comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
zaret in ministerio seruus malus. nõ
sciret se ille qui baptizaret᷑ baptizari:
nͥ ab illo qui sibi tenuit baptizandi po¬
testatem: Et ut noueritis fr̃s quia nõ
in illo hoc nouerat ioħs: et hoc didicit
ꝑcolumbam : dñm enim nouerat. s cũ
baptitandi sibi potestatem retenturum
et nului seruo eam daturum non dũ
nouerat: scđdm hoc dixit. et ego nesciebã
eum: Et ut noueritis quia hoc ibi didi¬
cit: attendite sequentia: s qui me mi

Expanded text:
zaret in ministerio servus malus, non zaret in ministerio servus malus, non sciret se ille qui baptizaretur baptizari, nisi ab illo qui sibi tenuit baptizandi potestatem. Et ut noveritis, fratres, quia hoc in illo non noverat Joannes, et hoc didicit per columbam: Dominum enim noverat, sed eum baptizandi sibi potestatem retenturum, et nulli servo eam daturum, nondum noverat; secundum hoc dixit, Et ego nesciebam eum. Et ut noveritis quia ibi hoc didicit, attendit
Abbreviated transcription (Latin):
tus est: ꝓ babo ipsa ueritate dicente. qͣn¬
do int̾rogauit uideos Baptismus ioħis
unde ẽ. de celo an ex hominibus: Ergo ne
tot baptismi dicerent᷑ quot essent ser¬
ui qui baptizarent accepta potestate a
dnõ: sibi tenuit dñs baptizandi pots¬
tatem. seruis ministerium dedit Dict
se seruus baptizare: recte dicit sicut a¬
płs dicit: Baptizaui aũ et stephane do¬
mum: s tanquam minister. Ideo sisit
et malus et contingat illi habere ministe¬
rium: et si eum homines non nouerut
et deus eum nouit. ꝑmittit deus bap¬
tizari ꝑ eum: quia sibi tenuit põtesta¬
tem: Hoc aũ ioħs non nouerat in dño:
Quia dñs erat nouerat: quia ab ipso de¬
bebat baptizari nouerat. Et confessus
ẽ. quia ueritas erat ille: et ille uerax
missus a ueritates nouerat hoc:  quid
in eo non nouerat: Quia sibi retento¬
rus erat baptismi sui potestatem. et m
eam transmissurus et trans laturus in
aliquem seruum: S siue baptizaret
in ministerio seruus bonus siue bapti¬

Expanded text:
babo, ipsa Veritate dicente, quando interrogavit Judaeos, Baptisma Joannis unde est? de coelo, an ex hominibus ? Ergo ne tot baptismata dicerentur, quot essent servi qui baptizarent accepta potestate a Domino; sibi tenuit Dominus baptizandi potestatem, servis ministerium dedit. Dicit se servus baptizare; recte dicit, sicut Apostolus dicit, Baptizavi autem et Stephanae domum : sed tanquam minister. Ideo si sit et malus, et contingat illi habere ministerium, et si eum homines non norunt, et Deus cum novit: permittit Deus baptizari per eum, qui sibi tenuit potestatem. 8. Hoc autem Joannes non noverat in Domino. Quia Dominus erat, noverat; quia ab ipso debebat baptizari, noverat: et confessus est quia veritas erat ille, et ille verax missus a veritate; hoc noverat. Sed quid in eo non noverat? Quia sibi retenturus erat baptismatis sui potestatem, et non eam transmissurus et translaturus in aliquem servum: sed sive baptizaret in ministerio servus bonus, sive bapti
Abbreviated transcription (Latin):
uos nolo: quomͦ adiutꝰ sum orationi
urĩs ut illud quod ꝓmisi implerem:
adiuuante etiam pia intentione et uo¬
tis bonis. et illud apparebit uob̾ quas
ioħs quod didicit in dño quia ipse est
qui baptirat in spũ scõ: et nulli seruo
suo translegauit potestatem baptizandi:
non debuit discere nisi ꝑ columbam:

Expanded text:
vos nolo, quomodo adjutus sum orationibus vos nolo, quomodo adjutus sum orationibus vestris, ut illud quod promisi, implerem; adjuvante etiam atque etiam pia intentione et votis bonis, et illud apparebit vobis, quare Joannes quod didicit in Domino, quia ipse est qui baptizat in Spiritu sancto, et nulli servo suo translegavit potestatem baptizandi, non debuit discere nisi per columbam.
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ xp̃m Non ꝑ quid: s quem uide
catorem: s imitare bonũ qui tibi p̾dicat
malum: Ipso malo diabolus deiectus es
ipso deiecit: Multum maligna pestic
habebant illam quidam xp̃i p̃dicatore
Audi apłm ioħm: qui odit frẽm suum
homicida ẽ: Ecce post ioħm baptizatũ
ẽ. post homicidã non ẽ baptizatũ: quia
ioħs dedit baptismũ suum. homicida
dedit baptismũ xp̃i: Qd sacramentum
tam scm̃ ẽ: ut nec homicida ministran¬
te polluat᷑: Non respuo ioħm: s potus
credo ioħi: Quid credo ioħi: Quod dia¬
cit ꝑ columbam Quid didicit ꝑ colum
Si enim hodie uoluero plenius dicere
quare ꝑ columbam: tempus non suffi¬
cit: Quia enim res dicenda insinuata ẽ
ioħi ꝑcolumbã: quã non nouerat in xp̃o
ioħs. quãuis iam nosset xpm: exposui
quantũ arbitror scĩtati ur̃e: S quare
hanc ipsam rem ꝑcolumbam oportuit
demonstrari: si breuit̃ dici posset. dicert̃
S quia diu dicendum ẽ. et onerare

Expanded text:
tum . Non per quid, sed quem vide: catorem, sed imitare bonum qui tibi praedicamalum. Ipso malo zabolus dejectus est, ipsum dejecit multum maligna pestis: et habebant illam quidam Christi praedicaAudi apostolum Joannem: Qui odit fratrem suum, homicida est . Ecce post Joannem baptizatum est, post homicidam non baptizatum est; quia Joannes dedit baptismum suum, homicida dedit baptismum Christi. Quod Sacramentum tam sanctum est, ut nec homicida ministrante polluatur. 20. Non respuo Joannem, sed potius credo Joanni. Quid credo Joanni? Quod didicit per columbam. Quid didicit per columbSi enim hodie voluero plenius dicere quare per columbam, tempus non sufficit. Quia enim res discenda insinuata est Joanni per columbam, quam non noverat in Christo Joannes, quamvis jam nosset Christum, exposui quantum arbitror Sanctitati vestrae: sed quare hanc ipsam rem per columbam oportuit demonstrari, si breviter dici posset, dicerem: sed quia diu dicendum est, et onerare
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c si uellet dare potestatẽ alicui ser¬
uosuo ut daret baptismũ suum tan¬
ꝙͣ uicẽ suã transferret a se baptizan¬
di potestatem. et constitueret in aliqͦ
seruo suo: et tantam uim daret bap¬
Itsmo translato in seruum. quantam
uim haberet baptismus datus a dnõ.
Hoc noluit. ideo ut in illo speseẽt bap.¬
tizatoꝵ: a quo se baptizatos agnosce¬
rent: Noluit g spem seruum ponerẽ
in seruo: ideoq clamat apłs: cum uide¬
ret homines uolentes ponere spem. in se¬
ipso: Numquid paulus ꝓ uob̾ crucifi¬
xiis est. aut in nomine pauli baptizati
estis: Baptiz auit gͦ paulus canquam
minister: non tanquam ipsa potestas.
Baptizauit aut̃ dñs: tanquam potestas
Intendite: Ꝙ potuit hanc potestatem ser¬
uis dare: s noluit: Si enim daret hanc
potestatem seruis. id ẽ ut et ipsoꝵ esset
quod dnĩ erat: tot essent baptismi quot
essent serui. ut quo mͦ dictus est baptis¬
mus ioħis. sic diceret᷑ baptismus petri.
baptismus pauli. baptism̾iacobithome.

