comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ufitencie comunctam romans obicit in pro¬
ha barlaro refrcatum dico. Prima namq gre¬
cis datur. Imugo ego grecis gallos qui licet in
boni opens cupidis ut irpetam quod premi¬
si studiosis q magis agendi uñ quãs ẜmo¬
ius de quibus scuptum est. Optinus quisq
facere quam dicere mallebat secundum uero
illis. affricuisse ꝑridiculum audeo enim dicexe
qr me u̾mi dicere certus sum et nichil facile
aff̾mare solitus hoc affirmo ꝙ tocius huma¬
ne magnificencie sup̾mum domicilum rõ¬
ma ẽ nec ullus tam remotus terramupi au¬
gulus qui ha neget quod si bartaius ħ igno¬
rat autꝰ storpet. uit stercit aut plane dissip
et iisanit. Quis enim magnificum queso
legit unisꝰ aliquid uel Audiuit siue pomine
et gloria urbis rome ex quo urss ipsa cond
cepit et crescere de quo tempore scilpͣtum ẽ.
Nunc quoq dardamã fama est consurgere
ta roma imipenum terus animos equabit

Expanded text:
parvificentie coniunctam Romanis obicit, improparvificentie coniunctam Romanis obicit, improhoc barbaro refricatum dico. Prima namque Grecis datur. Iungo ego Grecis Gallos, qui licet inboni operis cupidis - ut repetam quod premisi - studiosisque magis agendi bene, quam sermonis. De quibus scriptum est: "Optimus quisque facere quam dicere malebat". Secundum vero illis affricuisse perridiculum. Audeo enim dicere me verum dicere certus sum, et nichil facile affirmare solitus hoc affirmo, quod totius humane magnificentie supremum domicilium Roma est, nec est ullus tam remotus terrarum angulus, qui hoc neget. Quod si barbarus hic ignorat, aut torpet aut stertit aut plene desipit et insanit. Quis enim magnificum, queso, legit unquam aliquid, aut audivit, sine nomine et gloria urbis Rome, ex quo Urbs ipsa condi cepit et crescere? De quo tempore scriptum est: nunc quoque Dardanidum fama est consurgere ta Roma imperium terris, animos equabit
Abbreviated transcription (Latin):
lande consꝑituũ pro componendã pace ro¬
ram misisset et infecto negocio redemite
qualis toma esset interrogaret Ille regũ
utlemi sbi uisam sicut ut alii philent re¬
gum patriam sẽ iudrae rũdit scilicet illic
tere omnes tales ẽe qualis punus ingri¬
qa quem regum sãne optimimi fuisse cõ¬
stat et mitissuuui. uideat gallus et bernar¬
dris iuideat᷑ iter rẽges optiniss atq iuitũ¬
simos et non amicis modo s hostibus mĩme
odioses et in ñnte ͫ atq intractabilem gentem
et in erͣneos inhumanam quid intersit nam
ꝙ emidos. Ait in uicinos directe opponitur ei ꝙ ĩ
libro machaleorum de romanis legitur ꝙ non
est iniudia neq zelus inter eos. Nec ego nũc
tamen galio meo transcibere librum islum
cogito ut ip̃e nchi. Iustinũ quo ut um fate¬
ar non egebam iocim̃ signasse suffecerit legat
de laudatam uirtutem simul ac potentiam in¬
uemiet romanorum Iamq grandi loꝙtiam

Expanded text:
laude conspicuum, pro componenda pace Rolaude conspicuum, pro componenda pace Romam misisset et infecto negotio redeuntem, qualis esset Roma interrogaret, ille regum urbem sibi visam, sive - ut alii perhibent - regum patriam se vidisse respondit; scilicet illic fere omnes tales esse, qualis Pyrrhus in Grecia, quem regum sane optimum fuisse constat et mitissimum. Videat Gallus et Bernardus videat, inter reges optimos atque mitissimos - et non amicis modo, sed hostibus minime odiosos - et immitem atque intractabilem gentem et in extraneos inhumanam, quid intersit. Nam quod emulos ait in vicinos, directe opponitur ei quod in libro Machabeorum de Romanis legitur, quod non est invidia neque zelus inter eos. Nec ego nunc tamen Gallo meo transcribere librum illum cogito, ut ipse mihi Iustinum, quo - ut verum fatear - non egebam. Locum signasse suffecerit. Legat itulum octavum, et abunde laudatam virtutem simul ac potentiam inveniet Romanorum. Iam quod grandiloquentiam
Abbreviated transcription (Latin):
eo marime ꝙ ille incredulos p ͫ de huic i¬
pios in deun tandem eciam proditores nõ¬
tat uinus si dici licet hoctiliter ubi est aute
ista prodicio ubi non pitius obsemancia rei
publite ⁊ prinatim eciam hostibus rõna fi¬
des ciis omius hystoria plena ẽ illud quo¬
q ꝙ de hiis interposuit temeranos in sanc¬
ta ilos dicens contranu Cfere om̃ibus
scuiptnus que romanis Actrbuunt gram¬
tatem. Quid ẽ enim tam tementati disso¬
num ꝙͣ grauitas. S Andire gallum huic
ludeor protestatem insi romamim hostem
ui testimomum adduceris non credam est
plane hostis ex ore laus ingens nec ĩmento
iurgilius ait ip̃e hostis teneros insigni lau
feretat ippenat minͭ aurem gallus et cu¬
stam insolencie dinuitat ut non semper
placidi s interdum uera incipiat andire at¬
q ut uers tandem oppõribus locus sit con
cartum puluerem erporis e tauda gałlite
nuni Illm uiuiui et insignis memorie

Expanded text:
eo maxime quod ille incredulos primum, dehinc ieo maxime quod ille incredulos primum, dehinc impios in Deum, tandem etiam proditores vocat, nimis - si dici licet - hostiliter? Ubi est autem ista proditio? Ubi non potius observata, et publice et privatim, etiam hostibus romana fides, cuius omnis historia plena est? Illud quoque, quod his interposuit, temerarios in sancta illos dicens, contrarium est fere omnibus scripturis, que Romanis attribuunt gravitatem. Quid est enim tam temeritati dissonum quam gravitas? Sed audire Gallum hic videor protestantem: "Nisi romanum hostem in testimonium adduxeris, non credam". Est plane hostis ex ore laus ingens, nec immerito Virgilius ait: ipse hostis Teucros insigni laude ferebat. Aperiat nunc aurem Gallus et cristam insolentie demittat, ut non semper placita, sed interdum vera incipiat audire; atque ut veris tandem opinionibus locus sit, concretum pulverem erroris e cauda gallice mum illum virum et insignis memorie
Abbreviated transcription (Latin):
ni regnent in mundo nec excepit galliant
subiẽcerunt se fidei xane dicet autem gallus
romanorũ iste potenciam et impenum non
iurtutem laudat audiat gͥ ꝙ sequitur. E rant
eniui inquit dotine memorabiles et bom op¬
ris cupidi studiosi q mag̾ agendi bene ꝙͣ ser¬
monis. Sed ecce tterum strepret gallus testi
domestico non credendum cumi sĩt cuus rom¬
nus. Ambrosius ꝙ negari nequit nec intell¬
go tamen quid irato hosti plus sic fidei ꝙͣ pla¬
dato ciui Iommno autem quid opponet qui et
iomam landat et laudatam dicit .ib aposto¬
lo de quo qm̃ in ipsa epistola ad urbammi
scupsi nil minc amplius dico s ip̃ius io
dictuni aliud. idmirgo qui secundoliꝰ in ep
tides ubi tanto studio et fic quencia ad eccĩas
et ad martirm sepulcra concurntur. ubi
sis. Ad smulitudinem celestis tonitrui am̃ re
eis maior et simplicitas ad credendum. quid
hic gallus dicet an consonat hic bernardo ĩ

