comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mine: nisi hȩc eadem cęlestis prȩdicantiũ
uita signatur. De quib ꝑ psalmistam
dicit᷑. Celi enarrant głam di. Ipsi igitur
celi: ipsi sol esse memorantur. Cęli scilic&.
quia int̾cedendo ꝓtegunt: Sol autẽ quia
prȩdicando uimi luminis ostendunt. Cõmo¬
ta igitur terra cęli extensi sunt. quia cum
iudea ad uim ꝑsecutionis infremuit. aposto¬
loꝵ uitã dñs incunc tarum gentium cogni
in honore tenduntur. Angusti qͥppe cęli fu¬
erant: cum una plebs tot egregios predica¬
tores tenebat. Quis enĩ gentiliũ petrum
noss&. si insolius ifrahelitiei populi p̃dicati¬
one remaner&. Quis pauli uirtutes ag.¬
noscer&: nisi hunc iudȩa ad nram̃ noticiam
ꝑsequendo transmisiss&.  Ecce iã qͥ flagris
& contumeliis ab ifrahelitica plebe repulsi st̃.
ꝑ mundi fines honorant᷑. Solus gͦ dñs cȩlos
tetendit: qui secretꝰ ᷤ mira dispensatione con¬
silii pͣdicatores suos unde ꝑmisit in una gen¬
te opprimi : fecit inmundi cardines inde

Expanded text:
elestis praedicantium vita designatur? De quibus per Psalmistam dicitur: Coeli enarrant gloriam Dei . Ipsi igitur coeli, ipsi sol esse memorantur; coeli scilicet, quia intercedendo protegunt; sol autem, quia praedicando vim luminis ostendunt. Commota igitur terra, coeli extensi sunt, quia cum Judaea ad vim persecutionis infremuit, apostolorum vitam Dominus in cunctarum in honore tenduntur. Angusti quippe coeli fuerant, cum una plebs tot egregios praedicatores tenebat. Quis enim gentilium Petrum nosset, si in solius Israelitici populi praedicatione remaneret. Quis Pauli virtutes agnosceret, nisi hunc Judaea ad nostram notitiam persequendo transmisisset. Ecce jam qui flagris et contumeliis ab Israelitica plebe repulsi sunt, per mundi fines ornantur. Solus ergo Dominus coelos extendit, qui secreti mira dispensatione consilii, praedicatores suos unde permisit in una gente opprimi, fecit in mundi cardines inde
Abbreviated transcription (Latin):
RITUDINIBYS. Sepe iustis exercicium uir¬
tutis est: sola exterius aduersa tolerare.
Sed ut eoꝵ uires certam̃ plene ꝓbationis
erudiat: hos nonnũqu̾a & foris tormenta
lacerant : & intus temptam̃ta castigant. Un¬
de uir sc̃s impletũ se amaritudinib asserit:
qͥa cum flagella exterius tolerat: illud est
grauius quod de temptatione aduersarii
in intimis portat. Sed inter hȩc mitigat
iũ doloris: considerata aequitas & potentia
ferientis. Unde subiungit. SI FoRTITUDO¬

Expanded text:
itur. --Saepe justis exercitium virtutis est sola exterius 304 adversa tolerare. Sed ut eorum vires certamen plenae probationis erudiat, hos nonnunquam et foris tormenta lacerant, et intus tentamenta castigant. Unde vir sanctus impletum se amaritudinibus asserit, quia cum flagella exterius tolerat, illud est gravius quod de tentatione adversarii in intimis portat. Sed inter haec mitigat vim doloris considerata aequitas et potentia ferientis. Unde subjungit: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
minis aspectum quo agnosci a conditore
potuerat feditate ꝑfidiȩ polluit: ã p̾sen-¬
tib malis incipiens. sub ęt̾na se ultione
dampnauit. Quasi enim cõmutata facie
ab auc tore non cognoscitur: quȩ ꝑdita
bonȩ conscientiȩ fide reꝓbatur. Sed nimi¬
rũ restat ut supplitioꝵ dolor torqueat.
quã suus non cognoscens conditor ignorat.
Quia igitur hȩc sub redemptoris nrĩ sig¬
nificatione transcurrimꝰ : nc̃ moralit̃ dis¬

Expanded text:
minis aspectum, quo agnosci a conditore minis aspectum, quo agnosci a conditore potuerat, foeditate perfidiae polluit, a praesentibus malis incipiens, sub aeterna se ultione damnavit. Quasi enim commutata facie, ab auctore non cognoscitur, quae perdita bonae conscientiae fide reprobatur. Sed nimirum restat ut suppliciorum dolor torqueat, quam suus non cognoscens conditor ignorat. Quia igitur haec sub Redemptoris nostri significatione transcurrimus, nunc moraliter dis
Abbreviated transcription (Latin):
nis ad terras ueniat: ȩscã cadaueris infe¬
rius inquirat. Paulo post & enĩ subdit
dicens. Disciplina pacis nr̃ȩ suꝑ eum. &
liuore eiꝰ sanati sumus. Et rursũ. Et ho¬
mo est: & quis cognouit eũ. Subleuata
s indiuinitate mens iusti. cũ dispensatio¬
nis gram ex eius carne considerat: quasi
ã sũmis repente aquila ad escam uolat.
Sed ecce ille ifraheliticus populus in¬
menso dudũ ꝓphetiȩ spũ infusus. eiusdẽ
ꝓphetiȩ donaꝰ ꝑdidit: atq in ea fide qu̾ã
a se redemptoris p̾sentiam negando rep¬
pulit. quã cunctis sẽ sequentib p̾nunti¬
ando declarauit. Unde & apte ꝓtinus
ꝑ compassionẽ ad eoꝵ quoq duriciã ser¬
mo conuertitur: atq ab eis quomodo ꝓ¬
phetiȩ gr̃a subtrahat᷑ indicatur. Nam sub:¬
ET DOLORE TORQUEOR. Plebs qͥppe
iudaica loqui ut pͥus noluit. quȩ eum¬
quẽ sdixerat negauit : sed cõmutata facie
dolore torquetur. quia dũ interni si ho¬

Expanded text:
nis ad terras veniat, escam cadaveris infenis ad terras veniat, escam cadaveris inferius inquirat. Paulo post etenim subdit, dicens: Disciplina pacis nostrae super eum, et livore ejus sanati sumus . Et rursum: Et homo est, et quis cognoscet eum ? Sublevata n divinitatem mens justi, cum dispensationis gratiam ex ejus carne considerat, quasi a summis repente, ut aquila ad escam volat. Sed ecce ille Israeliticus populus immenso dudum prophetiae spiritu infusus ejusdem prophetiae dona perdidit, atque in ea fide quam a se Redemptoris praesentiam negando repulit, quam cunctis se sequentibus praenuntiando declaravit. Unde et apte protinus per compassionem ad eorum quoque duritiam sermo convertitur, atque ab eis quomodo prophetiae gratia subtrahitur, indicatur. Nam subet dolore torqueor. - Plebs quippe Judaica loqui ut prius noluit, quaecunque praedixerat, negavit. Sed commudolore torquetur, quia dum interni sui ho
Abbreviated transcription (Latin):
qpͥpe est aquilȩ. ut inreuerberata acie
radios solis aspiciat : sed cũ refectionis
indigentia urguet᷑. eandẽ oculoꝵ aciem
quã radiĩs solis infixerat: ad respectum
cadaueris inclinat. Et quãuis ad alta
ẽuol& : ꝓ sumendis tamen carnibꝰ terrã petit
Sic uidelic& sic antiqui patres fuerunt:
qui inqntũ humanitatis infirmitas admit¬
tebat. creatoris lucẽ erecta mente conte-¬
plati sunt : sed incarnandũ hunc inmun¬
di fine prescientes: quasi a solis radiis ad
t̾ram oculos deflexerunt. Et qͣsi de sũmiᷤ
ad ima ueniunt: dũ hunc dm̃ suꝑͦ om̃ia.
& hominẽ intra om̃ia agnoscunt. quem
ꝓ humano genere dũ passurũ moriturũ¬
q conspiciunt. qͥ silic& morte sema ipsos
refici & reformari ad uitã nouerunt: qͥsi
more aquilȩ post contemplatis solis ra-¬
dios. in cadauere ȩscam querunt. Lib&
spectare aquilã radios solis intuentem.
quȩ ait. Dẽ fortis pater futuri scłi: prin¬
ceps pacis. Sed ab alto uolatu celsitudi¬

