comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eo die remanent usq ad.xxxͣ.i. usq ad ꝯpletiõem
signi. Qͦ d inuentu facillimũ ÷ cũ sol signa sin¬
gła. ñ solũ certis mensibꝰ. sed ⁊ certis ip̃or̃ mensiũ
hał. apͥł. pͥmũ todiaci signũ ingredit᷑ arietem
Cum q inuentũ fuerit qͦt adhuc dies in eo quo
positus ÷ sol signo morat᷑us sit: ex p̾dicta partiũ
summa qͥbꝰ partibꝰ luna a sole remotã inueneraᷤ.
ip̃m nũm sumens dabis eidẽ signo ad explendũ
in eo it̃ sõł. Reliqͦ s uͦ qͥ suꝑfuerint de sũma par¬
ciũ seqñtibꝰ ꝑ ordinẽ signis ꝓ tͥcenos disꝑties. ⁊
cui signo.xxx. defuerint. in eo lunã ẽẽ noueris.
in tota ip̃ius parte qͦt illi signo ex p̾fata siũina pro¬
uenerint. Qd si in suma parctũ tot folũmͦ urue
ners qͦt adhuc dies in eo qͦ ÷ sol signo degere debat.
aut aliqͥd minꝰ. in eodẽ figno lunã cũ sole lunã
scito. Qͦ d solet accidere pͥma uł scd̾a luna.

Expanded text:
eo dies remaneant usque ad XXX, id est ad completionem eo dies remaneant usque ad XXX, id est ad completionem signi? Quod inventu facillimum est, cum sol singula signa non solummodo certis mensibus, sed et certis ipsorum mensium al. April. primum zodiaci signum ingrediens, id est Arietem. Cumque inventum fuerit quot adhuc dies in eo quo positus est sol signo moratus sit, ex praedicta partium summa, in quibus partibus lunam a sole remotam inveneras, ipsum numerum sumens dabis eidem signo ad explendum iter solis; reliquos vero qui superfuerint de summa partium, sequentibus per ordinem signis per tricenos disperties. Et cui signo XXX defuerint, in eo lunam esse noveris in tota ipsius parte, quot illi signo ex praefata summa provenerint. Quod si in summa partium tot solummodo in veneris quot adhuc dies in eo quo est signo degere habet, aut aliquid minus, in eodem signo lunam cum sole esse scito; quod solet accidere prima vel secunda luna,
Abbreviated transcription (Latin):
solare ñqͣm .pͭ. adimere lum̃. ip̃a luna sue obũ¬
bracionẽ liner. exorbitatione lucis sue dãpnũ
ualet effugere .i. si uł sublimior ad boreã. uł
lunaris ac solaris sit causa. Claret gͦ solẽ in suo
defectu nicħ minui. sed nos eiꝰ aspectũ fraudari.
bores. Labores .N. lune ip̃a q̃ patit᷑ dispendia lumi
ꝑ singłos dies elonget᷑. ħ ordine inuestigabis. Sume
seꝑ etatẽ lune qͦtacũq fuerit. ⁊ multiplica qͣter. ipm̃¬
ꝙ numetũ ter ducito. ⁊ qͦt in sũma reppereris
tot partibꝰ lunã a sole noueris disparari.I. in eo loco
degere. ad quẽ sol uent᷑us sit pꝰ totidẽ dies. partes
cũ sołec sus. Itẽ si eodẽ argumento ꝓbare ꝯtñ¬
dis: in qͦ signo luna eodẽ die ꝯuistat: pͥmũ uideto
in qͦ signo sol ip̃o moret᷑ die. n in gͦta ip̃ius signi par
te .Ii. qͦt ibidẽ dies exactos habeat. Et qr unũ qͦdq
signũ ꝑ labit᷑ sol .xxx. diebꝰ: rursus uideto qͦt ab

Expanded text:
solare nunquam potest adimere lumen, ipsa luna adumbraticae lineae exorbitatione lucis suae damnum valet effugere, id est, si vel sublimior ad boream, vel solaris ac lunaris, sit causa. Claret ergo solem in sua eclipsi nihil minui, sed non ejus aspectu fraudari. bores. Labores enim lunae ipsa quae patitur luminper singulos dies elongetur, hoc ordine investigabis. Sume semper aetatem lunae, quotacunque fuerit, et multiplica quater, ip numerum ter ducito; et quot in summa reperis, tot partibus eam a sole noveris disparari, id est, in eo loco degere ad quem venturus sit sol post totidem dies. Partes progressus. Item in eodem argumento probare contendis, in quo signo luna eodem die consistat? Primum videto in quo sol ipso moretur die, et in quota ipsius signi parte, id est, quot ibidem dies exactos habeat? Et quia unumquodque signum perlabitur sol XXX diebus, rursus videto quot ab
Abbreviated transcription (Latin):
hocdie .xxx. tͣnsilita pͥmã dicas. eras scd̾am. ꝑendie
ri libello. adimit .it. saltꝰ noctẽ: addit uͦ etatẽ. Quẽ
diẽ diu̾so loco int̾miteunt. s mͥ uidet᷑ qr scd̃m egyp¬
tios epactas a septenbri inchoamꝰ. ũ scd̃m egyptios
nouenbri ũ multi faciunt distuleris. ñ occurret
pͥmũ scito eã ex qͦ a sole recedens pͥma dr̃ usq ad .xi.
qͦ longiꝰ ab eo recedere ñ .pͭ. singłis noctibꝰ qͣt̾nos punctoᷤ
lucis sue crem̃to addere. totidẽq deinceps reꝑximã

Expanded text:
hodie, XXXa transilita, primam dicas, cras IIam, perendie ri libello: adimit enim saltus lunae noctem, addit vero aetatem. Quem diem diverso loco intermittunt; sed mihi videtur quia secundum Aegyptios epactas a Septembri inchoamus, ut secundum illos Novembri, ut multi faciunt, distuleris, si occurret Primo scito eam ex quo a sole recedens prima dicitur, usque ad XV quo longius ab eo recedere non potest, singulis noctibus quaternos punctos lucis suae cr
Abbreviated transcription (Latin):
ultimo ꝑuncto lunã accendi noueris. ħ certum
habens ñ qͣm in nocte sed sẽꝑ in a Ie eã accendi.
at si ꝑ id argumentũ quã in sua accensione
mutet ecatẽ inuenire desid̾as. p̾fatũ ciclũ sexies
muttiplica. ⁊ qͦt in suꝑiori nũo sexagenarios in¬
ueneris tot monades ħ adde. uinctis insuper
punctis iłł. qͥ sexagenariis suꝑfuerint. Qdsi
ultra .xxx. excreuerint: recisis qͦtqͦt .xxx. fu¬
erint. qui remanserint etatẽ tͥ pandent quã
luna in hora sue accensioĩs ÷ ingressa. hacte¬
nus hec cotidiana clicunt᷑ argum̃ta qͦd singłis
mutent᷑ diebꝰ. hinc ad annua ueniamꝰ. de annuis dñi.
inueniendi sint uideamꝰ. u ꝑ eos cet̾a¬
argum̃ta reperiamꝰ. An nos ab incarnatione
dñi qͦt sint inuent᷑us sume ordines indictiõum
q̃ fluxers ab ip̃a incarnatione usq ne. Et quia¬
Et quia singłe inclictioes qͥndenorꝰ currunt ieus¬
est .iiͦiͦ. anni de illa indictione ꝓcesserant.
restabant. hos gͦ qͥ remanserint p̾tato uingenis¬

