comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
corporis infirmitate. Unde dicit
ysaias. Liuore eiꝰ nos sanati sumꝰ.
Habent hoc luctatores. ut se subi¬
ciant hũs quib congrediunt᷑ atq
luctant᷑: ut oppͥmi posse uideantur.
arte se uersant: ut effundant suꝑi¬
orem. Cadit qui portabat᷑. & is qui
portabat suꝑior inuenit᷑: ut sternat
urgentem. Sp̃itali itaq palestra
dñs iħc onera nr̃a suscipiens. in illa
se passionis sue congressione subie¬
cit: & in infirmitatis specie. ut eum
aduersarius hominẽ parem cet̾is
iudicaret quem facile posset oppri-¬
mere: diuinitatis arina deposuit.
humilitatis tegmen assumpsit:
securus uictorie: ꝓp̾us temptator
accessit. In costa eum telum illius
uoluit uulnerare: reputans & hc̃
sicut adam ꝑ costam posse ꝓsterni.
duxit e uuln̾e. euacuauit omne
peccatum deiecit adu̾sariũ: cui mor¬
tem latronis eripuit. & in illa mor¬
te in illa sui corporis sepultura cũ
estimaretur oppressus: elisus sua

Expanded text:
corporis infirmitate. unde dicit corporis infirmitate. unde dicit Esaias: liuore eius nos sanati sumus. habent hoc luctatores, ut se subiciant his quibus congrediuntur atque luctantur, ut opprimi posse uideantur, elidi, quadam arte se uersant, ut effundant superiorem; cadit qui portabatur et is qui portabat superio inuenitur, ut sternat urgentem. spiritali itaque palaestra dominus Iesus onera nostra suscipiens in illa se passionis suae congressione subiecit et infirmitatis specie, ut eum aduersarius hominem parem ceteris iudicaret quem facile posset opprimere, diuinitatis arma deposuit, humanitatis tegmen assumpsit. securus uictoriae propius temptator accessit, in costa eum telo militis uoluit uulnerare, reputans et hunc sicut Adam per costam posse prosterniesus uitam produxit e uulnere, euacuauit omne peccatum, deiecit aduersarium , cui mortem latronis eripuit, et in illa morte, in illa sui corporis sepultura, cum aestimaretur oppressus elisus, sua
Abbreviated transcription (Latin):
sanitatis: hoc ẽ in domũ suã regredi:
ut habitet in domicilio robustissime
ualitudinis. Qui habitat regit: qui
regit. uirtutis habet sibi grãm suffra¬
gantem. S etiã stratũ omnẽ u̾sat
dñs in infirmitate languentis: cui
adẽe dignat᷑. Qͦd u̾satur statum mu¬
tat. aut ex sanitate in egritudinem:
aut ex egritudine ad sanitatem: hic
gͦ quia egrotauerat: mutat se ad re
s se ipse uersauit in melius ad uni¬
uersoꝵ salutem. Itaq passione in¬
firmitas ẽ soluta: mors resurrectio¬
ne. Sicut gͦ se ipse uersauit ad po¬
puloꝵ redemptionẽ. nec sensit acule¬
um mortis. aut uuln̾is infirmita¬
tem: sic eum qui in se credit. & sigͣmꝰ
egrotantem ut a morte liberet. ue¬
niet ad uitam. Omnẽ gͦ stratũ hoc
est uniu̾soꝵ hominũ infirmitatem
in sua infirmitate uersanit. Susce¬
pit enim infirmitates omniũ in
sua carne. erexit se in crucẽ: &e uer¬
sauit omniũ infirmitates in sui

Expanded text:
sanitatis. hoc est in domum suam regredi, sanitatis. hoc est in domum suam regredi, ut habitet in domieiIioTobustissimae ualitudinis. qui habitat regit, qui regit uirtutis habet sibi gratiam suffragantem. sed etiam stratum omnem uersat dominus in infirmitate languentis, cui adesse dignatur. quod uersatur, statum mutat aut ex sanitate in aegritudinem aut ex aegritudine ad sanitatem. hic ergo, qui aegrotat, uersat se ad remsed se ipse uersauit in melius ad uniuersorum salutem. itaque passione infirmitas est soluta, mors resurrectione. sicut ergo se ipse uersauit ad populorum redemptionem nec sensit aculeum mortis aut uulneris infirmitatem, sic eum, qui in se credit, etsi grauiter aegrotantem, ut a morte liberet, uersat ad uitam. omnem ergo stratum; hoc est uniuersorum hominum infirmitatem in sua infirmitate uersauit. suscepit enim infirmitates omnium in sua carne, erexit se in crucem et uersauit omnium infirmitates in sui
Abbreviated transcription (Latin):
gẏptum. Ideo & dauid maluit dei
se cominittere potestati. qͣm insidi¬
is inimicoꝵ: qui parcere sua uolun¬
tate nescirent. Sequit᷑. Dñs opem
Sferat illi suꝑͣ lectum doloris eius:
Suniuersum stratum eiꝰ uersasti in¬
S infirmitate eiꝰ. Quis est lectus dolo¬
ris: nͥ caro infirmitatis: Q bene lec¬
tus doloris. quia corpus ẽ mortis de
qͣm de tumulo qͦdam possit assurge¬
re in quo egra iacet anima: & quasi
quodam decumbit in lecculo. Sym¬
macus lectum miserie dixit. aquila
grabatum miserie : expressius septu¬
aginta uiru lectum doloris putaue¬
firmitate corporis detinent᷑: ut ha¬
beant medicinam dei quo sani eẽ
mereant᷑. Lectus gͦ anime caro in¬
firma ẽ: cuiꝰ egritudini anima niã
compatit᷑: que si habeat adiutorẽ
dñm. dicit ei. surge tolle lectũ tiĩl.
&e uade in domũ tuam. Quo con¬
fortatus dei uerbo qui eger eras.
surgit & collit leccũ suũ in quo
iacebat. & redit in statum pͥstinum

Expanded text:
gyptum . Ideo et David maluit Dei gyptum . Ideo et David maluit Dei se committere potestati, quam insidiis inimicorum, qui parcere sua voluntate nescirent. 12. Sequitur: Dominus opem ferat illi supra lectum doloris eius, uniu er s um stratum eius uersaeti in infirmitate eius. quis est lectus doloris nisi caro infirmitatis ? et bene lectus doloris, quia corpus est mortis, de t tamquam de tumulo quodam possit assurgere, in quo aegra iacet anima et quasi quodam decumbit in lectulo. Symmachus lectum miseriae dixit, Aquilas grabatum miseriae, expressius Septuaginta uiri lectum doloris putauefirmitate corporis detinentur, ut habeant medicinam dei,. quo sani esse mereantur. lectus ergo animae caro infirma est, cuius aegritudini anima nostra compatitur, quae si habeat adiutorem dominum, dicit ei: surge, tolle lectum tuum et uade in domum tuam. quo confortatus dei uerbo qui aeger erat surgit et tollit lectum suum in quo iacebat et redit in statum pristinum
Abbreviated transcription (Latin):
catio ꝓ peccatis nr̃is. Hic gͦ aduoca¬
s dit in xp̃m & dicit. Dñs conseruet¬
s cum & uiuificet cum: & beatum fa¬
Sciat eum. sonseruet a ꝑiculis. uiui¬
ficet tanqͣm in mortis tenebris con¬
stitutũ. beatum facere bonoꝵ oꝑũ
accessione dignetur. & emundet¬
S inquit in terra uitam eiꝰ. Bene ad¬
didit in terra. quia nͥ hic inundat᷑
fuerit: ibi mundus ẽẽ ñ poterit. Uel
certe hoc mͦ emundet in terrra: qͦ¬
mͦ enim quis mundus in luto:
cum terra eum oblinat: Ergo
manus dñi ẽ necessaria. que fecit
de terra corpus: ut ipsa mundare
nus inimici eius. Quis est inimi¬
cus: nisi leo ille qui circuit rugi
ens quem deuoret: Alũ habent
greci. & ñ tradat eum in animas
inimicoꝵ eiꝰ. Animas ꝓ manib po¬
suit. eo qͦd inimicoꝵ anime bonis
insidientur: &e cogitationib suis
iustum conent᷑ eu̾tere. Dicunt᷑ &
anime ꝓ hominib. Omnes anime
septuaginta: que descender̃t in e¬

