comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẜmqd dẽmẽ ab huiusmoi cõ¬
sumatẽeuolumus crulart q̃
caquesacratissimis ostõnib
quas in codicomnr̃m redegur
cautasunt. iterum poni exue¬
teruure nonꝯcedimus. ¶cu
diualium ꝯstõum sanctio su¬
ficit ad corum auc̃tem nisi fo

Expanded text:
m est ab huiusmodi consummatione volumus exulare: et ea, quae sacratissimis constitutionibus quas in codicem nostrum redegimus cauta sunt, iterum poni ex veteri iure non concedimus, cum divalium constitutionum sanctio sufficit ad eorum auctoritatem: nisi fo
Abbreviated transcription (Latin):
crimina nascuntur⁊ de unocri¬
mine maccusationem fuerit
deductus de altero nonphibe¬
tur abalio defferri andex autez
sup᷑ ntroq crimine audientiã
accomodabit necemim licebit
ci separatimdeunocrimine sñi¬
am proferit priusquam pleni¬
sima cxaminatio inpalceroq

Expanded text:
crimina nascuntur et de uno crimine in accusationem fuerit deductus, de altero non prohibetur ab alio deferri. Iudex autem super utroque crimine audientiam accommodabit: nec enim licebit ei separatim de uno crimine sententiam proferre, priusquam plenissima examinatio super altero
Abbreviated transcription (Latin):
botius donando dixistis muesti¬
pulatoe tibiprosperisti cestipu¬
est prescriptis uerbis apud pre¬
sidem prouintie debes agere ut
hanc implori prouideans.
quisqconat undesidchoc fun¬
dononcogitasti cuis uelut do¬
nationi teconsensisse continet
instro maiores iutate iriquan
scriptura umres optincre intelli¬
gis dequoṅocogitastinec sp̃ã¬
utersubscͥpsistinch te ꝓdidisse
dem. Guindebonis tius par¬
tem quidem penes te ictinuisse
partemuo incum quẽ in põtare
habes donationis titulo conti¬
lissem ꝯmemoresno est incorti
uins.incumqui insacris faĩlie
tueremanet. destinarcom mas
paterneuoluntatis fc̃am qua
ꝑfẽamidonatõem puenisse. ¶d¬
legatioes aut nommum incrrã

Expanded text:
tuis donando dixisti, sive stipulatione tibi prospexisti, ex stipuest praescriptis verbis apud praesidem provinciae debes agere, ut hanc impleri provideat. Pquisque donat. unde si de hoc fundo non cogitasti, cuius velut donationi consensisse continetur instrumento, maiores veritate rei quam scriptura vires obtinente intellegis, de quo non cogitasti nec specialiter subscripsisti, nihil te perdidisse. Cum de bonis tuis partem quidem penes te retinuisse, partem vero in eum quem in potestate habes donationis titulo contulisse commemores, non est incerti iuris in eum, qui in sacris familiae tuae remanet, destinationem magis paternae voluntatis factam, quam perfectam donationem pervenisse. Delegatio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓptorhuis mõi cãm prandie
ctoffõiudicis trutinandis. ã
abutraq ꝑteulalteroport
cas dependi nullo tnexhoc lici¬
boipedimento gencrandos
doc̃c capecdunt aius ul capitr¬
lisul litis membris auidice
craminandis et postquam fu¬
critei inri mata gesta superiura¬
mc̃to subsecuta tunc iterum
ad hoccapitulum uidiccrtdcũ¬
te etcoadpleto adccta pue¬
nientcomnibo alus. quede p̃¬
sentibꝰ scĩta suntet in absent

Expanded text:
pter huiusmodi causam praestandis officio iudicis trutinandis, an ab utraque parte vel altera oportet eas dependi. Nullo tamen ex hoc litibus impedimento generando, sed, donec ea procedunt, aliis vel capitulis vel litis membris a iudice eximinandis et, postquam fuerint ei intimata gesta super iuramento subsecuta, tunc iterum ad hoc capitulum iudice redeunte et eo adimpleto ad cetera perveniente. Omnibus aliis, quae de praesentibus sancita sunt, et in abs
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Nater tua ulmantus
fundum tuum inuita uł igne¬
rantete uendere ure non potu¬
it s rem tuam apossessore uen¬
dicarctiam non oblato pretõ
emptoremquidem nullam
bẽs actocm aduersus uenditr¬
cem uero depretio negõrum.e¬

Expanded text:
. Mater tua vel maritus fundum tuum invita vel ignorante te vendere iure non potuit, sed rem tuam a possessore vindicare etiam non oblato pretio emptorem quidem nullam habes actionem, adversus venditricem vero de pretio negotiorum
Abbreviated transcription (Latin):
possores cius qdmrem alicra
impendũt. nõcorunegociu
gerentes quorures ẽ mulla
hãnt repetitõcm nisincc̃ios sũ¬
ptus fecerinti sinaũt utiles.s¬
pmittitur sinclesione prioris
status rcicos aufferre.

Expanded text:
em alienam impendunt, non eorum negotium gerentes quorum res est, nullam habeant repetitionem, nisi necessarios sumptus fecerint: sin autem utilemittitur sine laesione prioris status rei eos auferre.
Abbreviated transcription (Latin):
turut uincat patimm ułcuia¬
lii c̾dend ẽ res librorũgub̃nar¬
dris paretib derelictis l⁊ t̾culia¬
nus iuris antiquim tptes li¬
uideatur obscure candem atti
ab hacluce decedere contingĩt
nr̃a ostitutio quam pmiuga¬
uimus dehiis que mtesco fui¬
oso relinꝙ̃da sunt ulsbstitutõe

Expanded text:
tur, ut vincat paternum? vel cui alii credendum est res liberorum gubernandas parentibus derelictis? Licet Tertullianus iuris antiqui interpres liroposito videatur obscure eandem attinab hac luce decedere contigerit, nostra constitutio, quam promulgavimus de his quae in testamento furioso relinquenda sunt vel substitutione
Abbreviated transcription (Latin):
dem Et deb̾itum antetib
deb̾rditate soluatur actunc
riiubcamus p̃postatapetitio
est et enim cumtibi socen suc¬
cessionem quesitam apparue¬
rit debitipetitionem porcon¬
fusionem extingui nonam

Expanded text:
 Vt debitum ante de hereditate tibi solvatur ac tunc, ri iubeamus, praepostera petitio est. etenim cum tibi soceri successionem quaesitam patuerit, debiti petitionem per confusionem extingui non am
Abbreviated transcription (Latin):
uł filios sororis actõum nece¬
sitatis tutele occ̃oesuscipias ẽ
ip̃ius q̃ pupilliciututor datũ
es alto exigere ideatur utili
bãtquiad defensiõem eiuus nõ
inbibcatur affectu iuxta forã
igitur quam consuitidedimtꝰ
dpretorem ad ioporterut⁊ in¬
stotuo desideno ⁊ pupillu pue¬

