comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fac cum seruo tuo scđm miscdĩam tuam:
& iusticias doce me. Prestrurit uiã. & cõ¬
mendationis suȩ incrementa p̃sumpsit.
Supra poposcit ne nocentib traderet᷑ ite¬
rum petiit ut susciꝑetur in bono: ne calũp¬
marentur ei suꝑbi. hoc ẽ ñ declino uidici¬
um: s calumpnã ꝑfidorum. Illi enĩ uidi¬
care nesciunt. s calũpniari scuuit. Ad te
confugio: qui nosti E rep̃sentare
uidiciũ. Et bene non o uenti nult calũp¬
matorib tradi. Qul quitu ta enĩ iob
passus ẽ. ustus postꝗͣ idat traditus ẽ
nocenti: s difficile fuit illud & grande
certamen: qđ nisi iob nimia patientia.
haud facile quisquam suꝑarẽ potiussẽt.
Et tamen ille ñ totus ẽ traditus: s melio¬
re exceptus ẽ parte. Qui dicit ñ tradas
me.: quȩ maiora sunt comp̃hendit. Plus
aũt in anima quã in carne sumus. Iustis
enĩ dicitur. Uosͣ ñ estis in carne: s in sp̃u.
Tradi gͦ animã suã recusat: qui corpore sic̃

Expanded text:
Fac cum servo tuo secundum misericordiam tuam, Fac cum servo tuo secundum misericordiam tuam, et justitias tuas doce me. Praestruxit viam, et commendationis suae incrementa praesumpsit. Supra poposcit ne nocentibus traderetur : iterum petiit ut susciiarentur ei superbi; hoc est: \'non declino iudicium, sed calumniam perfidorum; illi enim iudicare nesciunt, calumniari sciunt. ad te confugio, qui nosti repraesentare iudicium\'. et bene non uult calumniatoribus tradi; multa enim Iob passus est iustus, postquam traditus est nocenti. sed difficile fuit illud et grande certamen, quod nisi Iob nimia patientia haud facile quisquam superare potuisset; et tamen ille non totus est traditus, sed meliore exceptus est portione. qui dicit : non tradas me, quae maiora sunt conprehendit. plus autem in anima quam in carne sumus; iustis enim dicitur: uos autem non estis in carne sed in spiritu. tradi ergo animam suam recusat qui corpore sicut
Abbreviated transcription (Latin):
rubri. mirre fontis a maritu dine ꝑ ligui
gr̃am temꝑata cognoscimus ẽẽ munda¬
tos: deuide .xii. fontiũ potu. postremo
mnisteruis recognoscis: qr baptiratus licet
toto corpore. postea tamen esca sp̃ali potuq
mundaris. Merito gͦ dauid & oculos inte¬
riores purificatos. & deites tamquã illuni¬
natos sp̃aliũ dentiũ candore ꝓferens ser¬
mones: dicit. feci uidiciũ & iusticiã. Ille ẽ
enĩ uerus dentiũ fulgor: ubi bene sibi
consciȩ mentis resonat canora confessio.
Ille mundus ocłs quẽ peccatoꝵ grauium
trabes nulla dep̃sserit. quẽ purgamentoꝵs
leuiũ festuca nulla turbauerit. Iste ocłs:
in u̾bum iusticie defecit: qui enĩ xp̃o adhe¬
ret: iius ẽ sp̃s. Et balaam pecebat ut ani¬
ma sua deficeret in animis uistoꝵ: idẽ ut
ꝓprii obliuisceret᷑ erroris: quod suũ erat
deponeret. qđ iusticie & equitatis assu¬
meret. S ꝓgrediamur ad cetera. Seq̃r.

Expanded text:
Rubri Myrrae fontis amaritudine per ligni Rubri Myrrae fontis amaritudine per ligni gratiam temperata cognoscimus esse mundatos, deinde duodecim fontium potu, postremo mysteriis recognoscis, quia baptizatus licet toto corpore postea tamen esca spiritali potuque mundaris. Merito ergo Dauid, et oculos interiores purificatus et dentes, tamquam inluminatos spiritalium dentium candore sermones profert dicens: feci iudicenim verus dentium fulgor, ubi bene sibi consciae mentis resonat canora confessio. Ille mundus oculus, quem peccatorum gravium trabes nulla depresserit: quem purgamentorum levium festuca nulla turbaverit. Iste oculus in verbum justitiae defecit. Qui enim Christo adhaeret, unus est spiritus . Et Balaam petebat ut anima sua deficeret in animis justorum , id est, ut proprii oblivisceretur erroris: 1179 quod suum erat, deponeret: quod justitiae et aequitatis, assumeret. Sed progrediamur ad caetera. 31. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
intellectus rigor. nisi fuerit spãli deute
resolutus. uitalia ipsa int̃ elusis ciboꝵ sa¬
lictariũ meatib & gulam quandã auimȩ
incuriosa edacttate suffocent. Par ẽ gͥ ut
diuidas pͥmum si solida tibi uidetur es¬
ca quȩ sumitur. & distinguas eã: atq
emollitã sine noxa aliqua animȩ. in omĩa
euis menbra naturali diuisione transfun¬
das: ut uitali suco omnr corpus eiꝰ epu¬
letur. Hichil cadauerosum. nichil mortuũ
ore tuo sumas ne dicatur sepulclirũ patens
ẽ guttur eoꝵs: s uiuũ haurias ũbuin: ut
in tue mentis uiscerib possit oꝑari. Hi
dentes suꝑ lac caudidiores: qr dentes iu¬
storum sunt. Deniq cum om̃s in moyse
baptirati in nube & in mari patres nr̃i
fueruit: ñ ociose tamen scͥptum ẽ qr om̃s
eandem escam sp̃alem manducauerunt.¬
& om̃s eundem potum spũalem biberunt.
yt istis scõriundentib maior quidam ful¬
gor accederet: quos post transitũ maris

Expanded text:
intellectus rigor, nisi fuerit spiritali dente intellectus rigor, nisi fuerit spiritali dente resolutus, vitalia ipsa interclusis librorum salutarium commeatibus, et gulam quamdam animae incuriosa edacitdiuidas primum, si solida tibi uidetur esca quae sumitur, et distinguas eam atque emollitam sine noxa aliqua animae in omnia eius membra naturali diuisione transfundas, ut uitalem sucum omne eius corpus epuletur. nihil cadauerosum, nihil mortuum ore tuo sumas, ne dicatur: sepulchrum patens est guttur eorum, sed uiuum haurias uerbum, ut in tuae mentis uisceribus possit operari. Hi dentes super lac candidiores, quia dentes iustorum sunt. denique cum omnes in Moyse baptizati in nube et in mari patres nostri fuerint, non otiose tamen scriptum est, quia omnes eandem escam spiritalem manducaueruntet omnes eundem potum spiritalem biberunt, ut istis sanctorum dentibus maior quidam fulgor accederet, quos post transitum Maris
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ infecunditas aliqua uirtututũ: sterilitas
aliqua meritoꝵ. Bene geminos creant: quia
congeminant sensus suos.Wnde habes ĩ
ꝓu̾biis scͥptum. Et tu scribe hec tibi tripli¬
gemina ẽ. una incorporaliũ. altera corpora¬
lium. Diximus de fecunditate: dicamus
cde dentib. Ham & nauigantes pleriq &
ꝓꝑantes itinere t̃reno ubi uiderint specio¬
sum aliquẽ locũ deleetationis gr̃a demoran¬
tur: pascunt oculos. aninũq alleuant.:
& nobis pulcherrimos cdentes iustarum
animarũ considerare. cordi ẽ. Hocuit enĩ
scͥptura pulc herrimos dentes ẽẽ iustoꝵs:
dicens scđm lircerã quidem de patriar
dentes ñ ẽe p̃tereundos: ubi de oculis
dixerimus. Qui sunt gͥ iustarũ dentes
anunarũ ⁊ nisi qui informẽ & durũ accipi¬
entes eibũ. uel frigidũ plerũq uel supra
qualitas fuerit alim̃toꝵ: Dura cõminuus: ne aͣs¬
pitas littere in ueteri testamento. et secularis.

