comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
magna sediscretionis subtilitati conspiciunt s ne
ad d&criora umquam uelinopereuelin cogitatione
delabantur quantum cotidic proficiant incensanter
pensant : Recte de hisdicitur non reuertebanturcum
incderent sed unum quedque ante faciem suam gra¬
& faciesleonis addextris ipsorum quatcuor. facies aũt
boius asinistris ipsorum quattuor & faciesa quiledesuꝑ
ipsorum quattuor quodenim quattuor haecpinnata
animalia scõs quattuor euangelistas designent ipsa uniu¬
cuiusq libri euangelici exordia testantur Nam quia
ab humana generatione coepitiure ꝑ hominẽ ma¬
theus quia ꝑdamorẽ in deserto Recte ꝑleonem oa¬
cus quia sacrificio exorsus est beneꝑ uitulum lucasquia
uero adiuinitate uerbo coepit Digne ꝑ aquilam significat᷑
iobannes qui dicit in principio erat uerbũ & uerbũ orat
apuddm̃ & ds̃ erat uerbũ Cuminipsadiuinitatis subs¬
tantia intendit quasi morea quilae oculos in sole fixit
Sed qui aclectiones membra sunt redemptoris nr̃i ipse

Expanded text:
magna se discretionis subtilitate conspiciunt, ne ad deteriora unquam vel in opere, vel in cogitatione delabantur; et quantum quotidie proficiunt, incessanter pensant, recte de his dicitur: « Non revertebantur, cum incederent; sed unumquodque ante faciem suam grais ipsorum quatuor: facies autem bovis a sinistris ipsorum quatuor, et facies aquilae desuper ipsorum quatuor. Quod enim quatuor haec animalia pennata sanctos quatuor Evangelistas designent, ipsa uniuscujusque libri evangelici exordia testantur. Nam quia ab humana generatione coepit, jure per hominem Matthaeus; quia per clamorem in deserto, recte per leonem Marcus; quia a sacrificio exorsus est, bene per vitulum Lucas; quia vero a divinitate Verbi coepit, digne per aquilam significatur Joannes. Qui dicens: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum , dum in ipsam Divinitatis substantiam intendit, quasi more aquilae oculos in solem fixit. Sed quia electi omnes membra sunt Redemptoris nostri, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
nationeoni sere hoenimirum seit quodmir¬
cus lucas & iobannes: Si queras quidiobannes sen¬
tiat: hoc proculdcibio quod lucas martus & matlitus
si requiras quidlucas shocquod iohannos mathe¬
Quioquid enim in uno in ueneriss hoci nomnibus
simulquattuor recognosciss& quat tuor pine u¬

Expanded text:
ni sentiat, hoc nimirum sentit quod Marcus, Lucas et Joannes. Si quaeras quid Joannes sentiat, hoc procul dubio quod Lucas, Marcus et Matthaeus. Si requiras quid Lucas, hoc quod Joannes, MatthaeQuidquid enim in uno inveneris, hoc in omnibus simul quatuor recognoscis  Edit., recte
Abbreviated transcription (Latin):
Sequitur: & in mediocius similitioo quattuorani¬
malium: Quodinmedioctus dicitur siue clectrisiue
ignis : nibi lobstat intelligi quia quattuor haecanima
multis cribulationib: asflicti: ugosiquis haeo quȩ¬
de primoonã aouent oncimus &iam cosecum¬
douollit accipereceleri ad sensusequendus est: qui
sepe proph&siac sp̃s inunum quoo loquitur mu.¬
namarbi tratus est essese aequalem dosed semecipsu
exinaniuit forma serui accipions in similitito mem
hominum factus & babitu inuentus ut homo hucc
itaque animaliaut surgere ascitatis uirtutmu
leant adhuius homenis similituo nemtend ant
Scã cenim nonessent si luius hominis similituo¬
nem non habererto quicquid in cisdeuis ceribus pi¬
& as quicquicdemans u&udine sp̃s quicquid
decael rectitroinis quicquid decustora humi¬
litatis quicquid destruore cariatis est: hocabips
fonte misericordiae ab ipsara dice mansa& io mni
abi psauirtute iustitiao idest midiatore diui he¬
minum dõ dnõ traxerunt : Quattuor orgofuuo¬

Expanded text:
it: Et in medio ejus similitudo quatuor animalium . Quod in medio ejus dicitur sive electri, sive ignis, nil obstat intelligi; quia quatuor haec animamultis tribulationibus afflicti. Si requiras qude primo Domini adventu diximus etiam de secundo velit accipere, celeri assensu sequendus est, quia saepe prophetiae spiritus in uno quod loquitur mulipsum exinanivit, formam servi accipiens, in similitudine hominum factus, et habitu inventus ut homo . » Haec itaque animalia ut surgere ad sanctitatis virtutem valeant, ad hujus hominis similitudinem tendunt. Sancta enim non essent, si hujus hominis similitudinem non haberent. Quidquid in eis de visceribus pietatis, quidquid de mansuetudine spiritus, quidquid de zelo rectitudinis, quidquid de custodia humilitatis, quidquid de fervore charitatis est, hoc ab ipso fonte misericordiae, ab ipsa radice mansuetudinis, ab ipsa virtute justitiae, id est, a mediatore Dei et hominum Deo Domino traxerunt. Hujus
Abbreviated transcription (Latin):
entia Non solum inquid inher&icorum concili abulis haeo
reꝑta sunt sed in propbauis quo que bieru salemiđ docto¬
rib: ecclesia cui disimilia siue orribilia ad ulter antium
uerbum di & ingredientium ꝑuiam meo acu utber& icho¬
quomodo siuestimentum adhere ad cuti pecoatores aut̃
Iongerecedentes ab eo peribunthunc sensum & psalmis
legiꝰmus ꝗ uoibo absplitutu& a faci&ua Quod aũt̃ in pro
infertur ne contem nantur qua si uerba proph& arũ
sed ad moncantur iugiter di sermones esse quoslo¬
cintur Audiuiquaeoxerunt propepro ph& antes in
nomine meo mendaicũ atquedicentes somniaui. Sunt¬
autem multa genera ꝓph& anoi quorum unum est somni