Expanded text:
ni regnent in mundo - nec excepit Galliam - ni regnent in mundo - nec excepit Galliam - subiecerunt se fidei cristiane. Dicet autem Gallus: "Romanorum iste potentiam et imperium, non virtutem laudat". Audiat ergo quod sequitur: "Erant enim" inquit "doctrina memorabiles et boni operis cupidi, studiosique magis agendi bene, quam sermonis". Sed ecce iterum strepet Gallus: testi domestico non credendum, quoniam sit civis romanus Ambrosius; quod negari nequit. Nec intellego tamen quid irato hosti plus sit fidei quam placato civi. Hieronymo autem quid opponet, qui et Romam laudat et laudatam dicit ab Apostolo? De quo quoniam in ipsa epystola ad Urbanum scripsi, nil nunc amplius dico, sed ipsius Hieronymi dictum aliud adiungo, qui secundo libro in fides. Ubi tanto studio et frequentia ad ecclesias et martyrum sepulcra concurritur? Ubi sicut ad similitudinem celestis tonitrui amen reeis maior et simplicitas ad credendum". Quid hic Gallus dicet? An consonat hic Bernardo, in
Abbreviated transcription (Latin):
nint a tarne non posunt quasiiam spuim¬
ales tamen perruai put quasi ad huc cama¬
les potuit aliqua forte laceslitus uiuna ler¬
nardus illa scubere et multa nati honunes
dicunt querum pꝰ ea iłes ꝓudet esto aute
cesset ira quui repens motus ex aliquã or¬
tus offema. Annon ule int̾aliquas nãci¬
ones est odiuni et profecto gaslorum gentẽ
infestissimam nomim romano apud c̃spi
et de ĩmanitate gentis gallorum de intestisłi¬
mo odio in romanũ nomen Apud limum
legunus et sic esse realiter expernuir
Et cessent tamen hec omnia nec nra ulła
tus possit his sinc trepisacione laudan qui ⁊
de pretento meminit se halrre quo doleat et
de futuro uidet sibi superẽe ꝙ timeat. Qui
uero lpiuinũ iuhec corpusculo positus deleat
lemardum sed laudatores ht intuperare q¬
dem ipso nec negante nec iudignante ma¬
iores obiciam. Ambrosius ui prolenus epi¬
stole ad romancs de hus loquens hii emmi

Expanded text:
vinci a carne non possunt, quasi iam spirituvinci a carne non possunt, quasi iam spirituales, tamen percuti possunt, quasi adhuc carnales". Potuit aliqua forte lacessitus iniuria Bernardus illa scribere; et multa irati homines dicunt, quorum postea illos pudet. Esto autem. Cesset ira, animi repens motus ex aliqua ortus offensa. An non naturale inter aliquas nationes est odium? Et profecto Gallorum gentem infestissimam nomini romano apud Crispum, et de immanitate gentis Gallorum et de infestissimo odio in romanum nomen apud Livium legimus, et sic esse realiter experimur. Ut cessent tamen hec omnia, nec ira ulla tus possit ac sine trepidatione laudari, qui et de preterito meminit se habere quod doleat, et de futuro videt sibi superesse quod timeat? Quis vero hominum in hoc corpuscolo positus debeat Bernardum, sed laudatores - hoc vituperatore eodem ipso nec negante nec indignante - maiores obiciam. Ambrosius, in proemio epystole ad Romanos, de eis loquens: "Hi enim
Abbreviated transcription (Latin):
lus petri contra lemardum biuim librum scp¬
sit non uiagni quideui corporis s ugentis acri¬
mouie de quo post modum a multis increpitꝰ
se excusat et ꝙ adoiescens scpsibet et ꝓit
sii uiiͣ sc̾tas nondum penitus nota eẽt
lornen certe neutruu uuthi competit. nau
nec deternardi santtate suiu dub̃ns etdo¬
les cers ełe dudiu de sii Sed ulud dico qsi¬
ad eugemum scupsit nũdum fonsitan scũs
eset. Sanctitas enu sicut omins iitus
satoria epistola ad epm inmacensem leie¬
ganus uem ait. Nonne tta atlas home ei
nonne nobrauu nauigat per h mare ma¬
gnuu et spaciosim iuter ieptila quorum
non es nus cuius naius est si prospenor
iaurte nere non ambigo s dum scuberet hand
dubie non tenclat homo erat ⁊ in carne po¬
situs passionib subiacere ꝓdterat. N otu
est ilud iolanius ꝙ aurei non ce c̃anctr
quibusl scd de ipsis apostolis. Nam et si
sancti sunt inquit taꝑien homines sunt et si

Expanded text:
lus Petri, contra Bernardum librum unum scriplus Petri, contra Bernardum librum unum scripsit, non magni quidem corporis, sed ingentis acrimonie, de quo postmodum a multis increpitus se excusat, et quod adolescens scripsisset, et quod sibi viri sanctitas nondum penitus nota esset. Horum certe neutrum michi competit, nam nec de Bernardi sanctitate sum dubius et adolescens esse dudum desii. Sed illud dico, qad Eugenium scripsit, nondum forsitan sanctus esset. Sanctitas enim, sicut omnis virtus, satoria epystola ad epyscopum mimatensem Berengarius idem ait: "Nonne abbas homo est? Nonne nobiscum navigat per hoc mare magnum et spatiosum inter reptilia, quorum non est numerus? Cuius navis etsi prosperiori  portum iam tenere non ambigo, sed, dum scriberet, haud dubie non tenebat. Homo erat et, in carne positus, passionibus subiacere poterat. Notum est illud Iohannis Osaurei non de sanctis quibuslibet, sed de ipsis apostolis: "Nam etsi sancti sunt" inquit "homines tamen sunt: etsi
Abbreviated transcription (Latin):
grauissimum romane glorie nulius est contra
illam leruardus dĩssimus cõniciis armatus in¬
ducitur. Nota res ẽ qui de consideracione. agen
forte si diligencius considerasset gentem famo¬
sissimam om̃i que sub celo sunt parcius infama¬
set. Fect tamen et litere sibi debuit calamo suo
scubere quod ccemrit. Quid hic dicam non ego
contra scm̃ iurum loqui uelim cum marime
quemi in quibusdam scriptis meis ualde Aliqñ
laudanern. Qui si sanctus non esset ꝙͣtũlib
magrus in reliquis facilis esset et erpedita res¬
sponsio. At nunc quidem et si non cortra sciu
de sancto tamen nichi loqui prohibet. Multa
quidem loquendo et scubendo multa redeunt
iu añ que dilapsa idelantur. Tampnauit
iste nunc recolo leruarꝰns abłas clarenalẽsis
de quo senuo est petrum haclanum lratũ
quedam unũ huic iratus berenganus pita¬
uenlis uir et ipse non infacundus ac discipu¬