Expanded text:
est infecunditas? aliqua uirtutum, sterilitas est infecunditas? aliqua uirtutum, sterilitas ulla meritorum. bene geminos creant, quia congeminant sensus suos. unde habes in Prouerbiis scriptum: et tu scribe haec tibi tripligemina est, una incorporalium, altera corporalium. Dde dentibus. Nam et navigantes plerique, et properantes itinere terreno, ubi viderint speciosum aliquem locum, delectationis gratia demorantur, pascunt oculos animumque allevant. Ita et nobis pulcherrimos dentes justarum animarum considerare cordi est; docuit enim Scriptura pulcherrimos dentes esse justorum dicens secundum litteram quidem de patriarcdentes non esse praetereundos, ubi de oculis disseruimus. 14. Qui sunt igitur justarum dentes animarum nisi qui informem ac durum accipientes cibum, vel frigidum plerumque, vel supra qualitas fuerit alimentorum? Dura comminuunt, ne asperitas litterae in veteri Testamento et saecularis
Abbreviated transcription (Latin):
ita etiã tonsarum animarũ gregẽ. hoc ẽ
multarũ animarũ uirtutes habet sc̃ã ec¬
elesia. in quo grege nichil possis insensi¬
bile repire. nichil suꝑfluũ: qm̃ fides
sapientis fecit: sp̃alis aũt gr̃a ab om̃i suꝑfluo¬
rum labe mundauit. Merito gͥ reuelate s̃
anime scõrum: & reuelate a monte gala acd.
hoc ẽ a transmigratione testimonii. eo qđ
a sinagoga ad eccłiam testimoniũ celeste mi¬
grauit. In hoc itaq monte nascitur thimiama.
resina. & ceteri odores: quos negotiatores
illi hismahelctȩ. ut babes in primo libro testa¬
menti ueteris deferebant. Hos odores ht̃
eccłia: quos mercatores ex gentib congre¬
gati fide & deuotione uexerunt. Itaq sicut
caprȩ bonis rifectȩ cibis & solis calore uer¬
nantes. lauantur in flumine: & exultan¬
tes mundȩ surgunt de flumine: ita animȩ
iustorum ascendunt ab sp̃ali lauacro. Iste
sunt uere que geminos ereant. in quib ñ

Expanded text:
ita etiam tonsarum animarum gregem, hoc est ita etiam tonsarum animarum gregem, hoc est multarum animarum uirtutes habet sancta ecclesia. in quo grege nihil possis insensibile repperire, nihil superfluum, quoniam fides sapientes fecit, spiritalis autem gratia ab omni superfluorum labe mundauit. Merito igitur reuelatae sunt animae iustorum et reuelatae a monte Galaad, hoc est a transmigratione testimonii, eo quod a synagoga ad ecclesiam testimonium caeleste migrauit. in hoc itaque monte nascitur thymiama, resina et ceteri odores, quos negotiatores illi Ismahelitae, ut habes in primo libro testamenti ueteris. deferebant. hos odores habet ecclesia, quos mercatores ex gentibus congregati fide et deuotione uexerunt. itaque sicut caprae bonis refectae cibis et solis calore uernantes lauantur in flumine et exultantes mundae surgunt de flumine, ita animae iustorum ascendunt ab spiritali lauacro. Istae sunt uere quae geminos creant, in quibus non
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur: mistice aũt de eccłie grege. Nec
sunt a monte galaad. Dentes tu ut grex
tonsarum: que ascenderunt de lauaero.
Wides qd̃ ui altis grex iste pascit᷑: audis
in moirte. Itaq ubi aliis p̃cipia. ibi capris
nullũ ꝑiculũ. Lbi aliis ꝑiculum. ibi gregis
huiꝰ alimentũ. Ibi eibus dulcior: ibi fructus
electior. Spectant᷑ a pastorib sius: dumosa
de rupe pendentes. Ibi lupoꝵs uncursus ẽẽ ñ
possunt. ibi fecunde arbores fructũ inte¬
grum submini strant. Cernere licet. uber
lacte distentas: suꝑ tenerem sobolem mat¬
na pietate sollicitas. Ideo elegit eas sp̃s
sc̃s: quib cetũ uenerabilis eccłiȩ cõparasset.
& ut mistice audias. capillamentũ u̾b ẽ
altitudo. & eminentia quedã iustarũ ani¬
marum. qm̃ sensus sapientis in captte eiꝰ.
In altitudiue enĩ cogitationis humane:
certũ ẽ eẽ sapientiam. Et quẽ admoclum
tondentur capre ut suꝑflua deponant:

Expanded text:
dicitur. mystice autem de ecclesiae grege. Nec dicitur. mystice autem de ecclesiae grege. Nec sunt a monte Galaad. dentes tui ut grex tonsarum quae ascenderunt de lauacro. uides quod in altis grex iste pascitur. audis in monte. itaque ubi aliis praecipitia, ibi capris nullum periculum, ubi aliis periculum, ibi gregis huius alimentum. ibi cibus dulcior, ibi fructus electior. spectantur a pastoribus suis dumosa de rupe pendentes, ubi luporum incursus esse non possunt, ubi fecundae arbores fructum integrum subministrant. cernere licet uberi lacte distentas super teneram subolem materna pietate sollicitas. ideo elegit eas sanctus spiritus quibus coetum uenerabilis ecclesiae conpararet. Et ut mystice audias, capillamentum uerbi est altitudo et eminentia quaedam iustarum animarum, quoniam sensus sapientis in capite eius; in altitudine enim cogitationis humanae certum est esse sapientiam. et quemadmodum tondentur caprae. ut superflua deponant,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s. de plenitudine eiꝰ accepimus. Unde
& occulus supplicioꝵ. ñ alienus ẽ ab eccłia:
qꝵ & si baptizabat iohes in enom. baptira¬
bat iuxta salum: ubi aquarũ habundantia.
& duodecim fontes. & septuaguta palmarũ
arbores. Hos fontes habet eccłi̾a: hoc ẽ in
ueteri testam̃to duodecim patriarchas¬
& in nouo . xii. apłõs. Icleoq dietum ẽ. In
eccłiis benedicite dũm dm̃. de fontibus
isrl̃. His fontib aite ꝑfundit᷑: quicumq¬
xp̃i misteria sacro scã consequitur. Isti
enĩ fontes ex et̾no fonte manantes: toto
orbe fluxerunt. U̾bi isti fontes: ibi ascen¬
sio animarũ. Beniq salim unt̃pretati sunt
ipsum ascendentẽ. Ille enĩ uere ascendit: qui
ꝓpria percata deponit. Hoc gͥ u̾bo. purificato¬
riȩ sc̃ĩficatioius usus exprunit᷑. Unde bene
eciã ui canticis: ap̃s dicit ad eccłiam. Dentes
tui sicut grex tousarun quȩ ascenderunt a
lauacro: quȩ om̃s geminos ereanti & infe¬
cunda ñ ẽ in eis. Quod specie tenus de capris

