comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
isdem quoq discipulis illiꝰ narran¬
tib didici. quia duo nobiles uiri
atq ext̾iorib uite studiis eruditi g̾¬
mani fratres.quoꝵ uus speciosus.
alt̾ uͦ gregoriꝰ dicebatur. eiꝰ se regule
in sc̃e uite conu̾satõne tradiderunt.
Quos idem uen̾abilis pat̾ ĩ monast̾i̾o
qd̃ iuxta t̾ratinensẽ urbem cõstruxe¬
rat fecit habitare. Qui multas qͥdẽ
pecunias in hoc mũdo possederãt cũc¬
tas pauperib ꝓ animaꝵ suaꝵ redẽptõ¬
ne largiti sunt: et in eodẽ monast̾io
ꝑmanser̃t. Quoꝵ unus scilic speciosꝰ
dum ꝓ utilitate monast̾ii iuxta capu¬
anam urbem missus fuiss: die quadã
frat̾ eiꝰ gregoriꝰ cum fr̃ib ad mensã se¬
dens. atq conuescens. ꝑ sp̃m subleuatꝰ
aspexit. ⁊ uidit speciosi g̾mani sui a¬
nimam. tam longe a se positi de corpo¬
re exire. Qd̃ mox fr̃ib indicauit. et

Expanded text:
isdem quoque discipulis illius narrantibus didici, quia duo nobiles viri, atque exterioribus studiis eruditi germani fratres, quorum unus Speciosus, alter vero Gregorius dicebatur, ejus se regulae in sancta conversatione tradiderunt. Quos idem Pater venerabilis in monasterio, quod juxta Terracinensem urbem construxerat, fecit habitare. Qui multas quidem pecunias in hoc mundo possederant, sed cuncta pauperibus pro animarum suarum redemptione largiti sunt, et in eodem monasterio permanserunt. Quorum unus, scilicet Speciosus, 385 dum pro utilitate monasterii juxta Capuanam urbem missus fuisset, die quadam frater ejus Gregorius cum fratribus ad mensam sedens atque convescens, per spiritum sublevatus aspexit, et vidit Speciosi germani sui animam tam longe a se positi de corpore exire; quod mox fratribus indicavit, at
Abbreviated transcription (Latin):
edemptor ñr ꝑ mortale corpus
om̃e qd̃ egit. hoc nobis in exem
offenso pede operis p̃sentis uite car¬
pamꝰ uiam. Miraculũ namq faciẽs
taceri iussit. ⁊ tñ taceri ñ potuit:
ut udelicet electi eiꝰ exempla doctri
ne eiꝰ seq̃ntes in magnis q̃ faciunt.
latere quidẽ in uoluntate habeant.
s ut ꝓsint aliis. ꝓdant᷑ in uiti. qͣti¬
nus ⁊ magne humilitatis sit. qd̃ su
a oꝑa taceri appetunt:⁊magne u¬
tilitatis qd̃ eorum opera taceri non
possunt. Non gͦ dñs uoluit qͥcqͣm
fieri.⁊minime potuit: s qͥd uelle
elꝰ membra debeant. quid ue de his
⁊ nolentib fiat: doctrine magist̾io
exemplum dedit.

Expanded text:
edemptor noster per mortale corpus omne quod egit, hoc nobis in exemps, inoffenso pede operis praesentis vitae carpamus viam. Miraculum namque faciens, et taceri jussit, et tamen taceri non potuit; ut videlnae illius sequentes, in magnis quae faciunt latere quidem in voluntate habeant, sed ut prosint aliis, prodantur inviti: quatenus et magnae humilitatis sit quod opera taceri appetunt, et magnae sublimitatis sit quod eorum opera taceri non possunt. Non ergo Dominus voluit quidquam fieri et minime potuit, sed quid velle ejus membra debeant, quidve de eis etiam nolentibus fiat, doctrinae magisterio exemplum dedit.
Abbreviated transcription (Latin):
ad cognoscendã ueritatẽ: ⁊ resipiscãt
a dyaboli laqueis a quo captitenẽt᷑.
ad ip̃iꝰ uoluntatẽ: Et quomͦ ꝓ illis
tunc orabitur. qui iam nullaten᷑ pos¬
sunt ad iusticie oꝑa ab iniquitate cõ¬
moueri: Eadem itaq causa ẽ cur ñ
oretur tunc ꝓ hominib et̾no igne
dampnatis: que ñc ⁊̃ causa ẽ ut nõ
ut ñ orent sc̃i homines. ꝓ hominib
infidelib impiisq defunctis: qͥ de eis
iam nouerunt ante illũ iudrcisiu¬
sti cõspectũ. oratõnis sue meritum
cassari refugiũt. Qd̾ si nũc quoq
uiuentes iusti mortuis ⁊ dãpnatis
iniustis minime cõpatiunt᷑. qñ adh
aliqͥd iudicabile. de suacarne se ꝑpeti
⁊̃ ip̃i nouerũt: tanto districtiꝰ tunc
iniquoꝵ tormẽta respicient. qͣnto
ab om̃i uicio corruptõnis exuti. ip̃i
iam iusticie uicinius atq arctiꝰ ĩhe¬
bũt. Sic quippe eoꝵ mentes. ꝑ hoc qd̾
iustisslmo iudici inherẽt. uis districtõ¬
nis absorbet: ut om̃ino eis ñ libeat qͥc¬

Expanded text:
ndum veritatem; et resipiscant a diaboli laqueis, a quo captivi tenentur ad ipsius voluntatem . Et quomodo pro illis tunc orabitur, qui jam nullatenus possunt ad justitiae opera ab iniquitate commutari? Eadem itaque causa est cur non oretur tunc pro hominibus aeterno igne damnatis, quae nunc etiam causa est non ut non orent sancti homines pro hominibus infidelibus impiisque defunctis, nisi quia de eis jam noverunt, ante illum judicis justi conspectum orationis suae meritum cassari refugiunt. Quod si nunc quoque viventes justi mortuis et damnatis injustis minime compatiuntur, quando adhuc aliquid judicabile de sua carne sese perpeti etiam ipsi noverunt; quanto districtius tunc iniquorum tormenta respiciunt, quando, ab omni vitio corruptionis exuti, ipsi jam justitiae vicinius atque arctius inhaerebunt? Sic quippe eorum mentes per hoc quod justissimo judici inhaerent vis districtionis absorbet, ut omnino eis non libeat qui
Abbreviated transcription (Latin):
emplũ uite sequẽtiũ in longũ se¬
niũ uita traħetur. eiꝰ archidiaconꝰ
ambitõne adipiscendi ep̃atꝰ accẽfꝰ
eum extinguere ueneno molitꝰ ẽ.
Qͥcum uini fusoris eiꝰ animũ cor¬
rupiss: ut mixtum uino ei poculũ
ueneni p̃̾beret: refectõnis hora cũ
iam uir dei ad edendum discumb̾et.
ei p̃miis corruptꝰ puer: hoc qd̃ ab
archidyacono eiꝰ acceꝑat ueneni
poculũ obtulit. Cui statim uen̾abi¬
lis ep̃c dixit. Bibe tu hoc: qd̾ bibend̾¬
mͥ p̃bes. Tremefactus puer dep̃hen¬
sum se ẽẽ sentiens. maluit moritu¬
rus bibere. qͣm penas ꝓ illa tanti
homicidiz culpa tolerare.Cũq ad¬
cuit dicens ñ bibas. Damͥ egobibo.
s uade dic ei qui tͥ illud dedit: ego
quidem uenenũ bibo. s tu ep̃c ñ
eris. Facto gͥ signo crucis uene¬
nũ ep̃c bibit securus: eademq ho¬
ra in loco alio quo erat archidya¬
conꝰ eiꝰ defunctus est: ac si ꝑ os ep̃i
ad arthidyaconi uiscera illa ue¬

