comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et ipsis potestatem maximam daret:
ac monere ut conuenticula per loca
causa confluerent: Sed et ip̃e mult d
magis eadem facere. et ita ceteros cohor¬
tari. fauore ⁊ bñficiis inuitare. p̾stare
quicquid oportimũ fuisset. loca edificiiᷤ
aliaq necessaria p̾bere: Et omĩ modo
gestire: ut xp̃ianoꝵ inibi semen ex¬
fide traditis. multũ licet detinentibus.
et rogantib ut manerent regina uel
filio: ad orbem tam̃ nr̃m continuo
reuertunt᷑: Et edesio festinante tyrũ
parentes ꝓpinquosq reuisere: frum̃¬
tius alexandriã ꝑgit dicens. equum
nõ esse opus occultare diuinũ: Igitͣ
rem omnẽ ut gesta est: exponit ep̃o.
admonet ut ꝓuideat uirũ aliquem
dignũ. quem cõgregatis iam płunis
xp̃ianis. et eccłiis constructis ĩ barbarico
solo ep̃m mittat: Tum uero athanasiꝰ
nam is nuꝑ sacerdocium susceꝑat aiten¬
cius et ꝓpenciꝰ frum̃tii dicta. gestaq cõ¬
fiderans: in concilio sacerdotũ ait. Et quẽ

Expanded text:
et ipsis potestatem maximam dare, ac monere, ut conventicula per loca caussa confluerent. Sed et ipse multo magis eadem facere, et ita caeteros cohortari, favore et beneficiis invitare, praestare quicquid opportunum fuisset, loca aedificiis, aliaque necessaria praebere, et omnimodo gestire, ut Christianorum inibi semen exfide traditis, multum licet detinentibus et rogantibus, ut manerent, regina vel filio, ad orbem tamen nostrum revertuntur. Et Edesio festinante Tyrum, parentes propinquosque revisere, Frumentius Alexandriam pergit, dicens, aequum non esse rem omnem, ut gesta est exponit Episcopo, ac monet, ut provideat virum aliquem dignum, quem, congregatis jam plurimis Christianis, et Ecclesiis constructis in Barbarico solo, Episcopum mittat. Tum vero Athanasius  nam is nuper sacerdotium susceperat attentius et propensius Frumentii dicta gestaque considerans, in concilio sacerdotum ait: Et quem
Abbreviated transcription (Latin):
que recuꝑendum ad eccidentis partes
ueuisset: et extincto tyranno regni
solus arte potiretur. fatigare octiden¬
tales ep̃os: et ꝑ deceptionem ad con¬
sensum arriane heresis cogere agre¬
ditur athanasii priꝰ condẽpnatione
p̃missa. et uelut obicis ualidissimi

Expanded text:
que recuperandum ad Occidentis partes venisset, et extincto tyranno, regni solus arce potiretur, fatigare Occidentales Episcopos, et per deceptionem ad consensum Arianae haereseos cogere aggreditur, Athanasii prius condemnatione praemissa, et velut obicis validissimi
Abbreviated transcription (Latin):
tans utriꝰq germamis. occidentẽ satis
industrie gubernabat: Nam consta¬
cius natura ⁊ animo regio. dũ primis
illis regni sui fautorib satis indulget
ꝑ eunrichos arte ĩ ꝑfidiam decipitur a
ꝑuersis sacerdotib: et intento satis stu¬
dio. prauis eoꝵ contentionib obscñdat
Sed illi uerentes ne forte ad eundi re¬
gis copia. qnͣdoq fieret athanasio: et
ꝑ eum de ueritate fidei quã ꝓuercebãt
scd̾m scripturas edoceret᷑: omnimodis
insimulare eum apud principem.
et uelut

Expanded text:
tans utriusque germanus, Occidentem satis tans utriusque germanus, Occidentem satis industrie gubernabat. Nam 243 Constantius natura et animo regio, dum primis illis regni sui fautoribus satis indulget, per eunuchos arte in perfidiam decipitur a perversis sacerdotibus; et intento satis studio, pravis eorum contentionibus obsecundat. Sed illi verentes, ne forte adeundi regis copia quandoque fieret Athanasio, et per eum de veritate fidei quam pervertebant, secundum Scripturas edoceretur, omnimodis insimulare eum apud principem, et velut
Abbreviated transcription (Latin):
pro fidei integritate agones fuerunt.
ut etiam de hoc uideatur dictũ esse illis
qd scriptum est: Ego enĩ ostendam illis
qnͣta eum oporteat pati ꝓ nomĩe meo
In huiꝰ enim ꝑsecutiones uniu̾fus con¬
iurauit orb̾: ⁊ cõmoti sũt pͥncipes t̾re.
sus eum: Ille autẽ diuinum illud cõ¬
seruabat eloqͥum: dicens: Si cõsistant
adu̾sum me castra: nõ timebit cor me¬
um: Si iusurgat adu̾sum me p̃liũ
in hoc ego sꝑabo Uerũ qm̃ tanta ac
talia eius gesta sunt: ut magnitudo
quidem reꝵ me nichil pretire paciatin
Multitudo uero gestoꝵ quãplurima co¬
gat omitt̾e. incerto estuat animꝰ: dum
deliberare nõ ualet. quid teneat qͥd omit¬
tat ÷ Et ideo panca nos que ad rem ꝑti¬
nent memorabimus. reliqua eiꝰ fama
narrabit sine dubio minora uero min¬
orientis regnum solus obtinuit: cõsta¬
tino fratre non longe ab aquileia apd̾
alsam fluuiũ a militib int̾fecto: cons¬

Expanded text:
pro fidei integritate agones fuerunt, pro fidei integritate agones fuerunt, ut etiam de hoc videatur dictum esse illud quod scriptum est: Ego enim ostendam ei, quanta eum pati oporteat pro nomine meo . In hujus etenim persecutiones universus conjuratus orbis, et commoti sunt principes terrae: sus eum. Ille autem divinum illud conservabat eloquium, dicens: Si consistant adversum me castra, non timebit cor meum: si insurgat in me praelium, in hoc ego sperabo . Verum quoniam tanta ac talia ejus gesta sunt, ut magnitudo quidem rerum nihil me praeterire patiatur: multitudo vero gestorum quam plurima cogat omittere, incertus aestuat animus, dum deliberare non valet quid teneat, quid omittat. Et ideo pauca nos quae ad rem pertinent memorabimus, reliqua ejus fama narrabit sine dubio minora vero nunOrientis regnum solus obtinuit, Constantino fratre non longe ab Aquileia apud Alsam fluvium a militibus interfecto, Cons
Abbreviated transcription (Latin):
minos confitent᷑: ꝑ athanasium qui
ludi illiꝰ puerilis ep̃s fuerat simula¬
tus : Tum ille diligent̾ inquirens ab
hiis qui baptizati dicebant᷑ ꝓueri:
quid int̾rogati fuerint. quidue respõ¬
derint. simul ⁊ abeo qui int̾rogau̾at
ubi uidet. scd̾m religionis nr̃e ritum
cuncta constare : Conlocutꝰ cum con¬
cilio ełicoꝵ statuisse tiditur illis qͥb
integris int̾rogationib ⁊ responsiomibus
a qua fuerat infusa. it̾ari baptismũ
nõ debere: sed adimpleri ea que sacer
iuusus fuerat uł ministros. cõuocatis
parentib sub dei obtestacione tiadit
a notario integre et a gramatico suffici¬
ent̾ atlanasius fuisset instructꝰ: conti¬
nuo tamꝙͣ fidele dei cõmendatũ. a piren¬
tib restituitur sacerdoti Et uelut sa¬
inuel quidam in templo dni nuitritur
et ab eo ꝑgente ad patres in senectute
bona. ad portandum post se efod sacer¬
dotale eligit᷑ Sed huiꝰ tanti in eccła

