comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rẽdut ad miliriam scłarem. cũ apłs
dicat. nemo militans deo implicat
se negotiis scłarib Unde ñ ẽ. libeR
alaqueis: qui se miliciȩ mundane uo¬
luerit implicare: Quod adolescens
siurgente quoẽꝙ ꝑiculo penitentiã
gesfit. & ñ se contineat ab uxoris am¬
plexii. potest remedium sustinere.
N adolescentia constitutꝰ si urgente
aut metu aut captiuitatis ꝑiculo
penitentiam gessit. & postea timens
lapsum incontinentiȩ iuuemilis co¬
pulam uxoris elegit. necrim̃ fornca¬
tionis incurreret: rem uidetur fecisse
uenialem. si prȩter comugem nullã
om̃ino cognouerit. In quo tam̃ ñ re¬
gulam constitimꝰ. sed quid sit tole¬
rabilius estimamꝰ. Nam scđm ueram
cognitionem nichil magis ei congru¬
it. qui pęnitentiam gessit: qua casti¬
tas ꝑseuerans & m̃tis & corporis.
Qd siquis ꝓpositũ monachi deserue
arbitrio aut uoluntate suscep¬
tum: deseri ñ potest absq peccato:¬
Quod enim quis uouit deo. debet
& reddere. Unde qui relicta singu¬

Expanded text:
 ad militiam saecularem, cum Apostolus dicat: Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus . Unde non est liber a laqueis diaboli, qui se militia mundana voluerit implicare. Quod adolescens, si, urgente quocunque periculo, poenitentiam gessit, et se non continet, uxoris potest remedio sustineri. XXV. In adolescentia constitutus, si, urgente aut metu mortis, aut captivitatis periculo, poenitentiam gessit, et postea timens lapsum incontinentiae, venialis copulam uxoris elegit, ne crimen fornicationis incurreret, rem videtur fecisse venialem, si praeter conjugium nullam omnino cognoverit. In quo tamen non regulam constituimus, sed quid sit tolerabilius aestimamus: nam secundum veram cognitionem nihil magis ei congruit, qui poenitentiam gessit, quam castitas perseverans, et mentis et corporis. Quod si quis propositum monachi deseruerarbitrio aut voluntate susceptum, deseri non potest absque peccatoQuod enim quis vovit Deo, debet et reddere. Unde qui relicta singu
Abbreviated transcription (Latin):
itctione cepisse. Additur sane huic
obseruantiȩ etiam pentecostes ex ad¬
que de paschalis festi pendet articło
&e cum ad alios dies alia festa ꝑtine¬
ant. hec semꝑ ad eum diem qui re¬
surrectione dm̃ ẽ. insignis occurrit:
porngens quodam mͦ auciliantisgñ
manum ut hii quos adie pasche ait
molestia infirmitatis. aut longin¬
quitas itineris. aut nauigationis
difficultas interclusit muitos. aut
quib libet necessitatib impeditos.
desiderii sui effectum dono sp̃c sc̃
consequantur. Ipse enim unigenit᷑
dei in fide credentium & in uirtine
opum nullam inter se & sp̃m scm̃
ẽ. diu̾sitas in natura dicens. Ego ro
gabo patrem. & alium paracłitũ
dabit uobis: ut uob̾cum sit mecer¬
num. sp̃m ueritatis. Et tt̃m. Para

Expanded text:
rectione coepisse. Additur sane huic rectione coepisse. Additur sane huic observantiae etiam Pentecostes ex adquae de paschalis festi pendet articulo; et cum ad alios dies alia festa pertineant, haec semper ad eumdem diem, qui resurrectione Domini est insignis, occurrit: porrigens quodammodo auxiliantis gratiae manum, ut ii, quos a die paschae aut molestia infirmitatis, aut longinquitas itineris, aut navigationis difficultas interclusit invitos, aut quibuslibet necessitatibus impediti, desiderii sui effectum dono sancti Spiritus consequantur. Ipse enim Unigenitus Dei in fide credentium, et in virtute operum nullam inter se et Spiritum est diversitas in natura, dicens: Rogabo ego Patrem, et alium Paraclitum dabit vobis, ut vobiscum sit in aeternum, Spiritum veritatis.
Abbreviated transcription (Latin):
uitat̾e uitȩ ambulemꝰ. Si eñ com¬
plantati facti sumus similitudi¬
in mortis eius: simul & resurree¬
nonis erimus. & cętera quȩ latius
magister gentium ad comm̃dan¬
dum sacram̃tum baptismatis de¬
putauit. ut appareret ex huiꝰ doc¬
trinȩ sp̃u regenerandis filiis ho¬
minum & in dei filiis adoptandis
illum diem ẽẽ. illud tempus elec
dum baptsmatis regula. mors in¬
teruenit refectioni peccati: & sepul¬
turam triduanam imitatur trma
demersio. &ab aquis leuatio resur¬
gentis ad instar ẽ. de sepulchro. Ip¬
sa gͥ oꝑis qualitas docet celebran¬
de generaliter gr̃e eum ẽẽ. legiaimũ
diem. in quo orta ẽ & uirtus muner
cspeties actionis. Ad cuius rei con¬
firmationem plurimum ualet qd
om̃s eccłarum presules docebant᷑
& formam & potestatem tra didit bas¬
mandi dicens. Cuntesg nunc docee
om̃s gentes. baptrantes cos in nomi¬
eas ante passionem potuisset nislru¬
ere. nisi proprie uoluisset intelligi
regenerationis gr̃am ex sua resur¬

Expanded text:
enim complantati facti sumus similitudini mortis ejus, simul et resurrectionis erimus, et cetera, quae latius magister gentium ad commendandum sacramentum baptismatis disputavit, ut appareret, ex hujus doctrinae spiritu regenerandis filiis hominum, et in Dei filios adoptandis illum diem esse et illud tempus electdum in baptismatis regula et mors intervenit interfectione peccati, et sepulturam triduanam imitatur trina demersio, et ab aquis elevatio resurgentis instar est de sepulcro. Ipsa igitur operis qualitas docet, celebrandae generaliter gratiae eum esse legitimum diem, in quo orta est et virtus muneris, et species actionis. § 1. Ad cujus rei confirmationem plurimum valet quoomnes ecclesiarum praesules docebantur et formam et potestatem tradidit baptizandi, dicens: Euntes ergo nunc  docete omnes gentes, baptizantes eos in nomieos etiam ante passionem potuisset instruere, nisi proprie voluisset intelligi regenerationis gratiam ex sua resur
Abbreviated transcription (Latin):
differietur. Nos autẽ quib iuuen¬
tib ñ communicauimꝰ. mortins cõ¬
municare ñ possumus.
Dehis qui pęnitentiã agere differ̃t.
issimulatio hec potest ñ de
contemptu ẽe. remedii. sed de
modo grauius delinq̃ndi. Ut peni¬
tentia que dilata ẽ. cum studiosins
petita fuerit ñ negetur. ut quoquo
modo adindulgentiȩ medicinam
anima uulnerata ꝑueniat.
Quod oporteat eũ qui ꝓ illicitis nem¬
am petit. etiã amultis licttis abstinĩ.
liud quidem ẽ. debita iusta re¬
poscere: aliud propria ꝑfectio¬
Ausamore contempnere. Scd illicito¬
rum ueniam postulantem. oportet
multis etiam licitis abstinere. dicen¬
te apło. Omĩa licent. sed ñ omĩa erpe¬
diunt. Unde si penitens habet caus a
quam neglegere ñ debeat. melius exi¬
git ecclasficum: quam forense indi¬
cium. Quod pȩnitenti nuilla lucra
negotiationis exercere conueniat.
Ualitas lucri negotiantẽ aut
exuuisat aut arguit: quia est
honestus questus & turpis. Uerun¬