Expanded text:
emplum vitae sequentium in longum seemplum vitae sequentium in longum senium vita traheretur, ejus archidiaconus ambitione adipiscendi episcopatus accensus, eum exstinguere veneno molitus est. Qui cum vini fusoris ejus animum corrupisset, ut mistum vino veneni ei poculum praeberet, refectionis hora cum jam vir Dei ad edendum discumberet, ei praemiis corruptus puer hoc quod ab archidiacono ejus acceperat veneni poculum obtulit. Cui statim venerabilis episcopus dixit: Bibe tu hoc quod mihi bibendum praebes. Tremefactus puer, deprehensum se esse sentiens, maluit moriturus bibere quam poenas pro illa tanti homicidii culpa tolerare. Cumque sicuit, dicens: Non bibas, da mihi, ego bibo; sed vade, dic ei qui tibi illud dedit: Ego quidem venenum bibo, sed tu episcopus non eris. Facto igitur signo crucis, venenum episcopus bibit securus. Eademque hora in loco alio quo inerat archidiaconus ejus defunctus est, ac si per os episcopi ad archidiaconi viscera illa ve
Abbreviated transcription (Latin):
uidam etenĩ religiosi uiri aputis ẽp̃o.¬
lie ꝓuintie partib cogniti hoc
quod apud multoꝵ noticiã longe
lateq ꝑcrebruit.de sabino canusi¬
ne urbis ep̃o testari solent. quia
idem uir longo iam senio oculoꝵ
lumen amiserat. ita ut om̃ino ni
chil uideret. Quem rex gothorũ
nime credidit: s ꝓbare studuit qd̾
audiuit. Qui cum in eisdẽ ꝑtib
deueniss. hunt uir dei ad prandiũ
rogauit. Cũq iam uentũ eẽt ad
noluit. s ad sabini uen̾abilis uiri
dext̾am sedit. Cum uͦ eidem patri
puer ex more uini poculũ p̃beret.
rex silenter manũ tetendit: calicẽ
abstulit. eumq per se ep̃o uice pu¬
eri p̃buit. ut uide̾t an spũ ꝓpħie¬
disc̾neret. qͥs ei poculũ p̃beret. Tũc
uir dei accipiens calicem. s tamen
ministrũ ñ uidens dixit. Uiuat ip̃a
manꝰ. De quo u̾bo rex letus erubu¬
it. quia qͣmuis ip̃e dep̃hensus in ui¬
ro tamẽ dei qd̃ q̃rebat inuenit.¬
Huiꝰ aũt uen̾abilis uiri cum ad ex¬

Expanded text:
uidam etenim religiosi viri, Apuliae provinciae partibus cogniti, hoc quod apud multorum notitiam longe lateque percrebuit, de Sabino Canosinae urbis episcopo testari solent, quia isdem vir longo iam senio oculorum lumen amiserat, ita ut omnimodo nil videret. Quem rex Gothorum nime crededit, sed probare studuit quod audivit. Qui cum in eisdem partibus devenisset, hunc vir Domini ad prandium rogavit. Cumque iam ventum esset ad noluit, sed ad Savini venerabilis viri dexteram sedit. Cum vero eidem patri puer ex more vini poculum praeberet, rex silenter manum tetendit, calicem abstulit eumque per se episcopo vice pueri praebuit, ut videret, an spidiscerneret, quis ei poculum praeberet. Tunc vir Dei accipiens calicem, sed tamen ministrum non videns, dixit: 'Vivat ipsa manus'. De quo verbo rex laetus erubuit, quia, quamvis ipse depraehensus est, in viro tamen Dei quod quaerebat invenitHujus autem venerabilis viri, cum ad ex
Abbreviated transcription (Latin):
piunt: qui ñqͣm desinũt peccare cũ
uiuunt. Ad magnã gͦ iusticiã iudi¬
cantis ꝑtinet: ut nũqͣm careant sup¬
plicio. qui in hac nita nũqͣm uolueĩt¬
p̃cipit᷑. ut a nequitia corrigat᷑. Ad hoc
gͦ uapulat: ut emendari debeat. Ini¬
qui aũt gehenne ignib traditi. si ad
correptõnẽ ñ ꝑueniunt. qͦ fine sẽper¬
pius ẽ miseroꝵ cruciatu ñ pasci¬
tur: quia añt iustus ẽ ab iniquoꝵ ul¬
tione ĩꝑpetuũ non sedatur. S iniqͥ
om̃s eterno supplicio deputati. sua qͥ¬
dem iniquitate puniunt᷑: ⁊ tñ ad
aliqͥd ardebunt. scilic ut iusti om̃s.¬
⁊ in dño uideant gaudia q̃ ꝑtipiũt.
⁊ in illis respiciant supplicia q̃ enase¬
runt. qͣtinꝰ tantomagis inet̾num
diuina gr̃a ditiores se ẽẽ cognoscãt.
que eiꝰ adintorio uicerunt. petrus
t ubi ẽ qd̃ sc̃i sunt. si ꝓ inimicis
suis qͦs tunc ardere uiderint ñ orabt̃:
quib utiq dictũ ẽ ꝓ inimicis ur̃is

Expanded text:
m desinunt peccare dum vivunt. Ad magnam ergo justitiam judicantis pertinet ut nunquam careant supplicio, qui in hac vita nunquam volupraecipitur, ut a nequitia corrigatur. Ad hoc ergo vapulat, ut emendari debeat; iniqui autem gehennae ignibus traditi si ad correctionem non perveniunt, quo fine semperpius est, miserorum cruciatu non pascitur; quia autem justus est, ab iniquorum ultione in perpetuum non sedatur. Sed iniqui omnes, aeterno supplicio deputati, sua quidem iniquitate puniuntur, et tamen ad aliqet in Domino videant gaudia quae percipiunt, et in illis respiciant supplicia quae evaserunt, quatenus tanto magis in aeternum divina gratia ditiores se esse cognoscant, quae ejus adjutorio vicerunt. --PETRUS: Et ubi est, quod sancti sunt, si pro inimicis suis, quos tunc ardere viderint non orabunt, quibus utique dictum est: Pro inimicis ves
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut ꝑ hoc patent̾ agnoscerẽt. qd̾ eũ
laudes in celo suscepissent. Cui rei mo¬
nachus ñr int̾fuit. qͥ nũcusq uiuit.
⁊ cũ magno fletu attestari solz. quia
qͦusq corpꝰ eiꝰ sepulture trad̾e̾nt. ab e¬
oꝵ narib odoris illiꝰ fraglantia ñ re

Expanded text:
ita ut per hoc patenter cognoscerent quod eam ita ut per hoc patenter cognoscerent quod eam laudes in coelo suscepissent. Cui rei monachus noster interfuit, qui nunc usque vivit, et cum magno fletu attestari solet, quia quousque corpus ejus sepulturae traderent, ab eorum naribus odoris illius fragrantia non re
Abbreviated transcription (Latin):
te suscipiens. hos coram se legere stu
diose faciebat. Factũq ẽ ut iuxta mo¬
dum suum plene sacram sc̃pturam
disce̾t. cũ sicut dixi lit̾as fũditꝰ igno¬
raret. Studebat in dolore sẽꝑ gr̃as age̾.
hymnis dei ⁊ laudib dieb ac noctib
uacare. S cum iam tempꝰ eẽt ut ta̾ta
eiꝰ patientia remunari debuiss. mem
brorũ dolor ad uitalia rediit. Cũq se
iam mori ꝓximũ agnouit. ꝑegrinos
uiros atq in hospitalitate susceptos
amonuit ut surg̾ent. ⁊ tum eo psal
Cũq cum eis ipe moriens psalleret. uo¬
ces psallentium repente cõpescuit. cũ
t̾rore magni clamoris dicens. Tacete.
Nũqͥd ñ auditis qͣnte resonẽt laudes
in celis: Et dum ad easdem laudes qͣs
intus audierat. aurem cordis ĩtende̾t.
sca illa anima carne soluta ẽ. Qua
scilic exeunte. tanta illic fraglantia
odoris asꝑsa ẽ. ut om̃s hii qui aderãt
inestimabile suauitate replerentur.

