comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
co uniformes orationes emitti seꝑ a nemine
pos secestis simũ ÷: alit eniꝰquisq supplicat cũ alacer
ẽ alit̃ cũ tristitiae seu disperationis pondere
p̃grauatur : alit̾ cũ spitalib: successib: uig& : alitꝰ cũ
inpugnationũ mole depͥmitur: alitꝰ cũ ueniã pecca¬
torũ alit̃ cũ cedquisitionẽ gratiae seucuiꝰ lib& uis¬
tutis exposcit Ecer te extinctionẽ cuicũq uicide p̃ca¬
curitate actranquillitate uersatur: alit̃ cũ sacra¬
mĩtorũ celestiũ reuelationib: in lustratur. alitꝰ cũste¬
relitate uistutuũ acsensuũ ariditate cstringitur¬
Liuii Et idcirco his suꝑorationũ qualitate digestir
lic& ñ quantũ exposit materiae magnitudo sed
quantũ łtemporis admittit cengustia łces te cape¬
rutenuitas ingenii nr̃i & cordis p̃ual& hebitudo
oraica nob nc̃ inmin& difficultas ut ips es singillato
tsationũ species exponam: quas a pͥet quatripti¬

Expanded text:
co uniformes orationes emitti semper a nemine co uniformes orationes emitti semper a nemine posse certissimum est. aliter enim quisque supplicat cum alacer est, aliter cum tristitiae seu desperationis pondere praegrauatur, aliter cum spiritalibus successibus uiget, aliter cum inpugnationum mole deprimitur, aliter cum ueniam peccatorum, aliter cum adquisitionem gratiae seu cuiuslibet uirtutis exposcit uel certe extinctionem cuiuscumque uitii deprecacuritate ac tranquillitate uersatur, aliter cum sacramentorum caelestium reuelationibus inlustratur, aliter cum sterilitate uirtutum ac sensuum ariditate constringitur. Et idcirco his super orationum qualitate digestis, licet non quantum exposcit materiae magnitudo, sed quantum uel temporis admittit angustia uel certe capere tenuitas ingenii nostri et cordis praeualet hebitudo, maior nobis nunc inminet difficultas, ut ipsas singillatim orationum species exponamus, quas apostolus quadriperti
Abbreviated transcription (Latin):
qualitateeus desideram: institui id ÷ qualis debe¬
at enutti semꝑ oratio deinde qualitꝰ hanc eade
q: eũq c̃. possidere ł exerceresine intͥmissone
possimus : Neni parua cardis intentione eampfici
posse & experientia cottidiana & psecutiotuescĩ¬
tatis ostendid: quã finẽ monachi actotius ꝑferti¬
onis culm̃ inorationis c̃sumatione c̃sistere desi¬
nisti Viii. Is aac: uniuersas orationũ species
absq ingenticordis atq: animȩ puritate  inlumi¬
natione sc̃i sp̃s. arbitror c̃p̃hendiñ posse Totu
qunt qualitatesq generari : &ideolic& sciam:
nos phebitudine cordis nr̃i uniuersasorationũ
species ñ posseꝓspicere : tam̃ in quantũ medio cri¬
tas experientiȩ nrae adse quip̃ualuerit digere¬
reeas. utcũq tẽptabim : scđ m̃ surã nãq puritatis
inquamens unaqq ꝓfecit & qualitat ẽ stat: in qua
ł ex accedentib: inclinatꝰ ł ꝑsuc mrenouatꝰ industrũ
ipse quoq mom̃tis singulis rȩformantur. &idcir¬

Expanded text:
qualitate eius desideramus institui, id est qualis debeat emitti semper oratio, deinde qualiter hanc eandem quaecumque est possidere uel exercere sine intermissione possimus. non enim parua cordis intentione eam perfici posse et experientia cotidiana et prosecutio tuae sanctitatis ostendit, qua finem monachi ac totius perfectionis culmen in orationis consummatione consistere definisti. ISAAC: Vniuersas orationum species absque ingenti cordis atque animae puritate et inluminatione sancti spiritus arbitror conprehendi non posse. tot enim sciamus nos pro hebetudine cordis nostri universas orationum species non posse perspicere, tamen in quantum mediocritas experientiae nostrae assequi praevaluerit, digerere eas utcumque tentabimus. Secundum mensuram namque puritatis in qua mens unaquaeque proficit, et qualitatem status in quo uel ex accedentibus inclinatur uel per suam renouatur industriam, ipsae quoque momentis singulis reformantur: et idcir
Abbreviated transcription (Latin):
dationẽ sp̃italiũ sensuũ mens nra ÷ eppererititat
rursus aliis in repentib: ipse quoq q cedp̃liensae
fuerant lubrica uo lubilitate diffugiunt ⁊i tautnul¬
la cstantia sur&inens animus nec potes taeta
spria scãrũ cogitationũ possidens firmitatẽ
Qicẽ tc̃ cũ eces ud etꝰ utcuq r&inere furtuito
illces &ñdei dustria c̃cepisse credatur: quoni
Qniost: earũ nr̃o arbitrio putabitꝰ cedscriben¬
dquarũ ꝑseuerantia ñ c̃sistit in nob sedno focto
subliui questionis indagine accepto narrationis
oidine tongius euagtentes expositionẽ ꝓpositã
suporationis statudiutius r&ardem : suohanc
ttmpore ueseruantes de qualitate orat sin
stantis simeq sum: in farmaeri p̃sertim cũ nullo
uporenos ab eacessiere beat aptł ad moncat
dicens sineint᷑ missione orates : Qideo primũ¬

Expanded text:
asiones spiritalium sensuum mens nostra reppererit, rursus aliis inrepentibus ipsae quoque quae adprehensae fuerant lubrica uolubilitate diffugiunt, ita ut nullam constantiam sui retinens animus nec potestate propria sanctarum cogitationum possidens firmitatem etiam tunc, cum eas uidetur utcumque retinere, fortuito illas et non de industria concepisse credatur. quomodo enim ortus earum nostro arbitrio putabitur adscribendns, quarum perseuerantia non consistit in nobis? sed ne forte sub huius quaestionis indagine a coepto narrationis ordine longius euagantes expositionem propositam super orationis statu diutius retardemus, suo hanc tempori reseruantes de qualitate orationis instantissime quaesumus informari, praesertim cum nullo tempore nos ab ea cessare beatus apostolus moneat dicens: sine intermissione orate. et ideo primu
Abbreviated transcription (Latin):
ñsinentes deposita fece t̾rena addm̃ inquoseꝑ
defixa eẽ. deb& intencio monachũ respiraye
cui cbillo sũ mobonoł parua separatio mors p̃sens
acꝑnicio sissim: interit: ẽ credend: Cũq mens
talifuerit tranquillitate. fundata ł coliomniũ
carnaliũ pcessionum nexib cebsoluta. & illiuno
sumoq bono tenacissima cdheserit cardis inter¬
tio cepflicũ illudimplebit sine in t̾missione orite
&inõniloco leuatiꝰ puries man: sineira & disceptati¬
one hac em̃puritate sidicipotest sensum̃tis ceb¬
sorto acdet̾renositu ad spĩtale. atq angelicam
simiłit diꝰpͤe faimato quiquid insereceperit quid
quidegerit purissima acsincerissimaerit oratio: UiiI.
quasimina sp̾italiũ cogitationũ plerũq c̃ceͥpim:¬

