comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
am illud qđ sapientia cõmonet dicens. Bibi
aquas de tius fontib et de tuis puteis. et
sit tibi fons tuus ꝓprius. Tempta gͦ et du õ
auditor habere ꝓpͥum puteũ. et ꝓprum
fontẽ. ut et tu cum apprehenderis libru
scripturarũ: incipias etiã ex ꝓpͥo sensu
ꝓferre aliquem intellectũ. et scdm ea quȩ
in ȩccła didicisti. tempta et tubibere de
fonte ingenii tui. Est intra te natura aq̃
uiue. sunt uenȩ ꝑhennes et irrigua fluen¬
ta rationabilis sensus. si mͦ non sint terra
et ruderib operta. Sed satis age fodere t̃s
tuã. et purgare sordes. id.ẽ. ingenii tui a¬
mouere desidiã. et torporẽ cordis excu¬
tere. Audi enĩ quid dicit script᷑a. Run¬
ge oculũ. et profert lacrimã. punge cn
et profert sensũ. Purgagͦ et tu ingeni¬
um tuũ. ut aliquando etiã de tuis fon¬
tib bibas. et de tuis puteis haurias aqui
uiuã. Si enĩ suscepisti in te uerbũ di.
si accepisti ab iłtu aquã uiuã. et fidelit̾

Expanded text:
iam illud quod sapientia commonet dicens: « Bibe aquam de tuis fontibus, et de tuis puteis. Et sit tibi fons tuus proprius. . » Tenta ergo et tu, o auditor, habere proprium puteum et proprium fontem, ut et tu cum apprehenderis librum Scripturarum, incipias etiam ex proprio sensu proferre aliquem intellectum, et secundum ea quae in Ecclesia didicisti. Tenta et tu bibere de fonte ingenii tui. Est intra te natura aquae vivae, sunt venae perennes et irrigua fluenta rationabilis sensus, si modo non sint terra et rudibus completa. Sed satage fodere terram tuam, et purgare sordes, id est ingenium, amovere desidiam et torporem cordis excutere. Audi enim quod dicit Scriptura. « Punge oculum, et profer lacrymam: punge cor, et profer sensum . Purga etiam et tu ingenium tuum, ut aliquando etiam de tuis fontibus bibas, et de tuis puteis haurias aquam vivam. Si enim suscepisti in te verbum Dei, si accepisti ab Jesu aquam vivam, et fideliter
Abbreviated transcription (Latin):
et fodiamꝰ cum ipso puteos aquȩ uiuȩ
etiã si obsistunt philistini. etiam si
rirant᷑. nos tam̃ ꝑseueremꝰ cũ ipso puteoᷤ
fodiendo. ut et nobis dicat᷑. bibe aquã
de tuis uasis. et de tuis puteis. Et in
tantũ fodiamꝰ. ut semꝑ abundent
aquȩ putei in plateis nr̃is. ut ñ solũ nob̾
sufficiat scientia scriptarũ s et alios do¬
ceamus. et alios instruamꝰ: ut bibant
homines. bibant et pecora. Audiant

Expanded text:
et fodiamus cum ipso puteos aquae vivae, etiam si obsistunt Philisthini, etiam si rixantur, nos tamen perseveremus cum ipso puteos fodiendo, ut et nobis dicatur: Bibe aquam de tuis vasis, et de tuis puteis : et in tantum fodiamus, ut superabundent aquae putei in plateis nostris, ut non solum nobis sufficiat scientia Scripturarum, sed et alios doceamus et instruamus ut bibant. Homines bibant et pecora, quia et
Abbreviated transcription (Latin):
et de singulis nobis hoc dici potest. quia
duȩ gentes et duo ppłi sunt intra nos.
oꝵ nichilominꝰ ppłs intra nos. ¶De corde
enĩ nr̃o ꝓcedunt cogitatione nalȩ. ad¬
ulteria. furta. falsa testimonia doli.
contentiones. hereses. inuidiȩ. cõmes¬
sationes. et his similia. Uides quantus
maloꝵ ppłs intranos. ẽ: Si uͦ meream᷑ il¬
lã uocẽ dicere scõꝵ. ã timore tuo dñe in¬
utero concepimꝰ et peperimꝰ. sꝑm salutĩ
tuȩ fecimus suꝑ terrã: tunc et alius in¬
tra nos ppłs inuenit᷑ in sꝑu generatus.
nentia. castitas. et his similia. Uides aliũ
ppłm. qui et ipse intra nos est. Sed iste
minor. ẽ. ille maior. Semꝑ enĩ pluresst̃
mali quam boni. et uitia numerosio¬
ra uirtutib. Sed si tales sumꝰ qualis re¬
becca. et meream᷑ de isaac. id.ẽ. de uer¬
bo di habere conceptũ: etiã in nobis po¬
płs ppłm superabit. et maior seruiet mi¬
nori. Seruiet enĩ caro sꝑui. et uitia uir¬

Expanded text:
et de singulis nobis hoc dici potest, quia duae gentes et duo populi intra nos sunt: orum nihilominus intra nos est. De corde enim nostro procedunt cogitationes malae, adulteria, furta, falsa testimonia, doli, contentiones, haereses, invidiae, comessationes , et his similia. Vides quantus malorum populus intra nos est Si vero mereamur illam vocem dicere sanctorum, A timore tuo, Domine, concepimus et peperimus; spiritum salutis tuae fecimus super terram , tunc et alius intra nos populus invenitur, in spiritu generatus; nentia, castitas , et his similia. Vides alium populum, qui et ipse intra nos est; sed hic minor est, ille major: semper enim plures sunt mali quam boni, et vitia numerosiora virtutibus. Sed si tales simus qualis Rebecca, et mereamur de Isaac, id est, de verbo Dei habere conceptum, etiam in nobis populus populum superabit, et major serviet minori: serviet enim caro spiritui, et vitia vir
Abbreviated transcription (Latin):
erit qđ sꝑualis. ẽ. lex: tunc isaac ma¬
gnificabit᷑. et fiet magnus ualde. ui¬
de enim quia et dñs in eu̾głiis paucos
panes frangit. et quot milia reficit
ppłoꝵ. et quanti cophini reliquiarũ
suꝑsunt. Ponec in tegri st̃ panes. ne¬
mo saturat᷑. nemo reficit᷑. nec ipsi pa-¬
nes uident᷑ augeri. Considera gͦ nunc
quomͦ paucos panes frangimꝰ de scri¬
pturis diuinis paucos sermones assu¬
mimꝰ. quot milia hominũ saturant᷑. S¬

Expanded text:
erit quod spiritalis est lex; tunc maerit quod spiritalis est lex; tunc magnificabitur Isaac, et fiet magnus valde. Vide enim quia et Dominus in Evangeliis paucos panes frangit, et quot millia refecit populorum, et quanti cophini reliquiarum supersunt. Donec integri sunt panes, nemo saturatur, nemo reficitur; nec ipsi panes videntur augeri. Considera ergo nunc quomodo paucos panes frangimus in Scripturis divinis. Paucos sermones assumimus, et quot millia hominum saturantur! S
Abbreviated transcription (Latin):
deat᷑. Isaac sermodĩ est. qui sermo in le
ge hordeũ seminat. in ȩugliis triticũ.
Illũ enim cibũ ꝑfectiorib et sꝑualib.
hunc imperitiorib et animalib parat:
quia scriptũ ẽ. homines et ium̃ta saluoᷤᷤ
facies dñe. Isaac gͦ sermo legis hor deũ
seminat. et tam̃ in ipso hordeo inue¬
nit centesimũ fructũ. Inuenis enĩ et
in lege martires. quoꝵ est centesimus
plana et cõmunia loquebat᷑. uis autẽ
uidere qͥa etiam ipse ordei cibos incipi¬
entib exhibet: Scriptũ .ẽ. in ȩu̾głiis.
quia sccło pauerit turbas. Sed illos quoᷤᷤ
is panib pascit. Postea uͦ cũ iam ꝓfecis¬
sent in uerbo et doctrina: triticeos eis
exhibuit panes. Sed pt hoc dñs inquit
benedirit isaac: et magnificatꝰ ẽ. ualde.
Paruus erat in lege isaac: sel processu
temporis fit magnus. fit magnus ꝓces¬
ge est. nondũ magnus. ẽ: quippe quȩ et
ualde. Cum ceperit littera legis ue¬
lut palea hordei enis secerm. et apparu¬

