comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
intendit arcum suum quo pigritantes t̾rean¬
tur. Uichil est quod uacet quod homini
sit inutile nisi homo ip̃e. Cum enim tãcdi¬
ligenter homini ꝓcuret omnia ds̃. sꝑnituꝵ
tamends ab homine tam diligens ꝓcurator.
Nulla enim mentio dese. nulla cura prose.
nulla reuerentia inse. Iniuruis inꝑximum
ebachatur. incłm c̃temptu. in res abusu. Oĩa
in suum c̃g̃gat. uidicium. omnium reꝰ. Undefit
ut tanto districtiorem mereatur udicem qͣto
maiorem bene agendi habuit facultatem. Co¬
piose enim plectitur. copiosus nequam. Copi¬
ose puniri ꝓcurat. cui frustra procurantur
opifices aduirtutem. Porro talem tibi dãp¬
nationis sarcinam pollicetur: qͥ facit iudiciũ
⁊ iusticiam iniacob. Ille multos tibi famuloᷤ
aduirtutem p̃ꝑauit. Oiuitias loquor ⁊ poteᷤ¬
tatem ⁊ cetã. in hunc modum. que uel uacant
addampnum: uel aduirtutem exerceantur.
Ad coemptas enim possessiones. aclauorum the¬

Expanded text:
intendit arcum suum, quo pigritantes terreanintendit arcum suum, quo pigritantes terreantur. Nihil est quod vacet, quod homini sit inutile, nisi homo ipse. Cum tam diligenter homini procuret omnia Deus, spernitur tamen ab homine tam diligens procurator Deus. Nulla ei mentio de se, nulla cura pro se, nulla reverentia in se. Injuriis in proximum debacchatur, in Deum contemptu, 52 in res abusu. Omnia in suum congregat judicium omnium reus. Unde fit ut tanto districtiorem mereamur judicem, quanto majorem bene agendi habuit facultatem. Copiose enim plectitur, copiosius nequam. Copiose puniri procurat cui frustra procurantur opifices ad virtutem. Porro talem tibi damnationis sarcinam pollicetur qui facit judicium et justitiam in Jacob. Ille multos tibi famulos ad virtutem praeparavit: divitias loquor et potestatem, caeteraque in hunc modum, quae vel vacant ad damnum, vel ad virtutem exercentur. Ad coemptas enim possessiones, ad avorum the
Abbreviated transcription (Latin):
mentum aduirtutem. Ex ipsa autem uir¬
tute est ut sint homines boni. Ex instrum̃¬
to uero facultas ꝓrima est. qua fiant homi¬
quibus manifestum est fieri homines bo¬
nos fieri etiam bonos beatos. C eterum di¬
uine potestates ⁊ cetera inhunc modum q̃¬
dam subsidia sunt. quib uiuamur ad boñ
uirtutis tanquam calamis ⁊ atram̃to acdar¬
cem scribendi. Opib habundas. adofficiũ
liberalitatis impense sunt. Potens factus
es. subiectorum tibi patrocinia destinantur.
De familiaritate pͥncipum glorianti facultaᷤᷤ
oblata est. qua tam multis unus subuenias
quantis obeẽ decreuit. aut postestas seuiẽs
aut palatine licentia clientele. Sic omnia
mortalibus adurtutem ꝓuidentur: ⁊ inter
tot armamenta iusticie non eẽ iustum cre¬
ature defect̾us est: non incuria creatoris. Uult
enim bonos fieri homines ds. qm̃ uult õs
suam cui innitantur distribuit instrum̃ta
que suffragentur. offert p̃mia quib excitent᷑.

Expanded text:
mentum ad virtutem. Ex ipsa autem virmentum ad virtutem. Ex ipsa autem virtute est ut sint homines boni; ex instrumento vero facultas proxima est qua fiant homiquibus manifestum est fieri bonos, fieri etiam beatos. Caeterum divitiae, potestates et caetera in hunc modum quaedam subsidia sunt quibus juvamur ad bonum virtutis, tanquam calamis et atramento ad artem scribendi. Opibus abundas? ad officium liberalitatis impensae sunt. Potens factus es? subjectorum tibi patrocinia destinantur. De familiaritate principum glorianti, facultas oblata est, qua tam multis unus subvenias, quantis obesse decrevit aut potestas saeviens, aut palatinae licentia clientelae. Sic omnia mortalibus ad virtutem providentur, et inter tot armamenta justitiae non esse justum, creaturae defectus est, non incuria Creatoris. Vult enim bonos fieri homines Deus, quoniam vulsuam cui innitamur, distribuit instrumenta quae suffragentur, offert praemia quibus excitentur,
Abbreviated transcription (Latin):
ex pectas. ⁊ philippicam retractari pallidus
auspicaris. Talis c̃te sollicitudo nec inusitata
Flagellat te. nec iniusta. Consuetudinis enĩ
est.reos formidare supplicia. que merentur.
Hinc est quod linguam meam metuis. qui
maledicendi matĩam linguis omnib ammi¬
nistras. Uerum non ea ẽ scribentis intentio.
Neq enim te urgeo maledictis adllaqueũ
s ne malefactis adlaqueum traharis elabo¬
ro. Calis nimirum ingredior adte qualis
medicus adegrotum. qualis menedemus
adfilium scortatorem. Tela mea non uitam
s uite turpitudinem ꝑsequntur. Que si
patienter admiseris putredinem uicioꝵ
elitient. ⁊ uirturem tecum ingr̃am fecłabt̃.
Ouis gͥ finis loquendi clauserit initium.
diligent̃ attende. O fficiosissima est homini¬
b grã dei ⁊ uelut in eorum uirata obsequiũ.
quib hoc solum tͥbuit exquo boni sunt:
seu ꝑ quod boni fieripossint. Quippe quic¬
quid eis tͥbuit. aut uirtus est. aut instru¬

Expanded text:
exspectas, 51 et Philippicam retractari pallidus exspectas, 51 et Philippicam retractari pallidus auspicaris. Talis certe sollicitudo, nec inusitata, flagellat te, nec injusta. Consuetudinis enim est reos formidare supplicia quae merentur. Hinc est quod linguam meam metuis, qui maledicendi materiam omnibus administras. Verum non ea est scribentis intentio. Neque ego te urgeo maledictis ad laqueum, sed ne malefactis ad laqueum traharis elaboro. Talis nimirum ingredior ad te, qualis medicus ad aegrum, qualis Menedemus ad filium scortatorem. Tela mea non vitam, sed vitae turpitudinem prosequuntur. Quae, si patienter admiseris, putredinem vitiorum elicient, et virtutem tecum in gratiam foederabunt. Quis igitur finis loquendi clauserit initium diligenter attende. Officiosissima est hominibus gratia Dei, et velut in eorum jurata obsequium, quibus hoc solum tribuit ex quo boni sint, seu per quod boni fieri possint. Quippe quidquid eis tribuit, aut virtus est, aut instru
Abbreviated transcription (Latin):
suum frẽm militarib informandum disci¬
plinis. regie maiestati commendaret. Puero
quidem sullimium patebat aditus curiarũ.
s sullimiori consilio fr̃fr̃i eam prouidit. inqͦ
sic miliciam disceret. ne dediscẽt honestatem.
Missus est gͥ ad colum̃ moꝵ. missus est admili¬
tum głam. missus est ad serenissimum regem.
cuius castris nec obsequium p̃mio. nec uirtꝰ
reuerentia defraudatur. Hrẽ maiestatis int̃¬
est epĩ gr̃a puerum susciꝑe destinatum. atq u¬
trumq in altõ ꝓmereri. Ego quidem siq̃uam
nuchi merita mea p̃starent fiduciam proeodẽ
decreui supplicandum. S noui regem non
attendere merita. cuius est antecedere meri¬
tis uniuersos.: at si meritum requiritur. ibi
de rege bene mereoꝵ. ubi patri filius inmolat᷑.¬
oleo fr̃mi. doleote sic obnoxium sic ingͥtũ
creatori. Unus es quifrustra tot aduirtutẽ
suscepis instrumenta. Inuectionem fortassis

