comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
possint. Quȩ scripsi tͥ. ds nouit idõ scripsi. qi & si non om̃ia ita st ul¬
ques detrahentes quã amici blandientes. & illud salomonis. q meliora
fuulnera diligentis. quã fraudulenta oscula blandientis. Multa possẽ
nhc modũ scribe prudentiȩ tuȩ: s sapienti ista suffic iunt. Ualt.
comiti sał & seruitiũ. Notũ facẽ uolo celsitudini tuȩ. qͥa discussio illa
quȩ uentilanda. ẽ. i noctauis pentecostes senonis: de coniugio regis
rconsobrine tuȩ filiȩ bonefacii marcionis. uirgini illi decuiꝰ coniugio
sitod de ipss coniugis mitũ.c̃. consilio ep̃oꝵ & optimatũ om̃i no
lassabit᷑ honesta uero idõ non erie: qͥa infamia uirginis: qͦd de le¬
hitimo coniugio nata non. ẽ. longe lateq druulgabit᷑. Nullus qͥppȩ
ui fidelitatẽ regi fecerit p̃sumet illud dare consiliũ qđ sit contͣ suã
infidelitatẽ. & regni minuat maiestatẽ. Cũ enĩ his quȩ fidelitascor¬
unet: p̃cipue obseruandũ. ẽ. utile & honestũ. quȩ minime obser¬

Expanded text:
psi tibi Deus novit; ideo scripsi quia et si non omnia ita susunt inimici detrahentes quam amici adulantes, et illud Salomonis, quia meliora sunt vulnera diligentis quam fraudulenta oscula blandientis . Multa possem in hunc modum scribere prudentiae tuae, sed sapienti ista sufficiunt. Vale. Ecomiti, salutem et servitium. Notum volo facere celsitudini tuae, quia discussio illa quae ventilanda est in octavis Pentecostes Senonis, de conjugio regis et consobrinae tuae, filiae Bonifacii marchionis, virgini illi de cujus conjugio optimatum omnino cassabitur. Honesta vero ideo non erit, quod infamia virginis, quae de legitimo conjugio nata non est, longe lateque divulgabitur. Nullus quippe qui fidelitatem fecerit regi, praesumet illud dare consilium quod sit contra fidelitatem suam, et regni minuat majestatem. Cum his enim quae fidelitas continet, praecipue observandum est utile et honestum, quae minime obser
Abbreviated transcription (Latin):
benedictione consecrant. & fidelib popłis salubrit᷑ administeant. Q d autẽ
pntilare p̃sumit iuisteoccidit᷑: qͥa a corpore itoꝵ sua p̃sũꝑtione p̃cidit. s uod ui
non sine saciis uestib ministrare debeant: legit᷑ in exodo. Cũ eñi dñs admoyse
boruens uestes sacer dotales enumeraset: adidit. Facies e feminabia lineaa¬

Expanded text:
benedictione consecrant, et fidelibus populis salubriter administrant. Quid est benedictione consecrant, et fidelibus populis salubriter administrant. Quid est mulare praesumit, juste occiditur, quia a corpore justorum sua praesumptione praeciditur. Quod vero non sine sacris vestibus ministrare debeant, legitur in Exodo: Cum enim Dominus ad Moysem loquens vestes sacerdotales enumerasset, addidit: Facies et feminalia a
Abbreviated transcription (Latin):
mitendꝰ. nͥ pͥmũ fuerit i nordine sacerdotali consecrat᷑. & om̃iũ congruenti¬
ũ suppellectiliũ. & om̃iũ circunstantiũ ministerioꝵ plenitudine sub¬
ornatꝰ. Qͦduͦi aliꝰ quã sacer dos ad consecrandũ accede non debeat. legit᷑ in
libro numeri dicente dño adaaron. Tu & filii tui cꝰtodite sacerdotiũ ur
& om̃ia quȩ ad eultũ altaris ꝑtinent. & quȩ intra uetũ st̃ ꝑsacer dotes
administrabunt᷑. Si qͥs ex ter̾nꝰ accesserit: occidet᷑. Qͥdaaron nͥ sũ mos
sacer dotes. qͥd filii eiꝰ nͥ minores significant sacer dotes: Qui accipientes
asũmis sacerdotib manꝰ impositionẽ. tanꝗͣ ꝑ pat̾nã successionẽ ꝓmoueu
ad sac̾dotalẽ benedictionẽ. Qui ea quȩ intͣ uelũ sunt ad ministr᷑ant:
dũ corpꝰ & sanguinẽ dñĩ. quȩ intꝰ aliud st̃ aliud foris apparent mysticd¬

Expanded text:
mittendus, nisi primum fuerit in ordine sacerdotali consecratus, et omnium congruentimittendus, nisi primum fuerit in ordine sacerdotali consecratus, et omnium congruentium supellectilium, et omnium circumstantium ministeriorum plenitudine subornatus. Quod vero alius quam sacerdos ad consecrandum accedere non debeat, legitur in libro Numeri dicente Domino ad Aaron: Tu et filii tui, custodite sacerdotium vestrum; et omnia quae ad cultum altaris pertinent, et intra velum ss al. extraneus accesserit, occidetur . Quid Aaron nisi summos sacerdotes, quid filii ejus nisi minores significant sacerdotes? qui accipientes a summis sacerdotibus manus impositionem, tanquam per paternam successionem, promoventur ad sacerdotalem beneditionem; qui ea quae intra velum sunt administrant, dum corpus et sanguinem Domini, quae intus aliud sunt, aliud foris apparent, mystic
Abbreviated transcription (Latin):
caput aaron: unxit eũ & consecrauit. filios quoq eiꝰ oblatos uestiuit tuni¬
& uestimenta eiꝰ & suꝑ filios eiꝰ ac uestes eoꝵ. & scĩficauit inuestitu suo. Cõple¬
ta autẽ scĩficatione: dix moyses a daaron. Accede adaltare: & ĩmola ꝓpeccati
mũ sacrat᷑ tab̾nacłm. altare. & uasa. sacer dotes. & indumenta sacer dotalia.
dehinc iubet᷑ ut accedant ad altare sacrificatur i. & ꝓsuis popłiq peccatis
dñm dep̃caturi: ut intelligat popłs xp̃ianꝰ. qr si inhis sacrificiis quȩ tantũ
fiebant ad emundatione carnis. cũ tanta reuerentia iste ritꝰ ministrors
& ministerioꝵ erat obseruandꝰ: qͣnto magis inconsecratione dñici corporis
& sanguinis. in quib consistit emundatiocar nis & sp̃s. non statĩ ad mysti¬
cas benedictiones & obsecrationes qͥb illa consecratio ꝑficit᷑ quilibet. ẽ. ad¬

