comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
subtrahens iter ascensionis abitule
At contra ad monendi sunt pact̃i
ne tante actionis pondus leigent
si int̃ quos fundare pacem deb
ignorenit. Nam sicut multum no¬
cet siunitas desit bomis. ita ualdi
est noxium si non desit malis. Si
gͦ ꝑũsorum nequitia in pace niui¬
tur. ꝓfecto eorum malis actib rols
augetur: quia quot sibi in malite
congeuunt. tot se robustuis bor¬
rum afflictionib illidunt. Hinc ñ
ẽ. quod contra damnati illius ues
uidelicet antichristi p̃dicatores aͥrs¬
na uoce beato iob dicit᷑. Membri
carnium eius choerentia sibi. hi
sub squamarum specie de eius se¬
tellitib ꝑibet᷑. Una uni comungit᷑
⁊ ne spiracłm quidem incedit ꝑ er
Sequaces quippe illius quo nullo
iẽ se discordie adu̾sitate diuil
sunt: in bonorum grauius nece
glomerant᷑. Qui gͦ iniquos pace so¬
ciat. iniquitati iures administrat:
quia bonos dẽtius depͥmunt. quos

Expanded text:
subtrahens, eis iter ascensionis abscidit. subtrahens, eis iter ascensionis abscidit. At contra admonendi sunt pacifici, ne tantae actionis pondus levigent, si inter quos fundare pacem debeant, ignorent. Nam sicut multum nocet si unitas desit bonis, ita valde est noxium si non desit malis. Si ergo perversorum nequitia in pace jungitur, profecto eorum malis actibus robur augetur; quia quo sibi in malitia congruunt, eo se robustius bonorum afflictionibus illidunt. Hinc namque est quod contra damnati illius vasis, videlicet Antichristi praedicatores, divina ' voce beato Job dicitur: Membra carnium ejus cohaerentia sibi . Hinc sub squamarum specie de ejus satellitibus perhibetur: Una uni conjungitur, et ne spiraculum quidem incedit per eas . Sequaces quippe illius quo nulla inter se discordiae adversitate divisi sunt, eo in benorum gravius nece glomerantur. Qui ergo iniquos pace sociat, iniquitati vires adminiquia bonos deterius deprimunt quos
Abbreviated transcription (Latin):
radice subsistat. Audiant uirgi¬
orum seminatores quod scriptũ
est. Beati pacifici. qm̃ filii di uoca¬
bunt᷑. atq ediuerso colligant.
quia si di uocant᷑ filii qui pacem
faciunt: ꝓcul dubio sathane sunt
filii qui confundunt. Ommͤs qui
de dilectionis: arefuint. Qui⁊
si bomi oꝑis fructus in suis actio¬
nib ꝓferunt ꝓfecto nulli sunt:
quia non exunitate caritatis ori¬
unt᷑. hinc gͦ ꝑpendant seminan¬
tes uirgia quam multiplicit̃
peccant. qui dum unam nequi¬
tiam ꝑpetrant : abhumanis
cordib cunctas simul uirtutes
eradicant. In uno enim malo in nu¬
mero ꝑagunt: quia seminando dis¬
cordiam. caritatẽ q̃ nmir̃ uͥtutũ ĩ¬
extĩguũt Qa aũ nichil ẽ. p̃ciosiꝰ do uirtute
dilectionis: nichil desidabilius est
diabolo extinctione caritatis. Quis¬
qͥs gͥ seminando uirgia dilectionen
ꝓximorum ꝑunit. hosti ui familu¬
rius seruit: quia qua ille amissi
cecidit. hanc iste uulneratis coroi

Expanded text:
radice subsistat. Audiant jurgiradice subsistat. Audiant jurgiorum seminatores quod scriptum est: Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur . Atque e diverso colligant, quia si filii Dei vocantur qui pacem faciunt, proculdubio Satanae sunt filii qui confundunt. Omnes autete dilectionis, arefiunt. Qui etsi boni operis fructus in suis actionibus proferunt, profecto nulli sunt, quia non ex unitate charitatis oriuntur. Hinc ergo perpendant seminantes jurgia, quam multipliciter peccant: qui dum unam nequitiam perpetrant, ab humanis cordibus cunctas simul virtutes eradicant. In uno enim malo innumera peragunt, quia seminando discordiam, charitatem quae nimirum virtutum extingunt. Quoniam autem nihil est pretiosius deo virtute dilectionis, nihil desiderabilius est diabolo extinctione caritatis. Quisquis igitur seminando iurgia dilectionem proximorum perimit, hosti dei familiarius servit, quoniam qua ille amissa cecidit, hanc iste vu
Abbreviated transcription (Latin):
uirgia. atq alit̃ pacifici. Ad mo¬
nendi nanq sunt qui iurgia semi¬
nant. ut cuius sint equaces agnos¬
cant. De apostata quippe angło
scͥptum est. cum bone messi zta¬
nia fuisset in serta. Inimicus homo
hoc facit. De cuius etiam membro
ꝑ salomonem dicit᷑. homo aposta¬
ta uir in utilis. gradit᷑ ore ꝑũso.
annuit oculis. terit pede. digito
loquit᷑. prauo corde machinatur.
malum. et in omii temꝑe iuirgia
semiuat. Ecce quem seminantem
uirgia dic̃e. uoluit. pͥus apostatam
nominaiit: quia nisi more suꝑbi¬
entis angli aconspectu conditoris
pͥus intus adũsione mentis caderet.
foras post modum usq ad seminã¬
da uirgia nonueniret. Qui recte
descͥbit᷑. quod annuit oclis. digito
loquit᷑. terit pede. Int̾ior nanq
est custodia. que ordinata seruat
ext̃ius membra. Quigͥ statum
mentis ꝑdit. subsequenter foras
minconstanti & am motionis
fluit : atq ex li t̾iori mobilita¬
te indicat. quod nulla intiꝰ

Expanded text:
jurgia, atque aliter pacifici. Admojurgia, atque aliter pacifici. Admonendi namque sunt qui 71 jurgia seminant, ut cujus sint sequaces agnoscant. De apostata quippe angelo scriptum est, cum bonae messi inserta fuisset zizania: Inimicus homo hoc fecit . De cujus etiam membro per Salomonem dicitur: Homo apostata, vir inutilis, graditur ore perverso, annuit oculis, terit pede; digito loquitur, pravo corde machinatur malum, et omni tempore jurgia seminat . Ecce quem seminantem jurgia dicere voluit, prius apostatam nominavit: quia nisi more superbientis angeli a conspectu Conditoris prius intus aversione mentis caderet, foras postmodum usque ad seminanda jurgia non veniret. Qui recte describitur quod annuit oculis, digito loquitur, terit pede. Interior namque est custodia, quae ordinata servat exterius membra. Qui ergo statum mentis perdidit, subsequenter foras in inconstantiam motionis fluit, atque exteriori mobilitate indicat, quod nulla interius
Abbreviated transcription (Latin):
etiam paulus ait. Si fieri potest:
quod ex uob̃ est. cum omnib bo¬
minib pacem habentes. Hortatu¬
rus enim discipulos ut pacem cum
ominib haberent: p̃misit dicens.
si fieri potest. ato suburaxit.
quod exuobis est. Difficile quip¬
pe erat ut si male acta corriꝑẽt:
habe pacem cum omnib possẽt.
ped cum temporalis pax in prauoꝵ
oidib ex nr̃a increpatione con¬
ndit̾: in uiolata necesse est. ite in
nr̃o corde seruet᷑. Recte itaq are.
quod exuobis est. Ac si mimirum di¬
cat. Quia pax ex duarum partium
consensu consistit. si abeis corripiun¬
t᷑ qui expellit᷑: integra tamen iur̃a
qui corripitis mente teueat᷑. Unde
commisceamini cum illo. ire confun¬
dat᷑. Atq illico adurxit. Holite
ut inmicum estimare illum: sed
corripiteut eir frm̃. Ac si di¬
ceret. Pacem it cum es ext̃io¬
rem solluite. s int̾iorem circa
illum medullitus custodite : ut pec¬
cantis mentem sic ur̃a discordia feri

