comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uolũtatis est hõim: ñ oꝑis d̾i. Neꝙ enĩ ad hoc eos cõpel¬
lit ant aduiuat d̾s. precedit gͦ ĩ uolũtate hõis appeti¬
hõ sũ difficultate noluisset. Sequutũ est ã ex debita iusta
pena tale uitiũ: ut iam molestũ eẽt obedire iusticie. Qd̾̃
uitiũ nͥ adiuuãte gr̃a suꝑetur. ad iusticiã nemo cõuerti¬

Expanded text:
uoluntatis est hominum, non operis dei; neque enim ad hoc eos conpellit aut adiuuat deus. praecedit ergo in uoluntate hominis adpetihomo, sine difficultate noluisset; secutum est autem ex debita iusta poena tale uitium, ut iam molestum esset oboedire iustitiae. quod uitium nisi adiuuante gratia superetur, ad iustitiam nemo conuerti
Abbreviated transcription (Latin):
cit: ꝓp̾e uolũtatis est. Deletis peccatis dibus soluco etiam re.
alicita consentietib nͭ oĩo nocitura. donet absorbeat᷑ mor̾i
nictoria. ⁊ pace ꝑftã nichil qd̃ iũcat᷑ exutat. Consentientes
tur. ad scõan mortẽ dapnatõnẽ q ꝑducit. S libera nos
a malo. Manet malũ ĩ carne nr̃a: ñ natura ĩ qua diui¬
uitꝰ ereatus est hõ. s uitio quo uolũtate ꝓ lapsus est. uͥ
amissis urib ñ ea qua uulneratꝰ est facilitate uolũcatis

Expanded text:
iae uoluntatis est; deletis peccatis omnibus, soluto etiam reatinlicita consentientibus nihil omnino nocitura, donec absorbeatur mors in uictoriam et pace perfecta nihil quod uincatur existat. consentientes tur, ad secundam mortem damnationemque perducit. propter a malo. manet enim malum in carne nostra non natura, in qua diuinitus creatus est homo, sed uitio, quo uoluntate prolapsus est, ubi amissis uiribus non ea qua uulneratus est uoluntatis facilitate
Abbreviated transcription (Latin):
Dicit apłs ũ est potestas nisi a d̾o. Nusꝗͣ ã legimꝰ in scĩs
scͥpturis: nõ est uolũtas nisi a d̾o. Et recte ñ scͥptũ est:
qr uerũ ñ est. Alioqͥn etiam peccatoꝵ qd̾ absit auctor
est d̾s. si ñ est uolũtas nͥ ab illo: qm̃ mala uolũtas iã
sola pecãn est. etiã si desit effc̃s: id est siñ habeat po¬
testatẽ. Porro cũ uolũtas mala potestatẽ accipit ĩple¬
re qd̾ intendit: ex iudicio d̾i uenit. apud quẽ ñ est in¬
iquitas. Punit etiã isto mͦi. Nec id̾o ĩiuste. qr octulte.
Ceterũ miqus puniri se ignorat: nͥ eũ maĩfesto sup¬
plicio senserit nolens. qͣtũ malũ sit qd̾ perpetrauit
uolens. Hoc ÷ qd̾ de ͥbusdã apłc ait. Tradidit ilos d̾t
ĩ cõcupiscẽtias cordis illoꝵ: ut faciant q̃ ñ cõueniunt.
hiuic ⁊ dñs pilato. N õ hrẽs inquit ĩ me potestatẽ: nisi
daca eẽt tͥ desuꝑ. S cũ potestas datur: si necessitas un

Expanded text:
 in sanctis scripturis: non est uoluntas nisi a deo\'. et recte non scriptum est, quia uerum 11011 est; alioquin etiam peccatorum — quod absit! — auctor est deus, si non est uoluntas nisi ab illo, quoniam mala uoluntas iam sola peccatum est, etiam si desit effectus, id est si non habeat potestatem. porro cum uoluntas mala potestatem accipit inplere quo intenditur, ex iudicio dei uenit, apud quem non est iniquitas. punit enim etiam isto modo nec ideo iniuste, quia occulte. ceterum iniquus puniri se ignorat. nisi cum manifesto supplicio senserit nolens, quantum mali sit quod perpetrauit uolens. hoc est quod de quibusdam apostolus ait: tradidit illos deus in concupiscentias cordis illorum, ut faciant quae non conueniunt. hinc et dominus Pilato: non haberes, inquit, in me potestatem, nisi da
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑditõne longe aberit. ⁊ nichil falsi ex eiꝰ ore ꝓcedit tã sibi
clausũ deputat. si ad subueniendũ hõi ꝑ mẽdaciũ quã si
ꝑ stubpr ũ trasire cogatiir. et pat exaudit or ant̃c ut ualeat
sñ mẽdacio sb̾uenire. cui uult pat᷑ ip̃e cꝰ ĩscrutabilia sc̃
uidicia subueniri. Talis gͥ filiꝰ ita obseruat a mẽdacio ll¬
cut a ꝑ ẽco. ⁊ sã ⁊ aliqũ mendacii nonien ꝓ pecc̃i noĩe porui.¬
tur. Unde iisꝰ est. om̃is hõ mendax .i. pettãs ⁊lut gͦ cauẽ.
da mẽdatia recte agendo. aut cõfitenda sc̃ penitendo: nõ
a cũ habũdatent infelicit᷑ uiuendo. augenda st̃ ⁊⁊ docendo.
q eligat qui hoc putat uude subueniat ꝑiclitanti hõĩ ad
quã libet salutẽ qͣlacũꝙ mendacia. dũ tñ ⁊ apud tales ob.¬
tincamꝰ nulla cã nos ad peierandũ ⁊ blasphemãdũ oporte.¬
re ꝑ duci. Ista salce scelera uel apliora stupris. uel certe ñ

Expanded text:
rditione longe aberit, et nihil falsi ex eius ore procedit, tam sibi rditione longe aberit, et nihil falsi ex eius ore procedit, tam sibi clausum deputat, si ad subueniendum homini per mendacium quam si per stuprum transire cogatur. et pater exaudit orantem, ut ualeat sine mendacio subuenire, cui uult pater ipse, cuius inscrutabilia sunt iudicia, subueniri. talis igitur filius ita obseruat a mendacio, sicut a peccato. nam et aliquando mendacii nomen pro peccati nomine ponitur. unde illud est: oda mendacia recte agendo aut confitenda sunt paenitendo; non autem, cum abundent infeliciter uiuendo, augenda sunt et docendo. sed eligat qui hoc putat, unde subueniat periclitanti homini, ad quamlibet salutem qualiacumque mendacia, dum tamen et apud tales obtineamus nulla causa nos ad peierandum et blasphemandum oportere perduci. ista saltem scelera uel ampliora stupris uel certe non
Abbreviated transcription (Latin):
tas ut hõ baptiret᷑ eẽ mẽtiendũ. si ñ uibet castitas ut hõ
baptiret᷑ ec mechãdũ: Cur ã hoc ñ iubet castitas. uͥ qͥa
hoc ñ docet ueritas: Si gͦ nͥ qd̾ docet ueritas facere ñ de¬
bemꝰ. cũ ueritas doceat n ꝓpt̃ hoĩem baptizandũ facere qd̾
ꝯiiũ est castitati: qͦ mͦ nos docebit facere ꝓpt̾ hoĩem bapti¬
randũ qd̾ ip̃i est ꝯͣriũ ueritati: s sicut oculi.adintuen¬
dũ soleni parũ firmi. ea tñ qua ea solc illustrãt᷑ libent᷑ in¬
tuent᷑  sic aie iam ualentes delectari pulchritudine casti¬
tatis. ñ tũ cõtuiuo ꝑ seip̃am cõsiderare ueritatẽ. unde
lucet castitas possũt: ut cũ uentũ fuerit ad aliqͥd facien.¬
dũ qd̾ adũsũ est ueritati ita refugiant ⁊ exhorreant. q̃ ad¬
modũ refugĩt ⁊ ex horrẽt. si faciendũ aliqͥo proponat᷑ qd̾
adusũ est casticati. Ille ã filiꝰ qͥ uerbũ suscipiens longe a¬