Expanded text:
fratrem suum militaribus informandum discifratrem suum militaribus informandum disciplinis, regiae majestati commendaret. Puero quidem sublimium patebat aditus curiarum, sed sublimiori consilio frater fratri eam providit, in qua sic militiam disceret, ut non dedisceret honestatem. Missus est igitur ad columen morum, missus est ad militum gloriam, missus est ad serenissimum regem, cui castris, nec 179 obsequium praemio, nec virtus reverentia defraudatur. Vestrae majestati interest episcopi gratia puerum suscipere destinatum, atque utrumque in altero promereri. Ego quidem, si quam mihi merita mea praestant fiduciam, pro eodem decrevi supplicandum. Sed novi regem non attendere merita, cujus est antecedere meritis universos. At si meritum requiritur, ibi de rege bene mereor, ubi Patri filius immolatoleo, frater mi, doleo te sic obnoxium, sic ingratum Creatori. Unus es, qui frustra tot ad virtutem susceperis instrumenta. Invectionem fortassis
Abbreviated transcription (Latin):
reformauit dignitatem. oiuinum munus
iomnium bonorum uotis acclamandum c̃¬
fitemur. uituis accessisse uidicem. moribus fũ¬
datorem. E xaltatum est solium iusticie. reb¬
q suus ordo sub rege clementissimo restituit᷑.
qui nouit reddere que sunt cesaris cesari: ⁊q̃
sunt clĩcło. Porro candidioris fortune sortitꝰ
ẽ gr̃am. quis quis ap̃ hunc alicui subuenire
posse predicatur. Q uod etiam si non potest ma¬
gna tamen glorie est materi a quia hoc eum
posse. ples arbicratur. Neq enim cuilibet con¬
cessum est regis illius extorquere fauorem.
quidiem male ꝑditum uidicat. inquo ꝓper
miest. ⁊ de uirtute gloriantis aduotum suũ
seueras inclinare potestates. hoc autem pos¬
se me plurimi somniant. Hanc inoculis ur̃is
grãm co nsecutum fabulantur. Arbitratur
hoc ⁊ andegauensis ep̃s. uir nullo genere uir¬
tutum uacans si non credẽt plus posse me. qͣm
possim ego ipse credere de me. Nisum est huic
eligere seruum tuum : ap̃te int̾prete uti quo

Expanded text:
reformavit dignitatem! Divinum munus, et omnium bonorum votis acclamandum confitemur, vitiis accessisse judicem, moribus fundatorem. Exaltatum est solium justitiae, rebusque suus ordo sub rege clementissimo restituitur, qui novit reddere quae sunt Caesaris: Caesari, et quae sunt Dei Deo. Porro candidioris fortunae sortitus est gratiam, quisquis apud hunc alicui subvenire posse praedicatur. Quod si non potest, magna tamen gloriae materia est, quia hoc eum posse arbitrantur. Neque enim cuilibet concessum est regis illius extorquere favorem, qui diem male perditum judicat, in quo pro perdmi est, et de virtute gloriantis ad votum suum severas inclinare potestates. Hoc autem posse me plurimi somniant; hanc in oculis vestris gratiam consecutum fabulantur. Arbitratur hoc et Andegavensis episcopus, vir nullo genere virtutum vacans, si non crederet plus posse me, quam possum ipse credere de me. Visum est huic eligere servum tuum, et apud te interprete uti, quo
Abbreviated transcription (Latin):
tingat apiri Ad quod nisi fallor compẽ¬
diosam inuena uiam. cum symonem ur̃m ⁊ co¬
decs. decr aierim ⁊ amare. Usus enimht̃  qui fili¬
um dibgit. apatre diligatur. O iligo autem p̃¬
fatn uuenem cuius indoles. ⁊ multe mores
gre satis expetunt diligi. plus ex tolli. Quodut
fiat dilatari uellem eius notitiam. eũ q fieri
romane familiarem eccłie. inquamores huuis¬
modi ⁊gratiam inueniunt i mercedem aqͥrũt.
Multis eam frequenͣsse ꝓfuit. qui ꝓmotionem

Expanded text:
tingat aperiri. Ad quod, ni fallor, compendiosam inveni viam, cum Simonem vestrum et colere decreverim et amare. Usus enim habet, ut qui filium diligit, a patre diligatur. Diligo autem praefatum juvenem, cujus indoles et multae mores gratiae satis expetunt diligi, plus extolli. Quod ut fiat dilatari vellem ejus notitiam, eumque fieri Romanae familiarem Ecclesiae, in qua mores hujusmodi, et gratiam inveniunt et mercedem acquirunt. Multis enim eam frequentasse profuit, qui promotionem
Abbreviated transcription (Latin):
km̃e fr̃ quod ⁊̃ lia comite iacob ad pãtriam
redierit. quod occurrerit angelus uxorio pa¬
tarche. nec abhorruerit cum muliere reuertẽ¬
tem. qui mulierem suꝑ se cunfitetur exaltatã.
Est autem celum patriatua. patria felix. i expe¬
tenda gloria sua. Ibi spirituales parentes tui.
parentes beati parentes qui te xͦ genuerunt.
te p̃cesserunt ad xp̃m. ꝓte supplicant apuchxꝰ
Ad illos tibi cumlia ꝙͦ recditus est ne timeas p̃ꝑa¬
tus. inuia uidebis angelum mag ei ni crnsilii.
nec dedignabitur ostendi filio uirginis ecclĩe
qui dignatus est fieri filius uirginis marie.
Eius uisionis dulcedine carnis tibi lenoci¬
nia displicebunt. arescet male suasa lumborũ
cuncupiscentia. intĩor homo tuus aterrenis
sus pensus pauca indulgebit nature. nulla gule

Expanded text:
er, quod etiam Lia, comite Jacob, ad patriam redierit; quod occurrerit angelus uxorio patriarchae, nec abhorruerit cum muliere revertentem, qui mulierem super se confitetur exaltatam. Est autem coelum patria tua, patria felix et expetenda gloria sua. Ibi spirituales parentes tui, parentes beati, parentes qui te Christo genuerunt, te praecesserunt ad Christum, pro te supplicant ad Christum. Ad illos tibi, sub Lia quoque, reditus est ne timeas praeparatus. In via videbis Angelum magni consilii, nec dedignabitur ostendi filio virginis Ecclesiae, qui dignatus est fieri filius virginis Mariae. Ejus visionis dulcedine carnis tibi lenocinia displicebunt, arescet malesuasa lumborum concupiscentia. Interior homo tuus a terrenis suspensus, pauca indulgebit naturae, nulla gulae.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtingere quo tendis: alia eundem est uia. dedi¬
cende sique p̃cesserunt imurie. sermo suspen¬
dendꝰ amarior. ac maiorum obsequiis insistẽ¬
dum. Blandiri oportet. non detrahere potesta¬
ti. Hisenm temꝑorib bñficium non acquirit
offensio. fortune gr̃a opus est. ut uelb̾ñ ꝓme¬
ritipinia oomsequantur. Oleriꝙ mortales ing̃¬
cisunt obsequiis ⁊ necultores suos remunent
sifilium pacis inuenerit. Religiose engrde¬

