comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
delet utr̃ de nat᷑a diuina conce ta¬
dendum sit quod de uirgine sit nata. et ur᷑
sit nata de patre. que .n. res ñ est de patre
genita: non ur᷑ de matre nata. nec resa¬
liqua filiatõmiꝰ nom̾ ht̃ in ẜumanitate q̃
illus ñ teueat in diuiuitate. ur᷑ tũ posse
probari quod sit nata de uirgiue. qr si hoc

Expanded text:
debet utrum de natura divina concedendum sit quod de Virgine sit nata, sicut dsit nata de Patre. Quae enim res non est de Patre genita, non videtur de matre nata; ne res aliqua filiationis nomen habeat in humanitate, quae illud non teneat in divinitate. Videtur tamen posse probari quod sit nata de Virgine, quia si hoc
Abbreviated transcription (Latin):
serui susceptõm uirtutis humane ueram
tp̃ralit̾ cõceptõm et natiuitatem iueffabił
in se diuinitas concepisset. Sic est deꝰ eternus
a diligent̾ notant᷑ uerba: potiꝰ de ꝑsona agi
intelligit᷑. q̃ i sine dubitatõne de patre et
de matre nata esse dici debeti.
De gemina

Expanded text:
ceptionem veritatis humanae, veram temporaliter conceptionem et nativitatem ineffabilis in se divinitas accepisset. Sic est Deus aeternusi diligenter notentur verba, potius de persona agi intelligitur, quae sine dubitatione et de Patre et de matre nata esse dici debet. 2. De gemina
Abbreviated transcription (Latin):
guł tros ordinos. ut tͥnitatiꝰ similitudo ĩ eiẜ iñ¬
siiuiet᷑ iupressa unde dyonisiꝰ trcs oedine s ange¬
loꝵ esse. tͣdit. ternos in singuł ponẽs. sunt .n. tͤs
suꝑiores tres inferiores /tres medri. ISuꝑiores
seraphin. cherubin. tronii medii. dominatões.
pͥnicipatꝰ. potestates / iuferiores. urtutes. arthãgeli:
augeli

Expanded text:
gulis tres ordines, ut Trinitatis similitudo in eis insinuetur impressa; unde Dionysius tres ordines angelorum esse tradit, ternos in singulis ponens. Sunt enim tres superiores, tres inferiores, tres medii. Superiores: seraphin, cherubin, throni; medii: dominationes, principatus, et potestates; inferiores: virtutes, archangeli, angeli.
Abbreviated transcription (Latin):
onũ. ꝙ deꝰ auetor mali ñ sit. ⁊̃ pͥmo retͣctatõnũ
quomͦ id uitellñdũ sit aperit dicens. uidend̾ est
ne male iutelligat᷑ qd̾ dixi. deus auotor mali ñ

Expanded text:
od Deus auctor mali non sit, in libro 1 Retractationum quomodo intelligendum sit aperit, dicens: Videndum est ne male intelligatur quod dixi: Deus auctor mali non
Abbreviated transcription (Latin):
lilertas uera que est ad iustitiam fatiendam
sit ip̃a lib̾tas arͣ. Quidam dicunt illam eamdã
esse. s reꝑatam ꝑ grãm qͣ iuuante libera est. ad

Expanded text:
libertas vera, quae est ad justitiam faciendam, sit ipsa libertas arbitrii. Quidam dicunt illam eamdem esse, sed reparatam per gratiam, qua juvante libera est ad b
Abbreviated transcription (Latin):
gen̾ disserit ita in quienꝰ/ potuerunt pͥmi hõies
ĩꝑ adiso filios gign̾e ũ ut morientib ꝑentib succe¬
derent filii. s iu aliquo forme statu manentib
et de ligno uite uigorem sumentib. et fuii ad ei¬
ũo sine morte aĩalia corꝑa ĩ aliam qͣlitatẽ tͣnsi¬
rent. in qua omĩo regenti spu̾i deseruirent. et
solospiritu niuificante snĩ corꝑeis alim̃tis uiue¬
rent. uł potuerũt ꝑentes filiis ced̾e̾. ut ꝑ suc¬
cessiones uuͣs impleret᷑. qui g̾nis filiis ꝑfcã¬
q humani officii iusticia ad melioratͣust̾bent᷑.

Expanded text:
per Gen., ita inquiens: Potuerunt primi homines in paradiso filios gignere, non ut morientibus patribus succederent filii, sed in aliquo formae statu manentibus, et de ligno vitae vigorem sumentibus, et filii ad eunumero sine morte animalium corpora in aliam qualitatem transirent; in qua omnino regenti spiritui deservirent, et solo spiritu vivificante sine corporeis alimentis viverent. Vel potuerunt parentes filiis cedere, ut per successionem numerus impleretur; qui, genitis filiis perfectaque humani officii justitia, ad meliora
Abbreviated transcription (Latin):
Si. de .n. idest si fiat quod dicitur. qr et ꝓpsa
elemosina est ueniam penitentib om̾io igno¬
scere. Ex hiis aliisq p̾missis iam fatile est in¬
telligere que pro uenialib sit exhibenda sat¬
t̾ssc̃o. Sufficit .n. dñca oratio cũ iciunio aliqͦ¬
et elemosinis. sic tñ ut p̾cedat cont̾ctio a¬
liqͣntisla. et addat᷑ confesslo: si ad sit facultas.

Expanded text:
id est, sic fiat quod dicitur; quia et ipsa eleemosyna est veniam petentibus omnino ignoscere. Ex his aliisque praemissis jam facile est intelligere quae pro venialibus sit exhibenda satisfactio. Sufficit enim Dominica oratio cum jejunio et eleemosynis: sic tamen ut praecedat contritio aliquantula, et addatur confessio, si
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est: miscrere anime mie placens deo.
diligit iinqͥtatẽ odit aĩam suam. et qui odit
aĩam suam ñ est misericors. s crudeł. diligẽ¬
do quippe eam scd̾m scdi scłm: odit eam scd̾
d̾m. Si ergo uult ei dare elemosinã ꝑ ꝙͣ sit
mũdaodiat eam scd̾m scłm. et diligat eam
scd̾m d̾m. Hac elemosina qͣm sibi homo pri¬
mitus delet: mũdant᷑ int̾iora. ad qd̾ xpistꝰ
coꝵ mens et conscĩa. ut ait aplũs. ĩ mũdiꝰ uero st̃
om̃s ques ñ mũdat fides qua credit᷑ in xp̃m de qͣ
scͥptum est. mũdans fide corda eoꝵ s ne istas
elemosinas que fliuit de frugtib terre respuere

Expanded text:
tum: « Miserere animae tuae placens Deo . diligit iniquitatem, odit animam suam ; et qui odit animam suam, non est misericors, sed crudelis. Diligedo quippe eam secundum seculum, odit eam secundum Deum. Si ergo vult ei dare eleemosynam, per quam fit munda, odiat eam secundum seculum, et diligat eam secundum Deum. Hac eleemosyna, quam sibi homo primitus debet, mundantur interiora. Ad quod eorum mens et conscientia, ut ait Apostolus. Immundi vero sunt omnes, quos non mundat fides, qua creditur in Christum, de quo scriptum est: Mundans fide corda eorum. Sed ne istas eleemosynas quae fiunt de fructibus terrae, respuere
Abbreviated transcription (Latin):
ñ est. S ex patre ⁊ ex me est ħcc .n. ip̃m quod sub¬
sistit ⁊ loquitͤ. a prẽ ⁊ a me illi est. Ĩtem spritꝰ .s.
qui est spiritꝰ m̾ͥtatiꝯ. spiritꝰ q sapĩe. nͨ põt audire¬
a filio loq̃nte que nescit. cuni hoc ip̃m sit quod
profert᷑ a filio .i. procedñꝰ deilꝯ de deo. spiritꝰ ue¬
ritatis p rocedens a u̾itate. consolatore manãs ex cõ¬
solatõne. Item cirilluꝯ episcopꝰ in epła. nestorio di¬
recta ait. spiritꝰ intelligit᷑ ꝑse se scd̾m qd̃ spiritꝰ est.
et non filuiꝯ. S tñ non est alienꝰ ab eo. Spiritꝰ enĩ
u̾itatis nominat᷑. et profluit ab eo sicuta deo pa-¬
tre. iol̃s quo crisostomꝰ in omelia quadam de ex¬
positõne symboli sic ait. iste est spixitꝰ proced̾ns de pa
corrumpant bono mores. Ecce a doctorib gͥcoꝵ¬