Expanded text:
sita faece terrena ad deum in quo semper defixa esse debet intentio monachum respirare, cui ab illo summo bono uel parua separatio mors praesens ac perniciosissimus interitus est credendus. cumque mens tali fuerit tranquillitate fundata uel ab omnium carnalium passionum nexibus absoluta, et illi uni summoque bono tenacissima adhaeserit cordis intentio, apostolicum illu. Et, In omni loco levantes puras manus, sine ira et disceptatione . Hac enim puritate, si dici potest, sensu mentis absorpto ac de terreno situ ad spiritalem atque angelicam similitudinem reformato, quidquid in se receperit, quid egerit, purissima ac sincerissima erit oratio. CAPUTqua semina spiritalium cogitationum plerumque concipim
Abbreviated transcription (Latin):
ac diestriũ ł quat tuor fierii ꝓcurem: : Cũq unius
si ue duarũ hacbitatio sufficiat cellulcrũ: ãbitione
sclari atq &plitudine delectati: quattuor scuquinq
cellas & hacs exesdẽ. exquisiti ornat: & capatiores
quã usus desiderat extruam: pacssionẽ libidinis
mundialis inquib: possum p̃ferentes: UI¬
Quodũ siue inst inctudemonũ fierimani festis¬
simanos experim̃tao docuer: Ncc̃ quidẽ ꝓbatissi¬
mus seniorũ cũ transir& iuxtacellã cuĩdã fratris
acanii quadixim: agritudine laborcentis ut pote
quinstruendis reparandisq supflius enpuinpois
tidianis distentionib: desudan& etemin : õertisq
utnits facib instigente diutissimȩ substitit ł in p̃s¬
sionẽ dris sonidemonis ł fraudẽ tcenta e inlusio¬
ris cedmircens Cũ enĩ nimialassicudine fatigeo
frco requiescere icc̃finẽq: opereuoluis s inpone¬
re instigatione spirit illius animat: iterum

Expanded text:
ac diei, trium uel quattuor fieri domini procuremus, cumque unius ac diei, trium uel quattuor fieri domini procuremus, cumque unius sine duarum habitatio sufficiat cellularum, ambitione saeculari atque amplitudine delectati quattuor seu quinque cellas et has easdem exquisiti ornatus et capaciores quam usus desiderat extruamus, passionem libidinis mundialis in quibus possumus praeferentes. Quod non sine instinctu daemonum fieri manifestissima nos experimenta docuerunt. nam quidam probatissimus seniorum cum transiret iuxta cellam cuiusdam fratris hac animi qua diximus aegritudine laborantis, utpote qui in extruendis reparandisque superfluis inquietus cotidianis distentionibus desudaret, et eminus ignitis facibus instigantem, diutissime substitit uel inpressionem dirissimi daemonis uel fraudem tantae inlusionis admirans. cum enim nimia lassitudine fatigatus frater requiescere iam finemque operi uoluisset inponere, instigatione spiritus illius animatus iterum
Abbreviated transcription (Latin):
Exuinea inquid sodomorũ uitis eorũ & scormitum
eorũ exgomora : uis &ic̃ fruct: uitis istius itq
scerm̃tigerm̃ agnoscere :÷ uuacorũ uua fellis
batrus a maritudinis ipsisq: õnia nisi fuerim : cuno¬
tis uitus expurgati &abomniũ pcessionũ crapu¬
la scbrii: absq ebri&ateuin epulcrũq õniũ
a fluentia erit cornm̃ ebri&ate & crapula magis
noxia p̃grauatũ : Ncc̃ quia sđa rescurae &iã quinos
innullis actib mundiistius admiscemur cadere
ñnũquã possint manifestaratione monstratur
scđ regulã seniorũ qd quid necessitatẽ uict:
cottidiani & in euitabibem usu̾ carnis excedit ad
scłarem difinier cura & sollicitudinẽ ꝑtinere:
ut uerbi gratia sicũpossit operatio unius solidine¬
cessitate nĩ corporis expedire: ad duorũ ł trium
solidorũ cdquisitionẽ nos m & ipsos ꝓpensiore
uelim: opere aclabore distendere: & cũ duarũ
uel com̃ sufficiat tunicarũ adusu̾scilic& noctis

Expanded text:
Sodomorum uitis eorum et sarmenta eorum ei Gomorra. uis etiam frnctum nitis istius atque sarmenti germen agnoscere ? uua eorum uua fellis, botrus amaritudinis ipsis, quia omnino nisi fuerimus cunctis uitiis expurgati et ab omnium passionum crapula sobrii, absque ebrietate uini epularumque omnium afluentia erit cor nostrum ebrietate et crapula magis noxia praegrauatum. nam quia saeculares curae etiam in nos, qui nullis actibus mundi istius admiscemur, cadere nonnumquam possint, manifesta ratione monstratur secundum regulam seniorum, qui quidquid necessitatem uictus cotidiani et ineuitabilem usum carnis excedit, ad saecularem definierunt curam et sollicitudinem pertinere: ut uerbi gratia si, cum possit operatio unius solidi necessitatem nostri corporis expedire, ad duorum uel trium solidorum adquisitionem nosmet ipsos propensiore uelimus opere ac labore distendere, et cum duarum uelamen sufficiat tunicarum ad usum scilicet noctis
Abbreviated transcription (Latin):
ma exp&ere ł explere ñ possumus neq: illarum
despectus rerũ quassi cerfaeta uerim : tac̃ apud spita¬
lesuiros quã coput scł hores notabiles pͥma fronte
lreddenur sedcũ &iã illaq nrãe supp&unt potes¬
tati & honestate quada uidentur obnubi rigida

Expanded text:
mus expetere uel explere non possumus, neque illarum despectus rerum, quas si adfectauerimus tam apud spiritales uiros quam apud saeculi homines notabiles prima fronte reddemur, sed cum etiam illa, quae nostrae subpetunt potestati et ho
Abbreviated transcription (Latin):
resq intantũ nemohoiinundilui cau&. autdã¬
nabilia iudicat ut &icõ ñ nulli qđ pud& dicere
sem& ipsos monachos nuncupantes. isdẽ ipsis disten¬
tionib : ł ut innoxiis &utilib: inplicentur: q tria
lic& scđ littera ꝑp&rata cedgrauent animam.
atq adõsepcerent acdepͥmant adtrenas ẽ tam̃
eorũ feccilis declinatio & maximȩ nob̵ quitã lon¬
gicre motione ab oniniscł hui c̃uersatione dis¬
uorgonur estis uisibilib curis atq ebri&atib
&erapulis nulla penit occasione miscemur
letuo alia quoq crapula ñmini noxia &x ebri&dces
spralis difficilus euitanda. curaquoq sollicitu¬
io selaris qi nos dic̃ post oniũ facultatem nr̃arũ
ꝑfectã renunciationẽ. &uimi epularũq cuncta¬
rũ ẽcinenitia & quidem in solitudine csticutos
frequent inuoluit. Ne quib ꝑfcia : exꝑgis cimini
inquid quiestis ebrii & ñ auino : alids quoq: obstups¬
cite & ccdmiramini. Fluctuate & uacillate inebria¬

