comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pentẽ u̾sa set p̃t intelligi seu qz exul cirtã infima uti serpentes incedũt
se cũ uiro excercuit ub̃i dũ regnabet bacabat excessis. Seu qr ꝑ diuersa
pꝰ exiiũ. nũt huc. nũt illut exrauere ut serpẽtes. Seu qr afft̃i semo
pͥtus ĩterrã uersũ uti serpẽtes faciũt qui pectore gradũt᷑ incessere.
pmũ martis fuisse fiͫ asserit ĩ li ͤ nalis hystorie plimꝰ de quo¬

Expanded text:
pentem versa sit, potest intelligi, seu quia exul circa infima uti serpentes incedunt, se cum viro exercuit, ubi, dum regnaret, vacabat excelsis; seu quia per diversa post exilium nunc huc, nunc illuc erravereutserpentes; seu quia affecti senio pectus in terram versum, uti serpentes faciunt, qui pectore gradiuntur, incesserHipervium Martis fuisse filium asserit in libro Naturalis hystorie Pli
Abbreviated transcription (Latin):
honestos. sacros. pios atqz catholicos uiros. ⁊ potissime celebrẽ uirũ fran¬
ciscũ petrarcham insignem preceptorẽ meũ. ad manꝰ quoꝵ opꝰ hoc aliqñ
forsan muiꝰ uidẽs dc̃is ĩ miscui sua pietate atq beĩguitate surripiãt aut il¬
los ĩ sacrã uitatẽ cõuertãt Eoꝵ eĩ existĩacõi et emendatõĩ opus hoc ẽẽ
suppoĩtũ uolo ¶ Pret̾ea Rex niclite si quid boĩ mest. si quid bñdictũ. si quid
uotie tius cõsonũ gaudeo ⁊ exulto et exinde labori meo congratulor. uͫ scĩe
mee imputes nolo nec lauros aut honores alios ob id postulo/ Deo quippe
a quo om̃e datũ optimũ. ⁊ omẽ donũ ꝑfccm̃ ẽ. attribuas queso eiq hõues
impẽdito ⁊ grãs agito. Cũ ipẽ more meo. sꝑ pꝰ exactos quoscũqz labores
honestos. cõsueuerĩ qua possũ mentis deuocõe dauiticũ nᵈ dicere. Nõ nobis

Expanded text:
honestos, sacros, pios, atque catholicos viros, et potissime celebrem virum, Franhonestos, sacros, pios, atque catholicos viros, et potissime celebrem virum, Franciscum Petrarcam, insignem preceptorem meum, ad manus quorum opus hoc aliforsan minus videns dictis inmiscui, sua pietate ac benignitate surripiant, aut illos in sacram veritatem convertant; eorum enim existimationi et emendationi opus hoc esse suppositum volo. Preterea, o rex inclite, si quid boni inest, si quid bene dictum, si quid votis tuis consonum, gaudeo et exulto, et exinde labori meo congratulor, verum scientie mee imputes nolo, nec lauros aut honores alios ob id postulo; Deo quippe, a quo omne datum optimum et omne donum perfectum est, attribuas queso, eique honores impendito et gratias agito, cum ipse more meo semper post exactos quoscunque labores honestos consueverim, qua possum mentis devotione Daviticum illud dicere: Non nobis
Abbreviated transcription (Latin):
qͣn sotus hostili gladio linq̃bet᷑. Ipẽ ĩ. d̾oꝰ protegat protegat qri sollis no¬
uit diueoticula masignãtiũ. et uolens contouusse potuit u qͣm̃ sc̃ sũ.¬
Nouiq nullũ adeo oculatũ. qͥn insi dñia protegat᷑ manu sepissime cadit ĩ
lubricũ. arbitror satis possibile me nõ nũꝙͣ. aut omisisse dicenda. aut nõ
dicenda scripsisse. aut dcã nõ satis roĩb roborasse. aut mĩꝰ plene ĩ botũ
uie mee mea impictãda sunt cͥmĩa. supplex ueniam posco. teqz hũilis per
insigne tui caꝑitis decus exoro ut tui ingenii celsitu ͤ deffcũs suppleas. si¬
fluitates excidas dccã minꝰ accurate exornes ⁊ oĩa pro iudicio tue sincere
mentis pariter corrigas et emendes. Si forsan maiorib occupatus ut
sepissime reges estis, huic labori tempꝰ non posses impendere. Tũc õs

Expanded text:
quin locus hostili gladio linqueretur. Ipse igitur Deus protegat, qui solus noquin locus hostili gladio linqueretur. Ipse igitur Deus protegat, qui solus novit diverticula malignantium, et volens contnovique nullum adeo oculatum, quin, nisi divina protegatur manu, sepissime cadat in lubricum, arbitror satis possibile, me non nunquam aut omisisse dicenda, aut non dicenda scripsisse, aut dicta non satis rationibus roborasse, aut minus plene in votum , quod ignavie mee mea imputanda sunt crimina, supplex veniam posco, teque humilis per tui capitis insigne decus exoro, ut tui ingenii celsitudine defectus suppleas, superfluitates excidas, dicta minus accurate exornes, et omnia pro iudicio tue sincere mentis pariter corrigas et emendes. Si forsan, maioribus occupatus, ut sepissime reges estis, huic labori tempus non posses impendere, tunc omnes
Abbreviated transcription (Latin):
songi oꝑis uentũ ẽ. In quo ea qua potusolertia. Iuxͣ ueterũ toadi¬
ciones deoꝵ gentilũ genꝰ ⁊ eoꝵ posteritates. multis uidiq exquisitas uigi¬
lus. quo datũ ẽ ordine descripsi. et uxͣ mãdatũ tue serenitatis pro uirib ĩge¬
iii mei. pꝰ fabulas ficcionũ sẜꝰ seu ab ãtiqͥs suptos seu a tenui intellectu
meo emũctos apposui. ¶ Ostendi insuꝑ quod officiosissimũ ratus sũ non
nullis poetas aduersus opĩoes taliũ. nõ d̾icã Iustos omẽs. d nec riditu¬
mose fromaui. mag̃ sꝑ de bõĩtate dĩna cõfidens ꝙͣ de robore uniculꝵ d ͭ
et a nauta. quas magis notuas credidi sagittas ãmoui. Esto arditrer
suꝑẽẽ ꝙͣ plurmias. aduerso quas uix credã satis armasse potuerĩ non
equid̃ se quãtũcũq bellicosi ͫꝰ mises sit. adeo cante armare potuit qͥsg

Expanded text:
longi operis ventum est. In quo ea, qua potui solertia iuxta veterum tradilongi operis ventum est. In quo ea, qua potui solertia iuxta veterum traditiones deorum gentilium genus et eorum posteritates, multis undique exquisitas vigiliis, quo datum est ordine, descripsi, et iuxta mandatum tue serenitatis pro viribus ingenii mei post fabulas fictionum sensus, seu ab antiquis sumptos, seu a tenui intellectum meo emunctos, apposui. Ostendi insuper, quod officiosissimum ratus sum non nullis, poetas adversus opiniones talium non dicam iustos omnes, sed nec ridicuiose firmavi, magis semper de bonitate divina confidens quam de robore vinculorum. Sic et a nauta, quas magis nocuas credidi, sagittas amovi, esto arbitrer superesse quam plurimas, adversus quas vix credam satis armasse, potuerim; non equidem se, quantumcunque bellicosissimus miles sit, adeo caute armare potuit quisquam,
Abbreviated transcription (Latin):
et gloria agenti. approdacio uirorũ illustriũ affert. nõ regii noĩs ascriptio
Ego ãt᷑ ut iterũ dixerĩ. adeo suꝑbe obstmatꝰ sũ. ut insi deo glie cuiꝰ astpedda
sunt om̃ia. uniꝰ carim̃is tm̃ decus. ⁊̃ tesari dictatori resurgenti. aut scipiã
affoitano. nisi rogatus. aut sia amicus eẽt ast̾berẽ. Dicta sint het. ini
reo. bona cũ tua uema q̃so Et postremo p̾tor si contĩgat te unꝙ̃ aliquos
tasia obinẽtes audire. tanꝙͣ ueritatis cõstiꝰ. Imꝑa regia cũ indignatõe
silenciũ. Et quod tuo nõi te petẽte dicatũ ẽ. ymo cõpõitũ. te mandante
Omittẽda reliqua censui. Et deo munerũ largitori. tibiq oꝑis fortunã
cõmittere. quod pꝰꝙͣ ĩ tuas deuenerit manꝰ dũ libu̾t. tuo fultũ presidio
et te iubente tendat ĩ publicũ. ¶ Rubrica. Conclusio.
TEc tandem clemẽtissime Rex. dñia pietate prebente. ĩ finẽ¬