Expanded text:
catio pro peccatis nostris. hic ergo aduocacatio pro peccatis nostris. hic ergo aduocastum et dicit: dominus conseruet eum et uiuificet eum et beatum faciat e u m. conseruet a periculis, uiuificet tamquam in mortis tenebris constitutum, beatum facere bonorum operum accessione dignetur. Et emun d et, inquit, in terra uitam eius. bene addidit \'in terra\', quia, nisi hic mundatus fuerit, ibi mundus esse non poterit. uel certe hoc modo: \'emundet in terra\'; quomodo enim quis mundus in luto , cum terra obliniat ? ergo domini manus est necessaria, quae fecit de tenus inimici ejus. Quis est inimicus; nisi leo ille qui circuit rugiens, quaerens quem devoret? Alii habent Graeci: Et non tradat eum in animas inimicorum ejus. Animas pro manibus posuit: eo quod inimicorum animae bonis insidientur, et cogitationibus suis justum conentur evertere. Dicuntur et animae pro hominibus. Omnes animae septuaginta, quae descenderunt in Ae
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ quasi suam putat fr̾is erũp¬
nam. & quis ego sum qui de illa ui¬
dicem qua homo angłoꝵ conciluis
inseretur: Ipsius dñi audiamꝰ sen¬
tentiam. Ueniet inqͥt hora. in qua
omnes qui inmonumentis sunt.
audient uocem filũ hominis: &
ꝓcedent qui bona fecerunt in resur¬
rectionem uite: qui mala fecerunt
in resurrectionẽ iudiciĩ. Iudicabun¬
tur gͦ qui mala egerunt: & ideo
mala dies & asꝑa ab ipso iudice
nuncupat᷑: It scias quia nob̾ ip¬
se compatit᷑ in eungłio qui com
sumus acciꝑe in die mala: hoc ẽ in tẽ¬
pore malo. Mundus enim in malo
positus est: & ideo inali dies istius
mundi. Q̾ abundat diei malitia sua.
Non mediocre ẽ ut hic liberemur ab
insidiis peccatoris. Qui fuerit hic
liber a cͬmine. ibi erit liber a pena:
&e seueritatem iudicii subire ñ po¬
terit. Q ideo uotis opus ẽ & p̃cib
cotidianis. & aduocatione pͥncipis
sacerdotum: de quo dicit ioħes eunͣ¬
głista. Aduocatum habemus apud

Expanded text:
autem quasi suam putat fratris aerumautem quasi suam putat fratris aerumnam. et quis ego sum qui de illa iudicem, qua homo angelorum conciliis inseretur? ipsius domini audiamus sententiam: ueniet, inquit, hora in qua omnes qui in monumentis sunt audient uocem filii hominis et procedent qui bona fecerunt in resurrectionem uitae, qui mala fecerunt in resurrectionem iudicii. iudicabuntur ergo qmala dies et aspera ab ipso judice nuncupatur; ut scias quia ipse nobis compatitur in Evangelio, qui compsumus accipere: In die mala, hoc est, in tempore malo; mundus enim in malo positus est. Et ideo mali dies istius mundi, et abundat diei malitia sua. Non mediocre est, ut hic liberemur ab insidiis peccatliber a crimine, ibi erit liber a poena et seueritatem iudicii subire non poterit. Et ideo uotis opus est et precibus cotidianis et aduocatione principis sacerdotum, de quo dicit Iohannes euangelista: aduocatum habemus ad
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑ que plures adiudicat penȩ.
lata delicti. Ideo rariores in uirtu¬
te ambulant. plures in flagitio
uersant᷑: qͦ fit ut inferior eoꝵ sit nu¬
merus. qui p̃mia remunerationis
accipient. qͣm qui ob p̃cium gͣuium
peccatoꝵ sortem aduersam iudicũ
reportabunt. Quasi dolens gͥ dixit
malam iudicũ diem. Nam si angeli in
unuis peccatoris absolutione lecant᷑:
qͣnto magis homines intantoꝵ con-¬
dempnationẽ macerabunt᷑. & bene
dolet ꝓ ea oue qͣm hum̾is suis ipse¬
portauit: & ad ouile suũ reuocauit
errantem. Affectu nr̃o loquit᷑ dei fi-¬
lius: quia nob̾ dies iudicũ acerba
ẽ qͣm tuneinus. Omnib mala uide¬
tur. quia plena terroris ẽ: qua ds
ñ solũ forensia hominis. s etiã oc¬
culta diuidicat. qua cogit᷑ unꝰqͥsq
aꝑire qͦd fecit aut qͦd sensit. Ideo¬
q multi dampnant᷑. paucis coronan-¬
tur: s etiam ipsi qui coroniant᷑ do¬
lebunt: iusti enim coronabunt. Instͦ

Expanded text:
uidetur quae plures adiudicat poenae. uidetur quae plures adiudicat poenae. lata delicti; ideo rariores in uirtute ambulant, plures in flagitio uersantur. quo fit, ut inferior eorum sit numerus, qui praemia remunerationis accipient quam qui ob pretium grauium peccatorum sortem aduersam iudicii reportabunt. quasi dolens igitur dixit malam iudicii diem. nam si angeli in unius peccatoris absolutione laetantur, quanto magis homines in tantorum condemnatione hominum macerabuntur! et bene dolet pro ea oue quam humeris suis reportauit et ad ouile suum reuocaiit errantem. affectu nostro loquitur dei filiue, quia nobis dies iudicii ncerba est quam timemus. omnibus mala uidetur, quia plena terroris est, qua deus non solum forensia hominis, sed etiam occulta diiudicat, qua cogitur unusquisque aperire quod fecit aut quod sensit. ideoque multi damnantur, pauci coronantur. sed etiam ipsi qui coronantur dolebunt; iusti enim coronabuntur, iustus
Abbreviated transcription (Latin):
ans qͣm preclarum. He sunt diuitie
simplicitatis in quib est xp̃i p̾ciosa
pauꝑtas. Est & in morib pauꝑtas bo¬
na. Unde dñs dixit. Beati pauꝑes
sp̃u. Q inpsalmis inuenimus: quia
dñs humiles sp̃u saluabit. Est &e
in collatione tenui pauꝑtas abuin¬
dans: si habundet fides. Unde a
intelligamus quia ipse se pauꝑem
dixit : habemꝰ alibi scͥptũ. Pau
ꝑ & dolens ego sum. hoc ẽ quia
ꝓ nob̾ doleret ut legimꝰ: Neq enĩ
in se habuit qͦd doleret. Si gͦ ꝓ nob̾
dolet ut ysaias interp̃tatus est. qͥ
cum uidit in sp̃u. ꝓ nob̾ utiq tris¬
tis erat: iuxta qͦd animã suam tris¬
tem appellauit usq ad mortem:
tam̃ ñ ꝓpter mortẽ. Q carnẽ dix̃
infirmã. que mortis subiacuit in¬
firmitati: ut aculeum mortis it¬
fringeret. qͦ nos in die iudicũ li¬
beraret. qͣm ñ ꝑfunctorie malam
dixit: sic enim subtexuit. in die ma¬
la liberabit eum dñs. Qm̃ amara

