comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ratione sciet. S fidelis. sollersq uo¬
luntas tẽ ꝑderit⁊ cũ ei affatim sup¬
putet unde tota facilitate manci¬
petur effectui: cunctis sine cunc¬
tatione parentib. Subdendi gͥ õs.
Nullum patiatur contradictorẽ. Ne¬
mo qui dicat: cur fecisti sic. Potes¬
tatem habeat exclud̾ẽ: et admittere
quos uoluerit. Mutare ministros:
transferre ministeria ad qͦs. et qͣn¬
do uoluerit. Ita timori sit omnibꝰ.
ut sit et utilitati. Presit omnibꝰ.
ut omĩb ꝓsit: et de omnibꝰ Clan¬
destinas et susurratas delationes
ñ recipias adu̾sus eũ: magis de¬
tractiones censueris. Et hanc ue¬
lim generalẽ t̾ constituas regłamt
ut omnem qui palam ueretur dice̾:
quod maure locutus ẽ suspectũ
habeas. Qd si te iudicante dicendũ
coram ille renuerit: delatorẽ iudi¬
ces ñ accusatorẽ. Itaq unus om̃ib
facienda iniungat: et uni omnes
respondeant. Tu illi habeas fidem:

Expanded text:
ratione sciet Sed fidelis solersque voratione sciet Sed fidelis solersque voluntas tunc proderit, cum ei affatim suppetet, unde tota facilitate mancipetur effectui, cunctis sine cunctatione parentibus. Subdendi igitur omnes. Nullum patiatur contradictorem. Nemo qui dicat, Cur fecisti sic? Potestatem habeat excludere et admittere quos voluerit, mutare ministros, transferre ministeria ad quos et quando voluerit. Ita timori sit omnibus, ut sit et utilitati. Praesit omnibus, ut omnibus prosit, et de omnibus. Clandestinas et susurratas delationes non recipias adversus eum: magis detractiones censueris. Et hanc velim generalem tibi constituas regulam, ut omnem, qui palam veretur dicere quod in aure locutus est, suspectum habeas. Quod si te judicante dicendum coram ille renuerit, delatorem judices, non accusatorem. 19. Itaque unus omnibus facienda injungat, et uni omnes respondeant. Tu illi habeas fidem,
Abbreviated transcription (Latin):
te ñ dubites et bonis priuandum
et feriendum malis: si animũ di¬
uidens. et dei reb et tuis pariter
reiculis uolueris imꝑtiri:
Rocurandus quẽ implices. qͥ
pro te molat. Pro te dico:
non tecum. Quedam ꝑtemet faci¬
es quedã ꝓte et alios simul: qͥdã
ꝑalios. et absꝙ te. Qs sapiens et
incelliget hec: Non est quod inter
ista dormitet consideratio tua. ego
uͦ agenda domus tue. sub eo genere
quod nouissimũ posui locanda cen¬
suerim. Per alium ut dixi illa faci¬
es. At si is fidelis ñ fuerit fraudabit:
si ñ fuerit prudens. fraudabit᷑ Que¬
rendus ꝓinde fidelis et prudens: quẽ
constituas suꝑ familiã tuam. Adhue
inutilis ẽ: si t̾cium desit. Queris qͥd
hoc : Auctoritas. Qd enim ꝓdest ei
Danda gͦ facultas agendi ꝓ libitu.
Si i preuidicium rõnis putas hoc
fieri. memento fidelem. qui agere ni¬
chilominꝰ ꝓ rõne uolet. Attende pru¬
dentẽ: qui agere nichilominus pro

Expanded text:
te non dubites et bonis privandum, te non dubites et bonis privandum, et feriendum malis, si animum dividens, et Dei rebus, et tuis pariter reculis volueris impertiri. Procurandus quem implices, qui pro te molat. Pro te dico non tecum. Quaedam per temet facies; quaedam per te et alios simul; quaedam per alios ac absque te. Quis sapiens, et intelliget haec? Non est quod inter ista dormitet consideratio tua. Ego vero agenda domus tuae sub eo genere, quod novissimum posui, locanda censuerim. Per alium, ut dixi, illa facies. At is, si fidelis non fuerit, fraudabit: si non fuerit prudens, fraudabitur. Quaerendus proinde fidelis et prudens, quem constituas super familiam tuam. Adhuc inutilis est, si tertium desit. Quaeris quid hoc? Auctoritas. Quid enim prodest ei Danda ergo facultas agendi pro libitu. Si in praejudicium rationis putas hoc fieri, memento fidelem, qui agere nihilominus pro ratione volet: attende prudentem, qui agere nihilominus pro
Abbreviated transcription (Latin):
et illa ñ omittere. At illa ꝑ te
agens. ꝑ te etiam oportet ꝓuideas:
ꝯuer ꝓte de his ꝓuideãt. Nam siunꝰ
eserius ꝑ se ñ sufficit simul et cu¬
stodie uimentoꝵ et cure mensarũ:
tu ꝑte quomͦ intendere ualeas et
tue domui et dñi parit̾. de qua scͥp¬
tum ẽ.o isrł qͣm magna ẽ domus
di¶Hacuum ꝓrsus a sollicitudine
rerum minorum et uilium. opor¬
tet et̃ animum tam magnis et tã
muiltis intentum rebrs. O portet hi¬
berum: quẽ nulla sibi uendicet
molenta occupatio. O portet inge¬
nuum qͦm nulla deor sum tralat
indigna affectio. Oportet rectum.
quem nulla seorsum au̾tat sinist
intentio. Oportet cautum: quem
nulla subueat furtiua suspitio.
Oportet uigilem: quem nulla ab
sese abducat ꝑegrina et curiosa
cogitatio. Oportet firmum: quẽ
nulla concutiat repentina turba¬
tio. Oportet inuictum: quẽ nulla
fauget ua continua tribulatio.
Oportet amplum: quem nulla
coartet rei temꝑalis amissio. his

Expanded text:
et illa non omittere. At illa per te et illa non omittere. At illa per te agens, per te etiam oportet provideas, qui pro te de his provideant. Nam si unus e servis per se non sufficit simul et custodiae jumentorum, et curae mensarum: tu per te quomodo intendere valeas et tuae domui, et Domini pariter? de qua scriptum est: O Israel quam magna est domus Domini ! Vacuum prorsus a sollicitudine rerum minorum et vilium oportet esse animum, tam magnis et tam multis intentum rebus. Oportet liberum, quem nulla sibi vindicet violenta occupatio. Oportet ingenuum, quem nulla deorsum trahat indigna affectio. Oportet rectum, quem nulla seorsum avertat sinistra intentio. Oportet cautum, quem nulla subeat furtiva suspicio. Oportet vigilem, quem nulla ab sese abducat peregrina et curiosa cogitatio. Oportet firmum, quem nulla concutiat repentina turbatio. Oportet invictum, quem nulla fatiget vel continua tribulatio. Oportet amplum, quem nulla coarctet rei temporalis amissio. 18. His
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. diaconi nomen sollempnis admi¬
nistratione int̾pretans. Deniq prbis
ordinata consessione ambientibꝰ.
maiestatẽ: uos ad pedes sedetis. ꝓ¬
piores asistitis: ut habeat paratioreᷤ
In eũgłiis legimus: quia facta ẽ
contentio int̾ discipłos. quos eoꝵ
uideretur eẽ maior. Beatus eẽs.
si sic cetera circa te tenerentur.
edet iam curie. exeundum
palatio. domi expectant nos.
Hii ñ mͦ circa. s qͦdammͦ intͣ te
sunt. Non ẽ suꝑuacua considatio.
qua intendis disponere domu tue:
ꝓuidere his qui insinu tuo et ingre¬
mio tuo sunt. Ego dico et necessa¬
niam. Paulum audi. Si quis domui
maxime domesticoꝵ curam nõ
habent. fidem negauit: et ẽ infi¬
deli deterior. Et hec dicens non
te moneo. suminis occupatum
intendere imfimis: et quasi mi¬
nutum fieri. minimis impend̃e
qd̾ maximis debes. od te intri¬
ces unde eripuit te dꝰ̃: Hec in¬
quit omnia adicientur uobis.
Ueruntamen et hec oportet face:

Expanded text:
est, diaconi nomen solemni ipsa admiest, diaconi nomen solemni ipsa administratione interpretans. Denique presbyteris ordinata consessione ambientibus majestatem, vos ad pedes sedetis. Propiores assistitis, ut habeat paratiores. In evangiliis legimus, quia facta est contentio inter discipulos, quis eorum videretur esse major . Beatus esses, si sic circa edet jam curiae: exeundum palatio; domi exspectant nos. Hi non modo circa, sed quodammodo intra te sunt. Non est supervacua consideratio, qua intendis disponere domui tuae, providere his qui in sinu tuo et in gremio tuo sunt. Ego dico et necessariam. Paulum audi: Si quis domui maxime domesticorum, curam non habet, fidem negavit et est infideli deterior . Et haec dicens, non te moneo summis occupatum intendere infimis et quasi minutum fieri; minimis impendere quod maximis debes. Quid te intrices, unde te eripuit Deus? Haec, inquit, omnia adjicientur vobis . Verumtamen et haec oportet facere
Abbreviated transcription (Latin):
dentem corrigeret. Quoꝵ me con¬
stantia et fortitudo nutantẽ firma¬
ret: crigeret diffidentẽ. Quoꝵ me fi
queq pudica. ad queq amabilia ⁊
bone fame ꝓuocaret:
t nunc reduc ocłos mi egeni
ad eum qui nunc ẽ curie seu
ecelie statum et studia p̾latoꝵ: eoꝵ
p̾sertim qui sunt in circuitu tuo.
S de his hactenus ego. Palpaui:
ñ fodi parietẽ. Tibi licet fodere ⁊
uidere: ut pote ꝓpħe filio. Michi
ꝓgredi ñ ẽ fas. Unum dico quod
in facie ẽ. Ridicule ministri ur̃i.
nantur. Non hoc ratio habet. ñ
antiquitas habuit: ñ consentit
auctoritas. Et si de sua consue¬
tudine calumpnia struitur: me¬
lius ꝓfecto illa quã summꝰ ordo
contempnit᷑. friuolũ tñ satis. un¬
de maxime obtinere id uolunt.
Nos sumus in quiunt qui in oĩ
celebritate domino pape coniun¬
diores assistimus: sedenti ꝓpiores
assidemꝰ : ꝓcedentem posteriores
p̾cedimus. hoc totum. ñ dignitatiꝰ
pͥulegium. s sedulitatis debitum

Expanded text:
dentem corrigeret: quorum me condentem corrigeret: quorum me constantia et fortitudo nutantem firmaret, erigeret diffidentem: quorum me fidquaeque pudica, ad quaeque amabilia et bonae famae provocaret. Et nunc reduc oculos, mi Eugeni, ad eum qui nunc est curiae sivae Ecclesiae statum et studia praelatorum, eorum praesertim, qui sunt in circuitu tuo. 16. Sed de his hactenus. Ego palpavi, non fodi parietem. Tibi licet fodere et videre, utpote prophetae filio. Mihi progredi non est fas. Unum dico quod in facie est. Ridicule ministri vestrinantur. Non hoc ratio habet, non antiquitas habuit, non consentit auctoritas. Et si de sua consuetudine calumnia struitur, melius profecto illa, quam summus Ordo contemnitur. Frivolum tamen satis, unde maximo obtinere id volunt. Nos sumus, inquiunt, qui in omni celebritate domino Papae conjunctiores assistimus, sedenti propiores assidemus, procedentem posteriores praecedimus. Hoc totum non dignitatis privilegium, sed sedulitatis debitum
Abbreviated transcription (Latin):
quales ꝑstriximꝰ nunc. Qd te
faciliuis: quid illo iocundiꝰ scło: Nõ¬
ne scdã ab et̾nitate illoꝵ tͥ temporũ
beatitudo uid̾etur. cum te quaqua¬
uersum ꝓcedens. st ipatum uideres
tam inclito agmine beatorum. Si te
noui heres. stipatum et altum tra¬
tas fore posse qd̾ dicit᷑: Putas hc su¬
mus quousq hec fiant: Quis det
uiuere. ut uidere contingat: o si
uderẽ in uita mea eccłiam dei. tali¬
b inmxam colũpnis. O si dñi mei
sponsam cernerem tan te commis¬
sam fidei: tante creditam puritati.
Quid me beatiꝰ. quidue securiꝰ ⁊ cum
eiꝰmodi circa me. uite mee et custodes¬
spectarem simul et testes: Quib o̾ia
mea secure secreta committerẽ ⁊ com¬
muni carẽ consilia: quib me totũ
refunderẽ tanquã alteri mͥ. Qui si
uellem aliquatenꝰ deuiare. ñ sine̾nt:
frenarent p̾cipitem. dormitantem¬
scitarent. Quoꝵ me reu̾entia et li¬
bertas extollentem repͥmeret: exce¬

Expanded text:
quales perstrinximus nunc! Quid te quales perstrinximus nunc! Quid te felicius, quid illo jucundius saeculo? Nonne secunda ab aeternitate illorum tibi temporum beatitudo videretur, cum te quaquaversum procedens, stipatum videres tam inclyto agmine beatorum? 15. Si te novi, haeres, et altum tratas fore posse quod dicitur? Putas hic sumus, quousque haec fiant? Quis det vivere, ut videre contingat? O si viderem in vita mea Ecclesiam Dei talibus innixam columnis! O si Domini mei sponsam cernerem tantae commissam fidei, tantae creditam puritati! Quid me beatius, quidve securius, cum ejusmodi circa me spectarem simul et testes? Quibus omnia mea secreta committerem, communicarem consilia; quibus me totum refunderem tamquam alteri michi. Qui, si vellem aliquatenus deviare, non sinerent, frenarent pexcitarent. Quorum me reverentia et libertas extollentem reprimeret, exce
Abbreviated transcription (Latin):
dum: qui legationẽ in partib
Aquitanie ꝓpriis sũptib strenue am¬
ministrauit: idq annos plures. Rem
loquor ꝗͣ uidi ipse. Eram cũ illo m
tra ila sũ a quodã prbro presentatꝰ
illi ẽ piscis quẽ uulgo uocant stur¬
gionem: ꝓcunctatꝰ legatius qͣnti ue¬
nierit : non accipio inquit nisi rece¬
ꝑis p̾cium: et resignauit solidos qͥn¬
q inuito et uerecundo. Item cũ cẽmꝰ
in qͦdam opido. dña illiꝰ opidi obtu¬
lit illi ꝓ deuotione cum manutergi¬
o duas uł tres parapsides pulchras:
ligneas tamen. Quas aliquandiu in¬
ligneas refutauit: Non fuerunt qͥ
ham. Ipse uͦ cum samuele libere con¬
ciꝰnabatur ad omnes ad omnaes. Loqͥ¬
mini de me coram dño et coram xp̃o
eiꝰ. utrum bouem cuiꝰquã tulerim
an asinum. si quempiã calumpni¬
atus sum: si oppressi aliquẽ ⁊ si de
manu ciiꝰquã munꝰ accepi: et con¬
tempnã illud hodie: uob̾q restituã
si talium daretur uirorũ copia