Expanded text:
tem suscipiens, hos coram se studiose tem suscipiens, hos coram se studiose legere faciebat. Factumque est ut juxta modum suudisceret, cum, sicut dixi, litteras funditus ignoraret. Studebat in dolore semper gratias agere, hymnis Deo et laudibus diebus ac noctibus vacare. Sed cum jam tempus esset ut tanta ebrorum dolor ad vitalia rediit. Cumque jam se morti proximum agnovisset, peregrinos viros, atque in hospitalitatem susceptos, admonuit ut surgerent, et cum eo psalmCumque cum eis et ipse moriens psalleret, voces psallentium repente compescuit cum terrore magni clamoris, dicens: Tacete; nunquid non auditis quantae resonent laudes in coelo? Et dum ad easdem laudes quas intus audierat, aurem cordis intenderet, sancta illa anima carne soluta est. Qua scilicet exeunte, tanta illic fragrantia odoris aspersa est, ut omnes qui illic aderant inaestimabili suavitate replerentur,
Abbreviated transcription (Latin):
sepe animab exeuntib electorũ
dulcedo solet laudis celestis erũpere.
ut dum illã libent̾ audiunt. dissolutõ¬
ne carnis ab anima sentire minime
ꝑmittantur. Unde in omeliis quoq
euͣngłii iã narrasse me memini. qd̾
in ea porticu que euntib ad eccłiã bĩ
clementis ẽ ꝑuia. fuit quidã fu̾ulus
nomine. cuiꝰ te quoq ñ ambigo memi¬
nisse. qui quidẽ pauper reb s meritis
diues erat. quem longa egritudo dis¬
solu̾at. Nam ex quo illũ scire potui¬
mus. uscy ad finem uite paraliticꝰ ia¬
cebat. Qͥd dicam quia stare ñ pot̾at.
qui nũqͣm in lectosuo surgere. uł ad
sedendum ualebat: Nũqͣm suã manũ
ad os ducere. nũqͣm se potuit in latus
aliud declinare. Hinc ad su̾iendũ mat̾
cum fr̃e aderat. ⁊ qͥcꝙͥ ex elemosina po¬
terat accipere. hoc eoꝵ manib pauꝑi¬
b erogabat. Nequaqͣm litteras no¬
u̾at. s scͥpture sacre sibimet codices
emerat. ⁊ religiosos qͦsq ĩ hospitalita¬

Expanded text:
epe animabus exeuntibus electorum, dulcedo solet laudis coelestis erumpere, ut dum illam libenter audiunt, dissolutionem carnis ab anima sentire minime permittantur. Unde in Homiliis quoque Evangelii jam narrasse me memini quod in ea porticu quae euntibus ad ecclesiam beati Clementis est pervia, fuit quidam, Servulus nomine, cujus te quoque non ambigo meminisse, qui quidem pauper rebus, sed meritis dives erat, quem longa aegritudo dissolverat. Nam ex quo illum scire potuimus, usque ad finem vitae paralyticus jacebat. Quid dicam quia stare non poterat, qui nunquam in lecto surgere vel ad sedendum valebat, nunquam manum suam ad os ducere, nunquam se potuit ad latus aliud declinare? Huic ad serviendum mater cum fratre aderat, et quidquid ex eleemosyna potuisset accipere, hoc eorum manibus pauperibus erogabat. Nequaquam litteras noverat, sed Scripturae sacrae sibimet Codices emerat, et religiosos quosque in hospitalita
Abbreviated transcription (Latin):
asꝑsa est. ut ip̃a quoq suauitas cuctiᷤᷤ
ostend̾et. illuc auc̃torem suauitatis ue¬
nisse. Cumq corpꝰ eiꝰ exmore mortuoꝵ
ad lauandum eẽt nudatum. longe o¬
ratõnis usu. in cubitis eiꝰ ⁊genib ca¬
meloꝵ more inuenta est obdurata cu¬
tis excreuisse. ⁊ qͥd uiuens eiꝰ sp̃c seper
eg̾it: caro mortua testabatur.

Expanded text:
aspersa est, ut ipsa quoque suavitas cunctis aspersa est, ut ipsa quoque suavitas cunctis ostenderet illic auctorem suavitatis venisse. 400 Cumque corpus ejus ex more mortuorum ad lavandum esset nudatum, longo orationis usu in cubitis ejus et genibus camelorum more inventa est obdurata cutis excrevisse; et quid vivens ejus spiritus semper egerit, caro mortua testabatur.
Abbreviated transcription (Latin):
u in cõsolatõne egredientis uͥginis.¬
anime ip̃e apparere solet auctorac re¬
tributor uite. Unde ⁊ hoc qd̾ de tarsu¬
la amica mea in euͣngłii omeliis dix¬
isse me recolo replicabo. Que inter
duas alias sorores suas u̾tute cõtinue
or̃onis. grauitate uite. singularitate
abstinentie. ad culmen sc̃itatis excre
uerat. Huic ꝑuisionẽ felix atauus
meus huiꝰ romane eccłie antistes ap¬
paruit.eiq mansionẽ ꝑpetue clari¬
tatis ostendit dicens.Ueni.quia in
hac lucis te mansione suscipio. Que
subsequenti mox febre correpta. ad
diem peruenit extremũ. ⁊ sicut no¬
bilib feminis uirisq morientib ml¬
uiri ac femine eiꝰ lectulũ cͥcũsteter̃t.
cum subito illa sursum respiciens:
ih̃m uenientem uidit. ⁊ cũ magna
animadu̾sione cepit cͥcũstantib cla¬
mare dicens. Recedite. recedite. ihc
uenit. Cumq in eum intend̾et quẽ
uidebat. stã illa aĩa ẽ e corꝑe eg̾ssa.
tantac subito fraglantia miri odoris

Expanded text:
 in consolatione egredientis animae ipse apparere solet auctor ac retributor vitae. Unde et hoc quod de Tharsilla amita mea in Homiliis Evangelii dixisse me recolo replicabo; quae inter duas alias sorores suas virtute continuae orationis, gravitate vitae, singularitate abstinentiae, ad culmen sanctitatis etavus meus hujus Romanae Ecclesiae antistes apparuit, eique mansionem perpetuae claritatis ostendit, dicens: Veni, quia in hac te lucis mansione suscipio. Quae subsequenti mox febre correpta, ad diem pervenit extremum. Et sicut nobilibus feminis virisque morientibus, mulviri ac feminae ejus lectulum circumsteterunt. Cum subito illa sursum respiciens, Jesum venientem vidit, et cum magna animadversione coepit circumstantibus clamare, dicens: Recedite, recedite, Jesus venit. Cumque in eum intenderet quem videbat, sancta illa anima e corpore est egressa. Tantaque subito fragrantia miri odoris
Abbreviated transcription (Latin):
uir in or̃one ꝑsisteret:cepit oꝑi¬
mentũ eiꝰdem dolii excrescente oleo¬
subleuari. Quo cõmoto atq sub¬
leuato. oleũ qd̃ excreu̾at ora dolii
transiens pauimentũ loci in quo
incubuerant inũdabat. Qd̾ cum
bñdictus dei famulus aspexit:ꝓ
tinuł or̃onem cõpleuit. atq in
pauimentũ oleũ diffluere cessauit.
Tunc diffidentẽ inobedientẽq fra¬
trẽ latius ãmonuit. ut fidem hr̃e
disceret.⁊ humilitatẽ. Isdem uͦ fr̃
salubrit̾ correptꝰ erubuit. quia ue¬
n̾abilis pater uͥtutẽ om̃ipotẽtis do¬
mini qͣm ãmonitõne intimau̾at.
miratulis ostendebat: nec erat iã
ut qͥsqͣm de eius ꝓmissionib dubi¬
tare potuiss. qͥ in uno eodẽq mom̃¬
to ꝓ uitreo uase pene uacuo. plenũ

