comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qͣm scriptura dicat pꝰ mortẽ ysaac
patris sui esau ab scessisse de t̾ra chana.¬
an ⁊ habitasse in monte seir: cũ ueni
ente de mesopotamia iacob fr̃e euis
legat᷑ qđ iam illic habitabat. ꝙ inde
quidẽ fieri potuerit ut scriptura falli
ł fallere ñ credatur in prõptu est
cũ parentib sius. siue ex illa cõmotiõe
q̃ dolebat se bñ dictione fraudatumm.
siue aliqͣ causa sua ł uxoꝵ fuarũ qͣs
adiosas uidebat ẽẽ parentib ł qͣlib&
alia. ⁊ ceꝑat habitare in monte seir.
dein pꝰ reditũ iacob fr̃is sui facta int̃
eos concordia reuersus ẽ ⁊ ipse ad pa-¬
rentes. ⁊ cũ mortuũ patrẽ simul sepe.¬
lissent qr eos plurimũ ditatos terra
illa sic̃ scriptũ ẽ minime capiebat.
abscessit rurꝰ in serR. ⁊ ibi ꝓpagauit
gentẽ idumeoꝵ¬

Expanded text:
est quo modo Scriptura dicat, post mortem Isaac patris sui, Esau abscessisse de terra Chanaan, et habitasse in monte Seir; cum, veente de Mesopotamia Iacob fratre eius legatur, quod iam illic habitabat. proinde quid fieri potuerit, ut scriptura falli uel fallere non credatur, in promtu est cum parentibus suis siue ex illa commotione, qua dolebat se benedictione fraudatum, siue aliqua causa uel uxorum suarum, quas odiosas uidebat esse parentibus, uel qualibet alia. et coepit habitare in monte Seir. deinde post reditum Iacob fratris sui facta inter eos concordia reuersus est et ipse ad parentes et, cum mortuum patrem simul sepelissent, quia eos in plurimum ditatos terra illa, sicut scriptum est, minime capiebat, abscessit rursus in Seir et ibi propagauit gentem Idumaeo
Abbreviated transcription (Latin):
moratis .xii. filiis. Hi fc̃ filii iacob qui
natisunt ei in mesopotamia syrie. qr
int̃ om̃s qui tã multi erant unꝰ t̾m̃ erat
ñ ibi natꝰ. qui tñ in habuit nascendi
causã. qđ ibi mat̾ eiꝰ patri copulata ẽ.

Expanded text:
oratis duodecim filiis: hi sunt filii Iacob, qui facti sunt ei in Mesopotamia Syriae. quia inter omnes, qui tam multi erant, unus tantum erat non ibi natus, qui tamen inde habuit nascendi causam, quod ibi mater eius patri copulata est.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s ꝑcircuitũ ciuitatis. ⁊ non
sunt ausi ꝑs equi recedentes.
Uenit igitor iacob luram q̃ ẽ
int̾rachanaan cognom̃to be¬
thel. ipse:iomĩs ppłs cũeo. Ae¬
dificauitq ibi altare. ⁊ appella¬
uit nomen loci illius domꝰdĩ.
Ibi enim apparuit ei ds. cũ fu¬
geret frẽm suũ. Eodẽ tempore
mortua est debora nutrix re¬
beccȩ. ⁊ sp̾ulta÷ ad radices bethel.
subt̃ quercũ. Uocatumq est
nom̃ lociquercus flet᷑. Appa¬
ruit autẽ iteꝵ ds̃ iacob. postꝗͣ
reu̾sus ẽ de mesopotamia syriȩ.
benedixitq eidicens. Honuo¬

Expanded text:
civitates et non sunt ausi persequi recedentes venit igitur Iacob Luzam quae est in terra Chanaan cognomento Bethel ipse et omnis populus cum eo aedificavitque ibi altare et appellavit nomen loci Domus Dei ibi enim apparuit ei Deus cum fugeret fratrem suum eodem tempore mortua est Debbora nutrix Rebeccae et sepulta ad radices Bethel subter quercum vocatumque est nomen loci quercus Fletus apparuit autem iterum Deus Iacob postquam reversus est de Mesopotamiam Syriae benedixitque ei dicens
Abbreviated transcription (Latin):
łlacuit oblatio eoruos emor &
sychem filio eius. nec distulit¬
adolescens quin statior quod
petebatur expleret.Amabat
enim puelła ualde. uipse erat
inclitus in omĩ domo pacris
sui. Ingressiq por tam urbis lo¬
cuti sunt populo. Uiri isti paci¬
fici sunt. ⁊ uolunt habitare
nob̃cuor. Negotientur in t̾ra.
iexerceant eam. Quȩ spatiosa
⁊i lata cultorib indiget. filias
eoruor accipiemus uxores. ⁊ nr̃a
illis dabimus. Unum: qd̾ differt᷑
tantũ bonuos. sicircũcidamus
masculos nr̃os. ritũ gentis imi¬
tantes. ⁊ subs tantia eoruor &
pecora:⁊ cuncta quȩ possident
nr̃a erunt. Tantũ in hoc adqͥe.¬
scamus i habitantes si mul

Expanded text:
lacuit oblatio eorum Emor, et Sichem filio ejus: nec distulitlescens quin statim quod petebatur, expleret: amabat enim puellam valde, et ipse erat inclytus in omni domo patris sui. Ingressique portam urbis, locuti sunt populo: Viri isti pacifici sunt, et volunt habitare nobiscum: negotientur in terra, et exerceant eam, quae spatiosa et lata cultoribus indiget: filias eorum accipiemus uxores, et nostras illis dabimus. Unum est, quo differtur tantum bonum: Si circumcidamus masculos nostros, ritum gentis imitantes. Et substantia eorum, et pecora, et cuncta quae possident nostra erunt: tantum in hoc acquiescamus, et habitantes simul
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ circuitũ ⁊ rł. Incipiamꝰ eñĩ ad u̾tere
quẽ ad modũ ds oꝑetur in hõiũ men-¬
tib A quo enũ timor di factꝰ ⁊ in illis
ciuitatib nͥ ab illo qui sua ꝓmissa
in iacob filiisq tuebat᷑

Expanded text:
. incipiamus animaduertere quemadmodum deus operetur in hominum mentibus. a quo enim timor dei factus est in illis ciuitatibus nisi ab illo, qui sua promissa in Iacob filiisque tuebatur?
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tisq suȩ ocłos ad uidendũ diñ intentos
hnt : rite adiacob ꝑtinent cuiꝰ fidẽ ⁊ actꝰ
imitant᷑. ¶ Regesq de lũbis eiꝰ egre¬
dientur. hoc ẽ scĩ qui ue̾ reges dicunt᷑.
eo qđ ueracit̃ scđm dĩ uoluntatẽ sem&e¬
ipsos ac sibi subditos regt̃. ⁊ de eiꝰ sermone
spũali hoc ÷ fid̾ĩ imitatione in bonis
oꝑib fecundantur.

Expanded text:
ndum Deum intentos habent, rite ad Jacob pertinent, cujus fidem et actus imitantur; regesque de lumbis ejus egredientur, hoc est sancti, qui vere reges dicuntur, eo quod veraciter secundum Dei voluntatem semetipsos ac sibi subditos regunt. De ejus semine spirituali, hoc est fidei imitatione in bonis operibus fecundantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Respondert̃q filii iacob. Nunqͥd ut scorto
ab uti debuere sorore nr̃a. Telus quem
habuere filii iacob inulciscendo stupro
sororis suȩ : moralit̃ cõmon&e pastores
fideliũ quatinꝰ hãnt curã animarum
sibi cõmissarũ ne uiolent᷑ aut forncali
delicto. aut fornicatione spũali. ꝑatiq¬

Expanded text:
Responderuntque filii Jacob: Nunquid ut scorto abuti debuere sorore nostra? Zelus quem habuerunt filii Jacob in ulciscendo stupro sororis suae moraliter commonet pastores fidelium quatenus habeant curam animarum sibi commissarum, ne violentur aut corporali delicto, aut fornicatione spirituali, paratiq
Abbreviated transcription (Latin):
qͣre in aures q̃ si ornam̃ta erant adidola.¬
triã ñ ꝑtinebant. nisi qr intelligen dum
est filacteria fuisse doꝵ alienoꝵ. Nam
rebeccã a seruo abrahȩ in aures accepisse
scriptura testat᷑. qđ ñ fier& si ei inaures
ornam̃ti grã hr̃e ñ licer&e. Ergo illȩ
in aures quȩ cũ idolis datȩ st̃. ut dictũ ÷
idoloꝵ filacteria fuerunt.

