comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inunctione bap̃i sp̃m. si des¬
cendere. ad habttatõnem con¬
secrandam dõ. In hac uero eiꝰ
dem septiformem gr̾am cũ¬
oi plentudine sc̃itatis uitu¬
tis uenirein homuinem. ¶ ha
nisi alit̾ cogat necessitas nͦ¬
au̾. debet iterari. sicut nec bap̾s¬
nec ordo. Nulli em̃ sacramĩto¬

Expanded text:
in unctione Baptismi Sendere ad habitationem Deo consecrandam. In hac vero, dem septiformem grat plenitudine sanctitatis et virtutis venire in hominem. Hoc nisi aliter cogat necessitasc debet iterari, sicut nec Bapvel Ordo. Nulli enim sacramento
Abbreviated transcription (Latin):
raripossint: questo est.
Nam de bap̃o ⁊ oidine qd̾ ñde¬
beant iterari aperte aug̃ait.¬
consocratõne datur. illud qͥ¬
dem c̃ baꝑtizat᷑. illudu̾o cũ
oxtimatur

Expanded text:
rari possint, quaestio est. m de Baptismo et Ordine quodbeant iterari, aperte Aug.consecratione datur, illud qum baptizatur, illud vero cum ordinatur
Abbreviated transcription (Latin):
tabit᷑ sacram̾talicet aũ p̃ib̾ris baptizatos tan¬
gore inpectore. s ñ crismate signare infron¬
te. ¶ uirtus uero huiꝰsacram̃ti est donatio sp̃c
scĩ ad robur. qui in bap̃o datus est ad remissionẽ
unde rabanꝰ a sũmo sacendote ꝑ smpõitõnem ma¬
nus paraclitus tindit᷑ baptizato. ut roboret᷑ ꝑ

Expanded text:
tabitur sacramenta. Licet autem presbyteris baptizatos tangere in pectore, sed non chrismate signare in fronte. Virtus autem sacramenti est donatio Spiritus sancti ad robur, qui in Baptismo datus est ad remissionem. Unde Rabanus: A summo sacerdote per impositionem manus Paracletus traditur baptizato, ut roboretur p
Abbreviated transcription (Latin):
ł ꝑsmenda: ad mulierem referend̾ est. ut ĩ¬
telligat᷑: que: mulier. ñ elato suerat per tẽp¬
tationemric̃.
Que fuit elatõ un lian credid̾it
utrum ⁊ uoluent qd̾ mulier.

Expanded text:
perimenda, ad mulierem referendum est, ut intelligatur quae mulier, non quae elatio, fuerat per tentationem, etc. 4. Quae fuit elatio viri, an crediderit et voluerit quod mulier.
Abbreviated transcription (Latin):
qui soluendi us ñ ht̃. nec ligandi ht̃. ⁊ infra. Cer¬
tumest qd̾ ec᷑ utrumq licet heresis utĩq ñ ht̃.
Iuseiũ hoc: solis ꝑmissum est sacertotib. Recte
gͥ eccłia hoc sibi uendicait. que ueros sacerdotes
ħt̃. heresis uendicare ñ põt. que ueros sacerdo¬

Expanded text:
qui solvendi jus non habet, nec ligandi habet. Et infra: Certum est quod Ecclesiae utrumque licet, haeresis utrumque non habet. Jus enim hoc solis permissum est sacerdotibus. Recte ergo Ecclesia hoc sibi vindicat, quae veros sacerdotes habet; haeresis vendicare non pot
Abbreviated transcription (Latin):
laptizet᷑. dũ cadem aqua ñ it̾m bñdicat᷑ d aliud
est inqͥunt iit debñdcone aque:. qua fit hap̃s aliud
debenedcõne panis ⁊ olei põt enĩ bap̃̾s celcmri in
aqua etiam ñbñ dc̃a. q illa benedictio ꝓreuerentia
tm̃ fit. ⁊ docore. si uircure sacrm̃tti. d corpus xͥ nõ¬

Expanded text:
baptizetur, dum eadem aqua non iterum benedicatur. Sed aliud est, inquiunt illi, de benedictione aquae qua fit Baptismus, aliud de benedictione panis et olei, potest etiam Baptismus celebrari in aqua etiam non benedicta, quia illa benedictio pro reverentia tantum fit et decore, non virtute sacramenti. Sed corpus
Abbreviated transcription (Latin):
Quidam aũ de omĩ sacmm̃to intelligi uo aliorum
ꝑtinet ad sacram̃tũ dicentes q̃dam sacram̃ta se¬
piꝰ posse suscipi. q̃dam u̾oño nec tñ que sepiꝰ sumũ¬
tur. totałr iterant᷑. ut sacram̃tũ altaris ⁊ unctao¬
nis que licet sepiꝰ sumant᷑: tñ q ñ it̃m bñdr̃ eab̾

Expanded text:
Quidam autem de omni sacramento intelligi volunt od pertinet ad sacramentum, dicentes quaedam sacramenta saepius posse suscipi, quaedam vero non. Nec tamen quae saepius sumuntur, totaliter iterantur, ut sacramentum altaris et unctionis; quae
Abbreviated transcription (Latin):
re sũma ⁊ excellentissima cũ modestia i timo¬
reagend̾ esti ⁊ attentissimis aurib atq deuo¬
tis audiend̾. Uͥ queritur: unitas truutatis a
fructuosius aiquid inuenit᷑. ꝓm̃ oĩs qͥ audit¬
⁊ legit ea q̃ de ineffabłi ⁊ ĩ accessibłi d̾itatis luce
dñr studeat imitari atq seruare qd̾ uene¬
rabił doctor aug̾. inpͥmo libro de trinitate:
dese ip̃o ait.Non pigebit me inquit sicubi aĩn¬

Expanded text:
go summa et excellentissima, cum modestia et timore agendum est, et attentissimis auribus atque devotis audiendum, ubi qufructuosius aliquid invenitur. Quisquiet legit ea, quae de ineffabili et inaccessibili Deitatis luce dicuntur, studeat imitari atque servare, quod venerabilis doctor Augustinus in primo libro De Trinitate, de seipso ait: Non pigebit me, inquit, sicubi
Abbreviated transcription (Latin):
s deus pacruolelat
pro annũtianda fide xp̃i. exercens martirem xp̃i.
ouni potiꝰ pertinebant: qui nolebant ꝙ uolelate
qmͣ illi: ꝑ qͦs uolentes fcm̃ est ꝙ nolebat. qi dipm
mala uolu̾tate feceru̾t: qd̃ deus bona uolũtate¬

Expanded text:
 Deus pati volebat pro annuntianda fide Christi, exercens martyrem Christeum potius pertinebant qui nolebant quod volebat, quam illi per quos volentes factum est quod volebat, quia idipsum mala voluntate fecerunt q
Abbreviated transcription (Latin):
bis expediclat Sunt erũ pliua egrtudinũ ge¬
nera. ⁊ corporis uitia: a quib oĩo ĩmunis ex
oꝑis ad qd̾ uen̾at : ut passibilitatẽ. mortalitatẽ.
ł abinmortalitatis desꝑatione spem nr̃am e¬
rigendamut mortemi suscepit: Qd̾ solauo¬