Expanded text:
Non soium, inquit, ‛in hereticorum conciliabulis haec reperta sunt. sed in prophetis quoque Hierusalem, id est doctoribus ecclesiae, uidi similia siue horribilia adulterantium uerbum dei et ingredientium per uiam mendacii, ut hereticoquomodo si uestimentum adhaereat cuti; peccatores autem longe recedentes ab eo peribunt. hunc sensum et in psalmis legimus: quo ibo ab spiritu tuo et a facie tua quo fugiam? infertur, ne contemnantur quasi uerba prophetarum. sed ammoneantur iugiter dei sermones esse, quos louersus: Audiui quae dixerunt prophetae prophetantes in nomine meo mendacium atque dicentes: somniaui, somnia
Abbreviated transcription (Latin):
one firmamenti sed fide credentis intellige eo quod
caolistia sintilli reserata misteria: Nam̃ cobarint̃¬
atus cbalda ei captiuantes: Quid ꝑ cobar fluuium nisi
humanlm genus de signatur: quodabortude fluit ad
mortom & grauesibiest expecatis quaoperp&rat&
sbibi iđ dispatti quia ex illo populo unigenitus di in¬
carnare dignatus est quem propterculpam persidie
oñs dispexit: fortitudoergodi excontentu ueldis peo
onascitur quia redemtor noster bumanitatem
d sũ mere ex populo persido & contentu dignatus est
eꝑ incarnationis sua emysterium propinꝰquare dig¬
notus est peccatorũ suorum pondera portanti generi

Expanded text:
one firmamenti, sed fide credentis intellige, eo quod coelestia sint illi reserata mysteria. Unde et intas dicitur, quid per Chobar fluvium, nisi humanum genus congrue designatur? Quod ab ortu defluit ad mortem, et grave sibi est ex peccatis, quae et  quia ex illo populo unigenitus Dei incarnari dignatus est, quem propter culpam perfidiae Dominus despexit. Fortitudo ergo Dei ex contemptu, vel despectu nascitur, quia Redemptor noster humanitatem assumere ex populo perfido et contempto dignatus ester incarnationis suae mysterium propinquare dignata est peccatorum suorum pondera portanti generi
Abbreviated transcription (Latin):
at scabies ut doceant mos aduems esse atq ꝑegri¬
os &s aurib: prudentes & odnouitatem dogmiatũ
pesimorum facile prebiere consensu: & circinuit in¬
nundcoatha ꝓquo interpretati sunt hxx ꝓgrrum
macula & ruga infuturo & incelostib: seseguitura

Expanded text:
aut \'scabies\', ut doceant nos aduenas esse atque peregrinos et auribus prurientes et ad nouitatem dogmatum pessimorum facile praebere consensum. et circumibit, inquit, Goatha, pro quo interpretati sunt LXX: permacula et ruga , in futuro et in coelestibus servetur.
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ conspectu ad sistunt nobis adpuc in hac corrurrione
positis terribilis atque pauende sunt quarum nunc
gaudia quia sensum nostrarumgentium excodun suꝑ
capita animalium es sememorantur potest au frm
geuerus dr̃ suꝑ omnia & pactus interomnia lemirrec¬
tus in quo natura nra apu patrem confirmatea fac¬

Expanded text:
Dei conspectui assistunt, nobis adhuc in hac corruptione Dei conspectui assistunt, nobis adhuc in hac corruptione positis, terribiles atque pavendae sunt. Quarum nunc gaudia, quia sensum nostrarum mentium excedunt, super capita animalium esse memorantur. Quis gi, verus Deus super omnia, et factus inter omnia homo perfectus, in quo natura nostra apud Patrem confirmata
Abbreviated transcription (Latin):
uolattecum Et si militudo suꝑ capita animalium firma¬
menti qua sias pectus cristalli horribusex tenti sũpa
pita corum de suꝑ Haec largiented ño duobus modisee¬
ponimus ut lectoris iudicium quideligen dum enseet
relinquamus possunt enim firmamenti uominecae¬
lestes potestatos intellegi & uod fir mamentum rectequas
aspetus cbristallidicitur Quia uid&dic& & christallom
forte quidem nimis est sed ex eaqua solidatur & natura
angelica quando creatam liberum arbitrium accept¬
ut utrum uellit in humilitate porsistere & in ommipo¬
tenti sđi conspectu ꝑ manere anad suꝑbiam leuara ur
& ab catiudine cader& ꝑ similitudinom aquefuit sed
acciperunt in munereutiam cadere omninonon pos¬
sunt in eisnatura sua quia iam dicimuta biliter nenpo¬
test quasim magnitudine ehristallidur ataret e uod
christallum bor ribilem extensum suꝑ capita animalium
dicitur. quia ille potestates aogrlig qua eommpotentr

Expanded text:
um. « Et similitudo super capita animalium firmamenti, quasi aspectus crystalli horribilis, et extenti super pita eorum desuper. 18. Haec, largiente Domino, duobus modis exponemus, ut lectoris judicio quid eligendum censeat relinquamus. Possunt enim firmamenti nomine coelestes potestates intelligi. Quod firmamentum recte quasi aspectus crystalli dicitur, quia videlicet crystallum forte quidem nimis est, sed ex aqua solidatur. Et natura angelica, quando creata est, liberum arbitrium accepit, utrum vellet in humilitate persistere, et in omnipotentis Dei conspectu permanere, an ad superbiam laberetur, et a beatitudine caderet, per similitudinem aqua fuit. Sed acceperunt in munere, 1231 ut jam cadere omnino non possint, in eis natura sua, quia jam duci mutabiliter non potest, quasi in magnitudinem crystalli durata est. Quod crystallum horribile et extensum super capita animalium dicitur, quia illae potestates angelicae, quae omnipotentis
Abbreviated transcription (Latin):
sub plicus sequentis: Seriptur aigitur sacra stau¬
ram hab&s quia mores aostatum di rigit ut audi¬
torum mentes ad terrenam conclpiscentiam
non cerbentur Altitudinem hab& qui a incaelefs
patria a&ernacuitae gaudia promittit horri¬
bilem quoque as pactum hab& qui a omnib: reꝓbis
gohennae sub pliciami natur : ostenditigitur
staturam suam in aedificationem moru mosten¬
da u altitudinem in ꝓmissionem p̃miorum
Ostendithorribilem aspectum intersorib: suppliciomn
neftaenim in p̃ceptis. alta in promissionibus hor¬
ribilis inmins t ab & staturam cumꝓ ph& adici¬
Habe altitudinem cum ꝑ eundem proph& amdicttꝰ
Norerit tib amplius soladiucendum ꝑ diem
Ncosplendorlunae hnlumin abitto sederittibidns
inlucem sempiternam & ds̃tuus ingloriã tuam
Hab& horribi lemas petum cuminfernum discri¬
bens dicit dies ultioms dñi annus re ributionum
iudicision & conuertentur torrentes ẽi inpicem