Expanded text:
etiam Paulus ait: Si fieri potest, etiam Paulus ait: Si fieri potest, quod ex vobis est, cum omnibus hominibus pacem habentes . Hortaturus enim discipulos ut pacem cum omnibus haberent, praemisit, dicens: Si fieri potest, atque subjunxit: Quod ex vobis est. Difficile quippe erat ut si male acta corriperent, habere pacem cum omnibus possent. Sed cum temporalis pax in pravorum cordibus ex nostra increpatione confunditur, inviolata necesse est ut in nostro corde servetur. Recte itaque ait: Quod ex vobis est. Ac si nimirum dicat: Quia pax ex duarum partium consensu subsistit, si ab eis qui corripiuntur expellitur, integra tamen in vestra qui corripitis mente teneatur. Unde commisceamini cum illo, ut confundatur . Atque illico adjunxit: Et nolite ut inimicum existimare illum, sed corripite ut fratrem . Ac si diceret: Pacem cum eo exteriorem solvite, sed interiorem circa illum medullitus custodite; ut peccantis mentem sic vestra discordia feria
Abbreviated transcription (Latin):
hinc ꝑsemet ipsam ueritas dici.
Nolite arbitrari. quia uener imp¬
cem mitc̃e. int̾ram. Non ueni pa¬
cem mitt̃e. sed gladium. Malorĩ
nanq cum in caute anncitiis iung¬
mur: culpis ligamur. Uñ iosapha
qui tot de ante acta uita p̃coniisa¬
tollit᷑. de ac hab regis amicitiis pẽ
ne ꝑiturus increpat᷑. Cui a dño
ꝑ ꝓpliam dicit᷑. Impio p̃ bes auxilũ
⁊ his quioderunt dñm amicitia il¬
geris. Et iccirco iram quidem
dñi merebaris. sed bona oꝑa mus¬
ta sunt inte: eo quod abstuleris lu
me rectus ẽ. eo ipso iam discrepat.
quo ꝑũsorum amicitiisinta nr̃a con¬
cordat. Ad monendi sunt pacati.
ne si ad correctionis u̾ba ꝓsiliant:
temꝑalem pacem sibi ꝑturbari for¬
mident. Rursumq admonendi
sunt. ut eandem pacem dilectione
integra intrinsecus teneant. quam
impugnabat᷑. et tamen impugna¬
tus erat pacificus: quia nec in sa¬
mentes cessabat rep̃hencłe. nec re¬
phensos neglegebat amare. Hinc

Expanded text:
Hinc per semetipsam Veritas dicit: Hinc per semetipsam Veritas dicit: Nolite arbitrari, quia venerim pacem mittere in terram. Non veni pacem mittere, sed gladium . Malorum namque cum incaute amicitiis jungimur, culpis ligamur. Unde Josaphat, qui tot de anteacta vita praeconiis attollitur, de Achab regis amicitiis pene periturus increpatur. Cui a Doam dicitur: Impio praebes auxilium, et his qui oderunt Dominum, amicitia jungeris; et idcirco iram quidem Domini merebaris, sed bona opera inventa sunt in te, eo quod abstuleris lucme rectus est, eo ipso jam discrepat, quo perversorum amicitiis vita nostra concordat. Admonendi sunt pacati, ne si ad correptionis verba prosiliant, temporalem pacem sibi perturbare formident. Rursumque admonendi sunt, ut eamdem pacem dilectione integra intrinsecus teneant, quam impugnabatur; et tamen impugnatus, erat pacificus, quia nec insanientes cessabat reprehendere, nec reprehensos negligebat amare. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ssa dilig̃e. sed ipsum a quo imp̃s¬
sa sunt non amare: Hĩc dauid
dum totum se ad fecla pacis inter¬
ne constringeret: testatur quod
cum malis concordiam non teneret
dicens. Nonne qui te oderant d̃s
oderam illos. ⁊ suꝑ minncos tuos
tabescebam: ꝑfecto odio ocłam illos
immici facti sunt michi. Inimicos
etemm dĩ ꝑfecto odio odisse est: &¬
quod facti sunt dilig̃e. & quoꝰ facur
increpare. mores prauorum p̃mer
uite ꝓdesse. Pensandum est gͥ que¬
do ab increpatione qui escit᷑. quant
culpa cum pessimis pax tenetur. si
ꝓpħa tantus hoc uelut in hostiam ũi
optulit. quod contra se ꝓd̾o praui¬
rum iminicitias. extitauit. Hinc ẽ
quod leui trib assumptis glacii
ꝑ castrorum media transiens. qui
feriendis noluit peccatorib part̃i
do manus dicta ẽ. consecrasse.
hinc finees peccantium cumung
ciam sꝑnens co euntes cum madia
ꝑculit. ⁊ iram dm̃i iratus placaui.

Expanded text:
pressa diligere, sed ipsum a quo imprespressa diligere, sed ipsum a quo impressa sunt, non amare? Hinc David dum totum se ad foedera pacis internae constringeret, testatur quod cum malis concordiam non teneret, dicens: Nonne qui te oderunt, Deus, oderam illos, et super inimicos tuos tabescebam? Perfecto odio oderam illos, inimici facti sunt mihi . Inimicos etenim Dei perfecto odio odisse, est et quod facti sunt diligere, 70 et quod faciunt increpare; mores parvorum premere, vitae prodesse. Pensandum ergo est, quando ab increpatione quiescitur, quanta culpa cum pessimis pax tenetur, si propheta tantus hoc velut in hostiam Deo obtulit, quod contra se pro Domino pravorum inimicitias excitavit. Hinc est quod tribus Levi assumptis gladiis per castrorum media transiens, quia feriendis noluit peccatoribus parcere, Deo manus dicta est consecrasse . Hinc Phinees peccantium civium gratiam spernens, coeuntes cum Madianitis perculit, et iram Domini iratus placavit .
Abbreviated transcription (Latin):
bilia fiant que uocant. et quo delec¬
tant p̃sentia: eo non inquirant᷑. et̃na.
unde ⁊ ꝑsemet ipsam ueritas loq̃s
cum t̾rrenam pacem asuꝑna distin¬
gueret. atq ad futuram discipulos
ex p̃senti ꝓuocaret: ait: pacem re¬
linquo uobis. pacem meam do uobis
Relinquo stilicet transitoriam. do
mansuram. Sigͦ in eam corque re¬
licta est figit᷑. nunquam ad illamq̃
danda est ꝑuenit᷑. Pax gͥ p̃sens ita
tenenda est: ut se aebeat ⁊ contemur.
ne summodate diligit᷑. diligentis
animus in culpa capiat᷑. Unde ⁊ ad¬
monendi sunt pacati. ne dum plus
humanam pacem desicłant. pra¬
nos hominum mors nequaquam
redarguant. ⁊ consentiendo ꝑũsis
ab auctoris sui se pace disuingant:
ne dum humana foris uirgia me¬
tuunt. int̃m federis ducissione fe¬
riant᷑. Quid enim est pax transito¬
ria. nisi quoddam uestigium pacd
et̃ne: Quid gͦ ẽẽ dementius po¬
test. quam uestigia inpuluere im¬