Expanded text:
bis expediebat. Sunt enim plura aegritudinum gebis expediebat. Sunt enim plura aegritudinum genera et corporis vitia, a quibus omnino immunis extoperis ad quod venerat, ut passibilitatem et mortalitatem; vel ab immortalitatis desperatione spem nostram erigendam, ut mortem, suscepit. Hos au
Abbreviated transcription (Latin):
obuiat: qͥd̾ augustinꝰ tradere ur ħ ẜdm̃ inculpabi¬
lit̾ añ pecc̃n. i nexordio conditõ is sue hõinpotu¬
isse tradere uit cẽnt ei nat᷑alia. ita in libͦ retrac¬
aũ. tatõnis inquiens. Ignorantia ⁊ dissicultas etiã¬
si eẽnt hominis pmordia naturalia: nec sic cł
pandus deus s laudandͤ. eẽt S si hec homoinpͥ¬
mordio naturałr habuisset. nũquid eẽt in eo
defectus ⁊ pena. Si defectus ł pena ei indita fuis
ñ fuisse defectus ł penas. si natiralr homini in¬
fuissent. sĩc ñ fuit hõi añ peccatũ mũdũ gͣmͣ adep¬
to defectis siue pena: ñ posse profic̾e s postqmͣ
gr̃am recepit. ꝑ qu̾a ꝓsicere potuit: ⁊ ad tpꝰ¬
etiami ꝓfecit. eamq culpasua post amisiti si¬
mulq ꝓfitiendi facultatem ꝑdidit defectus
fuit ei ⁊ pena:. ñ posse ꝓficere .s. ĩnalũ declinare
⁊̃ bonũ facere. Om̃s gͥ defc̃s nr̃s susceptt xp̃e :¬
pret̾ pecc̾m. qͦsi oi conueniebat suscipere. i no¬

Expanded text:
m inculpabiliter ante peccatum in exordio conditionis homini potuisse indere, ut essent ei naturalia; ita in lib. Retract. inquiens: Ignorantia et difficultas etiamsi essent hominis primordia naturalia, nec sic esset culpandus Deus, sed laudandus. Sed si haec homo in primordio naturaliter habuisset, numquid essent in eo defectus et poenae? Si defectus, vel poena ei indita fuissnon fuisse defectus vel poenas, si naturaliter homini infuissent; sicut non fuit homini ante peccatum nondum gratiam adepto defectus sive poena, non posse proficere. Sed postquam gratiam recepit, per quam proficere potuit et ad tempus profecit, eamque culpa sua post amisit, simulque proficiendi facultatem perdidit, defectus fuit ei et poena non posse proficere, scilicet malum declinare et bonum facere. Omnes ergo defectus nostros suscepit uscipere, et no
Abbreviated transcription (Latin):
deduabus animab Pocc̾m est uoluntas retinẽdi:
Initrnq assignat᷑o nedeactuali pect̃oagitur.
⁊ mortali ñueniani Ex pͥma descriptione osten¬
dit᷑ pec̾em eẽ iolintas mala siue locutio i ope¬
nttio praua. ractus malus tam interior qmͣex¬

Expanded text:
 Peccatum est voluntas retinendi raque assignatione, de actuali peccato agitur et mortali, non veniali. Ex prima descriptione ostenditur peccatum esse voluntas mala, sive locutio et operatio prava, id est, actus malus tam interior quam ex
Abbreviated transcription (Latin):
poct̃m est. s inmandarte. culpa nͥest. Nonenĩ
consisteret pet̾em: siint̾dictio ñ fuisset slõ
consistente aũ pecto. ñ solum malitias etiã
uͥtus fortasse ñcc̃t. E nisialiqua malitie fuis¬
sent semina ł subsiffe ł emĩnere sposset
Ecce. p̃uaricatõnem legis. imnobedientiam dif¬

Expanded text:
e culpa non est. Non enim consisteret peccatum, si interdictio non fuisset. Non consistente autem peccato, non solum malitia, sed etiam virtus fortasse non esset; quae nisi aliqua malitiae fuissent semina, vel subsistere, vel eminere non posset. Ecce praevaricationem legis et inobedientiam def
Abbreviated transcription (Latin):
cundem locum epłe dicens
Nonlatuit angłos misteriũ regni roni ̃.¬
celoꝵ qd̾ oportuno tempore reuelatũ Mo
est ꝓ salute ma. Iilis ergoa secut᷑ inno¬
tuit. suͣ memoratũ misteriũ qi omũis cre¬
¶ Attende lector:. qruident᷑ dissentire auctori¬
inhac sña illustres doctores Iõq ut tat̾ p̃¬
om̃is repugnantia de medio tollat᷑ dicta
p̾dc̃a. aimionem seqñtes ĩta det̾minamꝰ. tũ.
ut illis angeł qui maioris dignitatis st
uperquoꝵ minssterium ilta nũtiata sunt . ex
parte cognita asecuł suisse : ut pote famili¬
arib ⁊ nũtiis. nus u̾o qui minoris dignitatis
sunt. incognita excitisse dicamꝰ usq qͦ imple

Expanded text:
umdem locum Epistolae dicens: Non latuit angelos mysterium regni coelorum, quod opportuno tempore revelatum est pro salute nostra. Illis ergo a seculis innotuit supra memoratum mysterium, quia omnis cre. Attende, lector, quia videntur dissentire in hac sententia illustres doctores. Ideoque ut omnis repugnantia de medio tollatur, praedicta verba Haymonem sequentes ita determinemus, ut illis angelis qui majoris dignitatis sunt, et per quorum ministerium illa nuntiata sunt, ex parte cognita a seculis fuisse, utpote familiaribus et nuntiis; illis vero qui minoris dignitatis sunt incognita extitisse dicamus, usquequo imple
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ pricessum temporis. profetisse. uUñ ñ incũgͥ¬
enter ip̃iid̾ dñtangłoꝵ scĩam ⁊ batitudi¬
nemaugi. usq adfuturam consũmatõnem.
ut nec augeat᷑ ampliꝰ nec minuatur:
Alieꝵ oppinio quidñt

Expanded text:
ssum temporis profecisse. Unde non incongruenter ipsi dicunt angelorum scientiam ac beatitudinem augeri usque ad futuram consummationem, ut nec augeatur amplius nec minuatur. 7. Aliorum opinio qui
Abbreviated transcription (Latin):
ordines. nec plures fuissent.: etam si nͥ nonẽ¬
illi qui ceciderunt ꝑstitissent : mouent᷑ ordi
lectores quomodo scuptura dicat decimũ or nes
dinem conpleri ex hominil g̃gͣ. namq dicit:
homines assum̃dos inoidine angeloꝵ. quorũ
alii assumunt᷑: in ordine suꝑioꝵ qui .s. mag̾¬

Expanded text:
ordines, nec plures fuissent etiam si illi qui ceciderunt perstitissent, moventur ledinem compleri ex hominibus? Gregorius dicit homines assumendos in ordine angelorum, quorum alii assumuntur in ordine superiorum, qui s
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ ꝑfã sunt. Exquo apparet ñ eẽ dehoĩb
formandum decimũ ordinem. tanqmͣ nouem
sint angłoꝵ c⁊ decimꝰ honuñ. s homines proqͣli¬
tate m̾itoꝵ statuendos in ordinib angeloꝵ
Qd ergo legr̃ decimꝰ ordo conplendus de hoĩb. Ex
tali sẽsufore de̾m accipi põt. qr de hominib res¬
tarrabit᷑. qd̾ inangelis lapsum est. dequib

Expanded text:
i sunt. Ex quo apparet non esse de hominibus formandum decimum ordinem, tanquam novem sint angelorum et decimus hominum, sed homines pro qualitate meritorum statuendos in ordinibus angelorum. Quod ergo legitur decimus ordo complendus de hominibus, ex tali sensu dictum fore accipi potest, quia de hominibus restaurabitur quod in angelis lapsum est, de quibu
Abbreviated transcription (Latin):
aduitam s ad mordem si q̃rit᷑ utrũ iexit ri
debeat concedi qd̾ deus ab er̃no dilex̾it eos di uos.¬
cimus. deelec̾tis solis simpłr ħ ẽẽ concedendum
qd̾ deus abet̾no eos dilexit. qͦs ad iusticiam ⁊ coro¬
nani p̃parauit. De ñ elec̾tis u̾o simpłr est ꝯceden¬
dum: qd̾ odio habu̾it .i. repbauit. Sicut. legt: ia¬
cob. dilexiesau: odio habui. s ñ est smnpłr dicon u¬
dum. od̾ dilexit ne p̃destinati intolligant᷑. sicũ
pͥncipalibus.

