comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tore suo poterat. ei semꝑintus ꝑcontemplationẽ
psenierat. Cuius uisio. &e ꝑ cognitionẽ cor es illu¬
minauit. & ꝑ amorẽ stare et requiescere fecit. Sed
postqͣm merito p̃uaricafonis suȩ eiectus est a facie
domini factus est cecus et instabilis. Cecus ꝑig
norantiam mentis. instabilis ꝑ concupiscentiã
carnis. Quib ab illo in omnẽ posteritatẽ tranffu¬
sis unuiensa mala exorta sunt. ꝑignorantiam
enim adhoc tandem deuoluti sunt homines. ut
creatorem suum non agnoscerent. et aut omnino
deum non ẽẽ existimarent aut diumnitatẽ hiis
qui diinon erant attribuerent: ꝑconcupiscentiã
uero infinitis errorib distracti et dissipati sunt.
Necesse enim fuerat. ut ꝑ concupiscentiam terrenaꝵ
rerum que uidebantur ĩmoderate diffluerent qͥ
tenebris ignorantie pressi alia inuisibilia bona eẽ
nescirent: Uolens ergo d̾s ab hac distractione cor¬

Expanded text:
tore suo poterat, cui semper intus per contemplationem tore suo poterat, cui semper intus per contemplationem praesens erat. Cujus visio, et per cognitionem cor ejus illuminavit, et per amorem stare et requiescere fecit. Sed postquam merito praevaricationis suae ejectus est a facie Domini, factus est caecus et instabilis. Caecus per ignorantiam mentis, instabilis per concupiscentiam carnis. Quibus ab illo in omnem posteritatem transfusis, universa mala exorta sunt. Per ignorantiam enim ad hoc tandem devoluti sunt homines, ut Creatorem suum non agnoscerent, et aut omnino Deum non esse existimarent, aut divinitatem iis, qui dii non erant, attribuerent. Per concupiscentiam vero infinitis erroribus distracti, et dissipati sunt. Necesse enim fuerat, ut per concupiscentiam terrenarum rerum, quae videbantur, immoderate diffluerent, qui tenebris ignorantiae pressi alia invisibilia bona esse nescirent. Volens ergo Deus ab hac distractione cor
Abbreviated transcription (Latin):
rimmi hominis natura ita adeo ordinata. &e
instituta fuerat ut anima que corpori ꝑre¬
erat per sensus quidem ministeria corporis foriꝰ
impleret. sed intus ꝑrationem semꝑ adcreatorem
suum intenderet. hoc ẽ ut menbra corporii sensi¬
ficando foris ad agendum moueret. Bed intentio¬
nem et desiderium intus ad solum creatorem di¬
rigeret. & nichil foris ageret. quod ex eiis duectio¬
ne non ꝓcederet. et ad euis duectionem non ꝑti-¬
neret.ita ut omnẽ actũ & caritas impetraret. &e
ratio disponeret ce sensus impleret atq ꝑficeret.
Quam diu ergo hunc ordinem nature suȩ tenuit. qͣm¬
ins foris ꝑ actionem uarietur intus tamen ꝑ in-¬
tentionem et amorem stabilis ꝑmansit. quĩa u¬
num intendebat. et propter imum omnia facie¬
bat. unum diligebat. et omnium uoluntatum at.¬
q actionum suaꝵ. finem ad unum referebat. ce
indefessa mentis acie ad unum iugiter respicie-¬
bat creatorem suum. Unde. nec dubitare de crea¬

Expanded text:
rimi hominis natura ita a Deo, ordinata, et instituta fuerat, ut anima, quae corpori praeerat, per sensus quidem ministeria corporis foris impleret, sed intus per rationem semper ad Creatorem suum intenderet. Hoc est membra corporis sensificando foris ad agendum quidem moveret, sed intentionem, et desiderium intus ad solum Creatorem dirigeret, et nihil foris ageret, quod ex ejus dilectione non procederet, et ad ejus dilectionem non pertineret, ita ut omnem actum et charitas imperaret, et ratio disponeret, et sensus impleret atque perficeret. Quandiu ergo hunc ordinem naturae suae tenuit, quamvis foris per actionem variaretur, intus tamen per intentionem et amorem stabilis permansit, quia unum intendebat, et propter unum omnia faciebat, unum diligebat, et omnium voluntatum, atque actionum suarum finem ad unum referebat, et indeffessa mentis acie ad unum jugiter respiciebat Creatorem suum. Unde nec dubitare de Crea
Abbreviated transcription (Latin):
est omnis mora. flores apparuerunt interra nr̃a.
Di̾cite quantum uos festinare debetis. dum me¬
sic fugientem cernitis.Nonuenissem nisiuos di.¬
uellem. hec ẽ causa quare deus inabscondito sẽ¬
ꝑ parabosas et enigmata locutus est. Dignum est
enim ut sub figuris uerboꝵ abscondantur se¬¬
creta misticorum intellectuum. quiacito ui¬
lescerent. si passim omnib paterent. Ita enĩ
ueritas et ꝑ inquisionem fideles exercet. & ne
ab infidelib inueniatur oceulta permanet.
Istos dum difficile inuenitur maiori desid̃io
inflaminat:. uios dum omnino inueniri nõ
potest excecat. Ex eodem ergo et fideles ꝓficiũt.
et infideles cadunt. quia et illi humiliter au¬
diendo. & infideliter in quirendo ũba dei ao
agnitionem ueritatis perueniunt. isti autẽ uel ne-¬
gligendo. uel contempnendo. uel praue intelligen¬
do numquam adueritatem pertingunt. Iam dm¬
mus quare obscure ce in abscondito loquatur d̃s.

Expanded text:
est omnis mora. Flores apparuerunt in terra nostra. est omnis mora. Flores apparuerunt in terra nostra. Discite quantum vos festinare debetis dum me fugientem cernitis. Non venissevellem. Haec est causa, quare Deus in abscondito semparabolas, et aenigmata locutus est. Dignum est enim, ut sub figuris verborum abscondantur secreta mysticorum intellectum, quia cito vilescerent si passim omnibus paterent. Ita enim veritas et per inquisitionem fideles exercet, et ne ab infidelibus inveniatur, occulta permanet. Istos, dum difficile invenitur, majori desiderio inflammat; illos, dum omnino inveniri non potest, excaecat. Ex eodem ergo et fideles proficiunt et infideles cadunt, quia et illi humiliter audiendo, et fideliter inquirendo verba Dei ad agnitionem veritatis perveniunt; isti autem vel negligendo, vel contemnendo, vel prave intelligendo nunquam ad veritatem pertingunt. Jam diximus quare obscure, et in abscondito loquatur D
Abbreviated transcription (Latin):
suum accendat. Dum queritur fugit ut nos post
securrere faciat. Aisi enim prius ip̃se se nobis os¬
tenderet. nemo eum diligeret. Et insidum q̃rit᷑
fugeret: nemo eum sequi uellec. flores inquit ap¬
paruerunt interra nr̃a non interra mea. s in
terra nr̃a: ut eam cõmunicaret nobiscum. Qua¬
si diceret. fidelis uobis assum nuntiꝰuidi qd̃ testor.
Audiui quod̾ loquor. nolite timere. nolite diffidẽ
nolite hesitate. sequimini quo uoco quia inde
estis unde nenio non habetis nie manentem
ciuitatẽ. Pegrinum ẽ quod incolitis. Aliiunde huc
uenistis si patrie ur̃e memores eẽtis. utiq ꝑegrina¬
tionem non diligeretis. Propterea et ego ueniare
hĩc uos educerem. non ut uobiscum hic ꝑmanerẽ.
Et id eo de abscondito ad uos clamo quia in no
uos uoco quia ad redditum festino. sufficit metã.¬
tum ꝓcessisse ut audiri possim. Dampnũ me pa¬
ti existimarẽ. si quod super est ine ꝑgerem. Grauiꝰ

