comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si pecuniam: &e sicut thesauros effo¬
deris eam. Sapientia quippe in rerũ
suꝑficie non iacet: quia in inuisibi¬
libus latet. Et tunc mortificationẽ
nr̃am. sapientiam contingentes ap¬
prehendimus. si relictis uisibilibꝰ in
insibilib abscondamur: si hic hanc.
cor effodientes querimus. ut omne qͦd
terrenũ mens cogitat. a semetipsa. ma¬
nu sc̃e discretionis eiciat: & thesaurũ
uirtutis qui in se latebat agnoscat.
facile enum in se thesaurum quesitũ¬
inuenit: si eam que se male presserat.
molem a se terrene cogitationis repel¬
lit. Qtua autem quesitã mortẽ sicut¬
dentq uehementer: cum inuenerint
sepulcrũ. Sicut enĩ sepulchrũ locus ẽ¬
quo absconditur corpus: ita diuina cõ¬
templatio quoddam sepulchrũ men¬
tis est quo absconditur anima. Qua¬
si enĩ adhuc huic mundo uumus:
cum mente in eum foris uagamur.
Sed mortui in sepulchro abscondim᷑:
cũ mortificati exterius. in secreto in¬

Expanded text:
si pecuniam, et sicut thesauros effosi pecuniam, et sicut thesauros effoderis eam . Sapientia quippe in rerum superficie non jacet; quia in invisibilibus latet. Et tunc mortificationem nostram sapientiam contingentes apprehendimus, si relictis visibilibus in invisibilibus abscondamur; si sic hanc, cor effodientes, quaerimus, ut omne quod terrenum mens cogitat, a semetipsa, manu sanctae discretionis ejiciat, et thesaurum virtutis, qui se latebat, agnoscat. Facile enim in se thesaurum invenit, si eam quae se male presserat molem a se terrenae cogitationis repellit. Qudentque vehementer cum invenerint sepulcrum. - Sicut enim in sepulcro absconditur corpus, ita in divina contemplatio quoddam sepulcrum mentis est, quo absconditur anima. Quasi enim huic adhuc mundo vivimus, cum mente in eum foras vagamur; sed mortui in sepulcro abscondimur, cum mortificati exterius, in secreto in
Abbreviated transcription (Latin):
labore persistere. quia subleuatio la¬
buis est uisio conlaborantis: sicut ĩ
iinere comes ungitur uia quidem
non attrahitur. sed tamen de societate
domitis. labor itineris leiugatur.
dum itaq paulus consolantes se in
lbore quereret: adiunxit dicens. Tan¬
domagis quanto iuideritis appropin-¬
quantem diem. Ac si diceret. Eo labor
crescat: quo ipsa iam premia laboris
appropinquant. Uelut si aperte dicat.
Thesaurũ queritis: sed eo fodere ar¬
dentius debetis. quo iam iuxta que¬
situm aurũ fodiendo ꝑuenistis. Quã¬
iuis hoc quod dicitur. expectant mor¬
tem & non uenit. quasi effodientes
thesaurum: intelligi & aliter potest.
Quia enĩ ꝑfecte mundo mori nõ pos¬
sumus. nisi intra mentis nr̃e inui¬
sibilia a uisibilib abscondamur: rec¬
te hi qui mortificationẽ suam appe¬
tunt. thesaurum effodientibus conpa¬
rantur. Mundo enĩ ꝑ inusibilem
sapientiã morimur: de qua ꝑ salomo¬
nem dicitur. Si quesieris illam qua-¬

Expanded text:
labore persistere, quia sublevatio lalabore persistere, quia sublevatio laboris est visio collaborantis: sicut cum in itinere comes jungitur, via quidem non abstrahitur, sed tamen de societate comitis labor itineris leviatur. Dum itaque Paulus consolantes se in laboribus quaereret, adjunxit dicens: Tanto magis, quanto videritis appropinquantem diem. Ac si diceret: Eo labor crescat, quo ipsa jam praemia laboris appropinquant, velut si aperte dicat: Thesaurum quaeritis? sed eo fodere ardentius debetis, quo jam juxta quaesitum aurum fodiendo pervenistis. mvis hoc quod dicitur: Exspectant mortem, et non venit, quasi effodientes thesaurum, intelligi et aliter potest. Quia enim perfecte mori mundo non possumus, nisi intra mentis nostrae invisibilia a visibilibus abscondamur, recte ii qui mortificationem suam appetunt, thesaurum effodientibus comparantur. Mundo enim per invisibilem sapientiam morimur, de qua per Salomonem dicitur: Si quaesieris illam qua
Abbreviated transcription (Latin):
Unde beatus iob cũ diceret. expectant
mortẽ & nõ uenit. ut hoc ipsum que¬
antium desiderium subtilius exple¬
thesaurũ. Om̃s namq qui fodiendo
thesaurum querunt. cũ fodere altiꝰ
teperint ad laborem instantius in¬
ardescunt: quia quo se thesauro ab¬
scondito iam iamq appropinquare
estimant. eo in esfossione enixns la¬
borant. Qui igit᷑ plene mortificatio¬
nem suam appetunt. quasi effodien¬
tes thesaurũ querunt: quia quanto
tiuit uiciniores ad finem. tanto se ex¬
hibent ardentiores in opere. Laborando
ergo non deficiunt. sed magis ad usũ
laboris crescunt: quia quo iam p̃mia
propinquiora considerant. eo in opere
delectabilius exsirdant. Unde bene pau
lus quibusdam absconditũ eterne pa-¬
tri thesaurũ querentib. dicit. Non
deserentes collectionem nr̃am sicut ẽ
consuetudinis quibusdam sed conso¬
lantes: & tantomagis quanto uideri¬
tis appropinquantem diem. Laborã¬
tem quippe consolari est parit in

Expanded text:
Unde beatus Job cum diceret: Exspectant Unde beatus Job cum diceret: Exspectant mortem, et non venit, ut hoc ipsum quaerentium desiderium subtilius explepropinquior. --Omnes namque qui fodiendo thesaurum quaerunt, cum fodere altius coeperint, ad laborem instantius inardescunt; quia quo se thesauro abscondito jam jamque appropinquare aestimant, eo in effossione enixius laborant. Qui igitur plene 142 mortificationem suam appetunt, quasi effodientes thesaurum quaerunt; quia quanto fiunt viciniores ad finem, tanto se exhibent ardentiores in opere. Lergo non deficiunt, sed magis ad usum laboris crescunt; qui quo jam praemia propinquiora considerant, eo in opere deleclus quibusdam absconditum aeternae patriae thesaurum quaerentibus dicit: Non deserentes collectionem nostram, sicut est consuetudinis quibusdam, sed consolantes, et tanto magis, quanto videritis appropinquantem diem . Laborantem quippe consolari, est pariter in
Abbreviated transcription (Latin):
petunt non licet. rapere secum alios
quibꝰ ad miscentur libet. fit ergo mi¬
ra dispensatione pietatis. ut unde
se distructiores estimant: inde locu¬
pletiores ad celestis patrie construe¬
perueniunt. ut ipsa interueniente ta¬
ditate. ad eadem desideria laxato men¬
tis sinu dilatentur: & que extenuari
fortasse impleta poterant. magna dis¬
positione agitur. ut repulsa crescant.
Sic quippe mortificari appetunt: ut
iam perfecte si liceat conditoris sui fa¬
ciem contemplent᷑. Sed eorũ desideriñ
differtur ut proficiat: & tarditatis sue
sinu nutcitur. ut crescat. Unde bene
sponsa insponsi sui specie anhelans
clamat. In lectulo meo per noctes que¬
siui quem diligit anima mea: queli¬
ui illũ &e non inueni. Abscondit se
ponsus cum queritur: uit non inuen¬
as ardentius querat᷑. Et differtur. que¬
reis sponsa ne inueniat: ut tardita
psua capatior readita. multipliciꝰ
quandoq inueniat quod querebat.

