comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Est enim d̃s uerax: omĩs autẽ homo m̃dax:
Si autem ds̃ uerax ẽ. quomͦ ẽẽ apud hereti¬
cos baptismi ueritas potest: apud quos ds̃
non est Ponponiꝰ a dionisiana dixit. Ma¬
remissionẽ peccatorũ dare: qui potestatẽ
ñ habent. ut aut soluere aut ligare aliqͥd
in t̾ris possint. Uenantiꝰ a thimisa dix̃. Si
maritꝰ ꝑ egre ꝓficiscens. a mico suo cõmen¬
dasset uxorem suã custodiendã: cõmenda¬
tam sibi ille quanta posset diligentia con¬
seruaret: ne ab aliquo castitas eiꝰ et scĩtas
utrum ne eã in corruptã et inuiolatam
custodimus: an integͥtatẽ eiꝰ et castitatem
mechis et corruptorib ꝓdimus: Qͥ enim
baptisma ȩccłȩ comune cũ hereticis facit:
sponsam xp̃i ad ulteris. ꝓdit. Abiminus
ab ansuagga dixit. Nos unũ baptismũ
accepimus. & ipsum exercemꝰ: qͥ autẽ dic̃
quia hereticis licet baptirare. ipse duo
baptismata facit Saturninꝰ auictoriana

Expanded text:
est enim Deus uerax, omnis autem homo mendax. est enim Deus uerax, omnis autem homo mendax. si autem Deus uerax est, quomodo esse aput haereticos baptismi ueritas potest aput quos Deus non est? Pomponius a Dionysiana dixit: Maremissam i eccatorum dare qui potestatem non habent ut aut soluere aut ligare aliquid in terris possint. Venantius a Thinisa dixit: Si maritus peregre proficiscens amico suo commendasset uxorem suam custodiendam, commendatam sibi ille quanta posset diligentia seruaret, ne ab aliquo castitas eius et sanctitas autrumne eam incorruptam et inuiolatam custodimus an integritatem eius et castitatem moechis et corruptoribus prodimus? qui enim baptisma ecclesiae commune cum haereticis facit sponsam Christi adulteris prodit. Ahymmus ab Ausuaga dixit: Nos unum baptismum accepimus, et ipsum exercemus. qui autem dicit quia haereticis licet baptizare, ipse duos baptismos facit. Saturninus a victoriana
Abbreviated transcription (Latin):
re: potest nob̾ et hereticis aliquid ẽẽ cõ¬
mune: Propt̾ea censeo hereticos baptiran¬
dos eẽ. Pelagianus aluptiana dixit dc̃p¬
tum est. Aut enim ds̃ ds̃ est. aut baal ds̃
est: ita et nunc. aut eccła ȩccła est. aut he¬
resis ȩccła ẽ: Porro si heresis ȩccła ñ ẽ. quo¬
modo ẽẽ apud hereticos baptisma eccłȩ po¬
test: Iader amydili dixit. Scimus non ẽẽ
nisi unum baptisma in ȩccła catholica: &
ideo ñ debemꝰ ad mittere hereticũ nͥ bapti¬
zatus apud nos fuerit: ne se putet ex tra
eccłam catholicã baptiratum eẽ. Itẽ alius
felix amarara dixit. Una fides. unũ baptiᷤ¬
ma: sed eccłȩ catholicȩ: cui soli licet bapti¬
tare. Paulus abubba dixit: Me ñ mouet
si aliquis ecclȩ fidem et ueritatẽ ñ uendi¬
cat: quando apłs dicat. Quid eñi si exci¬
derunt a fide quidã illorũ: Numqͥd in cre¬
dulitas illorum fidẽ dĩ euacuauit: Absit.

Expanded text:
re, potest nobis et haereticis aliquid esse comre, potest nobis et haereticis aliquid esse commune. propterea censeo haereticos baptizandos esse. Pelagianus a Luperciana dixit: Scriptum est: aut enim Deus Deus est aut Baal Deus est. ita et nunc aut ecclesia ecclesia est aut haeresis ecclesia est. porro si haeresis ecclesia non est, quomodo esse aput haereticos baptisma ecclesiae potest? Iader a Midili dixit: Scimus non esse nisi unum baptisma in ecclesia catholica, et ideo non debemus admittere haereticum, nisi baptizatus aput nos fuerit, ne se putet extra ecclesiam catholicam baptizatum esse. Item alius Felix a Marasana dixit: Vna fides, unum baptismum, sed ecclesiae catholicae cui soli licet baptizare. Paulus ab Obba dixit: Me non mouet, si aliquis ecclesiae fidem et ueritatem non uindicat, quando apostolus dicat: quid enim si exciderunt a fide quidam illorum? numquid infidelitas eorum fidem Dei euacuauit? absit.
Abbreviated transcription (Latin):
timere possint heretiei de iudicio xp̃i: si
sunt remissionẽ peccatoꝵ consequuti:
Hictor agor dixit: Cum peccata ñ nisi
in ȩccłae baptismo dimittant᷑. qͥ hereti¬
cum ad cõmunicationẽ sine baptismo
ad mittit. utrũq contra rationẽ facit :
nec hereticos purgat: & xp̃ianos inqͥnat.
Aurelius ab utica dixit. Cum dicat apłs
non cõmunicandũ peccatis alienis. qͥd
aliud quam peccatis alienis cõmunicat:
qui hereticis sine ȩccłȩ baptisino cõmuni¬
cat: Et idõ censeo baptirandos ẽẽ hereti¬
cos ut accipiant remissionẽ peccatorum:
et sic illis cõmunicet᷑. Iambus agermani¬
ciana dixit. Qͥhereticorũ baptismũ pro¬
bant: nr̃m imꝓbant: ut extra ȩccl̃am. ñ
dicam lotos sed sordidatos. negent in ec¬
clesia baptirari oportere. Lucianꝰ aruen¬
ma dixit. Scͥptum est. Et uidit ds̃ lucem
quia bona est: & diuisit inter lucẽ et te¬
nebras. Si potest luci & tenebͥs conueni¬

Expanded text:
timere possint haeretici de iudicio Christi, si timere possint haeretici de iudicio Christi, si sunt remissionem peccatorum consecuti. Victor a Gorduba dixit: Cum peccata non nisi in ecclesiae baptismo remittantur, qui haereticum ad communicationem sine baptismo admittit utrumque contra rationem facit, nec haereticos purgat et christianos inquinat. Aurelius ab Vtica dixit: Cum dicat apostolus non communicandum peccatis alienis, quid aliud quam peccatis alienis communicat qui haereticis sine ecclesiae baptismo communicat? et ideo censeo baptizandos esse haereticos, ut accipiant remissionem peccatorum et sic illis communicetur. Iambus a Germaniciana dixit: Ųui haereticorum baptismum probant nostrum inprobant, ut extra ecclesiam non dicam lotos, sed sordidatos negent in ecclesia baptizari oportere. Lucianus a Rucuma dixit: Scriptum est: et uidit Deus lucem quia bona est, et diuisit inter lucem et tenebras. si potest luci et tenebris conueni
Abbreviated transcription (Latin):
conu̾si ad dñm uenire uoluerint: habent
utiq regulã ueritatis: quam dñs p̃cepto
suo mandauit apłis dicens. Ite in noĩe
meo manũ imponite: demonia expelli¬
te: & alio loco. Ite docete om̃s gentes. bapti¬
tantes eos in nomine patris & filii & sp̃c
sc̃i. Ergo pͥmo ꝑmanus impositionẽ in ex¬
orcismo: scdõ ꝑ baptismi regenerationem.
tunc possunt ad xp̃i pollicitationẽ ueni¬
re: alias autem fieri ñ debere. Marcuis a
marthari dixit. Mirandũ non ẽ: si here¬
tici hostes atq inpugnatores ueritatis.
rem sibi uendicant potestatis et digna¬
tionis aliene: Illud mirandũ ẽ qđ quidã
nr̃i p̃uaricatores ueritatis. hereticis suf¬
fragant᷑. & xp̃ianis aduersantur. Propt̾¬
ea decreuimꝰ hereticos baptirandos eẽ Sta¬
tius a siciliba dix̃. Si hereticis inbaptis¬
mo sua peccata donantur: sine causa ad
eccłam ueniunt: Nam cũ in die iudicii
peccata sint quȩ puniunt᷑: nicħ est quod

