comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cere moliunt᷑ separent eos qui ꝓbati sunt
argento. id est diuino eloquio sunt erudi¬
ti. Unde apłs. slecesse est enĩ ut ueniant
hereses: ut qui ꝓbati sunt. manifesti fiart
De quib hereticis ne p̾ualeant. postulat:
dicens. Dissipa gentes. quȩ bella uoluit
Non enĩ correctioni student s contentio¬
ni: & contradicendo ueritati discordias
inferre student catholicȩ fidei. Ipsi ergo
potius disꝑgent᷑. si corrigi recusant: qui
gregẽ xp̃i dispergere affectant. Gentes ai¬
tem appellauit ñ ꝓpter generationes fa¬
miliaꝵ. s propt̾ generationes sectatoꝵ
series successionis confirmat errorẽ. Et ue¬
re dissipabis: quia uenient legati ex egy¬
to. ethẏopia p̃ueniet manus eiꝰ deo. Per
hos legatos: dissipabis hereticos. Egẏp¬
ti uel ethiopiȩ nomine. omniũ gentiũ
fidem significauit: a parte totum. Le¬
gatos appellat reconciliationis p̃dicato¬
res. Unde paulus. ꝓ xp̃o inquit legatio¬

Expanded text:
cere moliuntur, separent eos, quia argento sunt cere moliuntur, separent eos, quia argento sunt probati, idest, divino eloquio eruditi. Unde Apostolus: Necesse est inquit ut veniant haereses, ut qui probati sunt, manifesti fiant . De quibus haereticis ne praevaleant, postulat, dicens: Dissipa gentes, quae bella volunt. Non enim correptioni student, sed contenioni. Et contradicendo veritati, discordias inferre student catholicae fidei. Ipsi ergo potius dispergantur, si corrigi recusant, qui gregem Christi dispergere affectant. Gentes autem appellavit, non propter generationes familiarum, sed propter generationes sectarum: ubi series successionis confirmat errorem. Et vere dissipabis. Quia: 32. Venient legati ex Aegypto: Aethiopia praeveniet manus ejus Deo. Per hos legatos dissipabis haereticos. Aegypti, vel Aethiopiae nomine omnium gentium fidem significavit, a parte totum. Legatos appellat reconciliationis praedicatores. Unde Paulus, Pro Christo inquit , legatio
Abbreviated transcription (Latin):
Preuidens autem in eccłia di futuros here¬
ticos: adiunxit. Increpa feras arundinis.
Ferȩ ñ immerito appellantur heretier: quia
ipsi dilaniant animas simplices. quem¬
am modu ferȩ oues. Et recte dicuntur
arundinis: quia mobilis. & instabilis sunt
sermonis. Eos dicit apłs petrus indoctoᷤᷤ
&e instabiles eẽ: atꝙ ad suũ ꝓprium interi¬
tũ ꝑuertere scͥpturas. Qui qm̃ durȩ & indo¬
mitȩ ceruicis sunt. ugo disciplinȩ pacisi¬
co leniq ñ subditi. impatientes aratri att
doctrinȩ: ⁊i deo tauroꝵ nomine etiam desi¬
gnantur cũ subditur. congregatio tauro
stabiles. unde scriptũ est. in ppło graui lau¬
dabote: s in his ppłis congregantur qͥͦs
inueniunt quasi uaccas. scilicet simpłi¬
ces & lascuias ammas. quȩ facile audien¬
do sequuntur. Ad hoc autẽ fit ea congre¬
gatio: ut excludant eos qui ꝓbati sunt argen¬
to. Hanc enĩ intentionẽ habebant heretici
doctores: ut ab aurib animaꝵ quas sedu¬

Expanded text:
Praevidens autem in Ecclesia Dei futuros haereticos, adjunxit: 31. Increpa feras arundinis. Ferae non immerito appellantur haeretici, quia ipsi dilaniant animas simplices, quemadmodum ferae oves. Et recte dicuntur arundinis, quia mobilis et instabilis sunt sermonis. Eos dicit Apostolus Petrus indoctos et instabiles esse : atque ad suum proprium interitum pervertere Scripturas. Qui quoniam durae et indomitae cervicis sunt, jugo disciplinae pacifico lenique non subditi, impatientes aratri atque doctrinae: ideo taurorum etiam nomine designantur, cum subditur: Congregatio taurorraves et stabiles. Unde scriptum est: In populo gravi laudabo te . Sed in his populis congregantur, quos inveniunt quasi vaccas, scilicet simplices et lascivas animas, quae facile audiendo sequuntur. Ad hoc autem fit ea congregatio: Ut excludant eos, qui probati sunt argento. Hanc enim intentionem habent haeretici doctores, ut ab auribus animarum, quas sedu
Abbreviated transcription (Latin):
Iussio tua: uoluntas tua. Manda tur
fiat. manda ꝑ uerbum: confirma per
spm̃ sc̃m. Manda dicendo: confirma ad¬
iuuando. Iube quod uis: fac qͦd iubes.
Quod si feceris: fiet quod sequitur. Atem¬
plo tuo in iherłm quȩ est libera mater
nr̃a. & ipia est templũ scm̃ tuũ: ab hoc
templo tuo tͥ offerent reges munera. idest
serpsos. siue laudis s acrificia. Uel manda
sicut dictum ẽ a templo tuo in ihrłm:. ibi enĩ
incepit apłorum p̃dicatio. Unde cum dñs
apłis predicare p̃ciꝑet. euͣngłium omĩ crea¬
ture: incipientes inquit ab ihrłm. Qd̾ ahꝰ¬

Expanded text:
Jussio tua, voluntas tua. Manda virtJussio tua, voluntas tua. Manda virtfiat. Manda, per Verbum. Confirma, per Spiritum sanctum. Manda, dicendo: confirma, adjuvando. Jube quod vis, fac quod jubes. Quod si feceris, fiet quod sequitur: 30. A templo tuo in Jerusalem, quae est libera mater nostra. Et ipsa est templum sanctum tuum. 340 Ab hoc templo tuo, Tibi offerent reges munera. Scilicet seipsos, sive laudis sacrificia. Vel manda, sicut dictum est, a templo tuo in Jerusalem. Ibi enim incepit Apostolorum praedicatio. Unde cum Dominus Apostolis praedicare praeciperet Evangelium omni creaturae : Incipientes inquit ab Jerusa
Abbreviated transcription (Latin):
is. latitudo consequitur in premiis. Pot̃
& sic intelligi: ut qm̃ tria hec precipue cõ¬
mendat apłs. fidem. spem. & caritatem:
confessio sit in fide. fortitudo in spe. lati¬
tudo in caritate. Fidei quippe res eft: utt
corde eredatur ad iusticiam. & ore con¬
fessio fiat ad salutem. In passionib aut̃
tribulatio tristis est: s spes fortis. Si enĩ
quod ñ uidemus sꝑamus: ꝑ patientiã ex¬
pectamꝰ. Latitudinẽ uero prestat caritats
in corde diffusio: s confũmata caritas
foras mittit timorẽ. Qui timor. penam
habet: ꝑ animȩ angustias. P rincipes gͦ
uida duces eorum qui in eccłus benedi¬
cunt dnm: pͥncipes ⁊ ab ulon pͥncipes nep¬
talim: principes consuetudinis. fortitudi¬
nis. latitudins. pͥncipes fidei. spei. & ca¬
ritatis. Tantis pͥncipib adiunctis tibi.
ꝑ quem uirtuose oꝑaris: ipse est enim
principũ imꝑator: ipse est uirtus & sa¬
pientia tua:. ꝑ quem facis. quicqͥd facis

