comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hauriũt᷑ fumare hyeme estate frigesc̾e. qd̾ fit non
p̃fert calor in ĩferiora den̾gens aquis ĩ imo nastẽ¬
hoc in egipto semper est cuiꝰ aer sempᷤ in calore fri¬
gus enĩ mmia petens uitiũ radicib ĩuoluit̾ ⁊ tale
dat qualitatẽ suco inde nascenti iõ r̾gionis calide
uina calore caruerũt. Tractatꝰ nr̃ albinꝰ ĩq̃t semel
ingressus calorẽ non facile alio digredit᷑. Dicas go
minꝰ urit᷑. s si agitatu suo aquã mouerit maiorẽ
sentit calorem. ⁊ tociens aq̃ urit ampluis quociẽs
nouus ei motus accessit./ Et dissarius. Calida in qͥt¬

Expanded text:
hauriuntur fumare hieme, aestate frigescere. Quod fit non hauriuntur fumare hieme, aestate frigescere. Quod fit non r hiemem praefert, calor in inferiora demergens aquis in imo nascenhoc in Aegypto semper est, cuius aër semper est in calore. Frigus enim ima petens vitium radicibus involvitur, et talem dat qualitatem suco inde nascenti. Ideo regionis calidae vina calore caruerunt.» «Tractatus noster», Albinus inquit, «semel ingressus calorem non facile alio digreditur. Dicas erminus uritur; sed si agitatu suo aquam moverit, maiorem sentit calorem et totiens aqua urit amplius, quotiens novus ei motus accesserit.» Et Dysarius, «calida», inq
Abbreviated transcription (Latin):
mittit. uento niiio abies aut quercꝰ auellit᷑ cannam
ulla facile frangit ꝓcella. Cumq furius delcãt
enarrantis ingenio plura uellet int̾rogare cecina.
cum tam facunda dissarii doctrina. Dic oro te q̃ facit
causa. ut sinapis et piper si apposita cuti fuerĩt uuluꝰ
citẽt ⁊ loca perforent deuorata uͦ nullã uẽt̾s corꝑi
calide suꝑficiẽ cui apponũt᷑ exulcerant. qr integra
u̾tute sua sine alt̾ius rei admixtione utũt᷑ adnoxam:
s si ĩ uentre r̾cepta sint. soluit᷑ uis eaꝵ uẽtłis hũoris
luuione q̃ fiĩt diluciores. Dem̃ pͥus u̾tũt᷑ in sucũ
uent̾s calore ꝙͣ ut integra possint noce̾. Cecina
subiecit. dũ de calore loqm᷑ admoneor rei quã semꝑ
quesitu dignã putaui cur in egypto q̃ r̾gionũ aliaꝵ
ilidissima ẽ. uinũ non calida s pene dixerim fi̾g¬
da u̾tute nastat᷑. Ad hoc dissarius usu tibi albine
ꝯpertum est aquas que de altis puteis ul de fõtib

Expanded text:
mittit: vento nimio abies aut quercus avellitur, cannam nulla facile frangit procella. Cumque Furius delectatus enarrantis ingenio plura vellet interrogare, Caecina scum tam facunda Disarii doctrina. Dic, oro te, quae facit causa, ut sinapi et piper, si adposita cuti fuerint, vulnus excitent et loca perforent, devorata vero nullam ventris corpori calidae superficiem cui adponuntur exulcerant, quia integra virtute sua sine alterius rei admixtione utuntur ad noxam: sed si in ventrem receptae sint, solvitur vis earum ventralis humoris alluvione, qua fiunt dilutioventris calore quam ut integrae possint nocere.» Caecina subiecit: «dum de calore loquimur, admoneor rei quam semper quaesitu dignam putavi, cur in Aegypto, quae regionum aliarum calidissima est, vinum non calida sed paene dixerim frigida virtute nascatur.» Ad hoc Dysarius: «usu tibi, Albine, compertum est, aquas quae vel de altis puteis vel de fontibus
Abbreviated transcription (Latin):
qui int̾iacet lucidus sit ⁊ corpus quo offenso desmat
tencio. Que si diucius pergat rectã ĩtenciõ lassati
non obtinet s scissa in dextram leuãq diffunditur
hinc est ꝙ ubicũq t̾rarꝭ sceteris iuderis tibi ꝙ̃dã celi
cõtlusionem uidẽ et hoc est quod orizonte ueteres
uocauerũt quoꝵ indago fidelit̾ deprehendͭ̃ directã
ab oculis aciem per planũ ꝯ̃ aspiciẽtib nõ ꝑge̾ ult
centũ octoginta stadia et inde iam r̾curuari ꝑ pla ͫ
ideo adieci qr altitudines longissime aspicimꝰ. quippe
qui et celũ uidemꝰ. ergoĩoi orizontis orbe ipẽ qui
intuet᷑ centͦn est. ⁊ qr diximꝰ quãtũ a centro acie
usq ad ꝑtem orbis extendit᷑ sñ dubio in orizonte
orbis .iiiͨ.lx. stadiors est ⁊ si ultuis qui
intuet᷑ accesserit seu retrorsũ recessit. similẽ seccͣ
orbem uidebit. Sicut igi̾ diximꝰ tũ lume quod ꝑgit

Expanded text:
qui interiacet lucidus sit, et corpus quo offenso desinat qui interiacet lucidus sit, et corpus quo offenso desinat intentio, quae si diutius pergat, rectam intentionem lassata non optinet sed scissa in dexteram laevamque diffunditur. Hinc est quod, ubicumque terrarum steteris, videris tibi quandam caeli conclusionem videre, et hoc est quod horizontem veteres vocaverunt: quorum indago fideliter deprehendit directam ab oculis aciem per planum contra aspicientibus non pergere ultra centum octoginta stadia, et inde iam recurvari. Per planum ideo adieci, qui altitudines longissime aspicimus, quippe qui et caelum videmus. Ergo in omni horizontis orbe ipse qui intuetur centron est. Et quia diximus quantum a centro acies usque ad partem orbis extenditur, sine dubio in horizonteorum sexaginta stadiorum est, et si ulterius qui intuetur accesserit seu retrorsum recesserit, similem se circa orbem videbit. Sicut igitur diximus, cum lumen quod pergit
Abbreviated transcription (Latin):
lapides frangerent᷑. Electus autem inquit ĩ ip̃a
leua manu digitus mĩmo ꝓximꝰ quasi aptior tet̾is
cui ꝯmendaret᷑ anuli p̃ciositas. Nlam pollex qͥ nom
ab eo quod pollet accepit n ͨ in sunstͣ cessat nͨ mimuis

Expanded text:
lapides frangerentur. Electus autem, inquit, in ipsa lapides frangerentur. Electus autem, inquit, in ipsa laeva manu digitus minimo proximus, quasi aptior ceteris cui commendaretur anuli pretiositas. Nam pollex, qui nomen ab eo quod pollet accepit, nec in sinistra cessat nec minus
Abbreviated transcription (Latin):
eadem cã apud aterũ capitonẽ põtificuĩ iuris inter
pͥmos ꝑitum legisse memi. Qui cũ nephas ẽẽ sãcu
de orũ formas insculpi amilis eousq ꝓcessit ut et
cur hͦ digito uł in hac manu gestaret᷑ amlꝰ non
taceret. Ueteres inquit non ornatus s signdi cc̃d
anulũ secũ fer circũferebant uñ n ͨ plꝰ hr̃e ꝙͣ unũ liceb
culo ꝯtinet᷑. Ideo ius anulors famuli nõ habebar
Imp̾mebat᷑ aũt sculptura matie amili suie ex ferro
seu ex auro foret ⁊ gestabat᷑ ut quisq uellet q̃cũp
manu. quol digito. Postea inqͥt usus luxuriãtis
etatis sigͣturas p̃ciosis gẽmis cepit insculꝑe ⁊ c̾ta¬
tim h̃ om̃es imitacio lacessiit ut de augm̃to pc̃ii
quo sculpendos lapides parassent gliarent᷑. Hinc
sc̃m est ut usus amlor exemptꝰ dextẽ q̃ mltũ
negotiorũ gerit in leuam relegaret̾ que ociosior ẽ
ne crebro motu et officio manus dextere preciosi