Expanded text:
pertingere quo tendis, alia eundum est via; dedipertingere quo tendis, alia eundum est via; dediscendae si quae praecesserunt injuriae; sermo suspendendus, et majorum obsequiis insistendum. Blandiri oportet, non detrahere potestati. His enim temporibus, beneficium non acquirit offensio. Fortunae gratia opus est ut vel bene promeriti gratiam consequantur. Plerique mortales ingrati sunt obsequiis, et ne cultores suos remunerent, si filium pacis invenerit. 82 E
Abbreviated transcription (Latin):
disciplinis. Unde ⁊ ep̃o quid consulerem secͤ¬
tius ex ploranti. ne differas inquam quod ro¬
garis. ut si diligis satisfiat amico. si nondiligis
ionge fiat inimicus. Approbanda est commuta¬
tio quauel augebis deuotionem. uelrequiem cõ¬
ꝑabis. Sigͦ bene dete ꝓmeruit obsequere. sisus
pectus est ꝓscribe. Disce uelingrati cauere nom̃.
uel insidias amoliri. His ille fractus abscessit bo¬
nam secum reportans uoluntatem. qua cibi nõ
mercede pacis. s amicitie compendio successor
crearetur. actum putabam cum didicispiritũ
p̃sulis inmutatum. canonicos obnitentes factu
difficile eos tibi morigerari quos cum simules
obsequium iniuriis ut ferunt exacerbas. In¬
cubuit timor tuus ⁊ tuorum suꝑ eos. Dumq
ꝑsona arguitur astutie. suspecta est uniuersitã
parentele. Parentare creclunt astuciam. ⁊ uli¬
.xis argutias exꝑti. metuunt danaos ⁊dona fe¬
rentes. Vnde ⁊ iux aliquem suscipient prote:
qui ꝓpter te pre uidicant uniuersis. Siuis gͦ

Expanded text:
cultum disciplinis. Unde et episcopo quid consulerem secretius exploranti, ne differas, inquam, quod rogaris, ut si diligis, satisfiat amico; si non diligis, longe fiat inimicus. Approbanda est commutatio, qua vel augebis devotionem, vel requiem comparabis. Si ergo bene de te meruit, obsequere; si est suspectus, proscribe. Disce vel ingrati cavere nomen, vel insidias amoliri. His ille fractus abscessit, bonam secum reportans voluntatem, qua tibi, non mercede pacis, sed amicitiae compendio successor crearetur. Actum putabam, cum didici spiritum praesulis immutatum, canonicos obnitentes, factu difficile, eos tibi morigerari, quos, cum simules obsequium, injuriis, ut ferunt, exacerbas. Incubuit timor tuus et tuorum super eos, dumque persona arguitur astutiae, suspecta est universitas parentelae. Parentare credunt astutiam, et Ulyssis argutiam experti, metuunt Danaos, et dona ferentes. Unde et vix aliquem suscipient pro te, qui propter te praejudicant universis. Si vis ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ut possis ip̃a sustinere. Apͥmo enim herius¬
ꝙ hodie respexit dominus inorationem
humilium ⁊ non spreuit p̃cem eoꝵ. Paruꝰ
erat dđ. s in nomine domini t̃ribilem ẽtͥ¬
uit philisteum. Iudith qͦ cumusq ad des

Expanded text:
ut possis ipsa sustinere . A primo heri usut possis ipsa sustinere . A primo heri usque hodie respexit Dominus in orationem humilium, et non sprevit precem eorum . Parvus erat David, sed in nomine Domini terribilem contrivit Phil
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: uel epuentia gratiora. gnde ⁊tem ꝑantiã
lificultas est lescendlere. ł ꝓ c̃ditione derdigs¬
natio. C eter um tempore declisctuotie leis¬
sa: Nichil humano pectori sic inheret. u tẽ¬
pore non cuanescat. Tempore. mater meroriꝰ
obs situr. que ĩmorte unici filii solatiañ
amisit. Tempore uulnus incicatricem cohe
cet. ⁊ quartanis plerumq profuerunt teꝑa
qubus non profuit medicina. Tu quoq tẽip¬
sam tempore desuesces. ⁊ resides c̃cupiscentie
que simul ex pugnari non possunt. singilla¬
tim. melius eludentur. Ad uersus huius mͦi
latrunculos manumq sicariam sic uigilare
neceẽ ẽ filiam xp̃i. ut non dormiat neq dor¬
mitet: Sic negligere c̃ dicesserint. ut reditũ ñ¬
formidet. Sic pugnare cũ redierint ut de
uictoria non desꝑet. fidelis enim ds̃ est qui
non patietur te temptari. supra id quodpꝰ¬
sis. s faciet cum temptatione ⁊̃ ꝓuentum

Expanded text:
sunt, vel experientia gratiora. Unde et temperantiam sunt, vel experientia gratiora. Unde et temperantiam difficultas est descendere, vel pro conditione dedignatio. Caeterum tempore dediscuntur univsa. Nihil humano pectori sic inhaeret, ut tempore non evanescat. Tempore mater moeroris obliviscitur, quae in morte unici filii sui solatia non admisit. Tempore vulnus in cicatricem cohaeret, et quartanis plerumque profuerunt tempora, quibus non profuit medicina. Tu quoque teipsam tempore desuesces, et resides concupiscentiae, quae simul expugnari non possunt, singillatim melius eludentur. Adversus hujusmodi latrunculos, manumque sicariam sic vigilare necesse est filiam Christi, ut non dormiat aut dormitet; sic negligere, cum discesserint, ut reditum formidet; sic pugnare cum redierint, ut de victoria non desperet. Fidelis enim Deus est, qui non patietur te tentari super id quod possis, sed faciet cum tentatione etiam proventum
Abbreviated transcription (Latin):
dunt asummo. uel adsummũ non ascendũt.
Impetus enim ẽ. nonratio. quicquid sine tẽ¬
panted ꝓfioree. Temꝑantia metitur uirẽ
tenedit. hernic arlua moderatur s remassam
cum defendit p̃ꝑata adũsum lurus clacdo¬
cinis oceursura uoluꝑtatum. hacitaꝙ pau¬
latun tibi succidenda est deliciarum easuetaro
reicieuda obsqͣuiorum sedulitas. festiusculue
no dores pegrini penitus dediscendi. quidũ
ap̃ alios tĩbi ł alus apudte male placetentũ
cegritatem uulnerarent animorum. hsuseg
diliscitur. Ab eo autem p̃cipue disticillmũ
est reuelli. qui multo nos tempore tenuit
mufa placuit uoluptate. Ex quo nͥ fallor bel¬
luite grauius ex pectat. ⁊ hostis quod absit.
acduictoriam ꝑatior. hostem si nescis appello
frequentatas acunis delitias. grãm mariti.
caritatem sobolis. obsequiorum diligentiã.
Cetãꝙs omnia que tibi lenocinio sexus. aut li¬
Surum recolens. quanto ea uel tempore tͥ cocua

