comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nccalus maiorib adcitulũ
mintegrum restitutois perti¬
nc̃tbꝰ pres criptõem quadriẽ¬
nupostfcam a fisco uenditõ¬
nemobesse po̾sse mani festur
laboribo o pamdares c̾ditori
tiiheredes posẜones sibiolli¬
gatas distrarennt potens.
rodico preside prouinticmĩ
tegrũresticutoem impetrare
retractãq nendeoe recipies
poesoblato anteace debito
ulpciosiminus debitͥo fuiss

Expanded text:
nec aliis maioribus ad titulum in integrum restitutionis pertinentibus praescriptionem quadriennii post factam a fisco venditionem obesse posse manifestum laboribus operam dares, creditoris tui heredes possessiones sibi obligatas distraxerunt, poteris adito praeside provinciae in integrum restitutionem impetrare retractataque venditione recipies possessiones, oblato ante debito vel pretio, si minus debito fuiss
Abbreviated transcription (Latin):
cumq respuendas cc̃censuit q̃¬
rebatir apudnctes si hoccifac̃ẽ
pmitticur. ¶ Similiq m̃o dr¬
bitabatur sumpuberemquis
filium suumherdem exparte ĩ¬
stituit etquendam extrancum
substituit etpostquam testator
decessit pupillusquidempatri
heres crticit ortrancus aũt brdi¬
tatemadntet posteaadhuc in
primactate pupillus constitu¬
tus ab hacluce subtractus estꝯ
pupillans substitutio locum si¬
biuendicauit. cumq substitu¬
tus candem partemad mittere

Expanded text:
respuendas esse censuit: quaerebatur apud veteres, si hoc ei facere permittitur. Similique modo dubitabatur, si impuberem quis filium suum heredem ex parte instituit et quendam extraneum substituit, et postquam testator decessit, pupillus quidem patri heres extitit, extraneus autem hereditatem adiit, et postea adhuc in prima aetate pupillus constitutus ab hac luce subtractus est et pupillaris substitutio locum sibi vindicavit: cumque substitutus eandem partem admittere
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. D eq filia amissaĩnũo
prodest ad declinanda muĩcip̃¬
lia oncraneqrnẽpotes nuant
quorũpatsupestcumsuono¬
minc patriprosunt. quictate

Expanded text:
. Neque filia amissa in numero prodest ad declinanda municipalia munera neque nepotes numerantur, quorum pater superest, cum suo nomine patri prosunt.
Abbreviated transcription (Latin):
bobumanis intestatum de¬
functum ꝓponas intelligie
sine auxilio bonorum posse¬
sionis eiusitsuccoem uend¬
care nõ posse.

Expanded text:
umanis intestatum defunctum proponas, intellegis sine auxilio bonorum possessionis eius te successionem vindicare non posse.
Abbreviated transcription (Latin):
mis inditiis inseruntrir licet
ad fidcicom uł leg̾atum utilia ẽ
ntñomnimodolegatiul sidcio¬
missi persecutio datur s ĩcadem̃
sircimquendistudio huuismo¬
diu̾ba fuint ad scriptaun dete
uoluntatis nonuiris questio¬
nemin preces tuas tecontulit¬
sepalamestcumigitlectotesta¬
mento animadutimus man¬
tum tuumexp̃cedentidõatioẽ
domimumtioiconseruasse.
sccunitatiq tue ad optinendã
ꝓprictatem cause indictorum
uerborum cẽceptio non c̃efider¬
commissum relictum ostẽdit
s exsenatusconsulti aucroꝵito¬
te liberalitate mantitui cĩcu¬
stodiendectiam moriens prot¬
pexit quatenus firmare põtu

Expanded text:
mis iudiciis inseruntur, licet ad fideicommissum vel legatum utilia sunt, non omnimodo legati vel fideicommissi persecutio datur, sed ita demum, si relinquendi studio huiusmodi verba fuerint adscripta. Unde te voluntatis, non iuris quaestionem in preces tuas contulisse palam est Cum igitur lecto testamento animadvertimus maritum tuum ex praecedente donatione dominium tibi conservasse securitatique tuae ad obtinendam proprietatem cavisse , inditorum verborum conceptio non fideicommissum relictum ostendit, sed ex senatus consulti auctoritate liberalitatem mariti tui, cui custodiendae etiam moriens prospexit, quatenus firmare potu
Abbreviated transcription (Latin):
mestipulationis ⁊ acccpula¬
ciomis uinculis firmitisir
cit consensus  aut penaunac
hus quedacaprobanturañt
cognitionem cãuse siet aduc̃¬
sinus hoc maliut infertrdaẽ¬

Expanded text:
stipulationis et acceptilationis vinculis firmitas iuest consensus aut poena una cum his quae data probantur ante cognitionem causae, si et adversarius hoc maluerit, inferenda
Abbreviated transcription (Latin):
libero arbitrio et uoluntatc̃¬
plicando principibꝰł nimp¬
deiommpotengis nomine
co  auctore  so lidauit.non so¬
ctiamactionc priliatus resti

Expanded text:
libero arbitrio et voluntate coplicando principibus vel non inpdei omnipotentis nomine eo auctore solidaverit, non soetiam actione privatus resti
Abbreviated transcription (Latin):
nolimus statim eos ant sub
ne accipiat mni̾ciatq custodi¬
a et crcubiis sollercib ingilar¬
terobseruct

Expanded text:
nolumus statim eos aut subine accipiant vincula, atque custodia et excubiis sollertibus vigilanter obser
Abbreviated transcription (Latin):
usqz ad centesimam curentes
exiudicatiactione profugan.
non autemusurarum quan¬
tascumq usuras sieiumno¬
uatur indicatiactoc priorẽt¬

Expanded text:
usque ad centesimam currentes ex iudicati actione profligari, non autem usurarum quantascumque usuras. Si enim novatur iudicati actione prior
Abbreviated transcription (Latin):
quidem⁊ criminosũ
fatens casdem res plui¬
bypignorasse dissimn¬
lando mposteriorcobliõ¬
riteneturum secuntatirue
consules sioblato omnibo de¬
bito criminis instituendicaz
peremeris.