Expanded text:
menos confitentur per Athanasium, qui menos confitentur per Athanasium, qui ludi illius puerilis episcopus fuerat simulatus. Tum ille diligenter inquirens ab his qui baptizati dicebantur, quid interrogati fuerint, quidve responderint, simul et ab eo qui interrogaverat. Ubi videt, secundum religionis nostrae ritum cuncta constare, conlocutus cum concilio clericorum, statuisse traditur, illis, quibus integris interrogationibus et responsionibus aqua fuerat infusa, iterari baptismum non debere, sed adimpleri 242 Al. adimvisus fuerat, vel ministros, convocatis parentibus, sub Dei obtestatione tradit ore, cum a Notario integre, et a Grammatico sufficienter Athanasius fuisset instructus, continuo tanquam fidele Domini commendatum a parentibus, restituitur sacerdoti, ac velut Samuel quidam in templo Domini nutritur, et ab eo pergente ad patres in senectute bona, ad portandum post se ephod sacerdotale deligitur. Sed hujus tanti in Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
panca de huiꝰ uiri origine
sup̃ repetẽ.⁊ cuiꝰ a puero iustitutio¬
nis fuerit. sicuti ab hiis qui cũ ip̃o ui¬
tam duxerant accepimꝰ memorare ⁊
Tempore quo apd̃ alexandriã petri mar¬
tiris diem alexander ep̃s agebat. Cum
post expleta sollẽpnia. couenturos ad
cõuiuiũ suum cłicos expectaret: in lo¬
co mari uicino uidet eminꝰ pueroꝵ
suꝑ horam maris ludum imitanciũ
ut fieri solet ep̃m: atq ea que in eccłii
geri mos est: Sed cum intentus diutĩ
pueros inspectaret: uidet ab hiis geri
quedam etiam secretiora ⁊ mystica. per¬
turbatꝰ ilico. uocari ad se cłicos iubet:
ato eis quid eminus ip̃e uid̾et oftẽdit:
Tum abire eos ⁊ cõprebensos ad se ꝑ¬
ducere om̃s pueros imꝑat Cum q
adessent. quis eis ludus. et qͥd egissent
uł quomodo: ꝑcõtatur: Inli ut talis
lubet etas. pauidi negare pͥmo. de iñ
rem gestam ꝑ ordinẽ pandunt : Et
baptizatos ã se ẽẽ quosdam cathecu¬

Expanded text:
pauca de hujus viri origine pauca de hujus viri origine supra repetere, et cujus a puero institutionis fuerit, sicuti ab his qui cum ipso vitam duxerant, accepimus, memorare. Tempore quo apud Alexandriam Petri martyris diem Alexander Episcopus agebat, cum post expleta solemnia conventurus ad convivium suum clericos exspectaret, in loco mari vicino, videt eminus puerorum supra oram maris ludum imitantium, ut fieri solet, Episcopum atque ea quae in Ecclesiis geri mos est. Sed cum intentius diutine pueros inspectaret, videt ab his geri quaedam etiam secretiora et mystica. Perturbatus illico, vocari ad se clericos jubet, atque eis quid eminus ipse videret, ostendit. Tum abire eos, et comprehensos ad se perducere omnes pueros imperat. Cumque adessent, quis eis ludus, et quid egissent, vel quomodo percunctatur. Illi, ut talis habet aetas, pavidi, negare primo, deinde rem gestam per ordinem pandunt, et baptizatos a se esse quosdam catechu
Abbreviated transcription (Latin):
minas. ⁊ arrii uim: Sed hec ad p̃sens
quidem paululũ pudoris habuere Cõne¬
mentes uero int̾ se heretici ueriti ne for¬
te si ut res gesta est: integre ad imꝑa¬
torem cõstancium ꝑuenisset. nõ solũ
a ꝑfidia eoꝵ in qua callide iuretitus te¬
nebatur absced̾et: uerum ⁊ in auctores¬
sue deceptionis seuerius aliqͥo ⁊ regia
auctoritate decerneret: Componunt
tenebant: ut de arrii morte imꝑator ꝯmͣ
fieri posset. cõposite. ⁊ cõmunit᷑ nosce̾t.
neq aliquid qd̃ dei uiudictam in dicare
uideretur audiret : Quib ita gestis. de
apud alexandriã defuncto alexandro:
athanasius susceꝑat sedem Qd̃ uero
eẽt idem uir aeris ingenii ⁊ in eccłas¬
ticis studiis ad prime uigilans. satis
iam tunc ħeticis iunotuerat: Cum
doli ac fallacie uigilant̾ detegebantur:
ꝑ illiꝰ sollicitudinẽ nõ facile ꝓcessura.
om̃ib modis querere adu̾sum eum
inachinas deceptionis parant: De¬

Expanded text:
minas atque Arii vim. Sed haec ad praesens minas atque Arii vim. Sed haec ad praesens quidem paululum pudoris habuere. Convenientes vero inter se haeretici, veriti ne forte si, sicut res gesta est, integre ad Imperatorem Constantium pervenisset, non solum a perfidia eorum, in qua callide irretitus tenebatur, abscederet: verum et in auctores deceptionis suae severius aliquid ex regia auctoritate decerneret, componunt tenebant, uti de Arii morte Imperator quam fieri posset composite et communiter nosceret, neque aliquid quod Dei vindictam indicare videretur, audiret. Quibus ita gestis, de apud Alexandriam, defuncto Alexandro, Athanasius susceperat sedem. Quod vero esset idem vir acris ingenii, et in ecclesiasticis negotiis apprime vigilans, satis jam tunc haereticis 241 innotuerat, cum bus haereticorum doli ac fallaciae vigilanter detegebantur. per illius sollicitudinem non facile processura, omnibus modis quaerere adversus eum machinas deceptionum parabant. V
Abbreviated transcription (Latin):
totam ꝓuigilem ducens. eccłe causam
dño cõmendabat: Cumq lux fuisset
ret: eusebius cũ suis om̃ib uelut ħetici
belli signifer domũ arrii matutinꝰ ascẽdit
eũq apere sequi ad eccłam iubet. ꝓtestatꝰ
que alexander uisi p̃sens ad quiesceret
expulsus cederet loco: De probroso
expectacio quo uel alexãdr riti.¬
ꝑseuerancia uł eusebii arriiq
cõstancia declinaret Cũq cunctoꝵ ani¬
mi ẽẽnt. ur in tali re expectacione sus
necessitatis causa ad publicũ locum de¬
clinat L Ibi cũ sederet: intestiua eiꝰ atq
omnia riscera eiꝰ in secessus cuniculum
defluxere: Ita tali in loco diguã mortem
blasphemie ⁊ fetide nĩtis exsoluit: Qd̾
postea qmͣ in eccła minciatũ est eusebio
atq is qui una socũ scm̃ ⁊ innocentem
uirũ alexandrum de arrio recipiẽdo
fatigabant: suꝑati pudore. ⁊ adoperti
cõfusione discedunt : Tunc cõpletꝰ est
dicens Iudica dñe int̾ me ⁊ eusebii