Expanded text:
quippe est aquilae ut irreverberata acie radios solis aspiciat; sed cum refectionis indigentia urgetur, eamdem oculorum aciem, quam radiis solis infixerat, ad respectum cadaveris inclinat; et quamvis ad alta evolet, pro sumendis tamen carnibus terram petit. Sic videlicet, sic antiqui patres fuerunt, qui in quantum humanitatis infirmitas admittebat, Creatoris lucem erecta mente contemplati sunt; sed incarnandum hunc in mundi fine praescientes, quasi a solis radiis ad terram oculos deflexerunt. Et quasi de summis ad ima veniunt, dum hunc Deum supra omnia et hominem intra omnia agnoscunt. Quem pro humano genere dum passurum moriturumque conspiciunt, qua scilicet morte semetipsos refici atque reformari ad vitam noverunt, quasi more aquilae post contemplatos solis radios in cadavere escam quaerunt. Libet spectare aquilam solis radios intuentem, quae ait: Deus fortis, pater futuri saeculi, princeps pacis . Sed ab alto volatu celsitudi
Abbreviated transcription (Latin):
FST NUMERUS. Diuinȩ fortitudinis fac-¬
ta tunc uerius explemus: cum hȩc nos ex-¬
plere non posse cognoscimus. Tunc facun¬
dius loquimur: cũ ab his obstupescendo
reticemus. Ad narranda qͥppe i oꝑa habae
defectus nr̃. quã sufficienter exerat linguã
suã: ut quȩ comp̃hendere idonee non uala.
date eũ scđm multitudinem magnitudinis
eius. Ille qͥppe dnm̃ scdm̃ multitudinem
magnitudinis eius laudat : qui se succũbere
in laudis expletione considerat. Dicat gͦ.
Qui facit magna & inscrutabilia. & mira:¬
bilia quoꝵ non est numerus. Uidelicet
magna uirtute. inscrutabilia ratione: in¬
numerabilia multiplicitate. Diuina ergo
oꝑa quȩ explere dicendo non potuit: fa-¬
cunduis deficiendo definiuit. Sed inconsi-¬
deratione rerũ cur longe extra nos duci-¬
mur : qui hoc ipsũ quoq quod erga nos
agitur. ignoramus. & Vnde & apte sub¬

Expanded text:
mus. --Divinae fortitudinis facta tunc verius explemus, cum haec nos explere non posse cognoscimus; tunc facundius loquimur, cum ab his obstupescendo reticemus. Ad narranda quippe Dei opera habet defectus noster, quam sufficienter exerat linguam suam, ut quae comprehendere idonee non valet, date eum secundum multitudinem magnitudinis ejus . Ille quippe Dominum secundum multitudinem magnitudinis ejus laudat, qui se succumbere in ejus laudis expletione considerat. Dicat ergo: Qui facit magna, et inscrutabilia, et mirabilia, quorum non est numerus, videlicet magna virtute, inscrutabilia ratione, innumerabilia multiplicitate. Divina ergo opera, quae explere dicendo non potuit, facundius deficiendo definivit. Sed in consideratione rerum cur longe extra nos ducimur, qui hoc ipsum quoque quod erga nos agitur ignoramus? Unde et apte sub
Abbreviated transcription (Latin):
ad populũ istũ. Qua inre quęri utiliter
potest. cur relictis tot antiquiorib patri¬
bus: ad effundendã p̃cẽ moyses & samuhel
tantũmͦ prestantius eligantiusq nominant᷑.
Qd tam̃ facile agnoscimꝰ: si eiꝰ qua diligere
& inimicos p̃cipim᷑. caritatis merita pensa
oratio cõmendatur : quȩ ꝓ inimicis quoq
int̾cedere nititur. Unde & ꝑsemaeipsam
ueritas dicit. Orate ꝓ ꝑsequentib & calũ¬
pniantib uobis. Et rursũ. Cũ stabitis
ad orandũ. dimittite siquid habetis aduer

Expanded text:
 virtus. --Qua in re quaeri utiliter potest cur, relictis tot antiquioribus patribus, ad effundendam precem Moyses et Samuel tantummodo praestantius elegantiusque nominantur? Quod tamen facile agnoscimus, si ejus quae diligere et inimicos praecipitur charitatis merita pensamoratio commendatur, quae pro inimicis quoque intercedere nititur. Unde et per semetipsam Veritas dicit: Orate pro persequentibus et calumniantibus vos . Et rursum: Cum stabitis ad orandum, dimittite si quid ha
Abbreviated transcription (Latin):
cur non uideat rationem uid&. Ulnde ꝑ pau.
lum quoq subsequenter adiungitur. Nũ qđ
dicit figmentũ ei qui se fuxit: quare me fe¬
cisti sic Quo enĩ se cernit figmentũ diui
ni oꝑis. eo sem&ipsum redarguat. ne contra
manum result& oꝑantis. Quia qui benigne
qͦd non erat fecit: quod est. in iuste non dese¬
rit. Ad sema ipsam gͦ in ꝑcussione mens rede¬
at. & quod adp̾hendere non ual& non reqͥrat.
Ne si diuine ire causa discutitur: amplius
discussa ꝑuocetur. Et qu̾a placare humili¬
tas poterat: inextinguibilit̾ suꝑbia accendat.

Expanded text:
cuculum quoque subsequenter adjungitur: « Nunquid dicit figmentum ei qui se finxit: Quare me fecisti sic? . » Quo enim se cernit figmentum divini esse operis, eo semetipsum redarguit ne contra manum resultet operantis, quia qui benigne quod non erat fecit, quod est injuste non deserit. Ad semetipsum ergo in percussione mens redeat, et quod apprehendere non valet non requirat: ne si divinae irae causa discutitur, amplius discussa provocetur, et quam placare humilitas poterat inexstinguibiliter superbia accendat.
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ cũ ꝑcutitur gemit. sed respondere non
sufficit: quia & ipsa ei ꝑcussionis sue aduer¬
sitas displic&. sed tamen semaipsum homo
considerans tac&e. & diuina iudicia discutere
metuit: qui esse se puluerem agnoscit. Unde
& ꝑ paulum dicitur. O homo tu quis es. qͥ
respondeas dõ Respondere dõ non posse
conuincitur. qui homo nominatur: quia ꝑ
hoc quod de humo sumptus est: iudicia suꝑ¬
na discutere dignus non est. Vnde hic qͦq
apte subiungitur. Uel quis dictnt ti
pottot cyr ita facis. & Auctoris facta
ser indiscussa ueneranda sunt: qͥa in iusta
esse nequaquã possunt. Rationẽ qͥppe de oc-¬
culto eius consilio querere nichil est aliud:
quã contra eius consilium suꝑbire. Cũ gͦ
factoꝵ causa non deprehenditur: restat ut
sub factis illius cum humilitate taceatur
Quia nequaquã sufficit sensus carnis: ut secre¬
ta penetr& maiestatis. Qui gͦ infactis dĩ ra¬
tionẽ non uida. infirmitatẽ suam considerañ.

