comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nullum. Hic erit unum. ubi spes uera est. ⁊¬
fides certa. Sic enim scriptum est. Una fides.
una spes. unum baptisma. Non aput heretico.
ubi spes nulła est. ⁊ fides falsa. ubi omnia per
mendatum aguntur. uͥ exordizat exorcirat
demoniacus. sacramentum int̾erogat. cuius
os ⁊ uerba cancer enuitunt. fidem dat ĩfide¬
lis. ueniam delictorum tribuit sceleratus. ⁊
in nomine xp̃i tinguit antixp̃. benedicit a
dõ maledictus. uitam pollicetur mortuus.
pacem dat inpacificus. deum inuocat blas¬
phemus. sacerdotum administrat ꝓphanus.¬
a ponit altare sacrilegus. Ahec omnia accedit
⁊ illud malum. ut antistes diaboli audeat.
eucharistiam facere. aut qui illis assistunt.
dicant hec falsa esse dehereticis. Eoce ad quali¬
Acogitur ecc̃a non sentire. ⁊ sine baptis mo
⁊ uenia delictorum communicare compellit᷑.
Quam rem fr̃es fugere ⁊ uitare debemus.⁊
a tinto scelere nos separare. ⁊ unum bap̃m

Expanded text:
nullum. hic erit unum, ubi spes nulla est et nullum. hic erit unum, ubi spes nulla est et fides certa. sic enim scriptum est: una una spes, unum baptisma, non apud haereticos, ubi spes nulla est et fides falsa, ubi omnia per mendacium geruntur, ubi exorcizat daemoniacus sacramentum interrogat, cuius os et uerba cancerem mittunt, fidem dat infidelis, ueniam delictorum tribuit sceleratus, et in nomine Christi tinguit antichristus, benedicit a Deo maledictus, uitam pollicetur mortuus, pacem dat inpacificus, Deum inuocat blasphemus, sacerdotium administrat profanus, ponit altare sacrilegus, ad haec omnia accedit etiam illud malum ut antistes?, diaboli audeat eucharistiam facere. aut qui illis adsistunt dicant haec omnia falsa esse de haereticis. ecce ad qualia. igitur ecclesia consentire et sine baptismo et uenia delictorum communicare conpellitur. quam. rem, fratres, fugere, ac,uitare debemus et a tanto scelere nos separare et unum baptismum
Abbreviated transcription (Latin):
simplicitate ubiq agnoscenda consuetudinem
uniuerse etc̃e ⁊̃ conciliis uniuersalib robora¬
tam tenentes. accepta quoq ex uerbis cypri¬
ani maiore fidutia. ꝑ que michi ⁊̃ tunc libe¬
ret. saluo uire communionis diuersa sen¬
tiret. unitate quidem prelata atq laudata.
qualem beatus ꝯprianus ⁊ eius college qui¬
cum eo concilium illud fererunt cum diuer¬
sa sentientibus tenuerunt. hereticorum ⁊ scis¬
maticorum seditiosas calumpnias ꝑturbã¬
tes atqz euertentes. in nomine domini nr̃i
ferentes inuicem in dilectione. studentes ser¬
uare unitatem sp̃e. in unculo pacis. perquẽ
etiam ait. Si quid ałr sapitis id quoq uo¬
bis deus reuelabit. scõrum ep̃orum senten¬
tias saluo cum eis iunculo unitatis ⁊ pacis.
in quo retinendo eos qnͣtum ip̃e dominus ad¬
iuat inutamur. considerandas ⁊ ꝑtͣctandas
aggrediamur Cecilius ab ilta dixit Ego unũ
baptismum in ecẽa sola scio. ⁊ extra eccãm n

Expanded text:
simplicitate ubique agnoscenda consuetudinem simplicitate ubique agnoscenda consuetudinem uniuersae ecclesiae etiam conciliis uniuersalibus roboratam tenentes, accepta quoque ex uerbis Cypriani maiore fiducia, per quae mihi etiam tunc liceret saluo iure communionis dinersa sentire, unitate quidem praelata adque laudata, qualem beatus Cyprianus et eius collegae, quicum eo concilium illud fecerunt, cum diuersa sentientibus tenuerunt, haereticorum et schismaticorum seditiosas calumnias proturbantes adque euertentes, in nomine domini nostrferentes inuicem in dilectione, studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis, per quem etiam ait: si quid aliter sapitis, id quoque uobis deus reuelabit, sanctorum episcoporum sententias saluo cum eis uinculo unitatis et pacis, in quo retinendo eos, quantum ipse dominus adiuuat, imitamur, considerandas et pertractandas adgredimur. Caecilius a Bilta dixit: Ego unam baptismum in ecclesia sola: scio et extra ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
tes quo unius unus quisq epõrum quod pu¬
tat faciat. hñs arbitrii sui liberam potestatẽ.
⁊ ne quisqmͣ si hac eadem libera potestate di¬
uersa sentiret. pellendus acetõrum consortio
uideretur. sequitur ⁊ dicit. Nos in qnͣtum
in nobis est pp̃ heretico cum colligis. ⁊ coepi¬
scopis nr̃is. non contendimus. cum quĩb di¬
unam concordiam ⁊ dominicam pacem tene¬
mus. ⁊ paulo post. Seruatur inquit a no¬
bis patient ⁊ leuiter caritas animi. collegii
honor. uinculum fidei. concordia sacerdotii.
Sic ⁊ in epła qmͣ scripsit ad magnum cum
de baptismo tuictorum ⁊ perfusorum quere¬
retur . utrum aliquid interesset. Qͣ inpar-¬
te inquit uenuni uerecsidia ⁊ modestia nr̃a
pͥuidicat. quo unius unus quisq quod puta¬
uerit sentiat. ⁊ ꝙ scripserit faciat. Quibus
eius sermonibus satis apparet. ill̃o tempore
ab ista esse tractata. quo non dum decdarata sine
ambagine hauriebãtur. S ad huc clausa mag¬
no molumne querebantur. Nos ergo de bap̃i

Expanded text:
s quominus unusquisque episcoporum quod putat faciat, habens arbitrii sui liberam potestatem. et ne quisquam, si hac eadem libera potestate diuersa sentiret, pellendus a ceterorum consortio uideretur, sequitur et dicit: nos, quantum in nobis est, propter haereticos cum collegis et coepiscopis nostris non contendimus, cum quibus diuinam concordiam et dominicam pacem tenemus. et paulo post: seruatur, inquit, a nobis patienter et leniter caritas animi, collegii honor, uinculum fidei, concordia sacerdotii. sic et in epistula quam scripsit ad Magnum, cum de baptismo tinctorum et perfusorum quaereretur utrum aliquid interesset: qua in parte, inquit, nemini uerecundia et modestia nostra praeiudicat quominus unusquisque quod putauerit sentiat et quod senserit faciat. quibus eius sermonibus satis apparet illo tempore ab eis ista esse tractata, quo nondum declarata sine ambagine hauriebantur, sed adhuc clausa magno molimine quaerebantur. nos ergo iam de baptismi
Abbreviated transcription (Latin):
confirmatus obtinuit. ita consuetudinem sequi
ut contemptarent uentatem. hec uerba formi¬
dare deberemus. Tum illa uero consuetudo ⁊ a
ueritate ꝓpagata. ⁊ ueritate roborata reꝑiatur.
nichil in hac sententia ꝑtimescimus. ⁊ tñ si illi
circa fr̃es inuidi erant. ⁊ maligni. aut cirta deũ
ingrati. ecce qualib communicabant. ecce qua¬
les diuersa sentientes sicut cyprianus predixit
a uire commnunionis non amouebant. ecce aqͥ¬
b non polluẽbantur in conuersatione unitatis.
łcce qnͣtum amandum sit uinculum pacis.
ecce qui considerant quid nobis precessorum e¬
piscoporum concilio calumpniantur. quorum
caritatem non unitantur. ex quorum exemplo
considerato uire dampnantur. Si consuetudo
erat sicut hec sententia testis est. ut heretici
uenientes ad eccãm cum baptis mate quod hẽ¬
dant susciperentur. aut hoc recte fiat fiebat.
aut malibonos inunitate non maculant. Si rec¬