Expanded text:
igitur et gloriam agenti approbatio virorum illustrium affert, non regii nominis ascriptio! igitur et gloriam agenti approbatio virorum illustrium affert, non regii nominis ascriptio! Ego autem, ut iterum dixerim, adeo superbe obstinatus sum, ut nisi Deo glorie, cuius ascribenda sunt omnia, unius carminis tantum decus, etiam Cesari dictatori resurgenti aut Scipioni Affricano, nisi rogatus, aut si amicus esset ascriberem. Dicta sint hec, mi rex, bona cum tua venia, queso, et postremo precor, si contingat te unquam aliquos talia obicientes audire, tanquam veritatis conscius, impera regia cum indignatione silentium, et quod tuo nomini, te petente, dicatum est, imo compositum te mandante,sse videtur, omittenda reliqua censui, et Deo, munerum largitori, tibique operis fortunam conmittere, quod, postquam in tuas devenerit manus, dum libuerit, tuo fultum presidio et te iubente, tendat in publicum. Conclusio Ecce tandem, O clementissime rex, divina pietate prebente, in fine
Abbreviated transcription (Latin):
stres uiri se scriptoribz faciles atqz liberales exhibuere. ut eos ĩ hoc trahe¬
uent. ut de se scriberent. Quid gͦ meis literulis regẽ inclitũ mẽdatio
iniseram. qͣi eucto gliãm largitus sim. et meã offuscat᷑ꝰ ignomimosa
sase. Si adco auidꝰ eẽm mendacus meã extoslere gloriã. Starit et alia
quod ut sibi intitularẽ peciit donatꝰ apẽnnigena ꝑauꝑ. s honesta hõ.
uoĩs menũ. robertũ i hrłm et sicilie splendidũ regẽ et multis ornatũti¬
tulis. postulasse ab insigin uiro frãcisto petrax che ne alteritribuiss ut sͥ
astriberet affrice a se nouiter edite titulũ. quã quoso auctus gioriũ. fñtisti
an silã. Suã profecto. Quid multa. Nõ equede magnorũ ducũ nõia claros
sc̾ptores saciũt. ymo potiꝰ ipĩ reges. sc̃ptorũ oꝑe cog̾stũt᷑ a posteris i nsiꝵ
si approbandũ sit opus. quid illi adiectũ regis nomey pt aucͭic e pepoea

Expanded text:
stres viri se scriptoribus faciles atque liberales exhibuere, ut eos in hoc traherent, ut de se scriberent. Quid ergo meis licterulis regem inclitum mendacio inseram, quasi invito gloriam largiturus sim, et meam offuscaturus ignominiosa labe. Si adeo avidus essem mendaciis meam extollere gloriam, stant et alia um carmen, quod, ut sibi intitularem, petiit Donatus Appenninigena, pauper, sed honestus homo nostris memini Robertum, Ierusalem et Sycilie splendidum regem et multis ornatum titulis, postulasse ab insigni viro. Francisco Petrarca, ni alteri tribuisset, ut sibi ascriberet Affrice, a se noviter edite, titulum! Quam, queso, aucturus gloriam, Francisci an suam? Suam profecto! Quid multa? Non equidem magnorum ducum nomina claros scriptores faciunt, imo potius ipsi reges scriptorum opere cognoscuntur a posteris. Insuper si approbandum sit opus, quid illi adiectum regis nomen potest autoritatis
Abbreviated transcription (Latin):
lectores ⁊ os id satis ratus sum ea q̃ dc̃a st̾ sũmotenꝰ tetigisse. nõ eĩ puero
aut inherti uulgo scribimꝰ qͥnymo ut ał dictũ ẽ doctissimo uegi ⁊ prouectis
hom̃b. si aliqñ ex manib tiuis serenissime pͥnceps ad alios. uent᷑m oput hoc ẽ
¶ Preterea ut ex̾ceant᷑ Iingenia nõ adeo plene scribenda sunt oĩa. namq̃
labore aliquo q̃sita st. placere magꝭ cõsueuerũt ⁊ cũ maiori dilicẽtia ꝯpuar¬

Expanded text:
lectores, et ob id satis ratus sum ea, que dicta sunt, sic summo tenus tetigisse; non enim puero lectores, et ob id satis ratus sum ea, que dicta sunt, sic summo tenus tetigisse; non enim puero aut inerti vulgo scribimus, quin imo, ut alias dictum est, doctissimo regi et provectis hominibus, si aliquando ex manibus tuis, serenissime princeps, ad alios venturum hoc opus est. Preterea, ut exerceantur ingenia, non adeo plene scribenda sunt omnia, nam, que labore aliquo quesita sunt, placere magis consueverunt, et cum maiori diligentia
Abbreviated transcription (Latin):
nõ satis. probirib tñ tanꝙͣ u̾anꝰ hõ. angere conatus sũ. laudes inde et dignas cõ¬
obiectõi eis ulla fuit cõpassio cũ inter alia cͥmen hͦ nĩme deceat xpĩanũ
recitando fabulas seu hystorias aut illas enucleando ꝑtrasẽã. Et sic du
bito qͥn sunt qui ditãt. me ꝙͣ opportunũ sit sep  Lõgiorẽ. pͥmis ut sit ẽẽ fatear¬
nccẽ ẽ fuere eĩ huiꝰ fatinoris uoẽs plurime. Qued̃ ãt ĩõ ub̃is sub paucis relata
sunt quia non erat unde possem ampliora destribere. Ni eo meo boluiss ẽ fablãs
plenũ sc̃psisse paucis indigebat literulis ex quib si satis intẽtio sũt᷑. uiciosum
fuiss ĩ longiꝰ protẽdisse Sũt tñ et multa q̃ protuldũ songiorẽ uerborũcopiam
tollerassent S q̃so si cũcta sinamꝰ q̃ dici potussent aut forsan exquisiss mat̾ia
secullĩ. et tam grande ⁊̃ euasiss uolumẽ. ut solo intuctu pͥmo terriuss qͦso