Expanded text:
is, latitudo consequitur in praemio Potest is, latitudo consequitur in praemio Potest et sic intelligi, ut quoniam tria haec praecipue commendat Apostolus, fidem, spem, charconfessio sit in fide, fortitudo in spe, latitudo in caritate. Fidei quippe res est, ut corde credatur ad justitiam: ore autem confessio fiat ad salutem . In passionibus autem tribulationum tristis est: sed spes fortis est. Si enim, quod non videmus speramus: per patientiam exspectamus . Latitudinem vero praestat caritatis in corde diffusio. Nam consummata caritas foras mittit timorem . Qui timor tormentum habet per animae angustias. Principes ergo Juda duces eorum, qui in Ecclesiis benedicunt Dominum. Principes Zabulon, principes Nephthalim. Principes confessionis, fortitudinis, latitudinis: principes fidei, spei, caritatis. Tantis principibus adjunctis tibi, 29. per quem virtuose operaris. Ipse enim principum imperator: ipse est virtus et sapientia tua , per quem facis, quidquid facis.
Abbreviated transcription (Latin):
nouissimus apłoꝵ. qui dicit. Nam & e¬
go isrłita sum ex semine abrahȩ de tribu
beniamin: qui factus est in excessil mentis.
cũ usꝙ ad tercium celum raperet᷑: & au¬
diret ineffabilia uerba quȩ ñ licet homi¬
ni loqui. Siue inquit in corpore siue ex¬
tra corpus nescio: ds scit. Et unde sunt
pͥncipes qui conuenerunt: Sequit᷑ & dic̃.
Principes uida duces eoꝵ: pͥncipes ⁊ abulos
pͥncipes neptalim. Hebrea sunt quippe
ista nomina: quoꝵ iuda confessio dr̃
int̾pretari. T abulon habitacłm forti¬
tudinis: neptalim dilatatio nr̃a: quȩ
omiã uerissimos nob̾ insinuant pͥncipes
eccłiarũ dignos ducatu: dignos mmitatiõe:
dignos honorib. Martyres quoq in eccle¬
sũs sumnũ locũ tenent: atq apice sc̃ȩ di¬
gnitatis excelliuit. Iam uͦ in martyrio pri¬
ma confessio est: & ꝓilla quicqͥd acciderit
tolerandi sequens assumit᷑ fortitudo. Demi¬
de post omnia tolerata finitis angusti¬

Expanded text:
novissimus Apostolorum, qui dicit: Nam et enovissimus Apostolorum, qui dicit: Nam et ego Israelita sum, ex semine Abrahae, de tribu Benjamin : qui factus est in excessu mentis, cum usque ad tertium coelum raperetur, et audiret ineffabilia verba, quae non liceret homini loqui. Sive inquit in corpore, sive extra corpus, ego nescio, Deus scit . Et unde sunt principes, qui praevenerunt? sequitur, et dicit: Principes Juda, duces eorum principes Zabulon, principes Nephthali. Hebraea sunt quippe ista nomina, quorum Juda, confessio dicitur interpretari: Zabulon habitaculum fortitudinis: Nephthali dilatatio mea. Quomnia verissimos nobis insinuant principes Ecclesiarum, dignos ducatu, dignos imitatione, dignos honoribus. Martyres namque in Ecclesiis locum summum tenent, atque apice sanctae dignitatis excellunt. Jam vero in martyrio prima confessio est, et pro illa quidquid acciderit tolerandi sequens assumitur fortitudo; deinde post omnia tolerata, finitis angusti
Abbreviated transcription (Latin):
patꝰ. P reuenerunt gͦ ceteros sicut pͥncipes
& magistri. & non soli. s coniuncti psallen¬
tib: de quoꝵ bonis oꝑib tamqͣm uisibilib
organs głificaretur ds. Qui principes
tamqͣm ministri & p̃positi erant in medio
uiuencłaꝵ id est eccłiaꝵ: quȩ adhuc erant
nouellȩ sicut pͥmitiuȩ eccłiȩ: ipsarum dico
tẏmpanistriaꝵ. id est carne mortificata
rio fiunt. & extenso. Propt̾ hȩc omĩa bona
o fideles. in eccłus benedicite deo ubi est lo¬
cus benedicendi: quia qui extra eccłiam s̃
ãm digne laudare ñ possunt. Deo dico dño:
qui nos creauit & regit. Illi inquã benedici¬
dico isrł. id est ꝓcedentib ex uidea. Inde
quippe pͥus elegit: quos fontes faceret. Nã
inde sunt electi apłr & hi prunitus audi¬
erunt. qui biberit de aqua ista quam ego
dabo ñ sitiet unqͣm: s fiet in eo fons aquȩ
salientis in uitã ȩternã. Ibi beniamyn ad¬
olescentulus: in m̃tis excessu. Ibi paulus

Expanded text:
patus. Praevenerunt ergo caeteros, sicut principes patus. Praevenerunt ergo caeteros, sicut principes et magistri; et non soli, sed conjuncti psallentibus. De quorum bonis operibus, tanquam visibilibus otanquam ministri et praepositi, erunt, In medio juvencularum, id est, Ecclesiarum, quae adhuc erant novellae, sicut primitivae Ecclesiae. Ipsarum dico, tympanistriarum, id est, carne mortificata. rio fiunt et extenso. Propter haec omni a bona, o fideles, 27. In Ecclesiis benedicite Deo. Ubi est locus benedicendi. Quia qui extra Ecclesiam sunt, Deum digne laudare non possunt. Deo dico, Domino, qui nos creavit et regit. Illi inquam benedicidico, Israel. Idest, procedentibus ex Judaea. Inde quippe prius elegit, quos fontes faceret. Nam inde sunt electi Apostoli, et hi primitus audierunt: Qui biberit de aqua ista, quam ego dabo, non sitiet unquam: sed fiet in eo fons aquae salientis in vitam aeternam . 28. Ibi Benjamin adolescentulus in mentis excessu. Ibi . Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
luti quereretur unde hoc illis tantũ bomõ
continuo responsum est. Ab ipso. subaudis
do. siam qñ io possent a se ipsis: Etenĩ cum
inimici essemus: reconciliati sumꝰ do per
mortẽ ipsius. Unde & subditur Uider̃
ingressus tuos ds: Qualit̾ ingressus es in
hunc minidu: qualit̾ incarnatꝰ. qualiter
humiliatꝰ. qualiter occisus. qualit̾ ex alta¬
tus & głificatus. Uiderunt. crediderunt
ñ patriarche. non ꝓphetȩ. ñ cuius libet
iusti: s ingressus di meiꝰ q ad utilitatẽ
meã carnẽ assumes qui es d̾s genitus apa¬
tre: regis mei qui eris rex ms in huma¬
nitate. Hoc est tui ingressus ñ sunt uili¬
pendendi: quia eris ds & homo. reparans
homines & regens. De quo recte subdit᷑.
Qui est in scõ. Non enĩ habitat ds in corpi
subdito peccatis: s meo cuins conscientia est¬
sancta &e pura. Ad hos ingressus insinuandoᷤ
p̃uenerunt pͥncipes. id est primitiui p̃dica¬
tores: apłi quib suꝑ eccłiam datus est pͥnci¬

