comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Siqͥs aut̾ non omni uirtute adiuuante
miscdia dnĩ hec conatꝰ fuerit ĩplere. cõtu¬
maciũ animo despęxerit. semel atq: ite¬
rũ cõmonitꝰ. si nõ em̾dauerit. sciat se sub.¬
iacere disciplinȩ monastii. sic̃ oportet.
Siaut talis fuerit ętas illiꝰ. etiam uapula¬
bit. hȩc aut̾ in nomine xpi fidelit̾ &¬

Expanded text:
Si quis autem non omni virtute, adjuvante misericordia Dei, haec conatus fuerit implere, sed contumaci animo despexerit: semel atque iterum commonitus, si non emendaverit, sciat se subjacere disciplinae monasterii, sicut oportet. Si autem talis fuerit aetas ipsius, etiam vapulabit. H
Abbreviated transcription (Latin):
sumat. nͥ cu egrotat. Cũ acceditis ad m̾sa.
donec inde surgatis. qd uob̾ scđm confue-¬
tudine̾ legit᷑. sine tu multu & cõtentioni¬
bus audite. Nec solȩ uob̾fauces suu̾cibũ.
tu. no debetaliis molestũ eẽ. nec in iustum
uideri. qͦ sfecit aliqͣ consuetudo fortio-¬
res. Nec illos feliciores putaent. qa sumẽt

Expanded text:
sumat, nisi cum aegrotat. Cum acceditis ad mensam, sumat, nisi cum aegrotat. Cum acceditis ad mensam, donec inde surgatis, quod vobis secundum consuetudinem legitur, sine tumultu et contentionibus audite: nec solae vobis fauces sumant cibum, tu, non debet aliis molestum esse, nec injustum videri eis quos fecit alia consuetudo fortiores. Nec illos feliciores putent, quia sumunt
Abbreviated transcription (Latin):
tate diuitũ. s de pauperũ fr̾m sotietate
gloriari. Nec extollant᷑ si cõmuniuitȩ de
suis facultatib aliqͥd contulerunt. nesuis
diuitiis magis suꝑbiant. quia eas monasti̾o
fieri. cũ anima misera suꝑbior efficit᷑. di¬
uitias contempnendo. & suꝑbiaᷤ possidendo.
Om̃s gͦ unanimit̾ & concordit̾ uiuite. &
honorate in uobis inuicẽ dm̃. cuiꝰ templa
porib consticutis. In oratorio nemo aliꝗͥd
agat. nisi ad qd ÷ factu. unde& nom̾ accepit.
si forte aliqͥs etia pͥter horas constitutas siei
uacat orare uoluerit. no ei sit impedim̃to
dm̃. hoc u̾setur incorde. qđ pfert̾ ab ore.
& nolite cantare. n qđ legitis eẽ cantanduĩ.
Qdꝰ aut̾ non ita scriptũ:. ut cantetur : nõ
cantetur. Cãnem urãm domate ieiuniis
& abstinentia escȩ & potꝰ qͥntũ ualitudo ꝑ¬
mittit. Quando aut̾ aliqs ieiunare n pot̃.¬
nõ tamꝰ extͣ hora pͥndii aliqd alimtorũ

Expanded text:
tum dignitate, sed de pauperum frattum dignitate, sed de pauperum fratgloriari. Nec extollantur, si communi vitae de suis facultatibus aliquid contulerunt; ne de suis divitiis magis superbiant, quia eas monasterio fieri, cum anima misera superbior efficitur divitias contemnendo, quam fuerat possidendo? Omnes ergo unanimiter et concorditer vivite; et honorate in vobis invicem Deum, cujus templa poribus constitutis. In oratorio nemo aliquid agat, nisi ad quod est factum, unde et nomen accepit: ut si forte aliqui etiam praeter horas constitutas, si eis vacat, orare voluerint, non eis sint impedimento, deum, hoc uersetur in corde, quod profertur in uoce, et nolite cantare, nisi quod legitis esse cantandum; quod autem non ita scriptum est, ut cantetur, non cantetur. Carnem uestram domate ieiuniis et abstinentia escae et potus, quantum ualitudo permittit. quando autem aliqua non potn tamen extra horam prandii aliquid alimentorum
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib : qͥa nõ eqlit̾ ualetis om̃s. potiꝰ uni-¬
cuiq sic̃ cuiq opꝰ fuerit. Sic eniꝰ legitis
in actib apłoꝵ. Quia erant eis om̃ia cõ¬
munia. & distribuebat᷑ unicuiq sic cuiq
opꝰ erat. Qui aliquid habebant insclo.
qͣndo ing̾ssisunt monasteriũ. libent̾ illud
uelint eẽ cõmune. Qui aut̃ nõ habebant.
non ea gͣrebant in motiast̾io. qͥ nec foris
habere potuert̾. S tam̃ eoꝵ infirmitati
do foris erant. nec ipsa necessaria pot̾at
inuenire Tantu nõ idõ se putent eẽ fide.¬
les. quia inuenerunt uictũ & tegum̾tũ.
qͣle foris inuenire non potant. Nec erigant
ceruicem. qͥa sotiant᷑ eis adqͦs foris accedere
non audebant. s sursũ cor habeant. ꝙ t̾re.¬
monast̾ia diuitib utilia nõ pauꝑib. si
diuites illic humiliant᷑. & pauꝑes illic
inflant᷑. S rurs etiã illi. qͥ aliqͥd eẽ uidebat᷑
in scło. nõ habeant fastidio fr̃i suos. qͥ ad
magis aut̃ studeant. nõ de parentũ digni¬

Expanded text:
omnibus, quia non aequaliter valetis omnes, sed potius unicuique sicut opus fuerit. Sic enim legitis in Actibus Apostolorum: Quia erant illis omnia communia, et distribuebatur unicuique sicut cuique opus erat . Qui aliquid habebant in saeculo, quando ingressae sunt monasterium, libenter uelint illud esse commune: quae autem non habebant, non ea quaerant in monasterio, quae nec foris habere potuerunt, sed tamen earum infirmitati, do foris erant, nec ipsa necessaria poterat inuenire; at nunc non ideo se putent esse felices. quia inuenerunt uictum et tegumentum, quale foris inuenire non potuerunt. Nec erigant ceruices, quia sociantur, ad quas foris accedere non audebant, sed sursum cor habeant et terremonasteria divitibus utilia, non pauperibus, si divites illic humiliantur, et pauperes illic inflantur. Rursus, etiam illi qui aliquid esse videbantur in saeculo, non habeant fastidio fratres suos, quimagis autem studeant non de parentum divi
Abbreviated transcription (Latin):
bunt᷑. Scriptũ ÷ discordib. scriptũ est
inimicis. Filiꝰ eẽ nisi pacificꝰ nõ potest.
Inimicos abdicauit. qͥ pacificos filios
fecit. Aut eni data pacẽ x ꝑiane cõser.¬
ua. aut głam tͥ salutis ablata sino ama¬
ueris pacẽ. cognosce. Nõpotest ꝓtnis.

