comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
agnouit maiestatẽ: infidelitatis nr̃ȩ tenebras interiores illustͣn¬
tẽ. sic qͥsq fidelis hoc sacram̃tũ rep̾sentans cerã in manib por¬
tat quasi carnẽ fragilẽ. s ꝑferri uidet lucẽ ex terioris huiꝰ
aeris tenebras illuminantẽ. Sic̃ etiã caroxp̃i de mundissima & bo¬
no odore uirtutũ referta carne ꝓcessit. & nec inconcipiendo nec
inegrediendo matris integritatẽ uiolauit. sic cera quȩ hodie gesta
fideliũ manib de mundis & odoriferis flor ib collecta fruct᷑ est
apis uirginis uidelicet animantis.cuiꝰ sic̃ legit᷑ sexum nec mascu¬
missi in pace cũ scõ symeone salutare dĩ uidere meream᷑. Uultis sci¬
re quomͦ xp̃m portetis in ore: Ipse de se dicit. Egosũ ueritas. Sit
gͦ in ore ur̃o ueritas. absit falsitas. absint uaniloquia. & tur pilo¬
qͥcꝗͣ suũ auferatis. sit iusticia ut cuiq qͦd suũ. ẽ. tribuatis. & ha¬

Expanded text:
agnovit majestatem, infidelitatis nostrae tenebras interiores illustranagnovit majestatem, infidelitatis nostrae tenebras interiores illustrantem: sic quisque fidelis hoc sacramentum repraesentans, ceram in manibus portat, quasi carnem fragilem, sed superferri videt lucem, exteriores hujus aeris tenebras illuminantem . Sicut enim caro Christi de mundissimo et bono odore virtutum referta carne processit, et nec in concipiendo, nec in egrediendo matris integritatem violavit: sic cera quae hodie gestatur fidelium manibus, de mundis et odoriferis floribus collecta, fructus est apis, virginis videlicet animantis, cujus, sicut legitur, sexum nec mascumissi in pace, cum Simeone sancto salutare Dei videre mereamur. Vultis scire quomodo Christum portetis in ore? Ipse de se dicit: « Ego sum veritas . » Sit ergo in ore vestro veritas, absit falsitas, absint vaniloquia, et turpiloquidquam suum auferatis. Sit justitia, ut cuique quod suum est, tribuatis, et ha
Abbreviated transcription (Latin):
eiti conda epoitat adyietare. ut peaquȩ for isuenerant
ad int̾noꝵ amorẽ rapiant᷑. Hinc ÷ quod ad recordationẽ dñicȩ passionis
in eccła cruceser igimꝰ. qͦd tẽpore ascensionis uexilla tr iũ phũ xp̃i sign¬
ficantia ineminentiori loco eccłȩ tanꝗͣ inar cu triũphali sublimamꝰ.
qͦd scõꝵ miracula uł martyria picture imaginatione recordam᷑. Ex
hꝰmodi etiã c̃suetudine hoc inoleuit. ut hodierna festiuitate fideles po¬
płi cũ cęreis luminarib ad eccłam ꝓcedant. & eadẽ benedicta in misa¬
rũ solennicatib sac̾dotib offerant. Nouit enĩ ur̃a fr̃nitas. qđ scđ̾m
euangłicã hystoriã dñs iħc quadr agesimo die anatiuitate sua
hoc. ẽ. hodie aparentib intẽplũ. ẽ. delatꝰ. & ibi ascõ symeone suscept̾
& benedictꝰ. in tẽplo. ẽ. p̃sentatꝰ. Hoc hodier na festiuitate scã rep̃sen¬
tat eccła. Sic̃ eñi sc̃s symeon in manib accepit infirmitatẽ. s uitͦ

Expanded text:
ium corda excitat ad pietatem, ut per ea quae foris venerantur, ad internorum amorem rapiantur. Hinc est quod ad recordationem Dominicae passionis in Ecclesia cruces erigimus, quod tempore Ascensionis vexilla, triumphum Christi significantia, in eminentiori loco ecclesiae, tanquam in arcu triumphali sublimamus, quod sanctorum miracula, vel martyria picturae imaginatione recordamur. Ex hujusmodi consuetudine hoc inolevit, ut hodierna festivitate fideles populi cum cereis luminaribus ad ecclesiam procedant. et eadem benedicta in missarum solemnitatibus sacerdotibus offerant. Novit enim vestra fraternitas, quod secundum evangelicam historiam Dominus Jesus quadragesima die a nativitate sua, hoc est, hodie a parentibus in templum est delatus, et ibi a sancto Simeone susceptus, et benedictus in templo est praesentatus . Hoc hodierna festivitate sancta repraesentat Ecclesia. Sicut enim sanctus Simeo in manibus accepit infirmitatem, sed intus
Abbreviated transcription (Latin):
opłs hic iabiis me honorat. cor autẽ eoꝵ longe.ẽ. ame. Itep
cor suũ corã dõ ñ effundit. qͥ culpã suã inconfessione defendit.
qͥ sẽ ñ humiliat cũ psalmista dicens. confitebor adu̾sũ me in¬
iusticiã mea dño: & tũ rem isisti ĩpietatẽ peccati mei. Auer
sũ se qͥppe conficet᷑ qͥ se ipsũ accusat. & horis uł fa .to uł stelł pec¬
catũ suũ ñ imputat. Quȩcunq a uob uł occulta suggestione uł
aliena ꝑsuasione cõmissa st̃. sic in confessione aꝑiant᷑. ut etiã de
cor de pellant᷑. quia tali confessione cuncta lauant᷑. Amanib
gͦ procul sint homicidia. ita ut acordib ꝓcul sint odia. qͥa sc¬

Expanded text:
s hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me . » Item, cor suum coram Deo non effundit, qui culpam suam in confessione defendit, qui se non humiliat cum Psalmista, dicente: « Confitebor adversum me injustitiam meam Domino, et tu remisisti impietatem pecsum se quippe confitetur, qui seipsum accusat, et horis vel fato, vel stellis peccatum suum non imputat. Quaecunque a vobis vel occulta suggestione, vel aliena persuasione commissa sunt, sic in confessione aperiantur, ut etiam de corde pellantur, quia tali confessione cuncta lavantur. A manibus ergo procul sint homicidia, ita ut a cordibus procul sint odia, quia se
Abbreviated transcription (Latin):
rentes. fidẽ firmã. caritatẽ non fictã. spẽ certã tã dui tenea¬
mꝰ donec euacuato qͦd ex parte ẽ. ꝑfectionẽ nob̃ ꝓmissã cõphen¬
d̾e meream᷑. his eñ i in concusse manentib dissoluta huiꝰ hab¬
tationis domo. domũ non manu factã ȩt̾nã in cęlis p̾ꝑatã habemꝰ¬
trib de causis sanxert habere solennẽ. Quas causas fidelis
qͥsq cognoscit qͥ euangłicã hystoriã legere uł audir e con¬
sueuir. De quib pauca dicenda sunt. quorͦ & diuino mili¬
ent honor i. & qͥd nr̃ȩ conferant ȩdificationi. Pr ima causa conti¬
git quã hodiernũ declarat euangłiũ. quando noua stella or iente
ortũ ueriluminis. indicante. magi in orientis partib ex citat
ier osolimã uenert̃. & inquisito loco natiuitatis xp̃i p̾fata stella
prȩeunte & suꝑ domũ ubi puer erat stante. puerũ inuenerunt¬
& ei mystica munera obtulert᷑. aurũ. thus. & myrrã. Primo adȩd¬

