comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quis infirmatur. et ego non infirmor: Quis sdan¬
dalitatur et ego nõ uror: Sed caritas ex d̾o est. Ore¬
mus gͦ ut ab illo detur. a qno iubetur. et per hano
magis timeamus ne oues xp̃i spiritaꝰ nequitie gla¬
dio in corde. quam ne ferro in corpore trucidentur
uͭ qñcumq quocũq mortis genere morituri sũt
Magis timeamus ne sensu int̾iore corrupto. pere¬
at castiras fidei qũã ne femine molent̾ ꝯstupren¬
tur incarne. qr molentia nõ molatur pudicitia. si
m̃te ẜuatur: qm̃ nec in carne molatur. qñ uolũ¬
tas pacientis sua turpiter carne nõ utrum s sine
ꝯ sensione tolea̾t quod alius oꝑatur. Mag̾ timea¬
mus ne lapides uiui extinguantur descrentibus
nobis: qña ne lapides et ligna t̾renoꝵ edificiorũ
ĩcendantur p̾sentib nob̾. Magis tuneamꝰ̃ ne m̃e¬
bra corporis xp̃i destituta spiritali nictu necentur
qm̃i inenbra corporis nrĩ oppressa hostili impetu tor¬

Expanded text:
Quis infirmatur et non ego infirmor? quis scanQuis infirmatur et non ego infirmor? quis scandalizatur et non ego uror? sed caritas ex deo est oremus ergo, ut ab illo detur, a quo iubetur. et per hanc magis timeamus, ne oues Christi spiritalis nequitiae gladio in corde, quam ne ferro in corpore trucidentur. ubi quandocumque quocumque mortis genere morituri sunt; magis timeamus, ne sensu interiore corrupto pereat castitas fidei, quam ne feminae uiolenter constuprentur in carne, qua uiolentia non uiolatur pudicitia, si mente seruatur, quoniam nec in carne uiolatur, quando uoluntas patientis sua turpiter carne non utitur, sed sine consensione tolerat, quod alius operatur; magis timeamus, ne lapides uiui extinguantur deserentibus nobis, quam ne lapides et ligna terrenorum aedificiorum incendantur praesentibus nobis; magis timeamus, ne membra corporis Christi destituta spiritali uictu necentur, quam ne membra corporis nostri oppressa hostili impetu tor
Abbreviated transcription (Latin):
is utic necessitatem similem ño habentib a quibus
illic minist̾ium absit ut desereretur ect̾e. sicut fugꝰ¬
stũs athanasius alexandrinus ep̃c. cum enm speciałr
apprehendere constantius cuperet imperator. ne qua
qĩ a ceteris ministtis deserta plebe catholica que
in alexandria ꝯmanebat: Cumaũt plebs manet
et ministri fuguint. ministeriumq sb̾trahitur:
quid erit insi mercenarioꝵ fuga illa dampnabił
quib nõ est cura de ouib: Uemeon. lupus. nõ ħo
s dỹabolus. qui plerumq fideles apostatas ẽẽ per¬
suasit quib cotidianũ minist̾ium dnici corporis
defuit et peribit infirmus in tua nõ scĩa sed ignorã
rantur. quare nõ potius contra suũ timorem dño
mmiserante atq adiuuante fortit̾ dimicant. ne in¬
ala sine ꝯparatione grauiora que multo ampliꝰ
sunt cremenda ꝯtingant. fir hoc ubi caritas dei¬
flagrat nõ mundi cupiditas fumat. Caritas .n.d.

Expanded text:
is utique necessitatem similem non habentibus, a quibus is utique necessitatem similem non habentibus, a quibus illic ministerium absit ut desereretur Ecclesiae. » Sicut fugit S. Athanasius Alexandrinus episcopus, cum eum specialiter apprehendere Constantius cuperet imperator. Et aquam a ceteris ministris deserta plebe catholica, quae in Alexandria commanebat? cum autem plebs manet et ministri fugiunt ministeriumque subtrahitur, quid erit, nisi mercennariorum illa fuga damnabilis, quibus non est cura de ouibus? ueniet enim lupus. non homo sed diabolus, qui plerumque fideles apostatas esse persuasit, quibus cotidianum ministerium dominici corporis defuit, et peribit infirmus in tua non scientia sed ignorantrantur, quare non potius contra suum timorem domino miserante atque adiuuante fortiter dimicant, ne mala sine comparatione grauiora, quae multo amplius sunt tremenda, contingant? fit hoc, ubi dei caritas flagrat. non mundi cupiditas fumat. caritas enim dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑemptis. ꝑtim obsidione consimptis. partim cap¬
tuitate disꝑsis. S multo plures illic manentib
pp̃ quos manerent sb̃ eoꝵ dem ꝑicłoꝵ necessitate
manserunt et si aliqui deseruer̃ plebes suas. H
est quod dicimus fieriũo debere. Neq .n. tales
doc̾ti auctoritate diuina. sed humano uł errore
decepti uł timore sunt iusti. Cur .n. qͥ putant m¬
differenter optemperand̾ ẽẽ p̾cepto. uͥ legumt di
cinitatẽ ustiuitatem õẽ fugiendũ et mercen
nariũ nõ exhorrenti qui uidet lupum uenientem
et fugit. qm̃ nõ est ei cura de ouib : Cur nõ istas
tur. aut iubetur. alteram uͥ arguitur atq culpatur
datur quod iam suꝑuis disputaui. tunc de locis in
quib suus p̃mente ꝑtecutione fugiendũ esse
ministretur aut eciam fu̾it. et potest impleri per alios
necessarum minist̾ium. quib eadem non est causa fu¬
giendi: sicut in sporta sũmissus quod supea memoraui

Expanded text:
peremptis, partim obsidione consumptis, partim capperemptis, partim obsidione consumptis, partim captivitate dispersis: sed multo plures, illic manentibus propter quos manerent, sub eorumdem periculorum densitate manserunt. Et si aest, quod dicimus fieri non debere; neque enim tales docti auctoritate diuina, sed humano uel errore decepti uel timore sunt uicti. Cur enim sibi putant indifferenter obtemperandum esse praecepto, ubi legunt de ciuit exhorrent. qui uidet lupum uenientem et fugit, quoniam non est ei cura de ouibus? cur non istas tur aut iubetur, alteram, ubi arguitur atque culpatur, ur, nisi adtendatur. quod iam superius disputaui, tunc de locis, in quibus sumus, premente persecutione fugiendum esse ministretur, aut potest impleri per alios necessarium ministerium, quibus eadem non est causa fugiendi, sicut in sporta submissus. quod supra memoraui,
Abbreviated transcription (Latin):
pp̾ frẽs. sed pp̃ scipiñ fugieus atq ꝯphensus nõ ne¬
gat xpm. suscipites martyriũ. Quid est ergo ꝙꝑ in
opsa tua priore posiusti: Dicis .n. Sim eccẽsus per¬
sistendum. quid sumus nob̾ uł populo ꝓfuturi nõ
iideo. iisi ut ante oculos nr̃os uincadam. femine
constuprentur. incendantur ecc̃e nos ip̃ĩ torren¬
tis deficiamus: cum de nob̾ qritur quod ũo ħomus
Potens ẽ quidem deus audire preces familie sue
et hec que formidantur au̾tere. Nec id̾o tñ ꝓpter
ista que incerta sunt debet ẽẽ nri officii certa de¬
sertio. sine quo est plebi certa ꝑnicies. non in rebus
que timentur ne ni locis inquib sumus forte con¬
tingant prius inde fugerent om̃s pp̃ quos ibi ma¬
nendum est. et nos a manendi necessitate liberos
redderenti. Non .n. quisqm̃ est qui dicat ministroᷤᷤ
manere oportere ubi iam nõ fiu̾nt quib nocesit.
ministrare. Ita quidam sci ep̃i et de hispania pro¬
fugerunt. prius plebib ꝑtim fuga lapsis. ꝑtim