Expanded text:
luti quaereretur, unde hoc illis tantum bonum? continuo responsum est: Ab ipso, subaudis Deo. Nam quando id possent a siepsis? Etenim cum inimici essemus, reconciliati sumus Deo per mortem ipsius . Unde et subditur: 25. Viderunt ingressus tuos, Deus. Qualiter ingressus es in hunc mundum, qualiter incarnatus, qualiter humanatus, qualiter occisus, qualiter exaltatus, et glorificatus. Viderunt, crediderunt, non patriarchae, non prophetae, non cujuslibet justi: sed Ingressus Dei mei. Quia ad utilitatem meam carnem assumes, qui es Deus genitus a Patre Regis mei. Qui eris rex meus in humanitate. Hoc est, Tui ingressus non sunt vilipendendi, quia eris Deus et homo, reparans homines et regens. De quo recte subditur: Qui est in sancto. Non enim habitat Deus in corpore subdito peccatis , sed in eo, cujus conscientia sancta est et pura. 26. Ad hos ingressus insinuandos: Praevenerunt principes, id est, primitivi praedicatores Apostoli, quibus super Ecclesiam datus est princi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhibet in tantũ enim ñ erubuit: ut un¬
ctus & cathenatus magis exultares. Nol
erubescant gͦ in hominẽ humilem & cru¬
cifixũ: qui expectant d̃m & anm̃ u̾tutũ:
quia qui despectus apparuit in carne. uirtuo¬
sus & głosus apparuit in diuinitate. Ideo
adhuc subditur. Non confundant᷑ suꝑ me
qui querunt te ds isrł. Suꝑ me occiso non
confundant᷑ mente. nec erubescant uultu.
qui te ut uenias expectant: & insuꝑ bene
iuuendo & amando querere non cessant.
Et hoc debet eos a confusione & erubescen¬
tia defendere⁊ quia tu qui me misisti & hy¬
miliari uoluisti. es dñs uirtutũ & ds isrł:

Expanded text:
perhibet. In tantum enim non erubuit, ut vinperhibet. In tantum enim non erubuit, ut vinctus et catenatus magis exultaret . Non erubescant ergo in hominem humilem et crucifixum, qui exspectant Deum et Dominum virtutum: quia qui despectus apparuit in carne, virtuosus et gloriosus apparebit in divinitate . Ideo adhuc subditur: Non confundantur super me qui quaerunt te, Deus Israel. Super me occiso non confundantur mente, nec erubescant vultu, qui te ut venias expectant: et insuper bene vivendo et amando quaerere non cessant. Et hoc debet eos a confusione et erubescentia defendere, quia tu qui me misisti, et humiliari voluisti, es Dominus virtutum, et Deus Israel,
Abbreviated transcription (Latin):
huius modi: a te ñ sunt abscondita. Qd
illi put auerunt insipientiã ut ego pate¬
rer. & delicta ut languorib mederer:
hoc tu scisti sapientiam eẽ & uirtutem.
Et notancłu quod ex his uerb̾ instruim᷑.
ut in cunctis quȩ agimus semꝑ plus di
uoluntatẽ qͣm hominũ attendamꝰ ⁊ & ea
sit nr̃a actio quã d̾s approbat: etiam si
non approbet homo. Hinc est qͦd paulus
nos ammonet. ut stulti simus ante hoĩes:
ut ante łm mereamͣ esse sapientes. Nel
delicta euis deo ñ sunt abscondita: quia
m̃bra eius sua cotidie ñ cessant confiteri
peccata. Et quia futurũ erat. ut tanqͣm
stulticia imꝓperaret᷑ xp̃ianis. quia in ho¬
minẽ cred̾ent mortuum & erucifixũ: po¬
stulat ꝓ eis dicens. son erubescant in me
qui expectant te domine: dne urtutũ.
Multi enim ignominiã crucis xͥ audien¬
tes erubuerunt: atꝙ a fide & spe quã in
do iam habere ceꝑant recesserunt. Prop¬
ter hoc paulus ad confirmandas infir¬
moꝵ m̃tes: ñ se erubescere eungłium dei

Expanded text:
utata a te non sunt abscondita. Quod illi putaverunt insipientiam, ut ego paterer: Et delicta, ut languoribus mederer: hoc tu scisti sapientiam esse et virtutem. Et notandum quod ex his verbis instruimur, ut in cunctis quae agimus, semper plus Dei voluntatem quam hominum attendamus. Et ea sit nostra actio, quam Deus approbat: etiamsi non approbet homo. Hinc est quod Paulus nos admonet, ut stultissimus ante homines, ut ante Deum mereamur esse sapientes . Vel delicta ejus non sunt abscondita, quia membra ejus sua quotidie non cessant confiteri peccata. Et quia futurum erat ut tamquam pro stultitia improperaretur Christianis, quia in hominem crederent mortuum et crucifixum, postulat pro eis, dicens: 7. Non erubescant in me qui expectant te, Domine: Domine virtutum. Multi enim ignominiam crucis Christi audientes, erubuerunt, atque a fide et spe, quam in Deo habere ceperant, recesserunt. Propter hoc Paulus ad confirmandas infirmorum mentes, non se erubescere Evangelium Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
trinã: mille quia ꝑfectus est numerꝰ sigui¬
ficat ꝑfectionẽ. Currus gͦ di multiplex in
decem milib existit: quia numerus scõꝵ
scdm decem precepta legis multiplicit᷑ ui
uit & ꝑfecte. Mirifice autẽ cum dixisset
milia letantiũ: continuo subiecit. dñs in
tes. Nec iam ipso fine quo non du uenerunt
est in mandato. Sẏna enĩ interp̃tat᷑ man¬
datũ: & apłs dicit. quia lex quidem sc̃ã.
& mandatũ bonũ & scm. S quid ꝓdesset
mandatũ. nisi dominus ibi eẽt᷑ de quo dr̃¬

Expanded text:
am: mille, quia perfectus est numerus, designat perfectionem. Currus ergo Dei multiplex in decem millibus existit: quia numerus sanctorum secundum decem praecepta legis multipliciter et perfecte vivit. Mirifice autem, cum dixisset, Millia laetantium, continuo subjecit: Dominus in tes . Nec jam ipso fine, quo nondum venerunt: est, in mandato. Sina enim interpretatur mandatum. Et Apostolus dicit; Quia lex quidem sancta, t mandatum bonum et sanctum . Sed quid prodesset mandatum, nisi Dominus ibi esset? de quo d
Abbreviated transcription (Latin):
nem cogitationis: ꝑ ambulantiũ in de¬
lictis sus. idẽ ꝑseuerantiũ in peccatis.
Confracta sunt etiam inimicoꝵ capita
id est dñatio I nes & imꝑium infide¬
liũ. & cotidie frangitur: ut uni capiti xͦ
totus mundus subiciatur. Uel ꝑcapita
possunt intelligi capitalia id est cͥminalia
peccata: ꝑ uerticem uero capilli. minuta &
uenialia ualent designari. Inquib qͥs qͥs
delectando ita ꝑ ambulat. ut corrigendo
dũ uuit ñ finiat: ipse d̾s post mortẽ non
minutꝰ in ditate. confringet & destruet eũ
districti iudicii sui animaduersione. Per
capillos ideo cogitationes accipimꝰ: q sicut
capilli adherent capiti. sic cogitationes m̃¬
ti. Bonȩ autẽ cogitationes mentẽ ornant:
male deturpant. Quosdam confringet. qͦs¬
dam ad se conu̾tet: ita quod alios faciat