Expanded text:
tas, ut homo baptizetur, esse mentiendum, si non iubet castitas, ut homo tas, ut homo baptizetur, esse mentiendum, si non iubet castitas, ut homo baptizetur, esse moechandum? cur autem hoc non iubet castitas, nisi quia hoc non docet ueritas? si ergo nisi quod ueritas docet, facere non debemus, cum ueritas doceat nec propter hominem baptizandum facere quod contrarium est castitati, quomodo nos docebit facere propter hominem baptizandum, quod ipsi est contrarium ueritati? sed sicut oculi ad intuendum solem parum firmi ea tamen, quae a sole inlustrantur, libenter intuentur, sic animae iam ualentes delectari pulchritudine castitatis non tamen continuo per se ipsam considerare ueritatem, unde lucet castitas, possunt, ut cum uentum fuerit ad aliquid faciendum quod aduersum est ueritati, ita refugiant et exhorreant, quemadmodum refugiunt et exhorrent, si faciendum aliquid proponatur quod aduersum est castitati. ille autem filius, qui uerbum suscipiens a pe
Abbreviated transcription (Latin):
si alit̾ nõ potest depellendũ eẽ clamatur: uelut si qͥsꝗͣ
baptizandꝰ ĩ potestate sit ĩpioꝵ atq infideliũ cõstitut᷑.
ad quẽ ꝑueniri ñ possit. ut lauachro regeneratõis ablu¬
atur. uͥ deceptis mentiendo custodibus. Ad hoc ĩuidiͦssimo
clamore quo cogim᷑. ñ pro cuiꝰ ꝗͣ opib uel honorib ĩ hoc secło
trãscurrẽtib. ñ ꝓ ip̃a hꝰ temporis uita sed ꝓ et̾na hõis salute mẽ.¬
tiri: quo cõfugiam nͥ ad te ueritas: Et mͥ absce ꝓponit᷑ casti¬
tas. Cur enĩ si custodes isti ut nos ad baptirandũ hoĩem am¬
mittant. strupro illici possc̃. ñ faciamꝰ qͣria castitati. Et si mẽ¬
tiendo decipi posst̃ facimꝰ ꝯͣria ueritati. cũ ꝓculdubio nulli
eẽt fidelit̾ amabilis castitas si ñ eam perciperet ueritas:
prouide ut ꝑueniat᷑ ad hoĩem baptitandũ fallant᷑ mẽti¬
endo custodes. si. hoc iubet ueritas: sed qͦm̃ iubeat ueri¬

Expanded text:
si aliter non potest, depellendum esse clamatur: uelut si quisquam si aliter non potest, depellendum esse clamatur: uelut si quisquam baptizandus in potestate sit inpiorum atque infidelium constitutus, ad quem perueniri non possit, ut lauacro regenerationis abluatur, nisi deceptis mentiendo custodibus. ab hoc inuidiosissimo clamore, quo cogimur non pro cuiusquam opibus uel honoribus in hoc saeculo transcurrentibus, non pro ipsa huius temporis uita, sed pro aeterna hominis salute mentiri, quo confugiam, nisi ad te, ueritas? et mihi abs te proponitur castitas. cur enim si custodes isti, ut nos ad baptizandum hominem admittant, stupro inlici possunt, non facimus contraria castitati et, si mendacio decipi possunt, facimus contraria ueritati? cum procul dubio nulli esset fideliter amabilis castitas, si non eam praeciperet ueritas. proinde ut perueniatur ad hominem baptizandum, fallantur mentiendo custodes, si hoc iubet ueritas. sed quomodo iubeat ueri
Abbreviated transcription (Latin):
ta enĩ scd̾m ueniam relaxant᷑ ĩ firmitati: ꝗͣuis sincerissi¬
me neqͣqmͣ placeant ueritati. Dicat gͦ hoc qͥsqͥs ñ meru
sus oportet obtendi. cur debeat pcierari: uel qd est exe¬
crabiliꝰ cur deus debeat blasphemari. Ideo ã peiꝰ est blas.¬
phemare ꝗͣ peierare: qm̃ peierãdo false rei adhibetur
testis deus. blasphemãdo ã de ip̃o falsa dicũtur do. Tan¬
to est ã qͥsꝙ ĩ excusabiliꝰ siue ꝑiurꝰ siue blasphemꝰ ꝙ̃o
magis ea q̃ pcierado uł blasphemãdo asserũt. fassa noue¬
rũt eẽ uel credũt. Quisqͥs itaq dicit ꝓ periclitantis hoĩs
salute tẽꝑali uel uita ẽẽ mentiendũ nimis ip̃e ab itiuere
ex orbitat et̃ne salutis ⁊ uite: si dicit in ea cã etiã iurã¬
dũ ꝑ dm̃. uel etiã blasphemãdũ dm̃. Sed aliqñ nobis
ip̃ius qͦq salutis et̾ne ꝑiculũ apponit᷑. qd̾ nr̃o mendacio

Expanded text:
ta enim secundum ueniam relaxantur infirmitati, quamuis sincerissita enim secundum ueniam relaxantur infirmitati, quamuis sincerissimae nequaquam placeant ueritati. dicat hoc quisquis non metuisus oportet obtendi, cur debeat peierari uel, quod est execrabilius, cur deus debeat blasphemari. non enim quiaphemare quam peierare, quoniam peierando falsae rei adhibetur testis deus, blasphemando autem de ipso falsa dicuntur deo. tanto est autem quisque inexcusabilior siue periurus siue blasphemus, quanto magis ea, quae peierando uel blasphemando asserunt, falsa nouerunt esse uel credunt. quisquis itaque dicit pro periclitantis hominis temporali salute uel uita esse mentiendum, nimis ipse ab itinere exorbitat aeternae salutis et uitae, si dicit in ea causa etiam iurandum per deum uel etiam blasphemandum deum. Sed aliquando nobis ipsius quoque salutis aeternae periculum opponitur, quod nostro mendacio,
Abbreviated transcription (Latin):
ue aliud grauius admittat ᷑: ñ ex regula ueritatis. sed
ex sua qͥsq cupiditate atꝙ cõsuetudine mẽtit᷑. malũ
et id putat grauiꝰ qd̃ ipẽ ãpliꝰ exhorrescit. ñ qd ãpliꝰ
reuera fugiendũ est. hoc totũ ab amoris ꝑu̾sitate gi¬
guit᷑ uitiũ. Cũ enĩ due sĩt uite nr̃e. una sempit̾na
q̃ diuinitꝰ ꝓnuttit᷑ altera tẽporalis in ꝗͣ nc̃ sumꝰ. cũ qͥsgi
istã tẽporalẽ ãpliꝰ diligere ceperit ꝗͣ illã sẽpit̾nã. ꝓpt̾ hãc
qua diligit putat ẽe oĩa facienda. nec ulla estimat gra¬
uiora peetata: ꝗͣ que huic uite facũt ĩiuiriã. Et uł ei ĩ
cõmoditatis aliqͥd iniq ⁊ illicite auferũt. aut eam pe¬
uitꝰ illata morte adimũt. Itaq fures ⁊ raptores. ⁊ cõtu¬
meliosos. ⁊ tortores. ⁊ ĩterfectores magis oderũt ꝗͣ lasci¬
uos. ebriosos. luxuriosos: si nulli molesti st̃. Nõ eiũ ĩcelli¬
gũt aut oĩo curãt. qd isti d̾o facĩt ĩ iuriã. ñ ĩ illiꝰ qͥdem