Expanded text:
epimus. unde et oculus suppliciorum non alienus est ab ecclesia. quia, etsi baptizabat Iohannes in Aenon. baptizabat iuxta Salim, ubi erat aquarum abundantia et duodecim fontes et septuaginta palmarum arbores. Hos fontes habet ecclesia. hoc est in ueteri testamento duodecim patriarchas, in nouo duodecim apostolos. ideoque dictum est: in ecclesia benedicamus dominum deum de fontibus Israel. his fontibus ante perfunditur quicumque mysteria sacrosancta consequitur; isti enim fontes ex aeterno fonte manantes toto orbe fluxerunt. ubi isti fontes, ibi ascensio animarum. denique Salim interpretati sunt ipsum ascendentem; ille enim uere ascendit qui propria peccata deponit. hoc igitur uerbo purificatoriae sanctificationis usus exprimitur unde bene etiam in Canticis Christus dicit ad ecclesiam: dentes tui sicut grex tonsarum quae ascenderunta lauacro, quae omnes geminos creant ei infecunda non est in eis. quod specie tenus de capris
Abbreviated transcription (Latin):
ita similit illuminaret. gestorum utiq ñ
uultus grã: hoc significante sp̃u scõ. quod
uenturus eẽt iħs uerus : ad quẽ si quis
cõu̾teret᷑ & eum uellet audire. de corde
suo uelamen auferret: & reuelata facie
uerum saluatorẽ uideret. Ergo ds omp̃s
orum: ñ duricia s p̃scientia: ñ malicia
s equitate atq iusticia. Ipsi enĩ sibi po¬
suere uelamen. qui legẽ intelligere nolu¬
erunt. Lex enĩ spãlis ẽ: sicut cdixit he¬
breus. Is itiq scđm illud quod dat uni¬
cuiq nr̃orum. in quo ñ tribuentis s dili¬
gentis ẽ culpa. hic inquã dñs illuminaul
eor ppłi nationum in facie iħu xp̃i ꝑ eius
aduentum. Qđ euident̃ apłico declaratur
exemplo. sicut scͥptum ẽ: qm̃ ds qui dix̃

Expanded text:
 similiter inluminaret gestorum utique, non  similiter inluminaret gestorum utique, non uultus gloria, hoc significante spiritu sancto, quod uenturus esset Iesus uerus, ad quem si quis conuerteretur et eum uellet audire, de corde suo uelamen auferretur et reuelata facie uerum saluatorem uideret. Ergo deus omniorum non duritia, sed praescientia nec malitia, sed aequitate atque iustitia — ipsi enim sibi posuere uelamen qui legem intellegere noluerunt; Lex enim spiritalis est, sicut dixit Hebraeus —, is utique secundum illud quod dat unicuique nostrum, in quo non tribuentis, sed diligentis est culpa, iste, inquam, dominus inluminauit cor populi nationum in facie Christi Iesu per eius aduentum, quod euidenter apostolico declaratur exemplo, sicut scriptum habemus: quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
seientiȩ fulgore cognitionisꝰ diuine. Illu¬
minauit aũt etiã corporaliter faciẽ moysi.
& tranffigurata ẽ głia uultus euis: quã
uidentes uidei trepidauerunt. Et ideo
factum ẽ ut moyses uelamen imponeret
suꝑ faciem: ne in eã filii isrł uttenderent
& ꝑturbarent᷑. Simul declarabat᷑ misteri¬
um: qđ illud uelamen qđ in facie moysi
corporaliter ponebatur in cordib uideoꝵ
nustice poneret᷑ eo quod̾ ueram legis ela¬
ritatẽ uidere ñ possent. Uultus enĩ mo¬
isi fulgor ẽ legis: fulgor aũt legis. ñ in
littera s in intellectu ẽ sp̃ali. Itaq quã¬
dui uixit moy ses & alloquebat᷑ uideorũ
pplm̃: uelamen habebant in faciem suam.
Mortuo aũt moyse. iħs naue iam ñ ꝑ ue¬
lanien. s facie reuelata & prb̃os alloque¬
batur & ppłm. & nemo trepidabat :̃ cum
utiq & ipsi dixerit ds. quꝰd cum ipso ita
eẽt futurus ut fuit cum moyse. & eum¬

Expanded text:
scientiae fulgore cognitionisque diuinae. inluscientiae fulgore cognitionisque diuinae. inluminauit autem etiam corporaliter faciem Moysi et transfigurata est gloria uultus eius, quam uidentes Iudaei trepidauerunt; et ideo factum est, ut Moyses uelamen poneret super faciem suam, ne in eam filii Israel intenderent et superturbarentur. simul declarabatur mysterium, quod illud uelamen, quod in facie Moysi corporaliter ponebatur, in cordibus Iudaeorum mystice poneretur, eo quod ueram legis claritatem uidere non possent. uultus enim Moysi fulgor est legis, fulgor autem legis non in littera, sed in intellectu est spiritali. itaque quamdiu uixit Moyses et adloquebatur Iudaeorum populum. uelamen habebat in facie sua, mortuo autem Moyse Iesus Naue iam non per uelamen, sed facie reuelata et presbyteros adloquebatur et populum et nemo trepidabat, cum utique et ipsi dixerit deus, quod cum ipso ita esset futurus ut fuit cum Moyse et eum
Abbreviated transcription (Latin):
nib allophili impetũ lusit: & singłari
certamine summã belli & totius p̃lii
pondus excepit uirtute sua: solus cõmu¬
ne erunen refellens: & totius retorquens
in hostem plebis obpbrium. Ft camen qr
uersa odio cepit urgeri. Et ut de posteri.¬
orib loquanur: susanna bene sibi conscia
erat: & apud homines ad eẽ sib ñ poterat.
Ouo presbiteri senes falsum testimoniũ
deferebant: numerus sacerdotũ atq se¬
nectus. uocẽ auferebant puelle: sola con¬
scientia erat apud dm̃libera. Deniq ho¬
minũ dampnata iudicio. nittu absoluta
diuino ẽ. Ideo ait ꝓpħã. Libera me a calũp¬
nia hominũ: ut custodiã mandata tua.
Qui enĩ opprimttur . Et calumpnia:
ũ facile potest custo dire o mandata
diuina. Tristiciȩ necesse ẽ plerumq
aut timori cedat: & affligatur uel metu ca¬
lumpiuȩ uel dolore. Sequitur .uii. u̾sus
sapientẽ uideris: eognosce q descendens
suꝑ eum di glia illuminauit eius meritẽ.

