comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t hec tͥ sexta sit Sexta regula¬
occupato. Qcqͥd enĩ dixeris. gesseris dis¬
posueris ut dõ et homibꝰ placeas. et feruo¬
re caritatis mirabilit̃ iniquitatis frigus
excludas. noli e̾e̾ multũ iustꝰ neq sapiã
plu̾quã necesse ẽ. Incurrit qͥspiã reatum
grauissimi facinoris. meret᷑ iudicialem
sẽcire cẽsurã. tẽꝑa dux optime impecũ
seueritatis. et aũ reo supplicia ĩferũt᷑.
int̾ioribꝰ auribꝰ pietas dicat. lloli e̾ẽ mul¬
tũ iustꝰ. Amicicie alius in memor debi¬
ta exibere neglexit officia dignꝰ ẽ abi¬
ci. meret᷑ sentire asꝑã lesionẽ. Coibe ob¬
secro rectũ dolorẽ. Noli recribuere si¬
milia. Ne estimes quasi inimicũ. sed cor¬
ripe adhuc uelut amicũ. respondente tͥ
sapientissito salomone. Nolie̾e̾ multũ
iustꝰ. Esto gͦ iustꝰ. s noli ce̾ multũ iustus.
Esto iustꝰ ut corripias inquecos. noli ẽe mus¬
tũ iustꝰ. ut consoleris pusillanimes. ut sus¬
cipias insirmos. et paciens sis ađ omnes

Expanded text:
t haec tibi sexta sit innocentiae regulaoccupato. Quidquid enim dixeris, gesseris, disposueris, ut Deo et hominibus placeas, et fervore charitatis mirabiliter iniquitatis frigus excludas, noli esse multum justus, neque sapiens plus quam necesse est. Incurrit quispiam gravissimi facinoris culpam, meretur judicialem sentire censuram? tempera, dux optime, impetum severitatis; et dum reo supplicia inferuntur, interioribus auribus pietas dicat: Noli esse multum justus . Amicitiae alius immemor, debita exhibere neglexit officia? dignus est abjici, meretur sentire asperam laesionem; cobibe, obsecro, rectum dolorem, noli retribuere similia. Ne aestimes quasi inimicum, sed corripe adhuc velut amicum; respondente tibi sapientissimo Salomone: Noli esse multum justus. Esto ergo justus, sed noli esse multum justus. Esto justus, ut corripias inquietos; noli esse multum justus, ut consoleris pusillanimes, ut suscipias infirmos, et patiens sis ad omnes.
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃e caritatis industria Obsecͦ ut libros
quib opus habemꝰ. serui tui describant
dorum senatorem urbis

Expanded text:
rae caritatis industria. Obsecro ut libros quos opus habemus, servi tui describant DORUM SENATOREM. De co
Abbreviated transcription (Latin):
tum dm̃ u̾bũ carnẽ factũ. se ꝓ
nobis obtulisse sacͥficiũ & hostiã
dõ: in odorẽ suauitatis. Cui cum
patre & sp̃u sc̃o a patriarchisiꝓpħis¬
lia sacͥficabant᷑. & cui ñc id ẽ tp̃r no¬
ui testam̃ti. cũ patre & sp̃u sc̃o. cũ
quibꝰ illi una ẽ diuinitas: sacͥficium
panis & uini in fide & caritate sc̃a
eccła catholica. ꝑ uniu̾sũ orbẽ terrȩ
offerre ñ cessat. In illis enĩ carnalibꝰ
uictimis significatio fuit carnis xp̃i.
qͣm ꝓ peccatis nr̃is ipse sine peccato
fuerat oblaturus: & sanguinis quẽ
erat effusurus in remissionẽ peccatoꝵ
nr̃oꝵ. In isto autẽ sacͥficio gr̃arũ actio.
& cõmemoratio ẽ carnis x qͣm ꝓ nob̃¬

Expanded text:
tum Deum Verbum carnem factum, se pro nobis obtulisse sacrificium et hostiam Deo in odorem suavitatis: cui cum Patre et Spiritu sancto a patriarchis cui nunc, id est, tempore Novi Testamenti, cum Patre et Spiritu sancto, cum quibus illi est una divinitas, sacrificium panis et vini in fide et charitate sancta Ecclesia catholica per universum orbem terrae offerre non cessat. In illis enim carnalibus victimis significatio fuit carnis Christi, quam pro peccatis nostris ipse sine peccato fuerat oblaturus, et sanguis, quem erat effusurus in remissionem peccatorum nostrorum. In isto autem sacrificio gratiarum actio atque commemoratio est carnis
Abbreviated transcription (Latin):
queat reparare qđ ꝑdidit. nec ex cor¬
pore ualeat habere qͦd cupit. Plerũq
quod ẽ guiꝰ gͣuiori dolore fetꝰ carnis
ꝑdit. qͦd gͣui dolore suscepit. & ad hoc
pariens ꝑicula gemitꝰq tolerat. ut amit¬
tens quos cũ gemitu peperat deterius
gemat: In copula uͦ matrimonii spi¬
ritalis. cu sponso xp̃o sic coniu gat᷑
anuma. ut etiã caro seruet᷑ intacta:
Quanto magis uͥginalis integͥtas uiget
tantomagis ĩmortalis fecundditas pollet.
Sic enĩ ibi non est mortalis fructus ex
corpore. ut ĩmortalis fȩtꝰ non dest ex
corde: Ibi maritalis accessus non ui¬
ciat corpus. qͥa xp̃i sp̃italis amplłxꝰ
ꝙ animam seruat & corpus In tali conu¬
bio nullus esfectꝰ estuanti
cupiditati conceditur. quia sc̃e carita¬
tis feruor refrigerio spiritali nutrit᷑.
Oangelicȩ imitationis ñ humana in
hominib uirtꝰ. o ineffabile suꝑni sẽ¬
piterniq muneris decus Qd qͥ accipi¬

Expanded text:
queat reparare quod perdidit, nec ex corqueat reparare quod perdidit, nec ex corpore valeat habere quod cupit. Plerumque quod est gravius graviore dolore fetus carnis perdit, quos gravi dolore suscepit; et ad hoc pariens pericula gemitusque tolerat, ut amittens quos cum gemitu pepererat, deterius gemat. In copula vero matrimonii spiritalis, cum sponso Christo sic conjugatur anima, ut etiam caro servetur intacta. Quanto magis virginalis integritas viget, tanto magis immortalis fecunditas pollet. Sic enim ibi non est mortalis fructus ex corpore, ut immortalis fetus non desit ex corde. ibi maritalis accessus non vitiat corpus, quia Christi spiritalis amplexus et animam servat et corpus. In tali connubio nullus effectus aestuanti cupiditati conceditur, quia sanctae caritatis fervor refrigerio spiritali nutritur. O angelicae imitationis non humana in hominibus virtus! O ineffabile superni sempiternique muneris decus! quod qui accipi
Abbreviated transcription (Latin):
mus dicere tantũ a scã irginitate
carns ꝙ sp̃s fideliũ coniugatorũ licet
adeo concessũ infirinȩ mortalisq car¬
nis huiꝰ distare concubitũ. qͣntũ si¬
militudo pecͣoͣrũ ab imitatione dis¬
cennitur angeloꝵ. In uno qͥppe ad ter¬
ram sp̃s t̃renȩ carnis uoluptate de¬
pͥmitur. in altero aũt terrena caro
celesti delecꝰtatione sp̃s. ad celestia fub¬
leuatur: Ad placendũ qͥppe carnali
conugio sepe mundan a mentẽ cu¬
ra sollicitat Ad placendũ uͦ spirita¬
li conubio. mens dulcedini celestis
cogitationis intentat. corpus suũ spi¬
ritali pinguescens delectatione casti¬
gat. In oꝑe corporaliũ nuptiarũ uͭ¬
ginitas carnis admittit᷑. ut ad carnis
fecunditatẽ ueniat᷑. uͥ tamen non nĩiꝗͣ
sic incerte spei fructu fraudat᷑ huma¬
na delectatio. ut ea quȩ uͥgo esse de¬
stit. mater eẽ non possit. & sterilita¬
tis obstaculo coercita nec incorpore