Expanded text:
conuersi ad Dominum uenire uoluerint, habent conuersi ad Dominum uenire uoluerint, habent utique regulam ueritatis quam Dominus praecepto diuino mandauit apostolis dicens: ite, in nomine meo manum inponite, daemonia expellite. et alio loco: ite et docete gentes tinguentes eas in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti. ergo primo per manus inpositionem in exorcismo, secundo per baptismi regenerationem, tunc possunt ad Christi pollicitationem peruenire: alias autem non debere. Marcus a Maothari dixit: Mirandum non est, si haeretici hostes adque inpugnatores ueritatis rem sibi uindicant potestatis et dignationis alienae. illud mirandum est quod quidam nostri praeuaricatores ueritatis haereticis suffragantur et christianis aduersantur. propterea decreuimus haereticos baptizandos esse. Sattius a Sicilibba dixit: Si haereticis in baptismo suo peccata donantur, sine causa ad ecclesiam ueniunt. nam cum in die iudicii peccata sint quae puniuntur, nihil est quod
Abbreviated transcription (Latin):
dest. Item alius ianuariꝰ murucensis dix̃.
Miror qđ om̃s confiteantur unũ ẽẽ baptis¬
mum: non omnes intelligant eiꝰdem ba¬
ptismi unitatẽ. Eccłã enĩ & heresis: duȩ
& diu̾sȩ res sunt. Si heretici habent bap¬
tisma. nos non habemꝰ: si nos habemꝰ here-¬
tici habere non possunt. Dubiũ autẽ ñ est
eccłam solam baptismũ xp̃i possidere: quȩ
sola possideat et gratiam xp̃i et uerita¬
tem. Adebphius athasuualte dixit: Sine
causa quidam falso et iniidioso uerbo in¬
pugnant ueritatẽ. ut rebaptirare nos di¬
cant. quando ȩccla hereticos ñ rebaptiret
sed baptiret. Demetriꝰ alepeiminis dix̃
Unum baptisma nos custodimꝰ: qui sol
quia heretici uere et legitime baptirant.
iꝑpsi sunt qͥ non duo. s multa baptismata
faciunt. N am cũ hereses multȩ sint. ꝓ
earum numero et baptismata cõputabũ¬
tur:. Uincentiꝰ a thibari dixit: Hereticos
scimꝰ utiq peiores eẽ quam echicos: Si

Expanded text:
dest. Item alius Ianuarius Muzulensis dixit: dest. Item alius Ianuarius Muzulensis dixit: Miror quod cum omnes confiteantur unum esse baptismum, non omnes intellegant eiusdem baptismi unitatem. ecclesia enim et haeresis duae et diuersae res sunt. si haeretici habent baptisma, nos non habemus: si autem nos habemus, haeretici habere non possunt. dubium autem non est ecclesiam solam baptismum Christi possidere quae sola possideat et gratiam Christi et ueritatem. Adelphius a Thasualthe dixit: Sine causa quidam falso et inuidioso uerbo inpugnant uerita tam ut rebaptizare nos dicant, quando ecclesia haereticos non rebaptizet, sed baptizet. Demetrius a Leptiminus dixit: Vnum baptisma nos custodimus, quia eccnt quia haeretici uere et legitime baptizant, ipsi sunt qui non duo sed multa baptismata faciunt. nam cum haereses multae sint, pro earum numero et baptismata conputabantur. Vincentius a Thibari dixit: Haereticos scimus esse peiores quam ethnicos. si
Abbreviated transcription (Latin):
ueritate manifestata cedat ꝯsuetudo ue¬
ritati: ut si in p̾teritũ quiᷤ in eccła hereti¬
cos non baptirabat: nunc baptirare in¬
cipiat: Lucius a thebeste dixit. Hereti¬
cos blasphemos. atq iniquos. uerbis ua¬
riis decerpentes scã & adorabilia scrip¬
turaꝵ uerba. execrandos censeo: & ideo
exorcitandos & baptirandos. Eugeniꝰ
ab ammedera dixit. Et ego hoc idem¬
censeo: hereticos baptirandos eẽ. Item
alius ab amactora dixit. Et ipse sequutꝰ
diuinaꝵ scͥpturaꝵ auctoritatẽ baptiran¬
dos hereticos ẽẽ censeo: sed & eos qͥ apd̃
scismaticos baptiratos se ẽe contendunt:¬
alienus ẽẽ non potest: nec duob popłis
salutarẽ aquã tribuere potest ille. qͥ uniꝰ
gregis pastor ẽ: et idõ manifestũ ẽ. nec he¬
reticos. nec scismaticos aliquid celeste poᷤ¬
se susciꝑe: qui a peccatorib hominibus.¬
& ab ęccła alienis audeant acciꝑe. Qnͣdo
danti locus non ẽ: utiq nec accipienti ꝓ¬

Expanded text:
ueritate manifestata cedat consuetudo ueueritate manifestata cedat consuetudo ueritati, ut etsi in praeteritum quis in ecclesia haereticos non baptizabat, nunc baptizare incipiat. Leucius a Thebeste dixit: Haereticos blasphemos adque iniquos uerbis uanis decerpentes sancta et adorabilia scripturarum uerba exsecrandos censeo et ideo exorcizandos et baptizandos..Į. Eugenius ab Ammedera dixit: Et ego hoc idem.censeo haereticos baptizandos esse. . Item alius Felix a Bamaccura dixit: Et ipse secutus diuinarum scripturarum auctoritatem baptizandos haereticos esse censeo, sed et eos qui aput scalienus esse non potest. nec duobus populis salutarem aquam tribuere potest ille qui unius gregis pastor est. et ideo manifestum est nec haereticos nec schismaticos aliquid caeleste posse suscipere, qui a peccatoribus hominibus ab ecclesia extraneis audeant accipere. quando danti locus non est, utique nec accipienti pro
Abbreviated transcription (Latin):
mortuũ: quid ꝓficit lauatio eiꝰ: Quod
utiq de his qͥ abhereticis tinguuntur.
et de tinguentibꝰ loquit᷑. Si autẽ qui
apud illos baptirantur ꝑ remissionem
peccatoꝵ uitã ȩt̃nã consequunt᷑: cur
ad eccłam ueniunt: Si uero amortuo
reu̾tuntur: uno uitali baptismate qd̃
a sicca dixit. Qui contẽpta ueritate pre¬
sumit consuetudinẽ sequi: aut circa fr̃s
inuidus est et malignꝰ quib ueritas
reuelat᷑ aut circa dñi ingratꝰ ẽ. cuiꝰ inspi¬
ratione ȩccła dei instruit᷑. Cucraciꝰ athe¬
nis dixit. Fidem nr̃ãm et baptismatis
eos in nomine patris et filii & spẽ seĩ:¬
Falsum gͦ hereticorũ baptisma & inimi¬
cum. a nob̃ pellendum ẽ. et om̃ĩ contesta¬
tione refutandũ: de quoꝵ ore uirꝰ ñ uita.
nec gr̃a cȩlestis sed blasphemia trinitatis
ex pͥmitur. & idõ uenientes ad ȩccłam he¬
reticos integro & catholico baptismo bap¬
tirari debere manifestũ ẽ: ut a blasphe
ueritas: non dix it ego sũ consuetudo: ita