Expanded text:
eadem causa apud Ateium Capitonem pontificii iuris inter eadem causa apud Ateium Capitonem pontificii iuris inter primos peritum legisse memini: qui cum nefas esse sanciret deorum formas insculpi anulis, eo usque processit ut et cur in hoc digito vel in hac manu gestaretur anulus non taceret. Veteres, inquit, non ornatus sed signandi causa anulum secum circumferebant. Unde nec plus habere quam unum licebat, aculo continetur. Ideo ius anulorum famuli non habebant. Imprimebatur autem sculptura materiae anuli, seu ex ferro seu ex auro foret, et gestabatur ut quisque vellet, quacumque manu quolibet digito. Postea, inquit, usus luxuriantis aetatis signaturas pretiosis gemmis coepit insculpere, et certatim haec omnis imitatio lacessivit, ut de augmento pretii quo sculpendos lapides parassent gloriarentur. Hinc factum est ut usus anulorum exemptus dexterae, quae multum negotiorum gerit, in laevam relegaretur, quae otiosior est, ne crebro motu et officio manus dexterae pretiosi
Abbreviated transcription (Latin):
eiusdem digiti neruis et ideo uisũ uet̾ibus ut illi
digitus anulo tamꝙͣ corona circũdaret᷑. Et horꝰ
Adeo inquit dissari uerũ ita ut dicis egipcios oppͣiri
ut ego sacerdotes eorũ quos ꝓphas uocant cũ in tẽ¬
plo uidissem tc̃ deorf hunc in singulis digitũ ꝯfi
odoribus illiuire et eius rei cãs requisissem et de
neruo qd iam dc̃m est pncipe eorũ narrante didicim
et ĩsuꝑ de m̃o qui per ipm sigficat᷑ ꝯplicatus enĩ
senariũ nũm digitus iste demonstrat qui oĩphariã
plenus perfectus atq diuinꝰ ẽ. Causasq cur plen
sit hic nus ille mlt̾is asseruit ego nũc ut p̃sentibus
fabulis minꝰ aptas rliquo. Hec sunt q̃ in egipto
dinaꝵꝭ oĩ disciplinare ꝯpote cur anulus huic di¬
gito inseratur agnoui Int̾ h cecina abbinꝰ. E
uolentib uobis erit inqͥt in mediũ ꝓfero que de hac

Expanded text:
eiusdem digiti nervis, et ideo visum veteribus ut ille eiusdem digiti nervis, et ideo visum veteribus ut ille digitus anula tamquam corona circumdaretur. Et Horus: Adeo, inquit, Disari, verum est ita ut dicis Aegyptios opinari, ut ego sacerdotes eorum, quos prophetas vocant, cum in templo vidissem circa deorum hunc in singulis digitum confectis odoribus inlinere et eius rei causas requisissem, et de nervo quod iam dictum est principe eorum narrante didicerim, et insuper de numero qui per ipsum significatur. Conplicatus enim senarium numerum digitus iste demonstrat, qui omnifariam plenus perfectus atque divinus est. Causasque, cur plenus sit hic numerus, ille multis adseruit: ego nunc ut praesentibus fabulis minus aptas relinquo. Haec sunt quae in Aegypto divinarum omnium disciplinarum compote, cur anulus huic digito magis inferatur, agnovi. Inter haec Caecina Albinus: Si volentibus vobis erit, inquit, in medium profero quae de hac
Abbreviated transcription (Latin):
sensum ii fallor absoluit. Omĩs aqua inqͥt h in
t̾ream fecem qua ẽ corpulenta pꝰ t̾ram Ergo
aeris frigore et gelu coacta calescit nccẽ ẽ pe
euaporatiõe uelut exp̾mi ex ea aurã illam temi¬
issimã qua discedente queniat in coagulũ sola
t̾rea in se remanẽte nat᷑a. quod hinc app qr cũ
eiꝰ repitur quã fuit anteꝙͣ congelascẽt de ẽ ꝙͦ eua-¬
poracio solum in aqua salubre consũpsit. Nix gͦ
que nichil aliud est quã aqua in aere dẽp sata
tenuitate sui cũ densaret᷑ amisit. et ideo ex eius
esolute potu diu̾sa morbors genã iusc̾ib ĩsennĩa
Nloiãtũ gelu ueteris que me solebat agitare ã¬
monuit qõnis. Cur uina aut nũꝙͣ̃ ã raro ꝯgeles¬

Expanded text:
sensum ni fallor absolvit. "Omnis aqua", inquit, "habet in sensum ni fallor absolvit. "Omnis aqua", inquit, "habet in ream faecem qua est corpulenta post terram. Cum ergo aeris frigore et gelu coacta coalescit, necesse est per evaporationem velut exprimi ex ea auram illam tenuissimam, qua discedente conveniat in coagulum sola terrea in se remanente natura. Quod hinc apparet, quieius reperitur quam fuit antequam congelasceret: deest quod evaporatio solum in aqua salubre consumpsit. Nix ergo, quae nihil aliud est quam aqua in aere denseta, tenuitatem sui, cum denseretur, amisit, et ideo ex eius resolutae potu diversa morborum genera visceribus inseminantur. Nominatum gelu veteris, quae me solebat agitare, ammonuit quaestionis, cur vina aut numquam aut rare
Abbreviated transcription (Latin):
tinꝰ calor qui in aluo est qͣsi mltomaior uehem̃cior¬
q quitq̃d calidũ accipit magni ͤ sua circũuenit
ac debilitat. Ideo prestat si quid ori feruidũ a¬
moueris non ut quida facuit hyare ne nouo spũ
feruori uires mĩstres sz paulisꝑ labra ꝯpͥmere ut
maior calor qui de uent᷑ etiam ori opitulat᷑ cõ¬
pͥmat mĩore calorẽ manꝰ aũt ut rem feruidam
ferre possit nullo ꝓprio iuatur calore. Ia dudũ
inquit aiuenus nosse aueo. Cur aqua q̃ obsita
globis miniũ ꝑducitur ad mualem rigorẽ non minꝰ
in potu noxia est quam ex ip̃a nue aqͣ rsoluta.
Stimiꝰ enĩ quot qnͣteq noxe epoto niuis humor
nascantur. Et dissarius. Addo aliquid ante q̃sitis
aqua enĩ ex niue resoluta eciam si igne calefiat
et calida bibat᷑ eq̃ nopia est ac si epota sit fgida
ergo non solo rigore mualis aqua ꝑniciosa e s ob
aliam cãm quã non pigebͭ aꝑire auctore ariste
qui in phicis qõnibus suis hanc posuit et ĩ hũc