Expanded text:
dum, qui legationem in partibus dum, qui legationem in partibus Aquitaniae propriis sumptibus strenue administravit, idque annos plures. Rem loquor quam vidi ipse. Eram cum eo in terra illa, cum a quodam presbytero praesentatus illi est piscis, quem vulgo vocant sturgionem. Percunctatus legatus quanti venierit, « Non accipio, » inquit, « nisi receperis pretium. » Et resignavit solidos quinque invito et verecundo. Item cum essemus in quodam oppido, domina illius oppidi obtulit ei pro devotione cum manutergio duas vel tres paropsides pulchras, ligneas tamen: quas aliquandiu inligneas refutavit? Non fuerunt qui ham . Ipse vero cum Samuele libere concionabatur ad omnes: Loquimini de me coram Domino et coram Christo ejus, utrum bovem cujuspiam tulerim aut asinum; si quempiam calumniatus sum, si oppressi aliquem, si de manu cujusquam munus accepi; et contemnam illud hodie, vobisque restituam . O si talium daretur virorum copia,
Abbreviated transcription (Latin):
ex pensis et oquis deficientib uix ꝑue¬
niret fiorentiã. Ibi ep̃c̃ loci donauit
ei equum quo pusas usq ubi eramus
tunc ꝑuectus ẽ. Post tridie credo secu¬
tus epẽ. erat enim illi causa cuin ad¬
usario et agendi aderat dies: cepit re¬
quirere suffrãgia amicoꝵ. Cunq ꝑsin¬
głos sollicita rentur. uentũ ẽ ad mar¬
tinum. fiducia erat maior in illo: qͥ
ñ posset immemor eẽ recentis benesi¬
cii. Tum martinus decepisti me in¬
quit. nesciebam tͥ imminere nego¬
tium. Tolle equum tuum: ecce insta¬
bulo ẽ. Et hora eadem resignauit
illi. Qd dicis mi euer: Nonne al¬
terius scłi res ẽ redisse legatum de t̾¬
ra auri sine auro⁊ transisse ꝑ t̾ram
argenti et argentum nescisse ⁊ donũ
insuꝑ qd̾ pot̾at eẽ suspectũ ilico r¬
iecise f̃ s. omͥ locum suauẽ iibi inci¬
dit occasio inemorandi et nominandi
suauissimi odoris uirum.
p̾m loquor carnotensẽ ãaufri¬

Expanded text:
expensis et equis deficientibus, vix perveexpensis et equis deficientibus, vix perveniret Florentiam. Ibi episcopus loci donavit ei equum, quo Pisas usque, ubi eramus tunc, pervectus est. Postridie, credo, secutus episcopus erat enim illi causa cum adversario, et agendi aderat dies coepit requirere suffragia amicorum. Cumque per singulos sollicitarentur, ventum est ad Martinum. Fiducia erat major in illo, qui non posset immemor esse recentis beneficii. Tum Martinus: « Decepisti me, » inquit: « nesciebam tibi imminere negotium. Tolle equum tuum, ecce in stabulo est. « Et hora eadem resignavit illi. Quid dicis, mi Eugeni? Nonne alterius saeculi res est, redisse legatum de terra auri sine auro? transiisse per terram argenti, et argentum nescisse? donum insuper, quod poterat esse suspectum, illico rejecisse? 14. Sed o mihi locum suavem, ubi incidit occasio memorandi et nominandi suavissimi odoris virum, episcopum loquor Carnotensem Gaufri
Abbreviated transcription (Latin):
Qui humiles cum hominib. et cum
uinocentib innocentes: duros duit
redarguant. malignantes coherceant:
reddant retributionẽ suꝑbis. Qui ñ
dote uidue uel pat̾monio crucifiri
se uł suos ditare festinent. gratis
dantes. qd̾ gratis accepunt: Qratis
facientes iudiciũ in iuriam patienti¬
u uindictam in nationib: incre¬
pationes in popłis. Qui de tuo deni
cepisse ceruantur: ꝑ quẽ siue absen¬
tes siue p̾sentes contendat placere
t. placere deo. Qꝑi ad te redeant fati¬
gati quidẽ. s ñ farinati. Simul et
głantes. ñ quod curiosa seu p̃tiosa
queq t̾rarum attulerint ⁊ s qd̾ re¬
liquerint pacẽ regnis. legẽ barbaris.
qͥetem monasteriis: eccłiis ordinẽ cle¬
ricis disciplinã. deo popłm accepta¬
bilem sectatorẽ bonoꝵ opum:¬
Ignum ad medium uenire. factũ
dulcis memorie martini nr̃i. Nosti
hos s an memineris ignoro. I cardinał
pib̾r. functus aliquando legatione
in ditia tam pauꝑ remeauit. ut pene

Expanded text:
qui humiles cum humilibus et cum innocentibus innocentes, duros dure redarguant, malignantes coherceant, reddant retribucionem superbis; qui non de dote vidue et patrimonio crucifixi se vel suos ditare festinent gratis dantes, quod gratis acceperunt, gratis facientes iudicium iniuriam pacientibus, vindictam in nacionibus, increpcepisse cernantur , per quem sive absentes, sive praesentes contendant placere tibi, placere Deo. Qui ad te redeant fatigati quidem, sed non suffarcinati: simul et gloriantes, non quod curiosa seu pretiosa quaeque terrarum attulerint, sed quod reliquerint pacem regnis, legem barbaris, quietem monasteriis, ecclesiis ordinem, clericis disciplinam, Deo populum acceptabilem, sectatorem bonorum ad medium venire factum dulcis memoriae Martini nostri. Nosti hoc; sed an memineris, ignoro. Is cardinalis presbyter, functus 441 aliquando legatione in Dacia, tam pauper remeavit, ut pene
Abbreviated transcription (Latin):
ucant ⁊ minas pͥncipum nons
paueant. s contempnant. Qui ñ
cum turba intrent. nec cũ ira exe¬
ant: qui eccłlas ñ spolient s emen¬
dent. Qui marsupia ñ exhauriant.
s corda reficient: et crimina corrigãt.
Fame ꝓuideant sue: nec inuideant
aliene. Qui orandi studiũ gerant. et
usum habeant: ac de omni re plus
fidant orationi. qͣm sue industrie
uł labori. Quorum ingressis pacifi¬
cus: molestus exitꝰ sit. Quoꝵ sermo