Expanded text:
re inaures, quae ornamenta erant et ad idololatriam non pertinebant, nisi quia intelligendum est phylacteria fuisse daemoniorum? Nam Rebeccam a servo AbrahScriptura testatur; quod non fieret, si eis inaures habere ornamenti gratia non liceret. Ergo illae inaures quae cum idolis datae sunt, ut dictum est, idolorum phylacteria fuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sculini sexus. tuncdabimus
⁊ accipiemus mutro filias uraᷤ
ac nr̃as. ⁊ habitabimus uob̾cũ.
erimusq unus populus. Sin
autẽ circumcidi nolueritis
collemus filiam nr̃aor.⁊ recedeo.¬

Expanded text:
sculini sexus: tunc dabimus et accipiemus mutuo filias nostras ac vestras, et habitabimus vobiscum, erimusque unus populus: sin autem circumcidi nolueritis, tollemus filiam nostram, et recede
Abbreviated transcription (Latin):
captiuas. Cũ paulo ante loq̃ns iacob cum
fr̃e suo esau infantes filios fuos ẽẽ sig̾cet
facere tantã stragẽ direptionẽq ciuitatis¬
masdis int̾fectis. ꝗͣuis in dolore circũcisi¬
onis ostititis ꝓsorore sua dina. S intelli¬
gendũ ẽ diu illic habitasse iacob. donec
⁊̃ filia eiꝰ uirgo fiera. ⁊ filii uuenes. Nã

Expanded text:
umiliare. Cum paulo ante loquens Iacob cum fratre suo Esau infantes filios suos esse significfacere tantam stragem direptionemque ciuitatis interfectis quamuis in dolore circumcisionis constitutis pro sorore sua Dina. sed intellegendum est diu illic habitasse Iacob, donec et filia eius uirgo fieret et filii iuuenes. nam
Abbreviated transcription (Latin):
Inalia aut̃ editione ita legit᷑. Ipse ÷ ana
qͥ inuenit haianũ in deserto cũ pascer&
asinos sebeon patͥssui. multa ⁊ uaria apđ
hebreos de hoc capitulo disputant᷑. Apđd̃
grecos qͥppe ⁊ nr̃os suꝑ hoc silentiũ est.
Alii ꝑutant ianim maria appellata.
hisdẽ enĩ scribunt᷑ litt̾is maria qͥb ⁊ nc̃
hic sermo descriptꝰ ÷. & uolt̃ illũ dũ pascit
asinos in deserto patrissui. aquaꝵ hic con-¬
gregationes inuenisse. q̃ iuxta idioma lin-
Nonnulli putant aqͣs calidas iuxta pumnicȩ
linguȩ uiciniã quȩ hebraioe cont̾mina :
hoc uocabulo sig̃cari. St̃ qͥ arbitrentur
onagros abhoc admissos ẽẽ ad asias.⁊
ipsũ ⁊ istius modi repꝑisse ꝯcubitũ ut
uelo cissimi ex his asinis nascerent᷑. qui
uocant᷑ iamin. Pleriq putant qd̾ equaꝵ
greges ab asinis indeserto ipse fecerit
primꝰ ascendi. ut muloꝵ inde noua tͣ
naturã aĩalia nascerent᷑. Aqͥla hc̃ locũ

Expanded text:
Ipse est Ana qui invenit aiamim in deserto, cum pasceret asinos Sebeon patris sui. Multa et varia apud Hebraeos de hoc capitulo disputantur. Apud Graecos quippe et nostros super hoc silentium est. Alii putant iamim maria appellata; iisdem enim scribuntur litteris maria quibus et nunc hic sermo descriptus est; et volunt illum, dum pasceret asinos in deserto patris sui, aquarum congregationes reperisse, quae, juxta idioma linguNonnulli putant aquas calidas, juxta Punicae linguae viciniam, quae Hebraeae contermina est, hoc vocabulo significari. Sunt qui arbitrantur onagros ab hoc admissos esse ad asinas, et ipsum istiusmodi reperisse concubitum, ut velocissimi ex his asini nascerentur, qui vocantur Jamin: plerique putant quod equarum greges ab asinis in deserto ipse fecerit primus ascendi, ut mulorum inde nova contra naturam animalia nascerentur. Aquila hunc locum
Abbreviated transcription (Latin):
m pobucitas subseqͥms adpeniteitiã poli¬
ceab ut dũ ꝑhec decepta mens ducitur
mala contristant.⁊ tẽ plenꝰ obsorbetur
supplicus qͥ gaudes ⁊̃ indeliets.
uenit insochot. ubi edificata
domo. ⁊ fixis centoriis appella¬
uit nom̃ locuillius sochot. id:
cab nacula. Trasiuitq in saleo
urbeos sychimorũ quȩ ẽ int̾ra
chanaan postquã reũsus est
de me sopotamia syriȩ.:ihabi¬
cauit iuxta oppiduo. Emitq
partem agri qua fixerat cab

Expanded text:
mpus subsequens ad poenitentiam pollicetur, ut dum per haec decepta mens ducitur,mala contristant, et tunc plenius absorbetur suppliciis, quae gaudet etiam in delictis.venit in Sochot, ubi aedificata domo, et fixis tentoriis, appellavit nomen loci illius Sochot, id est, tabernacula; transivitque Salem urbem Sycimorum, quae est in terra Chanaan, postquam reversus est de Mesopotamia Syriae, et habitavit juxta oppidum, emitque partem agri, in quo fixit tab
Abbreviated transcription (Latin):
anima eius cũ ea. eristemq blan¬
dituis deliniuit. & ꝑgens ademor
patrem suuor accipe michiinqͥt
puellam hanc coniugẽ. Quod
cum audissi iacob absentibus
filiis. ⁊ inpastu occupatis pecoꝵ.
siluit donec redirent. Egresso.
autẽ emor patreosycheor. ut
ioqueretur ad ia cob. ecce filii eiꝰ
ueniebant deagro.Auditoq qd̾
acciderat.iracisunt ualde. eoqd̃¬
fedam reos eẽt oꝑatus in isrł. &
iolaca filiaiacob reonubiutã
ꝑpetrasset. Locutus est itaq e¬
mor adeos. Sychem filii mei. ad¬
uxoreos:⁊uiga mus uicissim
conubia. Filias ur̃as tradite nob̾.
⁊ filias nr̃as accipite: i habitate
nob̃cuor. Terra inpotestate ur̃a:.
exercete. nego ciamini. i poss ideteeã
S⁊sychem ad patrẽ ⁊ ad frẽs eius
ait. Inueniam gr̃am corã uob̾.
& quecũq statueritis dabo. Ay¬