Expanded text:
 puncto illam accendi noveris, hoc certum habens nunquam in nocte, sed semper eam in die accendi. At si per diem argumentum qua in sua accensione mutet aetatem, invenire desideras, praefatum cyclum sexies multiplica, et quot in superiori numero sexenarios habueris, tot his monades adde, junctis insuper punctis illis qui sexenariis superfuerint. Qui si ultra XXX excreverint, recisis quotquot superfuerint XXX, qui remanserint, aetatem tibi pandent quam luna in hora suae accensionis est ingressa. Hactenus hac quotidiana dicuntur argumenta, quot singulis mutentur diebus; hinc ad annua veniamus. CAPUT XXIII. inargumenta reperiamus. Annos igitur ab incarnatione Domini, quot sint, inventurus, sume ordines indictionum quae fluerunt ab ipsa incarnatione usque nu quia singulae indictiones quindecinorum currunt revoest, III anni de illa indictione praecesserant et XII restabant. Hos ergo qui remanserant praefato junge
Abbreviated transcription (Latin):
lum̃: sed in modũ specul irradiatã a sole resplen¬
descere. Uñ ñ quã potest lucere: nͥ radiis penet᷑ͣta
aut occuttari potest. quin radros suos q̃ eũ
signiferi lineã cui potiꝰ subiacet. ⁊ post quã solis:
rõ. alciꝰ penetͣnte. Cũ gͦ plena luna hemisꝑio a sole
distans ꝑ eandẽ mediã fert᷑ lineũ. qr sole inferiore¬

Expanded text:
lumen, sed in modum speculi a sole irradiatam resplenlumen, sed in modum speculi a sole irradiatam resplendere. Unde nunquam lucere potest nisi radiis penetrata aut occultari potest, quin radios suos et cum signiferi lineam, cui potius subjacet, et per quam solis est iter, altius penetrante. Cum ergo plena luna hemisphaerio a sole distans per eamdem mediam fertur lineam, quia, sole inferior
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ om̃ia faciens u dictũ ÷ supra. porro .xu. qr plena:
tota nocte lucet. Quat̃. ił quindeni .lx. st̃ puneti¬
⁊ faciunt horas .xii. Econtͣ nicħ. xxxlucet: ut pote soli
supposita. ⁊ eiꝰ maiori lumine obscurata: hanc horã g̾c̃i
accidere solet: si una eadẽ linea qͦ solẽ uehi ꝯti¬
mecdiã tm sol ꝑãbulat. luna au totã eiꝰ latitudinẽ¬
in medio mundi locata. eidẽ potiꝰ mediane subia¬
cet parti. Uñ senꝑ ambit᷑ a sole. Cũ gͦ sol supͣ. lima¬
aũ ferat᷑ infra: t̾ra aũ utͥq sit subieeta. ilł .s. sole
yluna in media linea coeuntibꝰ. necesse ÷ t̾re eidẽ
soli opponit᷑ qr illi linee t̾ra subiectañ ÷ nec luna
int̾ eã ⁊ solẽ ÷: eiꝰ lum̃ nob̾ dũ taxat in t̾ra positis
celare ñ potest. Et iñ ÷ qd ñ in singłis mensibꝰ solis
patim᷑ eelypsim. Lunaris sane defectus qͥ cͥca ple¬
dissimilit̾ tñ efficit᷑. Constat .i. lunã ꝓpͥũ ñ habere

Expanded text:
 omnia facias, ut dictum est supra. Porro XVa, quia plena est, tota nocte lucet. Quater enim quindeni LX sunt punctit faciunt horas XII. Econtra nil lucet XXXa, utpote soli supposita, ejus majori lumine obscurata. Hanc horam Graeci accidere solet? Primo, si lunam eadem linea qua solem vehi contimediam tantum sol perambulat. Luna autem per totam ejus latitudinein medio mundi locata, eidem potius medianae subjacet parti. Unde semper ambitur a sole. Cum ergo sol supra, luna feratur infra, terra autem utrique sit subjecta, illisluna in media linea coeuntibus, necesse est terrae eidem soli opponitur, quia illi lineae terra subjecta non est, nec luna inter eam et solem est, ejus lumen nobis duntaxat in terra positis celare non potest. Et inde est quod in singulis mensibus solis patimur eclipsin. Lunaris sane defectus, qui circa pledissimiliter tamen conficitur. Constat enim lunam proprium non habere
Abbreviated transcription (Latin):
et dolorem prestat nõ hñs exitum ĩ neutͣ
sofłate solutio fit morbi.
Qub cũq epar aqua impletũ in omentũ
eruꝑit. hiis uenter a qua impletur et
moriuntur.
Quibcũq in ueretro pustule fiunt hiis

Expanded text:
et dolorem praebet, non habens exitum in neutro erso flegmate, solutio fit morbi. Quibus autem iecor aqua plenum in omentum eruperit, his uenter aqua repletur et moriuntur. Quibus in ueretro pust
Abbreviated transcription (Latin):
añgrrie disurie. articuloꝵ dolores.
nefiesis uertigines. apoplexie cathechie.
pruritus tocius corporis uigilie. mełie.
uentris humiditates. et oculoꝵ. et na¬
mnora uero et seniora uereri oportet.

Expanded text:
anguiriae, dissuriae, articulorum dolores, nefretici, uertigines, apoplexiae, cacexiae, prurigines totius corporis, uigiliae, uentris solutiones, oculorum et nam
Abbreviated transcription (Latin):
di. ascharides acrocorides. satiriasis
scrophe ⁊ alie pustule.
Seniorib uero adiuuentutẽ accedenti¬
bus ⁊hoꝵ multa ⁊ febres diutur ne
magis ⁊ ex narib sangͥnis fluxus.

Expanded text:
di, ascarides, uerrucae, satiriasis, scrofae et aliae pustulae. Maioribus uero et ad iuuentam uenientibus horum plurimae, febres diuturnae magis et ex naribus sanguinis fluxus.
Abbreviated transcription (Latin):
libus malumest.
Quibuscũq tortiones et circa umibli¬
num dolores ⁊ lumbos dolor non solu¬
dropem siccam perfititur.
Quibus uentres lient̾ici hyeme sr̃ius
Ad elleroros hiis qui non facile sur¬
sum purgantur ante bibitionem
p̃humectare corꝑa plurimo nutri¬

Expanded text:
modi malum est. Quibus tortiones circa umbilicum et lumborum dolor non soludropem siccum deducitur. Et quibus uentres lienterici, hieme purgare Ab elleboro, qui non facile susum purgantur, ante bibitionem praehumectare corpora plurimo ci
Abbreviated transcription (Latin):
addentes infine rursus abstinent.
titer posterius uero bene reficientes
melius commitant.
Nonui egrindine ꝯfortari mente ⁊ be¬
nehabere ad obłones. bonum. contra¬
rium uero malum

Expanded text:
addentes, in consummatione rursus abstinent; tius, post modum uero bene reficientes, melius carent. In omni aegritudine uegetari mentem et bene habere ad oblationes, bonum est; contrarium autem malum.
Abbreviated transcription (Latin):
necñ ⁊ octob .iiii. occurrit cũ scdm regłares ipsor̃¬
ẽẽ .uiiͦ. rõne regłariũ. ꝑacto aũ saltu in nouenbri:
deinceps inuiolatũ custodiet cursũ. Sed omem hãc
mense uilii tͣnsire uolueris. p̾ter dũ taxat kłas
augusti. in qͥbꝰ lunã .iiͦͫ. ꝯputabis. q̃ scd̾m epactas
.ii. ꝓnunciabit᷑. Sane ubicũq saltũ int̾ponas.

Expanded text:
necnon et Octob. IVa occurrit, cum secundum regulares esse VIIa ratione regularium. Peracto enim saltu in Novembri deinceps inviolatum custodiet cursum. Sed omnem hanc nsilire volueris, praeter duntaxat in Kal. Augusti in quibus lunam IIIam computabis, quae secundum epactas IIa pronuntiatur. Sane ubicunque saltum interponas,
Abbreviated transcription (Latin):
die .uiii.lł. apͥlis fuisset qñ xp̃i resurrectio t̾debat᷑
semꝑ pascha celebrabant. In italia uͦ alii .xx. diea
ꝑ singłas ꝓuincias tenerent᷑. unde meror erat
sacerdotibꝰ eo qd̾ a qͥbꝰ una fides recte tenebat᷑
eor̃ dissentirent ieuinia. tc̃ papa uictor romas¬
ne urbis ep̃s direxit aͥctoritatẽ ad th eophilũ
ces arie palestineq antistitẽ. ut qͦmͦ pascha
recto iure a cunctis catholicis cel ebraretur
ecłiis. ibi fieret ordinatio ubi dñs⁊ faluato
mundi fuerat in carne ꝯu̾satꝰ. ꝑcepta gͥ auq

