comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bia eyrenaica ⁊ pentapolis post egyptum in
parte affrice prima ẽ. hec incipit a ciuitate pa¬
retotia ⁊ montibus cathabathinon in scdo ma¬
ri usq ad aras philenoꝵ extendit᷑. Post se halet
usꝙ ad occe atu m midianũ g̃s libie. ethiopũ.
i garamantum. huic ẽ ab oriente esyptus. asp¬
tentrione mare libicum. ab occasu syrtes ma¬
iores ⁊ trogodite. cont᷑ quos insula caplipso et.
A meridie ethiopicus. oceanus.  ybia cyre¬

Expanded text:
CYRENAICA ET PENTAPOLIS post Aegyptum in parte Africae prima est. haec incipit a ciuitate Parethonio et montibus Catabathmon, inde secundo mari usque ad aras Philenorum extenditur. post se habet usque ad oceanum meridianum gentes Libyoaethiopum et Garamantum. huic est ab oriente Aegyptus, a septentrione mare Libycum, ab occasu Syrtes maiores et Trogodytae — contra quos insula Calypso est — a meridie Aethiopicus oceanus. TRI
Abbreviated transcription (Latin):
Hegio. sex miliũ armentoꝵ est ab electo uoca¬
ta qs lecti. io est armis electi. proprie aũt mace¬
donum lingua phałar. Gallorũ. cat̾ua. sr̃a
legio dicitur. Negio habet . lx centurias. ma¬

Expanded text:
egio sex milium armatorum est, ab electo vocata, quasi lecti, id est armis electi. Proprie autem Macedonum phalanx, Gallorum caterva, nostra legio dicitur. Legio habet sexaginta centurias, ma
Abbreviated transcription (Latin):
pars suꝑ cẽt ħ̾ edibus. Ex cuius nomine lex fai¬
cidia nuncupata ẽ. A quilius quoq condidit le¬
gem que hactenus a quilia nuncupatur Sa¬
tura uero lex est que de plurib simul rebus
eloquitur. dicta a copia rerũ. ⁊ quasi a saturi¬
tate. Uñ ⁊ satyram scribe̾ est poemata uaria ꝯ
lium cõmertioꝵ sunt. ab insula rodo cognomina¬
te. in qua antiquitꝰ mercatorum usus fuit.

Expanded text:
pars superesset heredibus. Ex cuius nomine lex Falpars superesset heredibus. Ex cuius nomine lex Falcidia nuncupata est. Aquilius quoque legem condidit, quae hactenus Aquilia nuncupaturtyra vero lex est que de pluribus simul rebus eloquitur, dicta a copia rerum et quasi a saturitate: Unde et satyram scribere est poemata varia colium commerciorum sunt, ab insula Rhodo cognominate, in qua antiquitus mercatorum usus fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
crarum uirginum iuiptias nulli pe ere lice¬
at. aut punit. Ut qui cedem fecit capite plec
tu humana coercearur audatia. tutaq sit
int̾ impbos uinocentia. ⁊ in ipĩo unꝓbis for¬
midato supplicio refrenetur nocendi facuit. s
hum atia. Erit eũt lex honesta. iusta. possibił
secundũ naturam. scd̾m consuetudinem pate
loco temꝑiq conueniens. necess aria. utilis ma¬
nifesta quoq ne aliquid ꝑ obscuritatem ĩ cap
tionem contineat nullo priu ito cõmodo. sed
dam etiam leges dicunt᷑ ab his qui condidert.
ut consulares. tribunicie. uilie. coruelie. Nã
⁊ sub octouiano cesare suffecti consules pa¬
pius. ⁊ pompeius. leges tulerũt. que ⁊ nomi¬
nibus eoꝵ appellatur papia. pompeia conti¬
nens patrum p̾mia. ꝓ suscipiendis licteris¬
liberis. Sub eodem quoq imꝑatore falciduis
tribunus plebis legem fecit. ne quis plus in
extr meis testamenta legaret. quan it quarta

Expanded text:
crarum virginum nuptias nulli petere licecrarum virginum nuptias nulli petere liceat, aut punit, ut qui cedem fecerit, capite pltu humana coerceatur audacia, tutaque sit inter improbos innocentia et in ipsis improbis, formidato supplicio, refrenetur nocendi facultas.  10. Erit lex honesta, justa, possibilis, secundum consuetudinem patriae, loco temporive conveniens, necessaria, utilis, mantionem contineat, nullo privato commodo, sed dam etiam leges dicuntur ab his qui condiderunt, ut consulares, tribuniciae, Iuliae, Corneliae. Nam et sub Octaviano Caesare suffecti consules Papius et Poppaeus legem tulerunt, quae a nominibus eorum appellatur Papia Poppaea, continens patrum praemia pro suscipiendis liberis. Sub eodem quoque imperatore Falcidius tribunus plebis legem fecit, ne quis plus in extraneis testamento legaret quam ut quarta
Abbreviated transcription (Latin):
cepunt. ⁊ religuis succedentib. erantq ꝑmix.¬
te.⁊ in ordinate. Postea theodosuis minor augustꝰ
ad simnilitudinem gͥgoriani. ⁊ hermogeniani co¬
ditem factum constitutionũ a constantini temꝑi¬
bis subaptio cuiꝰq imꝑatoris titulo disposuit.
qem a suo nomine theodosianũ uocauiti etñs
ne uatura. humane tuotib constant. Ideoq ħ
discirpant qm̃ alie alis gentibns placent. fas:
r diuma ẽ. Ius: lex humana. Transire ꝑ alie¬
ousfitutio populi. qua meiores nati cum ple¬
bibus aliguid sanxerunt. Nam quod per ant
imꝑator edicit. constitutio uł edictum uoc¬
tur. Institucio equitatis dũpplex ẽ. nic in le¬
gibus. nũc in moribus. Int̾ legem autẽ ⁊ mo¬
res hoc interest. quod lex seͥpta est: mos uero
uetustate ꝓbata consuetudo. siue lex ñ scͥpta
ut supͣ. Omĩs autẽ lex aut ꝑit. ttit aliquid.
ut uir fortis petat p̾mium. aut uetat. Ut sa¬

Expanded text:
coeperunt et reliquis succedentibus, erantque permixtcoeperunt et reliquis succedentibus, erantque permixtae et inordinatae. Postea Theodosius minor Augustus ad similitudinem Gregoriani et Hermogeniani codicem factum constitutionum a Constantini temporibus sub proprio cuiusque imperatoris titulo disposuit, quem a suo nomine Theodosianum vocavit. De legnae natura, humanae moribus constant; ideoque haec discrepant, quoniam aliae aliis gentibus placent. Fas lex divina est, ius lex humana. Transire per alieconstitutio populi, quam majores natu cum plebibus sanxerunt. Nam quod rex aut imperator edicit, constitutio vel edictum vocatur. Institutio aequitatis duplex est, nunc in legibus, nunc in moribus. Inter legem autem et mores hoc interest, quod lex scripta est; mos vero est vetustate probata consuetudo, sive, lex non scriptas Omnis autem lex aut permittit aliquid, ut vir fortis petat premium, aut verat, ut sa
Abbreviated transcription (Latin):
n hebree primus omĩum diuinas leges sacris
lcdis explicauit. Foron eus rex. grecis pͥmus leges
iudiciaq constituit. Mercurius trimegistus pͥmꝰ
cedemoniss uira ex appollinis auctoritate confixit.
Iuma pompilius qui romulo successit in regno.
pͥuius leges romanis dedit. Deide cũ popłs sedi¬
noios magistratus ferre non posset. decem uiros le¬
gbus scribendis decreuit. qui leges ex libris salonis
in latinum sermonem tasclatas .xii. tabulis expo¬
suerunt. fuerunt aut̃ hi appius. claudus. genuti¬
us. uet̾ius. Iulus. Maniluis. sulpitiꝰ. Sextuis. cura¬
tus. siomeliuis. postimius. hũ x. uiri legum ꝯscri¬
bendarũ electi sunt. Leges autem redigere in li¬
bris primus consul pompeius instituere uoluit.
sed ño ꝑseuera uit. obstrectatoꝵ metu. deiñ cesar
cept id facere. sed ante intłectus ẽ. Paulacim au¬
tem antiq̃ leges uetustate. acq in curia exole¬
ueruit. quarum ⁊ si nullus iam usus ẽ noticia
camen necessaria uidetur. Noue a constino cesa

