comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iccipere & inuitum reddere. Secunđ hores dt̃ qui heredi instituto substituitur: uelua siquis filum instiuat
lendem. Seribatq sus filius in fra puberta tem decesse rit nepotem uel quem lib& alium heredem eẽ
contraria consecuntur supsis contrariis comparentur. quid a migitur heredem testamento scripsit
flum eiq secundum substituit heredem ux orique suȩ ancilla rum usum fructum legauit aflio.
lxitq ut ux ori filius euis usum fructum ancillarum per mute r&. neq illud adiecit ut &iam scđs̃
hietes eundẽ usum fructũ mulier conceder&. Successit filius acmulieri acillarum contulit usum¬
niatum . illo mortuo intra pubertatẽs agit secundus heres. & usum fructum a ncillarum mulieri
exmu quere conatur dicens usum fructum ci a flio logatum a se uero mimme quȩntur itria
ca mbe. lectum quołt esta merto r eete acept muta post anitere hegiur sibite tenes¬

Expanded text:
accipere et invitum reddere. Secundus haeres dicitur qui haeredi instituto substituitur, veluti si quis filium instituat accipere et invitum reddere. Secundus haeres dicitur qui haeredi instituto substituitur, veluti si quis filium instituat haeredem, scribatque, si is filius intra pubertatem decesserit, nepotem vel quemlibet alium haeredem esse contraria sequuntur, si ipsis contrariis comparentur. Quidam igitur haeredem testamento scripsit filium, eique secundum substituit haeredem, uxorique suae ancillarum usumfructum legavit a filio, dixitque ut uxori filius ejus usumfructum ancillarum permitteret, neque illud adjecit, ut etiam secundus haeres eumdem usumfructum mulieri concederet. Successit filius, ac mulieri ancillarum contulit usumfructum. Illo mortuo intra pubertatem, agit secundus haeres, et usumfructum ancillarum mulieri extorquere conatur, dicens usumfructum ei a filio legatum, a se vero minime. Quaeritur utrum ea mulier legatum quod testamento accepera
Abbreviated transcription (Latin):
uonihil dotis nomine manere oporter& ꝓbaretur eam nuptias cum eo fecisse quieum comibii ius non e&
aie a consequentibus argumentũ factum c̃ẽ diceretur. fier& uero a consequentibus argumentum sita
im quo comubii iuserat. assumo quod est consequens. sed mulier cum eonupta non est cum quo conubii
userat. Concludo antecedens. Nihl igitur dotis ꝓliberis manere oportebit. quia patrem liber non se¬
quntur. Argumentum ab eo quod inipso est dequo quȩntur. Quaeritur enim dehis nuptiis quarum
ullum fuerit iure conubium. ex affectis. Omnẽ enim consequens adid quod prȩcedit refertur. max pro
stio Vbiconsequens non est ibi neante cadens quid õe potest. Acd ehis ent aliuis ubenus disse rendilocus
Vrepugnantibus. Sipater familia suxori ancillarum usum fructum legauit a filio usq: pugnat enimrecte¬

Expanded text:
quod nihil dotis nomine manere oporteret, probaretur eam nuptias cum eo fecisse quicum connubii jus non esset, quod nihil dotis nomine manere oporteret, probaretur eam nuptias cum eo fecisse quicum connubii jus non esset, recte a consequentibus argumentum factum esse diceretur. Fieret vero a consequentibus argumentum, si ita o nupta esse mulier, cum quo connubii jus erat. Assumo quod est consequens: Sed mulier cum eo nupta non est cum quo connubii jus erat. Concludo antecedens: Nihil igitur dotis pro liberis manere oportebit, quia patrem liberi non sequuntur. Argumentum, ab eo quod in ipso est de quo quaeritur. Quaeritur enim de his nuptiis, quarum nullum fuerit jure connubium. Ex affectis: omne enim consequens ad id quod praecedit refertur. Maxima propositio est: Ubi consequens non est, ibi ne antecedens quidem esse potest. Ac de his erit alius uberius disserendi locus. A repugnantibus: Si paterfamilias uxori ancillarum usum fructum legavit a filio,
Abbreviated transcription (Latin):
uptias fecit cum eo cumquo conubiius nullum est. id consequitur ut liberi patrẽ nonseaantur: Si autem
ileri patrẽ non secuntur nempatris quid sunt potestate. Atsimpatris potestate non sunt matriq: ap¬
licantur apud uirum dotis pars non potent ꝑmanere. hic igitur ante cedens est cum eo cum quo conubu
s nonerat nuptȩ consequens nihil proliberis dotis nomine manere oportere. Conduditur argumen¬
ato qm̃ non per misso conubio liberi qui procreantur patrem non secuntur. pedotis qudem pars ap̃patrem
lberis manere deb& quando quid non patrem fili sed matrem secuntur. Probatum est igitur ꝓliberis
anere pihil oportere exl quod cumeo mulier puptias fecit cumquo conubii ius nonerat. hocuero erat
utcedens Nonergo aconse quentis ed ab ante cedenti potius factum deprehenditur argumentum qua d sipero

Expanded text:
nuptias fecit cum eo cum quo connubii jus nullum est, id consequitur ut liberi patrem non sequantur. Si autem nuptias fecit cum eo cum quo connubii jus nullum est, id consequitur ut liberi patrem non sequantur. Si autem liberi patrem non sequuntur, ne in patris quidem sunt potestate; at si in patris potestate non sunt, matrique applicantur, apud virum dotis pars non poterit permanere. Hic igitur antecedens est, cum quo connubii jus non erat, nuptiae; consequens vero, nihil pro liberis dotis nomine manere oportere. Concludatur argumentatio: Quoniam, non permisso connubio, liberi qui procreantur patrem non sequuntur, ne dotis quidem pars apud patrem pro liberis manere debet, quandoquidem non patrem filii, sed matrem sequuntur. Probatum est igitur pro liberis manere nihil oportere, ex hoc quod cum eo mulier nuptias fecit cum quo connubii jus non erat: hoc vero erat antecedens. Non ergo a consequenti, sed ab antecedenti potius factum deprehenditur argumentum. Quod si per
Abbreviated transcription (Latin):
amal est Animal est consequens. S edm ꝓpositio exemplo nonsatis appar& a consequentibus argumentum
dabante cedentibus potius. quod paula pꝰ liquȩbit. Fili noniure suscepti in patrum non erant petestate sed
atres potius sequebantur Non autem omnibus erat conubium cum romanis. nec era t nuptiae iure contractȩ
e non aut interciuẽ romanã cuemq roma nãi uingebantur. Aut cui princeps populusue cuitatem ł cunubiũ
asiss& eoscilic& modo ut in potestate parentum liberi redigerentur. Illud quoq uidendum quod ex in
atimonio suscepti non patrẽ sed matrẽ sequuntur. Ergo quaedã romana uel cumla tino ł cumpere
etum quid est nupta mulier cum quo conubium non erat. praedicatum uero dotis partis apudiurum post
liotium retentionis iure permansio. Sumitur erga consequentibus argumentum ħ modo. Nam quia

