comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sulit sicuelut quadratum lignum paratus ad ommnoopusbo¬
num intret in fabri cams cam̃ quia & secimdus mensisanm
sexcontesimi quo imratnoe in arcam eademsonariam uaa¬
tem significat duo enimmenses sexa genarionumero con¬
cluduntur a senari oa utem numero & sexaginta cognomi¬
nantur & sexcenti & sexmilia & exagitamilia asexcenta
inilia & sexcenties : & quid quid deincops imnaioribussum¬
mis ꝑeundomarticulum numerur in infinita in creiesta
consurgit & quoduicesimur & septiinus dies mensis comine¬
moratur a deiusdem qua drature significentiamꝑtin&:. quaria
inquahratis lignis exposita est sed hiceuidentius quia nos aelom¬
ne opus bonum paratos idest quodam modo quuenquadratos
tinitas ꝑficit in memoria qua dm̃ re cobimus intelle gentia
qua cognos cimus in uoluntate qua diligimus trmenimsecita¬
quod s eptimomense arca sedit hocesł requieuit a dillã

Expanded text:
sulit, sit uelut quadratum lignum, paratus ad omne opus bosulit, sit uelut quadratum lignum, paratus ad omne opus bonum et intret in fabricam sanctam: quia et secundus mensis anni sescentesimi. quo intrat Noe in arcam. eandem senariam aetatem significat. duo enim menses sexagenariocluduntur: a senario autem numero et sexaginta cognominantur et sexcenti, et sex millia, et sexaginta millia, et sexcenta millia et sexcenties, et quidquid deinceps in majoribus summis per eumdem articulum numerus iconsurgit. Et quod uicesimus et septimus dies mensis commemoratur, ad eiusdem quadraturae significationem pertinet, quae iam in quadratis lignis exposita est. sed hic euidentius, quia nos ad omne opus bonum paratos, id est quodam modo conquadratos trinitas perficit in memoria, qua deum recolimus, in intellegentia, qua cognoscimus, in uoluntate, qua diligimus: tria enim ter equod septimo mense arca sedit, hoc est requieuit, ad illam
Abbreviated transcription (Latin):
praeter aeclesiae societatemaqua baptismi quamuis eademsit :
non solum non ualetadsalutem sedualet potius ad perniciom
torum indocim praeceptis legis admittitur puniuer sumorbe
terrarum quiquattuor partibus continetur decem quippe
qua terducta quadraginta fiunt᷑ siue illereatus quiad dies ꝑti¬
net &xrerum prosperitate siue quodad noctes exrerinad¬
uersitate contractursit sacramentobaptisimcaolestis ablu¬
itur quod noe quingentorum eratannorum cumeiloquatus ẽ
dominus ut arcam sibi facer& & sexcentos agẽbatannos cum
in eam fuis & ingressus unde intelligitur ꝑcentum annos arca
frabricata quid aliud hiicuid&ur centumannis significare
nisia&ates singulas saeculi unde ista sexta a&as qua e conpletis
quigentis usque ad sexcentos significatur in mani fostatione
cuu angelica aeclesiam construis &ideo quisibiaduitam con¬

Expanded text:
praeter ecclesiae societatem aqua baptismi quamuis eadem sit, praeter ecclesiae societatem aqua baptismi quamuis eadem sit, non solum non ualet ad salutem, sed ualet potius ad perniciem.torum, qui in decem praeceptis legis admittitur, per uniuersum orbem terrarum, qui quattuor partibus continetur — decem quippe quater ducta quadraginta fiunt — siue ille reatus, quod ad dies pertinet, ex rerum prosperitate siue, quod ad noctes ex rerum aduersitate contractus sit, sacramento baptismi caelestis abluitur. Quod Noe quingentorum erat annorum, cum ei locutus est dominus, ut arcam sibi faceret, et sescentos agebat annos, cum in eam esset ingressus — unde intellegitur per centum annos arca fabricata — quid aliud hic uidentur centum anni significare nisi aetates singulas saeculi? unde ista sexta aetas. quae conpletis quingentis usque ad sescentos significatur, in manifestatione euangelica ecclesiam construit; et ideo qui sibi ad uitam con
Abbreviated transcription (Latin):
in munda non quia pautiores summmali quambonis ed quiaboniser¬
irant unitatem sp̃s inuinculo pacis sem autem spm̃ diuma scriptura
insepti formioperatione commendat sapientrae & intellectus con
siln & fortitudinis seientiae & piecatis & timoris dr̃ unde a ille
ties septenis qui fiunt qua draginta nouem unoadditto consuminatꝰ
propter quod dictumẽ : studentes serua reunitatem sp̃rinuinculo
pacis maliautem inbinanonumero ad scismata faciles & quodam
modo diuisibiles ostenduntur. Quo dipse noe cumsuis octauus nu¬
meratur quia in xp̃ospesresurr ec tonis nr̃e apparuit quioctauo
die idest postsabbati septimum primum amortuir resurrexit quidi¬
es a passione tertius innumero autem dierum qui pomne tempus
uoluuntur & octauus & primurest quod post septem dies &x quo in¬
grernis est noe in arcam factumẽ diluuium : quia in spemfuture qui¬
&is qua eseptimodie significata est babtis tamur quod preterarcã
omnis caro quamterra sustentabat diluuo consummata est quia

Expanded text:
immunda, non quia pauciores sunt mali quam boni, sed quia boni servant unitatem spiritus in vinculo pacis. Sanctum autem Spiritum divina Scriptura in septiformi operatione csilii et fortitudinis, scientiae et pietatis et timoris dei. unde et ille ties septenis, qui fiunt quadraginta nouem, uno addito consummatur: propter quod dictum est: studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis. mali autem in binario numero ad schismata faciles et quodam modo diuisibiles ostenduntur. quod ipse Noe cum suis octauus enumeratur: quia in Christo spes resurrectionis nostrae adparuit, qui octauo die, id est post sabbati septimum primo a mortuis resurrexit; qui dies a passivolvuntur et octavus et primus est. 15. Quod post septem dies, ex quo ingressus est Noe in arcam, factum est diluvium, quia in spem futurae quietis, quae septimo die signiomnis caro, quam terra sustentabat, diluuio consumpta est: quia
Abbreviated transcription (Latin):
ostensis mundi thesauris diabolus inredem corenr̃o
uestigia concupiscentiae terranae nonrepperit :
sed quae in actibus non habuit eor achel sedendo co¬
figuratur sedere autem est humilitatempenitentiae
adpeterei sicut scriptumest surgite postquam sedertos
rachelergo idolo sedendo operuit quia scã aeclesi ex p̃m
sequens uitium terrenae concupiscentiae perhumi¬
lita tempoenitentiae cooperunit᷑ : deaceooperatione
uitiorum perprophetom dicitur .beatiquorum re¬
missaesunt inquitates & quorum teto sunt peccato
Nosigitur rachel illa significouit qui i dola sedendo
praemimus si culpos auaritiae poenitendo dãnaru

