comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
elchisedechłt. inͣ. chisedech.
quippe ut legius sacer¬
dos dei summi longe legalis sa¬
cerdocii temꝑa p̾cessit: offerens
domino panem et uinum. Et
ideo redemptor fĩr sacerdos ẽẽ
dicitur. scdm ordinem melchise¬
dech: quia ablatis uictimis lega¬
lib. idem sacrificiis genus in
nust̾ium sui corꝑis et sanguinis
in nouo testamento offerendum
instituit. Quis gͦ congruentus
gelici sacerdocii. qͣm sumii uix¬
ta legem sacerdotis filius ꝓpha¬
ret: Qui cum et ip̃e sum¬
mus sacerdos sccłm legem ȩtiste¬
re posse uideretur. maluit doceu¬
tem intrinsecus incommuta¬
bili ratione ueritatis. noui sa¬
cerdotis preco. qͣm successor et he¬
res existere ueteris. Maluit doc¬
cus in sp̃u uocatis in desertum
populis noui sacramenta testa¬
menti predicare qͣm ad se ue¬
nientib in templum. głosissimo
illo tunc temꝑis sacerdocii uete¬
ris officio preesse. Pretulit lon¬
gam solitudinis sitim et esuri¬
em. continus hostiarum sollẽp¬

Expanded text:
elchisedech . Melchisedech quippe, ut legimus, sacerdos Dei summi, longe legalis sacerdotii tempora praecessit, offerens Deo panem et vinum. Et ideo Redemptor noster sacerdos esse dicitur secundum ordinem Melchisedech, quia ablatis victimis legalibus, idem sacrificii genus in mysterium sui corporis et sanguinis in Novo Testamento offerendo instituit. Quis ergo congruentius gelici sacerdotii, quam summi juxta legem sacerdotis filius prophetaret? Qui cum et ipse summus sacerdos secundum legem existere videretur posse, maluit docente intrinsecus incommutabili ratione veritatis novi sacerdotis praeco, quam successor et haeres existere veteris. Maluit doctus in spiritu vocatis in desertum populis Novi Testamenti sacramenta praedicare, quam ad se venientibus in templum, gloriosissimo illo tunc temporis sacerdotii veteris officio praeesse. Praetulit longam solitudinis sitim et esuriem continuis hostiarum solem
Abbreviated transcription (Latin):
Da partem septem. nec non et oc¬
to quia ignoras quid futurum
sie mali suꝑ terram. Si replete fue¬
rint nubes. imbrem suꝑ t̾ram
esundent. Sicederit lignumꝰ ad
austrum. aut ad aquilonem: in
quocumq loco ceciderit. ibi erit.

Expanded text:
Da partem septem, necnon et ocDa partem septem, necnon et octo: quia ignoras quid futurum sit mali super terram. Si repletae fuerint nubes, imbrem super terram effundent. Si ceciderit lignum ad austrum, aut ad aquilonem, in quocumque loco ceciderit
Abbreviated transcription (Latin):
eo minus habet qui occulte de¬
trahit. Uerba oris sapientis gr̃a
et labia insipientis p̾cipitabunt
cum. Initium u̾borum eius stul¬
ticia. et nouissimum oris illiꝰ
tultus u̾ba multiplicat.
Ignoeat homo quid ante
se fuerit: et quod post futurum
est. quis illi poterit indicare: la¬
bor stultoꝵ affliget illos: qui nes¬
ciunt in urbem ꝑgere. ue tͥ terra
cuius rex est puer et cuiꝰ pͥncipes
mane comedunt. Beata terra cuiꝰ
rex nobilis est: et cuius pͥncipes
uescuntur in temꝑe suo ad refici¬
endum. et non ad lixxurram. In
pigriciis bumiliabit᷑ contignatio
et in infirmitate manuum ꝑstil¬
labit domus. In risum faciunt
panem et uinum at epulentur
bibentes. Et pecuiiie obecliunt
om̃ia. In cogitationẽ tua regi ne
detrabas et in secreto cubilis tui
ne malecdixeris dnuti. Quia aues
celi portabunt uocem tuan et qͥ
habet pennas annuntiabit sen¬
tentiam.
itte pancm tuum suꝑ
transeuntes aquas: qma
post multa temꝑa inuenies eum.

Expanded text:
eo minus habet qui occulte deeo minus habet qui occulte detrahit. Verba oris sapientis gratia: et labia insipientis praecipitabunt eum: Initium verborum ejus stultitia, et novissimum oris illius tultus verba multiplicat. Ignorat homo, quid ante se fuerit: et quod post futurum est, quis illi poterit in dicare? Labor stultorum affliget eos, qui nesciunt in urbem pergere. Vae tibi, terra, cujus rex est puer, et cujus principes mane comedunt. Beata terra, cujus rex nobilis est, et cujus principes vescuntur in tempore suo, ad reficiendum, et non ad luxuriam. In pigritiis humiliabitur contignatio, et in infirmitate manuum perstillabit domus. In risum faciunt panem, et vinum ut epulentur viventes: et pecuniae obediunt omnia. In cogitatione tua regi ne detrahas, et in secreto cubiculi tui ne maledixeris diviti: Quia avis coeli portabit vocem tuam, et qui habet pennas annuntiabit sententiam. Mitte panem tuum super transeuntes aquas: quia post multa tempora invenies illum.
Abbreviated transcription (Latin):
usce morientes. ꝑdunt su¬
auitatem unguenti. Pre¬
ciosior est sapientia et gła. par¬
ua ad tempus stulticia. Cor sapi¬
entis in dextera eitis: et cor stulti
in siistra illurs. Sed et in ina
stultus ambulans. cum ipse in¬
sipiens sit: omnes stultos esti¬
mat. Si sp̃c potestatem haben¬
cis ascenderit suꝑ te. locum tu¬
um ne dimiseris: quia curatio
cessare faciet peceata maxima.
Est malum quod uidi sub solȩ
quasi ꝑ errorem egrediens a fa¬
ciȩ pͥncipis. Positum stultum
indignitate sublimi. et diuites
selere deorsum. Uidi seruos in
equis. ⁊ principes ambulantes
quasi seruos suꝑ t̾ram. Fre .uiͣ.
ui fodit foueam. incidit
in eam: et qui dissipat
sepem. mordebit eum coluber.
Qui transfert lapides affliget᷑
in eis: et qui scindit ligna uul¬
nerabitur ab eis. Si retunsum
fuerit ferrum. et hoc non ut pͥ¬
us. s hebetatum erit. multo la¬
bore exacuetur: et post indus
triam sequet᷑ sapientia. Si mor¬
deat serpens in silentio nichil