Expanded text:
non est, sed ex Patre et me est: hoc enim ipsum quod subsistit et loquitur, a Patre et a me illi est. Item: Spiritus sanctus qui est spiritus veritatis, spiritusque sapiena Filio loquente quae nescit, cum hoc ipsum sit quod profertur a Filio, id est, procedens Deus de Deo, Spiritus veritatis procedens a Veritate, consolator manans ex consolatione; nam Cyrillus episcopus in epistola Nestorio directa ait: Spiritus intelligitur per se secundum quod Spiritus est, et non Filius; sed tamen non est alienus ab eo. Spiritus enim veritatis nominatur, et profluit ab eo sicut ex Deo Patre. Joannes quoque Chrys. in homilia quadam de Expositione symboli sic aicorrumpant bonos mores. Ecce a doctoribus G
Abbreviated transcription (Latin):
erit om̃ia inom̃ib. erit ⁊̾ in dispari claritate par
gaudiũ ut quod habebunt singuli ꝯmu̾e sit om¬
Ex hiis dat᷑ intelligi quod pargaudiũ om̃s lale¬
bunt. et si disparem cognitõnis claritatem. qͥ a
ꝑ caritatem que in singuł erit ꝑfecta tm̃ qͥsq
gaudebit de bono alt̾ius. qͣntũ gauderet si in se¬
ip̃o hr̃et. O si par erit cunctoꝵ gaudiũ uidetur
quod par sit oĩm beatitudo qd̾ constat om̃io ñ
esse. Ad quod dici potest quod beatitudo paresset
si ita esset par gaudiũ ut ⁊̾ esset par cognitio. S
quia hec ñ erit ñ fatiet paritas gaudii paritatẽ
beatitudinis. potest ⁊ sic accipi par gaudiũ ut ñ
referat᷑ paritas ad inte nsione m affcõnis gaudẽ¬
tium. & ad uniu̾sitatem reꝵ de quib gaudebunt.
quia de omni re unde gaudebunt unus gandobũt
Si maior sit uĩtudo sco̾ꝵ post uiditum.

Expanded text:
erit omnia in omnibus, erit etiam indispari claritate par gaudium, ut quod habebunt singuli, commune sit omEx his datur intelligi quod par gaudium omnes habebunt, etsi disparem cognitionis claritatem, quia per charitatem quae in singulis erit perfecta, tantum quisque gaudebit de bono alterius, quantum gauderet si in seipso haberet. Sed si par erit cunctorum gaudium, videtur quod par sit omnium beatitudo; quod constat omnino non esse. Ad quod dici potest quod beatitudo par esset si ita esset par gaudium, ut etiam par esset cognitio: sed quia hoc non erit, non faciet paritas gaudii paritatem beatitudinis. Potest etiam sic accipi par gaudium, ut non referatur paritas ad intensionem affectionis gaudetium, sed ad universitatem rerum de quibus laetabitur; quia de omni re unde gaudebit unus, gaudebunt Si major sit beatitudo sanctorum post judicium.
Abbreviated transcription (Latin):
liꝰtatẽ dei peragunt. suid̃ mutare contendunit. ⁊
consilio eius resistentes obsequit᷑. qr hec eiꝰ dispõi
militat quot ꝑ humanũ studiũ resultat. Bic aꝑte
ostend itͤ qr dum maliconsilio. ac dei p̾cepto resistt
quod dei uoluntas appłłatur ea fatuit. und̃ uolũ¬
tas eius que ipse est implet᷑. que dispositio. uł be¬
est. et profecto que insta est: mala ñ est. deus igit᷑
uiditiũ qͣm uult obduret. nͨ inique aliꝙͥ facit.
nͣ nisi uolens quicꝙͣ facit. et omia q̃cumq uult
facitui¬

Expanded text:
luntatem Dei peragunt, unde mutare contendunt, et consilio ejus resistentes obsequuntur, quia hoc ejus dispositioni militat, quod per humanum studium resultat. Poteostenditur, quia dum mali consilio ac praecepto Dei resistunt, quod voluntas Dei appellatur, ea faciunt unde voluntas ejus, quae ipse est, impletur, quae dispositio vel beest, et profecto quae al., quia justa est, mala non est. Deus igiturjudicium quem vult obduret, nec inique aliquid facit, nec nisi volens quidquam facit, et omnia quaecunque vult, facit
Abbreviated transcription (Latin):
lis fine corpore fuisse c̾atam postͣ  id corpꝰ accessisse
neq conpulsa est incorporari. s nat᷑alit̾ illud uo¬
luit .i. sic icreata fuit ut uellet sicͤ uat᷑. ile est¬
nobis uelle uiuere. m.ille aut̃ uelle uiuere nõ
nat᷑e. s uoluntatis est ꝑuerse. ¶Alii uero

Expanded text:
s sine corpore fuisse creatam, postea vero ad corpus accessisse; neque compulsa est incorporari, sed naturaliter illud voluit, id est, sic creata fuit, ut vellet, sicut naturale nobis est velle vivere. Male autem velle vivere, non naturae, sed voluntatis e
Abbreviated transcription (Latin):
spira. uize .i. aĩam in corꝑe c̾auit. que totum
corpus animaret. fatientam̾ sp̃alit̾ exp̾ssit :
rhec parꝯ sensib ornata est ad intuenda supe¬
riora. S quidquid de anima pͥmi hoĩs exstine¬
tur: de aliis certussine sciendũ est quod ĩ corꝑe
conc̾atur. c̾ando .ii. infundit eas deus et infun¬
deudo creat. dicendũ est aiãm illam ⁊̾ ñ sic esse
c̾atam ut p̾scia esset oꝑis futuri. iusti. uł ĩiusti.
Iu qua etate deus

Expanded text:
id est, animam in corpore creavit, quae totum corpus animaret; faciem tamen specialiter expressit, quia haec pars sensibus ornata est ad intuenda superiora. Sed quidquid de anima primi hominis aestimetur, de aliis certissime sentiendum est quod in corpore creentur; creando enim infundit eas Deus, et infundendo creat. Dicendum est etiam animam illam non sic esse creatam, ut praescia esset operis futuri justi vel injusti. a aetate Deus
Abbreviated transcription (Latin):
qͣꝵ una ñ noĩe est alia. hoc .n. sig̃cauit. cum dixit.
aliud est genuisse. qͣm natu̾ esse. aliudq procedere.
.i. alia ꝓpͥetas sine notio est generatio. ⁊ alia natini¬
tas. alia processio. que aliis noib dnͣr pat̾nitas.
filiatio. has ꝓpͥetates desigͣłit noĩa illaꝵ ꝑsonaꝵ. sccl¬
pat᷑ fi. spͣ .s. que relatĩa sunt. ⁊ ad se inuicem dnr.
qr notant relatõnes. q̃ ua nͨ sunt doo accident ales.
s in ip̃is ꝑ sonis ab et̾no sunt ĩ mutabilit̾. ut non mo¬
do applłationes sunt relatiue s t̾ relationes. sine
notiones rebus isis . ẜ. iii ꝑsonis sint .¬

