comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
accepimus a deo patre. ⁊ pat̾nitas hõis
sacramentũ est. ⁊ ymago diuine pat̾nita¬
tis. ut discat cor humanum in eo pͥncipio
ꝙ uidet quid debeat illi principio a quo
est et quod uidet. Sic ergo dc̃m est. Hono¬
ra patrem tuũ et matrẽ tuam ut bene sit
tͥ ⁊ sis longeuus suꝑ t̾ram. Sicut suꝑiꝰ
dec̃m est in pͥmo precepto prime tabule ita
⁊ hͥñ totum ad preceptionẽ ꝑtinet quod po¬
situm ẽ. S ibi quod p̾ter preceptum erat
p̾missum ẽ. hic subiunctum ẽ. Audi isrł
ds tuus deus unus ẽ. Hoc totum ante p̾¬
ceptum p̾mittitur. ip̃m preceptum post¬
ea sub infertur. ip̃m adorabis. ⁊ ei soli ser¬
uies. Hic p̾ceptum precedit. Honora patrẽ
tuũ et matrem tuam. deinde subiungit᷑
ut bñ sit tibi et sis longeuus suꝑ t̾ram.
Quid ẽ ergo quod ibi añ preceptum cau¬
sa p̾cepti sub infertur. nisi qr d̃s diligen¬
dus est pp̃ se ip̃m ⁊ homonis ꝓpter deume

Expanded text:
accepimus a Deo Patre. Et paternitas hominis accepimus a Deo Patre. Et paternitas hominis sacramentum est et imago divinae paternitatis. Ut discat cor humanum in eo principio quod videt, quid debeat illi principio a quo est et quod non videt. Sic ergo dictum est: Honora patrem tuum et matrem tuam, ut bene sit tibi, et sis longaevus super terram . Sicut superius dictum est in primo praecepto primae tabulae, ita et hic non totum ad praeceptionem pertinet quod positum est. Sed ibi quod praeter praeceptum erat, praemissum est, hic subjunctum est: Audi, Israel, Deus tuus, Deus unus, hoc totum ante praeceptum praemittitur, ipsum praeceptum postea subinfertur: Ipsum adorabis, et ei soli servies. Hic praeceptum praecedit, honora patrem tuum et matrem tuam, deinde subjungitur, ut bene sit tibi, et sis longaevus super terram. Quid est ergo quod ibi ante praeceptum causa praecepti subinfertur, nisi quia Deus diligendus est propter seipsum, et homo propter Deum?
Abbreviated transcription (Latin):
post modum ex dulcedine sua oꝑatur
gaudium tuũ. Camen utrobiq unus
et idem ip̃e hinc qui oꝑatur. illinc et
qui oꝑatur ex quo oꝑatun.
eptem alia. Secunda tabula con-¬
tinebat que hominẽ ad dilectio¬
nem ꝓximi instruunt. Et ꝓpterea sep¬
tenario distingunt᷑. qr in pͥsentiuita
tm̃ que septem dieb uoluit᷑ nr̃a cari¬
tas pietatis opib exercetur erga proxi¬
mum. Postea consũmatis oꝑib et fi¬
nitis laborib ꝑ contemplationẽ pari¬
ter cum ꝓximo beatificanda in dm.
Amor gͥ ꝓximi ⁊ temꝑalis ẽ qͣntum
ꝑtinet ad exhibitionem oꝑis ⁊ et̾nus
qͣntum ꝑcinet ad effectum dilectõis.¬
Primum preceptum scd̾e tabule ad patrẽ
ꝑ̃tinet hominem sic̃ primum pͥme ad pa¬
trem dm. utrobiq pat̾uitas pponitur.
utrobiq principii dignitate honorat᷑. qr
scd̃m quemidã modum sic hĩns pͥncipiũ
nascendi ꝑ generationẽ a patre homine.
sicut pͥncipium existendi ꝑ conditionẽ

Expanded text:
postmodum ex dulcedine sua operatur postmodum ex dulcedine sua operatur gaudium tuum. Tamen utrobique unus et idem ipse hinc qui operatur; illinc et qui operatur, et ex quo operatur.eptem alia secunda tabula continebat, quae hominem ad dilectionem proximi instruunt. Et propterea septenario distinguuntur: quia in praesenti vita tantum quae septem diebus volvitur, nostra charitas pietatis operibus exercetur erga proximum; postea, consummatis operibus et finitis laboribus, per contemptationem pariter cum proximo beatificanda est in Deum. Amor ergo proximi et temporalis est, quantum pertinet ad exhibitionem operis; et aeternus, quantum pertinet ad effectum dilectionisPrimum praeceptum secundae tabulae ad patrem pertinet hominem, sicut primum primae ad Patrem Deum, utrobique paternitas praeponitur, utrobique principii dignitate honoratur, quia secundum quemdam modum sic habemus principium nascendi per generationem a patre homine, sicut principium existendi per conditionem
Abbreviated transcription (Latin):
uident̃ ꝑ lumen qr uideri non potest
sine t̾rore quod sentiri ñ pocest sine dolo¬
re. presertim ab illo qui se meruisse ag¬
noscit ut sentiat ꝙ imminere uidet:⁊
uitare non ualet. Hinc gͥ timor nascit᷑.
cum ꝑiculum p̾uidetur qui penam ht
in hoc malum ꝙ cruciat. ñ hoc malum
quod liberat. Malum in qͣm non ma¬
lam. Omnis enĩ pena malum ẽ. s nõ
omnis pena mala ẽ. Quod enim conft
et ꝓdest ad aliquid. bonum ẽ etiam si
in semetip̃o non ẽ. Qua ꝓpter uenit pe¬
na minor ut maior pena uitetur. ⁊ hoc
bonum ẽ tamen ex eo quod bonum ñ
ẽ. ꝑpenam enĩ liberamur a pena. et
expedit ad tempus sentire qd̃ molestũ
sit. ne semꝑ sentire oporteat ꝙ intolera¬
bile sit. hoc aut̃ bonum tuum oꝑatur
ex eo. quod ñ est bonum tuũ. ille qui
ẽ uerum bonum tuũ oꝑaturus post¬
modum. aliud bonũ tuum ꝙ non solũ
ꝑ ip̃m sit. s ex ip̃o. Primum enĩ ex
pena tua oꝑatur liberationem tuam

Expanded text:
videntur per lumen, quia videri non potest videntur per lumen, quia videri non potest sine terrore. Quod sentiri non potest sine dolore; praesertim ab illo, qui se meruisse agnoscit, ut sentiat, quod imminere videt; et vitare non valet. Hinc igitur timor nascitur, cum periculum praevidetur, qui poenam habet in hoc malum, quod cruciat; non in hoc malum, quod liberat: malum, inquam, non malum. Omnis enim poena malum est, sed non omnis poena mala est. Quod enim confert et prodest ad aliquid, bonum est etiam si in semetipso non est. Quapropter venit poena minor ut major poena vitetur, et hoc bonum est, tamen, ex eo quod bonum non est. Per poenam enim liberamur a poena, et expedit ad tempus sentire quod molestum sit, ne semper sentire oporteat quod intolerabile sit. Hoc autem bonum tuum operatur ex eo quod non est bonum tuum ille, qui est verum bonum tuum; operaturus postmodum aliud bonum tuum, quod non solum per ipsum sit, sed ex ipso. Primum enim ex poena tua operatur liberationem tui,
Abbreviated transcription (Latin):
Illuminaris ecgo. ⁊ afficeris qr uides
ꝙ terret. ⁊ habes ꝙ dolet. Si ñ illumina¬
teris ñ cruciareris qr non uideres ꝙ
cumeres. Rursum si non ẽẽt in te quod
flaminis deberetur. ignis sine pena ui¬
deretur. ⁊ reciperes illuminationẽ ut ñ
sentires afflictionẽ pena terret. culpa ci¬
met ꝙ totum ex lumine fit suꝑuenien¬
te quo pena demonstrat᷑ ubi uideatur
culpa. sensificatur ut agnoscatur. Camẽ
aluid ẽ quo uides. aliud quod uides. Ali¬
ud est quo illuminaris. aliud est ad qͦd
illum inaris. Illud quo illuminari fo¬
uet. illud ad quod illuminaris terret. Ta¬
men t̾ror quasi lumini imputat᷑. quia
pͥusquam illuminabaris non terrebaris.
Expedit tũ ut terror ueniat. qr nisi t̾re¬
at pena ñ corrigitur culpa. Propt̾ra lu¬
men tͥ benefacit dum ostendit. ꝙ cruci¬
at.qr ꝑ illud corrigit ꝙ male delectat. Sic
gͦ illuminaris ut t̾rearis. primum lum̃
t̾ribile est. ummo tenebre terribiles que