Expanded text:
veant: minas principum non veant: minas principum non paveant, sed contemnant. Qui non cum turba intrent, nec cum ira exeant: qui ecclesias non spolient, sed emendent. Qui marsupia non exhauriant, sed corda reficiant et crimina corrigant; famae provideant suae, nec invideant alienae. Qui orandi studium gerant, et usum habeant, ac de omni re orationi plus fidant, quam suae industriae vel labori. Quorum ingressus pacificus, molestus exitus sit: quorum sermo
Abbreviated transcription (Latin):
dispensationẽ. concordes ad pacem.
conformes ad unitatem. Qui sint in
iudicio recti. in consilio ꝓuidi: in
iubendo discreti. in disponendo in¬
dustrii : in agendo strenui. in lo¬
quendo modesti: in adu̾sitate securi.
in ꝓsꝑitate deuoti: in delo sobrii. in
in cura rei familiaris ñ anxiir alie¬
ne ñ cupidi ÷ sue ñ ꝑdigr: ubiq et
in omnib circumspecti. Qui lega¬
tione ꝓxp̃o fungi quotiens opus erit
nec iussi renuant: nec ñ iussi af¬
fectent. Qui qd̾ uerecunde excusant:
obstinatiꝰ ñ recusent. Qui missi. pꝰt
aurum ñ eant. s xp̃m sequantur:
qui questum legationẽ ñ estimẽt.
nec requirant datum. s fructum.
Qui regib ioħem exhibeant. egip
tiis moysen: fornicantib finces.
heliã idolatris ⁊ heliseũ auaris.
petrum mentientib ⁊ paulum
blasphemantib: negotiantibus
xp̃m. Qui uulgus ñ spnant. s
doceant ÷ diuites ñ palpent. sed
t̾reant ⁊ pauꝑes ñ grauent. s fo¬

Expanded text:
dispensacionem, concordes ad pacem, dispensacionem, concordes ad pacem, conformes ad unitatem; qui sint in iudicio recti, in consilio providi, in iubendo discreti, in disponendo industrii, in agendo strennui, in loquendo modesti, in adversitate securi, in prosperitate devoti, in zelo sobrii, in in cura rei familiaris non anxii, aliene non cupidi, sue non prodigi, ubique et in omnibus circumspecti; qui legacione pro Christo fungi, quociens opus erit, nec iussi rennuant nec non iussi affectent; qui quod verecunde excusant, obstinacius non recusent; qui missi post aurum non eant, sed Christum sequantur; qui questum legacionis non estiment nec requirant datum, sed fructum; qui regibus Iohannem exhibeant, Egiiis Moysen, fornicantibus Phinees, Eliam idololatris, Elisaeum avaris, Petrum mentientibus, Paulum blasphemantibus, negotiantibus Christum. Qui vulgus non spernant, sed doceant: divites non palpent, sed terreant: pauperes non gravent, sed fo
Abbreviated transcription (Latin):
deligi. ñ ꝓbandos. Nos in monaste.
riis recipimus omnes spe meliorandi.
At curia bonos faciliꝰ recipere quam
facere consueuit. Qd̾ si plures in ea
defecisse bonos. qͣm malos ꝓfecisse ꝓ¬
bauimꝰ: querendi sane qͥb nec defe¬
dus timeatur. nec ꝓfectus optetur
ut pote iam ꝑfectis. Itaq ñ uolentẽ
neq currentes assumito: s cunctã¬
tes. s renuentes. Etiam coge illos.
et compelle intrare. In talib ut¬
opinor requiescet sp̃s tiuis. qui ñ
sint aitrite frontis⁊ s uerecundi.
s timorati: p̃ter dm̃ tamen timeãt
nichil. nichil spent nͥ a deo. Qui ad¬
uentium non manus attendant: s
necessitates. Qui stent uirilit̾ ꝓ afꝰ¬
flictis: et iudicent in equitate ꝓ mã¬
suetis t̾re. Qui sint compositi ad mo¬
res. ꝓbati ad scĩmoniã. parati ad o¬
bedientiam. mansueti ad patientiam.
subiecti ad disciplinã. rigidi ad cen¬
suram. catholici ad fidem. fideles ad

Expanded text:
deligi, non probandos. Nos in monasteriis deligi, non probandos. Nos in monasteriis omnes recipimus spe meliorandi: at curia bonos facilius recipere, quam facere consuevit. Quod si plures in ea defecisse bonos, quam malos profecisse probavimus; quaerendi sane quibus nec defectus timeatur, nec profectus optetur, utpote jam perfectis. 12. Itaque non volentes, neque currentes assumito, sed cunctantes, sed renuentes: etiam coge illos, et 440 compelle intrare. In talibopinor requiescet spiritus tuus, qui non sunt attrite frontis, ‹sed› verecundi, sed timorati; preter deum tamen timeant nichil, nichil sperent nisi a deo, qui adventancium manus non attendant, sed necessitates; qui stent viriliter pro afflictis et iudicent in equitate pro mansuetis terre; qui sint compositi ad mores, probati ad sanctimoniam, parati ad obedienciam, mansueti ad pacienciam, subiecti ad disciplinam, rigidi ad censuram, catholici ad fidem, fideles ad
Abbreviated transcription (Latin):
misistis. ꝓt modum sustinu istis gͣ¬
ues: in solentes. contumaces. rebel¬
les. Qd qͥdem interius malum. te¬
gunt pͥncipia: posteriora ꝓdunt.
Uerbosulum adolescentem et studentẽ
eloquentie. cum sapi̾e sit in anis: ñ ali¬
ud qͣm iusticie hostem reputes. Pro
huiꝰmodi falsis frib. dic̃ tͥ magister. Ma¬
nus cito nemini imposueris. Exclu¬
so itaq uniu̾so hoc pestilenti genere
hominũ: cure tͥ maxime sit introdu¬
cere tales. qͦs pꝰtmodum introduxisse
ñ peniteat. Turpe ẽ tͥ sepius retracta¬
re quod feceris: et iudicium tuum
frequent̾ ꝑ iclitari non decet. Dili¬
genter ꝓinde omne qd̾ faciendum e¬
rit tracta apud te: et cum his qͥ te
diligunt. Tracta ante factum: qͥa
post factum sera retractatio ẽsa
pientis consilium ẽ: omnia fac cũ
consilio et pꝰt factum ñ penitebis.
Et hoc tͥ ꝑsuade. qui admittendi st̃
difficile in curia posse ꝓbari: et ideo
si fieri potest. uiros ꝓbatos oportere

Expanded text:
misisti, postmodum sustinuisti grmisisti, postmodum sustinuisti graves, insolentes, contumaces, rebelles? Quod quidem interius malum tegunt principia, posteriora produnt. Verbosulum adolescentem, et studentem eloquentiae cum sapientiae sit inanis, non aliud quam justitiae hostem reputes. Pro hujusmodi falsis fratribus dicit tibi Magister: Manus cito nemini imposueris . 11. Excluso itaque universo hoc pestilenti genere hominum, curae tibi maxime sit introducere tales, quos postmodum introduxisse non poeniteat. Turpe est tibi saepius retractare quod feceris, et judicium tuum frequenter periclitari non decet. Diligenter proinde omne quod faciendum erit, tracta apud te, et cum his qui te diligunt. Tracta ante factum, quia post factum sera retractatio est. Sapientis consilium est: Omnia fac cum consilio, et post factum non poenitebis . Et hoc tibi persuade, qui admittendi sunt, difficile in curia posse probari: et ideo, si fieri potest, viros probatos oportere
Abbreviated transcription (Latin):
Pro quo rogaris. sit suspectus. Qiui
catus ẽ. Nec interest ꝑ se an ꝑ alium
quis roget ¶Clericum curiã frequen¬
tantem qͥ ñ sit de curia: ad idem noriᷤᷤ
ꝑtinere ambientium genus. Ad ulan¬
tem. et ad placitum cuiꝰq loquentẽ.
unum de rogantib puta. etiã sini¬
chil rogau̾it. Scorpiom ñ ẽ in facie
quod formides: s pungit acauda.
Si ad taliũ blandicias cor tuũ ut as¬
solet molliri senseris: memineris
scͥptum. Omnis homo primũ uinũ
bonum ponit: cum autẽ in ebria¬
ti fuerint. tunc qd̾ deteriꝰ ẽ. Pari põ¬
dere estimau̾is eꝰ humilitatẽ qͥ ti¬
met: et eiꝰ qͥ sꝑat. Uiri callidi et dolo¬
si ꝓpͥum eẽ solet: tunc p̾tend̾e hu¬
militatẽ. cum aliqͥd obtinere uolu¬
erit. De qualib dic̃ scͥptura. Est qͥ
se humiliat nequit̾: et int̾iora enis
sunt dolo. De uob̾ ipsis sume senten¬
tie huiꝰ euidens. ac familiare exem¬
plum. Quantos quos supplices ad¬