Expanded text:
 si vellet, dare potestatem alicui servo suo, ut daret baptismum suum tanquam vice sua, et transferre a se baptizandi potestatem, et constituere in aliquo servo suo, et tantam vim dare baptismo translato in servum, quantam vim haberet baptismus datus a Domino. Hoc noluit ideo, ut in illo spes esset baptizatorum, a quo se baptizatos agnoscerent. Noluit ergo servum ponere spem in servo. Ideoque clamabat Apostolus, cum videret homines volentes ponere spem in seipso: Numquid Paulus pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis ? Baptizavit ergo Paulus tanquam minister, non tanquam ipsa potestas: baptizavit autem Dominus tanquam potestas. Intendite. Et potuit hanc potestatem servis dare, et noluit. Si enim daret hanc potestatem servis, id est, ut ipsorum esset quod Domini erat, tot essent baptismi quot essent servi; ut quomodo dictum est baptisma Joannis, sic diceretur baptisma Petri, sic baptisma Pauli, sic baptisma Jacobi,
Abbreviated transcription (Latin):
homines: ut cum uiderint idiotas. ali¬
quos baptizare: illi quia meliores sibi
uident᷑ siue continentia siue elemosi¬
na. siue doctrina: dedignabunt᷑ for¬
tasse acciꝑe quod illi inferiores accepe¬
rint: Oportet ut sanem eos ut non de¬
dignentur uenire ad baptismum dnĩ:
quia ego ueni ad baptismũ serui: Iam
quem uideris spm̃ descendentem tan¬
quam columbam et manentem suꝑ
eum ipse est: Quidͤ ipse est: dns No¬
ui:S numquid hoc iam noueras qi
dñs iste habens baptizandi potesta¬
tem. eam potestatẽ nulli seruo daturꝰ
cẽt. s sibi eam retenturuseẽt ut omnis
qui baptizat᷑ ꝑ serui ministerium non
imputet seruo s dnõ: Numquid hoc
iam noueras: Non noueram ab eo qͥ
mͥ dixit. suꝑ quem uideris spm̃ des¬

Expanded text:
homines, ut cum viderint idiotas alihomines, ut cum viderint idiotas aliquos baptizari, illi quia meliores sibi videntur, sive continentia, sive eleemosynis, sive doctrina, dedignentur isti fortasse accipere quod illi inferiores acceperunt; oportet ut sanem eos, ut non dedignentur venire ad baptisma Domini, quia ego veni ad baptisma servi. 9. Jaquem videris Spiritum descendentem, tanquam columbam, et manentem super eum, ipse est? Quis ipse est? Dominus. Novi. Sed numquid hoc jam noveras, quia Dominus iste baptizandi habens potestatem, eam potestatem nulli servo daturus est, sed sibi eam retenturus est, ut omnis qui baptizatur per servi ministerium, non imputet servo, sed Domino? numquid hoc jam noveras? Non hoc noveram: adeo quid mihi dixit? Super quem videris Sp
Abbreviated transcription (Latin):
rat dnm̃: Ergo putate hucusq dixisse
ioħm. ego non noueram eum s qui me
misit baptizare inaqua. ille mͥ dixit:
Querimus quid dixerit: Sequit᷑ ouꝑ
quem uideris spm̃ descendentẽ tanꝗͣ.
columbam et manentẽ suꝑ eum Nõ
dico sequentia: interim attendite Suꝑ
quem uideris spm̃ descendentẽ tanꝗ.
columbã. et manentẽ suꝑ eum: ipse ẽ:
S quid ipse ẽ : Quid me uoluit ꝑ colũ¬
bam docere qui me misit: Quia ipse
erat dñs: Iam noueram: a quo missus
eram: iam noueram eum cui dixi: Tu
ad me uenis baptizari: Ego ate debeo
baptizari: Usq adeo eͣgo noueram do¬
minum: ut ego ab eo uellem baptiza¬
ri: non ut a me ipse baptizaretur. Et tc̃
michi dixit Sine mͦ: impleat᷑ omnis
iusticia: Pati ueni: baptizari non ue¬
nio: Impleat᷑ omnis iusticia Ait michi
dñs m̃s: impleat᷑ omĩs iusticia doceã
plenam humilitatẽ Noui suꝑbien¬
tes in futuro populo meo:. Houi aliqͦs
in aliqua excellentiori grã futuroe.

Expanded text:
usque dixisse Joannem, Ego non noveram eum; sed qui me misit baptizare in aqua, ipse mihi dixit. Quaerimus quid dixerit? Sequitur, Super quem videris Spiritum descendentem, quasi columbam, et manentem super eum. Non dico sequentia; interim attendite: Super quem videris Spiritum descendentem, tanquam columbam, et manentem super eum, ipse est. Sed quid ipse est? quid me voluit per columbam docere qui me misit? Quia ipse erat Dominus? Jam noveram a quo missus eram: jam noveram eum cui dixi, Tu ad me venis baptizari? ego a te debeo baptizari: usque adeo ergo noveram Dominum, ut ego ab eo vellem baptizari, non ut a me ipse baptizaretur: et tunc mihi dixit, Sine modo; impleatur omnis justitia ; pati veni, baptizari non venio? impleatur omnis justitia, ait mihi Deus meus; impleatur omnis justitia, doceam plenam humilitatem: novi superbientes in futuro populo meo, novi aliquos in aliqua excellentiori gratia futuros
Abbreviated transcription (Latin):
se baptizaret: dñs. Id actum ẽ ut et ꝑ
ministros dñs baptizaret. id ẽ et quos
ministri dnĩ baptizaturi erant: ns̃
baptizaret non illi Aliud est baptizare
ẽnim ꝑ ministerium: aliud baptizare
ꝑ postestatem: Baptismus enim talis ẽ
qualis est ille in cuius potestate dat᷑:
non quał ille ẽ ꝑ cuius ministerium
dat᷑. Taliserat baptismus ioħis: quał
iohe Baptismꝰ ioħisiustus. tamquam iusti.
tamen hominis s quia acceperat adeo
istam gram̃ et tantam grãm ut dignꝰ
cẽt p̃ire iudicem. et eum digito osten¬
dere. et implere uocem ꝓpħie illius:
uox clamantis in deserto. parate uiã
dnõ Talis aũ baptismus dnĩ: qualis