Expanded text:
petunt non licet, rapere secum alios, petunt non licet, rapere secum alios, quibus admiscentur, libet. Fit ergo mira dispensatione pietatis ut unde se destructiores aestimant, inde locupletiores ad coelestis patriae construcperveniunt, ut ipsa interveniente tarditate, ad eadem desideria laxato mentis sinu dilatentur; et quae extenuari fortasse impleta poterant, magna dispositione agitur, ut repulsa crescant. Sic quippe mortificari appetunt, ut jam perfecte, si liceat, conditoris sui faciem contemplentur. Sed eorum desiderium differtur, ut proficiat; et tarditatis suae sinu nutritur, ut crescat. Unde bene sponsa in sponsi sui desiderio anhelans clamat: In lectulo meo per noctes quaesivi quem diligit anima mea; quaesivi illum, et non inveni . Abscondit seponsus cum quaeritur, ut non inventus ardentius quaeratur, et differtur quaerens sponsa, ne inveniat ut tarditate sua capacior reddita, multiplicius quandoque inveniat quod quaerebat.
Abbreviated transcription (Latin):
Desiderant quippe mortificare se fũ¬
ditus. atq ab omni uita głe tempo¬
ralis extinguere. sed occultis sepe dei
iudicus uel preesse in regimine. uł
occupari in iunctis honorib com¬
pelluntur: atq inter hec mortifica¬
tionem plenissimã indesinenter ex¬
pectant. Sed expectata mors nõ uenit:
quia eorum usus. temporali glorie¬
etiam nolens uitiit. Quam tamen
pro diuino timore tolerant. & intus
quidem seruant desideriũ pietatis
foris autem explent ministeriũ ordi¬
nis: quatintis nec a ꝑfectione ꝓ inten¬
tionem recedant. nec dispositioni con¬
ditoris. per suꝑbiam contradicant. Mi¬
ra enĩ diuinitatis pietate agit᷑. cũ
qui perfecto corde ad contemplationẽ
tendit. humanis ministeriis occu¬
patur: ut & multis in firmioribus
eius mens perfecta proficiat. & quo
se ipse in perfectũ respicit. inde  hu¬
militatis culmen ꝑfectior assurgan
riorũ suoꝵ detrimenta tolerant. in¬
ue maiora lucra conuersis aliis re¬
portant: quia dum eis uacare ut ap¬

Expanded text:
Desiderant quippe mortificare se funditus, atque ab omni vita gloriae temporalis exstinguere; sed occultis saepe Dei judiciis vel praeesse in regimine, vel occupari injunctis honoribus compelluntur, atque inter haec mortificationem plenissimam indesinenter exspectant. Sed exspectata mors non venit, quia eorum usus temporali glorietiam nolens vivit, quam tamen pro divino timore tolerant. Et intus quidem servant desiderium pietatis, foris autem explent ministerium ordinis; quatenus nec a perfectione per intentionem recedant, nec dispositioni conditoris per superbiam contradicant. Mira enim divinitatis pietate agitur, cum is qui perfecto corde ad contemplationem tendit, humanis ministeriis occupatur; ut et multis infirmioribus ejus mens perfecta proficiat, et quo se ipse imperfectum respicit, inde ad humilitatis culmen perfectior assurgat.riorum suorum detrimenta tolerant, inde majora lucra, conversis aliis, reportant; quia dum eis vacare ut ap
Abbreviated transcription (Latin):
fortasti. Si ipse hystorie textus aspicit᷑:
magna est lectoris utilitas. quod ab
amicis iurgantib. in beato iob pro
laceratione uitiorũ. uirtutũ preco¬
nia proferunt᷑. Numquã quippe ẽ
tam robustum uite testimonium:
quam cũ ille de eo laudanda loqͥ-¬
tur. qui alicui ingerere crimen co¬
natur. Pensemus autem cuius cel¬
situdinis uir iste fuerit: qui indoc¬
tos docens. lassos roborans. uacillã¬
tesq confirmans. inter curas domus
inter multipliciũ rerum custodiam
inter affectus ꝑignorũ. inter studia
tot laborũ. erudiendis se ceteris impe¬
dit. Et illa quidem occupatus exereus
seo tamen liber magisterio doctrine
militauit. Temporalia regendo dispo¬
suit: eterna predicando nuntiauit
Unte ⁊ rectitudinem & agendo u¬
dentib ostendit: & loquendo aua¬

Expanded text:
atur. --Si ipse historiae textus aspicitur, magna est lectoris utilitas, quod ab amicis jurgantibus in beato Job pro laceratione vitiorum, virtutum praeconia proferuntur. Nunquam quippe est tam robustum vitae testimonium, quam cum ille laudanda loquitur, qui ingerere crimen conatur. Pensemus autem cujus celsitudinis iste vir fuerit, qui indoctos docens, lassos roborans, vacillatesque confirmans, inter curas domus, inter multiplicium rerum custodiam, inter affectus pignorum, inter studia tot laborum, erudiendis se caeteris impendit. Et illa quidem occupatus exercuit, sed tamen liber magisterio doctrinae militavit. Temporalia regendo disposuit; aeterna praedicando nuntiavit; vitae rectitudinem et agendo videntibus ostendit, et loquendo au
Abbreviated transcription (Latin):
a more retinetur. uicissim sibi utriq
extuicti sunt: quia dum alter alterũ
non appetit. quasi mortuũ mortuus
nõ attendit. Quia igitur nec paulus
mundi głam querebat. nec a mundi
gła ipse querebatur: & se mundo. &
mundũ sibi crucifixum esse gloriat᷑.
Quod quia multi appetunt. sed ta¬
men usq ad culmen extinctionis om¬
nimodis non assurgunt: recte gemẽ
tes dicunt. Quare data est misero lux.
&e uita his qui in amaritudine ani¬
me sunt: Uita quippe a maricatis
datur: cum huiꝰ mundi gła tristib
gementib ꝙ tribiut᷑. In qua nimirũ
uita. pena se ualidissimi timoris af¬
ficiunt. quia & ipsi si mundũ nõ te¬
nent. adhuc tamen tales se esse me¬
tuunt. qui a mundo teneant᷑: quia
nisi ei quantulumcumq uiuerent.
hos adusura suũ proculdubio non
amaret. Mare enim uiua corpora
in semet ipso retinet: nã mortua
extra se ꝓtinus expellit. Sequit᷑. Qtui¬