Expanded text:
ti Hebree, primus omnium divinas leges sacris literis explicavit. Phoroneus rex, Grecis primus leges iudiciaque constituit. Mercurius Trimegistus primucedemoniis iura ex Apollinis auctoritate confinxit. Numa Pompilius, qui Romulo successit in regnum, primus leges Romanis edidit. Deinde cum populus seditiosos magistratus ferre non posset, decem viros legibus scribendis decrevit, qui leges ex libris Solonis in latinum sermonem translatas, de XII tabulis exposuerunt. Fuerunt autem hi, Apius Claudius, Genutius, Veterius, Iulius, Manilius, Sulpitius, Sextius, Curatius, Romilius, Postumius. Hi Decemviri legum conscribendarum electi sunt. Leges autem redigere in libris primus consul Pompeius instituere voluit, sed non perseveravit obtrectatorum metu. Deinde Caesar coepit id facere, sed ante interfectus est. Paulatim autem antiquae leges vetustate atque incuria exoleverunt, quarum etsi nullus iam usus est, notitia tamen necessaria videtur. Novae a Constantino Caesare
Abbreviated transcription (Latin):
mores. hoc int̾est. lex ẽ scͥptis idita. Mox autẽ
lec quedam uiuendi. nullo uincło astricta. sue
ser nõ scͥpta sed tantũ eui usu retenta. Incer
tempus refertur. Nectitare. ad fre quentiam.
Int̾dum etiam legere nauticum u̾bum ẽ. qr
⁊ n aius dicitur. legere quicqͥd transit. ¶ egio¬

Expanded text:
mores. Lex est scriptis edita, mos autem lex quaedam uiuendi nullo uinculo adstricta, siue lex non scripta, sed tantum aeui usu retenta. Intertempus refertur, lectitare ad frequentiam. Interdum etiam legere nauticum uerbum est, quia et nauis dicitur legere quidquid transit. I
Abbreviated transcription (Latin):
oiuĩs lux dies appellatur. Nlam ⁊ lunc lux ẽ et si¬
derum. ⁊ luc̾narum. ⁊ coruscantium ⁊ quarum¬
cũq rerum ita fulgentium. S illa lux appelat᷑
dies. cui nox p̾cedenti recedenti q succedit. Sicut gͦ
si in speluncis amplis in quarum abdita lux irrũ¬
pere opposita mole non sinitur sunt utiq tenebre.
carens lumine. Non tamen tales tenebre accepunt

Expanded text:
is lux dies appellatur; nam et lunae lux est, et siderum, et lucernarum, et coruscationum, et quarumque rerum ita fulgentium: sed illa lux appellatur dies, cui nox praecedenti recedentique succedit. 25. Sed  in speluncis amplis, in quarum abdita lux irrumpere per oppositam molem non sinitur, sunt utique tenebrae; carens luce: nec tamen tales ten
Abbreviated transcription (Latin):
hedoniaui. hetici a machedonio constantino p̃ep̃o
dicti sunt negantes deum esse spm̃ scm̃. ¶ acedo¬
ua habet ab oriente egcum mare. Aborea: trachi¬
am. Ab euro: euboeam ⁊ macedonia cum sinũ
a meridie achaiam. a fauonio. montes a croce¬
raunie. in angustus. adriatici sinus. qui montes
sunt contra. Apuliam. Itq brumdissum. Ab oc¬
casu dalmatium. a circio. dardaniam. A septent᷑¬
one mesiam. Macedonia: in ȩxordio. ab ematico¬
rege emathie nominata ẽ. S a macedo deucasi¬
onis maternus nepos. post qmͣ ibi accepit princi¬
patum mutauit uocabidũ. macedoniamq a suo
nomine dixit. Est autem confinis. Ab oriente egoo ma¬
ri. i meridie achaie. Ab occasu dalimarie.: a septemtone
mesie patria alexandri magni. ⁊ regio auieis uenis qr¬
genteisq opima. Lapidem quem peauitem uocant
ista gignit. Mons olimpis in ea est qui in excellenti
uertice tantus attollitur ut in cacimine eus ñ nubes
nis regis ante emati noit cupati sunt. Post ea macetones

Expanded text:
edoniani a Macedonio Constantinopolitano episcopo dicti sunt, negantes Deum esse Spiritum saNIA habet ab oriente Aegaeum mare, a borea Thraciam, ab euro Euboeam et Macedonicum sinum, a meridie Achaiam, a fauonio montes Acrocerauniae in angustiis Hadriatici sinus, qui montes sunt contra Apuliam atque Brundisium, ab occasu Dalmatiam, a circio Dardaniam, a septentrione Moesiam. ACHAIA rege Emathiae nomen erat, sed Macedo, Deucalionis maternus nepos, postquam ibi accepit principatum, mutavit vocabulum Macedoniamque a suo nomine dixit. Est autem confinis ab oriente Aegeo mari, a meridie Achaiae, ab occasu Dalmatiae, a septentrione Moesiae. Patria Alexandri Magni, et regio aureis venis argenteisque opima, lapidem quem paeantidem vocant, ista gignit; mons Olympus in ea est, qui excellenti vertice tantus attollitur, ut in cacumine ejus nec nubes nis regis antea Emathii nuncupati sunt; postea Macedones
Abbreviated transcription (Latin):
re leticiam. Luscinia auis iñ nomen sumtp sit. quia
cantu suo sig̾c̾are solet diei surgentis exortũ qua¬
si lucitia. Eadem ⁊ a credula. De qua cic̾o inpro
aut̃ inquit de luscinia dicam. que ꝑuigil custos
cum oua quodam sin corꝑis. ⁊ gremio fouet. in¬
somnẽ longe noclis laborem cantilene suaiitate
solatur. ut michi uideatur hec sumima euis ẽẽ in¬
tentio. quo possit non minus dulcib modulis. ꝙͣ
fotu corꝑis animare infetas oua que fouet. Lus¬

Expanded text:
let. Luscinia avis inde nomen sumpsit, quia cantu suo significare solet diei surgentis exortum, quasi lucinia. Eadem et acredula, de qua Cicero in Progautem de luscinia dicam, quae peruigil custos, cum oua quodam sinu corporis et gremio fouet, insomnem longae noctis laborem cantilenae suauisolatur, ut mihi videatur haec summa ejus esse intentio, quo possit, non minus dulcibus modulis quam fotu corporis animare in fetus ova quae fovet.
Abbreviated transcription (Latin):
lum dictun eo quod post ludos ȩxactos meretͥ¬
ces ibi ꝓstrarentur.L upanar uero uocatum
rapacitate uocate. quod ad se rapiebant mise¬
ros. ⁊ apprehendebant. lupauaria enim a pa¬
ganis constituta sũt ut pudor mulierum infelici¬
um ibi publicaretin: ⁊ ludibrio haberentur. fa
hi qui facerent quam qui paterentur. Lupana¬

Expanded text:
lum, eo quod post ludos exactos meretrices prostarent. Idem et lupanar vocatum rapacitate vocatae, eo quod ad se rapiant miseros, et apprehendant. Lupanaria enim a paganis constituta sunt, ut pudor mulierum infelicium ibi publicaretur, et ludibrio haberentur tam hi qui facerent, quam qui paterentur.
Abbreviated transcription (Latin):
nor aspererit tẽ lumen amitte̾. ⁊ am dñt stoici
omẽm t̾ram montibus claudi. quoꝵ fertur luna¬
l subita non apparere. uñ et lucanus. Iam plebe
toto aem̃ cum redderet orbe. t̾rarum subita ꝑ¬
cussa expalluit umbra.

