comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aũ dignitas sit ordinis sacerdotalis: hinc
aduertamus. dictũ ẽ. aut̃ deneqͥssimo
caypha interfeccore saluatoris. int̾ cȩt̾a.
hoc aut̃ asemet ip̃o non dix̃. s cũ eẽt pͥncepᷤ
sacerdotũ anni illiꝰ ꝓpħauit. ꝑ quod ostẽ
ditur spm̃ scm̃ gr̃arum non ꝑsonã sequi
digni aut in dignis ordinem traditĩoiꝰ:
ut quãuis aliquis boni meritisit: nontñ
possit benedicere. nisi fuerit ordinatus. u
officiũ ministerũ exhibeat. dĩ aut̃ ẽ. effec¬
tũ: tribuere benedictionis. Exhisitaq
claret. quia diuinoꝵ plenitudo sacram̃¬
toꝵ non insolis constat mysticis orationib
his quitraditũ oidinẽ p̾termitterent.
Unde apłi qui pocestatẽ acceꝑant suꝑõũ
demonia. cũ quendã lunaticũ soloueri
sanare uoluissent et nõualuissent: cũ
admiratione ad dñm reuertentes didi¬
cerunt sep̃termississe quedã necessaria.
sine quib ꝑfici non poterat illiꝰlunatici
misso ordine ĩplere non potuerunt. qͥd

Expanded text:
autem dignitas sit ordinis sacerdotalis, hinc advertamus : Dictum est autem de nequissimo Caipha interfectore Salvatoris inter caetera: « Hoc autem a semetipso non dixit, sed cum esset princeps sacerdotum 98 anni ilitum sanctum gratiarum, non personam sequi digni aut indigni, sed ordinem traditionis: ut quamvis aliquis boni meriti sit, non possit tamen benedicere, nisi fuerit ordinatus, ut officium ministerii exhibeat. Dei autem est effectum tribuere benedictclaret, quia divinorum plenitudo sacramentorum non in solis constat mysticis orationibustur his qui traditum ordinem praetermitterent. Unde apostoli qui potestatem acceperant super omnia daemonia, cum quemdam lunaticum solo verbo sanare voluissent, et non valuissent, cum admiratione ad Dominum revertentes didicerunt se praetermisisse quaedam necessaria, sine quibus perfici non poterat illius lunatici misso ordine implere non potuerunt, quid
Abbreviated transcription (Latin):
missũ. qͥd fidĩ qͥd sacrȩ religione officiat
ignoramꝰ. c̃pꝰ canonicã electionẽ regesip̃oᷤ
hibitos minime uideamꝰ. Legimꝰ.N. scẽ re
cordationis simmos pontisices aliqͣndo
ap̃ reges ꝓelectis eccłarũ ut eis ab ip̃is rag¬
cessise. aliqͦꝵ qͥa c̃cessiones regũ ñdũ c̃se¬
cuti erãt c̃secͣtiones distulisse. Quoꝵ exẽ¬
inuestit᷑a excludit qͣntũ incelleximꝰ. ñ
abelectione in qͣntũ sc̃ cap̃ popłi uł c̃ces¬
siõe. ꝙͣ uis octauasynod̾ solũ ꝓhibeat
eos int̾eẽ. electioni ñ cõcesfiomi. Quȩ c̃¬
cessiõe siũfiat manu. siũ fiat nutu. siũ
lingua. siũ urga. qͥd refert cũ reges ni
q̃ de munificentia regũ optinent eccłiȩ
ip̃is clectis c̃cedẽ: inde auginstiuꝰ suꝑ¬

Expanded text:
missum quid fidei, quid sacrae religioni officiat, missum quid fidei, quid sacrae religioni officiat, ignoramus: cum post canonicam electionem reges ipsos hibitos minime videamus . Legimus enim sanctae recordationis summos pontifices aliquando apud reges pro electis ecclesiarum, ut eis ab ipsis regcessisse; aliquorum, quia concessiones regum nondum consecuti fuerant, consecrationes distulisse. Quorum exeminvestitura excludit, quantum intelleximus, non ab electione, in quantum sunt caput populi vel concessione, quamvis octava sinodus solum prohibeat eos interesse electioni, non concessioni. Quae concessio sive fiat manu, sive fiat nutu, sive lingua, sive virga, quid refert, cum reges nicquae de munificentia regum optinent aecclesiae, ipsis electis concedere? Unde Augustinus su
Abbreviated transcription (Latin):
atłis. Qđ si pͥuilegio ur̃ȩ legationis cũ
nobẽtenditis p̃sentari. qͥ nec apudnos
rcap̃uos abaliqͦ ẽ. accusat᷑. ñ ita papa
leo anastasio instituit chessalonicensi
qpo uicariosuo. s ut cm̃ de nomine eler¬
t ad notieiam cius ꝓuinciliales referãt
saierdotes ip̃e aũ nullis dificultatib nł¬
lis dilationib iustas fatigaret electiõeᷤ.
Quantũ .it. audiuimꝰ ꝑsona nobiliter
nata. cõpetenter erudita. boni testimo¬
nu inter notos cũ mnȩccła suadiacona¬
t sungͥet᷑ officio. sñ ulla dissonantia
gratuuitã habuit dectionẽ. S si ĩhis ex ac¬
tionib mͦ ced̾et. dic̾et᷑ mim̾e lingue uel
officui suã c̃parasse c̃sec̾tionẽ. Qd̃ aũ scͥp¬
sistis pͣdictũ electũ inuestit᷑am cp̃atus
de manu regis accepisse. nec relatũ est
nob̾ ab aliqͦ qͥuidit nec cognitũ. Qđ cam̃
sifactũeẽc. cũ hoc nullã uim sacram̃ti
gerat ĩ cõstituendo ep̃o uel ad missãĩ uł o¬

Expanded text:
ilegio vestrae legationis eum vobis contenditis presentari, qui nec apud nos nec apud vos ab aliquo est accusatus, non ita papa Leo Anastasio instituit Thessalonicensi episcopo, vicario suo, sed ut tantum de nomine electi ad noticiam eius provinciales referant sacerdotes: ipse autem nullis difficultatibus, nullis dilationibus iustas fatigaret electiones. Quantum enim audivimus, persona nobiliter nata, competenter erudita, boni testimonii inter notos cum in aecclesia sua diaconatus fungeretur officio, sine ulla dissonantia gratuitam habuit electionem. Sed si his exactionibus modo cederet, diceretur munere linguae vel officii suam comparasse consecrationem. Quod autem scripsistis predictum electum investituram episcopatus de manu regis accepisse, nec relatum est nobis ab aliquo qui viderit nec cognitum. Quod tamen si factum esset, cum hoc nullam vim sacramenti gerat in constituendo episcopo, vel admissum vel o
Abbreviated transcription (Latin):
gontino. Fecri candenti ł aquȩ
feuientis examinatione confessio¬
nẽ ctorq̃ri aquolib sacrinoncen¬
suerunt canones. et qđ scõꝵ patrũ
docum̃to sancitũ ẽ. suꝑsticiosa
ad inuencione non ẽ p̃sum̃dum.
spontanea enĩ cõfessione łtestiũ
arpbacione. publicata delicta ha¬
in cognita illiꝰ sunt iudicio relin¬
quenda. qͥsol nouit corda filioo ho¬

Expanded text:
Nam ferri candentis vel aquae ferventis examinatione confessionem extorqueri a quolibet sacri non censent canones, et quod sanctorum Patrum documento sancitum non est superstitiosa adinventione non est praesumendum. Spontanea enim confessione vel testium approbatione publicata delicta, haet incognita illi sunt relinquenda, qui solus novit corda filiorum ho
Abbreviated transcription (Latin):
libro .i. Quis ñuideat iniqͥtatis
argui neminẽ posse. qͥqd sibide¬
hecur. exegerit. neceũ certe qui
bitores aut̃ ẽẽ. qͥ ad digiitates pro¬
mouent᷑ ecclasticas ꝓnuctent᷑ obe¬
dienciȩ testat᷑ cõciliũ colecanũ un¬
aecimũ. capit᷑ xi. Unusqͥsq qui
adgradus ȩcd̃asticos ẽ. accessurus.
nõ anͣhonons consecrationẽ accipi¬
as. quã placiti suimnodatione
pmutat. ut fidẽ catholicã sinceri
lodis deuocione custodiens. iuste
e pie uiuere debeat. et in nullis
oꝑib suis canonicis regłis cõtradi¬
sat. atq ut debicũ ꝑ om̃ia honorẽ
atq obsequii reuerenciã p̃miñeti.