Expanded text:
gravissimum romane glorie vulnus est, contra gravissimum romane glorie vulnus est, contra illam Bernardus, durissimis convitiis armatus, inducitur. Nota res est. Qui de consideratione agens, forte si diligentius cunta considerasset, gentem famosissimam omnium, que sub celo sunt, parcius infamasset. Fecit tamen, et licere sibi debuit calamo suo scribere quod occurrit. Quid hic dicam? Non ego contra sanctum virum loqui velim, eum maxime, quem in quibusdam scriptis meis valde aliquando laudaverim. Qui si sanctus non esset, quantumlibet magnus in reliquis, facilis esset et expedita responsio. At nunc quidem, etsi non contra sanctum, de sancto tamen loqui nichil prohibet. Multa quidem, loquendo et scribendo, multa redeunt in animum, que dilapsa videbantur. Damnavit iste - nunc recolo - Bernardus Claravallensis abbas, de quo sermo est, Petrum Abelardum, literatum quendam virum. Hinc iratus Berengarius Pictaviensis, vir et ipse non infacundus ac discipu
Abbreviated transcription (Latin):
olfacũ citeromano pene usus uerbo. de illecebra
iuquit. odorum non satigo runus cumi wbsũt
non requbo cum adsunt non respuo paratus
eis semper carere. Ita nchi uideor isi fors¬
tan falior ita egõ de ommi uino michi iudeor
ꝙus et ipse multo faciluis falli possim . ib ex
cist iute lpiui panis et aqua uit lpiuꝰ er¬
sed non guie ꝙͣ siuam cariũe nepos eius expre¬
sit. Satis est populis fliuus q ceres ꝙᷤ ses
non populis gallianim neꝙ ego si eẽm galiu
lir dicerciu. sed lenuense uinum pro smuma
uite felictate de fenderem hympius et mens
et cantibus celebraren. Sum uero ytalus na
mundi s donim gloriati sunt. Sed paulus iplus
is qui dixit non ledemus hic manentem cunta¬
temi. urbem romam ꝑatriam suam facit et n
magius siuis periculis se romanũ tiue et uon
galsinu esse cõmemorat idq sibi tunc profuit ad
omnes sufficiunt ꝙ ĩpirim aperire ausus mł¬
ta dicit que nec relatu quidem digna sunt quõd

Expanded text:
olfactu, ciceroniano pene usus verbo: "De illecebra" olfactu, ciceroniano pene usus verbo: "De illecebra" inquit "odorum non satago nimis: cum absunt, non requiro; cum adsunt, non respuo, paratus eis semper carere. Ita michi videor, nisi forsitan fallor". Ita ego de omni vino michi videor, quamvis et ipse multo facilius falli possim. Ab expeest vite hominum panis et aqua - vitesententiam carmine nepos eius expressit: satis est populis fluviusque Ceresque. Sed non populis Galliarum. Neque ego, si essem gallus, hoc dicerem, sed beunense vinum pro summa vite felicitate defenderem, hymnis et metris et cantibus celebrarem. Sum vero italus natmundique domini gloriati sunt, sed Paulus apostolus, is qui dixit: "non habemus hic manentem civitatem". Urbem Romam patriam suam facit, et in magnis periculis se romanum civem, et non gallum natum esse commemorat; idque tunc sibi profuit ad omnes sufficiunt, os impurum aperire ausus, multa dicit, que nec relatu quidem digna sunt. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
O ꝙ flebiliter suc felicitatis uniunam fert.
OHumianũ genus. o catholica pleis fidelis pͦ
deo nr̃o. sue q fidei uinũ lenuense p̾ponitur nec
ipius x decus aut noluntas s uimi illius oꝑtũ¬
tas. ad sumũ reꝵ consiliũ euocatur. Et ego tã¬
ti mali cãm posus pene saculegii re agor cum
non solum fũ unim̃ illud accusem sunt ⁊ alia
qͣuedam de qͣmibus tacere inlrt piato uulrt pͥu¬
dor. Tnlseamus huit gͥ et id prus audiamꝰ
qua se sũ m sumũ bonum in precacione frat¬
culus luc flanunatus ultiscitur. ꝓpter quod ĩ¬
quit non uitres ios eius et dulcis sapor tuus
per fauces non tnseat. Quid uobis iidetur
an non satis sic magnifice ultus e̾. Et sane
nil peuis optare michi poterat ꝙͣ ꝙ sibi pessimũ
inditaret michi ĩt affecto aliter aut nucto
ea precaçõ leuis eͦ. Sic nec benuense nec oro¬
ouuiui ullium biberem tamen lete uuerem. ita¬
ꝙ d gustu fidenter respondeo ꝙ pater. iigus. de

Expanded text:
O quam flebiliter sue felicitatis iniuriam fert! O quam flebiliter sue felicitatis iniuriam fert! o humanum genus, o catholica plebs fidelis! Cristo Deo nostro sueque fidei vinum beunense preponitur, nec ipsius Cristi decus aut voluntas, sed vini illius oportunitas ad summe rerum consilium evocatur; et ego, tanti mali causam perosus, pene sacrilegii reus agor, cum non solum tamen vinum illud accusem. Sunt et alia quedam, de quibus tacere iubet Plato, iubet pudor. Transeamus igitur hinc, et id potius audiamus, qua se suumerculus hic flammatus ulciscitur: "Propter quod" inquit "non intres in os eius et dulcis sapor tuus per eius fauces non transeat". Quid vobis videtur? An non satis magnifice ultus est? Et sane nil peius optare michi poterat, quam quod sibi pessimum iudicaret. Michi autem affecto aliter ac nutrito ea imprecatio levis est. Si nec beunense, nec omnino vinum ullum biberem, tamen lete viverem. Itaque de gustu fidenter respondeo, quod pater Augustinus de
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ deus uent̾ ẽ ut ait apostolus si sit ẽ enĩ
qui contͣ uniũ loi utiq contra uentrem. atq
deus bona sunt omĩa S ebrietatem gularũ q¬
utupo qui non deus s humana fecit improbita
et qm̃ sepe bona aliqua culpa abutenciũ mali
matenam fuisse comptum c̃. ut unũ ebrieta¬
tis. Aurum auancie. ferrũ semcie feminam¬
q libidinis optam ego ut cum dampnosa
quorũdam benuensis umi sitis ⁊ uceret eccie
⁊ frenari alit non poss uniũ ipm uñ ea nasci¬
tur e medio tolleretur. hanc potor eg̾gius blas
illud ꝙͣiuis in se bonũ odi fateor et quid iͥ nã¬
tus gallus ocinat non imꝑtinens ẽ Audur .o.
nobilis bindenua inquit o unũ precio sumi ⁊
lt innũ forsitan non mepte uenenũ inꝙͣ nõ
corꝑmi s mentium hiis addit sr̃ omĩa una
dulce salucifeꝵ ⁊ iocandũ lit utiq non meptũ
modo s falsum ẽ. S obmittamus de urius