Expanded text:
mus dicere, tantum a sancta virginitate mus dicere, tantum a sancta virginitate carnis et spiritus fidelium conjugatorum licet a Deo concessum infirmae mortalisque carnis hujus distare concubitum, quantum similitudo pecorum ab imitatione discernitur angelorum. In uno quippe, ad terram spiritus terrena carnis voluptate deprimitur; in altero autem, terrena caro coelesti delectatione spiritus ad coelestia sublevatur. Ad placendum quippe carnali conjugio, saepe mundana mentem cura sollicitat: ad placendum vero spiritali connubio, mens, dulcedini coelestis cogitationis intenta, corpus suum spiritali pinguescens delectatione castigat. 17. In opere corporalium nuptiarum virginitas carnis amittitur, ut ad carnis fecunditatem veniatur. Ubi tamen nonnunquam sic incertae spei fructu fraudatur humana delectatio, ut quae virgo esse destitit, mater esse non possit, et sterilitatis obstaculo coercita, nec in corpore
Abbreviated transcription (Latin):
dei deuocamus in culpã. cui potiora
doni p̾ferimꝰ gr̃am: Nec cũ pͥmũ pudici¬
ciȩ donĩ p̃ponimꝰ. secundũ tertiũ ue
damnamus: Nec in eo quod integri¬
tatis uͥginaliꝰ agnoscimus culmen. pu¬
clicicie coniugalis asserimꝰ cͥmen: Nͥe¬
q sic uginitatẽ frumentis ascribimus
ut coniugiũ int̾ ⁊ytania deputemꝰ.
Non est conuigiũ nocturni seminis
discrecione momenta pensantes. tan¬
tũ dicimꝰ a sc̃ĩs nuptiis ubi nubunt.
qͥ se continere non possunt sc̃am uͥ¬
ginitatẽ merito potiori distare. qͣntũ
diftant abonis meliora. ab humili¬
bus celsa. a t̾renis celestia. a beatis
beatiora. a sc̃is sc̃iora. a mundis mun-¬
diora. a mortali conubio ĩmortale co¬
nubiũ. a carne sp̃s ab infirmitate uͥtꝰ
afȩtu transitoriȩ ꝓlis. ꝓmansuri ger¬
minis fructus. A tribulatione securi¬
tas. aꝑturbatione tͣnqͥllitas abono qͦd
est cũ angustia mom̃itaneũ. meliꝰ qͦd
ẽ cũ lecicia sempiternũ: Hec dubita¬

Expanded text:
ulpam, cum potioris doni praeferimus gratiam; nec cum primum pudicitiae donum praeponimus, secundum tertiumve damnamus; nec in eo quod integritatis virginalis agnoscimus culmen, pudicitiae conjugalis asserimus crimen; neque sic virginitatem frumentis ascribimus, ut conjugium inter zizania deputemus. Non est conjugium nocturni seminis discretione momenta pensantes, tantum dicimus a sanctis nuptiis, ubi nubunt qui se continere non possunt, sanctam virginitatem merito potiore distare, quantum distant a bonis meliora, ab humilibus celsa, a terrenis coelestia, a beatis beatiora, a sanctis sanctiora, a mundis mundiora, a mortali connubio immortale connubium, a carne spiritus, ab infirmitate virtus, a fetu transiturae prolis permansuri germinis fructus; a tribulatione securitas, a perturbatione tranquillitas, a bono quod est cum angustia momentaneum melius quod est cum laetitia sempiternum.
Abbreviated transcription (Latin):
uirginis nulla dñetur elatio. Cũ ti¬
more & tremore tuã salutẽ oꝑare. de¬
us ẽ enĩ qͥ oꝑatur in te & uelle & ꝑfi¬
cere. ꝓbona uoluntate: Quotiens cogi¬
tas de ꝑfectione uirtutũ. noli consi¬
derare quid aliȩ minꝰ habeant qͣm
tu habes. s qͥd tuminus habeas qͣm
habere ĩa debes. Nec ideo te putes
uirtutib ꝑfectã. si qͣmlibet aliam ui¬
deas cͥminib dͥed̾atã Nec ꝓpterea tibi
aliqͥd uelocitatis assignare uelis. si
quas libet aut recro redeuntes. aut
segnit᷑ uideas ambulandes: Neq i
idcireo sanos oculos habere ꝓnun¬
crandus ẽ lippus. qͥa iudet᷑ cecus a
lumine penitus alienus: Nec ideo
sanus dicendus est qui graui lacet
uulnere semiuius. si aliꝰ gͣuiori
uulnere repperiatur occisus: Neci¬
bi ddebet tanquã uic̾tor iundicare glo¬
riã qͥsqͥs licet ab hoste captuuis No

Expanded text:
virginis nulla dominetur elatio. Cum tivirginis nulla dominetur elatio. Cum timore et tremore tuam salutem operare. Deus est enim qui operatur in te, et velle, et perficere, pro bona voluntate . 31. Quotiens cogitas de perfectione virtutum, noli considerare quid aliae minus habeant quam tu habes, sed quid tu minus habeas quam habere jam debes; nec ideo te putes virtutibus perfectam, si quamlibet alium videas criminibus deditam; nec propterea tibi aliquid velocitatis assignes, si quaslibet, aut retro redeuntes, aut segniter videas ambulantes. Neque enim idcirco sanos oculos habere pronuntiandus est lippus, quia videtur caecus a lumine penitus alienus; nec ideo sanus dicendus est, qui gravi jacet vulnere semivivus, si alius graviore vulnere reperiatur occisus; nec sibi debet tanquam victor vindicare gloriam, quisquis, licet ab hoste non sit o
Abbreviated transcription (Latin):
spĩtaliũ donoꝵ plus habueris ꝗͣ. ha¬
bent aliȩ. ñ parua est iactura iurtu¬
tis. si in ipsa pͥncipali iurtute. que ẽ
humilitas non alias antecellas. cũ nõ
nescias scriptũ: Quanto magiꝰ es hu¬
milia te in om̃ĩb & corã deo inuenies gr̃am.¬
esAttende gͥ inte sponsitui amorẽ
considera dñi pietatem. Piꝰ ẽ dñis qͦte
sibi fecit ancillã. speciosus sponsus
qͥ te castificauit sponsã. Idẽ tam̃ qui¬
a uerus ẽ dñs. & sponsus ẽ uerꝰ utͥusq
potestatis partes exe̾qͥt᷑. Exigit de ancil¬
la humilẽ seruitutẽ in sponsa querit
integͣm castitatẽ. Serui ergo dño cũ
timore. & exulta sponso cũ tͤmore: Nã
quia dñs est territat: & qͥa sponsus
rentis imꝑiũ. ꝙ tͣmens dilige sponsi
zelantis affectũ In ancilla dñi nichil
suũ p̃do repꝑiat. in sponsa xp̃i. nicħ suĩ
adult̃ agnoscat: Sicut in corpore uͥ¬
ginis non dñatur libido. sic in corde

