comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in scripturis canonicis legit᷑. & tam̃ scđm
fidei ueritatẽ ingenitus p̃dicat᷑. Aduersus
sabelliu scilicet qui patrẽ filiũq non cõ¬
munione substanciȩ unũ incelligit: s
ꝑsonali singularitate confundit Qs si
sonꝰ non sensus considetur in uerbis. nõ
censeatur eccła nomine catholico. qđ nec
in ueteri nec in nouo reꝑitur positũ testa¬
mento Si uͦ hec nomina cũ in nullo sint
nobis in homousion putet᷑ ꝓhibendͥum
non sonũ dicti considerareꝰ sensum.
Nec attendere nouitatẽ uerbi. s litutem
incelligere sacͣmenti: Mirũ est aũt eos
qͥ ꝓ unius substantie credulitate uolunt
nos omousianos dici. qͦ modo se nolint
tͥusianos ꝓ tͥb & diuersis substantis ap¬
pellari Quãuis & si tali nomine censetur¬
censeri fugiant. cu hoc eos tam̃ esse qͣlitas
suȩ credulitatis ostendat digne itaq par
nec tres dõs recipit. qd̃ faciunt multi

Expanded text:
in Scripturis canonicis legitur, et tamen secundum in Scripturis canonicis legitur, et tamen secundum fidei veritatem ingenitus praedicatur: adversus Sabellium scilicet qui Patrem Filiumque non communione substantiae unum intelligit, sed personali singularitate confundit. Quod si sonus, non sensus consideratur in verbis, non censeatur Ecclesia nomine catholico, quod nec in Veteri nec in Novo reperitur positum Testamento. Si vero haec omnia, cum in nullo sint fide, cur nobis in Homousion putetur prohibendum, non sonum dicti considerare, sed sensum; nec attendere novitatem verbi, sed virtutem intelligere sacramenti? Mirum est autem eos qui pro unius substantiae credulitate volunt nos homousianos dici, quomodo se nolunt Triusianos pro tribus et diversis substantiis appellari; quamvis etsi tali nomine censeri fugiant, hoc eos tamen esse qualitas suae credulitatis ostendat. Digne itaque Patnec tres deos recipit, quod faciunt pagani
Abbreviated transcription (Latin):
qdͥ sccłm essentiã dictũ est. ego & pater u¬
num sumꝰ: eẽ enĩ ab ẽentia dicit᷑. Siaũt
hoc in ddeo sicut certũ est putatur ẽe qđ
uelle. dũ uoluntatis unitas asseritur sub¬
stantialis eciã unitas non neget᷑: Ut & in
eo qͣ cdix̃ unũ. agnoscat᷑ non aliud esse
quam pater ẽ: & in eo qđ dixit sumus.
agnoscatur non ipse filius eẽ qui pater
nam. unius ẽẽ substantiȩ patrẽ filiumq
d ixerunt. qd gͣce omo usion dirtͥũ est. il¬
la scilicet ratione q̃m in gͦcia noua tunc
emerserat heresis. que unigenitũ separare
nitebat᷑ a fubstantia genitoris. ad hoc ut
quisquis illã doctrinã reciꝑet. non crea¬
toris cultor. s creature potius appareret:
Mirũ aũt est qđ in hoc nomine sonus
tantũ a quib dam attenditur. nec dicti
intelligentia uestigat᷑. cũ pleraq non sint
antiquitus dicta & ꝓtẽporũ causarũq o¬
portunitatibus ꝓfessioni fidei reꝑiantur
inserta Sicut ingenitus pat̾ nusquã

Expanded text:
dum essentiam dictum est: Ego et Pater unum sumus. Esse enim ab essentia dicitur; si autem hoc in Deo sicut certum est putatur esse quod velle, dum voluntatis unitas asseritur, substantialis etiam unitas non negetur, ut et in eo quod dixit unum agnoscatur non aliud esse quam Pater est, et in eo quod dixit sumus agnoscatur non ipse Filius esse qui Pater inam, unius esse substantiae Patrem Filiumque dixerunt. Quod Graece Homousion dictum est, illa scilicet ratione quoniam in Graecia nova tunc emerserat haeresis, quae unigenitum separare nitebatur a substantia genitoris; ad hoc ut quisquis illam doctrinam reciperet, non creatoris cultor, sed creaturae potius appareret. Mirum autem est quod in hoc nomine sonus tantum a quibusdam attenditur, nec dicti intelligentia investigatur, cum pleraque non sint antiquitus dicta, et pro temporum causarumque opportunitatibus professioni fidei reperiantur inserta. Sicut ingenitus Pater, nusquam
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ hoc enĩ ꝓnomine ꝑsonarũ ostenditur
aiscretio non nature: deniq ne fidei ãbigu¬
itate ueritatss deserentes. ꝑ deuios cͥcũfera¬
muf errores. ipse dñs nobis & uña se cũ
patre retinere substantiã. & alter̃ã se de¬
monstrauit habere ꝑsonã. dicens ineuan¬
qłn Eego & pater unũ sumꝰ: Qd dictũ hi qͥ
qiuinȩ unitatis in patre & filio significationẽ
tenuare contendunt. non ad substantialẽ
iuntatẽ s ad uoluntatif student referre
concordiã: Qdꝰ si sic dñs uellet incelligi. pos¬
set dicere. ego & pater unũ uolumus. ñ
ego & pater unũ sumꝰ S nunc eligat qͥsq
quod uelit utrũ in deo aliud putet eẽ &
aliud uelle. an hoc credat ẽẽ. qd uelle rit ei
re: Si eñĩ aliã dixerit indeo uoluncatẽ

Expanded text:
dicitur: hoc enim pronomine, personarum ostenditur dicitur: hoc enim pronomine, personarum ostenditur discretio, non naturae. Denique ne fidei ambiguitate veritatis regulam deserentes, per devios circumferamur errores, ipse Dominus nobis, et unam se cum Patre retinere substantiam, et alteram se demonstravit habere personam, dicens in Evangelio: Ego et Pater unum sumus . Quod dictum, hi qui divinae unitatis in Patre et Filio significationem tenuare contendunt, non ad substantialem unitatem, sed ad voluntatis student referre concordiam. Quod si sic Dominus vellet intelligi, posset dicere: Ego et Pater unum volumus; non, Ego et Pater unum sumus. Sed nunc eligat quisque quod velit; utrum in Deo 63 aliud putet esse et aliud velle; an hoc credat esse quod velle, ut ei re. Si enim aliam dixerit in
Abbreviated transcription (Latin):
trim̃toq naturalis unitas ꝑmanet. Di¬
uinȩ qͥppe natiuitatis & nom̃ & ueritas
sicut discretã monstrat gignenti gentti¬
q ꝑsonã: sic diuersam non sunnt putari
substantiã: Aliꝰ gͦ ꝓpt̾ea dictus ẽ pater
ut generationis ueritas monstraret᷑.¬
ut non putaretur aut pͥor aut potioi.
Nã si potiorẽ acciꝑe debemꝰ. quem au
teri: Sicut enĩ patrẽ aliũ dixit. ita pa¬
raclitũ aliũ nuncrupauit: Siplacet igrͣ
& hoc fidei ueritas gxigit. ut melius p̾u¬
tetur qͥ alius dicitur qm̃ pater ali est
dictus & alius paraclitus. ex hoc iam
filius subiciatur ambob. ꝙ saltẽ sic pa¬
raclitus coȩquetur patri. qͥ ꝓ eo quod
alius nuncupatus est filio dr̃ ante poni:
ut huiꝰ cõmunione ꝓnominis in patre & pa¬
raclito demonstretur cõmunio deitatis Si
aũt paraclitus licet aliꝰ dicat᷑. tam̃ filio nõ
p̃fertur:. nec pat̾ ĩo p̃ferendus ẽ filio qͥa aliꝰ