Expanded text:
vir in oratione persisteret, coepit operivir in oratione persisteret, coepit operimentum ejusdem dolii oleo excrescente sublevari. Quo commoto atque sublevato, oleum quod excreverat, ora dolii transiens, pavimentum loci in quo incubuerat inundabat. Quod Benedictus Dei famulus ut aspexit, protinus orationem complevit, atque in pavimentum oleum defluere cessavit. Tunc diffidentem inobedientemque fratrem latius admonuit, ut fidem habere disceret et humilitatem. Idem vero frater salubriter correptus erubuit: quia venerabilis Pater virtutem omnipotentis Dei, quam admonitione intimaverat, miraculis ostendebat; nec erat jam ut quisquam de ejus promissionibus dubitare posset, qui in uno eodemque momento pro vitreo vase
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽẽt inquireret:Rendit mona¬
chus se minime dedisse.quia si il¬
lud ei tribueret om̃ino fr̃ib nichil
reman̾et. Tunc iratus aliis p̾cepit.
ut ip̃m hoc uas uitreum in quo
parũ olei remansisse uidebatur
ꝑ fenestrã ꝓic̾ent: ne in cella ali¬
quid ꝑ inobedientiã remaneret.
Factũt ẽ. ut sub fenestra eadem
ingens p̃cipitiũ patebat saxoꝵ.
molib asꝑũ. Piectũ itaq uas ui¬
treum uenit in saxa: s sic mã¬
sit incolume. ac si ꝓiectũ minime
fuiss.ita ut neq frangi neq ole¬
um effundi potuiss. Quod uirꝰ
dei p̃cepit leuari. atq ut erat in¬
tegrũ petenti tribui. Tunc col¬
lectis fratrib in obedientẽ mona¬
chũ de infidelitate sua ⁊ suꝑbia
coram om̃ib increpauit. Qua in¬
crepatõe cõpleta. sese cũ isdẽ fr̃ib
in or̃onem dedit. In eo aũt loco
ubi cum fr̃ib orabat. uacuũ erat
ab oleo doliũ: ⁊ cooꝑtũ. Cũq sc̃s

Expanded text:
tum esset inquireret, respondit monatum esset inquireret, respondit monachus se minime dedisse; quia si illud ei tribueret, omnino nihil fratribus remaneret. Tunc iratus, aliis praecepit ut hoc ipsum vas vitreum in quo parum olei remansisse videbatur, per fenestram projicerent, ne in cella aliquid per inobedientiam remaneret. Factumque est. Sub fenestra autem eadem ingens praecipitium patebat saxorum molibus asperum. Projectum itaque vas vitreum venit in saxis, sed sic mansit incolume ac si projectum minime fuisset: ita ut neque frangi, neque oleum effundi potuisset. Quod vir Domini praecepit levari, atque, ut erat integrum, petenti tribuit. Tunc collectis fratribus, inobedientem monachum de infidelitate sua et superbia coram omnibus increpavit. CAcrepatione completa, sese cum eisdem fratribus in orationem dedit. In eo autem loco ubi cum fratribus orabat, vacuum erat ab oleo dolium et coopertum. Cumque sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sarii sui emulatõe laborabat.
cuiꝰ ad hoc usq odiũ ꝓrupit. ut ei
nescienti in potu uenenũ daret.
qui qͣmuis uitam auf̾re ñ ualuit.
tutis tamen colorẽ mutauit. ita
ut diffusa in corpore eiꝰ uarietas le¬
pre morẽ imitari uideret᷑. s ad dei
hominẽ deductus salutẽ pͥstinam
citius recepit. Nam mox eum ut
contigit: omnẽ tutis illiꝰ uarieta¬
quo alimentoꝵ inopia cãpaniã
grauit̾ affligebat. uir dei diu̾sis ĩ¬
digentib monast̾ii sui cuncta tri¬
buerat. ut pene nichil ĩ cellario
nisi parũ quid olei in uitreo uase
remaneret. Tunc quidã subdia¬
conꝰ agapitus nomine aduenit.
magnoꝑe postulans ut sibi aliqͣn¬
tulum olei dari debuiss. Uir aũt
dñi qui cuncta decreu̾at in terra
dare ut in celo om̃ia reseruaret.
hoc ip̃m parũ qd̾ remanserat olei ius¬
sit petenti dari. Monachus uͦ qͥ cel¬
larium tenebat. audiuit quidẽ iu¬
bentis u̾ba s implere distulit. Cũ¬
q post paululũ si id qd̃ iusserat da¬

Expanded text:
adversarii sui aemulatione laborabat, cujus ad hoc usque odium prorupit, ut ei nescienti in potu venenum daret. Quod quamvis vitam auferre non valuit, cutis tamen colorem mutavit, ita ut diffusa in corpore ejus varietas leprae morem imitari videretur. Sed ad Dei hominem deductus salutem pristinam citius recepit: nam mox ut eum contigit, omnem cutis illius varietaquo alimentorum inopia Campaniam graviter affligebat, vir Dei diversis indigentibus monasterii sui cuncta tribuerat, ut pene nihil in cellario nisi parum quid olei in vitreo vase remaneret. Tunc quidam subdiaconus Agapitus nomine advenit, magnopere postulans ut sibi aliquantulum olei dari debuisset. Vir autem Domini, qui cuncta decreverat in terra tribuere, ut in coelo omnia reservaret, hoc ipsum parum quod remanserat olei, jussit petenti dari. Monachus vero qui cellarium tenebat audivit quidem jubentis verba, sed implere distulit. Cumque post paululum si id quod jusserat da
Abbreviated transcription (Latin):
bñdictus petre unius sp̃m habu¬
it. qui ꝑ concessam redẽptoris gr̃am
electorum corda om̃iũ impleuit. de
quo iohes dicit. Erat lux uera q̃ illu¬
minat omnẽ hominẽ uenientẽ in
hunc mũdũ ⁊ de quo rursus scͥptũ
ẽ: de plenitudine eiꝰ nos om̃s accepi¬
mꝰ. Nam sc̃i homines potuer̃t a dño
uͥtutes hr̃e. ñ ⁊̃ aliis trad̾e. Ille aũt
signa uͥtutis dedit subditis. qͥ se da¬
turum signũ ione ꝓmisit inimitiᷤ.
ut coram suꝑbis mori dignaretur.
coram humilib resurg̾e. qͣtinꝰ ut illi
rant̾ a mare debuissent. Ex qͦ mystĩ¬
o actũ est ut dum suꝑbi aspiciunt
despectũ mortis. humiles cõtͣ mortẽ
acciperent głam potestatis. petrus
Gregorius

Expanded text:
nedictus, Petre, unius Dei spiritum habuit qui per concessae redemptionis gratiam electorum corda omnium implevit, de quo Joannes dicit: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . De quo rursus scriptum est: De plenitudine ejus nos omnes accepimus . Nam sancti Dei homines potuerunt a Domino virtutes habere, non etiam aliis tradere. Ille autem signa virtutis dedit subditis, qui se daturum signum Jonae promisit inimicis : ut coram superbis mori dignaretur, coram humilibus resurgere: quatenus et illi rantes amare debuissent. Ex quo mysterio actum est, ut dum superbi aspiciunt despectum mortis, humiles contra mortem acciperent gloriam potestatis. Petr. Gregor. S
Abbreviated transcription (Latin):
dum de carcere ab angło eductꝰ fuis¬
set:quia ad se reu̾sus dixit. nunc
scio uere quia misit dñs angelum
suũ:⁊eripuit me de manu h̾õdis.
⁊ de om̃i expectatõne plebis iudeoꝵꝰ

Expanded text:
dum de carcere ab angelo ductus fuisset, quia ad se reversus dixit: Nunc scio vere, quia misit Dominus angelum suum, et eripuit me de manu Herodis, et de omni e
Abbreviated transcription (Latin):
in campanie partib bucellinꝰ
cum francis uenit. De monast̾io
uͦ p̃fati dei famuli rumor exierat:
quod multas hab̾et pecunias. In¬
gressi oratoriũ franci.ceperunt
seuientes lib̾tinũ q̃rere: lib̾tinũ
clamare.Ubi ille in or̃one ꝓstra¬
tus iacebat. Mira ualde res.Que¬
rentes seuientesq franci in ip̃o ĩ¬
gredientes inpingebant:⁊ip̃m
uide ñ pot̾ant. Sicty sua cetitate
frustrati: a monastio uacui st̾ re¬
gressi.