Expanded text:
tinus calor qui in alvo est quasi multo maior vehementiorque quicquid calidum accipit magnitudine sua circumvenit ac debilitat. Ideo praestat si quid ori fervidum admoveris, non ut quidam faciunt hiare, ne novo spiritu fervori vires ministres, sed paulisper labra comprimere, ut maior calor qui de ventre etiam ori opitulatur comprimat minorem calorem. Manus autem, ut rem fervidam ferre possit, nullo proprio iuvatur calore.» «Iamdudum», inquit Avienus, «nosse aveo cur aqua quae obsita globis nivium perducitur ad nivalem rigorem minus in potu noxia est quam ex ipsa nive aqua resoluta. Scimus enim quot quantaeque noxae epoto nivis umore nascantur.» Et Dysarius: «addo aliquid a te quaesitis. Aqua enim ex nive resoluta, etiam si igne calefiat et calida bibatur, aeque noxia est ac si epota sit frigida. Ergo non solo rigore nivalis aqua perniciosa est, sed ob aliam causam, quam non pigebit aperire auctore Aristotele, qui in physicis quaestionibus suis hanc posuit et in hunc
Abbreviated transcription (Latin):
marimiã et sensibile uoluptatez. Cibus ãt̾ exiguo
submĩstratu paulatĩ penuriã ꝯsolat᷑. Ideo uolup ͦ
eius mltifariã ꝯminuit᷑. Hoc q si iuidet᷑ addo
quesitis. Cur qui auidius uorant facilius sacio
capĩt quã qui eade quietiꝰ ederint. Breuis ĩ
quit illa rñsio nã ubi auide deuorat᷑ tũc mltus
aer cum edulib infert̾ apter hyantiũ rictus et
crebitatem r̾spirandi. i᷑ ubi aer uenas compleuit
ad obiciendũ fastidiũ pro tibo pensatur Ni mo¬
lestus tibi sum dissari pate̾ plus ninio ex di¬
scendi cupidine garriente et dicas queso. Cur
edulia satis calida satis facilius ꝯpͥmimꝰ ore quã
nanu substinemꝰ. et si quid eorum plus ferue
quã ut diucius mandi possit illico deuoramus.
et tamen aluus non ꝑniciose urit᷑. Et ille ĩtes

Expanded text:
maximam et sensibilem voluptatem: cibus autem exiguo maximam et sensibilem voluptatem: cibus autem exiguo subministratu paulatim penuriam consolatur; ideo voluptas eius multifariam comminuitur. Hoc quoque, si videtur, addo quaesitis: Cur qui avidius vorant facilius satias capit quam qui eadem quietius ederint? Brevis est, inquit, illa responsio. Nam ubi avide devoretur, tunc multus aer cum edulibus infertur propter hiantium rictus et crebritatem respirandi; igitur ubi aer venas conplevit, ad obiciendum fastidium pro cibo pensatur. Ni molestus tibi sum, Disari, patere plus nimio ex discendi cupidine garrientem, et dicas, quaeso, cur edulia satis calida facilius conprimimus ore quam manu sustinemus, et si quid eorum plus fervet quam ut diutius mandi possit, illico devoramus, et tamen alvus non perniciose uritur? Et ille: Intes
Abbreviated transcription (Latin):
tiore sentitur. Hoc quoq sciendũ michi ẽ auienꝰ ait.
Cur qui esuriẽs biberit aliqnͣtulũ famẽ subleuat
i uõ siciens cibum sumpẜit non solũ nõ domi
sitim s magꝭ ⁊ magis cupidinẽ potus accendit.
Nota est inquit dissarius causa. Lã liquori qͥdem
nichil officit quin sũptus ad omes corꝑis ꝑtes
q uersus ꝑman et uenas cõpleat et ideo ĩedia q̃
nitate fecerat accepto potus remedio qͣsi iam
nonͥ totum uacua recreatur. Cibatus uõ utpote
cõcrecior et gnͣdior in benas non nisi paulati con-¬
fectus amittit᷑. ideo sitim quã reꝑit nillo solacio
subleuat ymo quicqd foris hũoris nactus exsorb
et inde penuria eus que sicis uocat᷑ auget᷑ Al
hoc mͥ auienꝰ ait ignõtũ relinquo. Cur maior uo¬
luptas ẽ cum sitis potu extinguit᷑ quã cũ fames
sedatur cibo Et dissarius. Co predictis hͦ quoq
liquet Nã potõnis totus haustus in om̃e corpi
simul penetrat et om̃ ꝑtũi sensus facit unam

Expanded text:
tiore sentitur. Hoc quoque sciendum mihi est, Avienus ait: Cur qui esuriens biberit aliquantulum famem sublevat, qui vero sitiens cibum sumpserit non solum non domat sitim sed magis magisque cupidinem potus accendit? Nota est, inquit Disarius, causa. Nam liquori quidem nihil officit quin sumptus ad omnes corporis partes quoquo versus permanet et venas conpleat, et ideo inedia quae inanitatem fecerat accepto potus remedio quasi iam non in totum vacua recreatur: cibatus vero, utpote concretior et grandior, in venas non nisi paulatim confectus admittitur; ideo sitim quam repperit nullo solatio sublevat, immo quicquid foris humoris nactus est exorbet, et inde penuria eius, quae sitis vocatur, augetur. Nec hoc mihi, Avienus ait, ignoratum relinquo: Cur maior voluptas est, cum sitis potu extinguitur, quam cum fames sedatur cibo? Et Disarius: Ex praedictis hoc quoque licet. Nam potionis totus haustus in omne corpus simul penetrat et omnium partium sensus facit unam
Abbreviated transcription (Latin):
unde est et illud ꝓuerbiũ quo utũtur gulones młsũ
quod ꝓbe temꝑes miscendum ẽẽ nouo hymetio et
uetulo falerno. ꝓptẽa inquit ille / quia int̾ se ĩgenio
ui̾sa sunt uimi cur natura huĩda est et mellu
arida. Si dc̃o meo addubitauis medicĩe cõtẽplator
effcũm. Nlam qͤ udanda sunt corꝑis uino fouentur
que siccanda sunt melle dec̾gentur. Igitur longin¬
quitate tpr̃is de utͦq aliquid exorbente uinũ mera¬
s fit mel aridius et ita mel suco pͥuat᷑ ⁊ ui ͫ
aqua liberat᷑ Ilec hoc quod sequet᷑ dissimile q̃sitis
est. Cur si uasa bini atq olei diutile semiplena
custodias uinũ ferme in acorem corrũpitur oleo
ãpor suauior cõciliatur. Utrũq dissaruis ait ue¬
est inquit in illud enĩ batuũ quod suꝑne liquido
taret aer aduena incidit qui tenuissim̃ quẽq hũorẽ
elicit et exsorbet eo siccato binũ quasi spoliatum

Expanded text:
unde est et illud proverbium quo utuntur gulones: Mulsum unde est et illud proverbium quo utuntur gulones: Mulsum quod probe temperes miscendum esse novo Hymettio et vetulo Falerno. Propterea, inquit ille, quia inter se ingenio diversa sunt. Vini enim natura humida est, mellis arida. Si dicto meo addubitaveris, medicinae contemplator effectum. Nam quae udanda sunt corporis vino foventur, quae siccanda sunt melle deterguntur. Igitur longinquitate temporis de utroque aliquid exorbente vinum meracius fit, mel aridius: et ita mel suco privatur ut vinum aqua liberatur. Nec hoc quod sequitur dissimile quaesitis est: Cur, si vas vini atque olei diutule semiplena custodias, vinum ferme in acorem corrumpitur, oleo sapor suavior conciliatur? Utrumque, Disarius ait, verum est. In illud enim vacuum quod superne liquido caret aer advena incidit, qui tenuissimum quemque humorem elicit et exorbet: eo siccato vinum quasi spoliatum
Abbreviated transcription (Latin):
a dissario meo q̃situm uolo. Cur defecatum bimĩ balidiꝰ
it uiribus sed infirmiꝰ ad ꝑmanendũ ⁊ tam bibente
cito permouet quam. ipm̃ si mãserit facile mutat᷑. Q
cito inqͥt dissarius ꝑmouet hec racio est quia quãto
penetͬbilius efficitur in uenas bibentis tanto fit liqͥdiꝰ
fece purgata. Ideo autem facile mutat᷑ quod nullo fir¬
maniẽto insũ undiq sui ad noxam patet: fex eĩ bn
substinendo et alendo et uirib sufficiẽdis qͣiͣ radix eiꝰ
est. Et qͣuero auienus ait. Cur fex in ymo sub¬
sidit om̃i nisi mellis. Mel solum est quod in sumũ fe-¬
cem expirat. ad h̃ dissarius. fecis matĩa ut spissa
atq t̾rena cetis latitib ponde̾ prestat melle uiicitur
Ideo in ill gͣuitate deu̾gens ad fundũ decidit. ĩ melle
uõ. ut leuior de loco uicta sursum pellitur. Qm̃ ex
his que dcã sunt ingerunt se similes q̃ones. Cur¬
iel dissari ita mel et uinũ diu̾sis etatib hñtur o¬
tima mel quod recentissimũ uinũ quod uetustissim̃:

Expanded text:
a Disario meo quaesitum volo, cur defaecatum vinum validius sit viribus, sed infirmius ad permanendum, et tam bibentem cito permovet quam ipsum, si manserit, facile mutatur? Quod cito, inquit Disarius, permovet, haec ratio est, quia tanto penetrabilius efficacior in venas bibentis quanto fit liquidius faece purgata. Ideo autem facile mutatur, quod nullo firmamento nixum undique sui ad noxam patet. Faex enim vino sustinendo et alendo et viribus sufficiendis quasi radix eius est. Et hoc quaero, Avienus ait: Cur faex in imo sidit omnium nisi mellis: mel solum est quod in summum faecem expuat? Ad hoc Disarius: Faecis materia ut spissa atque terrena ceteris laticibus pondere praestat, melle vincitur. Ideo in illis gravitate devergens ad fundum decidit, in melle vero ut levior de loco victa sursum pellitur. Quoniam ex his quae dicta sunt ingerunt se similes quaestiones: Cur, Disari, ita mel et vinum diversis aetatibus habentur optima, mel quod recentissimum, vinum quod vetustissimum?
Abbreviated transcription (Latin):
bile et marcidũ ẽ et nisi quodã uĩculo ꝯtineat᷑ faci¬
le defluit. Continet᷑ aut ꝙ dui ĩest aĩa reciprocaciõe
aeris q̃ uegetãtur receꝑtacła sp̃s. dũ semꝑ nouo ipi¬
randi mit̾ũt᷑ alimẽto. hoc cessante per aĩediscessum
nẽbra marcescũt ⁊ õe pond̾e suo conflictũ corpꝰ ob
bat mẽbris uigorez calore discedente u̾sus insaniẽ
non manet int̾ uenas s foras expͥmit᷑ atq ita
laxatis spiramẽtis effluit tabes feculenta. Id fieri
sal admixtus corꝑi ꝓhibet ẽ enĩ nã siccꝰ ⁊ calidꝰ
et fluxũ quidẽ corpis calore ꝯtrahit. hũorẽ uͦ siccitate
siue ꝯsumi fit hĩc cognitu facile ꝙ si duo panes
ari mag̾tudine feceris unũ sale asꝑsum sine
sale alter ĩuenies indigentẽ salis ponde ꝓpẽsiorẽ

Expanded text:
bile et marcidum est et, nisi quodam vinculo contineatur, facibile et marcidum est et, nisi quodam vinculo contineatur, facile defluit. Continetur autem, quam diu inest, anima reciprocatione aeris, qua vegetantur conceptacula spiritus, dum semper novo spirandi nutriuntur alimento. Hoc cessante per animae discessum membra marcescunt, et omne pondere suo conflictum corpus obbat membris vigorem, calore discedente versus in saniem non manet intra venas, sed foras exprimitur: atque ita laxatis spiramentis effluit tabes faeculenta. Id fieri sal admixtus corpori prohibet. Est enim natura siccus et calidus, et fluxum quidem corporis calore contrahit, humorem vero siccitate sive consumi fit hinc cognitu facile quod, si duo panes pari magnitudine feceris, unum sale aspersum, sine sale alterum, invenies indigentem salis pondere propensio
Abbreviated transcription (Latin):
et iõ in corꝑe sexus hiꝰ man ꝯtinꝰ splendor ⁊ lem¬
tas eius. Est et hoc in illis indiciũ calor̾ hñdãcia
sãgiũs cuiꝰ nat᷑a feruor est qui ne urat corpus
si insidat crebra purgacione subtͣhit᷑. Quis ergo
dicat frigidas quas nemo p̃t negare ple̾s caloris
qr sãguinis plene sunt. Demĩ licet urendi corꝑa
definictors usus nr̃o seculo nullꝰ sit leccio tñ doc
eo tpr̃e quo igni dari honor mortius hẽbat᷑ si qñ
usu ueniss ut plã corꝑa simł incẽde̾nt᷑ solitos¬
fuisse funers ministͦs denis uiroꝵ corꝑib adice̾ sinla
muliebria ⁊ uniꝰ adiutu qiͣ nã flãmei ⁊ iõ celeriter
ardentis cet̾a flagrabant᷑. Ita nec uet̾ib calor inliers
habebat᷑ incognitꝰ Uec hoc tacebo qd̾ cũ calor semꝑ
gn̾acionis cã sit femine iõ celeriꝰ quã pueri fuĩt ydo-¬
nee ad gn̾andũ qr calent amplius. Nam et ẜm iura

Expanded text:
et ideo in corpore sexus huius manet continuus splendor et levet ideo in corpore sexus huius manet continuus splendor et levitas. Est et hoc in illis indicium caloris, abundantia sanguinis, cuius natura fervor est: qui ne urat corpus, si insidat, crebra purgatione subtrahitur. Quis ergo dicat frigidas, quas nemo potest negare plenas caloris, quis sanguinis plenae sunt? Deinde, licet urendi corpora defunctorum usus nostro seculo nullus sit, lectio tamen docet eo tempore quo igni dari honor mortuis habebatur, si quando usu venisset, ut plura corpora simul incendefuisse funerum ministros denis virorum corporibus adicere singula muliebria: et unius adiutu, quasi natura flammei et ideo celeriter ardentis, cetera flagrabant. Ita nec veteribus calor mulierum habebatur incognitus. Nec hoc tacebo, quod, cum calor semper generationis causa sit, feminae ideo celerius quam pueri fiunt idoneae ad generandum, qui calent amplius. Nam et secundum iura
Abbreviated transcription (Latin):
siderat᷑. uel h ͦ cogita qr si stomatꝰ cibũ potũq suscꝑet
suꝑfluꝰ foret uesice usus.potãt eĩ ut̾usq rei stomatꝰ
retrimẽta intestino trade̾ cui nũc solius cibi tradit
n ͨ opus eẽt diu̾sis meatib quib singła t̾derẽtur sed
unus utͥq sufficẽt ab eadem stacione tnͣsmisso. Modo
t seorsũ uesica et intestimũ seorsum saluti ẜuit q
reꝑitur s aliqua qualitate illorũ ret̾mẽtoꝵ uł coloris
uł odoris inficitur. ꝙ si in uẽtre sim̃l fuissẽt aqua illaꝵ
sordiũ qualitas infice̾tur. Nã postmo lapides qui de
potu ĩ uessica nascũtur cur nuĩquã ĩuent᷑ coalestunt
cũ non insi ex potu fiant ⁊ nasti ĩ uentre qͦ debuerĩt
si uent̾ eẽt r̾ceptaculum potus In pulmonẽ deflue̾
otum  poete nobiles ignorãt: Ait enĩ eupolis ĩfa¬