Expanded text:
. Isaac sermo Domini est, qui sermo in lege Dei ordeum seminat, in Evangeliis triticum illum enim cibum perfectioribus et spiritalibus hunc imperfectioribus et animalibus parat: quia scriptum est: Homines et jumenta salvos facies, Domine . Isaac ergo, sermo legis, ordeum seminat, et tamen in ipso ordeo invenit centesimum fructum. Invenis et in lege martyres, quorum est centesimus em communia plane loquebatur. Vis autem videre quia etiam ipse ordei cibos incipientibus exhibet? Scriptum est in Evangeliis quia secundo paverit turbas, sed illas quas s primum pascit; postea vero cum jam profecissent in verbo et doctrina, triticeos eis exhibet panes. Sed post hoc Dominus, inquit, benedixit Isaac, et magnificatus est valde. Parvus erat Isaac in lege, sed processu temporis fit magnus in ge est, nondum magnus est, quippe quae et valde, cum coeperit littera legis velut palea ordei ejus secerni, et apparu
Abbreviated transcription (Latin):
mael qui scđm carnẽ nascit᷑ sꝑui blan¬
diat᷑ qͥ est isaac. et illecebrosis cũ eo dece¬
ptionib agat: si delectationib illiciat.
uoluptatib molliat: huiuscemodi lu¬
dus carnis cũ sꝑu. sarã marime q̃ est
uirtꝰ offendit: et huiusce modiblandi¬
menta a cerbissimã ꝑsecutionẽ iudicat
liũ ad ĩmolandũ idolis cogeris. s si forte
uoluptas carnis illiciat. si tibi libidinis
alludat illecebra: hȩc si uirtutis es filius
tanquã ꝑsecutionẽ marimã fuge. Ioeio¬
co enĩ et apłs dicit. fugite fornicatione
Sed et si iniustitia tibi blandiat᷑. ut ꝑso¬
nã potentis accipiens. et gr̃a eius flerus.
ñ rectũ iudiciũ feras. intelligere dehes qͥa
sub specie ludi blandã ꝑsecutionẽ ab inui¬
stitia pateris. uerũ et ꝑ singulas malitiȩ
species. etiã si molles et delicate sit. et
ludo similes. ꝑ secutionẽ sꝑs ducito. qͥa in
his om̃ib uirtꝰ offendit᷑. Duo sunt gͦ filis
abrahã. unꝰ de ancilla. et unus de libera.

Expanded text:
mael, qui secundum carnem natus est, spiritui blandiatur, qui est Isaac, et illecebrosis cum eo deceptionibus agat, si delectationibus illiciat, voluptatibus molliat, hujuscemodi ludis carnis spiritum, Saram maxime, quae est virtus, offendit; et hujusmodi blandimenta acerbissimam persecutionem judicat tilium ad immolandum idolis cogeris; sed si forte voluptas carnis te illiciat, si tibi libidinis illudat illecebra, haec, si virtutis es filius, tanquam persecutionem maximam fuge, idcirco enim dicitur: « Fugite fornicationem . » Sed et si injustitia blandiatur, ut personam potentis accipias, et gratia ejus flexus non recte judicium feras, intelligere debes quia sub specie ludi blandam persecutionem ab injustitia pateris. Verum et per singulas malitiae species, etiam si molles et delicatae sint et ludo similes, persecutionum species dicito, quia in st virtus offendit. Duo autem filii Abraham, unus de ancilla, et alter de libera:
Abbreviated transcription (Latin):
orauerimꝰ: reuertem᷑ ad uos. Dic i abra¬
ham. uere dicis ad pueros qđ adores: et
redeas cũ infante. anfallis: Si uerũ dicis:
ergo ñ facies eum holocaustũ. Si fallis:
tantũ patriarchã non decet fallere. Qd
gͦ animi in te hic indicat sermo: uerũ
inqͥt dico. et holocaustũ offero puerũ:
iccireo enĩ et ligna metũ porto: et cũ ipsor

Expanded text:
oraverimus, revertemur ad vos. Dic mihi, Abraham: vera dicis ad pueros, quod adores et redeas cum infante, an fallis? Si verum dicis, ergo non facis eum holocaustum, sed fallis: tantum patriarcham non decet fallere. Quid ergo animi in te dicat hic sermo? Verum, inquit, dico, et offero holocaustum puerum. Idcirco enim
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ qui legẽ legistis. legem ñ audistis: Scri¬
ptũ ẽ. enim qͥa abrahã duos filios habuit.
unũ de ancilla. et unũ de libera. Sed is¬
quide qui de ancilla. scđm carnẽ natꝰ ẽ:
Qui uͦ ex libera. ꝑ reꝓmissionẽ. Quȩ st̃

Expanded text:
 sub Lege volentes esse, Legem non audistis? Scriptum est enim, quod Abraham duos filios habuit, unum de ancilla, et unum de libera: sed ille qui de ancilla, secundum carnem natus est; qui autem de libera, per repromissionem: quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ triduũ iter protendit᷑. et ꝑ totũ tridu¬
um recursantib curis paterna uiscera
cruciant᷑. ut om̃i hoc spacio tam pro¬
liro intueret᷑ filiũ pat̾: cibum cum eo
sumeret: et tot noctib puer penderet
in amplerib patris. inhereret pectori.
cubitaret in gremio. uide in quantũ tẽ¬

Expanded text:
r triduum iter protenditur, et per totum triduum crescentibus curis paterna viscera cruciantur: ut omni hoc spatio tam prolixo intueretur filium pater, cibum cum eo sumeret, ut tot noctibus puer penderet in amplexibus patris, inhaereret pectori, cubitaret in gremio; quate
Abbreviated transcription (Latin):
Sed nondũ finiuit. Et alius adhuc add¬
dendus ornatus ẽ. Necesse. ẽ. ut accipiat
etiã coronã. Propterea accipit primo
cidarim. qđ est uł operim̃tũ quoddã ca¬
pitis. uł ornam̃tũ. Et posthȩc supponit᷑
ei nuitra. et ante faciẽ idẽ. a fronte pon¬
tificis lãmina aurea sc̃ificata. in qua
sculptũ dicit᷑ uocabulũ di. Uerũ iste capi.¬
tis ornatus ubi nomen di impositũ dr.
pt illa om̃ia quib inferiora corporis nĩ¬
bra fuerant exornata supponit᷑. In quo
mͥ indicari uidet᷑. qđ suꝑ om̃ia quȩ uł de mu¬
do uł de ceteris creat̾is sentiri aut intelligi
possunt: eminentior tanquã auctoris om̃iũ
scientia d̾i sit. Et quia ipse est caput om̃iũ.
ideo et ornatus iste suꝑ om̃ia capiti supont
Nichil enĩ pt hȩc adicit᷑ pontificis capiti.