Expanded text:
trimentoque naturalis unitas permaneret. Ditrimentoque naturalis unitas permaneret. Divinae quippe nativitatis, et nomen, et veritas sicut discretam monstrat gignentis genitique personam, sic diversam non sinit putari substantiam. Alius ergo propterea dictus est Pater, ut generationis veritas monstraretur, non ut putaretur aut prior aut potior: nam si potiorem accipere debemus quem audteri: sicut enim Patrem alium Filius dixit, ita Paracletum alium nuncupavit. Si placet igitur, et hoc fidei veritas exigit, ut melior putetur qui alius dicitur, quoniam Pater alius est dictus, et alius Paracletus, ex hoc jam Filius subjiciatur ambobus, ut saltem sic Paracletus coaequetur Patri, qui pro eo quod alius nuncupatus est, Filio dicitur anteponi; ut hujus communione pronominis, in Patre et Paracleto demonstretur communio deitatis; si autem Paracletus, licet alius dicatur, tamen Filio non praefertur, nec Pater ideo praeferendus est Filio, quia alius
Abbreviated transcription (Latin):
era fides nũquã suꝑfluas
his aliqd̃ fastidrũ nascit᷑. simͦ absq con¬
tentionis studio ueritas audiatur. Que ob
hoc aliũ dixit patrẽ ut ꝑsonas discer¬
neret: non ut substantialẽ distantiam
demonstraret Nã cũ aliũ dix̃. oftendit
se ꝓpͥam habere ꝑsonã: ꝥ atrẽ uͦ nomi¬
nans. demonstrauit se unã cũ eo ha¬
bere substantiã hoc mͦi. si enĩ pater
qui testimoniũ ꝑhibet filio uere aliꝰ
ter ẽ ut substantialis unitas demon¬
stret᷑ Qd siuera ẽ paternitas patris:
uera ẽ etiã natiuitas ꝓlis et si ẽ filii
uera natiuitas: int̾ patrẽ filiũ substan¬
tialis non pocest ẽẽ diuersitas Sera
enĩ et ȩt̃na substantia de qua uera
natiuitas extitit. sicut generando mi¬
nui diuidiq non potuit. Ita in se tota
ꝑmanens totã se coet̾nȩ ueritati natiui¬
tatis indulsit: Ut scilicet gignentis ge¬
nitiq non solũ eqͣlitas absq diuersita¬
te consisteret. s eciã sine confusione de¬

Expanded text:
era fides nunquam superfluahis aliquod fastidium nascitur, si modo absque contentionis studio veritas audiatur, quae ob hoc alium dixit Patrem, ut personas discerneret, non ut substantialem distantiam demonstraret: nam cum alium dixit, ostendit se propriam habere personam; Patrem vero nominans, demonstravit se unam cum eo habere substantiam, hoc modo: si enim Pater, qui testimonium perhibet Filio vere aliuster est, ut substantialis unitas demonstretur. Quod si vera est paternitas Patris, vera est etiam nativitas prolis; et si est Filii vera nativitas, inter Patrem Filiumque substantialis non potest esse diversitas. Vera enim et aeterna subtantia, de qua vera nativitas exstitit, sicut generando minui dividique non potuit, ita in se tota permanens totam se coaeternae veritati nativitatis indulsit, ut scilicet gignentis genitique non solum aequalitas absque diversitate consisteret, sed etiam sine confusione de
Abbreviated transcription (Latin):
ter ẽ dies ꝓpħa dicente: Euangłirante di
em exdie salutare eius: quappt̃ agnosca¬
tur ẽẽ p̃ater in filio lumme. a filius in
patre lumine. ipso dese lumine ꝓtestã¬
te Ego in patre: & pater in me: tamqͣ
diceret. ego in lumme. ꝙ lum̃: in me. &
ubi non inuenit᷑ diu̾sitas luminis ũ
neget᷑ eqͣ litas deitatis: Ne dũ ddeus lux
ẽ apłica p̃dicatione dicit᷑. ille ꝗͥ lum̃
esse non dicitur. deus eciã ipse  qđ ne¬
fas est abnegetur O biectio .yuii.
misimus suꝑfluas rationes que fasti¬
diũ facerent auditorib & adhoc
responsũ est qđ sententia inqͥrebat ex¬
positionẽ. & quia int̾ patrẽ & filiũ distan¬
ĩnter illos nonsit. ipse saluator dicit qͥ

Expanded text:
ente: Evangelizate de die in diem salutare ejus . Quapropter agnoscatur Pater esse in Filio lumine, et Filius in Patre lumine, ipso de se lumine protestante: Ego in Patre, et Pater in me ; tanquam diceret: Ego in lumine, et lumen in me. Et ubi non invenitur diversitas luminis, non negetur aequalitas deitatis: ne dum Deus lux esse apostolica praedicatione dicitur, ille qui lumen esse non dicitur Deus etiam esse quod nefas est abnegetur. Objectio 7. Omisimus superfluas rationes, quae fastidium non facerent 62 auditoribus, et ad hoc responsum est, ad quod sententia inquirebat expositionem. Et quia inter Patrem et Filium distaninter
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrat eqͣlitas. ut quicqͥo fuerit
derogationis uł honorificentiȩ. simul uͣtriq
cõmune: Quo fit ut dũ contra fidei nor¬
mam. filꝰ a patͥs eqͣlitate discernitur. magis
patri ꝗͣ filio detrahat᷑. Qđ huiꝰ loci mani¬
festiꝰ demonstrat assertio. qua dũ filius solꝰ
lum̃ appellari creditur. ip̃si patͥ qͥ lum̃ genu¬
it nomen luminis abnegitur. Q aũt non pꝰ¬
sidet substantialit̾ possidet nomen luminis.
non potest habere substantialiter uocabulũ
non est. Quare lum̃ ex lumine credendus ẽ
filius: quia dde deo natꝰ deus. ne dũ solus fi¬
lius lumen dicitur. ds̃ pat̾ intolerabilit̾
blasphemet᷑. ac ne putemus patr̃ẽ conect᷑a
magis quã ueritate luce dici. necesse ha¬
bemus. hoc qͦq testimoniis approbare:
In sc̃is eloqͥis de sapientia dicitur: Omĩum
mobilitatũ mobilior est sapientia attin¬
aũt uirtutis dei & manatio quedã ela¬