Expanded text:
dunt a summo, vel ad summum non ascendunt. dunt a summo, vel ad summum non ascendunt. Impetus enim est non ratio quidquid sine temperantia profitemur. Temperantia metitur vires, ntendit, nunc ardua moderatur. Sic ipsa vcum defendit, praeparata adversus luxum, et latrociniis occursura voluptatum. Hac itaque paulatim fibi succidenda est deliciarum consuetudo, rejicienda obsequiorum sedulitas, festivi cultus, et odores peregrini penitus dediscendi, qui dum vel apud alios tibi, vel aliis apud te male placerent, integritatem vulneraverunt animorum. Usus 29 aegre dediscitur: ab eo autem praecipue difficillimum est revelli, qui multo nos tempore tenuit, multa placuit voluptate. Ex quo, nisi fallor, bellum te gravius exspectat, et hostis, quod absit! ad victoriam paratior. Hostem, si nescis, appello frequentatas a cunis delicias, gratiam mariti, charitatem sobolis, obsequiorum diligentiam, caeteraque omnia, quae tibi lenocinio sexus, aut lieorum recolens, quanto ea vel tempore tibi coaeva
Abbreviated transcription (Latin):
genter cauetur hostis cuius ingressus pacisi¬
cus expectatur. Sic plerumq bonum corru¬
it ꝓpositum cum mens minus illecebras ad¬
uersatur c̃ ꝓ̃peritate resoluitur. cum inꝑẽ¬
sam sibi reuerantiam diligit. cum insolitis
insolesct. Hoc luxu ⁊ lapsu recessit adõ di¬
lectus dei. dilectus dequo dicitur. Incrassa¬
tus est dilectus ⁊ recalcitrauit. incrasatus.
inpinguatus dilatatus. Dereliquit deum
factorem suum. ⁊ recessit adõ salutari suo.
Deeodem qͦ sic dixisse inuenies. Sedit ppłs
manducãre ⁊ bibere: ⁊ surrexerunt ludere.
Hanc sane uirtutis euersionem saluatornr̃
aderemplum declinauit. cum turbis eum
regem statuere uolentib oblate sibi dignita¬
tis fastigia recusauit. Ne quagͥ oblectam̃¬
ta fructum tibi religionis extorqueant. tem¬
ꝑantie fines excełe formidabis. Temꝑantia
plerumq infra licitum quiescit. ultra ñquã
ꝓgreditur. Easidesit. cetere uirtutes ueldeci¬

Expanded text:
genter cavetur hostis, cujus ingressus pacifigenter cavetur hostis, cujus ingressus pacificus exspectatur. Sic plerumque bonum corruit propositum, cum mens minus illecebras adversatur, cum prosperitate resolvitur, cum impensam sibi reverentiam diligit, cum insolitis insolescit. Hoc luxu et lapsu recessit a Deo, dilectus Dei, dilectus de quo dicitur: Incrassatus est dilectus, et recalcitravit; incrassatus, impinguatus, dilatatus dereliquit Deum factorem suum, et recessit a Deo salutari suo . De eodem quoque sic dixisse invenies: Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . Hanc sane virtutis eversionem Salvator noster ad exemplum declinavit, cum turbis eum regem statuere volentibus, oblatae sibi dignitatis fastigia recusavit . Ne qua igitur oblectamenta fructum tibi religionis extorqueant temperantiae fines excedere formidabis. Temperantia plerumque infra licitum quiescit, ultra nunquam progreditur. Ea si desit, caeterae virtutes vel deci
Abbreviated transcription (Latin):
sime reluctemur. Hac uirtute paulus sti¬
mulo carnis ⁊ angelo sathane resistebat. hac
incarcerib. hac inomnib angustiis quas ad¬
chorint̃. enumãt. armabatur cum dicebat.
Quando enim infirmor tunc fortior sum ⁊
potens. E andem qͦ dđ in aduertis innocen¬
niam seruauit. eandem ꝑsequenti se saulipe¬
ꝑcit eandem audita morte filii sui consolatꝰ
est upanem comedit. Ad quam tu ꝙͦ c̃fugiã
oportet. si acuatur aduersus te detrahentiũ
stmulus linguarum. si cum templationis¬
incomem sori or infestet. si spontanee pauꝑtati
incomenoda cormoueant. sistatum mentis
itumelie p turbent aduersis enim iepas
uictoriam̃ disficile resiftituit ⁊ prinienstire tor¬
ticudo copuletur. Q uibus inuicem cuniunteͤ
temꝑantia necessario supponitur. uirtutẽ cũ
seruatura in ꝓsꝑis. que ex fortitudine seruata
⁊ mnaduersis. Hirtuti nichil eque noxium ẽ
quam uoluptatis admixtio inc̾cessis. NNegli¬

Expanded text:
sime reluctemur. Hac virtute Paulus stisime reluctemur. Hac virtute Paulus stimulo carnis et angelo Satanae resistebat . Hac in carceribCorinthios enumerat, armabatur, cum dicebat: « Quando enim infirmor, tunc fortior sum , » et potens . Eadem quoque David in adversis innocentiam servavit ; eadem persequenti se Sauli pepercit ; eadem audita morte filii sui consolatus est et panem comedit. Ad quem tu quoque confugias oportet, si acuatur adversum te detrahentium stimulus linguarum, si contemplationis livor infestet, si spontaneae paupertatis incommoda commoveant, si statum mentis contumeliae perturbent. Adversis enim usque ad victoriam difficile resistitur, nisi prudentiae fortitudo copuletur. Quibus invicem conjunctis temperantia necservatura in prosperis, quae ex fortitudine servata est in adversis. Virtuti nihil aeque noxium est, quam voluptatis admistio in concessis. Negli
Abbreviated transcription (Latin):
Numquid poterit ds parare mensam in
deserto: Idem ꝙͦ inter hostium incursusant̃
iniurias itineris. ollas carnium defidãt. ad pe¬
pones reuertitur. egiptiacam adoptat serui¬
tutem. Sic plerosq frangit aduersitas. et
sicut scriptum inuenies. nisi adnutũ cunc¬
ta suppetant. minimis quibusꝙ ꝓste ptuset
Q uos dum pauꝑtas urit. dum cdem ptuser¬
eruciat. duune stelimes ⁊ splẽdidos aspiciunt. qͦs
aut electaone fecerunt heredes aut lege aulta¬
tii tate reuolant diuitias. adeptanisibiga
cuuquer renttr suis inuident: ⁊ quod magiũ
suscepte religionis est dispenduno qnatu¬
dica suspirant que reliquerunt. quantaꝑ
relidis ex pectent non attendunt Tales ꝓfec¬
tobona S diligenda sunt inutiliter eligunt.
cdum p̃dictis ex territi ꝓcellis. adñ cdiligenda
mentem reducunt. Adhibenda est gͥ hodie pꝰ¬
dentie fortitudo. ut ad tenendum quod pru¬
denter eligimus insurgentib molestũs fort̾̃¬