Expanded text:
caput Aaron, unxit eum et consecravit; filios quoque ejus oblatos vestivit tunicaput Aaron, unxit eum et consecravit; filios quoque ejus oblatos vestivit tuni vestimenta ejus, et super filios ejus ac vestes eorum, et sanctificavit in vestitu suo. Completa autem sanctificatione dixit Moyses ad Aaron: Accede ad altare, et immola pro peccato imum sacratur tabernaculum, altare et vasa, sacerdotes et indumenta sacerdotalia, dehinc jubetur ut accedant ad altare sacrificaturi, et pro suis populique peccatis Dominum deprecaturi, ut intelligat populus Christianus, quia si, in his sacrificiis quae tantum fiebant ad emundationem carnis, cum tanta reverentia, iste ritus ministrorum et ministeriorum erat observandus, quanto magis in consecratione Dominici corporis et sanguinis, in quibus consistit emundatio carnis et spiritus, non statim ad mysticas benedictiones et obsecrationes, quibus illa consecratio perficitur, quilibet est ad
Abbreviated transcription (Latin):
absũpsit. Sic̃ gͦ ignis diuinꝰ holocausta umbratilia alegitimis tñ sac̾dotib
oblata. uisibiliter absumebat & in se conuertebat. usur ꝑatoꝵ uictimas
autẽ non tantũ respuebat uerũ etiã usurpantes t̾ribilit̾ condẽnabat.
sic diuina uirtͦ sacramenta huiꝰ tẽporis alegitimis sacer dotib min istra¬
ta: inuisibilit̾ consecrat. & inueritatẽ xp̃i corporis & sanguinis tͣns for¬
mat. alit̾ uͦ presumentiũ hostias ñ tantũ habet irritas. uer ũ etiã ipsos
presũptores interĩ cꝑcitate interiori condẽnat: infut᷑o quoq eis irre¬
ria adcõpletionẽ eoꝵ adhiberi p̾cepit. altaria uidelicet & uasa ad hoc
opꝰ sacrata. sacerdotes quoq & ministros adhȩc offerenda uł ministͣn¬
da ordinatos. ñ sine ornamentis mysticis ad hoc officiũ scĩficatis. De
quoꝵ om̃iũ sc̃ificatione: sic habet᷑ inleuitico. Tulit moyses unctionis oleum
quo liniuit tabnaculũ cũ om̃i supellectili sua. Cũq scĩficans asꝑsisset altare

Expanded text:
assumpsit . Sicut ergo divinus ignis holocausta umbratilia a legitimis tamen sacerdotibus oblata visibiliter absumebat et in se convertebat, usurpatorum autem victimas non tantum respuebat, verum etiam usurpantes terribiliter condemnabat; sic divina virtus sacramenta hujus temporis a legitimis sacerdotibus ministrata invisibiliter consecrat et in veritatem Christi corporis et sanguinis transformat. Aliter vero praesumentium hostias non tantum habet irritas, verumetiam ipsos praesumptores interim caecitate interiore condemnat, in futuro quoque eis irreria ad completionem eorum adhiberi praecepit, altaria videlicet et vasa ad hoc opus sacrata, sacerdotes quoque et ministros ad haec offerenda vel ministranda ordinatos non sine ornamentis mysticis ad hoc officium sanctificatis, de quorum omnium sanctificatione sic habemus in Levitico: Tulit Moyses unctionis oleum quo linivit tabernaculum cum omni supellectili sua. Cumque sanctificans aspersisset altare
Abbreviated transcription (Latin):
pontificũ qͥ dicit᷑ diurnꝰ. ita continet᷑ de ꝓfessione romani pontificis. Nichil
de traditione quã aꝓbatissimis pͣdecessorib meis traditã & seruatã r epꝑi.dimi¬
nuere uł mutare. aut aliquã nouitatẽ admittere. s fresuent᷑ ut eoꝵ discipłs
statuit: intemerata seruent᷑. Inde leo quartꝰ scribit iudici sardiniȩ. Nec mos

Expanded text:
pontificum, qui dicitur diurnus, ita continetur de professione Romani pontificis: Nichil pontificum, qui dicitur diurnus, ita continetur de professione Romani pontificis: Nichil de traditione, quam a probatissimis predecessoribus meis traditam et servatam repperi, diminuere vel mutare aut aliquam novitatem admittere, sed frequenter ut eorum discipulus et statuit, intemerata serventur. Inde Leo quartus scribit iudici Sardiniae: Nec mos,
Abbreviated transcription (Latin):
uatis minime salus ꝑiclitat᷑. uł obseruatis minime uiuat᷑.tã obnix
seruanda sancitis. uł cũ ea quȩ antiqͥtas sanxit. consuetudo serua¬
uit. uene rabiliũ patrũ aucroritas sacrata firmauit. ꝓut uultis
minuitis aut mutatis: attende debet prudentia ur̃a qͥd saluti eoꝵ
qͥb ꝑ om̃ia ꝓdesse debetis conferatis. uł institutio quoꝵ potiꝰ sit tenenda
fil̃ qulib obedientia potiꝰ sit exhibenda. an illis scis patrib qͥ adhuc nob̾ inscrip¬
tis suis loquunt᷑. an q̃uib uob nicħ. ẽ. aliud ꝓpositũ. nͥ pͥoꝵ sequi & honorare
Data: s hoc dico qđ dicit pͣpa ⁊ ofimꝰ narbonensib. Cont᷑ statuta patrũ concede
asiqͥd uł mutare: ne huiꝰ qͥdẽ sedis potest auctoritas. Apud nos eñi inconuu¬
sis radicib uiuit antiquitas. cui decreta patrũ sanxere reuerentiã. In libro qͦq¬

Expanded text:
vatis, minime salus periclitatur, vel observatis minime juvatur, tam obnixe vatis, minime salus periclitatur, vel observatis minime juvatur, tam obnixe servanda sancitis, vel cum ea quae antiquitas sanxit, consuetudo servavit, et venerabilium auctoritas Patrum sacrata firmavit, prout vultis, minuitis, aut mutatis, attendere debet prudentia vestra, quid saluti eorum quibus per omnia prodesse debetis, conferatis, vel quorum institutio sit potius tenenda, vel quibus obedientia potius sit exhibenda, an illis sanctis Patribus qui adhuc nobis in scriptis suis loquuntur, an vobis quibus nihil est aliud propositum, nisi priorum sequi et honorare data, sed hoc dico, quod dicit papa Zozimus Narbonensibus : « Contra statuta Patrum concedere, vel mutare ne hujus quidem sedis possit auctoritas. Apud nos enim inconvulsis radicibus vivit antiquitas, cui decreta Patrum sanxere reverentiam. Et q
Abbreviated transcription (Latin):
sedis apłice legato. iuo hum ił eccłȩ car notensis minister. sał ⁊ sei¬
utiũ. Factũ.e. ut ĩꝑastis. & manꝰ a consecratione senonensis electi o
dientia direxim. Petendo itaq consulimꝰ a̾ consulendo petimꝰ dis¬
cretionẽ ur̃am. ut parciꝰ de ceto nos apłicȩ obȩdientiȩ uinculis
astringatis. ne humeris nr̃is importabilia imponendo in moh¬
dientiã labi ꝓhibente aliqua ĩpossibilitate. uł imꝑante aliqua
necessicate fãciatis qr facile. ẽ. uobis cõminante arcu delongiui¬
quo pugnare. nobis autẽ nimis ꝑitulosũ adrisantẽ gladio depse¬
ti ferire. Nos tam̃ int̾dicta seu mandata ꝓfidĩ defensione. ꝓ fideli¬
ũ correctione. ꝓ sceleratoꝵ emendatione. ꝓiͣminentiũ ułꝰ futuro¬
rũ malorũ inter dictione ꝓ mulgata a sede apłica sic uolumꝰ obser
uare: ut parati fimꝰ dõ cooꝑante quelibet aduersa ꝑꝓ eoꝵ debensi¬
one tolerare. Cũ uͦ ea quȩ indifferent̃ se habent. inquib non obser¬

