
Abbreviated transcription (Latin):
uẽ p̃uaricationis ade peccauerunt s añ legem
peccauerũt. ut illi peccasse intelligantur insimi¬
litudinem p̃uaricationis ade qui legem accepe¬
runti qr ⁊ adam accepta p̃cepti lege peccauit.¬
Sane etiam id qd̃ dc̃m est usq ad moysen to¬
tum tempus legis intelligendum ẽ. Forma aũ
futuri dictus ẽ adam. s a contrario qũo ꝑillũ¬
nõ sicut delictum ita ẽ. ⁊ donatio. Duob mo¬
dis donatio p̃cellit. Uł quod multo magis hñ
ut qd uniꝰ delicti condempnatio mors multoꝵ¬

Expanded text:
nem praevaricationis Adae peccaverunt, sed ante Legem nem praevaricationis Adae peccaverunt, sed ante Legem peccaverunt: ut illi peccasse intelligantur in similitudinem praevaricationis Adae, qui Legem acceperunt; quia et Adam accepta praecepti lege peccavit.Sane etiam id quod dictum est, usque ad Moysen, totum tempus Legis intelligendum est. Forma autem futuri dictus est Adam, sed a contrario: ut qunon sicut delictum, ita est et donatio, duobus modis donatio praecellit: vel quod multo magis abunvel quod unius delicti condemnatione mors multo