comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nigna magister piissimꝰ gratia
consolationis et admonitionis
abstergere curauit. Quid in¬
quiens turbati estis. et cogita¬
tiones ascendunt in cordaur̃a:
Uidete manus meas et pedes.
quia ipse ego sum. Non autẽ
sine causa manus suas potuis
acpedes quã uultũ. quem eque
nouerant eos uidere ac recognos¬
cere iubet. sed ut uisis clauo¬
rum signis. quib cruci erat
ad fixus. non solũ corpꝰ esse qd̃
uidebant: sed ut ipsum domi¬
ni sui corpꝰ esse. quod crucifi¬
xum nouerant. in telligere
possent. Snde bene iohes.
huiꝰ dñicȩ apparitionis memo¬
riam faciens. latus quoq suũ.
quod a milide fuerat uulneratũ
discipulis eũ ostendisse ꝑhibet.
ut quo plura notissime passio¬
nis ac susceptȩ mertis inditia
cognoscerent. eo iam certiore patta¬
ce iam resurrectionis ac dirutȩ
mortis fide gauderent. Qui ut
illos ꝑ omnia de fide resurrecti-¬
onis. certos redderet. non can¬
tum oculis intuendum: sed
ad tractandum quoq manib

Expanded text:
nigne magister piissimus gratia consolationis et admonitionis abstergere curavit. Quid, inquiens, turbati estis, et cogitationes ascendunt in corda vestra? Videte manus meas et pedes, quia ego ipse sum. Non autem sine causa manus suas potius ac pedes, quam vultum quem aeque noverant, eos videre ac recognoscere jubet, sed ut, visis clavorum signis quibus cruci erat affixus, non solum corpus esse quod videbant, sed ut ipsum Domini sui corpus quod crucifixum noverant intelligere possent. Unde bene Joannes, dominicae apparitionis memoriam faciens, latus quoque suum, quod a milite fuerat vulneratum, discipulis eum ostendisse perhibet, ut quo plura notissimae passionis ac susceptae mortis indicia cognoscerent, eo certiori patratae jam resurrectionis ac dirutae mortis fide gauderent. Qui ut illos per omnia de fide resurrectionis certos redderet, non tantum oculis intuendum, sed attrectandum quoque manibus
Abbreviated transcription (Latin):
riti discipuli. existimabant se
sp̃m uidere. agnoscentes qͥ¬
dem dñm esse qͥ apparuit. sed
putantes. quia non corporis
eum. sed in sp̃s sui substantia
ipsius quod defunctũq sepul¬
tum nouerant. iam resuscita¬
tum a morte conspicerent .s
sp̃m potius. quẽ relicto cor.¬
pore in manꝰ patris conmenda-

Expanded text:
riti discipuli, existimabant se riti discipuli, existimabant se spiritum videre. Agnoscentes quidem Dominum esse qui apparuit, sed putantes quia non in corporis eum, sed in spiritus sui substantia ipsius quod defunctum et sepultum noverant, jam resuscitatum a morte conspicerent, sed spiritum potius quem, relicto corpore, in manus pat
Abbreviated transcription (Latin):
apparens saluador. discipulis.
pacis eis statim gaudia man-¬
dat. idipsum celebrata in mor¬
talitatis gla iteranf: quod ad
passionẽ mortis iturus. quasi
pignus eis spetiale salutis.
ac uitȩ conmendauerat dicens.
Pacem relinquo uobis: pa¬
cem meam douobis. Cuius
grãm muneris. eo quoq nato
uisi mox pastoribus angłi pre¬
dicabant: laudantes dm̃ ac di¬
centes. gła in excelsis deo ꝙ. in
terra pax hominib bone uo¬
luntatis. Quia nimirum
tota redemptoris nr̃i in carne
dispensatio: mundi est reconci¬
liatio. Ad hoc quippe incar-¬
natus. ad hoc passus. ad hoc
est resuscitatus a mortuis : ut
nos qͥ peccando irã dei merui¬
mꝰ. ipse reconciliando. ad dei
pacẽ reduceret. Unde recte
et a ꝓpħa : pater futuri secu¬
li. princeps pacis nominatur.
Et apls de eo scribens. his qui
ex gentib crediderant : ait.
Et ueniens euuangelir auit pa¬
cem uobis. qui longe fuistis:
patrẽ. Apparente autẽ sibi do¬
mino. conturbati et conter¬

Expanded text:
apparens Salvator discipulis apparens Salvator discipulis pacis statim eis gaudia mandat, id ipsum celebrata immortalitatis gloria iterans, quod ad passionem iturus mortis quasi pignus eis speciale salutis accurate commendaverat dicens: Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis . Cujus gratiam muneris eo quoque nato visi mox pastoribus angeli praedicabant laudantes Deum, et dicentes: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis , quia nimirum tota Redemptoris nostri in carne dispensatio, mundi est reconciliatio. Ad hoc quippe incarnatus, ad hoc passus, ad hoc est resuscitatus a mortuis, ut nos qui peccando iram Dei incidimus, ipse reconciliando ad Dei pacem reduceret. Unde recte et a propheta Pater futuri saeculi, Princeps pacis, nominatur . Et Apostolus de eo scribens his qui ex gentibus crediderant, ait: Et veniens evangelizavit pacem vobis qui longe fuistis, Patrem . Apparente autem sibi Domino, conturbati et conter
Abbreviated transcription (Latin):
discipulis. oñs adstare in
medio. et p̃sentiam suȩ
uisionis reuelare dignat᷑
est. Hoc est enĩ quod fideli-¬
bus cunctis alibi ꝓmisit di¬
cens.Ubi sunt duo uel
cres congregati in nomine
meo: ibi sum in medio eoꝵ.
Ad confirmandam naniq fi¬
dei nr̃ȩ constantiam. quod
semꝑagit p̃sentia diuine pie¬
tatis. aliquando etiam pre¬
sentia uoluit corꝑalis osten¬
dere uisionis. Namet de no¬
bis quamuis porro infra
apostoloꝵ ꝓ edes iacentibus. hoc
ipsum eius miscd̃ia fieri con-¬
fidere debemꝰ: ipsum uideliced
esse in medio nri. quotiens¬
cumq conueniendes in nomi¬
ne illius congregam᷑. Nomen
quippe illius iħs: idest salua-¬
tor interpretatur. Et cumde
ad quisitione ꝑpetue salutis
locuturi conuenimꝰ: constat
nimirum quia in nomine
iħu congregamur. Nec du¬
bitare fas est de his quȩ ip¬
se amat conferentibus nobis
esse eum pͣsentem. Et canto
utiq ueriꝰ: quando ea que ore
ꝓferimꝰ ꝑfectiori corde retine-¬
mus. Deinde iudendum qd̃

