comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ens uuluerat. Niulatĩ ⁊ ꝑ singulos
aitus laceranit. Quis crat huꝰ ipcri
facinus marius exercens: si illũ añ
bustum. Quinti catuli carpebat: gra¬
iussimus ntissimi uni tineribus
supra quos uir mali exẽpli ppłaris
tamẽ. a nõ tam ĩmerito ꝙͣ minis a¬
matus ꝓstillicidia sangͥnem dabat
Dignus erat marius qui illa pat̾et
Sylla qui iuberet. Catelina qui faceret
Scd indigna. Ri.p. que in corpus suũ
ꝑiter ⁊ hostiũ ⁊ iudicũ gladios recipet
Quid antiqua ꝑscrutor: Modo .C. le¬
sar sextũ papinium tiui pater crat
flagellis cecidit. Torsit nõ q̃stionis
scd anim causa. Deinde a deo ĩpaciens
fuit differende uolũtatis ꝙͣ in gentem
crudelitas sine dilacõe posccbat. Ut
in cirrha maternoꝵ ortoꝵ q̃ porticũ
a ripa separat mambulãs quosdã
ex illis cũ matronns atq alus senato¬
nib ad luceruã decollaret. Quid ĩstabut
qd̾ piculũ aut pͥuatũ ant publicum
una uox minabatur ꝙͣtum fuit lucẽ
expeclare Demqz ne senatores ppli

Expanded text:
lnerabat, paulatim et per singulos artus laceravit. Quis erat huius imperii facinus manus exercens ? Is illum ante bustum Quinti Catuli carpebat gravissimus mitissimi viri cineribus, supra quos vir mali exempli, popularis tamen et non tam immerito quam nimis amatus per stillicidia sanguinem dabat. Dignus erat Marius qui illa pateretur. Sulla qui iuberet, Catilina qui faceret, sed indigna res publica quae in corpus suum pariter et hostium et vindicum gladios reciperet. Quid antiqua perscrutor ? Modo C. Caesar Sex. Papinium, cui pater erat flagellis cecidit, torsit, non quaestionis sed animi causa; deinde adeo impatiens fuit differendae voluptatis, quam ingentem crudelitas eius sine dilatione poscebat, ut in xysto maternorum hortorum, qui porticum a ripa separat, inambulans quosdam ex illis cum matronis atque aliis senatoribus ad lucernam decollaret. Quid instabat ? Quod periculum aut privatum aut publicum una nox minabatur ? Quantulum fuit lucem expectare denique, ne senatores populi
Abbreviated transcription (Latin):
faĩliarib coarguebatur. Nec illi ex¬
ꝓbatio latitantis ire ingͣta. Qd in¬
cõgauderet ꝙ iram suam multi in¬
telligerent nẽo sentiret. Sensisset
autẽ insi uis aĩcis obiurgãdi se de¬
disset: sicut ip̃e sibi ĩ aĩcos sũplerat
Quanto magis hoc nobis faciẽdũ
est Rogemus amicissimũ quẽqr¬
nec assenciatur ire nr̃e contra nos po¬
tens malum. & apd̃ nos genosum

Expanded text:
familiaribus et coarguebatur, nec erat illi exfamiliaribus et coarguebatur, nec erat illi exprobratio latitantis irae ingrata. Quidni gauderet, quod iram suam multi intellegerent, nemo sentiret ? Sensissent autem, nisi ius amicis obiurgandi se dedisset, sicut ipse sibi in amicos sumpserat. Quanto magis hoc nobis faciendum est ! Rogemus amicissimum quemq, nec assenciatur ire nostre. Contra nos potens malum et apud nos graciosum
Abbreviated transcription (Latin):
istum uerberib obuirga. nã ego irascor
ob hoc non cecidi p̃p̃ qd alius cecidisset
Irascar inquit plus faciã ꝙͣ oportet
libentius faciã. Non sit iste seruus
meius ptãte: qui in sua nõ ẽ. Aliqͥs
uult irato cõmitti ulcionẽ cũ plato
sibup̃e ĩperiũ abrogauerit. Nichil tͥ
liceat dum irasceris. Quare: quia
uis omĩa licere. Pugna tecũ ip̃e si
uncere si abscondit sulli exitus
non datur. Signa cius obruami
⁊ illam ꝙ tum fieri põt occultã se¬
cretãq teneamus. Cũ magna
idnr̃a molestia fiet. Cupit cxili¬
re ⁊ incendere oculos & mutare faciẽ
sed si emmere illi extra nos licuit
sup̃ nos est. In mio pectoris secessu
recondatur. feraturq nõ ferat.
mmo ĩ ꝯͣrium oĩa eius iuidicia fle¬
ctamus Uultꝰ remictat. Doxle¬
mor sit. Gradus lentior. Paulatĩ
cũ ext̾i̾orib int̾iora formãtur. In
socarte ire signũ erat uocẽ sb̾mittere
loqui ꝑcius. Apparebat tunc illum
s obstare. Deprehendebatur itaq a

Expanded text:
istum verberibus obiurga ; nam ego irascor. " Ob hoc non cecidit, propter quod alius cecidisset. " Irascor," inquit; "plus faciam quam oportet, libentius faciam ; non sit iste servus in eius potestate qui in sua non est." Aliquis vult irato committi ultionem, cum Plato sibi ipse imperium abrogaverit ? Nihil tibi liceat, dum irasceris. Quare ? Quia vis omnia licere. Pugna tecum ipse ! Si vincere, si absconditur, si illi exitus non datur. Signa eius obruamus et illam quantum fieri potest occultam secretamque teneamus. Cum magna id nostra molestia fiet, cupit enim exilire et incendere oculos et mutare faciem ; sed si eminere illi extra nos licuit, supra nos est. In imo pectoris secessu recondatur feraturque, non ferat ; immo in contrarium omnia eius indicia flectamus. Vultus remittatur, vox lenior sit, gradus lentior ; paulatim cum exterioribus interiora formantur. In Socrate irae signum erat vocem summittere, loqui parcius. Apparebat tunc illum sibi obstare. Deprendebatur itaque a
Abbreviated transcription (Latin):
pucrorum greges castrat. sub gla¬
dio manti uent uror morte con¬
tempta. Uideatur et ambicio ma¬
qui annui. Non ẽ contenta hono¬
ribus annius. si fieu põt uno noĩe
occupare faustus uult per onniẽ
urbem titulos disponere. Omĩa ista.
non refert in qnͣtũ procedant ex tẽ¬
dantq se. angusta sunt misera
depressa. Sola sublimis ⁊ excelsa
uutus est. Nec quicqmͣ magnũẽ

Expanded text:
puerorum greges castrat, sub gladium mariti venit morte contempta ; videatur et ambitio magni animi—non est contenta honoribus annuis ; si fieri potest, uno nomine occupare fastus vult, per omnem orbem titulos disponere. Omnia ista, non refert in quantum procedant extendantque se, angusta sunt, misera, depressa; sola sublimis et excelsa virtus est, nec quicquam magnum est
Abbreviated transcription (Latin):
uiti inuidiam. bonus fruitur bona
consciencia. Malis hominib tutissi¬
mũ est effugere. Nulla pusillado¬
mus que multos amicos capit
Scire uti pauptate maxima felici¬
tas. Acuit intencio nuuũ frãgit am¬
mũ remissio. Numꝙͣ scelus scclere