Expanded text:
confirmatus obtinuit, ita consuetudinem sequi, confirmatus obtinuit, ita consuetudinem sequi, ut contemnerent veritatem, haec verba formidare deberemus: cum vero illa consuetudo et a veritate propagata et veritate roborata reperiatur, nihil in hac sententia pertimescimus. Et tamen si illi circa fratres invidi erant et maligni, aut circa Deum ingrati, ecce qualibus communicabant, ecce quales diversa sentientes, sicut Cyprianus praedixit, a jure communionis non amovebant, ecce a quibus non polluebantur in conservatione unitatis, ecce quantum amandum sit vinculum pacis; ecce quid considerent qui nobis de praedecessorum episcoporum concilio calumniantur, quorum charitatem non imitantur, et quorum exemplo considerato jure damnantur. Si consuetudo erat, sicut haec sententia testis est, ut haeretici venientes ad Ecclesiam cum Baptismate quod habebant susciperentur, aut hoc recte fiebat, aut mali bonos in unitate non maculant. Si rec
Abbreviated transcription (Latin):
ternam nͥ per unitatis caritatem non sconsecun¬
tur. sicut nec illi maliuoli ⁊ inuidi nuib nondi¬
mitterentur peccita. nec si aduersus ees edium
tenerent. a quib paterentur. inuiriam. quia ue¬
ta ritas dixit. Sinon dimiseritis. nec pater nr̃
dimutet uobis. Quãto magis cum eos oderant.
quib retriduebant mala ꝓbonis. Nec tñ isti secu¬
lo uerbis ⁊ non fc̃is renuntiantes. Si post ea cor¬
rigerentur. rursus baptitarentur. S uno uita¬
li baptismate sanctificarentur. ꝙ quidem in ca-¬
tholica est sed non insola. sicut nec in sanctis so¬
lis qui edificati sunt suꝑ ꝓetram ⁊ ex quib uni¬
ca illa columba ꝑficitur. Tastus asicea dixit o
contempta ueritate presumit consuetudinem seqͥ:
aut circa fr̃os inuidus est. ⁊ malignis quib uerita
reuelatur. aut circa deuni in gratus est. cuius inspi¬
ratione ecc̃a eius instruitur. Iste si coniuncerint
ret eor qui diuersa sentiebant. ⁊ hoc tenebant
quod etiam totus orbis post ea xp̃iano concilio

Expanded text:
ternam nisi per unitatis caritatem non consequuntur, sicut nec illi maliuoli et inuidi, quibus non dimitterentur peccata nec si aduersus eos . odium tenerent a quibus paterentur iniuriam, quia ueritas dixit: si non dimiseritis, nec pater uester dimittet uobis; quanto magis cum eos oderant quibus retribuebant mala pro bonis!\' nec tamen isti saeculo uerbis solis et non factis renuntiantes, si postea corrigerentur, rursus baptizarentur, sed uno uitali baptismate sanctificarentur. quod quidem in catholica est, sed non in sola, sicut nec in sanctis solis qui aedificati sunt super petram et ex. quibus unica illa columba perficitur. Castus a Sicca dixicontempta ueritate praesumit consuetudinem sequi aut circa fratres inuidus est et malignus quibus ueritas reuelatur aut circa Deum ingratus cuius inspiratione ecclesia eius instruitur. Eucratret eos qui diversa sentiebant, et hoc tenebant, quod etiam totus orbis postea christiano concilio
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. qui unus ⁊ solus habet potestatem: ⁊ p̾ͥpo¬
nendi nos in ecc̃e sue gubnatione. ⁊ deaccu rir̃o
iudicandi. Iam satis qnͣtum arbitror. non solũ
ad epłam qmͣ uibaiano scripsit. s etiam ad
illam qmͣ ad quintum dedit. ⁊ ad illam qmͣ cũ
quibusdam collegis ad quordam collegas. ⁊ ad
illam qmͣ ad pompeium. qnͣtum pro uniuersi
concilu . in cuuis unitate isti tnͣqmͣ pia m̃bra
manserunt. libris suꝑiorib disputauimus.
Quap̃p̃ iam oportunum uidetur quid etiam
cet̃i singillatim censuerut. considerare. ea li¬
bȩtate qmͣ nobis etiam pp̃e non ab rogauit di¬
cens. Neminem uidicantes. aut iure cominu¬
nionis aliquem si diu̾sum senserit amonen-¬
tes . Q uod non pp̃ea dixisse. ut cogitationes
tatitas collegarum. tnͣqmͣ de abdito erutas ta¬
li securitate captaret. S quod re uera pacẽ
unitatem q diligeret. ex aliis similib uidere
facilli unum est. uͥ dad singłos scribit. sicut
ad ip̃m iuibaianum. Hec tibi inquit breuissi¬

Expanded text:
i qui unus et solus habet potestatem et praeponendi nos in ecclesiae suae gubernatione et de actu nostro iudicandi. Iam satis, quantum arbitror, non solum ad epistulam quam Iubaiano scripsit, sed etiam ad illam quam ad Quintum dedit et ad illam quam cum quibusdam collegis ad quosdam collegas et ad illam quam ad Pompeium, quantum potuimus, concilii, in cuius unitate isti tamquam pia membra manserunt, libris superioribus disputauimus. quapropter iam opportunum uidetur quid etiam ceteri singillatim censuerint considerare ea libertate, quam nobis etiam ipse non abrogauit dicens: neminem iudicantes aut a iure communionis aliquem si diuersum senserit amouentes. quod eum non propterea dixisse, ut cogitationes tacitas collegarum tamquam de abdito erutas tali securitate captaret, sed quod reuera pacem unitatemque diligeret, ex aliis similibus uidere facillimum est, ubi ad singulos scribit, sicut ad ipsum Iubaianum: haec tibi, inquit, breuissi
Abbreviated transcription (Latin):
ingenuiit. Qua pp̃ aut quod est tenere eccãm
non hoc est indiuinis tenere primatum aut si
omnes illi iniqui ecc̃am non tenent. qui tam̃
intus uidentur. ⁊ baptismum dare ⁊ hr̃e. an
a nullo nr̃m negantur. Nam eos primatum ĩ
diuinis he hr̃e quis dicat. nͥ qui nichil diuinũ
sapit. S iam ad illa eloquia pacifica cypriani
hoc est. ad epłe finem. omnibus considera¬
tis ꝑtͣcctatisq peruentum est. que me legen¬
tem ⁊ sepe repetentem non saciant. Tanta ex
eis iocunditas fr̃m amoris exalat tanta dulce¬
do caritatis eruberat. hec tibi inquit breuter.
pio nr̃a mediocatate rescripsimus fr̃. Km̃e ne¬

