comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exfine suo ut ait ãs: uolũtas cognoscit᷑i
Utrũ rec̾ta an praua sit finis aqͣbone uo¬
lũtatis .b̾atitudo est uita et̾na. dous ip̃e q̃
Maie u̾o finis est aliud .s. mala delectacio ⁊
aliquid aliuid. in quo ñ debet uoluntas qui¬
escere ¶ fĩnem bonũ insinuat Quis sit fi

Expanded text:
ex fine suo, ut ait Aug., voluntas cognoscitur utrum recta an prava sit. Finis autem bonae voluntatis beatitudo est, vita aeterna, ipse Deus. Malae vero finis est aliud, scilicet mala delectatio, vel aliquid aliud in quo non debet voluntas quiescere. Finem vero bonum insinuat Propheta di
Abbreviated transcription (Latin):
Rcperiunt᷑ qui sepius agendam ponitentiam¬
putant. qui luxũriant᷑ in xp̃o. Nam siuere in xͦ
penitentiam agerent. iterandam post ea ñ pu¬
tarent. qr sicut unũ bap̃a. tta est una pentrencia.
His aliisq plurib utunt᷑: inassertõne sue oppi¬
monis. S amb̾rdicit. hec uera penitencia est
cessare apec̾co. Magni profectus est renũtiasse
errori imbutos eiũ uitiis animos exuere. ato e
mendare. uutucis est ꝑfce ⁊ celestis gre. ⁊ iõ sa
ne ita disfinm põt. ¶ Penitentia est det̾o p̃mi

Expanded text:
Reperiuntur, qui saepius agendam poenitentiamputant, qui luxuriantur in Christo. Nam si vere in Christo poenitentiam agerent, iterandam postea non putarent; quia sicut unum baptisma, ita est una poenitentia.His aliisque pluribus utuntur in assertionem suae opinionis. Sed Ambros. dicit: Haec vera poenitentia est, cessare a peccato. Et iterum: Magni profectus est renuntiasse errori. Imbutos enim vitiis animos exuere atque emendare, virtutis est perfectae et coelestis gratiae; et ne ita definiri potest: Poenitent
Abbreviated transcription (Latin):
et ñ penit̾ens. qui adbuc agit. qd penitet. Nec
uidetur dm̃ poscere subditus s subsannare super
bus. Canis reu̾sus aduomitũ ⁊ perutens ad pec¬
catum. Multi lacrimas indesinent̾ fundt̃. ⁊ pec¬
care ñdesinũt quosdam accipere latͥmas adpe¬
tancia mentis ñc recordatõne pesti lacrimas fun¬
dunt. nunc reuiniscente usu ea que fleu̾nt ite¬
mini mũdi estote. lauatus ⁊ mundus esti quil
p̃terrta plangit. ⁊ flenda tt̾m ñ admitit. lauit᷑
⁊ ñ est mundus. qui plangit que gessit. noc de¬
serit. ⁊ post lacrimas caque deflouerat repetiti
Item au̾g. In̾ anis ẽst penitencia. qmͣseqn̾s culꝑa
cõmaculat. sachil prosunt lam̃ta sirepliemt᷑
pect̾a. Nichil ualet ueniam amalis poscere. ⁊ ma¬

Expanded text:
et non poenitens, qui adhuc agit quod poenitet; nec videtur Deum poscere subditus, sed subbus; canis reversus ad vomitum est poenitens ad peccatum. Multi enim lacrimas indesinenter fundunt, et peccare non desinunt. Quosdam accipere lacrimas ad poetantia mentis, nunc recordatione peccati lacrymas fundunt, nunc vero, reviviscente usu, ea quae fleverant itedi estote. Lavatur et mundus est qui et praeterita plangit, et flenda iterum non committit. Lavatur, et non est mundus qui plangit quae gessit, nec deserit, et post lacrymas ea quae defleverat repetit. Item Aug.: Inanis est poenitentia, quam sequens culpa ur. Nihil prosunt lamenta, si replicantur peccata. Nihil valet veniam a malis poscere, et ma
Abbreviated transcription (Latin):
ost hec depenitencia agendũ est. pentẽcia¬
Peuitencia al̃ge po̾rtis adeo. necc̾ia est
itt aꝓpinquent. Est eñi ut ait iere. scda tabula. post
naufragiũ. q si quis uestem innocentie in bap̃o per¬
ceptam peccando corrupit. penitencie remedis re¬
parare põt. pͥma tabula est bap̃o. ubi depontiur
uetus hom̃o. uinduit᷑ nouus. Sed̾a penttentia qͣ
post lapsum resurgimꝰ. dũ uetustas reu̾sa repel¬
litur. ⁊ nouitas ꝑdita resimut᷑. Post bap̃m: pro¬
lapsi. ꝑ peniteneiã renouari ualent. s ñ ꝑ bap̾m

Expanded text:
ost haec, de Poenitentia agendum est. Poenitentia longe positis a Deo necessaria est, ut propinquent. Est enim, ut ait Hieron., secunda tabula post naufragium, quia si quis vestem innocentiae in Baptismo perceptam peccando corruperit, Poenitentiae remedio reparare potest. Prima tabula est Baptismus, ubi deponitur vetus homo, et induitur novus; secunda, Poenitentia, qua post lapsum resurgimus, dum vetustas reversa repellitur, et novitas perdita resumitur. Post Baptismum prolapsi per Poenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
Utrim uero omĩs excerior penitencia sit sacra¬
m̃tũ. ł si om̃is. que hoc nomine censenda sit. ꝯ¬
seqn̾ter inuestigabuꝰ. apenitencia cepit ioħis
predicatõ dicentis. Penitenciam agite. appid. eni¬
exordiũ sermonis sumens apenitencia. Unde¬
Pertencia dr̃ apuniendo. qͣ quis punit dr pe¬
re concipit᷑. Uñ ysaias. a timore tuo domine na.
concepimꝰ. ⁊ peperimꝰ sp̃m salutis. Est aũ pm̾a ut
it̾m ñ cõmit̾e. Item g̃g̃. Penitere est añ aucta
petc̃a deflere. ⁊ fleuda ñ cõmitere. Nam quisic
alia deplorat. ut alia tñ ꝯmitat. ad huc peniten¬
ciam agere: aut ignorat aut dissimulat. Qiuid
enũ prodest. si pecc̾a luxune quis defleat. ⁊ ad huc
auaricie estib hanelat. his u̾bis quidam uehe¬
mentius iherentes. ꝯdendunt uere penitentẽ

Expanded text:
Utrum vero omnis exterior poenitentia sit sacramentum, vel si non omnis, quae hoc nomine censenda sit, consequenter investigabimus. A poenitentia coepit Joannis praedicatio dicentis: Poenitentiam agite; appropinqexordium sermonis sumens a poenitentia. Poenitentia dicitur a puniendo, qua quis punit re concipitur. Unde Isaias: A timore tuo, Domine, concepimus, et peperimus Spiritum salutis. Est autem poenititerum non committere. Item Grepeccata deflere, et deflenda non committere; nam qui sic alia deplorat, ut alia tamen committat, adhuc poenitentiam agere aut ignorat, aut dissimulat. Quid enim prodest si peccata luxuriae quis defleat, et adhuc avaritiae aestibus anhelat? His verbis quidam vehementius inhaerentes, contendunt vere poenitent
Abbreviated transcription (Latin):
b̃r quid inde sci doctores tradant. hylariꝰ
ait. Exciterunt plures. qui celestiũ u̾boꝵ sĩ¬
plicitatem. ñ ueritatis ipsius absolutõnem
susciperent. alit̾ int̾p̾tantes qmͣ dc̃oꝵ uirtus
postularet. Deintelligentia enĩ est heresnꝰ. ñ
de scͥptura est ⁊ sensus. ñ sermo fit crim̃. Idem
in .uiii. Intelligentie seusus in ertmine esti
Iese. dic̾ qd̾ exũbis mordinate ꝓlatis incͣritur