Expanded text:
se ipsum fugiens, atque comprehensus non negat Christum, suscipitque martyrium. Quid est ergo quod in epistola tua priore posuisti? dicis enim, Si in Ecclesiis persistendum est, quid simus nobis vel populo profuturi non video, nisi ut ante oculos nostros viri cadant, feminae constuprentur, incendantur ecclesiae, nos ipsi in tormentis deficiamus, cum de nobis quaeritur quod non habemus. Potens est quidem Deus audire preces familiae suae, et haec, quae formidantur, avertere; nec ideo tamen propter ista, quae incerta sunt, debet nostri officii esse certa desertio, sine quo est plebi certa pernicies, non in rebus quae timentur ne in locis in quibus sumus, forte contingant, prius inde fugerent omnes propter quos ibi manendum est, et nos a manendi necessitate liberos redderent: non enim quisquam est qui dicat ministros manere oportere, ubi jam non fuerint, quibus necesse sit ministrare. Ita quidam sancti episcopi de Hispania profugerunt, prius plebibus partim fuga lapsis, partim
Abbreviated transcription (Latin):
fecto qui diuina atq humana neglexit. et qũe libido
p̾uenit. gladius ultro absumet. Cumq qũe insobrĩ
itantis augustiis fama ueridica publicauit carceris
ꝑiturum quocumq supplicio custodia retinebir
non occidi desid̾ to. nec cairere plenosqua¬
Lore retrũdi. Sola sufficit amonitio. Pot̾it.n. si.n. diui¬
itus concedatur. t̾epus pnĩe condonari. qui dm̃tem¬
plum ausus est molare. Sit gͦ ip̃e qui fecit sui arbit̾
uoti. fas .n. nõ est: ut reus epi suggestionib occida¬
tur. qui uenie. si penituerit reseruatur NIam si ĩ
barbaroꝵ errorib uelimus ut condecer exertere nĩ¬
dict̃am paucos reppenemus. nec ip̃os antmosos ad
Omino sublimi semꝑq magnifico: au

Expanded text:
fecto qui divina atque humana neglexit, et quem libido fecto qui divina atque humana neglexit, et quem libido praevenit, gladius ultor absumet; eumque quem insobrium in tantis angustiis fama veridica publicavit, carceris periturum quocumque supplicio custodia retinebit.non occidi desidero, nec carcere pleno squalore retrudi. Sola sufficit admonitio. Poterit enim, si ei divinitus concedatur tempus poenitentiae, condonari, qui Domini templum ausus est violare. Sit ergo ipse, qui fecit, sui arbiter voti: fas enim non est ut reus episcopi suggestionibus occidatur, qui veniae, si poenituerit, reservatur. Nam si in Barbarorum erroribus velimus, ut condecet, exercere vindictam, paucos reperiemus, nec ipsos animosos ad Domino sublimi semperque magnifico
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ pet eius auxdumi cor mundimi te debere sparare de
corpore uero spirtali si domnius iuent opere alio exꝑi¬
emut. quid disputare ualeamus. Epla sci augustin ad¬
¶Smino sb̾limi sẽper magnifico bonefacirm.¬
filio bonefacio: augustinus ep̃c. Orues cocooo
mores tuos pudicitia ꝯugał. Oruet sobrietas
eo fruigalitas. beno .n. agere. et illicita nõ ꝑhibere. con¬
uirgo sacrata. ebriam gothiherpe m̃tem et corpꝰ incur¬
rit. habea queso miles ib̾ comite positus disciplinã. Sta¬
ne est .i. ut qũe ño uncit homo. m̃cat libido: aut uolu¬
retur uiio. qui ño uincitur ferro. Epła bonefacii ad¬
Omino m̃ito honorabili sauctum augͣti¬
pr̃ augustino ep̃oꝵ summo. num.
Dunefactus. Tue sc̃ĩtatis epłam. amoiite
me t̾rificantẽ suscepi. Et .ii. uenerabił papa. si thorus
ille legitimus paiidos ħt accessus quo debet puniri
supplicio diuinas qui temerat rõnes: arguetur gͦ pro¬

Expanded text:
deum per eius auxilium cor mundum te debere praeparare. de deum per eius auxilium cor mundum te debere praeparare. de corpore uero spiritali, si dominus iuuerit, opere alio experiemur, quid disputare ualeamus. CXLVIII. Domino sublimi semperque magnifico filio BONIFACIO, AUGUSTINUS episcopus. Ornet mores tuos pudicitia conjugalis; ornet sobrietas et frugalitas. Bene enim agere, et illicita non prohibere, conhristi virgo sacrata ebriam Gothi Herpae mentem et corpus incurrit. Habeat, quaeso, miles sub comite positus disciplinam. Grave est enim, ut quem non vincit homo, vincat libido; aut volutetur vino, qui non vincitur ferro. EPISTOLA II. Domino merito honorabili patri AUGUSTINO episcoporum summo, BONIFACIUS. Tuae Sanctitatis epistolam admonitu me terrificantem suscepi. Etenim, venerabilis papa, si torus ille legitimus pavidos habet accessus; quo debet puniri supplicio divinas qui temerat rationes? Arguetur ergo pro
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ ipm̃ corpus ño eẽ minine dubitantes. Sed id̾o
cos qui ad intam eternam resurgent. eciam per
corpus dm̃i uisuros putant. qm̃ talem sperant spi¬
ritał corporis qualitatem. ut ecã ip̃a que caro fue¬
rat sp̃c fiat. Quod si ita est: qnͣtũ dister a suꝑiore
opinione. et qmͣ hoc sit tosabilius. eciam siu̾m
non sto: puto facillume iudicari. Pmo qr multum
int̾ est utr̃ de creatore. an de creatura alit̾ aliqͥd
sentiatur. qua u̾itas habeat deinde qi conatus
m̃tas ut cumq ferendus est uolentis corpꝰ ꝯu̾t̾e
illa epła mea dixi de istis carnis nr̃e oculis. qr ne¬
q minc possum. neq tunc poterunt dm̃ idere:
etiam si uerum est. Non.n. dcm̃ ẽ. nin de oculis
corporalib. quod tunc non erunt si corpus ipsim
sp̃c erit. ac per hoc corporei oculi nũqmͣ dm̃ inde¬
bis. Sed ad ħ iamsatis dcam̃ sint q̃ ab initio huiꝰ
opu̾sculi mei diligenter lecta et relecta ꝯsid̾ans
sine ulla fortasse dubitatione ꝑspicies ad uidend̃