Expanded text:
e in tantum nemo hominum mundi huius cauet aut damnabilia iudicat, ut etiam nonnulli, quod pudet dicere, semet ipsos monachos nuncupantes isdem ipsis distentionibus uelut innoxiis et utilibus inplicentur. quae tria licet secundum litteram perpetrata adgrauent animam atque a deo separent ac deprimant ad terrena, est tamen eorum facilis declinatio et maxime nobis, qui tam longa remotione ab omni saeculi huius conuersatione disiungimur et istis uisibilibus curis et ebrietatibus et crapulis nulla penitus occasione miscemur. uerum est alia quoque crapula non miaus noxia et ebrietas spiritalis difficilius euitanda, cura quoque ac sollicitudo saecularis, quae nos etiam post omnium facultatum nostrarum perfectam renuntiationem et uini epularumque cunctarum continentiam et quidem in solitadine conetitutos frequenter inuoluunt de quibus propheta: expergiscimini, inquit, qui estis ebrii, et non a uino. alius quoque: obstupescite et admiramini, fluctuate et uacillate: inebria
Abbreviated transcription (Latin):
spcdierũ sũꝑ orationib: qualitate ponuntur¬
uosteobseeratione xII deoratione UIII de
postalatione .XIIII. degratiarũ actione e¬
urũ quattuor orationũ species simul & oũis
acsingulatm eeuicis sẽ unicuiq snt necessarie
V÷dquas orationũ species nos m&ipsor tenere
debebmisseauis Dequattuor supplicationũ ge¬
nonib a dũo iniciatis xuiil deoratione dñica

Expanded text:
specierum quae super orationis qualitate ponunturspecierum quae super orationis qualitate ponuntur. De obsecratione. De oratione. De postulatione. De gratiarum actione. Vtrum quattuor orationis species simul et omnibus, an singillatim et uicissim unicuique sint necessariae. Ad quas orationum species nosmet ipsos tendere debeamus. De quattuor supplicationum generibus a domino initiatis. De oratione
Abbreviated transcription (Latin):
&mꝑfectos istadistatia ẽ : qđ inillis quidẽ fixa
&ut ita dixerim maturior caritate natius ꝑse¬
uerans firmius eas acfacilius facit inscitate
durare : in his ũ ł infirmus collocata ac facilius
refrigis censcito ac sepius eos peccatorũ cõpellit
laq isinplicari : quib: auditis it anos c̃lationis hui ser¬
mo flamauit ut mal orem̃tis ardore ab eute sacella
senisquã cnteuenientes doctrina eius plenitudinẽ
baccbbisa ac suꝑ orationes qualitate . Ni quẽ cedmo¬
dũpura ac sincera pacriatur oratio hii. De mobilita¬
te animȩ plumȩ ł pomnule c̃paratȩ. U decausis
quib mens nostra ad grauatur. ui deuisionecuĩ¬
dcc̃ senisquã suꝑpatris in qui&a operatione ꝓuidit¬
VII Int rogatio deeo qđ maioris difficultatis sit cus¬
todirecogitationes bonas quã parere UIII Res¬
ponsio de diuersis orationũ qualitatib Uiiĩi
dequadriꝑtita orationũ speciȩ X De ordine

Expanded text:
inperfectos ista distantia est, quod in illis quidem fixa inperfectos ista distantia est, quod in illis quidem fixa et ut ita dixerim maturior caritas tenacius perseuerans firmius eos ac facilius facit in sanctitate durare, in his uero uelut infirmius conlocata ac facilius refrigescens cito ac saepius eos peccatorum conpell implicari. Quibus auditis, ita nos collationis hujus sermo inflammavit, ut cum majore mentis ardore, abeuntes a cella senis quam ante venientes, doctrinae ejus plenitudinem abbatis Isaac super orationis qualitate. Quemadmodum pura ac sincera pariatur oratio. De mobilitate animae plumae uel pinnulae conparatae. De causis quibus mens nostra adgrauatur. De uisione cuiusdam senis quam super fratris inquieta operatione perspexit. Interrogatio de eo quod maioris difficultatis sit custodire cogitationes bonas quam parere. Responsio de diuersis orationum qualitatibus. De quadripertita orationum specie. De ordine
Abbreviated transcription (Latin):
& inueritate ñ st&it : sed cebinitio fact: ẽ homicida
ł adc̃ inditionẽ mor talitatis inducens ł abel inft¬
gatione sua ꝑmanũ fratris int̃imens: sed &iã dispu¬
tationẽ nr̃am duarũ fermenotiũ lucubratione
c̃fecta subsequens aurora c̃cludit ac deꝓfundissi¬
moquestionũ pelcgo cũ sã c̃lationis huicoad
tutis simũ silentii portũ. Conpendiũ nr̃a erustici¬
tatis adirax: in quo quidem ꝑfundo quanto nos
interius diuini sp̃s introduxerit flat : tanto dif¬
fusior p̃cedens oculorũ aciem semꝑ ceperi & inm̃¬
sitas : ac secđ sententiã sel omonis Longius fi& a no¬
b̵ magis quã erat : & altac ꝓfunditas qͥ sinueni& ea
quã obrẽ dñm dep̃cemur. ut in nob̵ łtim& eius
ł caritasq nescit cadere in mobilis ꝑseuer&q no
bis & sapientes in õnib: faci& & cdiabolitelis ꝑte¬
get sẽꝑ inlesos : his &enimcustodib: in possibile ÷
quẽ picc̃ laq: os mortis incurrere: int̾ ꝑfectos aute

Expanded text:
ctus est homicida, uel Adam in condicionem mortalitatis inducens uel Abel instigatione sua per manum fratris interimens. Sed iam disputationem nostram duarum ferme noctium lucubratione confectam subsequens aurora concludit ac de profundissimo quaestionum pelago cumbam conlationis huiusce ad tutissimum silentii portum conpendium nostrae rusticitatis adtraxit. in quo quidem profundo quanto nos interius diuini spiritus introduxerit flatus, tanto diffusior praecedens oculorum aciem semper aperietur inmensitas ac secundum sententiam Salomonis longius fiet a nobis magis quam erat, et alta profunditas, quis inueniet eam? quamobrem dominum deprecemur, ut in nobis uel timor eius uel caritas quae nescit cadere inmobilis perseueret, quae nos et sapientes in omnibus faciet et a diaboli telis proteget semper inlaesos. his etenim custodibus inpossibile est quempiam laqueos mortis incurrere. inter perfectos autem et
Abbreviated transcription (Latin):
o illemuisibilis rectorm̃tis humanȩ aduistutũ potius
studia reorq: re dign&ur: qđ un o uersiculo ꝑpro¬
f&cc̃manifestissime legim: decantari qnpulsis uer¬
satus sũ ut caderem in quoliberi arbitrii infirmitas
designt  & dñs suscepit me Rursũ cediutoriũ dp̃i
iuntum : eidem semꝑostendit: quo iãnepenitus liber
c̃labamus arbitrio cumti tubassenos uiderit . pa¬
rectione quodã modo manũ suarũ sustentat ado
confirmat : &iterũ sidicebã motus ẽ. pesmeusl
brica scilic& aerbitru facultate. miserica diatua
dñe adiuuat me : iterũ mobilitatis suȩ dĩ coniungi
auxiliũ quianemo uer&us pesfideisuȩ nonindus¬
triȩ ꝓpriae fuisse : sed misericordiae dñi confi¬
teuir: &iterũ secundũ multitudinẽ doloruimco¬
rũ incordemeo qui libero utiq mihi nasceba tus
arbitrio consolationestuȩ laetificauer animã mo¬