Expanded text:
uscae morientes perdunt suavitatem unguenti. Pretiosior est sapientia et gloria, parva ad tempus stultitia. Cor sapientis in dextera ejus, et cor stulti in sinistra illius. Sed et in via stultus ambulans, cum ipse insipiens sit, omnes stultos aestimat. Si spiritus potestatem habentis ascenderit super te, locum tuum ne dimiseris: quia curatio cessare faciet peccata maxima. Est malum quod vidi sub sole, quasi per errorem egrediens a facie principis: Positum stultum in dignitate sublimi, et divites sedere deorsum. Vidi servos in equis, et principes ambulantes quasi servos super terram. Quui fodit foueam, incidet in eam: et qui dissipat saepem, mordebit eum coluber. qui transfert lapides, adfligetur in eis: et qui scindit ligna, uulnerabitur ab eis. si retunsum fuerit ferrum et hoc non ut prius sed hebetatum fuerit, multo labore exacuatur: et post indutriam sequetur sapientia. Si mordeat serpens in silentio, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
Numquid ꝑ parabolas loquit᷑¬
sermo dñi ad me. dicens.
fili hominis pone faciem tuam
ad ierłm. et stilla ad scũaria. ⁊ ꝓ¬
pheta contra humum istł: et di¬
ces terre isrł. Hec dicit dñs dens.
Ecce ego ad te. et eiciam gladium
meum de uagina sua et occidam
in te ustum & impium. Peo au¬
tem quod occidi in te iustum et
impium. idcirco egredietur gla-
dius meus de uagina sia ad om¬
nem carnem ab austro usq ad
aquilonem: ut sciat omis caro
quia ego dñs eduxi gladium me¬
um de uagina sua irreuocabilem.
Et tu fili hominis ingemisce in
contritione lumboꝵ: et in ama¬
ritudinib ingemisces coram eis.
sumq dixerint ad te. quare tu ge¬
nus. dices. Pro auditu. quia ne¬
nit et tabescit omne cor: et dis¬
soluentur uniu̾se manus. et in¬
firmabit᷑ om̃is sp̃c et ꝑ cuncca
genua fluent aque. Ecce uenit

Expanded text:
s loquitusermo Domini ad me dicens fili hominis pone faciem tuam ad Hierusalem et stilla ad sanctuaria et propheta contra humum Israhel et dices terrae Israhel haec dicit Dominus Deus ecce ego ad te et eiciam gladium meum de vagina sua et occidam in te iustum et impium pro eo autem quod occidi in te iustum et impium idcirco egredietudius meus de vagina sua ad omnem carnem ab Austro usque ad Aquilonem; ut sciat omnis caro quia ego Dominus eduxi gladium meum de vagina sua irrevoEt tu, fili hominis, ingemisce in contritione lumborum, et in amaritudinibus ingemisce coram eis. Cumque dixerint ad te: Quare tu gemis? dices: Pro auditu: quia venit. Et tabescet omne cor, et dissolventur universae manus, et infirmabitur omnis spiritus, et per cuncta genua fluent aquae. Ecce venit,
Abbreviated transcription (Latin):
enu popłs uramentum. It .iiii.¬
cero ionathan non andi¬
erat cum adiurasset pat̾
populum. Extenditq sũmitatem
uuirge quam habebat in manu.
et intinxit in fauum mellis: et
conu̾tit manum suam ad os su¬
um: et illuminati sunt oculi eiꝰ.
Respondensꝙ umus de ppło ait.
Iureiurando construyxit pater
tuus ppłm dicens. Maledictus
qui comederit panem hodre. De¬
fecerat autem populus. sc.uͭ.¬
ixit aũ ionathas Turbauit
pater meus terram. uidi¬
stis ip̃i quia illuminati sunt
oculi mei. eo quod gustauerim
paululum de melle isto. qͣnto¬
magis si comelisser populus de
preda inimicorũ suorum quã
reppit. nonne ma ior facta fus¬
set plaga in phylistiim: ꝑcus¬
serunt gͦ in die illa philisteos
a machinis usq in ahiloth. De.

Expanded text:
enim populus juramentum. Porro Jonathan non audierat cum adjuraret pater ejus populum: extenditque summitatem virgae, quam habebat in manu, et intinxit in favum mellis, et convertit manum suam ad os suum, et illuminati sunt oculi ejus. Respondensque unus de populo, ait: Jurejurando constrinxit pater tuus populum, dicens: Maledictus vir, qui comederit panem hodie defecerat autem populus. Dixitque Jonathan: Turbavit pater meus terram; vidistis ipsi quia illuminati sunt oculi mei, eo quod gustaverim paululum de melle isto: quantomagis si comedisset populus de praeda inimicorum suorum, quam reperit! nonne major facta fuisset plaga in Philisthim? Percusserunt ergo in die illa Philistheos a Machmis usque in Ajalon  Ms.
Abbreviated transcription (Latin):
ci in siluam iugram. que hodie
in honore scoꝵ silua candida ap¬
pellatur: et in eadem ambos pa¬
ter decollari. Lc .iii.

Expanded text:
ci in Silvam Nigram quae hodie in honore sanctorum Silva Candida appellatur, et in eadem ambos pariter decollari. C
Abbreviated transcription (Latin):
cis. Sic uios stulti facti estis:
uł hoc recordamini. quia
non colentes deos traditi es¬
tis in manus romanoꝵ ⁊
gis uictores facti sumus.
deo fauente ⁊ dũo nr̃o iħu
cxp̃o. qui reguat inẽtnum.

Expanded text:
: Sic stulti facti estis, ut non recordemini quia, non colentes deos, traditi estis in manus Romanorum nos victores facti sumus, Deo favente, et Domino Jesu Christo, qui regnat in aeternum.
Abbreviated transcription (Latin):
est ut ip̃o nomine ꝓbat᷑.
regio decem urbium trans ior¬
danem ad orientem, cirea hyp¬
pum. & pellam. et gadaram.
contra galileam. Quod gͦ dicitur:
quia dominꝰ uenit ad mare ga¬
lilee. inter mecdios fines decapo¬
lis. non ip̃os fines decapolis eũ
intrasse significat. Neq enun
mare transnaiugasse dicit᷑. sed
pocius ad mare usq uenisse:
⁊ usq ad ip̃m ꝑuenisse locum.
qui medios fines decapolis. lon¬
ge transmare positos respicie¬
bat. Et adducunt ei surdum.
et mutum: et deprecabantur
eum. ut imponat illi manũ.
Surdus et mutus est: qui nec
aures audiendis di uerbis. nec
os aꝑit ꝓloquendis: quales ne¬
cesse est. ut hii qui loqui iam et
audire diuina eloquia longo
usu didicerunt. domino sanan¬
dos offerant: quatinꝰ eos quos
humana fragilitas nequit. ipse
gr̃e sue dextera saluet. lc .ii.

Expanded text:
est, ut ipso nomine probat, regio decem urbium trans Jordanem ad Orientem, circa Hippum, et Pellam, et Gadaram, contra Galilaeam. Quod ergo dicitur, quod Dominus venit ad mare Galilaeae, inter medios fines Decapoleos, non ipsos fines Decapolis eum intrasse significat. Neque enim mare transnavigasse dicitur, sed potius ad mare usque venisse, atque ad ipsum pervenisse locum qui medios fines Decapolis longe trans mare positos respiciebat. Et adducunt ei surdum et mutum; et deprecabantur eum, ut imponat illi manum. Surdus et mutus est, qui nec aures audiendis Dei verbis, nec os aperit proloquendis, quales necesse est ut hi qui loqui jam et audire divina eloquia longo usu didicerunt, Domino sanandos offerant, quatenus eos quos humana fragilitas nequit, ipse gratiae suae dextera salvet. Et
Abbreviated transcription (Latin):
pariter. instant̾ orabant
ambo simul ut sanitas daret᷑
ers. Dyxitq tobias. Domine
d̾s patrum nr̃oꝵ benecdicant