Expanded text:
buntur . Scriptum est discordibus, scriptum est inimicis, Filius esse nisi pacificus non potest; inimicos abdicavit, qui pacificos filios fecit. Aut enim datam pacem, christiane, conserva, aut gloriam tibi salutis ablatam, si non amaveris pacem, cognosce. Non pot
Abbreviated transcription (Latin):
ualeat. zizaniã seminare. & securo ia rustico
maturitate sub diicat᷑. aut uinũ uetustate su¬
dulcia mella fellis uenena a mariora suffu̾¬
dat. aut int̾ u̾nantes florib cãpos. aut pͣtoꝵ
uarietate gematos tribuloꝵ int̾iectione ani¬
mas gͣti odoris occidat. Procul cõtentiones.
ꝓcul lites. & odia. ꝓcul maledicta mittant᷑.¬
& quia laqueꝰ mortis : ling. susurro ac bilin¬
uinda sibi mors adducat. Amate pacẽ. &
tranqͥlla si nt om̾ia. ut & uob̾ p̾mia. & nob̾
gaudia reseruetis. ut eclia dĩ pacis unitate

Expanded text:
valeat zizania seminare, et securo jam rustico valeat zizania seminare, et securo jam rustico maturitate subducatur; aut vinum vetustate sudulcia mella, felle venena amariora suffundat aut inter vernantes floribus campos ac pratorum varietate gemmatos, tribulorum interjectione animas grati odoris occiprocul lites, procul maledicta mittantur: et quia laqueus est mortis lingua susurronis et bilinvincula sibi mortis innectat. Amate pacem, et tranquilla sunt omnia: ut et nobis praemia, et vobis gaudia reservetis, ut Ecclesia Dei in pacis unitate
Abbreviated transcription (Latin):
cia. perfecta caritas filiorũ. Sacerdotis est
monere qd̾ debet. plebis ÷ audire qd mon&.
Quicqͥd nõ lica pastoris: ꝓhibere nefiat.
gregis e. audire ut custodiat. Utraq conue-¬
niant. & uniu̾sa saluata sunt. Nec ds inue-¬
niat in plebe qd̾ puniat. nec sac̾dos possit
hab̾e qd̾ doleat. Seruemꝰ mandata. quȩ uitȩ
sunt. Teneat se profundȩ pacis nȩxibus col-¬
ligata frat̾nitas. & salutari uincło caritatis
mutua se dilectione constringat. qͥa dilec¬
tio magnanime̾ facit. Suauis : dilectio.
nõ zelat̾. nõ emulatur. Dilectio nõ ẽ falsi¬
loqͥa. nõ inflat᷑. nullo dedecori ad miscet᷑.
no qͣrit ꝗͣ sua sunt. nõ exacerbat᷑. nõ co
gitat malum. nõ gaudet ĩiusticia. cõgau¬
det aut̾ ueritati. Omia credit. omia sꝑat.
om̃ia sustinet. Dilectio gͦ om̃ib uotis. ac
desideriis amplectendae̾. q̃ tot bona pot̾
hab̾e qͦt p̾mia. Custodienda om̾ib uirib
locũ qͦ ob reppat inimicꝰ. ne intritici segetem

Expanded text:
filiorum. Sacerdotis est, admonere quod decet; plebis est, audire quod monet. Quidquid non licet, pastoris est prohibere ne fiat; gregis est audire, ut faciat. Utraque conveniant; et universa salvata sunt: nec Deus invenit in plebe quod puniat, nec sacerdos potest habere quod doleat. Servemus mandata, quae vitae sunt; teneat se profundae pacis nexibus colligata fraternitas, et salutari vinculo charitatis, mutua se dilectione constringat; quia dilectio magnanimum facit. Suavis est dilectio, non zelatur, non aemulatur. Dilectio non est falsiloqua, non inflatur, nihil dedecoris admittit, non quaerit quae sua sunt, non exacerbagitat malum, non gaudet in injustitia; congaudet autem veritati. Omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet . Dilectio ergo omnibus votis ac desideriis amplectenda est, quae tot bona potest habere, quot praemia. Custodienda omnibus viribulocum quo obrepat inimicus, ne in tritici segetem
Abbreviated transcription (Latin):
excusatione usuruses. qͥ pace̾ seruare nõ
uob̾. In pace uos dimisi. in pace uos inue¬
niam. Regale mandatũ seruate. Diuina
radicitꝰ : dĩ. euellere penitꝰ inimici. Amor
fris ex dõ ÷. odiũ ex diabolo cõstat. Propt̾
qđ dapnada st̃ odia. qa scriptũ ẽ. Qui o¬
dit frẽm suũ. homicida ẽ. Cohibeamus
iram qͥa scriptũ est. Qui irascitur frĩ suo
reus erit iuditio. Amanda est pax. & di
ligenda concordia. Ista sunt q̃ generant

Expanded text:
rvare non vobis.  In pace vos dimisi, in pace vos inveniam. Regale mandatum servate: divina radicitus, Dei est; evellere penitus, inimici. Amor fratris ex Deo est; odium ex diabolo constat. Propter quod damnanda sunt odia; quia scriptum est, Qui oderit fratrem suum, homicida est . Cohibeamus iram; quia scriptum est, Qui irascitur fratri suo, reus erit judicio . Amanda est pax, et dligenda concordia; ista sunt enim quae ge
Abbreviated transcription (Latin):
frm. sic̃ scriptu̾ ẽ. In trib placui spui meo
ꝗͣ st̃ ꝓbata corã dõ & hominibus. Concor.¬
dia frm & amor ꝓximorũ. & uir & muli¬
er cõsentientes sibi. Concordia gͦ frm uo
iusticiȩ regula. materia doctrine. moꝵ
custodia. atq in reb om̃ib laudabilis dis¬
ciplina. Pax suffragiũ p̾cũ est. supplicationũ
tens est plenitudo. sic̾ scriptũ ÷ in apło. łax
caritatis indicat testimoniũ. Pax dilertionis
matꝰ est. concordiȩ uinđm. ac purȩ m̾tis
inditiũ. manifestũq sibi exiget dedõ quod
tis seruiat. Seruare mandatũ :: pace̾ in om-¬
nib custodire. Na diuidere unitatẽ nõ:
magistrũ seqͥ. s eiꝰ mandatũ calcare. Seq
.& ex parte qđ dãpnes. Illud
÷ amare doctorẽ. doctoris mandata in om¬
nib custodire. dicentis. pace̾ mea do uob̾.
cens uoluit dare qd desiderabat. Rediens¬

Expanded text:
e sunt probata coram Deo et hominibus: concordia fratrum, et amor proximorum, et vir et mulier consentientes sibi . Concordia ergo fratrum, justitiae regula, materia doctrinae, morum custodia, atque in rebus omnibus laudabilis disciplina. Pax suffragium precum est, supplicationum tens est plenitudo sicut scriptum in Apostolo . Pax s, quae charitatis indicat testimonium. Pax dilectionis mater est, concordiae vinculum, ac purae mentis indicium manifestum: quia sibi exta servat: servare mandatum, est pacem in omnibus custodire. Nam dividere unitatem, non est magistrum sequi; sed ejus mandatum calcare. Sequet ex parte quod damnes. Illud est amare doctorem, doctoris mandata in omnibus custodire, dicentis: Pacem meam do vobis, cens voluit dare, quae desiderabat rediens
Abbreviated transcription (Latin):
celeste regnũ participari cu̾dno. & in con¬
sortium perpłtuitatis admitticũ illo. Quȩ
est hec pͣuitas morii inuidere meliorib
atq in sordidiorib inherere. ad optati
uictoriam perdere. ac nolle heredi-¬
tatẽ regnoꝵ cȩlestiũ possidere : Filiũ enĩ
sedi & coheredẽ de negat. xꝑi. qͥ recusau̾it

Expanded text:
coeleste regnum participari cum Domino, et in concoeleste regnum participari cum Domino, et in consortium perpetuitatis admitti cum Domino? Quae sit haec pravitas morum, invidere melioribus, atque in sordidioribus inhaerere, adoptati victoriam perdere, ac nolle haereditatem regnorum coelestium possidere? Etenim filium se Dei et cohaeredem denegat Christi, qui recus
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ filii di uocabunt᷑. Meritum
xpianę uirtutis uilescit incunctis. si
unitatẽ ñ hab& pacis. nec ꝑuenit ad uo-¬
cabulũ fuii: n ꝑueniat ad nom̃ pacifici.
Pax ÷ q̃ expoliat homine̾ seruitute. dat
nom̃ ingenuũ. mutat cũ conditione ꝑso¬
na. ł x famulo liberũ. filiuꝰ facit ex seruo.
Dm̃ patre uocat. & cõmutat seruũ infilio
Amicũ facit exdõ. patrẽ reddit exdn̾o: si sic
facit. qͥ nõ uult ꝑire qd̃ facit. Felices paci¬
fici.qm filii di uocabunt᷑. En filiꝰ ee̾ incipit.
ꝗͥ pacificus eẽ cȩpit. Non uult filiꝰ dici. qui
pacificus noluerit inueniri. Hegat sibi
patre dm̃. qͥneres pacis ec̾ nequit. Seuerũ
sensurꝰ est dnm. quẽ clem̃tẽ blandũq de digna¬
tus ẽ habere patrẽ. Felices pacifici. ꝗmꝰ filii dĩ¬
uocabunt᷑. Gaudeamꝰ hoc nomine. qͣsi filii
dĩ & heredes dĩ. coheredes aut̃ xp̃i. Quanta :
nuiꝰ pacis retributio. hereditate possidere
instantia patris habere cũ filio.