Expanded text:
amore retinetur, vicissim sibi utrique amore retinetur, vicissim sibi utrique exstincti sunt; quia dum alter alterum non appnon attendit. Quia igitur nec Paulus mundi gloriam quaerebat, nec a mundi gloria ipse quaerebatur, et se mundo et mundum sibi crucifixum esse gloriatur. Quod quia multi appetunt, sed tamen usque ad culmen exstinctionis omnimodae non tes dicunt: Quare data est misero lux, et vita his qui in amaritudine animae sunt? Vita quippe amaricatis datur, cum hujus mundi gloria tristibus gementibusque tribuitur. In qua nimirum vita poena se validissimi timoris afficiunt, quia etsi ipsi mundum non tenent, adhuc tamen tales esse se metuunt, qui a mundo teneantur; quia nisi ei quantulumcunque viverent, hos ad usum suum procul dubio non amaret. Mare enim viva corpora in semetipso retinet; nam mortua extra se protinus expellit. Sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus non est. Quasi enĩ uiuus
adhuc mundus eum conspicit: dũ
alio intentũ. in suis actionib ra¬
pere contendit. Unde bene paulus
cum & ipse scłm perfecte despiceret.
&e talem se factum uideret. quẽ iã
hoc scł̃m concupiscere omnino non
posset: ruptis huiꝰ uite iunculis li¬
ber dicit. Michi mundus crucifixus
est: & ego mundo. Mundus quippe
ei crucifixus fuerat: quia hunc cor¬
di suo iam mortuũ non amabat. d
& se ipsũ mundo crucifixerat. quia ta¬
lem se ei exhibere studuit. ut ab eo
quasi mortuus concupisci nõ pos¬
set. Si enĩ uno in loco sint. mortuus
& iuuens. & mortuus uiũ non ui¬
det: uuus tamen mortuũ uidet.
Si uero utriq sint mortui. alter al¬
terũ nequaqͣm uidet. Ita qui iam
ntdũ non amat. sed tam̃ ab illo¬
uel non uolens amatur. & si iꝑse ue¬
lut mortuus mundũ non uidet: hũc
tamen mundus adhuc non mortuus
uidet. Si uero nec ipse in amore mũ¬
dum retinet. nec rursum a mundi

Expanded text:
mortuus non est. Quasi enim adhuc mortuus non est. Quasi enim adhuc vivus mundus eum conspicit, dum alio intentum in suis actibus rapere contendit. Unde bene Paulus, cum et ipse saeculum perfecte despiceret, et talem se factum videret, quem jam hoc saeculum concupiscere omnino non posset, ruptis hujus vitae vinculis liber dicit: Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . Mundus quippe ei crucifixus fuerat, quia hunc cordi suo jam mortuum non amabat. Sed et se ipsum mundo crucifixerat, quia talem se ei exhibere studuit, ut ab eo quasi mortuus concupisci non posset. Si enim uno in loco sint mortuus et vivens; etsi mortuus vivum non videt, vivus tamen mortuum videt; si vero utrique sint mortui, alter alterum nequaquam videt. Ita qui jam mundum non amat, sed tamen ab illovel non volens amatur, etsi ipse velut mortuus mundum non videt, hunc tamen mundus adhuc non mortuus videt. Si vero nec ipse in amore mundum retinet, nec rursum a mundi
Abbreviated transcription (Latin):
me sue: in gaudio illius nõ misce¬
bitur extraneus. In amaritudine
namq sunt & corda reproborũ. qͥa
isis etiã prauis suis desideriis af¬
llguntur: sed eandem amaritudi¬
nem nesciunt. quia pensare quod
tolerant. sponte sua excecati nõ posst̃.
At contra corbonorũ. amaritudinẽ
suam nouit. quia erumpnã exilii in
qla proiectum laceratur intelligit:¬
& quam sint tranquilla que ꝑdidit.
quam confusa in quib cecidit. sentit.
Sed hoc amaricatũ cor ad gaudium
suũ quandoq reducitur. atq in eiꝰ
gaudio extraneus non miscetur: qͥa
is qui nunc ab hoc merore cordis. fo
remanebit. Hi itaq qui in amaritu¬
uine auime sunt. mori mundo fun¬
ditus concupiscunt: ut sicut in scl̃o
ipsi nil appetunt. ita iam a sclo nul¬
la obligatione teneantur. Et plerũq
contigit. ut iam homo mundum
mente non teneat: sed tamen mun¬
dus hominem occupationib astrin¬
gat. Et ipse quidem mundo iã mor¬
tuus est: sed ipsi mundus adhuc

Expanded text:
mae suae, in gaudio illius non miscemae suae, in gaudio illius non miscebitur extraneus . In amaritudine namque sunt et corda reproborum, quia ipsis etiam pravis suis desideriis affliguntur; sed eamdem amaritudinem nescitolerant, sponte sua excaecati non possunt. At contra, cor bonorum amaritudinem suam novit, quia aerumnam exsilii in qua projectum laceratur intelligit, et quam sint tranquilla quae perdidit, quam confusa in quibus cecidit sentit. Sed hoc amaricatum cor ad gaudium suum quandoque reducetur, atque in ejus gaudio extraneus non miscebitur, quia is, qui nunc ab hoc moerore cordis foraitate remanebit. Hi itaque qui in amaritudine animae sunt, mori mundo funditus concupiscunt; ut sicut in saeculo ipsi nihil appetunt, ita jam a saeculo nulla obligatione teneantur. Et plerumque contingit ut jam homo mundum mente non teneat, sed tamen mundus hominem occupationibus astringat: et ipse quidem mundo jam mortuus est, sed ipsi mundus adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscunt: claritatẽ transitorie pro¬
seritatis accipiunt. Et cum ualde
deleant quia tarde ad patriã rede¬
unt: tolerare insuꝑ honoris onera
compellunt᷑. Amor eos eternorũ con¬
trit: & gloria de temporalib arridet.
Qui dum cogitant que fint que in
infimis tenent. & que sint que de
sublimib non uident. que sint que¬
se in terra fulciunt. que autẽ de ce¬
lestibus ꝑdiderunt. ꝓsperitatis sue
merore mordentur: quia & si uident
nequaquã se ab ea funditus oppͥmi.
peniant tamen sollicite cogitationẽ
suam in amorem dñi. & in eius di¬
spensationem partiri. Unde bene cũ
uiceret. quare data est misero lux: ꝑ¬
ritudine quippe anime sunt omnes
electi: quia uel punire flendo non dẽ¬
sinunt que dereliquerunt. uel graui
se merore afficiunt: quia longe huc
a facie conditoris ꝓiecti. ad huc in et̃¬
ne patrie gaudiis non sunt. De quo¬
rum corde bene per salomonẽ dicit᷑.
Cor quod nouit amaritudinem ani¬