Expanded text:
s baptizaret: id actum est, ut et per ministros Dominus baptizaret, id est, ut quos ministri Domini baptizaturi erant, Dominus baptizaret, non illi. Aliud est enim baptizare per ministerium, aliud baptizare per potestatem. Baptisma enim tale est, qualis est ille in cujus potestate datur; non qualis est ille per cujus ministerium datur. Talis erat baptismus Joannis, qualis Joannes: baptismus justus tanquam justi, tamen hominis; sed qui acceperat a Domino istam gratiam, et tantam gratiam, ut dignus esset praeire judicem, et eum digito ostendere, et implere vocem prophetiae illius, Vox clamantis in deserto, parate viam Domino . Tale autem baptisma Domini, q
Abbreviated transcription (Latin):
tem suꝑ eum. ipse est qui baptizat
in spũ scõ ͤ non nouerat eum s colũ¬
ba descendente cognouit eum Colũ¬
ba uero tunc descendit. quando dñs
ab aqua ascendit: Tunc aut̃ cognoue¬
rat ioħs dnm̃: quando ad eum dñs
ad aquam ueniebat: Manifestatur
nobis quia ioħs scd̃m aliquid noue¬
rat: scd̃m aliquid nondum nouerat
dnm̃: Hisi aũ hoc intellexerimus⁊:
mendax erat. Quomͦ erat uerax ag¬
noscens qui dicͤit tu ad me uenis ego
hoc dicit Et quomͦ rursus ueraxẽ:
cum dicit ego non noueram eum
s qui misit me baptizare in aqua il¬
le mͥ dixit. suꝑ quem uideris spm̃¬

Expanded text:
tem super eum, ipse est qui baptizat tem super eum, ipse est qui baptizat in Spiritu sancto; et non noverat eum, sed columba descendente cognovit eum; columba vero tunc descendit, quando Dominus ab aqua ascendit; tunc autem cognoverat Joannes Dominum, quando ad eum Dominus ad aquam veniebat: manifestatur nobis quia Joannes secundum aliquid noverat, secundum aliquid nondum noverat Dominum. Nisi autem hoc intellexerimus, mendax erat. Quomodo erat verax agnoscens, qui dicit, Tu ad me venis bapthoc dicit? Et quomodo rursus verax est cum dicit, Ego non noveram eum; sed qui misit me baptizare in aqua, ipse mihi dixit
Abbreviated transcription (Latin):
Ulerus deus pater: et ueritas dei filiꝰ:
Si pat̾ sine filio te misit: deus sine¬
fili ueritate te misit: Si ideo autem
uerax es quia ueritatẽ loqueris. et
ex ueritate loqueris: non te misit pa¬
ter sine filio s simul te misit pater
et filius: Si gͦ te misit et filius cum
patre. quomodo nesciebas eum a quo
missus es : Quem uideras in uerita¬
te. ipse te misit ut agnosceretur in
carne: et dixit: Suꝑ quem uideris
spm̃ descendentẽ sicut columbam et
manentẽ suꝑ eum: hic ẽ qui baptizat
in spũ scõ: hoc audiuit ioħs ut
nosset cum quem non nouerat. an
ut plenius nosset quem iam noue¬
rat: si enim omni ex parte non nos¬
set: non uenienti ad fluiium ut
baptizaretur diceret ego ate debeo
baptizari et tu uenis ad me: Noue¬
rat ergo. Quando aũ columba descen¬
dit: Iam baptizato dnõ. et ab aqua
ascendente. At si ille qui eum misit
dixit. suꝑ quem uideris spm̃ descen¬
dentem sicut columbam et manen¬

Expanded text:
Verus Deus Pater, et veritas Deus Filius: Verus Deus Pater, et veritas Deus Filius: si Pater sine Filio te misit, Deus sine veritate te misit: si ideo autem verax es, quia veritatem loqueris, et ex veritate loqueris; non te misit Pater sine Filio, sed simul te misit pater et Filius: si ergo et Filius te misit cum Patre, quomodo nesciebas eum a quo missus es? Quem videras in veritate, ipse te misit ut agnosceretur in carne, et dixit, Super quem videris Spiritum descendentem sicut columbam, et manentem super eum, ipse est qui baptizat inixit qui te misit? Manifestum quia nosset eum quem non noverat, an ut plenius nosset quem jam noverat? Si enim omni ex parte non nosset, non venienti ad fluvium ut baptizaretur diceret, Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me ? noverat ergo. Quando autem columba descenter sine Filio, sed simul te misit pater ascendente. At si ille qui eum misit, dixit, Super quem videris Spiritum descendentem sicut columbam, et manen
Abbreviated transcription (Latin):
 quod xp̃c cum patre facit. pater
facit Et quod pater cum xpo facit.
facit sine filio: nec scorsũ aliquid filiꝰ
sine patre: Inseparabilis caritas. in se¬
parabilis unitas. in separabilis maies¬
tas. inseparabilis potestas: scđ̾m hec
uerba que ipse posuit. ego et pater
unum sumus Quis gͦ misit ioħm:
Si dicamus pater. uerum dicimus: Si
dicamus filius. uerum dicimus Ala¬
nifestius aũ. ut dicamus: pater et filiꝰ:
Quem misit aũ pater et filius. unus
deus misit. Quia filius dixit. ego et
pater unum sumus Quomͦ gͦ nescie¬
bat eum a quo missus est: Dixit enĩ:
Ego nesciebam eum. s qui me misit
baptizare in aqua: ipse mͥ dixit Int̾¬
rogo ioħm: Qui te misit baptizare in
aqua: quid tibi dixit: Suꝑ quem
uideris spm̃ descendentẽ sicut colum¬
bam et manentem suꝑ eum: hic est
qui baptizat in spũ scõ: hoc tͥoioħs¬
dixit qui te misit: Manifestum ẽ qr
hoc: Quis gͦ te misit : forte pater:

Expanded text:
Sed quod Christus cum Patre facit, Pater Sed quod Christus cum Patre facit, Pater facit: et facit sine Filio; nec seorsum aliquid Filius sine Patre: inseparabilis charitas, inseparabilis unitas, inseparabilis majestas, inseparabilis potestas, secundum haec verba quae ipse posuit, Ego et Pater unum sumus . Quis ergo misit Joannem? Si dicamus, Pater, verum dicimus; si dicamus, Filius, verum dicimus: manifestius autem ut dicamus, Pater et Filius. Quem misit autem Pater et Filius, unus Deus misit; quia Filius dixit, Ego et Pater unum sumus. Quomodo ergo nesciebat eum a quo missus est? Dixit enim, Ego nesciebam eum; sed qui me misit baptizare in aqua, ipse mihi dixit. Interrogo Joannem, Qui te misit baptizare in aqua, quid tibi dixit? Super quem videris Spiritum descendentem, sicut columbam, et manentem super eum, ipse est qui baptizat in Spdixit qui te misit? Manifestum quia hoc. Quis ergo te misit? Forte Pater.
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit ad diem ꝓ¬
nimus p̾stabit etiã
hoc ut ad ipsius ꝓ¬
missionis redditio¬
nem ꝑuenire pos¬
simus: Tunc enim ea que dicimus et
nobis et uobis utilia sunt: si ab ipsosut̃:
Que autem ab homine sunt. menda¬
tia sunt: sicut ipse dicit dñs nr̃ iħc¬
xp̃c: Qui loquitur mendatium: de
suo loquit᷑ Hemohabet de suo: nisi
mendatium et peccatum Si quid aũ
habet homo ueritatis atq iusticie: ab illo
fonte est quem debemus sitire in hac
heremo. ut ex eo quasi guttis quibus¬
dam irrorati. et in hac ꝑegͥnatione
interim consolati. ne deficiamus in
uia. uenire ad eius requiem sacieta¬
tem q possimus Si ergo qui loquit᷑
mendatium de suo loquitur. qui lo¬
quitur ueritatem de deq loquitur.
tate. a quo erat uerax nisi ab eo qui
dixit ego sum ueritas: Hon gͦ posset
dicere aut ueritas contra ueracem:
aut uerax contra ueritatem Ueracẽ
ueritas misit: et ideo uerax erat. qm̃
a ueritate missus erat: Si ueritas io¬
hannem miserat: xp̃c eum miserat:

Expanded text:
oluit, ad diem pnimus: praestabit etiam hoc, ut ad ipsius promissionis redditionem pervenire possimus. Tunc enim ea quae dicimus, et nobis et vobis si utilia sunt, ab ipso sunt: quae autem ab homine sunt, mendacia sunt; sicut ipse dixit Dominus  Qui loquitur mendacium, de suo loquitur . Nemo habet de suo, nisi mendacium et peccatum. Si quid autem homo habet veritatis atque justitiae, ab illo fonte est, quem debemus sitire in hac eremo, ut ex eo quasi guttis quibusdam irrorati, et in hac peregrinatione interim consolati, ne deficiamus in via, venire ad ejus requiem satietatemque possimus. Si ergo qui loquitur mendacium, de suo loquitur; qui loquitur veritatem, de Deo loquitur. tate; a quo erat verax, nisi ab eo qui dixit, Ego sum veritas ? Non ergo, posset dicere, aut veritas contra veracem, aut verax contra veritatem. Veracem veritas misit; et ideo verax erat, quoniam a veritate missus erat. Si veritas Joannem miserat, Christus eum miserat.
Abbreviated transcription (Latin):
baptizati sunt a ioħe: non eis suffecit:
Baptizati sunt enim baptismo xpĩt
quia non baptismus xp̃i erat baptis¬
mus ioħis: Qui acci̾piunt baptismũ
xpĩ baptismum ioħis non querunt.
qui acceperunt baptismũ ioħis. bap̃t¬
tismum xpĩ quesierunt: Ergo xpõsuf¬
ficit baptismus ioħis Qmͦ non suffioe¬
ret. quando nec ipse citit necessarius:
Illi enim nullus baptisitis erat ne¬
cessarius: s. ad hortandos nos ad bap.¬
tismum suum. suscepit baptisium
serui. Et ne p̃poneretur baptismus ser¬
ui baptismo dnĩ: baptizati sunt alii
baptismo conserui:s qui baptizati
sunt baptismo conserui: oportebat ut
baptizarent᷑ baptismo dñi: Qui autẽ
baptizant᷑ baptismo dnĩ. non opus ha¬
bent baptismo conserui Qm̃ gͦ accepe¬

Expanded text:
baptizati sunt a Joanne, non eis suffecit: baptizati sunt a Joanne, non eis suffecit: baptizati sunt enim baptismo Christi; quia non baptismus Christi erat baptismus Joannis. Qui accipiunt baptismum Christi, baptismum Joannis non quaerunt: qui acceperunt baptismum Joannis, baptismum Christi quaesierunt. Ergo Christo suffecit baptismus Joannis. Quomodo non sufficeret, quando nec ipse erat necessarius? Illi enim nullus baptismus erat necessarius; sed ad hortandos nos ad baptismum suum, suscepit baptismum servi. Et ne praeponeretur baptismus servi baptismo Domini, baptizati sunt alii baptismate conservi. Sed qu baptizati sunt baptismate conservi, oportebat ut baptizarentur baptismate Domini: qui autem baptizantur baptismate Domini, non opus habent baptismate conservi.
Abbreviated transcription (Latin):
ioħe: si ad hoc missus erat ioħs ꝑquẽ
baptizaretur xp̃c ut pararet uiam
dñõ id est ipsi xp̃o: & hoc iam di¬
ximus: s cõmemoramus quia neces¬
sarium ẽ p̃senti questioni: si soluc
Non tantum ualeat secculum. ut
deleat de cordib ur̃is. quod ibi scribit
spc̃ dei: Hon tantum ualeant spine
curarum: ut offocent semen quod
seminatur in uobis Quare enim co¬
gimur eadem repetere. nͥ quia de me¬
moria cordis ur̃i securi non sumus:
Si gͦ solus dñs baptizatus esset bap¬
tismo ioħis: non deessent qui sic eũ
baberent ut putarent baptismum
ioħis maiorem ec̃ quam ẽ baptismus
xpĩ: dicerent enim Usq adeo ille
baptismus maior ẽ: ut solus xp̃c ab
eo baptizari meruisset Ergo ut da¬
retur nobisa dnõ exemplum humili¬
tatis ad ꝑcipiendam salutem baptis¬
erat. s ꝓpt̾ nos opus erat Ꝙ rursus
ne hoc ipsum quod accepit a ioħe
sunt et alii baptizari a ioħe: S qui

Expanded text:
Joanne, si ad hoc missus erat Joannes, per quem Joanne, si ad hoc missus erat Joannes, per quem baptizaretur Christus, ut pararet viam Domino, id est ipsi Christo? Et hoc jam diximus; sed commemoramus, quia necessarium est praesenti quaestioni. Si solus non tantum valeat saeculum, ut deleat e cordibus vestris quod ibi scripsit Spiritus Dei; non tantum valeant spinae curarum, ut effocent semen quod seminatur in vobis: quare enim cogimur eadem repetere, nisi quia de memoria cordis vestri securi non sumus? si ergo solus Dominus baptizatus esset baptismo Joannis, non deessent qui sic eum haberent, ut putarent baptismum Joannis majorem esse, quam est baptismus Christi. Dicerent enim: Usque adeo illud baptisma majus est, ut solus Christus eo baptizari meruisset. Ergo ut daretur nobis a Domino exemplum humilitatis, ad percipiendam salutem baptiserat, sed propter nos opus erat. Et rursus, ne hoc ipsum quod accepit a Joannsunt et alii baptizari a Joanne. Sed qui
Abbreviated transcription (Latin):
dat et distingat et nouerit caritas
ura: Baptismus quem accepit ioħs:
baptismus ioħs. dictus est Solus ta¬
le donum accepit: quale nullus ande
illum. iustoꝵ nullus post illum. tał ut
acciperet baptisinum qui baptismus
ipsius diceretur Accepit quidem: non
enim ase posset aliquid Si enim a se qͥs
loquitur: mendatiũ de suo loquit᷑:
& unde accepit nisi ab ipso dnõ iħu xp̃o
Ab illo ut baptizare posset accepit:
quem postea baptizauit: Nolite mi¬
quomͦ quiddam fecit in matre: De
xpõ enim dictum ẽ: omnia ꝑ ipsum
facta sunt: Si omnia ꝑ ipsum: et ma¬
ria ꝑ ipsum facta est: de qua postea na¬
tus est xp̃c: Intendat caritas urã Qͦ¬
mͦ creauit mariam et creatus est ꝑ
mariam: sic dedit baptisinũ ioħi. et
baptizatus ẽ a ioħe Ad hoc eͦ accepit
baptismum a ioħe. ut accipiens quod
inferius erat ab inferiore: ad id quod
supĩ erat hortaretur inferiores. Sed
quare non solus ipse baptizatꝰ est ab

