comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
prõptissimũ ẽ. Nempe si aerea ẽ Er go te nebrȩ illius corporei huiꝰ solis
abscessus. Et luxeius huꝰ ipsiis itidem solis aduentus ẽ. F alsũq erit
illud qđ euan gelista ꝓnuntiat dicens: Eratlixuera quae inlumi pat
omnẽ hominẽ uenientẽ in hunc mundũ. Et illud qđ ꝓph&a sub pecca¬
toꝵ ꝑsonalo quit᷑. Lum̃ ergoiustitiae ñ lixit nob̵. Et solnon ẽ ortus
nobis Nũ quid isti hunc corporeũ solemuiuentes in hocmundo ñ uider̃ e
Sed in corporales oculi solẽ in corporeũ requirebant. Ualde aut̃ mirũ
uid et᷑: silix istahab eat oculos quosinlumin&. Illa aut̃uera non habeat
aut si hab& sicuti uere hab&. Vnde uideri in corporeũ potest : non solũ non
tationistuae principio ad monendũ credidisti eẽ . lectorẽ ut ad sub¬
tiliora cogittanda animũ p̃paret. Asũmis adima ab incorporeis
ad corporea. Rationale nrm̃ conaris adducere. Et qua si doceninos
subtilia m̃ti soculũ preparare Paulo postadicis &dicis. Quic quid ereatũ

Expanded text:
promptissimum est. nempe si aeria est, ergo tenebrae illius corporei huius solis abscessus et lux eius huius ipsius itidem solis aduentus est. falsumque erit illud, quod euangelista pronuntiat dicens : eratluxuera, quae inluminat omnem hominemuenientem inhunc mundum, et illud quod propheta sub peccatorum persona loquitur: lumen ergo iustitiae non luxit nobis, et sol non est ortus nobis. numquid isti hunc corporeum solem uiuentes in hoc mundo non uiderant, sed incerporales oculi solem incorporeum requirebant P ualde autem mirum uidetur, si lux ista habeat oculos quos inluminet, illa autem uera non habeat: aut si habet. sicuti uere habet unde uideri incorporeum potest, non solum non tationis tuae principio admonendum credidisti esse lectorem, ut ad subtiliora illa cogitanda animum praeparet? a summis ad ima, ab incorporeis ad corporea rationalem nostrum conaris abducere et quasi docens nos ad subtilia mentis oculum praeparare paulo post adicis et dicis: quidquid creatum
Abbreviated transcription (Latin):
sitogloriaris. Transiturus ad tertiũ quȩ stionẽ : Igit᷑ at quã bre¬
uissime responsũ referã. Pontifex illecredo ẽ qui principalit̃
apud diuinitatẽ sũ mȩ triniatis humanigeneris oblatti sa¬
crificat peccatti expiat. uota cõmendat. Ipseergouerus sacer¬
dos ẽ quia si fili usdĩ scđm id qđ aequalis ẽ patri : non cũ p̃ces
fundit quiũ pcintesex audit Homo potius hic intellogondusẽ qre pon¬

Expanded text:
sito gloriaris transiturus ad tertiam quaestionem. igitur ut quam bresito gloriaris transiturus ad tertiam quaestionem. igitur ut quam breuissime responsum referam, pontifex ille, credo, est qui principaliter apud diuinitatem summae trinitatis humani generis oblata sacrificat, peccata expiat, uota commendate ipse ergo uerus sacerdos est, quia si filius dei secundum id quod aequalis est patri, non tam preces fundit, quam precantes exaudit, homo potius hic intellegendus est, quem pon
Abbreviated transcription (Latin):
lit̃ cudiciueris simne plenissimeq possit : Non as ficit᷑ ds̃ poncare pieuo
suspitionis bicepstt ꝓlocutio. Dm̃ nondicis patiqđ dicisaffici. Affectio
& passio unũidemq significat. Aututrũq sustuleris. Aut in alt̃ utrũ q
seruaueris. Non igit᷑ dicendũ ẽ non afficit᷑ passibilit̃ ds̃ : sed nuon
afficit᷑ ds̃ Sinon afficit᷑ nonsensit cõpatientis affectu. Sisensit cõ¬
patientis affectu : consequent᷑ afficit᷑ : Atego Nullis afficit᷑ : diui¬
na substtintia inquistu ds̃non afficit᷑. Red eamꝰ ingratiat̃ pessũ det᷑
emedio quste foritis sis ignarũ qđ certepat& Incautũ resꝑgit
inftimia. Sed suꝑ adicis & apł in dexisse ꝓnuntiasdexpõ iã in caelis
posito Habemitilẽ pontificẽ quipos sit cõpati infirmitatib: prĩs
Ettaquã nihil huic sit ꝑtractundũ discutiendũq: satis fecissete ꝓpo¬

Expanded text:
liter, cum dici verissime plenissimeque possit, non afficitur Deus? Non caret naevo liter, cum dici verissime plenissimeque possit, non afficitur Deus? Non caret naevo suspicionis biceps ista prolocutio. Deum non dicis pati, quem dicis affici. Affectio et passio unum idemque significat. Aut utrumque sustuleris, aut in altero utrumque servaveris. Non igitur dicendum est, Non afficitur passibiliter Deus, sed, Non afficitur Deus. Si non afficitur, non sensit compatientis affectu. Si sensit compatientis affectu, consequenter afficitur. IX. Aio ego, Nullis afficitur divina substantia; inquis tu, Deus non afficitur. Redeamus in gratiam. Pessumdetur e medio, qui te fortassis ignarum, quod certe patet, aut incautum respergit infamia. Sed superadjicis, et Apostolum dixisse pronuntias de Christo jasit conpati infirmitatibus nostris, et tamquam nihil hic sit pertractandum discutiendumque, satisfecisse te propo
Abbreviated transcription (Latin):
stantialit̃ indõ sint nona ccessibilit̃ ꝑgesicdicere. Non inte respgat
sinceru tiueritatis ignorantia p̃sũptiosa mendatiũ. huma nũ ẽ
nempedelinquere . Humanũ ẽ ꝓdelicto penitere. Nemopericulosius
peccauerit quã qui peccatt defendit. Nãq in passibilẽ nulliqo affec¬
tiu subiacentẽ sũ mediuinitatis essentiã : Vt tute ꝓnuntias cũphilo
sophis non recusas. Pro inde intestinũ bellũ pelleamimo : Certũ
tibi sit ueritat ẽ falsosicutessentiã nihilo haud quaquã posse misceri
Tuaut̃ dicis affici quẽ negas pati. Sienĩ affectu noncar& passibilitatis
de eodẽ stillax ꝓfessioẽ. Alterũ alteri immo dicere : impugnat: Quiait
Sensit compatientis affectu : nonait qđ in passione nilsenserit. Porro
tudicis qđ ds̃ non afficit᷑ passibilit̃ . Ergo afficit᷑ nom passibilit̃. Qđita c̃
asiquis pamdicam. Stat istecurrens dormitille uigilans. Quoditiq