Expanded text:
, ille inuisibilis rector mentis humanae ad uirtutum potius , ille inuisibilis rector mentis humanae ad uirtutum potius studia retorquere dignetur. quod uno uersiculo per prophetam manifestissime legimus decantari: inpulsus uersatus sum ut caderem: in quo liberi arbitrii infirmitas designatur. et dominus suscepit me: rursum adiutorium domini iunctum eidem semper ostenditur, quo, ne penitus libero conlabamur arbitrio, cum titubasse nos uiderit, porrectione quodammodo manuum suarum sustentat atque confirmat. et iterum: si dicebam: motus est pes meus, lubrica. scilicet arbitrii facultate, misericordia tua domine adiuuabat me. iterum mobilitati suae dei coniungit auxilium, quia, ne, moueretur pes fidei suae, non industriae propriae fuisse, sed misericordiae domini confitetur. et iterum: secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo, qui libero utique mihi nascebantur arbitrio, consolationes tuae laetificauerunt animam m
Abbreviated transcription (Latin):
us uel remissius facmulcri : Nc̃ sic̃ dĩfuit uocantis
oblatio exid&erratua ita abrahȩ fuit exeuntis
oboedientia : & quẽ codmodũ illud qđ dicit᷑: & ueni
niterrã ut fiat obtemperantis ẽ. opus: ita illud qđ
Additur quẽ tibi monstrauero iubentis di ł ꝓmit¬
tentisẽ gratia sces tostamen cẽ nosconuenit qđ
ominc̃ius tutẽ indefessis conatib: exercente s noqua¬
quã diligentia ł studio nostro ꝑfectionẽ possim:
adtingere nec sufficiat humana sedulitas laborũ
merito adtaem sublimia beatitudinis p̃mia ꝑuenire
nisic ã dno nob̵ cooperante : &cor nostrũ adid qđ
sxpedit dirigente fuerim: indepti: ideoq debems
cũ dauid orantes momentis singulis dicere: ꝑfice
gressusmeos in semitistuis: ut nĩ moueantͥ uestigia
mea & statuit suꝑ p&erã pedesmeos : & direxit gres
susmeos ut nostrũ cerbitriũ qđ prodiuius ł ignori¬
tioneboniđ oblatatione passionũ fertur adutia¬

Expanded text:
us uel remissius famulari. nam sicut dei fuit uocantis us uel remissius famulari. nam sicut dei fuit uocantis oblatio exi de terra tua, ita Abrahae fuit exeuntis oboedientia, et quemadmodum illud quod dicitur et ueni in terram ut fiat obtemperantis est opus, ita illud quod additur quam tibi monstrauero iubentis dei uel promittentis est gratia. certos tamen esse nos conuenit, quod omnem uirtutem indefessis conatibus exercentes nequaquam diligentia uel studio nostro perfectionem possimus adtingere nec sufficiat humana sedulitas laborum merito ad tam sublimia beatitudinis praemia peruenire, nisi ea domino nobis cooperante et cor nostrum ad id quod expedit dirigente fuerimus indepti. ideoque debemus cum Dauid orantes momentis singulis dicere: perfice gressus meos in semitis tuis: ut non moueantur uestigia mea, et: statuit super petram pedes meos: ut nostrum arbitrium, quod procliuius uel ignoratione boni uel oblectatione passionum fertur ad uitia
Abbreviated transcription (Latin):
exide tͥratua . & c̃sumationẽ ꝑfectionis ac puri¬
tatis aebeodem similit᷑ tribui cumdicit : &uenim
t̃ra quac̃ tibimonstrauero id ÷ non quãtu extems
ipsonosse ł industriatua ualeas reperire sed
quã egotibi nonso lũignoranti sed&łiac̃ ñ inquirei¬
timonstrauero: ex quomcenifeste collegitur
qđ quẽ cedmodũ inspiratione dñe puocati aeduiam
salutis adcurrim : ita &iac̃ magisterio ipsius & in lu¬
minatione dedusti adꝑfectionẽ sũmae beatitudi¬
nisꝑueni me. XI. Rermtuus : tuquo ergo liberũ
consistit arbitriũ nostrȩq: qđ laudabiles sum⁊ repu¬
tatꝰ industriae sids̃ in nob omnia quȩ codnostrã ꝑfec¬
tionẽ ꝑtin&. & incipit & consumat ⁊ Xu¬
Pafnutius: hoc uos Rec temouiss& sim
&iã quȩ dam medi&cs int̾ ess& : itaq: siet occasione
silutis diuersismodis cognoscimus operari ita
nostrũ ÷ occa sionib adiuinitate concessis ł enixi¬

Expanded text:
exi de terra tua, et consummationem perfectionis ac puriexi de terra tua, et consummationem perfectionis ac puritatis ab eodem similiter tribui, cum dicit: et ueni in terram, quam tibi monstrauero, id est non quam tu ex temet ipso nosse uel industria tua ualeas repperire, sed quam ego tibi non solum ignoranti, sed etiam non inquirenti monstrauero. ex quo manifeste colligitur, quod quemadmodum inspiratione domini prouocati ad uiam salutis adcurrimus, ita etiam magisterio ipsius et inluminatione deducti ad perfectionem summae beatitudinis peruenimus. GERMANVS: In quo ergo liberum consistit arbitrium nostraeque quod laudabiles sumus reputatur industriae, si deus in nobis omnia quae ad nostram perfectionem pertinent et incipit et consummat ? PAFNVTIVS : Hoc uos recte mouisset, sietiam quaedam medietas interesset. itaque sicut occasiones salutis diuersis modis deum cognoscimus operari, ita nostrum est occasionibus a diuinitate concessis uel enixi
Abbreviated transcription (Latin):
entesdum taxat secundũ ccpostolũ non ea quȩ ui¬
dentꝰ sed quȩ nonuident᷑ꝰ : Quȩ enĩ uidentꝰ tempo¬
ralia sunt quae autẽ ñuidentꝰ a cerna utita
demũ illud sũpremũ mereamus audire quod di¬
citur aed abrahãc: & uenint᷑rãquã tibi monstra¬
uero ꝑquod euident̃ ostenditꝰ qđ nisiquis tres su¬
periores illas abrenuntiationes omini impleue
rit m̃tis ardore : cedquastũ hoc ꝑuenire non posit
quod remunerationis hac p̃mii uice ꝑfecte renun¬
tiante tribuitur ut t̃ram reꝓmissionis mertatus
intrare nequaquã sibi iamuitiorũ spincs act rib¬
los germinantẽ quȩ post expulsionẽ paessioñ
cunctarũ puritate coadis in hoc corpore possidei
quã non uistus ł industria laborantis: Sed ipse
dñs ostensurũ seeẽ ꝓmittit: &ueni inqui ensint¬
rã quã tibi monstrauero : ꝑ qđ manifeste ꝓbatus
&initiũ salutis nostrȩdñi uocatione fieri dicents