Expanded text:
dat, et distinguat, et noverit Charitas dat, et distinguat, et noverit Charitas vestra. Baptismus quem accepit Joannes, baptismus Joannis dictus est: solus tale donum accepit: nullus ante illum justorum, nullus post illum, ut acciperet baptismum, qui baptismus illius diceretur. Accepit quidem; non enim a se posset aliquid: si enim a se quis loquitur, mendacium de suo loquitur. Et unde accepit, nisi a Domino Jesu Christo? Ab illo ut baptizare posset accepit, quem postea baptizavit. Nolite mianne, quomodo quiddam fecit in matre. De Christo enim dictum est, Omnia per ipsum facta sunt : si omnia per ipsum, et Maria per ipsum facta est, de qua postea natus est Christus. Intendat Charitas vestra, Quomodo creavit Mariam, et creatus est per Mariam; sic dedit baptismum Joanni, et baptizatus est a Joanne. 5. Ad hoc ergo accepit baptismum a Joanne, ut accipiens quod inferius erat ab inferiore, ad id quod superius erat hortaretur inferiores. Sed quare non solus ipse baptizatus est a
Abbreviated transcription (Latin):
non nouerat. Nrm̃ ẽ gͦ querere qͥd
in eo ioħs nondum nouerat: et ꝑco
lumbam didicit: Quare missus est
ioħs baptizans. Iam memini me
Sienim baptismus ioħis necessarius
erat saluti nr̃e. et modo debuit exer¬
ceri: Hon enĩ modo non saluantur
homines. aut modo plures non salua¬
tur: aut alia tunc salus erat et alia
salus Si salus in xpõ est. et idem ipse
est xpc̃: eadem nobis salus est squa¬
re missus est ioħs baptirans: Quia opor¬
tebat baptizari xpm. Quare oportebat
baptizari xp̃me Quare oportuit nas¬
ci xpm̃t Quare oportuit crucifigi apm
Si enim uiam humilitatis demonstra¬
turus aduenerat. et se ipsum facturꝰ
ipsam humilitatis uiam: in omnibus
ab eo implenda erat humilitas Auc¬
toritatem dare baptismo suo hinc dig¬
natus est: ut cognoscerent serui quan¬
ta alacritate deberent currere ad
baptisinum dnĩ quando ipse non
dedignatus est susciꝑe baptismũ ser¬
ui: Donatum enim. erat hoc ioħi. ut
ipsius baptismus diceret᷑. Hoc atten¬

Expanded text:
go quaerere quid in eo Joannes nondum noverat, et per columbam didicit. 3. Quare missus est Joannes baptizans? Jam memini me Si enim baptismus Joannis necessarius erat saluti nostrae; et modo debuit exerceri. Non enim modo non salvantur homines, aut non modo plures salvantur, aut alia tunc salus erat, et alia a est et salus: si salus in Christo est, et idem ipse Christus est, eadem nobis salus est. Sed quare missus est Joannes baptizans? Quia oportebat baptizari Christum. Quare oportebat baptizari Christum? Quare oportuit nasci Christum? quare oportuit crucifigi Christum? Si enim viam humilitatis demonstraturus advenerat, et seipsum facturus ipsam humilitatis viam; in omnibus ab eo implenda erat humilitas. Auctoritatem dare baptismo suo hinc dignatus est, ut cognoscerent servi quanta alacritate deberent currere ad baptismum Domini, quando ipse non dedignatus est suscipere baptismum servi. Donatum enim erat hoc Joanni, ut ipsius baptismus diceretur. 4. Hoc atten
Abbreviated transcription (Latin):
iora facit. qui cum timore et tremore suã
ipsius salutem oꝑat᷑: quod utiq in illo:
s non sine illo. xpc̃ oꝑatur. Prorsus ma¬
ius hoc eẽ dixerim. quam ẽcelum et ter¬
ra: et quecumq cernunt᷑ in celo et in ter¬
ra. Et celum enim et terra transibit: pre¬
destinatorum autem. id est eoꝵ quos p̃s¬
cuit. salus et iustificatio ꝑmanebit. In
illis tantum oꝑi dei: ihis autem est
etiam imago dei. S in celis sedes dom¬
nationes principatus potestates. aoni¬
geli et angeliõpera sunt xpi. luraoi
etiam his oꝑib maiora facit. quiolaut
iustificationem suam: Nonhicaudeue¬
cipitare sententiam. Intelligat qusoy¬
test. iudicet qui potest: utrum mau
sit iustos creare. quam impiosiustilaa¬
re. Certe enim si equalis est utrumo. n¬
tentie. hoc maioris est miscdie. hoc pe
enum magnum pietatis sacramerim
quod manifestatum est in canenss¬

Expanded text:
jora facit, qui cum timore et tremore suam jora facit, qui cum timore et tremore suam ipsius salutem operatur; quod utique in illo, sed non sine illo Christus operatur? Prorsus majus hoc esse dixerim, quam est coelum et terra, et quaecunque cernuntur in coelo et in terra. Coelum enim et terra transibunt: praedestinatorum autem, id est eorum quos praescit, salus et justificatio permanebunt. In illis tantum opera Dei, in his autem est etiam imago Dei. Iinationes, Principatus, Potestates, Archangeli, Angeli opera sunt Christi; numquid etiam his operibus majora facit, qui operante justificationem suam? Non hic audeo praecipitare sententiam: intelligat qui potest, judicet qui potest, utrum majus sit justos creare quam impios justificare. Certe enim si aequalis est utrumque potentiae, hoc majoris est misericordiae. Hoc est enim magnum pietatis sacramentum, quod manifestatum est in carn
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ꝓfecto qui non custo dit non dili
roprudenti. qui edificauit domum suã
supra petram. Qui ergo non ẽ similis
huic uiro prudenti. ꝑculdubio aut uer
ba hec audit et non facit: aut ommino
utiq credit. Tale etiam hoc est. qui credit
in me faciet: non utiq credit qui non fa-¬
ciet. Quid est hoc frs: Numquid inter cre¬
dendes in xp̃m non ẽ computandus. qui
non fecerit oꝑa maiora quam xp̃c: durũ
est absurdum ẽ. ferri non potest. non to
Credenti inquit in eum qui iustificat im¬
pium. deputatur fideseiꝰ adiusticiã In hoc
oꝑe facimus oꝑa xp̃i. quia et ipsum cre¬
dere in xpm̃. opus est xp̃i. hoc oꝑatur
in nobis. non utiq sine nobis. Audi ergoiã¬
et intellige. qui credit in me. oꝑa que e¬
go facio et ipse faciet. Prius ego facio de¬
inde et ipse faciet: quia facio ut faciat.
Que. nsi oꝑa xpĩ. ut ex impio iustus fiat:
Et maiora horum faciet: Quorum obsecro:
Num quidnam omnium oꝑum xp̃i. ma¬