Expanded text:
non aspexerit, tunc lumen amittere. Nam dicunt stoici non aspexerit, tunc lumen amittere. Nam dicunt stoici omnem terram montibus claudi, quorum umbra fertur luna subito non apparere. Unde Lucanus: Jam Phoebe totum fratri cum redderet orbem, Terrarum subita percussa expalluit umbra.
Abbreviated transcription (Latin):
exeat uideatq solem uł a sole uideatur. Ridi
qñ uident eam obscurari. ⁊ dicunt. Malefici il¬
lam deponunt cum certis temporib defectum su¬
um habeat scd̾m dei dispositionem. Aniles iste sũt
fabule. at uulgi opiniones. Quis enim opus dei
tanto minist̾i̾o deputatum arbitretur. magicis
suꝑsticionib posse temptari Non aut̃ deficit
onem sentit corꝑis. sed obiectu obumbrantis terre
casum patitur luminis. hanc enim philosophi ñ
⁊ quia ea dimensione luna distat a sole ut ꝑ medi¬
am terram si quid directum traiciat᷑ contingere
possit solem sub t̾ram. lunam aut̃ suꝑ t̾ram. ⁊ qͥa
usq ad lunarem circulum t̾re uinbra extenditur.
ad eo euenit nõ nunqmͣ ut solis radii obiciente se
mole terre uł umbra ad eam nõ ꝑueni ant. Patit᷑¬
centrum atq umbram t̾re obstantis exeat uideat¬
q solem uł a sole uideatur. Constat gͦ lunam ex so¬
lis radiis lumen acciꝑe. ⁊ dũ obiectu t̾re solem

Expanded text:
exeat videatque solem, vel a sole videatur. De exeat videatque solem, vel a sole videatur. De  vident obscurari lunam, et dicunt, Malefici illam deponunt? cum certis temporibus defectum suum habeat secundum Dei dispositionem. Non curat tfabulae, ac vulgi opiniones. Quis enim opus Dei tanto ministerio deputatum arbitraretur Chaldaicis superstitionibus posse tentari? Lapsus sit onem sentit corporis, sed objectu obumbrantis terrae casum patitur luminis. Hanc enim philosophi non quia ea dimensione distat a sole, ut per mediam terram si quid directum trajiciatur, contingere possit solem sub terram, lunam autem supra terram; et quia usque ad lunarem circulum umbrae terrae extenditur, ideo evenit nonnunquam ut solis radii, objiciente se mole terrae vel umbra, ad eam non perveniant. 2. Patitcentrum atque umbram obstantis terrae exeat, videatque solem vel a sole videatur. Constat ergo lunam ex solis radiis lumen accipere, et dum objectu terrae solem
Abbreviated transcription (Latin):
uicinior est quan sol. uñ ⁊ breuio¬
ri orbe celerius ꝑagit cursum suum Nam
iter qd̾ sol in diebus. cct.lru. ꝑagit. ista ꝑ.
annos aut̃ in solis cursu posuerunt. Itaq luna
ꝑ tricenos dies duodenis mensib suum cursum
ꝑficiens. ꝯsumat annũ scd̾̃m hebreos aliquib
diebus a diectis. scd̾m romanos bissexto semel in
quadriennio unius diei. adiectione celebrato. Cu¬
ius etiam augnentis detrimentisq ut supͣ dcm̃¬
ẽ mira quadam ꝓuidentie arte omẽ quod gig.¬
uitur alitur atq crescit. Nlam ⁊ defectum eius
compatiuntur elementa. ⁊ ꝓcessu eius que fuerãt
exinanita cumulantur. ut animantiũ cerebrum
ue pleniores reꝑiri feruntur
Delypsis lune est quotiens in umbram ter¬
re luna incurrit. Non enim suũ lumẽ
Chabere. s a sole illuminari putat᷑. Uñ ⁊ defectũ
patitur si int̾ ip̃am ⁊ solem umbra terre int̾ue¬
niat. Patitur aut̃ hoc quintadecima luna eonsq
quandiu centrum atq umbram obstantis t̾re

Expanded text:
vicinior est quam sol. Inde et breviori orbe celerius peragit cursum suum. Nam iter qannos autem in solis cursu posuerunt. 2. Itaque luna per tricenos dies duodenis vicibus cursum perficiens, consummat annum secundum Hebraeos, aliquibus diebus adjectis; secundum Romanos, bissexto semel in quadriennio unius diei adjectione celebrato. Cujus etiam augmentis decrementisque, mira quadam Providentiae arte, omne quod gignitur, alitur atque crescit. Nam et defectui ejus compatiuntur elementa, et processu ejus quae fuerint exinanita cumulantur, ut animantium cerebrum nae pleniores reperiri ferunturlipsis lunae est, quotiens in umbram terrae luna incurrit. Non enim suum lumen habere, sed a sole inluminari putatur, unde et defectum patitur si inter ipsam et solem umbra terrae interveniat. Patitur autem hoc quinta decima luna eo usque, quam diu centrum atque umbram obstantis terrae
Abbreviated transcription (Latin):
custodia. Hatror. messor uiarum. a latendo dictꝰ
luis aũt. latro ẽ in quit latro oblatere insidiacor
ensi ali quid subtrahit. fur ẽ. qui furatur ⁊ occidit
latio est. Propͥe aũt lacro a latitando in ĩsidiis dẽ.
latet. Est enĩ leua pars corꝑis. Dextro autẽ lat̾i
habilior motus ẽ. leua fortior. ⁊ homini ferendo
ddomodior. Unde ⁊ leua nuncupata quod apti¬
dest ad leuandũ aliqͥd ⁊ portandũ. Ipã enim
Sestat res. clipeum. ensem. pharetram ⁊ reliqͤ
oiera ut expedita sit dextera ad agendũ. L auat.¬

Expanded text:
st. Latro, insessor viarum, a latendo dictus: Aelius autem 'latro est,' inquit, 'latero ob latere, insidiator aliquid subtrahit, fur est; qui furatur et occidit, latro est. Proprie autem latro a latitando insidiis  Forte,latet: est enim laeva pars corporis. Dextro autem lateri habilior motus est; laevo fortior, et oneri ferendo adcommodatior. Unde et laeva nuncupata, quod aptior sit ad levandum aliquid et portandum. Ipsa enim gestat clipeum, ensem, pharetra et reliqua onera, ut expedita sit dextera ad agendum.
Abbreviated transcription (Latin):
num: supplicii genus. ad u̾berandꝰ aptum. in¬
uentũ a tarquiuio suꝑbo. ad nomen scełatoꝵ
Iste esũ puor lautumnas. tormenta. fustes. me.¬
talla.
atq exilia adinuenit. ⁊ ipẽ prior regibus

Expanded text:
enus ad verberandum aptum, inventum a Tarquinio Superbo ad poenam sceleratorum. Iste enim prior latomias, tormenta, fustes, metalla atque exilia adinvenit, et ipse prior regibus
Abbreviated transcription (Latin):
dicta. hac enĩ cum laudib uictorũ
capita coronabant᷑. apud antiqͦs autẽ laudea
ta. ⁊ subrogata. Ro dicta ẽ laurus. ut in auricu¬
lis. que initio audicule. dicte sunt. ⁊ medidies
que nũc meridies dr̃. hanc arborem gti dasciẽ
uocant. quod nũ quam uiriditatem deponat.
inde ila potius uictores coronant᷑. Sola quoq
hec arbor uulgo fulminari minime credit᷑.