Expanded text:
ad vitam, sed ad mortem, si quaeritur utrum debeat concedi quod Deus ab aeterno dilexit eos; dicimus de electis solis simpliciter hoc esse concedendum, quod Deus ab aeterno eos dilexit, quos ad justitiam et coronam praeparavit. De non electis vero, simpliciter est concedendum quod odio habuit, id est, reprobavit: sicut legicob dilexi, Esau odio habui. Sed non est simpliciter dicendum quod dilexit, ne praedestinati intelligantur; sed cPRINCIPALIBUS.
Abbreviated transcription (Latin):
qr ⁊do ꝑsp̾em contemplando fiuunt᷑. ⁊ indei
ubo resurro̾nem fut᷑am siue iuditiu̾ꝰ nõ per
specłm ineniginate. s p̃ciarissime: inspiciunt:
eos fidem hr̾e: ergo ea consũmata pꝰ iudittum
s sicut t̾c credent: nec tñ fidem que fideles fac

Expanded text:
ndo fruuntur, et in Dei Verbo resurrectionem futuram sive judicium, non per speculum in aenigmate, sed praeclarissime inspiciunt. eos fidem habere; ergo ea consummata post judicium Sed sicut tunc credent, nec tamen fidem quae fideles fac
Abbreviated transcription (Latin):
ddunt qͦ illi dicentes. Nicħ facit aut di¬
mitit nisioportuna ⁊ rõnabilic̾a. licet
nob̾occulta sit. scd̾i qu̾a oportet cũ fac̾e ⁊
diiite. q̃ facit ł dimitit. Rõ eñi penesosi.
est. qua illa facit ⁊ illa dimitit. q̃ rõ et̾naẽ.¬

Expanded text:
ddunt quoque illi dicentes: Nihil facit aut dimittit, nisi optima et rationabili causa, licet nobis occulta sit; secundum quam oportet eum facere ac dimittere quae facit vel dimittit. Ratio enim penes eum est, qua illa facit et illa dimittit; quae
Abbreviated transcription (Latin):
penes dm̃ ẽc qua futit cunc̾ta q̃ facit ⁊ di¬
initit. ea que dimitit. Um quid̾ estiqi ineoẽ
uolu̾tas equissima ⁊ rectissima. qua facit ⁊
dimitit. que uult. cͣc quafac̾e ñ põt. nͥ p̃ter
ceret. S eadem manente rõne: ausa: alia po¬
tuit fac̃e. ⁊ ista dinite. licet ergo rõ sit peneᷤ
eum. quaalia fac̾. alia dimitit. põt tñ ẜ cãd̾

Expanded text:
facit cuncta quae facit, et dimittit ea quae dimittit, verum quidem est, quia in eo voluntas est aequissima et rectissima, qua facit et dimittit quae vult, contra quam facere non potest, nec praeter ceret; sed, eadem manente ratione et causa, alia potuit facere, et ista dimittere; licet ergo ratio sit penes eum, qua alia facit, et alia dimittit, potest tamen
Abbreviated transcription (Latin):
Chan enĩ peccauit. irridens nuditatẽ paͥs. ⁊
sententiami sup̾e. s filius eiꝰ chanaan accep̃.
Maiedistus chemaai seruus ent. fr̾m suoꝵ
Que enĩ iusticia est: ut pat pecaau̾it: i filiꝰ
punitꝰ sit S in mist̾io. illud dc̃m est

Expanded text:
Cham enim peccavit, irridens nuditatem patris; et sententiam non ipse, sed filius ejus Chanaan accepit. Maledictus Chanaan servus erit fratrum suorum. Quae enim justitia est, ut pater peccaverit, et filius punitus sit? Sed in mysterio illud factum est
Abbreviated transcription (Latin):
apatre ⁊ filio: utrum p̾us ł magis processerit lio
apatre qmͣ afilio. qd̾ nititur hereticꝰ ostendere.
ita dicens Si processit sp̃c ses a patre. proces¬
sit utiq aut nato iam filio: aut ñ nato filio.
Siũo iam nato filio processit: añnatus est filiꝰ:

Expanded text:
at et a Filio, utrum prius vel magis processerit a Patre quam a Filio, quod nititur haereticus ostendere, ita dicens: Si processit Spiritus sanctus a Patre, processit utique aut nato jam Filio, aut non nato Filio. Si vero jam nato Filio processit, ante natus est Filius
Abbreviated transcription (Latin):
erant qͥñcrant Et rursus. Quom ind
ea fac̾et. q̃ s nota n̾erant: Nonenĩqͥs¬
qmͣ fecit ignorans. Nota gͦ fecit ñ fcã: cog¬
nouit.ꝓ inde añqmͣ ficrent. i erant. ⁊ ñ e¬
cũ eqfeciss. qmͣ illo quoea nou̾at ut fa¬
ceret. Aꝑut quem ñ est transmutõ: nec ui

Expanded text:
e non erant? Et rursus quomodo ea faceret quae sibi nota non erant? Non enim quidquam fecit ignorans. Nota ergo fecit, non facta cognovit. Proinde antequam fierent et erant et non ecum ea fecisset quam illo quo ea noverat ut faceret. Apud quem non est transmutatio nec vi
Abbreviated transcription (Latin):
inscͥptura pleꝵq reperitur: ꝙ fides p̃cedit
spem. ⁊ spes sequitur. fidem ñ qd̾ un tuę
ꝙ etiam quidam ꝯcedt᷑. de ip̃a untute fidei
ut nat᷑ałr p̃cedat. spem. ñ temꝑe uñt irecte.

Expanded text:
in Scriptura plerumque reperitur quod fides praecedit spem, et spes sequitur fidem; non quod virtus quod etiam quidam concedunt de ipsa virtute fidei, ut naturaliter praecedat spem, non tempore. Unde et recte
Abbreviated transcription (Latin):
descͥptio spei ꝯueniat. sane ꝯcedi uoniat¬
pẽt: utr̾lib Siaũ dicat᷑ ꝯuenire . st ⁊ alia
plura quib differunt. spes ⁊ fides. s ñ im¬
ꝓbe dici põt. soli fidei ꝯuenire. ñ spei qr fides
dilectionem utiq sine spe eẽ ñ põt. nec a̾¬
mor sine spe. nec sine amore spes. nec utt̃q:
sine fide ⁊ fides sine amore: nicł ꝓdest ⁊ ꝑo¬
test tñ credi aliquid ꝙ ñ spenat᷑. nicħ at¬

Expanded text:
descriptio spei conveniat, sane concedi potest utrumlibet. Si autem dicatur convenire, sunt et alia plura quibus differunt fides et spes; sed non improbe dici potest soli fidei convenire, non spei, quia fides dilectionem utique sine spe esse non potest, nec amor sine spe, nec sine amore spes, nec utrumque sine fide; et fides sine amore nihil prodest; potest tamen credi aliquid, quod non speratur; nihil a
Abbreviated transcription (Latin):
smpliciate. n̾ humana aut ꝯũsa indeita¬
tis nat᷑am. aut ñ ĩexistenͣciã diuisa n ex du¬
ab una fc̃a conpoita natura. Conpõtaenĩ a
neutri earũ ex quib conponitur nat᷑is.
altm. ut corpus ex .iiͦii. elem̃tis conpoitum. noc
ignis nominatur. neo aeri nos t̃ꝑa. nec aqua

Expanded text:
simplicitate, neque humana aut conversa in deitatis naturam, aut in non existentiam divisa, neque ex duabus una facta composita natura. Composita enim neutri earum ex quibus componitur naturis alterum, ut corpus ex quatuor elementis compositum non ignis nominatur, nec terra, nec aer, nec aqua,
Abbreviated transcription (Latin):
ex ip̃is habeat. nec ip̃tadult̾i unqmͣ in cõiugio
debitũ qmͣ sibi reddidit illicitã. sororẽ eiꝰ ꝯgnos¬
cendo. nec ⁊̃ post mortẽ uxoris. licet ei ł adult̾e¬
cubuisti cu̾sorore mxxxis tue. si fecisti neutran
⁊ adult̾a sine spe ꝯiugii manoatis. ⁊ dũ uiui¬
tis penitẽtiam agite. ¶ Qd̾ ait. Cuiuult nu
fu̾it uir ei. s omĩb dieb penitẽtie lam̾̃ta ꝑ¬