Expanded text:
idem ipsum corpus non esse minime dubitantes, sed ideo eos, qui ad uitam aeternam resurgent, etiam per corpus deum uisuros putant, quoniam talem sperant spiritalis corporis qualitatem, ut etiam ipsa, quae caro fuerat, spiritus fiat. quod si ita est, quantum distet a superiore opinione et quam hoc sit tolerabilius, etiam si uerum non sit, puto facillime iudicari: primo, quia multum interest, utrum de creatore an de creatura aliter aliquid sentiatur. quam ueritas habet; deinde, quia conatus mentis\'� utcumque ferendus est uilla epque nunc possunt, neque tunc poterunt Deum videre, etiam sic verum est. Non enim dictum est, nisi de oculis corporalibus, quod tunc non erunt si corpus ipsum spiritus erit, ac per hoc corporei oculi nunquam Deum vides. sed haec iam satis dicta sint, quae ab initio huius opusculi mei diligenter lecta et relecta considerans sine ulla fortasse dubitatione perspicies ad uidendum
Abbreviated transcription (Latin):
qui fugunt nel suis demncti necessitatib fug̾e
ño possuit. si ꝯshendi paciantut pro teip̃is nõ y¬
fuib utup pacuntur. Qui nero pp̃ea paciuntur: qi frẽs
qui eis ad xp̃ianam salutẽ indigebant deserere nolu¬
cruno sine dubio suas aminas pro fr̃b ponuũ unde
illud quod epm̃ quendam dixisse audinimus. si dñs
nobis imperauit fugam in eis ꝑsecutionib. ubi põs ẽe
frustus martyrii. qnͣtomagis debemus fugere st̾iles
passiones. qñ est barbaricus et hostił incursus. u̾nẽ
quidem et acceptabile. sed hiis quos ecc̾asti officis ñ
tenent incuia. Iam qui olades hostues i deo nõ fu¬
gro cum possit fugere ne deserat minist̾ium xp̃usi

Expanded text:
qui fugiunt vel suis devincti necessitatibus fugere qui fugiunt vel suis devincti necessitatibus fugere non possunt; si comprehensi patiuntur, pro se ipsis, non us utique patiuntur; qui uero propterea patiuntur, quia fratres. qui eis ad Christianam salutem indigebant, deserere noluerunt, sine dubio suas animas pro fratribus ponunt. Unde illud. quod episcopum quendam dixisse audiuimus: \'Si dominus nobis imperauit fugam in eis persecutionibus. ubi potest fructus esse martyrii, quanto magis debemus fugere steriles passiones, quando est barbaricus et hostilis incursus!" uerum est quidem et acceptabile sed his, quos ecclesiastici officii non tenent uincula. nam qui clades hostiles ideo non fugit. cum posset effug
Abbreviated transcription (Latin):
speciant̾ a ꝑsecutorib quentur. ut ab aliis qui uõ
ita requiruntur nõ deseratur ecc̃a. s p̾beant ciba¬
ria ꝯẜuis suis. quos ałr uiuere ñõ posse nouer̃t.
Cum aũ om̃ium ideit ep̃oꝵ et clericoꝵ ẽ ꝯmine
ꝑiculum. hii qui aliis indigent nõ deserantur ab
hiis quib indigent. Aut gͥ ad loca munita om̃s
transeant ant qui hñt remanendi netessitatem
uõ relinqũatur ab eis per quos illoꝵ eit ecc̃asti¬
ca supplenda neressitas. ut aut parit̾ niuant ant
pariter sufferant quod eos pr̃familias uolet ꝑpe¬
ti. Quod si contigerto. ut sine alii maius. ali mi¬
nus. siue om̃s equałr paciantur. qui eoꝵ sint qͥ
pro aliis paciantur apparer illi scsst qui cum se
possent talib malis eripere fugiendo. ne alioꝵ
necesitatem desererent. manere maluerunt. Hĩc
maxime ꝓbatur illa caritas queuohes apłs ꝯm̃e¬
sio et nos debemus animas pro fr̾ib ponere. Nã

Expanded text:
ssita requiruntur, non deseratur Ecclesia, sed praebeant cibaria conservis suis, quos aliter vivere non posse noverunt. Cum autem omnium, id est episcoporum, clericorum eiculum, hi, qui aliis indigent, non deserantur ab his. quibus indigent. aut igitur ad loca munita omnes transeant aut, qui habent remanendi necessitatem, non relinquantur ab eis, per quos illorum est ecclesiastica supplenda necessitas, ut aut pariter uiuant aut pariter sufferant, quod eos pater familias uolet perpeti. Quod si contigerit, ut siue alii maius alii minus siue omnes aequaliter patiantur, qui eorum sint, qui pro aliis patiuntur, apparet, illi scilicet qui cum se possent talibus malis eripere fugiendo, ne aliorum necessitatem desererent, manere maluerunt. hinc maxime probatur illa caritas, quam Iohannes apossic et nos debemus animas pro fratribus ponere » . Nam
Abbreviated transcription (Latin):
Cum aũ ꝑsequentur uos in cinitade ista. fugite n
aliam. Quis autem credat hoc dnm̃ ita fieri noluis¬
se. ut necessario ministerio sine quo niuere neqñt
desererentur greges. quos suo sanguine comꝑanit
Nũquid hoo fecit ip̃e. qñ portantib parentib megy¬
ptum ꝑmilus fugio qui ũdum ecc̃as congregaue¬
rat quas ab eo deseitas fuisse dicamus: Nũquid ꝙͣ¬
do apłs paulus ne illum ꝯp̾hendet inmicus. ꝑ fe¬
nestram in sporta sumissus est. et effugit manꝰciꝰ
deserta est. que ibi erat ecr̃a uecessario nuĩsterio ⁊
nõ ab aliis fr̃ib ibidem constitutis. quod oporte¬
bat impletum est. Eis quippe uolentib hoc apłs
fecerat. ut seipm̃ seruaret ecc̃e. qũẽ ꝓprie ꝑsecutor
ille querebat faciant gͦ serui xp̃i. ministri uerbi
eo sacram̃ti eius. ꝙ p̃cepit siuic ꝑmisir fugiant
om̃io de cuutate in ciuit̾atem. qñ eoꝵ quisqmͣ

Expanded text:
Cum autem persequentur uos in ciuitate ista, fugite in Cum autem persequentur uos in ciuitate ista, fugite in aliam. quis autem credat ita hoc dominum fieri uoluisse, ut necessario ministerio, sine quo uiuere nequeunt, desererentur greges, quos suo sanguine comparauit? numquid hoc fecit ipse, quando portantibus parentibus in Aegyptum paruulus fugit, qui nondum ecclesias congregauerat, quas ab eo desertas fuisse dicamus? numquid, quando apostolus Paulus, ne illum comprehenderet inimicus, per fenestram in sporta submissus est et effugit manus eius, deserta est, quae ibi erat, ecclesia necessario ministerio et non ab aliis fratribus ibidem constitutis, quod oportebat, impletum est? eis quippe uolentibus hoc apostolus fecerat, ut se ipsum seruaret ecclesiae, quem proprie persecutor ille quaerebat. faciant ergo serui Christi, ministri uerbi et sacramenti eius. quod praecepit siue permisit. fugiant omnino de ciuitate in ciuitatem, quando eorum quisquam
Abbreviated transcription (Latin):
honorato. augustinꝰ in dño salutem. Ca¬
ritati tue misso exemplo epłe qu̾ã fratu
onere caruisse quod mͥ ĩposuisti q̃rendo consiliũ
quid in hiis ꝑicuł que tempora nr̃a inueuerunt
pondenti dicere. et querenti audire sufficeret qñ qͥd̾
dixi. nes eos ẽẽ ꝓhibendos qui ad loca si possunt muni¬
ta migrare deuid̾ant et ministerii uñ mucula quibus
nos xp̃i caritas alligauit. ne deseramus ecc̃as. quib
seruire debemus non ẽẽ rumpenda. Ista quippt uer¬
ba sunt: que in illa epła posui. Restat ergo in quam
ut nos quoꝵ minist̾ium quantulecũq plebi deiubi
sumus manenti. ita necessarium est: ut sine hoc eam
ñ oporteat remanere. dicamus dño. Esto mͥ in dm̃i ꝑ¬
tectorem. et inlocum munitũ. Sed hoc consilium tͥ
pp̃ẽa nõ sufficit ut scubis. ne contra dm̃i p̾ceptum ł
exẽplum facere nitamun ubi fugiendum ẽe de ciui¬
tate incutatem monet. Reco liimis .n. u̾ba dicẽtis.