Expanded text:
ingemuit. quapropter aut quod est tenere eccingemuit. quapropter aut quod est tenere eccnon hoc est in divinis tenere primatum, aut siomnes illi iniqui Ecclesiam non tenent, qui tamen intus videntur, et baptismum dare et habere a nullo nostrum negantur. Nam eos primatum in diuinis habere quis dicat, nisi qui nihil diuinum sapit? Sed iam ad illa eloquia pacifica Cypriani, hoc est ad epistulae finem omnibus consideratis pertractatisque peruentum est, quae me legentem et saepe repetentem non satiant. tanta ex eis iucunditas fraterni amoris exhalat, tanta dulcedo caritatis exuberat. haec tibi, inquit, breuissime nostra mediocritate rescripsimus, frate
Abbreviated transcription (Latin):
qui tenent eccãm. tenent ⁊ uitam eternam.
Aut si eccãm tenere non dicunus. non eo qui
duuina mandata custodiunt. multo iam con¬
cedimus baptismum tenentes. ⁊ eccãm non te¬
nentes. Qmͣobrem non preoccupauit hereticus
baptismum cum eum ab ecc̃a sumꝑserit. nec
potuit amitere. cum recederet. quem iam nõ
⁊ heretico tribuat. qreũ dic̃ secum abstulisse
quod non legitime daret.s tñ legittunẽu dar.
nec iam legittime hr̃et. S legitimum hr̃et.
primatus autem non est nͥ in sancta conuer¬
sione ⁊ uita bona. quo pertinẽt omnes exquib
tnmͣ menbris constat iłla sponsa non hñs
maculam neq rugani. ⁊ illa columba inter n¬
multorum coruorum imꝑbitatem gemens.
Nisi forte cum esau pp̃ lenticule concupĩam
primatum perdiderit. tenere primatum ar¬
bitrandi sunt fraudatores. raptores. fenera¬
tores. ntdi. ebriosi ⁊ cetã huius modi. qua¬
les in ecc̃a suitemporis ⁊̃ per litteras cyprianꝰ

Expanded text:
qui tenent ecclesiam tenent et uitam aeternam. qui tenent ecclesiam tenent et uitam aeternam. aut si ecclesiam tenere non dicimus nisi eos, qui diuina mandata custodiunt, multos iam esse concedimus baptismum tenentes et ecclesiam non tenentes. Quamobrem non praeoccupat haereticus baptismum, cum eum ab ecclesia sumpserit, nec potuit amittere cum recederet, quem iam non et haeretico tribuit, quia eum dicit secum abstulisse quod non legitime daret sed tamen legitimum daret, nec iam legitime haberet sed legitimum haberet. primatus autem non est nisi in sancta conuersatione et uita bona, quo pertinent omnes, ex quibus tamquam membris constat illa sponsa non habens maculam neque rugam et illa columba inter multorum coruorum inprobitatem gemens; nisi forte, cum Esau propter lenticulae concupiscentiam primatum perdiderit, tenere primatum arbitrandi sunt fraudatores raptores faeneratores inuidi ebriosi et ceteri huiusmodi, quales in ecclesia sui temporis etiam per litteras Cyprianus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑunus ⁊ gemimus. Mirum est autem quo¬
modo dicatur sepoarari ase ⁊ duuidi omni¬
no non posse baptismum ⁊ eecãm: Si enim
baptisma inbaptirando inbaptitato in sepa¬
rabiłr manet quomodo baptizatus separari
ab ecc̃a potest. ⁊ baptismus non potest. In
baptiszato enim in separabilr̃ baptismum ꝑ¬
manere manifestum est. quia in quolib pro¬
fundum malorum. ⁊ qm̃libet horribilem¬
uoraginem peccatorum irruat baptitatus
usq ad apostaticam ruinam non caret bap¬
tismo. ⁊ ideo perpenitentiam redeunti non
redditur. quia eo non potuisse carere udica¬
tur. Baptitatum autem posse separare ab ec¬
cã quis dubitauerit. Inde quippe omnes here¬
ses exierunt que uocabulo xpͥiano decipiunt.¬
Qmͣobrem quia manifestum est in daptizato
ẽẽ baptismum. cum baptizatus ab ecc̃a sepa¬
ratur. baptismus qui non in illo est. cum illo
utiq separatur. ⁊ ideo non omnes qui tenent
baptismum tenent eccãm. Sicut non omes

Expanded text:
perimur et gemimus. Mirum est autem, quoperimur et gemimus. Mirum est autem, quomodo dicatur separari a se et diuidi omnino non posse baptismum et ecclesiam. si enim baptisma in baptizato inseprabiliter manet, quomodo baptizatus separari ab Ecclesia potest, et Baptismus non potest? In baptizato autem inseparabiliter Baptisma permanere manifestum est; quia in quodlibet profundum malorum et in quamlibet horribilemoraginem peccatorum irruat baptizatus, usque ad apostaticam ruinam, non caret Baptismo: et ideo per poenitentiam redeunti non redditur, quia eo non potuisse carere judicatur. Baptizatum autem posse separari ab Ecclesia quis dubitaverit? Inde quippe omnes haereses exierunt, quae vocabulo Quamobrem quia manifestum est in baptizato esse baptismum, cum baptizatus de ecclesia separatur, baptismus qui in illo est cum illo utique separatur. et ideo non omnes qui tenent baptismum tenent et ecclesiam, sicut non omnes
Abbreviated transcription (Latin):
diaboli. Ait enim multo magis post hereticũ
baptitandum. quia iõhannes ħeticus nõ erat.
⁊ tñ post eum baptiatum est. Sic dicit
aliquis. Multo magis post ẽbriosum bapti¬
tandum est. quia iohannes sõbruis erat. ⁊
⁊ tñ post eum baptizatum est. ⁊ quid ei n¬
respondeamus. non hẽbimus. nͥ baptitatis
a iohanne bap̾tiratum xp̃i non hñtib ẽẽ
traditum. in quib autem est baptismus
xp̃i. quib libet ꝑuersitatib eorum nulło n¬
modo fieri. ut non sit in eis baptismus xp̃i.
Non itaq id circo hereticus uis baptismi opti¬
nere potuit. quia prior baptizauit. S quia
non suo baptismo baptizauit ⁊ siuis bapti
xp̃i est quod accepit. multa enum contra uis
dãtur. nec tñ ideo uel nulla uel nondata di¬
cuntur. Neq enim ⁊ ille qui seculo uerbis so¬
lis ⁊ non factis renuntiat in re accipit bap̃m.
⁊ tñ accipit. Nam tales in ecc̃a. ⁊ cyprianus¬
fuisse suis demporib commemorat. ⁊ nos ex¬