Expanded text:
s astare in medio, et praesentiam suae visionis revelare dignatus est. Hoc est enim quod fidelibus cunctis alibi promisit, dicens: Ubi sunt duo vel tres congregati in nomine meo, ibi sum in medio eorum . Ad confirmandam namque fidei nostrae constantiam, quod semper agit praesentia divinae pietatis, aliquando etiam praesentia voluit corporalis ostendere visionis. Nam et de nobis quamvis porro infra apostolorum pedes jacentibus hoc ipsum ejus misericordia fieri confidere debemus, ipsum, videlicet, esse in medio nostri, quotiescunque convenientes in nomine illius congregamur. Nomen quippe illius Jesus, id est, Salvator est. Et cum de acquisitione perpetuae salutis locuturi convenimus, constat nimirum quia in nomine Jesu congregamur. Nec dubitare fas est de his quae ipse amat conferentibus nobis eum esse praesentem, et tanto utique verius, quanto ea quae ore proferimus perfectiori corde retinemus. Deinde videndum quod
Abbreviated transcription (Latin):
rectione et ascensione. patefie¬
ret hominib celestis ianua
regni. Et sic demum mite¬
rent᷑. qui cunctis ꝑ orbem na-¬
rent. ac sacramenta fidei qͥb
saluari atq ad gaudia suꝑnȩ
patrie possent attingere. minis¬
crarent: cooperante ipso medi-¬
adore dei et hominũ homine
iħu xp̃o. qui iuuit et regnat
cum deo patre in unitate sp̃s
sancti deus. ꝑ omĩa scła scłorũ

Expanded text:
rectionem et ascensionem patefieret hominibus coelestis janua regni; et sic demum mitterentur qui cunctis per orbem narent, ac sacramenta fidei, quibus salvari atque ad gaudia supernae patriae possent attingere, ministrarent, cooperante ipso Mediatore Dei et hominum, homine Jesu Christo, qui vivit et regnat cum Patre in unitate Spiritus sancti De
Abbreviated transcription (Latin):
supra meminimꝰ psalmo con-¬
sequenter exponit. animam
suã ipse. et om̃ĩs interioris
sui hominis affectus ad bene¬
dicendũ dñm. recordandasq
om̃s eiꝰ retributiones excitans
qui redi mit inquit de interitu
uitam tuam. qu satiat in bonis
desiderium tuuͭ. qͥ coronat te
in miseratione et misericor¬
dia.: renouabitur sicut aqui¬
le iuuentꝰ tua. Et ideo
huiꝰ pulcerrimȩ renouationiᷤᷤ.
uenimꝰqͦsi sũ me circumeis ionis
desideramꝰ pͣmia ꝑtingere. cu¬
remꝰ inden pͥmitiue circonci¬
sionis. et renouationis. que
cotidiano uirdutum exerti¬
tio fit subire remedia. De¬
ponamꝰ scd̃m pristinam con-¬
uer sacionẽ uete rẽ hominẽ
qui corrumpit᷑ scd̃m deside¬
ria erroris.renouem᷑ spũ men
tis nr̃ȩ. et induamꝰ nouum
hominẽ qui scd̃m dm̃ creatꝰ
est. iniusticia. et sancticate
ueritatis. Neq audiences cir¬
ccuncisionem. in uno corporis
menbro. nos castigare suffi-¬
cere credamus. sed sicut alibi

Expanded text:
supra meminimus, psalmo consupra meminimus, psalmo consequenter exponit, animam suam ipse et omnes interioris sui hominis affectus ad benedicendum Dominum recordandasque omnes ejus retributiones excitans: Qui redimit de interitu, inquit, vitam tuam, qui satiat in bonis desiderium tuum, qui coronat te in miseratione et misericordia, renovabitur sicut aquilae juventus tua. Et ideo hujus pulcherrimae renovationis, quasi summae circumcisionis, desideramus praemia pertingere, curemus interim primitivae circumcisionis et renovationis, quae quotidiano virtutum exercitio fit, subire remedia. Deponamus secundum pristinam conversationem veterem hominem, qui corrumpitur secundum desideria erroris, renoovum hominem, qui secundum Deum creatus est in justitia et sanctitate veritatis. Neque audientes circumcisionem in uno corporis nostri membro nos castigare, sufficere credamus: sed sicut idem alibi
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ dñi. in conspectu omnis
populi eius : in mecdio tui ihe¬
rusalem. Quod desidera¬
tissimũ tempꝰ celestis introi¬
tus illa dies octatia qua
circumcisio celebrat᷑. indicat. Sex
et enĩ sunt. huiꝰ scłiȩtates.
not issimis cemporũ clistinc¬
te articulis : in quib ꝓ dño
laboribus insistere. et pro
adipiscenda requie sempiter¬
na. ad tempꝰ oꝑari necesse est.
Septima est ȩtas. non in hac
sed in alia uita qͥescentium:
usq ad tempꝰ resurrectionis
animarũ. Octaua autẽ etas.
ipsa ẽ. dies resurrectionis. si¬
ne ullo tempore beata. quan¬
do uera omimode circumei¬
sionis gła choruscante. non
ultra corpus quod corrumpit᷑
ad grauat animã. non terrẽ¬
na in habitatio deprimit sen¬
scim mulca cogitante. sed
corpꝰ iam incorruptibile letifi¬
cat animã. et subleuat cęlestis
inhabitatio totũ hominem.
uisioni sui conditoris inhe¬
rentem. Quiꝰ eterni diei be¬
atitudinem. ꝓpħa in illo cuiꝰ

Expanded text:
domus Domini, in conspectu omnis domus Domini, in conspectu omnis populi ejus, in medio tui Hierusalem . Quod desideratissimum tempus coelestis introitus illa dies octava, qua circumcisio celebratur, indicat. Sex etenim sunt hujus saeculi aetates notissimis temporum distinctae articulis, in quibus pro Deo laboribus insistere, et pro adipiscenda requie sempiterna ad tempus operari necesse est. Septima est aetas non in hac, sed in alia vita quiescentium usque ad tempus resurrectionis animarum. Octava autem aetas ipsa est dies resurrectionis sine ullo temporis fine beata, quando vera omnimodo circumcisionis gloria coruscante, non ultra corpus, quod corrumpitur, aggravat animam; non terrena inhabitatio deprimit sensum multa cogitantem, sed corpus jam corruptibile laetificat animam, et sublevat coelestis inhabitatio totum hominem visioni sui conditoris inhaerentem. Cujus aeterni diei beatitudinem Propheta in illo, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
cit. psalmista cestante qͥ ait.
Qui ꝓpituis fit om̃ib iniqͥ¬
tatib tuis: qͥ sanat om̃s lan¬
gores cuos. Dimissis quippe
omnib iniqͥtatibus nostris.
ad integrum om̃s langores
nr̃i sanabuntur. cum re¬
surrectionis apparente gła. no¬
uissima mimica destructa fue¬
rit mors. Et hec est uere plena¬
ria nr̃a circuncisio. cũ in die
iuditii. cunctis simul animȩ
carnisq corruptionib exuti.
mox ꝑacto uidicio. ad uiden¬
dũ ꝑpetuo creatoris nr̃i faciẽ.
aulam regni celestis ingredi¬
uulos circumcisos ad demplũ
dei ihero solimam. cũ laudi¬
bus hostiarũ. munꝰ acceptab¬
le deferri. era eni circum¬
cisione purgatus. tenplum
dñi cũ munerib ingredit᷑.
qͥ głare surrectionis. ab om̃i
labe mortalitatis excoctus.
cũ bonorũ fructib operum.
suꝑnȩ ciuitatis gaudia sem¬
piterna subit:. Di rupisti in¬
quiens uncula mea : tͥ sacri¬
ns uĩa. ficabo hostiam laudis. Uoca
mea dño reddam. in atriis