Expanded text:
m filii Dei vocabuntur. Meritum christianae virtutis vilescit in cunctis, si unitatem non habeat pacis, nec pervenit ad vocabulum filii, nisi per nomen pacifici. Pax est, quae exspoliat hominem servitute, dat nomen ingenuum, mutat cum conditione personam; ex famulo liberum, filium facit ex servo; Deum patrem vocat, et commutat servum in filio, amicum facit ex Deo, patrem reddit ex Domino. Sic sic facit, qui non vult perire, quod facit. Felices pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur. En filius Dei esse incipit, qui pacificus esse coepit. Non vult filius dici, qui pacificus noluerit inveniri: negat sibi patrem Deum, qui haeres pacis esse nequivit. Severum sensurus est Deum, quem clementem blandumque dedignatus evocabuntur. Gaudeamus hoc nomine quasi filii et haeredes Dei, cohaeredes autem Christi. Quanta est hujus pacis retributio, haereditatem possidere substantiam Patris habere cum Filio,
Abbreviated transcription (Latin):
Pacẽ mea̾ douob̾. pace̾ mea dimitto
uobis. De pace dicturi. pͥus q̃ st̃ pacis cõmoda
audiamꝰ. Est enipax. serenitas m̾tis. tran¬
qulitas animi. cordis simplicitas. amoris
mit itas. suꝑbos calcat. humiles amat
discordias sedat. inimicos cõcordat. Pla¬
deputat suu. Docet amare. qͥa odisse
nõ nouit. Pescit extolli nescit inflari.
humilis om̃ib. o m̃ib mitisest. In ipsa
requies. in ipsa enqͥllitas. Pax ÷ q exercet᷑
inxp̃tano. cõsu̾mat᷑ inxp̃o. Hanc qui
amauerit dĩ heres ÷. qͥ cõtẽpserit xp̃i
rebellis est. Dñs enĩ xp̃s ad patre̾ reme¬
ans. hereditariũ bonũ. id÷ pacc̾ suaᷤ.
suis cultorib dereliqͥt dicens. Pacem
meã do uobis. pacẽ meam dimito
uob̾. Hanc pacẽ qͥ acceꝑit teneat. qͥ
ꝑdiderit repetat. qͥ amiserit. ẽxqrat.
qm̃ qͥ ineade̾ pace inuentꝰ no fue-¬
rit. abdicatꝰ apatre. ex heredatꝰ a testato¬
re. ut exutꝰ & nudus inueniet᷑. ab eodẽ ano
alienus. Respuet munꝰ oblatũ. qͥ datȩ

Expanded text:
Pacem meam do vobis, pacem relinquo vobis . De pace dicturi, prius quae pacis sint commoda videamus. Est pax serenitas mentis, tranquillitas animi, cordis simplicitas, amoris rimit iras, superbos calcat, humiles amat, discordes sedat, inimicos concordat, cundeputat suum; docet amare quae odisse non novit. Nescit extolli, nescihumilis omnibus, mitis est omnibus. In ipsa requies, in ipsa tranquillitas. Pax quae exercetur in christiano, consummatur in Christo. Hanc qui amaverit, Dei haeres est; qui contempserit, Christo rebellis est. Dominus enim Christus ad Patrem remeans, haereditarium bonum, id est, pacem suam, suis cultoribus dereliquit, dicens: Pacem meam do vobis, pacem dimitto vobis. Hanc pacem qui acceperit, teneat; qui perdiderit, repetat; qui amiserit, exquirat: quoniam qui in eadem pace inventus non fuerit, abdicatur a Patre, exhaeredatur a Filio; et exutus et nudus, invenietur ab eodem Domino alienus. Respuet munus oblatum, qui datae
Abbreviated transcription (Latin):
axp̃o uicaria passio peteretur. & filii di
sanguis qͥ ꝓ nob̾ effusus ẽ ad pensandũ
nostro sanguine q̃reret᷑. qͣnta instan¬
tia. uł offitio fuerat festinandũ. ut &
iussa tantȩ maiestatis expleres. & uicariã
passionẽ depͥendere gauderes. & ꝓ morte
uita adqrere. & passio reciproca cõpensare:
Cõtumatie crim ÷ qđ iubet᷑ contẽpnere.
qđ p̾cipit᷑ nolle. qđ imꝑatuꝰ : dedinare.
Pax eniꝰ xp̃i ÷ bonũ. discordia diaboli malũ.
Auctori respondet. qͥ deutroq alterutrũ
eligit. Quid tͥ cũ discordia xp̃iane. q̃ pͥnci¬
pem suũ diabolũ int̾emit.: Quid amas
si multatẽ ꝗ placere auctori npotuit:
Quid exerces inimiticias qͣs euadere nõ
potuit. nec ille qͥ eas pͥmꝰ in uenit: Inimi-¬

Expanded text:
o vicaria passio peteretur, et Filii Dei sanguis, qui pro nobis effusus est, ad pensandum nostro sanguine quaereretur; quanta instantia vel officio fuerat festinandum, ut et jussa tantae majestatis expleres, et vicaria passione dependere gauderes, et pro morte vitam acquirere, et passione reciproca compensare? Contumaciae crimen est, quod jubetur contemnere, quod praecipitur nolle, quod imperatur declinare. Pax enim Christi est bonum; discordia diaboli malum: auctori respondet, qui de utroque alterutrum eligit. Quid tibi cum discordia, christiane, quae principem suum diabolum interemit? Quid amas simultatem, quae placere auctori noquid exerces inimicitias, quas evadere non potuit nec ille, qui eas primus invenit? Initi
Abbreviated transcription (Latin):
dehis legitur qͥ in euuanglio natu xp̃m
annutiauerunt. Postea uͦ hoc nomine soli
mathematici dicti sunt. cuiꝰ artis scientia
usq ad euuangłium fuit. concessa. ut aꝑo
edicto nemo ex inde natiuitate alicuiꝰ de
cȩlo int̾pterur. Oroscopi dicti sunt quod
horas natiuitatis hominũ specłarentur. dis¬
simili & diuerso facto. Sortilogi sunt. qui
sub nomine fictȩ religionis ꝑ quasdã
quas scoꝵ sortes uocant᷑ diuinationis sci.
entiam ꝓfitent̾. aut quarumqumq scriptu¬
rarum scientiȩ inspectione futura ꝓmittũt.
Salisatores uocati sunt. quͥa dũ eis mbroꝵ
quȩcũq partes salierunt aliquid sibi ex in¬
de prosperii seu criste significari predicins.