Expanded text:
totam pervigilem ducens, Ecclesiae caussam totam pervigilem ducens, Ecclesiae caussam Domino commendabat. Cumque lux fuisset ret, Eusebius cum suis omnibus velut haeretici belli signifer, domum Arii matutinus ascendit, eumque propere sequi ad Ecclesiam jubet, protestatus quod Alexander, nisi praesens adquiesceret, expulsus cederet loco. CAPUT XIII. expectatio, quo vel Alexandri perseverantia, vel Eusebii Ariique instantia declinaret. Cumque cunctorum animi essent, ut in tali re, expectatione suspnecessitatis caussa ad publicum locum declinat. Ubi Al. Ibi cum sederet, intestina ejus atque omnia viscera in secessus cuniculum defluxere: ita tali in loco dignam mortem blasphemae ac foetidae mentis exsolvit. Quod postea quam in Ecclesia nuntiatum est Eusebio, atque his qui una secum sanctum et innocentem virum Alexandrum de Ario recipiendo fatigabant, superati pudore, et adoperti confusione discedunt. Tunc completus est dicens: Judica, Domine, inter me et Eusebii
Abbreviated transcription (Latin):
des. uti coge̾t ꝑsuadere : de alexandii
a tempestate et¬
E
alexander in ierosolimist
maximꝰ confessor apud cõstantinopoli
eque alexander. ut ex athanasii scͥptiᷤ
cõꝑimus : sac̾docio fungebant᷑: Sed et¬
eusebius qui apud nicomediã erat: de
cuiꝰ simulatione in subscribendo supra¬
sup̃ diximis. amplam temporis nactus.¬
re concilii gesta molit᷑. arriumq ne¬
quaquã apd̾ alexandriã morantẽ uenire
facit: Et imperalib edictis concilium
denuo cõstantinopolim cõuocari. quo
conuenere illi maxime qui arriũ atti
eusebium sectabantur: Quiq sepe cñ
alexandro cõgressi uti arriũ susciperet.
nec tam̃ aliquid ꝓfligantes: ab in ium
quidẽ eius temꝑabant ÷ Ad ultim̃ certũ
ei diem statuentes: demunciant ut aut
ip̃e arrium susciꝑet. aut si reniteretur
se eccła expulso ⁊ in exiliũ truso. ab alio
eũ suscipiendum scuet ÷ Tum ille noctẽ
altari iacens: atq in oratione ⁊ lacͥmis

Expanded text:
tes, uti cogeret, persuadere. CAPUT XIItes, uti cogeret, persuadere. CAPUT XIIa tempestate Alexander, in Jerosolymis Maximus confessor, apud Constantinopolim aeque Alexander, ut ex Athanasii scriptis comperimus, sacerdotio fungebantur. Sed Eusebius qui apud Nicomediam erat, de cujus simulatione 239 in subscribendo supra diximus, amplam temporis nactusitum revocare Concilii gesta molitur. Arium nequicquam apud Alexandriam commorantem venire facit, et Imperialibus edictis concilium denuo Constantinopolim convocari. Quo convenere illi maxime, qui Arium atque Eusebium sectabantur, quique saepe cum Alexandro congressi, ut Arium susciperet, nec tamen aliquid profligantes, ab injuriis quidem ejus temperabant. Ad ultimum certam ei diem statuentes denuntiant, ut aut ipse Arium susciperet, aut si reniteretur, se Ecclesia pulso et in exilium truso, ab alio eum suscipiendum sciret. Tum ille nocte altari jacens, atque in oratione et lacrymis
Abbreviated transcription (Latin):
cessione romani orbis. testam̃to hedib
scripto: Quo in tp̃r qm̃ quidẽ constã¬
cius cui orientis reguũ decreu̾at pre¬
sens nõ erat: dicitur secreto accersiẽs
pbrm quẽ a sorore cõmendatũ supra
diximꝰ: et ex ude familiarit᷑ habitum
tradidisse ei testam̃tum qd̾ scͥpserat.
Et obtestatum sub sacram̃to ne ulli
nisi constantio cũ uenisset in mauus
trad̾et: Cui etiã quod ennuchi qui
in palatio erant. fauebant arte. indi¬
tio de imꝑatoris morte supp̃sso. usq
ad coustancii presenciã multis noua
tẽptantib opp̃ssis: res tute integreq
manserunt  Cum uero cõstantiꝰ affius¬
set: depositum pbr restituit. Cuius
bñficii gr̃a. imꝑator regni cupidus. ita
ei deuinctꝰ est: ut qui imꝑare cunctis
ambierit. ab illo sibi imꝑari equani¬
mit᷑ pateret᷑ Et quo: deiuncto sibi
imꝑatore: cepit de arrii restitutione
sugge̾re. et nolentes ad qͥescere sacerdo¬

Expanded text:
cessione Romani orbis testamento haeredibus cessione Romani orbis testamento haeredibus scriptis. Quo in tempore quoniam quidem Constantius, cui Orientis regnum decreverat, praesens non erat, dicitur secreto accersiens presbyterum, quem a sorore commendatum supra diximus, et exinde familiariter habitum, tradidisse ei testamentum quod scripserat, et obtestatus sub sacramento, ne ulli nisi Constantio cum venisset, in manus traderet. Cui etiam quod eunuchi qui erant in Palatio favebant, arte indicio de Imperatoris morte suppresso usque ad Constantii praesentiam, multis nova tentantibus oppressis, res tutae integraeque remansere. Cum vero Constantius affuisset, depositum presbyter restituit. Cujus beneficii gratia Imperator regni cupidus, ita ei devinctus est, ut qui imperare cunctis ambierit, ab illo sibi imperari aequanimiter pateretur. Ex quo, devincto sibi Imperatore, coepit de Arii restitutione suggerere, et nolentes adquiescere sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
edicationem
ierosolimoꝵ ex omni orbe coire sacerdotes
ĩuitabantur: hec adeos de nomine eius¬
eius scribens. ut si expositionẽ eiꝰ fidei
probarent: ⁊ eum uł ꝑ inuidiam ut
asserebat. tũc circũ uentum dinosc̾ent
uł ob errore correctũ : elem̃ti erga ip¬
sum iuditio ut̾ent᷑ Qnͣdoquidẽ tan¬
ta fuerit concilii moderacio. ut uõ in
ꝑsonã eius. sed in doginatũ prauita¬
tem lata fuerit sentencia. si tam̃ ep̃i¬
eiꝰ alexandri cõmodarent᷑ assensus÷
Sed ab hiis quidẽ qui p̾mo sceptis eiꝰ
fauentes cũ simulatione subscripse¬
rant: facile receptꝰ est ÷ Eum uero
alexandriã ꝑrexisset: ibi om̃e eius
frustatur inceptũ. qm̃quidẽ dolis apd̾
ignorantes locus est: Scientib uero
dolum. inferre:. nõ aliud est quã risum
mouere : Int̾ea dum hec apd̾ alexãdri¬
am frustra agitant᷑: uenerabilis au¬
gustus cõstantinꝰ in suburbana uilla
nicomedie. tricesimo ⁊ pͥmo anno ĩ¬
perii sui diem functꝰ est: liberis de suc¬

Expanded text:
edicationem Jerosolymorum ex omni orbe coire sacerdotes invitabantur, haec ad eos de nomine ejus scribens, ut si expositionem fidei ejus probarent, et eum vel per invidiam, ut asserebat, tunc circumventum dinoscerent, vel nunc ab errore correctum, clementi erga ipsum judicio uterentur quandoquidem tanta fuerit Concilii moderatio, ut non in personam ejus, sed in dogmatum pravitatem fuerit lata sententia si tamexandri accommodaretur assensus. Sed et ab his quidem qui primo coeptis ejus faventes, cum simulatione subscripserant, facile receptus est. Cum vero Alexandriam perrexisset, ibi omne ejus frustratur inceptum: quoniam quidem dolis apud ignorantes locus est, scientibus vero, dolum intendere, non aliud est quam risum movere. Interea dum haec apud Alexandriam frustra agitantur, venerabilis Augustus Constantinus 238 in suburbana villa Nicomediae trigesimo et primo imperii sui anno diem functus est, liberis de suc
Abbreviated transcription (Latin):
hunc refutandum. a canoue scͥpturaꝵ
atq abiciendũ putarent: singula que¬
q eius capitula arguentes: Et dixerũt
pretitulationẽ libri nõ esse ueram: sed
aliene seripture ioħis tantum nomen
impositum Unde neq ioħis hũc esse
librũ nec iruelationẽ uideri posse. que
crasso quodani uelamine ignorancie