Expanded text:
it, Psalmista testante, qui ait: Qui propitius fit omnibus iniquitatibus tuis, qui sanat omnes languores tuos . Dimissis quippe omnibus iniquitatibus nostris ad integrum omnes languores nostri sanabuntur, cum resurrectionis apparente gloria novissima inimica destructa fuerit mors. Et haec est vera et plenaria nostra circumcisio, cum in die judicii cunctis simul animae carnisque corruptionibus exuti, mox peracto judicio ad videndam perpetuo Creatoris faciem, aulam regni coelestis ingredivulos circumcisos ad templum Domini Hierosolymam cum laudibus hostiarum munus acceptabile deferri. Vera enim circumcisione purgatus templum Domini cum muneribus ingreditur qui gloria resurrectionis ab omni labe mortalitatis excoctus, cum bonorum fructibus operum supernae civitatis gaudia sempiterna subit. Disrupisti, inquiens, vincula mea, tibi sacrificabo hostiam laudis. Vota mea Domino reddam in atriis
Abbreviated transcription (Latin):
filiȩ benefacientes: et non ci¬
mentes ullam ꝑturbationẽ.
Hec dilectionem urãm fr̃s
ammonere curauimꝰ. ut sin¬
guli ur̃m meminerint. etiã
se ipsos ꝑcepta fide xp̃i cũ pa¬
triarchis nominis excelsi me¬
ruisse consortiũ. sed et ꝑcep¬
ca in xp̃o purificatione bap¬
tismi salutar is. diriuatũ a
nam ine. xp̃i. gaudeant mu¬
tasse cognomen: et hoc usq
ad finem firmũ intemera¬
cumq seruare contendant.
gaudentes in se illud y saie
uaticinium esse completũ.
et seruos suos uocabit nomi¬
ne alio. hoc ẽ. nomine xpĩa¬
no: quo nunc om̃s serui
xp̃i. se delectantur insigniri.
Neu enĩ nom̃ aliud sub celo
datum e̾. hominib: in quo
opporteat nos saluos fieri.
Unde ꝓpħa consequent̃ ait.
In quo qui benedicendus est.¬
suꝑ terrã. benedicetur. a
domino. amen. Picit et alias

Expanded text:
filiae benefacientes, et non tifiliae benefacientes, et non timentes ullam perturbationem . Haec dilectionem vestram, fratres, admonere curavimus, ut singuli vestrum meminerint etiam seipsos percepta fide Christi cum patriarchis nominis excelsi meruisse consortium, si percepta in Christo purificatione, baptismi salutaris derivatum a nomine Christi, gaudeant mutuasse cognomen, et hoc usque ad finem firmum intemeratumque servare contendant, gaudentes in se illud Isaiae vaticinium esse completum: Et servos suos vocabit nomine alio , hoc est nomine Christiano, quo nunc omnes servi Christi se delectantur insigniri. Neque enim nomen aliud sub coelo datum est hominibus, in quo oporteat eos salvos fieri. Unde propheta consequenter adjungit: In quo benedicendus super terram, benedicetur in Domino, amen . Dici
Abbreviated transcription (Latin):
mulcarũ gentiũ uocarẽtur :
quia patrẽ inquit mulcarũ
gentium constitui ce. Que si¬
delissima ꝓmissio tam late
ꝑ orbem iam pacet mnꝑleta.
ut etiã nos ipsi de gentibus
nẽ: ipsum nos patrẽ sꝑitalit̃
habere gaudeamꝰ. dicente etiã
nobis apło.Si autẽ uos xp̃i.¬
gͦ habrahe semen estis: scd̃m
ꝓmissionem heredes. Et sa¬
rai inquit uxorẽ tuam non
uocabis sarai. sed sarram:
id est non uocabis pͥncipẽ meaͬ.
sed pͥncipem. Wi deliced aꝑte
docens ut eam quȩ tamte si¬
dei particeps. et sõcia facta est.
non ꝓprie pͥncipẽ sue domꝰ.
sed absolute pͥncipẽ. idest om¬
nium recte credentiũ femina¬
rũ uocaret: et indelligeret
esse parentẽ. Unde beatꝰ pe-¬
trus apłs credentes de gentib
feminas. ad humilitatis.
castitatis. et mo destiȩ uir-¬
tutem ꝓuocans. eiusdẽ ma¬
cris nr̃ȩ sarrȩ. debica cum
laude meminit. Sicut sar¬
ra inquit obediebat habra¬
hȩ dnm eum uocans. cuiꝰ estis

Expanded text:
multarum gentium, vocaretur: multarum gentium, vocaretur: quia patrem, inquit, multarum gentium constitui te. Quae fidelissima promissio tam late per orbem jam patet impleta, ut etiam nos ipsi de gentibus ati, ipsum nos patrem spiritualiter habere gaudeamus, dicente etiam nobis Apostolo: Si autem vos Chri Abrahae estis, secundum promissionem haeredes . Et Sarai, inquit, uxorem tuam. non vocabis Sarai, sed Saram, id est, non principem meam, sed principem: videlicet aperte docens ut eam quae tantae fidei particeps et socia facta est, non proprie principem suae domus, sed absolute principem, id est, omnium recte credentium feminarum vocaret, et intelligeret esse parentem. Unde beatus apostolus Petrus credentes de gentibus feminas ad humilitatis, castitatis et modestiae virtutem provocans, ejusdem matris nostrae Sarae debita cum laude meminit. Sicut Sara, inquit, obediebat Abrahae, dominum eum vocans, cujus estis
Abbreviated transcription (Latin):
ipse templi dominꝰ. ꝓ se non
respuit offerri. Cuius die
dehinc tricesima tercia dño
opitu lante urã saritas au-¬
dicura: simul est et celebra¬
tura misterium. Suncta in¬
quam et legalis et euuange¬
licȩ purificationis genera.
qui nullo indiguit dñs
susciꝑe non despexit. ut et
con summande iam legis de¬
creta: suo tempore doceret
salu berrima. et aduenien¬
tis euuangłii cunctis fidelib
ostenderet ȩque subeunda
remedia. ẜ ed ꝙ hoc quod
eodem die suȩ circumc isioniᷤ.
nomen ut iħs uocaret᷑ accẽpit.
ad inmitationẽ priscȩ fecit
obseruationis. quã ex eo cre¬
dimꝰ susceptã. quod habrahã
patriarcha. qͥ primꝰ circum¬
cisionis sacramentũ in testi¬
moniu̾ suȩ magnȩ fidei. et
diuinȩ ad eum ꝓmissionis ac¬
cepit. eodem die sue suorũq
circuncisionis. etiam nomi¬
nis amplificatione simul cũ
sua con uige benedici
ꝓmeruit. ut qͥ eatenus abrã idẽ.¬
pacer excelsus dicꝰtus est. de-¬
inde habraham. idest pater

Expanded text:
ipse templi Dominus pro se non respuit offerri. Cujus die dehinc tricesima tertia, Domino opitulante, vestra charitas auditura simul est et celebratura mysterium. Cuncta, inquam, et legalis et evangelicae purificationis genera, qui nullo indiguit, Dominus suscipere non despexit, et  Al., ut consummandae jam legis decreta suo tempore doceret esse saluberrima, et advenentis Evangelii cunctis fidelibus ostenderet aeque subeunda remedia. Sed et hoc quod eodem die suae circumcisionis nomen ut Jesus vocaretur, accepit, ad imitationem priscae fecit observationis, quam ex eo credimus sumptam quod Abraham patriarcha, qui primus circumcisionis sacramentum in testimonium suae magnae fidei et divinae ad eum promissionis accepit, eodem die suae suorumque circumcisionis etiam nominis amplificatione simul cum sua conjuge benedici promeruit, ut qui eatenus Abram pater excelsus dictus est, deinde Abraham, id est pater
Abbreviated transcription (Latin):
silius qui datus est nobis. iħu
idest saluatoris nom̃ acceperit.
non expositione ut a nobis
possit intelligi. sed sollicita ac
uigili eget intentione: ut eti¬
am nos possimꝰ. eiusdẽ nomi¬
nis participatione saluari.
Legimꝰ quippe angło inter preta¬
te quia ipse saluũ faciet po