Expanded text:
animal est, animal est consequens. Sed in proposito exemplo non satis apparet a consequentibus argumentum, animal est, animal est consequens. Sed in proposito exemplo non satis apparet a consequentibus argumentum, sed ab antecedentibus potius, quod paulo post liquebit. Filii non jure suscepti in patrum non erant potestate, sed matres potius sequebantur. Non autem omnibus erat connubium cum Romanis, nec erant nuptiae jure contractae, quae aut non inter civem romanum civemque romanam inibantur, aut cui princeps populusve civitatem vel connubium non permisisset, eo scilicet modo ut in potestatem parentum liberi redigerentur. Illud quoque videndum, quod ex impari matrimonio suscepti, non patrem, sed matrem sequuntur. Ergo quaedam Romana vel cum Latino, vel cum pjectum quidem est, nupta mulier cum quo connubium non erat, praedicatum vero dotis partis apud virum post divortium retentionis jure permansio. Sumitur ergo a consequentibus argumentum hoc modo. Nam quia
Abbreviated transcription (Latin):
nuntium mist nullomodo tamendotis parte miltanda est. Sederi cilpa ducitum factuma
sed non multabitur detis paste nibhil igitur apudiurum dotis ꝓlibetis relinq̃tur: Vtuisq ũ con¬
sosollogis mh est. Suetur unculpa factiom est duortum ꝓlidons manere nhil oportet sar giere¬
tum ab eo quodimipso est dequo ageur. Versa tur quippe intentio dedotis parte eusq apudune
pest duer tium quod prima ninti a uerit retentione hocncro aitecosst ur culpa quod quia p̃cele
propositieo ubiost antecedonsibent & consequens: At in hac questionẽ est ante codens. id estuna
pia factum diuortium. ibigitur consequens ent sextas nonreunori Cur autem ita superius ar¬
gumentum conclusionibus intexuerim: cum dohis mentullio latius exequente tracta uero
cudentius appareli. A conse quentibus similteor cunfius s& nipta usq ꝓpliberis manes¬
laportet. Consequentia sunt quȩ cum fuerint antecedentia posita consecuntur. ueliti sidicamus. Sihomo est

Expanded text:
nuntium misit, nullo modo tamen dotis parte multabitur. Sed viri culpa divortium factum est. sed non multabitur dotis parte; nihil igitur apud virum dotis relinquetur proculpa factum est divortium, pro liberis manere nihil oportet. Argumentum, ab eo quod in ipso est de quo agitur: versatur quippe intentio de dotis parte, ejusque apud virum, post divortium quod prima nuntiaverit, retentione; hoc vero antecessit, viri culpa, quod quia praecepropositio est: Ubi est antecedens, ibi erit et consequens; at in hac quaestione est antecedens, id est viri culpa factum divortium; ibi igitur consequens erit, sextas non retineri. Cur autem ita superius argumentum conclusionibus intexuerim, cum de his, M. Tullio latius exsequente, tractavero, evidentius apparebit. A consequentibus: Si mulier cum fuisset nupta cum eo cui connihil oportet Consequentia sunt, quae cum fuerint antecedentia posita, consequuntur, veluti si dicamus: Si homo est,
Abbreviated transcription (Latin):
Qu sibiconuertuntur ut consequenti a fiant ante cedentia. it sinsibile est homo est t slim
defecert. tenȩ adsiobiectio Ante cedons uero piis est utsi arrogans est odio sus es ÷ silmia
enmi atrogans posterius odios Illud tamen monmibus manet posts ante ceuo ntsous necn
consaqentia trahi exempliuero talis est exeplanatio Qnet postos ante ue a entilbus meresr.
inpatrum arbtrio usque dumtertia emanti patione soluantur Trgo siquiando dati tamn r¬
cesticd culpa mulieris parte quadam dotis pliberoum numero multsi tar de diaguanepos
sc est permanere : Factogitur duortio contendiur a ndotis pars ꝓliberis aest ticberaui ous¬

Expanded text:
untur, ut consequentia fiant antecedentia, ut si risibilis est, homo est, et si luna defecerit, terrae adsit objectio. Antecedens vero prius est, ut si arrogans est, odiosus est. Prius enim est arrogans, posterius odiosus. Illud tamen in omnibus manet, positis antecedentibus necessario consequentia trahi. Exempli vero talis est explanatio: Civitatis Romanae jure, liberi retinentur in patrum arbitrio, usque dum tertia emancipatione solvantur; ergo si quando divortium intercessisset culpa mulieris, parte quadam dotis pro liberorum numero multabatur. De qua re Paulirum necesse est permanere. Facto igitur divortio, contenditur an dotis pars pro liberis apud virum
Abbreviated transcription (Latin):
uba prter eam speciem sit quȩ inmanũ conuenerit idquemater familias sit. &uir matri familias
eguent argentum. Nonud&ur fabis ẽc legitum. questio ẽ igit ut dictũ est anigeor fabiẽ om̃e argenti¬
li cũ sit subiatũ ixeor fabia p̃dicatũ si legatũ argentũ. Argum̃tũ abeo quod÷ inigxore dequa q̃ritur
 ut̃ inicxor ẽ dequa qͣ̃rit᷑ species itxous ea scilic& q̃mmanũ non conuenit q̃ adeã affectaest. Omnis enim¬
caumue faciunt quarum usus fructus legat᷑ est usq sus cuius fructus usus legatus eẽt deporiss&. Similia¬

Expanded text:
Fabia praeter eam speciem sit, quae in manum convenerit, id est quae materfamilias sit, et vir matrifamilias Fabia praeter eam speciem sit, quae in manum convenerit, id est quae materfamilias sit, et vir matrifamilias legaverit argentum, nonuaeritur. Est autem in uxore de qua quaeritur species uxoris, ea scilicet quae in manum non convenit quae ad eam affecta est. Omnis envitiumve fecerunt, quarum ususfructus legatus est, haeres
Abbreviated transcription (Latin):
sieabantur hȩnuptiȩ ꝑ coemptionem. Eterat milier mater familias uuro loco fihiȩ. quam solempni¬
rem in sus institutis ułpianus exponit. quidam ig extremo iuditio om̃e fabiȩ uxori legunt argentũ
ueud fabia anon ixor tantum uẽrum &iam certa spetes igxous iđ mater familias eẽt. quȩritar anixeri
uis legatum sit argentum: Uxor fabia subiectum est. legatum argentum predicatum. quȩro igitur
cod nam exhis argumentum sumere possm. quȩ in questio non sunt posita. acuideo uxori duas mnẽẽ
finas quarum unatantum uxor ẽ altera mater familias quȩ in manus conuentione ꝑficitur. ꝗd
fibia inmanũ non conuenit nec mater familias fuit. id est non fuit ea species uxoris. cui argentũ
ne legatum est: quocirca quando id quod dealia specie dicitur in aliam dici non conuenit Cumq

