comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ilł qui ħ faciũt. ⁊ nõ cogit eccã illos qui sic retͦ aspici¬
ũt. s ita uiui̾e. ꝯcedit ⁊ legitia cens eẽ ꝯugia illoꝵ:
Qͥs nõ malit cumin tẽptacõe graui fu̾t multis ãnis
perate̾ ⁊ qͣl satisfcõm ex solu̾e̾ tm̃ ut frm pꝰsit uoto
plane attestari audemꝰ. qr ⁊ si negari foete nõ p̃t. ita¬
porib maxĩe quib hoĩes ad uicia ꝑni st̃. expedit
ita tene ⁊ ita face. ⁊ adhũc mod fortassis siqͥs dr̃e uo¬
cãt. ⁊ qñ sola erubescentia p̃uaricatoĩs cohib̾e̾ potuit
fluctuantes ⁊ ĩ tẽptatõe ꝯstitutos ne aꝓposito ⁊ uoto
sum adprioris excellentie pitatẽ reditũ ampliꝰ nõ pa¬

Expanded text:
illis qui hoc faciunt, et non cogit Ecclesia illos qui sic retro aspiciunt, sed ita vivere concedit et legitima censet esse conjugia illorum. Quis non malit, cum in tentatione gravi fuerit, multis anniset satisfactionem exsolvere, tantum ut frui possit voto Plane attestari audemus quod, etsi negari forte non potestporibus quibus homines ad vitia proni sunt expedit ita tenere et facere. Et ad hunc modum fortassis si quis dicecebant et quando sola erubescentia praevaricationis cohibere potuit fluctuantes et in tentatione constitutos ne a proposito et vsum ad prioris excellentiae puritatem amplius reditum non pa
Abbreviated transcription (Latin):
cet. noli assenssi dare. talũ est. nõ facias i. ad mo
potꝰ utende. mͥ acqͥeste. pꝰ me ueni sectare ꝙ suade¬
sis. egote gemni. ego ĩ hãc uitã ꝓduxi. ego alui
⁊ nutriui. morib ⁊disciplina ĩstitui. dicit eoͣtͥ d̾s
tuꝰ. Ille qͥdẽ te genuit. S qñ te genuit de meo ac¬
a meministrabat᷑ ꝑ illũ. solus uiuificaui fine il¬
lo. egotͥ dedi uitã tuã. dedi ⁊ moxtẽ. siõ est mortuꝰ¬

Expanded text:
cet, noli assensum dare, malum est, non facias illud. Ad me potius intende, mihi acquiesce, post me veni, sectare quod suadeseris? Ego te genui, ego te in hanc vitam perduxi, ego te alui et nutrivi, moribus et disciplina institui. Dicit econtrario Deus tuus: Ille quidem te genuit, sed quando genuit de meo aca me ministrabatur per illum, solus vivificavi sine illo, ego tibi dedi vitam tuam: dedi et mortem meam. Non est mortu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtinẽcie si ꝯiugiauerĩt seꝑari nõ pꝰsũt. n cogere
tus. nõ demuꝙ uotũ aut ꝓfessio ulla ten̾e̾ potue¬
rũt hoĩes qͥn frena ĩpudicicie laxent. ⁊ ruant ĩ de¬
sid̾ia sua. uł cũ fastidire ceꝑrit bonũ in qͦ sũt lib̾¬
tatẽ qu̾entes. uł cũ tẽptati fu̾int forte de malo ĩ
qͦ nõd̾ sũt ad uoluptatẽ suã explendã festirãtes

Expanded text:
continentiae, si conjugia inierint, separari non possunt, nec cogere habitus, non denique votum aut professio ulla tenere poterunt homines, quin frena impudicitiae laxent et ruant in desideria sua, vel cum fastidire coeperint bonum in quo sunt libertatem quaerentes, vel cum tentati fuerint forte de malo, in quo nondum sunt ad voluptatem suam explendam festinantes.
Abbreviated transcription (Latin):
In legib siquidẽ obnich̃ aͦ ip̃oꝵ graduũ m̃cio
fc̃ã est nͥ ut h̾editas uł successio ab una ad alte¬
qr ħeditates neqũt deferri nͥ de una ad alta̾m ꝑ¬
sonã iõ curauit scłaris ĩꝑatoe ĩ singłis ꝑsonis sin¬
gulos p̾fige̾ gradus. Qa uero nuptie nõ ualẽt

Expanded text:
In legibus siquiden ob nihil aliud ipsorum graduum mentio facta est, nisi ut haereditas vel successio ab una ad alte causa quia haereditates nequeunt deferri nisi de una ad alteram personam, ideo curavit saecularis imperator in singulis personis singulos praefigere gradus. Quia vero nupti
Abbreviated transcription (Latin):
cio ꝙ possũ. uado ⁊ duco uxoeẽ. excipio infirautatem
mcã. dolens quidẽ qr afrĩori bono descend̾e cogor. sod
t̃ nõ oĩo despen̾ts qr adrcessa descendo. magis no¬
lo inĩfi̾dei bano saluari ꝗͣ in sũmo ꝑclitari. ⁊ si for
te culpa est aliqua qr descendo qr ꝓpositũ meũ ñ tenoĩ

Expanded text:
cio quod possum. Vado et duco uxorem, excipio infirmitatem meam dolens quidem qui a superiori bono descendere cogor; sed tamen non omnino desperans, quia ad concessa descendo. Magis volo in inferiori bono salvari, quam in summo periclitari. Et si forte est culpa aliqua, descend
Abbreviated transcription (Latin):
epe abraham in solo hĩtu ħebat. mehorest aũt casti¬
tas celibũ quã castitas nuptiaꝵ quaꝵ unã habelat
abrabã ĩ usui. ambas ĩ ħitu. Caste cñi ⁊iugałr nꝑit
eẽ aũt castus sine gingio potuit s tũc nõ oportuit
mit alimentũ nõ cupiditate uiuendi s officio ⁊sułẽ¬
re miptiaꝵ officiossi flit uiris scĩs nõ libidinosuĩ.
Qd̃ enĩest cibus ad salutẽ hoĩs. ħ est ꝯcubitꝰ ad sa

Expanded text:
e: Abraham in solo habitu habebat. Melior autem est castitas caelibum quam castitas nuptiarum quarum Abraham unam habebat in usu, ambas in habitu. Caste enim conjugabilite autem castus sine conjugio potuit; sed tunc non oportuit.mit alimentum non cupiditate vivendi, sed officio consulenre nuptiarum, officiosum fuit sanctis viris non libidinosum. Quod enim est cibus ad salutem hominis, hoc est concubitus ad sa
Abbreviated transcription (Latin):
senciend̾ estimam̃. siani fc̃a horroris excusacõe ailła
legiatimoꝵ nom̃ pot̾unt retin̾e. Aliud est de ĩllis
rans temerrret. ꝙ qͥdẽ nõ tam ⁊t̾ra naturałe fine
sitaqͥnto gradu ⁊sangͥnitatis ⁊iugia copulare ĩ qͦ
apparet qr ea q̃ aliqñ dispensacõm adrautũt ut li¬

Expanded text:
sentiendum existimamus. Nam facta horroris excusatione, nulla legitimorum nomen poterunt retinere. Aliud est de illis urans temeraret, quod quidem non tam contra naturalem sive sit, a quinto gradu consanguinitatis conjugia copulare: in quo apparet quod ea quae aliquando dispensationem admittunt, ut li
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. iã mãifestiꝰ illa pcc̃ cͥcũcisio ꝙͣ in ĩtioea hoĩe gr̃a
ꝑficit demõstrat᷑ Qͥa ã cͥcũcisio exti̾ores sordes ⁊
enormitates que foris slĩt resecat. ablucio ã madda̾s
⁊ ꝑ ip̃m satram̃tũ ad ipiscit᷑ poss declarare. Am¬
pliꝰ aũt qr ctũcisio qͥdem socdes aufert. s dolexes
infert ablucio uͦ inq̃natos sine dolore emũdatt
idcͥco p̾ori ppło ĩtimore ẜuienti ⁊ st̃ lege laborãti
c̾cũcisio ad emñdacõm data est. nouo ã ppło ĩ gr̃a