Expanded text:
darum Aprilium fuisset, quando Christi resurrectio tradebatur, semper Pascha celebrabant: in Italia vero alii XX dies per singulas provincias tenerentur, unde moeror erat sacerdotibus, eo quod a quibus una fides recte tenebatur, eorum dissentirent jejunia. Tunc papa Victor Romanaeque urbis episcopus direxit auctoritatem ad Theophilum Caesariensis Palaestinaeque antistitem, ut quomodo Pascha recto jure a cunctis Catholicis celebraretur Ecclesiis, inibi fieret ordinatio, ubi Dominus et Salvator mundi fuerat in carne versatus. Percepta itaque
Abbreviated transcription (Latin):
integrũ .i. cũ sua nocte .xxii. houis ꝯstare mani festũ
stt: qui numerꝰ ex senario qͣter ducto ꝯficit᷑. q quat᷑
ho heras senas ip̃se .oi. hore q̃drans dici auren ouant᷑¬

Expanded text:
integrum, id est cum sua nocte, XXIV horis constare manifestum integrum, id est cum sua nocte, XXIV horis constare manifestum sit, qui numerus ex senario quater ducto conficitur, quia quater habet senas horas, ipsae sex horae quadrans diei jure n
Abbreviated transcription (Latin):
dio decerta m unũ colligi. ⁊ ueliti sertũ qͥddã
e diu̾sis floribꝰ ꝯpingi. In qͦ oꝑe ñ ponpaticas
ũborũ phaleras. aut urbanitates exigimus
tariis. Eniu q̃ ab ali̾is obscuriꝰ tuo qͥsumꝰ fiant
manifestiora relatii. hac euictꝰ inportunitate
⁊de diuina p̾sumens largiflua bonitate. studio
sensi eo tẽptare tenore p̾sũpsi. ũ p̃t̾ se nulli uqͣm le¬
genda p̾bere uł auctorẽ oꝑis publicare pollicea ntt᷑.
Ssi cuiꝰquã ꝑitor̃ hec aures offenderint. neme
temeritatis notet eloqͥo. s nouerit caritatis paru
argumenta uulgaria⁊ q̃ ne laicꝰ qͥdẽ nedũ de¬
ricꝰ inpune ignorauerit. uñcũq collecta ⁊⁊ plani¬
ore quã sint ab aliis sermone edita ꝯgess. de meo
sĩ qͥs ita fuerit ab om̃i serio feriatꝰ ũ legere ista dig¬
net᷑. faciliꝰ illa doctor̃ sublimia rimet᷑. de solar¬
sollertia inuestigatũ.ccc. lx. diebꝰ. qͣdrã¬
te ꝯficit᷑. Si quadrans qͥd sit dilucide nos¬

Expanded text:
unum colligi, et veluti sertum quoddam ex diversis floribus compingi. In quo opere non pompacitatis verborum faleras, aut urbanitatis exigimus tariis. Enimvero quae ab aliis obscurius suntmanifestiora fiant relatu. Hac evictus importunitate, et de divina praesumens largiflua bonitate, studiossensi, eo tenore tentare praesumpsi, ut haec nulli ugenda praebere, vel auctorem operis publicare pollicerentur. Sed et si cujus peritorum haec aures offenderint, ne me temeritatis notet elogio, sed noverit me charitatis paruiargumenta vulgatiora, et quae ne laicus quidem, ne dum clericus impune ignoraverit, undecunque collecta, et planiore, quam sint ab aliis, sermone edita, congessi, de meo si quis ita ab omni fuerit serio feriatus, legere ista dignetur, quo facilius illa doctorum sublimiora rimetur. Isolertia investigatum, CCCLXV diebus, et quadrante conficitur. Si quadrans quid sit dilucide nos
Abbreviated transcription (Latin):
oẽm in q̃ua signa st̃ fixa. suꝑne cancer eetĩs signis
a t̾ra remotior capͥcornꝰ uicinior. ⁊ econt᷑ inferiꝰ
cancer t̾re uicinior capͥcornꝰ ferat᷑ remotior. Sol
ab orti usq ad occasũ ũpote in altissima ꝓgrediens
ꝯficit: sub t̾rã uͦ breuissimũ. Q ppe qͥ abitu t̾re rm̃
lustrato festinat ad ortũ cardiore occasu diẽ nob̃ pro¬
cducit. ociore ortu noctẽ coartat. Q om̃ia in capͥcorno
ꝑ ꝯtͣriũ fieri manifestũ ÷: qr quãtũ in isto suꝑt̾rã
exaltat᷑. tm in illo sub t̾ra demergit᷑. Et rursus ꝗͣtũ¬

Expanded text:
is positionem, in qua signa sunt fixa, superne Cancer caeteris signis a terra remotior, Capricornus vicinior, et econtra inferius Cancer terrae vicinior, Capricornus sit remotior. Sol ab ortu usque in occasum, utpote in altissima progrediens, conficit, sub terra vero brevissimum, quippe qui ambitu terrae tantum lustrato, festinat ad ortum, tardiore cursu diem nobis producit, ociore ortu noctem coarctat. Quae omnia in Capricorno per contrarium fieri manifestum est, quia quantum in isto super terram exaltat
Abbreviated transcription (Latin):
resoluendã t̾rã eatenꝰ brumali rigore ꝯcrecã radior̃¬
iuĩ exerere incipit. siue qd̃ ab eo eqͥnoetio ꝑ totũ estatẽ
usq ad aliud eqͥnoctiũ. dextrũ lustret hemispiũ.

Expanded text:
resolvendam terram, eatenresolvendam terram, eatenuim exercere incipit; siue quod ab eo equinoctio per totam estatem usque ad aliud equinoctium dextrum lustret emisperium,
Abbreviated transcription (Latin):
geniol nr̃i capacitas ex maior̃ dictis retinere potu¬
it. pauca ꝑstringere. Ac pͥmo sciendũ ÷ illa sĩgna
limitibꝰ det̾minata pͥmos nãq egyptios qͥ⁊ pre
cetis natiõibꝰ huꝰ artis peritia calluisse. ⁊ diuine¬
um explet circulũ in .xii. partibꝰ emensos fuisse¬
testat᷑ mac̾biꝰ. Qd qua in indust̾a fecerint: qͥ plenꝰ
nosse desid̾at. eidẽ macbii ꝯmentũ de sõnio scipiõis
signis certa indidit uocabula. q̃ poete qͥdẽ ridicule
p̾habitis figmentis nat᷑aliũ rerũ pauca qͥde ueterũ
potuimꝰ eruere ꝯmentarũs inserere ñ uideat᷑ one¬
rosũ. G zoliaco ip̃i eo loci tͥbuentes initiũ. qͥ sole mor
factũ ꝯstat eẽ locatũ .i. ab eo signo qͦd xi. sit apͥt ine¬
eqͥnoctiali dimensione sol ip̃e testat᷑ idẽ qͣs̃ pͥncipale
uõcabulũ similitudinis ad efficientiã sõł. siue q
id aĩal p̾cipue cornibꝰ ualet. sic̃ sol ab eo tẽpore adͥ

Expanded text:
ioli nostri capacitas ex majorum dictis retinere potuit, pauca perstringere. Ac primo sciendum illa signa nlimitibus determinata. Primos namque Aegyptios, quos prae caeteris nationibus huum explet circulum, in duodecim partibus emensos testatur Macrobius. Quod, qua industria fecerint, qui plenius nosse desiderat, ejusdem Macrobii commentum de Somno Cipionis  sic  signis certa indidit vocabula, quae poetae quidem ridicule posthabitis figmentis, naturalium rerum pauca quae de veterum potuimus eruere commentariis, inserere non videatur onerosum. Igitur zodiaco ipsi eo loco tribuentes initium, quo solem mox factum constat esse locatum, id est, ab eo signo, quod XV Kal. Aprinoctiali die ratione sol ipse testatur, idem principale vocabulum similitudinis ad efficientiam solis, sive quod id animal praecipue cornibus valet, sicut sol ab eo tempore ad
Abbreviated transcription (Latin):
inmoatał extiterat. sue mortis obiectu fr̃i inmorta-¬
litatẽ adqͥsisse. Idq om ip̃is ꝓbare nitunt᷑ stelł. qd̾ uno
in unam mundi descendat. mͦ in sũmã eiꝰ resurgat ãtti¬
tudinẽ. Cancͥ significatio in ꝓpatulo ÷. qͦd sic̃ id genꝰ
aĩał uersis uestigũs incedit. ita sol eũ ad ħ signũ uene¬
rit. ultͣ ñ ualens scandere infẽriora repetit. celebrato
in qͣrta parte es solsticio .i. xii. kł. iulii. Uñ idẽ ortꝰ. nã