Expanded text:
ita, quis non videat iniquitatis argui neminem posse, qui quod sibi debetur exegerit, nec eum certe, qui bitores autem esse qui ad dignitates promoventur ecclesiasticas, promittendae obedientiae testatur concilium 37 Toletanum undecimum, capitulo 2: « Unusquisque qui ad gradus ecclesiasticos accessurus est, non ante honoris consecrationem accipiat, quam placiti sui innodatione promittat, ut fidem catholicam sinceri cordis devotione custodiens, juste et pie vivere debeat, et in nullis operibus suis canonicis regulis contradicat, atque ut debitum per omnia honorem atque obsequii reverentia
Abbreviated transcription (Latin):
achatu porcio lesionis atingat quo
forsitan ꝑiniquũ tradita sacramẽ
dium. male bona ministrando sibi
tantũ nocuit. Nam in uiolabile
uirtutẽ suȩ ꝑfectionis optinuit.
Item Augustinus contra scripta
peciliani. Ut sit qͥsq uerus sacer

Expanded text:
Acacii portio lesionis attingat, quo Acacii portio lesionis attingat, quo forsitan per iniquum tradita sacramenti dum, male bona ministrando sibi tantum nocuit. Nam inviolabile virtutem suae perfectionis obtinuit. » Item Augustinus contra scripta Petiliani: « Ut sit quisque verus sacer
Abbreviated transcription (Latin):
meũ suꝑfilios isrł: ego dñs benedi¬
cameos. t gr̃am traditio ꝑminist̾iũ
ordinati transfundat hominib. nͨ
tis. Unde idẽ augustinꝰ. in libro . uii.
de unicobaptisino. Aliud ẽ nõhabe
aliqͥa aliud ñiure hab̾e. uel illicite
tur nonheretici solũ. s etiã om̃s iniqͥ
et ĩpii. ẜ tam̃ illi cortigencti sunt
aut punicndi. illagͦ agnoscenda⁊ uene¬
redditur qđ ⁊ foris habebat sic ueniẽ
tiñ repetendũ ẽ qđ foris acceꝑat. Nñ
cõsequent̃ intelligitur ꝑuersitatem
hominũ eẽ. corrigendam. scitatem
aut̃ saciamentoꝵ innullo ꝑuerso ẽẽ.
uiolandam. Constat enĩ eam inꝑuer¬
sis hominib et sceleratis siue in eis
ad iudiciũ. Uñ etiam anastasius
papa sacramenta quȩ achacius c̃¬
dempnatus celebrauerat : rata eẽ.
confirmat. ita scribens anastasio
consuecudinẽ sinccrissimũ serenita¬
tis tuȩ peccus agnoscat. qđ nullum
quos sacerdotes uelleuitas sc̃m ca¬
nones ordinauit. ulla ex nomine

Expanded text:
lios Israel, ego Deus benedicam eos , ut gratiam traditio per ministerium ordinati transfundat hominibus, nec tis. » Unde idem Augustinus in libro tertio De unico baptismo: « Aliud est non habere aliud est non jure habere vel illicite tur, non haeretici solum, sed omnes iniqui et impii, sed tamen illi corrigendi, aut puniredditur, quod et foris habebat, sic venienti non repetendum est quod foris acceperat. » Unde consequenter intelligitur perversitatem hominum esse corrigendam; sanctitatem autem sacramentorum in nullo perverso esse violandam. Constat enim eam in perversis hominibus et sceleratis, sive in eis ad judicium. Unde etiam Anastasius papa, sacramenta quae Acatius condemnatus celebraverat, rata esse confirmat, ita scribens Anastasio consuetudinem, sacratissimum serenitatis tuae pectus agnoscat, quod nullum quos sacerdotes sive% levitas secundum canones ordinavit, ulla ex nomine
Abbreviated transcription (Latin):
est scđm affectum penitentie tẽp
adbreuiare uł ꝓlongare dicente
beato augͥtino. In actione peni¬
tentie ꝓ qua reus ab altari seꝑand̾
est: ñ est adeo consid̾anda m̃sura
teuꝑis ut doloris. Quatinꝰ enun
agnoscis eatenꝰ ds ignoscit uuti

Expanded text:
est secundum affectum poenitentiae tempus adbreviare vel prolongare, dicente beato Augustino : « In actione poenitentiae, pro qua reus ab altari separandus est, non adeo consideranda est mensura temporis ut doloris, quatenus enim agnoscis, eatenus Deus agnoscit, juxta
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ a pͥncipio conditionis hu¬
mane naturali institutione cõ¬
iugiũ constat &̾ sanccitũ nullũ
eredo posse fieri diuortiũ nisi¬
causa int̾ueniat quã lex ãmitat
aut euangłm. Adhuc enĩ iugebãt

Expanded text:
m a principio conditionis humanae naturali institutione conjugium constat esse sancitum, nullum credo posse fieri divortium, nisicausa interveniat quam lex admittit, aut Evangelium. Adhuc enim vigebant
Abbreviated transcription (Latin):
ant ꝓpħica sententia que dicit
ĩ qͦcũq hora peccator conuersus
ingeinuerit saluꝰ erit. ⁊ synodał.
que cͥmina sua confitentes ali¬
quãdui a corꝑis ⁊ sanguinis x p̃i
cõmunione suspend̾. Repug
at Que questio facile soluitur
si int̾m iudicis animadũsio ⁊ hu¬
inane fragilitatis consid̾atio di¬
ligentiꝰ adtendatur Cũ eñ cͥmi¬
nalis culpa delinquẽtem seꝑet
a capite ⁊ corꝑe. rationis ordo hoc
exigit ut int̾nus iudex tanto re¬
mittat celeriꝰ qͣnto solus mag̃ ui¬
det int̾iꝰ. uidex uͦ qui tantũ ud
infacie usq adeo delinqͣntes sub
peccati pena detineat donec ma
nifestum penitentie fructũ qͥ sit
penitentis affectus intelligat. ꝑ
int̾nũ enĩ gemitũ satis sit int̾no
iuidici. ⁊ idcirco indilata ab eo cdat᷑
peccati remissio. eii manifesta ẽ
int̾na conũsio. Eccłia uͦ qͥa occul¬
ta cordis ignorat ñ soluit ligatũ
licet suscitat᷑ nͥ de monum̃to ela¬
tum .i. puiblica satisfactione pͣ¬