Expanded text:
quidem et criminosum fateris easdem res pluribus pignorasse, dissimulato in posteriore obligari tenentur. verum securitati tuae consules, si oblato omnibus debito criminis instituendi causam peremeris.
Abbreviated transcription (Latin):
ererum iiuonimus documentis
cumenim testorum ordinatio
subctadiffinitoc legum statut
sit hoics rustici et quib nõ clite¬
ranim peritia quomopossunt
tantamlegum subtilitatom cu¬
stodie multimis sus uolunta¬
tib ideoq ad dcihumaĩtatem

Expanded text:
nimus documentis. Cum enim testamentorum ordinatio sub certa definitione legum instituta est, homines rustici et quibus non est litterarum peritia quomodo possunt tantam legum subtilitatem custodire in ultimis suis voluntatibus? ideo ad dei humanitatem
Abbreviated transcription (Latin):
est septemq testiumsignahne
postea fortinto canulperipius
testitoris o pam lino totoulpli¬
nmacius ꝑte icisamambigui¬
tatem inciderit solitum ci prebe
testõrumpromulganmus te¬
statoremdisposint ul suamam
nom̃beredis scribere uł sumpeci¬
nescualiomo hoc facere non põt
testes ipos inidito nominchrdi

Expanded text:
est septemque testium signa habens, postea fortuito casu vel per ipsius testatoris operam lino toto vel plurima eius parte incisa in ambiguitatem inciderit, solitum ei praebemus estamentorum promulgavimus, testatorem disposuit vel sua manu nomen heredis scribere vel, si imper iine seu alio modo hoc facere non potest, testes ipsos audito nomi
Abbreviated transcription (Latin):
boãppriauẽdicent. ¶dehis
siq̃n cis libitum fiĩt testandi
ul donãdi ułquolib alio titu¬
lo.alienandi lib̾a facultate co¬
cessaut cabõa quoq tp̃e nũqͣ

Expanded text:
opria vindicent: de his, si quando eis libitum fuerit, testandi vel donandi vel quolibet alio titulo alienandi libera facultate concessa, ut ea bona quoquo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
põt libertas data nonũali. s si
pecumais quem pat̾rem tuum
appellas emptori deoerit ⁊ abco
redemptus adliberratem proqry¬
ctus cit. nich udetur bonis de¬
fuissecius quifisci debitor dr

Expanded text:
t libertas data, non valet. Sed si pecuniam is, quem patrem tuum appellas, emptori dederit et ab eo redemptus ad libertatem productus est, nihil videtur bonis defuisse eius, qui fisci debitor d
Abbreviated transcription (Latin):
demEicotas facultates
tuas ꝑdonatões nacuas fetisti
ex fcĩs dc̃atiomibꝰ detractum u̾t
filu ul nepotes quipostea ex quo
bitum bonorum subsidium sb̃¬
conscquanturad primonium
tuum reuticuꝵ.

Expanded text:
totas facultates tuas per donationes vacuefecisti,ex factis donationibus detractum, ut filii vel nepotes, qui postea ex quocbitum bonorum subsidium consequantur, ad patrimonium tuum revertetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ncnoporemptum cẽ asscucras
nteffectus successionis cius ci¬
binonaufferaturmortemcui
ulciscitenccesse est. licctemm hr¬
ditatem corum quiclandestim̃
insidiis penmuntur hii quim
renocanturadur non uetantur
tamensimtertum non fucrint
ultisuccessioemoptuiere nõ po¬
sunt.

Expanded text:
neno peremptum esse adseveras, ut effectus successionis eius tibi non auferatur, mortem eius ulcisci te necesse est. Licet enim hereditatem eorum, qui clandestinis insidiis perimuntur, hi qui iure vocantur adire non vetantur, tamen, si interitum non fuerint ulti, successionem obtinere non possunt
Abbreviated transcription (Latin):
lmnarii.nouatiani siuc sabati¬
ancrino miani letharclitesi¬
ste montaniste scupriscilli¬
marcianisteborronianimes
te hermcciani fontiman pa¬
uliani mantclliamophite en¬
icratiste. apotatice sacroforie
⁊ccterquiadimam usq sccle¬
rumncquitiam puenerunt
manicheinusquam in roaro

Expanded text:
ni sive Sabbatiani, Eunomiani, Tetraditae sistae, Montanistae seu PriscilliMarcianistae, Borboriani, Metae, Hermeieciani, Photiniani, Pauliani, Marcelliani, Ophitae, Encratitae, Apotactitae, Saccophori et, qui ad imam usque scelerum nequitiam pervenerant, Manichaei nusquam in Romano
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r. Sitibicontro¬
norsiamgeniutatis fi¬
et defeñdecausam tuam¬
instrumentis ctargum̃¬
tis quibꝰ potes. solictem̃
testes adingenuitatis pro¬
batõcm non sufficiunt:

Expanded text:
po. Si tibi controversia ingenuitatis fiet, defende causam instrumentis et argumentis, quibus putas: soli etenim testes ad ingenuitatis probationem non sufficiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ampussime tucrilocum itctorũ
tibꝰdare. ¶ decretum÷ int̾põc¬
it ad alicnadas minorum siliũ¬
qz ciꝰs põarum scucunalium fa¬
culcates cmancipattes quoq
legior cclebrart ⁊ oĩaquead iu

Expanded text:
amplissimae tueri locum rectorum tibus dare, decretum etiam interponere ad alienandas minorum similiumque eis personarum seu curialium facultates, emancipationes quoque legibus celebrare et omnia quae ad iu
Abbreviated transcription (Latin):
torietantum cautionicomissus
postquam fucrit in querimonia
denocatus pulsarc uolentibont
stratois oblatił ꝑccptum amp¬
lissime tuesedis ut altenus pui¬
tie modãtorisinces optieant ar
pecptum prefaceul altonus cuu¬
us scumiitans cuinscumq po¬
testatis antquacumq sollicitu¬
diem publicam gerat ant orhibe¬
aturul deducaturaut postiemo
cuislibet atis astutia cuuscũ
occonis excogitata calliditas er¬
siquis temcritate pumendai ab¬
benmamlegem circumscribendã
ułmolendam credidennt ucet
maicstatis rcus noninmaito.
indicctur attn quinquaginta
lbranrimulctam publicis cal¬
culis Inferiecogetur similipca
plectẽdo quipost suã admĩstiõc
susceptaminmccum curam̃t
bocste retinendum aut supcius
fugaprotinus ittotd. ¶admi¬
decessoremantequam succorad
pronintie fines pucncrit. licet li¬
cto idoffitium et prouintiales
usus fuerit ap̃c antem qui presẽ¬

Expanded text:
atoriae tantum cautioni commissus, atoriae tantum cautioni commissus, postquam fuerit in querimoniam devocatus, pulsare volentibus ut istrationis oblati vel praeceptum amplissimae tuae sedis, ut alterius provinciae moderatoris vices obtineat, aut praeceptum praefatae vel alterius civilis seu militaris cuiuscumque potestatis, ut quamcumque sollicitudinem publicam gerat aut exhibeatur vel deducatur, aut postremum cuiuslibet artis astutia, cuiuscumque occasionis excogitata calliditas exsi quis temeritate punienda saluberrimam legem circumscribendam vel violandam crediderit, licet et maiestatis reus non immerito iudicetur, attamen quinquaginta librarum auri multam publicis calculis inferre cogetur: simili poena plectendo, qui post eum administratione suscepta minime eum curaverit honeste retinendum aut super eius fuga protinus referendum. Admidecessorem, antequam successor ad provinciae fines pervenerit, licet licto ad officium et provinciales usus fuerit. Ipse autem, qui praesen
Abbreviated transcription (Latin):
uins clarssimis presi¬
dib prouintiarumul
cõsulanbꝰaut rectoribꝰ
ncucquiadminstrati¬
onis maioris infulas
gustalis antcomes orientis
antciissibet tractus incarm
aut quicumq duxulcomes
cuiuuslibet limitis uldiumarũ
comes domorumpostquam e
successum fucrit audeat cxccdẽ
delocis que itxisse noscitur anq
quinquaginta dien mostitut
numcrus finiacur. s ꝑidtemp
presides quidem ulcon sulares
ncenonrectores inmetropoli
spectabiles ucro duces tamciri¬
les quam militares inciitati¬
boadministrate dycceseos illu¬
striorib publiccnondomiul
intra sacroscõs torminos ulre¬
gioes aut potentes domusla¬
titantes sincelebenms locis
antc oĩumquos nuper gubcaure¬
rantorauersentorut patcatom̃ibꝰ
facultas libera sup furtis aut cri¬
miniboquenmoniamcomonẽ¬
dutincab om̃idefensus minia
prouisioc postcum admistratis
acpenculo offitiinecminus cĩ¬
aliumet defensoris cuutatis mã¬