Expanded text:
agnoscunt, claritatem transitoriae proagnoscunt, claritatem transitoriae prosperitatis accipiunt. Et cum valde defleant quia tarde ad patriam redeunt, tolerare insuper honoris onera compelluntur. Amor eos aeternorum conterit, et gloria de temporalibus arridet. Qui dum cogitant 140 quae sint quae in infimis tenent, et quae sint quae de sublimibus non vident; quae sint quae in terra fulciunt, quae autem de coelestibus perdiderunt, prosperitatis suae moerore mordentur; quia etsi vident nequaquam se ab ea funditus opprimi, pensant tamen sollicite cogitationem suam in amore Domini et in ejus dispensatione partiri. Unde bene cum dicit: Quare data est misero lux? pritudine quippe animae sunt omnes electi, quia vel punire flendo non desinunt quae deliquerunt, vel gravi se moerore afficiunt, quia longe huc a facie conditoris projecti, adhuc in aeternae patriae gaudiis non sunt. De quorum corde per Salomonem bene dicitur: Cor, quod novit amaritudinem ani
Abbreviated transcription (Latin):
suo: ilico adiuxit. Quare data est
misero. lux: Inscriptura saera non¬
numqͣm lucis appellatione prospe¬
ritas: noctis autem nomine huius¬
mundi aduersitas designat᷑. Unde
&e per psalmistam dicitur. Sicut
nebre eius: ita &e lumen eius. Qa
enĩ sc̃i uiri ita ꝓsperitatẽ scłi del¬
picientes calcant. sicut & aduersi¬
tatem eius calcantes tolerant. per
magnã mentis celsitudinẽ. mundi
sibi & aduersa & prospera subster¬
nentes dicunt. Sicut tenebre eius:
ita & lumen eꝰi. Ac si apertius dicant.
Sicut intentionis nr̃e fortitudinem
eius tristicia nõ premunt: ita hãc
nec blanda corrumpunt. Sed quia
hec ut diximus bonorũ mentẽ etiã
cũ non subleuant perturbant: sc̃
uiri qui se in huiꝰ exilii erumpna
miseros agnoscunt. clarescere in eiꝰ
prosperitate refugiunt. Unde bens
nunc dicitur. Quare data est mise¬
ro lux: Lux enĩ miseris datur. q̃l¬
d hi qui sublimia contemplautes es
se in hac peregrinatione miseros

Expanded text:
suo. Illico adjungit: Quare data est suo. Illico adjungit: Quare data est misero lux? - In Scriptura sacra nonnunquam lucis appellatione prosperitas, noctis autem nomine adversitas designatur. Unde et per Psalmistam dicitur: « Sicut tenebrae ejus, ita et lumen ejus. Quia enim sancti viri ita prosperitatem saeculi despicientes calcant, sicut adversitatem ejus calcantes tolerant, per magnam mentis celsitudinem, mundi sibi et adversa et prospera substernentes diita et lumen ejus. Ac si apertius dicant: Sicut intentionis nostrae fortitudinem ejus tristia non premunt, ita hanc nec blanda corrumpunt. Sed quia haec, ut diximus, bonorum mentem etiam cum non sublevant, perturbant, sancti viri, qui se in hujus exsilii aerumna miseros cognoscunt, clarescere in ejus prosperitate refugiunt. Unde bene nunc dicitur: Quare data est misero lux? Lux enim miseris datur, quo ii qui sublimia contemplantes, esse se in hac peregrinatione miseros
Abbreviated transcription (Latin):
hanc namq nõ nunquã cũ homo
exterius premitur. ad concupiscen¬
da que intus sunt liberior relaxa¬
tur: per illam uero animus dum
multis parere cogitur. a desiderii
sui cursu retinetur. Unde fit: ut
scĩ uiri. magis in hoc mundo pro¬
spera. quam aduersa formident.
Sciunt namq: quia mens dum
blanda occupatione p̃mitur. ali¬
quando libens ad exteriora diriua¬
tur. Sciunt. quia si hanc clandesti¬
na cogitatio decipit: ut quomodo
permutet᷑ ignoret. Pensant autem
que sint eterna bona que cupius
& cognoscunt quiã nichil sit omne
quod blandũ temporalit̾ arridet
cunctaq huiꝰ mundi prospera mẽs
eorũ eo egre tolerat. quo suꝑne fe¬
licitatis est amore sauciata: tan¬
toq magis in presentis dulcedinis
aspernatione erigitur. quanto hãt
conspicit. quia furtiue sibi in eter¬
ne głe despectu blanditur. Undebei¬
tus iob cum suꝑnam requiem con
templatus diceret. paruus & mas¬
nus ibi sunt. & seruus liber a dño

Expanded text:
hanc namque nonnunquam cum homo hanc namque nonnunquam cum homo exterius premitur, ad concupiscenda quae intus sunt, liberius relaxatur. Per illam vero animus, dum multis parere cogitur, a desiderii sui cursu retinetur. Unde fit ut sancti viri magis in hoc mundo prospera quam adversa formident. Sciunt namque quia mens dum blanda occupatione premitur, aliquando libens ad exteriora derivatur. Sciunt quia sna cogitatio decipit, ut quomodo permutetur ignoret. Pensant autem quae sint aeterna bona quae cupiunt, et cognoscunt quam nihil sit omne quod blandum temporaliter arridet; cunctaque hujus mundi prospera mens eorum eo aegre tolerat, quo supernae felicitatis est amore sauciata, tantoque magis in praesentis dulcedinis aspernatione erigitur, quanto hanc conspicit, quia furtive sibi in aeternae gloriae despectu blanditur. Unde beatus Job cum supernam rtemplatus diceret, Parvus et magnus ibi sunt, et servus liber a Domino
Abbreviated transcription (Latin):
tima gehenne tormenta ꝑ ducat.
Quia ergo inter diuina iudicia gͣ¬
ui incertitudinis sue caligine hu¬
mana mens premitur: sc̃i uiri cũ
sibi suppere prospera huiꝰ mundi¬
ꝯspiciunt pauida suspitione tur¬
bant᷑. Timent enĩ. ne hic laborũ
suorũ fructus recipiant. timent
ne quod diuina iusticia. Latens in
eis uulnus aspiciat: & exteriorib
eos munerib cumulans. abinti¬
mis repellat. Cum uero taciti cogi¬
tant. quod nec bona agant. nisi uͭ
soli dño placeant. nec in ipsa afflu¬
entia sue ꝓsperitatis exultant: mi¬
nus quidem de prosperis occulta
contra se iudicia nietuunt. sed ta¬
men eadem prospera quia se abinti¬
ma intentione preprediunt egre
ferunt: & moleste presentis uite
blandimenta tolerant. quia ꝑ hec
se ut cumq tardari in interno desi¬
derio non ignorant. Plus enĩ in ħ
mundo honor qtiã despectio occupat:
& magis ꝓsperitatis sublimitas. ꝙͣ.
necessitatis aduersitas grauat. Per