Expanded text:
nem cogitationis, perambulantium in denem cogitationis, perambulantium in delictis suis: id est, perseverantium in peccatis. Confracta sunt etiam inimicorum capita, id est, dominationes et imperium infidelium, et quotidie frangitur: ut uni capiti Christo totus mundus subjiciatur. Vel per capita possunt intelligi capitalia, id est, criminalia peccata. Per verticem vero capilli minuta et venialia valent designari. In quibus quisquis delectando ita perambulat, ut corrigendo dum vivit, non finiat: ipse Deus post mortem non minutus in deitate, confringet et destruet eum districti judicii sui animadversione. Per capillos ideo cogitationes accipimus, quia sicut capilli adhaerent capiti, sic cogitationes menti. Bonae autem cogitationes ornant mentem: malae deturpant. Quosdam confringet, quosdam ad se convertet: ita quod alios faciat
Abbreviated transcription (Latin):
salutariũ ds. quia iter nr̃m dirigit ad sa¬
lutem zatq in tantũ ꝓsꝑum facte. ut de
hoc mundo faciat transire ad patrem:
& fiat quod ipse dñs ait uolo ut ubi ego
sum: & ipsi sint mecũ. Quis est iste as:
Sequitur & dicit. Deus nr̃ ds saluos fa¬
occurreret cogitationi. cur gͦ morimur
quã diceret. Quid indignaris humana
condicio. te habere exitum mortisͦ. Et
dm̃ tui exitus: ñ alius qͣm mortis fuit.
Potuis ergo consolare: qm indigneris.
Patienter gͦ ipsam mortẽ etiam feramus.
illuis exemplo qui licet nullo ẽẽt debitor
mortis. & dñs esset ã quo nemo animã tol¬
leret. s eam a semet ipso poneret: etiam
ipsius fuit exitus mortis. S qͣmuis hu¬
milis moreretur : tam̃ condeninabit su¬
ꝑbos. Et hoc est quod subdit. Ueruntũ
deus confringet capita inimicoꝵ suoꝵ
Capita confringere est. suꝑbas m̃tes hu¬
miliare: iuxta illud quod scͥptum est.
O mĩs qui se exaltat. humiliabitur. Con¬
fringet etiã uerticem capilli. id est elatio¬

Expanded text:
salutarium Deus, quia iter nostrum dirigit ad salutem, atque intantum prosperum facit, ut de hoc mundo faciat transire ad Patrem, et fiat, quod ipse Dominus ait: Volo: ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum . Quis est iste Deus? Sequitur et dicit: 21. Deus noster, Deus salvos faoccurreret cogitationi: cur ergo morimuquam diceret: Quid indignaris humana conditio, te habere exitum mortis? et Domini tui exitus non alius, quam mortis fuit. Potius ergo consolare, quam indigneris. Patienter ergo etiam ipsam mortem feramus, illius exemplo, qui licet peccato nullo esset debitor mortis, et Dominus esset, a quo nemo animam tolleret, sed eam ipse a semetipso poneret, etiam ipsius fuit exitus mortis. Sed quamvis humilis moreretur, tamen condemnabit superbos. Et hoc est, quod subdit: 22. Verumtamen Deus confringet capita inimicorum suorum. Capita confringere, est superbas mentes humiliare. Juxta, quod scriptum est: Omnis qui se exaltat humiliabitur . Confringet etiam verticem capilli, id est, elatio
Abbreviated transcription (Latin):
baũ stultitiã. S qͦd ñ nouit mundꝰ: agnouit ds̃.
Et hoc est quod dicit. D̾s tuscis insipientiam
meã. Utilitas passionis meȩ quȩ insipi¬
entia reputatur a quibdam: a te deo cre¬
atore est prescita. approbata &e ordinata
Tuscis quod illinescierunt: si enĩ cognouis
tam simile insipientiȩ: qͣm cum haberet
in potestate ꝑsequutores suos una uoce
ꝓsternere: pateritur se teneri. flagellari.
conspui. colaphizari. spinis coronari. lig¬
no affigi: S quod stultum est dĩ & infir¬
mũ: hoc sapientius & fortius ẽ hominib.
Nam unde d̾s est humiliatꝰ & passus: in¬
de homo erectus est & sanatꝰ. Simili mͦ &
delicta mea. id est opera que ꝓ delictis st̃

Expanded text:
s. Et hoc est quod dicit: 6. Deus, tu scis insipientiam meam. Utilitas passionis meae, quae pro insipientia reputatur a quibusdam, a te Deo creatore est praestita, approbata, et ordinata. Tu scis quod illi nescierunt. Si enim cognovisstam simile insipientiae, quam cum haberet in potestate persecutores suos una voce prosternere, pateretur se teneri, flagellari, conspui, colaphizari, spinis coronari, ligno affigi? Sed quod stultum est Dei et infirmum, hoc sapientius et fortius est hominibus . Nam unde Deus est humiliatus et passus, inde homo erectus est et sanatus. Simili modo, Et delicta mea, idest, opera quae pro delictis sunt
Abbreviated transcription (Latin):
guatur pes tuiis in sanguine. Unꝰ quisꝙ
p̃dicator dum deambulando uerb̃u di an¬
nuitiat: in m̃bris xp̃i. pedis officiũ seruat.
U̾nde scͥptum est. Qͣm speciosi pedes eoꝵ qui
annuntiant pacẽ: qui annuntiant bona.
Talis pes erat paulus cum diceret: ñ solum
alligari. s & mori paratꝰ sum ꝓ nomine iħ
ñ detestabiles: s laudabiles dño suo fidẽ
seruantes: & ꝓ enis domo contͣ inimicos
latrantes. Non enĩ tantũ modo canũ dixtra
s canũ tuoꝵ. Nec eoꝵ dentes: s lingua lau¬
data est. Qͦs ꝓpħa ex inimicis futuros esse
p̃dixit: ꝑ illam scilicet conuersionẽ de qua
suꝑius loq̃bat᷑. Ex inimicis gͦ fec̃ misericors dõ

Expanded text:
guatur pes tuus in sanguine. Unusquisque guatur pes tuus in sanguine. Unusquisque praedicator dum deambulando, verbum Dei annuntiat, in membris Christi pedis officium servat. Unde scriptum est: Quam speciosi pedes eorum, qui annuntiant pacem, qui annuntiant bona ! Talis pes erat Paulus, cum diceret: Non solum alligari, sed et mori paratus sum pro nomine Jesu . non detestabiles, sed laudabiles: Domino suo fidem servantes, et pro ejus domo contra inimicos latrantes. Non enim tantummodo canum dixit, sed Canum tuorum: nec eorum dentes, sed lingua laudata est. Quos propheta ex inimicis futuros esse praedixit, per illam scilicet conversionem, de qua superius loquebatur. Ex inimicis ergo fecit misericors
Abbreviated transcription (Latin):
id est firmiter disposuit: ex basan conu̾tam
debatu&. s descendit iustificatus. Item ba¬
san interpretat᷑ siccitas. Talis erat anima
quȩ dicebat: anima mea sicut terra sine
aqua tibi. Et beati qui esuriunt & sitiunt
iusticiã: qm̃ ipsi saturabunt᷑. Deinde quid
ꝓfundum maris: nisi ꝓfund̾a maliciam
significat peccatoris: Unde scͥptum ẽ. Pec¬
cator cũ uenerit in ꝑfundã maloꝵ: contẽp¬
nit. In ꝓfundu maris peccator conu̾itur⁊
qñ ad ꝓpriam conscientiã dno impellente
retruditur: ut mala quȩ gessit recogitet:
atis ea penitendo deploret. Hinc est qͦd deo
dicitur a quoda penitente. Recogitabo tͥ¬
om̃s annos meos: in amaritudine aĩȩ meȩ.
Tunc quippe est uera conu̾sio: qñ animȩ
fit amarũ. hoc quod ante dulce fuerat pec¬
catũ. Conu̾tit gͦ ds in pro  fundum maris:¬
ad eos quoq liberandos qui erant des¬
ꝑatissimi peccatores. Quȩ I. conuersio qͣm
ꝑfecta sit: insinuat. cũ subiungit. Ut intin¬