Expanded text:
ris clarissimis praesidibus provinciarum vel consularibus aut correctoribus neve qui administrationis maioris infulas gustalis aut comes Orientis aut cuiuslibet tractus vicarius aut quicumque dux vel comes cuiuslibet limitis vel divinarum comes domorum, postquam sibi successum fuerit, audeat excedere de locis, quae rexisse noscitur, antequam quinquaginta dierum constitutus numerus finiatur. Sed per id tempus praesides quidem et consulares nec non correctores in metropoli, spectabiles vero iudices tam civiles quam militares in civitatibus administratae dioeceseos illustrioribus publice, nec domi vel intra sancrosanctos terminos vel regiones aut potentes domos latitantes, sed in celeberrimis locis ante omnium quos nuper gubernaverant ora versentur, ut pateat omnibus facultas libera super furtis aut criminibus querimoniam commoveut ab omni defensus iniuria provisione post eum administrantis ac periculo officii nec minus curialium et defensoris civitatis, iur
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Eciant principes ⁊ cõr¬
iculanet primices offõrur
Dundices etiam ternas libras an
nasius facultatibꝰ cruendas:
sihonoratis uins quibꝰ ctiaz
consistoriumnrmingredien
dicum non patucrit ingressus
aut rcuortntia non fucrit in salr¬
tatoc delata.antsedendi cumur¬
dicesocictas  denegata Utomne¬

Expanded text:
m. Sciant principes et cornicularii et primates officiorum, iudices etiam, ternas libras auri a suis facultatibus eruendas, si honoratis viris, quibus etiam condicum non patuerit ingressus aut reverentia non fuerit in salutatione delata aut sedendi cum iudice societas denegata
Abbreviated transcription (Latin):
cancõem exegentet adiuidi¬
tium debitoronugauit: Si
quidem anteinchoatamlitẽ
calliditatis peniteat cum ⁊¬
ueritatem debiti confessus

Expanded text:
cautionem exegerit et ad iudicium debitorem vocaverit, si quidem ante inchoatam litem calliditatis eum paeniteat et veritatem debiti confessus
Abbreviated transcription (Latin):
Siqsus nũmum fal¬
sa suasice  formaint uniisas
cius facultates fisco nidaddi
um frequentan uolumus cu¬
iobnoxius maiestatis crimẽ
ꝯmittit ⁊ premio accatorib
ppoito quicumq solidorum
adult potit ixpeririul aquoꝙͣ
frũt publicatus illicoom̃i dila¬
tõe summota flamariierusti¬
onb manciꝑatur.

Expanded text:
Si quis nummum falsa fusione formaverit, universas eius facultates fisco nostro aum frequentari volumus. cuius obnoxii maiestatis crimen committunt, et praemio accusatoribus proposito, quicumque solidorum adulter poterit reperiri vel a quoquam fuerit publicatus, ilico omni dilatione submota flammarum exustionibus mancipetur.
Abbreviated transcription (Latin):
mpr. Inexcendis litib can¬
dem uim optinẽttã fides in str̃o¬
rum quam depoĩtoes testium.
mp̃r. Contractus uenditõũ
ul ꝑmutatõnum ułdonationũ
quas  intiniar nonẽncc̃ium da¬
tionis ⁊ afanim uł alterius quꝰ¬
cumqz cãeillos tñ quos inscrip¬
tis fienplacuit transactõnum

Expanded text:
m. In exercendis litibus eamdem vim obtinent tam fides instrumentorum, quam depositiones testium.nus . Contractus venditionum vel permutationum vel donationum, quas intimari non est necessarium, dationis etiam arrarum vel alterius cuiuscumque causae, illos tamen , quos in scriptis fieri placuit, transactionum
Abbreviated transcription (Latin):
cipossit hocctiam cquitatis
studio presenticredidimus
inscrendum ut diuidendis
reb ab intestato defunctorũ
parctum. tam dos quamant
nuptias donatio conferatur
quam pateruł mater auus ł
auia proauus proauia patẽ¬
nus uł maternus dedenit uel
promisit pro filio filiauc ne¬
poteulncpte ant pronepote
siucpronepte. nuuadisqtt¬
one intredente utrum inĩpa
sponsasproliberis  suisnco¬
ratiparentes donatocm ꝯtule¬
runt. animpos sponsos caruiz
utpcos cademinsponsas dca¬
tio cclebreturut dundendis
rebab intestato de functipa¬
rentis cus dehereditate Mi¬
turcademdos ułan nuptias
ris utriusqz sexus protenore
precedentium legum queuu
psacmancipatione aparc̃tib
sius utassol fiericonsecunt
uł postemancipa toem abcit

Expanded text:
iam aequitatis studio praesenti legi credidimus inserendum, ut in dividendis rebus ab intestato defunctorum parentium tam dos quam ante nuptias donatio conferatur, quam pater vel mater, avus vel avia, proavus proavia paternus vel maternus dederit vel promiserit pro filio vel filia, nepote vel nepte aut pronepote sive pronepte, nulla discretione intercedente, utrum in ipsas sponsas pro liberis suis memorati parentes donationem contulerint, an in ipsos sponsos earum, ut per eos eadem in sponsas donatio celebretur: ut in dividendis rebus ab intestato parentis, cuius de hereditate agitur, eadem dos vel ante nuptias ris utriusque sexus pro tenore praecedentium legum, quae in ipsa emancipatione a parentibus suis ut adsolet fieri consequuntur vel post emancip
Abbreviated transcription (Latin):
nisimpediente quocuniqn
lamdedote  actoembt ẽt ꝓptca
pecumamquamconomine
accepistiurecondc̃onis resti¬
tucre dcbes et pactum qd itai¬
tpoĩtum est ꝑinde ac simtpo¬

Expanded text:
nis: impediente quocumque mlam de dote actionem habet et propterea pecuniam, quam eo nomine accepisti, iure condictionis restituere debes et pactum, quod ita interpositum est, perinde ac si
Abbreviated transcription (Latin):
rantcõmorati int̾cessoremidẽ
exsecutorecins quam litigatoris
petitoc inquol sine priuato scu
publiconegocio puret c̃c̃tribuen¬
dum nampeccantem citra ꝯsulta
cclestia cumsuo offitio nosolum
dem. Mullus pronintic moḋ¬
rator augustissimamurbem siñ
uissioc nraadire audeat. nam siꝙ̃

Expanded text:
runt commorati, intercessorem  id est exsecutorem cuiusquam litigatoris petitione in quolibet seu privato seu publico negotio putet esse tribuendum. Nam peccantem circa consulta caelestia cum suo officio non solum . Nullus provinciae moderator augustissimam urbem sine iussione adire audeat. Nam si
Abbreviated transcription (Latin):
Mpr. Quos retrahi inẜui¬
tutem postulatis  sinoicon
cilio cãcognita cumminores
annis.xc. fuissctis manumisi¬
stis nonꝑmintegrum restitu¬
tocm s ipouire ꝑsequipotestis

Expanded text:
. Quos retrahi in servitutem postulatis, si non in consilio causa cognita, cum minores annis viginti fuissetis, manumisistis, non per in integrum restitutionem, sed ipso iure persequi potestis
Abbreviated transcription (Latin):
dem. iquierconsensuapd̃
sacre scligionis antistitem liti¬
gare uolucrint nonuctabuns
taxat negicio arbitrimore reside¬
tissponteuiditium ¶ qdhis cb¬
ce non potitnec debebitquos
ad pdicti cogrutoris examie ꝯuẽ¬
tos Potis exaffinsseꝙ spõte ueĩs
scostit̾it.