Expanded text:
Pro quo rogaris, sit suspectus; qui Pro quo rogaris, sit suspectus; qui catus est. Nec interest, per se, an per alium quis roget. Clericum curiam frequentantem, qui non sit de curia, ad idem noris pertinere ambientium genus. Adulantem, et ad placitum cujusque loquentem, unum de rogantibus puta, etiamsi nihil rogaverit. Scorpioni non est in facie quod formides: sed pungit a cauda. 10. Si ad talium blanditias cor tuum, ut assolet, molliri senseris, memineris scriptum: Omnis homo primum bonum vinum ponit; cum autem inebriati fuerint, tunc id quod deterius est . Pari pondere aestimaveris ejus humilitatem qui timet, et ejus qui sperat. Viri callidi et dolosi proprium esse solet tunc praetendere humilitatem, cum aliquid obtinere voluerit: de qualibus dicit Scriptura: Est qui se humiliat nequiter, et interiora ejus plena sunt dolo . De vobis ipsis sume sententiae hujus evidens ac familiare exemplum. Quantos quos supplices ad
Abbreviated transcription (Latin):
uat. S siue leuent siue grauent. cui
rectiꝰ imputandum qͣm tͥ qui ta¬
les aut elegisti. aut admisisti: Non
de omĩb dico: nam sunt qͦs ñ ele¬
gisti: s ipsi te. At potestatẽ ñ hñt:
nͥ qͣm tu eis aut tribueris aut ꝑ¬
miseris. Ad idem gͦ reu̾timur. Tibi
imputa: qͥcqͥd pacieris ab eo. qͥ sine
te potest facere nichilshis exrepti̾.
de cetero ñ inconsid̾ate ut uides
eligendi qͥq seu colligendi sunt in
opꝰ ministerii huiꝰ. Tuum ẽ unde¬
cunq euocare et asciscere tͥ. exemplo
sti quia senes popłi sunt. An nõ
eligendi de toto orbe⁊ orbem uidi¬
caturi: Sane huic negotio. ñ se in¬
gerat rogans. Consilio ñ p̃ce agen¬
dum ẽ. Sunt que necessario a no¬
bis rogantium. aut extorquet impor¬
tunitas. aut necessitas meretur. At
istud in his que nr̃a sunt. Ubi autẽ
ñ licet fac̾e quod uolo⁊ quis locus ro¬
ganti: Nisi forte qui me rogat. ut qd̾
um. Alius ꝓ alio: aliꝰ forte ꝓse rogat.

Expanded text:
juvat. Sed sive levent, sive gravent, cui juvat. Sed sive levent, sive gravent, cui rectius imputandum quam tibi, qui tales aut elegisti, aut admisisti? Non de omnibus dico: nam sunt quos non elegisti, sed ipsi te. At potestatem non habent, nisi quam tu eis aut tribueris, aut permiseris. Ad idem ergo revertimur. Tibi imputa quidquid patieris ab eo qui sine te potest facere nihil. His exceptis, de caetero non inconsiderate, ut vides, eligendi quique seu colligendi sunt in opus ministerii hujus. Tuum est undecumque evocare et adsciscere tibi, bus, quos tu nosti, quia senes populi sunt. An non eligendi de toto orbe, orbem judicaturi? Sane huic negotio non se ingerat rogans. Consilio, non prece agendum est. Sunt quae necessario a nobis rogantium aut extorquet importunitas, aut necessitas meretur. At istud in his quae nostra sunt. Ubi autem non licet quod volo facere, quis locus roganti? Nisi forte qui me rogat, hoc roglim. Alius pro alio, alius forte et pro se rogat.
Abbreviated transcription (Latin):
popło illo. ut possis dicere ⁊ popłe m̃s
quid tͥ debu facere et ñ feci. Si sic fe¬
cisti. nec ꝓfecisti: ẽ demum qd̾ facias.
et qd̾ dicas. Exi de urchaldeoꝵ. et di¬
cito. quia et aliis ciuitatib oporret¬
me eũgłirare. Puto nec penitebit exi¬
lii: orbe ꝓ urbe commutato:¬
aduitores. hii seduli tͥ. hii inti¬
mł sunt. Quamobrẽ si boni sunt
tibi potissimum sunt: si mali. eque
plustͥ. Ne te dixeris sanum ddolentẽ
latera: hoc ẽ ne te dixeris bonum.
malis in nitentem.Aut si bonus
sis. bonitas tua soluis. quẽ fructum
afferre potest: Sic̃ in suꝑiore libro
dixisse me memini. Quid inquam
emolum̃ti affert eccłiis dei tua unꝰ
hominis iusticia. ubi sententia p̾¬
ualet alit̾ affectoꝵ: s nec tuta tͥ¬
bonitas tua. obsessa malis: ñ ma¬
lis: ñ magis qͣm sanitas. uiqno ser¬
pente. Non ẽ quo te subducas malo
in testino. Et eregione bonum do¬
mesticum eo ampliꝰ quo sepiꝰ ui

Expanded text:
populo illo, ut possis dicere: Popule meus, populo illo, ut possis dicere: Popule meus, quid tibi debui facere, et non feci? Si sic fecisti, nec profecisti; est demum quod facias, et quod dicas: Exi de urbe Caldeorum, et dicito, quia oportet me aliis civitatibus ewangelizare. Puto nec penitebit exilii, orbe pro urbe commutatoadiutores tui sunt, seduli tibi, hii intimi sunt. Quam ob rem si boni sunt, tibi potissimum sunt; si mali eque plus tibi. Ne latera: hoc est, ne te dixeris bonum, malis innitentem. Aut si bonus sis, bonitas tui solius quem fructum afferre potest? sicut in superiore libro dixisse me memini . Quid, inquam, emolumenti affert Ecclesiis Dei tua unius hominis 439 justitia, ubi sententia praevalet aliter affectorum? Sed nec tuta tibi tua obsessa malis, non magis quam sanitas vicino serpente. Non est quo te subducas malo intestino. Et e regione, bonum domesticum eo amplius, quo saepius
Abbreviated transcription (Latin):
si forte audiant et quiescant ¶Insiste
et resistentib. Dicendo hec: forte ni¬
niniꝰ dicar. Num nr̃a illa uox. insta
oportune. importune: hunc si audes
nimium appellato. Propħe p̾cipitur.
clama necesses. Ad quos. nisi ad scele¬
ratos et peccatores: Annuntia inqͥt
popło meo scelera eorũ: et domui ra¬
cob peccata eoꝵ. Prudenter adu̾te:
et sceleratos ꝑhiberi. et popłm dñi.
Puta idem de his. et si scelerati. et si
iniqui: uide ne audias. quod uni ex
minimis meis ñ fecisti. nec mͥ fecisti.
fateor popłm istum extitisse usq
adhuc dura fronte. et indomito
corde: s utruinne etiã indomabili
nescio unde liquido scire possis. Po¬
test fore. quod necdum fuit. Si diffi¬
dis tu: s. apud dm̃ ñ erit impossibi¬
le omne u̾bum. Si dura frunte sũt:
durato e contͣ tuã. Nil tam durum:
qd̾̃ duriori ñ cedat. Dñs ad ꝓpħam.
dedi frontẽ tuã. duriorẽ frontib eoꝵ
Unum ẽ qd̃ te absoluit: si egisti cũ