Expanded text:
 una non est alia. Hoc enim significavit cum dixit: Aliud est genuisse quam natum esse; aliudque procedere, id est, alia proprietas sive notio est generatio, et alia nativitas, alia processio, quae aliis nominibus dicuntur paternitas, filiatio. Has proprietates designant nomina personarum, sciltus sanctus, quae relativa sunt, et ad se invicem dicuntur, quia notant relationes quae non sunt Deo accidentales, sed in ipsis personis ab aeterno sunt immutabiliter; ut non modo appellationes sint relativae, sed etiam relationes sive notiones in rebus ipsis, scilicet in
Abbreviated transcription (Latin):
mist̃io sentientem posse intendere. ũ quid̾
illud conficere. qd̃ iam esse recte credere set
id agere quod gerit᷑ ab aliis dum illud cõfitit᷑.
et sic adhibet᷑ intentio. et si iutentio dicat᷑ deeẽ
cõfitiendi illud misteriũ. tñ ex quo intendit
ea dr̃e et agere que ab aliis gerunt᷑: impletur
celesti mist̾io aliqua ꝑstriuximꝰ a catholicis

Expanded text:
mysterio sentientes, posse intendere, non quidem mysterio sentientes, posse intendere, non quidem illud conficere, quod jam esset recte credere, sed id agere quod geritur ab aliis dum conficitur, et sic adhibetur intentio, et si intentio dicatur deesse conficiendi illud mysterium, tamen ex quo intendit ea dicere et agere quae ab aliis geruntur, impleturcoelesti mysterio aliqua perstrinximus, a Catholicis
Abbreviated transcription (Latin):
natus sit dicens. maledicam bñdictõnib
ur̃is. quod s̃ bonedictõnib eoꝵ se asserit ma¬
lede dict᷑um ueritas. quid erit de hostia :
ab d̾o fore maledc̃m. cum sua beuedictõne: Srͣn.
p̾ualebit: Nunquid benedictõ maledicti ad
nichilum poterit redigere u̾ba u̾issima et cõ¬
minantis deiͤ ¶ Ex hiis colligit᷑ qd̾ ħeticus
a catholica ecc̃a pcisus nequeat hec sacͣment᷑
cõficere. qr scĩ angeli qui hꝰ misterii cele bͣtõui
assistunt: tuuc ñ assistunt: qͣndo ħeticꝰ uł simo¬
niacus hoc mist̾ium temerarie celebrare pre¬
sumũt. ñ .n. dubitari licet. ubi corporis du̾ici
et sangͥnis misteria gerunture suꝑnoꝵ ciuiũ
adesse cõuentus. ¶In huiꝰ aut̃ misterĩ ex¬
pletõne sicut formam seruari: ita ordinẽ hr̃ĩ
oportet .s. ut sit sacerdos. et intentõm ad hiberi
oportet: ut illud facere intendat. s si ñ credit
de illo misterio sicut u̾itas ht nũquid potest
intendens illud conficere: et si non intendit

Expanded text:
natus sit dicens: Maledicam benedictionibus vestris. Quod si benedictionibus eorum se asserit maledicturam Veritas, quid erit de hostia? a Deo fore maledictum cum sua benedictione? Si enim praevalebit? Numquid benedictio maledicti ad nihilum poterit redigere verba verissima comminantis Dei? Ex his colligitur quod haereticus a catholica Ecclesia praecisus, nequeat hoc sacramentum conficere; quia sancti angeli, qui hujus mysterii celebrationi assistunt, tunc non adsunt, quando haereticus vel schismaticus hoc mysterium temerarie celebrare praesumit. Non enim dubitari licet, ubi corporis dominici et sanguinis mysteria geruntur, supernorum civium adesse conventus. In hujus autem mysterii expletione, sicut formam servari, ita ordinem haberi, scilicet, ut sit sacerdos, et intentionem adhiberi oportet, ut illud facere intendat. Sed si non credit de illo mysterio sicut veritas habet, numquid potest intendere illud conficere? et si non intendit,
Abbreviated transcription (Latin):
in agenda pu̾ĩa ideo ñ satis aꝑte p̃figunt cano¬
nes. pro unoquoq crimine. ut de singuł dicãt
qͣlit̾ unũꝙq emendandũ sit. s mag̃ in arbi¬
trio sac̾dotis intelligentis relinq̃ndũ statu¬
unt. qr apd̾ d̾m ñ tam ualet mensura tẽꝑis
qͣm doloris. ni abstinentia tantũ ciloꝵ qͣntũ

Expanded text:
in agenda poenitentia non satis aperte praefigunt canones pro unoquoque crimine, ut de singulis dicant qualiter unumquodque emendandum sit, sed magis in arbitrio sacerdotis intelligentis relinquendum statuunt, quia apud Deum non tam valet mensura temporis quam doloris, nec abstinentia tantum ciborum quam
Abbreviated transcription (Latin):
pectati si ũ p᷑carent fam̃ ñ sentirẽt. s sine fame suꝑ¬
fluũ uid̾etur comed̾e̾. unde putant quidã cibiꝰ eo¬
ñ soiguisse: ante pec̾m. qr ñ pot̾ant esurire si ñ pec¬
cassent. ¶Ad qd̾ dici potest. qd̾ fames uere deffec¬
tua est et pena pot̾i. est .n. ĩ moderatꝰ appetitꝰ. eden¬
di cui ñ subiacuisset homo. si ñ pͣcasset pculdu¬
uio pͨcaret nisi hunc deffc̃m cilo p̾uenir. habebat
.ni. uaͣlem appetitũ et moderatũ. cum ita satt̾fati¬
endũ etatne deftcm famis pateret᷑. huic gͥ ñ ex ui¬
tio s ex nat᷑e conditõne erat qd̾ atite pccͣm homo
cibis indigebat. ita ñ ex uitio esset sec ex n᷑aͣ s̃ ho¬
minis conditõ in pͥncipio suo .i. in pͥmo ꝑente a per¬
fecto ĩchoata ĩ sb̃sequenti ꝓpagatione a modico
ciperet.
.utr̃ sicut stat᷑a corꝑis ita ⁊ sensu mẽ

Expanded text:
peccati, nisi peccassent famem non paterentur, sed sine fame superfluum videtur comedn indiguisse ante peccatum, quia non poterant esurire si non peccassent. Ad quod dici potest quod fames vere defectus est et poena peccati. Est enim immoderatus appetitus edendi, cui non subjacuisset homo si non peccasset; sed procul dubio peccaret nisi hunc defectum cibo praeveniret. Habebat enim naturalem appetitum et moderatum, cui ita satisfaciendum erat, ne defectum famis sentiret. Sicut ergo non ex vitio, sed ex naturae conditione erat quod ante peccatum homo cibis indigebat, ita non ex vitio esset, sed de natura, si hominis conditio in principio suo, id est, in primo parente a perfecto inchoata, in subsequenti propagatione a modico ciperet. 8. Utrum sicut statura corporis, ita etiam sensu me
Abbreviated transcription (Latin):
on sine causa quoq dormienti uiro potius
qͣm uigilanti decͣcta est costa de qua muliep
in adiutoriũ gn̾atõnis uito est formata. s ut nul¬
lamin eo sensisse penã monstͣret᷑. et diuine simul
potentie opus mirabile ostenderet᷑. que hoĩ dor¬
mientis latꝰ apperuit. nͨ eum tñ aquiete soporiꝰᷤ
excitauit. Iu quo t̾ opere sacͣmentũ xp̃i et eccl̃ie

Expanded text:
on sine causa dormienti quoque viro potius quam vigilanti detracta est costa, de qua mulier in adjutorium generationis viro est formata; scilicet, ut nullam in eo sensisse poenam monstraretur, et divinae simul potentiae opus mirabile ostenderetur, quae hominis dormientis latus aperuit, nec eum tamen a quiete soporis excitavit. In quo etiam opere sacramentum Christi et Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
ad ct̾nam celestemq uitam certũ aliquid sc̃p¬
tura ñ tͣdit et ideo ambiguũ est utr̃ ꝑentes ge
meliorem statum tͣnsf̾e̾ntur. ñ ꝑ mortẽ set ꝑ
aliqͣm mutatõnis an patres in aliquo statu
uite manerent ligno uite utentes. don᷑ filii
ad eũd̾m statum ꝑuenirent. ⁊ sic impleto nu¬
mero. om̃s simł ad meliora tͣnsferrent᷑. ut essent