Expanded text:
 qui ex consensu apud sacrae legis antistitem litigare voluerint, non vetabuntur, taxat negotio arbitri more residentis sponte iudicium. quod his obesse non poterit nec debebit, quos ad praedicti cognitoris examen conventos potius afuisse quam sponte venisse constiterit.
Abbreviated transcription (Latin):
turinseriutrtom⁊ sicpessimuz
dedccus cognators sucfulgori
utque forntan decoratos digri¬
tatib hatcognatos hoc inalicn
cadat  dominumet dominuz

Expanded text:
tur in servitutem et sit pessimum dedecus cognationis suae fulgori, ut, quae forsitan decoratos dignitatibus habeat cognatos, haec in alienum cadat dominium et dominu
Abbreviated transcription (Latin):
pus nummorumqs
ablatos expatris tihẽ¬
reditate ab eoquem libe¬
rũm cẽconstitit allegas
uendicare eos ulad erhi¬
bendumagerenon prohi¬
bensnamquamins al noxa
caput sequaturet manumis¬
sus furtiactione tieatur qre
in heredem non competit cũ
tamen sernus adomino ali¬
quid anfferat quamius fur¬
tum cõnmittat᷑. fprcitamen
actio non est nãtaneq adner¬
sus ip̃m si postea man̾umis

Expanded text:
pus nummorum, quos ablatos ex patris tui hereditate ab eo, quem liberum esse constitit, adlegas, vindicare eos vel ad exhibendum agere non prohiberis. nam quamvis alias noxa caput sequatur et manumissus furti actione teneatur, quae in heredem non competit, cum tamen servus a domino aliquid auferat, quamvis furtum committat, furti tamen actio non est nata neque adversus ipsum, si postea manumis
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Sitibitestõ durctoli¬
bertas adomino relicta ẽ etex
obscquium cetere filic tuam
rescintore possunt libertateni¬
dem. Dnncipaliter destatr
defunctiaginon pot. siuo expe¬
culio  quondamcius quemir¬
boa fide reliquissecominomo¬
ras resuendicenti uelcuis fi¬
liis moucturstatus questio.
hecomma sollempriter presi¬
dali notoc decidi dclxiic.¬

Expanded text:
e. Si tibi testamento directa libertas a domino relicta est et ex obsequium, ceterae filiae tuam rescindere possunt libertate. Principaliter de statu defuncti agi non potest. si vero ex peculio quondam eius, quem tibi bona reliquisse commemoras, res vindicentur vel eius filiis moveatur status quaestio, haec omnia sollemniter praesidali not
Abbreviated transcription (Latin):
ẽtulpianus qui demelectõez
sp̃iprestat quintrumq acce¬
pit. ut hoc iedͥdat qḋ sibiplan¬
entettam marcellum quam

Expanded text:
Et ulpianus quidem electionem ipsi praestat qui utrumque accepit, ut hoc reddat quod sibi placuerit, et tam marcellum quam
Abbreviated transcription (Latin):
superea recognituncrunt
tefidcintentionis allega..
quamuis enbonorum posro¬
nem ut pretentus. agnoustitñ
interdc̃o quorum  bonorum ñ
aliter possessor constitui potis
quan site defuncri filium cẽer
ad hefeditatemul bonorum pꝰ¬
sessiõem admissum ꝓbaucris
mp̃r. Sicxedc̃osororis pat¬
elis intestate sinclibens defũ¬
cterecte peticabonoruposẜcẽ
quesistimuccessionez ac negociũ
integrum est.quecum morere¬
tureius fuerunt scdmint̾dic

Expanded text:
nituri erunt de fide intentionis adlega. quamvis enim bonorum possessionem ut praeteritus agnovisti, tamen interdicto quorum bonorum non aliter possessor constitui poteris, quam si te defuncti filium esse et ad hereditatem vel bonorum possessionem admissum probaveris. Si ex edicto sororis patruelis intestato sine liberis defunctae recte petita bonorum possessione quaesisti successionem ac negotium integrum est, quae cum moreretur eius fuerunt, secund
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. N õminib indotẽ
datis quamius nec delegato
pcessent ncclicis contestatio
secuta secutasitutilemtamẽ
marito  actionemad similitr¬
dinem eisquinomeneme¬
nt danoportere seperescrip¬
tum es

Expanded text:
. Nominibus in dotem datis, quamvis nec delegatio praecesserit nec litis contestatio subsecuta sit, utilem tamen marito actionem ad similitudinem eius qui nomen emerit dari oportere saepe rescriptum es
Abbreviated transcription (Latin):
poste. conceptum apudte parar¬
quem ip̃aratum habĩut nõ ani¬
dicturs cthac probatoc cessante
sibonꝰa fideemptã an cillamuẽ¬
dicorcbona fide distran hente tẽ¬
poris spatio usuccpens intẽtio
ꝓprictatem nendicatis penore
non põt

Expanded text:
postea conceptum apud te parquem ipsa ratum habuit, non audietur. sed et hac probatione cessante si bona fide emptam ancillam venditore bona fide distrahente temporis spatio usuceperis, intentio proprietatem vindicantis tenere non pot
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Uonpronũo supstitr̃
mortis matris cp̃re s succcdeti¬
um mat̾ra scinditur hereditas
fratrecmancipatis ouob autẽ
sibiquererent rebohumanis
cxemptisunt. interduos tantỹ
uirlȩs nonambigitur fẽas põ¬
tioñes.

Expanded text:
. Non pro numero superstitum mortis matris tempore, sed succedentium materna scinditur hereditas.fratre emancipatis, duobus autem sibi quaererent, rebus humanis exempti sunt, inter duos tantum viriles non ambigitur factas portiones.
Abbreviated transcription (Latin):
mpr. Iicct undei int̾dic¬
tum intrã annum locuzhãttñ
exceptõc ppetuacisuccurri quiꝑ
ium expulsus post retinuit pos¬
sessioem.iuctem uiris manife¬
statin.
dem. i pactum inf̾cessit mͦ
exceptiesinc ip̃ris prefinitõe de
dolo replican põt.
te minor tibisoluta est neclibe¬
ratioẽm debirori tuo prestitisti.
petereqḋ non probatur redlitũ
ꝯtraexceptõem pactireplicatõe
tuamadiuuans intentoommĩ
mme prohiberis
Pres crip tõempempto¬
riamquaman̾a contestansuffi¬
cit ulobiissam priusquam sm̃¬
afcratur obicereq̃nz li.