Expanded text:
ans quam praeclarum est. haec sunt diuitiae ans quam praeclarum est. haec sunt diuitiae simplicitatis, in quibus est Christi pretiosa paupertas. est et in moribus paupertas bona, unde et dominus dixit: beati pauperes spiritu, et in psalmis inuenimus , quia dominus humiles spiritu saluabit. est et in collatione tenui paupertas abundans, si abundet fides. unde apintellegamus, quia ipse se pauperem dixit, ha bemus alibi scriptum: pauper e : dolens ego sum, hoc est quia pro nobis dolet, ut legimus; neque enim in se habuit quod doleret. sicut ergo pro nobis dolet, ut Esaias interpretatus est qui eum uidit in spiritu, pro nobis utique tristis erat, iuxta quod animam suam tristem appellauit usque ad mortem, tamen non propter mortem, et carnem dixit infirmam quae mortis subiacuit infirmitati, ut aculeum mortis infringeret, quo nos in die iudicii liberaret, quam non perfunctorie malam dixit. Sic enim subtexuit: in die mala lib er ab it eum dominus, quoniam amara
Abbreviated transcription (Latin):
sa est. hoc intellige. hoc ꝑsequere. io
tene: ne dicatur tͥ noluit intelligere
suꝑ mendicũ & pauꝑem. Nam si hic
dubitas. certe in illo psalmo qui ad¬
uersus ꝓditionem iude ex ꝑsona di¬
citur saluatoris. de illo uersiculo du¬
bitare ñ poteris. in quo ait. oe ꝑsecu
sis: intellige infirmitatẽ eiꝰ ut accipi¬
as sanitatem: in tellige crucem eius
ut ñ erubescas: intellige uuluus eiꝰ ut
uulnera tua cures: intellige mortẽ ens
ut adquiras uitam et̾nam: intellige
sepulturam cuis ut inuenias resurtr
tam̃ ñ deficiunt diuinarũ subsidia
pauꝑtas. que diuites facit: Conside¬
remus eam. intendamus in ipsum ue¬
nerabile sacͣmentum. Eͥd puruis po¬
test eo ẽẽ atq simplicuis: Non tau¬
rino quisqͣm ꝑfundit᷑ sanguine ut
sacra dicunt᷑ habere gentilium. non
hẏrcoꝵ atq atietũ cruore peccator
aqua cum delectatione de fontib
saluatoris. & parat᷑ in conspectu
tuo mensa celestis. & poculum inebri¬

Expanded text:
sa est. hoc intellege, hoc persequere, id sa est. hoc intellege, hoc persequere, id tene, ne dicatur tibi: noluit intellegere super mendicum et pauperem. nam si hic dubitas, certe in illo psalmo, qui aduersus proditionem Iudae ex persona dicitur saluatoris, de illo uersiculo dubitare non poteris, in quo ait: et persecsis, intellege in infirmitatem eius, ut accipias sanitatem, intellege in crucem eius, ut non erubescas, intellege in uulnus eius, ut uulnera tua cures, intellege in mortem eius, ut adquiras uitam aeternam, intellege in sepulturam eius, ut inuenias resurrectamen non deficiunt diuinarum subsidia paupertas quae diuites facit ? consideremus eam, intendamus in ipsum uenerabile sacramentum. quid purius potest eo esse atque simplicius? non taurino quisquam perfunditur sanguine, ut sacra dicuntur habere gentilium, non hircorum atque arietum cruore peccator aqua cum delectatione de fontibus salutaris, et paratur in conspectu tuo mensa caelestis, et poculum inebri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑes enim semꝑ habetis uobiscum:
me autem ñ semꝑ. Ergo alius intel¬
ligendus ẽ hic. Beatus qui intellig̃
suꝑ pauꝑem. hic de fide dicit: alibi
sine fide. nuda. sine fide instabilis.
fides enim uirtutum omniũ sta¬
bile fundamentũ ẽ. Beatus gͦ qui
intelligit suꝑ xp̃i inopiam. & pau¬
ꝑtatem : qui ꝓpter nos pauꝑ factus
est cum diues ẽẽt. Diues in regno.
pauꝑ in carne: quia suscepit hanc
pauꝑum carnem. Pauꝑes enim fac¬
ti sumus nimis. qui uirtutũ excubi-¬
as p̃ciosas fraude serpentis amisi¬
mus. exclusi de paradiso. eiecti de
patria. in exilium religati: ipso qͦ
nudati corporis integimento. Qͦd
antea uirtutum septa munibant:
postea delicta nudarunt. Si gͦ egenꝰ
oe pauꝑ in carne: utiq egenus &
pauꝑ in carnis istius passione.
Non g̃ in diuitũs suis: s. in nr̃a
passus est pauꝑtate. Ideoq ñ plenituds
diuinitatis que in illo corporaliter ha¬
bitat ut scͥptura testatur: s caro pas¬

Expanded text:
peres enim semper habetis uobiscum, peres enim semper habetis uobiscum, me autem non semper. Ergo alius intellegendus est hic beatus qui intellegit super pauperem. hic de fide dicit, alibi sine fide nuda, sine fide instabilis; fides enim uirtutum omnium stabile fundamentum est. beatus ergo qui intellegit super Christi inopiam et paupertatem, qui propter nos pauper factus est, cum diues esset; diues in regno, pauper in carne, quia suscepit hanc pauperum carnem. pauperes enim facti sumus nimis, qui uirtutum exuuias pretiosas fraude serpentis ? amisimus exclusi de paradiso, eiecti de patria, in exilium relegati, ipso quoque nudati corporis tegumento, quod antea uirtutum saepta munibant, postea delicta nudarunt. si ergo egenus et pauper in carne, utique egenus et pauper in carnis istius passione. non ergo in diuitiis suis, sed in nostra passus est paupertate. ideoque non plenitudo diuinitatis quae in illo corporaliter habitat, ut scriptura testatur, sed caro pas
Abbreviated transcription (Latin):
do loqueret᷑. Neq enim otiose scrip¬
tum est. Dñs mͥ dedit lingͣm erudi¬
tionis: ut scirem qͣndo oporteat ser¬
monem dicere. Scire gͦ debes qͥd au¬
dias. scire cui loqui debeas. scire etiã
qͣndo loqui debeas. Audi gͦ dicen¬
tem. Beatus qui intelligit suꝑ ege¬
num &e pauꝑem. Beatꝰ qͥde qͥ com¬
patitur pauꝑi. qui haurit eius ne¬
cessitates. scit qͥd mali inopia affe¬
rat indigenti. S qͥd sibi uult is¬
tud exordium in dñi passione:
Uerum ẽ qͥdem qͦo ꝓpter paupes
passus est: s tamen ipse corripuit iu¬
dam dicentem de illo unguento qͦd
effuderat maria suꝑ pedes xp̃i. Po-¬
tuit hoc uenundari trecentis denariĩs:
&e dari pauꝑib. Idem &e ceteri apłi
senserant: s alio affectu. Iue ꝑ aua-¬
ritiam: isti ꝑ misccłiam. Iudas enim
furto ꝓspiciebat: discipłi pauꝑum
alimonie consulebant. Quib in com¬
mune respondit: sinite illam ut in
die sepulture mee seruet ulud. Pau¬