Expanded text:
viti invidiam. Bonus fruitur bona viti invidiam. Bonus fruitur bona conscientia. Malis hominibus tutissimum est cito fugere. Nulla pusilla domus, quae multos amicos capit. Scire uti paupertate, maxima felicitas. Acuit intentio, frangit animum remissio. Nunquam scelus scelere
Abbreviated transcription (Latin):
obiicit alteri qd sibi obiicicudum
ut licennosa manapia animi ĩ¬
perio redige. linguã libidincm.
uentrẽ. cupiditatẽ q cõprime. si nõ
potes paululũ remicte. Sepe ca que
sanari racione nõ poterant sanata
sunt tp̃e. Qui propter pecume a¬
morẽ ⁊ libidinũ moritur. ostẽdit
se nũꝙͣ̃ sui causa uixisse. Turpia
ne dixeris. paulatim enim pudor
ꝑ uerba discutitur. Sic habita. ut
potius laudetur dñs ꝙͣ donns
Consuetudinaria res est ĩnocẽcia
non dannacio s cã hoĩem turpẽ facit
obligandi pauci offendendi. nã me
adinisce facilius eram penctrant
Uerlri que molli uadũt uia. ꝙ̃ aspa
Nemo cium se mutat qui nutari
se desperat. Quocũ scribens aliquid
dicturus es sato moꝵ tuorũ te ho¬
uunibz cyrographum dare. Qui
in seruos irascitur ⁊ crudelis ẽ sa¬
tis ostendit potestatem aducesus
alienos sibi defuisse. Qui nescit
tacere nescit ⁊ loqui. facilius est
pauperi contemptũ effugere ꝙͣ di¬

Expanded text:
objicit alteri; sibi objiciendum. objicit alteri; sibi objiciendum. Ut licentiosa mancipia animi, imperio rege linguam, libidinem, ventrem; cupiditatemque comprime: si non potes, paululum remitte. Saepe ea quae sanari ratione non poterant, sanata sunt tempore. Qui propter pecuniae amorem et libidinum moritur, ostendit se nunquam sui causa vixisse. Turpia ne dixeris, paulatim enim pudor per verba discutitur. Sic habita, ut potius laudetur dominus quam domus: consuetudinaria res est innocentia. Non damnatio, sed causa hominem turpem facit.obligandi, pauci offendendi; nam memadmisce; facilius enim penetrant verba quae molli vadunt via, quam aspera; nemo enim se mutat, quia mutari se desperet. Quoties scribens aliquid dicturus es, scito morum tuorum te hominibus chirographum dare. Qui in servos irascitur et crudelis est, satis ostendit potestatem adversus alienos sibi defuisse. Qui nescit tacere, nescit loqui. Facilius est pauperi contemptum effugere quam di
Abbreviated transcription (Latin):
seueritas. Quietissimã uitã agerẽt
hoĩes in t̃ris. si hec duo uerba a natu¬
ra oĩm rerum tollerent meũ ⁊ tuũ
Qui pauptatẽ timet timendus est
uires tuas amci magis senciant
beneficia ꝙͣ ĩuirias. Pecumia non
ues esse et felix. Auribz freꝙͣcus ꝙ̃ lingͣ
utere. Quicquid dicturus ee añꝙͣ alus¬
dicito tibi. Nichil interest int̾ iratũ
ar in samĩ. insi unus dies. alt̾ sẽper
irascitur. alt̾ semper in sauit. facilli¬
me bonis frueris: si ea uitaucris q̃
uictu paucris. Cũ alienos tunucris
terp̃ui uerere. nam sepe sunc aliis ec̃
potes. sine te nunꝙͣ. Si bene te ĩstru¬
teris pudeat de teriora facere. Quid
ꝑsua seris erit dicrũ. quod cogita¬
ucris erit in occasione Alt̾i sꝑ igno¬
scito: tibup̃i nũꝙͣ. Tantũ ad uirtu¬
tem adicies. qnͣtum ex uoluptate
abstraxeris. Stultũ est sõno dele¬
ctari ⁊ quasi mortẽ molmi. cũ som¬
uicia faciũt. Nichil tuipius ꝙͣ qui

Expanded text:
severitas. V. Quietissimam vitam agerent severitas. V. Quietissimam vitam agerent homines in terris, si haec duo verba a natura omnium rerum tollerent, meum et tuum. Qui paupertatem timet, timendus est. Vires tuas amici magis sentiant beneficiis quam injuriis. Pecunia non ves esse et felix. Auribus frequentius quam lingua utere. Quidquid dicturus es, ante quis tibi. Nihil interest inter iratum et insanum, nisi unus dies: alter non semper irascitur, alter semper insanit. Facillime bonus fueris, si ea vitaveris quae vituperaveris. Cum alienos timueris, te ipsum verere: nam saepe sine aliis esse potes, sine te nunquam. Si bene te instruxeris, pudeat deteriora facere. Quod persuaseris erit diuturnum, quod coegeris erit in occasione. Alteri semper ignoscito, tibi ipsi nunquam. Tantum ad virtutem adjicies, quantum ex voluptate abstraxeris. Stultum est somno dejectari, et quasi mortem moliri. Bovicium faciunt. Nihil turpius quam qui
Abbreviated transcription (Latin):
uuscecur malus est. Neminẽ lau¬
daucris. neninem cito accusaĩus.
semp puta te cum his testĩonium
dicere. Diciũ est omnĩa credere. Di¬
cium nichil credere. Utendũ ẽ diui¬
ciis. non abutendũ. Nullũ putaius
locum sine teste excusacoẽm q̃rere¬
forcior est qui cupiditutẽ unicit ꝙͣ
qui hostem subiicit. et difficilimũ
seip̃m unicere. Inique irascitur qui
sius irascitur. Amare sic incipe tãꝙͣ
nõ liceat desmere. Magnarũ rerum
etiam si successus nõ fuent. honestꝰ
est ip̃e conatus. Nobilitas annini ẽ
gencrositas sensus. Nobilitas cor¬
culũ prebet anmꝰ eger. Nunꝙ̃ sit tr¬
stis facies tibi ĩ cõmodo alt̾ius. Lumo
sum: quomodo deuitabo seculariũ reꝵ
ĩudiam. Si felicitatem iactaueris
multis diues eris. Quomodo optinie
potenciam tuehor. impotencia occa¬
sioms locum tenet ĩnocencie ꝓximiũ
tas in uicio est Boni iudicis ẽ dispen¬
sare non tantũ quod dampnandũ
sit sed quia proximꝰ iustĩe modus

Expanded text:
scetur, malus est. Neminem laudaveris, neminem cito accusaris: semper puta te cum diis testimonium dicere. Vitium est omnia credere, vitium nihil credere. Utendum est divitiis, non abutendum. Nullum putaveris locum sine teste. Ex cusationem quaereFortior est qui cupidi tatem vincit quam qui hostem subjicit. Est difficillimum, se ipsum vincere. Inique irascitur, qui suis irascitur. Amare sic incipe, tanquam non liceat desinere. Magnarum rerum etiam si successus non fuerit, honestus est ipse conatus. Nobilitas animi est generositas sensus; nobilitas corculum praebet animus aeger. Nunquam sit tristis facies tibi in commodo alterius. Homo sum: quomodo devitabo secundarum rerum invidiam? Si felicitatem jactaveris, cum multis dives eris. Quomodo optime potentiam tuebor? Impotentia occasionis. Locum tenet innocentiae proximuitas in vitio est. Boni judicis est dispensare, non tantum quid damnandum sit, sed quatenus. Proximus justitiae modus,
Abbreviated transcription (Latin):
nomũbz agros colit. et sub singulis
uillicis latiores habet fines ꝙ̃ quos
consules sorciebant᷑ uidebatur ⁊ li¬
bido magni amini. Trãsuciat freta