Expanded text:
stantialiter in deo sint, non accessibiliter. perge sic dicere, non interspergat stantialiter in deo sint, non accessibiliter. perge sic dicere, non interspergat sinceritati ueritatis ignorantia praesumptiosa mendacium. humanum est nempe delinquere: humanum est pro delicto paenitere. nemo periculosius peccauerit, quam qui peccata defendit. namque inpassibilem nullique adfectui subiacentem summae diuinitatissophis non recusas. Proinde intestinum bellum pelle ab animo. Certum tibi sit veritatem falso, sicut essentiam nihilo, haudquaquam posse misceri. Tu autem dicis affici, quem negas pati. Si enim affectu non caret, impassibilitatis de eodem fallax professio est: Alterum alteri immodice impugnat: qui ait, Sensit compatientis affectu, non ait, quod in passione nihil senserit. Porro tu dicis, quod Deus non afficitur passibiliter; ergo afficitur non passibiliter: quod ita est ac si quispiam dicat: Stat iste currens, dormit ille vigilans: quod utique
Abbreviated transcription (Latin):
fecto potest. Sed corrũ pidiui nitti snon potest: nec cõmuttri Igit᷑
plici substtintia una ꝑsona & dr̃ homo : & homods̃ ẽ. Idẽ gloriaedñs
Et nonsitcruci fexus pinuio labili diuintitte . Et cruci fexus sit in ho¬
miniȩ ꝓunitate ꝑsonae. Iltiq miro atq in cogitibili modo passus ẽ ds̃
testimoniũ uindicasse. Non ut exeodẽ robur sententiatua capesser&
Dedut seuae sententiae prauittis non later&. Tu scilic& uel ut stipu
gloriae dbim̃ in eti su purte cogit intelligi q̃ua potut cruci figi
T ibiigit᷑ tibi ad modũ oli haeo relictit sententia ẽ : ut intemerabilis
atq: in esti matt diuinitas flagellis cȩ sa
clauis
trans fexa. lancea transfossa doloribus
ad fecta
morte consumpta sit. Quia in uno eodem xp̃o
credi
rennuit. Aliud subditũ morti : Aliud passioni : Sed p̃mente ueri¬
tate uerba cõmuitis inquiens qđ quibus afficit᷑ creati substantia sub¬

Expanded text:
fecto potest. Sed corrumpi Divinitas non potest, nec commutari; igitur fecto potest. Sed corrumpi Divinitas non potest, nec commutari; igitur plici substantia una persona et deus homo et homo deus est, idem gloriae dominus et non sit crucifixus pro inuiolabili diuinitate et crucifixus sit in homine pro unitate personae. itaque miro atque incogitabili modo passus est hotestimonium uindicasse, non ut ex eodem robur sententia tua capesseret, sed ut scaeuae sententiae prauitas non lateret. tu scilicet uelut stipulagloriae dominum in ea sui parte cogit intellegi, qua potuit crucifigi. tibi igitur, tibi admodum soli haec relicta sententia est, ut intemerabilis atque inaestimata diuinitas flagris caesa, clauis transfixa, lancea transfossa, doloribus adfecta, morte consumpta sit, quia in uno eodemque Christo credi renuis aliud subditum morti, aliud passioni. sed premente ueritate uerba commutas inquiens, quod quibus adficitur creata substantia sub
Abbreviated transcription (Latin):
ruom quã bmm̃ gloriae crucifexissent. in iduti uoles ut autd lubie
credut᷑ qđ ipsadiuinitts que at affici si potuit cruci figi. Igit᷑a ꝑto
ꝓloquio manifesta stisenti tuã : Nã cũ idcirco afficidmñ in re¬
apłs dicit : Et cruci fexũ gloriae dnm̃ sic accipiueritas suadeat
Nediuinitis crucistxacreditur. Tuuero afficidiui rutttẽ ob noxius
argͣmentare defensitaindierroris studio Aut anĩ aduertis poenale
illud. qđ in
homine xpõ ꝑsequentiũ scelus exercuit :
Ipsuin¬
uio labilidiuinitati inflictũ fuisse tedicere
patiꝓ hominib: ds̃ & non ad sũptopotuithomine
Quiasi in homine paassibilis : & extra hominẽ potuit eẽ passibilis. Sed
eundem forte contendas substantiae humaniȩ cogit᷑titione muta¬
tũ. Idcircoqua epꝰ assũ ptũ hominẽ factũ fuisse passibilẽ. Nonigit᷑
incorruptibilis ds̃ quia quicquid de teriorar ꝑpotest : & corrũ piꝓ¬

Expanded text:
Nunquam Dominum gloriae crucifixissent , in id uti voles, ut haud dubie Nunquam Dominum gloriae crucifixissent , in id uti voles, ut haud dubie credatur, quod ipsa Divinitas queat affici, si potuit crucifigi. Igitur aperto proloquio manifestasti sententiam tuam. Nam cum idcirco affici Deum irreixum Apostolus dicit, et crucifixum gloriae Dominum sic accipi veritas suadeat, ne Divinitas crucifixa credatur: tu vero affici Divinitatem obnixius argumentare, defensitandi erroris studio. Haud animadvertis poenale illud quod in homine Christo persequentium scelus exercuit, ipsi inviolabili Divinitati inflictum fuisse te dicere. pati pro hominibus Deus, et non assumpto potuit homine. Quia si in homine passibilis, et extra hominem potuit esse passibilis. Sed eumdem forte contendas substantiae humanae contagione mutatum, idcircoque post assumptum hominem factum fuisse passibilem. Non igitur incorruptibilis est Deus. Quia quidquid deteriorari potest, et corrumpi pro
Abbreviated transcription (Latin):
Fatenus ut dm̃ nonsentire uulnus inflictũ. Et quã lib& puchrũ corpꝰ
Corpttim̃ summo in corporeo nonadsimilas sed exaequas : Etinttm
plectibili sententia: Non in nocentiae ttntũ priui legiũ tibi sed
laudes a rrogas. Et nosquia simlitudinẽdĩ ut eius sicut iẽ simili¬
tudo sit incorpore amdicãmꝰ ixtrafidẽ fore
ꝓnuntias
Sedhinc postmodũ de affectuint̃imdisserã
Ergo¬
nesio crucifexus ẽ xps. ut sum mȩ diuinitatis uniudr¬
somodo inte¬
merabilis in corruptibilntis cruci fixa credat᷑. Di ca s uel im nisi in¬
iurio sũ ẽ. Quẽ posthumilitatẽ mortis a sũ modõ ide Ipsatrinita¬
te ex dititũ eẽ credi sit licitũ. Cui nom̃ qđ supra omnesit nom̃ fu¬
isse conlatũ. Illi nempe arbitror quiobo ediens ftictus usq admor¬
tem Propterinefftabilis humilitti tisoboedientiã in effabilit̃ subli¬
matus hngloriaẽ dĩpatris. Audes his nonstiteri eun demgloriae
chim̃ quẽ fteris hominis filiũ: Verũ tu illo quodictum est

Expanded text:
atenus, ut deum non sentire uulnus inflictum et quamlibet pulchrum corpus, corpus tamen summo incorporeo non adsimilas, sed exaequas, et in tam plectibili sentelaudis arrogas. Et nos, quia similitudinem Dei, ut ejus sicuti est similitudo, sic incorpoream dicamus, extra fidem fore pronuntias. Sed haec postmodum. VII. De affectu interim disseramus. Ergone sic crucifixus est Christus, ut summae Divinitatis universo modo intemerabilis incorruptibilitas crucifixa credatur; dicas velim, nisi injuriosum est. Quem post humilitatem mortis a summo Deo, id est, ipsa Trinitate exaltatum esse credi sit licitum, cui nomen quod supra omne nomen sit , fuisse collatum, illi nempe arbitror, qui obediens factus usque ad mortem propter ineffabilis humilitatis obedientiam ineffabiliter sublimatus in gloriam est Dei Patris; audebis non fateri eumdem gloriae Dominum, quem fateris hominis filium? Verum tu illo quod dictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
creatoris forte referat᷑ iniuriã. Si in corporeũ aliquid ac sibisimile
condidis sedicat᷑. Quia similedõ nihil inuenit᷑ incorpore sed ab ipso
dõ similitudodĩ Animadicit᷑ humana In corpore aut̃ piulla eẽ po¬
test similitudo diuina. Incorporeũ ergo erit qđ dõ sit mille huma¬
nus uero animus ad similitudinẽdĩ factus ẽ. In corporeusigitur
USCORPOREO ET
IN LOCALISLOCALI
DIG NITATE PREPO¬
Sũ MO BOnO Mao
NO BONO