Expanded text:
quoniam percutitur gemit, sed respondere non quoniam percutitur gemit, sed respondere non sufficit, quia et ipsa ei percussionis suae adversitas displicet; sed tamen semetipsum homo consmetuit, quia se pulverem esse cognoscit. Unde per Paulum dicitur: O homo, tu quis es, qui respondeas Deo? Respondere Deo non posse convincitur qui homo nominatur, quia per hoc quod de humo sumptus est, judicia superna discutere dignus non est. Unde hic quoque apte subjungitur: Vel quis dicere ei potest, cur ita facis ? semper indiscussa veneranda sunt, quia injusta esse nequaquam possunt. Rationem quippe de occulto ejus consilio quaerere nihil est aliud quam contra ejus consilium superbire. Cum ergo factorum causa non deprehenditur, restat ut sub factis illius cum humilitate taceatur, quia nequaquam sufficit sensus carnis, ut secreta penetret majestatis. Qui ergo in factis Dei rationem non videt, infirmitatem suam considerans,
Abbreviated transcription (Latin):
gemat. & cȩcitatis suȩ dampna consideranᷤ
dicat. Si uenerit ad me non uidebo eũ:
&e si abierit. non intelligam. Ac si aꝑte de
plor& dicens. Post quã sponte semel oculos
ꝑdidi: qm̃ quesite noctis cȩcitatem patior
nec ortum iam nec occasum solis agnosco.
Et tamen homo qui infirmitatis pena p̾m¬
tur. & cȩcitatis sue caliginȩ grauatur: ad
suꝑne lucis iudiciũ ꝓperat: ut suoꝵ actu¬
um rationem reddat. Vnde mox fub ditur.¬
SI REPENTE INTERROGET QUIS RESPON¬
desit fie Repente ds̃ interrogat: cũ
nos ad districtione sui ex aminis in opina¬
tos uocat. Sed interrogationi illius respon¬
dere homo non sufficit᷑: quia si remota tunc
pietate discutitur.: in illo ex amine &iam
iustoꝵ uita succumbit. Uel certe interro¬
gat. cũ duris nos ꝑcussionibus pulsat: ut
cũ mens nr̃a magna de se intranquillitate
estimat : sema ipsam ueraciter qualis sit in
ꝑturbatione deprehendat. Et plerumq

Expanded text:
gemat, et, caecitatis suae damna considerans, gemat, et, caecitatis suae damna considerans, dicet si abierit, non inploret, dicens: Postquam semel sponte oculos perdidi, quoniam quaesitae noctis caecitatem patior, nec ortum jam, nec occasum solis agnosco. Et tamen homo qui infirmitatis poena premitur, et caecitatis suae caligine gravatur, ad ernae lucis judicium properat, ut suorum actuum rationem reddat. Unde et mox subditurSi repente interroget, quis respondebit ei? - Repente interrogat Deus, cum nos ad districtionem sui examinis inopinatos vocat. Sed interrogationi illius respondere homo non sufficit, quia si remota tunc pietate discutitur, in illo examine etiam justorum vita succumbit. Vel certe interrogat cum duris nos percussionibus pulsat, ut cum mens nostra magna de se in tranquillitate aestimat, semetipsam veraciter qualis sit in perturbatione deprehendat. Et plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
carnis temptationib uida̾ n honesta ad
animũ congeri. &ante cogitationis oculos
non nulla imꝓba & inmunda uersari: Et
tamen cũ fatigant ista nec superant: nequaꝗ
ꝑ pollutionẽ trucĩdant. sed ꝑ humilitatẽ ser¬
uant: Ut infirmũ se animus intẽptatione
dep̃hendens: totum se ad diuinitatis adiuto¬
riũ conferat. & insuis fiduciam funditue
amittat. Sicq fit. ut inde altius dõ inhere¬
at. unde se a dõ ꝑfundius cecidisse suspira¬
bat. Accessus igitur recessusq dĩ a mente
nr̃a minimȩ cognoscitur. quo usq rerum
alternantium finis ignoratur. Quia & de
temptatione incertum est. utrũ ꝓb& an
trucĩd&: & de donis nequaquã deprehendit᷑.
utrum hic desertos remunerent. an inuia
nutriant. ut ad patriam ꝑducant. Homo
ergo ab internis gaudiis semel pulsus. clausaᷤᷤ
contra se ianuas secreti spiritalis aspiciat.
atq ad semetipsum foras ꝓiec tus incarne

Expanded text:
carnis tentationibus videt, inhonesta ad carnis tentationibus videt, inhonesta ad animum congeri, et ante cogitationis oculos nonnulla improba et immunda 298 versari? Et tamen cum fatigant ista, nec superant, nequaquam per pollutionem trucidant, sed per humilitatem servant, ut infirmum se animus in tentatione deprehendens, totum se ad Divinitatis adjutorium conferat, et sui fiduciam funditus amittat; sicque fit ut inde altius Deo inhaereat, unde se a Deo profundius cecidisse suspirabat. Accessus igitur recessusque Dei a mente nostra minime cognoscitur, quousque rerum alternantium finis ignoratur, quia et de tentatione incertum est utrum probet an trucidet, et de donis nequaquam deprehenditur utrum hic desertos remunerent, an in via nutriant, ut ad patriam perducant. Homo ergo ab internis gaudiis semel expulsus clausas contra se januas secreti spiritalis aspiciat, atque ad semetipsum foras projectus in carne
Abbreviated transcription (Latin):
tfllesaM. Se clusum qͥppe ab int̾nis
gaudiis genus humanũ exigente culpa
mentis oculos ꝑdidit. & quo meritoꝵ suoꝵ
passib graditur nescit. Sepe enim donũ est¬
gr̃ȩ. quodd iram deputat: & sepe diuinȩ dis.¬
trictionis ira est: quod gram putat. Nam
plerũq grãm estimat dona uirtutũ &
tamen eisdem donis elatus corruit. Plerũq
uelud iram metuit aduersa temptationũ: &
tamen eisdẽ tẽptationib pressus. ad uirtutũ
custodiam cautior exsurgit. Quis enĩ dõ se
ꝓpinquare non estim&. cum suꝑnis excresce
re munerib agnoscit. Cũ uel ꝓphetiȩ do¬
nũ uel doc trine magisterium ꝑcipit. uel
ad exercendã curationũ grãm conualescit. &¬
Et tamen sepe mens dũ de uirtutis suȩ se.¬
curitate resoluitur: insidiante aduersario
inopinate culpȩ telo ꝑforatur. Et inde dõ
ineternum longe fit: unde ei ad tempꝰ sine
relictum iam gr̃a diuina non deputa: cũ
post ex perimentũ munditię lacessiri sẽ