Expanded text:
ne aliud grauius admittatur, non ex regula ueritatis, sed ex sua quisque cupiditate atque consuetudine metitur malum et id putat grauius, quod ipse amplius exhorrescit, non quod amplius reuera fugiendum est. hoc totum ab amoris peruersitate gignitur uitium. cum enim duae sint uitae nostrae: una sempiterna, quae diuinitus promittitur, altera temporalis, in qua nunc sumus, cum quisque istam temporalem amplius diligere coeperit quam illam sempiternam, propter hanc, quam diligit. putat esse omnia facienda nec ulla aestimat grauiora peccata, quam quae huic uitae faciunt iniuriam et uel ei commoditatis aliquid inique et inlicite auferunt aut eam penitus inlata morte adimunt. itaque fures et raptores et contumeliosos et tortores atque interfectores magis oderunt quam lasciuos, ebriosos, luxuriosos, si nulli molesti sunt. non enim intellegunt aut omnino curant, quod isti deo faciant iniuriam non quidem
Abbreviated transcription (Latin):
cte dici ꝑuulos sñ baptismo de corpore exeũtes ĩ dãpuia.¬
tõne sũi micissima futuros. Multũ ã fallit ⁊ fallit᷑. qͥ
ñ obediens d̾o. tc̃ eiꝰ corpꝰ qͣnis eẽt animale ⁊ mortale gͤ¬
tiam ꝑdidit: qua eiꝰ aĩe oĩ exꝑte obediebat. Tunc ille ex¬
titit bestialis motꝰ pudendis hõibus: qut ĩ sua erubuit
nuditate. Tunc etiã morbo qͦdã ex repentina ⁊ pestife.¬
ra corruptõe cõcepto. factũ ĩ illis est: ut illa ĩ qua creati
sũt stabilitate etatis amissa. ꝑ mutabilicates etatũ irẽt
ĩ mort̃ẽ. Quauis g annos młtos postea uicerĩt: llo tã¬

Expanded text:
cte dici parvulos sine baptismo de corpore exeuntes in damnatione omnium mitissima futuros. Multum autem fallit et fallitur, qui non oboediens deo, tunc eius corpus, quamuis esset animale ac mortale, gratiam perdidit, quaeius animae omni ex parte oboediebat; tunc ille extitit bestialis motus pudendus hominibus, quem in sua erubuit nuditate; tunc etiam morbo quodam ex repentina et pestifera corruptione concepto factum in illis est, ut illa in qua creati sunt stabilitate aetatis amissa per mutabilita est aetatum irent in mortem. quamuis ergo annos multos postea uixerint, illo ta
Abbreviated transcription (Latin):
illa cõmirtere: Nã si aliqͥs ad stuprũ q̃rat᷑ qͥ possit oc¬
culcari mẽdatio: quis audet dicere nec tũc ẽẽ m̃tien¬
dũ: At si tali medatio possit latere. qd̾ alteriꝰ famã
ledat eiꝰ ĩmũdicia falso crimine ad quã paciendã ille
q̃rit᷑. Canꝗͣ si dicat᷑ q̃renti noĩato aliqͦ casto uiro acq
ad huiꝰmodi flagitiis alieno: uade ad illũ ⁊ sepe tͥ ꝓcu¬
rabit qͦ libentiꝰ utaris. Nonit enĩ tales ⁊ diligit: atq
ita iste ab eo quẽ q̃rebat posset auerti. Nescio utrũ alte¬
rius fama mẽdatio iolanda sit. ne alteriꝰ corpꝰ aliena libi¬
dine uioletur Etͦ oĩo siꝗͣ pro aliqͦ mẽtiendũ est eo mẽ¬
tiori auferẽdus est: ut alat᷑ ĩ firmior. Nec ĩnocẽs ĩui¬
tus uirgis cedcudus est ne aliꝰ occidat᷑. Adoctͥna reli

Expanded text:
illam pati. nam si aliquis ad stuprum quaeratur, qui possit occultari mendacio, quia audet dicere nec tunc esse mentiendum? at si tali mendacio possit latere, quod alterius famam laedat eius inmunditiae falso crimine, ad quam patiendam ille quaeritur — tamquam si dicatur quaerenti nominato aliquo casto uiro atque ab huius modi flagitiis alieno: uade ad illum, et ipse tibi procurabit, quo libentius utaris, nouit enim tales et diligit, atque ita iste ab eo, quem quaerebat, posset auerti — nescio utrum alterius fama mendacio uiolanda sit, ne alterius corpus aliena libidine uioletur. et omnino numquam pro aliquo mentiendum est eo menamuis ualentiori, auferendus est, ut alatur infirmior, nec innocens inuitus uirgis caedendus est, ne alius occidatur. plane, si ueli
Abbreviated transcription (Latin):
statũ quo sũ defectu eẽt annoꝵ. tẽpore qͦ d̾c uellet a morta¬
litate ad ĩmortalitatẽ sñ media morte uenturus: Sic eña
ħ ip̃a caro quã ñc hm̃s. ñ id̾o ñ est uuluerabilis ꝙ ñ est nt¬
cesbe ut ulneretur: sic illa ñ id̾o ñ fuit mortalis q ñ fuit
necesse ut moreretur. Calem puto habit uduiẽ adhuc i cor¬
pore mor animali acq incetałi. etiã alus qͥ sñ morte hĩc trãs.¬
lati st̃ fuisse cõcessam. Neq enĩ euoch ⁊ helyas ꝑ tã longã

Expanded text:
statum, quo sine defectu esset annosus, tempore quo deus uellet a mortalitate ad inmortalitatem sine media morte uenturus? sicut enim haec ipsa caro quam nunc habemus non ideo non est uulnerabilis, quia non est necesse ut uulneretur, sic illa non ideo non fuit mortalis, quia non erat necesse ut moreretur. talem puto habitudinem adhuc in corpore animali atque mortali etiam illis, qui sine morte hinc translati sunt, fuis
Abbreviated transcription (Latin):
ne sumꝰ ĩ gemiscimꝰ grauati: in quo nolumꝰ expoliari s suꝑ¬
uestiri: ut absorbeatur qd mortale est a uita. Proinde si nõ
peccasset adam. ñ erat expoliandus corpore sed suꝑuestiendꝰ
ĩmortalitate ⁊ ĩcorruptõne. ut absorberet᷑ mortale a uita. id
est ab aĩali ĩ spũale trãsiret. Neq enĩ metuendũ fuit ne for¬
te si diutius hic uiueret ĩ corpore animali. senectute graua
retur: ⁊ paulatĩ ueterascendo ꝑueuiret ad mortẽ. Si enim
d̾s isrłitar̃ uestimẽtis ⁊ calciamentis p̃stitit. qd̾ ꝑ tot annos

Expanded text:
ne ingemescimus grauati, in quo nolumus expoliari, sed superuestiri, ut absorbeatur mortale a uita. proinde si non peccasset Adam, non erat expoliandus corpore, sed superuestiendus inmortalitate et incorruptione, ut absorberetur mortale a uita, id est ab animali in spiritale transiret. Neque enim metuendum fuit, ne forte, si diutius hic uiueret in corpore aretur, et paulatim veterascendo perveniret ad mortem. Si enim Deus Israelitarum vestimentis et calceamentis praestitit, quod per tot annos
Abbreviated transcription (Latin):
pec̃ta uertũt᷑. uelut si iactãtie cã pauꝑ pascit᷑. aut lasci¬
uie cã cũ uxore cõcubit᷑. aut filĩ generãt᷑. ñ ut d̾o. s ut
Mdiabolo nutriant᷑. Quis est qͥ dicat ut habcamꝰ qd̵ demꝰ¬
nr̃m. qͥd orgaũ uocis offendit. ut ħ exhibeamꝰ arma pec¬
ab ignorantie blasphemũs eruamꝰ. sñ excusatõe ignorãtie