Expanded text:
i stomachus cibum potumque susciperet, superfluus foret vesicae usus. Poterat enim utriusque rei stomachus retrimenta intestino tradere cui nunc solius cibi tradit: nec opus esset diversis meatibus quibus singula traderentur, sed unus utrique sufficeret ab eadem statione transmisso: modo autem seorsum vesica et intestinum seorsum saluti servit, quia reperitur, sed nec aliqua qualitate illorum retrimentorum vel coloris vel odoris inficitur, quod, si in ventre simul fuissent, aliqua illarum sordium qualitas inficeretur. Nam postremo lapides qui de potu in vesica nascuntur cur numquam in ventre coalescunt, cum non nisi ex potu fiant, et nasci in ventre quoque debuerint, si venter esset receptaculum potus? In pulmonem defluere potum nec poetae nobiles ignorant. Ait enim Eupolis in fa
Abbreviated transcription (Latin):
aque uͦ qualitas nõ solũ ipã nõ impellit ĩ insanam
s et si qua uinalis fortitudo in homĩe r̾sedit hãt diluit
et extinguit. Inẽẽ at aqm musto ł hĩc docet᷑ ꝙ cũ in
uetustate ꝓcedit fit mensura minꝰ s ac̾us fortitudiẽ
qr exalata aqͣ qua mollieba᷑ r̾man uini sola naͣ cum
fortitu ᷠ ͤ sua libera. nulla diluti huõris ꝑmixtione
mollita Post hͨ furius albinꝰ. Ego qͦ ꝓuirili por ᵈ ͤ¬

Expanded text:
aquae vero qualitas non solum ipsa non inpellit in insaniam, sed et, si qua vinalis fortitudo in homine resedit, hanc diluit et extinguit. Inesse autem aquam musto vel hinc docetur, quod, cum in vetustatem procedit, fit mensura minus sed acrius fortitudine, quia exhalata aqua qua molliebatur remanet vini sola natura cum fortitudine sua libera, nulla diluti humoris permixtione mollita. Post haec Furius Albinus: Ego quoque pro
Abbreviated transcription (Latin):
bocat enĩ mel dulce ⁊ uinũ suaue Ulustũ t̃ cũ n ͨ¬
dũ suaue ẽ s tm̃im ͦ dulce horrore quodã tm̃ sumi
de se non patit᷑ quãtũ sufficiat ebrietati. Addo a ͦ
ci eos qui usq ad ꝑiculũ distendũtur uino plurimo
cogant uome ⁊ post uomitũ ꝯͣ fumũ uini q r̾mãs ͭ
ĩ uenis panẽ offerunt melle illitum ⁊ ita homñe
ab ebrietatis malo dulcedo defendit Ideo gͦ non ĩ¬
ebriat mustũ in quo est sola dulcedo. S ⁊ h y
nea raciõe descend ͭ qd mmustũ gͣue ẽ ⁊ flatus et
aq̃ ꝑmixtioẽ ⁊ ponde̾ suo cito ĩ intestina delabit᷑
at ꝓfluit n ͨ man in locis obnoxiis ebrietati. De
S flatus quidẽ quasi eq̃. pondo̾sus ĩ ima delabit᷑¬

Expanded text:
ocavit enim mel dulce et vinum suave. Mustum igitur cum necdum suave est, sed tantummodo dulce, horrore quodam tantum sumi de se non patitur quantum sufficiat ebrietati. Addo aliuci eos qui usque ad periculum distenduntur vino plurimo cogant vomere: et post vomitum contra fumum vini qui remansit in venis panem offerunt melle inlitum, et ita hominem ab ebrietatis malo dulcedo defendit. Ideo ergo non inebriat mustum in quo est sola dulcedo. Sed et hoc de idonea ratione descendit, quod mustum grave est, et flatus et aquae permixtione et pondere suo cito in intestina delabitur ac profluit, nec manet in locis obnoxiis ebrietati: delSed flatus quidem quasi aeque ponderosus in ima delabit
Abbreviated transcription (Latin):
uerint riuint / cum nullꝰ aliꝰ motꝰ corꝑis hanc
igerat ncc̃itate. Adh dissarius Septẽ ĩqt corp¬
rei motus sunt. aut eĩ accedit porsũ a retrorsũ
recedit. aut in dextrã leuãue d̾uertit᷑. aͥ surẜ ꝓmouet
aut deorsum / aut orbiculatĩ rotat᷑. Ex his septẽ mo¬
tibus unꝰ tm̃ ĩdiuinis corꝑib ĩuenit᷑ speralem dico
mouet᷑ celum quo sydera quo cet̾a mouẽt᷑ elem̃ta
Terrenis aĩalib illi ser p̃cipue familiares st̃. s non¬
nũꝙͣ adhibet᷑ ⁊ septimꝰ s sex illi ut directi ita et
ĩoxii. Septimꝰ .i. qui giros efficit crebro ꝯu̾su tur¬
at/ ⁊ hũorib capitis ĩuoluit spiramẽtũ qͦd aĩam
tebro quasi cẽs corꝑis sensus gũbnanti ministrat.
hoc est aut̃ spiramentũ qd̾ ambiens ce̾brũ singłis
sensibus uim suã p̾stat hoc ẽ qͦd̾ neruis ⁊ musculis

Expanded text:
verint, ruunt, cum nullus alius motus corporis hanc verint, ruunt, cum nullus alius motus corporis hanc ingerat necessitatem.» Ad haec Dysarius, «septem», inquit, «corporei motus sunt. Aut enim accedit priorsum aut retrorsum recedit, aut in dexteram laevamve divertitur, aut sursum promovet aut deorsum, aut orbiculatim rotatur. Ex his septem motibus unus tantum in divinis corporibus invenitur, sphaeralem dico, quo movetur caelum, quo sidera, quo cetera moventur elementa. Terrenis animalibus illi sex praecipue familiares sunt, sed nonnumquam adhibetur et septimus. Sed sex illi ut directi, ita et innoxii; septimus, id est qui gyros efficit, crebro conversu turbat et umoribus capitis involvit spiramentum quod animam cerebro quasi omnes corporis sensus gubernanti ministrat. Hoc est autem spiramentum quod ambiens cerebrum singulis sensibus vim suam praestat; hoc est quod nervis et musculis
Abbreviated transcription (Latin):
ur qui ĩ aquã descendit calidã si se nõ mou̾it unꝰ uritur. sed si agitatu
suo aquã mou̾it maiorẽsentit calorẽ et totiẽs aqua urit ampliꝰ quotiẽs
rem uł qr cuti assueuit. ul qr frigus accepit a nobis.
sensum caloris. Cur ergo albmnꝰ ait estate cum aer
calidus flabro moue᷑ non calorẽ s frigus acquiritur:
eadem ei racione ⁊ in hoc feruorẽ deberet motꝰ auge̾:
Non eadẽ racio dissarius inqͥt in aq̃ et aeris calor
Illa enĩ corꝑis solidioris est ⁊ crassa mat̾ies cũ moͬ
integra ui sua suꝑficiem cui admoue᷑ ĩuadit. Iler u̾o¬
motu ĩuentũ soluit᷑ ⁊ liqrudior se fcũs agitatu flatꝰ
efficit᷑ porro ut flatus illud r̾mouet qͦd circunfu
nobis erat erat aut ccͣ nos calor r̾moto r̾ per flatũ
calore rescat ut aduenã sensum frigoris p̃stet agi
se u̾tunt / ut sepe in orbẽ rotent᷑ ⁊ uertiginẽ capiti ᷤᷤ¬
⁊ obscuritate patiũtur ocłorũ. postͤmo si ꝑ seuera-¬

