comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ãnumerantur ppłi. qͥ ad p̾liũ eliguntur. S enr ab anto.iuii.
uicesimo nisi quia ab hac etate contra unũquẽq uitioꝵ bella
nascunt᷑. Id̾oq ad pugnã eligunt᷑. ut habeant contra libidine
des uasoꝵ fiant. Quid enĩ ꝑ annũ qͥntũ ac uicesimũ in quo
flos iuuentutis oborit᷑. nͥ ipsa contra unũ quẽq uicioꝵ bella
ĩgnant᷑. Et qͥd ꝑ qͥnquagenariũ in qͦ ⁊ iubilei reqͥes ꝯtinet᷑
int̾na qͥes domito bello m̃tis expͥmtt᷑: Quid uͦ ꝑ uasa tab̾nacłi
nisi fideliũ aĩe figurant᷑ Leuite gͦ ab anno uicesimo ⁊ qͥnco
taƀnacło seruiunt. ⁊ qͥnquagͥnta custodes uasoꝵ fiunt. ut
uero tẽptationẽ bella sube̾gerit. cũ apud se iam dͤ intima
aliã legẽ in m̃bris meis repugnantẽ legi mñtis meȩ &
captiuũ me ducentẽ in lege peccati: S aliud est bella
fortit̾ ꝑpeti. aliud bellis in neruͭ expugnari. In istis exer-¬
cetur uirtus ne extolli debeant. in illis oĩno extingut

Expanded text:
annumerantur populi, qui ad praelium eliguntur. Sed cur ab anno vicesimo, nisi quia ab hac aetate contra unumquemque vitiorum bella nascuntur? Ideoque ad pugnam eliguntur, ut habeant contra libidinem des vasorum fiunt. Quid enim per annum quintum, ac vicesimum, in quos flos juventutis oboritur, nisi ipsi contra unumquemque vitiorum bella signantur? Et quid per quinquagenarium, in quo et jubilaei requiesinterna requies edomito bello mentis exprimitur? Quid vero per vasa tabernaculi, nisi fidelium animae figurantur? Levitae ergo ab anno vigesimo et quinto tabernaculo serviant, et a quinquagesimo custodes vavero tentationum bella subegerint, cum apud se jam de intima aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducenfortiter perpeti, aliud bellis enerviter expugnari. In istis excitatur virtus, ne extolli debeant: in illis omnimodo exstinguitur,
Abbreviated transcription (Latin):
exeunt noe et uxor eius. filii eus. etixores filioꝵ eius. hoc ẽ
ẽuincti masculi et femine quia mine sełi atq in resurre¬
etione iustoꝵ oĩmoda et perfecta nee spui corpus adhere¬
bit. nulla mortalitatis indulgenei. scupiscentia resistente.
Q uod clantur eis in escã cuncta dimlia sic in illo disco petro
dicitur macta et manduca. Qd̾ eiect sanguinẽ iubent᷑ man-¬
ducare. ne uita pristina quasi suffecata in ẽcinencia teneat᷑
sed habeant tãꝙ̃ effusionẽ per cõfessonẽ Quod uͦ testam̃tũ
posuit ds int̾ se ⁊ hõies atq omnẽ armã uiuã ne ꝑdat eam
diluiuo arcũ scilicet qui apparet innubib qui nuꝙͣ nͥ de

Expanded text:
exeunt Noe et uxor ejus, filii ejus, et uxores filiorum ejus. Hoc est, conjuncti masculi et feminae, quia in fine saeculi, et in resurrectione justorum omnimoda et perfecta pace spiritui corpus adhaerebit in illa mortalitatis indigentia vel concupiscentia resistente. Quod dantur eis in escam cuncta animalia, sicut in illo disco Petro dicitur: Macta et manduca ; quod ejecto sanguine jubentur manducare, ne vita pristina quasi suffocato in conscientia teneatur; sed habeant tanquam effusionem per confessionem. Quod vero testamentum posuit Deus inter se et homines atque omnem animam vivadiluvio, arcum scilicet qui apparet in nubibus, qui nunquam nisi de
Abbreviated transcription (Latin):
uite noe .i. ꝑ actis. ui centis annis aꝑit᷑ archȩ tectũ. finita
quippe sexta etate scłi reuelabitur ab sẽditũ sacͣm̃tũ atq
finita ee̾t iã bapti ⁊andi necessitas in num̾o dierũ .l. ⁊uii.¬
Ipse ẽ enĩ dies scłi m̃sis uicesimꝰ .uii. Qui num̾us ex illa cõ¬
iunctione sp̃s ⁊ corporis sepcies octonos habet uno ad ito
ꝓꝓt̾ unitatis uinculũ. Cur de archa c̃ĩuneti exeant qui
isiuncti intrauerant sic enĩ dictũ erat q intrauerint ĩ arc̃
noe. et filii eiꝰ uxor eiꝰ ⁊ uxores filioꝵ eiꝰ. Seosũ uiri. ⁊ seorsũ¬

Expanded text:
vitae Noe, id est, peractis sexcentis aperitur arcae tectum? Finita vitae Noe, id est, peractis sexcentis aperitur arcae tectum? Finita quippe sexta aetate saeculi revelabitur absconditum sacramentum atqfinita esset jam baptizandi necessitas? In numero ipse est enim dies secundi mensis uicesimus septimus, qui numerus ex illa coniunctione spiritus et corporis septies octonos habet uno addito propter unitatis uinculum. cur de arca coniuncti exeant, qui disiuncti intrauerant. sic enim dictum erat. quod intrauerit in arcam Noe et filii eius et uxor eius et uxores filiorum eius: seorsum uiri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nouũ testam̃tũ requiẽ scĩs in hoc mundo ñ eẽ ꝓ missam.¬
Post.xl clies enĩ emissa ẽ qͥ num̾us uitã que ui hoc mundo
agitur significat. Deniq pꝰ uii dies dimissa ꝓpt̾ illã septenã¬
oꝑacionẽ sp̃ałe oliue fructuosũ sulculũ retulit qͦ figurar ⁊
non nullos etiã extra eccłiã baptizatos si eis ꝑinguedo nõ
defuerit caritatis pꝰt̾riore tp̃r quasi uesꝑe in ore colũbe
tãꝙ̃ in osculo pacis ad unitatis societatẽ posse ꝑ cluci. Q d̾
post alios. uii dies demissa ñ ÷ reuersa significat finẽ scłi
quãdo erit scõꝵ reqͥes ñ ad hue in saeram̃to spei qͥ in hoc tp̃r
c̃sociatur ꝙ du uiuit᷑ quod de xp̃i lat̾e manauit s iã ĩ ipsã
ꝑfectionẽ salutis et̃ne cũ tradetur regnũ dõ patri ut in illa
er spicua ẽtẽplacione in cõmutabił ueritatis nullis mini