Expanded text:
peccata uertuntur: uelut si iactantiae causa pauper pascitur; aut lascipeccata uertuntur: uelut si iactantiae causa pauper pascitur; aut lasciuiae causa cum uxore concumbitur; aut filii generantur, non ut deo, sed ut diabolo nutriantur. cum uero nostrum, quid organum uocis offendit, ut haec exhibeamus arma pecab ignorantiae blasphemiis eruamus, sine excusatione ignorantiae
Abbreviated transcription (Latin):
lingua ã nẽbrũ est qͦ fit uerbũ. Nullũ ã fc̃m nr̃m mẽ¬
bro ullo parit᷑. nͥ qd̾ prius corde concipit᷑. uł potius ĩtꝰ cogi¬
tando ⁊ cõsentiendo iam partũ foras editur faciẽdo ꝑ mẽ.¬
brũ. Nõ itaq animꝰ a ftõ excusat᷑. qñ dicit᷑ aliqͥd ñ ex aĩo
fieri. qd̾ tñ ñ fieret nͥ animꝰ faciendũ eẽ decerneret. In¬
tereet qͥd ẽ plurimũ qͣ cã quo fine. qͣ intẽtione qͥd fiat.
Sed ea q̃ cõstat ẽẽ peccata nullo bone cause ĩtuitu nul¬
lo qͣsi bono fine. nulla uelut bona ĩtẽtione facienda sc̃.
Ea quippe oꝑa hõim sicut tãs habuerũt bonas seu malas.
nẽ st̃ bona. nc̃ st̃ mala. q̃ ñ st̃ ꝑ se ip̃a peccata. sicut uictũ
p̃bere pauꝑib boñ opꝰ est: si fit cã nuscdie cũ recta fide:
sic̾ cõcubitꝰ cõuigalis qñ sit cã geuerãdi si ea fide fiat
ut gignãt᷑ regeuerãdi. hec ã eadẽ si hãnt cãs malas in¬

Expanded text:
lingua membrum est, qua fit uerbum; nec ullum factum nostrum membro ullo paritur, nisi quod prius corde concipitur, uel potius intus cogitando et consentiendo iam partum foras editur faciendo per membrum. non itaque animus a facto excusatur, quando dicitur aliquid non ex animo fieri, quod tamen non fieret, nisi animus faciendum esse decerneret. Interest quidem plurimum, qua causa, quo fine, qua intentione quid fiat; sed ea, quae constat esse peccata, nullo bonae causae obtentu, nullo quasi bono fine, nulla uelut bona intentione facienda sunt. ea quippe opera hominum, sicut causas habuerint bonas seu malas, nunc sunt bona, nunc mala, quae non sunt per se ipsa peccata: sicut uictum praebere pauperibus bonum opus est, si fit causa misericordiae cum recta fide; sicut concubitus coniugalis, quoniam fit causa generandi, si ea fide fiat, ut gignantur regenerandi. haec atque huius
Abbreviated transcription (Latin):
re libidinẽ. Cauet tñ ne saltẽ ꝑmittẽdo sit ꝑticeps. Per¬
missio uero illa ubi nͥ ĩ aĩo est: Etiam. Corporalis g ͦ pu¬
dicitia corrũpi nisi ĩ aĩo ñ potest. Quo ñ cõsentiente ne.¬
ꝙ ꝑmittẽte. uullo mͦ recte dicit᷑ uiolari pudicitia corpo¬
ralis. qͥcqͥd in corpore fuerit aliena libidine ꝑpetratum.
Unde colligit᷑ urutomagis aĩ castitatẽ seruãdã ẽe ĩ aĩo ĩ
quo tutela est pudicitie corporalis. Quãobrẽ quod ĩ uo¬
bis est utrũq scĩssimis morib ⁊ cõuersatione muni¬
endũ est atq sepiendũ ne alicũde uiolet᷑. Cũ ã utrũq
ñ potest. qͥd ꝓ quo sit cõtẽpnẽdũ quis ñ uideat. cũ uideat
qͥd cui sit p̃ponẽdũ: auim̃ꝰ corꝑi. an corpꝰ aĩo: Anuni ea¬
stitas pudicitie corporis. an pudicitia corꝑis castitati a¬
nimi Et qͥd magis ĩ peccatis cauẽdũ ꝑnussio fci alie¬

Expanded text:
re libidinem, cauet tamen, ne saltem permittendo sit particeps. perre libidinem, cauet tamen, ne saltem permittendo sit particeps. permissio uero illa ubi nisi in animo est? etiam corporalis ergo pudicitia corrumpi nisi in animo non potest: quo non consentiente neque permittente nullo modo recte dicitur uiolari pudicitia corporalis, quidquid in corpore fuerit aliena libidine perpetratum. unde colligitur multo magis animi castitatem seruandam esse in animo, in quo tutela est pudicitiae corporalis. quamobrem quod in nobis est, utrumque sanctis moribus et conuersatione muniendum est atque sepiendum, ne aliunde uioletur. cum autem utrumque non potest, quid pro quo sit contemnendum quis non uideat? cum uideat, quid cui sit praeponendum, animus corpori an corpus animo, animi castitas pudicitiae corporis, an pudicitia corporis castitati animi, et quid magis in peccatis cauendum, permissio facti alie
Abbreviated transcription (Latin):
cramẽtoꝵ signaculis ipãm insinuat atq ĩtimat ue-
gune ĩ corrupra seruãda est: ut si qͥd ĩ illa castitate
aĩ fuerit uiolatũ. habeat unde reparet᷑. Corrupta
enĩ auctoritate doctrine: nullus aut cursus aut recͤsus
ex eo qͥa fit quod dicit᷑. Qũa manifestũ est ñ exhibere mẽ¬
tientẽ. q̃ ⁊ si minꝰ uiolat᷑. cũ ita qͥsq mẽtit᷑ ut ei nullo ĩ¬
cõmodo nulla ꝙ ꝑnicie credat᷑. addita etiã intentõe uel
salutis tuende uel pudicicie corꝑalis: uolat᷑ tñ ⁊ res ui¬
olat᷑ ĩ aĩ castitate atꝙ scitate seruãda. Unde cogimꝰ in
opinione hominũ q̃ plerũq ĩ errore est. sed ip̃a q̃ oĩbus
suꝑeminet. atq una ĩuuictissima est ueritate. etiã pudi¬
citie corporis ꝑftãm fidẽ añponere. Est eñ aĩ castitas amoe
ordinatꝰ. ñ subdẽs maiora minorib. Minꝰ ã est qͥcqͥd ĩ corꝑe:¬

Expanded text:
cramentorum signaculis ipsam insinuat atque intimat uericramentorum signaculis ipsam insinuat atque intimat uerixime incorrupta seruanda est, ut, si quid in illa castitate animi fuerit uiolatum, habeat unde reparetur. corrupta enim auctoritate doctrinae nullus aut cursus aut recursus ex eo, quia fit quod dicitur: quam manifestum est non exhibere mentientem. quae etsi minus uiolatur, cum ita quisque mentitur, ut ei nullo incommodo nullaque pernicie credatur addita etiam intentione uel salutis tuendae uel pudicitiae corporalis, uiolatur tamen, et res uiolatur in animi castitate atque sanctitate seruanda. unde cogimur non opinione hominum, quae plerumque in errore est, sed ipsa quae omnibus supereminet atque una inuictissima est ueritate etiam pudicitiae corporis perfectam fidem anteponere. est enim animi castitas amor ordinatus non subdens maiora minoribus. minus est aute
Abbreviated transcription (Latin):
ris ur̃i. nec ip̃e aĩe sensus extremꝰ. qͥ carne ĩplicatꝰ est:
aliqͣ delectatõe tangat᷑. Si ã hoc ñ potest: uł mẽ¬
tis ĩ ñ cõsentiendo castitas cõseruet᷑. Custienda ã ẽ
ĩ aĩ castitate. qd̾ ad dilectõnẽ ꝓximi ꝑtinet: innocẽtia.
⁊ beniuolentia. Qd̾ ã ad dei: pictas. Innocẽtia est qua
nulli nodemꝰ: beniuolentia qua etiã ꝓsumꝰ cui possumꝰ.
pictas: qͣ colimꝰ dm̃. Heritas ã doctrine religionis atꝙ
pietatis ñ nͥ mẽdatio uiolat᷑: cũ ip̃a sũna atq ĩtima
ueritas cuiꝰ ÷ ista doctrina nullo mͦ possit uiolari. Ad
quã ꝑuenire. acꝙ ad illã oĩmͦ manere. ei q penitꝰ inhere¬
re ñ licebit: nͥ cũ hoc corruptibile ĩduerit ĩ corruptõnem
⁊ mortale hoc ĩduerit ĩ mortalitatẽ. S qr oĩs ĩ hac uita
pietas exercitatõ est qua ĩ illã tendit᷑. cui exercitatõni du¬
catũ p̃bet ista doctͥna. q̃ humanis u̾bis ⁊ corporeoꝵ sa¬