Expanded text:
ris actionum necessitates tutelae occasione suscipias, cum ipsius etiam pupilli, cui tutor datus es, aliud exigere videatur utilitpotius habeat, qui ad defensionem eius non inhibeatur adfectu. Iuxta formam igitur, quam consulti dedimus, praetorem adiri oportet, ut et iusto tuo desiderio et pupilli
Abbreviated transcription (Latin):
bsicrimenadultuuił maiestati
ingeritur tam uinq̃ mulieris
adexaminandam cam repudi
quoiũtas ant facilius erruatu
autliquidius detegitir sit̾nali
domigeruntur palienos pote¬
nntcorfiter cuiolumus ob.¬
seruanisiuo  filioseu filus filie
seufiliaboextantibo repudiuz.
missum ẽ quicquid ec̃ cenuptii
lucratum est filio sen filiis filie
senfiliab post mortem accipiẽ¬
tis seruan.adest sipatertomere
repudiummiserint donacioem
antenuptias amatre seruansi
materdotem ipameidem uleisd
filiꝗs eufilic patremoriẽte dim¬

Expanded text:
bus, si crimen adulterii vel maiestatis ingeritur, tam viri quam mulieris ad examinandam causam repudii, quo veritas aut facilius eruatur aut liquidius detegatur, si tamen alidomi geruntur per alienos poterunt confiteri volumus observari. Si vero filio seu filiis, filia seu filiabus extantibus repudium missum est, omne quidquid ex nuptiis lucratum est filio seu filiis, filiae seu filiabus post mortem accipientis servari, id est si pater temere repudium miserit, donationem ante nuptias a matre servari, si mater, dotem ipsam eidem vel eisdem filio seu filiae patre moriente dim
Abbreviated transcription (Latin):
num opiamrescramus. ¶m
cademobseruatoc num cram
et dies solis quos dominicog
rite dixcre maiores ul quirepe¬
tito insecalculo reuoluñt. ĩq¬
bz paẽm necesse est hre reucrer¬
tiam ut neqapud ipos arbi¬
tros ulaindicibo flagitatos l
sponte clectos ullasitagnitio
iurgiorum mis ctiam dicbũ
quiul lucis anspictam ułort

Expanded text:
um copiam reseramus. In eadem observatione numeramus et dies solis, quos dominicos rite dixere maiores, qui repetito in se calculo revolvuntur. Parem necesse est habere reverentiam, ut ne apud ipsos arbitros vel a iudicibus flagitatos vel sponte delectos ulla sit agnitio iurgiorum, nostris etiam diebus, qui vel lucis auspicia vel ort
Abbreviated transcription (Latin):
nilitteris certa formaest.ut
domimorreorum eftractori
cius modiquerelas deferẽtir
custodes erhibere necessehãt
nec ultra periculo subiectist̃
qḋnos quoqaddico presidep¬
runtie impetrabitisqui sima¬
ioremaĩadusioem exigere rez
deprebenderitad domitium
ulpianum p̾fectũ pretorios
parẽtem incum reos remittẽ
curabit.s quiadominiorreo¬
rum nominatimetiam custi¬
diam repmiscrunt.idemexh¬
beredebent.
luntate dominorũcolonur
funduminconductum idu¬
xerunt pignoris uiredomi¬
nis pdiorum teneriq̃nautez
domus  locatur noncst nccĩa
inrebinductis ulillatis scĩ
domininam caquoqzpigno¬
Nsiuretenentur᷑.

Expanded text:
ni litteris certa forma est, ut domini horreorum effractorum eiusmodi querellas deferentibus custodes exhibere necesse habeant nec ultra periculo subiecti sint. Quod vos quoque adito praeside provinciae impetrabitis. qui si maiorem animadversionem exigere rem deprehenderit, ad Domitium Ulpianum praefectum praetorio et parentem meum reos remittere curabit. Sed qui domini horreorum nominatim etiam custodiam repromiserunt, fidem exhibere debent. luntate dominorum coloni in fundum conductum induxerint, pignoris iure dominis praediorum teneri. quando autem domus locatur, non est necessaria in rebus inductis vel illatis scientia domini: nam ea quoque pignoris iure tenentur.
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Quicumq malef¬
corumlabe pollutumandicũ
hostem salutis ostendat.qd̃ si
quisquam exagitatoribridẽ
anguns seuexquolibet alio⁊
genere hominum contrahoc
interdẽm uomiretẽptauerit.
antclandestims supplitiis et̃
manifestum rcum malefice a¬
tis oppresserit ultimumsup¬
pliciumnon euadat gemine
suspitionisobnoxius qd art
publicum ieumnefacinoris
socdos publicares scueritatile¬
gum ⁊ debite subtraxerit que¬
stionum ant ꝓprium fortas¬
sis mimicum subhuiusmo
dindicte nominecgnsilio

Expanded text:
pu. Quicumque maleficiorum labe pollutum audierihostem salutis ostendat. Quod si quisquam ex agitatoribus id est aurigis seu ex quolibet alio genere hominum contra hoc interdictum venire temptaverit aut clandestinis suppliciis etiam manifestum reum maleficae artis oppresserit, ultimum supplicium non evadat geminae suspicionis obnoxius, quod aut publicum reum, ne facinoris socios publicaret, severitati legum et debitae subtraxerit quaestioni aut proprium fortassis inimicum sub huiusmodi vindictae nomine consilio
Abbreviated transcription (Latin):
dicitis quam idouies
nõbrecõtenditisqd cõ¬
trares prius iudicatas
aquib prouocatũ nõ est
lata sit cuius iciprobatio¬
ncm sipromptamhr̃ctis :
etcitra prouccationis admim¬
culum qd̃ ita pronuntiatum

Expanded text:
dicitis, quam ideo vires non habere contenditis, quod contra res prius iudicatas, a quibus provocatum non est, lata sit. Cuius rei probationem si promptam habetis, et citra provocationis adminiculum quod ita pronuntiatum
Abbreviated transcription (Latin):
beretur filia inscio patremilite
ab eopreterita sit nelcum inre¬
bus humanis camnoncẽfal¬
sorumore prolatopatorputa¬
uit nullameius cesto fecit m̃¬
toc̃msilentium huuismoi ex

Expanded text:
beretur filia inscio patre milite, ab eo praeterita sit, vel cum in rebus humanis eam non esse falso rumore prolato pater putavit, nullam eius testamento fecit mentionem, silentium huiusmodi ex
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Sistatus suphoictibi
uenundato mota questio est
sollempnib queuins admit¬
tit ratio intpõitis sisccundum
libertatom fiũt latasṁapoters¬
decuictõesinesciens conditoez
cus  compastisinc aliquadubi¬
tarice anctorom ulcius fidcuis¬
sores hrdes ueçorum conueire
tinoposse.