Expanded text:
Nunquid poterit Deus parare mensam in Nunquid poterit Deus parare mensam in deserto . Idem quoque inter hostium incursus, inter injurias itineris, ollas carnium desiderat, ad pepones revertitur, Aegyptiacam adoptat servitutem. Sic plerosque frangit adversitas, et sicut scriptum invenies, nisi ad nutum cuncta suppetant, minimis quibusque prosternuntur. Quos dum paupertas urit, dum contemptus excruciat, dum splendidos ac sublimes aspiciunt, quos aut electione fecerunt haeredes, aut lege, ad fastiditas revolant divitias, ademptam sibi gloriam conqueruntur, suis invident et quod magnum susceptae religionis est dispendium, dum modica suspirant quae relinquunt, quanta pro relictis exspectent, non attendunt. Tales profecto bona quae diligenda sunt inutiliter eligunt, dum praedictis exterriti procellis, ad non diligenda, mente reducuntur. Adhibenda est igitur prudentiae fortitudo, ut ad tenendum quod prudenter eligimus, insurgentibus molestiis fortis
Abbreviated transcription (Latin):
eligere prudentia eust inde auerti¬
molestus fortitudo ẽ nult ulecebris temꝑan¬
tias̃ Nulla suꝑbra iusticia est. Porro pan¬
ri futuram inquirunt. Beatus quidem cͣr
quotes bites helias euectus incelum mortem
distulit noneuasit. Hicautem multo beatior q̃
qui ascencłĩt mortem nongustabit ineternũ.
adillum qͦ igneum nisi prius hũc afcẽderet.
ꝓpħa nonueniret. huius tam salutaris ueiclĩ
prima tibi preparata est rota. que sc̃arum testi¬
monio scripturarum prudentia noncupatur.
prudentia fuit qua diligenda añ diligendis
⁊ anoxiis utilia seꝑasti. Prudentia in quam fuit
qua elegisti iusta psalmistam abiecta ẽẽ indomo
domini dei magis quam habitare intaberna¬
culis peccatorum. Scimus autem pleros ꝙ uir¬
tutem ꝓfessos. aduersitatum defecisse cͥursu.
Sitiebat indeserto isrł. ⁊ sitis molestias inpatiẽ¬
t̃ sustinebat. Unde ⁊ aduersus moysen mus¬
murasse legitur. ⁊ male locutus dedõ dix isse.

Expanded text:
eligere prudentia esteligere prudentia estmolestiis fortitudo est, nullis inlecebris temperantia est, nulla superbia iustitem futuram inquirunt. Beatus quidem currus, quo Thesbites Elias erectus in coelum , mortem distulit, non evasit; hic autem multo beatior quem qui ascenderit, mortem non gustabit in aeternum. Ad illum quoque igneum, nisi prius hunc ascenderet propheta, non veniret. Hujus tam salutaris vehiculi prima tibi praeparata est rota, quae sanctarum testimonio Scripturarum, prudentia nuncupatur. Prudentia fuit, qua diligenda a non diligendis, qua a noxiis utilia separasti. Prudentia, inquam, fuit, qua elegisti, juxta Psalmistam, abjecta esse in domo Dei tui magis quam habitare in tabernaculis peccatorum . Scimus autem plerosque virtutem professos adversitatum incursu defecisse. Sitiebat in deserto Israel, at sitis molestias impatienter sustinebat; unde et adversus Moysen murmurasse legitur , et male locutus de Deo dixisse:
Abbreviated transcription (Latin):
nior hu ꝑfecto laquei sunt mortis. ħ anime
retia xp̃iane. Uirͣcum muros arietes huiusmi
c̃cutiunt arcem deitiunt rationis. Inde pre-¬
donib infelices ex ponuntur animule. sue¬
ꝙ libertatis exꝑtes in egiptum ꝑhennis exu¬
lant seruitutis. his usus pharao ministris maᷤ¬
culos nr̃õs cotidie interficit cotidie luto dãp
nat ⁊ paleis. S ub ens ugo diugemuit aĩa
tua. s inmanu forti ⁊ brachio excelso lib̃a fac¬
ta est. ⁊ dirupta sunt omnia uincula sua. E¬
gressa es inlibertatem glorie filioꝵ di. cui hõ¬
tiam laudis ⁊ sp̃m sacrificas cum tribulatũ.
cum psalmista dicens. Oirupisti domine uin¬
culamea. tibi sacrificabo hostiam laudis. Sa¬
ne prudens ⁊ dispositissima electio qua tran¬
sitorus eterna. uitus uirtutes exilio patriã
p̃tulisti. de qua electione quid augustinus ad
maced̾. dicat audiamus. Uirtus inquit nich
elurer ẽ quam diligẽ quod diligendum est. Io

Expanded text:
gnior. Hi profecto laquei sunt mortis; haec animae gnior. Hi profecto laquei sunt mortis; haec animae retia Christianae. Virtutum muros arietes hujusmodi concutiunt, arcem dejiciunt rationis. Inde praedonibus infelices exponuntur animulae, suaeque libertatis expertes, in Aegyptum perennis exsulant servitutis. His usus Pharao ministris, masculos nostros quotidie interficit, quotidie luto damnat et paleis. Sub ejus jugo diu gemuit anima tua, sed in manu forti et brachio excelso libera facta est, et dirupta sunt omnia vincula sua. Egressa es in libertatem gloriae filiorum Dei, cui hostiam laudis et spiritum sacrificas contribulatum, cum Psalmista dicens: Dirupisti, 27 Domine, vincula mea, tibi sacrificabo hostiam laudis . Sane prudens et dispositissima electio, qua transitoriis aeterna, vitiis virtutes, exsilio patriam praetulisti. De qua electione quid Augustinus ad Macedonium dicat, audiamus. « Virtus, inquit, nihil aliud est quam diligere quod diligendum est. Id
Abbreviated transcription (Latin):
diuersitas ꝑsonarum diuersam iudetur pꝰse
reciꝑe medicinam nec in alioꝵ ꝑnitiem adma¬
iorẽm insaniam cuncitari. Nobili femine que¬
bonũopus ꝑficiet usq indiem xͥ. Inde
ienim delitiarum cũ temptus infemina. uñ
luxus obliuio. nisi ex illo quidixit. sine me ni¬
chil potestis facere. Num quid ipse ñ edux̃
te de lacu miserie ⁊ de luto fecis. qui eluxit
uintos de lacu inquo non est aqua: aut muta¬
que c̃cessa sunt adusum. Porro uiro qualẽ tͥ¬
tu ipsa deꝑingeres lege nupsisti. Suscepta ex
eo ples future uirtutis auspiciis unuiersas
matͥmonu mitigauit angustias. Accesserũt
adhec sollennes cultus ⁊ blanda seruoꝵ obse¬
quia. quib ueltu gloriam comparares. uel
domestica res ordine tractaretur. Nieb̃ ⁊̃sudi¬
um sic inte declinauit ut ea inter successus
numeraret. quicquid intuum transiret obseqͥ¬
um. Preterea nichil eorum tibituit. q̃cunq
iocundiora poterat ex cogitare fortuna beni¬