Expanded text:
per nouum testamentum requiem sanctis in hoc mundo nper nouum testamentum requiem sanctis in hoc mundo n dies emissa est; qui numerus vitam, quae in hoc mundo agitur significat. Denique post septem dies dimissa propter illam septenaationem spiritalem, oliuae fructuosum surculum rettulit, quo significaret nonnullos etiam extra ecclesiam baptizatos, si eis pinguido de non fuerit caritatis, posteriore tempore quasi uespere in ore columbae tamquam in osculo pacis ad unitatis societatem posse perduci. quod post alios septem dies dimissa reuersa non est, significat finem saeculi, quando erit sanctorum requies, non adhuc in sacraconsociatur quandiu vivitur, quod de Christi latere manavit; sed jam in ipsa perfectione salutis aeternae cum tradetur regnum Deo et Patri, ut in illa perspicua contemplatione incommutabilis veritatis nullis minis
Abbreviated transcription (Latin):
firmata ẽ. cũ archa reqͥeuit. Quid enĩ ꝓmittit᷑ in sp̃e hoc exibetꝰ
et sp̃s ⁊ corporis ꝑfecta ⁊ ĩmortale salute renouatũ ĩ et̾nũ ute
munus assumit. Quia gͦ septima requies cũ octaua resurreccio¬
altum profundumq nsterium est. Q uod xuͥ. dies super creũ
S uiii. significant resureccionẽ .uii. quiete. hoc igitur sacra¬
mento resurrectionis equietis transcendit omnẽ sapienciã
suꝑboꝵ ita ut nullatiꝰ possit ĩ clagare scientiȩ sus altitu¬
eãdẽ cõmẽdans nob̾ atq cõfirmans. altitudinẽ baptismi in
consecrando nouo hoĩt adtenendã quietis et resurreccionis
utiq inder ceptus aut aliqͦ suꝑ natante cacdauere illectꝰ signifi¬
cat homines inmundicia cupiditatib tet̾imos. ⁊ ob hoc ad ea
que foris sunt in hoc mundo intentos aut rebaptiz ari aut
neri. Quod colũba emissa ñ inuento requie reu̾sus ẽ ostẽdit

Expanded text:
firmata est, cum arca requieuit. quod enim promittitur in spe, hoc exhibetur firmata est, cum arca requieuit. quod enim promittitur in spe, hoc exhibetur et spiritus et corporis perfecta immortali salute renouatum in + aeternae uitae munus assumit — quia ergo septima requies cum octaua resurrectioaltum profundumque mysterium est: quindecim cubitis supercreuit  octo significant resurrectionem, septem quietem. Hoc igitur sacramentum resurrectionis et quietis transcendit omnem sapientiam superborum, ita ut nullatenus possit indagare scientiae suae altitueandem commendans nobis atque confirmans altitudinem baptismi in consecrando nouo homine ad tenendam quietis et resurrectionis utique interceptus aut aliquo supernatante cadauere inlectus, significat homines immunditia cupiditatis teterrimos et ob hoc ad ea quae foris sunt in hoc mundo nimis intentos aut rebaptizari aut neri. quod columba emissa non inuenta requie reuersa est, ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
ficare nisi etates singłas scłi: Unde ista sexta etas que cõpletis
qͥngentis usq ad sexcentos significatꝰ manifestacione eu̾głica
ȩccła c̃struxit. Et idõ qͥ sibi ad uitã c̃sulit sit uelud quadratũ
lignũ parat ad oĩe opus bonũ. ⁊ ĩtret infabricã scãm. Quia
et seds m̃sis anni sexcentesimi qͦ in trat noe in archa eãdẽ se¬
nariã etat̾e significat. Duo enĩ m̃ses sexagenario num̾o ẽclu¬
duntur. Asenario aũt num̾o et sexaginta cognominant᷑ ⁊ sexc¬
per tundẽ num̃us in ifinita increm̃ta c̃surgit Et qł iucesimꝰ
et septimꝰ dies m̃sis cõmemoratꝰ ad eiꝰdẽ quadrature significaci õe
ĩmemoria qua dm̃ recolimꝰ ĩintelligencia qua cognoscimꝰ in uo¬
t̃narii qͣdratꝰ. Qd̃ septimo m̃se archa sedit: hoc ẽ. reqͥeuit ad ullã
UII. requiem significacio recrit. Et quia perfecti requiescunt

Expanded text:
ficare nisi aetates singulas saeculi? unde ista sexta aetas. quae conpletis ficare nisi aetates singulas saeculi? unde ista sexta aetas. quae conpletis quingentis usque ad sescentos significatur, in manifestatione euangelica ecclesiam construit; et ideo qui sibi ad uitam consulit, sit uelut quadratum lignum, paratus ad omne opus bonum et intret in fabricam sanctam: quia et secundus mensis anni sescentesimi. quo intrat Noe in arcam. eandem senariam aetatem significat. duo enim menses sexagenario numero concluduntur; a senario autem numero et sexaginta cognominantur icesimus et septimus dies mensis commemoratur, ad eiusdem quadraturae significationem in memoria, qua deum recolimus, in intellegentia, qua cognoscimus, in uoternarii quadratus. Quod septimo mense arca sedit, hoc est, requievit ; ad illam septimam requiem significatio recurrit. Et quia perfecti requiescunt,
Abbreviated transcription (Latin):
.xl noue. uno ad dito ẽsũmat. ꝓpter qđ dictũ ẽ. Studentes ẜuare
untat̾e sp̃s in uinculo pacis. Mali aũt inbinario num̃o ad scis¬
octauo die .i. post sabb̃ti septimũ pͥmũ amortuis resurrexit.
qui dies appassione teiꝰ mnumero aut dierũ qui per oĩe tempus
uoluitur et o etaius et primus est. Q uod post.uii. dies exquo ui¬
archam omnis caro quã t̾rã suetentabat cliliuuo c̃sũta ẽ. quia¬
preter eccłȩ societatẽ aqua baptismi quãuis eadẽ sit ñ solum
admitcitur ꝑ uniu̾sũ orbẽ t̾rarũ. qui .iiii. partib c̾tinetur..
pertinet ex rerũ ꝓspitate siue qui ad noctes exrerũ diu̾sitate cõ¬
tretus sit sacram̃to baptismi celestis ablutur. Qd̾ noe qͥngẽ¬
torum erat annoꝵ eũ ei locitus ẽ dñs ut arch̃a sibifaceret᷑ &
.de habebat annos cũ in eã fuiss in gressus inde intelligit᷑. ꝑ e.
anuos archa fabricata ẽ. Quid aliud hic uident᷑ꝰe. annĩ signi¬

Expanded text:
 novem uno addito consummatur, propter quod dictum est: Studentes servare unitatem spiritus in vinculo pacis. Mali autem in binario numero ad schisoctava die, id est, post Sabbati septimum primo a mortuis resurrexit. Qui dies a passione tertius, in numero autem dierum, qui per omne tempus volvitur, et octavus et primus est. Quod post septem dies ex quo inarcam omnis caro, quam terra sustentabat, diluvio consumpta est, sipraeter ecclesiae societatem aqua baptismi quamuis eadem sit, non solum admittitur, per uniuersum orbem terrarum, qui quattuor partibus continetur — pertinet, ex rerum prosperitate siue, quod ad noctes ex rerum aduersitate contractus sit, sacramento baptismi caelestis abluitur. Quod Noe quingentorum erat annorum, cum ei locutus est dominus, ut arcam sibi faceret, et sescentos agebat annos, cum in eam esset ingressus — unde intellegitur per centum annos arca fabricata — quid aliud hic uidentur centum anni signi
Abbreviated transcription (Latin):
tinant᷑ arche. ligna intrinsecꝰ. ⁊ extrinsecus. ut in cõpage uni¬
tatis significet᷑ tollerancia karitatis ne scandał eccłiã tẽptatib
siue abhis qui intꝰ sunt. siue ab his qui foris sunt ceclat fr̃na
unct᷑a ⁊ soluat᷑ inuinculũ pacis. Est enĩ bitum̃ feruentissit
et uiolentũ gutẽ significans dilectionis ardorẽ ⁊ ui magna
fortitudinis ad tenendã societatẽ sp̃alẽ oĩa tollerãtem. Q uod
trecentis cubitis longa ẽ. ut sexies quinqͣginta cõpleat᷑ sic sex
cliffamat᷑. Dotẽ qͥ dẽ ⁊ ĩbis trecẽtis cubitis signũ ligni ꝑ assionis
ostendi. Ipsuis enĩ littere numerus crucis demonstrat signũ¬
ꝑ quod socũ xp̃i passionĩ effecti ꝑbaptismũ lõgitudinẽ uttẽ
etnȩ ad ipiscim᷑. Qd uͦ cubitis quinquaguita latitudo expanditur
ipse iterũ caritas dĩ diffusa ẽ. in cordib nr̃is ꝑ spm̃ sc̃m qui datꝰ¬