Expanded text:
Sed nondum finivit, et alius adhuc addendus ornatus est. Necesse est ut accipiat etiam coronam, propterea accipit primo cydarim, quod est vel operimentum quoddam capitis, vel ornamentum, et post haec superponitur ei mitra ante faciem, id est, a fronte pontificis, lamina aurea sanctificata, in qua sculptum dicitur vocabulum Dei. Verum iste capitis ornatus, ubi nomen Dei impositum dicitur, post illa omnia quibus inferiora corporis membra fuerant exornata, superponitur: in quo mihi indicare videtur quod super omnia quae vel de mundo, vel de caeteris creaturis sentiri aut intelligi possunt, eminentior tanquam auctoris omnium scientia Dei sit, et quia ipse caput est omnium ideo et ornatus iste super omnia capiti superponitur: nihil enim post haec addicitur pontificis capiti.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ te lauat. ipsa sordes tuas diluet. ipsa si
audias eam peccatoꝵ tuoꝵ maculas abster-¬
get. hpose est moyses. hoc ẽ. lex: quȩ sac̃dotẽ
consecrat. Non potest sacerdos esse. quem
lex non constituerit sacerdotẽ. Multi enĩ¬

Expanded text:
quae te lavat, ipsa sordes tuas diluit, ipsa, si audias eam, peccatorum tuorum maculas absterget. Ipse est Moyses, hoc est lex, quae sacerdotes consecrat, nec potest sacerdos esse, quem non lex constituerit sacerdotem. Si e
Abbreviated transcription (Latin):
siquis uult pontifer non tam uocabulo
esse quã merito: imitet᷑ moysen: imitet᷑
aaron. Quid enĩ dicit᷑ de eis: quia non
discedunt de tabernaculo dñi. Erat gͦ
moyses indesinent̾ in tabernaculo dñi.
Qł autẽ opus eius erat: ut aut ã doa
liqͥd disceret. aut ipse ppłm doceret. hȩc
duo sunt pontificis opera. ut aut ã do
discat legendo script᷑as diuinas et sepiꝰ
meditando. aut ipłm doceat: s illa doce¬
Ad bella non uadit. non pugnat contra
inimicos. Sed quid facit orat. et donecꝰ
ille orat: uincit ppłs eiꝰ. Si relaraueritse
et dimiserit manus: ppłs eius uincit᷑
et fugat᷑. Oret gͦ et sacerdos ȩccłȩ inde¬
sinenter. ut uincat ppłs eius qui subi¬
pso est hostes inuisibiles amalechitas. qͥ
sunt demones impugnantes eos qͥ uolt̃

Expanded text:
quis vult pontifex non tam vocabulo quis vult pontifex non tam vocabulo esse quam merito, imitetur Moysen, imitetur Aaron. Quid enim dicitur de eis? quod non discedunt de tabernaculo Domini. Erat ergo Moyses indesinenter in tabernaculo Domini. Quod autem opus ejus erat? ut aut a Deo aliquid disceret, aut ipse populum doceret. Haec duo sunt pontificis opera, ut aut a Deo discat legendo scripturas divinas et saepius meditando, aut populum doceat. Sed illa docead bella non vadit, non pugnat contra inimicos. Sed quid facit? orat, et donec ille orat, vincit populus ejus; si relaxaverit et demiserit manus, populus ejus vincitur et fugatur. Oret ergo et sacerdos ecclesiae indesinenter, ut vincat populus, qui suo ipso est, hostes invisibles Amalechitas, qui sunt daemones impugnantes eos, qui volunt
Abbreviated transcription (Latin):
habeatis in xꝑo. s non multos patres. Nã
gͦ doctores eccłȩ in huiꝰmodi generationi¬
b procreandis. aliquando constrictis
femoralib utunt᷑. et abstinent ãgene-¬
rando. cũ tales inuenerint auditores
in quib sciant se fructũ habere ñ posse.
Deniq et in actib apłoꝵ refert᷑ de quib¬
dã. qd̾ non potuimꝰ inqͥt in asia uerbũ
d̃i loqui. hoc est post imposita habuisse
femoralia. et continuisse se ne filios ge.¬
nerarent: quia scłt tales erant audito.¬
res. in quib et semen periret. et non
posset haberi successio. Sic gͦ eccłe sac̃¬
dotes. cũ aut capaces aures uiderint.
aut cũ simulatos inspererint. et hipo¬
critas auditores: imponant cãpestre.
utant᷑ femoralib non pereat semen uerbi d̃i.
quia dñs eadẽ mandat et dicit. Nolite mit¬
tere sc̃m̃ canib. neq margaritas ur̃as ante
porcos. ne forte conculcent eas pedib sius.¬

Expanded text:
habeatis in Christo, sed non multos patres. Nam habeatis in Christo, sed non multos patres. Nam ergo doctores Ecclesiae in hujusmodi generationibus procreandis aliquando constrictis femoralibus utuntur, et abstinent a generando, cum tales invenerint auditores in quibus sciant se fructum habere non posse. Denique et in Actibus apostolorum refertur de quibusdam: Quod non potuimus, inquit, in Asia verbum Dei loqui . Hoc est imposita habuisse femoralia, et continuisse se ne filios generarent, quia scilicet tales erant auditores, in quibus et semen periret, et non posset haberi successio. Sic ergo Ecclesiae sacerdotes cum incapaces aures viderint, aut cum simulatos inspexerint, et hypocritas auditores, imponant campestre, utantur femoralibus, non pereat semen verbi Dei, quia et Dominus eadem mandat et dicit: Nolite mittere sanctum canibus, neque margaritas vestras ante porcos, ne forte conculcent eas pedib
Abbreviated transcription (Latin):
indum̃ta. Quid gͦ dicemꝰ: Obliuonẽ da-¬
bimꝰ in uerbis sꝑs sc̃i. ut cũ cetera omnia
scdo enarrauerit. una eum species superiꝰ
dicta latuerit: Non audeo hȩc de sacris
sentire sermonib. S uideamꝰ ne forte
qm̃ in superiorib diximꝰ. hoc genus in.¬
dum̃ti indiciũ castitatis uideri. quo uł
femora operiri. uł constringi renes uiden¬
t᷑ ac lumbi : ne forte in quã non semꝑ in
illis qui tunc erant sacerdotes haspar¬
tes dicat esse constrictas. Aliq̃n enĩ et
de posteritate generis et successu sobolis
indulget᷑. Sed ego in sacerdotib eccłȩ
huiusmodi intelligentiã non introdu-¬
rerim. Alio nãq rem uideo currere sa¬
cram̃to. Posuit enĩ et in ȩccła sacerdotes
et doctores generare. sicut et ille qui di-¬
cebat. filioli mei quos iterũ parturio do¬
nec formet᷑ xꝑc in uobis. Et iterum ali¬
bi dicit. Tam̃ et si multa milia pedagogor