Expanded text:
u teneamus, donec evacuato quod ex parte est, perfectionem nobis promissam comprehendere mereamur. His enim inconcusse manentibus, dissoluta hujus habitationis domo, domum non manufactam, aeternam in coelis habeamtribus de causis sanxerunt haberi solemnem. Quas causas fidelis quisque cognoscit, qui Evangelicam historiam legere vel audire consuevit. De quibus pauca dicenda sunt: quomodo et divino militent honori, et quod nostrae conferant aedificationi. Prima causa contigit, quam hodiernum declarat Evangelium, , quando nova stella oriente, ortum veri luminis indicante, Magi in orientis partibus excitati, Hierosolymam venerunt, et inquisito loco nativitatis Christi, praefata stella praeeunte, et super domum, ubi puer erat, stante, puerum invenerunt, et ei mystica munera obtulerunt, aurum, thus, et myrrham. Primo ad aed
Abbreviated transcription (Latin):
dolor degrotantes se non sentiunt infirmari. Curramꝰ sͦ admedi¬
cu salutis etñe. Ostendamꝰ ei ꝑ confessione uulner a ue ani infer
clamore adeum clamet unꝰ quisq. Misere mei dñe qm̃i inserano¬
sum. sana me domine. qm̃ contur bata sc̃ ossa ꝯuea. Ita eñi medicꝰ
nr̃ ꝓ pieiabit᷑ iniquitatib nr̃is. sanabit omnẽ languorẽ nr̃m.
cognoseit patña corripit seueritate ut possit eos med¬
cinau parsimonia reformatos. mat̾na pietate colligere.
Imuitat saucios ad ostendenda uulnera sua. ne ñ ostensa¬
& incurata putrescant: indicit ostendentib diuersa genera cor¬
rectionũ. ut scđ̃m quantitatẽ uulner ũ. adhibeant᷑ congeua
fomta curationũ. Audite gͦ filũ matrẽ ur̃am. itm uos par tu

Expanded text:
 aegrotantes se non sentiunt infirmari. Curramus igitur ad medicum salutis aeternae. Ostendamus ei per confessionem vulnera nostra, intimo clamore ad eum elamet unusquisque: « Miserere mei, Dominesum: sana me, Domine, quoniam conturbata sunt ossa mea . » Ita enim medicus noster propitiabitur iniquitatibus nostris, sanabit omnem languorem nostrum, cognoscit, paterna corripit severitate, ut possit eos medicinali parcimonia reformatos materna pietate colligere: invitat saucios ad ostendenda vulnera sua, ne, non ostensa, incurata putrescant: indicit ostendentibus diversa genera correptionum, ut secundum quantitatem vulnerum, adhibeantur congrua fomenta cur
Abbreviated transcription (Latin):
ent ut apiatur eo& iustũ fiuisse condatore incente nando & uid¬
ericor &t inretimendo. Nec potuisse sanar i sine misednae quod
iiste condem nauerat om̃ipotentis iusticia. hinc consequender
aduertent. cur usq ad captiuati hominis pauꝑtatẽ. & erucis
igno unã se humiliauerit diuina om̃ipotentia. quȩ in ꝑa

Expanded text:
et intelligent justum fuisse Conditorem in condemnando, et misericordem in redimendo; nec potuisse sanari sine misericordia, quod juste condemnaverat Omnipotentis justitia. Hinc consequenter advertent, cur usque ad captivati hominis paupertatem et crucis ignominiam se humiliaverit divina omnipotentia, quae in
Abbreviated transcription (Latin):
rantiȩ nr̃ȩ tenebras illustrauit. Miser & eñi homo adimaginẽ dei
conditꝰ. cũ in hoc honore.eẽt. ñ intellex it. & idõ simił fact᷑ ÷ tum̃tis¬
insipientib Hȩc ium̃ta foenũ qͦ alerent᷑ ñ habebant. panẽ suũ come¬
de fuert̃ oblita sic̃ deplorans ait psalmista. Aruit cor meũ quia oblitꝰ
sũ comed̾e panẽ meũ. Ideo panis angłoꝵ factꝰ. ẽ. foenũ animaltũ. id:
alimentũ simpliciũ. ut inde lac sugeret paruulꝰ unde forti cibo
pascit᷑ angłs. sicq in uirile robur educatꝰ ꝑalimoniã lactis quando
ꝑtingat ad int̾nũ & eternũ gustũ diuinȩ maiestatis. idx ꝑ id quod
uerbũ caro factũ. ẽ. & habitauix in nob uerbũ dm̃ in pr incipio apu

Expanded text:
rantiae nostrae tenebras illustravit. Miser etenim homo ad imaginem Dei rantiae nostrae tenebras illustravit. Miser etenim homo ad imaginem Dei conditus, « cum in hoinsipientibus » Haec jumenta fenum, quo alerentur, non habebant: panem suum comedere fuerant oblita, sicut deplorans ait Psalmista: « Aruit cor meum, quia oblitus sum comedere panem meum . » Ideo panis angelorum factus est fenum animalium, id est alimentum simplicium, ut inde lac sugeret parvulus, unde forti cibo pascitur angelus; sicque in virile robur educatus per alimoniam lactis, quandoque pertingat ad internum et aeternum gustum divinae majestatis, id est, quod « Verbum caro factum est, et habitavit in nob
Abbreviated transcription (Latin):
credidit. benedictionẽ quȩ łrunq maledictũ excluder et atidire
nis concipies. nec filiũ indolore paries. & benedictꝰ fructꝰ uentr u
tui. ipse uidelicet filiꝰ qͥ nec ex sanguinib nec ex uoluntate ui¬
ri natꝰ. ñ necessitate s uoluntate tẽporalẽ inortẽ subiit & ab
ȩterna nos mor de bibauit. In hac xp̃i natiuitate ds̃ homo natꝰ. ẽ.
lit homines nascerent᷑ dii. In hac inclinat᷑ diuinitas. ut sublimet᷑
humanitas. Inclinans se ds tanquã humilis & fortis adiutor qͣsi
humerũ supposuit ad subleuandũ. & int̾ tantã dissimilitudi
nẽ corruptibilis nat᷑ȩ & incõmutabilis substantiȩ ꝑsonã fuam
utr iꝰq naturȩ participẽ. mediatricẽ posuit.quȩ ꝑ id quod nob̾ habet
equale subleuaret. & tanꝗͣ de lat̾na carnis lippeentib ocłis & solẽ
nisi sub nube uidere ualentib tẽꝑati luminis iubar effudit. & igno¬