Expanded text:
nibus allophyli impetum lusit et singulari nibus allophyli impetum lusit et singulari certamine summam belli et totius proelii pondus excepit, uirtute sua solus commune crimen refellens et totius retorquens in hostem plebis obprobrium. et tamen, quia ria in inuidiam uersa odio coepit urgeri. et ut de posterioribus loquamur, Susanna bene sibi conscia erat et apud homines sibi adesse non poterat. duo presbyteri senes falsum testimonium deferebant, numerus sacerdotum atque senectus uocem auferebant puellae, sola conscientia erat apud deum libera: denique hominum damnata iudicio nutu absoluta diuino est. Ideo ait propheta: libera me a calumnia h o minum. ut custodiam mandata tua. qui enim obprimitur calumnia, non facile potest custodire mandata diuina, tristitiae 10 necesse est plerumque aut timori cedat et adfligatur uel metu calumniae uel dolore. Sequitur septimus uersus:sapientem uideris, cognosce quia descendit super eum dei gloria, inluminauit eius mentem
Abbreviated transcription (Latin):
men remansit. Sequitut. Liberame a ca¬
lumpnia hominũ: & custodiã mandata
dua ñ unũ genus ẽ nr̃e afflictionis: est
& demptatio ẽ & calumpiua. S tempta¬
troleuior: c̃alumpnia granior. Si quidem
temptatio potest eẽ calumpnia: calũpnia
ts ee temptationẽ habet. Est & humana
temptatio quã ferre possumus.
Calũpnua cumꝑꝰ auit̃t: grauis ẽ. Et ideo
diis quee sunit grauiora suscepit.
etã que piegesta sunt decolorit. utt ioseph
ñ solumadusterii obiectione temptatus ẽ
& uettamento ꝑuerilis illecebre: uerum
esiã temptatus calũpniis: composito q
iple acusteriũ dñe sue inferre uoluiset:
comp̃hensusq exuerit uestem ne fraudis
indiciũ atq insigne criminis teneret᷑:
cum utiq amictũ ideo fugiens derelique¬
rit. ut laqueos ium inferentis. & nexus
illecebrosȩ artis euaderet. Ipse dauid
senserat: quod tumnebat. Quib enĩ saul re¬
gis calumpniis laborauit: Preteritis om¬

Expanded text:
men remansit. 24. Sequitur: Libera me a camen remansit. 24. Sequitur: Libera me a calumnia hominum; ut custodiam mandata tua. non unum genus est nostrae adflictionis. est et temptatio, est et calumnia, sed temptatio leuior, calumnia grauior, siquidem temptatio potest esse calumnia, calumnia in se et temptationem habet. est et humana temptatio quam ferre pcalumnia autem gravis est. Et ideo Dominus, quae sunt graviora suscepit, etiam quae pie gesta sunt decolorat; ut Joseph non solum adulterii oblatione tentatus est, et invitamento herilis illecebrae : verum etiam tentatus calumniis, composito, quod ipse adulterium dominae suae inferre voluisset, comprehensusque exuerit vestem; ne fraudis indicium, atque insigne criminis teneretur; cum utique amictum ideo fugiens reliquerit, 1191 ut laqueos vim inferentis, et nexus illecebrossenserat quod timehat: quibus enim Saul regis calumniis laborauit! perterritis om
Abbreviated transcription (Latin):
alore temptatũ. s ñ confusum: & uiuci
in molatione filiĩ postulata. patriȩ meli¬
tis pietate lu̾atum s coronatum. sequoq.
fiurore snd. ucerto ammon. absalon par¬
ieidio uiquitatis imn ꝑbe feralib temp¬
cãtionib aperitum. hoc solo euasise:
quod dirigens gressus suos secł̃m pietatẽ
im̃ĩ ã pat̾uo ñ recessit affecti. uttrase ge
mens erumens crimen incest.a se resegq̃s
odia parricide: filius meus abesalon. fi¬
pte. e Menior uaturȩ pieta̾tis: offense
immemor : de quo ante que suiit. Puerne
mnutt. Ft fortasse querendũ sit qua rati
onẽpuerũ dixit. postea filiũ nominauit:
Sur ñ in itroq aut puerũ dixit aut filiũ:
Stuueret puererat: qr parricidio pere¬
biet patrẽ. Non gͦ pietatis nomeni acciꝑe
debebat: s infirmitatis. Ideoq uit uist̃
q e religionis fuit taciis: qđ infirmitatis
aspsit. b uero ẽ inoetius: apud pium
patiẽ ꝑsone crimen defectt uaturȩ no¬

Expanded text:
dore tentatum, sed non confusum; et in unici dore tentatum, sed non confusum; et in unici immolatione filii postulata, patriae mentis pietate luctatum, sed coronatum; se quoque furore Saul, incestu Amnon, Abessalon parricidio iniquitatis inprobae feralibus temptationibus adpetitum hoc solo euasisse, quod dirigens gressus suos secundum pietatem domini a paterno non recessit affectu, intra se gemens crimen incesti, a se relegans odia parricidae. filius meus Abessalon, fipro te , memor naturae pietas, offensae immemor, de quo ante quaesivit: Puer ne vivit ? 23. Et fortasse quaerendum sit, qua ratione ante puerum dixit, postea filium nominavit; cur non in utroque, aut puerum dixit, aut filium? Si viveret, puer erat; quia parricidio petebat patrem. Non ergo pietatis nomen accipere debebat, sed infirmitatis. Ideoque vir justus quod religionis fuit, tacuit; quod infirmitatis, aspersit. Ubi vero est mortuus, apud pium patrem personae crimen defecit, naturae no
Abbreviated transcription (Latin):
rum etiã tamquã liliis. quib dam morali¬
um suauitate repleatur. Unde & ipsa
ne coronatur: sicut scͥptum ẽ. Et orna¬
tus eapitis tiui. sicut purpura. Sanguis
⁊ p̃ purpura ẽ: qui inficit scõrum animas
ñ solum colore resplendens s etiã pote¬
sate: qr reges facit.& meliores reges
quib regnũ don& et̾num. Merttoq ad
tautũ eceliȩ decorẽ. cui xp̃i sangius uirui¬
tilat. sp̃s sc̃s exelaiat. Quã pulchra
& suauis ficta ẽ caritas in deliciis tius:
pulchra decore iurtutis. suauis iocundita¬
tate gr̃e. remissione uiciorum: quã nul¬
lauerat amaritudo peccati: & ipsa iam
carttas quȩ diligendo dm̃ ipsuis & nom̃
accepit: qr ds caritas ẽ. Recte gͦꝰ dauid
petit gressus suos dirigi scãm uerbũ
ii. uit fiant & ipsi specioss: & ñ dñetur ei
iniquitas. quã iuire p̃cauit. Seiebat enim
& abraham gressus suos scłm p̃cepta ctnũi
diri gentem. & aꝑpetito speciosȩ uxoris pu¬

Expanded text:
rum etiam tamquam liliis quibusdam, moralirum etiam tamquam liliis quibusdam, moralium suavitate repleatur. 1190 20. Undne coronatur, sicut scriptum est: Et ornatus capitis tui sicut purpura . Sanguis Christi purpura est, qui inficit sanctorum animas, non solum colore resplendens, sed etiam potestate; quia reges facit, et meliores reges, quibus regnum donet aeternum. 21. Meritoque ad tantum Ecclesiae decorem, cui Christi sanguis irrutilat, spiritus sanctus inclamat: quam pulchra et suauis facta es, caritas, in deliciis tuis! pulchra decore uirtutis, suauis iucunditate gratiae, remissione uitiorum, quam nulla uexat amaritudo peccati, et ipsa iam caritas, quae diligendo dominum ipsius et nomen acceperit. quia deus caritas est. Recte ergo Dauid petit gressus sDei; ut fiant et ipsi speciosi, et non dominetur ei iniquitas; quam jure praecavit. Sciebat enim et Abraham gressus suos secundum praecepta Domini dirigentem, et appetito speciosae uxoris pu
Abbreviated transcription (Latin):
gine. omĩb salutem daturus. Modulz
aũt dicunt᷑ ornam̃ta p̃eiosa: quȩ sufpen¬
di matronarum ceruicib solent. Tantus
gͦ ꝓcessus eccłiȩ significatur: utt ornam̃¬
tis p̃ciosis comparatus sit. & torquib tri¬
um phantum. Hȩc enĩ ornam̃ta sunt bel¬
latorum. Unde & simmachus in epitra¬
chelia dixit: hoc ẽ quȩ sunt circa collũ.
Siue gͦ generatio xp̃i ex uirgine. siue
eccłie ꝓpagatio: specie quidem tamquã
manu artificis tor quib ad ornatis: ue¬
re aũt uircutis in signib sp̃alib cer¬
uices fidelium coronauit. Deniq tota
ista descriptio menbrorũ eccłiȩ : plena
clecoris & laudis ẽ. Nam & umbilicus
eius tamquã erater tortiatilis p̃dicatur.
mixto ñ deficiens. eo qđ in omni doctri¬
ua tornatus plenttudine cognitionis &
potu ñ de ficit spali: & uent᷑ eius ñ defi¬
cit aceruo tritiei. idest ut ñ solum cibis
fortiorib celestis nisterii saginet᷑ Ne¬