Expanded text:
vocabantur hae nuptiae per coemptionem, et erat mulier materfamilias viro, loco filiae. Quam solemnivocabantur hae nuptiae per coemptionem, et erat mulier materfamilias viro, loco filiae. Quam solemnitatem in suis Institutis Ulpianus exponit. Quidam igitur extremo judicio omne Fabiae uxori legavit argentum, si quidem Fabia ei non tantum uxor, verum etiam certa species uxoris, id est materfamilias esset, quaeritur an uxori Fabiae legatum sit argentum. Uxor Fabia, subjectum est; legatum argentum, praedicatum. Quaero igitur quodnam ex his argumentum sumere possim, quae in quaestione sunt posita, ac video uxori duas inesse formas, quarum una tantum uxor est, altera materfamilias, quae in manum conventione perficitur. Quod si Fabia in manum non convenit, nec materfamilias fuit, id est, non fuit ea species uxoris, cui argentum omne legatum est. Quocirca quoniam id quod de alia specie dicitur, in aliam dici non convenit, cumque
Abbreviated transcription (Latin):
quod dr̃ planius fiat. Notius enim nom̃ partis ẽ quã formȩ quo autem distet forma a paribus & nostire
supenus dximus & paulo postacicerone ipso latus explicabitur. Nunc deꝓpositio uideamus exemplo. Uxoris spec
sunt duȩ. Vnamatrum familias. altera sa Sed communis generis nomine uxores uocantur. ⁊it uero idse
ut species isdem nominibus non cupentur quibus & genera. Mater familias uero eẽ non poterat nis quẽ
conuenis s& inmanum hacautem erat certa species nuptiarum. Tribus enim mođ uxor habebatur:
usu farreo coemptione Sed confarre acio solis ponti ficibus conueni ebat: quȩ autem inmanum
Vr ra anmilier sibimater familias c̃ẽ. uell&. illa respon debat uelle. Item mulier interrogabat
ur sihi pater familias cẽ. uell&. illerespondebat uelle : itaq milier un conueniebat in manum

Expanded text:
uo id quod dicitur planius fiat. Notius enim nomen partis est quam formae; quo autem distet forma a partibus, et nos strictim uo id quod dicitur planius fiat. Notius enim nomen partis est quam formae; quo autem distet forma a partibus, et nos strictim superius diximus, et paulo post a Cicerone ipso latius explicabitur. Nunc de proposito videamus exemplo. Uxoris species sunt duae, una matrumfamilias, altera usu; sed communi generis nomine uxores vocantur. Fit vero id saepe, ut species iisdem nominibus nuncupentur, quibus et genera; mater vero familias esse non poterat, nisi quae convenisset in manum; haec autem certa erat species nuptiarum. Tribus enim modis uxor habebatur, usu, farreatione, coemptione; sed confarreatio solis pontificibus conveniebat. Quae autem in manumvir ita, an mulier sibi materfamilias esse vellet. Illa respondebat velle. Item mulier interrogabat an vir sibi paterfamilias esse vellet, ille respondebat velle. Itaque mulier, viri conveniebat in manum, et
Abbreviated transcription (Latin):
quȩsunt rationis expertia. Cumigitur omnes speties inter se ꝓ pris differentus distent necesse et quod de alter
speci aliter dictur idinaliam non posse trans ferri uelit quodde homine dr̃ specialiter quidem de equo at qa
boue non possit intellegi Dictur autem despecie quotiens genus ipsum ueliti in quandã contrahitur pͥosione
udut si quis illud animal sibi adduci debere quod sit rationabile uel mortale nonutiq deequo uł houe aq
dectenis nisi tantum de homine dictũ c̃ẽ. intellegitur. Vt igitur generaliter dictum genus omnis spacios
claudit cum quis dicit omne amimal sic quo d lib& animal designatum speciem facit quemcũita sint afcin
genens id est aspecie genens ⁊ alefit argum entum. quam for mam generis. accro partem sepenominat qu

Expanded text:
quae sunt rationis expertia. Cum igitur omnes species inter se propriis differentiis distent, necesse est quod de altera quae sunt rationis expertia. Cum igitur omnes species inter se propriis differentiis distent, necesse est quod de altera specie dicitur, id in aliam non posse transferri, velut quod de homine dicitur specialiter, idem de equo atque bove non possit intelligi. Ducitur autem a specie quoties genus ipsum veluti in quamdam contrabitur portionem. Velut si quis dicat illud animal sibi adduci debere, quod sit rationale et mortale, non utique de equo, vel bove, aut de caeteris, nisi tantum de homine dictum esse intelligitur. Ut igitur generaliter dictum genus omnes species claudit, cum quis dicit omne animal, sic quodlibet animal designatum speciem facit; quae cum ita sint, a forma generis, id est a specie generis tale fit argumentum, quam formam generis Cicero partem saepe nominat, q
Abbreviated transcription (Latin):
est argentum. ab affatis Pagenere. Predicatur enim. Adgenus argentum dinu meratȩ petumiȩ Inten¬
gantibus enimnos quid sit numerata pecunia. iure respondemus argentum. maxima propositio cuiconis
omnegenus eidem unã quamq specicm conuenirẽ. quam m̃. q̃ q̃ tullius duersis quidem uerb̵ sedea d signs¬
tione ꝓposut dicens. Forma enim agenerẽ quo ad suum nom̃ retin& nũꝗ seuingitur. Numerata arq
pecunia nomen argenti retin&. Legata igitur udetur. A formagenens quam interdum quo plamus
acipiatur partem lic& nominare ħ mͦ. Osque quam parte cum fuent fabia legatũ ei nonuidetur: Spais
separant atq seuingunt. uelit homo cumsit animalis speties differentis ꝓpris in formatur rationabiltatis
mortalitatis & seungitur abhis anima libus quȩ acter nasunt uelutsola platoncs creditur. & abhis analibus