Expanded text:
tinantur arcae ligna intrinsecus et extrinsecus: ut in conpage unitatis significetur tolerantia caritatis, ne scandalis ecclesiam temptantibus siue ab eis, qui intus, siue ab eis, qui foris sunt, cedat fraterna iunctura et soluatur uinculum pacis. est enim bitumen feruentissimum et uiolentissimum gluten significans dilectionis ardorem ui magna fortittrecentis cubitis longa est, ut sexies quinquaginta compleatur, sicut sex cari, sed in trecentis cubitis signum ligni passionis ostenditur: ipsius enim litterae numerus crucis demonstrat signum, quo, socii Christi passionis effecti per baptismum, longitudinem vitae aeternae adipiscuntur. Quod vero cubitis quinquaginta latitudo ejus expanditur,ipse iterum dicit: Charitas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sa
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾m lxx. ultra diluuiũ num̾ant᷑ anni hoc innuit ut qm̃ solus ẽ
xp̃s ciuius uita nullã sensit etatẽ in maiorib qͦ illius ñ sensisse
Noe reqͥes int̾pretat᷑. Et dñs dicit. Dicite ame qr inistis sun
et humilis corde. ⁊ inuenietis reqͥẽ animab ur̃is. Solus iustus
inuenitur noe in illa gente. cui septẽ homines clocant᷑ ꝓpter
septẽplicẽ spm̃ illuminantẽ in una eccłia c̃donant᷑. Quod uͦ n¬

Expanded text:
s ultra diluuium numerantur anni, ut quoniam solus est s ultra diluuium numerantur anni, ut quoniam solus est Christus, cuius uita nullam sensit aetatem, in maioribus quoque suis non sensisse cit: Discite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris . Solus justus invenitur Noe in illa gente, cui septem homines donantur propteseptemplicem Spiritum illuminantem in unam Ecclesiam condonantur. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
et renouatis cȩlo act̾ra tran̾ferent᷑ scĩ ĩ uitã ꝑpetue ĩ mortalitatis.
Quod aũt ꝑ set h abaclã usq ad noe de narius numerꝰ insinuatur.
cõplem̃tũ mandatoꝵ in eccłiȩ oꝑib figat᷑. Cui numero. si adicũtꝰ
res filii noe medio rȩꝓbato duodenariꝰ c̃sũ mat᷑. Qui in patri.¬
charũ et apłoꝵ numero ĩsignis habet᷑ ꝓpt̾ septenarii numeri
partes altera ꝑ alt̾ã inultiplicata. Nãt̃ quat̾ni. uł quat̃ t̃ni. ipsũ
faciunt: Q uod ꝓienies ex adã ꝑ cai undenario num̃o finitur.
ansgressio mandatoꝵ siue ꝑeccatoꝵ ostendit᷑. Nã lameth d¬
septimus ab adã reꝑiatur scriptus adduntur ei tres filii et
ina filia undenarius numerus compleatur per quem demosti¬
tur peccatũ. Nã et ipse numerus afemina clauditur aquosexu
iniciũ peccati cõmissũ ẽ. ꝑ quẽ om̃s morimur. Scilicet ut uo¬
luptas carnis que spũi resisteret sequeret᷑. Unde et ipsa filia

Expanded text:
atis coelo ac terra, transferuntur sancti in vitam perpetuae immortalitatis. Quod autem per Seth ab Adam usque ad Noe denarius numerus insinuatur, complementum mandatorum in Ecclesiae operibus figuratur. Cui numero si adjiciuntur tres filii Noe, medio reprobato, duodenarius consummatur, qui in patriarcharum et apostolorum numero insignis habetur, propter septenarii partes alteras, per alteras multiplicatas; nam ter quaterni, vel quater terni ipsum faciunt. Quod vero progenies ex Adam per Cain in denario numero finitur, transgressio mandatorum, sive peccatum ostenditur. Nam dum Lamech septimus ab Adam reperiatur scriptus, adduntur ei tres filii, et una filia, ut undenarius numerus compleatur, per quod demonstratur peccatum. 30. initium peccati commissum est, per quod omnes morimur, scilicet, ut voluptas carnis, quae et spiritu restiterat, sequeretur. Unde et ipsa filia
Abbreviated transcription (Latin):
diã ⁊ in quã asꝑsionis. qr ꝓ peccato uatea cõbusta ẽ. Cũq
lauerit qͥ uaccẽ portauerat cineres uestim̃ta sua. in¬
mundꝰ erit usq ad uesꝑã habebunt hoc filii isrł et
aduene qui habitant int̾ eos scm̃: uire pertuo. Qu
tecigerit caclauer hominis ⁊ ꝓpt̾ hoc septẽ dieb fuerit

Expanded text:
diam et in aquam aspersionis quia pro peccato vacca conbusta est cumque laverit qui vaccae portaverat cineres vestimenta sua inmundus erit usque ad vesperum habebunt hoc filii Israhel et advenae qui habitant inter eos sanctum iure perpetuo qui tetigerit cadaver hominis et propter hoc s
Abbreviated transcription (Latin):
lam̃ta poentenciȩ. frigescente flãna cogitationis illi¬
cite ad fideliũ merita p̾sum̃da reparat᷑. ut iam se a ceteris
de gredit᷑ ad insignita naturȩ matar pax illũ in balteo.
⁊ fossa humo abseondat quȩ gesta fueruit.
Nature enĩ corruptibilis pondere grauate m̃tes nr̃e q̃dã¬
portare sub balteo paxillũ debemꝰ ut iudelicet ad repre¬
hendendos nos met ipsos. seꝑ aceincti accutũ crrca
tios stimulum compintionis hab eamus qui non in¬
cess auter t̾rã m̃tis nr̃ȩ penitentiȩ dolore ꝯfodiat
et hoc qd a nob̾ fetidũ erũpiut abicondat.c̃ xx ii..¬
argui iussit. iã p̃lictũ ẽ. quod ꝑ quadragnariũ figura
significet᷑ huiꝰ tẽporis in quo eccłia ꝑ quatuor mũdi
partes diffusa sub de calogo legis uiuit. &. uadragenario
ergo iuunero delinquẽtes᷑ cedim᷑ si in hoc tẽpore pen¬
tentiȩ u̾brib flagellam᷑. Debet ergo qͥsq peccator

Expanded text:
lamenta poenitentiae, frigescente flamma cogitationis illilamenta poenitentiae, frigescente flamma cogitationis illicitae, ad fidelium merita praesumenda reparatur; ut jam se a caeteris egreditur ad requisita naturae, mittat paxillum in balteo, et effossa humo abscondat quae gesta fuerint. Naturae enim corruptibilis pondere gravato, aportare sub balteo paxillum debemus, ut videlicet ad reprehendendos nosmetipsos semper accincti, acutum circa nos stimulum compunctionis habeamus, qui incessanter terram mentis nostrae poenitentiae dolore confodiat, et hoc quod a nobis fetidum erumpit abscondat. argui jussit, jam praedictum quod per quadragenarium numerum figura significetur hujus temporis, in quo Ecclesia per quatuor mundi partes diffusa, sub decalogo legis vivit. Quadragenario ergo numero delinquentes caedimur, si in hoc tempore poenitentiae verberibus flagellamur. Debet ergo quisque peccator
Abbreviated transcription (Latin):
octurnũ quipe ẽ sõpnũ. tẽptacio oculta. per quã tene¬
brosa cogitatione turpe aliqͥd cordȩ concipit᷑ qd̾ tam̃ corpo¬
ris oꝑe non  xplet᷑. s sõpno nocturno pollutus: egredi ex¬
tra castra. p̃cipitur. quia uidelicet dignũ ẽ. ut qͥĩmundã
cogitatione polluit᷑. in dignũ sẽ cunctoꝵ fideliũ societatib
arbitretꝰ. Culpȩ suȩ meritũ ante ocłos ponat. ⁊ ex bonoꝵ
existimatione despiciat. Pollutũ gͦ extra castra exire ẽ.
turpi ĩpugnacione laboranti sẽse excontinentiũ cõ¬
uaracione despicere. Qui ad uesꝑã aquã lauat᷑ c̃ defectũ
suũ. conspiciens ad ponitẽciȩ lam̃ta cõu̾tit᷑. ut fletib diluad
õẽ qđ animũ occulta in qͥnacione accusat. Sed post oecasũ
solis ad castra redeat. quia de feruescente carnis ardore
necesse ẽ ut iterũ fiduciã erga societates bonoꝵ. suinat.
Post aquã qͥppe occubente sõle. ad castra reu̾titꝰ᷑ quia post