Expanded text:
anima eius cum ea tristemque blanditiis delinivit et pergens ad Emor patrem suum accipe mihi inquit puellam hanc coniugem quod cum audisset Iacob absentibus filiis et in pastu occupatis pecorum siluit donec redirent egresso autem Emor patre Sychem ut loqueretur ad Iacob ecce filii eius veniebant de agro auditoque quod acciderat irati sunt valde eofoedam rem esset operatus in Israhel et violata filia Iacob rem inlicitam perpetrasset locutus est itaque Emor ad eos Sychem filii mei aduxorem et iungamus vicissim conubia filias vestras tradite nobis et filias nostras accipite et habitate nobiscum terra in potestate vestra est exercete negotiamini et possidete eam sed et Sychem ad patrem et ad fratres eius ait inveniam gratiam coram vobis et quaecumque statueritis dabo a
Abbreviated transcription (Latin):
&erecto ibi altari inuocauit suꝑ illud
fortissimũ dm̃ isrł. E gressa ẽ aut̃ dina
filia liȩ. ut uid̾o&x mulieres regionis illius.
Apparae gͦ his u̾bis ñ transeũt̃ sic̃ iuator
sol&e illic mansisse iacob. s agrũ emisse.
⁊ tab nacłm ꝯstituisse. Ar̃a instru xisse.
⁊ ꝑhoc diutꝰ habitasse. filiã uͦ eiꝰ cũ ad
eã ueniss& etatẽ ut amicas ĩa br̃e poss&
condiscere uoluisse filias ciuiũ loci atq ita
factũ ẽẽ ꝓilla cruentissimã cedẽ ⁊ dep̃dati.¬
oñe qđ iã ut puto questionẽ ñ ht̃. Multi¬

Expanded text:
ocavit super illud fortissimum Deum Israel. Egressa est autem Dina filia Liae, ut videret mulieres regionis illius. Apparet ergo his verbis, non transeunter sicut viator solet, illic mansisse Jacob, sed agrum emisse, et tabernaculum constituisse, aram instruxisse, ac per hoc diutius habitasse. Filia vero illius cum ad eam venisset aetatem, ut amicas jam habere potuisset, condiscere voluisse filias civium loci, atque ita factam esse pro illa cruentissimam caedem et depraedationem, quae jam, ut puto, quaestionem non habet. Multi
Abbreviated transcription (Latin):
& Rł. Querit᷑ utrũ m̃datiũ ꝓmiserit
iacob fri suo. qđ sequens pedes suoꝵ in iti-¬
nere p̃p quos moraret᷑. uenturꝰ ẽẽt ad
eũ inseir. hoc enĩ sic̃ scriptura d̾i deinde
narrat: ñ fec̃. s eo ꝑrexit in itinere. quo
dirigebat ad suos. Anforte ueraci animo
ꝓmiserat. s aluid pꝰ ea cogitando delegit:¬

Expanded text:
. Quaeritur, utrum mendaciter promiserit Iacob fratri suo, quod sequens pedes suorum in itinere propter quos si inmoraretur uenturus esset ad eum in Seir; hoc enim, sicut scriptura deinde narrat, non fecit, sed eo perrexit itinere quod dirigebat ad suos. an forte ueraci animo promiserat, sed aliud postea cogitando delegit
Abbreviated transcription (Latin):
& Rł. Quid sibi uult qd iacob ait frĩsuo
ꝓpt̾ hoc uidi faciem tuã quẽadmodũ cũ
uidit aliqͥs faciẽ dĩ utrũ pauentis ⁊ per¬
turbati animi u̾ba usq ad hanc adulati.¬
onẽ ꝓrupert̃. An scd̾m aliquẽ intellectũ
sine peccato dicta accipi possunt:
ł ortassis eñi qr dictast̃ ⁊ gentiũ dii quȩ
sunt demonia ñ p̃uidicet᷑ ex bis uerbis
hõi dĩ qđ ⁊ si benigno aĩo dicta ħ u̾ba
metꝰ ipse transierat. Potuit sic dici quẽ.¬
ad modũ ⁊ morses pharaoni ds̃ dictꝰ ẽ.¬
multi ⁊ dm̃ multi. maxime qr sine arti
distantia dicat᷑. qui grecũ eloquiũ au¬
dire. atq intelligẽ solent.

Expanded text:
. Quid sibi uult quod Iacob ait fratri suo: propter hoc uidi faciem tuam, quemadmodum cum uidet aliquis faciem dei? utrum pauentis et perturbati animi uerba usque in hanc adulationem proruperunt? an secundum aliquem intellectum sine peccato dicta accipi possunt? fortassis enim quia dicti sunt et gentium dii, quae sunt daemonia, non praeiudicetur ex his uerbis hometus ipse transierat, potuit sic dici, quemadmodum et Moyses Pharaoni deus dictus emulti et domini multi , maxime quia sine articdistantia dicatur, qui Graecum eloquium audire atque intelligere solent.
Abbreviated transcription (Latin):
liberis suis. ⁊ cũ similit̾ adoras¬
sunt inquit iste turore qͣs obiuaᷤ
habui. Respondit. Ut inuenirẽ
grãm coram dño meo.At ille
ait. Habeo plurima frat̾mi.
sint cua cibi. Dixit iacob. HNoli ita
obsecro. s si inueni grãm in ocłiᷤ
cuis accipe munuscula de ma

Expanded text:
eris suis et cum similiter adorassunt inquit istae turmae quas obvias habui respondit ut invenirem gratiam coram domino meo et ille habeo ait plurima frater mi sint tua tibi dixit Iacob noli ita obsecro sed si inveni gratiam in oculis tuis accipe munusculum de ma
Abbreviated transcription (Latin):
de. Qua or obcausaor non comedt̃
filii isrł neriũ quia emarcuit
infemore ia cobusq inp̾sentẽ
dieor. eoquod tetigerat neruũ
femoris eius. ⁊obstupuerit. Le¬
uans autẽ iacoboculos uidit ue¬
nientem esau. ⁊cũ eo quadringẽ¬
tos uiros. Diuisitq filios liȩ ⁊ra¬
chel ambarũq famulaꝵ: ⁊posuit
cipio. Liam uero ⁊ filios eius in¬
scđo loco. Rachel autẽ nosephno¬
uit pronus int̾rã septies donec

Expanded text:
Quam ob causam non comedunt nervum filii Israel, qui emarcuit in femore Jacob, usque in praesentem diem: eo quod tetigerit nervum femoris ejus, et obstupuerit. Levans autem Jacob oculos, vidit venientem Esau, et cum eo quadringentos viros: divisitque filios Liae et Rachel, ambarumque famularum: et posuit cipio, Liam vero et liberos ejus inundo loco, Rachel autem et Josephvit pronus in terra septies, donec
Abbreviated transcription (Latin):
qđ queramꝰ. Priꝰ.n. am̃tis ace exurente
tristicia int̃posita maloꝵ caligo det̾gitur.
⁊ tc̃ resplendente rapt̃ choruscatione
incirc̃scripti luminis illustrat᷑. qͦ ut cũq
ospectu ingaudio cuiꝰdã securitatis ab sor¬
bet᷑. ⁊ qͣsi pꝰ defectũ uitȩ p̃sentis ultͣ se
rapta aliqͦ mͦ in quadã nouitate recreat᷑.
Ibi mens exĩmenso fonte infusionis suꝑni
roris asꝑgit᷑. ibi ñ se suffice̾ ad id qd̾ rapta
ẽ otẽplatur. ⁊ u̾itatẽ sentiendo uid&. quia
qͣnta ẽ ipsa u̾i̾tas ñ uid&. Cui ueritati
tanto mag̃ se longe existimat. qͣnto mag̃
neqͣ ꝗͣ eã ꝯspicere se ñ posse sentir&.
Aanisus gͦ aĩȩ dũ in illa intendit᷑. imm̃¬
sitatis eiꝰ choruscante arcũstantia reuer
berat᷑. ipsa qͦq cuncta ĩplens cuncta circ̃¬
qͥ eã in opiasuȩ circ̃ scriptionis angꝰtat.
Uñ ⁊ ad semae ipsam cituis relabit᷑. ⁊ ꝓspe¬
ctis qͣsi quib dã u̾itatis uestigus. ad suã