Expanded text:
est argentum, ab affectis, id est a genere. Praedicatur enim ut genus argentum de numerata pecunia. Interest argentum, ab affectis, id est a genere. Praedicatur enim ut genus argentum de numerata pecunia. Interrogantibus enim nobis quid sit numerata pecunia, jure respondemus, argentum. Maxima propositio est, cui convenit omne genus, eidem unamquamque speciem convenire. Quam Marcus quoque Tullius diversis quidem verbis, sed eadem signion esse legata; forma enim a genere, quoad suum nomen retinet, numquam seiungitur, numerata autem pecunia nomen argenti retinet; legata igitur videtur. a forma generis, quam interdum, quo planius accipiatur, partem licet nominare hoc modo: Si ita separant atque sejungunt, velut homo cum sit animalis species, differentiis informatur rationabilitatis atque mortalitatis, et sejungitur ab his animalibus quae aeterna sunt, velut sol a Platonicis creditur, et ab iis animalibus
Abbreviated transcription (Latin):
modo separari. Qđ si aliquando generis uocabulũ uniuer salit̃ enunti&ur necesse est om̃s species designari V
sit legata Numerata igit᷑ pecumnia. in hacquestione subiectũ ÷. legata uͦ p̃dicatũ Considero igit᷑ in alterutus
quid nã in sit ut ex eo qđ imipso ÷ aliqđ argum̃tũ requirã . Video subiectũ t̃minũ quiest numerata pecunia haber
gentũ omne legatũ ÷ & genus speciẽ ꝓ priã ñ relinquit necesse ÷ ut numerata quoq pecunia sit legata. Nãcũomnes
generis legatũ sit nihil despecieb uid&ur exceptũ . Veluti si quidicat omne animal uiuere. Nut arbitror hon¬
nere carere c̃tendat. Sedomne ꝓrsus quicquid fuerit animal uiuere ꝓpont. Cũigit᷑ omne genus id ÷on
argentũ legatũ sit. nulla species excipit᷑ At numerata pecunia argentũ ÷ Fttigur ut munerata qq̃ pes
legta uocabulo possit indidi E fegitur questio quidem ut dictum est annumerata pecunia legita st arpir¬

Expanded text:
modo separari. Quod si aliquando generis vocabulum universaliter enuntietur, necesse est omnes species designari, usquidnam insit, ut ex eo quod in ipso est aliquod argumentum requiram. Video subjectum terminum, qui est numerata pecunia, habere gentum omne legatum est, et genus speciem propriam non relinquit, necesse est ut numerata quoque pecunia sit legata. Nam cum omne nomen generis legatum sit, nihil de speciebus videtur exceptum, velut si quis dicat, omne animal vivere, non ut arbitror munere carere contendat, sed omne prorsus quidquid fuerit animal, vivere proponit. Cum igitur omne genus, id est omne argentum legatum sit, nulla species excipitur. At numerata pecunia argentum est, fit igitur ut numerata quoque pecunia legati vocabulo possit includi. Est igitur quaestio quidem, ut dictum est, an numerata pecunia legata sit; argum
Abbreviated transcription (Latin):
nosiros desde autum quodenus accidit culpa. quodica mitura paricus furt ut saispe nadlie sifinet
nonposet scinetti e nm parietis nonca netura est ut sus pendiquent paricus pistouis ag sisaner
it es adun gete parietem quidã pni in ferti promiserat uitum freress a siotsi fo. mon uetst
presture non cogeur. fut autem causa paries it utium ficr& quiea fiut natura utsispen
nfeneri q nonpossa Nonigitur quod for nix utum fecont presfaro deb & qui clã pn s ꝓ pustg

Expanded text:
re debet vitium quod ejus accidit culpa; quod si ea natura parietis fuit ut suspendi sustinerique non posset fornicati enim parietis non ea natura est ut suspendi queat, parietis potius forma quam ut eo adjungente parietem qui damni infecti promiserat, vitium fieret, id vitium, qui promisit, praestare non cogitur. Fuit autem causa paries ut vitium fieret, qui ea fuit natura ut suspendi sustinerique non posset. Non igitur quod fornix vitium fecerit, pr
Abbreviated transcription (Latin):
idepenerit ab herede nonrestitua. & ȩdũ musum fructũ legatarĩ. utium runã ue aberede nonrefici. Estigitur quaestio
pidem anȩdum mnusum fructũ legitarũ utium ł rinam heres resteuere cogat᷑. Terminiũ subiectus quiđ aedum
ł mtunȩ łuitio ȩdiũ musũ fructũ legararũ. idaut̃ est affectũ id est similitudo. Omnis enim similitado ei in cẽꝑpen¬
dar quodẽ simile. Similitudo uero est scruiusus fructus legati pereunts quẽ restitnere hores non cogitur.
ulaima uero ꝓpositio similib: rebus eađ conuenire. A differentia non siuxori uirlegauit argentũ omne
dultera carũ dr̃ nonuid&ur in alterã conuenire. Idcum ita sit quidã argentũ omnesuũ legauit ux ori
lla pecuniã qq̃ que in nominibus debebatur legatũ sit suam eẽ dicebat. quodomnis pecunia nomine uocar&

Expanded text:
si deperierit, ab haerede non restitui, et aedium in usumfructum legatarum vitium ruinamve ab haerede non refici. Est igitur quaestio si deperierit, ab haerede non restitui, et aedium in usumfructum legatarum vitium ruinamve ab haerede non refici. Est igitur quaestio quidem an aedium in usumfructum legatarum vitium vel ruinam haeres restituere cogatur. Terminus , vel vitio aedium in usumfructum legatarum. Id autem est affectum, id est similitudo. Omnis enim similitudo ei inesse perpenditur quod est simile, similitudo vero est servi ususfructus legati pereuntis, quem restituere haeres non cogitur. Maxima vero propositio, similibus rebus eadem convenire. A differentia. Non si uxori vir legavit argentum omne de altera earum dicitur non videtur in alteram convenire. Id cum ita sit, quidam argentum suum omne legavit uxori. Illa pecuniam quoque quae in nominibus debebatur, suam
Abbreviated transcription (Latin):
est edes uthis alus dũ uuer& ut er&ur. hȩ ceperunt ł uitium facere iđ runã minar ł &iã corruerunt
atigit᷑ abbefe deis cui edũ usus fructus legat ẽ ut earũ sibi aediũ q̃ atestatore legatas̃ dã na compenset
edes q̃uitum fecerant ł corruerunt restituat. quęrtur anearum aedium quarũ usus fruct̾ legit sit uitium
iminã heres restituere cogat᷑. Hicigitar subiecta quidem orationẽ ueliti quidã t̃minus aediũ quarũ usus fructꝰ
gat̃ sit ruinã ł utium Predicatauͦ &ratio loco t̃mimi consittita abherede restitutio. Sũmo igit᷑ asimili ar¬
puiñtũ ħ modo. Qm̃ siquis seruiusũ fractulgauit isq serus aliquomodo deperienit non cogitur restituere
ueres seriũ nenꝰ quidẽ coget᷑ heros restituere aedes. q̃ musũ fructũ legatȩ nunã uitiũ ue fecerunt
Smils est enim serui usus fructus legatio edum usus. fructas legationi. Simile &iam serium inusum fructũ legatũ