Expanded text:
credidit benedictionem, quae utrumque maledictum excluderet, audire credidit benedictionem, quae utrumque maledictum excluderet, audire nis concipies, « nec filium in dolore paries: et benedictus fructus ventris tui , » ipse videlicet filius qui nec ex sanguinibus, neque ex voluntate viri natus, non necessitate, sed voluntate temporalem subiit, et ab aeterna nos morte liberavit. In hac Christi Nativitate Deus homo natus est, ut homines renascerentur dii. In hac inclinatur divinitas, ut sublimetur humanitas. Inclinans se Deus tanquam humilis et fortis adjutor, quasi humerum supponit ad sublevandum, et inter tantam disss substantiae, personam suam utriusque naturae participem, mediatricem opposuit, quae per id, quod nobis habet aequale, sublevaret, et tanquam de laterna carnis lippientibus oculis, et solem nisi sub nube videre volentibus, temperati luminis jubar effudit, et igno
Abbreviated transcription (Latin):
speciẽ ꝑducenda ut ibi plena iocunditate in pleno sponsi amore gau
matrẽ carnis suȩ scificauerit. de inceps audiamꝰ. ut inde lȩtet᷑ catho¬
licꝰ: ĩmundꝰ confutet᷑ hȩreticꝰ. Omnẽ qͥppe neuũ tã originalis quã aci¬
alis culpe in ea deleuit. sicq carnẽ de carne eiꝰ assumens. ea indiuinã
mundiciã transformauit. Et eñi sic̃ ait scriptura d̾s nr̃ ignis consumens
ẽ.Sic̃ gͦ ignis materialis omnẽ materiã quã assumit mundans in
se conuertit. sic materiale carnis nr̃ȩ quod diuinꝰ ignis assũ ꝑsit.
suasionis uirꝰ excepit. duplici maledicto succubu ut & cũ uiro
mortẽ incurret. & ut filios quos cũ carnis delectatione concipet.
cũ dolore parturiret. Huiꝰ maledictionis om̃s filiȩ euȩ hȩredes suc¬
cessert̃. & om̃s filios suos subnecessar iȩ mortis condẽnatione genue¬
rt̃. Sola hec mat̾ quȩ ñ sibilo serpentis s angłi nunciantis uerbis

Expanded text:
spem producenda, ut ibi plena jucunditate in pleno sponsi amore gaudmatrem carnis suae sanctificaverit, deinceps audiamus, ut inde laetetur catholicus, immundus confutetur haereticus. Omnem quippe naevum tam originalis, quam actualis culpae in ea delevit: sicque carnem munditiam transformavit. Etenim sic ait Scriptura: Deus noster ignis consumens est . Sicut ergo ignis materialis omne quod se convertit; sic materiale, carnis nostrae quod divinus ignis assumpsit, ersuasionis virtus excepit, duplici maledicto succubuit, ut et cum viro mortem incurreret, et ut filios quos carnis delectatione conciperet, cum dolore parturiret. Hujus maledictionis omnes filiae Evae haeredes successerunt, et omnes filios suos sub necessariae mortis condemnatione genuerunt. Sola haec mater, quae non sibilo serpentis, sed angeli nuntiantis verbis
Abbreviated transcription (Latin):
uiuiũ discipłis exhibuit. Translato gͦ sac̾dotio. sic̃ ait apłs necesse
erat ut fieret etiã legis translatio. Et hoc erat tẽ pꝰ correctionis.qua
remouendȩ erant carnales umbrȩ. subquib natꝰ & usq aduirilem
reis. misit ds̃ filiũ suũ factũ ex muliere factũ sublege. ut eos qͥ erani
sublege redimeret. Si eñ i aliquis obseruatione ex traneus scientib
legẽ sacramenta legis ex poneret. qͥs ei auditũ prȩberet: Rectog
rdine magisterii pͥus uoluit auditor legis. eẽ. quã doctor. pͥꝰ eã
ser uare. quã eiꝰ sacram̃ta reserare: ut ꝑuitã & doctrinã suã ipse
cẽ. cognosceret᷑. cui tostimoniũ dabant lex & ꝓpħȩ. Nunc gͥ quia

Expanded text:
vivium discipulis exhibuit. Translato ergo sacerdotio sicut apostolus ait, necesse vivium discipulis exhibuit. Translato ergo sacerdotio sicut apostolus ait, necesse erat ut fieret et legis translatio, et hoc erat tempus correctionis, quando removendae erant carnales umbrae sub quibus natus, et usque ad puerilem isit Deus Filium suum, natum ex muliere, factum sub lege, etc. . » Si enim a lege alter aliquis observatione extraneus scientibus legem sacramenta exponeret, quis ei auditum praeberet. Recto igitur ordine magisterii, qui prius voluit auditor esse quam doctor, prius eam servare quam ejus sacramenta reserare, ut per vitam et doctrinam suam ipse esse cognosceretur cui testimonium dabant lex et prophetae. Hunc igitur
Abbreviated transcription (Latin):
tagaudeamꝰ horũ recordatione ꝑegrinationas nr̃ȩ labores re. le¬
uemꝰ. quatinꝰ sic longan imiter militemꝰ in uia. ut donatuiũ reci¬
piamus in patria. It̾e eiꝰdẽ Serno in circcisione dñi
quidẽ ad impleuit quia de fece car naliũ obseruationũ sp̃ua¬
lem intellectũ eliquauit. & quȩdã ardua p̾cepta moralia quȩ iu¬
deis ꝓpt̃ infirmitatẽ suã remissa fuerant in euangłio p̃ceptis e¬
suꝑ addidit. & ipsas obseruantias car nales usq ad tẽpꝰ correctionis
carnalit̾ obseruauit. Inde.ẽ. qđ puer aparentib octaua die est circun¬
sus. quadragesimo die ab eisdẽ cũ legalib hostiis intẽplo. ẽ. p̃senta¬
tꝰ. Iuuenis etiã addiẽ festũ dedicationis & adcȩt̾os dies festos iero¬
solimis sic̃ in euangłio legimꝰ frequent᷑ occurrit. & in nullo sacram̃ta¬
illa legalla refutauit. donec in scõ die cȩnȩ ĩmolato ueteri pascha
uetꝰ sacerdotiũ innouũ cõmutauit. quando se ipsũ conuiuã & con¬

Expanded text:
ta gaudeamus. Horum recordatione peregrinationis nostrae labores relevemus, quatenus sic longanimiter militemus in via, ut donarium recipiamus in patria. SERMO IX. De Circumcisione Domini. quidem adimplevit, quia de faece carnalium observationum spiritualem intellectum eliquavit, et quaedam ardua praecepta moralia, quae Judaeis paddidit, et ipsas observantias carnales usque ad tempus correctionis carnaliter observavit. Inde est, quod puer a parentibus octava die circumcisus, quadragesimo die ab eisdem cum legalibus hostiis in templo est praesentatus . Juvenis etiam ad diem dedicationis, et ad caeteros dies festos Hierosolymis, sicut in Evangelio legimus, frequenter occurrit et in nullo sacramenta legalia refutavit, donec in sancto die Coenae immolato, veteri Pascha, vetus sacerdotium innovavit et mutavit, quando seipsam convivam ad con
Abbreviated transcription (Latin):
inuerbo xp̃ianos popłos cotidie generat. ut uirgoꝑmaneat. In illa
carnis integritas. in hac cõmendat᷑ fidei puritas. Audiamꝰ pau¬
lũ amic̃ sponsicasto amore zelantẽ sponsã ñ sibi s sponso eccłe
cor inthiors sic ddicentẽ. E mulor enĩuos dĩ emulatione. Despon