Expanded text:
diaboli. \'At enim multo magis post haereticum baptizandum est, quia Iohannes haereticus non erat et tamen post eum baptizatum est\'. \'sic\', dicit aliquis, \'multo magis post ebriosum baptizandum est, quia Iohannes sobrius erat et tamen post eum baptizatum est\', et quid ei respondeamus non habebimus nisi baptizatis a Iohanne baptismum Christi non habentibus esse traditum, in quibus autem est baptismus Christi, quibuslibet peruersitatibus eorum nullo modo fieri, ut non sit in eis baptismus Christi. Non itaque idcirco haereticus ius baptismi optinere potuit quia prior baptizauit, sed quia non suo baptismo baptizauit, et si ius bap et ille Christi est quod accepit. multa enim contra ius dantur nec tamen ideo uel nulla uel non data dicuntur. neque enim et ille, qui saeculo uerbis solis et non factis renuntiat, iure accipit baptismum et tamen accipit. nam tales in ecclesia et Cyprianus suis temporibus fuisse commemorat et nos ex
Abbreviated transcription (Latin):
Quero itaq. Si baptismo iohannis poc̃a u
dimittebantur. quid amplus prestari po¬
tuit ꝑ baptismum xp̃i. eis quo apłs pui
lus post iõhannis baptismum xp̃i. baptis¬
mo uoluit baptitari. Si autem iohannis
baptismo non dimittebãtur peccata. utrũ
nam meliores erant iohanne cypriani teni¬
porib. de quib ip̃e dicit. quod fundos insidi¬
osis fraudib rapiebant. ⁊ usuris multipli¬
cantibus fenus augebant. quib tamen
baptizantib fiebat remissio peccatorum:
An quia ees unitas ecc̃e tenebat. Quid gͦ.¬
Ichannes Iohannes non erat inunitate.
amicus ille sponsi. me dominice p̾parator.
⁊ ip̃ius domini baptizator: Quis hoc demẽ¬
tissimus dexerit. Qua pp̃ qmͣqmͣ ita credã¬
ita baptirasse ioħem in aqua penitentie in
remissionem peccatorum. ut ab eo bapti¬
daris in spe remitterentur. peceata. re ip̃a
uero in domini baptismo id fieret. sicut
resurrestio que expectatur. infinem. spe ĩ

Expanded text:
Quaero itaque, si baptismo Iohannis peccata Quaero itaque, si baptismo Iohannis peccata dimittebantur, quid amplius praestari potuit per baptismum Christi eis, quos apostolus Paulus post Iohannis baptismum Christi baptismo uoluit baptizari? si autem Iohannis baptismo non dimittebantur pnam meliores erant Joanne Cypriani temporibus, de quibus ipse dicit quod fundos insidiosis fraudibus rapiebant, et usuris multiplicantibus fenus augebant , quibus tamen baptizantibus fiebat remissio peccatorum? An quia eos unitas Ecclesiae tenebat? Quid ergo? Joannes non erat in unitate, amicus ille sponsi, viae dominicae praeparator, et ipsius Domini baptizator? Quis hoc dementissimus dixerit? Quapropter quanquam ita credam baptizasse Iohannem in aqua paenitentiae in remissionem peccatorum, ut ab eo baptizatis in spe remitterentur peccata, re ipsa uero in domini baptismo id fieret, sicut resurrectio quae expectatur in finem spe in
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c ad iusticiam omni credenti. ab ilło de ꝑ¬
monstratum est. ad quem pergeretur. ad hũc
cumi peruentum fuerit permanetur. Idem
G iohannes ⁊ celsitudinem domini predica¬
uit. cum enm sĩbi longe preposuit. ⁊ hu¬
mslitatem cum eum tnͣqmͣ infuum bap¬
triauit. s si iohannes xp̃m solum. bapti¬
⁊ asset. melioris baptismi dispensator fuisse
⁊ rursus si omnes prius baptismo iohannis.
⁊ deinde xp̃i baptitari oporteret. minus plenꝰ
minus que perfectu. xp̃i baptismus merito
uideretur. qui non sufficeret ad salutem. Qͦ
crita ⁊ baptisma iohannis baptizatus est do
minus. ut suꝑbas hominum ceruices. ad
salutare suum baptismum flecteret ⁊ non
solus illo baptismate. tinctus est. ne hoc ip̃e
suꝑnis illud ostenderet. quod eo solus ip̃e
bap̾tizari. meruisset. ⁊ ultra illud perseue¬
rare non sunt. ne hoc unum quo ip̃e bapti¬
zat indigere precedente ab altero uideretur.

Expanded text:
Christus ad iustitiam omni credenti, ab illo deChristus ad iustitiam omni credenti, ab illo demonstratum est ad quem pergeretur, ad hunc cum peruentum fuerit permanetur. idem igitur Iohannes et celsitudinem domini praedicauit, cum eum sibi longe praeposuit, et humilitatem, cum eum tamquam infimum baptizauit. sed si Iohannes Christum solum baptizasset, melioris baptismi dispensator Iohannes  rursus si omnes prius baptismo Iohannis et deinde Christi baptizari oporteret, minus plenus minusque perfectus Christi baptismus merito uideretuocirca et baptismo Joannis baptizatus est Dminus, ut superbas hominum ceruices ad salutare suum baptismum flecteret, et non solus illo baptismate tinctus est, ne hoc ipso superius illud ostenderet quod eo solus ipse baptizari meruisset, et ultra illud perseuerare non siuit, ne hoc unum quo ipse baptizat indigere praecedente altero uideretur.
Abbreviated transcription (Latin):
de corrigie calciamenti eius se fateretur. i¬
dignum xp̃m ⁊ baptismum eius accipien¬
do humillimus inter homines inueniretur.
⁊ baptismo euis locum offerendo deus altis¬
simus crederetur. idem humilitatis doctor.
⁊ celsitudinis dator. Nulli enu ꝓpharum.
nulli prorsus hominum inscripturis duumiꝰ
legimus ẽẽ concessum baptirare. inaqua
penitentie in remissionem peccatorum quad
iohanni concessum est. qua mirabili gr̃a u
suspendens in se corda populorum. uã ppa¬
raret meis illi quem se tanto prediret pre¬
dicaret esse maiorem. s dominus iħe xp̃e
tali baptismo mundat eccãm quo accepit
eẽt baptisma ⁊̃ dominicum necessarium.n
Non ut illud repetatur. s ut eis qui iohan¬
nis baptismum acceperant. ⁊̃ xp̃i baptismꝰ
cu uiam preparabant ille traderetur. si e¬
num xp̃i humilitas commendanda non eẽt.
nec baptismo iohannis opus eẽt Rursus si
baptismate opus non eẽt. S quia finus leg̃