Expanded text:
Honorato, Augustinus, in Domino salutem. Charitati tuae misso exemplo epistolae non exonere caruisse quod mihi imposuisti, quaerendo consilium quid in his periculis quae tempora nostra invenerunt, pondenti dicere et quaerenti audire sufficeret, quando quidem dixi nec eos esse prohibendos, qui ad loca, si possunt, munita migrare desiderant, et ministerii nostri uincula, quibus nos Christi caritas alligauit, ne deseramus ecclesias, quibus seruire debemus, non esse rumpenda. ista quippe uerba sunt, quae in illa epistula posui: \'Restat ergo\', inquam, ut nos, quorum ministerium quantulaecumque plebi dei, ubi sumus, manenti ita necessarium est, ut sine hoc eam non oporteat remanere, dicamus domino: Esto nobis in deum protectorem et in locum munitum\'. Sed hoc consilium tibi propterea non sufficit, ut scribis, ne contra domini praeceptum uel exemplum facere nitamur, ubi fugiendum esse de ciuitate in ciuitatem monet; recolimus enim uerba dicentis:
Abbreviated transcription (Latin):
bat moyses cum loqui ad dñi facie ad faciom ñ
sufficiebat. et dicebat. Ostende mͥ temet ip̃mn ma¬
infeste. ut udeam te. Tanqmͣ diceret quod ĩ psal¬
mo ex eodem desid̾io canitur. Saciabor cum mani¬

Expanded text:
bat Moyses, cui loqui ad deum facie ad faciem non bat Moyses, cui loqui ad deum facie ad faciem non sufficiebat et dicebat: Ostende mihi temet ipsum manifeste, ut uideam te, tamquam diceret, quod in psalmo ex eodem desiderio canitur: Satiabor, cum mani
Abbreviated transcription (Latin):
cam impios uisuros dm̃. Dyabolo quoq ipm̃ dm̃
uisum putant. sic accipientes quod scriptũ est in li
ati mũdo corde. qm̃ ip̃i dm̃ uidebunt. et illud pacc̃
sectamini cum om̃ib et sclmoniã. sinc qua nemo¬
poterit uidere dm̃. Alultum .n. miror. si eo niq ꝑgre¬
diuntur. qui existimant impios insuros dmĩ. et dy¬
abolo nisum dm̃ ut eos et mũdo corde ẽẽ. et patẽ.
et sãficationem cumom̃ib sectari asseuerent. ac¬
ꝑ hoc quod scriptum in libro iob uenise angelos
in ꝯspestu dei. et uenisse cũ eis dẏabolum. no ideo
dỹabolus dm̃ indisse credendus est. Ipĩ.n. dc̃i sunt
uenisse i ꝯspectu dei. non deus in ꝯspectu coꝵ doe¬
niunt aũ ĩ ꝯspectum urm que uidemus nõ acrui¬
nũc cr̾ritur quo uideatur deuis nõ ea specie qua et
in isto seculo quibdam uoluit apparere. qñ nõ so¬
lum cum abraham aliisq uistis. uersi eclam cum
caym fũcida locutus ẽ. s qũõ indetur in illo regno¬

Expanded text:
am impios uisuros deum a diabolo quoque ipso deum uisum putant sic accipientes, quod scriptum est in libati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt, et illud: Pacem sectamini cum omnibus et sanctificationempoterit videre Deum . » Multum enim miror, si eo usque progrediuntur, qui existimant impios visuros Deum, et a diabolo visum Deum, ut eos et mundo esse corde, et pacem ac sanctificationem cum omnibus sectari asseverent. hoc, quod scriptum est in libro Iob uenisse angelos in conspectu dei et uenisse cum eis diabolum, non ideo diabolus deum uidisse credendus est. ipsi enim dicti sunt uenisse in conspectu dei, non deus in conspectu eorum. ueniunt autem in conspectu nostro, quae uidemus, non a quiur, quo modo uideatur deus non ea specie, qua et in isto saeculo quibusdam uoluit apparere, quando non solum cum Abraham aliisque iustis uerum etiam cum Cain fratricida locutus est, sed quo modo uideatur in illo regno
Abbreviated transcription (Latin):
a cũ apparuerit simiiles ei erimꝰ. qm̃ indebimꝰ eũ
sicuti ẽ. Si queris iñ eũ iudebimꝰ. resp̾odeo. nm̃
in loco .n. deus uidetur s mundo corde. nec corpora
tenetur. nec auditur aifatu. nec sentitur incessy¬

Expanded text:
a, cum apparuerit, similes ei erimus, quo- Diam uidebimus eum, a, cum apparuerit, similes ei erimus, quo- Diam uidebimus eum, sicuti est. si quaeris, unde eum uidebimus, rein loco deus uidetur, sed mundo corde, nec corporal tactu tenetur nec auditur adfatu nec sentitur incess
Abbreviated transcription (Latin):
dom̃ est implendos nos eẽ in omnẽ plenitudinẽ
dei. postea si deus uoluerit pro iirib quas dederit
disseremus. Ninic autẽ quod mͥ ꝓposueras. et ad
explicandum difficile indebatur ntr̃ explicatum
sit diligent̾ attende. recolendo que dc̃a sunt. Si ..
queris. utrumi possit deus uideri: respondeo. põt.
respondeo munisibilem ẽẽ natura. inderi aũt cl̃l¬
mitti situt nult. plurimis .n. uisus ẽ. nõ sicuti ẽ:
s quali specie illi placiit apparere. Si queris qͦ¬
qñuenit cum angeł ut coram illo assistereb. si bi
inumdicordes. qm̃ ip̃i dm̃ nidebunt: respondeo ñ
quid̾ ẽe consequensi ut eciã uideant dm̃. qui uoces
ab eo fc̃as aliqũ audiunt. neq .i. inderunt eũ qͥ
audierunt. qñ dixit ad filum. et clarificaui. et i¬
terum clarificabo: uerũ tñ ñõ eẽ mirandũ. si ecĩ
ociam sicuti est aliqñ possit inderi. respondeo fali¬
is hoc õs ꝓmissum. de quib dcm̃ est. Scimus qui¬