Expanded text:
in verbo Christianos populos quotidie generat, ut virgo permaneat. In illa in verbo Christianos populos quotidie generat, ut virgo permaneat. In illa carnis integritas, in hac commendatur fidei puritas. Audiamus Paulum amicum sponsi casto amore zelantem sponsam non sibi, sed sponso Ecclesia Corinthiorum sic dicentem: « Aemulor enim vos Dei aemulatione, despo
Abbreviated transcription (Latin):
Agnꝰ iste ĩmaculatꝰ ñ ille ÷ qͥ inueteri sacrificio requirebat᷑. absq
maculȩ uarietate de pecorib natꝰ. s uerꝰ & in nocens de ĩmacłati
uirginis utero generat᷑. Non ille ÷ cuiꝰ sanguine postes tingeban¬
tur. s in cuiꝰ fide fideliũ frontes crucis ĩ pressione signantur.
Non ille cuiꝰ sanguis sacerdotũ manib fundebat᷑. s qui ase ipso sacer¬
dote uero ꝓ salute nr̃a offerendꝰ prefigurabat᷑. Nleq eñi ȩque digna
hostia. eque niunda potuit inueniri. quȩ ꝓnobis emundandis
offerretur. neq sacer dos ȩque dignꝰ ȩque mundꝰ. aquo tã digna ho¬
stia digne offerret᷑. Ipse enĩ de se ipsosic air. Nemo tollit ame aĩam
meã. s ego pono eã. & iterũ sumo eã. Iste agnꝰ sine macła & ruga uir¬
ginẽ sibi sponsã sociauit. sic̃ sibi matrẽ uirginẽ antea scĩficauit.
uirgo peꝑit. uirgo ꝑmansit. sic mat̾ eccła xp̃i sponsa lauachro aq̃

Expanded text:
» Agnus iste immaculatus non ille est, qui in veteri sacrificio requirebatur absque maculae varietate de pecoribus natus: sed verus et innocens, de immaculato virginis utero generatus; non ille, cujus sanguine postes tingebantur, sed in cujus fide fidelium frontes crucis impressione signantur; non ille, cujus sanguis sacerdotum manibus fundebatur, sed qui a seipso sacerdote vero pro salute nostra offerendus praefigurabatur. Neque enim aeque digna hostia, aeque munda potuit inveniri, quae pro nobis emundandis offerretur, neque sacerdos aeque dignus, aeque mundus, a quo tam digna hostia digne offerretur. Ipse enim de seipso sic ait: « Nemo tollit animam meam a me, sed ego pono eam, et iterum sumo eam . » Iste agnus sine macula et ruga virginem sibi sponsam sociavit, sicut ibi matrem viginem antea sanctificavit. virgo peperit, virgo permansit, sic mater Ecclesia Christi sponsa, lavacro aquae
Abbreviated transcription (Latin):
multa beneficia in se p̾cessisse cognosceret. Inbeneficio enĩ pͥmȩ
conditionis sapientia & uirtꝰ conditoris enituit. inbeneficio au̾
reconciliationis quo auersos & malemeritos ad sex euocauit
pȩnas remisit. prȩmia ꝓͣmisit: quantũ quod condidit a maret
euident᷑ oftendit. & sic in eis qͦs pͥor dilexerat. ignẽ sui amoris ac¬
cendit. Agnouit enĩ egrotꝰ medicũ suȩ salutis. affectuosũ &
ꝑitũ: miratꝰ. ẽ. hu militatẽ. miratꝰ ẽ. sapientiã. dilexit sanitatis
agnouit quã preciosũ eẽt. anthidotũ qͦd confecerat medicꝰ suu
adeuacuandũ morbũ tã acutũ & tã inueteratũ. & iã ingratꝰ eẽ. ñ
potuit: qͥ tot beneficia sui redẽptoris accepit. Humilitatẽ qͥppe
agnouit. qͥa ipse medicꝰ nr̃ in infirmitatis carnis nr̃ȩ tanqua
inlecto decubͣit infir mantiũ. ut exꝑiret᷑ qͥd sanandis infirmis¬

Expanded text:
multa beneficia in se praecessisse cognosceret. In beneficio enim primae multa beneficia in se praecessisse cognosceret. In beneficio enim primae conditionis, sapientia et virtus conditoris enituit: in beneficio autem reconciliationis, quo aversos et male meritos ad se revocavit, poenas remisit, praemia repromisit, quantum, quod condidit amaret, evidenter ostendit, et sic in iis quos prior dilexerat, ignem sui amoris accendit. Agnovit enim aegrotus medicum suae salutis affectuosum et peritum, miratus et humilitatem, miratus et sapientiam, dilexit sanitatem. Agnovit quod pretiosum esset antidotum, quod cum fecerat medicus suus ad evadendum morbum tam acutum, tam inveteratum; etiam ingratus esse non potuit, qui tot beneficia sui Redemptoris accepit. Humilitatem quippe agnovit, quia ipse medicus noster infirmitate carnis nostrae tanquam in lecto discubuit infirmantium, ut experiretur quid sanand
Abbreviated transcription (Latin):
quia hoseine cũ noneet mirabilit de t̾ra plasmauiti dehine cui astu¬
qlserpentis & fallacia mulieris ꝑditꝰ eẽt muirabuiꝰ ref omauit.
lipses mando mira potestas. in reformando mirabilior potentis
apparuiat humilitas. Nec eñi adeo humana mirat᷑ infron poto
sipotens aliquis innumeros seruos suȩ ditioni serasitur os potenẽ
mislasi ndebite sumisitatis blandimentis r euocatos ap̾henoe. nor
in yͥmostaci cenditiomis homo defipiens. qͥa timicit potestate non
ꝑobedientiã potuit de ificari. ex se hoc ambiens uanitat amer hac
libiigari. henignꝰg conditor nolens ꝑrre qa er eaueras unhar¬
bitu serui cũ seruis apparuit: ut familiari colo quio insinuaret
maiestatẽ. ex citaret ad caritatẽ. Facto itascollirio de tra ⁊ saliua
coniuncta. in huma nogenere cȩcato apͥmaorigine intellectũ quo
dm̃ cognosceret & amorẽ quo agnitũ diligeret reformauit. ur
iã multiplici beneficio obligatũ eũ non amare ñ posset. cuiꝰtã

Expanded text:
quia hominem cum non esset, mirabiliter de terra plasmavit, dehinc cum astutia serpentis et fallacia mulieris perditus esset, mirabilius reformavit. In plasmando mira potestas, in reformando mirabilior potestatis apparuit humilitas. Nec enim adeo humana miratur infirmitas, si potens aliquis innumeros servos suae ditioni servituros potenter missis, indebitae humilitatis blandimentis revocatos apprehendat. In primo statu conditionis homo desipiens, quia timuit potestatem, non per obedientiam potuit deificari, ex se hoc ambiens, vanitati meruit subjugari. Benignus ergo conditor nolens perire quod creaverat, in habitu servi conservis apparuit, ut familiari colloquio insinuaret majestatem, excitaret ad charitatem. Facto itaque collyrio de terra et saliva, naturae conjuncta in humano genere caecato a prima origine intellectum, quo Deum cognosceret, et amorem quo agnitum diligeret, reformavit, ut jam multiplici beneficio obligatum eum non amare non posset, cujus tam
Abbreviated transcription (Latin):
mansuetꝰ. De terrore scđi. ita dicit᷑ in psalmo. Ignis inconspec tu
eiꝰ exar descet. & incircuitueiꝰ cẽpestas ualida. ut reꝓbos a gła
uisionis eiꝰ tẽpestas ꝓcul pellat. quos deinceps ignis exurat. De hac
cuii tradendi st̃. reꝓbi. ita dicit dñs ꝑ moy sen. Ignis succensus:
infurore meo. & ardebit usq ad infer ni nouissima. Cũ maiestate
quoq se uenturũ adiudiciũ ipse sic dicit. Cũ uenerit filiꝰ homi¬
nis inmauestate sua. congregabunt᷑ ante eũ om̃s gentes. Primo
ad uentu uenit impios iustificare. Scđo aduentu uenturꝰ est
impros condẽnare. Primo uenit auersos reuocare. scđo ueni¬
et conuersos głificare. Primo aduentu xp̃s ꝓimpiĩs indebi¬
te morti traditꝰ.e: scdo impios debitȩ morti traditurꝰ.ẽ. Pr im