Expanded text:
mortuo quid proficit lauatione eius? quod utique de his qui ab haereticis intinguuntur et de tinguentibus loquitur. si enim qui aput illos baptizantur per remissionem peccatorum uitam aeternam consequuntur, cur ad ecclesiam ueniunt? si uero a mortuotentia reuertuntur, uno uitali baptismate quoda Sicca dixit: Qui contempta ueritate praesumit consuetudinem sequi aut circa fratres inuidus est et malignus quibus ueritas reuelatur aut circa Deum ingratus cuius inspiratione ecclesia eius instruitur. Eucratins a Thenis dixit: Fidem nostram et baptismatis eos in nomine Patris et Filii et Spifalsum ergo haereticorum baptisma et iniquum a nobis pellendum est et omni contestatione refutandum, de quorum ore uirus, non uita, nec gratia caelestis, sed blasphemia trinitatis exprimitur. et ideo uenientes ad ecclesiam haereticos integro et catholico baptismate baptizari debere manifestum est, ut a blasphema eritas. non dixit: ego sum consuetudo. itaque
Abbreviated transcription (Latin):
torum dare: quid illos infamamꝰ. ut he¬
reticos eos appellemꝰ: Alius felix abuch¬
ma dixit. Nemini dubiũ est scissimi con¬
orandam et uenerabilẽ maiestatẽ. Me¬
mores ergo ꝑicłi hoc quoq ñ tantũ ob¬
seruare debemꝰ: uerũ etiam ab omnibꝰ
nob̾ confirmare: ut om̃s heretici qui ad
sinũ matris ȩccłȩ concurrunt. baptiren¬
tur: ut mens heretica quȩ diutna tabe
polluta ẽ scĩficatione lauacri purgata
in meliꝰ reformet᷑. Quietꝰ aburuch dixit.
Qui fide uiuimꝰ: obsequia quȩ instruen¬
dis nob̾ ante predicta sunt credula ob¬
seruatione tenere debemꝰ. Nlam scͥptũ est.¬

Expanded text:
torum dare, quid illos infamamus et haetorum dare, quid illos infamamus et haereticos illos appellamus ? Alius Felix ab Vthina dixit: Nemini dubium est, sanctissimi conorandam et uenerabilem maiestatem. memores ergo periculi hoc quoque non tantum obseruare debemus, uerum etiam ab omnibus nobis confirmare, ut omnes haeretici qui ad sinum matris ecclesiae adcurrunt baptizentur, ut mens haeretica quae diuturna tabe polluta est sanctificatione lauacri purgata in melius reformetur. Quietus a Buruc dixit: Qui fide uiuimus obsequi his quae instruendis nobis ante praedicta sunt credula obseruatione debemus. nam scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
in eccła recipi: absq his qui de ȩccła fi¬
deles supplantat ad hetesis tenebras tñ¬
sierant: sed eos ꝑ manꝰ impositionẽ re¬
stituendos. Alius ianuariꝰ a uico cȩsariꝰ
dixit:. Si non obtẽꝑat error ueritati: mul¬
tomagis ueritas ñ consentit errori: Et
ideo nos ȩccłȩ adsistimus. in qua presi¬
demus: ut baptismũ eius ipsi soli uen¬
dicantes. eos quos eccła non baptirauit.
baptiremus. Alius secundinꝰ a corpos dix̃.
Heretie xp̃iani sunt annon: Si xp̃ia¬
ni sunt. cur in ȩccła dĩ non sunt: Sixp̃i¬
ani non sunt: fiant. Aut quo ꝑtinebit
sermo dñi dicentis qui ñ est mecũ aduer¬
sum me ẽ. et qui mecũ non colligit spar¬
gite Unde constat suꝑ filios alienos et
tionẽ tantũmͦ non posse descendere: cũ
manifestũ sit hereticos baptisma ñ ha¬
bere. Uictoricus a trabraca dixit. Si licet
hereticis baptirare et remissionẽ pecca¬

Expanded text:
in ecclesiam recipi, absque his qui de ecclesia fiin ecclesiam recipi, absque his qui de ecclesia fideles supplantati ad haeresis tenebras transierant, sed eos per manus inpositionem restituendos. Alius Ianuarius a Vico Caesaris dixit: Si non obtemperat error ueritati, multo magis ueritas non consentit errori. et ideo nos ecclesiae adsistimus, in qua praesidemus, ut baptismum eius ipsi soli uindicantes eos quos ecclesia non baptizauit baptizemus. Alius Secundinus a Carpos dixit: Haeretici christiani sunt an non? si christiani sunt, cur in; ecclesia Dei non sunt ? si christiani non sunt, fiant. aut quo pertinet sermo Domini dicentis: qui non est mecum aduersum me est, et qui non mecum colligit spargitionem non tantummodo non posse descendere, cum manifestum sit haereticos baptisma non habere. Victorious a Thabraca dixit: Si licet haereticis baptizare et remissam pecca
Abbreviated transcription (Latin):
cis nitendum est: nequis heretico erro¬
re in fectꝰ et tinctꝰ singulare et uerum
baptiratꝰ regno cȩloꝵ fiet alienus. Priua¬
tianus a suffetula dixit. Qui hereticos
potestatem baptirandi habere dicit:. di¬
cat priꝰquis heresim condiderit: Si eñi
gr̃am dĩ aut habere. aut conferre alicui
potest: Priuatꝰ a suffibus dixit. Qui
hereticũ baptisiũ ꝓbat: quid aliud
quam hereticis cõmunicat: Hortensi¬
anus alarib dixit. Uiderint aut pre¬
sũptores. aut fautores hereticoꝵ: noꝰ unũ
uersarios suos ẽẽ: Cassius a macomadi¬
bus dixit. Baptismata duo eẽ ñ posst̃
Qui hereticis baptismũ concedit: sib
tollit. Censeo itaq flebiles & tabidos
hereticos baptirandos eẽ. cum ad ȩccłã
uenire ceꝑint: & sacra et diuina laua¬
tione lotos. et lumine uite illuminatoᷤ
non hostes. s pacificos: ñ alienos. sed
fidei dñi domesticos: non ad ulteros.
s dei filios: ñ erroris. sed salutis effectoᷤᷤ