Expanded text:
s autem quibus viventibus non communicavimus, mortuis communicare non possumus. De his qui poenitentiam agere differunt. XXI. Dissimulatio haec potest non de contemptu esse remedii, sed de metu gravius delinquendi. Unde poenitentia, quae dilata est, cum studiosius petita fuerit, non negetur: ut quoquo modo ad indulgentiae medicinam anima vulnerata perveniat. Quod oporteat eum, qui pro illicitis veniam poscit, etiam multis licitis abstinere. XXII. Aliud quidem est debita poscere, aliud propria perfectionis amore contemnere. Sed illicitorum veniam postulantem oportet etiam a multis licitis abstinere, dicente Apostolo: Omnia licent, sed non omnia expediunt. Unde si poenitens habet causam quam negligere forte non debeat, melius expetit ecclesiasticum quam forense judicium. IX. Quod paenitenti nulla lucra negotiationis exercere conveniat. Qualitas lucri negotiantem aut excusat aut arguit, quia est et honestus quaestus et turpis. Verum
Abbreviated transcription (Latin):
cuntur de quib dicitur. qui ñ ex
sanguine. neq ex uoluptate car¬
nis neq ex uoluptate uiri. sed ex
deo natisunt. dñs enim nullius
indigens remissione peccati. nec
querens remedium renascendi. sic
uoluit baptizari. sic uoluit circun¬
cidi: hostiamq pro se mundatiõis
offerri. ut qui factus erat ex muli¬
ere sicut apłs att. fieret & sub lege
quam ñ uenerat soluere sed adim¬
plere. & implendo finire: sicut
beatus apłs predicat dicens. finis
autẽ legis xp̃c ad iusticiam om̃i
credenti. B̾aptismi autẽ sui in se
condidit satram̃tum. quia mõi¬
bus pͥmatum tenens sedocuit ẽẽ.
pncupium. Et tunc regenerationis
potentiam sanxit. quando de late¬
re ipsius fucerunt sanguis redẽp¬
tionis & aqua baptismatis. Sicut g
uetus testam̃tum testificatio futt᷑
noui. & lex ꝑ moy sendata ẽ. grã

Expanded text:
 Qui non ex  Qui non ex sanguinibus, neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt . » Dominus enim nullius indigens remissione peccati, nec quaerens remedium renascendi, sic voluit baptizari, sicut voluit circumcidi, hostiamque pro se mundationis offerri, ut « qui factus erat ex muliere sicut Apostolus ait fieret sub lege ; » « quam non venerat solvere, sed adimplere , » et implendo finire, sicut beatus Apostolus praedicat, dicens: « Finis autem legis Christus ad justitiam omni credenti . » Baptismi autem sui in se condidit sacramentum, quia in omnibus primatum tenens se docuit esse principium. Et nunc regenerationis 216 rationis potentiam sanxit, quando de latere ipsius fluxerunt sanguis redemptionis, et aqua baptismatis. Sicut ergo Vetus Testamentum testificatio fuit Novi, et lex per Moysen
Abbreviated transcription (Latin):
Unde quia manifestissime patet bap¬
trrandis in ȩccła electis hȩc duo tem¬
pora de quib locuti sumꝰ ẽẽ. legitima.
dilectionem ur̃am monemꝰ: ut nul¬
los alios dies huic obseruantiȩ mis
tia debeatur. pͥncipalis tam̃ & ma¬
ximi sacram̃ti custodienda nob̾ est
mystice rationis exceptio. ñ int̾dicta
licentia. qua in baptismo tribuendo.
quolibet tempore ꝑiditantib sub¬
uenitur. Ita erum ad has duas festi¬
uitates connexas sibimet atq cog¬
natas incolumiũ & in pacis securi
tate degentium libera uota differi¬
mus. ut in mortis ꝑiculo. in obsidi¬
onis discrimine. in ꝑsecutionis an¬
gustiis. intimore naufragii. nullo
cuiquam denegemus. Si quis autẽ
epipħiȩ festiuitatem quȩ in suo or¬
dine debito honore ueneranda ẽ.
obhoc estimat priuilegiũ habere
baptismatis. quia hoc quid̃a dict̃
quod in eadem dic ad baptismum
scĩ ioħis dñs accesserit. sciat illius
baptismi aliam gr̃am. aliam fuis¬
se rationem: nec ad eandem ꝑtinu¬

Expanded text:
Unde quia manifestissime patet baptizandis in Ecclesia electis haec duo tempora, de quibus locuti sumus, esse legitima, dilectionem vestram monemus ut nullos alios dies huic observantiae misctia debeatur, principalis tamen et maximi sacramenti custodienda nobis est, mystica et rationalis exceptio; non interdicta licentia, qua in baptismo tribuendo quolibet tempore periclitantibus subvenitur. Ita enim ad has duas festivitates connexas sibimet atque cognatas, incolumium et in pacis sectate degentium libera vota differimus, ut in mortis periculo, in obsidionis discrimine, in persecutionis angustiis, in timore naufragii nullo tpraesidium cuiquam denegemus. Si quis autem Epiphaniae festivitatem, quae in suo ordine debito honore veneranda est, ab hoc aestimat privilegium habere baptismatis, quia hoc quidam putant quod in eadem die Dominus ad baptismum sancti Joannis accesserit, sciat illius baptismi aliam gratiam, aliam fuisse rationem, nec ad eamdem pertinu
Abbreviated transcription (Latin):
gentes uł desides fr̃s quȩ oporteat ma¬
iore austeritate curari: sic tamen ẽ¬
ad hibenda correctio. ut semꝑ sit sal¬
ua dilectio. Unde & beatus apłs pau¬
lus ad eccłasticum regimen timothe¬
um mmbuens dicit. Seniorem ne in¬
crepaueris: sed obsetra ut patrem.
uenes ut fr̃s. anus ut matres. Iuuen¬
culas ut sorores in omni castitate.