Expanded text:
pariter, instanter orabant ambo simul, ut sanitas daretur eis. Dixitque Tobias: Domine Deus patrum nostrorum, benedicant
Abbreviated transcription (Latin):
quidem diuna oꝑa. et ad intelli¬
gendum dm̃ de uisibilib ammo¬
nent bumanã mentem. Ouia
enim ille non est talis substan¬
cia que uideri oculis possit. et mi¬
racula eius quib totum mundũ
regit. uniu̾samq creaturam am¬
ministrat. assiduitate uluerũt.
ita ut pene nemo dignetur at¬
cendere oꝑa dei mira et stupenda
in quolibet seminis grano. scd̃m
ip̃am suam miscd̃iam seruauit
sibi quedam que faceret oportu¬
no temꝑe. p̾ter usitatum cunsũ
ordinemq nature, ut ñ maiea
sed insolita uidendo sinꝑent:
quib cotidiana uluerant. Ma¬
ius enim miracłm est guberna¬
tio tocius mundi. qͣm saturatio
quinq milium hominũ de quin¬
q panib: et tam̃ hec nemo mi¬
ratur. Illud mirantur homines
non quia maius est: s quia rarũ
est. Quis enim et nunc pascit
uniu̾sum mundum. nisi ille qͥ
de paucis granis segetes creat:
fecit ergo quomͦ d̾s. Unde enim
multiplicat de paucis granis se

Expanded text:
quidem divina opera, et ad intelligendum Deum de visibilibus admonent humanam mentem. Quia enim ille non est talis substantia quae videri oculis possit, et miracula ejus quibus totum mundum regit universamque creaturam administrat, assiduitate viluerunt, ita ut pene nemo dignetur attendere opera Dei mira et stupenda in quolibet seminis grano; secundum ipsam suam misericordiam servavit sibi quaedam, quae faceret opportuno tempore praeter usitatum cursum ordinemque naturae, ut non majora, sed insolita videndo stuperent, quibus quotidiana viluerant. Majus enim miraculum est gubernatio totius mundi, quam saturatio quinque millium hominum de quinque panibus: et tamen haec nemo miratur: illud mirantur homines non quia majus est, sed quia rarum est. Quis enim et nunc pascit universum mundum, nisi ille qui de paucis granis segetes creat? Fecit ergo quomodo Deus. Unde enim multiplicat de paucis granis se
Abbreviated transcription (Latin):
am cor stultorũ dissimile erit.
uictime impiorũ abhomina¬
biles domino: uota iustorum
placabilia. Abhominatio est do¬
mino uia impii. qui sequit᷑ u¬
sticiam diligetur ab eo. Doctrina
mala deserenti niam uitez qui
increpationes odit morietur.
Infernus et ꝑdiio coram dño:
qͣntomagis corda filiorũ homi¬
num: Non amat pestilens eũ

Expanded text:
le erit. Victimae impiorum abominabiles Domino: vota justorum placabilia. Abominatio est Domino via impii: qui sequitur justitiam, diligitur ab eo. Doctrina mala deserenti viam vitae: qui increpationes odit, morietur. Infernus, et perditio coram Domino: quanto magis corda filiorum hominum? Non amat pestilens eu
Abbreviated transcription (Latin):
inquirebat scõs martyres gerna¬
sium ⁊ ꝑthasium. Quos inuenit
in carcere pari gr̃a confirmatos.
Audiens uero anolinus qui pre¬
erat ciuitati. quod predictos ui¬
ros adhortatione et presentia¬
sua confirmaret. capi eũ iussit
scribens neroni. Uirum sceles¬
tum qui dicit᷑ nazarius inueni.
fugientem potestatem tuam: et
ꝑuertentem quos in carcere re¬
tinebam geruasium et ꝓthasium:
quos sꝑabam diis nr̃is unmola¬
curos. Accipiens nero relationẽ
exiliuit dicens. Adhuc uiuit dõ¬
rum aduersarius: Et ingenti
ira exestuans nautas querit. et
num scribens ei. Concide colla
eorum. id est nazarii malefici. ger¬
uasii et ꝓthasii et celsi pueri: eo¬
rumq carnes expone auib et fe¬
ris: nec ossa quiescere paciaris.
huiuscemodi litteras acce¬
tarium offerri iuissit. Dycitq ad
eum. Iussit inclitus imꝑator inci¬
di ceruices tuas: paritert puero¬
rum geruasii et ꝓthasii. et pue

Expanded text:
inquirens sanctus martyres . Geruasium . et prota| sium . quos inuento in carcere . pari gracia confirmatus+| Audiens uero anolinus qui praeerat ciuetati . quod pre| dictos uiros . adhortacione . et presentia confirmaret . capi| eum . iussit scribens . Neroni . uerum scelestum qui dicitur| Nazarius . inueni fugientem potestatem tuam . et peruer| tentem quos in carcere retenebam . Geruasium . et prota| sium . quos sperabam diis nostris inmolaturos. Accipi| ens nero relationem . exsiluit dicens adhuc uiuit deorum| aduersarius . et ingen ira exestuans . nautas quert| pnum scribens ei . concide colla eorum . id est| nazari+ Geruasi+ protasi+ et celsi pueri . eorumque carnes| expone auibus . et feris . nec ossa quiiscere paciares| huiuscemodi litteras accirium offerri iussit. Dixitque  | iussit inclitus imperator incidi ceruices tuas p pue| rorum . Geruasii protasii et ce
Abbreviated transcription (Latin):
dam de terris et conteram: et sci¬
es quia ego domimꝰ. FRe.¬
ec dicit dominꝰ. Pro eo qd̃
dixerunt moab et seir. ec¬
ce sicut om̃s gentes domus uida.
iocirco ecce ego aꝑiam humerũ
moab de ciuitatib: de cnutatib
inqͣm eius. et de finib eus incli¬
tas terre. bethiesimoth. et beelme¬
on. & cariathaini filiis orientis:
cum filiis ammon. Et dabo eam
in hereditatem ut non sit me¬
moria ultra filioꝵ amnion ini

Expanded text:
dam de terris et conteram et scies quia ego Dominus haec dicit Dominus Deus pro eo quod dixerunt Moab et Seir ecce sicut omnes gentes domus Iuda idcirco ecce ego aperiam umerum Moab de civitatibus de civitatibus inquam eius et de finibus eius inclitas terrae Bethiesimoth et Beelmeon et Cariathaim filiis orientis cum filiis Ammon et dabo eam in hereditatem ut non sit memoria ultra filiorum Ammon in
Abbreviated transcription (Latin):
Reciosus deniq dionisiꝰ
cum artis romane memibꝰ.
sui auspice. xp̃o p̃sentiã intulit.
qm̃ fidei necessitas .i ad suscipi¬
endũ dei uerbum euidentis in
gentib quas ꝑtͣnsierat ostii aꝑ¬
tio. morosius eum detiuuit. be
gloriosus dñi atheniensisi ar¬
chiep̃c dionisius. mox ut se po¬
tuerunt inuicẽ salutare. digno
est cũ honore susceptus:⁊ ꝓ scĩta¬
tis ac eruditionis sue reueren¬
tia. seu ant̾ioris fr̃nitatis con¬
iunctione. loco maxime uene¬
rationis est habitus. Euni qͦ
ctiã ꝓmutua collocutione a¬
płicaꝵ sanctionũ. ⁊ dulcedine
spetiał dilectionis. aliqͣndiu
familiarissime conũsatus. in¬
modici amoris utq inncuł
sese constrinxerant. Ic .ii.