Expanded text:
strat aequalitas, ut quidquid fuerit derogationis vel honorificentiae simul sit utrique commune. Quo fit ut, dum contra fidei normam Filius a Patris aequalitate discernitur, magis Patri quam Filio detrahatur. Quod hujus loci manifestius demonstrat assertio, qua dum Filius solus lumen appellari creditur, ipsi Patri, qui lumen genuit, nomen luminis abnegatur. Qui autem non substantialiter possidet nomen luminis, non potest habere substantialiter vocabulum non est; quare lumen ex lumine credendus est Filius, quia de Deo natus est Deus, ne dum Filius lumen dicitur, Deus Pater intolerabiliter blasphemetur. Ac ne putemus Patrem conjectura magis quam veritate lucem dicere, necesse habemus hoc quoque testimoniis approbare. In sanctis eloquiis de Sapientia dicitur: Omnium mobilitantium mobilior est Sapientia: attinautem virtutis Dei
Abbreviated transcription (Latin):
aut ex nichilo eiꝰ origo asseritur. aut sicut
suꝑiꝰ dictũ ẽ excepto deo semꝑ aliqͥa fu¬
isse contra regulã uerȩ fidei p̃dicatur:
Beatus qͥppe apł̃s sciens filiũ ex patris
essentia uerũ dm̃ genitũ. & ob hoc cũ pa¬
tre unũ dnm dm̃. nec ĩmemor p̃cepti do
te testatur dicens: Ot simꝰ in uero filio eiꝰ
circa uerȩ fidei tenenda ẽ regula. qua dei
filiꝰ de patris substantia. hoc ẽ de hoc qđ ip¬
se ẽ ineffabiliter sine initio natꝰ credittir. &
anis licitũ est ei qͥ natura non ẽ deus sicut
uero deo seruire. nec cuiquã fas ẽ xp̃o
undgenito dei filio non sicut uero deo serui¬
re: Nam eũqͥ seruit .xͦ. plaçere dõ mani¬

Expanded text:
aut ex nihilo ejus origo asseritur, aut sicut aut ex nihilo ejus origo asseritur, aut sicut superius dictum est excepto Deo, semper aliquid fuisse contra regulam verae fidei praedicatur. Beatus quippe Apostolus sciens Filium ex Patris essentia verum Deum genitum, et ob hoc cum Patre unum Dominum Deum, nec immemor praecepti domnte, testatur dicens: Ut simus in vero Filio ejus circa verae fidei tenenda est regula, qua Dei Filius de Patris substantia, hoc est, de eo quod ipse est, ineffabiliter sine initio natus creditur, et c Christianis licitum est, ei qui natura non est Deus, sicut vero Deo servire; nec cuiquam fas est, Christo unigenito Dei Filio, non sicut vero Deo servire. Nam eum qui servit Christo, placere D
Abbreviated transcription (Latin):
nichilo an ex aliqͦ: Si de nichilo exctait. cͤat᷑a
dicendus ẽ non cͤator: Siant de aliqͦ dicat᷑ sic
filiũ generare. Si eecernũ aliqͥd estima¬
tur. unde filius genitus dicitur. maniche
orũ hac assertione firmatur:. Si aũt non
fuit aliqͥd unde generaret᷑ filiꝰ nec tam̃
de substantia patris dicitur natus. hoc
suꝑest ut euidenter ex nichilo dei filiũ ex¬
titisse fateantur. qͥ eũ indiuinitate minorẽ
p̃dicare contendunt: S forsitan dicitur
ex uoluntate patris natũ esse filiũ. dicat᷑
ergo utrũ ex se an aliunde pater filium
genuit:. Si enĩ ex se ipso genuit: non po¬
tuit uoluntas generationẽ p̃cedere: qui¬
a nefas ẽ crede in dm̃ aliqͥd qđ non sẽꝑ
fuit nouiter accidisse: Unde cognoscitur
qm̃ deus omẽm qͥdem creaturã de nichilo
condid̾it uoluntate sua. filiũ uͦ substantia genuit
ł natura: Si aũt aliunde filius dicit᷑ natus.

Expanded text:
nihilo, an ex aliquo? Si de nihilo exstitit, creatura nihilo, an ex aliquo? Si de nihilo exstitit, creatura dicendus est, non creator. Si autem de aliquo dicatur, sic Filium generare? Si coaeternum aliquid aestimatur unde genitus Filius creditur, Manichaeorum error hac assertione firmatur. Si autem non fuit aliquid unde generaretur Filius, nec tamen de substantia Patris dicitur natus, hoc superest, ut evidenter ex nihilo Dei Filium exstitisse fateantur qui eum in divinitate minorem praedicare contendunt. Sed forsitan dicitur ex voluntate Patris natum esse Filium: dicatur ergo utrum ex se an aliunde Pater Filium genuit? Si enim ex se ipso genuit, non potuit voluntas 59 generationem praecedere, quia nefas est credere in Deum aliquid quod non semper fuit noviter accidisse. Unde cognoscitur quoniam Deus omnem quidem creaturam de nihilo condidit voluntate sua, Filium vero substantia genuit vel natura. Si autem aliunde Filius dicitur natus,
Abbreviated transcription (Latin):
Esca angłoꝵ nutͥsti ppłm turũ. p̃ paratum
panẽ de celo p̃stitisti eis sine labore om̃e
delectamentũ in se habentẽ. & omẽm sua¬
uitatis saporẽ:. Substantiã enĩ tuã & dulcedi¬
nem tuã ꝗͣ in filios habes ostendebas Panẽ
de celo datũ. substantiã & dulcedinẽ dei
esse scriptura testatur: Panẽ uͦ de celo dͥatũ.
filiũ dĩ esse ipsius filii uerbis ostenditur qͥ
ait. Ego sũ panis uiuus qͥ de celo descendi
De qͦ łđ ait: Panẽ angeloꝵ manducauit hõ.
Ecce de substantia patris extitisse filiũ non
solũ rationabilit᷑ credimꝰ. uerũ eciã testimoni¬
is approbamꝰ. Scͥptura dicente: Qui diligit
genitorẽ: diligit eũ qͥ natꝰ ẽ ex eo: Qm̃ fides
uera qd credit non nescit. etiã si nondũ potẽ
uidere qd sꝑat & credit: hiuͦ qͥ filiũ de patͥs
substantia natũ denegant. debent utiq dicere
unde arbitrentur filiũ dei extitisse. utrũ de

Expanded text:
Esca angelorum nutristi populum tuum, praeparatum Esca angelorum nutristi populum tuum, praeparatum panem de coelo praestitisti eis, sine labore, omne delectamentum in se habentem, et omnem suavitatis saporem: substantiam enim tuam et dulcedinem tuam, quam in filios habes, ostendebas . Panem de coelo datum substantiam et dulcedinem Dei esse Scriptura testatur: panem vero de coelo datum Filium Dei esse, ipsius Filii verbis ostenditur, qui ait: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi . De quo David ait: Panem angelorum manducavit homo . Ecce de substantia Patris exstitisse Filium, non solum rationabiliter credimus, verum etiam testimoniis approbamus, Scriptura dicente: Qui diligit genitorem, diligit eum qui natus est ex eo ; quoniam fides vera quod credit, non nescit, etiamsi nondum potest videre quod sperat et credit. Hi vero qui Filium de Patris substantia natum denegant, debent utique dicere, unde arbitrentur Dei Filium exstitisse: utrum de
Abbreviated transcription (Latin):
hac credulitate ppło fideli diuinȩ benedicti¬
onis grãm his uerbis exoptat infundi. Bene¬
dicat nos deus ds̃ nr benedicat nos d̃s.
& metuant eũ om̃s fines terrȩ: Cui sententi¬
e beatus concordat apłs. qͥ cũ qͦdã loco
dixisset. unus deus pater ex quo omĩa & nos
nissec ex patre ꝓ filiũ in spu sc̃o. ut hanc
trinitatẽ unũ dm̃ ẽe monstraret: alio lo¬
co ait: Qm̃ ex ipso & ꝑ ipsũ & in ipso s̃
omĩa: Et qđ singularit᷑ intulit. ip̃siglo¬
ria & in secła sclłoꝵ. Ex substantia aũt¬
pat̾s natũ filiũ & fides xp̃iana recte p̃di¬
cat & scã scriptura cõmemorat: Paulus
apłs de filio dei dicit E cũ sit splendor
głe ꝙ figura substantiȩ eiꝰ Dñs denuo dic̃
ad iheremiã: Suꝑ montes accipe planctũ
& suꝑ semitas deserti luctũ. qͥa defecerunt
ex e qđ non sunt homines. non audier̃
uocẽ substantiȩ nieȩ a uolatilib celi usq