Expanded text:
exstiterat, suae mortis objectu fratri immortalitatem acquisisse, id quod in ipsis probare nituntur stellis, quod uno in ima mundi descendat, modo in summam resurgat altitudinem. Cancri significatio in propatulo est, quod sicut id genus animalis versis vestigiis retro incedit, ita sol, cum ad hoc signum venerit, ultra scandere non valens inferiora repetit, celebrato in quarta ejus parte solstitio, id est XII Kal. Julii, unde idem ortus. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
nũma põpilio est institutũ. qͥ denis romul men¬
sibꝰ duos addit. pͥmũ q eor̃ iano quẽ gentili errore
pͥncipiũ rerũ arbitͣntur ꝯsecrans ianuariũ appel¬
lari. ⁊ pͥmũ ẽẽ instituit. Altm̃ aũ a plutone quẽ

Expanded text:
Numa Pompilio institutum, qui denis Romuli menNuma Pompilio institutum, qui denis Romuli mensibus duos addidit, primumque eorum a Jano, quem gentili errore principium rerum arbitrantur, considerans Januarium appellari, et primum anni institui. Alterum a Pluto
Abbreviated transcription (Latin):
Ihuiꝰ arti S auidꝰ. ⁊ ħ forte q̃ris cur p̃fati regł ares
a marcio sumant exordiũ. uł ꝯcurrentes ibidẽ
mutent᷑: scito hunc mensẽ pͥmũ fiusse annia ro¬
mulo romanor̃ auctore institirq qͥ pͥmꝰ latinor̃
annũ.x. mensibꝰ orclinauit. ⁊ ob ilła pͥme institũ¬
cioĩs memoriã ħ hactenꝰ obseruari. hc̃. N ille mensȩ
a marte patre ũ credebat suo nõĩauit. ⁊ut dictũ
÷ pͥncipiũ anni instituit. Tostant  ħ ñ nulli ex his
qͥ sequunt᷑ mensibꝰ. qͥbꝰ noĩa ab ordine qͦ a marcio
absunt: aeris tẽperie ꝯposita ⁊ in dicta ft̃. ut sep¬
tenber qd ab eo sit septimꝰ. ⁊ largiores iã effluere sole¬
ant imbres. Sic ⁊ o ctober ⁊ nouenber ⁊ decenber.
Necñ uliꝰ ⁊ augustꝰ. quorũ alt̾ a iulio cesare. alt̾ ab
octouiano augusto deinceps uocabula mutauert̃.
pͥdẽ quintił. ⁊ sextił simil de causa st̃ apellat. Qd
uͦ nc̃ annũ a ianuario ordim᷑. a successore romuli

Expanded text:
us et hoc forte quaeris cur praefati regulares a Martio sumant exordium, vel concurrentes ibidem mutentur, scito hunc mensem primum fuisse anni a Romulo, Romanorum auctore, instituti, qui primum Latinorum annum X mensibus ordinavit, et ob illam primae institutionis ma Marte, ut credebat, patre suo nominavit, et, ut dictum est, principium anni esse instituit. Testantur hoc nonnulli ex his qui sequuntur mensibus, quibus nomina ab ordine, quo Martio absunt et aeris temperie composita et indita sunt. Ut September, quod ab eo sit septimus, et largiores jam fluere soleant imbres. Sic et October, November ac December, nec non Julius et Augustus, quorum alter a Julio Caesare, alter ab Octaviano Augusto deinceps vocabula mutaverunt. Pridem Quintilis, vel Sextilis simili de causa sunt appellati. Quod vero nunc annum a Januario ordimur, a successore Romuli
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑagendo sol ꝑ singła xii. signa tͥcenis ĩ moret᷑ dietꝰ ꝑ
unũ hor̃ altm̃ necẽe ÷ metiaris numerũ. Quor̃ utꝰ¬
libet ꝑ altm̃ multiplicato. ecc lx. dies repperies. Siue
enĩ duodecies tͥceri siue tͥcies duodeni eandẽ ꝯfieiuntt
sũmã. Quinq qͥ suꝑsunt ꝓ regłaribꝰ mareiodatis.
ꝓnũcia marciꝰ .u. at in cetĩs sic facies. Sume sẽp pre¬
cedentis dies mensis ⁊ additis suis regłaribꝰ numero
qͥ ꝯficit᷑ ꝑ .uii. partito qi huno numerũ hi regtaree
ñ excedt᷑. reliqͦs sequenti da mensi. Gͥbi grã. Marci
ht̃ dies .xxxi. ⁊ regłares .u. st̃ simulxxxui. Septies
qͥni xxxo st̃. unũ qͥ remanet da apl. Sic deincepe
uocant. q̃q p̾fatis regłaribꝰ ꝯcurrt᷑. origine
p̾fatos solaris anni dies ꝑ eũ disꝑciens cictto eTnqͥ¬
gies ⁊ bis septeni .ccc.lxiii. U nũ qͥremanet in capite
ꝯeurrentiũ pone. ⁊ singłis annis unũ adiciens sẽp¬
tenaniũ ñ excedes. sed qrto seꝑ an uoab ioamens sero¬

Expanded text:
agendum sol per singula XII signa tricenis immoretur diebus, per unum horum alterum necesse est metiaris numerum. Quorum utrolibet per alterum multiplicato, CCCLX reperies; sive enim duodecies XXX, sive tsummam. Quinque qui supersunt pro regularibus Martio datis, pronuntia: Martius V. At in caeteris sic facies. Sume semper praecedentis dies mensis, et additis suis regularibus, numero qui conficitur per VII partito, quia hunc numerum irregulares non excedunt; reliquos sequenti da mensi. Verbi gratia: Martius habet dies XXXI et regulares V, sunt simul XXXVI. Septies quini XXXV; unum qui remanet da Aprili, et sic deinceps. vocant, quaeque praefatis regularibus concurrunt, originem raefatos solaris anni dies per eum disponens dicito quinquagies et bis VII, CCCLXIV; unum qui remanet in capite concurrentium pone, et singulis annis unum adjicies, septenarium non excedens; sed quarto semper a
Abbreviated transcription (Latin):
accesserit: qr ꝑ mediã sp erã agit᷑. diẽ ac noctẽ
equis spaciis om̃i mundo siue infra siue supra
dimetiat᷑. Quẽ diẽ cũ rõ ab utͣq parte. ⁊ diurna
.s. ⁊ nocturna nicħominꝰ ⁊ ab ip̃a equalitate uo¬
cari coegisset. nec uͭ reor in neut᷑ har̃ linguarũ
factũ ÷ ũ in alt̾a a meliore parte .I. die. in alt̾a
litate ⁊ nocte. grece aũ ysemeria. dr̃. Qͦd si absur-¬
ditas sineret: eqͥ dies dici potuisset. Duo postre¬
ma todiaci signa aqͣriꝰ⁊ pisces. ob inbriferos mẽseᷤᷤ
st̃ apellata. Scine de solsticiis uł egͥnoctiis mani¬
signis in celo fixꝰ dicat᷑. sol aũ longe ab eo
infra etheris spatiũ ferat᷑. in eiꝰ signis meare
asserat᷑. Sd huiꝰ rei demonstracio ñ labortoso
sui circłi regione discurrit. q̃ eidẽ sĩgno subiecta :.
ita ũ signo supͣ ⁊ sole inferiꝰ currente fexant᷑ parit̾.¬