Expanded text:
nspectu ejus exardescet, et in circuitu ejus tempestas valida , » ut reprobos ad gloriam visionis ejus tempestas procul pellat, quos deinceps ignis exurat urat. De hac cui tradendi sunt reprobi, ita dicit Dominus per Moysen: « Ignis succensus est in furore meo, et ardebit usque ad inferni novissima . » Cum majestate quoque se venturum ad judicium, ipse sic dicit: « Cum venerit Filius hominis in majestate sua, congregabuntur ante eum omnes gentes . » Primo adventu venit impios justificare, secundo venturus est impios condemnare. Primo venit aversos revocare, secundo conversos glorificare. Primo adventu Christus pro impiis indebitae morti traditus est, secundo impios debitae morti traditurus est. Primo
Abbreviated transcription (Latin):
nis cõplendã reformauit. Ubi diligentiꝰ attendendũ. ẽ. quod
mors quȩ plignũ uenit: ꝑlignũ suꝑata. ẽ. Et ipsa ligni forma
longitudim &e latitudini & altitudini humani corꝑis consi¬
gurata. ẽ: quo sic̃ totũ corpꝰ motũ.ẽ. ut manus aduẽtitũ ex¬
tendet᷑: ita corpꝰ ꝑom̃ ia mẽbra sua in cruce distendere tur
& totũ qd̾ reatu pat̾ni dilecti confractũ fuerat: huiꝰ empla¬
stri malax atione consolidaret᷑. S huic medicamento ꝑsimilla
s polito: ad mixtũ. ẽ. etiã medicamentur uadei&eposittan
ia hst sa nauit obedientia quod ibi corrupat inobedit atia. Et
o ibi omaminarat guilȩ oblectamentũ. ba refosanat erucis
mamouaine crucis: ailectio ꝓximi. que moutantũ coso: qda¬
micos si et uaectendenda e. usꝙ acdiligendeos minuirosi lrpel¬

Expanded text:
nis complendam, reformavit. Ubi diligentius attendendum est quod nis complendam, reformavit. Ubi diligentius attendendum est quod mors quae per lignum venit, per lignum superata est. Et ipsa ligni forma longitudini, et latitudini, et altitudini humani configurata est: quo sicut totum corpus motum est, ut manus ad vetitum extenderentur; ita corpus per omnia membra sua in cruce distenderetur, et totum quod reatu paterni delicti confractum fuerat, hujus emplastri malaxatione consolidaretur. Sed huic medicamento per similia composito, admixtum est etiam medicamentum factum per oppositum. Nam hic sanavit obedientia, quod ibi corruperat inobedientia: et quod ibi contaminaverat gulae oblectamentum, hic reformat crucis latitudine crucis dilectio proximi quae non tantum usque ad amicos
Abbreviated transcription (Latin):
ad hoc medicamen non quã forte potuit: s quã leniꝰ cõplexi¬
oni egrotantis cõpetere ꝑspexit apposuit. Solent qͥppe
medicine ꝑiti egritudinas quas curandas suscipiunt.
aliquando curare ꝑcontraria. aliquando ꝑsimilia.
nos sulleuans. sua infirmitate nos sanans. sua morte uiui¬
ficans. Sic ratione medicinȩ sicca humidis. humida siccis.
calida frigidis opponunt᷑. & minꝰ fortia contraria afortiorib
contrariis ꝓuenientib suꝑant᷑. Simili ratione similia simi¬
lib opponunt᷑. cũ scd̃m quantitatẽ uulnerũ uł tumor uni¬
cũ mensurat᷑ longitudo uł latitudo epytȩmatũ. Sic scor piõs
pentis carne confectũ. morsib serpentinis occurrit. & potiones
ueneno infectas in potu sũptũ expellit. Adhanc similitudinẽ
medicꝰ nr mortẽ nr̃ȩ carnis de serpente uenientẽ: car nis suȩ
morte sanauit. & ad ĩmortalitatis sue spẽ intẽpore restitutio¬

Expanded text:
ad hoc, medicamen non quam forte potuit, sed quod lenius complexiad hoc, medicamen non quam forte potuit, sed quod lenius complexioni aegrotantis competere conspexit, apposuit. Solent quippe medici periti aegritudines, quas curandas suscipiunt, aliquando curare per contraria, aliquando per similia. nos sublevans, sua infirmitate nos sanans, sua morte nos vivificans. Sic ratione medicinae sicca humidis, humida siccis, calida frigidis apponuntur, et minus fortia contraria a fortioribus contrariis supervenientibus superantur. Simili ratione similia similibus apponuntur, cum secundum quantitatem vulnerum vel tumorum, mensurantur longitudo vel latitudo epithematum. Sic scorpionis pentis carne, confectum morsibus serpentis occurrit et potiones veneno infectas, in potu sumptum expellit. Ad hanc similitudinem medicus noster mortem nostrae carni, de serpente venientem, carnis suae morte sanavit, et ad immortalitatis suae speciem in tempore restitutio
Abbreviated transcription (Latin):
tate nos dilexerit. quia in eo qͦd desertores suos quȩsiuit. sem̃
abrahȩ app̃hendit. errantes reduxit. saucios curauit. nichil si¬
bi addidit. non. ẽ. inde factꝰ altior. ñ. ẽ. factꝰ inde beatior. Tota hȩc
dispensatio nr̃ȩ utilitati consuluit. nr̃ȩ saluti militauit: di¬
uinȩ potentiȩ nil contulit. Nã & cũ. eẽmꝰ. uasa contumeliae.
oĩpotentis figuli manũ effugere non potuimꝰ utebat᷑ uasis
ire ꝓut uolebat admanifestationẽ głȩ suȩ. Sic enĩ dictũ est
pharaoni. In hoc ipsũ excitauite ut oftendam inte uirtutẽ
meã: & annunciet᷑ nomen meỹ in uniuersa t̾ra. Nonne &¬
ficabant quando dicebant. qͥd nobis & tͥ iħu fili dĩ uiui quid
uenisti ante tẽpꝰ torquere nos: Constat gͦ ex his & huiꝰ modi
aliis. qͥa diuina uirtꝰ nr̃a reꝑatione non eguit. s tamen
ea bonitate qua condidit nos eadẽ refor mare nos uoluit. &¬