Expanded text:
dicta; hac enim cum laudibus victorum capita coronabantur. Apud antiquos autem laudea ta, et subrogata r dicta est laurus: ut in auriculis, quae in initio audiculae dictae sunt: et medidies, qui nunc meridies dvocant, quod numquam deponat viriditatem; inde illa potius victores coronantur. Sola quoque haec arbor vulgo fulminari minime creditur.
Abbreviated transcription (Latin):
dictio in una silła ut ars. do .i. sicut in una
dictione plena or̃o. ut curre. Differt tñ
ałła a dito̾ne. qr dictio sensũ ht̃. ⁊ certũ accẽ¬
tum. Silła uͦ non. nͥ scitur qͦmͦ posita sit ĩ dicti¬
one. apd ccidit unicuiq siłłe. tenor. sp̃s. tp̃s.

Expanded text:
dictio in una sillaba, ut "ars", "do", "i", sicut in una dictio in una sillaba, ut "ars", "do", "i", sicut in una dictione plena oratio, ut "curre". 23 Differt tamen sillaba a dictione, quia dictio sensum habet et certum accentum; sillaba uero non, nisi sciatur quomodo posita sit in dictione. 24 Accidit unicuique sillabe tenor, spiritus, tempus,
Abbreviated transcription (Latin):
C. m.p .t. ut abscondo. tͣnsmeo. displicet.
distuli. Nam ĩ simplicib eiusd̾ sunt silłe
alt̾a .s. ł .i. ꝯsonans. ut cassis disiectus. preter
O si suꝑiorem finit silłam seqͥt᷑ alt̾a .t.
ut mitto atticꝰ. Inueniunt᷑ tñ s ĩ ꝯpositis
tendo .L. qͦ sequente ĩ uno ex lex .s. ⁊̃ sequẽte
ut qͥbdam placet exsequor. S nõ uidetur hoc
posse fieri cũ .x. loco.cs. fungatur. ⁊ nõ possit
geminari .s. ł alt̾a ꝯsonans aliqͣ antecedente
ł subsecinante ꝯsonante nͥ sit muta ante liqͥdã
ut supplex. suffragor. uñ suspitio ⁊ similia a
abicit. ut eutro .ẜ. uͦ seqñte ĩ eam ꝯuertit᷑
.x. ut effitio. Cet̾i̾s uͦ ꝯsonantib sequentibus
S. p̾poni solet nõ .x. ⁊ In peregͥnis dictõib
semꝑ in pͥncipio silłe inuenit᷑. ⁊ si añcedat
alt̾a silła necc̃e est eam ł inuocalem destnere.
licet in duplicem. ut facx. faux. Inuenit᷑ plena

Expanded text:
c, m, p, t, ut "abscondo", "transmeo", "displicet", c, m, p, t, ut "abscondo", "transmeo", "displicet", "distuli"; nam in simplicibus eiusdem sunt sillabe, altera s uel i consonans, ut "cassis", "disiectus"; preter T si superiorem finit sillabam, sequitur altera t, ut "mitto", "Atticus"; inueniuntur tamen, sed in compositis tendo"; l quoque sequente in uno, "exlex"; s etiam sequente, ut quibusdam placet, "exsequor", sed non uidetur hoc posse fieri, cum x loco cs fungatur et non possit geminari s uel altera consonans aliqua antecedente uel subsequente consonante, nisi sit muta ante liquidam, ut "supplex", "suffragor": unde "suspicio" et similia ababicit, ut "exutus"; f uero sequente in eam conuertitur x, ut "efficio"; ceteris uero consonantibus sequentibus e preponisemper in principio sillabe inuenitur; et si antecedat altera sillaba, necesse est eam uel in uocalem desinere, licet in duplicem, ut "fax", "faux". 22 Inuenitur plena
Abbreviated transcription (Latin):
aggero. appello. attingo. affectus. illido. anni¬
tor. arrideo. assumo. Subtͣhitur cũ secuntur
gn . sp. st. ut agnitꝰ. aspectus. astendo. n
.f. nulla desinit sillaba nͥ sequente alt̾a . F.
ut suffio. Similiter. O apud latinos ut
suggero. hanc aliqñ .n. ante se assumit uͭ
natus agnatꝰ. Q̾ ti. post se positam .c. sepe
latinos. Nam ah ⁊ uath per apocopam sũt
I post se nõ ꝑmittit esse . ꝙ ⁊ R. ł.ii .k.
Cetere secũtur ut alb. ultus. soldũ. alfenꝰ
.p. ł alt̾a .m. incipit. ut ambo. ĩꝑium. sũmus
terminat añcedentem silłam cet̾s ꝯsonã¬
quentib. in.m. conu̾titur. ut imbuo. impius
alt̾a .p. ut lippꝰ. E Quacũq sequente pͥ¬
orem t̾minat ut morb. In quibdam tñ
ꝯpositis .L. sequente mutari ĩ eam ĩuenit᷑
ut intelligo. pelluceo. pelliceo. E Termi¬
nante añcedentem siłłam. he secũt᷑ ĩ ꝯposit̾.

Expanded text:
aggero", "appello", "attingo", "affectus", "allido", "anniaggero", "appello", "attingo", "affectus", "allido", "annitor", "arrideo", "assumo"; subtrahitur cum sequuntur gn, sp, sc, ut "agnitus", "aspectus", "ascendo". 9 In f nulla desinit sillaba, nisi sequente altera f, ut "sufficio". 10 Similiter g apud Latinos, ut "suggero"; hanc aliquando n ante se assumit, ut "natus, gnatus", que n post se positam c sepe Latinos; nam "ah" et "uah" per apocopam sunt. 12 L post se non permittit esse q et r uel h et k; cetere sequuntur, ut "albus", "ulcus", "soldum", "Alfenus", p uel altera m incipit, ut "ambo", "imperium", "summusterminat antecedentem sillabam ceteris consonanquentibus, in m conuertitur, ut "imbuo", "impiualtera p, ut "lippus". 16 R quacumque sequente priorem terminat, ut "morbus"; in quibusdam tamen compositis l sequente mutari in eam inuenitur, ut "intelligo", "pelluceo", "pellicio". 17 S terminante antecedentem sillabam, he sequuntur in compositione,
Abbreviated transcription (Latin):
nantẽ uͦ ñ desinit nͥ sequens a ꝯsonant e
inciprat. nͥ in ꝯpositis. ut pago alteruter.
Bigitur fluit añcedente silła alt̾a .b.
secinente. ut gilb  sulbibo. Sequente uͦ.c.
i ꝯpositis uł mutatur ĩ eadem uł sumit s
ut occido. abscedo. obscurꝰ.ẜ. sequente ĩ ead̾
ꝯuertitur ł ĩ .u. uocalem. cã diff̾e̾ ut offitio
aufero. g. qͦ sequente in eam tͣnsit ut sug
R. qͦ Sequente in eam uertitur. ut arripio
Surripio. nͥ abrogo. abrado. c̾ã diffr̾e aliis
autem quibcũq sequentib integͣ manet
quente qͦ nulla suꝑior desinit sillaba nisi
sequente .C. uł.q. ut bucca ecqͥs. nota tamẽ
nec non. nec ne. nͨ dum. Ufinit precedentẽ
sillabam. alt̾a. d.b.h.m.q.u. sequentib uͭ addo.
adbibo. adhereo. admitto. ad quiro licet qͥcqͣm
dicat᷑ ad uoco. aliis uͦ sequẽtib ĩ ip̾as mutat᷑
in ad p̃positone ut adcumbo. Nam drͦ qd̾cumq