Expanded text:
in Campaniae partibus Buccellinus cum Francis venit. De monasterio vero praefati Dei famuli rumor exierat, quod multas pecunias haberet. Ingressi oratorium Franci, coeperunt saevientes Libertinum quaerere, Libertinum clamare, ubi ille in orationem prostratus iacebat. Mira valde res: quaerentes saevientesque Franci, in ipso ingredientes inpingebant et ipsum videre non poterant. Sicque sua caecitate frustrati, a monasterio vacui sunt reversi.
Abbreviated transcription (Latin):
Anodis tangunt animũ ymagineᷤᷤ
sõꝑnioꝵ. Aliqñ nãq sõpnia uẽtris
plenitudine uł inanitate aliqñ uͦ il¬
lusione alicñ cogitatõne simul⁊ illu¬
sione. aliqñ reuelatõne. aliqñ aũt co¬
gitatõne simul ⁊ reuelatõne generãt᷑.¬
S duo q̃ pͥmo diximꝰ. om̃s exꝑimento
cognoscimꝰ subiuncta aũt qͣtuor ĩ sa¬
cre scͥpture paginis inuenimꝰ. Sõpni
a enĩ nͥ plerñq ab occulto hoste ꝑ illu
cuiꝰ sint detestatõnis oftenditur: q̃ au¬
guriis coniunguntur. Rursũ nist
aliqñ ex cogitatõne simul ⁊ illusione
ꝓcederent:uir sapiens minime dixis¬
set. multas curas secuntur sõpnia. Et
nͥ aliqñ sõpnia ex myst̾io reuelatõis
orirentur: ioseph p̃fe̾ndũ se fr̃ib sõp¬
nio ñ uideret. Nec marie sponsũ ut
ablato puero in egyptũ fug̾et. nͥ ꝑ
sõpnium angelus ãmoneret. Rursũ
nͥ aliqñ sõpnia cogitatõne simul ⁊
reuelatõne ꝓced̾ent: neqͣqͣm danihel

Expanded text:
odis tangunt animam imagines somniorum . Aliquando namque somnia ventris plenitudine vel inanitate, aliquando vero illusione, aliquando cogitatione simul et illusione, aliquando revelatione, aliquando autem cogitatnto cognoscimus. Subjuncta autem quatuor in sacrae Scripturae paginis invenimus. Somnia etenim si plerumque ab occulto hoste prae illuscujus sint detestationis ostenditur quae auguriis conjunguntur. Rursum nisi aliquando ex cogitatione simul et illusione procederent, Salomon minime dixisset: Multas curas sequuntur somnia . Et nisi aliquando somnia ex mysterio revelationis orirentur, Joseph praeferendum se fratribus somnio non videret , nec Mariae sponsum ut, ablato puero, in Aegyptum fugeret per somnium angelus admoneret . Rursum nisi aliquando somnia cogitatione simul et revelatione procederent, nequaquam Daniel
Abbreviated transcription (Latin):
quia eoꝵ nullus sicut ille saltem de
p̃t̾ito experimentũ tenet. Ac si enĩ
cere nutriatur ⁊ crescat: cui si for¬
tasse mat̾ que hunc genuit. solẽ.
lunam. stellas.montes.⁊campos.uo¬
lantes aues.currentes equos nomi¬
net. ille uͦ qui ẽ in carce̾ natꝰ ⁊ nu¬
tritus. nichil aliud qͣm tenebras car¬
ceris sciat.⁊hec quidem ẽe audiat.
s quia ea ꝑ exꝑimentũ ñ nouit:
u̾aciter ẽẽ diffidat. ita in hac exsilii
sui cecitate nati homines. dũ ẽẽ sũ¬
ma ⁊ inuisibilia audiunt. diffidt̃
an uera sint:quia sola hec ĩfima
in quib nati sunt.uisibilia noue¬
runt. Unde factum est. ut ip̃e ĩui¬
sibiliũ ⁊ uisibilium creator ad hu
cati crederemꝰ q̃ adhuc exꝑimento¬
ditatis nr̃e pignꝰ accepimꝰ: de uita
inuisibilũ non dubitamꝰ. Qͥsquis
au̾t in hac credulitate ad huc soli¬
dus ñ est: Debet ꝓculdubio maioꝵ
trem ideo existimat de luce mentiri.
quia ĩpe nichil aliud qͣm tenebras¬

Expanded text:
quia eorum nullum, sicut ille, saltem de quia eorum nullum, sicut ille, saltem de praeterito, experimentum tenent. Ac si enim cere nutriatur et crescat; cui si fortasse mater quae hunc genuit, solem, lunam, stellas, montes et campos, volantes aves, currentes equos nominet, ille vero qui est in carcere natus et nutritus nihil aliud quam tenebras carceris sciat, et haec quidem esse audiat, sed quia ea per experimentum non novit, veraciter esse diffidat; ita in hac exsilii sui caecitate nati homines, dum esse summa et invisibilia audiunt, diffidunt an vera sint, quia sola haec infima in quibus nati sunt visibilia noverunt. 373 Unde factum est ut ipse invisibilium et visibilium Creator ad humcati crederemus, quae adhuc scireditatis nostrae pignus accepimus , de vita invisibilium non dubitamus. Quisquis autem in hac credulitate adhuc solidus non est, debet procul dubio majorum trem ideo aestimet de luce mentiri, quia ipse nihil aliud quam tenebras
Abbreviated transcription (Latin):
ostqͣm paradysi gaudiis
culpa exigente pulsus
ẽ pͥmus humani geni̾s
parens. in huiꝰ exilii at¬
q cecitatis qͣm patiiur erũnã uenit:
quia peccando extra seinz ip̃m fusus.iã
illa celestis patrie gaudia q̃ prius cõ¬
tẽplabatur uide̾ non potuit. In para¬
dyso quippe homo assueuerat u̾bis dei
ꝑfrui. beatoꝵ angłoꝵ spiritib cordis
mũdicia ⁊ celsitudine uisionis int̾¬
ẽẽ. s pꝰtqͣm huc cecidit. ab illo qͦ ĩ ple¬
batur mentis lumine recessit. Ex cuiꝰ
uidelicz carne nos in huiꝰ exilii cecita¬
te nati. audiuimꝰ quidẽ eẽ celestem
patriam. audiuimꝰ eiꝰ ciues angłos dei.
audiuimꝰ eoꝵdem angłoꝵ socios sp̃c¬
iustoꝵ ꝑfectoꝵ. s carnales quity qͥa¬
dubitant utrum ne sit qd̃ corporalib
oculis ñ uident. Que nimirũ dubietas
pͥmo parenti nr̃o ẽe ñ potuit: quia ex¬
clusus a ꝑadysi gaudiis. hoc qd̾ amise¬
rat qm̃ uiderat recolebat. Hii aũt
sentire uł recolere audita nõ possũt:

Expanded text:
ostquam de paradisi gaudiis culpa exigente pulsus est primus humani generis parens, in hujus exilii atque caecitatis, quam patimur erumnam venit: quia peccilla celestis patrie gaudia que prius contemplabatur videre non potuit. In paradiso quippe homo adsueverat verbo Dei perfrui, beatorum angelorum spiritibus cordis mundicia et celsitudine visionis intresse; sed postquam huc cecidit, ab illo quo implebatur mentis lumine recessit . Ex cujus videlicet carne nos in hujus exsilii caecitate nati, audivimus quidem coelestem esse patriam, audivimus ejus cives angelos Dei, audivimus eorumdem angelorum socios spt perfectorum. Sed carnales quiqimentum, dubitant utrumne sit quod corporalibus oculis non vident. Quae nimirum dubietas in primo parente nostro esse non potuit, quia exclusus a paradisi gaudiis, hoc quod amiserat, quia viderat recolebat. Hi autem sentire vel recolere audita non possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
q ꝑ bienniũ in dei su̾itio sicut p̃dixi:
ultra etatis sue annos exhibuit. Ante
hoc aũt trienniũ cum quidã fr̃ fuiss
mortuus. atq ĩ eiꝰdem monast̾ii cỹmi¬
terio a nob̾ sepultꝰ. cunctis nob̾ ab eo¬
dem cymiterio exeuntib. isdem ioh̾es
sicut pꝰtmodũ pallens ⁊ tremens ĩ di¬
cauit: illic nobis discedentib inuentꝰ
ab eodem fratre qui mortuus fuerat
de sepulchro uocatꝰ est. Qd̃ mox ⁊̃ so̾¬
seq̃ns finis edocuit. Nam post dies de¬
cem inuasus febrib carne solutꝰ est.
oceri uelim si hoc qd̃ per petrus.