Expanded text:
. Si status super homine tibi venumdato mota quaestio est, sollemnibus, quae iuris admitti ratio, interpositis si secundum libertatem fuerit lata senteondicionem eius comparasti, sine aliqua dubitatione auctorem vel eius fideiussores heredesve eorum convenire. rti non posse.
Abbreviated transcription (Latin):
uẽtitie nc̃citatis sartina repen¬
tinapoposcerit eius funcuõibꝰ
asscribatur. ¶Siquis ꝯtrare¬
rut post debite ultionis acrio.¬
moniamqueergasacrilegos
portatõisutatur m¬

Expanded text:
venticiae necessitatis sarcina repentina depoposcerit, eius functionibus adscribatur. Si quis contra venerit, post debitae ultionis acrimoniam, quae erga sacrilegos deportationis uratur
Abbreviated transcription (Latin):
dem. ¶LLacet roabilis ꝯcilu n
tenore ꝓpenso districta modea¬
depellenda est nc prediausiboce¬
lestium sectorum dedicatasorq¬
dorum muncrum fece ucrentu
¶nch extraordinanum ab¬
bicsupͥmdem ue flagitetur nł¬

Expanded text:
. Placet, rationabilis concilii tenore perpenso, districta moderadepellenda est, ne praedia usibus coelestium secretorum dedicata, sordidorum munerum faece vexentur, nil extraordinarium abhinc superindictumve flagitetur, n
Abbreviated transcription (Latin):
manifestum ancillam serui
opeconsilioq dominicum ali¬
is rebosubgraxitcuminter ser¬
uum et liberum cuulȩ iuditiũ
consistore non possiteum o bl

Expanded text:
manifestum ancillam servus ope consilioque domini cum aliis rebus subtraxit, cum inter servum et liberum civile iudicium consistere non possit, eum ob
Abbreviated transcription (Latin):
uos pacernchroitatinõ
miscistis obcamrem
stis .l boñorum possessionem
acccpistis ꝓpterctatem cui sub¬
uonin solet mintegrum restit¬
toĩs auxilium accipere debe̾tis

Expanded text:
os paternae hereditati non miscuistis, ob eam rem stis vel bonorum possessionem accepistis, propter aetatem, cui subveniri solet, in integrum restitutionis auxil
Abbreviated transcription (Latin):
lance inter patremet matrem
diidendum reliquaꝑtensus
fructus apud frcs et sororcs rt¬
mañete. ¶Sinno defuncta

Expanded text:
lance inter patrem et matrem dividendum, reliqua parte usus fructus apud fratres et sorores remanente. Sin vero defuncta
Abbreviated transcription (Latin):
Licet serulis cõ¬
ditio deferendep̾cis
facileca pax non sit
tñad missisceleris at¬
citas ⁊ landabilis si¬
dci exemplum supiũ
dicanda cede domini
ti ortamento fuitut
prefecto pretorio uixtaad¬
notationis nĩc decetum
demandaronius quemad¬
ire crrantandicishis qre
inlibello ꝯtulisti ⁊ reos in¬
uestigare ⁊ scucrissimauã

Expanded text:
Licet servilis condicio deferendae precis facile capax non sit, tamen admissi sceleris atrocitas et laudabilis fidei exemplum super vindicanda caede domini tui hortamento fuit, ut praefecto praetorio iuxta adnotationis nostrae decretum demandaremus quem adire cura, ut auditis his, quae in libello contulisti, et reos investigare et severissima
Abbreviated transcription (Latin):
dem iscognati tui scruos
suos manumiscrunt. hocqd̃
cos  administyasse remuram
contenditis corum impedur¬
tolibertati ficri non potuitqn
Antquam aut crattu precede¬
tipost manumissicem sintriu̾¬
qr temporis administratio n
connexas seꝑatisit conueni¬
lienum noninteruemente spe¬
cialipacro casiim fortuitum
prart noncom pelluntur.

Expanded text:
ognati tui servos suos manumiserunt, hoc, quod eos administrasse res vestras contendis, eorum impedimentum libertati fieri non potuit. quin autem ex actu praecedenti post manumissionem, si utriusque temporis administratio non conexa, sed separata sit, convenilienum non interveniente speciali pacto casum fortuitum praestare non compelluntur.
Abbreviated transcription (Latin):
Purgandisesipotũt post¬
quam uero reqsurendus fẽue
intra ainum redicnt siseonmi¬
ne pingaiũt res abitno iudi¬
cis signatas recipiat . suiꝗint̾
id tp̃s reuersus post intimiatõ
suam fucrit desumctus ⁊ si neẽ¬
dumse purgauit adheredes ꝓp̾¬
os res transmittit

Expanded text:
ndi se, si potuerit. Postquam vero requirendus factus intra annum redierit, si se crimine purgaverit, res arbitrio iudicis signatas recipiat: sin vero intra id tempus reversus post intimationem suam fuerit defunctus, etsi necdum se purgaverit, ad heredes proprios res transmittit
Abbreviated transcription (Latin):
dem. S idotemmaritolibte
ur̃e dcoistis ncceamreddi solu¬
to nm̃io uobis inconturenti
pactoułstipulatr̃e prosptcistis
hanc culpauxoris dissoluto iu¬
muo penes mantum remansisse
constititucercam ingratamcer¬
tanos suissconderctis.

Expanded text:
. Si dotem marito libertae vestrae dedistis nec eam reddi soluto matrimonio vobis in continenti pacto vel stipulatione prospexistis, hanc culpa uxoris dissoluto matrimonio penes maritum remansisse constitit, licet eam ingratam circa vos fuisse ostenderitis.
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r. Iamtibirescri¬
psiposseapudiudicen
qucri ansollempnibo ũ¬
bis turoris auc̃te int̾uciẽ¬
tesorortua acceptila tõcte¬
bitorem sũliberaint qua
rcsun repetenda pecuniaqñ

Expanded text:
. Iam tibi rescripsi posse apud iudicem quaeri, an sollemnibus verbis tutoris auctoritate interveniente soror tua acceptilatione debitorem suum liberaverit. quare si in repetenda pecunia, quam
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Nemo uidex nłarbit̃
cxistimet neq cõsultatõesꝙ̃
nonnite iudicaras ec̃putaue¬
nt sequendum et muito mas
sñias eminentissimorum pre¬
ermsiquid non bene dirima¬
tur boc et maliorum indicum

Expanded text:
p. Nemo iudex vel arbiter existimet neque consultationes, quas non rite iudicatas esse putaverit, sequendum, et multo magis sententias eminentissimorum praeenim, si quid non bene dirimatur, hoc et in aliorum iudicum
Abbreviated transcription (Latin):
facultatẽs sialiquid exhiisdem
detẽtatoribo. sitñ nõ ipos hrdes
scripseritant scriptifilii nõ adie¬
unt pcipimus resarciriut q̃ hoc
moinconsultianimi adrcpud¬
um mittendum decrimeto det¬
hantur pactõcssanesique adns

Expanded text:
facultatem: sed si aliquid ex isdem detentatoribus, si tamen non ipsos heredes scripserit aut scripti filii non adierint, praecipimus resarciri, ut etiam hoc modo inconsulti animi ad repudium mittendum detrimento retrahantur. Pactiones sane, si quae adversus
Abbreviated transcription (Latin):
nolimomo pemptus estetoniz
accipiat. tunc facultas ci tribuit
quo malucrit degore mo.siu̾o.ad¬
hucsupstite usufructuano. aohẽ
lucc fucrit libertus cxemptus. he¬
reditas cius limum tramitem
fructum pprictario plonissimu
ius hat inseruo pprictanus ut̾i
omiaciseruus acquiratscõmca¬
quegnaliterinseruos et domino
cõsticurasunt.smnu̾ograsagen¬
dousufructuanus cumabusu
siuctu libau̾it etlibortattm ipsi¬