Expanded text:
ostensis mundi thesauris, diabolus in Redemptore nostro ostensis mundi thesauris, diabolus in Redemptore nostro vestigia concupissed quae Jacob non habuit, ea Rachel sedendo cocclesia figuratur. Sedere autem, est humilitatem poenitentiae appetere, sicut scriptum est: Surgite postquam sederitis . Rachel ergo idola sedendo operuit, quia sancta Ecclesia Christum sequens, vitium terrenae concupiscentiae per humilitatem poenitentiae cooperuit. De hac coopertione vitiorum per Prophetam dicitur: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Nos igitur Rachel illa significavit, qui idola sedendo premimus, si culpas avaritiae poenitendo damnamus.
Abbreviated transcription (Latin):
apud eum requesiuit necrepperit qui dergo sibi hocip¬
sud figuraliteruellit dumenim loben superius aliam
gerat personam niunctamen diabolitypum significat:
laban quippe inter precatur de albatio deolbatio autẽ¬
diabolus non in conuenienter accipitur qui acum si
tenebrosus ex merito trans figuratseuelut angelum:
huic seruiuit ia cobidestex parte reproborum iud aicus
populus excuius carne in cornatus est dñsuenit potest
perlaban mundus ex primihio qui cum suror el iocob
sequitur Quia electos quosque qui redemtoris pr̃i
membra sunt persequendo opprimere conacurhu¬
iusfiliam id est seumundi seudiabolii a cobalistalis
qum sibixp̃s aeclesiam ex gentilitate coniunexit quo
& dedomo patris abst rahit qui a esprofe:comdicitobli¬
uiscere populumtuum & domumpa tristũ quio uero
mnidolis nisi a uaritite designatur undeperpau
ergo ueniens apudia cobidolorum non inuenit : quio

Expanded text:
apud eum requisivit, nec reperit. » Quid ergo sibi hoc ipapud eum requisivit, nec reperit. » Quid ergo sibi hoc ipsum figuraliter velit? Dum enim Laban superius aliam gerat personam, nunc tamen diaboli typum figurat. Laban quippe interpretatur dealbatio. Dem non inconvenienter diabolus accipitur; qui cum sit tenebrosus ex merito, transfigurat se in angelum lucis . Huic servivit Jacob, id est ex parte reproborum Judaicus populus, cujus ex carne incarnatus Dominus venit. Potest etiam per Laban mundus hic exprimi, qui cum furore Jacob persequitur, quia electos quosque qui Redemptoris nostri membra sunt, persequendo opprimere conatur. Hujus filiam, id est sive mundi, sive diaboli, Jacob abstulit, cum sibi Christus Ecclesiam ex gentilitate conjunxit. Quam et de domo patris abstrahit, quia ei per Prophetam dicit: Obliviscere populum tuum, et domum patris tui . Quid vero in idolis, nisi avaritia designatur? Unde per Pergo veniens apud Jacob idola non invenit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
goga populum generauit : qur autem ia cobprorachel
sumer& prius synagogam sibi coniunexit seruitus i taque
ips ei a cobiiii annorum produabus uxoribus huiusuitae
presentis cempus significat᷑ quiperii dies euoluetur
inquadñs formani serui accipit factus oboediens paternae
uoluntatiusque admortenille enim proouibus seruit:
& dñs nosterait non uenre filius hominis ministrari
sed mninistrerẽ illeoues pauit e dñs in euangelio dicit
cgo sum pastorbonus. ille mercedis lucpo uarium sibi pecus
abstulit xp̃s diuerserum gentium uarietatem congre¬
proposuit ut quisque hoc plenocorde praespexerit effi¬
ciaturouisdi post longamigitur seruitutem quam
ia cob apud socerum suum prouxoribus uel mercede sus¬
tenuit praecipite ds̃ ut reuerter& ad patriam suam
tuncignorante socero suocumux oribus cum comitatu
properauit labanautem consequtus ea mest in monteo
gala ceocumfurore at que idola quaera chel fura uerat

Expanded text:
goga populum generabat. Cur autem Jacob pro Rachel goga populum generabat. Cur autem Jacob pro Rachel t Ecclesiam assumeret, prius Synagogam sibi conjunxit. Servitus itaque ipsius Jacob septem annorum pro duabus uxoribus, hujus vitae praesentis tempus signiin qua Dominus formam servi accepit, factus obediens paternae voluntati usque ad mortem. Ille enim pro ovibus servit; et Dominus noster ait: Non venit Filius hominis ministrari, sed ministrare. 33. Ille oves pavit, et Dominus in Evangelio dicit: Ego sum pastor bonus. Ille mercedis lucro varium sibi pecus abstulit, Christus diversarum gentium varietatem sibimet congreproposuit, ut qui hoc pleno corde prospexerit, effiatio. - « Post longam igitur servitutem, quam Jacob apud socerum suum pro uxoribus velut mercedem sustinuit, praecepit et Dominus ut reverteretur in patriam suam. Tunc ignorante socero suo, cum uxoribus et comitatu properavit. Laban autem consecutus est eum in monte Galaad cum furore, atque idola quae Rachel furata erat
Abbreviated transcription (Latin):
huius scłi filios generenti facieloudatur apopulis &i am
illauito cuius amore conuers spem scł relin querunt¬
& ex cuius professione admiseri cordiem regenda eplebis
ad sumpti sunt id enimagunt in omnibus laboribus suis
ut illo professio quas est conuerterant quia tales recto resipo¬
puli dedit latius & clarius glorificetur tam quom ia cob
non recussante noctemliae ut rachel pomissuaue olentibus
quia perserum est ut in principio eratuerbum & uerbum
erata pud dm̃ e dr̃era tuerbumi et quicquid deacrepie
liam & racheluictarinus martir &ceteri in similitu¬
dine aeclesiae uel si nagogae interprecati suntilia
enim maiornatu synagagae tenuisse exestim abañ
typumqui a priordĩ genuit populum & qui deme
oculis legitur grauida quialex permo ysendata¬
quod operata est atque signata pachelautemiunior
& pulcbra prior sterilis & postmodum fecundo & eclesia
eruntꝰ quae &sam tam dium sterilis fuit quousque sꝑna¬