Expanded text:
r quid inde sancti doctores tradant. Hilar. ait: Extiterunt plures qui coelestium verborum simplicitatem, non veritatis ipsius absolutionem susceperunt, aliter interpretantes quam dictorum virtus postularet. De intelligentia enim haeresis non de Scriptura est; et sensus, non sermo, fit crimen. Idem in lib. 8: Intelligentiae sensus in crimine est. Hieron. dicit quod ex verbis inordinate prolatis inc
Abbreviated transcription (Latin):
nec ño inbiuiꝰ sentence depssionem. ⁊ sue oppimiorus
assertionem. auctori testimonia inducunt. Ait
ciũ dominꝰ ꝑ ysaiam. Bic tu iniquitates tuas.
ut uistificeris. Item amibr. Non põt quisqmͣsti¬
Confessio amorte lberat aninia. confessio aperit
paidisum. confessio spem salutes tͥbuiti qr non
confiteri . Iͥlla confessio uos liberat. que fit cũ
N penitencia ẜ enitencia u̾aest dolor cordis ⁊ amar¬
tudo anime. pro malis que qͥsq cõmisit. It̃ io ħe.
Non põt qͥsqm̃ gr̾amdei accipere nͥ purgat᷑ fũit
aboĩ pect̃o per penitencie confessionem. ꝑ lap̃m
uit dens qui mͥignosait. qi incorde ago. ergosine.¬

Expanded text:
nec non in hujus sententiae depressionem, et ad suae opinionis assertionem auctorum testimonia inducunt. Ait enim Dominus per Isaiam: Dic tu iniquitates tuas ut justificeris. Item Ambr.: Non potest quisquam justicoparadisum, confessio spem salutis tribuit, quia non confiteri. Illa confessio nos liberat, quae fit cum poenitentia. Poenitentia vera est dolor cordis, et amaritudo animae pro malis quae quisque commisit. Item Joan.: Non potest quisquam gratiam Dei accipere, nisi purgatus fuerit ab omni peccato per Poenitentiae confessionem et per vit Deus qui mihi ignoscit, quia in corde ago. Ergo sine
Abbreviated transcription (Latin):
cã dc̃m est. Que solueritis int̾ra soluta erunt ⁊.
incelo. ergo sine c̾a elauesdate sunt. frustramus
pec̾ca mea confiteri. Item amb̾r. Uei̾ualis est eł¬
pa qmͣsequit᷑ ꝓfessio delucoꝵ. Item aiig. super
illum locũ psalmi. Non absorbeat ms ꝓfundu̾

Expanded text:
causa dictum est: Quae solveritis super terram, soluta erunt in elis? Ergo sine causa claves datae sunt? Frustramus peccata mea confiteri. Item Ambr.: Venialis est culpa, quam sequitur confessio delictorum. Item August., super illum locum ps. 68: Non absor
Abbreviated transcription (Latin):
cepͥmi hominis corpꝰ cormptũ est ꝑ pecẽm
u p̃aq corrupt̾o ꝑ comditionem offensioi̾s
manet ĩ corꝑe: rob᷑ tenẽs diuine sñe date in
adam. cuiꝰ consortio maculatur pec̾co ẜid
ħit̾at pecc̾m in anima. s incarne. q pec̾ci
causa. ex carne est: ñ ex anima qr caro estiex
origine carnis pec̾ci. ⁊ ꝑ traduc̾e: om̃ĩs ca̾ro

Expanded text:
ce primi hominis corpus corruptum est per peccatum, ipsaque corruptio per conditionem offensionis manet in corpore, robur tenens Deum sententiae datae in Adam, cujus consortio anima maculatur peccato. Auhabitat peccatum in anima, sed in carne, quia peccati causa ex carne est, non ex anima, quia caro est ex origine carnis peccati, et per traducem omnis caro
Abbreviated transcription (Latin):
ĩquiens. yroficerianimã hr̃e posse simili¬
tudinen corporis ⁊ corporaliũ oĩo m̃broꝵ qͥs¬
qͥs renuit pot negar at̃am eẽ q̃ in sonpnis
uidet. ł ambulare se. ł sedere. ł hucatq il¬
dam simlitudi̾e corporis.ñ fit. ꝓ iñ sihanc si¬
militudinõ etraaput inforos gerit sĩ corpo¬
ralenp᷑ s corpori simileꝰ. ita etiam iu locis ur¬
ẽẽ ñ corporalib. s corꝑalũ similib. siue in¬
¶ requie. siue indoloribus. Incassiam ⁊̃ uolu¬
minib legr̃᷑ qd̾ ñ sunt oriose neq nicħ nõ
sentint cũ diues ille in inferno se słãma c̾ciari
clantat. Uñ ꝓbat᷑ animas desunctͥoꝵ ñ so¬
his q̃ sibi iniuo generali examine reseruã¬
tur. qͥddameas iam incipere p̃gustare. de¬

Expanded text:
 Profiteri animam habere posse similitudinem corporis et corporalium omnino membrorum quisquis renuit, potest negare animam esse quae in somnis uidet uel ambulare se uel sedere uel hac atque ildam similitudine corporis non fit. proinde, si hanc similitudinem etiam apud inferos gerit non corporalem, sed corpori similem, ita etiam in locis uesse non corporalibus, sed corporalium similibus sive in requie, sive in doloribus. In Cassiani etiam voluminibus legitur quod non sint otiosae, neque nihil sentiant, cum dives ille in inferno se flamma cruciari clamet. Unde probatur animas defunctorum non sohis quae sibi in illo generali examine reservantur, eas quaedam jam incipere praegustare. 8
Abbreviated transcription (Latin):
nuꝑmoriente fr̾es fidelissimi qͥ cũ uide m̃bͦ qͦdã¬
runt retulert̃. ⁊ sẽs ieR̾. scͥptũ reliquit᷑. ut
unũ homine duplicenrac ñ potiꝰ duoe ꝙ fut᷑m
erat᷑. si gemini nascerent᷑ resurrec̾turos esti¬
memꝰ. Ita ⁊ cet̾a q̃ uituia deformitate monstͣ¬

Expanded text:
in Oriente fratres fidelissimi qui eum viderunt retulerunt, et sanctus Hieron. scriptum reliquit, ut unum hominem duplicem, ac non potius duos, quod futurum erat, si gemini nascerentur, resurrecturos existimemus. Ita et caetera quae nimia deformitate monst
Abbreviated transcription (Latin):
quisñ ꝓcliuiꝰ pire arbitret᷑. sic̃ semina q̃ ꝯcepta
ñ fuerut̃ ¶ dcrupulose quid̾ int̾ docto adtende.¬
res q̃ri ac disputari potqũ incip̃ hõ inut̾ouiuer
ansir q̃dam nita occulta. q̃ ñdũ motib uiuẽtis
tim exsecant᷑. ut eiciant᷑ ex ut̾is p̾gnantium:
ne mat᷑s otiã si mortua sibi relinqntur occidãt :¬
impudentia nimia urͣ. Ex quoar̃i incipit hõ
uiuere. ex illo utiq iam mori põt. mortnus
u̾o uͥcũq illi mors potuit euenire. quomoda

Expanded text:
quis non proclivius perire arbitretur, sicut semina quae concepta non fuerunt? Scrupulose quidem inter doctores quaeri ac disputari potest, quando incipit homo in utero vivere, an sit quaedam vita occulta quae nondum motibus viventis tim exsecantur et ejiciuntur ex uteris praegnantium, ne matres quoque, si mortua ibi relinquantur, occidant impudentia nimia videtur. Ex quo autem incipit homo vivere, ex illo utique jam mori potest. Mortuus vero, ubicunque illi mors potuit evenire, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
dc̃mest. sicut docet beda. i strabꝰ qr diuinitꝰ
accepit hanc uim ᷑ ut quiex eiꝰ fructũ to¬
mederet: corpus eiꝰ stabili fanitate ĩppetua
soliditate fumaret᷑. nec ulla infirmitate:
łetatis inbecillitate ĩdeteriꝰ ł ioccasum̃
laberet᷑ ¶ Ligñ aũ¬