Expanded text:
"quorum Deus venter est", ut ait Apostolus? Si sic est enim, "quorum Deus venter est", ut ait Apostolus? Si sic est enim, qui contra vinum loquitur, utique contra ventrem, atque Deus bona sunt omnia; sed ebrietatem gulamque vitupero, quam non Deus, sed humana sibi fecit improbitas. Et quoniam sepe bona aliqua, culpa abutentium, mali materiam fuisse compertum est, ut vinum ebrietatis, aurum avaritie, ferrum sevitie formaque libidinis, optavi ego, ut cum damnosa quorundam beunensis vini sitis et noceret Ecclesie et frenari aliter non posset, vinum ipsum, unde ea nascitur, e medio tolleretur. Hanc potor egregius blasillud, quamvis in se bonum, odi - fateor. Et quid michi iratus Gallus occinat, non impertinens est audire. "O nobilis vindemia" inquit "o venenum preciosum" et hoc unum forsitan non inepte, "veneorum, sed mentium. His addidit: "super omnia vina dulce, salutiferum et iucundum". Hoc utique non ineptum modo, sed falsum est. Sed omittamus de vinis
Abbreviated transcription (Latin):
fẽcerat et spualuum facere disponelat ule¬
nori sangiũe suorũ nͣrtyrum consecrare roma¬
nus fuit non inficior uero qui acidit petuu s
romani funt qui neiouem cradenuit. Idem de
domiciano de q aliis dicilicet uertat se quotun
libet dectͥtoris ingenum atiẜ odium pantos
rei iõnum tñ ultorem sibi ⁊ elegit romanus
utiq fuit xͥ ultor cum gallus fu̾it flagellator
ut pꝰ dicam. Aludiamus mic uero gałlum seu
uenus coruũ mii qui candidã plumã fusco mẽ¬
dacio dengͣuit ⁊ didicit cesaremi atq automũ
salutare..Iudiamus inꝙͣ crctitãtem ⁊ rauco
strepiti suas lmencias reꝑxtentem. quia em̃
uinũ beluense intuꝑo ut ip̃x ait ut ego fateor nõ
adoro uirsus exclamat ⁊ audistis inquit blas¬
plemam O indigna uero ⁊ pudenda prorsus er¬
clamacõ um ninus forsan iuppria ꝙ supenor
fuit. Nam quid scimus an iste sit illoꝵ unus

Expanded text:
fecerat et spiritualium facere disponebat, ubefecerat et spiritualium facere disponebat, uberiori sanguine suorum martirum consecrare. Romanus fuit, non infitior, Nero qui occidit Petrum; sed romani fuerunt qui Neronem occiderunt. Idem de Domitiano deque aliis dici licet. Vertat se quocunque libet detractoris ingenium atque odium: paucos rei, romanum tamen ultorem sibi Cristus elegit. Romanus fuit utique Cristi ultor, cum gallus fuerit flagellator, ut post dicam. Audiamus nunc Gallum, seu verius corvum nostrum, qui candidam plumam fusco mendacio denigravit et didicit Cesarem atque Antonium salutare. Audiamus, inquam, crocitantem, et rauco strepitu suas amentias repetentem. Quia enim vinum beunense vitupero, ut ipse ait - ut ego fateor, non adoro -, rursus exclamat: "et audistis" inquit "blasphemiam!". O indigna viro, et pudenda prorsus, exclamatio! Verum minus forsan impropria, quam superior fuit. Nam quid scimus, an iste sit illorum unus,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ cruxr illaui solum fremuit demones ly¬
nunes reuerentur. Et quid cibis. Abuctiurs
sufficit. illeliua. certe iuluis cesar post bel¬
la tot uictorias non aruatus urbemi roma
s cum inhernu excitu ĩernus nictor iutro¬
nt. Cesarem loquor ut. id id de quo agitur
eficacius argumentũ sit. Si sic enim
uenit celar quid putemus petrum. Scio
uit quid calumpmator inr̃ obieciet ier¬
nus inquiet uenit petius atq iõ int̾fcũs
c̃. Ita enm quodam᷑ apolo getici sin lcco
romam multos muctentes ipmunes ingu¬
lasse ait . tq ideo m̾ito. a satyrico senãdici.
Nec intelligit nolo dicere ydrota señ pro
magno pom solitum urͣ illud euierdos pͦ.
Senus ubi catide celo iacet lector cum fu¬
ioe maginum hectorem non crudelem con¬
ciosa suid̾ s insidiosa prorsus ⁊ hostilis ob¬
iectio apulti inquit pierunt rome scĩ uri
s ⁊ multi quoq aliis in urbibus ples tam̃
rome quis non uidet nñ lit plos eo conuẽ¬
mebant nemꝑe. id mundi caput ⁊ imꝑii

Expanded text:
solam tremunt demones, homines reverentur. Quid tubis aut bucinis? Sufficit alleluia. Certe Iulius Cesar post tot bella, tot victorias, non armatus urbem Romam, sed cum inermi exercitu inermis victor introiit. Cesarem loquor, ut ad id de quo agitur efficacius argumentum sit. Si sic enim venit Cesar, quid putemus Petrum? Scio autem quid calumniator noster obiciet: "Inermis" inquiet "venit Petrus atque ideo interfectus est". Ita enim quodam Apologetici sui loco Romam multos innocentes homines iugulasse ait, atque ideo merito a Satyrico "sevam" dici. Nec intelligit, nolo dicere ydiota, "sevum" pro "magno" poni solitum, iuxta illud Eneydos primo: sevus ubi Eacide telo iacet Hector cum fuisse magnum Hectorem, non crudelem conciosa quidem, sed insidiosa prorsus et hostilis obiectio. "Multi" inquit "perierunt Rome sancti viri". Sed et multi quoque aliis in urbibus. "Plures tamen Rome". Quis non videt unde hoc? Plures eo conveniebant, nempe ad mundi caput et imper
Abbreviated transcription (Latin):
suam et eccĩe librrtatem quod p̾decessor su¬
us in scã fecit. aumone de quo ⁊ ip̃e tunc gra¬
inter in consistorio questus ẽ ⁊ ego dum sibi
sculrrem non solui ꝙͣ romanc sẽdis. lugusti¬
am gallus iste non indit dumi. ad enairan¬
das felicitates. liumonitas magno insu
inplunes ahas explicuiss s recentis magne
ronũ. anuata mani romam petere tuciorẽ
illum facit. iuc̾tas ꝙͣ gladii sc̃itas qplorit
Alnna sacerdotũ sunt orõnes ⁊ lacrune et
ienuna ⁊ ututes ⁊ lom mores abstinentia ca

Expanded text:
suam et Ecclesie libertatem, quod predecessor susuam et Ecclesie libertatem, quod predecessor suus in sancta fecit Avinione, de quo et ipse tunc graviter in consistorio questus est, et ego, dum sibi scriberem, non silui. Quam romane sedis angustiam Gallus iste non vidit, dum ad enarrandas felicitates avinionicas magno nisu implumes alas explicuisset? Sed recentis magneqRomanum armata manu Romam petere, tutiorem illum facit autoritas quam gladii, sanctitas quam lorice. Arma sacerdotum sunt orationes et lacrime et i
Abbreviated transcription (Latin):
etsi eniui nodũ piit ꝑibit illico. tpo ee
enim utiam uilitinie iste dulcedines i
sculatus qui fulgore pãmi captus erigui n
non autem facile dũ ẽ ꝙͣ me delectanent u¬
n huuis iugenĩ tam lecte tam proprie
phascoꝵ ulus ẽ uerlo qui uentatem dei q
queso conuenienaus poterat secte illius iͣ¬
sor lccemiuus contra eum qui queni qs fãs
pugnarenor ꝑt uerbis oppugnat sit ine
ue less magetant accuser. Non equiausic
isanus sum ut romano pontifia regeni
tanĩ. Si euiu ut apud cor duben sem le¬
ginus ueres hĩtante cauulo illit roma fuit
spͣto mag̃ ubi romanus pontifer hĩtat ibi
quoss concesẜ um romam ẽs unum h si celit
datum eẽt optarem ut sicut tunc camuillus
tan sed fideliter ⁊ infallor uere ꝙ si lit sibi
placeret cinus diuicias rei hius arbitimm
dedit non modo lonestius sanctius q s tuci
ibi ẽet ꝙͣ in illa penitus parte terrarũ neq
iugenti precio cogeretur. a predonibus redu̾ne