Expanded text:
ex ipsis habeat, nec ipsi adulteri unquam conjugio debitum, quam sibi reddidit illicitam, sororem ejus cognoscendo. Nec etiam post mortem uxoris licet, ei vel adultecubuisti cum sorore uxoris tue? Si fecisti, neutramet adultera sine spe conjugii maneatis, et dum vivitis poenitentiam agite. Quod ait, cui vult nubfuerit vir ejus; sed omnibus diebus poenitentiae lamenta p
Abbreviated transcription (Latin):
caritas sp̃c .s. estiqui operatur insingulis pro¬
ut uult. dũ per eum mens hominis afficiat᷑s
mioueat᷑ ad credend̾: ⁊ sperand̃. i hiꝰmodi: sicut
m̃tis ad credond̾ ł sperand̾. sicut ad diligendã.
nͥtutib. quar̃ au̾ctus sunt: sit pote actumfi¬
der .i. crederetfide media. ⁊ ac̾tum spei .i. speraret
media sꝑe: per sidemenĩ ⁊ spent p̾dcõs operatur
anctus diugendiuͦ acͥtum: per se tm̃ sine alicꝰ
u̾tutis medio operitur .i. dilig̾e. aliter ergo hunc
actum operatur: qmͣ alios uũrtutumactus. Ioq
differenter. dehoc ⁊ de aliis loquitur scͥptum. que
istum sp̃ałĩr daritati tribuit: est ergo caritas uere
sp̃c sanctus. uñ aug. ṗmissum apsi u̾bum̃ tracꝰ¬

Expanded text:
ritus sanctus est, qui operatur in singulis prout vult; cum per eum mens hominis afficiatur et moveatur ad credendum vel sperandum et hujusmodi, sicut mentis ad credendum vel sperandum, sicut ad diligendum? virtutibus quarum actus sunt, utpote actum fidei, id est, credere fide media, ut actum spei, id est, sperare media spe. Per fidem enim et spem praedictos operatur actus. Diligendi vero actum per se tantum, sine alicujus virtutis medio operatur, id est, diligere. Aliter ergo hunc actum operatur quam alios virtutum actus. Ideoque differenter de hoc et de aliis loquitur Scriptura, quae istum specialiter charitati tribuit. Est ergo charitas vere Spiritus sanctus; unde Aug., praemissum verbum A
Abbreviated transcription (Latin):
animi. qr per eam mouet᷑ ⁊ asficit᷑ aninsꝰ:
addiligendum dm̃. Non aũ mirens. sicaritas
cũ sit sp̃e sc̾s. dicatur motus m̃tis Cumetiã in
libro sapientie dicatur de spu sapientie: que
attingit a fine usq ad finem. ꝗ u est actus
sui inmobilitate oĩa atting̃. ñ locali motir.¬

Expanded text:
ia per eam movetur et afficicitur animus ad diligendum Deum. Non autem mireris si charitas, cum sit Spiritus sanctus, dicatur motus mentis; cum etiam in lib. Sap., c. 8, dicatur de Spiritu sapientiae: Qui attingit a fine usque ad finem, qui est actus sui immobilitate omnia attingit, non locali mot
Abbreviated transcription (Latin):
nulla res ab eiꝰ caritate nos sepanit: quid eẽ no
solum meliꝰ sed etiam certius hoc bono potest.:
fece dicit: qi caritate nicħ est meliꝰ. Caritas ergo
sp̾ẽ .s. est: qui est deus ⁊ donu̾ dei siue datum.
qui diuidit singuł fidelib dona nͦ ip̃e diuidĩr
s indiuisus singuł datin Uñ au̾głli ioħ̾s dicit.

Expanded text:
nulla res ab ejus charitate nos separat, quid esse non solum melius, sed etiam certius hoc bono potest? Ecce dicit quia charitate nihil melius est. Charitas ergo Spiritus sanctus est, qui Deus est, et donnulla res ab ejus charitate nos separat, quid esse non solum melius, sed etiam certius hoc bono potest? Ecce dicit quia charitate nihil melius est. Charitas ergo
Abbreviated transcription (Latin):
tunt᷑ pect̾a: ñ diligenti inimicu̾. si tñ fr̾i ro¬
ganti quiinse pecrauit. dimitit: S c̃ pect̾a ñ
dimirant᷑ alicui ad ulto: nisi caritatem ha¬
beat. sequit᷑ ut caritatem habeati qui ñ di¬
ligͣit ĩrimicũ. Quomodo ergo nomine ꝓx̾i
om̃is hõ intelligit᷑ in illo mandato. Diliges
tunc inimic ⁊ p̃cipim̃ ergo ⁊ inimicos dilig̾e
Et qr illo̾ p̃ceptũ gen̾ale est om̃ib p̃cipitur
om̃s homines dilig̾e. r̃ inimicos: Quidam
ceptu dilig̾e õẽm hõĩem. etiantinimsc̃ mi¬
norib uͦ: consiliũ Inp̃ceptum uͦ: eos diligere:
qui nicħ malifecert̃ eis. ⁊ inimicos n̾ odire S
meliꝰ est ut ĩutelligat᷑ om̃ib illo mandato p̾ci¬
piꝰ cunctos dilig̾e. etiant inimicos. cui sensui
attestant᷑. suꝑiꝰ po̾ite auctoritates. ⁊ alie mul

Expanded text:
tuntur peccata non diligenti inimicum, si tamen fratri roganti qui in se peccavit, dimittit. Sed cum peccata non dimittantur alicui adulto, nisi charitatem habeat, sequitur ut charitatem habeat qui non diligit inimicum. Quomodo ergo nomine proximi omnis homo intelligitur in illo mandato: Diliges tunc et inimicus; praecipimur ergo et inimicos diligere. Et quia illud praeceptum generale est omnibus, praecipitur omnes homines diligere, etiam inimicos. Quidam aeceptum diligere omnem hominem, etiam inimicum; minoribus vero in consilium. In praeceptum vero, eos diligere qui nihil mali fecerunt eis, et inimicos non odire. Sed melius est ut intelligatur omnibus illo mandato praecipi cunctos diligere etiam inimicos; cui sensui attestantur superius positae auctoritates, et aliae mul
Abbreviated transcription (Latin):
inimscos ait enĩ sic Magnũ est enĩ ergaeum
multo grandiꝰ ⁊ magnisicentissime bonitatis ẽ:
ut nũ qͦ ĩnimic̾ dibgãs. ⁊ eiqui tͥ malũ uult ⁊
sipõt facit: tu semꝑ bonũ uelis. faciasq qd̾ pos¬

Expanded text:
inimicos. Ait enim sic: Magnum est, erga eum inimicos. Ait enim sic: Magnum est, erga eum multo grandius et magnificentissimae bonitatis est, ut tuum quoque inimicum diligas, et ei qui tibi malum vult, et si potest facit, tu semper bonum velis faciasque quod pos
Abbreviated transcription (Latin):
q m̃ti. diligere amitos. andilig̾e inimicos:
s hec conparatõ implicita est Si eñ conferitur
diloctio amĩcoꝵ tm̃ dilectioni amicoꝵ i etiam
inimitoꝵ ꝑspicua est ab solut̾o s si in aliqͦ uno
homine qui diligit sunł amic̾ ⁊ inimic̃: quid
hoꝵ potiꝰ sit querat᷑: obscura est responsio. qr de
motu m̃tis agit᷑. de quo. ñ est nobis facile iudi¬
tiu anunus udem motus sit erga amicũ. ⁊ ̃¬
imicũ. s erga amnicã intensior. anduo. unꝰ erga
inimicũ. qui dr̃. difficilior. alt̃ erga amitũ: qui
uidet᷑ feruentior: Nec incongrue putat᷑ melior:
qui est feruentior. ł siunꝰ id̾ ꝙ ẽ motꝰ iñ pocior
uͥ est ardentior ñ imple extimat᷑: aũg. tñ sen¬
tre ux maiꝰ cẽ diligere inimic̃. qm amicũ.
qui ꝑfc̃õꝵ eẽ dicit diligero ituimicos. i bñ fac̃e
eis: scq hoc aganta multitudine impleri:
qnͣta exaudit᷑ in orõne dominica. cũ dr᷑. Dimit
sionem dicit amultis impleri: quiñ diligunt