Expanded text:
nibus agros colit et sub singulis vilicis latiores habet fines quam quos consules sortiebantur; videatur et libido magni animi—transnat freta
Abbreviated transcription (Latin):
ronas misit. et obseruare iusfit
an sumeret. Sumplit eo die quo
filiũ extulerat ĩmo quo nõ extule¬
rat. Iacebat cõuiua centesmnus. ⁊
pociones uix honestas natalibus
liberoꝵ podagncus senex hauriebat
tum interim nõ latͥmas emisit: n ͨ

Expanded text:
ronas misit et observare iussit ronas misit et observare iussit an sumeret; sumpsit. Eo die, quo filium extulerat, immo quo non extulerat, iacebat conviva centesimus et potiones vix honestas natalibus liberorum podagricus senex hauriebat, cum interim non lacrimam emisit, n
Abbreviated transcription (Latin):
epe autẽ sacius fuit dissimu¬
lare ꝙͣ ulcisci potenciorum
nurie hilari uultu nõ pacienter tan¬
tum ferende sunt. facient itcrũ si
se fecisse crediderint. Hoc habent pes¬
simũ anui magna fortuna inso¬
lentes quos leserunt oderunt. Nlo¬
tissima uox est eius qui in cultu. Re¬
gum consenuerat. Cũ illũ quidem
interrogaret: qm̃ rarissimã rẽ in
aula cõnsecutus est. Inurias ĩ qͥt
accipiendo ⁊ gr̃ãs agendo de ip̃is sere¬
a deo ñiniam uindicare nõ expedit
ut ne fateri quidẽ expediat.C. Cesar
pastoris splendidi equitis romami
filiũ cũ i custodia habuisset in ĩ¬
mũdiciis eius ⁊ incultiorib capillis
offensus rogante patre. Ut salutẽ
sibi filii concedaret: quasi de supli¬
duci protinus iussit. Netanien
omnia inhumane faceret aduer¬
sum patrẽ ad cenã illũ ñutauit¬
eiuis exprobante ꝓpmnauit illi. Ce¬
sar heminam ⁊ posuit illi custodẽ
ꝓdurauit miser: nõ aliter ꝙ̃ si filii
sanguinẽ biberet. Unguentũ ⁊ co¬

Expanded text:
epe autem satius fuit dissimulare quam ulcisci. Potentiorum iniuriae hilari vultu, non patienter tantum ferendae sunt ; facient iterum, si se fecisse crediderint. Hoc habent pessimum animi magna fortuna insolentes: quos laeserunt et oderunt. Notissima vox est eius qui in cultu regum consenuerat. Cum illum quidam interrogaret, quomodo rarissimam rem aula consenuerit: Iniurias, inquit, accipiendo et gratias agendo de ipsis etcadeo iniuriam vindicare non expedit, ut ne fateri quidem expediat. C. Caesar Pastoris splendidi equitis Romani filium cum in custodia habuisset munditiis eius et cultioribus capillis offensus, rogante patre ut salutem sibi filii concederet, quasi de suppliuci protinus iussit; ne tamen omnia inhumane faceret adversum patrem, ad cenam illum eo die innihil exprobrante. Propinavit illi Caesar heminam et posuit illi custodem; perduravit miser, non aliter quam si fili sanguinem biberet. Unguentum et co
Abbreviated transcription (Latin):
tauroꝵ cormia iactantur in bricuũ
⁊ arena pulsu pedũ spargitur leones
fremũt inflantur irritatis colla ser¬
pentib rabidarũ canũ tristis aspettus
est. Nullũ est aĩal tam horrendũ tã
pͥniciosumq natura. ut nõ apparẽ¬
at in illo. si illis ira m̃asit noue feri¬
tatis accessio. Nec ignoro. ceteros
quoq affectus uix occultari libidinẽ
metũqz et audaciã dare sui signa et
posse prenosci. Neq enim ulla uehemẽ¬
cior intra cogitatio ẽ que nichil mo¬
ueat in uultu. Quid ergo interest
qd̃ alii affectus apparet hic eminet
Iam uero si effectus eius damnaq
intueri uelis nulla pestis humano
generi pluris stetit. uidebis cedes ac
uenena et eor mutuas sordes. ⁊ urbiũ
clades. et totaꝵ exicia gẽctiũ ⁊ prĩti¬
pum. sub auili hasta capita benalia
et subiectas tertis faces nec intra ince¬
ma coercitos ignes sed ingencia spa

Expanded text:
taurorum cornua iactantur in vacuum taurorum cornua iactantur in vacuum et harena pulsu pedum spargitur, leones fremunt, inflantur irritatis colla serpentibus, rabidarum canum tristis aspectus est. Nullum est animal tam horrendum tam perniciosumque natura, ut non appareat in illo, simul ira invasit, novae feritatis accessio. Nec ignoro ceteros quoque affectus vix occultari, libidinem metumque et audaciam dare sui signa et posse praenosci ; neque enim ulla vehementior intrat concitatio, quae nihil moveat in vultu. Quid ergo interest ? Quod alii affectus apparent, hic eminet. Iam vero si effectus eius damnaque intueri velis, nulla pestis humano generi pluris stetit. Videbis caedes ac venena et reorum mutuas sordes et urbium clades et totarum exitia gentium et principum sub civili hasta capita venalia et subiectas tectis faces nec intra moenia coercitos ignes sed ingentia spa
Abbreviated transcription (Latin):
cus acta suspiria Ina irascenciũ cadẽ
signa sunt. flagrant. emicant aculi
multos ore tuo rubor ⁊ estuante ab miis
precordiis sangume. labia quatĩt
dentes cõprimunt: horrent ac subri¬
gunt᷑ capilli spũs coactus ac stridens
articuloꝵ seipõs torquẽciũ somis ge¬
mitus mugitusqz ⁊ parũ explanatis
uocibz sermo preruptus ⁊ complose se¬
pius manus. ⁊ pulsata humꝰ pedib.
⁊ totũ concitũ corpus magnasq ire
minas agens feda uisu ⁊ horrẽda fa¬
cies deprauantiũ se atq ĩtumescẽtiũ
Nescias utrũ magis detestabile uitiũ
sit andeforme: Cetera licet abscõdere
et in abdito alere ira se profert: ⁊ in
faciem exit. quãtoqz maior hec est. ef¬
feruesat mainfestius. Non uides ut
ominũ aĩalium simul ad nocendũ
ĩ surrexerunt precurrant note ac to¬
ta corpora solitũ quietũqz egrediant
habitũ et feritate suã exasperãt Spu¬
mant apris ora. dentes acuũt attritu