Expanded text:
dae corrigiae calciamenti eius se fateretur idae corrigiae calciamenti eius se fateretur indignum, Christus et baptismum eius accipiendo humillimus inter homines inueniretur et baptismo eius locum auferendo deus altissimus crederetur, idem humilitatis doctor et celsitudinis dator. Nulli enim prophetarum, nulli prorsus hominum in scripturis diuinis legimus esse concessum baptizare in aqua paenitentiae in remissionem peccatorum, quod Iohanni concessum est, qua mirabili gratia suspendens in se corda populorum uiam praepararet in eis illi, quem se tanto praedicaret esse maiorem. sed dominus Iesus Christus tali baptismo mundat ecclesiam, quo acceptesset baptisma etiam dominicum necessarium, non ut illud repetatur, sed ut eis qui Iohannis baptismum acceperant etiam Christi baptismus, cui uiam praeparabat ille, traderetur. si enim Christi humilitas conmendanda non esset, nec baptismo Iohannis opus esset; rursus si a Christi baptismate opus non esset. sed quia finis legis
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ. uͥ datum fuĩt ei de celo. ⁊ ne forsitam
hoc sic adeo pr̃e accepisse uide̾tur. ut a filio
non acciperet. de ip̃o xp̃o itereintidẽ loquẽs
ait sio omnes depͣlenitudine eius accepimꝰ
Accepit autem hoc iohannes certe dispensa¬
tionis gr̃a. nondui mansurum. sed qnͣtum
satis eẽt ad parandam uam domino. cuius
eum ẽẽ precursorem oportebat Quia ille n¬
humiliter ingressurus. ⁊ se humilr sequentes
ad excellentiam deducturus. sicut seruis pedeᷤ
lauit. ita serui baptismo tingui uoluit. Si¬
cut enim se subiecit pedib eorum ques diri¬
gẽbat. sic iohannis muneri qued ip̃e dona¬
uerat. Ut intelligerent omnes qnͣto super¬
bie sacrilegio quisq contempneret. baꝑtis¬
ma quod a domino deberet accipere. qñ ip̃e
dominus accepisset. quod seruo ut ꝓprium
dare posset ip̃e p̾stiterat. ⁊ cum iohannes
quo nemo exurrexit maior in natis mislierũ
tantum testimonium xp̃o ꝑhiberet. ut soluẽ¬

Expanded text:
icquam, nisi datum fuerit de caelo. et ne forsitan icquam, nisi datum fuerit de caelo. et ne forsitan hoc sic a deo patre accepisse uideretur ut a filio non acciperet, de ipso Christo identidem loquens ait: nos omnes de plenitudine eius accepimus. accepit autem hoc Iohannes certae dispensationis gratia non diu mansurum, sed quantum satis esset ad parandam uiam domino, cuius eum esse praecursorem oportebat. quam ille humiliter ingressurus et se humiliter sequentes ad excellentiam deducturus, sicut seruis pedes lauit, ita serui baptismo tingui uoluit. sicut enim se subiecit pedibus eorum quos ipse dirigebat, sic Iohannis muneri quod ipse donauerat, ut intellegerent omnes, quanto superbiae sacrilegio quisque contemneret baptisma quod a domino deberet accipere, quando ipse dominus accepisset, quod seruo ut proprium dare posset ipse praestiterat, et cum Iohannes, quo nemo exsurrexit maior in natis mulierum, tantum testimonium Christo perhiberet, ut soluen
Abbreviated transcription (Latin):
ficit ut quia ip̃e malus est. malum sit. autaz
nen ad salutem accipit malum acciꝑit. corpꝰ
enun domini. ⁊ sanguis demini nich ominus
erat ⁊̃ illis quib dicebat apss. Qui mandu
cat indigno. udicium sibi manducat ⁊ bibit.
Non ergo querant in catholica heretici quod ha¬
bent sed qued non habent .i. finem preceptisi¬
ne quo multa sancta haberi possunt ꝓdẽẽ nõ
possunt. fuus autem precepti est caritas de
corde puro. ⁊ conscientia bona. ⁊ fide non ficta.
Lauacri autem sacramentum non ut habeãt.
S iam eodem ip̃o qñuis in heresi tincti sunt.
s ut salubriter hẽant. ad catholice unitatem
ueritatem q festinent. Iam nunc de iohantuᷤ
baptismo udendum est. quid dicatur. Bap¬
tiratos enim apaulo. eo qui iam baptismo
ichannis baptitati fuissent. legimus macti¬
bus apostolorum. Non ob aliud. nͥ quia io
sus. qui iohannis ꝓprie dicentur. sicut idẽ
iohannes dicit. Non potest homo accipere qͥ¬

Expanded text:
ficit, ut quia ipse malus est malum sit aut quia ficit, ut quia ipse malus est malum sit aut quia non ad salutem accipit nihil acceperit. corpus enim domini et sanguis domini nihilominus erat bit indigne, iudicium sibi manducat et bibit. non ergo quaerant in catholica haeretici quod habent sed quod non habent, id est finem praecepti, sine quo multa sancta haberi possunt, sed prodesse non possunt. finis autem praecepti est caritas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta. lauacri uero sacramentum non ut habeant, si iam eodem ipso quamuis in haeresi tincti sunt, sed ut salubriter habeant, ad catholicae unitatem ueritatemque festinent. Iam nunc de Iohannis baptismo uidendum est quid dicatur. baptizatos enim a Paulo eos qui iam baptismo Iohannis baptizati fuissent legimus in Actibus apostolorum non ob aliud, nisi quia Iohsus, qui Iohannis proprie diceretur, sicut idem Iohannes dicit: non potest homo accipere qu
Abbreviated transcription (Latin):
non eẽt aut omnino nulla eẽt. qui ea non
legittime utẽbantur. Sic nullo modo facit ut
baptismus bonus non fit. aut ut omnino bap¬
tismus non sit. Quisquis eo siue quia in here¬
si siue quia impessimis morib uiuit non legit¬
time utitur. ⁊ ideo cum uel ad unitatem catho¬
licam. uel ad uitam tanto sacramento digña
conuertitur. non aluid baptisma incipit habe¬
re legitimum. s illud ip̃m incipit habere legit¬
time. Nec remisso irreuocabilium pccõrum cõ¬
sequitur baptisma. nͥ non solum legittimum
s etiam legittume hãbeatur. N ec tñ si legiti¬
me mon habebitur. ⁊ peccata non remittenit᷑.
uel remissa replicabuntur: pp̃ea uel malum uł
nullum erit in baptitato baptismi sacramẽtum.
Situt enum uidas cui bucellam tradidit. domi¬
nus non malum accipiendo sed male accipien¬
do locum in se diabolo prẽbuit. Sic indigno qͥs¬
q sumens dominicum sacramentum. nõ ef¬

Expanded text:
non esset aut ut omnino nulla esset qui ea non non esset aut ut omnino nulla esset qui ea non legitime utebantur, sic nullo modo facit ut baptismus bonus non sit aut ut omnino baptismus non sit, quisquis eo siue quia in haeresi siue quia in pessimis moribus uiuit non legitime utitur. et ideo cum uel ad unitatem catholicam uel ad uitam tanto sacramento dignam conuertitur, non aliud baptisma incipit habere legitimum, sed illud ipsum incipit habere legitime. nec remissio inreuocabilium peccatorum consequitur baptisma, nisi non solum legitimum, sed etiam legitime habeatur. nec tamen, si legitime non habebitur et peccata uel non remittentur uel remissa replicabuntur, propterea uel malum uel nullum erit in baptizato baptismi sacramentum. sicut enim ludas, cui buccellam tradidit dominus, non malum accipiendo sed male accipiendo locum in se diabolo praebuit, sic indigne quisque sumens dominicum sacramentum non ef
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a id decerni. ⁊ statui. uti baptisma iustum
⁊ legitunum computet᷑. quo illic baptitant᷑.
eos non isl iuste ⁊legittime possidere con¬
cedimus. non possidere autem non possum
dr̃e. cum sacramentum domini cum euu̾n¬
glicis uerbis cognoscunus. Baptismum gͦ
in unitate catholica. ⁊ eo digne uiuens ht.
et legatimum ⁊ legittime h̃t̃. Quisquis aũt
uel in ip̃a catholica ⁊ eo sicut palea cõmuta
friumnento. uel extra sicut palea uento subla¬
ta. ht̃ hũc baptismum. legitimum quidem
habet. s non legitime. Ita enim ht. quẽ¬
admodum utitur.. Non autem legittime u¬
titur. qui eo contra legem utitur. quod fac̃
omnis qui baptiratus. perdite uiuit. sue ĩt
siue foris. Qua propter sicut delege dicit ap¬
postolus. bona est. lex siquis ea legittune uta¬
turꝰ. ⁊ ita de baptismo recte dr̃e possumus.
Sonus est baptismus. si quis eo legittime uti¬
turꝰ. ⁊ sicut non faciebant tunc ut lex bona