Expanded text:
mo modo peremptus est. etenim accipiat, tunc facultas ei tribuitur quo maluerit degere modo. si vero adhuc superstite usufructuario ab hac luce fuerit libertus exemptus, hereditas eius legitimum tramitem fructu proprietario, plenissimum ius habeat in servo proprietarius et omnia ei servus adquirat seceraliter in servos et dominos constituta sunt. Sin vero gratias agendo usufructuarius eum ab usu fructu liberaverit et libertate dona
Abbreviated transcription (Latin):
iocinseruus iemaneat ernullum᷑
respiciat dñm. ¶Alud quoq i
bo  tamfemims  quammasculis
filus filiab suicinsacris constit¬
tis sincemancipatis cuiuscumq̃
gradus mandatum in pocre qua¬
tonus seruos inuberrutem pduca
sinc apudiidicesiuc insacris ec

Expanded text:
idem servus remaneat et nullum respiciat dominum. Illud quoque bus tam feminis quam masculis filiis filiabus sive in sacris constitutis sive emancipatis cuiuscumque gradus mandatum imponere, quatenus servos in libertatem producant sive apud iudicem sive in sacris ec
Abbreviated transcription (Latin):
suntdumeaque fortuitis caĩ¬
bosicut euemuunt pactorumñ
ceptasiquidem tantacmers eĩt
clades queprorsus ip̃ius etiaz
reiquepemphrteosimdata ẽ
faciat interitum hoc nonemp¬
hytcotecario cuinich̾ reliquũ

Expanded text:
dum ea, quae fortuitis casibus sicut eveniunt, pactorum non cepta, si quidem tanta emerserit clades, quae prorsus ipsius etiam rei quae per emphyteusin data est facit interitum, hoc non emphyteuticario, cui nihil reliquum
Abbreviated transcription (Latin):
cristatlaudandus magis ꝙ̃u
tupandus intelligatur penaꝙ̃
rumcontemptores ⁊ ipos qui
eis conductiones renimadse
ptinetium promiserint statu¬
imus in fucuris caĩs optinẽ¬

Expanded text:
existat, laudandus magis quam vituperandus intellegatur : poenarum contemptores et ipsos, qui eis conductionem rerum ad se pertinentium permiserint, statuimus, in futuris causis obtinen
Abbreviated transcription (Latin):
¶dem I nuito nlignorãte
te ab alio illatum corpus in
puram possessicem tuam uil
lapidem tunm socum yeligio¬
usum facere non pot. sinautez
⁊ uoluntatetua mortuum ali¬
quis timlocum tunmincule¬
xit:religiosus iste locus efficit
quo fc̃omonumtum neque
mre neqzobligari aquoquam
prohibentur iuris religione
posscindubim nonucnit.¬
mp̃r. M egatum adefunc¬
to tibirclictum. et qd̃ infimͣns
ul morbũcius crogasse te bo
niui arbitratupronaproba¬
miubebit.

Expanded text:
 Invito vel ignorante te ab alio illatum corpus in puram possessionem tuam vel lapidem locum religiosum facere non potest. m voluntate tua mortuum aliquis in locum tuum intulerit, religiosus iste efficitur: quo facto monumentum neque venire neque obligari a quoquam prohibente iuris religione possmo. Legatum a defuncto tibi relictum et quod in funus vel morbum eius erogasse te boni viri arbitratu probaiubebit.
Abbreviated transcription (Latin):
qz.admortemsuam incad ꝓfet¬
sicc̃ duxint posteius obitum p¬
ces imꝑatorie clem̃tic obtulit:
diinam indulgentiam merue
quidem ualcãt nisi talia instra
confecta fuint hiis uero nõ int¬
cedentib omnimo firmasint
sinc aliqua distinctõe ꝑsoanum
simo libere sint ⁊ ingenucmlic¬
res nullaq nefãnia rumulin ce¬
starum conuinctionũsb̾icrit su
spitionam nepharios ⁊ incesto
coitus õibo mõis amputam
sicut ⁊ illos quipretitarum legñ
sancrõe spalit uetitisunt excepti
uiderhis quos presentilege p¬
misimus limmiq mĩnii iuuremn
munirip̾cipimushisitaq ꝑ
hancgñalem legem constitriti
⁊decetero ꝯseruandis pretitas
q̃ huiusmõiconuunctioes ⁊ ex

Expanded text:
mortem suam in eadem professione duravit, post eius obitum preces imperatoriae clementiae obtulerit et divinam indulgentiam meruerquidem valeant, nisi dotalia instrumenta confecta fuerint, his vero intercedentibus omnimodo firma sint sine aliqua distinctione personarum, si modo liberae sint et ingenuae mulieres, nullaque nefariarum vel incestarum m nefarios et incestos coitus omnibus modis amputamus, sicut et illos, qui praeteritarum legum sanctione specialiter vetiti sunt, exceptis videlicet his, quos praesenti lege permisimus legitimique matrimonii iure muniri praecepimus. His itaque per hanc generalem legem ita constitutis et de cetero conservandis, praeteritas etiam huiusmodi coniunctiones ex
Abbreviated transcription (Latin):
sit utrum donunacanpoc am
ministrafuit requindebebit.
ctita obscquio famulagurser¬
uilint plerũq ipsa ĩtem pãtie
uina prebiũt ut sidominatab¬
nc fucrit. non sitauinculis in¬
ris crecpta siu̇o potantib mi¬
nisterium prebint promilitate
cius que micatum  deducitur

Expanded text:
sit, utrum domina cauponae an ministra fuerit, requiri debebit, et ita obsequio famulata servili, ut plerumque ipsa intemperantiae vina praebuerit: ut, si domina tabernae fuerit, non sit a vinculis iuris excepta, si vero potantibus ministerium praebuit, pro vilitate eius qu
Abbreviated transcription (Latin):
minium ancille dequa
agis adpã tremtuam per¬
cinut. nc̃cut apatre tuo
uenundata est cuisq ꝓpric¬
tatem tibi uendicare parat
es preses prouinticcribor e¬
amubebit ut apudindicend
rcuitatequeratmrr.

Expanded text:
illae, de qua agis, ad matrem tuam pertinuit nec iure a patre tuo venumdata est eiusque proprietatem tibi vindicare paratus es, praeses provinciae exhiberi eam iubebit, ut apud iudicem de rei veritate quaeratur.
Abbreviated transcription (Latin):
peciũamte fenoriaccepisse alle¬
gas utcta modiatio triciciprest̃¬
retur.ac nisus modus suadie ⁊¬
fiuiss oblatus m̃suranm adita¬
mẽtis infrandemusurani lima¬
ni granatum tecẽcontendic

Expanded text:
pecuniam fenori te accepisse adleut certa modiatio tritici praesretur, ac, nisi is modus sua die fuisset oblatus, mensurarum additmentis in fraudem usurarum legim gravat
Abbreviated transcription (Latin):
reptõem detulit indultum. ac si
quis forma adinissustius moi
doccbr optulisse inlocum exqro
indecenter emerserat reuertatur
utis gradus ceterbs antecedat
quem stipendia logioraullabor
prolirior fecerat ante ire.