Expanded text:
tima gehennae 139 tormenta perducat. tima gehennae 139 tormenta perducat. Quia ergo inter divina judicia gravi incertitudinis suae caligine humana mens premitur, sancti viri cum sibi suppeconspiciunt, pavida suspicione turbantur; timent enim ne hic laborum suorum fructus recipiant, timent ne quod divina justitia latens in eis vulnus aspiciat, et exterioribus eos muneribmis repellat. Cum vero taciti cogitant quod nec bona agunt, nisi ut soli Domino placeant, nec in ipsa affluentia suae prosperitatis exsultant, minus quidem de prosperis occulta contra se judicia metuunt, sed tamen eadem prospera, quia se ab intima intentione praepediunt, aegre ferunt; et moleste praesentis vitae blandimenta tolerant, quia per haec se utcunque tardari in interno desiderio non ignorant. Plus enim in hoc mundo honor quam despectio occupat, et magis prosperitatis sublimitas quam necessitatis adversitas gravat. Per
Abbreviated transcription (Latin):
Um ualde occul¬
ta sint diuina iu-¬
dicia. cum in hac
uita non nunqͣm
bonis male sit.
malis bene: tunc occultiora sunt. cũ
& bonis hic bene est & malis male.
Nam cum bonis male est malis be¬
ne. hoc fortasse deprehendit᷑. quia &
boni si qua deliquerunt. hic recipi¬
unt. ut ab eterna plenius dampna¬
tione liberent᷑: & mali bona que ꝓ
hac uita faciunt hic inueniunt. ut
ad sola in posterũ tormenta ꝑtrabant᷑.
Unde & ardenti in inferno diuiti di¬
citur. Memento fili quia recepisti bo¬
na in uita tua: & lazarus similiter
mala. At cum bonis hic bene est et
malis male. in certũ ualde fit. utrũ
boni iccirco bona accipiant. ut pro¬
uocati ad aliquid melius crescant: an
iusto latentiq iudicio. hic suorũ ope¬
rum remunerationẽ percipiant. ut
a premiis uite sequentis in anescant.
&e utrũ malos iccirco aduersa feriant.
ut ab eternis suppliciis corrigentia
defendant: an hic eorũ pena incipiat.¬
ut quandoq complenda eos ad ul¬

Expanded text:
um valde occulta sint divina judicia, cur in hac vita nonnunquam bonis male sit, malis bene: tunc occultiora sunt, cum et bonis hic bene est, et malis male. Nam cum bonis male est, malis bene, hoc fortasse deprehenditur: quia et boni, si qua deliquerunt, hic recipiunt, ut ab aeterna plenius damnatione liberentur: et mali bona, quae pro hac vita faciunt, hic inveniunt, ut ad sola in posterum tormenta pertrahantur. Unde et ardenti in inferno diviti dicitur: Memento, fili, quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. At cum bonis hic bene est, et malis male, incertum valde fit, utrum boni idcirco bona accipiant ut provocati ad aliqujusto latentique judicio hic suorum operum remunerationem percipiant, ut a praemiis vitae sequentis inanescant; et utrum malos idcirco adversa feriant, ut ab aeternis suppliciis corrigentia defendant; an hic eorum poena incipiat,ut quandoque complenda eos ad ul
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯonnullos enĩ flagella corrigunt.
nõnullos ad impatientie uesaniã
ꝑducunt: & alios prospera quia de¬
mulcent abinsania mitigant. a¬
lios quia eleuant. funditus ab oi
spe conuersionis eradicant. Cunc¬
tos autẽ uitia ad ima pertrahunt:
se tam̃ quidam eo abhis facilius re¬
deunt. quo se in eis corruisse altiꝰ
erubescunt. Et semꝑ uirtutes ad su¬
perna subleuant: sed nonnunqͣm
quidam dum tumorem de uirtute
concipiunt. per ip̃m tramitem ascen¬
sionis cadunt. Quia ergo potestas
uiuine ire minime cognoscitur: ĩ
cunctis necesse est ut sine cessatio¬
ne timeatur. Sequitur. Nonne dis¬

Expanded text:
Nonnullos enim flagella corrigunt, Nonnullos enim flagella corrigunt, nonnullos ad impatientiae vesaniam perducunt; et alios prospera quia demulcent, ab insania mitigant; alios quia elevant, funditus ab omni spe conversionis eradicant. Cunctos autem vitia ad ima pertrahunt: sed tamen quidam eo ab his facilius redeunt, quo se in eis corruisse altius erubescunt. Et semper virtutes ad superna sublevant; sed nonnunquam quidam dum tumorem de virtute concipiunt, per ipsum tramitem ascensionis cadunt. Quia ergo potestas divinae irae minime cognoscitur, in cunctis necesse est ut sine cessatione timeatur. Sequitur: CAPUT XI
Abbreviated transcription (Latin):
cor in lamentũ uertitur: quia cor¬
pus a deuotionis sue ministerio
retar datur Cumq se mercedem non
augere considerant: etiã transacta
opera displicuisse formidant. Unde
bene beatus iob cũ rugitũ suũ qͣsi
inundantes aquas diceret: ilico ad¬
Iusti igit᷑ deflent & pauent. & mag¬
nis se lamentis cruciant: quia se¬
deseri formidant. Et quã uis decor¬
rectione sua gaudeant. eorũ tam̃
trepidã mentem correptio ipsa ꝑ¬
turbat. ne malũ quod tolerant.
non pia ꝑcussio discipline sit: se
animaduersio iusta uindicte.
Quod bene psalmista considerã
ait. Quis nouit potestatem ire
tue : Potestas quippe ire diuins
nr̃a non potest mente comprehen¬
di: quia eius dispensatio obscu¬
ris suꝑ nos dispositionib sepe ul¬
de estimatur deserere. inde nos re¬
cipit. & unde nos recipere credit᷑.¬
noc derelinquit: ut plerumqe hoc
hat gratia quod ira dicitur. & hoc
aliquando ira sit. quod grã putat᷑.

Expanded text:
cor in lamentum vertitur, quia corcor in lamentum vertitur, quia corpus a devotionis suae ministerio retardatur. Cumque se mercedem non augere considerant, etiam transacta opera displicuisse formidant. Unde bene beatus Job cum rugitum suum quasi inundantes aquas diceret, illico adusti igitur deflent et pavent, et magnis se lamentis cruciant, quia deseri formidant; et quamvis de correptione sua gaudeant, eorum tamen trepidam mentem correptio ipsa perturbat; ne malum quod tolerant, non pia percussio disciplinae sit, sed animadversio justa vindictae. Quod bene Psalmista considerans ait: Quis novit potestatem irae tuae ? Potestas quippe divinae irae nostra non potest mente comprehendi, quia ejus dispensatio obscuris super nos dispositionibus, saepe unde aestimatur deserere, inde nos recipit; et unde nos recipere creditunde derelinquit; ut plerumque hoc fiat gratia, quod ira dicitur, et hoc aliquando ira sit, quod gratia putatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tus meus. Aque cum inundant.
cum impetu ueniunt: & crescen¬
tibus multipliciter uoluminibꝰ
intumescunt. Electi uero dum
mentis sue oculis diuina iudi¬
cia opponunt. dum de occulta su-¬
per se sententia trepidant. dũ se
ad dm̃ ꝑuenire posse confidunt.
sed tamen ne non ꝑueniant me¬
tuunt. dum preteritorũ suorum
recolunt que deflent. dum que
sibi adhuc futura sunt quia ne¬
sciunt ꝑtimescunt: quasi quedã
in eis aquarũ more uolumina
colliguntur. que in meroris ru-¬
gitus. quasi in subiecta lictora
defluunt. Uir igitur sc̃s uidit qͣn¬
ta sint in lamentis penitentie
uolumina cogitationũ: atq ip¬
sas meroris undas in undantes a
operib positi trepidant: ac ne in
eisdem occulto aliquo errore displi¬
ceant. continius lamentis uacant
Quos cũ diuina subito flagella
corripiunt. auctoris sui se gratiã
offendisse suspicantur: quia uel
infirmitatib prepediti. uel amari¬
tudinibus pressi. ad impendenda ꝓ¬
ximis pia opera non assurgunt. E