Expanded text:
nantem uero non desinit, nisi sequens a consonante nantem uero non desinit, nisi sequens a consonante incipiat, nisi in compositis, "perago", "alteruter". 6 B igitur finit antecedentem sillabam altera b sequente, ut "gibbus", "subbibo"; sequente uero c in compositis, uel mutatur in eandem, uel sumit s, ut "occido", "abscedo", "obscurus";f sequente in eandem conuertitur, uel in u uocalem causa differentie, ut "officio", "aufero"; g quoque sequente in eam transit, ut "sugr quoque sequente in eam uertitur, ut "arripio", "surripio" nisi "abrogo", "abrado", causa differentie; aliis autem quibuscumque sequentibus integra manet, quoque nulla superior desinit sillaba, nisi sequente c uel q, ut "bucca", "ecquis"; nota tamen "necnon", "necne", "necdum". 8 D finit precedentem sillabam altera d, b, h, m, q, u sequentibus, ut "addo", "adbibo", "adhereo", "admitto", "adquiro" licet "quicquam" dicatur, "aduoco"; aliis uero sequentibus in ipsas mutatur in ad prepositione, ut "accumbo" nam dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
liter ante .x. excepta.m. ut falx. laux arx.
In mutis p̾ponitur .b. ⁊ G. sequente .d. ut
abdir. migdon .C.uͦ. ⁊.p. p̃̾ponunt᷑ sequente
.t. ut tactus aptꝰ. Semiuocalis nulla p̾poni¬
hasbestus. scutum. spes. squalor. statꝰ. mut e
om̃s pret̾.b. ⁊ ẜ. q̃ ñ p̃ponuntur .n. p̾ponunt᷑
liqͥdis .l. ni .R. ut blandꝰ. clam. abodias. Elo
uͦ ꝯsonantes nõ aliter possunt inngi pͥncipio
post .c. autem ant .p. pͥncipales. Scd̾a .t.
S. L. ĩ solis illis que ab .s. incipiunt. In fi¬
ne uͦ ectͣ pͥmam. liqͥdam. R. sequentã mu¬
tam .u .p. postremam.s. ut urbs. stͥrps.
Sin autem ĩ duas ꝯsonantes desinat dictio
nec esse pͥorem liqͥdam esse ⁊ scd̾am .s. ł .x. ut
nunc de ordine in diuersis sillabis. coc
Stans. stirps. Nulla silła tres uocales ht̃
Sillaba potest incipere a qͣꝯq littera et in
uocalem desinere qͣq litt̾a sequẽte. In ꝯso¬

Expanded text:
liter ante x, excepta m, ut "falx", "lanx", "arx". liter ante x, excepta m, ut "falx", "lanx", "arx". 21 In mutis preponitur b et g, sequente d, ut "abdit", "Migdon"; c uero et p preponuntur sequente t, ut "tactus", "aptus". 22 Semiuocalis nulla preponi"asbestus", "scutum", "spes", "squalor", "status". 23 Mute omnes preter b et f, que non preponuntur n preponuntur liquidis l, n, r, ut "blandus", "clam", "Abodlas", "flo". 25 Tres uero consonantes non aliter possunt iungi in principio GIS". 26 Post c autem aut p principales secunda t, sed l in solis illis que ab s incipient; in fine uero econtra primam liquidam r, sequentem mutam b uel p, postremam s, ut "urbs", "stirps". 28 Sin autem in duas consonantes desinat dictio, necesse est priorem liquidam esse et secundam s uel x, ut Nunc de ordine in diuersis sillabis. 7. D"stans", "stirps". 3 Nulla sillaba tres uocales habet. 4 Sillaba potest incipere a quacumque littera et in uocalem desinere quacumque littera sequente. 5 In conso
Abbreviated transcription (Latin):
tͥnsit etiã ĩ .b. aufere abstuli. S au pro
¶ De apud nos oyi est apud grecos. est
ꝓ dupplici ꝯsonante apud nos. ⁊ tunc est
dussilab̾ dͣnsit ĩ.u. longam phenĩce. punice
poena. ꝓunio. ¶ Situt oy t̾u. moysa musa.
Nũmifta mutatur diptongꝰ in pret̾to. nͥ cedo
nans. ut. L. sequitur. ut neilos nilus uocali
uͦ sequente plerũq . e. ut kaayontiia calio pe
grecos raro sit hoc. ut alexandria. nichome¬
dia. langia. raro dixi ꝓpter medeam plateam.
apud nos no̾ nuitatis ꝓducitur. Int̾dũ etiã
br̃. ut maria alexandria. Dicimꝰ tũ platea.
ꝓ anatia. Sic̃ alexandrea. Subtrahit᷑ etiã .i.
⁊ corr .e. ut tiphoeus pro tiphoeiꝰ.N. Semi¬
uocalib similit̾ sunt alie p̾positsue aliis ĩ ead̾
silła. m.N. ut mnestens. annis. sin. ut sina¬
ragdus. In fine autem silłe om̃s liqͥde anteis.
ĩueniunt᷑. ut piꝰ. hyemps. mons. ars. Simi¬

Expanded text:
transit etiam in b, "aufero, abstuli"; sed au pro transit etiam in b, "aufero, abstuli"; sed au pro 13 Oe apud nos OY est apud Grecos; est pro duplici consonante apud nos et tunc est dissillabum; transit in u longam, "Phoenices, Punices", "poena, punio", sicut OY in u, "MOYSA, Musa". 14 Numquam mutatur diptongus in preterito, nisi "cedo, nans ut l sequitur, ut "Neilos, Nilus"; uocali uero sequente, plerumque e, ut "KALYOPEIA, CaliopeaGrecos; raro fit hoc, ut "Alexandria", "Nicomedia", "Langia": raro dixi propter "Medeam", "Plateaapud nos non mutats producitur, interdum etiam breuiatur, ut "maria", "Alexandria". 18 Dicimus tamen "Platea" pro PLATIA", sic "Alexandrea"; subtrahitur etiam i et corripitur e, ut "Tiphoeus" pro "Tiphoeius". 19 In semiuocalibus similiter sunt alie prepositiue aliis in eadem sillaba: mn, ut "Mnesteus", "amnis"; sm, ut "smaragdus". 20 In fine autem sillabe omnes liquide ante s inueniuntur, ut "puls", "hiems", "mons", "ars"; simi
Abbreviated transcription (Latin):
Irdo litteraꝵ ĩ ead̾ sillaba łĩ diuersis
uidetur ꝯsiderandũ. pͥmum uͦ de uocali¬
uocales p̾positiue st̾ aliis uocalib .a.e .o. sub¬
uĩdtiue.i.u. Sunt gͥ diptongi qͥb nunc utio¬
iiiiͦ. a .e.a.y. ex. oe. Nam ei diptongo nũc nõ
utimur qͣm antiqũ ꝓ om̃i .i. longa antiqͦꝵ
Srecoeꝵ more scrilebant. Inuenit᷑. yi diptõg̾
ingretis nõib ut apmnyia. diptongꝰ dicta
qd̃ duos ꝑtongos .i. duas uoces ꝯprehẽdat.
Ram singnle uocales suas uoces hñt . ¶ a
en ĩ metꝰ diuiditur ⁊ tunc ꝓ ai ꝙ rece
scribitii. ut aulai ꝓ aule. Nam ai greca
diptongꝰ est ead̾ q̃ apud nos ae. ut maia.
s apud nos cũ diuiditur .I. duplex ꝯsonãs
ꝓe. longa. ut scaena . ꝓ chanri. ⁊ pro .a.
tũ correpta añ uocalem ĩ ꝯpositis. ut pra¬
eustus. sicut etiã longa uocalis dehisto. ut
sudib uepreustis. ¶. au qͣ patiens diuisi¬
one uertit .u. uocalem ĩ ꝯsonantẽ. cũ pͥost
u adoitur. ut gaudeo gauisus. Rays nanis