Expanded text:
huius saeculi filios generent fidei, laudatur a populis etiam huius saeculi filios generent fidei, laudatur a populis etiam illa uita. cuius amore conuersi spem saeculi reliquerunt, et ex cuius professione ad misericordiam regendae plebis adsumpti sunt. id enim agunt in omnibus laboribut illa professio quo se converterant quia tales rectores populis dedit latius et clarius glorificetur, tanquam Jacob non recusante noctem Liae, ut Rachel pomis suave olentibus quia perrarum est, ut: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum, et quidquid de hac re pieLiam et Rachel Victorinus martyr, et caeteri in similitudine Ecclesiae vel Synagogae interpretati sunt. Liam enim majorem natu Synagogae tenuisse existimant typum, quia prior Dei genuit populum. Et quidem et oculis legitur gravida, quia lex perquod operta est atque signata. Rachel autem junior et pulchra, prius sterilis et postmodum fecunda, similituderunt. Quae etiam tandiu sterilis fuit, quousque Syna
Abbreviated transcription (Latin):
neipsadoccrina rapiendao cuiua acrestuerat blasfemetur.
Neque adipiscatur ab imperitioribus populis exestimationẽ
bonam quid ille poma significant & quod nec esseriumest ex
ortationem discentium sed plane ut hanocuram suscipian
uicoguntur satis & hoc significatum est quod cumuenerit de
a groia cob occuriteilie eum quedetinen si aitãdme intrabis
conduxrenimte promandragoris filumeis tamquem diceret¬
doctrinae quein diligis uis conferre bonam opinionemno¬
lies se fugereofficia sum laboremꝰ haec in aedesi egeriquis¬
quis aduerterit cernitr& experiur in exemplis quod intel¬
ligemus in libris quis non uideat hocgeri toto orbe terrarũ
uenire homines ab operibus saeculu&i remotiiusum cognos¬
cendae & contemplandae ueritatis tomquaminam plexu
rael & excipide tronsuerso a edesi esticam necessitatem
atq ordineri in labore tom quamliadicente ad meintra¬
bis. quibus istud misterium dĩdispensantibu s ut in nocce

Expanded text:
ne ipsa doctrina sapientiae, cui uacare statuerunt, blasphemetur ne ipsa doctrina sapientiae, cui uacare statuerunt, blasphemetur neque adipiscatur ab inperitioribus populis existimationem bonam, quod illa poma significant, et quod necessarium est ad exhortationem discentium. sed plane ut hanc curam suscipiant, ui coguntur. satis et hoc significatum est, quod cum ueniret de agro Iacob, occurrit ei Lia eumque detinens ait: ad me intrabis: conduxDoctrinae quam diligis vis conferre bonam opinionem, noli fugere officiosum laborem. Haec in Ecclesia geri quisquis adverterit, cernit et experitur in exemplis, quod intelligamus in libris. Quis non videat hoc geri toto orbe terrarum, venire homines ab operibus saeculi, et ire in otii usum cognoscendae et contemplandae veritatis tanquam in amplexu et excipi de trauerso ecclesiastica necessitate atque ordinari in laborem tamquam Lia dicente: ad me intrabis? quibus caste mysterium dei dispensantibus, ut in nocte
Abbreviated transcription (Latin):
accipisti insuper& mandragoram filii meiuis accipere peru¬
numuirum significons eos quicumsint. agendiuirtute abiles
& digni quibus regnen aeclesiae conmittatur ad dispensen¬
dum fidei sacrementum illi accensistudio do ctrinae atque in do¬
gandȩ e contemplandae sapientiae sea bominibus actionũ
molestis remouere atque inotio discendi aut docendi uolun
considere Ita ergodictum est paruum erctibi quot accipistiui ru
meum in super a mandragoras filiimeiuis accipere acsi dice¬
retur paruumest quod homines ad laborem rerumgerendo¬
rum necossarios inotio detinet uita studiorumin super & po¬
pularem gloriam requirito proinde ut ea miuste conparet in¬
pertit rachel uirum sororissuae illa noete ut scilicet qui uirtu¬
te laboriose regimimi populorum ad commodati sunt &iã¬
si sciendae uaacre diligerenti suscipiant experientiamn temp¬
tationum: curarum quoque sercina proutilitate comium

Expanded text:
accepisti, insuper et mandragorica filii mei uis accipere? per uaccepisti, insuper et mandragorica filii mei uis accipere? per unum uirum significans eos omnes, qui cum sint agendi uirtute habiles et digni, quibus regimen ecclesiae committatur, ad dispensandum fidei sacramentum illi accensi studio doctrinae atque indagandae - et contemplandae sapientiae se ab omnibus actionum molestiis remouere atque in otio discendi ac docendi condere uolunt. ita ergo dictum est: parum est tibi, quod accepisti uirum meum, insuper et mandragorica filii mei uis accipere? ac si diceretur: parum est, quod homines ad laborem rerum gerendarum necessarios in otio detinet uita studiorum, insuper et popularem gloriam requirit? Proinde ut eam iuste conparet, inpertit Rachel uirum sorori suae illa nocte, ut scilicet qui uirtute laboriosa regimini populorum adcommodati sunt, etiamsi scientiae uacare delegerant, suscipiant experientiam temptationum curarumque sarcinam pro utilitate communi,
Abbreviated transcription (Latin):
gloram quentulum cumque non ad sequereturi nisiuit dos
qui adum isti actuosi & negotiosi homines perauos a
tatis otioso quodam modo male men dragaica parlia¬
perueniuut ad rachid adipseniueroliam perfilium
primogenitum deseperhonorem soecunditatis in quo
st ominis fructus laboriose atquiẽunor cortomiao
demigtacionũ po riditontis̃ actionis quem plemqu
bono ingenio praediecistudioque slegrontes quẽ ũis idone
regendis populis esse possing ta meneuitant propterturbu¬
lentas occupationes & indo cirinae otium totopectore tamqua¬
inspeciosac rachel feruntur amplexus & qui abonum est uc
& iam haecuita latius in note scens populerem gloriam mere¬
acurꝰi mustum est autem ut eem consequatur siematorem suũ
aominis crandis aedesi asticis curis aptum & idoneum inotio
decine inecgubernationem communis utilitatis impecitꝰ prop¬
terealice sororis uaedicit. paruumesttib: quoduirum in eum