Expanded text:
id est, firmiter disposuit: Ex Basan convertam debatur, sed descendit justificatus . Item Basan interpretatur siccitas. Talis erat anima, quae dicebat: Anima mea sicut terra sine aqua tibi . Et beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Deinde quid profundum maris, nisi profundam malitiam significat peccatoris? Unde scriptum est: Peccator cum venerit in profundum malorum, 338 contemnit . In profundum maris peccator convertitur, quando ad propriam conscientiam, Domino impellente, retruditur, ut mala, quae gessit, recogitet, atque ea poenitendo deploret. Hinc est, quod Deo dicitur a quodam poenitente: Recognitabo tibi annos meos in amaritudine animae meae . Tunc quippe est vera conversio, quando animae fit amarum, hoc quod ante fuerat dulce peccatum. Convertit ergo Deus in profundum ad eos quosque liberandos, qui erant desperatissimi peccatores. Quae conversio, quam perfecta sit, insinuat, cum subjungit: 24. Ut intin
Abbreviated transcription (Latin):
bunt sicut sol in regno patris eorum.
qñ ipse ds erit omĩa in omnib. Bene
autem subditur as isrł: quia tc̃ nom̃
ipsum uerissime ac plenissime israel¬
implebitur quod interpretat᷑ uidens
dm̃. qm̃ uidebimꝰ eum sicuti est. Non
autẽ qullibet alius. s ipse dabit uir¬
tutẽ quam in sua carne prius ostendit :
scilicet immortalitatẽ & impassibili¬
tatem: & dabit fortitudinẽ qua mi¬
mica destruetur mors: plebi suȩ. ĩdest̃
sibi usq in finem famulanti. Sel da¬
bit plebi suȩ uirtutem quantũ ad an¬
mã faciens eam diuinã & beatam:
& dabit fortitudinẽ quantũ ad corpus.
faciens illũd incorruptum & ȩternũ.
Pro tantis gͦ beneficiis suis: benedictus
intitulatur hoc modo. In finem ꝓ

Expanded text:
o Patris eorum , quando ipse Deus erit omnia in omnibus . Bene autem subditur: Deus Israel. Quia tunc nomen ipsum verissime ac plenissime implebitur, Israel, quod interpretatur videns Deum, quoniam videbimus eum sicuti est . Non autem quilibet alius, sed, Ipse dabit virtutem: quam in sua carne prius ostendit, scilicet immortalitatem et impassibilitatem. Et dabit fortitudinem: quia inimica destruetur mors . Plebi suae, id est, sibi usque in finem famulanti. Vel dabit plebi suae virtutem quantum ad animam, faciens eam divinam et beatam. Et dabit fortitudinem, quantum ad corpus, faciens illud incorruptum et aeternum. Pro tantis ergo beneficiis suis Benedictus intitulatu
Abbreviated transcription (Latin):
lac unde fit caseus: miro modo significat
gr̃am. Manat quippe ex abuncdantia ius¬
paruulis infunditur gratis. Et qr ñnulli
de xp̃o dubitauerunt. & quosdam scõs
illi coequales in grã crediderunt: redar¬
guit eos de errore. cum subiung̃. Utquid
suspicamini montes coagulatos: Nam &e
Ad quoꝵ errorem compescendu. aliam excel¬
lentiã adhuc insinuat: in qua hunc scm̃
montẽ ab aliis montib scĩs differre ꝓbat.
Ait gͦ. Mons in quo beneplacitũ est do ha¬
bitare in eo. Dõ pat̾ placuit habitare in isto
monte qui paratus est in cacumine mon¬
tiũ. cui dicit: hic est filius m̃s dilectus.
in quo mͥ bene complacuit. Nec habitat

Expanded text:
lac unde fit caseus, miro modo significat lac unde fit caseus, miro modo significat gratiam. Manat quippe ex abundantia visparvulis infunditur gratis. Et quia nonnulli de Christo dubitaverunt, et quosdam sanctos illi coaequales in gratia crediderunt: redarguit eos de errore, cum subjungit: 17. Ut quid suspicamini montes coagulatos? Nam et Ad quorum errorem compescendum, aliam excellentiam adhuc insinuat, in quo hunc sanctum montem ab aliis montibus sanctis differre probat. Ait ergo: Mons in quo beneplacitum est Deo habitare in eo. Deo patri placuit habitare in isto monte, qui paratus est in cacumine montium, cui dicit: Tu es Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui . Nec habitat
Abbreviated transcription (Latin):
catoꝵ ab illo qui ait. si fuerint peccata
urã sicut feniciũ. tanqͣm nix dealbabim¬
tur. Bene ait. in selmon. qͦd interpretat᷑
umbra: id ẽ in xp̃o. Constat autẽ umbra
lumine & corpore. Illud lumen uerũ qͦd
fieret nobis. uerbum caro factum ẽ & ha¬
bitauit in nob̾. Deo scilicet homo tamqͣm
lumini corpiis accessit: & in eum credentes
umbra ꝓtectionis oꝑuit. Niue g̾ in selmot
dealbant᷑: qui ꝑ gr̃am que in xp̃o est ã pec¬
catoꝵ macłis mundantur. Selmon dico.
mons d̃ĩ. mons pinguis. Xp̃c enĩ preroga¬
tiue dicitur mons d̃i patris: ꝑ eminen¬
tiam ditatis. Intantũ autẽ pinguis: ut
in eo corporalit̾ habitaret omĩs plenitu¬
do diuinitatis. Nec solum in se pinguis
extitit: s & de se alios impinguauit:
Unde & subditur. Mons coagulatꝰ scd̾m
illos quos lacte nutrit: mons pinguis.
seđm maiores quos ꝑuberiorẽ dulcedi¬
nẽ sue sapientiȩ reficit. slam & ipsum