Expanded text:
tius acta suspiria, ita irascentium eadem tius acta suspiria, ita irascentium eadem signa sunt : flagrant ac micant oculi, multus ore toto rubor exaestuante ab imis praecordiis sanguine, labra quatiuntur, dentes comprimuntur, horrent ac surriguntur capilli, spiritus coactus ac stridens, articulorum se ipsos torquentium sonus, gemitus mugitusque et parum explanatis vocibus sermo praeruptus et conplosae saepius manus et pulsata humus pedibus et totum concitum corpus" magnasque irae minas agens," foeda visu et horrenda facies depravantium se atque intumescentium —nescias utrum magis detestabile vitium sit an deforme. Cetera licet abscondere et in abdito alere ; ira se profert et in faciem exit, quantoque maior, hoc effervescit manifestius. Non vides ut omnium animalium, simul ad nocendum insurrexerunt, praecurrant notae ac tota corpora solitum quietumque egrediantur habitum et feritatem suam exasperent ? Spumant apris ora, dentes acuuntur attritu,
Abbreviated transcription (Latin):
registi ame Nouate ut
scriberem quẽ ad modũ
posset ira leniri. nec ĩ¬
merito mͥ uideris hũc
preciput affectũ ptamusse maxime
ex om̃ibr tetrũ ac rabidũ. Ceteris enĩ
aliquid quieti placidiq mest. Hic
totus concitatus et in impetu est doloris
armor sangiũs supplicioꝵ m̃ĩme hũa¬
na fruens aipiditate dũ alteri noccat
sui negligẽs in ip̃a irruens tela. ⁊ ultiõi
sccũ nultã trattare auidus. Quidam
itaq csapientib uiris irã dixerunt
breuẽ insamã eque eĩ ĩpotẽs su est
decoris oblita. necessitudinũ ĩmemor
In quoͦ cepit ptinax et intẽta ratiomi
consiliisq preclusa. Uaius agitata cau¬
sis ad conspectũ equi ueriq ĩhabilis
ruma similuna que sup id quod oppssere
frangant. Ot scias autẽ non esse sanos
quos ira possedit ip̃m illoꝵ hĩtum ĩ tucre
Nam ut furentiũ certa iudicia sunt
audax ⁊ ininax uultus. tristis frons
torua facies. citatus gradus. inquicte
manus color uersus. crebra et hehemẽ¬

Expanded text:
egisti a me. Novate, ut scriberem quemadmodum posset ira leniri, nec immerito mihi videris hunc praecipue affectum pertimuisse maxime ex omnibus taetrum ac rabidum. Ceteris enim aliquid quieti placidique inest, hic totus concitatus et in impetu doloris est, armorum sanguinis suppliciorum minime humana furens cupiditate, dum alteri noceat sui neglegens, in ipsa irruens tela et ultionis secum ultorem tracturae avidus. Quidam itaque e sapientibus viris iram dixerunt brevem insaniam; aeque enim impotens sui est, decoris oblita, necessitudinum immemor, in quod coepit pertinax et intenta, rationi consiliisque praeclusa, vanis agitata causis, ad dispectum aequi verique inhabilis, ruinis simillima, quae super id quod oppressere franguntur. Ut scias autem non esse sanos quos ira possedit, ipsum illorum habitum intuere ; nam ut furentium certa indicia sunt audax et minax vultus, tristis frons, torva facies, citatus gradus, inquietae manus, color versus, crebra et vehemen
Abbreviated transcription (Latin):
ontinencia demde his termi¬
ins te astringat. caue ne par¬
cus sis. ne suspiciose ⁊ timide manũ
contrahas. Ne in minimis quoqz
speculũ ponas. Nam talis et tã cirtũ¬
cisa uilis putabitur integritas. Hac
ergo mediccritatis linea continen¬
ciam obseuiabis. ut nec uoluptati
deditus prodigus et luxuriosus ap¬
pareas. Nec auara tenacitate sor¬
didus aut obscurus ex istas Qlit̾

Expanded text:
ontinentia deinde his terminis astringat: cave ne parcus sis, ne speciose et timide manum contrahas. Ne in minimis quoque speculum ponas. Nam talis et tam circumcisa vilis putabitur integritas. Hac ergo mediocritatis linea continentiam observabis, ut nec voluptati deditus, prodigus et luxuriosus appareas nec avara tenacitate sordidus aut obscurus exsistas. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
uultus aduersior uisus ẽ. Non deerit
suspicionis argumẽtacio Sĩplicitate
opus ẽ: ⁊ benigna rerũ extĩacione
Nichileĩ qd in oculos incurret ma¬
infestũqz erit credamus. Et qͦcens
suspicio nr̃a uana apparũit: obiur¬
gemur crudclitatẽ Hec enĩ castigacio
consuetudinem efficiet nõ facile credẽ

Expanded text:
vultus aversior visus est." Non deerit vultus aversior visus est." Non deerit suspicioni argumentatio. Simplicitate opus est et benigna rerum aestimatione. Nihil nisi quod in oculos incurret manifestumque erit credamus, et quotiens suspicio nostra vana apparuerit, obiurgemus credulitatem; haec enim castigatio consuetudinem efficiet non facile crede
Abbreviated transcription (Latin):
medici caueret: acceptam pocionẽ
nõ ueritus bibit plus igitur de aĩco
suo credidit. dignus fuit qui ĩnocẽ¬
tem haberet: dignus qui faceret
hoo ergo magis inalexandro laudo
quia nemo tã obnoxius ire fuit
Quo maior aut̃ moderacio ĩ regib
hoc laudanda magis ẽ. fecit hoc ⁊.c.
Cesar ille. qui bictoria auili clemẽtissiẽ
usus est. Cũ sentenciã dep̾hendisset
epła̾rum ad pompeium missarum
ab his qui uidebantur. aut in diu̾sis
aut in neutris fuisse ꝑtibz cõbussit
ꝙͣius ĩmoderate soleret irasci: ma¬
luit tũ nõ posse. Gratissimũ putãt
genus uenie: nescire qd quisqz pec¬
casset: plurnnum mali crudelitas
facit. Sed ne audiendũ quidem est
quoniã in quibdam rebus sacuis
est decipi ꝙͣ diffidere lollenda ex aĩo
suspicio. ⁊ cõiectura fallacissima ir¬
ritumenta Ille me parũ humane
salutauit Ille osculo meo nõ adhe¬
sit Ile nichoatũ semonẽ cito arru¬
pit. Ille ad cenã nõ uocauit. Illius

Expanded text:
medici caveret, acceptam potionem medici caveret, acceptam potionem non deterritus bibit. Plus sibi de amico suo credidit. Dignus fuit qui innocentem haberet, dignus qui faceret ! Hoc eo magis in Alexandro laudo, quia nemo tam obnoxius irae fuit ; quo rarior autem moderatio in regibus, hoc laudanda magis est. Fecit hoc et C. Caesar ille qui victoria civili clementissime usus est ; cum scrinia deprendisset epistularum ad Cn. Pompeium missarum ab iis, qui videbantur aut in diversis aut in neutris fuisse partibus, combussit. Quamvis moderate soleret irasci, maluit tamen non posse ; gratissimum putavit genus veniae nescire quid quisque peccasset. Plurimum mali credulitas facit. Saepe ne audiendum quidem est, quoniam in quibusdam rebus satius est decipi quam diffidere. Tollenda ex animo suspicio et coniectura, fallacissima irritamenta. " Ille me parum humane salutavit ; ille osculo meo non adhaesit ; ille inchoatum sermonem cito abrupit ; ille ad cenam non vocavit ; illius
Abbreviated transcription (Latin):
humane naturt uiciũ suspectũ. notũq
nobis sit. Quodq inuiti audium
scimur. Qd̾q nõ crminacoib tantũ
sed suspicionib ĩpelliuur. et ex uul¬
tu risuq alieno peiora int̾pretati ĩ¬
nocentib irascinur. Itaq agenda ẽ
contra se causa absentis: ⁊ ĩ suspẽ¬
so ira retinenda. putest eiñ pena di¬
lata exigi nõ potest exacta reuocar
Hotus ẽ ille trrãnicida qui ĩ ꝑfecto
opere cõprehensus & ab ĩpio tortus
Ut conscios uidicaret: cutũstantet
amicos tyrãm noĩauit. quib ꝙͣ
maxime charam salutẽ eius sciebat
Et cum ille singulos ut nõĩati fu̾ant
octidi iussisset: int̾rogauit ꝓ antiqͥs
et quis fupesset. Tu iniquit solus
nemĩcmn eiñ aliũ qui chinus esseez
reliqui: effecit ira ut tyrãnus tyrãnicide
manus accõmodaret: ⁊ presidia sua gla¬
dio suo cederet. Quãto aĩosius alexãder.
qui cũ legisset eplãm matris qua ad¬
monebatur: ut a ueneno philippi