Expanded text:
sui accendat. Dum quaeritur fugit, ut nos post sui accendat. Dum quaeritur fugit, ut nos post se currere faciat. Nisi enim prius ipse se nobis ostenderet, nemo eum diligeret. Et nisi dum quaeritur fugeret, nemo eum sequi vellet. Flores, inquit, apparuerunt in terra nostra, non in terra mea, sed in terra nostra, ut eam communicaret nobiscum. Quasi diceret fidelis vobis adsum nuntius, vidi quod testor, audivi quod loquor. Nolite timere, nolite diffidere, nolite haesitare. Sequimini quo voco, quia inde estis unde venio, non habetis hic manentem civitatem. Peregrinum est quod incolitis. Aliunde huc venistis, si patriae vestrae memores essetis, utique peregrinationem non diligeritis. Propterea et ego huc veni, ut hinc vos educerem, non ut vobiscum hic permanerem. Et ideo de abscondito ad vos clamo, quia innotevos voco, quia ad reditum festino. Sufficit me tantum processisse, ut audiri possim. Damnum me pati existimarem, si quod superest viae pergerem. Gravis
Abbreviated transcription (Latin):
nat. et dum uocatur fugit. Si non diligit quare
uenit. aut si diligit quare fugit: Diligit autem
et ideo uenit. sed quia hic non diligit. Ioeo fugit
Quid est hoc quod dixi hie non diligit: In hoc mũ¬
do. in hoc seculo. in hac terra. in hac patria. in hoc
exilio. Bed uocat nos ad terram suam. ad patri.¬
am suam. quia non decet talis amor patriam istã
ĩminutio amoris eẽt uilitas regionis. Iocundus
amor amenum querit locum. Ideo cõmendat no¬
bis t̾ram suam. Ideo laudat patriam suam. Ideo
dicit flores apparuerunt interra nr̃a. Uinee flo¬
rentes apparuerunt odoremq dederunt. uox tur¬
turis audita ẽ in terra nr̃a. Ut concupiscamus ta¬
lem regionem. ut desideramus talem patriam. ce
sequamur eum. Ibi nos amat.ibi amore nr̃o. fru¬
i desiderat. ibi amplecti anobis postulat. ibi seq̃n-¬
tes se non fugit. seduementes ad se expectat. offert
ergo se dum non queritur:ut nos ad amorem

Expanded text:
nat, et dum vocatur fugit. Si non diligit, quare nat, et dum vocatur fugit. Si non diligit, quare venit? aut si diligit, quare fugit? Diligit autem, et ideo venit, sed quia hic non diligit, ideo fugit. Quid est hoc, quod dixi, hic non diligit? In hoc mundo, in hoc saeculo, in hac terra, in hac patria, in hoc exsilio. Sed vocat nos ad terram suam, quia non decet talis amor patriam istam, immunitio amoris esset utilitas regionis. Jucundus amor amoenum quaerit locum, ideo commendat nobis terram suam, ideo laudat patriam suam, ideo dicit: Flores apparuerunt in terra nostra; vineae florentes odorem dederunt ; vox turturis audita est in terra nostra. Ut concupiscamus talem regionem, ut desideremus talem patriam, et sequamur eum. Ibi nos amat, ibi amore nostro frui desiderat, ibi amplecti a nobis postulat, ibi sequentes se non fugit, sed venientes ad se exspectat. Offert ergo se dum non quaeritur, ut nos ad amorem
Abbreviated transcription (Latin):
Amplius desiderio inardescat. Sic incanticis canti¬
coꝵ sponsus uenit stat post parietem. prospicit
ꝑ fenestras et cancellos ut quasi lateat et non late¬
at. Mitrit manum suam perforamen.tangit spõ¬
sam. et sono depresso uoce tenuiuocat eam et dicit.
Ueni amica mea. sponsamea.columba mea. Ecce
hyemps transiit. ymber abiit ce recessit. floresap¬
paruerunt interra nr̃a uox turcuris audita est in
terra nr̃a. Iua ut audit sponsum ad esse surgit mox
festinat. aperit pessulum ostii sui et quasiuenien¬
tem exceptura brachia ad amplectendum parat.
uixtolerat. uix sustinet. uix expectat. liquescit a¬
nma eius. ardet coreius. feruent p̃cordia eius.ex¬
ultat. gaudet. tripudiat. iocundatur. ruit obui-¬
a inuenienti. Sed illecum iam teneri putatur de¬
clinat et subito qͣi de mediis elapsus amplexibus
fugit. Quid est hoc: Ium non queritur querit. dũ
non uocatur uenit. Dum autem queritur decli-¬

Expanded text:
amplius desiderio suo inardescat. Sic in Canticis cantiamplius desiderio suo inardescat. Sic in Canticis canticorum Sponsus venit: Stat post parietem, prospicit per fenestras, et cancellos , ut quasi lateat et non lateat. Mittit manum suam per foramen , tangit Sponsam et sono depresso, voce tenui vocat eam, et dicit: Veni, amica mea, columba mea. Ecce hiems transiit, imber abiit, et recessit. Flores apparuerunt in terra nostra; vox turturis audita est in terra nostra . Illa ut audit Sponsum adesse surgit mox, festinat, aperit pessulum ostii sui , et quasi venientem exceptura brachia ad amplectendum parat; vix tolerat, vix sustinet, vix exspectat. Liquescit anima ejus , ardet cor ejus, fervent praecordia ejus, exsultat, gaudet, tripudiat, jucundatur, ruit obviam venienti. Sed ille, cum jam teneri putatur, declinat, et subito quasi de mediis elapsus amplexibus fugit. Quid est hoc? Dum non quaeritur quaerit, dum non vocatur venit, dum autem quaeritur decli
Abbreviated transcription (Latin):
per in iecreto loquitur d̃s. nsi quia nos ad secrẽ¬
tumuocat. et quod eum paucis nisi ut nos colligat:
Considerate hec duo que dixi collgit et ad secretum
uocat. Orimus homo antequam peccaret non o¬
pus habuit ut ei extrinsecus loqueret᷑ deus quia
aurem cordis intrinsecus habuit qua uocem dei spi¬
ritaliter audire posset. sed postquam foris aurem
ad suasionem serpentis aperuit. aurem intus ad
uocem dei clausit. Quia ergo homo auditum in-¬
tus ꝑdidit. quo deum ioquentem audiat reuocãs
nos deus ad se. foris clamat. Sed cum loquit᷑ semꝑ
quasi occultariuolens se subtrahit ut mentẽ hu¬
manam. et per hoc quod loquitur de se ammoneat.
ce ꝑhoc quod se occultando fugit ad setrahat. Irri¬
tat enim desiderium nr̃mut augeat. quia et lo¬
quendo amorem suum in nobis excitat. & fugien.¬
do ut se sequamur: inflammat. Tale est enm cor
hominis. ut si quod diligit adipisci non ualeat.