Expanded text:
indumenta. Quid ergo dicemus? Oblivionem daindumenta. Quid ergo dicemus? Oblivionem dabimus in verbis Spiritus sancti, ut cum caetera omnia secundo enarraverit, una eum species superius dicta latuerit? Non audeo haec de sacris sentire sermonibus, sed videamus ne forte quoniam in superioribus diximus hoc genus indumenti indicium castitatis videri, quo vel femora operiri vel constringi renes videntur ac lumbi, ne forte, inquam, non semper in illis qui tunc erant sacerdotes has partes dicat esse constrictas. Aliquando enim et de posteritate generis et de successu sobolis indulgetur, sed ego in sacerdotibus Ecclesiae hujusmodi intelligentiam non introduxerim. Alio namque rem video currere sacramento. Possunt enim et in Ecclesia sacerdotes et doctores filios generare, sicut et ille qui dicebat: Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis . Et iterum alibi dicit: Tametsi multa millia paedagogorum
Abbreviated transcription (Latin):
mi uirtutib dignitas. et ideo in his quȩ
ler diuina describit. ueluti in speculo in-¬
spicere se debet unus qͥsq sacerdotũ. et
gradus meritisui inde colligere. si se uide¬
at in his om̃ib quȩ supra exposumꝰ posi¬
tũ. pontificalib ornatũ ornamentis. si con¬
scius sibi sit qd uł in scientia. uł in actib
uł in doctrina tantus ac talis sit: sciat
se sũmũ sacerdotiũ nonsolũ nomine.s
et meritis obtinere. Alioquin: inferiorẽ
sibi gradũ positũ nouerit. etiã si primi
nom̃ acceperit. Nonnos sane debet pre¬
terire etiã hoc qđ potest ab studioso le-¬
ctore proferri. in quo et ego sepe mecũ
ipse hesitaui. In exodo enĩ legens ubi de
sacerdotalib mandat᷑ indum̃tis. inuenio
octo esse species quȩ pontifici p̃parant᷑.
Hic uͦ septẽ tantũmͦ numerant᷑. Reqͥre
gͦ quid sit qd̃ omissũ est. Octaua species
ibi ponit᷑ campestre. siue ut alibi legimiꝰ
femoralia linea. de quo hic int̾ cetera siluit

Expanded text:
m induunt. Et ideo in his quae lex divina describit, veluti in speculo inspicere se debet unusquisque sacerdotum, et gradus meriti sui inde colligere, si se videat in his omnibus quae supra exposuimus positum pontificalibus ornamentis, si conscius sibi sit quod vel in scientia, vel in actibus, vel in doctrina, tantus ac talis sit, sciat se summum sacerdotium, non solum nomine sed et meritis obtinere, alioquin inferiorem sibi gradum positum noverit, etiam si primi nomen acceperit. Non nos sane debet praeterire etiam hoc quod potest ab studioso lectore proferri, in quo et ego saepe mecum ipse haesitavi. In Exodo enim legens ubi de sacerdotalibus mandatur indumentis, invenio octo esse species quae pontifici praeparantur. Hic vero septem tantummodo numerantur. Requiro ergo quid sit quod omissum est.ibi ponitur campestre, sive, ut alibi legimus, femoralia linea, de quo hic inter caetera siluit
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ. nisi possit etiã ppło manifestare quȩ
nouit. Ideo gͦ imponit᷑ rationali et ma¬
nifestatio. ut possit respondere om̃ipo¬
scenti se rationẽ de fide et ueritate. Ponit᷑ aũ
suꝑ illud et ueritas. ut non illa astruat
quȩ ꝓprio excogitare quiuit ingenio. s

Expanded text:
onem, nisi possit etiam populo manifestare quae novit. Ideo ergo imponitur rationali et manifestatio ut possit respondere omni poscenti se rationem de fide et veritate. Ponitur autem super illud et veritas; ut non illa astruat quae proprio excogitare quivit ingenio, sed
Abbreviated transcription (Latin):
sit in uerbo. constrictus in opere. expe¬
ditus ad omnia. Nichil remissũ. nichil ha¬
beat dissolutũ. Accinctus sit animi uirtu¬
tib. constrictus sit a corporalib uitiis.
Nullũ animȩ lapsũ. nullũ corporis time¬
at. Utroq cingulo semꝑ utat᷑. ut sit sc̃s

Expanded text:
sit in verbo, constrictus in opere, expesit in verbo, constrictus in opere, expeditus ad omnia, nihil remissum, nihil habeat dissolutum, accinctus sit animi virtutibus, constrictus sit a corporalibus vitiis, nullum animae lapsum, nullum corporis timeat: utroque cingulo semper utatur ut sit sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
discipłos iudaicis fabulis. et imponerent
eis iugum qđ neq ipsi neq patres eoꝵ por¬
tare potuerunt. merito duas tunicas
habere prohibent᷑. s sufficit eis una. et
hȩc interior. Nã istam quȩ foris. ẽ. et quȩ de¬
suꝑ apparet: legis tunicã nolunt. Unã nã¬
q eis iłtc. et ipsam interiorẽ habere per¬
mittit. Imponit tam̃ moyses pontifici et¬
humeralẽ. qui est humeroꝵ quidã ex circũ¬
ductione uestis ornatus. Humeri autem.
operũ tenent et laboris indicia. Uult gͦ
pontificẽ esse etiã in operib ornatũ. nec
sufficit sola scientia: quia qui fecerit et
docuerit: hic magnꝰ uocabit᷑ in regno cȩ¬
loꝵ. Et cuirit inquit eum scđm facturã
humeralis. Iam et superius direrat. qͥa
cinxit eum zona suꝑ tunicã. et mͦ iterũ
cingit᷑ scd̾m facturã humeralis. Qđ̃ ẽ. istud
duplex cingulũ. quo constrictũ uult esse
ex om̃i parte pontificem: Constrictus

Expanded text:
discipulos Judaicis fabulis, et imponerent discipulos Judaicis fabulis, et imponerent eis jugum quod neque ipsi neque patres eorum portare potuerunt, merito duas tunicas habere prohibentur, sed sufficit eis una, et haec interior, nam istam quae foris est, et quae desuper apparet, legis tunicam nolunt, unam namque Jesus et ipsam interiorem, habere permittit. Imponit tamen Moyses pontifici humeralem, qui est humerorum quidam ex circumductione vestis ornatus: humeri autem operum tenent ac laboris indicia. Vult ergo pontificem esse etiam in operibus ornatum, nec sufficit sola scientia: Quia qui fecerit et docuerit, hic magnus vocabitur in regno coelorum. Et cinxit, inquit, eum secundum facturam humeralis. Jam et superius dixerat quia cinxit eum zona super tunicam, et modo iterum cingitur secundum facturam humeralis. Quod est istud duplex cingulum, quo constrictum vult esse ex omni parte pontificem? Constrictus
Abbreviated transcription (Latin):
net. et unius cuiꝰq misterĩ intelligit ra¬
tiones. Et ut breuit explicẽ. qui legem et
moyses. quia esset circũcisio sꝑualis. ser¬
uabat tam̃ et circũmcisionẽ carnis. qͥa
incircũcisus pontifea esse non poterat
habebat gͦ iste duas tunicas unã mruist¬
rii carnalis. et aliam intelligentiȩ spu¬
alis. Sciebat quia et sacrificia fꝑualia
offerri debent d̾o. offerebat tam̃ nichil¬
ominus et carnalia. Non enim poterat
esse pontifer eoꝵ qui tunc erant. nisi hosti¬
as ĩmolaret. Ita gͦ conuenient̾ ille pontifer
duab indutus tunicis dicit᷑: apł̃i uͦ qui di¬
cturi erant. quia si circũcidamini xꝑc uo.
bis nichil proderit. et qui dicturi erant.
quia nemo uos iudicet in cibo aut in po-¬
tu. aut in parte diei festi. aut neomenia.
aut sabbato. quȩ sunt umbrȩ futuroꝵ: isti
gͦ ut huiusmodi scd̾m litterã legis obseruas¬
tias penitus repudiarent. nec occuparent