Expanded text:
bilia fiant quae vocant; et quo delecbilia fiant quae vocant; et quo delectant praesentia, eo non inquirantur aeterna. Unde et per semetipsam Veritas loquens, cum terrenam pacem a superna distingueret, atque ad venturam discipulos ex praesenti provocaret, ait: Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis . Relinquo scilicet transitoriam, do mansuram. Si ergo in ea cor quae relicta est figitur, nunquam ad illam quae danda est, pervenitur. Pax igitur praesens ita tenenda est, et ut diligi debeat et contemni; ne si immoderate diligitur, diligentis animus in culpa capiatur. Unde et admonendi sunt pacati, ne dum nimis humanam pacem desiderant, pravos hominum mores nequaquam redarguant; et consentiendo perversis, ab auctoris sui se pace disjungant; ne dum humana foras jurgia metuunt, interni foederis discissione feriantur. Quid est enim pax transitoria, nisi quoddam vestigium pacis aeternae? Quid ergo esse dementius potest, quam vestigia in pulvere im
Abbreviated transcription (Latin):
Ex qua scilicet p̃ceptione pensandũ
est: quorum hostia repellit᷑. quam
intolerabilis culpa monstrat᷑. Nã
cum mala cuncta bonis sequentib
diluant: pensemus quanta sint
mala discordie. que nisi extrncta
funditus bonum subsequi non
ꝑmittunt. Ad monendi sunt dis¬
cordes. ut aures amancdatis celesti¬
bus declinent: mentis ocłos adcon¬
sidandda ea que minsimis u̾sant᷑
aꝑiant. quod sepe aues unius eiꝰ¬
demq get̾us sese socialĩt uolan¬
do non deserunt quod gregatĩ
animalia bruta pascunt᷑. quia si
sollert̃ conspicimus. cõcordando
sibi irrationabilis natura indicat.
quantum malum ꝑdiscordiam
rationabilis natura commiteat.
qñ hec arationis intentione ꝑdi¬
dit. quod illa motu naturali custo¬
dit. At contra admonendi sunt
pacati. ne dum plus quam neces¬
se est  quam possident amant:
ad ꝑpetuam ꝑuenire non apͣtant:
plerunq enim granius intenti¬
onem mentium rerum tranqͥl¬
litas temptat. ut quo non sunt¬
molesta que tenent: eo minus ama¬

Expanded text:
Ex qua scilicet praeceptione pensandum est quorum hostia repellitur, quam intolerabilis culpa monstratur. Nam cum mala cuncta bonis sequentibus diluantur, pensemus quanta sint mala discordiae, quae nisi exstincta funditus fuerint, bonum subsequi non permittunt. Admonendi sunt discordes, ut si aures a mandatis coelestibus declinant, mentis oculos ad consideranda ea quae in infimis versantur aperiant; quod saepe aves unius ejusdemque generis sese socialiter volando non deserunt, et quod gregatim animalia bruta pascuntur. Quia si solerter aspicimus, concordando sibi irrationalis natura indicat, quantum malum per discordiam rationalis natura committat, quando haec a rationis intentione perdidit, quod illa motu naturali custodit. At contra admonendi sunt pacati, ne dum plus quam necesse est, pacem quam possident amant, ad perpetuam pervenire non appetant. Plerumque enim gravius intentionem mentium rerum tranquillitas tentat; ut quo non suntmolesta quae tenent, eo minus ama
Abbreviated transcription (Latin):
discordie uerba pacis inclinant.
admonendi sunt ut ꝑpendant. s
cum ꝑuersa mente de p̃ceptis pas
discordiam facuint: iusto di exami¬
ne ip̃i de ũbis uite moriuntur. At¬
quidem uerbalegis intelligunt. sed
hec humilit̃ non loquunt᷑: ut indiui¬
nns sermonib pͥus quam eos alus
ꝓferant. semet ipsoᷤ requ̾rant: ne
insequentes alioriun facta se dese¬
rant. ⁊ cum recte cuncta de sacra
scriptura sentiumo. hoc solum qd̃
ꝑillam contra elatos dicit᷑ non at¬
tendant. Imꝓbus quippe ⁊ imꝑi¬
tus est medicus. qui alienum me¬
deri appette: et ipsenulnus quod
patit᷑ nescit. Qui gͥ uerba d̃i humilit̃
non loquunt᷑: ꝓfecto admonendi
sunt: ut cum medicamina egris
iponunt. pͥus uirus sue pestis in¬
riciant. ne alios medendo morian¬
ur. Admoneri debent ut conside¬
ent. ne auirtute dieti dicendi qua¬
itate discordent: ne loquendo aliud.
t ostendendo aliud p̃dicent. Aucli¬
nt itaq quod scͥptum est. Siquis lo¬

Expanded text:
discordiae verba pacis inclinant. Unde discordiae verba pacis inclinant. Unde admonendi sunt ut perpendant, quia dum perversa mente deceptis pacis discordiam faciunt, justo Dei examine ipsi de verbis vita moriuntur. verba legis intelligunt, sed haec humiliter non loquuntur; ut in divinis sermonibus prius quam aliis eos proferant, semetipsos requirant, ne insequentes aliorum facta, se deserant; et cum recte cuncta de sacra Scriptura sentiunt, hoc solum quod per illam contra elatos dicitur, non attendant. Improbus quippe et imperitus est medicus, qui alienum mederi appetit, et ipse volnus quod patitur nescit. Qui igitur verba Dei humiliter non loquuntur, profecto admonendi sunt, ut cum medicamina aegris apponunt, prius virus suae pestis inspiciant, ne alios medendo ipsi moriantur. Admoneri debent, ut considerent ne a virtute dicti, dicendi qualitate discordent, ne loquendo aliud, et ostendendo aliud praedicent. Audiant itaque quod scriptum est: Si quis lo
Abbreviated transcription (Latin):
lationis abscidit᷑: consequenter
rami praue assertionis arefiunt.
Admonendi sunt etiam ne errors
discordiasq generando legem dei
que iccirco ddata est: ut sacͥficia sacla¬
ne ꝑhibeat: eandem ipsam insaila
tum uinum et oleum. et arg ent̃
multiplitu eis et aurum: que frit̃
baal. frumentum quippe a dño aci¬
pimus: quando indictis obscurid:¬
b subducto tegmine litt̾̃e ꝑ mediu¬
lam ał sp̃s sensuͣm legis int̃na sentu
Uinum suum nobis dñs p̃stat: cut
scͥpture sue alta p̃dicatione nos li¬
briat. Oleum quoq suum nobil
tribuit: cum p̃ceptis aꝑtiorib uñ
nrãm blanda lenitate disponrt. d¬
gentum multiplicat: cum nobũ le
ueritatis plena eloquia sum mmistie
Auro quoq nos ditat: quandos
nr̃m intellectu summni fulgoris i¬
diat. Que cuncta heretici baal is
corrupte omnia intelligendo pu¬
tunt. et defrum̃to di uino atq a
argento parit̃ ⁊ auro sathane sall¬
um immolant: quia ad errorem