Expanded text:
per in secreto loquitur Deus, nisi quod nos ad secreper in secreto loquitur Deus, nisi quod nos ad secretum vocat? et quid quod cum paucis, nisi ut nos colligat? Considerate haec duo quae dixi, colligit et ad secretum vocat. Primus homo antequam peccaret non opus habuit, ut ei extrinsecus loqueretur Deus, qui aurem cordis intrinsecus habuit, qua vocem Dei spiritualiter audire posset, sed postquam foris aurem ad suasionem serpentis aperuit, aurem intus ad vocem Dei clausit. Quia ergo homo auditum intus perdidit, quo Deum loquentem audiat, revocans nos Deus ad se foris clamat. Sed cum loquitur, semper quasi occultari volens se subtrahit, ut mentem humanam et per hoc quod loquitur de se admoneat, et per hoc quod se occultando fugit ad se trahat. Irritat enim desiderium nostrum ut augeat, quia et loquendo amorem sui in nobis excitat, et fugiendo ut se sequamur inflammat. Tale est enim cor hominis, ut si quod diligit adipisci non valeat,
Abbreviated transcription (Latin):
tescere uoluit. non gentib et populis sed uel singy¬
lis uel admodum paucis oe acomunioni frequen¬
tia hominũ segregatis. uel ꝑ nocturna silentia in
campis uel in solitudinib et montib se manifesta¬
uit. Sic locutus ẽ cum noe. cum abraham. cum y.¬
saac. cum iacob. cum moyse. cum samuele. cumda¬
ud. et cum omnib ꝓphecis. Beniq in carne ap.¬
parens quamuis manifeste locutus sit mundodni
biscipiios ut illis głam suam manifestaret seorsũ
in montem duxit. Quib et alibi dicit. Uobis da¬
tum ẽ nosse misterium regni dei. ceteris autẽ in
parabolis. &e rursum. Quod dico uobis intenebris di¬
cite in uce. et quod maure audistis predicate suꝑ
tecta.Sed nec illi antiquo ppło legem dedit in
egipto. donec eum eduxisset in solitudinẽ seorsum.
Neq ibi palam omnib sed moyses solus ascendit ĩ
montem ut legem acciperet. Quid ẽ ergo qd̾ sem¬

Expanded text:
tescere voluit, non gentibus et populis, sed vel singutescere voluit, non gentibus et populis, sed vel singulis, vel admodum paucis, et a communi frequentia hominum segregatis, vel per nocturna silentia, vel in campis, vel in solitudinibus et montibus se manifestavit. Sic locutus est cum Noe, cum Abraham, cum Isaac, cum Jacob, cum Moyse, cum Samuel, cum David et cum omnibus prophetis. Denique in carne apparens, quamvis manifeste locutus sit mundo, tamen discipulos, ut illis gloriam suam manifestaret, seorsum in montem duxit . Quibus et alibi dicit: Vobis datum est nosse mysterium regni Dei, caeteris autem in parabolis , et rursum: Quod dico vobis in tenebris, dicite in luce, et quod in aure auditis, praedicate super tecta . Sed nec illi antiquo populo legem dedit in Aegypto, nec alibi, donec eum eduxisset in solitudinem seorsum. Neque ibi palam omnibus, sed Moyses solus ascendit in montem, ut legem acciperet. Quid est ergo quod sem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmanet. ne infidelitas conuincatur. Occultꝰ
ꝑmanet ut fides ut fides ꝓbetur. innotescit.
ut infidelitas condempnecur. Quia enim et fi.¬
deles aliquid habent. unde dubitare poss ent.
et intideles unde credere ualerent. si uellent:iu¬
ste e illis ꝓfide redditur p̃mium. et istis ꝓ infi¬
delitate supplitium. placuit autem deo ut beati-¬
tudinem quam gratis daturus erat homini
prius hominẽ ꝓmereri faceret. sic tam ut ab
ipso eẽt et meritum et meriti premiũ. differt
igitur nunc dare quod daturus ẽ. plenam uide¬
licet sanitatem. plenam cognitionem. plenã
felicitatem. et interim ꝑ fidem illuminat no¬
stram cecitatem. ut ꝑ ip̃sam ꝓficiendo ad ma-¬
nifestam mereamur ꝑuenire eius claritatem.
cum paucis raro obscure in ab eiitus sit deus¬
scondito locutus ẽ deus. Scrutem᷑ scripturas.
et inueniemus uixumquã deum in inuttitudi¬
ne locutum. sed quocienscumq hominib in no¬

Expanded text:
permanet ne infidelitas convincatur. Occultus permanet ne infidelitas convincatur. Occultus permanet ut fides probetur, innotescit ut infidelitas condemnetur. Quia enim et fideles aliquid habent, unde dubitare possent, et infideles unde credere valerent si vellent juste, et illis pro fide redditur praemium, et istis pro infidelitate supplicium. Placuit autem Deo ut beatitudinem, quam gratis daturus erat homini, prius hominem promereri faceret, sic tamen ut ab ipso esset et meritum et meriti praemium. Differt igitur nunc dare quod daturus est, plenam videlicet sanitatem, plenam cognitionem, plenam felicitatem, et interim per fidem illuminat nostram caecitatem, ut per ipsam proficiendo ad manifestam mereamur pervenire ejus claritatem um paucis, raro, obscure et in abscondito locutus est Deus. Scrutemur Scripturas, et inveniemus vix unquam Deum in multitudine locutum, sed quotiescunque hominibus inno
Abbreviated transcription (Latin):
uelimus sed deus in nobis. hoc oꝑatur. Cr̃a enĩdei
p̃uenit et excitat liberũ arbitũ ñm. uͭi pꝰsit ulse sa¬
quod nunc in electis agitur. ut uidelicet in p̃sen
ti uita ad futuram beatitudinem sparentur. ut
homo in hacͥ felicitate positus mereatur ad illam
felicitatem ascendere sicut prius homo iilla feb-¬
citate positus. meruit ad hanc infelicitatẽ deue¬
nire. Sed illud meritum quohomo infelix ẽe mero¬
it. fmmodo ex homine fuit: hoc uero meritum qͦ
felicitatẽ eternã meretur. non exhomine ẽ s gr̃a dĩ
hoc in homine oꝑatur. Nonergo sine causa fit
qd̃ deus hominẽ post peccatum a cecitate ignorã¬
tiȩ reuocans. sic cognitionem suam ab eotempe-¬
rat. ut innotescat quidem et tam̃ semꝑ manẽat
occuttus. bi enimita aperte se manifestaret ho-¬
minib ut nullus de eo dubitare poss et tuc̃
nec fides meritũ fi infidelitas haberet. locum.
Innotescit igitur ut fides nutriatur et occultꝰ