Expanded text:
 quaeramus. Prius enim a mentis acie, exurente tristitia, interposita malorum caligo detegitur, et tunc resplendente raptim coruscatione, incircumscripti luminis illustratur, quo utcunque conspectu in gaudio cujusdam securitatis absorbetur, et quasi post defectum vitae praesentis ultra se rapta, aliquomodo in quadam novitate recreatur. Ibi mens ex immenso fonte infusionis superni roris aspergitur; ibi non se sufficere ad id quod rapta est contemplatur, et veritatem sentiendo, videt, quia quanta est ipsa veritas non videt. Cui veritati tanto magis se longe existimat, quanto magis nequaquam eam conspicere se non posse sentiret. Adnisus ergo animi dum in illam intenditur, immensitatis ejus coruscante circumstantiaberatur. Ipsa quippe, cuncta implens, cuncta circuquia eam inopia suae circumscriptionis angustat. Unde et ad semetipsam citius labitur, et prospectis quasi quibusdam veritatis vestigiis, ad se
Abbreviated transcription (Latin):
libens cribuam quod petieriaᷤ.
tantum date michi puellam
hanc uxoreos. Responderunt
filii iacob sychem ⁊ patri eius
indolo. seuientes obstupruo
sororis. Non possumus facere¬
quod petitis. nec dare sororeo.
nr̃am homini incircumciso.
quod illicitum ⁊ nefariũ ẽ ap̃
nos. S in hoc ualebimus fȩdera

Expanded text:
libenter tribuam quod petieritis: tantum date mihi puellam hanc uxorem. Responderunt filii Jacob Sichem et patri ejus in dolo, saevientes ob stuprum sororis: Non possumus facerquod petitis, nec dare sororem nostram homini incircumciso: quod illicitum et nefarium est apud nos. Sed in hoc valebimus foedera
Abbreviated transcription (Latin):
marib &eccediȩ tertio qͣndo
est. arreptis duo iacob filii. sy¬
meon ileui fres dine gladiis.
ingressi sunt urbeo c̃fident᷑.
Int̾fectisq om̃ib mascuł. emor

Expanded text:
maribus et ecce die tertio quando est arreptis duo Iacob filii Symeon et Levi fratres Dinae gladiis ingressi sunt urbem confidenter interfectisque omnibus masculis Emor
Abbreviated transcription (Latin):
trachanaan ⁊ Rł. Error oborit᷑ qͦmͦ salẽ
sichẽ ciuitas appellet᷑. cũ ierłm in qua
regnauit melchisedech salẽ añ sit dicta.
idẽ urbis ⁊ loci nom̃ in alia atq alia
tribu sit: Aut certe istã salẽ quȩ nc̃ pro
accentu paululũ declinato ħuocabulũ
sonat. ł radt̃ hebrei qđ claudicantis fe-¬
mur iacob ibi conualuerit. ⁊ sanatũ sit.
ꝓẜ ptea eandẽ ciuitatẽ curati atq ꝑfecti
uocabulum ꝯsectã.ute
f ommor ⁊ect Dna quippe ut mulieres
uidos extͣneȩ regionis egredit᷑. qͣndo una¬
queq mens suastudia negligens. actiones
alienas curaiis extͣ habitũ. atq exc̃ ordinẽ
ꝓpͥu euagat᷑. Quã sichem pͥnceps tre opb¬
mit᷑. qr uidelic& inuentã in curis extiorib

Expanded text:
riae . Error oboritur quomodo Salem Sichem civitas appelletur, cum Jerusalem in qua regnavit Melchisedech, Sale ante sit dicta. idem urbis et loci nomen in alia atque alia tribu sit. Aut certe ista salem, quae nunc pro accentu paululum declinato hoc vocabulum sonat. Tradunt Hebraei quod claudicantis femur Jacob ibi convaluerit, et sanatum sit, propterea eamdem civitatem curati atque perfecti vocabulum consecutam. Ret . Dina quippe ut mulieres videat extraneae regionis, egreditur quando unaquaeque mens, sua studia negligens, actiones alienas curans, extra habitum atque extra ordinem proprium evagatur, quam Sichem princeps terrae opprimit
Abbreviated transcription (Latin):
benedictionẽ quã attulitͥ: ⁊ quã
don auit michi d̾s tribuens oĩa.
Uix fr̃e compellente suscipiens
ait. Grad iamursimul. eroq
sotius itineriscui. Dixit iacob.
Nosti domine mi quod parur¬
los habeaos teneros. ⁊oues acbo¬
ues fȩcas mecuor. Quas si plus
inambulando fecerolaborare.
morientur una die cunctiq̃ge.
lrecedat dñs m̃s ante seruum
siuios:ego sequar paulatim
uestigia eius. sicrit uidero pos¬
se paruulos meos. donec ueniã
ad dñm meuor inseir. Respon¬
dit esau. Oro ut de populo qui
mecum est.saltros socu remane¬
ant uiȩcuȩ. Honẽ inquit ne¬
cesse hoc. Uno indigeo. ut inue¬
naos grãm in conspecto dñimei

Expanded text:
quam adtuli tibi et quam donavit mihi Deus tribuens omnia vix fratre conpellente suscipiens ait gradiamur simul eroque socius itineris tui dixit Iacob nosti domine mi quod parvulos habeam teneros et oves ac boves fetas mecum quas si plus in ambulando fecero laborare morientur una die cuncti greges praecedat dominus meus ante servum suum et ego sequar paulatim vestigia eius sicut videro posse parvulos meos donec veniam ad dominum meum in Seir respondit Esau oro te ut de populo qui mecum est saltem socii remaneant viae tuae non est inquit necesse hoc uno indigeo ut inveniam gratiam in conspectu domi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ int̃ sȩ ĩplexa uirgulta sig̾cant. Uñ &
symacꝰ in eandẽ ductꝰ opimionẽ. & aꝑ-¬
paruit ait aries pꝰ ħ retentꝰ in rete cor¬
nib sius. Uerũ qͥbꝰdã in ħ dũtaxat loco
Et enĩ cixNeuN siue rete qđ aqͥla posuit
⁊ simachꝰ ꝑ sin. litt̾am scribit. Hic uͦ samech
litt̾am positã ex qͦ manifestũ eẽ ñ int̾p.¬
tatione stirpiũ condensarũ. ⁊ ĩmodũ
retis int̾ se uir gulta contexta u̾bum

Expanded text:
et inter se implexa virgulta significavit. Unde et Symmachus in eamdem ductus opinionem: Et apparuit, ait, aries post hoc retentus in rete cornibus suis. Verum quibusdam in hoc duntaxat loco Etenim συχνεῶν sive rete quod Aquila posuit, et Symmachus per sin litteram scribit, hi vero samech litteram positam. Ex quo manifestum esse, non interpretationem stirpium condensarum, et in modum retis inter se virgulta contexta verbum
Abbreviated transcription (Latin):
Reũsus ẽ abrahã ad pueros suos.¬
abieruntq bersabee simul: ha¬
bitauit ibi. His ita gestis nun¬
tiatum est abrahã quod melcha
quoq genuisset filios nachor fr̃
suo. Hus pͥmogenitũ. i bui frẽo
eius. Camuhel patrẽ syrorũ:⁊ca

Expanded text:
reversus est Abraham ad pueros suosbieruntque Bersabee simul et habitavit ibi his itaque gestis nuntiatum est Abraham quod Melcha quoque genuisset filios Nahor fratri suo Hus primogenitum et Buz fratrem eius Camuhel patrem Syrorum
Abbreviated transcription (Latin):
Siqͥd ÷ inuepribus
herebat aries ille :
cruxcornua ht.
Sic eñ duo ligna cõ¬
pingunt᷑ secum. ⁊
spem crucis reddt̃.
Un ⁊ scriptũ ÷ de eo.
Cornua in manib
herentẽ arietẽ: cru¬
uepres aut sp̃inȩ

Expanded text:
d in vepribus haerebat aries ille, crux cornua habet. Sic enim duo ligna compinguntur secum et speciem crucis reddunt, unde scriptum est de eo. Cornua in manibus haerens aries cruVepres autem spinae
Abbreviated transcription (Latin):
Etiã ista questio simili locutione sol
Inconseqͥntib ati hoc genꝰ locͤutionis
euident᷑ appar&e: uͥ dr. Et uocauit¬
abrabã nom̃ loci illiꝰ añs uidet. ut
dicat᷑ hodie in monte dñs apparuit.