Expanded text:
alem coelestemque vitam, certum aliquid Scriptura non tradit, et ideo ambiguum est, utrum parentesmeliorem statum transferrentur, non per mortem sed per aliquam mutationem; an patres in aliquo statu vitae manerent ligno vitae utentes, donec filii ad eumdem statum pervenirent; et sic, impleto numero, omnes simul ad meliora transferrentur, ut essent
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ iunctam impleuit. que ignorantia
i nogligentia sac̃dotis pc̃co cõdigna ñ fuit utr̃
de uita migns ab om̃i pena liber sit respondeo ꝙ
lamentũ int̾ioris doloris. ut suffitiat in uindc̃am
pcc̃i: om̃io liberatꝰ est. si uero ñ sufficit dolor int̾ioꝵ
simł cũ pnia ĩuĩcta ⁊ addet deus penam. Id̾ aut̃ in¬
t̃dum sufficiat doior int̾ior ad uindc̃am pcc̾i certũ¬
cont̾ctõne et confessd̃ne statim cũ conilsus fuit:
datũ intelligere ecculta cordiũ: om̃ib leges pe¬
nitentietie constituunt. tam mag̃ qͣm minꝰ
de pcẽo dolentib. quoꝵ studium ad hcc p̾cipue tẽ¬
dere debẽt ut cordis dolorem qͣntum fas est cogno¬
randa est mensura temꝑis: qͣm doloris. cor in. cõ¬
trictũ et humiłiatũ deus ñ despitiet. uerũ quia
pleꝵq dolor alt̾ius occultꝰ est alt̾i ñ in alioꝵ noti
tiam nisi ꝑ u̾ba uł alia quecumq signa procedit
cum sit coram illo cui dicit᷑. gemitꝰ meꝰ a te ñ est

Expanded text:
impleverit, quae ignorantia vel negligentia sacerdotis, peccato condigna non fuit, utrum de vita migrans, ab omni poena liber sit, idem responlamentum interioris doloris, ut sufficiat in vindictam peccati, omnino liberatus est; si vero non sufficit dolor interior simul cum poena injuncta, addet Deus poenam. Quod autem interdum sufficiat dolor interior ad vindictam peccati, certucontritione et confessione, statim ut conversus fuit, datum intelligere occulta cordium, omnibus leges poenitentiae constituunt, tam magis quam minus de peccato dolentibus. Quorum studium ad hoc praecipue tendere debet, ut cordis dolorem quantum fas est cognoam consideranda est mensura temporis quam doloris. Cor enim contritum et humiliatum Deus non spernit . Verum quia plerumque doltiam nisi per verba vel alia quaecumque signa procedit, cum sit coram illo cui dicitur, psal. 37: Gemit
Abbreviated transcription (Latin):
marito in bapt̾o simł ñ debeat suscipere puerũ
nulla auctoritate inuenit᷑ prohibitum. s ut pu¬
ritas sp̃ũalis pat̾nitat̃ ab om̃i labe et ĩ famia con
aspirare non p̾sumant. quia uero piacłare flagi¬

Expanded text:
marito in baptismate simul non debeat suscipere puerum, nulla auctoritate reperitur prohibitum. Sed ut puritas spiritualis paternitatis ab omni labe et infamia consaspirare minime praesumant. Quia vero piaculare flagi
Abbreviated transcription (Latin):
alit̾ donabił qͣm filuiꝰ. Nam et alit datus. et alit̾
processit qͣm filius. filii .n. processio genit᷑a est. uel
natiuitas. Spiritꝰ .s. uero ꝓcessio natiuitaꝯ ñ est.
Utͣq uero ineffabiliꝰ est i
ꝙ sicut filiꝰ uascendo

Expanded text:
aliter donabilis quam Filius; nam et aliter datur, et aliter processit quam Filius. Filii enim processio genitura est, vel nativitas; Spiritus sancti vero processio, nativitas non est; utraque vero ineffabilis est. 6. Quod sicut Filius nascendo
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit᷑ quod sicut spiritꝰ .s. ab et̾ no procedit i ta
ab eterno donũ est. non quia conaret᷑ a pr̃c filio.
uł a filio patri. S quia ab eterno processit donabi
an tm̃ nob̾is qui nũdum eramꝰ. Si aut̃ ũ erat
donabił priꝰ et filio. q tm̃ nobiꝰ. et ex eo donum
erat. qr sic donabił procedebad: uidet᷑ qd̾ fillius

Expanded text:
edit, ita ab aeterno donum est; non quia donaretur a Patre Filio, vel a Filio Patri, sed quia ab aeterno processit donabilan tantum nobis qui nondum eramus. Si autem non erat donabilis Patri et Filio, sed tantum nobis, et ex eo donum erat, quia sic donabilis procedebat, videtur quod Filius
Abbreviated transcription (Latin):
aperte ostendit᷑ͦ quod deus ip̃e pñitentem
soluit a debito pene. et tunc soluit qͣndo uitꝰ
illuminat inspirando ueram cordis ꝯtͥctõm.
¶cui sñie ratio suffragat᷑ et auct̃oritates atces¬
ira que ñ manet suꝑ illũ qui credit in xp̃m. s¬
debito pene et᷑ne soluit. qui ꝑ ꝓphami aitͫ egͣo sõ
lus deleo iniquitates et pcc̃a pplĩ. Item anibꝵ.
u̾bũ dei dimutit pcca. sacerads est iudex. sacer¬
dos quid̃ officiũ cuũ exhibet. s nullius potestatis
lit pcc̃a nisi solus xp̃c. qui est agͦnus tollens pec Ẽ¬
cada mũdi. tollit aut̃ et dimittendo que facta st̃
et adiuuandone fiant. et ꝑducendo ad uitam:
ubi om̃io fieri ñ possunt. Hiis aliisq pluribus
testimoniis decet᷑. d̾m solũ ꝑ se pcc̾a dimitt̾e. et¬

Expanded text:
aperte ostenditur quod Deus ipse poenitentem solvit a debito poenae; et tunc solvit quando intus illuminat, inspirando veram cordis contritionem. Cui sententiae ratio suffragatur, et auctoritates attesira quae non manet super illum qui credit in Chrisdebito aeternae poenae solvit, qui per prophetam ait: Elus deleo iniquitates et peccata populi. Item Ambr.: Verbum Dei dimittit peccata, sacerdos est judex. Sacerdos quidem officium suum exhibet, sed nullius potestatis lit peccata, nisi solus Deus, qui est Agnus tollens peccata mundi. Tollit autem et dimittendo quae facta sunt, et adjuvando ne fiant, et perducendo ad vitam, ubi omnino fieri non possunt, His aliisque pluribus testimoniis docetur Do
Abbreviated transcription (Latin):
lii uero dñt solum d̾m ñ sac̾dotem debitũ
et̾ne mortis dimittere. sicut et aĩan
it̾ius ꝑ se uiuificat. nͨ tñ diffitent᷑ sac̾dotib
tͣditam potestatem pcc̃a remitcendi. ⁊ reti¬
mam illumuuat. ita et simł deb̾itum et̃ne mor¬
tis relaxat. ip̃e .n. ꝑ se ip̃m pc̃ca pu̾itentiũ te¬
git. et tunc degit qͣndo ad penam ñ⁊ reseruat
tunc ergotegiti qͣndo debitum pene soluit. Id
aut̃ ip̃e degat aꝑte dicit augꝰ exponens hunc
locũ psalimi. quoꝵ tecta sint pccͣa .i. ccoperta
et oblita. si .n. texit deus pcc̃a᷑ noluit aduer¬
tere. si noluit aduert̾e: noluit aĩaduertere.
.i. punire. S ignostere. ita ergo dicit a deo tec.¬
ta ut deus ñ uideat .i. et̃naliter puniat. uide¬
.ii. re .n. dei pet̃a est ad penam imputare.
auertere aut̃ fatiem a pct̾is in hoc est ea ad
penam non reseruare. Item iex᷑. quibz deus¬

