comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃õ sac̃dotis. ⁊ sacͥficiũ ꝓpecc̃o totiꝰ ppłi. quoꝵ pͥmũ totũ in
altari igne eremabatur. reliqͣ duo parcĩ in altari. parc̃ ext̃
castra. Qbdam etiã sacͥficiũ erat in qͦ pars do cedebat. pars
sac̃dotib ut insacͥficio ꝓpecc̃o pͥncipis ⁊ singłox deplebe. Qddi
in qͦ pars coram dño cremabat᷑. pars adusũ sac dotũ ueniebat.
pars reliqͥ offerentib remanebat ut in pacificis in qͥb ad ep̃s era
di cũ qͥb dã aliis partib pectusculũ ⁊ armꝰ dext̃ sacerdotis. reli¬
quui offerentiũ siẽ iam suꝑiꝰ diximus. Auarũ uͦ oblationũ defar¬
na p̃t̃ pugillũ qͦd ĩ memoriale coram dño eremabat᷑ eũ toto thure
dequo nichil reseruabat᷑ qͦd reliquũ erat. totũ cedebat aaron &
filus eiꝰ. Simiłr declibano : sar tagine & eraticla pars inmemori¬
ã coram dño eremabat᷑. reliqua erat aaron : filioꝵ eiꝰ. Sie &
de pͥmitiis p̃ter fermentũ & mel de qͥbi nichil ere in abat᷑.Y

Expanded text:
is, et sacrificium pro peccato totius populi, quorum primum, totum in altari igne cremabatur: reliqua duo partim in altari, partim extra castra. Quoddam etiam sacrificium erat in quo pars Deo cedebat, pars sacerdotibus, ut in sacrificio pro peccato principis, et singulorum de plebe. Quoddam in quo pars coram Domino cremabatur, pars ad esum sacerdotum veniebat, pars reliqua offerentibus remanebat, ut in pacificis, in quibus adeps erat Dei cum quibusdam aliis partibus; pectusculum et armus dexter sacerdotis, reliquum offerentium sicut jam superius diximus. Aliarum vero oblationum de farina, praeter pugillum, quod in memoriale coram domino cremabatur, cum toto thure de quo nihil reservabatur: quod reliquum erat totum cedebat Aaron et filiis ejus. Similiter de clibano, et sartagine, et craticula pars in memoriam coram Domino cremabatur: reliquum erat Aaron, et filiorum ejus. Sic, et de primitiis praeter fermentum et me
Abbreviated transcription (Latin):
sient pͥmite solent deo separat dar i quantũ qsq uult ñ pars
aec̾muiata sicut x & hoc notat littera q̃seqͥt᷑. Q offert ultroneꝰ.
Nonenĩ uult ut cogant᷑.s qͥsq ꝗtũ uult offerat. facies supͣ co¬
ronam aureã ꝑcircuitũ. Ista in ꝓp̾e dicit᷑ corona. ñ ẽ rotunda
s ad fornam i quantitatẽ arche. faciesq illi labiũ aureum.
Labiũ istud erat q̃dã giratio dependens sicut supͣ dicta corona
erat giratio erecta. Coronã in terrasilẽ. Si miłr deista corona
ẽ intelligendũ qͦd arcificiose erat sculpta ad modũ anuli tor¬

Expanded text:
sicut primitiae solent Deo separatim dari: quantum quisque vult non pars determinata, sicut decima, et hoc notat littera quae sequitur: Qui offert ultroneus.. Non enim vult ut cogantur; sed quisque quantum vult, offerat. Faciesque supra coronam auream per circuitum. Ista improprie dicitur corona, non enim est rotunda, sed ad formam, Labium istud erat quaedam gyratio dependens, sicut supradicta corona erat gyratio erecta. Coronam interrasilem. Similiter de ista corona est intelligendum, quod artificiose erat sculpta admodum annuli tor
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ indicau̾it portabit iniqͥtatẽ suã. Qͥdã ħ eapłm ita intelligen
.i adiurantis se ut uerum dieat et fuerit testis .i. ꝯseius
reuidit aut alio mͦ ꝯseius ẽ illius. nͥ indicaũit sieut seit ũita¬
tatũ illius qͦa uidit aut ꝯserus ẽ. nͥ ind̾icau̾it illũ falsum iura¬
repeccat. In qͦ tam̃ hanc mensurã tenere oportet ut ad cor¬
rectionẽ ñ ad lesionẽ illius pecẽm ipsuis manifestet. uelsi
peceau̾it anima in hoc scilic̃ si audierit uocem iurantis fal¬
sum. et ꝯtestet᷑ illi dicens se ħ qͦd iste falso uirat uidisse. aut
uit. uł saltẽ sacerdori culpã suã de falso testimonio qͦd ꝑhi

Expanded text:
nisi indicaverit, portabit iniquitatnisi indicaverit, portabit iniquitatis coram se, ut verum dicat: et fuerit testis, id est conre vidit, aut alio modo conscius est illius, nisi indicaverit sicut scit veritatatis illius, quia vidit aut conscius est, nisi indicaverit illum falsum jurare, peccat. In quo tamen hanc mensuram tenere oportet, ut ad correctionem non ad laesionem illius peccatum ipsius manifestet. Vel si peccaverit in hoc, scilicet si audierit vocem jurantis falsum, et contestetur illi dicens se quod iste falso jurat vidisse, aut vit, vel saltem sacerdoti
Abbreviated transcription (Latin):
uerit. delinq̃re faciens ppłm uł deom̃ĩ pecc̃o sacerdotis in telli¬
gendũ ẽ qͦd sẽꝑ gͣuius ẽ quia cet̾is p̃bet exemplũ delinquen¬
di uł si hoc mͦ peccau̾it ut faciat ppłm̃ delunquere. aliqͥd sug¬
gerens uł suadens ũbo siue exẽplo unde aliĩ ad peccandũ ꝓuocen¬
tur. qͦd gͣuius ẽ quã si solꝰ peccau̾it. łcerte sic̃ in hebreo ex p̃ssuis
habet᷑. si saẽdos qͥunctꝰ ẽ peccauit ad eulpã ppłi .i. ad similitudinẽ
alic deppło qͦd ualde in decens ẽ. ut qͥ aliis exemplũ debet ẽẽ in
insticia aliis simił fiat inculpa. Qͦd ar totiens corã dño. coram
tab nacło coã altari. intelligendum ẽ uͥ ꝑsaera p̃sentia dĩerat.
QEꝯ etiam łr cotiens rogabit ꝓ eo sac̃dos alio sensu diei pot̃ .s.
condonabit. ł remissionẽ faciet suꝑ eũ ut ostendat᷑. qͦd ꝑp̃ces
sac̃dotis remissio fiat cͣminis. Si peccau̾it anima et audierit
uodem uirantis. testisq fuerit qd aut ipse uidit aut ꝯscius ẽ.