Expanded text:
accesserit, quia per mediam sphaeram agitur, diem ac noctem aequis spatiis omni mundo sive supra, sive infra dimetiatur. Quem diem, cum ratio ab utraque parte et diurna videlicet et nocturna, nihilominus ab ipsa aequalitate vocari coegisset, nec, ut reor, in neutra hac linguarum factum est, ut in altera a meliore parte, id est die, in aluitate, et nocte, Graece autem isemeria dicitur. Quod si absurditas sineret, aequidies dici potuisset. Duo postrema zodiaci signa, Aquarius et Pisces, ob imbriferos menses sunt appellata. Sane de solstitiis vel aequinoctiis manisignis in coelo fixus dicatur, sol autem longe ab eo infra aetheris spatium feratur, in ejus signis meare asseratur? Sed ejus rei ratio non laborioso cum in sui circuli regione discurrit, quae eidem signo subjecta est, ita ut signo supra, et sole subtus currente parit
Abbreviated transcription (Latin):
males noctes cũ estiuis diebꝰ longitudine siuebre¬
uitate ꝯcordant. Singła .tł. signa ñ obliquũ habẽt
cursũ. u̾ea q̃ st̃ in septentͥone aliqñ u̾gant ad austrũ
ũ qͥdã putant. asserentes solẽ cũ ÷ in caneͦ in die
boreales. nocte uͦ australes. ⁊ econtͣ in capͥcorno po¬
sicũ. die australes nocte boreales mundi lustrare
partes. sed singła in directũ t̾rã ãbiunt. ⁊ quã par¬
tẽ sol die suꝑ t̾rã. eandẽ nocte sẽꝑ lustrat sub t̾ra
Quinoctia sane ñ ita ũ solsticia de eqͥnoctiis.¬

Expanded text:
males cum aestivis diebus longitudine sive brevitudine concordant. Singula enim signa non obliquum habent cursum, ut ea quae in septentrione aliquando vergant ad austrum, ut quidam putant, asserentes solem, cum est in Cancro, in die boreales, nocte vero australes, et econtra in Capricorno positum die australes, nocte boreales mundi lustrare partes, sed singula in directum terram ambiunt, et quam partem sol die super terram, eamdem nocte semper lustrat sub terra. Aequinoctia sane non ita, ut solstitia noct
Abbreviated transcription (Latin):
diocͥter me mouet. qd multi asleuerant ⁊ pene huiꝰ
artis omẽs tͣctatores. solẽ : lunã teliqͥeq pla¬
netas ꝯtͣ mũdũ niti. Non .Eẜ ꝑspicere queo qͥd
tñdit ad ortũ. Nã qd̾ dicunt eos celestis spere
inpelli: quã sit friuolũ liqͥdo patet. cũ nullus
uallo ferat᷑. Aigumentũ sane illd qͣse id ꝓba¬
re ꝯtendt̃ facile ÷ eneruare. Auint. it. qocũ
signa ita sint ordinata ũ post arietẽ sequat᷑
taurꝰ itẽ q pꝰ taurũ gemini⁊ sic cet̾a ꝑ ordin ẽ.
ott. qͣsi ñ pos̾it fieri ũ celo desuꝑ celemꝰ. ⁊ sole in¬
fra tardiꝰ currñte. signũ in celo fixũ cũ ip̃o celo
p̃cereat. sole ob tardiorẽ in cessũ p̾cĩto. ⁊ subse¬
quente alio signo sol a p̾cedñte relicetꝰ sub ħrur¬
sũ inueniat᷑. ħ aũ dico ñ p̃iudicans alior̃ sũten¬
ciã. sed sinplicit᷑ qd̾ mͥ uidet᷑ pandens. hisde sola

Expanded text:
diocriter movet quod multi asseverant, et pene omnes artis hujus tractatores, solem ac lunam caeterasque planetas contra mundum niti. Non enim perspicere queo quis semper tendit ad ortum? Nam quod dicunt eas impetu coelestis sphaerae impelli, quam sit frivolum liquido patet, cum nulla vallo ferantur. Argumentum sane illud, quo se id probare contendunt, facile est enervare. Aiunt enim quod cum signa ita sint ordinata ut post Arietem sequatur Taurus, itemque post Taurum Gemini, et sic caetera per ordinem, ra; quasi non posset fieri, ut coelo desuper celerius et sole infra tardius currente, signum in coelo fixum cum ipso coelo praetereat, sole ob tardiorem incessum praeterito, et subsequente alio signo sol a praecedente relictus sub hoc rursus inveniatur. Hoc autem dico non praejudicans aliorum scientiae, sed simpliciter quid mihi videtur pandens. His de sola
Abbreviated transcription (Latin):
multorũ utilitat ꝓfut᷑a. qͣlicũq seͥpto ederẽ. ut
si qn̾ ħ ũ solet mens humana diu̾sis dedita euriꝰ
multa ebliuisci memoria excederent. Litc̃ar suf¬
fragiis qͦqͦmͦ reparare ualerent. Qͥbꝰ cũ ob noxiꝰ¬
płrimũ utilitatibꝰ. illorũ lectiõi insisterent. illoᷤ
dutina meditatione ꝑdiscere studerñt. a mem
tentiõem au̾terent. nec me aggredi cogerent om̃iũ
sputis obnoxiũ. cunctor̃ deridicuł dignũ p̃sertĩ
cũ ingenio rudis. sermone inꝑitꝰ. ⁊ ne rusticano
qͥdẽ eloquio balbutire sufficiã. nedũ litt̾is qͥppiã
ꝯminisei q̃ã uł p̾sumã. Cũ ħ huiꝰq modi plura ex¬

Expanded text:
multorum utilitati profutura qualicunque scripto ederem, ut, si quando haec, ut solet mens humana diversis dedita curis multa oblivisci, memoriae exciderent, litterarum suffragiis ea quoquo modo reparare valerent. Quibus cum obnoxirimum esudavit; illorum lectionem instarent: illos diutina meditatione perdiscere studerent, a me intentionem averterent, nec me aggredi cogerent opus omnium sputis obnoxium, cunctorum deridiculis dignum, praesertim cum sim ingenio rudis, sermone impeditus, et ne rusticano quidem eloquio balbutire sufficiam, nedum veritatis quippiam comminisci praesumam. Cum haec, hujuscemodi plura ex
Abbreviated transcription (Latin):
Sequens signũ leonis diẽt. ob illiꝰ mensis aug̃.s. feruentis¬
simũ tẽpus. qr leo cet̾is aĩalibꝰ ealore p̾stare uidetuꝵ.
Qd̃ q leo pͥore sui parte ualidꝰ p̾teriore degenerat. sic̃ sol
a medio illo signo iã circa mensẽ septenbrẽ estꝰ sui ar¬
dorẽ nob dũ taxat mitigare incipit. Iã uͦ ip̃i septnbri
uͥginẽ deputauert̃. qd̃ eo mense effeta iã t̾ra. nicħ
fructuũ gignat. Libra quã in trutine effigiẽ defor¬
mant. eqͥnoctialẽ diei noctisq parilitatẽ. quã in eiꝰ
ctiale apellat᷑. at uͦ scorpiꝰ aculeatꝰ ⁊ sagitariꝰ. ad expͥ¬
nificanciã ocłis ⁊ deprendere manifestũ ÷. Caprã
arii solstitio brumali. sic̃ in cancro estiuali. uñ ⁊ħ
signũ sic ⁊ illd̾ tropicon apellauert̃. Et iñ ħ duosig¬
na phuosophi portas soł appellauer̃t. qd̾ in itͦq eor̃¬
obiuante solstitio ultͣ eiꝰ prohibeat᷑ accessus. de solsticiĩs¬
olsticiũ aũ dictũ ÷ ñ q solẽ unqͣm stare sit