Expanded text:
spiritalium donorum plus habueris quam haspiritalium donorum plus habueris quam habent aliae, non parva est jactura virtutis, si in ipsa principali virtute, quae est humilitas, non alias antecellis, cum non nescias scriptum: Quando magnus es, humilia te in omnibus, et coram Deo invenies graAttende igitur in te sponsi tui amorem, considera Domini pietatem. Pius est Dominus, qui te sibi fecit ancillam; speciosus sponsus, qui te castificavit in sponsam. Idem tamen, quia verus est Dominus, et sponsus est verus, utriusque potestatis partes exsequitur. Exigit ab ancilla humilem servitutem, in sponsa quaerit integram castitatem. Servi ergo Domino cum timore, et exsulta sponso cum tremore. Nam quia Dominus est, territat; et quia sponsus rentis imperium, et tremens dilige sponsi zelantis affectum. In ancilla Domini nihil suum praedo reperiat, in sponsa Christi nihil suum adulter agnoscat. Sicut in corpore virginis non dominatur libido, sic in corde
Abbreviated transcription (Latin):
biȩ generib quib diabolus uelut
quadrigis uehitur. & ad geennã mi¬
seroꝵ qͥbuis insidet mortifero cursu
raptatur. duob animas opprimit. qͣs
in carne iacentes ꝑspicit aliis duob
animas deicit. qͣs de carne uolare
cognoscit: Istas captiuat de lectione
uitio illas cͥcũuenit elatione uͥtutũ
Illaꝵ sic uͥginitatẽ p̃ripit. ut se forni¬
cari non dubitent. istas sic construpat.¬
& maculat. ut se conculcari ñ estiment.
ta uͥginitas. sicut custodit᷑ integritas
corporis. multo ãpliꝰ custodienda ẽ
humilitas cordis. Si qͣ enĩ uere uigo
nisi cordis humilitate coniungi.pilũ
dei thalamꝰ elatas non recipit. & hu¬
milis sponsus a conubio suo suꝑbas
expellit. Sit gͥ studiũ tuũ. sicut decet
iurginẽ saerã. sectari iusticiã. pietatẽ.
fidẽ. caritatẽ mansuetudinẽ. non tam̃¬
in considatione tui qͣslibet xp̃ranas.
etiã in inferiori positas ꝓfẽssione de¬
spicias aut te in bonus oꝑib psũpti

Expanded text:
biae generibus, quibus diabolus velut quadrigis vehitur, et ad gehennam miserorum quibus insidet mortifero cursu raptatur, duobus animas opprimit, quas in carne jacentes perspicit, aliis duobus animas dejicit, quas de carne volare cognoscit. Istas captivat delectatione vitiorum, illas circumvenit elatione virtutum; illarum sic virginitatem praeripit, ut se fornicari non dubitent; istas sic constuprat et maculat, ut se conculcari non aestimentta virginitas, sicut custoditur integritas corporis, multo amplius custodienda est humilitas cordis. Si qua enim vere virgo nisi cordis humilitate conjungi. Filii Dei thalamus elatas non recipit, et humilis sponsus a connubio suo superbas expellit. Sit igitur studium tuum, sicut decet virginem sacram, sectari justitiam, pietatem, fidem, caritatemut consideratione tui quaslibet Christianas, etiam in inferiori positas professione, despicias, aut te in bonis operibus, prae
Abbreviated transcription (Latin):
ut uicꝰtus possit captiuare uincentẽ.
Inicit enĩ cordi iac̾tantiã. ut gͣiiori
lapsu de alto possit deicere. si quos
in humilib iud̃et gradu firmi¬
ore pugnare: Nã uerbi grã cu
gulȩ delectam̃ta porrigit sisuscipia¬
tur. fomitẽ libidim ministrat: Si
respuatur. iacꝰtantiã de abstinentia
seminat. Insinuat dilectionẽ pecu¬
niȩ si tenuerit assensũ. auariciȩ gla¬
dio animã confodit in cautã: Si au̾t
fuerit repulsus insidias qͣs ꝑ tenaci¬
tatẽ tend̾e non potuit. ꝑ liberalitatẽ
neqͥssimus tendit. & in oꝑe miscđiȩ
facit cordis suꝑbiã pullulare. ut eo
qđ egenti largitur. magna sibi hab̃̾e
merita uideatur. In multis hec facit.
& maximȩ sic ĩpugnare sp̃itales dei
famulos ꝙ famulas assueuit. ut siqͥs
rebus noxiis mortiferis q non uincit᷑
uitalib remediis occidatur:. Bonis oꝑ¬
atur mala. salubribus noxia. iustis
iniusta.& cõmodis p̃stat incomoda: Hoc

Expanded text:
ut victus possit captivare vincentem: ut victus possit captivare vincentem: injicit enim cordis jactantiam, ut graviori lapsu de alto possit dejicere, si quos in humilibus videt gradu firmiore pugnare. Nam verbi gratia cum gulae delectamenta porrigit, si suscipiatur, fomitem libidinis subministrat; si respuatur, jactantiam de abstinentia seminat. Insinuat dilectionem pecuniae: si tenuerit assensum, avaritiae gladio animam confodit incautam; si autem fuerit repulsus, insidias quas per tenacitatem tendere non potuit, per liberalitatem nequissimus tendit; et in opere misericordiae facit cordis superbiam pullulare, ut eo quod egenti largitur, magna sibi habere 172 merita videatur. In multis haec facit, et maxime sic impugnare spiritales Dei famulos et famulas assuevit; ut si quis rebus noxiis mortiferisque non vincitur, vitalibus remediis occidatur. Bonis operatur mala, salubribus noxia, justis injusta, et commodis praestat incommoda. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
beatitudine ꝑfruetur: Corporalis uero
uͥginitas etiã deo dicata siu̾ginitatẽ
non seruauerit cordis nichil ꝑderit in
corpore custodita. si spirttalis castitas
fuerit in mente coerupta Utͣmq qiabo¬
sectatur. sed uirginitatẽ carns per
hominẽ nititur p̃riꝑe. cordis uerouͥ¬
ginitatẽ ꝑ se ipsũ conatur auferre
Nam plerũq ad hoc carnis uͥginitatẽ
quȩ potior ẽ fundam̃ta suffodiat. ꝙ tã¬
quã diuersis machinis sic innumeris
utitur argumentis. ꝙ cũ certamina
manifesto cedit. ad hoc se uicꝰtũ demo¬
nstrat ut uincat. Ad hoc fugã simulat.
ut ꝑsequentẽ missis post t̾gum sagitis
cat. dũ uͥginitatẽ cordis ĩpugnat. In qͥb
si palã suꝑetur. ilico suꝑbia ꝑniciosi̾¬
sime iaculatur. & uitioꝵ auctor in eo
qđ uincere non potest uitiis suis. uin¬
cit uͥtutib alienis. Armis qͥbus eli¬
ditur surgit. Q uͥtute qͣ deicit᷑ deicit.
Laũat qua se ꝑspicit suꝑari uͥtutẽ.

Expanded text:
beatitudine perfruetur; corporalis vero beatitudine perfruetur; corporalis vero virginitas, etiam Deo dicata, si virginitatem non servaverit cordis, nihil proderit in corpore custodita, si spiritalis castitas fuerit in mente corrupta. 25. Diabosectatur. Sed virginitatem carnis per hominem nititur praeripere, cordis vero virginitatem per seipsum conatur auferre. Nam plerumque ad hoc carnis virginitatemquae potior est fundamenta subfodiat; et tanquam diversis machinis, sic innumeris utitur argumentis; et cum certamini manifesto cedit, ad hoc se victum demonstrat, ut vincat; ad hoc fugam simulat, ut persequentem missis post tergum sagittis initatem corporis impugnat, in quibus si palam superetur, illico superbiam perniciosissime jaculatur; et vitiorum auctor in eo quod vincere non potest vitiis suis, vincit virtutibus alienis; armis quibus eliditur surgit, et virtute qua dejicitur dejicit. Laudat qua se perspicit superari virtutem,
Abbreviated transcription (Latin):
mine inconcupiscentiis dormitare. Il¬
lȩ potiꝰ admonendȩ uͥgines. quȩ deli¬
bis aũt nunc ad spiritalẽ uirginẽ lo¬
qͤntib d illis ẽ laqueis euitandis. Aliqͥd
memorandũ Qs ut ita dicã non in ter¬
renis reb sed in ipsis cȩleftib ad uer¬
sarius tendit. nec aauia manifesto se¬
ducit errore. sed sicut ait ꝓpħ̾a. in uia
hac qͣ ambulabã absconderunt laquȩ¬
spicit in oꝑib bonis iͥ uehementiꝰ & ꝑ
iculosius. sub colore simulate pacis oc¬
cultis repugnat insidiis & non ualens
uͥginitatẽ carnis in carne ꝑdere. uͥgiu¬
tatẽ sp̃s conat᷑ auferre. Propt̃ qͥa non
est xp̃i uͥginib negligentius intuendũ.
qͣntũ cordis uirginitas carnis uͥgintati
p̃pondet: hec enĩ si a fidelib coniuga¬
tis ac uiduis in fide q̃ ꝑ dilectionẽ oꝑ¬
atur. etiã sine uͥginitate corporea in hac
uita fuerit custodita. in futuro nec car¬
nis uirginitate pͥuabit᷑ & regni cȩlestis