Expanded text:
est, sicut docet Beda et Strabus quia divinitus accepit hanc vim, ut qui ex ejus fructu comederet, corpus ejus stabili sanitate et perpetua soliditate firmaretur; nec ulla infirmitate, vel aetatis imbecillitate in deterius vel in occasum laberetur. Lignum au
Abbreviated transcription (Latin):
citimi ost. dei uoluntas est. ⁊ signum bñplaci¬
signũuero bñplaciti eius: non et consonat rer̾
effec̾til bñplacitum ip̃iꝰ. ip̃i effectus reru̾ abillo
ñdiscordant. fto eni om̃e qd̾ bñplacito eiusult
fieri. ⁊ om̃c qd̾ ñ uult ficri. nequaqmͣ sit. Nõ
tta aũ est designis. qi p̃cepit deus. multis ca qͥ

Expanded text:
et signum beneplacisignum vero beneplaciti ejus non, et consonat rerum effectibus beneplacitum ipsius, et ipsi effectus rerum ab illo non discordant. Fit enim omne quod beneplacito vult fieri; et omne quod non vult fieri, nequaquam fit. Non ita autem est
Abbreviated transcription (Latin):
utendum est: diligenda sunt. s ea sola que ł no¬
biscũ sotietate quadam referunt᷑ indm̃. sicut
est hõ ł angelus. ł adnos relata bñfitio der per
nosindigent. nt corpus ꝙ ita p̃cipiendum est
diligi ut ei ordinate prudenterꝑ consulatur

Expanded text:
utendum, diligenda sunt; sed ea sola quae vel nobiscum societate quadam referuntur in Deum, sicut est homo vel angelus; vel ad nos relata, beneficio Dei per nos indigent, ut corpus: quod ita praecipiendum est diligi, ut ei ordinate prudenterque consulatur
Abbreviated transcription (Latin):
sio inpͦpdei. que erat tͥunc signatłm iusticie
fidei ad pirgatõnem ualebat magnis ⁊ par.¬
uulis originalis uxt̾is q pec̾ci sient lap̃s ex
alo ualere tepit:ad innouatõnem hominis
exquo institcutus esti tent bod i  dem salutifere ura¬
tiõnis arciliũ cipꝯcisio in loge ccͣ ougĩna ł peca¬

Expanded text:
sio in populo Dei, quae erat tunc signaculum justitiae fidei, ad purgationem valebat magnis et parvulis originalis veterisque peccati, sicut Baptismus ex illo valere coepit ad innovationem hominis, ex quo institutus est. Item Beda: Idem salutiferae curationis auxilium circumcisio in lege contra originalis pec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfeta est: ñ teñe nat᷑am nec em̾aliud qmͣ
Deus subs istit: qd̾ ñ aliunde qmͣ dedõ subsis.¬
tit. frce hic dicit natiuitatẽ dei ꝓfectam ex
natura ⁊ taur᷑ ex his u̾bis atq p̾dc̃is nat᷑a
dĩ. ⁊ genita ẽẽ⁊ genuisse. Qd̾ apertius dicit
ułr inli . uiii. detͥnitate. Nosinquit unigenit̃
sisse profitemur: nec unitatem forme ser¬
uilis. in natrirã diuine unitatis refundimꝰ.
nec rursus corporali insinuatõne: pr̃em in
filio p̃dicamꝰ. s ex coͣ eu̾isdem gn̾is genitã
naturã. naturałr in se gignentm hũisse
mitatis corporał accep̾. Nõ .ii. defecat dei nͣ ne esset
s unise humilitatem t̾rene natiuitatis ma¬
nens. sibi dĩ nat᷑a susceperat. generis suipo¬
testatem in hĩtu assimpte humilitatis ex¬
irSbens. fece hic aperte dicit ⁊ naturamge¬
nusse: ⁊ naturam genitam: inm assimp-¬
sisse naturam q̃d̾ aplerisq negatur. Itẽ.
ineodem. Nunquid unigenito dõ contumeliaẽ. hyłr

Expanded text:
ta est non tenere naturam, nec enim aliud quam Deus subsistit, quod non aliunde quam de Deo subsistit. Ecce hic dicit nativitatem Dei provectam ex natura; et ita videtur ex his verbis atque praedictis natura Dei et genita, et genuisse. Quod apertius dicit in lib. 9 de Trin. Nos, inquit, unigenitum sisse profitemur; nec unitatem formae servilis in naturam divinae unitatis refundimus, nec rursum corporali insinuatione Patrem in Filio praedicamus, sed ex eo ejusdem generis genitam naturam, naturaliter in se gignentem habuissmitatis corporalis accepit. Non enim defecerat Dei natura ne esset, sed in se humilitatem terrenae nativitatis manens sibi Dei naturam susceperat, generis sui potestatem in habitu assumptae humanitatis exercens. Ecce hic aperte dicit, et naturam genuisse, et naturam genitam, et naturam assumpsisse naturam, quod a plerisque negatur. Item in eodem: Numquid unigenito Deo contumelia est,
Abbreviated transcription (Latin):
sus. siue geminam sapientiã. neq ioiumnitas et
singularitas ꝑsone diudit᷑. S iuxta duas nat᷑as:
duas ht̃ sapientias. unã .s. ñ c̾atamis geni¬
gr̃amiei collatam slam ⁊saias de co p̾teitat᷑¬
sapientie ⁊ intłłs .i. sapientia iintelligentia¬

Expanded text:
sus, sive geminam sapientiam. Neque ideo unitas et singularitas personae dividitur; sed juxta duas naturas, duas habet sapientias, unam non creatam, sed genigratiam ei collatam. Nam Isaias de eo protestatsapientiae et int
Abbreviated transcription (Latin):
posso ad ee̾: ñ posse prodesse. nec mñ uisibile sacra¬
uisibilit̾ sclficari ñ põt. hinc cornelius: ⁊ qui
cũ eo erant: iam spũ scĩficati baptizati st̃. nec
tõ eẽ põtri prodesse. uisibił aũque sit sacram̃to
den᷑. sinc inusibili ꝓdesse ñ põt. cũ ista sit: omĩs il

Expanded text:
posse adesse, non posse prodesse. nec tamen ideo sacrauisibiliter sanctificaricum eo erant, jam Spiritu sanctificati baptizati sunt. Nectio esse potest et prodesse: visibilis autem quae fit sacramento tenus, sine invisibili prodess
Abbreviated transcription (Latin):
obedientes eẽnt ͥ nec cͣcͣ p̃ceptum
peccassent: ñ iõ tñ minus dic̾et᷑ lig minꝰ dr̃et᷑¬
C a cade̾t siusur paret᷑. aligno gͥ homo ꝓ ni⁊¬
hibitus est. qd̾ malũ n̾ erat. ut ip̃a p̃cepti ma¬
conseruatio. boñillieẽt. transgssis malũ. li.¬

Expanded text:
obedientes essent nec contra praeceptum peccassent, non ideo tamen minus diceretur lignum sciecideret, si usurparetur. A ligno igitur homo prohibitus est, quod malum non erat, ubi et ipsa praecepti conservatio bonum illi esset, transgressio vero
Abbreviated transcription (Latin):
intlłr. qr ꝓhibitus rem tetig̃. qmͣ siñ ꝑ hibi¬
tus tetigisset: nec pecrasset. nec penam sen¬
sisset. Sieñ uenenosam ħbam ꝓbibitus te¬
tigeris: pena sequit᷑. ⁊si nemo ꝓhibuisset:
similiter seq̃ret᷑. Si etiam ꝓhibet᷑ res tangi.
que ñ tangenti tm̃. s phibenti obest: sicut