Expanded text:
gentes, vel desides fratres, quae oporteat magentes, vel desides fratres, quae oporteat majore auctoritate curari, sic tamen adhibenda est correptio, ut semper sit salva dilectio. Unde et beatus apostolus Paulus ad ecclesiasticum regimen Timotheum imbuens dicit: Seniorem ne increpaveris, sed obsecra ut patrem, juvenes ut fratres, anus ut matres, juvenculas ut soro
Abbreviated transcription (Latin):
de iniuncta tibi sollicitudinis deuo¬
tione gaudere. Qm̃ sicut precessores
mei precessorib tus. ita etiam ego
dilectiom tuȩ priorum secutꝰ exem¬
plum. uices mei moderaminis de¬
legaui: ut curam quã uniu̾sis ȩccłi¬
is principaliter ex diuina institu¬
tione debemꝰ. imitator nr̃e mansu
etudinis adiuuares. & longinqͥs
quodanimͦ nr̃e usitationis impen¬
deres.quia de continenti oportuno¬
q: profectu promptũ tibi ẽet ag¬
noscere. quid in quib q rebus uel
tuo studio componeres. uł nr̃o iudi¬
cio reseruares. Nͥam cũ maiora ne¬
gotia & difficiliores causarũ exitꝰ
uberum tibi ẽet sub nr̃e sententie
expectatione suspendere. nec rãuo
nec necessitas fuit in id quod m̃surã
tuam excederet deuiandi. habun¬
dant enim apud te monim̃torũ scrip¬
ta nr̃orum. quib te de om̃ium acti¬
onum temꝑ antia frequenter instru¬
tatem obedientiȩ prouocares. Quia
& si plerunq existunt inter negle¬

Expanded text:
de injuncta tibi sollicitudinis devode injuncta tibi sollicitudinis devotione gaudere. Quoniam sicut praecessores mei praecessoribus tuis, ita etiam ego dilectioni tuae priorum secutus exemplum, vices mei moderaminis delegavi, ut curam quam universis ecclesiis principaliter ex divina institutione debemus, imitator n longinquis quodammodo nostrae visitationis impenderes, et continenti, opportunoque prospectu promptum tibi esset agnoscere, quid in quibusque rebus vel tuo studio componeres, vel nostro judicio reservares. Nam cum majora negotia, et difficiliores causarum exitus liberum tibi esset sub nostrae sententiae exspectatione suspendere, nec ratio tibi, nec necessitas fuit in id, quod mensuram tuam excederet, deviandi. Abundant enim apud te monitorum scripta nostrorum, quibus te de omnium actionum temperantia frequenter instrutatem audientiae provocares: quia etsi plerumque existunt inter negli
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura uerbum deiꝑsonam sibi¬
hominis assumpsisse. sed carñẽ fac¬
tum ẽẽ. Id autẽ ẽ. ostendere dei uer¬
bum similiter ad nos participatio¬
nem habuisse carnis & sanguinis.
& corpus nr̃m proprie suũ fecisse.
& homiñe ex muliere processisse:
ñ abiecta nec deposita deitate aut
generatione illa quam habebat ex
patre. sed mansisse etiam in assũp¬
tione carnis dm̃m quod erat. Hoc
ubiq rectȩ fidei ratio protestatur.
in tali sensu scõs patres fuisse com¬
perimꝰ. Ideo illi ñ dubitauert̃ sc̃am
u̾bi natura deitasq in sc̃a uirgine
sumpsit exordium. sed quod ex ea
natum sit sacrum illud corpus ani¬
matum anima rationali. cun sub¬
stantialiter adunatum dei uerbũ:
carnaliter natum ẽẽ. dicitur.
frat̾nitati tue a beatissimi pe¬
tri apłi sede cominissa. & qualia eti¬
am nr̃o tibi fauore sint credita. si
uera ratione ꝑspiceres. & iusto exa¬
mine ponderares: multũ possemꝰ

Expanded text:
Scriptura Verbum Dei personam hominiScriptura Verbum Dei personam hominis sibi assumpsisse, sed carnem factum esse . Id autem est ostendere Dei Verbum, similiter ac nos participationem habuisse carnis et sanguinis, et corpus nostrum proprie suum fecisse, et hominem ex muliere processisse, non abjecta, nec deposita Deitate, aut generatione illa, quam habebat ex Patre; sed mansisse etiam in assumptione carnis Deum, quod erat. Hoc ubique rectae fidei ratio protestatur. In tali sensu sanctos Patres fuisse comperimus. Ideo illi non dubitaverunt sanctam Verbi natura, Deitasque in sancta Virgine sumpsit exordium, sed quod ex ea natum sit sacrum illud corpus animatum anima rationali, cui substantialiter adunatum Dei Verbum carnaliter natum esse dicitur. fraternitati tuae a beatissimo patre apostolo sint commissa, et qualia etiam nostro tibi favore sint credita, si vera ratione perspiceres, et justo examine ponderares, multum possemus
Abbreviated transcription (Latin):
supra diximꝰ caro ipsius mortẽ gusta¬
uit. Itaq & resurgente carne ipsus
rursus resurrectionem dicimꝰ. ñ qͥa
incorruptionẽ ceuderat quod absit.
sed quia eius surrexit corpus. Ita xp̃m
diuisionis quȩdam species inducat᷑.
sed unum iam & eundem adorantes.
quia ñ ẽ. alienum a uerbo corpꝰ suũ.
cum quo ipsi etiam assidet pat̾ri. Nec
hoc ita dicimꝰ quasi duob filiis assiden¬
tib. sed uno cum carne ꝑ uinitatem.
quia si talem copulationem factam
ꝑ substantiam. aut quasi passibilem
aut quasi parum decoram nolueri¬
mus accipere. in id incidimꝰ ut duos
filios ẽẽ. dicamus. Necesse enim dis¬
cernere & dicere hominẽ separatim
fuisse sola filii ꝑsona honoratũ. &
rursum uerbum quod ẽ. exdeo. &
nomine & ueritate filium dei. Sed
discernere in duos filios ñ debemꝰ.
adiuuat rectam fidei rationem. li¬
cet ñ nulli nesco quam ꝑhibeant
diuisionẽ ꝑsonarum. Non dixit enĩ

Expanded text:
supra diximus, caro ipsius mortem gustasupra diximus, caro ipsius mortem gustavit. Ita et resurgente carne, ipsius rursus resurrectionem dicimus: non quia in corruptionem ceciderit, absit; sed quia ejus resurrexit corpus. Ita Chrisdivisionis quaedam species inducatur; sed unum jam et eumdem adorantes: quia non est alienum a Verbo corpus suum, cum quo ipsi etiam assidet Patri. Nec hoc ita dicimus, quasi duobus filiis assidentibus, sed uno cum carne per unitatem: quia si talem copulationem factam per substantiam, aut quasi impossibilem, aut quasi parum decoram noluerimus accipere, in id incidimus, ut duos 1400 filios esse dicamus: necesse est enim discernere et dicere hominem separatim fuisse sola Filii appellatione honoratum, et rursum Verbum, quod est ex Deo, et nomine, et veritate Filium Dei. Sed discernere in duos filios non debemuse enim id adjuvat rectam fidei rationem, licet nonnulli nescio quam perhibeant copulationem personarum. Non dixit enim
Abbreviated transcription (Latin):
mo cominunis de sc̃a uirgine & ture
demum habitauit in eouerbum:. sed
impsa uulua uteroq uirgmali se cũ
carne conuinxit. & sustmuit genera¬
tionem carnalem. carnissue natiui¬
tatem suam faciens. Sic illũ dicimꝰ
& passum ẽẽ. & resurrexisse. ñ quia
deus uerbum in sua natura passus
aut alia uulnera.deus nanq incon¬
poralis extra passionem ẽ: sed qͥa
corpus illud quod ipsius propͥum
factum ẽ. passum ẽ. ideo hȩc omĩa
pio nob̾ ipse dicitur passus. Inect
enim in eo corpore quod patiebaturt.
deus qui pati ñ poterat Simili modo
& mortem ipsius intelligimꝰ. Immor¬
tale enim & incorruptibile ẽ. natu¬
raliter. & uita. & uiuificans dei u̾bũ.
Sed quia corpus ipsius propͥum gr̃a
dei iuxta pauli uocem pro om̃ibus
mortem gustauit: iccirco ipse dicitur
mortẽ passus ẽẽ. pro nob̃. ñ quod in¬
se mortem ẽet exꝑtus. quantum ad
ipsius naturam ꝑtinet. insania eni ẽ.
hoc uł sentire uł dicere. sed quod ut