Expanded text:
sedis apostolicae legato Ivo humilis aecclesiae Carnotensis minister salutem et servicium. Factum est, ut imperastis, et manus a consecratione Senonensis electi coae auctoritatis obedientia direximus. Petendo itaque consulimus et consulendo petimus discretionem vestram, ut parcius de caetero nos apostolicae obedientiae vinculis astringatis, ne humeris nostris importabilia imponendo in inobedientiam labis prohibente aliqua impossibilitate vel imperante aliqua necessitate faciatis, quia facile est vobis comminante arcu de longinquo pugnare, nobis' autem nimis periculosum adversantem gladio de presenti ferire. Nos tamen interdicta seu mandata pro fidei defensione, pro fidelium correctione, pro sceleratorum emendatione, pro imminentium vel futurorum are ut parati simus, Deo cooperante, quaelibet adversa pro eorum defensione tolerare. Cum vero ea quae indifferenter se habent et in quibus non obser
Abbreviated transcription (Latin):
sine qͥb ꝑfici non pot̾at illiꝰ lunatici cura. Ait eñi. Hoc genꝰ non eiert᷑. nͥ in¬

Expanded text:
sine quibus perfici non poterat illius lunatici cura. Ait enim: Hoc genus daemonisine quibus perfici non poterat illius lunatici cura. Ait enim: Hoc genus daemoni
Abbreviated transcription (Latin):
ta autẽ dignitas sit ordinis sacerdotał: hinc aduertamꝰ. Dictũ. ẽ. de nequis¬
simo caipha inter fectore saluatoris: inter cȩt̾a. Hoc autẽ asemet ipso non dix
s cũ. ẽẽt. pͥnceps sac̾dotũ anni illiꝰ ꝓpħauit. Per qđ ostendit᷑ sp̃m scm gr̃arũ. ñ
ꝑsonã seqͥ digni aut indigni s ordinẽ traditionis: ut quanuis aliqͥs boni meri¬
ri sit: ñ tñpossit benedicere nͥfuerit ordinatꝰ ur officiũ ministerii exhibeat
Deiautẽ ẽ. effectũ tribuere benedictionis. Ex his utasclar et. qͥa diuinoꝵs pleni¬
tudo sacramentoꝵ. non in soł constat mysticis orationib & solennib uerbis:¬
ut ordinate fierent: negauit effectũ ueritatis quȩ in sacramentis intelligit᷑.
ns qͥtraditũ ordinẽ pͣter mitterent. Unde apłi qͥ potestatẽ acceꝑant suꝑ omia
demonia. cũ quendã lunaticũ solo uerbo sanare uoluissent & ñ ualuissent.
cũ admiratione ad dnm̃ reuer tentes didicert̃ se pͣter misse quȩdã necessar ia

Expanded text:
t a autem dignitas sit ordinis sacerdotalis, hinc advertamus: Dictum est autem de nequissimo Caipha interfectore Salvatoris inter cetera: 'Hoc autem a semetipso non dixit, sed, cum esset princeps sacerdotum annitionis, aut quamvis aliquis boni meriti sit, non tamen possit benedicere nisi fuerit ordinatus, ut officium ministerii exhibeat. Dei autem est effectum tribuere benedictionis. » Ex his igitur claret, quia divinorum plenitudo sacramentorum non in solis constat mysticis orationibus ordinationibusut ordinate fierent, negavit effectum veritatis quae in sacramentis intelligitur his qui traditum ordinem praetermitterent. Unde apostoli qui potestatem acceperant super omnia daemonia, cum quemdam lunaticum solo verbo sanare voluissent, et non valuissent, cum admiratione ad Dominum revertentes didicerunt se praetermisisse quaedam necessaria,
Abbreviated transcription (Latin):
ita circũspicias: quatinꝰ sic̃ uidet᷑ laudabile in ocłis homin.:
ita inocłis dĩ uideat᷑ acceptũ. ut sic imple is notunta ia: ut
omittas legitima. Duristi uxorẽ  ł lex nat᷑ȩ in.eiauit: &
euangłica atq apłica subsecuta fir ma. it. Hic̃ eñi uetꝰ lex. in¬
pter hoc relinquet hõ patrẽ & matrẽ. & oherebit uxori s uꝰ¬

Expanded text:
ita circumspicias, quatenus, sicut videtur laudabile in oculis hominum, ita in oculis Dei videatur acceptum, et sic impleas vota voluntaria, ut non omittas legitima. Duxisti uxorem, quod lex naturae initiavit, et lex evangelica atque apostolica subsecuta firmavit. Dicit enim vetus lex: Propter hoc relinquet homo patrem et matrem, et adhaerebit uxori su
Abbreviated transcription (Latin):
carnotensis eccłȩ minister: sał. & dilecꝰtione Sentent&¬
rũ multitudine quas mitti uoł postulastis. possemꝰ auditoꝵ
aures officiose honorare si ad manũ tales habemꝰ quȩ nedetio
uro forent necessariȩ. Quas ad manũ iccircoñ habemꝰ: quera
ealuniators ur̃ors ꝓpositiones. & quib eas confu memꝰ rationes
hostẽ ciant. risus .c̃. ineuent i non defensio de mican¬
falce p̃cisa. Qu coram cl icis & laicis inconsulto fũ mopon¬
ufice ret actaueritis: maiestatẽ apłicã offenaetis. & a causa

Expanded text:
Carnotensis minister, salutem et dilectionem. Sententiarum multitudine, quas mitti vobis postulastis, possemus auditorum aures officiose onerare, si ad manum tales haberemus, quae negotio vestro forent necessariae. Quas ad manum idcirco non habemus, quia calumniatorum vestrorum propositiones, et quibus eas confirment rationes eriant, risus est intuentium, non defensio dimicanfalce praecisa. Quam si coram clericis et laicis inconsulto summo pontifice retractaveritis, majestatem apostolicam of
Abbreviated transcription (Latin):
tribulie si. capło.u. Quidã desponsauit uxorẽ & dotauit: cũ ea
cure non potuit. Quã fr̃ eiꝰ clanculo corrupit. & grauidã reddidit.
De tũ. ẽ.gͥ ut quanuis nupia. ẽẽ. non potuerit legitimo uiro: des¬
ponsatã tam̃ fr̃i fr᷑ habere non possit. Ut eñi eẽt honestũ conubiũ
alteri fr᷑i non nuberet. uł confederatus uni sorori. alterã inuxo¬
rẽ non duceret. quia ꝑ hanc licentiã fallente diabolo possent
multa inhonesta & inc. stuosa ꝓuenire coniugia: quȩ cessant ser¬
uata ꝓhibitione legitima. Pauca seripsi dilectioni ur̃ȩ. quȩ mecũ
nouit ori: ntia ur̃a. & sexuare confueuit ur̃a diligentia. De
apud uos morant᷑. ut patrociniũ ur̃ meis impendatis & adeo

Expanded text:
rnulphus . Quidam desponsavit uxorem et dotavit, et cum ea coire non potuit; quam frater ejus clanculo corrupit, et gravidam reddidit: decretum est ut, quamvis nupta esse non potuerit legitimo viro, desponsatam tamen fratri frater habere non alteri fratri non nuberet, vel confoederatus uni sorori, alteram in uxorem non duceret, quia per hanc licentiam fallente diabolo possent multa inhonesta et incestuosa provenire conjugia, quae cessant servata prohibitione legitima. Pauca scripsi dilectioni vestrae, quae mecum novit prudentia vestra, et servare consuevit vestra diligentia. Deapud vos morantur, ut patrocinium vestrum eis impendatis, et a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
It & oc iose uerħ miscet. Qn ȩ res & tibi & illis apud emulos ocea se
detrabendi
de crabendi  r aptio abbati ii. Prȩterea si tutͥ ir tipsocor¬
s̃truxisti :as
eiciȩ: non debet istatua securitas l  qui extͣ
ista castra.
circũspecta. quatinꝰ fic se qͥsq diliga ⁊: ut amorẽ eiꝰ qui fupra se eił