Expanded text:
ur qui in aquam descendit calidam, si senon moverit, minus uritur, sed si agitatu suo aquam moverit, maiorem sentit calorem, et totiens aqua urit amplius quotiensrem, vel quia cuti adsuevit vel quia frigus accepit a nobis: sensum caloris. Cur ergo, Albinus ait, aestate cum aer calidus flabro movetur, non calorem sed frigus adquirit? Eadem enim ratione et in hoc fervorem deberet motus augere. Non eadem ratio, Disarius inquit, in aquae et aeris calore. Illa enim corporis solidioris est, et crassa materies cum movetur, integra vi sua superficiem cui admovetur invadit, aer motu in ventum solvitur et liquidior se factus agitatu flatus efficitur: porro ut flatus illud removet quod circumfusum nobis erat: erat autem circa nos calor: remoto igitur per flatum calore restat ut advenam sensum frigoris praestet agitse vertunt ut saepe in orbem rotentur et vertiginem capitis et obscuritatem patiu
Abbreviated transcription (Latin):
anterior ait ille huidior ẽ cur caluiciũ patit᷑ qd̾ nõ
nisi ex siccitate contingͭ. Opportuna inquit dissariꝰ
obiectõ s racõ non obscura est ꝑtes enĩ pͥores capit
fecit nã rariores ut qͥtquid suꝑflui aut fumei flatꝰ
ctͣ cerobrs fuerit euanescat ꝑ plures meatꝰ. Uñ uide¬
mus in siccis defuctorũ capitib uelut qͣsdã sutuns
q̃bus emispĩa ut itã dixerĩ capitis illigãtur. Quib
i᷑ illi meatꝰ fuerint ãpliores humorẽ siccitate mu¬
tãt ⁊ ideo tardius canescunt s non caluicio carent
Si gͦ siccitas caluos efficit ut postiora capitis sicci¬
ora ẽẽ dixisti cur caluũ occipitiũ nuĩquã udemus:
Ille respondit siccitas occipiti non ex uicio red ex
natura ẽ. Ideo om̃ib sicca sũt occipicia. Ex illa at
siccitate caluiciũ nascit᷑ que per malã temꝑiem

Expanded text:
anterior», ait ille, «umidior est, cur calvitium patitur quod non anterior», ait ille, «umidior est, cur calvitium patitur quod non nisi ex siccitate contingit?» «Opportuna», inquit Dysarius, «obiectio: sed ratio non obscura est. Partes enim priores capitis fecit natura rariores, ut quicquid superflui aut fumei flatus circa cerebrum fuerit, evanescat per plures meatus. Vnde videmus in siccis defunctorum capitibus velut quasdam suturas quibus hemisphaeria, ut ita dixerim, capitis illigantur. Quibus igitur illi meatus fuerint ampliores, umorem siccitate mutant et ideo tardius canescunt sed non calvitio carent.» «Si ergo siccitas calvos efficit et posteriora capitis sicciora esse dixisti, cur calvum occipitium numquam videmus?» Ille respondit: «siccitas occipitii non ex vitio sed ex natura est. Ideo omnibus sicca sunt occipitia. Ex illa autem siccitate calviti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓturet᷑ nerui ex eadem spinali medulla pudendis et
mat̾ci ut suũ opris impleant mĩstntur. Ita nulla
in hoĩe ꝑs corpis sine spiram̃to qd̾ ĩuẽtre terebri loca-¬
tum ẽ Et sine spinalis medulle bñficio ꝯstat Sic gͦ
fit ut cum ip̃m ce̾brũ sensu careat sensus tñ a ce̾bro
i õe corpus ꝓficiscat᷑. Euge greculus nr̃ eua¬
gelus ait. Tam plane nobis oñdit res opertu nature
tectas ut quicquid sermone descripsit ocłis uide̾ uideam᷑.
S eustachio iam cedo cui p̃ripui ꝯsulendi locũ: Eu¬
stachius m ͦ ul uir oĩ disẜtissimꝰ eusebius ul qͥtũq
oliit alii ad excitu ꝯsultacionis accedant nos pe¬
i ex aliqua ratioe canos huic p̾cipue ꝑti capitis
assignet. Et dissarius. Et hoc dinus ille uates pru¬
dent̾ ut cet᷑a. Alam ꝑs antior capitis humidior occi¬
picio ẽ et inde cebro solet inciꝑe canicies. Et si pars

Expanded text:
procuretur, nervi ex eadem spinali medulla pudendis et procuretur, nervi ex eadem spinali medulla pudendis et matrici, ut suum opus impleant, ministrantur. Ita nulla in homine pars corporis sine spiramento, quod in ventre cerebri locatum est, et sine spinalis medullae beneficio constat. Sic ergo fit ut cum ipsum cerebrum sensu careat, sensus tamen a cerebro in omne corpus proficiscatur.» «Εὖγε! Graeculus noster», Euangelus ait, «tam plane nobis ostendit res opertu naturae tectas ut quicquid sermone descripsit oculis videre videamur. Sed Eustathio iam cedo, cui praeripui consulendi locum.» Eustathius: «modo vel vir omnium disertissimus Eusebius vel quicumque volent alii ad exercitium consultationis accedant, nos poan ex aliqua ratione canos huic praecipue parti capitis adsignet?» Et Dysarius: «et hoc divinus ille vates prudenter ut cetera. Nam pars anterior capitis umidior occipitio est, et inde crebro solet incipere canities.» «Et si pars
Abbreviated transcription (Latin):
oclos ⁊ dat illis agnicõem spẽrs ⁊ distreciõem colorũ:
Secunda in aures se diffund᷑ ꝑ ꝙͣ eis ĩnascit᷑ notitia
sonorũ. Tercia narib inserit᷑ rim mĩstras odorãdi:
Quarta palatũ tenet quode gustatib iudicat᷑. Qnta
ui sua õe corpus implet᷑ ^ oĩs pars corporis mollia et
aspera frigida ⁊ calida discernit. Sexta de ce̾b ͦ meãs
neruorũ infundit sensũ spinali
dig̾tate p̃cipua ẽ ut longũ ce̾brũ a medicis sit uocata:
dencia accipit corpus aĩalis ut uiuat ut decore uiuat
⁊ ut ĩmor̾litas illi successione q̃rat᷑. His t̾ͥbus ꝓpositis
ut dixi aĩe ꝑ spinale medullam p̃betur effc̃us. llam
ordi et iecori ⁊ spirandi mĩsteriis q̃ oia ad uiuend
ꝑtinent uires de spinalib quos dirimꝰ meatib mĩs¬
trant᷑ Nerus etiã manuũ pedũ aliarũ ue ꝑciũ per
quas decore uiuit᷑ uirtꝰ inde p̃stat᷑. ⁊ ut successio

Expanded text:
oculos et dat illis agnitionem specierum et discretionem colorum; oculos et dat illis agnitionem specierum et discretionem colorum; secunda in aures se diffundit per quam eis innascitur notitia sonorum; tertia naribus inseritur vim ministrans odorandi; quarta palatum tenet quo de gustatibus iudicatur; quinta vi sua omne corpus implet, omnis enim pars corporis mollia et aspera, frigida et calida discernit. Sexta de cerebro means nervorum infundit sensum spinali dignitate praecipua est ut longum cerebrum a medicis sit vocata. dentia accipit corpus animalis: ut vivat, ut decore vivat et ut immortalitas illi successione quaeratur. His tribus propositis, ut dixi, animae per spinalem medullam praebetur effectus. Nam cordi et iecori et spirandi ministeriis, quae omnia ad vivendum pertinent, vires de spinalibus quos dixi meatibus ministrantur. Nervis etiam manuum pedum aliarumve partium, per quas decore vivitur, virtus inde praestatur, et ut successio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ ut sensu egeat. Ut ãt hõ ꝯstet ⁊ uiuũ aĩal sit aĩa
p̾stat q̃ uiuũ corpꝰ illiũnat. Porro illũat ĩhĩtã¬
do ⁊ hĩtacio eius in ceͬbro ẽ. Et sꝑalis eĩ na᷑ ⁊ ad
nos de alto ueniens ꝑtẽ in hoiẽ ⁊ altã ⁊ sꝑalẽ te ͥ ͭ
aĩali est locat in cau̾nis cerebri spiram̃tũ de efpͨ¬
tibus suis cuiꝰ spiramẽti na᷑ hͨ est ut sensꝰ ⁊ ingerat
et gubernet. De his irͦ cauernis quas uẽtres cer
nostra uocauit antiquitas nascũt᷑ neruorũ septem
cui rei nomẽ quod ip̃e uoles latinum
facito. Nlos enĩ cyriciau neruorũ uocamꝰ cũ bini¬
nerui paritꝰ eni̾gunt ⁊ in locũ c̾tũ desimuĩt. Septe igiͣ
eruorũ sinzugie de cerebri uent᷑ nascẽtes uicẽ in¬
plent fiscularũ spiramẽtũ sensificũ ad sua queq loca
nãli lege ducẽtes ut sensũ uicinis ⁊ lõge poĩtis mẽb̾s¬
aialiꝰ infundant. pͥma igi᷑ sycicar
neruors taliũ petͭ