Expanded text:
ti, diligere amicos, an diligere inimicos. Sed haec comparatio implicita est. Si enim conferatur dilectio amicorum tantum dilectioni amicorum et etiam inimicorum, perspicua est absolutio. Sed si in aliquo uno homine qui diligit simul amicum et inimicum, quid horum prius sit quaeratur, obscura est responsio, quia de motu mentis agitur, de quo non est nobis facile judicium, an unus et idem motus sit erga amicum et inimicum, sed erga amicum intensior; an duo, unus erga inimicum, qui dicitur difficilior, alter erga amicum, qui videtur ferventior; nec incongrue putatur melior qui est ferventior. Vel si unus idemque est, idem potior ubi est ardentior, non improbe existimatur. August. tur majus esse diligere inimicum quam amicum, quia perfectorum esse dicit diligere inimicos, et benefacere eis; neque hoc a tanta multitudine impleri, quanta exauditur in oratione Dominica, cum dicitsionem dicit a multis impleri, qui nondum diligunt
Abbreviated transcription (Latin):
nis hꝰ implent᷑. si hom̃o quiñdum ita ꝓfecit
ut etiamdiligat inmic̾. tñ: qñ rogatur ab ho¬
mine qui peccuuit ineũ ut eidimitat. di¬
mitit ex corde. qui etiam sibi roganti uult dimiti
gat hominẽ in quem peccauit. si pecc̾o suo mo¬
uet᷑ ut roget. ñ est adhuc doputandus ininueꝰ:
ut eum dilig̾e sit difficile. sicut erat. qñ inimi¬
titias exercebat Quisqͥs u̾o roganti ⁊ penitenti
ñ dimitit: ñ extimce a domino. sua pecc̾a dimit¬

Expanded text:
nis hujus implentur, si homo qui nondum ita profecit ut etiam diligat inimicum, tamen quando rogatur ab homine qui peccavit in eum ut ei dimittat, dttit ex corde, qui etiam sibi roganti vult dimittigat hominem in quem peccavit, si peccato suo movetur ut roget, non est adhuc deputandus inimicus, ut eum diligere sit difficile, sicut erat quando inimicitias exercebat. Quisquis vero roganti et poenitenti non dimittit, non existimet a Domino sua peccata dimit
Abbreviated transcription (Latin):
dõ assistere: d̾ad exteriora non exeunt: Infenoresã
tresãd exteriora miti. õresu̾o medioe int utͦsq
consistere. ñ inddo dignitato ł loco. s ĩ offitio.
qr p̃ceptum diuinũ ⁊̃ asr̾iorib accipiunt. ⁊ de¬
feruntͥ adinfenoressI oq cu̾ sũpint mediis. ⁊
medii imuis. atq hii homi nib p̾ceptum dei
ordines. s de inferiorib oidinib singulos angłos:
conplexius est. Illud u̾o qd̃y saias dicit per u̾ba
yfaiam: ut mũdaret ⁊ incend̾et labra ꝓpħe fu¬
isse de ordine inferioru̾ s iõ dẽs est fore de sera¬
phim᷑ qi uenielat incend̾e̾ iosumere delit¬
ta ysaio¬

Expanded text:
 assistere, quod ad exteriora non exeunt; inferiores autem tres ad exteriora mitti; tres vero medios inter utrosque consistere, non modo dignitate vel loco, sed etiam officio, quia praeceptum divinum a superioribus accipiunt, et deferunt ad inferiores. Ideoque cum supremi mediis, et medii imis, atque hi hominibus praeceptum Dei ordines, sed de inferioribus ordinibus singulos angelos complexus est. Illud vero quod Isaias ait peIsaiam, ut mundaret et incenderet labia prophetae, fuisse de ordine inferiorum. Sed ideo dictus est forte de seraphin, quia veniebat incendere et consumere delicta Isai
Abbreviated transcription (Latin):
Indignant᷑ maritĩsiaudiant adult̾os nire pẽ¬
d̾e similes ad ult̾is feminis penas. cũ tanto gͣmꝰ
eos puniri oportũit: qnͣto mag̃ ad cos ꝑtinet. ⁊
urture uinõe: iexemplo regere feminas. ẜx

Expanded text:
Indignantur mariti si audiant adulteros viros pendere similes adulteris feminis poenas, cum tanto gravius eos puniri oportuerit, quanto magis ad eos pertinet et virtute vincere, et exemplo regere feminas. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
abet̾no. qd̾ ñeẽt p̃destinatꝰ. ⁊ potuit ab et̾no
ñ eẽ p̾destinatus. ⁊ sicut alet̾no deus potuit
cum ñ p̃destinare Ita concedr᷑ aquib dãm qsd̾
⁊ modo põt deus cum ñ p̃destinasse. abct̾no ergo:
põt deus ñ p̾destinasse. eũ. gͦ põt iste ñ fuisse
ỹdestinatus. Siuͦ ñ fuisset p̾destinatus. nͨ mo¬
do eẽt p̾destinat᷑. gͦ p̃ mͦ ñ dẽ p̃destinatꝰ. ita ⁊ de p̃scĩa ⁊¬
nus concedunt. Ex quo enĩ aliqͥd fc̃m̃est ł
litas ad potenciam dei refertur. que semper
eadem fuit. ⁊ est qr p̾destinatõ p̃scĩa. potencia.
miu̾ in d̾o̾ est

Expanded text:
aeterno quod non esset praedestinatus, et potuit ab aeterno non esse praedestinatus. Et sicut ab aeterno Deus potuit eum non praedestinare, ita conceditur a quibusdam quod et modo potest Deus eum non praedestinasse, ab aeterno ergo potest Deus non praedestinasse eum; ergo potest iste non fuisse praedestinatus: si vero non fuisset praedestinatus, nec modo esset praedestinatnus concedunt. Ex quo enim aliquid factum est vel litas ad potentiam Dei refertur, quae semper eadem fuit et est, quia praedestinatio, praescientia, potentia, unum in Deo est
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ potestati cuncta subiacent. s nr̃e misenie sa¬
nandeꝯuenientiorem modũ alium ñ fuise. nec

Expanded text:
us potestati cuncta subjacent; sed nostrae miseriae sanandae convenientiorem modum alium non fuisse, nec
Abbreviated transcription (Latin):
fundi̾sic̃ humus . aut lux ista disfundr᷑. set
poti sic̃ induob sapientib. quoꝵ alt̾ alt̾o:
corpe grindior est. s sapientior ñ est una
sapĩa. nec est inmaiore: maice. noc ĩminore:
minor. nec ininor in uno qmͣ induob. itad̾s
sine labore regens⁊ ꝯtinens mũd̾. in celo totus
ait. adu̾bum dei pertinet. ñ ẽẽ in parte. s uͥq
ẽt̃ perserp̃m. ħ est cñ sapĩa dei q̃attĩgit afine
usqadfinem forcst̃.ñ tñ motu locali. s ĩ mo¬
bilitate sui. Uelud simoles aliqua saxea ĩple
adsinem. cũ tñ alt̾m ñ deserat. alt̾m occupando.
llon ergo ht̃ motum localem ũbum illud. au̾¬
qr deus ita est uͥq per eẽntiam. qd̾ nec spatio¬
sa magnitudine diffundr᷑. nec uno deserto
in illo qmͣ ip̃m eẽ qlicubi nec tñ ip̃mẽe locũ
potiꝰ oĩa. qmͣ ip̃e alicubi. nec tñ ita uullo uͭ
ip̃e sit locꝰ. locuscñ inspatio est. ł qd̾ longitu¬
dine ⁊s latitudine. ⁊ altitudine corporis occupat᷑.