Expanded text:
 miscet. Quae res tibi et illis apud aemulos occasio est detrahendi, et tibi interruptio Sabbati tui. Praeterea si tu tibi in teipso construxisti castra pudicitiae, non debet ista tua securitas his qui extra ista castra scircumspecta, quatenus sic quisque se diligat ut amorem ejus qui supra se est,
Abbreviated transcription (Latin):
slenti ie hssuasi ne fieret. quia tͥale coniugrã stare non posset:
s eit qui oncute. Addidi etiã sententiã legis. quia unꝰ na¬
uꝰ uuadi sorore ĩ ñ ꝓ.siet hab̾e incenuigrã: sic̃ nec ur a muli er
i duob fr̃ib legitimũ possit inire marrimonũ. Sinegunatis
qlippe soror huiꝰ iuuenculȩ. qui nc̃ i iet ptpxatꝰ petrus incoi¬
ugi m: uxor fuit eiꝰdẽ petri. ñ solũ legitune desponsata. s etiã
acerdotali benedicti.nȩ coniunta. Quodsi obicitis non fuisse
contugium. ubi constat ñ f absecutũ fualse carnale cõmertium: ex
actoritate patrũ respondeo. quia coniugiũ ex eo in solubile est: ex
quo pae tũ connigale firmatũ. ẽ. Unde beato iosephabar gło dicit᷑.
olitimere acciꝑe mariã coniugẽ tuã. Connigẽ ioseph uocabat. quã

Expanded text:
nsulenti me, dissuasi ne fieret, quia tale conjugium stare non posset, si esset qui concuteret. Addidi et sententiam legis, quia unus maritus duas sorores non posset habere in conjugium, sicut nec una mulier cum duobus fratribus legitimum posset inire matrimonium. Sinegundis quippe soror hujus juvenculae quam nunc habet praetaxatus Petrus in conjugium, uxor fuit ejusdem Petri non solum legitime desponsata, sed etiam sacerdotali benedictione conjuncta. Quod si objicitis non fuisse conjugium, ubi constat non subsecutum fuisse carnale commercium, ex auctoritate Patrum respondeo, quia conjugium ex eo insolubile est, ex quo pactum conjugale firmatum est. Unde beato Joseph ab angelo dicitur: Noli timere, accipere Mariam conjugem tuam . Conjugem Joseph voc
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ t apłs. Unꝰ quisq habeat ux rẽ suã ꝓpt̾ fornicationẽ. & uir ro¬
dat debitũ ir .i. & uxor similit᷑ uiro.. forte ex consensi. adtͥ¬
pris ut uacetis orationi. ne tẽptet uos sathanas ꝓpt̾ incentiuen¬
⁊ã ur̃am. Hic autẽ cc sensus ita debet eẽ uolunt mꝰ. ui ni.la
ui sit extortꝰ: uł aliqua simul mne palliat᷑ Aa In si abĩq
consensu uxoris seruas castimoniã etiã si ꝓdõ fiat. non seruas
coniugalẽ copulã: nec sacrificiũ effers de tuo s deã mo.
alieno: ñ placent altissimo. Opor tet gͦ ut in hoc ꝓposito aio fic
tͥ ꝓuideas. quarinꝰ ita nouissima uota: mpleas. tꝰ iatuta: ⁊̃ tl¬

Expanded text:
tolus: Unusquisque habeat uxorem suam propter fornicationem; et vir reddat debitum uxori, et uxor similiter viro; nisi forte ex consensu, ad tempus, ut vacetis orationi, ne tentet vos Satanas propter incontinentiam vestram . Hic autem consensus ita debet esse voluntarius, ut nulla vi sit extortus, vel aliqua simulatione palliatus. Alioquin si absque consensu uxoris servas castimoniam, etiam si pro Deo fiat, non servas conjugalem copulam, nec sacrificium offers de tuo, sed de alievoventur de alieno, non placent Altissimo . Oportet ergo, ut in hoc proposito tuo sic tibi provideas, quatenus ista novissima vota impleas, ut statuta nat
Abbreviated transcription (Latin):
riam reliscu fideluim deuotio aa compatienehu en meio
uaille sangins digne suscipiat᷑ ab ore fdeluum. qui niclis¬
ne fusus est manib infideliũ. Hoc sanguinet iane iimaor¬
uea ustriq ⁊ oftes signent᷑. id est mentes es fiontes. lalicer¬
dc credas ad insticiam ore aũt̃ confesso fiatii uđ sal urep

Expanded text:
elium devotio ad compatiendum excitetur, ut ille sanguis digne suscipiatur ab ore fidelium, qui indigne effusus est manibus infidelium. Hoc sanguine agni immaculati utrique postes signentur, id est mentes et frontes, ut corde credatur ad justitiam, ore autem confessio fiat ad salutem
Abbreviated transcription (Latin):
edimꝰ. & de calice eiꝰ bibimꝰ. Itaq epulem᷑ non in ferm̃to uet̾¬
neq in ferm̃to maliciȩ & nequitiȩ. s in arimis sinceritatis
& ueritatis. Acsi dicat. Quia uerus ẽ. agnus quẽ epulam᷑. sic
ad carnẽ ens edendã accẽdamꝰ. ut cor mundum a malicia. &
linguã ĩmunẽ conserua̾mꝰ a fallacia. Ita enĩ tanquã panis sua¬
iuis in xp̃i corpꝰ transibimꝰ. & xpm̃ nobis incorporabimꝰ. ut xp̃m
non tantũ semꝑ septẽ dieb sed omĩ tẽpore uerũ pascha celebre¬
mꝰ. id ÷̃ ut de imis ad sũma celoꝵ gaudia toto desiderio transe
uexilla eius erigunt᷑. de spoliatione sua dolet cũ pͥncipe
suo tartarus. de restauratione damni sui gaudet cȩlestis
exercitus. Hodie caro illa quȩ de terris subleuata est
ad dexterã patris collocata est. quia om̃i creaturȩ plata
est : & om̃is pͥncipatꝰ & potestas ante eã incuruata est. Ho¬

Expanded text:
edimus, et de calice ejus bibimus edimus, et de calice ejus bibimus is et veritatis . » Ac si dicat: Quia verus est Agnus, quem epulamur, sic ad carnem ejus edendam accedamus, ut cor mundum a malitia, et linguam immunem conservemus a fallacia. Ita enim tanquam panis suavis in Christi corpus transibimus, et Christum nobis incorporabimus, ut Christum non tantum septem diebus, sed omni tempore verum Pascha celebremus, id est, ut de imis ad summa coelorum gaudia toto desiderio transeavexilla ejus eriguntur: de spoliatione sua dolet cum principe suo tartarus; de restauratione damni sui gaudet coelestis exercitus. Hodie caro illa quae de terris sublevata est, ad dexteram Patris collocata est, quia omni creaturae praelata est, et omnis principatus est potestas ante eam incurvata est. Ho
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc nobis paschali mysterio insinuat᷑. hoc lunȩ paschali tẽpor
inferiꝰ deficieutis & suꝑiꝰ crescentis figura comindat᷑. ut a
significamꝰ. uita & morib sẽꝑ teneaniꝰ. Iccirco enĩ scm̃ pas¬
cha in albis uestib. Uii. dieb celebramꝰ. ut mundiciã corpons
& lȩticiã resurrectionis semꝑ habere moneami. Unde ꝑsapi¬
entiam dicit᷑. Onĩi tempore sint uestim̃ta tua alba. & ole¬
um de capite tuo nunꝗͣ deficiat. Qd ẽ. dicere. Nuquã imin¬
dicia a corpore. minꝗͣ lȩticia sp̃ualis absit a corde. Hoc idi
significabat᷑. cũ iudaicus popłs post ȩsum agni septem
lebrandũ uerũ pascha. & edendam carne̾ ueri agni et
granoꝵ ꝑ molã in unitatẽ cogit᷑ sic diuersitas popłoꝵ per
instructionẽ fidei in quandã untiatẽ adunat᷑. Sed nondũ
ẽ consꝑsio. Accedit aqua. & fit panis. Sic in alio loco dicit
apłs. Unꝰ panis. unũ corpꝰ sumꝰ in xp̃o. quicunq de pane eius