Expanded text:
do loqueretur. neque enim otiose scripdo loqueretur. neque enim otiose scriptum est: dominus mihi dedit linguam eruditionis, ut scirem quando oporteat sermonem dicere. scire ergo debes quid audias, scire quid loqui debeas, scire etiam quando loqui debeas. Audi ergo dicentem: beatus qui intellegit super egenum et paupere . beatus quidem qui compatitur pauperi, qui haurit eius necessitates, scit quid mali inopia afferat indigenti; sed quid sibi uult istud exordium in domini passione? uerum est quidem quod propter pauperes passus est, sed tamen ipse corripuit ludam dicentem de illo unguento, quod effuderat Maria super pedes Christi: potuit hoc uenundari trecentis denariis et dari pauperibus. idem et ceteri apostoli senserant, sed alio affectu, ille per auaritiam , isti per misericordiam; ludas enim furto prospiciebat, discipuli pauperum alimoniae consulebant. quibus in commune respondit: sinite illam, ut in diem sepulturae meae seruet illud; pau
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e ad ipsum studia nr̃a dirigimꝰ:
ad ipsum uota nr̃a conferimus. qͥa
ipse ẽ plenitudo. ipse ẽ consumma¬
tio uniuersoꝵ: ipse omnium summa
uirtutum. Ideo ipsi dauid quasi ei qͥ
solus ex omnib in sua carne nr̃a pec¬
cata suscẽpit. qui solus dei agnus.
peccatum totius mundi abstulit: qui
solus cẏrographum decreti sanguinis
sui effusione deleuit: & culit de me¬
dio atq suffixit cruci. Quasi sapi¬
entia sciens qͦmͦ uetus peccatum mun¬
di solueret. quasi redemptio qͦmͦ bo-
minem renouaret a culpa. qͣsi scifi¬
catio. qͦmͦ eam scĩficaret ad gr̃ãm.
hic gͦ titulus. hoc pͥncipium. Beatͦ
qui intelligit suꝑ egenum & pau¬
ꝑem. Aꝑi aures tuas qui incipis sa¬
tͣmenta dominice cognoscere passio¬
nis. Ideo tͥ dicitur. Qui habet aureᷤ
audiendi audiat. Ideo surdo illi &
muto aures & labia tetigit dñs in
eungłio: ut sciret quid audiret in
misterio. qͥd etiam loqueret᷑ &e qͣn¬

Expanded text:
nostrae, ad ipsum studia nostra dirigimus, nostrae, ad ipsum studia nostra dirigimus, ad ipsum uota nostra conferimus, quia ipse est plenitudo, ipse est consummatio uniuersorum , ipse omnium summa uirtutum. ideo ipsi si D au i d quasi ei, qui solus ex omnibus in sua carne nostra peccata suscepit, qui solus dei agnus peccatum totius mundi abstulit, qui solus chirographum decreti sanguinis sui effusione deleuit et tulit de medio atque affixit cruci, quasi sapientia, sciens quomodo uetus peccatum mundi solueret, quasi redemptio, quomodo hominem renouaret a culpa, quasi sanctificatio, quomodo eum sanctificaret ad gratiam. hic ergo titulus, hoc principium. Beatus qui intellegit super eg enum et paupere . aperi aures tuas, qui incipis sacramenta dominicae cognoscere passionis. ideo tibi dicitur: qui habet aures audiendi audiat. ideo surdo illi et muto aures et labia tetigit dominus in euangelio, ut sciret quid audiret in mysterio, quid etiam loqueretur et quan
Abbreviated transcription (Latin):
umnariste. Ecce corpus dixit p̃parasti mͥ
ñ etiam animã: audiant inferiorib
psalmi huius dicentem. Confurdan¬
tur & reuercantur simul. qui q̃runt
animam meã: ut auferant eam.
Hec sunt que in boc psalmo arbit᷑¬
ti sumus: reliqua plana & facilia
nec digna interp̃tationis estimaui¬
mus. Cum si in tͣctatum incidant
in alio psalmo inquo uident᷑ ẽẽ re¬
petita. rectius ꝓsequemur. fauente
tuitas a secuł & nunc & semꝑ. &
in omnia scła scłorum amN¬
ono ordine qui in suꝑiore
psalmo dixit. ecce uenio:¬
ecce in hoc iam uenit &
patitur. Q ideo qͣdrage¬
simus psalmus inscribitur: qͥa qͣd¬
raginta dieb ieiunauit dñs iħc ut
eo num̾o consummaret hominis qͥ
ꝑierat ꝑfectionem. Sicut enim ꝑ ap¬
petentiam interdicti fructus amise¬
rat grãm. ita ꝑ ieuinium reparari
eius iurtutem oportuit: ut qui ꝑie¬
rat in adam reparetur in xp̃o. Ideo
g in finem quasi ipse finis ẽ spei

Expanded text:
linaristae: Ecce corpus, dixit, praeparasti mihi , linaristae: Ecce corpus, dixit, praeparasti mihi , non etiam animam; audiant in inferioribus psalmi hujus dicentem: Confundantur e t reuereantur s imul qui quaerunt animam am meam, ut aui era n tea m. Haec sunt, quae in hoc psalmo ardua arbitrati sumus. reliqua plana et facilia nec indiga interpretationis aestimauimus, cum, si in tractatum incidant in alio psalmo, in quo uidentur esse repefita, rectius prosequemur fauente tuitas a saeculis et nunc et semper et in omnia saecula saeculorum. amBono ordine, qui in superiore psalmo dixit: ecce uenio, in hoc iam uenit et patitur. et ideo quadragesimus psalmus inscribitur, quia quadraginta diebus ieiunauit dominus Iesus, ut eo numero consummaret hominis qui perierat perfectionem. sicut enim per appetentiam interdicti fructus amiserat gratiam, ita per ieiunium reparari eius uirtutem oportuit, ut, qui perierat in Adam, repararetur in Christo. ideo ergo in f inem, quia ipse finis est spei
Abbreviated transcription (Latin):
illa dñi passione. Non sequit᷑ luti¬
ram legis. s eruit ꝓfunda misteria
quib reuelet dñi iħu glam: quem
lex significauit ẽẽ uenturũ ad et¬
cłiam que magna ẽ congreganda.
Iustitia gͥ fides ẽ. Demiq credidit ab̃¬
ham deo: & reputatum ẽ ei ad iusti¬
tiam. Ecce labia mea ñ ꝓhibebo dñe:
tu cognouisti. Sic &e alibi. Tu cogno¬
iusti sessionem meam: &e resurrecu¬
onem meam. Ad patrem dicit. uis¬
titiam meam ñ abscondi in corde
meo: ueritatem tuam & salutare
tuum dilexi. Totus ex ꝑsona xp̃i
psalmus iste ẽ: ideo iustitiam me¬
am dicit. Ideo licet ñ arroganter
& homo possit dicere iustitiã suã
qui deo credit: & fidem suãs re¬
putari ad iustitiam confitetur.
Ueritatem & miscłiam diligil.
qui fidem p̃dicat ueram. & pec¬
cata dimittit. Ideo enim xp̃c ad¬
uenit. ut fidem statueret: remissi¬
onem tribueret peccatoꝵ: &e quias
mus psalmum. ne forte dicant apol¬