Expanded text:
us refutandum a canone Scripturarum atque abjiciendum putarunt, singula quaeque ejus capitula arguentes, et dixerunt, praetitulationem libri non esse veram, sed alienae scripturae Joannis tantum nomen impositum, unde neque Joannis hunc esse librum, nec revelationem videri posse, quae crasso quodam velamine ignorantiae
Abbreviated transcription (Latin):
de ea iudico qd̃ excedant atq enineant
que iu ea scripta sunt: humane audi¬
tionis modum. ⁊ sit in ea archañ qui¬
dam. ⁊ reconditꝰ atq ãmiraudus om¬
nib sensus Que met ego ãmupr
ac ueneror: etiam si nõ intelligo: Et
ita sencio qd̃ diuina aliqua sacram̃ta.
sermonib contegant᷑ humanis. non
tam iuditio meo discernens: quam
fide credeus: Et ideo nõ reꝓbo que non
iutelligo: sed tanto magis ãmiror.
qͣnto mimis ad sequor ÷ Post hec ue¬
ro tocius libelli disserens corpus. ⁊ sin¬
gula queq discuciens: atq euident᷑
ostendens. nullo mͦ fieri posse. ut scd̾m
liridm diguꝰ in eo intellect᷑ appareat:
niet ip̃m beatum dicit ait euĩ Be¬
atus qui seruat u̾bum ꝓphecie libei

Expanded text:
de eo judico quod excedant atque emineant quae in eo scripta sunt, humanae auditionis modum, et sit in eo arcanus quidam et reconditus atque admirandus omnibus sensus, quem et ego admiror ac veneror, etiam si non intelligo, et ita sentio, quod divina aliqua sacramenta sermonibus contegantur humanis, non tam judicio meo discernens quam fide credens. Et ideo non reprobo quae non intelligo, sed tanto magis admiror, quanto minus assequor. Post haec vero totius libelli disserens corpus, et singula quaeque discutiens atque evidenter ostendens, nullo modo fieri posse, ut secundum litteram dignus in eo intellectus appareat. metipsum beatum dicit. » Ait enim: « Beatus qui servat verbum prophetiae libri
Abbreviated transcription (Latin):
iussit: Et cum petro quidem hec ges¬
ta sunt e regis at facinus in apsos ꝑ
petratũ: dilationem nõ patitur ultio¬
nis. set continuo uindex ad est diui¬
nitꝰ dext̾a: sic̃ hystoria in apłoꝵ acci¬
cesaream descendisset herodes in die sol¬
lempni: preclara ueste regia indutus.
pro tribunali consedisset: ac de sublius cõ¬
cinaret᷑ ad ppłm : Cumq ppłs adclamart
ei dei uoces ⁊ nõ homĩs: statim inquit¬
ꝑcussit eum angłs dei. eo qd̾ non dederit

Expanded text:
jussit. Et cum Petro quidem haec gesjussit. Et cum Petro quidem haec gesta sunt. Regis vero facinus in apostolos perpetratum dilationem non patitur ultionis, sed continuo vindex adest divinitus dextera, sicut historia in apostolorum ActiCesaream descendisset Herodes et in die sollempni preclara veste et regia indutus pro tribunali consedisset ac de sublimi concionaretur ad populum, cumque populus acclamaret ei: 'Dei voces et non hominis', statim percussit
Abbreviated transcription (Latin):
herodes rex manꝰ ut afflig̾et quosdmi
de eccła: ⁊ int̾fecit iacobũ fr̃em ioħis
gladio: De hoc ãt iacobo clemens a
lexandrinꝰ etiam hystoriã qndam dig¬
nam memoria in septimo dispositionũ
suaꝵ libro. scribit ꝑlatam usq ad se:
ex traditione maioꝵ. Qm̃ quidẽ inquit
et his qui obtulerat eũ iudici ad mar¬
tirium. iacobũ scilicet. motꝰ etiam ip̃e
confessus est se eẽ xp̃ianum: Ducti st̃
inquit ambo parit̾ ad suppliciũ Et cũ
ducerent᷑ in uia rogauit iacobũ. clarisi¬
bi remissionem. At ille parũ deliberans
pax tibi inquit. Et ostulatꝰ est eũ. Et
ita ambo simul capite plexi sunt: Sed
tunc inquit. ut ait scͥptura diuina
Uidens herodes qr de iacobi nece gratũ
esset iudeis: addidit adhuc ⁊ petrum
cdiecit in carcerem sñ dubio etiã pu¬
nire uolens nͥ diuinũ affuisset auxi¬
lium quo angłs ei nocte assistens. mi¬
rabilit̾ eũ uinculoꝵ nexib soluit. et
ad minist̾ium p̾dicationis ire liberũ

Expanded text:
rippa manus, ut affligeret aliquos de Ecclesia, et interfecit Jacobum fratrem Joannis gladio. De hoc autem Jacobo Alexandrinus Clemens etiam historiam quamdam dignam memoria in septimo Dispositionum suarum libro scribit, perlatam ad se usque a traditione majorum: Quoniam quidem, inquit, et is qui obtulerat eum judici ad martyrium, Jacobum scilicet, motus etiam ipse confessus est se esse Christianum, ducti sunt, inquit, ambo pariter ad supplicium, et cum ducerentur in via, rogavit Jacobum dari sibi remissionem. At ille parum deliberans: Pax tibi, inquit, et osculatus est eum, et ita ambo simul capite plexi sunt. Sed tunc, ut ait Scriptura divina, videns Herodes quia de Jacobi nece gratum esset Judaeis, addidit adhuc, et Petrum onjecit in carcerem, sine dubio ipsum punire volens, nisi divinum adfuisset auxilium, quo angelus ei nocte assistens, mirabiliter eum vinculorum nexibus solvit, et ad ministerium praedicationis ire liberum
Abbreviated transcription (Latin):
Ita ut cotidie audientib eũ nulla
umqmͣ sacietas fieret: Uñ noq au¬
ditio eis sola sufficit. sed marcum dis¬
cipłm eiꝰ. omuib precib exorant. uti
ea que ille uerbo p̾dicabat: ad ꝑpetuã
eoꝵ cõmonitionẽ habendam scripture
traderet. quo domi forisq in huicemo¬
di uerbi meditatiõĩb ꝑman̾ent: Nec
prius ab obsecrando desistint: qm̃ que
orant impetrarent : Et hec fuit causa
scribendi: qd̾ scd̃m marcũ dr euãgłii¬