Expanded text:
ica sententia, quae dicit: In quacunque hora peccator conversus ingemuerit, salvus erit , et synodalis, quae crimina sua confitentes aliquandiu a corporis et sanguinis Christi communione suspendit; repugnat. Quae quaestio facile solvitur, si interni judicis animadversio et humanae fragilitatis consideratio diligentius attendatur. Cum enim criminalis culpa delinquentem separet a capite et a corpore, rationis ordo hoc exigit ut internus judex tanto remittat celerius quanto solus magis videt interius; Judex vero qui tantum videt in facie, usque adeo delinquentes sub peccati poena detineat, donec per manifestum poenitentiae fructum, qui sit poenitentis affectus intelligat. Per internum enim gemitum satisfit interno judici, et idcirco indilata datur ab eo peccati remissio, cui manifesta est interna conversio. Ecclesia vero, quia occulta cordis ignorat, non solvit ligatum, licet suscitatum nisi de monumento elatum, id est publica satisfactione pu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hetycam p̃uitatẽ a ip̃o recedẽs
alt̾i uiro. idẽ diabolo adheserte.
cũ forte ad pͥorem uirũ .i. xp̃m¬
reũti uoluerit scd̾m diffinitionẽ
antiquoꝵ canonũ usq ad exitũ
uite ñ ẽ societati eiꝰ copulanda
beat indulgentia desꝑare: s in
hac seꝑatione lapsũ suũ humi¬
lit̾ deplorare: Possem ea qͥ din
multiplicib sententus cõfirma¬
re: s puto ad intelligend̾ id qͦd
sentio ista sufficere: Uał̃. De¬

Expanded text:
per haereticam pravitatem a Christo recedens per haereticam pravitatem a Christo recedens alteri viro, id est diabolo adhaeserit, cum forte ad priorem virurti voluerit, secundum diffinitionem antiquorum canonum usque ad exitum vitae non est societati ejus copulanda,beat de indulgentia desperare, sed in hac separatione lapsum suum humiliter deplorare. Possem ea quae dixi multiplicibus sententiis confirmare, sed puto ad intelligendum id quod sentio ista sufficere. Va
Abbreviated transcription (Latin):
austeritatẽ sine ulla exceptiõe
consulens fieri adult̾e mulieris
intelligentes eeͣ in tali contractu
tatẽ legalem more suo in bac
sententia sequit᷑ legis aust̾itatẽ:
intelligens ꝑ hoc tutiꝰ posse mu¬
niri salutẽ. In hac gͥ ambigui¬
tate finẽ ponit auctoritas euan¬
gelica contͣ quã nec ꝑsonał nec
epłaris ualere debr sententia.
Unde leo quartꝰ ep̃is brittan¬
me ita scribit. De libellis ⁊ com̃¬
tariis quoꝵlib ñ conuenit ali¬
quos iudicare. ⁊ canonũ atq de¬
cretoꝵ regulas relinquere:. Beatꝰ
quoq augͥtinꝰ scͥpturas suas ⁊s̾
similiũ int̾ canonicas scͥpturas
ni multis opusculis suis testatur
ñ ẽe̾ computandas. Qͦd si aucto¬
ritate uet̾is testañiti me urgetis
breuit᷑ respondeo ħ ⁊ alia uet̾is
testam̃ti p̾cepta que ibi figurate
sunt posita. in eccłia sp̃ualit̾ fu¬
isse completa Cũ enĩ anma que¬
lib ꝑfidem xp̃o fuerit sociata si

Expanded text:
austeritatem, sine ulla exceptione austeritatem, sine ulla exceptione consulens fieri adulterae mulieris intelligentes esse misericordiam in tali contractu tatem legalem more suo in hac sententia sequitur legis austeritatem, intelligens per hoc tutius posse muniri salutem. In hac igitur ambiguitate finem ponit auctoritas evangelica, contra quam nec personalis nec epistolaris valere debet sententia. Unde Leo quartus episcopis Britanniae ita scribit: « De libellis et commentariis quorumlibet non convenit aliquos judicare, et canonum atque decretorum regulas relinquere. » Beatus quoque Augustinus scripturas suas et sibi similium inter canonicas Scripturas in multis opusculis suis testatur non esse computandas. Quod si auctoritate Veteris Testamenti me urgetis, breviter respondeo: haec et alia Veteris Testamenti praecepta quae ibi figurate sunt posita, in Ecclesia spiritualiter fuisse completa. Cum enim anima quaelibet per fidem Christo fuerit sociata, si
Abbreviated transcription (Latin):
intelligimꝰ scͥpt᷑as diuinas int̾ se
dissentire. cũ alt̾a scͥpt᷑a rigorem
inrtendit iusticie. alt̾a autẽ dispẽ¬
sitionẽ sequit᷑ indulgentie. Qd̾
it̾im omisso sensu allegorie cõ¬
idaerandũ puto int̾ euangelicã
sententiam que absolute consulit
adult̾am. aut pͥori uiro reconcili¬
ari aut manere innuptã. ⁊ illam
uet̾is testam̃ti que dic̃ ad ult̾am
dimusam apͥori uiro ⁊ alt̾i ꝑ con¬
iugiũ sociatam si ab eo repudiata
suerit pͥori nullatenꝰ reconcilian¬
dam: hec enĩ sententia que re¬
conciliationẽ adult̾e ꝓhibet rigo¬
rem uidetur mͥ seqͥ iusticie nedũ
uni parcitur multi indiscͥmen
adducantur. ⁊ paucis indulta
licentia płomoꝵ faciat pullula¬
re flagitia. Qͦo notabilit̾ habet᷑
in ip̃a legis sententia ubi ꝓhibi¬
tioni subifertur. ne peccare fa¬
cias t̾ram quã dñs d̃s tuus tͥ de¬
ait possidendã. Euangłica uͦ
sententia humane infirmitati
uõtempata miscd̃iam magis qͣ

Expanded text:
intelligimus Scripturas divinas inter se dissentire, cum alia Scriptura rigorem intendit justitiae, altera autem dispensationem sequitur indulgentiae. Quod interim omisso sensu allegoriae considerandum puto inter evangelicam sententiam, quae absolute consulit adulteram aut viro priori reconciliari , aut manere innuptam , et illam Veteris Testamenti quae dicit adulteram dimissam a priore viro, et alteri per conjugium sociatam, si ab eo repudiata fuerit, nullatenus priori reconciliandam. Haec enim sententia quae reconciliationem adulterae prohibet, rigorem mihi videtur sequi justitiae, ne dum uni parcitur, multi in discrimen adducantur, et paucis indulta licentia, plurimorum faciat pullulare flagitia. Quod notabiliter habetur in ipsa legis sententia, ubi prohibitioni subinfertur: Ne peccare facias terram, quam Dominus Deus tuus tibi dedit possidendam . Evangelica vero sententia humanae infirmitati contemperata misericordiam magis vult
Abbreviated transcription (Latin):
te facta ẽ seꝑatio suidonis cͦdã
parrochiani ur̃i ⁊ mathildis cdã
habeat suꝑ parrochianũ urm
nec iudiciũ dedi. nec dare p̾¬
cepi. Ipsi sponte sua consilio qͦꝵ¬
ipsi causas diuortii me nesciente
utre uirando ꝓbauerũt. Que res
si ꝑꝑeram facta est: uos melius
scitis quã ego. ⁊ si inde in par
nia emerserit. quãtũ mme est
qͦd ratio ⁊ lex suaserit uidicabo:¬