Expanded text:
ia prohibitus rem tetigit, quam si non prohibitus tetigisset, nec peccasset, nec poenam sensisset. Si vero venenosam herbam prohibitus tetigeris, poena sequitur; et si nemo prohibuisset, similiter sequeretur. Sic etiam prohibitur res tangi, quae non tangenti tantum, sed prohibenti obest, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
luntate ꝯmitti. qm̃ ⁊ ille qui peccat igno¬
rans. uoluntate utq facit. qd̾ cũ fatiend̾ ñ
sitꝰ putat eẽ fatiend̾. ⁊ ille qui concupiscente
adu̾sus sp̃m carne: ñ ea que uult facit. ꝯ¬
cupiscit quident nolens. ⁊ in eo ñ facit. qd̾
uult. s siuincit᷑. ꝯcupiscentie consentit. uo¬

Expanded text:
luntate committi, quoniam et ille, qui peccat ignorans, uoluntate utique peccat, quod, cum faciendum non sit, putat esse faciendum, et ille, qui concupiscente aduersus spiritum carne non ea quae uult facit, concupiscit quidem nolens et ideo non facit quod uult, sed, si uincitur, concupiscentiae consentit uo
Abbreviated transcription (Latin):
cuatuatum est: qd̾ ex parte est uenit etũ ꝯgniit̾o
⁊ euacuata est. fides uenit spe̾s. ⁊ desiit spes: Ita
isperauit resurrõnem: int̾cio die fut᷑am. ꝓqua¬
habuit. qr ñ enigmaticam ⁊ specularem. s la¬
rissimam de ea cognit̾onem. habuit. qi ñ ꝑfecꝰ¬
tiꝰ eam cognouit p̃t̾itam: qmͣ iutellexit fu¬
turmmi sperauit tã xp̃e. sicut inpsalmo ait In
¶ De antiquis uero patͥb qui apud̾
ttapud infe

Expanded text:
evacuatum est quod ex parte est. Venit enim cognitio, et evacuata est fides. Venit species, et desiit spes. Ita et speravit resurrectionem tertia die futuram, habuit, quia non aenigmaticam et specularem, sed clarissimam de ea cognitionem habuit, quia non perfectius eam cognovit praeteritam, quam intellexit futuram. Speravit tamen Christus, sicut in psalm. 30 ait: In De antiquis vero patribus qui apud infe
Abbreviated transcription (Latin):
rit. ł oisserit. Informe aũ puerpenũ. uͥ ũ est aĩa
corpori: anima dat᷑. ñ uiconceptu corꝑis nascit᷑
cũ semine deriuata. Namsicu̾ senũe ⁊ ała exis¬
tit de aĩa tunc. ⁊̃ multe aĩe cotidie ꝑeunticu
scinen: fluxu ñ proficit natiuitati pmũ oꝑ
domũ conpaginari. ⁊ sic habitatorẽ induci
Cũ ergo luuamĩta cõpac̾ta ñfu̾int. uerit aĩa:
It̃ iere. Semina paulatĩ: formant᷑i ĩ ito. ⁊ tã diu
ñ reputat᷑ homicidiu̾. donec elem̃ta cõfecta

Expanded text:
. Quod vero: Informe autem puerperium, ubi non est anima corpori anima datur, non in conceptu corporis nascitur cum semine derivata. Nam si cum semine et anima existit de anima, tunc et multae animae quotidie pereunt, cum semen fluxu non proficit nativitati. Primum oportet domum compaginari et sic habitatorem induci. Cum ergo lineamenta compacta non fuerint, uimus: Semina paulatim formantur, et tam diu non reputatur homicidium, donec elementa confecta
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptumest expersona dei celumꝰ ⁊t̾rameᷤ
impleo. Ita uͥq deusest uͥq ergo. est filius.

Expanded text:
scriptum est ex persona Dei: Coelum et terram ego impleo. Itaque ubique Deus est, ubique ergo est Filius,
Abbreviated transcription (Latin):
edsunt alia q̃dam que deus nullatenꝰ
fac̾e potest ut pecc̃a. Nonem̾ põt m̃tiri ñ
põt peccare s nõ iõ potencie dei in aliquo detͣ
hoc potencie s infirmitatis. Sienĩ ħ posset:
posse m̃tiri. Sunt enĩq̃dam q̃ maliis reb po¬
tencie deputanda sunt. inaliis uͦ minime. ⁊
que maliis laudabilia sunt. in aliis rep̃hẽ¬
sibilia sunt. Non ergo ĩo deus minꝰ potens

Expanded text:
ed sunt alia quaedam quae Deus nullatenus facere potest, ut peccata, non enim potest mentiri, non potest peccare. Sed non ideo omnipotentiae Dei in aliquo detrahoc potentiae sed infirmitatis. Si enim hoc posseposse mentiri. Sunt enim quaedam quae in aliis rebus potentiae deputanda sunt, in aliis vero minime; et quae in aliis laudabilia sunt, in aliis vero reprehensibilia sunt. Non ergo ideo Deus min
Abbreviated transcription (Latin):
inuesperam. ⁊ adiungat᷑ dies p̾cedenti nocꝰt iu
ꝯputatõne. cũ iuxta filem ordinem p̃cedens dio.
seqñti nocti ad sungi delcat. qr homo aluce per
Fratis aliqn̾ tenebre. nũc aũ lux indomino
¶Yrunꝰ ita dies ñ abaurora. s aplena luce incipi¬
enẜ᷑ ⁊ post paulatim uesꝑam occidente luce ex¬
cipiens manc seqñtis diei expletus est. bñ beda-
occidente luce paulatim ĩ post spatiũ dur ne lõ¬
gitudinis inferiores partes subeunte. fc̃m est
uespere sicut nc̃ usitato cursu solis fsĩ solet
um diem inchoante. ⁊ dies expletus est: unꝰxxx.

Expanded text:
esperam, et adjungatur dies praecedenti nocti in computatione, cum juxta naturalem ordinem praecedens dies sequenti nocti adjungi debeat, quia homo a luce per ramus aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino. Primus itaque dies non ab aurora, sed a plena luce incipiens, et post vesperam, paulatim occidente luce, excipiens mane sequentis diei, expletus est. Unde Beda: Occidente luce, et paulatim post spatium diurnae longitudinis inferiores partes subeunte, factum est vespere, sicut nunc usitato cursu solis fieri solet.um diem inchoante, et dies expletus est unus vigi
Abbreviated transcription (Latin):
ficiens aul carisa mat̾moniri est ꝯsensꝰ um.¬
ñ quilibet. s ꝑ uerla expressus. noc defuturo. s de
p̃senti. Sieni consentiunt infut᷑m dicentes accipi¬
am de in uirum. ⁊ ego te inuxorem. Nonest iste
ꝯsensensus efficax matͥmonii. ¶ Item si consen.¬
tiant m̃te. ⁊ ñ ex pͥmant u̾bis. ł aliis c̾tis signis
noc talis consensus efficit matͥmoniu̾ diau̾ uer.¬
bis explicat᷑. qd̾ rñ corde nolunt. si ñ sit coact̾io ib i.
łdolus. obligatõ illa u̾boꝵ quib consentuĩt dicẽ¬
tes. accipio te inuiruꝰ. ⁊ ego te inuxorẽ. matri¬
moniũ faciti
consensus matͥmoniũ at solus matͥ

Expanded text:
ficiens autem causa Matrimonii est consensun quilibet, sed per verba expressus, nec de futuro, sed de praesenti. Si enim consentiunt in futurum, dicentes: Accipiam te in virum, et: Ego te in uxorem, non est iste consensus efficax Matrimonii. Item si consentiant mente, et non exprimant verbis vel aliis certis signis; nec talis consensus efficit matrimonium. Si autem verbis explicant quod tamen corde non volunt, si non sit coactio ibi vel dolus, obligatio illa verborum quibus consentiunt dicentes: Accipio te invirum, et ego te in uxorem, Matrimonium facit. consensus
Abbreviated transcription (Latin):
inreb temporalily agendiꝰ raticrinandi uiua¬
citate u̾sat᷑. animał sensus ingerit qnͣdam
Mecebram: tunc uelut serpens auaquit᷑ feĩam
huic aũ illecebie ꝯsentire: deligno uettio est:
edere. S iste consonsus sisola cogitatõnũ de¬
lectacionẽ ꝯtenptus estł suꝑiori u̾o auctaritate
ita retinent᷑ m̾bra: ut nec exibeant᷑ armaĩ¬