Expanded text:
manifestius illa peccati circumcisio quam in interiori homine gratia perficit demonstratur. Quia autem circumcisio exteriores sordes et enormitates quae foris sunt resecat, ablutio autem maculet per ipsum sacramentum adipiscitur, posset declarare. Amplius autem quia circumcisio quidem sordes aufert, sed dolores infert; ablutio vero inquinatos sine dolore emundat, idcirco priori populo in timore servienti, et sub lege laboranti, circumcisio ad emundationem data est; n
Abbreviated transcription (Latin):
custodias. ut nõ ꝑturberis ex adu̾sis foris
octrentib ꝑ u̾itate. s discas eẽ pacificus ⁊̃ int̾
illos qui pacẽ oderũt. p̃dices ui̾tatẽ ⁊ nõ o¬
mittas caritatẽ. ħ sũt tria p̃cepta p̃ tabule
de hiis que ꝑtinẽt ad deũ. post quã seqͣ ẜa¬

Expanded text:
custodias, ut non perturberis ex adversis foris occurrentibus pro veritate. Sed discas esse pacificus etiam inter illos qui pacem oderunt, praedices veritatem, et non omittas charitatem. Haec sunt tria praecepta primae tabulae, de iis quae
Abbreviated transcription (Latin):
iuram̃ta sua assum̾e. quib nõ solũ ꝑmissũ sed
p̃ceptũ fu̾at. ita dũ taxat. si causa firmandeiũ¬
forte uehementiori furore ex ardescentes marora
illatis conarent᷑ mala reft̾e. Multa st̃ aliagui̾a
p̃ceptoꝵ que in lege sepͥta atinent᷑. decentia qͥdẽ ad
ext̾iorẽ ⁊u̾sacõm. ⁊ sił aꝑta ad spũałe ⁊u̾satõnẽ

Expanded text:
uramenta sua assumere, quibus non solum permissum sed praeceptum fuerat; ita duntaxat si causa confirmandae vedere, ne forte vehementiori furore exardescentes, majora illatis conarentur mala referre. Multa sunt alia genera praeceptorum quae in lege scripta continentur, decentia quidem ad exteriore
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ ꝙ a teexigit opus uͥtutis. ⁊ ꝙ tibi ꝓmittit p̃miũ
retribucoĩs. Audi ifrł. ħ est ausculta. acqͥeste. õis e¬
ñ uͥtus ab obedĩa incipit q̃ ad̾m õe uiciũ ab ĩobe¬
tas. d̾s unꝰ est ut u̾itatẽ agtiostas einde seqͣ p̃
ceptsĩ. Ipm adorabis ħ ꝑtin ad fidẽt ei soli ẜui¬
es. ħ ꝑtin ad oꝑõm. fides erũ oꝑans ex dilcõe per¬
fcm̃ fac᷑. qr nec opus stĩ fide. n fides cui tp̃c suppetit
fen̾id̾ sit ut dicat᷑. ip̃m solũ adorabis ⁊ ei soli ẜuies

Expanded text:
 a te exigit opus virtutis, et quod tibi promittit praemium retributionis. Audi Israel, hoc est, ausculta et acquiesce. Omnis enim virtus ab obedientia incipit, quemadmodum omne vitium ab inobetas; Deus unus est, ut veritatem agnoscas. Deinde sequitur praeceptum: Ipsum adorabis, hoc pertinet ad fidem; et ei soli tionem. Fides enim operans ex dilectione perfectum facit, quia nec opus sine fide, nec fides cui tempus suppetit referendum sit, ut dicatur: Ipsum solum adorabis, et ei soli s
Abbreviated transcription (Latin):
ost fidẽ de sa¬
tram̃tis fid̾i tractare debe̾. s acͣm̃ta
hoĩs instituta sũt. alia ss̃ ñali lege
alia ss st̃pͥta lege. alia st̃ grã. ⁊ in hiis sꝑ que
tp̃r postiora fuerũt effcũ grẽ spũał digmiora¬

Expanded text:
ost fidem de sacramentis fidei tractare debemus. Sacramenta hominis instituta sunt; alia sub naturali lege, alia sub scripta lege, alia sub gratia. Et in his semper quae tempore posteriora fuerunt, effectu gratiae spir
Abbreviated transcription (Latin):
postea singla ꝑ sacram̃tũ bapt̃atis: pͥmũ signa¬
cułñ ĩ carne erat. st qͦ uiuẽdi erãt. qͥ ĩ carne unũ
erãt. Ppt̾e̾a eͥcũcisio data nõ erat nͥ semini abͣ¬
he ut ĩ carne signarent᷑ qͥ ĩ carne uniret᷑. post¬
qͣ aũt ad hãc unitatẽ accesserũt qͥ ẜ carnis gu̾o¬

Expanded text:
atis. Primum signaculum in carue sub quo uniendi erant, qui in carne unum erant Propterea circumcisio data non erat nisi semini Abrahae, ut in carne signarentur qui in carne unirentur. Postquam autem ad hanc unitatem accesserunt qui secu
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ no ĩuna ui̾tate stanti. s ꝑ uarios eriores dissi¬
patis. nõ uriũ de ꝯcessidẽ nãli p̃ceptũ discipbne qͣsi
ꝓbandis s csĩ corrigendis ⁊ reꝑandis multa fõret.
ut qͣto mag̃ se ĩmediis tẽpare discen̾t. tãto leuiꝰ
ca ꝓhita. hic multa phita. panca. ⁊cesta. Illic dic¬
tũ est hõĩ ut deligno scie boni ⁊ mali nõ cõete̾t.
nõ qr lignũmalũ erat. s qr obedĩa p̃banda etat
ħͥdcm̃ est ut carnẽ cũ sangͥtie ñ ⁊med̾e̾nt. uͭi diste¬
rent horr̾e crudelitatẽ. carnẽ porciã ede̾nt. ut de¬
testarent᷑ ĩmũdiciã. ĩ boue ⁊ asmo ño ararẽt.ut
p̃dicatõi noxũ agnosc̾e̾nt pigriciã ⁊ stulticũ ⁊ ẽ
siłia q̃ oĩa mediã erãt. Illa n quest̃ lege iali ĩ duo¬
ticta. Ex quib pͥmũ erat᷑. Honora prẽm tuũi ⁊t

Expanded text:
dissipatis; non unum de concessione naturali praeceptum disciplinae quasi probandis, sed quasi corrigendis et reparandis multa formaret, ut quanto magis se in mediis temperare discerent, tanto levius sunt prohibita; hic multa prohibita, pauca concessa. Illic dictum est homini, ut de ligno scientiae boni et mali non comederet, non quia lignum malum erat, sed quia obedientia probanda erat. Hic dictum est ut carnem cum sanguine non comederent, ut discerent horrere crudelitatem; carnem porcinam non ederent, ut detestarentur immunditiam; in bove et asino non ararent, ut praedicationi noxiam agnoscerent pigritiam et stultilia, quae omnia media erant. Illa vero quae sub lege naturali in duotincta, ex quibus primum erat: Honora patrem tuum et
Abbreviated transcription (Latin):
stitucõm succedentiũ aboleuit. sam fieadẽ ilt
in ilł sacuam̃itis fuit. qͥd noc̃ẽ fuit ut illa cessaũt¬
mag̾ sꝑ ac mag̃ aduentus saluators appianit¬
sic sꝑ mag̃ ac mag̃ effĩs salutis crestẽt: ⁊ egtatio
iu̾tatis. p̃p̃ ꝙ ⁊ ip̃a signa salutis ꝑsuccessionẽ tẽpo¬
rũ alia post alia mutari debuerũt. ⁊ cłĩ estss gc̃e

Expanded text:
stitutionem subsequentium abolevit. Nam si eadem virtus in illis sacramentis fuit, quid necesse erat, ut illa cessarent etmagis ac magis adventus salvatoris appropisemper magis ac magis effectus salutis cresceret, et cognitio veritatis. Propter quod et ipsa signa salutis per successionem temporum; alia post alia mutari debuerunt, ut cum effe
Abbreviated transcription (Latin):
Id̾o facrañita grẽ p᷑ ꝑ bñdcõm uͥtutẽ in se scificatio¬
nis fuscipiũt. ac deinde quã ⁊tinẽt inse sc̃ificatoñes
ferũt. Ut ex scificatõe sint scificantiaatq ħ ex sua
p̾loco sacram̃ta gr̾ẽ ad efftm̃ salutis scĩficat. medi¬
antib istis ⁊ illa prioris tpẽis sacram̃ta scĩficabat
ut cadẽ eẽ salus ⁊ hiis qͥ recta fide signa futo᷑ͤꝵ ĩ illis
uen̾a̾ti sũt. ⁊ hiis qui effcm̃ salutis in istis ꝑciꝑiũt