Expanded text:
hac credulitate populo fideli divinae benedictihac credulitate populo fideli divinae benedictionis gratiam his verbis exoptat infundi: Benedicat nos Deus, Deus noster, benedicat nos Deus, et metuant eum omnes fines terrae . Cui sententiae beatus concordat Apostolus, qui cum quodam loco dixisset: Unus Deus Pater, ex quo omnia, et nos nisset ex Patre per Filium in Spiritu sancto, ut hanc Trinitatem unum Deum esse monstraret, alio loco ait: Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia. Et quod singulariter intulit: ipsi gloria in saecula saeculorum . Ex substantia Patris natum Filium, et fides Christiana recte praedicat, et sancta Scriptura commemorat. Paulus apostolus de Filio Dei dicit, Qui cum sit splendor gloriae, et figura substantiae ejus . Dominus denuo dicit dicens: super montes accipe planctum et super semitas deserti luctum, quia defecerunt, eo quod non sint homines: non audierunt uocem substantiae a uolatilibus caeli usque
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ colimꝰ & timemꝰ. nec unione ꝑsonali
contrahitur. nec substantiali diuersitate
disiungitur. Ne aut deos gentiliter
colamus diuersas colendo substantias
aut filiũ & sp̃m cũ sabellio denegemus:
Non seruantes intͥnitate ꝑsonas Nuiꝰ fidĩ
rectã eredulitatẽ non solũ ꝓphetica s ꝙ apłi¬
ca nobis insinuat in ueritate doctrina. Nã
isayȩ cũ dei uisione dignꝰ efficit᷑. huiꝰ fi¬
dei credulitas intimatur. duob duob se¬
qd tercio sc̃s dr. si non tͥna ẽ in diuinita¬
te ꝑsona: Uel cur semel dñs ds̃ dicit᷑.
si non una est in diuinitate substantia:
dñs qͦq ꝑ moysen uolens benedicere ppłm
hoc benedicendũ tenore manulauit: Sic inqͥ¬
B̾enedicat te dñs & custodiat te. illuminet
dñs faciem suã suꝑte. & miserea cur tui:
attollat dñs faciẽ sua suꝑ te: & det tͥ pa¬
tur ꝓpͥetas ꝑsonarũ. nec substantialis unitas
denegetur: Dauro qͦ deo ꝑ omĩa placitus sub

Expanded text:
Deum colimus, et timemus, nec unione personali contrahitur, nec substantiali diversitate disjungitur: ne aut deos gentiliter colamus diversas colendo substantias, aut Filium et Spiritum cum Sabellio denegemus, non servantes in Trinitate personas. Hujus fidei rectam credulitatem, non solum prophetica, sed et apostolica nobis insinuat in veritate doctrina. Nam Isaiae , cum Dei visione dignus efficitur, hujus fidei credulitas intimatur, duobus sequod tertio Sanctus dicitur, si non trina est in Divinitate persona? Cur semel Dominus Deus dicitur, si non una est in Divinitate substantia? Dominus quoque per Moysen volens benedicere populum, hoc benedicendum tenore mandavit: Sic inquBenedicat te Dominus, et custodiat te. Illuminet Dominus faciem suam super te, et misereatur tui. Attollat Dominus faciem suam super te, et det tibi patur proprietas personarum, nec substantialis unitas denegetur. David quoque Deo per omnia placitus, sub
Abbreviated transcription (Latin):
non solũ soluebat salbatũ. s & patr̃ẽ suum
dicebat dm̃. eqͣlem se faciens deo Qũa eqͣli¬
tatẽ non maliuola iudȩoꝵ aduersitas si¬
cut qͥb uidet᷑ obiecit. s euangelistȩ ueri¬
dica ꝓrsus auctoritas declarauit. Quisic̃
uere dix̃ iñm soluisse sabbatũ. uere etiam
patrẽ suũ dixisse dm̃. ita uere dixit ꝑ pro¬
fessionẽ paterni nominis. equalem se fuisse

Expanded text:
non solum solvebat sabbatum, sed et Patrem suum non solum solvebat sabbatum, sed et Patrem suum dicebat Deum, aequalem se faciens Deo . Quam aequalitatem non malevola Judaeorum adversitas sicut quibusdam videtur objecit, sed evangelistae veridica prorsus auctoritas declaravit. Qui sicut vere dixit Jesum solvisse sabbatum, vere etiam Patrem suum dixisse Deum, ita vere dixit per professionem paterni nominis aequalem se f
Abbreviated transcription (Latin):
in se substantiã natiuitatis agnoscit Nos
aũt patrẽ & filiũ nec duos ingenitos dici¬
mus. nec duos genitos apellamꝰ. nec ꝑso¬
naliter confundimus. nec substantialit᷑ seꝑamꝰ.
& ideo eqͣles sine ambiguitate dicimꝰ. qͥa ddi¬
uersos a se nullatenus inuenimus: Unus unu
genuit. unꝰ de uno natus ẽ: Et qͥa de incom¬
mutabili patre incõmutabilis filius extitit.
& pat̾ ȩternus &ꝑfectus coeternũ ꝑfectũ¬
q filũ genuit. ꝓpterea filiꝰ uerã quã habet
ex uero patre substantiã. nec minorẽ habere
potuit nec diuersam: Contumelia ẽ qͥppe
diuine naturȩ si pater filiũ generans non
potuit in filio ẽẽ quantꝰ ꝑmanet in se ipso.
& genitori qđ nefas ẽ potentia naturalis
adimatur. si filio paternȩ substantiȩ eqͣ¬
litas ab negetur. cũ hanc apłica doctrina
non taceat. euangelista ioh̃e dicente. ꝓp¬
terea uolebant eũ iudei interficere. quia

Expanded text:
in se substantiam nativitatis agnoscit. Nos in se substantiam nativitatis agnoscit. Nos autem Patrem et Filium, nec duos ingenitos dicimus, nec duos genitos appellamus, nec personaliter confundimus, nec substantialiter separamus. Et ideo aequales sine ambiguitate dicimus, quia diversos a se nullatenus invenimus: unus unum genuit, unus de uno natus 60 est. Et quia de incommutabili Patre incommutabilis Filius exstitit, et Pater aeternus et perfectus coaeternum perfectumque Filium genuit, propterea Filius veram quam habet ex vero Patre substantiam, nec minorem habere potuit, nec diversam. Contumelia est quippe divinae naturae, si Pater Filium generans non potuit esse in Filio quantus permanet in seipso, et genitori quod nefas est potentia naturalis adimitur, si Filio paternae substantiae aequalitas abnegetur, cum hanc apostolica doctrina non taceat, evangelista Joanne dicente: Propterea volebant eum Judaei interficere, quia
Abbreviated transcription (Latin):
rare Uerus enĩ deus ẽ. qui natura ẽ. Na
tura aũt ds̃ ẽ. qͥ deitatẽ ex ȩcernitate uere
natiuitatis habuit: non ex gr̃a donationis
possedit. Q enĩ nascitur. conexũ est gen̾e¬
quȩ sine ratione dicuntur cũ hortã¬
tur adũti. ueritas non uidetur ab eis cõpre¬
hendi nec ꝓfiteri. ob hoc qd absurdũ sit di¬
cere. uel credere patrẽ & filiũ ingenitos es¬
se: Qui sibi suadet ista excogitare. ipse se
uult fraude deciꝑe qͣ quidem exigit illis
hoc dici. qui patrẽ & filiũ equales assert̃
aut ignauas aut iuscias qui uoluerĩt
patrẽ & filiũ ingenitos dicere. s non hoc fa¬
ciunt. qui cognoscunt᷑ eqͣles patr̃e & filiũ
p̃dicare: In duob enĩ ingenitis. diu̾sa di¬
uersa diuinitas inuenit᷑. In uno aũt unige¬
nito ex uno ingenito nat᷑alis unitas demon-¬
stratur: Duo qͥppe ingeniti non possunt u¬
nam habere naturͣa. uͥ nec unꝰ in uno uerã
ex se generationẽ inuenit. nec unꝰ ex uno uere