Expanded text:
sa. --Seclusum quippe ab internis gaudiis genus humanum, exigente culpa, mentis oculos perdidit, et quo meritorum suorum passibus graditur nescit. Saepe enim donum gratiae est, quod iram deputat, et saepe divinae districtionis ira est, quod gratiam putat. Nam plerumque gratiam aestimat dona virtutum, et tamen eisdem donis elatus corruit. Plerumque velut iram metuit adversa tentationum; et tamen, eisdem tentationibus pressus, ad virtutum custodiam cautior exsurgit. Quis enim Deo se propinquare non aestimet cum supernis excrescere se muneribus agnoscit, cum vel prophetiae donum; vel doctrinae magisterium percipit, vel ad exercendam curationis gratiam convalescit? Et tamen saepe mens, dum de virtutis suae securitate resolvitur, insidiante adversario, inopinatae culpae telo perforatur; et inde a Deo in aeternum longe fit, unde ei ad tempus sine relictum jam gratia divina non deputet cum post experimentum munditiae lacessiri se
Abbreviated transcription (Latin):
ducit᷑: in quibꝰ pęnalit̃ fatigat᷑. At contͣ
uir uustus: ad mundi pericula ꝓ mundo
toleranda esse debilis stud&. Finem suum
conspicit: uita p̾sens quã sit transitoria
adtendit. Et ꝓ ea exterius labores ꝑpeti
rennuit. cuiꝰ intrinsecus delectationẽ uin¬
cit. Beatus igitur iob presentis uitȩ aduer¬
sitatib pressus: dicat ex sua. dicat ex om̃ĩũ
uoce iustoꝵ. Quȩ est enim fortitudo mea
ut sustineam: aut qͥs finis m̃s ut pacienter
agam. Ac si aꝑte insinuae dicens. Mala
mundi ꝓ mundo tolerare nequeo: quia ĩa
in eiꝰ desiderio fortis non sum. Dũ enĩ prȩ¬
sentis uitȩ finẽ conspicio: cur pondus eius
patior. cuius appetitũ calco: Et qͥa ĩ iusti
quiq ut diximꝰ. tanto fortius labores illius
ꝑferunt. qͣnto auidius eius delectatione
pascunt᷑. recte mox eandẽ reꝓboꝵ fortitu¬
dyo fortityoo orta. Ntc caro orta
ENTA EST Quid hoc loco ere ac lapi¬

Expanded text:
ducitur, in quibus poenaliter fatigatur. At contra ducitur, in quibus poenaliter fatigatur. At contra vir justus ad mundi pericula pro mundo toleranda esse debilis studet, finem suum conspicit, vita praesens quam sit transitoria attendit, et pro ea exterius labores perpeti renuit, cujus intrinsecus delectationem vicit. Beatus igitur Job, praesentis vitae adversitatibus pressus, dicat ex sua, dicat ex omnium voce justorum: Quae est enim fortitudo mea, ut sustineam? aut quis finis meus, ut patienter agam? Ac si aperte insinuet, dicens: Mala mundi pro mundo tolerare nequeo, quia jam in ejus desiderio fortis non sum. Dum enim praesentis vitae finem conspicio, cur pondus ejus patior, cujus appetitum calco? Et quia injusti quique, ut diximus, tanto fortius labores illius perferunt, quanto avidius ejus delectatione pascuntur, recte mox eamdem reproborum fortitudum fortitudo mea, nec caro mea aenea est. » Quid hoc loco aere aut lapi
Abbreviated transcription (Latin):
debilitate desiderii. internã requiem con¬
occupauerunt animã meã: inruerunt in
me fortes. Quã bene utramq fortitudinẽ:
isaias complexus est dicens. Qui confidunt
in dño : mutabunt fortitudinẽ. Qui enĩ
nequaquã sumunt sed mutabunt dixit:
ꝓfecto patenter innotuit aliam esse quȩ
ponit᷑ : & aliã quȩ inchoat᷑. Annon & ĩã
reꝓbi fortes sunt: qͥ ad presentis uitȩ con-¬
cupiscentiã tot laboribus currunt. Peri¬
culis se audenter obiciunt: ꝓ lucris contu¬
melias libenter ferunt. Ab appetitꝰ sui
libidine. nulla uicti contrarietate resiliuꝗ̃.
ꝑcussionib durescunt. Et mala mundi
tolerant ꝓmundo: Eiusq ut ita dixerim
gaudia quęrentes ꝑdunt: nec tamen hȩc
ꝑdendo fatigant᷑. Unde bene ex humani
generis uoce ꝑ hieremiã dicit᷑. in ebriauit
me absinthio. Ebrius qͥppe. qͦd patitur¬
nescit. Absinthio gͦ est ebrius qͥ p̃amore
laboris amaritudinẽ quã tolerat ignorat.
Quia nimirũ delectabiliter ad cuncta

Expanded text:
debilitate desiderii internam requiem conceperunt animam meam, irruerunt in me fortes . » Quam bene utramque fortitudinem Isaias complexus est, dicens: « Qui confidunt in Domino mutabunt fortitudinem . » Qui enim nequaquam, « sument, » sed, « mutabunt, » dixit; profecto patenter innotuit, aliam esse, quae ponitur, et aliam quae inchoatur. An non etiam reprobi fortes sunt, qui ad praesentis vitae concupiscentiam tot laboribus currunt, periculis se audacter objiciunt, pro lucris contumelias libenter ferunt, ab appetitus sui libidine nulla victi contrarietate resiliunt, percussionibus durescunt, et mala mundi tolerant pro mundo, ejusque, ut ita dixerim, gaudia quaerentes perdunt, nec tamen haec pendendo fatigantur? Unde ex humani generis voce per Jeremiam dicitur: « Inebriavit me absynthio . » Ebrius quippe, quod patiturnescit. Absynthio igitur est ebrius, qui pro amolaboris amaritudinem, quam tolerat, ignquia nimirum delectabiliter ad cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfertis. Inuentũ enĩ uerba ꝓferre est oci¬
osa dicere. Nam sepe dũ ab otiosis uerbis
nequaquã lingua compescit᷑. ad temeritatẽ
quoq stultȩ increpationis effrenatur. Qui¬
busdã enĩ ruinȩ suȩ gradib desidiosa
mens. infoueam lapsa impellitur. Nam
dũ ociosa cauere uerba neglegimus. ad
naxia ꝑuenimus. ut prius loqui aliena
libeat: & post modũ detractionib eorũ
uitã de quib loquit᷑ lingua mordeat:
qͣndoq autẽ usq ad aꝑtas contumelias
erũpat. Hinc seminantur stimuli oriunt᷑
rirȩ. Accenduntur faces odioꝵ: pax tota
extinguitur cordiũ. Unde bene ꝑ salomo¬
nẽ dicitur. Qui dimit tit aquã caput est¬
÷ i urgͥoꝵ. Aquã qͥppe dimittere est. linguã¬
‸ influrũ eloquii relarare. Quo contra. &
inbona parte asseritur dicens. Aqua. ꝓfun¬
da uerba ex ore uiri. Qui gͦ dimittit aquã