Expanded text:
iam corruerunt. Petit igitur ab haerede is cui aedium ususfructus legatus est, ut earum sibi aedium quae a testatore legata sunt damna compenset, et aedes quae vitium fecerunt vel corruerunt restituat. Quaeritur an earum aedium quarum ususfructus legatus sit, vitium vel ruinam haeres restituere cogatur. Hic igitur subjecta quidem oratio est, veluti quidam terminus, aedium quarum ususfructus legatus sit, ruinam vel vitium. Praedicata vero oratio, loco termini constituta, ab haerede restitutio. Sumo igitur a simili argumentum, hoc modo: Quoniam si quis servi usumfructum legaverit, isque servus aliquo modo deperierit, non cogitur restituere haeres servum, ne nunc quidem cogetur haeres restituere aedes, quae in usumfructum legatae, ruinam vitiumve fecerunt. Similes est enim servi ususfructus legatio aedium ususfructus legationi. Simile est etiam servum in usumfructum legatum
Abbreviated transcription (Latin):
fictum est at soru re se tum facor&e quȩ causa uiti cum abit abto quipanetems iuroee abest
liffectis rebus ħ modo. Cummulier uiro inmanum conuenit om̃a quȩ mulieris fuerunt uiri funt
is nomine effecta sunt quae aliquibus efficiuntur causis. non tẽpore precedentibus sed natura
dud siqueratur. ux ore defuncta quȩ in manum uiri conuenit. aneius bona aurum permaneant.
iqua questio nonbona ux oris de functȩ quae inmanum conuenerit subiectum est adurum aut̃
irtinere predicatum quero ergo argumentum ab effecto dispicioq quid ꝑfecerit ipsa in ma

Expanded text:
ut fornix vitium faceret, quae causa vitii, cum absit ab eo qui parietem junxit, abest tere. Ab effectis rebus, hoc modo: Cum mulier viro in manum convenit, omnia quae mulieris fuerunt viri fiunt dotis nomine. Effecta sunt quae aliquibus efficiuntur causis, non tempore praecedentibus, sed natura, velut si quaerat, uxore defuncta quae in manum viri convenit, an ejus bona ad virum pertineant. In qua quaestione, bona uxoris defunctae quae in manum viri convenerit, subjectum est, ad virum autem pertinere, praedicatum. Quaero igitur argumentum ab effecto, dispicioque quid perfecerit ipsa in ma
Abbreviated transcription (Latin):
fastur diuortum amuliere nuntiatum: Predicatiom uero apid unrin se Uie detis p carti g
post ducrtium permansio. Questio anpost duoitum factum in uliere nuntum res perene
tam docis partem apudurum manere oposteat Queroigitur siaba nte cubentebus aents¬
tun faciendum est quidante codat quid consequatur: Ae suiriculo a factim e duoatun
uideo mulierem dotis parte non posse multar : &iam sipninsa r epidi. surtum q ulcrtum
us prima repudi nuncum mittat: Non enim qui a prior repudum nun cianit pacte mtandu¬

Expanded text:
factum divortium a muliere nuntiatum; praedicatum vero, apud virum sextae partis dotis post divortium permansio. Quaestio an post divortium factum, muliere nuntium remittente, sextam dotis partem apud virum manere oporteat. Quaero igitur, si ab antecedentibus argumentum faciendum est, quid antecedat, quid consequatur. At si viri culpa factum est divortium, video, mulierem dotis parte non posse multari, etiam si prima repudii nuntium misit. eri pereat, quamvis prima repudii nuntium mittat. Non enim quia prius libellum repudii nu
Abbreviated transcription (Latin):
umentum ab adiunctis id est abeo quod in ipso her& dequo quęritur. Est autem quȩstio
demulieris numq: capite diminutȩ tabulis: affectu scilicet ab ad iunctis: maxima
ropositione : ex adiunctis adiuncta ꝑpendi. Ab ante cedontibus. ħ mͦ
anere nihil oportet. Antecedentia sunt quibus positis aliud necessario consequat
uca illud quod ante cedat minus sit atq posterius: Minus quid ut si homo est
inmal est: Homo enim minus ost anima li. & tamen positio homine c̃seqͥtur
ut anenal st Postenisuero it sipepent cumuro concubut. Posierus e enm pepensse. qu

Expanded text:
gumentum ab adjunctis, id est ab eo quod in ipso haeret de quo quaeritur. Est autem quaestio gumentum ab adjunctis, id est ab eo quod in ipso haeret de quo quaeritur. Est autem quaestio de mulieris nunquam diminutae tabulis, ab affectis scilicet ab propositio: Ex adiunctis adiuncta perpendi. Antecedentia vero nihil oportet. Antecedentia sunt, quibus positis, aliud necessario consequatur, licet illud quod antecedit, minus sit atque posterius. Minus quidem, ut si homo est, animal est; homo enim minus est animali, et tamen posito homine, consequitur ut animal sit. Posterius vero, ut si peperit, cu
Abbreviated transcription (Latin):
seruorum tabulas possessionem dari quisui iuris minime sint. quando quid illȩ sub
noris illis̃ sub domini potestate: Proximum namq: est reidequa quȩritur quod eius
omsequens & postea exsistens. ut scđm seruorum puerorumq: tabulas bonorum
ussessio detur. si illud quod ẽ. in questione conceditur. Quȩritur enim anscđm mulieris
nbulas numquam capite diminutȩ possessio detur. quamrem consequitur ut siid fiat¬
m secundum seruorum quoque tabulas puerorũq: deferatur. quod quia fieri non
patet. nerei quid precedentis existere debebit exemplum. Nec tamen necessaria est
nsecutio sed uicina. Namfieri potest ut id recipiatur solum scđm mulieris tabulas
ossessionem dari. non uero id ut scđm tabula s. seruorum uel puerorum possessio conce¬
utur sed proximum est ut quinunc hoc recipit posterius illud amittat. Est igitur ar¬

Expanded text:
servorum tabulas possessionem dari, qui sui juris minime sint, quoniam quidem illi sub servorum tabulas possessionem dari, qui sui juris minime sint, quoniam quidem illi sub tutoris, illi sunt sub domini potestate. Proxima namque est rei de qua quaeritur, quod ejus est consequens, et postea existens, ut secundum servorum puerorumque tabulas bonorum possessio detur, si illud quod est in quaestione conceditur. Quaeritur enim an secundum mulieris tabulas nunquam capite diminutae possessio detur. Quam rem consequitur ut, si id fiat, secundum servorum quoque puerorumque tabulas deferatur, quod quia fieri non oportet, ne rei quidem praecedentis existere debebit exemplum. Nec tamen necessaria est consecutio, sed vicina. Nam fieri potest ut id recipiatur solum secundum mulieris tabulas possessionem dari, non vero id ut secundum tabulas servorum vel puerorum possessio concedatur. Sed proximum est ut qui nunc hoc recepit, posterius illud admittat. Est igitur ar
Abbreviated transcription (Latin):
atoritate testamentũ fecit. quȩritur anscđm eius tabulas exedicto p̃toris debeat
un possessio. hic sub iectus quidem terminus mulieris nũ ꝗ capite diminutȩ tabulȩ p̃dicatꝰ
ropossessionis concessio. sumitur ergo ab adiunctis argumentum h modo : Namsi scđm
talieris tabulas nũꝗ capite deminutȩ possessio detur. nihil causȩ est cur non scđm pueru
uum qq̃ & seruorum tabulas exedicto p̃toris possessio permitatur. quidenimefficere
itest nesc̃m mulieris numq: capite deminutȩ tabulas possessio deferatur i idscilic&
iodea quȩ testa mentum confecerat sui non fuit iuris. qđ iđ & depueris et deseruif
potest Illorum enim actas. illorum conditia in alterius sita est potestate:. Adiungitur
ito siscđm mulieris quȩ in suo iure non ẽ& tabulas possessio detur. scđm puerulorum q̃q̃