Expanded text:
Illuminaris ergo et affligeris, quia vides Illuminaris ergo et affligeris, quia vides quod terret et habes quod dolet. Si non illuminareris, non cruciareris, quia non videres quod timeres. Rursum si non esset in te quod flammis deberetur, ignis sine poena videretur, et reciperes illuminationem ut non sentires afflictionem. Poena terret, culpa timet; quod totum ex lumine fit superveniente; quo poena demonstratur ut videatur; culpa sensificatur ut agnoscatur. Tamen aliud est quo vides, aliud quod vides, aliud est quo illuminaris, aliud est ad quod illuminaris. Illud quo illuminaris, fovet; illud ad quod illuminaris, terret. Tamen terror quasi lumini imputatur; quia, priusquam illuminabaris, non terrebaris: expedit tamen ut terror veniat; quia nisi terreat poena, non corrigitur culpa. Propterea lumen tibi benefacit dum ostendit, quod cruciat; quia per illud corrigit, quod male delectat. Sic ergo illuminaris, ut terrearis. Primum lumen terribile est; imo tenebrae terribiles, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ex illo et pro illo merebaris .i. penã.
Utrumq docuit bonum adueniens ut
et malum p̾sens sentiretur. ⁊ malum fu¬
turũ preuideretur. Ex iñ pena illa me¬
dicinał exoritur consensificatus. de ma¬
lo ꝙ pateris dolere incipis ut corrigas.
et illuminatus de malo ꝙ meteris tumn̾e
incipis ut caueas. Nisi enim dolores non
corrigeres. ⁊ nisi timeres non caueres. Puiꝰ
ergo illuminaris ad culpam ut eam uide¬
as. deiñ ad penam ut eam tumeas. ut a¬
postremo timore sensificatus ꝓ culpa do¬
leas et eam corrigas q forte ñ doleres
nisi timeres. Nisi eium pena uideret᷑ que
tumeret᷑ nemo doleret ꝓ culpa que place¬
ret. Ideo ostenditur tibi pena secutura pꝰ
culpam. ut ip̃a culpa que in exꝑientia a
placet. saltem in retributione displiceat.
ut attendere incipias. ꝙ malum ẽ id etiã
ꝙ in ea dulce uidetur cum tam malum
sit ꝙ ex ea ⁊ posteam amarum ꝑcipitur.

Expanded text:
quod ex illo et pro illo merebaris, id est, poenam. quod ex illo et pro illo merebaris, id est, poenam. Utrumque docuit bonum adveniens: ut et malum praesens sentiretur, et malum futurum praevideretur. Exinde poena illa medicinalis exoritur; cum sensificatus de malo, quod pateris, dolere incipis, ut corrigas: et illuminatus de malo, quod mereris, timere incipis, ut caveas. Nisi enim doleres, non corrigeres: et nisi timeres, non caveres. Prius ergo illuminaris ad culpam, ut eam videas; deinde ad poenam, ut eam timeas. Ut postremo timore sensificatus, pro culpa doleas et eam corrigas; quia forte non doleres, nisi timeres. Nisi enim poena videretur quae timeretur, nemo doleret pro culpa quae placeret. Ideo ostenditur tibi poena secutura post culpam, ut ipsa culpa quae in experientia placet saltem in tribulatione displiceat; ut attendere incipias, quod malum est, id etiam quod in ea dulce videtur, cum tam malum sit, quod ex ea, et post eam amarum percipitur.
Abbreviated transcription (Latin):
se tͥ tu ex eo quod contͣrium illi portas.
ñ statim adquiescis ad illum. s facit
contradictionẽ. illi ne pacifice ingredi¬
atur ad te. uenit tñ ⁊ illuminat te ut
uideas in te. ꝙ et prius habebas. s nõ
uidebas. ⁊ ideo non uidebas qr non at¬
tendebas. Illo ueniente illuminaris et
uiuificaris. Illuminaris ut uidea.
uiuificaris ut sentias. Sentis enim et
p̾sentis. uides enim ⁊ preuides. aliud
uides. aliud p̾uides. aliud sentis. aliud
presentis. uides malum et p̾uides ma¬
lum. presens uides malum. futum p̾¬
uides. Culpam sentis penam p̾sentie..
Prius aut̃ quam sp̃c sanctus ad te ueni¬
ret nec uidebas cecus nec sentiebas mor¬
tuis. ⁊ ꝓpterea non uidebas qr non res¬
piciebas. nec sentiebas. qr non atrende¬
bas. Postqͣm uero bonum rediit ex eius
gustu excitatus es ⁊ illuminatus. ut o¬
malum agnosceres. Prius malum quod
paciebaris .i. culpam deĩ etiam malũ

Expanded text:
se tibi: tu ex eo quod contrarium illi portas, se tibi: tu ex eo quod contrarium illi portas, non statim acquiescis ad illum: sed facis contradictionem illi, ne pacifice ingrediatur ad te. Venit tamen, et illuminat te: ut videas in te, quod et prius habebas, sed non videbas: et ideo non videbas, quia non attendebas. Illo veniente illuminaris, et vivificaris: illuminaris, ut videas: vivificaris, ut sentias: sentis enim et praesentis, vides enim et praevides. Aliud vides, aliud praevides: aliud sentis, aliud praesentis. Vides malum, et praevides malum. Praesens vides malum, futurum praevides. Culpam sentis, poenam praesentis. Priusquam autem Spiritus sanctus ad te veniret, nec videbas caecus, nec sentiebas mortuus: et propterea non videbas, quia non respiciebas, nec sentiebas, quia non attendebas. Postquam vero bonum rediit, ex ejus gustu excitatus es et illuminatus, ut malum agnosceres. Prius malum, quod patiebaris, id est culpam: deinde etiam malum,
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ eger est oculus molestus fit aduentꝰ
illius. Expedit tñ ut uel sic ueniat. qr
si ñ cruciaris non illuminaris. Pugnant
duo contͣria. medicina ⁊ morb. medicina
ꝓpter te. morb contͣ te. Si morbo non re¬
sisteret᷑ sanitas non sequeret᷑. si medici¬
ne ñ resisteretur. pena non sentiretur.
pugͣ contrarioꝵ pena est tua. ñ tamen
causeris medicinam. s morbum. Dolo¬
rem quẽ duo inferunt uni imputa.
medicina prodẽe uult. mob ledere in¬
tendit. Propterea solus moib pacem
h̃t̃ non salutem. sola medicina salutem
ht̃. penam non ht. Quando aut̃ simul
sunt pena ẽ colluctacio contrarioꝵ. alte¬
rius ꝙ uenire uult ut conferat alterius
quod abire ñ uult ut noceat. In hac aut̃
pena mõb qͥdem accusandus ẽ. non me¬
dicina qr quod cruciat ex morbo ẽ. qui
si non eẽt salus esset. ⁊ pena nulla eẽc.
Sic itaq uenit sp̃c ⁊ aspirans infundit