Expanded text:
tate nos dilexerit: quia in eo, quod desertores suos quaesivit, semen tate nos dilexerit: quia in eo, quod desertores suos quaesivit, semen Abrahae apprehendit, errantes reduxit, saucios curavit, nihil sibi addidit: non est inde factus altior, non est factus inde beatior. Tota haec dispensatio nostrae utilitati consuluit, nostrae saluti militavit, divinae potentiae nil contulit. Nam et cum essemus vasa contumeliae, Omnipotentis figuli manum effugere non potuimus: utebatur vasis irae, prout volebat, ad manifestationem suae gloriae. Sic enim dictum est Pharaoni: « In hoc ipsum excitavi te, ut ostendam in te virtutem meam, et annuntietur nomen meum in universa terra . » Nonne glorificabant, quando dicebant: « Quid nobis et tibi, Jesu fili Dei vivi? quid venisti ante tempus torquere nos? » Constat ergo ex his et hujusmodi aliis, quia divina virtus nostra reparatione non eguit: sed tamen ea bonitate, qua nos condidit, eadem reformare nos voluit, et
Abbreviated transcription (Latin):
cansa nos specialis. et̃ uidet᷑ cur dei filiꝰ hominẽ in duere uoluit.
e int᷑ homines conuersari: ut mortalitatẽ quiã anobis aceepnta
moriendo suꝑaret & naturã nr̃am supra pͥmȩ originis dignicatẽ
repatta sec ũ ad imor talitatẽ reuocaret: ut eo sequeret᷑ hum ila¬
tei gregis. quo p̃cessit celsitudo pastoris. Sic radrꝰ solis humor ẽ que
ad sẽ trahit ex iccat. ipse tam̃ uirtutẽ sui caloris & splendor us
nec minorat nec ĩ mutat. Sic ignis mater iã qua assumit in fe
conuertit: natura uͥ suã ideo nec mutat nec minuit. Multo forti
ile ignis dequo dicit᷑. ds ñ ignis consumens.ẽ. mortalitatẽ e pas¬
sibilitatẽ nr̃am in se assũpsit & absũpsit. & inde gr̃a sanitatis totũ corpꝰ
resũpsit. Mirabile & incõꝑabile genꝰ medicinȩ ꝓpt̃ quã medicꝰ uo¬
luit egrotare: & egrotos quib salutis temediũ ꝓcurabat. sua¬
infir mitate sanare decreuit. In hoc apparet quã in cõꝑabili cari¬

Expanded text:
causa nobis specialis esse videtur, cur Dei Filius hominem induere voluerit, et inter homines conversari, ut mortalitatem quam a nobis acceperat, moriendo superaret; et naturam nostram supra primae originis dignitatem reparatam secum ad immortalitatem revocaret; ut eo sequeretur humilitas gregis, quo praecessit celsitudo pastoris. Sic radius solis humorem quem ad se trahit exsiccat; ipse tamen virtutem sui caloris et splendoris nec minorat, nec immutat. Sic ignis materiam quam assumit, in se convertit; naturam vero suam ideo nec mutat, nec minuit. Multo fortius ille ignis, de quo dicitur, Deus noster ignis consumens est , mortalitatem et passibilitatem nostram in se assumpsit et absumpsit; et inde gratia sanitatis totum corpus resumpsit. Mirabile et incomparabile genus medicinae, propter quam medicus voluit aegrotare, et aegrotos, quibus salutis remedium decrevit infirmitate sanare. In hoc apparet, quam incomparabili chari
Abbreviated transcription (Latin):
tũ celebramꝰ. distinguendã. ẽ. fr̃nitati ur̃ȩ qͥd hac
obseruatione prȩteritũ debeatis crede. quid futurũ
expectare: quatinꝰ ex pectatio futuroꝵ ꝑtimorẽ solleitos uos
cõpescat amalis. prȩteritoꝵ autẽ fides ꝑ caritatẽ non tepescente
tudicet. nemo ur̃m qͥ neget. Primꝰ gͦ aduent᷑ eiꝰ occultꝰ scd̾s mani¬
festꝰ. De pͥmo eñi aduentu eiꝰ italegit᷑. Et hõ ÷ & quis cognoscet¬

Expanded text:
tum celebramus, distinguendum est fraternitati vestrae, quid hac observatione praeteritum debeatis credere, quid futurum exspectare, quatenus exspectatio futurorum, per timorem sollicitos vos compescat a malis: praeteritorum autem fides, per charitatem non tepescentes judicet, nemo est vestrum qui neget. Primus ergo adventus ejus occultus, secundus manifestus. De primo enim adventu ejus ita legit
Abbreviated transcription (Latin):
eatꝰ Erucifix nr̃ amorte surrexit. celos ascendit. crucẽ nob inu
nemoria suȩ passionis reliquit. Crucẽ reliquit ad sanitatẽ. eruc
renquit ad scificationẽ. Hoc signo demones fugant᷑. hoc antiii:¬
doto sanitates ꝑficiunt᷑. Hoc signũ ꝑsidiũ. ẽ. amicis obstaculũ
mimicis. Hu i erucis mysteriorudes cathecizant᷑. eodẽ myste¬
mofons r egenerationis consecrat᷑ eiꝰdẽ crucis signo ꝑmanꝰ una¬
positionẽ baptizati dona gr̃arũ accipiunt. cũ eiꝰbẽ erueus carac

Expanded text:
natus. Crucifixus noster a morte surrexit, coelos ascendit, crucem nobis in memoriam suae passionis reliquit. Crucem reliquit ad sanitatem, crucem reliquit ad sanctificationem. Hoc signo daemones fugantur, hoc antidoto sanitates perficiuntur; hoc signum praesidium est amicis, obstaculum inimicis. Hujus crucis mysterio rudes cathechizantur, eodem mysterio fons regenerationis consecratur: ejusdem crucis signo per manus impositionem baptizati, dona gratiarum accipiunt; cum ejusdem cruc
Abbreviated transcription (Latin):
sitione dñicors uerboꝵ conficiunt᷑. Sacerdotes & leurte ꝑ hoc
ide ad sacrosordines ꝓmouent᷑. & uniuersalit̾ om̃ia ecclastica
lacramta in eiꝰ uirtute ꝑficiunt᷑. Qui hoc mare magnũ &e spa¬
ciotũ in quo st̃ reptilia quors non.ẽ. numerꝰ. absq naufragio
transire desiderar: erucẽ sequat᷑. crucẽ teneat. & eã non deserat
donec ad optatũ salutis portũ ꝑueniat. Hȩc cursũ nr̃m dirigit.
hex ad agonẽ nos instruit. Hec inluctamine ad iuuat. hȩc aduicto¬
riã ꝑuehit. hȩc ad coronã ꝑuehit. hȩc maleficia destruit. & om̃u
demonũ machuramenta ad nichilũ redigit. Et quod faciebat in
t̃ris corporalis xp̃i prȩsentia: hoc facit cũ fideli inuocatione
nominis xp̃i uictoriose crucis in signita memoria. Longũ. ẽ. ꝑ
sigła uirtutẽ crucis exponere. Qui uͦ in angaria xp̃i crucẽ non¬
portat: poterir plura de eiꝰ uirtute ex ꝑim̃to cognoscere. quã possit

Expanded text:
c idem ad sacros ordines promoventur. Et universaliter omnia ecclesiastica sacramenta in ejus virtute perficiuntur. Qui hoc mare magnum et spatiosum, in quo sunt reptilia quorum non est numerus , absque naufragio transire desiderat, crucem sequatur, crucem teneat, et eam non deserat, donec ad optatum salutis portum perveniat. Haec cursum nostrum dirigit, haec ad agonem nos instruit, haec in luctamine adjuvat, haec ad victoriam provehit, haec ad coronam pervehit, haec maleficia destruit, et omnia daemonum machinamenta ad nihilum redigit; et quod faciebat in terris corporalis Christi praesentia, hoc facit cum fideli invocatione nominis Christi victoriosae crucis insignita memoria. Longum est per singula virtutem crucis exponere. Qui vero in angaria Christi crucem portat, poterit plura de ejus virtute experimenta cognoscere, quam possit
Abbreviated transcription (Latin):
quȩrere int̾ uetꝰ & nouũ sac̃dotiũ. ut qͦd ibi multipliei sacrifi¬
cio ritu pręfigurabat᷑ in nouo sacerdotio paucissimis & factu
facillimis & angustissimis sacramentoꝵ obseruationib cõpłe¬
tũ. eẽ monstretur. Nec nos hȩc sufficieuter fecisse confidimꝰ.¬
s confidimꝰ de eo qui ꝑ quendã sapientẽ dixit. ꝑtransibunt
plurimi & multiplex erit scientia. qr contẽporanei nr̃i