Expanded text:
supplicii sequentis. Scriptura igitur sacra statusupplicii sequentis. Scriptura igitur sacra staturam habet; quia mores ad standum dirigit, ut auditorum mentes ad terrenam concupiscentiam non curventur. Altitudinem habet, quia in coelesti patria aeternae vitae gaudia promittit. Horribilem quoque aspectum habet, quia omnibus reprobis gehennae supplicia minatur. Ostendit igitur staturam suam in aedificatione morum, ostendit altitudinem in promissione praemiorum, ostendit horribilem aspectum, in terroribus suppliciorum. Recta est enim in praeceptis, alta in promissionibus, horribilis in minis. Habet staturam cum per prophHabet altitudinem, cum per eumdem prophetam dicit: « Non erit tibi amplius sol ad lucendum per diem, nec splendor lunae illuminabit te. Sed erit tibi Dominus in lucem sempiternam, et Deus tuus in gloriam tuam . « Habet horribilem aspectum cum infernum describens, dicit: « Dies ultionum Domini, annus retributionum judicii Sion. Et convertentur torrentes ejus in picem,
Abbreviated transcription (Latin):
a& ernum a p̃pellatum esb Quia intellectus illius nus¬
quam mutatur bencer godicitur quod rotae euntes
ibant & non reuertebantur cumambu larent qui adum
nouum testamentum non rescinditur dumu&us iam
spiritaliter Intellectum tenstur post senon redeun
qua eus que ad finem mundi inmitabilia persistun
ambulantergo sed non reuortumꝰ. Quia sies pirita¬
liter adcor nrm̃ ueniunt uteorum p̃cepta uelstuoia
ulterius non mutentur Seq̃t statura quo que erati¬
magno perest quae diuinae scripturae statura
qua caltitudo qui orribilis aspectudicitur scienoũ
uoro esi quia stare aduitam congruit beneoperan¬
tis Undep paulum dicitur Quistat uideat neco dat
Altitudo uero est cae lestes regni promissio atquam
tunc ꝑtingitur quan doiam moritales uita eliom¬
nes cõrruptio subiugatur . horribilis uero aspatus est
p̃ceptionis est aliitudo incelsitudinae suꝑnaȩ promissian
Horribilisueroas pectus inminen sat queter ribilis

Expanded text:
aeternum appellatum est, quia intellectus illius nunaeternum appellatum est, quia intellectus illius nunquam mutatur. Bene ergo dicitur quod rotae euntes ibant, et non revertebantur cum ambularent, quia dum Novum Testamentum non rescinditur, dum Vetus jam spiritaliter intellectum tenetur, post se non redeunt, quae usque ad finem mundi immutabilia persistunt. Ambulant ergo, sed non revertuntur, quia sic spiritaliter ad cor nostrum veniunt, ut eorum praecepta vel studia ulterius non mutentur. Sequitur: VERmagnopere est quae divinae Scripturae statura, quae altitudo, qui horribilis aspectus dicitur. Sciendum ergo est quia stare ad vitam congruit bene operantis. Unde per Paulum dicitur: Qui stat, videat ne cadatAltitudo est coelestis regni promissio, ad quam tunc pertingitur, quando mortalis vitae omnis corruptio subjugatur. Horribilis vero aspectus est praeceptionis est. Altitudo in celsitudine supernae promissionis. Horribilis vero aspectus, in minis atque terroribus
Abbreviated transcription (Latin):
or quia diuina eloquia & si temporibus distincta sunt
tam onsensibus unita & as pectuse arũ & opera qua
sisi trota in mediorotae Rotamtra rotam est
testamentum nouum si cut diximus intratestamentum
u&us quia quod desig nauit testamentum u&us hoctestam̃¬
tũ nouum exhibuit Nab entergorotae facies & uiasquia¬
ostendunt sacra eloquia notitia p̃ceptorum cũ exhibiti¬
one  operum & ꝑ quattuor parte suadunt quia dis¬
tricas ut p̃diximus temporibus locuntur uel certe quia
incunctis mundi regioriibus in carnatumdño p̃dicant
aombularent haec suporius deani malib: dicta sunt
Sedeadem intelligi derotis quaed eanima libus possunt
&otasquippe signari testamenta didicimus & testam̃¬
tumu&us ambulauit quidem cũ ꝑp̃dicationem ao
mentes hom inũ uenit Sed postsem& psum reuersus
est quia iuxta litteram: in p̃ceptissuis & sacrificiis
nouum&iam ptestamenti u&eris paginas testamentum

Expanded text:
or, quia divina eloquia etsi temporibus distincta, sunt or, quia divina eloquia etsi temporibus distincta, sunt tamen sensibus unita. 15. Et aspectus earum et opera, quasi si sit rota in medio rotae. Rota intra rotam est Testamentum Novum, sicut diximus, intra Testamentum Vetus, quia quod designavit Testamentum Vetus, hoc Testamentum Novum exhibuitostendunt sacra eloquia notitiam praeceptorum cum exhibitione operum. Et per quatuor partes vadunt, quia distinctis, ut praediximus, temporibus loquuntur, vel certe quia in cunctis mundi regionibus incarnatum Dominum praedicant. ambularent. » Haec superius de animalibus dicta sunt, sed non eadem intelligi de rotis, quae de animalibus possunt. Rotas quippe significare Testamenta diximus. Et Testamentum Vetus ambulavit quidem, cum per praedicationem ad mentes hominum venit; sed post semetipsum reversum est, quia juxta litteram in praeceptis suis et sacrificiis Novum etiam per Testamenti Veteris paginas testamentum
Abbreviated transcription (Latin):
lias multi plicemur numero ut destruentes eoqua
paruuli sunt & in ꝑfectum crescentes uirũ audite
meramur scribo uobis patres qm̃ cognouistis cum
qui ab initio est & opostolo dicomus liberis nris inxp̃o
enim ihũ ꝑeu angelium egouos genui que remus quo¬
que pacem acla ciuitati & cctere nrae utede
elus decollotuo & uincula illius difrumram & nondo inino¬
buntur ei amplius aliens sed seruent siue operabunor ño
& uangeliũ mammit daturum sonobis ut sinetimore de
manũ inimicorum nostrorum liberati serui mus illi insc̃¬
tate & iustitia coram ipso omnib: dieb: nr̃i proptereo om̃s

Expanded text:
lias multiplicemur numero, ut destruentes ea. quae lias multiplicemur numero, ut destruentes ea. quae paruuli sunt, et in perfectum crescentes uirum audire mereamur: scribo uobis, patres, quoniam cognouistis eum, qui ab initio est, et cum apostolo 15 dicamus liberis nostris: in Christo enim Iesu per euangelium ego uos genui. quaeramus quoque pacem ecclesiae ciuitati et terrae nostrae, ut ad eius de collo tuo et uincula illius disrumpam et non dominabuntur ei amplius alieni, sed seruient — siue operabuntur turet euangelium meminit: daturum se nobis, ut sine timore de manu inimicorum nostrorum liberati seruiamus illi in sanctitate et iustitia c
Abbreviated transcription (Latin):
uae noua putem porta dicitur quia quis edebant
inea & iudicio praeerant sacerdotum & pseudo pphe¬
tarum calumnae resistebant & locuti sunt sacer¬
dotes & ꝓpheta ad principes & adomnem populũ
dicens adudiciũ mortis est uiro huic qui propetaui
aduersum ciuitatẽ istam iporro secundum misticos
intelleccus postquam dohierus alem id est ac cdosia
propternr̃o peccata electi fuerimus & traditi nabu¬
codo nosor dequo dicit idem apostolus tradere hohis¬
cemodi satanȩ in interitum carnis ut sp̃s saluus fiat in
ortos siue pomaria qualem & dñs plontauit para¬
disũ inaȩdem & posuit in eo lignum intas dequo serip¬
tumest lignũ uitae est his qui ad ꝓrehonderint ea
& qui tenuerit eam beatus tercio accipere uxores
quorũ una es sapientia filies quo que nras demus¬
uitis ut & fide iueritas quae interpraatur infiliis bonis
operib: copoletur quaereferuntur afilios & operabon
ungatur fidei sani tatitales que filios generante sulsi¬