Expanded text:
intelligendum est, quod semper gravius est, quia caeteris praebet, exemplum delinquendi; vel si hoc modo peccaverit, ut faciat populum delinquere, aliquid suggerens, vel suadens verbo sive exemplo, unde alii ad peccandum provocetur: quod gravius est quod quam si solus peccaverit, certe sicut in Hebraeo expressius habetur, sialicujus de populo, qui valde nocens est, ut qui aliis exemplum debet esse in justitia: aliis simul fiat in culpa. Quod dicitur, toties coram Domino, coram tabernaculo, coram altari, intelligendum est ubi per sacra praesentia Dei erat. Quod etiam dicitur, toties: Rogabit pro eo sacerdos; alio sensu dici potest: scilicet condonabit vel remissionem faciet super eum, ut ostendatur quod per preces sacerdotis remissio fiat criminis. Si peccaverit anima, et audierit vocem jurantis, testisque fuerit, quod aut ipse vidit aut conscius est,
Abbreviated transcription (Latin):
enssuꝑ eoꝰ oleũ. ⁊ tꝰ ĩponens. Id̾o thꝰ. qͥa oblatio ch̃oẽ. de qͣ ad olebit
saẽdos in mememoriã muneris partẽ farris fract & olei scił par¬
tẽ. thꝰ uͦ totũ adolebit ut ñ remaneat deipso pars aliqͣ sic̃ de far¬
re noleo. s totũ conburatur. hoc gͣ ĩpͣmitiis ferm̃ti ac melliꝰ
ñfiebat. Qasi hostia pacificoꝵ fuerit eiꝰ oblatio ⁊ ẽ. Pacifica
dicebant᷑ sac̾ficia q̃ offerebant᷑ ab his qͥ ñ ex p̃cedente delicto
s qͣsi pacẽ ħ abentes qo offẽbant. Uel id̾o pacifica qͥa pacẽ fa¬
ciebant adom̃s. unicuiq suã portionẽ tͥbuendo. Ex eis nãq¬

Expanded text:
t sacerdos in memoriam muneris, partem farris fracti, et olei scilicet partem, thus vero totum adolebis, ut non remaneat de ipso pars aliqua, sicut de farre et oleo, sed totum comburatur. Hoc igitur in primitiis fermenti, et mellis non fiebat. Quod si hostia pacificorum fuerit ejus oblatio, etc. Pacifica dicebantur sacrificia, quae offerebantur ab iis qui, non praecedente delicto, sed quasi pacem habentes, Deo offerebant, vel ideo pacifica; quia pacem faciebant, ad omnes unicuique suam portionem tribuendo. Omnes siq
Abbreviated transcription (Latin):
frixure. & susurriũ siue mͣmͣ qͦ ꝯsiliantẽ imitari uidet᷑. Ubi aũ in le¬
uines habet᷑ oblatio desartagine. tnhebreo ẽ mahebat. Pot̃ gͥ ita dis¬
fit liqͥda. Marhesit.÷. sarcago uͥ fryxura fit. Nec qͥcꝗͣ fer m̃ti ac mel¬
usadolebr in sacͥficio qni. pͥmitias tmñ eoꝵ offeretis⁊ mun̾a. Nam
in seqͣntib dicet qͦd cũ hostia gr̃arũ panes duoferm̃tati offerent᷑.

Expanded text:
frixurae et susurrium sive murmur, quo consiliantem imitari videtur. Ubi autem in Levitico habetur, oblatio de sartagine, in Hebraeo est mahhebat, . Potest igitur ita disfit liquida. Marhesit, id est, sartago ubi frixura fit. Nec quidquam fermenti ac mellis adolebitur in sacrificio Domini. Primitias tantum eorum offeretis ac munera. Nam in sequentibus dicet, quod cum hostia gratiarum panes duo fermentari offerentu
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰrs insacͥficus dñi eremabat᷑ pars sacerdotib cedebat. reliquũ
offẽntiũ erat. Pacifica aut̃ uł ꝑgr̃arum achone offerebant᷑
cũ indeł aliqͥs de pieulo lib̾atus in gr̃arũ achone dño munus
obtulit. uł ꝑuoro soluens ꝓmissũ ł spontanea uoluntate offerens.
Uando uero oblatio fiebat. aut desimila .i. subtilidei ibatione
farina illã ẽẽ. oportint. aut de panib coctis in elibano. aut
de patella siue frixura. aut de sartagine ẽ frixura. Si mile suꝑ
fundebat᷑ oleñ ⁊ thus suꝑ pone bat᷑ reliqͣ. oleo ꝑfandebant᷑ siue
chure. Mel ant̃ ⁊ fermentũ untũsalit̾ ab oblationib domini

Expanded text:
pars in sacrificiis Domini cremabatur, pars sacerdotibus cedebat: reliqpars in sacrificiis Domini cremabatur, pars sacerdotibus cedebat: reliqfica autem vel pro gratiarum actione offerebantur, cum videlicet aliquis de periculo liberatus in gratiarum actione Domino munus obtulit, vel pro voto solvens promissum, vel spontanea voluntate offerens. Quando vero oblatio fiebat, aut de simila, id est subtili farina, illam esse oportuit; aut de panibus coctis in clibano; aut de patella sine frixura; aut de sartagine cum frixura. Similae super fundebatur oleum, et thus super ponebatur: reliqua oleo superfundebantur sine thu
Abbreviated transcription (Latin):
ereniabat᷑. pars aũ .i. pectuscłm et armus dext̃ sac̃dotũ erat.
reliquũ uͦ offerentes acceꝑunt. In holocausto sacerdos q̃ ipsũ
dotũ fuit. In pacificis similit̃ ad ipem ⁊ omnẽ pingnedinẽ intrinse¬
cam.i. quos renes cũ adipe qͦ tegunt᷑ ilia ⁊ reticłm iecoris cũre¬
reliquũ totũ his qui hostiã pacificã obtulerant remansit. Itẽ
inholocausto qñ de armentis ł pecorib ĩ molatio fiebat. mascu¬
lina tm̃ offerri iussa sunt. In sacrificiis aut̃ ꝓpecc̃o atq delicto
siue in pacificis tam feminina qua masculina pot̾ant ĩ mola¬
ri. eo uideł ordine qͦ ea lex moysi ĩmolari p̃cepit ut udeł in
sacͥficio ꝓpecõo eũ quis de ppło peecaũit ꝑignorantiã capram
inbet᷑ offerre. In pacificis aut̃ marẽ ł feminã ꝓuoto offerenti¬
ũ qͥa gͣtuita erat oblato qͥsq offerre poterat. Porro pacifica
runt ex omn parte unicuiq qͦd suum ẽ tribuentes. quia meis

Expanded text:
autem, id est pectusculum, et armus dexter sacerdotum erat, reliquum offerentes acceperunt. In holocausto sacerdos, qui ipsum rdotum fuit. In pacificis similiter adipem, et omnem pinguedinem intrinsecam, et duos renes cum adipe quo teguntur ilia, et reticulum jecoris cum rereliquum totum iis qui hostiam pacificam obtulerant remansit. Item in holocausto, quando de armentis vel pecoribus immolatio fiebat, masculina tantum offerri jussa sunt. In sacrificiis autem, pro peccato atque delicto, sive in pacificis, tam femina quam masculina poterant immolari: eo videlicet ordine, quo ea lex immolari praecepit, ut videlicet in sacrificio pro peccato, cum quis de populo peccaverit per ignorantiam, capram jubeatur offerre; in pacificis autem marem vel feminam, pro voto offerentium quia gratuita erat oblatio quisque offerre poterat. Porro pacifica runt ex omni parte, unicuique, quod suum est tribuentes; quia in eis
Abbreviated transcription (Latin):
altare holoeaustoꝵ. ñ tñ in ipso in troitu. s sur sum ũsus austrũ. Uii¬
cime uͦ offerebant᷑ uxca altare adaqͥlon e partẽ. mag̃ in in troitu ta¬
cap̃ noĩauit. ꝗͣ ꝑectꝰ aut armũ. qr cap̃ ñ solũ ꝑse offerebat᷑ abuno sac̃do¬
cũ ł leuitarũ siẽ eet̾a m̃bra. h ẽ eo ad herentia iecori⁊ pedeᷤᷤ: ĩtestina
Alii uiiͦ sac̃dotes. reliqͣmenb᷑. Nouẽ uͦ sacerdotes offerebant m̃bra holi¬