Expanded text:
. Licet unde vi interdictum intra annum locum habet, tamen exceptione perpetua ei succurri, qui per vim expulsus post retinuit possessionem, auctoritate manifestatur.e. Si pactum intercessit, in exceptione sine temporis praefinitione de dolo replicari poteste minor tibi soluta est nec liberationem debitori tuo praestitisti, petere quod non probatur redditum, contra exceptionem pacti replicatione tuam adiuvans intentionem, minime prohiberisPraescriptionem peremptoriam, quam ante contestari sufficit, vel omissam, priusquam sententia feratur, obicere
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Oĩsororc̃ tuam lcuium
omissorum ream facis accato¬
nem non prohibens ererecre i
urditio presidaliquo temerece
missacongrua ultõc plectant᷑.¬
parul iniminoricriminc pruis¬
quam sccuminequop̾munt ex

Expanded text:
. Si sororem tuam leviorum commissorum ream facis, accusationem non prohiberis exercere in iudicio praesidali, quo temerarie commissa congrua ultione plectantpari vel minori crimine, priusquam se crimine quo premuntur ex
Abbreviated transcription (Latin):
tuin facultares cuisqueex
diligentiprouisioescruande c
irruas arrogatioetenim exu
dulgẽtia principali fr̃apinde
ualet ⁊ pudprctore uł presidẽ¬

Expanded text:
tu in facultates eius, quae ei diligenti provisione servandae sunt, inruas. Adrogatio etenim ex indulgentia principali facta proinde valet apud praetorem vel praeside
Abbreviated transcription (Latin):
m pr. Licctliberima¬
trib ab intestatoitade¬
mumpschercdes cxistãt
sifanpossint cam̃matits
libensctiamsuntantes
naturcconcessorint possẽ
succedere nulladubitatioe¬

Expanded text:
s . Licet liberi matribus ab intestato ita demum per se heredes existant, si fari possint, tamen matres liberis, etiamsi infantes naturae concesserint, posse succedere nulla dubitatio
Abbreviated transcription (Latin):
opr. Si uicinnullum testa¬
mentum nẽpos patnutui ordiã¬
uit. aut intra . xiiii. annos consti¬
tutus fec ⁊ ignationis iure suc¬
cessiocius tibidelatac̃ ctiamcit᷑

Expanded text:
. Si aut nullum testamentum nepos patrui tui ordinavit aut intra quattuordecim annos constitutus fecit et agnationis iure successio eius tibi delata est, etiam cit
Abbreviated transcription (Latin):
cursc̃imus nomine prius cmẽ¬
dãtoita itm corrigi⁊ nõ añm
nuptias doatoemeamuoaria
s ꝓptermptias deãtrem q̃uare
cnimdotem quid⁊ cõstanten
lius erat mulicribo ꝓpterfragi¬
litatẽ sexus quammarbo sub¬
ptias fit⁊ sincnuptiis quide
nullados intelligitur smnedote
aut nupticpossunt celebranet
itamdonationibꝰ quas mariti
facumnt ut prohiis auidebetẽe
donacocm facerquia q̃sianci¬
pherna hec possunt intelligiet
non simplexdoatio. ido cĩanti¬
q̃iuiuns cõditores.interdona¬
toc̃s q̃ dotes connumorant.Si

Expanded text:
prius emendato ita rem corrigi et non ante nuptias donationem eam vocari, sed propter nuptias donationem. Quare enim dotem quidem et constante lius erat mulieribus propter fragilitatem sexus quam maribus subnuptias fit et sine nuptiis quidem nulla dos intellegitur, sine dote autem nuptiae possunt celebrari, ita et in donationibus, quas mariti faciunt vel pro his alii, debedonationem facere, quae quasi antipherna possit intellegi et non simplex donatio. ideo enim et antiqui iuris conditores inter donationes etiam dotes connumerant. Si
Abbreviated transcription (Latin):
opr. Cum multe nobiͦ .o.¬
intpellatoes feesunt adu̾sus
maritos quidccipiendosuasu¬
rores faciebant donatoes quas
antenuptias antiquitas noĩa¬
uit insinuarantomcas actis
fectomancantaip̃i quidemdo¬

Expanded text:
pp. Cum multae nobis interpellationes factae sunt adversus maritos, qui decipiendo suas uxores faciebant donationes, quas ante nuptias antiquitas nominavit, insinuare autem eas actis fectae maneant et ipsi quidem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ctid quidẽpsonalis
interbrdes prosingulis  porto¬
nib quesitascinditur ꝓigno¬
ns autemiure multis obliga¬
tis rebquas diu̾sipossidentc̃
cius uẽdicationõꝑsõaz obli¬
get s rem sequiturquipossidẽt

Expanded text:
ctio quidem personalis inter heredes pro singulis portionibus quaesita scinditur, pignoris autem iure multis obligatis rebus, quas diversi possident, cum eius vindicatio non personam obliget, sed rem sequitur, qui possident
Abbreviated transcription (Latin):
dumtixat inuinc s pactos qͦ¬
q ppctuum infamat cdous
rum pactos cos demum qui ul¬
los aducrsariis numos pnia
est nemodubitabit quin resi¬
gionem absolutioiidicanti
sequatin.

Expanded text:
dumtaxat iniuriae, sed pactos quoque perpetuum infamat edictum. Verum pactos eos demum, qui ullos adversariis nummos pro est, nemo dubitaverit, quin religionem absolutio iudicantis sequatur.
Abbreviated transcription (Latin):
rana. claimero togatis mini¬
meul minuendouclangendo
concludaturaibemus cos qui
exhus ad fiscipatronatum per¬
situm annumq ꝯplctumad¬
uocatorum consortio ab secdã

Expanded text:
a numero togatis minime vel imminuendo vel augendo concludatur, iubemus eos, qui ex his ad fisci patronatum persitum annumque completum advocatorum consortio absc
Abbreviated transcription (Latin):
quib citrastiplocmus urc exigi
solentnecliccat iudicimemca¬
tam augere taxatẽom eccõecõsuo¬
tudinis in regiõe optinctis. ¶si
quis aũtaliquid otramodum
desupfluo hãt accc̃cm. s etsiacce¬
perit insortẽ hoc imputincõpel¬
utur. ¶intdictalina cditorib̾
crpccunus fenoridandis aliqd
principale debitum abinitio ea
ꝙͣtitate minuerunt ut tamipa
minuendaꝑs quamusure cus
crigiprohibcantur. ¶Machi¬
natoes ⁊ creditorum quiexhac
legeprohibitasunt maiores usr¬
ras stipulanialios medios subi¬
ciint quib hoc ita intdictumẽ