Expanded text:
catorum ab illo, qui ait: Si fuerint peccata catorum ab illo, qui ait: Si fuerint peccata vestra sicut coccinum, tanquam nix dealbabuntur . Bene ergo ait, In Selmon, quod interpretatur umbra, id est, in Christo. Constat autem umbra ex lumine et corpore. Illud lumen verum, quofieret nobis, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Deo scilicet homo tanquam lumini corpus accessit, et in eum credentes umbra protectionis operuit. Nive igitur in Selmon dealbantur, qui per gratiam quae in Christo est, a peccatorum maculis mundantur. Selmon dico, 16. Mons Dei, mons pinguis. Christus enim praerogative dicitur, Mons Dei Patris, per eminentiam Deitatis. Intantum autem pinguis, ut in eo corporaliter habitaret omnis plenitudo divinitatis . Nec solum in se pinguis extitit, sed et de se alios pinguavit. Unde et subditur: Mons coagulatus: secundum illos, quos lacte nutrit. Mons pinguis: secundum majores, quos per uberiorem dulcedinem suae sapientiae reficit. Nam et ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
celestis reges suꝑ eam: id est qͣmdu filius
cłi ordinat & constituit scõs & p̃latos qui
bene regant & se & alios: suꝑ eam uideli¬
cet columbã. Qnis est iste celestis: nisi ille
qui ascendit suꝑ om̃s celos. ut impleret om¬
ma. Et quid est aliud reges discernere suꝑ
eam: nisi in opus muisterii. in edificatio¬
nem corporis xp̃i preparare: Dicunt᷑ etiã
illi reges utiq a regendo. & quid magis qͣm
carms concupiscentias. neregnet peccatũ
in eoꝵ mortali corpore ad obediendũ desi¬
deriis eius. nec exhibeant m̃bra sua arma
iniquitatis pectato. s exhibeant se do tan¬
qͣm ex mortuis uuientes. & membra sua ar¬
ma iusticiȩ deo: Sic enĩ erunt reges pri¬
mitꝰ discreti ab alienigenis: quia ñ sunt
iugum ducentes cũ infidelib: deinde dis¬
creti int̾ se concordit̾. munerib ꝓpriis. Ut
autẽ discernant᷑: mue de albabuntur in
selmon. id est accipient remissionẽ pec¬

Expanded text:
coelestis reges super eam. Id est, quamdiu Filius coelestis reges super eam. Id est, quamdiu Filius Dei ordinat et constituit sanctos et praelatos, qui bene regnat et se et alios super eam, videlicet columbam. Quis est iste caelestis, nisi ille qui ascendit super omnes caelos, ut impleret omnia ? Et quid est, aliud reges discernere super eam, nisi in opus ministerii, in aedificationem corporis Christi praeparare ? Dicuntur etiam illi reges utique a regendo, et quid magis, quam carnis concupiscentias? ne regnet peccatum in eorum mortali corpore ad obediendum desideriis ejus: nec exhibeant 335 membra sua arma iniquitatis peccato, sed exhibeant se Deo tanquam ex mortuis viventes: et membra sua arma justitiae Deo . Sic enim erunt reges primitus discreti ab alienigenis, quia non sunt jugum ducentes cum infidelibus. Deinde discreti inter se concorditer muneribus propriis: ut autem discernantur, Nive dealbabuntur in Selmon. Accipient remissionem pec
Abbreviated transcription (Latin):
teri dormiunt: addunt᷑ pennȩ quib usꝙ
in finem scłi sublimit̾ predicetur. Et po¬
steriora dorsi eius in pallore auri erunt:
id est in nitore sapientiȩ. per quẽ nitorem
intelligimꝰ caritatẽ. Color enĩ diuinȩ sa¬
pientiȩ: est diuina caritas. S quare a
dorso. & non a pectore: An quia ibi sunt
quodamodo radices alarum: Caritas
nisi duo p̾cepta caritatis: in quib tota
lex pendet & ꝓphetȩ: Q uid ipsa sartina
leuis: nisi ipsa caritas quȩ in his duob
preceptis impletur᷑. Quicquid enĩ diffi¬
cile est in precepto: leue est amanti. Nec
ob aliud recte intelligit᷑ dictum omis meũ
faciamus: quod tim̃do qui facit. seruiliter
facit. P osteriora gͦ dorsi euis in pallore au¬
ri sunt: quia quicquid portat eccłia. quicqͥd
tolerat. in amore facit ⁊ totũ in sapientia.
totũ in hẏlaritate. Corde est simplex: u̾bo
lucida: opere preclara. Qmdu hoc facit:
Determinat tempus dicens. Dum disceruit

Expanded text:
teri dormiunt, adduntur pennae, quibus usque teri dormiunt, adduntur pennae, quibus usque in finem seculi sublimiter praedicetur; Et posteriora dorsi ejus in pallore auri erunt, id est, in nitore sapientiae. Per quem nitorem intelligimus caritatem. Calor enim sapientiae divinae est caritas. Sed quare a dorso, et non a pectore? An quia ibi sunt quomodo radices alarum? Caritas nisi duo praecepta caritatis, in quibus tota lex pendet, et prophetae ? Quid ipsa sarcina levis, nisi ipsa caritas, quae in istis duobus praeceptis impletur? Quicquid enim difficile est in praecepto, leve est amanti. Nec ob aliud intelligitur recte dictum, Onus meum faciamus, quod timendo, qui facit, serviliter facit. Posteriora ergo dorsi ejus in pallore auri sunt, quia quicquid portat Ecclesia, quidquid tolerat: totum in amore facit, totum in sapientia, totum in hilaritate. Corde est simplex, verbo lucida, opere praeclara. Quamdiu hoc facit, determinat tempus, dicens: 15. Dum discernit
Abbreviated transcription (Latin):
terna immortalitas: dormire sit int̾ medioᷤᷤ
cleros. nec illam querere ardent̾. & adhuc
istã expectare patient᷑. slam qui deo ꝓpterea
seruiunt. uel potius seruire nolunt. qm̃ quȩ¬
runt in hac uita felititatẽ: ablatus ẽ somnꝰ
ꝓpelluntur: nec omĩno requiescunt deside¬
rando ut acquirant: metuendo ue amit¬
tant. Qui autẽ me audit ait sapientia. ha¬
bitabit in spe: & requiescet sine timore ab
omni uanitate. Hoc est quantũ mͥ uidet᷑.
dormire int̾ medios cleros. id est int̾ me¬
dias hereditates: nondu in re. s tam̃ in ce¬
lestis hereditatis spe habitare: & a t̾renȩ
felicitatis iam cupiditate conquiescere.
Cum autẽ uenerit quod sꝑamus. ñ iam int̾
duas hereditates requiesctmꝰ: s in noua &
uera cuius uetus erat umbra. regnabimꝰ.
Et quia tam bene dormierant apłi: eis ue¬
lut pennis nunc uolitat. & laudib exalta¬
tur eccłia. Quoꝵ exemplo dum sic etiam cȩ¬

Expanded text:
terrena immortalitas: dormire sit inter medios terrena immortalitas: dormire sit inter medios cleros, nec illam quaerere ardenter, et adhuc istam expectare patienter. Nam qui Deo propterea serviunt, vel potius servire nolunt: dum quaerunt in hac vita foelicitatem, ablatus est somnus propelluntur: nec omnino requiescunt desiderando ut acquirant: metuendo ne amittant. Qui autem me audit habitabit in spe, et requiescet sine timore ab omni vanitate. Hoc est quantum mihi videtur dormire inter medios cleros, idest, inter medias haereditates, nondum in re, sed tamen in caelestis haereditatis spe habitare: et a terrenae foelicitatis jam cupiditate conquiescere. Cum autem venerit, quod speramus: non jam inter duas haereditates requiescimus, sed in nova et vera, cujus vetus erat umbra, regnabimus. Et quia tam bene dormierant Apostoli, eis velut pennis nunc volitat, et laudibus exaltatur Ecclesia. Quorum exemplo dum sic etiam cae
Abbreviated transcription (Latin):
tis pollet. De qua alibi dictum est: una ẽ
columba mea. De argentata est autẽ: qr
diuinis eloquiis erudita. Eloquia namꝙ
dñi in alio loco dicunt᷑ argentũ igne exa¬
minatũ terre. purgatũ septupłu. Si gͦ
istis cleris duo testamenta significantur.
quid alud ammonem᷑. nisi ut testam̃ta
inter se consentire ñ repugnare nouerimꝰ.
s intelligendo acquiescamꝰ. nosq si mus
eoꝵ concordiȩ signũ atq documentũ. cũ
alterum aduersꝰ alt̾um nichil a ixisse sei¬
timꝰ. & cum pacifica aminiratione quali ex¬
tasis sopore monstramꝰ: ꝑ cleros ideo scͥpti
rã diuinã intelligimꝰ: qr cleros grece. in¬
terpretat᷑ sors latine. Diumã autẽ scͥpti¬
ram nullo humano babuimꝰ arbitrio:
s sola sorte id est di electione. Alius hit
occurrit sensus forte ante ponendꝰ: ut cli¬
tos malto pbabilius psas hereditates in¬
felicitas. here ditas uero noui testam̃ti est e¬