Expanded text:
gloriam quantulamcumque non assequeretur, nisi per eos gloriam quantulamcumque non assequeretur, nisi per eos quia dum isti actuosi et negotiosi homines, per quos tatis, otiose quodammodo mala mandragorica per Liam veniunt ad Rachel. Ad ipsam vero Liam per filium primogenitum, id est, per honorem fecunditatis ejus, in qua est omnis fructus laboriosae atque inter incerta temptationum periclitantis actionis: quam plerique bono ingenio praediti studioque flagrantes quamuis idonei regendis populis esse possint, tamen uitant propter turbulentas occupationes et in doctrinae otium toto pectore tamquam speciosae Rachel feruntur amplexum. Sed quia bonum est, ut etiam haec uita latius innotescens popularem gloriam mereatur, iniustum est autem, ut eam consequatur, si amatorem suum administrandis ecclesiasticis curis aptum et idoneum in otio detinet, nec gubernationi communis utilitatis inpertit. propterea Lia sorori suae dicit: parum est tibi, quod uirum meum
Abbreviated transcription (Latin):
occasione si ueueritate xp̃s xonuntiecur & in hioc ga udeo
sed& gaudeo tem quam & ancillam pariente deprola
numesiore letaturs est uero quidomliae foctus exbenes¬
cio pachel aeditusicumuirumsuum secum debita noete cubi¬
turum accepti s afilioliao mandragoricis malis cum sero¬
re cuberi permitini : quidetuĩ deman dragore dicendumẽ
proinde rem conperipulchrama suauem olente iesapori
Autem insipido &ideo in illo mandragari copomo sigum
intellog afemambone m popularem undedicr postolus
oporte eiam tesimmonium ħaberobonum ab eis quiforis
sunti quilice parum sepiant red duneteme npleru mque
laborseorimperquossibi consoltur &splendorem laudis
& edortibonaonpinionis nec adie in gleri popularã
ptiini perueniunt eorum qui sunt ina eoles cimsiqui cumoue
inaetionum periculis & loboreuerso tem propter eolia s
ailius inde mandregoriar inuentt exiensi nagrumides¬
honesinte amibulens ndaos qui sorissunt doctrinas apientia¬
ueritatis dulcedilertatione defingitur: hane populerem

Expanded text:
occasione, sive veritate Christus annuntietur, et in hoc gaudeo, sed et gaudebo ; tanquam et ancilla pariente, de prote numerosiore laetatur. 19. Est vero quidam Liae fetus ex beneficio Rachel editus, cum virum suum secum debita nocte cubiturum, acceptis a filio Liae mandragoricis malis, cum sorore cubare permisit. Quid enim de mandragora dicendum est? Proinde rem comperi pulchram, et suave olentem, sapore autem insipido. Et ideo in illo mandragorico pomo figurari intelligam famam bonam popularem. Unde dicit Apostolus: Oportet etiam testimonium habere bonum ab eis qui foris sunt . 20. Qui licet parum sapiant, reddunt tamen plerumque labori eorum per quos sibi consulitur, et splendorem laudis, et odorem bonae opinionis. Nec ad istam gloriam popularem primi perveniunt eorum qui sunt in Ecclesia, nisi quicunque in actionum periculis et labore versantur. Propterea Liae filius honeste ambulans ad illos qui foris sunt. Doctrina veveritatis dulci delectatione defigitur, hanc popularem
Abbreviated transcription (Latin):
fauu s anqi dest quod sextadie duplumcollogi tubo¬
funu quodasitm sufficiat in sabbato sextodies ieco
est sex tase sinundi inque nune summus inbo co
sodaplum colleon qui prorer seduoltmo econde¬
uerbbmdi &audit & facit in honeduplum recandit
qui au beneuiuig & aliis misericordiam praebe
quod& reponebatur prosabbato non corromre¬
batu bona enim opera facta proptersuaudelo re¬
quiem inifuturo permanent quiuerqinfidelere¬
iunst s pretercausam sabbati serua bame de neo
nebulliebant ex enuermes & coneitr e scebsened
quipropter presentemuitem Namorem sageub
uitiarum caeca cupiditas his qrnbaben euedumta
& uidante snoces sicpter ftatressuos elaiedbutad
es uis cera suoc es sed& quipost sus ceptum uerbũmdi
aodm sum uermis & non bomo siceni mapsecstm
misefficitur post manne quaeritur peopulus ab
ardoresitis & fonsdep&ra eruort el emaurempe¬
uirg ugnom pessionis accesst ut conamgoa ere¬
dentibus qraoom percusse &enim os tasonsi mne¬

Expanded text:
a. Sed quid est quod sexta die duplum colligi jubetur, quod etiam sufficiat in Sabbato? Sexta dies ista est sexta aetas mundi, in qua nunc sumus. In hac ergo duplum colligit, qui propter sverbum Dei audit et facit; in hac duplum recondit, qui bene vivit, et aliis misericordiam praebet. 6. Quod et reponebatur pro sabbato, non corrumpebatur. Bona enim opera facta propter futuram requiem in futuro saeculo permanent. Qui vero infideles erant, et praeter causam Sabbati servabant de manna, ebulliebant ex eo vermes, et computrescebat; sic et qui propter praesentem vitam et amorem saeculi itia, et divitiarum caeca cupiditas his qui habent pecunias, et videntes in necessitate fratres suos, claudunt ab eis viscera sua. 7. Sed et iis qui post susceptum verbum Dei autem sum vermis, et non homo . Sicut enim ipse est nobis, an non? Post manna queritur populus ab ardore sitis, et fons de petra erupit: eadem autem pevirga lignum passionis accessit, ut emanaret credentibus gratia. Percussa enim,
Abbreviated transcription (Latin):
filiissuis idestap&ro paulo iohanne propteriudae¬
orum inuitatur ad gratiem occurritilli populus
iudes quodinter pretatũ est confessio quioiam proe¬
ultimis tomporibus populum iuda eorum: non secun¬
dum merito illius sed secundum lectionem sia egra¬
tiae & in ponitmanum superoculos & caecita ter
aufert uius idem distulit caecitatem ut postremus
creder& quiente non putouit essec redendum unde
est pontolusait quia coecitos ex parteisio hel facta
est donec plenitu dogentium introrae & si comnis
tibus & fratribus obtimamterrom gessen prtebens
eis eibariam quie femis obpresserat terram̃ sicdñs
elegens obtime interromparencibus lidest patri¬
arehis & prophetis ex quibus xp̃s secundu mcernem
siu eomnibus sc̃is de quibus in euengeliodicitꝰ hii
sunt fratresmei qui feciunt uolunta temmeam
husigitur datterramscilio& repromissionis
robenedictionem patris duosfilios suos obtulit:¬