Expanded text:
remus, qui carni implicatus est, aliqua delectatione tangatur; si autem hoc non potest, vel mentis in non consentiendo castitas conservetur. Custodienda est autem in animi castitate, quod ad dilectionem proximi pertinet, innocentia et benevolentia: quod autem ad Dei, pietas. Innocentia est, qua nulli nocemus; benevolentia qua etiam prosumus cui possumus; pietas, qua colimus Deum. Veritas autem doctrinae, religionis atque pietatis nonnisi mendacio uiolatur, cum ipsa summa atque intima ueritas, cuius est ista doctrina, nullo modo possit uiolari: ad quam peruenire atque in illa omni modo manere eique penitus inhaerere non licebit, nisi cum corruptibile hoc induerit incorruptio nem et mortale hoc induerit inmortalitatem. sed quia omnis in hac uita pietas exercitatio est, qua in illam tenditur, cui exercitationi ducatum praebet ista doctrina, quae humanis uerbis et corporeorum sa
Abbreviated transcription (Latin):
oĩ frĩ ñ ĩmerito uideat ᷑ eẽ suspectꝰ. atq ita dũ ꝑ mẽdaciũ
tenditur: ut doceat᷑ fides. id agit᷑ potius ut nulla habẽda
et a qͥbusq studiosis ⁊ elo d̾i pleiuis fuerĩt usꝙ: quaq diffu
sa: erũt scã retia ĩ qͥb capiantur ueracit᷑ ñ mẽdacit̾ in¬
qͥrant᷑. Sic enĩ capti aut ultro quid fuerĩt fatebũtur. et
alios quos ĩ sua mala societate nouerũt uł cõcordit᷑ ꝓdũt.¬
aut si eos pudebit fateri qd̾ diutma simula cõe texerũt.
occulta d̾i manu medicance sanancur. S młto facilius¬
suis. ut lupinis amicte pellibus ad lupos uenirẽt. ⁊ eos
hꝰ artis fallaciis ĩuenirẽt. qd̾ eis ñ dixit. nͨ q̃ eas ĩ mediũ

Expanded text:
ri non inmerito uideatur esse suspectus. atque ita, dum per mendacium tenditur, ut doceatur fides, id agitur potius, ut nulli habenda el a quibusque studiosis zelo dei plenis fuerint usquequaque diffusa, haec erunt sancta retia, quibus capiantur ueraciter, non mendaciter inquirantur. sic enim capti aut ultro quid fuerint fatebuntur et alios, quos in sua mala societate nouerunt, uel concorditaut, si eos pudebit fateri. quod diuturna simulatione texerunt, occulta dei manu medicante sanabuntur. Sed multo faciliussuis, ut lupinis amictae pellibus ad lupos uenirent et eos huius artis fallaciis inuenirent: quod eis non dixit nec quando eas in m
Abbreviated transcription (Latin):
falsa. Si alit̾ oĩo ñ posset educi de cauernis suis heretica
ĩpietas nͥ a rramite pietaris lĩgua catholica deniaret.
tolerabiliꝰ ma occultaret᷑ ꝗͣ ista p̃cipitaret᷑. Tolerabiliꝰ
ĩ sius foueis delitescerent uulpes. ꝗͣ ꝓꝑ illas capiendas
ĩ blasphemie soueã caderẽt uenatores. Cur ñ emimus¬
capiendos hereticos carne ĩ adulteriũ defluente. si e¬
mẽdos putamꝰ ore ĩ blasphemia fornicante Ip̃m mẽ¬

Expanded text:
Sed si aliter omnino non posset educi de cauernis suis haeretica inpietas, nisi a tramite ueritatis lingua catholica deuiaret, tolerabilius illa occultaretur, quam ista praecipitaretur; tolerabilius in suis foueis delitiscerent uulpes, quam propter illas capiendas in blasphemiae foueam caderent uenatores; capiendos haereticos carne in adulterium . defluente et emendos putamus ore in blasphemia fornicante? aut e
Abbreviated transcription (Latin):
manete. Heritate ã sc̃ cauenda. ueritate capienda. ue¬
ritate occidenda muendacia. Absit ut blasphemias igno¬
rantiũ scient̃ blasphemãdo iũcamꝰ. absit ut muala fal.¬
lentiũ imitando caueamꝰ. Quis ita uanescat ut existi
mec apłm petrũ hoc habuisse in corde. quod ĩ ore quãdo
x p̃m negauit   Nempe ĩ illa negat̾os ĩtus ueritatẽ tene.¬
bat. ⁊ foras mẽdaciũ ꝓferebat. Cur gͦ lacrimis diluit qd̾
ore negauerat. si saluci sufficiebat qd̾ corde credebat:
Cur loq̃s ĩcorde suo ueritatẽ tã amaro fletu puniuit mẽ¬
daciũ qd̾ ore depr̃opsit. nͥ qr magnã uidit ẽe ꝑuiciẽ quod
corde ꝗͣ credidit ad iusticiã. s ore ñ cõfestꝰ est ad salutẽ:¬

Expanded text:
eos. ueritate sunt cauenda, ueritate capienda, ueritate occidenda mendacia. absit, ut blasphemias ignorantium scienter blasphemando uincamus, absit, ut mala fallacium imitando caueamus. met apostolum Petrum hoc habuisse in corde quod in ore, quando Christum negauit? nempe in illa negatione intus ueritatem tenebat et foras mendacium proferebat. cur ergo lacrimis diluit, quod ore negauerat, si saluti sufficiebat, quod corde credebat? cur loquens in corde suo ueritatem tam amaro fletu puniuit mendacium, quod ore depromsit, nisi quia magnam uidit esse perniciem, quod corde quidem credidit ad iustitiam, sed ore non confessus est ad salute
Abbreviated transcription (Latin):
octauo geu̾e m̃tiendũ est. qͥ a ĩ bonis castitas ãi. pudicicia
corꝑis. et ĩ malis id qd̾ ip̃i facimꝰ. eo qd̾ fieri sinimꝰ maiꝰ est
In hus ã octo gen̾ib tãto qͥsꝙ minꝰ peccat cũ mientit. qͣto
emergit ad octauũ: tanto amplius ꝗͣto mergit ad pri¬
mũ. Qsqͥs ã eẽ aliqd̾ genꝰ mendacũ qd̾ peccatũ ñ sit puta¬
uerit: decipiet seip̃m t᷑pit̃. cũ honestũ se deceptorẽ arbi¬
trat᷑. Alioꝵ tanta porro cecitas hõim aios occupauit: ut
eis parũ sit si dicamꝰ q̃dã mẽdacia ñ et̃ peccata. nisi etiã
ĩ qͥb dã pcc̃cui dicant ẽẽ si m̃daciũ recusemus. Agustinꝰ¬

Expanded text:
e mentiendum est, quia et in bonis castitas animi pudicitia corporis et in malis id, quod ipsi facimus, eo quod fieri sinimus maius est. in his autem octo generibus tanto quisque minus peccat, cum mentitur, quanto emergit ad octauum, tanto amplius, quanto deuergit ad primum. quisquis autem esse aliquod genus mendacii, quod peccatum non sit, putauerit, decipiet se ipsum turpiter, cum honestum se deceptorem arbitratur aliorum. Tanta porro caecitas hominum animos occupauit, ut eis parum sit, si dicamus quaedam mendacia non esse peccata, nisi etiam in quibusdam peccatum dicant esse, si mendacium recusemus,
Abbreviated transcription (Latin):
duplex cũ eñtiat ñ ht̃. nͨ fallere cupit. s fallit᷑. Culpa
uͦ mẽtientis in eũciãdo aĩo suo fallẽdi cupiditas. siue
fallat cũ ei credit᷑ falsũ eñtiãti. siue ñ fallat cũ ei
ñ credit᷑. Uł cũ uerũ eñtiat uolũcate fallẽdi qd̾ ñ putat
uerũ. Qd̾ cũ ei credit᷑ ñ utiq fallit. qͣuis fallere uolue¬
rit. nͥ hactenꝰ fallit qͣtinꝰ putat᷑ ita ⁊̃ nosse uł putare ut
grã. si aliqͥs aliꝗͣ uiã nouerit obsideri a latrombus.
et timẽs ne ꝑ illã ꝑgat hõ cꝰ saluti ꝓspicit. ⁊ eũ scit si¬
bi ñ credere: dicat eã uiã ñ hr̃e latrones. ad hoc ut
illac ñ eat. dũ id̾o credit ibi latrones eẽ. qr ille dixit
ñ ibi ẽẽ. cui ñ cred̾e statuit. m̃dacẽ putãs. Alt̃ uͦ hoĩ