Expanded text:
quibus citra stipulationem usurae exigi solent. Nec liceat iudici memoratam augere taxationem occasione consuetudinis in regione obtinentis. Si quis autem aliquid contra modumde superfluo habeat actionem, sed et si acceperit, in sortem hoc imputare compelletur, interdicta licentia creditoribus ex pecuniis fenori dandis aliquiprincipale debitum ab initio ea quantitate minuetur, ut tam ipsa minuenda pars quam usurae eius exigi prohibeantur. Machinationes etiam creditorum, qui ex hac lege prohibiti maiores usuras stipulari alios medios subiciunt, quibus hoc non ita interdictum
Abbreviated transcription (Latin):
dem I nq̃usitioutatis tolli
rat ꝓcuratortuus receptatibiq
rosfitura abip̃ius hrdcpponas ẽ
subscriptõe ꝑcuratoris signifi¬
cante qdnich cditorib debeat̃¬

Expanded text:
 Inquisitio veritatis tolli rat procurator tuus, recepta tibique restituta ab ipsius herede proponas cum subscriptione procuratoris significante, quod nihil creditoribus debeat
Abbreviated transcription (Latin):
derator prouintie inprefato
loco. hec cadem apud defenso¬
rem locorumul duum uuroc
municipales gestis apudx
cos. adhibitis celebrare et iu

Expanded text:
derator provinciae in praefato loco, haec eadem apud defensorem locorum vel duumviros municipales gestis apud eos habitis celebrare et iud
Abbreviated transcription (Latin):
ancedant ubinccimponiturne¬
cessitasauoaliquidncpotiul ne¬
ptirelinquoremancantomnia
uira adoptia cuntacta hocenz
omnis sanccio et defilio et filias
et nepore et nepte et demccps per¬
sonisinsacns constitutis  intro¬
ductaestubidubitabatur quid
staruende estquasiduob parrib
eiuno cenatura altero eelege impo¬
sitis. ¶biaũt homosiuuins
se sedederit in adoptõem tuncoia
uirapatrs adoptuubãt inracta
cumenum nullum intpatres in¬
dũciturdiscrimensit siushrs
adoptiuus patri arrogatori ⁊ fa¬
miliecius. iggregenturctom̃iaq̃
adfilium arrogatum ucteres le

Expanded text:
antecedant ubi nec imponitur necessitas avo aliquid nepoti vel nepti relinquere, maneant omnia iura adoptiva ei intacta. haec enim omnis sanctio de filio et filia et nepote et nepte et deinceps personis in sacris constitutis introducta est, ubi dubitabatur, quid statuendum est, quasi duobus patribus ei, uno ex natura, altero ex lege positis. Vbi autem homo sui iuris sese dederit in adoptionem, tunc omnia iura patris adoptivi habeat intacta. cum enim nullum inter patres inducitur discrimen, sit suus heres adoptivus patri adrogatori et familiae eius adgregetur, et omnia, quae ad filium adrogatum veteres l
Abbreviated transcription (Latin):
optiuihxat nec ip̃aadcum coĩ¬
oncmaliquam hãc s huasiext¬
ncusita adillam familiamin¬
uomatur.sinarit pemancipati¬
onemuiraadopuua fuĩnt di¬
solucatunc nullus cipenitus
regrossus adadoptiuum extra¬
neum patrem etsimoriaturin¬
tostatus  rlinqua turrsz mane

Expanded text:
optivi habeat, nec ipsa ad eum communionem aliquam habeat, sed quasi extraneus ita ad illam familiam inveniatur. Sin autem per emancipationem iura adoptiva fuerint dissoluta, tunc nullus ei penitus regressus ad adoptivum extraneum patrem, etsi moriatur intestatus, relinquatur, sed mane
Abbreviated transcription (Latin):
dehnsquietsabimanosenatus
con extribomarib fuant abextra¬
nco adoptati.nullipenitus diffe¬
rentia interalios adoptiuuos ⁊ co
introducenda. ¶Qucinfilio⁊
diximus inadoptoc̃mapatreda

Expanded text:
de his, qui ex afiniano senatus consulto ex tribus maribus fuerant ab extraneo adoptati, nulla penitus differentia inter alios adoptivos et eos introducenda. Quae in filio diximus in adoptionem a patre da
Abbreviated transcription (Latin):
quis enmiferet liberos a parẽ¬
sorores auiris comuges seg¬
gari gͥ.siquis dissociata inns
diuersum mancipiaulcoloroᷤ
traxint inuminum redigere
cadem cogangur.

Expanded text:
Quis enim ferat liberos a parensorores, a viris conjuges segregari? Igitur qui dissociata in jus diversum mancipia traxerunt, in unum redigere eadem cogantur
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃r. Suꝑdelicus prouinti¬
aliumnunquam rectores pro¬
uitianim adsciamprincipũ
putent cc̃ referendum nisicdi¬
derint prius consultatõis exẽ¬
plum quippe tc̃demũ relationi¬
bꝯplenauitas est cumuł allega¬
tionib repellitntur ul probant
assensu.

Expanded text:
per delictis provincialium numquam rectores provinciarum ad scientiam principum putent esse referendum, nisi ediderint prius consultationis exemplum. Quippe tunc demum relationibus plena maturitas est, cum vel adlegationibus refelluntur vel probantur adsensu
Abbreviated transcription (Latin):
nich̃nter portes inpro¬
nunciet smagis supor
quo hesitasidumputaue¬
rit nr̃am consulat sciam a¬
ut situlerit smam minime
postcancasc pronocctur reloe
premissa celtat littigantes sci

Expanded text:
inter partes pronuntiet, sed magis super quo haesitandum putaverit, nostram consulat scientiam aut, si tulerit sententiam, minime postea, ne a se provocetur, relatione promissa terreat litigantes, sci
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Cmnueriditoremcar¬
nis  fidcconuentionis rupta
tp̃re placitohane nonexhibu¬
isse ꝓpõas emptiactõc cum qnͣ
tuntest tuatunc tibip̾stitam
fuisseapud presidem prouĩtic
conuenire potes.

Expanded text:
. Cum venditorem carnis fide conventionis rupta tempore placito hanc non exhibuisse proponas, empti actione eum quanti interest tua tunc tibi praestitam fuisse apud praesidem provinciae convenire potes.
Abbreviated transcription (Latin):
debes sitmustuz õdictorez
bas et idestcumqui scpatro¬
nutuumcẽdicit momorse¬
natum censiusse ut qui postrra¬
nu̾missionemorigincm repeti¬
erintcaq̃sie dedomo manumi¬
sorishret ibirclinquant inqra
causa ⁊ legatantuberto data ce
mns prudentib placint.
mpr. Angenuamnataninz¬
nucrmentorum sumptusn
sermtutiobsequium facuitan¬
cillamneq manutussio uber¬
tinam

Expanded text:
en iustum contradictorem habes, id est eum, qui se patronum tuum esse dicit, memor senatum censuisse, ut, qui post manumissionem originem repetierint, ea quae de domo manumissoris habent ibi relinquant. in qua causa etiam legata ut liberto data esse iuris prudentibus placuit. Imp. nutrimentorum sumptus neque servitutis obsequium faciunt ancillam neque manumissio libertinam
Abbreviated transcription (Latin):
laqdscompossibile estn si¬
milicudieneq discordia de¬
relicta s exhis hoc colligiqd
unũpro ꝯm̃ibꝰ suffitiat.
¶Qma at ⁊ alii libros idĩ¬