Expanded text:
auctoritate testamentum fecit. Quaeritur an secundum ejus tabulas ex edicto praetoris debeat auctoritate testamentum fecit. Quaeritur an secundum ejus tabulas ex edicto praetoris debeat dari possessio. Hic subjectus quidem terminus, mulieris nunquam capite diminutae tabulae, praedicatus vero possessionis concessio. Sumitur ergo ab adjunctis argumentum, hoc modo. Nam si secundum mulieris tabulas nunquam capite diminutae possessio detur, nihil causae est cur non secundum puerulorum quoque et servorum tabulas ex edicto praetoris possessio permittatur. Quid enim officere potest, ne secundum mulieris nunquam capite diminutae tabulas possessio deferatur? Id scilicet quod ea quae testamentum confeceret, sui non fuit juris, quod idem et de pueris et de servis dici potest. Illorum enim aetas, illorum conditio, in alterius sita est potestate. Adjungitur ergo: Si secundum mulieris, quae in suo jure non esset, tabulas, possessio detur, secundum puerulorum quoque et
Abbreviated transcription (Latin):
acidisse qui fuerit iratus : Verisimile ẽ non quod ita necesse sit sed quia exurcinis uicma
usstatus permutatio. Id mults fieri mođ sol&. Velmaxima ł media uel minima. Maxima ẽ
& libertas &cuit̃s amitatur ut deportatio. Mediauero inquaciuitas amitttur. retinetur
unntas ut in latinas colonias transmigratio. Minimacum nec ciuitas. neclib̵tas amittitur
estatus pͥoris qualitas imminuitur uelut adoptatio aut quibus lib& aliis modis. poltatus re¬
nta ciuitate potuorit immutari. Mulieres uero atiquo iure tutela ꝑpetua continebat
uedebat uero atutoris potestate q̃mmanum uiri conuenissent. Itaq fiebat eis pͥorisstatus
ermutatio . & erat capite diminuta q̃ uiri conuoniss& inmanum. quaed am igitur q̃se
amquam capite deminuiss&. id est quȩ in manum uiriminime conuenis s& sinctutoris

Expanded text:
occidisse qui fuerit iratus, verisimile est, non quod ita necesse sit, sed quia ex vicinis vicina occidisse qui fuerit iratus, verisimile est, non quod ita necesse sit, sed quia ex vicinis vicina o est prioris status permutatio. Id multis fieri modis solet, vel maxima, vel media, vel minima. Maxima est, cum et libertas et civitas amittitur, ut deportatio. Media vero, in qua civitas amittitur, retinetur libertas, ut in Latinas colonias transmigratio. Minima, cum nec civitas nec libertas amittitur, sed status prioris qualitatis imminuitur, velut adoptatio, aut quibuslibet aliis modis prior status, retenta civitate, potuerit immutari. Mulieres vero antiquo jure tutela perpetua continebat. Recedebant vero a tutoris potestate quae in manum viri convenissent, itaque fiebat eis prioris status permutatio, et erat capite diminuta, quae viri convenisset in manum. Quaedam igitur quae se nunquam capite diminuisset, id est quae in manum viri minime convenisset, sine tutoris
Abbreviated transcription (Latin):
ideus contranio non con uenire. Abadiunctis. Siea mulier testa mentũ fecit q̃ secapite nũquã dm¬
usq scđm puerulorũ tabulas possessio uideatur exedicto dari. Aduncta suntq ꝓrxmũ ac finitamu
locum tenent. ut siunũ eoiũ quo lib& extiterit modo. alterũ qq̃ uel ꝯx̾tis se ł extare ł oxtaturis
ẽẽ udeatur. Hȩc enim sibi qua siucina sunt. quae uero in existendo sibi sunt ꝓxima ħ̃ uelanto a
rẽ uolunt. ut amor sepe concubitũ uel simul eẽ ut pallor & timor ł uenire posterius ut post incon
codes Faq ẽ ad unc torum natura ut separari quidem pessint. tamen sese inuicẽ monftrent:
Nanneque qua mauit necessario pontꝰ est & sepe quipotitus est non amauit. Nec guipalla
necessano tim&. & sepe nontimes pall&. nec ex necessitaite iratus occidit & oatiđ sepealiqus
non iratus. Sedtam̃ sidesingulis inquirat᷑ eum concubuisse quia mauerit. & pallere qͥtines

Expanded text:
Ea sunt inter se contraria. ab adiunctis: Si ea mulier testamentum fecit quae se capite numquam dum puerulorum tabulas possessio videatur ex edicto dari. Adjuncta sunt, quae proximum ac finitimum locum tenent, ut si unum eorum quolibet exstiterit modo, alterum quoque vel exstitisse, vel exstare, vel exstaturum esse videatur; haec enim sibi quasi vicina sunt. Quae vero in existendo sibi sunt proxima, haec vel antecedere rem volunt, ut amor saepe concubitum, vel simul esse, ut pallor et timor, vel evenire posterius, ut post iracundiam caedes. Eaque est adjunctorum natura, ut separari quidem possint, tamen sese invicem monstrent. Nam neque qui amavit, necessario potitus est, et saepe qui potitus est, non amavit. Nec qui pallet, necessario timet, et saepe non timens pallet. Nec ex necessitate iratus occidet, et occidit saepe aliquis non iratus. Sed tamen si de singulis inquiratur, eum concubuisse qui amavit, et pallere qui timet, et
Abbreviated transcription (Latin):
erelers unellogi nillom odo potest qudã gitur sup̃ mȩ uolintatis arbitrio iexoubonorũ suioiũ usũ fructã le
moliet cellas umaria sole anasq plenas adusum fructũ ꝓptũ dcuocibat qiģitur anpenus q̃q̃ usus fractuisso
itentibus ꝓmanent. hisaero alitimur q̃ obis utentib ꝑernt Ergo cum ꝑmanere acpetire ẽoraira sit
itendo consumentur aliarum quid rerum usus fructus ẽo potest penus i non potest usus c̃e sedpotus
uniatq oloꝰ: Vinum igitur atq oleũ adusũ fructũ milieris non potost ꝑtinere. Argum̃ tũ abeo quadrs
nonid quod sunt idẽ qualitatis. sed hac ipsum quod contra ria sunt in contranis eõ d cuntur ł qr que ñes¬