Expanded text:
ilius qui datus est nobis, Jesu, id est, Salvatoris nomen acceperit, non expositione ut a nobis possit intelligi, sed sollicita ac vigili eget intentione, ut etiam nos possimus ejusdem nominis participatione salvari. Legimus quippe, angelo interpretante, Quia ipse salvum fa
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiꝰ fide. spe et caritate non
solum in baptismate. sed in
omni ꝓrsus actione. de uota
purificant᷑ corda bonorum.
Que et ipsa cotidiana nr̃a cir-¬
cumcisio. idest continua cor¬
dis mundatio. semꝑ octaui
diei sacramentum cele brare
non desistit: quia nos in exẽ-
plum dominice resur rectio¬
nis que octauo die post sep¬
timam sabbati facta est scĩ-¬
ficare consueuit. Ut quomodo
surrexit xp̃s a mortuis per
głam patris. ita et nos in no-

Expanded text:
cujus fide, spe et charitate, non cujus fide, spe et charitate, non solum in baptismate, sed in omni prorsus actione devota purificantur corda bonorum. Quae et ipsa quotidiana nostra circumcisio, id est continua cordis mundatio, semper octavae diei sacramentum celebrare non desistplum Dominicae resurrectionis, quae octava die, id est post septimam sabbati facta est, sanctificare consuevit, ut quomodo resurrexit Christus a mortuis per gloriam Patris, ita et nos in
Abbreviated transcription (Latin):
meritricis asꝑgentis cubi le
suum. mirra. et aloe. et c-¬
namomo. Incircumcisi sunt¬
gressibus : de quibus psal¬
mista cõmemorat. Contritio
et infelicitas in uiis eorum:
et uiam pacis non cognoue¬
runt. At hii qui omni custo¬
dia seruant suum cor. qui
auertunt oculos suos ne
uideant uanitadem. qui se¬
piunt aures suas spinis ne
audiant linguam nequam.
qui gustant et uident quam
suauis ẽ dominꝰ. quã¬
.it: beatus uir qui sperat¬
.I. in eo. quicustodiunt uias
suas: ut non delinquant in
lingua sua. qui donec super¬
est alictis in eis. et sp̃s dei in
naribusceorum. non loqun¬
cur ni quictitẽ. nec lingua eoꝵ
meditahitur mendatium.
qui leuant manꝰ suas ad
mandata dei que diligunt.
qui ab omni uta mala ꝓhi¬
bent pedes suos. ut custodiant
uerbum dei. isti om̃s suos sen¬
sus. petra sꝑitalis exerciciĩ
se ostendunt habere circum¬
cisos. Petrinis siquidemcul¬
tris : circumcisionem fieri le-¬
gimus. Petra autem erat ap̃e.

Expanded text:
meretricis, aspergentes cubile meretricis, aspergentes cubile suum myrrha, et aloe et cinnamomo. Incircumcisi gressibus, de quibus Psalmista commemorat: Contritio et infelicitas in viis eorum, et viam pacis non cognoverunt . At qui omni custodia servant suum cor, qui avertunt oculos suos ne videant vanitatem, qui sepiunt aures suas spinis, ne audiant linguam nequam, qui gustant et vident quam suavis est Dominus, quam beati viri qui sperant in eo, qui custodiunt vias suas ut non delinquant in lingua sua, qui donec superest halitus in eis, et Spiritus Dei in naribus eorum, non loquuntur labiis iniquitatem, nec lingua eorum meditatur mendacium, qui levant manus suas ad mandata Dei quae diligunt, qui ab omni via mala prohibent pedes suos ut custodiant verbum Dei, isti omnes suos sensus petra spiritualis exercitii se ostendunt habere circumcisos. Petrinis quippe cultris circumcisionem fieri legimus: petra autem erat Christus,
Abbreviated transcription (Latin):
uos semꝑ sp̃ui sc̃o restitistis.
Si gͦ incircumcisi cordibus et
aurib sunt. qͥ sp̃s scĩ moni¬
cis resistunt: est utiq cordu̾
et auriũ circumcisio. Et sicor¬
dium et aurium: est et om¬
nium exterioris interiorisq
hominis nr̃i sensuum. Qui
enim iuderit mulierem ad
concupiscendum eam. qui
habuerit oculos sub limes
huiꝰ incircuncisus est uisus.¬
Atd quilii uoce ueritatis dicit᷑.
qui est ex deo. uerbum dei
audit. ꝓpt̾ea uos ñ auditiᷤᷤ qr exd̃o
ñ ests. ĩ ccu̾cisi sunt auribus.
Incircumcisist̃ lingua manibꝰ.
quorũ os loqutum ẽ. uanita¬
cem: ec dexteraeorũ dextera
iniquitatis. Qui loquntur
pacem cum ꝓximo suo: ma-¬
la aucem in cordib eorum:
et dectera eorum repleta ẽ.
muneribus. Incircumcisi
sunt gustu: quos ꝓpħa re¬
darguit dicens. Ue qui po¬
tentes estis ad bibendum ui¬
num: et uiri fortes ad miscen¬
dam ebri etatem. Incircumcisi
olfatu et tactu. qui ungendo
et uariis odoribus sunt deli¬
biit: qui secunt᷑ amplexus

Expanded text:
os semper Spiritui sancto restitistis. Si ergo incircumcisi cordibus et auribus sunt, qui Spiritus sancti monitis resistunt, est utique cordium et aurium circumcisio. Et si est cordium et aurium, est et omnium exterioris interiorisque hominis nostri sensuum. Qui enim viderit mulierem ad concupiscendam eam, qui habuerit oculos sublimes, hujus incircumcisus est visus: quibus voce Veritatis dicitur: Qui est ex Deo, verbum Dei audit. Propterea nos non auditis, quia ex Deo non estis . Incircumcisi sunt auribus, incircumcisi lingua et manibus sunt, quorum os locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis: qui loquuntur pacem cum proximo suo, mala autem sunt in cordibus eorum, et dextera eorum repleta est muneribus.redarguit, dicens: Vae qui potentes estis ad bibendum vinum, et viri fortes ad miscendam ebrietatem . Incircumcisi olfactu et tactu, qui unguento et variis odoribus sunt delibuti; qui sequuntur amplexus
Abbreviated transcription (Latin):
ut etiam stando signaret.
quia is quẽ p̃dicabat ad cle¬
bellandum mundi pͥncipẽ
ueniret. Lecte p̃co resur¬
rectionis eius sedisse memo¬
ratur. ut etiam sedendo figi¬
raret. eum superado mortis
auctore. sedem regni conscen¬
disse ꝑpetui. de qua ipse pau¬
lopost discipulis apparensait.
Data ẽ. mͥ omnis potestas: in
celo et inderra. Q euuange¬
lista marchus. Et dñs qͥdem
ut claustra inferorum sua
illum uͥtuce deiecisse ac supe¬
rasse doceret. quatinus om̃s
quos ibi suos inuenisset. ad
paradisi lucem requiemq
subleuaret: uuxta illud pro¬
pheticum. Tu quoq insan-
guine testamenti cui edu
quoq habitu ac uultu sig¬
nificaret. qͥa is cuiꝰ głam re-¬
surrecꝰtionis nuntiabat.
et terribilis ad dampnan¬
dũ reꝑbos: et benignus esset
ac blandus ad consolandũ
electos. In fulgure ecenim
terror.timoris : in niue aucem
blandimentum candoris expͥ-