Expanded text:
retiosus denique Dionysius, cum arcis Romanae moenibus sui auspice Christo praesentiam intulit, quoniam fidei necessitas, et ad suscipiendum Dei verbum, evidentis in gentibus, quas pertransierat, ostii apertio eum morosius detinuit, beagloriosus Domini Atheniensium archiepiscopus Dionysius mox, ut se potuerunt invicem salutare, digno est cum honore susceptus, ac pro sanctitatis ac eruditionis suae reverentia seu anterioris fraternitatis conjunctione loco maximae venerationis est habitus. Cum quo etiam pro mutua collocutione apostolicarum sanctionum, et dulcedine spiritualis dilectionis, aliquandiu familiarissime conversatus, immodici amoris uterque vinculis sese constrinxerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tate fortis. t̾ra. mariq tum
sequens:⁊ inꝑiculis om̃ib de
deo secura. Nam ⁊ ꝑmarina
discrimina ip̃os nautas cõ
onem cum salute. quia hoc

Expanded text:
tate fortis, terra marique me sequens et in periculis omnibus de te secura. nam et per marina discrimina ipsos nautas consonem cum salute, quia hoc
Abbreviated transcription (Latin):
itaq saul ppło. et recen¬
suit eos quasi agnos.
ducenta milia peditum. et decẽ
milia uirorũ iida. Cumq ue¬
nisset saul usq ad ciuitatẽ ama¬
lech: tetendit insidias in torren¬
te. Dix̃q saulcyneo. Abite. rece¬
dite. atq abite discedite ab ama¬
lech: ne forte inuoluam te cum
eo. Iu enim fecisti misccłiam cũ
om̃ib filiis isrł: cum ascende¬
rent de egypto. łc.iiͣ¬
t recessit cyneus de me¬
dio a malech. Pcussitq
saul amalech. ab eiula donec
uenit assur: que est e regione
gem amalech uiuum: omne au¬
tem uulgus int̾fecit in ore gla¬
dii. Peꝑcit saul ⁊ ppłs agag. et
optimis g̾ͥgib ouium. ⁊ armen¬
torum. et uestib.⁊ arietib. et
uniu̾sa que pulchra erantz nec
uoluerunt disꝑdere ea. Qmcquid
uero uile fuit et reꝓbum. hoc de
Denitet me quod constituerim
saul regem: quia dereliquit me:
et uerba mea oꝑe non impleuit.

Expanded text:
itaque Saul populo, et recensuit eos quasi agnos, ducenta millia peditum, et decem millia virorum Juda. Cumque venisset Saul usque ad civitatem Amalec, tetendit insidias in torrente. Dixitque Saul Cinaeo: Abite, recedite atque descendite ab Amalech ne forte involvam te cum eo tu enim fecisti misericordiam cum omnibus filiis Israhel cum ascenderent de Aegypto et recessit Cineus de medio Amalech percussitque Saul Amalech ab Evila donec venias Sur quae est e regione gem Amalec vivum, omne autem vulgus interfecit in ore gladii. Et pepercit Saul, et populus, Agag, et optimis gregibus ovium et armentorum, et vestibus et arietibus, et universis, quae pulchra erant, nec voluerunt disperdere ea: quidquid vero vile fuit et reprobum, hoc demPoenitet me quod constituerim Saul regem: quia dereliquit me, et verba mea opere non implevit.
Abbreviated transcription (Latin):
intuendũ est quod anti¬
quus hostis dum mentẽ nr̃am
adrcrum temꝑaliũ delectationẽ
trabit. infirimorẽ contra nos proxi¬
mũ extitat: qui ca ip̃a que dili¬
gimꝰ auferre moliat᷑. Nec curat
antiquus hostis hec faciens ut
t̾rena tollat s ut caritatẽ in nob
feriat. Ñam in odio repente in¬
ardescimꝰ: ⁊ dum foris inuicti ẽẽ
cupimꝰ. intꝰ grart̃ fermiur. Dũ
ꝑua foris defendimꝰ. intꝰ amitamꝰ
maxima: quia dũ rem diligimꝰ
temꝑalẽ ueram aiittimꝰ dilecti¬
onẽ. Omnis quippe qui nr̃a tol¬
lit irmitꝰ est. S si odio hebere
ceꝑimꝰ inmicũ. initus ẽ quod
ꝑdimus. Cumgͦ aliquid ext̾ius
aproximo patimur. contra occul¬
raptor exterior amat᷑. Una qͥꝑpe¬
est sũma ꝓbatio caritatis srrip̃e
diligit᷑ qui adũsat᷑. Hinc est qd̾

Expanded text:
intuendum est quod antiquus hostis, dum mentem nostram ad rerum temporalium delectationem trahit, infirmiorem contra nos proximum excitat, qui ea ipsa quae diligimus auferre moliatur. Nec curat antiquus hostis, haec faciens, ut terrena tollat, sed ut charitatem in nobis feriat. Nam in odium repente exardescimus; et dum foris invicti esse cupimus, intus graviter ferimur; dum parva foris defendimus, intus amittimus maxima, quia dum rem diligimus temporalem, veram amittimus dilectionem. Omnis quippe qui nostra tollit, inimicus est. Sed si odio habere coeperimus inimicum intus est quod perdimus. Cum ergo aliquid exterius a proximo patimur, contra occul nisi cum raptor exterior amatur. Una quipest probatio charitatis, si et ipse diligitur qui adversatur. Hinc est
Abbreviated transcription (Latin):
dedicate penitentie
cracto. adbethleem opidum
idem ieronins remeauit: ubi
quasi prudens animal ad p̃¬
sepe dñi sui sese contulit:
qd̾ abierosolimis sex milib
separatur contra meridianã
plagam. Accedensq ad eiꝰdẽ
urbis pontificem cirillũ nõie
petiit ut parrochie que beth¬
leem fuerat sita. locum sibi
habitandi augeret. Qui nimi¬
rum mox qd̃ deuotione po¬
poscit digne concessit. Innu¬

Expanded text:
dedicatae poenitentiae exacto, ad Bethleem oppidum idem Hieronymus remeavit: ubi quasi prudens animal ad praesepe Domini sese contulit, quod ab Jerosolymis sex millibus separatur, contra meridianam plagam: accedensque ad ejusdem urbis pontificem Cyrillum nomine, petiit ut paroeciae, quae Bethleem fuerat sita, locum sibi habitandi tribueret. Cui nimirum mox quod devotione poposcit, digne concessit. Dign
Abbreviated transcription (Latin):
sui trabecule dolatiles am¬
biebant: imiectos cineres
na imp̃ssione densati. in¬
confecti soli duritiam p̃fere¬
bant. Stratum omne sub¬
iecto cilicio. ⁊ suꝑ posito uno
tantum sagulo fuit. Capud
abhumeris ꝑceruicis confi¬
nium. nulla subleuauit
ad iectio. Ita ꝓnus ꝓftrata
ꝑ terram menbra dampna¬
uerat. Noctib nunqͣm uesti¬
tum. raro tingulum. raro
coluiamenta detraxit, redi¬
mitus loro semꝑ ⁊ capsula.
scõꝵ reliquias continente.
Iugis gemitus. oratio ꝑseue¬
rans. Longum enim tempꝰ.
sompnum capere inter tor¬
menta ñ poterat. Dicat qͥsꝙ:
quod sentit. Ceterum abso¬
lute defĩno. beatum germa¬
num inter tot cruces lon¬
gum traxisse martirium.
hospitalitatem peculiari
obseruatione seruauit. Om¬
nib enim sine ulla excepti¬
one ꝑsone domum p̾buit.
⁊ conuiuium ieumus pas¬
tor exhibuit. Pedes omnib
manib siuis lauit. domini¬
ce institutionis minister ⁊