Expanded text:
profertis. In ventum enim verba proferre est otiprofertis. In ventum enim verba proferre est otiosa dicere. Nam saepe dum ab otiosis verbis nequaquam lingua compescitur, ad temeritatem quoque stultae increpationis effrenatur. Quibusdam enim ruinae suae gradibus desidiosa mens in foveam lapsus impellitur. Nam dum otiosa verba cavere negligimus, ad noxia pervenimus, ut prius loqui aliena libeat, et postmodum detractionibus eorum vitam, de quibus loquitur, lingua mordeat, quandoque autem usque ad apertas contumelias erumpat. Hinc irarum seminantur stimuli, oriuntur rixae, accenduntur faces odiorum, pax tota exstinguitur cordium. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam caput est jurgiorum . Aquam quippe dimittere est linguam in fluxum eloquii relaxare. Quo contra et in bonam partem asserit, dicens: Aqua profunda, verba ex ore viri . Qui ergo dimittit
Abbreviated transcription (Latin):
re spũaliter ꝓximoꝵ mentes erubescat.
Bene gͦ dicitur: Quare de traristis sermoni¬
bus ueritatis: cũ ẽuobis nullus sit qui possit
arguere. Ac si aꝑte diceretur. Qua teme¬
ritate audita rep̾henditis: qͥ ꝑcussionis meȩ
causas ignorantes. adhuc reprehensibilia pro¬
ciũ inportuna ualde: & noxia generi huma¬
no. Unũ qͦd curat & iam ꝑuersa laudare :
aliud quod stud&e semꝑ &iam recta corripe¬
re. Illud deorsum cũ fluuio ducit᷑: hoc uͦ
contra fluenta ueritatis obse rare & alueũ
conatur. Illud metus premit. hoc elatio
erigit. Illud gram̃ ex fauorib captat hoc irã
ut excertamine ostendatur exagitat. Illud
ĩ prompto subiac&. hoc sẽꝑ eliuerso tima
Ex huius gͦ qualitate beatus iob amicos suoᷤᷤ
fuisse redarguit cũ dicit: ad increpandũ
tantũ eloquia concinnatis. Sed unde usq ad
in iustȩ increpationis audatiã ꝑuenit᷑. ꝓtinꝰ
innot̾uit cũ subiunxit: & inuentũ uerba

Expanded text:
re spiritaliter proximorum mentes erubescat. re spiritaliter proximorum mentes erubescat. Bene ergo dicitur: Quare detraxistis sermonibus veritatis, cum e vobis nullus sit qui possit arguere? Ac si aperte diceretur: Qua temeritate audita reprehenditis, qui, percussionis meae causas ignorantes, adhuc reprehensibilia protionum importuna valde et noxia generi humano, unum quod curat etiam perversa laudare, aliud quod studet semper etiam recta corripere. Illud deorsum cum fluvio ducitur, hoc vero contra fluenta veritatis obserare et alveum conatur. Illud metus premit, hoc elatio erigit. Illud gratiam ex favoribus captat, hoc ira ut ex certamine ostendatur exagitat. Illud in promptu subjacet, hoc semper e diverso tumet. Ex hujus ergo qualitate beatus Job amicos suos fuisse redarguit, cum dicit: Ad increpandum tantum eloquia concinnatis. Sed unde usque ad injustae increpationis audaciam pervenitur, protinus innotuit, cum subjunxit: Et in ventum verba
Abbreviated transcription (Latin):
aRGuert Mundus inse esse auiciis
deb&e. qui curat aliena corrigere: ut ter¬
rena non cogit&. ut desideriis infimis. ñ.
succũbat : quatinus tanto ꝑspicatius aliis
fugienda uideat. qͣnto hȩc ipse ꝑscienciã
& uitã uerius declinat: qͥa nequaquã pure
maculã in membro considerat oculus.
quẽ puluis grauat. Et suꝑ iectas sordes
tergere non ualent manus. quȩ lutũ teneñ.
Qͦd iurta antiq̃ translationis seriem be¬
ne ad dauid erga exteriora bella laboran¬
tẽ ꝑ significationẽ diuina uex innuit cum
dicit. Non tu ȩdificabis mͥ templũ: quia
uir sanguinũ es. Dĩ autẽ templũ ȩdificat.
qͥ corrigendis atq instruendis ꝓoimoꝵ m̃¬
tib utitat. Templum qͥppe dĩ nos sumus.
qͥ ad ueram uitã ex eius in habitatione con-¬
struim᷑. Paulo ad testante qͥ ait. Templũ di
scm̃ est: quod estis uos. Sed uir sanguinum
tẽplũ dõ ȩdificare ꝓhibet᷑: qͥa quiꝰ adhuc car
nalib actib incubat. necesse est ut institue¬

Expanded text:
Mundus in se esse a vitiis debet, qui curat aliena corrigere, ut terrena non cogitet, ut desideriis infimis non succumbat; quatenus tanto perspicacius aliis fugienda videat, quanto haec ipse per scientiam et vitam verius declinat. Quia nequaquam pure maculam in membro considerat oculus, quem pulvis gravat, et superjectas sordes tergere non valent manus quae lutum tenent. Quod juxta antiquae translationis seriem bene ad David erga exteriora bella laborantem, per significationem divina vox innuit, cum dicit: Non tu aedificabis mihi templum, quia vir sanguinum es. Dei autem templum aedificat qui corrigendis atque instituendis proximorum mentibus vacat. Templum quippe Dei nos sumus, qui ad veram vitam ex ejus inhabitatione construimur, Paulo attestante, qui ait: Templum Dei sanctum est, quod estis vos . Sed vir sanguinum templum Deo aedificare prohibetur, quia qui adhuc actis carnalibus incumbat necesse est ut instrue
Abbreviated transcription (Latin):
oppressus adiutorium contͣ robustos. nec
stultus doctrinã sapientiȩ carnalis quęrit.
Sc̃s & enĩ uir qͥa mente suꝑ sema ipsũ ra¬
pit᷑. & pauꝑ inopia non an̾gustat᷑. & op¬
pressus nił patitur: & uoluntariȩ stultꝰ
carnalem sapientiam non miratur. Hinc
est enim qͦd oppressus alius pauper dicit.
Aporiam᷑. sed non destituim᷑. Persecutio.¬
nem patimur : sed non derelinquim᷑. Der¬
cim᷑  sed non perimus. Hinc est qͦd sapi¬
enciã scã. stulta e̾e insinuans ait. Quȩ stul.¬
ta st̃ mundi elegit ds̃: ut confundãt sa

Expanded text:
oppressus adjutorium contra robustos, nec oppressus adjutorium contra robustos, nec stultus doctrinam sapientiae carnalis quaerit. Sanctus etenim vir, quia mente super semetipsum rapitur, et pauper inopia non angustatur, et oppressus nihil patitur, et voluntarie stultus carnalem sapientiam non miratur. Hinc est enim quod oppressus alius pauper dicit: Aporiamur, sed non destituimur; persecutionem patimur, sed non derelinquimur; dejicimur, sed non perimus . Hinc est quod sapientiam sanctae stultitiae insinuans, ait: Quae stulta sunt mundi, elegit Deu
Abbreviated transcription (Latin):
manũ robustoꝵ uires malignoꝵ spũum
appellat. Qͦs ideirco robustos memorat.
quia dũ absq carnis infirmitate sunt con¬
diti: prauis eoꝵ ad nisib inbecillitas ad¬
sub cuius distinctionis libramine pende¬
at incertum uidetur: utrũ adhoc sub¬
iectum sit qͦd intulerat. nũqͥd dixi: an
certe distincta a superiorib sentencia
ꝓmitur. qͥ ꝑ increpationẽ dicatur. do¬
cete me & ego tacebo: & siquid for te
ignoraui instruite me. Quod tamen
u̾triq distinctioni conuenit. quia ab
in tellectus sani tramite ꝑ neutrã rece¬
dit. Sed qͥa hȩc intranscursu ꝑ allegoriã
dirimus: restat ut moraliter historiȩ
ꝑcussionib traditus. dolores uulnerũ
sentiebat. Sed sapientẽ dĩ stulticiam di¬
ligens: stultã mundi sapienciã mentis
despectu calcauerat. Igit᷑ contra mundi
diuites pauꝑ. contra potentes oppressus.
contra sapientes stultus dĩ. tria respon¬
dit: Quia nec pauꝑ eoꝵ substanciã. nec