Expanded text:
nquam Christianus homo augere conatus sum, laudes indi et dignas conabiectioni eis ulla fuit compassio, cum inter alia crimen hoc minime deceat Christianurecitando fabulas atque hystorias, aut illas enucleando, pertranseam. Et sic non dubito, quin sint, qui dicant me, necesse est. Fuere enim huius facinoris rationes plurime. Quedam autem ideo paucis sub verbis relata sunt, quia non erat, unde possem ampliora describere, ni ex meo voluissem fabulas  etiam ad plenum scripsisse paucis indigebat licterulis, ex quibus si satis intentio sumitur, viciosum fuisset in longius protendisse. Sunt tamen et multa, que procul dubio longiorem verborum copiam tolerassent! Sed queso, si cuncta sinamus, que dici potuissent, aut forsan exquisisset materiseculum! Et in tam grande etiam evasisset volumen, ut solo intuitu primo terruisset quoscunque
Abbreviated transcription (Latin):
uoterse quetsa sacultatũ studia. ⁊ si plac̾ent. qm̃ nõ sit impellerent
mitre segutꝰ ssi bid. tñ sacra bosumĩa. aquib. qmĩ ãnosa etas ⁊ tenuitas
pite rordisas sere destititpissinũ ratus senett ut ita loquar esementauũ
nore meuis ni hoape stuedia ⁊ cũctis indecentissimũ eã d attẽtisse. q  ne
aobitreris posse ꝑficere. Et de cũ existimẽ dĩ oñplacito mcis sea s borie
bocosũ. ĩ eadem cõnstere nẽs ẽ. et quod egteuim hactenꝰ hues mãstr aonais

Expanded text:
llerent, minime secutus sum. Vidi tamen sacra volumina, a quibus, quoniam annosa etas et tenuitas ingenii dissuasere, destiti, turpissimum ratus senem, ut ita loquar, elementarium nova inchoare studia, et cunctis indecentissimum esse, id attentasse, quod minime arbitreris posse perficere. Et ideo, cum existimem Dei beneplacito me in hac vocatione vocatum, in eadem consistere mens est, et, quod egerim hactenus, his monstrantibus
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ stenis acticata. ab illustrib poetis ⁊̃ improbat᷑ ¶ Phĩca ãt q̃ ut int̾pre¬
tacõe uocabuli ꝑciꝑit᷑ nalis ẽ nec nõ ⁊ moralis. qm̃ mũdo utilis uideat᷑¬

Expanded text:
in scenis actitata ab illustribus poetis etiam improbatur. Physica autem, que, ut interprein scenis actitata ab illustribus poetis etiam improbatur. Physica autem, que, ut interpretatione vocabuli percipitur, naturalis est, nec non et mo
Abbreviated transcription (Latin):
esse theologos. quos solos dm̃is instructos lõis hoc insigne faciamꝰ xp̃ĩam
decoros Equid hos ecto uenerãdos hoĩes puto eisq si qñ hec aliqui dicẽtes
erũt ex nũc grãs ago salutis eĩ mee sollicitos sencio uͫ dũ minꝰ circũspicũt
q̃ lõquãt᷑ ostendũt liquido se paucos uidisse libros/ nãsi multos studuissẽt
liber celestis Ihełm inter ceteros famosiͫ ꝰ ꝑtransisse nõ debuiss ĩuisus
In eo eĩ legisse potuissent aug. libro .uiͦ. cas .uiiͦ. ⁊ seꝙtitz refferẽtẽ barronis
doctissim hoĩs opĩonẽ. qua ip̃e uarro arbitrat᷑ triplicẽ ẽẽ thõlogiã. Mithicã.
ifi ⁊ phisitã atq cĩlem. mithica ãt dĩ fabulo sa. a nithicon grece quod fabla
sonat latine. ⁊ hec comedis de quib supͣ ⁊ theatris accõmoda ẽ. q̃ob turpia

Expanded text:
dicimus esse theologos, quos solos divinis instructos licteris hoc insigne faciamus Christiani dicimus esse theologos, quos solos divinis instructos licteris hoc insigne faciamus Christiani decoros. Equidem hos ego venerandos homines puto, eisque, si quando hec aliqui dicentes erunt, ex nunc gratias ago, salutis enim mee sollicitos sentio. Verum, dum minus circumspiciunt, que loquantur, ostendunt liquido se per paucos vidisse libros; nam, si multos studuissent, liber Celestis Ierusalem, inter ceteros famosissimus, pertransisse non debuisset invisus. In eo enim legisse potuissent Augustinum libro sexto referentem Varronis, doctissimi hominis, opinionem, qua ipse Varro arbitrabatur triplicem esse theologiam, mithicam scilicet, et physicam, atque civilem. Mithica autem dicitur fabulosa a mithicon Grece, quod Latine fabula sonat, et hec comedis, de quibus supra, et theatris accommoda est, que ob turpia
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ huic oꝑi mistur. Quid hoc mali ẽ. fabulas grecorũ sc̃psisse. quaꝵ hit li
los grecis lrĩs scͥptos lacessit. potuit mariꝰ ar pnas suꝑatis affris.
Cimbris ⁊ theotonitis more liberi prĩs cãntoro in poculũ iti. Sic et . C.
duelliꝰ qui penos pͥmꝰ nauali certamĩe suꝑauit. a cena donũ repetens
semꝑ lumĩe fanalis cerei usa ⁊ hec ꝙͣtũcũqz preter morẽ romane urbis ẽẽnt
equo aĩo tulere romaĩ. Michi ãt irascãt᷑ nõ nulli si p̾ter nr̃o euo solitũ. latĩs
gͥca carmĩa misteo ⁊ ex labore meo pauculũ gli̾e sumo rebax equidẽ la¬
tinitati aliquid decoris afferre. ubi ĩ me liuoris nebulã excrtasse uideo doles
teste. quia nulla ẽ tã huĩlis uita q̃ dulcedine glie nõ tãgat᷑ ¶Rͣ gentiles poe¬
tas mithicos ẽẽ theologos.
uidam forte religiosi hõĩes sc̃c̃o mouẽte zelo. legẽtes precedencia di

Expanded text:
est, huic operi miscui. Quid hoc mali est? Fabulas Grecorum scripsisse, quarum hic est, huic operi miscui. Quid hoc mali est? Fabulas Grecorum scripsisse, quarum hic los Grecis licteris scriptos lacessitur. Potuit Marius Arpinas, superatis Affris, Cymbris et Theotonicis, more liberi patris cantaro in poculum uti; sic et C. Duellius, qui Penos primus navali certamine superavit, a cena domum repetens, semper lumine funalis cerei usus. Et hec, quantumcunque preter morem Romane urbis essent, equo animo tulere Romani. Michi autem irascuntur non nulli, si preter nostro evo solitum Latinis Greca carmina misceo, et ex labore meo pauculum glorie sumo. Rebar equidem aliquid Latinitati decoris afferre, ubi in me livoris nebulam excitasse video. Doleo teste, quia nulla est tam humilis vita, que dulcedine glorie non tangatur. CAP. VIII Gentiles poetas mithicos esse theologos. uidam forte religiosi homines, santo movente zelo, legentes precedentia dic
Abbreviated transcription (Latin):
greca carmm̃a sepssi quid iude queso mordendus sũ. Cui eĩ Imuriã facio si
mĩb/ Nõne ego fui. qui leonciũ pilatũ. a uenecus ocaduã babiloniã querẽte
a longa ꝑegrinacõe meis flexi isilus. ⁊ ĩ prĩa tenui. qui illũ ĩ ꝓpa domo suste¬
pir diu hospitẽ hũi. ⁊ maxiõ labore meo curaui ut inter doctores florẽtim
studii suscꝑet᷑. ei ex pu . merce de appõita. fui equid. Ip̃e insuꝑ fui qui p̃mꝰ
meis sumptib homerilibros ⁊ alios quosd̃ grecos ĩ etruriã uenocaui. ex qͣ
multis ante seculis. abierant non redituri. nec ĩ etruriã tm̃. s ĩ prĩam
reduxi. Ipẽ ecto fui qui pͥmꝰ exlatinis a leoncio ĩ p̾uato yliadẽ audiui spe
qͣn plemꝰ ꝑcepissem. S quãtulũcũq ex multis didicerim. nõnullos tñ pre¬
ceptoris demonstracõe crebra integre intellexi. eosqz prout oportunũ uisũ