Expanded text:
supremae voluntatis arbitrio uxori bonorum suorum usumfructum legavit, mulier cellas vinarias oleasque plenas ad usumfructum proprium devocabat. Quaeritur an penus quoque ususfructus tentibus permanent, his vero abutimur quae nobis utentibus pereunt; ergo, cum permanere ac perire contraria siem vinariae atque oleariae utendo consumuntur, aliarum quidem rerum ususfructus esse potest; penus vero non potest usus esse, sed potvini atque olei, vinum igitur atque oleum ad usumfructum mulieris non potest pertinere. Argumentum ab eo quod inon id quod sunt, id est qualitates, sed hoc ipsum quod contraria sunt, in contrariis esse dicuntur, quia n
Abbreviated transcription (Latin):
accipiuntur manent indeclinabilia licet iunguntur nominũ ł¬
ꝓnominũ uł participiorũ diuersis casib: ut sublime uolitans su¬
lime uolantis subli me uolanti. Sic om̃a discernas nominauĩ adun¬
biorũ recipiencia uł non. Et primitiua quidẽ uni formi a st̃¬
Nec eñĩ regulã aliquã assi militudine uł collatione ali orũ possꝰ
accipere ut crascur heus sic nĩ phe. Diriuatiua uoro que sub ali¬
qua certa ꝓferuntur forma interse ad ibita collatione rationem
plorũ que regule pos sunt accipere ꝓsi militudine terminationũ Ve¬
rũq: autemdicimus

Expanded text:
accipiuntur, manent indeclinabilia, licet iungantur nominum, pronominum uel participiorum diuersis casibus, ut "sublime uolans, uolantis, uolanti"; sic igitur omnia discernas nomina uim aduerbiorum recipientia uel non. et primitiua quidem uniformia sunt nec regulam aliquam a similitudine uel collatione aliorum possunt accipere, ut cras, cur, heus, sic, nempe; deriuatiua uero, quae sub aliqua certa proferuntur forma, inter sese adhibita collatione rationem plerumque regulae possunt accipere pro similitudine terminationum. plerumque autem diximus
Abbreviated transcription (Latin):
o ꝗdẽ facis e qđẽ facit qđ mini mefieret : si ẽa& cõpositũ exeoet ꝗđo. Nemo
ei ego sub gungeretur. Quoq: quando ꝓ etiã ł et accipit᷑. copulatiua est
Non egis set ea enĩ sensus si dixiss& multa etballa passusdũ condere turbẽ¬
Nisi qđ ꝗđã existimant ꝓ ad uerbio similitudinis accipiatur quo modo item
Enim quoq: consitcausalistorar significat colopudititiã hȩc enim fundam̃tũ ẽ
om̃iũ animi uirtutũ. in ueniturtam̃ etiã completiua quando densigni ficat
grecã conlunctionẽ ut ꝓgeniem sed enĩ troiano a sangiune duci audierat

Expanded text:
fieret, si esset compositum ex ego et quidem. nemo ei ego subiungeretur. quoque quando pro etiam uel et accipitur, copulatiua est,non egeret enim ea sensus, si dixisset multa et bello passus, nisi, quod quidam existimant, pro aduerbio similitudinis accipiatur, quomodo item. enim quoque, cum sit causalis, τὸ γάρ significat, ut cole pudicitiam, haec enim fundamentum est omnium animi uirtutum. inuenitur tamen etiam completiua, quando δή significat Graecam coniunctionem, ut: «progeniem sed enim Troiano a sanguine duci / audierat
Abbreviated transcription (Latin):
ue sunt que ad uersum conuenienti significant ut tamen quam quã
quãuis et si etiã si saltera. hȩ etiã diminutiuã significationemhãbent
paruulus aula. Et magis atq: magis quam quã se creta parentis. anchi se
lomus arboribusq: obiecta recessit claresiunt sonitus armorũq: in gruit
ut si te nulla mouet tante pietatis imago atramum hunc aperit.
mos fatigant neilli corruptis moribus uic torietem perarent. Hecͥiec uña
nechic ab negat petenti ali quid prossus quod potest et decet. Ab nega¬
tiues t̃ ut apud grecos st ñ et anque uerbis coniuncte possesieri remosta¬
iunctionib: sub iunctiuis utimur uerbis in huius cemodi sensibus ut
fecssem si potius senin᷑ et gaudeat priamsi aude at tu quoq: ñstares¬
domuit Solus igit᷑ seruauit cicero patriam. Dibitatiue st̃q dubitatiom̃

Expanded text:
ue sunt que aduersum conuenienti significant, ut "tamen", "quamquam", "quamuis", "etsi", "etiamsi", "saltem", que etiam diminutionem significant, ut paruulus aula domus arboribusque obtecta recessit, clarescunt sonitus, armorumque ingruit «si te nulla mouet tantae pietatis imago, / at ramum hunc aperit mos fatigant, ne illi corruptis moribus uictoriae temperarent». inuenitur etnec hic abnegat petenti aliquid prorsus, quod potest et decet. abnegatiue sunt apud Graecos iunctionibus subiunctiuis utimur uerbis, in huiuscemodi sensibus, ut "fecissem, si potuissem" et "gaudeat Priamus, si audeat". 30 Colledomuit, solus igitur patriam seruauit". 32 Dubitatiue sunt que dubitationem
Abbreviated transcription (Latin):
hic enĩ ne coniunctio nec int̃ rogatiua nec dubitatiua sed confirmatiuae
erit. fortisiustus sapiens ne etiã et rex tanta neme tenuit uiuendi nate
uoluptas. ut ꝓme hostili paterer sub cũ beredextra. Est enĩ ꝓetiã solahic uap¬
c̃ iunctio nes ornatus causa ł metri nulla significationis necessi tate ponit
hoc nomine ñ cupant᷑ om̃stam̃ hȩ int̃ alias species inueniunt᷑ ut sidicã eu
uero et pius et fortis fuit cõpletiuũtẽ qđ et si tollat᷑ uero significaciolt¬
gramanet Sin aut̃ dicã ȩneas ꝗdẽ pius fuit. ulixes uero astutus hicp
pulatiua accipit᷑ quiau triusq: reisimul sententiã significat potest

Expanded text:
iunctio nec interrogatiua nec dubitatiua, sed confirmatiua est. Virgilius in X: «tantane me tenuit uiuendi, nate, uoluptas, / ut pro me hostili paterer succumbere dextra?» est enim pro etiam. sola haec aposamque, et fere quaecumque coniunctiones ornatus causa uel metri nulla significationis necessitate ponuntur, hoc nomine nuncupantur. omnes tamen hae inter alias species inueniuntur, ut si dicam Aeneas uero et pius et fortis fuit, completiua est, quia et si tollatur uero, significatio integra manet; sin autem dicam Aeneas quidem pius fuit, Vlixes uero astutus, pro copulatiua accipitur, quia utriusque rei simul sententiam significat cum sub
Abbreviated transcription (Latin):
causa ostenditur reddi. continuatiua ut si ambulat mouetur. Sub con¬
tinuatiua ut qui ambulat mouetur ad iunctionis ut moueatur ambulet
offectionis mouetur ambulat enĩ St̃ etiã causales quasi ꝓprio nomine ut
et causales ut exerteote ut si sanus eris doctus silegas et hoc inter est
inter ad iunctiuas et ꝓ prie causales qđ hȩ cũ a firmacione ille cum dubi¬
tatione ꝓferuntur . Inueniunturtamen nomina ł ꝓ nomina ł etiam pre¬
positionos ł ad uerbia queloco causalium accipiuntur conlunctionum
utideo eo qua causa qua gr̃a qua ꝓ pt̃ qũa obrem quas obres. Ne quoq
quando en inna significat coniunctio ÷̃ causa ł ut ne recipi portis aut duci¬
in menia possit. neu populũ antiqua ꝓreligione tuori. Eti amne ꝓneqd¬
que copulatiua coniunctio ÷ subuna enĩ ab negatione copulat res quo¬
quidem licet armna michi mortẽq minetur ꝓquam qũ a minetur