Expanded text:
issimum tempus, quia leo caeteris animalibus calore praestare creditur, quodque Leo priore parte validus, posteriore degenerat; sicut sol e medio illo signo jam circa mensem Septembrem aestus sui ardorem nobis duntaxat mitigare incipit. Jam vero ipsi Septembri Virginem deputaverunt; quod eo mense effeta jam terra nihil fructuum gignat. Libram, quam in trutinae effigiem formant, aequinoctialem diei noctisque parilitatem, quam in ejus ctialis appellatur. At vero Scorpius aculeatus et Sagittarius ad exprinificantiam oculis etiam deprehendere perfacile est. Capram arii, solstitio brumali, sicut in Cancro estiuali; unde et hoc signum, sicud et illud, tropicon appellatur. Et inde hec enim signa phobviante solstitio, ultra ejus prohibeatur ascensus. Solstitium autem dictum non quo solem aliquando stare sit
Abbreviated transcription (Latin):
cientissime tͣctata. ⁊ a dõno beda. exin deflorata in
libro de tẽporibꝰ sed̾o nicħominꝰ sit abundantassi¬
me digesta. In qͦ ꝓlixa qͥdẽ sed ñ sterili disputaci¬
one plenissime ÷ expositũ. qͣlit̾ annꝰ pͥmũ a romulo
in .x. deinceps a nũma in .xii. mensibꝰ distributꝰ.
sed nec sic ad limã recdactꝰ. longo pꝰ tẽpore a iulto
cesare sagacis ingenii ⁊ p̾dicande memorie uiro.
ad unge̾ moderne obseruatiõĩs fuerit expolitꝰ.
Is dialogꝰ in libris mac̾bĩi legit᷑. satͣualiũ noĩe ti

Expanded text:
cientissime tractata, et a domino Beda exinde deflorata in libro de Temporibus secundo, nihilominus sit abundantissime digesta. In quo prolixa quidem, sed non sterili disputatione plenissime est expositum qualiter annus primum a Romulo in X, a Numa in XII mensibus est distributus, sed nec sic ad limam redactus, longo post tempore a Julio Caesare, sagacis ingenii et praedicandae memoriae viro, ad unguem modernae expositionis fuerit expolitus. Is dialogus in libris Macrobii legitur Saturnalium nomine ti
Abbreviated transcription (Latin):
um uolũis magis educere elłm: mo¬
ue corpus. cum uerostatnere somp¬
num fac et noli mouere.
Elleborus ꝑiculosus est carnes san¬
nas hñtib spasium enim facit.

Expanded text:
Cum uolueris magis educere elleborum, moue corpus, cum autem statuere, somnum fac et noli mouere. Elleborum periculosum carnes sanas habentibus, spasmos enim facit.
Abbreviated transcription (Latin):
memoriã tunica eiꝰ allata est. Q an̾ꝗͣ re¬
uocaret᷑ illa defũcta est. hac t̾n cunica
oꝑuer̾t cadau̾ eiꝰ parentes. ⁊ recepto spũ
salua sc̾a est. ¶ Apd̾ yponẽ basꝰ qͥdã syrꝰ.
ad memortã eiꝰd̾ martiriᷤᷤ orabat ꝓ egͦtante
⁊ ꝑiclitante filia. eoq sec̃ uestẽ eu̾is dtu¬
lerat. cũ ecce pueri de domo cucͣrerit̃ qͥ ei
mortuã nũciarẽt. S ẽ orante illo ab ami¬

Expanded text:
memoriam tunica ejus allata est; quae antequam revocaretur, illa defuncta est. Hac tamen tunica operuerunt cadaver ejus parentes, et recepto spiritu salva facta est. 17. Apud Hipponem Bassus quidam Syrus ad memoriam ejusdem martyris orabat pro aegrotante et periclitante filia, eoque secum vestem ejus attulerat: cum ecce pueri de domo cucurrerunt, qui ei mortuam nuntiarent. Sed cum, orante illo, ab ami
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ ad deũ. p̾dent̾ qͣntũ ad hoĩes. fĩde¬
lit̾ qͣntũ ad dm̃: ut uidelicet cũ tanta fid.
tanto timore. tanta sollicitudine. tanta
instantia tanta diligentia. ꝙ̃ admodũ p̃ce¬
pit ds̃ u̾bũ dĩ dispenset. Prudent̾ qͣntũ ad
hoĩes ut scd̾m capacitatẽ uniꝰtuꝰq singłos

Expanded text:
quantum ad Deum, prudenter quantum ad homines? fideliter quantum ad Deum, ut videlicet cum tanta fide, tanto timore, tanta sollicitudine, tanta instantia, tanta diligentia quemadmodum praecepit Deus, verbum Dei dispenset? Prudenter quantum ad homines, ut secundum capacitate
Abbreviated transcription (Latin):
p̃e cunctorũ dominator alnie patͥs et̾nigenitꝰ ab ore suplicum
uora ꝑit̾q ymnũ cerne benignꝰ. Cerue ꝙ puro d̾s in honore
plebs tua simplex resonat in aula aniua cꝰ redeunt colenda tꝑre festa
Nec doniꝰ rite tͥ dedicata noscit᷑ in qͣ pp̾ sacͣtum corpꝰ assiunit bibit et
beatũ sangͥnis haustũ. Hic sacͤ sc̃ĩlatices uet̾nas dilim̃t culpas ꝑimu̾tq
noxas esmate uͦ genꝰ ut creet᷑ xͥcolarũ. Hic salus egͥs medicina fessis lu¬
it᷑ orbaris ueniaq nr̃is fertur offensis runoratq initio pellit̾ õĩs.
Demonis seua ꝑit hͥ bapina ꝑuicax monstrũ pauet ⁊ i retenta corꝑa
linquẽs fugit in remotas ocius umbras.
ic locus nempe uocitat᷑ anla rogis inm̃si niueaq celi portaq
uite pat̾am perentes accipit om̃is. Curbo ꝙͣ millus qͣtit aut
uagantes diriũt uent penetũt q nimbiñ tritis ledit picꝰ teneb̾s

Expanded text:
 cunctorum dominator alme, Patris aeterni genitus ab ore Supplicum vota, pariterque hymnum Cerne benignus. Cerne quod puro, Deus, in honore Plebs tua supplex resonat in aula, Annua cujus redeunt colenda Tempore festa. Haec domus rite tibi dedicata Noscitur, in qua populus sacratum Corpus assumit, bibit, et beati Sangsmate vero genus ut creetur Christicolarum. Hic salus aegris, medicina fessis, Lumen orbatis, veniaque nostris Fertur offensis, timor atque moeror Pellitur omnis. Daemonis saeva perit hic rapina, Pervicax monstrum pavet, et retenta Corpora linquens fugit in remotas Ocius umbras. Hic locus nempe vocitatur Aula Regis aeterni, niveique coeli, Portaque vitae patriam petentes Accipit omnes. Turbo quam nullus quatit, aut vagantes Diruunt venti, penetrantque nimbi, Non tetris laedit piceus tenebris
Abbreviated transcription (Latin):
dicit batꝰ augustinus diuina misat̾o cõ¬
descendens. ꝯcedit ut saltẽ tuc̃ debitoribꝰ
suis debita dimictant. cũ ip̃i debitoreᷤ in¬
dulgentiã ab eis sibi dari postulau̾int. sic̃
ds̃ seruo suo neꝙͣ fecisse legit᷑. q̃ admodũ
scͥptr̃ est. Serue neꝙͣ õẽ debitũ dimisi tͥ
qm̃ rogasti me. Qtũq autẽ rogatꝰ a d̾bi¬
tore debitũ cꝰlibet imurie dimitt̾e cõtẽp̃¬
nit. in uanũ sibi a chño cłimitti debitũ sui¬
peccati petit. qͥntmo magis illd̾ corã
satistat̾onẽ de iniuria sibi illata reci¬
ꝑe. ⁊ a debitorib de indulgentia roga¬
ri debent tam̃ si ꝯtinguat nͥl hoꝵ fie¬
uare. ⁊ de semet ip̃is tenebras odioꝵ pel¬
est. Ira uiri iusticiã nõ oꝑat᷑. Et itẽ. Qͥ¬

Expanded text:
dicit B. Augustinus, divina miseratio condescendens concedit, ut saltem tunc debitoribus suis debita dimittant: cum ipsi debitores indulgentiam ab eis sibi dari postulaverint, sicut Dominus servo suo nequam fecisse legitur, quemadmodum scriptum est: Serve nequam, omne debitum dimisi tibi, quoniam rogasti me . Quicunque autem rogatus a debitore, debitum cujuslibet injuriae dimittere contemnit, in vanum sibi a Domino dimitti debitum peccati sui petit; quinimo magis illud coram satisfactionem de injuria sibi illata recipere, et a debitoribus de indulgentia rogari: debent tamen, si contingat nihil horum fienare, et de semetipsis tenebras odiorum pelest: Ira viri justitiam Dei non operatur ; et
Abbreviated transcription (Latin):
tanta strages popłi fc̾a est. ut passi sub¬
stractis habicatorib. domꝰ ĩ ur be płie
uacue reman̾ent. S qi eccłia dĩ sn̾ rec¬
core eẽ nõ pot̾at. b̾atũ gͤgoriũ licet toti̾
uiribꝰ renitentẽ plebs oĩs elegit. Qm ille apic̃ẽ
attenuꝰ fug̾e cẽptatꝰ. eẽ se oi̾no indignũ cali ho¬
t᷑ ⁊ iues popłm deuastaret u̾bũ ad plebẽ pro
sioĩs nobis aditũ dolor aꝑtat. ⁊ cordiᷤᷤ nr̃i diri