Expanded text:
gine. omnibus daturus salutem. moduli gine. omnibus daturus salutem. moduli autem dicuntur ornamenta pretiosa quae suspendi matronarum ceruicibus solent. tantus ergo processus ecclesiae significatur, ut ornamentis pretiosissimis conparatus sit et torquibus triumphantium; haec enim ornamenta sunt bellatorum. unde et Symmachus περlτραχήλlαdixit. hoc est quae sunt circa collum. siue ergo generatio Christi ex uirgine siue ecclesiae propagatio specie quidem tamquam manu artificis torquibus adornatis, uere autem uirtutis insignibus spiritalibus ceruices fidelium coronauit. Denique tota ista descriptio membrorum ecclesiae plena decoris et laudis est. nam et umbilicus eius tamquam crater tornatilis praedicatur mixto non deficiens, eo quod in omni doctrina tornatus plenitudine cognitionis et potu non deficiat spiritali et uenter eius non solum aceruo tritici, id est cibis fortioribus coelestis mysterii saginetur, ve
Abbreviated transcription (Latin):
clerus errauit: sacerdos mutauit sen¬
tentiam. diuites cum scłi istus t̾reno
rege senserunt. ppłs fidem ꝓpriam reser¬
uauit. Unde etiã de dño iħubene possumꝰ
dicere: qr & in his que corporalia sunt spe¬
ciosos gressus u̾bum habeat. cum de mo¬
ralib disputatur. Et apłi ideo fortasse
nudis mittunt᷑ pedib: ne umbraret᷑
eorum dispitatio. s luceret. Itaq eccłĩa
filia amininaclab hoc ẽ uoluntarii. uel be¬
neplactti: qr uoluntarius eam & benepla¬
citus congregauit: & in caleiamentis spe¬
ciosa ẽ. Meritoq additum ẽ. in canticis:
moduli femorũ tuoꝵs similes torquibus
oꝑe manuũ artificis: ut posteritatisecclĩȩ
ornam̃ta cauerent᷑. ꝑ femur enĩ insigne
generationis agnoscimus: uxta illud.
accingere gladio tuo suꝑ fermur tuũ:
potentissime. Quo significatur. quod
filius dĩ cum semetipsum ex inanisset
u̾bi accinctus diuinitatẽ: & generati¬
onem caleiatus humanã: ꝓdiret ex uir¬

Expanded text:
clerus erravit, Sacerdos mutavit senclerus erravit, Sacerdos mutavit sententiam, divites cum saeculi istius terreno rege senserunt; populus fidem propriam reservavit. Unde etiam de Domino Jesu bene possumus dicere, quia et in his quae corporalia sunt, speciosos gressus Verbum habeat, cum de moralibus disputatur. Et apostoli ideo fortasse nudis mittuntur pedibus ; ne obumbraretur eorum disputatio, sed eluceret. Itaque Ecclesia filia Aminadab, hoc est, voluntarii vel beneplaciti; quia voluntarius eam et beneplacitus congregavit, et in calceamentis speciosa est. 18. Meritoque additum est in Canticis: Moduli femorum tuorum similes torquibus opere manuum artificis ; ut posteritatis Ecclesiae ornamenta canerentur. Per femur enim insigne generationis agnoscimus, juxta illud: Accingere gladium tuum circum femur, potentissime ; quo significatur quod Filius Dei cum semetipsuerbi accinctus diuinitatem et generationem calciatus humanam prodiret ex uir
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Bonus gressus ẽ : in uestigio castitatis.
Sapientia aũt amica ẽ animȩ: unde scͥp¬
tum ẽ. Honora eam: & amplectet᷑ te.
Utamur gͦ corpore tamquã calciam̃to.
nem: ad obedientiã ñ dissensionẽ: &
in uia sapientiȩ uestigiũ eollocemus:
ne gressus nr̃os uis torrentis aliqua
concludat. Ideo ad moysen dietiun ẽ. sol
ẽ dicente baptista. post ine uenit uir euiꝰ
ñ sum dignus calciam̃ta soluere: qr illi
bene aminonentur ut soluant calciam̃¬
tum suum qui sine peccato eẽ ũ poterãt:
cledit indulgentiã peccatoꝵ. Ergo eccłia
ad imitationẽ xp̃i speciosa ẽ. & in calcia¬
mentis. om̃i abluta delicto. Et fortasse
quando sapientiã ut̃ ꝑfectos loquitur:
speciosa ẽ in suꝑiorib menbris. Quando
aũt iara inferioris status aut doetrinȩ
homines secunt᷑ uerbum: fidei seriem
ñ obliuiscunt᷑: sacerdotis p̃cepta eustodi¬
uitt: speciosa ẽ in calciamentis. Plerũq

Expanded text:
est, bonus gressus est in uestigio castitatis. est, bonus gressus est in uestigio castitatis. sapientia autem amictus est animae, unde scriptum est : honora eam, et amplectetur t e. utamur igitur corpore tamquam calciamento nem, ad oboedientiam, non ad dissensionem et in uia sapientiae uestigium conlocemus, ne gressus nostros uis torrentis aliqua concludat. Ideo ad Moysen dictum est: solugis scriptum est dicente Baptista: post me uenit uir cuius non sum dignus calciamenta portare, quia illi bene admonentur ut soluant calciamentum suum, qui sine peccato esse non poterant. dedit indulgentiam peccatorum. Ergo Ecclesia ad imitationem Christi speciosa est, et in calceamentis omni abluta delicto. 17. Et fortasse quando sapientiam inter perfectos loquitur, speciosa est in superioribus membris; quando autem etiam inferioris status, aut doctrinae homines verbum sequuntur, fidei seriem non obliviscuntur, sacerdotis praecepta custodiunt; speciosa est in calceamentis. Plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
icessu. Qđ de animȩ gressu dici in poste¬
riorib. hIc ipse dauid euidenter ostendit:
asserens qđ torrentẽ iniquitatis sua anima
transisset. S reuertamus ad sponse gres¬
sus. Quid sib uult qđ addidit. in calcia¬
mentis speciosos gressus eẽ eccłiȩ : legimꝰ
itaq dictum ẽẽ ad moysen. Solue calei¬
amentum pediun tuoꝵ. Quo uidetur ad¬
monitus: ne corporalib uineulis adstric¬
tus teneretur. Igitur speciosam significat
in canticis anime pulchritudinem. quȩ
carne tamquã calciam̃to utit᷑: & in ipso
calciamento impedunento ñ patitur: s
nicessus clecore p̃cellit. Caleiat gͦ se carnẽ
anima eccłiasticam grãm: ut cursum uite
huius & trausitũ cum decore p̃tereat. Qđ
fit si calciamerttũ suuii  ñ inquinet corpora¬
li nee in uicior umn merset uoragine:Si
castiget corpus suũ. ne moret᷑ ad cursum :¬
e a riunȩ pugius pondere de grauetur.
Bonum calciamentũ animȩ : pudiettia