Expanded text:
illa domini passione. non sequitur littilla domini passione. non sequitur litteram legis, sed eruit profunda mysteria, quibus reuelet domini Iesu gloriam, quem lex significauit esse uenturum ad ecclesiam quae magna est congreganda. iustitia igitur fides est. denique credidit Abraham deo et reputatum est ei ad iustitiam. ecce labia mea non prohibebo. domine, tu cognouisti. sic et alibi: tu cognouisti sessionem meam et resurrectionem meam. Ad patrem dicit: iustitiam meam non abscondi in corde me o, ueritatem tuam et salutare tuum dixi. totus epsalmus iste est; ideo justitiam meam dicit: licet non arroganter et homo possit dicere justitiam suam, qui Deo credit, et fidem suam sibi reputari ad justitiam confitetur. Veritatem et misericordiam diligit, qui fidem praedicat veram, et peccata dimittit. Ideo enim Christus advenit, ut fidem statueret, remissionem tribueret peccatorum. 26. Et mus psalmum; ne forte dicant apol
Abbreviated transcription (Latin):
uit uocem suã: hic potest dicere
bene nuntiaui iustitiã tuã in eccł̃ia
magna. Quid ẽ qͦd addidit mag¬
na: nͥ quia ñ fuit ante ñ magna:
Que ẽ magna. nͥ de totius orbis t̃raꝵ
partib congregata: Qndo ab ori¬
ente & occidente. septentrione & a
meridie populi gentiũ sunt uoca¬
ti. Ubi tam̃ legimus alibi magnam
magna: uͥ popłs gͣuis. hoc ẽ ñ inqͥ¬
etus & mobilis. qui sedit manduca¬
re & bibere. & surrexit ludere. Gra¬
uis popłs ẽ qui fidem deo suo ser¬
uat. & qui ñ aliqua leuitate mute¬
tur neq nuncet & fluctuet: s ca¬
ritate sit fũdatꝰ in xp̃o. ut possit di¬
cere. Confido enim quia neq mors
neq gladius. neq tribulatio sepa¬
rare me possit a caritate dei: que ẽ
in xp̃o iħu. Qui autẽ p̃dicat ine¬
cli̾a magna ñ abscondit iustitiam
dei in corde suo: s exaltat uirib
uocem suam aununtians xp̃m. Nõ
timet eum coram popło p̃dicare. ñ
erubescit crucem cuis: s glatur in

Expanded text:
uerit uocem suam, hic potest dicere: uerit uocem suam, hic potest dicere: bene nuntiaui iustitiam tuam in ecclesia magna. quid est quod addidit \'magna\', nisi quia fuit ante non magna? quae est magna nisi de totius orbis terrarum partibus congregata, quando ab oriente -et occidente, septentrione et meridie -populi gentium sunt uocati? ubi tamen legimus alibi magnam magna ubi populus grauis, hoc est non inquietus et mobilis, qui sedit manducare et bibere et surrexit ludere. grauis populus est qui fidem deo suo seruat et qui non aliqua leuitate mutetur neque nutet et fluctuet, sed caritate sit fundatus in Christo, ut possit dicere: confido enim quia neque mors neque gladius neque tribulatio separare me possit a caritate dei quae est in Christo Iesu. Qui autem praedicat in ecclesia magna, non abscondit iustitiam dei in corde suo, sed exaltat uiribus uocem suam, annuntiat Christum. non timet eum coram populo praedicare, non erubescit crucem eius, sed gloriatur in
Abbreviated transcription (Latin):
qui cognita sibii legis p̃cepta con¬
seruant. Ergo qualis gentilis po¬
puli congregator: ꝑsonam nr̃am
suscepit hoc loco xp̃c. ut dic̾et fa¬
cere se legem in medio cordis sui.
Siquidem populus nationum le¬
gem qͣm ñ audiuit impleuit ut
agnosceret xp̃m: quem populus
uideoꝵ qui legem accepat ñ rece¬
pit. nec cognoscendum putauit. quia
sqͥptum ẽ. Agnouit bos possessorem
suum. & asina presepe dñi sui: isrł
autẽ me ñ cognouit. Hic gͦ credentiũ
mine sp̃itali implere consueuit: sicut
testificat᷑ in eungłio dñs iħc qͥ ait: qui
credit inme sic̃ dix̃ scͥptura. flumina
de uentre euis fluent aque uiue. Ex¬
illo flumine ista sunt flumina de
qͦ legimꝰ. Fuminis impetus letificat
ciuitatẽ dei. De quib g fluunt huiꝰ¬
modi flumina spiritalia: de hũs be¬
ne dicitur. Cleuauerunt flumina
dñe: eleuauerunt flumina uocem
suã. A uoce aqͣrum sp̃italiũ que
supͣ celos dm̃ laudant. Qui eleua¬

Expanded text:
qui cognita sibi legis praecepta conqui cognita sibi legis praecepta conservant. Ergo quasi gentilis populi congregator, personam nostram suscepit hoc loco Christus; ut diceret facere se legem in medio cordis sui. Siquidem populus nationum legem quam non audivit, implevit; ut agnosceret Christum quem populus Judaeorum qui legem acceperat, non recepit, nec cognoscendum putavit; quia scriptum est: Agnovit bos possessorem suum et asinus praesepe domini sui; Israel autem mp non cognouit. hc ergo credentium mine spiritali implere consueuit, sicut testificatur in euangelio dominus Iesus, qui ait: qui credit in me, sicut dicit scriptura, flumina de uentre eiillo flumine ista sunt flumina, de quo legimus: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei . De quibus ergo fluunt hujusmodi flumina spiritalia, 867 de his bene dicitur : Elevaverunt flumina, domine, eleuauerunt flumina uocem suam a uoce aquarum spiritalium, quae supra caelos deum laudant. Qui eleua
Abbreviated transcription (Latin):
nouisti. iustitiam tuam ñ abscon¬
di in corde meo. De suꝑiore uersi¬
culo itaq intelligimus. ecce uenio
ñ solum ut uoluntatem tuam
faciam: s etiam legem tuam in
medio cordis mei. Alũ habent in
medio uentris mei. Est enim uenter
& mentis: qui semina concipit sen¬
suum. De quo ysaias dixit. In ute¬
ro accepimus: & parturiuimus
poreo. s in anime quodam uentre
formatur. Hoc uentre apłs genuit
sicut scriptum ẽ : ego uos ꝑ euuͣn¬
głium genui. Ideo alũ bene ba¬
bent in medio cordis. alii in me¬
dio uentris : ut interioris hominis
uentrem intelligas. qui in me¬
dio ẽẽ cordis accipitur. in quo na¬
turalis legis p̃scͥpta seruamus.
que ñ solum custoditur. s etiam
fit in cordib nr̃is. Unde & scͥp¬
tum ẽ quia ñ solum auditores
iusti sunt apud dñm: s etiam
factores legis iustificabuntur.
Sunt enim qui naturaliter ea que
legis sunt faciunt. sicut gentes que
legem ñ audiunt. & sibi lex sunt.:

Expanded text:
nouisti iustitiam tuam; non absconnouisti iustitiam tuam; non abscondi in corde meo. de supeiiore itaque uersiculo intellegimus: ecce uemo: non solum uoluntatem tuam faciam, sed etiam legem tuam in medio cordis mei\'. alii habent: in medio uentris mei. est enim uenter et mentis, qui semina concipit sensuum, de quo Esaias dixit: in utero accepimus et parturiuimus poreo, sed in animae quodam ventre formatur. Hoc ventre Apostolus genuit; sicut scriptum est: Ego vos per Evangelium genui . Ideo alii bene habent: In medio cordis; alii: In medio ventris; ut interioris hominis ventrem intelligas, qui in medio esse cordis accipitur: in quo naturalis legis praescripta servamus; quae non solum custoditur, sed etiam fit in cordibus nostris. Unde et scriptum est, quia non solum auditores legis justi sunt apud Deum; sed etiam factores legis justificabuntur . Sunt enim qui naturaliter ea quae legis sunt, faciunt; sicut gentes quae legem non audiunt et sibi lex sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
cio ẽ. qͦd ñ agnouetat xp̃m. qui au¬
dita uoce saule saule quid me ꝑse¬
queris. respondit. quis es dñe: h̃
quesisset quis e̾ẽt: si cognouisset. Un¬
de & dñs. quasi ignoranti dicit. Ego
tͥ ẽ aduersus stimulum calcitrare. Q
ille dixit. Dñe quid me oportet face¬
re. Uide congruentia utrimq magi¬
steria. Medicus minatur ut corri-¬
gat. terret ut curet: eger pͥmo me¬
dici ꝑsonam requirit: si sit idoncuᷤ
a quo sanari se posse p̃sumat. Ubi
medicine audiuit auctorem. reme¬
dium poposcit: salutem inuenit.
Beniq accedentem ñ solum expu.¬
lit cecitatem. s etiam lucem qͣm ñ
habuerat accepit: ut xp̃m uideret
quem ante ñ uiderat.S uideamisᷤ
sequentia. Repetito tam̃ uersiculo
de quo uidetur ẽẽ tractatus. ecce
uenio ut faciam uoluntatem tuã
a̾s m̃s uolui. & legem tuam in me¬
dio cordis mei. Bene nuntiaui ius¬
titiam tuam in ecclia magna: ecce
labia mea ñ ꝓbibebo. Dñe tu cog¬

Expanded text:
cio est quod non agnoverit Christum, qui aucio est quod non agnoverit Christum, qui audita voce: Saule, Saule, quid me persequeris ? respondit: Quis es, Domine ? Non quaesisset quis esset, si cognovisset. Unde et Dominus quasi ignoranti dicit: Ego tibi est adversus stimulum calcitrare . Et ille dixit: Domine, quid me oportet facere ? Vide congruentia utrimque magisteria. Medicus minatur, ut corrigat; terret, ut curet: aeger primo medici personam requirit, si sit idoneus a quo sanari se posse praesumat; ubi medicinae audivit auctorem, remedium poposcit, salutem invenit. Denique ab accedente non solum expulit caecitatem: sed etiam lucem quam non habuerat, accepit; ut Christum videret, quem antea non viderat. 22. Sed videamus sequentia; repetito tamen versiculo, de quo videtur esse tractatus: Ecce venio, ut faciam voluntatem tuam: Deus meus, volui, et legem tuam in medio cordis mei. Bene nuntiavi justiti am tuam in ecclesia magna; ecce labia mea non prohibebo. domine, tu cog
Abbreviated transcription (Latin):
dit abscondit᷑: q̃m qui ignorat igna¬
ratur. Cognoscit enim eos dñs qͥ
sunt ipsius. Ille omnes suos uult et̃
quos condidit & creauit. Utinam
tu homo ñ fugias. & te ipse a xp̃o
abscondas. Ille etiam fugientes reqͥ¬
rit. & absconditos ñ uult ꝑire. s da¬
mat dicens. Adam ubi es: Hoc est
homo ubi es: Ego de in lumine posiu
tu tenebras requisisti. Deniq in para¬
diso ubi semꝑ matutinus erat dies
uesꝑ ẽ factus. Qm̃ hois tenebrosa
ꝑum in paradiso. Simul cognosce
misterium. Mane errasti. ad uespũ
liberaberis. Quomͦ enim uesꝑa ubi
xp̃c est: slam licet sedes eius supra
celum celoꝵ: tamen in scĩs suis xp̃¬
in alio itinere lux refulsit: qͣndo e
xp̃c occurrit. Unde etiam lumine
dei refulgente cecatus ẽ ꝑsecutor.
Cur gͦ cecatus: nͥ quia ñ agnou̾at
xpͣm: Nam si cognouisset lucis
arbitrum: ñ amisisset lumen oculoꝵ.
Demiq & ubi agnouit recepit. Indi¬

Expanded text:
dit absconditur, quoniam qui ignorat ignodit absconditur, quoniam qui ignorat ignorabitur; cognoscit enim dominus eos qui sunt ipsius. ille omnes suos uult esse, quos condidit et creauit. utinam tu, homo, non fugias et te ipse a Christo abscondas! ille etiam fugientes requirit et absconditos non uult perire, sed clamat dicens: Adam, ubi es?, hoc est: \'homo, ubi es? ego te in lumine posui, tu tenebras requisisti\'. Denique in paradiso, ubi semper matutinus dies, uesper est factus, quoniam omnia tenebrosa peram in paradiso. simul cognosce mysterium. mane errasti, ad uesperam liberaris. quomodo enimuespera, ubi Christus est? nam licet sedes eius supra caelum caelorum, tamen in sanctis suis Saulo in itinere lux refulsit, quando ei Christus occurrit. Unde etiam lumine Dei refulgente, caecatus est persecutor. Cur ergo caecatus; nisi quia non agnoverat Christum? Nam si cognovisset lucis arbitrum, non amisisset lumen oculorum. Denique et ubi 866 agnovit, recepit. Indi
Abbreviated transcription (Latin):
paradiso nuptie. s omnes erunt sine
celebritatib nuptiarum: sicut angeli
in celo. Non dixerat ade mecũ eris:
quia sciebat illum casurum: ut redi¬
meretur a ap̃o. felix ruina: que repa¬
ratur inmelius. Ideo iã piꝰ pastor. bonus
negociator. gregem suũ & mercem
ꝓpͥam ñ reliqͥt. Erit quidem & adhuc
in paradiso cum angłis pugna ser¬
penti. donec deiciat᷑. S qui cum xp̃o
est: timere ñ poterit. Adam cũ xp̃o
ꝑmansit. Deniq audi qui maneat
in xp̃o. Si manseritis inqͥt in me.
o uerba mea in uobis manserint:
qͦdcunq uolueritis petetis & fiet
uobis. & infra. Si p̃cepta mea in
uob̾ mãserint: manebitis ui mea: di¬
lectione. is scire quia cum xp̃o a¬
ubi es: Qui utiq quasi absentem
quirit: ñ diceret uͥ es si eum in sema¬
nere cognosceret. S quis eum ab¬
sentem fecerit audiamus. Absconde¬
runt inquit se ambo a facie dm̃.
Omnes uidet xp̃c.S qui se abscon¬