Expanded text:
entes dumtaxat secundum apostolum non ea quae uientes dumtaxat secundum apostolum non ea quae uidentur sed quae non uidentur: quae enim uidentur, temporalia sunt, quae audemum illud supremum mereamur audire quod dicitur ad Abraham, Et veni in terram quam tibi monstravero . Per quod evidenter ostenditur quod nisi quis tres superiores illas abrenuntrit mentis ardore, ad quartum hoc peruenire non possit, quod remunerationis ac praemii uice perfecte renuntianti tribuitur, cut terram repromissionis mereatur intrare nequaquam sibi iam uitiorum spinas ac tribulos germinantem: quae post expulsionem passionum cunctarum puritate cordis in hoc corpore possidetur, quam non uirtus uel industria laborantis, sed ipse dominus ostensurum se esse promittit etueni, inquiens, in terram, quam tibi monstrauero. per quod manifeste probatur et initium salutis nostrae domini uocatione fieri dicentis:
Abbreviated transcription (Latin):
renuntiationis tertiũ gradũ expedito quȩ unt¬
uigore consendere quidilli desem&ipsis iudicare
debe dnit: quinec primã quidem quȩ ꝑfacilqs ÷ ꝑfec¬
te arripientes atq antiquas peniarũ succrũ sor¬
des cũ infidelitate pristina retentantes nudo tan¬
tũsibim& autumaent monachoꝵ uocabblo glauan¬
dũ : Ergo prima quã dixim: abrenunciatio rerũ
alienarũ ẽ ideoq ꝑsesolac̃ ꝑfectionẽ renuntian¬
tuẽferre nonsufficit : Nisi ꝑuenerit cd secundã
que uererabrenuntiatio rerũ nostrarũ ẽ quccm
a dieotis exepul sionc omniũ uitiorũ tercias quoq
nurquunciationis fustigico conscendem ꝑquao
nonsolũ omima q in hoc mundo geruntꝰ ł p cesticu¬
catia ab omnib possedent᷑ : uerũ & iam ipscoan
bunctorũ el emñ torũ plenitudine qspittatꝰ es mag¬
nficete quẽ ueenitati subiec tos  moxtpirnsiturã
transcendentes animo acm̃te despicimus intu¬

Expanded text:
renuntiationis gradum tertium expedito renuntiationis gradum tertium expedito vigore conscendere queunt: quid illi de semetipsis judicare debebunt, qui nec primam quidem, quae perfacilis est, perfecte arripientes, atque antiquas pecuniarum suarum sordes cum infidelitate pristina retentantes, nudo tantum sibimet autumant monachorum vocabulo gloriandum? Ergo prima, quam diximus, abrenuntiatio rerum alienarum est, ideoque per se solam perfectionem renuntianti conferre non sufficit, nisi pervenerit ad secundam, quae vere abrenuntiatio rerum nostrarum est, quam adepti expuJsione omnium uitiorum tertiae quoque abrenuntiationis fastigia conscendemus, per quam non solum omnia quae in hoc mundo geruntur uel particulatim ab hominibus possidentur, uerum etiam ipsam cunctorum elementorum plenitudinem, quae putatur esse magnifica, tamquam uanitati subiectam et mox transituram transcendentes animo ac mente despicimus, intu
Abbreviated transcription (Latin):
quiillas tãquã ꝓprus r&entantes cõmunicare in¬
digentib: nolunt increpans loquitur xp̃s: surabe¬
nis fideles non fuistis: quod uestrũ ẽ quis dabit uobis
euident̃ igitr hasdiuitias alienas eẽ non solũ catidi¬
na experientia doc& uerũ &ic̃ sententia dm̃uipsce
appellatione signauit. Deuisibilib: uero pessimisq d
uitus loquitꝰ p&irus ad dñm : eccenos reli quimusonua
& secuti sum : te : quidergo erit nob: quos utiq nihil
amplius quã uilis sima conscissaq r&ia certũ ÷ demis¬
se quȩ omnia ni siin hac abrenutiatione uitiorũ que
uere magna & summaest fuerint intellecta nec
prȩciosũ aliquidinueni mus a postolos reliquis se
Necdnm habuisse. ꝓpter quod illis tanta beatitu¬
dinis glorict̃ largir&ur : ut abeodem mererentꝰ
audire in regeneratione cũ sederit filius hominis
ins edemaiestatis suȩ sedebitis &uosuꝑsedes xii iu
nas istas uisibiles que ddicant facultates cestis ex

Expanded text:
qui illas tamquam proprias retentantes communicare inqui illas tamquam proprias retentantes communicare indigentibus nolunt, increpans loquitur Christus: si in alienis fideles non fuistis, quod uestrum est quis dabit uobis? euidenter igitur has diuitias alienas esse non solum cotidiana experientia docet, uerum etiam sententia domini ipsa appellatione signauit. d: ecce nos reliquimus omnia et secuti sumus te: quid ergo erit nobis? quos utique nihil amplius quam uilissima conscissaque retia certum est dimisisse. quae omnia nisi in hac abrenuntiatione uitiorum quae uere magna et summa est fuerint intellecta, nec pretiosum aliquid inueniemus apostolos reliquisse, nec dominum habuisse propter quod illis tantam beatitudinis gloriam largiretur, ut ab eodem mererentur audire: in regeneratione, cum sederit filius hominis in sede maiestatis suae, sedebitis et uos super sedes nas istas ac visibiles abdicant facultates, certis ex
Abbreviated transcription (Latin):
I boni itẽ ł male. Adicerãq enimpas tẽ parbitrõ
tesualitate utentiũ transfertur : de quibibea¬
tusa postolus. diuitib ait huius mundi: precipẽnon
sublime sapere uecsperare innacertodiuitiarũ
diedindo. qui prȩstat nb omnia habunde adfruen¬
dũ bene facere: facile tribuere comunicare
thes auritare sibi fundam̃tũ bonũ infuturũ ut adp̃¬
hendant uerauitam. Qucositerũ diues ille in euange¬
lio r&inens ac nequaquã indigentib: subminis trans
Decuius micis sacicere pocuꝑlazarus ante fores eius expo¬
situs cupiebat: Intolerandis gehennȩ ignib: a& no dep¬
tatur cerdore. X. hasicitur uisibiles mundi
diuitias rel iuquentes non nostras sed alienas abo¬
mus facultates quãuis eas gloriȩmur ł nostrolabor
quȩsitas ł parentũ adnos hereditate trans inissas:
Nihilem̃ ut dixi nostrũnisi hoctantũ qđ cor de
possossũ adq animȩ nostrȩ coherens a nemine potes
pror sus auferri: De illis autẽ uisibilib: diuitiis. cos