Expanded text:
icationis suscipiunt, ac deinde quam continent in se sanctificationem conferunt, ut sint ex sanctificatione sanctificantia, atque haec ex sua primo loco sacramenta gratiae ad effectum salutis sanctificat, mediantibus istis etiam illa prioris temporis sacramenta sanctificabat, ut eadem salus esset, et his qui recta fide signa futurorum in illis venerati sunt, et his qui effectum salutis in istis percipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
mand̾ est illa pͥma naͣt legis sacram̃ta. sũ deci¬
mas uidel sũ facͥficia siue obłones ita hõi ex ne¬
cessitate indcã ut qui ea nõ executus fuiss reatũ
p̃uaricatõis inc̾ret. q̃ ad̾m ille qui fidełr ea cole̾t
mĩtũ deuocõis sue ĩueĩret. slusqͣ etĩ legimꝰ qd̾
ante legẽ scptã d̾s hõi dix̾it. qͥ decimas nõ dedit
qͥ sacrificia non obtulit. sicut postea ꝑ logẽ dixit
masculus cuiꝰ caro s̾pucii cͥcumcia nõ fui̾t. ꝑib̃
atiima illa deppło suo. ⁊ sicut st gr̃a t̾ribilit᷑
ĩtonuit. nͥ qͥs renatus fu̾it ex aiqua ⁊ spũ sco

Expanded text:
alis legis sacramenta, sive decimas videlicet, sive sacrificia, sive oblationes; ita homini ex necessitate indicta, ut qui ea non exsecutus fuisset, reatum praevaricationis incurreret, quemadmodum ille qui fideliter ea coleret meritum devotionis suae inveniret. Nusquam enim legimus quod ante legem scriptam, Deus homini dixerit, qui decimas non dederit, qui sacrificia non obtulerit: sicut postea per legem dixit: Masculus cujus caro praeputii circumcisa non fuerit, peribit anima illa de populo suo . Et sicut sub gratia terribiliter int
Abbreviated transcription (Latin):
ilicitãꝯ cupiãm tam aĩc quã corpis ꝯiradicẽs. Qr¬
tum p̃ceptũ est. Non furtũ facies. furtũ accꝙͣ in
ħ loco pro qual illicita nsurpacõe rei aliene sue
octulta sũ maĩfesta. Qͥ eĩ furtũ ꝓhũit rapinã ñ cõ¬
tessit. cũ sit maiꝰ pcc̃m ũ testãt᷑ scĩ aꝑte ⁊ iuolent᷑

Expanded text:
iscentiam tam animae quam corporis contradicens. Quartum praeceptum est: Non furtum facies . Furtum accipitur in hoc loco pro qualibet illicita usurpatione rei alienae, sive occulta sive manifesta. Qui enim furtum prohibuit, rapinam non conces
Abbreviated transcription (Latin):
tnerent᷑ ĩ sq̃ficatõe. Sane quia int̾m nõ de seĩe
abrahe fideles extitu̾nt hiric p̃ceptõi st̃ iectiñ fue¬
rsĩt. steq cͥcũtisioĩs que soli semini abeahe ĩdc̃a
fua̾t. suscipiend debito tenebant᷑ s fide oꝑãte
stituta fuiss quiuisti fu̾ant sino cͥcũcisiõe saluabã¬

Expanded text:
non de semine Abrahae fideles exstiterunt; huic praeceptioni subjecti non fuerunt. Neque circumcisionis quae soli semini Abrahae indicta fuerat suscipiendae debito tenebantur, sed fide operante instituta fuisset; qui
Abbreviated transcription (Latin):
motu uolũtatis fcm̃ est ut mali ficrẽt au̾si abo
sent. Qu̾si a bono ĩqͦ erant ad bonũ in quo nõdũ
crãt. Ppte̾a in motu rõat uolũtatis õe m̾itũ⁊ sta¬
bat quo ut boni uł malierãt. Illic gͦ ⁊ bonũ et
malũ querend̾ est ubi iusticia ⁊ culpa est. qm̃ iustĩa
bonũ est. ⁊ culpa malum est.⁊ ip̃a culpa nec uo¬
luntas erat. qm̃ uoluntas malũ nõ erat. qm̃ ad̾o
data erat. Nec motus uolũtatis malum erat qm̃ ex
acceꝑat. nec id adqd̾ motꝰ uolũtatis erat malũe¬

Expanded text:
motu voluntatis factum est ut mali fierent aversi a bsent conversi a bono in quo erant ad bonum in quo nondum erant, propterea in motu rationis voluntatis omne meritum constabat quo vel boni vel mali erant. Illic ergo et malum bonum quaerendum est ubi justitia et culpa est, quoniam justitia bonum et culpa malum est. Et ipsa culpa nec voluntas erat, quoniam voluntas malum non erat; quoniam a Deo data erat; nec motus voluntatis malum erat quoniamacceperat; nec id ad quod motus voluntatis erat malum e
Abbreviated transcription (Latin):
Unũ corꝑale. altm̾ spũale. unũ trãsitoriũ. alte¬
rũ et̾nũ. utrũꝙ plenũ. ⁊ utr̃ꝙ in suo gn̾e ꝑfec¬
tũ. Unũ carni. altin spni. ut in uno sensus car¬
nis ad iocunditatẽ foueretur. ĩ alto sensus m̃tis
ad felicitatẽ repleret᷑. Carn uisibilia. spũi inui¬
sibilia. carni ad solatiũ. spũi ad gaudiũ. Exhiᷤ
bonis imũ dedit. alt̾m ꝓmisit. unũ ut gratis
possid̾e̾t᷑. alt̾m ũ ꝑ m̾itum quereret᷑. ꝙ usibile
erat bonũ gratis dedit. Qd̾ aũt inuisibile erat
mĩto qu̾endũ ꝓposũ. ũ ex donogratutto ꝓbaret᷑
et extellentia ꝓmissioĩs. ⁊ fides ꝓmtẽtis. Si enĩ
tale ⁊ tantũ est qd̾ gratis dedit. quale ⁊ qͣ eẽ pu¬
tand̃ est illd̾ ꝓ qͦ sermciũ qrit: Rursum si tanta
boĩtas illi merat ut nͭ mñtis tam multa daret q̃n
malicia ei ĩcẽ potit. ũ seruentes ci nõ remiideut᷑:
Ad ħ spectabat qd̾ uisibilia oĩa gratis dataft̃ hõi

Expanded text:
 transitorium, alterum aeternum. Utrumque plenum et utrumque in suo genere perfectum. Unum carni, alterum spiritui, ut in uno sensus carnis ad jucunditatem foveretur, in altero sensus mentis ad felicitatem repleretur. Carni visibilia, spiritui invisibilia; carni ad solatium, spiritui ad gaudium. Ex his bonis unum dedit, alterum promisit. Unum ut gratis possideretur, alterum ut per meritum quaereretur. Quod visibile bonum erat, gratis dedit, quod invisibile erat merito quaerendum proposuit, ut ex dono gratuito probaretur et excellentia promissionis, et fides promittentis. Si enim tale et tantum est quod gratis dedit, quale et quantum esse putandum est illud pro quo servitium quaerit? Rursum si bonitas tanta illi inerat ut nihil meritis tam multa daret, quomodo malitia ei inesse poterit ut servientes non remuneraret? Ad hoc spectabat quod visibilia omnia grati
Abbreviated transcription (Latin):
o oĩpotentis uolũtatis sne dispofuit iłł qͦs in sua pã¬
tate reliquerat sursũ incclũ mãsionẽ ⁊stituens allis
ũ qͦs corꝑib terrenis sociauat decesum ĩ tbena h̃itaci¬
one disponõs. Utrisq regłam ꝑponẽs obedĩc¬
qͦ ⁊ illi abco ubi erant nõ cad̾ent. ⁊ isti ab eo ubi
crant. adid ubi nõ erãt asfende̾nt. Ut cumisti ꝑne¬
nissent. ⁊ illi nõ descendissent. suꝑ id qd fcĩerãt ad
id ꝙ fc̃i erant ꝑtĩge̾nt ut cũeo ceñt a quo fcĩ erãt