Expanded text:
ua\' autem porta dicitur, quia, qui sedebant in ea et iudicio praeerant, sacerdotum et pseudoprophetarum calumniae resistebant. Et locuti sunt sacerdotes et prophetae ad principes et ad omnem populum dicentes: iudicium mortis est umysticos intellectus, postquam de Jerusalem, id est, Ecclesia propter peccata nostra ejecti fuerimus, et traditi Nabuchodonosor, de quo dicit idem Apostolus: Tradidi hujuscemodi Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus fiat in hortos siue pomaria, qualem et dominus plantauit paradisum in Eden et posuit in eo lignum uitae, de quo scriptum est: lignum uitae est his, qui apprehenderint eam; et qui tenuerit eam, beatus; tertio accipere uxores, quarum una est sapientia, de qua uiris, ut et fidei ueritas, quae interpretatur in filiis, bonis operibus copuletur, quae referuntur ad filias, et opera bona iungantur fidei sanitati. talesque filios generantes et fi
Abbreviated transcription (Latin):
lant: Q uattuor ergo animalium pedes rectiesse
describuntur : qui a scorum euangelistarum atꝗ
ominium persectorum operaad sequendum ini¬
quitatem non sunt r&orta : Inscis ergo p̃dicato
ribus planta pedis est uituli scilic& mature in ce¬
dens a fortis e diuisa: quiaunus quisque p̃dicator
& uencrationem haba in maturitate & fortitu¬
tninem in opert & diuisionem ungule indiscretio¬
rism&allum ualdesonorum est: & recte uocesp̃¬
dicantium aeri conparantur quia in omnem
terram exiuit sonuseorum & infinem orbi storrae
uerba corumi Bene autem scandens dicitur

Expanded text:
antur? Quatuor ergo animalium pedes recti esse describuntur, quia sanctorum evangelistarum atque omnium perfectorum opera ad sequendam iniquitatem non sunt retorta. Hi autem pedes ribus planta pedis est vituli, scilicet mature incedens, et fortis, et divisa, quia unusquisque praedicator et venerationem habet in maturitate, et fortitudinem in opere, et divisionem ungulae in discretioAeris metallum valde sonorum est. Et recte voces praedicantium aeri comparantur, quia in omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . Bene aute
Abbreviated transcription (Latin):
Quid sibiuolunt her&icorum p̾le eadtriticũ ecclesia edequo
io hannes baptista plenius loquitur. Quod purga añsaro
am suam & uenti labro paleasuentorum flatibus disper¬
gendas urendas queignibus derelinquat. id circo dñs uerba¬
suaher&icorum palei scoparans dicit numquid non uerba
mea sunt quasi ignis dicit dñs. & qua simalleus conterens
p& rã meus enim inquid sermo nuntiat futura supplicia
d& erreat homines a peccanto & paleis peccatorumminatur
incendium ut her&idiorum coroa dura & instar si licisin¬
domabilia sermonis suimalleo conterantur.¬

Expanded text:
quid sibi uolunt hereticorum paleae ad triticum ecclesiae? de quo Iohannes Baptista plenius loquitur. quod purget Christus aream suam et uentilabro paleas uentorum flatibus dispergendas urendasque ignibus derelinquat, triticsua hereticorum paleis conparans dicit: \'numquid non uerba mea sunt quasi ignis, dicit dominus, et quasi malleus conterens petram? meus enim\', inquit, \'sermo nnntiat futura supplicia, ut deterreat homines a peccando\'. et paleis peccatorum minatur incendium, ut hereticorum corda dura et instar silicis indomabilia sermonis sui malleo conterantur
Abbreviated transcription (Latin):
diss a postolienĩ confidenter & absq ullataore
pascent aecclesiasticum gregem & reliqude popu¬
luistł saluabuntur de omnibus terris & conuerten¬
tursiue adrura uel ad poscua sua & crescent
& multiplicabuntur suꝑ eos quimali sunt pasto¬
rer scribas & pharisxos uisi tabit dñs propteo
malitiam studiorum ipsorum. possumus hoc luxte
tropologiam & de aecł& principib: intelligere
quitamen non digne regunt oues dñi quo dillis ab¬
iectis acque damꝰ natis saluctor populus aliistra¬
ditur qui digni etiterint & reliquice salue fiant
ueintellig& & faci&iudicium &iustitiam in terra indiebus
illis saluabuntur iudas& erł habitabit confidenter & hocest
nomen qui uo cabunt eum si ueuocabit eumdñs iustus nofter
siueiustitia nostra quod haebraice dicitur Sadeceno hocqđ
in Lxx maleadditumest in proph& is penitus amputandũ
aliudenim capitulumsequitur quod ab eis p̃termis sum est

Expanded text:
dominus. apostoli enim confidenter et absque ullo timore dominus. apostoli enim confidenter et absque ullo timore pascent ecclesiasticum gregem et reliquiae populi Israbel saluabuntur de omnibus terris et conuertentur ad rura sine ad pascua sua et crescent et multiplicabuntur. super malos autem pastores, scribas et Pharisaeos, uisitabit dominus propter malitiam studiorum ipsorum. possumus hoc iuxta tropologiam et de ecclesiae principibus intellegere, qui tamen non digne regunt oues domini. quod illis abiectis atque damnatis saluetur populus aliis traditus, qui digni exstiterint. et reliquiae saluae fiantustitiam in terra. in diebus illis saluabitur Iudas et Israhel habitabit confidenter et hoc est nomen, quo uocabunt eum — siue uocabit eum -: dominus iustus noster siue iustitia nostra, quod Hebraice dicitur \'sadecenu\'. Hoc. quod in LXX male additum est: in prophetis, penitus amputandum; aliud enim capitulum sequitur, quod ab eis praetermissum est,
Abbreviated transcription (Latin):
num dauudiuirethomo sed sedebitds̃ regnum quaecius
noneritterrenum sed breueut fuitdauid sed perp&ruo
atquo caeleste dicente scriptura regnauid superdomumia¬
cob in a& ernum & regnicius nonerit finis Natus ergo
deiuacim iechonias deiechonia satibel desalatibel tero¬
babel & perordinem uenitur ahpm̃ sed indiebus ia acm
non succes sit eirex filius quomodo patriipsis ue cesserat
sed fuit in captiuctate & salatihol & ⁊erobabol &usquo ao
x pr̃ nullus regiam obtinua potestatem: hocautem ideur¬
co quia inebraieo scriptum est indiebuscius & intempor
Vae pastoribus quidisperdunt& lacerant gregem pascuae
lum meum uosdis persistis gregem m eum eio cistis cos& non
uisi tastis ecceego uisitabo superuos malitiam studiorum
los sermost dequibus dicitur & suscitabo suꝑ eof
pastores & pascenteos non formidabunt ulte
non pauebunt & nullus quereretur xnumerodie