Expanded text:
el malae. ad utramque enim partem pro arbitrio uel qualitate utentium transferuntur. de quibus beatus apostolus diuitibus, ait, mundi huius praecipe non sublime sapere, nec sperare in incerto diuitiarum, sed in deo qui praestat nobis abunde omnia ad fruendum, bene facere, facile tribuere, communicare, thesaurizare sibi fundamentum bonum in futurum, ut adprehendant ueram uitam. quas iterum diues ille in euangelio retinens ac nequaquam indigentibus subministrans, de cuius micis satiari pauper Lazarus ante fores eius expositus cupiebat, intolerandis gehennae ignibus et aeterno deputatur ardori. Has igitur uisibiles mundi diuitias relinquentes non nostras, sed alienas abicimus facultates, quamuis eas gloriemur uel nostro labore quaesitas uel parentum ad nos hereditate transmissas. nihil enim ut dixi nostrum est nisi hoc tantum, quod corde possessum atque animae nostrae cohaerens a nemine potest prorsus auferri. de illis autem uisibilibus diuitiis ad eos,
Abbreviated transcription (Latin):
grria. fornicatio conpescenda est: ut fornicatio
subruatur: Scestrimargiae est uitium castiis¬
gaendum: residua uero duo id ÷ iceno doxio qr suꝑ¬
bia sibi quidem similiter un illa quã de superiorib
uitus diximus. ratione iunguntur itaut inerq¬
mentum prioris ostus efficiatur alterius : ceno¬
doxie enim inexuberantia suꝑbiae fomitenri
pcerit : Sedaebillis sexpriorib: uitis penitus
dissident : nec simili cum eis socie tate focde¬
rantur: si quidem non solũ nullam exillis÷
occasionem suȩ generationis accipiant
Sed &uicc̃ contrarto modo atq ordine susciten¬
ur: Nccm illis euulsis. hȩo uehementius fruti

Expanded text:
gyria, fornicatio conpescenda est ut fornicatio gyria, fornicatio conpescenda est ut fornicatio subruatur, gastrimargiae est uitium castigandum. residua uero duo, id est cenodoxia et superbia sibi quidem similiter illa qua de superioribus uitiis diximus ratione iunguntur, ita ut incrementum prioris ortus efficiatur alterius cenodoxiae enim exuberantia superbiae fomitem parit, sed ab illis sex prioribus uitiis penitus dissident nec simili cum eis societate foederantur, siquidem non solum nullam ex illis occasionem suae generationis accipiant, sed etiam contrario modo atque ordine suscitentur. nam illis eu
Abbreviated transcription (Latin):
interse. icognatione &ut ita dixerim concate¬
nationẽs conexa suntsita ut prioris exuberan¬
tia sequentis efficiatur. exordium: Nac̃ deabur¬
dantia gcestrim corgiae. fornicationẽ deform¬
catione filargiriã defilar grria iram . deir
tristitico. detristitia. acediam necesse est
pollulare: ideoq simili contra hȩc modo atq
eadem ratione pugnandum est : & aprece¬
dentib femꝑ ceduersus sequentes opostanꝰ
mire cestamina : facilius enim cuius lib& arbo¬
ris. noxia latitudo acproceritas exarescit
siantea radices eius quib: innititur uel nudate
fuerint uel succise : & infestantes umnoras ꝓcoqua¬
rũ continuo siccabuntur cumgenerator earũ
fons acprofluentes ua nȩ solerti indũstrud fuci¬
rint obturate : quã obrem ut acedia uincatur t
ante superanda tristitia est : ut tristitia prõpeb¬
latur: iraprius ẽ extrudenda :utex tinguatur
ira filcer giria calcanda est: ut euellatur filceri¬

Expanded text:
inter se cognatione, et ut ita dixerim concateinter se cognatione, et ut ita dixerim concatenatione, connexa sunt, ita ut prioris exuberantia sequentis efficiatur exordium. Nam de abundantia gastrimargiae fornicationem, de fornicatione philargyriam, de philargyria iram, de ira tristitiam, de tristitia acediam necesse est pullulare. ideoque simili contra haec modo atque eadem ratione pugnandum est et a praecedentibus semper aduersus sequentes oportet nos inire certamina. facilius enim cuiuslibet arboris noxia latitudo ac proceritas exarescet, si antea radices eius quibus innititur uel nudatae fuerint uel succisae, et infestantes umores aquarum continuo siccabuntur, cum generator earum fons ac profluentes uenae sollerti industria fuerint obturatae. quamobrem ut Media uincatur, ante superanda tristitia est: ut tristitia propellatur, ira prius est extrudenda: ut extinguatur ira, filargyria calcanda est: ut euellatur filar
Abbreviated transcription (Latin):
sumus inuenire : quicũ sub mom̃to breuis simo
disꝑsi somnib: substantis suis itachanc eradica¬
uerint paessionẽ ut n& enuiter quidem cebea
pulscentur ulterius nihilominus ominitẽpore
contragastrimargia. pugnantes nisi ingenti
circũ spectione cordis. & cebstinentia corporis
dimicarent: securi eẽ nom possunt : UIHII TRS¬
Ticia Et acedia nulla quẽ admodum supe¬
rioa diximus accedente extrinsecus pro uocatio¬
nẽ generarisolent : nam scelitarios quosq & in he¬
remo constitutos: nulli que huipano conmixtus
consortio frequent atq: amarissime uexare
noscuntur: qđ esse uerissimum quisq fuerit in
solitudine commoratus & pugnas hominis inter¬
oris eppestus ipsis experimentis ꝑ facile con¬
probabit X. Hec ictTuR. hocto uitial ic& di¬
uersos ortus ac dissimiles efficientias haebeants
Sepeobinen prora id gaestrimcer gice for niea¬
tio s frlargripic uira t̃ristitia : acedia : quadam

Expanded text:
sumus invenire, qui cum sub momento brevissimo sumus invenire, qui cum sub momento brevissimo dispersis omnibus substantiis suis in tantum hanc eradicaverunt passionem, ut ne tenuiter quidem ab ea pulsentur ulterius. At nihilominus omni tempore contra gastrimargiam pcircumspectione cordis et abstinentia corporis dimicarint, securi esse non possunt. Tristitia et acedia nulla quemadmodum superiora diximus accedente extrinsecus prouocatione generari solent. nam solitarios quoque et in heremo constitutos nullique humano conmixtos consortio frequenter atque amarissime uexare noscuntur. quod esse uerissimum, quisque fuerit in solitudine conmoratus et pugnas hominis interioris expertus, ipsis experimentis perfacile conprobabit. Haec igitur octo uitia licet diusex tamen priora, id est, gastrimargia, fornicatio, philargyria, ira, tristitia, acedia, quadam
Abbreviated transcription (Latin):
cotidianã ac potũ cestũ ÷ ꝑ uenire reliquȩ uess
uniuersae materiae : quaento lib& studio atq
amore seruentur Alienȩ tamen abhumcna
indigentia. &icc̃ usuuitã ipsius ad probantur:
ideoq: hoc uelut extranaturã. exsistens nonnisi
tepidos acmale fundatos mona chospulsat:
quaeccutẽ naturalia sunt : &icc̃probatis simos
monachorũ. & quidem in solitudine cõmoran¬
tes ad tep̃tare non desinunt: &intantũ hoc
uers simum conꝓbatur : ut &icẽ gentes non¬
nullcs abhac passione id est filcor grriae
liberas omnimodis cognoscamus : quia nequa quã
uitii huius aegritudinẽ usu& consu&udine reco¬
perunt: llum quoq: priorem mundũ : quiante
diluuiũ fuit : diutissime concupiscentiae huis
rabiem credim ignorasse : que &icc̃ in uno quoq
nostrũ recte abrenuntiantesi neullo labore
ꝓbcctur extingui : cum scilic& uniuersis quis fa¬
cultatib cebiectis itac exp&ierit coenobii discipli