Expanded text:
net, et uniuscujusque mysterii intelligit ranet, et uniuscujusque mysterii intelligit rationes; ut breviter explicem: qui legem et Moyses, quia esset circumcisio spiritalis; servabat tamen et circumcisionem carnis, quia incircumcisus pontifex esse non poHabebat ergo iste duas tunicas: unam ministerii carnalis, et aliam intelligentiae spiritalis. Sciebat quia et sacrificia spiritalia offerri debent Deo, offerebat tamen nihilominus et carnalia: non enim poterat esse pontifex eorum qui tunc erant, nisi hostias immolaret. Ita ergo convenienter ille pontifex duabus indutus tunicis dicitur; apostoli vero qui dicturi erant: quia si circumcidamini, Christus vobis nihil proderit ; et qui dicturi erant, quia nemo vos judicet in cibo aut in potu, aut in parte diei festi, aut neomenia, aut sabbatorum, quae sunt umbra futurorum . Isti ergo, ut hujusmodi secundum litteram, legis observantiam penitus repudiarent, nec occuparent
Abbreviated transcription (Latin):
rona. Et iterũ uestiuit eum tunicã tala¬
rẽ. Uł ut alibi legimꝰ interiorem. Duab¬
ut uideo tunicis ꝑ moysen induit᷑ ponti¬
fer. Sed quid faciemꝰ. qđ istc sacerdotes
suos id ẽ. apłos nr̃os prohibuit uti duab
tunicis: Et direramꝰ qđ moyses et itłe. io
est ler et eugelia sibi inuicẽ consonarent.
Posset fortasse dicere alius. quia qdł p̃ce¬
pit istc duas tunicas non habendas. ñ est
contrariũ legi.s ꝑfectius lege: sicut et
cũ lex homicidiũ uetat: ittc autẽ etiam
iracundiam resecat: et cũ lex prohibet
adulteriũ. il̃tc etiam concupiscentiã cor¬
dis abscidit. Sic gͦ uidet᷑. et duab ibitum¬
cis pontificẽ. hic unã apłos induisse. Sit¬
quidẽ etiã iste sensus probabilis si uidet᷑.
Ego tam̃ non intra huiꝰ intelligentiȩ an.¬
gustiã. pontificalia sacram̃ta concludo.
Amplius mͥ aliqͥd ex ista forma uidet᷑ o¬
stendi. Pontifex est. qui scientiã legis te¬

Expanded text:
zona. Et iterum: Vestivit eum tunicam talazona. Et iterum: Vestivit eum tunicam talarem, vel ut alibi legimus, interiorem. Duabus video tunicis per Moysen indutum pontificem. Sed quid faciemus, quod Jesus sacerdotes suos, id est apostolos nostros prohibuit uti duabus tunicis? et dixeramus quod Moyses et Jesus, id est lex et Evangelia sibi invicem consonarent? Posset fortasse dicere alius, Quia quod praecepit Jesus duas tunicas non habendas, non est contrarium legi, sed perfectius lege: sicut et cum lex homicidium vetat , Jesus etiam iracundiam resecat ; et cum lex prohibet adulterium , Jesus etiam concupiscentiam cordis abscindit . Sic ergo videbitur, et duabus ibi tunicis pontificem, hic una apostolos induisse. Siquidem etiam sensus probabilis sibi videtur, ego tamen non intra hujus intelligentiae angustiam pontificalia sacramenta concludo: amplius mihi aliquid ex ista forma videtur ostendi. Pontifex est, qui scientiam legis te
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute eminentior: ille eligit᷑ ad sacerdo¬
tiũ. et hic astante ppło: ne qua post modũ re¬
traclatio cuiquã. ne quis scrupulus reside¬
ret. Hoc est autẽ quod et apłs precipit
in ordinatione sacerdotis. dicens. Opor¬
tet autẽ eum et testimoniũ habere bo¬
nũ abhis qui foris sunt. łgo tam̃ et am¬
plius aliqͥd uideo in eo qđ dicit. quia con¬
uocauit moyses omnẽ synagogã. Et puto
qđ conuocare synagogã hoc sit: colligere
re uirtutes. ut cũ sermo de sacerdotalib
sacram̃tis habet᷑. uigilent om̃s animi
uirtutes et intente sint: nichil in his
sapientiȩ. nichil scientiȩ. nichil desit
industriȩ. s assit om̃is multitudo sensui. assit
om̃is congregatio sc̃arũ cogitationũ. ut qͥs
sit pontifer. quid unctio. qͥd indum̃ta eus
conferens intra sacrariũ cordis sui: possit as¬
uertere. Lauit gͦ eum et induit. Quali in¬
dum̃to: Tunica inqͥt. et precinait eũ

Expanded text:
virtute eminentior, ille eligitur ad sacerdovirtute eminentior, ille eligitur ad sacerdotium, et hoc astante populo, ne qua postmodum retractio cuiquam, ne quis scrupulus resideret. Hoc est autem, quod et Apostolus praecepit in ordinatione sacerdotis, - dicens: Oportet autem illum et testimonium habere bonum ab his, qui foris sunt. Ego tamen et amplius aliquid video in eo quod dicit, quia convocavit Moyses omnem synagogam, et puto quod convocare synagogam, hoc sit colligere o in unum virtutes, ut cum sermo de sacerdotalibus sacramentis habetur, vigilent omnes animi virtutes, et intentae sint, ut nihil in his sapientiae, nihil scientiae, nihil desit industriae, sed adsit omnis multitudo sensuum, adsit omnis congregatio sanctarum cogitationum, ut quid sit pontifex, quid unctio, quid indumenta ejus conferant, intra sacrarium cordis sui possit adum. Lavit ergo eum, et induit; quali indumento? Tunica, inquit, et praecinxit eum
Abbreviated transcription (Latin):
illa dicit ds fecisse. fẽcit enĩ inquit ds tunicas
pellicias. et induit adam et mulierem eius.
Ille gͦ tunice de pelib erant. ex animalib
sumptȩ. Talib enĩ oportebat indui pecrato.¬
rẽ. Pelliciis inquit tunicis quȩ essent mor¬
talitatis quam pro peccato acceperat. et
fragilitatis eius quȩ ex carnis corruptio¬
ne ueniebat. indiciũ. Siuͦ iam lotus fue.¬
ris ab his. et purificatus ꝑ legem di: induet
te moyses indumento incorruptionis. itaut
nusquã appareat turpitudo tua. et ut ab¬
sorbeat᷑ mortale hoc ã uita. Uideamus gͦ
quali ordine pontifer constituit᷑ Conuo¬
cauit inquit moyses synagogã. et dicit
ad eos. Hoc est uerbum qd̾ precepit dñs.
Licet gͦ dñs de constituendo pontifice pre¬
cepisset. et dñs elegisset: tam̃ conuocat᷑ et
synagoga. Requirit᷑ enĩ in ordinandosa¬
cerdote. et presentia ppħ. ut sciant om̃s et
certi sint. quia qui prestantior. ẽ. ex om̃i
ppło: qui docticr. qui sanctior. qui in om̃i