Expanded text:
obreptionem detulerit indultum: ac si quis formam istiusmodi docebitur obtulisse, in locum, ex quo indecenter emerserat, revertatur, ut is gradu ceteros antecedat, quem stipendia longiora vel labor prolixior fecerit anteire.
Abbreviated transcription (Latin):
tusiuceeplurib emer¬
scritucritati non affer¬
re prciiditium seperesc̃¬
ptumest underõcs etia
icpecomputitas dono
retractanpossesires indicate
non sint ut transactio nonu̾.¬

Expanded text:
ctu sive ex pluribus emerserit, veritati non adferre praeiudicium saepe constitutum est: unde rationes etiam saepe computatas denuo retractari posse, si res iudicatae non sunt vel transactio non in
Abbreviated transcription (Latin):
quicquam exincõgnia isinu¬
atẽcontrahantdum res abin¬
cõgrins usur patur audacter
senbentiumoriunturresecanda
cẽcensemus et sincinstitutio he¬
e redum post legatorum datioẽs
oscrip̾ta situł aua p̃tormissa sito¬
scruatio noñexmente testator
sz uitio  tabellionisul̃ altenus
quitestin senbit nulliliñamcẽ¬
cedimus percam occocmtestõris
uoluntatem subuertere uł mi¬
nucre.

Expanded text:
quicquam ex incongrua insinuatione contrahant, dum res ab incongruis usurpatur audacte scribentium oriuntur, resecandas esse censemus et, sive institutio heredum post legatorum dationes scripta sit vel alia praetermissa sit observatio non ex mente testatoris, sed vitio tabellionis vel alterius qui testamentum scribit, nulli licenncedimus per eam occasionem testatoris voluntatem subvertere vel minuere.
Abbreviated transcription (Latin):
dom. Extesto militis sinc ad¬
bncimulicia sucintraannum
missus hoc̃ste decesserit heredita
ct legataomnibo quibꝰ relictas̃
debenturqmamtercctera quen
milicior concessasunt liborum
abitrium quibus nclint rclir¬
quendi suppromis uditiis sui¬
concessum est.nisi lexsp̾alitere

Expanded text:
mento militis, sive adhuc in militia sive intra annum missus honeste decessit, hereditas et legata omnibus quibus relicta sunt debentur, quia inter cetera, quae militibus concessa sunt, liberum arbitrium quibus velint relinquendi supremis suis concessum est, nisi lex specialiter
Abbreviated transcription (Latin):
suspitõnis rõe mouerunt cũ
altercorum nonsoluendo effe¬
cius sit ułsuspitionis cãmagẽ¬
do snasponte iirapupilli ꝑdit¬
nunt nec prodest eis  dicentib cõ¬
tucore suũ ñ ad mĩstrassepupil¬

Expanded text:
runt, cum alter eorum non solvendo effectus sit, vel suspicionis causam agendo sua sponte iura pupilli prodiderunt. Nec prodest eis dicentibus contutorem suum non administrasse pupil
Abbreviated transcription (Latin):
uar censemus ut incum qui
ses moderatorib asscdĩt aduo
leges antiquas ⁊ diuorũ retro
principum scitapscriptioboꝵ
et accusatio publicicriminis
immineat nisi pcciesteoracui¬
lum ułampussimc tuesedis
preceptione sese  defendãt defe

Expanded text:
vari censemus, ut in eum, qui ses moderatoribus adsederit adversus leges antiquas et divorum retro principum scita, proscriptio bonorum et accusatio publici criminis immineat, nisi per caeleste oraculum vel amplissimae tuae sedis praeceptionem sese defendat.
Abbreviated transcription (Latin):
mitentepignus debi¬
tor tuus caquetibiob¬
noxiasunt uonumdcd̃
integruztibiius ẽ capse¬
qui nonintordcosaluião
idcrum tantumodo aduor¬
sus coductoremdebitorem cõ¬
petit.s serinana actione ułque
ad exemplum cius ustitritu
utilis aduersus emptorem er¬
cenda est
redes adrestituendũ habita cu¬
lum tenercontracos interdie
coppoĩto manifeste declaratũ¬

Expanded text:
mittente pignus debitor tuus ea quae tibi obnoxia sunt venumdedit, integrum tibi ius est ea persequi, non interdicto Salviano  id enim tantummodo adversus conductorem debitoremve competit, sed Serviana actione vel quae ad exemplum eius instituitur utilis adversus emptorem exercenredes ad restituendum habitaculum teneri contra eos interdicto proposito manifeste declaratu
Abbreviated transcription (Latin):
in test restituere tibifundumc̃¬
frucrib ifibebit. quod si debo
creditoris ꝯdẽpnati solitipecu¬
nianopotrũret probatum fuc¬
ntemptorẽ mala fide omisse
offerente te  pecumam cumu¬
suns quantifundus ucrit. re¬
stitucre tibi fundum cum fruc

Expanded text:
interest restituere tibi eundem creditorem iubebit. Quod si de bonis creditoris condemnati solvi pecunia non potuerit et probatum fuerit emptorem mala fide emisse, offerenti pecuniam cum usuris, quanti fundus veniit, restituere tibi fundum cum fruc
Abbreviated transcription (Latin):
huuismodu institutio et legatu
et fideicomimissum ctlibertas
et tutoris  datio anoccupantic
meliorconditiosit. anambo ĩ¬
. hunismoi lucrauelmunera

Expanded text:
huiusmodi institutio et legatum et fideicommissum et libertas et tutoris datio, an occupantis melior condicio sit, an ambo in huiusmodi lucra vel munia
Abbreviated transcription (Latin):
dem. S idiuersa pars cõn¬
traplacitũm agere nititꝑr ec¬
tatis rosuadebet itfũsa pẽciũa
cumettuloc desideras cãm ex
antegro agͥi.
dem u tresponsum cõgru¬
uaccipore possis inserepac¬
tt exemplumita enim intelli¬
gimus ntrumsolaconuen¬
tio fuit. anctiam acquiliana
stipulationec non ctaccepti¬
latiosecuta fuerit q̃s sisb̾ditaᷤᷤ¬
dicaesse illuxcrit.nullamad¬
uersarietuepetitionem here¬
ditatis ułiirem sp̃alcicoo

Expanded text:
. Si diversa pars contra placitum agere nititur, aequitatis ratio suadet refusa pecunia, cum et tu hoc desideras, causam ex integro agi.Vt responsum congruum accipere possis, insere pacti exemplum: ita enim intellegemus, utrum sola conventio fuit, an etiam Aquiliana stipulatio nec non et acceptilatio secuta fuerit: quae si subdita esse illuxerit, nullam adversariae tuae petitionem hereditatis vel in rem speci
Abbreviated transcription (Latin):
cippria nescienti comunia cũ
fratribꝰ tuis pdiadistraristi la
nullum instrm int̾cesserit nec
quicquam specialit conuciut
aliene portionis eructoc secut᷑:
quantuntestemptorisolucs
Ressalicnã gerẽtibonõ int̃dici