Expanded text:
velimus, sed Deus in nobis hoc operatur. Gratia enim Dei velimus, sed Deus in nobis hoc operatur. Gratia enim Dei praevenit, et excitat liberum arbitrium nostrum, ut possit velle saqti vita ad futuram beatitudinem praeparentur, ut homo in hac infelicitate positus mereatur ad illam felicitatem ascendere, sicut primus homo in illa felicitate positus meruit ad hanc infelicitatem devenire. Sed et illud meritum, quo homo infelix esse meruit, tantummodo ex homine fuit. Hoc vero meritum, quo felicitatem aeternam meretur, non ex homine est, sed gratia Dei hoc in homine operatur. Non ergo sine causa fit, quod Deus hominem post peccatum a caecitate ignorantiae revocans, sic cognitionem suam ab eo temperat, ut innotescat quidem et tamen semper maneat occultus. Si enim ita aperte se manifestaret hominibus, ut nullus de eo dubitare posset, tunc nec fides meritum, nec infidelitas haberet locum. Innotescit igitur ut fides nutriatur, et occultus
Abbreviated transcription (Latin):
et cum certis ꝑsonis scđm altitudinem diuini cõ¬
silii ad hoc ordinatis. Cum enim deus scãm omni¬
potentiã suam multis modis ad restaurationẽ
hominis uti potuisset. hunc tam̃ potissimũ ele¬
git qui nr̃e infirmitati conuenientior fuit. ut opꝰ
misericordie suȩ non solum potenter et iuste: sed
ce sapienter impleret. Primus autem homo dese¬
ruit creatorem suum cum eum ꝑcontemplatio¬
nem p̃sentem aspiceret. nunc autem homo crea¬
torem quem non uidet ꝑ speciem. querit ꝑ fidem.
Primus homo fine laborẽ stare potuit. et sponte
cecidit. nunc autem sponte surgens homo ad deũ
etiam ꝑtormenta redit. Ordinatissimũ gͥ ẽ de
nr̃a reparatione diuine dispensationis confiliũ
ut qui sponte cecidit non coactus. sed sponte sur¬
gat. et qui ꝑ liberum arbitrium infirmatus est.
sanitatem non recuperet. donec ꝑ liberum arbi¬
trium sanari uelit. hoc autẽ ex nobis nonest. ut

Expanded text:
et cum certis personis secundum altitudinem divini conet cum certis personis secundum altitudinem divini consilii ad hoc ordinatis. Cum enim Deus secundum omnipotentiam suam multis modis ad restaurationis hominis uti potuisset, hunc tamen potissimum elegit, qui nostrae infirmitati caeteris convenientior fuit, ut opus misericordiae suae non solum potenter et juste, sed et sapienter impleret. Primus autem homo deseruit Creatorem suum, cum eum per contemplationem praesentem aspiceret; nunc autem homo Creatorem, quem non videt per speciem, quaerit per fidem. Primus autem homo sine labore stare potuit, et sponte cecidit; nunc autem sponte surgens homo ad Deum etiam per tormenta redit. Ordinatissimum igitur est de nostra reparatione divinae dispensationis consilium, ut qui sponte cecidit, non coactus, sed sponte surgat; et qui per liberum arbitrium infirmatus est, sanitatem non recuperet, donec per liberum arbitrium sanari velit. Hoc autem ex nobis non est ut
Abbreviated transcription (Latin):
nes creauit. et hec temporalia bona indiscrete om¬
nib bonis et malis tribuit. scđm illa oꝑa que ad
reparationem hominis ꝑtinent. non omniũ deus
ẽẽ uoluit. sed eorum tantum quos ipse ante temꝑa
secularia inpposito bone uoluntatis sue elegit. ut
eos certo tempore uocaret. et iustificaret. & glorifi¬
caret. in dilecto filio suo domino nr̃o iħ uxp̃o. Inde
est quod in sacra scriptura specialiter quorumdam
se deum nominat. sicut est illud. Ego sum ds abra¬
am et deus ysaac &e d̾s iacob. quia sic̃t dictum ẽ
qui omnes creauit. non omnes redimit. sed alios ꝑ
misericordiam saluat. et alios ꝑ iusticiam dãpnat.
Igitur ea que ad reparationem hominis facta st.
non ad omnes ꝑtinent. sed ad eos tantum qui sal¬
ui fiunt. et sicut omniũ non sunt. ita etiam apud oẽs
facta non sunt. nec ad noticiam omniũ ꝑuenerũt
sed facta sunt certis quibusdam locis et temporib.

Expanded text:
nes creavit et haec temporalia bona indiscrete omnes creavit et haec temporalia bona indiscrete omnibus bonis, et malis tribuit; secundum illa opera, quae ad reparationem hominis pertinent, non omnium Deus esse voluit, sed eorum tantum, quos ipse ante tempora saecularia in proposito bonae voluntatis suae elegit, ut eos certo tempore vocaret, et justificaret, et glorificaret in dilecto Filio suo Domino nostro Jesu Christo . Inde est, quod in sacra Scriptura specialiter quorumdam se Deum nominat, sicut est illud: Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob , quia, sicut dictum est, qui omnes creavit, non omnes redimit, sed alios per misericordiam salvat, et alios per justitiam damnat. Igitur, ea quae ad reparationem hominis facta sunt, non ad omnes pertinent, sed ad eos tantum, qui salvi fiunt. Et sicut non omnium sunt, ita etiam non apud omnes facta sunt, nec ad omnium notitiam pervenerunt, sed facta sunt certis quibusdam locis, et temporibus,
Abbreviated transcription (Latin):
colligatur. Restat nuno ut consideremus quȩ
sint res ille quas supradiximꝰ in quib exerceri
oporteat animũ ut paulatim assuescat se ab
huius mundi distractione retrahere. & ad illam
suminã stabilitatem .i. contemplationẽ dei robo.¬
ratus assurgat. Quod sic uideri potest. De duobꝰ oꝑ¬
hominẽ facta sunt. siue ea que ꝑtinent adnᷤ.
primã conditionem hominis. siue ea que facta
sunt ad hominis reparationem. Ad conditionẽ
hominis ꝑtinet ereatio mundi. iceli et terrȩ. &
omniũ que in prmordio facta eẽ legunt᷑ a deo.
Adreparationem hominis ꝑtinet incarnatio uer¬
bi. et omnia que uel ante ipsam incarnationem. ab
initio ad ipsam p̃figurandam &e p̃nuntiandam p̃¬
cesserunt. uel que post eam usq ad finem mundi ꝓ¬
yter ip̃am p̃dicandam et credendam fiunt. Cum
autem scd̃m illa prima opera que ad conditionem
hominis ꝑtinent omnium deus sit. quia ipseom¬