Expanded text:
etsi enim nondum periit, peribit illico. Tempus est, enim, ut iamiam vilissime iste dulcedines inipse magis exoculatus, qui fulgore panni captus exigui niNon autem facile dictu est quam me delectaverit viri huius ingenium, tam recte, tam proprie Phariseorum usus est verbo, qui veritatem Deique queso, convenientius poterat secte illius defensor acerrimus contra eum qui, quem factis expugnare non potest, verbis oppugnat, si vel ne lese maiestatis accuser. Non equidem sic insanus sim, ut Romano Pontifici legem cuntarum. Si enim, ut apud Cordubensem legimus, "Veios habitante Camillo, illic Roma fuit", quanto magis ubi Romanus Pontifex habitat, ibi quoque concesserim Romam esse? Unum hoc, si celitus datum esset, optarem: uti sicut tunc Camillus, tan sed fideliter et ni fallor vere, quod si hoc sibi placeret, cui divinitas rei huius arbitrium dedit, non modo honestius sanctiusque, sed tutius ibi esset quam in ulla penitus parte terrarum, neque ingenti pretio cogeretur a predonibus redimere
Abbreviated transcription (Latin):
et mor domoꝵ. ueterũ ut cepiuit olusti ⁊ luitium
anunouitũ non uurar longis enorib iufecti
auam subito conualescere nequenut tp lesiut
dixi tempore eciam curabũtur. s nou solo tua
mens tua tions tua ior ⁊ iudeficieus aua tua a¬
los iugilantia tua utus tua fraget uctoritas inter¬
nidĩes ibiunit mentes uenorib sĩis culi uclio

Expanded text:
t oblivisci et lutum avinionicum non mirari. Longis erroribus infecti animi subito convalescere nequeunt, tempore lesi, ut dixi, tempore etiam curabuntur; sed non solo: tua mens, tua frons, tua vox et indeficiens cura, tua illos vigilantia, tua virtus, tua franget autoritas. Interim dies
Abbreviated transcription (Latin):
natus est Sic presta uirgo contituit ingir¬
seq iam ualido põꝵe populi ꝓse quenter se se
iustituit. Itcm ad confatutum scopulimi
q nuciales quibus preluxerant ibidem
lacinus sius extinctas relinꝙ̃tes deiectis
capitibus demutonĩ qui ꝑant Et miseri qͥ¬
demi parentes eius tanta clade defessi clau¬
se domus abstrusi tẽbr̾ ppetue noctis se se
dedideit . Psychen autem pauentem actre¬
pidantem et in ipo scopulł uertice deflen¬
tem nutis ama molliter sꝑuuantis zephĩ
iubrantis hinc iude lacruus et reflate
sin sensum leuatam suo tñ quillo sꝑũ pru¬

Expanded text:
natus est? Sic profata virgo conticuit ingrenatus est? Sic profata virgo conticuit ingressuque iam valido pompae populi prosequentis sese miscuit. Itur ad constitutum scopulum mque nuptiales, quibus praeluxerant, ibidem lacrimis suis extinctas relinquentes deiectis capitibus domuitionem parant, et miseri quidem parentes eius tanta clade defessi clausae domus abstrusi tenebris perpetuae nocti sese dedidere. Psychen autem paventem ac trepidam et in ipso scopuli vertice deflentem mitis aura molliter spirantis Zephyri, vibratis hinc inde laciniis et reflato sinu, sensim levatam suo tranquillo sp
Abbreviated transcription (Latin):
tatur non iuptias. S ere quias suas at
dum mesti parentes ẽt tanto malo ꝑtiti nefa¬
num facinus ꝑficere cunctantur. ip̃a illa fi¬
lia talibus eo adhortatur nocibus. Quid
infelicem senectam flctu duitino cruciatis
tibus fatigatis. quid lacinus meficacibus
ora mͥ uẽneranda sedatis quid sedatis laca¬
tis in oñs oculis mea lumĩa. quid taniciem
scinditis quid ptora quid ubera sc̃a cũdit.
Hec erunt uobis egregie formositatis mee
preclara premia umudie nefane letali pla¬
sa ꝑcussi sero semitis Cum gentes et popu¬
li celebrarent nos d̾mus honoribus cum
nouam me uenerem ore ⁊ sono nũcuparẽt.
tunc dolere. tunc flere. tunc metanꝙͣ per¬
emptam lugere debiustis. iani sencio iam
iudro solo me nonune ueners ꝑisse. Ducite
me et cuisors addurit scopulõ sicite festino
felices istas nuꝑcias obire festino gnosum
illum maritum meũ uidere quid differo qͥ
detracto nenientem qui totius orbis exicio

Expanded text:
tatur non nuptias sed exequias suas. Ac tatur non nuptias sed exequias suas. Ac dum maesti parentes et tanto malo perciti nefarium facinus perficere cunctantur, ipsa illa filia talibus eos adhortatur vocibus: Quid infelicem senectam fletu diutino cruciatis?tibus fatigatis? Quid lacrimis inefficacibus ora mihi veneranda foedatis? Quid laceratis in vestris oculis mea lumina? Quid canitiem scinditis? Quid pectora, quid ubera sancta tunditis? Haec erunt vobis egregiae formositatis meae praeclara praemia? Invidiae nefariae letali plaga percussi sero sentitis. Cum gentes et populi celebrarent nos divinis honoribus, cum novam me Venerem ore consono nuncuparent, tunc dolere, tunc flere, tunc me iam quasi peremptam lugere debuistis: iam sentio, iam video solo me nomine Veneris perisse. Ducite me, et cui sors addixit scopulo sistite: festino felices istas nuptias obire, festino generosum illum maritum meum videre. Quid differo? Quid detrecto venientem qui totius orbis exitio
Abbreviated transcription (Latin):
ape ceratum. sed scuũ atq ferum uipere um¬
q malum qui penius uolitans suꝑ ethera cũc¬
ta satigat flauia q ⁊ ferro singula debilitat
Quod trenit ip̃e iolus quo minima terificã¬
tur fsumũa q horrescunt et stigie tenebre rey
olim be̾ a fatu scẽ uatĩcĩationis arepto. pi¬
ger tustis q retro domum ꝑgit sue q cõugi
precepta sortis euodat infancie meretur fle¬
tur lamentatur diebus plusculis Sed duc sor¬
tis iam iuget tet̾ cftcũs Iam feruliũ nuptĩ¬
Aium miserume ugiui choragiũ sernitur.
Iam cede lumen. acre fuligis ciucrem atrescit ⁊¬
sonus tibis gigie mutatur in q̃mlum lydium
ad secte domus trista fatũ cuncta etiam ciuitas
cõgemelat. luctuq pu confestimi congiuens
editi fausciciũ. Sed̾ monitis celestibus penoi
iũtitas misella ꝑsychen. ad deamatã penam esfla¬
gitalut. Perfectis gͥ feralis thalami cum sũmo
merore solenurbus toto prose ꝙͣte populo. uiũ
producitur fumus. Et lacrimosa psyche coni¬