Expanded text:
are: verus enim Deus est qui natura Deus est; natura autem Deus est qui deitatem ex aeternitate verae nativitatis habuit, non ex gratia donationis possedit. Quod enim nascitur, connexum est generquae sine ratione dicuntur, cum hortantur adverti, veritas non videtur ab eis comprehendi, nec profiteri; ob hoc quod absurdum sit dicere vel credere Patrem et Filium ingenitos esse. Qui sibi suadet ista excogitare, ipse se vult fraude decipere, quae quidem exigit illis hoc dici qui Patrem et Filium aequales asseruntaut ignavas, aut inscias, qui voluerint Patrem et Filium ingenitos dicere; sed non hoc faciunt qui cognoscuntur aequales Patrem et Filium praedicare. In duobus enim ingenitis diversa Divinitas invenitur. In uno autem genito , ex uno ingenito, naturalis unitas demonstratur. Duo quippe ingeniti non possunt unam habere naturam, ubi nec unus in uno veram ex se generationem invenit, nec unus ex uno vere
Abbreviated transcription (Latin):
nõscatur pater in filio. lum̃ in lumine eẽ.
in ioh̾is testimonio ꝑdocetur qͥ ait: Os lux
est: & tenebre in eo non sunt ullȩ: atq
subiunxit: Si in lumine ambulemus si¬
cut & ipse ẽ in lumine: societatẽ habemꝰ
ad inuicẽ: Qđ ut se de patre monstraret¬
dirisse aduinxit: E et sanguis iñu fili
eius mundat nos ab om̃i percato: Patr̃ẽ
quẽ lucẽ dixit: in lumine esse asseruit:
nͥ lumen uerũ qd illuminat om̃em ho¬
minẽ uenientẽ in hunc mundũ: osten

Expanded text:
noscatur Pater in Filio, lumen in lumine esse, noscatur Pater in Filio, lumen in lumine esse, in Joannis testimonio perdocetur, qui ait: Deus lux est, et tenebrae in eo non sunt ullae: atque subjunxit: Si in lumine ambulemus, sicut et ipse est in lumine, societatem habemus ad invicem . Quod ut se de Patre dixisse monstraret, adjunxit: Et sanguis Jesu Filii ejus mundat nos ab omni peccaro . Patrem, quem lucem dixit, in lumine esse asseruit: n verum, quod illuminat omnem hominem venie
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ pm seruitutis mͣtimore. s accepistis sp̃m
adoptionis filior in qͦ clamamꝰ ałba pa¬
ter: Ipse sp̃s cestimoniũ redãit sp̃ui nr̃o.
qdꝰ sumꝰ filii dei: Ioannes eciã euangłista
dicit Quot qͦt aũt credider̃t ineũ dedit eis
potestatẽ filios dei fieri Ut gͥ beatꝰ pau¬
lus am̃ cuiꝰ filii sumꝰ lticẽ eẽ monstraret.
eosdẽ filios. lucis qͦ filios appellauit di
cens ita: Uos aũt fr̃s non estis intenebris
ut uos dies ille tãquã fur cõprehendat: Os
enĩ uos filu lucis estis. & fili diei & filius
ad discipulos Ut sicis filii patris qͣui in
celis ẽ: Ipsũ uͦ filiũ lucẽ esse nullus poterit
ab negare. de qͦ euangelista dicit: Erat lux
uera quȩ illuminat om̃em hominẽ ue¬
niencem in hunc mundu: & rursus: Et ui¬
ta erat lux hominũ. & lux in tenebris lucet &
tenebrȩ eũ non cõprehender unt: Ipse quoq
filius lucẽ se esse ꝓpria uoce testatur.
Ego sum inqͥens lux mundi:ut aũt ag̃¬

Expanded text:
s iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, Pater. Ipse Spiritus testimonium reddit spiritui nostro quod simus filii Dei . Joannes etiam evangelista dicit: Quotquot autem crediderunt in eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Ut igitur Paulus Deum, cujus filii sumus, lucem esse monstraret, eosdem filios lucis quoque filios appellavit, ita dicens: Vos autem fratres non estis in tenebris, ut vos dies ille, tanquam fur, comprehendat; omnes enim vos filii lucis estis, et filii diei . Et Filius ad discipulos: Ut sitis filii Patris vestri, qui in coelis est . Ipsum vero Filium lucem esse nullus poterit abnegare, de quo evangelista dicit: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Et rursus: Et vita erat lux hominum, et lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt . Ipse quoque Filius lucem se esse propria voce testatur: Ego sum inquiens lux mundi . Ut autem ag
Abbreviated transcription (Latin):
quia alius ẽ pat̾ luminis. & alius est qͥ lum̃ ẽ
apellatus. & lucet in tenebris. & tenebrȩ eũ
non cõprehendert̃: Idcͥco debet auerti quid
lex mandet. uel instruat mentes hominum
quia inter illũ auctorẽ luminis. & istud lu¬
men in tenebris lucens qđ illuminat omẽm
hominẽ uenientẽ in hunc mundu ꝓ qͦ uita
factus ẽ filiꝰ. ꝙ lux ẽ ostensus hominũ. illo

Expanded text:
us est qui lumen est appellatus, et lucet in tenebris, et tenebrae eum non comprehenderunt. Idcirco debet adverti quid lex mandat vel instruit mentes hominum, quia inter illum auctorem luminis et istud lumen in tenebris lucens, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum, per quod vita factus est Filius, et lux est ostensus hom
Abbreviated transcription (Latin):
loco. Om̃ia quecũq pat̾ facit eade ⁊ filiꝰ fac̃¬
similit̾. Ide ipse dic̃ Pat̾ clarifica filiũ tũũ. ut filiꝰ tuꝰ clarificet te.
calioloco Ut om̃s honorificent filiũ cuũ sieut
honorificant patrẽ: Et alia multa q̃ pro¬
lixitatẽ uitantes omisimꝰ. ȩ qͣlem se itaq dõ
ꝑ professionẽ paterni nominis facere. unũ cũ
patre eẽ. omĩa quȩ pat̃ feͣcit eadẽ similit̃ fac̃e.
clarificatꝰ & ipse clarificare. ȩqualitatẽ sibi
pat̾ni honoris exigere. sicut minori non cõpetũt.
sic ȩqualem remoto scrupulo dubitationis¬