Expanded text:
o arbitrio voluntatis suae disponens, illis quos in sua puritate reliquerat sursum in coelo mansionem; illis vero quos corporibus terrenis sociaverat, deorsum in terra habitationem constituit, utrisque regulam imponens obedi illi ab eo ubi erant non caderent, et isti ab eo ubi erant ad id, ubi illi erant ascenderent, ut cum isti pervenissent, illi non discessissent supra id quod facti erant, ad id ad quod facti erant pertingerent, ut cum eo essent a quo facti erant.
Abbreviated transcription (Latin):
ad iusibilia. Intus ꝑ sensũ roĩs. foris ꝑ sensũ car¬
t᷑. Intus sapĩãm. foris oꝑa sapĩe. Ut utrĩꝙ con¬
templaretur ⁊ uirimꝙ refic̾etur. Uideret ⁊ gaud̾e̾t
amaret ⁊ laudaret. Sapicntia pascua intus erat
opus sapientie foris pascua erat. ⁊ admissus est
sensus hõis ũ adutrũꝙ iret. ⁊ in utroq refcõm in¬

Expanded text:
ad visibilia. Intus per sensum rationis, foris per sensum cariam, foris opera sapientiae, ut utrumque contemplaretur, et utrinque reficeretur; videret et gauderet, amaret et laudaret. Sapientia, pascua intus erat; opus sapientiae, pascua foris erat. Et admissus est sensus hominis ut ad utrumque iret, et in utroque refectionem in
Abbreviated transcription (Latin):
orro tres sunt motus in hoĩe. d otas mẽtis
motus corꝑis. motus senfualitatis. Motꝰ m̃tiᷤ
mediꝰ in delcõe. In motumentis solũ libm̾ arbitũ
ẽ. In mottreoeꝑis ⁊ sensualitatis illa st̃ q̃ secũt᷑ libe¬
rũ arbitũ. Sic enĩ p᷑ fuit dispõ ne᷑. siam motꝰ mẽ

Expanded text:
orro tres sunt motus in homine, motus mentis, motus corporis, motus sensualitatis. Motus mentimedius in delectatione. In motu mentis solo, liberum arbitrium est; in motu corporis et sensualitatis, illa sunt quae sequuntur liberum arbitrium. Sic enim
Abbreviated transcription (Latin):
tũt᷑. Ista ã q̃ĩ modica ⁊ trãsitoria gratis int̾ mc̃n¬
dũ adiciũt᷑. Ista intim ad sclatiũ. illa postea
ad gaudiũ. ista ad sustentatom. illa ad głisia¬
cionẽ. Sinc illis nõ p̃t hõ bificari in prĩa. sins
istis ñ p̃t sustentari in una. Ppt̾ ꝙ ⁊tat fc̃s ẽ

Expanded text:
tuntur; ista autem quasi modica et transitoria gratis inter merendum adjiciuntur. Ista interim ad solatium, illa postea ad gaudium; ista ad sustentationem, illa ad glorificationem. Sine illis non potest homo beatificari in patria, sine istis non potest sustenta
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpͥnciͦ adco ⁊ditos ordines angłoꝵ. idest an¬
gelos archangłos. pͥncipatus. potestates iͥtutes
dñatoẽs. tronos. ch̾ubin. ⁊ seraphin ut addito
ĩlli ceciderũt ductus est. illiꝰ societatis nũs qͥ in ca¬
dentib d̾imitus fua̾t ꝑ hoĩem reꝑat᷑. slonẽ gͥ ordĩeᷤ
angłoꝵ ab inicio ꝯditi sũt. ut ex ilł qui ceciderũt qr
ĩ una sit õs malicia ⁊ senserũt. q̃i unũ ex se ꝑuerse so¬
cictatis cedinẽ effecerũt. Ht̃ aũt̃ tradicio ex singłis
ordinib aͦs cecidisse. Uñ ⁊ apłs paulus cũ dema¬
lignoꝵ spũũ tyrannide mentionẽ face̾t. pͥncipatꝰ
⁊ potestates tencbeax noĩanit. ui uidel ostendẽt
qi rcẽ nũe qͥsq in malo mĩst̾iũ ex ꝑu̾sitate exercet

Expanded text:
itos a Deo ordines angelorum, id est angelos, archangelos, principatus, potestates, virtutes, dominationes, thronos, cherubim, et seraphim, ut addito illi ceciderunt ductus est, illius societatis numerus qui in cadentibus diminutus fuerat, per hominem reparatur. Novem enim ordines angelorum ab initio conditi sunt, et ex illis qui ceci unum ex se perversae societatis ordinem effecerunt. Habet autem traditio ex singulis ordinibus aliquos cecidisse. Unde et Apostolus Paulus cum de malignorum spirituum tyrannide mentionem faceret, principatus et potestates tenebrarum nominavit. Ut videlicet ostenderet quod idem nunc quisque in malo
Abbreviated transcription (Latin):
cianda mittant᷑. Qͥdam putant alios ẽẽ in
illa multitudĩe qui foeas ꝑ officio ad extiora nũ¬
cranda exeunt. alios qui intꝰ sꝑ assistunt. sicut
scͥpͥtũ est. Milia miliũ ministrabãt ei ⁊ decies cẽ
tena milia assistebãt ei. apłs aut̃ excellentiã fi¬

Expanded text:
tianda mittantur. Quidam putat alios esse in illa multitudine qui foras pro officio ad exteriora nuntianda exeunt, alios qui intus assistunt, sicut scriptum est: Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei . Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
sũpsit carnẽ nõ amittẽs diuinitatẽ. ⁊ ppõĩtus
libᷤ scͥptus intus ⁊ foris. foris ĩ humanitate. intꝰ
in d̾initate. ut foris leg̾et᷑ ꝑ imitatom̃. intꝰ ꝑ ⁊
tẽplationẽ. faris ad sanitatẽ. intꝰ ad felicitatẽ. fo¬
ris ad mitũ. intus ad gandiũ. Intus ĩpͥnci erat

Expanded text:
 non amittens divinitatem, et positus est liber scriptus intus et foris; in humanitate foris, intus in divinitate, ut foris legeretur per imitationem, intus per contemplationem; foris ad sanitatem, intus ad felicitatem; foris ad meritum, intus ad gaudium. Intus: In principio erat
Abbreviated transcription (Latin):
matõm beati. ⁊ ad tormentũ aut penã misi ueriᷤᷤ¬
sime affirmant᷑. ⁊ forte exp̾ssius ⁊ ad intlłiam cui¬
dentiꝰ sit. nec bonos nec malos. nͦ iustos nͨ t̃iustos
neorisos nec aduer sos ñ beatos n miseios ⁊di¬
tos asserenti. Nam qui bonos dicit sigͥcat u̾tutẽ
ficatõm¬

Expanded text:
mationem beati, vel ad tormentum vel poenam miseri verissime affirmantur Et forte expressius et ad intelligentiam evidentius sit, nec bonos nec malos, nec justos nec injustos nec conversos, nec aversos, nec beatos, nec misero conditos, asserenti. Nam qui bonos dicit, significat virtficat
Abbreviated transcription (Latin):
futi᷑ erãt mali lapsũ suũ p̃sciuerũt. penãꝙ ꝯgno¬
uerũt que ruinã scq̃ debuerãt. ⁊ fuuri ñ debn̾at
tãta sibi mala ueĩre p̃mdentes. aut uitare uolu¬
noluerũt. ⁊ stulti erãt ⁊ maligni. si aut̃ nescicĩt
tiitũ miscrũt petes ũ ultra ꝓced̾e̾nt quo nestie

Expanded text:
t mali, lapsum suum praescierunt, poenamque cognoverunt quae ruinam sequi debuerat, et finiri non debuerat, tanta sibi mala imminere praevidentes aut vitare volunoluerunt et stulti erant, et maligni. Si autem nesciverunt tuitum miserunt pedem ut ultra
Abbreviated transcription (Latin):
cui fit. aut p̃p̃ ip̃m a quo fit. aut p̃p̃ a ꝓ quo fit.
Tota a p̃cepti utilitas ⁊ bom̃i siue ĩ eo ꝙ faciendũ
p̃cipit᷑. sũ in eoꝙ cauendũ mãdat᷑. ad cũ solũ refꝰ¬
tur ꝓ quo fit. fiueidẽ sit ille siue aliꝰ ab eo cui fit.
uł ab eo a quofit. finis ã mandati fructus ẽ ⁊ u¬