Expanded text:
creatoris forte referatur iniuriam, si incorporeum aliquid ac sibi simile creatoris forte referatur iniuriam, si incorporeum aliquid ac sibi simile condidisse dicatur, quia simile deo nihil inuenitur in corpore. sed ab ipso deo similitudo dei anima dicitur humana, in corpore autem nulla esse potest similitudo diuina: incorporeum ergo erit, quod deo sit simile, humanus uus corporeo, et illocalis locali dignitate praepoque bono magno et bono
Abbreviated transcription (Latin):
cognitũ de finisse: Quã quaed ão pinatos fuissecõmemorat. Et quia ipse
S edhum ugmagis opinioniuoncessit : Idimpens copere itt̃. Vlt soret
auctortate diuna. Omissa quoq ratione prȩspicua Claus isaiunt
oculis sibim& assentiamꝰ. Quicũq dedõ ueracit̃ ac pie senser: Nibl
ab eo non creatũ qđ c reario portuerit : Consequent̃ intellegunt
Causa enĩ creandarũ rerũ bonitas creatoris ẽ. Quicrea repotensun¬
uersa que uellit. Vt nihilbonitatis exerciuss& sinihilereasse
ltu semiplena benignitate csus e&̃ : Si semi plenũ aliquid condi¬
diss&. Mirum aut̃ uid& supplem̃torerũ defore aliquid si foreflos¬
cuł nonexister&. Et non defore si incorporea substantia non e&
creatti. Neergo nonnimũ aliquid sed uel potissimũ defo r&, Crea¬
ture plenitudimi debuit in corporea quoq substantia creari. Sed ad

Expanded text:
cognitum definisse, quam quaedam opinatos fuisse commemorat. et quia ipse,cognitum definisse, quam quaedam opinatos fuisse commemorat. et quia ipse,sed humanae magis opinioni concessit, id inpenso opere nititur, ut spreta auctoritate diuina, omissa quoque ratione perspicua, clausis ut aiunt oculis sibimet adsentiamur. Quicumque de deo ueraciter ac pie sentiunt, nihil ab eo non creatum, quod creari oportuerit, consequenter intellegunt. causa enim creandarum rerum bonitas creatoris est, qui creare potens uniuersa quae uelit ut nihil bonitatis exercuisset, si nihil creasset, ita semiplena benignitate usus esset, si semiplenum aliquid condidisset. mirum autem uidetur subplemento rerum defore aliquid, si rosae flosculus non exsisteret, et non defore si incorporea substantia non esset creata. ne ergo non minimum aliquid, sed uel potissimum deforet creaturae plenitudini, debuit incorporea quoque substantia creari sed ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnob. Ille uero qui in t̃pellanti ad nuitꝰ ipsa trinitas nomhabere utiq:
quẽ sibi int pellare pecessari ũ for& Sipatiaut affici ulla tenꝰ possit:
amne in tellegis d uersũ potius ueriatis testimoniũ in patrociniũ
falsitatis d sumi. Qm̃ si quid hui modi sic̃ supradeximꝰ indiuinis uolu¬
minib: inuenit᷑ : Adunitatẽꝑsonȩ ꝑferendũ est. Quia sic̃anima &
corpꝰ exdiuersa substtintia unꝰ ẽ homo litds̃ & homo exdiuersa sub
dã modo p&it ipse se quodã modo ꝓ nobis exaudit. Innumeras quae
suꝑ hoc dicipmptissimũ sit. Sed qm̃ nonim pedio emolieida s̃. quae ꝑse
huma nae hocẽ imaginis diuinae uocat᷑ indubiũ. Haec nempe ẽ tertia
illa quaestio. Qua istenecessariusm̃s discernendarũ naturarũ causas¬
Ingres spmꝰ uitae corpꝰec̃ ꝓnuntiatꝰ. Astruens se suꝑhoc p̃iudicatȩ aucto¬
ritatis patrũ scittꝓferre. Quos quidem nontũ aliquid sibi ꝑ̃ceptum̃tis

Expanded text:
nobis. ille uero . qui interpellanti adnuit, ipsa trinitas non haberet utique quem sibi interpellare necessarium foret, si pati, aut adfici ullatenus posset. iamne intellegis aduersum potius ueritatis testimonium in patrocinium falsitatis adsumi ? quoniam si quid huius modi, sicut supra diximus, in diuinis uoluminibus inuenitur, ad unitatem personae referendum est, quia sicut anima et corpus ex diuersa substantia unus est homo, ita deus et homo ex diuersa subdam modo petit, ipse se quodam modo pro nobis exaudit. innumera sunt quae super hoc dici promptissimum sit, sed quoniam non inpendio emolienda sunt, quae per se humanae, hoc est imaginis diuinae uocatur in dubium. haec nempe est tertia illa quaestio, qua iste necessarius meus discernendarum naturarum causaingressus spiritum uitae corpus esse pronuntiat adstruens se super hoc praeiudicatae auctoritatis patrum scita proferre, quos quidem non tam aliquid sibi perceptu mentis
Abbreviated transcription (Latin):
in exercitiũ sapientiae studio ad primae philo sopho fatis : Atq hanc suꝑ omĩ
anima atulere sententias : In corporalis inquit om̃ĩ sẽanima & in localis atq¬

Expanded text:
in exercitium sapientiae studio adprime philosophati sunt atque hanc super omni in exercitium sapientiae studio adprime philosophati sunt atque hanc super omni anima tulere sententiam: incorporalis, inquiunt, omnis est anima et inlocalis atq
Abbreviated transcription (Latin):
pauca am modũcenseas : Sed necporfirius platomicus multis postplatorẽ sacculis
a magistrouspiã In hacea dem cus a dissensit : Illustriquippe uoce genꝰ huma pum
corporeũ q̃uiddã in noł cui aduersa corporis uni uersi contagio ẽ : Et quidistudertt
nisi imagodĩ & quid imagodĩ pisi huma nianimꝰ : Quisi in corpore beatus eẽ p̃ po
test &incorporeus p̃ẽ nũ quãbeatuserit quisi nese ñ erit : Elurimoꝵ in negotio
p̃sensphilo sohoꝵ plurimis testimoniis usi sumꝰ multosq ex eudem gretia siuel
causa posceret iđ ratiosineret ꝓ̃ferrepossimꝰ : Sed nelo calit̃ ueritatẽ quȩsis se
uid eamꝰ ut haec eadẽ abunatantũ uiderigente qui uerit &aliis ignorata sit cũ
ueri comeos humana substtntia non sit regione sed genere : Roma nos &iam
eosdemq: philo sophostestescitemꝰ : Apud quos sextius pat̃ sextiusq filius ꝓpenso