Expanded text:
autem aeger est oculus, molestus fit adventus autem aeger est oculus, molestus fit adventus illius. Expedit tamen, ut vel sic veniat: quia si non cruciaris, non illuminaris. Pugnant duo contraria, medicina et morbus. Medicina propter te, morbus contra te. Si morbo non resisteretur, sanitas non sequeretur. Si medicinae non resisteretur, poena non sentiretur. Pugna contrariorum poena est tua: non tamen causeris medicinam, sed morbum: dolorem, quem duo inferunt, uni imputa: medicina prodesse vult, morbus laedere intendit. Propterea solus morbus pacem habet: non salutem. Sola medicina salutem habet, poenam non habet. Quando autem simul sunt, poena est conflictatio contrariorum, alterius quod venire vult, ut conferat: alterius quod abire non vult, ut noceat. In hac autem poena morbus quidem accusandus est, non medicina: quia quod cruciat, ex morbo est: qui, si non esset, salus esset, et poena nulla esset. Sic itaque venit spiritus, et aspirans infundit
Abbreviated transcription (Latin):
Quid sunt septem sp̃c. Septem sunt do¬
et septiformit̾ aspiratus. Septem aspi¬
rationes ⁊ sp̃c unus. una medicina septeni
morbos curat. Propterea una septem. una
natura. opera septẽ. Substancia una sep¬
ip̃e est pietas. ip̃e est scientia. ip̃e fortitu¬
do. ipse ẽ consilium. ip̃e est intellectus.
ipse est sapĩa. Omnia hec tͥ sit qui sͥ unꝰ
est accipiendo illum qui diu̾sus non ẽ
tu ad diu̾sa formaris. ꝓpterea multipli¬
catur in te qui in se unus ẽ semꝑ ⁊ idem.
Qui enĩ est amor tiuis. ip̃e ẽ timor tuus.
Iurauit iacob laban ꝑ tumorem patris
sui. ysaac qui enĩ consummat. ip̃e ⁊ incho¬
at. primũ ad te uenit ut faciat timentẽ
nouissime ut faciat diligentẽ. Idem lum̃
est ꝙ ocłos lippientes pungit. ⁊ claros
demulcet. diuersa facit qr diu̾sa inuenit.
Tamen ip̃m in se unum est. ⁊ in te quoq
unum eẽc si te unum inueniret. si sanũ
ocłm habes ꝑcipis lumen sine pena. Si

Expanded text:
Quid sunt septem spiritus? septem sunt doQuid sunt septem spiritus? septem sunt doet septiformiter aspiratus. Septem aspirationes, et spiritus unus: una medicina septem morbos curat. Propterea una, septem, una natura, opera septem: substantia una, sepipse est pietas, ipse est scientia, ipse est fortitudo, ipse est consilium, ipse est intellectus, ipse est sapientia. Omnia haec tibi fit, qui sibi unus est: accipiendo illum, qui diversus non est: tu ad diversa formaris. Propterea multiplicatur in te: qui in se unus est semper et idem. Qui enim est amor tuus, ipse est timor tuus. Juravit Jacob Laban per timorem patris sui Isaac. . Qui enim consummat, ipse et inchoat. Primum ad te venit, ut faciat timentem: novissime ut faciat diligentem. Idem lumen est, quod oculos lippientes pungit et claros demulcet: diversa facit, quia diversa invenit: tamen ipsum in se unum est: et in te quoque unum esset, si te unum inveniret. Si sanum oculum habes, percipis lumen sine poena. Si
Abbreviated transcription (Latin):
catorem inuitare. qi pecc̃or es ⁊ indig¬
nus consortio illius. Non enĩ hoc fit qr
dignus es. s ut dignus fiatz. ueniat
ad te ut mansionẽ faciat in te. non enĩ
inueniet qñ ueniet. s ueniet ut faciat
priꝰ edificabit. postea habitabit. pͥmum
sanabit. postea illuminabit. pͥmum
ad sanitatẽ postea ad iocunditatẽ. Si
ergo filius es ⁊ patrẽ petis. confide ne ti¬
meas. deus audit. pater exaudit. sicut
ñ potest ñ audire. qr deus ẽ sic non po¬
cest non exaudire qr pius est. dabit ergo
tͥ quod petis si recte petis. ⁊ non ibit
or̃o tua in uanũ si digna fuerit exaudi¬
ri ꝓ morbo sanando postulasti medicinã
accipies. uicia tua mor̃b tuus. sp̃c dei
sanitas tua. Contra morbum suꝑbie da¬
bitur tͥ medicina sp̃c timoris ut sanet
corruptionem elationem. ⁊ restauret sa¬
nitatem humilitatẽ. Singula uicia sin¬
gulas medicinas hñt. Septema uicia
septem sp̃c. Quot morbi tot medicine.

Expanded text:
catorem invitare, quia peccator es, et indigcatorem invitare, quia peccator es, et indignus consortio illius: non enim hoc fit, quia dignus es, sed ut dignus fias. Venit ad te, ut mansionem faciat in te. Non enim inveniet quando veniet; sed veniet, ut faciat. Prius aedificabit, postea habitabit. Primum sanabit: postea illuminabit. Primum ad sanitatem, postea ad jucunditatem. Si ergo filius es, et patrem petis, confide, ne timeas. Deus audit, pater exaudit. Sicut non potest non audire, quia Deus est: sic non potest non exaudire, quia pius est. Dabit ergo tibi, quod petis, si recte petis, et non ibit oratio tua in vanum, si digna fuerit exaudiri. Pro morbo sanando postulasti: medicinam accipies. Vitia tua, morbus tuus: spiritus Dei, sanitas tua. Contra morbum superbiae dabitur tibi medicina spiritus timoris, ut sanet corruptionem elationem, et restauret sanitatem humilitatem. Singula vitia singulas medicinas habent; septem vitia, septem spiritus, quot morbi, tot medicinae.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnto magis pater ur̃ celestis dabit sp̃m
bonum petentib se: Ergo sp̃m dabit
pat̾ celestis filiis petentib se. Qui enim
filii sunt. ñ aliud quer̃t. Qui aliud que¬
lib̾tatis. Quod querit᷑ datur. Si queris
corꝑalia ñ plusquam queris accipis. Si
queris spũalia quod queris datur ⁊ qd̃
ñ queris adicitur. Sp̃italia dantur. car¬
nalia adiciunt᷑. Querite pͥmum regnũ
dei ⁊ hec omnia adicient᷑ uob̾. Igitur
patrem rogaturꝰ. ⁊ patrem qui in celis ẽ
celestia dona quere ñ terrena ñ sub̾am
corꝑalem s grãm spiricalem. dabit enĩ
sp̃m bonum petentib se. dabit sp̃m su¬
tus est ille medicina. Si ergo uis sana¬
ri istum quere illum. Si petis ꝓ sp̃u
sp̃m pete. Noli timere morbo medicinã
adponere. Morb medicinam ñ corrum¬
pit. s morbum medicina disrumpit. Nõ
illam inficit. s ex illa deficit. Igitur no¬
li timere sp̃m dei sc̃m ad sp̃m cum̃ pec¬