Expanded text:
unde profecto qui non cuunde profecto qui non curo prudenti, qui aedificavit domum suam super petram. Qui ergo non est similis huic viro prudenti, procul dubio aut verba mea haec audit et non facit, aut omnino edit, non utique vivet. Tale etiam hoc est: Qui credit in me, faciet . Non itaque credit qui non faciet, Quid est hoc, fratres? Nunquid inter credentes in Christum non est computandus, qui non fecerit opera majora quam Christus? Durum est, absurdum est, ferri non potest, non tol audiamus: Credenti, inquit, in eum qui justificat impium, deputatur fides ejus ad justitiam . In hoc opere facimus opera Christi, quia et ipsum credere in Christum, opus est Christi. Hoc operatur in nobis, non utiqet intellige: « Qui credit in me, opera quae ego facio et ipse faciet ? » Prius ego facio, deinde ipse faciet; quia facio ut faciat. Quae opera, nisi ut ex impio justus fiat? Et majora horum faciet. Quorum, obsecro? Nunquidnam omnium operum Christi ma
Abbreviated transcription (Latin):
cetera bona etiam hoc eis dignatus est¬
donare. ut maiora faceret ꝑ illos quã
preter illos: Honne ab ore ipsius diuec
ille tristis abscessit: quando eterne ui¬
te consilium quesiuit: Audiuit. abiecit.
Et tamen postea quod auditum ab
illo non fecit unus: fecerunt multi cũ
loqueret᷑ ꝑ itliscipulos. Magister bonꝰ
contemptibilis ei quem diuitem ꝑ se¬
ipsum monuit: amabilis eis quos ex diui¬
tib pauꝑes ꝑ pauꝑesfecit: Ecce maiora fecit
predicatus a credentib quam loquut᷑
audientib Uerum hoc adhuc mouet:.
quod hec maiora ꝑ apłos fecit. Non
autem ipsos tantum significans ait. oꝑa
q̃ egofacio et uos facietis. et maiorahoꝵ facietis. s
os. ad suam familiam ꝑtinentes intel¬
ligi uolens. qui credic in me inquit.
oꝑa que ego facio. et ipse faciet. et maio¬
ra horum faciet. Si ergo qui credit faciet
non credit utiq quinon faciet. Sicuti ẽ.
qui diligit me. mandata mea custodit.

Expanded text:
caetera bona etiam hoc eis donare dignatus estcaetera bona etiam hoc eis donare dignatus est, ut majora faceret per illos quam praeter illos. Nonne ab ore ipsius dives ille tristis abscessit, quando vitae aeternae consilium quod quaesivit, auditum abjecit ? Et tameditum non fecit unus, fecerunt multi, cum loqueretur per discipulos magister bonus; contemptibilis ei quem divitem per seipsum monuit, amabilis eis quos ex divitibus pauperes per pauperes fecit. Ecce majora fecit praedicatus a credentibus, quam locutus audientibus. 2. Verum hoc adhuc movet, quod haec majora per Apostolos fecit: non autem ipsos tantum significans ait, Opera quae ego facio et vos facietis, et majora horum facietis: sed omnes ad suam familiam pertinentes intelligi volens, Qui credit in me, inquit, opera quae ego facio, et ipse faciet, et majora horum faciet. Si ergo qui credit faciet, non credit utique qui non faciet: sicuti est, Qui diligit me, mandata mea custodit ;
Abbreviated transcription (Latin):
alia omittam que sunt innumerabilia.
sine ipsis fecit ipsos. sine ipsis fecit hunc
mundum. Et quia homo etiam fieri ipse
dignatus ẽ. sine ipsis fecit et se ipsum.
Quid autem illi sine ipso nisi peccatum :
Deniq et hic quod de hac re poterat nos
mouere: mox abstulit. Cum enim dixisset
adiunxit. quia ego ad patrem uado. Et
quodcumq petieritis in nomine meo:
hoc faciam. Qui dixerat faciet post ait
faciã:. tamquam diceret. Non uobis hoc¬
inpossibile uideatur. Non enim pote¬
rit ẽẽ maior. me. qui credit in me. sed
ego facturus sum et tunc maiora ꝙͣ.
nunc. Maiora ꝑ eum qui credit in me.
quam preter eum ꝑme.Ego tamen
ipse preter eum: ego ipse ꝑ eum. s qͣn¬
do preter eum non faciet ipse: quan¬
do autem ꝑ eum. quamuis non ꝑ se¬
met ipsum. faciet et ipse. Porro aũ
maiora ꝑ eum facere. quam preter eũ.
non est defectio s degnatio. Quid enĩ
retribuant serui domino ꝑ omnibus
que retribuit eis. quandoquidem. int̾

Expanded text:
alia omittam, quae sunt innumerabilia, alia omittam, quae sunt innumerabilia, sine ipsis fecit ipsos, sine ipsis fecit hunc mundum: et quia homo etiam ipse fieri dignatus est, sine ipsis fecit et seipsum. Quid autem illi sine ipso, nisi peccatum? Denique et hic quod de hac re poterat nos movere, mox abstulit. Cum enim dixisset,uo secutus adjunxit, Quia ego ad Patrem vado: Et quodcunque petieritis in nomine meo, hoc faciam. Qui dixerat, faciet, postea faciam; tanquam diceret, Non vobis impossibile hoc videatur: non enim poterit esse major me qui credit in me, sed ego facturus sum et tunc majora quam nunc; majora per eum qui credit in me, quam praeter eum per me: ego tamen ipse praeter eum, ego ipse per eum: sed quando praeter eum, non faciet ipse; quando autem per eum, quamvis non per semetipsum, faciet et ipse. Porro autem majora facere per eum quam praeter eum, non est defectio, seretribuant servi Domino pro omnibus quae retribuit eis? quandoquidem inter
Abbreviated transcription (Latin):
sa sunt. nec debent festinatione p̃cipita¬
ri. s ea cogit concludendus iam sermo
cipiendum sit. quod dominus
ait. qui credit in me. oꝑa q̃
ego facio et ipse faciet: non est facile con¬
prchendere. Et cum hoc ad intelligendũ
difficillimũ sit. adiecit aliud difficilius.
et maiora hoꝵ faciet. Quid est hoc: Qui fa¬
ceret oꝑa que xpc̃ fecit. non inueniebamꝰ.
qui etiam maiora faciet. inuenturi sumꝰ:
S dixeramus sermone pristino. quia ma¬
ius fuit ũbresue transitu quod discipuli
fecerunt. quam fimbrie sue tactu quod
ipse dns fecit. sanare languentes. et quia
plures apłis. quam ipso ꝑ os ꝓprium p̃¬
dicante dnõ. crediderunt: ut hȩc uide¬
rent᷑ oꝑa intelligenda eẽ maiora. non qͦd¬
maior eẽt magistro discipulus. uel dno
seruus. uel adoptatꝰ unigenito. uel ho¬
mo deo: s quod ꝑ illos ip̃se dignaretur
eadem maiora face qͥ dicit eis alio loco. sine
me nichil potestis facere. Ipse quippe ut