Expanded text:
diuersitas personarum diuersam uidetur posse diuersitas personarum diuersam uidetur posse recipere medicinam nec in aliorum perniciem ad maiorem insaniam concitari, aliquando ebonum, perficiet usque in diem Christi. Unde etenim deliciarum contemptus in femina? Unde luxus oblivio? nisi ex illo qui dixit: Sine me nihil potestis facere . Nunquid non ipse eduxit te de lacu miseriae, et de luto faecis, qui eduxit vinctos de lacu in quo non est aqua . Aut mutaquae concessa sunt ad usum. Porro viro, qualem tu ipsa depingeres, lege nupsisti; suscepta ex eo proles futurae virtutis auspiciis, universas matrimonii mitigavit angustias. Accesserunt ad haec solemnes cultus, et blanda servorum obsequia, quibus, vel tu gloriam comparares, vel domestica res ordine tractaretur. Plebis etiam studium sic in te declinavit, ut ea inter successus numeraret, quidquid in tuum transiret obsequium. Praeterea nihil eorum tibi defuit, quaecunque jucundiora poterat excogitare fortuna beni
Abbreviated transcription (Latin):
eos tormentis afficere. uel supplicus extorq̃
re c̃fessionem. censura curie ẽ. ñ eccłie disci¬
plina. Unde ⁊ ab eius animadũsione abstinere
debuisti. quem pecuniam tuam furto suspica¬
ris asportasse. Neq enim carnifex es. s
fex ꝓ reis quidem s non reos immolare c̃stitutꝰ.
Inueris ⁊̃ iniuriis decuit ħ mansuetudo sac̃¬
dotem. ut habentem malles impunitũ abs¬
cedere qu̾a ꝓ incerto certis suppliciis. de bac¬
chari. Unde augustinus. ad macedonem. a
liquando inquit miscdes ⁊ in ip̃o dubio no¬
lunt homini ꝓ incerta pecunia. certa infer¬
amittis. quam sinon ht̃ aut excrucias aut
occidis. Abhorreasitaq reum cruciatib ⁊ morti
⁊ma i. dut si tam̃ carnaliter pecuniam suspiras
missam. qualiter eam reꝑetẽ te oporteat adeũ¬
dem macedonem. sicaug̃. ostendit. Nolentes
reddere quos nouimus ⁊ male abstulisse. ⁊ũde
reddant habere arguimus. increpamus. detẽ¬
tamur. quõdam clam. quosdam palam. sicut

Expanded text:
eos tormentis afficere, vel suppliciis veritatem extorquere, censura curiae est, non Ecclesiae disciplina. Unde et ab ejus animadversione abstinere debuisti, quem pecuniam tuam furto suspicaris asportasse. Neque enim carnifex es, sed sacrifex, pro reis quidem, sed non reos immolare constitutus. In veris etiam injuriis, decuit haec mansuetudo sacerdotem, 161 ut habentem malles impunitum abscedere, quam pro incerto, certis suppliciis debacchari. Unde Augustinus ad Macedonium: « Aliquando, inquit, misericordes, et in ipso dubio, nolunt homini pro incerta pecunia, certa inferamittis, quam, si non habet, excrucias, aut occidis. » Abhorreas itaque reum cruciatibus et mortet morti. Aut si tam carnaliter pecuniam suspiras amissam, qualiter eam repetere te oporteat, ad eumdem Macedonium sic Augustinus ostendit: « Nolentes reddere, quos nouimus et male abstulisse et, unde reddant, habere, arguimus, increpamus, detestamur quosdam clam, quosdam palam, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
as agni cum sapientib intrabis uirginibus.
declibe con iugio fructũ susceptura sempit̃¬
num. Fructus ille ds tuus. deus inquo omĩa
bona. fructus ille ũbum dĩ. uerbum de quo
cum quo nulla nisi bona. In hoc fructu reg¬
num sine t̃mino. satietas sine tedio. sullimi¬
tas sine descensul. glorificatio sine defectu. Iste
fructus tibi sapiat. iste dulcescat. iste diligat᷑
tota anima tua. recolatur tota memoria tua.
ut quandoq pascat. ⁊ satiet te inꝑpetua głã
sua. Uale. Memento mei inorationib tuis.

Expanded text:
as Agni cum sapientibus intrabis virginibus , as Agni cum sapientibus intrabis virginibus , de caelibe conjugio fructum susceptura sempiternum. Fructus ille, Deus tuus, Deus in quo omnia bona; fructus ille, Verbum Dei, Verbum de quo cum quo nulla nisi bona. In hoc fructu regnum sine termino, satietas sine taedio, sublimitas sine descensu, glorificatio sine defectu. Iste fructus tibi sapiat, iste dulcescat, iste diligatur tota anima tua, recolatur tota memoria tua, ut quandoque pascat, et satiet te in perpetua gloria sua. Vale. Memento mei in orationibus tuis.
Abbreviated transcription (Latin):
malech orante ꝓpha suꝑatus. suꝑetur orante
ifemina. Huic firma fide inhereas. ut si ꝗͣ¬
do temptationum ꝓcella nutaueris. cum
petro cum firmeris. cum petro stes. cumpetͦ
clames Oomine saluum me fac. Abhocad
huc trahi desidẽs ut appositi spe brauii cur¬
sum spondeas meliorem. iurta illud salom̃.
gi arleas. ut adepta sarre libertatem. rache¬
lis pulcritudinem. in amplexus patris. non
multarum s omnium gentium transitura
De eodem qͦ funiculo flagellum meminĩs
faciendum̃. quo eiciatur detemplo pectoris
tui scłarium strepitus ⁊ turba uoluptatum.
ante conspectum eius delitiarum prurigo
diffugiat. mollities purpure cum temꝑnat᷑
parietas desipiat ferculorum. gemmarum
fulgor deniteat oposa monilia c̃culcentiuꝵ.
abhorreatur secreta mat̾monii licentia. fastꝰ
decidat potestatis. teges palatio. cilicium li¬
nio. fauor cum temptus. obsequus iniurie
p̃ferantur. Talib oblectata studũs ad nupti¬

Expanded text:
malech, orante propheta, superatus, superetur orante malech, orante propheta, superatus, superetur orante et femina . Huic firma fide inhaereas, ut si quando tentationum procella nutaveris, cum Petro confirmeris, cum Petro stes et cum Petro clames: Domine, salvum me fac . Ab hoc ad hunc trahi desideres, ut appositi spe bravii cursum spondeas meliorem, juxta illud Salomoniingi ardeas, ut adepta Sarae libertatem, Rachel pulchritudinem in amplexus patris non multorum, sed omnium gentium, transitura De eodem quoque funiculo flagellum memineris faciendum, quo ejiciatur de templo pectoris tui saecularium strepitus et turba voluptatum. Ante conspectum ejus, deliciarum prurigo diffugiat, mollities purpurae contemnatur, varietas desipiat ferculorum, gemmarum fulgor deniteat, operosa monilia conculcentur, abhorreatur secreta matrimonii licentia, fastus decidat potestatis; leges palatio, cilicium lino; favori contemptus, obsequiis injuriae praeferantur. Talibus oblectata studiis, ad nupti
Abbreviated transcription (Latin):
isuauis obumbrabut .⁊ꝓteget domum tuã.
sitamen domus tua fundata est supra fir¬
uidisset uentum uenientem megiq cepiss
clamauit dicens. domine saluum me fac
Ille quia dubitauit cecidit. quia cum firora¬
tus est surrexit. Hentus ualidus impulit¬
⁊ mersit. firma petra sustinuit ⁊ euexit.
Dicat gͦ petrus. Impulsus euersus sumũ
caderem: ⁊ dominus suscepit me. Dicas:⁊
tuuento temptationis ut mergaris inpul¬
niculus dequo sapientia ait. funiculus tri¬
plex non cito rumꝑitur. Quid enim certiꝰ
quam sꝑare indomino deo: qui fecit ⁊ for¬
mauit te: Quid firmius quam cum firma¬
ri inxp̃o eius. qui reformauit ⁊ cum forma¬
rit sibi te. Q uid securius quam gloriari inspi¬
rituscõ. quuillununauit te. Adhuncunum t¬
plicemq funiculum. manus extencde surgẽ
est huic inherere cumfirmari est. abhoct¬
hi currere est: Abhoc astringi manumitti est
Adhuc gͥ cum moy se manus extendas. ut ⁊¬