Expanded text:
que per biennium in Dei servitio, sicut praedixi, que per biennium in Dei servitio, sicut praedixi, ultrar fuisset mortuus, atque in ejusdem monasterii coemeterio a nobis sepultus, cunctis nobis ab eodem coemeterio exeuntibus, idem Joannes, sicut postmodum pallens et tremens indicavit, illic nobis discedentibus inventus, ab eodem fratre qui mortuus fuerat de sepulcro vocatus est. Quod mox etiam subsequens finis edocuit. Nam post dies decem, invasus febribus carne solutus est. PETR. Doceri velim si hoc quod per
Abbreviated transcription (Latin):
corpori. aut mẽbra dediss sopori. Huic
nocturna uisione apparuit.: quia ex
albis florib corona de celo in caput il¬
liꝰ descendebat. Qui mox molestia cor¬
poris occupatus. tum magna securitate
animi atq hilaritate defũctus ẽ. Ad
cuiꝰ sepulchrũ dum petrus qͥ nc̃ mona¬
st̾io p̃est. sibi sepuiturã fac̾e̾ pꝰt annos
qͣtuordecim uoluiss. tanta ut asserit de¬
fuissent odoram̃ta congregata. Ex qͣ
re manifeste patuit. qͣm uerũ fuerit
ne indolis adolescens. qui etatẽ suam
intellectu. ⁊ humilitate dulcedine ⁊
grauitate transibat. Huic gͦ egrotã¬
ti atq ad extremũ deducto: ꝑ noct᷑nã
uisionẽ quidã senex apparuit: ⁊ hunc
uirga tetigit. eiq dixit. Surge exhac
enĩ molestia mͦ minime morieris. sed
ꝑatus esto: quia longũ tempꝰ hic fac¬
turus ñ eris. Qui dum iam eẽt a medi¬
cis desperatꝰ. repente sanatus ẽ. atq cõ¬
ualuit: rem qͣm uiderat narrauit. se¬

Expanded text:
corpori, aut membra dedisset sopori. Huic corpori, aut membra dedisset sopori. Huic nocturna visione apparuit quod ex albis floribus corona de coelo in caput illius descendebat. Qui mox molestia corporis occupatus, cum magna securitate animi atque hilaritate defunctus est. Ad cujus sepulcrum dum Petrus, qui nunc monasterio 456 praeest, sibi sepulturam facere post annos quatuordecim voluisset, tanta, ut asseritfuissent odoramenta congesta. Ex qua re manifeste patuit quia verum fuit nae indolis adolescens, qui aetatem suam intellectu et humilitate, dulcedine et gravitate transibat. Huic aegrotanti atque ad extremum deducto, per nocturnam visionem quidam senex apparuit, et hunc virga tetigit, eique dixit: Surge, ex hac enim molestia modo minime morieris, sed paratus esto, quia longum tempus hic facturus non eris. Qui dum jam esset a medicis desperatus, repente sanatus est, atque convaluit. Rem quam viderat narravit; se
Abbreviated transcription (Latin):
mentes. qͥb dã prius reuelatõnibuᷤ
roborat.ut in morte minime ꝑtimes¬
cant. Nam quidam mecũ in monast̾io
fr̃̾ antoniꝰ nomine uiuebat. qͥ multis
cotidianisq lacͥmis ad gaudia patrie
celestis anhelabat. Cumq studiosissime
⁊ cum magno f̾uore desiderii sacra elo¬
quia meditaretur. non in eis u̾ba sci¬
entie. s fletum cõpũctõnis inq̾rebat:
qͣtinꝰ ꝑ hec excitata mens eiꝰ mn ardesce̾t¬
nam uisionẽ dictum ẽ: paratus esto.
⁊ quia dominꝰ iussit migra. Cũq ille
ñ habere se sũptus ad migͣndũ diceret.
Rnsum ꝓtinꝰ au diuit dicens. si de pec¬
catis tuis agitur dimissa sunt. Qd̃ dũ
semel audiss. ⁊ magno adhuc metu
bre correptꝰ. cũctis fr̃ib flentib. oran
tib defunctus ẽ. Aliꝰ ⁊̃ fr̃ in eodẽ mona¬
st̾io merulus dicebatur. uehem̃t̾ lacri¬
mis atq elemosinis intentus. Psalmo¬
dia uͦ ex ore illiꝰ pene nullo tẽpore ces¬
sare cõsueu̾at: excepto cũ aut alim̃tũ

Expanded text:
mentes quibusdam prius revelationibus roborat, ut in morte minime pertimescant. Nam quidam mecum in monasterio frater Antonius nomine, vivebat, qui multis quotidianisque lacrymis ad gaudia patriae coelestis anhelabat. Cumque studiosissime, et cum magno fervore desiderii sacra eloquia meditaretur, non in eis verba scientiae, sed fletum compunctionis inquirebat, quatenus per haec excitata mens ejus inardesceret, etnam visionem dictum est: Paratus esto, et quia Dominus jussit, migra. Cumque ille non habere se sumptus ad migrandum diceret, responsum protinus audivit, dicens: Si de peccatis tuis agitur, dimissa sunt. Quod cum semel audisset, et magno adhuc metu bre correptus, cunctis fratribus oranque, defunctus est. Alius etiam frater in eodem monasterio Merulus dicebatur, vehementer lacrymis atque orationibus intentus: psalmodia vero ex ore illius pene nullo tempore cessare consueverat, excepto cum aut alimentum
Abbreviated transcription (Latin):
um sc̃s uirdiu ĩ eadẽ solitudine
itutib signisq succresc̾e̾t. ml¬
ti ab eo in eodẽ loco ad om̃ipotẽtis
dei sunt suiciũ cong̾gati. ita ut il¬
lic duodecim monast̾ia cum om̃ipo¬
tentis ihũ xp̃i dñi nr̃i opitulatõe
construeret: in quib statutis patͥ¬
b duodenos monachos deputauit.
paucos uͦ secum retinuit: qͦs ad huc
in sua p̾sentia artiꝰ erudiri iudica¬
uit. Cepere ⁊̃ tunc ad eum romane
urbis nobiles ⁊ religiosi cõturrere.
suosq ei filios om̃ipotenti dño nutͥ¬
endos dare. Tunc quoq bone spei
suas soboles equitiꝰ maurũ tertullꝰ
uͦ patriciꝰ placidũ tradidit: equib
maurus iunior cũ bonis morib pol¬
leret. magistͥ adiutor cepit exift̾e:
placidꝰ uͦ puerilis adhuc indolis an¬

Expanded text:
um sanctus vir diu in eadem solitudine virtutibus signisque succresceret, multi ab eo in eodem loco ad omnipotentis Dei sunt servitium congregati: ita ut illic duodecim monasteria cum omnipotentis Jesu Christi Domini opitulatione construeret, in quibus statutis Patribus duodenos monachos deputavit; paucos vero secum retinuit, quos adhuc in sua praesentia aptius erudiri judicavit. Coepere etiam tunc ad eum Romanae urbis nobiles et religiosi concurrere suosque ei filios omnipotenti Deo nutriendos dare. Tunc quoque bonae spei suas soboles, Equitius Maurus, Tertullus vero patricius Placidum tradidit; e quibus Maurus junior cum bonis polleret moribus, magistri adjutor coepit existere; Placidus vero puerilis adhuc indoli
Abbreviated transcription (Latin):
diu mͥ audire ñ licuit: q̃ audire si li¬
ceat semꝑuolo. Sz die alio idẽ senex
rem de illo magis ad huc mirabilem
narrauit dicens.In eadem tudertina
urbe marcellus quidã bone actõnis
uir cum duab sororib suis hĩtabat.
Qui eueniente molestia corporis.
ip̃o sacratissimo uesꝑascente iã sab¬
bato paschali defunctus ẽ. Cuiꝰ corpꝰ
cum longiꝰ eẽt effendũ die eodem se¬
peliri ñ potuit. Cũq mora ẽẽt tẽꝑis
ad explendũ debitũ sepulture sororeᷤᷤ
eiꝰ morte illiꝰ afflicte. cucurrerũt. eiq