Expanded text:
de his legitur qui in Evangelio natum Christum de his legitur qui in Evangelio natum Christum adnuntiaverunt; postea hoc nomine soli Matusque ad Evangelium fuit concessa, ut Christo edito nemo exinde nativitatem alicujus de coelo interpretetur. Horoscopi dicti sunt, quod horas nativitatis hominum specularentur dissimili et diverso fato. Sortilegi sunt, qui sub nomine fictae religionis, per quasdam quas sanctorum sorteentiam profitentur, aut quarumcunque scripturarum inspectione futura promittunt. Salisatores dicuntur, quia dum eis membrorum quecunque partes salierint, aliquid sibi exinde prosperum seu triste signare predicunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tia. & auguria qͣsi auium garria. hoc est
auiu̾ uoces & linguȩ. Item auguriũ quasi
auigerũ. qđ aues gerunt. Duo aut̃ suñ
genera auspitiorum. unum ad occulos.
alterum atd aures ꝑtineris. Ad odõs scilicet
uolatus. ad aures uox auium. Pnitonissȩ
aphitio apolline dic tȩ. qđ his auctor fue¬
rit diuinandi. Astrologi dicti sunt eo
qđ in astris auguriantur. Genethlaici appel-¬
latisunt. ꝓpt̾ natalitioꝵ considerationes dierũ.¬
Geneses enim ho minũ ꝑ duodeci cȩli descri¬
bunt᷑. siderũq cursus nascentium. mores
actꝰ & euentꝰ p̾dicare conant᷑. id÷ qͥ quali
signofuerit natꝰ. aut quẽ effectũ habeat ui-¬
te qui nascit᷑. int̾pretant᷑. Hii sunt qui uul-¬
go mathematici uocantur. Cuius suꝑstici-¬
onis genus. constellationes latini uocant.
id ÷ notationes syderũ. quomodo se habe-¬
ant. cum quisq nascitur. Primũ aut idẽ
stellarũ int̾pretes magi nuncupantur. sic̾

Expanded text:
cia, et auguria, quasi avium garria, hoc est cia, et auguria, quasi avium garria, hoc est avium voces et linguae. Item augurium, quasi avigerium, quod aves gerunt. Duo sunt autem genera auspiciorum: unum ad oculos, alterum ad aures pertinens. Ad oculos scilicet volatus; ad aures vox avium. Pythonissae a Pythio Apolline dictae, quod is auctor fuerit divinandi. Astrologi dicti, eo quod in astris auguriantur. Genethliaci appellati propter natalium considerationes dierum.Geneses enim hominum per duodecim caeli signa describunt, siderumque cursu nascentium mores, actus, eventa praedicare conantur, id est, quis quale signo fuerit natus, aut quem effectum habeat vitae qui nascitur. Hi sunt qui vulgo Mathematici vocantur; cuius superstitionis genus Constellationes Latini vocant, id est notationes siderum, quomodo se habeant cum quisque nascitur. Primum autem idem stellarum interpretes magi nuncupabantur, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
CIUR genꝰ diuinationis apersis fert̃ allatũ.
Uaro aut̃ dicit. diuinationib quatuor eẽ
genera. t̾ram. aqua. aerem. & ignem. Hĩc ge¬
omantiam. idroman tiã. eromantiã.
piromantiam. dictam autumant. Diuini
dictisunt quasi dõ pleni. diuinatate enĩ
plenos eẽ se assimulant. & astutia quada frau-
aut᷑ genera diuinationis. ars. & furor. In¬
cantatores aut̾ dictisunt. qͥ arte̾ u̾bis ꝑagt̃.¬
Arioliuocati sunt. propt̾ qđ cerca aras idoloꝵ
nefarias ꝓmittunt p̾ces. & funestasacrificia
offerunt. hisq celebritatibus demonuꝰ res.¬
ponsa actipiunt. Aruipices nuncupatisuq.
quod ꝑsingłã cp̃ra obseruare debeat homo
intendunt. Hii etia exta pecudũ inspiti-¬
unt. & eis futura p̾dicunt. Augures suns
quolatꝰ auuiꝰ & uoces intendunt. aliqua
signa rerum uł obseruationes inꝓuisas
hominibus occurrentes fert̾. Itẽ & atspi¬
ces. Na & auspitia sunt q̃ intficientes obser¬
uant. Dicta aut̃ auipitia quasi auiũ aspi¬

Expanded text:
ur genus divinationis a Persis fertur allatum. Varro autem dicit divinationis quatuor esse genera, terram, aquam, acrem et ignem. Hinc geomantiam, hydromantiam, aeromantiam, pyromantiam, dictam autumant. Divini dicti sunt, quasi deo pleni; divinitate enim plenos se esse assimulant, astutia quadam fraudautem sunt genera divinationis, ars et furor. Incantatores vero dicti sunt, qui artem verbis peraguntArioli vocati sunt propterea quod circa aras idolorum nefarias preces emittunt et funesta sacrificia offerunt, hisque celebritatibus daemonum responsa accipiunt. Aruspices nuncupati suntquo per singula tempora observare debeat homo intendunt. Hi etiam exta pecudum inspiciunt, et ex eis futura praedicunt. Augures sunt, qui volatus avium et voces intendunt, aliaque signa rerum vel observationes improvisas hominibus occurrentes ferunt. Idem et auspices. Nam et auspicia sunt, quae iter facientes observant. Dicta sunt autem auspicia, quasi avium aspi
Abbreviated transcription (Latin):
anima. ꝑ uolũ ptariã pauꝑtatẽ amplius¬
y cõfirmat᷑.¬
enit quidam uir magnꝰ ignotꝰ portans
secũ aurũ insithi. & rogauit prbr̾m
uehemẽs eẽt. & non adquiesceret. posuit
quidam aut̃ nec aspexerunt. Et dicit ei
sener. Suscepit ds oblationẽ tuam. uade
aeda illud pauperib. Et ualde edifficatus
discess it

Expanded text:
anima per voluntariam paupertatem ampliusanima per voluntariam paupertatem amplius confirmatenit quidam vir magnus ignotus, portans secum aurum in Scythi, et rogabat presbyterum esset vehemens, et non acquiesceret, posuit quidam autem nec aspexerunt. Et dicit ei senex: Suscepit Deus oblationem tuam; vade, et da illud pauperibus. Et valde aedificatus discessit
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝓst̾nebat dõ. s qͣsi delectabat᷑ in cogita¬
tionib suis. totã m̃tẽ ad hoc indinans.
Et agnouit sener q causa magis ab eodẽ fre
est a anuntiauit ei dicens. lu consentis co¬
gitationi tuȩ. Et docuit eum qͦmͦ talbus
cogrationibus deb̾et resistere. Et respirans
fr ꝑ doctrinã senis illius & orationẽ. inue¬
nit reqͥem ate̾ptatione sua. A¬
ixit abbas euagriꝰ. fuisse queda frem
qͥ nichil habuit ex substantia sua
nisi euuangłm cantũ. & ipsũ uendidit in
paupum nutrim̾to dicens quoadã uerbũ.
quoa memoriȩ dignũ cõmendari. Ipsũ
sada pauperib.
n abere. Et illa dixit. Et ualde bonũ: nihil¬
habere. his qͥ posst̾. Et eni hi qui dolerare
possunt. tribulationẽ quidẽ carnis habnͣt.
s. animȩ regutẽ possident. qm̾ fortia sicut
uestim̾ta dũ calcant᷑. & pedibus sepiꝰ reuer¬
santur. lauant̾ atq incandidant᷑. ita fortis