Expanded text:
tis pollet, de qua alibi dictum est: Una est tis pollet, de qua alibi dictum est: Una est columba mea . Deargentata est autem, quia divinis eloquiis erudita. Eloquia namque Domini in alio loco dicuntur argentum igne examinatum, terrae purgatum septuplum . Si ergo istis cleris duo Testamenta significantur: quid aliud admonemur, nisi ut ea Testamenta inter se consentire, non repugnare novermus eorum concordiae signum atque documentum, cum alterum 334 adversus alterum nihil dixisse sentimus, et cum pacifica admiratione quasi extasis sopore monstramur. Per cleros ideo divinam Scripturam intelligimus, quia cleros Graece interpretatur sors Latine. Divinam autem Scripturam nullo humano habuimus arbitrio, sed sola sorte, id est, sola Dei electione. Alius hic Ex Augustino occurrit sensus forte anteponendus, ut cleros multo probabilius ipsas haereditates infoelicitas, haereditas vero novi Testamenti est
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s dona habent curationũ: Nũquidõs
linguis loquuntur̃. Nũquid om̃s interpre¬
tant᷑: Omĩa autẽ hȩc oꝑatur untis atq id̃e
sp̃c. Aiuidens ꝓpria unicuiq ꝓut uult. Hȩc
est species domus cui diuidunt᷑ spolia: ut
amator eius hac pulchritudine accensus. ex¬
clamet. dñe disexi decorem domꝰ tuȩ. Iam
in eo quod sequitur. se ad ipsa m̃bra de quib
fit species domus alloquenda conu̾tit: dicẽ
Si dormiatis int̾ medios cleros. O uos qui
tamꝙͣ spolia speciei domus diuidimini.
pitu scłari remoti quiescatis int̾ duo testa¬
m̃ta. quȩ media idest cõmunia habendo
utͥq pareatis: scilicet ut hoc quõd ꝑ figu¬
rã dictum est in priori. in scdo spĩt aliter
impletũ esse intelligatis: eritis pennę co¬
lumbe deargentatȩ: idest ornamentũ &
exaltatio eccłiȩ: quia sicut columba ꝑ pen¬
nes ad celestia exaltabitur. Sc̃a ecclesia
mĩto dicitur cõlumba: quia fel amaritu¬
dinis ñ habet: & quia uirtute simplicita¬

Expanded text:
omnes dona habent sanitatum? Nunquid omnes linguis loquuntur? Nunquid omnes interpretantur? Omnia autem haec operatur unus atque idem spiritus, dividens propria unicuique prout vult . Haec est species domus, cui dividuntur spolia: ut amator ejus hac pulchritudine accensus, exclamet: Domine, dilexi decorem domus tuae . Jam in eo quod sequitur, se ad ipsa membra, de quibus fit species domus alloquendo convertit, dicens: 14. Si dormiatis inter medios cleros. O vos qui tanquam spolia speciei domus dividimini, pitu seculari remoti quiescatis inter duo Testamenta, quae media, id est, communia habendo utrique pareatis, scilicet, ut hoc, quod per figuram dictum est in priori, in secundo spiritualiter impletum esse intelligatis: eritis, Pennae columbae deargentatae. Id est, ornamentum et exaltatio Ecclesiae. Quia sicut columba per penedicationes ad caelestia exaltabitur. Sancta Ecclesia merito dicitur columba, quia fel amaritudinis non habet: et quia virtute simplicita
Abbreviated transcription (Latin):
captiurcas: qͦs tu accepisti. Etenim ñ cre¬
dentes. in habitare dnm đm. Non credentes:
ipsi sunt captiuitas. Non credendo enim
possidebant᷑ a diabolo. qui operat᷑ in fi
Fides eos inde liberauit. ut iam credenteᷤᷤ
inhabitarent᷑ a deo: facti domus di. & cur¬
rus di miliũ letantiũ. Unde qui hec cane¬
bat in spũ ea preuidens: impletus ⁊ ipse
Et qm̃ currũ illum duci uidit in eternum:
sequitur & dicit. Prosꝑum iter faciet no¬
bis d̾s s alutariũ nr̃oꝵ. Omnia eñ cõope¬
ꝑantur in bonũ: his qui scdm ꝓpositum

Expanded text:
captivitas, quos tu accepisti: Etenim non crecaptivitas, quos tu accepisti: Etenim non credentes, inhabitare Dominum Deum. Non credentes ipsi sunt captivitas. Non credendo enim possidebantur a diabolo, qui operatur in fiFides eos inde liberavit, ut jam credentes inhabitentur a Deo, facti domus Dei, et currus Dei millium laetantium. Unde qui haec canebat, in spiritu ea praevidens, impletus et ipseEt quoniam currum illum duci vidit in aeternum: sequitur et dicit: Prosperum iter faciet nobis, Deus salutarium nostrorum. Omnia enim cooperantur in bonum hi
Abbreviated transcription (Latin):
est nob̾. Et hȩc est qua mandatũ implet᷑
& ideo milia letantur. Quomͦ hoc factũ est:
Conũtit se ad ipsum qui fecit: & quomͦ sit
factum. nob̃ ostendit dicens. Ascendisti mn
altum. id est in celum resurgendo. cepisticap¬
tiuitatẽ. id est genus humanũ quod dia-¬
bolus captiuauerat ꝑ pectatũ redemisti:
accepisti dona in hominib. sicut alibi di¬
citur. dabo tͥ gentes hereditatẽ tuã & pos¬
sessionem tuam terminos terrȩ. Ad̾no dõ
nr̃o capta est nr̃a captiuitas: ut fieret li¬
bertas. Hinc petro dictum est: ex hoc iã
homines eris capiens. Capti gͦ sumus. qr
subiugati. sub leue illud uigum missi. Li¬
b̾ati sumꝰ apeccato cuius serui eramus: & iusti¬
ciȩ serui facti. cuius liberi fuimus. Unde
& ipse in illis est. qui dedit dona hominib:
&̃ accepit dona in hominib. Ideoq in ista
captiuatione: in isto curru. sub isto iugo ñ
sunt milia plorantiũ:. s milia setantiũ.
Dñs quippe in illis. in synai scõ. Et uere erãt