Expanded text:
Sed saevum atque ferum vipereumque malum, Quod pinnis volitans super aethera cuncta fatigat Flammaque et ferro singula debilitat; Quod tremit ipse Iovis, quo numina terrificantur, Fluminaque horrescunt et Stygiae tenebrae. Rex, olim beatus, affatu sanctae vaticinationis accepto pigens tristisque retro domum pergit suaeque coniugi praecepta sortis enodat infaustae. Maeretur, fletur, lamentatur diebus plusculis: sed dirae sortis iam urget taeter effectus, iam feralium nuptiarum miserrimae virgini choragium struitur, iam taedae lumen atrae fuliginis cinere marcescit, et sonus tibiae zygiae mutatur in querulum Lydiiaffectae domus triste fatum cuncta etiam civitas congemebat, luctuque publico confestim congruens edicitur iustitium. Sed monitis caelestibus parendi necessitas misellam Psychen ad destinatam poenam efflagitabat: perfectis igitur feralis thalami cum summo maerore sollemnibus toto prosequente populo vivum producitur funus et lacrimosa Psyche comi
Abbreviated transcription (Latin):
residet. Partendum nulrcillitati. ai consuetudĩe
obricti at q Ał gere non ualent᷑. Nam ⁊ lutum
siubus ⁊ palus raiuis ⁊ tenebre uesꝑtilionibus
ꝗate siuit. Itdud luteui quis ertuset. aut quis
ferat or iuilusiu loi studio optiuus nobilisłis¬
q detratrit ⁊ asfectiuu in cordito. itq iusulso
uentater temptet oppͥmere ita ciumꝰ quertꝰ
ram uon sanacenis paganis q eciam uotũ
cẽt ue tam iate iudibrio h̃emurꝰ. Et ꝙ ĩ qui
angustiam eccia pasla sic in gallia ego siue du

Expanded text:
residet. Parcendum imbecillitati animi, consuetudine residet. Parcendum imbecillitati animi, consuetudine obruti atque assurgere non valentis; nam et lutum suibus et palus ranis et tenebre vespertilionibus grate sunt. Illud autem quis excuset aut quis ferat, quod vilissimi loci studio optimis nobilissimisque detrahere et affectu incondito atque insulso veritatem tentet opprimere? Ita enim querit, nam non Saracenis paganisque etiam notum esset, ne tam late ludibrio haberemur. "Et quam" inquit "angustiam Ecclesia passa sit in Gallia
Abbreviated transcription (Latin):
destad. laudabit patus quietem ꝙ profecto
tipidam inquictmq prosperi. S non ẽ
ibi iuutacio qͣta ẽ rouic. quis hant reui rẽ
ꝙ tam non idt niuuar beꝵ nuina magna
eo nou pt̃. procul absunt. ibhie uietu nuꝙ caat
exalto qui iinio iacet. Roma g eralto tecidit
non cad̃t iimo uñi eium cadeiet autem quo¬
modo descenderet que ẽ nchil pudet me fateor
erroris eius qui cum uideantur. Aliquid legise non
emibint sũlius. ic preclaus infimia renĩ ⁊ abiectis¬
suua copꝑare qd̾ ꝙ ẽ stuitius. lñferre. S ercus
cum utis natalis zore dulcedo quedam t̾ennea
non uilis ⁊ qui multũ in rebus hom usus ua
erunt qui in media orti barians ⁊ nutti pudore
tũ orignus se romancs dici uoiuerint sꝑlendo¬
re nomuus głosi. ques qm̃ om̃ibus noti sunt
enuare non actiuet galius nr̃ ut iudeo nollet ẽc̃
nor barlanis ⁊ libenter in ceno ubi educatus ẽ

Expanded text:
desertas. Laudabit patrie quietem, quam profecto desertas. Laudabit patrie quietem, quam profecto turbidam inquietamque prospexi. Sed non est ibi mutatio, quanta est Rome. Quis hanc rem reique causam non videt? Minutarum rerum ruina magna esse non potest, procul absunt ab hoc metu: nunquam cadet ex alto, qui in imo iacet. Roma igitur ex alto cecidit, non cadet Avinio. Unde enim caderet, aut quomodo decresceret, que est nichil? Pudet me - fateor - erroris eius, qui cum videatur aliquid legisse, non erubuit summis ac preclaris infima rerum et abiectissima comparare, quodque est stultius anteferre. Sed excuset eum utcunque natalis zone dulcedo quedam feminea, non virilis, et qui multum in rebus hominum ususerunt, qui in media orti barbarie et nutriti, pudore tamen originis, se romanos dici voluerunt splendore nominis gloriosi, quos quoniam omnibus noti sunt enumerare non attinet. Gallus noster, ut video, nollet esse non barbarus, et libenter in ceno, ubi educatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
athene iusup lacedeiion et chornitus iamq nił
penitus msĩ iuida suit nouiua. rona non n
da ceciderunt. gloria nonius ni mortalis est
Quid lc uelũd nue insolita. tot sune uane¬
tatibus opus erat nisiut. istrologumi. pmo ut
lunaticum se prolart. indignetur galsus ut si¬
bot non prius Illuc iubis ꝙ toius orbis fania dẽ¬
ficiet. Etemp altissinius mundi uertex roma eut
Et si ꝓp̃ter iniidiani. iut odium. aut segnitie
nẽ caue aliam ⁊ pontifices ⁊ prmares iliam
sui deẜant gliam iliam comitabitur. Ili autẽ
ubicimq ⁊ uñcũq fu̾int romam q princips
ucabuntur. Quid int gallus strepit quid bar¬
laius frenut. in nicucior negabit magnum
aliquid fuisse cuius post tot secula reliquie es
nunt pante siut uet ut gallia nec g̾maniã
uec ulla uarlaries se illarum giorie confere aude¬
at.non presiiuet id tredo ꝙͣus uatro sit con
ego tũ illat nuper trausiens ⁊ euersas idi et