Expanded text:
ibus nitendum est, ne qui haeretico erroibus nitendum est, ne qui haeretico errore infectus et intinctus singulare et uerum baptizatus regno caelorum fiet alienus. priuatianus a sufetula dixit: Qui haereticos potestatem baptizandi habere dicit, dicat prius quis haeresim condiderit. si enim gratiam Dei aut habere aut conferre. alicui potest? Priuatus a Sufibus dixit: Qui haereticorum baptismum probat quid aliud quam haereticis communicat? Hortensianus a Laribus dixit: Viderint aut praesumptores aut fautores haereticorum: nos unum uersarios suos esse? Cassius a Macomadibus dixit: Cum baptismata duo esse non possint, qui haereticis baptismum concedit sibi tollit. censeo itaque flebiles et tabidos haereticos baptizandos esse, cum ad ecclesiam uenire coeperint, et sacra et diuina lauatione lotos et in lumine uitae inluminatos non hostes sed pacificos, non alienos sed fidei Domini domesticos, non adulteros sed Dei filios, non erroris sed salutis effectos
Abbreviated transcription (Latin):
cens ambo infoueã cadunt. ita hereticꝰ
hereticum baptizans. simul in morte ca¬
dunt: Et idõ hereticus baptirandus est.
et in nouandꝰ: ne nos uiui mortuis com¬
municemꝰ. Polianus a mileto dixit. Iu¬
stum est hereticũ baptirari in ȩccła scã
Teogenes ab yppone regio dixit. Scd̃m
sacram̃tũ dei gr̃ȩ celestis quod accepimꝰ.
unũ baptismũ quod est in eccła sca cre¬
dimus. Datius abadis ixit. Nos qͣntũ
in nob̃ est heretico non cõmunicamꝰ. nisi
baptitatꝰ in ȩccła fuerit. et remissionem
peccatoꝵ accepit. Successus ab abbyr ger¬
maniciana dixit. Hereticis aut niebil
licet: aut totũ licet. Si possunt bapti¬
trum edificauit eccl̃am ñ suꝑ heresim:
et contra xpͣm stantes oues eiꝰ & gregẽ
spargunt: baptirare foris non possunt.
Sedatus a tuburbo dixit. Inquantũ
a qua sacerdotis p̃ce in eccła scĩficata
abluit delicta: intantum heretico ser¬
mone uelut cancer infecta cumulat pec¬

Expanded text:
cens sic in foueam cadent, ita haereticus cens sic in foueam cadent, ita haereticus haereticum baptizans simul in mortem cadent. et ideo haereticus baptizandus est et uiuificandus, ne nos uiui mortuis communicemus. Polianus a Mileo dixit: Iustum est haereticum baptizari in ecclesia sancta. Theogenes ab Hippone regio dixit: Secundum sacramentum Dei gratiae caelestis quod accepimus unum baptisma quod est in ecclesia sancta credimus. Datiuus a Vadis dixit: Nos quantum in nobis est haeretico non communicamus, nisi baptizatus in ecclesia fuerit et remissam peccatorum m acceperit. Successus ab Abbir Germaniciana dixit: Haereticis aut nihil licet aut tctum licet. si possunt baptitrum aedificauit ecclesiam, non super haeresim, et contra Christum stantes oues, eius et gregem spargunt baptizare foris non possunt. Sedatus a Thuburbo dixit: In quantum aqua sacerdotis prece in ecclesia sanctificata abluit delicta, in tantum haeretico sermone uelut cancer infecta cumulat pec
Abbreviated transcription (Latin):
zati ante: ita tamen ut ꝑ manꝰ impositio¬
nem in penitentia eccłȩ reconcilientur.
Nichomedes a segerinis dixit: Mea sen¬
tentia hȩc est ut heretici ad ȩccłam ueni¬
entes baptirent᷑: eo quod nullã foris apd̃
peccatores remissionẽ peccatoꝵ: conseqͣn¬
tur. Munulus agyrba. dixit. E ccl̃ȩ catho¬
licȩ matris nr̃ȩ ueritas semꝑ apud nos
fr̃s et mansit. et manet: & maxime in
hereticos non habere patrẽ. nec filiũ nec
spm scm̃: debent uenientes ad ȩcclam
matre̾ nram uere renasci et baptitari:
ut cancer. quod habebãt et dãpnationiᷤᷤ
irȩ & erroris offectura ꝓ sc̃m̃ et cȩleste
lauachrũ scĩficet᷑. Secundinus acedias
nati sunt. gr̃ãm baptifmi salutaris
ministrare non possunt: et idõ censeo
eos qui de insidiis hereticoꝵ confugiunt
ad eccłam. baptizandos a nobis: qͥ ami¬
ci apyellati sumus. de eiꝰ dignatione. Fẽ¬
lix abagal dixit. Sicut cȩcus cecum di¬

Expanded text:
baptizati: ii tamen per manus inpositiobaptizati: ii tamen per manus inpositionem in paenitentia ecclesiae reconcilientur. Nicomedes a Segermis dixit: Mea sententia haec est ut haeretici ad ecclesiam uenientes baptizentur eo quod nullam foris aput peccatores remissionem peccatorum consequentur. Monnulus alicae matris nostrae veritas semper apud nos, fratres, et mansit et manet, et vel maxime in haereticos non habere nec Patrem nec Filium nec Spiritum sanctum, debent uenientes ad ecclesiam matrem nostram uenire, renasci et baptizari, ut cancer quod habebant et damnationis iram et erroris offecturam per sanctum et caeleste lauacrum sanctificetur. Secundinus a Cedias  nominati sunt gratiam baptismi salutaris ministrare non possunt. et ideo censeo eos qui de insidiis haereticorum confugiunt ad ecclesiam baptizandos esse a nobis qui amici appellati sumus Dei de eius dignatione. Felix a Bagai dixit: Sicut caecus caecum du
Abbreviated transcription (Latin):
uos estis sal tr̃ȩ. si autem sal in fatuatum
fuerit. in quo sali etur: ad nichilũ ua¬
let nisi ut ꝓiciat᷑ foras. et conculcetur
cens. data ẽ mͥ omĩs potestas in celo &
in t̾ra: ite gͦ et docete om̃s gentes. bapti¬
idest hostes. xp̃i non integrã habere sa
cram̃ti confessionẽ: item scismaticos ñ
posse condiri sapientia sp̃uali. cum ip¬
si ab eccła quȩ una ẽ. recedendo infatua¬
ti et contrarii factisint: fiat sicut scͥptũ ẽ
Domus contratioꝵ legis debent emun-¬
dationẽ & consequensẽ. eos qui a contra¬
riis baptirati inquinati sunt pͥmo pur¬
gari: & tunc demũ baptirari. Crescens
a circa dixit. In tanto cȩtu scĩssimoꝵ con¬
sacerdotũ lectis litteris cypͥani dilectissi¬
to omnes ꝑ dĩgrãm ad unati. consentire
debeamꝰ: censeo omnes hereticos siue
scismaticos. qui ad ȩccłam catholicã uo¬
luerĩt uenire ñ ante ingredi: nͥ exorcita-¬
ti et baptirati fuerint: exceptis his sa¬
ne qui in ȩccła catholica fuerint bapti