Expanded text:
te facta est separatio Guidonis cujusdam te facta est separatio Guidonis cujusdam parochiani vestri, et Mathildis cujusdam habeat, super parochianum vestrum nec judicium dedi nec dari feci. Ipsi sponte sua consilio quoipsi causas divortii me nesciente jurejurando probaverunt. Quae res, si perperam facta est, vos melius scitis quam ego; et si inde in paronia emerserit, quantum in me est quod ratio et lex suaserit judicabo
Abbreviated transcription (Latin):
legum fietus auctoritate respõdeo
quia corruptor etiã siuerũ sit qͥͣ
dicit eam accusare ñ pot̾ dicente
apłico decreto. Nemini de se con¬
fesso credi oportet suꝑ cͥmenalie¬
aut ꝑ innocentes destes in aliquo
seculari iudicio uel eccłastico reuᷤ
eꝰ comprobetur: Quod uͦ accitsa¬
tor ꝓpt̃ ĩpbitatẽ suam testes adhi¬
bẽ qui factũ ñ uideriñt. ꝙͣ uis
uera clicant ñ sũt tñ audiendi.
cũ leges contineant testes adũsu
reum ñ c̾e admittendos nͥ de bis
que sub presentia eoꝵ facta ẽc̃
noscuntur. Si uͦ mulier consu¬
lens fame sue adũsus hauc in¬
fauuam purgare se uoluerit.
romanoꝵ pontificũ. syrti. leo¬
nis ȩxemplo cdocti consulimus
crebrescit quinta manu mulie¬
rissseptima p᷑gationẽ eiꝰ accipi¬
atis. quatinꝰ sic ⁊ legib uim ñ fa¬
ciatis. ⁊ conscientie ur̃e.⁊ sedãdo
rumori consulatis. De ccc̾̃o apuit
dilectionẽ ur̃am eiruiatũ me eeꝰ
uolo. uidł qͦd carnoti me absen¬

Expanded text:
legum fretus auctoritate respondeo, quia corruptor ejus etiam si verum sit quod dicit, eam accusare non potest, dicente apostolico decreto : « Nemini de se confesso credi oportet super crimen alieaut per innocentes testes in aliquo saeculari judicio vel ecclesiastico reus esse comprobetur. Quod vero accusator propter improbitatem suam testes adhibet qui factum non viderunt, quamvis vera dicant, non sunt tamen audiendi, cum leges contineant testes adversus reum non esse admittendos, nisi de his quae sub praesentia eorum facta esse noscuntur. Si vero mulier consulens famae suae adversus hanc infamiam purgare se voluerit, Romanorum pontificum Xisti et Leonis exemplo edocti consulimus crebrescit, quinta manu mulieris vel septima purgationem ejus accipiatis, quatenus sic et legibus vim non faciatis, et conscientiae vestrae et sedando rumori consulatis. De caetero apud dilectionem vestram excusatum me esse volo, videlicet quod Carnoti me absen
Abbreviated transcription (Latin):
apłicã doctrinã thoꝵ inmaculat
⁊ honestũ conubiũ oportet e̾eͥ in
om̃ib crescente religione xp̃iana
ad causas diuortii additus est in¬
cestus. qͥ si in aliqua copula reꝑ¬
tus fuerit ñ pot̾ ꝓbari thorus ec̃
inmaculatꝰ ⁊ honestus. Hoc gͥmͥ
consid̾andũ iudetur de muliere
que relicto iudaismo cõuolauit
ad baptismũ. utrũ consanguinea
fuerit pͥoris mariti anñ: Qd̾ si te¬
posse dissolui. ⁊ nubere cui uelte
in dño. Alioqͥn uir cui nupserit
adult̃ erit ⁊ ipsa adult̾a Bap¬
tismꝰ enim scd̃m innocentiũ papã
pecc̃a dimittit ñ comugia soluit.
hoc de ꝓposita qͥstione sentio sine¬

Expanded text:
icam doctrinam thorum immaculatum et honestum connubium oportet esse in omnibus , crescente religione Christiana ad causas divortii additus est incestus; qui si in aliqua copula repertus fuerit, non potest probari thorus esse immaculatus et honestus. Hoc ergo mihi considerandum videtur de muliere quae relicto Judaismo convolavit ad baptismum, utrum consanguinea fuerit prioris mariti, an non. Quod si reposse dissolvi, et nubere cui velit in Domino; alioquin vir cui nupserit adulter erit, et ipsa adultera; « baptismus enim secundum Innocentium papam peccata dimittit, non conjugia solvit. » Hoc de proposita q
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ eoꝵ hoc solum suffic̾e uide᷑
qͦd ⁊ illicita p̾simũt. ⁊ salutarib¬
ep̃oꝵ p̾ceptis obedire contẽpm̃t
scđm illud apłi. habentes in ꝓmp¬
tu ulcisci omnẽ mobedientiã. ꝓpt̾a
qui honestam ⁊ utilem eccłȩ con¬
suetudinem quã ꝓ lege habendã
censet auctoeitas ꝑtinacit̾ ⁊ suꝑbe
contẽpnit manifeste canonice
institutionis uiolator enstit. cui
contẽptui qͥ parcit multos in
discrim̃ adducit In hunc modũ
niceni canones ⁊ agatense conci¬
lium ꝓhibent cłicum ñ tantũ
mulierum carnale sortiri consor¬
tium. s etiã domesticũ hab̾e con¬
tub̃niũ exceptis illis ꝑsonis qͥ ñ
continent aliqͦd suspicionis ar

Expanded text:
tionem eorum hoc solum sufficere videtur, tionem eorum hoc solum sufficere videtur, quod et illicita praesumunt, et salutaribeceptis obedire contemnunt, secundum illud Apostoli: Habentes in promptu ulcisci omnem inobedientiam . Praeterea qui honestam et utilem Ecclesiae consuetudinem quam pro lege habendam censet auctoritas, pertinaciter et superbe contemnit, manifeste canonicae institutionis violator existit, cui contemptui qui parcit, multos in discrimen adducit. In hunc modum Nicaeni canones et Agatense concilium prohibent clericum non tantum mulierum carnale sortiri consortium, sed etiam domesticum habere contubernium, exceptis illis personis quae non continent aliquod suspicion
Abbreviated transcription (Latin):
de inferiori gradu laicoꝵ quis
sortitus fuerit suꝑiorẽ .i. mili¬
tiam cłicalem. ⁊ uid se p̾cipita¬
u̾it ad uoluptatẽ conuigalem.
nulla ratio sinit ut in illo casu
posituis illiꝰ ordinis dignitate:
utilitate potiatur: quã misera
uoluptate cõmutasse uidetur.
Ad hoc enĩ instituta ẽ cłicalis
militia ut psalmodie ⁊ hẏmno¬
die cotidianũ deo offerat sacͥfi¬
cium. qͦd offerre iuire ñ pot̾it.
cui ut plꝰ placeat uxori ꝙͣ deo.
lenocinante uxore ⁊ fallente car¬
nis uoluptate: oꝑam dare ne
ꝑe quo continent quanto mag̃
seniꝑ debent continere qͥ tam
ꝓsuis quã. ꝓalioꝵ delictis coti¬
dic iubentur orare: Ad hoc qͥp¬
he fideliũ orationes in stipẽdia
cłicoꝵ deputate sũt ut: contiñt
iuiuant ⁊ bñfactoꝵ suoꝵ peccata
sanctitatis int̾cessione dec̃gere suf¬
ficiant. qͣtinꝰ hii de quoꝵ helemo¬
sinis uiuũt hoc eoꝵ m̃itis asse
siti ab omnib a quib astinendũ
cantur indigni quib ad deposi¬