Expanded text:
filiis suis, id est a Petro, Paulo et Joanne: populus Judaefiliis suis, id est a Petro, Paulo et Joanne: populus Judaeorum invitatur ad gratiam. Occurrit illis Judas, quod interpretatum est confessio: quia jam praeultimis temporibus populum Judaeorum? Non secundum illius merita, sed secundum electionem suae gratiae, et imponit manum super oculos ejus, et caecitatem aufert: cujus distulit caecitatem, ut postremus crederet, qui ante non putavit esse credendus. Unde et Apostolus ait: Quia caecitas ex parte in Israel facta est, donec plenitudo gentium intraret, et sic omnis tibus et fratribus optimam terram Gessen, praebens eis cibaria, quia fames oppresserat terram. Sic et Dominus eligens optimam terram parentibus, id est, patriarchis et prophetis, ex quibus Christus secundum carnem, sive omnibus sanctis, de quibus in Evangelio dicit: Hi sunt fratres mei, qui faciunt voluntatem meam . His igitur dat terram, scilicet promissire benedictionem patris, duos filios obtulit
Abbreviated transcription (Latin):
doctrina intralegemn lucerne intra modium missus
temen anonies manum posuit marsuppium solure
mer suppio soluto argentum resplenduit : & deciden¬
tibus scomis uelud quibus dem sacei uinculis soluto
sacco id est depos itolegis uelamine ademptus est
gratiam libertatis & reuelacofacie sermonis e¬
quinque stolis obtimis triginta ar genteos accepit axp̃o
quicumque praedicat trinitatem ssiue xp̃icrucem i deo¬
autem stola saccepit sidest sapentiae omniumqi sen¬
suum multiplices disciplinas pra ecella iigitur
paulus eius exuberat portiomeritorum sed tamen
tisunt duplicibus id est mistice uel morali intelligentie
mittuntur &s patrimunerẽ filius honorat patremȩ ps
populum suum promisis inuitat muneribus portant
lo munerum largitorem dimisit ioseph fracre
suos qui nuntia uerunt patri dicenteriosephuiuit&
fide resurrectionis xp̃iuiui ficatur uo couitaute mt

Expanded text:
doctrinae intra Legem, lucerna inter modium. Missus doctrinae intra Legem, lucerna inter modium. Missus tamen Ananias manum posuit, marsupium solvit: marsupio soluto argentum resplenduit, et decidentibus squamis velut quibusdam saccingulis: soluto sacco, id est, deposito Legis velamine, adeptus est gratiam libertatis, et revelata facie, sermonem Eentei, cum quinque stolis optimis: triginta argenteos a Christo accipit quicunque praedicat Trinitatem, sive Christi crucem. Ideoenim stolas accepit, id est, sapientiae, omniumque sensuum multiplices disciplinas. Praecellit igitur Paulus, ejus exuberat portio meritorum; sed tamen ti duplicibus, id est, mystica, vel morali intelligentia. Mittuntur et patri munera, filius honorat patrem: Christus populum suum promissis invitat muneribus. Portant lio munerum largitorem. Dimisit Joseph fratres suos, qui nuntiaverunt patri dicentes: Joseph vivifide, resurrectionis Christi vivificatur. Vocatur ergo a
Abbreviated transcription (Latin):
ips ecognostens nonestagnitus ab eis : cognoscun¬
tur& a ebres axp̃o ipsi autem non agnoscunteũ :
dederunt quidem illi pecuniem sediosephidest
xp̃striticum dedit & argentum red didit qui a pe¬
cunia non aemiturxp̃s sed gratia : uiditio sephibenia¬
min paruulum fratrem suum mistice quoque
uiditdñ sihs paulum quendolux circum fulsiteũ
paruulus dicitur qui a nondum maturem sidei
incarne aetatem gerebat unde &iam &s adules¬
fletus est x p̃i lauat faciem suam udumen eramis sũ
restitua lauat facien suoni xp̃s ubi baptitotus est
paulus perquem ds̃ ils aplurimis uider&ur dehin
scisus argenteus solis acculo iuniori sinsoritur᷑ sad
quid sibi uult quodinuentus in sac cobeniamin sci fus
io sepb mnisiquia in corporepauli iem doctrinae cae¬
lestis prae fulgebat eloquium dumest& eruditus in
lege sed quia subieccus nonerat intra saccumerat scisus

Expanded text:
ipse cognoscens, non est agnitus ab eis: cognoscunipse cognoscens, non est agnitus ab eis: cognoscuntur et Hebraei a Christo, ipsi autem non agnoscunt eum. Dederunt quidem illi pecuniam, sed Joseph, id est Christus, triticum dedit, et argentum reddidit: quia non pecunia emitur Christus, sed gratia. Vidit Joseph Benjamin parvulum fratrem suum: mystice quoque vidit Jesus Paulum, quando lux circumfulsit eum. Parvulus dicitur, quia nondum in carne maturam fidei aetatem gerebat. Unde etiam et adfletus est Christi. Lavat faciem suam, ut ei lumen amissum restituatur: lavit faciem suam Christus, ubi baptizatus Paulus, per quem Dominus Jesus a plurimis videretur. Dehinc scyphus argenteus solo sacculo junioris inseritur. Sed quid vult sibi quod inventus est in sacca Benjamin scyphus Joseph, nisi quia in corpore Pauli jam doctrinae coelestis praefulgebat eloquium, dum esset eruditus in Lege, sed quia subjectus non erat. Infra saccum erat scyphus
Abbreviated transcription (Latin):
tur Nontantum uniusterrae aegypti sod & i amto¬
tius mundixexannorum eratiosepb quando in cons¬
pecturegis straonis stetit. Totidemque annis fuisse
est duos populos exiuda eis egentibus congregatos:
Igitur postubertatis an nosinuni uerso orbe famis
praeualuit meritoquia nonerat qui facer& boni¬
tatem posthaec io seph penurie frumenti saluata e
tione frumenti sui omnie subiugauit : pisienim fra
tros uendidissent defecerata egyptus nsiiuda er
xp̃m cruci fixissent pergerat mundus ⁊osephinter¬
pretatur augmentatio siue am pliatio sed in illo
io sepb ampliationem non habuit inisi sola aegyptus
in nostro uero iosepb augmentum habere meruit
uniuersus mundus: ille ero gauit triticum noster
erogauit dĩ uerbum nomneniterram exiitsonus
eorum: dicitia cob filiis suis es frumentum inae¬
gypto dicit& ds̃ pater : exaegy pto uocaui filiũ meũ
descenduntigiturx perprofectiores idestiudaei
quasi decalego legis innumero constituti quos

Expanded text:
tur, non tantum unius terrae Aegypti, sed etiam totur, non tantum unius terrae Aegypti, sed etiam totius mundi. Triginta annorum Joseph, quando in conspectu regis Pharaonis stetit: totidemque annis fuisse , id est duos populos ex Judaeis et gentibus congregatos. Igpraevaluit, merito, quia non erat qui faceret bonitatem. Post haec Joseph a penuria frumenti salvat Aegtione frtres vendidissent, defecerat Aegyptus; nisi Christum Judaei crucifixissent, perierat mundus. Joseph interpretatur augmentatio, sive ampliatio. Sed in illo Joseph ampliationem non habuit, nisi sola Aegyptus: in nostro vero Joseph augmentum habere meruit universus mundus. Ille erogavit triticum, noster erogavit Dei verbum. In omnem enim terram exivit sonus eorum . Dicit Jacob filiis suis, Est fructus in Aegypto? Dicit et Deus Pater: Ex Aegypto vocavi Filium meum. Descendunt igitur decem perfectiores, id est Judaei, quasi Decalogi legis in numero constituti, quos
Abbreviated transcription (Latin):
babeant curio samiustitiae srugem nesideseoꝵ anopia
dñs postquameit distractus aiude ut iosopb a sratribus
& deinferuo rum carcere surrexit ascenditcurrum reg
nicelestis dequodictum est currus dĩ decemiilibus & ac
cipit potestatem apatrepraedicandi & iudicandi sicuc¬
& paulus a postolus ait & dedite i nomen quod est superom¬
ne nomen ut in nomineihũ omnegenu flectat caclesium
& terrestrium & infernorum accipitquoque & anulum
pontificatum scilic& fidei quo credentium animaeselu¬
tis signo signantur frontibusque &xcordibus nostris per
signumcrucis figura aeterni regis ex primitur indui¬
turque stola bissina idestcarnem suam bissosplendidi¬
onem & stolam in morcalitatis acoipit quoque torquẽ
aureum id est intellectumbonum praecoante cum
piocedit idest aut iohannis baptista qui intereius prae¬
cidens praeconabat dicens parate uiam dñ: habebita
lingua aegyptiatica saluatormundi quid manifes¬
tius dexp̃o quando subfigura iose obsaluatorostendi¬