Expanded text:
os estis sal terrae. si autem sal infatuatum fuerit, in quo salietur? in nihilum ualet, nisi ut proiciatur foras et conculcetur cens, « Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra; ite ergo, et docete omnes gentes, baptiid est hostes Christi non integram sacramenti habere confessionem, item schismaticos non posse condire sapientia spiritali, cum ipsi ab ecclesia quae una est recedendo infatuati contrarii facti sint, fiat sicut scriptum est: domus contrariorum legis debent emundationem, et consequens eos qui a contrariis baptizati inquinati sunt primo purgari et tunc demum baptizari. Crescens a Cirta dixit: Tanto coetu sanctissimorum consacerdotum lectis litteris Cypriani dilectissito omnes per Dei gratiam adunati consentire debeamus, censeo ergo omnes haereticos et schismaticos qui ad catholicam ecclesiam uoluerint uenire non ante ingredi, nisi exorcizati et baptizati prius fuerint, exceptis his sane qui in ecclesia catholica fuerint ante
Abbreviated transcription (Latin):
test intrare in regnũ dĩ. Hic est sp̃s qui
ab initio ferebat᷑ suꝑaquas. Neq sp̃s si
ne aqua oꝑari potest: neq aqua sine
sp̃u. Tale ergo sibi quidã int̾ptant᷑ ut
dicant. ꝑ manꝰ impositionẽ sp̃m sc̃m ac¬
cipiant. & sic recipiant᷑ cũ manifestũ
sit utroq sacram̃to eos debere renasci in
eccła catholica: tunc poterunt filii dĩ eẽ.
dicente apło: curantes seruare unitatẽ
sicut uocati estis in una spe uocationiꝰ
ur̃ȩ. Unus dñs. una fides: unũ baptiᷤ¬
ma. Hȩc omnia in ȩccła catholica loqͥt᷑
& iterum in euangłio dicit dñs. Quod
natũ est de carne caro ẽ: & quod natũ est

Expanded text:
test introire in regnum Dei. hic est Spiritus qui test introire in regnum Dei. hic est Spiritus qui ane aqua operari potest, neque aqua sine Spiritu. Male ergo sibi quidam interpretantur ut dicant quod per manus impositionem Spiritum sanctum accipiant et sic recipiantur, cum manifestum sit utroque sacramento debere eos renasci in ecclesia catholica. tunc poterunt filii Dei esse dicente apostolo: curantes seruare unitatem ati estis in una spe uocationis uestrae, unus Dominus, una fides, unum baptisma. haec omnia ecclesia catholica loquitur. et iterum in euangelio dicit Dominus: quod natum est de carne caro est, et quod natum est
Abbreviated transcription (Latin):
rarũ. et scd̃m decretũ collegarũ nr̃orum
scĩssime memoriȩ uiroꝵ. om̃s scismaticoᷤ
et hereticos. qui ad ecclłam conu̾si sunt
baptirari: sed et eos qui ordinati uident᷑.
laycos recipi. Nemesianꝰ a thubanas dixit.
Baptisma quod dant heretici et scisia¬
tici non eẽ uerũ ubiq inscͥpturis scĩs
declaratũ est.: qm̃ ipsi p̃positi eorũ falsi
xp̃i sunt. et falsi ꝓpħȩ dicente dño ꝑsa
lomonẽ. Qui fidens ẽ infaisis. hic pascit
uentos: idem autẽ ipse sequit᷑ aues uo¬
lantes. Deseruit enim uias uineȩ suȩ:¬
a semitis uͦ angłi sin errauit: ingredit᷑
autem ꝑ auia loca atq arida: & t̾ram de¬
stinatã insiti: contrahit autẽ manib in¬
fructuosa. Et iterũ. Ab aqua aliena abstine
te & de fonte extraneo ne biberis: ut lon¬
gum uiuas tempus. Adicient᷑ autẽ tibi
anni uitȩ. Et in euangłio diuina sua uo
quis renatꝰ fuerit ex aqua et sp̃u: non po¬

Expanded text:
rarum et secundum decretum collegarum nostrorum rarum et secundum decretum collegarum nostrorum sanctissimae memoriae uirorum omnes schismaticos et haereticos qui ad ecclesiam conuersi sunt baptizaui, sed et eos qui ordinati uidebantur laicos recepi. Nemesianus a Thubunas dixit: Baptisma quod dant haeretici et schismatici non esse uerum ubique in scripturis sanctis declaratum est, quoniam ipsi praepositi eorum falsi Christi sunt et falsi prophetae dicente Dcmino per Salomonem: qui fidens est falsis hic pascit uentos, idem autem ipse sequitur aues uolantes. deseruit enim uias uineae suae, semitas uero agelli sui errauit. ingreditur autem per auia loca adque arida et terram destinatam in sitim, contrahit autem manibus infructuosa. et iterum: ab aqua autem aliena abstine nec de fonte extraneo biberis, ut longum uiuas tempus, adiciantur etiam tibi anni uitae. et in euangelio diuina sua uocquis renatus fuerit ex aqua et spiritu, non po
Abbreviated transcription (Latin):
lictorũ cõmirnicare compellitur. Quam
rem fr̃s Rm̃i fugere. ac uitare debemus:
& a tanto scelere nos separare et unũ bap¬
tismũ tenere: quod soli eccłȩ a dõ conces¬
sum est. Orimꝰ amiscirpa dixit. Censeo
omnẽ hereticum ab heresi uenientẽ bap¬
tirandũ. Frustra enim illic se putet bap¬
tiratũ: cum ñ sit baptisma nͥ in ȩccła u¬
num et uerũ: quia et ds̃ unus. &. fideꝰ
una. et ȩccła una est: inqua stat unũ
baptisma. & sc̃ĩtas. et cȩtera. Nam quȩ
foris exercentur: nullũ habent salutis
effectum. Policarpꝰ ab adrymeto dtr̃: Qui
hereticorũ baptisma. ꝓbant: nr̃m euacuatł̃
Nouatus a thamogade dixit. Licet sciamꝰ
omnes scͥpturas sibi testimoniũ reddere de
salutari baptismo: debemꝰ ergo fidẽ nrãm
expͥmere: ut hereticos et scismaticos ad
eccłam uenientes qui pseudo baptirati
uidentur: debere eos infonte ꝑhenni
baptitare. Et idõ scd̃m testimoniũ scͥptu¬

Expanded text:
lictorum communicare conpellitur. quam. lictorum communicare conpellitur. quam. rem, fratres, fugere, ac,uitare debemus et a tanto scelere nos separare et unum baptismum tenere quod soli, ecclesiae a Domino concessum est. .Primus a Misgirpa dixit: Censeo omnem hominem ab haeresi uenientem baptizandum. frustra enim illic putat se esse baptizatum, cum non sit baptisma nisi in ecclesia unum et uerum,: quia et Deus unus e.t fides una et ecclesia una est, in qua stat unum baptisma sanctitas et cetera. nam quae foris exercentur nullum habent salutis effectum. Polycarpus ab Hadrumeto dixit:. Qui haereticorum baptismum probat nostrum euacuat. Nouatus a Thamogade dixit: Licet sciamus omnes scripturas sibi testimonium reddere de salutari baptismo: debemus ergo fidem nostram exprimere ut haereticos et schismaticos ad ecclesiam uenientes qui pseudobaptizati uidentur debere eos in fonte perenni baptizari, et ideo secundum testimonium scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
adigit: qͣndo habeat om̃is ep̃c plicentia
libertatis et potestatis suȩ arbitriũ ꝓpͥũ:
tam quod iudicari ab alio non possit. qͣm
nec ipse potest alterum iudicare: s expec
nendi in ȩccłȩ suȩ gub̃natione: & de actu
nr̃o iudicandi. Ceciliꝰ ab iltha dixit. Ego
tinũ baptisma in ȩccła sola scio: & extra
ȩccłam nullũ. Hic erit unũ. ubi spes uera
est. et fides certa. Sic em̃ scͥptũ ẽ. Una fides.
una spes. unũ baptisma: Non apiid hereti¬
cos. uͥ spes nulla ẽ ⁊ fides falsa: uͥ om̃ia ꝑm̃
daciũ agunt᷑: uͥ exorcirat demoĩacꝰ: sacram̃tũ
ledictus ÷ uitã pollicetur mortuus: pacem
dat ĩ pacificꝰ : dm̃ inuocat blasphemꝰ: sacer
dotiũ administ̾t ꝓphanꝰ: ponit altare sacͥlegꝰ
boli audeat eucharistiã facere. Aut qͥ illis
assistunt: dicant hȩc omĩa falsa ẽẽ de here¬
ticis. Ecce ad qualia cogit᷑ eccłã consentire:
& sine baptis mo & sine uenia de¬