Expanded text:
altare holocaustorum, non tamen in ipso introitu, sed sursum versum austrum. Vicaltare holocaustorum, non tamen in ipso introitu, sed sursum versum austrum. Victimae vero offerebantur juxta altare ad aquilonarem partem magis in introitu tase offerebatur ab uno sacerdotum vel levitarum, sicut caetera membra; sed cum eo adhaerentia jecori, et pede, et intestina Alii octo sacerdotes reliqua membra. Novem vero sacerdotes offerebant membra hol
Abbreviated transcription (Latin):
egipto egredientẽ obumbratũ ex antiqͣ cͣditione asser̃.Octauui
diem qui cont᷑ morem uet̾is testam̃ti oelebndus indici uidet᷑
ñ ad hoc festum ꝑcinere prtant. ħ alud ꝑse eẽ festũ. y alio tep̃e
celebrandum. nͥ qͦd ex dispensagone huic festo ꝯuinctꝰ ẽ. nesti
te ppłs cum exfrequenti uocatione tũ exĩminente hieme moles¬
ciani sustĩnet. Hoc aut̃ ex deuteronomii auc̾toritate ꝓbant
lebrandũ incheit᷑. hisbreuit̃ p̃libatis adlut̾am ueniamꝰ. PAde
cium tab̾nacłi testimonii. In uno eodemq loco ĩmolabant᷑ .i. lani¬
abant᷑ a sacerdotib. & offerebant᷑ appło iuctune. cam holocau¬
stoꝵ ꝗͣ pacificor ⁊ ꝓpecc̃o ⁊ ꝓdelicto. qͥ locꝰ dĩsis noĩb d̾ signat᷑. Crãt
aut̃ .l. eubiti abĩt᷑rtu atrii s scił ⁊ cestimotĩ erãt duo oraria. unũ
uiroꝵ isrł. ⁊ alterũ mulierũ. Int̾ hec aut̃ ⁊ intͦitũ tab̾nacłi erat

Expanded text:
Aegypto egredientem obumbratum ex antiqua traditione asserunt. Octavum Aegypto egredientem obumbratum ex antiqua traditione asserunt. Octavum diem, qui contra morem Veteris Testamenti celebrandus induci videtur, non ad hoc festum pertinere putant; sed aliud per se esse festum, et alio tempore celebrandum, nisi quod ex dispensatione huic festo conjunctus est, ne forte populus, tum ex frequenti convocatione, tum ex imminente hieme, molestiam sustineret. Hoc autem ex Deuteronomii auctoritate probant, erali Levitici. His breviter praelibatis, ad litteram veniemus. Ad ostium tabernaculi testimonii. In uno eodemque loco immolabantur, id est laniabantur a sacerdotibus, et offerebantur a populo victimae, tam holocaustnum virorum Israel, et alterum mulierum. Inter haec autem, et introitum tabernaculi erat
Abbreviated transcription (Latin):
las lapideas eisdem p̃ceptis in sc̾ptas accepit. Qas descendens
nem pͥoꝵ fecerat eadem p̃cepta accepit. Sicq demũ tercio
numerum si duos dies aditas. quarũ pͥmꝰ int̃ pͥmã et sed̾am as-¬
censionẽ. scd̃s int̃ scd̃am & terciam ascensionẽ fuisse credit᷑. de¬
eimus septimi mensis dies occurrit. qͥ m̃ito dies ꝑ singłos annoᷤ
celebrari uissus ẽ. et dies expiatonis nocat᷑: ꝓeo qͦd in eo animã
suas ꝓ cõmisso affligentes penitentia culpã exprabant. t pous¬
tionem ꝑegͥnationis qͥa filii ifrł exeuntes de egipto ꝑdesertũ m
tabnac łis habitabant. Qͦo festũ apͥmo mense quando egressi
sunt de egipto ad septimũ translatũ ẽ. qͦd duo simul festa cele
messib tot ppło in unũ ꝯuenire facile ñerat. Qͥdam icc̾co l festũ
septimo mense institutũ putant ꝓpt̃ septẽ nubes qͥb ppłm de

Expanded text:
las lapideas ejusdem praeceptis inscriptas accepit, quas descendens las lapideas ejusdem praeceptis inscriptas accepit, quas descendens nem priorum fecerat; eadem praecepta accepit. Sicque demum tertioost quem numerum si duos dies adjicias, quorum primus inter primam, et secundam ascensionem; secundus, inter secundam et tertiam fuisse creditur: decimus septimi mensis dies occurrit, qui merito dies per singulos annos celebrari jussus est, et dies expiationis vocatur pro eo quod in eo animas suas pro commisso affligentes, poenitentia culpam expiabant. Noviseregrinationis, quia filii Israel exeuntes de Aegypto per desertum in tabernaculis habitabant. Quod festum a primo mense, quando egressi sunt de Aegypto ad septimum translatum est, quod duo simul festa celebmessibus, toti populo in unum convenire facile non erat. Quidam idcirco hoc festum septimo mense institutum putant, propter septem nubes, quibus populum de
Abbreviated transcription (Latin):
año panes offerre pͥmũ ceꝑunt. sic̃ infesto nonoꝵ faleẽ in sege¬
tem mut̾e. et degͣnis confractis oblationẽ fac̾e cotidiano sacͥficio
iddebant᷑ uituli duo. ariesunꝰ. agni septẽ. Quã iudeł diem qͥn¬
putant in qͣ pͥnuĩ falx insegetẽ mittebat᷑. ⁊ manipulꝰ pͥmitarũ
or am dño eleuabat᷑.: De iñ p̾ma de septimi mensis. hẽ infesto
tubarum eotidiano sac̾ficio ad debant᷑ in holo caustũ uitulus inius
ꝯrecicare orꝑunt. De hine eiꝰdem mensis x. die festũ expiatio¬
nis seq̃r. nͥ affugere aĩas suas uibent᷑ filii isr ł ut qͥdam arbitut᷑
ꝓpecc̃o uituli que fecerunt morante moyse in monte. cuiꝰ re¬
atꝰ ueniam moyses a deo ħ eodem tẽꝑe impetrasse estimatur.
Sic enĩ antiqua tͣdigone ꝑhibet᷑. qͦd lex qͥnqͣgesima die pꝰqͥn¬
tum deciinũ diem pͥmi mensis qͥ sed̾m hebreos sextus ẽ tereii
mensis data sit indecẽ mandatis. Post quẽ diem moyses as

Expanded text:
Domino panes offerre primum coeperunt, sicut in festo novorum falcem in segetem mittere, et de granis confractis oblationem facere quotidiano sacrificio addebantur vituli duo, aries unus, agni septem. Quam videlicet diem quinputant, in qua primum falx in segetem mittebatur, et manipulus primitiarum coram Domino elevabatur; deinde prima die septimi mensis, hoc est, in festo tubarum, quotidiano sacrificio addebantur in holocaustum vitulus unus,et recitare coeperunt. Dehinc ejusdem mensis decima die festum expiationis sequitur, ubi affligere animas suas jubentur filii Israel, ut quidam arbitrantur pro peccato vituli, quem fecerunt morante Moyse in monte, cujus reatus veniam Moyses a Deo hoc eodem tempore impetrasse existimatur. Sic enim antiqua traditione perhibetur, quod lex quinquagesimo die post quintum decimum diem rimi mensis, qui secundum Hebraeos sextus est tertii mensis, data sit in decem mandatis; post quem diem Moyses asc
Abbreviated transcription (Latin):
eb duos annos ds ĩ molari p̃ceꝑat ĩ holocaustũ. Inũ mane.
ec alt̾m uesꝑe. et hoc condianũ & iuge ac sempĩtnũ sac̾ficiũ
uocabat᷑. Singłis uͦ sabb̃is duos alios in holocaustũ adiei p̃ter
holo caustũ cotidianũ ut eeñt simul.iͦiiͬ. sancitũ fuerat. Porro
in kłdis .i. ininittiis singłoꝵ mensiũ cotidiano sacͥficio adde¬
bantur in holo caustũ duo uitrili. aries unus. agni ui. & hireꝰ¬