Expanded text:
colligatur. Restat nunc ut consideremus, quae colligatur. Restat nunc ut consideremus, quae sint illae res, quas supradiximus, in quibus exerceri oporteat animum, ut paulatim assuescat se ab hujus mundi distractione retrahere, ut ad illam summam stabilitatem, id est contemplationem Dei roboratus assurgat, quod sic videri potest. CAP. hominem facta sunt, sive ea quae pertinent ad primam conditionem hominis, sive ea quae facta sunt ad hominis reparationem. Ad conditionem hominis pertinet creatio mundi, id est coeli et terrae, et omnium, quae in primordio facta esse leguntur a Deo. Ad reparationem hominis pertinet incarnatio Verbi, et omnia quae vel ante ipsam incarnationem ab initio ad ipsam praefigurandam et praenuntiandam praecesserunt, vel quae post eam usque ad finem mundi propter ipsam praedicandam, et credendam fiunt. Cum autem secundum illa prima opera, quae ad conditionem hominis pertinent, omnium Deus sit, quia ipsa om
Abbreviated transcription (Latin):
ad eterne uitȩ stabititatem tranfferre. sed uult ut e¬
lecti sui ꝑ uarias tribuiationes & temptationes
plurimas purgandi transeant. ut cum ꝑmultoᷤ
dolores ad eum redeunt discant qm longẽ ab eo pec-¬
cando discesserunt. Dum enim uiã ꝑ qͣm abierant.
peccando penitendo non transiati sed reducti ꝑgũt
ex ipsa diuturna ut ita dicam itineris fatigatone
agnoscunt. quia de longinquo ad ductisunt. &
hoc totum tit ut hominib gra dei cõmendetur. ut
tanto ardentius deum diligant. qͣnto se abeo nec
cum songe fuerint uident derelictos. sicut ꝑ pro¬
phetam ysaiam ipse ꝓmisit dicens. adducam ab
oriente sementuum. et ab occidente congregabo
te. Dicam aqͥlonida et anstro noli ꝓhibere. affer
filios meos de longinquo. et filias meas ab extrenᷤ
fuerit. et agnoscit ubi sit. in se ipso fortassis uidere
quomodo homo ꝑ diuinam misericordiam. de lõ¬
ginquo adducatur. et de dispersione sua in unỹ

Expanded text:
ad aeternae vitae stabilitatem transferre, sed vult ut ead aeternae vitae stabilitatem transferre, sed vult ut electi sui per varias tribulationes, et tentationes plurimas purgandi transeant, ut cum per multos dolores ad eum redeunt, discant quam longe ab eo peccando discesserint. Dum enim viam, per quam abierant peccando, poenitendo non translati, sed reducti pergunt, ex ipsa diuturna ut ita dicam itineris fatigatione agnoscunt, quod de longinquo adducti sunt. Et hoc totum fit, ut hominibus gratia Dei commendetur, ut tanto ardentius Deum diligant, quanto minus se ab eo etiam cum longe fuerint, vident derelictos, sicut per prophetam Isaiam ipse promisit dicens: Abducam ab oriente semen tuum, et ab occidente congregabo te. Dicam aquiloni: Da; et austro: Noli, prohibere. Affer filios meos de longinquo, et filias meas ab extremisfuerit, et agnoscit ubi sit, in seipso fortassis videre quomodo homo per divinam misericordiam de longinquo adducatur, et de dispersione sui unum
Abbreviated transcription (Latin):
spiritaliter uidere poterimus formam arcȩ nr̃e
quȩ in imo lata fuit. et sursum in angustum sur¬
rexit. quousq ad mensurã unius cubitun cacu-¬
mine suo ꝑueniret. Similiter enim nos de hoc
ꝓfundo de hac conualle lacrimarum. ꝑ quedã
incrementa untutũ quasi ꝑquosdam gradus
incorde nr̃o dispositos ascendentes paulatim in
unum colligimuꝵ qͦusq ad illam simplicemu¬
nitatẽ & ueram simplicitatẽ eternamq stabilita¬
tem quȩ apud deum ẽ ꝑtingamus. Nemo subito
ꝑfectus fit. sed ꝓficiendo quisq ad ꝑfectionenten¬
dit. qui quam diu adhuc habet in quo ꝓficere pꝰsit.
nondum ad summã ꝑfectionem ꝑuenit. hic si uo¬
lumꝰ considerare possumꝰ modum reꝑationis nr̃e.
Omnipotens enĩ deus cuinichil impossibile ẽ. poᷤ¬
set utiq siuellet eos quib misereriꝓposint de labo.¬
rib erumpnis. & de ꝑiculis presentis uite que
temptationib plena ẽ. subito. et absq dilatione

Expanded text:
spiritaliter videre poterimus formam arcae nostrae, spiritaliter videre poterimus formam arcae nostrae, quae in imo lata fuit, et sursum in angustum surrexit, quousque ad mensuram unius cubiti in cacumine suo perveniret. Similiter enim nos de hoc profundo, de hac convalle lacrymarum per quaedam incrementa virtutum, quasi per quosdam gradus in corde nostro dispositos, ascendentes paulatim in unum colligimur, quousque ad illam simplicem unitatem, et veram simplicitatem, aeternamque stabilitatem, quae apud Deum est, pertingamus. Nemo subito perfectus fit, sed proficiendo quisque ad perfectionem tendit, qui quandiu adhuc habet, in quo proficere possit, nondum ad summam perfectionem pervenit. Hic, si volumus, considerare possumus modum reparationis nostrae. Omnipotens enim Deus, cui nihil impossibile est, posset utique si vellet eos, quibus misereri proposuit, de laboribus, et aerumnis, et de periculis praesentis vitae, quae tentationibus plena est, subito et absque dilatione
Abbreviated transcription (Latin):
hi in eodẽ sẽꝑ ꝑsistere mod̾ate uagari. Quoꝵ unũ hr̃e¬
ad huc sie corde stabileᷤ eẽ ñ pꝰsumꝰ ĩter̃ saltẽ ab ĩmod̾a¬
tadistratõe corda nr̃a colligamꝰ. uidĩ sẽꝑ intimͣ minuᷤ
instabiles fieri. semꝑ magis ac magis incipra¬
mus ueram stabilitatem imitari. Et ut qd̾
loquimur ꝑ exemplum manifestius fiat. con¬
stituamus tres res. imam inimo. alt̾am insũ¬
mo. teitiã in medio. In imo ponamus mundũ.
In sũmo deum. et inmedio collocemus huma¬
num animũ. Demde consideramus deorsum
in mundo isto. magnã quandã. & horribilem
omniũ rerum confusionem et infinitã huma¬
narummentiũ distractionem. sursum autẽ apud
deum ꝓpetuam et inconcussam stabilitatem. Sost hec
imaginemur quasi humanũ animũ de hoc mũdo
sursum ad deum ascendentem. et in ascendendo ma¬
gis semꝑ ac magis in unum sese colligentẽ. & tc̃

Expanded text:
hi, in eodem semper persistere, moderate vagari, quorum prhi, in eodem semper persistere, moderate vagari, quorum pruc vere corde stabiles esse non possumus, interim saltem ab immoderata distractione corda nostra colligamus, ut dum semper nitimur minus instabiles fieri, semper magis ac magis incipiamus veram stabilitatem imitari. Et ut quod loquimur, per exemplum manifestius fiat, tres constituamus res; unam in imo, alteram in summo, tertiam in medio. In imo ponamus mundum, in summo Deum, et in medio collocemus humanum animum. Deinde consideremus deorsum in mundo isto magnam quamdam, et horribilem omnium rerum confusionem, et infinitam humanarum mentium distractionem; sursum autem apud Deum perpetuam et inconcussam stabilitatem. Post haec imaginemur quasi humanum animum de hoc mundo sursum ad Deum ascendentem, et in ascendendo magis semper ac magis in unum sese colligentem, et tunc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcedit qd̾ dum corda nr̃a ad appetitum terrenarũ
rerum immodate laxamus oborta mox inaniũ
cogitatõnum turba. ita in diuersa mens nr̃a ra¬
pitur: ut ipse quoq naturalis discretiomis ordo
ꝑturbet᷑. Nam quia res mundanȩ quas in ordi¬
nate appetimus infinite sunt. cogitatõnes quoq
quas ex ipsarum rerum memoria intrinsecus cõ¬
cipimus finitȩ ẽẽ non possunt. Nam dum ꝑ sin.¬
gula momenta alie  aliis orientes mulciplicit̃
ꝓdeunt. nec ipsi nos comp̃hendere ualemus. qͦ
ordine. uel quomodo ad cor uenunt.aut a corde
recedunt. ꝓinde si ordinatas et stabiles ac qͥetaᷤᷤ
cogitationes habere uolumus. abhac in mod̾ata
distractione corda nr̃a cohibere studeamus. hoc
autem fieri poterit. si certas quasdam et decerim¬
natas res nobis prescribamus in quib assidue
intentio cordis nr̃i uensari et meditatio exerre.¬
ri possit. Tnia emim sunt. idẽ. ꝑ infinita distra.¬