Expanded text:
cui fit; aut propter ipsum a quo fit; aut propter alium pro quo fit. Tota autem praecepti utilitas et bonum sive in eo quod faciendum praecipitur sive in eo quod cavendum mandatur, ad eum solum refertur pro quo fit: sive idem sit ille, sive alius ab eo cui fit, vel ab eo a quo fit. Finis autem mandati fructus est et u
Abbreviated transcription (Latin):
rgo qm̃ pp̃ illũ mandatũ sit. cui fit
ip̃m mãdatũ. bonũ iꝑiꝰ d ẽe cui mãdat᷑. mãda¬
tũ n aliud mandari debet. nisiꝙ bonũ ẽ illi.
cui mãdat᷑ mãdatũ frustua cĩ mãdatũ fie̾t. si illi
ꝑ quẽ fieret bonũ nõ eẽt. maxĩe cũ abotio triada¬
tũ eẽt. qͥ nich p̃t̾ bonũ mãdare deb̾e̾t. Neq et̃¬

Expanded text:
rgo propter illum mandatum fit cui fit, ipsum mandatum; bonum ipsius esse debet cui mandatur mandatum. Neque aliud mandari debet nisi quod bonum illi est cui mandatur mandatum. Frustra enim mandatum fieret, si illi propter quem fieret bonum non esset; maxime cum a bono mandatum esset qui nihil praeter bonum mandare deberet. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ip̃o nascẽtis mũdi exordio ĩ t̾re corꝑe fute᷑ aqͥs re¬
ceptada̾ ꝑata erant. In quib ⁊̃ magna illa abystꝰ
de qͣ om̃i fluenta aquaꝵ ꝓducẽda sũ deriuãda fue¬
rãt. patulo adhuc hratu uatuoꝙ. horrẽd̾ in p̃ceps
Quas uͥ ogo arbitror tenebs̃ scͥptã cũ celũ ⁊ t̾ra c̾arẽt᷑
suꝑ fanẽ abẏssi suisse testat᷑: Talis mũdi facies ĩ pͥn¬
cipio peiꝰquã form̃a acciꝑer. aut dispõm ꝑ scpt᷑am sig

Expanded text:
in ipso nascentis mundi exordio in terrae corpore futura aquis receptacula parata erant. In quibus etiam magna illa abyssus de qua omnium fluenta aquarum producenda sive derivanda fuerant patulo adhuc hiatu vacuoque horrendum in praeceps quas, ut ergo arbitror, tenebras, Scriptura cum coelum et terra crearentur super faciem abyssi fuisse testatur. Talis mundi facies in princi
Abbreviated transcription (Latin):
ncipiens
gͥ deus oꝑa sua ut ꝑfice̾t. pͥmũ fecit lutem ut ce¬
tera orã ptmodũ fac̾et in luce. Significauit cĩ nob
se nõ amare oꝑaque in tenebeis fiunt. qm̃ mala
sunt. Qͥa oĩs qui mala agit odit lucẽ. ⁊ nõ uen
ad lucẽ ĩ nõ arguant᷑ oꝑa ciꝰ qi mala sũt. Qͥ ãt

Expanded text:
ncipiens ergo Deus opera sua ut perficeret, primum fecit lucem, ut caetera omnia postmodum faceret in luce. Significavit enim nobis se non amare opera quae in tenebris fiunt, quoniam mala sunt. Quia omnis qui male agit odit lucem; et non venit ad lucem, ut non arguantur opera ejus, quia mala sunt. Qui a
Abbreviated transcription (Latin):
itibiᷤ Propt̾ea nãꝙ suꝑ faciem abyssi tenebre erãt
qr abyssus subtꝰ erat. ⁊ desr̾ caligo tenebꝰsa crat. Neq
abyssus tenobͤ erat. q lum̃ futaͣ nõ erat. s desr̃ faci¬
em abyssitenebꝵͣ locus fuit. ĩ eo .s. elem̃to unde lu¬
mẽ pꝰca ueĩre debuit. Demiꝙ nõ nͥ ĩ lucis loco te¬
neb ᷑ oẽ potuerũt. P roꝑt̾ea tenebͤ crãt suꝑ faciẽ

Expanded text:
 Propterea namque super faciem abyssi tenebrae erant; quia abyssus subtus erat, et desuper caligo tenebrosa erat. Neque abyssus tenebrae erat, quia lumen futura non erat; sed desuper faciem abyssi tenebrarum locus fuit. in eo scilicet elemento unde lumen postea venire debuit. Neque enim nisi in lucis loco, tenebrae esse potuerunt; propterea tenebrae erant super faciem
Abbreviated transcription (Latin):
stãm ad ĩlliũanda cceꝑea sñ dubio corꝑxã fuis¬
se. q̃lc fortasse ẽẽ potniss corꝰ aliꝙ lucidũ cuiꝰ p̃¬
sentia cuncta ĩllustrarẽt᷑. ꝙ̃ ad̾m nũc in sole ui¬
deri p̃t. ipsãꝙ uice ⁊ loco solis fcãm. ũ intłm
condianio cursu cͥcũnectus orieas em̾git. uͥ e¬
ncspã fac̾e̾t. Deĩ reuocata ad ortũ. aurorã.
ħ est mane. ante ortũ seq̃tis diei illustraret
ox ã luce appente suꝑ t̃tam pletuis dies. ppea¬

Expanded text:
inanda corporea sine dubio corpoream fuisse, quale fortasse esse potuisset corpus aliquod lucidum, cujus praesentia cuncta illustrarentur, quemadmodum nunc in sole videri potest, ipsamque vice et loco solis factam, ut interim quotidiano cursu circumvectus oriens emergit, ut evesperam faceret, et deinde revocata ad ortum auroram, hoc est mane ante ortum sequentis diei illustraret.ox autem luce apparente super terram plenus dies, p
Abbreviated transcription (Latin):
lix fu̾it corꝑca aut incorꝑea. ⁊ si corꝑea. cuiꝰmõi
cocpꝰ hũit. ⁊ utr̃ in uno loco cͥcumscͥpta. an ubiꝙ
illuminantus nõ nͥ lucẽ corꝑeã ꝯgru̾e potuisse
bit fuiss liix illa nequaq̃ alterna nicissitudĩe
dic̃ ac noctem distĩgne. nͨ tpẽis spaciũ ullatenus
sine motu ꝑag̾e̾ ualuiss. scd̾m banc itaꝙ ⁊si¬

Expanded text:
it, corporea an incorporea, et si corporea cujusmodi corpus habuit, et utrum uno loco circumscripta an ubique illuminandis, non nisi lucem corpoream congruere potuisse.bilis fuisset lux illa, nequaquam alterna vicissitudine diem ac noctem distinguere, nec temporis spatium ullatenus sine motu peragere valuisset. Secundum hanc ita
Abbreviated transcription (Latin):
dicõe rex celum sbtus creatũ fuisso ⁊ pꝰca ĩ focͣti¬
one supͣ dispositũ: Foctassis qi priꝰ scͥpͥta̾ nõia¬
uit celum quam teriã pp̃ea celũ ql fundan̾inũ
subtus creatũ fuisse qͥs dicat: Ego aũt nõ or¬
dinis s dignitatis causa positũ rece. Et qi ⁊̃
onis aut locatoĩs ordinẽ pat̾et᷑ quã ut põd̾osa
reorsum ⁊ sursũ leuta daspon̾ent᷑. Ergo t̾ra de¬

Expanded text:
um subter creatum fuisse; et postea in formatione supra dispositum? Fortassis quia prius Scriptura nominavit coelum quam terram, propterea coelum quasi fundamentum subtus creatum fuisse quis dicat. Ego aut non ordinis sed dignitatis causa sic positum reor; et quia etiam onis aut locationis ordinem pateretur, quam ut ponderosa deorsum, et sursum levia disponerentur. Ergo terra de
Abbreviated transcription (Latin):
est lux. scd̾a die fcm̃ est firmam̃tũ. Tertia dae
ꝯg̾gate sunt aque. Quarta die fcã fũt lumĩa¬
ria. Qͥnta die pistes ⁊ uolucres. Sexta die bes¬
tie. ium̃ta. reptilia. siouissime eadem tñ die hõ
Hot pͥmñm ħ loco lectorem ãmon̾e uolumꝰ ut
quociens in hus oꝑib nidel sex dierũ ad fi̾ audi¬