Expanded text:
ut etiam stando signaret, quia is quem praedicabat, ad debellandum mundi principem veniret. Recte praeco resurrectionis ejus sedisse memoratur, ut etiam sedendo figuraret eum superato mortis auctore, sedem regni jam conscendisse perpetui. De qua ipse paulo post discipulis apparens ait: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra . Et Evangelista Marcus: Et Dominus quidemut claustra inferorum sua illum virtute dejecisse ac superasse doceret, quatenus omnes quos ibi suos invenisset ad paradisi lucem requiemque sublevaret, juxta illud propheticum: Tu quoque in sanguine testamenti eduxistiquoque habitu et vultu significaret, quia is, cujus gloriam resurrectionis nuntiabat, et terribilis ad damnandum reprobos, et benignus esset ac blandus ad consolandum electos. In fulgure etenim terror timoris, in nive autem blandimentum candoris exp
Abbreviated transcription (Latin):
in regnũ dei. Unde etapl̃s pe¬
trus. obsessis feruore demptati¬
onũ qͥbusdam fr̃ĩbus: conso¬
lans aiebat. No lite pauere
quasi noui aliquid contingat.
sed cõm unicantes xp̃i passioni¬
b gaudete: ut et in reuelatio¬
nem głȩ eiꝰ gaudeatis exultan¬
tes. R euocemꝰ admentẽ. qͥa
grãm sp̃s discipulis. et se
missurũ esse ꝓmisit ꝙ misit.
et curemꝰ omni uigilantia
ne cogitationib illecebrosis.

Expanded text:
in regnum Dei. Unde et apostolus Pein regnum Dei. Unde et apostolus Petrus, obsessus fervore tentationum, quibusdam fratribus consolans aiebat: Nolite pavere, quasi novi aliquid contingat, sed communicantes Christi passionibus gaudete, ut et in revelatione gloriae ejus gaudeatis exsultantes . Revocemus ad mentem quia gratiam Spiritus discipulis et se missurum esse promisit, et misit; et curemus omni vigilantia ne cogitationibus illecebrosis
Abbreviated transcription (Latin):
geluĩ. patrũ uestigia se quentes
exponendo transcurrimꝰ. restat
urãm fraternitatem rm̃i mecũ
parit̃ admonere. ut eius memo¬
riam sollicita semꝑ indentione
seruemꝰr eius suauitatẽ et de¬
uodo pectore scrutem᷑. et casto
sepus ore ruminemꝰ. Quid
enmmi ꝓdest ad audiendũ dei uer¬
bũ conuenire. et expleco au¬
dicu admania mox et secu¬
clria colloquia uelacta con¬
uerciȩ Recolamꝰ gͦ ruxta qd̾
eadem admonet lectio. quia
dominꝰ nr̃. expleta passione
rediit ad patrem. aquo missus
est. Nec patrẽ cumad nos ue-¬
niret: nec nos de serens cum
rediret. Illuc eiꝰ uestigia codo
mentis nisu sectemum: et ut
illo ꝑue  nire: illius reg¬
ni ianuam. meream intra¬
re. ꝑpen damꝰ magnoꝑe
quibiis actionũ gressibus.
inderra degens incesserit. Qui
enim dicit se in xp̃o manere:
debet sicut ille ambulauit.&.
ipse ambulare. Certe ipse ꝑ
agones passionũ. ad coronam
et nobis: quia ꝑ multas cribu¬
lationes oportet nos intrare

Expanded text:
 Patrum vestigia sequentes, exponendo transcurrimus, restat vestram fraternitatem, charissimi, mecum pariter admonere, ut ejus memoriam sollicita semper intentione servemus, ejus suavitatem et devoto pectore scrutemur, et casto saepius ore ruminemus. Quid enim prodest ad audiendum Dei verbum convenire, et expleto auditu ad inania mox et saecularia colloquia vel acta converti? Recolamus ergo juxta quod eadem admonet lectio, quia Dominus noster, expleta passione, rediit ad Patrem a quo missus est, nec Patrem, cum ad nos veniret, nec nos deserens, cum rediret. Illuc ejus vestigia toto mentis nisu sectemur, et ut illo pervenire, et illius regni januam mereamur intrare, perpendamus magnopere quibus actionum gressibus in terra degens incesserit. Qui enim dicit se in Christo manere, debet sicut ipse ambulavit et ipse ambulare. Certe ipse per agones passionum ad coronam et nobis quia per multas tribulationes oportet nos intrare
Abbreviated transcription (Latin):
nulli. qui sp̃s grã pleni. infir¬
mos curant. mortuos susci¬
tant. demonib inperant. uir
tutib choruscant. ipsi ange¬
licam interras uitã gerunt. nec
tam̃ que sibi sunt uentura.
sp̃s eiꝰdem reuelatione cognos¬
cunt. Podest hic clomini sermo
etiam sic accipi. quia sp̃s adue¬
niens. que uentura sunt no¬
bis ad nuntiet. cum gaudia no¬
bis patͥe cȩ lestis ad memoriã
reducit: cum festa illa suꝑnȩ
ciuitatis ꝑ donũ nobis sue as¬
pirationis innotescit. Uen¬
tura nobis annuntiat. cum
nos a de lectatione p̾sentium
clarificabit. quia de meo accipi¬
ec et annuntiabit uobis. Sp̃s
clarificauit xp̃m. quia ꝑ eum
tanta caritas in cordib discipu¬
lorũ accensa eͣ. ut abiecto timo¬
re carnali. effectũ resurrectio¬
nis eiꝰ constandes predicarent:
a quo tempore passionis pauidi
fugerunt. Unde scripdũ est.
Et repleci sunt om̃s spũ scõ:
ꝙ. loquebant᷑ uerbum dei cũ
cũ inpleti grã sꝑidali doctores