Expanded text:
octurnum quippe est somnium tentatio occulta, per quam tenebrosa cogitatione turpe aliquid corde concipitur, quod tamen corporis opere non expletur. Sed somnio nocturno pollutus egredi extra castra praecipitur, quia videlicet dignum est ut qui immunda cogitatione polluitur, indignum se cunctarbitretur, culpae suae meritum ante oculos ponat, ex bonorum se aestimatione despiciat. Pollutum ergo extrturpi impugnatione laboranti, sese ex continentium comparatione despicere. Qui ad vesperam lavatur aqua, cum defectum suum conspiciens ad poenitentiae lamenta convertitur, ut fletibus diluat omne quod animum occulta inquinatio accusat. Sed post occasum solis ad castra redeat, quia, defervescente tentationis ardore, necesse est ut iterum fiduciam erga societatem bonorum sumat. Post aquae quippe lavationem, occumbente sole ad castra revertitur, qui post
Abbreviated transcription (Latin):
defecit iudaica purificacio significabat᷑ defectura siue doctrina
eorum carnalis in pelle mortua clausa .i. in cane. ueteris hominis
preuaricationis sententia dampnata. que nec refrigeriũ prestat
iee saciare sitĩ s estu tepida uomitũ facit. Quod uͦ errat. a gar
in solitudine cũ filio suo significat sinagogã cũ populo expulsã
de t̾ra sua sine sacerdocio ⁊ sacrificio in toto orbe t̾re ñuiã qͥ est
ullã habentẽ sp̃alẽ purificacionẽ. Quod pꝰ filiũ morientẽ siti sub
arbore ꝓictt ⁊ sic demonstrante angło aspieit fontẽ significat qͦsd̃ã
ex eo popło ad ũbrã ligni crucis refrigeriũ petituros. Qd̾̃ excla¬

Expanded text:
defecit, Judaica purificatio significabatur defectura: sive doctrina defecit, Judaica purificatio significabatur defectura: sive doctrina eorum carnalis in pelle mortua clausa, id est, in carne veteris hominis praevaricationis sententia damnata, quae nec refrigerium praestat, nec satiat sitim, sed aestu tepido vomitum facit. Quod vero errat Agar in solitudine cum filio suo, significat Synagogam cum populo suo expulsam de terra sua sine sacerdotio et sacrificio in toto orbe terrae, et vitam, qullam habere spiritualem purificationem. Quod vero filium sub arbore projecit, et sic demonstrante angelo fontem aspicit, significat quosdam ex illo populo ad umbram ligni crucis refugium petituros,
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc igitur querendum est eur antea sarta uolu it maritum
de ancilla susciꝑe filium cur nunc cum matre iubet ex pelli
pulsa. agar quippe scd̃m qͥ dicit apłs in seruitute geñ carnalẽ
figurabatur ppłm priorẽ inseruitute peccatorũ generatũ in domo
Cum ecluceret igitur abrahã agar de domio accepit panes ⁊ utrẽ
dedit agar ⁊ inposuit suꝑ humeros eiꝰ infantẽ ⁊ dimisit eã. Exienꝰ
autẽ agar errabat insolitudine. Et cũ morientẽ siti filiũ ꝓieciss
sub arbore apparuit ei angeluis dñi ⁊ demonstrauit fontẽ aquȩ
et potauit filiũ suũ. Quod gͦ significat quod exiens agar in font
in humeros ĩ posuit nisi ꝙ peccator ppłs ⁊ insipiens ceruicẽ matriᷤ
sue sinagoge grauauit cdũ dirit sanguis huiꝰ suꝑ nos ⁊ suꝑ filios
nr̃os. Panes aut hoc indicabat qd uetus sacerdociũ panes ꝓposici¬
onũ. sicut scriptũ ẽ. portaret secũ ut uesceret᷑. Ut̃ uero aquȩ quȩ

Expanded text:
ctus. Quaerendum est cur antea Sara voluit maritum de ancilla suscipere filium, et post haec cum matre jubet expelli dpulsa. Agar quippe secundum quod ait Apostolus, in servitutem genuit figurabatur priorem populum in servitutem generatum peccatorum, in domo Cum ejiceret igitur Abraham Agar de domo, accepit panes, et utrem aquae dedit Agar, et imposuit super humeros ejus infantem, et dimisit eam. Exiens autem Agar errabat in solitudine, et cum morientem siti filium projecisset sub arbore, apparuit ei angelus Domini, et demonstravit ei fontem aquae, et potavit filium suum. Quid ergo significat quod exiens Agar infantem in humeros suos posuit, nisi quod peccator populus et insipiens cervicem matris suae Synagogae gravavit, cum dixit: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros ? Panes autem hoc indicabant, quod vetus sacerdotium panes propositionis, sicut scriptum est, portaret secum, et veterascerent. Uter vero aquae qui
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ. xpͣm filiũ clĩ qui dic̃. Ego sum fons aquȩ uiue. Qui sitit ueni
at ⁊ bibat. Unde ⁊ ismahel exaudicio int̾pretat᷑. Angłs aũt iste
similitudo ẽ. eliȩ ꝑ quẽ populus iste ẽ. crediturus. sicut ꝑ malachiã
quod statĩ angłs dñi ĩ iocauit. agar dicens. surge toue puerũ qr
in gente magnã faciã eũ hoc significabat᷑ siue qͥ copiosus uideoꝵ
ppłs ẽẽt regnat᷑is in scculo siue quia celestis regni głã c̃secitturi ẽãtt
qui ex eis credidissent in xp̃o. Quod aũt eundẽ angłm qͥ loqͥt᷑ ad agar
prius angłm seriptura ꝓnunciat deinde dm̃ filiũ dĩ eũ fuisse
credendum est qui per legem et prophetas semꝑ locutus est. qui ꝓpẽ
obedienciam paterne uolu̾tatis angłs uocatur. ds̃ aũt scd̾m natur̃ã