Expanded text:
sta diffunditur, sed potius sicut in duobus sapientibus, quorum alter altero corpore grandior est, sed sapientior non est, una sapientia est, nec est in majore major, nec in minore minor, nec minor in uno quam in duobus. Ita Deus sine labore regens et continens mundum, in coelo totus ait: Ad verbum Dei pertinet non esse in parte, sed ubique esse per seipsum: haec est enim sapientia Dei, quae attingit a fine usque ad finem fortiter, non tamen motu locali sed immobilitate sui; veluti si moles aliqua saxea impleaad finem, cum tamen alterum non deserat alterum occupando; non ergo habet motum localem verbum illud, equod Deus est ita ubique per essentiam, quod nec spatiosa magnitudine diffunditur, nec uno deserto in illo quam ipsum esse alicubi, nec tamen ipsum esse locum, potius omnia quam ille alicubi; nec tamen ita in illo, ut ipse sit locus. Locus enim in spatio est quod longitudine, et latitudine, et altitudine corporis occupatur:
Abbreviated transcription (Latin):
xxtͣraduce ẽẽ arbitrati st̾  Sic̃ enĩ nige ce.¬
caro. ita ⁊ degignentis anima. aĩa genities¬
sentiałr deduciabhis extimat᷑. Iõq sicut de
corrupta carne saro corrupta seminat᷑. ł ta
etiam deanima pectatͥce. anima peccatͥr cor¬
rupt̃õne originali infecta ab illis tͣhi dr̃.¬
P redcãm oppĩaem dap̾

Expanded text:
ex traduce esse arbitrati sunt. Sicut enim in gecaro, ita etiam de gignentis anima anima geniti essentialiter deduci ab his existimabatur. Ideoque sicut de corrupta carne caro corrupta seminatur, ita etiam de anima peccatrice anima peccatrix, corruptione originali infecta, ab illis trahi dPraedictam opinionem da
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃sidem. ł aliqua m̾ita elegit deus aliquos
a bet̾no. ł apposuit gr̃am iustificatõnis ĩ tp̃i.
s gratuita bonitate sua elegit. ut boniẽent
nos tales ẽẽ p̾scuit. iõ elegit. s ut cẽmꝰ tales
ꝑ ip̃am electõnem gr̃e sue. qua gratisicauit
nos indilecto filio suo.

Expanded text:
idem vel aliqua merita elegit Deus aliquos ab aeterno, vel apposuit gratiam justificationis in tempore, sed gratuita bonitate sua elegit, ut boni essennos tales esse praescivit, ideo elegit, sed ut essemus tales per ipsam electionem gratiae suae, qua gratificavit nos in di
Abbreviated transcription (Latin):
ñualet. quiex caritate eximia animã ꝑo esti¬
suit ꝓ amicis ⁊ inimicis hu̾it enĩ iucorde ca¬
ritateni. qũa nob̾ opere exibuit. ut exibiti¬
onis forma: nos ad diligend̾ institũet: Hic ad
dicendum estide caritate.⁊ modo ⁊ ordine di¬
ligendi: dm̃ ⁊ ꝑximum

Expanded text:
n valet, qui ex charitate eximia animam posuit pro amicis et inimicis. Habuit enim in corde charitatem quam opere nobis exhibuit, ut exhibitionis forma nos ad diligendum instrueret. Hic aliquid dicendum est de charitate, et modo, et ordine diligendi Deum et proximum.
Abbreviated transcription (Latin):
qm̾ñ tał nͥ fc̃a erat: ut sine diuino auxilio pꝰ¬
Idem. Dederat deus hymini bõqm uolũta¬
torium sine quo ñ posset nea mañe. si uel¬
misit arbitrio. In eod̾ acceperat posse: si aũ
uellet. s ñ habuit uelle quo posset. stam
si habuisset. ꝑscu̾asset his testimoniis eui¬
dent̾ monstrt᷑: ꝙ homo rectitudiẽ ⁊ boam
uoluntatem: incitatione accepit. atq ãu¬
xiliũ. quo stare potenit. alioͥn. ñ sua culpa:

Expanded text:
natura facta erat ut sine divino adjutorio poIn eodem: Dederat Deus homini bonam voluntatorium sine quo in ea non posset permanere si velejus arbitrio. In eodem: Acceperat si vellet posse; sed non habuit velle quod posset. Nam si habuisset, udenter monstratur quod homo rectitudinem et bonam voluntatem in creatione accepit, atque auxilium quo stare poterat; alioquin non sua culp
Abbreviated transcription (Latin):
cionis est ordo iꝓgressio: quał tunc ipͥmis
p̃cessto parentib. ut enĩ tunc serpens muli¬
eri malũ suasit: ip̃aq consensit. dem̃ uiro
suo dedit. sicq consũmatũ estr pec̾cm ͭta
i ñc in nob̾: ꝓserpente estͥsensuał motus
amiinie pro muliere inforcior port̾io p̾onis

Expanded text:
ionis est ordo et progressio, qualis tunc in primis praecessit hominibus. Ut enim tunc serpens mulieri malum suasit, ipsaque consensit, deinde viro suo dedit, sicque consummatum est; ita et nunc in nobis pro serpente est sensualis motus animae, pro muliere inferior portio rationis
Abbreviated transcription (Latin):
inquit fane. qd̾ sc̃ repugnantes ad u̾sus pliꝰ ad¬
isoĩcẽtireᷤ. ⁊ uincentes. minuant exerci illos¬
tum demonum. uelii qmͣ plurimos eoꝵ
interimant: ne ultͣ fas sit illi spũi. qui abali¬
quo sco caste ⁊pudice uiuendo uic̾tus est.Im¬
pugnare st̃m alium hominem hox aũ quidã
pittant intelligend̾ tm̃ deillo uitio ĩti quo
superatus est. Ut sĩ desuꝑbia aliqm̃ uirũ sc̃m
tenptat ⁊ iuncit᷑. ulteriꝰ ñ liceat ei illũ laliũ
desuꝑbia tenptarez

Expanded text:
inquit, sane quia sancti repugnantes adversus istos incentores et vincentes minuant exercitum daemonum, velut quam plurimos eorum interimant: nec ultra fas sit illi spiritui qui ab aliquo sancto caste et pudice vivendo victus est, impugnare iterum alium hominem. Hoc autem putant quidam intelligendum tantum de illo vitio in quo superatus est, ut si de superbia aliquem virum sanctum tentat, et vincitur, ulterius non liceat illi illum vel alium de superbia tentare.
Abbreviated transcription (Latin):
mouet: q ex pec̾ci cormptela ꝓnisut ad qñ ñ.¬
lapsum gressus nr̃i. ubiaũ non intuenio
cãnos admalum impellens: ñ merem᷑ siab
eo declinamꝰ. Dec linare eñ ãmaloᷤ semꝑ uitat
penam. s ñ semper: meret᷑ palmam de adiu

Expanded text:
movet, quia ex peccati corruptela proni sunt ad lapsum gressus nostri. Ubi autem non intervenit causa nos ad malum impellens, non meremur si ab eo declinamus. Declinare enim a malo semper vitat poenam, sed non semper meretur palmam. 4. De adju
Abbreviated transcription (Latin):
fien luitas miptias ex ꝑsonis illicite ꝯui̾ct̾is.
quit᷑. ꝑ hibens ꝯcubinam posse transite ad ho¬
nestũ placitũ nuptiaꝵ sicastitatẽ ⁊ fidemser¬
uare uelit p̃rima uͦanctoritas aũgi. de illis ag̾
qui de pet̾ro penitunt: micħ in morte uiri ma¬
chinati sunt. nec uiuente uiro fidem adult̾e
dedit mechꝰ. ꝙ cam incõugio duc̾et. si suꝑ u¬
ueret. Qui nero hoc fatiunt alis p̃musiş auc̃¬