Expanded text:
cotidianam ac potum certum est peruenire. reliquae uero cotidianam ac potum certum est peruenire. reliquae uero uniuersae materiae quantolibet studio atque amore seruentur, alienae tamen ab humana indigentia etiam usu uitae ipsius adprobantur. ideoque hoc uelut extra naturam exsistens non nisi tepidos ac male fundatos monachos pulsat, quae autem naturalia sunt etiam probatissimos monachorum et quidem in solitudine conmorantes adtemptare non desinunt. et in tantum hoc uerissimum connullas ab hac passione, id est philargyria, liberas omnimodis agnoscamus, quia nequaquam vitii hujus aegritudinem usu et consuetudine receperunt. Illum quoque priorem mundum, qui ante diluvium fuit, diutissime concupiscentiae hujus rabiem credimus ignorasse. Quae etiam in uno quoque nostrum recte abrenuntiante sine ullo labore probatur exstingui, cum scilicet universis quis facultatibus abjectis, ita expetierit coenobii disciplin
Abbreviated transcription (Latin):
qui sicut huius suꝑbiae neminẽ habuit incento¬
rem itaei consũmationẽ oriminis ruinȩq ppe¬
tuae cogitatiosolac. ꝑficit & quidẽ cũ affeotae
trrannidis nulla fuerit opera subsequta :
uiii. Filar cria. erira. Liceł non unius natere
pamprior extranatura est Sequens uero erigi¬
naleuid&ur in nob̵ seminariũ. possidere. simili
tam̃ oriuntur modo : extrinsecus siquidem cau¬
seos cõmotionis plerũq concipiunt: & nimfrequo¬
ter in quiadhuc infirmioros sunt uel mritatio¬
no uelinstustu quorundam in hec secorruisse
uitia conqupruntur: ac prȩcipitatos se u&l ad
filcergiriã . aliorũ prouocatione causantus :
quod autẽ extranaturã sit filar giria hinoli¬
quido ꝑuid&ur : quianec originale ꝓbatur in
nobis habere principiũ nec demateria concip¬
tur quȩ ꝑtingit adamimae uel carnis pasticipi¬
tionẽ uitȩ que substantiac̃ : nihil enim adusum
ac necossitatẽ naturȩ cõmunis. pr&er escam

Expanded text:
Qui sicut hujus superbiae neminem habuit incentoQui sicut hujus superbiae neminem habuit incentorem, ita ei consummationem criminis ruinaeque perpetuae cogitatio sola perfecit, et quidem cum affectatae tyrannidis nulla fueri. Filargyria et ira licet non sint unius naturae nam prior extra. naturam est, sequens uero originale uidetur in nobis seminarium possidere, simili tamen oriuntur modo ; extrinsecus siquidem causas conmotionis plerumque concipiunt. etenim frequenter hi qui adhuc infirmiores sunt uel inritatione uel instinctu quorundam in haec se corruisse uitia conqueruntur ac praecipitatos se uel adgyriam aliorum prouocatione causantur. quod autem extra naturam sit filargyria, hinc liquido peruidetur, quia nec originale probatur in nobis habere principium nec de materia concipitur, quae pertingit ad animae uel carnis participationem uitaeque substantiam. nihil enim ad usum ac necessitatem naturae conmunis praeter escam
Abbreviated transcription (Latin):
ipsec inlicitatio: & figpra teptationũ quib: ł illu
primũ b̵ istum sexuidum adam calli dissimus
ad gredituro iniiticus eł fgantis sime conggruit
illimãq dicłsceperient᷑ oculiuestrihui costen¬
dit omiha regnecmundi &gloriã eorũ  bicdicit
nẽ intercidere nos expositio gostr̃imcorglae ner¬
uel dominse temptationis necessecrio coppulte coo¬
dem quoproposueramus oedine dissertemnisalus
soleo eministerio eorporab: inquodnb regnt op¬
actione caruali quȩ ꝓconupinito x colbirtato sola
con quirendȩ lceudis & hunltene glatiꝑo conse¬
quende cebunderͥulnã genereentuanimȩ capti¬
iuatise aait quem̃e ffectũ hebuiti cõrporabo p̃dist
ucferulhus antiquo suꝑbia nisi quod õit tantiã¬
modo animo & cogitatione concepit. Ita ꝓfole cõ¬
memorante: quidicebas in cor d&uo incaelum
conscendã suꝑ aestrecđi poncẽ foliũ ieum ecscen¬
dã suꝑ altitudinẽ . nubium erosimilis cltissimo:¬

Expanded text:
ipsa inlicitatio et figura temptationum, quibus uel illum ipsa inlicitatio et figura temptationum, quibus uel illum primum uel istum secundum Adam callidissimus adgreditur inimicus, elegantissime congruit. illi namque dicit: aperientur oculi uestri, huic ostendit omnia regna mundi et gloriam eorum. ibi dicit:m narrationem intercidere nos expositio gastrimargiae uel dominicae temptationis necessario conpulit, eodem quo proposueramus ordine disolent ministerio corporali. in quo enim egent actione carnali, quae pro coniuentia et uoluntate sola conquirendae laudis et humanae gloriae consequendae abunde ruinam generant animae captiuatae? ant quem effectum habuit corporalem praedicti Luciferi illius antiqua superbia, nisi quod eam tantummodo animo et cogitatione concepit, ita propheta commemorante: qui dicebas in corde tuo: in caelum conscendam, super astra dei ponam solium meum. ascendam super altitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
esmittetedeor sũ: hec suꝑbiae pacssi opossit intelle¬
giitaut illa superior quac̃mat theus tertia pont
in qua uixta p̃dictũ lucam eucngelistec̃ omnia
ei regnamundi in puncto tẽporis ostendens dia¬
balus rȩꝓmitat. accipiatur pacssio filargirie
quod scilic& post gecstrimcrgice uictoricem:
fornicatione cum temptare non p̃ualens adfi¬
largiric̃ Transierit quã radicẽ cẽ malorum
omiiumnoꝰ erat : inquac iterũ superatus nul¬
lũ eiuitiũ ex his quiseq bantꝰ eam ausas ingere¬
requippequae nouerat deeius radice ac fomite
pullulcreaedextremã suꝑbicce traensilierit
paessionẽ quo nouerati &ic̃ ꝑfectos quoq deuic¬
tiomnib uitiis possepul sccri : quac &icm uelipsũ
cume&̃ lucifer uel complures alios cebsq ullo inci¬
tam̃to p̃cedentiũ pcessionũ decadestib memine¬
rat corruis se nuxta hunc ergo quẽ prȩdĩinus
ordinem quicbei congelista luca describitur &iã