Expanded text:
 Christum Filium Dei, qui dicit: Ego sum fons aquae vivae; qui sitit veniat et bibat. Unde Ismahel exauditio interpretatur. Angelus autem iste similitudo est Eliae, per quem populus iste est crediturus, sicut per Malachiam quod statim vocavit angelus Domini Agar, dicens: Surge, tolle puerum, quia in gentem magnam faciam eum, hoc significabat, sive quod copiosius Judaeorum populus esset regnqui ex eis credidissent in Christo. Quod autem eumdem angelum qui loquitur ad Agar prius angelum Scriptura pronuntiat, deinde Deum, Filium Dei eum fuisse credendum est, qui per legem et prophetas semper locutus est, qui propter obedientiam paternae voluntatis angelus vocatur, Deus autem secundum naturam
Abbreviated transcription (Latin):
Spinis peccatoꝵ suoꝵ cricũdedit me. apłs hic. Alii hunc arietẽ
cornibus in ueprib obligatũ eũdẽ xp̃m senserunt anteqũa in¬
molaretur spinis adeis coronatũ. ꝑ acto gͥ sacrificio dicitꝰ abrahe
in semine tuo benedicẽt᷑ om̃s gentes. Quãdo enĩ hoc factũ ẽ nisi
quãdo dicit ille aries. Fõderunt manus meas ⁊ pedes meos. ⁊ dinu¬
fines t̾rȩ. Et ad orabunt in conspectu eiꝰ õs patrie gentiũ. Qm̃ dñi ẽ
regnũ. ⁊ ipse dominabit᷑ genciũ. Immolato igit᷑ abrahã ariete pro
se fecit. utiq ꝑ incarnacionẽ. Deinde morit᷑ sarra centesi mo uicesuo
anno uite sue. Et empto agro abefron sepeliuit eã. Qͥd sibi uelit
quod sarra in sepulcro duplici sepelit᷑. nisi quia aĩa. quȩ scło mor
ut deo uiuat gemina uite reqͥe suspicit᷑ .i. in accione bonis oꝑis ⁊¬

Expanded text:
spinis peccatorum suorum circumdedit me populus hic. Alii hunc arietem spinis peccatorum suorum circumdedit me populus hic. Alii hunc arietem cornibus in vepribus obligatum eumdem Christum senserunt, ante quam immolaretur spinis a Judaeis coronatum. Peracto igitur sacrificio dicitur Abrahae, in semine duo benedicentur omnes gentes. Quando enim hoc factum est, nisi quando dicit ille aries, foderunt manus meas et pedes meos, et dinufines terrae, et adorabunt in conspectu ejus oregnum, et ipse dominabitur gentium. 13. Immolato igitur Abraham ariete pro se fecit, utique per incarnationem. Deinde moritur Sara centesimo vigesimo anno vitae suae, et empto agro ab Ephron, 314 sepelivit eam. Sed quid sibi vult, quod Sara in sepulcro duplici sepelitur, nisi quia anima, quae saeculo moritur, ut Deo vivat, gemina vitae requie suscipitur, id est, actione boni o
Abbreviated transcription (Latin):
moysen. Sublege amoyse usq ad iohannẽ. Deinde iã ad ño
et qͥc qͥd restat. t̾cius clies ẽ. gr̃e ĩ quã t̃cia etate quasi ꝑ triduum
sacramentũ sacrificũ xp̃i ẽpletũ ẽ. deuide isaac ligatis pedibus
altari suꝑ ponitur. Et dñs in ugno suspensus cruci affigit᷑. S
illud quod figuratũ ẽ. in isaac traiectsi ẽ. ad arittẽ. Cur. Diua
xp̃s ouis ipse enĩ filiꝰ. ipse agnꝰ. filius quia natiuis aries qr ĩmolatus.
Sed quid ẽ. ꝙ herebat aries ille: Crux cornua habet: Sic enĩ duo
ligna c̃pĩgunt᷑ in se. cũ speciẽ crucis reddunt. Unde ⁊ scriptum
est de eo. Cornua in manib eiꝰ sunt. Cõrnib gͦ herens aries crucifyxũ
dñm significat. Uepres aũt spine sunt. Spine ini quos ⁊ peccatores
significant. qui suspenderunt dñm incruce. Int̾ spinas itaq
pecc atoꝵ iudaicoꝵ. suspensus ẽ dñs sicut ꝑ iheremiã idẽ dicit.

Expanded text:
Moysen, sub lege a Moyse usqúe ad Joannem, inde jam a Domino Moysen, sub lege a Moyse usqúe ad Joannem, inde jam a Domino et quidquid restat, tertius dies est gratiae, in qua tertia aetate quasi post triduum sacramentum sacrificii Christi completum est, deinde Isaac ligatis pedibus altari superponitur, et Dominus in ligno suspensus cruci affigitur. Sed illud quod figuratum est in Isaac transgestum est ad arietem. Cur? quia Christus ovis, ipse enim filius, ipse agnus filius quia natus est, aries quia immolatus. Sed quid est quod in vepribus haerebat aries ille, crux cornua habet. Sic enim duo ligna compinguntur secum et speciem crucis reddunt, unde scriptum est de eo. Cornua in manibus ejus sunt, cornibus ergo haerens aries crucifixum Christum significat. Vepres autem spinae sunt, spinae iniquos et peccatores significant, qui suspenderunt Dominum in cruce, inter spinas itaque peccatorum Judaicorum suspensus est Dominus, sicut per Hieremiam idem dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
peruenerunt ad locũ sacrificii. Cur aũt duo serui nisi quia ppłs¬
ille in duas partes diuidendꝰ erat: Ad factũ ẽ salomone peccãte quãdo
diuisus ẽ idẽ popłs lucro ł loco regni ñ amore pietatis. Quib ecia
sepe ꝑ ꝓpħas dicit᷑ Auersatrix isrł ⁊ preuaricatrix iuda. Asinꝰ aũt¬
ille insensata ẽ. stulticia iudeoꝵ. ista usensata stulticia portabat
oĩa saeramenta et qd portabat nesciebat. lã quod dictũ est eis
ex pectate hic cum asino post quam autem ad orauerimus reuertem᷑
postqũa ad orauerimꝰ: Ubi sacrificiũ crucis dñicȩ impletũ ꝑ gentes
fuerit p̃dicatũ. hoc ẽ ut plenitudo gentioũ intraret. Quid est re-¬
uertem᷑ ad uos. E sic omĩs ists saluus fiet. Triduũ aũt uiud ĩ qͦ
uenerunt ad locũ ĩ molacionis. tres. mundi etates significat unã
ante legẽ aliã sub lege t̾ciã sub gr̃a. ante iegẽ ab adã usq ad

Expanded text:
pervenerunt ad locum sacrificii. Cur autem duo servi, nisi quia ipspervenerunt ad locum sacrificii. Cur autem duo servi, nisi quia ipse in duas partes dividendus erat? quod factum est Salomone peccante, quando divisus est idem populus loco regni, non errore impietatis, quibus etiam saepe per prophetam dicitur: Adversatrix Israel et praevaricatrix Juda . Asinus auille insensata est stultitia Judaeorum. Ista insensata stultitia portabat omnia sacramenta, et quod ferebat nesciebat. Jam quod dictum est eis: Exspectate hic cum asino. Postquam autem adoraverimus, revertemur postquam adoraverimus, ubi sacrificium crucis Dominicae impldicatum: hoc est, ut plenitudo gentium intraret. Quid est revertimur ad vos? Et sic omnis Israel salvus fiet. Triduum autem illud, in quo venerunt ad locum immolationis, tres mundi aetates significantur: unam ante legem, aliam sub lege, tertiam sub gratia. Ante legem, ab Abraham usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
nificatur abrahe quia ipsũ sacram̃tũ dĩ iã longũ erat. Et senectꝰ
sarre ĩ plebe dĩ hoc ẽ ĩmultitudine ꝓphetarũ. hoc idẽ significat q
infine tpr̃m exipsa plebe scarũ animarũ natꝰ ẽ xp̃s. Sterilitas aũt
eius intimat ꝙ in hoc scło spe salui facti sumꝰ ⁊ in xp̃o tãquã irn
isaac omnes nati sumꝰ. Qũe partũ eccłia infine tẽpoꝵ mirabili dĩ
grã ñ naturali fecũditate ꝓcreauit. Iã deuide seqũȩtis historiẽ
sacram̃tũ quod imagine portendebat in spiciendũ ẽ. Quis gͦ ĩ abra¬
ham. ut p̃dictũ ẽ. ꝑ illã ĩmolationẽ figurabat᷑ nisi pat̾ ex celsus. Quis
unigenitũ filiũ suũ ꝓ nobis om̃ib tradidit. Et sicut ysaac ipse
lignũ crucis sue ĩ qua erat crucifigendus. Duo aũt ẜui ili dimissi.
et ñ ꝑ ducti ad locũ sacrificii iuideos significabant qui cũ seruilit̃
iuuerent ⁊ carnalit saꝑent ñ intelligebant passionẽ xp̃i. idõ non