Expanded text:
ita ut quotidie audientibus eum nulla ita ut quotidie audientibus eum nulla unquam satietas fieret. Unde neque auditio eis sola suffecit, sed Marcum discipulum ejus omnibus precibus exorant, uti ea quae ille verbo praedicabat, ad perpetuam eorum commonitionem habendam scripturae traderet, qua domi forisque in hujuscemodi verbi meditationibus permanerent. Nec prius ab obsecrando desistunt, quam quae oraverant impetrarent. Et haec fuit causa scribendi quod secundum Marcum di
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ maloꝵ ueuit ꝓfectũ: ut etiã simu¬
lacri a ciuib romanis tamꝙͣ deus ixonor
potiretur Sed ño in longum ꝑmaner
fraude q̃sita diuinitas: Continuo nãq
in ip̃is claudii tprib elem̃cia diuine ꝓui¬
mũ fidei magnificencie uirtutis merito
primũ pͥncipem petrum ad urbẽ romã
uelut adu̾sum humani gen̾is cõmunẽ
ꝑniciem iepugnaturũ deducit. ducen
qͣndam ⁊ magistrũ milicie sue. scientẽ
diuina prelia gerere. ⁊ uirtutũ castra
ductare Iste adueniens ex orientis
partib ut celestis quidã negociator n
mercimoĩa diuini luminis. si quis sit
cõparare paratꝰ aduexit. et salutaris
p̃dicationis uerbo. pͥmus in urbe ro¬
ma euangłii sui clanuib ianuã regnis
celestis aꝑuit Ugitur cũ romane ur¬
bi clarum uerbi dei lum̃ fuisset exor¬
tum: symonis tenebre cum suo aucto¬
re restricte sunt: Sermo at̾ u̾itatis
et lucis qui ꝑ petrũ predicabatur u

Expanded text:
tantum malorum venit profectum, ut etiam simutantum malorum venit profectum, ut etiam simulacri a civibus Romanis tanquam deus honore potiretur. Sed non in longum permanet fraude quaesita divinitas. Continuo namque in ipsis Claudii temporibus, clementia divinae provimum, fidei magnificentia et virtutis merito, primorum principem Petrum ad urbem Romam, velut adversum humani generis communem perniciem repugnaturum, deducit ducem quemdam et magistrum militiae suae, scientem divina praelia gerere et virtutum castra ductare. Iste adveniens ex Orientis partibus, ut coelestis quidam negotiator, mercimoniam divini luminis, si quis sit comparare paratus, adduxit, et salutaribus praedicationis verbis primus in urbe Roma Evangelii clavibus januam coelestis regni aperuit. Igitur cum Romanae urbi clarum verbum Dei lumen fuisset exortum, Simonis quidem tenebrae cum suo auctore restinctae sunt. Sermo autem veritatis et lucis, qui per Petrum praedicabatur, u
Abbreviated transcription (Latin):
uerculis. et peccatis ut ait apłs hone
unc igit᷑ taliũ maloꝵ patrem et¬
auctorẽ ꝑ idem tempꝰ symonẽ ex
apparitoꝵ suoꝵ numero diabolus sus¬
citans ad urbem maximã ire cõpulit
romam. ut ibi potentissimis athletis
uirtꝰ ⁊ gr̃a in maximo p̃cipue certami¬
ne nuĩqmͣ deserit suos. que incensã ma¬
ligni flãmam tota sceleritate restĩguit.
et omnem altitudinem deserit extolłẽ¬
tem se adu̾sus scienciam dei. ꝓpt̾ quod
neq symon. noq alius quis congressus
ꝑ apłos suos: tociꝰ mendacii discussa ca¬
ligine de humanis m̃tib ignorancie te¬
nebras effugalut: Deniq supͣdictus
magus ueri luminis fulgore ꝑculsus:
cecitatem cõtinuo male sane m̃tis ĩcur¬
rit quippe. qui iã et priꝰ in uidea per
apłm petrũ. de hiis que gerebat scele¬
rib cõsfutatꝰ: trans marinã aggressꝰ
est fugam. et ab oriente usq ad octi
nisi in fuge subsidio sꝑans Is igitur
urbem romã ingressus. utens ãminicło

Expanded text:
ne Hunc igitur talium malorum patrem etauctorem per idem tempus Simeonem ex apparitorum suorum numero diabolus suscitans, ad urbem maximam ire compulit Romam, ut ibi potentissimis athletis virtus et gratia in maximo praecipuoque certamine nunquam deserit suos: quae incensam maligni flammam tota celeritate restinguit, et omnem altitudinem destruit, extollentem se adversum scientiam Dei. Propter quod neque Simon, neque alius quis congressus per apostolos suos totius mendacii discussa caligine, de humanis mentibus ignorantiae tenebras effugabat. Denique supradictus magus, veri luminis fulgore percussus, caecitatem continuo malesanae mentis incurrit. Quippe qui jam et prius in Judaea per apostolum Petrum de his quae gerebat sceleribus confutatus, transmarinam aggressus est fugam, et ab Oriente pertendit usqnisi in fugae subsidio, sperans. Is igitur urbem Romam ingressus, utens adminiculo
Abbreviated transcription (Latin):
Hic igit᷑ in apologerico suo quẽ ꝓ fide
ma ad imꝑatorẽ antoninũ scribit de hii
hoc modo refert: Et post ascensionem
inquit dñi ad celum. instigabant de¬
mones quosdam hominũ qui dic̾ent se
deos esse. quos nos fugauimꝰ. Symõ
deniq quidã samaritanꝰ de uico qui dĩ
githo sub claudio cesare magicis artibꝰ
simulacri apud uos quasi d̾s honore donatꝰ.
in flumine tẏberis int̾ duos pontes collo¬
cati habentis etiã titulum litt̾s latinis
scriptum symoni d̾o sc̃o quem ⁊ omnes
pene samaritane nõ nulli etiã ex ceteris
lo stet̾at apud tyrum urbem phenicis
cũ ip̃o uelut primã qͣnͣdam mentẽ con¬
secrauerunt: Hec quidem iustimus.¬
Consona uero huic etiam yreneus scͥbit.

Expanded text:
is vir, in Apologetico, quem pro fide nostra ad imperatorem Antonium scribit, de eo ita hoc modo refert: Et post ascensionem, inquit, Domini ad coelum, instigabant daemones quosdam hominum qui dicerent se deos esse, quos nos fugavimus. Simon denique quidam Samaritanus, de vico qui dicitur Gittho, sub Claudio Caesare magicis artibusenatu, et simulacri apud vos quasi deus honore donatus, in flumine Tyberis inter duos pontes collocati, habentis etiam titulum Latinis litteris scriptum: Simoni deo sancto; quem et omnes pene Samaritae, nonnulli etiam ex caeteris lo steterat, apud Tyrum urbem Phoenicis, cum ipso velut primam quamdam mentem consecraverunt. Haec quidem JustinusCo
Abbreviated transcription (Latin):
Aterea cum fides dñi et go.
tur augm̃ta. nequaꝙͣ quiescit hostis sa¬
lutis humane. sed urbem maximã que
est caput omniũ preuenit. et symonẽ
illuc de quo in suꝑiorib diximꝰ euocat.
cuiꝰ nefariis artib ãminicula ip̃e maio¬
ra suppeditans. plurimos urbis illiꝰ ciues
in exoris eius uincla coniecit. Designaͭ
post apłoꝵ tempꝰ exortus iustin᷑: de quo

Expanded text:
terea cum fides Domini et Satur augmenta, nequaquam quiescit hostis salutis humanae, sed ad urbem maximam, quae est caput omnium, praevenit, et Simonem illum, de quo in superioribus diximus, evocat. Cujus nefariis artibus adminicula ipse majora suppeditans, plurimos urbis illius cives in erroris ejus vincula conjecit. De post apo
Abbreviated transcription (Latin):
Et cum hec dixisset ui doloris uebem̃¬
tius agitatꝰ: instant̾ ad palaciũ repoe¬
tatur. Cumq diuulgatũ esset eũ ꝓpe¬
diem moriturũ. ingens multitudo to¬
cius etatis et sexus comeniens more
patrio. supra cilicia strati omĩpotenti
d̾o pro regis incolumitate supplicabat.
Omĩs at domus regia planctib et ge¬
mitib ꝑsonabat: cũ interĩ rex ip̃e excel¬
so solario recũbens. et diu iosum respi¬
ciens ac ꝓnos ꝓstratos q om̃s cũ fleti¬
bus ꝑuidens. ne ip̃e quidem cessabat¬
a lacrimis. Uerum cõtinuis quinq
dieb uentris dolorib cruciatꝰ uitã uio¬
lent̾ abrupit. qͥnquagesimũ agens¬
etatis ⁊ quartum annũ. regni uero
septimũ Quatuor ⁊ enĩ sub gaio cesa¬
re annis regnau̾at philippi thetrarchi¬
am trib annis obtinens : Quarto ãt¬
etiam herodis sibi adiungens. trib autẽ
reliquis annis sub claudio cesare exacti