Expanded text:
pauca admodum censeas. Sed nec Porphyrius Platonicus, multis post Platonem saeculis, pauca admodum censeas. Sed nec Porphyrius Platonicus, multis post Platonem saeculis, a magistro uspiam in hac eadem causa dissensit. Illustri quippe voce genus humanum incorporeum quiddam in nobis, cui aduersa corporis uniuersi contagio est, et quid istud erit, nisi imago dei, et quid imago dei, nisi humanus animus? test, et incorporeus non est, nunquam beatus erit, qui sine se non erit. CAPUT VIII. Romanis praesens philosophorum plurimis testimoniis usi sumus multosque ex eadem Graecia, si uel causa posceret uel ratio sineret, proferre possemus. sed ne localiter ueritatem quaesisse uideamur, ut haec eadem ab una tantum uideri gente quiuerit et aliis ignorata sit, cum ueri compos humana substantia non sit regione, sed genere, Romanos etiam eosdemque philosophos testes citemus, apud quos Sextius pater Sextiusque filius propenso
Abbreviated transcription (Latin):
rimũ d eb& ipsa sibim& actitandirationẽ ꝓuirtutũ parilitate continere :
Vt sapientiae : iustitia temperantiae : fortitudorespondeat : Quae parili¬
tasutiꝓnumerosaẽ quiatanto ẽ numeris uicinius quanto ẽ quicq cmcin¬
nentius : dedille dinanim a numero sũ potius arbitror quoe adem scientia¬
bit̃composẽ uumeri. Vt non parabus si cuticorpꝰ nu merosa sit sedipsũ
dinoscat Et eđm eaondẽ iudices fumerũ : Nã tra&quat tuor septẽ fore
Et haeotria odecẽ pulla p̃terhumanã animã uł potest scire uel poterit:

Expanded text:
primum debet ipsa sibimet actitandi rationem pro uirtutum parilitate concinere, primum debet ipsa sibimet actitandi rationem pro uirtutum parilitate concinere, ut sapientiae iustitia, temperantiae fortitudo respondeat, quae parilitas utique numerosa est, quia tanto est numeris uicinius, quanto est quidque concinentius. sed illud in anima numerosum potius arbitror, quo eadem scientialiter compos\' est numeri, ut non partibus sicuti corpus numerosa sit, sed ipsum dinoscat et secundum eundem iudicet numerum. nam tria et quattuor septem fore et haec et tria decem, nulla praeter humanam animam uel potest scire uel poterit.
Abbreviated transcription (Latin):
sinit diciueritas In lo caleẽ qđ capit ũtin lo cale possit cẽ qđ c apit᷑ : Enabi huma¬
na animisine mole magnitudinẽ : Numeri nuncintuere ratiouem
Animaduertistrut arbitror haec eẽ in corporib: signa numerorũ : Quod sci¬
lic& numerosa sint corpora. Quae corpora sibi scđm praestantissimã nu¬
meri aequalitatẽ partiũ parilitate respondeant : Vt quõ unius ad unũ
&duoꝵ adduo & adtriatriũ sũma aequalitas ẽ : Sic itidẽ illud aumerorũ
corpeẽdicamꝰ. Quod r̃attdimessione formatũ ut uerbotenꝰ humanũ exẽplũ
quaes bina . sic habeat ex aduersoposita : Vt sibi pet magnitudine fec specie
pedo codissentiant. Vt saures &oculi quaeitẽ singula : Vtncisus &os medium
locũteneant atqiut eẽ pulchra possint . Cuntinentiã sũme aequalitatisimi¬
tent᷑ : Quate nigit numeri ueritatẽ in animarepperie murhuma na

Expanded text:
sinit dici ueritas, inlocale est quod capit, ut inlocale possit esse quod capitur. en tibi humasinit dici ueritas, inlocale est quod capit, ut inlocale possit esse quod capitur. en tibi humani animi sine mole magnitudinem, numeri nunc intuere rationem. Animaduertisti, ut arbitror, haec esse in corporibus signa numerorum, quod scilicet numerosa sint corpora, quae sibi secundum praestantissimam numeri aequalitatem partium parilitate respondeant, ut quoniam unius ad unum et duorum ad duo et ad tria trium summa aequalitas est, sic itidem illud numerosum corpus esse dicamus, quod rata dimensione formatum, ut uerbo tenus humanum quae sunt bina sic habeat ex aduerso posita, ut sibi nec magnitudine nec specie nec loco dissentiant, ut sunt aures et oculi, quae item singula, ut nasus et os, medium locum teneant atque, ut esse pulchra possint, concinentiam summae aequalitatis imitentur. quatenus igitur numeri ueritatem in anima reperiamus humana,
Abbreviated transcription (Latin):
unitas &localeponđ : & magnitu dom̃ surabilis u t rũ triahȩc catenꝰinanima
aut in corpore sint quaeramꝰ : Magnũ certecor pꝰlongitudine & latitudine:
& altitud in edicimꝰ Cuiꝰ utiq spatiũ grande uł paruũ ꝓsuicapacitatecensemꝰ:
Er gottintũ quicq corporis qđ cũq: corprecipit : Quantũ ꝓamplitudi neca pax
ẽ sic equidem transcenso inferioris creaturae gradu sublimionẽ cerpecre a¬
turã & ani mimugnitudine sui ca pacitate metire : Eecetapaxẽ animahuma¬
nasapientiae : Capaxnãq ẽeius quae intelligens eius Ergoutante indeptam:
sapientiã sapientiae capax dicinom potest : sic antequã parti apseuis fut sapi¬
ensdici ñ potest : Isti ego ꝑcunctatũ ueniospatiũ : Nelocifore iudices aninlo¬
calealiquid q̃uocapit᷑ sapientia Ego siccenseo: Qđisi scđ̃m spatiũ sapientiae

Expanded text:
unitas, et locale pondus, et magnitudo mensurabilis, utrum tria haec eatenus in anima, unitas, et locale pondus, et magnitudo mensurabilis, utrum tria haec eatenus in anima, ut in corpore, sint quaeramus. Magnum certe corpus longitudine et latitudine et altitudine dicimus, cujus utique spatium grande vel parvum pro sui capacitate censemus. Ergo tantum quidquid corporis quodcunque corpus recipit, quantum pro amplitudine capax  sic equidem transcenso inferioris creaturae gradu sublimiorem cerne creaturam et animi magnitudinem sui capacitate metire. ecce capax est anima humana sapientiae, capax namque est eius, quae intellegens eius est. ergo ut ante indeptam sapientiam sapientiae capax dici non potest, sic antequam particeps eius fiat, sapiens dici non potest. istic ego percontatum uenio, spatiumne loci fore iudices an inlocale aliquid, quo capitur sapientia? ego sic <censeo, quod si secundum spatium sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
ad inuisibilia: alo calib: ad in localia : A corporeis ad in corporea : Miris ad ps
Artis modis abstra hebat animũ &incorporã hoc ẽ in aduersa sibi dilapsũ sui
Toro adhi quidbragmar ũ ex india quida nacharsi descitia : Quiduero
catonȩ quid marci ciceronis quid cris .pi qui ab ipsopene principiosu ioperis