Expanded text:
Greca carmina scripsi? Quid inde, queso, mordendus sum? Cui enim iniuriam facio, si Greca carmina scripsi? Quid inde, queso, mordendus sum? Cui enim iniuriam facio, si minibus. Nonne ego fui, qui Leontium Pylatum a Venetiis occiduam Babilonem querentem a longa peregrinatione meis flexi consiliis, et in patria tenui, qui illum in propriam domum suscepi et diu hospitem habui, et maximo labore meo curavi, ut inter doctores Florentini studii susciperetur, ei ex publico mercede apposita? Fui equidem! Ipse insuper fui, qui primus meis sumptibus Homeri libros et alios quosdam Grecos in Etruriam revocavi, ex qua multis ante seculis abierant non redituri? Nec in Etruriam tantum, sed in patriam deduxi. Ipse ego fui, qui primus ex Latinis a Leontio in privato Yliadem audivi. Ipse quin plenius percepissem. Sed quantulum cunque ex multis didicerim, non nullos tamen preceptoris demonstratione crebra integre intellexi, eosque prout oportunum visum
Abbreviated transcription (Latin):
Reor. Dicent illico si dudũ laudabile fuit/ hodie friuolũ ẽẽ laborẽ. nam cũ
neuo sit qui grecas lrãs norit ẽ consuetudo uetus abolita. Ast ego ĩ hoc
lrãp nã ⁊ si sibi suis sufficiat lõĩs ⁊ ĩ eas oĩs occidiuis usus sit orbis. sociate
grecis. lucidiores proculdubio apparerẽt Nec p̾terea oĩa secũ a gretia uete¬
res traxere latini Multa suꝑst̃ ⁊ profecto nobis incogncta qͥꝰ possemꝰ
scientes effici meliores. S de hoc ał ¶ hn demũ nõ prospectant ad quem
hot opus ego dircgã. Cui laborẽ impẽdã uidissent quippe qm̃ eruditissimo
Regi. et cui tam gretarũ ꝙͣ latinarũ lrarũ siba fert fama. notiꝰͣ ẽ. ⁊ ꝙ̃ penes
continue docti hoĩes greci st̃. quib greca carmĩa. ut liis ignaris nõ bidebũt ᷑
suꝑflua Sz quid multa. geramꝰ paululũ obiurgatorib morẽ ostentacõĩs cũ

Expanded text:
Reor dicent illico, si dudum laudabile fuit, hodie frivolum esse laborem, nam, cum Reor dicent illico, si dudum laudabile fuit, hodie frivolum esse laborem, nam, cum nemo sit, qui Grecas licteras norit est consuetudo vetus abolita. Ast ego in hoc teres licterarum. Nam, et si sibi suis sufficiat licteris, et in eas omnis occiduus versus sit orbis, sociate Grecis lucidiores procul dubio apparerent. Nec preterea omnia secum a Grecia veteres traxere Latini, multa supersunt, et profecto nobis incognita, quibus possemus scientes effici meliores. Sed de hoc alias. Hi demum non prospectant, ad quem hoc opus ego dirigam, cui laborem impendam, vidissent quippe, quoniam eruditissimo regi, et cui tam Grecarum quam Latinarum licterarum, si vera fert fama, notitia est, et quem penes continue docti homines Greci sint, quibus Greca carmina, ut his ignaris, non videbuntur superflua. Sed quid multa? Geramus paululum obiurgatoribus morem. Ostentationis causa
Abbreviated transcription (Latin):
aliquo mõlectorẽ insistere. ac ĩ oblectacõe seu quietẽ de duc̾e. ne ꝑseu̾acõ
minia uiniformitate leccionis. tractꝰ in tediũ. a lectura desistat. qd imimixta
carmĩa forsan poterũt aliqñ fecisse ¶ Insuꝑ quoᵈ ĩ ꝓpa forma põitũ ẽ. hab
uires testimonii plemores. si forsan oburgator insistat si sit gͦ qui sẽ ꝑto a
me carim̃ fidem nõ p̾beat. adinuẽta yliade uł odissea facile poterit uidisse
nũ quid uera aut falsa dest̾pẜim. et si ua erit plemor testimonii certitudo Net
insuꝑ ego solus sum qui mistuerim greca latinis uetus consuetudo ẽ uoluãt
si libet uolum̃a ciceronis uideãt scripta macrobn. Intueãt᷑ apulen libros.⁊
ne plures afferamn. maxĩ aupoonii opustula legant hos sepissime uersus
grecos latinis lr̃ĩs inserentes inuemient hoꝵ ego uestigia ĩ hoc sequtus sũ

Expanded text:
aliquo modo lectorem sistere, ac in oblectationem seu quietem deducere, ne perseveratione aliquo modo lectorem sistere, ac in oblectationem seu quietem deducere, ne perseveratione nimia uniformitate lectionis tractus in tedium a lectura desistat; quod in mixta carmina forsan poterunt aliquando fecisse. Insuper quod, in propria forma positum est, habet vires testimonii pleniores, si forsan obiurgator insistat. Si sit ergo, qui scripto a me carmini fidem non prebeat, adinventa Yliade vel Odissea, facile poterit vidisse, nunquid vera aut falsa descripserim, et si vera, erit plenior testimonii certitudo. Nec insuper ego solus sum, qui miscuerim Greca Latinis; vetus consuetudo est. Volvant, si libet, volumina Ciceronis, videant scripta Macrobii, intueantur Apuleii libros, et, ne plures afferam, Maximi Auxonii opuscula legant; hos sepissime versus Grecos Latinis licteris inserentes invenient. Horum ego vestigia in hoc secutus sum.
Abbreviated transcription (Latin):
eu hos seu alios dicturos nõ dubcto. qũ ostentacõis gra gͦta car¬
mĩa oꝑi meo inseruerim. quod satis aduerto nõ ex caritatis fo¬
mite emissum. qͥuymo uredine luoris impii impellente. ex adusti cor¬
dis intrinseco hec emittat᷑ obieccio Impie fc̃m̃ ẽ. Ast ego profecto non
cõmouebor opitulãte deo. S more solito huili gradu ĩ responsũ ibo Dicoĩ.
si nescũit carpẽtes ĩmeritũ Insipidũ ẽ ex ruiulis q̃rere. quod possis ex
smusta sunt ⁊ ex hiis satis ꝑcipi p̃t plia a p̾stit ᷑ sũpta. a quib tamꝙ a
⁊uiulis nõ ẽ duͫ. sumere potuissem. ⁊ sumpsi sepissime. uͫ uisũ est aliqñ
saciꝰ ex fonte sumere ꝙͣ ex ruio. Nec semel tm̃ cõtigit nõ ĩ ruio repiri
quod habũdãtissimũ erat ĩ fonte ⁊ sic aliqñ in hoc hĩc deltãtio inde naĩtas im¬
pulere Delectat insuꝑseptores nõ nũꝙͣ aliqua sc̃ptis instruere q̃ habeant