Expanded text:
paradiso nuptiae, sed omnes erunt sine paradiso nuptiae, sed omnes erunt sine celebritatibus nuptiarum sicut angeli in caelo. non dixerat Adae \'mecum eris\', quia sciebat illum esse casurum, ut redimeretur a Christo. felix ruina, quae reparatur in melius. ideo iam pius pastor, bonus negotiator gregem suum et mercem propriam non relinquit. erit quidem et adhuc in paradiso cum angelis pugna serpenti, donec deiciatur; sed qui cum Christo est timere non poterit. Adam cum Christo permansit. denique audi qui maneat in Christo: si manseritis, inquit, in me et uerba mea in uobis manserint, quodcumque uolueritis petetis et fiet uobis, et infraueritis, manebitis in mea dilectione. uis scire, quia non cum Cubi es? qui utique quasi absentem requirit, non diceret: ubi es? , si eum in se manere cognosceret. sed quis eum absentem fecerit, audiamus: a b sconderunt se, inquit, ambo a facie domini. omnes uidet Christus, sed qui se abscon
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c. Hodie mecũ eris in paradiso.
Quid ẽ hodie: hoc ẽ de nocte tͣnsisti:
mecũ eris in lumine. Noli tenebras
formidare: quem et̾na lux suscepit.
Pulcre etiam subiunxit. M ecum
eris in paradiso. Hoc ẽ noli dubi-¬
tare de carne: & me in carne uidi¬
sti. Noli timere ne & tu cadas de
paradiso: sicut cecidit adam
audi. quia mecum eris. quo pre¬
sente cadere ñ possis. setiderit ca¬
ro in paradiso anteqͣm susciꝑetur a xp̃o.
ibi eris susceptus ubi & ille. qui susce¬
pit. quia ñ mentitus ẽ dicens. Uolo
ut uͥ ego sum : & illi sint mecũ. Non
recedet pastor a gregib suis: licet
iam lupum in paradiso timere nõ
possis. cui dictum ẽ uidebam satͥa¬
nan sicut fulgur de celo cadentẽ.
Ideo ante consummationẽ aduersa¬
rius deicitur in incendium. cathe¬
nis qͦ ꝑpetius alligatur: ut tu iam
nullas insidias ꝑtimescas. Q adam
ut caderet a serpente deceptris ẽ: &e
flexus ẽ ab uxore. Ideo iam nulle in

Expanded text:
Christus: Hodie mecum eris in paradiso . Christus: Hodie mecum eris in paradiso . Quid est, hodie? Hoc est, de nocte transisti, mecum eris in lumine. Noli tenebras formidare, quem aeterna lux suscepit. Pulchre etiam subjunxit: Mecum eris in paradiso ; hoc est, noli dubitare de carne, et me in carne vidisti: noli timere, ne et tu cadas de 865 paradiso, sicut cecidit Adam; sed audi quia mecum eris, quo praesente, cadere non possis. Cecidit caro in paribi eris susceptus, ubi et ille qui suscepit, qui non mentitus est dicens: uolo ut ubi ego sum et illi sint mecum. non recedet pastor a gregibus suis, licet iam lupum in paradiso timere non possis, cui dictum est: uidebam satanan sicut fulgur de caelo cadentem. ideo ante consummationem aduersarius deicitur in incendium, catenis quoque perpetuis alligatur, ut tu iam nullas insidias pertimescas. Et Adam, ut caderet, a serpente deceptus est et flexus est ab uxore. ideo iam nullae in
Abbreviated transcription (Latin):
potentia trinitatis. S alia uox car¬
nis. Ettam̃ ad uoluntatem dei ce
ipsa consensit dicens. ñ qͦd ego uo¬
lo: s qͦd tuuis. Q alibi. si ñ po¬
cest hoc tͣnsire nͥ illud bibam: fiat
uoluntas tua. Qͦmͦ affectus est mor¬
cifigeret sicut trucifixit & carnem:
Michi enim est luctatus: ut mͥ uinc̾et.
Si caro xp̃i fortis. nec peccato obnox¬
ia: tam̃ peccata qui suscepit infirmi¬
tates suscepit. & si nichil habuit qͦd
doleret. Deniq audi dicentem. quia
ꝓ nob̾ dolet: donec eiciat in ueritate
iudicium. Non enim alteram car¬
nem s hanc suscepit: ut apłs docet
dicens: oportet enim corruptibile
hoc induere incorruptionem. & mor¬
qͦd natum est ex carne caro ẽ. &
qui natus ẽ de homine homo dici
lis suscepit hanc carnem ut facet
incorruptibilem: & immortalis. ut¬
suos fac̾et immortales. Si quis gͦ
talitatẽ. Si quis uoluntatem eiꝰ fa¬
cit: ũ moriet᷑ inet̃num. S dicit ei

Expanded text:
potentia trinitatis. sed alia uox carpotentia trinitatis. sed alia uox carnis, et tamen ad uoluntatem dei et ipsa consensit dicens: non quod ego uolo sed quod tu uis, et alibi: si non potest hoc transire nisi illud bibam, fiat uoluntas t u a. communis affectus est morcmihi enim est luctatus, ut mihi vinceret. Etsi caro Christi fortis, nec peccato obnoxia; tamen peccata suscepit: infirmitates suscepit, etsi nihil habuit quod doleret. Denique audi dicentem, quia pro nobis dolet . . . donec ejiciat in veritate judicium . Non enim alteram carnem, sed hanc suscepit; ut Apostolus docet dicens: Oportet enim corruptibile hoc induere incorruptionem, et morquod natum est ex carne, caro est: et qui natus est de homine, homo dicilis suscepit hanc carnem, ut faceret incorruptibilem: et immortalis, ut faceret immortalem. Si quis ergo itatem. Si quis voluntatem ejus facit, non morietur in aeternum; sed dicit ei
Abbreviated transcription (Latin):
cicie pͥncipem ꝑsecuti sunt. Ideo ad istoꝵ
ominũ ꝑpetuam condempnationẽ latro
crucifixus absoluitur: quia ille xp̃m
in supplicũs agnouit suis: quem istun
beneficiis ñ agnouerunt. Q̾ peccatũ
suum confessus ẽ xp̃o qui sciret ig¬
noscere: quia in cruce sua regnũ dñi¬
mente conspexit. qͦd in conuiuio xp̃i
iudas uidere ñ potuit. Ideo p̃catio¬
nem latronis uox secuta ẽ celestis huiꝰ¬
modi. A men amen dico tͥ. hodie
mecũ eris in paradiso. Tripudiabas
draco: qͦd apłm subtraxeras xp̃o. Plus
amisisti qͣm sustulisti: qui latronem
uides in paradisum ẽẽ translatum.
Nemo ẽ qui possit excludi: qͣndo re¬
ceptꝰ ẽ latro. M inister tuus eo ꝑue¬
nit. unde ipse deiectus es. Subtexui¬
mus ista ꝓpter illum uersiculum.
quia dixit ut faciam uoluntatem
ineam. ds meus uolui: Hoc est diuini¬
tatis mͥ tecum pater ẽ una uoluntaᷤ:
quia una uoluntas. una substantia
est: quia inseparabilis maiestas &