Expanded text:
da sunt, nec debent festinatione praecipitada sunt, nec debent festinatione praecipitari; sed ea cogit concludendus jam sermo cipiendum sit quod Dominus ait, Qui credit in me, opera quae ego facio, et ipse faciet, non est facile comprehendere: et cum hoc ad intelligendum difficillimum sit, adjecit aliud difficilius, Et majora horum faciet. Quid est hoc? Qui faceret opera quae Christus fecit, non inveniebamus; qui etiam majora faciet, inventuri sumus? Sed dixeramus sermone pristino quia majus fuit umbrae suae transitu, quod discipuli fecerunt , quam fimbriae suae tactu, quod ipse Dominus fecit , sanare languentes; et quia plures Apostolis, quam ipso per os proprium praedicante Domino crediderunt: ut haec viderentur opera intelligenda esse majora: non qmajor esset magistro discipulus, vel domino servus, vel adoptivus unigenito, vel homo Deo, sed quod per illos ipse dignaretur eadem majora facere, qui dicit eis alio loco, Sine me nihil potestis facere . Ipse quippe, ut
Abbreviated transcription (Latin):
in nomine meo hoc faciam. ut glificetur
pater in filio. si quid petieritis im̃n nomine
meohoc faciam: Ergo et illa maiora oꝑa:
se ipsum facturum eẽ ꝓmisit. Nonse ex¬
tollat seruus suꝑ dnm̃. nec discipulus
suꝑ magistrum. Maiora quã ipse facit.
dixit eos facturos. s in eis uel ꝑ eos se faci¬
ente. non ipsis tamquam ex semet ipsic.
Ei quippe cantatur diligam te dnẽ uirtꝰ
mea. s que sunt tandem ista maiora:
an forte quod egros ipsis transeuntib etiã
eoꝵ umbra sanabat: Maius ẽ enim ut sa¬
quando ista dicebat. uerboꝵ suorũ oꝑa
comendabat. Sic enim dixerat. Uerbaq̃
quebatur Anarbant et et eaehant i li. et
quebandomꝰ uerboꝵ fructus. erat fidec
coruma ri iptamen euangeliz antibus
AQcouis. ion tam pauci quam illi erant.
ne isihorum facietis. ut solos apłos ea
mabahus ee facturos: s qui credit in
piaiuis oꝑa que ego facio et ipse faciõ
mc ̃maiora hoꝵ faciet. Itane quicumq
quam xpẽ: Non p̃tereunter ista tractan¬

Expanded text:
in nomine meo, haec faciam. Ut glorificetur Pater in Filio, si quid petieritis in nomine meo, hoc faciam. » Ergo et illa majora opera seipsum facturum esse promisit. Non se extollat servus supra Dominum, et discipulus supra magistrum : majora quam ipse facit, dicit eos esse facturos; sed in eis vel per eos se faciente, non ipsis tanquam ex seipsis. Ei quippe cantatur, Diligam te, Domine, virtus mea . Sed quae sunt tandem ista majora? An forte quod aegros ipsis transeuntibus, etiam eorum umbra sanabat ? Majus est enim ut saquando ista dicebat, verborum suorum opera commendabat: sic enim dixerat, Verba quoquebatur? Audiebant et credebant illi, et eorumdem verborum fructus erat fides illorum: verumtamen evangelizantibus discipulis, non tam pauci quam illi erant, Majora horum facietis, ut solos Apostolos ea putaremus esse facturos; sed, Qui credit in me, inquit, opera quae ego facio, et ipse faciet, et majora horum faciet. Itane quicumque quam Christus? Non praetereunter ista tractan
Abbreviated transcription (Latin):
dite inquit: quia ego in patre. et pater
in me est. Neq enim si seꝑati eẽmus: inse¬
ꝑabiliter oꝑari ulla ratione possemus.S.
quid est quod sequit᷑. amen amen dico uo¬
bis. qui credit in me. oꝑa que ego facioet¬

Expanded text:
dite quia ego in Patre, et Pater in me est: neque enim si separati essemus, inseparabiliter operari ulla ratione possemus. 3. Sed quid est quod sequitur, « Amen, amen dico vobis, qui credit in me, opera quae ego facio
Abbreviated transcription (Latin):
petimus. non negatur. Uerumptaner
orantes tamquã seminantes nonde¬
ficiamus. tempore enim ꝓprio neten:
Et simul petamus quando bene peasi
ut non faciat quod non bene perimus
quia et ad hoc ꝑtinet quod in eadem
oratione dnĩca dicimus. ne nos inferas
in temptationem. Neq enim parua et
temptatio: si contra tuã causam sit¬
ptua postulatio. Non autem negligent̃
audiendum ẽ quod dñs ne quisquam
eum putaret quod se ꝓmisit dns face¬
re petentib sine patre eẽ facturum.
cum dixisset quodcumq pecieritis in
nomine meo hoc faciam: continuo sub¬
iecit. ut głificetur pater in filio. Si qͥd
petieritis patrem in nomine meo. hoc
faciam. Nullo modo gͥ sine patre filius
facit: quando quidem̃ ut in illo pater
glificetur ꝓptea facit. Facit ergo pat̾
in filio. ut filius głificetur in patre.
Et facit filius in patre. ut pater głifice¬
tur in filio: quoniam unum sunt pat̾
et filius.

Expanded text:
petimus, non negatur. Verumtamen petimus, non negatur. Verumtamen orantes, tanquam seminantes non deficiamus; tempore enim proprio metemus . Et simul petamus quando bene petimus, ut non faciat quod non bene petimus; quia et ad hoc pertinet quod in eadem oratione dominica dicimus, Ne nos inferas in tentationem . Neque enim parva est tentatio, si contra tuam sit causam tua postulatio. Non autem negligenter audiendum est, quod Dominus, ne quisquam eum putaret quod se promisit facere petentibus, sine Patre esse facturum, cum dixisset, Quodcumque petieritis in nomine meo, hoc faciam, continuo subjecit, Ut glorificetur Pater in Filio, si quid petieritis in nomine meo, hoc faciam. Nullo modo igitur sine Patre hoc Filius facit, quandoquidem ut in illo Pater glorificetur, propterea facit. Facit ergo Pater in Filio, ut Filius glorificetur in Patre: et facit Filius in Patre, ut Pater glorificetur in Filio; quoniam unum sunt Pater et Filius.
Abbreviated transcription (Latin):
Est quidem impiis et dampnator. qͥ
dignatur fidelib eẽ saluator. Qui ergo
credit in eum. quodcumq petierit in
eo nomine quod est illis qui credunt
in eum. hoc facit: quoniam hoc sicut
saluator facit. Si autem qui in eum¬
credit aliquid ꝑ ignorantiã contra sa¬
lutem suam petit. non in nomine sal¬
uatoris. petit: quia saluator ei non e¬
rit. si quod salutem eius impedit fe¬
cerit. Unde tunc expedit potius. ut
non faciendo ꝓpter quod inuocatur:
quodcumq petierimus: in ipsa oratio¬
ne quam nobis dedit. docuit quid
petamus. ut etiam sic intelligamus ũ
petere nos in nomine magistri. quod p
timus preter regulam ip̃sius maoste¬
rii. Sane quedam quamuis in nomi.
eius petamus. id est scđm salua toomet
sedm magistrum petamus. non cunes
do petimũs. facit. s tamen facit. nec q
enim quia et illud petimus ut uena
regnum dei. ꝓpt̾ea non facit quod ua¬
timus: quia non statim cum illo in pe
nitate regnamus. differtur enmat̃