Expanded text:
isset, vi doloris vehementius agitatus, instanter ad palatium reportatur, cumque divulgatum esset eum propediem moriturum, ingens multitudo totius aetatis et sexus conveniens, more patrio super cilicia strati, omnipotenti Deo pro regis incolumitate supplicabant. Omnis autem domus regia planctibus et gemitibus personabat, cum interim rex ipse in excelso solario recubans et deorsum respiciens, ac pronos prostratosque omnes cum fletibus praevidens, non ipse quidem te Continuis vero quinque diebus ventris doloribus cruciatus vitam violenter abrupit quinquagesimum aetatis quartum agens annum, regni vero septimum, quatuor etenim sub Gaio Caesare annis regnans, at Philippi Tetrarchiam tribus annis obtinens: quarto autem et Herodis sibi adjungens, tribus vero reliquis annis sub Claudio Caesare exacti
Abbreviated transcription (Latin):
pit ÷ Respiciensq ad amicos. en in¬
quit ille. ego sum d̾s ur. ecce cõpellor
confestim ⁊ deturbor ex iuta.qm̃ qͥ
dem diuina uirtꝰ nꝑ collatas in me
falsas arguit uoces. Et qui modo im¬
mortalis dicebar a uob̾: preceps iam.¬
uiximꝰ aut contẽpnendi. et longe¬
uitatem que beata putat᷑ expleuimꝰ:

Expanded text:
puit. Respiciensque ad amicos: En, inpuit. Respiciensque ad amicos: En, inquit, ille ego deus vester, ecce propellor confestim et deturbor ex vita, quoniam quidem divina virtus nuper collatas in me falsas arguit voces, et qui modo immortalis dicebar a vobis, praeceps jamjviximus haud contemnendi, et longaevitatem quae beata putabatur explevimus;
Abbreviated transcription (Latin):
cũq illuc tocius ꝓiuncie uiri honore ⁊
facultatib p̃diti cõuenissent. scd̾o expͤ¬
taculoꝵ die uidutꝰ ueste fulgenti ex au
die ꝓgredit᷑ ad theatrũ: Ubi cũ pͥmos
solis radios argentee uestis gremio susce¬
pisset : reꝑcusso splendore duplicatã ex¬
pectantib lucem fulgor metalli uibrã¬
tis effudit ut intuentib ꝑstringeret
aciem. terror aspectꝰ. ⁊ ꝑ hoc plus ali¬
quid de eo qm humane nature est. ar¬
tifex arrogancia mentiret᷑ Ilico adu¬
lantis uulgi concrepant uoces. honorẽ
citer exorat᷑. dicentib ppłis quod nũc
usq ut hoĩem te timuimꝰ. sed ex hoc
iam supra humauã te esse naturam
fatem᷑ : Sed rex hanc clamationem
contra fas habitam nõ repressit. uͨ im¬
pietatẽ illicite adulationis exhorruit.
donet respiciens paulo post ĩminentẽ
sit continuo exitu sui ministrũ. quẽ
priꝰ nouerat ꝓuisorem honorũ Et
ecce repente cruciatꝰ eum ex dolore in¬
credibili uentris atq inflatione cormi¬

Expanded text:
c totius provinciae viri honore et facultatibus praediti convenissent, secundo spectaculorum die indutus veste fulgenti ex aurdie, procedit ad theatrum, ubi cum primos solis radios argenteae vestis gremio suscepisset, repercusso splendore, duplicatam spectantibus lucem fulgor metalli vibrantis effudit, ut intuentibus perstringeret aciem terror aspectus, et per hoc plus aliquid de eo quam humanae naturae est artifex arrogantia mentiretur; illico adulantis vulgi concrepant voces, honorem citer exoratur, dicentibus populis quod nunc usque ut hominem te timuimus, sed ab hoc jam supra humanam te esse naturam fatemur. Sed rex acclamationem contra fas habitam non repressit, nec impietatem illicitae adulationis exhorruit, donec respiciens paulo post viderat supsit continuo exitus sui ministrum, quem prius noverat provisorem honorum. Et ecce repente cruciatcredibili ventris atque inflatione corri
Abbreviated transcription (Latin):
apud cesaream diuine palestine urbẽ
maximã cũ omni domo sua ad fidem
xp̃i petro ministrante ꝑducit᷑. Iam
inde qmͣ plurimi ⁊ alii ex geutib apd̾
antiochiam ad fidem ueniunt. eoꝵ pre¬
dicatione ꝑtracti: quos ꝓ seditione adu̾¬
sum stephanũ cõmota disseminatos
⁊ apud antiochiam florentissima con¬
gregat᷑ eccła. in qua erant etiã ꝓpheti¬
ci ordinis uiri qm̃ plurimi Cũ quib
⁊ barnabas ⁊ paulus. quib om̃ib pa¬
riter in gr̃a dei. ⁊ unanimitate degenti¬
bus: ibi pͥmum discipłi e ꝑhenni fon¬
te sũpto uocabulo appellati sũt xp̃iani.¬

Expanded text:
apud Caesaream Palaestinae urbem Cornelius cum omni domo sua ad fidem Christi, Petro ministrante, perducitur. Jam inde quamplurimi et alii ex gentibus apud Antiochiam ad fidem veniunt eorum praedicatione pertracti, quos, proditione adversus Stephanum commota, disseminatos et apud Antiochiam florentissima congregatur Ecclesia. In qua erant etiam prophetici ordinis viri quamplurimi cum quibus et Barnabas et Paulus, quibus omnibus pariter in gratia Dei et unanimitate degentibus, ibi primum discipuli, e perenni fonte sumpto vocabulo appellati sunt Christi
Abbreviated transcription (Latin):
dam seuicia. loca eoꝵ que in diuinis ha¬
bent supplicatõib cõsecrata. incipiens ab
alexandria: diripi ⁊ cõtra religionen¬
orei morẽq gentis ꝓphanari iubet
statuis suis ⁊ signis atq ymaginibus
replens. Templũ quoq scẽ ciuitatis
qd̃ solum manebat tociꝰ ꝓphane conti¬
rib ꝑdurauenit. asylum cõmutare
in templũ ꝓprii nominis ausus est.
ut edes iouis. nobilissimi noui dei gai.
u. caretur. Sed et alias ĩnumerabi¬
les clades. ⁊ ultra om̃s tragicos luctꝰ
apud alexandriã iudeis irogatas esse