Expanded text:
humanae naturae vitium suspectum notumque humanae naturae vitium suspectum notumque nobis sit, quod, quae inviti audimus, scimur. Quid, quod non criminationibus tantum, sed suspicionibus impellimur et ex vultu risu que alieno peiora interpretati innocentibus irascimur ? Itaque agenda est contra se causa absentis et in suspenso ira retinenda ; potest enim poena dilata exigi, non potest exacta revocari. Notus est ille tyrannicida, qui imperfecto opere comprehensus et ab Hippia tortus, ut conscios indicaret, circumstantes amicos tyranni nominavit quibusque maxime caram salutem eius sciebat ; et cum ille singulos, ut nominati erant, occidi iussisset, interrogant!, ecquis superesset, " Tu," inquit, " solus ; neminem enim alium cui carus esses reliqui." Effecit ira, ut tyrannus tyrannicidae manus accommodaret et praesidia sua gladio suo caederet. Quanto animosius Alexander! Qui cum legisset epistulam matris, qua admonebatur, ut a veneno Philippi
Abbreviated transcription (Latin):
diuitias parentũ in conspettu ha¬
becit nõ in usu. Exprobent ĩlli pperã
facta. Perinebit ad iem preceptorie
pedagogosq pius placidoo dan. Pro¬
rimis applicatur oẽ qd tenerum est¬
ct in eorũ sumilitudiẽm cresat. Nu¬
tritiũ ⁊ pedagoꝵ rectulere mox ĩ ado¬
lescencia mores. apud platonẽ edu¬
lemus aũ omĩa uictus et nõ p̃̾ciosa
uestis ⁊ silĩs cultus. Cum cqualibus
nõ irascetur aliquẽ sibt cõpari quẽ ab
inicio multis parẽ feceris. Sed hec ad
liberos nr̃os ꝑtinent. In nobis quidẽ
sors nascendi ⁊ educatio: nec uicui locũ
uec iã precepti habet. Sequẽtia or di¬
nanda st̃. Contra p̾ͥmas itaq causas
pugnare debenius. Causa autẽ ira¬
cũdie opinio ĩiuirie est. cui nõ facile
credendum est. nec aptis quidẽ ma¬
infestisq statim accedendum est.
Quedã enĩ falsa ueri speciẽ ferit.
Dindũ sꝑ est tp̃s. Uentatẽ dies apit
Ne fint aures crimmãtib faciles. hxc

Expanded text:
divitias parentium in conspectu hadivitias parentium in conspectu habeat, non in usu. Exprobrentur illi perperam facta. Pertinebit ad rem praeceptores paedagogosque pueris placidos dari. Proximis aet in eorum similitudine crescit. Nutricis et pedagogi retulere mox in adholescentiam mores. Aput Platonem edue omnia victus sit et non pretiosa vestis et similis cultus cum aequalibus. Non irascetur aliquem sibi comparari quem ab initio multis parem feceris. Sed haec ad liberos nostros pertinent; in nobis quidem sors nascendi et educatio nec vitii locum nec iam praecepti habet ; sequentia ordinanda sunt. Contra primas itaque causas pugnare debemus. Causa autem iracundiae opinio iniuriae est, cui non facile credendum est. Ne apertis quidem manifestisque statim accedendum ; quaedam enim falsa veri speciem ferunt. Dandum semper est tempus; veritatem dies aperit. Ne sint aures criminantibus faciles ; hoc
Abbreviated transcription (Latin):
mus aliqd̃ lax amentũ indesidiã uo
aciũq nõ resoluenius et procul a
contactu deliciarũ retinebimꝰ ui
chil enĩ magis fecit iracũdos ꝙ̃ edu¬
catio mollis ⁊ blanda Ideo unicis quo
plus indulgetur pupillisq quo plꝰ
licet. corruptior ammnus est. Non
resistet offensis cui nichil unꝙͣ ne¬
gatum est aulacumas sollicita semper
mater abstergit. cui de pedagogo satiffactũ
est. Non uides ut maiorẽ quanq fortiã
maior ira comitetur In diuitib nobi¬
aibusqot magi̾utib precipite. en potet
cũ qui cquid leue ⁊ mancm aco epatet
secunda se aura sustulis fclictae iracũ¬
diam nutut ubi aures suplas assen¬
tatorũ turba citũstent. tibi eui ille
respondeat. nõ profastigio te tuo me
Longe ituq ab assentacos puentiar¬
mouẽda est Audiat bei si et timeat ĩ¬
termi bereatut. sempmaiorib assur¬
dar Nichilꝑ nacũdiam eroret. Quos
flenti negatũ fuerait quieto affeuat

Expanded text:
mus aliquod laxamentum, in desidiam vero mus aliquod laxamentum, in desidiam vero otiumque non resolvemus et procul a contactu deliciarum retinebimus ; nihil enim magis facit iracundos quam educatio mollis et blanda. Ideo unicis quo plus indulgetur, pupillisque quo plus licet, corruptior animus est. Non resistet offensis cui nihil umquam negatum est, cuius lacrimas sollicita semper mater abstersit, cui de paedagogo satisfactum est. Non vides, ut maiorem quamque fortunam maior ira comitetur ? In divitibus et nobilibus et magistratibus praecipue apparet, cum quidquid leve et inane in animo erat secunda se aura sustulit. Felicitas iracundiam nutrit, ubi aures superbas adsentatorum turba circumstetit : " Tibi enim ille respondeat ? non pro fastigio te tuo metLonge itaque ab adsentatione pueritia removenda est ; audiat verum. Et timeat interim, vereatur semper, maioribus adsurgat. Nihil per iracundiam exoret ; quod flenti negatum fuerit, quieto offeratur. Et
Abbreviated transcription (Latin):
indolẽ retiuidannus. Diligenti obser¬
tollendum et qd depremendũ est
Silib aliter. facile aut̃ eciã actẽ¬
dentẽ silia decipiunt. Crescit licẽtia
spiritus seruitute cõmniuitur. Assurgͥ
si laudatur ⁊ in spem su bonã adduat
Ged cade̾ ista in solenciã ⁊ iracũdiã
generant. Sic itaq int̾ utrũq regẽdus
est ut modo frems utatur: modo sti¬
nulis nichil hũile nichil seruile pa¬
atur Nichil illi nccesse sit rogare sim¬
pliciter nec prosit rogasse pocius cause
sue ⁊ priorib factis ⁊ honis infuturũ
promissis donctur. In certamib cq̃¬
lium nec binci illũ paciannur nec ira¬
sci. Demus operam ut familiaris sit
his cum quibz contendere solet ut in
certamine assuestat non nocere uel¬
le sed unicere quociens supauerit a
dignum aliquid laude fecerit: actol¬
li non gestnre paciamur. Gaudiũ enĩ
exultatio. exultacoẽm tumor. et
ninna extimacio sui sequitur. dabi¬