Expanded text:
es, mitte te deorsum, haec superbiae passio possit intellees, mitte te deorsum, haec superbiae passio possit intellegi, ita ut illa superior quam Matthaeus tertiam ponit, in qua iuxta praedictum Lucan euangelistam omnia ei regna mundi in puncto temporis ostendens diabolus repromittit, accipiatur passio filargyriae, quod scilicet post gastrimargiae uictoriam fornicatione eum temptare u non praeualens ad filargyriam transierit, quam radicem esse maloram omnium nouerat, in qua iterum superatus nullum ei uitium ex his quae sequebantur eam ausus ingerere, quippe quae nouerat de eius radice ac fomite pullulare, ad extremam superbiae transilierit passionem, qua nouerat etiam perfectos quosque deuictis omnibus uitiis posse pulsari, qua etiam uel ae ipsum, cum esset Lucifer, uel conplures alios absque ullo incitamento praecedentium passionum de caelestibus meminerat conruisse. iuxta hunc ergo quem praediximus ordinem, qui ab euangelista Luca describitur, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
omnia quȩ officii nostristꝰ inueritate conplera
&uniuer sccs infirmitatis gestarethumanas
consequent̃ huic quoq pcessione putatũ ẽ. sub¬
iacere ut ꝑ hacs infirmitates &ic̃ conditionem
huius quoq: atq peccato uider&ur insua carne
postare. Deniq in his eumtantũ modo uitiis dia¬
bolus tep̃tat in quib: &illũ primũ deceperat co¬
ciens. hunc quoq uelut hominẽ simpliciter ince¬
teris in ludendũ sieum inillis quib: priorẽ deiecenti
sensiss& elisum uerũ eis sȩcundũ iam morbum qui
deradiceprincipalis uitii pollulcrat. primo cesti¬
mine confutectus inferre non potuit uidebat enĩ
nulla tenus eũ initalem causcc̃ huius aegritudinis
suscepisse eratq suꝑfluũ sperare abeo fructũ
peccaticuius eum semina ł radices nullo modo rec¬
pis secernebat : lic& sȩcundũ lucã qui postremam
tep̃tationẽ illamponit. in quadicitur. Si filiusdi

Expanded text:
omnia quae officii nostri sunt in ueritate conpleret omnia quae officii nostri sunt in ueritate conpleret et uniuersas infirmitates gestaret humanas, consequenter huic quoque passioni putatus est subiacere, ut per has infirmitates etiam condicionem huius quoque uitii atque peccati uideretur in sua carne portare. denique in his eum tantummodo uitiis diabolus temptat, in quibus et illum primum deceperat, coniciens hunc quoque uelut hominem similiter in ceteris inludendum, si eum in illis quibus priorem deiecerat sensisset elisum. uerum ei secundum iam morbum, qui de radice principalis uitii pullularat, primo certamine confutatus inferre non potuit. uidebat enim nullatenus eum initialem causam huius aegritudinis suscepisse eratque superfluum sperari ab eo fructum peccati, cuius eum semina uel radices nullo modo recepisse cernebat. licet secundum Lucan, qui postremam temptationem illam ponit in qua dicitur: si filius dei
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur &isteccdam illeprim codruinaẽ &moste
fingitur. terra hic demaria uirgine ꝓcreatur
huius ergo ut suscipere eũ tep̃tationẽ oportuit
ita excedere nec es sariũ non fuit : Nec enĩ qui
geestrimargicẽ uicerat poterat fornicatione
tẽp̃tari qui ex illis habundantia acradice
pcedit quaneille quidem prim ccdam fuiss&
elisus nisi conte generatiicem eiꝰ pcssionẽ de¬
ceptus in lecebris diaboli recepiss&. & obhoc
filiusdĩ non cebsolute carne peccatiuenis se dicitꝰ
Sed insimilitudine carnis peccati quia cũ ess&
ineouera caro mecnducas scilic& & bibens & dor¬
miens claculorũ quoq: confixionẽ in ueritate
suscipiens peccatũ eius quod p̃uaricatione con¬
traxit uerũ non habuit. sed i macgincrium¬
nonem̃ ignitas aculeos concupiscentiae carna¬
lis exꝑtus ẽ qui &ic̃ nolentib: nob̵ natura codmi¬
nistrante consurgunt. Sed huius qucc dec̃ simili¬
tudinẽ naturã pcesticipcendo suscipit Ncc̃cum

Expanded text:
dicitur et iste Adam, ille primus ad ruinam et mortem, dicitur et iste Adam, ille primus ad ruinam et mortem, fingitur terra, hic de Maria uirgine procreatur. huius ergo ut suscipere eum temptationes oportuit, ita excedere necessarium non fuit. nec enim qui gastrimargiam uicerat poterat fornicatione temptari, quae ex illius abundantia ac radice procedit, qua ne ille quidem primus Adam fuisset elisus, nisi ante generatricem eius passionem deceptus inlecebris diaboli recepisset. et ob hoc filius dei non absolute in carne peccati uenisse dicitur, sed in similitudine carnis peccati, quia, cum esset in eo uera caro, manducans scilicet et bibens et dormiens, clauorum quoque confixionem in ueritate suscipiens, peccatum eius quod praeuaricatione contraxit ueruNon enim ignitos aculeos concupiscentiae carnalis expertus est, qui etiam nolentibus nobis natura jam administrante consurgunt, sed hujus quamdam similitudinem, naturam participando suscepit. Nam cum
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ possidens in quib: & cedam tẽptatus : Cum
adhuc in illa inuiolatadi imagine ꝑdura¬
re hac ÷ gcestri margico cenodoxia suꝑbia
non in quib: post preuaricationẽ mandati ii¬
maginedĩ ac similitudine uiolata suo iam uitio
deuoluitur gastrimargha nãq: est quac int¬
dictilignipsums eduliũ cenodoxia qua dicitꝰ
aperientur oculiuestri: suꝑbia quȩ dicitur
eritis sicut dii: scientes bonũ & malũ in hiser¬
gotrib: uitus &iam dñm scduatorẽ legimus fu¬
is setep̃tatũ. Eccstrimargia. cũdicitur eiadia¬
bulo dicut lcepides istȩ panes fiant:. ceno dopi
sifilius dĩ es mittete deoasum: Suꝑbia cũ osten¬
dens illi omnia regna mundi & gloriã eorũ dicit
hactibi omniadabo sicadens ador aueris me
Vthisdem quib: ille temptationũ lines adp&ites
nos quoq: quẽ admodũ temptatorem uincere
debemus suo docer& exemplo ideoq &illeada

Expanded text:
dinem possidens, in quibus et Adam temptatus est, cum dinem possidens, in quibus et Adam temptatus est, cum adhuc in illa inuiolata dei imagine perduraret, hoc est gastrimargia, cenodoxia, superbia, non in quibus post praeuaricationem mandati imagine dei ac similitudine uiolata suo iam uitio deuolutus inuoluitur. gastrimargia namque est qua interdicti ligni praesumit edulium, eenodoxia qua dicitur: aperientur oculi uestri, superbia qua dicitur: eritis sicut dii, scientes bonum et malum. in his ergo tribus uitiia etiam dominum saluatorem legimus fuisse temptatum, gastrimargia, cum dicitur ei a diabolo: dic ut lapides isti panes fiant, cenodoxia: si filius dei es, mitte te deorsum, superbia, cum ostendens illi omnia regna mundi et eorum gloriam dicit: haec tibi omnia dabo, si cadens adoraueris me, ut isdem quibus ille temptationum lineis adpetitus nos quoque quemadmodum temptatorem uincere deberemus suo doceret exemplo. ideoque et ille Adam