Expanded text:
procedit, quod, dum corda nostra ad appetitum terrenarum procedit, quod, dum corda nostra ad appetitum terrenarum rerum immoderate laxamus, oborta mox inanium cogitationum turba, ita in diversa mens nostra rapitur, ut ipse quoque naturalis discretionis ordo perturbetur. Nam quia res mundanae, quas inordinate appetimus, infinitae sunt, cogitationes quoque, quas ex ipsarum rerum memoria intrinsecus concipimus, finitae esse non possunt. Nam dum per singula momenta aliae ex aliis orientes multipliciter prodeunt, nec ipsi nos comprehendere valemus, quo ordine, vel quomodo ad cor veniunt, aut a corde recedunt. Proinde si ordinatas, et stabiles, ac quietas cogitationes habere volumus ab hac immoderata distractione corda nostra cohibere studeamus. Hoc autem fieri poterit, si certas quasdam et determinatas res nobis praescribamus, in quibus assidue intentio cordis nostri versari, et meditatio exerceri possit. Tria enim sunt, id est per infinita distra
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm agnoueris ubi et unde. et cum quo operari de¬
beas. nunc qualiter opereris agnoscas. In om̃i edi¬
ficatione tria sunt p̃cipue consideranda. ordo. dis¬
positio. et definita dimensio. habens principium
& finem determinatum. Super est. nunc igit᷑ in¬
quiramus qualem oportet esse ordinem et dispo¬
sitionẽ cogitationum nr̃arum ut ex eis construa¬
tur domus dei. Deinde etiam diligenter conside.¬
randum ẽ qua ratione domushec qͣm ad ibabi¬
tandum deo edificamus deffinitam dimensio¬
nem recipere possit cum ipse eius inhabitator
d̃s infinitus sit et inmensus. Quod primũ inue-¬
stigandum ꝓposuimus primũ ꝓsequamur.
numerus qͣntum ad nr̃e intelligentie
capacitatem ꝑtinet infinitus ẽ. quia a nobis cõ¬
p̃hendi non potest. Ubi autem non ẽ diffinitio.
non ẽ cercitudo.& ubi certitudo non ẽ. confusio
ẽ. Ubi uero confusio ẽ ordo ẽẽ non pocest. Hinc gͦ

Expanded text:
quam agnoveris ubi, et unde, et cum quo operari dequam agnoveris ubi, et unde, et cum quo operari debeas, nunc qualiter opereris agnoscas. In omni aedificatione tria sunt praecipue consideranda, ordo, dispositio et definita dimensio, habens principium et finem determinatum. Superest nunc igitur inquiramus qualem esse oportet ordinem, et dispositionem cogitationum nostrarum, ut ex eis construatur domus Dei. Deinde etiam diligenter considerandum est, qua ratione domus haec, quam ad inhabitandum Deo aedificamus, definitam dimensionem recipere possit, cum ipse ejus inhabitator Deus infinitus sit et immensus. Quod primum investigandum proposuimus primum prosequamur.numerus quantum ad nostrae intelligentiae capacitatem pertinet infinitus est, quia a nobis comprehendi non potest. Ubi autem non est definitio, non est certitudo; et ubi certitudo non est, confusio est; ubi vero confusio est, ordo esse non potest. Hinc ergo
Abbreviated transcription (Latin):
domum fabre fecit. Tria ergo sunt. locus. mat̾ia.
artifex. Et sicut diximus locus est incor hominiꝰ
Materia cogitationes cordis. artificium autẽ du¬
drumest dei uidelicet. & hominis simul opãtur
hi duo. Deus enim qui dignaturcum hominib
habitare. non dedignatur cum pomine habitã¬
culus p̃parare. Proinde non debet homo suam
imꝑitiam aut infirmitatẽ considerans despe¬
rarer s eum potius qui secum operari dignat᷑
attendere. Deus enum ẽ untus et sapientia. & ñ
potest aliquis aut cum uutute deficere. aut
cum sapientia ignorare. maxime cum idem
ipie sit quiet nobis oꝑantib bonum cooperat᷑.¬
& non operantib ut uelimus et possimus
bonum operari largitur. Des  quipe opis
in nobis nob̾cum ẽ. et nr̃m opus innobis ab ipso
est. Eius opus in nobis nobiscum ẽ. nr̃m adiutori¬
um: et nr̃m opus in nobis ab ipso ẽ. suum donũ.
his dictis ad ea que ꝓposuimꝰ ueniamus. idẽ.ut post¬

Expanded text:
domum fabrefecit. Tria ergo sunt, locus, materia, domum fabrefecit. Tria ergo sunt, locus, materia, artifex. Et, sicut diximus, locus est cor hominis, materia cogitationes cordis, artificium autem duorum est, Dei videlicet et hominis, simul operantur haec duo. Deus enim, qui dignatur cum hominibus habitare, non dedignatur cum homine habitaculum sibi praeparare. Proinde non debet homo suam imperitiam aut infirmitatem considerans desperare, sed eum potius, qui secum operari dignatur, attendere. Deus enim est virtus et sapientia, et non potest aliquis aut cum virtute deficere, aut cum sapientia ignorare, maxime cum idem ipse sit, qui et nobis operantibus bonum cooperatur, et non operantibus ut velimus, et possimus bonum operari, largitur. Dei quippe opus in nobis nobiscum est, et nostrum opus in nobis ab ipso est. Ejus opus in nobis nobiscum est, nostrum adjutorium, et nostrum opus in nobis ab ipso est, et ipsius donum. His dictis ad ea, quae proposuimus veniamus, id est ut post
Abbreviated transcription (Latin):
hunc ergo inuoca. hunc ora.hunc obsecra. ut te
quoq dõcere dignetur. Inuoca eum. dilige eum
hoc est enim inuocare eum diligere eum. Bi¬
lige ergo eum et ipse ad te ueniet. & docebit te
sicut ꝓmisit diligentib se. Si quis diligit me ser¬
monem meũ senuabit. et pater meus diliget eũ.
et ad eum ueniemus. oe mansionem apud eum
faciemus. Non dixit facta mansione ueniemus.
sed ueniemus inquit. et mansionem apud eum fa-¬
ciemus. Ego sic intelligo quod mundi cordis ama¬
⁊ dor apud nos manere non possit. nisi prius ipse
sibi in nobis mansionem fecerit. Ipsequippe est
sapientia de qua dicit᷑. Sapientia edificauit sibi
domũ. Et in alio loco. ipsa sapientia ubi & unde
domus eius constructa sit manifestat dicens. ẽ¬
go sapientra in consilio habito. et sensatis int̾̃-¬
sum cogita fõnib. et alibi. sedes sapientiȩ appel-¬
latur anima iusti. Constat ergo quod incorde
hominis de cogitationib senfatis saprentia d̃