Expanded text:
mo communis de sancta Virgine, et tunc mo communis de sancta Virgine, et tunc demum habiin ipsa uulua uteroque uirginali se cum carne coniunxit et sustinuit generationem carnalem, carnis suae natiuitatem suam faciens. Sic illum dicimus et passum esse, et resurrexisse, non quia Deus Verbum in sua naut alia vulnera Deus namque incorporalis extra passionem est, sed quia corpus illud, 1399 quod ipsius proprium factum est, passum est, ideo haec omnia pro nobis ipse dicitur passus. Inerat enim in eo corpore quod patiebatur, Deus, qui pati non poterat. Simili modo et mortem ipsius intelligimus. Immortale enim et incorruptibile est naturaliter, et vita, et vivificans Dei, Verbum. Sed quia corpus ipsius proprium, gratia Dei, juxta Pauli vocem, pro omnibus mortem gustavit , idcirco ipse dicitur mortem passus esse pro nobis. Non quod ipse mortem esset expertus, quantum ad ipsius naturam pertinet; insania est enim hoc vel sentire, vel dicere: sed quod, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ma rationali sibi copulauerit u̾bũ.
nuncupatus sit etiam filius hominiꝰ.
ñ nuda tantumm uoluntate. sed nec
assumptione sola ꝑsone. sed quod di¬
uersi quidem naturȩ in unũ conue¬
nerint. unus tam̃ ex ambabus xp̃c
& filius ñ euacuata aut sublata di¬
uersitate naturarum ꝑ conrunctio¬
illam ineffabilemq copulationẽ.
adunationem. Itaq is qui ante se¬
cula omĩa est natus expatre: ctiã
exmuliere carnaliter dictuir proen¬
atus. Non quia diuina ipsius natu¬
ra de sacra uirgine sumpsit exordũ
nec quod propt̃ se ipsam opus habs¬
it sedo uasci: post illam natiuitatem
quam habebat expatre. Est enimin¬
eptum & stultum hoc dicere. quod o
qui ande omĩa scła est consempit̾nus
patri scde generationis eguerit. i
esse inciper. Sed quia propt̃ nos & ꝓ¬
pter nr̃am salutem naturam sibi co¬
pulauit humanam. & processit ex
muliere: iccirco dicitur natus ẽẽ. car¬
naltter. Neq enim prius natus ẽ ho¬

Expanded text:
ma rationali sibi copulaverit Verbum ma rationali sibi copulaverit Verbum nuncupatus sit etiam filius hominis, non nuda tantummodo voluntate, sed nec assumptione sola personae, sed quod diversae quidem naturae in unum convenerint, unus tamen ex ambabus Christus et Filius non evacuata aut sublata diversitate naturarum per conjunctioillam ineffabilemque copulationem ad unitatem. Itaque is qui ante saecula omnia est natus ex Patre, etiam ex muliere carnaliter dicitur procreatus. Non quia divina ipsius natura de sacra Virgine sumpsit exordium, nec quod propter seipsam opus habuit secundo nasci post illam nativitatem, quam habebat ex Patre est enim ineptum et stultum hoc dicere, quod is qui ante omnia saecula est consempiternus Patri, secundae generationis eguerit, ut esse inciperet, sed quia propter nos et propter nostram salutem naturam sibi copulavit humanam, et processit ex muliere, idcirco dicitur natus esse carnaliter. Neque enim prius natus est ho
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. solam nobis differentiam de¬
signat diuersitas naturarũ. Unus
enim ex utroq intelligitur xp̃c.
Ergo in confusione ut ante dyci
seruata: in habitasse u̾bum ait
in nobis. Scit enim unĩ ẽẽ. filiũ
unigenitum: carnem factum &
hominem. Nem ciiꝰ supra ad
nestorium. Ait igitur sc̃a & magna
synodus. ipsum qui ẽ. ex deo patre
naturaliter natus. filium unigeni¬
tum. dm̃ uerum de deo uero. lumeu
Ie lumine. ꝑ quem & cũ quo omnia
fecerit pater. hunc descendisse. in¬
carnatum ẽẽ. & hominẽ factũ pas¬
sum ẽe. resurrexisse tercia die: & as¬
cendisse rursus ad cȩlos. Hȩc nos se¬
qui uerba debemꝰ. his nos conuenit
obtemꝑare doginatibꝰ: consid̾antes
quid sit incarnatum ẽẽ. & homi¬
nem factum dei uerbum. Non eñi
dicimꝰ quod dei natura conũsa uł
immutata facta sit caro. nec quod
in totum hominẽ qui ẽ. ex anima
& corpore trans formata sit. sed illud
magis quod carnem animatam ani¬

Expanded text:
tatis, nobis solam differentiam detatis, nobis solam differentiam designat diversitas naturarum. Unus enim ex utraque intelligitur Christus. Ergo inconfusione, ut ante dixi, servata inhabitasse ait Verbum in nobis. Scit enim unum esse Filium unigenitum, carnem factum et hominem. Item cujus supra ad Nestorium. Ait igitur sancta et magna synodus, ipsum, qui est ex Deo Patre natus naturaliter, Filium unigenitum, Deum verum de Deo vero, lumen de lumine, per quem et cum quo omnia fecerit Pater, hunc descendisse, incarnatum esse, et hominem factum, passum esse, resurrexisse tertia die, et ascendisse rursus in coelos. Haec nos sequi verba debemus; his nos convenit obtemperare dogmatibus: considerantes quid sit incarnatum 1398 esse, et hominem factum Dei Verbum. Non enim dicimus quod Dei natura conversa, vel immutata, facta sit caro; nec quod in totum hominem, qui est ex anima et corpore, transformata sit; sed illud magis, quod carnem animatam ani
Abbreviated transcription (Latin):
stretur. ut neq aliquid indignũ
& indecens de diuina illa & inef¬
fabili substantia sentiatur. neq
rursum que gesta sunt falsis illu¬
sa imaginib estim̃tur. Sc̃i cy¬
rilli ep̃i alexandrini. hom̃o nomi¬
natus est cum sit natura deus. dei
patris uerbum. qm similiter ut
nos sanguini cõmunicauit & car¬
ni.Sic enim in t̾ris apparuit. non
amittens id quod erat. sed assumeis
humanitatis naturam in sua rati¬
one ꝑfectam.Item eius dem¬
in libro qui dicitur colia. Unus g
ẽ. & ante incarnationẽ uerus deus
& qui in diuinitate mansit. in qua
erat & est & erit. Non discernendũ
turarum. sed eas inconfusas inter
alio in habitare. id est diuina natu¬
ra in humanitate. ñ perpessa com¬
mixtionem aut cõmutationem
ut ẽet quod non erat. Quicquide¬
nim inalio habitare dicitur ñ ipsũ
fit tale quale ẽ. id in quo habitat:
sed aliud in alio magis intelligitur.
At uero in uerbi ꝑsona & humani¬