Expanded text:
pria nesciens communia cum fratribus tuis praedia distraxisti, licet nullum instrumentum intercesserit nec quicquam specialiter convenit, alienae portionis evictione secuta quanti interest emptoris solves. REM ALIENAM GERENTIBVS NON IN
Abbreviated transcription (Latin):
ens taliem exp̾cedentȩ tprpena
libatus est. simiero parto bono¬
rumaccepent prorata portioe ciꝰ
tenetur. qd siobpecuniam debitã
fisco boãcius occupata sunt mã
quorum tehonorum poss cẽmi
accepisse dicis in metallum dã¬
pnatus⁊ postea exindulgẽtia

Expanded text:
en alieni ex praecedente tempore poena liberatus est. Sin vero partem bonorum accepit, pro rata portione eius tenetur. quod si ob pecuniam debitam fisco bona eius occupata sunt, manquorum te bonorum possessionem accepisse dicis, in metallum damnatus et postea ex indulgentia
Abbreviated transcription (Latin):
dem. S ihuquos seruos
tedicimturdestatu corummo¬
it solito quen paulo portet. n
enim res iudicataquam dep¬
prictate corum pronutiatũ
estopponicause liberalipõt. si¬

Expanded text:
servos te dicuntur, de statu eorum more solito quaeri oportet: nec enim res iudicata, qua de proprietate eorum pronuntiatum est, opponi causae liberali potes
Abbreviated transcription (Latin):
ciprosnatmmo. administratõe
enĩferend̾ c̃cund c̃e tutorem ⁊ sb̾
curatores huquitalis ctatis sũt
c̾suan reñad ministratio om¬
titur quorũq res possit plenissi¬
mouir ypothecarum tnoib. q̃¬

Expanded text:
ei pro sua tantummodo administratione torem et sub curatores ii, qui talis aetatis sunt, cui suarum rerum administratio committitur, quorumque res possunt plenissimo iure hypothecarum teneri.
Abbreviated transcription (Latin):
nentcagnationis  iuretam ꝯsa¬
gumeus idest frat quam patru¬
ns ceteriqlimi. adpupillanm
feminarum tutclam uocantur
ingẽmmnansiuul sororis succc¬
sionemom̃s inftriores scupli¬

Expanded text:
nente agnationis iure tam consanguineus id est frater quam patruus ceterique legitimi ad pupillarum feminarum tutelam vocantur.in germani sui vel sororis successionem omnes inferiores seu proli
Abbreviated transcription (Latin):
adolescentẽ adusus ꝙ̃
cosistereius utcuratoe
sibidari postuletcũ quib
potes tuopetẽtem indicead¬
nent indandis curatoribof
fitio suo fũgatur.
ctatis sintutres corum ꝑtuto¬
res  admĩstran debeant curaad

Expanded text:
adulescentem, adversus quem consistere vis, ut curatores sibi dari postulet, cum quipotes tu competentem iudicem adire, ut in dandis curatoribus officio suo fungatur. aetatis sunt, ut res eorum per tutores administrari debeant, cura ad
Abbreviated transcription (Latin):
amicis ⁊ pricipalib offitio¬
riꝑn ⁊ utrisq ordinis mr̃
⁊ pcessiss oblatus estenulian
licinianus abelio. ulp̃ tuncles¬
to minsulam deportatus. ant̃.
etordintuo etomnib ccteris
pr Qum̾ patrẽ tuũ mme¬
tallum dampnatum fuisse ꝓpo

Expanded text:
amicis et principalibus officiorum et utriusque ordinis viris et processisset, oblatus est ei Iulianus Licinianus ab Aelio Vlpiano tunc legato in insulam deportatus, Antoniet ordini tuo et omnibus ceteris. Cum patrem tuum in metallum damnatum fuisse p
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r.E iconstantemĩno cõ¬
siliumangendedotis mierit ul
uxor forte ulcius nomincqui¬
libet alius nichominus mari¬
toquoqzliccat scupromanto
cuuslibet alii tanto doã tocmi
ante nuptias additamento
maiorom facertquantomas
dotis angeturtitulus nccobsit
inhuusmoi mnuni ficentiis ĩ¬
tdictas cc̃libalitates tprenp¬
tiarum. indulgendum est na¬
qz conscnsicomuniptium
necumangetur angendo p̾tas
donationis dotis ⁊pĩgnus cõ¬
stituatur angnitum. ⁊dẽqlicẽ¬

Expanded text:
 constante matrimonio consilium augendae dotis inierit vel uxor forte vel eius nomine quilibet alius, nihilo minus marito quoque liceat seu pro marito cuilibet alii tanto donationem ante nuptias additamento maiorem facere, quanto dotis augetur titulus, nec obsit in huiusmodi munificentiis interdictas esse liberalitates tempore nuptiarum: indulgendum est namque consensui communi partium, ne, cum negetur augendae potestas donationis, dotis etiam pigrius constituatur augmentum. Idemque lice
Abbreviated transcription (Latin):
pantores qui nurorum magni¬
ficorum magrorum militum
et si noĩacorum matriculisnt¬
litaribo refem uidcantur nulla¬
tenus iultimis aseconficiẽ¬
dis uoluntatib iins milica¬
nis bre facultatem  decormmnu¬

Expanded text:
paritores, qui virorum magnificorum magistrorum militum etsi nomina eorum matriculis militaribus referri videantur, nullatenus in ultimis a se conficiendis voluntatibus iuris militaris habere facultatem decern
Abbreviated transcription (Latin):
iomnitemporelicore militib̾
testa quoquomo uolucrint cõ¬
poe̾re scĩmus hus solis quunex¬
peditionib occupatisunt mc̃o¬
ratumindulgoncirea ultimas
uolipitates conficiendas bene¬
ficium

Expanded text:
tempore licere militibus testamenta quomodo voluerint componere, sancimus his solis, qui in expeditionibus occupati sunt, memoratum indulgeri circa ultimas voluntates conficiendas beneficium
Abbreviated transcription (Latin):
quem̃tibicondempnatumeẽ
pponis.nichil estquod sineq̃¬
itionepignoris loco capiq di¬
strahipossit debitores cius¬
ualentis conuentiad solutõ¬

Expanded text:
quem tibi condemnatum esse proponis, nihil est, quod sine quaestione pignoris loco capi et distrahi possit, debitores eius conventi ad solut
Abbreviated transcription (Latin):
mortem ꝯpoĩtos antiqte
quidem respuebat nos at
Aprocomuniomnium uti¬
litate recẽpimus ꝯsentancuz
crat⁊̃ illamregulam quauctu¬
stas utebatur morchumano
cmendare ab herdibo onim ir¬
cipere actõcs ułotra hrdes uere¬
res noncõcedebantcu ꝯtẽpłoe¬

Expanded text:
mortem compositos antiquitas quidem respuebat, nos autem pro communi hominum utilitate recepimus, consentaneum erat etiam illam regulam, qua vetustas utebatur, more humano emendare. Ab heredibus enim incipere actiones vel contra heredes veteres non concedebant contempl
Abbreviated transcription (Latin):
sano abalterutrapte ꝑquam
manifestum cifiat ditfinitõe
nõ cc̃amplectendam tuncsile¬
tio ptium snan roboratam cẽ
et fugienti exceptoem ⁊ agenti
taminime cupiẽte nichilfien
preudicium neq pari ułexce¬
ccptis indeliarbitris quicum
modiandientia diffunita sunt
¶licet non ignoremns uulu
pauli oppinionem et aliorum
prirdentium cctorumq quite¬
tigerunt quidem huinsmodi
fc̃mitatp̃ris int̾ruptoemindu¬
certquaninordinario iuditio