Expanded text:
adigit, quando habeat omnis episcopus pro licentia adigit, quando habeat omnis episcopus pro licentia libertatis et potestatis suae arbitrium proprium tamque iudicari ab alio non possit, quam nec ipse possit alterum iudicare. sed expecnendi nos in ecclesiae suae gubernatione et de actu nostro iudicandi. Caecilius a Biltha dixit: Ego unum baptismum in ecclesia sola scio et extra ecclesiam nullum. hic erit unum, ubi spes uera est et fides certa. sic enim scriptum est: una fides, una spes, unum baptisma, non apud haereticos, ubi spes nulla est et fides falsa, ubi omnia per mendacium geruntur, ubi exorcizat daemoniacledictus, vitam pollicetur mortuus, pacem dat impacificus, Ddotium administrat profanus, ponit altare sacrileguboli audeat eucharistiam facere. aut qui illis adsistunt dicant haec omnia falsa esse de haereticis. ecce ad qualia. igitur ecclesia consentire et sine baptismo et uenia de
Abbreviated transcription (Latin):
os in unũ carthagine conue¬
nissent kalendis septembrib
ep̃i plurimi exꝓumeia affriea.
numictia mauritania. cũ p̃soiteris et dia¬
conis. p̃sente etiam plebis maxima parte. ⁊¬
et lecte eẽnt litterȩ iubaiani adcipͥanũ ÷¬
itemq ey pͥam ad iubaianũ rescͥpte de he¬
reticis baptirandis: quodq post modũ ey¬
pͥano iubaianꝰ rescripserit: cypͥanus dixit.
Audistis college dilectissimi quid mͥ iubaia¬
nus coep̃c ñr scripserit: consulens medio¬
critatem nr̃am de illicito & ꝓphano here¬
ticorũ baptismo: quodq ego illi rescͥpserĩ:
censens scilicet quod semelatq ite¬
uenientes ȩccłȩ baptismo baptirari et sci¬
ficari oportere. Item lectȩ sunt uobis et
& religiosa deuotione ad epłam nr̃am
rescͥbens non tantum consensit: sed et
ipsa re singuli quid sentiamꝰ ꝓferamus:
neminẽ iudicantes aut a iure cõmuni¬
cationis aliquẽ si diu̾sum senserit a¬
ad obsequendi necessitatẽ collegas suos

Expanded text:
 in unum Carthagini convenissent Kalendis Septembris episcopi plurimi ex provincia Africa, Numidia, Mauritania, cum presbyteris et diaconibus, praesente etiam plebis maxima parte, et lectae essent litterae Jubaiani ad Cyprianum item Cypriani ad Iubaianum rescriptae de haereticis baptizandis quidque postmodum Cypriano Iubaianus idem rescripserit, Cyprianus dixit: audistis, collegae dilectissimi, quid mihi Iubaianus coepiscopus noster scripserit consulens mediocritatem nostram de inlicito et profano haereticorum baptismo quidque ego ei rescripserim, censens scilicet quod semel adque iteuenientes ecclesiae baptismo baptizari et sanctificari oportere. item lectae sunt uobis et et religiosa deuotione ad epistulam nostram rescribens non tantum consensit, sed etiam uperest ut de hac ipsa re singuli quid sentiamus proferamus neminem iudicantes aut a iure communicationis aliquem si diuersum senserit aad obsequendi necessitatem collegas suos
Abbreviated transcription (Latin):
sunt fornicationes. in mundicie. in cestũ.
idolatriȩ seruitꝰ ueneficia. inimicitiȩ.
contentiones. zelus. ira. diuisiones. here¬
dĩ non hereditabunt: Condẽpnat itaq
apłs cũ om̃ibꝰ malis eos qui diuisionẽ fa¬
ciunt: hoc est hereticos & scismaticos. Ni¬
si gͦ accepint baptismũ salutarẽ in eccłia
catholica quȩ una ẽ salui eẽ ñ possunt:
sed cum carnalib in uidicio dm̃ nr̃i dãp¬
nabunt᷑. Ianuariꝰ. a lanibase dixit. Se¬
cundũ scͥpturaꝵ scãꝵ auctoritatẽ decer¬
no omnes hereticos baptirandos: nec in

Expanded text:
unt fornicationes, inmunditiae, incestum, idololatriae seruitus, ueneficia, inimicitiae, certamina, zelus, ira, diuisiones, haereDei non hereditabunt. condemnat itaque apostolus cum omnibus malis et qui diuisionem faciunt hoc est schismaticos et haereticos. nisi ergo acceperint baptismum salutare in ecclesia catholica quae est una, salui esse non possunt, sed cum carnalibus in iudicio Domini Christi damnari. Ianuarius a Lambese dixit: Secundum scripturarum sanctarum auctoritatem decerno haereticos omnes baptizandos et sic in
Abbreviated transcription (Latin):
geliũ. xp̃i asserere. dum uos ipsos a xp̃i
grege & ab eiusdẽ pace & concordia sepa¬
ratis: cũ magis militib głosis & bonis
congruat. intra domestica castra consiste¬
re: & intus positos ea quȩ incõmune trac¬
tanda sunt agere & ꝓuidere. Nam cum
unanimitas & concordia nr̃a scindi omĩ¬
no non debeat: quia nos ȩccl̃a derelicta fo¬
ris exire. & ad uos uenire non possumus.¬
ut uos magis ad ȩccłam matrẽ & ad ur̃am
frat̃nitatẽ reuertamini. quib possumus
hortam̃tis petimus et rogamus. Opto

Expanded text:
gelium Christi adserere, dum uos met ipsos a Christi gelium Christi adserere, dum uos met ipsos a Christi grege et ab eius pace et concordia separatis, cum magis militibus gloriosis et bonis congruat intra domestica castra consistere et intus positos ea quae incommune tractanda sunt agere ac prouidere. nam cum unanimitas et concordia nostra scindi omnino non debeat, quia nos ecclesia derelicta foras exire et ad uos uenire non possumus,ut uos magis ad ecclesiam matrem et ad uestram fraternitatem reuertamini quibus possumus hortamentis petimus et rogamus. opto
Abbreviated transcription (Latin):
yprianus. Maximo. et Nichostra¬
to. et cęt̾is confessorib salutẽ. Cum
frequenter Rmm̃i cognoueritis ex
literis nrĩs quẽ et confessionis ur̃e honorẽ
& frat̾nitati conexe dilectionẽ meo sermone
seruauerĩ: credatis queso & ad quiescatis
his litteris meis. quib uos ac laudibus
sulo. Orauat enim me atq contristat. et
intolerabilis ꝑculsi & pene ꝓstrati pecto¬
ris mesticia constringit: cum uos illie com¬
legem. contra institutionis catholice unita¬
tem. alium eqͣm fieri consensisse: id est qd̾
nec fas est nec licet fieri. eccłam alterã con¬
stitui: nec xp̃i menbra discerpi: dñici
gregis animũ et corpus unũ. discissa e¬
mulatione lacerari: quod queso ut in
uob̃ saltim illicitũ istud frat̾nitatis ur̃ȩ
discidium ñ ꝑseueret: s et confessionis
urȩ. & diuinȩ traditionis memores ad
matrẽ reu̾tamini unde ꝓdistis. unde ad
confessionis głam cũ eiꝰdẽ matris exulta¬
tione uenistis. Nec potestis sic uos ȩuan¬