Expanded text:
num David vir et homo, sed sedebit Deus, regnumque ejus num David vir et homo, sed sedebit Deus, regnumque ejus non erit terrenum et breve, ut fuit David, sed perpetuum atque coeleste, dicente Scriptura: Regnabit super domum Jacob in aeternum, et regni ejus non erit finis . Natus est ergo de Joacim Jechonias, de Jechonia Salathiel, de Salathiel Zorobabel, et per ordinem venitur ad Christum. Sed in diebus Joacim non successit ei rex filius, sicut ipse patri successerat, sed fuit in captivitate et Salathiel, et Zorobabel, et usque ad Christum nullus regiam obtinuit potestatem. Hoc autem idcirco, quia in Hebraico scriptum est: in diebus ejus et in tempore Vae pastoribus, qui dispergunt et dilacerant gregem pascuae lum meum: uos dispersistis gregem meum et eiecistis eos et non uisitastis: ecce ego uisitabo super uos malitiam studiorum los sermo fit. de quibus dicitur: et suscitabo super eos pastores et pascent eos; non formidabunt ultra et non pauebunt et nullus quaeretur ex numero. dicit
Abbreviated transcription (Latin):
terraterra audi sermonem dm̃ haecdictdñs seribeuirũ istũ
sterilemurum quiundi ebussuis non properabitur necerim
orit desemine eius uirqui sed eat supersoliumdauit & potes¬
tatem babeat ultrainiuda oritur questio quomodo possit staro¬
propbi&ia destirpecius nullumessegeneratum qui sederit
suꝑthronum dauid nec princeps fueritultra iniuda exmdñs
atque s aluator debuius natussit semine suo perquuius ortu
loquitur gbribel admariam ecce concipiensi nutero & paries
filium & uocabis nomen eius ilim̃ ipse erit magnus & filius
altis simi uocabitur &dabideidñs ds̃ sedemdauid patrissui
& regnabit suꝑ domumla cob in a& ernum & regnicius non
erte fins res ponde a mnusigitur quod in diebus iechoniae non
suo cesseriteiuir quisederitꝰ superdronum eius sed multo
post tempore desemineeius natus sit qui solium eius obtino¬
erit potestautem & sio solui non sed ebitquidem superdiro¬

Expanded text:
terra terra audi sermonem Domini haec dicit Dominus scribe virum istum terra terra audi sermonem Domini haec dicit Dominus scribe virum istum sterilem virum qui in diebus suis non prosperabitur nec enim erit de semine eius vir qui sedeat super solium David et potestatem habeat ultra in Iuda vae pastoprophetia de stirpe eius nullum esse generatum, qui sederit super thronum Dauid nec princeps fuerit ultra in Iuda, cum dominus atque saluator de huius natus sit semine, super cuius ortu loquitur Gabrihel ad Mariam: ecce concipies in utero et paries filium et uocabis nomen eius Iesum. ipse erit magnus et filius altissimi uocabitur et dabit ei dominus deus sedem Dauid patris sui et regnabit super domum Iacob ierunt. Respondeamus igitur quod in diebus Jechoniae non successerit ei vir qui sederit super thronum ejus; 996 sed multo post tempore de semine ejus natus sit qui solium ejus obtinuerit. Potest autem et sic solvi: Non sedebit quidem super thro
Abbreviated transcription (Latin):
ude quod coͣ. fidatininiustitia & put& esseperp& uamre¬
giam dignitatem faciatquaesibi cenacula &samicosoppri¬
matoperantibus qua enon reddat mercedem suam possu¬
mus autem hanolocũ uteta aΑΥCr ΗN contra haere¬
tcos accipere qui a edificant sibi domum non magnam &ecelo¬
siacubertato latissimam sed paruulam. aedificantautem
non cumiustitia atqueiudicio alienadi ripere cupientes
omni senimherdicus nascitur in ecclesia sedde ecclesia
proncitur & conten dit & pugnat contra parentem quoquo in ser
non commedent & nonbibent sub auditur corpus& sangu¬
io sia cregemiudae nom plangent eum uae frater & uaesoror
nor concrepabunt ei uaedñe & uao inclite sed sepultura asi¬
nisepeli&ur putre factus & proiectus extra porta bierusalõ¬
propriȩdeioacim quem interfectum a la trunculis chaldae¬
orum syria eammanitarum & mohabi tarum cebraea nar
dum ut alus uerbis signific& in sepultum. bocestabestuis aui¬
bus quae lacerandum haecenima sini sepultura  Herra¬

Expanded text:
 quod confidat in iniustitia et putet esse perpetuam regiam dignitatem faciatque sibi cenacula et amicos opprimat operantibusque non reddat mercedem suam mus autem hunc locum juxta anagogen contra haereticos accipere, qui aedificant sibi domum non magnam, et Ecclesiae ubertate latissimam, sed parvulam. Aedificant autem non cum justitia atque judicio, aliena diripere cupientesomnis enim hereticus nascitur in ecclesia, sed de ecclesia proicitur et contendit et pugnat contra parentem. quodque infert: non comedent et non bibent, subauditur \'corpus et sanguIosiae, regem Iudae: non plangent eum : uae frater et uae soror! non concrepabunt ei: uae domine e t uae inclyte! sed sepultura asiui sepelietur putrefactus et proiectus extra portas Hierusalrratur. Quem interfectum a latrunculis Chaldaeorum, Syriae, Ammonitarum et Moabitarum, Hebraea narrdum, ut aliis verbis significet insepultum: hoc est, a bestiis avibusque lacerandum. Haec est enim asini sepultura.
Abbreviated transcription (Latin):
quementemiudeae concremauit : omni potens ds̃ luce
qua si species electriid de medioigniss. Quid electri
species nisi xp̃siłis mediatordi & hominum designa¬
turteletru in quippe ex auro &argento est: ⁊nelectro
dum auru margentum que miscitur argentum ad da¬
ritatem cresc& ÷ atirum uoro a suo fulgore palles etti
illud adclaritatem proficit: hoc aclaritate tempe¬
ratur: Quiaigitur in unigeni todi filio nature diui¬
nitatis unita est naturanras in qua adunatione
humanita s: in maiestatis gloriam ex creu diuini¬
tasuero a sui fulgoris potentia humanis seo culi stem¬
perauit: perhoc quod humananatura clarior fac¬
taest: quasiperaurum creuit argentum: & quia.
diuinitas a fulgore suo nr̃is esta spectibus temperata
quasi aurum nobis palluit perargentum : Qua si oloc¬