Expanded text:
onstet et vivum animal sit anima praestat, quae corpus inluminat. Porro inluminat inhabitando, et habitatio eius in cerebro est. Sphaeralis enim natura et ad nos de alto veniens partem in homine et altam et sphaeralem tenuit uia necessarius animali est, locat in cavernis cerebri spiramentum de effectibus suis: cuius spiramenti natura haec est ut sensus et ingerat et gubernet. De his ergo cavernis quas ventres cerebri nostra vocavit antiquitas nascuntur nervorum septem Cui rei nomen quod ipse voles Latinum facito: nos enim συζυγίαν nervorum vocamus, cum binpariter emergunt et in locum certum desinunt. Septem igitur nervorum συζυγίαι de cerebri ventre nascentes vicem inplent fistularum, spiramentum sensificum ad sua quaeque loca naturali lege duceanimalis infundant. Prima igitur συζυγία nervorum talium petit
Abbreviated transcription (Latin):
morẽ terimo niis dicatũ. qđ festꝰ asseruit. Idẽ obsexuauit
& in duodetimo libro tum ait. morẽ ritꝰq satroꝵ adi¬
aam in quo oscendit aꝑte morẽ ẽẽ ritꝰ sacroꝵ. S historie

Expanded text:
morem cerimoniis dicatum, quod Festus adseruit. Idem observavit morem cerimoniis dicatum, quod Festus adseruit. Idem observavit et in duodecimo libro, cum ait: Morem ritusque sacrorum Adiciam in
Abbreviated transcription (Latin):
rio in latio quẽ protinꝰ urbes albane coluere saccum
nc̃ max ͣ rerũ roma colit. Uarro de moribꝰ morẽ dicͭ
ẽẽ iniudicio animi que sequi debeat consuetudo. lulius
festus de uerboꝵ significaciõibꝰ libro.iiͦi xͦ. Ait. Mos ẽ¬
inqͥt institutũ patriũ pertinẽs ad religiones cerimõias¬
q maioꝵ. gͦ uirgiliꝰ utrũq autorẽ secutꝰ. & pͥmo qͥdẽ
uanronẽ qm ille dixerat more p̾cedere.sequi cõsuetu¬
dine.postꝗͣ dixerat. Mos erati subiũxit que ꝓtinꝰ ur¬
bes albane coluere &s nũc maxima reꝵ roma colit. quo
ꝑseuerãtiam consuetudinis mõstrat. As qm̃ festꝰ ꝑ tin̾e
ad cerimonias ait.hoc idẽ docuit maro adiciendo saccũ.
uẽ protinꝰ urbes albane coluere saccũ. Mos gͦ p̾cossi
& cultꝰ moris secutꝰ ẽ qđ ẽ consuetudo. & hic diffinici¬
onẽ uarronis impleuit. adiciendo deinde saceũ ostẽdit

Expanded text:
rio in Latio, quem protinus urbes Albanae coluere sacrum, rio in Latio, quem protinus urbes Albanae coluere sacrum, nunc maxima rerum Roma colit. Varro De moribus morem dicit esse in iudicio animi, quem sequi debeat consuetudo. Iulius Festus de verborum significationibus libro tertio decimo, "mos einquit, institutum patrium, pertinens ad religiones cerimoniasque maiorum. Ergo Virgilius utrumque auctorem secutus, et primo quidem Varronem, quoniam ille dixerat morem praecedere, sequi consuetudinem, postquam dixit: Mos erat, subiunxit: Quem protinus urbes Albanae coluere, et: Nunc maxima rerum Roma colit, quo perseverantiam consuetudinis monstrat. Et quoniam Festus pertinere ad cerimonias ait, hoc idem docuit Maro adiciendo sacrum: Quem protinus urbes Albanae coluere sacrum Mos ergo praecessit et cultus moris secutus est, quod est consuetudo: et hic definitionem Varronis inplevit. Adiciendo deinde sacrum ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
liquit in astois aereis. hẏginꝰ enim de ꝓpͥetatibꝰ deoꝵ
cum de asteis ac de stellis loq̃ret᷑ ait oportore his uolu¬
tres immolari. Docte gͦ uirgiliꝰ dixit apud eanumina
mimã uoluccis xemãsisse quibꝰ ad litandũ data ẽ. ne
nomẽ apud se qđ fortuitũ eẽ poterat uacare ꝑmittit.
Matrisq uocauit nomĩe camille. mutata parte camillã.
Nam statius tullianus de uotabulis rerũ libro pͥmo ait
dixisse callimachũ tustos camillum appellare mercireiũ. qͥ
uocabulo significãt p̾ministeũ deoꝵ. Unde uirgiliꝰ ait
metabũ camillam appellasse filiã diane scilicet p̾mini¬
steam. Nã &s pacuuiꝰ cum de medea loq̃ret᷑. celitũ camilla
expectata aduenis. salue hospita. Romani qͦq pueros &ꝰ
ouellas nobiles et iuestes camillos &s camillas apper¬
lant flaminicarũ & flaminũ p̾ministros. Hanc quoq
obseruacionẽ eiꝰ ñ c̃ueñ p̾terire. Mos erat inqͥt hespe¬

Expanded text:
liquit in astris Aereis Hyginus enim de proprietatibus deorum, liquit in astris Aereis Hyginus enim de proprietatibus deorum, cum de astris ac de stellis loqueretur, ait oportere his volucres immolari. Docte ergo Virgilius dixit apud ea numina animam volucris remansisse quibus ad litandum data est. Nec nomen apud se, quod fortuitum esse poterat, vacmatrisque vocavit nomine Casmillae mutata parte Camillam. Nam Statius Tullianus de vocabulis rerum libro primo ait dixisse Callimachum Tuscos Camillum appellare Mercurium, quo vocabulo significant praeministrum deorum. Vnde Vergilius ait Metabum "Camillam" appellasse filiam, Dianae scilicet praeministram. Nam et Pacuvius cum de Medea loqueretur: caelitum camilla, expectata advenis: salve hospita. Romani quoque pueros et puellas nobiles et investes camillos et camillas appellant flaminicarum et flaminum praeministros. Hanc quoque observationem eius non convenit praeterire: mos erat inquit Hespe
Abbreviated transcription (Latin):
cordi est legere.satis hẽat & auctorẽ et uoluminis or¬
dinẽ ẽẽ monstratũ. Nõ nullo ꝵ q̃ scientillime ꝓlata sunt
male enunciando corrũpimꝰ dignitatẽ ut quidã legt̃.
discedo ac dutente da flãmã int̾ &do hostes expedior.
Cum ille doctissime dixerit ducente deo nõ dea. Nã a
caluũ gtherianꝰ affirm at legendũ.pollentẽq deũ uene¬
rem. nõ deã. Signũ &iã eiꝰ est cipͥ barbatũ corpore
sed ueste muliebri cum sceptro ac statura uirili. Et putãt
adẽ maxẽ ac feminã eẽ. Aristophanes eã aphro dic
appellat. Leuinus &s iã sic ait. uenerẽ gͥ almũ adorans.
siue femina siue mas.ita uti alma nocti luca ẽ. philochorꝰ
quoq in attide eam affirmat ẽẽ lunã et ei saccificiũ fa¬
tere uiros tum ueste muliebri. Mulieres cũ uirili. qđ
eadẽ & mas estimat᷑ &s femina. Hocquoq de prudẽtia
religionis auirgilio dictũ Decidit exanimis uitãq re¬