Expanded text:
sui trabiculae dolatiles ambiebant, iniectos cineres na inpressione densati, inconfecti soll duritiam praeferebaut. Stratum omne subiecto cilicio et superposito uno tantum sagulo fuit; caput ab humeris per cervicis confinium nulla sublevavit adiectio. Ita pronus prostrata per terram membra damnaverat. Noctibus numquam vestitum, raro cingulum, raro calciamenta detraxit, redimitus loro semper et capsula sanctorum reliquias continente. Iugis gemitus, oratio perseverans; longum enim tempus somnum capere inter tormenta non poterat. Dicat quisque, quod senserit; ceterum absolute definio, beatum Germanum inter tot cruces longum traxisse martyrium.Hospitalitatem peculiari observatione servavit; omnibus enim sine ulla exceptione personae domum praebuit et convivium ieiunus pastor exhibuit. Pedes omnibus manibus suis lavit, dominicae institutionis minister et
Abbreviated transcription (Latin):
Dolore dentiũ tunc excrucia¬
tum ingrauaͬsceret dolor ut
ñ ualeret loqui. ascendit in
cor ciꝰ ad mon̾e om̃s suos qͥ¬
ut genua supplici affectu pa¬
fugit dolor ille statim. Et¬

Expanded text:
Dolore dentium tunc excruciatum ingravesceret ut non valerem loqui, ascendit in cor meum admonere omnes meos qut genua supplici affectu fugit dolor ille.
Abbreviated transcription (Latin):
unc autem derident me
uiniores temꝑez quoꝵ ñ
dignabar patres ponere cum ca¬
ꝑ hoc: et innocens contra hypo¬
critam suscitabitur. Et tenebit
iustus uiam suam: et mundis
manib addet fortitudinẽ. Igit᷑¬
nos om̃s conu̾timini ce uenite:
et non inueniam in nobis ullũ

Expanded text:
unc autem derident me iuniores tempore quorum non dignabar patres ponere cum caper hoc, et innocens contra hypocritam suscitabitur. Et tenebit justus viam suam, et mundis manibus addet fortitudinem. Igitur omnes convertimini, et venite, et non inveniam in vobis ullam
Abbreviated transcription (Latin):
cio decidatis: illo udelicet ui¬
dicio sub quo detidit herodes:
ut uł peierare uł ꝑuiriũ cauẽ¬
do aliud necesse habeatis patͣ¬
re flagitiũ. At si aliquid for¬
te nos incautiꝰ uirasse contig̾it.
qd obseruatum scilicet peiorẽ
consilio salubriori mutandũ
nouerimꝰ. ac magis instante
necessitate peierandum nobis
qm ꝓ obseruando ꝑiurio. in
aliud cͥmen grauius ẽẽ diu̾ten

Expanded text:
cio decidatis, illo videlicet iudicio, sub quo decidit Herodes, ut vel peierare vel periurium cavendo aliud necesse haberet patrare flagitium. At si aliquid forte nos incautius iurasse contigerit, quod observatum scilicet peiorem consilio salubriori mutandum novimus, ac magis instante necessitate peierandum nobis, quam pro vitando periurio in aliud crimen gravius esse diverten
Abbreviated transcription (Latin):
dia. Dicit ei iacobus. Ecce
philetus aute uos stat:
cur eum non tenetis: Di
possumus nec formicam
contingere que in cubicu¬
lo tuo est. Tunc beatus ia¬
cobus dicit ad philetum.

Expanded text:
t ait eis Iacobus: «Ecce Philetus ante uos stat. Cur eum non tenetis?». possumus nec formicam contingere que in cubiculo tuo est». Et ait Iacobus ad Philetum:
Abbreviated transcription (Latin):
lites beatum laurentium. ⁊
duxerunt. ⁊ tradiderunt eũ
parthenno tribuno. Eadem
hora parthemius tribunus
rentius qui habebat thesau
ros reconditos archidiaconꝰ
sixti incustodia teneretur.

Expanded text:
tes beatum| laurentium . duxerunt et tradiderunt eum partenio tribuno| Eadem hora partenius tribunusrros reconditos, archidiaconus Sixti in custodia teneretur.
Abbreviated transcription (Latin):
Nter suꝑbos semꝑ iurgia sunt:
qui autem agunt cuncta consi¬
lio. regunt᷑ sapientia Substan¬
tia testinata minuetur: que au¬
tem paulatim colligitur manu
multiplicabit᷑. spes que differt᷑
affligit animam lignum uite
desiderium ueniens: Qui detra¬
hit alicui rei. ip̃e se in futurum
obligat qui autem timet p̾cep¬
tum. in pace u̾sabitur. lex sapi¬
entis fons uite: ut declinet a ru¬
ina mortis. Doctrina bona da¬
bit grãm. initinere contemp¬
torum uorago. Ec .iii.

Expanded text:
nter superbos semper iurgia sunt: nter superbos semper iurgia sunt: qui autem agunt cuncta consilio, reguntur sapientia. substantia festinata minuetur: quae autem paulatim colligitur manu, multiplicabitur. spes, quae differtur, adfligit animam: lignum uitae desiderium ueniens. qui detrahit alicui rei, ipse se in futurum obligat: qui autem timet praeceptum, in pace uersabitur. lex sapienti fons uitae, ut declinet a ruina mortis. doctrina bona dabit gratiam: in itinere contemptorum uorago. Et
Abbreviated transcription (Latin):
eum. ⁊ sermone bono letificabit᷑.
num ꝓpter amicum iu¬
stus est: iter antem impioꝵ deci¬
piet eos. Non inueniet fraudu¬
lentus lucrum et substantia ho¬
minis erit auri p̾cium. In semi¬
ta iusticie uita: iter autem deuiũ
ducit ad mortem. filius sapiens
doctrma patris. qui autem illu¬
sor est. non audit cum arguitur.
De fructu oris sui homo satura¬
bitur boms: anima autem pre¬
uar icatorum iniqua. Qui custo¬
dit os suum. custodit aminam
suam: qui autem inconsideratus
est ad loquendum. sentiet mala.
Pult ⁊ non uult pigerz anima
antem operantium impingua¬
erbum mendax iustits
detestabit᷑ impius autẽ
confundit et confundet᷑. Iusti¬
cia custodit innocentis iuam
impietas uero peceatorem sup¬
plantat. Est quasi diues cum
nichil habeat: et est quasi pau¬
per. cum in multis diuitiis sit.
Redemptio uiri anime diuitie
suȩ: qui autem pauꝑ est. incre¬
pationem non sustinet. lux iu¬
storum letificat lucerna autem
impiorum extinguetur. sc.ii.¬

Expanded text:
et sermone bono laetificabitur. num propter amicum, iustus est: iter autem impiorum decipiet eos. non inueniet fraudulentus lucrum, et substantia hominis erit auri pretium. in semita iustitiae uita: iter autem deuium ducit ad mortem. Filius sapiens doctrina patris: qui autem inlusor est, non audit, cum arguitur. de fructu oris sui homo saturabitur bonis: anima autem praeuaricatorum iniqua. qui custodit 08 suum, custodit animam suam: qui autem inconsideratus est ad loquendum, sentiet mala. uult et non uult piger: anima autem operantium inpinguaerbum mendax iustus detestabitur: impius autem confundit et confunditur. iustitia custodit innocentis uiam: impietas uero peccatores supplantat. est quasi diues, cum nihil habeat, et est quasi pauper, cum in multis diuitiis sit. redemptio animae uiri diuitiae suae: qui autem pauper est, increpationem non sustinet. lux iustorum laetificat: lucerna autem impiorum extinguetur. i
Abbreviated transcription (Latin):
Redimus sanctã
tͥnitatem. id est pa
tentem uniꝰ substantie. uniꝰ
essentie. umiꝰ potestatis. creato¬
rem omniũ creaturaꝵ: aquo
omnia. ꝑ quẽ omnia. in quo
met ipso. ñ ab alio. filium
apatre genitũ. d̾m uerum de
deo uero: lumen uerum delu¬
mine uero. Nontamen duo
lumma. s unum lumen.
Sp̃m sc̃m apatre ⁊ filio equa