Expanded text:
quae mentem Judaeae concremavit, omnipotens Deus lucem quae mentem Judaeae concremavit, omnipotens Deus lucem quasi species electri, id est de medio ignis. 14. Quid electri specie, nisi Christus Jesus Mediator Dei et hominum designatur ? Electrum quippe ex auro et argento est. In electro dum aurum argentumque miscetur, argentum ad claritatem crescit, aurum vero a suo fulgore pallescit. Illud ad claritatem proficit, hoc a claritate temperatur. Quia igitur in unigenito Dei Filio naturae divinitatis unita est natura nostra, in qua adunatione humanitas in majestatis gloriam excrevit, divinitas vero a sui fulgoris potentia humanis se oculis temperavit, per hoc quod humana natura clarior facta est, quasi per aurum crevit argentum. Et quia divinitas a fulgore suo nostris est aspectibus temperata, quasi aurum nobis palluit per argentum. Il
Abbreviated transcription (Latin):
endo subruit & omnisanti quiostis tempta¬
ti qua cagitur in mentouent usest turbidi¬
ii: quiabanoconcutiondo perdesideria abs¬
tatus uae ractitudinis euellit : Uentusergo¬
torbi dims ab aquilon euenit: cumuitam
tanto amplius obcecarimeruit in ignor antiae suae
caliginem: Redemtorem quipoehu mani generis
quemin lege acprophas intelligentes expectauerun
uidentes negabam : Unde actum est ut eorum mens
magna ignor antiae suae nubetegeraur: nehuno post
inquirentes agnoscerent ium prius & denuntiaro
poterant & amareren nuebanti Nubemita quesequi.
tur ignis in uoluens : quia in eis caecitatom mentis secu.¬
taest crudelitas persecuuonis : Sienim cognouis sent:
num quam oño gloriae cruci sixisser: sedisteignis
alibiar sit : atque a libi splendui yam subditum et
splendor incircuitunius : dum enim persocatio iniu¬
daea agitur sc̃ã a postolorum p̃dicatio in uniuerso
munto dispersa est : decrudelitati ergo malitiae

Expanded text:
endo subruit. Et omnis antiqui hostis tentaendo subruit. Et omnis antiqui hostis tentatio quae agitur in mente, ventus est turbinis, quia concutiendo per desideria ab statu suae rectitudinis evellit. turbinis ab Aquilone venit, cum vitam tanto amplius obcaecari meruit in ignorantiae suae caligine. Redemptorem quippe humani generis, quem in lege ac prophetis intelligentes exspectaverant, videntes negabant. Unde actum est ut eorum mens magna ignorantiae suae nube tegeretur, ne hunc post inquirentes agnoscerent, quem prius et denuntiare poterant, et amare renuebant. tur « ignis involvens, » quia in eis caecitatem mentis secuta est crudelitas persecutionis: « Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . » Sed iste ignis alibi exarsit atque alibi splenduit. Nam subditur: « Et splendor in circuitu ejus. » Dum enim persecutio in Judaea agitur, sancta Apostolorum praedicatio, in universo mundo dispersa est, sicut ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
Endergo est hoc quod sicuar atur sermo proph&i¬
cus ut modo proph&e deseloquatur Modo autem
deipso quasi alius loqui cdeatur sed sciendum est
quia hi qui proph&iaa spu replentur. per hoc quor
aperte nonnumquam loquitur dese& nonnum¬
quam sicdese uerba tam quam de aliis proferunt inti¬
cum quia non proph&a sed sps̃ sc̃s loquitur perpro¬
phaiam: procoenim qui peripso sermo sit i psilocim¬
turde ser& proeo quod aspirante sc̃ospũloquitur
discuciendum nobis est quid sit quod dicit : Et ecce
uentus turbinis ueniebat ab aquilone & nubor
magna : proco quoduentus aquilo constringit in
frigore non in congrue aqui lonis nominator por
in finem uentura conspiciens ueni re abaquilo¬
neuentum turbinis uidit: Quia in ectremosac¬
ouli mentes hominum torporis suiffigore ma¬
lignus sps grauius occupauit: unde scriptum
essiuaetorrae & mariquia descendit diabolus
nisp̃s in mis siouentus turbinis appellatur:
torbo quippeaedi ficium quod tangit concuti¬

Expanded text:
uid ergo est hoc quod sic variatur sermo propheticus, ut modo Propheta de se loquatur, modo autem de ipso quasi alius loqui videatur? Sed sciendum est quia hi qui prophetiae spiritu replentur per hoc quod aperte nonnunquam loquuntur de se, et nonnunquam sic de se verba tanquam de aliis proferunt, indicant, quia non propheta, sed Spiritus sanctus loquitur per prophetam. Pro eo ergo quod per ipsos sermo fit, ipsi loquuntur de se, et prodiscutiendum nobis est quid sit quod dicit: Et ecce ventus turbinis veniebat ab Aquilone, et nubes magna. 9. Pro eo quod ventus Aquilo constringit in frigore, non incongrue Aquilonis nomine torpor in finem ventura conspiciens, venire ab Aquilone ventum turbinis vidit, quia in extremo saeculi mentes hominum torporis sui frigore malignus spiritus gravius occupabit. Unde scriptum est: Vae terrae et mari, quia descendit diabolus ni spiritus immissio « ventus turbinis » appellatur. Turbo quippe aedificium quod tangit, concuti
Abbreviated transcription (Latin):
remua seluto fieri subito dissipatũ est
hoc dĩ ogente prouidentia ut manus reifi¬
cis dum nes cir& erroresuo para boliuin
figuraret rursum que ille figulus quiuas elu¬
torata currentu ꝑdiderat fecit aliud siue ut
eiui sum est statim que ddñs ad propheiã sisi¬
gulus ait hanc hab& potestatem ut ex eodem
Cuto pursum faciat quod fuerit dissi patũ ego
in uobis qui quantum In uobis est perisse uide¬
mini hoc facere non potero. Haec dicit dñs in¬
& omnes incircuitu nationes quis secerit quis
non pocest sic meum nomen quod perses tabileẽ
atque perpetuum non poterit immutari & tamen
cum cetera nacurae ordinem seruent populus
lum sempiternũ usque hodie sententiam dĩ ꝑ¬
man& iniuda eos in toto orbe dispersisunt corã
inimico diabolo uel inimicis doemonib: dies aũt
uotoris usque ad consumationẽ sȩculi ut posteuã
sub intrauerit plenitudo gentium tunc omnisi srł
saluus fiat. Et dixerunt uenite & cogitemus contre