Expanded text:
tanta strages populi facta est, ut passim subtractis habitatoribus, domus in urbe plurimae vacuae remanerent. Sed quia Ecclesia Dei sine rectore esse non poterat, beatum Gregorium licet totis viribus renitentem, plebs tamen omnis elegit. Quem ille apicem attentius fugere tentans, esse se omnino indignum tali hotur, et lues populum devastaret, verbum ad plebem pro rsionis nobis aditum dolor
Abbreviated transcription (Latin):
fossam ĩ stqͣlano facite.⁊ ĩ ea corpꝰ eiꝰ ꝓicite.
biq suꝑ eũ tres aureoᷤ qͦs reliqͥd iactace.
suns õs clamantes. Pecunia cua cecũ sit
ĩ ꝑditione. ⁊ sic eũ t̾ra oꝑite. Iqͥb utͥsq
reb imã morienti alt̾am uͦ uolui uiuẽ¬
tib fr̾ib ꝓdesse uͭ ⁊ illũ amaritud ͦ
mortis a cłpa solubilẽ fac̾et. ⁊ isto̾ aua¬

Expanded text:
linio facite, in eo corpus ejus projicite, ibique super eum tres aureos quos reliquit jactate, simul omnes clamantes, Pecunia tua tecum sit in perditione, et sic eum terra operite. In quibus utrisque rebus unam morienti, alteram vero volui viventibus fratribus prodesse, ut et illum amaritudo mortis a culpa solubilem faceret, et isto
Abbreviated transcription (Latin):
ore ꝑcipiat. s c̃ ĩ morte ꝯstitutꝰ fr̾es q̃si¬
erit. ci siuis ft̾ carnalis dicat. ꝙ ꝓ soli¬
dis qͦs occulte habuit a cunctis fr̾ib ab¬
hominatꝰ sit ut saltẽ ĩ mortẽ de culpasu¬
a. iñtẽ illiꝰ amaritudo tͣnsũb̾et. atq a pecca¬
to qd̾ ꝑpetͣuit pͣget. sũ uͦ mortiuis fuerit.

Expanded text:
ore percipiat, sed cum in morte constitutus fratres exquisierit, ei suus frater carnalis dicat, quia pro solidis quos occulte habuit, a cunctis fratribus abominatus sit; ut saltem in morte de culpa sua mentem illius amaritudo transverberet, atque a peccato quod perpetravit purget. Cum vero mortuus fuer
Abbreviated transcription (Latin):
gat: ad augendã caritatẽ. ⁊ in illos qͦs
imitari possumꝰ ⁊ ĩ illũ qͦ adiuuante
ꝑossimꝰ. Colimꝰ gͦ martires eo cultu di¬
lectionis. ⁊ societatis. qͦ ⁊ ĩ hac uita co¬
linit᷑ sci hoĩes dĩ qͦe cor ad calẽ ꝓ eunge¬
lica ueritate passionẽ patũ eẽ sentini.¬
illos tanto deuociꝰ ꝯuanto secius. as
⁊̃ fidentiori laude p̾dicamꝰ. iã in uite
feliciore iustiores. ꝙͣ in ista adhuc usq
pugnantes. At uero illo cuiltu qͥ gͤce la¬
tͥa dicit᷑ latine uno u̾bo dic nõ potestt
cũ sit ꝓͥa q̃dã diuinitat debita suitꝰ
nͨ colimꝰ. nͨ colend̾ docemꝰ nͥ unũ deum.¬

Expanded text:
acuendam caritatem et in illos, quos imitari possumus, et in illum, quo adiuuante possimus. colimus ergo martyres eo cultu dilectionis et societatis, quo et in hac uita coluntur sancti homines dei, quorum cor ad talem pro euangelica ueritate passionem paratum esse sentiSed illos tanto devotius, quanto securius. Quos etiam fidentiori laude praedicamus jam in vita feliciore victores, quam in ista adhuc usque pugnantes. at illo cultu, quae graece Xatpsta dicitur, latine uno uerbo dici non potest, cum sit quaedam proprie diuinitati debita seruitus, nec colimus nec colendum docemus nisi unu
Abbreviated transcription (Latin):
entia. cũ cordis humilitate. q si ꝯscientis
fuerit sorde praue uoluntatis. ł oꝑis itus
polluta si cor nr̾m inani fuerit elatone i¬
pletũ. orat̾o nr̃a apud deũ nõ recapit᷑. nͨ uos
ãĩꝰ eraudit᷑. Qͥ qͥ aurẽ suã au̾tit uͭ ño Al¬

Expanded text:
entia et cum cordis humilitate, quia si conscientia fuerit sorde pravae voluntatis, vel operis naevo polluta, si cor nostrum inani fuerit elatione repletum, oratio nostra apud Deum non recipitur, nec noster animus exauditur. Q
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ popłs ⁊ linguis. illos insinuat. qͦs post
aduentũ redẽptoris gr̾a suꝑna iꝰtificat.
⁊ saluat. de qua curba recte dicit᷑ qd̾¬
eã dinum̾are nemo potͥat qr pauci e¬
rant qͥ añ aduentũ xͥ iustificabant᷑ ad
tur. Añ aduentũ N. eiꝰ notꝰ in uidea ds

Expanded text:
 populis, illos insinuavit quos post adventum Redemptoris gratia superna justificat et salvat: de qua turba recte dicitur, quam dinumerare nemo poterat, quia pauci erant qui ante adventum Christi justificabantur ad tur. Ante adventum
Abbreviated transcription (Latin):
s̾uit. ⁊ qͥmultũ diligit: młtũ s̾uit ⁊ qͥ
ꝑfecte diligit. ꝑ fecte s̾uit. Qͥ res pꝰsid
tẽꝑales t̾ras. uineas. greges. arm̃ta. ue̾¬
tes p̃ciosas. domos. argentũ. aurũ. aut
uxorẽ ꝙͣ młtũ diligit. si se uid̾it unũ
et his oĩb. aut ħ oĩa simł ꝯtra dĩ dilec¬

Expanded text:
multum diligit, multum servit; et qui perfecte diligit, perfecte servit. Qui res possidet temporales, terras, vineas, greges, armenta, vestes pretiosas, domos, argentum, aurum, aut uxorem, quam multum diligit, si se viderit unum ex his omnibus aut haec omnia simul contra Dei dilec
Abbreviated transcription (Latin):
p̃e cunctorũ dominator alnie patͥs et̾nigenitꝰ ab ore suplicum
uora ꝑit̾q ymnũ cerne benignꝰ. Cerue ꝙ puro d̾s in honore
plebs tua simplex resonat in aula aniua cꝰ redeunt colenda tꝑre festa
Nec doniꝰ rite tͥ dedicata noscit᷑ in qͣ pp̾ sacͣtum corpꝰ assiunit bibit et
beatũ sangͥnis haustũ. Hic sacͤ sc̃ĩlatices uet̾nas dilim̃t culpas ꝑimu̾tq
noxas esmate uͦ genꝰ ut creet᷑ xͥcolarũ. Hic salus egͥs medicina fessis lu¬
it᷑ orbaris ueniaq nr̃is fertur offensis runoratq initio pellit̾ õĩs.
Demonis seua ꝑit hͥ bapina ꝑuicax monstrũ pauet ⁊ i retenta corꝑa
linquẽs fugit in remotas ocius umbras.
ic locus nempe uocitat᷑ anla rogis inm̃si niueaq celi portaq
uagantes diriũt uent penetũt q nimbiñ tritis ledit picꝰ teneb̾s