Expanded text:
 cingulis: Fecit enim, inquit, Deus, tunicas pelliceas, et induit Adam et mulierem ejus . Ille ergo tunicae de pellibus erant, ex animalibus sumptae. Talibus enim oportebat indui peccatorem. Pelliciis, inquit, tunicis, quae essent mortalitatis indicia quam pro peccato acceperat, et fragilitatis ejus quae ex carnis corruptione veniebat indicium. Si vero jam lotus fueris ab his et purificatus per legem Dei, induet te Moyses indumento incorruptionis, ita ut nusquam appareat turpitudo tua, et ut absorbeatur mortale hoc a vita. Videamus ergo quali ordine pontifex constituitur. Convocavit, inquit, Moyses synagogam, et dicit ad eos: Hoc est verbum quod praecepit Dominus. Licet ergo Dominus de constituendo pontifice praecepisset, et Dominus esynagoga. Requiritur enim in ordinando sacerdote et praesentia populi, ut sciant omnes et certi sint, quia qui praestantior est ex omni populo, qui doctior, qui sanctior, qui in omni
Abbreviated transcription (Latin):
fueris ꝑ moysen. et fueris ita mundus qͣsi
quem moyses lauerit tantus ille ac talis.
possis etiã ꝑuenire ad hȩc indumenta
quȩ profert moyses. et stolas istas quib
induit aaron fr̃em suũ et filios eius. Sed
non solũ indum̃tis opus ẽ. ad sacerdotalẽ
infulas: uerũ et cingulis. Sed prius¬

Expanded text:
fueris per Moysen et fueris ita mundus quomodo quem Moyses laverit, tantus ille ac talis possis etiam pervenire ad haec indumenta quae profert Moyses, et stolas istas quibus induit Aaron fratrem suum et filios ejus. Sed non solum indumentis opus est ad sacerdotales infulas, verum et cingulis: Feci
Abbreviated transcription (Latin):
dñs facere. Et applicuit moyses aaron
fr̃em suũ et filios eius. et lauit eos auͦ.
et uestiuit eum tunica. et p̃cuirit eũ
zona. Et uestiuit eum tunicã interio¬
rẽ. et imposuit ei humeralẽ. et cinxit
eum scd̾m facturã humeralis. et con.¬
eum logiũ manifestationẽ et ueritatẽ.

Expanded text:
testimonii, et applicuit Moyses Aaron fratrem suum et filios ejus, et lavit eos aqua, et vestivit eum tunica, et praecinxit eum zona, et vestivit eum tunica interiore, et imposuit ei superhumerale, et cinxit eum secundum facturam humeralis, et impoer logion manife
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc uͦ postea quã dixit hȩc unctio aaron
direrat id est pectusculũ impositionis et
brachiũ separationis. ipsa essent unctio
aaron et filioꝵ eius. ne putaremꝰ illa pro
carnalib dicta: s ut doceret etiã ipsa fub
sacram̃to unctionis inserta. Deniq in seque¬

Expanded text:
Aaron didit: id est, pectusculum impositionis et brachium separationis; ipsa esset unctio Aaron et filiorum ejus, ne putaremus illa pro carnibus dicta, sed ut doceret etiam ipsa sub sacramento unctionis inserta ut tu
Abbreviated transcription (Latin):
lũ ppłm ponimꝰ. qui de egipto ꝓfectus et
de mari rubro ac ꝑsecutione pharaonis
tanquã sodomiticis ignib liberatꝰ. rursũ
carnes et ollas egipti. et cepas. cucumerẽq
desiderans. retro resperit: et cecidit in de¬
serto. factꝰ etiã ipse concupiscentiȩ menio¬
ria in heremo. Ibi gͦ lexpͥmũ illũ ppłm tas¬
quã loth retro respicientẽ ꝑdidit ac re¬
liqͥt urorẽ. Inde ueniens loth: habitat
in segor. de qua dicit. Ciuitas hȩc pusilla
usilla et non pusilla: uideamꝰ. Cuitasa
ꝓnuersatione multoꝵr dicta ẽ. pro eo qđ
plurimoꝵ in unũ constituat et contineat
utas. hii gͦ qui in lege conuersant᷑ pusil:¬
ã habent et paruã conuersationẽ. qual
Suiscãm litterã intelligunt legẽ. Nichil eñ¬
frande est sabbata et neomenias et circũcisi¬
obseruare. Siuͦ sꝑualiter intelligere quis
ceperit. ipsȩ illȩ obseruantiȩ quȩ scd̃m lit

Expanded text:
lum populum ponimus, qui de Aegypto profectus, et de mari Rubro ac persecutione Pharaonis, tanquam de Sodomiticis ignibus, liberatus, rursum carnes et ollas Aegypti, et cepas cucumerosque desiderans retro respexit, et cecidit in deserto, factusque est etiam concupiscentiae memoria in eremo. Ibi ergo lex primum illum populum tanquam Lot retro respicientem perdidit, ac reliquit uxorem. Inde veniens Lot habitat in Segor, de qua dicit: Civitas haec parva, et a conversatione multorum dicitur, pro eo quod plurimorum consciscat et in unum contineat vitas. Hi autem qui in lege conversantur, parvam habent conversationem, quandiu secundum litteram intelligunt legem. Nihil grande est sabbata et neomenias, et circumcisiobservare. Si autem spiritualiter quis coeper
Abbreviated transcription (Latin):
in montẽ. et ibi habitauit in spelunca. ut¬
ascendisse putanda est quod ei pertem¬
accessit ornatꝰ. cũ facta est quide domꝰ dĩ
domꝰ orationis. Mali autẽ habitatores.
fecerunt eam speluncã latronũ. Habi¬
Duas has filias euident̃ ꝓpħa describit
dicens. oollam et golibam duas sorores
esse. Et esse quide iudã oollã. et oolibam

Expanded text:
in montem, et habitabat in spelunca, ascendisse putanda est, quod ei per Hieraccessit ornatus, cum facta est quidem domus Dei domus orationis; mali autem habitatores fecerunt eam speluncam latronum. as Lot evidenter propheta describit dicens Oollam et Oolibam duas sorores esse, et esse quidem Oolam Judam, et Oolibam
Abbreviated transcription (Latin):
cipit. quẽ sodoma ñ decepit. Urit̾ ille
flãmis mulierũ. quẽ sulphurea flãma¬
ñ ussit. Erat gͦ loth arte ñ uoluntate de¬
habitauerit. Nã et hoc qdđ euadit ex so.¬
domis sicut script᷑a indicat. magis ad
honorẽ abrahȩ. quã ad meritũ ꝑtinet

Expanded text:
cipit, quem Sodoma non decepit. Uritur ille flamma mulierum, quem flamma sulphurea non ussit. Erat ergo Lot arte, non voluntate dehabitaverit. Nam et hoc quod evadit e Sodomis, sicut Scriptura indicat, magis ad honorem Abrahae, quam ad meritum pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd factũ. quale in temꝑib nocaudie.¬
rant. et ob reparandã mortaliũ posteri¬
tatẽ. solas se esse cum patre seruatas. Recu¬
perandi gͥ humani generis desiderio atq¬
instaurandi scłi er se dandũ opinant᷑ ex¬
ordiũ. et quãuis eis grande crimen ui¬
deretͥ furari concubitũ patris: grauior
tam̃ eis uidebat᷑ impietas. si humane ut
putabant posteritatis spem seruata casti¬
tate delerent. Propt̾ hoc gͦ consiliũ mneirł.
minore ut ego arbitror culpa. spe tamen
argum̃toq maiore. Patris mestitiã uel
rigorẽ. uino molliunt et resoluunt. Sin¬
culpa. ubi incesti crimen arguit᷑: Quo¬
mͦ dabit᷑ uitio. qđ ñ iterat᷑ in facto: ue:¬