Expanded text:
incessu. quod de animae gressu dici in posteincessu. quod de animae gressu dici in posterioribus hic ipse Dauid euidenter ostendit, adserens quod torrentem iniquitatum sua anima transisset. Sed reuertamur ad sponsae gressus. quid sibi uult quod addidit in calciamentis speciosos gressus esse ecclesiae? legimus itaque dictum ad Moysen: solue calciamentum pedum tuorum, quo uidetur admonitus, ne corporalibus uinculis teneretur adstrictus. ergo speciosam significat in Canticis animae pulchritudinem, quae carne tamquam calciamento utitur et in ipso calciamento inpedimentum non patitur, sed incessus decore praecellit. calciat se ergo carne anima ecclesiastica gratia. ut cursum uitae huius et transitum cum decore praetereat. quod fit, si calciamentum suum non inquinet luto corporali nec in uitiorum merset uoraginem, si castiget carnem suam, ne moretur ad cursum et aruinae pinguis pondere degrauetur. bonum calciamentum animae pudicitia
Abbreviated transcription (Latin):
Pacem meã reluquo uobis. Et iterum.
Pacem meam do uobis. Deniq & ꝓpł̃a
dicebat. Pax pax. & ubi ẽ pax. Manifestũ
ẽ gͥ eun de tiubatione sue dixise senten¬
tiȩ: in qua animi ñ eorporis titubauerit gres¬
sus. Et moꝵses ait. Transiens uidebohoc ui¬
sum inagnũ. Fteiũ ut dm̃ uideret: ꝓ gres¬
sione quadam uirtutis ad ulteriora ꝓcessit.
Pastor erat ouium: & dux factus ẽ ciuium.
Et ad sponsam dicitur in canticis. Speciosi
faeti sunt gressus tui in calciamentis filia
aminadab moduli femorũ tuorum suniles
torquib oꝑe artificis. Non ẽ dubiũ: ꝑ gres¬
sus. hic quoq sc̃ȩ eccłie uel anune ꝓfectus
significari. Quã speciosi sunt pedes enuan¬
gelirantiũ pacẽ: euuangłi:antiũ bonaStiq
speciosos dicit enuangłice p̃dicationis diꝰ pu¬
tationisq gressus: ut alib dicitur. Trans¬
gredere flumina. hoc ẽ fluentia. & lubri¬
ca istius mundi. transeurre stabili mentiᷤ

Expanded text:
pacem relinquo uobis, et iterum: pacem relinquo uobis, et iterum: pacem meam do uobis. denique propheta dicebat: pax pax; et ubi est pax? manifestum est igitur eum de titubatione suae dixisse sententiae, in qua animi. non corporis titubauerat gressus. Et Moyses ait: transiens uidebo hoc uisum magnum. etenim ut deum uideret, progressione quadam uirtutis ad altiora processit. pastor erat ouium et dux factus est ciuium. et ad sponsam dicitur in Canticis: speciosi facti sunt gressus tui in calciamentis, filia Aminadab. moduli femorum tuorum similes torquibus opere artificis. non est dubium gressus hic quoque ecclesiae uel animae profectus significari: quam speciosi sunt pedes euangelizantium pacem, euangelizantium bona! utique speciosos dicit euangelicae praedicationis et disputationis progressus, ut alibi dicitur: transgredere flumina. hoc est: fluentia et lubrica istius mundi transcurre stabili mentis
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ gressu corporali ẽẽ sollicitũ : & his di¬
uine direetionis auxiliũ postulare: Ille
uero ut sc̃s uite sue eursum dirigi gesti¬
ebat: sicut & alib scͥptura testatur dieẽs.
A dño diriguntur gressus uri. Deniq
ipsius ittamur testimonio: qui ait insuꝑi
orib. Paulomuus effusi sunt gressus mei.
pacem peccatorum putat ẽẽ miraudam.
Uidentur quidem habere tranquillita¬
tem. udentur quiete frui: s ñ est requi¬
es ubi animus inquietus ẽ : ñ ẽ tranquil¬
litas mentis. ubi anunus agitat᷑ obnoxiȩ
stunulis conseientie. Quomͦ securitas.
ubi diuersarũ pugna ẽ passionum: ub
conflietus grauium cogitationũ: Sñ
dũs definiens quid sit pacẽ habere ait:
pacem meã reliuiquo uobis. pacem meã
do uobis. ñ sicut mindus dat ego do uo¬
bis: oftendens pacem quã mundus dat
uere pacis grãm ñ habere. Ideoq ñ in ho¬
mine ẽẽ pacem uolens docere: addidit.

Expanded text:
suorum corporali gressu esse sollicitum et his disuorum corporali gressu esse sollicitum et his diuinae directionis auxilium postulare ? ille uero ut sanctus uitae suae cursum dirigi gestiebat, sicut et alibi scriptura testatur dicens: a domino diriguntur gressus uiri. denique ipsius utamur teoribus: Paulo minus effusi sunt gressus mei; pacem peccatorum 1188 putat esse mirandam. Videntur quidem habere tranquillitatem, videntur quiete frui: sed non est quies, ubi animus inquietus est: non est tranquillitas mentis ubi animus exagitatur obnoxiae stimulis conscientiae. quomodo securitas. ubi diuersarum pugna est passionum, ubi conflictus grauium concitationum ? unde dominus definiens quid sit pacem habere ait: pacem relinquo uobis, pacem meam do uobis; non sicut mundus dat ego do uobis, ostendens pacem quam mundus dat uerae pacis gratiam non habere. ideoque non in homine esse pacem uolens docere addidit:
Abbreviated transcription (Latin):
fluctus. Respexit suꝑ sodomã & gomoriũ:
quarũ utraq peccatorum suoꝵ lurtura sup¬
pliciũ diuine p̃cium soluit offensȩ. Serip¬
tum ẽ enĩ. Aspicit suꝑ t̾ram: & facit eani
tremere. Et contra respexit suꝑ munera
abel. suꝑ cain aũt munera ñ respexit. Qͦ
exasꝑatus cam: parricidali erimine eruo¬
rem fr̃ĩs effudit. Quid sit aũt respicere
diñ: eiuiclentissime illo testim onio declara¬
tur: qr respexit suꝑ filios pauꝑum. & ñ
despex it p̃ces eorum. Oculus enĩ dñi:
ñ asꝑnatur ustorũ muuera. Deniq ocłos
nr̃os cum in aliquem mnoueinur alttimis.
quasi in dignum eũ uidicenur aspectu
quẽ oderimus affectu. Sequitur. Cressus
meos dirige scđm u̾bum tuũ : & ñ dñetur
nͥ om̃is iiquitas. Cressus ꝓ affectib aĩe
accipiendos: frequentib scͥpturarũ testi¬
moniis admonemur. Ham quis tã stoli¬
do ingenio ẽ. qui pitet d auid de pedum