Expanded text:
nificatur Abrahae, quia ipsum sacramentum Dei jam longaevum erat, et senectus Sarae in plebe Dei, hoc est, in multitudine prophetarum, hoc idem significat, quia in fine temporum, ex ipsa plebe sanctarum animarum natus est Christus. Sterilitas autem ejus intimat quod in hoc saeculo spe salvi facti sunt, et in Christo tanquam in Isaac omnes nati sumus, quem patrum Ecclesia in fine temporum, mirabili Dei gratia, non naturali fecunditate procreavit. Jam deinde sequentis historiae sacramentum, quid imaginarie portendebat, inspiciendum est. Quis ergo in Abraham, ut praedictum est, per illam immolationem figurabat, nisi Pater excelsus? Quis unigenitum filium suum pro nobis omnibus tradidit. Et sicut Isaac ipse lignum crucis suae, in quo erat crucifigendus. Duo autem servi illi dimissi, et non perducti ad locum sacrificii Judaeos significabant, qui cum serviliter itatem Christi, non intelligebant passionem Christi, ideo non
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i in sccło aduefitu eiꝰ ostenditur. Quiꝰ cũ uenerit antixp̃s. item
occuret retrorsũ. idẽ. pꝰ eiꝰ uestigia. xp̃s sceleri aduentu ꝓ grediet᷑.
ut int̾ficiat eũ gladio oris sui. Uncle ⁊ bene idem gad latrũculꝰ
int̾pretat᷑. eo quod posterioꝵ idẽ secus pedes quasi satrunculus
ita ueniet: X p̃s ergo ⁊ ante ⁊ retro. p̃liari contra antixp̃m
scribit᷑. ante eũ nãq in occultõ hunuilitatis dimicat. Demoi̾trat¬

Expanded text:
ri in secundo regno ejus ostenditur. Quia cum venerit Antichristus, occurret retrorsum, id est post ejus vestigia Christus celeri adventu progrediens, ut interficiat eum gladio oris sui. Unde et bene idem Gad latrunculus interpretatur, eo quod posterior, id est secus pedes, quasi latrunculus  veniet . Christus ergo et ante, et retro praeliari contra Antichristum scribitur. 46. Ante eum namque in occulto adventu humifitatis dimicat. Post
Abbreviated transcription (Latin):
Sic enĩ benedictus inqͥdan iatitudiae gad. quasi leo reqͥenit. Cepitq
prachiũ ⁊ uereiet̃ ⁊ audit pͥncip̾atũ suũ Agnosdunt itaq qͥs. requi¬
euerit. sicut leo msi xp̃s in sepulero suo: Quis confregie u̾iticẽ
eachiũ q potentũ nisi redẽptor̃ nr. qui hũmiliãiũt uirtutẽ de
suꝑbiã excelsorũ Qiuis uitlit prañcqpatũ suũ. nisi ille eui dat᷑ẽ

Expanded text:
si leo requievit, coepitque brachium et verticem, et vidit principatum suum. Agnoscant itaque, quis requieverit sicut leo, nisi Christus in sepulcro suo: quis confregerit verticem brachiaque potentum, nisi Redemptor noster, qui humiliavit virtutem et superbiam excelsor
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ soliditatẽ fidei quasi suꝑ murũ maiore pulcritudine xp̃i accense
dicurrunt. ut uerũ sponsũ ꝑ contẽplationẽ aspiciant. ⁊ osculo karitati
illi copulent᷑ atq ad hereant. S̾cilic⁊ ob uirgati sunt eũ quãdo falsis
testimoniis calũpniantes scm dñi opprimere sy nagoge ppłi tẽptaue¬
runt.
Inuidruntq illi habentes iacula

Expanded text:
ulchritudinis Christi ascensae discurrunt, ut verum sponsum per contemplationem aspiciant, et osculo charitatis illi copulentur, atque adhaereant. Sed objurgati sunt eum, quando falsis testimoniis calumniantes sanctum Domini opprimere Synagogae populi tentaverunt, inviderunt illi habentes jacuta
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ. Post hec ioseph penuria frum̃ti saluat egỹptũ. E t̃ xp̃sfame
uerbi dei liberat inundum. aꝑuit enim hourea sua xꝑs in omni orbe
terrarum. et erogatione frum̃ti sui om̃ia sub iugauit. Nisi enĩ ioseph
fr̃s uendidissent deficeret egỹptus. Nisi xp̃m iudei crucifixissent ꝑ iret

Expanded text:
tatem. Post haec Joseph penuria frumenti salvat Aegyptum: et Christus fame tatem. Post haec Joseph penuria frumenti salvat Aegyptum: et Christus fame verbi liberat mundum. Aperuit enim horrea sua Christus in omni orbe terrarum, et erogatione frumenti sui omnia subjugavit. Nisi enim Joseph fratres vendidissent, defecerat Aegyptus; nisi Christum Judaei crucifixissent, perierat
Abbreviated transcription (Latin):
quo credentiũ animȩ signã salutis significat᷑. frontibq cordib
idẽ. carnẽ scãm bysso splendidiorẽ. ⁊ stolã inmortalitatis. Accepit qͦ¬
et torquẽ aureã .i. intellectũ bonũ. Preco ante eũ p̃cedit. idẽ aut ioss
baptista qͥ int̾ p̃cedens p̃conabat᷑ dicens. Parate uiã dñi. habebit
et aliũ p̃conẽ tubã ãgłi. quia ipse dixit. ueniet intubã angłi. Uocat᷑
quippe ioseph uingua egypciaca saluator mundi. Quid gͦ manifestiꝰ
de xp̃o quãdo sub ioseph figura. saluator mundi ostendit᷑: Nontantũ
unius t̾rȩ egypti. s etiã tocius mũdi. Triginta aunoꝵ erat ioseph qͥ¬
inconspectu regis pharaonis stetit. Totidẽq annis legit᷑ fu isse xp̃s
quando sub typo pharaonis incõspectu mundi aparuit reuelatus.
duos ppłos ex iudeis et gentib cõgregatos. Igit᷑ ꝑ ost ub̾tatis annos
in uniu̾so orbe fames p̃ualuit. merito quia ñ erat qui faceret boni¬

Expanded text:
quo credentium animae Salvatori signantur, ac frontibus et cordibus yssina, id est, carnem sanctam bysso splendidiorem, et stola immortalitatis. Accepit quoque torquem auream, id est, intellectum bonum: praeco ante eiter ejus praecedens praeconavit dicens: Parate viam Domino . Habebit et alium praeconem, tubam angeli, quia ipse dixit: Veniet in tuba angeli. Vocatur quippe Joseph lingua Aegyptiaca Salvator mundi. Quid manifestius de Christo. Quando sub figura Joseph Salvator ostenditur, non tantum unius tein conspectu regis Pharaonis stetit, totidemque annorum legitur Christus, quando sub typo Pharaonis in conspectu mundi apparuit revelatus. duos populos, ex Judaeis et gentibus congregatos. Igitur post ubertatis annos in universo orbi fames praevaluit merito, quia non erat qui faceret boni
Abbreviated transcription (Latin):
significabant. Congregauit aũt ioseph ꝑuii. annos omnẽ frugum
septẽ carismata quasi ꝑuii. annos. ut cũuii. anni inopie ceꝑuit. idẽ.
iustitie frugẽ ne fides eoꝵ inopia sermonis attenuata deficiat.
a uida. ut iosepħ afr̃ib. et de inferoꝵ carcere surrexit. ascendit cur¬
rũ regni celestis de quodictũ ẽ. Currus clĩ decẽ iuilia. Ft̃ accepit po¬
testatẽ apatre p̃dicandi. ⁊ iudicãdi sic̾ paulus apłs ait. Et dedit ei