Expanded text:
quaerere inter vetus et novum sacerdotium ut quod ibi multiplici sacrifiquaerere inter vetus et novum sacerdotium ut quod ibi multiplici sacrificiorum ritu praefigurabatur, in novo sacerdotio paucissimis et factu facillimis et augustissimis sacramentorum observationibus completum esse monstretur. Nec nos haec sufficienter fecisse confidimus de eo, qui per quemdam sapientem dixit: « Pertransibunt plurimi, et multiplex erit sci
Abbreviated transcription (Latin):
& bibit: iudiciũ sibi manducat & bibit. Unde satagendũ
ut sic̃ exteriora abluunt᷑ inqͥnamenta manuũ sic interio¬
ra purgentur illecebrosa desideria mentiũ. Sequunt᷑ dehinc
orationes. inqͥb fit ꝑceptor beneficioꝵ cõmemoratio. &e gr̃a¬
rũ actio. quȩ duo st̃ tanꝗͣ cineres uitulȩ extra castra cõbu¬
ste.qͦs reponit hõmundꝰ ab inter fectione xp̃i in loco mun¬
doid retinet incorde mundo. Extra castra id÷ obseruatio
ex pletis dicit sacerdos uł leiita. ite missa. ẽ: id: meditatio¬
& int̾cessio quã in sũpserã. consũ mata.ẽ. Possent quȩ seripsi¬
nꝰ multis ueterũ figuris replicari. & multis expositionũ
diuer sitatib dilatari. multis scematũ phaleris ex ornari.
s non fuit ꝓpositũ nr̃m in hoc orpꝰculo ista seqͥ: & plantare
nemꝰ in domo dñi. Tantũ fuit ꝓpositũ nr̃m conuenientiam

Expanded text:
et bibit, judicium sibi manducat et bibit . » Unde satagendum est, et bibit, judicium sibi manducat et bibit . » Unde satagendum est, ut, sicut exteriora abluuntur inquinamenta manuum, sic interiora purgentur illecebrosa desideria mentium. Sequuntur dehinc orationes, in quibus fit perceptorum beneficiorum commemoratio, et gratiarum actio: quae duo sunt tanquam cineres vitulae extra castra combustae, quos reponit homo mundus ab interfectione Christi in loco mundo, id est, retinet in corde mundo. Extra castra, id est, extra expletis, dicit sacerdos vel Levita: « Ite, missa est, » id est insumpserat, consummata est. Possent quae scripsimus, multis veterum figuris explicari, et multis expositionum diversitatibus dilatari, multis schematum phaleris exornari; sed non fuit propositum nostrum in hoc opusculo ita exsequi, et plantare nemus in domo Domini. Tantum fuit propositum nostrum, convenientiam
Abbreviated transcription (Latin):
se iudicant. Unde ait beatꝰ ioħs. Sĩ dixerimꝰ qͥa peccatũ non
habemꝰ: nos ipsos seducimꝰ. & ueritas in nob̾ non. ẽ. Inde &
dñsi neuangłio. Cũ feceritis quȩ ego p̃cipio uob̾: dicite. ser¬
ui inutiles sumꝰ. fecimꝰ quȩ facere debuimꝰ. Iccirco manꝰ
lauant. & aquã ablutionis honeste tractant. ꝑ qͦd altitu¬
dinẽ sacram̃ti honorant. & indignitatẽ suã tali ablutiõe
manꝰ lauat. sic̃ pontifex scã scõꝵ ingressurꝰ. in introitu ta¬
bnacłi testimonii manꝰ suas lauabat: & sic adincendenda
ar omata ueniebat. Hȩc mundicia ex hibet᷑. s interius ꝑ¬
fici iubet᷑: qͥa om̃is gła filiȩ regis abintꝰ. Non eñi lutũ ma¬
nuũ nr̃ar ũ sacroscã sacram̃ta contaminat: s nos qͥ nisi
correctis morib & castigatis actib ad ea tractanda & sum̃¬
da accedamꝰ: ñ inde medicinã uitȩ accipimꝰ s iudiciũ mor¬
tis incurrimꝰ. Testis. ẽ. apłs dicens. Qui indigne manducat

Expanded text:
se judicant. Unde ait beatus Joannes: « Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est . » Inde in Evangelio: « Cum feceritis quae praecipio vobis, dicite quia servi inutiles sumus: fecimus quae facere debuimus . » Idcirco manus lavant, et aquam ablutionis honeste tractant, per quod altitudinem sacramenti honorant, et indignitatem suam tali ablutione manus lavat; sicut pontifex Sancta sanctorum ingressus, introitu tabernaculi testimonii manus suas lavabat, et sic ad incendenda aromata veniebat. Haec munditia exhibetur exteriusNon enim lutum manuum nostrarum sacrosancta sacramenta contaminat: sed nos, qui nisi correctis moribus et castigatis actibus ad ea tractanda et sumenda accedamus, non inde medicinam vitae accipimus, sed judicium mortis incurrimus. Testis est Apostolas, dicens: « Qui indigne manducat
Abbreviated transcription (Latin):
sine penidentia in statũ suũ redire non poterat. mouendꝰ
admonendꝰerat ad penitentiã. ut reformaret uoluntaria
&& subiecta humilitas: qđ corruperat male erecta in iquitas.
Non eñi conuenienserat ut in uitꝰ traheret᷑ ad penitentiam.
q spontaneus corruerat in penã. ne itidẽ ingratꝰ ex isteret
duriciã tumoris sic emolliret. ut mollefactꝰ sponte morti¬
fer ũ uirss effunderet. dicente psalmista. ẜffundite corã
omĩa immunda. Qđ quãdiu tardauit facere mundꝰ. tam¬
Qui remansir ĩmundꝰ. Ut gͦ hoc fieret. risi medicꝰ nr̃ p̾cones & testes¬
suos ante se legis latores & ꝓpħas. qui corda auditoꝵ ad penitentiã
prepararent. & ei tẽpore grȩ testimoniũ ꝑhiberent. Uenit ipse
medicꝰ intẽpore plenitudinis. publice p̃dicauit causã aduent᷑ sui.
Eactꝰ ẽ. doctor medicinȩ: dicens. penitentiã agite: appropinquauit
eñi regnũ cȩlors. Et itẽ. Qui crediderit & baptixatꝰ fuerit saliiꝰ