Expanded text:
. » Hoc nobis Paschali mysterio insinuatur, hoc lunae Paschali tempore inferius deficientis, et superius crescentis figura commendatur, ut significamus, vita et moribus semper teneamus. Idcirco sanctum Pascha in albis vestibus septem diebus celebramus, ut munditiam corporis et laetitiam resurrectionis semper habere moneamur. Unde per Sapientiam dicitur: « Omni tempore sint tua vestimenta alba, et oleum de capite tuo nunquam deficiat . » Quod est dicere: Nunquam munditia a corpore, nunquam laetitia spiritalis absit a corde. Hoc idem significabat, cum Judaicus populus post esum agni septem lebrandum verum Pascha et edendam carnem veri Agni et granorum per molam in unitatem cogitur, sic diversitas populorum per instructionem fidei in quamdam unanimitatem adunatur. Sed nondum est conspersio. Accedit aqua, et fit panis. Sic in alio loco dicit Apostolus: « Unus panis, unum corpus sumus in Christo, quicunque de pane ejus
Abbreviated transcription (Latin):
namhec eum ea quȩ in lege & ꝓohis inueniunt᷑ de xp̃o. consũ¬
cendit ut sue nos. parcicipes faceret głe. Descendens rtepo rabe
conuer satione iusibilib miracłis quasi laccauit iufautes. ascen¬
eo prȩcesserat toco eũ desiderio sequi studerent. Mena ile
toporali eiꝰ p̃sencia iuduati sumꝰ. ad eternã eiꝰ uisionem dora
nntentione festinemꝰ. dicamꝰ ei ex uoce ysalmistee rbi diran

Expanded text:
sunt, cum ea quae in lege et prophetis inveniuntur de Christo, consumcendit, ut suae nos participes faceret gloriae; descendens, temporali conversatione et visibilibus miraculis quasi lactavit infantes; asceneos praecesserat, toto cum desiderio sequi studerent. Quia igitur temporali ejus praesentia viduati sumus, ad aeternam ejus visionem tota intentione festinemus; dicamus ei ex voce Psalmistae: « Tibi dixit
Abbreviated transcription (Latin):
id ÷ xp̃c corporis pedes lauat id ÷ ultima membra sua ꝑ
officiũ pastoꝵ sibi reconciliat. Nos enĩ dicci pastores suꝑi¬
ora & ueluti capiti iuciniora membra dũ ꝓ peccatis ur̃is
oramꝰ. cũ ꝓ excessib ur̃is lacrimas fundimus. qͥd aliud fa¬
cimꝰ nisi qͣuod uobis pedes quib ad dm̃ redeatis abluimꝰ
de capite lacrimas fundimꝰ. nonne conscientias nr̃as tanqͣ
pedes ĩmundos a t̾rem contactꝰ sordib emundamꝰ : Quia
gͥ uos hodierna die fr̃s ad tã desiderabile sacram̃tũ reco¬
ciliationis admittimꝰ. sub dĩ miseratione quantũ in uob̃
⁊ laborate ut qđ uobis foris ꝑ officiũ nr̃m ministrat᷑. in
ur̃is m̃tib rei ueritate compleat᷑. Non sicis domꝰ illa sco¬
pis munclata id ÷ pęnitentiȩ sacram̃tis palliata. ad quã
reuercit᷑ ĩmundus sp̃c qui inde ꝑ confessionẽ exierat.
& inueniens eã uacantẽ. id ÷ nulli uere uirtuti oꝑam¬

Expanded text:
t, id est Christus, corporis pedes lavat, id est ultima membra sua per t, id est Christus, corporis pedes lavat, id est ultima membra sua per officium pastorum sibi reconciliat. Nos enim dicti pastores et veluti capiti viciniora membra, dum pro peccatis vestris oramus, cum pro excessibus vestris lacrymas fundimus, quid aliud facimus, nisi quod vobis pedes quibus ad Deum redeatis, abluimude capite lacrymas fundimus, anne conscientias nostras, tanquam pedes immundos, a terreni contactus sordibus emundamus? Quia ergo vos hodierna die, fratres, ad tam desiderabile sacramentum reconciliationis admittimus, sub Dei miseratione, quantum in vobis est, laborate, ut quod vobis foris per officium nostrum ministratur, id vestris mentibus rei veritate compleatur. Non sitis domus illa scopis mundata, id est, poenitentiae sacramentis palliata, ad quam revertitur immundus spiritus, qui inde per confessionem exierat, et inveniens eam vacantem, id est, nulli
Abbreviated transcription (Latin):
ueteri sacerdotio subrogatꝰ est. Dicit enĩ apłs. D̾s erat in¬
reconciliationis. Quo igit᷑ die conuenientiꝰ debent ministͥ
uoui sacerdotii hoc reconciliationis celebrare sacramentum
quã eo die quo ab auctore noui sacerdotii hoc pͥmitꝰ est
institutui : Huic etiam reconciliationis sacram̃to. congruit
qͦd hodie discipuloꝵ pedes lauit: qđ hoc discipłis seruandũ
.ẽẽ. mandauit. non qͦd indigerent lauari sic̃ ipse ait. qui
loti erant aqua salutari: s quia affectus hominũ quib tan¬
quã pedib ad dm̃ accedit᷑ uł a dõ recedit᷑. non possunt t̾re¬
no puluere non fȩdari. quos oportet int̾ mundi turbines
mundi negotia conuersari. Hȩc gͦ ablutio pedum. mrunda¬
tio ẽ. affectinĩ. ut siquas de t̾rena conuersatione fedas ima¬
gines introrsum traximꝰ : hoc sacram̃to diluamus. Et pul¬
chre huic sacram̃to reconciliationis consonat. qd caput

Expanded text:
veteri sacerdotio subrogatus est. Dicit enim Apostolus: veteri sacerdotio subrogatus est. Dicit enim Apostolus: reconnovi sacerdotii hoc reconciliationis celebrare sacramentum, quam eo die, quo ab auctore novi sacerdotii hoc primitus est institutum? Huic etiam reconciliationis sacramento congruit, quod hodie discipulorum pedes lavit, quod hoc discipulis servandum esse mandavit, non quod indigerent lavari, sicut ipse ait , qui loti erant aqua salutari, sed quia affectus hominum, quibus tanquam pedibus 296 ad Deum acceditur, vel a Deo receditur, non possunt terreno pulvere non fedari, quos oportet inter mundi turbines,mundi negotia conversari. Haec ergo ablutio pedum, mundatio est affectuum, ut si quas de terrena conversatione fedas imagines introrsum traximus, hoc sacramento diluamus. Et pulchre huic sacramento reconciliationis consonat, quod capu
Abbreviated transcription (Latin):
ptetopmnobis dlectissimi dies renussionis aa¬
uenit.: quo mater ȩccłia membra sua tanquã
pitrida hactenꝰ a se ꝓiecta intra societ Eiłi oo¬
membroꝵ suoꝵ recipit. quo uenitendes filios
fuosi penitentiȩ legib emendatos. se qree orciloa¬
nis robore castigatos. ad sacrarentiam reconceba¬
tionis admitrit. &t merito hic dies hiie socrao nob ĩ pdepit¬
ents iauuriu discipulis ad manducandũ. sanguane aũe
uno bis alturus anse praibdrt ad bibendũ. Eo. g die nul
fidelis extorris debet ẽẽ. a corpore xp̃i quod est ȩccł̃ia. quo q̃
medicinã suę reconciliationis corpꝰ scilicet & sanguinẽ xp̃i fus¬
cepit eccłia. Hodie ueteris sacerdotii ritus quo sanguis uitulo¬
& hẏrcoꝵ fundebat᷑. & cinis uitulȩ excra castra cremate asp¬
gebat᷑ ad emundationẽ tantũ mͦ carnis. de medio sublatus
est: & noui sacerdotii ritus quo caro xp̃i extra portam passa
& sangius xp̃i ꝓ nobis fusus ennundatos carne & spũ scĩficati