Expanded text:
Seu hos, seu alios dicturos non dubito, quoniam ostentationis gratia Greca carSeu hos, seu alios dicturos non dubito, quoniam ostentationis gratia Greca carmina operi meo inseruerim. Quod satis adverto non ex caritatis fomite emissum, quin imo, uredine livoris impii jmpellente, ex adusti cordis intrinsico hec emittatur obiectio. Impie factum est, ast ego profecto non commovebor, opitulante Deo, sed more solito humili gradu in responsum ibo. Dico igitur, si nesciunt carpentes inmeritum: Insipidum est ex rivulis querere, quod possis ex sumpta sunt. Et ex his satis percipi potest plurima a priscis assumpta, a quibus tanquam a rivulis, non est dubium sumere potuissem, et sumpsi sepissime; verum visum est aliquando, satius ex fonte sumere quam ex rivo. Nec semel tantum contigit, non in rivo reperiri, quod abundantissimum erat in fonte, et sic aliquando in hoc hinc delectatio, inde necessitas impulere. Delectat insuper scriptores non nunquam aliqua scriptis inserere, que abeant
Abbreviated transcription (Latin):
uolumĩa diligẽti ͫͣ cõmẽta cõpõtta. hũt ⁊ medicĩales ãbri plurmiorũ
sc̾pta om̃e duͫ enodãcia. Sit ⁊ sacre lr̃e mlos hũt inter pretes/ nec nõ
⁊ facultates ⁊ artes reliq̃ glosatores ꝓpͥos huere ad quos si opport¬
nũ sit uolens lt̃ ubi recurrat ⁊ quos uelis ex multos eltgat/ dola
auaris uisa sit/ nõ so ͫ ꝑ secula multa neglectã atq deiecta s ⁊ barus
ad quẽcũq possummꝰ absq tam celebri selectione rec̾ramꝰ ncce ẽ. ⁊ si non
multũ a quocũqz. saltẽ quod modicũ possumꝰ excerpamiꝰ. quoda me
ficm̃ ꝑsepe intelligenti satis appet cũ nõ nũꝙͣ nõ tm̃ ad nouos aue¬
tores diuerterĩ. s ad glosulas ⁊̃ auctoris carentis nõie uecursũ hũerim
Et idcirto queruli sic opportiũtate uolẽte. nõ soͫ mauditis ueterib. sed:
noius ⁊̃ auctorib acquiescãt ¶ Rͣ. Carmĩa greca nõnullis agentib caĩs
huis immixta sunt operiu

Expanded text:
osita. Habent et medicinales libri plurimorum scripta, omne dubium enodantia. Sic et sacre lictere multos habent interpretes; nec non et facultates et artes relique glosatores proprios habuere, ad quos, si oportunum sit, volens habet, ubi recurrat, et, quos velit, ex multis eligat. Sola avaris visa sit, non solum per secula multa neglecta atque deiecta, sed etiam ad quemcunque potes, absque tam celebri selectione recurras necesse est, et, si non multum, a quocunque saltem, quod modicum potes, excerpas. Quod me persepe fecisse intelligenti satis apparet, cum non nunquam non tantum ad novos autores diverterim, sed ad glosulas etiam autore carentes recursum habuerim. Et id circo queruli, sic oportunitate volente, non solum inauditis veteribus, sed et novis etiam autoribus acquiescant. CAP. VII Carmina greca, non nullis agentibus causis, huic inmixta sunt operi.
Abbreviated transcription (Latin):
uemãt lacerãdi. qui si uͫ. nouissent coliuissentꝙ int̾ sublimores uami
sã ptireperd ̃ se fortissimos extimauet. Impussi ab hoste ⁊̃ debili cecidere. ⁊st de¬
suit teteri ꝯuorũ grand̾is ẽ nũs Sasoñ tñ ade testie certi ͣ ⁊ becissitatis huãe
hurc scĩa õĩs cõcessa .c̃. dĩcie omẽs ⁊ imꝑiũ grande. sũma cũ iustĩa ꝑleci st didoe
teruit. deo tempsũ edifita. mirassẽ. musta sona cõposuit et tandẽ a etite ma¬
turus. tet honorũ sargtore ꝓpõtto. constenso offẽriomis mõte maseth egte tor
xdolũ sie uis gerib adorauit Quid̃ g tu ne erie forcior salomono aut̃ croxim

Expanded text:
veniant lacerandi, qui, si Christum novissent coluissentque, inter sublimiores chriveniant lacerandi, qui, si Christum novissent coluissentque, inter sublimiores chriiam plurimi, dum se fortissimos extimarent, impulsi ab hoste etiam debili, cecidere. Et, si desint ceteri, quorum grandis est numerus, Salomon tamentia omnis concessa est, divitie omnes et imperium grande, summa cum iustitia populos subditos tenuit, Deo templum edificavit mirabile, multa bona composuit, et tandem, iam etate maturus, tot honorum largitore postposito, conscenso offensionis monte, Maloch, Egyptiorum ydolum, flexis genibus a
Abbreviated transcription (Latin):
mor sum. ¶ Preterea aduertẽs qr cõtimus decipulie. ⁊ explicatis ubiq retib.
hostis antiqꝰ tanꝙͣ leo rugiens ut inueniat quem deuoret ambiat ĩmor¬
taliũ semitas. eosq ĩ p̾cipiciũ conet᷑ impellere. uti initridates senex ille
aduersus letale uenenũ. farmatis pectus armauit S. ⁊ ego meũ. euãge
pendo. Si eñ xpĩanꝰ hõ gentiliũ tractaui stulti ͣ ͤ Iussu tuo Rex inclite. ⁊
in detestatõe carnee credulitatis eoꝵ hoc feci. et si ꝑua qñqz maiorib
ãnis̾ notissi ͫ ẽ. psalͭ ͦ mõstrãte. qr õs dn gẽtiũ demões. ⁊ hĩc eoꝵsp ĩepta
displicuere faciõm. fateor tñ religione eoꝵ sepõita. quoꝵ d poetaꝵ mores ⁊
septa placuisse. r ob id nõ so ͫ eos laudasse s ꝓ uirib. ab oboĩb accusanciũ
deffẽdisse. ut appet ĩ precedẽtib liquido. et hoc ideo feti. ut ab itnaris nõ

Expanded text:
mor sum! preterea advertens, quia continuis decipulis et explicatis ubique retibus mor sum! preterea advertens, quia continuis decipulis et explicatis ubique retibus antiquus hostis, tanquam leo rugiens, ut inveniat, quem devoret, ambiat inmortalium semitas, eosque in precipitium conetur impellere, uti Mytridates, senex ille adversus letale venenum pharmacis pectus armavit, sic et ego meum evangelica pendo! Si enim Christianus homo gentilium tractavi stultitias iussu tuo, rex inclite, et in detestationem erronee credulitatis eorum hoc feci, et, si parva quandoque annis notissimum est, Psalmista monstrante, quia omnes dii gentium demones, et hinc eorum semper inepta displicuere facinora. Fateor tamen, religione eorum seposita, quorundam poetarum mores et scripta placuisse, et ob id non solum eos laudasse, sed pro viribus ab obiectionibus accusantium defendisse, ut apparet in precedentibus liquido; et hoc ideo feci, ut ab ignaris non
Abbreviated transcription (Latin):
ãmota qͣn crederẽ testĩonio pr̃m. diẽ uẽt̾am exmã. ĩ qua resoluẽt᷑ oĩa ꝑita
magnoꝙ dei oꝑe ex cmerib ꝓprus. omẽs qui añ fuermiꝰ mortales cũ nõis
corporib resurgemꝰ et̾m ⁊ ĩ p̃finitũ uemiẽtes locũ ĩ quo uͦ ip̃e Iudex p̾torni
cũ magestate ꝓp̃a residebit ⁊ apparentib cũctis sue passionis insignib au¬
sed iniferacõe dĩna spero uidere deũ redẽptorẽ meũ. ĩ carne mea. ⁊ cũ becctis
letari ĩ terra biuentiũ. ¶ Hec ĩ. ne plura diomi sincera fides. h ͨ et̃na uitas
adeo pectori meo infixa ẽ. ut nedũ euelli ab aliquo gentilitatis impulsu.
danis cad̾entem iouẽ ĩ tabula pictũ intueret᷑. ⁊̃ ĩ optatũ a se facmꝰ aĩatꝰ ẽ.
abnt cũ ãnis mĩorib leurtas illa. si fuiss aliqñ ccͣ sam dccã. quod̾ mĩme me¬