Expanded text:
facta diu mihi audire non licuit, quae audire, si lifacta diu mihi audire non licuit, quae audire, si liceat, semper volo. Sed die alia idem senex rem de illo magis adhuc mirabilem narravit, dicens: In eadem Tudertina urbe Marcellus quidam, bonae actionis vir, cum duabus sororibus suis habitabat: qui eveniente molestia corporis, ipso sacratissimo vesperascente jam Sabbato paschali, defunctus est. Cujus corpus cum longius esset efferendum, die eodem sepeliri non potuit. Cumque mora esset temporis ad explendum debitum sepulturae, sorores ejus, morte ejus afflict
Abbreviated transcription (Latin):
iacentẽ uenisset: pueros qͦs reddi
ma ledixisti mͥ. ecce ꝑcussus sũ: sed
pueros qͦs q̃sisti recipe.⁊ ꝓ me rogo
int̾cede. Susceptos itaq puerulos
tam aqͣm uen̾abilis fortunatꝰ sta¬
tim dedit dicens. Uade citiꝰ. ⁊ eam
suꝑ iacentis corpꝰ ꝓice. Prexit ita¬
q dyaconꝰ atq ad gothũ introg̾ssus:
bñdictam aqͣm super membra illius
asꝑsit. Res mira ⁊ uehement̾ stu¬
penda. Moxut aqua bñdicta gothi
coxam contigit. ita om̃is fractura
solidata est: ⁊ saluti pͥstine coxa re¬
stituta. ut hora eadem de lecto surg̾et:¬
⁊ ascenso equo ita ceptũ it̾ ageret.
ac si nullam ũ qͣm lesionẽ corporis ꝑ¬
tulisset. Factũq ẽ: ut qui sc̃o uiro
fortunato pueros cum p̃cio reddere
obedientie subiectus noluit. eos sine
p̾cio pena subactus daret.
iis gͥ expletis studebat ad
qͥa ñ nulli aderant ad qͦs exhortandos
occupabarꝰ iamq diei tardior hora ĩ¬
tubuerat. facta uen̾a̾bilis fortunati

Expanded text:
jacentem venisset, pueros quos reddijacentem venisset, pueros quos reddimaledixisti mihi, ecce percussus sum; sed pueros quos quaesisti, recipe, et pro me, rogo, intercede. Susceptos itaque puerulostam aquam venerabilis Fortunatus statim dedit, dicens: Vade citius, et eam super jacentis corpus projice. Perrexit itaque diaconus, atque ad Gothum introgressus, benedictam aquam super membra illius aspersit. Res mira et vehementer stupenda! mox ut aqua benedicta Gothi coxam contigit, ita omnis fractura solidata est, et saluti pristinae coxa restituta, ut hora eadem de lecto surgeret, et ascenso equo ita coeptum iter ageret, ac si nullam unquam laesionem corporis pertulisset. Factumque est ut qui sancto viro Fortunato pueros cum pretio reddere obedientiae subjectus noluit, eos sine pretio poena subactus daret. His igitur expletis studebat adhed quia nonnulli aderant ad quos exhortandos occupabar, jamque diei tardior hora incubuerat, venerabilis Fortunati
Abbreviated transcription (Latin):
sui feritate ꝑmanens. negando dis¬
cessit. Die uͦ alt̾o dig̾ssurus. rursus
ad ep̃m uenit: quẽ eisdem u̾bis ꝓ
p̃dictis puerulis iterũ ep̃c rogauit.
Cumq ad reddendũ nullo mͦ cõsen¬
tire uoluisset. contristatus ep̃c dixit.
Scio qd̃ tͥ non expedit. qd̾ me con¬
tristato discedis. Que gothus u̾ba
despexit. atq ad hospiciũ suũ reu̾sꝰ.
eosdem pueros de quib agebat᷑ eqͥs
suꝑ ĩpositos cum suis hominib pre¬
misit. ip̃e uͦ statim ascendens equũ
subsequutꝰ ẽ. Cumq in eadem ciui¬
tate ante bĩ petri apłi eccłiã uenis¬
set: equi eiꝰ lapsus ẽ pes. qͥ cũ eo cor¬
ruit. ⁊ eiꝰ mox coxa confracta ẽ: ita
ut in duab ꝑtib os ẽẽt diuisum.
Tunc eleuatus in manib reductꝰ
ad hospiciũ est. Q festinꝰ misit atq
pueros qͦs p̃miserat reduxit. et
uiro uen̾abili fortunato mãdauit
dicens. Rogo te pat̾. mitte ad me
dyaconẽtuũ. Cuius dyaconꝰ dũ ad

Expanded text:
sui feritate permanens, negando dissui feritate permanens, negando discessit. Die vero altera digressurus, rursus ad episcopum venit, quem eisdem verbis pro praedictis puerulis iterum episcopus rogavit. Cumque ad reddendum nullo modo consentire voluisset, contristatus episcopus dixit: Scio quia tibi non expedit quod me contristato discedis. Quae Gothus verba despexit, atque ad hospitium reversus, eosdem pueros de quibus agebatur, equis superimpositos cum 200 suis hominibus praemisit. Ipse vero statim ascendens equum subsecutus est. Cumque in eadem civitate ante beati Petri apostoli ecclesiam venisset, equo ejus pes lapsus est; qui cum eo corruit, et ejus coxa mox fracta est, ita ut in duabus partibus os esset divisum. Tunc levatus in manibus, reductus est ad hospitium. Qui festinus misit, et pueros quos praemiserat reduxit, et viro venerabili Fortunato mandavit, dicens: Rogo te, Pater, mitte ad me diaconum tuum. Cujus diaconus dum ad
Abbreviated transcription (Latin):
ille fuit longe ab istis hominib
qͦs uidemus mͦ. Nam qͥcqͥd ab om̃i¬
potente deo petiit. ita dũ pet̾et ĩpe¬
trauit: cuiꝰ hoc unũ narro mira¬
occurrit. Quadam nãq die gothi
iuxta tudertinã ciuitatẽ uenert.
qͥ ad partes rauẽne ꝓperabãt: sed
duos paruos puerulos de possessio¬
ne abstulerunt: q̃ possessio p̾fate
tudertine ciuitati subiacebat. Hoc
cum niro sc̃issimo fortunato nũci¬
atũ fuisset. ꝓtiuꝰ misit atq eosdẽ
gothos ad se fecit euocari. Quos
blando sermone alloquẽs. eorum
prius studuit asꝑitatẽ placare.
atq post intulit dicens. Quale nul¬
tis p̃ciũ dabo. ⁊ puerulos qͦs abstu¬
uidebatur rendit dicens. Sutcqͥd a¬
liud p̾cipis fac̾e̾ paratisumꝰ nam
istos pueros nullatenꝰ reddimus.
Qui uenerandꝰ uir blande minatꝰ
est dicens. contristas me. ⁊ ñ audiᷤ
patrẽ tuũ. Noli me contristare ne
non expediat. S idem gothꝰ ĩ cordis