Expanded text:
nostra id decerni et statui, uti Baptisma justum nostra id decerni et statui, uti Baptisma justum et legitimum computetur, quo illic baptizantur;eos non iuste et legitime possidere concedimus, non possidere autem non possumus dicere, cum sacramentum dominicum in euangelicis uerbis cognoscimus. baptismum ergin unitate catholica et eo digne uiuens habet, et legitimum et legitime habet, quisquis autem uel in ipsa catholica sicut palea commixta frumento uel extra sicut palea uento sublata habet, hunc baptismum legitimum quidem habet, sed non legitime; ita enim habet quemadmodum utitur. non autem legitime utitur qui eo utitur contra legem, quod facit omnis qui baptizatus perdite uiuit siue intus siue foris. Quapropter sicut de lege dixit apostolus: bona. est lex, si quis ea legitime utatur, ita de baptismo recte dicere possumus: \'bonus est baptismus, si quis eo legitime utatur\'. et sicut non faciebant tunc ut lex bona
Abbreviated transcription (Latin):
cerent. presertim quia idem ip̃i eo inparte
pumiani rebaptizarent qui eoz in parte mar¬
imiani iam baptirauerant. receptus est bap¬
tismus illorum ⁊ inter ceptus tẏpus istoꝵ.
Quidnullo modo eligerent fieri nisi ampluis
ad uersarir.Sibi arbitrentur. hercorem homi¬
num de iterata tinctione. qmͣ consideratõnẽ
deꝑdita defensione.Ꝙ nen ideo dixerim. qr
humano sensu deteneri debuimus . Si abhe¬
reticis uenientes. denuo baptizari ueritas co¬
geret.S quia sanctus cỹprianus ait hoc ip̃
si rursus in catholica baptirarentur. pp̃ea com¬
memorare uolui.qnͣtus pene in omnium mẽ¬
tibus huius facti horror insidiat. Quem diui¬
nitus infusum credid̾im. ut aduersus qͣslib
disputationes. quas infirmi discutere neque¬
unt. horrore ip̃o ecc̃a in uni retur. Sane uerba
cypriani cum intueor. admoneor. quedam mił¬
tum necessaua dr̃e dirimende huinsmodi c̃oni
Nam si uiderint inquit uidicio ⁊sententia

Expanded text:
cerent, praesertim quia idem ipsi eos in parte cerent, praesertim quia idem ipsi eos in parte Primiani rebaptizarent qui eos in parte Maximiani iam baptizauerant, receptus est baptismus illorum et interceptus tyfus istorum. quod nullo modo eligerent fieri, nisi amplius sibi aduersari arbitrarentur horrorem hominum de iterata tinctione quam considerationem de perdita defensione. quod non ideo dixerim, quia humano sensu deterreri debuimus, si ab haereticis uenientes denuo baptizari ueritas cogeret, sed quia sanctus Cyprianus ait hoc ipsosi rursus in catholica baptizarentur, propterea commemorare uolui, quantus paene in omnium mentibus huius facti horror insidat, quem diuinitus infusum esse crediderim, ut aduersus quaslibet disputationes quas infirmi discutere nequeunt horrore ipso ecclesia muniretur. Sane uerbCypriani cum intueor, admoneor quaedam multum necessaria dicere dirimendae hujusmodi quaestioni. Nam si viderint, inquit, judicio et sententia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ora oppilare qmͣ denuo baptizare tot ho¬
mines mustitane. ⁊ asurritanei. ⁊ alia¬
rum plebiuni quas cum felitiano ⁊ p̾cex¬
tato ⁊ cetĩs a se dampnatis ⁊ ad se redeun¬
tib extepetunt. Tum enun fit hoc raro ĩ¬
singulis inter multa spatia locorum ⁊ tem¬
pore horror fc̃i non ita sentitur. Si autem re¬
pente conuenirentur ques per tam longum
tempus siue urgentib periculis mortis. si¬
ue per sollempnitates paschales memorati
maximianiste baptirauerunt. ⁊ eis dr̃ẽtur n¬
ut iterum baptizarentur. qm̃ id quod in sacͥ¬
legio scismatis acceꝑant nichil eeñt. id quidẽ
drẽtur quod eos ꝑtinacia sui erroris dicere co¬
geret. ut possent qualicumq falsa umbra cõ¬
stantie. contͣ calorem ueritatis sue duritie n
rigorem glatiemq contegere.S quia hoc il¬
li ferre non possent. ⁊ qued intam multis ho¬
minib fieret nec ip̃i possent tolerare quifa¬

Expanded text:
et ora oppilare quam denuo baptizare tot hoet ora oppilare quam denuo baptizare tot homines Mustitanae et Assuritanae et aliarum plebium, quas cum Feliciano et Praetextato et ceteris a se damnatis et ad se redeuntibus susceperunt. Cum enim fit hoc raro isingulis, inter multa spatia locorum et temporum horror facti non ita sentitur. si autem repente conuenirentur, quos per tam longum tempus siue urgentibus periculis mortis siue per sollemnitates paschales memorati Maximianistae baptizauerant, et eis diceretur ut iterum baptizarentur, quoniam id quod in sacrilegio schismatis acceperant nihil esset, id quidem diceretur quod eos pertinacia sui erroris dicere cogeret, ut possent qualicumque falsa umbra constantiae contra calorem ueritatis suae duritiae rigorem glaciemque contegere. sed quia hoc illi ferre non possent et quod in tam multis hominibus fieret nec ipsi possent tolerare qui fa
Abbreviated transcription (Latin):
cio qua inspiratõne dei detestantur. Siqͥs
iterum baptismum accipiat quem ubi¬
cumq iam acceperat. ut idem ip̃i hereti
cr. inde disputent frontem confricent ⁊
prope onines eorum laici qui aput eos in¬
ueterauerunt. ⁊ animosam ꝑtinatiam
aduersus catholicam conceperunt. hoc so¬
lum sibi illic displicere fateantur. ⁊ mul¬
ti qui propt̾ ad ipiscenda aliqua commoda
secularia uel in commoda deuitanda tnͣsire
ad eo uolunt. occultis conatibus ambiãt
ut hoc eis quasi peccisliari ⁊ domestico be¬
neficio prestetur. uere baptirentur. ⁊ nõ¬
nulli cet̾ĩs eorum uanis erroribus. ⁊ falsi ᷤ
criminationibus aduersus catholicam ec¬
clesiam credentes. hoc uno reuocentur ut
eis sociari noluit . nec rebaptizari cogantꝰ.
Q uem sensum hominum omnia penitus
occupantem corda isti donatiste metuen¬
tes: maluerunt recipere baptismum qui
aput marimianistas ques dampnauerãt
datus est. ⁊ eo modo sibi linguas precid̾e