Expanded text:
rem uas e luto fieri, subito dissipatum est hoc dei agente prouidentia, ut manus artificis, dum nesciret, errore suo parabolam figuraret. rursumque ille figulus, qui uas e luto rota currente perdiderat, fecit aliud sibi, ut ei uisum est. statimque dominus ad prophetam: \'si figulus,\' ait, \'hanc habet potestatem. ut ex eodem luto rursum faciat, quod fuerit dissipatum, ego in uobis, qui, quantum in uobis est, perisse uidemini, hoc facere non potero?\' et ut liet omnes in circuitu nationes, quis fecerit. quis fontibus, sic meum nomen, quod per se stabile est atque perpetuum, non poterit immutari; et tamen, cum cetera naturae ordinem seruent, populus  eorum. Usque hodie sententia dei permanet in Iudaeis; in toto orbe dispersi sunt coram inimico diabolo uel inimicis daemonibus et, cum uatoris usque ad consummationem saeculi, ut, postquam subintrauerit plenitudo gentium, tunc omnis Israhel saluus fiat. Et dixerunt: uenite et cogitemus contra
Abbreviated transcription (Latin):
tũ nooaimi hocest tefimonio a postolis ptuolus
siue quis aius scripsit epistolam usus est adhȩbreos
omines que inceps ae ddesiasticiuisi in primo salua¬
toris aduentu dicunt uniuersa completa: & no¬
uum testamentõ hoc est auangelium seccessisse
ueteri testamento a quo legem lnter elegis pr
commutata ruc omnia quoque sacrificia & crcum¬
cisio & sabbatum spirita liter complerentur lut ne

Expanded text:
us. Hoc testimonio apostolus Paulus — siue quis alius scripsit epistulam — usus est ad Hebraeos omnesque deinceps ecclesiastici uiri in primo saluatoris aduentu dicunt uniuersa completa et Nouum Testamentum, hoc est euangelium, successisse Ueteri Testamento, a quo legem litterae lege spiritus commutatam, ut omnia quoque sacrificia et circumcisio et sabbatum spiritalite
Abbreviated transcription (Latin):
Sdomus regisbiontam dñ eritorude litatis quam tuaeuo lum¬
tatis utomiusciuitas redigatur insolitudinem Quiequid
regiaedomui dictumest intellegant opis copisocu quaecorũ
pres byteri atquediaconi & omnisordo ecclesi asticus quod
si fecerint quae p̃cepta sunt & interc&era in noconitom
sanguinem non fudere scandalizantes minimos quoque
aipes cutientos conscientia s singuloru mobti neunter aditam
sibiad dño dignitatem. sinautem facere noluerint atquecon¬
samnserino lipsi redigant ecdesiam in solitudinem dngredan¬
tur autem degonere dauid perportas inerusalemꝰ a seden
suꝑ tronũ eius quin terp̃tatur fertis manu & ascendunt
currus & equos quandoreftenant & suas& populi ꝑturbatio¬
nes es composito i neclesia in grediuntur gradu& multa¬
rum uirtutum choro sibi quae ex omniparte conorpentium
& ut hocuerumesse credamusiurat persequia unxta a postolã

Expanded text:
o domus regia, non tam domini erit crudelitatis quam tuae uoluno domus regia, non tam domini erit crudelitatis quam tuae uoluntatis, ut omnis ciuitas redigatur in solitudinem . quicquid regiae domui dictum est. intellegant episcopi sociique eorum, presbyteri atque diaconi, et omnis ordo ecclesiasticus, quod, si fecerint, quae praecepta sunt, et inter cetera innocentem sanguinem non fuderint scandalizantes minimos quosque et percutientes conscientias singulorum, optineant traditam sibi a domino dignitatem: sin autem facere noluerint atque contemserint, ipsi redigant ecclesiam in solitudinem. ingrediuntur autem de genere Dauid per portas Hierusalem et sedent super thronum eius, qui interpretatur fortis manu\', et ascendunt currus et equos, quando refrenant et suas et populi perturbationes et conposito in ecclesia ingrediuntur gradu et multarum uirtutum choro sibique ex omni parte concinentium. et ut hoc uerum esse credamus, iurat per se, qui iuxta apostolum
Abbreviated transcription (Latin):
demanucalumniantis Iudicate inquid mane iudie¬
um non intenebris iniquitatis sed inluc e iustiiaee
eruit eui obpressum demanucalumniatoris ut nonas¬
cipiatis personam iniudicio seddiitibus pauperes oppro¬
mentibus magis apuduosdt̃ imperium ualeat quam po
sucenditur in uobi signis furoris mein ec inueni& inater¬
dm quam com summat Regum autem propriumest face¬
reuidicium atqueiustitiam & liberaredemanuca iumnia¬
torum tr op pressos & peregrino pupillo & uidue qui
facilius opprimuntur a potentibuls preliere a uxilium
& utcura cius p̃ceptorumdĩ maiorem inicera ⁊ nTualis
nolite contristareut non solũ eripiatis s& uepatiam iniquide
peruestram coniauentiara ab aliis contristari & sanguinẽ
in nocentem non effundatis in loco ister homicida senim
& sacrilegos & uenenarios punirenonest effusio sangui¬
ges iuda tonebitis pristinam potestatem & cum ambitione iu¬
graliemini por tasbierus alem sin autem facerenolueris

Expanded text:
equatur. \'iudicate,\' inquit. \'mane iudicium\' — non in tenebris iniquitatis. sed in luce iustitiae — \'et eruite ui oppressum de manu calumniatoris. ut non accipiatis personam in iudicio, sed diuitibus pauperes opprimentibus magis apud uos dei imperium ualeat quam potsuccendetur in uobis ignis furoris mei nec inueniet materiam, quam consumatre iudicium atque iustitiam et liberare de manu calumniatorum ui oppressos et peregrino pupilloque et uiduae, qui facilius opprimuntur a potentibus. praebere auxilium. et ut curam eis praeceptorum dei maiorem iniceret, intulit: \'nolite contristare, ut non solum eripiatis, sed ne patiamini quidem per uestram coniuentiam ab aliis contristari, et sanguinem innocentem non effundatis in loco isto!\' homicidas enim et sacrilegos et uenenarios punire non est effusio sanguiges Iuda, tenebitis pristinam potestatem et cum ambitione ingrediemini portas Hierusalem; sin autem facere nolueritis,
Abbreviated transcription (Latin):
tesauris suis in quibus runt om̃s tesauri sapientiae & scien¬
tiae alis conditi gtultus facturt omnis homo assei¬
entia licet ille paulus. licepetrus licet monses es ab ra¬
ham sint adcenparationem di cuncta eorum sapientia
innibilum deputabitur unde & fatuum dĩ sapientius
est hominibus. uanarunt esopusrisu dignum quir enim¬
non rideat cum hereticorum simula cra per spexerit
hieruralem ut nequaquam muros e omnia moenia
funditus eruta sed tabernacul at que tentorii ab la¬
adnihilum rodigasme. estsensus meremur quidem om¬
nia quȩ rurtinemur & multo meremur maiora quam pa¬
timur uerunt tamen hoc obsecro ut quasi pater mecor¬
ripias non quas aduersarior ut me emendes quasi fihum
& non punies quas in imicum castigar enimonnem fili¬