Expanded text:
nulli qui, Spiritus gratia pleni, infirnulli qui, Spiritus gratia pleni, infirmos curant, mortuos suscitant, daemonibus imperant, multis virtutibus coruscant, ipsi angelicam in terris vitam gerunt, nec tamen quae sibi sint ventura Spiritus ejusdem revelatione cognoscunt. Potest hic Domini sermo etiam sic accipi, quia Spiritus adveniens quae ventura sunt nobis annuntibis patriae coelestis ad memoriam reducit, cum festa illa supernae civitatis per donum nobis suae aspirationis innotuit. Ventura nobis annuntiat, cum nos a delectatione praesentium clarificabit, quia de meo accipiet et annuntiabit vobis. Spiritus clarificavit Christum, quia per eum tanta charitas in cordibus discipulorum accensa est, ut, abjecto timore carnali, effectum resurrectionis ejus constantes praedicarent, a quo tempore passionis pavidi fugerunt. Unde scriptum est: Et repleti sunt omnes Spiritu sancto, et loquebantur verbum Dei cum cum implet
Abbreviated transcription (Latin):
Intelligendum ẽ gͦ quod ait
de spũ. docebit uos omnẽ ue¬
ritatẽ. quasidiceret. diffundet
in cordib ur̃is caritatẽ. cuiꝰ
tis de uirtute in uirtutẽ. dig¬
niq efficiamini ꝑuenire ad ui¬
tã: in qua nobis eterna clari¬
tas summe ueritatis. et uere
sublimitatis. idest condempla-¬
tio ur̃i conditoris appareat. Non
enĩ loquetur a semet ipso sp̃s.
quetur. Audiet uidelicet ꝑ uni¬
tatẽ substantię: et ꝓpͥetatẽ sci¬
entiȩ. Non loquitur a semet¬
ipso: qui non est asemet ipso.
Pater quippe solus de alio non
est. Nam et filius de patre na¬
tus est: et sp̃s sancꝰtus de patre
ꝓcedit. Ab ipso autẽ aucliet sp̃s¬
sanctus a quo ꝓcedit. Quia¬
enĩ non eͣ ascipło. sedab illo aqͦ
ꝓcedit. aquo illi est essentia.
ab illo utiq et scientia: ab illo
gͥ audiendia. quod nichil est
aliud quam scientia. Quod
uͦ ad iungit. et quȩ uentura
sunt annuntiabit uobif: con¬
stat innumeros fidelium per
se uentura. Sed quia sunt non¬

Expanded text:
Intelligendum est ergo, quod ait de Spiritu: Docebit vos omnem veritatem, quasi diceret, diffundet in cordibus vestris charitatem, quae tis de virtute in virtutem, dignique efficiamini pervenire ad vitam, in qua vobis aeterna claritas summae veritatis et verae sublimitatis, id est, contemplatio vestri Conditoris appareat. Non enim loquetur a semetipso, sed ququetur; audiet videlicet per unitatem substantiae, et proprietatem scientiae. Non loquitur a semetipso, quia non est a semetipso. Pater quippe solus, de alio non est. Nam et Filius de Patre natus est, et Spiritus sanctus de Patre procedit. Ab ipso autem audiet Spiritus, a quo procedit, quia non est a seipso, sed ab illo a quo procedit. A quo illi est essentia, ab illo utique et scientia. Ab illo igitur audientia, quod nihil est aliud quam scientia. Quod vero adjunxit: Et quae futura sunt annuntiabit vobis. Constat innumeros fidelium per raedixisse ventura. Sed quia sunt non
Abbreviated transcription (Latin):
ceret.ꝙ. discipulis daret potes¬
tatẽ calcandi suꝑ omnẽ uirtu¬
tẽ inimici. Arguit᷑ itaq mun¬
dus de iuditio quo diabolus
iudicatus est: quando homines.
ne clei uoluntati resistere p̃su¬
mant. exemplo clampnati ꝓpt̃
suꝑbiam terrent᷑ archange¬
li. Arguit mundũ sp̃s sc̃s de
iuditio. quo mundi pͥnceps
iudicat̾ est. cũ loquens in spũ
sancto iudas apl̃s. ad corrigen¬
dam hominũ prauorũ neqͥtiã:
penã suꝑbientiũ cõmemorat
angłorum dicens. Angelos uͦ
qͥ non seruauert̃ suũ pͥncipa¬
cũ sed reliquert̃ suũ domicili¬
um: in iuditio magni dei

Expanded text:
ceret, et discipulis daret potesceret, et discipulis daret potestatem calcandi super omnem virtutem inimici. Arguitur itaque mundus de judicio, quo diabolus est judicatus, quando homines ne Dei voluntati resistere praesumant, exemplo damnati propter superbiam terrentur archangeli. Arguit mundum Spiritus sanctus de judicio, quo princeps mundi judicatus est, cum loquens in spiritu sancto Judas apostolus ad corrigendam hominum pravorum nequitiam poenam superbientium commemorat angelorum dicens: Angelos vero, qui non servaverunt suum principatum, sed reliquerunt suum domicilium, in judicium magni diei
Abbreviated transcription (Latin):
nanda monstrat᷑. Hinc et enĩ
scriptũ ẽ. Pbata autẽ uirtus:
corripit insipientes. Arguit gͦ
mundum sp̃s sc̃s de peccato
suo: quia non crediderunt in
xp̃m. Arguit & de iusticia
credentium : quia exemplũ eorũ
sequi noluẽrit. qui hunc ad
patrẽ ascendisse neq ultra cor¬
ꝑaliter in terris conuersatum
esse sciebant. nec tam̃ ab eiꝰ di¬
lectione poterant ulla ratione
seꝑarari. Hoc est enĩ qd̃ ait qa
ad patrẽ uado. et iam non uide¬
bitis me. Hon uidebitis me.
postquã ascendero. quale nc̃
udere soletis carne mortali.
et corruptibili circiindatum
sed in maiestate ad iuditium
uenientẽ: et ꝑ acto iudicio in
maiore gła cum sanctis appa¬
rentẽ. Sequit᷑. De iudiqs
autẽ: quia pͥnceps mundi huiꝰ
iudicatus est. Principem mun¬
di diabolum dicit: quia pͥnci¬
mundum potius quã mundi
conditorẽ diligunt. Qui iu¬
dicatus ẽ a dño: quiait. Wi¬
debam sachanam. sicut fulgur
de celo cadentem. Iudicatus e
abeo.cum et ipse lemonia ei¬

Expanded text:
nc etenim scriptum est: Probata autem virtus corripit insipientes . Arguit ergo mundum Spiritus sanctus de peccato suo, quia non crediderit in Christum; arguit et de justitia credentium, quia exemplum eorum sequi noluerint, qui hunc ad Patrem ascendisse, neque ultra corporaliter in terris conversaturum esse, sciebant, nec tamen ab ejus dilectione poterant ulla ratione separari; hoc est enim quod ait: Quia ad Patrem vado, et jam non videbitis me. Non videbitis me postquam ascendero, qualem nunc videre soletis, carne mortali et corruptibili circumdatum, sed in majestate ad judicium venientem, et peracto judicio in majore gloria sanctis apparentem. Sequitur: De judicio autem, quia princeps mundi hujus judicatus est. Principem mundi diabolum dicit, quia princimundum potius quam mundi Conditorem diligunt. Qui judicatus est a Domino, qui ait: Videbam Satanam sicut fulgur de coelo cadentem . Judicatus est ab eo, cum et ipse daemonia eji
Abbreviated transcription (Latin):
Ne ex conparatione iustor um.
quos imitari uoluerimꝰ acri¬
us iudicem: sollerti animo me¬
moremꝰ. quod de condempto¬
ribus suȩ grẽ dñsait. R egi¬
na austri surget in iudicio
cũ generatione ista et con¬
dempnabit eam: quia uł¬
nit a finibus terre. audire sa¬
pientiam salomonis. Et ecce
plusquã salomon hic. Ne cũ
mundi pͥncipe dampnemur. re-¬
sistamꝰ illi fortes fide : et fugiet
anobis. L. oquam᷑ ueritatẽ in
corde nr̃o. nec faciam dolum in
lingua nostra: ut sp̃s ueritatis.
magis magisq cliffundendo
caricadẽ in cordib nr̃is. doceat
nos mnagnidionẽ omĩs uerita-¬
tis. Huiꝰ sp̃s grãm in cunctis
auxilium. Dicamꝰ singuli dño.
dicamꝰ om̃s. sp̃s̃ ciis bonus de¬
ducet me in uiam rectam. Sic¬
q fit. ut qͥ apłis suꝑueniens
ea que uentura erant adnuntia¬
uit. nr̃is quoq mentib uen-¬
ture uite gaudia pate faciat.
Nos ad hec inqͥrenda benignꝰ
incendat. cooꝑante ipso. qui