Expanded text:
stretur, ut neque aliquid indignum stretur, ut neque aliquid indignum et indecens de divina illa et ineffabili substantia sentiatur, neque rursum quae gesta sunt falsis illusa imaginibus aestimentur. » Sancti Cyrilli episcopi Alexandrini: « Homo nominatus est, cum sit natura Deus Dei Patris Verbum, quoniam similiter ut nos sanguini communicavit et carni. Sic enim in terris apparuit, ut non amittens id quod erat, sed assumens humanitatis naturam in sua ratione in libro qui dicitur Colia: Unus igitur est et ante incarnationem Deus verus, et qui in divinitate mansit in qua erat, esturarum, sed eas inconfusas inter alio inhabitare, id est, divinam naturam in humanitate non perpessam commixtionem, aut commutationem, ut esset quod non erat. Quidquid enim in alio habitare dicitur, non ipsum fit tale quale est id in quo habitat, sed aliud in alio magis intelligitur. At vero in Verbi natura et humani
Abbreviated transcription (Latin):
uirgine deus in ea quam assumpse
rat humana natura. unũ eduob
sibiinuicem contrariis existens. car¬
ne ac sp̃u. aliud in dm̃ assumitur.
aliud deitatis gr̃am pręstat.
tem infra. Missus ẽ. quidem. sed ut
homo. dupplex enim erat in eo na¬
tura. Inde deniq & laborauit ex
itinere. inde & esuriit & sitiuit. &
contristatus ẽ. & fleuit humani
corporis lege. Sc̃i basilii ep̃i ca¬
padocis. Cum ergo quȩdam in xp̃o
ita uidemus humana ut nichil a
communi mortalium fragilitate
distare uideantur. quȩdam ita diui¬
na que nulli alii nisi illi ineffabili
nature conueniant deitatis heret
humani intellectus angustia. & ta¬
tȩ admirationis stupore ꝑculsa. qͦ
declinet. quid teneat. quo se uertat
ignorat. Si hominem putet deuic¬
to mortis regno cum spoliis redeun¬
tem a mortuis cernit. Propter quod
cum om̃i metu & reuerentia cõr¬
templandum ẽ. ut in uno eodẽq
ira utriusq naturȩ ueritas demon¬

Expanded text:
Virgine Deus, in ea quam assVirgine Deus, in ea quam assrat humana natura, unum e duobus sibi invicem contrariis existens carne ac spiritu, aliud in Deum assumitur, aliud deitatis gratia praestat. » Item infra: « Missus est quidem, sed ut homo: duplex enim erat in eo natura. Inde denique et laboravit ex itinere, inde et esuriit, et sitivit, et contristatus est, et flevit humani corporis lege. » Sancti Basilii episcopi Cappadocis: « Cum ergo quaedam in Christo ita videmus humana, ut nihil a communi mortalium fragilitate distare videantur, quaedam ita divina, quae nulli alii nisi illi ineffabili naturae conveniant deitatis, haeret humani intellectus angustia, et tantae admirationis stupore perculsa quo declinet, quid teneat, quo se vertat ignorat. Si hominem putet, devicto mortis regno cum spoliis redeuntem a mortuis cernit. Propter quod cum omni metu et reverentia contemplandum est, ut in uno eodemque ita utriusque naturae veritas demon
Abbreviated transcription (Latin):
filius m̃s dilectus. in quo m bene c̃õ¬
placuit. ut & homo factus nr̃a con¬
fessione ꝑmanere dicatur quod finit
priusquam homo fieret. paulo
ternum. In eo enim quod art ipsi
ostendit eum pristinam ñ mitas¬
se naturam: nec diumitatis suȩ m¬
minuisse diuitias. quia propt̃ nos
pauꝑ effectus. plenam similitudi¬
nem nr̃e conditionis assumpserat
lem eius dem in alia epła
paschali contra origenem int̃ cet̾a
Unus filius patris. nr̃iq mediator.
nec ȩqualitatem eiꝰ amisit. nec a ño
consortio separatus ẽ. inuisibił d̾s.
priuauit eum pater naturę suȩ no¬
mine. postquam pro nob̾ homo &
pauꝑ effectus ẽ. nec in iordane flu¬
mobaptizatum altero appellauit
uocabulo. sed filium unigenitum.
tu es filius m̃s dilectus. in quo mͥ be¬
ne complacuit. Nec similitudo nr̃a
indiuinitatis ẽ. mutata naturam:
nec diuinitas in nr̃e nature uersa ẽ.
similitudinem. Sc̃i gregorii ep̃i
naranzem in omelia de epiphania

Expanded text:
Filius meus dilectus, in quo mihi bene comFilius meus dilectus, in quo mihi bene complacui, ut et homo factus nostra confessione permanere dicatur quod fuit priusquam homo fieret, Paulo ternum. In eo enim quod ait ipse, ostendit eum pristinam non mutasse naturam, nec divinitatis suae imminuisse divitias, quia propter nos pauper effectus plenam similitudinem nostrae conditionis assumpserat. » Item ejusdem in alia epistola paschali contra Origenem inter caetera: « Unus Filius Patris nostrique mediator nec aequalitatem ejus amisit, nec a nostro consortio separatus est: invisibilis Deus privabit eum Pater naturae suae nomine, postquam pro nobis homo et pauper effectus est, nec in Jordane fluvio baptizatum altero appellavit vocabulo, sed Filium uniTu es Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui . Nec similitudo nostra in Divinitatis est mutata naturam, nec Divinitas in nostrae naturae versa est similitudinem. S. GREGORII episcopi Nazianzeni in homilia de Epiphania,
Abbreviated transcription (Latin):
mortali fulgentem gła ꝑuiderunt.
Sa theophili ep̃i alexandrini. de
epła paschali quam ꝑ egyptum
destinauit. Cunus rei testis ẽ. iule
qui loquitur. Om̃s declinaue¬
runt simul inutiles factisunt i:¬
& propħȩ xp̃i auxilium depres.
cantes. dñe inclina cȩlos tuos & des¬
cende. Non ut mutaret loca in quo
omĩa sunt: sed ut propt̾ salutẽ m̃a
carnem humanȩ fragilitatis assu¬
remur: uenitq in t̾ras. & de uirgi¬
nali utero quem scĩficauit egressus
homo. int̾pretationẽ nominis su
emmanuel. id ẽ. nob̾tum deus dis¬
pensatione confirmans mirum m
modũ cepit ẽe. quod nos sumꝰ: & ñ
desiit ẽẽ. quod erat. Sic assumens
naturam nr̃am ut quod erat ipse ñ
ꝑderet. Quanquã enim ioħc scribat
uerbũ caro factum ẽ. id ẽ. aliis u̾bis
deus homo factus ẽ. uerbum tam̃
ñ ẽ uersum in carnem: quia nunqͣ.
loquitur. tu aittẽ idem ipse es. Et pa¬
ter de celo contestatur & dicit. tues