Expanded text:
duplex cum enuntiat non habet nec fallere cupit, sed fallitur. culpa uero mentientis est in enuntiando animo suo fallendi cupiditas; siue fallat, cum ei creditur falsum enuntianti; siue non fallat, uel cum ei non creditur uel cum uerum enuntiat uoluntate fallendi quod non putat uerum. quod cum ei creditur, non utique fallit, quamuis fallere uoluerit: nisi hactenus fallit, quatenus putatur ita etiam nosse uel putare ut velut si aliquam viam noverit obsideri a latronibus, et timens ne per illam pergat homo cujus saluti prospicit, et eum scit sibi non credere, dicat eam viam non habere latrones, ad hoc ut illac non eat, dum ideo credit latrones ibi esse, quia ille dixit non ibi esse, cui non credere statuit, mendace
Abbreviated transcription (Latin):
uulis baptiratis a reatu soluitur. ad agonẽ relinqͥtur: añ
agonẽ mortuos nulla dãpnato̾e ꝑseqͥtur. Puulos ñ bapti¬
ratos reos ĩnectit: ⁊ tãꝗͣ ire filios etiã si ꝑuiddi nioriant᷑ ͦ
ad cõdẽpnatõnẽ trahit. In grãdib ã baptiratis ĩ qͥbus iã¬

Expanded text:
aruulis baptizatis a reatu soluitur, ad agonem relinquitur, ante aruulis baptizatis a reatu soluitur, ad agonem relinquitur, ante agonem mortuos nulla damnatione persequitur; paruulos non baptizatos reos innectit et tamquam irae filios, etiamsi paruuli moriantur, ad condemnationem trahit. in grandibus
Abbreviated transcription (Latin):
uente carne cõcupiscentia cõsꝑsa ⁊ ĩnata. repẽte assuma¬
tur ⁊ ñ sit: s ne obsit mortuo q̃ ĩerat nato. Nã si post
baptismũ iuxerit. acq ad etatẽ capacẽ p̃cepti ꝑueni¬
re potuerit. ibi ht̃ cũ qua pugnet. enm ꝙ d̾o adiiuã
te superet. si ñ ĩuacuũ grãn eiꝰ suscepit. si reꝓbatꝰ esse
noluerit. Nã nec grãdibus hoc p̃stat᷑ ĩ baptismo. nͥ for¬
te miraculo ĩ effabili oĩpotẽtissimi creatoris: ut lex pec¬
cati q̃ ĩ est ĩ mebris repugnãs legi mẽtis prorsus penitꝰ
Dñs salubria remedia cõtra reatũ ⁊ iuĩcula ꝑriuloꝵ.¬
peccatoꝵ etiã post baptismũ dare ac ualere dignatus est.
oꝑa scilicet miscd̾ie cũ ait. dimittite ⁊ dimittet᷑ uobis.
date ⁊ dabit᷑ uobis. Iudiciũ ã sũ m̃a illi qͥ ñ facit nuam.
cati manẽs ĩ mebris corporis mortis hꝰ. cũ ꝑuulis uascit᷑. ĩ ꝑ¬

Expanded text:
vente carne concupiscentia conspersa et innata repente absumavente carne concupiscentia conspersa et innata repente absumatur, et non sit; sed ne obsit mortuo, quae inerat nato. Nam si post Baptismum vixerit, atque ad aetatem capacem praecepti pervenire potuerit, ibi habet cum qua pugnet, eamque adjuvante Deo superet, si non in vacuum gratiam ejus susceperit, si reprobatus esse noluerit. Nam nec grandibus hoc praestatur in Baptismo, nisi forte miraculo ineffabili omnipotentissimi Creatoris, ut lex peccati, quae inest in membris repugnans legi mentis, prorsus penitus dam salubria remedia contra reatum et uincula peccatorum etiam post baptismum dare ac ualere dignatus est, opera scilicet misericordiae, cum ait: dimittite et dimittetur uobis; date et dabitur uobis. quis ccati manens in membris corporis mortis huius cum paruulis nascitur, in p
Abbreviated transcription (Latin):
etiã dici ꝑeccora sic creata. Moret ã si pͥmi illi hoĩes ñ pecca¬
ñ pedib uterẽt᷑. Nã ꝓpt̾ uteri capacitatẽ fortasse nec̃ce fu¬
erit ꝑuulos nasci. qͣuis cũ exigua sit pars corporis costa. ñ
des ꝓtiuꝰ facere. S ut hoc omittã pocerat certe qd mul¬
simi ⁊ currũt. ⁊ matres agnoscũt: nec suggẽdi uberib
cura ⁊ ope ãmouent᷑ aliena : sed ea ip̃i ĩ mat̾nis corꝑibus
loco abdicopõita mirabili facilitate nouert. Contͣ hoĩ
nato nͨ ad ĩcessũ pedes idonei. nͨ manꝰ saltẽ ad calpẽdũ
habiles. ⁊ nͥ opere nutrientes ĩmotis labris papilla ube.¬
ris ĩgerant᷑. nͨ ubi st̃ sentiũt. ⁊ iux se iacẽtib mãmis ma¬
gis possĩt esurientes flere. ꝗͣ suggere. Promde ĩfirmi¬
tati mẽtis cõgͥlt: hec oĩo ĩfirmitas corporis. In ꝑuulis cer
te gr̃ã d̾i ꝑ baptismũ eiꝰ qͥ uenit ĩ siłitudinẽ carnis pecẽi
id agit᷑ ut euacuet᷑ caro pec̃c̃i. Euacuat᷑ ã ñ ut ĩ ip̃a iui¬

Expanded text:
peccanec pedibus uterentur. Nam propter uteri capacitatem fortasse necesse fuerit parvulos nasci. Quamvis, cum exigua sit pars codes facere; sed ut hoc omittam, poterat certe, quia mulsimi et currunt, et matres agnoscunt, nec sugendis uberibus cura et ope admoventur aliena, sed ea ipsi in maternis corporibus loco abdito posita mirabili facilitate noverunt. Contra homini nato nec ad incessum pedes idonei, nec manus saltem ad scalpendum habiles, et nisi ope nutrientis admotis labris papillae uberis ingerantur, nec ubi sint sentiunt, et juxta se jacentibus mammis magis possint esurientes flere, quam sugere. Proinde infirmitati mentis congruit haec omnino infirmitas corpoenit in similitudine carnis peccati, id agitur, ut evacuetur caro peccati. Evacuatur autem, non ut in ipsa vi
Abbreviated transcription (Latin):
dico ã uobis. ñ iurare oĩo. ne scilicet iurãdo ad facilitatẽ
uirandi ueniat᷑. ex facilitat e ad cõsuetudinẽ. acq ita ex
cõsuetudĩe in ꝑuiriũ decidatur. Et id̾o ñ ĩuenit᷑ iurasse
nͥ scribens. ubi cõsideratõ cautior ñ ht̃ lingũa p̃cipitem
Et hoc utiꝑ a malo. Sic̃ dem̃ est. Qd̾ ã ãplus ÷ amalo est.¬