Expanded text:
aliquid factum, quale in temporibus Noe audierant, et ob reparandam mortalium posteritatem solas se esse cum parente servatas. Recuperandi igitur humani generis desiderirestaurandi saeculi ex sese dandum opinantur exordium; et quamvis grande eis crimen videretur furari concubitum patris, gravior tamen eis videbatur impietas, si humanae, ut putabant, posteritatis spem servata castitate delerent. Propter hoc ergo consilium ineunt, minori, ut arbitror, culpa,  Z., addit argumentoque majore patris moestitiam vel rigorem vino molliunt, et resolvunt, sinculpa? Ubi incesti crimen arguitur? Quomodo dabitur vitio, quod non iteratur in facto?
Abbreviated transcription (Latin):
uobis. Concipit gͦ anima ex hoc uerbi¬
semine. et conceptũ format in se
uerbum donec pariat sꝑm timoris dĩ. Sic
tuo dñe concepimꝰ in utero. et parturiui¬
mus. et peperimꝰ. sꝑm salutis tuȩ fecimꝰ
suꝑ terrã. Iste est sc̃aꝵ animarũ partus.
iste conceptus. ista sunt sc̃a coniugia. quȩ
conueniunt et apta sunt magno ponti

Expanded text:
vobis . Concepit ergo anima ex hoc semine verbi et conceptum format in se verbum, donec pariat spiritum timoris Dei. Sic tuo, Domine, concepimus in utero et parturivimus et peperimus spiritum salutis tuae, fecimus super terram. Iste est sanctarum animarum partus, iste conceptus, ista sunt sancta conjugia, quae conveniunt et apta sunt magno ponti
Abbreviated transcription (Latin):
quia pat̾ et filiꝰ unũ sunt: ex duab de¬
cimis simile mundȩ. optuli unũ panẽ
uerũ. qui uitã dat huic mundo. Here.¬
tici non faciunt de duab decimis unũ
panẽ. Negant enĩ creatorẽ dm̃patrem
xꝑi esse. neq uetus et nouũ testam̃tũ
unũ faciunt panẽ. et unũ sꝑm in utͦq

Expanded text:
quia Pater et Filius unum sunt, ex duabus dequia Pater et Filius unum sunt, ex duabus decimis similae mundae obtuli unum panem, panem verum qui vitam dat huic mundo . Haeretici non faciunt de duabus decimis unum panem, negant enim creatorem Deum Patrem Christi esse, neque Vetus et Novum Testamentum unu
Abbreviated transcription (Latin):
ponisẽꝑ iubentur. De duab inqͥt
decimis sit panis unꝰ. Duas qͥdẽ decimas di¬
xit. s cuiꝰ mensurȩ sint istȩ decimȩ ñ cõp̃hen¬
dit. cũ utiq consequens fuisset. si de quan¬
titate similȩ uolebat agnosci. ipsã cuiꝰ duas
decimas sumi iubebat nominare m̃surã.
Quȩ gͦ ista res est. cuiꝰ mensura et modus
nec comp̃hendi potuit. nec nominari:
totius enĩ numeri ex ipso ratio et origo
consurgit. Competenter gͥ auctor et ori¬
go om̃iũ ds. sub hoc numero uidet᷑ osten¬
di. Sed si in ȩçcła de solo patre loquar. et
ipsius solius laudes proferã: uniꝰ decimȩ
panẽ feci. Aut si de.rꝑo solo fecero sermo.¬
nẽ. et ipsius enumerauero passiones. et
resurrectionẽ predicauero: uniꝰ deci¬
me optuli panẽ. Si uͦ direro quia pat̾ sẽꝑ
cũ filio. ẽ. et ipse facit opera sua. uł etiã
si direro. quia pat̾ in filio. ẽ. et filiꝰ in pa¬
tre. et qui uidet filiũ. uidet et patrẽ. et

Expanded text:
poni semper jubentur. De duabus, inquit, poni semper jubentur. De duabus, inquit, decimis sit panis unus; duas quidem decimas dixit, sed cujus mensurae sint istae decimae non comprehendit, cum utique consequens fuisset, si de quantitate similae volebat agnosci, ipsam cujus duas decimas sumi jubebat, nominare mensuram. Quae ergo ista res est, cujus mensura et modus nec comprehendi potuit, nec nominari? itur, totius enim numeri ex ipso ratio et origo consurgit. Competenter igitur auctor et origo omnium Deus sub hoc numero videtur ostendi. Jam si in Ecclesia de solo Patre loquar, et ipsius solius laudes proferam, unius decimae panem feci; aut si de Christo solo fecero sermonem, et ipsius enumeravero passionem, et resurrectionem praedicavero, unius decimae obtuli panem. Si vero dixero quia Pater semper cum Filio ejus, et ipse facit opera sua, vel etiam si dixero quia Pater in Filio est, et Filius in Patre, et qui videt Filium, videt et Patrem, et
Abbreviated transcription (Latin):
hospitib apposuit. non qđ̃ ita pauper
esset ut non haberet similã. qui in di¬
uitiis non inferior patruo scribit᷑. s utri¬
usq meritoꝵ differentia ꝑ hȩc designat᷑
indicia. qđ his quidẽ cui erant misteria
ã dño reuelanda. et ad quem dicebat᷑
non celabo puero meo abrahã qđ facturꝰ
sum. qui imbuendus erat et docendꝰ
de occultis et secretis dĩ: ille panes ex
simila scribit᷑ habuisse. Ille il ad quem
nichil sacramenti deferebat᷑. s ratio
presentis salutis et uitȩ: panes cõmu¬
nes ex sola farina scribit᷑ habuisse con¬
fectos. Et tu gͦ si habes scientiã secretoꝵ.
unitate potes scienter cauteq disserere
panes ex simila offers dño. Si uͦ cõmunib
uteris ad ppłm monitis. et moralẽ scis
tantũ modo locũ tractare. qui ad om̃s
ꝑtinet : cõmunẽ te optulisse noueris
panẽ. Sed uideamꝰ iam quȩ sit confe¬
ctio in istis panib ꝓpositionis. qͥ ante dñm

Expanded text:
hospitibus apposuit, non quod ita pauper hospitibus apposuit, non quod ita pauper esset ut non habuerit similam, qui in divitiis non inferior patruo scribitur, sed utriusque meritorum differentia per haec designatur indicia, quod is quidem cui erant a Domino mysteria revelanda, et ad quem dicebatur: Num celabo a puero meo Abraham quod facturus sum? qui imbuendus erat et edocendus de occultis et secretis Dei, ille panes ex simila scribitur habuisse; ille vero ad quem nihil sacramenti deferebatur, sed ratio praesentis salutis et vitae, panes communes ex sola farina scribitur habuisse confectos. Et tu ergo, si habes scientiam secretorumunitate potes scienter cauteque disserere, panes ex simila offeres Domino; si vero communibus uteris ad populum monitis, et moralem scis tantummodo locum tractare qui ad omnes pertinet, communem te obtulisse noveris panem. Sed videamus jam quae sit confectio in istis panibus propositionis qui ante Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
sufficit. Possumus uͦ et aliter dicere. Dĩs
sermo di panis. ẽ. Sed . ẽ. differentia in
panib. Est enĩ aliqͥs sermo. qui ad cõmu¬
nẽ ꝓferri possit auditũ. et edocere ple-
entiȩ. et iste. ẽ. panis qͥ cõmunis uidebit.
Est uͦ et alius qui secreta contineat. et
de fide dĩ uł rerum scientia disserat. Iste
panis mundꝰ est: et ex simila confectus.
Iste in conspectu dñi semꝑ ponendus .ẽ:
et suꝑ m̃sã mundã ꝓponendus. Iste solis sac̃¬
dotib sequestratus est: et filiis aaron ȩt̃¬
no munere condonatus. Uerũ ne putesnoᷤ
hȩc ꝓpriis sensib excogitata narrare. et
non in diuinis obseruasse uoluminib:
proferã tibi descript᷑is quomͦ apud diuer¬
sos uiros panis diuersitas pro merito uniꝰ¬
cuiꝰq seruata. ẽ. Refert᷑ in genesi qđ abra¬
ham patriarcha angłos suscepit hospitio.
Similit̾ autẽ et loth. Sed abrahã qui
meritis precellebat. panes ex simila appo
uͭ qđ non habuit sinilã. ex farina paneᷤ