Expanded text:
dictum est implendos nos esse in omnem plenitudinem dei, postea, si deus uoluerit, pro uiribus, quas dederit, disseremus. Nunc autem, quod mihi proposueras et ad explicandum difficile uidebatur, utrum explicatum sit, diligenter adtquaeris utrum possit Deus videri, Respondeo: potestrespondeo invisibilem esse naturam, videri autem cum vult, plurimis enim visus est: non sicuti est, sed quali specie illi placuit apparere; si quaeris quuenit cum angelis, ut coram illo adsisteret, si beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt, respondeo non quidem esse consequens, ut etiam uideant deum, qui uoces ab eo factas aliquando audiunt; neque enim uiderunt eum, qui audierunt. quando dixit ad filium: Et clarificaui et iterum clarificabo; uerum tamen non esse mirandum, si aliqui uaeris, utrum etiam, sicuti est, aliquando possit uideri, respondeo filiis hoc esse promissum, de quibus dictum est: Scimus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
bis et scribo non uos edificat: qũo uos ediflcat di¬
cis dico. ubi post u̾boꝵ strepitum nõ ĩueniamus
quid legendo recenseamus. Augustinꝰ ħ dictan
eo releftis sb̃serpsi. Abstincanus nos a ⁊ uitiss
ne tempus maniter impendamus: et ad id quod
agitur inter nos pocus aduertamto. epła scĩ. uͦ.¬

Expanded text:
bis et scribo> non nos aedificat, quo modo nos aedificat \'dibis et scribo> non nos aedificat, quo modo nos aedificat \'dicis, dico\', ubi post uerborum strepitum non inueniamus, quid legendo recenseamus? Augustinus haec dictaui et relectis subscripsi. abstineamus nos a conuiciis, ne tempus inaniter inpendamus, et ad id, quod agitur inter nos, potius aduertamus. CCXLII.
Abbreviated transcription (Latin):
an triformen dei ꝑsonam credam. respondeo ñ me
ita credere. Una quippe forma ẽ. qr una ut ita dicã
aũ peto digneris breuit̾ respondere. quõ accipias ꝙ¬
ra dͥ adhentia. umũ corpus dixit. Et cum sp̾c hũa¬
nus nullo modo possit dicere. ego et dñs iũsu
ille qui uerissime dixit ego et pater unũ sumus:
qr inseparabiłr prĩ coheret. ip̃e et pater unus d̾sẽ
Si tñ uel hoc uerbum ad mtitur in illa diuinita¬
te. ut dicamus coheret quod nũqmͣ omĩo uł fint
uł ẽẽ potenit ulla distantia separatum. Ad hoc resp̾o¬
de utrum tibi placeat biformen spm̃ dici. qñ qui
gb̃am quidem h̾eo dignationi et beniguolentie
tue. S sicuo iammͥ aliud quod uoliusti rescri¬
bere dignatus est: ita rescribere dignare dictatu¬
ros nos ẽẽ que dictui sumus et nõ deero nolun¬
tati tue quatum me adinuerit deus. Nam si stͥ¬

Expanded text:
an triformem dei personam credam. respondeo non me an triformem dei personam credam. respondeo non me ita credere; una quippe forma est, quia una. ut ita dicam, us. Tn autem. peto, digneris breuiter respondere, quo modo accipiasra sibi adhaerentia unum corpus dixit et. cum spiritus humanus nullo modo posset dicere: Ego et dominus uns est; quanto, magis ille, qui uerissime dixit: Ego et pater unum sumus. quia inseparabiliter patri cohaeret, ipse et pater unus deus est, si tamen uel hoc uerbum admittitur in illa diuinitate. ut dicamus \'cohaeret\', quod numquam omnino uel fuit uel esse poterit ulla distantia separatum! ad hoc responde, utrum tibi placeat biformem spiritum dici, quangratiam quidem habeo dignationi et beniuolentiae tuae. sed sicut iam mihi aliud, quod uoluisti, rescribere dignatus es, ita dignare rescribere dictaturos nos esse, quae dicturi sumus, et non deero uoluntati tuae, quantum me adiuuerit dominus. nam si \'scri
Abbreviated transcription (Latin):
sem: Neq .i. aqua cenosa in gurguatum me indi¬
cares. sed ꝑfidie quod multo peiis est. ebritate sumer¬
sum. si nõ talis post pandium redissem. quał ante
prandium accessissem. S ecce ñ quid nõ rescripsisti
oꝑ uoliusti. et nullam calumpniam formidasti. Sic
gͦ potes et cetera. ut si quid uł nos ipi. uł alii poisint
confid̾are et udicare. Quod .n. dicis triformendel ꝓ¬
sonam ne cred̾e. si leg̾e dignatus fuisses auud quod
aliqnͣto ꝑlixius misi: et ad ea que ibi scripta sunt res¬
pondere uoluisses. hoc fortasse nõ dic̾es. Sed tñ ecce
et hoo ipĩ quod triformen dei ꝑsonam dicam. et di¬
ctasti et conscrptum iudisti. et nillam calumpni¬
amtimuisti. Ecce ostendisti uerum ẽẽ quod dico. ñ
iõ te sicut placuerat cũ simul eẽmus u̾ba tua dicta¬
re noluisse qr calumpinam tinebas: s qr de u̾ita¬
te nõ confidebas. Modo qr iam tibi placuit dictare:

Expanded text:
ssem? neque enim aqua caenosa ingurgitatum me iudissem? neque enim aqua caenosa ingurgitatum me iudicares sed perfidiae. quod multo peius est, ebrietate submersum, si non talis post prandium redissem, qualis ante prandium recessissem. sed ecce numquid non rescripsisti. quod uoluisti, et nullam calumniam formidasti? sic ergo potes et cetera, ut sit, quod uel nos ipsi uel alii possint considerare et iudicare. quod enim dicis triformem dei personam me credere, si legere dignatus fuisses, quod aliud aliquanto prolixius misi. et ad ea, quae ibi scripta sunt, respondere uoluisses, hoc fortasse non diceres. sed tamen ecce et hoc ipsum. quod triformem dei personam dicam, et dictasti et conscriptum misisti et nullam calumniam timuisti; ecce ostendisti uerum esse. quod dico, non ideo te. sicut placuerat, cum simul essemus, uerba tua dictare noluisse. quia calumniam timebas. sed quia de ueritate non confidebas. et modo quia iam tibi placuit dictare,
Abbreviated transcription (Latin):
mo quod pace tua dicã. ita est ꝯsiliũ p̃stantie tus.
sicut arbor curua et nodosa q̃ ncħ inse rec̾tũ ħo et
aciem ꝑu̾tit ocłoꝵ. Rescribit mͥ sc̃itas tua. pre̾m de
deus: an forte una ẽ ꝑsona triformis q̃ hoc nomi¬
ne ñ cupetur: Tusi uoluisses et confideres de ꝓfes¬
sione tra. resideres mecũ cũ coep̃n tuis puro ac pa¬
cifico aĩo et spũ. et ꝯfr̾es de hiis q̃ dei st. et que ab
gsam et grãm spiritalem ꝑtinent. uñ quid opꝰ ẽ
me reuocare potuerunt. Ea quippe que scͥpsisti moueset
me: si a ueritate dei. nõ a potestate hominis dic̾entur
Dixisti consilium meũ arborem curuam et nodosam
q̃ nich in se rectum ħt. et aciem ꝑuertit ocłoꝵ. Quid in.
me diceres si a placito quod nnt̾ uos mane statueramꝰ
ego recessissem. et in re facillima que recte placuerati
curuam refragationem. et nodos difficultatis potun¬