Expanded text:
est firmamentum; tertia die, congregatae sunt aquae; quarta die, facta sunt luminaria; quinta die, pisces et volucres; sexta die, bestiae, jumenta, reptilia; novissime eadem tamen die homo. Hoc primum in hoc loco lectorem admonere volumus, ut quoties in his operibus, videlicet sex dierum a
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃s uł pociꝰ cum ip̃o tp̃r exorta sit. ꝯstat ex oo
quod dcm est. In peincipio creauit deus cclata
⁊ t̾ram. Qaĩã diu ã in hac informitate siue
ꝯfusiõe ꝑmãsi̾t scͥpta᷑ manefeste non ostend̃
Michi autem uidetur qu̾ãtũ ego rit̾e ualeo
int̾ creatõm ⁊ disposicõm rerum ordinẽ qͥdẽ
quidem dici pꝰsit ħ pꝰt illud fcm̃ fuisse. s int̾ hoc
scm̃r ⁊ ĩllõ nulla oĩo dilatõm int̾uenisse. Et ut

Expanded text:
pore exorta sit, constat ex eo quod dictum est: In principio creavit Deus coelum et terram. Quamdiu autem in hac informitate sive confusione permanserit, Scriptura manifeste non ostendit. Mihi autem videtur quantum ego conjicere valeo inter creationem et dispositionem rerum, ordinem quidem quidem dici possit, hoc post illud factum fuisse; sed inter hoc factum et illud nullam omnino dilationem intervenisse. Et ut
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ qͥ ꝓ nob̃ int̾cedit. Uł missa dcã est sicut quidã
putanit ab emaittendo qr tpẽe quo sat̾dos incipit cõ¬
secrare corpus dñi cathecum̃ foras emattũt᷑. lc̃o eĩ
eroͣrgłio dya conꝰcdamat. siqͥs cathecuminꝰ adest
exeat foras. Cathecum̃ĩ satris mnist̾iis int̾cẽ ñ debẽt

Expanded text:
 pro nobis intercedit. Vel missa dicta est sicut quidam putant ab emittendo; quia tempore quo sacerdos incipit consecrare corpus Domini, catechumeni foras emittuntur. Lecto enim evangelio diaconus clamat: Si quis catechumenus adest exeat foras. Catechumeni sacris mysteriis interesse non debent,
Abbreviated transcription (Latin):
pͥtatẽ ht̃ a pͥncipe t̾reno se hr̃e agnosdat. ⁊ ipãs
possõnes nũꝗͣ ita aregia potestate elongari pꝰ¬
se intlligat. qͥn si rõ postulauit ⁊ ncc̃itas. ⁊ illis
ip̃a potestas debeat prociniũ. ⁊ ĩlli ip̃e pꝰsd̾nes
debeant ĩ ticc̃itate obseqdũ. Sicut eñ rogia po¬
sessio ⁊̃ ab ecc̃asticis pͥs obtenta. obseqͥũ ꝙ regie
potestati ꝓ patrocinio debet᷑ iure negare ñ p̃t¬
S icut scptũ est. Reddite q̃ st̃ cesaris ce ⁊ q̃ ft̃¬

Expanded text:
tatem habet a principe terreno se habere agnoscat; et ipsas possessiones nunquam ita a regia potestate elongari posse intelligat, quando si ratio postulaverit et necessitas, et illis ipsa potestas debeat patrocinium, et illi ipse possessiones debeant in necessitate obsequium. Sicut enim regia possessio etiam ab ecclesiasticis personis obtenta, obsequium quod regiae potestati pro patrocinio debetur jure negare non potest. Sicut scriptum est: Reddite quae sunt Caesaris Caesari, et
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃a ⁊ ca q̃ ad ꝑtẽ d̾ispestant. cui statutũ est decimis
⁊ obłoib que d̾o osfł̾int᷑ sustentari. Laicis gͦ xͥanis fi¬
ꝙ̃adm olim ĩ illo ppło priore cet̾e trib que typũlaito¬
rũ p̃fe̾bant porcoẽs in he̾duate acceꝑũt. sola tribꝰ leu
que cł̾i̾cos signrabat decimis ⁊ obłoib ⁊ sacrificioꝵ uicti¬
mis pascebat᷑¬

Expanded text:
d Dei partem spectant. Cui statutum est decimis et oblationibus quae Deo offeruntur, sustentari. Laicis Christianis fie turbae, quae typum laicorum praeferebant, portiones in haereditate acceperunt, sola tribus Levi, quae clericos figurabat decimis et oblationibus et sacrificiorum victimis pascebatu
Abbreviated transcription (Latin):
qui largitores sunt mum̾is ħ solũ ꝯced̾e possũt
ĩ eis ꝙ possident. qr nec st̃iecti id qd̾ suis suꝑicer¬
b debetur. ad aliam possũt trãsprͥe potestatem
nec p̃lati ĩ hiis que nistę assiectis possident᷑ a¬
lienos possessores induc̾e̾. ħ est ut nec p̃lati id

Expanded text:
tores sunt muneris, hoc solum concedere possunt in ea quod possident; quia nec subjecti id quod suis superioribus debetur ad aliam possunt transferre potestatem, nec praelati in his quae juste a subjectis possidentur alienos possessores inducere. Hoc est ut nec praelati id
Abbreviated transcription (Latin):
⁊cupĩam. ĩ lliuãret ad ⁊gͦnẽ u̾tatis. ĩflãmaret ad
ro sicut sp̃t hõis mediante capite ad mẽbea. uiui¬
multa ⁊ ⁊stat unũ corpus excapate ⁊ menb̾sc⁊ĩ
uno corꝑe sp̃c unꝰ. Cuiꝰ plenitudo quid̃e ĩ capite
est. ꝑticipatio in mẽbris. Si gͦ corpus unũ est. ⁊

Expanded text:
ntiam; illuminaret ad cognitionem veritatis; inflammaret ad ro sicut spiritus hominis mediante capite ad membra vivimulta, et constat unum corpus ex capite et membris et in uno corpore Spiritus unus. Cujus plenitudo quidem in capite est participatio in membris. Si ergo corpus unum est, et
Abbreviated transcription (Latin):
xandi. bapti. p̃dicandi. ligandi. soluendi. una qͦ¬
d̾amͦ sit dignitas. pontificibꝰ tñ eccãs dedicandi. &¬
dines faciendi. manꝰ imponendi. sacri cristnatis ⁊
Ordo aũt alius est in potestate t̾rena ut scłari: ⁊ aliꝰ
ĩ potestate spiricali

Expanded text:
zandi, praedicandi, ligandi, solvendi, una quodammodo sit dignitas, pontificibus tamen Ecclesias dedicandi, ordines faciendi, manus imponendi, sacri chrismatis coOrdo autem alius est in potestate terrena vel saeculari, et alius in potestate
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽẜ adĩpngnatõm. Tunsio pectoris ꝯpuctõm
cordis sigͥrat. pectus tundit᷑. ut cogitacões nane
⁊ desidi̾a pͣna decorde pellant᷑. Inclinatio cꝯpitis
genuũ inc̾natio siuc ꝓstratio hñilitatẽ ⁊ reu̾entiã
siue ⁊̃ uenie postulacom̃ sigͥcãt. expãsio manuũ

Expanded text:
secundum ad impugnationem. Tunsio pectoris compunctionem cordis designat. Pectus tunditur, ut cogitationes vanae et desideria prava de corde pellantur. Inclinatio capitis, genuum curvatio, sive prostratio, humilitatem et reverentiam, sive etiam veniae postulationem significant. Expansio man
Abbreviated transcription (Latin):
⁊suetudo ut in dnĩca que ꝓ xiã est ante
sollẽpnitatẽ paschałc rami palmaꝵ ⁊ frõdes ar¬
boꝵ bñdicant᷑. ⁊ pp portandi distribũat᷑ ĩ figã
eoꝵ qui dño ihũ codẽ dicihosolimã ascendenti
cũ ramis palmax ⁊ frondil arboꝵ uirẽtib cã¬
tantes ⁊ laudantes occ᷑iert̃. Inqͦ nõ solũ nob̾id