Expanded text:
ptatus nobis, dilectissimi, dies emissionis advenit, quod mater Ecclesia membra sua, tanquam putrida hactenus a se projecta, intra societatem commembrorum suorum recipit, quo peccantes filios suos poenitentiae legibus emendatos, sequestrationis rubore castigatos, ad sacramentum reconciliationis admittit. Et merito hic dies huic sacramento est depus dedit discipulis ad manducandum, et sanguinem, quem pro nobis fusurus erat, tradidit ad bibendum. Eo ergo die nullus fidelis extorris debet esse a corpore Christi, quod est Ecclesiae, quo die medicinam suae reconciliationis, corpus scilicet et sanguinem Christi, suscepit Ecclesia. Hodie veteris sacerdotii ritus, quo sanguis vitulorum effundebatur, et cinis vitulae extra castra crematae aspergebatur ad emundationem tantummodo carnis, de medio sublatus est, et novi sacerdotii ritus, quo caro Christi extra portam passa, et sanguis Christi pro nobis fusus, emundatos carne et spiritu sanctificat,
Abbreviated transcription (Latin):
uec apiui adexteram patris iam regnare eredanĩ. & interim
eum quasi geminis iurtutũ alis caritatis scilicet & spei subse¬
quam᷑. ut cum tradiderit regitũ dõ & patri cũ eo sine fine reg¬
nemꝰ. Igit᷑ scd̾m quod hortat᷑ psalmista. quia dñs regnauit ex¬
in spe. qm̃ replebim᷑ in bonis domꝰ cuȩ. Exclamemꝰ ex medu¬
lis cordis cum apło. Quis nos separabit a caritate xp̃i : T̃ ribui¬
latio. an angustia. an fames. an nuditas. an gladiꝰ: Cũ enĩ
de spe ꝑduxerit uos ad speciem. erit ds omĩa in om̃ib. ip¬
se cibus & potus. ipse uestitus. & omĩa quȩ honeste cogita¬
ri & desiderari posst̃ ab om̃ib. Hoc donatiuũ xp̃i milites co¬
cupiscant. & militiam suam non deserant. donec hȩreditatẽ
ĩmarcescibilẽ ab imꝑatore suo completo agone ꝑcipiant.
Sermo in die pentecostes.

Expanded text:
um ad dexteram Patris jam regnare credamus, et interim eum quasi geminis virtutum alis, charitatis scilicet et spei, subsequamur, ut, cum tradiderit regnum Deo et Patri, cum eo sine fine regnemus. Igitur secundum quod hortatur Psalmista, « quia Dominus regnavit, exin spe, quoniam « replebimur in bonis domus tuae . » Exclamemus ex medullis cordis cum Apostolo: « Quis nos separabit a charitate Christi? tribulatio? an angustia? an fames? an nuditas? an gladius? » Cum enim de spe produxerit nos ad speciem, erit Deus omnia in omnibus : ipse cibus et potus, ipse vestitus et omnia, quae honeste cogitari et desiderari possunt ab omnibus. Hoc donativum Christi milites concupiscant, et militiam suam non deserant, donec haereditatem immarcescibilem ab imperatore suo, completo agone, percipiant. SERMO XX. In die sanct
Abbreviated transcription (Latin):
ant. inconc ipiendo & pariendo uirginis uterꝰ ꝑmanfit inteme¬
ratꝰ. Quod indubitant᷑ cognoscere potest & rationabilit᷑ aliis ap¬
pbare mansuetudo xp̃iana.transitionẽ faciendo de minorib ad
maiora. de pͥor ib ad poster iora. Si eñĩ solis radiꝰ cristallũ pene¬
trans nec ingrediendo ꝑforat nec egrediendo dissipat. quanto

Expanded text:
unt, in concipiendo et pariendo Virginis uterus permansit intemeunt, in concipiendo et pariendo Virginis uterus permansit intemeratus. Quod indubitanter cognoscere potest, et rationabiliter aliis approbare mansuetudo Christiana, transumptionem faciendo de minoribus ad majora, de prioribus ad posteriora. Si enim solis radius crystallum penetrans, nec ingrediendo perforat, nec egrediendo dissipat: quanto
Abbreviated transcription (Latin):
amoris. quȩ ita illã mente & corpore iuolatã cꝰtodiret. ut nullꝰ ei con¬
cupiscentiȩ carnalis estꝰ p̃ualere posset. sola meruit eligi. de cuiꝰ ĩma¬
dis peccatorib erat offerendũ. decebatq ut uicio careret᷑ eiꝰ gene¬
ratio. ꝑ quã purganda erat filioꝵ ȩue uiciosa generatio. Tr ia
eñi mala eua sequacib suis intulit. uidelicet ut uiris subiecte
eẽnt. & indelicto carnalis concupiscentiȩ conciꝑent. & in dolore
cuit. ubi maritante foris uerbo ꝑ auditũ uirgo uerbũ concipit. &
se sullimitas inunitate ꝑsonȩ nr̃e humilitati sociauit. hoc splen¬
dore dĩ filiꝰ concipit᷑. Hac mundicia generat᷑. Nulla fieri potuit
tristicia concipienti. nulla difficultas parienti. Qui eñ ilocifica¬
re uenerat triste scłm. contristare non debuit uentris hospitiũ.
Sic̃ gͥ om̃i corruptione caruit iste conceptꝰ. ita qͥcqͥd heretici garri¬

Expanded text:
amoris, quae ita illam mente et corpore inviolatam custodiret, ut nullus ei conamoris, quae ita illam mente et corpore inviolatam custodiret, ut nullus ei concupiscentiae carnalis aestus praevalere posset: sola meruit eligi, de cujus immadis peccatoribus erat offerendum. Decebat quoque ut vitio careret ejus generatio, per quam purganda erat filiorum Evae vitiosa generatio. Tria enim mala Eva sequacibus suis intulit, videlicet, ut viris subjectae essent, et in delicto carnalis concupiscentiae conciperent, et in dolore cuit, ubi maritante foris verbo per auditum Virgo Verbum concepit, et fecse sublimitas in unitate personae, nostrae humilitati sociavit. Hoc splendore Dei Filius concipitur, hac munditia generatur. Nulla potuit fieri tristitia concipienti, nulla difficultas parienti: qui enim laetificare venerat triste saeculum, contristare non debuit ventris hospitium. Sicut ergo omni corruptione caruit iste conceptus, ita, quidquid haeretici garri
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ dilectionẽ intimare. & nr̃amerga se excitare: Unde ꝑse ipsa
ueritas dicit. Maior ẽ hac dilectionẽ nemo habet. ꝗtiã ut animã suã
endo. sublimis de seruitute diaboli potent᷑ liberando. Quicunq gͥ ini
tia p̾senti festiuitate nob̾ ad memor iã reuocata. toto mentis in¬
tuitu consideremꝰ. toto m̃tis affectu diligamꝰ. debitis obsequiis
honoremꝰ qͣtinꝰ de iocundis & admirabilib pͥncipiis & mirabiles
& iocundos exitꝰ ex pectare meream᷑. Eit hodie porta cęli uirgi¬
nis uter. ꝑ quã ds̃ descendit adhomines: ut eis ascensũ preberet
ad cęlũ. Audit eñĩ mirat᷑q beatissima uirginũ filiũ se ẽẽ. paritu¬
rã. quȩ uirilis amplexꝰ penitꝰ se eẽ. sciebat ignarã. s confortat᷑ &
informnat᷑ ab angło.qua uirtute. quo merito possit in ea cõpleri. qͥ
in aliis mulierib ñ patit᷑ natura fieri. Ne timeas inquit maria. inue¬
sp̃s sc̃s inea uicẽ exhibuit seminis. s qͥa tanta diuini ei concessa ẽ. us