Expanded text:
Athene insuper et Lacedemon et Chorintus, iamque nil Athene insuper et Lacedemon et Chorintus, iamque nil penitus nisi nuda sunt nomina. Roma non in tia ceciderunt: gloria nominis immortalis est. Quid hic, velut in re insolita, tot lune varietatibus opus erat, nisi ut astrologum, imo ut lunaticum, se probaret? Indignetur Gallus, ut libet. Non prius alme urbis, quam totius orbis fama deficiet; semper altissimus mundi vertex Roma erit. Et si propter invidiam aut odium aut segnitiem causam ve aliam et pontifices et principes illam sui deserant, gloria illam comitabitur; illi autem, uvocabuntur. Quid hic Gallus strepit? Quid barbarus fremit? An mentior? Negabit magnum aliquid fuisse, cuius post tot secula reliquie nunc etiam tante sunt, ut nec Gallia nec Germania nec ulla barbaries se illarum glorie conferre audeat? Non presumet id, credo, quamvis natio sit contego tamen illac nuper transiens et eversas vidi et
Abbreviated transcription (Latin):
lit opus sanc nulla gens promptior qͣ galli cete
opmentur ut lilrt. barbari tn sunt neq de lit int̾
dotos dubitacõ uniꝙͣ fuit. ꝙͣus ne id quid̃ negen
nec negau posse arbitior eẽ gallos barlaroꝵ omniũ
miciores. Sed hic barbanis nraꝵ reiũ uitupera¬
ciones suaꝵ laudib inter nuscẽs non irati tm̃ sed
furentis in morem nullo ordine multa iu pos sto¬
machi inͥps enomuit magnum credo. lliqͥ se fe
extimans cui npime marimus obtectare mal ic¬
a tempoꝵ sit ꝓillsum. quoꝵ ego partem magna
sciens transeo ꝙ nec rũso certe nec. audiencia dignũ
duco.atq in pͥmis uanetates orbis rome quas
hit quideui usq ad cmositatem udiculam prosens¬
tus e. Figuras lunc uanas romano statmu com¬
parando qͣr toma sola et non urles. ic regnaoĩs
multoq magis singuli homines mucentur. sti¬
due ⁊ tpali iutissitudinitamdiu suiis obuioxu
scior eunditus rut Trora itideni et caitago

Expanded text:
hoc opus sane nulla gens promptior quam Galli. Ceterum hoc opus sane nulla gens promptior quam Galli. Ceterum opinetur ut libet, barbari tamen sunt, neque de hoc inter doctos dubitatio unquam fuit; quamvis ne id quidem negem, nec negari posse arbitrer: esse Gallos barbarorum omnium mitiores. Sed hic barbarus, nostrarum rerum vituperationes suarum laudibus intermiscens, non irati tantum sed furentis in morem, nullo ordine multa in nos, stomaci impos, evomuit, magnum, credo, aliquid se se existimans, cui impune maximis obtrectare malitia temporum sit permissum. Quorum ego partem magnam sciens transeo, quod nec responso certe, nec audientia dignam duco. Atque in primis varietates urbis Rome, quas hic quidem usque ad curiositatem ridiculam prosecutus est figuras lune varias romano statui comparando, quasi Roma sola, et non urbes ac regna omnia, multoque magis singuli homines, mutentur assidue, et temporali vicissitudini tam diu simus obnoxii, stior funditus ruit, Troia itidem et Carthago,
Abbreviated transcription (Latin):
cit laudam inquit gͥleticiã ꝙ non eẽt homini bonũ
sub sole nisi ꝙ comederet ⁊ biberet atq gauderet
et ha sccum afferret de labore suo. Quis queso tã¬
ti uir consilio non ederet libenter at biberet et gau¬
decct. Sapientes galli qui ꝑ se ipt̃s ha sapuunt
⁊ sapi ͦ c̾diderũt inq consuetudinem naturam q
uterunt. A quod eodenlibro. Ait idem. cogitam in
corde meo abstralere a uiuo carnem meam sen gal¬
licanis legibus contrariũ adusantur et respiũtt
hacte nus excussasse sufficiant epłe mee pͥncip in
illud impropeniũ ut ip̃e affit ⁊ meptum. Ego qm¬
dem de re maxĩa sũmo hominũ scripturis magis
rico. Quid accomodacius materie ꝙͣ in reni ap¬
tius diti possit. Nec prorsus intelligo quid pͥncii
illidesit. iusi lola forsan scubendi Auctoritas.
fingant enim galli se credant ꝙ ꝙ uolunt licet
rabiles ⁊ magͥficas anuo fabrican. Sunt iꝑ
qui ix facint ut illc ait felices errore suo. ad

Expanded text:
it "igitur letitiam, quod non esset homini bonum sub sole, nisi quod comederet et biberet atque gauderet, et hoc solum secum afferret de labore suo". Quis, queso, tanti viri consilio non ederet libenter ac biberet et gauderet? Sapientes galli, qui et per se ipsos hec sapiunt et Sapientibus crediderunt, inque consuetudinem naturamque verterunt. At quod eodem libro ait idem: "cogitavi in corde meo abstrahere a vino carnem meam", ceu gallicanis legibus contrarium adversantur ac respuunt. Hactenus excusasse sufficiat epystole mee principium illud improprium, ut ipse asserit, et ineptum. Ego quidem de re maxima summo hominum scripturus, magisrico, quid accomodatius materie, quid in rem aptius dici possit; nec prorsus intelligo, quid principio illi desit, nisi sola forsitan scribentis autoritas. Fingant enim Galli se credantque quod volunt; licetrabiles atque magnificas animo fabricari, suntque qui hoc faciunt, ut ille ait, "felices errore suo". Ad
Abbreviated transcription (Latin):
cardior Aude eam ipam caiditate erusaus
sub op obtentu uiee aduerse ualitudnus us
efiuum iulr iegibus solitus iuerogaui
ut spͣ pͥmum siue ꝑsons mec piclõ aut in¬
cõmodo possem. ld se ꝑgerem cupide tunc ⁊
calus horubilis ex itiuere medio retrariset
Ita iũ tantum illum pr̃em quemi mdie ñ
contigit. luare saltem licuit at leren at ͣ
euis. uta laudare. I llud ui priuus ꝙhit
iaitaris nec laudare uult nec intuperare
audt qnuis ut sencio luruter id faceret nisi
p iudiuu sic om̃i er parte depudust Pnt
larpais quoq adhuc reuerendie. duqudet¬

Expanded text:
tardior, deinde eam ipsam tarditatem excusans sub obtentu mee adverse valetudinis, ad extremum iubere regibus solitus me rogavit ut, quam primum sine persone mee periculo aut incommodo possem, ad se pergerem, cupide tunc etcasus horribilis ex itinere medio retraxisset. Ita michi tantum illum patrem, quem videre non contigit, amare saltem licuit ac vereri atque eius acta laudare, illud in primis quod hic barbarus nec laudare vult nec vituperare audet; quamvis, ut sentio, libenter id faceret, nisi quod nondum sic omni ex parte depuduit: inter barbaros quoque adhuc reverentie aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
erectam policem residente ut ipsam pror
actiguas regiones fania ꝑuaserat deam ꝙͥͣ
çerulum profundum pelagi peꝑit et ros
spuniantii fluctuũ educauit iam mu¬
ninus sui passum tubuta uema in medi¬
is conuersan populi cecibus. lel certe n¬
rursin nouo celestium stellarinu ger¬
mite non maria sed terras uenerem ali¬
am urginali flore preditam pululasse
Sic ĩ inuensuni procedit in dies opinio
Sic insulas iam proximas et terre plu¬
sculum prouincias q plimas fana orret¬
ta puagatur: Iam uiulti mortaliiu
longis itiuenbus atq altissimis mans me¬
a. tibus ad seculi ueetium gloriosum conflu¬