Expanded text:
ad inuisibilia, a localibus ad inlocalia, a corporeis ad incorporea miris aeternae ad inuisibilia, a localibus ad inlocalia, a corporeis ad incorporea miris aeternae artis modis abstrahat animum et in corpora, hoc est in aduersa sibi dilapsum sui Zoroastri, quid Brachmanum ex India, quid Anacharsidis e scythia, quid uero Catonum, quid M. Ciceronis, quid Crispi, qui ab ipso paene principio sui operis
Abbreviated transcription (Latin):
in dephensa uisquaedã quae sinespatiocapax corpꝰ aurit & contino : Acrius
isti ius allor abstrusarerũ ratione in gressis quã ñ nulli nrãtos : Quicubicu¬
laris disputationib: de sablimiũ inda gecuus arũ aliquid sopori ferũinlectulis
suscitantes : EcR pellentecopiã tepentiũ neniarũ stolidol audatore Veter¬
posas anilũ õpinionũ suspitiones edormiunt : Innexaq: uiscerib animã corpo¬
ris claustris indudi & contineri decernunt : Sedistudin peritiae ueriuacuae
figm̃tũ ꝓutloco ꝑratiopoposcit : Et superio relibro discussimꝰ ã platis numnc sũ mo¬
rũ magnis auctoꝵ testimonus inrẽsui nob̵ opitul ante ueritate r̃ationis quoq
iurib refellimus Marcis uarro suis aeculi peritissimꝰ &̃ teste tullio õmnium
sinedubitationedoctis simꝰ Quid in musicis q̃uid ingeo metricis quidin philo¬
sophomeñ libris diuina quad ã disputatione contendit : Nisiut ã iuisibilib

Expanded text:
indeprehensa uis quaedam, quae sine spatio capax corpus haurit et continet acrius isti, ni fallor, abstrusas rerum rationes ingressi sunt, quam nonnulli nostrates, qui cubiculariis disputationibus de sublimium indage causarum aliquid soporiferum in lectulis oscitantes perpellente copia tepentium naeniarum stolido laudatore ueternosas anilium opinionum suspiciones edormiunt innexamque uisceribus animam corporis claustris includi et contineri decernunt. sed istuc inperitiae ueri uacuae figmentum, . prout locorum ratio poposcit, et superiore libro discussimus et prolatis nunc summorum magnis auctorum testimoniis in rem sui nobis opitulante ueritate rationis quoque uiribus refellimus. Marcus varro, sui saeculi peritissimus et teste Tullio omnium sine dubitatione doctissimus, quid in musicis, quid <in arithmeticis, quid in geometricis, quid in philosophomenon libris diuina quadam disputatione contendit, nisi ut a uisibilibus
Abbreviated transcription (Latin):
Quia sicut corpꝰcũ localesit in localiter ẽ in anima sic mundus cũ
localissit in localiterindõ est
Quia sicut anima in loc aliterdiscedit a corpore ut moriatur
corpus sic diuinitas xpĩ in localit̃discessit ut moreret᷑ in crucexp̃s filiuse
sed ex eo qđ dea ere corpus ui sibile temporalit̃ sũpsit

Expanded text:
QVIA SICVT CORPVS CVM LOCALE SIT INLOCALITER EST IN ANIMA, SIC MVNDVS CVM LOCALIS SIT INLOCALITER IN DEO ESTCAPUT IV Sicut anima illocaliter discedit a corpore ut moriatur corpus; sic divinitas Christi illocaliter discessit ut moreretur Filius vidit, sed ex eo quod de aere corpus visibile temporaliter sumpsit
Abbreviated transcription (Latin):
gendas̃ possit : Tuue ro nimis repugnante sententia corporea uoles in¬
tellegi &in corpore auideri : sed netibihuma pꝰanimꝰ quẽ corporeum
credis aut nihilaua ñ nisi corporea. II aic in corporea fortesola

Expanded text:
\' genda sunt possit. tu uero nimis repugnante sententia corporea uoles in\' genda sunt possit. tu uero nimis repugnante sententia corporea uoles intellegi et incorporea uideri ? sed ne tibi animus humanus, quem corporeum credis, aut nihil aut non nisi corporea aut incorporea forte sola
Abbreviated transcription (Latin):
tiae exemptȩanimae corporalitatis capessere indiciũ. Vnde in corpora¬
litatis uderi debuit argum̃tis: Hacten quidẽ deanimi incorporea
atq: in localiuis ione disserui acliquido patuit eundẽ pulla mediante
substantia a& pac semꝑ atq in mutabilia contueri : Igit᷑ cũ rationalis
anima ꝑsecnaorporeũ atq: in locale conspiciat & ueritatẽ quȩ dsẽ
a ftlsitatelongo in corporea uisione discerpat : Etniss ꝑcorpꝰ localia
corporeaq: nonuideat quae hoꝵ ratioẽ illis e eandẽ credisimilẽ atq
conspicienda int̃ p̃tecorporeutit᷑ . Et illis quae ꝑ secontemplat᷑ indicari
disimilc: Anima eusso at sȩpedictumẽ pecitera repiget intellectus ẽ
lpĩ uerocorporea intellegi nequeant sentire abanima ꝑ corpꝰqueuont:
A nima uero siut ꝑ corp̃sentit Liti ꝑ seintellegit. Eorũ quae sentiunt᷑ atq
intellegunt᷑ subsiantia longediuersaẽ quo situt anima quia ñ ẽcorpquş

Expanded text:
tiae exemptae animae corporalitatis capessere indicium, unde incorporatiae exemptae animae corporalitatis capessere indicium, unde incorporalitatis videri debuit argumentum. II. Hactenus quidem de animi incorporea atque illocali visione disserui, ac liquido patuit eumdem nulla mediante substantia, aeterna simul atque immutabilia contueri. Igitur cum rationalis anima per se incorporeum atque illocale conspiciat, et veritatem quae Deus est, a falsitate longe incorporea visione disscernat, et nisi per corpus localia corporeaque nonconspicienda interprete corpore utitur, et illis, quae per se contemplatur, iudicari dissimilem ? animae uisio, ut saepe dictum est nec iterare piget, intellectus est. enimuero corporea intellegi nequeunt, sentiri ab anima per corpus queunt. anima uero sicut per corpus sentit ita per se intellegit, eorum quae sentiuntur atque intelleguntur substantia longe diuersa est. quo fit ut anima, quia non est corpu
Abbreviated transcription (Latin):
oratio : Nempetestimoniũ qđ a nobdisparascere arbitrabaris anĩ ad¬
uertis nobcũ ꝓfectũ disputationis un ascere tibiq tepiussimos suitra¬
mites. Ad infinita in localiũ regionũ spatiaducentes obuersoposte
claudere quia corporea eam plitudinis angustũ in corporaliũ subtilitatũ
in m̃sa ñ capiens fecdistantiãsi neloco piet uerbũsine strepita negremiũ
uero abrahelatari & diuitisistas corpore aigit᷑ fũs : Sed quae posthinc hisce
similia secunt᷑ minꝰ ꝓfecto inconfutatioriẽ sui penes consiliiuigidos ha¬
bere laboresdebent : Cord axquippeiudex rite iunc tũ censet qđ ꝓsui
in becillitate paruictisẽ : Vnde nonsinepudorestupeo qđ ꝓcoꝓbanda
animae corporalitate subiungis : Ecceanima sialex andriã uł hiero so¬
limã cogitat& si ꝑ cogitationẽ tõta sui p̃sentia illicint̃ fuit referat nob