Expanded text:
mine in concupiscentiis dormitare, ilmine in concupiscentiis dormitare, illae potius admonendae sunt virgines quae delibis autem nunc ad spiritalem virginem loquentibus, de illis est laqueis evitandis aliquid memorandum, quos ut ita dicam non in terrenis rebus, sed in ipsis coelestibus adversarius tendit; nec a via manifesto seducit errore, sed sicut ait propheta: In via hac qua ambulabam, absconderunt laquespicit in operibus bonis, ibi vehementius et periculosius, sub colore simulatae pacis, occultis repugnat insidiis; et non valens virginitatem carnis in carne perdere, virginitatem spiritus conatur auferre. 24. Propter quod nontuendum quantum cordis virginitas carnis virginitati praeponderet. Haec enim si a fidelibus conjugatis ac viduis in fide, quae per dilectionem operatur, etiam sine virginitate corporea, in hac vita fuerit custodita, in futuro nec carnis virginitate privabitur, et regni coelestis
Abbreviated transcription (Latin):
gat᷑. Uolentib enĩnob̃ concupiscentiã gule
diu̾sis oblectare pigmentis. qͦd egenꝰ accipẽ
debuit: uoluptas insumit. Yind̾ ieuiniũnec
debilitas p̃ripiat. nec saturitas tollat. U¬
traq enĩ nr̃is adu̾sariis militat. qͥa utilita¬
anit̾ ieuinemꝰ. debilitas facit ne ieiuinare
istat intimȩ castitatis N icħ nitoris in ha¬
bitu ext̾ioris hominis. queratur. ne inte
splendore dłspoliat. nec habet castitatẽ
uerã. quȩ iituentib parat illecebͣm. Nec
fidẽ seruat xp̃o. que ppło querit magis
placere ꝗͣ sponso: Consequent̃ aũt neces¬
se ẽ. ut quȩ humano conspectui con¬
cupiscentiã seminat. in diuino conspe¬
ctu iracundiã metat. Qui enĩ seminat
in carnȩ sua: de carne metet corrupti¬
onem Qaũt seminat in sp̃u. de sp̃u
metet uitã ȩt̾nam. Uerũ d̾ his atq hoꝵ
similib quȩ ad curã ꝑtinent carnis.
& anima faciunt sibi uirginitatis no¬

Expanded text:
gatur. Volentibus enim nobis concupiscentiam gulae gatur. Volentibus enim nobis concupiscentiam gulae diversis oblectare pigmentis, quod egenus accipere debuit, voluptas insumit. Proinde jejunium nec debilitas praeripiat, nec saturitas tollat. Utraque enim nostris adversariis militat: quia una utilitaaniter jejunemus, debilitas facit ne jejunare istat intimae castitatis. Nihil nitoris in habitu exterioris hominis quaeratur, ne intersplendore despoliat; nec habet castitatem veram, quae intuentibus parat illecebram; nec fidem servat Christo, quae populo quaerit magis placere quam sponso. Consequenter autem necesse est ut quae humano conspectui concupiscentiam seminat, 171 in divino conspectu iracundiam metat. Qui enim seminat in carne sua, de carne metet corruptionem. Qui vero seminat in spiritu, de spiritu metet vitam aeternam 23. Verum de his atque horum similibus quae ad curam pertinent carnis, et animam faciunt sub virginitatis no
Abbreviated transcription (Latin):
Castigo inqͥens corpus meũ &seruiuti su¬
bieio ꝙ rursũ: In uigiliis multis. in fame
ꝙsiti. in ieuiniis młtis. De uidua uͦ dieit.
as. quas nec uidue uidet ẽẽ concessas In
saturitate cibi uiuens sodoma. cib ignis
effici merut. & niniuiticꝰ ppłs diuinũ fu¬
furorẽ cuncꝰtoꝵ ia ceruicib ĩminentem
ieiunio lacͥmisq submouit: Igit᷑ si uisibi¬
lis cupiditas uincat᷑ in corpore inimica
Illam felicit᷑ uincimꝰ.si fortiter cũ ista cer¬
temꝰ. Et de illa tͥumphus adqͥritur cũ ista
tẽꝑies. ut corpus nr̃m nec saturitas ex¬
citet̾. nec media ĩmod̾ata debilitet. Ca¬
lis gͥ tantaq uͥginis ieiunũ refectio sub¬
sequat᷑. ut nec suauitate corpus illice¬
at. nec sacuritate succendat. Suauita¬
te qͥppe minuit᷑ elemosina pauꝑũ. satu¬
ritate corpus efficit᷑ bellicosũ Iuluc fr̃ibus
debitũ inuadit᷑. hic hosti auxiliũ subro¬

Expanded text:
Castigo, inquiens, corpus meum, et servituti suCastigo, inquiens, corpus meum, et servituti subjicio . Et rursus: In vigiliis multis, in fame et siti, in jejuniis multis . De vidua as, quas nec viduae videt esse concessas. In saturitate cibi vivens Sodoma , cibus ignis effici meruit; et Niniviticus populus divinum furorem, cunctorum jam cervicibus imminentem, jejunio lacrymisque submovit. Igitur si visibilis cupiditas vincatur in corpore, inimica Illam feliciter vincimus, si fortiter cum ista certemus: et de illa triumphus acquiritur, cum ista temperies, ut corpus nostrum nec saturitas excitet, nec inedia immoderata debilitet. Talis igitur tantaque virginis jejunium refectio subsequatur, ut nec suavitate corpus illiciat, nec saturitate succendat. Suavitate quippe minuitur eleemosyna pauperum, saturitate corpus efficitur bellicosum. Illic fratribus debitum invaditur, hic hosti auxilium subro
Abbreviated transcription (Latin):
rat uirgini p̃cipiciũ. dũ callide collau¬
dat ascensũ Etenĩ si teneatur in cibis ab¬
stinentia. uestis non sit itida. s ddespe¬
cta. buxeũ pallorẽ rubore sublato cor¬
pori ieiunia generent. candorẽ carnis la¬
uandi contẽptus obfuscet. lasso corpori
sõnꝰ straci s duriorib det᷑ cutis lenitas
dispec̾tis asꝑetur unguentis. contracti¬
o uultus risui semꝑ resistat & ioco. hec
oĩa non diuino adiutorio deputat. s iur¬
bus humanȩ possibilitatis assignat. Pi¬
ad exceriorẽ uirginitatẽ. int̾iorẽq seruanda
sollicita debet uirgo semꝑ exultare cau¬
tela. Delicias carnis ꝙ oblecꝰtamenta cor¬
poris: q̃ sibi non tã necessitas exigit qͣm
uoluptas. om̃ino sacra uirgo refugiat.
Spiritalis enĩ uͥginũ sponsus. non quȩ¬
rit in uͥgine carnẽ deliciis aceuratã s ie¬
iuniis castigatã: hoc doctor gentiũ cũ se
facere dicit. nobis qͦq insinuat faciendũ.