Expanded text:
dico uobis, non iurare omnino: ne scilicet iurando ad facilitatem dico uobis, non iurare omnino: ne scilicet iurando ad facilitatem iurandi ueniatur, ex facilitate ad consuetudinem atque ita ex consuetudine in periurium decidatur. et ideo non inuenitur iurasse nisi scribens, ubi consideratio cautior non habet linguam praecipitem. et hoc utique a malo, sicut dictum est: quod autem amplius est
Abbreviated transcription (Latin):
te scire ubi sit. sed ũ dicere: potest fortasse ab illo lo co
ĩquisitor au̾ti. ⁊ tͥ iã ĩcõbere. ut ubi est a te ꝓdat᷑. Pro qͣ
fide atꝙ humnanitate qͥcqͥd fortit̾ tuleris. ñ solũ ũ cul¬
pabile. s ⁊̃ laudabile iudicat᷑. Propterea diuine scͥpture
uͭ solũ p̃cepta d̾i continẽt. s ⁊̃ uicã mores ꝙ iustoꝵ. ut si forte
occultũ est q̃ adiuodũ accipiendũ accipiendũ sit qd p̃cipit᷑.
cepisti alapã para alterã maxillã. exẽplũ ã pacientie nullũ
ꝙͣ ip̃iuis dñi potentius ⁊ excellentius ĩ uenimꝰ. at ip̃e cũ ala¬
pͥa ꝑtussus eẽt. ñ ait. ecce altera maxilla. S ait. Si male di¬
xi exprobra de malo: si ã bñ. qͥd me cedis: Ubi osfẽdit illã
ẜꝑatõnẽ alterius maxille ĩ corde faciendã. Iurauit ã apłe¬
ĩ epłis suis. ⁊ sit ostendit qͦmͦ accipiendũ eẽt qd̾ dcm̃ est.

Expanded text:
te scire ubi sit, sed non dicere, potest fortasse ab illo loco te scire ubi sit, sed non dicere, potest fortasse ab illo loco inquisitor auerti et tibi iam incumbere, ut ubi est a te prodatur. pro qua fide atque humanitate quidquid fortiter tuleris, non solum non culpabile, sed etiam laudanon solum praecepta dei continent, sed etiam uitam moresque iustorum, ut, si forte occultum est, quemadmodum accipiendum sit quod praecipitur, ientiae nullum quam ipsius Domini potentius et excellentius invenimus: at ipse cum alapa percussus esset, non ait, Ecce altera maxilla; sed ait, Si male dixi, exprobra de malo; si autem bene, quid me caedis ? Ubi ostendit, illam praeparationem alterius maxillae in corde faciendam. Quis suis et sic ostendit, quomodo accipiendum esset quod dictum est:
Abbreviated transcription (Latin):
s q̃rit᷑ a nobis utrũ illo loco sit an ñ sit. Ubi si eũ ẽẽ sci
utrũ ibi sit an ñ sit. Ex hoc enĩ colligit ille qͥ q̃rit ibi
eũ eẽ. ubi si ñ eẽt nͭ aliud ab eo qͥ mẽtiri nollet. uͤ
hoĩem prodere nͥ eũ ñ ibi eẽ respõderet᷑: Ita ꝑ nr̃am
uł tacit᷑nitatẽ uł talia u̾ba hõ ꝓdit᷑. ut ĩtret qͥ q̃rit¬
si pocestatẽ ht̃. ⁊ ĩueniat eũ. qͥ tñ ab eiꝰ ĩuẽt̃ ne mẽ¬
datio ur̃o posset aũti. Quaꝑpt̃ si uescis ubi sit nulla
⁊ cã occultãee ueritatis. s te nescurt fatẽdũ est. Si ã
scis ubi sit. siue ibi sit ubi q̃rit᷑. siue alibi ñ ÷ dicẽ¬
dũ cũ q̃sitũ fuerit utrũ ibi sit an ñ sit. ñ dico qd̾ q̃ris: s
dicẽdũ scio ubi sit: s ñ ꝗͣ mõstrabo. Nã si de uuo loco res¬
põdeas. ⁊ te ñ ẽẽ ꝓditurũ fatearis: tale ⁊ ac si eũdẽ locũ
digito ostẽdas. mouet᷑ .ii. cͥta suspito̾ne. Si ã pͥmo fat earis

Expanded text:
ritur a nobis utrum illo loco sit, an non sit. Ubi si eum esse scimutrum ibi sit, an non sit: ex hoc enim colligit ille qui quaerit, ibi eum esse, ubi si non esset, nihil aliud ab eo qui mentiri nollet, nec hominem prodere, nisi eum non ibi esse responderetur. Ita per nostram vel taciturnitatem vel talia verba hosi potestatem habet et inuenit eum: qui tamen ab eius inuentione mendacio nostro posset auerti. quapropter si nescis ubi sit, nulla est causa occultandae ueritatis, sed te nescire fatendum est. si autem scis ubi sit, siue ibi sit, ubi quaeritur, siue alibi, non est dicendum, cum quaesitum fuerit, utrum ibi sit an non sit: non dico quod quaeris. sed dicendum: scio, ubi sit, sed numquam monstrabo. nam si de uno loco non respondeas et te non esse proditurum fatearis. tale est, ac si eundem locum digito ostendas; monetur enim certa suspicio. si autem primo fatearis
Abbreviated transcription (Latin):
deri posse qd̾ dicit᷑. nisi iurãdo fides fiat. Aut ab illo ma¬
lo nr̃o quo ħꝰ mortalitatis adhuc pellib ĩuoluti: cor ur̃mm
ñ ualeuiꝰ ostendere. Qd̾ utiq si ualeremꝰ: uiratõne opꝰ
ñ esset. Intelligendũ ã ÷ uld̾ qd̾ põitũ est omniuo ad hoc
positũ: ut ꝗͣtũ in te est ñ affectes. ñ ames. ñ qͣsi ꝓ bono
cũ aliqͣ delectatõe appetas iusiurãdũ. Sic̾ illd̾. nolite to¬
nec essarios. Et ip̃os apłos procurasse młta fracrũ ĩdi¬
gentie. ñ solũ ĩ crastiũ. s ⁊̃ ĩ prolixiꝰ te̾pꝰ ĩpendentis famis
sic̃ ĩ actib apłoꝵ legimꝰ: Satis elucet illa precepta sic in¬
telligẽda. Ut nͭ oꝑis nr̃i tẽporaliũ adipiscendoꝵ amore.
uel timore egestatis: tanqͣ ex necessitate faciamꝰ. Iten¬

Expanded text:
deri posse quod dicitur, nisi jurando fides fiat; aut ab illo malo nostro, quod hujus mortalitatis adhuc pellibus involuti, cor nostrum non valemus ostendere: quod utique si valeremus, juratione opus ere, intellegendum est illud, quod positum est \'omnino\', ad hoc positum, ut, quantum in te est, non affectes, non ames, non quasi pro bono cum aliqua delectatione adpetas iusiurandum. Sicut illud: nolite conecessarios, et ipsos apostolos procurasse multa fratrum indulgentiae non solum in crastinum, sed etiam in prolixius tempus inpendentis famis, sicut in Actibus apostolorum legimus: satis elucet illa praecepta sic intellegenda, ut nihil operis nostri temporalium adipiscendorum amore uel timore egestatis tamquam ex necessitate faciamus. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
d̾i cãm sibi agere uidet᷑ defcudẽdo naͣm. ñ attẽdit qd̾ e¬
andẽ naturã sanã ẽẽ dicẽdo. mediei repellit miscd̾iam.
nis laudib honoremꝰ: eas ꝙ laudes ad creatoris głani
referamꝰ. S qr nos creauit ĩ simꝰ gͣn. ut a simꝰ qr sanat
uolũtati. iuste ꝙ illiꝰ iũdc̃e retribuamꝰ. S ut ĩ nr̃a po¬