Expanded text:
Ne ex comparatione justorum, Ne ex comparatione justorum, quos imitari noluerimus, acrius judicemur, solerti animo memoremus quod de contemptoribus suae gratiae Dominus ait: Regina Austri surget in judicio cum generatione ista, et condemnabit eam, quia venit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis, et ecce plus quam Salomon hic . Ne cum mundi principe damnemur, resistamus illi fortes in fide, et fugiet a nobis. Loquamur veritatem in corde nostro, nec faciamus dolum in lingua nostra, ut Spiritus veritatis magis magisque diffundendo charitatem in cordibus nostris, ducat nos ad agnitionem omnis veritatis. Hujus Spauxilium, dicamus singuli Domino, dicamus omnes: Spiritus tuus bonus deducet me in terram rectam. Sicque fit ut qui Apostolus superveniens ea quae ventura erant annuntiavit, nostris quoque mentibus venturae vitae gaudia patefaciat, nos ad haec inquirenda benignus incendat, cooperante ipso qui
Abbreviated transcription (Latin):
fictum:&. auferet se acogi¬
ta tionib que sunt sine in¬
tellectu. UndeQ ꝓ uide
psalmista cũ. huius sp̃s acci¬
piendi de siderio flagraret
prius cordis mund.i hospiti¬
um. in quo hunc recipere
possit: et sic de mum canti
hospitis ingressum que re-¬
crea in me deus: et spm̃
rectum innoua in iusceribus
meis. Prius quipye cor mun¬
dũ in se creari. ac deinde spm̃
rectum in suis iusceribus p̃caba¬
tur innouari: quia utiq scie¬
bat. sp̃m rectũ in corde polluto
sedem habere nonposse. Reci¬
neamꝰ sedulo corde: quia sp̃s idẽ
arguit mundum de peccato.
et de iusticia. et de iuditio. Ca¬
ueamꝰ ne Ima querendo ad
mundũ ꝑcineamꝰ: qͥa mun¬
dus cransibit et concupis cen¬
tia eiꝰ. Que sur sum sunt que¬
ramꝰ. que sursum sunt sapiamꝰ:
ub i xp̃c ẽ indextera dei sedens.
Con uersationẽ nram cũ apłõ
habeamꝰ in celis. et ne de pecca¬
co meredulitatis arguam᷑: exer¬
ceamꝰ oꝑando quod credimus.
fides enĩ sine oꝑib ociosa est.

Expanded text:
ogitationibus, quae sunt sine intellectu : unde provide Psalmista, cum hujus spiritus accendi desiderio flagraret, prius cordis mundi hospitium, in quo hunc recipere posset, et sic demum tanti hospitis ingressum quaerecrea in me, Deus, et spiritum rectum innova in visceribus meis . Prius quippe cor mundum in se creari, ac deinde spiritum rectum in suis visceribus precabatur innovari, quia utique sciebat spiritum rectum in corde polluto sedem habere non posse. Retineamus sedulo corde quia idem Spiritus arguit mundum de peccato, et de justitia, et de judicio. Caveamus ne ima quaerendo ad mundum pertineamus, quia mundus transibit, et concupiscentia ejus. Quae sursum sunt quaeramus, quae sursum sunt sapiamus, ubi Christus est in dextera Dei sedens. Conversationem nostram cum Apostolo habeamus in coelis, et ne de peccato incredulitatis arguamur, exerceamus operando quod credimus, fides enim sine operibus otiosa est.
Abbreviated transcription (Latin):
Iusticia discipulorũ xp̃i erat
quod dñm quẽ uerũ homi¬
nẽ cernebant: uerũ quoq
dei filium esse crediderunt.¬
¶ Et quẽ sibi corꝑalit̾ ablatũ
nouerant : cerco semꝑamore¬
re colebant. Iusticia ceterorũ
sideliũ. idest eorũ qui deum
carne non uiderunt. hec est.
quod eũ quẽ corꝑali intiutu
nũquã iuderunt. dm̃ &. homi¬
nẽ uerũ. corde credunt ac dili¬
gunt. De qua ꝓfecto iusticia si-¬
dei arguunt᷑ infideles. cur ipsi
uideliced cũ similit̾ uerbum
uite audirent. noluerunt crede¬
re ad iusticiam. Neque enĩ ne-¬
qͥcia malorũ. et sua solũ torti¬

Expanded text:
Justitia discipulorum Christi erat Justitia discipulorum Christi erat quod Dominum, quem verum hominem cernebant, verum quoque Dei Filium esse crediderunt; et quem sibi corporaliter ablatum noverant, certo semper amore colebant. Justitia caeterorum fidelium, id est, eorum qui Dominum in carne non viderunt, haec est: quod eum, quem corporali intuitu nunquam viderunt, Deum et hominem verum corde credunt ac diligunt. De qua profecto justitia fidei arguuntur infideles, cur ipsi videlicet, cum similiter verbum vitae audirent, noluerunt ei credere ad justitiam. Neque enim nequitia malorum ex sua solum pr
Abbreviated transcription (Latin):
ditur. Et cum uenerit: ille
arguet mundũ de peccado.
et de iusticia etde iuditio.
tores miuidi: de peccato sue in¬
credulitatis. Arguebat de iusti-¬
cia: quia ide liced iusticiam
sidelium uollent imitari. Ar¬
guebat de iuditio. iudelices
quare diabolũ qui iam iudi-¬
cadus ac dampnatus erat seque¬
rent᷑. Sed non sine causa spm̃¬
cũ uenerit. hoc idem dicit ac¬
turũ. qͥa ꝓfecto ꝑ huiꝰ inspiratio¬
nem corroborandus erat animꝰ
discipulorũ : ne mundum qui
contra se fremebat arguere ti¬
merent. Exponens gͦ sententiã
suam dñs: adiuneit. De pecca¬
co qͥdem: qͥa non creclunt in
me. Peccatũ in credulitatis.
quasi speciale posuit. qͥa sicut
fides origo uirtutũ: ita solida¬
mentũ est uiciorũ in increduli¬
tate ꝑsisterẽ. domino terribilit̃
actestante qͥait. Qui autẽ
non credit iam iudicatus est:
quia non credidit in nomine
unigeniti filii cles. At contͣ
cia uͦ : quia ad patrẽ uado.
et iam non iudebitis me.