Expanded text:
lationis absciditur, consequenter lationis absciditur, consequenter rami pravae assAdmonendi sunt etiam, ne erroris discordias generando legem Dei, quae idcirco data est ut sacrificia Satanae prohibeat, eamdem ipsam in sacrintum, et vinum et oleum, et argentum multiplicavi eis et aurum, quae fecerunt Baal . Frumentum quippe a Domino accepimus, quando in dictis obscurioribus subducto tegmine litterae, per medullam spiritus legis interna sentimus. Vinum suum nobis Dominus praestat, cum Scripturae suae attenta praedicatione nos debriat. Oleum quoque suum nobis tribuit, cum praeceptis apertioribus vitam nostram blanda lenitate disponit. Argentum multiplicat, cum nobis luce veritatis plenia eloquia subministrat. Auro quoque nos ditat, quando cor nostrum intellectu summi fulgoris irradiat. Quae cuncta haeretici Baal offcorrupte omnia intelligendo pervertunt, et de frumento Dei, atque oleo, urgento pariter et auro, Satanae sacrificium immolant, quoniam ad errorem
Abbreviated transcription (Latin):
tatur: Et quia cuncta simul congre¬
gatio eccłe ꝑ conũsionem seruit
testimonio ueritatis: non in congrue
ꝑ galaad eccl̃a expͥmit᷑. que ore cun¬
ctorum fidelium c̾e do queq sunt
uera testat᷑. Pregnantes autem
uocant᷑ anime que intellectum
uerbi ex duiͥno amore concipnint.
si ad ꝑfectum tempus ueniant.
conceptam intelligentiam oꝑis osten¬
sione pariture. Terͣnum nͦ suum
dilatare est : opinionis sue nom̃
extenłe. Secuerunt gͦ p̃ gnantes
galaad ad dilatandum t̃minum
suum: quia nimirum heretici m̃¬
tes fidelium que iam aliquid de
ueritatis intellectu conceꝑant. ꝑ¬
uersa p̃dicatione ꝑimunt. et sci¬
entie sibi nomen extendunt: par¬
uulorũ corda iam de u̾bi conceptio¬
ne grauida erroris gladio scindunt.
et quasi doctrine sibi opimonem
faciunt. hos gͦ cum conamur in¬
struere ne ꝑu̾sa sentiant. admo¬
neamus prius necesse est : in anẽ
glam . q̃uerant. Si enim radix e¬

Expanded text:
tatur. Et quia cuncta simul congretatur. Et quia cuncta simul congregatio Ecclesiae per confessionem servit testimonio veritatis, non incongrue per Galaad Ecclesia exprimitur, quae ore cunctorum fidelium, de Deo quaeque vera sunt testatur. Praegnantes autem vocantur animae, quae intellectum verbi ex divino amore concipiunt, si ad perfectum tempus veniant, conceptam intelligentiam operis ostensione pariturae. Terminum vero suum dilatare, est opinionis suae nomen extendere. Secuerunt ergo praegnantes Galaad ad dilatandum terminum suum; quia nimirum haeretici mentes fidelium quae jam aliquid de veritatis intellectu conceperant perversa praedicatione perimunt, et scientiae sibi nomen extendunt. Parvulorum corda jam de verbi conceptione gravida, 73 erroris gladio scindunt, et quasi doctrinae sibi opinionem faciunt. Hos ergo cum conamur instruere ne perversa sentiant, admoneamus prius necesse est, ne inanem gloriam quaerant. Si enim radix e
Abbreviated transcription (Latin):
sed hec humilit non loquunt᷑. Ad¬
monendi sunt enu qui sacre legis
ũba non recte intelligunt. ut ꝑpen¬
dant quia saluberrimum ium po¬
tum innem sibi poculum ĩiture.
ac ꝑ medicinale ferrum nuln̾e mor¬
tali se feriunt: dum ꝑ hoc inse
sana ꝑununt : ꝑ quod salubrit̃ ab¬
scide sauciata debuerunt. Admonen¬
di sunt ut ꝑpendant quod scͥptura
sacͥ in nocte uite p̾sentis quasique¬
dam lucerna sit nobis posita. cunis
mmirum ũba dum non recte intel¬
ligunt. delumine tenebrescunt.
Quos uidelicet ad intellectum pra¬
uum intentio ꝑñsa non raꝑet:
nisi pͥus suꝑbia in flaret. Dumenĩ
se p̃cẽtis sapientes arbitrant᷑: se¬
qui alios admelius intellectu des¬
piciunt. atq ut apud imꝑitum
nulgus scientie sibi nomen extor¬
queant. student summoꝑe abaliis ⁊¬
recte intellecta destͣuere. et sua ꝑu̾sa
roborare. Unde bene ꝑꝓpłiam dicit᷑.
Secuerunt p̾ gnantes galaad: ad
dilatandum terminum suum. Gala¬
ad nanq aceruus testimonii int̃pre¬

Expanded text:
sed haec humiliter non loquuntur. Admonendi enim sunt qui sacrae legis verba non recte intelligunt, ut perpendant, quia saluberrimum vini potum in veneni sibi poculum vertunt, ac per medicinale ferrum vulnere mortali se feriunt, dum per hoc in se sana perimunt, per quod salubriter abscindere sauciata debuerunt. Admonendi sunt, ut perpendant quo Scriptura sacra in nocte vitae praesentis quasi quaedam nobis lucerna sit posita, cujus nimirum verba dum non recte intelligunt, de lumine tenebrescunt. Quos videlicet ad intellectum pravum intentio perversa non raperet, nisi prius superbia inflaret. Dum enim se prae caeteris sapientes arbitrantur, sequi alios ad melius intellecta despiciunt; atque ut apud imperium vulgus scientiaesibi nomen extorqueant, student summopere et ab aliis recte intellecta destruere, et sua perversa roborare. Unde bene per prophetam dicitur: Secuerunt praegnantes Galaad ad dilatandum terminum suum . Galaad namque acervus testimonii interpre
Abbreviated transcription (Latin):
dtus esset annorum duodecim: reman¬
it puer iłis in ierłm. D quo aparent
hrequisito: paulo post subdit᷑.
nuenerunt islum intemplo. seclẽ¬
tm in medio doctorum. audien¬
m illos ⁊ interrogantem. Uigilan
nitaq considatione pensandum
ist. quod cum iħs annorum duo¬
letim dicit᷑. in medio doctorum se¬
lens non docens sed interrogans
mnuenitur. Quo exemplo scilicet
ostendit᷑. ne infirmus doc̃e quis
audeat. si ille puer doceri int̃ro¬
gando uoluit. qui ꝑ diuinitatis
potentiam uerbum scientie ipsis
ins doctorib ministrauit. Cum uͦ
paulum discipulo dicit᷑: p̃cipe
e ⁊ doce. nemo adolescentiam
tuam contemnat: sciendum nobis
est quia in sacro eloquio aliquando
ad olescentia nuentus uocatur. Quod
citius ostenditur.: salomonis ad me¬
dium u̾ba ꝓferantur. qui ait. Letare
uiuenis in ad olescetitia tua. Si enim