Expanded text:
significabant. Congregavit autem Joseph per septem annos omnem significabant. Congregavit autem Joseph per septem annos omnem septem charismata, quasi per septem annos, ut cum septem anni inopiae venerint, id est justitiae frugem, nec fides eorum inopia sermonis attenuata deficiat. a Juda, ut Joseph a fratribus, et de inferorum carcere surrexit, ascendit currum regni coelestis, de quo dictum est: Currus Dei decem millium, et accepit potestatem a Patre praedicandi et judicandi, sicut Pau
Abbreviated transcription (Latin):
uenit duos eunuchos de domo regis in carcere uinctos duoꝵ ppłore
credentiũ ł increduloꝵ figurã significantes. qͥ cõdusi sub peccato. ad.
transgressione ob noxĩ tenebant᷑: Qui idõ eunuchi dicuntur. quia¬
castam acceꝑant regulam discipline. Ei oquia inquid dominicasta
Deniq postreniam lucẽ dño ab inferis resurgente. et legis obscura
ut in ioseph somnia reuelante solutus est a peccatis credentiũ ppłs.
et de inferni carcere liberatus. Recddit᷑ in ministerio diuinȩ legis:
Incredulus aũt et ĩpius ppłs iudeorũ. quia in cõuersionis ligno ñ
credidit transgressionis ligno suspendit᷑ ut illi atteri cõtigit ennu¬
cho. qui iudeoꝵ imaginẽ indicauit. Preterea narrat pharao sõpniũ
int̾pretat᷑ ioseph. sed qđ significant. septẽ anni. Quid uiseptẽ spicis
sept̾ẽ steriles ⁊ ieiune famẽ ueritatis et iustitiȩ nouissimis tẽporib

Expanded text:
venit Joseph duos eunuchos, de domo regis in carcere vinctos, duorum populorum venit Joseph duos eunuchos, de domo regis in carcere vinctos, duorum populorum credentium vel incredulorum figuram significantes, qui conclusi sub peccato Adae transgressione obnoxii tenebantur: qui ideo eunuchi dicuntur, quiacastam acceperant regulam disciplinae. Eloquia, inquit, Domini casta. Denique post trinam lucem Domino ab inferis resurgente, et legis obscura, ut Joseph somnia revelante, solutus est a peccatis credentium populus, et inferni carcere liberatus. Redditur in ministerio divinae legis, incredulus autem et impius populus Judaeorum, quia in conversionis ligno non credidit, transgressionis ligno suspenditur, ut illi alteri contigit eunucho, qui Judaeorum imaginem indicavit. Praeterea narrat Pharao, somnium interpretatur Joseph. Sed quid significant septem anni, qui in septem spicis septem steriles et jejunii, fame veritatis et justitiae novissimis temporibus
Abbreviated transcription (Latin):
datũ ppłm suũ ⁊ diuisũ ostenderet regauit. Ngit᷑ ioseph descendit in
egyptũ et xp̃s in nudũ. Emit eũ eunuchus. idẽ. castus indisciplinis
osus forma p̃filiis hominũ diffusaẽ gr̃a in labiis tiuis. S mulier inqͥd
in eũ ocłos iniecit ut adulteriũ cũ illo ꝓpetraret. Ista mulier figura
erat synagoge. que sepe sicut seriptũ ẽ fornicata ẽ pꝰ deos alienos.
se ẽẽ dm̃. ⁊ phariseoꝵ magis. ⁊ scribarũ quã legis p̃cepta seruare. que
illi uel de maritꝰ erat. x p̃s aũt ñ ad qͥ escens ilucite doctrinȩ adulterio.¬
aduiterine synagoge manu. ueste corporis app̃hensus carne exuit se
cliber mortis incelũ ascendit. Calũpnata ẽ meretrix. ubi eum
tenere ñ potuit dicens. eo qd̾ tẽplũ dñi blasꝑhemaret. ⁊ legis diceret᷑
esse transgressor. et illũ ñ carcer t̾ruit. ñ in fernatenuerunt. Cũ etiã
ubi ueluti puniendus descenderat. inde alio  uberauit. Deniq in¬

Expanded text:
pulum, et divisa ostenderet regna. Igitur Joseph descendit in Aegyptum, et Christus in mundum. Emit eum eunuchus, id est castus in disciplinis osus forma prae filiis hominum: diffusa est gratia in labiis tuis. Sed mulier, inquit, in eum oculos injecit, ut adulterium cum illa perpetraret. Ista mulier figura erat Synagogae, quae saepe, sicut scriptum est, moechata est post deos alienos. se esse Deum, et Pharisaeorum magis et Scribarum quam Legis praecepta servaret, quae illi velut maritus erat. adulterinae Synagogae manu veste corporis apprehensus, carne se exuit, et liber mortis in coelum astenere non potuit, dicens, eo quod templum Domini blasphemaret, et Legis diceretur esse transgressor. Et illum non carcer terruit, non inferna tenuerunt, cum etiam ubi velut puniendus descenderat, inde alios liberavit. Denique in
Abbreviated transcription (Latin):
predicatores. Qd̃ aũt ꝓmittit d̃s sarre sterili filiũ dicens ci ca
tẽpus hoc ueniã ñ de temporib significat s de qualitate ad uẽ-¬
tus sui quando ꝑ filiũ repromissum fidelis erat ppłs nasciturus.

Expanded text:
praedicatores. Quod autem promittit Deus Sarae sterili filium, dicens: Circa praedicatores. Quod autem promittit Deus Sarae sterili filium, dicens: Circa hoc tempus veniam, non de temporibus significat, sed de qualitate adventus sui, quando per filium repromissum fidelis erat populus nasciturus.
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ꝓinde uitulum cum lacte et butiro abraham edendum appo¬
suit. Quia nec corpus dñi quod est uitulus sine lacte legis nec
iac legis sine butiro. Hoc ẽ. sine eu̾głii testimonio ẽẽ potest. Tria
aut sata unde sarra panes subcinericios fecit triũ filioꝵ noe
imaginẽ in dicauerunt. Ex quib om̃e genus humanũ natũ ẽ
Aui diuine trinitati credentes ex aqua baptismatis ꝑ eccłiã cuiꝰ
gendi. hec suut illa tria sata q̃ mulier in eugłio cognoscitur
ferm̃tasse. Azimi aũt panes eoꝙ sine feriñto malicie ⁊ sine a¬
gore neqͥtie sine feruore ꝑu̾sȩ doctrinȩ oporteat ẽẽ credenciũ
unitatẽ. Subcinericii a ut̃ idõ ut ꝑ penitẽciã p̃teritoꝵ delictoꝵ sp̃s
sc̃i uapore decocti ueliid esca beneplacita deo acceptabileᷤ efficiant᷑.
Sub arbore aũt eos sedisse passionis dñicȩ erat signũ cuiꝰ ipsi i