Expanded text:
oratio, nempe testimonium, quod a nobis disparascere arbitrabaris, animadoratio, nempe testimonium, quod a nobis disparascere arbitrabaris, animaduertis nobiscum profectu disputationis unescere tibique tenuissimos sui tramites ad infinita inlocalium regionum spatia ducentes obuerso poste claudere, quia corporeae amplitudinis angustum incorporalium subtilitatum inmensa non capiens nec distantiam sine loco nec uerbum sine strepitu nec gremium uero Abrahae, Lazari et diuitis ita sunt, corporeae igitur non sunt. sed quae posthinc hisce similia secuntur minus profecto in confutationem sui penes consilii uigidos habere laboris debent. cordax quippe iudex rite uictum censet qui pro sui inbecianimae corporalitate subjungis: Ecce anima si Alexandriam vel Hierosolymam cogitat, et si per cogitationem tota sui praesentia illic interfuit, referat nobi
Abbreviated transcription (Latin):
litor aestimandas : Alteratrũ facere cogeris aut abraham & liuitem
Nec sermocinatos inuicẽ nec ab inuicẽiusos Aut uel in fernũ in paradiso
potest. nec miseris beatitudo misceri ꝓloquihuisce ꝑplexũ : Quia cum
lippo imaginationũ corporaliũ intro inspicere rie quimꝰ. Semotis pau¬
lulũ locis corporibq uideamꝰ : Et ubi itatenꝰ int̃quospiã tudiciodiscre¬
tos In mĩ iũ dicit᷑ spatiũ ut &iã sermonib: possiteẽ cõmertiũ : Anĩaduer¬
tam̃ ñonlocoꝵ disttntiã sed differentiã meritoꝵ : Cũ iustonãq quan¬
tũ ad corpꝰ expectat localit̃ eẽ iniustus potest: Iniustus uero eẽ in in¬
nocentia iusti q̃uo adusq in ustusẽ non pocest : Vnde quia postmortẽ
nec penitere : cuiquã necpeccare possibileẽ int̃saluatos & ꝑditos intrans¬
me abiledicit᷑ caho sinde mutabilis status : Tuaigit᷑ aduersuste fert᷑

Expanded text:
liter aestimanda sunt, alterutrum fateri cogeris aut Abraham et diuitem liter aestimanda sunt, alterutrum fateri cogeris aut Abraham et diuitem nec sermocinatos inuicem nec ab inuicem uisos, ant uel infernum in paradiso upotest nec miseris beatitudo misceri, proloquii huiusce perplexum quia cum lippo imaginationum corporalium intro inspicere nequimus, semotis paululum locis corporibusque uideamus et, ubi itatenus inter quospiam iudicio discretos inmensum dicitur spatium, ut etiam sermonis possit esse commercium, animaduertamus non locorum distantiam, sed differentiam meritorum. cam iusto namque, quantum ad corpus spectat, localiter esse iniustus potest, iniustus uero esse in innocentia iusti, quoad usque iniustus est, non potest. unde quia post mortem nec paenitere cuiquam nec peccare possibile est, inter saluatos et perditos intransmeabile dicitur chaos indemutabilis status. tua igitur aduersus te fertur
Abbreviated transcription (Latin):
& linguȩ plectro ꝑquã lib& corporalẽ ut autumas animã uerba uocib
effice Hlicanimȩ manũ cui digitiminimũ amibustidiuitis linguã
refrigeraturus lalarus a quae in mergatostende Hlicde illo mem&
qua si corporeo abrahegrem iocorporalealiquid doc&. Vt & ꝓmodo
humanicorporissi tangustũ & capaxpossit eẽmultoꝵ. Etchaosilluduł
tũ exigiũ iamutua quos dirimit uerba miscerequeant uł tã in m̃ sũ ut
transmeari nequeat. Illud ait̃ ułmaximũ quaero diuerille qui poepes
inferos gehenȩ incendiis aestuat. qui congredi abrabã sermo nequiue¬
rit Sido cabeatitudinis ñ accessit quiporro abrahã cũdiuite sermoci
tia
dicis habutere: Pro indecum abrahã in paradiso & diuesininserio. Sic
in menso quodam intransin eabili ab inuicẽ disparate sint ut itidẽmutuo
tuã quã nihilint̃ sit : N contemplent᷑ solũ sed &tã comloquant᷑. Si haecloca¬

Expanded text:
et linguae plectro per quamlibet corporalem, ut autumas, animam uerba uocibus et linguae plectro per quamlibet corporalem, ut autumas, animam uerba uocibus effice, hic animae manum, cuius digiti minimum ambusti diuitis linguam refrigeraturus Lazarus aquae inmergat, ostende, hic de illo memet quasi corporeo Abrahae gremio corporale aliquid doce, ut et pro modo humani corporis sit angustum et capax possit esse multorum, et chaos illud uel tam exiguum, ut mutua quos dirimit uerba miscere queant, uel tam inmensum, at transmeari nequeat. illud autem uel maximum quaero, diues ille, qui penes inferos gehennae incendiis aestuat, qui congredi Abraham sermone quiuerit, si loca beatitudinis non accessit? qui porro Abraham cum diuite sermocintia dicis habitare. proinde cam Abraham in paradiso et dines in inferno sic inmenso quodam intransmeabili ab inuicem disparati sint, ut itidem mutuo, tamquam nihil intersit, non contemplentur solum, sed etiam conloquantur, si haec loca
Abbreviated transcription (Latin):
ad ẽptã dominici simplicitate sermonis ꝓ astruenda uidelic& ani¬
marũ localitate posuisti sed oraculidiuin sincerũ insui ueritate ꝓlatũ
oppido pate faci& : Quidistiosermotuus uaria uerit uitia uerit texerit
Dicit in euangeliodnis : Mortuus ẽ pauꝑ & sublatusẽ ab angelis insinu
abrahe. Mortuus ẽ & diues & sepultus est in infernum ⁊
Cuq eã in torm̃tis. uide abrabã alonge &la tarũ in sinuei & diit : Pater
abra hã matte latarũ ut in tinguat minimũ digitisui in aquã & refri¬
ger& linguamea quacrucierin hacflamma : Et responde abrahã
Mem̃to filiquia rece pistibona inutatua similit̃ a lararusmala : Et ideo
hic nuncconsolat᷑ tiu erocruaris : Et in hi sominib: int᷑nos e&uoschaos
magnũ firmatũ ẽ ut neq: hinc aduos quisquã possitire qeq inde huc
ternam̃to reciꝓciaeris &orgt nopectoris etibagutturis & oris cauo

Expanded text:
adempta dominici simplicitate sermonis, pro astruenda videlicet aniadempta dominici simplicitate sermonis, pro astruenda videlicet animarum localitate posuisti. Sed oraculi divini sincerum in sui veritate prolatum oppido patefaciet, quid istic sermo tuus variaverit, vitiaverit, texerit. Dicit in Evangelio Dominus: Mortuus est pauper, et sublatus est ab angelis in sinum Abrahae: mortuus est et dives, et sepultet in tormentis, uidit Abraham a longe et Lazarum in sinu eius et dicit: pater Abraham, mitte Lazarum ut intinguat minimum digiti sui in aquam et refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma. et respondit Abraham: memento, fili, quia recepisti bona in uita tua, similiter et Lazarus mala, et ideo nunc hic consolatur, tu uero cruciaris. etinhis omnibus inter nos et uos chaos magnum firmatum est, ut neque hinc ad uos quisquam possit ire neque inde huc ternamento reciproci aeris et organo pectoris et tibia gutturis et oris cauo
Abbreviated transcription (Latin):
portat suũ : Aliud qui portit & aliud significat᷑ cẽ qđ portatt : Ex duplici
ugit diabolus acdiuersa substantia ẽ quiacũ corpꝰsuũ portat : ponẽipe
qđ portat: Aliud quippeẽ onus & portitoralud : Quocirca non ultra
oblucta bere pobisi si credastibi quõ corpꝰ. Et quihabet corpꝰ substantialit̃
duo sunt . Et haecduo diuersas : atq: ut diuersa sint unũ erit incorpo¬
reũ aliudq corporeũ Igit᷑ diabolus ex duplicidiuersaq substantia
et corporeusẽ & in corporeus. Sed si su ꝑhis redhibuimꝰ uł aliqua¬
exparteiationẽ illudchaos qđ int̃ sontes innoxias que animas
sicut argum̃taris int̃sitũ locis meriti seterfiit subipsius capituli
tuidiscussio neuid eumꝰ. Sio nãq: disserits. Si lo calestions̃ animae
quomodo peccatore saco etib: consortiisq: iustoꝵ uacuũ illud chaos
tristi interiectione discriminat ũt neq: hinc illo possint accedere
tieq: in dehuctrans meare : Istud euangelicae lectionis exemplum