Expanded text:
rdo litterarum in eadem sillaba uel in diuersis uidetur considerandus. 2 Primum uero de uocaliuocales prepositiue sunt aliis uocalibus a, e, o, subiunctiue e, u. 5 Sunt igitur diptongi quibus nunc utimur IV, ae, au, eu, oe; nam ei diptongo nunc non utimur, quam antiqui pro omni i longa antiquorum Grecorum more scribebant; inuenitur yi diptongus in Grecis nominibus, ut "ARPYIA". 6 Diptongus dicta quod duos "ptongos", id est duas uoces, comprehendat: nam singule uocales suas uoces habent. 7 Ae uero in metro diuiditur et tunc per ai Grece scribitur ut "aulai" pro "aule"; nam ai Greca diptongus est, eadem que apud nos ae ut "Maia", sed apud nos cum diuiditur, id est duplex consonans e longa, ut "scaena" pro "SKENE", et pro a, tamen correpta ante uocalem in compositis, ut "preustus" sicut etiam longa uocalis: "dehisco", ut "sudibusue preustis". 9 Au quasi patiens diuisionem uertit u uocalem in consonantem, cum i post u additur, ut "gaudeo, gauisus", "NAYS, nauis";
Abbreviated transcription (Latin):
sine passionem. siue utrũq ꝯ modis ⁊ tp̾ib
cipii hr̃e sigͥficationem uerbi ꝯ accidentib¬
nõis. ꝓpͥum est ꝓ nominis ꝓ alicͦ ꝓp̾o noĩe
poni. et certas sigͥficare personas. ꝓpͥum ẽ
dictiones uerba seu aduerbia coniũgere. ꝓͥũ
est ĩteriectõis motum nĩ ł affectũ uerbi sñ
certo accentu sigͥficare. ut pape. et si nõ addat᷑
subauditur miror.

Expanded text:
siue passionem, siue utrumque cum modis et temporibus siue passionem, siue utrumque cum modis et temporibus cipii habere significationem uerbi cum accidentibium est pronominis pro aliquo proprio nomine poni et certas significare personas. 11 Proprium est dictiones, uerba, seu aduerbia coniungere. 14 Proprium est interiectionis motum animi uel affectum uerbi sine certo accentu significare, ut "pape"; et si non addatur, subauditur "miror".
Abbreviated transcription (Latin):
tñ dñt qd̾ si uocalis est breuis ꝑ se. ut amo. uł
si eam unam simplex ꝯsonans seqͥt᷑. ut capd̾..
unũ hẽat tempꝰ. In ꝯmunib unũ ⁊ semis. ut
lacͥme. qmͣuis p̾cedat ⁊̃ .s. q̃ subtͣhitur more
uet̾i ut premia scribe. In longis natura ⁊ po¬
sitione duo st̾ tempora. ut do. ars. qñ uͦ post
uocalem natura longam ꝯsonans una sequit᷑
duo ⁊ semis. ut sol. Qñ uͦ due ł una simpley
tria. ut mons rex. Numerꝰ litt̾aꝵ accidit
Giłłe. qr ab una incipiens non ultra quam ad
or̃onis qm ad totum
sensam minima. Ora¬
tio est ordinatio dicti¬
onũ ꝯgritam senten¬
tiam ꝑfc̾amq demõ¬
strans. que diffinito
una dictio ꝯ plenam sententiam ostẽdit. ut
uerba ĩpatiua et responsiua. qd̾ est simimũ
bonũ: Deus lege. Partes gͥ orõnis qͦt snt
ex siuis arͥetatib breuit̾ colligamꝰ. Nam qͥdã
duas fecerunt. nomen ⁊ uerbũ. Alias sinca¬
thegorenuta appellabant .i. ꝯsignisicantia

Expanded text:
 se, ut "amo", uel si eam una simplex consonans sequatur, ut "caput ", unum habeas tempus; in communibus unum et semis, ut "lacrime", quamuis precedat etiam s, que subtrahitur more ueteri, ut "premia scribe"; in longis natura et positione duo sunt tempora, ut "do", "ars"; quando uero post uocalem natura longam consonans una sequitur, duo et semis, ut "sol"; quando uero due uel una duplex, tria, ut "mons", "rex". 28 Numerus litterarum accidit sillabe, quia ab una incipiens, non ultra quam ad orationis, quantum ad totum sensum minima. 2 Oratio est ordinatio dictionum congruam sententiam perfectamque demonstrans. 3 Que diffinitio una dictio cum plenam sententiam ostendit, ut uerba imperatiua et responsiua: "quid est summum bonum? - Deus", "lege!". 5 Partes igitur orationis quot sunt, ex suis proprietatibus breuiter colligamus. 6 Nam quidam duas fecerunt, nomen et uerbum alias sincathegoremata appellabant, id est consignificantia
Abbreviated transcription (Latin):
lesi nequeant irasci. Patet enĩ coꝵ miscd̾ia exem¬
plis assiduis. prostratis eñ parcunt. captiuos ob
citur. ⁊ terciam origenaem efficit. sicut ⁊ plinius
in naturali hystoria dicit. leonem cum parda
aut leenam cũ pardo concumbere ⁊ ex utroq
coitu dogeneres partus crearis ut mulus. et asi¬
guitiem bibit. ⁊ uim languoris euitat. Eit autẽ¬

Expanded text:
 ut, nisi laesi, nequeant irasci. Patet enim eorum misericordia exem ut, nisi laesi, nequeant irasci. Patet enim eorum misericordia exemplis assiduis. Prostratis enim parcunt, captivos obvcitur, et tertiam originem efficit: sicut et Plinius in naturali Historia dicit, leonem cum pardo aut pardum cum leaena concumbere, et ex utroque coitu degeneres partus creari, ut mulus ex guinem bibit et uim languoris euitat. omnis fe
Abbreviated transcription (Latin):
docet. hic gͦ nature sue suꝑb ferotia aliarũ fera¬
nĩ dedignatur consortiũ Qui ⁊̃ cibum fastidit hes¬
ternum. Etiam ipãs suc esce reliquias adu̾satur: ꝓ¬
a aus tantus naturalit̾ t̾ror in est. ut msta animã¬
iu que ꝑ celericatem possint impetum euis oua¬
dere rugicntis eius sonitu uelut quadam i. acto¬

Expanded text:
dos. leo naturae suae superbus ferocia aliarum ferarum dedignatur consortium. qui etiam cibum fastidit hesternum, etiam ipsas suae escae reliquias auersatur. uoci tantus naturaliter inest terror, ut multa animantium, quae per celeritatem possent impetum eius euadere, rugientis eius sonitu uelut quadam ui cre
Abbreviated transcription (Latin):
touima detior: Iua eñ ꝓprie uocis clam or est gpa¬
iuĩt. ute deterior. qui ꝓprie lingue caret noticia su
iusimnodi autem lingua locutus ẽ deus. in pͥncipio
mundi cũ diceret. fiat lux: inuenire dificie ẽ. lõ¬
dũ enuĩ erant lingue. I tem ꝙ lingua insonuit pose
extioribus hominũ auribus maxine ad pͥmũ homĩ¬
nem loqu ens. uł ad ꝓpħas. uł dum coꝵ anit᷑ sonuit
uor dicetitis dei. tu es filius meus dilectus. Ubi a qͥ¬
busdam creditur ala lingua una ⁊ sola que fuit
ipi homines utunt᷑: ut ab eis inceuigatur. Lo quitur
autem deus hominib uon ꝑ substantiam in usibilet
hominũ loquar. ⁊ angłoꝵ ubi cuerit᷑ qua lingia
angli loquantur nõ quod angłoꝵ aliqne linge sint
seo hoc ꝑ erasgerationẽ dr̃. Item quertin. qua lint¬
gua in futurũ homies loguatit᷑. nisqua repit r
tsan dicit apls. Gi ue lingue cetasunt. Ideo auten
prius de iuiguis ac deũide de gentibus posiumus.¬