Expanded text:
nique, quod pace tua dicam, ita est consilium praestantiae tuae nique, quod pace tua dicam, ita est consilium praestantiae tuae sicut arbor curua et nodosa, quae nihil in se rectum habet et aciem peruertit oculorum. rescribit mihi sanctitas tua patrem deudeus? an forte una est persona triformis. quae hoc nomine nuncupetur? tu si uoluisses et confideres de professione tua. resideres mecum cum coepiscopis tuis puro ac pacifico animo et spiritu et conferres de his. quae dei sunt et quae ad gloriam et gratiam spiritalem pertinent. unde quid opus est s reuocare potuerunt. ea quippe, quae scripsisti, mouerent me. si a ueritate dei, non a potestate hominis dicerentur. dixisti consilium meum arborem curuam et nodosam, quae nihil in se rectum habet et aciem peruertit oculorum. quid in me diceres, si a placito, quod inter nos mane statueramus, ego recessissem et in re facillima, quae recte placuerat, curuam refragationem et nodos difficultatis posui
Abbreviated transcription (Latin):
stm̃ dñ. solum et̾num et ĩmortalem ꝓpria sua sb̾ a
sicut deus colus et̾nus et ĩ mortał est. eã diuinitate
q̃ est ante sosa. Hoc si tibi displicet. et placet a uit
audire ꝙ̃ admodum de scriptuus sc̃is asseratur. lege
ociã illud quod ꝑlixius conscͥptum insi benignita¬
titue. Si aũ illud tibi ño uacat leg̾e: nec mͥ uacat
frustra uerba iactare. Poisum tñ quatũ dñs dede¬
ut facultatis. uł dictantitͥ uł scribenti. ego quoq
uł dictando m scribendo ad quod uolueris respõdero
Huit socpture a me dictate et relecte. augͦ sũscripsi
ptaueram te fr̃ dilectissime. Rescriptum¬
consilium deponere. nũc miror stugꝰtinũ¬
de ĩ ip̃o adhuc ꝑmanere. sicut epła qmͣ ad me mi¬
sisti clamat. Nam ita ẽ. dignatio tua. sicut sttiens
mimo calore accensus: si inuenert a qmͣ cenosã
et se inde ingurgiaum postea eciã si limpidamet
firigidam repperiens biberit ñ satis ꝓficere põti
qñ quid̾ ceno semel coreuis. et anima obruitum de¬

Expanded text:
m deum solum aeternum et inmortalem propria sua substantia, sicut deus solus aeternus et inmortalis est ea diuinitate, quae est ante saecula. hoc si tibi diaudire quemadmodum de Scripturis sanctis asseratur, lege etiam illud quod prolixius conscriptum misi Benignitati tuae. Si autem illud tibi non vacat legere, nec mihi vacat frustra verba jactare. Possum tamen, quantum Dominus dederit facultatis, vel dictanti tibi vel scribenti ego quoque vel dictando vel scribendo ad quod volueris respondere. Huic scripturae a me dictatae et relectae ego ptaueram te, frater dilectissime, priconsilium deponere; nunc miror te in ipso adhuc permanere, sicut epistula, quam ad me misisti, clamat. nam ita est dignatio tua, sicut sitiens nimio calore accensus si inuenerit aquam caenosam et se ingurgitauerit; postea, etiam si limpidam et frigidam reperiens biberit, non satis proficere potest, quando quidem caeno semel eius cor et anima obruitur. de
Abbreviated transcription (Latin):
in itripturis aliguid unũ de diuersa raturis
quid unumꝰ. sicut ex anina et corpore dicimus unũ
animal. et una ꝑtona. et unus homo. uel est. uel sb̾
Sme aliqua uero adunctione diciunũ sunt si in¬
sion demonstremus. Suntiuͭ. et alia multa.  ĩ te¬
rim de hoo uno cogita. depolto studio contentionis.
ut habeas ppiti dm̃i. Non .n. bonum homĩs ẽ
hominem uicere. sed bonum est homini ut eũ ne¬
ritas uincat uolentem: qr malum est homini ut
eum ueritas uncat muitum. Nam ip̃a uincat
neteste est sine negantem. suie confitentem. Da
uemam si quid liberius dixi. non ad contumeliam¬
nem meam. Presumpsi .n. de grauitate et prudẽ¬
cra tua. quia porest consid̾are quãtam mͥ resp̃o¬
dendi necessitatem imposueris. Aut si et hoc non
reste feci. et hunic ad ueniam. Huic scripture ame
Distate et relecte. augustinus subscripsi Stẽ epła

Expanded text:
pturis aliquid -unum de diuersis naturis. quid unum. sicut ex anima et corpore dicimus unum animal et una persona et unus homo uel est uel sunt. sine aliqua uero adiunctione dici unum sunt\' si inύσιον demonstremus. sunt enim et alia multa; sed interim de hoc uno cogita deposito studio contentionis, ut habeas propitium deum. non enim bonum hominis est hominem uincere, sed bonum est homini. ut eum ueritas uincat uolentem, quia malum est homini, ut eum ueritas uincat inuitum. nam ipsa uincat necesse est sine negantem siue confitentem. da ueniam, si quid liberius dixi non ad contumelnem meam. praesumpsi enim de grauitate et prudentia tua, quia potes considerare, quantam mihi respondendi necessitatem inposueris, aut. si et hoc non recte feci, et hinc da ueniam. Huic scripturae a me dictatae et relectae Augustinus subscripsi. CCXXXIX.
Abbreviated transcription (Latin):
or homo nr̃ quãtulacũq ymago eiꝰ. ño de illoge¬
ntta. sed ab illo creata. qũauis ad huc renouerur
de die in diem. ñõ tñ intali luce habitat quo nul¬
lus ocłoꝵ corporalium sensus accedit. si ea q̃ ĩ illa
luce cordis oculis intuemur et disdernuntur
inter se. et nullis locoꝵ spaciis separantur. qnͣto
magis deus lucem ħitat maccessibilem corporeis
sensib. quo nec ipĩus nsi mundi potest ẽẽ cordis

Expanded text:
or homo noster, quantulacumque imago ejus, non de illo genita, sed ab illo creata, quamvis adhuc renovetur de die in diem, jam tamen in tali luce habitat, quo nullus oculorum corporalium sensus accedit; si ea quae in illa luce cordis oculis intuemur, et discernuntur inter se, et nullis locorum spatiis separantur: quanto magis Deus, qui lucem habitat inaccessibilem, corporis sensibus, quo nec ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
tiana posteritas. tãm illustrem familiã beare nu¬
ptias nesciendo. qũã multiplicare pariendo: et ĩ
carne iam imitari untam angłoꝵ. qũa ex carne
nimerum adhuc augere mortaliũ. Hẽ uberior
fecundiorq felicitas. nõ uentre grauesc̾e̾. s m̃te
grandestere. nõ lactescere pectore. sed corde can¬
descere. nõ niscerib terrã. s celum or̃onib partu¬
famule dominã. ignobiles nobilẽ. fragalit̾ excel¬
se excelsius humilem. U̾gines que sͥ optant anti¬
quoꝵ olaritatem. eligant scctatem. Illud .n. qñta
lib cupiditate qñ assequẽtur: Hoc aũ si plene
cupierint mox hebumt. ꝓtegat uos ĩ columes ⁊
feliciores dextera altissiini. domine honore dignis¬
sime et p̃stantissime filie. Pignora ilĩtatis ur̃e.
p̃cipue ip̃am sditatem ur̃am p̾cipuã. debito mĩs