Expanded text:
ctus esset annorum duodecim, remanctus esset annorum duodecim, remansit puer Jesus in Jerusalem . De quo a parentibus requisito, paulo post subditur: Invenerunt illum in templo sedentem in medio doctorum, audientem illos et interrogantem . Vigilanti itaque consideratione pensandum est, quod cum Jesus annorum duodecim dicitur in medio doctorum sedens, non docens, sed interrogans invenitur. Quo exemplo scilicet ostenditur ne infirmus docere quis audeat, si ille puer doceri interrogando voluit, qui per divinitatis potentiam verbum scientiae ipsis suis doctoribus ministravit. Cum vero per Paulum discipulo dicitur: Praecipe haec et doce: nemo adolescentiam tuam contemnat ; sciendum nobis est quia in sacro eloquio aliquando adolescentia juventus vocatur. Quod citius ostenditur, si Salomonis ad medium verba proferantur, qui ait: Laetare juvenis in adolescentia tua . Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
tib daret. ne inꝑfecti p̃dicare p̃s¬
merent. post quam plene discipi¬
los deuirtute p̃dicationis instris
ilico adiuxit. uos autem sedece
inciuitate. quo ad usq induanis
uirtute exalto. Inciuitate quippe eis¬
sedemus. si intra mentium nr̃ari
nos claustra constringimus. ne lo¬
quendo ext̃ius euagemur. it cuis
uirtute diuina ꝑfecte indiumut
tunc quasi anobismet ipsis foras
etiam alios instruentes exeamus.
hinc ꝑquendam sapientem dicit᷑.
Adolescens. loquere incausa tua iix.
Et si bis introgatus fueris: habeat
mitium responsio tua. Hinc est quod
idem redemptor nr̃ cum in celis sit
conditor. ⁊ ostensione sue potentie sẽ¬
ꝑ doctor angłorum: ante tͥcenale tẽ¬
pus int̾ra magister. noluit fieri homi¬
num. ut uidelicet p̃cipitatis uim
saluberrimi timoris infuncłet. cum
pie etiam qui ladi non posset. ꝑfecte
uite grãm non si ꝑfecta etate p̃di¬
tret. Scͥptum quippe est. Cum fa¬

Expanded text:
ntibus daret, ne imperfecti praedicare praesuntibus daret, ne imperfecti praedicare praesumerent, postquam plene discipulos de virtute praedicationis instruxit, illico adjunxit: Vos autem sedete in civitate quoadusque induamini virtute ex alto . In civitate quippe considemus, si intra mentium nostrarum nos claustra constringimus, ne loquendo exterius evagemur; ut cum virtute divina perfecte induimur, tunc quasi a nobismetipsis foras etiam alios instruentes exeamus. Hinc per quemdam sapientem dicitur: Adolescens loquere in causa tua vix; et si bis interrogatus fueris, habeat initium responsio tua . Hinc est quod idem Redempter noster, cum in coelis sit conditor, et ostensione suae potentiae semper doctor angelorum, ante tricennale tempus in terra magister noluit fieri hominum; ut videlicet praecipitatis vim saluberrimi timoris infunderet, cum ipse etiam, qui labi non posset, perfectae vitae gratiam non nisi perfecta aetate praedicaret. Scriptum quippe est: Cum fa
Abbreviated transcription (Latin):
tra admonendi sunt quos ap̃dicati¬
onis officio uł imꝑfectio ł etas ꝓhi¬
bet. et tamen p̃cipitatio impellit:
ne dum tanti sibi officii p̃cipitatio¬
ne arygant. uiam sibi subsequen¬
tis meliorationis abscidant. Et cum
arripiunt intempestiue quod non
ualent: ꝑdant etiam quod impler
quandoq tempestiue potuissent.
atq scientiam quam incongrue ⁊o¬
nant᷑ ostendẽ. iuste ostendant᷑ amis¬
isse. Ad monendi sunt ut considere
quod pulli auium si ante pennar̃
ꝑfectionem uolare appetunt. unde
ire in alta cupiunt. inde in una mer¬
guntur. Admonendi sunt ut cõ i¬
d̾ent quod structuris recentib nec fi
solidatis. si tignorum pondus suꝑ¬
ponit᷑. non habitaculum sed ruma
fabricat᷑. Admonendi sunt ue cor¬
sident quod conceptas soboles fer¬
ne si pͥusquam plene formant᷑ ꝓseñ
nequaquam domos sed tumulos i¬
plent. Hinc est enim quod ipsa uen¬
tas que repente quos uellet robor¬
re potuisset: ut exemplum seq̃i¬

Expanded text:
tra admonendi sunt quos a praedicatitra admonendi sunt quos a praedicationis officio vel imperfectio, vel aetas prohibet, et tamen praecipitatio impellit, ne dum tanti sibi onus officii praecipitatione arrogant, viam sibi subsequentis meliorationis abscidant; et cum arripiunt intempestive quod non valent, perdant etiam quod implere quandoque tempestive potuissent; atque scientiam, quia incongrue conantur ostendere, juste ostendantur amisisse. Admonendi sunt ut considerent quod pulli avium si ante pennarum perfectionem volare appetant, unde ire in alta cupiunt, inde in ima merguntur. Admonendi sunt ut considerent quod, structuris recentibus necdum solidatis, si tignorum pondus superponitur, non babitaculum, sed ruina fabricatur. Admonendi sunt ut considerent quod conceptas soboles feminae si priusquam plene formentur proferunt, nequaquam domos, sed tumulos replent. Hinc est enim quod ipsa Veritas, quae repente quos vellet roborare potuisset, ut exemplum seque
Abbreviated transcription (Latin):
aparte di denuntiauit existere.
qui delinquentium scelera in cunc¬
tant̃ ferirent dicens. siquis est
dm̃. iungat michi. Ponat uir gla¬
dium suꝑ femur suum. Ite ⁊ redite
deporta usq ad portam ꝑmedium
castrorum. et occidat unusquisq
fratrem ⁊ amitum ⁊ ꝓtennum su¬
um. Gladium quippe suꝑ femur
poñe est: p̃dicationis studium uo¬
luptatib carnis ante ferre: ut cũ
sc̃a quis studet dic̃e. curet necesse est¬
illicitas suggestiones edomare. De por
dit᷑. in crepando discurrere: ꝑ me¬
dium᷑ castrorum transire est: tan¬
ta equalitate intra eccłam uiu̾e.
ut qui delinquentiũ culpas redar¬
guit: in nullius se debeat fauorem
⁊ ꝓximum interficit. quicum pu¬
nienda iuenit. abincrepationis
gladio nec eis quos ꝑcognationẽ
diligit partit. Sigͦ ille di dicit᷑ qui
ad ferienda uitia zelo dinͥm amoris
excitat᷑: ꝓfecto esse dĩ se denegat.
qui in quantum sufficit increpare.
uitam carnalium recusat. At con¬