Expanded text:
cio qua inspiratione dei detestantur, si quis cio qua inspiratione dei detestantur, si quis iterum baptismum accipiat quem ubicumque iam acceperat, ut idem ipsi haeretici cum inde disputant frontem confricent et prope omnes eorum laici, qui aput eos inueterauerunt et animosam pertinaciam aduersus catholicam conceperunt, hoc solum illic sibi displicere fateantur et multi, qui propter adipiscenda aliqua commoda saecularia uel incommoda deuitanda transire ad eos uolunt, occultis conatibus ambiant, ut hoc eis quasi peculiari et domestico beneficio praestetur, ne rebaptizentur, et nonnulli ceteris eorum uanis erroribus et falsis criminationibus aduersus catholicam ecclesiam credentes hoc uno reuocentur ut eis sociari nolint, ne rebaptizari cogantur. quem sensum hominum omnia penitus corda occupantem isti Donatistae metuentes maluerunt recipere baptismum, qui aput Maximianistas quos damnauerunt datus est, et eo modo sibi linguas praecidere
Abbreviated transcription (Latin):
sacramentis ⁊ liberalitate unius legitti
mi uiri. quam diu tales sunt. ad eorum
cunfusionem potius qmͣ salutem ueͣlere.
Quo cirta etiam si uere pp̃ea uellent here¬
tici correcto errore uenire ad ecc̃am. quia
putarent se baptismum non hẽre nisũ
catholica acciꝑent. nec sic debenus ad ite¬
rationem baptismi consentire. S potius
docendi eeñt. nec integritatem baptismi
prodẽe peruersitati eorum si corrigi nol¬
lent. nec eorum peruersitate uiolatum
fuisse. integrum baptisma qmͣdui corri¬
gi noluerunt. nec quia corrigi uolunt.
melius in eis baptisma fieri. S ip̃os ama¬
lignitate discedere. illud autem incipere
iam prodẽe. ad salutem. quod prius me¬
rat ad ꝑnitiem. hoc enim discentes: et
salutem in catholica unitate desiderabũt.
⁊ suum eẽ quod xp̃i est. non existimabunt
⁊ ueritatis sacramentum. qmͣuis in se po¬
situm cum errore ꝓprio non miscebunt.
huc accedit. quia sic homines occulta nes¬

Expanded text:
Sacramentis et liberalitate unius legitSacramentis et liberalitate unius legitmi uiri, quamdiu\' tales sunt, ad eorum confusionem potius quam ad salutem ualere. Quocirca etiam si uere propterea uellent haeretici correcto errore uenire ad ecclesiam, quia putarent se baptismum non habere nisi in catholica acciperent, nec sic eis deberemus ad iterationem baptismi consentire, sed potius docendi essent nec integritatem baptismi prodesse peruersitati eorum si corrigi nollent, nec eorum peruersitate uiolatum fuisse integrum baptisma quamdiu corrigi noluerunt, nec quia corrigi uolunt melius in eis baptisma fieri, sed ipsos a malignitate discedere, illud autem incipere iam prodesse ad salutem quod prius inerat ad perniciem. haec enim discentes et salutem in catholica unitate desiderabunt et suum esse quod Christi est non existimabunt et ueritatis sacramentum quamuis in se positum cum errore proprio non miscebunt. Huc accedit, quia sic homines occulta nes
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudine ⁊ post̾iore robore plenarii con¬
cilii ⁊ tot tantisq sc̃arum scripturarum tes¬
timoniis. ⁊ ip̃ius cypriami multis documen¬
tis . ⁊ ꝑspicius rõnib ueritatis. intelligit
xp̃i baptismum uerb̃is euũngłicis consecra¬
tum. non fieri cuuslibet hominis ꝑu̾sitate
peruersum . eodem unitatis iunculo intelli¬
gat saluos ẽẽ potuisse. quib aliuid salua
caritate tunc uisum est. Ac per hoc sun¬
ul oportet intelligat. eo quos nulła ⁊ ra¬
nia. nulla palea. si ip̃i frumenta ẽẽ uolu¬
issent. in societate ecc̃e toto orbe diffuse
poterant maculare. ⁊ ideo nulla existente
causa dinorcii se ab eodem unitatis uincu¬
lo diruperunt. quodlibet horum uerum sit
siue quod typrianus tunc sensit. siue tꝑ
catholice unu̾isitas unde ille non recessit
obtinuit. foris aꝑtissime constitutos. in
manifesto sacrilegio scismatis saluos ẽẽ
non posse. ⁊ ominia que hñt de duunis

Expanded text:
consuetudine, et de posteriore robore plenarii conconsuetudine, et de posteriore robore plenarii concilii, et tot tantisque sanctarum Scripturarum testimoniis, et ipsius Cypriani multis documentis, et perspicuis rationibus veritatis, intelligit Christi Baptismum verbis evangelicis consecratum non fieri cujuslibet hominis perversitate perversum; eodem unitatis vinculo intelligat salvos esse potuisse, quibus aliud salva charitate tunc visum est: ac per hoc simul oportet intelligat, eos quos nulla zizania, nulla palea, si ipsi frumenta esse voluissent, in societate Ecclesiae toto orbe diffusae poterant maculare, et ideo nulla existente causa divortii se ab eodem unitatis vinculo disruperunt; quodlibet illorum duorum verum sit, sive quod Cyprianus tunc sensit, sive quod Catholicae universitas unde ille non recessit obtinuit; foris apertissime constitutos in manifesto sacrilegio schismatis salvos esse non posse, et omnia quae habent de divinis
Abbreviated transcription (Latin):
anus affirmat habentib catholicis dare co¬
nantur . uẽl sicut res ip̃a manifestat. quod
⁊ ip̃i hñt non hẽre catholicam criminantur.
S quia nunc ut dicere ceꝑam cum cypriani
litteris sermotinari institiumus. non ut ar¬
bitror ⁊ illi si ad eẽt uiderer pertinaciter at
obstinate contra frẽs ⁊ consacerdotes ꝓhe
reticis reluctari. cum acciperet tanta ista
que nos mouent. cur etiam aput hereticos
in suo maligno errore peru̾sos. Bap̃m tñ ł¬
ꝑ se ip̃m reuerentissimum atq sanctissim
sic eq admitti inpert̃itum solites. quisquis
euis sermone commotus hereticos denuo
baptirando ẽẽ non dubitat eq quib hoc ꝓ¬
pt̾ tanta que contradicantur. nondum per¬
suasum est. tales ẽẽ deputet. quales in p̾¬
tĩtum fuerunt. qui baptitatos in heresi solo
ꝓprio errore correcto simplr̃ admiseiunt. ⁊¬
cum eis permittatis uinculum salui essepo¬
tuerunt. Quisquis autem ⁊ depretĩta ecc̃e