Expanded text:
mortali fulgentem gloria perviderunt. mortali fulgentem gloria perviderunt. » Sancti Theophili episcopi Alexandrini de epistola paschali quam per Aegyptum destinavit: « Cujus rei testis est ille qui loquitur: Omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt, et procantes: « Domine, inclina coelos tuos et descende . » Non ut mutaret loca in quo omnia sunt, sed ut propter salutem nostram carnem humanae fragilitatis assuremur, venitque in terras, et de virginali utero, quem sanctificavit, egressus homo, interpretationem nominis sui Emmanuel, id est, nobiscum Deus, dispensatione confirmans, mirum in modum coepit esse quod nos sumus, et non desiit esse quod erat. Sic assumens naturam nperderet. Quanquam enim Joannes scribat: Verbum caro factum est, id est, aliis verbis: Deus homo factus est: Verbum tamen non est versum in carnem, quia nunquamsanctus loquitur: Tu autem idem ipse es: et Pater de coelo contestatur et dicit: Tu es
Abbreviated transcription (Latin):
declinabamꝰ. & se medium xp̃c in¬
gessit: & sociauit utranq naturam.
& nob̾ quod imminebat supplicium
& oblatum donum miratus ẽ. pater.
quod tanta dignitas offerebat. & qͦd
offerebatur. nulla macuila fedabat᷑.
Nam & siuis manib susceptt obla¬
tum. & suȩ sedis fecit ẽẽ. participẽ.
& quod plus ẽ. ad partem sue dexc̃t
collocauit. Cognoscamꝰ quis ille ẽ¬
qui audiuit sede ad dexteram mẽa.
quȩ natura ẽ. cui dixit esto mee par¬
ticeps sedis. Illa natura quȩ audiuit.
terra es & in t̾ram ibis. Item ei¬
dem in eadem omelia intercȩtera.
Quo sermone utar quo u̾bo dicam.
reꝑire ñ possum. Natura fragilis. na¬
tura contempta. & om̃ib monstra¬
ta deterior. omnia uicit. omĩa su¬
perauit. omib hodierna die me-¬
ruit excelsior reꝑiri. hodie angeli
dni uota desiderata cȩꝑunt. hodie
archangeli quod multo tempore
cupiebant inspicere ualuerunt.
naturam nr̃am in sede dñica im¬

Expanded text:
declinabamus; et se medium Christus indeclinabamus; et se medium Christus ingessit, et sociavit utramque naturam, et nobis quod imminebat supplicium et oblatum donum miratus est Pater, quod et tanta dignitas offerebat, 1394 et quod offerebatur, nulla macula foedabatur. Nam et suis manibus suscepit oblatum, et suae sedis fecit esse participem, et quod plus est, ad partem suae dexterae collocavit. Cognoscamus quis est ille qui audiquae natura est, cui dixit: Esto meae particeps sedis. Illa natura est, quae audivit: Terra es, et in terram ibis. » Item ejusdem in eadem homilia inter caetera: « Quo sermone utar, quo verbo dicam, reperire non possum. Natura fragilis, natura contempta, et omnibus monstrata deterior, omnia vicit, omnia superavit, et omnibus hodierna die meruit excelsior reperiri. Hodie angeli diu vota desiderata coeperunt, hodie archangeli quod multo tempore cupiebant inspicere valuerunt; naturam nostram in sede dominica im
Abbreviated transcription (Latin):
teram patris. Sc̃ĩ ioħis constan¬
tinopolitani ep̃i & confessoris. ino¬
melia de cruce & latrone. Sed cur
cum cruce ueniat uideamꝰ. Scilicet
ut hii qui eum crucifixerunt. suȩ
sentiant dem̃itie cecitatem: id̾o im¬
pudentiȩ eorum signũ portatur.
Ideo propħa ait. lunc lam̃tabuitẽ
om̃s tribus terrȩ uidentes accusato¬
rem. agnoscentes peccatum. Et qͥd
mirum si crucem portans adueniet.
quando & uulnera corporis ipsa de¬
monstrat: Cunc enim inquit inde¬
bunt quem confixerunt. Et sicut
post resurrectionem thome uoluit
diffidentiam confutare & illi elauoꝵ
loca monstrauit & lateris uulnera
declarauit & dixit. mitte manum
q: demonstrat. ut ostendat illum
se ẽẽ. qui fuerat crucifixus. Ilem
tiusdem in omelia de ascen̾sio¬
ne dñi. Nam sicut duob uirgio
separatis unus in medio positus
altercantium litem discordiãq
nobis iuste irasçebatur & nos con¬
tempnebamꝰ iratum & cleñitem dũm

Expanded text:
teram Patris. Sancti Joannis Constanteram Patris. Sancti Joannis Constantinopolitani episcopi et confessoris in homelia de cruce et latrone: Sed cur cum cruce veniat videamus, scilicet ut hi qui eum crucifixere suae sentiant dementiae caecitatem, ideo impudentiae eorum signum portatur. Ideo propheta ait: « Tunc lamentabuntur omnes tribus terrae , » videntes accusatorem, agnoscentes peccatum. Et quid mirum si crucem portans adveniet, quomodo et vulnera corporis ipsa demonstrant. Tunc enim inquit videbunt quem confixere. Et sicut post resurrectionem Thomae voluit diffidenloca demonstravit, et lateris vulnera declaravit, et dixit: Mitte manum que demonstrabit: ut ostendat illum se esse, qui fuerat crucifixus. Item ejusdem in homilia de Ascensione Domini. Nam sicut duobus jurgio separatis, unus in medio positus altercantium litem discordiamque nobis juste irascebatur, et nos contemnebamus iratum, et clementem Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
& soltta sublimaret in solitis. & insoli¬
ta sontis temꝑaret.tem eius dem¬
in expositione euangłii scđm iob̃m
sit acus & homo loquitur ut homo.
& calum niaris deo: Ille in se natura
comĩndat humanam. tu m illo audeᷤᷤ
deformare diuinam: Et iterum
infra. agnoscamꝰ geminam substan¬
tiam xꝑi. diuinam scilicet qua ȩqͥ¬
lis ẽ patri: humanam qua maior ẽ.
pater. Utrimq aut̃e simul ñ duo sed
unus xp̃c: ne sit quatt̾nitas. a trim¬
tas deus. Sicut enim unus ẽ. homo
anima rationalis & caro. sic unus ẽ.
tio pilato crucifixus: Xp̃c iħc: sed in
singulis xp̃c. Herum hȩc om̃ia ñ
duo uł tres: sed unus ẽ. xp̃c. Ideo gͦ
dixit si diligeretis me gauderetis
utiq quia uado ad patrem. qͣm̃na¬
ture humanȩ gratuilandũ ẽ: co qd̃
sic assumpta ẽ. a uerbo unigenito
ut unmortalis constitueretur in cę¬
lo atq ita fieret t̾ra sublimis. ut in
corruptibilis puluis sederet ad dex¬