Expanded text:
redimus sanctam Trinitatem, id est, Patentem, unius substantiae, unius essentiae, unius potestatis, Creatorem omnium creaturarum, a quo omnia, per quem omnia, in quo se ipso, non ab alio, Filium a Patre genitum, Deum verum de Deo vero, lumen verum de lumine vero, non tamen duo lumina, sed unum lumen. Spiritum sanctum a Patre et a Filio aequa
Abbreviated transcription (Latin):
bus. Alios morb reliquit.
alii a cesalargia curati ⁊ emi¬
graneo ñ nulli auiscerum oc¬
culto dolore liberati. Et mul¬
tas alias curationes sensert̃
homines. quas enumerare lõ¬
gum est. Et osculantes sc̃as
reliquias iterum clauserunt.
Et tunc cum psalmis ⁊ ymm
portauerunt reliquias beatis¬
simi stepħi in scãm ecclesiã
syon: ubi ⁊ archidiaconꝰ fue¬
rat ordinatꝰ. Berelinquentes
nobis de menbris sc̃is paruoᷤᷤ
articulos. mumo maximas
reliquias. cetera cũ puluere
ubi omnis caro eiꝰ absump¬
ta est asportauerunt. Ehchis
ergo reliquiis transmisi bea¬
tiuidim ur̃e. quas cũ susceꝑ¬
ius orate ꝓeriguitate mea
ut dignus inueniar incon¬
spectu dñi. fultus beatifsim
tionib. Translate sunt autẽ
reliquie ipsius martiris .uiͦi.
kłas ianuarias. Et tunc in
tempore uigis ⁊ infinita sic¬
citas erat. s eadem hora plu¬
uia magua descendit. ⁊ habũ¬
dant̃ in ebriata est t̃ra. ⁊ õs
glorificabant ibi dñm ꝓpter

Expanded text:
quit, alios morbus regius; alii a cephalalgia curati et hemicrania nonnulli a viscerum occulto dolore liberati. Et multas alias curationes senserunt homines, quas enumerare longum est. Et osculantes sanctas reliquias iterum clauserunt. Et tunc cum psalmis et hymnis portaverunt reliquias beatissimi Stephani in sanctam ecclesiam Sion, ubi et archidiaconus fuernobis de membris Sancti parvos articulos, imo maximas reliquias, terram cum pulvere, ubi omnis ejus caro absumpta est, caetera asportaverunt. 9. Ex his ergo reliquiis transmisi Beatitudini vestrae: quas cum susceperitis, orate pro exiguitate mea, ut dignus inveniar in conspectu Domini, fultustionibus. Translatae sunt autem reliquiae ipsius Martyris septimo kalendas januarias. Et tunc in tempore jugis et infinita siccitas erat: sed eadem hora pluvia magna descendit, et abundanter inebriata est terra: et omnes glorificabant ibi Dominum, propter
Abbreviated transcription (Latin):
absciditur. unde ꝓcessit.
Quia enim in paradiso mu¬
lier uiro ꝓpmauit mortem.
a sepulchro mulier uiris
annuntiat uitam. ⁊dicta
sui iuuificatoris narrat
que mortiferi serpentis u̾ba
narrauerat. Ac si humano
generi ñ uerbis dñs. s reb
dicat. De qua manir uobis
illatus est potus mortis.
de ipsa suscipite poculum
uite.

Expanded text:
absciditur unde processit. Quia enim in paradiso mulier viro propinavit mortem , a sepulcro mulier viris annuntiat vitam; et dicta sui vivificatoris narrat, 1550 quae mortiferi serpentis verba narraverat. Ac si humano generi non verbis Dominus, sed rebus dicat: De qua manu vobis illatus est potus mortis, de ipsa suscipite poculum vitae.
Abbreviated transcription (Latin):
da uideamus. Attulit ala¬
bastrum unguenti ⁊ stans
retro secus pedes iħu. lacri¬
mis cepit rigare pedes eius.
⁊ capillis capitis sui tergebat:
⁊ osculabatur pedes aius. ⁊
unguento ungebat. lt .iiii.¬
iquet fr̃s quod illicitis
actib prius mulier intenta.
unguentum sibi ꝓ oclore
sue carnis adhibuit. Qd̃ gͦ
sibi turpit̾ exhibuerat. hoc
iam deo laudabiliter offere¬
bat. Oculis frena concupierat.
s hos iam ꝑpenitentiã conce¬
rens flebat. Capillos ad com¬
positionem uultus exhibue¬
rat: s iam capillis latͥmas¬
tergebat. Ore suꝑba dixerat.
s pedes dñi osculans. hoc
iuredemptoris sui uestigia
sigebat. Quot gͦ in se habu¬
it oblectamenta. tot de se
inuenit. holocausta. Conũtit
ad uirtutum numerum.
numerum criminum: ut

Expanded text:
da, videamus. 2. Attulit alada, videamus. 2. Attulit alabastrum unguenti, et stans retro secus pedes Jesu, lacrymis coepit rigare pedes ejus, et capillis capitis sui tergebat, et osculabatur pedes ejus, et unguento ungebat. Liquet, fratres, quod illicitis actibus prius mulier intenta unguentum sibi pro odore suae carnis adhibuit. Quod ergo sibi turpiter exhibuerat, hoc jam Deo laudabiliter offerebat. Oculis terrena concupierat, sed hos jam per poenitentiam conterens flebat. Capillos ad compositionem vultus exhibuerat, sed jam capillis latergebat. Ore superba dixerat, sed pedes Domini osculans, hoc in Redemptoris sui vestigia figebat. Quot ergo in se habuit oblectamenta, tot de se invenit holocausta. Convertit ad virtutum numerum, numerum crimin
Abbreviated transcription (Latin):
mas obtulit. Dicite quo
dolore ardet. que flere ⁊ int
anc uero qͣm lucas pec¬
catricem mulierem. io
hannes mariam nominat.
allam ẽẽ mariam credimus
de qua marcꝰ septem demo¬
nia eiecta fuisse testatur.
Et quid ꝑseptem demonia.
nisi uiuersa uicia disignã¬
tur: Quia enim septẽ dieb
omne tempus comp̃hendit᷑.
recte septenario numero uni¬
uersitas figuratur. Septem
ergo demonia maria habu¬
it: que uniũsis uicus plena
fuit. S ecce quia turpitudi
nis sue maculas asperit.
lauanda ad fontẽ misccłie
crubuit. Nam quia semet¬
ipsam grauiter erubescebat
intus. nichil cẽ credidit qd̾
ueretundaretur foris. lc.ini.
gid gͥ miramur fr̃s.
mariam uenientẽ. an
dñm suscipientẽ: Suscipien¬
tem dicam. antrahentem es
melius trahentem. ⁊ suscipi¬
entem: quia nimirĩ ipse eã
ꝑ misciłiami traxit intus: qͥ
ꝑ mansuetudinẽ suscepit
fons. S iam textum sc̃i euã¬
gelii ꝑ currentes ipsum quoꝙ
ordinem quo uenerit sanan¬