Expanded text:
si forte audiant, et quiescant: insiste si forte audiant, et quiescant: insiste et resistentibus. Dicendo haec, forte nimius dicar. Num nostra illa vox: Insta opportune, importune? Hunc, si audes, nimium appellato. Prophetae praecipitur: Clama, ne cesses. Ad quos, nisi ad sceleratos et peccatores? Annuntia, inquit, populo meo scelera eorum, et domui Jacob peccata eorum . Prudenter adverte et sceleratos perhiberi, et populum Domini. Puta de his idem. Etsi scelerati, etsi iniqui, vide ne audias: Quod uni ex minimis meis non fecisti, nec mihi fecisti . Fateor populum istum exstitisse usque adhuc dura fronte, et indomito corde; sed utrumne etiam indomabili, nescio unde liquido scire possis. Potest fore, quod necdum fuit. Si diffidis tu; sed apud Deum non erit impossibile omne verbum . Si dura fronte sunt, durato et tu e contra tuam. Nil tam durum, quod duriori non cedat. Dominus ad prophetam: Dedi frontem tuam duriorem frontibus eorum . Unum est quod te absolvit, si egisti cum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ferro. Qͥd tu denuo usurpare gla¬
dium temptes: quẽ semel iꝰsus es re¬
ponere in uaginam: Quẽ tam̃ qui
tuũ negat: ñ satis mͥ uidetur atten¬
dere u̾bum dñi dicentis sic. Conu̾te gla¬
dium tuũ in uaginam. Tuusgͦ: et
ipse forsitan tuo nutu. et si ñ tuo
mami euaginandꝰ. Alioqͥn si nullo
mͦ ad te ꝑtin̾et et is: dicentib apłis
ecce gladii duo hic. ñ respondisset
dominus. satis ẽ. s minus ẽ. Uterq
gͦ eccłie et sp̃itał scilicet gladiꝰ ⁊ ma¬
teriał: s is quidẽ ꝓ eccłia. ille uͦ et
ab eccłia exercendus. Ille sacerdotis.
is mulitis manu: s sane ad nutũ
sacerdotis. et iꝰsum imꝑatoris. Et de
hoc alias. Nunc uͦ arripe illum qͥtͥ
ad feriendum creditus ẽ: et uuln̾a
ad salutẽ. si ñ omnes. si ñ ut multos.
certe quos possis. Non sum inquis
melior ꝗͣ patres mei. Quem illorũ
domus exapans ñ dico audiuit :
s ñ irrisit: Ideo tu insiste magis.

Expanded text:
non ferro. Quid tu denuo usurpare glanon ferro. Quid tu denuo usurpare gladium tentes, quem semel jussus es reponere in vaginam? Quem tamen qui tuum negat, non satis mihi videtur attendere verbum Domini dicentis sic: Converte gladium tuum in vaginam . Tuus ergo et ipse, tuo forsitan nutu, etsi non tua manu evaginandus. Alioquin si nullo modo ad te pertineret et is, dicentibus Apostolis, Ecce gladii duo hic; non respondisset Dominus, Satis est ; sed, Nimis est. Uterque ergo Ecclesiae et spiritualis scilicet gladius, et materialis; sed is quidem pro Ecclesia, ille vero et ab Ecclesia exserendus: ille sacerdotis, is militis manu, sed sane ad nutum sacerdotis, et jussum imperatoris. Et de hoc alias. Nunc vero arripe, qui tibi ad feriendum creditus est; et vulnera ad salutem, si non omnes, si non vel multos, certe quos possis. 8. Non sum, inquis, melior quam patres mei. Quem illorum domus exasperans, non dico, audivit, sed non irrisit? Ideo tu insiste magis,
Abbreviated transcription (Latin):
astorẽ te popło huic certe aut
nega. aut exhibe. Non negabis:
ne cuiꝰ sedem tenes. te neges heredẽ.
Petrus hic ẽ: qui nescitur ꝓcessisse
aliquando. uel geminis ornat᷑ uł se¬
ricist nec tectus auro⁊ nec uectus
equo albo÷ nec stipatus milite: nec
crrunstrepentib septus ministris.
Absꝙ his tam̃ credidit satis posse
impleri salutare mandatũ: si amaᷤ
me pasce oues meas. In his suc¬
cessisti: ñ petro. s constantino. Consu¬
lo toleranda ꝓ temꝑe: ñ affectanda
ꝓdebito. ad ea te potiꝰ incito: quorũ
te scio debitorẽ. Et si purpuratus. et¬
si deauratus incedens: ñ ẽ tam̃ quod
horreas oꝑam curam ue pastoralẽ pas¬
toris heres. Non ẽ qd̾ erubescas eũgłiũ.
Qͣmqͣm si uolens eu̾głires interapłos
qͥdem etiam gła ẽ tͥ. Cuangłizare pas¬
cere ẽ: opus fac eũgłiste. et pastorisopꝰ
implesti.¶Dracones inquis me morieᷤ
pascere et scorpiones: ñ oues. Propt̾
hoc inqͣm magis aggreͬre eos: s u̾bo

Expanded text:
astorem te populo huic certe aut nega, aut exhibe. Non negabis: ne cujus sedem tenes, te neget haeredem. Petrus hic est, qui nescitur processisse aliquando vel gemmis ornatus, vel sericis; non tectus auro, non vectus equo albo, nec stipatus milite, nec circumstrepentibus septus ministris. Absque his tamen credidit satis posse impleri salutare mandatum: Si amas me, pasce oves meas . In his successisti, non Petro, 438 sed Constantino. Consulo toleranda pro tempore, non affectanda pro debito. Ad ea te potius incito, quorum te scio debitorem. Etsi purpuratus, etsi deauratus incedens, non est tamen quod horreas operam curamve pastoralem, Pastoris haeres: non est quod erubescas Evangelium. Quanquam si volens evangelizes, inter Apostolos quidem etiam gloria est tibi. Evangelizare pascere est. Fac opus evangelistae, et pastoris opus implesti. 7. Dracones, inquis, me mones pascere, et scorpiones, non oves. Propter hoc, inquam, magis aggredere eos, sed verbo,
Abbreviated transcription (Latin):
rem eiꝰ semꝑ et augendo lemat: et le¬
miendo augeat. Hoc sumite ait in
meã commemorationẽ. Hoc ẽ sacͣ¬
mentũ corꝑis tui. quod sumimus
as. Pallium tuum ẽ caro tua. qua ue¬
stitus ad nos ꝓcessisti. et latiusti qͥdẽ
ꝑfidos. s fidelib tius te ipsum osten¬
disti sic et usq hodie:
ub hoc pallio abscondita ẽ
maxima fortitudo tua o for¬
tissime sanson: qͣm etiã dilecte ñ
diligenti te ad ultimum ñ celasti.
ut mimicã uerteres in amicam. In
tantũ amasti mulierẽ ñ amantem
te s ꝑsequentem te: ut ꝓpt̾ amorem
eiꝰ sapientia tua stultesc̾e̾t. et forti¬
tudo tua infirmaretur. S quod stul¬
tum ẽ dei sapientiꝰ factum ẽ hom̾ib
& qd̃ infirmum dei fortius hominibꝰ
qm̃ uoluntarie te ipsum patri sacrisi¬
cans et ex potestate tua moriens con¬
cussisti principes tenebrarũ et reg¬
num eoꝵ attriuisti. et facta ẽ crux
tua uideis quidem scandalũ. gentib