Expanded text:
in rebus temporalibus agendis ratiocinandi vivacitate versatur, animalis sensus ingerit quamdam illecebram, tunc velut serpens alloquitur feminam. Huic autem illecebrae consentire, de ligno vetito est edere. Sed iste consensus si sola cogitationis delectatione contentus est, superiori vero auctoritate ita retinentur membra, ut non exhibeantur arma in
Abbreviated transcription (Latin):
appellari tres sub̾as: ut appellant tres
persone. Sicut cũ sit animal genus. ⁊ equus
si diceretur: tres equisunt:. iũ animab s
sicut tres equi spetiali nomine. ita ta a s̃alia:
nomine generali dñr. Cum ergo dres persoãs
unam fateamur cẽ eẽnitiam. ñ tres eentias
cũ tres equitͥa animaliadicant᷑. ñ unĩt pa¬
det. nomine eẽntieͥ si significari genus.
nec noĩe persone spẽm.
hic probat ꝗd̾ ñ

Expanded text:
appellari tres substantias, ut appellantur tres personae. Sicut cum sit animal genus, et equus si diceretur: Tres equi sunt unum animal; sed sicut tres equi speciali nomine, ita tria animalia nomine generali dicuntur. Cum ergo tres personas unam fateamur esse essentiam, non tres esse essentias, cum tres equi tria animalia dicantur, non unum; patet nomine essentiae non significari genus, nec nomine personae speciem. 9. Hic probat quod n
Abbreviated transcription (Latin):
dominꝰ dicat in loge. Quecũq ininũdus teti¬
genit. in mundaerunt. Quis põt dare qd̾ ip̃e
ñ ht. hoc uero ñ exignorantia eũ dixisse au̾gi
nolebat agnoscere. dũ eos nimis detestaret᷑:
tanta eiꝰ m̾̃ita usq ad trumphũ martirii
secuta sunt: ut ⁊ caritatis. qua excellebat
luce obimbrat̾o illa fugaret᷑. ⁊ siquid purgã¬
dumerit. passo̾nis falce tolleret᷑. Nec nos qͥ

Expanded text:
Dominus dicat in lege: Quaecumque tetigerit immundus, immunda erunt; quis potest dare quod ipse non habet? Hoc vero ex ignorantia eum dixisse Aug. inolebat cognoscere, cum eos nimis detestaretur, tanta ejus merita usque ad triumphum martyrii secuta sunt, ut et charitatis qua excellebat luce obumbratio illa fugaretur, et si quid pugnandum erat, passionis falce tolleretur. Nec nos qui
Abbreviated transcription (Latin):
Abecerna quidem: relaxando debit᷑: redemit ꝑͥ
Atemporali u̾o: penitus lib̾abit nos ĩ futo. moitẽ.¬
qñ noussima mors inimica destruet᷑. ad huc
uero iam redempti sumus¬
ex parte: ñ ex coto. a cubpa ñ apena. Alec oĩoa

Expanded text:
aeterna quidem, relaxando debitum; a temporali vero penitus nos liberabit in futuro, quando novissima mors inimica destruetur, ad Corvero jam redempti sumusarte, non ex toto, a
Abbreviated transcription (Latin):
trinitas personarũ : ⁊huiꝰmodi uidem᷑. enĩ
hoc dicentesaiumeroꝵ quͣtitatẽ. et sr multi¬
tudinem ł multiplicitatẽ. indõ poñe. Quid
ergo ista ibi sig̃cent. lp̃o. de quo loquim᷑ aperi¬
ente. in sinuare curemꝰ
mag̃ illa dtĩr ad exclu

Expanded text:
idemur enim hoc dicentes, numerorum quantitates, et rerum multitudinem vel multiplicitatem in Deo ponere. Quid ergo ista ibi significent, ipso de quo loquimur aperiente, insinuare curemus. 2. Magis illa dicuntur ad exclu
Abbreviated transcription (Latin):
luit bona sua. ⁊ quib cũꝙ donat ꝓculdubio
se donat᷑m ẽẽ p̃sciuit. ¶ Yreparauit eciamd̾s
ut ait fulgentiꝰ. malis ignem et̾nu. illis utiq
quosiuste p̾parauit adluenda suplicia nec
tñ p̾parauit eos ad facienda pec̾oa. ¶ Preparau̾¬
enĩdeus qd̾ diuina equalitas redd̾et. ñ qd̾ hu¬

Expanded text:
luit bona sua, et quibuscumque donat, procul dubio se donaturum esse praescivit. Praeparavit etiam Deus, ut ait Fulgentius, malis ignem aeternum; illis utique, quos juste praeparavit ad luenda sutamen praeparavit ad facienda peccata; praeparavit Deus, quod divina aequitas redderet, non quod hu
Abbreviated transcription (Latin):
qr peccaret. Peccaret enĩ siño illo ligno ute pecca¬
retur qi p̃ceptum erait ey sit comedẽt de om̃ĩ reti¬
ligno paradisi: nisi de ligno scientie boni ⁊ maliz
Sicut ergo pectauit comedendo ꝙ erat ꝓhibit
ta etiam peccaret. sinon comederet ꝙ erat i sũ:¬
Odad huc Siñ foret p̃ceptũ ut de illo ligno ed̾et. ⁊

Expanded text:
ia peccaret. Peccaret enim si illo ligno non uteretur, quia praeceptum erat ei ut comederet de omni ligno paradisi, nisi de ligno scientiae boni et mali. Sicut ergo peccavit comedendo quod erat prohibitum, ita etiam peccaret si non commederet quod erat ju3. Si non foret praeceptum ut de illo ligno come
Abbreviated transcription (Latin):
caritas excipitur. que dr̃ ñqmͣ excidere. Cari¬
tas quidem ⁊̃ exparte ost. ut sepe scĩ docent. qr
ex partediligim᷑ nẽ u̾o: ip̃a euacuabitur. in
qͣnͣtum ex parte est. qr tollet᷑ inꝑfectio. ⁊ adde¬
tur ꝑfectio. remanebitq ip̃ar aucta. ⁊ auctus.
eiꝰ. ⁊ modus diligendi ut diligas dm̃ p̃pse: exto
eliminabit᷑. fides u̾o ispespenitus euacuabu̾t᷑:¬

Expanded text:
excidere? Charitas quidem etiam ex parte est, ut saepe sancti docent, quia ex parte diligimus nunc; et ideo ipsa evacuabitur in quantum ex parte est, quia tolletur imperfectio et addetur perfectio. Remanebitque ipsa aucta, et actus ejus, et modus diligendi, ut diligas Deum propter se eliminabitur. Fides vero, et spes penitus evacuabunt
Abbreviated transcription (Latin):
mex conditus extitit. ita etia eiꝰ filii in p̃o
natiuitatis exordio ꝑfã existerent. qui am¬
bulare: iloquł ⁊ cuncta fac̾e possent: Respõ uͥ¬
necessitatem. Sed utr̃ mox nati titam subit̾¬
ꝑfectionem stature ⁊ menbroꝵ usũ distincti¬
hrent: an pariuili ⁊ inminori etate onem.¬

Expanded text:
mox conditus extitit, ita etiam ejus filii in ipso nativitatis exordio perfecti existerent, qui ambulare et loqui, et cuncta facere possent, necessitatem; sed utrum mox nati perfectionem staturae et membrorum usum haberent, an parvuli et in minor
Abbreviated transcription (Latin):
di manꝰ suꝑ inorguminos. ł cathecuminos.
Hoc osfõ usus est dominꝰ. qñ saliua sua tetig̾
perire aures p̾cordior homin̾. ad intelligend̾.
t. cũ demoniacos multos sauauit. ¶ Hic or¬
do asalomomone ur᷑ descendisse.qui q̃dam
modũ exorcizandi inuenit. qͦ demones adiura¬
ti ex obsessis corporib pellebant᷑. huic osfõ ma¬
cipati: exorciste uocati st̃. dequib xp̃c inexͦ.¬

Expanded text:
rgumenos, vel catechumenos. Hoc officio usus est Dominus, quando saliva sua tetigit perire aures praecordiorum hominum ad intelligendum, st Christus, cum daemoniacos multos sanavit. Hic ordo a Salomone videtur descendisse, qui quemdam modum exorcizandi invenit, quo daemones adjurati ex obsessis corporibus pellebantur. Huic officio mancipati exorcistae vocati sunt. De quibus
Abbreviated transcription (Latin):
de obłonib ponere uraltari. qnͣtum susfic̾e pꝰsit.
pp. necũ corporales. ⁊ pallas. ⁊ substratoria ta
osfoꝰ usus est dommꝰ. qñ lintheo se p̃ciuxit. ⁊
mitens aqu̾a iupeliũ: pedes discipuloꝵ lauit.