Expanded text:
anus adfirmat habentibus catholicis dare coanus adfirmat habentibus catholicis dare conantur uel, sicut res ipsa manifestat, quod et ipsi habent non habere catholicam criminantur! Sed quia nunc, ut dicere coeperam, cum Cypriani litteris sermocinari instituimus, non, ut arbitror, etiam illi, si adesset, uiderer pertinaciter adque obstinate contra fratres et consacerdotes pro haereticis reluctari, cum acciperet tanta ista quae nos mouent, cur etiam aput haereticos in suo maligno errore peruersos baptssimust, sic eos admitti in praeteritum solitos: quisquis ejus sermone commotus, haereticos denuo baptizandos esse non dubitat; eos quibus hoc propter tanta quae contradicuntur, nondum persuasum est, tales esse deputet, quales in praeteritum fuerunt, qui baptizatos in haeresi solo proprio errore correcto simpliciter admiserunt, et cum eis per unitatis vinculum salvi esse potuerunt. Quisquis autem et de praeterita Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
prianus ad ueniam ꝑtinere presumpsit. si au¬
tem baptismus xp̃i sicut ea queiam multa
dc̃a sunt. indicant. ⁊ in non integra uel ui¬
ta uel fide siue eorum qui uidentur. ẽẽ intu
nee tñ ad unice illuis columbe menbra perti¬
nent. siue eorum qui sic ad eam non ꝑtinẽt.
ut etiam aꝑte foris sint. potest ẽẽ integrum.
qui enm illis temporib repetebant eandem
ueniam pp̃ unitatis caritatem merẽbantur.
qmͣ meruisse pp̃ huius modi caritatem credi¬
dit cyprianus eo. quos sine baptismo admis¬
sc ẽẽ arbitratus est. Isti ergo qui nulla exis¬
tente causa. qñ quidem sicut ꝙyprianus ostẽ¬
dit mali bonis in unitate obẽe non possunt.
se ab eiusdem unitatis caritate precideiunt.
locum omnis uenie ꝑdiderunt. ⁊ qui ipso
scelere scismatis in terie intĩrent. ⁊̃ si post ei¬
tholicam non rebaptitarent. qñto supplitio
digni sunt. qui uel quod eo non hẽre cẏpri¬

Expanded text:
prianus ad ueniam pertinere praesumpsit. si auprianus ad ueniam pertinere praesumpsit. si autem baptismus Christi, sicut ea quae iam multa dicta sunt indicant, et in non integra uel uita uel fide, siue eorum qui uidentur esse intus nec tamen ad unicae illius columbae membra pertinent, siue eorum qui sic ad eam non pertinent, ut etiam aperte foris sint, potest esse integer, qui eum illis temporibus repetebant eandem ueniam propter unitatis caritatem merebantur, quam meruisse propter eiusmodi caritatem credidit Cyprianus eos, quos sine baptismo admissos esse arbitratus est. isti ergo, qui nulla existente -causa — quandoquidem, sicut idem Cyprianus ostendit, mali bonis in unitate obesse non possunt — se ab eiusdem unitatis caritate praeciderunt, locum omnis ueniae perdiderunt, et qui ipso scelere schismatis interirent, etiam si post catholicam non rebaptizarent, quanto supplicio digni sunt, qui uel quod eos non habere Cypri
Abbreviated transcription (Latin):
iri cunctanter obsequi. qmͣ pertinatiter att
obstinate contra fr̃es. ⁊ consacerdotes pro he¬
reticis reluctari. uerissime dicit. Nec alteri po¬
tius qm̃ sibi aduersatur. qui resistet apertis¬
sime ueritati. S per illa que tam multa dĩa
diximus. qñtum arbitror liquido apparet et
certum est. baptismum xp̃i ñ hereticorum.
peruersitate.cum aput eos datur ⁊sumitur
posse uiolari. S ut certum non sit. saltem ad¬
huc ẽẽ dubium quisquis ea que dicta sunt
⁊̃ retinens cogitauerit confiteturi Non ergo
aꝑtissime resistimus. ueritati. S aut pro ii¬
manifesta ueritate certamus. Sicut existi¬
mo. aut certe sicut possunt putare qui nõ¬
dum istani questionem solutam ẽẽ arbitran¬
tur.. ad huc queruus ueritatem ⁊ ideo si
aliter se res ht qmͣ nos dicimus. eadem sim¬
plicitate suscipimus ab hereticis baptitates.
qua suscipiẽbant. illi quos pp̃ unitatem ꝙ¬

Expanded text:
ue incunctanter obsequi quam pertinaciter adque ue incunctanter obsequi quam pertinaciter adque obstinate contra fratres et consacerdotes\' pro haereticis reluctari, uerissime dicit, nec alteri potius quam sibi aduersatur qui resistit apertissimae ueritati. sed per illa quae tam multa iam diximus, quantum arbitror, liquido apparet et certum est baptismum Christi nec haereticorum peruersitate, cum aput eos datur et sumitur, posse uiolari. sed ut certum nondum sit, saltem adhuc esse dubium quisquis ea quae dicta sunt etiam retinens cogitauerit confitetur. non ergo apertissimae resistimus ueritati, sed aut pro manifesta ueritate certamus, sicut ego existimo, aut certe, sicut possunt putare qui nondum istam quaestionem solutam esse arbitrantur, adhuc quaerimus ueritatem. et ideo, si aliter se res habet quam nos dicimus, eadem simplicitate suscipimus ab haereticis baptizatos, qua suscipiebant illi quos propter unitatem Cy
Abbreviated transcription (Latin):
est. ⁊ in hereticorum peruersitate potest ẽẽ
xp̃iani baptismi integritas. si qui tempo¬
ribus illis rebaptizañut. nec tamen ab
unitatis compagine recesserunt. eadem
dilectõne pacis potuerunt ad ueniam per¬
uenire. qua cyprianus ⁊̃ sine baptismo
admissos. ab ecc̃e munerib non separati po¬
tuisse testatur. Porro siuerum est aput he
minus obeeũt inunitate positis aliena¬
poc̃a. s ad unitatem uementib ⁊ sine bap̃o
admissis. soluerentur ⁊ propua. N am si teste
cypriano uintatis uinculum tantum ualet.
quemodo possent ledi alienis peccatis qui nol¬
lent ab unitate recedere. sietiam non bapti¬
tati pcc̃is propriis non perirent. qui ad eam
uellent ex heresi accedere. Quod autem adiũ¬
git. ꝙỹprianus ⁊ dicit. non tñ quia aliqñ er¬
ratum est. ideo semper errandum est. cum
magis sapientibus ⁊ deum timentibus cõ¬
gruat patefc̃e. ⁊ perspecte ueritati libent̾ at¬

Expanded text:
est — etiam in haereticorum peruersitate potest esse est — etiam in haereticorum peruersitate potest esse christiani baptismi integritas, si qui temporibus illis rebaptzauerunt nec tamen ab unitatis conpagine recesserunt, eadem dilectione pacis potuerunt ad ueniam pertinere, qua Cyprianus etiam sine baptismo admissos ab ecclesiae muneribus non separari potuisse testatur. porro si uerum est aput haeminus obessent in unitate positis alienaad unitatem uenientibus et sine baptismo admissis soluerentur et propria! nam si teste Cypriano unitatis uinculum tantum ualet, quomodo possent laedi peccatis alienis qui nollent ab unitate recedere, si etiam non baptizati peccatis propriis non perirent, qui ad eam uellent ex haeresi accedere? Quod autem adiungit Cyprianus et dicit: non tamen quia aliquando erratum est, ideo semper errandum est, cum magis sapientibus et deum timentibus congruat patefactae et perspectae ueritati libenter adq