Expanded text:
rem ejus semper et augendo leniat, et lerem ejus semper et augendo leniat, et leniendo augeat. Hoc sumite, ait, in meam commemorationem : hoc est sacramentum corporis tui, quod sumimus as. Pallium tuum est caro tua qua vestitus ad nos processisti; et latuisti quidem perfidos, sed fidelibus tuis teipsum ostendisti sicut et usque hodie. Sub hoc pallio abscondita est maxima fortitudo tua , o fortissime Samson, quam etiam dilectae et non diligenti te, ad ultimum non celasti, ut inimicam verteres in amicam. In tantum amasti mulierem non amantem te, sed persequentem, ut propter amorem ejus sapientia tua stultesceret, et fortitudo tua infirmaretur. Sed quod stultum est Dei sapientius factum est hominibus, et quod infirmum Dei fortius hominibus , quoniam voluntarie teipsum Patri sacrificans, et ex potestate tua moriens concussisti principes tenebrarum et regnum eorum attrivisti; facta est crux tua, Judaeis quidem scandalum, gentibus
Abbreviated transcription (Latin):
sine illo ñ diuidetur. Sunt et alii tor¬
rentes iniquitatis. pelagꝰ peccatorũ
meoꝵ qui conturbant me: atq uti¬
nam sic conturbarent. ut cũ dolore
clamarem. Pater mi. pat̾ mi: currus
isrł et auriga eiꝰ. Conturbant enim
me torrentes iniquitatis. auferen¬
tes mͥ lumen ocłoꝵ meoꝵ. ut non
possim uid̾e piissũ heliam qñ tol¬
litur a me. Si enim uiderem: ꝓfec¬
to sp̃c eiꝰ duplex fieret in me: et
clamarẽ pat̾ mi pat̾ mi. Misit ds̃
sp̃m filii sui in corda nr̃a ait apłs.
clamantẽ abba pat̾. Duplex sp̃c. du¬
plo clamat pat̾ mi pat̾ mi. Pater
mi creator. pat̾ reformator. Pater
mi. pater mi. O uox affectuosa. Cur¬
rus isrł. et auriga eius. Portas et
regis: sustines et gub̾nas. Quẽ: Isrł
credentẽ in te: spantẽ in te: suspi¬
rantem ad te. Ecce sullatus es: ampliꝰ
te tuus ñ uidebit heliseus. Reman¬
sit tamen ei palliũ tuũ in memori¬
am tui ut p̾sentia absentie tue dolo¬

Expanded text:
sine illo non dividetur. Sunt et alii torsine illo non dividetur. Sunt et alii torrentes iniquitatis, pelagus peccatorum meorum, qui conturbant me, atqnam sic conturbarent, ut cum dolore clamarem: Pater mi, pater mi, currus Israel et auriga ejus! Conturbant enim me torrentes iniquitatis, auferentes mihi lumen oculorum meorum, ut non possim videre piissimum Eliam, quando tollitur a me: si enim viderem, profecto spiritus ejus duplex fieret in me, et clamarem: Pater mi, pater mi? Misit Deus spiritum filii sui in corda nostra, ait Apostolus, clamantem: Abba, Pater . Duplex spiritus, duplo clamat: Pater mi, pater mi; pater mi, creator; pater mi, reformator. Pater mi, pater mi! o vox affectuosa! currus Israel et auriga ejus : portas et regis, sustines et gubernas: quem? Israel credentem in te, sperantem in te, suspirantem ad te. Ecce sublatus es, amplius te tuus non videbit Eliseus: remansit tamen ei pallium tuum in memoriam tui, ut praesentia absentiae tuae dolo
Abbreviated transcription (Latin):
It nunc dñe scimus et gau¬
demꝰ quia resurrexisti uere
amortuis. et longe diuisus es a
nobis adhuc mortalib. quia as¬
cendisti suꝑ equos tuos igneos &
currum igneum qui decem mili¬
b multiplex ẽ: ueruntam̃ cecidit
nob̾ a te et apud nos usq hodie
remansit pallium tuum que
sunt linteamina corꝑis tui. qͥb
potentie tue opẽ exꝑiamur in
tpr oportuno. ut spc̃ tuus duplex
fiat in uiscerib nr̃is: quatinus in te &
dm̃ et ꝓximum diligamus. C ircum¬
dederunt nos dolores mortis. et tor¬
rentes iniquitatis conturbauerunt
nos. Circumdedit nos mortalitatis
nr̃e uestimentũ scaturiens uermes.
qui me assidue comedunt et ñ dor¬
miunt. qui sunt dolores p̾mintii
doloris illiꝰ maximi: qui uenit suꝑ
nos uelut armatꝰ. et in ꝓuisos molit᷑
obruere. Quamuis et quis tam ꝓuid̾̃
ut trorẽ illius possit sustinere: at¬
tam̃ uelimꝰ nolimꝰ. certe sustinendꝰ ẽ.
certe transmeandꝰ. S noli obliuisci
pallium helie: alioqͥn torrens tibi

Expanded text:
Et nunc, Domine, scimus et gaudemus, quia resurrexisti vere a mortuis, et longe divisus es a nobis adhuc mortalibus, quia ascendisti super equos tuos igneos, et currum igneum, qui decem millibus multiplex est: verumtamen cecidit nobis a te, et apud nos usque hodie remansit pallium tuum, quae sunt linteamina corporis tui, quibus potentiae tuae opem experiamur in tempore opportuno, ut spiritus tuus duplex fiat in visceribus nostris, quatenus in te et Deum, et proximum diligamus. Circumdederunt nos dolores mortis, et torrentes iniquitatis conturbaverunt nos: circumdedit nos mortalitatis nostrae vestimentum scaturiens vermes, qui me assidue comedunt et non dormiunt, qui sunt dolores praenuntii doloris illius maximi, qui venit super nos velut armatus, et improvidos molitur obruere. Quamvis et quis tam providus, ut terrorem illius possit sustinere? Attamen velimus, nolimus, certe sustinendus est, certe transmeandus. Sed noli oblivisci pallium Eliae; alioquin torrens tibi
Abbreviated transcription (Latin):
caro tro ꝗd̾ nos sumꝰ nutritur pau
duas molas spei et timoris molitur
sicut frumentum ut fiat noua consꝑsio.
deinde cũ informam panis tͣnsierit co¬
quitur inclibano passionum: pꝰ ea cũ
benedixeris ei omĩ benedictione sp̃ua¬
li et dixeris consummatũ ẽ: frangis
et ipsum corpꝰ nr̃m qd̾ in manib tuis
et in manus tuas comittimꝰ. et ibi ag¬
nosceris ñ in spẽ ꝑegͥna s in facie ꝓpͥa :
ut iam ñ lancea nob̾latus tuum aꝑi¬
at. s digito palpare et uidere possimus