Expanded text:
tis deterior? Illa enim propriae vocis clamorem exprtis deterior? Illa enim propriae vocis clamorem exprimunt, iste deterior, qui propriae linguae caret notitia. 11. Cujusmodi autem lingua locutus est Deus in principio mundi cum diceret Fiat lux invenire difficile est; nondum enim erant linguae. Item qua lingua insonuit postea exterioribus hominum auribus, maxime ad primum hominem loquens, vel ad prophetas, vel dum corporaliter sonuit vox dicentis Dei: Tu es Filius meus dilectus, ubi a quibusdam creditur illa lingua una et sola, quae fuit ipsi homines utuntur, ut ab eis intelligatur: loquitur autem Deus hominibus non per substantiam invisibilem, hominum loquar et angelorum ; ubi quaeritur qua lingua angeli loquantur. Non quod angelorum aliquae linguae sint, sed per exaggerationem dicitur. Item quaeritur qua lingua in futurum homines loquantur, quod nusquam reperitur. Nam dicit Apostolus: Sive linguae cessabunt . Ideo autem prius de
Abbreviated transcription (Latin):
biarismos corrumpens. Om̃s ant̃ orientis gentes in
gutture linguani ⁊ uerba collidunt: sicut hebrei
et hlri. Onĩs medit̾ranee gentes in palato sermo¬
nes ferunt sicat greci ⁊ asiam. Oñis oceidentis g̃s
uerba in dentib frangunt sicut ytali ⁊ hispans.
Syrus ⁊ caldeus uicinis hebreo ẽ in sermone con¬
sonans in plerisq et lict̾arum sotio. Quidam au¬
tem arbitrantur linguam ip̃am eẽ caideam. quia
habraham de caldeis fuit. Quod si hoc recipitur. Quo¬
modo in daniele hebrei pueri linguam nõ nouerat
doceri uibentur: Emnẽ autem linguam unus qͥuisq
hominũ siue grecam. siue latinã. suie. cetatianige¬
cium. aut audiendo potest tenere aut legendo ex
p̾ceptore ꝑcipere. Cum aũt omĩium linguarũ sc̃¬
entia difficilis sit. cuiquã nemo tamen tam desidio¬
sus ẽ ut in sua gente positus. sue gettes liiguã nes.¬
ciat. siam quid alud putandũs est. inisi aialiui bru¬

Expanded text:
barismos corrumpens. Omnes autem Orientis gentes in barismos corrumpens. Omnes autem Orientis gentes in gutture linguam et verba conlidunt, sicut Hebraei et Syri. Omnes mediterraneae gentes in palato sermones feriunt, sicut Graeci et Asiani. Omnes Occidentis gentes verba in dentibus frangunt, sicut Itali et Hispani. Syrus et Chaldaeus vicinus Hebraeo est in sermone, consonans in plerisque et litterarum sono. Quidam autem arbitrantur linguam ipsam esse Chaldaeam, quia Abraham de Chaldaeis fuit. Quod si hoc recipitur, a quomodo in Danielo Hebraei pueri linguam, quam non noverant, doceri iubentur? Omnem autem linguam unusquisque hominum sive Graecam, sive Latinam, sive ceterarum gentium aut audiendo potest tenere, aut legendo ex praeceptore accipere. Cum autem omnium linguarum scientia difficilis sit cuiquam, nemo tamen tam desidiosus est ut in sua gente positus suae gentis linguam nesciat. Nam quid aliud putandus est nisi animalium bru
Abbreviated transcription (Latin):
p̾tationis sermo. unius lingue attulerit. Greca
autem lingua int̾ ceteras gentium clarior ha
betur. etum ⁊ latinis ⁊ om̃bus linguis sonantior.
nis qua om̃s utuntur. Eeciuida actica. uidelis
et syri. Quarta ionica. Quinta. eolica. qua se¬
eolici locutos dixerunt. Et sunt in obseruatione
grece lingue ei modi certa discrimina. Sermo eñ
mixtam: Prisca ẽ quam uetustissimi itaue sub ia¬
no ⁊ saturno sunt usi. un condita ut se hñt car¬
mina salioꝵ. latina: quam sub latino ⁊ regibus
tusci. et ceteri in latino suñ locuti. et qua sierut
ani. tabule scripte. Romana que post reges
gractos a ppło romano cepta ẽ. quam neuss.
plautus. ennius. uirgilius. pocte. us & aratorib
gractus. et cato. ⁊ cicero. uł ceti effuderunt.
Mirta que post imꝑium latius ꝓmotimt. sumul
cum moribus ⁊ hominib in romanam eiuitatẽ
lrrupit. integritatẽ uerbi ꝑ soloecismos : ⁊ bar¬

Expanded text:
pretationis sermo unius linguae adtulerit. Graeca pretationis sermo unius linguae adtulerit. Graeca autem lingua inter cebetur. est enim et Latinis et omnibus linguis sonantior, nis, quam omnes utuntur; secunda Attica, uideliceet Syri; quarta Ionica, quinta Aeolica † quas αἰολιστί locutos dixerunt † et sunt in obseruatione Graecae linguae eiusmodi, certa discrimina; sermo enim mixtam: prisca est, quam uetustissimi Italiae sub Iano et Saturno sunt usi, mina Saliorum. Latina, quam sub Latino et regibus Tusci et ceteri in Latio sunt locuti, ex qua fuerunt duodecim tabulae scriptae. Romana, quae post reges exactos a populo Romano coepta est, qua Naevius, Plautus, Ennius, Vergilius poetae, et ex oratoribus Gracchus et Cato et Cicero vel ceteri effuderunt. Mixta, quae post imperium latius promotum simul cum moribus et hominibus in Romanam civitatem inrupit, integritatem verbi per soloecismos et bar
Abbreviated transcription (Latin):
itiguarum diu̾sitas exorta ẽ in edifica.¬
tione turris. post diluuium. Nam priꝰ
quam suꝑbia turris illius in diu̾sos signorum
sonos humanam diuideret societatem. una om̃i¬
um nationum lingua fuit. que hobraice uoca¬
tur. qua patriarche ⁊ ꝓpħe usu sunt. nõ solũ
in sermonib suis uerum etiam in litteris sacris.
In iitio aut̃ quot gentes tot lingue fuerunt.
deinde plures gentes quam lingue.qr ex uua lui¬
gua multe gc̃ sunt exorte. Lingue aut̃ dicte in
hoc loco pro uerbis que per linguam siquit ge
nere locutionis ilo quo is qui efficit ꝑ id quod
efficitur nominatur sicut os dici solet pro u̾bis.
sicut manus pro licteris. Trec sunt autem lingue
sacre. hebrea. greca. et latina. que in toto orbe ma¬
xime citalunt. his cnim tribus linguis suꝑ crucẽ
domini a puato fuit causa eius scripta. Uñ et ꝓptͥ
obscuritatem sanctarũ scͥpturarũ harum tͥun
lin guarum cognitio necessaria est. ut ad alteram
recurrat᷑. si quam dubitationẽ nominis uł inter¬