Expanded text:
de inferiori laicorum gradu quis sortitus fuerit superiorem, id est militiam clericalem, et inde se praecipitaverit ad voluptatem conjugalem, nulla ratio sinit ut in illo casu positus, illius ordinis dignitate et utilitate potiatur, quam misera voluptate commutasse videtur. Ad hoc enim instituta est clericalis militia, ut psalmodiae et hymnodiae quotidianum Deo offerat sacrificium: quod offerre jure non poterit, cui, ut plus placeat uxori quam Deo, lenocinante uxore et fallente carnis voluptate, operam dare necpore quo continent , quanto magis semper debent continere, qui tam pro suis quam pro aliorum delictis jubentur orare. Ad hoc quippe fidelium oblationes in stipendia clericorum deputatae sunt; ut et continenter vivant, et benefactorum suorum peccata sanctitatis intercessione detergere sufficiant, quatenus hi de quorum eleemosynis vivunt, hoc eorum meritis asseqsiti, ab omnibus a quibus abstinendum cantur indigni. Quibus ad deposi
Abbreviated transcription (Latin):
ecclȩ qui contra ꝓhibitionem urã
matͥmoniales tabulas sibi compo¬
suit uullã sententiã ad manum
ħabec quã dilectio ur̃a ignoret si
scͥpta aput se reposita diligenter
exploret. Herũptñ consiliũ qͦd mͥ
ips̃ clarem si aliquẽ de cõmissis mͥ
fr̃ib uxoria compede aftrictum de¬
prehendon: cutũ ẽẽ intelligo ui¬
delicet ut sacram̃tũ comugii ma¬
neat: cłicus uͦ qͥ pꝰ posita elicali cõ¬
tinentia de suꝑiori ordine ad infe¬
riorem descendit. stipendia mili¬
cie cłicał amittat. Nouit enim
ur̃a dilectio q̃n de laicali conu̾¬
satione in cłicum qͥs assumitur

Expanded text:
e, qui contra prohibitionem vestram matrimoniales tabulas sibi composuit , nullam sententiam ad manum habeo, quam dilectio vestra ignoret, si scripta apud se reposita diligenter exploret. Verumtamen consilium quod mihi ipsi darem, si aliquem de commissis mihi fratribus uxoria compede astrictum deprehenderem, tutum esse intelligo, videlicet ut sacramentum conjugii maneat, clericus vero qui, postposita clericali continentia, de superiori ordine ad inferiorem descendit, stipendia militiae clericalis amittat. Novit enim vestra dilectio, quando de laica conversione in clericum  a
Abbreviated transcription (Latin):
constitutoꝵ. Si quos culpatoꝵ
regia potestas aut in gr̃am benig¬
nitatis receꝑtt aut mense sue par¬
ticipes effecerit: hos etiã sac̃do¬
tum ⁊ popłoꝵ conuentus susci¬
pere ĩ eccłiastica cõmunione de¬
bebit ut qͦd pͥncipał pietas recip
nec a sacerdotib dei extͣneũ habel¬
tur. Ego itaq de mea infirmita¬
te pat̾nitati ur̃e ꝓfiteor qͥa si aliqͥ
dispensatione faciente cogerer
aliquẽ inpenitentẽ ad recõcilia¬
tionẽ admittere patent̾ ei clicem
nollo te fallere. intͦitũ huiꝰ uisi¬
bilis eccłȩ cũ tuo ꝑiculo de hab̾e
ꝑmitto. s ianiã regni celestis
tali reconciliat̾one tͥ aꝑire ñ ua¬
leo. Et ideo in tantũ de absoluo
qͣntũ tua expetit accusatio ⁊ ad
nos ꝑtinz remissio. Dicent forsi¬
tan. fortiores fortiora. meliores
meliora. ego ꝓ mediocͥtate mea
sic sentio ñ legem in talib p̾scri¬
bens s: ꝓpt̃ uitanda maiora ꝑi¬
cula eccłȩ necessitati tẽꝑũ si cõ¬

Expanded text:
cap. 383. Si quos culpatorum regia potestas aut in gratiam benignitatis receperit, aut mensae suae participes effecerit, hos etiam sacerdotum et populorum conventus suscipere in ecclesiastica communione debebit, et quod principalis pietas recipit, nec a sacerdotibus Dei extraneum habetur. » Ego itaque de mea infirmitate paternitati vestrae profiteor, quia si aliqua dispensatione faciente cogerer aliquem impoenitentem ad reconciliationem admittere, patenter dicerem ei: nolo te fallere, introitum hujus visibilis Ecclesiae cum tuo periculo te habere permitto, sed januam regni coelestis tali reconciliatione tibi aperire non valeo. Et ideo in tantum te absolvo, quantum tua expetit accusatio, et ad nos pertinet remissio. Dicent forsitan fortiores fortiora, meliores meliora: ergo pro mediocritate mea sic sentio, non legem in talibus praescribens, sed propter vitanda majora pericula Ecclesiae, necessitati temporum, si com
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝯstitutoꝵ in aliqͦ tali peccato fue¬
rit dep̃hensus uͥ anathemate dignꝰ
b̾atur. fiat hoc uͥ ꝑiculũ scismatis
zom̃ib execͥbise apparet ut uł mial¬
ios ꝓrsus uł ñ tales habeat defen¬
sores ꝑ qͦs possit scisma conting̃e
ñ dormiat seũitas discipline. Et
regib attribute sũt. ⁊ basilel .i.
fundam̃tũ populi ⁊ caput eus¬
tunt. si aliqñ potestate sͣ conces¬
sa abutunt᷑ ñ sũt a nob̾ gͣuiter
exasꝑandi. s ubi sacerdotũ admo¬
nitionib ñ ad quieuerĩt diumno

Expanded text:
te constitutorum, in aliquo tali peccato fuerit deprehensus, ut anathemate dignus habeatur, fiat hoc ubi periculum schismatis et omnibus execrabile apparet, ut vel nullos prorsus, vel non tales habeat defensores, per quos possit scisma contingere, non dormiat severitas disciplinae. In regibus attributae sunt, et basilei, id est fundamentum populi et caput existunt, si aliquando potestate sibi concessa abutuntur, non sunt a nobis graviter exasperandi, sed ubi sacerdotum admonitionibus non acquieverint, divino
Abbreviated transcription (Latin):
minist̃ delectabiles exitus matriti¬
ni : uesꝑe. Sic̃ ex lit̾is ur̃is accepi¬
mus undiq sũt uob̃ ang̾tie: qͥa
si raptores ⁊ sacroꝵ dierũ uiolato¬
res iuste a uob̃ a cõmimione seꝑa¬
tos sine satisfactione ĩ cõmuniõe
recipitis: offenditis segẽ. Qua m re
si ade̾e̾t nob̾ sp̃s fortitudinis sic̃ adẽ
sp̃c consilii. seũitatẽ discipline ser
rigore gͣuiũ dissensionũ ꝑiculum
iminere sentitis /rem dispensatõe
ponimꝰ. Bicit enĩ cirillus ep̃e ad
genuadiũ prb̃m ⁊ archimandri¬
tam. Dispensationes rerũ ñ ñꝙ
cogũt parũ qͥd adhibitos qͦsdam
foras exire ut maiꝰ aliqͥd lucͥ faci¬
ant. Sic̃ enĩ hii qui mare naui¬
gant tempestate urgente nauiq