Expanded text:
causa ostenditur reddi: continuationis, ut si ambulat, mouetur; subconcausa ostenditur reddi: continuationis, ut si ambulat, mouetur; subcontinuationis: quia ambulat, mouetur; adiunctionis: ut moueatur, ambulat; effeet causales, ut exerceo te, ut sis sanus; eris doctus, si legas. et hoc interest inter adiunctiuas et proprie causales, quod hae cum affirmatione, illae cum dubitatione proferuntur. inueniuntur tamen nomina uel pronomina uel etiam praepositiones uel aduerbia, quae loco causalium accipiuntur coniunctionumina, qua causa, qua gratia, quapropter, quamobrem et quas ob res. ne quoque, quando ἵνα μή significat, coniunctio est causain moenia possit, neu populum antiqua sub religione tueri. Nam quae copulatiua est coniunctio; sub una enim abnegatione copulat res, quoquidem, licet arma mihi mortemque minetur», pro quamquam minetur
Abbreviated transcription (Latin):
si mili ut amur. fortuna. at que usisumus. Continuest que continuationẽ
a consequentiam rerũ significant. ut sicut ei grecũ significat quando e nĩ
can causalis est similiter siue seu sintam continuatiue st̃ quã causales ꝓprie
aũt continuatiue st̃ que significant ordinem p̃cedentis rei ad sequentẽ
utsis tercit. dormit. & si egrotat pallet et si febri uexatur calet. ethe
quidem id ÷ continuatiue qualis est ordinacio et natura rerũ cũ dubita
none aliqua es sentie rerũ significant. Sub continuatiue uero causa
iontinuationis ostendunt consequentem cũ essentia rerũ ut qm̃ quia
ut est qm̃ amhulat mo uetur quiasol su ꝑ t̾rã est dies est. Hȩsunt
quioq species causales seđm quosdã id ÷. continuatiua sub continua
tiua causalis ad lunctiua effectiua nec ir racionabi liter et continu¬
etionis enĩ sub continua conis et ad lucci onis et effectionis. ꝑhas causa

Expanded text:
simili utamur fortuna atque usi sumus». continuatiuae sunt, quae continuationem et consequentiam rerum significant, ut si, cum εἰ Graecum significat, quando enim ἐάν, causalis est. similiter siue, sin, seu tam continuatiuae sunt quam causales. proprie autem continuatiuae sunt, quae significant ordinem praecedentis rei ad sequentem, ut si stertit, dormit et si aegrotat, pallet et si febri uexatur, calet. non enim consimili utamur fortuna atque usi sumus». continuatiuae sunt, quae continuationem tione aliqua essentiam rerum significant; subcontinuatiuae uero causam continuationis ostendunt consequentem cum essentia rerum, ut quoniam, quia, ut quoniam ambulat, mouetur; quia sol super terram est, dies est: utut si stertit, dormit et si aegrotat, pallet et si febri uexatur, calet. non  adiunctiuas et effectiuas, nec irrationabiliter; et continuationis enim et subcontinuationis et adiunctionis et effectionis per has
Abbreviated transcription (Latin):
indicatiuo modo coniunguntur. Dis iunctiuȩst̃ quȩ quã ius. dictionos
coniunc gant sensũ tamendis iunctũ et alterã quidẽ remes se altera
uero nonessesignificant. ut aut. ue ł. siue. ut dict uirgilius siue
errore uie seu tempestatib: acti. Et ł diefẽ. ł nox. Aut aliquis latet¬
muros et est quando indi catiuedicuntur est quando dubitatiue indicati ue
ut aut lux est aut tenebre. Dubi tatiue ut aut ꝓdest. aut non ꝓdest diui¬
tias querere Subdis iunctiuest̃ que uocedis iunctiuarũ utrũ queta mensig
agobat Pro et rex et alex ander siue paris ꝓ alexander qui et paris dicitur¬
similiter mars siue mauors gradiuus ł maspiter presul est bellorũ
Disirete utrũ que tamen significant . ut totedie ł legit iste ł cogitat. Signi¬
suat enim et legere et cogitare sed nonsimul utrũq: facere sed aliis oris
legere alus cogitare si militerremex ł expellit remũ ł attrait. Simili t̃¬

Expanded text:
ando approbatiuae sunt, indicatiuo modo coniunguntur. disiunctiuae sunt, quae, quamuis dictiones coniungunt, sensum tamen disiunctum et alteram quidem rem esse, alteram uero non esse significant, ut ue, uel, aut. Virgilius in VII: «siue errore uiae seu tempestatibus acti», et uel dies est uel nox. Iumuros». et est quando indicatiue dicuntur, est quando dubitatiue: indicatiue, ut aut lux est aut tenebrae; dubitatiue, ut aut tias querere". 24 Subdisiunctiue sunt que uoce disiunctiuorum utrumque esse signiagebat" pro "etiam rex" et "Alexander siue Paris" similiter Mars siue Mauors, Gradiuus uel Maspiter, praesul est bellorum. discrete utrumque tamen esse significat, ut toto die uel legit iste uel cogitat; significat enim et legere et cogitare, sed non simul utrumque facere, sed aliis horis legere, aliis cogitare. similiter remex uel expellit remum uel attrahit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
oniunctio ẽ parsorationis inde dinabilis conluncta aliarũ partiũ
orationis quibus consignificatium ł ordinatioñe demonstrans. Uimquando
si mul resẽẽ aliquas significat utbonus et pius. et iustus et forcis ȩne as. Ordinẽ
quando consequentia aliarũ rerũ de monstrat. ut si ambulat mouetur. łria
tinuatiua ad iunctiua causalis effectiua. apꝓbatiua disiunctiua subdis iunctiua¬
desertiua ab latiua presumptiua ad uersanua ab negatiua collectiua

Expanded text:
oniunctio est pars orationis indeclinabilis, coniunctiua aliarum partium orationis, quibus consignificat, uim uel ordinationem demonstrans: uim, quando simul esse res aliquas significat, ut et pius et fortis fuit Aeneas, ordinem, quando consequentiam aliquarum demotinuatiua, adiunctiua, causalis, effectiua, apdisertiua, ablatiua, praesumptiua, aduersatiua, abnegatiua, collectiua