Expanded text:
quanto magis Pater vester coelestis dabit spiritum bonum petentibus se? . Ergo spiritum dabit Pater coelestis filiis petentibus se. Qui enim filii sunt, non aliud quaerunt: qui aliud quaelibertatis. Quod quaeritur, datur; si quaeris corporalia, non plus quam quaeris, accipis. Si quaeris spiritualia, quod quaeris datur et quod non quaeris adjicitur; spiritualia dantur, carnalia adjiciuntur. Quaerite primum regnum Dei, et haec omnia adjicientur vobis . Igitur Patrem rogaturus, et Patrem, qui in coelis est, coelestia dona quaere, non terrena: non substantiam corporalem, sed gratiam spiritalem. Dabit enim spiritum bonum petentibus se, dabit spiritum sutus est, ille medicina. Si ergo vis sanari istum, quaere illum. Si petis pro spiritu, spiritum pete. Noli timere morbo medicinam apponere; morbus medicinam non corrumpit, sed morbum medicina disrumpit. Non illam inficit, sed ex illa deficit. Igitur noli timere spiritum Dei sanctum ad spiritum tuum pec
Abbreviated transcription (Latin):
rius inuenitur. qr ea que in hoc mundo
ꝑ diu̾sa temꝑa transeunt. in illo mun¬
do quasi in quodam et̾nitatis statu simł
consistunt. Ibi pret̾itis p̾sentia non suc¬
cedunt. nec p̾sentib futura suꝑ ueniũt.
s quiquid ibi ẽ presens est ꝓpter quod
gaudent. nich dolentes p̾teritum. nicħ
timentes futurũ. habentes quod dilig̃t̃.
uidentes quod concupiscunt et ideo for¬
cassis dixit apłs. Pret̾it fig᷑a hꝰ mũdi. for¬
ma hꝰ m̃di. species huiꝰ mundi pulch̾tu¬
do huiꝰ mundi: qr est alter mundus. cuiꝰ
figura ñ preterit. cuius forma ñ transit.
cuiꝰ species ñ martescit cuius pulcritudo
ñ deficit. Ille mundus in isto mundo est.¬
⁊ iste mundus illo mundo minor ẽ. qr
ille capit quem caꝑe iste ñ potest. Istum
mundum uident ocłi carnis. illum mũ¬
dum intͥnsecus contemplant᷑ oculi cordis
In isto mundo hñt oblectamenta sua ho¬
mines. in illo mundo ineffabiles sc̃ de¬

Expanded text:
arius invenitur, quia ea quae in hoc mundo arius invenitur, quia ea quae in hoc mundo per diversa tempora transeunt, in illo mundo quasi in quodam aeternitatis statu simul consistunt. Ibi praeteritis praesentia non succedunt, nec praesentibus futura superveniunt, sed quidquid ibi est, praesen est, propter quod gaudent, nihil dolentes praeteritum, nihil timentes futurum, habentes quod diligunt, videntes quod concupiscunt, et ideo fortassis, dixit Apostolus: Praeterit figura hujus mundi , forma hujus mundi, species hujus mundi, pulchritudo hujus mundi, qui est alter mundus, cujus figura non praeterit, cujus forma non transit, cujus species non marcescit, cujus pulchritudo non deficit. Ille mundus in isto mundo est, et iste mundus illo mundo minor est, quia ille capit quem capere iste non potest. Istum mundum vident oculi carnis, illum mundum intrinsecus contemplantur oculi cordis. In isto mundo habent oblectamenta sua homines, in illo mundo ineffabiles sunt de
Abbreviated transcription (Latin):
Sustine me ut de multis pauca tͥ dicã.
Hec archa similis ẽ apothece omniũ
deliciaꝵ uarietate referte. Nichil in ea q̃¬
sieris ꝙ ñ inuenias. ⁊ cum unum inue¬
neris: multa tͥ patefacta uidebis. Ibi uiu¬
uersa oꝑa restaurationis nr̃e a principio
mundi usq ad fidem plenissime conti¬
nent᷑. et status uniu̾salis eccł̃ie figurat᷑.
Ibi historia rerum gestaꝵ texitur. ibi
misteria sacramentoꝵ inueniunt. ibi
dispositi sunt gradus affectuum. cogi¬
tationum. meditationũ. contemplatio
Ibi quid credere. quid agere. quid spera¬
re debeamus ostenditur. ibi formaui te
hominis. et summa ꝑfectionis contine¬
tur. Ibi elucent occulta. ibi oꝑosa appa¬
rent facilia. et que ꝑ se uideri poterant.
minus congrua in ordine suo considera¬
ta ꝓbantur idonea. Ibi quoddam uniu̾¬
sitatis corpus effingitur et concordia sin¬
guloꝵ explicatur. Ibi alter quidã mun¬
dus huic p̾tereunti et transitorio contͣ¬

Expanded text:
Sustine me ut de multis pauca tibi dicam. Sustine me ut de multis pauca tibi dicam. Haec arca similis est apothecae omnium deliciarum varietate refertae. Nihil in ea quaesieris quod non invenias, et cum inveneris unum, multa tibi patefacta videbis. Ibi universa opera restaurationis nostrae a principio mundi usque ad finem plenissime continentur, et status universalis Ecclesiae figuratur. Ibi historia rerum gestarum texitur, ibi mysteria sacramentorum inveniuntur, ibi dispositi sunt gradus affectuum, cogitationum, meditationum, contemplationpraemiorum. Ibi quid credere, quid agere, quid sperare debeamus ostenditur. Ibi forma vitae hominis, et summa perfectionis continetur. Ibi elucent occulta, ibi operosa apparent facilia, et quae per se videri poterant minus congrua, in ordine suo considerata probantur idonea. Ibi quoddam universitatis corpus effingitur, et concordia singulorum explicatur. Ibi alter quidam mundus huic praetereunti et transitorio contr
Abbreviated transcription (Latin):
differentes. prima mansio ẽ natura. se¬
cunda mansio ẽ lex scripta. tercia man¬
sio ẽ. gr̃a. Hec enim tria si scd̃m tempꝰ
consideratur: longitudinẽ arte metiun¬
tur si scd̃m dignitatem discernuntur.
altitudinẽ arce distingunt. qr sicut tp̃r
se subsequunt᷑. ita dignitate se p̾cedunt.
Que ẽ ergo hec archa de qua tam mlta
dicuntur. et in qua tam multiplices uie
intus. Unde hoc scio: Quia ille in ea ha¬
bitat. qui dicebat. uenite ad me omnes
qui laboratis et honerati estis. et ego re¬
ficiam uos. et inuenietis reqͥem anima¬
bus ur̃is. Si enim labor ẽ. ubi ipse est
quomͦ requiem inueniunt qui ad eũ
ueniunt: Nunc uͦ in pace factus est lo¬
cus eiꝰ. ⁊ in syon habitatio eius. ubi con¬
fregit potentias. arcum scutum gladi¬
um et bellum. ubi omis strepitus et
tumultuatio longe ab est gaudium.
et pax et requies. semꝑ p̾sens est. Qual
ergo est hec archa: uis scire qualis:

Expanded text:
differentes, prima mansio est natura, sedifferentes, prima mansio est natura, secunda mansio est lex scripta, tertia mansio est gratia. Haec enim tria si secundum tempus considerantur, longitudinem arcae metiuntur, si secundum dignitatem discernuntur, altitudinem arcae distinguunt, quia sicut tempore se subsequuntur, ita dignitate se praecedunt. Quae est ergo haec arca, de qua tam multa dicuntur, et in qua tam multiplices viaeintus; unde hoc scio? Quia ille in ea habitat, qui dicebat: Venite ad me omnes qui laboratis, et onerati estis, et ego reficiam vos, et invenietis requiem animabus vestris . Si enim labor est ubi ipse est, quomodo requiem inveniunt qui ad eum veniunt? Nunc vero in pace factus est locus ejus, et in Sion habitatio ejus. Ibi confregit potentias arcuum, scutum, gladium et bellum ; unde omnis strepitus, et tumultuatio longe abest, et ubi gaudium, et pax, et requies semper praesens est. Qualis ergo est haec arca? vis scire qualis?
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c sanctus sũb sacramento quo corꝑa
tinguntur in uisibiliter in animab oꝑa¬
tur. Mare rubrum gͥ umbra et figura
ẽ. baptisma aut̃ aque uisibilis quod
nunc habemus corpus et tes. emunda¬
tio uͦ pecc̃oꝵ spiritus et ueritas. Est ad¬
huc et alius modus de quo suꝑius locu¬
ti sumus. ꝑ quem altitudinẽ arce distĩ¬
guere possumꝰ. Oꝑa enĩ restaurationis
partim ꝑ homines. partim ꝑ angłos.
partim ꝑ semet ip̃m oꝑatus est deus. In
prima ergo mansione collocamus opera
hominũ in scd̃a mansione oꝑa angłoꝵ
in t̾cia mansione oꝑa dei. Uel moralit̾.
prima mansio ẽ fides. Sed̾a mansio est
spes. Tercia mansio ẽ caritas. Uel scłm
anagogen. Prima mansio ẽ. cogitatio
reta. Scd̾a mansio est meditatio ꝓui¬
da. Cercia mansio ẽ contemplatio clara.
uel scđłm oꝑationem. pͥma mansio ẽ
scientia. scd̃a mansio est disciplina. ter¬
cia mansio ẽ bonitas. Uel scłm status

Expanded text:
Spiritus sanctus sub sacramento, quo corpora Spiritus sanctus sub sacramento, quo corpora unguntur, invisibiliter in animabus operatur. Mare Rubrum igitur umbra et figura est; baptisma autem aquae visibilis, quod nunc habemus, corpus et res; emundatio vero peccatorum spiritus et veritas. Est adhuc, et alius modus, de quo superius locuti sumus, per quem altitudinem arcae distinguere possumus. Opera enim restaurationis partim per homines, partim per angelos, partim per semetipsum operatus est Deus. In prima ergo mansione collocamus opera hominum. In secunda mansione opera angelorum. In tertia mansione opera Dei. Vel moraliter, prima mansio est fides, secunda mansio est spes, tertia mansio est charitas. Vel secundum anagogem, prima mansio est cogitatio recta, secunda mansio est meditatio provida, tertia mansio est contemplatio clara. Vel secundum operationem, prima mansio est scientia, secunda mansio est disciplina, tertia mansio est boninitas. Vel secundum status
Abbreviated transcription (Latin):
guntur. In primo ordine. qi in prima
mansione ẽ umbra. In scd̾o ordine qua¬
si in scd̾̃a mansione ẽ itmbra corpus. In
tercio ordine. qͣi in tercia mansione ẽ sp̃c.
Uel si magis uis hoc modo dicere. figura.
res u̾itas. ut idem ẽe intelligas unibram
et figuram idest corpus et rem idẽ sp̃m
aduentum xͥ sub lege naturali et sub
scripta lege corꝑaliter et uisibilit̾ gesta
sunt. ad p̾figuranda ea que nunc post¬
aduentum xp̃i in temꝑe gratie corꝑalicer
et uisibiliter geruntur. que ideo umbra di¬
cuntur qr corꝑalia erant. et figura corꝑali¬
uin. Corpus uocant᷑ ipsa nr̃a sacramenta
que nunc in istam eccł̃iam uisibiliter ge¬
runt᷑. Spiritus aut̃ est id quod gr̃a cdi
sub uisibilib sacramentis inuisibiliter
oꝑatur. Uerbi gr̃a ut unum exemplum
ponamus. Mare rubrum p̾figurauit
baptisma ꝙ nunc in scã eccł̃ia consecra¬
tur. Ipsum aut̃ baptisina uisibile sig¬
nificat emundationẽ criminũ quam

Expanded text:
guuntur. In primo ordine quasi in prima guuntur. In primo ordine quasi in prima mansione est umbra. In secundo ordine quasi in secunda mansione est corpus. In tertio ordine quasi in tertia mansione est spiritus, vel, si mavis hoc modo dicere. Figura, res, veritas, ut idem intelligas esse umbram et figuram, idem corpus et rem, idem spiradventum Christi sub lege naturali, et sub scripta lege corporaliter et visibiliter gesta sunt ad praefiguranda ea, quae nunc postadventum Christi in tempore gratiae corporaliter et visibiliter geruntur, quae ideo umbra dicuntur, quia corporalia erant et figura corporalium. Corpus vocantur ipsa nostra sacramenta, quae nunc in ista Ecclesia visibiliter geruntur. Spiritus autem est id quod gratia Dei sub visibilibus sacramentis invisibiliter operatur, verbi gratia ut unum exemplum ponamus: Mare Rubrum praefiguravit baptisma, quod nunc in sancta Ecclesia consecratur. Ipsum autem baptisma visibile significat emundationem criminum, quam
Abbreviated transcription (Latin):
nomini dñi. Et ne ꝑ singła eundo mo¬
ras in nectam. breuiter tͥ dicam quod dicẽ¬
dum ẽ. In his trib dimensionib om̃is
diuina scriptura continet᷑. Historia enĩ
longitudinem arce metitur: q inserie
rerum gestaꝵ ordo temꝑis inuenit᷑. Alle¬
goria latitudinẽ arte mecitur. qr in par¬
ticipatione sacram̃toꝵ constat collectio
ppłoꝵ fidelium. Tropologia altitudinẽ
aire metitur. qr in ꝓfectum uircutum
crescit dignitas meritoꝵ. Possumus ad¬
huc si uolumus aliter altitudinẽ arce
distinguere ñ doctrima multiplex fi¬
at manente eadem u̾itate. Nam et hoc
nos eandem rem in hoc tractatu diu̾sis
modis ꝓculisse ꝓpter affluentiorẽ doct᷑¬
ne exercitationem. ut omnẽ scientie uiã
prudens animus exꝑiatur. hoc tm̃ obser¬
uato ut nͥl ꝙ ueritati contrarium sit.
aut sentiatur. aut dicat᷑. Sicut gͦ archa
in tres mansiones distinguit᷑ ita etiam
oꝑa testaurationis in tres ordines distin¬