Expanded text:
usae. --Aquae cum inundant, cum impetu veniunt; et crescentibus multipliciter voluminibus, intumescunt. Electi vero dum mentis suae oculis divina judicia opponunt, dum de occulta super se sententia trepidant, dum se ad Deum pervenire posse confidunt, sed tamen ne non perveniant metuunt, dum praeteritorum suorum recolunt, 145 quae deflent, dum quae sibi adhuc futura sunt, quia nesciunt, pertimescunt; quasi quaedam in eis aquarum more volumina colliguntur, quae in moeroris rugitus quasi in subjecta littora defluunt. Vir igitur sanctus vidit, quanta sint in lamentis poenitentiae volumina cogitationum; atque ipsas moeroris undas inundantes aquoperibus positi trepidant, ac ne in eisdem occulto aliquo errore displiceant, continuis lamentis vacant. Quos cum divina subito flagella corripiunt, auctoris sui se gratiam offendisse suspicantur, quia vel infirmitatibus praepediti, vel amaritudinibus pressi, ad impendenda proximis pia opera non assurgunt. Et
Abbreviated transcription (Latin):
animũ redit: & quasi solam se euasisse
indicat. que apud semet ipsam fortiter
quicqͥd ꝑtuilerit pensat. Aliis gͦ pereun¬
tibus unus ad domũ redit. dum tur-¬
batis in temptatione motib discretio
ad conscientiã recurrit: ut quod re¬
pentinis in cursib p̃ occupata mens ꝑ¬
didisse se pensat. hoc compunctionis stu¬
dio afflicta recipiat. Cumq adhuic ille

Expanded text:
animum redit; et quasi solam se evasisse animum redit; et quasi solam se evasisse indicat, quae apud semetipsam fortiter quidquid pertulerit pensat. Aliis ergo pereuntibus unus ad domum redit, dum turbatis in tentatione motibus discretio ad conscientiam recurrit; ut quod repentinis incursibus praeoccupata mens perdidisse se pensat, hoc compunctionis studio afflicta recipiat. CAPUT XLVII. VE
Abbreviated transcription (Latin):
cũ preparatã ad tolerantiã mentem
uidet. quid ab ea maxime diligatur
exquirit. & ibi scandali laqueos in¬
serit: ut quo magis res queq dili¬
gitur. eo ꝑ eam facilius pacientia tur¬
betur. Et quidem electorũ corcla adse semꝑ
sollicite redeunt. & semet ipsa grauiter
uel pro leui motu excessionis affligunt:
& dũ mota discunt quomͦ stare debuerĩt.
aliquando melius concussa solidant᷑.
Sed antiquus hostis. dum tolerantie
cogitationes uel ad momentũ turbat: qͣ¬
si abstulisse se ab agro cordis asinas ex¬
ultat. In his autẽ que agere disponimꝰ:
rationabili custodia. quid quibq reb¬
congruat. sollicite pensamus. Sed ple-¬
rumꝙ hostis. dũ subita ad nos ꝑ turba-¬
tione temptationis irruit: circum spec¬
tiones cordis inopinate p̃ueniens. quasi
ipsos custodes pueros. gladio occidit.
Sedtam̃ unus fugit qui alia perisse re-
nuntiet. quia in eo quod mens ab ho¬
ste patitur. rationis discretio semꝑ ad

Expanded text:
cum praeparatam mentem ad tolerantiam cum praeparatam mentem ad tolerantiam videt, quid ab ea maxime diligatur exquirit, et ibi scandali laqueos inserit, ut quo magis res quaeque diligitur, eo per eam facilius patientia turbetur. Et quidem electorum corda ad se semper sollicite redeunt, et semetipsa graviter vel pro levi motu excessionis affligunt; et dum mota discunt quomodo stare debuerint, aliquando melius concussa solidantur. Sed antiquus hostis, dum tolerantiae cogitationes vel ad momentum turbat, quasi abstulisse se ab agro cordis asinas exsultat. In his autem quae agere disponimus, rationabili custodia quid quibus rebucongruat, sollicite 66 pensamus. Sed plerumque hostis, dum subita ad nos perturbatione tentationis irruit, circumspectiones cordis inopinate praeveniens, quasi ipsos custodes pueros gladio occidit. Sed tamen unus fugit, qui alia periisse nuntiet, quia in eo quod mens ab hoste patitur, rationis discretio semper ad
Abbreviated transcription (Latin):
re bona mentis agnoscitur. ea quasi
funditus abstulisse uideatur. Possũt
etiam ꝑ arantes boues. cogitationes
caritatis accipi. quib prodesse aliis
conamur: cũ fraterni cordis duriciã
p̾dicando scindere cupimus. Potest
ꝑ asinas. que nimirũ sese onerantib
nulla ferocitatis in sania resistunt:
pacientie mansuetudo signari. Et
sepe hostis antiquus. cum uelle ꝓ¬
desse nos loquendo aliis conspicit.
in quodam torpore ocii mentẽ mergit:
ut aliis ꝓdesse nõ libeat. etiã cũ ãꝓ¬
priis uacat. Arantes ergo boues sũb¬
trahit: cũ cogitationes mentis. frat̃¬
ne utilitatis fructib deditas ꝑ sum¬
missũ negligentie torporem frangit.
Et quamuis electorũ corda intra ar¬
chana sue cogitationis in uigilent.
& quid a temptatore sustineant.
suspirantes pensent: eo tam̃ ipse ma¬
lignus ininicus aliquid rapuisse se
gaudet. quo togitationib bonorum
uel ad momentũ p̾ualet. Sepe autẽ¬