Expanded text:
habeant copiosam justitiae Dominus noster distractus a Juda, ut Joseph a fratribus, et de infernorum carcere surrexit, ascenni coelestis, de quo dictum est: Currus Dei decem millibus. 18. Et accepit potestatem a Patre praedicandi et judicandi: sicut Paulus apostolus ait: Et dedit ei nomen quod est super omne nomen, ut in no, terrestrium et infernorum . Accepit quoque et annulum, pontificatum scilicet fidei, quo credentium animae salutis signo signantur, frontibusque et cordibus nostris per signum crucis figura aeterni regis exprimitur. Induiturque stola byssina, id est, carnem sanctam bysso splendidiorem, et stolam immortalitatis. Accepit quoque torquem auream, id est intellectum bonum. Praeco ante eum praecedit, id est, Joannes Baptista, qui iter ejus praecedens praeconavit dicens: Parate viam Domino . Habebit et lingua Aegyptiaca Salvator mundi. Quid manifestius de Christo. Quando sub figura Joseph Salvator ostendi
Abbreviated transcription (Latin):
& uirgam uocatione : signisica toristincatione dicora¬
tur glorificatione altatur quos unim praedestm aut
ilos & uocauit quos autem & uocouit illos& iustisicaui
& quosiustisi ceuit illos & glorificouit: sed haccutdciao
huc inocculto ubisit e conceptio scã eubertatis micticur
autem promissus aedus : tamquam mere trici aedus
ex probratio peccati pereundem olla mmitem tã quã
inerepantem & dicenteigeneratio uiperarur sed
non eam inuenit ex probratio peccati quem moto uit
consessionis e moritudo posto eroiam plublicis sigis
anulima mumlis &uirge uicittimere iudicor qsiudae¬
os quo rum iempersonam iudas ipse gestabat qus ho de¬
qua edicunt non huncpopulum ess expi necholere o
semen abrabe sed prola ts certissimis documentis nastra
uocationis iustificotionis. & glorificationis erubescitt¬
sine dubio & confunduntur ex nos magis quamseiustifi
catos essefatebuntur pignora enim nerert habere secũ

Expanded text:
et uirgam: uocatione signatur, iustificatione decoraet uirgam: uocatione signatur, iustificatione decoratur, glorificatione exaltatur. quos enim praedestinauit, illos et uocauit; quos autem uocauit, illos et iustificauit; et quos iustificauit, illos et glorificauit. sed haec, ut dixi, adhuc in occulto, ubi fit et conceptio sanctae ubertatis. mittitur autem promissus hedus tamquam meretrici, hedus exprobratio peccati, per eundem Odollamitem tamquam increpantem et dicentem: generatio uiperarum. sed non eam inuenit peccati exprobratio quam mutauit confessionis amaritudo. post uero iam publicis signis anuli, monilis et uirgae uicit temere iudicantes Iudaeos, quorum iam personam Iudas ipse gerebat, qui hodieque dicunt non hunc esse populum Christi nec habere nos semen Abrahae; sed prolatis certissimis documentis nostrae uocationis, iustificationis et glorificationis sine dubio confundentur et nos magis quam se iustificatos esse fatebuntur. Pignora enim refert habere secum
Abbreviated transcription (Latin):
ex columba &id eo tam quam adolamites uene testimo¬
nium perbibuit in aqua : uenit autem dñs a doueston¬
dendas hocest ex honerandas sarcinis peccatorum ex
quibus a eclesiae laudatȩ in canticis conticorumdentes
maneat non illius emaritu dinis inquemdño selrs¬
nistrauit sed illius in quam p&rus amarefleat nam
&iuda latina econfesno est : confessioniergo & amo¬
ritudomisceatur u uera poenitentie prae signecur
hacpoenitentia fecundatur aeclesia i nomnibus gentib
consituto oportebiatenim xp̃mpati & rȩsurgere tertie
die & predicori in nomine eius poenitontiam & remis¬
sionemoeccatorum peromnesgentes : Incipientibus ab
bierus alem nem& iose halitus meretricius conseiso
peccatorumest: typum qui ope aedesiae gerit thoma rex
ritenim uelutceruus ad fostesa et dno quarum
peruenire ad semenabrahae illic asnancognoicente
soetatur qui adeillo praedictum est: populur qs em non
cognoui serui urtmibi accepitimoc culto anulum mumil

Expanded text:
ex columba, et ideo tanquam Odollamites vere testimoex columba, et ideo tanquam Odollamites vere testimonium perhibuit in aqua . Venit autem Dominus ad oves tondendas, hoc est, exonerandas sarcinis laboriosis, ex quibus Ecclesiae laudatae in Canticis canticorum dentes maneat. Non illius amaritudinis, in qua Domino fel ministravit: sed illius in qua Petrus amare flevit; nam et Juda Latine confessio est. Confessioni ergo amaritudo misceatur, ut vera poenitentia praesignetur. 16. Hac poenitentia fecundatur Ecclesia in omnibus gentibus constituta. Oportebat enim Christum pati, et resurgere tertia die, 338 et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus a Jerusalem. Nam et ipse habitus meretricis confessio peccatorum est. Typum quippe Ecclesiae gerit Thamar ex rit enim, velut cervus ad fontes aquarum, pervenire ad semen Abrahae. Illic a non agnoscente fetatur, quia de illa praedicognoui, seruiuit mihi accipit in occulto anulum, monile
Abbreviated transcription (Latin):
tondendas ouessuas intamna quodinter pretatur
difficiens iamenim defecerat princeps exiude a
orine magisterium atque unctio iuda eorum dona
uenira cu repositum erat uemnitautem cũsuo
pastore adollomitae cuiomenerat hyras & interpet¬
tatur ad ollomites testimonium inoqua: qumhos plone
testimoniodñsuenit habens quidom testimonium menus
iohanne sed tomen proptero ues inarias hoecertumna¬
nio est ususi naquona m& ipse nam & ipse byras quod
nomenst allius pastoris fuit interpretatur fratrisme
uisi ouidit omnino sratremsuum iohennes fratremse con¬
dum semen abrahae secundum cognacionem matins
mariae enus & olibeh matrissuae eundemque drũ
& dm̃suum quia si cutipseait explenicudine eius acci¬
pit: uidi tomnino &ideo innatis mulierum maiorillo
non surrexit quia ex omnibus praenunti antibus xp̃m
ipseuidit quod multi & prophecae cupierunt iudere
& non uiderunt : salut auit ex utero agnonit perfectius