Expanded text:
a parte Dei denuntiavit existere, a parte Dei denuntiavit existere, qui delinquentium scelera incunctanter ferirent, dicens: Si quis Domini est, jungatur mihi; ponat vir gladium super femde porta usque ad portam per medium castrorum, & occidat unusquisque fratrem, & amicum, um. Gladium super femur ponere, est praedicationis studium voluptatibus carnis anteferre, ut cum sancta qui studet dicillicitas suggestiones edomare. De portditur, increpando discurrere. Per medium vero castrorum transire, est tanta aequalitate intra Ecclesiam vivere, ut qui delinquentium culpas redarguit, in nullius se debeat favorem et proximum interficit, qui cum punienda invenit, ab increpationis 76 gladio nec eis quos per cognationem diligit parcit. Si ergo ille Dei dicitur qui ad ferienda vitia zelo divini amoris excitatur, profecto esse se Dei denegat, qui inquantum sufficit, increpare vitam carnalium recusat. At con
Abbreviated transcription (Latin):
Qui enim exc̃ius p̃dicando bñdicit.
int̾ioris augrenti pinguedinem re¬
cipit: ⁊ dum uino eloquii auditorũ
mentem debriare non desinit. po¬
tu multiplicati muneris debriatus
excrestit. Audiant quod dauid hoc
do munere optulit. quod p̃dicatio¬
non abscondit dicens. Ecce labia
mea non ꝓhibebo. dñe tu cognousti.
Iusticiam meam. non abscondi incor¬
de meo. ueritatem tuam ⁊ salutare
tuum dixi. Audiant quod sponsi
colloquio ad sponsam dicit᷑. Que
habitas in hortis. amici auscultant
fac me audire uocem tuam. Eccl̃a
quippe in hortis habitat. que ad
iuriditatem intimam exculta plantaria
uirtutum soruat. Cuius uocem ami¬
cos ausultare est: electos quosꝙ
ũbum p̃dicationis illius desidare
Quam uidelicet uocem sponsus
audire desicdat : quia adp̃dicatio¬
nem eius ꝑ electorum suorum am¬
mas anhelat. Audiant quod mo¬
yses cum irascentem dñm popu¬
lo cerneret. et assumi adul¬
ciscendum gladios iub̃et: illos

Expanded text:
Qui enim exterius praedicando benedicit, Qui enim exterius praedicando benedicit, interioris augmenti pinguedinem recipit; et dum vino eloquii auditorum mentem debriare non desinit, potu multiplicati muneris debriatus excrescit. Audiant quod David hoc Deo in munere obtulit, quod praedicationon abscondit, dicens: Ecce labia mea non prohibebo. Domine, tu cognovisti; justitiam tuam non abscondi in corde meo, veritatem tuam et salutare tuum dixi . Audiant quod sponsi colloquio ad sponsam dicitur: Quae habitas in hortis, amici auscultant; fac me audire vocem tuam . Ecclesia quippe in hortis habitat, quae ad viriditatem intimam exculta plantaria virtutum servat. Cujus vocem amicos auscultare, est electos quosque verbum praedicationis illius desiderare: quam videlicet vocem sponsus audire desiderat, quia ad praedicationem ejus per electorum suorum animas anhelat. Audiant quod Moyses cum irascentem Deum populo cerneret, et assumi ad ulciscendum gladio juberet; illos
Abbreviated transcription (Latin):
sententia damnationis amisit. Audi¬
ant quod paulus eo se aprimorum san
guine mundam credidit. quo feri¬
indis eorum uitiis non peꝑcit dicens.¬
ẽ cestor uos hodierna die. quia mim¬
dus sum asangine ommum. Non enĩ
subt̃ fuigi. quo minus annuntiarẽ
omne consilium di in uobis. Au¬
diant quid uoce angłica ioħs ad mo¬
netur cum dicit᷑. Qui audit: dicat
uem. Ut nimirum cui se uox int̃na
insinuat. illic etiam uoce clamando
llios quo ipse rapitur trahat. ne
clausas fores etiam uocatus inuemi¬
at: si uocanti uacuͥs appropinquat.
Audiant quod isaias quia aũbi mi¬
inster io tacuit. illustratus suꝑno
lumine magna uoce penitentie se
ipse rep̃hendit dicens. Ne michi
quia tatui. Audiant quod ̃ salomo¬
nem in illum p̃dicationis scientia
multiplicari ꝓmittit᷑. qui in hoc
quod iam optinuit. torporis uitio
non tenet᷑. Ait nanq. Anima q̃
benedicit impinguabit᷑. ⁊ qui in¬
briat. ipse quoq inebriabitur.

Expanded text:
sententia damnationis amisit. Audisententia damnationis amisit. Audiant quod Paulus eo se a prguine mundum credidit, quo feriendis eorum vitiis non pepercit. Inquia mundus sum a sanguine omnium: non enim subterfugi quominus annuntiarem omne consilium Dei vobis . Audiant quod voce angelica Joannes admonetur, cum dicitur: Qui audit, dicat: Veni . Ut nimirum cui se vox interna insinuat, illuc etiam clamando alios quo ipse rapitur trahat; ne clausas fores etiam vocatus inveniat, si vocanti vacuus appropinquat. Audiant quod Isaias quia a verbi ministerio tacuit, illustratus superno lumine, magna voce poenitentiae se ipse reprehendit, dicens: Vae mihi quia tacui . Audiant quod per Salomonem in illum praedicationis scientia multiplicari promittitur, qui in hoc quod jam obtinuit, torporis vitio non tenetur. Ait namque: Anima quae benedicit, impinguabitur; et qui inebriat, ipse quoque inebriabitur .
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi panem ꝑcepte gr̃e non mmnistran
Unde bene ⁊ ꝑsalomonem dicit᷑. Qus
abscondit frumenta: maleddicet᷑ in
populis. frumenta quippe abscond̃e
est: p̃dicationis sc̃e apud se u̾bari¬
tine. In populis autem talis quisq:
maledicet᷑: quia in soluis culpa silt¬
tii ꝓmultorum quos corrig̃e potus
pena daninat᷑. Si medicinalis artils
minime ignari secandum uulunis
cernerent. ⁊ tamen secare retusant
ꝓfecto peccatum frat̃ne mortis et lo¬
lo tempore cominitterent. Quartas
culpa inuolant᷑ aspiciant. qui dum
cognoscant uulnera mentium curars
Gladium quippe asanguine ꝓhib̾e
est: p̃dicationis ũbum acarnalis u¬
te int̾fectione retiñe. De quo rurs
gladio dicit᷑. Et gladius mens ni¬
ducabit carnes. hi itaq: cum apud se¬
sermonem p̾dicationis occultant.
iͥiunas contra se sententiaᷤ t̾ribilit̃ au¬
diant: quatinus abeorum. cordib ti¬
morem timor expellat. Audiant quod
talentum qui erogare noluit. cum