Expanded text:
ciana posteritas tam illustrem familiam beare nuciana posteritas tam illustrem familiam beare nuptias nesciendo, quam multiplicare pariendo, et in carne jam imitari vitam Angelorum, quam ex carne adhuc numerum augere mortalium. Haec est uberior fecundiorque felicitas, non ventre gravescere, sed mente grandescere; non lactescere pectore, sed corde candescere; non visceribus terram, sed coelum orationibus partufamulae dominam ignobiles nobilem, fragiliter excelsae excelsius humilem; uirgines, quae sibi optant Aniciorum claritatem, eligant sanctitatem. illud enim quanta libet cupiditate quando adsequentur? hoc autem, si plene cupierint! mox habebunt. protegat uos incolumes et feliciores dextera altissimi. dominae honore dignissimae et praestantissimae filiae. pignera sanctitatis uestrae, praecipue ipsam sa
Abbreviated transcription (Latin):
in dño salutem. Implestis in dño cor nrm̃ tanto io¬
cundins. quanto clarius: tauto gratius. qnͣto citius.
cumq m̃otustis ac ꝑ hoc ubiq fama celeb̾rima p̾-¬
dicat uolocissimũ uolatũ eus fideliore atq c̾ciore
literaꝵ innitio p̾uemistis et prius nos fecistis exul¬
tare de coginito tam excellenti bono. qũã dubitare
de audito. Quis uerbis explicot. quis digno preco¬
mo ꝓsequatur. qũatum incomparabiłt głosus at
fructuosius habeat ex ur̃o sanguine feminas uͥ¬
gines xp̃c. qũa uros consules inuidus. Nam no¬
lamina tẽpoꝵ si magnũ atq p̾olarum ẽ noĩs dig
nitate signare. qnͣto est mauis atq p̾clarius cor¬
dis et corporis integritate tnscendere: Mag̾ ita
gaudeat puella nobilis gñe. nobilior sc̾itate. qd̾
sio per diuinũ consortiũ p̾cipuã in ceł consecutura
sb̾limitatem. qũã si ẽẽt ꝑ humanũ conubiũ ꝓlẽ
ꝓpagatua sblimẽ. Generosius quippe elegitꝰ ani¬

Expanded text:
o salutem. Implestis gaudio cor nostrum, tanto jucundius quanto charius, tanto gratius quanto citius. cumque innotuistis ac per hoc ubique fama celeberrima praedicat, uelocissimum uolatum eius fideliore atque certiore litterarum nuntio praeuenistis et prius nos fecistis exultare de cognito tam excellentissimo bono quam dubitare de audito. quis uerbis explicet, quis digno praeconio prosequatur, quantum incomparabiliter gloriosius atque fructuosius habeat ex uestro sanguine feminas uirgines Christus quam uiros consules mundus? nam uolumina temporum si magnum atque praeclarum est nominis dinitate signare; quanto est majus atque praeclarius cordis et corporis integritate transcendere! Magis itaque gaudeat puella nobilis genere, nobilior sanctitate, quod sit per divinum consortium praecipuam in coelis consecutura sublimitatem, quam si esset per humanum connubium prolem propagatura sublimem. Generosius quippe elegit Ani
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ quid de te ip̃e sentiri feceris. Quid si obiestum nõ e¬
tas negaturus. cur dcm̃ scribi noluisti p̾sertin cũ
magnoꝑo uoluisses ecian honoratos intos ntõ int̾¬
c̃ẽ ẜmoni. Cur ergo uolens calumpmã deuitare no¬
tanoꝵ stilum timebas. et clarissimoꝵ uiroꝵ testimo¬
nium ñõ timebas. Si aũ sic uis ut eciam ego dicã¬
tͥ fidem incam. quomodo dicis te dixisse tuam. ego
cciam breuius possum dicere. credere me ĩ prẽm

Expanded text:
ergo, quid de te ipse sentiri feceris. quod si obiectum non eergo, quid de te ipse sentiri feceris. quod si obiectum non eras negaturus, cur dictum scribi noluisti. praesertim cum magnopere uoluisses etiam honoratos uiros nostro interesse sermoni? cur ergo uolens calumniam deuitare notariorum stilum timebas et clarissimorum testimonium non timebas? Si autem sic uis ut etiam ego dicam fidem meam. quo modo te dicis dixisse tuam, ego etiam breuius possum dicere credere me in patrem
Abbreviated transcription (Latin):
s utrutp nr̃m ꝙ̃ ad modũ si adingeres. quod
eundem filiũ dei iħm xpm̃ eciam maria uirgo pe¬
perit quod pariter credimus. et si qua alia ꝯmu¬
nitet confitemur. Si uoluisses ergo tram dic̾e.
nõ istam diceres que ꝯmunis ẽ. nob̾. sed illam
pocius. in qua dissentimus a uob̃. H et presens
dicerem. si queadmnod̾ placuerat ur̃a uerba ex¬
ciperentur. S qr hoc nolusti dicens te a nobis
timere calumpnã: ed a placito cui mane ꝯsen¬
seras post prandiũ retessisti ut quid dicerem.
qued ꝙ̃ admodum uelles me dixute narrares: et ego ñ
haberem unde ostenderem. quid. uel c̾ admodum dixe¬
rm. Noli ergo ulterius iactare. quod tu fidem tuam dige¬
ris. et ego meam non dixerim: qi sunt homines qui ed¬
sident me pocuus ħuisse fiduciam fidei mee. qui eam it̾¬
biuoluetm te autem ñõ hu̾sse. dum quasi calumm¬
mam ꝑtimescis. Parattis ergo eras negare. si tibi obic̾e¬
tur. quod contra fidem incam aliquid dixeris. Uide

Expanded text:
strum, quem ad modum si adiungeres, quod eundem filium dei Iesum Christum etiam Maria uirgo peperit, quod pariter credimus, et si qua alia communiter confitemur. si uoluisses ergo tuam dicere, non istam diceres, quae communis est nobis, sed illam potius, in qua dissentimus a uobis. L Haec et praesens dicerem, si, quem ad modum placuerat, uerba nostra exciperentur. sed quia hoc noluisti dicens te a nobis timere calumniam et a placito, cui mane consenseras, post prandium recessisti, ut quid dicerem, quod. quem ad modum uelles, me dixisse narrares et ego non haberem, unde ostenderem, quid uel quem ad modum dixerim? noli ergo ulterius iactare. quod tu fidem tuam dixeris et ego meam non dixerim, quia sunt homines, qui considerent me potius habuisse fiduciam fidei meae, qui eam scribi uoluerim, te autem non habuisse, dum quasi calumniam pertimescis. paratus ergo eras negare, si tibi obiceretur, quod contra fidem meam aliquid dixeris. uide
Abbreviated transcription (Latin):
cere fidem meam. quod ate audio ño tac̾e.
pecordare ob secro. qua utrumq fłm sit. Nam nec
tu mͥ noliuisti dicere fidemrmeam. et ego tibi fidẽ
meam non dicere nolui. s ita dicere uolui. ut ne¬
mo posset dicere. aut dixisse me auqid. quod ñ
dix̾m. aut non dixisse quod dixerim. Diceres a̾
mͥ fidem tuam. si hoc diceres. unde dissentis a uob̾:
si diceres. Credo in dm̃ pẽem qui filium fecit pri¬
mã creaturam ante om̃s ceteras. et in ipnĩ filiũ
uos audio dicere. aut si forte fłm est. quod ista
dicatis. hoc poctus abste uolo audire. Si autem
u̾m eĩt quod ula dicitis: uolorscire ꝙ̃ admodum
ea de scͥpturis scis defendatis. Simc aũ dixisti cre¬
dere te indiñ pr̃em oĩpotentem. muisibilem ĩmor¬
talem. non ab aliquo genitum. et ex quo st om̃ta