Expanded text:
rat virgini praecipitium, dum callide collaurat virgini praecipitium, dum callide collaudat ascensum. Etenim si teneatur in cibis abstinentia, vestis non sit nitida sed despecta, buxeum pallorem rubore sublato corpori jejunia generent, candorem carnis lavandi contemptus obfuscet, lasso corpori somnus stratis durioribus detur, cutis lenitas despectis asperetur unguentis, contractior vultus risui semper obsistat et joco, haec omnia non divino adjutorio deputat, sed viribus humanae possibilitatis assignat. ad exteriorem virginitatem interioremque servandam sollicita debet virgo semper excubare cautela. Delicias carnis et oblectamenta corporis, quae sibi non tam necessitas exigit quam voluptas, omnino sacra virgo refugiat. Spiritalis enim virginum sponsus non quaerit in virgine carnem deliciis accuratam, sed jejuniis castigatam. Hoc Doctor gentium cum se facere dicit, nobis quoque insinuat faciendum,
Abbreviated transcription (Latin):
ri Onatus aũt uͥginis est. uirginitatis uoꝰ¬
nũ. ñ minꝰ m̃te ꝙͣ carne seruare ut scillcet
semecipsam tanto muneri condigname
sẽꝑ exhibeat & sic uerttatis teneat uiã ip
non diuertat ad dexterã uł sinistrã. Si¬
strã qͥppe obsidet carnaliũ turba uiti
dextram tenet sp̃italiũ iac̾tatio supbi
uirtutũ. Illa carnẽ publicis delectame¬
tis oblectare contẽnit. hec menti lauꝙꝵ
ꝓpͥȩ uͥtutis ĩmurmurare non desunt.
namq blandiens uͥgini ꝑsuade conatur
ut tantũ carnis integritate seruata qͥeqͥd
ꝑtinet ad delicias ciboꝵ nitorẽ uestium.
tem sũb specie uitandȩ infirmitatis et
custodiendȩ corporeȩ sospitats. uͥgo di¬
ligat. appetat. teneat. & quasi molliori eli¬
uo diuexũ latioris uie monstrat gͣdient
desçensũ. qͣ non conscendat ad celũ. s deui¬
uat᷑ in tartarũ. Insinuat uitandũ raneris
angusti laborẽ. ne ꝑueniatur ad requiem
Ast alia qͣnto occultĩ. tanto ꝑiculosiꝰ pa¬

Expanded text:
ri. Ornatus autem virginis est, virginitatis bonum non minus mente quam carne servare: ut scilicet semetipsam tanto munere condignam semper exhibeat, et sic veritatis teneat viam, ut non divertat ad dexteram vel sinistram. Sinistram quippe obsidet carnalium turba vitiorum, dexteram tenet spiritalium jactatio superba virtutum. Illa carnem publicis delectamentis oblectare contendit, haec menti laudem propriae virtutis immurmurare non desinit. Illa namque blandiens virgini persuadere conatur ut, tantum carnis integritate servata, quidquid pertinet ad delicias ciborum, nitorem vestium, tem, sub specie vitandae infirmitatis, et custodiendae corporeae sospitatis, virgo diligat, appetat, teneat; et quasi 170 molliori clivo devexum latioris viae monstrat gradienti descensum, qua non conscendat ad coelum, sed devolvatur in tartarum: insinuat vitandum itineris angusti laborem, ne perveniatur ad requiem. 19. Ast alia quanto occultius, tanto periculosius pa
Abbreviated transcription (Latin):
uim.Ghumilis confessio peciatoru⁊ or
enã qui utintẽ bonȩ uosuitatis aut bo¬
nȩ oꝑationis suis nitunt᷑ suꝑbe uiri¬
bus assignare. ab apło talit denotan¬
tur: Quia ignorantes dei iusticiam.
& suã uolentes statuere: iusticiȩ dei
non sunt subiec̾ti. In sua gͥ iustici

Expanded text:
um, sed humilis confessio peccatorum. Illi etiam qui virtutem bonae voluntatis aut bonae operationis suis nituntur superbe viribus assignare, ab Apostolo taliter denotantur: Quia ignorantes Dei justitiam, et suam quaerentes statuere, justitiae Dei non sunt subjecti . In sua igi
Abbreviated transcription (Latin):
cessitati seruire. Scimꝰ ergo nuptias ñ
ẽe peccatũ. s d dei opus & deidonĩi qͣs
ipse dñs conexuit fidei uinculo qͣtifi¬
cauit benedictionis dono młtiplicauit
ꝓpagationis augmento. noiumꝰ honora¬
hile conubiũ in om̃ib ꝙ thorũ ĩmacu¬
latũ. nouimꝰ a deo ñ coniungi s fornica¬
tiones & adult̾ia iudicanda: Fornca¬
tores enĩ & adult̾os iudicabit deus.
fatem᷑ enĩ adeo ẽẽ nuꝑtiaꝵ fidẽ. coniu¬
gũ caritatẽ. naturȩ fecunditatẽ. s quia

Expanded text:
comparatio. --14. Scimus ergo nuptias non esse peccatum, sed Dei opus et Dei donum: quas ipse Dominus connexuit fidei vinculo, gratificavit benedictionis dono, multiplicavit propagationis augmento. Novimus honorabile connubium in omnibus, et thorum immaculatum ; novimus a Deo, non conjugia, sed fornicationes et adulteria judicanda: Fornicatores enim et adulteros judicabit Deus . Fatemur enim a Deo esse nuptiarum fidem, conjugum caritatem, naturae fecunditatem; sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
dep̃hendit᷑. cu manifeste peccat᷑. attam̃
cũ fuco iusticiȩiniqͥtas tegit᷑ illa suꝑ¬
bie pestilentia. ue nenosius serpit. illaꝑ
iculosius irrepit. cũ ab his qͣ iusticie stu¬
diũ gerunt uel alioꝵ uita tanqͣ indig¬
na despicit᷑. uel in oꝑib bonis aliqͥd hu¬
manis iurib assignatur. Illa deniq suꝑ
lut peccatores despiciunt᷑. in phariseo
condẽnatur. sicut etiã sc̃s euangelista te¬
statur dicens. Dixit aũt & ad̃ qͦsdã qͥ ini se
confidebant. tanꝗͣ iusti. & asꝑnabantur
cȩceros parabolã istã: Duo homines ascen

Expanded text:
henditur, cum manifeste peccatur; at cum fuco justitiae iniquitas tegitur, illa superbiae pestilentia venenosius serpit, illa periculosius irrepit, cum ab his qui justitiae studium gerunt, vel aliorum vita tanquam indigna despicitur, vel in operibus bonis aliquid humanis viribus assignatur. Illa denique suplut peccatores despiciuntur, in Pharisaeo condemnatur, sicut etiam sanctus evangelista testatur, dicens: Dixit autem et ad quosdam qui in se confidebant tanquam justi, et aspernabantur caeteros, parabolam istam.
Abbreviated transcription (Latin):
Hec aũit suꝑbia ideo initiũ om̃is peccatid
ut om̃e peccatũ de ipsa. tanꝙͣ. de radici
pullulare monstretur: Quȩ multiplici
mͦ miseris inferens mortẽ. publico certi¬
mine carnales deicit. sp̃itales uͦ si quos
incautos inuenerit occultiori conflictu
ꝓst̾nit. Quis enĩ nesciat fornicarios.
dolis seruientes. adulteros. molles. mas¬
culoꝵ concubitores. fures. auaros. ebn¬
osos. maledicos. rapaces. suꝑbas aduer¬
sus deũ ceruices erigere. & neqͥssimis
oꝑib magis diabolo militare: Sunt ali
quos in conspectu hominũ suꝑbia ta¬
quã suos demonstrat hostes. & intͥnser
habet neqͥssimos milites: Ab his iniqu¬
tas callide gerit᷑. humanis obtutib iusti¬
cia fallaciter ostentat᷑. hos dñs nr̃ sic in¬
crepat. Uos estis qui iustificatis uos cora
hominib deus aũt nouit corda ur̃a Qͦ
ut suꝑbos euident̃ ostendet secutus ad¬
cepta manifeste peccando contẽnunt.
gentiũ qͦq docꝰtor. his u̾bis obiirgat