Expanded text:
amota, quin crederem testimonio patrum diem venturam extremam, in qua resolventur omnia peritura, amota, quin crederem testimonio patrum diem venturam extremam, in qua resolventur omnia peritura, magnoque Dei opere ex cfinitum venientes locum, in quo Christus ipse, iudex pretorii, in maiestate propria residebit, et apparentibus cunctis sue passionis insignibus, aused miseratione divina spero videre Deum, redemptorem meum, in carne mea, et cum beatis letari in terra viventium. Hec igitur, ne plura dixerim, sincera fides, hec eterna veritas adeo pectori meo infixa est, ut nedum evelli ab aliquo gentilitatis impulsu, Danis cadentem Iovem, in tabula pictum, intueretur, in optatum a se facinus animatus est. Abiit cum annis iunioribus levitas illa, si fuisset aliquando circa iam dicta, quod, minime me
Abbreviated transcription (Latin):
hoc suis sepius apparuisse. et e medio eorũ eis cernẽtib. nulla corporea im¬
euolasse/. Et inde celeste illũ ignẽ. ex se pr̃eq optimo pariter prodeũtẽ. uiui¬
ficantẽ oĩa. ⁊ u̾a cũcta docentẽ ĩ cõimilitones egregios ĩmisisse. Qeuo illustͣ¬
ti. bellũ aduersa orbis pͥncipem iniuere ilico. ꝑq suũ sang̾nẽ ⁊ uul̾a młta.
Sato ubiq uitatis semĩe. ⁊ obtenta uictõ. ducem suũ triũphãtes ĩ patriam
secuti sunt. Sic institutã ab eodẽ dei uingenito. piã Iustoꝵ congregationez.
Et sacrorũ iᵈ regn̾atõĩs lauatͥͫ quo mala faciora abolent᷑ mortalib. cũ ce¬
teris eiusdem auẽciomis faustis. probandisq satris. quibz deo obsequentes
efficiam̃. atq lapsi nr̃a imbecillitate resurgamiꝰ. eiqz uolentes conciliam̃. nec
ob to humanũ sang̾nem effũdentes. ut efferati plẽs Iam fecere gentilur aut
hircos uel tauros. more ueteri immolãtes net a me fuit unꝙͣ ueritas hec

Expanded text:
apparuisse sepius, et e medio eorum, eis cernentibus, nulla corporea imlos ad eum, qui miserat, evolasse; et inde celestem illum ignem, ex se patreque optimo pariter prodeuntem, vivificantem omnia et vera cuncta docentem, in commilitones egregios inmisisse. Quo illustrati, bellum adversus orbis principem inivere illico, per que suum sanguinem et vulnera multa sato ubique veritatis semine et obtenta victoria, ducem suum triunphantes in patriam secuti sunt. Sic et institutam ab eodem Dei unigenito piam iustorum congregationem, et sacrum illud regenerationis lavacrum, quo mala facinora abolentur mortalibus cum ceteris eiusdem conventionis faustis probandisque sacris, quibus Deo obsequentes efficimur, atque, lapsi nostra imbecillitate, resurgimus, eique volentes conciliamur, nec ob id humanum sanguinem effundentes, ut efferati plures iam fecere gentilium, aut hyrcos vel tauros more veteri inmolantes. Nec a me fuit unquam veritas hec
Abbreviated transcription (Latin):
seu scribendi locꝰ. ne inuidisse fittoꝵ uide am̃ ingemiis. ⁊ arrogtãtia quad ad
quã omes aspiramꝰ. uidẽamͦ. p̾occuꝑassẽ seꝙ̃ciũ glorĩa. miti ĩ aiõ ferendũ ẽ
quod̾ honestis agentib causis. aut brc̃ter dictũ ẽ. aut cãbrĩtatis omissũ ¶ hns
nõnũꝙͣ liberalissim p̾stitit calamũ. S nũꝙͣ uti breuia hñt intelligtenciũ ex̾tere
Ingemia. Sit et ampliora mĩꝰ intelligẽtiũ prouocare. Et id̾circo qui plura
nouerũt. sint memores qm̃ ⁊ ip̃i aliqn fuere pudes ⁊ ob id absq ĩdigtnatione
patiãt᷑. si ampliustule Iumorib laboratũ sit ¶ Rͣ. uero non ficto regis mã

Expanded text:
tia quadam ad quam omnes aspiramus videamur preoccupasse sequentium gloriam. Miti igitur animo ferendum est, quod, honestis agentibus causis, aut breviter dictum est, aut causa brevitatis omissum. His anon nunquam liberalissimum prestitit calamum. Sed quid? Uti brevia habent intelligentium exercere ingenia, sic et ampliora minus intelligentium provocare; et id circo, qui plura noverunt, sint memores, quoniam et ipsi aliquando fuere rudes, et ob id absque indignatione patiantur, si ampliuscule iunioribus laboratu
Abbreviated transcription (Latin):
auncicia cõuersantẽ. fere trib ãnis audiui. Nec infinctis ab eo uocctutis
bregente ⁊̃ alia cura am̃ atrior suffecisset memoͣ. Ni cedulis ꝯmẽdassem
¶ Sili̾ ⁊ paulũ geometrã cõciuẽ meũ. quẽ t᷑ rex incl̃tte fama notissim
Et quod mirabile dc̃ũ ẽ. ⁊ uisu longe mag̃ quid quid de sidib aut te¬
lo lequit cõfestĩ ꝓpriis manib instrumẽtis in hoc cõfettis occutta
taside demõstrat sptare uolentib nec ẽ hic tm̃ prĩe aut ytalis notus
lõge quidi studioꝵ suoꝵ parisiꝰ sama clarior ẽ. ꝙͣ apud suos sit St
apudbritãnos hyspanosq ⁊ affros. quos penes ht ap̾cio studia᷑
⁊ Nquidẽ felio erat hõ iste si dio fiuss ardeciar. aut lider alioriso¬
culo natus. Quid tand̃ ⁊ franciscũ petrarchã florẽtinũ uenerabilissim̃

Expanded text:
ia conversantem fere tribus annis audivi, nec infinitis ab eo recitatis, urgente etiam alia cura animum acrior, suffecisset memoria, ni cedulis conmendassem. Similiter et Paulum Geometram, concivem meum, quem tibi, rex inclite, fama notissimum et, quod mirabile dictu est et visu longe magis, quicquid de sideribus aut celo loquitur, confestim propriis manibus instrumentis in hoc confectis, oculata fide demonstrat spectare volentibus. Nec est hic tantum patrie aut Ytalis notus, longe quidem studiorum suorum Parisius fama clarior est, quam apud suos sit, sic et apud Britannos Hyspanosque et Affros, quos penes hec in precio studia sunt. Equidem felix erat homo iste, si animo fuisset ardentior, aut liberaliori seculo nat
Abbreviated transcription (Latin):
tate consistat uti melõdia ex diuersitate tonoꝵ/ Sit ⁊ ut huãnũ genus
ꝑseueret ncc̃e fuit ad studia int̾ se differẽtia gigiurem. Et si ab ip̃a na
q sit celos. sit astrorũ orbes ⁊ cursus. uaria ⁊̃ agitatõe dispoĩt / agẽte dõ