Expanded text:
PRIANVS MAXIMO ET NICOSTRATO ET CETERIS CONFESSORIBVS S. Cum frequenter, carissimi, cognoueritis ex litteris meis quem et confessioni uestrae honorem et fraternitati conexae dilectionem meo sermone seruauerim, credatis quaeso et adquiescatis his litteris meis, quibus uobissulo. Gravat enim me atque contristat et intolerabilis perculsi pene prostrati pectoris moestitia perstringit cum vos illic comlegem, contra institutionis catholicae unitatem, alium episcopum fieri consensisse, id est, qnec fas est nec licet fieri, ecclesiam alteram institui, Christi membra discerpi, dominici gregis animum et corpus unum discissa aemulatione lacerari. quod quaeso ut in nobis saltem inlicitum istud fraternitatis nostrae discidium non perseueret, sed et confessionis uestrae et diuinae traditionis memores ad matrem reuertamini unde prodistis, unde ad confessionis gloriam cum eiusdem matris exultatione uenistis. Nec putetis sic uos euan
Abbreviated transcription (Latin):
tra÷ nox diem claudat: sol ne iudeorũ
facinus aspicere cogatur radios suos ce
oculos subtrahat: ille ñloquitur nec
mouetur. nec maiestatẽ suam sub ipsa
saltem passione ꝓfitetur. Usq ad finem
ꝑseuerant ⁊ iugiter tolerat omiia: ut
consũmetur inxp̃o plena ⁊ ꝑfecta pa-
suos si conu̾si ad eum uenerint suscipit:
et patientia salutari ad conseruandos
dit: illos adu̾sarios. illos blaphemos.
illos nominis sui semꝑ inimicos. si pe¬
nitentiam delicti agant: si admissum
facinus agnoscant ñ solum ad indul¬
gentiam crminis: ẜ adp̃mium regni
cȩlestis admitit. Quid potest patientius.
quid benigniusdici: Uiuificatur xp̃i
sanguine: etiam qui fudit sanguinem
xp̃i. Talis est xp̃c et tanta eius patientia:
quȩ nisi tanta ce talis existeret: paulum
sum induimus: si ipse ẽ salutis nr̃e uia:
qui xp̃m uestigiis salutarib sequimur.
ꝑ xp̃i exempla gradiamur: sicut ioh̾s

Expanded text:
terra, nox diem claudat, sol, ne Judaeorum terra, nox diem claudat, sol, ne Judaeorum facinus aspicere cogatur, et radios et oculos suos subtrahat, ille non loquitur, nec movetur, nec majestatem suam sub ipsa saltem passione profitetur. Usque ad finem perseveranter ac jugiter tolerantur omnia, ut consummetur in Christo plena et perfecta patisuos, si conversi ad eum venerint, suscipit; et patientia salutari ad conservandum dit. Illos adversarios, illos blaillos nominis sui semper inimicos, si paenitentiam delicti agant, si admissum facinus agnoscant, non solum ad indulgentiam criminis sed ad praemium regni caelestis admittit. quid potest patientius, quid benignius dici ? uiuificatur Christi sanguine etiam qui fudit sanguinem Christi. talis est Christi ac tanta patientia: quae nisi talis et tanta existeret, Paulum sum induimus, si ipse est salutis nostrae uia, qui Christum uestigiis salutaribus sequimur per Christi exempla gradiamur, sicut Iohannes
Abbreviated transcription (Latin):
colligere. Sub ipsa autem passione et
cruce pͥusquam ad crudelitatem necis
enter audita: quȩ contumeliarum tole¬
rata ludibria: ut insultantium spuca¬
mina exciꝑet. qui sputo suo ceci oculos
paulo ante formasset:. et cuius inno-¬
mine a serunis eius nunc diabolus cum
angłis suis flagellatur. fagella ipse pa¬
teretur: coro naretur spinis qui martyreᷤ
florib coronat et̃nis÷ palmis infaciem
u̾beraret᷑. qui palmas ueras uincentib
tͥbuit: spoliaretur ueste t̃rena. qui in¬
dum̃to immortalitatis cet̾os uestit᷑ ciba¬
retur felle. qui cibum cȩlestem dedit:
aceto potaretur. qui salutare poculũ ꝓ¬
pinauit. Ille innocens ille iustus. imino
innocentia ipse et ipse iusticia. inter fa¬
cinorosos deputatur: et testimoniis fal¬
sis u̾tas p̃mitur: iudicat᷑ iudicaturus:
et dĩ sermo aduictimam tacens ducitur:
et cum ad crucem domini confundant᷑
sydera ⁊ elementa turbent᷑: contremiscat

Expanded text:
colligere. VII. Sub ipsa autem passione et colligere. VII. Sub ipsa autem passione et cruce, priusquam ad crudelitatem necis enter audita, quae contumeliarum tolerata ludibria, ut insultantium sputamina exciperet, qui sputo suo caeci oculos paulo ante formasset; et in cujus nomine a servis nunc ejus diabolus cum angelis suis flagellatur, flagella ipse pateretur; coronaretur spinis qui martyres floribus coronat aeternis, palmis in faciem verberaretur qui palmas veras vincentibus tribuit, spoliaretur veste terrena qui indumento immortalitatis caeteros vestit, cibaretur felle qui cibum coelestem dedit, aceto potaretur qui salutare poculum propinavit! Ille innocens, ille justus, immo innocentia ipsa et ipsa justitia, inter facinorosos deputatur, et testimoniis falsis veritas premitur, judicatur judicaturus, et Dei Sermo ad victimam tacens ducitur. Et cum ad crucem Domini confundantur sidera, elementa turbentur, contremiscat
Abbreviated transcription (Latin):
ut qui in fame sermonis ⁊ gr̃ȩ fuerant
cȩlesti pane saturentur. Cum diabo¬
lo temptanta congreditur. et inimi-¬
cum tantum uicisse contentus: nich
ultra t̾ba conatur. Discipulis ñut ser¬
uis domestica potestate p̃fuit: sbenig¬
nus ⁊mitis. frat̾na eos caritate dilexit.
Dignatur etiam pedes discipulorum
lauare: ut dum cͥca seruos taus ẽ dominꝰ :
exemplo suo doceret quales circa compa¬
res et equales debeat ẽẽ conseruus Nec
mirandum si circa obedientes talis exti¬
terit: qui iudam potuit usq ad extremũ
longa patientia sustinere: cibum cum
inuico caꝑe: hostem domesticum scire
nec palam ostende: traditoris osculum
non recusare. In iudesu tolerandis. equa¬
nuitas quanta:⁊ quanta patientia. in¬
credulos ad fidem suadendo flectere: ob
sequio ingratos fouere contradicentibus
lenit̾ respondere: suꝑbos clementer su
rum int̾fectores ⁊ ad u̾sus dm semꝑ rebel¬
les. usq ad crucis ⁊ passionis horam uelle