Expanded text:
 Filius facsimiliter . Idem ipse dicit: Pater, clarifica Filium tuum, ut et Filius clarificet te . Et alio loco: Ut omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem . Et alia multa, quae prolixitatem vitantes omisimus. Aequalem se itaque Deo per professionem paterni nominis facere, unum cum Patre esse, omnia quae Pater facit, eadem similiter facere, clarificatus, et ipse clarificare, aequalitatem sibi paterni honoris exigere, sicut minori non competunt, sic aequalem, remoto scrupulo dubitationis
Abbreviated transcription (Latin):
dulitatis suȩ firmã nolit p̾ferre sententiã
Nos idcͥco filiũ dei de patris substantia
natũ. hoc ẽ de hoc qdđ pater ẽ credimꝰ
& fatemur. qm̃ quicqͥd substantia dei nõ
est. non possumꝰ ut dm̃ uł adorare uel co¬
lere. p̃ceptũ legis sollicitꝰ obseruantes qͦ
dicittr: audi isrł dñs as̃ tuus deus uiꝰ¬

Expanded text:
dulitatis suae firmam nolit proferre sententiam. dulitatis suae firmam nolit proferre sententiam. Nos idcirco Filium Dei de Patris substantia natum, hoc est, de eo quod Pater est, credimus et fatemur. Quoniam quidquid substantia Dei non est, non possumus ut Deum vel adorare, vel colere, praeceptum legis sollicitius observantes quo dicitur: Audi, Israel, Dominus Deus
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ dictũ. secundũ qdꝰ a mortuit p̃dicat sus¬
citatũ: Attendatur gͦ que a mertuis in xp̃o
xp̃s hodie genitꝰ t̃minos terre possidenãõ
nem qͣ de ancilla natus ẽ seruus Ut quem
ante omĩa solũ pater genuit ex natura. ꝓ
nr̃a salute generaret ex gr̃a Quocͥca utrãq
debemꝰ in dño xp̃o naturã agnoscere. ut nec
aduersus creatorẽ uideamͣ suꝑbi. nec benefi.
eus nr̃i saluatoris existamꝰ ingrati Ne apuã
saluatorẽ ipse sibi deneget. quã querit sa¬
lutem. qͥ creators de deo patre. uerã
denegat deitatem: Obiectio auinta¬
ed qui p̃sumunt irrationabilit̾ dic̃e
de patris substantia natũ esse filiũ.
aoceant ꝑ scripturas tam̃ qͦmodo non
sit erroris falsa ꝓfessio. qͥ cũ dic̃ menar.¬
rabilem ẽẽ generationẽ eiꝰ. asserat eũ de
patris esse. substantia Res ꝑONSIO
Assertionis defectus agnoscit᷑. quando qͥs it
fidei alt̾ius destruere nitit᷑ regulã. ut cre¬

Expanded text:
Filium dictum, secundum quod a mortuis praedicat suscitatum. Attendatur ergo quae a mortuis in Christo uid Christus hodie genitus terminos terrae possidendos nem qua de ancilla natus est servus, ut quem ante omnia solum Pater genuit ex natura, pro nostra salute generaret ex gratia. Quocirca utramque debemus in Christo Domino naturam agnoscere, ut nec adversus creatorem videamur superbi, nec beneficii nostri Salvatoris existamus ingrati, ne apud Salvatorem ipse sibi deneget quam quaerit salutem, qui Creatoris de Deo Patre veram denegat deitatem. Objectio 4. Sed qui praesumunt irrationabiliter dicere de Patris substantia natum esse Filium, doceant per Scripturas tamen quomodo non sit erroris falsa professio, qui cum dicit inenarrabilem esse generationem ejus, asserat eum de Patris esse natum substantia. Responsio. Assertionis defectus agnoscitur, quando quis ita fidei alterius destruere nititur regulam, ut cre
Abbreviated transcription (Latin):
celo s̃ & in t̾ra uisibilia & inuisibilia cũ pa¬
tre fecit: ita cũ patreᷤ nuuersa possedit:
hanc generationẽ ꝗͣ. psalmꝰ scd̃s insinuat
ad incarnationis misteriũ. ꝑtinere liber ac¬
tuũ apłoꝵ paulo in synagoga loquente te¬
stat᷑: Cuiꝰ uox ad iudeos huiꝰcemoddi repperit᷑.
Et nos uobis anuuucramꝰ ea q̃ ad patres nr̃os

Expanded text:
elo sunt et in terra, visibilia et invisibilia cum Patre fecit, ita cum Patre semper universa possedit. Hanc generationem quam psalmus secundus insinuat ad Incarnationis mysterium pertinere, liber Actuum apostolorum Paulo in synagoga loquente, testatur; cujus vox ad Judaeos hujuscemodi reperitur: Et nos vobis annuntiamus eam quae ad patres
Abbreviated transcription (Latin):
poteris etiã illa dep̾hendde atq fugere.
quȩ et si in hoc oꝑe ñ uidentur speciali
disputatiõe conuinci. tam̃ ex his quȩ hic
generalit̾ atq ab solute ponent᷑. appare¬
ant illa quȩ infideles homines auribus
uolunt susurrare fideliũ. ñ regula di¬
uine ueritatis tradita. s nequitia huma¬

Expanded text:
poteris etiam illa deprehendere atque fugere, poteris etiam illa deprehendere atque fugere, quae etsi in hoc opere non videntur speciali disputatione convinci, tamen ex iis quae hic generaliter atque absolute ponentur, appareant illa quae infideles homines auribus volunt insusurrare fidelium, non regula divinae veritatis tradita, sed nequitia huma
Abbreviated transcription (Latin):
uitate concludi. uides ꝓculdubio quod
sit nobis impossibile ut rẽ tantã ĩ breui
plene comp̾hendamꝰ cui sufficientes ẽẽ
non possumꝰ etiã si tantũ spaciũ tẽporis
Ettale nobis ẽẽt ingeniũ: ut multa uo¬
lumina de hoc quod a nobis expeti. fac̾e
qlialeremꝰ. S quia deus prope est omnibꝰ
inuocantibꝰ eũ in ueritate. qui uerbum
consũmans et breuians fecit suꝑ terram:
spero quia sic̃ tibi dedit huiꝰ fidei sc̃am
sollicitudinẽ. sic etiã mͥ ut tuo tam bono.
tamq la uidabili seruiã desidio. sufficien¬
tem tribuet facultatẽ: ut et si ñ potuero
cuncta dicere. ex quibꝰ omĩs error hereticꝰ
possit agnosci. et agriitꝰ conuinci ualeat
uł uitari. tñ in noĩe atq adiutorio sc̃ȩ tri¬
nitatis. quȩ unꝰ solꝰ. et uerus ẽ ⁊ bonꝰ ẽ deus.
ea dic̃ã in quibꝰ saltẽ magna ex parte
rationẽ catholicȩ fidei constet sine aliqͣ
erroris caligine contineri: quibꝰ retentis.