Expanded text:
ille longe fuit ab istis hominibus ille longe fuit ab istis hominibus quos videmus modo. Nam quidquid ab omnipotenti Deo petiit, ita dum peteret impetravit. Cujus hoc unum narro miraoccurrit. Quadam namque die Gothi juxta Tudertinam civitatem venerunt, qui ad partes Ravennae properabant, et duos parvos puerulos de possessione abstulerant, quae possessio praefatae Tudertinae civitati subjacebat. Hoc cum viro sanctissimo Fortunato nuntiatum fuisset, protinus misit, atque eosdem Gothos ad se evocari fecit. Quos blando sermone alloquens, eorum prius studuit asperitatem placare, ac post intulit, dicens: Quale vultis pretium dabo, et puerulos quos abstuvidebatur, respondit dicens: Quidquid aliud praecipis, facere parati sumus, nam istos puerulos nullatenus reddemus. Cui venerandus vir blande minatus est, dicens: Contristas me, fili, et non audis patrem tuum: noli me contristare, ne non expediat tibi. Sed idem Gothus in cordis
Abbreviated transcription (Latin):
post existeret. qͣm ante illã uesani¬
am fuisset. Tunc idem miles equũ
suũ quẽ celerrimo miraculi ĩꝑio
a sua uesania uidit mutatũ. eidẽ
scõ uiro decreuit offe̾ndũ. Quẽ cũ
susciꝑe ille renueret. ip̃e uͦ ĩ p̃cib
ne despicẽtur eiꝰ oblatõ ꝑseueraret
suscipere ꝓexhibita uͥtute recusauit.
Prius nãq dignũ p̃ciũ p̾buit: ⁊ pꝰt
equũ qͥ sibi offe̾batur accepit. Qͥa
enĩ si ñ susciperet. eum cont̾stari cõ¬
spexat. caritate cogente emit. qd̃
necessarium non habebat.
eq hoc silere
de huiꝰ uiri uirtutib debeo. qd̃
ante dies fere duodecĩ agnoui. Qͥdã
nãq ad me deductus ẽ senex pauper.
bilis solet studiose hunc unde eẽt
ẽẽ rendit. Cui inqͣm. Queso te pa¬
ter. fortunatũ ep̃m nosti: Qͥ ait.
Noui.⁊ bñ noui. Tunc ego subiũxi.
Dic rogo si qua illiꝰ miracula cog¬
nouisti:⁊desideranti mͥ qualis uir
fu̾it innotesce. Qui ait. Homo

Expanded text:
existeret, quam ante illam insaniexisteret, quam ante illam insaniam fuisset. Tunc idem miles equum suum, quem celerrimo miraculi imperio a sua vesania vidit immutatum, eidem sancto viro decrevit offerendum. Quem cum suscipere ille renueret, ipse vero in precibus, ne despiceretur ejus oblatio, perseveraret, savit; prius namque dignum pretium praebuit, et postea equum qui sibi offerebatur accepit. Quia enim si non susciperet, eum contristari conspexerat, charitate cogente emit quod necessarium non habebat. Neque hoc silere de hujus viri virtutibus debeo, quod ante dies fere duodecim agnovi. Quidam namque ad me deductus est senex pauper; bilis solet, studiose hunc unde essetrespondit. Cui inquam: Quaeso te, Pater, num Fortunatum episcopum nosti? Qui ait: Novi, et bene novi. Tunc ipse subjunxi: Dic, rogo, si qua illius miracula nosti, et desideranti mihi qualis vir fuerit innotesce. Qui ait: Homo
Abbreviated transcription (Latin):
nubilent: nec pascunt᷑ bono qd̃ fa¬
ciunt. s laude boni qua cet̾os p̃mũt.
Qua de re estimo hunc uirũ qͥ ma¬
lignũ sp̃m ĩ hospitalitate suscepit.
ostentatõni pociꝰ intendisse ꝙͣ oꝑi:
ut meliora qͣm ep̃c fecisse uide̾tur.
qͣtinꝰ ip̃e susciperet eũ: quẽ uir dñi
fortunatꝰ expuleret. Petrus.
ꝓbat: qd̃ mũda intentõ in oꝑat̃õne¬
amisisset: ad hunc deductus int̾ces¬
sionis eiꝰ opem petiit. ⁊ ĩpetrauit.
Nam cum uir dei or̃one facta eius
oculis signũ crucis ĩpͥmeret. ab eis
ꝓtinus lucȩ reddita nox cecitatis abͤ¬
cessit. Pret̾ea equus tuiꝰdã militis ĩ
rabiem fuerat u̾sus. ita ut a młtis
teneri uix posset: s qͦscũq potuiss
inuad̾e̾. eoꝵ mẽbra morsib dilania¬
ret. Tunc ut cũq a multis ligatꝰ.
ad uirũ dei deductus ẽ: qui moxut
eiꝰ capiti extensa manu signũ cͤcis
edidit. cunctã eiꝰ rabiem ĩ mansue¬
tudinẽ mutauit: ita ut mitior

Expanded text:
nubilent; nec pascuntur bono quod fanubilent; nec pascuntur bono quod faciunt, sed laude boni qua caeteros premunt. Qua de re existimo hunc virum qui malignum spiritum in hospitalitatem suscepit, ostentationi potius intendisse quam operi, ut meliora quam episcopus fecisse videretur; quatenus ipse susciperet eum, quem vir Domini Fortunatus expulisset. PETR. probabat, quod munda intentio in operationeamisisset, ad hunc deductus intercessionis ejus opem petiit, et impetravit. Nam cum vir Dei oratione facta oculis ejus signum crucis imprimeret, ab eis, protinus luce reddita, nox caecitatis abscessit. Praeterea equus cujusdam militis in rabiem fuerat versus, ita ut a multis teneri vix posset: sed et quoscunque potuisset invadere, eorum membra morsibus dilaniaret. Tunc utcunque a multis ligatus 197 ad virum Dei deductus est. Qui mox ejus capiti extensa manu signum crucis edidit, cunctam ejus rabiem in mansuetudinem mutavit, ita ut postea mitior
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ sp̃c inuasit: atq in eiꝰdem prunis
ꝓiecit. ibiq mox eiꝰ animã excussit.
Qui orbatꝰ miser. uł quẽ ip̃e susceꝑit.
uł quẽ ep̃c expulisset agnouit petͤs.
uidnã hoc ẽẽ dicimꝰ. ut occidendi
ausũ in hospicio eiꝰ antiquus hostiᷤᷤ
acciperet. qͥ hunc ꝑegͥnũ estimans ad
se hospitalitatis gr̃a uocasset gͥg̃.
ulta petre uident᷑ bona s nõ sunt:
quia bono animo ñ fuint. Unde
⁊ in euͣngłio u̾itas dicit. Si oculus
tuus neqͣm fu̾it. totũ corpꝰ tuũ tene¬
brosum erit:quia cũ ꝑn̾sa est inten¬
tio que p̃cedit. prauũ ẽ om̃e opꝰ qd̃
sequiturꝰ: qͣmuis rectũ ẽẽ uideatur.
Ego nãq hunc uirũ qui dum qͣsi
hospitalitatẽ exhiberet. orbatus est:
non pietatis opere delectatũ estimo.
s ep̃i de rogatõne. Nam pena subse¬
quens innotuit.quia p̾cedens illa
suscept̃o sñ culpa ñ fuit. Sũt nãq
nõnulli qui idcirco bona fac̾e̾ stu¬
dent. ut gr̃am aliene oꝑat̃õnis ob¬

Expanded text:
nvasit, atque in easdem prunas projecit; ibique mox ejus animam excussit. Qui orbatus miser, vel quem ipse susceperit vel quem episcopus expulisset, agnovit.nam hoc esse dicimus, ut occidendi ausum in ejus hospitio antiquus hostis acciperet, qui hunc peregrinum aestimans, ad se hospitalitatis gratia vocasset? GREGOR. Multa, Petre, videntur bona, sed non sunt, quia bono animo non fiunt. Unde et in Evangelio Veritas dicit: Si oculus tuus nequam fuerit, totum corpus tuum tenebrosum erit . Quia cum perversa est intentio quae praecedit, pravum est omne opus quod sequitur, quamvis esse rectum videatur. Ego namque hunc virum, qui dum quasi hospitalitatem exhiberet orbatus est, non pietatis opere delectatum aestimo, sed episcopi derogatione; nam poena subsequens innotuit, quia praecedens illa susceptio sine culpa non fuit. Sunt namque nonnulli, qui idcirco bona facere student, ut gratiam alienae operationis ob