Expanded text:
Sed proinde vitulum cum lacte, et butyrum Abraham edendum appoSed proinde vitulum cum lacte, et butyrum Abraham edendum apposuit, quia nec corpus Domini, quod est vitulus, sine lacte legis, nec lac legis sine butyro, hoc est, sine Evangelii testimonio esse potest. 10. Tria autem sata, unde Sara panes subcinericios fecit, trium filiorum Noe imaginem indicaverunt, ex quibus omne genus humanum natum est, qui, divinae Trinitati credentes, ex aqua baptismatis per Ecclesiam, gendi. 11. Haec sunt illa tria sata quae mulier in Evangelio cognoscitur fermentasse . Azymi autem panes, eo quod sine fermento malitiae, et sine angore nequitiae, sine fervore perversae doctrinae oportebat esse credentium unitatem. Subcinericii autem ideo, ut per poenitentiam praeteritorum delictorum Spiritus sancti vapore decocti, velut esca beneplacita Deo, acceptabiles efficiantur. 12. Sub arbore autem eos sedisse, passionis dominicae erat signum, cujus ipsi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
significant. Si quidẽ ⁊ c̃iuuiũ preparat uttulũ scilicet saginatũ
e aũt uitulus tener saginatus. dñi nr̃i uñu xp̃i ẽ corpꝰ. Nic ẽ¬
uitulus dñi qui ꝓpt̾ salutẽ crelenciũ ad arborẽ cuucis ẽ ĩ mo-¬
latus. hic enĩ uttulꝰ dnĩci corporis qͥ in eũgłio ꝓ peccatore occidi¬
tur filio. S et butirũ ⁊ lac cũ carne uituli apposuit. Hac
quippe prisce legis habuisse figa apłs nr̃ annunciat dicens.
Lac uobis potũ dedi ñ escã. Non dũ eiũ pot̾atis uec ad huc qͥdẽ po¬
testis. Tradiderat enĩ illis legis mandatũ. quasi lac de uberibus
duarũ tabularũ exp̃ssũ. hoc ẽ testamentũ fidei. Necdũ enĩ pote¬
rant ꝓpt̾ ĩ fãciam sensus sui eu̾głicȩ doctrinã solidã ⁊ robust
estam acciꝑe. B utirũ uberrimũ ⁊ pinguissimũ euangłioꝵ
testimoniũ quod uelitti oleum fidelibus in signum datur::

Expanded text:
significant. Si quidem et convivium praeparat, vitulum scilicet saginatum. significant. Si quidem et convivium praeparat, vitulum scilicet saginatum. Iste autem vitulus tener saginatus Domini nostri Jesu Christi evitulus Domini qui propter salutem credentium ad arborem crucis est immolatus. Hic est vitulus dominici corporis, qui in Evangelio pro peccatore occiditur filio. Sed et lac et butyrum cum carne vituli apposuit. Lac quippe priscae legis habuisse figuram Apostolus noster annuntiat dicens: Lac vobis potum dedi, non escam . Nondum enim poteratis, sed nec adhuc quidem potestis. Tradiderat enim illis legis mandatum, quasi lac de uberibus duarum tabularum expressum: hoc est, testamentum fidei. Necdum enim poterant propter infantiam sensus sui Evangelicae doctrinae solidam et robustam escam accipere. Butyrum autem uberrimum et pinguissimum Evangeliorum est testimonium, quod veluti oleum fidelibus in signum datur.
Abbreviated transcription (Latin):
Cui dix̃ Reuertentes ueniã adte tp̃r isto. ⁊ habebit sarra uxor¬
tua filiũ. Quo auclito sarra risit. Notandũ quippe ꝙ abrahã
triplicẽ habeat figurã insemet ipso. Primã saluatoris quando
gestauit scoꝵ. qui ad uentũ xp̃i cũ gaudio su sceꝑrunt.
Sabernaculũ aũt illud abrahe ipsa hierłm habuit. ubi pͥn
ens acrecdentib receptus ab incredulis ligno suspensus est.
quos pleriq moysen. ⁊ heliẽ accipiunt. U nũ prisce legis latorẽ
qui ꝑ eandẽ legẽ ad uentũ dñi indicauit. Aliũ qͥ in fin̾ẽ m̃ũdi
iudeis p̃dicaturus. Unde ⁊ ĩ montẽ dũ dñs fuiss transfigurati
hi duo moyses ⁊ helias cũ eo ab apłis uisi sunt. Quod uͦ abrahã tres.
uidens unũ ad orauit dñm scilicet saluatorẽ ostendens. Cuiꝰ etiã
quesiuit iudere diẽ meũ ⁊ uidit ⁊ gauisus ẽ. Tunc enĩ futuri
aspexit misteriũ sacram̃ti. Unde ⁊ pedes eoꝵ lauat ut ui extre
lauaeri uiuificationẽ demonstraret fut᷑rã. Pedes enĩ nouissima

Expanded text:
Cui dixit: Revertens veniam ad te tempore isto, et habebit Sara filium. Quo audito, Sara risit . Notandum quippe quod Abraham triplicem habeat figuram in semetipso. Primam Salvatoris, quando,gestat sanctorum qui adventum Christi cum gaudio susceperunt. Tabernaculum enim illud Abrahae ipsam Jerusalem habuit, ubi pro ens a credentibus susceptus, ab incredulis in ligno suspensus est. quos plerique Moysen et Eliam accipiunt: unum, priscae legislatorem, qui per eamdem legem adventum Domini indicaviJudaeis praedicaturus. Unde et in monte, dum Dominus fuisset transfiguratus, hi duo, Moyses et Elias, cum eo ab apostolis visi sunt. Quod vero Abraham tres vidit, et unum adoravit, Dominum scilicet Salquaesivit videre diem meum, vidit et gavisus est . Tunc enim futuri aspexit mysterium sacramenti. Unde et pedes eorum lavit, ut in extremo lavacri purificationem demonstraret futuram, pedes namque novissima
Abbreviated transcription (Latin):
uiꝰ panis piguis factius ẽ. caro scilicet eiꝰ que ẽ sc̃ã scõꝵ. quã siqͥs
manducauerit ñ moriet᷑ in ȩt̾nũ. Iste etiã p̃bet clelicias sapientiȩ regi
bus. idẽ. qui sensus ꝓprios bene regunt. qui dnant᷑ uitioꝵ suoꝵ qui
castigant corpora sua ⁊ inseruitittẽ subiciunt. Peptalim. Qd̾ ut̾p̃ta᷑
dilatatio. apłos ⁊ p̃dicatores scõs significat. quorũ doctrina in latitu¬
dine tociꝰ mundi diffusa ẽ. Ex hac enĩ tribu fuerunt apłi. qui sunt
principes eccłiarũ. ⁊ duces. ⁊ principes ⁊ abulon. & pͥncipes neptali
qui sine dubio ad ꝑsonã referunt᷑ apłoꝵ. Ipsi sunt filii excussorũ.
idẽ: ꝓphetarũ qͥ in manu potentis dĩ positi. et tãquã sagitte excusse
peruerunt usq ad fines t̾re. Unde ⁊ bene hic neptalim ceruus
missus scribitur. quia nimirũ apłi siue p̃dicatores ueloci saltu

Expanded text:
Cujus panis pinguis factus est: caro scilicet illius, quam si quis manducaverit, non morietur in aeternum. Idem etiam praebet delicias sapientibus, id est, qui sensus proprios bene regunt, qui dominantur vitiorum suorum, qui castigant corpora sua et in servitutem subjiciunt. Nephthalim, quod interpretatur dilatatio, apostolos et praedicatores sanctos significat, quorum doctrina in latitudinem totius mundi diffusa est. Ex hac enim tribu fuerunt apostoli, qui sunt principes Ecclesiarum, et duces, et principes Zabulon, et principes Nephthalim; qui sine dubio ad personam referuntur apostolorum, ipsi sunt filii excussorum , id est, prophetarum, qui in manus potentis Dei positi, et tanquam sagittae excussae pervenerunt usque ad fines terrae . Unde et bene hic Nephthalim cervus emissus scribitur, quia nimirum apostoli, sive praedicatores veloci saltu