Expanded text:
mas obtulit. Discite quo dolore ardet, quae flere et inter anc vero quam Lucas peccatricem mulierem, 1593 Joannes Mariam nominat, illam esse Mariam credimus de qua Marcus septem daemonia ejecta fuisse testatur. Et quid per septem daemonia, nisi universa vitia designantur? Quia enim septem diebus omne tempus comprehenditur, recte septenario numero universitas figuratur. Septem ergo daemonia Maria habuit, quae universis vitiis plena fuit. Sed ecce quia turpitudinis suae maculas aspexit, lavanda ad fontem misericorantes non erubuit. Nam quia semetipsam graviter erubescebat intus, nihil esse credidit quod verecundaretur foris. Quid ergo miramur, fratres, Mariam venientem, an Dominum suscipientem? Suscipientem dicam, an trahentem? dicam melius, trahentem et suscipientem, quia nimirum ipse eam per misericordiam traxit intus, qui per mansuetudinem suscepit foris. Sed jam textum sancti Evangelii percurrentes, ipsum quoque ordinem quo venerit sanan
Abbreviated transcription (Latin):
ogitanti michi de
marie penitentia.
flere magislibet qͣm
aliquid dicere.Quius enim
uel saxeum pectus. ille huiꝰ
pectatricis lacrime. ad exenĩ¬
plum penitendi non emol¬
liant : Considerauit nãq:
quid fecit. ⁊ noluit mode¬
rari quid faceret. Suꝑ con¬
uiuantes in gressa est: non

Expanded text:
ogitanti mihi de Mariae poenitentia, flere magis libet quam aliquid dicere. Cujus enim vel saxeum pectus illae hujus peccatricis lacrymae ad exemplum poenitendi non emolliant? Consideravit namque quid fecit, et noluit moderari quid faceret. Super convivantes ingressa est
Abbreviated transcription (Latin):
mum pocus assume: compone
quoq strnes ossim scib ea. Ef¬
ferbuit coctio eius et discocta
sunt ossa illiꝰ in medio eius.

Expanded text:
mum pecus assume, compone quoque strues ossium sub ea: Efferbuit coctio ejus, et discocta sunt ossa illius in medio ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Eice ex quo facta est uox salu¬
tationis tue in aurib mers. exul¬
tauit in gaudio infans in utero
meo. Quid hoc est miraculifr̃s. q̃
tantoꝵ nouitas gaudioꝵ: ut ha¬
bere se in utero helysabeth testa¬
retur infantem. qui necdum se¬
met ip̃m sentiens. dĩncum iam
sentiret adnentum: Nere hic õi¬
um beatissimus parmmiloꝵ: qui
intra uiscera adhuc materna

Expanded text:
ait: Ecce, ex quo facta vox saluait: Ecce, ex quo facta vox salutationis tuae in auribus meis, exultavit in gaudio infans in utero meo . Quid hoc est miraculi, fratres; quae tantorum novitas gaudiorum, ut habere se in utero Elisabeth testaretur infantem, qui nec dum semetipsum sentiens, dominicum jam sentiret adventum? Vere hic omnium beatissimus parvulorum, qui intra vis
Abbreviated transcription (Latin):
ollempnitates nob̾ diuerso
uite presentis occasus. et suscepta
ab cis ꝓ xp̃i nomine passio conse¬
crauit. Multimoda namq ueterũ
relatione didicimus. nonnullos
martyrum ꝓstratos gladio. igne
alios concrematos: qͣm plures bes¬
tiarum dilaceratos dentib. innu¬
meros etiam uariis tormentorũ
crnciatib affectos. spreta sui cor¬
poris morte. xp̃iane fidei testimo¬
nium raddidisse. Beatus uero bap¬
tista iohannes. cuius nunc festiui¬
tate letamur. celestia mundo gau¬
dia sterili ab utero hodie natus
inuexit. Et illi quidem indubitata
iam gła. regnantem confessi sune
dei filium, hic autem et nascitu
gr̃e singłaris ostendit. le .ii.
Ntantum autem specialis in eo
prefulxit electio ut ante mere¬
retur annuntiare dñm: qͣm nas¬
cendi initium uł linguam. qua
enuntiare posset acciꝑet. Deniꝙ
helysabeth illa uetus mulier:. et
noua mater. que ante partum
surm de futuri filii letabatur
officio. uenienti ad se beate ma¬
rie. in ip̃o salutationis occursu

Expanded text:
olemnitatem nobis diversorissimi, vitae praesentis occasus, et suscepta ab eis pro Christi nomine passio consecravit. Multimoda namque veterum relatione didicimus nonnullos martyrum prostratos gladio, igni alios concrematos, complures bestiarum dilaceratos dentibus, innumeros et jam variis tormentorum cruciatibus affectos, spreta sui corporis morte Christianae fidei testimonium reddidisse. Beatus vero Baptista Joannes, cujus 207 nunc festivitate laetamur, coelestia mundo gaudia sterili ab utero hodie natus invexit. Et illi quidem indubitata jam gloria regnantem confessi sunt Dei Filium; hic autem et nasciturgratiae singularis ostendit. In tantum autem specialis in eo praefulsit electio, ut ante mereretur annuntiare Dominum quam nascendi initium vel linguam, quam enuntiare posset, acciperet. Denique Elisabeth illa vetus mulier, et nova mater, quae ante partum suum de futuri filii laetabatur officio, venienti ad se beatae Mariae in ipso salutationis occursu,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑceptione celesti tacitus expecta¬
bat nati uocabulum loqueret᷑.
et agnosceret anxius senex per
eum se sibi recdditum. quem de
se non crediderat nasciturum:
nec dubitaret ultra celitus illum
uł ꝑmissum fuisse uel natum. cu¬
ius causa et amisise se ꝓbabat

Expanded text:
praeceptione coelesti tacitus exspectapraeceptione coelesti tacitus exspectabat, nati vocabulum loqueretur, et agnosceret anxius senex, per eum se sibi redditum, quem de se non crediderat nasciturum. Nec dubitaret ultra coelitus illum vel promissum fuisse, vel natum, cujus causa, et amisisse probabat
Abbreviated transcription (Latin):
di. quia necdum sermone pore¬
rat. ꝓphico gaudio rerelauit. L. iũ¬
pllus ignorat fr̃s kmm̃. om¬
nem paruulum materno
ab utero ꝓdeuntem. inter ipsa
lucis exordia. mestis concrepare
uagitib. solus baptista dñi ultra
legem. nascentium. natiuitatem
suam leticie exultatione preuenit.
Et qͣm decuit fr̃s. ut de matre ste¬
rili nasceretur. qui fecunditatem
uirginis reuelabat: quatinus mi¬
rabilem partum mirabilit̾ natꝰ
ostenderet. Illud etiam qͣm stu¬
pendum. qmq magnificum qđ
racharias sacerlos pater futurus
ꝓpħe. quia hoc ip̃m quod gereba¬
tur angło loquenti non credidit.
ustim loquendi amisit: donec pro¬
missione completa. natus noni
hominis preco. paterne lingue
uincula relaxaret. Os enim quod̾
angłs clauserat. ꝓmissus ab an¬
gło filius reserauit. Nam cum
de nuncupatione paruuli. cog.¬
natoꝵ uicinoꝵq hesitaret arbi¬
trium. ꝓpͥetatem ueri nominis
eius quam angło dictante didi
apperuit: ut cuius natuitatem