Expanded text:
 cunctorum dominator alme, Patris aeterni genitus ab ore Supplicum vota, pariterque hymnum Cerne benignus. Cerne quod puro, Deus, in honore Plebs tua supplex resonat in aula, Annua cujus redeunt colenda Tempore festa. Haec domus rite tibi dedicata Noscitur, in qua populus sacratum Corpus assumit, bibit, et beati Sangnoxas Chrismate vero genus ut creetur Christicolarum. Hic salus aegris, medicina fessis, Lumen orbatis veniaque nostris Fertur offensis, timor atque moeror Pellitur omnis. Daemonis saeva perit hic rapina Pervicax monstrum pavet, et retenta Corpora linquens fugit in remotas Ocius umbras. Hic locus nempe vocitatur aula Regis aeterni, niveaque coeli Porta, qvagantes Diruunt venti penetrantque nimbi, Non tetris laedit piceus tenebris
Abbreviated transcription (Latin):
fecer̾t apłi. ⁊ martires xͥ. q nõ solũ sua
s ⁊ scmet ip̃os ꝓamore dĩ tradid̾ũt. qͥ ⁊
ip̃i hoĩes fucr̾t. ⁊ nobis exẽplũ talit̾ fa¬
ciendi reliq̃rut. Debemus itaq itaq dũ
dilig̾e qri ip̃e pͥor du̾er̃ nos. dona sua
multĩmoda alia nobis dando. alia pro¬
uuctendo. ⁊ ĩ his oĩb ut ita di̾im m̾uit
a nobis ut diligat᷑. Minimsĩ donͣ qd ds̃
dedit hoĩ ut diligatur ab hoĩe totꝰ est

Expanded text:
solum sua, sed et semetipsos pro amore Dei tradiderunt; qui et ipsi homines fuerunt, et nobis exemplum taliter faciendi reliquerunt. Debemus itaque Deum diligere, quia ipse prior dilexit nos, dona sua multimoda alia nobis dando, alia promittendo, et in his omnibus, ut ita dixerim, meruit a nobis, ut diligatur. Minimum donum, quod Deus dedit homini, ut diligatur ab homine, totus est
Abbreviated transcription (Latin):
dõ minime s̾uiret. his ⁊ ił oĩb demũ
exactis cũ moreret᷑ caro misa u̾mibꝰ. ⁊
sp̃s daret᷑ demonib ⁊ torm̃tis gehenna¬
lib donͦ ĩ die resfrectonis oĩs caro ĩ suã
redigat᷑ originẽ ⁊ tc̃ resũpta carne ꝑ ꝗͣ¬

Expanded text:
Deo minime serviret. His etenim omnibus demum exactis, cum moreretur, caro mirera vermibus et spiritus daretur daemonibus, et tormentis gehennalibus, donec in die resurrectionis omnis caro in suam redigatur originem, et tunc, resumpta carne,
Abbreviated transcription (Latin):
so ⁊ ppͣa indutꝰ fuisset. Nemo qͥpe uestim̃ta
p̃cipua nͥad manẽ głiã q̾rit. uidelicet ut
⁊ reqͥẽ lazari ⁊ penã diuitis cognoscentes. sol¬
lert̾ agite. culparũ ura̾rũ int̾cessores q̃rite.¬
atq aduocatos uobis ii dic̃ uidicũ pauꝑes
ꝓcurate. Multos nt nẽ iaxaros habetis. ante
ianuas ur̃as ⁊acent atqͥ idigent. q̃ uobisiã

Expanded text:
so et purpura indutus fuisset. Nemo quippe vestimenta pretiosa nisi ad inanem gloriam quaerit, videlicet ut  requiem Lazari, et poenam divitis cognoscentes, solerter agite, culparum vestrarum intercessores quaeriteatque advocatos vobis in die judicii pauperes procurate. Multos etenim nunc Lazaros habetis; ante januas vestras jacent, atque his indigent, quae vobis jam
Abbreviated transcription (Latin):
sollẽpnib gregatĩ ad basilicas ꝯuolant uesti¬
b meliorib corã aspectib hoĩũ singłi. ꝓ po̾¬
se suo se adornãt. domũ dĩ secͣi. qͣ filii ꝯmiuni
t̾ intrant. genua flectũt. pectora tondunt.
manꝰ eipandũt. ora aꝑiut̃. p̃ces fundunt.

Expanded text:
solemnibus gregatim ad basilicas evolant, vestibus melioribus coram aspectibus hominum singuli pro posse suo se adornant, domum Dei sancti quasi filii Dei communiter intrant, genua flectunt, pectora tundunt, manus expandunt, ora aperiunt, preces fundunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dc̃ omp̃s miserere mͥ supplici tuo. qͥa nõ
iꝰticie m̾ito głosi. castitatis laude ange¬
lici. uelut ⁊̃ mł̾ti illoꝵ qͥ pꝰ flagitia pu¬
blica penitendo tͥ m̾uer̃t esse deuoti.
Qͥ ÷ͥ si qͥd boni cua gr̃a largiente fecero.

Expanded text:
otens miserere supplici tuo, quia non justitiae merito gloriosi, castitatis laude angelici, velut etiam multi illorum, qui post flagitia publica, poenitendo tibi meruerunt esse devoti, qui etiam, si quid boni, tua gratia largiente fecero,
Abbreviated transcription (Latin):
ce ĩportiine se pauꝑes offerũt. rogant nos qͥ
tr̃ ꝓ nobis int̾cessores ueniant. Certe noꝰ om¬
rino rogare debcmiꝰ ⁊ tn rogam᷑. Nidete si
accepta remedia dissimulare añ suppliciũ
de supplicio cogitate. Cũ qͦs libet abiectos

Expanded text:
ce importune se pauperes offerunt, rogant nos, qui tunc pro nobis intercessores venient. Certe nos omnino rogare debuimus, sed tamen rogamur. Videte si accepta remedia dissimulare, ante supplicium de supplicio cogitate. Cum quoslibet in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ne uobis ꝓ qͦrdã actuũ reꝯpensat̾one sit
a retͥbutõne boni intuni repellat. ne ho¬
munerat̾o sit laboris. Ecce it dũ dr᷑ rece¬
pisti bona in uita tua. iudicat᷑ ⁊ diue̾ is¬
buisse malũ aliqd̾ qͦ pͣgaret᷑. S mala la¬
aari p᷑gauit ignis in opie. ⁊ bona diuitiᷤ
remun̾auit felicitaᷤᷤ mͣnscuntis uite. Illũ
pauꝑtas afflir̃ ⁊ t̾sit. istũ habundantia
remin̾auit.⁊ reppulit. Qc̃q gͦ bñ ĩ hoc
secło habetis.cũ uos bona egisse reco¬
litis. ualde de ipis ꝑtimescite. ne ꝯcessa
uobis ꝓsꝑitas eoꝵdẽ remun̾at̾o sit bonoꝵ.
Et cũ qͦs sibet pauꝑes nõ nulla rep̃hensibłia¬

Expanded text:
estrorum actuum recompensatione sit a retributione boni intimi repellat, ne homuneratio sint laboris. Ecce enim dum dicitur: Recepisti bona in vita tua, indicatur et dives isbuisse malum aliquod quod purgaretur. Sed mala Lazari purgavit ignis inopiae, et bona divitis remuneravit felicitas transeuntis vitae. Illum paupertas afflixit et tersit, istum abundantia remuneravit et repulit. Quicunque ergo bene in hoc saeculo habetis, cum vos bona egisse recolitis, valde de ipsis pertimescite, ne concessa vobis prosperitas eorumdem remuneratio sit bonorum. Et cum quoslibet pauperes nonnulla reprehensibi
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ est sine narib sine aurib sñ labiis
si i u̾sis. retͦ uultib. aut auputatis capiti¬
b manib brachiis. pedib ac cruribꝰ solos
trũcos corã se rotantes. siue dissipata sigili¬
tim m̃bra humana unũ pꝰ aliud seqͣn¬

Expanded text:
um est, sine auribus, sine naribus, sine labiis, alios versis retro vultibus, aut amputatis capitibus, manibus, brachiis, pedibus ac cruribus, solos truncos coram se rotantes, sive dissipata singillatim membra humana unum post aliud seq