Expanded text:
manum robustorum, vires malignorum spirituum manum robustorum, vires malignorum spirituum appellat. Quos idcirco robustos appellat, quia dum absque carnis infirmitate sunt conditi, pravis eorum assertionibus imbecillitas ad- Sub cujus disat, incertum videtur; utrum ad hoc subjunctum sit, quod intulerat: Nunquid dixi? an certe disjuncta a superioribus sententia promitur qua per increpationem dicatur: Docete me, et ego tacebo; et si quid forte ignoravi, instruite me. Quod tamen utrique distinctioni convenit, quia ab intellectus sani tramite per neutram recedit. Sed quia haec in transcursu per allegoriam diximus, restat ut moraliter historiae percussionibus traditus dolores vulnerum sentiebat; sed, sapientem Dei stultitiam diligens, stultam mundi sapientiam mentis despectu calcaverat. Igitur contra mundi divites 236 pauper, contra potentes oppressus, contra sapientes stultus dicitur. Tria respondit, quia nec pauper eorum substantiam, nec
Abbreviated transcription (Latin):
uerba referunt᷑: qͥa amicos beati iob here¬
ticoꝵ tenere speciem dirimꝰ: recte se
adserit eoꝵ substancie non indigere. He¬
reticoꝵ qppe substancia. carnalis sapien¬
cia non inconuenient̃ accipit᷑. qua dum
ꝑuerse fulciuntur. qͥsi in uerbis se diuiteᷤ
ostendunt. Quã iam eõ scã ȩccła non que¬
rit. quo hanc spũali intellectu transcen-¬
dit. Sepe uͦ herecici cum ꝑuersa de fide
asserunt: non nulla contͣ antiquũ hostem
subtilia de carnis tẽptationib loquuntur.
Nã non nũqũa eõ in se quasi sana membra
oꝑationis ostendunt: quo infitie uulnerati
serpentis morsu incapite tenentur. Sed
sc̃a ȩccła audire ab his subtilia de tẽptati¬
onib non uult: qͥdũ uera quędã de con¬
uersatione asserunt. ad falsa ꝑfidiȩ ꝑdu¬
cunt. Elnde recte nunc dicitur. Nũqͥd
diri adferte mͥ & de substancia u̾ra dona¬
te mͥ : Uel liberate me de manu hostis.
qͥppe hostis satanȩ fortitudinẽ uocat: &

Expanded text:
verba referuntur, quia amicos beati Job haereticorum tenere speciem diximus, recte se asserit eorum substantia non indigere. Haereticorum quippe substantia carnalis sapientia non inconvenienter accipitur, qua dum perverse fulciuntur, quasi in verbis se divites ostendunt; quam eo sancta Ecclesia non quaerit, quo hanc spiritali intellectu transcendit. Saepe vero haeretici, cum perversa de fide asserunt, nonnulla contra antiquum hostem subtilia de carnis tentationibus loquuntur. Nam nonnunquam eo in se quasi sana membra operationis ostendunt, quo in fide vulnerati serpentis morsu in capite tenentur. Sed sancta Ecclesia audire ab his subtilia de tentationibus non vult, qui dum vera quaedam de conversatione asserunt, ad falsa perfidiae perducunt. Unde recte nunc dicitur: Nunquid dixi: Afferte mihi, et de substantia vestra donate quippe hostis, Satanae fortitudinem vocat; et
Abbreviated transcription (Latin):
corporis qͦs timebat expect&. Auctis nãq
desideriis cȩlestib angustatur. Cumq ae-¬
ternȩ patriȩ quanta sit dulcedo considerat.
ꝓ ea presentis uitȩ amaritudines ardenter
amat. Unde post ĩsulci cẏbi fastidiũ. post
inpossibilem mortis gustũ: recte subiungit᷑.¬

Expanded text:
corporis quos timebat exspectet. Auctis namque corporis quos timebat exspectet. Auctis namque desideriis coelestibus angustatur; cumque aeternae patriae quanta sit dulcedo considerat, pro ea praesentis vitae amaritudines ardenter amat. Unde post insulsi cibi fastidium, post impossibilem mortis gustum, recte subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ desideriũ ad sublimia rapit᷑. ĩa funditꝰ
abstulta terrenoꝵ hominũ locutione se
parat᷑: nec tamen adhuc ꝓ amore uerita¬
tis adꝑferendos p̃sentis uite cruciatus accin-¬
gitur. Iam suꝑna appetit : iam in infimis
stulta contẽpnit. sed nec dũ se ad ꝑferendȩ
aduersitatis toleranciã dirigit. Unde &
subditur. Aut potest aliquis gustare :¬
oͦd gustatũ adfert mortẽ.  Surũ qͥppe
est appetere quod cruciat: sequi qͦd uitã
fugat. Sed plerumq mens iusti ad tantũ
se uirtutis culmen extendit. ut apud
se minternȩ rationis arce prȩsideat: &
quorũdã foris stulticiam tolerando con¬
uertat. Quos enĩ ad forcia trahere nitim᷑:
eoꝵ necesse est ut infirma toleremꝰ. Quia
nec iacentẽ erigit: nisi qͥ status sui recti¬
tudinẽ ꝑ compassionẽ flectit. Cũ uͦ alienȩ
infirmitati compatim̃. ualentius a nr̃a
roboram. St amore futuroꝵ mens ad
p̃sentia aduersa se prepar&. & cruciatus

Expanded text:
per desiderium ad sublimia rapitur, jam funditus per desiderium ad sublimia rapitur, jam funditus ab stulta terrenorum hominum loparatur, nec tamen adhuc pro amore veritatis ad perferendos praesentis vitae cruciatus accingitur; jam superna appetit, jam in infimis stulta contemnit, sed necdum se ad perferendae adversitatis tolerantiam dirigit. Unde et subditur: Aut potest aliquis gustare quod gustatum affert mortem? CAPUT XIV. est appetere quod cruciat, 219 sequi quod vitam fugat. Sed plerumque mens justi ad tantum se virse internae rationis arce praesideat, et quorumdam foris stultitiam tolerando convertat. Quos enim ad fortia trahere nitimur, eorum necesse est ut infnec jacentem erigit, nisi qui status sui rectitudinem per compassionem flectit. Cum vero alienae infirmitati compatimur, valentius a nostra roboramur; ut amore futurorum mens ad aesentia adversa se praeparet, et cruciatus
Abbreviated transcription (Latin):
pellit. Paulus ad esum mentium. inferri
infulsa ꝓhibuit. cũ discipulis dixit. Ser¬
mo uester. sẽꝑ ingr̃a sale sit conditus. Et
psalmistȩ quoq uerba reꝓboꝵ in cordis ore
insulsa sapuerant: cũ dicebat. Harrauert̃
mͥ iniqui fabulationes: sed non ita ut lex
tua dñẽ. Sȩpe autẽ uerba carnaliũ dũ se
ĩportune nrĩs aurib ingerunt. in corde
bellũ temptationis gignunt. Ꝙ qũauis hȩc¬
& ratio respuat. & lingua rep̃hendat: cũ
labore tam̃ intus uicit᷑: qͦd foris cũ aue¬
toritate iudicat᷑. Unde necesse est. ut nec
ad aures ueniat. qd mens cogitationis
aditu uigilans repellat. Sc̃i igit᷑ uiri cũ
ȩt̃nitatis desideriis anhelant: intanta alti
tudinȩ uitȩ se subleuant: ut audire iam
quȩ mundi sunt graue sibi ac dẽprimens
pondus credant. Ualde namiq in solens atq
intolerabile ȩstimant. quicqͥd illud non
sonat. qͦd intus amant. Sed sepe mens iam¬