Expanded text:
consuetudo ut in Dominica quae proxima est ante solemnitatem paschalem, rami palmarum et frondes arborum benedicantur, et populo portandi distribuantur, in figuram eorum qui Domino Jesu eodem die Jerosolymam ascendenti cum ramis palmarum et frondibus arborum virentibus cantantes et laudantes occurrerunt . In quo non solum nobis
Abbreviated transcription (Latin):
amara cũ sciã indulcedinẽ u̾tit᷑. atꝙꝑ illusiones ⁊
ifestaroes demnonũ ampliꝰ ei nõ dnãnt᷑. sos itaq su¬
p̃dcãm istitucom secuti ꝑ singłos dies domituros
sal ⁊ aq̃ sił mistendo bñdins ut hac aspersiõe fi¬
deles ⁊ h̃itacula fideliũ ⁊tra spiritales neqͥcias mnu¬
niamꝰ¬

Expanded text:
laesiones et infestationes daemonum amplius ei non dominantur. Nos itaque supradictam institutionem secuti, per singulos dies dominicos sal et aquam simul miscendo benedicimus, ut hac aspersione fideles et habitacula fidelium contra spirituales nequitias muniam
Abbreviated transcription (Latin):
argentoe a dño dudiles si̾ p̃cipiũt᷑ qͥbus
młatudo pͥpͥ ⁊uocari debuiss. Ad siłitudinẽ haꝵ
tubaꝵ signaex metallo cris ĩ eccã ftã sũt ad corda
Ad bona eleuat᷑. funẽ deoesũ trahit quieadẽ docẽe
ꝙͣ ĩ mabis p̾ssus iaceat aguoscr. Iste aptue pp̃
d̾i ĩ unũ ⁊uocare qui ⁊ eleuatus oꝑe exͣ bomtatr
ostendit. ⁊ inchnatus hm̃ilitate ĩfirmitatẽ suã ua̾¬
cit̾ agnoscit. Signauͦ exoͣngłica durabiliora st̃r ⁊
nõ cessabit.

Expanded text:
eae a Domino ductiles fieri praecipiuntur quibus multitudo populi convocari debuisset. Ad similitudinem harum tubarum signa ex metallo aeris in Ecclesia facta sunt ad corda ad bona elevatur. Funem deorsum trahit qui eadem docente quantum in malis pressus jaceat agnoscit. Iste aptus est populum Dei in unum convocare, qui et elevatus opere exempla bonitatis ostendit, et inclinatus humilitate infirmitatem suam veraciter agnoscit. Signa ergo evangelica durabiliora sunt, enon cessabit.
Abbreviated transcription (Latin):
petitũ carnalẽ c̾t̾a mesura tẽꝑaũi. quatoꝰ ei ad fo¬
mẽtũ ⁊ panca suffic̾e pomisset.⁊ ad sacietatem
modica. Itaꝙ ꝓuidentia carius. nõ tamlabor ꝙͣ
oblectam̃tũ ⁊ excitatio futã foret si hõ iusticiã temi¬
iss. S qi sp̃t supea se elatus appetitũ suũ rtitra m̃¬

Expanded text:
petitum carnalem certa mensura temperavit; quatenus ei ad fomentum et pauca sufficere possent, et ad satietatem modica. Itaque prudentia carnis tam labor quam oblectamentum et exercitatio futura foret si homo justitiam tenuisset. Sed quia spiritus supra elatus appetitum suum intra me
Abbreviated transcription (Latin):
qr nõ a sũmo corruit nõ ẽ posius ĩ inio. s ĩ me¬
dio collocatus ut ei locus ẽẽt qͦ ascend̾e ps ꝑ mi¬
tũ iusticie. uł descend̾e ꝑ reatũ cislpe.

Expanded text:
quia non a summo corruit, non est positus in imo, sed in medio collocatus, ut ei locus esset quo ascendere posset per meritum justitiae, vel descendere per reatum culpae.
Abbreviated transcription (Latin):
qꝰ in eo remun̾aret᷑ hõ siue adpenã si alt̾m .i. appe¬
titũ iusti desere̾t. sũ ad głam si cundẽ appetitũ .s. iusti
retine̾t. In appetitu gͥ iusti d̾s mĩtũ hoĩs ꝯstituit.
ĩappetituñ ⁊ modi p̃miũ. ꝓpt̾e̾a appetitũ ustiso¬
tũ ẽẽ nõ potuit. Post hos duos apꝑpetꝰ. duo esft̃s

Expanded text:
r homo sive ad poenam, si alterum, id est appetitum justi desereret, sive ad gloriam, si eumdem appetitum, scilicet justi, retineret. In appetitu justi Deus meritum hominis constituit; in appetitu vero commodi praemium. Propterea appetitum justi soitum esse non potuit. Post h
Abbreviated transcription (Latin):
potũ ad frandẽ se auertitut dolo hoĩan
supplãtaret. ꝙ̃ uͥtute suꝑare nõ pꝰs. sle aũt fraus
illiꝰ oĩo nlła eẽt si nimis manifesta cẽt. ĩ ꝓpͥa
forma ueĩre nõ debuit ne manifeste ꝯgnosc̾e̾t᷑
⁊ nullatenꝰ reciꝑet᷑ Itm̾ nenimis molenta eẽ
fraus eiꝰ si pesus occultaret᷑. ⁊ hõ sił sid̾s cũ tal

Expanded text:
potuit ad fraudem se convertit, ut dolo hominem supplantaret quem virtute superare non posset. Ne autem fraus illius omnino nulla esset, si nimis manifestaretur; in propria forma venire non debuit, ne manifeste cognosceretur, et nullatenus reciperetur. Iterum ne nimis violenta esset ejus fraus si prorsus occultaretur et ho
Abbreviated transcription (Latin):
retento uniꝰ t alt̾i̾us esfcm̃a retun̾et. s ho solũ qd̃
potũ fecit. ⁊ qr appentũ iusti spontedereliqͥt. idcir¬
mẽtũ głe fuiss ĩ iusticia ꝑseua̾nti nõ pꝰse ab amo¬
re ⁊ desidi̾o h̃ni boni tepesc̾e. ita curaulus misi̾e
est ab appetitu boni nõ posse sese qͣuis ĩ adipisti
neq̃at cohib̾e̾.¬

Expanded text:
retento, unius et alterius effectum retineret. Sed homo solum quod potuit fecit; et quia appetitum justi sponte dereliquit, idcirmentum gloriae fuisset in justitia perseveranti non posse ab amore habito boni tepescere, ita modo cumulus miseriae est ab appetitu boni non posse se quamvis illud adipisci nequeat cohibe
Abbreviated transcription (Latin):
potuit ut dubietatẽ tole̾t qõis. excepto eo solo
dẽ. S nos si occulta d̾i iudicta rõe ⁊p̃hend̾e nõ p̾sumꝰ
tsi ꝓ soluendis dubiis. dubia alia assere̾ nõ debemꝰ
Qucrit᷑ tũ si aĩe ex traduce nõ sũt. quõ pccõ parẽtũ
nẽ a pẽe ĩ filliũ trãscendit. Si gͦ sola caro seminat᷑ ꝑ
salam utiꝙ carnẽ pccm̃ origi ͤ iraducit᷑. Qd siu̾n¬

Expanded text:
potuit ut dubietatem tolleret quaestionis, excepto eo solo dicitur. Sed nos si occulta Dei judicia ratione comprehendere non possumus, tamen pro solvendis dubiis dubia alia asserere non debemus. Quaeritur tamen si animae ex traduce non sunt, quomodo peccato parentum nem a patre in filium transit. Si ergo sola caro seminatur, per solam utique carnem peccatum originale traducitur. Quod si
Abbreviated transcription (Latin):
qma in unitatis sue simplicitate ĩ d̾ĩdue sꝑ cõ¬
dũẽ ex eo aquo ꝓpagand̾ ẽ prs sumiꝰ nõ pt̃t
nͥ totũ trasierit. Qd̾ gͦ unũ est int̾ duo sitotũ¬
caro ex carne. dicãt quõ simplex illa stĩa aũ tota
ĩgignẽte remaneat. siingenitũ tr̃asierit. aut to¬
raingenitũ traseat si ĩ gignẽte remãsit̾. ⁊ͥ focte õs¬