Expanded text:
nomini Domini . Et ne per singula eundo monomini Domini . Et ne per singula eundo moras innectam, breviter tibi dicam quod dicendum est. In his tribus dimensionibus omnis divina Scriptura continetur. Historia enim longitudinem arcae metitur, quia in serie rerum gestarum ordo temporis invenitur. Allegoria latitudinem arcae metitur, quia in participatione sacramentorum constat collectio populorum fidelium. Tropologia altitudinem arcae metitur, quia in profectu virtutum crescit dignitas meritorum. Possumus adhuc, si volumus, aliter altitudinem arcae distinguere, ut doctrina multiplex fiat manente eadem veritate. Nam ad hoc e nos eamdem rem in hoc tractatu diversis modis protulisse, propter affluentem doctrinae exercitationem, ut omnem scientiae viam prudens animus experiatur, hoc tantum observato, ut nihil quod veritati contrarium sit, aut sentiatur aut dicatur. Sicut ergo arca in tres mansiones distinguitur, ita etiam opera restaurationis in tres ordines distin
Abbreviated transcription (Latin):
factum quid aliud nob̃ innuit quam
tocius humani gn̾is casum ꝙ ꝓpter pec¬
catum originale a celesti patria exulan¬
do prius in hac uita mortali. ꝑ ignorã¬
tiam et concupiscentiam subditur ui¬
tiis. ac deuide post hanc uitam apud in¬
feros captiuatur in tormentis. hoc ẽ in
ta angłs sedem posuit. Igitur ordo dig¬
nitatis ad altitudinem aice ꝑtinet. or¬
do temꝑis ad longitudinẽ. ordo loci ad la¬
titudinem simul et longitudinẽ. Ad lõ¬
gitudinẽ arce ꝑtinet. simile est regum
celoꝵ homini patri familias. qui exiit
pͥmo mane conducere oꝑarios in uineã
suam. Similiter et circa horam t̾riam et
sextam et nonam ⁊ undecimã egressus
et uidens alios stantes. misit eos in uine¬
am suam. Ad latitudinem arce ꝑtinet.
in omnem t̾ram exiuit sonus eoꝵ. et in fi¬
nes orbis t̾re uerba eoꝵ. Ad altitudinem
arte ꝑtinet. Illuc enim ascender̃t tribus
crib dñi testimoniũ isrł ad confitendũ

Expanded text:
factum quid aliud nobis innuit, quam factum quid aliud nobis innuit, quam totius humani generis casum? quod propter peccatum originale a coelesti patria exsulando, prius in hac vita mortali, per ignorantiam et concupiscentiam subditur vitiis, ac deinde post hanc vitam apud inferos captivatur in tormentis, hoc est in ta angelus sedem posuit. Igitur ordo dignitatis ad altitudinem arcae pertinet, ordo temporis ad longitudinem arcae, ordo loci ad altitudinem simul et longitudinem. Ad longitudinem arcae pertinet: Simile est regnum coelorum homini patrifamilias, qui exiit primo mane conducere operarios in vineam suam, similiter et circa horam tertiam, et sextam, et nonam, et undecimam egressus, et videns alios stantes misit eos in vineam suam . Ad latitudinem arcae pertinet: In omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verbo eorum . Ad altitudinem arcae pertinet. Illuc enim ascenderunt tribus, tribus Domini, testimonium Israel ad confitendum
Abbreviated transcription (Latin):
te. qͣsi in fine mundi habitantes potestas
sũma descendit. Atq ita serie rerum ab ori¬
ente in occidentẽ recta linea decurrente ea
que a dextris uel a sinistris. hoc est ad aqͥlo¬
nem uel ad austrum gesta sunt. ita suis
significationib respondent. ut si quis ħ̾¬
diligentius consioerau̾it. ꝑ diuinam ꝓ¬
uidentiam ita disposita ẽẽ ambigere ñ
possit. Uerbi gr̃a. ut de multis pauca
dicamus. Egyptus a ierłm ad austrum ẽ.
babylon uͦ ad aquilonem. Egyptus autẽ¬
int̾pretatur tenebre. et auster uentus est
calidus. Designat gͦ egyptus mundum
istum in tenebris ignorantie ⁊ calore car¬
nalis concupiscentie positum. Babylon
aut̃ interp̾tatur confusio. et significat
infernũ ubi nullus ordo est. s sempiter¬
nus horror inhabitans. Legimus autẽ
ꝙ ille antiquus hebreoꝵ ppłs prius in
egypto in luto et latere seruiunt. ac de¬
inde multis annis intercurrentib capti¬
uus in babylonem abductus est. Quod

Expanded text:
te, quasi in fine mundi habitantes, potestas te, quasi in fine mundi habitantes, potestas summa descendit. Atque ita serie rerum ab Oriente in Occidentem recta linea decurrente, ea, quae a dextris vel a sinistris, hoc est ad aquilonem vel ad austrum gesta sunt, ita suis significationibus respondent, ut si quis diligentius consideraverit, per divinam Providentiam ita disposita esse ambigere non possit. Verbi gratia ut de multis pauca dicamus. Aegyptus ab Hierusalem ad austrum est, Babylon vero ad aquilonem. Aegyptus interpretatur tenebrae, et auster ventus est calidus. Designat ergo Aegyptus mundum istum in tenebris ignorantiae, et calore carnalis concupiscentiae positum. Babylon autem interpretatur confusio, et significat infernum, ubi nullus ordo est, sed sempiternus horror inhabitans. Legimus autem, quod ille antiquus Hebraeorum populus prius in Aegypto in luto et latere servivit, ac deinde multis annis intercurrentibus captivus in Babylonem abductus est. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
nere. ut si dixerimus ea que sancta sunt.
in pͥma mansione computari que sunt
sanctiora in scd̃a. que uero sanctissima sc̃
in tercia et sic de ceteris que enumeraui¬
mus. Ordo aut̃ loci et ordo temꝑis fere ꝑ
omĩa scłm rer̃ gestaꝵ seriẽ concurrere
uidentur. et ita ꝑ diuinam ꝓuidentiam
uidetur ẽẽ dispositum. ut que in pͥncipio
tempoꝵ gerebant᷑ in oriente quasi in pͥn¬
cipio mundi geterent᷑. ad deiñ ad finem
ꝓfluente tempore usq ad occidentẽ rerũ
summa descenderet. ut ex ip̃o agnoscamꝰ
appropinqͣre finem scl̃i. qr rerum cursus
iam actigit finem mundi. Ideo pͥmus ho¬
mo in oriente mortis eden conditus collo¬
catus. ut ab illo pͥncipio ꝓpago posterita¬
tis in orbem terraꝵ ꝓflueret. Item post
diluuiũ principium regnoꝵ. et cap̃ mũ¬
di in assiriis et caldeis et medis in partibꝰ
orientis fuit. Deĩ ad grecos uenit. postre¬
mo cura finem scłi ad romanos in occiden¬

Expanded text:
nere, ut si dixerimus ea, quae sancta sunt nere, ut si dixerimus ea, quae sancta sunt in prima mansione computari, quae sunt sanctiora in secunda, quae vero sanctissima sunt in tertia, et sic de caeteris quae enumeravimus. Ordo autem loci, et ordo temporis fere per omnia secundum rerum gestarum seriem concurrere videntur, et ita per divinam providentiam videtur esse dispositum, ut quae in principio temporum gerebantur in Oriente, quasi in principio mundi gererentur, ac deinde ad finem profluente tempore usque ad Occidentem rerum summa descenderet, ut ex ipso agnoscamus appropinquare finem saeculi, quia rerum cursus jam attigit finem mundi. Imo primus homo in Oriente, in hortis Eden jam conditus collocatur, ut ab illo principio propago posteritatis in orbem proflueret. Item post diluvium principium regnorum et caput mundi in Assyriis, et Chaldaeis, et Medis in partibus Orientis fuit. Deinde ad Graecos venit, postremo circa finem saeculi ad Romanos in Occiden
Abbreviated transcription (Latin):
omnia que ab iutio mundi usq ad finẽ
scł̃i facta sunt uel facienda ꝓ restauratio¬
ne hominũ in quib et res gestas et ꝑ¬
sonas ip̃as ꝑ quas et ꝓpter quas et apud
quas geste sunt. loca simul et temꝑa uͥ
et qͣndo geste sunt considerare oꝑtet. In ope¬
rib restauratõis trib modis ordo conside¬
diginitatẽ. Scdm locum ut quid ꝓpe¬
quid longe gestum sit. Scdm tempus. qͥd
prius quid post̾ius gestum sit. Scd̃m
dignitatẽ quid humilius. quid excellẽ¬
cius sit. Hoc postremum in multas par¬
ces diuiditur. quid scłm scm̃. quid sanc¬
tius. quid utile. quid utilius. quid hones¬
tum. qͥd honestius quid pulchrum. qͥd
pulchrius. quid mirabile quid mirabi¬
lius. quid rarum quid rarius. quid dif¬
ficile. quid difficilius. quid credibile qͥd
credibiluis. quid magnũ quid maius
quid obscurum. quid obscuruis. et si qua
sunt talia. et hic ordo qͥdem. qui est scł̃m
dignitatẽ uidet᷑ ad altitudinem arche ꝑti¬