Expanded text:
ut qui in fame sermonis et gratiae fuerant ut qui in fame sermonis et gratiae fuerant caelesti pane saturarentur. cum diabolo temptante congreditur et inimicum tantum uicisse contentus nihil ultra uerba conatur. discipulis non ut semis dominica potestate praefuit, sed benignus et mitis fraterna eos caritate dilexit, dignatus etiam pedes apostolorum lauare, ut dum circa seruos talis est dominus, exemplo suo doceret qualis circa conpares et aequales debeat esse conseruus. nec mirandum quod circa obaudientes talis extiterit qui ludam potuit usque ad extremum longa patientia sustinere, cibum cum inimico capere, hostem domesticum scire nec palam ostendere, traditoris osculum non recusare. in Iudaeis uero tolerandis aequanimitas quanta et quanta patientia incsequio ingratos lenire contradicentibus leniter respondere, superbos humiliter surum interfectores et adversum Deum semper rebelles usque ad crucis et passionis horam velle
Abbreviated transcription (Latin):
fieri: Qualis et quanta felicitas. habe¬
re inuitutib quod diuinis lauidib
possit equari: Nec hoc fr̃s dilectissimi
cuit. s impleuit ⁊ factis: ⁊ quiad hoc
descendisse se dixerat ut uoluntatẽ
patris faceret: int cet̾a mirabilia uir¬
tutũ. quib indicia diuinȩ maiestatis
exp̃ssit pat̾nam quoq patientiam to¬
lerantie tenore seruauit. Omnis demq
actus eius ab ipso statim aduentu patien¬
tia comite signatur: quod pͥmum de illa
natiuitate cȩlesti ad t̾rena descendens.
non asꝑnatur dĩ filius hominis carnẽ
induere: et cum peccator ipse ñ ẽẽt alie-¬
na peccata portare: immortalitate inte¬
rim posita. fieri se ⁊ mortalem patitur:
ut innocens ꝓnocentium salute ꝑimat᷑.
Dominus baptitatur a seruo: et remis¬
sam peccatorum daturus: ipse ñ dedig¬
natur lauacro regenerationis ablui.
Dieb quadraginta ieiunat ꝑquem
cet̾i saginantur: esurit ⁊ famem sentit:

Expanded text:
fieri, qualis et quanta felicitas habefieri, qualis et quanta felicitas habere in uirtutibus quod diuinis laudibus possit aequari. Nec hoc, fratres dilectissimi, cuit, sed impleuit et factis. et qui ad hoc descendisse se dixerat ut uoluntatem patris faceret inter cetera mirabilia uirtutum quibus indicia diuinae maiestatis expressit paternam quoque patientiam tolerantiae tenore seruauit. omnis denique actus eius ab ipso statim aduentu patientia comite signatur, quod primum de illa sublimitate caelesti ad terrena descendens non aspernatur Dei filius carnem hominis induere et cum peccator ipse non esset aliena peccata portare. inmortalitate interim posita fieri se mortalem patitur ut innocens pro nocentium salute perimatur. Dominus baptizatur a seruo et remissam peccatorum daturus ipse non dedignatur lauacro regenerationis corpus abluere. diebus quadraginta ieiunat per quem ceteri saginantur: esurit et famem sensit
Abbreviated transcription (Latin):
ta deꝓmens. ad ꝑfectum discipłos erudi-¬
ret ꝓposuit dicens. Audistis. quia dic¬
tum ẽ. diliges pximum tͥ. ⁊hodio habe¬
bis inimicum tibi: Ego autem dicouob̃.
Diligite inimicosur̃os ⁊orate ꝓeis. qui
uos ꝑsequuntur. ut sitis filu patrisur̃i
qui incęlis ẽ: qui solem suum oriri facit
suꝑ bonoᷤ ⁊ malos: &e pluit suꝑ iustos
⁊ iniustos. Sienim dilexeritis eosqui
uos diligunt: quam mercedem habebi¬
tis: Nonne ⁊ publicani sic faciunt.
Et si salutau̾itis fr̃s ur̃os tantum: quid
amplius facietis: Noune et ethinci id
ipsum faciunt: Fritis itaq uos ꝑfecti:
quomodo ⁊ pater ur̃ celestis ꝑfectus ẽ.
Sic ꝑfectos dix̃ fieri dĩ filios: sic consum¬
mari ostendit: ⁊ docuit celesti natiuitate
reparatos: si patientia dĩ patris maneat
innob̾: si similitudo diumna quam pec¬
cato adam ꝑdiderat manifestet᷑. iluce¬
at mactib nr̃is. Quȩ gla ẽ similem d̃o

Expanded text:
ta depromens ad perfectum discipulos erudita depromens ad perfectum discipulos erudiret, posuit et dixit: audistis quia dictum est: diliges proximum tibi et odio habebis inimicum tibi. ego autem dico uobis: diligite inimicos uestros et orate pro eis qui uos persecuntur, ut sitis filii patris uestri qui in caelis est, qui solem suum oriri facit super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos. si enim dilexeritis eos qui uos diligunt, quam mercedem habebitis? nonne et publicani sic faciunt? et si salutaueritis fratres uestros tantum, quid amplius facitis? nonne et ethnici id ipsum faciunt? eritis itaque uos perfecti, quomodo pater uester caelestis perfectus est. sic perfectos dixit fieri Dei filios, sic consummari ostendit et docuit caelesti natiuitate reparatos, si patientia Dei patris maneat in nobis, si similitudo diuina quam peccato Adam perdiderat manifestetur et luceat in actibus nostris. quae gloria est similem Deo
Abbreviated transcription (Latin):
tum ut reu̾tatur ⁊uiuat. Et iterum. Re¬
pius et patiens. uinulte miserationis: et
qui sententiam flectat au̾sus malitiam
reuocans ꝓponit et dicit. An opulentiã
bonitatis eius ⁊ sustinentiam. ⁊ patientiã
contempnis ĩgnorans qm̃ patientia. et
bonitas dĩ ad pęnitentiã te ad ducit.
Tuautem scdm duritiam tuam et cor un-¬
penitens. thesauritans tͥ iram indie ire
⁊ reuelationis iusti iudicii dĩqui reddet
unicuiq scdm oꝑa sua. Iustum iudici-¬
um dĩ dix̃ ẽẽ quia serum ẽ. quia diu mul¬
tumq differtur. ut homini ad uitam
longa dĩpatientia consulat᷑. Tunc rep̃-¬
sentat᷑ pena impio ⁊ peccatori: quando
iam ñ potest penitentia ꝓdesse peccatis.
Atq ut plenius intelligere possimus
fr̃s dilectissimi quia patientia dĩ res est.
et quisq leuis&e patiens ⁊ micis ẽ dĩpatre
imitator est: cum in euangłio suo dñs
p̃cepta insalutem daret: ⁊diuina moni-¬

Expanded text:
tum ut reuertatur et uiuat. et iterum: retum ut reuertatur et uiuat. et iterum: repius et patiens et multae miserationis, et qui sententiam flectat adversus malitiarevocans, proponit et dicit: An numquid opulentiam bonitatis ejus et sustinentiam et patientiam contemnis, ignorans quoniam patientia et bonitas Dei ad poenitentiam te adducit? Tu autem, secundum duritiam tuam et cor impenitens thesaurizas tibi iram in die irae et reuelationis iusti iudicii Dei qui reddet unicuique secundum opera sua. iustum iudicium Dei dixit esse, quia serum est, quia diu multumque differtur ut homini ad uitam longa Dei patientia consulatur. tunc repraesentatur poena impio et peccatori, quando iam non potest paenitentia prodesse peccati. Adque ut plenius intellegere possimus, fratres dilectissimi, quia patientia Dei res est et quisque lenis patiens et mitis est Dei patris imitator est, cum in euangelio suo Dominus praecepta in salutem daret et diuina moni