Expanded text:
caro tua, quod nos sumus, nutritur paulcaro tua, quod nos sumus, nutritur paul primum quidem inter duas molas spei et timoris molitur sicut frumentum; ut fiat nova conspersio, deinde cum in formam panis transierit, coquitur in clibano passionum: postea cum benedixeris ei omni benedictione spirituali, et dixeris consummatum est; frangis et ipsum corpus nostrum quod in manibus tuis est, et in manus tuas committimus; et ibi agnosceris non specie peregrina, sed in facie propria: ut jam non lancea nobis latus tuum aperiat, sed digito palpare et videre possimus,
Abbreviated transcription (Latin):
estum nob̾ temꝑat: et sp̃s scĩ lux tene¬
bras nr̃e mentis illustrat. Igitur dũ
loquereris in uia duob discipłis tecũ
tuã reg̾et. nonne inquiunt cor nr̃m
ardens erat in nob̃. dum nob̃ loquere¬
tur inuia et aꝑiret nob̾ scͥpturas: Ar¬
debat inmirum intus colunna ig¬
nis. quia foris colunna nubis loque¬
hatur ad eos:
Ded ubi tandem cognouerunt
Qeum : In fractione panis. &
uere ñ cognosceris dñe nͥ infractiõe
panis. Panis caro tua ẽ. fregisti ma¬
nib tius corpus tuũ. quia potesta¬
tem habebas ponendi animã tuam
& it̾m sumendi eam. fregisti corpꝰ
qd̾ foris apparebat. et ostendisti me¬
dullam que intus latebat. Nisi enim
patereris: ñ cognosc̃cris. Ibi inquit ab¬
scondita ẽ fortitudo eiꝰ. Que ẽ autem
tudo. nͥ humilitas. nͥ patientia: has
uirtutes fortissimas et suauissimas
infractione panis hoc ẽ in passione
tua nobis ostendisti. his uirtutib

Expanded text:
aestum nobis temperat, et Spiritus sancti lux teneaestum nobis temperat, et Spiritus sancti lux tenebras nostrae mentis illustrat. Igitur dum loquereris in via duobus discipulis tecum tuam tegeret, Nonne, inquiunt, cor nostrum ardens erat in nobis, dum loqueretur in via, et aperiret nobis Scripturas? . Ardebat nimirum intus columna ignis, quia foris columna nubis loquebatur ad eos. 31. Sed ubi tandem cognoverunt eum? In fractione panis. Et vere non cognosceris, Domine, nisi in fractione panis. Panis caro tua est. Fregisti manibus tuis corpus tuum, quia potestatem habebas ponendi animam tuam, et iterum sumendi eam. Fregisti corpus quod foris apparebat, et ostendisti medullam quae intus latebat; nisi enim patereris, non cognosceris. Ibi, inquit, abscondita est fortitudo ejus . Quae est autem tudo, nisi humilitas, nisi patientia? Has virtutes fortissimas et suavissimas in fractione panis, hoc est in passione tua nobis ostendisti: his virtutibus
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis et miscđie: et quicqͥd huma¬
no gn̾ ꝑ incarnationis misterium
reuelare dignatus es. Relucet nob̾
runt in monte. S nubes lucida ob¬
unbrauit eos. nec ipsiemm sicut
et nos sine tua ꝓtectione salua¬
ri potussent. Heruntam̃ illis sicut
amicis et domesticis immo dome¬
sticoꝵ et amicoꝵ tuoꝵ p̾cipuis. sa¬
cram̃ti tui nubes erat ꝑlucida. q̃
nob̾ iacentib et ꝓiectis a facie ocłõ
rum ualde sub obscura ẽ.Ss imꝓ¬
fectum meum uiderunt ocłi tui. et
in libro tuo om̃s scͥbentur: qn sub
nube tua nutris et ꝑficis: et dedu¬
cis uelut ouem ioseph. Hec ẽ colun¬
na nubis. que ꝑ diẽ precedebat fili¬
os isrł. Colunna uͦ ignis ꝑ noctem
spc̃ sc̃s est: qui suꝑ apłos in igneis
linguis apparuit. qui cecitatis nr̃e
caliginem illuminat. et sursũ erigit
ut sapiamꝰ ea que sursum sunt. ñ q̃
suꝑ t̾ram. Nubes gͦ ꝑ diem et columia igni
ꝑ noctem. quia et caro tua diuinitatiᷤ

Expanded text:
tudinis et misericordiae, et quidquid humatudinis et misericordiae, et quidquid humano generi per Incarnationis tuae mysterium revelare dignatus es. Relucet nobis runt in monte, sed nubes lucida obumbravit eos : nec enim ipsi sicut et nos, sine tua protectione salvari potuissent; verumtamen illis sicut amicis et domesticis imo domesticorum et amicorum tuorum praecipuis sacramenti tui nubes erat perlucida quae nobis jacentibus et projectis a facie oculorum tuorum valde subobscura est, sed imperfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribentur, quoniam sub nube tua nutris et perficis, et deducis velut ovem Joseph. Haec est columna nubis, quae per diem praecedebat filios Israel; columna vero ignis per noctemctus est, qui super Apostolos in igneis linguis apparuit, qui caecitatis nostrae caliginem illuminat et sursum erigit, ut sapiamus ea quae sursum sunt, non quae super terram. Nubes ergo per diem, et columna ignis per noctem; quia caro tua et divinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
dum intelligentib te pabulum et
mensurã tͥtici in tempore suo
Rad̾e nunc et nobiscũ dñe
ne desolemur et tͥstemur
in ua hac qua ambulamꝰ. qm tu
ipse qͦndam p̾cedebas filios isrł in
columpna nubis ꝑ diẽ et in colũpna
ignis ꝑ noctem. et ad nutum tuũ
deponebant tentoria: et rursus eri¬
gebant. Que ẽ autẽ nubes que p̃¬
cedit ur̃os isrłitas. nisi uerissimum
et scissimum corpꝰ tuũ qd̾ in altari
sumimꝰ. in quo uelatur nobis altitu¬
do diei. immensitas maiestatis tue.cuiꝰ
et calorem et splendorẽ mortał infir¬
mitas sustinere ñ posset: nͥ mediatͥx
nubes int̾posita et ardorem temꝑaret
desup. et tutã subtus se uiã p̾mon¬
straret: hanc nube totus exercitus
tuus sequitur dñe rex sabbath. Qui
aut̃ ñ sequitur eã: intenebris ẽ et
in tenebris ambulat: et nescit quo
eat. Relucet enim de hac nube semi¬
ta que ducit ad uitam. semita humi¬
litatis et patientie. semita mansue¬

Expanded text:
ndum intelligentibus te, pabulum, et ndum intelligentibus te, pabulum, et mensuram tritici in tempore suo. Gradere nunc et nobiscum, Domine, ne desolemur et tristemur in via hac qua ambulamus, quoniam tu ipse quondam praecedebas filios Israel in columna nubis per diem, et in columna ignis per noctem , et ad nutum tuum deponebant tentoria, et rursus erigebant. Quae est nubes quae praecedit veros Israelitas, nisi verissimum et sanctissimum corpus tuum, quod in altari sumimus, in quo velatur nobis altitudo Dei, immensitas majestatis tuae, cujus et calorem et splendorem mortalis infirmitas sustinere non posset, nisi mediatrix nubes interposita, et ardorem temperaret desuper, et tutam subtus te viam praemonstraret? Hanc nubem totus exercitus tuus sequitur, Domine rex Sabaoth; qui autem non sequitur eam, in tenebris est, et in tenebris ambulat, et nescit quo eat: relucet enim de hac semita quae ducit ad vitam, semita humilitatis et patientiae, semita mansue