Expanded text:
minister, delectabiles exitus matutini et vesperae. Sicut ex litteris vestris accepimus, undique sunt vobis angustiae, quia si raptores et sacrorum dierum violatores juste a vobis a communione separatos, sine satisfactione in communionem recipitis, offenditis legem; si in sesi adesset nobis spiritus fortitudinis, sicut adest spiritus consilii, severitatem disciplinae esse rigore gravium dissentionum periculum imminere sentitis, rem dispensatione ponimus. Dicit enim Cyrillus episcopus ad Gennadium presbyterum et archimandritam : « Dispecogunt parum quid a debito quosdam foras exire, ut majus aliquid lucrifaciant. Sicut enim hi qui mare navigant, tempestate urgente, navique
Abbreviated transcription (Latin):
nomachia uixaut nũꝙͣ. sine san¬
guinis effusione transigi ualeat.
indiciũ uͦ sanguinis seruanda
patrũ auctoritas cłicos agitare
ꝓbibeat. ⁊ romana eccłia in legẽ
eam ñ assumat. dicente papa ni¬
cholao in causa lotharii contra
tbetb̾gam reginã Mononiachiã
in legem ñ assumimꝰ quã anteces¬
sores nrõs mimme accepisse cogn
oscimus. Qͦmͦ eñĩ eccłia iudicare
deb fundendũ sanguinẽ alienũ
que a pͥmo ortu suo uissa ẽ fund̾e
dictam gladiũ mat̾ialẽ portant
ñ qͥ contra nequitias sp̃uales gla¬
dio sp̃s pugnant. ut cũ unũ qͦdq
nata. Alioqͥn si alieni ordinis
usurpatores fuerimꝰ: nec nr̃i offi¬
cii qͦdꝓposuimꝰ. nec aliem qͦd usur¬
pauimus. meritũ obtinebimus:
s tamꝙ̃ capite deorsum pofito et
ĩmitabim᷑. Pret̾ea si ex ur̃o iudicio
forte ꝑiculum mortis iacurrerit
ꝑpetes inunicitias ⁊ ꝑiculũ ur̃i or¬
dinis icurrere pot̾itis. Dico hoc
ex dilectione srat̾uitati ur̃e qͣtinꝰ

Expanded text:
uam sine sanguinis effusione transigi valeat; judicium vero sanguinis servanda Patrum auctoritas clericos agitare prohibeat, et Romana Ecclesia in legem eam non assumat, dicente papa Nicolao in causa Lotharii contra Theobergam reginam: « Monomachiam in legem non assumimus, quam antecessores nostros minime accepisse cognim Ecclesia judicare debet fundendum sanguinem alienum, quae a primo ortu suo jussa est fundere dictam gladium materialem portant non qui contra nequitias spirituales gladio spiritus pugnant, ut cum unumquodquenata . Alioquin si alieni ordinis usurpatores fuerimus, nec nostri officii quod postposuimus, nec alieni quod usurpavimus, meritum obtinebimus, sed tanquam capite deorsum posito, etimitabimur. Praeterea si ex vestro judicio forte periculum mortis incurrerit, perpetes inimicitias et periculum vestri ordinis incurrere poteritis. Dico haec ex dilectione fraternitati vestrae, quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
uellentib eoꝵ murmurationi res¬
pondit. si utellexissetis misdiam
tis qͥa filiꝰ hom̃is dñs ẽ etiã sabb̃i:
ꝑ hoc doctores informans qͥa tũe
possũt legũ rigorem ꝓpt̾ necessita¬
tes eccliasticas temꝑare qn ipsa leg¬
um remissio nicħ contur contͣ sid̾i
u̾itatem uł moꝵ honestatem. His
exemplis admoniti secure pul samꝰ
sequatur aut exemplum: Postremo
quantũ pot̃ meus hunuana de ali¬
eno corde pensare. sanũ nobis
uidetur ẽẽ consiliũ ut eum pat̾ne
suscipiatis quatinꝰ uos libalem
filiũ ⁊ fidelem uob̾ adoptasse

Expanded text:
vellentibus, eorum murmurationi resvellentibus, eorum murmurationi respondit: Si intellexissetis: Miserictis quia Filius hominis Dominus est etiam Sabbati? per hoc doctores informans, quia tunc possunt legum rigorem propter necessitates Ecclesiasticas temperare , quando ipsa legum remissio nihil continet contra fidei veritatem, vel morum honestatem. His exemplis admoniti secure pulsamus sequatur aut exemplum. Postremo quantum potest mens humana de alieno corde pensare, sanum nobis esse videtur consilium, ut eum paterne suscipiatis, quatenus vos liberalem filium et fidelem vobis adoptasse
Abbreviated transcription (Latin):
rofensem ep̃m uirũ religiosum
honestum. scientia ⁊ morib ela¬
rum. hic in ꝓͥa ꝑsona sedẽ apłi¬
cam uisitare scd̃m maioꝵ insti¬
cuta delibauit. s. eũ parti ꝑicłm
Mittit itaq p̃dicta eccła uice
electi sin religiosas ꝑsonas ⁊ dictiᷤ
et scriptis obuixe postulans ut
p̃dictum electum cantuariensi archi¬
ẽp̃atui confirmetis ⁊ dignitatẽ ei
pallii concedatis. Ego quoq affec¬
tu frat̾ue caritatis ⁊ ausu pat̾ue di¬
lectionis cousulendo rogo. ⁊ rogando
consulo ut etiã si alit̾ fieri ũ potͥ cũ
aliqua tñ dispeusatione languenti
sitatẽ deuide ꝓpt̾ utilitatem ⁊ ho¬
nestatem ꝑsone petentiũ supplica¬
tionib aurem miscd̃it̃ inclinetis.
Nisi eũi medicinał manus eito
subueniat p̾dicta eccłia in uct̾es
ruinas relabetur. ⁊ uox dilatoria
potentium sine mͦ ultͣ modum
ꝓtelabitur. Cum enĩ dñs ñr qͥ in¬
is qͦd solũet sabb̃m spicas discipłis

Expanded text:
Rofensem episcopum, virum religiosum Rofensem episcopum, virum religiosum et honestum, scientia et moribus clarum. Hic in propria persona sedem apostolicam visitare secundum majorum instituta, deliberavit. Sed eum partim Mittit itaque praedicta Ecclesia vice electi sui religiosas personas, et dictis et scriptis obnixe postulantes, ut praedictum electum Cantuariensi episcopatui confirmetis, et dignitatem ei pallii 108 concedatis. Ego quoque affectu fraternae charitatis et ausu paternae dilectionis consulendo rogo, et rogando consulo, ut etiamsi aliter fieri non potest, cum aliqua tamen dispensatione languenti essitatem, deinde propter utilitatem et honestatem personae, petentium supplicationibus aurem misericorditer inclinetis. Nisi enim medicinalis manus cito subveniat, praedicta Ecclesia in veteres ruinas relabetur, et vox dilatoria potentium sine modo ultra modum protelabitur. Cum enim Dominus noster, qui inis quod solveret Sabbatum, spicas discipulis
Abbreviated transcription (Latin):
aplica etiã ea que uidentur e̾ẽ
honorem apłicum: qͥa ñ ẽ incle¬
cens sedi apłice cantare deo mi¬
sericordiam ⁊ iudiciũ. Cũ ergo
opportunũ ẽ securꝰ pulso ad thro¬
num ĩticie: cũ ratio exigit cũ
pia p̾sũptione pulso ad thro¬
num miscd̃ie. Iudiciũ sine ul¬
la disceptatione deb om̃is iuder.
De misccłia uͦ delib̾andũ ẽ utrũ
expediat an ñ expediat. Hec ñ
se u̾itat postulatio mea. aut pe¬
centi i̾ticia ñ negetur. aut pie
nitas cũ sũmã nr̃e peticionis au¬
dieritis. ⁊ ꝑ p̾sentes legatos aduen¬
tus sui causam cognoueritis. No
archiep̃i cantuariensis eccłia pas¬
tore uiduata languerit. qͦmͦ rex
angloꝵ bona ep̃alia in usus se¬
culares usurpauerit. qͣnto ftudio
ep̃alẽ electionem ibi fieri ñ ꝑmisit.
Nũc uͦ pꝰ increpationes ur̃as pꝰ
multas ep̃oꝵ dioces anoꝵ ad mo¬
nitiones p̾taxata eccłia consensu
ep̃oꝵ rege tandẽ conueniente
elegit sibi in archiep̃m radulfũ