Expanded text:
de oblacionibus ponere in altari, quantum sufficere possit populo, necnon corporales, pallas et substratoria lavofficio usus est dominus, quando lintheo se precinxit ac mittens aquam in pelvim pedes discipulorum lavit
Abbreviated transcription (Latin):
natũ relat̾e: ⁊ ad dantem. ⁊ ad illsi eni dast᷑
donati refertur. ⁊ ad dantem. ⁊ ad recipientem qi
ñ põt aliquid dici datunisi ab aliquo et alicͥ.
Quomͦ dicat᷑ filiꝰ e

Expanded text:
natum relative, et ad dantem, et ad illum cui datur. dati vel donati refertur et ad dantem et ad recipientem, quia non potest aliquid dici datum, nisi ab aliquo et alicui QUOMODO DICATUR FILI
Abbreviated transcription (Latin):
quib. pr̃ est pͥor filio. filiꝰ estͥ posfioi pr̃e. ⁊ ex
antiquitate. inpre defectus. ex postentate: in
filio inperfectõ sensus solet notari Iõ cccͤnt
scͥpturã. dicens pr̃em potentem ne uidoatur:
pͥor silio ⁊ oͣ mitiꝰ potens. ⁊ filiũ sapientem
ne uideat᷑. posf̾ior pre. no̾. minꝰ sapiens¬

Expanded text:
quibus pater est prior filio, filius est posterior patre, et ex antiquitate in patre defectus, ex posteritate in filio imperfectio sensus solet notari. Ideo occurrit Scriptura dicens Patrem potentem, ne videatur prior Filio, et ideo minus potens; et Filium sapientem, ne videatur posterior Patre, et i
Abbreviated transcription (Latin):
tñ ille qui baptizat. fidem tͥnitatis teneat. q natõe
tͥnitas in quolib hoꝵ nomiñ intelligit᷑ diaũ ẽdãdicti.
aliquis ꝑ uerse credens ⁊errorem inducero inten¬
dens unũ decrib tm̃ nuncupet. ñ impleuit mis¬
terium Qd̃ u̾o ait Nominatis tͥbus fcce quid¬
uacuũ esse misteriũ si baptizans mitui oportent
tiat depotencia alicꝰ hoꝵ ñcredens unam po nati¬
tentiam tum itelligendũ est hoc suꝑ eum
qui ñ intendit nes credit baptizare. qui ñ tm̃
caret fide si eriam intentõnem baptizandi ñ
Dht. Qui ergo baptizat in nomine xp̃i baptriat
in nomine trinitatis. que ibi intelligr᷑ tucius¬
⁊ est tñ tres ꝑsonas ibi nominare. ut Quid est ĩnoi̾e

Expanded text:
n ille qui baptizat fidem Trinitatis teneat, quae Trinitas in quolibet horum nominum intelligitur. Si autem aliquis perverse credens, et errorem inducere intendens, unum de tribus tantum nuncupet, non complet mysterium. Quod vero ait, nominatis tribus vacuum esse mysterium, si baptizans minuat potestattiat de potentia alicujus horum, non credens unam potentiam trium, intelligendum est hoc super eum qui non intendit nec credit baptizare; qui non tantum caret fide, sed etiam intentionem baptizandi non habet. Qui ergo baptizat in nomine Christi, baptizat in nomine Trinitatis, quae ibi intelligitur. Tutius est tamen tres persona
Abbreviated transcription (Latin):
ullo scrupulo: penas eẽ ut ĩuidia. ne ut ira¬
que est doloraliem boni. ⁊ira. que ⁊̃ inui
ñ ĩ qͣntũ pene ft̾i pecc̃a sunt. Ita etiãde dia.
cupiditate. ⁊ timore. ⁊ aliis hrꝰ sentiend̾ est
ꝑturbatõ passioest. onu̾scupiditas. ꝑ turba¬
tio omĩs gͥ cupiditas. passio Om̃is uͦ passi¬
o c̃ ẽ ĩ nob̾: ip̃a passione patim᷑ Oĩs gͥ cupiditaᷤ
c̃ẽ. in nob: ip̃a cupiditate patimͦ ⁊ ĩꝗͣtũ cupi¬
ditas est: patuͣ Oniĩs aũ passõi i nqnͣtũ ip̃am
patits. ñ est petẽm. ita. ide timore. Nonenĩ
conseqñs est: ut sipatim᷑ timore̾. ĩo ñ sit
pec̃em. qi multa sunt pecc̃a. que patim᷑. s

Expanded text:
ullo scrupulo poenas esse, ut invidia, quae est dolor alieni boni, et ira; quae etiam non in quantum poenae sunt, peccata sunt; ita etiam de cupiditate et timoreperturbatio, passio; omnis cupiditas, perturbatio. Omnis ergo cupiditas, passio. Omnis vero passio cum est in nobis, ipsa passione patimur. Omnis ergo cupiditas cum est in nobis, ipsa cupiditate patimur; et in quantum cupiditas est, patimur ea. Omnis autem passio in quantum ipsa patimur, non est peccatum; ita et de timore. Non enim consequens est ut si patimur timorem, ideo non sit peccatum, quia multa sunt peccata quae patimur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia patris genitaeqna pater sapiens nõ
est ẽgͥ aliqua sapĩa patͥȩ. quasapiens ñ est. ẽ
añ i sapĩa pr̃is ingenita. ⁊ ea: pat̾ sapiens est
est ergo q̃dam sap̾ia patris: qua sapiens est.⁊
ip̃a ñ est illa sap̾ia pr̾s. qua pat᷑ sapiens ñẽ
ingenita. est sapĩa pr̃is. ⁊ sapĩa genita est
sapĩa pr̃s. Non est aũ sapĩa ingenita. sapĩa
⁊ qu̾itate longinqua cunctisq intheo diguas.
lagia ꝑtris patencia abicimꝰ. responso ĩ ⁊ hiꝰ¬
digno adu̾tentes. d tñ aditientes qr una

Expanded text:
Sapientia Patris genita, qua Pater sapiens non est. Est igitur aliqua Sapientia Patris, qua sapiens non est. Est autem et Sapientia Patris ingenita, et ea Pater sapiens est. Est ergo quaedam Sapientia Patris, qua sapiens est; et ipsa ingenita est Sapientia Patris, et Sapientia genita est Sapientia Patris; non est autem Sapientia ingenita Sapientia a veritate longinqua, cunctisque in theologia peritis patentia abjicimus, responso indigna advertentes; id tamen adjicientes
Abbreviated transcription (Latin):
cũdr̃ sapĩa ingenita : ⁊ persona silii: que sig¬
nificatur cũ dr sapĩa genita una eademq
sap̃ia esti que cẽntia diuina intłłi: d̃munis
tͥbus personis:
ut intͥnitate est diloctio q̃ est