Expanded text:
indolem retundamus. Diligenti obserindolem retundamus. Diligenti obsertollendum et quod deprimendum est, similibus alitur, facile autem etiam adtendentem similia decipiunt. Crescit licentia spiritus, servitute comminuitur ; adsurgit, si laudatur et in spem sui bonam adducitur, sed eadem ista insolentiam et iracundiam generant; itaque sic inter utrumque regendus est, ut modo frenis utamur modo stimulis. Nihil humile, nihil servile patiatur; numquam illi necesse sit rogare suppliciter nec prosit rogasse, potius causae suae et prioribus factis et bonis in futurum promissis donetur. In certaminibus aequalium nec vinci illum patiamur nec irasci; demus operam, ut familiaris sit iis cum quibus contendere solet, ut in certamine adsuescat non nocere velle sed vincere ; quotiens superaverat et dignum aliquid laude fecerit, attolli non gestire patiamur, gaudium enim exultatio, exultationem tumor et nimia aestimatio sui sequitur. Dabi
Abbreviated transcription (Latin):
nigenus subtrahat᷑ uiũ. qd pueris
Polato negandũ putat ⁊ ignẽ uetat
igne mcitari. Nec cibis quidẽ ĩplẽdi
sunt. distendentur ciũ corꝑa ⁊ animmis
cũ corpe tumescent. Labor illos citra
lassitudinẽ ex̾ceat ut minuatur. ⁊¬
nõ ut consũmatur calor. minuisqz
ille feruor expumet Lusus quoqz
proderunt. Modica enĩ boluptas la¬
xat ammos & tempat. Huindio¬
ribus sicciorib ⁊ frigidis non ẽ ab
ira piculũ: sed maiore uicia metuẽ¬
da sunt pauor difficultas ⁊ despacio
⁊ suspiciones. mollienda itaq fouẽdaq
talia ingena: et in leticiã euocãda
sunt. Et quia aliis contra nũ: aliis
contra tristĩam remediis utendũ e
Nec dissilib tantũ ista: s contranis
curanda luit Sempci occurremꝰ qd̾ in¬
creuerit. Płimũ in quã ꝓderit ꝓucroe
statun salubriter institui Difficileãt
reginiẽ est. quia dare debemus optrã
ne aut nam in illis nutriamuis: aut

Expanded text:
ingeniis subtrahas vinum, quod pueris ingeniis subtrahas vinum, quod pueris Plato negandum putat et ignem vetat igne incitari. Ne cibis quidem implendi sint ; distendentur enim corpora et animi cum corpore tumescent. Labor illos citra lassitudinem exerceat, ut minuatur, non ut consumatur calor nimiusque ille fervor despumet. Lusus quoque proderunt ; modica enim voluptas laxat animos et temperat. Umidioribus siccioribusque et frigidis non est ab ira periculum, sed ignaviora vitia metuenda sunt, pavor et difficultas et desperatio et suspiciones. Extollenda itaque fovendaque talia ingenia et in laetitiam evocanda sunt. Et quia aliis contra iram, aliis contra tristitiam remediis utendum est nec dissimillimis tantum ista sed contrariis curanda sunt, semper ei occurremus quod increverit. Plurimum, inquam, proderit pueros statim salubriter institui ; difficile autem regimen est, quia dare debemus operam, ne aut iram in illis nutriamus aut
Abbreviated transcription (Latin):
dine aut detractione sangiũs ex
huistus est calor In eadem causa
sunt siti fameq rabidi: ⁊ quib
exangue corpus est maligneqz
alitut ⁊ deficit Omũ inicendit ira. qr
calorẽ auget procuusq natina qdã
brii efferuescunt: quidã lautii. seq
blla alia causa est curiracũdissimst
flaui: rubentesq quib talis natina
calor est: qualis fieri ceteris intra
iram solet. Nobilis em̃ illis agitatqͥ
sanguis est. Sed q̃rdmodũ natura
quoldã procliuos in irã facit: ita
multe incidũt cause que idẽ possint
qd̾ natura Alios morbos ant ñuria
corporum in hoc produxit: alios la¬
bor. ⁊ cõtinua piugilia. noctesq solli¬
cite. & desideria: amoresq Quicq̃d
aliud aut corpori nocuit: aut nĩo
egrã mentẽ in q̃relas parat. Sed
põt consuctudo. que si grauis es ⁊
aliud uiciũ alit. Naturã quidem
mutare difficile ẽ Nec licet semcł
mixta nascentiũ elementa cõuertere
ded in hoc nocere ꝓfuit ut calentibz

Expanded text:
dine aut detractione sanguinis ex dine aut detractione sanguinis ex haustus est calor ; in eadem causa sunt siti fameque tabidi et quibus exsangue corpus est maligneque alitur et deficit. Vinum incendit iras, quia calorem auget ; pro cuiusque natura quidam ebrii effervescunt, quidam saucii. Neque ulla alia causa est, cur iracundissimi sint flavi rubentesque, quibus talis natura color est, qualis fieri ceteris inter iram solet ; mobilis enim illis agitatusque sanguis est. Sed quemadmodum natura quosdam proclives in iram facit, ita multae incidunt causae, quae idem possint quod natura. Alios morbus aut iniuria corporum in hoc perduxit, alios labor aut continua pervigilia noctesque sollicitae et desideria amoresque; quidquid aliud aut corpori nocuit aut animo, aegram mentem in querellas parat. Sed potest consuetudo, quae si gravis est, alit vitium. Naturam quidem mutare difficile est, nec licet semel mixta nascentium elementa convertere ; sed in hoc nosse profuit, ut calentibus
Abbreviated transcription (Latin):
frigidas. Eadem animaliũ: hom̃m
Discruima sunt. Nefert quantũ qͥsq̃r
hiundi in se calidiq contineat. Ciuꝰ
in illo elementi. porcio preualebit.
idem mores crunt. Iracũdos fcruida
amiminatura faciet. Est cnĩ actuosus
et ptinax ignis. frigida mixtura fri¬
grdor facit. Degrũ est cuĩ contractũq
frigus. Uolunt itaq quidã ex nr̃is irã
pectore moueri efferuescenti circa cor
sanguine. Causa cur hic potissimũ as¬
signctur ire locũs: non alia est ꝙͣ ꝙ
in toto corpore calidissimũ pectus est
Quibus humidi plus in est eor⁊
paulatumn crescit rra quia nõ est pa¬
ratus illis calor. sed motu acquiritꝰ
Itaqz pueroꝵ femmarũqz ire acres
magis ꝙ̃ graues sunt lemoresq dũ
incipunit. Sictis etatibr uehemẽs
robustaq ira ẽ. Sed sine intremc̃to
nõ multũ sibi aduciens: quia india¬
turũ calorẽ frigus insequetur. Senes
difficiles et querules sunt ut egri
⁊ conualesentes. ⁊ quoꝵ aut lassitu¬