Expanded text:
Est quippe impiis et damnator, qui Est quippe impiis et damnator, qui dignatur fidelibus esse Salvator. Qui ergo credit in eum, quodcumque petierit in eo nomine, quod est illis qui credunt in eum, hoc facit; quoniam hoc sicut Salcredit, aliquid per ignorantiam contra salutem suam petit, non in nomine Salvatoris petit, quia Salvator ei non erit, si quod ejus salutem impedit, fecerit. Unde tunc expedit potius ut non faciendo propter quod invocatur, quodcunque petierimus, in ipsa oratione quam nobis dedit, docuit quod petamus, ut etiam sic intelligamus non petere nos in nomine maetimus praeter regulam ipsius magisterii. 4. Sane quaedam quamvis in nomine ejus petamus, id est secundum Salvatorem et secundum magistrum petamus; non tunc quando petimus facit, sed tamen facit. Neque enim quia et illud petimus ut veniat regnum Dei, propterea non facit quod petimus, quia non statim cum illo in aeternitate regnamus. Differtur enim quod
Abbreviated transcription (Latin):
g homo fidelis: et uigilanter aud̃i qđ
ulic positum ẽ in nomine meo. Ipsum
enim quodcumq non ait petierities
utcumq s in nomine meo. Qui ꝓmisit
ergo tam magnum beneficium. quid
cat regem: iħc significat saluatorẽ.
Non itaq nos saluos faciet quicumq
rex: s rex saluator. ac ꝑhoc quodcũq
petimus aduersus utilitatem salutis.
non petimus in omine saluatoris. et ta¬
men ipse saluator est. non solum qnͣ¬
do facit quod petimus. uerum etiã
quando non facit. qm̃ quod uidet peci
contra salutem. non faciendo potius
se exhibet saluatorem. Nouit enim me¬
dicus quid ꝓsua. quid contra salutem
suam poscat egrotus: et ideo contraria
poscentis. non facit uoluntatem: ut
faciat sanitatem. Quaꝓpter quando¬
uolumus ut faciat qd̾cũq petimuc. ñ
hoc est in nomine saluatoris petamꝰ.
lon ergo contra salutem nrãm peta¬
mus. Quod sifecerit: non ut saluator
facit: quod ẽ nomen eius fidelibus ei.

Expanded text:
igitur, homo fidelis, et vigilanter audi quod igitur, homo fidelis, et vigilanter audi quod illic positum est, in nomine meo: ipsum enim quodcumque, non ait, petieritis utcumque; sed, in nomine meo. Qui promisit ergo tam magnum beneficium, quid cat regem, Jesus significat Salvatorem: non utique nos salvos faciet, quicumque rex, sed rex Salvator; ac per hoc quodcumque petimus adversus utilitatem salutis, non petimus in nomine Salvatoris. Et tamen ipse Salvator est, non solum quando facit quod petimus, verum etiam quando non facit; quoniam quod videt peti contra salutem, non fase exhibet Salvatorem. Novit enim medicus quid pro sua, quid contra suam salutem poscat aegrotus: et ideo contraria poscentis non facit voluntatem, ut faciat sanitatem. Quavolumus ut faciat quodcunque petimus, non ed in nomine salvatoris petamus. Non ergo contra nostram salutem petamus: quod si fecerit, non ut Salvator facit, quod est nomen ejus fidelibus ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
dit in me. oꝑa que ego facio. et ipse faci¬
et et maiora horum faciet: de qua re. iã¬
in pristino sermone tractauimus: et ne
quisquam hoc sibi tribueret: ut etiam
illa oꝑa maiora se ipsum facere osten¬
dderet adiecit atq ait: quia ego ad pa¬
trem uado: et quodcumq petieritis
in nomine meo hoc faciam. Numquid
in eum soli apłi crediderunt: Ad eositaq
loquebatur dicendo qui credit in me
in quib co donante etiam nos sumus:
qui utiq quod cumq pttierimus.¬
non accipimus. Ipsos quoq beatissimos
si cogitemus apłos. inuenimus eum
qui plus omnib laborauit. non autẽ
ipse. s grã dei cum ipso. ter dnm̃ ro¬
gasse. ut ab eo discederet angelus
sathane: nec tamen quod rogauerat
accepisse. Quid dicemus ħmĩ: Puta¬
bimus ne hoc ꝓmissum ubi ait. quod¬
cumq petieritis hoc faciam. nec apłiꝰ
quod ꝓmittit impleuit. si apłos suos
in sua ꝑmissione fraudauit. Euigila

Expanded text:
dit in me, opera quae ego facio, facidit in me, opera quae ego facio, faciet, et majora horum faciet: de qua re pristino sermone tractavimus. Et ne quisquam hoc sibi tribueret, ut etiam illa opera majora seipsum facere ostenderet, adjecit, atque ait: Quia ego ad Patrem vado; et quodcumque petieritis in nomine meo, hoc faciam. Numquid in eum soli Apostoli crediderunt? Ad eos itaque loquebatur dicendo, Qui credit in me, in quibus eo donante etiam nos sumus, qui utique non quodcumque petierimus accipimus. Ipsos quoque beatissimos si cogitemus Apostolos, invenimus eum qui plus omnibus laboravit, non autem ipse, sed gratia Dei cum ipso , ter Dominum rogasse ut ab eo discederet angelus satanae, nec tamen quod rogaverat accepisse . Quid dicemus, charissimi? Putabimusne hoc promissum ubi ait, Quodcumque petieritis, hoc faciam, nec Apostoquod promittit implebit, si Apostolos suos in sua promissione fraudavit? 3. Evigila
Abbreviated transcription (Latin):
apłs dicat. Omnis creatura dei bona est.
et nichil abiciendum quod cum grãrũ
accione ꝑcipitur. s quia sicut ipse item
ait. malum est homini qui ꝑ offensionẽ
manducat. Et si ꝑ hominis offensionem:
quantomagis dei: suius in israhelitis
non parua erat offensio. repudiare qđ
dabat sapientia: et petere id in quod
iniabat concupiscentia. quamuis illi nec
peterent. s quia deerat murmurarent.
S ut sciremus dei creaturam non eẽ cul¬
pabilem. s mnobedientiam contumacem.
et mordiatam cupiditatem: non ꝓpt̾
porcum s: ꝓpter pomum mortem primꝰ
homo inuenit: et esau primatꝰ suos. non
ꝓpter gallinam: s: ꝓpter lenticulam ꝑdi¬
dit. Quo modo ergo intelligendum ẽ quod¬
att. cumq petieritis hoc faciam: si deus a¬
liqua petentib fidelib etiam consulendo
non facit: An forte solis aptis hoc dictum
debemus acciꝑe: Absit. Inde enim ad hoc
uenit. ut diceret qd̾ suꝑł dixerat: qui cre¬

Expanded text:
Apostolus dicat, Omnis creatura Dei bona est, Apostolus dicat, Omnis creatura Dei bona est, et nihil abjiciendum quod cum gratiarum actione accipitur : sed quia sicut item ipse ait, Malum est homini qui per offensionem manducat ; et si hominis offensionem, quanto magis Dei? Cujus in Israelitis non parva erat offensio, repudiare quod dabat sapientia, et petere id quod inhiabat concupiscentia: quamvis illi nec peterent, sed quia deerat murmurarent. Sed ut sciremus non Dei creaturam esse culpabilem, sed inobedientiam contumacem et inordinatam cupiditatem; non propter porcum, sed propter pomum mortem primus homo invenit , et Esau primatus suos non propter gallinam, sed propter lenticulam perdidit . 2. Quomodo ergo intelligendum est, Quodcumque petieritis, hoc faciam, si Deus aliqua petentibus fidelibus etiam consulendo non facit? An forte solis Apostolis dictum debemus accipere? Absit. Unde enim ad hoc venit ut diceret, superius dixerat, Qui cre