Expanded text:
lii vero dicunt solum Deum; non sacerdotem, debitum aeternae mortis dimittere, sicut et animam interius per se vivificat; nec tamen diffitentur sacerdotibus traditam potestatem peccata dimittendi et retimam illuminat, ita et simul debitum aeternae mortis relaxat. Ipse enim per seipsum peccata poenitentium tegit; et tunc tegit quando ad poenam non reservat. Tunc ergo tegit, quando debitum poenae solvit. Quod autem ipse tegat, aperte dicit Aug. exponens illum locum psalmi 31: Quorum tecta sunt peccata, id est, cooperta et abolita. Si enim texit Deus peccata, noluit advertere; si noluit advertere, noluit animadvertere, id est, punire, sed ignoscere. Ita ergo dicit a Deo tecta, ut Deus non videat, id est, aeternaliter puniat. Videre enim Dei peccata, est ad poenam imputare. Avertere autem faciem a peccatis, hoc est ea ad poenam non reservare. Item Hie
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem carnis pcc̃i. assũpsit .n. u̾bũ carnem
pͤcatriti similem in pena. et non in culpa. ⁊ iõ
ñ p̾catͥceni. cet̾a uero hõĩm omis caro pcc̃i est.
Sola illius non caro pcc̃i. qr ñ cum mat̾ ⁊cupi¬
scentia s gr̃a concepit. habet tñ smmilltudinẽ
carnis poc̾i ꝑ passibilitatem et mortalitatem.
qͣi estrut et sitiit. et hꝰ moĩ. licz ergo eadein caro
et neq ip̃e in illa ũ qͣm peccauit. ¶ In pena crgo
simił est nr̃e ũ in qͣlitate pcc̃i qr pollutõm q̃
ex cõcupiscentie motu ꝯcepta est omĩo nͨ hũit.
uec ex carnali delectatõne nata est. uenit gͦ¬

Expanded text:
tudinem carnis peccati. Assumpsit enim Verbum carnem peccatrici similem in poena, et non in culpa, et ideo non peccatricem. Caetera vero hominum omnis caro peccati est. Sola illius non est caro peccati, quia non eum mater concupiscentia, sed gratia concepit; habet tamen similitudinem carnis peccati per passibilitatem et mortalitatem, quia esuriit, sitiit, et hujusmodi. Licet ergo eadem caro eccavit. In poena ergo similis est nostrae, non in qualitate peccati; quia pollutionem quae ex concupiscentiae motu concepta est, omnino non habuit, nec ex carnali delectatione nata est. Venit
Abbreviated transcription (Latin):
beatꝰ. ueruꝰ. ⁊ quict aliud ñ indigne dici uide¬
tur. S ead̾m magnituto eiuꝰ est⁊ que sapientia.
Non .n. mole magnꝰ est : s uirtute. ⁊ ead̾m boni¬
tas que sapientia. et magnitudo ⁊ u̾itas. et ñ
est ibi aliud ip̃m leatum esse. ⁊ aliud magnũ.
aut sapienten. aut u̾i. aut lonu̾ esse. aut
ꝯm̃io esse.

Expanded text:
ci videtur; sed eadem magnitudo ejus est, quae sapientia. Non enim mole magnus est, sed virtute; et eadem bonitas, quae sapientia, et magnitudo, et veritas et non est ibi aliud ipsum beatum esse, et aliud magnum, aut sapientem, verum, aut bonum esse, aut omnino esse.
Abbreviated transcription (Latin):
uarie soluit᷑. quidam .n. dñt omẽ forͣm ⁊ qͥqͥd
est a deo esse in qͣntũ est. et formã ydoli in qͣntũ
est. uł in qͣntũ forma est: a deo esse s ñ in qͣntũ
s ꝑu̾sioc̾ature. sicut sllud quod pcc̃m est in qͣnt̃
pct̾m est: uichil est. et hominos cum poccant
nicħ fiunt. qr ab illo qui uere est separat ᷑. Unde
deroͫ. quod ex deo ñ est qui solus uere est: ñ esse
dicit᷑. ⁊deo pec̃̾n quod noz a uero esse ab ducit ni¬
cħs esse uł non esse dr᷑. Alii uero dñt omnẽ for¬
seruit. id .n. naͣlit̃ esse dicit᷑ quod simplici nature
iustitie que est deus militat. ñ resultat. et naͣm
cͤatam: non uittat .

Expanded text:
varie solvitur. Quidam enim dicunt omnem formam, et quidquid est, a Deo esse in quantum est, et formam idoli in quantum est vel in quantum forma est, a Deo esse, sed non in quantum sio creaturae. Sicut illud quod peccatum est, in quantum peccatum est, nihil est; et homines cum peccant, nihil fiunt, quia ab illo qui vere est, separantur. Unde Hieron.: Quod ex Deo non est, qui solus vere est, non esse dicitur. Ideoque peccatum quod nos a vero esse abducit, nihil esse vel non esse dicitur. Alii vero dicunt omnem forservit. Id enim naturaliter esse dicitur, quod simplici naturae justitiae quae Deus est, militat, non resultat, et naturam creatam non vitiat.
Abbreviated transcription (Latin):
utiq peccauit quod et uirauit ꝑ quos ñ debuit.
et contͣ pollicitam fidem fecit quod ñ debuit.
bonũ. ñ pcc̾o illiꝰ se sotiat quo ꝑ demonia iura¬
uit s bono pacto eius quo fidem seruauit. et¬
sine dubitatõne minꝰ malũ eist ꝑ deos falso
iurare ueracit̾: qͣm ꝑ d̾m uer̃ fallacit᷑. qͣnto
.n. ꝑ quod iuratur sanctũ est mag̾: tanto ma¬
gis est penale periurium.

Expanded text:
nunc uero, quia et iurauit, per quos non debuit, et contra pollicitam fidem fecit, quod non debuitbonum, non peccato illius se assotiat quo per demonia iuravit, set bono pacto eius quo fidem servavit». ulla dubitatione minus malum est per deum falsum iurare ueraciter quam per deum uerum fallaciter. quanto enim, per quod iuratur, magis est sanctum, tanto magis est poenale periurium.
Abbreviated transcription (Latin):
ordinant et consecͣnt. et lic symoniaci ꝓprie
dicant᷑. qui ad instar furionis magi ĩp̃ciabilẽ
gram p̾tio cõduc̾e uolunt᷑ . Et qui pro mi̾sterio
sacro p̃tiũ recipiunt in modũ gieri gieritẽ uo¬
candi sunt. om̃s tñ et dantos ⁊ accipientes sy¬
mõiaci dnͣr. et utriq ead̾m smña ꝑcelluntur i¬

Expanded text:
nt. Et licet simoniaci proprie dicantur qui instar Simonis magi impreciabilem gratiam pretio conducere volunt, et qui pro ministerio sacro pretium recipiunt in modum Giezi, Giezitae vocandi sunt; omnes tamen, et dantes et accipientes, simoniaci dicuntur, et utrique eadem sententia percelluntur. 5
Abbreviated transcription (Latin):
triũ uero qͣntũ ad rõm cuiꝰ est facultas uł potentia
illa. cuiꝰ ⁊ est disc̾nere int̾ bonũ et malum. et aliqũ ꝙͦ
uͦ qd̾ bonũ est. s ꝙ bonũ est nisi gra uł adiutorio ad
dita ñ eligits malũ uero ꝑ se eligit/ est .n. ĩ anima
rõnali uoluntas naͣlis. qr nat᷑alit̾ uult bonũ. lic
tenuiter et exiliter nisi grã iuuet. que adueniens
iuuat eam ⁊ erigit ut efficacit᷑ uelit bonũ. ꝑ se at᷑
põt uelle malũ efficatit̾. Illagͥ aiẽ rõnał potentia