Expanded text:
poterat, movendus et admonendus erat ad poenitentiam; ut reformaret voluntaria et subjecta humilitas, quod corruperat male erecta iniquitas. Non enim conveniens erat ut invitus traheretur ad poenitentiam, qui spontaneus corruerat in poenam; ne itidem ingratus existeret duritiam tumoris sic emolliret, ut mollefactus sponte mortiferum virus effunderet, dicente Psalmista, Effundite coram omnia immunda. Quod quamdiu tardavit facere mundus, tamdiu remansit immundus. Ut ergo hoc fieret, misit Medicus suos ante se legislatores et prophetas, qui corda auditorum ad poenitentiam praepararent, et ei in tempore gratiae testimonium perhiberent. Venit ipse medicus in tempore plenitudinis, publice praedicavit causam adventus sui, factus est doctor medicinae, dicens: « Poenitentiam agite, appropinquabit enim regnum coelorum ; et item, Qui crediderit, et baptizatus fuerit, salvus
Abbreviated transcription (Latin):
re: Imaginẽ dei rep̃sentare.xp̃m initari. Hanc imaginẽ por¬
tat innocentia. portat iꝰticia. Hanc portat ueritas. hanc portat
castitas. hanc por tat sobrietas. & om̃is honestas. Sic̃ eñi por taui¬
mꝰ imaginẽ t̾reni. portemꝰ imaginẽ cȩlestis. Deponentes gͥ ueteris
hominis lutulenta negotia. abitiamꝰ oꝑa tenebrarũ. & exer cean
nos inoꝑib lucis. ut uidentes oꝑa nr̃a bona. głificent patrẽ nr̃m
qͥ incelis est. His uirtutũ ornam̃tis exornemꝰ domũ cordis nr̃i.
ut dm̃ in habitatorẽ hab̾e possimꝰ.Sic enĩ hodie subty pospon¬

Expanded text:
re? Imaginem Dei repraesentare, Christum imitari. Hanc imaginem portat innocentia, portat justitia, hanc portat veritas, hanc portat castitas, hanc portat sobrietas, et omnis honestas. Sicut enim portavimus imaginem terreni, portemus et imaginem coelestis . Deponentes ergo veteris hominis lutulenta negotia, abjiciamus opera tenebrarum, et exerceamus nos in operibus lucis, ut videntes opera nostra bona, glorificent patrem nostrum, qui in coelis est . His virtutum ornamentis exornemus domum cordis nostri, ut Deum inhabitatorem habere possimus. Sic enim hodie sub typo spon
Abbreviated transcription (Latin):
nitas ab igne scĩ sp̃s tanquã de altari. qͥ cremat carnes mali desi¬
derii. Defert etiã nr̃ sac̃dos secũ carbones de eodẽ altar i acceptos.
cũ memoriã facit apłors & quorundã martẏrũ. qͥ ꝑ amorẽ sp̃s
de mor tuis uiuificati. & ipsi in se diuino ardent amore. & alio
suo exemplo student de mortuis uiuos facere Hanc cõme mo¬
rationẽ scõꝵ int̾ secreta faciendã aueteri testam̃to habemꝰ. p̃cipi¬
ente moyse ut aaron scũariũ ingrediens. rationale haberet in
pectore in quo descripta eẽnt. noĩa duodec ĩ patr iar charũ sculp¬
ta inxxii. lapidib distr ibutis ꝑternos ordines in capitib qͣttuor
anguloꝵ. Inqua re srgnificat᷑ quod cũ fide trinitatis & doctrin
e uangłica in mente sac̾dotis semꝑ debet. ẽẽ. memoria p̾ceden¬
tiũ patrũ. quors exemplis ad bene uiuendũ informet᷑: & patro¬
ciniis muniatur. Impositis aromatib ꝓcedebat fumꝰ de thu¬

Expanded text:
nitas ab igne sancti Spiritus tanquam de altari qui cremat carnes mali desiderii. Defert et noster sacerdos secum carbones de eodem altari acceptos, cum memoriam facit apostolorum, et quorumdam martyrum qui per amorem spiritus de mortuis vivificati, et ipsi in se divino ardent amore, et alios suo exemplo student de mortuis vivos facere. Hanc commemorationem sanctorum inter secreta faciendam a Veteri Testamento habemus, praecipiente Moyse , ut Aaron Sanctuarium ingrediens, rationale haberet in pectore, in quo descripta essent nomina duodecim patriarcharum, sculpta in duodecim lapidibus, distributis per ternos ordines in capitibus quatuor angulorum. Qua in re significatur, quod cum fide Trinitatis et doctrina evangelica, in mente sacerdotis semper debet esse memoria praecedentium Patrum, quorum exemplis ad bene vivendum informetur, et patrociniis muniatur. Impositis aromatibus, procedebat fumus de thu
Abbreviated transcription (Latin):
cõmendamꝰ. Prima eñi portione. substantiuũ xp̃icor pꝰ figuramꝰ.
qͦd sabbato quie uit in sepulchro. de qͦ ipse dñs dic̃ in psalmo. Caro
niea reqͥescet in spe. Et in sequentib uerbis suã ꝓmittit resurre¬
etionẽ. & addextera patris consessionẽ. Nec dabis scm̃ tuũ udere cor¬
ruptionẽ. Notas mͥfecisti uias uitȩ. ad implebis me lȩticia cũ uultu
tuo. desectationes indextã tua usq in finẽ. Scła portio quã eum pͥma¬
quasi in sabbato quiescit. & unã iã¬
oninortasicatis fola ꝓossidet. inquaillũ latrone eredimꝰ ẽẽ eicam cru

Expanded text:
commendamus; prima enim portione, substantivum Christi corpus figuramus, quod Sabbato quievit in sepulcro, de quo ipse Dominus dicit in psalmo: « Caro mea requiescet in spe . » Et sequentibus verbis suam promittit resurrectionem, et ad dexteram Patris consessionem. « Nec dabis sanctum tuum videre corruptionem. Notas mihi fecisti vias vitae, adimplebis me laetititiones in dextera tua usque in finem . » Secunda portio, quam cum cum capite suo quasi in sabbato quiescit, et unartalitatis stolam possidet, in qua illum latronem credimus esse, cui in cruce
Abbreviated transcription (Latin):
cit. quẽ numerũ. . littera formã crucis rep̾sentans scđm litterarũ
supputationẽ ex pͥmit. Insimilitudinẽ taliũ oblationũ uoluit dñs ut
a parentib sublege factꝰ intẽplo offerret᷑. & sacrificiũ colũbarũ aut tur¬
turũ ꝓ eo offerret᷑. quanuis ipse talib non indigeret. s ꝑ hoc significar
eccłia suã. aut ꝑ cõmunes orationes quas significant colũbȩ. uł ꝑpͥuatas
quas significant turtures. eẽ. mundandã. Simile quid prȩnotauere
sp̃ualis intelligentia declarat᷑. thusquo puritas deuotȩ orationis ini
illis sacrificiĩs congrue cõꝑant᷑ quȩ sac̃dotes in exterior⁊ tab̾nacło
ĩmolabant. quia sic̃ ab illis contuendis popłs non amouebat᷑ ita hec
om̃ia inaudientia om̃iũ celebrant᷑. S mirabit᷑ aliqͥs quȩ sit ista cõpa¬
co sicramentoꝵ. cũ ila uetera fierent de corporib mnorea uetroisea ficir̃

Expanded text:
cit, quem numerum thau T littera, formam crucis repraesentans, secundum litterarum cit, quem numerum thau T littera, formam crucis repraesentans, secundum litterarum supputationem exprimit. In similitudinem talium oblationum voluit Dominus, ut a parentibus, sub lege factus, in templo offerretur et sacrificium columbarum et turturum pro eo offerretur, quamvis ipse talibus non indigeret, sed per hoc significaret Ecclesiam suam aut per communes orationes, quas significant columbae, vel per privatas, quas significant turtures, esse mundandam. Simile quid praenotaverunspiritualis intelligentia declaratur; thus, quo puritas devotae orationis inteillis sacrificiis congrue comparantur, quae sacerdotes in exteriori tabernaculo immolabant, quia sicut ab illis contuendis populus non amovebatur, ita haec omnia in audientia omnium celebrantur. Sed mirabitur aliquis, quae sit ista compaio sacramentorum, cum illa vetera fierent de corporibus, nova vero ista fiant i