Expanded text:
re bona mentis agnoscitur, ea quasi re bona mentis agnoscitur, ea quasi funditus abstulisse videatur. Possunt etiam per arantes boves, cogitationes charitatis accipi; quibus prodesse aliis conamur, cum fraterni cordis duritiam praedicando scindere cupimus. Potest etiam per asinas, quae nimirum sese onerantibus, nulla ferocitatis insania resistunt, patientiae mansuetudo signari. Et saepe hostis antiquus cum velle prodesse nos loquendo aliis conspicit, in quodam torpore otii mentem mergit; ut aliis prodesse non libeat, etiam cum a propriis vacat. Arantes ergo boves subtrahit, cum cogitationes mentis fraternae utilitatis fructibus deditas, per submissum negligentiae torporem frangit. Et quamvis electorum corda intra arcana suae cogitationis invigilant, et quid a tentatore sustineat, superantes pensant, eo tamen ipso malignus inimicus aliquid rapuisse se gaudet, quo cogitationibus bonorum vel ad momentum praevalet.  Ve
Abbreviated transcription (Latin):
prudenter agant. uirtutes esse neqͣꝙͣ
possunt. Sed ecce dum bona que agimꝰ.¬
sapientie epulis fideiq pascuntur. ho¬
stis nr̃ arantes boues & pascentes asi¬
nas subtrahit: &e pueros gladio occidit.
Quid arantes boues. nisi grauiores no¬
stras cogitationes accipimus: Que dũ
cor studiosa exercitatione confitiunt:
uberiores ꝓuectuum fructus redlunt.
Quio pascentes intelligimꝰ asinas. nisi
simplices motus cordis: Quos dum stu¬
diose a duplicitatis errore compescimꝰ:
quasi in campo libere puritatis nutri¬
mus. Sed plerumq hostis callidus. cum gra¬
ues cogitationes in corde conspicit. subintro¬
ducta eas uoluptatis delectatione corrũ¬
pit: & dũ motus cordis simplices uidet.
subtilia inuentionũ acimina ostendit.
ut dum laus de subtilitate querit᷑. pu¬
ritatis simplicitas amittat᷑: & si usq ad
opus prauũ pertrahere non ualet.
temptando tamen. bonorũ cogitationi¬
bus subripiens nocet: ut dũ conturba¬

Expanded text:
prudenter agant, virtutes esse nequaquam prudenter agant, virtutes esse nequaquam possunt. sapientiae epulis fideique pascuntur, hostis noster arantes boves et pascentes asinas subtrahit, et pueros gladio occidit. Quid arantes boves, nisi graviores nostras cogitationes accipimus? quae dum cor studiosa exercitatione conficiunt, uberes provectuum fructus reddunt. Quid pascentes intelligimus asinas, nisi simplices motus cordis? quos dum studiose a duplicitatis errore compescimus, quasi in campo liberae puritatis nutrimus. Sed plerumque hostis callidus, cum graves cogitationes in corde conspicit, eas sub introducta voluptatis delectatione corrumpit; et dum motus cordis simplices videt, subtilia inventionum acumina ostendit; ut dum laus de subtilitate quaeritur, puritatis simplicitas amittatur; et si usque ad opus pravum pertrahere non valet, tentando tamen bonorum cogitationibus subripiens nocet; ut dum turba
Abbreviated transcription (Latin):
runt gladio. In electorũ corde. prior bo
tur: atꝙ hec ꝑ donũ sp̃c. quasi primo-¬
genita ꝓles ꝓfertur. que ꝓfecto sapien-¬
tia nr̃a fides est: propħa attestante qͥ
ait. Nisi credideritis: nõ in telligetis.
Tunc enĩ uere ad intelligendũ sapimus:
cũ cunctis que conditor dicit. crͣudelita¬
tis nr̃e fidem p̃bemus. In domo gͦ frĩs
primogeniti conuiuantur filii: cum uir-¬
tutes relique semper epulant᷑ in fide. Que
si non prima in corde nr̃o gignitur. reli¬
qua queq esse bona non possunt: etiã¬
si bona uideant᷑. In domo frĩs primoge
niti. conuiuantur filii: dum uirtutes
nr̃e in habitaculo fidei. sacri eloquii ci-¬
bo saciant᷑. Scriptũ quippe est. Sine fi¬
de impossibile est placere deo. Tunc ergo
uirtutes nr̃e ueras uite epulas sumunt:
cũ nutriri fidei sacramentis incipiunt.
In domo fratris primogeniti. coniuuan¬
tur filii: quia nisi uirtutes relique sa¬
pientie epulis replete. ea que appetunt

Expanded text:
ROPICE. In electorum corde prior bontur, atque haec per donum Spiritus quasi primogenita proles profertur. Quae profecto sapientia, nostra fides est, propheta attestante, qui ait: Nisi credideritis non intelligetis . Tunc enim vere ad intelligendum sapimus, cum cunctis 65 quae conditor dicit, credulitatis nostrae fidem praebemus. In domo ergo fratris primogeniti convivantur filii, cum virtutes reliquae epulantur in fide. Qusi non prima in corde nostro gignitur, reliqua quaeque esse bona non possunt, etiamsi bona videantur. In domo fratris primogeniti filii convivantur, dum virtutes nostrae in habitaculo fidei, sacri eloquii cibo satiantur. Scriptum quippe est: Sine fide impossibile est placere Deo . Tunc ergo virtutes nostrae veras vitae epulas sumunt, cum nutriri fidei sacramentis incipiunt. In domo fratris primogeniti convivantur filii, quia nisi virtutes reliquae sapientiae epulis repletae, ea quae appetunt
Abbreviated transcription (Latin):
manũ postulat extendi: quia exterio¬
ra sunt que expetit conteri. Neq enĩ
sathan facere se aliqͥd multũ putat. ni¬
si cũ in anima sauciat: ut ab illa pa-¬
tria feriens reuocet. aqua ipse longe.
nedixerit tibi: Nos nemꝑe qͦd amamꝰ
respicimꝰ: qd̾ uero aduersari uolumus.
ab eo faciem declinamꝰ. Quid itaq dei
facies. nisi respectus eiꝰ gr̃e prebet᷑ in¬
telligi: Ait ergo. Extende paululum
manũ tuã &e tange cuncta que possi¬
det: nisi in faciem benedixerit tibi.
Ac si aꝑte dicat. Ea que dedisti subtra-¬
he. Nam si accepta ꝑdiderit: respec¬
tum tue gr̃e ablatis rebus tẽporalibꝰ
nõ requirit. Si enĩ ea in quib delecta
tur nõ habuerit: fauorem tuũ etiã
maledicendo contempnit. Cuius petitio
ne callida. nequaqͣm ꝓuocata ueritas
uincitur: sed ad deceptionẽ suã hosti
conceditur. qͦd fideli famulo ad aug¬
mentũ muneris suffraget᷑. Unde mox