Expanded text:
erectum pollicem residente ut ipsam prorserectum pollicem residente ut ipsam prorst attiguas regiones fama pervaserat deam, quam caerulum profundum pelagi peperit et ros spumantem fluctuum educavit, iam numinis sui passuri tributa venia in mediis conversari populi coetibus, vel certe rursum novo caelestium stillarum germine noni maria, sed terras Venerem aliam, virginali flore praeditam, pullulasse. Sic immensum procedit in dies opinio, sic insulas iam proxumas et terrae plusculum provinciasque plurimas fama porrecta pervagatur: iam multi mortalium longis itineribus atque altissimis maris meatibus ad saeculi specimen gloriosum conflu
Abbreviated transcription (Latin):
orium fuerunt terrear̾ preter qd diine
quietis ymagines flere pethilenterr tũ
etiam nocturne iusiones contrarios enen¬
tus non ipͣ ꝓnunciaut denq flere et
napulare et non nũꝙͣ ingulan lucrosum
ꝓspenim q prouentum nũciant contra ri¬
bere et mełlitis didciolis uentrem sagina¬
re uel in uoluptatem nemam comuenire
tristicie animi laugori corporis dampniq
ceters uel anriatum in predicabant Sed
ego te et racionibus lepid̃ amilibus pro
fabulis protinus aduocalo et inaꝑib
Erant in quadam ciuitate rer et regiua.
hii tres uuuero filias for conspituas
huere sed maiores quidem natum ꝙͣuis
gratianua sp̃ ydonee tam̃ celebrari posse
laudibus credelantur. Sic uero puelle
niuoris tam pre cipua tam preclara p̾u¬
critudo nec exprimi ac ne sufficienter qui
copiosi quos ermui spectaculi rumor stu¬
diosa celebritate congregabat ĩ acesse for¬
mositas Ad muracione stupidi et admone¬
tes oribus suis dexteram. priore digito in

Expanded text:
orum figmentis terreare: nam praeter quod diurnae quietis imagines falsae perhibentur, tunc etiam nocturnae visiones contrarios eventus nonnunquam pronuntiant. Denique flere et vapulare et nonnunquam iugulari lucrosum prosperumque proventum nuntiant, contra ridere et mellitis dulciolis ventrem saginare vel in voluptatem Veneriam convenire tristitiae animi, languori corporis damnisque ceteris anxiatum iri praedicant. Sed ego te narrationibus lepidis anilibusque fabulis protinus avocabo ;” et incipit: “Erant in quadam civitate rex et regina: hi tres numero filias forma conspicuas habuere, sed maiores quidem natu, quamvis gratissima specie, idonee tamen celebrari posse laudibus humanis credebantur, at vero puellae iunioris tam praecipua, tam praeclara pulchritudo nec exprimi ac ne sufficienter quidcopiosi, quos eximii spectacula rumor studiosa celebritate congregabat, inaccessae formositatis admiratione stupidi et admoventes oribus suis dexteram primore digito in
Abbreviated transcription (Latin):
qui tibi Iuuic auiniũ atq ut consilium pre¬
biuissent iuloo illo scisimo felicistiam inuia
eniĩ res. Quis teoro uixiss honcatius quis̃
equiuuꝰ dbuaet si quis enimꝰ postteao dsc¬
iũ allur foruicem ecciam rediiria culpx ille
iterum lamantem. dñc quo uadis Inigiliũ
lorum ꝙ surlibus lamentis exagito quc sibi
stubare ucditalar et iam cepmi si mori pasũ¬
te coutrareram utis tota eius paciencia atar
huuanitate decieu̾am utiam q feliciter iꝙ¬
pridem dum i hac ilia nusia moras tralr¬

Expanded text:
qui tibi hunc animum atque hoc consilium prequi tibi hunc animum atque hoc consilium prebuissent, in loco illo sanctissimo felicissimam animam emisisses? Quis te, oro, vixisset honestius? Quis equanimius obiisset? Siquis enim forte post te ad oscenum illum fornicem Ecclesiam reduxisset, culpe ille iterum exclamantem: "Domine, quo vadis?"". His illum horumque similibus lamentis exagito, que sibi scribere meditabar, et iam ceperam, si mori paute, contraxeram. Uti ergo tota eius patientia atque humanitate decreveram, utranque feliciter iampridem, dum adhuc in illa miseria moras trahe
Abbreviated transcription (Latin):
q ꝓpoĩtũ temuss. Quid in gͥ miror uͥtutẽ
niu illius q̃ tanta fuit ut nr mͥ possibilẽ inde¬
retur unum talem in illa natum eẽ barlarie
nisi a satyrito didicisem su̾mos posse iures ⁊ ma¬
gna ex empla daturis uernecum in patria. cras¬
io q sub aere nasci. Neq illud ignorarem hu¬
mam genens reꝵ q om̃i creatoreni pans ubi
potencie atq ad illam crcercendam nec impe¬
dui loas aut temporib nec muan ceteꝵ ut
norit hic larlanis ꝙͣtum ab eius opimione dis¬
sencio Ego ⁊ urtutem niri illius ⁊ in piius scm
proposifum illud mror et ⁊ tramu sencienti
non sani hominis sed galli caput arcogantis ac
pituita gͥuissima laborantis eristio Nec enim
illi aliquid p̃t constanciam defuisse. Itaq sep
nuns mͥ ad memoriam redenute acui sił ac fide¬
li increpacione compellor. Hen pr bĩsime quid
uitims predirisres ad queui ut patuit iam pro¬
proqun ueniens gralatuli q tuuar ante
poror anam pet aram cuuis hospes ac sutet

Expanded text:
positum tenuisset. Quidni igitur mirer virtutem viri illius? Que tanta fuit, ut vix michi possibile videretur virum talem in illa natum esse barbarie, nisi a Satyrico didicissem summos posse viros et magna exempla daturos ververcum in patria crassoque sub ere nasci. Neque illud ignorarem, humani generis rerumque omnium Creatorem paris ubique potentie, atque ad illam exercendam nec impediri locis aut temporibus, nec iuvari. Ceterum, ut norit hic barbarus quantum ab eius opinione dissentio, ego et virtutem viri illius et in primis sanctum propositum illud miror, et contrarium sentientis non sani hominis, sed galli caput egrotantis ac pituita gravissima laborantis existimo, nec omnino illi aliquid, preter constantiam, defuisse. Itaque sepe nunc michi ad memoriam redeuntem acri simul ac fideli increpatione compello: "Heu, pater beatissime, quid ritum perduxisses, ad quem, ut patuit, iam propinquum veniens, grabatulumque tuum ante proximam Petri aram, cuius hospes ac succes
Abbreviated transcription (Latin):
sa. Micto alia. Non enum gallicos mores dap̃no.
franci oliui cã ⁊ fentes aliqũ hĩti. Nunc tam̃
longe alii leues letiq honues sunt facilis ac
iccundi. ructus quilibenter ad sistant gaudia
curas pellant ludendo uidendo cauendo edendo
et bibendo. puto intelligentes ad lr̃am illud sapi¬
entis ebreorũ ꝙ seniel dixisse noncontentus ꝑ quam
sepe repeciit. Nonne meluis ẽ inquit comu̾edere. aĩe

Expanded text:
sa. Mitto alia, non enim gallicos mores damno, esa. Mitto alia, non enim gallicos mores damno, eFranci olim dicti et feroces aliquando habiti, nunc tamen longe alii, leves letique homines sunt, facilis ac iucundi convictus, qui libenter adsciscant gaudia, curas pellant ludendo, ridendo, canendo, edendo et bibendo, puto intelligentes ad literam illud Sapientis Hebreorum, quod semel dixisse non contentus perquam sepe repetiit: "nonne melius est" inquit "comedere e