Expanded text:
ditur: Et cum venerit ille, ditur: Et cum venerit ille, arguet mundum de peccato, et de justitia, et de judicio. ores mundi, de peccato suae incredulitatis; arguebat de justitia, quia, videlicet, justitiam fidelium nollent imitari; arguebat de judicio, videlicet, quare diabolum, qui jam judicatus ac damnatus erat, sequerentur. Sed non sine causa Spcum venerit, hoc idem dicit acturum: quia profecto per hujus inspirationem corroborandus erat animus discipulorum, ne mundum, qui contra se fremebat, arguere timerent. Exponens sententiam suam Dominus adjunxit: De peccato quidem, quia non crediderunt in me. Peccatum incredulitatis quasi speciale posuit, quia sicut fides origo virtutum, ita solidamentum est vitiorum in incredulitate persistere, Domino terribiliter attestante, qui dicit: Qui autem non credit, jam judicatus est, quia non credidit in nomine unigenittia vero, quia ad Patrem vado, etiam non videbitis me.
Abbreviated transcription (Latin):
sionis eiꝰ munere letati: luca
actestante qͥ ait. Et factũ eͣ
dũ bẽne diceret llis. recessit
ab eis: et ferebat᷑ incelũ.
Et ipsi ad orantes regressi sunt
in iherłm cũ gaudio maguo:
et erant semꝑ intemplo laudan¬
ces. et benedicentes dm̃. Pacet
autẽ. nec laboriosa expositione
indiget. cur eunidẽ spm̃ para¬
clitum idest consolatorẽ cogno¬
minet. quia nimirũ corda dis¬
qpailorũ. que recessus ipsius
mesta reodidisset. huiꝰ consola-¬
retur et recrearet aduentus.
Sed et singulis quibusq fideli¬
um. uel de peccati ꝑpetratione
merentib. uel communi scłi
huiꝰ afflictione laborantibus
dum spem ueniȩ et miscdiȩ
celestis inspirat: ꝓfecto ab an-¬
gore cristicie mentẽ in lustran-¬
do subleuat. Quia uͦ sp̃s idẽ
menti quã replet non solum
ium diuinȩ caritatis infun-¬
dit interius. uerũ etiam car¬
nali tunore depulso. ad incre¬
pandam prauitatẽ malorum.
foris fiduciam p̃stat: recte sub¬

Expanded text:
sionis ejus munere laetati, Luca sionis ejus munere laetati, Luca attestante qui ait: Et factum est dum benediceret illis, recessit ab eis, et ferebatur in coelum. Et ipsi adorantes regressi suem cum gaudio magno, et erant semper in templo laudantes et benedicentes Deum . Patet autem, nec laboriosa expositione indiget, cur eumdem Spiritum paracletum, id est, consolatorem cognominet, quia nimirum corda discipulorum, quae recessus ipsius oesta reddidisset, hujus consolaretur et recrearet adventus. Sed et singulis quibusque fidelium vel de peccati perpetratione moerentibus, vel communi hujus saeculi afflictione laborantibus, dum spem veniae et misericordiae coelestis inspirat, profecto ab angore tristitiae mentem illustrando sublevat. Quia vero Spiritus eidem menti, quam replet, non solum vim divinae charitatis infundit interius, verum etiam, carnali timore depulso, ad increpandam pravitatem malorum foris fiduciam praestat, recte sub
Abbreviated transcription (Latin):
expedit uobis ut ego uadam.
Expedit ut forma serui. uris
sub trahat᷑ aspectib quatinus
amor. diuinidatis. arctius ur̃is
infigat᷑ in mentibus. Expedit
ut notã uobis formã celo infe¬
ram: quatinꝰ maiore ꝑ hoc de¬
siderio. illuc suspiretis. Sicq
suspensis ad suꝑna cordibus
uris. ad accipienda iam sp̃s scĩ
dona capaces fiatis. Sienĩ non
abiero: paraclitus non ueniet
ipse in terra positus dare sp̃m̃
discipulis hec loquit᷑. cum aꝑ¬
ce legat᷑. quia post resur rectio¬
nem apparens eis insusflauit.
et dicit eis accipite sp̃m scm̃.
sed quia ipso ĩn terra posito. et
non ualebant illi erigere men¬
tẽ ad scienda munera gr̃e ce¬
lestis. Ascendente autẽ ipso
ad cęlos. et illi pariter omne
des iderium suum illo trans
ferebant: ureta hoc quod ali¬
bi audierunt. Wbienĩ eͣ ches¬
saurus cuis: ibi o. cortuũ
erit. Ideoq capaces sp̃s iam
facti erant. non u̾ltra de mor¬
te eiꝰ contristati. sed cle ꝓnus¬

Expanded text:
expedit vobis ut ego vadam. expedit vobis ut ego vadam. Expedit ut forma servi vestris subtrahatur aspectibus, quatenus amor divinitatis arctius vestris infigatur mentibus. Expedit ut notam vobis formam coelo inferam, quatenus majori pro hoc desiderio illuc suspiretis, sicque, suspensis ad superna cordibus vestris, ad accipienda jam Spiritus sancti dona capaces fiatis. Si enim non abiero, Paracletus non veniet ipse in terra positus dare Spiritum discipulis, haec loquitur; cum aperte legatur, quia post resurrectionem apparens eis, insufflavit et dixit eis: Accipite Spiritum sanctum : sed quia ipso in terra posito, et non valebant ad illum erigere mentem, ad sitienda munera gratiae coelestis. Ascendente autem illo ad coelos, et illi pariter omne desideferebant, juxta hoc quod alibi audierunt: Ubi enim est thesaurus tuus, ibi et cor tuum erit . Ideoque capaces Spiritus jam facti erant, non ultra de morte ejus contristati, sed de promis
Abbreviated transcription (Latin):
nifesta erit eiusdem ascensio¬
nis claritas. ut nemini urm̃
opꝰ sit interrogare. quo uadã
uidentib cunctis quia ad cȩ¬
los ꝑgam. Bene autẽ cumde
ascensione sua dixisset. uado
ad eum qui me misit: addidit
cum de sua passione ꝓtestare¬
tur dicens. quo ego uado uos
non podestis uenire: interro¬
gauit eũ petrus etait. Dne
quo uadis: Responsumq est
ei. Quo ego uado non po¬
tes modome sequi.sequeris
autem postea: quia nimirum
passionis mortisq eiꝰ misteriũ.
nec dum intelligere. nec dum
poterant inutari. Maiestatem
uero ascensionis. statim ut ui¬
dere cognouerunt: cotisq ami¬
mi uotis. ut seqͥ mererentur
obtabant. Sed quia hec locu¬
tus sum uobis: tristicia inple¬
uit cor ur̃m. Sciebat dñs ipse.
quid hec sua uerba. in discipulo¬
rũ cordib agerent. quia uide-¬
liceo cristiciam magis de ab¬
scessu. quo eos desereret. quã
de ascensu quo patrẽ peteret
leticiam generarent. Unde
benigne conso lando subuireit.
Sed ego ueritatẽ dico uobis:

Expanded text:
festa erit ejusdem ascensionis claritas, ut nemini vestrum opus sit interrogare quo vadam, videntibus cunctis quia ad coelos pergam. Bene autem cum de ascensione sua dixisset: Vado ad eum qui me misit, addidit:ius namque cum de sua passione protestaretur, dicens: Quo ego vado, vos non potestis venire, interrogavit eum Petrus, et ait: Domine, quo vadis? Responsumque est ei: Quo ego vado, non potes me modo sequi, sequeris autem postea. Quia nimirum passionis mortisque ejus mysterium necdum intelligere, necdum poterant imitari; majestatem vero ascensionis statim ut videre cognoverunt, totisque animi votis ut sequi mererentur, optabant. Sed quia haec locutus sum vobis, tristitia implevit cor vestrum. Sciebat Dominus ipse quid haec sua verba in discipulorum cordibus agerent, quia videlicet, tristitiam magis de abcessu, quo eos desereret, quam de ascensu quo Patrem peteret, laetitiam generarent. Unde benigne consolando subjunxit: Sed ego veritatem dico vobis,