Expanded text:
nobis dilectionem intimare, et nostram erga se excitare? Unde per se ipsam Veritas dicit: « Majorem hac dilectionem nemo habet, quam ut animam suam endo, sublimis de servitute diaboli potenter liberando. Quicunque ergo iitia praesenti festivitate nobis ad memoriam revocata, toto mentis intuitu consideremus, toto mentis affectu diligamus, debitis obsequiis honoremus, quatenus de jucundis et admirabilibus principiis mirabiles et jucundos exitus exspectare mereamur. Fit hodie porta coeli virginis uterus, per quam Deus descendit ad homines, ut eis ascensum praeberet ad coelum. Audit enim miraturque beatissima Virgo filium se esse parituram, quae virilis amplexus penitus se esse sciebat ignaram; sed confortatur ac informatur ab angelo, qua virtute, quo merito posset in ea compleri, quod in aliis mulieribus non patitur natura fieri: « Ne timeas, inquit, Maria: inveSpiritus sanctus in ea vicem exhibuit seminis, sed quia tanta ei divini concessa est vis
Abbreviated transcription (Latin):
soꝵ aa dexterã scilicet patris ascendit. ue spem mbroꝵ suor
confirmaret. eo secuturã gregis humulitate. soub sũ ofbr
pcessisse pastorẽ. Sic enĩ iple dns ꝑromittit disciplis . obi suent
corpus ibi congregabunt᷑ aqiulȩ. Aquilas uocat scos qui cupi
tra mare odoratu suo caclauera sentire. & eo celeri uo ladusus
ad saturandã esuriem suam festinare. Hec gͦ esuries adlarũ.
desideriũ sc̃arum significat animarũ quȩ iapuarsu sentien
muat turbines in summa quiece locatũ ficleinaril seucuera¬

Expanded text:
 ad dexteram scilicet Patris, ascendit, ut spem membrorum suorum confirmaret, eo secuturam gregis humilitatem, quo suum credit praecessisse pastorem. Sic enim ipse Dominus promittit discipulis: Ubi fuerit corpus, ibi congregabuntur et aquilae . Aquilas vocat sanctos qui cupiusse aquilarum ultra mare odoratu suo cadavera sentire, et eo celeri volatu suo ad saturandam esurtem suam festinare. Haec ergo esuries aquilarum desiderium sanctarum significat animarum, quae caput suum extra mundi turbines in summa quiete locatum fidei naribu
Abbreviated transcription (Latin):
tia. Hȩc sunt bona ierłm que ocł non uidr. nec auas anđi¬
uit: nec in cor hominis ascenderunt quȩ preparauiatel ebriser
ailigunt eũ. Hec bona quantũ poterat in enugiate eonitue¬
batur psalmista cũ diceret. Qͥa enĩ mͥ ẽ. in celoqh& eaite quia
cogitando sufficiebat comp̃hendere. Bers rsaranuere sece¬

Expanded text:
n vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit: quae praeparavit Deus diligentibus se . Haec bona quantum poterat in aenigmate contuebatur Psalmista cum diceret: Quid enim mihi est in coelo, et a te quid cogitando sufficiebat comprehendere. CAP. III. Haec e
Abbreviated transcription (Latin):
tune pr do adthror.ĩ mis điȩ. Iuĩ aciĩ sine ulla disceptatione. de¬
uarti: seuer ut postulatio mea. alit petenti : isticia noi. negetur.
quanto tẽꝑore pꝰ mortẽ bonȩ memoriȩ anselmi archi ip̃i cantuarien¬
si.accła pastore uiduata languerit: quomͦi ex anglor bona epalia
inusui icłares u.̃ rpaue. it. quanto studio ep̃alẽ electionẽ ibi fieri
non ymisit. Nc̃ uͦ post increpationes ur̃as. post mulras ep̃oꝵ dioce¬

Expanded text:
e. Judicium sine ulla disceptatione departium se vertat postulatio mea, aut petenti justitia non negetur, quanto tempore post mortem bonae memoriae Anselmi archiepiscopi Cantuariensis Ecclesia pastore viduata languerit, quomodo rex Anglorum bona episcopalia in usus saeculares usurpaverit, quanto studio episcopalem electionem ibi fieri non permiserit; nunc vero post increpationes vestras, post multas episc
Abbreviated transcription (Latin):
retur aphariseis qđ solueret sabbatũ spicas discipłis uellen i
eoꝵ murmurationi respondit. si intellex issetis misc łiã uolo x
nescic.s. qu ufiliꝰ homin is dñs.ẽ. etia sabbati: ꝑ hoc docto¬
res informans. qr tc̃ posit̾ legũ rigor ẽ ꝓpt̾ re essitates eccłasti¬
cas tẽꝑar e. quando ipsa legũ remissio iucħ continet contͣ fidei
ueritatẽ. uł moꝵ honestatẽ. His exẽplis ad moniti. secure pul

Expanded text:
retur a Pharisaeis quod solveret Sabbatum, spicas discipulis vellentibus, eorum murmurationi respondit: Si intellexissetis: Misericordiam vonescitis quia Filius hominis Dominus est etiam Sabbati? per hoc doctores informans, quia tunc possunt legum rigorem propter necessitates Ecclesiasticas temperare , quando ipsa legum remissio nihil continet contra fidei veritatem, vel morum honestatem. His exemplis admoniti secure pul
Abbreviated transcription (Latin):
dehiluas corporis impediuit: par tĩ ꝑiculi romani uineris det̃¬
riui: Mietit itaq p̾dicta eccła uice electi sui religiosas ꝑsonas.
& dictis & scriptis obnix ostulantes. ut p̾dictũ electũ cartua¬
riensi archiep̃atui confir.ietis. & dignitatẽ ei pallii concedatis
ego qͦq a ctu fr̃nȩ caritatis ⁊ ausu pat̾nȩ d lectionis consulendo
rogo. & rogando consule. ut eniã si alit̾ fieri ñ potest. cũ aliqua
tn dispensatione languentieclȩ subueniatis: & ꝓpt᷑ eccłȩ necessi¬
tatẽ. deinde ꝓpt̾ utilita: ̃ & honestatẽ ꝑsonȩ. perentiu̾m suppli