Expanded text:
tate consistat, uti melodia ex diversitate tonorum, sic et, ut humanum genus tate consistat, uti melodia ex diversitate tonorum, sic et, ut humanum genus perseveret, necesse fuit ad studia inter se differentia gigneremur. Et si ab ipsa natura, que sic celos, sic astrorum orbes et cursus varia eti
Abbreviated transcription (Latin):
uacõe soi uon possit noua produttus ad u̾ertee qͣm si uinfories yo¬
ducent omẽs. ut de reliquis sinã hoĩes. ullã possent produci. nͨ ⁊̃ ꝑ tempa¬
sciulũ rõe consistere gͦ huic fet ut discreto nature ordine hic ex mortalib
Et nõ muilli legũ latores. p̾sides. poete. phĩ seu sublimes thõlogi. Ex quoꝵ
studnie uariis. tã ingẽtis multitudĩs hom conseruacio resultet suct̃ẽ ẽ
in thõlogiã uigilãtes iremꝰ ⁊ agricultor absit. ex quib q̃so fouitib. tam
nobile so q̃rtes studiũ nutrirem̃. Si cemẽtariꝰ. si lignariꝰ desit quib t̃taber¬
naculis ab ymbrib. abc̃tis. afrigorib. a solis estu. raliis nicõmodis assi¬
due suꝑĩminẽtib tuctabim. Si nõ sit lamfex. nõ cerdo. onde uestes et caltia¬
menta sumemiꝰ. Quid enumerẽ multa. ut ĩ cõmodũ huãi corꝑis. Inter sẽ
diffẽrencia qualitate ⁊ officio. mẽbra a ña rerũ appoĩta sunt. ut ex hac diu̾se¬

Expanded text:
n possit nova productio, advertens, quoniam, si uniformes producerentur omnes, ut de reliquis sinam, homines nulla possent producti, nec etiam per tempusculum, ratione consistere. Ergo hinc fit, ut discreto nature ordine hic ex mortalibuset non nulli legum latores, presides, poete, phylosophi, seu sublimes theologi. Ex quorum studiis variis tam ingentis multitudinis hominum conservatio resultet necesse estin theologiam vigilantes iremus, et agricultor absit, ex quibus, queso, fructibus, tam nobile sequentes studium, nutriremur? Si cementarius, si lignarius desit, quibus in tabernaculis ab ymbribus, a ventis, a frigoribus ac solis estu, et aliis incommodis assidue superimminentibus, tutabimur? Si non sit lanifex, non cerdo, unde vestes et calciamenta sumemus? Quid enumerem multa ? Uti incommodum humani corporis inter se differentia qualitate et officio membra a natura rerum apposita sunt, ut ex hac diversi
Abbreviated transcription (Latin):
Ingenii sui nobilitatẽ testãcia edidit q̃ stant ⁊ apud ytulos ĩ p̾cio st̾ hic ĩ¬
teg̾rime fidei hõ fuit ⁊ reu̾entia dignꝰ quẽ cũ int̾ uen ͤ ᷤ nõ dedignet᷑ flore¬
dũ ¶ Traho pt̾ea alnĩ baulaa basibi cesarieñ moͣchũ calabrũ hoĩe oli corpore
gͣcoꝵ atq doctorũ ho ͫ pͥuilegia hr̃et testãcia nedũ hñs tp̃ib apud gtos

Expanded text:
ingenii sui nobilitatem testantia, edidit, que stant, et apud Ytalos in precio sunt. Hic iningenii sui nobilitatem testantia, edidit, que stant, et apud Ytalos in precio sunt. Hic integerrime fidei homo fuit et reverentia dignus, quem cum inter venerabiles non dedignetur Floredum. Traho preterea aliquando Barlaam, Basilii Cesariensis monachum, Calabrum hominem, olim corpore Grecorum atque doctorum hominum privilegia haberet, testantia nedum his temporibus apu
Abbreviated transcription (Latin):
doctomis Imbutus bacauit scudiis et ut ad ͭ billa fatet᷑ parisiꝰ ĩ ead
sepissime adu̾sꝯ quostũq. ccͣ quãtũq facultatẽ. uolentis Rũsionib aut¬
posicoĩb suis obite. disputãs intrauit gynasiã. fuit ⁊ hic cc poeticum
eruditissimꝰ nec quidꝙ illi laureã abstulit pt̾ exiliũ. Sic eĩfirmau̾at
aĩo/ nũꝙͣ insi ĩ patrĩa illã sumere. quod mĩme illi ꝑmissũ ẽ: d qͥd plã
qualis fuerit inclitũ eꝰ testat᷑ opus. quod sul titulo comedie rithis
florẽtino ydiomate nuirabili artifitio sẽpset/ ĩ quo profecto se nõ methicõ
qͥnymo catholicũ atq dinũ potꝰ oũdit᷑ ẽẽ thõlogũ ⁊ cũ fere iã toto no¬
esto Raro. frãtistũ de barbermo traxisse testẽ. hoĩem quid houestate
morũr spͨtabilibita laudabilẽ. qui ⁊ si sacros canones longemag
ꝙͣ poeticar nouerit / nõ ulla tñ opuscula. Richinis bulgari y diomate splendidis

Expanded text:
doctrinis imbutus, vacavit studiis. Et, ut adhuc Iulia fatetur Parisius, in eadem sepissime adversus quoscunque circa quamcunque facultatem volentes rpositionibus suis obicere, disputans intravit gymnasium. Fuit et hic circa poeticam eruditissimus, nec quicquam illi lauream abstulit preter exilium; sic enim firmaverat animo, nunquam nisi in patria illam sumere, quod minime illi permissum est. Sed quid plura? Qualis fuerit, inclitum eius testatur opus, quod sub titulo Comedie rithimis, Florentino ydiomate, mirabili artificio scripsit. In quo profecto se non mythicum, quin imo catholicum atque divinum potius ostendit esse theologum; et, cum fere iam toto noemini insuper, esto raro, Franciscum de Barbarino traxisse testem, hominem quidem honestate morum et spectabili vita laudabilem. Qui, et si sacros canones longe magis quam poeticam noverit, non nulla tamen opuscula rithimis vulgari ydiomate splendidis,
Abbreviated transcription (Latin):
exbaustis uiribs acieqr pussis leuis ẽ pugna dciotñ. mimũ de se confidisse qñs¬
quidẽ eũ nõ passurũ. ut qui tũ diu uecto tiumite eꝰ uestigia suuenis sẽcut sũ
senex exorbitẽ. si t̃sapsũ uemã. manũ pietate sua debili porraet ⁊ fessũ plã¬
cida quiete fouebit S ut ĩ finẽ beniã. satis ex ꝑmissit colligi p̃t. uti non oẽs
ĩ que prona uident᷑ ingema.
¶ fateant᷑ non nulli bã ẽẽ q̃ dccã st̾. nõtñ qͥcturos Reor qͥnymo arbit̾
diẽt longe meliꝰ fuisse studiis sãctiorib truusse tẽpꝰ ꝙetalia didicis¬
se. Quod̾ si quis neget: nõ erit equidẽ satis sanꝰ / Nosco qm̃t prõptu erãt
lettee. cessirũ ⁊ pontifitũ canones ⁊ meditma. q̃rũ plurĩm sanctissima ao bi