Expanded text:
e licitas nuptias, ex personis illicite conjunctis hquitur, perhibens concubinas posse transire ad honestum placitum nuptiarum, si castitatem et fidem servare velint. Prima vero auctoritas Augustini de illis agit qui de peccato poenituerunt, et nihil in mortem viri machinatae sunt, nec vivente viro fidem adulterae dedit moechus, quod eam in conjugio duceret si superviveret. Qui vero haec faciunt, aliis praemissis auc
Abbreviated transcription (Latin):
monstrata est. humana .s. ⁊ diuina accepit
qͥppe sit homo. esfudit. ut deus. Nolau̾ acciꝑe
quidem hoc donũpossumꝰ᷑ promodulo nĩo. ef¬
fund̾e uͦ suꝑ alios ñ utiꝙ possumꝰ s ut locfiate
super eos dm̃: aquo ĩd esficit᷑ inuocamꝰ: ¶ his

Expanded text:
monstrata est, humana scilicet et divina. Accepit quippe ut homo, effudit ut Deus. Nos autem accipere quidem hoc donum possumus pro modulo nostro; effundere vero super alios non utique possumus, sed ut hoc fiat, Deum super eos a q
Abbreviated transcription (Latin):
qi nullũ adult̾iũ sacram̃tũ qi nullũ diuor¬
tiũ Soł ibi nuptiał concabitꝰ ñ fuit: qr ĩ car¬
ne pecͥci fieri non poterat. sine pudenda ꝯcu¬
piscentia carnis que accidit ex pec̾o. Sitic qua:
concipi uoluit:. qui sinc pecc̃o fut᷑us erat ⁊ li¬
cet ñ int̾cesisset ꝯuigalis concubit᷑ ꝯiuges

Expanded text:
sacramentum, quia nullum divortium: solus ibi nuptialis concubitus non fuit, quia in carne peccati fieri non poterat sine pudenda concupiscentia carnis, quae accidit ex peccato; sine qua concipi voluit, qui sine peccato futurus erat. Et licet non intercesserit conjugalis concubitus
Abbreviated transcription (Latin):
ri consensu uoueratis. ambo ꝑseuerant᷑ redd̾e
debuistis. ⁊quo ꝓposito silapsus est ille: tu faltẽ
ꝑseuera. ñ qi parit̾ temperabatis a ꝯmixtione
carnali. iõ maritꝰ tuus extiterat. ĩ mo uero
tanto sanctiꝰ coniuges manebitis. qnͣto sancꝰ¬
tiora concordit placita sernabatis. ꝑ fc̾m̾gͥ
suit marie uoseph ꝯiugiu̾. inscitate. perfim̃

Expanded text:
 consensu voveratis, ambo perseveranter reddere debuistis; a quo proposito si lapsus est ille, tu saltem persevera. Non quia pariter temperabatis a commixtione carnali, ideo maritus tuus esse destiterat; imo vero tanto sanctius conjuges manebatis, quanto sanctiora concorditer placita servabatis. Perfectum ergo fuit Mariae et Joseph conjugium in sanctitate. Perfectum
Abbreviated transcription (Latin):
tatem: ut sciat ꝑmom̃ta singula qͦt culi oĩa¬
ces nascant᷑. qͦt ue mouant᷑. quota pulicil et
muscaꝵ sit multitudo. quot ue pisces: natẽt
inaquis ⁊ similia. Nonsimus tam fatui ãd¬
ulatores der. ũ dum ꝓuidentiã eiꝰ etiam adima
retrudimus. in nos ip̃os iniuriosi sim᷑. eand̾

Expanded text:
tatem, ut sciat per momenta singula quot culices nascantur, quotve moriantur, quota pulicum et muscarum sit multitudo, quotve pisces natent in aquis, et similia. Non simus tam fatui adulatores Dei, ut dum providentiam ejus etiam ad ima retrudimus, in nos ipsos injuriosi simus, eamdem
Abbreviated transcription (Latin):
u. Noñalio magnus atio deus est s eo magnus. quo
deus. qr ñ aliud illi est magnum.eẽ. alud dm̃ esse
eadem qͥppe eius magnitudo: que uirtus. ⁊ eadem
eẽntia: que maguitudo pater gͥ ifilius. simł
una cẽntia ⁊ una magnitudo

Expanded text:
 modo est magnus, alio Deus est, sed eo magnus, quo Deus, quia non aliud illi est magnum esse et aliud Deum esse. Eadem quippe est ejus magnitudo quae virtus, et eadem potentia quae magnitudo. Pater igitur et Filius simul una essentia, et una est magnitudo.
Abbreviated transcription (Latin):
adpemit̃ redigendi. quib penit᷑ denegat᷑ ꝯuigiũ.
hic indet᷑ nicholaus ꝑmit̾e maritis ꝓ adult̾io. uł
uñidem incholaus. Int hec ur̃a sci̾tas adderestudũ
sicuiꝰ uxor adulteriũ ppetrau̾it. utt̃ marito eiꝰ li
cã. int̾feceritialiamq dux̾it armis depoi̾tis. publi¬

Expanded text:
digendi; quibus penitus denegatur Conjugium. Hic videtur Nicolaus permittere maritis pro adulterio aut Unde idem Nicolaus: Inter haec vestra sanctitas addere studuit, si cujus uxor adulterium perpetraverit, utrum marito ejus causa interfecerit, aliamque duxerit, armis depositis publi
Abbreviated transcription (Latin):
ilta talis elatio ⁊ amor ꝓpͥe potestaris
ui uiro fu̾it. sicut inmuliere: ad qd̾ dict̾mus.
qr adam ñ suit seductus do modor
qd̾ diabolus suggerebet. Ineo tñ fuisse s. ũc̃d̾et h.¬
seduc̾tum credi pot: qd̾ cõmissum ue̾niale ẽc̃ u̾in.
ductus fuit. nec uieo: ⁊ quo mulier. lus suadebat.

Expanded text:
illa talis elatio et amor propriae potestatis in viro fuerit, sicut in muliere. Ad quod dicimus quia Adam non fuit seductus eo modo od diabolus suggerebat. In eo tamen fuisse seductum credi potest, quod commissum veniale putaverit, uctus fuit, nec in eo quo mulier, ut crederet
Abbreviated transcription (Latin):
ai subiũx̃ d tͥsticiam sic assumpsit: quomodo
mea et cet̾a: engo ⁊ qñ dicit dormiuit iłr̃.
nondonuuit. uł qñ dixit manducasse᷑ n manduca¬
nẽ ũam ecce aꝑte noscis cundem sibi inhis u̾bs
contradiãs: uiẜ uarias dictorum: disc̾neret cãs. ex
quib intelligentia ũboꝵ assumenda est :Sienĩ
discernat᷑ intelligentie causa p̾dc̃oꝵ ũboꝵ t nich¬

Expanded text:
em subjunxit: Sed tristitiam sic assumpsit quomodo mea, etc.; ergo et quando dicit, dormivit Jesus, non dormivit; vel quando dicit manducasse, nnem veram. Aperte noscis eumdem sibi in his verbis contradicere, nisi varias dictorum discerneret causas; ex quibus intelligentia verborum assumenda est. Si enim discernatur intelligentiae causa praedic
Abbreviated transcription (Latin):
It̃mfides i suaꝵ rer̃ est. ⁊ alienar᷑: Nam i se qͥsq
tredit ẽẽ cepisse. nec suisse utiq sempit̃nu̾ ⁊ alia
atq alia ñ modo dealiis hominib multa q̃ ad
religionem ꝑtinent. Uni etiam. de angelis cre¬
dimꝰ Spes aũ ñ nisi bonar̾ rer̾. noec nsi fut᷑aꝵ ⁊¬
adeum ꝑt

Expanded text:
 est, et alienarum. Nam et se quisque credit esse, coepisse, nec fuisse utique sempiternum: et alia atque alia non modo de aliis hominibus multa, quae ad religionem pertinent, verum etiam de angelis credimus. Spes autem non nisi bonarum rerum est, nec nisi futurarum, et
Abbreviated transcription (Latin):
sibigign̾e filiũ aut ñ potũitiaut nolu̾it. Si
ñ potuitꝰ infirmꝰ si noluit: inuidꝰ inuenit᷑
genuit ergo p̾r sibi equalem filiũ. ⁊ abut᷑q
filio plenam gign̾e potuit: nͨ tñ plenã
genuit. s minorem. cogiminiꝰ patrẽ ĩuid̾
Per simile ost̾.