Expanded text:
in quibus sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi. stultus factus est omnis homo a scientia. licet ille Paulus, licet Petrus, licet Moses et Abraham sint, ad conparationem dei cuncta eorum sapientia in nihilum deputabitur; unde et fatuum dei sapientius est hominibus. confususnon rideat, cum hereticorum simulacra perspexeritHierusalem, ut nequaquam muros et omnia moenia funditus eruta, sed tabernaculi atque tentorii ablaripias me! et est sensus: \'meremur quidem omnia, quae sustinemus, et multo meremur maiora quam patimur, uerumtamen hoc obsecro, ut quasi pater me corripias, non quasi aduersarius, ut me emendes quasi filium et non punias quasi inimicum: castigas enim omnem fili
Abbreviated transcription (Latin):
harene ut hereticur in ea rermo praeualeat & ẽpficia¬
tur cubile dra conum doce tefilor uestros lamentum¬
es una queque proximam suam planctum quia ascendit
mors perpenertras nostras quam quam & spiritaliter
possit intelligi eo quod peromner sensus ad anime inte¬
ritum mors intro eat peccatorum tamen & debabi lom¬
orum impstu intelligi potest quod tanta sit fortitudo
& uelocitas praeland ut non exspeccent reserare pores
sed perfenestras & tecta conscendant ut domosua¬
tud inesua & nonglorietur diues in diuicus suis. sed in hoc
glorietur quigloriatur scire nue intelligere & nosseme¬

Expanded text:
harenae. ut hereticus in ea sermo praeualeat et efficiaharenae. ut hereticus in ea sermo praeualeat et efficiatur cubile draconum et ciuitet unaquaeque proximam suam planctum, quia ascendit mos nostras. quod quamquam et spiritaliter possit intellegi eo, quod per omnes sensus ad animae interitum mors introeat peccatorum, tamen et de Babyloniorum impetu intellegi potest. quod tanta sit fortitudo et uelocitas proeliandi, ut non exspectent reserare fore. sed per fenestras et tecta conscendant, ut domos uatudine sua; neque glorietur dives in divitiis suis; sed in hoc glorietur, qui gloriatur, in intelligendo e
Abbreviated transcription (Latin):
cienda & omne opus ne faciatis uel seruile uel
illud dequoscriptum et esca uentri & uenter
escis dr̃ aũt hunc & illa destru& sed illudopos
operandum est dequo saluator loquitur opera
mini opus quod non perit scĩ ficate inquid
diem sabbati ut omne tempus uitae nostrae in
scĩficatione ducamus sicut fecerunt patres nostri
abra homisa ac & lacob uidemus quod sit proemiũ
eorum qui non portant onera in die sabbati & sc̃ifi¬
cant illum ingredientur ait ꝑportasciuitatis
hulos reges quorum corinmanudĩ est & qui peg¬
nant corporib: suis & principes sedentes suꝑ soliũ
dauid ut xp̃i imitentur & emplum & oscenden¬
tes incurrib & inequis dequib: scriptũ est cur

Expanded text:
cienda — et omne opus ne faciatis uel seruile uel cienda — et omne opus ne faciatis uel seruile uel illud, de quo scriptum est: esca uentri et uenter escis: deus autem et hunc et illa destruet— , sed illud opus operandum, de quo saluator loquitur: opera. mini opus, quod non perit?\' sanctificate, inquit, diem sabbati, ut omne tempus uitae nostrae in sanctificatione I ducamus, sicut fecerunt patres nostri Abraham, Isaac et Iacob. cumeorum, qui non portant onera in die sabbati et sanctificant illum, ingredientur, ait, per portas ciuitatis huius reges. quorum cor in, manu dei est et qui regnant corporibus suis, et principes sedentes super solium Dauid, ut Christi imitentur exemplum, et ascendentes in currib
Abbreviated transcription (Latin):
referunt quae infirmataesł ut ecclesiae crescere
multitudo iuxta illud qđ scriptum est steribr peperit
septem siue plurimos & que multor habebat lberos
infirmataqsł unde e occidit illis soliustitiae in
uius pinnis & sanitas & idcirco eerna confusione
co operta est perdens populum suum gladio spirita
huae mihi matermea quare genuis time uirum
rixe siue iudicii uirum discordiae siue quiiudi¬
cerint uniuersa terra uere autem dnõ conpeit¬
saluatore quilo quitꝰ in euuangelo. iniudicium
ego in mundũ istumueni ut qui non uident uideant
mihi quis quam omner maledicunt mihi proquolxx
non profui neque profuit mihi quis quã theodotio non
re nec fenerauit mihi quis quã in scis atque pauperibur
confouendis mesibi faciens debitorem siue non profui nec
ꝓfuit mihi quisquã nullus enĩ fuit tantũ uoluit accipera
quantũ egotribuere. omnes inquid maledicunt mihi quis
enim ab hȩreticorũ adque errantium nonmaledicit xp̃o

Expanded text:
referunt. quae infirmata est, ut ecclesiae cresceret multitudo iuxta illud, quod scriptum est: sterilis peperit septem — siue plurimos - et, quae multos habebat liberos, infirmata est. unde et occidit ei sol iustitiae, in cuius pinnis est sanitas, et idcirco aeterna confusione cooperta est perdens populum suum gladio spi ritali. Uae mihi, mater mea, quare genuisti me uirum rixae — sine iudicii —, uirum discordiae - sine qui indicer — in uniuersa terrasaluatori, qui loquitur in euangelio: in indicium ego in mundum istum ueni, ut, qui non uident, uideant mihi quisquam; omnes maledicunt mihi, pro quo LXX: non profui neque profuit mihi quisquam, Theodotio: non ret, nec faenerauit mihi quisquam in sanctis atque pauperibus confouendis me sibi faciens debitorem. siue non profui nec profuit mihi quisquam; nullus enim tantum uoluit accipere, quantum ego tribuere ,-desideraui. nec protuit mihi quisenim hereticorum atque errantium non maledicit Christo