Expanded text:
se prosternebat Deo: sed quasi delectabatur cogitase prosternebat Deo: sed quasi delectabatur cogitationibus suis, totam mentem suam ad hoc inclinans. Et agnovit senex quia causa magis ab eodem fratre esset, et annuntiavit ei, dicens: Tu consentis cogitationi tuae. Et docuit eum quomodo talibus cogitationibus deberet obsistere. Et respirans frater per doctrinam senis illius et orationem, invenit requiem a tentatione sua. ixit abbas Evagrius fuisse quemdam fratrem, qui nihil habuit in substantia sua, nisi tantum Evangelium, et ipsum vendidit in pauperum nutrimento . Dicens quodam verbo, quod memoriae dignum est commendari: Ipsum da pauperibus habere? Et illa dixit: Valde bonum est his qui possunt. Etenim hi qui tolerare possunt, tribulationem quidem carnis habent, sed animae requiem possident. Quoniam sicut fortia vestimenta dum calcantur, et pedibus saepius reversantur, laventur atque incandidantur, ita fortis
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ. Propt̾ qđ dicit apłs. Nolite in ebriari
uino: inqͦ ÷ luxuria. Et rursũ dñs in euuã¬
głio. discipłis mandans dixit. Uidete ne
tib in cõuersatione ex insidiis & in uidia de.¬
monum ueniens. Ita scire conuenit. quia tres
sunt corporales motus. Unus quidẽ nat᷑ał.
retur. ꝑrex̃ ad quendam sene̾ magnũ.
&. rogabat eũ dicens. Ostende caritatẽ & ora
p me. quia afornicatione sollicitor. Senex
aut̃ dep̾catꝰ est dnm. Et iteru̾ scdõ ueniers
ad senẽ. eundẽ sermone̾. dirit. Similit̾ & se¬
nex nõ neglȩxit rogare ꝓ ipso dñm dicens.
Dn̾e̾. reuela mͥ unde in hoc fre̾ oꝑatio ẽ ista
diaboli. qm̃ dep̾catus sũ te. & requiẽ nõ inue¬
nit. Et reuelauit dñs quȩ agebatur circa
frẽm illũ. & uidit cũ senex sedente̾. & spm
fornicationis iuxta ipsũ. & quasi ludentẽ
cũ eo. & angłs stabat missꝰ ad adiutoriũ eiꝰ.
&e indignabatur adu̾sus frem ulũ. quia nõ

Expanded text:
m. Propter quod dicit Apostolus: Nolite inebriari vino, in quo est luxuria . Et rursum Dominus in Evangelio discipulis mandans, dixit: Videte, netibus in conversatione ex insidiis et invidia daemonum veniens. Itaque scire convenit quia tres sunt corporales motus. Unus quidem naturalis; retur, perrexit ad quemdam senem magnum, et rogabat eum, dicens: Ostende charitatem et ora pro me, quia a fornicatione sollicitor . Senex autem deprecatus est Dominum. Et iterum secundo veniens ad senem, eumdem sermonem dixit: Similiter et senex non neglexit pro eo rogare Dominum, dicens: Domine, revela mihi unde in hoc fratre operatio est ista diaboli? quoniam deprecatus sum te, et requiem necdum invenit. Et revelavit Dominus quae agebantur circa fratrem illum. Et vidit eum senex sedentem, et spiritum fornicationis juxta illum, et quasi ludentem cum eo, et angelus stabat missus ad adjutorium ejus, et indignabatur adversus fratrem illum, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
Cs antoniꝰ c̃ sederet aliquando in
heremo. animus eius tediu̾ & confu-¬
sionem cogitationu incurrit. & dicebat
ad dm̃. Dñe. uolo saluus fieri. & nõ me ꝑ.¬
mittunt cogitationes meȩ. Quid facio in.
hac tribulatione. quom saluus ero: Et
modice assurgens. cepit foras ire. Et uidit
quendam tanquam se ipsii sedentẽ atq
oꝑantem. de inde surgente̾ ab oꝑibus & oran¬
tem. & iterũ sedentẽ & flectã de palmis faci¬
entem. in de rursus ad oratinẽ surgentem.
frat aut̃ angls dni missus ad correctionẽ
& cautelam dandam antonii. Et audiuit uo¬
cem angli dicentis. Sic fac. & saluus eris. Ile
aut̃ hoc audito. magnũ gaudium sup̃sit.
atq fidutiam. Et ita faciens: salutẽ quam
querebat inuenit.
ix̃ scã sindetice. Si in monastĩo cũ
aliis conu̾saris. ñ mutes locũ. Lede¬
ris enĩ om̃ino. si facias hoc. Et enĩ gallina
si dereliquerit oua sua non fota. sine pullis
ea exire faciet. Ita monacꝰ & uirgo frigescit.

Expanded text:
s abbas cum sederet aliquando in eremo , animus ejus taedium et confusionem cogitationum incurrit, et dicebat ad Deum: Domine, volo salvus fieri, et non me permittunt cogitationes meae. Quid faciam in hac tribulatione, quomodo salvus ero? Et modice assurgens, coepit foras exire. Et vidit quemdam, tanquam seipsum, sedentem atque operantem; deinde surgentem ab operibus et orantem; et iterum sedentem, et plectum de palmis facientem, et inde rursus ad orationem surgentem. Erat autem angelus Domini missus ad correptionem et cautelam dandam Antonio. Et audivit vocem angeli, dicentis: Sic fac, et salvus eris. Ille autem, hoc audito, magnum gaudium sumpsit atque fiduciam. Et ita faciens, salutem quam quaerebat invenit.sancta Syncletica: Si in monasterio cum aliis versaris, non mater locum; laederis enim, si facias hoc. Etenim sicut gallina si dereliquerit ova sua fota, sine pullis ea exire facit; ita monachus vel virgo frigescit
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerit rex aliqͥs ciuitatẽ inimicoꝵ
tenere.pus aqͣm tenet. & escas eoꝵ qui sunt
inciuitate. & famȩ ꝑiclitates. tunc subici¬
unt᷑ ei. Ita ÷ & passio uentris. Si in ierunio &
famȩ conu̾set̾ homo. inimici eiꝰ qͥ solitat̃
animam ipsiꝰ infirmant᷑.
& frͤquent̾ fr̾s ꝓcaritate ad cibũ retinent
me : & dicit ei senex. Onerosa res est. Dicit gͦ
abrahã discipłs eiꝰ. Sioccurrit᷑ in sabbato &
dn̾ica ad ecclam. & biberit fr̃ .iii. calices ne
multũ est : Et dixit senex. Si non eet sathanas
non eet multum.
cipłs eiꝰ ⁊ acharias ad quoddã monas¬
teriũ. & fecerunt eos gustare modicũ anteꝗͣ
ambularent. Et ȩxeuntib eis. in uenit disci¬
pulꝰ eiꝰ aquã inuia. & uolebat bibere. Dicit

Expanded text:
ex aliquis civitatem inimicorum tenere, prius aquam tenet et escas eorum qui sunt in civitate, et fame periclitantes tunc subjiciuntur ei; ita est et passio ventris. Si in jejunio et fame conversetur homo, inimici ejus, qui sollicitant animam ipsius, infirmantur , frequenter fratres pro charitate ad cibum retinent me. Dixit ei senex: Onerosa res est. Dicit ergo Abraham discipulus ejus: Si occurritur in Sabbate et Dominica ad ecclesiam, et biberit frater tres calices, ne multum est? Et dixit senex: Si non esset Satanas, non esset multum. cipulus ejus Zacharias ad quoddam monasterium, et fecerunt eos gustare modicum antequam ambularent . Et exeuntibus eis, invenit discipulus ejus aquam in via, et volebat bibere. Dixit
Abbreviated transcription (Latin):
ab ipso conceptu uirginis ditate & humanita.¬
te conexa. ut nec sine homine diuina. nec sine
do agerent᷑ humana. Propt̾ quod sic̃ dñs
maiestatis drꝰ crucifixꝰ. ita qͥ ex sempit̾nitate