Expanded text:
ebus duos agnos Deus immolari praeceperat in holocaustum, unum mane, et alterum vespere: et hoc quotidianum et juge ac sempiternum sacrificium vocabatur. Singulis vero Sabbatis duos alios in holocaustum adjici, praeter holocaustum quotidianum, ut essent simul quatuor, sancitum fuerat. Porro in Kalendis, id est in initiis singulorum mensium, quotidiano sacrificio addebantur in holocautum duo vituli
Abbreviated transcription (Latin):
offerunt᷑ ħ ẽ ꝑ eos qͥofferunt dona ł eos qͥ ꝓminist̾io offer̃ sacͥfici
Utͥq enĩ offerre dicunt᷑ siue uideł qͥdant. siue ꝑ quos dant.
Sacerdotũ ẽ sac̾ficia offerre ñ uniꝰ speciałr. ne si uni cotidie
necessitas sacͥficandi indiceret᷑. acopula earnał cõm̃tii ꝓhibi
uideret᷑. sedm̃ illud. qͦd uir ex qͦ exit sem̃ coitꝰ seã ui gredi ł tangi
ꝓhibet᷑. et inmundꝰ usq ad uesꝑam eẽ decernit᷑. Condiana
uͦ sac̾ficia et oblationes uicissĩ abõib saẽdotib fieri potuer. ex¬
cepto illo sac̾ficio qͦ semel in anno inscã scõꝵ sũmꝰ pontifex ꝑsan¬

Expanded text:
oc est vel eos qui offerunt dona, vel eos qui pro ministerio offerunt sacrificia. Utrique enim offerre dicuntur, sive videlicet qui dant, sive per quos dant. Sacerdotum est sacrificia offerre; non unius specialiter, ne si uni quotidie necessitas sacrificandi indicetur, a copula carnalis commercii prohiberi videretur, secundum illud quod vir a quo exit semen coitus, sancta ingredi vel tangere prohibetur et immundus usque ad vesperam esse decernitur. Quotidiana vero sacrificia et oblationes vicissim ab omnibus sacerdotibus fieri potuerunt, excepto illo sacrificio, quo semel in anno in Sancta sanctorum s
Abbreviated transcription (Latin):
reseruabat᷑. Eoꝵ itẽ quorũ pars conbnrebat᷑. et pars reseruaba¬
tur alia ꝓpeccõ siue delicto offerebant᷑ in qͥb p̃r̃ id qͦd in holo eau¬
cum dñi eremabat᷑ reliquũ totũ in esũ sac̃dotũ cessit. Alia paci

Expanded text:
reservabatur. Eorum item quorum, pars comburebatur, et pars reservabareservabatur. Eorum item quorum, pars comburebatur, et pars reservabatur: alia pro peccato sive delicto offerebantur, in quibus praeter id quod in holocaustum Domini cremabatur; reliquum totum in esum sacerdotum cessit. Al
Abbreviated transcription (Latin):
iber leuitirus hebraioe uaiechra dr̃. quã sic sonat acsidi¬
¶Aceret᷑. Nocauit. Apͥncipio namq suo nom̃ accep̃ more he¬
braicoꝵ uoluminũ q̃ aprincipiis suis intitulari solent. hinc le
que in hoc libro distincte tͣctant᷑. Nos gͥ desingulis quantũ
ratio in croduchonis ex postulat. aliqͥd p̃libare oportet. De¬
Npͥmis gͥ criplex nob̃ eoꝵ q̃ rite offerunt᷑. discretios ac̾ficus¬
occurrit. aut enĩ de animalib oblatio fiebat i sac̾ficium di¬
cebat᷑. aut insicca mat̾ia. ueluti in pane aut farina. siue meis
q̃ ex his ꝯficiunt᷑ que ppͥe oblatio uocabat᷑. aut inliqͦrib qͣ¬
iat. Quauis gͥ aliqñ se̾ptura & sac̾ficium oblationẽ. & uicis¬
sim oblationẽ sac̾ficium appellare ꝯsueuerit. mag̃ tñ ꝓpͥe sa¬
crificia de animalib. oblationẽ desiceis. libationẽ deliqͥdis
accipiendam putamus. Porro sacͥficior. alia holocausta dice¬
bantur qͥa tota cͤmabant᷑ alia sac̾ficia inqͥb pars eͤmabat᷑. par̾

Expanded text:
iber Leviticus Hebraice dicitur Vagethra, quod sic sonat ac diceretur vocavit. A principio namque suo nomen accepit more Hebraicorum voluminum, quae a principiis suis nuncupari solent. Hic nobiquae in hoc libro distincte tractantur. Nos ergo de singulis, quantum ratio introductionis expostulat, aliquid praelibare oportet. primis igitur triplex nobis eorum, quae rite offeruntur, discretio occurrit: aut enim de animalibus oblatio fiebat, et sacrificium dicebatur, aut in sicca materia, veluti in pane aut farina, sive in eis, quae ex his conficiuntur, quae proprie oblatio vocabatur; aut in liquoribus, quitur aliquando Scriptura, et sacrificium oblationem, et vicissim oblationem sacrificium appellare consueverit, magis tamen proprie sacrificia de animalibus, oblationem de siccis, libationem de liquidis accipiendum putamus. Porro sacrificiorum alia holocausta dicebantur, quia tota cremabantur; alia sacrificia, in quibus pars cremabatur, pars
Abbreviated transcription (Latin):
austis pacifteis. descenait. Non descendit degͣdib quia ꝓhibitũ
erat neg̃dib ad altare ascendet᷑. s de aliqͦ forte eminentiori
loeo in qͦ ad horam stabat ut apte ministrare poss. ne altitudo
altaris ĩ petim̃to eẽt. Qͥeqͥd ambulat qͥdem suꝑ iiͦi. pedes. s
habet longiora retro erura ꝓpt̃ illos iiii. pedes. debetis .i. potest̃
omedere. & de uolucͥd hic agit᷑. Aqͥrum cong̾gatio munda
s aliarum auium qͥb uescilicitũ ñ ẽ.: Purificatꝰ in grediet᷑ꝰ
cistra. Non tam eodem die rasurȩ & purificationis sue. s pꝰ illũ
aiem expec̾tabit ad huc.yn. dies extra castra sui cabuaełi. Pi¬
peditione si c̃ mͦ indeserto añquã intret insuũ ꝓpͥum tab̾nacłm.
ñ tñ qͥ lioeat ei interĩ intͣre irel in tab̾nacła alioꝵ.Aceiuger᷑¬
rona linea.cidarim lineã imponer capiti. & ẽ. Omĩ die qͦ sa¬
nacłin .i. idẽ faciet de tabnaclo testimonii ipsũ simiłr expi¬

Expanded text:
is descendit. Non descendit de gradibus, quia prohibitum erat ne gradibus ad altare ascenderetur; sed de aliquo forte eminentiori loco in quo ad oram stabat ut apte ministrare posset, ne altitudo altaris impedimento esset. Quidquid ambulat quidem super quatuor pedes, sed habet longiora retro crura. Propter illos quatuor pedes debetis, id est potestis comedere, et de volucribus hic agitur. Omnis aquarum congregotio munda sed aliarum avium, quibus vesci licitum non est. Purificatus ingredietur castra, non tamen eodem die rasurae, et purificationis suae; sed post illum diem exspectabit adhuc septem dies extra castra sui tabepeditione sicut modo in deserto antequam intret in suum proprium tabernaculum: non tamen ita liceat ei interim intrare in tabernacula aliorzona linea: cydarim lineam imponet capiti, etc. Omni die quo saernaculo; id est, idem faciet in tabernaculo testimonii: ipsum similiter expi
Abbreviated transcription (Latin):
te in qͦ ds̃ eũ cunc scͣpsit qñ illam iustieiã erdedit. Scdm p̃scien¬
stinctu di eẽ factũ ñ maliuolentia moysi. Ne disꝑdam te. Ira¬
cus aliqñ tua stulticia. si cecũ eẽm assidue. Semelascendã in
uł ab infiorib adsuꝑiora. Paboccultis ad manifesta siẽ hie. ꝓmit¬
hñs instrux̃ moysen in monte. Ut sciam qͥd faciã. humano
more loqͥtur. Ornatũ suum amonte oreb. ꝓpe montẽ erat tab̃¬
semores tractabant de dubiis que ferebant᷑ ad eos decastris.
Post quã aut̃ ppłs peccauit et moyses descendit. p̃cep̃ dñs ut
cab̃nacłm remoueret᷑ amonte oreb ũsus ppłm. Moyses uͦ tunc
exera eastra ñ intͣ ipsum docauit. Uocauit nom̃ ñ mͦ s ante. ut
ꝓplusꝗͣ ꝑfecto ꝑfectũ accipiamꝰ. Noui te ex nomine. Magnũ
signũ ẽ dilectionis qͦo rex ñ negligens seruũ suũ eiꝰ ꝓppͥum nom̃
cognoscit. et eo illũ ad se uocat. Ita hie dedõ & moyse intelli¬