Expanded text:
Haec autem superbia ideo initium omnis peccati dicitur, ut omne peccatum de ipsa tanquam de radice pullulare monstretur: quae multiplici modo miseris inferens mortem, publico certamine carnales dejicit; spiritales vero, si quos incautos invenerit, occultiore conflictu prosternit. Quis enim nesciat fornicarios, idolis servientes, adulteros, molles, masculorum concubitores, fures, avaros, ebriosos , maledicos, rapaces, superbas adversus Deum cervices erigere, et nequissimis operibus magis diabolo militare? Sunt alii quos in conspectu hominum superbia tanquam suos demonstrat hostes, et intrinsecus habet nequissimos milites. Ab his iniquitas callide geritur, ut humanis obtutibus justitia fallaciter ostendatur. Hos Dominus noster sic increpat: Vos estis qui justificatis vos coram hominibus; Deus autem novit corda vestra. Quos ut superbos evidenter ostenderet, secutus adpraecepta manifeste peccando contemnunt, gentium quoque Doctor his verbis objurgat:
Abbreviated transcription (Latin):
non ambigit appellare dicens. Sic enĩ
aliqͣndo mulieres sc̃e sꝑantes in deo or¬
dinant se subiecte uiris suis. sic̃ sara ob¬
sequebat᷑ abrahȩ dñm eũ uocans. Ñ ergo
apłs paulus a sc̃ificatione corporis & sp̃s
fideles conuigatas sẽparat. sed hoc eas co

Expanded text:
non ambigit appellare, dicens: Sic enim aliquando mulieres sanctae, sperantes in Deo, ornabant se, subjectae viris suis: sicut Sara obsequebatur Abrahae, dominum eum vocans . Non ergo apostolus Paulus a sanctificatione corporis et spiritus fideles conjugata
Abbreviated transcription (Latin):
uiro. Ueruntamen hoc apłs dicens. nonsie
ascripsit uͥginib sc̃itatẽ. corporis & sp̃us.
ut illã uł coniugatis demeret. uel uidu¬
is ab negaret: ꝓ recipue qͥ suꝑiori loco
eiꝰdẽ epłe fideliũ corpora mẽbra xp̃i &
tẽplũ appellat sp̃s sc̃i dicit enĩ Nescitis¬

Expanded text:
. Verumtamen hoc Apostolus dicens, non sic ascripsit virginibus sanctitatem corporis et spiritus, ut illam vel conjugatis demeret, vel viduis abnegaret: praecipue qui superiori loco ejusdem Epistolae fidelium corpora membra Christi et templum appellet Spi
Abbreviated transcription (Latin):
ne: hȩc dona diuersa ꝓpͥis inueniuntur
appellari nominib Integͥtas aũt carnis
deo fidelit̃ consecrata & in cordis uirgi¬
nitate deo adiuuante. ac ꝓtegente serua¬
ta: Iccͥco ꝓpͥe uirginitas dr̃. ut ibi ꝑfectio
uͭ uirtutis inesse monstret᷑. Melior est igr᷑
cȩteris acꝰtualib donis intemerata sc̃itas
uirginalis. quȩ diuini gr̃a muneris a ui¬
tute uidetur originẽ uocabuli trahere.
ut ex ipso nomine semꝑ se admon̾i cog¬
stã sollicitã quȩ dei sunt in sc̃ificatione
corporis ꝙ sp̃s deo placere. illã uͦ munda¬
nis cogitationib deditã placendi uiro
studium gestare confirmet Qui sine
uxore ẽ inquiens sollicitus ẽ q̃ dei sunt
quomͦ placeat deo. Qui aut cũ uxore est
sollicitus ẽ quȩ sunt mundi qͦmodo pl

Expanded text:
, haec dona diversa propriis inveniuntur appellari nominibus. Integritas autem carnis Deo fideliter consecrata, et in cordis virginitate, Deo adjuvante ac protegente, servata, idcirco proprie virginitas dicitur, ut ibi perfectio verae virtutis inesse monstretur. 12. Melior est igitur caeteris actualibus donis intemerata sanctitas virginalis, quae divini gratia muneris a virtute videtur originem vocabuli trahere, ut ex ipso nomine semper se admoneri cogstam sollicitam quae Dei sunt in sanctificatione corporis et spiritus Deo placere; illam vero mundanis cogitationibus deditam, placendi viro studium gestare confirmet. Qui sine uxore est, inquiens, sollicitus est quae Dei sunt, quomodo placeat Deo. Qui autem cum uxore est, sollicitus est quae sunt mundi, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
niq sub spadonũ nomine qͦs etiã
in euangelio ꝓpt̾ regnu cȩloꝵ se ip¬
sos castrasse saluatoꝵ astirmat. me¬
liorẽ locũ in domo & in muro suo
Hȩc dicit dñs padonib. Qcũq custodiet
p̃cepta mea. & legerint quȩ ego uolo pã
plectunt᷑ testamentũ meũ. dabo illis in
domo mea & in muro meo locũ nominatũ
meliorẽ filioꝵ. & filiaꝵ. nomen electũ da¬
bo illis & non deficiet In apocalipsi quos
beati ioħis. illi sunt qͥ secunt qͥ cũq ret¬
ꝑfecꝰto meret᷑ uocabulo censeri uͥtutis. Qm¬
uis enĩ sit ꝓphetia scđm rationẽ fidei sie
ministeriũ in ministrando. siue qͥ docet in

Expanded text:
nique sub spadonum nomine quos etiam nique sub spadonum nomine quos etiam in Evangelio propter regnum coelorum se ipsos castrasse Salvator affirmat meliorem locum in domo sua et in muro suo padonibus: Quicunque custodierint praecepta mea, et elegerint quae ego volo, et amplectentur testamentum meum, dabo illis in domo mea et in muro meo locum nominatum meliorum filiorum et filiarum; nomen electum dabo illis, et non deficiet . In Apocalypsi quoque beati Joannis, illi sunt qui sequunturperfecto meretur vocabulo censeri virtutis. Quamvis enim sit prophetia secundum rationem fidei, sive minis
Abbreviated transcription (Latin):
in diuersis mẽbris suis hãt dona¬
tiones scđm gr̃am q̃ data ẽ ei diffe¬
renter: maiorẽ tam̃ grãm donationiꝰ
in illis menbris accepit. in qͥbus ita
spiritalit̾ uͥgo d̾r. ut eciã corporeȩ uͥ¬
ginitatis integͥtate potiatur. Nã in cȩ¬
teris fidelib membris quȩ in deum
scđm fidei catholicȩ regulã rec̾te cre¬
nicationis colluuione resꝑsa. & ab om̃i
stupro manent infidelitatis ĩmania.
spiritali tantũ uͥginitate potit᷑ eccła:
Inhis uͭ mẽbͥs in qͥb sic fidẽ custodit
rectã. ut etiã carnẽ ab om̃i concubi¬
tu reseruet intac̾tã. qͣnto pleniorem
habet uͥginitatẽ. tanto pleniꝰ & ꝑfẽctiꝰ
eiꝰdẽ uͥginitatis possidet nom̃: In il¬
la qͥppe nichil habet minꝰ ad uitam.
in hac aũt aliqͥd ampliꝰ adquirit ad
głam. Quia sicut paulus ait. alia ẽ
gloria solis. & alia gła lunȩ & aliagła
ftellag S tella enĩ ab stella differt
in gła. sic & resurrectio mortuoꝵ: De¬