Expanded text:
ica etiam ea quae videntur esse honorem apostolicum, quia non est indecens sedi apostolicae cantare Deo misericordiam et judicium. Cum ergo opportunum est, securus pulso ad thronum justitiae ; cum ratio exigit, cum pia praesumptione pulso ad thronum misericordiae. Judicium sine ulla disceptatione debet omnis judex, de misericordia vero deliberandum est, utrum expediat an non expediat. Haec non se vertat postulatio mea, aut petenti justitia non negetur, aut pie rnitas, cum summam nostrae petitionis audieritis, et per praesentes legatos, adventus sui causam cognoveritis noviarchiepiscopi Cantuariensis Ecclesia pastore viduata languerit, quomodo rex Anglorum bona episcopalia in usus saeculares usurpaverit, quanto studio episcopalem electionem ibi fieri non permiserit; nunc vero post increpationes vestras, post multas episcoporum dioecesanorum admonitiones praetaxata Ecclesia consensu episcoporum, rege tandem connivente, elegit sibi in archiepiscopum Radulfum
Abbreviated transcription (Latin):
ancillam in mat̾moniũ duxerit
ñ habebtt licentiã dunitt̾̃e eam
si pͫ scientes conditionẽ suã et
lbi ergo bona fide conuigia contͣc¬
ta sint: ibi ualet qͦd ds comũnt hõ
ñ seꝑcet. ⁊ ñ lic uiro dimitt̾e uro

Expanded text:
m in matrimonium duxerit, non habebit licentiam dimittere eam, si prius scientes conditionem suam et oitus. Ubi ergo bona fide conjugia contracta sunt, ibi valet quod Deus conjunxit, homo non separet ; et: Non licet viro dimittere uxo
Abbreviated transcription (Latin):
sũt hac lege coniuncti ñ didicimꝰ
e coniugiumi qͥs ñ continet xp̃i
et eccłe sacram̃itũ. Ed minime cõ¬
tinere iudetur illa copula uiri
mulieris in qua ñ seruat᷑ p̾ceptũ
dilectionis. Non enĩ uerum est
int̾ eas ꝑsonas esse uerã dilectionẽ
quarũ alt̾a alt̾am suo contub̃nio
redigit in seruitittẽ: Cum gͦ pͥnci¬
pale p̾ceptum sit euangłicũ ut di¬
ligamus inuicem. ⁊ ne facias alt̾i
qͦd tibi ñ uis fieri: constat adeo ñ
contͣ legẽ di constat e̾e p̾sũptum:
Qd̃ etiã legib seculi cautũ habemꝰ
quas catholici reges ꝯposuerũt &
ex auctoritate romane eccłe catho¬
licis populis seruandas cradider̃t.
Inde iustimianꝰ in codice nouellarͣ.
Si qͥs ꝑ errorẽ ancillã mulierem
putans. uł e contrio si lib̾a muli¬
ex seruo ꝑ errorẽ iuncta sit pꝰeaq
ueritas reperta fuerit: dicendũ
est om̃io nuptias ñ constitisse. Int̾
nberum enĩ ⁊ancillã. seruũ ⁊ libe¬
ram mulierem nuꝑtie conͣthi ñ

Expanded text:
onjuncti, non dicimus esse conjugium. quod non continet Christi et Ecclesiae sacramentum. Quod minime continere videtur illa copula viri et mulieris, in qua non servatur praeceptum dilectionis. Non enim verum est inter eas personas veram esse dilectionem, quarum altera alteram suo contubernio redigit in servitutem. Cum ergo principale praeceptum sit evangelicum, ut diligamus invicem, et ne facias alteri quod tibi non vis fieri , constat a Deo nocontra Dei legem constat esse praesumptum. Quod etiam legibus saeculi cautum habemus, quas catholici reges composuerunt, et ex auctoritate Romanae Ecclesiae catholicis populis servandas tradiderunt. Unde Justinianus in codice Novellarum : « Si quis per errorem ancillam mulierem putans, vel e contrario, si libera mulier servo per errorem juncta sit, postea quam veritas reperta fuerit, dicendum est omnino nuptias non constitisse. Inter liberum enim et ancillam, servum et liberam mulierem nuptiae contrahi non
Abbreviated transcription (Latin):
Radulfo de Ralgenciaco: sał ⁊dil.
nr̃m uelles babere colloqͥum. uł
ꝑ lit̾as in p̾senti necessitate salu¬
bre consiliũ. De p̾senti qͥppe nego¬
tio tuo scͥsi aureliauensi ep̃s qͥd̾
illi ⁊ tibi utile mͥ uisum ẽ ã quo
poteris audire qͥd de hoc conflic
pactio int̾ te fuerie ⁊ comitem
semꝑ honorẽ ei deferas. ⁊ notã ei
infamie: nõ opponas: Sic enĩ
dieit apłs. Cui honorem honorẽ
cui timorem timorẽ. Et alibi.
Om̃is anima potestatib sublimi¬
oeib sit subdita. Sic dauid ꝙͣ ins
rex futurus saul ꝑfido regi ho¬
norem detulit. ⁊ cũ aliq̃n nacdus
esiet oportunitatẽ eũ occidendi
oram tm̃ clamidis eiꝰ incidit. ⁊ de
hoc tantillo penitentia ductus
cor suũ ꝑcussit. ⁊ quãuis eum
ꝑseq̾retur semꝑ honorauit in¬
uum ⁊ planxit defunctum.
Atalib gͦ exemplũ accipe. ⁊ ea
que sũt pacis ⁊ fidelitatis erga
utere. ũba ꝓbrosa ⁊ contumeli¬
osa dimitte ne u̾ba suꝑba int̾¬

Expanded text:
RADULFO de Balgenciaco, salutem etnostrum velles habere colloquium, vel per litteras in praesenti necessitate salubre consilium; de praesenti quippe negotio tuo scripsi Aurelianensi episcopo , quod illi et tibi utile mihi visum est, a quo poteris audire quid de hoc conflictpactio inter te fuerit et comitem, semper honorem ei deferas, et notam ei infamiae non opponas. Sic enim dicit Apostolus: Cui honorem, honorem; cui timorem, timorem . Et alibi: Omnis anima potestatibus sublimioribus sit subdita . Sic David, quamvis rex futurus, Saul perfido regi honorem detulit, et cum aliquando nactus esset opportunitatem occidendioram tantummodo chlamidis ejus incidit, et de hoc tantillo poenitentia ductus cor suum percussit. Et quamvis eum persequeretur, semper honoravit vivum, ei planxit defunctum. A talibus ergo exemplum accipe, et ea quae sunt pacis et fidelitatis erga utere, verba probrosa et contumeliosa dimitte, ne verba superba inter
Abbreviated transcription (Latin):
ad stupͣ illicita: uł uiores eoꝵ ad ꝑ¬
petͣnda ad ult̾ia. In hũc modũ oe¬
currũt multa uitia ꝓ uirtittib
qͥb tãꝙ laq̃is occultis simplex
mima decipitur. cuiͦ uita licet
uideatur honesta ñ tñ satis est
bile in ocuł om̃nũ hoĩnĩ ita ĩ ocuł
di uideatur acceptũ:.⁊ sic impleas
uota uoluntaria ut ñ omittas legi¬
tma. Buusti uxorem q̃ lex nature
initia uit. ⁊ lex euangelica atq
aplica subsecita firmauit. Dicit
enĩ uetus lex. Ppt̾ hoc homo re¬
linquet patrem̃ ⁊ matrẽ ꝙ adħe