Expanded text:
ipsi panem perceptae gratiae non ministrant. ipsi panem perceptae gratiae non ministrant. Unde et bene per Salomonem dicitur: Qui abscondit frumenta, maledicetur in populis . Frumenta quippe abscondere, est praedicationis sanctae apud se verba retinere. In populis autem talis quisque maledicitur, quia in solius culpa silentii pro multorum quos corrigere potuit poena damnatur. Si medicinalis artis minime ignari secandum vulnus cernerent, et tamen secare recusarent, profecto peccatum fraternae mortis ex solo torpore committerent. Quanta ergo culpa involvantur aspiciant, qui dum cognoscunt vulnera mentium, curare Gladium quippe a sanguine prohibere, est praedicationis verbum a carnalis vitae interfectione retinere. De quo rursum gladio dicitur: Et gladius meus manducabit carnes . Hi itaqsermonem praedicationis occultant, divinas contra se sententias terribiliter audiant quatenus ab eorum cordibus timorem timor expellat. Audiant quod talentum, qui erogare noluit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
lit admonendi sunt qui cum pre¬
dicare digne ualeant. p̃nimia hu¬
mi̾atate formidant atuz aliter
admonendi sunt quos ap̃dicatio¬
ne in ꝑfectio ł etas ꝓhibet. ⁊ tamen
p̃cipitatio impllit. Ad monendi
nanq surit. qui cum p̃dicare utibi¬
t̃ possunt. immodata tamen hu¬
militate refuguitt : ut ex minori
considatione colligant. quantum
in maiorib rebus delinquant.
Sienim indigentib ꝓximis ipsi
quas haberent pecunias abscon¬
derent: aduitores ꝓculdubio calami¬
tatis extitissent. Quo gͦ reatu con¬
stringant᷑ aspiciant. qui dum pec¬
cantib fratb uerbura p̃dicationis
subtrahunt. monentib mentib inte
remelia abscondunt. Unde ⁊ bene
quidam sapiens dicit. Sapientia abscir¬
dita. ⁊ thesaurus ininsns. que rtilital
inutrisq : Si populos fames attere¬
ree. ⁊ occulta ipsi frumenta seruaret
auctores ꝓculdubio mortis existerent.
Qua itaq plectendi sunt penaconsi¬
denit. qui cum fame u̾bi anime ꝑeat

Expanded text:
liter admonendi sunt qui cum praeliter admonendi sunt qui cum praedicare digne valeant, prae nimia humilitate formidant; atque aliter admonendi sunt quos a praedicatione imperfectio vel aetas prohibet, et tamen praecipitatio impellit. Admonendi namque sunt qui cum praedicare utiliter possunt, immoderata tamen humilitate refugiunt; ut ex minori consideratione colligant quantum in majoribus rebus derelinquant. Si enim indigentibus proximis ipsi quas haberent pecunias absconderent, adjutores proculdubio calamitatis exstitissent. Quo ergo reatu constringantur aspiciant, qui dum peccantibus fratribus verbum praedicationis subtrabunt, morientibus mentibus vitae remedia abscondunt. Unde et bene quidam sapiens dicit: Sapientia abscondita et thesaurus invisus, quae utilitas in utrisque ? Si populos fames attereret, et occulta frumenta ipsi servarent, auctores proculdubio mortis existerent. Qua itaque plectendi sunt poena considerent, qui cum fame verbi animae pereant,
Abbreviated transcription (Latin):
tionis infundẽ. In plateis autem aqͣs
diuidẽ est: in magna auditorum
amplitudine uixta umus cuiusq
qualitatem diuma eloquia dispen¬
sare. Et quia plerunq manis gle
appecitus surripit. dum sermo dei
ad multorum noticiam currit: pͦ¬
quam dictum est inpladeis aquas
diuide. recte subiungit᷑. habeto eaᷤ
solus. nec sint alieni participes tui.
Alienos qruppe malignos sp̃s uocat.
de quib ꝑ ꝓpħara temptati uoce homi¬
nis ddicit᷑. Aliem insur rexerunt in me.
et fortes quesierurt animam measn.
Ait gͦ. Aquas ⁊ inplateis dinde. ⁊ tũ
solus habe. Ac si aꝑtiuis dicat. Sic ne¬
cesse est ut p̃dicationi ext̃iis serui¬
as. quatinus ꝑelationem te iminum¬
dis sp̃itib non comungas: ne indun¬
in uerbiministerio hostes tuos
participes admittas. Aquas gͦ ⁊ in
plateis diuidius. Itamen solipos¬
siddemus: q̃n ⁊ extius late p̃dicatio¬
nem fundrmus. ⁊tamen ꝑeam hu¬
mauas laudes asseqni minime
ambimus.xxui.¬

Expanded text:
tionis infundere. In plateis autem aquas tionis infundere. In plateis autem aquas dividere, est in magna auditorum amplitudine juxta uniuscujusque qualitatem divina eloquia dispensare. Et quia plerumque inanis gloriae appetitus subrepit dum sermo Dei ad multorum notitiam currit, postquam dictum est: In plateis aquas divide, recte subjungitur: Habeto eas solus, nec sint alieni participes tui . Alienos qude quibus per Prophetam tentati voce hominis dicitur: Alieni insurrexerunt in me et fortes quaesierunt animam meam . Ait ergo: Aquas et in plateis divide, et tamen solus habe. Ac si apertius dicat: Sic necesse est ut praedicationi exterius servias, quatenus per elationem te immundis spiritibus non conjungas, ne in divini verbi ministerio hostes tuos ad te participes admittas. Aquas ergo et in plateis dividimus, et tamen soli possidemus, quando et exterius late praedicationem fundimus, et tamen per eam humanas laudes assequi minime ambimus.
Abbreviated transcription (Latin):
am do loquit᷑. qui p̃dicationis uer¬
unis quia ex do accepit intelligit.
placere ꝑillud d̃o non homib q̃¬
rit. Audiant quod scͥptum est. ab¬
ominatio est domino omnis arrogans:
quia uidelicet dum in ũbo dĩ głam
ꝓpͥam querit : ius dantis inuadit.
eumq laudi sue post poñe nequa¬
quam metuit. aquo hoc ip̃m quod
laudat᷑ accipit. Audiant quod p̃di¬
catori ꝑsalomonem dicit᷑. Bibe aqͣm
de cisterna tua. ⁊ fluenta putei tui.
dexiuentur fontes tui foras. ⁊in pla¬
teis aquas duuide. habeto eas solus.
non sint aliem participes tui. Aquã
quippe p̃dicator de cisterna sua bi¬
bit: cum adcor suum rediens. pͥus
audit ipse quod dicit. Bibit sin flu¬
enta putei: si sui irrigatione infun¬
dit ũbi. Ubi bene subungit᷑. Diri¬
uent᷑ fontes tui foras. ⁊ in plateis
aquas diuide. Rectum quippe ẽ:
ut pͥus ipse bibad. ⁊ tunc p̃dicando
aliis urfluat. fontes iranq foras
diriuare ẽ: ext̃ius aliis uim p̃dica¬

Expanded text:
ionis verbum et quia a Deo accepit intelligit, et placere per illud Deo non hominibus quaerit. Audiant quod scriptum est: Abominatio Domini est omnis arrogans .--Quia videlicet dum in verbo Dei gloriam propriam quaerit, jus dantis invadit; eumque laudi suae postponere nequaquam metuit, a quo hoc ipsum quod laudatur accepit. Audiant quod praedicatori per Salomonem dicitur: Bibe aquam de cisterna tua, et fluenta putei tui. Deriventur fontes tui foras, et in plateis aquas divide. Habeto eas solus, nec sint alieni participes tui . Aquam quippe praedicator de cisterna sua bibit, cum ad cor suum rediens, prius 74 audit ipse quod dicit. Bibit sui fluenta putei, si sui irrigatione verbi infunditur. Ubi bene subjungitur: Diriventur fontes tui foras, et in plateis aquas divide . Rectum quippe est ut ipse prius bibat, et tunc praedicando aliis influat. Fontes namque foras derivare, est exterius aliis vim praedica
Abbreviated transcription (Latin):
Quisquis itaq corpus assrgit. sed
concordiam deserit: dm̃ quidem la¬
dat intympano. sed non lauclat in
choro. Sepe uͭ dum quosdam maie
scientia erigit. acet̃orum societate
disiungit. Et quasi quo plus sapiunt.
eo aconcor die nirtute desipi̾tunt. hi
saqz audiant quid ꝑsemet ipsam
ueritas dicat. Habete sal muobis. ⁊pa¬
cem habete int̾ uos. Sal quippe sine
pace non uirtutis est domim: sed
damnationis argumertum. Quo
cim quisꝙ melius sapit: eo det̃iꝰ
delinquit. Et icciro in excussabili¬
tet merebit᷑ supplicium: quia pru¬
dent̃ si uoluisset potuit uitare pec
tur. Quod si zelum amarum ha¬
betis. ⁊ contentiones sunt incordi
adñsus ueritatẽ. Nonẽ. ipsa sapi