Expanded text:
s habeat donationes, secundum gratiam quae data est ei, differentes, majorem tamen gratiam donationis in illis membris accepit, in quibus ita spiritaliter virgo dicitur, ut etiam corporeae virginitatis integritate potiatur. Nam in caeteris fidelibus membris, quae in Deum secundum fidei catholicae regulam recte crenicationis colluvione respersa, et ab omni stupro manent infidelitatis immunia, spiritali tantum virginitate potitur Ecclesia; in his vero membris, in quibus sic fidem custodit rectam, ut etiam carnem ab omni concubitu reservet intactam, quanto pleniorem habet virginitatem, tanto plenius et perfectius ejusdem virginitatis 167 possidet nomen: in illa quippe, nihil minus habet ad vitam; in hac autem, amplius aliquid acquirit ad gloriam, quia sicut Paulus ait: Alia est gloria solis, et alia gloria lunae, et alia gloria stellarum; stella enim a stella differt in gloria; sic et resurrectio mortuorum. De
Abbreviated transcription (Latin):
lica sponsa ẽ quia inheret xp̃o Mater
est quia fecundat᷑ a xp̃o. Uirgo est.
quia incorrupta ꝑseuerat ĩ xp̃o. huiꝰ
sponse nec fecunditate uirginitas cor¬
rũpitur. nec uͥginitate fecunditas im¬
pedit᷑. T̃ ale nãq istiꝰ est uiri uͥginisq
conubiũ. ut idcirto ab hoc uiro fecun¬
detur hȩc uͥgo. qͥa in hoc conubio nul¬
launꝗͣ potest esse corruptio. & tanta
in hac matre uͥginitatis ꝑ seuerat inte¬
gͥtas. ut nͥ uͥgo esset sẽꝑ. mat̾ esse non
posset: Istiꝰ ergo matͥs atq uirginis no¬
men nouũ.ita ꝓnunciat ysayas ꝙ uo¬
cabitur tͥ nomen noũ. qͦdos dñi no¬

Expanded text:
lica sponsa est, quia inhaeret Christo; mater est, quia fecundatur a Christo; virgo est, quia incorrupta perseverat in Christo. Hujus sponsae nec fecunditate virginitas corrumpitur, nec virginitate fecunditas impeditur. Tale namque istius est viri virginisque connubium, ut idcirco ab hoc viro fecundetur haec virgo, quia in hoc connubio nulla unquam potest esse corruptio, et tanta in hac matre virginitatis perseverat integritas, ut nisi virgo semper esset, mater esse non posset. Istius matris ac virginis nomen novum ita praenuntiat Esaias: Et vocabitur tibi nomen novum, quod os Domini no
Abbreviated transcription (Latin):
sũpta ẽ. Itaq cũ uiraginis nom̃ ex nomine
uiri descenderit. quis dubitet quod uir
a uirtute uocatꝰ sit: Et qͥa sicut paulus do¬
cet. illa omĩa in figͣa facta sunt nr̃i ꝓfecto
in illa uͥgine quȩ ex uiri fiebat costa. fu¬
tura iã tunc p̾figurabat᷑ eccła. quȩ uere
de uiro sũpta. & de qͦ sũpta illi comuncta
Inde habet in ueritate uirtutẽ. unde ht
uerũ uͥaginis nom̃. Propt̃ qͦd hanc uira¬
ginẽ. id ẽ uirginẽ ꝗ̃ de uiro sũpta ẽ. ñ solũ¬

Expanded text:
sponsa. --8. Itaque cum viraginis nomen ex nomine viri descenderit, quis dubitet quod vir a virtute vocatus sit? Et quia, sicut Paulus docet, illa omnia in figura facta sunt nostri , profecto in illa virgine quae ex viri fiebat costa, futura jam tunc praefigurabatur Ecclesia, quae vere de viro sumpta, et de quo sumpta illi conjuncta, inde habet in veritate 166 virtutem, unde habet verum viraginis nomen. Propter quod hanc viraginem, id est virgine
Abbreviated transcription (Latin):
ut uellẽ: Siqͥd itaq in hoc oꝑe dixero
qͦ d placeat & sufficiat. uł si non suffici¬
at. saltẽ placeat sc̃o desidio tuo. nonẽ
meȩ indigentiȩ.s diuinȩ sufficientiȩ: Siqͥd
uͦ ita forsitan dixero. ut nec sufficere tuo scõ
possit desidio nec placere. non ẽ sufficien
& sufficientiã dei humilit̾ agnoscat. ꝙ indi¬
gentiȩ seruili patient᷑ ignoscat:. U̾ginẽ sacͣm¬

Expanded text:
ut vellem. Si quid itaque in hoc opere dixero ut vellem. Si quid itaque in hoc opere dixero quod placeat et sufficiat, vel, si non sufficiat, saltem placeat sancto desiderio tuo, non est meae indigentiae, sed divinae sufficientiae. Si quid vero forsitan ita dixero, ut nec sufficere tuo sancto possit desiderio, nec placere, non est sufficienet sufficientiam Dei humiliter agnoscat, et indigentiae servili patienter ignoscat. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
ad dũm In hoc debito qͦd exigitis an¬
bis. & redditis nobis adiuuari me non
qđ digne cogitẽ: digne dicã: In bonis
enĩ cogitationib non sumꝰ idonei cogi¬
tare aliqͥd a nobis qͣsi ex nobis. s suffici¬
entia nr̃a ex deos ꝥ ob hoc ñ deficimus
indigentia. qͥa gratuito munere. ab illo
sufficientia nr̃a ẽ. in qͦ indigentia ulla
non ẽ: Qui sic̃ bonoꝵ nr̃oꝵ. ñ eget. sic
sẽper habundat ut donet Nec onan¬
cogitationis. sermonis. & oꝑis. placitũ mu¬
nus. qͦd non ipse fuerit gͣtuita benigni¬
tate largitꝰ. Idcͥco aũt gratuita sẽꝑ ẽ dei
sc̃ã largitio. qͥa humanoꝵ meritoꝵ nul¬
la ũqͣm p̾cedit exactio: Quia & si qͦd est
bonũ cuiuslibet hominis meritũ. ab ip¬
so ẽ utiq a quo ẽ om̃e datũ optimũ
& om̃e donũ ꝑfectũ Qd nec habere po¬
test homo nͥ ab ipso fuerit datũ. nec
ꝑseueranter habere. nisi fuerit ipsocꝰ¬
tode seruatũ: ab ipso g posco reddi.
huiꝰ debiti facultatem. a quo redaendi

Expanded text:
 --5. In hoc debito quod exigitis a nobis et redditis nobis, adjuvari me non uod digne cogitem, digne dicam. In bonis enim cogitationibus non sumus idonei cogitare aliquid a nobis, quasi ex nobis, sed sufficientia nostra ex Deo est . Et ob hoc non deficimus indigentia, quia gratuito munere ab illo sufficientia nostra est, in quo indigentia ulla non est; qui sicut bonorum nostrorum non eget, sic 165 semper abundat ut donet, nec donancogitationis, sermonis aut operis placitum munus, quod ipse non fuerit gratuita benignitate largitus. Idcirco autem gratuita semper est Dei sancta largitio, quia humanorum meritorum nulla unquam praecedit exactio: quia etsi quod est bonum cujuslibet hominis meritum, ab ipso est utique a quo est omne datum optimum et omne donum perfectum : quod nec habere potest homo, nisi ab ipso fuerit datum, nec perseveranter habere, nisi fuerit ipso custode servatum. Ab ipso igitur posco reddi hujus debiti facultatem, a quo reddendi
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnemo tamen hominũ uiuet. nͥ qui
mortificat᷑ huic mundo: In qua ne¬
mo regnabit. nͥ qͥ humilis ꝑseuerat
m dño Illa nãq uita huic mortifi¬
cationi p̃mitcitur. & illa celsitudo hu¬
ic humilitati seruat᷑ Ipsi humilitati
dis. me qͦq deuote libent̾q seruire.
delecꝰtabili ꝗͣ lib̾alit̾ seruire xp̃i mẽbris
instigat. uolo qͦd iniunxisti cõpetent᷑ ĩple¬
re. sciens illũ uere xp̃o seriure qͥ ꝑ illam
caritatẽ xp̃i mẽbris seruit. ꝑ ꝗͣ ut eiusdẽ
xp̃i membrũ fieret pͥor ꝓ eo xp̾c ipsẽ ser