Expanded text:
fluctus. respexit super Sodomam et Gomorram, fluctus. respexit super Sodomam et Gomorram, quarum utraque peccatorum suorum luitura supplicium diuinae pretium soluit offensae. scriptum est etiam: aspicies super terram et facies eam tremere, et contra: respexit super munera Abel, super Cain autem munera non respexit. quo exasperatus Cain parricidali crimine cruorem fratris effudit. Quid sit autem respicere deum euidentissime illo testimonio declaratur: quia respexit super filios pauperum et non despexit preces eorum; oculus enim domini non aspernatur iustorum munera. denique oculos nostros, cum in aliquem mouemur, auertimus, quasi indignum eum aspectu iudicemus quem oderimus affectu. Sequitur: gressus meos dirige secundum uerbum tuum, et non dominetur mihi omnis iniquitas. gressus pro profectibus animae accipiendos frequentibus scripturarum testimoniis admonemur. nam quis tam stolido ingenio est, qui putet Dauid de pedum
Abbreviated transcription (Latin):
Diliges ꝓximũ tuũ. Euuangłium dieit tͥ.
Diliges mimicũ tuũ. Dauid gͦ quasi ꝓpħa¬
suum sponso aꝑuit: ꝑcepit om̃i melle
duleiora p̃cepta: & ideo testata ẽ dicens.
Faices eius dulcedius: & totus clesideriũ.
Delectata gͥ tenuit eũ: & ñ dimisit eum.
Et introduxi inquit eũ in domũ matris
meȩ : & in secretum eiꝰ que me concepit.
Fortasse domus ẽ. in quo p̃fulget moraluun
disciplina: secretum aũt illud in quo sunt
altiora misteria. Merito gͦ concupiscebat¬
p̃cepta dñi: ui quib duune gr̃ȩ mnella redo¬
lebãt. Anñ om̃i melle duleior peccatorum
remissiot ñ omni flore gratior resurrectio
mortuorum: Quartus uersiculus.
R espice in me & miserere mei: sedm uidiciũ
diligentiũ nomen tuũ. Pulchre addidit.
respice in me & miserere mei: qr respicit¬
& iratus: ut respexit suꝑ castra egẏptioꝵ
& ligatis axib eurriuũ. om̃s eos deieeit in

Expanded text:
diliges proximum tuum, et euangelium dicit tibi : diliges proximum tuum, et euangelium dicit tibi : diliges inimicum tuum. Dauid ergo quasi pesuum Sponso aperuit: percepit omni melle dulciora praecepta. Et ideo testata est, dicens: Fauces ejus dulcedinis, et totus desiderium . Delectata igitur tenuit eum, et non dimisit eum. Et introduxi, inquit, eum in domum matris meae, et in secretum ejus, quae me concepit . Fortasse domus est, in qua praefulget moralium disciplina: secretum autem illud est, in quo sunt altiora mpraecepta domini, in quibus diuinae gratiae mella redolebant. an non omni melle dulcior peccatorum remissio, non omni flore gratior resurrectio mortuorum? Quartus uersiculus: respice in me et mis er er e mei secundum iudicium diligentium nomen tuum. pulchre addidit: respice in me et miserere mei, quia respicit et iratus, ut respexit super castra Aegyptiorum et ligatis axibus curruum omnes eos deiecit in
Abbreviated transcription (Latin):
ta os tuum: & adimplebo illud. hoc homini
dicit. Plenitudo enĩ xp̃s ẽ. Qui implet
omĩa: implet os tuum. Seribe gͦ quȩ dicit
in latitudiue cordis tui: hoc ẽ os tuum cla¬
met ad clñm. Clamat os tuũ & cum tacet:
sicut & moyses cum tac̾et uoce clamat spĩ.
ab hominib ñ audiebat᷑: apud dm̃ ꝑsona¬
bat. Est enĩ interioris clamor affectus: qui
auditur ecelo. Anna quoq cum oraret: taci¬
ta clamabat. Labia ñ mouebat: & uiterio¬
ris uoce piamentis excrtabat iħm. Deniq
cum effectu redit. quȩ cum silentio p̃caba¬
tur: qr elamabat in ea sp̃s cti: qui etiã tacen¬
tib nobis clamat abba pater. Intellige gͦ
quid os sit: utrũ cor an interioris hominis
habitus. Habet os auima: quȩ habet men¬
discipłs. qui os suum xp̃o implendum pre¬
buit: & ideo dicit. Os nr̃m patet ad uos
corutthii: eor nr̃m dilatatum ẽ. Ideo nos¬
unitatores sui & debere admonet: sicut ipse
ba lucida. s ualidiora p̃cepta. Lex dicit.

Expanded text:
ta o s tuum et adimplebo illud. hoc homini dicit; plenitudo enim Christus est: qui implet omnia, implet os tuum. scribe ergo quae dicit in latitudine cordis tui, hoc est: os tuum clamet ad dominum. clamat os tuum et cum tacet, sicut et Moyses, cum taceret uoce, clamabat spiritu. ab hominibus non audiebatur, apud deum personabat; est enim interioris clamor affectus qui auditur e caelo. Anna quoque, cum oraret, tacita clamabat, labia non mouebat et interioris uoce pia mentis excitabat Iesum. denique cum effectu rediit quae cum silentio precabatur, quia clamabat in ea spiritus dei, qui etiam tacentibus nobis clamat : abbapater. Intellege ergo quid os sit, utrum cor an interioris hominis habitus. habet os anima quae habet memdiscipulo, qui os suum Christo inplendum praebuit et ideo dicit: os nostrum patet ad uos, o Corinthn, cor nostrum dilatatum est. ideo imitatores nos sui esse debere admonet, sicut ipse ba lucida, sed ualidiora praecepta. lex dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
hominis nuncupatus ẽ. Uenit eium filius
S udei dimitti sib latrouẽ postularũt:
iħm repudiauerunt. Quis ẽ aũt qui se
longe facit a dño: nisi qui ñ exquirit ui¬
sticias eius: Quiuero iusticias exquirit:
ꝓpe ẽ adheret dõ. Et ideo uisticias di re
quirentib: dicitapłs. Uos qui eratis
longe. facti estis ꝓpe: in sanguine xp̃i.

Expanded text:
hominis hominis sed Iudaei dimitti sibi latronem postularunt Iesum repudiauerunt.\' Quis est autem qui se longe facit a domino nisi qui non exquirit iustitias eius? qui uero iustitias exquirit prope est. adhaeret deo. et ideo iustitias dei quaerentibus dicit apostolus: uos qui eratis longe facti e
Abbreviated transcription (Latin):
cupit: alius ꝓpter filios: hic ꝓpter u̾bũ
cł uiuificar petit. sicut se meon dñi ex¬
tuũ. asserens uiuencd sibi cupiditatem
aliam ñ fuisse nisi ut uideret xp̃m. De¬
niq uidit: & uinculis solui postulauit.
Posumus etiuã uitelligere. uidica uicdiciũ
meũ: quasi grauior a nobis causa sit
de udicio nr̃o. quã de errore dicenda
Errantienĩ facilius datur uenia: quam
unꝓbe in aliũ iudicanti. Necesse ẽ enun
eã formã in te redire iudicii: quã in alium
ipse decernendam pitaueris. Sequit᷑.
stificationes tuas non inquisierunt.
yorum serum ẽ udiciũ. eorum.
salus longe ẽ: s ipsi sunt sui ꝑi
ap ꝓpinquauerunt. Ideo fact sunt longe:
qr uoluntates suas a salutis gr̃a separa¬
uerunt. Non refugit eos salus. s ipsi sa¬
lutem: qui se elongauerunt. Uenit ad
uideos: s ips̃ salitem ñ receꝑunt. Quomͦ
ñ receꝑunt: Auch. Iħs salus ẽ: iħs filius