Expanded text:
et suavis, obumbrabit domum tuam, et suavis, obumbrabit domum tuam, si tamen domus tua fundata est supra firvidisset ventum venientem, mergique coepisset, clamavit, dicens: Domine, salvum me fac . Ille quia dubitavit, cecidit; quia confirmatus est, surrexit. Ventus validus impulit et mersit; firma petra sustinuit et evexit. Dicat ergo Petrus: Impulsus eversus sum ut caderem, et Dominus suscepit me . Dicas et tu vento tentationis, ut mergaris, impulniculus de quo Sapientia ait: 32 Funiculus triplex non cito rumpitur . Quid enim certius quam sperare in Domino Deo, qui fecit et formavit te? Quid firmius quam confirmari in Christo ejus, qui reformavit et confirmabit sibi te? Quid securius quam gloriari in Spiritu sancto qui illuminavit te? Ad hunc unum triplicemque funiculum manus extendere, surgere est. Huic inhaerere, confirmari est. Ad hoc trahi, currere est. Ab hoc astringi, manumitti est. Ad hunc igitur cum Moyse manus extendas, ut A
Abbreviated transcription (Latin):
dentia. fortitudo. temꝑantia. iusticia designã¬
tur: domus illa quatuor angulis subsistit.
quia totum bone uoluntatis edificium. ꝓre¬
fato quaternario consurgit. Nentus autẽ
irruit idomum c̃cutit. quia dum grauis
nos temꝑtatio infestat. plerumq purum
nr̃e c̃scientie domicilium ad ruinam in¬
pulsat Inde ⁊ domo cumcussa quatuor
anguli ꝓcumbunt. quia ꝑturbato bone m̃¬
tis diuersorio. quatuor p̃fate uirtutes neqͥ¬
quam stare possunt. Porro idem anguli.
uii. cot quiuantes filios dum corruunt. ob¬
ruunt: quia dum principales ille uirtutẽ
desiderũs uelut quibusdam ferculis paᷤ¬
cuintur ⁊ gaudent. coalescunt ⁊ uigent.
roborantur iꝑmanent. Hidec gͦ filiamã
soror mea. k ña mea. uentum insurgentem
iurgentem. uentum ab aquilone irruentẽ¬
⁊ diruentem. uentum quidem interficien¬
tem s ad spm̃ lenis aure deficientem. sp̃s
ienis aure scł spiritus sc̃s. spiritus placidus

Expanded text:
dentia, fortitudo, temperantia et justitia designandentia, fortitudo, temperantia et justitia designantur, domus illa quatuor angulis substitit, quia totum bonae voluntatis aedificium praefato quaternario consurgit. Ventus autem irruit et domum concutit, quia dum gravis nos tentatio infestat, plerumque purum nostrae conscientiae domicilium ad ruinam impulsat. Unde et domo concussa quatuor anguli procumbunt, quia perturbato bonae mentis diversorio, quatuor praefatae virtutes nequaquam stare possunt. Porro iidem anguli septem convivantes filios, dum corruunt, obruunt, quia dum principales illae virtutes desideriis velut quibusdam ferculis pascuntur et gaudent; coalescunt et vigent; roborantur et permanent. Vides ergo, filia mea, soror mea, charissima mea, ventum insurgentem et urgentem, ventum ab Aquilone irruentem; ventum quidem interficientem, sed ad spiritum deficientem. Spiritus lenis aurae, Spiritus sanctus, Spiritus placidus
Abbreviated transcription (Latin):
nominauit. E aceteris colligata totum struc¬
ture nr̃e corpus cum surget incurrum. tũc
incelum. Currus iste non currus pharaonĩ
quem dominus ꝓiecit inmare. s currus qͦ
ascendemus inmontem syon. montem mag¬
sane uehiculum quo ꝑdita ouis adg̃gem re¬
fertur. inuenta dragnia inthesaurum infert᷑.
regina ustri adsalomonem defertur. in amplaᷤ¬
dđ bersabee transfertur uere inquam beatũ
uenies addenarium. post uentilationem per¬
uenies ad horrreum. de exilio reuerteris ad
patriam. de seruitute conuerteris inlib̃tatẽ.
Hec sunt illa quatuor flumina paradisi.
quib terra cordis tui sobrie debriata. suscep¬
tum senen inspem messis emittit: ⁊ fructũ
affert in patientia. Hos quoq quatuor ang¬
ulos illabĩ iob domus habuit inquam uent̾
irruenꝰ .uii. c̃iuiuantes filios opp̃ssit. Q uia
ienim iuxta Gr̃eg̃. ꝑdomum iob ẽscientia
nr̃a intelligr̃. ꝑ quatuor uero angulospru¬

Expanded text:
nominavit. Ea caeteris colligata totum strucnominavit. Ea caeteris colligata totum structurae nostrae corpus consurget in currum, tum in coelum. Currus iste, non currus Pharaonis, quem Dominus projecit in mare , sed currus quo ascendens montem Sion, montem magsane vehiculum, quo perdita ovis ad gregem refertur; inventa drachma ad thesaurum infertur; regina Austri ad Salomonem defertur, et in amplexus David transfertur. Vere, inquam, beatum venies ad denarium, post ventilationem venies ad horreum, de exsilio reverteris in patriam, de servitute converteris in libertatem. Haec sunt quatuor illa flumina paradisi, quibus terra cordis sui 31 sobrie debriata susceptum semen in spem messis emittit, et fructum affert in patientia. Hos quoque quatuor angulos illa beati Job domus habuit, in quam ventus irruens septem convivantes filios oppressit . Quia etenim juxta Gregorium per domum Job conscientia nostra intelligitur; per quatuor vero angulos, pru
Abbreviated transcription (Latin):
emergens salutare uirtutum culm̃ ascendit.
uelut ex insidiis prosilit ⁊occursat elatio. totũ
domus domini edificium c̃cussura ad ruinam.
quod surrerãt adcum sum mationem. Quid e¬
nim ꝑnitiosius iusto. quam quod iustus uideri
desidãt. quod adsalutationes inforo hilarescit
ierultat. quod adulatorio fauore demulcetur
quod pene hominem difficenꝰ equalem se suꝑiᷤ
metitur ⁊m̃titur. Quidum male gloriatur ⁊
psumit qđ non est. inefusionem ꝑft̾nitur ⁊ a¬
mittit quodẽ. Cantoq fit adõ ꝑ parietem suꝑ¬
bie remotior. quanto sibi uidebatur ꝑuirtũtũ
ria in bene gestis humilitas. Sine humilitate
ꝑprudentiam eligere quod diligendum est.
erronea discretio est. aduersa ꝑfortitudinem
suꝑare iacens uictoria. Illecebris ꝑ emꝑantiã
resistere. temulenta sobrietas. Unde:⁊ihis qͦr¬
tam scł rotam neceẽ ẽ cumiugari. quam ue¬
lut omnium completionem clausulam que