Expanded text:
et frigidas. Eadem animalium hominumque et frigidas. Eadem animalium hominumque discrimina sunt ; refert quantum quisque umidi in se calidique contineat ; cuius in illo elementi portio praevalebit, inde mores erunt. Iracundos fervida animi natura faciet, est enim actuosus et pertinax ignis ; frigidi mixtura timidos facit, pigrum est enim contractumque frigus. Volunt itaque quidam ex nostris iram in pectore moveri effervescente circa cor sanguine ; causa cur hic potissimum adsignetur irae locus non alia est, quam quod in toto corpore calidissimum pectus est. Quibus umidi plus inest, eorum paulatim crescit ira, quia non est paratus illis calor sed motu adquiritur ; itaque puerorum feminarumque irae acres magis quam graves sunt levioresque dum incipiunt. Siccis aetatibus vehemens robustaque est ira, sed sine incremento, non multum sibi adiciens, quia inclinaturum calorem frigus insequitur. Senes difficiles et queruli sunt, ut aegri et convalescentes et quorum aut lassitu
Abbreviated transcription (Latin):
Doniam que de ira querũt
tractauimus accedamus
ad remedia eius. Duo autẽ ut opi¬
nor sunt scilioet ne incidamus in
irain et ne m iram peccemue Ut
in corporũ cura: alia de tuenda uali¬
tudine: alia de restituenda p̾cepta
sunt. Ita aliter iram debemus repelłe
aliter compescere. ut uincauius. Que¬
dam ad uniu̾sam uitam ꝑtinẽtia
precipientur. ea in educcicoem et in
sequẽcia tempora diuidentur Edu¬
cacio maximã diligenciã plurinĩq
profuturam desiderat. facile est cnm
teneros ad huc ammos componere
Difficiliter reciduntur uicia q̃ nobiscũ
creuerunt. Opportunssima ad nacun¬
diam feruidi animi natun ẽ Nam cũ
elementa funt quatuor Ignis aqua
Aer ⁊ Terra. potestates pares his sunt
fugida: feruida: arida atq humida.
Et locoꝵ itaq ⁊ anualiũ ⁊ corporũ ⁊
morũ uauetates mixtura clemẽtor⁊
facit. Et proinde in aliquos incũbunt
ngena: put alicuius elementi maior
uis habundat. Inde quasdam humdaes
lrramus andasq itgiones. ⁊ calidas

Expanded text:
uoniam quae de ira quaeruntur tractavimus, accedamus ad remedia eius. Duo autem, ut opinor, sunt : ne incidamus in iram et ne in ira peccemus. Ut in corporum cura alia de tuenda valetudine, alia de restituenda praecepta sunt, ita aliter iram debemus repellere, aliter compescere. Ut vitemus, quaedam ad universam vitam pertinentia praecipientur ; ea in educationem et in sequentia tempora dividentur. Educatio maximam diligentiam plurimumque profuturam desiderat ; facile est enim teneros adhuc animos componere, difficulter reciduntur vitia quae nobiscum creverunt. Opportunissima ad iracundiam fervidi animi natura est. Nam cum elementa sint quattuor, ignis, aquae, aëris, terrae, potestates pares his sunt, fervida, frigida, arida atque umida. Et locorum itaque et animalium et corporum et morum varietates mixtura elementorum facit, et proinde aliquo magis incumbunt ingenia, prout alicuius elementi maior vis abundavit. Inde quasdam umidas vocamus aridasque regiones et calidas
Abbreviated transcription (Latin):
multiplicis. Quid esset ira q̃ situm ẽ
An in ullũ aliud amimal ꝙͣ in hoĩem
caderet. quo ab iracũdia distaret¬
et que eius species essent. Nlunc q̃ra¬
mus an ira scdm̃ naturã sit: et an
utilis atqr ex aliqua parte retinẽda
an scdm naturã sit: manfestũerit
siloĩem inspexerimꝰ quo quid est
Homo ny aduatoriũ mutuũ genera¬
tus est. Ira in exitũ. Ille congregari
uult. illa discedere hic prodesse. illar
nocere. hic etiam ignotis sucturitre
illa etiã cdarissimos petere. hic alior.¬
ĩcõmodis uel ĩpendere si paratus ẽ
Im in peritulũ dũmodo secũ deducat¬
aliũ parata descendere. Quis ergor
magis naturam rerũ ignorat ꝙm
qui optimo eius operi et cõmenda¬
tissimo hoc ferũ ac puiciosũ uicium
assignat. Ira ut diximus auida pe¬
ne est cuius cupidinẽ messe pacatis¬
simo hoñs pectori mĩme scdm̃ eius
naturam ẽ. Beneficiis autẽ hũa¬
na uita constat et concordia. nec

Expanded text:
multiplicis. Quid esset ira quaesitum est, multiplicis. Quid esset ira quaesitum est, an in ullum aliud animal quam in hominem caderet, quo ab iracundia distaret, quot eius species essent ; nunc quaeramus an ira secundum naturam sit et an utilis atque ex aliqua parte retinenda. An secundum naturam sit manifestum erit, si hominem inspexerimus. Quo quid est Homo in adiutorium mutuum genitus est, ira in exitium; hic congregari vult, illa discedere; hic prodesse, illa nocere ; hic etiam ignotis succurrere, illa etiam carissimos petere ; hic aliorum commodis vel impendere se paratus est, illa in periculum, dummodo deducat, descendere. Quis ergo magis naturam rerum ignorat quam qui optimo eius operi et emendatissimo hoc ferum ac perniciosum vitium adsignat ? Ira, ut diximus, avida poenae est, cuius cupidinem inesse pacatissimo hominis pectori minime secundum eius naturam est. Beneficiis enim humana vita constat et concordia, nec
Abbreviated transcription (Latin):
rime ieuierunt expauerintqz pas¬
cuntur. et ex ficimitu deciusuq ie¬
sano statim quies soporqz sequit
Quid esset ira satis explicitũ est
Quo distet ab iracũdia apparet. quo
ebrius ab ebrioso: ⁊ tinc̃s a tinudo
Iratus põt nõ esse iracũdus. Iracũd¬
non pot̾ aliquãdo iratus nõ esse.
ceteraq plirib apud grecos no¬
mib in speaiem irã distingũt: qr
apud nos ucabula sua nõ habẽt᷑
Prcteribo eciam si amarũ nos accr¬
bũq dicimus. nec minus stoma¬
chosum: rabiosum. damosũ diffi¬
cile aspciũ: que omniã naꝵ diffe¬
tencie sunt. Inter hos morosũ põ¬
nas. licet delicatũ iracũdie gemis
Quedam emĩ sunt ire que intra
clamorem concidant. Quedã non
dam seue manc̃t uerbis parciores
Quedã in uerboꝵ dictorũq amari¬
tudine effuse Quedam ultra q̃relas
et adu̾sationes non excunt. Quedã
alte grauesqz sunt. et introrsue
uerse. Mille alie species sunt mali