Expanded text:
s eum tunc scripsit, quando illam justitiam ei dedit. Secundum praescienstinctu Dei esse factum, non malivolentia Moysi. Ne disperdam te. Iratus aliquando tua stultitia si tecum essem assidue. Semel ascendam invel ab inferioribus ad superiora vel ab occultis ad manifesta, sicut hic. Promitciam quid faciam, humano more loquitur. Ornatum suum in monte Oreb. Prope montem erat tabeseptuaginta seniores tractabant de dubiis, quae ferebantur ad eos de castris. Postquam autem populus peccavit, et Moyses descendit, praecepit Dominus, ut tabernaculum removeretur a monte Oreb versus populum. Moyses vero tunc extra castraperfecto perfectum accipiamus. Novi te ex nomine. Magnum signum est dilectionis, quod rex non negligens servum suum ejus proprium nomen cognoscit, et eo illum ad se vocat. Ita hic de Deo, et Moyse intelli
Abbreviated transcription (Latin):
nis ꝗuis ultra excendant᷑ seminalia. Scĩficabisq pecluseu¬
lũ conseeratũ ⁊ armũ. huc usq q̃ dix̃ adp̃sentẽ ꝑtinent con
consuetudinẽ ut scił qͥa sacerdotes in consecͣt one sua de pa¬
cificis suis obtuler̃ pectꝰ & armũ. hec eadem accipiant afili¬
is isr ł depacificis eor lege ꝑpecua. Scĩficabis .i. ꝯfirmabis.
& nota qͦd pͥmus aries fuit oblatus in holocaustũ. seds in pa¬
cifica. Unde dñs habuit suã parcẽ armũ et ad ipem. et mo¬
yses qͥ obtulit pectꝰ a aron cuiꝰ erat oblatio reliquas carnes
quas coxit ⁊ comedit cũ filiissius in atͥo tab̃nacłi sic̃ de incepᷤᷤ
facturi erant filii isrł. Eterit scm sc̃oꝵ .i. sem ad seãs hosti

Expanded text:
extendantur feminalia. Sanctificabisque et pectusculum consecratum et armum. Hucusque quae dicit ad praesentem pertinent consconsuetudinem, ut scilicet, quia sacerdotes in consecratione sua de pacificis suis obtulerunt pectus et armum, haec eadem accipiant a filiis Israel de pacificis eorum lege perpetua. Sanctificabis, id est confirmabis, et nota quod primus aries fuit oblatus in holocaustum. Secundus in pacifica. Unde Dominus habuit suam partem armum et adipem: et Moyses qui obtulit pectus; Aaron cujus erat oblatio, reliquas carnes quas cepit, et comedit cum filiis suis in atrio tabernaculi, sicut deinceps facturi erant filii Is
Abbreviated transcription (Latin):
are portaret᷑. siue etiam qͦmͦ subilla arula int̾iori anuli eͣtielẽ
pon̾ent᷑. satis pat̾e pot̃. facies in rationali cathenas sibi inuicem
coherentes. Non sic accipiendũ ẽ qͦd dicit sibi eoherentes. qͣsi
una cathena alteri coherer et. s facturam cathena exp̃mit.¬

Expanded text:
tare portaretur, sive etiam quomodo sub illa arula interiori annuli craticulae tare portaretur, sive etiam quomodo sub illa arula interiori annuli craticulae ponerentur, satis patere potest. Facies in rationali catenas sibi invicem cohaerentes. Non sic accipiendum quod dicit sibi cohaerentes, quasi una catena alteri cohaereat, sed facturam catena
Abbreviated transcription (Latin):
tism. ⁊ in eiꝰ area suꝑiori ignẽ ꝯstru uͥ holdeausta inposita
eremabant᷑. fuier̃ & iam qͥ assererent int̃ parieres altaris
ẽtielã posita ⁊ usq admedium altitudinis eiꝰ erecta subipsa
c̃cicła arula parua formata ĩ eadem ignẽ exstrui ꝑ ostiũ ad
ouentalẽ altaris parietẽ ꝑatens. et sic carnes eͤcicłe suꝑ posiras
introrsum cremari fumo ꝑos altaris desuꝑ aꝑcũ egͤdiente. & ne
orte deligneis in trorsum altaris parietib igne uicino ꝯburen¬
ãis aliqua suspicio nasc̾etur. eadem ligna in ẽbustabilia asseue¬
rant. S si ħ ligna talia fuisse putanda sunt. ut uł aqͣ uł ĩgne
omino corrumpi ñ possent. quirl opꝰ fuerit eneis laminis ex¬
crinsecꝰ tegi ñ uidet᷑. S nec qͣlr̃ introrsũ ipsa c̃ticłã uectib suis
apte collocaret᷑. aut qu̾e ad modũ ꝑ anulos eiꝰ uechb insertis al¬

Expanded text:
tis mihi, et in ejus arca superiori ignem construi, ubi holocausta imposita tis mihi, et in ejus arca superiori ignem construi, ubi holocausta imposita cremabantur. Fuerunt etiam qui assererent inter parietes altaris craticula posita, et usque ad medium altitudinis ejus, erecta sub ipsa craticula arula parva formata; in eadem ignem exstrui per ostium ad orientalem altaris parietem patens, et sic carnes craticulae superpositas introrsum cremari fumo per os altaris desuper apertum egrediente, et ne forte de ligneis introrsum altaris parietibus igne vicino comburentis aliqua suspicio nasceretur, eadem ligna incombustibilia asseverant. Sed si haec ligna talia fuisse putanda sunt, ut vel aqua vel igne omnino corrumpi non possent; quid opus fuerit aeneis laminis extrinsecus, tegi non videtur. Sed nec qualiter introrsum ipsa craticula vectibus suis apte collocaretur, aut quemadmodum per annulos ejus vectibus insertis al
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ ponerent᷑. s opꝰ qͣdrangłm ꝓpt̃ leuitatẽ undiq ꝑforatũ. in
similitudinẽ uasis factũ. in qͦ quasi sedẽ altare uidet᷑. cui pari¬
etum altuudo altare ambiens usq admediũ altaris eleuata eẽt.
sertis alcare ipsi insidens portaret᷑. Altare enũ alios anulos ñ le¬
git᷑ habuisse qͥb portar et᷑ p̃ter anulos retiᷤ. S hoc rete utrũ
seorsum ꝑse abaltari diuisum ⁊ seꝑabile fuiss. & suo fundo in¬
feriorẽ parcẽ altaris ꝯtineret. ⁊ sic parietib suis altaris pa¬
rietes ambiens includebat. andeorsũ inferiori margini
parietũ oꝑe fusili cohereret. ⁊ aliqͦ in t̾uallo latitudinis
fundo suo incireuitu aparietib remotũ sic tandem pariereᷤ
suos usq ad met̾ium altaris erigeret. ñ satis patet. nͥ subse¬
quens aispositio ꝯuenientior uidetur. Qͥdam hoc altare nec
tectũ desuꝑ. nec fundũ deorsum habuisse diẽt. s parietes
tantũ positos terra repleri. Scd̃m qͦd dieit altare detra facie¬