Expanded text:
tondendas oues suas in Thamna, quod interpretatur tondendas oues suas in Thamna, quod interpretatur "deficiens." iam enim defecerat princeps ex Iuda et omne magisterium atque unctio Iudaeorum, ut ueniret cui repositum erat. uenit autem cum suo pastore Odollamite, cui nomen erat Iras; et interpretatur Odollamites "testimonium in aqua." cum hoc plane testimonio dominus uenit, habens quidem testimonium maius Iohanne, sed tamen propter oues infirmas hoc testimonio est usus in aqua. nam et ipse Iras, quod nomen illius pastoris fuit, interpretatur "fratris. mei uisio." uidit omnino fratrem suum Iohannes, fratrem secundum semen Abrahae, secundum cognationem Mariae matris eius et Elisabeth matris suae eundemque dominum et deum suum, quia, sicut ipse ait, ex plenitudine eius accepit. uidit omnino et ideo in natis mulierum maior illo non exsurrexit, quia ex omipse vidit quod multi justi et Prophetae cupierunt videre, et non viderunt . Salutavit ex utero ; agnovit perfectius
Abbreviated transcription (Latin):
sarem nequehocuerum nisi illa uniuersali dominatio¬
ne ro manorum qui ppe enim cessarrexerat non propri¬
ae iuda corum sed utx pm negarent & huncadorerent
Id eose taliuoco dem mirunt illo enim temporo quo iam
de tribuiuda regnum defficerant : uenien dumerat
xp̃o uero saluator dñ onostro qui non obesta multũ¬
que prodes & hincenim fuerat pro phetatum nonde¬
fici& princeps exiude nequeduex de fomoribu sea us
gentium iamisto tempore omne quoque magisteri¬
um iuda eorum & misticaunde xp̃i uocabantur unc¬
tio psa defecerat secundum proph&sam danibelis:
tuncuenit cui repositum erat expectatio gentium:
& unctusert sc̃ scorumoleo exultationis praepar¬
ticipibus suis natus estautemberodis maioristem¬
pore passus est a utem hero disminoris teta rchae
uiusita que uenientis ado ues quae perierant do¬
inus usrahel figuramgessit ipseiudas quinire ao

Expanded text:
 nisi Caesarem. neque hoc uerum nisi illa uniuersali dominatio nisi Caesarem. neque hoc uerum nisi illa uniuersali dominatione Romanorum; quippe etiam Caesar rex erat non proprie Iudaeorum; sed ut Christum negarent et hunc adularent, ideo se tali uoce damnarunt. Illo ergo tempore, quo iam de tribu Iuda regnum defecerat, ueniendum erat Christo, uero saluatori domino nostro, qui non obesset multumque prodesset. sic enim fuerat prophetatum: non deficiet princeps ex Iuda neque dux de femoribus eius, gentium. iam isto tempore omne quoque magisterium Iudaeorum et mystica — unde christi uocabantur — unctio ipsa defecerat secundum prophetiam Danihelis. tunc uenit cui repositum erat, expectatio gentium, et unctus est sanctus sanctorum oleo exultationis prae participibus suis. natus est enim Herodis maioris tempore, passus est autem minoris Herodis tetrarchia. huius itaque uenientis ad oues, quae perierant domus Israhel, figuram gessit ipse ludas, cum iret ad
Abbreviated transcription (Latin):
non fieri etideo erat quidemfiliusiudae sed eum hamor¬
maritum non accipebat quierat oadem tribusiudo
sediam in populo inde nomo regnobat unde & nomene¬
adhenc significationem uim sc̃i & iusti quilic& : llotẽ¬
pore fuerint ad nouum tamen pertinent testamentũ
qui prophecando scienterutiles fuerunt qualis dauid
fuit eo sane tempore quo iamiudaea coeperait reges¬
extribuiuda non habere : non est computandus hero des
maior in regibus eius tamquam meritus homer: erat
enim alienigena necoi sa cramento illo misticȩ untio¬
nis tam qua mconiugali foedore coherebat sed tam qũa
e traneus dominabatur: quemm potestatem a rom¬
nis & adcossure accipe rat sica eius fili tecarchae quo¬
rum enatunus hero des nomine patris ppellatus qui
eumpilato inpassio nedm̃ concordauit istiergo aba¬
nigenae usque adeo nonde putabantur in rigno illo
mistico iuda eorum ut i psiuda es publice damerent

Expanded text:
non fieri. et ideo erat quidem filius Iudae, sed eum maritnon fieri. et ideo erat quidem filius Iudae, sed eum maritum Thamar non accipiebat, quia erat eadem tribus Iuda, sed iam populo inde nemo regnabat. unde et nomen ead hanc significationem uiri sancti et iusti, qui licet illo tempore fuerint, ad nouum tamen pertinent testamentum, cui prophetando scienter utiles fuerunt, qualis Dauid fuit. eo sane tempore, quo iam Iudaea coeperaex tribu Iuda non habere, non est computandus Herodes maior in regibus eius tamquam maritus Thamar; erat enim alienigena nec ei sacramento illo mysticae unctionis tamquam coniugali foedere cohaerebat, sed tamquam extraneus dominabatur: quam potestatem a Romanis et a Caesare acceperat. sic et eius filii tetrarchae, quorum erat unus Herodes patris nomine appellatus, qui cum Pilato in passione domini concordauit. isti ergo alienigenae usque adeo non deputabantur in regno illo mystico Iudaeorum, ut ipsi Iudaei publice clamarent
Abbreviated transcription (Latin):
olius qusitu duo gen erehori inum iueti
generi huma no unum nocentium alterum prȩstare
nolentium : & n quid bonihabent in acterre nauita
perdentium tam quam interra funcentium & quia
ininalo priorest ille qui noca quom ille qui non prodes:
ideo magordicitur malignus ille & sequens qui fundebat
interram nomenque maioris quiuocaturher inter¬
pretatur pellicius qualibus tunicis induti sunt primi
homines in poena damptionis suae dimisi expara diso
sequenti s autem nomen quiuocatur aanam interpre¬
tatur mero reorum quorum nisi quibus nibil prodest
qum habeat unde pro desse possit atque idperdat inter¬
ramaius porromelum eit ablatae uitae quod signisi¬
cat pellis quem non aduitae quod signi ficat meroreorũ
d̃s̃ temen ambos occidisse dictus est ubifiguratur reg¬
numtalibus hominibus abstulisse: Tertiu suero filiusiu¬
dae quod illi mulieri noniungitur significat tempus ex
quo reges plebi iud aeorum coeperunt detribuiudae