Expanded text:
pellit. Paulus ad esum mentium inferri pellit. Paulus ad esum mentium inferri insulsa prohibuit, cum discipulis dixit: Sermo vester semper in gratia sale sit conditus . Et Psalmistae quoque verba reproborum in cordis ore insulsa sapuerant, cum dicebat: Narraverunt mihi iniqui fabulationes, sed non ita ut lex tua, Domine . Saepe autem verba carnalium dum se importune nostris auribus ingerunt, in corde bellum teet ratio respuat, et lingua reprehendat, cum labore tamen intus vincitur, quod foris cum auctoritate judicatur. Unde necesse est ut nec ad aures veniat, quod mens a cogitationis aditu vigilans repellit. Sancti igitur viri cum aeternitatis desideriis anhelant, in tanta vitae altitudine se sublevant, ut audire jam quae mundi sunt, grave sibi ac deprimens pondus credant. Valde namque insolens atque intolerabile aestimant quidquid illud non sonat, q
Abbreviated transcription (Latin):
spicit. qͣsi bos ad presepe uacuũ ligatꝰ gemit.
Quia enĩ longe ab interna sapientia posi¬
nimꝰ uelu̾t bruta animalia a desiderata
herba ieunamus. De qua nimirũ herba:
redẽptoris uoce dicitur. Per me siquis in¬
troierit saluabit᷑. & ingredit & egrediet᷑.
& pascua inueni&. Sed plerumq qͦd esse
amantib grauius sol&: sc̃ĩs bonoꝵ studiis
maloꝵ uita contra dicit. Ꝙ& cum mens ad
celestȩ desiderium rapit᷑: bene coepta in¬
tentio interrumpentib stultoꝵ uerbis ac
morib reuerberat᷑. ita ut quae iam per
contẽplationis ad nisũ ad sũma euolauerat.
ad expugnandã prauoꝵ stulticiã se sẽ in infi¬
ons contra certamina accingat. Vnde & sub¬
est sale conditũ Cerba qͥppe moresq car¬
nalium qͦsi cybũ se nris mentib ingerunt:
ut indelectationis uentre rapiantur. Sed
electus qͥsq insulsã non cõmedit. qͥa prauoꝵ
dicta factaq diiudicans. ab ore cordis re-¬

Expanded text:
spicit, quasi bos ad praesepe vacuum ligatus gemit. spicit, quasi bos ad praesepe vacuum ligatus gemit. Quia eninimus, velut bruta anherba jejunamus. De qua nimirum herba Redemptoris voce dicitur: Per me si quis introierit, salvabitur, et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet . Sed plerumque, quod esse amantibus gravius solet, sanctis bonorum studiis malorum vita contradicit; et cum mens ad coeleste desiderium rapitur, bene coepta intentio, interrumpentibus stultorum verbis ac moribus, reverberatur; ita ut quae jam per contemplationis adnisum ad summa evolaverat, ad expugnandam pravorum stultitiam sese in infimis contra certamina accingat. Unde et subesque carnalium. --Verba quippe moresque carnalium quasi cibum se nostris mentibus ingerunt, ut in delectationis ventre rapiantur. Sed electus quisque insulsum non comedit, quia pravorum dicta factaque dijudicans, ab ore cordis re
Abbreviated transcription (Latin):
Qui alii onagri appellatione signati sunt.
nisi qͥ ĩcampo fidei constituti. nullius officiis
loris ligant᷑. Uel qͦs bouis significatio ex¬
pͥmit: nisi hos qͦs intra scam ȩccłam ad p̃di¬
cationis officium suscepti ordinis iugum
p̃mit. Herba gͦ onagri & pabulũ bouis:
est interna refectio populi fidelis. Alii
ñaq more bouis intra ȩccłam suscepti offi¬
ciĩ loris tenent᷑. alii more onagri sacri or.¬
dinis stabula nesciunt. & incãpo ꝓpriae
uoluntatis degunt. Sed cum qͥs ex uita scłari
int̾nȩ uisionis desiderio aestuat: cũ refec¬
tion̾is intimȩ pabulũ concupiscit. cũ ieiu¬
nũ se inperegrinationis huiꝰ cęcitate con¬
siderans. quib ual& fletib reficit: qͥsi
herbã non inueniens onager rugit. Ali¬
us quoq necessitatem suscepti ordinis tolerat
in labore p̾dicationis exsudat. & ꝑ ȩter¬
nam iam contemplationẽ refici appetit.
sed qͥa redemptoris sui speciem nondũ con¬

Expanded text:
Qui alii onagri appellatione signati sunt, nisi hi qui, in campo fidei constituti, nullius officii loris 218 ligantur? Vel quos bovis significatio exprimit, nisi hos quos intra sanctam Ecclesiam ad praedicationis officium suscepti ordinis jugum premit? Herba vero onagri et pabulum bovis est interna refectio populi fidelis. Alii namque more bovis intra Ecclesiam suscepti officii loris tenentur; alii more onagri sacri ordinis stabula nesciunt, et in campo propriae voluntatis degunt. Sed cum quis ex vita saeculari internae visionis desiderio aestuat, cum refectionis intimae pabulum concupiscit, cum jejunum se in peregrinationis hujus caecitate considerans, quibus valet fletibus reficit, quasi herbam non inveniens onager rugit. Alius quoque necessitatem suscepti ordinis tolerat, in labore praedicationis exsudat, et per aeternam jam contemplationem refici appetit; sed quia Redemptoris sui speciem necdum con
Abbreviated transcription (Latin):
namq ꝑquendã dicitur. Sapiens ta ce¬
bit. usq ad tempꝰ ut nimirũ cũ oportu¬
nũ considerat. post posita claustra silen¬
cis loquendo quȩ congruunt. in usu se
utilitatis impendat. Hinc salomon ait.
Tẽpꝰ tacendi : & tempꝰ loquendi. Discre¬
te qͥppe uicissitudinũ pensanda sunt tẽ.¬
pora ne aut cum restringi lingua deb&
ꝑ uerba se inutiliter soluat. aut cũ loqui
utiliter potest. sem& ipsam pigre restrin¬
gat. Qd bene psalmista considerans: bre¬
ui postulatione complerus est dicens. Po¬
ne dñe custodiam ori meo: & ostiũ circũ¬
stanciȩ labiis meis. Ostium nãq aꝑitur.
&clauditur. Quigͦ ori suo nequaquam
poni obstaculũ sed ostiũ peciit: aꝑte edo¬
cuit. qͦd & ꝑ disciplinã retinere lingũã
debeat. & necessitate laxare: quatinus
õs discretũ & congruo tempore uox ape.¬
riat: & rursum congruo taciturnitas clau¬
dat. Qd qͥa uel amici beati iob uel om̃s