Expanded text:
pter levitatem undique perforatum in similitudinem vasis factum, in quo quasi sedere altare videtur, cui parietum altitudo altare ambiens usque ad medium altaris elevata esset,sertis altare ipsi insidens portaretur. Altare enim alios annulos non legitur habuisse, quibus portaretur praeter annulos retis. Sed hoc rete utrum seorsum per se ab altari divisum, et separabile esset, et suo fundo inferiorem partem altaris contineret, et sic parietibus suis altaris parietes ambiens includeret: an deorsum inferiori margini parietum opere fusili cohaereret, et aliquo intervallo latitudinis fundo suo in circuitu a parietibus remotum sic tandem parietes suos usque ad medium altaris erigeret; non satis patet, nisi quod sequens dispositio convenientior videtur. Quidam hoc altare nec tectum desuper nec fundum deorsum habuisse dicunt, sed parietes tantum positos terra repleri. Secundum quod dicit: Altare de terra facie
Abbreviated transcription (Latin):
siue oleo consꝑsa siue arida fuerit cunctis filiis aaron eqͣ
mensura diuidet᷑ ꝑ singłos. Uel er it saẽdotis. qͥa ad usum
isrł. ⁊ comedebat inatrio. Caro que tetig̃it aliquid in mundũ.
ñ comedet᷑ s conburet᷑ igni. Q fuerit mundus: uescet᷑ exea.
In hebreo sie habetur. Caro q̃ tetig̾it omne pollutũ. ñ comedet᷑
s ꝯburet᷑ igni. ⁊ caro. om̃is in mundus comedet carnẽ. Quod
sie intelligi potest. pollutã ñ comedet. s caro q̃ sub audit᷑ pol¬
luta q̃ ederit de carnib hostie pacificoꝵ & cet̾. Oo̾ hie clieit
animã pollutã et pꝰea subiung̃. anima q̃ tetig̾it in munditiã
hõis deꝓpͥa in munditia intelligi uult. et aliena in qͥnatã.
Hecẽ uncho aaron. In hebreo ẽ augmentũ scił qͦd q̾atũ ẽ ei q̃
in hoc data. Adipẽ uͦ et caucdã .uii. dieb qͥb seĩficatꝰ ẽ adi¬

Expanded text:
sive oleo conspersa, sive arida fuerit, cuncta filiis Aaron aequa sive oleo conspersa, sive arida fuerit, cuncta filiis Aaron aequa mensura dividetur per singulos. Vel erit sacerdotis, quia ad usum Israel, et comedebat in atrio. Caro quae tetigerit aliquid immundum, non comedetur, sed comburetur igni. Qui fuerit immundus, vescetur ex ea. In Hebraeo sic habetur: Caro quae tetigerit omne pollutum, non comedetur; sed comburetur igni, et caro. Omnis immundus comedet carnem, quod sic intelligi potest; qui pollutam non comedet illam carnem, . Quod hic dicit animam pollutam, et postea subjunxit: Anima quae tetigerit immunditiam hominis: de propria immunditia intelligi vult, et aliena inquinatam. Haec est unctio Aaron. In Hebraeo est. Augmentum, scilicet quod datum est ei a in hoc data. A dipem vero, et caudam septem diebus quibus sanctificatus est A
Abbreviated transcription (Latin):
nie peccati s p̃ceaentis qͥa idem hic ẽ pecẽm. ꝗͣuis ñsimi le
aampnũ. Utrobiq enĩ in eodem gen̾e peccat᷑ quaues dũisis
modis. ut ũbi gr̃a ibi tollendo ⁊ usurpando illicite sca. hic
ciens fecerit et dimitet᷑ ei. qͥa ꝑerrorem deliqͥd in dño. In
hebreo sic habet᷑. Remissionẽ faciet suꝑ eũ saẽdos. ꝓerrore
quo errauit & neseiuit. ⁊ dimittet᷑ ei culpa illa. qͣ peccans pee¬
cauit incͣm. Similit̾ in seq̃nti capło qui contempto dño con¬
scius ẽ secreci & depositũ negat. et cet̃a q̃ subsecunt᷑ arietiꝰ
in molatione expiari iubet᷑. qͥa in eadem estimatione die¬
tum ẽ cũ supͣdictis. Cremabitur in altari tota nocbe usq
mane. de cotdiano intendit holocausto. nec ẽ q̃r endum
qͣre hic p̃ter mutat de uesꝑtino eũ añ in exodo p̃miserit de
matutino¶ Eeqͥd in craticła uł sartagine p̃parat᷑. erit sa¬
cerdoris aqͦ offert᷑. hic distingue ut sub inferas alia oblatio

Expanded text:
is; quia idem hic est peccatum, quamvis non simile damnum. Utrobique enim in eodem genere peccatur, quamvis diversis modis. Ut verbi gratia ibi tollendo, et usurpando illicite sancta; hic ciens fecerit: et dimittetur ei, quia per errorem deliquit in Domino. In Hebraeo sic habetur: Remissionem faciet super cum sacerdos pro errore quo erravit, et nescivit: et dimittitur ei culpa illa qua peccans peccavit in Deum. Similiter in sequenti capitulo. Anima, scius est secreti, et depositum negat, et caetera quae subsequuntur, arietis immolatione expiari jubetur; quia in eadem aestimatione dictum est cum supradictis: Cremabitur in altari tota nocte usque mane. De quotidiano intendit holocausto, nec est quaerendum: quare hic praetermittat de vespertino, cum ante in Exodo praemiserit de matutino. Quidquid in craticula, vel in sartagine praeparatur, erit sacerdotis a quo offertur. Hic distingue, ut subinferas; alia oblatio,
Abbreviated transcription (Latin):
cineresollas adsuscipiendoẜpel ues ad sanguinẽ fundendũ.
uncinos ad leuandas carnes de cacabibignium receptacłã ad
porcandas prunas. Seqͥt᷑. Craticłãmq. subaudit᷑ facies ei in
nes subt̃ arulã altaris. eritq craticłã usq ad altaris mediũ. de
hac eracicła magna ambiguitas ẽ cã apud hebreos ꝗͣ ap̃ nr̃os. p̃¬
cipue cum hebraiea u̾itas ñ nichil a nr̃a tͣnslatione diserepare
uideat᷑. Sic enĩ ibi habet᷑. facies eiꝰ michar facturã retis enei.
& facies suꝑ rete .uiiͬ. anulos eneos suꝑ uͦii. fines siue cornua eiꝰ.
n dabis illam .s. michar suie pones illud .s. rete subtꝰ fundũ are

Expanded text:
cineres, ollas ad suscipiendos, pelves ad sanguinem fundendum, cineres, ollas ad suscipiendos, pelves ad sanguinem fundendum, uncinos ad levandas carnes de cacabis, ignium receptacula ad portandas prunas. Sequitur. Craticulamque subauditur, facies ei in nes subter avutam altaris: eritque craticula usque ad altaris medium. De hac craticula magna ambiguitas est tam apud Hebraeos quam apud nostros, praecipue cum hebraica veritas nonnihil a nostra translatione discrepare videatur. Sic enim ibi habetur. Facies nuchet facies super rete quatuor annulos aeneos super quatuor fines, sive cornua ejus. Et dabis illam, scilicet Michar, sive pones illud, scilicet rete, subtus fundame
Abbreviated transcription (Latin):
inpedib arche adeam portandã statim iuxta m̃sã & ñ ũsus t̃¬
co iam panno inferunt᷑ fila aurea aut argentea ut fiat auri-
sagis ẽ. Constr ucho distorta ẽ. sensus aũ tał ẽ. qͦd suꝑhabundan¬
qasagoꝵ ultͣ cortinas. unũ sagũ ẽ sed̾m longitudinẽ cab̾nacłi
exeuꝰ una medietate oꝑit᷑ frons una tab̃nacłi. et ex altera me¬
dietate reliqͣfrons & duo cubiti in longitudine sagoꝵ om̃iũ
ꝓtegentes ex coto usq ad t̾ram latera tabnacłi. Exͣ una om̃s
cõpago retinebit .i. eadem ꝯsimił uinctã ligabit õs. facies &
uectes delignis setim. N pot̃ teneri qͦd eiꝰdẽ sint ꝗͣtitatis ⁊ eiꝰdẽ
asũmo usq ad sũmũ .i. in medio duar̃ ex tremitatũ. facies
in usus eiꝰ .i. altaris. lebetas ad suscipiendos cineres. forcipes.
atq fuscinulas. igniũ receptacla. In hebreo sie habet᷑. facieᷤ¬
et eiꝰ uneinos. ⁊ eiꝰ igniũ recepcacła. Palas uideł adleuãdos eiꝰ¬