Expanded text:
cupit, alius propter filios. hic propter uerbum cupit, alius propter filios. hic propter uerbum dei uiuificari petit, sicut Symeon domini exalutare tuum, adserens uiuendi sibi cupiditatem aliam non fuisse nisi ut Christum uideret. denique uidit et uinculis solui corporis postulauit. Possumus etiam intellegere: iudica iudicium meu m. quasi grauior nobis causa sit de iudicio nostro quam de errore dicenda; erranti enim facilius datur uenia quam inprobe in alium iudicanti. necesse est enim eam formam in te redire iudicii, quam in alium ipse decernendam putaueris. Sequitur stitias tuas non exquisierunt. quorum serum est iudicium, eorum salus longe est; sed ipsi sunt sui aucnon adpropinquarunt. ideo facti sunt longe. quia uoluntate sua a salutis se gratia separauerunt; non refugit eos salus, sed ipsi salutem qui se elongauerunt. uenit ad Iudaeos, sed illi salutem non receperunt. quomodo non receperunt. audi Iesus salus est, Iesus filius
Abbreviated transcription (Latin):
euadere. diabolus aũt nequaquã ꝑuenisse
ad uidiciũ demoustratur: nequaquã ad¬
huc penis ẽẽ subiectus: usi quas ipse tan¬
torum consciuis scelerũ. soluit tiore ꝑpe¬
tuo. ne aliquando securus sit. Imnino ut ue¬
rius dicam. ses̃ ad iudiciũ uenit. impius
ñuenit: qm̃ ñ resurgunt inpi in udicio.
Hic petit ut ab soluatur: alius uero ut eoer
unꝑatores isteres istos ñ puniunt᷑ scele
ris barbari. qđ in sua gente cõmiseruit.:
qr ũ sunt sib subditi. s grauiore nomine
hostes habent᷑. qui sine int̾rogatione pri¬
uat sceleris pununt᷑. Ita & xp̃s suos
castigat quos diligit: alienos tamiquam
general dãpnatione. impietatis astrictõ
penȩ donat itñȩ. Nouissima enĩ destru¬
etur mors. Et tam̃ uerecunde docet ꝓpħa
exemplo sui: ut etiã qui diffidit oꝑibus
sius. ꝓpter u̾bum tam̃ dĩ elementiorem
sꝑet sententiã. Alius ꝓpt̃ diuitias uiuere

Expanded text:
euadere, diabolus autem nequaquam peruenisse euadere, diabolus autem nequaquam peruenisse ad iudicium demonstratur, nequaquam adhuc poenis esse subiectus. nisi quas ipse tantorum conscius scelerum soluit timore perpetuo, ne aliquando securus sit. Immo, ut uerius dicam, sanctus ad iudicium uenit, impius non uenit, quoniam non resurgunt impii in iudicium. hic petit ut absoluatur, alius ut cohercitusimperatores istos non puniuntur sceleris rei barbari quod in sua gente commiserint. quia non sibi subditi. sed grauiore nomine hostes habentur, qui sine interrogatione priuati sceleris puniuntur. ita et Christus suos castigat quos diligit, alienos tamquam generali damnatione impietatis adstrictos poenae donat aeternae; nouissima enim destruetur mors. et tamen uerecunde docet propheta exemplo sui, ut etiam qui diffidit operibus suis propter uerbum tamen clementiorem speret sententiam. Alius propter diuitias uiuere
Abbreviated transcription (Latin):
dem possit ab soltii. Pena enĩ reorum: que¬
dam absolutio delictoꝵ ẽ. Uidemus mni
hoc sclo insertos nexib cathenarũ reos
i spem pompe miserabilis duci. & non¬
nũquã hoc patuuit᷑ in sontes: ut tolera¬
bilius sit mori. quã talia subire supplicia.
Optant utiq audiri bene sib conscis: op¬
tant etiã hi qui grauib flagitiis urgen¬
tur penã mortis celeritate trausigere.
ut aliquarta conpendia penarũ lucren¬
tur: spes ẽ etiam de uidicis misccłia. Ipso
exilio claustra careeris duriora suntt hec
reditus in ꝑpetuum omĩb inteluditur
relegatis. Si hec oꝑatur humanũ exam̃.
quanto magis xp̃i est omnib expeten¬
dum: differtur diaboli uidiciũ. ut sit
semꝑ in penis reus. semꝑ impbitatis
sue inuexuis eathenis: conscientiȩ sue in
ꝑpetuũ sustineat ipse uidiciũ. Ieleo di¬
ues ille in euuangłio. lieet peccator. pe¬
nalibꝰ urget᷑ erũpnis: ut citius possit

Expanded text:
dem possit absolui. poena enim reorum quaedem possit absolui. poena enim reorum quaedam absolutio delictorum est. Uidemus in hoc saeculo insertos nexibus catenarum reos in specie pompae miserabilis duci, et nonnumquam hoc patiuntur insontes. ut tolerabilius sit mori quam talia subire supplicia. optant utique audiri bene sibi conscii, optant etiam hi, qui grauibus flagitiis urgentur, poenam mortis celeritate transigere, ut aliquanta conpendia poenarum lucrentur. spes est etiam de iudicis misericordia. ipso exilio claustra carceris duriora sunt nec reditus in perpetuum omnibus intercluditur relegatis. si hoc operatur humanum examen, quanto magis Christi est omnibus expetendum! differtur diaboli iudicium, ut sit semper in poenis reus, semper inprobitatis suae innexus catena, conscientiae suae in perpetuum sustineat ipse iudicium. ideo diues ille in euangelio licet peccator poenalibus urgetur aerumnis, ut citius possit
Abbreviated transcription (Latin):
ad uidiciũ: & ꝓpriȩ innocentiȩ arbitri. de¬
siderant ettiuis comꝓbari. Habet hoc etiam
his qui apud dm̃ ustus ẽ. habet aliã eiusam
uidicii ñ timendi. Quia apud inisedem ui¬
dicem sib causa ẽ. apud redemptorẽ suum:
uult cito & sꝑat absolui. Absolittio enĩ ma-¬
tura: scõrum ẽ. Unde & dñs ait ꝑ ezechie¬
lem: ad angłos qui ministri sunt ultionũ.
A scĩs meis incipite. Non uult dñs: cõmu¬
ne seĩs cum diabolo & sociis eius consorei¬
um eẽ uidicii. Diabolus enĩ & ministri
eius. cũ hominib ñ flagellabunt᷑. Sepa¬
rata ẽ pena: ub distat culpa. Ideoq alio
loco scͥptura ait. Tempus ẽ inciꝑe uidiciũ
dei. a clomo di. Quos ut misereat᷑ enun
cito castigat: ut ñ ductuis afficiant᷑ futu¬
ri expectatione iudicii: ñ ꝓlixius misera
reatus sorte macerent᷑: ut unusquisq
reddat etiã dupplicia peccata sua. quo tan¬

Expanded text:
ad iudicium et propriae innocentiae arbitro se dead iudicium et propriae innocentiae arbitro se desiderant citius conprobari; habet hoc usus e uerum is, qui apud deum iustus est, habet aliam causam iudicii non timendi, quia apud misericordem iudicem sibi causa est, apud redemptorem suum uult cito et sperat absolui; absolutio enim matura sanctorum est. unde et dominus ait per Ezechiel ad angelos, qui ministri sunt ultionum : a sanctis meis incipite. non uult dominus commune sanctis cum diaboli sociis consortium esse iudicii; diabolus enim et ministri eius cum hominibus non flagellabuntur. separata est poena, ubidistat et culpa. ideoque alio loco scriptura ait: tempus incipere iudicium dei a domo dei. quos miseratur enim, cito castigat, ut non diutius adficiantur futuri expectatione iudicii, non prolixius misera reatus sorte macerentur, ut unusquisque reddat etiam duplicia peccata sua, quo tan