Expanded text:
d possibile est neque similitudine neque discordia derelicta, sed ex his hoc colligi, quod unum pro omnibus sufficiat. Quia autem et alii libros ad
Abbreviated transcription (Latin):
impossibilis iudebatur s na¬
nbadcclum crectis ⁊ etno ar¬
xiliomuocato camquoqz cu¬
ramnris rcposiumus anuri¬
oco fictiꝗres et penitus despe
opus ꝯmisimus ingeniitui
docum̃tis exnricodicis ordia¬
toe acceptis⁊ iussimus quo
pbaiscamex facundissis. ã¬
tecessorib q̃ exuris disertis¬
simis togatis foriam plissĩc
scdis ad sociandũ laborem cli¬
gere. ¶bisitaq collectis ⁊
innr̃m palatium introducti
noboz tuo testimoĩo placiti
totãrem faciendã ꝑmisimu
itatñ ut tiigilãtis sũmiaĩ

Expanded text:
impossibilis videbatur. sed manibus ad caelum erectis et aeterno auxilio invocato eam quoque curam nostris reposuimus an et res penitus desperopus commisimus, ingenii tui documentis, ex nostri Codicis ordinatione acceptis; et jussimus quos probaveris, tam ex facundissimis antecessoribus quam ex viris disertissimis togatis fori amplissimae sedis, ad sociandum laborem eligere. His itaque collectis, et in nostrum palatium introductis, nobisque tuo testimonio placitis, totam rem faciendam permisimus: ita tamen, ut tui vigilantissimi
Abbreviated transcription (Latin):
nmultra hoc qd acce¬
pit reobliganneminẽposseo¬
stet erstipulatõe int̾poĩta ꝑlaci¬
ta creditornon dederit infc̃mi
cẽdandam exceptõem conucit
sinecdum tp̃c in fraqd huine
rei querela defem debet tñsiit
sun frahoc intestando uiripa¬
nitum sit. nich ultra hocq acce¬
pisti sortis ate noierector pro¬
uintie exigi pacietur
dem. Issenatio debitũ solu¬
tũcon tendentis tp̃ris diutii¬
Nutate non excluditurnechu

Expanded text:
ultra hoc quod accepit re obligari neminem posse constet et stipulatione interposita placita creditor non dederit, in factum dandam exceptionem convenit: si necdum tempus, intra quod huius rei querella deferri debet, transiit vel intra hoc in testando iuri paritum sit, nihil ultra hoc quod accepisti sortis a te nomine praeses provinciae exigi patietur. Adseveratio debitum solutum contendentis temporis diuturnitatis non excluditur. Nec hu
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r. ISipaterpactũ de filienr¬
ꝑtiis mienit ethumana sortecõ¬
sumptus aduotanõpotuĩt ꝑ¬
uenire idint sponsum etspõsaz
firmumratumqpmancatqḋ
apatredocebitur diffmitum ał
hr̃e mom̃tiqd̃ cum defonsore ad
q̃mminoris comodaptinebũt
docebitur fuissetñsactum piniqͥ
ẽenim ut ꝯtrapatriam uolũta¬
tem redẽpti forsitan tutoris ant
curatoris admittatur arbitrir
cum plerumq ⁊̃ ip̃ius fcmmne
aduersus cõmodappriamucĩ¬
atur laborare consilium.
Mpr. ¶ ulieruis siconsti¬
tura anarumsponsalium noĩ¬
neusq ad duplum teneatura ĩ

Expanded text:
. Si pater pactum de filiae nuptiis inierit et humana sorte consumptus ad vota non potuerit pervenire, id inter sponsos firmum ratumque permaneat, quod a patre docebitur definitum, habere momenti, quod cum defensore, ad quem minoris commoda pertinebunt, docebitur fuisse transactum. Periniquum est enim, ut contra patriam voluntatem redempti forsitan tutoris aut curatoris admittatur arbitrium, cum plerumque etiam ipsius feminae adversus commoda propria inveniatur laborare consilium.. Mulier iuris sui constituta arrarum sponsalium nomine usque ad duplum teneatur, id
Abbreviated transcription (Latin):
dem. D cͦ side testĩquerendi
duplex malitiganditributaẽ
quamnis itaq ꝑprocuratore
potes disceptatões tñpriuata
desus fide querere non proh

Expanded text:
. De fide testamenti querenti duplex via litigandi tributa est. quamvis itaque per procuratorem potes, disceptatione privata tamen de eius fide queri non proh
Abbreviated transcription (Latin):
ẽtestibꝰ ꝓductis instñs prolati
alusq argum̃tis prestitis sisẽ¬
tẽtia ꝯtracumlatasicet ĩp̃c qui
condempnatus c̃aut mininx
nocc suaconfessus sit aut for

Expanded text:
testibus productis, instrumentis prolatis aliisque argumentis praestitis, si sententia contra eum lata sit et ipse, qui condemnatus est aut minime voce sua confessus sit aut for
Abbreviated transcription (Latin):
tem non põtperuenire. sz inppo¬
sico  intestutrumnccos quos c̃
filiocducatos cẽtestõr expresẜit
ꝓpter famiuar ministium et u¬
sumfiliorum nccium et nenire
et manumittinoluent anqua¬
simalemitis penam inogauit
nampriorecanmortecius  cuis
solabatur obsequunccitate fin¬

Expanded text:
e. Sed in proposito interest, utrumne eos, quos cum filio educatos esse testator expresserit, propter familiare ministerium et usum filiorum necessarium et venire et manumitti noluerit, an quasi male meritis poenam inrogaverit. Nam priore casu, morte eius cui consulebatur obsequii necessitate fin
Abbreviated transcription (Latin):
qnduus parentibmeis placu¬
erit cismoitestõrum leges ꝓpe¬
tuam seruiruton malemeritis
seruis irrogareut necpsupposi¬
tum emprorem ad libertatemp¬
premio accepenntlib̾tatem

Expanded text:
vis parentibus meis placuerit eiusmodi testamentorum leges perpetuam servitutem male meritis servis inrogare, ut nec per suppositum emptorem ad libertatem pPRAEMIVM ACCIPIVNT LIBERTATEM.
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r. Suts pupillares quas
daredebuisti in bospitio tũont
asscũas. uiignis ꝯsumptesũt.
cnlpamscusegnitiam tuam ñ
adtuum dampnũ s adpupilli
tui spectar dispendium minu
ꝓbabili rc̃e deposcis.

Expanded text:
res pupillares, quas dare debuisti, in hospitio tuo, ut adseveras, vi ignis absumptae sunt, culpam seu segnitiam tuam non ad tuum damnum, sed ad pupilli tui spectare dispendium minus probabili ratione deposcis.
Abbreviated transcription (Latin):
lianacims tibicuratõe
ondẽpnatisunt sucesi¬
mum quintumannum
ctatis egressa ẽ actio iudic̃
aucilis adũsus ip̃am bõaq̃
cius excenda c̃.namtutores
curatoresq finito offõnõc̃eo

Expanded text:
liana, cuius tibi curatores condemnati sunt, si vicesimum quintum annum aetatis egressa est, actio iudicati utilis adversus ipsam bonaque eius exercenda est. Nam tutores curatoresque finito officio
Abbreviated transcription (Latin):
Hp̃r. Etquinõt̾itic
eãlibci tucores dantur
ꝙuis soli administran¬
dorũ negorum pupillo¬
rimsiue adultorũ facul¬
tatemtdum nõ accpiãt
ppt̃ tenuitatem sin p̃atõ
nupericło tnom̃s sũtobligati
sinc eaquescire debent exutili¬
tate corum tutores siuecura¬
tores dissimulaunt aut frau¬
dem aliꝙ̃ adhibucrunt autꝙ̃
nensulobsequio debito cessa¬
unt.