Expanded text:
portat suum, aliud qui portat et aliud significatur esse quod portat. ex duplici igitur diabolus ac diuersa substantia est, quia cum corpus suum portat, non est ipse quod portat. aliud quippe est onus et portitor aliud. quocirca non ultra obluctabere nobis, si credas tibi, quoniam corpus et qui habet corpus substantialiter duo sunt et haec duo diuersa sunt, atque ut diuersa sint, unum erit incorporeum aliudque corporeum. igitur diabolus ex duplici diuersaque substantia et corporeus est et incorporeus. VIIII. ex parte rationem, illud chaos quod inter sontes innoxiasque animas, sicut argumentaris, intersitum locis merita secernit, sub ipsius capituli tui discussione videamus. Sic namque dissertas: Si locales non sunt animae, quomodo peccatores a coetibus consortiisque justorum vacuum illud chaos tristi interjectione discriminat, ut neque hinc illo possint accedere, neque inde huc transmeare? Istud evangelicae lectionis exemplum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtracta. Et sic̃ tantũ locoꝵ tantũq: spatiorũ cẽꝑspicis noninloco. Ita
illud qđ nullius ẽ molis piullus ẽ spatii. Iptellege in loco eẽ posse si nelo co
Quiasi illud qđ localeẽ in lo co ñ ẽ multominꝰ in locoẽ qđ localeñ ẽ. Sedistud
clareat intellegas peenedubatiuerim Illud qđ eo usq ẽ simplicis com¬
sequentiae ut agnitio eiꝰ ñ dicã in prompto sit sedneuittiri. Quid est
facileualeat sic dapsũ tibi satis mirari nequeo. Diciscorpxpĩ eũ pa¬
tibulo sublatũ ẽ animatũ fuisse exanimũ uero cũ sepulchromanda¬
tũ . Propt̃q: hoc qđ negandũ ñẽ . Acuminis argum̃totu localiserit
animꝰ quia uiuificarexpĩcorpꝰ alter nauerit subhuiergo necessitate

Expanded text:
e pertracta, et sicut tantum locorum, tantumque spatiorum esse perspicis non in loco: ita e pertracta, et sicut tantum locorum, tantumque spatiorum esse perspicis non in loco: ita illud quod nullius est molis, nullius est spatii, intellige in loco esse posse sine loco. Quia si illud quod locale est, in loco est; multo minus in loco non est, clareat intellegas necne, dubitauerim: illud quod eo usque est simplicis consequentiae, ut agnitio eius non dicam in promptu sit, sed ne uitari quidem facile ualeat, sic elapsum tibi satis mirari nequeo. dicis corpus Christi cum patibulo sublatum est animatum fuisse, exanimum uero cum sepulcro mandatum, propterque hoc quod negandum non est acuminis argumento tui localis erit animus, quia uiuificare Christi corpus alternauerit. sub huius ergo necessitate
Abbreviated transcription (Latin):
nis huice sincerũ ueritate claruerit Nulla qua estionis difficubtate
iactabere quatenꝰ anima corpore posito inlocalit̃ ẽẽ possit in mundo
Quia siceritinlo calit inqualibet mundi parte : sicut in localit̃ fuit in
corpore : Tuue ro in p̃iudiciũ generis animarũ omniũ . Xpĩquoq:
animalo cile corporeãq ꝓnuntiuas l corpdicis et̃ animã edemptoris
cõn sitanima pecudis. sed sortetontendas quomodoamma & inlocaleẽ
& localis piẽ Et egotemutia consultatione ꝑcuenctor q̃ uo modo cor¬
poreusm andus & localis ẽ &in loco ponẽ. Qđ simundũ n lo coet̃ respom¬
deris fuhilo segnius qua erolocus in quomund ẽ enxtramundũ an nede
mundo sit : Sidemundo ñ ilo mundus sedinalio ipsecũmundoẽ : Siextra
mundũ rursus quaero utrulocus in quo ẽ munđ in locosit. Autigit loca
hocẽ corpora infinita fateberis. Iiti qidõ quuisolus infinitus ẽ corp̾aequa¬

Expanded text:
nis huiusce sincerum ueritate claruerit, nulla quaestionis difficultate nis huiusce sincerum ueritate claruerit, nulla quaestionis difficultate iactabere, quatenus anima corpore posito inlocaliter esse possit in mundo, quia sic erit inlocaliter in qualibet mundi parte, sicut inlocaliter fuit in corpore. tu uero in praeiudicium generis animarum omnium Christi quoque animam localem corporeamque pronuntias et corpus dicis esse animam redemptoris, cet localis non est; et ego te mutua consultatione percunctor, quomodo corporeus mundus et localis est, et in loco non est. Quod si mundum in loco esse responderis, nihilo segnius quaero: Locus in quo est mundus extra mundum, anne de mundo sit. Si de mundo, non in illo mundus, sed in alio ipse cum mundo est. Si extra mundum, rursus quaero: utrum locus in quo est mundus, in loco sit. Aut igitur loca, hoc est, corpora infinita fateberis; itaque Deo, qui solus infinitus est, corpus aequa
Abbreviated transcription (Latin):
t: Et qđ continet᷑ interius Amima uero ut ad firmas ipsecorporea :¬
quomodo intra corpẽ ad idcucuficandũ & extracorpꝰad continendũ :¬
nforsitan sic exterius continetut exterius nisit : Rursu sigi᷑ in illã re¬
digim᷑ difficultatẽ : Aut sit in localit̃ extracorpꝰ. ut contineat corpꝰ aut si
contin&i ubi ñ ẽ sit ubiñẽ. Sedratio haec teforsican suino uitate solli¬
citt̃ euigila : Paulis ꝑ acsi potes intuere : Si nom potes ammirare i ncorpo¬
rei potentiã ut corpͥmoueat stantẽ : Et ñ locus loca quaelibet ad eundẽ in
hudemq: locis in localit̃agentẽ : Istud sicernere quiueris nt nob̵ animã
latari ꝓquadã abscedendi rede undiq: localitate ueluti quoddã corpꝰ
oppones : Si eandem corpꝰei incorpereo uegetas se motu: & localit̃ ex¬
cessisse Rursũq ad illud in localit̃ redissocognoscis : Iã si tibi uisio¬