Expanded text:
st nobis : et haec est, qua mandatum impletur, et ideo millia laetantur. Quomodo hoc factum est? Convertit ad ipsum, qui fecit, et quomodo sit factum, nobis ostendit, dicens: 19. Ascendisti in altum, id est, in caelum resurgendo. Caepisti captivitatem. Id est, genus humanum, quod diabolus captivaverat per peccatum, redemisti. Accepisti dona in hominibus: sicut alibi dicitur: et dabo tibi Gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . A Domino Deo nostro capta est nostra captivitas, ut fieret libertas. Hinc Petro dictum est: Ex hoc jam homines eris capiens . Capti ergo sumus, quia subjugati: sub leve illud jugum missi, liberati a peccato, cujus servi eramus , et justitiae servi facti, cujus liberi fuimus. Unde et ipse in illis est, qui dedit dona hominibus, et Accepit dona in hominibus: ideoque in ista captivatione, in isto cursu, sub isto jugo non sunt millia plorantium, sed millia laetantium. Dominus quippe in illis in Sinai, in sancto. Et vere erant
Abbreviated transcription (Latin):
potius qͣm fateri. Utrosq tam̃ gr̃a xp̃i
educit in fortitudine. Qua fortitudine. nͥ ut
adu̾sus peccatũ. nisiusq ad sanguinẽ certes
Ex utͦq enim genere funt idonei: quib con¬
stituat᷑ locus sc̃s eius. Illi soluti: illi resusci¬
tati. Et hoc qͦd mͦ sp̃it aliter adimplet᷑: pͥus
figuralit̾ ostendebat᷑. Quomͦ. Sequit᷑ & dic̃¬
Ds̃ cum egredereris in conspectu ppłi tui ꝑ
columnã nubis in die. & ꝑ splendorẽ ignis
innocte: cum ꝑtransieris in deserto ducendo
popłm tuũ ꝑ desertũ. terra mota ẽ: moueri
enim iubebatur mons syna. etenĩ celi distil¬
lauerunt manna a facie di sẏnai. id est di
habitantis in illo monte᷑: a facie dei isrł. ĩdẽ
dĩ cuius erat ppłs isrł. Tu qui tanta mira¬
cła tunc feristi: facies quoꝙ qͦd subiunctõ:¬

Expanded text:
potius quam fateri: utrosque tamen gratia Christi potius quam fateri: utrosque tamen gratia Christi educit in fortitudine. Qua fortitudine, nisi ut adversus peccatum usque ad sanguinem certent? Ex utroque enim genere fiunt idonei, quibus constituatur locus sanctus ejus. Illi soluti, illi resuscitati. Et hoc quod modo spiritualiter adimpletur, prius figuraliter ostendebatur. Quomodo? sequitur et dics, cum egredereris in conspectu populi tui, per columnam nubis in die, et per splendorem ignis in nocte . Cum pertransires in deserto. Ducendo populum tuum per desertum. 9. Terra mota est. Moveri enim videbatur mons Sina. Etenim coeli distillaverunt manna . A facie Dei Sinai, idest, Dei habitantis in illo monte. A facie Dei Israel, idest, Dei cujus erat populus Israel. Tu qui tanta miracula tunc fecisti, facies quoque quod subjunct
Abbreviated transcription (Latin):
trus: quemex herodis carcerib extraxit.
Soluit & grauia uincła peccatoꝵ: quib im¬
pediebantur ne ambularent in uia p̃cep¬
toꝵ. Similit̾ eos qui exasꝑant. id est ita for¬
titer & potenter educit alios. qui resistendo
iusticiȩ. dm̃ ad iram ꝓuocant: qui habitait
in sepulchris. id est consentiunt uolupta¬
tib carnis: quȩ caro est sepulchrũ animȩ.
quia ibi anima carni consentiens. putres¬
forsitan uolunt ambulare: ñ possunt. de¬
umꝙ deprecant᷑ ut possint: eiꝙ dicunt.
de necessitatib erue me. A quo ex auditi.
gr̃as agunt: dicentes. disrupisti uincula
mea. Isti autẽ exasꝑantes qui habitant
in sepulchris. in eo genere sunt. quo alio lo¬
co striptura significat dicens: a mortuo ue¬
luti qui ñ sit perit confessio. Unde est illud.
Peccator cũ uenerit in ꝑfundum maloꝵ:
contempnit. Aluid est enĩ desiderare: ali¬
ud obpugnare iusticiã. Aliud est amalo
uelle liberari: aliud mala sua defendere

Expanded text:
trus, quem ex Herodis carceribus extraxit . trus, quem ex Herodis carceribus extraxit . Solvit et gravia vincula peccatorum quibus impediebantur ne ambularent in via praeceptorum. Similiter eos qui exasperant, idest, ita fortiter et potenter educit alios, qui resistendo justitiae Deum ad iram provocant. Qui habitant in sepulcris, idest, consentiunt voluptatibus carnis: 331 quae caro est sepulcrum animae, quia ibi anima carni consentiens putresforsitan volunt, nec ambulare possunt; Deumque deprecantur, ut possint; eique dicunt: De necessitatibus meis erue me . A quo exauditi gratias agunt, dicentes: Dirupisti vincula mea . Isti autem exasperantes, qui habitant in sepulcris, in eo genere sunt, quod alio loco Scriptura significat, dicens: A mortuo veluti qui non sit, perit confessio . Unde est et illud: Peccator cum venerit in profundum malorum, contemnit . Aliud est enim desiderare, aliud oppugnare justitiam, aliud a malo velle liberari, aliud mala sua defendere,
Abbreviated transcription (Latin):
dem & caritatẽ in una eccłia. Hi sunt de qͥb
legitur: erat eis cor unũ & anima una. Uniꝰ
quidẽ moris sunt: qͦꝵ ꝓpositum ñ mutat᷑ ꝑdiu̾sa.
In talib est ds: tamꝙͣ in loco sancto suo. Nam
sicut in magnabominis domo. ñ inqualicũq
loco eius requiescet dñs eius: s in aliquo utiq
secretiore & honoratiore loco: sic ds non in
omnib habitat. s in his tantũ qui unius
moris sunt: qui unanumit̾ & concorditer
uiuunt. slec hoc suis uirib debent ascribere ⁊
quia ñ sunt ipsi qui facuint. s d̾s hȩc ꝑ eos
facit: qui in habitare facit uniꝰ moris in do¬
mo. Cuius adhuc gr̃a magis cõmendat᷑: cũ
sub infertur. Qui educit uinctos infortitu¬
dine. Uinctum enĩ tenebat hostis antiquꝰ
genus humanũ: quod sua quidẽ fortitu¬
dine dns liberauit. Uincti in inferno & pa¬
triarchȩ & ꝓphetȩ detinebantur: qͦs mag¬
na secum uͭ tute eduxit. Uinctus erat pe¬

Expanded text:
dem et caritatem in una Ecclesia. Hi sunt, de quibus dem et caritatem in una Ecclesia. Hi sunt, de quibus legitur: Erat eis cor unum et anima una . Unius quidem moris sunt, quorum propositum non mutatur in diversa. In talibus est Deus, tamquam in loco sancto suo. Nam sicut in magna hominis domo, non in qualicumque loco requiescit dominus ejus, sed aliquo utique secretiore et honoratiore loco: sic Deus non in omnibus habitat, sed in his tantum qui unius moris sunt, qui unanimiter et concorditer vivunt. Nec hoc suis viribus debent adscribere, quia non sunt ipsi qui faciunt: sed Deus hoc per eos facit, qui inhabitare facit unius moris in domo: cujus adhuc gratia magis commendatur, cum subinfertur: Qui educit vinctos in fortitudine. Vinctum enim tenebat hostis antiquus genus humanum, quod sua quidem fortitudine Dominus liberavit. Vincti in inferno et Patriarchae et Prophetae detinebantur, quos magna secum virtute eduxit. Vinctus erat Pe