Expanded text:
namque per quemdam dicitur: Sapiens tacenamque per quemdam dicitur: Sapiens tacebit usque ad tempus , ut nimirum cum opportunum considerat, postposita censura silentii, loquendo quae congruunt, in usum se utilitatis impendat. Hinc Salomon ait: Tempus tacendi, et tempus loquendi . Discrete quippe vicissitudinum pensanda sunt tempora, ne aut cum restringi 242 lingua debet, per verba se inutiliter solvat; aut cum loqui utiliter potest, semetipsam pigre restringat. Quod bene Psalmista considerans brevi postulatione complexus est dicens: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium circumstantiae labiis meis . Ostium namque aperitur et clauditur. Qui ergo ori suo nequaquam poni obstaculum, sed ostium petiit, aperte docuit quod et per disciplinam retineri lingua debeat, et ex necessitate laxari, quatenus os discretum et congruo tempore vox aperiat, et rursum congruo taciturnitas claudat. Quod quia vel amici beati Job, vel omnes
Abbreviated transcription (Latin):
to apud se cunctos liberius. qͣntõ & secre¬
cũ non ulla in iusta paciunt᷑: eõ in acriorẽ
dolorem ꝓdeunt. quo ea quȩ sustinent
non loquunt᷑. Nam si inlatas molesti¬
as lingua tranquillae dicer&: a conscien-¬
cia dolor emanarae. Uulnera enĩ clausa
plus cruciant: qͥa cum putredo quȩ ĩtrin-¬
secus feruet eicitur: ad salutem dolor
aperitur. Plerũq nimis taciti : dũ quorun¬
dam mala respiciunt. & tamen insilentio
lingũa premunt. quasi conspectis uulne¬
ribus. usum medicaminis subtrahunt. &
eo mortis auctores fiunt. quo uirus qͦd
poterant eiçere loquendo noluerunt. Un¬
de & inmoderatũ silenciũ si inculpa. ñ
ess&. ꝓpħa non licer&: Lie michi qͥa taeui
Quidꝰ ergo inter hȩc. nͥ studiose lingua
sub magni moderaminis libratione fre¬
nanda est : non insolubilit̾ obliganda. ne
aut laxata inuitio defluat. aut xestric¬
ta ciam ab utilitate torpescat: Hinc

Expanded text:
to apud se cunctos liberius, quanto et secreto apud se cunctos liberius, quanto et secrecum nonnulla injusta patiuntur, eo in acriorem dolorem prodeunt, quo ea quae sustinent non loquuntur. Nam si illatas molestias lingua tranquille diceret, a conscientia dolor emanaret. Vulnera enim clausa plus cruciant, quia cum putredo, quae intrinsecus fervet, ejicitur, ad salutem dolor aperitur. Plerumque nimis taciti dum quorumdam mala respiciunt, et tamen in silentio 241 linguam premunt, quasi conspectis vulneribus usum medicaminis subtrahunt. Eo enim mortis auctores fiunt, quo virus quod poterant ejicere loquendo noluerunt. Unde et immoderatum silentium si in culpa non esset, propheta non diceret: Vae mihi quia tacuiQuid ergo inter haec, nisi studiose lingua sub magni moderaminis libratione frenanda est, non insolubiliter obliganda, ne aut laxata in vitium defluat, aut restricta etiam ab utilitate torpescat? Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Quam tanto ille sine labore superat:
qͣnto & hec ẽadem quȩ uincitur. contra se¬
moipsã ꝑ multiloquium pugnat. Sed inter¬
hȩc sciendum est: quia cum pauore nimio
a locutione restringimur:: interdũ plusꝗ
necesse est intra claustra silentii coartamur
& dũ linguȩ uicia in cautȩ fugimꝰ. occulte
de teriorib implicamur. Nam sepe dũ ab
eloquio inmoderate compescim᷑: graue mul¬
tiloquiũ incorde toleramus. Ut eo plus
cogitationes inmente ferueant.. quo illas
uiolenta custodia indiscreti silentiĩ angus¬
tat. Et plerumq tanto latius defluunt.
qͣnto se esse securius ȩstimant: quia foris
a reprehensorib non uidentur. Unde menᷤ
non nũquã insuꝑbiam tollitur eosq quoᷤ
loquentes audit: quasi infirmos conspicit.
Cũq os corporis claudit: qͣntũ se uiciis
suꝑbiendo aperiat non agnoscit. Linguã
& enĩ premit. cogitationẽ erigit. Et cũ
se ꝑ neglegenciam minime considerat: tan¬

Expanded text:
dit, quam tanto ille sine labore superat, dit, quam tanto ille sine labore superat, quanto et haec eadem quae vincitur contra semetipsam per multiloquium pugnat. 60. Silehaec sciendum est quia cum pavore nimio a locutione restringimur, interdum plus quam necesse est intra claustra silentii coarctamur; et dum linguae vitia incaute fugimus, occulte deterioribus implicamur. Nam saepe dum ab eloquio immoderate compescimur, grave multiloquium in corde toleramus, ut eo plus cogitationes in mente ferveant, quo illas violenta custodia indiscreti silentii angustat; et plerumque tanto latius diffluunt, quanto se esse securiores aestimant, quia foris a reprehensoribus non videntur. Unde mens nonnunquam in superbiam tollitur, eosque quos loquentes audit quasi infirmos conspicit. Cumque os corporis claudit, quantum se vitiis superbiendo aperiat non agnoscit. Linguam etenim premit, cogitationem erigit; et cum se per negligentiam minime considerat, tan
Abbreviated transcription (Latin):
sequitur : in quo ceiam ꝑsuꝑbiȩ uerba pec-¬
titudinis statu depereunt: qͥ ꝑnoxia uer¬
ba delabuntur. humana & enĩ mensaquę
more & circũclusa ad superiora colligitur.
quia illud rẽpetit unde descendit:. & relar.¬
ata deperit: quia se ꝑ infima inutiliter
spargit. Qt̃ enim suꝑ uacuis uerbis asilen:¬
eii sui censura dissipatur. qͦͣsi tot riuis extͣ
se ducit᷑. Unde & redire interius ad sui
cognitionẽ non sufficit: quia ꝑ multiloqͥũ
exterius sparsa. ium intimȩ consideratio¬
nis amittit. Totam se igit᷑ insidiantis hos¬
tis uulnerib detegit. quia nulla se muni-¬
tiose custodiȩ circumcludit. Unde scrip¬
tum est. Sicut urbs patens & absq muro¬
rũ ambitu. ita uir qui non potest inlo¬
quendo cohibere spm suum. Quia enim
murũ silentii non hab&: patet inimici ia¬
culis ciuitas mentis. Et cum se ꝑ uerba extra
sem& ipsam eicit: aꝑtã se aduersario osten¬

Expanded text:
sequatur, in quo etiam per superbiae verba pecsequatur, in quo etiam per superbiae verba pectitudinis statu depereunt, qui per noxia verba dilabuntur. Humana etenim mens, aquae more, et circumclusa ad superiora colligitur, quia illud repetit unde descendit; et relaxata deperit, quia se per infima inutiliter spargit. Quot enim supervacuis verbis a silentii sui censura dissipatur, quasi tot rivis extra se ducitur. Unde et redire interius ad sui cognitionem non sufficit, quia per multiloquium exterius sparsa, vim intimae considerationis amittit. Totam se igitur insidiantis hostis vulneribus detegit, quia nulla se munitione custodiae circumcludit. Unde scriptum est: Sicut urbs patens, et absque murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum . Quia enim murum silentii non habet, patet inimici jaculis civitas mentis; et cum se per verba extra semetipsam ejicit, apertam se adversario osten