Expanded text:
sit, et quod continetur interius. Anima vero, ut affirmas ipse, corporea sit, et quod continetur interius. Anima vero, ut affirmas ipse, corporea quomodo intra corpus est ad id vivificandum, et extra corpus ad continendum? An forsitan sic exterius continet, ut exterius non sit? Rursus igitur in illam redigimur difficultatem, ut aut sit illocaliter extra corpus, ut contineat corpus; aut si continet ubi non est, sit ubi non est. Sed ratio haec te forsitan sui novitate sollicitet. Evigila paulisper, ac, si potes, intuere: si non potes, admirare incorporei potentiam, ut corpus moveat stantem, et non locis loca quaelibet adeuntem, in iisdemque locis illocaliter agentem. Istud si cernere quiveris, non nobis animam Lazari pro quadam abscedendi redeundique localitate, veluti quoddam corpus oppones; sed eamdem corpus ejus incorporeo vegetasse motu et illocaliter excessisse, rursumq
Abbreviated transcription (Latin):
geat sed &iã auctoritate cdarescat : Propheticũ quoq testimoniũ ꝓferamꝰ.
Ait pãq Corpꝰ qđ corrũpit᷑ ad grauat animã : Ac primũ nob̵ uidendũ ẽ¬
utrũ Nã illud ad grau& qđ in quoquã Anillud in quoquicq: ẽ : Si illud
in quo aliquidẽ leuatur. Ergͦ pondere quiq: onerat᷑ : Sinuero aliud ad¬
grauat in qđ aliquo Ñ illud in quo aliquid ẽ Magis inanimaẽ corpꝰ qđ
grauatanimã quã in corpore anima quae grauat᷑ a corpore. Onusui¬
delicet in potitore ñ portito rinonere. Quaecũ tt sint magnã animȩ
auctorissui in eẽ similitudi nẽ maximo illud inditio ẽ qđ osimilitudine
Dicitin lo calit̃munđ indo ẽ sicin localit corpꝰinamima Nanc sciscitanti¬
mihi peto respondeas : Silocalit intracorpꝰẽ anima quo modo ontinetanpꝰ
Notũ nẽ peẽ corpore contineri pulposse corporeũ nisi qđ continet exteri

Expanded text:
geat, sed etiam auctoritate clarescat; propheticum quoque testimonium proferamus. geat, sed etiam auctoritate clarescat; propheticum quoque testimonium proferamus. Ait namque: Corpus quod corrumpitur, aggravat animam . Ac nobutrumnam illud adgrauet, quod in quoquam, an illud, in quo quidque est. si illud, in quo aliquid est, leuatur ergo pondere quidque oneratur. sin uero illud adgrauat, quod in aliquo, non illud, in quo aliquid est, magis in anima est corpus, quod adgrauat animam, quam in corpore anima, quae grauatur a corpOre: onus uidelicet in portitore, non portitor in onere. quae cum ita sint, magnam animae auctoris sui inesse similitudinem maximo illud indicio est, quod pro similitudine sicut inlocaliter mundus in deo est, sic inlocaliter corpus in anima. Nmihi peto respondeas: Si localiter intra corpus est anima, quomodo continet corpus? Notum nempe est, corpore contineri nihil posse corporeum, nisi quod continet exterius
Abbreviated transcription (Latin):
bilis animꝰ Modo tauideris quia animã corp̾eẽ de aodẽ suꝑuertum
in subierto corpore amtinericredis utrupaꝓbare ualeamꝰ nanere qđ in
subiectoẽ ipso intereunte subiato : Quia sicorpore tontinet᷑ ipsa in suo sub:¬
iecto Subiectaẽ neomapere poterit quae continet᷑ illo ꝑeunte : qui c̃¬
tin&. Sed dic̃ apłs ueteresce : Tecorpore renociarianimã corruptoq
solidar: Nergo corpore cntinet᷑ uereor ned istic opinatus uide arispio¬
uus ac ademicus: Qui&cũ ac ademicis pihilscias &dehis quae nescis
sinecunotatione defimas : Uidene ñ corpꝰcontineat animã sed contine¬
at᷑ ab anima: Hoc nempe corrupto illa solidat᷑ sicut illuditidem huiꝰ amissio¬
nedissoluat᷑: Illasi ne hocuu t melis hoo sineilla peo perus atq:utex his
duob: quib confit humania substantia. Quid inquo sit n argum̃tosolũ ui

Expanded text:
nalis animus, modo tu uideris, qui animam corpus esse et eandem superiectam nalis animus, modo tu uideris, qui animam corpus esse et eandem superiectam in subiecto corpore contineri credis, utrumnam probare ualeamus manere quod in subiecto est ipso intereunte subiecto, quia si corpore continetur, ipsa in suo superiecta subiecto est, nec manere poterit quae continetur illo pereunte qui continet. sed dicit apostolus ueterascente corpore renouari animam corruptoque solidari, uon ergo corpore continetur. Vereor ne et istic opinatus uidearis nouus academicus, qui et cum academicis nihil scias et de his quae nescis sine cunctatione definias. uide ne non corpus contineat animam, sed contineatur ab anima. hoc nempe corrupto illa solidatur, sicut illud itidem huius amissione dissoluitur. illa sine hoc uiuit melius, hoc sine illa nec peius. atque ut ex his duobus, quibus confit humana substan
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ dicis animae substantiã nosci nom possem̃tiris. Autigit᷑ salsu ẽ
animã corpet̃ aut stalsũ ẽ animae subsiantiã : Cogno sc̃i nom posse . Vidȩs
quo ꝑducatopinio se quacessui : Nã quõ nemonisuignaruso pinat᷑ &ig¬
norantiaẽ aduersascientiae : Tuq: exopinionis incerto uiscertam ferre
sententiã & dehisuelut scien s ꝓnuntia re quaenescis conuinceri sdo¬
cereqđ nescis. Nescireigit᷑ docescũq: nescire posse dicis docere praesumis:
tineri : Nũ quidnã uela postolicũ illud tibiinm̃ tẽ uen ire ñ debuit qđ dictũe :
Etsexteror homonr t̃ corrũpit᷑ sed interior renouat᷑ : Omne qđ ẽ ut
breui c̃dicã aut inse aut subiectũ aut in sabiecto ẽ In seẽds̃ inreb: corpori¬
b: subiectũ ẽ corpꝰ & color corporis in subiecto in ixor poreis a nimꝰe&disciplipa
quae itti sibi nexas ut necsin eco lore corpꝰ. Nec sine disci plipia sit ratiorici¬

Expanded text:
verum dicis, animae substantiam nosci non posse, mentiris. Aut igitur falsum est verum dicis, animae substantiam nosci non posse, mentiris. Aut igitur falsum est animam corpus esse, aut falsum est animae substantiam cognosci non posse. Vides quo perducat opinio sequaces sui? Nam quoniam nemo nisi ignarus opinatur, et ignorantia est adversa scientiae; tu sententiam et de his uelut sciens pronuntiare quae nescis, conuinceris docere quod nescis. nescire igitur doces cumque nesciri posse dicis, docere praesumis. tineri. numquidnam uel apostolicum illud tibi in mentem uenire non debuit, quod dictum est: et si exterior homo noster corrumpitur, sed interior renouatur? omne quod est, ut breuiter dicamus, aut in se aut subiectum aut in subiecto est. in se est deus, in rebus corporalibus subiectum est corpus et color corporis in subiecto, in incorporeis animus et disciplina, quae ita sibi nexa sunt, ut nec sine colore corpus nec sine disciplina sit ratio