Expanded text:
etiam ista quaestio simili locutione soluin consequentibus autem hoc genus locutionis euidenter adparet, ubi dicitur: et uocauitAbraham nomen loci illius "dominus uidit", ut dicant hodie: in monte dominus adparuit.
Abbreviated transcription (Latin):
cariathurbe dr̃ .i. ciuitas qͣtuor. Cariath
enĩ hebraice : ciuitas. arbe qͣtuor. Ibi it
situs ẽ adam maximꝰ. ⁊ abrahã: ⁊ isaac.
& iacob. Conuallis mambre ab uno ami
ra. adama. ⁊ sebom diuino igne subu̾ sȩ
st̃: illa pariuila nuncupat᷑. Siqͥdẽ segor
transfert᷑ in paruã. quȩ in lingua syra

Expanded text:
citur, id est civitas quatuor. Cariath enim Hebraice civitas, arbe, quatuor. Ibi enim situs est Adam maximus, et Abraham, et Isaac et Jacob. Convallis Mambre ab uno amirha, Adama, et Seboim divino igni subversae sunt, illa parvula nuncupatur; si quidem Segor transfertur in parvulam. Vallis autem Sa
Abbreviated transcription (Latin):
Samariten. a quo samaria. q̃ sic
uocatur ⁊ asiriis ⁊ ab hebreis.
dicta est ⁊̃ anthyochia ł epiphania.
Amatheum. Hȩc nomina ignorant᷑.
pico. ł qr ignoranturquȩ nõĩa nẽ
habeant.

Expanded text:
Samariten. A quo Samaria, quae sic vocatur et Assyriis et Hebraeis. Dicta est autem Antiochia vel Epiphania. Amathaeum. Haec nomina ignorantur, pico, vel quia ignoratur quae nomina nunc habeant
Abbreviated transcription (Latin):
cęlũ. Et erat robustꝰ uenator corã dño
Uenabat᷑ enĩ aĩas ad int̾itũ. faciens hõies
ignẽ ad orare. Alia tͣnslatio dic̃ contͣ dm̃.¬
Querit᷑ quomͦ dictũ sit denem roth
cũ gigantes ⁊ antea natos scriptura
cõmemorat. An forte qr pꝰ diluuium
nouitas gn̾is humani reꝑandi denuo
cõmemorat᷑. in qͣ nouitate hic cępit ẽẽ

Expanded text:
. Et erat robustus venator coram Domino. Venabatur enim animas ad interitum, faciens hominem ignem adorare. Alia translatio dicit: contra DQuaeritur, quomodo dictum sit de Nebroth: cum gigantes et antea natos scriptura commemoret. an forte quia post diluuium nouitas generis humani reparandi denuo commemoratur, in qua nouitate hic coepit esse
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq profiscerentur de oriete
inuenerunt campũ in t̾ra sen¬
naar. & habitauerunt in eo.Dix̃¬
ꝙ alt̃ ad ꝓrimuo suũ. Uenite
faciamus lateres: ⁊ coquamus
eos igni. Habueruntq lateres
ꝓsaxis. ibitum̃ procemento:
aixerunt. uenite faciamys nob̾
ciuitateoi ⁊turrem. cuius cacr¬
mus nomen nr̃oante quã diuae¬
uidamur in uniũsas t̾ra. Descẽ¬

Expanded text:
cumque proficiscerentur de oriente invenerunt campum in terra Sennaar et habitaverunt in eo dixitque alter ad proximum suum venite faciamus lateres et coquamus eos igni habueruntque lateres pro saxis et bitumen pro cemento et dixerunt venite faciamus nobis civitatem et turrem cuius cmus nomen nostrum antequam dividamur in universas terras descen
Abbreviated transcription (Latin):
morat mͦgentes
septuaginta duas.
q̃ a trib filiis noe
disseminate sunt
pꝰ diluuiũ. Et pͥmũ
dic̃ de iaphech mi¬
nore de qͦ nati ft̃¬
uii. filii qͥ tenuer̃
septẽtrionalẽ regi¬
onẽ atauro & ama-¬
no. montib ei liciȩ
⁊ syriȩ.¶Gomer
ut iosephus dicit
ipsi fc̃ galathȩ qui
latine gallo greci
dicuntur. Magog
qͥdã putant eẽ mas¬
sagetes. madai. medi.¬

Expanded text:
modo gentes septuaginta duas quae a tribus filiis Noe disseminatae sunt post diluvium. Et primum dicit de Japheth minore, de quo nati septem filii qui tenuerunt septentrionalem regionem a Tauro et Amcino montibus Ciliciae et Assyriae. Gomer, ut Josephus dicit, ipsi sunt Galatae qui Latine Gallograeci dicuntur. Magog quos quidam putant Massagetas. Madai Medi
Abbreviated transcription (Latin):
Uenite edificemus nob̾ ciuitatẽ & turrẽ.
cuiꝰ caput erit usq ad cęlũ. Si hoc se
posse credider̃. nimiũ stulta audatia⁊
ĩpietas dep̃hendit᷑. & qr obhoc dĩ uindi¬
cta secuta ẽ ut eoꝵ linguȩ diuidentur:
ñ absurde hoc cogitasse c̾redantur.
¶Uenite descendamꝰ ⁊ confundamꝰ ibi
linguã eoꝵ ne audiat unꝰ qͥsq uocem
ꝓximi. Utrũ ad angłos hoc dixisse
intelligat᷑. an scđ̾m illud accipiendũ ẽ
qđ in exordio libri legitur. Faciamꝰ hoĩem
numero. qr ibi ꝯfudit dñs labia t̾rȩ. sic
⁊ illic cũ dictũ eẽt. faciamꝰ hoĩem ad ima¬
ginẽ nr̃am : In conseq̃ntib tñ ñ dictũ ẽ

Expanded text:
Venite aedificemus nobis ciuitatem et turrem cuius caput erit usque in caelum. si hoc se posse crediderunt, nimium stulta audacia et inpietas deprehenditur. et quia ob hoc dei uindicta secuta est, ut eorum linguae diuiderentur, non absurde hoc cogitasse creduntur. Venite descendamus et confundamus ibi linguam eorum, ne audiat unusquisque uocem proximi. utrum ad angelos dominus hoc dixisse intellegitur ? an secundum illud accipiendum est quod in exordio libri legitur: faciamus hominenumero: quia ibi confudit dominus labia terrae, sic et illic cum dictum esset: faciamus hominem ad imaginem nostram, i
Abbreviated transcription (Latin):
gio thurifera. Fuilath pars ethiopiȩ occi¬
dentał. Sabatha. regina ⁊ sabathacha.
hoꝵ nõĩa abusu recesser̃ ⁊ q̃ ꝓ eis nc̃ hñtur¬
ꝗͣ illa q̃ suꝑiꝰ legit᷑.⁊ differt in sez iptura.
Nã illa ꝑ sin. ħ ꝑ samech scribit᷑. Nã ⁊ in
ꝓsalmo uͥ nos cantamꝰ reges arabũ. ⁊ saba:
in hebreo habet᷑ reges saba ⁊ saba. dadan
ethiopiȩ ultima regio ÷.
arripuerit. ignẽ ꝓd̾o coluit. ⁊ ipse actor