Expanded text:
dei causam sibi agere uidetur defendendo naturam, non adtendit, quod eandem naturam sanam esse dicendo medici repellit misericordinis laudibus honoremus casque laudes ad creatoris gloriam referamus; sed quia nos creauit, ita simus grati, ut non simus, quia voluntati justaeque illius vindictae tribuamus: sed ut in nostra po
Abbreviated transcription (Latin):
probato. oĩs oĩo fidei disciplina subu̾titur. Acꝙ ita oĩs
doctrina ueritatis aufert᷑ si mendatio uelut officioso
alicũde penetrãdi aꝑit᷑ locus. Aut enĩ cẽporalia cõmo¬
da uł ꝓpria uel aliena ueritati p̃ponit qͥcũꝙ mẽtit᷑. qͦ
quid fieri potest ꝑuer sius  aut cũ ueritati adipiscẽde
opitulante mẽdatio uult facere idoneũ: nnt̾cludit
aditũ ueritatis. Uolens enĩ cũ mẽtit᷑ eẽ aptꝰ : fit cũ
uerũ dicit ĩcertus. Quã obrem ñ est credendũ bonis:
mũ ꝑnitiosũ est. Sed̾mi stultũ. Restat gͦ ut ñꝙͣ nẽtiant᷑
boni. Dicũt qͥdam qd̾ nullũ ẽẽ tã malũ scm̃ qd̾ ñ ĩ peio¬

Expanded text:
probato omnis omnino fidei disciplina subuel-titur: qua sprobato omnis omnino fidei disciplina subuel-titur: qua salsitati, si mendacio uelut officioso alicunde penetrandi aperitur locus. aut enim temporalia commoda, uel propria uel aliena, ueritati praeponit, quicumque mentitur — quo quid fieri potest peruersius? — aut cum ueritati adipiscendae opitulante mendacio uult facere idoneum, intercludit aditum ueritati; nolens enim, cum mentitur, esse aptus fit, cum uerum dicit, incertus. quamobrem aut non est cremum perniciosum est, secundum stultum; restat ergo ut nunquam mentiantur boni. C
Abbreviated transcription (Latin):
gis ꝗͣ se ip̃m appetat aĩmꝰ. Ita qͥꝑpe erit integrior ⁊ casti¬
or cũ eiꝰ potius ĩnuitabilitate. ꝗͣ sua mutabilitate per¬
fruit᷑. Si ã loch eũ ita iustꝰ eẽt ut angelos etiã hospites
suscipere mereret᷑. stuprãdas filias sodonutis obtulit.
ut feminarũ pocius ab eis corpora ꝗͣ uiroꝵ corrũperẽt᷑.
ꝗͣto diligentius atq cõstantius aĩ castitas ĩ ueritate ser¬
uanda est. cũ ueriꝰ ip̃e corpori suo. ꝗͣ corpꝰ uirile femineo
tĩ ĩcelligendis rebus cõstet. uͨ ad ea q̃ ĩtelligẽda st̃ ꝑue¬
niri possit nͥ pͥus credẽda credant᷑: quomͦ credẽdũ est
ei qͥ putat aliqñ ẽẽ mẽtiendũ. ne forte ⁊ tẽ mẽtiat᷑
cũ p̃cipit ut credamus: Unde eiĩ sciri potest utrũ
existimãs falsa narrat̾oe hoĩem t̾ritũ posse a libidine¬
coherteri cohiberi: atq hoc mͦ ⁊̃ ad spiritalia ᷤᷤ cõsulere
menciendo arbitremur: Qͦ genere admisso atꝙ ap.¬

Expanded text:
castior, cum eius potius inmutabilitate quam sua mutabilitate perfruetur. si autem Loth, cum ita iustus esset, ut angelos etiam hospites suscipere mereretur, stuprandas filias Sodomitis obtulit, ut feminarum potius ab eis corpora quam uirorum corrumperentur, quanto diligentius atque constantius animi castitas in ueritate seruanda est, cum uerius ipse corpori suo quam corpus uirile femineo artim intelligendis rebus constet; nec ad ea quae intelligenda sunt perveniri possit, nisi prius credenda credantur: quomodo credendum estei, qui putat aliquando esse mentiendum, ne forte et tunc mentiatur, cum praecipit ut credamus? unde enim sciri potest, utrumexistimans falsa narratione hominem territum posse a libidine cohiberi atque hoc modo etiam ad spiritalia se consulere mentiendo arbitretur? quo genere admisso atque ad
Abbreviated transcription (Latin):
alem qͣlitatẽ corporis cõmutatos. qͣlis ĩ resurrectõe ꝓuuit.¬
titui. q̃ ⁊̃ dño pͥma p̾cessit: nisi qi isti fortasse. nec hũs ci¬
bis egent. qui sui cõsũptõe reficiũt: s ex quo trallaci sẽ
ita uiu̾ũt ut similẽ habeant societatẽ illis qͣdragita die.¬
biis: quo hely̾as ex calice aque ⁊ ex collirida panis sñ tibo
uixit. aut si hũs sustẽtaculis opꝰ est. ita ĩ ꝑadiso fortasse
paseũtur: sic̃ adam pͥus ꝗͣ ꝓpt̾ peccatũ exinde exire meru¬
islet. Habebat enĩ qtũ existimo ⁊ de lignoꝵ feuctib re¬
fectõne cõtra defectõnẽ: ⁊ de ligno uite stabilitatẽ cõtra
monturũ si c̃ hoc nr̃m potest ut ita dicã eẽ egrotabile. qͣ¬
ꝓpt̃ peccatũ. Cuiꝰ enĩ caro est q̃ ñ egrotare possit etiã si ali.¬
quo casu pͥusꝙͣ egrotet occũbat: Nõ solũ ã ñ erũt mortua

Expanded text:
alem qualitatem corporis commutatos, qualis in resurrectione promittitur, quae in Domino prima praecessit, nisi quia isti fortasse nec his cibis egent, qui sui consumptione reficiunt. Sed ex quo translati sunt, ita vivunt, ut similem habeant societatem illis quadraginta diebus, quibus Elias ex calice aquae et ex collyride panis sine cibo vixit; aut si et his sustentaculis opus est, ita in paradiso fortasse pascuntur, sicut Adam, priusquam propter peccatum exinde exire meruisset. Habebat enim, quantum existimo, et de lignorum fructibus refectionem contra defectionem, et de ligno vimoriturum, sicut hoc nostrum potest, ut ita dicam, esse aegrotabile, quturum. Cujus enim caro est, quae non aegrotare possit, etiamsi aliquo casu priusquam aegrotet occumbat? Sic et illud corpus
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ mẽtientem ⁊ mendacẽ. Nã mẽtiens est etiã qͥ mẽti¬
tur ĩuitus. mendax uͦ qͥ auiat mentiri. atq habitat
aninio ĩ delectatõe mẽtiendi. Iux ponẽdi st̃. et qͥ de mẽda¬
tio uolũt placere hõib ñ ut alicũ faciãt ĩsuriã. uel ĩferãt
cõtumeliã. s ut suaues sĩt ĩ smonib sius. Isti ab illo genere
ĩ qͦ nẽdaces posuimꝰ hoc differũt qd̾ illos mẽciri delectat.
gaudẽtes de ip̃a fallacia: Istos ã placere licet de suaui e¬¬
loquio. tñ ueris mallent placere. S qñ ñ facile ĩueniũt
uera q̃ grata sĩt audic̃tib: mẽtiri eligũt pocus ꝗͣ ta¬
cere. Difficile tñ est ut isti totã narracõnẽ falsã ali¬
ꝗͣdo suscipiant. s plerũ q ueris falsa cõcexũt. ubi su¬

Expanded text:
inter mentientem atque mendacem. nam mentiens est etiam qui mentiinter mentientem atque mendacem. nam mentiens est etiam qui mentitur inuitus; mendax uero amat mentiri atque habitat animo in delectatione mentiendi. iuxta ponendi sunt et qui de mendacio uolunt placere homiouimus — sed ut suaues sint in sermonibus suis. isti ab illo genere, in quo mendaces posuimus, hoc differunt, quod illos mentiri delectat gaudentes de ipsa fallacia, istis autem placere libet de suauiloquio, qui tamen ueris mallent placere, sed quando non facile inueniunt uera, quae grata sint audientibus, mentiri eligunt potius quam tacere. difficile est tamen, ut isti totam narrationem falsam aliquando suscipiant; sed plerumque ueris falsa contexunt, ubi su