Expanded text:
emergens, salutare virtutum culmen ascendit, emergens, salutare virtutum culmen ascendit, velut ex insidiis prosilit et occursat elatio, totum domus Domini aedificium concussura ad ruinam, quod surrexerat ad consummationem. Quid enim perniciosius justo, quam quod justus videri desiderat? quod ad salutationes in foro hilarescit et exsultat? quod adulatorio favore demulcetur? quod pene hominem diffitens, aequalem se superis metitur et mentitur? Qui dum male gloriatur et praesumit quod non est, in confusionem prosternitur, emittit quod est? Tantoque fit a Deo per parietem superbiae remotior, quanto sibi videbatur per virtutum ria in bene gestis humilitas. Sine humilitate, per prudentiam eligere quod diligendum est, erronea discretio est. Adversa per fortitudinem superare, jacens victoria. Illecebris per temperantiam resistere, temulenta sobrietas. Unde et his quartam scilicet rotam necesse est conjugari, quam velut omnium complectionem clausulamque
Abbreviated transcription (Latin):
ctum fortasse putas. ⁊ plenam iactas
uict̾oriam. si nulla molesta. nulla leta
ꝓpositũm tibi relid̾nis ex corserint. Ceterum
male deciꝑit. uinanem somnias. ualitudinem :
Sinundum suꝑbie tumores. humilitatis ca¬
thaplaste subsẽderunt. Suꝑbiatotum uirtutiᷤ
corpus inficitur uitale columen. emarcescit. for¬
mosa qͦ deformentur. Suꝑbia natione celestͤ
sulliines appetit mentes: ĩ uelud aclpprios ore̾
reuolans ingloriam ⁊ puritatem irrumpit ho¬
minum. que agloria ⁊ puritate ꝓrupit ange¬
lorum. E apͥus incelis dehinc interris criũ¬
phans. sicangelis innata est ut abeis nonrece¬
deret. sic homines infecit ut adeo seꝑaret. ⁊¬
quasi modicum profecĩt. cumangłm deiecit ⁊
hominem. adiecit temptare cdm̃ parit̃ ⁊ hoĩem.
ut quem uidebat similis cũsortem nature: cũ¬
sortem facẽt ⁊ ruine łrima ħ ⁊ ultima ꝑnities
ante omnia uitia suꝑauit. post omnia suꝑatur.
Nampostquam fidelis anima de abisso uitioꝵ

Expanded text:
ctum fortasse putas, et plenam jactas victoriam, si nulla molesta, nulla laeta propositum tibi religionis extorserint. Caeterum e decipis, et et inanem somnias valetudinem, si nondum superbiae tumores humilitatis cataplasmate subsederunt. Superbia totum virtutis corpus inficitur, vitale columen emarcescit, formosa quaeque deformantur. Superbia natione coelestis, sublimes appetit mentes, et velut ad proprios ortus revolans, in gloriam et puritatem irrumpit hominum, quae a gloria et puritate prorupit angelorum. Ea prius in coelis, dehinc in terra 30 triumphans, sic angelis innata est, ut ab eis non recederet; sic homines infecit, ut a Deo separaret. Et quasi modicum profecerit, cum angelum dejecit et hominem, adjecit tentare Deum pariter et hominem, ut quem videbat similis consortem naturae, consortem faceret et ruinae. Prima haec et ultima pernicies ante omnia vitia superavit, post omnia superatur. Nam postquam fidelis anima de abysso vitiorum
Abbreviated transcription (Latin):
cordare que dudum didicisti exte ⁊ ꝑte. Pauca
ea sunt. Clementie est aliquid ult̾ti detrahere
sententie. Quis quis nichil reatus inpunitũ
relinquit delinquit. C ulpaest totam ꝑsequi
culpam. Immiscdẽm ꝓficetur. cui quicquit
licet. libet. Item. Gloriasa uirtus est inprincipe¬
citra punire quam liceat. Hirtus ẽ adiundic¬
tam necessitate trahi. non uoluntate ueniie.
Magnum quid ⁊ diuinum saꝑit. offensus cle¬
mens. Item bonus princeps. neminem sine
pena punit. neminem sine dolore ꝓscribit bo¬
nus princeps ita cͥm̃ insequitur ut quem puñ
hominem reminiscatur Item. Bonus pͥnceps
sibi dominatur. ppło seruit. nullius sanguinẽ
cum tempnit. Inimiciẽ. s eius qui amicus fieri
pot. Nocentis est. s hominis. Cuius cũq sit
quia non potuit dare cͥm̃ putat ausferre. Iõ
quociens funditur. c̃ funditur. Sufficiunt
hanimo docili ⁊ amanti disciplinam. E xqͥb

Expanded text:
cordare quae dudum didicisti ex te, et pro te. Pauca cordare quae dudum didicisti ex te, et pro te. Pauca ea sunt: « Clementiae est aliquid ultrici detrahere sententiae. Quisquis nihil reatus impunitum relinquit, delinquit. Culpa est totam persequi culpam. Immisericordem profitetur, cui quidquid licet, libet. » Item: « Gloriosa virtus est incitra punire quam liceat. Virtus est ad vindictam necessitate trahi, non voluntate venire. Magnum quid et divinum sapit offensus clemens. Item : Bonus princeps neminem sine poena punit, neminem sine dolore proscribit. Bonus princeps ita crimen insequitur, ut quem punit, hominem reminiscatur. Item : Bonus princeps sibi dominatur, populo servit, nullius sanguinem contemnit : inimici est, sed eius, qui amicus fieri potest ; nocentis est, sed hominis. Cuiuscumque sit, quia non potuit dare, crimen putat auferre. Ideo quotiens funditur, confhaec animo docili et amanti disciplinam. Ex quibus
Abbreviated transcription (Latin):
penitus ẽ c̃ crudelitate c̃s ortium. Illa cumdõ
icum sapientibus dm. pepigit mansionem.
Hadinfima ⁊ sanguine gaudentia demigra¬
uit. Q ue gͥ societas homini ad crudelitatẽ
cuius lares ratio tam suꝑne despicit. tam lon¬
ge relinquit. tam constanter obuirat. tampe¬
nitus ignorat: Aliuid habet illa c̃tub̃nium.
atq alus cohabitatorib c̃stipatur. Int̃ quos
clementia non ultimum possidet locum quia
sicut humanitati nichil est affinuis. ita nich
gloriosius in pͥncipe. Ea rationem quasi pediᷤ¬
sequa matremfamilias comitetur oportet cu¬
ius arbitrio seueras potestates emolliat miti¬
ores animos adiuuet. reis parcat. Omnib¬
enim untutib ratio p̃sidet. omnib fines ordi¬
nat. omnib suorum temꝑa deñtiat officioꝵ.
Dec lementia ꝙͦ compendiosa pͥncipibus capłã
senece iuigilant in quib ido breuitatem dilex̃
non obscuram. ut magnis occupatos leg̃e non

Expanded text:
penitus cum crudelitate consortium. Illa cum Deo penitus cum crudelitate consortium. Illa cum Deo et cum sapientibus 6 divinam pepigit mansionem; haec ad infima et sanguine gaudentia demigravit. Quae igitur societas homini ad crudelitatem, cujus lares ratio tam superne despicit, tam longe relinquit, tam constanter abjurat, tam penitus ignorat. Aliud habet illa contubernium, atque aliis cohabitatoribus constipatur, inter quos clementia non ultimum possidet locum, qua sicut humanitati nihil est affinius, ita nihil gloriosius in principe. Ea rationem, quasi pedissequa matremfamilias, comitetur oportet, cujus arbitrio severas potestates emolliat, mitiores animos advocet, reis parcat. Omnibuenim virtutibus ratio praesidet, omnibus fines ordinat, omnibus suorum tempora denuntiat officiorum. De clementia quoque compendiosa principibus capitula Senecae vigilavit, in quibus ideo brevitatem dilexit non obscuram, ut magnis occupatos legere non