Expanded text:
ab ipso conceptu Virginis deitate et humanitaab ipso conceptu Virginis deitate et humanitate conserta, ut nec sine homine divina, nec sine Deo agerentur humana. Propter quod sicut Dominus majestatis dicitur crucifixus, ita qui ex sempiternitate
Abbreviated transcription (Latin):
inut̾o uirginis uerbũ carofactu̾ ÷. nichil
tiam diuisionis ȩstiterit. & ꝑ om̾ia incre-¬
m̾ta corporea uniꝰ ꝑsonȩ fuerit totiꝰtpris
sunt nulla ꝑmixtione cõfundimꝰ. s quid
cuiꝰq formȩ sit exoꝑum qͣlitate sentimꝰ
Nec diuina etiim humanis p̾ iudicat̃. nec
humana diuinis: cũ ita in id ipsuꝰ utͣq con-¬
currant. ut in eis nec ꝓprietas absumatur.
in ipso una ꝓrsus eadq ꝑsonasit. neq huiꝰ
unitionis soliditas ulla possit diuisione se¬
iungi. exaltatione tam qua illui exaltauit
adea intelligimꝰ ꝑtin̾e formã q̃ dictandaerat
tantȩ glorificationis augm̃to. Informa quip¬
pediꝰ ȩqͥliserat filiꝰ patri. & int̾ genitorẽ atq
unigenitũ nulla erat in ee̾ntia discretio.
nulla in maiestate diusitas. nec ꝑ incarnaci¬
onis mist̾iuꝰ aliqͥd decesserat u̾bo qd dĩ pa¬
tris munere redderet᷑. Forma aut̾ serui
ꝑ qͣm inpassibił ditas sacͣmentũ magnę pie¬
tatis ĩpleuit. humana humanitas : qͥglãm

Expanded text:
 nihil m divisionis extiterit, et per omnia incrementa corporea, unius personae fuerint totius temporis sunt nulla permixtione confundimus, sed quid cujusque formae sit ex operum qualitate sentimus. Nec divina enim humanis praejudicant, nec humana divinis: cum ita in idipsum utraque concurrant, ut in eis nec proprietas absumatur, in ipso una prorsus eademque persona sit, neque hujus unitionis soliditas ulla possit divisione sejungi; exaltationem tamen, qua illum exaltavit ad eam intelligimus pertinere formam quae ditanda erat tantae glorificationis augmento. In forma quippe Dei aequalis erat Filius Patri, et inter genitorem atque unigenitum nulla erat in essentia discretio, nulla in majestate diversitas, nec per incarnationis mysterium aliquid decesserat Verbo quod ei Patris munere redderetur. Forma autem servi, per quam impassibilis deitas sacramentum magnae pietatis implevit, humana humilitas est quae i
Abbreviated transcription (Latin):
Noua aut̃ natiuitate generatꝰ. qr inuiolata
uirginitas cõcupiscentia nesciuit. carnis
materia ministrauit. Assupta ÷ de matre
idõ nr̃ȩ ÷ nat᷑e dissimilis. Qui eniꝰ uerꝰ: ds.
m̃datiũ. dum inuicẽ sunt & humilitas ho¬
minis. & altitudo dĩtatis. Sic̾ eniꝰ ds nõ mu-¬
tatur miseratione. ita homo no consumit᷑
dignitate. Agit eniꝰ utͣq forma cũ alt̾ius cõ¬
munione qđ ꝓpriũ est. u̾bo scilicet oꝑante
Unũ horu̾ choruscat miracłis. aliud succũ.¬
bit iniuriis. Et sic̃ u̾bũ ab ȩqͣlitate pat̾nę
głe ñ recedit. ita caro nat̾am nr̃i generis nõ

Expanded text:
Nova autem nativitate generatus, quia inviolata virginitas concupiscentiam nescivit, carnis materiam ministravit: assumpta est de matre ideo nostri est natura dissimilis. Qui enim verus est mendacium, dum invicem sunt, et humilitas hominis, et altitudo deitatis. Sicut enitatur miseratione, ita homo non consumitur dignitate. Agit enim utraque forma cum alterius communione quod proprium est, Verbo scilicet operante Unum horum coruscat miraculis, aliud succumbit injuriis. Et sicut Verbum ab aequalitate paternae gloriae non recedit, ita caro naturam nostri generis non
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ fecit hominẽ. id ÷ informadi factꝰ ÷ homo.
Tenet eniꝰ sine defectu ꝓprictatẽ sua ut᷑q nat᷑a.
& sic̃ formã serui indĩformã nõ adimit. ita
formãdĩ forma serui nõ minuit. Na quiaglo¬
riabat᷑ diabolus hominẽ sua fraude deceptũ
diuinis caruisse muneribus. & inmortalita-¬
tisdote nudatũ. dura mortis subisse senten¬
tiam. seq inmał suis qđ̾dã de p̾uaricato¬
ris consortio inuenisse solatiũ. dm̃ qͦq ius¬
ticiȩ exigente ratione erga homine̾ quẽ in
tanto honore condiderat. ꝓpria mutasse sen-¬
tentia. opꝰ erat secreti dispensatione consilii.
ut in cõmutabilis ds̃ cuiꝰ uoluntas nõ potest
sua benignitate pͥuari. pͥma̾ erga nos pietatis
suȩ dispensationẽ sacmento ocultiore cõple-¬
rae. & homo diabolicȩ iniꝗtatis uersutia act
inculpam contͣdĩ ꝓpositũ nõ ꝑir&. Ingredit᷑
gͦ hȩc mundi infima filiꝰ dĩ cȩlesti sede descen¬

Expanded text:
Dei fecit hominem, idem in forma servi factus est homo. Dei fecit hominem, idem in forma servi factus est homo. Tenet enim sine defectu proprietatem suam utraque natura; et sicut formam servi Dei forma non ademit, ita formam Dei servi forma non minuit. Nam quia gloriabatur diabolus hominem sua fraude deceptum divinis caruisse muneribus, et immortalitatis dote nudatum duram mortis subiisse sententiam, seque in malis suis quoddam de praevaricatoris consortio invenisse solatium, Deum quoque, justitiae exigente ratanto honore condiderat, propriam mutasse sententiam: opus fuit secreti dispensatione consilii, ut incommutabilis Deus, cujus voluntas non potest sua benignitate privari, primam erga nos pietatis suae dispensationem sacramento occultiore compleret: et homo, diabolicae iniquitatis versutia actus in culpam, contra Dei propositum non periret. Ingreditur ergo haec mundi infima Filius Dei, de coelesti sede descen
Abbreviated transcription (Latin):
coeunte ꝑsona suscepta ẽ a maiestate humi¬
litas. auirtute infirmitas. ab ęternitate mor¬
talitas. & ad resoluendũ cõditionis nr̃ȩ debi-
tũ. nat᷑a in uiolabilis nat̾ȩ ẽ unita passibili.
ut qd̃ nr̃is remediis congruebat. unꝰ atq
set ex uno. & mori nõposset ex alt̾o. Integͣ¬
uerꝰ ds̾ natꝰ ÷ totꝰ insuis. totꝰ in nr̃is. Nrã auꝰ
dicimꝰ. ꝗ in nob̾ ab initio creator cõdidit. &
q̃ repanda suscepit. Nam illa qͥ deceptor
intiit. & homo deceptꝰ amisit. nullũ habu-¬
erunt insaluatore uestigiuiꝰ. Nec quia cõ¬
munionẽ humanarũ subiit infirmitatũ.
io nrõꝵ fuit particeps delictoꝵ Assu̾psit
forma serui. sine sorde peccati. humana
augens. diuina nõ minuens. qr exinanitio
illa qͣ se inuisibilis uisibile̾ pͥbuit. & crea-¬
tor ac dñs om̃iu̾ terũ unꝰ eẽ uoluit. mor¬
caliũ indignatio fuit miserationis. nõ defec¬
tio potestatis. Pro inde qͥ manens informa