Expanded text:
Filium, aut non potuerit aut noluerit. Si non potuit, infirmus; si noluit, invidus invenitur. qualis est. Genuit ergo Pater sibi aequalem Filium, et ab utroque Filio plenam gignere potuit nec tamen plenam genuit, sed minorem, cogimini Patrem invidum Per simile ost
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃em intłlgi: ut persona ñ dicatur sicut
homo: s quomido dicat᷑ hic hõ: uelud ab ͥ¬
ham ysaat uacob: ł quis alius qui eniam
digito presemꝰ demonstrari possit. sic qͦ
illos eademrat̾o confutabit. dicut euim
dñri abinham ysaac. ⁊ iacob. t̾ria indiuidua:
ita tres homines ⁊ tria asalia cur ergo
ut tres persone:
alio modo piobat idem.

Expanded text:
na non dicatur sicut homo, sed quomodo dicitur: Hic homo, vel ut Abraham, Isaac, Jacob, vel quis alius qui etiam digito praesens demonstrari possit; sic quoque illos eadem ratio confutabit. Sicut enim dicuntur Abraham, Isaac, Jacob tria individua, ita tres homines, et tria animalia. Cur ergo ut tres personae? 10. Alio modo probat idem.
Abbreviated transcription (Latin):
uinũ est sacrisitium. xp̃e hostiam obtulit. ip̃am
offerimꝰ ⁊ nunc. S qd̾ nosagimꝰ tocordatio est sacii¬
fitii. Nec causa sue insirmitatis repetit᷑. qi ꝑficit
hominem. s nr̃e qi cotidie pecemius. Ex hiscol
xp̃m semel oblatũ. ⁊ cotidie offerri. si alit̾ tunc ałr
nunc. Et etiamque sit uircus huiꝰ de uͥtute sacͣ¬

Expanded text:
et unum sacrificium. Christus hostiam obtulit; ipsam offerimus et nunc, sed quod nos agimus, recordatio est sacrificii Nec causa suae infirmitatis repetitur, quia perficit hominem, sed nostrae, quia quotidie peccamus. Ex his colri; et Christum semel oblatum, et quotidie offerri, sed aliter tunc, aliter nunc. Et etiam quae sit virtus hujus sac
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdidit ium suam. ita qd̾ pꝰea non ꝑfecerit. s
potꝰ obfuit obseruatorib suis dusq ad obla¬
tõnemu̾e hostie potuit prodesse Si enĩañ passi¬
ouera legalia finem habuissent ñ ea ĩminẽte
uetus pascha cũ discipulis manducasset de cau
qd̾ fit depõitõne uitõꝵ ⁊ collatõne uir̃tutum
Sic enuĩ fit quisq nouus homo cilabolitis pec¬
catis ornatur uirtutib. ⁊ abolitõ pecc̃oꝵ pellit
feditatem appositio uirtutum affert decorem

Expanded text:
suam, ita quod postea non profecerit, sed potius obfuerit observatoribus suis. Sed usque ad oblationem verae hostiae potuit prodesse. Si enim ante passionem legalia finem habuissent, non ea imminente vetus pascha cum discipulis manducasset. 11. De quod fit depositione vitiorum et collatione virtutum. Sic enim fit quisque novus homo, cum abolitis peccatis ornatur virtutibus. Abolitio peccatorum pellit foeditatem: appositio virtutum affert decorem,
Abbreviated transcription (Latin):
Si penitenciam agis. peniret te: Siñpenitet te:
ñ penitens es. Siergo peniret. cur facis q̃ male
fecistis. Si fecisse petutetr noli facere. Siad huc
facier certe ñ es ponitens. Item innocentiꝰ enĩ
a̾monemꝰ frẽs mõs. ne falsis penitenciis la¬
icoꝵanimas decipi. ⁊ in infernũ ꝑtrahi pa¬
tant᷑ falsam aũ penitẽciam ẽẽ ꝯstat. cũ
sp̾tis plurib deunosolo pentrencia agieur:
ł cũ sic agitar de uno. ut ñ disdedait᷑ ab alio.

Expanded text:
Si poenitentiam agis, poenitet te; si non poenitet te, non es poenitens. Si ergo poenitet, cur facis quae male fecisti? Si fecisse poenitet, noli facere; si adhuc facis, certe non es poenitens. Item Innocentius II: Admonemus fratres nostros, ne falsis poenitentiis laicorum animas decipi et in infernum pertrahi patiantur. Falsam esse penitentiam constat, cum spretis pluribus de uno solo penitentia agitur aut cum sic agitur de uno, ut non discedatur de alio.
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃sanimas p̾t̾ pͥmã de t̾raduce eẽ sicut cor¬
minatis: atq formatis. infundi ⁊ infã¬
hominũ ñ ẽẽ ab suitio int̾ ceteras intellos¬
tuales naturas: nec simł creatas sic̃ origenes
uarr sicut luciferiani ⁊̃ cirillus: ⁊ quidam latinoꝵ
um̃ c̾atorem nosse. eiꝰq iuditio corpus coagulari
inutero homoexamima constans: ⁊ corpore. ⁊
quiaminas extraduce dicunt. inducenꝰ aucto

Expanded text:
omnes animas praeter primam, de traduce esse, sicut corminatis atque formatis infundi, et infunhominum non esse ab initio inter caeteras intellectuales naturas, nec simul creatas, sicut Origenes nantur, sicut Luciferianus et Cyrillus affirmant; Creatorem nosse, ejusque judicio corpus coagulari in utero homo ex anima constans et corpore, et qui animas ex traduce dicunt, inducens auctor
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ delic̾tum delictum fortasse est ut ait¬
peccatum est: facere malum: Alind est
oñt̃declinare alono. aliud est. facere mali̾
Peccõm ergo ost ꝑpetincio mali. Dolictum:
aliud sonat delic̾tum. nisi d̾clictũ: ⁊ qͥd
derelinquit qui delinquit nͥ boñ uł delicꝰ¬
tum est. qd̾ ignorant̃ fit peccm. qd̾ scien¬

Expanded text:
 etiam delictum. Et delictum fortasse especcatum est, facere malum. Aliud est enim declicare a bono, aliud est facere malum. Peccatum ergo est perpetratio mali, delictum Quid enim aliud sonat delictum, nisi derelictum? et qui derelinquit, quid derelinquit nisi bonum? Vel delictum est quod ignoranter fit, pecc
Abbreviated transcription (Latin):
u ꝓpłrmi aquo datus sit siliꝰ o stenoit᷑ datũgr̃a
timitatisisietiam. ip̃ẽ filiu ded̾it: ¶ ccce hiodic̃:
ep̾ fultus sededit: qr trinitas eum dedit Si au̾
filius a se datus est. a segͥ missus est. a se ꝓcessit.
⁊ hoc utiq uerum est: ⁊concedi oportet: cum
aꝰ mussiosit diuina operatõ¬

Expanded text:
datus est Filius, ostenditur datus gratia Trinitatis, ut etiam ipse Filius se dederit. Ecce hic dicit quod Filius se dedit, quia Trinitas eum dedit. Si autem Filius a se datus est, a se ergo missus est, et a se processit. Et hoc utique verum est, et concedi oportet, cum ejus missio sit divina operat