Expanded text:
itate concludi; vides procul dubio quam sit nobis impossibile, ut rem tantam in brevi plene comprehendamus, cui sufficientes esse non possumus, etiamsi tantum spatium temporis et tale nobis esset ingenium, ut multa volumina de hoc quod a nobis expetis, facere valeremus. Sed quia Deus prope est omnibus invocantibus eum in veritate , qui verbum consummans et brevians fecit super terram ; spero, quia sicut tibi dedit hujus fidei sanctam sollicitudinem, sic etiam mihi, ut tuo tam bono tamque laudabili serviam desiderio, sufficientem tribuet facultatem: ut etsi non potuero cuncta dicere, ex quibus omnis error haereticus possit agnosci, et agnitus vel convinci valeat vel vitari; tamen in nomine atque adjutorio sanctae Trinitatis, quae unus solus verus et bonus est Deus, ea dicam in quibus saltem magna ex parte rationem catholicae fidei constet sine aliqua erroris caligine contineri. Quibus retentis,
Abbreviated transcription (Latin):
q uenturũ. ut homines qͦs hic dono
eccłȩ usq in finẽ ꝑseu̾antiã donat.
in suo aduentu resuscitet & głificet.¬
ꝑfecte in qͣntũ unncuiq donat deus.
boni sint: & ab ipsa ꝑfectioẽ dẽĩceps
Diabolũ uͦ & angłos eiꝰ in ignẽ et̾nũ

Expanded text:
 venturum, ut homines quos hic dono Ecclesiae usque in finem perseverantiam donat, in suo adperfecte, in quantum unicuique donat Deus, boni sint, et ab ipsa perfectione deinceps Diabolum vero et angelos ejus in ignem aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
sũmũ & incõmutabile bonũ. & abipso
creatas ẽẽ õs nat᷑as bonas qͥdẽ. q̃m a sũ¬
mo bono factȩ st̃: s mutabiles. qm̃ de
nichilo factȩ s̾t: nullãq ẽẽ mali nat᷑am.
qr oĩs nat᷑a in qͣntũ nat᷑a ẽ. bona ẽ. Sed
turȩ racionalis malũ: id ẽ. unũ qͦ uo¬
luntarie ipsa deficit a sũmo bono
creatore suo. alt̾um qͦ inuita puniet᷑
ignis ęt̾ni supplicio: illud passura iꝰte.
qr hoc admisit iniuste. E quȩ ordinẽ
in se ñ seruauit diuine institutionis
ordin̾e ñ effugiet diuinȩ ultionis.

Expanded text:
summum atque incommutabile bonum; et ab ipso creatas esse omnes naturas, bonas quidem, quia a summo bono factae sunt; sed mutabiles, quia de nihilo factae sunt: nullamque esse mali naturam, quia omnis natura in quantuturae rationalis malum, id est unum, quo voluntarie ipsa deficit a summo bono creatore suo; alterum quo invita punietur ignis aeterni supplicio. Illud passura juste, quia hoc admisit injuste. Et quae ordinem in se non servavit divinae institutionis, ordinem non effugiet divinae ultionis.
Abbreviated transcription (Latin):
beatã ciuitatẽ ꝑueniat. s in p̾cipitiũ cadat.
ubi ñ gaudiũ ꝑuenienti detur. s cadenti in¬
teritus inferatur. Uerũtamen ut de fi de
sufficiens sermo ꝓmatur. nec temporis
suffragatur spaciũ. quia celerit̾ nr̃m cu¬
pis habere responsũ. et tã magnũ ẽ huiꝰ
de fide instrui. ut unã qͣmlibet heresim
uigilaret intentio. S cũ indefinite defini¬
tionẽ fidei petis. eãq cupis etiã sub bre

Expanded text:
beatam civitatem perveniat, sed in praecipitium cadat; beatam civitatem perveniat, sed in praecipitium cadat; ubi non gaudium pervenienti detur, sed cadenti interitus inferatur. 2. Verumtamen ut de fide sufficiens sermo promatur, nec temporis suffragatur spatium, quia celeriter nostrum cupis habere responsum, et tam magnum est hujus de fide instrui, ut unam quamlibet haeresim  disputationis vigilaret intentio: sed cum indefinite definitionem fidei petis, eamque cupis etiam sub bre
Abbreviated transcription (Latin):
pistolam fili petre tuȩ caritatis
accepi. in qua te significasti uelle.
i herusalem pergere. et poposcistit
te litteris nr̃is instrui quã debeas in illi par¬
tibus uerȩ fidei regulam tenere: ut nullus tͥ
possit sensus hereticȩ surriꝑe falsitats. Gau
deo quod ꝓ fide uera suie ullo ꝑfidiȩ ueneno
custodienda sollicitudinẽ geris: sine qͣ nulla
potest ꝓdesse. immo nec ẽẽ conu̾sio. Apłica
quippe dicit auctoritas: quia sine fide impos¬
sibile ẽ placere deo. Fides ẽ nãq bonorum
omntũ fundam̃tũ: fides est humanȩ saluts
initiũ. Sine hac nemo ad filiorũ di num̾ũ
quisqͣm iustificationis gr̃am consequit᷑. nec¬
in futuro uitã possidebit ȩternã. & siquis
non ãbulau̾it ꝑ fidẽ: non ꝑueniet ad speciẽ.
Sine fide: oĩs labor homini manis ẽ. Tale
quippe ẽ: ut sine uera fide quisqͣm uelit
uicturũ. relinquat itineris rectitudinẽ. &
improuidus sectetur errorẽ: quo non ad

Expanded text:
pistolam, fili Petre, tuae caritatis accepi, in qua te significasti velle Hierosolymam pergere, et poposcisti te litteris nostris instrui quam debeas in illis partibus verae fidei regulam tenere, ut nullus tibi possit sensus haereticae subrepere falsitatis. Gaudeo dem, quod pro fide vera sine ullo perfidiae vitio custodienda sollicitudinem geris, sine qua nulla potest prodesse, imo nec esse conversio. Apostolica quippe dicit auctoritas, quia sine fide impossibile est placere Deo . Fides est namque bonorum omnium fundamentum: fides est humanae salutis initium. Sine hac nemo ad filiorum Dei potestquisquam justificationis consequitur in futuro vitam possidebit aeternam; et si quis hic non ambulaverit per fidem, non perveniet ad speciem. Sine fide omnis labor hominis vacuus est. Tale quippe est, ut sine vera fide quisque velit victurum, relinquat itineris rectitudinem, et improvidus sectetur errorem, quo non ad
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ caritas. Et hȩc quoq substantia. et¬
ds̃ caritas: sicut scriptum ẽ. Item alio lo¬
co eiusdem libri dicit. E qualis ẽ etiam
mam simplicitatem quȩ in illa substantia ẽ.
ce ideo non amplius quam tria sunt. Unuᷤ
diligens eum qui de illo ẽ. & uinus diligens
eum dequo ẽ. Et ipsa dilectio sinichil est. qͦmͦ
ds̃ dilectio ẽ÷ Si non ẽ substantia. qͦmͦ deus
substantia ẽ : His itaq uerb̃ beatus augu¬
stimis non dubitauit sicut caritatẽ ꝙ scĩta¬
tem. sic etiam unitatem patris ꝙ filii & spo
scm̃ dicere. nec solum cõmune aliquid eoꝵ.
s etiam communionẽ consubstantialem
coet̃namq fiducialit̾ prȩdicare. Quod uti¬
q ideo catholicis dicitur. ut ex ipso unita¬
tis nomine una essentia. & ex hoc unum
regnum. & ineodem uno regno una tͥnica.¬
quemadmodũ cum potiore regnat inferior.
ꝙ illa unitas sp̃s scĩ quȩ ẽ cõmunio patris &