Expanded text:
lius quam duo genera hominum inutilia generi humano: unum nocentium, alterum praestare nolentium et, si quid boni habent in hac terrena ' uita, perdentium tamquam in terram fundentium. et quoniam in malo prior est, qui nocet, quam ille, qui non prodest, ideo maior dicitur malignus ille et sequens, qui fundebat in terram. nomen quoque maioris, qui uocabatur Er, interpretatur "pellicius," qualibus tunicis induti sunt primi homines in poenam damnationis suae dimissi ex paradiso. sequentis autem nomen, qui uocabatur Aunan, interpretatur "maeror eorum." quorum ? nisi quibus nihil prodest, cum habeat, unde prodesse possit atque id perdat in terra. maius porro malum est ablatae uitae, quod significat pellis, quam non adiutae, quod significat maeror eorum. deus tamen ambos occidisse dictus est: ubi figuratur regnum talibus hominibus abstulisse. tertius uero filius Iudae, quod illi mulieri non iungitur, significat tempus. ex quo reges plebi Iudaeorum coeperunt de tribu Iuda
Abbreviated transcription (Latin):
buius cuius figuram gerebantreges quis arram pol¬
iuere non sunt periniss nonescexpercumꝰ necinuo¬
niteclesiam coniugem ap̃ĩ miricum utolart aentaue
diuino enim testimonio persidem martyrum cesit
quamcorruptioni suae subderem prioribus non
ualuit nam quod tuno in eo dem rege priusa poste¬
rius figuratumẽ hocinistor egno priorib & posterio¬

Expanded text:
hujus cujus figuram gerebant reges, qui Saram polhujus cujus figuram gerebant reges, qui Saram polluere non sunt permissi non est expertum, nec invenit ecclesiam conjugem Christi, nisi cum violare tentavit. Divino enim testimonio per fidem martyrum cessitquam corruptioni suae subdere in prioribus non valuit. 5. Nam quod tunc in eodem rege prius ac posterius figuratum est, hoc in isto regno prioribus et posterio
Abbreviated transcription (Latin):
possederetur certus dedõ quod eamuiolari non permit¬
teret sicut nec primum a paraonẽ unde & abime lech
s omnio commonitus non conmaculauiteam concubi¬
tu sed in tactamreseruauit merito Uerum tamen
quistunc in illo figurabatur uiro & cuius situxor quae
in bacperegrinatione atque inter alienigenas pollui
macularique nonsinitur. & situiro suo sine macula &
ruga singloriam quippexp̃i recce uiuit ecclesia utpul¬
critudo eius honor sit ui ro eius. sicut abraham prop¬
tersarrae pulcritudinem inter alienigenas hono¬
rabatur ei que cũmdicitur in antictiss canticorumꝰ
opulcraintermulieres i pnus pulcritudinis me¬
ritoreges offerunt iunera : sicut sarra eobtulit¬
rex abi meledi plus inea mirdos formae decusantt
quod amare potuit & uicla re non potuit᷑ estenimscã
in here cuerbo dĩ ut sintduo incarneuna quod magni
coniugus acramentum in xp̃o & in ecclesta commen¬
dat apostolus pro inderegnum terrenum sacculi

Expanded text:
possideretur; certus de Deo, quod eam violari non permitpossideretur; certus de Deo, quod eam violari non permitteret, sicut nec primum a Pharaone. Unde et Abimelech, somno commonitus, non commaculavit eam concubitu, sed intactam restituit marito. 2. Verumtamen quis tunc in illo figurabatur viro, scire volo; et cujus sit uxor quae in hac peregrinatione atque inter alimacularique non sinitur, ut sit uiro suo sine macula et ruga ? in gloria quippe Christi recte uiuit ecclesia, ut pulchritudo eius honori sit uiro eius, sicut Abraham propter Sarae pulchritudinem inter alienigenas honorabatur; eique ipsi, cui dicitur in Canticis canticorum: o pulchra inter mulieres, ipsius pulchritudinis merito reges offerunt rex Abimelech, plus in ea mirans formae decus, quod amare potuit, et violare non potuit. Est enim et inhaeret verbo Dei, ut sint duo in carne una, quod magni conjugii sacramentum in Christo et in Ecclesia commendat Apostolus . 4. Proinde regnum terrenum saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
speculatio est perfectorum sed quia multi sunt iusti qui
mundiquidem in lece bras fugiunt sed tamen in ac¬
tione positi contemplationis apicem subi renonqueunt
Hocest quod exit quidem loth desodomis sed tamen ad mon
ad huc celsitudor peculationis subtiliter non tenetur inde
idem loth ad angelumdicit estuuitas haccuxta adquam
possum fugire parua & saluaborine a numquid non
tur & tamen adsalutem tuta perhibetur quia actua¬
lis uita necaonundicuris ex toto discretaẽ necta men
agaudio aeternae salutis aliena Inipro autem loth
quando filiȩ concubuerunt cumeo non illud quod cum
a sodomis liberatur est sed aliud figuratumẽ tuncenĩ
ipre lofuturaelegis uidebatur gestasse ꝑronam quam
quidam exilla procreat & sublege positi male intellegen¬
doquod& modo sein ebriant : eam que non legitti me utendo
infidelitatis opera parturiunt bona ẽ enimlex inquid

Expanded text:
speculatio est perfectorum; sed quia multi sunt justi, qui speculatio est perfectorum; sed quia multi sunt justi, qui mundi quidem illecebras fugiunt, sed tamen in actione positi, contemplationis apicem subire nequeunt, hoc est, quod exiit quidem Lot de Sodomis, sed tamen ad montadhuc celsitudo speculationis subtiliter non tenetur. 8. Inde idem Lot ad angelum dicit: Est civitas haec juxta, ad quam possum fugere, parva, et salvabor in ea. Numquid non tur dicitur, et tamen ad salutem tuta esse perhibetur, quia actualis vita nec a mundi curis ex toto discreta est, nec tamen a gaudio aeternae salutis aliena. 9. In ipso autem actu Lot, quando filiae concubuerunt cum eo, 307 non illud, quod cum a Sodomis liberatus est, sed aliud figuratum est. Tunc enim ipse Lot futurae legis videbatur gestare personam, quam quidam ex illa procreati, et sub lege positi, male intelligendo, quodammodo se inebriant, eaque non legitime utendo, infidelitatis opera pariunt. Bona est enim lex, inquit