Expanded text:
s ab alterutra parte, per quam manifestum fiat definitionem non esse amplectendam, tunc silentio partium sententiam roboratam esse et fugienti exceptionem et agenti ta minime cupiente nihil fieri praeiudicium neque pari vel exceceptis videlicet arbitris, qui cumodi audientia definita sunt. Licet non ignoramus Iulii Pauli opinionem et aliorum prudentium certorum, qui tetigerunt quidem huiusmodi ita temporis interruptionem inducere, quasi in ordinario iudicio
Abbreviated transcription (Latin):
gatoe certum quidioluisse. side¬
presidem prouintie petaturcon
pensatc̃em eius quedindebite i¬
fitiomagratus inguente noĩa¬
stis hac prohus pptezonus pri¬
ipilipecunam iolistis super¬
stitiosamgeritis sollicitudine
neabhus conuetihanceis impr¬
tare minimepossitisnelauobi¬
quicquam amplius erigatur
sitm quantũcis tutores debue¬

Expanded text:
gatione, certum quid solvisse, sipraesidem provinciae petatur, pensationem eius quod indebite magistratus urguente nominastis ac pro his propter onus priipili pecuniam solvistis, superstitiosam geritis sollicitudinem, ne ab ipsis conventi hanc eis imptare minime possitis vel quicquam amplius exigatur, tum, quantum eis tutores debue
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Qumꝑcos quinegõa
iurituo subiectifuant othen¬
tuum hũccc̃tum habierunt
acsiempt quesienntactõem
pcos uel quib illidederit mã¬

Expanded text:
er eos qui negotia iuri tuo subiecti fuerint contrahentuum hunc contractum habuerunt ac sibi empti quaesierunt actionem, per eos vel quibus illi dederint ma
Abbreviated transcription (Latin):
faciat testor mentõem hocet le¬
gatum et fidcicomimissum in¬
celligatur.et sifidei hortois uel
legatariialiquid cominitatri
nos bocet  legatum esscundeatu
nos cnum nonuorbis.s ipisrz¬
bolegẽs inponimus.

Expanded text:
faciat testator mentionem, hoc et legatum et fideicommissum intellegatur, et si fidei heredis vel legatarii aliquid committatur, hoc et legatum esse videatur. Nos enim non verbis, sed ipsis rebus leges imponimus.
Abbreviated transcription (Latin):
lis quespatinr inconsistoĩo
principis inferriabsq dã¬
pno more manetintacta
docc ip̃e faciateamin trodu¬

Expanded text:
lis, quae speratur in consistorium principis inferri, absque damno morae manet intacta, donec ipse faciat eam introdu
Abbreviated transcription (Latin):
mensinceuibemus qḋ siprio
facalidiclapsus estappcllator t̃
ccsimum primumdiem alter¬
uolumus cẽ fatalem qdsi quo¬
qz appellator excidcrit c̃tium sil̾

Expanded text:
e iubemus. Quod si primo fatali die lapsus est appellator, cesimum primum diem altervolumus esse fatalem. quue appellator exciderit, tertium si
Abbreviated transcription (Latin):
urbibꝰuniusis clan¬
diprotinus templa
⁊ accessrctito om̃ib
lniam delinquẽdipdit
abnegariuolumus q̃
cunctos sacrifitus absti¬
nercqd sialiquid forte
huiusmõi ppetrauĩnt gladio
ultore sternantur facultatt¬

Expanded text:
urbibus universis claudi protinus templa et accessu vetito omnibus licentiam delinquendi perditis abnegari. Volumus enim cunctos sacrificiis abstinere. Quod si aliquid forte huiusmodi perpetraverint, gladio ultore sternantur. Facultat
Abbreviated transcription (Latin):
et hociidel gradatim ficrut p̾
cos liberti perueniant hoc eodez
ualenteet siquis remimmobi¬
lem̃ cuidamlegauerit ul fidcis¬
misserit. camq alionan prohi

Expanded text:
et hoc videlicet gradatim fieri, ut post eos liberti veniant. Hoc eodem valente, et si quis rem immobilem cuidam legaverit vel fideicommiserit eamque alienari prohi
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Ilibemus curaac soler¬
tia defensoru minime possesso¬
res maioribꝰ mensuris ⁊ pond¬
nbꝰa susceptorib pregrauari
scos deprchensos adiuditium
dingicum ipso cominisso fraut
inditio. illud etiam ficripermtti
torucõfcctõ. adesensoribꝰ denegct
liacis trbuatur quorele ppricli¬
bellum oscriptũ cotenore quofu¬
crat ꝯtestandui frequẽtioribus
libellum colligi o portebit atqĩ
incos quos gestorum pecitam.
fectoem negasscconstitit igor

Expanded text:
. Iubemus cura ac sollertia defensorum minime possessores maioribus mensuris et ponderibus a susceptoribus praegravari, sed eos deprehensos ad iudicium dirigi cum ipso commissae fraudis indicio. Illud etiam fieri permittimtorum confectio a defensoribus denegetia eis tribuatur querellae propriae libellum conscriptum eo tenore, quo fuerat contestandum, in frequentioribus da, per quae libellum colligi oportebit atque iin eos, quos gestorum petitam confectionem negasse constiterit, vigor
Abbreviated transcription (Latin):
rentissimorum eporum ncc nõ
clencorum ⁊ honoratorum acp¬
sessorũ⁊ cunalium ⁊ decreto osti¬
tuantur dequorum ordinatioe
referendum est ad illustrissima
prctorianana p̾tatomut lictris
ciusdc̃ magficentic sedis corum

Expanded text:
rentissimorum episcoporum nec non clericorum et honoratorum ac possessorum et curialium decreto constituantur: de quorum ordinatione referendum est ad illustrissimam praetorianam potestatem, ut litteris eiusdem magnificae sedis eorum
Abbreviated transcription (Latin):
tur et sui filu non gratam hereq¬
tatem relictam. s tristelucrr̃ sibi
lugcat acquisituminomino
uidel caib insupstite sobolẽli¬
btrorumet fratrib adhuc uiẽ¬
tibus qui adbrditatem defu̾c¬
ti patromañcedunt usufructu
rerumquarum dinumadcos
pucm̃t apud parentes roman

Expanded text:
tur et sui filii non gratam hereditatem relictam, sed triste lucrum sibi lugeat adquisitum. In omnibus videlicet casibus, in superstite subole liberorum et fratribus adhuc viventibus, qui ad hereditatem defuncti patrem antecedunt, usu fructu rerum, quarum dominium ad eos pervenit, apud parentes reman
Abbreviated transcription (Latin):
fuit ac ritatum inquibu
aliquid cõmodifiscalis. ꝓ¬
parcat ad offituimiciprira¬
te tuagrauitas acta trans¬
mutat ut ĩstr uctoc pecpta
quid sibimet uins iuxilio
debeaturagnoscat.deoffitio coĩ¬