Expanded text:
umero. Possumus vero et aliter dicere: Omnis sermo Dei panis est, sed est differentia in panibus; est enim aliquis sermo qui ad communem proferri possit auditum, et edocere plebeentiae, et iste est panis qui communis videbitur. Est vero alius qui secreta contineat, et de fide Dei vel rerum scientia disserat; iste panis mundus est, et ex simila confectus; iste in conspectu Domini semper ponendus est, et super mensam mundam proponendus; iste solis sacerdotibus sequestratus est, et filiis Aaron aeterno munere condonatus. Verum ne putes haec nos propriis sensibus excogitata narrare, et non divinis observasse voluminibus, proferam tibi de Scripturis quomodo apud diversos viros panis diversitas pro merito uniuscujusque servata est. Refertur in Genesi quod Abraham patriarcha angelos suscepit hospitio, similiter autem et Lot; sed Abraham, qui meritis praecellebat, panes ex simila apposeo quod non habuit similam, ex farina panes
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑs irȩ. si inuidiȩ. si suꝑbiȩ. si impudici¬
tiȩ. ingressus fuerit ad animã tuam.
et receperis eum: et consenseris ei lo¬
quenti in corde tuo. delectatusq fue¬
ris his quȩ tibi scđm suã mentẽ sugge¬
rit: meretricatus es cũ eo. Meretricẽ
gͦ non accipiet sacerdos magnꝰ. et ñ
contaminabit semensuũ in ppłosuo.
Qđ est istud semen qđ contaminari
non uult: In eu̾geliis scriptũ . ẽ. qͥa qͥ
seminat uerbũ seminat. Non uult
gͦ contaminari uerbũ di abhis quise.¬
minant. Quisunt autẽ qͥ seminant:
qui uerbũ dĩ in eccła proferunt. Audi

Expanded text:
spiritus irae, seu invidiae, si superbiae, si impudicispiritus irae, seu invidiae, si superbiae, si impudicitiae ingressus fuerit ad animam tuam, et receneris eum, consenseris ei loquenti in corde tuo, delectatusque fueris his quae tibi secundum suam mentem suggerit, meretricatus es cum eo. Meretricem ergo non accipiet sacerdos magnus, et non contaminabit semen suum in populo suo. Quod sit istud semen quod contaminari non vult, in Evangeliis scriptum est, Quia, qui seminat, verbum seminat. Non vult ergo contaminari verbum Dei ab his qui seminant. Qui sunt autem qui seminant? Qui verbum Dei in Ecclesia proferunt. Ex i
Abbreviated transcription (Latin):
scã et ĩmaculata. Sed et meretricem
non accipiet. Quȩ est anima mere¬
trix. Que ad se recipit amatores. de
quib dicit ꝓpħa. Meretricata es post
amatores tuos. Qui sunt isti amatorẽ.
qui intrant ad animã meretricẽ. nisi
contrariȩ potestates et demones qui
desideriũ capiunt pulchritudinis eiꝰ.
Pulchra nãq ã do creata.ẽ. anima. et
satis decora. Audi quomͦ ipse d̾s dicit.
faciamꝰ hominẽ ad imaginẽ et simili¬
tudinẽ nr̃am. Uide cuiꝰ decoris. cuiꝰ
pulchritudinis . ẽ. anima. q̃ imaginẽ
habet et similitudinẽ di. Hanc pulchri¬
tudinẽ contrariȩ potestates cum aspiciunt.
id ẽ. diabolus et angłi eius concupiscunt
speciẽ. et quia non posst̃ sponsi eius fieri:
meretricari cupiunt cũ ea. Si gͦ susce¬
peris õ homo in cubili animȩ tuȩ adul¬
terum diabolũ. meretricata est anima
tua cũ diabolo. Si receperis angłos eiꝰ.
si sꝑs diuersos qui peccare te suadeant.
meretricata. ẽ. cum eis anima tua. Si

Expanded text:
a et munda. Sed et meretricem non accipiet. Quae est enim anima meretrix? quae ad se recipit amatores, de quibus dicit Propheta: Meretricata es, post amatores tuos. Qui sunt isti amatores, qui intrant ad animam meretricem, nisi contrariae potestates et daemones, qui desiderium capiunt pulchritudinis ejus? Pulchra namque a Deo creata est anima, et satis decora. Audi quomodo ipse Deus dicit: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram , vide cujus decoris, cujus pulchritudinis est anima. Imaginem habet et similitudinem Dei. Hanc pulchritudinem contrariae potestates cum aspiciunt, id est, diabolus et angeli ejus, concupiscunt speciem ipsius. Et quia non possunt sponsi ejus fieri, meretricari cupiunt cum ea. Si ergo susceperis, o homo, in cubili animae tuae adulterum diabolum, meretricata est anima tua cum diabolo; si receperis angelos ejus, si spiritus diversos, qui peccare te suadeant, meretricata est cum eis anima tua. Si
Abbreviated transcription (Latin):
eꝑo. siue qđ lateat. siue qd int̾dum ad
gr̾am iudicet᷑: eiectus est tam̃ ipsa consci.¬
entia peccati. Nec prodest hominis gr̃a.
cũ rꝑc huiusmodi animã tanquã abie¬
ctã non recipiat in conuigiũ. Igͥ neq
ex integro compleuit peccatũ: tamen hoc
ipsum qđ cogitauit. qđ uoluit. qđ opta¬
uit. etiã si non admisit polluta est.
et ãmagno pontifice non eligit᷑. Ualde
enĩ purã. ualde mundã. et sincerã re¬
quirit animã. quam sibi iungat. quia
qui se iunxerit dño. unus sꝑs. ẽ. Unde
etiã hoc ostendit᷑ qͦt sint differentiȩ
peccatoꝵ. et qui peccauerit peccatũ ad
mortẽ : abiectus sit. Qui autẽ ñ peccat
ad mortẽ. s inferius aliqͥd: pollutꝰ sit.
Sponsa autẽ xꝑi neq abiecta. neq pol¬
luta potest esse. s uirgo incontamina.¬
ta. incorrupta. munda. Mementote

Expanded text:
o, sive quod liceat, sive quod interdum ad gratiam judicetur, ejectus est, tamen ipsa conscientia peccati, nec prodest hominis gratia, cum Christus hujusmodi animam tanquam abjectam non recipiat in conjugium. Igitur neex integro complevit peccatum, tamen hoc ipso quod cogitavit, quod voluit, optavit, etiam si non admisit, polluta est, et a magno pontifice non eligitur, valde enim puram, valde mundam, et sinceram requirit animam, quam sibi jungat: Quia qui se junxerit Domino, unus spiritus ed sint differentiae peccatorum. Qui peccaverit peccatum ad mortem, abjectus sit. Qui autem non peccat ad mortem, sed inferius aliquid, pollutus sit. Sponsa autem Christi neque abjecta, neque polluta potest esse, sed virgo incontaminata, incorrupta et munda. Sed et me