Expanded text:
rime saevierunt expaveruntque, pasrime saevierunt expaveruntque, pascuntur et ex fremitu discursuque vesano statim quies soporque sequitur. Quid esset ira satis explicitum est. Quo distet ab iracundia apparet; quo ebrius ab ebrioso et timens a timido. Iratus potest non esse iracundus ; iracundus potest aliquando iratus non esse. Cetera, quae pluribus apud Graecos nominibus in species iram distinguunt, quia apud nos vocabula sua non habent, praeteribo, etiam si amarum nos acerbumque dicimus, nec minus stomachosum, rabiosum, clamosum, difficilem, asperum, quae omnia irarum differentiae sunt ; inter hos morosum ponas licet, delicatum iracundiae genus. Quaedam enim sunt irae, quae intra clamorem considant, quaedam non dam saevae manu verbis parciores, quaedam in verborum maledictorumque amaritudinem effusae ; quaedam ultra querellas et aversationes non exeunt, quaedam altae gravesque sunt et introrsus versae. Mille aliae species sunt mali
Abbreviated transcription (Latin):
dam ĩpulsus. alioquĩ si amor in illis
esset: et odiũ esset. Si amicitia ⁊ si¬
multas. si dissencio ⁊ contordia. Qͦ
aliqua i illis quoq extant uestigia
uictaũ humanoꝵ pectorũ proprĩa
bona malaq sunt. nulli insi homu
concessa prudencia est prouidẽtia: di¬
ligencia. cognicio nec tantũ untutbz
humanis aminalia: sed etiã uiciis. ꝓ¬
hibita sint. tota illorum ut extra. ita
intra forme humanc dissimilis est
Regimen ẽ illud et prĩcipale aliter
ducunt. ut uox est quidẽ. sed nõ expla¬
lingua: sed deuincta: nec imiotus ua¬
rios soluta. ita ip̃m prĩcipale: pariun
subtile parũ exactũ caput. Ergo
usus speciesq recũ quibz ad impetus
cuocctur. sed turbidas et confusas.
Ex eo procursus illarũ tumultusq
uchementes sunt. autus autẽ soli¬
tudinesq et tristicia ⁊ ira nõ sũt:
sed his quedã sumlia. Ideo cito cadũt¬
⁊ mutantur ĩ contrariũ. et cũ acer¬

Expanded text:
dam impulsus. Alioquin si amor in illis dam impulsus. Alioquin si amor in illis esset et odium, esset amicitia et simultas, dissensio et concordia ; quorum aliqua in illis quoque exstant vestigia, ceterum humanorum pectorum propria bona malaque sunt. Nulli nisi homini concessa prudentia est, providentia, diligentia, cogitatio, nec tantum virtutibus humanis animalia sed etiam vitiis prohibita sunt. Tota illorum ut extra ita intra forma humanae dissimilis est ; regium est illud et principale aliter ductum. Ut vox est quidem, sed non explalingua, sed devincta nec in motus varios soluta, ita ipsum principale parum subtile, parum exactum. Capit ergo visus speciesque rerum quibus ad impetus evocetur, sed turbidas et confusas. Ex eo procursus illorum tumultusque vehementes sunt, metus autem sollicitudinesque et tristitia et ira non sunt, sed his quaedam similia. Ideo cito cadunt et mutantur in contrarium et, cum acer
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscunt aut̾ hoĩes. et que nõ posst̃
deinde nemo tam hũilis est qui penã
uel sũmi honũs sperare nõ possit Ad
nocendũ potentes. sumus Aristotelis
funtio nõ multũ a nr̃a ab est. ait eĩ
Iram esse cupiditatẽ doloris reponẽdi
quid inter nrãm ⁊ hanc funtionem
intersit exequi longũ ẽ. contra ucrãqr
dicitur. feras irasci. nec ĩuria irrita¬
tas. nec pene dolori sue aliem cuuisa
Namreciã si hoc efficiunt non hoc p̃e¬
tunt. ued dicendũ est feras ira care
habent fere. rabiem. feritatẽ ĩcursũ
Iram qͥuidẽ nõ magis ꝙͣ luxuriã uel¬
ĩuriam: et in quasdã uoluptates
ĩtemperatiores hõĩes sunt. Non est
qd credas illi qui dicit. Non aper ira¬
sci menunt: nõ sidere cursu. Carua
nec armentis incuriere fortib ursi
Irasci dicit incitari ĩpingi. Irasci
quidẽ nõ magis sciũt ꝙ̃ ignoscere
ihuta aĩalia humanis affectibus
carent. habent autẽ similes illis qͦs¬

Expanded text:
cupiscunt autem homines et quae non possunt. cupiscunt autem homines et quae non possunt. Deinde nemo tam humilis est, qui poenam vel summi hominis sperare non possit; ad nocendum potentes sumus. Aristotelis finitio non multum a nostra abest ; ait enim iram esse cupiditatem doloris reponendi. Quid inter nostram et hanc finitionem intersit, exsequi longum est. Contra utramque dicitur feras irasci nec iniuria irritatas nec poenae dolorisve alieni causa; nam etiam si haec efficiunt, non haec petunt. Sed dicendum est feras ira carerhabent ferae, rabiem, feritatem, incursum ; iram quidem non magis quam luxuriam, et in quasdam voluptates intemperantiores homine sunt. Non est quod credas illi qui dicit : Non aper irasci meminit, non fidere cursu cerva nec armentis incurrere fortibus ursi. Irasci dicit incitari, impingi; irasci quidem non magis sciunt quam ignoscere. Muta animalia humanis affectibus carent, habent autem similes illis quos
Abbreviated transcription (Latin):
et uultu gestu. ardore aspectione ĩ adũ¬
sarium uertitur. Quod quidẽ tale nõ
est ira. sed quasi ira oicut puerorũ
qui si ceciderunt terram uerberari uo¬
lunt. et sepe nesci  unt quid est cui
irascantiu: sed tã: tum irascuntur
sine causa ⁊ sine iniuria: nõ tamẽ
sine aliqua ĩiuric specie nec sine ali¬
qua pene cupiditate. Deluduntur
itaqz mutatione plagarũ ⁊ simula¬
tis deprecantiũ lacrimis placantur.
et falsa ultione falsus dolor tollitur
Irafcnnur inquit sepe non allis qui
leserunt sed his qui lesuri sunt. ut
scias irã nõ tantũ ex ĩiuria nasci
uerũ eciã irasci nos lesuris. sed ip̃a co¬
gitatione noc ledũt: et ĩuriã qͥ factu¬
rus est iam facit. Ut scias inquit
non esse iram pene cupiditatẽ. Infir¬
missim sepe potentissimis irascunt᷑
nec penam concupiscunt quã non
sperant Primũ diximꝰ cupiditatem
esse pene exigende nõ facultatẽ. Con¬

Expanded text:
et vultu, gestu, ardore a spectatore in adveet vultu, gestu, ardore a spectatore in adversarium vertitur. Quicquid est tale, non est ira, sed quasi ira, sicut puerorum, qui si ceciderunt, terram verberari volunt et saepe ne sciunt quidem, cur irascantur, sed tantum irascuntur, sine causa et sine iniuria, non tamen sine aliqua iniuriae specie nec sine aliqua poenae cupiditate. Deluduntur itaque imitatione plagarum et simulatis deprecantium lacrimis placantur et falsa ultione falsus dolor tollitur. " Irascimur," inquit, " saepe non illis qui laeserunt, sed iis qui laesuri sunt ; ut scias iram non ex iniuria nasci." Verum est irasci nos laesuris, sed ipsa cogitatione nos laedunt, et iniuriam qui facturus est iam facit. " Ut scias," inquit, " non esse iram poenae cupiditatem, infirmissimi saepe potentissimis irascuntur nec poenam concupiscunt quam non sperant." Primum diximus cupiditatem esse poenae exigendae, non facultatem; con