Expanded text:
ium vero, quantum ad rationem, cujus est facultas vel potentia cujus etiam est discernere inter bonum et malum, et aliquando vero quod bonum est. Sed quod bonum est nisi gratia adjuta non eligit, malum vero per se eligit. Est enim in anima rationali voluntas naturalis, qua naturaliter vult bonum, licet tenuiter et exiliter, nisi gratia juvet; quae adveniens juvat eam, et erigit ut efficaciter velit bonum. Per se autem potest velle malum efficaciter. Illa ergo rationa
Abbreviated transcription (Latin):
d̾m. credere deo est: credere uera esse que
loquit᷑. quod et mali fatiunt. et nos credi
mali fatiunt. credere in d̾m est: credendo a¬
marez credendo in eutm ire credendo ei ad
herere. et eius menbriꝰ incorporari. ꝑ hͣnc
fidem ustificat᷑ impuiꝰ. ut deinde ip̃a fideꝯ
ĩcipiat ꝑ dilc̃om operari. ea .ni. sola bona
oꝑa dicenda sunt: que fuuit ꝑ diłc̾om dei.
ip̃a ⁊̾ dilectio: opus fidei dicitur. Fi̾dos igr᷑
qͣm demones ⁊ falsi xp̃iani hñt. qͣlitas mẽ¬
tiꝰ este set informis. qr sine caritate est.

Expanded text:
m. Credere Deo est credere vera esse quae loquitur, quod et mali faciunt, et nos credim et daemones faciunt; credere in Deum est credendo amare, credendo in eum ire, credendo ei adet ejus membris incorporari. Per hanc fidem justificatur impius, ut deinde ipsa fides incipiat per dilectionem operari. Ea enim sola bona opera dicenda sunt, quae fiunt per dilectionem Dei. Ipsa enim dilectio, opus fidei dicitur. Fides ergo quam daemones et falsi christiani habent, qualitas mentis est, sed informis, quia sine chari
Abbreviated transcription (Latin):
sine pcco. s ñ potͥat sine alio gr̃e adiutorio sp̃ualiter
uiuere quo uitam mereret᷑ eternanti.Unꝰ augꝰ ĩ en
heridꝰ uc fc̃us est homo pecitꝰ ut iauere ĩ ca recti¬
tudine posset ñ sine diuino adintorio. ⁊ suofiꝰ ꝑ u̾suꝯ
arbitrio. utrlib coꝵ elegisset. dei uoluntas fieret
uł ab illo uel de illo. et qr suam maluit face̾ uolun¬
tatem qͣm dei. de illo fcã est uoluntaꝯ der. ¶ Itemĩ

Expanded text:
sine peccato; sed non poterat sine alio gratiae adjutorio spiritualiter vivere, quo vitam mereretur aeternam. Unde Aug., in Eni factus est homo rectus ut et manere in ea rectitudine posset, non sine divino adjutorio, et suo fieri perversus arbitrio; utrumlibet horum elegisset, Dei voluntas fieret vel ab illo, vel de illo. Et quia suam maluit facere voluntatem quam Dei, de illo facta est voluntas Dei. Item in
Abbreviated transcription (Latin):
iuestigari oportet qͣm grãm uł potentiã hui̾t
homo ante casum. et ut r̃ per cam potuit stare uł non.
Sciendum est gͥ qd̾ hoꝑiinum cͥatõne sicut de angeł
mereri salutem ualeret. potat quid̃ ꝑ illud auxiliũ
grẽ c̾ationis resistere malo. s ñ ꝑfice̾ bonĩ. poterat

Expanded text:
estigari oportet quam gratiam vel potentiam habuerit homo ante casum; et utrum per eam potuerit stare vel non. Sciendum est ergo quod homini in creatione, sicut de angelimereri salutem valeret. Poterat quidem per illud auxilium gratiae creationis resistere malo, sed non perficere bonum. Pote
Abbreviated transcription (Latin):
olet tꝰ queri de ꝑticione que ibi uidet᷑. utrũ
uera sit: et si uera fractio estr tuiꝰ rei sit.
uu in qua re fiat. cumq ñ alt cbi alia suba qͣm
xpisti: si in aliqͣ sub̾a est alla fraccio: in corꝑe xpisti
esse uidet᷑. s econtͣ. cum ip̃m corpus ĩ corrupti¬
uile sit. qr inmortale et inpassibile in ip̃o ñ pꝰse
esse. uidet᷑. Nam et xpistꝰ redarguit carnalem
sensũ discipuloꝵ. qui putabant xp̃i catͣnẽ sicut
aliam in ꝑtes diuicendam. et moriib lacerandã.
Ideo quibdam placet quod ñ sit ibi fraccio sicut
uidet᷑ s dicit᷑ frangi: qr uidet᷑ frangi. quib obi¬
citur quod ait ambꝑ  nich falsi putand̾ est ĩ sa

Expanded text:
one et partitione quae ibi videtur fieri, utrum vera sit; et si ibi vera fractio est, cujus rei sit, vel in qua re fiat. Cumque non sit ibi alia substantia quam Christi, si in aliqua substantia est illa fractio, in corpore Christi videtur esse. Sed e contra, cum ipsum corpus incorruptibile sit quia immortale et impassibile, in ipso non posse esse videtur. Nam et Christus redarguit carnalem sensum discipulorum, qui putabant carnem Christi sicut aliam in partes dividendam, et morsibus dilacerandam. Ideo quibusdam placet quod non sit ibi fractio sicut videtur; sed dicitur frangi, quia videtur frangi. Quibus objicitur quod ait Ambros.: Nihil falsi putandum est in sa
Abbreviated transcription (Latin):
ambꝵ . Si quotiens estimidit᷑ sang̾ꝰ xp̃i ĩ romis¬
sionem pecoꝵ effumditur: deleo semꝑ accipere.
passus sit. quia cotidie pcc̃amꝰ pcc̃is. sine quib
mortał infirmitas uiuere non potest. et quia
ĩmolatur. dedit .n. nobis hoc sacͣmentũ salu¬
tis. ut qr nos cotidie peccamꝰ: et ille iam mori
non potest: ꝑ hoc sacͣmentũ renuusionẽ cõse¬
quam᷑. cotidie comedit᷑ ipse et bibit᷑ ĩ uerita¬
te. set integer et uiuus ꝑ manet. Item miste¬
riũ fidei dicit᷑: qr credere delis qd̾ ibi nr̃a salus
ꝯsistat. Si aut̃ quor᷑ utrũ cotidie cõmu̾icand̾
b tñ dũicis diebus cõmu̾icaudũ hortor. si tam̃¬
niens in affc̃u p̾caudi uon est. gͣuari mag̃dico
eucharistie ꝑceptione: qͣm purificari. et licet qͥs
pcc̃o mordeat᷑. si pc̃c̃andi tñ de cetero ñ hc̃at uolũ¬
tatem: et satt̃sfatiat lacrimis. et or̾onib. acce¬
dat securꝰ. s hec de sllo dico qm mortalia pc̃ca