Expanded text:
quia nec tum sermone poterat, prophetico gaudio revelavit. Nullus ignorat, carissimi, omnem parvulum, materno ab utero prodeuntem, intra ipsa lucis exordia moestis concrepare vagitibus; solus Baptista Domini ultra legem nascentium nativitatem suam laetitiae exsultatione praevenit. Et quam decuit, fratres, ut de matre sterili nasceretur, qui fecunditatem virginis revelabat; quatenus mirabilem partum mirabiliter natus ostenderet. Illud etiam quam stupendum, quamque magnificum, quod Zacharias sacerdos, pater futurus prophetae; quia hoc ipsum, quod gerebatur, angelo loquenti non credidit, usum loquentis amisit, donec, promissione completa, natus novi hominis praeco paternae linguae vincula relaxaret. Os enim quod angelus clauserat, promissus ab angelo filius reseravit. Nam cum de nuncupatione parvuli cognatorum, vicinorumque haesitaret arbitrium, proprietatem veri nominis ejus, quam angelo dictante didicaperuit; ut ejus nativitatem
Abbreviated transcription (Latin):
inuentus. Et consuluerunt pꝰ
hec dominũ: utrumnam uen¬
turus eẽt illuc. Responditiꝑ
dominꝰ. Ecce abscontitus est do¬
mi. Cucurrerunt itaꝙ. et tule¬
runt eum inde. Stetitq in me¬
dio ppłi et altior fuit iiniu̾so po¬
pulo ab humero et sursum.
uit cunctus ppłs et ait. uiuat
rex. Locutus est autem samuel
ad populum legem regni. et
scripsit in libro. et reposuit co¬
ram domino. Et dimisit samu¬
el omnem ppłm singulos in do¬
mum suam. S et saul abiit in
domũ suam in gabaa: et abiit
cum eo pars exercitus. quoꝵ te.

Expanded text:
inventus et consuluerunt post haec Dominum utrumnam venturus esset illuc responditque Dominus ecce absconditus est domi cucurrerunt itaque et tulerunt eum inde stetitque in medio populi et altior fuit unipulo ab humero et sursum. vit omnis populus, et ait: Vivat rex! Locutus est autem Samuel ad populum legem h. judicium regni, et scripsit in libro, et reposuit coram Domino: et dimisit Samuel omnem populum, singulos in domum suam. Sed et Saul abiit in domum suam in Gabaath, et abiit cum eo pars exercitus, quorum te
Abbreviated transcription (Latin):
montem excelsum et eminen¬
tem. In monte sublimi israhel
plantabo illum et erumpet in
germen. & faciet fructum: et
erit in cedrum magnam. Et ha¬
bitabunt sub eo om̃s uolucres.
uniu̾sum uolatile sub umbra
srondium enis nidificabit. Et
scient omĩa ligna regionis. quia
ego dominꝰ humiliaui lignum
sublime. et exaltam lignum hu¬
mile. et siccaui lignum uiride.
et frondere feci lignum aridum:
ego dominꝰ locutus sum et feci. Et
factus est sermo dñi ad me: dic̃es.
Quid est quod int̾ nos parabolã
uertitis in ꝓu̾bium istud in ter
ram isrł. dicentes. patres come¬
derunt nuam acerbam. et den¬
tes filioꝵ obstupescunt: Hmio¬

Expanded text:
montem excelsum et eminentem in monte sublimi Israhel plantabo illud et erumpet in germen et faciet fructum et erit in cedrum magnam et habitabunt sub eo omnes volucres universum volatile sub umbra frondium eius nidificabit et scient omnia ligna regioniEgo Dominus humiliaui lignum sublime | et exaltaui lignum humile, et siccaui lignum uiride, et frondere ego Dominus locutus sum et feci et factus est sermo Domini ad me dicens quid est quod inter vos parabolam vertitis in proverbium istram Israel, dicentes: Patres comederunt uvam acerbam, et dentes filiorum obstupescunt? H
Abbreviated transcription (Latin):
rit. et nudum oꝑuerit uestim̃¬
to: ad usuram ñ cõmodañt. et
amplius non acceꝑitz ab iniqui¬
tate auerterit manum suam. &¬
iudicium uerum fecerit inter ni¬
rum et uirum. in preceptis me¬
is ambulauerit. et inidicia mea
custodierit ut faciat ueritatem.

Expanded text:
dum operuerit uestimento, ad usuram non commodauerit et amplius non acceperit, ab iniquitate auerterit manum suam, iudicium uerum fecerit inter uirum et uirum, in praeceptis meis ambulauerit et iudicia mea custodierit, ut faciat ueritatem
Abbreviated transcription (Latin):
querela. et intoto facti sunt
sine querela. mox sterilitas fugit.
Reunuscit senectus: ficles concipit
parit castitas. nascitur maior ho¬
minum. par angłis. tuba celi: pre
co xp̃i. archanum patris. filii nũ¬
tius. signifer suꝑni regis: peccato¬
rum uenia. iudoꝵ correctio. uoca¬
tio gentium: et ut ꝓprre dicam. le¬
gis et gr̃e fibula que diploidem
sumini sacerdots sc̃õ patri iunge¬
bat in corꝑe. Euangłista ergo uit¬
tutes patris matrisq describit ut
generantium meritis dignitas ger¬
minis nasceretur: et ꝓbaret᷑ ma¬
ior homine. qui ortu suo excede¬
bat leges natiuitatis humane.
S si ꝓcessurus est. iam nascatur
iohannes. quia instat natiuitas
xp̃i Surgat nob̾ lucifer. quia iu¬
bar iam ueri solis erumpit: et
uocem ꝓmat preco. quia ad est

Expanded text:
est querela, et in totum facti sunt sine querela; mox sterilitas fugit, reviviscit senectus, fides concipit, parit castitas, nascitur major homine, par Angelis, tuba coeli, praeco Christi, arcanum Patris, Filii nuntius, signifer superni regis, peccatorum venia, Judaeorum correctio, vocatio Gentium, et ut proprie dicam, Legis et gratiae fibula, quae diploidem summi sacerdotis sancto Patri jungebat in corpore. Evangelista ergo virtutes patris matrisque describit: ut ex generantium meritis dignitas germinis nosceretur; et probaretur major homine, qui ortu suo excedebat legem nativitatis humanae. Sed si processurus est, jam nascatur Joannes, quia instat nativitas Christi. Surgat novus lucifer, quia jubar jam veri solis erumpit. Det vocem praeco, quia adest
Abbreviated transcription (Latin):
tẽs quorum hodie natalem
sollempnit̾ celebramus. cunct̾is ẽ
honoranda credentib. quos pro
iusticiȩ pietatisꝙ plenitudine. sal¬
uator mundi humano generi. et
patres ẽẽ dedit et uidices. Qnͣte au¬
tem integritatis. qnteure pietatis
fuerint. hinc uel maxime ꝑuiden¬
dum est: quod ille eos ad emen¬
dationem corrupti scli. ⁊ ministiũ
sue uoluntatis elegit. quẽ

Expanded text:
es, quorum hodie natalem solemniter celebramus, cunctis est honoranda credentibus, quos pro justitiae pietatisque plenitudine Salvator mundi humano generi et patres esse dedit et judices. Quantae autem integritatis, quantaeve pietatis fuerint hinc vel maxime pervidendum est, quod ille eos ad emendationem corrupti saeculi, et ministerium suae voluntatis elegit, que