Expanded text:
gio thurifera. Hevila pars Aethiopiae Occidentalis. Sabatha, Regma et Sabatacha. Horum nomina ab usu recesserilla quae superius legitur, et differt in Scriptura. Nam illa per Sin, haec per Samech scribitur. Nam et in psalmo ubi nos canimus: Reges Arabum et Saba , in Hebraeo habetur: Reges Saba et Saba. Dadan Aethiopiae ultima regio estarripuerit, ignem pro Deo coluit, et ipse auctor
Abbreviated transcription (Latin):
Descendẽ ds̃ dr̃ qͣndo se sensib ł operib
cõmodat humanis. sic̃ ⁊ ad moysen dixit.
Uidens uidi afflictionẽ ppłi mei. & descen-¬
di lib̾are eos. & de sodomitis dictum ẽ.
hic mist̾ium trinitatis cõm̃dari: cũ dic̃.
descendamꝰ ⁊ ꝯfundamꝰ.¬
nat. siue ⁊̃ elationẽ hereticoꝵ qͥ turrim
praui dogmatis contͣ dm̃ uolt̃ ȩdificare.
quȩ m̾ito turris babel.i. confusionis
appellat᷑. ꝓfecti st̃ aut̃ de oriente. qr
uerũ solẽ reliquert̃. Inuenert̃ campũ
sennaar qui int̾pretatur fetor. ł excus¬
sio dentiũ. qr dogmata hereticoꝵ non

Expanded text:
dere Deus dicitur quando se sensibus vel operibus commodat humanis, sicut ad Moysen dixit: Videns vidi afflictionem populi mei, et descendi liberare eos . Et de Sodomitis dictum est:hic mysterium Trinitatis commendari, cum dicit: Descendamus et confundamnat, sive etiam elationem haereticorum qui turrim pravi dogmatis contra Deum volunt aedificare. Quae merito turris Babel, id est confusionis appellatur. Profecti sunt autem de Oriente, quia verum solem reliquerunt. Invenerunt campum Sennaar, qui interpretatur fetor vel excussio dentium, quia dogmata haereticorum non
Abbreviated transcription (Latin):
ueri hebrei sunt qͥ de p̃sentib ad fut̾a.
de cacducis ad mansura tͣnsitũ faciunt.
Falech diuisio. subisto enĩ facta ẽ diusio
st̃ filii duo. nom uniꝰ falech. qr in dieb
e duusa ẽ t̾ra. nͥ forte indieb eiꝰ lingua.¬
rui illa diu̾sitas exciterit ꝑ quẽ factũ ẽ
ut gentes diuidentur. ⁊ Querit᷑ quare¬
senp̾tũ sit. sem erat pat̃ om̃iuĩ filiorũ
heber. cũ inueniatur heber qͥntꝰ a sem
filionoe. utrũ qr exillo hebrei añr
appellati. ꝑ illũ eni gn̾atio transit ad
ibrahã. Q uid gͦ ꝓbabilius sit hebreos
rito quęritur.

Expanded text:
Veri Hebraei sunt qui de praesentibus ad futura, de caducis ad mansura transitum faciunt. Phaleg divisio. Sub isto enim facta est divisio sunt filii duo; nomen unius Phalec, quia in diebus eius diuisa est terra, nisi forte in diebus eius linguarum illa diuersitas extiterit, per quam factum est, ut gentes diuiderentur. Et erat scriptum sit, Sem erat pater omnium filiorum Heber; cum inveniatur Heber quintus a Sem filio Noe: utrum quia ex illo Hebraei dicuntur appellati? per illum enim generatio transiit ad Abraham. Quid ergo probabilius sit, Hebraeos rito quaeritur.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ potens int̾ra. ⁊ erat robustus¬
prouerbiuo quasi neos rod.ro.¬
bustus uenator coram dno. fuit
autẽ principiuos regnieius ba¬
bilon. ⁊ arach. ⁊ archad. ⁊ chalannȩ
interra sennaar. Detra illa eg̃ssꝰ ẽ¬

Expanded text:
e potens in terra. Et erat robustusproverbium: Quasi Nemrod robustus venator coram Domino. Fuit autem principium regni ejus Babylon et Arach et Achad, et Chalanne in terra Sennaar. De terra illa egressus e
Abbreviated transcription (Latin):
ulta remanere
peccata ꝑmittit.
hic correptione
inchoat. ut in re¬
boꝵ dãpnatione
ꝯqͥescat. sic̃ scripĩ¬

Expanded text:
ulta remanere peccata permittit, hic correptione inchoat, ut in reproborum damnatione conquiescat, sicut scrip
Abbreviated transcription (Latin):
dentes iudoꝵ detractionẽ oꝑimꝰ. Uesti¬
m̃itũ enĩ sig̾cat sacram̃tũ. dorsa memo¬
celebrat eccła. ñ ad huc ꝓspectat fut᷑am.¬
nec ultimꝰ ingentib credidit. uidit
nuditatẽ pat̾ris. qr ꝯsensit in necem
erat in ꝓpħia secretũ. idoq fit seruus
pͣatrũ suoꝵ. Quid enĩ aliud hodie¬
bauilans legẽ ⁊ ꝓpħas ad testimoniũ
assertionis ecđȩ. ut nos horemꝰ per
sacram̃tũ qdđ nunciant illi ꝑ litterã :¬
ndũ habitoe iapheth indomib sem. S
paulo pꝰ quẽ ad modũ concludat adu̾tite.
Igit᷑ ia inqͥt ñ estis ꝑegrini ⁊ inqͥlim. sed
estis ciues sc̃oꝵ ⁊ domestici d̾i. suꝑ edificati

Expanded text:
dentes, Judaeorum detractionem operimus. Vestimentum enim significat sacramentum, dorsa memocelebrat Ecclesia, non adhuc nec ultimus in gentibus credidit, vidit nuditatem patris, quia consensit in necem erat in prophetia secretum; ideoque fit seruus fratrum suorum. quid est enim aliud hodiebaiulans legem et prophetas ad testimonium adsertionis ecclesiae, ut nos honoremus per sacramentum, quod nuntiat illa per litteram ndum habitabat Iapheth in domibus Sem. sed paulo post quemadmodum concludat, aduertite. igitur iam, inquit, non estis peregrini et inquilini, sed estis ciues sanctorum et domestici dei superaedific
Abbreviated transcription (Latin):
ac uero arfaxad genuit sela de
quo ortus ẽ heber. Hatiq sunt
heber filii duo. nomenun fa¬
leg eoquod indiebus eius diui
tan. qui iectan genuit helmo¬
dad. ⁊ saleph. ⁊ asermoth. iare. ⁊
aduram. ⁊ ural. decla. ⁊ebal.⁊
abimahel. saba. ⁊ophir. ieiula.
nobab. Om̃s isti filii iectan. Et
facta÷ habitatio eoruor de mes¬
sa ꝑgentibus usq sephar mon¬
tem orientaleo. Isti filii sem.
scđm cognationẽ& linguas.⁊
regiones ingentibus sius. Hi
silii noe uixta ppłos inatione

Expanded text:
at vero Arfaxad genuit Sala de quo ortus est Eber natique sunt Eber filii duo nomen uni Faleg eo quot. Jectan genuit Helmodad, et Saleph, et Asermoth, et Jare, et Aduram, et Uzal, et Decla, Ebal, Abimahel Saba et Ophir et Evila et Iobab omnes isti filii Iectan et facta est habitatio eorum de Messa pergentibus usque Sephar montem orientalem isti filii Sem secundum cognationes et linguas et regiones in gentibus suis hae familiae Noe iuxta populos et natione
Abbreviated transcription (Latin):
chalanne ipsa ÷ selentia a selentio
rege asye.  In t̾ra sennaar.i. in baby¬
lonia. ubisunt putei bituminis. De
t̃ra illa .i. de sennaar egressus est
assur.i. imꝑium assyrioꝵ. quod
primum fuit sub nino.
Et ȩdificau̾ niniuen. Niniuen ciuitaᷤ
assirioꝵ. Ninus beli filiꝰ ȩdificau̾ ninũ.
ꝗͣ hebrei nimuen appellauer. Int̾pre