Expanded text:
e ab initio mundi usque ad finem saeculi facta sunt, vel facienda pro restauratione hominum, in quibus et res gestas, et personas ipsas, per quas, et propter quas, et apud quas gestae sunt, loca simul, et tempora, ubi et quando gestae sunt, considerare oportet. In operibus restaurationis tribus modis ordo considedignitatem. Secundum locum, ut quid prquid longe gestum sit. Secundum teinpus, quid prius, quid posterius gestum sit. Secundum dignitatem, quid humilius, quid excellentius sit. Hoc postremum in multas partes dividitur, quid sanctum, quid sanctius, quid utile, quid utilius, quid honestum, quid honestius, quid pulchrum, quid pulchrius, quid mirabile, quid mirabilius, quid rarum, quid rarius, quid difficile, quid difficilius, quid credibile, quid credibilius, quid magnum, quid majus, quid obscurum, quid obscurius, et si qua sunt talia. Et hic ordo cuidem, qui est secundum dignitatem, videtur ad altitudinem arcae perti
Abbreviated transcription (Latin):
minat. Genignitas letificat. In die poten¬
tie ꝑ timorem morimur. In die sapientie
ꝑ contemplationem u̾itatis a strepitu hꝰ
mundi sepelimur. In die benignitatis
ꝑ amorem et desiderium et̾noꝵ bonoꝵ te¬
surgimus. Ideo enim xp̃c sexto die mortu¬
us est. Septimo die in sepulcro iacuit. oc¬
tauo die resurtexit. ut similimͦ primum
potentia in die suo ꝑ timorem. nos a carna¬
lib desideriis fori occidat. de uide sapientia
in die suo iitus in abscondito contempla¬
tionis sepeliat. postremo benignitas ĩ
rem. Septimus ad requiem. octauus per¬
tinet ad resurrectionem. Eplicit de tru¬

Expanded text:
minat, benignitas laetificat. In die potenminat, benignitas laetificat. In die potentiae per timorem morimur. In die sapientiae per contemplationem veritatis a strepitu hujus mundi sepelimur. In die benignitatis per amorem et desiderium aeternorum bonorum resurgimus. Ideo enim Christus sexta die mortuus est, septimo die in sepulcro jacuit, octavo die resurrexit, ut simili modo primum potentia in die suo per timorem nos a carnalibus desideriis foris occidat, deinde sapientia in die suo intus in abscondito contemplationis sepeliat; postremo benignitas in rem, septimus ad requiem, octavus pertinet ad resurrectionem.
Abbreviated transcription (Latin):
retio. Primus dies ẽ timor. Secundus
ẽ ueritas. tercius est caritas. Dies timo¬
ris est. dies potentie. dies prĩs. dies ueri¬
tatis ẽ dies sapientie. dies filii. dies ca¬
ritatis ẽ. dies benignitatis dies spiritꝰ
sancti. Dies quidem pr̃is et dies filii. et
dies sp̃c sancti in daritate diuinitatis
unus dies est s in nr̃e mentis illumina¬
tione quasi alium diem pat̾ alium filiꝰ
atꝙ alium ht̃ spiritus sanctus. ñ quod
ullatenus credendũ sit trinitatem q̃ in¬
seꝑabilis est natura in oꝑatione posse
separari. s ut discretio ꝑsonaꝵ in distin¬
ctione oꝑm. ualeat intelligi. Qnͣdo er¬
go ommipotentia dei considerata mad
mirationem cor nr̃m excitat. dies patris
est. Quando uͦ sapientia dei inspecta agni¬
tione u̾itatis cor nr̃m illuminat. dies fi¬
lii est. Quando aut̃ benignitas dei atten¬
ta ad amoren cor nr̃m inflammat. dies
sp̃c sancti est. Potentia terret. sap̃ia illu¬

Expanded text:
rectio. Primus dies est timor, secundus rectio. Primus dies est timor, secundus est veritas, tertius est charitas. Dies timoris est dies potentiae, dies Patris; dies veritatis est dies sapientiae, dies Filii; dies charitatis est dies benignitatis, dies Spiritus sancti. Dies quidem Patris, et dies Filii, et dies Spiritus sancti, in claritate divinitatis unus dies; sed in nostrae mentis illuminatione quasi alium diem Pater, alium Filius, atque alium habet Spiritus sanctus; non quod ullatenus credendum sit Trinitatem, quae inseparabilis est natura in operatione posse separari; sed ut discretio personarum in distinctione operum voleat intelligi. Quando ergo omnipotentia Dei considerata in mirationem cor nostrum excitat, dies Patris est. Quando vero sapientia Dei inspecta agnitione veritatis cor nostrum illuminat, dies Filii est. Quando autem benignitas Dei attenta ad amorem cor nostrum inflammat, dies Spiritus sancti est. Potentia terret, sapientia illu
Abbreviated transcription (Latin):
si sumus. S dignum ualde est ut re¬
compensemus es beneficium suum et
quemadmodũ nos in ipso tercia die re¬
surgente resurreximus ita et nos ꝓ ip̃o
et ꝑ ip̃m tercia die resurgentes eum re-¬
surgere in nob̾ faciamus. Nec credendũ
est quin a nõbis sibup̃e uelit retribui.
quod pͥor ipse nobis uoluit imꝑtiri. Si¬
cut ergo ip̃e ut nostram in se et ꝑ se sa¬
lutem operaretur tres dies hr̃e uoluit.
ita ⁊ nob̾ ut nr̃am in nobis ꝑ ipsum
salutem oꝑemur. tres dies dedit. S
qr illud quod in ip̃o gestum est non tm̃
remedium. s et exemplum fuit ⁊ sacra¬
mentum. oportuit ut uisibiliter foris
fieret. quatinus illud ꝙ in nobis inuisi¬
biliter fieri debuit significaret. Dies gͦ
eius extrinsecus fuerunt nr̃i dies intͥn¬
secus querendi sunt. Tres gͦ dies hãbe¬
mus intrinsecus quib illuminat᷑ ani¬
ma nr̃a. Ad primum diem mors ꝑti¬
net. ad scdm sepultura. ad t̾cium resur¬