Expanded text:
titiae principem persecuti sunt. ideo ad istorum titiae principem persecuti sunt. ideo ad istorum omnium perpetuam condemnationem latro crucifixus absoluitur, quia ille Christum in suppliciis agnouit suis, quem isti in beneficiis non agnouerunt, et peccatum suum confessus est Christo qui sciret ignoscere, quia in crucesuaregnumdomimmenteeonspexit, quod in conuiuio Christi ludas uidere non potuit. ideo precationem latronis uox secuta est caelestis huiusmodi: amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso. tripudiabus, draco, quod apostolum subtraxeras Chri?to: plus amisisti quam sustulisti, qui latronem uides in paradisum esse translatum. nemo est qui possit excludi, quando receptus est latro minister tuus et eo peruenit, unde ipse deiectus es. Subtexuimus ista propter illum uersiculum, quia dixit: ut faciam uoluntatem tuam, deus meus, uolui, hoc est: diuinitatis mihi tecum, pater, una uoluntas est, et quia una uoluntas, una substantia est et inseparabilis maiestas et
Abbreviated transcription (Latin):
cendit de celo Filium hominis tra¬
dis: qui te ex peccatore apostolum
fecit. filium hominis. qui uenit ut
in sanguine suo ominũ peccata di¬
lueret: Ego osculũ ñ nego. ipse ui¬
deris qui uiolaueris osculi scitatẽ.
Aut ñ legisti qͦd utilia uuln̾a ani¬
ci. qͣm uoluntaria oscula inimici:
Nec unm̾ito gͣuiore telo tante dig¬
nationis ꝑcussus ẽ iuidas: qͣm si
cum fulmine ꝑculisset. D eniq pa¬
tientiam dñi ferre ñ potuit. qui
maiestatem ꝓdidit. Adeo ut sibi
ipsi tanti sceleris reus ñ possec ablu
Itaq abiit. peccuniam refudit: hoc
est condempnauit auaritiam suam
tante impietatis auctorem: p̃cium
ꝑfidie sẏnagoge reddidit. Non ex¬
cusatur ꝓditor. qui penitentie lo¬
cum inuenire ñ potuit: s acer¬
uatur sacrilegiũ uideorum qui
etiam ꝓditoris uocib arguuntur.
Iile suum crimen agnouit dicens
qͦd tradiderit sanguinẽ iustũ: isti ⁊ p̃ciũ sce¬
ieris receꝑunt: & acriorib studis ius¬

Expanded text:
cendit e caelo. filium hominis tracendit e caelo. filium hominis tradis qui te ex peccatore apostolum fecit, filium hominis tradis qui uenit, ut in sanguine suo omnium peccata dilueret? ego osculum non nego; ipse uideris qui uiolaueris osculi sanctitatem. aut non legisti, quod utilia sunt uulnera amici quam uoluntaria oscula inimici? nec inmerito grauiore telo tantae dignationis percussus est ludas quam si eum fulmine perculisset. denique patientiam domini ferre non potuit qui maiestatem prodidit, adeo ut sibi ipsi tanti sceleris reatus non posset ablui. itaque a biL, pecuniam refudit, hoc est condemnauit auaritiam suam tantae impietatis auctorem, pretium perfidiae synagogae reddidit. non excusatur proditor, qui paenitentiae locum inuenire non potuit, sed acerbatur sacrilegium Iudaeorum, qui etiam proditoris uocibus arguuntur. ille suum crimen agnouit, dicens quod tradiderit sanguinem iustum; isti et pretium sceleris receperunt et acrioribus studiis ius
Abbreviated transcription (Latin):
tu gͣ cum legis euuͣngłium. quasi
sapiens & ñ stultus cognosce que le¬
gis: illuminet te sapientie fulgor e¬
terne. Uyerba quidem sunt. s & ip¬
sa mundant & ipsa illuminant: & ip¬
sa confirmant. & ipsa uiiificant. Un¬
de ait petrus. Dñe. Ad quem ibimꝰ:
erba uite eterne habes: & ñ relin¬
quemus te. Deniq ut aduerteremus
qͦd scđm hominẽ locutus sit: pau¬
lopost dixit. Ecce appropinqͣt hora.
ut filius hominis tradat᷑ in manus
peccatoꝵ. Q uide osculanti ait. Iu¬
da. osculo filium hominis tradis:
Hoc ẽ uenenum infundis osculo
Quo grã caritatis infunditur. dseho
Quodsacre pacis insigne ẽ. osculo
Quo amicicia fida firmatur bsculo
Quo fides sc̃a signat᷑: lioc gͦostlo
tradis ꝑicdõ: quem ꝓpter osculi com¬
mertia uenerari deberes: Et tra¬
dis filium hominis homo: qui ꝓp¬
ter homuium salutem. descendit
de celo: Sic enim scriptũ ẽ. filius
hominis qui ẽ in celo: Ipse ẽ quidis¬

Expanded text:
tu ergo, cum legis euangelium, quasi tu ergo, cum legis euangelium, quasi sapiens et non stultus cognosce quae legis; inluminet te sapientiae fulgor aeternae. uerba quidem sunt, sed et ipsa mundant et ipsa inluminant et ipsa confirmant et ipsa uiuificant. unde ait Petrus: domine, ad quem ibimus? uerba uitae aeternae habes, et non relinquemus te. Denique ut aduerteremus, quod secundum hominem loquitur, paulo post dixit: ecce adpropinquat hora, ut filius hominis tradatur in manus peccatorum, et Iudae osculanti ait: Iuda, osculo filium hominis tradis?, hoc est: uenenum infundis osculo quo gratia caritatis infunditur, osculo quod sacrae pacis insigne est, osculo quo amicitia fida firmatur, osculo quo fides sancta signatur? hoc ergo osculo tradis periculo quem propter osculi commercium uenerari deberes, et tradis filium hominis homo, qui propter hominum salutem descendit de caelo? sic enim scriptum est:.filius hominis qui estin caelo, ipse est qui des
Abbreviated transcription (Latin):
Aut qͣm in suꝑiorib ꝑ os ipsius da¬
uid ait. d̾s ds̃ meus respice me. qͣ¬
re me dereliquisti: Quomͦ derelinqͥ¬
tur a patre filius qͥ ait. ⁊ ñ sum solus
quia pater mecum est: Q alibi. Radi¬
tus sum & ñ egrediebar. & alibi. Q¬
surrexi. & adhuc sum: tecum. Nisi
ut aduertas qͦd hominũ sensum ex¬
pͥmit. qui putant se a dño suo qͣn¬
do sunt in ꝑicuł derelictos. Deniq au¬
di qͦd sequitur. Longe inquit a sa¬
lute mea: uerba delictoꝵ meoꝵ. hoc
ẽ alia uerba sunt delictoꝵ: alia sa
tutes: suis uirib substantia diuina
fulcitur. homo uidet᷑. homo audit᷑:
d̾s in oꝑib agnoscit᷑. Ectam̃ de hoc
homine dictũ ẽ. Q homo ẽ. & qͥs
cognoscet eum: Quid ẽ qͥs: Non
quo nemo. s quo rarus. quo sapiens.
sicut illud. quis ascendet in montẽ
dñi: Quis sapiens & intelliget ea:
Deniq alibi. uir insipiens ñ cognos¬
cit ea: & stultus ñ intelligit hec. Q

Expanded text:
Aut quomodo in superioribus per os ipsius DaAut quomodo in superioribus per os ipsius David ait: Deus, Deus meus, respice in me: quare me dereliquisti ? Quomodo derelinquitur a Patre Filius, qui ait: Et non sum solus; quia pater mecum est, et alibi: traditus sum et non egrediebar, et alibi: exsurrexi et adhuc tecum s u m, nisi ut aduertas, quod hominum sensum exprimit, qui putant se a domino suo, quando sunt in periculis, derelictos? denique audi quod sequitur: 1onge, inquit, a salute mea uerba delictorum meorum, hoc est: alia uerba sunt delictorum, alia stuti; suis uiribus substantia diuina fulcitur: homo uidetur, homo auditur, deus in operibus agnoscitur. et tamen de hoc homine dictum est: et homo est, et quis cognoscet eum? quid est \'quis1? non quo nemo, sed quo rarus, quo sapiens, sicut illud: quis ascendet in montem domini? quis sapiens et intelleget ea? denique alibi: uir insipiens non cognoscet et stultus non intelleget haec. et