Expanded text:
Si quoties effunditur sanguis Christi, in remissionem peccatorum effunditur, debeo semper accipere, sit passus, quia quotidie peccamus peccatis, sine quibus mortalis infirmitas vivere non. Dedit enim nobis hoc sacramentum salutis, ut quia nos quotidie peccamus, et ille jam mori non potest, per hoc sacramentum remissionem consequamur. Quotidie comeditur ipse et bibitur in veritate, sed integer et vivus manet. Item: Mysterium fidei dicitur, quia credere debes quod ibi salus nostra consistat. Si autem quaeratur utrum quotidie communicandum bus tamen dominicis diebus communicandum hortor. Si tamen mens in affectu peccandi est, gravari magis dico Eucharistiae perceptione, quam purificari. Et licet quis peccato mordeatur, si peccandi tamen de caetero non habeat voluntatem, et satisfaciat lacrymis et orationibus, accedat securus: sed hoc de illo dico quem mortalia peccata
Abbreviated transcription (Latin):
nͨ puidentiã qr sibi ñ prouidit. Eeq temꝑantiã
qr aligena appetiit. ñ fortitudi̾em qr pͣue sugge¬
tioni cessit. Suib respondento dicimꝰ. eũ quid̾
ũ tunc hũisse has uirtutes qũ pcauit s ante. ⁊
tunc amisisse. qd̾ młtis scõꝵ testimonii ⁊ cõ pro
bat᷑. ait .ii. augꝰ ĩ qͣdam omelia. adamꝰ ꝑdit᷑a ka¬
ritate malꝰ inucntꝰ est Item pͥnceps uitioꝵ dũ
uicit ad am de limo terre ad ymagĩem dei fc̃m
pudititia armatũ. temperantia ꝯpontũ ka¬
ritate splendidũ: pͥmos ꝑentes illis donis actã¬
tis bonis spoliauit. parit̾q pereniit. De hoc co¬
sr̃ psalm̃ quo dicit. ꝙ homo aute pcc̃m beatissi¬
mus aurã carpebat et heream. S quomͦ sine uͥ¬
tute beatissimꝰ erat augꝰ quo sr̃ genͣ dicit.

Expanded text:
nec prudentiam, quia sibi non providit; nec temperantiam, quia aliena appetiit; nec fortitudinem, quia prave suggestioni cessit. Quibus respondentes, dicimus eum quidem non tunc habuisse has virtutes quando peccavit, sed ante, et tunc amis. Ait enim Augustinus in quadam homilia: Adam, perdita charitate, malus inventus est. Item: Princeps vitiorum dum vicit Adam de limo terrae ad imaginem Dei factum, pudicitia armatum, temperantia compositum, charitate splendidum, primos parentes illis donis ac tantis bonis expoliavit, pariterque peremit. De hoc eoSuper psal. quoque dicit quod homo ante peccatum beatissimus, auram carpebat a theream. Sed quomodo sine virtute beatissimus erat? August. quoque, lib.
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ceptõnis tͣnig̾sti siuit. que est. quod tibi ñ uis:
aliine feceris. qͣm u̾itas scͥpsit: in corde hominiᷤ.
et qr ñ legebat iu corde: iterauit in tabuł. ut uo¬
ce forimsecus ad mota rediret ad cor. et ibi ĩue¬
niret: quod extͣ legeret. Nͣnc igit᷑ alli p̾uari¬
cati uident᷑ in illo facto aliis fatientes: quod
uis fieri. alioquin p̾uaricador est iudex dum
punit reuni. nolens aliquid talet sibi fieri.

Expanded text:
e est: Quod tibi non vis fieri, alii ne feceris. Quam Veritas scripsit in corde hominis; et quia non legebatur in corde, iteravit in tabulis, ut voce forinsecus admota rediret ad cor, et ibi inveniret quod extra legeret. Hanc ergo illi praevaricari videntur in illo facto, aliis facientes quod vis fieri; alioquin hujus praevaricator est judex, dum punit reum nolens aliquid tale sibi fieri.
Abbreviated transcription (Latin):
et argentea. et uestes p̾ciosas. ⁊ asportauerũt.
utr̃ furcũ ꝯmiserint: dicimꝰ eos qui ut parerẽt
deo iubenti illud fec̾unt ñ fecisse furtũ nͭ omi̾o
p̾casse. unde israelite furtũ ñ fec̾unt. sec deo
subente mi̾steriũ p̾buerũt. hoc .i. deus iussit:
qui legem dodit. sicut mu̾ster iudicis sine pẽco¬
honucida est. etiam si eum cccidit: q̃m scit a iu¬
dice occidendũ. Infirmi aut̃ qui excupiditate
egyptios deceꝑunt magis ꝑmili sunt hoc facere
illis qui talia iure passi sunt. qͣmiitili. ¶ Hic
opponit᷑. quod ⁊̾ uoni in illo temꝑe peccauerũt. na

Expanded text:
et argentea et vestes pretiosas, et asportaverunt, utrum furtum commiserint, dicimus eos qui ut parerent, Deo jubente, illud fecerunt, non fecisse furtum, nec omnino ptus. Israhelite furtum non fecerunt, sed deo iubente ministerium prebuerunt. Hoc enim deus iussit, qui legem dedit, sicut minister iudicis sine pec facit, homicida est, etiamsi eum occidat quem scit a judice occidendum. Infirmi autem qui ex cupiditate Aegyptios deceperunt, magis permissi sunt hoc facere illis qui jure talia passi sunt, quam jussi. Hic opponitur, quod etiam boni in isto opere peccaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
qͣui greci usyon uocant. Sicut .n. ab eo quod est sa¬
pere. diuctacit sãpientia. et ab eo quod est scire. dcã
est scientia : ita ab eo quod est esse ⁊ dicta est eẽntia.
et quis mag̃ est qͣm ille qui dixit famulo suo mo
ysi ego sum qui sum. ⁊ dices filiiꝰ isrł. qui est mi¬
sit me ad uos. ip̃e uere ⁊ ꝓprie dr᷑ essentia. cuius
dium ñ halet. uere eẽntie nom̾ tenuit. qr in eius
cõꝑatõne. qui uere est. qui ĩcõmutabil̾ est. quasi
ñ sunt: que mut abilia sunt. Dequo .n. dr᷑. fuit:
est. qui non nouit fuisse. uł futͣm est esse. Solus

Expanded text:
quam Graeci οὐσίαν vocant. Sicut enim ab eo quod est sapere dicta est sapientia, et ab eo quod est scire dicta est scientia, ita ab eo quod est esse dicta est essentia. Et quis magis est quam ille qui dixit famulo suo, Exod. 3: Ego sum qui sum; et: Dices filiis Israel: Qui est misit me ad vos? Ipse vere ac proprie ddium non habet, vere essende nomen tenuit, quia in eius comparacione, qui vere est, qui incommutabilis est, quasi non sunt, que mutabilia sunt, de quo enim dicitur: Fuit, est, qui no
Abbreviated transcription (Latin):
tia eius exigit. s ñ exigit eius iustĩtia ut fatiat
iͥ quod facit. ñ gͦ pot̾ face̾ nisi qd̾ facit. ead̾m q
iustitia exigit ut id non fatiat quod ñ facit. ni
aut̃ deus pot᷑ facere contͣ iustitiam suam: ñ igrͣ
pot̾ a liquid eoꝵ facere que dimitit.

Expanded text:
tia ejus exigit. At non exigit ejus justitia ut faciat, nisi quod facit. Non ergo potest facere nisi quod facit. Eademque justitia exigit, ut id non faciat, quod non facit: Non autem potest facere contra justitiam suam. Non igitur eorum aliquid potest fac
Abbreviated transcription (Latin):
dispositõne sapiens. ex gubnatõne bonus
hec aut̃ om̃ia ad unitatem deitatis ꝑtinen̾t
monstrandam.
Quomͦ in c̾at᷑is appars

Expanded text:
dispositione, sapiens; ex gubernatione, bonus. Haec autem omnia ad unitatem deitatis pertinent monstrandam. 6. Quomodo in creaturis appar
Abbreviated transcription (Latin):
eos in uallem iosaphat: et disceptalo ibi cum
eis. in cuiꝰ capituli expositõne ita repͥeri hoc
quidam puerilit̾ intelligunt. quod in ualle
qui est in latere montis ole iueͬti descensurꝰ sit
dñs ad iuditium quod friuolum est. qr ñ ĩ t̾ra
s in spatio huiꝰ aeris sedebit circa locum montis
oliueti ex quo ascendit. et scũs ioħ̾s crisostomꝰ
dicit. angeli ante eum defferent signuĩ crucis.