Expanded text:
et solita sublimaret insolitis, et insoliet solita sublimaret insolitis, et insolita solitis temperaret. » Itemin expositione Evangelii secundum Joannem sit Deus et homo, loquitur ut homo, et calumniaris Deo? Ille in se naturam commendat humanam: tu in illo audes deformare divinam? » Et iterum infra: « Agnoscamus geminam substantiam Christi: divinam scilicet, qua aequalis est Patri; humanam, qua major est Pater: utrumque autem simul, non duo, sed unus Christus, ne sit quaternitas, non trinitas Deus. Sicut enim unus est homo anima rationalis et caro, sic unus est tio Pilato crucifixus? Christus Jesus, sed in singulis Christus. Verum haec omnia non duo, vel tres, sed unus est Christus. Ideo ergo dixit, Si diligeretis me, gauderetis utique, quia vado ad Patrem; quia naturae humanae gratulandum est, eo quod sic assumpta est a Verbo unigenito, ut immortalis constitueretur in coelo, atque ita fieret terra subcorruptibilis pulvis sederet ad dex
Abbreviated transcription (Latin):
nem ueritatem. Cum itaq ueritas¬
paraditi utriq sit proprium. ñ dis¬
simile ẽ. festum ubi unũ ẽ. sacram̃tũ.
hoc autẽ nos ñ ex nr̃a ꝑsuasione de¬
fendere. sed ex apłica auctoritate ser¬
uare satis idoneo probamꝰ exemplo
sequentes beatum apłm petrũ qui
in eo die quo omnẽ credentiũ nu¬
merum promissus sp̃c sci repleuit
aduentus. trium milium populum
sna p̃dicatione conu̾sum. lauachro
baptismatis consecrauit: quod sc̃a
seriptura quȩ apłorum actus conti

Expanded text:
eritaParacleti utrique proprium, non dissimile est festum ubi unum est sacramentum. Hoc autem nos non ex nostra persuasione defendere, sed ex apostolica auctoritate servare, satis idoneo probamus exemplo sequentes beatum apostolum Petrum qui in eo die quo omnem credentium numerum promissus Spiritus sancti replevit adventus trium millium populum sua praedicatione conversum, lavacro baptismatis consecravit, quod sancta Scriptura quae
Abbreviated transcription (Latin):
idem ẽ. & totus dei filius propter
unam cum patre deitatem. Quicqͥd
enim in tempore accepit xp̃c. scd̃m
conferrentur. Nam scdm potentiam
deitatis in differenter omĩa quȩ ha¬
bet pater etiam filuis habet: & que
in forma serui a patre accenit. eadẽ
in forma dei etiam ipse donauit. Se¬
cundum formam enim dei ipse & pa¬
ter unum sunt: scđm formam autẽ
serui ñuenit facere uoluntatẽ sua
sed uoluntatẽ eius qui misit eum.
Scd̾m formam dei sicut pat habet
utram in semet ipso. sic dedit & filio
formam serui. tristis ẽ. amma eiꝰ

Expanded text:
em, et totus Dei Filius propter unam cum Patre deitatem. Quidquid enim in tempore accepit Christus, seconferrentur. Nam secundum potentiam deitatis indifferenter omnia quae habet Pater etiam Filius habet, et quae in forma servi a Patre accepit, eadem in forma Dei etiam ipse donavit. Secundum formam enim Dei ipse et Pater unum sunt; secundum formam autem servi non venit facere voluntatem suam, sed voluntatem ejus qui misit cum. Secundum formam Dei, sicut Pater habet vitam in semetipso; sic dedit et Filio formam servi tris
Abbreviated transcription (Latin):
quę a fidelib postulatur. nede sin¬
gulorum peacatdrum genere libellis
simpta professio publice recitetur.
ami peatus conscientiarum suffici¬
as solis sacerdotib indicare confes¬
sione secreta. Quanuis enimplens¬
nido fidei uideatur ẽe. laudabilis.
que propt̃ dei timorem apud ho
ut ea qui peuitentiam poscunt ñ ti¬
meant publicare remoueatur in
probabilis consuetudo. ne multi a
penitentiȩ rem ediis arceantur. dũ
aut erubescunt aut metuunt mi¬
mitissius sua facta reserari: quib
possint legum constitutione ꝑcelui
pufficit enꝰum illa confessio quȩ ꝑn¬
mum deo offertur tunc etiam sa¬
cerdoti. qui pro delictis penitentiũ
ppecrto accedit. Tunc enum demũ
plures ad penitentiam poterunt
prouocari si populi aurib ñ publi¬
xetur conscientia confitentis: ꝓ la bi¬

Expanded text:
quae a fidelibus postulatur, ne de sinquae a fidelibus postulatur, ne de singulorum peccatorum genere, libello scripta professio publice recitetur, cum reatus conscientiarum sufficiat solis sacerdotibus indicari confessione secreta. Quamvis enim plenitudo fidei videatur esse laudabilis, quae propter Dei timorem apud homut ea, qui poenitentiam poscunt, non timeant publicare, removeatur tam improbabilis consuetudo, ne multi a poenitentiae remediis arceantur, dum aut erubescunt aut metuunt inimicis suis sua facta reserari, quibus possint legum constitutione percelli. Sufficit enim illa confessio quae primum Deo offertur, tum etiam sacerdoti, qui pro delictis poenitentium precator accedit. Tunc enim demum plures ad poenitentiam poterunt provocari, si populi auribus non publicetur conscientia confitentis. Da
Abbreviated transcription (Latin):
ab hac prȩsumptione cessetur &
summam hanc potentissimãq d̾i
gr̃am ñ nisi in paschali & pentẽcos¬
tes die desiderantib & credentib
conferatis. manente quolibet tem¬
pore grauium necessitatum. ac ꝑi¬
culorum consid̾atione scd̃m quã
oporteat subueniri. ne conditiõe
mortali coartata infirmitas necessa¬
nia liberatione fraudetur. cũsetuata
sicut prelocuti sumus duarum tan¬
tuꝰ festurttatum reuerentia. ꝓpt̃
multa picula sit canendum ne ciiq̃
aut indesꝑata egriindine. aut inhos¬
taitatis incursu. aut intimore nau¬
fragii. ꝓsactrdotes dñi regeneratio ae¬
negtiur. Si quis uero post hoc inter¬
dictum in eadem fuerit usurpatione
letictus dignam ꝑtinatiȩ suȩ icidet
ultionem: qͦm̃ ostendit se turpe poti
lutrum quam religionis cultum ẽẽ
regulam presumptionẽ quã nupcr
guom aquibdam illicita usurpati¬
one commoti: modis om̃ib constitu¬
o submouen. De penitentia scilicet