Expanded text:
cordi est legere, satis habeat et auctorem et voluminis orcordi est legere, satis habeat et auctorem et voluminis ordinem esse monstratum. Nonnullorum quae scientissime prolata sunt male enuntiando corrumpimus dignitatem, ut quidam legunt: discedo ac ducente dea flammam inter et hostes expedior, cum ille doctissime dixerit "ducente deo", non "dea". Nam et apud Calvum Haterianus adfirmat legendum, pollentemque deum Venerem, non "deam". Signum etiam eius est Cypri barbatum, corpore et veste muliebri, cum sceptro ac statura virili et putant eandem marem ac feminam esse. Aristophanes eam Ἀφρόδιτον appellat. Laevinus etiam sic ait, Venerem igitur almum adorans, sive femina sive mas est, itquoque in Atthide eandem adfirmat esse lunam, et ei sacrificium fcere viros cum veste muliebri, mulieres cum virili, quod eadem et mas aestimatur et femina. Hoc quoque de prudentia religionis a Virgilio dictum est: Decidet exanimis, vitamque re
Abbreviated transcription (Latin):
cdesignauit. et sacrationis uocabulo obser uãcia diuini irriᷤᷤ
impleũ . hoc loco nõ alienũ uidet᷑ de c̃diciõe eoꝵ hominum
reforre quos leges sacros ẽẽ certis diis iubẽt. quia nõ igno¬
ro quibusdã mirũ uoleri qđ cũ cet̾a sacra uiolarine fas
sit hoĩem sacrũ ius fuerit occidi. Cuiꝰ rei causa hec est. uete¬
res nullũ aĩal saccũ in finibꝰ sius ẽẽ patiebãt᷑ sed abi¬
gebãt ad fines deo ꝵ. quibꝰ sacrũ eẽt. Animas uͦ raccoꝵ
hominũ. qͣs zanas greci uocãt diis debitas estimabant.
Quẽadmoelũ gͥ qđ sacrũ ad deos ip̃os mitti nõ pot̾at ase
tamẽ dimictere nõ dubitabãt. Sic aĩas quas sacras ĩ celũ
mitti posse arbitrati sũt. iuiduatas corpore quã primum
ire illo uoluer̃t. Disputat de hoc more &iã trebatiꝰ reli¬
gionũ libro nono. Cuiꝰ exemplũ ne sim ꝓlixꝰ omisi. cui

Expanded text:
designavit, et sacrationis vocabulo observantiam divini iuris designavit, et sacrationis vocabulo observantiam divini iuris implevit. Hoc loco non alienum videtur de condicione eorum hominum referre quos leges sacros esse certis dis iubent, quia non ignoro quibusdam mirum videri quod cum cetera sacra violari nefas sit, hominem sacrum ius fuerit occidi. Cuius rei causa haec est. Veteres nullum animal sacrum in finibus suis esse patiebantur sed abigebant ad fines deorum quibus sacrum esset, animas vero sacratorum hominum, quos zanas Graeci vocant, dis debitas aestimabant. Qtamen dimittere non dubitabant, sic animas, quas sacras in caelum mitti posse arbitrati sunt, viduatas corpore quam primum illo ire voluerunt. Disputat de hoc more etiam Trebatius religionum libro nono, cuius exemplum, ne sim prolixus, omisi. Cui
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit indͥuctũ. portenli imꝑ atoxi rerũ om̃ium felicitate
Esuꝑ hoc liber tarquinii trãsscriptꝰ ex ostentario tusto. ibi
reꝑitur. purpureo aureo ue colore ouis ariesue si asꝑ¬
getur principi ordinis & gnris suma cũ felicitate largi¬
tatẽ aug&. gonꝰ ꝓgeniem ꝓpagat in claritate letitiorẽq
efficit. huiꝰmodi gͥ statũ imꝑatori  in trasitu uaticinatirr.
uerb̃ &s iã singulis de sacco ritu qũa ex alto petita significet
uel huic licebit adũtere.Iniet̾e manũ parce telis. saccart̃ euã¬
Dri. Nã quicqͥd destinatũ est diis sacc ũ uocat᷑. Pueniri autẽ
ad deos nõ potest nisi libera ab ouere corporis fuerit aĩa.
Qđ nisi morte fieri nõ potest. Ita gͦ oportune sacratũ h¬
lesũ fac̃ quia erat appetiturꝰ. Et hic ꝓpͥetatẽ &s humani as
cliuini urris secutꝰ ẽ. nã ex manꝰ mietione pene mãcipiũ

Expanded text:
fuerit inductum, portendi imperatori rerum omnium felicitatem. fuerit inductum, portendi imperatori rerum omnium felicitatem. Est super hoc liber Tarquitii transcriptus ex Ostentario Tusco. Ibi reperitur: Purpureo aureove colore ovis ariesve si aspergetur, principi ordinis et generis summa cum felicitate largitatem auget, genus progeniem propagat in claritate laetioremque efficit. Huiusmodi igitur statum imperatori in transitu vaticinatur. Verbis etiam singulis de sacro ritu quam ex alto petita significet, vel hinc licebit advertere: Iniecere manum Parcae, telisque sacrarunt Evandri. Nam quicquid destinatum est dis sacrum vocatur: pervenire autem ad deos non potest, nisi libera ab onere corporis fuerit, anima, quod nisi morte fieri non potest. Ita ergo oportune sacratum Halesum facit, quia erat oppetiturus. Et hic proprietatem et humani et divini iuris secutus est. Nam ex
Abbreviated transcription (Latin):
culis farris epulari sedentes. & corneliꝰ balbus ex hegeti¬
con libro .uiiiͦ. xͦ. ita apudarã maximã obseruatũ ne lectis¬
ternium fiat. custodit᷑ in eodẽ loco ut om̃s aꝑto capite satra
faciãt. hoc fit ne quis in ede dei ^ abitũ eiꝯimitet᷑. Nã ip̃e ibi
oꝑto capite.ẽ. uarro ait gretũ hũc eẽ mor̃e quia siue ipte
siue ab eo xelicti arã maximã statureũt. greco ritu sacei¬
ficauerũt: Hoc amplius addidit grauiꝰ bassus. Idcreco enim
hoc fieri dicit quia ara maxina ante aduentũ in italia e¬
nee cõstituta est qui hũc eitũ uelãdi capitis inuenit. Ca qͦq
que incuriose transmictũt᷑ a legentium plebe. nõ carent
ꝓfunditate. Nam cum loq̃ret᷑ de filio pollionis id qͦd ad pͥn¬
apem suum expectar&s adiecit. Ip̃e s in pratis aries iam
suaue rubenti murite ia croceo mutabit uellerdluto. Tra¬
ditire autẽ in libro etcustoꝵ. si hoc animal insolito colore

Expanded text:
culis sacris epulari sedentes: et Cornelius Balbus Ἐξηγητιculis sacris epulari sedentes: et Cornelius Balbus Ἐξηγητικῶν libro octavo decimo ait apud aram Maximam observatum ne lectisternium fiat. Custoditur in eodem loco ut omnes aperto capite sacra faciant. Hoc fit, ne quis in aede dei habitum eius imitetur: nam ipse ibi operto est capite. Varro ait Graecum hunc esse morem, quia sive ipse sive qui ab eo relicti aram Maximam statuerunt Graeco ritu sacrificaverunt. Hoc amplius addit Gavius Bassus. Idcirco enim hoc fieri dicit, quia ara Maxima ante adventum Aeneae in Italia constituta est, qui hunc ritum velandi capitis invenit. Ea quoque quae incuriose transmittuntur a legentium plebe non carent profunditate. Nam cum loqueretur de filio Pollionis, id quod ad principem suum spectaret, adiecit: Ipse sed in pratis aries iam suave rubenti Murice, iam croceo mutabit vellera luto. Traditur autem in libro Etruscorum, si hoc animal insolito colore