Expanded text:
ur Sapientia ingenita, et persona Filii quae significatur cum dicitur Sapientia genita, una eademque Sapientia est; quae essentia divina intelligitur communis tribus personis. 7. Quod in Trinitate est dilectio quae est
Abbreviated transcription (Latin):
ratõ est anime acarne: Mors aũ qu̾a ñ ti¬
ment: separatõ est anime adõ utraq uͦ:
diaboli suasu. homini ꝓpinata est. Si ergo
in xp̃o homine uera mors fuit. diuisa est
ibi anima. ac ꝑ hoc diuinitas a carne/ hu¬
ic sue ꝓbabilitati addunt auctoritatis
lictõne. qui in cruce uoce magna clamãs
dixit: Heus deus meus ut quid me dereli¬
quistiait: Ctaiat homo sepanitõne di amb¬

Expanded text:
ratio est animae a carne. Mors autem quam non timent, separatio est animae a Deo. Utraque vero diaboli suasu homini propinata est. Si ergo in Christo homine vera mors fuit, divisa est ibi anima, ac per hoc divinitas, a carne. Huic suae probabilitati addunt auctoritatis derelictione, qui in cruce voce magna clamans dixit: Deus, Deus meus, ut quid me dereliquisti? ait: Clamat homo separatione di
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ inflatõnis ⁊ tumoris. Uñ hu bonitas¬
mana conscĩa: ad dm̃ pro rigore icru¬
delitate acced̾e netueret sõ scriptura tẽpera¬
uit sermonem suũ spm̃ bonũ nominans. ne
crudeł putaret᷑ qui mitis erat. ñ qd̾ pr̃ solus
sit potens. ł mag̾ potens i siliꝰ solus sapiens

Expanded text:
nomen inflationis et tumoris. Unde humana conscientia ad Deum pro rigore et crudelitate accedere metuit. Ideoque Scriptura temperavit sermonem suum, Spiritum bonum nominans, ne crudelis putaretur qui mitis erat; non quod Pater solus sit potens vel magis potens, et Filius solus sapiens
Abbreviated transcription (Latin):
uiiꝰ diacones cura xͥarim Qi .uii. colup̃neassis¬
tant. hii sunt .uii. angłi tulu canentes iapoca¬
liẏpsi qͥ quales cẽ debeant᷑ apłc docet timotheo scͥ
leuũ bumer̃. ut ꝑ hoc intelligant se accepisse
iugũ domini sicaue. quo adsinistram ꝑtinentra
diumo timori subitiant. accipuit ⁊ texcũ euãgłii
ut intelligant se eẽ p̃cones euangłii xͥ. hii aũ añꝗͣ¬
ordinent᷑ probent᷑ ut docet apłc. ⁊ sic ministrent

Expanded text:
 columnae, assistant. II sunt septem angeli tuba canentes in Apocalypsi, qui quales esse debeant Apostolus docet Timotheo scrilaevum humerum, ut per hoc intelligant se accepisse jugum Domini suave; quo ad sinistram pertinentia, divino timori subjiciant. accipiunt et textum Evangelii, ut intelligant se esse praecones Evangelii Christi. ordinentur, probentur, ut docet Apostolus, et sic ministrent,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ Ad ip̃meciam ꝑtinet osfm̃ p̃cũ. ⁊ recitacio atche¬
caminoꝵ nomiñ. Ip̃e p̃moniet aures hr̃ead dm̃.
ip̃e donat pacem i ip̃e annũtiat. Qd̾ aũ huic or
sula indiob iciunii conplicatur. ꝙ quiaꝗd la¬
boris ⁊ sustinentie inħac uita tolerat᷑.qͣi in leia

Expanded text:
ipsum etiam pertinet officium precum, et recitatio catechumenorum nominum. Ipse praemonet aures habere ad Dominum; ipse donat pacem et ipse annuntiat. Quod autem huic ordsula in diebus jejunii complicatur; quia quidquid laboris et sustinentiae in hac vita toleratur, quasi in laeva
Abbreviated transcription (Latin):
iudet᷑: om̃e mñdatiũ eẽ pect̾m. s multum inteR¬
est quo animo: ⁊ de quib rebquisq m̃tiat᷑ No̾
eni sic poccat: qui consulendi ait quinocendr. uo¬
lũtute m̃tit᷑. nec m̃ nocet : qui uiatorom m̃ti¬
endo indiũso ioñe intit. qnͣtum qui uiam

Expanded text:
idetur omne mendacium esse peccatum: sed multum interest quo animo et de quibus rebus quisque mentiatur. Non enim sic peccat qui consulendi, ut qui nocendi voluntate mentitur; nec tantum nocet qui viatorem mentiendo in diverso itinere mittit, quantum qui viam
Abbreviated transcription (Latin):
nentes insuis spiritalib coꝵꝑibȩ
assum̾ent excorpulenta infioꝵnĩt inspẽta
poralem qmͣ coaptatam. Qi am ns ap
uestem mutarent: inqͣslibr spẽs cor ⁊iny¬
porales. ueras quid̾. an corpꝰ suũ ꝓpͥum
u̾terent inspẽs aptas actionib suis. per
mlib formis iuisis utr̃ ad hoc opus tm̃
c̃atura formata sit: inqua deus sic̃ tunc
oportuisse iudicaust. humanis ostendent᷑
aspectib. anangeli quitam erant ita mite¬
lant᷑: ut exꝑsona dei loq̃rent᷑. assum̃tescor¬
poralem spem de cͥatura corporea inusum
ministerii sui. aut ip̃m corpus suu̾ cui n̾o
subdunt᷑. s subditum regunt. mutantes
atq u̾tentes inspẽs quas uellent: accõmoda¬
tas. atq aptasactõnib suis ẜ attbutams¬

Expanded text:
nentes in suis spiritualibus corporibus assumerent ex corpulenta inferiorum poralem, quam coaptatam quasi aliquam vestem mutarent in quaslibet species corporales veras quidem; an corpus suum proprium verterent in species aptas actionibus suis per libus formis et visis utrum ad hoc opus tantum creatura formata sit, in qua Deus, sicut tunc oportuisse judicavit, humanis ostenderetur aspectibus; an angeli qui jam erant ita mittebantur, ut ex persona Dei loquerentur, assumentes corporalem speciem de creatura corporea in usum ministerii sui; an ipsum corpus suum cui non subduntur, sed subditum regunt, mutantes atque vertentes in species quas vellent accommodatas atque aptas actionibus suis, secu
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ sit sapiene fa¬
ĩngenita. Sienĩ ñ¬
nita: nec seip̃o sa¬
piens est. Siuosa¬
pientia genita sapiens estͥ ñ u̾r eẽ sapiens:
sapĩa ingenita. ⁊ ita ñ urͣ eẽ sapiens apr̃e:

Expanded text:
Filius sit sapiens ingenita. Si enim nnita, nec seipso spiens est; si vero Sapientia genita sapiens est, non videtur sapiens esse Sapientia ingenita,
Abbreviated transcription (Latin):
ges Omẽ enĩ bonũ nr̃m uł ipẽ est. ł ab ip̾
est. nonergo fruit᷑ nob̾ s utitur sienĩ nec
fruitur nec utitur: ñ inuenio quomͦ dili¬
gͥat nos/ nec tñ sic utit᷑ nobͣ: ut nos aliisre¬
bus. Nos enĩ res quib utimͣ ad id referimꝰ:
ut dei bonitate perfruam᷑. Deus ueroͤ ad sirã
bonitatem nr̃m usũ refert. Ille enĩ mise¬
ret᷑ nr̃i p̃p sitam bonitatem nosau̾ nobis
inuicem p̃p illiꝰ bonitatem. Ille ñi mise¬
retur: ut se perfiuam᷑. nosuero inuicem
nr̃i miserem᷑ ut illo fruam᷑ Cũ enĩ nos
alicuiꝰ miseremur. ⁊ alicui consulimꝰ᷑ ad eiꝰ
fit cõsequẽs cũ mĩam quã alii inpendimꝰ:¬