Expanded text:
manum postulat extendi; quia exteriomanum postulat extendi; quia exteriora sunt quae expetit conteri. Neque enim Satan facere se aliquid multum putat, nisi cum in anima sauciat, ut ab illa patria feriens revocet, a qua ipse longe, nedixerit tibi? Nos nempe quod amamus respicimus; quod vero aversari volumus, ab eo faciem 46 declinamus. Quid itaque Dei facies, nisi respectus ejus gratiae praebetur intelligi? Ait ergo: Extende paululum manum tuam, et tange cuncta quae possidet, nisi in faciem benedixerit tibi. Ac si aperte dicat: Ea quae dedisti subtrahe; nam si accepta perdiderit, respectum tuae gratiae, ablatis rebus temporalibus, non rtur non habuerit, favorem tuum etiam maledicendo contemnit. ALLEne callida nequaquam provocata Veritas vincitur, sed ad deceptionem suam hosti conceditur, quod fideli famulo ad augmentum muneris suffragetur. Unde mox
Abbreviated transcription (Latin):
Cum scm̃ uirũ sathan temptare appe¬
tit. & tam̃ dño ut manũ suã extende
debeat dicit: ualde notandũ est quia
feriendi uires nec ipse sibi tribuit
qui contra auctorm omniũ singula¬
bet agere ex semetipso nõ sufficit: qͥa
nec per semet ip̃m in eo qͦd est sp̃c ex
sistit. Hinc est quod in euuangłio ex¬
pellenda de homine legio dicebat. Si
eicis nos: mitte nos in gregem porco¬
rum. Qui enĩ per semetipsũ ire in por¬
cos nõ poterat: quid mirũ si sine auc¬
toris manu. scĩ uiri domũ contingere
nunqͣm potestas in iusta: quia asemet
ipso habet. sed a dño potestatem. Quod
enĩ ipse facere iniq appetit: hoc d̃s fieri¬
non nisi iuste ꝓmittit. Unde bene in
cet per licentiã potestatis iuste: malus
autẽ per desideriũ uoluntatis in iuste.
Formidari gͥ nõ debet: qui nichil nisi ꝑ¬
missus ualet. Sola igit᷑ uis illa timen¬
da est: que cũ hostem seuire ꝓmiserit.
ei ad usum iusti iudicii & in iusta
illius uoluntas seruit. Paululum uͦ

Expanded text:
m virum Satan tentare appetit, et tamen Domino, ut manum suam extendere debeat, dicit; valde notandum est quia feriendi vires nec ipse sibi tribuit, qui contra auctorem omnium singulabet agere ex semetipso non sufficit, quia nec per semetipsum in eo quod est spiritus existit. Hinc est quod in Evangelio expellenda de homine legio dicebat: Si ejicis nos, mitte nos in gregem porcorum . Qui enim per semetipsum ire in porcos non poterat, quid mirum si sine auctoris manu, sancti viri domum contingere nunquam potestas injusta: quia a semetipso voluntatem habet, sed a Domino potestatem. Quod enim ipse facere iniqnonnisi juste permittit. Unde bene in cet per licentiam potestatis justae, malus autem per desiderium voluntatis injustae. Formidari ergo non debet, qui nihil nisi permissus valet. Sola ergo vis illa timenda est, quae cum hostem saevire permiserit, ei ad usum justi judicii, et injusta illius voluntas servit. Paululum vero
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi aͥuis niuis. & fulserint uelut mun¬
dissime manꝰ mee. tam̃ sordib intingues
me: & abhominabunt᷑ me uestimenta
mea. Neq enĩ uiro qui similis mei est
respondebo: nec qui metũ in iudicio ex
equo possit audiri. Non est qui utrũq
ualeat arguere: ce ponere manũ suam
in ambob. Auferat a me uirgã suã: et
pauor eiꝰ nõ me t̾reat. Loqͣr & ñ timebo¬

Expanded text:
s nivis et fulserint velut mundissimae manus meae tamen sordibus intingues me et abominabuntur me vestimenta mea neque enim viro qui similis mei est respondebo nec qui mecum in iudicio ex aequo possit audiri non est qui utrumque valeat arguere et ponere manum suam in ambobus auferat a me virgam suam et pavor ei
Abbreviated transcription (Latin):
calor accendit. nitor deinde loquacitatis
erigit: & tunc demũ decoros hominibus
praua quedam contra ecclesiam concor-¬
diter sentiunt: & in quibus a ueritate
discrepant. sibi infalsitate concordant.
Omnes autem qui nos de eternitate eru-¬
diunt. quid aliud faciunt. nisi in pere¬
grinationis nr̃e nos afflictione conso-¬
lantur: Heretici autem. quia scãm eccle-¬
siam sua docere desiderant: ad eam
quasi consolantes appropinquant. Nec
mirum quod qui aduersantiũ formam
exprimunt. amici nominantur: cũ ip̃i
quoꝙ traditori dicitur. Amice. ad quod
uenisti: Et diues qui in inferno igne
exuritur. ab abrabam filius uocatur: qͥa
& si per nos mali corrigi negligunt. dignũ
tamen est ut a nobis non ex sua nequitia
sed ex nr̃a benignitate amici nominent᷑¬

Expanded text:
calor accendit, nitor deinde loquacitatis calor accendit, nitor deinde loquacitatis erigit, et tunc demum decoros hominibus prava quaedam contra Ecclesiam concorditer sentiunt, et in quibus a veritate discrepant, sibi in falsitate conOmnes autem qui nos de aeternitate erudiunt, quid aliud faciunt, nisi in peregrinationis nostrae nos afflictione consolantur? Haeretici autem, quia sanctam Ecclesiam sua docere desiderant, ad eam quasi consolantes appropinquant. Nec mirum quod qui adversantium formam exprimunt, amici nominantur, cum ipsi quoque traditori dicitur: Amice, ad quid venisti ? et dives, qui in inferni igne exuritur, ab Abraham filius vocatur ; quia etsi per nos mali corrigi negligunt, dignum tamen est ut a nobis non ex sua nequitia, sed ex nostra benignitate amici nominent
Abbreviated transcription (Latin):
quia uidelicet redemptor nr̃. sue distric¬
tionis examine. in his qui de illo praua
sentiunt. stulticiam immoderati saporis
extinguit. Sui autem: dicit᷑ loquens. Ca¬
lorem quippe non ut bene uiuant: sed
ut electe loquantur. habere desiderant. A-
thema igitur & sui. idest a calore & loqua-¬
citate uenire referuntur: quia per hoc
quod scripturarũ se studiosos exhibent.
solius uerbis loquacitatis non autẽ uis¬
ceribus caritatis calent. Naama uero: int̾¬
pretatur decor. Quia enĩ docti non esse sed
uideri appetunt: ex eruditionis uerbis.
speciem bene uiuentium sumunt. & per
calorem loquacitatis in se ymaginem o¬
stendunt decoris: ut eo per decorem lin¬
gue peruersa facile ꝑsuadeant. quo fedi¬
tatem uite. sensus calliditate occultant.
Sed neq ipsa locorũ nomina: in ordina-¬
ta sunt narratione distiicta. Drius enĩ
thema. postmodum sui. ac deinde naamã.
ponitur: quia prius illos in ordinatus

Expanded text:
quia videlicet Redemptor noster suae districquia videlicet Redemptor noster suae districtionis examine in his qui de illo prava sentiunt stultitiam immoderati saporis exstinguit. Suhi autem dicitur loquens. Calorem quippe non ut bene vivant, sed 92 ut elate loquantur, habere desiderant. A Thema igitur et Suhi, id est, a calore et loquacitate venire referuntur, quia per hoc quod Scripturarum se studiosos exhibent, solius verbis loquacitatis, non autem visceribus charitatis carent. Naama vero interpretatur decor. Quia enim docti non esse, sed videri appetunt, ex eruditionis verbis speciem bene viventium sumunt; et per calorem loquacitatis in se imaginem ostendunt decoris, ut eo per decorem linguae perversa facile persuadeant, quo foeditatem vitae sensus callide occultant. Sed neque ipsa locorum nomina inordinata sunt narratione distincta. Prius enim Thema, postmodum Suhi, ac deinde Naama ponitur; qua prius illos inor