Expanded text:
Hunc ergo invoca, hunc ora, hunc obsecra, ut te Hunc ergo invoca, hunc ora, hunc obsecra, ut te quoque docere dignetur. Invoca eum, dilige eum; hoc est enim invocare eum, diligere eum. Dilige ergo eum, et ipse ad te veniet, et docebit te sicut promisit diligentibus se. Si quis diligit me, sermonem meum servabit, et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus . Non dixit, facta mansione veniemus, sed veniemus, inquit, et mansionem apud eum faciemus. Ego sic intelligo, quod mundi cordis amator apud nos manere non possit, nisi prius ipse sibi in nobis mansionem fecerit. Ipse quippe est sapientia, de qua dicitur: Sapientia aedificavit sibi domum ; et in alio loco, ipsa sapientia ubi et unde domus ejus constructa sit manifestat, dicens: Ego sapientia in consilio habito, et sensatis intersum cogitationibus . Et alibi sedes sapientiae appellatur animae justi. Constat ergo, quod in corde hominis de cogitationibus sensatis sapientia sibi
Abbreviated transcription (Latin):
os quos uult artifices facit. Multos ab eo eruditoᷤ
testimonio diuinarum scripturaꝵ didicimus. Iꝑ st¬
se noe archam fabricare docuit. Ipse moysi ad cuius
similitudinẽ archam fabricaret exemplar ostendit.
Ipse beseleel erudiuit. Ipse salomonẽ ut edificaret
templũ nomini eius sapientia illustrauit. Paulõ
quoq apłm architectum fecit: et muitos alios
quos nunc enumerare longum ẽ. St postremo
nullus doctus fuit qui ab eo non didicit. et qͥsqͥs
ab eo discere meruit nemo imꝑitus remansit. Ex¬
et si te de oꝑibz eius aliquid audire delectat:
omnia hec̃ que uides. ipse de nichilo creauit. Ip¬
se ammirabilem mundi huius machinan fa¬
bricauit. Ipse singula queq qualiter informas
&e species suas ꝓducenda fuerant excogitauit. &
unuersoꝵ pulcritudinem ipse condidit. ꝑpen¬
de ergo quantum inrebus inuisibilib possit.
qui hec uisibilia tam mira ratione disposuit.

Expanded text:
os quos vult artifices facit. Multos ab eo eruditos os quos vult artifices facit. Multos ab eo eruditos testimonio divinarum Scripturarum didicimus. Ipse Noe arcam fabricare docuit. Ipse Moysi, ad cujus similitudinem arcam fabricaret, exemplar ostendit. Ipse Beseleel erudivit. Ipse Salomonem, ut aedificaret templum nomini ejus, sapientia illustravit. Paulum quoque Apostolum architectum fecit; et multos alios quos enumerare longum est. Et postremo nullus doctus fuit, qui ab eo non didicit, et quisquis ab eo discere meruit, nemo imperitus remansit. Sed, si te de operibus ejus aliquid audire delectat, omnia haec quae vides, ipse de nihilo creavit. Ipse admirabilem mundi hujus machinam fabricavit. Ipse singula quaeque qualiter in formas et species suas producenda fuerant, excogitavit, et universorum pulchritudinem ipse condidit. Perpende ergo quantum in rebus invisibilibus possit, qui haec visibilia tam mira ratione disposuit.
Abbreviated transcription (Latin):
lata ergo cortuum ut capere possis quem capere
non potest mundus. Dilata cortuum ut habere
merearis hospitem domini. et non sic̃t consuety¬
do est inter homines unius noctis hospitem. sede¬
ternum habitatorem. Dilata ergo cortuum. Qd̃
si tu in dilatando deficis. ipse tibi dilatabit. cui
ille aliquando dilatatꝰ ab eo dixit. Uiam manda¬
toꝵ tuoꝵ cucurri: cũ dilatasti cormeum. Et dem¬
pensa quid dicam: Non geccesse ẽ maria tran¬
sire. & ignotas exquirere regiones ad comparan¬
dos layides p̃ciosos. et marmora electa. nec cedioᷤ
excelsas incisas de tibano.ꝑ atta maria nauib
conductis aduehere. aut nescio quot numero sa
arcificum milia congregare. qui et thesauros
regum attenuare possent.Nichi horum a
te postuiatur. inte: & de te fabricabis domũ do¬
mino deo tuo Ipse artifex eris. cortuum locus.¬
& cogitationes tue materia. Nec timeas imꝑitiã
tuam. qui hoc ate requirit yeritus ẽ artifex. & ali¬

Expanded text:
lata ergo cor tuum, ut capere possis, quem capere lata ergo cor tuum, ut capere possis, quem capere non potest mundus. Dilata cor tuum, ut habere merearis hospitem Deum, et non sicut consuetudo est inter homines unius noctis hospitem, sed aeternum habitatorem. Dilata ergo cor tuum. Quod si tu in dilatando deficis, ipse tibi dilatabit, cui ille aliquando dilatus ab eo dixit: Viam mandatorum tuorum cucurri, cum dilatasti cor meum . Et de impensa quid dicam? Non necesse est maria transire, et ignotas exquirere regiones ad comparandos lapides pretiosos, et marmora electa, nec cedros excelsas incisas de Libano per alta maria navibus conductis advehere, aut nescio quot numerosa artificum millia congregare, qui et thesauros regum attenuare possent. Nihil horum a te postulatur in te, et de te fabricabis domum Domino Deo tuo. Ipse artifex eris, cor tuum locus, cogitationes tuae materia. Nec timeas imperitiam tuam, qui hoc a te requirit peritus est artifex, et ali
Abbreviated transcription (Latin):
E edificatione domus domini lo¬
qui uolumus. si tamen nos qui in¬
digni sumus de tãta re loqui aliqͥd
digne sufficimus. Sed si ex nobis
sufficientes non sumus. potensẽ
ille sufficientiam nobis prestare. sine quo digne de
eo non dicam loqui. sed nec cogitare quicquami¬
donei iuenimur: Pramũ designandus ẽ locus in
quo edificari oporteat domũ dñi. demnde. scribenda
materia. Locus est cor hominis. materia: cogitatio¬
nes mundȩ. Nemo sc excuset. Nemo dicat non pos¬
sum edificare domum domino non sufficit tantis
impendus tenuis pauꝑtas mea. cui et ipse locus de¬
est exuli et ꝑegrino. & interra aliena degenti. Hoc
opus est regum. hoc multoꝵ est opus populorum.
Ego uero quomodo edificabo domum domino: cur
sic cogites homo: Non hoc exigit ate deus tuus.Nõ
dicit tibi ut fundum emas alienum ad amplifi¬
canda atria sua. Cortuum in habitare uult. hoc
amplifica. hoc dilata. dilata inquam quia magnꝰ
ẽ dominus et nescit in loco angusto habitare. Di¬