Expanded text:
in pedibus arcae ad eam portandam, statim juxta mensam, et non versus terer quam facto jam panno inferuntur fila aurea aut argentea, ut fiat aurifisagis, etc. Constructio distorta est: sensus autem talis est, quod superabundantia sagorum ultra cortinas unum sagum est, secundum longitudinem tabernaculi, ex cujus una medietate operatur una frons tabernaculi, et ex altera medietate reliqua frons et duo cubiti in longitudine sagorum omnium protegentes ex toto usque ad terram latera tabernaculi. Et una omnes compago retinebit, id est eadem consimilis junctura ligabit omnes. Facies et vectes de lignA summo usque ad summum, id est in medio duarum extremitatum. Facies in usus ejus, id est altaris Lebetas ad suscipiendos cineres, et forcipes atque fuscinulas, et ignium receptacula. In Hebraeo sic habetur. Facieet ejus uncinos, et ejus ignium receptacula. Palas videlicet ad levandos
Abbreviated transcription (Latin):
qͥt᷑ offeret degͤgib agnã siue capram ñ huiꝰ soliꝰ deliet expia¬
to intelligenda ẽ. s etrã p̃cedñtrã triũ. E pͥmũ offerens ꝓpecci¬
to. Ubi nos habemus propeccato. in hebreo ẽ ꝓ expratione. Her¬
bũ enim hatrat. ꝓ expiatione sonat. anuna p̃uaricans ce¬
rimonias ꝑerrorem inhis que dño sunt scĩficata peccau̾it. ef¬
feret ꝓdelicto suo arietẽ. Hic pecẽm uult intelligi eũ qͥsea
q̃ seĩficata fuerant dño inusus ppͥos redeg̾it seu de hostiiis de
quib solis sacerdotib uesci licẽbat manducat̾it. uͭ ꝯ qd in tulit
dampnũ restituere iubet᷑. & qͥntã parcẽ suꝑ ad dere ꝓdelicto
aut̃ suo arietẽ im macłatũ .u. siclis emptũ offerre. Anima¬

Expanded text:
n hujus solius delicti expiatio intelligenda est; sed et praecedentium trium. Qui primum offerens pro peccato. Ubi nos habemus pro peccato, in Hebraeo est pro expiatione. Verbum enim hatrat, pro expiatione sonat. Anima si praevaricans caeremonias per errorem, in iis, quae Domino sunt sanctificata, peccaverit; offeret pro delicto ssanctificata fuerant Domino, in usus proprios redegerit, seu de hostiis, de quibus solis sacerdotibus vesci licebat, manducaverit. Ubi et quod intulit damnum, restituere jubetur, et quintam partem superaddere: Pro delicto aut
Abbreviated transcription (Latin):
te. Qͦd uͦ statĩ seqͥt᷑. Dix̃ dñs ad moysen. Ascende in montẽ. sic at¬
tendendũ ẽ ut decolle ĩ qͦ erat ad altiora montis ꝓcedẽt. nec c̃
expectare s inplanitie c̃ ppło qͦd exigit sequens litt̾a. Siqͥd
niorib ⁊ aliquantulũ ꝓgͣdiens u̾sus eacumen ñ tn ad ipsũ ac¬
oedens ante septimũ diem ĩqͦ uter̃ uocabr. Ut collant mͥ pͥmi¬
qas. Omitias diẽ ñ segetũ qͦd exig̾et ꝓpͥetas uocabuli s parcem

Expanded text:
equitur statim: Dixit Dominus ad Moysen: Ascende ad me in montem, sic intelligendum est, ut de colle in quo erat ad altiora montis procederet. Nec tamen exspectare, sed in planitie cum populo, quod exigit sequens littera. Si qunioribus aliquantulum progrediens versus cacumen, non tamen ad ipsum accedens ante septimum diem, in quo iterum vocabitur. Ut tollant mihi primitias. Primitias dicit non segetum, quod exigeret proprietas vo
Abbreviated transcription (Latin):
sabb̃m ꝓ sabb̃o sius as dilectorib pollicet᷑. Primum. s. dĩ.
tantũ fuit sacͣmentũ sedi .i. legalis sabbi. qͦd itẽ sacͣmentũ fuit
sabb̃m ꝓsabb̃o. Duo gͥsunt sabba exteriꝰ unum di. et unum
duo mectia hominis. S ꝯcupisces domũ n ẽ. Si qͥs uelit fac̾e
de ͦ mandato iͦ. tẽ faciet istud unũ. si aut̃ pͥmũ in diuisũ re¬
liq̃rit. oportet istad disting̾e in duo ⁊ p̃pon̾e p̃ceptũ de ali ẽna uxo
ei qͦo ÷ de aliena possessioẽ. ⁊ ñ int̃positõe. Oix̃ p̃terea dñs ad moisen.
ħ dices  ẽ. Amͦ adsolũ moisen loq̃r dñs p̃ cepta ⁊ iudicia q̃ oĩa qͣsi ex¬

Expanded text:
Sabbato, suis Deus dilectoribus pollicetur. Primum, scilicet Dei tantum fuit sacramentum secundi, id est legalis Sabbati: quod item sacramentum fuit Sabbatum pro Sabbato. Duo igitur sunt sabbata exterius, unum Dei, et unum duo media hominis, Non concupisces domum, etc. Si quis velit facere de primo mandato duo, tunc faciet istud unum; sin autem primum indivisum reliquerit, oportet istud distinguere in duo; et praeponere praeceptum de aliena uxore, ei quod est de aliena possessione, et non interponere. Dixit praeterea Dominus ad Moysen: Haec dices, etc. Amodo ad solum Moysen loq
Abbreviated transcription (Latin):
dere qñ ab ẽ ł recedit. qͦd hic innuit᷑ seãm hanc sententiã. et
qñ ñ debebant ñ cang̾e. qñ aut̃ licebat ascendẽ diũso sontii bui¬
cine indicabatur. Michi aut̃ ꝓbabilius uidet᷑ qͦd hic dicat ex
p̃cepto debe ascende in mont̾e usq ad eiꝰ radicem. ñ usq ad ea¬
cum̃. uñ inseq̃ntib p̃cipit᷑ morsi ꝓuid̾e ne crausgrediat᷑ ppls

Expanded text:
dere quando abest, vel recedit: quod hic innuitur secundum hanc sententiam, et quando debebant non tangere. Quando autem licebat ascendere, diverso sonitu buccinae indicabatur. Mihi autem probabilius videtur, quod hic dicat ex praecepto debere ascendere in montem usque ad ejus radicem, non usque ad cacumen. Unde in sequentibus praecipitur M
Abbreviated transcription (Latin):
scdm ẽpetentiã narratioĩs cũ eo ẽ inmotite. ysolus audit u¬
licia que ꝓferat ad ppłm:. S scienduꝰ ẽ qͦd scdm ordinẽ rerũ
gestarum oportet hic in t̃poni totũ seqñs capłm ab eo loco. He¬
nit gͦ moyses ynarrauit plebi. usq ascenduntq moyses et
aaron nc̃. et cunc congrue ꝯcordat istud capłin in qͦ p̃cipit᷑ moy¬
tẽ sẏna. siue pͥmo siue t̾eio m̃sis. in qͦ ãmoniti st̃ depurificatiõe
adsuscipiendã leg̃e t̃ciadie. Sed̾s ascensus fuit pꝰ audita decẽ
mandata a dño. ad audiendũ iudicia q̃ huc usq uarrata st̃.
montis usq dum uiq̾ent qͣm. & stat̃ĩ iussi st̃ om̃s redire p̃t̃ iosu¬