Expanded text:
coeunte personam, suscepta est a majestate humicoeunte personam, suscepta est a majestate humilitas, a virtute infirmitas, ab aeternitate mortalitas; et ad retum, natura inviolabilis naturae est unita passibili: ut quod nostris remediis congruebat unus atquset ex uno, et mori non posset ex altero. est Deus, totus in suis, totus in nostris. Nostra autem dicimus quae in nobis ab initio Creator condidit et quae reparanda suscepit. Nam illa quae deceptor intulit, et homo deceptus admisit, nullum habuerunt in Salvatore vestigium. Nec quia communionem humanarum subiit infirmitatum, ideo nostrorum fuit particeps delictorum. Assumpsit formam servi sine sorde peccati, humana augens, divina non minuens; quia exinanitio illa qua se invisibilis visibilem praebuit, et Creator ac Dominus omnium rerum unus voluit esse mortalium, inclinatio fuit miserationis, non defectio potestatis. Proinde qui manens in forma
Abbreviated transcription (Latin):
altissimi obũbrabit tͥ. io̾q qd̃ nascet᷑ ex te
sc̃m. uocabit᷑ filiꝰ dĩ. ut qr cõceptꝰ uirginis
diui ni fuerit oꝑis. nõ de natura cõcipientis
singła̾ris. ut ꝑ nouitate creationis ꝓpͥetas
remota sit gen̾is. Fecu̾ditate eni uirgini sp̃s
sc̾s dedit. Ueritas aut̃ corporis su̾pta de cor-¬
pore e̾. & edificante sibi sapientia domuꝰ
u̾bũ caro factũ ÷: & habitauit in nobis.
hoc ineacarne qͣm sũpsit ex homine. &
ds fuiꝰ dĩ. qͥ inpͥncipio erat apud dm̃. ꝑ que
facta st̃ omia. sine qͦ factũ e̾ nichil ꝓpt̾ libe¬
randũ homine̾ ab ȩt̾na morte factꝰ: homo.
ita se ad susceptionẽ humanitatis nr̃ȩ. sine
diminutionssuȩ maiestatis inclinans. ut
manens quod erat. assumensq qͦd no̾erat.
ueraᷤ serui formam. ei formȩ inqͣ dõpat̾
ẽ ȩqͣlis uniret. & canto fȩdere nat᷑am ut̃mq
consereret. ut nec inferiorẽ cõsumeret glori¬
ficatio. nec suꝑiore̾ minueret assũptio

Expanded text:
etur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei; et quia conceptus virginis divini fuit operis, non de natura concipientis singularis, ut per novitatem creationis proprietas remota sit generis. Fecunditatem enim virgini Spiritus sanctus dedit; veritas autem corporis sumpta de corpore est, et aedificante sibi Sapientia domum Verbum caro factum est et habitavit in nobis, hoc est in ea carne quam suscepit ex homine, et ipio erat apud Deum, per quem facta sunt omnia, sine quo factum est nihil, propter liberandum hominem ab aeterna morte factus est homo, ita se ad susceptionem humilitatis nostrae sine diminutione majestatis suae inclinans, ut manens quod erat, assumensque quod non erat, veram servi formam ei formae in qua Deo Patri est aequalis uniret, et tanto foedere naturam utramque consereret, ut nec inferiorem consumeret glorificatio, nec superiorem minueret assumptio.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m sicut heretici manichei. nec homi-¬
nem tantu̾ sicut heretici fotiniani. nec ita
certũ ÷ ꝑtin̾e natura. siue animã siue m̃te
rationabile̾. siue carne quę nõ defemina
sumpta sit. s facta deuerbo incarnẽ conu-¬
so. atq mutato. quia tria falsa & uana ap¬
pollinaristarũ hereticoꝵ tres partes uariȩ
ꝓtulerunt. Nec dicimꝰ quia beata uirgo
maria hominẽ : siie deitate conceꝑit. qͥ¬
nestoriũ p̾dicantẽ. merito iusteq dãpna-¬
natu de dõ patre sine ullo initio tepris eun-¬
demq homine ueruꝰ natu de matre hoĩe
certa plenitudine tẽp̾ris. nec eiꝰ humani-¬
tatẽ qͣ maior ẽ patre. minuere aliquid eiꝰ na-

Expanded text:
Christum, sicut haeretici Manichaei; nec hominem tantum, sicut haeretici Photiniani; nec ita certum est pertinere naturam, sive animam, sive mentem rationalem, sive carnem, quae non de femina sumpta sit, sed facta de Verbo in carnem converso atque mutato: quae tria falsa et vana Apollinaristarum haereticorum tres partes varias protulerunt. Nec dicimus quod beata Virgo Maria hominem siNestorium praedicantem merito justeque damnanatum de Deo Patre, sine ullo initio temporis, eumdemque hominem verum, natum de homine matre, certa plenitudine temporis. Nec ejus humanitatem, qua minor est Patre, minuere aliquid ejus div
Abbreviated transcription (Latin):
÷ de sp̃u scõ. ex osaria uirgine. Quȩ nati¬
uitaᷤtemprał illi natiui tatidiuinȩ & sepi¬
ternȩ nichil minuit. nichilcontulit. s totaᷤ
se reparando homini qͥ erat deceptꝰ impen-¬
dit. & ut mortẽ iicar. & diabolũ qͥ habebat
tu ꝓnobis inito magno & mirabili ȩqͥtatis
iure certatũ est. dii om̃ps ds cu̾ seuissimo
hoste nõ insua maiestate. s in nr̃a humili¬
tate congrederet᷑. obitiens ei eande̾ forma.
randẽq naturam mortalitatis quidẽ nr̃ȩ
participẽ. s peccati totiꝰ ex ꝑte̾. Non eni¬
mꝰ. nisi nr̃am natura ille susciꝑeret & sua
face̾t. quẽ nec peccatũ cõtaminare. nec mors
salua uirginitate cõcȩpit. An forte ido pu¬
tauit hereticꝰ ille dñm nr̃m xpm nõ nr̃e¬

Expanded text:
 de Spiritu sancto ex Maria Virgine. Quae nativitas temporalis illi nativitati divinae et sempiternae nihil minuit, nihil contulit, sed totam se reparando homini, qui erat deceptus, impendit; ut et mortem vinceret, et diabolum, qui habebat tu pro nobis inito, magno et mirabili aequitatis jure certatum est, dum omnipotens Deus cum saevissimo hoste non in sua majestate, sed in 399 nostra humilitate congreditur, objiciens ei eamdem formam eamdemque naturam, mortalitatis quidem nostrae participem, sed peccati totius expertem. Non enm, nisi naturam nostram ille susciperet et suam faceret, quem nec peccatum contaminare, nec mors salva virginitate concepit. An forte ideo putavit haereticus ille Dominum nostr
Abbreviated transcription (Latin):
filio pat᷑. nũqͣm pat̾ & filiꝰ fuerint sine sp̃u
sco. & om̃ib existentiȩ gradib exclusis.
nulla ibi ꝑsona sit anterior. nulla posteri¬
or. Huiꝰ eni beatȩ trinitatis in cõmutabi¬
lis ditas. una ÷ insubstantia: indiuisa
in oꝑe. cõsors in uolutate. par in om̃ipo¬
tentia. eqlis ingła. De qͣcũ scã scriptura
sic loqͥt᷑. ut aut infactis. aut in u̾bis aliqͥd
designet qđ singłis uideat᷑ cõuenire ꝑso¬
nis. nõ ꝑtbatur fides catholica s docet᷑.
et᷑ nob̾ ueritas trinitatis. & nõdiuidat
intellectus. qđ distinguit auditꝰ. Ob hoc
eniꝰ qdã siue sub patͥs. siue sub filii siue
sub sp̃s scĩ appellatione ꝓmunt᷑. ut con¬
fessio fideliũ in trinitate. q cũ sit inseꝑa¬