Expanded text:
edificatione domus Domini loqui volumus, si tamen nos, qui indigni sumus de tanta re loqui, aliquid digne sufficimus. Sed et si ex nobis sufficientes non sumus, potens est ille sufficientiam nobis praestare, sine quo digne de eo non dicam loqui, sed nec cogitare quidquam idonei invenimur. Primum designandus est locus, in quo aedificari oporteat domum Domini. Deinde scribenda materia. Locus est cor hominis, materia cogitationes mundae. Nemo se excuset. Nemo dicat, non possum aedificare domum Domino, non sufficit tantis impendiis tenuis paupertas mea, cui et ipse locus deest exsuli, et peregrino, et in terra aliena degenti. Hoc opus est regum, hoc multorum est opus populorum. Ego vero quomodo aedificabo domum Domino? Cur sic cogites homo? Non hoc exigit a te Deus tuus. Non dicit tibi, ut fundum emas alienum ad amplificanda atria sua. Cor tuum inhabitare vult, hoc amplifica, dilata; dilata inquam, quia magnus est Dominus, et nescit in loco angusto habitare. Di
Abbreviated transcription (Latin):
inmundo sunt prorsus acogitatione nr̃a seque¬
stramus. et omnẽ anii intentionem in sola¬
eterna defigimus. Pater ñr scđ̾m illam natun¬
tatem qua inpeccatis natisumus diabolus ẽ.
quia scõm natiuitatem ad eius dominiũ ꝑtine.¬
mus qui auctor ẽ peccati. Tuis domus ẽ mundꝰ
iste. quia mento suȩ ꝑuersitatis mundi huiꝰ
&e eorum qui mundum istum amant princepᷤ
factus ẽ. Egressis autẽ de terra nr̃a. ⁊ de cogna¬
tris nr̃i. alia a domino terra ostenditur. qͣndo
nobis ꝑfecte hinc mundo mortuis quiddã iã
de futuris gaudiis q̃si de longe odorare con¬
ceditur. Afflatus enim sp̃u sco insolito gaudio
animus hilarescit. et miratur quale ad gustan¬
dum esse possit quod taminire etiam ꝑ odorẽ

Expanded text:
in mundo sunt, prorsus a cogitatione nostra sequein mundo sunt, prorsus a cogitatione nostra sequestramus, et omnem animi intentionem in sola aeterna defigimus. Pater noster secundum illam nativitatem, qua in peccatis nati sumus, diabolus est, quia secundum nativitatem ad ejus dominium pertinemus, qui auctor est peccati. Ejus domus est mundus iste, quia merito suae perversitatis mundi hujus, et eorum qui mundum istum amant, princeps factus est. Egressis autem de terra nostra, et de cognatris nostri, alia a Domino terra ostenditur, quando, nobis perfecte huic mundo mortuis quiddam jam de futuris gaudiis quasi de longe odorare conceditur. Afflatus enim, Spiritu sancto insolito gaudio animus hilarescit, et miratur quale ad gustandum esse possit, quod tam mire etiam per odorem
Abbreviated transcription (Latin):
nificari ubi iubetur abraham exire de terra sua.
ce de cognatione sua et de domo patris sui. ce
tunc demũ terra ei de monstranda ꝓmittitur.
Exi inquit dñs de terra tua. et de cognatione
tua. & de domo patris tin &e uenim̾terrã quã
monstrauero tibi. Igitur ꝑ timorẽ eximus de
teira nr̃a. ꝑ grãm eximus de cognatione nr̃a ꝑ
dolorem de domo ꝑatris nr̃i egredimur. ꝑfidẽ
et deuotionem dominũ sequimur. ac sic dem¬
de insexto gradu terra nobis ꝓmissa ꝑ compo¬
ctionem demonstrat᷑. ꝑtimorem relinquimꝰ
censum terrenũ. ꝑ gr̃am ee dolorem mutamꝰ
affectum ꝑ fidem et. deuotionem confirmamꝰ
amimũ. ꝑ compunctionẽ inuenimus desideri.¬
um. De terra nr̃a eximus cumea quȩ foris pos¬
Sidentur terrena bona derelinquimus. De cogi¬
natione nr̃a eximus. qͣndo uitiis que in nobis
ce ex nobis nata sunt abrenuntiamus. De domo
patris nr̃i eximus. qͣndo mundũ omnẽ & ea que

Expanded text:
nificari, ubi jubetur Abraham exire de terra sua, nificari, ubi jubetur Abraham exire de terra sua, et de cognatione sua, et de domo patris sui, at tunc demum terra ei demonstranda permittitur. Exi, inquit Dominus, de terra tua, et de cognatione tua, et de domo patris tui; et veni in terram quam monstravero tibi . Igitur per timorem eximus de terra nostra, per gratiam eximus de cognatione nostra, per dolorem de domo patris nostri egredimur, per fidem et devotionem Dominum sequimur, ac sic deinde in sexto gradu terra nobis promissa per compunctionem demonstratur. Per timorem relinquimus censum terrenum, per gratiam et dolorem mutamus affectum, per fidem et devotionem confirmamus animum, per compunctionem invenimus desiderium. De terra nostra eximus, cum ea quae foris possidentur terrena bona derelinquimus. De cognatione nostra eximus, quando vitiis, quae in nobis, et ex nobis nata sunt abrenuntiamus. De domo patris nostri eximus, quando mundum omnem, et ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
ta. Nichil enim melius est sapientia. & sdeo in¬
dignus est sapientia qui aluid quam ipsam ꝑ ip¬
sam optinere intendit. qui non ut possideat.s
ut uenalem ꝓstituat sapientiam querit. Prete¬
rea. si xp̃c est sapientia qui sapientiã ꝓhumana
laude querit. similis ess e conuincitur ꝓditori uide
qui xp̃m uendidit. Queramus ergo thesauros ab¬
sconditos. queramus sap̃iam. queramus xp̃m s
non sicut udas qui xp̃m quesiuit ut uenderet.
non ut possideret. Quesunt enim xp̃m uidas ce
inuenit ec taiuit. sed non retinuit. quia uendidit.
Sed sancte mulieres ad sepulcrum cum aromati¬
bus uenientes xp̃m quesiuer̃t. et inuenerunt.
tenueit. et retinuerunt. quia non querebant
ut uenderent. sed ut possiderent. Dicamus ergo
de sapientia ꝑtimorẽ seminatur. ꝑ gram rigaf¬
ꝑdolorem moritur. ꝑfidem radicat. ꝑ compune¬
tionem oritur. Hii gradus indentur michi sig¬

Expanded text:
tia. Nihil enim melius est sapientia, et ideo intia. Nihil enim melius est sapientia, et ideo indignus est sapientia, qui aliud quam ipsam per ipsam obtinere intendit, qui non ut possideat, sed ut vaenalem prostituat sapientiam quaerit. Praeterea, si Christus est sapientia, qui sapientiam pro humana laude quaerit, similis esse convincitur proditori Judae, qui Christum vendidit. Quaeramus ergo thesauros absconditos, quaeramus sapientiam, quaeramus Christum, sed non sicut Judas, qui Christum quaesivit ut venderet, non ut possideret. Quaesivit enim Christum Judas, et invenit et tenuit, sed non retinuit, quia vendidit. Sed sanctae mulieres ad sepulcrum cum aromatibus venientes Christum quaesiverunt et invenerunt, tenuerunt et retinuerunt, quia non quaerebant ut venderent, sed ut possiderent . Dicamus ergo de sapientia, per timorem seminatur, per gratiam rigadolorem moritur, per fidem radicat, per compunctionem oritur. Hi gradus videntur mihi sig