Expanded text:
qua nemo tamen hominum vivet, nisi qui qua nemo tamen hominum vivet, nisi qui mortificatur huic mundo; in qua nemo regnabit, nisi qui humilis perseverat in Deo. Illa namque vita huic mortificationi promittitur, et illa celsitudo huic humilitati servatur: ipsi humilitati, dis, me quoque devote libenterque servire delectabiliter quam liberaliter servire Christi membris instigat, volo quod injunxisti competenter implere; sciens illum vere Christo servire, qui per illam caritatem, Christi membris servit, per quam, ut ejusdem Christi membrum fier
Abbreviated transcription (Latin):
ceret iniuicẽ libera caritate seriure.
Quos enĩ cõpressos inuenit ugo serui¬
lis atq pessimȩ libertatis. subleuaũ
dono liberalis atq optimȩ seruitutis
Illiꝰ deniq noxiȩ libertatis in qͣ magi
libet peccato seruire ꝗͣ deo apłico no¬
bis intimatã tenemꝰ sermone lȩciciã.¬
Cũ enĩ serui essecis peceati. liberi fiusti
iusticie: & adiciens ait. Quẽ gͦ fruetũ
habuistis tc̃ in qͥb nc̃ erubescitis:
Nam finis illoꝵ. mors est. Illam qͦq
seruitutẽ ꝗͣ lib̾ati accepimꝰ. ut libe¬
ratori deo liberalit̾ seriuremꝰ. in sub¬
sequentib eiꝰdẽ docꝰtoris sermonib
inuenimus cũ dicit. Nunc aũt libe¬
rati a peccato. serui aũt fac̾ti deo. ha
betis frucꝰtũ ur̃m in scificationẽ. finẽ
uͦ uitã ȩternã: Ecce qͦ ducit ac ꝑdu¬
cit. hȩc sca seruitꝰ. in qua uere liber¬
tatis est munꝰ Ad uitã scilicet et̾nã
in qua sẽꝑ uĩuit᷑. sẽꝑq regnatur. in

Expanded text:
ceret invicem libera caritate servire: ceret invicem libera caritate servire: quos enim compressos invenit jugo servilis ac pessimae libertatis, sublevavit dono liberalis atque optimae servitutis. Illius denique noxiae libertatis, in qua magis libet peccato servire quam Deo, apostolico nobis intimatam tenemus sermone laetitiaCum enim servi essetis peccati, liberi fuistis justitiae. Et adjiciens ait: Quem ergo fructum habuistis tunc in quibus nunc erubescitis? Nam finis illorum mors est . Illam quoque servitutem, quam liberati accepimus, ut liberatori Deo liberaliter serviremus, in subsequentibus ejusdem doctrinae sermonibus invenimus, cum dicit: Nunc autem liberatificationem, finem vero vitam aeternam Ecce quo ducit ac perducit haec sancta servitus, in qua verae libertatis est munus: ad vitam scilicet aeternam, in qua semper vivitur, semperque regnatur, in
Abbreviated transcription (Latin):
p̃itali desiderio atq eram
instituto tuo sc̃a dei famula
ꝓba qͣntũ congͣculer atq congau¬
deam. uellem cõpetent̾ uerbis expͥmere.
si pari mͦ cogitationẽ locutio posset eqͣ¬
re Neq enĩ parui ꝓpositi debet indici-¬
um estimari. qͦd c̃u constet illo ꝯꝑante¬
trabis te tanqͣm exꝑtẽ de uirtutib admo¬
nendã. hoc itaq studiũ qͦ me sc̃o fr̃e nr̃o
tuto scilicet dei seruo scͥptis freqͤntibus
insistente uehem̃ter instigas. ut t exhi¬
beam sermonẽ de uͥginitate atq hu¬
militate aliqͥa continentẽ. Indeo inqͦ¬
laudanda ẽ anima tua multũ laudo.
sed qͣntũ laudare debeo. laudare ñ
ualeo. Et qͣntũ me huic desidio. dig¬
ne laudando ĩparẽ cerno. tanto magil
in te dm̃ seu dura negatione. seu diu¬
turna dilatione ꝯffende timeo. Quippe
xp̃c offendr̃ si qͣndo debita seruitꝰ mẽ¬
bris ipsius denegat᷑. Cũ non ob aliud̃
ipse uoluerit male qͦndã liberos a
peccati seruitio liberare. nͥ ut nos do¬

Expanded text:
itali desiderio atque instituto tuo, sancta famula Dei Proba, quantum congratuler atque congaudeam, vellem competenter verbis exprimere, si pari modo cogitationem locutio posset aequare. Neque enim parvi propositi debet indicium aestimari, quod, cum te constet, illo in tetraris te tanquam expertem, de virtutibus admonendam. Hoc itaque studium, quo me, sancto fratre nostro, Tuto scilicet Dei servo, scriptis frequentibus insistente, vehementer instigas ut tibi exhibeam sermonem de virginitate atque humilitate aliquid continentem, in Deo, in qulaudanda est anima tua, multum laudo, sed quantum laudare debeo, laudare non valeo; et quantum me huic desiderio digne laudando imparem cerno, tanto magis in te Deum, seu dura negatione, sive diuturna dilatione offendere timeo. Quippe Christus offenditur, si quando debita servitus membris ipsius denegatur; cum non ob aliud ipse voluerit male quondam liberos a peccati servitio liberare, nisi ut nos do
Abbreviated transcription (Latin):
głam querebat. Propter qͦd dixit thes¬
salonicensib scribens. Neq enĩ aliqͣndo
fuimus in sermone adhulationis sicut
suȩ conuersationis auditu deul ab ȩc¬
clesia glorificatũ. cũ exultatione sic
memorat Erã aliqͣndo ignotus facie ȩcele¬
siis iudeȩ. quȩ erant in xp̃o. tantũ alit au¬
ditũ habebant. qͥa qͥ ꝑ sequȩbat᷑ nos a¬
liqͣnd̾o nunc euangelizat fidẽ ꝗͣ aliqͣn¬
do expugnabat. ꝙ in me glorificabant
deũ. ꝓinde manꝰ quidẽ a bono oꝑe non
desinat. nec tantũ animꝰ ita oꝑetur ut nͥ¬
ces boni oꝑis humanȩ laud̃is intentione
qͣsset᷑. A postolus enĩ sicut ipse testat᷑ uuł
ut simꝰ sinceres. & sine offensa in diẽ¬

Expanded text:
gloriam quaerebat. Propter quod dicit, Thesgloriam quaerebat. Propter quod dicit, Thessalonicensibus scribens: Neque enim aliquando fuimus in sermone adulationis, sicut suae conversationis auditu, Deum ab Ecclesiis glorificatum, cum exsultatione sic memorat: Eram aliquando ignotus facie Ecclesiis Judaeae, quae erant in Christo; tantum autem auditum habebant, quia qui persequebatur nos aliquando, nunc evangelizat fidem quam aliquando expugnabat; et in me glorificabant Deum . Proinde manus quidem ab opere bono non desinat, nec tamen animus ita operetur, ut merces boni operis, humanae laudis intentione cassetur. Apostolus enim, sicut ipse testatur, vult ut simus sinceri et sine offensa in die