Expanded text:
ab hac praesumptione cessetur, et ab hac praesumptione cessetur, et summam hanc potentissimamque Dei gratiam non nisi in paschali et Pentecostes die desiderantibus et credentibus conferatis, manente quolibet 120 tempore gravium necessitatum ac periculorum consideratione, secundum quam oporteat subvenire, ne conditione mortali coarctata infirmitas necessaria liberatione fraudetur, cum servata, sicut praelocuti sumus, duarum tantummodo festivitatum reverentia propter multa pericula sit cavendum, ne cuiquam aut in desperata aegritudine, aut in hostilitatis incursu, aut in timore naufragii per sacerdotes Domini regeneratio denegetur. Si quis vero post hoc interdictum in eadem fuerit usurpatione detectus, dignam pertinaciae suae incidet ultionem, quoniam ostendit se turpe potius lucrum, quam religionis cultum esse regulam praesumptionem, quam nuper agnovi a quibusdam illicita usurpatione committi, modis omnibus constituo submoveri. De 1431 poenitentia scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ campaniam. Samniũ. Picenum.
as.na indignatione comino¬
ueor. & milto dolore constri¬
stor. quod quosdam ex uob̾ comperi
ẽẽ apłicȩ traditionis oblitos. & studio
sui erroris intentos: ut prȩter pas¬
che festum cui sola pentecostes so¬
lenuttas comparatur. audeant si¬
bimet ñ aliqua humanȩ infirmi¬
tatis necessitate cogente. sed sola indis¬
ciplinati arbitrii libertate. ius bap¬
tismatis uindicare: & in natalibus
martyrum quorũ finis aliter ho¬
norandus ẽ. quam dies añice pas¬
sionis. regenerationis celebrare
mysteria: ac sine ullis sp̃ualium
eruditionib preparationũ. itaru¬
aibus & imꝑitis tradere sacram̃tũ.
ut circa renouandos nichil doctri¬
na eccłastica. nichil in exorcismis
impositio manuum. nichil ipsaie¬
iunia quib uetus homo destruit᷑
oꝑentur. neq in tanto my sterio sa¬
lutis humane. ulla huius diei ha¬
beatur exceptio. quo ipsum donũ
ẽ. conditum renascentib. Admone
qui hec faciunt protestamur. ut

Expanded text:
per Campaniam, Samnium Picenium. Magna indignatione commoveor, et multo dolore contristor, quod quosdam ex vobis comperi esse apostolicae traditionis oblitos, et studio sui erroris intentos, ut praeter Paschae festum, cui sola Pentecostes solemnitas comparatur, audeant sibimet non aliqua humanae infirmitatis necessitate cogente, sed sola indisciplinati arbitrii libertate, jus baptismatis vindicare, et in natalibus martyrum quorum finis aliter honorandus est quam dies Dominicae passionis, regenerationis celebrare mysteria, ac sine ullis spiritualium eruditionibus praeparationum, ita rudibus et imperitis tradere sacramentum, ut circa renovandos nihil doctrina ecclesiastica, nihil exorcismis impositio manuum, nihil ipsa jejunia quibus vetus homo destruitur, operentur; neque in tanto mysterio salutis humanae nulla ejus diei habeatur exceptio, quo ipsum donum est conditum renascentibus. Admonemqui haec faciunt protestamur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
neno si odoris inficiat. Qui correctos
se uideri nolunt: ab om̃i suspitione
de purgent. & obediendo nob̾ probets
se ẽẽ. nr̃os. Quorum si quisqua salu¬
bribus prȩceptis satis facere aetrecta¬
rit. siue ille clericus. sine sit laicus ab
eccłe societate pellatur. ne ꝑditor a¬
nime suȩ saluti insidietur alienȩ.
Iuam quoq partem ȩccłasticȩ disci¬
plinȩ quam olim a scĩs patrib &a
nobis sepe decretum ẽ. ut nec in pres¬
biteratus gradu. nec in diaconat᷑ or¬
dine nec in sub sequenti officio cleri
liberum. ut in integrum reuoces ad¬
monemꝰ. Et unꝰquisq ñ ambitione
illectus. ñ cupiditate seductus. ñ ꝑsu¬
asione hominũ deprauatus. ubi or¬
priuilegio & a communionis uniclo
habeatur extraneus. Non autẽ dubi¬
ter dilectio tua nos siut ñ arbitram᷑
neglecta fuerint quȩ pro custodia
canonum & pro fidei integritate de¬
cernimus uehem̃tius commouendoᷤ.
Quia inferiorum ordinum culpȩ

Expanded text:
neno sui odoris inficiat. Qui correctos neno sui odoris inficiat. Qui correctos se videri volunt ab omni suspicione se purgent, et obediendo nobis praebent se esse nostros. Quorum si quisquam salubribus praeceptis satisfacere detrectarit, sive ille clericus, sive sit laicus, ab Ecclesiae societate pellatur, ne perditor animae suae saluti insidietur alienae. Illam quoque partem ecclesiasticae disciplinae qua olim a sanctis Patribus et a nobis saepe decretum est, ut nec in presbyteratus gradu nec in diaconatus ordine, nec in subsequenti officio cleliberum, ut in integrum revoces, admonemus. Et unusquisque non ambitione illectus, non cupiditate seductus, non persuasione hominum depravatus, ubi orprivilegio, et a communionis vinculo habeatur extraneus. Non autem dubitet Dilectio tua, nos, si quod non arbitramur neglecta fuerint, quae pro custodia canonum, et pro fidei integritate decernimus, vehementius commovendos: quia inferiorum ordinum culpae
Abbreviated transcription (Latin):
mines ꝑtransiuit atq tam magnũ
ẽ. ut eo mutaretur & conũteretur
in necessitatem mortis humana
natura: sicut supra disserui. reperi¬
untur plura peccata. Et alia paren¬
tum quȩ ñ possunt mittare naturã
reatu tam̃ obligant filios. nisi gratu¬
ita gr̃a & miscđia diuina subueniat.
Aparuulo enim recens nato usq ad
decrepitum senem. quamlibet cor¬
poris etatem gerant. sicut nullus
prohibendus ẽ. a baptismo: itanul¬
lus ẽ. qui ñ peccato moriatur mbap¬
tismo. Sed paruuli tantũ originali.
maiores autẽ etiam his om̃ib mori¬
untur peccatis. quęcunq male ui-¬
uendo ad diderunt. ad illud quod
nascendo traxerunt. Cauendũ g
dilectionituȩ ẽ magnaq diligentia
prouidendum. ne ꝑ huĩmodi homi¬
nes extincta dudum scandala susci¬
tentur. & de extiso olim dogmate ali¬
quod in prouintia eiꝰdem maligerim
ouatur. quod ñ solum in radicibꝰ sui
crescat. sed etiam sc̃e eccłe soboles ue¬

Expanded text:
mines pertransivit, atque tam magnum mines pertransivit, atque tam magnum est ut eo mutaretur, et converteretur in necessitatem mortis humana natura, sicut supra disserui, reperiuntur plura peccata et alia parentum, quae non possunt mutare naturam, reatu tamen obligant filios, nisi gratuita gratia et misericordia divina subveniant. A parvulo enim recens nato, usque ad decrepitum senem, quamlibet corporis aetatem gerant, sicut nullus prohibendus est a baptismo, ita nullus est qui non peccato moriatur in baptismo. Sed parvuli originali, majores autem etiam his omnibus moriuntur peccatis quaecunque male vivendo addidere ad illud quod nascendo traxere. Cavendum ergo dilectioni tuae est magnaque diligentia providendum, ne per hujusmodi homines exstincta dudum scandala suscitentur, et de exciso olim dogmate aliquid in provincia ejusdem mali germen oriatur, quod non solum in radicibus suis crescat, sed etiam sanctae Ecclesiae sobolem ve