Expanded text:
m in unitatis suae simplicitate individue semper condum est ex eo a quo propagandum est pars sumi non potest nisi totum transierit. Quod ergo unum estcaro ex carne, dicant quomodo simplex illa substantia aut tota in gignente remaneat si in genitum transierit, aut tota in genitum transeat si in gignente remanserit. Nisi forte o
Abbreviated transcription (Latin):
re uale̾t. Tria gͦ ħ ĩ reꝑatõe hõis pͦ loco ꝯ sidada
occurr̃t. tẽpus. locus. remediũ. Tp̃t est p̃sẽs ui¬
ta. ab micio nũidi us ad finẽ scłi. Locus ẽ mũd̾
iste. Remediũ intrib ⁊stat. ĩ fide. ĩ satram̃tis. in
oꝑib bonis. Tpt̃ longũ ne imꝑatus p̃octupe¬
t᷑. Locus asper ut p̃naricatoe castigetur. Remediũ
⁊ sũmũ bonũ. unus in quo est sũmũ ⁊ solũ
bonũ ⁊ nõ sũmũ. alt̾ suꝑͣ imũ. ĩ quo est solũ ma¬
lũ s nõ sũmũ. In medio unus in qͦ est ⁊ bonũ ⁊

Expanded text:
re valeret. Tria ergo hic in reparatione hominis primo loco consideranda occurrunt: tempus, locus, remedium. Tempus est praesens vita ab initio mundi usque ad finem saeculi. Locus est mundus iste. Remedium in tribus constat: in fide, in sacramentis, in operibus bonis. Tempus longum, ne imparatus praeoccupetur. Locus asper, ut praevaricator castigetur. Remedium t summum bonum. Unus in quo est solum malum et bonum, sed non summum. Alter supra imum in quo est solum malum, sed non sum
Abbreviated transcription (Latin):
ũ illud cũqͦ ab illo traducto uniu̾si oriũt᷑ qͥ
ab illo ꝑ carius ꝓpagõnẽ traducunt᷑. H aũt
duo mala in pͦ quidẽ ꝑente pena fuerũt p̃ced̾e¬
tis culpe. ⁊ culpa sił actuał. In nob aũt culpa
sb̵sequentis pene. ⁊ culpa sit ⁊ pene orginat.

Expanded text:
um illud cum quo ab illo traducto universi oriuntur, qui ab illo per carnis propagationem traducuntur. Hoc autem duo mala in primo quidem parente poena fuerunt praecedentis culpae et culpa actualis; in nobis autem culpa subsequentis
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃t p̃sidebat carni. ⁊ ip̃a caro uim̃tũ sp̃c erat. ꝓpt̾a
ad sessorẽ ꝑtinebat uͥ ium̃to suo pabulũ ꝓuid̾et ne
ter pabulum ⁊̃ freno ⁊ calcarib ncc̃e hc̃. freno qͥdẽ
ut furentẽ ⁊ p̃cipitẽ a malo cohibeat. Calcaribuᷤ
aũt ut ad bonũ faciend̾ excitet pͥmũ. Tũt gͦ solũ
pabulũ ministrãs. sine freno ⁊ calcarib suauiter

Expanded text:
sidebat carni, et ipsa caro jumentum spiritus erat. Propterea ad sessorem pertinebat ut jumento suo pabulum provideret ne aeter pabulum, et freno et calcaribus opus habet. Freno quidem ut ferventem, et praecipitem a malo cohibeat; calcaribus autem ut ad bonum faciendum excitet pigrum. Tunc ergo solum pabulum ministrans sine freno et calcari
Abbreviated transcription (Latin):
iniqͥtatẽ pr̃is ⁊ c̾. ut nũꝙͣ pcc̃a aliena noceãt
fua̾t. patres comederãt uuã acerbã ⁊ dentes filioꝵ
obstupescũt oppositũ sit illd̾. filiꝰ nõ portab̾ iniqͥ.¬
et᷑ ncc̃e est ut sim priori sententia p̃cedentiũ pa¬
trũ ꝑcc̃a ad sb̃seq̃tes filios transire signatũ acci¬
pimꝰ ĩ sb̃sequenti affcrciõe suo quẽꝙ pcc̃o teneri
n p̾cedẽtiũ pccã pẽm ad sb̃seq̃tes filios re¬
est qd̃ pcc̃a pẽm actualia ad filios nõ tr̃aseũt.
ead̾e corruptõe scĩatũ ad postitatẽ ꝑtrasit. ꝙ in
ip̃a pͣ radice sua naͣm huam corruptã infecit.

Expanded text:
iniquitatem filii, ut nunquam peccata aliena noceant od dictum fuerat: Patres comederunt uvam acerbam et dentes filiorum obstupescunt , oppositum sit: Filius non portabit iniqetur . Necesse est ut si in priori sententia praecedentium patrum peccata ad subsequentes filios transire significatum accipimus, in subsequenti assertione suo quemque peccato teneri, neque praecedentia peccata patrum ad subsequentes filios retat quod peccata patrum actualia ad filios non transeunt, eadem corruptione seminatur ad posteritatem pertransit, qua in prima radice sua naturam humanam corruptam infecit.
Abbreviated transcription (Latin):
illi poccatum ẽ ⁊ inusticia ⁊ culpa ex qͣ turpis ei¬
apparet. ⁊ rep̃hensibił ⁊ digna rep̃hensiõe quia
non habet formã suam. nec decorẽ nͨ pulchͥtu¬
dinẽ ꝑ qͣ amari debuiss ⁊ adduci ĩ glonam.
uia gͥ hõ aꝑpetitl̃i iusti deseñs
peccaũ in retento appetitu ꝯmodi punitꝰ
c̃. flam ⁊ ille ꝑꝑea sic datus est. ũ inseꝑabiłr̾ ir̃ali

Expanded text:
peccatum est et injustitia et culpa, ex qua turpis apparet et reprehensibilis et digna reprobatione, quia non habet formam suam, nec decorem nec pulchritudinem pro qua amari debuisset et adduci ad gloriam.uia ergo homo appetitum justi deserens peccavit, in retento appetitu commodi punitus est. Nam et ille propterea sic datus est ut inseparabili
Abbreviated transcription (Latin):
se delc̃ata est in ꝓmissiõe. postinod̾ stulte assen¬
sũ p̃buit in ꝑsu̾asione. ꝑrimũ enĩ ꝓmissã excel¬
lentiã ꝑ suꝑbiã apꝑetiit. deinde ꝓ mustã hñdãciã
⁊ quał talem excellentiam decebat. ꝑ auariciam
ꝯcupiuit. Postremo ut ħ duo ꝓ noto obtinere
merẽt᷑. cibũ uetitũ gule uicio corrupta. gusta¬
re ⁊sensit. prim̃ qͥdem ꝯ scnsit pp̃ alia que dilex¬

Expanded text:
e, postmodum stultum assensum praebuit in persuasione. Primum enim promissam excellentiam per superbiam appetiit; deinde promissam abundantiam et qualis talem excellentiam decebat per avaritiam concupivit. Postremo ut haec duo pro voto obtinere mereretur cibum vetitum gulae vitio corrupta gustare consensit. Primum quidem consensit propter alia quae dilex
Abbreviated transcription (Latin):
locus est infirmatoꝵ maloꝵ. ⁊ disciplinã iere¬
cuꝑabiłr dese̾ntiũ. ⁊ idõ iͥ solũ ⁊ sũmũ malũ in¬
bonũ sił ꝯsistunt. mundus est locus errãnũ et
reꝑandoꝵ ⁊ sc̾o sĩt ⁊ bonũ ⁊ malũ ĩ eoordina¬
tũ est. ui ꝑ bonũ qͥdẽ ⁊solationẽ accipiãt. ꝑ ma

Expanded text:
 disciplinam irrecuperabiliter deserentium; et ideo ibi solum et summum malum bonum consistit. Mundus est locus errantium et reparandorum; et ideo simul bonum et malum in eo ordinatum est, ut per bonum quidem consolationem accip