Expanded text:
cum eo est in monte, et solus audit judicia, quae prophetat ad populum? Sed sciendum est, quod secundum ordinem rerum gestarum oportet hic interponi totum sequens capitulum ab eo loco. Venit ergo Moyses, et narravit plebi, usque, Ascenderuntque Moyses et Aaron, etc., et tunc congrue concordat istud capitulum, in quo praecipitur Moytem Sina, sive primo, sive tertio mensis, in quo admoniti sunt de purificatione ad suscipiendam legem tertia die. Secundus ascensus fuit post audita decem mandata a Domino, ad audiendum judicia quae hucusque narrata sunt. montis usque dum viderent Deum, et statim jussi sunt om
Abbreviated transcription (Latin):
curũ. s istam concessionẽ statĩ dicit deo ñtiatam ꝑ moyseri.
hel dic̃e possumꝰ quod totũ est in t̃positio ab illo loco. Cumq
retuliss moyses et cec̃. Ad hunc locum. ita qͦd hic uersus ordine
narrationis debet coherere cũ p̃cedentib. & tune tota illa
interposito sequi h mͦ. Respondit uniũsus ppłs se facturũ.
h. ñtiauit moises año. cumq retulisset.nc̃. ait dñs ei. Ianẽ

Expanded text:
 sed istam concessionem statim dicit Deo nuntiatam per Moysen. Vel dicere possumus, quod totum est interpositio ab illo loco. Cumque retulisset Moyses, etc. Ad hunc locum, ita quod hic versus ordine narrationis debet cohaerere cum praecedentibus; et tunc tota illa interpositio sequi, hoc modo. Respondit universus populus se facturum; hoc nuntiavit Moyses Domino. Cum retulisset
Abbreviated transcription (Latin):
quod nubes que pͥus tenebras faciebat egiptiis. lucem p̃buit eis.
fugientib egiptiis et cet̃. Prus fugati et ꝓstrati sunt ad nõ egip¬
cii ad ultimũ aquis sunt obuoluti. Abissi oꝑuer̃ eos. E&x nmia
leticia sepe idem alit̃. et alit̾ replicant. Congregate sunt abissi
idẽ ꝓfunditates undarum ⁊ aquarum. Flauit sp̃s tiuuis. Dii
ne potñtie notat facilitatẽ quasi dicat. quã facile aliqͥs flando
ꝑieit puluerem. tã facile tu eos inter fecisti. Deuorauit eos t̃ra
Uno cõmuni. nomine duo inferiora elem̃ta uocat. siẽ ⁊ ibi
intrauit. et om̃s idem ꝓpħatisunt. Ineternum & ultra .i.¬

Expanded text:
quod nubes, quae prius tenebras faciebat Aegyptiis, lucem praebuit eisquod nubes, quae prius tenebras faciebat Aegyptiis, lucem praebuit eisFugientibusque Aegyptiis, etc. Prius fugati, et prostrati sunt a Domino Aegyptii; ad ultimum aquis obvoluti. Abyssi operuerunt eos. Ex nimia laetitia saepe idem aliter, et aliter replicatur. Congregati sunt abyssi, id est profunditates undarum et aquarum. Flavit spiritus tuus, et operuit eos: divinae potentiae notat facilitatem. Quasi dicat: Quam facile aliquis flando projicit pulverem, tam facile tu eos interfecisti. Devoravit eos terra. Uno communi nomine duo inferiora elementa vocat, sicut et iintravit, et omnes idem prophetati sunt. In aeternum et ultra, i
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Una ⁊ eadem colũna erat contͣ calorem obumbrans ⁊ ꝯtra
tenebras illuminans ut duxeẽt utruisq temporis. Contͣ
beel sephon inconspecꝰtii eiꝰ. Istud eius potest referri ad be¬
elsephon. et cunc plana ẽ littera uel ad pharaonẽ ut inter¬
ponatur relacurum eiꝰ. ad quod refertur p̃ter consuetudinẽ
sicut ẽ illud. fundamenta eius in montib s. ⁊ eet̃. Tollensq
se angłs dñi. Aliquando dño. aliqñ angło factum attribuit᷑
qͥa reuera angłs dñi minister aderat. et dñs in ipso & ꝑ ip¬
sũ oꝑans. Abiit pꝰ eos ut defenderet eos ꝑnubem suis lumen
respondet᷑ qͦd ñ potant eos uidere ꝑfecte. & cam qͥa eos abire
sentrebant. ꝑ eandem uiã pedetent̃ eos sequebant᷑ nescientes
se uł illos mare ingredi. Et ecce respiciens suꝑ castra ꝑ colũpnã.
Qͥd ẽ qͦd ꝑ nubem dicit᷑ ds respicere suꝑ castra c. Ubi hoc scilicet

Expanded text:
nis. Una et eadem columna erat contra calorem obumbrans, et contra nis. Una et eadem columna erat contra calorem obumbrans, et contra tenebras illuminans, ut dux esset utriusque temporis. Contra Beelsephon, in conspectu ejus. Illud ejus potest referri ad Beelsephon, et tunc plana est littera; vel ad Pharaonem, ut interponatur relativum ejus ad quod refertur, praeter consuetudinem, sicut est illud: Fundamenta ejus in montibus sanctis , etc. Tollensque se angelus Domini. Aliquando Domino, aliquando angelo factum attribuitur; quia revera angelus Domini minister aderat, et Dominus in ipso et per ipsum operans. Abiit post eos, ut defenderet eos per nubem: suis lumen, respondetur, quod non poterant eos videre perfecte, et tamen quia abire eos sentiebant, per aliam viam pedetentim eos sequebantur nescientes se vel illos mare ingredi. Et ecce respiciens supra castra per columnam. Quid est quod per nubem dicitur, Deus respicere super castra, nisi hoc scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
& ort̃. Quasi dicat. dñs compleuit sieut ante ꝑmoysen ꝓmiserat.
Neq enĩ erat domus in qua ñ iacebat morcuus. Mirum ẽ si in
una quaq domo fuit aliquis pͥmogenitꝰ. S eẽ potuit in ai m̃ts
uel pecudib et si in hominib de fuerit. Nel eũ tali de t̃mina¬
hone in qua scilicet eẽt p̾mogenitꝰ. ñ erat domus & oet̃. Hel
forsitan dñs tunc ita fecerat ut in omĩ domo ẽẽt aliqͥs pͥmos¬
nitꝰ. Tulit gͥ ppłs consꝑsam farinam. ñ exp̃cepto dĩ hoe factũ
est uł ex articlõ temꝑis ut quidam falso estimant cum hebrei
iam longe ante didicerant se illo die exituras ab egipto. s sedm
consuetudinẽ terre illiꝰ in qua farina consꝑgi solet. & ira re¬
seruari. ut con die panis coqͣtur qͣntũ opꝰ ẽ. In una domo .i.¬
Sc̃ĩficabantur aut̃ ad opus leuitarum ut se eis redimerent. qͥd
ꝓeis m̃o seruiebant et ꝓ toto isrł ppło. In columna nubis & ig¬

Expanded text:
o, etc. Quasi dicat: Dominus complevit sicut ante per Moysen promiserat. o, etc. Quasi dicat: Dominus complevit sicut ante per Moysen promiserat. Neque enim erat domus in qua non jaceret mortuus. Mirum est si in unaquaque domo fuit aliquis primogenitus. Sed esse potuit in armentis vel pecudibus, et si in hominibus defuerit; vel cum tali determinatione in qua scilicet esset primogenitus, non erat domus, etc. Vel forsitan Dominus tunc ita fecerat, ut in omni domo esset aliquis primogenitus. Tulit igitur populus conspersam farinam: non ex praecepto Dei hoc factum est, vel ex articulo temporis, ut quidam falso existimant, cum Hebraei jam longe ante didicerant se illo die exituros ex Aegypto; sed secundum consuetudinem terrae illius, in qua farina conspergi solet, et ita reservari ut quotidie panis coquatur quantum opus est. In una domo, Aegyptiorum. Sanctificabantur autem in opus levitarum, ut se eis redimerent, qui pro eis Domino serviebant, pro toto Israel. In columna nubis, et ig