Expanded text:
ine Patre, numquam Pater et Filius fuerint sine Spiritu sancto; et omnibus existentiae gradibus exclusis, nulla ibi persona sit anterior, nulla posterior. Hujus enim beatae Trinitatis incommutabilis Divinitas una est in substantia, indivisa in opere, consors in voluntate, par in omnipotentia, aequalis in gloria. De qua cum Scriptura sancta sic loquitur ut aut in factis aut in verbis aliquid designet, quid singulis videatur convenire personis, non perturbatur fides catholica, sed docetur: etur nobis veritas Trinitatis, et non dividat intellectus quod distinguit auditus. Ob hoc enim quaedam sive sub Patris, sive sub Filii, sive sub Spiritus sancti appellatione 302 promuntur, ut confessio fidelium in Trinitate non e
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa pęnitentia qͣndo ia peccare nõ potes.
peccata te dimisert̃. nõ tu peccata. S respon¬
dit aliqͥs. Unde si forte ds misereat᷑ scis. &¬
dimittat tͥ peccata tua : ueru̾ dicis frat. ue¬
rũ dicis unde scio. & idõ tͥ dopęnitentiam
quã nescio. Et ille inqͥt. Ergo dimitte causaᷤ
mea dño. Quid me tu u̾bis affligis. & iudici
me dõ dimittis: Iuiꝰ iuditio te cõmito. cuiꝰ
iudicio me com̾do. Na̾ si scire̾ nichil ꝓdesse
pęnitentiã. nõ eam tͥdarem. It̾m si scirem tͥ
ꝓdee̾. nõ te t̾rere. Duȩ res sunt. Aut ignoscit᷑
tͥ aut ñ tͥ ignoscit᷑. Quid horũ tͥ futurũ sit
ego ignoro. s do cõsiliũ. Dimitte incertũ. &
tene certũ. & dũ uiuis. dũ sanꝰ es: age pȩni¬
tentiã uerã. ut cũ ueneris in iuditiũ diꝰ. nõ

Expanded text:
ipsam poenitentiam quando jam peccare non potes, ipsam poenitentiam quando jam peccare non potes, peccata te dimiserunt, non tu peccata, sed respondet aliquis, Unde scis, si forte Deus misereatur et dimittat mihi peccata mea? Verum dicis, frater, verum dicis, unde scio, et ideo tibi do poenitentiam quia nescio, ut tu inquis, ergo dimitte causam meam Domino, quid me tum verbis affligis, et judici me Deo dimittis? illius judicio te committo, cujus judicio me commendo: nam si scirem nihil tibi prodesse poenitentiam, non tibi eam darem. Iterum si scirem tibi prodesse, non te terrerem. Duae res sunt, aut ignoscitur tibi, aut non tibi ignoscitur, quid horum tibi futurum sit ego ignoro, sed consilium do, dimitte incertum, et tene certum, et dum vivis, dum sanus es, age poenitentiam vera
Abbreviated transcription (Latin):
penitentia possit accipere. & cõfit̾i dõ & sa¬
cerdoti peccata sua. Ec& qͣre dixi. & ante
conciliatꝰ exierit de corpore. si securꝰ hinc exi
it. ego nescio. Pęnitentiã dare possũ. secu¬
ritate dare non possum. Quod dicturus sũ
attendite. Habeo planiꝰ ex ponere. ne aliqͥs
me male in telligat. Hũqͥd dico dãpna-¬
bit᷑: S nec dico liberabit᷑. & qͥd mͥ dicis
scẽ episcope. Quid dicã tͥ nescio. Iã dixi tͥ.
n p̾sumo. nõ ꝓmitto. ꝓrsus nesciode dei
uoluntate. Uisaut̾ te frat̾ adubio liberari:
Uis quod incercũ ÷ euadere: Age pęnitenti
am dui sanꝰ es. Sieniꝰ agis uera pęnitentiaᷤ
du sanꝰ es. & inuenerit te nouissimꝰ dies. cur¬
ritur ut reconcilieris. Sisic agis: sec̾urꝰ es.
Quare securꝰ es: Uis qͦd dica tͥ: Quia ȩgisti
pęnitentia. eocẽpore qͦ peccare potuisti. Ecce
dixi tibi qͣre securꝰ es. Si aut̃ tunc uis agere

Expanded text:
poenitentiam accipere et confiteri Deo et sapoenitentiam accipere et confiteri Deo et sacerdoti peccata sua. Ecce quare dixi, et ante conciliatus eit ego nescio, poenitentiam dare possum, securitatem autem dare non possum: quod dicturus sum, attendite, habeo planius exponere ne aliquis me male intelligat. Nunquid dico damnabitur? sed nec dico, quia liberabitur, et quid mihi dicis, sancte episcope? quid tibi dicam nescio, jam dixi, non praesumo, non promitto, prorsus nescio de Dei voluntate. Vis autem, frater, te a dubio liberari, vis quod incertum est evadere, poenitentiam age dum sanus es; si enim agis veram poenitentiam dum sanus es, et invenerit te novissimus dies, curritur ut reconcilieris, si sic agis, securus es: quare securus es? vis dico tibi? quia egisti poenitentiam eo tempore quo peccare potuisti, ecce dixi tibi quare securus es; si autem tunc vis agere
Abbreviated transcription (Latin):
bolico separabit᷑. Quisquis aut̃ positꝰ in ulti¬
ma necessitate egritudinis suȩ acceꝑit pęm-¬
tentiam. & mox ut reconciliatꝰ fuerit tͣnsi-¬
erit de corpore. fateor uob̃ nõ illi negauimꝰ
quod petiit. s nec p̾sumo dicere qđ̃ bene¬
hinc exiit. nõ p̾sumo. nõ polliceor. ñ dico.
ñ fallo uos. ñ uos decipio. ñ uobis ꝓmitto.
si agit pęnitentia dũ sanꝰẽ. & reconciliatus¬
rit: Uel hoc nos instrue sacerdos bene
ut sciamꝰ. Illud nescire te dicis.quia his qͥ¬
accepta pęnitentia ad hora tͣnsit. si remit
iuditii. Hic nulla securi¬
tate̾ nob̃ das. uł qͦmͦ bene uiuere pꝰ penitentiã
debeamꝰ: docere nos debes. Dico gͦ. Abstinete
abebrietate. a concupiscentia. a furto. a mali-¬
loqͥo. ab ipso ĩmoderato risu. a uerbo ocioso.
unde reddituri sunt homines rationẽ indie
iuditii. Ecce qͣm leuia dixi. Et hȩc leuia.
gͣuia &e pestifera. & aliud dico. Nisolũ pꝰ¬
peniteniqam dũ sanꝰ ẽ. quia nescit si ipsã

Expanded text:
 Sanc quisquis positus in ultima necessitate aegritudinis suae, acceperit poenitentiam, et mox ut reconciliatus fuerit, exierit de corpore, fateor vobis, non illi negamus quod petit, sed non praesumo dicere qhinc exit: non praesumo, non polliceor, non dico, non vos fallo, non vos decipio, non vobis promitto.  Agens poenitentiam dum sanus rit, vel hoc nos instrue, sacerdos bone, ut hoc sciamus? illud nescire te dicis, qui accepta poenitentia ad horam transiit, nescire te judicii. Hinc nullam securtatem nobis das. Quid est bene vivere pdebeamus, docere nos debes. Dico ergo, abstinere ab ebrietate, a concupiscentia, a furto, a maliloquio, ab ipso immoderato risu, a verbo otioso, unde reddituri sunt homines rationem in die judicii, ecce quam levia dixi, et omnia illa gravia et pestifera, et aliud dicoenitentiam, dum sanus est: quia nescit si possit ipsam