Expanded text:
adam saevitia loca eorum quae in divinis habentur supplicationibus consecrata, incipiens ab Alexandria, diripi et contra religionem moresque gentis profanari jubet, statuis suis et signis ea atque imaginibus replens. Templum quoque sanctae civitatis, quod solum manebat totius profanae contaribus perduraverat asylum, commutare in templum proprii nominis ausus est, ut aedis Jovis nobilissimi dei novi Gaii vocaretur. Sed et alias innumeras clades et ultra omnes tragicos luctus, apud Alexandriam Judaeis irrogatas esse
Abbreviated transcription (Latin):
ponit ostendens. qd ex ãmissi sacrilegii
tp̃r. nũqmͣ ab eis seditio. numꝙͣ furor.
nũquam bella. mortesq cessarunt us¬
q quo ultimũ. ⁊ exciciabile malũ tpẽibꝰ
uespasiane eos obsidionis iuclusit.
Gitur iudeos ꝑro cõmisso scelere ul¬
tio diuina dampnabat. Sed ⁊ ip̃e
pilatꝰ qui in saluatorẽ iniqui iudicii
functꝰ officio est: isdem tp̃rib gaii. tan¬
tis ac talib maloꝵ cladib cruciatꝰ est.
ut ꝓpria se manu transuerlusse. ⁊⁊ nefar¬
am uitã ui abiecisse referatur. Net
enĩ potat tanti piacłi minist̾ impuni¬
tus euadere. sic̃ in hystoriis grecoꝵ rep
perimꝰ. eoꝵ dũ taxat qui olimpiadas
scribunt ⁊ anuales reꝵ gestaꝵ libros.
ad poff̾itatis memoriam condũt S

Expanded text:
 verbis quod ex admissi sacrilegii tempore nunquam ab eis seditionum furor, nunquam bella mortesque cessaverunt, usquequo ultimum et exitiale malum, temporibus Vespasiani eos obsidione inclusit.gitur Judaeos pro commisso scelere ultio divina damnabat: sed et ipse Pilatus, qui in Salvatorem iniqui judicis functus officio est, iisdem temporibus Gaii tantis ac talibus malorum cladibus cruciatus est, ut propria se manu transverberasse et nefariam vitam vi abjecisse referatur. Nec enim poterat tanti piaculi minister impunitus evadere, sicut in historiis Graecorum invenimus, eorum duntaxat qui olympiadas scribunt, et annuales rerum gestarum libros ad posteritatis memoriam condunt.
Abbreviated transcription (Latin):
samariãq disꝑsit. seu pociꝰ ut sc̃a scͥpt᷑a
indicat. disseminauit. Ex quib nõmil¬
li ad phenicem ⁊ usq ad cyprũ atq an¬
tiochiam deuenerũt: Qui gentib qͥdẽ
cred̾e minist̾ium fidei nondũ audiebãt
iudeis tam̃ p̾dicabant: Int̾ea palus
adhuc deuastalut eccłam. ingrediens do¬
mos ⁊ ꝑtrahens uiros ac mulieres trade¬
bat in carc̾e̾m. S philippꝰ qui erat unꝰ
de septẽ cum stephano dyaconꝰ ordinatꝰ¬
descendit samariam uͥtute dñi repletꝰ
⁊ p̃dicabat pͥmus u̾bum dei samaritane
genti. In quo tanta erat diuine gracie
efficacia. ut etiam symonẽ magũ suis
predicationib cõstern̾et. Qui ꝑ idem
tp̃ris celebris fame apud samaritano¬
rum ppłos erat. ita ut uirtꝰ dei mag¬
na ẽẽ pͥutaret᷑. Sed cum yis uidisset
signa ⁊ miracła que a philippo ꝑ diui¬
ne gr̃e potestatem fiebant: stupefacrus
⁊ t̾ritus cesfit. et credere se in xp̃m us¬
q quo etiam baptisiũ acciꝑet. si mu¬

Expanded text:
a indicat, seminavit. Ex quibus nonnulli ad Phoenicem usque et Cyprum atque Antiochiam devenerunt. Qui gentibus quidem credere mysterium fidei nondum audebant, Judaeis tamen praedicabant. Interea Paulus adhuc vastabat Ecclesiam, ingrediens domos, ut pertrahens viros ac mulieres, tradebat in carcerem. Sed Philippus, qui erat unus de septem cum Stephano diaconis ordinatdescendit Samariam virtute Domini repletus, et praedicabat primus verbum Dei Samaritanae genti. In quo tanta erat divinae gratiae efficacia, ut etiam Simeonem magum suis praedicationibus consternaret. Qui per idem tempus celebris famae apud Samaritanorum populos habebatur ita, ut virtus Dei magna esse putaretur. Sed is cum vidisset signa et miracula quae a Philippo per divinae gratiae potestatem fiebant, obstupefactus et territus cessit, credere se in Christum, usquequo etiam baptismum acciperet, simu
Abbreviated transcription (Latin):
firmat᷑. Porro ãt ꝓ uero hoc erat qd̃
agebatur : ne diuina uirtꝰ humanis
putaret᷑ assertorib indige̾. Cũq scd̾m
ea que supͣ diximꝰ rennuisset senatꝰ. ty¬
beriꝰ tam̃ tenuit sentenciã suam. ne quid
adu̾sum doctͥnam xp̃i contrariũ molire¬

Expanded text:
firmatus. Porro autem pro vero hoc erat quod firmatus. Porro autem pro vero hoc erat quod agebatur, ne divina virtus humanis putaretur assertoribus indigere. Cumque secundum ea quae supra diximus renuisset senatus, Tyberius tamen tenuit sententiam suam, ne quid adversum doctrinam Christi contrarium molire
Abbreviated transcription (Latin):
de asçensione eiꝰ ad celum: felix fama lo¬
q̃ret᷑: ac ꝑ omniũ aures beati huiꝰ ru¬
moris uolueret᷑ opinio. et qm̃ antiqͥ mo¬
ris est apud romanos ut ꝓuinciaꝵ
iudices. siquid forte noui in hiis quas
regebant ꝓuinciis accidisset: uł pͥnci¬
pi. uł senatui uunciarẽt. uti ne ex hiis
que regebant᷑ ꝓuinciis. ignorare aliquid
uid̾ent᷑ de resurrectione a mortuis dñi
⁊ saluatoris nr̃i ihu xp̃i. que iam in
omnẽ locum fuerat ꝑuulgata. pilatuᷤᷤ
tyberio pͥncipi refert. S et de ceteris
mnirabilib eiꝰ. ⁊ ut post mortẽ cũ resur¬
rexisset : a quã plurimis iã d̾s ẽẽ cred̾et᷑.
Tyberius que cõꝑerat retulit ad senatũ.
senatꝰ at spreuisse dicit᷑. ꝓ eo qd nõ sibi
priꝰ huiꝰ rei iudiciũ fuerit delatũ. set
auctoritatẽ suam preuen̾it uulgi sentẽ¬
cia. Lex ⁊ enĩ erat antiquitꝰ deuulgata
designata: ne quis apud romanos deus
haberet᷑. nisi senatꝰ decreto. ⁊ sentencia cõ¬

Expanded text:
de ascensione ejus ad coelum felix fama loqueretur, ac per omnium aures beati hujus rumoris volveretur opinio, et quoniam antiqui moris erat apud Romanos ut provinciarum judices si quid forte novi in his quas gerebant provinciis accidisset, id vel principi vel senatui nuntiarent, quo nihil ex his quae gerebantur ignorare aliquid viderentur, de resurrectione a mortuis Domini et Salvatoris nostri Jesu Christi quae jam in omnem locum fuerat pervulgata, Pilatus Tyberio principi refert, sed et de caeteris mirabilibus ejus, et ut post mortem, cum resurrexisset, a quamplurimis jam Deus esse crederetur. Tyberius quae compererat retulit ad senatum. Senatus autem sprevisse dicitur pro eo quod non prius sibi hujus rei indicium fuerit delatum, sed auctoritatem suam praevenerit vulgi sententia. Lex etenim erat antiquitus designata, ne quis apud Romanos deus haberetur, nisi senatus decreto et sententia con
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ pro contribulib suis iudeis detu¬
lit ad urbem romã describit. Et qd̾
ꝑorans apd̃ gaiũ pio patriis legibus.
nichil ampliꝰ quam irrisionem retu¬
lerit domum: ĩmo ⁊ pene ꝑiculum
mortis incurrerit. Sed ⁊ iosephus
meminit hoꝵ in octauo decimo antiqui