Expanded text:
Calane. Ipsa est Seleucia a Seleuco rege Asiae. In terra Sennaar. Id est, in Babylonia, ubi sunt putei bituminis. Vers. 11. De terra illa. Id est de Sennaar. Egressus est Assur. Id est, imperium Assyriorum, quod primum fuit sub Nino. Et aedificavit Niniven. Niniven est civitas Assyriorum. Ninus Beli filius aedificavit Ninum quam Hebraei Ninniven appellaverunt. Interpre
Abbreviated transcription (Latin):
eo tẽꝑalia flagill
n sentiant. qͦ etu
eos supplicia &¬
pectant. Benei
eoꝵ multa neqͥti
chã peccante su¬
nificata ẽ. cui a
chanaam puer se

Expanded text:
eo temporalia flagella non sentiant, quo aeterna eos supplicia exspectant. Bene autem eorum inulta nequitia Cham peccante signata est, cui a Chanaam puer, se
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ aꝓpħis p̃nunciatũ ẽ ueniss& in
mundũ. bibiss&e de uinea sua calicẽ
illũ. qͥ tͣnsire ñ potuit. dormiss& in
passione sua tamꝗͣ inebrietate stulti¬
tiȩ q̃ sapientior hõib. atq ita nuda¬
retur mortalis carnis infirmitas. ꝑ
occultũ diuidiciũ fortior hõib. Quã¬
uos ibi locis uris in ueniamꝰ. in uanitate
ꝑnitiosa adreꝓbos capiendos. utili aũ
ad ꝓbatos manifestandos.
uero sem. ⁊iafech palliuos ĩposuer̃
humeris suis:uncedentes retror¬
sum operuerunt uerenda pacri
sui. faciesq eorum au̾sȩ erant:
patris uirilia ñuiderunt. Euigi¬

Expanded text:
s praenuntiatus est. uenisset in mundum, bibisset de uinea sua calicem illum, qui transire non potuit, dormisset in passione sua tamquam in ebrietate stultitiae. quae sapientior est hominibus; atque ita nudaretur mortalis carnis infirmitas per occultum dei consilium fortior hominibus; quauos ibi locis uestris inueniamus in uanitate perniciosa ad reprobos capiendos, utili autem ad probatos manifestandos. vero Sem et Japheth pallium imposuerunt humeris suis; et incedentes retrorsum operuerunt verenda patris sui, faciesque eorum aversae erant, et patris virilia non viderunt. C
Abbreviated transcription (Latin):
Filii gomer asceneth.
qͥs greci regmos
uocant. Rifat pa-¬
fagones. thogorma.
⁊ ellades appellant᷑.
Tharsis silices. qͦꝵ¬

Expanded text:
Filii Gomer Ascenez. Quos Graeci Reginos vocant. Riphath Paphlagones. Togorma P qui et Hellades appellantur. Tharsis Cilices q
Abbreviated transcription (Latin):
charsis cethin. ⁊ dodanim. Abhis
duuse sunt insule gentiũ. in
regionib sius. unusquisq scd̃os
linguam ⁊ familias innationi¬
bussuis. filii autẽ cham. chus.
⁊imes raim. ⁊ futh. ichanaan. fi¬
cabatha ⁊ Regma.¬

Expanded text:
Tharsis Cetthim et Dodanim ab his divisae sunt insulae gentium in regionibus suis unusquisque secundum linguam et familias in nationibus suis filii autem Ham Chus et Mesraim et Fut et Chanaan fiSabatha et Regma
Abbreviated transcription (Latin):
¶Dant᷑ eis cuncta aĩalia in escã. qr in con
uocatione gentiũ ad fidem nulla est¬
distantia. Qđ ⁊ indisco petro oftendit᷑.¬
eiecto sanguine manducare iubent᷑.
ne uita pͥstina. qͣsi suffocata in ꝯscientiã
fessionẽ.

Expanded text:
Dantur eis cuncta animalia in escam, quia in vocatione gentium ad fidem nulla distantia est, quod in disco Petri figuratur. Sanguinem manducare prohibentur, ne vita pristina quasi suffocata in conscientia fessionem.
Abbreviated transcription (Latin):
manui ur̃ȩ traditi sunt.: om̃e
quodmouetur ⁊ uiuit erit uob̾¬
incibum. Quasi olera uirentia
tradidi uob̃omĩa. excepto quod
carneor cum sanquine: nonco

Expanded text:
manui vestræ traditi sunt, & omne quod mouetur & viuit, erit vobstatim. Quasi olera virentia tradidi vobis omnia, excepto quod carnem cum sanguine non co
Abbreviated transcription (Latin):
rebeccȩ matrissue. Uidens aũ
esau quod benedixissi pater
suus ia cob. ⁊ misissi eũ in me¬
sopotamiao siriȩ ut indeu¬
xorem duceret. ⁊ quod post be¬
nediccionemo p̃cepisset ei dicen.
non accipies conuigeo de fili¬
ab chanaan. quodq obediens
iacob parentib isset in syriao.¬

Expanded text:
Rebeccae matris suae videns autem Esau quod benedixisset pater suus Iacob et misisset eum in Mesopotamiam Syriae ut inde uxorem duceret et quod post benedictionem praecepisset ei dicens non accipies coniugem de filiabus Chanaan quodque oboediens Iacob parentibus isset in Syria
Abbreviated transcription (Latin):
unadie. Dixit quoq rebecca ad
ysaac. Tedet me uitȩ mee ꝓpt̾
filias hech. Si acceꝑit iacob uxo¬
rem de stirpe. huius c̃rȩ. nolo ui¬
uere. Uocauit itaq ysaac iacob
ibenedixit p̃cepitq eidicens.
Noli accipere coniugeo de ge¬
nere chanaan. s uade i ꝑficiscẽ
in mesopota miaos siriȩ ad dooñ
bathuhel patris matris cuȩ: ⁊acei

Expanded text:
una die dixit quoque Rebecca ad Isaac taedet me vitae meae propter filias Heth si acceperit Iacob uxorem de stirpe huius terrae nolo vivere vocavit itaque Isaac Iacob et benedixit praecepitque ei dicens noli accipere coniugem de genere Chanaan sed vade et proficiscere in Mesopotamiam Syriae ad domum Bathuel patrem matri
Abbreviated transcription (Latin):
uba esau rebeccȩ. quib cõminatꝰ ẽ oc¬
cidore fiẽm suũ. cũ scriptura dicat
hoc eũ insua cogitatione aixisse. uisi
qr hinc nob̵ datur incelligi qđ diuinitꝰ
ei r uelabantur oĩa: Uñ ad magnũ
mistiũ ꝑtin&. qđ filiũ suũ minꝰorem
ꝓmaiore uoluit bñdici. in atris in¬
Igitur esau pꝰ bñdictionẽ patris in¬
uidiȩ stunulis concitatꝰ. necẽ frĩ suo
lacob fraudulent᷑ excogitat. hoc ni
uerũ etiã credentes in illo usq ad ef¬
fusionẽ sanguinis ꝑsecutꝰ ẽ.¬