Expanded text:
. Et qui notitiae causa liberti tutores dantur, quamvis soli administrandorum negotiorum pupillorum sive adultorum facultatem interdum non accipiant propter tenuitatem sui patpericulo tamen omnes sunt obligati, sive ea, quae scire deberent ex utilitate eorum, tutores sive curatores dissimulaverunt aut fraudem aliquam adhibuerunt vel cum io muneris vel obsequio debito cessaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dem. S uccores legataul fider¬
commissa. sies alionum heredi : s¬
tarum defuncti sb̾efines occupasr¬
uentlegis falcidic  iissio petiz
trebelliam senatus consulcip̾¬
gataquatenus modus legis
falcidic prestitutus pac̾itur po¬
sc petimris certissimi est¬
mnpr. Siquis quadringen¬
torum forte solidorum habeno
sbum uisserit heredemnon alit
aduthenditatem nisipriust¬
centos octogintasolidos cuidã
psoluat uel aliam quantitatez
quediminucre falcdig rocm p̃¬
sc̃imus bercocm siadicrit legi
falcidicbonefitio substentatũ
reploriquidomꝗd̃ ad falcidia
decstet prius codatoul rctento
suicunadatio estquecelebrai

Expanded text:
di. Successores legata vel fideicommissa, si aes alienum hereditarium defuncti substantiae fines occupaverit, Falcidiae legis iussio peti, item Trebelliani senatus consulti prgata, quatenus modus lege Falcidia praestitutus patitur, posse petere certissimi . Si quis quadringentorum forte solidorum habens substantiam iusserit heredem non aliter adire hereditatem, nisi prius trecentos octuaginta solidos cuidam persolvat vel aliam quantitatem, quae diminuere Falcidiae cimus heredem, si adierit, legis Falcidiae beneficio sustentatum repleri quidem quod ad Falcidiam deest, et prius eo dato vel retento  sive una datio est, quae celebra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtradicõem põns dñs effcctũ
est. s tmnm̾o adu̾sus testãtutite¬
poris cũtelimcetatis nõ eẽdif
dem. S icõtraamplissimi ordi

Expanded text:
rio titulo successit, possessionem tuam vendidit, si ut pupillarem distraxit, emptor, atur, alienam rem comparando de tem
Abbreviated transcription (Latin):
cisi trpprioris gradus libos
perquos idpriuiliumadul¬
tiorem gradum tñsgreditũ
nulla molatipudoris macu¬
la asꝑgit. indecuronibant
⁊ filiis corum hocobseruar

Expanded text:
ci, si tamen propioris gradus liberos, per quos id privilegium ad ulteriorem gradum transgreditur, nulla violati pudoris macula adspergit. In decurionibus autem et filiis eorum hoc observar
Abbreviated transcription (Latin):
qõ ditrahentis non fucrit no
recteis contraquempreces fũ¬
ditis compauit uclahio modo
mala fide contraxittamfund
nr̃m constitutum probãtib.

Expanded text:
od distrahentis non fuerit, non recte is contra quem preces funditis comparavit vel alio modo mala fide contraxit, tam fundum vestrum constitutum probantib
Abbreviated transcription (Latin):
cius portio nonuure adaluim
translata a fiscoucñdicata est
libertites aut incademepladate
petipotucnͣlnt.

Expanded text:
ius portio non iure ad alium translata fisco vindicata est. libertates autem in eadem epistula datae peti poterunt.
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Eiquis alicuimaiesta¬
uismodixe conuictus minime¬
quisquam priuilio dignitati¬
alicui districtiore u quisitioẽ¬
defendatursciat sequoq torm̃¬
tis eẽ subdendumsialus mani¬
festis inditus accãtoem suam¬
non potuit oprobarecum coq
huius cẽ tementatis yens dep̃¬
henditur illum quoq torm̃tis
subdio portet cuius consilio at¬
qz instinctu adacc̃atoẽm accessi¬
se iubebiturut ab om̃ib ꝯnis¬
si consciis statrita uindictapoᷤᷤ¬
sit reportari

Expanded text:
pu. Si quis alicui maiestascemodi re convictus minimquisquam privilegio dignitatia strictiore inquisitiodefendatur, sciat se quoque tormeesse subdendum, si aliis manifestis indiciis accusationem suamnon potuerit comprobare. Cum huius esse temehenditur, illum quoque tormentis subdi oportet, cuius consilio atque instinctu ad accusationem accessisse videbitur, ut ab omnibus conmissi consciis statuta vindicta possit reportari
Abbreviated transcription (Latin):
ad religiosam cccam deuoluta
sbcuicuiq alienationis sp̃c ad
quamcumqz tinsfent põam.
szca predia duudertquidem co¬
lere augere ⁊ anpliarc ncc̃ uiui
hisoempredus audere cẽdercic
rum suictesto quocumqz uurze
st̃oscucodicilloulsolanuncup̃¬
toclegato suic sidciomissoaut
mortis cadonatocant alio quo¬
cumqzultimo arbitrio uiccte
int̾ muctes bita largitatt suic¬

Expanded text:
osam ecclesiam devolutas sub cuiuscumque alienationis specie ad quamcumque transferre personam, sed ea praedia dividere quidem, colere augere et ampliare nec ulli isdem praediis audere cedere. Verum sive testamento quocumque iure facto seu codicillo vel sola nuncupalegato sive fideicommisso aut mortis causa aut alio quocumque ultimo arbitrio aut certe inter viventes habita largitate si
Abbreviated transcription (Latin):
p̃r. E us qd̾ exc̃a tutele
debetuisuras pr̃an o portẽ
pro participe munens neces¬
sitas solu̇cionis urogetuiz
quiaid non alcontingit. ꝙͣ
sicessatio contutori insus¬
pecto faciendoimputari

Expanded text:
o. Eius, quod ex causa tutelae debetur, usuras praestari oportere pro participe muneris necessitas solutionis inrogetur, quia id non alias contingit, quam si cessatio contutoris in suspecto faciendo imputari
Abbreviated transcription (Latin):
Sifrater tuns postea¬
quam patribrs ceticit pubes
iam sincliberis decesserit expu¬
pillansubstitutiõe tibiheredi¬
tas cis delatanonest.s siucr¬
bis fidcicominissi aliqua par¬
te testamenti confirmaciest.
fidci cominissumabhoredibꝰ

Expanded text:
frater tuus, posteaquam patri heres extitit, pubes iam sine liberis decessit, ex pupillari substitutione tibi hereditas eius delata non est. sed si verbis fideicommissi aliqua parte testamenti confirmata est, fideicommissum ab heredib