Expanded text:
fidem meam, quod et audio te non tacere, recordare, obsecro, quam utrumque sit falsum. nam nec tu mihi uoluisti dicere fidem tuam et ego tibi fidem meam non dicere nolui, sed ita dicere uolui, ut nemo posset dicere aut dixisse me aliquid, quod non dixerim, aut non dixisse, quod dixerim. diceres autem mihi fidem tuam, si hoc diceres, unde dissentis a. nobis, si diceres: \'Credo in deum patrem, qui filium fecit primam crvos audio dicere. Aut si forte falsum est quod ista dicatis, hoc potius abs te volo scire. Si autem verum est quod ista dicitis, volo scire quemadmodum ea de Scripturis sanctis defendatis. Nunc autem dixisti credere te in Deum Patrem omnipotentem, invisibilem, immortalem, non ab aliquo genitum, et ex quo sunt omnia.
Abbreviated transcription (Latin):
Nec corꝑalib ocuł deus q̃ritur quib se ostẽdit
abrahee. ysaac. iacob. et aliis in hoc scło nec cirꝯ
cob. nec auditut affatur. sicut non solum a tot scis
uerum ctiami a dyabolo auditus est: nec sentitur in¬
cessu. si cut aliqñ cum in patadyso deambularet ad ue¬
suꝑeminentem scĩe caritatem xp̃i ut impleamum
i omnem plenitudinẽ xp̃i. qua pp̃ inqriunt a
aliquid minus qũa deus est. habebimus et mali¬
quo minores erimus. quõ implebimur in omnẽ

Expanded text:
culis deus quaeritur\\ quibus se ostendit Abrahae, Isaac, Iacob et aliis in hoc saeculo, \'neccob, nec auditur affatu\', sicut non solum a tot sanctis uerum etiam a diabolo auditus est, nec sentitur incessu sicut aliquando, cum in paradiso deambularet ad uesupereminentem scientiae charitatem Christi, ut impleamini in omnem plenitudinem Dei . Quapropter, inquiunt, si aliquid minus quam Deus habebimus, et in aliquo minores erimus, quomodo implebimur in omnem
Abbreviated transcription (Latin):
minis cund̾ dicimus quẽ filium del. nõ tñ ꝓpt̾
formam dei. in qua ẽ. equalis deo pr̃i. sed ꝓpter
accepram foemã serui qua minor ẽ. pr̃e. Et q
eundem filium hom̃is dicimus pp̾ hoo et filiũ
tei crucifixum fatemur. ño ex iu̾tate diuinita¬
tis. s ex infirmitate humanitatis. ño ex suei
nature ꝑmansione. s ex nr̃e susceptione. Iam
nunc paululũ intuere q̃ scripturaꝵ eloquia
nos cogant unũ dñmn dñi confireti. siue tiñ
de pr̃o siue tm̃ de filio. siue tm̃ de spũ sc̃o. siue
simul de pr̃e. et filio. et spũ sc̃o int̾rogeuum. Cer¬
te scͥptum esti Audi isrł. dñs deus tuus. dñs uuꝰ
mantis. dũs meus et deus meus. Qmnͣ xp̃c ip̃e ñ
rep̾hendit s approbauit dicens qr indisti. credi¬
disti. Porro si filius dñs deus ẽ. et pr̃ dñs deus
et anibo iam duo dñi. et duo dii. qũo erit uerũ

Expanded text:
minis eundem dicimus, quem filium dei, non tamen propter minis eundem dicimus, quem filium dei, non tamen propter formam dei, in qua est aequalis deo patri. sed propter acceptam formam serui, qua maior est pater. et quia eundem filium hominis dicimus, propter hoc et filium dei crucifixum fatemur non ex uirtute diuinitatis sed ex infirmitate humanitatis, non ex suae naturae permansione sed ex nostrae susceptione. Iam nunc paululum intuere, quae scripturarum eloquia nos cogant unum dominum deum confiteri, siue tantum de patre siue tantum de filio siue tantum de spiritu sancto siue simul de patre et filio et spiritu sancto interrogemur. certe scriptum est: Audi, Israhel, dominus deus tuus dominus unus mantis: Dominus meus et deus meus, quam Christus ipse non reprehendit, sed adprobauit dicens: Quia uidisti, credidisti? porro si et filius dominus deus est et pater dominus deus et ambo iam duo domini et duo dii, quo modo erit uerum:
Abbreviated transcription (Latin):
nt solet intelligi. nec tał quał laudatur ĩ hac
uita per concordiam caritatẽq fidelium. s illa pax
pp̃ consid̾antes infirmitatẽ nr̃ani. et audientes a¬
płm conftientem. et dicentem. sr̃s. ego me nõ ar¬
bitror apphendisse. et qui se putat auquio seire. ñ¬
dum scit. ꝙ̃adinodum oporteat eũ scire. cum d̾is
scmipturis quantũ p̾sumus colloquamur sine ꝯ¬
tentione pccĩ. ño manu ao puerili animosttare stu¬
dentes alt̾utrum uincere. ut pax xͥ pocino m̃tat
ta ꝑcipere posse donauio ut cogitantes quid ead̾
pax int̾ frẽs egerit quoꝵ extam iuultis animab
et multis cordib fecit ammã unam et cor unũ
ĩ dĩ. debita pietate credamus. nulto maxime
danto excellentius qmͣ istoꝵ erat anima et coru¬
num. quanto illa pax que suꝑat omnẽ intelle¬
ctum. excellentior ẽ. ista pace qũa tenebat oĩm
illoꝵ cor unum et aĩa una ĩ dm̃. filium ar̃t ho¬

Expanded text:
ut solet intellegi, nec talis. qualis laudatur in hac ut solet intellegi, nec talis. qualis laudatur in hac uita per concordiam caritatemque fidelium, sed illa pax  infirmitatem nostram et audientes apostolum confitentem et dicentem: Fratres, ego me non arbitror adprehendisse et: Qui se putat aliquid scire, nondum scit, quem ad modum oportet scire, cum diuinis scripturis, quantum possumus, conloquamur sine contentione pacati. non inani ac puerili animositate studentes alterutrum uincere, ut pax Christi potius uita percipere posse donauit, ut cogitantes, quid eadem pax inter fratres egerit, quorum ex tam multis animabus et multis cordibus fecit animam unam et cor unum in deum, debita pietate credamus multo maxime tanto excellentius. quam istorum erat anima et cor unum. quanto illa pax. quae superat omnem intellectum, excellentior est ista pace, quam tenebat omnium illorum cor unum et una anima in deum. Filium autem ho