Expanded text:
exhaustis viribus acieque pulsis, levis est pugna. Scio tamen nimium de se confidisse qquidem eum non passurum, ut, qui tam diu recto tramite eius vestigia iuvenis secutus sum, senex exorbitem, et, si in lapsum veniam, manum pietate sua debili porriget, et fessum placida quiete fovebit. Sed, ut in finem veniam, satis ex premissis colligi potest, uti non in que prona videntur ingenia. i fateantur non nulli vera esse, que dicta sunt, non tamen quieturos reor, quin imo arbitror dicent longe melius fuisse studiis sanctioribus trivisse tempus, quam talia didicisse. Quod si quis neget, non erit equidem satis sanus! Nosco, quoniam in promptu erant leges Cesarum, et Pontificum canones, et medi
Abbreviated transcription (Latin):
ingenue appeteda. Siãt ⁊ satͣ bolumĩa. a quib ⁊ ꝑiupẽdere ꝑit̾a docem̃. ⁊ dẽi
magnalia declapãt᷑. atq quo tramite celeste reg. petamꝰ oñdit̃. Quod̃ studũ
ꝓfecto ceterie. p̃ponendũ ẽ Ex hus quodtũq sũ psisse forte sanctis eg ¶e me
dicerent obiectores. Sanesi quod debemꝰ ag̾emꝰ oĩs legũ m̃ister. rostra frustua
cõstedeu. Actñ nõ adeo fatile ẽ ut existiant aliqui elle oĩa q̃ debeꝰ. et songe
acriꝰ censequi stuelimꝰ. Nã ut citarista uarus exfidib. aliis sentiꝰ atas

Expanded text:
ingeniis appetenda. Erant et sacra volumina, a quibus et parvipendere peritura docemur, et Dei magnalia declarantur, atque, quo tramite celeste regnum petamus, ostenditur. Quod studium profecto ceteris preponendum est. Ex his quodcunque sumpsissem, forte sanctius egisse me dicerent obiectores. Sane si, quod debemus, ageremus omnes, legum minister rostra frustra conscenderet! Attamen non adeo facile est, ut existimant aliqui, velle omnia, que debemus, et longe acrius cons
Abbreviated transcription (Latin):
guita sis neophitꝰ hõ quẽ nõdũ bñ firmata credulitas. laxatis habẽis
facile ĩ lubricũ exorbitare ꝑmitt̾et Et si forsan aliqui duriores in
humana fraguletas ĩ hodiernũ usd seruaui. certissimũ sphñs. quod int̾ iustoeũ

Expanded text:
gnita. Sic neofidus homo, quem non dum bene firmata credulitas laxatis habenis gnita. Sic neofidus homo, quem non dum bene firmata credulitas laxatis habenis facile in lubricum exorbitare permitteret. Et si forsan aliqui duriores in humana fragilitas, in hodiernum usque servavi, certissimum semper habens, quod inter iust
Abbreviated transcription (Latin):
icent abi equo suꝑioris forsan aĩo. Indetẽs ẽe xpĩaano hõĩ gẽtiaũ¬
suꝑsticiones ⁊ nepharia sacͣ. seu genealõgias descoibere aut ꝑqͥ¬
uere. cũ habeãt nõnũꝙ talia mẽtes legentiũ ĩ erroneas. oppiniones
deducere. ⁊ ꝑsepe opmãtis ꝑiculo detinere Nõ inficiar. hoc quid scĩssi¬
me dictũ ẽ. ⁊ arbitror nõ nillos astudio taliũ amouẽdos 2 ͥ ⁊̃ aliqͥl
nccm uisũ fuisset nõ dubito qͣn sacrost̃ã mater ecc̃a decreto ꝑpe ͦ uetuiss¬
xͥ. ĩ robur firmissimũ uentũ ẽ. ⁊ execrabile cũctis gentiliũ nomẽ bna
cũ errorib suis ĩ ext̾mimũ. tenebrasq ꝑpetuas pulsũ ẽ. et uictrio
eccĩa custra possid hostiũ. Quid os cãmfere absq ꝑiculo talia exqͥrũt᷑
at tractãt᷑ Nõ tñ nego qͣn bñ fr̃m sit si puer abst̃mneat cui memoͣ
tenax et tenellũ adͭ urgemũ necdũ satis plene xp̃iana religio co¬

Expanded text:
i equo superioribus forsan animo, indecens esse Christiano homini gentiliusuperstitiones, et nepharia sacra, seu genealogias describere aut perquirere, cum habeant non nunquam talia mentes legentium in erroneas opiniones deducere, et persepe opinantis periculo detinere. Non inficiar, hoc quidem sanctissime dictum est, et arbitror non nullos a studio talium amovendos, et sic etiam anecessarium visum fuisset, non dubito, quin sacrosancta mater Ecclesia decreto pehesu Christi in robur firmissimum ventum est, et execrabile cunctis gentilicium nomen una cum erroribus suis in exterminium tenebrasque perpetuas compulsum est, et victrix Ecclesia castra possidet hostium. Quam ob causam fere absque periculo talia exquiruntur atque tractantur. Non tamen nego, quin bene factum sit, si puer abstineat, cui memoria tenax et tenellum adhuc ingenium, nec dum satis plene Christiana religio co
Abbreviated transcription (Latin):
uerim liberi arbiton quo õs ualemꝰ põtẽtia. possumꝰ nẽ suꝑare uires. quod egis¬
se nõ nullos leginiꝰ opus profecto inter raro contũtencia mirãdũ. tã grandi
tansitũ fecisse ue limꝰ. quod̾ dũ iã dudũ frustra tẽptarẽt aliqͥ. id ꝑdidere qͥ d
ebãt nec id̾ potuerũt effici quod q̃rebãt ¶u ͫ ad quoscũq actꝰ nã preduu̾at
alios me quidẽ expiencia teste. ad poeticas ad poetitas meditatões dispoĩtũ
eo ulo matris eduxit. ⁊ meo Iuditio ĩhot natꝰ sũ. Satis eĩ memũ. apposiusse
prẽmmeũ a puericia conatꝰ om̃s ut negotiatoreffit̾er meq adolestẽtiue

Expanded text:
verim liberi arbitrii, quo omnes valemus, potentia possimus nature superare vires; quod egisse non nullos legimus. Opus profecto inter raro contingentia numerandum, tam grandi ansitum fecisse velimus; quod dum iam dudum frustra temptarent aliqui, id perdidere, quod erant, nec id potuerunt effici, quod querebant. Verum ad quoscunque actus natura produxerit alios, me quidem experientia teste ad poeticas meditationes dispositum ex utero matris eduxit et meo iudicio in hoc natus sum. Satis enim memini apposuisse patrem meum a pueritia mea conatus omnes, ut neg
Abbreviated transcription (Latin):
ibat Impulsa. nã satis menior sũ. nõdũ adseptimũ ãnũ deuenerã. nec
dũ fictões uiderã. nedũ doctores aliquos audiuerã. uyo pͥma lrãrũ elesẽta
coguouorã. ⁊ecce ipã impellente ña figendi desideriũ affuit. Et sinlũes
eeñt momenti. tñ aliq̃s fuciũtulas edidi. Nõ eĩ suppetebãt tenelle etati qs¬
ficio tãto uires ingemi. actñ Iã fere mat᷑ꝰ otate. ⁊ mei iuris fcus. uennĩe
impellẽte. nemñe dotẽte ymo obsistẽte pr̃e. ⁊ studiũ tale dãpnãte. quod

Expanded text:
. Nam satis memor sum, non dum ad septimum etatis annum deveneram, nec dum fictiones videram, non dum doctores aliquos audiveram, vix prima licterarum elementa cognoveram, et ecce, ipsa impellente natura, fingendi desiderium affuit, et si nullius essent momenti, tamen aliquas fictiunculas edidi, non enim suppetebant tenelle etati officio tanto viris ingenii. Attamen iam fere maturus etate et mei iuris factus, nemine impellente, nem
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ sufficit uisis ⁊ edcirco indulgeãt q̃so memores ⁊ quod ignorancia
seu obliuone sc̃m ẽ. noluit equiꝑare malicie. ¶Adest ⁊ res alia ⁊ quã¬

Expanded text:
enim sufficit visis. Et idcirco indulgeant, queso, memores, et, quod ignorantia enim sufficit visis. Et idcirco indulgeant, queso, memores, et, quod ignorantia seu oblivione factum est, nolint equiperare malitie. Adest et res alia