Expanded text:
es eorum ad perpetranda adulteria. In hunc modum occurrunt multa vitia pro virtutibus quibus tanquam laqueis occultis simplex anima decipitur; cujus vita licet videatur honesta, non tamen satis est bile in oculis hominum, ita in oculis Dei videatur acceptum, et sic impleas vota voluntaria, ut non omittas legitima. Duxisti uxorem, quod lex naturae initiavit, et lex evangelica atque apostolica subsecuta firmavit. Dicit enim vetus lex: Propter hoc relinquet homo patrem et matrem, e
Abbreviated transcription (Latin):
uo.d.G. carnotensis eccłe mi¬
tias fuisse celebratas in ep̃atu
huc pene incunis essent. Que
nuptie cũ sint sine fide. sine ꝓle.
sine consensu. sine om̃i bono cõ¬
iigali sollicite quesiuit utrum
possint legitime dissolui. Crti scd̾m
tramitẽ legum breuit̾ respondi
qͥa qͦd contra legei p̾sumitur: ꝑ
leges dissolui meretur. Und̃ etĩã
scribit pͥp nicholaꝰ. Coniugiuĩ faẽ
consensus ũ cottus: Qui cousensus
si forte solus innuptus defuerit.
cct̾a omia cũ ipso coitu celebrata
siustͣntur. Quib auditis. rogauit
me ut scrib̾em uob̾ quatinꝰ cales
nuptias aut fieri ñ ꝑmitt̾etis. ait
factas dissolui p̾cipetis. Non enĩ
ignota sunt uob̾ que scribimus
⁊ ideo de re tam ꝓ legũ obserua¬

Expanded text:
 Carnotensis Ecclesiae mitias fuisse celebratas in episcophuc pene in cunis essent. Quae nuptiae cum sint sine fide, sine prole, sine consensu, sine omni bono conjugali, sollicite quaesivit utrum possint legitime dissolvi. Cui secundum tramitem legum breviter respondi, quia quod contra leges praesumitur , per leges dissolvi meretur. Unde et scribit papa Nicolaus: « Conjugium facit consensus, non coitus. Qui consensus si forte solus in nuptiis defuerit, caetera omnia cum ipso coitu celebrata frustrantur. » Quibus auditis rogavit me ut scriberem vobis, quatenus tales nuptias aut fieri non permitteretis, aut factas dissolvi praeciperetis. Non enim ignota vobis sunt quae scribimus, et ideo de
Abbreviated transcription (Latin):
simiłr uiro. nͥ forte ex consensu acd
tp̃s ut uacetis or̃oni ne tẽptet uos
satanas ꝓpt̾ incontinentiã ur̃am:
hic aũ consensus ita deb e̾e uolun¬
tariꝰ ut nulla ui sĩt extortus nł aliqͣ
simulatione palliatus Alioqͥn si
absq consensu uxoris seruas casti¬
moniã. etiã si ꝓ deo fiat ñ seruas
coniugalẽ copulam nec sacͥficiũ
offers de tuo s: de alieno. Non e
cent altissuno: Oporcet gͦ ut in ħ
ꝓposito tuo sic tͥ ꝓuideas qͣtinꝰ ita
nouissima uota impleas ut statu¬
ta naturalia: legitima ñ frangas. uł¬

Expanded text:
ex consensu, ad tempus, ut vacetis orationi, ne tentet vos Satanas propter incontinentiam vestram . Hic autem consensus ita debet esse voluntarius, ut nulla vi sit extortus, vel aliqua simulatione palliatus. Alioquin si absque consensu uxoris servas castimoniam, etiam si pro Deo fiat, non servas conjugalem copulam, nec sacrificium offers de tuo, sed de alieno. Non encent Altissimo . Oportet ergo, ut in hoc proposito tuo sic tibi provideas, quatenus ista novissima vota impleas, ut statuta naturalia et legitima non frangas.
Abbreviated transcription (Latin):
auerit:. tales iiptias ñ fac̃ dr sed
homo. Tarum autẽ seꝑationẽ fic̃
d̾s ñ hõ. De hũ possemꝰ multipli¬
citer rat̾onib agere. ⁊ autenticas
seutentias inde ꝓferre: s: credo
ista sufficere prudentie ur̃e:¬

Expanded text:
t, tales nuptias non facit Deus, sed homo; earum autem separationem facit Deus, non homo. De his possemus multipliciter rationibus agere, et authenticas sententias inde proferre, sed credo ista sufficere prudentiae ve
Abbreviated transcription (Latin):
goni magnifico ⁊ spectabili de¬
casino comiti sic militare ui uia
ut regnare possit ĩ patͥa. Audi¬
uimꝰ ⁊ cõgnouimꝰ qͦd ibero solimã
militiã qua cũ decẽ milib secure
pugnatur adũsus eũ qͥ cũ ing̃ni
milib adu̾sum nos pugnat᷑us oc¬
tas ꝓpt̾ decalogũ: integͥtatẽ: soli¬
ditatẽ figurat turtutũ Uiceul
riꝰ uͦ qͥẽ diplꝰ ad denariũ. dupl¬
citatẽ ⁊ molliciẽ sig̃cat uicioꝵ.
Plura eñ litia quã uirtites
qͥa ñ tm̃ uitia uirtutib patenter
sũt obposita. s. etiã sũt q̃dã intia
iurtittũ specie palliata. Uñ sccłm¬
apłm angłs sathane tͣnsfigurat se
in angł̃m lucis cũ cicĩuens querens
quẽ deuoret: molitur qͦsdã fallere
ꝑ uitia iurtutib similia qͦs ipellẽ
nͥ ualuit ad manifesta flagitia uł
facinora. Uidetur aliq̃n suadẽ iusti

Expanded text:
GONI, magnifico et spectabili Trecassinorum comiti, sic militare in via ut regnare possit in patria. Audivimus et cognovimus quod Hierosolymam militiam, qua cum decem millibus secure pugnatur adversus cum qui cum viginti millibus adversum nos pugnaturus octas, propter Decalogum integritatem, et soliditatem figurat  duplicitatem et mollitiem significat vitiorum. Plura enim sunt vitia quam virtutes, quia non tantum vitia virtutibus patenter sunt opposita, sed etiam sunt quaedam vitia virtutum specie palliata. Unde, sec angelus Satanae transfigurat se in angelum lucis , cum circumiens et quaerens quem devoret , molitur quosdam fallere per vitia virtutibus similia, quos impellere non valuit ad manifesta flagitia vel facinora. Videtur enim aliquando suadere justi
Abbreviated transcription (Latin):
taceat. Hoc ⁊ iuliꝰ pͤͥp in hec ũba
confirmat. Nullus ep̃c nͥ legi¬
tima synodo ⁊ suo tẽꝑe apłica
auctoritate conuocata suꝑ qͥb̾dã
criminationib pulsatus audia¬
S in alit̾ p̾sũpt̾ a qͥb̾dã fuerit
inuanũ deducetur qͦd egerint.¬
legib ñ continent᷑ a uidicibus
eccłasticis ñ audiantur. Legib
autẽ ñ ꝯtinetur imo ꝓhibetur
ut ep̃c a uidice seculari ad causa

Expanded text:
taceat, » Hoc et Julius papa in haec verba taceat, » Hoc et Julius papa in haec verba confirmat: « Nullus eptima synodo, et suo tempore apostolica auctoritate convocata, super quibusdam criminationibus pulsatus audiaSin aliter praesumptum a quibusdam fuerit, in vanum deducatur qlegibus non continentur, a judicibus ecclesiasticis non audiantur. Legibus autem non continetur, imo prohibetur, ut episcopus a judice saeculari ad eausam