Expanded text:
si sumus. Sed dignum valde est, ut resi sumus. Sed dignum valde est, ut recompensemus ei beneficium suum; et quemadmodum nos in ipso tertia die resurgente resurreximus, ita et nos pro ipso et per ipsum tertia die resurgentes, eum resurgere in nobis faciamus. Nec credendum est quin a nobis sibi ipse veli retribui, quod prior ipse nobis voluit impertiri. Sicut ergo ipse ut nostram in se et per se salutem operaretur, tres dies habere voluit ita et nobis ut nostram in nobis per ipsum salutem operemur, tres dies dedit. Sed quia illud quod in ipso gestum est non tantum remedium, sed etiam exemplum fuit et sacramentum, oportuit ut visibiliter foris fieret; quatenus illud quod in nobis invisibiliter fieri debuit significaret. Dies ergo ejus extrinsecus fuerunt, nostri dies intrinsecus quaerendi sunt. Tres ergo dies habemus intrinsecus, quibus illuminatur anima nostra. Ad primum diem mors pertinet, ad secundum sepultura, ad tertium resur
Abbreviated transcription (Latin):
nit gͦ dies ueritatis. dies salutaris.
qui pecc̃m destruere. claritatem prioris
diei illuminaret. ⁊ timorem ñ tolleret.
s in melius cõmutaret. S nec dum
plena erat claritas donec adiungerẽt
u̾itati caritas. Nam ip̃a ueritas dicit.
Multa habeo uob̾ dicere. S non potes¬
tis portare mͦ. cum autem uenerit il¬
le spiritus u̾itatis docebit uos omnẽ
ueritatem. Omnis ergo u̾itas ut ⁊ ma¬
la tolleret. et bona reformaret. Ecte tres
dies sunt. dies timoris qui manifestat
malum. dies u̾itatis qui aufert malũ.
dies caritatis qui restituit bonum. Dies
u̾itatis clarificat diem timoris. dies ca¬
ritatis clarificat diem timoris et diem
u̾itatis. donec ꝑfecta fuerit caritas et
ꝑfecte manifestetur omnis ueritas. et
timor pene transeat in timorem reu̾en¬
tie. Nunciate ergo de die in diem salu¬
tare eius. De his dieb locutus est osee
ꝓpħa dicens. uiuificabit nos post duos
rit et suscitauerit audiuimus et gaui¬

Expanded text:
nit ergo dies veritatis, dies salutis, nit ergo dies veritatis, dies salutis, qui peccatum destrueret, claritatem prioris diei illuminaret, et timorem non tolleret, sed in melius commutaret. Sed necdum plena erat claritas donec adjungeretur veritati charitas. Nam ipsa Veritas dicit: Multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo. Cum autem venerit ille Spiritus veritatis, docebit vos omnem veritatem . Omnis ergo veritas ut et mala tolleret, et bona reformaret. Ecce tres dies sunt: dies timoris, qui manifestat malum; dies veritatis, qui aufert malum; dies charitatis, qui restituit bonum. Dies veritatis clarificat diem timoris; dies charitatis clarificat et diem timoris et diem veritatis; donec perfecta fuerit charitas, et perfecte manifestetur omnis veritas, et timor poenae transeat in timorem reverentiae. Annuntiate ergo de die in diem salutare ejus . De his diebus locutus est Osee propheta, dicens: Vivificabit nos post duos rit et suscitaverit, audivimus, et gavi
Abbreviated transcription (Latin):
tunc ꝑ sp̃m uidit. quando dei filium
ad redemptionem humani gn̾is in car¬
nem uenturũ agnouit. Dicatur gͦ nũ¬
ciate de die in diem salutare eiꝰ. Diem
scdm de die pͥmo in diẽ t̾cium. diem ue¬
ritatis. de die timoris in diem caritatis.
Primum unus dies erat dies timoris.
uenit dies alter dies u̾itatis. Accessit
ñ sucressit. qr prior ñ discessit. Ecce du¬
os dies. itum est in t̾cium diem in diẽ
caritatis. s et ille cum uenit priores ñ
expulit. beati dies isti. Istis dieb hoĩes
impleri possunt. uͥ futuris suꝑuenien¬
entib p̾sentes non transeunt. Ubi nu¬
merus cum augetur claritas multipli¬
ꝑunt tleum timere iudicem. qi cogno¬
uerunt iniquitatem. Ipsum gͦ timere
hoc iam erat agnoscere. qr ꝓfecto tim̾e.¬
nequaqͣm possent. si nullo modo agnos¬
cerent. Iam ergo aliquid lucis erat ip̃a
agnitio. iam dies erat. s nec dum darꝰ.
qr peccati adhuc tenebris caligabat. ue¬

Expanded text:
tunc per spiritum vidit, quando Dei Filium tunc per spiritum vidit, quando Dei Filium ad redemptionem humani generis in carnem venturum agnovit; dicatur ergo: Annuntiate de die in diem salutare ejus. Diem secundum de die primo in diem tertium; diem veritatis de die timoris, in diem charitatis. Primum unus dies erat dies timoris, venit dies alter, dies veritatis. Accessit non successit, quia prior non discessit. Ecce duos dies; iterum est in diem tertium, in diem charitatis, sed et ille cum venit, priores non expulit. Beati dies isti. Istis diebus homines impleri possunt, ubi futuris supervenientibus praesentes non transeunt. Ubi numerus cum augetur, claritas multipliperunt Deum timere judicem; quia cognoverunt iniquitatem. Ipsum ergo timere hoc jam erat agnoscere; quia profecto nequaquam timere possent, si nullo modo agnoscerent. Jam aliquid lucis erat ipsa agnitio; jam dies erat, sed necdum clarus; quia peccati adhuc tenebris caligabat. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
illuminant᷑ oculi interiores cordie
mundi. De his dieb psalmista cecinit.
nunciate de die in diem salutare eiꝰ.
Quid est salutare euis nisi ih̾c eiue ⁊:
Sic enim int̾pretatur euis ih̾c hoc est
salutaris. Qui ideo salutaris dicitur.
qr ꝑ eum homo ad salutẽ reformat᷑.
De ip̃o autem iohannes loquit᷑ dicens
facta est. constat qr ꝑ sapientiam dei
u̾itas facta est. Dies ergo sapientia est
ueritas. De hoc die suo ipsa sa¬
ham pater ur̃ exultauit ut uideret diẽ
meum. uidit et gauisus est. ueritas
enim dei redemptio est generis humani.
Hanc enim prius ꝓmiserat. Quam ni¬
mirum dum postmodum exhibuit. qͥd
aliud qͣm se ipsum ueracem ostendit:
Recte aut̃ ꝑ sapientiam hec ueritae
impleta est a qua omnis ueritas ẽ. Nec
aliud̃ ad implendam u̾itatem mitten¬
dus fuit. nisi is in quo omnis u̾itatis
plenitudo consistit. Bene ergo abrahã
ad diem u̾itatis exultat. qr imnpleri
ueritatem desiderat. Qmͣ ꝓfecto diem

Expanded text:
illuminantur oculi interiores cordis illuminantur oculi interiores cordis mundi. De his diebus Psalmista cecinit: Annuntiate de die in diem salutare ejus . Quid est salutare ejus, nisi Jesus ejus? Sic enim interpretatur Jesus, hoc est salutaris. Qui ideo salutaris dicitur, quia per eum homo ad salutem reformatur. De ipso autem Joannes loquens:facta est, constat quod per sapientiam Dei veritas facta est. Dies ergo sapientiae est veritas. De hoc die suo ipsa saham pater vester exsultavit ut videret diem meum, vidit et gavisus est . Veritas enim Dei redemptio est generis humani. Hanc enim prius promiserat. Quam nimirum, dum postmodum exhibuit, quid aliud quam seipsum veracem ostendit? Recte autem per sapientiam haec veritas impleta est, a quo omnis veritas est. Nec alius ad implendam veritatem mittendus fuit, nisi is in quo omnis veritatis plenitudo consistat. Bene ergo Abraham ad diem veritatis exsultat, quia impleri veritatem desiderat. Quam profecto diem