Expanded text:
eas in vallem Josaphat, et disceptabo ibi cum eis. In cujus capituli expositione ita reperi: Hoc quidam pueriliter intelligunt, quod in valle quae est in latere montis Oliveti descensurus sit Dominus ad judicium, quod frivolum est, quia non in terra, sed in spatio hujus aeris sedebit contra locum montis Oliveti, ex quo ascendit. Et sicut Joannes Chrysostomus dicit: Angeli deferent ante eum signum crucis;
Abbreviated transcription (Latin):
anteqͣm fiat .i. quod fut᷑m est scitͤ a deo anteꝙͣ fiat.
neq sciret᷑: nisi fut᷑m esset. ut si notet᷑ ibi causa nͥ
fiuint. Si tũ sciam ad notitiã referamꝰ. Si uero noĩe
scientie includit᷑ ⁊ uñplacitũ atq dispositio. tu̾c
recte dici potest causa eoꝵ que deus facit. Hiis enĩ
duob moĩs ut suꝑius p̾taxatũ est. cognitio uł scĩa

Expanded text:
uod futurum est scitur a Deo antequam fiat, neque sciretur nisi futurum esset; ut non notetur ibi causa, nisi fiunt, si tamen scientiam ad notitiam tantum referamus. Si vero nomine scientiae includitur etiam beneplacitum atque dispositio, tunc recte potest dici causa eorum quae Deus facit. His enim duobus modis, ut superius praetaxatum est, lib. 15, c
Abbreviated transcription (Latin):
iis ita respondemꝰ. dicentes. quod spiritꝰ scũs
siue caricas penitꝰ immitabilł est. nͨ in se auge¬
t᷑ uł minuit᷑ iͨ in se rocipit magiꝯ uł minꝰ. s ĩho¬
mine uł homiini p̾otiꝰ auget᷑. et minuit᷑. et magis
uł minꝰ datͤ ul habet᷑. sicut deus dicit᷑ magnifica¬
ri et exaltari in nobiꝰ. qui tũ in se ñ magnifica¬
toritas deus non in se. s in corde hoĩs gͣndescit.

Expanded text:
is itaque respondemus, dicentes quod Spiritus sanctus sive charitas penitus immutabilis est, nec in se augetur vel minuitur, nec in se recipit magis vel minus; sed in homine vel potius homini augetur et minuitur et magis vel minus datur vel habetur, sicut Deus dicitur magnificari et exaltari in nobis, qui tamen in se nec magnificatoritas: Deus non in se, sed in corde hominis grandescit.
Abbreviated transcription (Latin):
pmussi simplici oculo iu̾tendit diligent̾ inten¬
dit. qui .n. dixit ne duos fines nobis ꝗstituamꝰ
s om̃ia ppo regnũ fatiamꝰ.: ip̃e p̾misit quod d̾emꝰ
manducare ut ewangelizemꝰ. cum aut̃ hec ita
imus. set et huuc finem ad regnũ dei refferimꝰ.
cando ꝯstitumꝰ. S ista fatiente ñquid pͦcamꝰ ͦ
absit. Nam et ip̃e iliadet sic facere si diligenter
Ita et cum dicit ppregnũ dei tm̃ om̃ia agenda
nͤ tum ip̃o mercedem tp̃ralem meditandam:
ita intelligendum est ut ñ meditem᷑ appetẽdo
et ista p̃p̃ illut. sicut ip̃e docet. Si .n. petimus

Expanded text:
missis simplici oculo diligenter intendit; qui enim dixit, ne duos fines nobis constituamus, sed omnia propter regnum Dei faciamus, ipse praemisit quod debemus manducare ut evangelizemus. Cum autem hoc ita imus; sed et hunc finem ad regnum Dei referimus. cando constituimus. Sed ita facientes numquid peccamus? Absit. Nam et ipse sic facere suadet, si diligenter ita et cum dicit, propter regnum Dei tantum omnia agenda, nec cum ipso mercedem temporalem meditandam, ita intelligendum est, ut non appetendo meditemur et ista propter illud, sicut ipse docet. Si enim petimus
Abbreviated transcription (Latin):
et filiꝰ et spiritꝰs. et ita non ꝑ tria noĩa significaren
et filius. et spiritꝰ. si m¬
elationũ uero uocabula siuit. s¬
nitas filiatio ꝓ

Expanded text:
et Spiritus sanctus, et ita non per tria nomina significarentet Filius, et Spiritus elationum vero vocabula, scilicet paternitas, filiatio
Abbreviated transcription (Latin):
posit aliquid. ita t̃ cum diu̾s tres ꝑsonagesigu¬
laricatem. et solitud̾iem tollimus. ꝙ quod pater
ñ est solus. nͨ filius est solus. nͨ spiritꝰ .s. est solus:
similes dicant᷑ tres ꝑsone. et utrũ aliquo modo
sit ibi diuersitas. nel diffentia: ostendetur in¬

Expanded text:
Posuit aliquid. Ita etiam cum dicimus tres personas, singularitatem et solitudinem tollimus; et quod Pater non est solus, nec Filius est solus, nec Spiritus sanctus est solus, similes dicantur tres personae, et utrum aliquo modo sit ibi diversitas vel differentia ostendetur
Abbreviated transcription (Latin):
id ergo quo il bum est: ñ est illd̾ quo pat̾ est. ꝓpͥetas gͦ
qͣ uerbum est: ñ est it quod pat̾ est. ñ est gͦ diuina es¬
pat̾ est .i. diuina essentia. S ñ est ypostasis patris .i
Opĩo dicẽtiũ ñ id esse ꝑ

Expanded text:
 est illud quo Pater est; proprietas ergo qua Verbum est, non est quod Pater est, non est igitur divina esPater est, id est, divina essentia, sed non hoc est hypostasis Patris. OPINIO
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuincti fu̾int in ꝯspectu ecc̃e. et pꝰmodũ ꝓbata
ꝯsangͥnitate eiusd̾m iuditio seꝑati: queritur
Utr̃ copula illa coniugiũ fu̾it. Suibid̾m uidet᷑
coniugiũ reputat᷑. qr bona fide. et ꝑ manũ ecc̃e
cõuenerunt. Unde et filii eoꝵ legitiini hñt᷑.
a lii uero dicunt fuisse coniuguͬ licent ñ eẽnt
legictue ꝑsone. quia taliũ ꝯiuuctõnes uocant
canonos coniugia ubi de ꝑsonis agit᷑ qͣꝵ testimõ̾io
do firmau̾int. uł ip̃i forte confessi fu̾int: cõiugia
dissoluant᷑ Si uero neutrũ ꝯtigerit: ep̃i eq per
fidem xp̃i obtestent᷑ qͣt inꝰ palam fateant᷑. sĩ se
cognoscunt consang̾ncos. Si se iuditio ep̃oꝵ segre¬

Expanded text:
uncti fuerint in conspectu Ecclesiae, et postmodum probata consanguinitate ejusdem judicio separati, quaeritur utrum copula illa conjugium fuerit. Quibusdam videtur conjugium reputatur, quia bona fide et per manum Ecclesiae convenerunt. Unde et filii eorum legitimi habentur. Alii vero dicunt fuisse conjugium, licet non essent legitimae personae, quia talium conjunctiones vocant canones conjugia, ubi de personis agitur, quarum testimonio do firmaverint, vel ipsi forte confessi fuerint, conjugia dissolvantur. Si vero neutrum contigerit, episcopi eos per fidem Christi obtestentur, quatenus palam fateantur, si se recognoscunt consanguineos. Si se judicio episcoporum segre