Expanded text:
quam pro contribulibus suis Judaeis detuquam pro contribulibus suis Judaeis detulit ad urbem Romam, describit, et quod perorans apud Gaium pro patriis legibus, nihil amplius quam irrisionem retulerit domum, imo et pene periculum mortis incurrerit. Sed et Josephus meminit horum in libro XVIII Antiqui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiter contulit. Ipm̃ uero herodẽ. qui uł
in ioħ̾is uece auctor extiterat. uł in pas¬
sione diũ int̾fuerat: multis excruciatum
tp̃rib filo insiguissimꝰ scriptoꝵ florebat.
Qui nõ solum in nr̃a. uerum etiam¬
et in grecoꝵ philosophia pͥmꝰ int̾ pri¬
mos habebatur: Hic ãt genere quidẽ
a ꝓauis hebreus: apud alexandriã uero¬
in om̃ib claris ⁊ nobilib uiris. clari¬
or ac nobilior erat. In diuinis autẽ
libris et patriis institutis qͣnͣtus qua¬
lis ue fuerit. ex hiis que nob̾ librorum
cis. qnͣtusq maxime in platonicis. et
pytagoricis fuerit disciplinis: atq om̃s¬
et qui secũ floruerant pene. et qͥ pre¬
ic igitur ip̃e tp̃rib gaii. quanta
iudeis acciderint mala. qͥnq uolu¬
m̃inib exponit. S et de eiusdem m̃tis
insania gaii cõmemorat. qd̃ in tantum
suꝑbia elatꝰ sit : ut dm̃ se uoluerit ap¬
pellari. In ip̃is autem ubi de iudeoꝵ
cladib refert: suam quoq legationẽ

Expanded text:
pariter contulisse. Ipsum vero Herodem, qui vel in Joannis nece auctor exstiterat, vel in passione Domini interfuerat, multis excruciatum temporibus Philo insignissimus scriptorum florebat, qui non solum in nostra, verum et in Graecorum philosophia primus inter primos habebatur. Hic autem genere quidem a proavis Hebraeis, apud Alexandriam vero omnibus claris et nobilibus viris clarior ac nobilior erat. In divinis autem legibus et patriis institutis quantus qualisque fuerit, ex his quae nobis liberorum cis, quantusque maxime in Platonicis et Pythagoricis fuerit disciplinis, ut omnes qui secum floruerant, pene et qui praeic igitur ipse temporibus Gaii quanta Judaeis acciderint mala, quinque voluminibus exponit; sed et de ejusdem Gaii mentis insania commemorat, quod in tantum superbiae elatus sit, ut Deum se voluerit appellari: In ipsis autem ubi de Judaeorum cladibus refert, suam quoque legationem,
Abbreviated transcription (Latin):
saris iubet ac statui. Quod ubi dies
exortꝰ est: magnã ꝑturbationẽ iudeoꝵ
ppłis excitauit. stupentib ⁊ ꝑturbatis
ad uouã faciem reꝵ Coniciebant uãq
ex hoc. qd̃ sꝑnerentur ⁊ cõculcarentur
iam leges sue. et omĩa iustituta maio¬
rum. quib nicħ tale haberi intra me¬
nia urbis illiꝰ fas erat. Sed hoc est in¬
mirũ in quo eos impie ꝓfessionis sue.
uelox uindicta dampnauit. pro eo qd¬

Expanded text:
lymam jubet, ac statui. Quod ubi dies exortus est, magnam perturbationem Judaeorum populis excitavit, stupentibus et perturbatis ad novam faciem rerum. Conjiciebant, namque ex hoc quod spernerentur et conculcarentur jam leges suae, et omnia instituta majorum, quibus nihil tale haberi intra moenia urbis illius fas erat. Sed hoc est nimirum in quo eos impiae possessionis suae velox vindicta damnavit. Igitur
Abbreviated transcription (Latin):
orbis t̾re u̾ba eoꝵ. Ex quo ⁊ ꝑ om̃s ci
uitates ⁊ uicos in meuse multitudines
uelut messium tp̃r frum̃ta ad areas.
ita ad eccłas ppłi cõgregabant᷑. Quiã¬
cũ illi a parentib tradite sibi morbide
suꝑsticionis uincłis tenebant᷑ ꝑ doctͥnã
xp̃i. simul ⁊ ꝑ uͥtutum miracła que
fieri uidebant᷑. recepta ueri dei noticia

Expanded text:
orbis terrae verba eorum. Ex quo orbis terrae verba eorum. Ex quo vitates ac vicos immensae multitudinis, velut messium tempore frumenta ad areas, ita ad ecclesias populi congregabantur. Quicunque illi a parentibus traditae sibi morbidae superstitionis vinculis tenebantur, per doctrinam Christi simul et virtutum miracula, quae fieri videbant, pe
Abbreviated transcription (Latin):
inquit aliquid retractemꝰ. eiusmodi le¬
gum uetꝰ decretũ erat. ne quis d̾s ab im¬
patore cousecraret᷑ nisi a senatu ꝓbatꝰ.
Sic marcꝰ enilius de deo suo alburno
fecit. ⁊ hoc ad cãm nr̃am quod apd̾ nos
humano arbitratu diuinitas pensaͤtur.¬
Et nisi homini d̾s placuerit: deus nõ
erit. homo iam deo ꝓpiciꝰ ẽẽ debebit. Ty¬
berius ergo. cuiꝰ tp̃r nom̃ xp̃ianum in
sclm intrauit. annũciata sibi ex syria
palestina que illic ueritatẽ istius diui¬
nitatis reuelauerant. detulit ad senatũ.
Cum p̃rogatiua suffragii sui senatus
qr nõ ipse ꝓbauerat respuit: cesar in
sentenciã mansit cõminatꝰ ꝑicłm. xp̃i¬
ris sensib ingessit: uti absq ullo ob¬
staculo in ip̃is dũ taxat inicuis euãgłii
sermo usqquaq ꝑcurreret. Uñ fcm̃
est ut repente qͣͣ celitꝰ lum̃ ostensum.
cõpleretur et illa ꝓpħia que dixerat.
in omnem t̾ram exiit sonꝰ eoꝵ euãgłis¬
tarum dũ taxat ⁊ apłoꝵ. et in fines

Expanded text:
 aliquid retractemus eiusmodi legum, vetus erat decretum, ne qui deus ab imperatore consecraretur nisi a senatu probatus. Scit M. Aemilius de deo suo Alburno. Facit et hoc ad causam nostram, quod apud vos de humano arbitratu divinitas pensitatur. Nisi homini deus placuerit, deus non erit; homo iam deo propitius esse debebit. Tiberius ergo, cuius tempore nomen Christianum in saeculum introivit, adnuntiata sibi ex Syria Palaestina, quae illic veritatem ipsius divinitatis revelaverant, detulit ad senatum cum praerogativa suffragii sui. Senatus, quia non ipse probaverat, respuit, Caesar in sententia mansit, comminatus periris sensibus ingessit, ut absque ullo obstaculo in ipsis duntaxat initiis Evangelii sermo usquequaque percurreret. Unde et factum est ut repente quasi coelitus lumen ostensum, compleretur et illa prophetia quae dixerat: In omnem terram exivit sonus eorum, evangelistarum duntaxat et apostolorum, et in fines