Expanded text:
ges. Omne enim bonum nostrum vel ipse est, vel ab ipso est; non ergo fruitur nobis, sed utitur. Si enim nec fruitur, nec utitur, non invenio quomodo diligat nos. Neque tamen sic utitur nobis, ut nos aliis rebus. Nos enim res quibus utimur ad id referimus ut Dei bonitate perfruamur: Deus vero ad suam bonitatem usum nostrum refert. ille enim miseretur nostri propter suam bonitatem; nos autem nobis invicem propter illius bonitatem. Ille nostri miseretur, ut se perfruamur; nos vero invicem nostri miseremur, ut illo fruamur. Cum enim nos alicujus miseremur, et alicui consulimus, ad ejus fit consequens, cum mi
Abbreviated transcription (Latin):
ticoꝵ rogula deficit: qua dñt nul lit. in his s.¬
lirei duossmł inc̃e contraria: Nullus bono ⁊
in una re simł eẽ ñ possint: Cũ au̾ bõa ⁊ ma¬
ba nulꝰ ambigat eẽ contrana: ñ solũ simł cẽ
possunt.s mala oĩo sine bonis: ⁊ nisi i tibõis eẽ

Expanded text:
ticorum regula deficit, qua dicunt nulli rei duo simul inesse contraria. Nullus enim ae, ut in una re simul esse non possint. Cum autem bona et mala nullus ambigat esse contraria, non solum simul esse possunt, sed ma
Abbreviated transcription (Latin):
fons aque uiue sit tͥ ꝓpͥus. ⁊ nemo alienusts icet
tibi Si au̾ alieni sunt᷑ qui audituri sunt illa uo¬
cem: ñ ergo huic fonti. ꝯmuniant danpnandi
secutꝰ esto. nicħ mali pucede põt : Item g̃s̃ ĩmora
lay alida eit utt niors dlectio uirtitis etũ mor qͣs¬
tis dilectio conparat. qr nimirũ mentem qmͣ se¬
mel ceperit: adilectione mundi funditus occidit:
ardente sole: aresc̾e ñ põ̾t. nutͥtur calore solis. ñ

Expanded text:
Fons aquae vivae sit tibi proprius, et nemo alienus communicet tibi. Si autem alieni sunt qui audituri sunt illam vocem, non ergo huic fonti communicant damnandi. securus esto; nihil mali procedere potest. Item, GregorValida est ut mors dilectio, virtuti enim mortis dilectio comparatur, quia nimirum mentem quam semel ceperit, a dilectione mundi funditus occidit. ardente sole arescere non potest; nutritur calore solis, non
Abbreviated transcription (Latin):
maneat. partim rediturus. secedat: Manet.i
aput eos ut. bonis insistant actib : Nece
semꝑ: ut possint hr̃e uirtutes. ut mira¬
biliter. ip̃i uiuant: uenit ad tempꝰ. ut etiam
aliis ꝑ miraculoꝵ signa quales sint iutus
surꝰ uenit. ⁊ uenturꝰ. recedit: In his uͥtutib
sine quib ad uitam ñ ꝑuenit᷑. in electoꝵ suoꝵ
cordib: ꝑmanet: In his uero: ꝑ quas scĩtatis
uͥtus ostendit᷑ ut in exibitone miraculoꝵ ali¬
qñ ad est. aliqñ se subtrahit: Item: amiłł̾: sicta
cartras est: q̃ i nadu̾sitate deserit: ħ innuere
iudent᷑. qd̾ caritas semł hĩta: ñ a̾nttturꝰ
Quidam enĩ adtempꝰ sunt boni. qui p̃ ea siuntt
iuisticiam: cui deseriuebant. qr digni erant tͥ
amb̾. Ciuibdam gr̾a dataestrmusuꝰ. ut sau¬
li. iude. ⁊ illis discipuł: quib dommnꝰ dixit: be¬
orunt retro: s hoc dixit pp̃iusticiam au
deseruiebant: qi boni erant: freqñter enĩ añ sunt
mali: qui futuri sunt bonii ⁊ aliqͦ tiẽs p̾st bõi:

Expanded text:
maneat, partim rediturus secedat. Manet autem apud eos, ut bonis insistant actibus; recedsemper, ut possint habere virtutes, ut mirabiliter ipsi vivant; venit ad tempus, ut etiam aliis per miraculorum signa quales sint intus, surus venit, et venturus recedit. In his virtutibus sine quibus ad vitam non pervenitur, in electorum suorum cordibus permanet. In his vero per quas sanctitatis virtus ostenditur, ut in exhibitione miraculorum, aliquando adest, aliquando se subtrcharitas est, quae in adversitate deserit. Haec innuere videntur quod charitas semel habita non amittatur. Quidam enim ad tempus sunt boni, qui postea fiunt justitiam, cui deserviebant, quia digni erant tunAmbros.: Quibusdam gratia data est in usum, ut Sauli et Judae, et illis discipulis quibus Dominus dixit, Luerunt retro. Sed hoc dixit propter justitiam cui deserviebant, quia boni erant. Frequenter enim ante sunt mali, qui futuri sunt boni; et aliquoties prius sunt boni,
Abbreviated transcription (Latin):
ioħs baptista: dominũ. Quid ñ nouenit: potesta¬
tem dominiei bap̃i innullum hominẽ. adomino
transit᷑am. s mimisteriũ plane tnͣsit᷑m. potestatẽ
Non ex horreat colimba minist̾ium maloꝵ respi¬
est aliquid. s qui increm̃tum dat deus di suꝑbus
fu̾it minist̾. cũ diabolo conputat᷑. s ñ contanui
pidcum carnalem transit aqua. ⁊ ad artolas in
carnali lapideo nicb genenitur. s ortus fructus
li. minsteriũ baptizandi. s nentͥ potestate bap̃i.
Minisfium enĩ xp̃c dedit seruis. s potestatem sibi

Expanded text:
Joannes Baptista? Dominum. Quid non noverat? potestatem Dominici baptismi in nullum hominem a Domino transituram, sed ministerium plane transiturum; potestatem Non exhorreat columba ministerium malorum; respiest aliquid, sed qui incrementum dat, Deusfuerit minister, cum diabolo computatur, sed non contaminst. Per lapideum canalem transit aqua ad areolas; in canali lapideo nil generatur, sed hortus fructus mali, ministerium baptizandi, sed neuter potestatem Baptismi. Ministerium enim dedit Christus
Abbreviated transcription (Latin):
testatem suam pot̾at constitu̾e maliquo. ł in
aliquib seruis sus. ut tanta uis eẽt in bap̃o.
serui. qnͣta est in bop̃o domini s noluit. ne ser¬
iis inserno spem poneret. Bapcizat seruus:
ut ininist̾. baptizat dominꝰ. tanqmͣ potestatẽ

Expanded text:
aliquo vel in aliquibus servis, ut tanta vis esset in Baptismo servi quanta est in Baptismo Domini; sed noluit, ne servus in servo spem poneret. Baptizat servus ut minister, baptizat Dominus tanquam potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
Dsi extra emͣ ip̃m sacim̃tum habu̾it. Debet ergo
qd̾ nemo debet in aliquo repet̾e. s ut insotierate
catholica uitam accipiat. Bap̃s enĩ extͣ cmͣ:
tizat. s sp̃mdei subministrare gr̃am bap̃i. licet
paganus sit. qui baptizat. Inbis ꝑspicue cer¬
nis bap̃m um bons ⁊ malis daꝑi. abonis ⁊ amalis

Expanded text:
holicam ipsum sacramentum habuerit. Debet ergo quod nemo debet in aliquo repetere, sed ut in societate catholica vitam accipiat. Baptismus enim extra tizat, sed Spiritum Dei subministrare gratiam Baptismi, licet paganus sit qui baptizat. In his perspicue cernis Baptismum verum bonis et malis dari, et a bonis et a malis