Expanded text:
Quisquis itaque corpus affligit, sed Quisquis itaque corpus affligit, sed concordiam deserit, Deum quidem laudat in tympano, sed non laudat in choro. Saepe vero dum quosdam major scientia erigit, a caeterorum societate disjungit, et quasi quo plus sapiunt, eo a concordiae virtute desipiscunt. Hi itaque audiant quid per semetipsam Veritas dicat: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos . Sal quippe sine pace non virtutis est donum, sed damnationis argumentum. Quo enim quisque melius sapit, eo deterius delinquit; et idcirco inexcusabiliter merebitur supplicium, quia prudenter 69 si voluisset, potuit vitare pecctur: Quod si zelum amarum habetis, et contentiones sunt in corde adversum veritat
Abbreviated transcription (Latin):
liẽ admonendi sunt discordes.
atq alit̃ pacati. Discordes nanq
adionendi sunt ut certissime sci¬
ant. quia quantis libet uirtutib
polleant. spũales fieri nullatenus
possunt: si uniri ꝑ concordiam ꝓernꝰ
neglegunt. Scriptum quippe est.
ferre fructum sp̃s recusat. Hinc pau¬
lus ait. Cum sit int̃ uos zelus et con¬
rentio. nonne carnales estis: Hinic
omnib ⁊ sc̃imoniam. sine qua ue¬
mo uidebit dm̃. Hinc rursus acd io¬
nens ait. Sollititi seruare unitatem
ta cum ꝑximis mente currat᷑. At sep
non nulli quo quedam specialit̃ do¬
na ꝑcipunt. suꝑbiendo donum con¬
cordie quod mains est amittunt: ut
si fortasse carnem p̃cet̾is gule refre¬
natione quis edomat. concordare
eis quos suꝑat abstinendo contemna
S ed qui abstinentiam a concordia se¬
parat: quiꝰ ad moneat psalmista ꝑ¬
pendat. Ait enim. Lauclate eum il
tẏmpano ⁊ choro. Intẏmpano nans
sicta ⁊ ꝑcussa peslis resonat: incho¬
ro autem uoces societate concordassi

Expanded text:
liter admonendi sunt discordes, atque aliter pacati. Discordes namque admonendi sunt ut certissime sciant quia quantislibet virtutibus polleant, spiritales fieri nullatenus possunt, si uniri per concordiam proximis negligunt. Scriptum quippe est: ferre fructum spiritus recusat. Hinc Paulus ait: Cum sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis ? Hinc omnibus, et sanctimoniam, sine qua nemo videbit Deum . Hinc rursum admonens ait: Solliciti servare unitatem ta cum proximis mente curratur. At saepe nonnulli quo quaedam specialiter dona percipiunt, eo superbiendo donum concordiae quod majus est, amittunt; ut si fortasse carnem prae caeteris gulae refrenatione quis edomat, concordare eis quos superat abstinendo contemnat. Sed qui abstinentiam a concordia separat, quid admoneat Psalmista perpendat; ait enim: Laudate eum in tympano et choro . In tympano namque sicca et percussa pellis resonat, in choro autem voces societate concordant.
Abbreviated transcription (Latin):
rena. animalis. diabolica. Que
autem de sursum est sapientia:
pͥmum quidem pudica est. dem¬
de patifica. Pudica uidelicet:
quia caste intelligit. Pacifica au¬
dem: quia ꝑelationem se mini¬
me apximorum societate disiun¬
git. Ad monendi sunt dissiden¬
tes. iͥt noũittequod tam dui nul¬
lum bom oꝑis do sacrificium
unmolant. quam dui apximor
caritate discordant. Scͥptum nãq

Expanded text:
rena, animalis, diabolica. Quae autem desursum est sapientia primum quidem pudica est, deinde pacifica . Pudica videlicet, quia caste intelligit; pacifica autem, quia per elationem se minime a proximorum societate disjungit. Admonendi sunt dissidentes, ut noverint quod tandiu nullum boni operis Deo sacrificium immolant, quandiu a proximorum charitate
Abbreviated transcription (Latin):
quod apłs ait. Datus ẽ. mͥ stimulus car¬
snis: angłs sathane qui me colafizat.
Sep̃e iusti mentem uariis uexationum¬
A iolorib uis demonum cruciat. Unde int̃¬
dum usꝙ addesꝑationis angustiam co¬
artant᷑. ꝑmanenti autem in dĩ amore
amime. ⁊ ipsa tał angustia ad meritum
ꝓficit. Nam sine in animo seu incorpore.
ꝑ instinctum immundorum spũum qͥll¬
ꝑmissu id patitur. Quod si hoc ip̃sum ac
di głam humilis referat. ⁊ dicat quod ꝓcor¬
poris passione iob dixit. si bona suscrpimꝰ
de manu dm̃. mala quare non sustineam:
iste non separatur ado sed comungitur
quamlibet atroci angustia torqueatur.
Multa uistus adũsa in anima patit᷑ insti¬
gatione demonum. sed talib temptamentis
ꝑire uite et̃ne non potest: quia puuis dñs
ad damnationẽ culpe non reputat. quod
de sue magestatis ꝑmissu nolens qui pat¬
tur portat. Nam ibi pectamus. ubi cupi¬
ditatem uł uoluntatem deflectimꝰ. Ubi ue¬

Expanded text:
Apostolus ait: « Datus est mihi stimulus carApostolus ait: « Datus est mihi stimulus carnis meae angelus Satanae, ut me colaphizet . » Saepe justi mentem variis vexationum doloribus vis daemonum cruciat, unde interdum usque ad desperationis angustiam coarctatur. Permanenti autem in Dei amore animae et ipsa talis angustia ad meritum proficit. Nam sive in animo, sive in corpore per instinctum immundorum spirituum quilpermissu id patitur. QDei gloriam humilis referat, et dicat quod pro corporis passione Job dixit: Si bona suscepimus de manu Domini, mala quare non suscipiamus ? iste non separatur a Deo, sed conjungitur, quamlibet atroci angustia torqueatur. 37. Multa justus adversa in anima patitur instigatione daemonum, sed talibus tentamentis perire vitae aeternae non potest, quia pius Dominus ad damnationem culpae non reputat quod de suae majestatis permissu nolens qui patitur portat. Nam ibi peccamus ubi cupiditate vel voluntate deflectimus. Ubi ve