Expanded text:
inguarum diversitas exorta est in aedificatione turris post diluvium; 396 nam prius quam superbia turris illius in diversos signorum sonos humanam divideret societatem, una omnium nationum lingua fuit, quae Hebraea vocatur, qua patriarchae et prophetae usi sunt, non solum in sermonibus suis, verum etiam in litteris sacris: initio autem quot gentes, tot linguae fuerunt, deinde plures gentes quam linguae, quia ex una lingua multae gentes sunt exortae. 2. Linguae autem dictae in hoc loco pro verbis quae per lingunere locutionis illo quo is qui efficit per id quod efficitur nominatur; sicut os dici solet pro verbis, sicut manus pro litteris. Tres sunt autem linguae sacrae: Hebraea, Graeca, Latina, quae toto orbe maxime excellunt. His enim tribus linguis super crucem Domini a Pilato fuit causa eius scripta. Unde et propter obscuritatem sanctarum Scripturarum harum trium linguarum cognitio necessaria est, ut ad alteram recurratur dum siquam dubitationem nominis vel inter
Abbreviated transcription (Latin):
Prouincie de noĩe auctoris quedã priꝰ appellate
sunt: ⁊ postea a ꝓuincia: gentis uonĩ ẽ factũ. Nam
ab italo italia. ⁊ rursus ab italia itali. ⁊ sic utimꝰ
ip̃m nonĩ gentis quomͦ fuit ipm̃ nom̃ auctoris. Pro¬
ges alios ꝑtinẽbat. cũ in ius suũ romani uincẽdo
redegerũt. ꝓcul positas regiones ꝓuincias appella¬

Expanded text:
primum de nomine auctoris appellatae sunt; postea a provincia gentis nomen est factum. Nam ab Italo Italia, et rursus ab Italia Italus; et sic utimur ipsa nomina gentis, quomodo fuit ipsud nomen auctoris, ges alios pertinebant, cum in jus suum Romani vincendo redegerunt, procul positas regiones provincias appella
Abbreviated transcription (Latin):
dicit sententiis diuinis que in sua pec̃a ꝓferunt᷑.
neq ilł dei sermonib quos ñdum intelligit. s tñ¬
tilłm bñficiũ prestat ei cui nõ contradic̃. nec re¬
sistit. Misericors uo̾ ita ũ resistit: ut ꝓpt̾̃ eiꝰ cor¬
rectionem ita faciat quẽ redde̾t resistendo peiorem.

Expanded text:
dicit divinis sententiis quae in sua peccata proferuntur, neque illis Dei sermonibus quos nondum intelligit; sed nullum beneficium praestat ei cui non contradicit nec resistit: misericors autem ita non resistit, ut propter ejus correctionem id faciat, quem redderet resistendo pejorem.
Abbreviated transcription (Latin):
parari. In cura: sicut in medicaminib que deintus
accipiuntur. ut ꝑ os uł ꝑ meatum. uł deforis ponun¬
tur.⁊ in cirurgia. uelut secare. ⁊ incende̾. Uirtutes
alie ꝑtinent ad animã. Alie ad naturam. Ad animam
ꝑtinentes: alie pͥncipales ut que fantasias .i. figuras
au diunt uł uident. Alie sensuales: sicut que quinq sen¬
sibus insunt. alie mortuales: que ꝑ neruos fluunt. ⁊¬
Natures uirtutes partunt᷑ in duo. in nutribilem et
uitalent. Nutribilis in .iiii. Una que trahit: altera q̃
tenet. Tercia que dig̾it. Quarta que impellit. uita¬

Expanded text:
Et in curam, ut in medicaminibus, que deintus accipiuntur et per os, vel meatum, vel deforis ponuntur. Et in chirurgicam, ut secare, vel incendere. Virtutes alie pertinent ad animam, alie ad naturam. Ad animam pertinentes, alie principales, ut que fantasitas, id est figaudiunt vel vident. Alie sensuales, ut que quandoque sensibus insunt. Alie morales, que per nervos fluunt; Nature animi virtutes partiuntur in duo; in nutribilem et vitalem. Nutribilis in IV. Una que trahit, altera que tenet, tertia que digerit, quarta que impellit. Vita
Abbreviated transcription (Latin):
triam uocant. quod euis poma ⁊ folia cedri odo¬
rem referant. ⁊ malum eiꝰ inimicum uenenis.
hec pene om̃i tempore plena est pomis. q̃ par¬
tim matura partim acerba. partim in flore
tur. uł restaurat salutem. cuiꝰ mat̾ia uersatur
in morb̾. ⁊ uulneribus. Ad hanc ꝑtinet nõ solũ
nominant᷑. sed ⁊̃ cibus ⁊ potus. tegm̃. ⁊ omĩs¬

Expanded text:
triam vocant, quod eius pomum ac folia cedri odorem referant. Malum eius inimicum venenis;  paene tempore plena est pomis, quae in ea partim matura, partim acerba, partim adhuc in flore tur, vel restaurat salutem: cujus materia versatur in morbis vel vulneribus. Ad hanc itaque pertinent nominantur: sed etiam cibus et potus, tegmen
Abbreviated transcription (Latin):
dicine curatio sꝑnenda non ẽ. Meminimꝰ eñ ysaiã
edechieli languenti medicinale quid in andasse. et
gica in .u. constat. In humorib: ut calidũ. fri¬
gidũ. siccum. humidum. In uirtutibus: ut aĩalis
in cerebro. uitalis in corde. nutribilis in epate. In
elementis: ut ignis. a qua. terra. aer. In. membris: ut¬

Expanded text:
dicine curatio aspernenda non est: meminimus enim Isaiam Ezechie languenti aliquid medicinale mandasse et gica, in VI constat. In humoribus, ut sunt calidum, frigidum, siccum, humidum. In virtutibus, ut est animalis in cerebro, vitalis in corde, nutribilis in corpore. In elementis, ut ignis, aqua, terrea, aer. In membris, ut
Abbreviated transcription (Latin):
mi maciani. Qui incõmodo uigiliarũ laborant.
si extĩorem huius corticem biberint: non senti
uit. Maue: lux matura ⁊ plena uͨ iam cͦ¬
pusculum. dictum a manu. Q anu enim an¬
ti qui bonũ dicebant. Quid enim melius luce:
ram est. alii ab ere. quia manus .i. rarus ẽ et

Expanded text:
 eos qui incommodo vigiliarum laborant, si exteriorem hujus pomi corticem biberint, non senti14. Mane, lux matura et plena; nec jam crepusculum. Et dictum mane a mano: manum enim antiqui bonum dicebant. Quid enim melius luce? rram est. Alii putant ab aere, quia manus, id est, rarus
Abbreviated transcription (Latin):
accepit. Mortariũ dr̃: qd̾ ibi iam semina ĩ pul¬
uerem redacta. ⁊ mortua condiant᷑. Nortari¬
oꝵ animaliũ. est morbida caro. nec apta ad sa¬
obseruat ut turdos uł minutiores auiculas
non attinguat. nͥ quar̃ sanguis effusus ẽ. aut le¬
porem non edat: si manu a ceruice ꝑcussus nlło
cruento uulne̾ occisus ẽ Cortiferum dictum¬

Expanded text:
hoc mortarium, quia ibi iam semina in pulverem redacta et mortua condiantur, vel comorum animalium mortua caro est, nec apta ad saobseruat, ut turdos uel minutiores auiculas non attingat, nisi quarum sanguis effusus est, aut leporem non edat, si manu a ceruice percussus nullo cruento uulnere occisus est? et qu
Abbreviated transcription (Latin):
ficii. dã catecuimini foras mittunt᷑ clamante
Et iñ nussa: quia sacram̃tis altaris unt̾esse non
se. uł oratio quibus oblata deo sacrificia conse¬
crant᷑. pͥmũ a scõ petro est institutꝰ: eius celer¬
cio ẽ uno eodq modo utuu̾so parit̾ orbe. Orati

Expanded text:
ficii est quando caticumini foras mittuntur, clamante et inde missa, quia sacramentis altaris interesse non sae, et orationum, quibus oblata Deo sacrificia consecrantur, primum a sancto Petro est institutus, cujus celebrationem uno eodemque modo universus peragit orbis. Pri