Expanded text:
dicitur caritas. et haec quoque substantia, dicitur caritas. et haec quoque substantia, Deus caritas , sicut scriptum est. Item alio loco ejusdem libri dicit: Aequalis est igitumam simplicitatem quae in illa substantia est. Et ideo non amplius quam tria sunt: unus diligens eum qui de illo est, et unus diligens eum de quo est, et ipsa dilectio: quae si nihil est, quomodo Deus dilectio est? si non est substantia, quomodo Deus substantia est? His itaque verbis beatus Augustinus non dubitavit, sicut caritatem et sanctitatem, sic etiam unitatem Patris et Filii Spiritum sanctum dicere; nec solum commune aliquid eorum, sed etiam communionem consubstantialem coaeternamque fiducialiter praedicare. Quod utique ideo a catholicis dicitur, ut ex ipso unitatis nomine una essentia, et ex hoc unum 261 regnum, et in eodem uno regno una Trinitaquemadmodum cum potiore regnat inferior; sed illa unitas Spiritus sancti, quae est communio Patris et
Abbreviated transcription (Latin):
untr initate quȩ ipsam potestatem
unicuiq scd̾m suam tribuit uoluntatẽ.
quia naturalem habet ineffabilit̾ unita¬
tem. Uide autem quid beatus augustinꝰ
in libro serto de trinitate sentiat de spũ scõ.
Ubi dicit: gͦ equalis patri filius. & ẽ uniꝰ
eiusd̾emq substantię : continlio sub iun-¬
stantiȩ. & equalitate subsistit. Siue enĩ
sit unitas amborum. siue scĩtas. siue cari¬
tas. siue ideo unitas quia caritas. & ideo
caritas quia scĩtas: manifestum ẽ. quod
non aliquis duorum ẽ quo uterq conuin¬
gitur. quo genitus agignente diligatur.
generatoremq suum diligat. sintq non pat¬
ticipatione sed essentia sua. neq dono su¬
perioris alicuius sed suo ꝓpo seruantes
unitatem sp̃s inuincło pacis. Et paulo
post. Sp̃s gͦ sc̃s cõmune aliquid ẽ patris
& filii. quicquid illlud ẽ. At ipsa cõmunio
consubstantialis & coet̾na. Que si amici¬
tia conuenient̃ dici potest dicat᷑. s aptiꝰ

Expanded text:
in Trinitate, quae ipsam potestatem in Trinitate, quae ipsam potestatem unicuique secundum suam tribuit voluntatem, quia naturalem habet ineffabiliter unitatem. Vide autem quid beatus Augustinus in libro sexto de Trinitate sentiat de Spiritu sancto, ubi dicens: Ergo aequalis est Patri Filius, et est unius ejusdemque substantiae, continuo subjunstantiae et aequalitate consistit. siue enim sit unitas amborum siue sanctitas siue caritas, siue ideo unitas, quia caritas, et ideo caritas, quia sanctitas, manifestum est, quod non aliquis duorum est quo uterque coniungitur, quo genitus a gignente diligatur generatoremqticipatione, sed essentia sua; neque dono superioris alicujus, sed suo proprio, servantes unitatem Spiritus in vinculo pacis. Et pauloo sanctus commune aliquid est patris et filii, quidquid illud est, at ipsa communio consubstantialis et coaeterna, quae si amicitia conuenienter dici potest, dicatur; sed aptius
Abbreviated transcription (Latin):
similit̾ fides nr̃a non solum ab arrii
& sabellii uerum eciam a nestorii er¬
rore dicernit᷑. in ipso quippe unitatis
uocabulo sicut patris ꝙ filii diuersa
cognoscit᷑ non eẽ substantia. ita cum
dicimus qui tecũ uiuit & regnat: o¬
stenditur patris & filii una non eẽ
ꝑsona. Apparet etiam ęt̾num sacerdo¬
tem ipsum uerum filium eẽ qͥ cũ deo
patre regnat inunitate naturȩ. Cũ
uiͦ inunitate sp̃s scĩ dicimus. unam
naturam spc̃ scĩ cum patre filioq mõ¬
stamus. Unitas aut̃ naturȩ qͥd aliud
quam trinitatẽ unum dm̃. & ex hoc
unum ostendit & regnum:: Diu̾sita
quippe naturȩ potest in regno diu̾si¬
tatem potestatis ostendere. Ubi aut̃
regni naturalis ẽ unitas. una regnã¬
di ꝑmanet ꝙ potestas. In illo aut̃ re¬
gno. illi diuersitatẽ potestatis habe̾
possunt. quib ipsa pocestas tribuitꝰ
exgrã. s non suppetit exnatura. Nõ
ẽ aut̃ diuersitas. s unitas pocestatis

Expanded text:
similiter fides nostra, non solum ab Arii similiter fides nostra, non solum ab Arii et Sabellii, verum etiam a Nestorii errore discernitur: in ipso quippe unitatis vocabulo sicut Patris et Filii diversa cognoscitur non esse substantia, ita cum dicimus, qui tecum vivit et regnat, ostenditur Patris et Filii una non esse persona. Apparet etiam aeternum Sacerdotem ipsum verum Filium esse, qui cum Deo Patre regnat in unitate naturae. Cum vero in unitate Spiritus sancti dicimus, unam naturam Spiritus sancti cum Patre Filioque monstramus. Unitas autem naturae quid aliud quam Trinitatem unum Deum, et ex hoc unum ostendit et regnum? Diversitas quippe naturae potest in regno diversitatem potestatis ostendere. Ubi autem regni naturalis est unitas, una regnandi permanet et potestas: in illo autem regno illi diversitatem potestatis habere possunt, quibus ipsa potestas tribuitur ex gratia, non suppetit ex natura. Non est autem diversitas, sed unitas potestatis
Abbreviated transcription (Latin):
sicut me uidetis habere. Hinc etiam
fides nrã. discernit᷑ abeuticis errore.
qui licet incarnatũ uerbũ negare nõ
audeat. ipsam tam̃ uerbi carnem cũ
non fatet᷑ sũptam de carne uͥginis. iny¬
sterium sũmi ꝓrsus euacuat sacerdo¬
tis. Oui apłs illa quam suꝑius posui
sententia contra dicit. omĩs inquiens
pontifex ex hominib assũptus ꝓ hõĩb
constituit᷑ in his quȩ sunt ad dm̃. Et
alio loco. Nusquam enim augl̃os app̃¬
hendit s iam̃ abrahȩ app̃hendit. Nñ
debuit ꝑ omnia frĩbus similari ut
misericors fieret & fidelis pontifex ad
dm̃ ut reppitiaret delicta popłi. Hoc ita¬
q sermone quo ꝑih̾m xp̃m̃ nos osten
dimus nras orationes offerre. uera fi¬
des om̃i errori reuitit᷑. qui in xpõ ueri¬
tatem humani corporis non fatet᷑. Seo
patri. qui tecum uiuit & regnat. In
illa utiq unitate naturali quã osten¬
dens ait. ego & pater unũ sumꝰ. ubi

Expanded text:
sicut me videtis habere . 38. Hinc etiam sicut me videtis habere . 38. Hinc etiam fides nostra discernitur ab Eutychetis errore; qui licet incarnatum Verbum negare non audeat, ipsam tamen Verbi carnem cum non fatetur sumptam de carne Virginis, mysterium summi prorsus evacuat Sacerdotis. Cui Apostolus illa quam superius posui sententia contradicit: Omnis inquiens pontifex ex hominibus assumptus, pro hominibus constituitur in his quae sunt ad Deum . Et alio loco: Nusquam enim angelos apprehendit, sed semen Abrahae apprehendit. Unde debuit per omnis fratribus similari, ut misericors fieret, 260 et fidelis pontifex ad Deum, ut repropitiaret delicta populi . Hoc itaque sermone qudimus nostras orationes offerre, vera fides omni errori renititur, qui in Christo veritatem humani corporis non fatetur. SedPatri: qui tecum vivit et regnat, in illa utique unitate naturali quam ostendens, ait: Ego et Pater unum sumus . Ubi