Expanded text:
it actitatum, in quibus aliquid commodi fiscalis appareat, ad officium rei privatae tua gravitas acta transmittat, ut instructione percepta, quid sibimet iuris auxilio debeatur, agnoscat. VALENTI
Abbreviated transcription (Latin):
quecis  suanaturapmisit et ⁊
quibꝰ cas uissit abstinere licet
summcatq optimcoppinio¬
nis constitute arbitriuminse
susceporuntul si fuint prõne¬
ctiam sunter libertos suam int¬
posucrunt andiam abomnu
uersusiustos carumconucto¬

Expanded text:
eis natura permisit et a quibus eas iussit abstinere, licet summae atque optimae opinionis constitutae arbitrium in se susceperint vel, si fuerint patronae, inter libertos suam interposuerint audientiam, ab omni versus iustos eorum convento
Abbreviated transcription (Latin):
solumcul minime cam repud¬
aucrit non solum creditoribi
insolrontencaturs cuam legis
falcidic bencfitiominime utat
¶qdsipost deliberandum recusa¬
norit inuentanominimccõscri¬
ptotuncres hercditatis credito¬
rbulhus quiad hereditatem
uocantur legib redocre compe¬
letirrquantitaticarum sacram̃¬
toits. accipientium manifestan¬
dacumtaxatioe tnamdice statu¬
enda notissimñant estexhacco¬
stitutõe qu com̃s cans continet
caplis promulgatis cẽ terogatr̃
quarumalteracrgoroianecon¬
stitutionis sensus continebat
cumbonis cmampliore trac¬
tatumpĩto meliorexitus iuẽt
est et tib constitutionibꝰm u
numcõcgatis unus Apparet er
mmilices et in alios omnes in¬
ris prolubilis articulus et qua¬
ꝓptercxanteriorib in quictan
nr̃o subicctos imporio non pati¬
murscil ut milites et sippsipli¬
çitatẽ p̾sentis legis sb̃cilitatẽ nõ

Expanded text:
l minime eam repudiaverit, non solum creditoribus in solidum teneatur, sed etiam legis Falcidiae beneficio minime utatur. Quod si post deliberandum recusaverit inventario minime conscripto, tunc res hereditatis creditoribus vel his qui ad hereditatem vocantur legibus reddere compelletur, quantitate earum sacramento res accipientium manifestanda, cum taxatione tamen ab iudice statuenda. Notissimum autem est ex hac constitutione, quae omnes casus continet, capitulis promulgatis esse derogatum, quarum alteri et Gordianae constitutionis sensus continebatur. Cum enim ampliore tractatu habito melior exitus inventus est et tribus constitutionibus in unum congregatis unus apparet et in milites et in alios omnes iuris probabilis articulus, quapropter ex anterioribus inquietari nostro subiectos imperio patimur? scilicet ut milites, etsi propter simplicitatem praesentis legis subtilitatem non
Abbreviated transcription (Latin):
tatcte abstiuis seconsti¬
tent et nõnt horedemindȯ¬
mo. s utinquilinum uel
custodem ulexalia istaro¬
ne ꝓabitasseliquido fucritꝑ
batum exponapatus comieni¬
Aite procuratormens prohibeb̾¬
dem. Sipacernaherditateab¬
stiniusti nonideo qd actoitoribꝰ
furidos comparastisimotobõa
ficc fccistiapostenorib qui sub
bisoemobligatiorb pecumam
patri credidornt ilren ouen̾irie
pactiquitestin in iustumadser¬
rins postea nichꝰ sedeprnasuc¬
cessiõe petitinm non exeadoa
niomis s transigendiammom
iureprofessus st. cum respuere
quentancquiret bereditatem⁊
transactio nullo datoul ietento
scu promissomimime procedat
submoui non pot.pac

Expanded text:
tate te abstinuisse constiterit et non ut heredem in domo, sed ut inquilinum vel custodem vel ex alia iusta ratione habitasse liquido fuerit probatum, ex persona patris conveniri te procurator meus prohibeb. Si paterna hereditate abstinuisti, non ideo, quod a creditoribus fundos comparasti, si modo id bona fide fecisti, a posterioribus, qui sub isdem obligationibus pecuniam patri crediderint, iure conveniris. pacti, qui testamentum iniustum adseverans postea nihil se de paterna successione petiturum non ex causa donationis, sed transigendi animo in iure professus est, cum respuere quaesitam nequiret hereditatem et transactio nullo dato vel retento seu promisso minime procedat, submoveri n
Abbreviated transcription (Latin):
onem etdiuinũ rescriptum suꝑ
hoc promulgandum hocadici
uolumus.utsciantomnes qt̃
omnimodo post petitam delibe¬
rem siadiernt uel pro heredege¬
scrint ułnon recusauerint here¬
ditatemomnibo m solidum he¬

Expanded text:
onem et divinum rescriptum super hoc promulgandum hoc adici volumus, ut sciant omnes, quod omnimodo post petitam deliberationem, si adierint vel pro herede gesserint vel non recusaverint hereditatem, omnibus in solidum he
Abbreviated transcription (Latin):
sionis inuentus est quia semꝑ¬
nestigiauoluntatis sequitur¬
testatorum cumigiturinueni¬
anio ire hoccẽ inductum ut si
quis seruumsuum tutorem sy¬
tis filus relinquent sincliberta¬
te exipa tutele  datione presum¬
turetiam libertatem citauorepx
pillorum imposuisse quare non¬
rocctinbẽditate et humanius:¬
fanorelibertatis inducimusri
siquis seruumsuum scripserit¬
beredonsinclibertate omnimõ
ciuis yomanus efficiatur quoi¬
ductoneq acquisitio.nz tames
fussusuctorumatq in extricabi¬
lis traccatus  locum hat nzenm¬
ferendu est suppoore quosdami
ita c̃ẽ suppͥmos utcundem seruũ
suum ctheredcminstituant siñ
bertatei.
libertate Itcm aluperlegatum e¬
unidem sermimassig̾nent. ¶¬
cum cumucteres ctaliam ꝓposi¬
cruntambiguitatem dicentes

Expanded text:
sionis inventus est, quia semvestigia voluntatis sequimurtestatorum. Cum igitur invenimstro iure hoc esse inductum, ut, si quis servum suum tutorem iis suis reliquerit sine libertaex ipsa tutelae datione praesumtur etiam libertatem ei favore pillorum imposuisse, quare nonin hereditate et humaniusfavore libertatis inducimus, quis servum suum scripseritredem sine libertate, omnimodo civis Romanus efficiatur? Quo inducto neque adquisitio neque fusus veterum atque inextricalis tractatus locum habeat. neferendum est supponere quosdam ita esse supinos, ut eundem servum t heredem instituant sine libertate et item alii per legatum ndem servum adsignent 1cum veteres et aliam proposuerunt ambiguitatem dicentes,
Abbreviated transcription (Latin):
suum ꝯstitutu heredem sinclib̾
tates cripseracettantainter uete¬
res exortaest cõtentiontiux pos¬
sibilesit uidencandem decidere¬
fantiquitatiquidembec altea¬

Expanded text:
suum constitutum heredem sine tate scripserat, et tanta inter vetres exorta est contentio, ut sibile sit videri eandem decidereantiquitatem quidem haec alte