Expanded text:
ba Esau Rebeccae, quibus comminatus est occidere fratrem suum, cum scriptura dicat hoc eum in sua cogitatione dixisse? nisi quia hinc nobis datur intellegere, quod diuinitus eis reuelabantur omnia. unde ad magnum mysterium pertinet, quod filium suum minorem pro maiore uoluit benedici. Quod Igitur Esau post benedictionem patris invidiae stimulis concitatus, necem fratri suo Jacob fraudulenter excogitat. Hoc nimverum etiam credentes in illo usque ad effusionem sanguinis persecutus e
Abbreviated transcription (Latin):
bilia ñ in firmis ocłis m̃tis ꝑ ea q̃ facta
st̃ ĩ tellecta ꝯspiciat. ⁊ sẽpit̾na dĩ uirtu¬
tẽ. ac̃ diuinitatẽ in effabilit̾ cernat :
uacare uult ab õĩ negotio ⁊ iõsterđ
affectando qͥppe ociũ quo studia con¬
tẽplationis ignesct̃. ñ contẽꝑat᷑infir¬
mitati hõiũ. qui uarus p̃ssuris sibi de.
caritate in ardescit. uult enĩ docere
qđ nouit: neq cũ inuidia tabescente
it̃ hr̃e uidit sororẽ labore agendi
atq patiendi filiis abundantẽ. ⁊ dol&
mitatib necessitatibq ꝯsulit᷑. ꝗͣ ad illa
Hic dolor figuratꝰ uidet᷑ in eo qđ scri¬
ptũ ẽ. ⁊ zelauit rachel sororẽ fuã ꝓii
ꝑtin&e u̾bis carne editis expͥmi ñ potest.
eligit doctrina sap̾iȩ ꝑquas lib& corpo¬
reas imagines ⁊ similitudines ut cumq
cogitando insimiare diuina. ꝗͣ ab officio
tasia docendi cessare. Sic̃ elegit rachel¬
exiuirosuo ⁊ ancilla susciꝑe libos. quã
sine filiis oĩno remanere. Bala quippe

Expanded text:
is per ea quae facta sunt intellecta conspiciat et sempiternam dei uirtutem ac diuinitatem ineffabiliter cernat, uacare uult ab omni negotio et ideo sterilis. affectando quippe otium, quo studia contemplationis ignescunt, non contemperatur infirmitati hominum, qui in uariis pressuris sibi desicaritate inardescit — uult enim docere quod nouit neque cum inuidia tabescente iter habere — uidet sororem labore agendi atque patiendi filiis abundantem et doletmitatibus necessitatibusque consulitur, quam auid discitur. Hic dolor figuratus videtur in eo quod scriptum est: Et zelavit Rachel sororem suam. Propertinet, verbis carne editis exprimi non potest, eligit doctrina sapientiae per quaslibet corporeas imagines et similitudines utcumque cogitanda insinuare divina, quam ab officio talia docendi cessare, sicex viro suo, et ancilla suscipere filios, quam sine filiis remanere. Bala quippe
Abbreviated transcription (Latin):
& dix̃ rachel. Iudicauit me ds. & exaudiu̾
uocẽ meã. ⁊ dedit mͥ filiũ. ꝓpt̾ea uocauit
nom̃ eiꝰ dan. Causam nõis exp̃ssit ut ab eo
qđ iudicassoe se dñs filio ancillȩ iudicii nom
imponer&. Dan qͥppe int̃p̃tat᷑ iudicium.
Et concepit adhuc ⁊ peꝑit bala ancilla¬
rachel filiũ scđm iacob. & dixit rachel.
habitare me fẽc habitatione cum sorore
mea. ⁊ inualui & uocauit nom̃ eiꝰ neptalĩ.
Causa nois neptalim alia hic multo expo¬
nit᷑. ꝗ̃ in libro hebraicoꝵ nõiũ scripta ẽ.

Expanded text:
 dixit Rachel: Judicavit me Deus, et exaudivit vocem meam, et dedit mihi filium; propterea vocavi nomen ejus Dan . Causam nominis expressit, ut ab eo quod judicasset se Dominus filio ancillae, judicii nomen imponeret. Dan quippe interpretatur judicium. Et concepit adhuc Rachel filium secundum Jacob: et dixit Rachel: Habitare fecit me Deus habitatione cum sorore mea, et invalui: et vocavit nomen ejus Nephthalim. Causam nominis Nephthalim, alia hic multo exponitur, quam in libro Hebraeorum Nominum scripta est.
Abbreviated transcription (Latin):
suaue olentẽ. sapore
uit insipido. ⁊ id̾o
cur ea mulies tanto¬
part concupierit.
ignorare me fateor.
aisi forte p̃y pomi
raritatẽ ⁊ odoris
iocunditatẽ. Cur uͦ
ipsa re gestã sc̃a scri¬
ptura tacere nolue
aliqͥd in eis magnũ
quȩrere cõ moner&e :
Nicħ ãpliꝰ conicere
somuni sensu michi
siggerit᷑. ut illo
madir agorico pomo
figurariꝰ intelligã

Expanded text:
suaveolentem, sapore autem insipido; et ideo cur eam mulier tantopere concupierit, ignorare me fateor, nisi forte propter pomi raritatem et odoris jucunditatem. Cur vero ipsam rem gestam sancta Scriptura tacere nolueraliquid in eis magnum quaerere commoneret, nihil amplius conjicere communi sensu mihi suggeritur: ut illo mandragorico pomo figurari intelligam
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ heroũ. nec t̾ram
ramese. s tantũmͦ
gesen. ñ nulli iuđoꝵ
assert̃ gesen nc̃ the¬
haidẽ uocari :⁊ id
qđ p̾ea seqͥtur dedit
arsenonẽ sic oli
uocatũ autumant.

Expanded text:
m Ramesse, sed tantummodo Gesen. Nonnulli Judaeorum asserunt, Gesen nunc Thebaidem vocari. Et id quod postea sequitur: Dedit Arsenoitem sic olim vocatum autumant.
Abbreviated transcription (Latin):
iiponit matũi suꝑ
ocłos eiꝰ ⁊ cecitatẽ
aufert. ouiꝰ idem
distulit cecitatem.
ut postremꝰ credoe
qͥãn ñ potuit esse
credulus. Un ⁊ apłs

Expanded text:
imponit manum super oculos ejus, et caecitatem aufert. Cujus idem distulit caecitatem, ut postremus crederet, qui ante non potuit esse credulus. Unde et Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
filiã hoĩs ⁊ rł. Quęrit᷑ qñ ista fieri potuer̃.
tpris colligit᷑ eos uenisse ad eundẽ iosepħ frẽm
suũ mȩgyptũ cũ patre suo fieri potuit ut
iudȩ filii eiꝰ etatis om̃s possent duc̾e uxores.
Nã thamar nurũ suã mortuo pͥmogenito
suo. alt̾i filio dedit. qͦ ⁊̃ mortuo expectauit
ut cresc̾et t̾cius. & cũ creuiss&e: nec illi eã
dedit timens ne ⁊ ipse moreret᷑. Unde
factũ ÷ ut eidẽ socero suo se illa supponer&.
tuerint m̾ito mou& nͥ ut forte sol& scͥpt᷑a
ꝑ recapitulationẽ aliqͦt annos añ uenditũ
iosepħ hoc fieri cepisse intelligi uelit. qm̃

Expanded text:
filium et cetera. quaeritur quando ista fieri potuerunt. temporis colligitur eos uenisse ad eundem Ioseph fratrem suum in Aegyptum cum patre suo — fieri potuerit, ut Iudae filii eius aetatis omnes possent ducere uxores? nam Thamar nurum suam mortuo primogenito suo alteri filio dedit: quo etiam mortuo expectauit, ut cresceret tertius; et cum creuisset, nec illi eam dedit timens, ne et ipse moreretur. unde factum est, ut eidem socero suo se illa subponeret.tuerint, merito monet, nisi, ut forte solet, scriptura per recapitulationem aliquot annos ante uenditum Ioseph hoc fieri coepisse intellegi uelit, q
Abbreviated transcription (Latin):
multo tẽpore. Iacob postitatis suȩ deplo¬
rans dispendia qͣsi pat̾ filiũ lugebat anussũ.
qͣsi ꝓpħa flebat int̾tũ uideoꝵ. Inde scidit
uestumñta sua qđ in passione dñi legimus
factũ a pͥncipe sacerdotũ. S ⁊ uelũ tẽpli

Expanded text:
multo tempore. Jacob posteritatis suae deplorans dispendia, quasi pater filium lugebat amissum, quasi propheta flebat interitum Judaeorum. Inde scidit vestimentum suum, quod in passione Domini legimus factum a principe sacerdotum. Sed et velum templi