Expanded text:
debilitas impedivit, partim periculum Romani itineris deterruit. Mittit itaque praedicta Ecclesia vice electi sui religiosas personas, et dictis et scriptis obnixe postulantes, ut praedictum electum Cantuariensi episcopatui confirmetis, et dignitatem ei pallii 108 concedatis. Ego quoque affectu fraternae charitatis et ausu paternae dilectionis consulendo rogo, et rogando consulo, ut etiamsi aliter fieri non potest, cum aliqua tamen dispensatione languenti Ecclesiae subveniatis, et propter Ecclesiae necessitatem, deinde propter utilitatem et honestatem personae, petentium
Abbreviated transcription (Latin):
ficere ad coniuncendã mechã. quã uiuente ad ulter o. timore
uł amore publicare uł accusare noluert̃. quoꝵ etiã quidã lenoci¬
nia turpitudinis adrilterȩ ministi auert̃. & itasic ipsi nunc testant᷑
consentientes ꝓculdulio tuert̾: & ido ac̃ scitis de se confessis ñ .ẽ. cre¬
dendũ suꝑ crimen alienũ. Si t̾n in aliis honesti st̃. & ex eoꝵ accusatiõe
fama ci ebrescit. & fedi. rumor infu moꝵ conscientias ꝑcutit: co¬
henda ẽ. mulier ut ad arbitriũ prȩsidentiũ: de obrecto.rimine:
bstarũ ꝑsonarũ testimonio se ex purget. uł s. id fucere non pot̾it:
andentis fer ri examinatione in nocen: iã suã cõꝑbet. Si hec causa
apud nie ita uentilaret᷑.ita eã uellẽ tractari. ita rei ueritar. inuesti¬
gari. nicħ p̃idicans sententiş alioꝵ qͥ forsitan alit̾ seniluni: & talia
negocia sepius discutiunt. Uale.

Expanded text:
ficere ad convincendam moecham, quam vivente adultero, timore vel amore publicare vel accusare noluerunt. Quorum etiam quidam lenonicia turpitudinis adulterae ministraverunt et ita sicut ipsi nunc testantur, consentientes procul dubio fuerunt, et ideo sicut scitis, de se confessis non est credendum super crimen alienum . Si tamen in aliis honesti sunt, et ex corum accusatione fama crebrescit et foedus rumor infirmorum conscientias percutit, cogenda est mulier ut ad arbitrium praesidentium de objecto crimine probatarum personarum testimonio se expurget. Vel, si id facere non poterit, candentis ferri examinatione innocentiam suam comprobet. Si haec causa apud me ita ventilaretur, ita eam vellem tractari, ita rei veritatem investigari, nihil praejudicans sententiae aliorum, qui forsitan aliter sentiunt, et talia negotia saepius discutiunt. Vale.
Abbreviated transcription (Latin):
mutentis sequat᷑ aut exẽplũ. Postrenio quantũ potest men
humana de alieno corde pensare. sanũ nob uidet᷑ eẽ consi¬
liũ ut eũ pat̾ne suscipiatis. quatinꝰ uos lib̾alẽ filiũ & fidelẽ uo¬
bis adoptasse gaudeatis.

Expanded text:
tentis sequatur aut exemplum. Postremo quantum potest mens humana de alieno corde pensare, sanum nobis esse videtur consilium, ut eum paterne suscipiatis, quatenus vos liberalem filium et fidelem vobis adoptasse gaudeatis.
Abbreviated transcription (Latin):
rauit uiuũ & plansit defunctũ. Atalib gͦ exemplũ accipe. &
ea quȩ st̃ pacis & fidelitatis erga dn mitare. Si quã uero ab
eo iniuriã ex postulas : rationib ute e. uerba ꝓbrosa & ontu¬
meliosa dimi̾te. ne uer ba suꝑba int̾minabile odrũ genoent. cũ
suꝑbia humiliet. I milicul exal uale. ccxli
ccxliu¬

Expanded text:
it vivum, ei planxit defunctum. A talibus ergo exemplum accipe, et ea quae sunt pacis et fidelitatis erga dominum imitare. Si quam vero ab eo injuriam expostulas, rationibus utere, verba probrosa et contumeliosa dimitte, ne verba superba interminabile odium generent, cum superbia humiliet, humilitas exaltet. Vale. EPISTOLA CCXLI
Abbreviated transcription (Latin):
xx p̃i ca tant᷑ incanticis cant cors. pulchra ut luna. electa ut
sol: t̾riᷤ ilis ut castroꝵ acies ordinata. Alioqͥn si alieni or dini
usur i. tores fuerimꝰ: nec nr̃i officii qđ post posuimꝰ. nec alieni
as. & pericłm ur̃i ordinis incurrer ⁊ poteritis. Dico. hec gͦ.l e.¬
tione fr̃nitati ur̃ȩ. quatinꝰ sabibri consilio: urdicio hoc rer¬
ctetis. & ꝓuida dispensatione si al it fu:÷ norporest uitanda
maio ÷ picula minora porꝰ subeati.Ul cexlu.sit¬

Expanded text:
Christi cantantur in Canticis canticorum: Pulchra ut luna, electa ut Christi cantantur in Canticis canticorum: Pulchra ut luna, electa ut sol, terribilis ut castrorum acies ordinata . Alioquin si alieni ordinis usurpatores fuerimus, nec nostri officii quod postposuimus, nec alieni ias et periculum vestri ordinis incurrere poteritis. Dico haec ex dilectione fraternitati vestrae, quatenus salubri consilio judicium hoc retractetis, et provida dispensatione, si aliter fieri non potest, majora vitando pericula, minora potius subeatis. Vale.
Abbreviated transcription (Latin):
oħi dĩ gra aurelianensi ep̃o: iuo eadẽ gr̃a car notensis ȩccliȩ
minister. sp̃m consilii & fortitudinis. Clerici nr̃i nuꝑ ad nol
reuertentes qui cauise comitis teobaldi aurelianũ intͥfuert.
comitis ad monomnachia ꝓuocauerit. & hanc ꝓuocationẽ ȩccła
ur̃a iudicio confirmauer it: & diẽ ꝑagendȩ monomachiae constitue
c. Qđ auctientes ualde .nir. i⁊ su. iꝰ. cũ monomachia u.x aut
nunꝗͣ sine sanguinis effusi ne transigi ualeat. iudiciũ uͦ san¬
guinis seruanda patrũ auc. oritas clericos agere ꝓhibeat. &
romana eccła in legẽ eã non assumat: dicente paꝑa nicholao
incausa lotharii contͣ teoc ⁊ a reginã. Mo. iomachiã in legẽ non
assumimꝰ: quã anteceisores n: os minime accepisse cognouim
a pͥmoortu suo uisi l.ẽ. fundere sanguinẽ ꝓpͥũ: faciant hȩc cu¬
iudices qͥ ad maloꝵ u. ndictã gladium materialẽ portant. ñ qͥ
contͣ .⁊. iuitias sp̃uales ⁊ ladiosp̃spugnant. ut cũ unũqͦdq eccł

Expanded text:
Dei gratia Aurelianensi episcopo, IVO, eadem gratia Carnotensis Ecclesiae minister, spiritum consilii et fortitudinis. Clerici nostri nuper ad nos revertentes , qui causae comitis Theobaldi Aurelianis interfueruncomitis ad monomachiam provocaverit, et hanc provocationem Ecclesia vestra judicio confirmaverit et diem peragendae monomachx aut nunquam sine sanguinis effusione transigi valeat; judicium vero sanguinis servanda Patrum auctoritas clericos agitare prohibeat, et Romana Ecclesia in legem eam non assumat, dicente papa Nicolao in causa Lotharii contra Theobergam reginam: « Monomachiam in legem non assumimus, quam antecessores nostros minime accepisse cognoscima primo ortu suo jussa est fundere sanguinem proprium? Faciant haec cudices, qui ad malorum vindictam gladium materialem portant non qui contra nequitias spirituales gladio spiritus pugnant, ut cum unumquodque mem