comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
multis: Q uolũt diuites si̾. Qd inde ⁊ desidi̾a młta
stulta ⁊ noxia q̃ ni̾gũt hoĩes in int̾i̾tũ ⁊ ꝑditõem.
uides ubi sis: Qd mͥ ostentas nullas facultates cũ
ego uincã tantas cupiditates. Ecte iã ꝯparo duo.
ꝑentib aut de bonis ⁊ he̾ditatib ponamꝰ. faciamꝰ.
diues ẽ ⁊̃ de iniqͥtatib. Iam ñ ult adde̾. ĩposuit
modũ. fixit limitẽ cupiditati. Iã corde militat pi¬
cusator Rndes ⁊ dicis. de in iqͥtate diues ẽ. Quid si
facit amicos de mãmona iniqͥtatis. Dñs nouerat
qͥd dicebat utiq ñ errabat qm̃ p̃cipiebat. facite
uob̾ amitos de mãmona iniqͥtatis ut ⁊ ip̃i recipiãt
uos in tab̾natula et̾na. Qd si hoc facit istediue̾:
Iam finit cupidicatẽ. ex̾cet pietatẽ. Tu nicħ̾ habes
s diues fi̾ uis. incidis iñ tẽptatõnẽ. s forte inde fc̃s
es pauꝑrimꝰ ⁊ egentissimꝰ qr nescio qͥd habebas pa¬
t̾nũ qd̾ te sustentar. ⁊ calũpnia aliqͣ ꝯpetitoris

Expanded text:
uia vult dives fieri. Quid inde? Desideria multa et stulta et noxia, quae mergunt homines in interitum et perditionem. Vides ubi sis? Quid mihi ostentas nullas facultates, cum ego convincam tantas cupiditates? Ecce jam compara duos. entibus, aut de donis et haereditatibus. Ponamus, faciamus: dives est etiam de iniquitatibus. Jam non vult addere, imposuit modum, fixit limitem cupiditati, jam corde militat picusator respondes et dicis, De iniquitate dives est. Quid, si facit amicos de mammona iniquitatis? Dominus noverat quod dicebat: utique non errabat, quando praecipiebat, Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut et ipsi recipiant vos in tabernacula aeterna . Quid si hoc facit iste dives? Jam finit cupiditatem, exercet pietatem. Tu nihil habes, sed dives vis fieri; incides in tentationem. Sed forte inde factus es pauperrimus et egentissimus, quia nescio quid habebas paternum, quod te sustentaret, et calumnia aliqua competitoris
Abbreviated transcription (Latin):
dñe pauꝑ cũ scm̃ illũ ulcerosũ te eẽ dicis: timeo
ne suꝑbiendo ñ sis qd̾ dicis. Noli ꝯtẽpneꝰ diuites
misi̾cordes. diuites hũiles. ⁊ut citiũs dicã qd̾ pau¬
unde inflet᷑. diues ht̃ cũ quo luctet᷑. Audi gͦ m̃e.
esto uerus pauꝑ. esto pius. esto huilis. nã si de
ista pannosa ⁊ ulterosa pauꝑtate głaris. qr talis
fuit ille qui añ domũ diuitis in ops iacebat. attẽ¬
dis qr pauꝑ fuit ⁊ aliud ñ actendis. Qᵈ inqͥs attẽ¬
do: lege scͥpturas ⁊ inueĩes q̃ dico. lazarꝰ pauꝑ
fuit inqͥs. si nõ leuatꝰ ẽ: diues fuit. Contingit in¬
qͥt mori in opẽ illũ ⁊ aufri ab angłis. qua: ĩ sinu
abrahe .i. in secretũ ubi erat abrahã. Nolite .n. car¬
nalit̾ intellige̾ ꝙ uelut ĩ sinũ tunice abrahe leuatꝰ
sit pauꝑ. sinus erat. qr secretũ erat. unde dr̾. Redde
ĩ sinũ eoꝵ : torque conscĩas eoꝵ. lege. aut si ñ poces ẽ

Expanded text:
nim illum sanctum ulcerosum te esse dicis, timeo ne superbiendo non sis quod dicis. Noli contemnere divites misericordes, divites humiles; et ut citius dicam, quod pauunde infletur, dives habet cum quo luctetur. Audi ergo me. Esto verus pauper, esto pius, esto humilis. Nam si de ista pannosa et ulcerosa paupertate gloriaris, quia talis fuit ille qui ante domum divitis inops jacebat; attendis quia pauper fuit, et aliud non attendis. Quid, inquis, attendo? Lege Scripturas, et invenies quod dico. Lazaes fuit. Contigit, inquit, mori inopem illum, et auferri ab angelis. Quo? In sinum Abrahae, id est, in secretum, ubi erat Abraham. Nolite enim carnaliter intelligere, quod velut in sinum tunicae Abrahae levatus sit pauper. Sinus erat, quia secretum erat. Unde dicitur, Redde in sin
Abbreviated transcription (Latin):
mina sbuẽirẽt. Unde gͦ fr̃es nolite ħ ociose acci¬
ꝑe. qr si auxiliante xp̃o diligent̾ attenditis poti̾tĩ
agnosce̾ illa .x. p̃cepta: illis .x. plagis ꝑ ordinẽ ꝯtͣ se
eẽ ꝯtraria. Nam de pͥmo p̃depto p̾ma plaga ꝑcut¬
titur. de scd̾o scd̾a. de c̾tio t̾cia. ⁊ sic usq ad decimũ

Expanded text:
es, nolite hoc otiose accipere; quia si auxiliante Deo diligenter attenderitis, poteritis agnoscere decem illa praecepta illis decem plagis per ordinem contra se esse contraria. Nam de primo praecepto prima plaga percutitur, de secundo secunda, de tertio tertia, et sic usque ad decimum
Abbreviated transcription (Latin):
pene totũ m̃dauis occupatõib in foro tẽpꝰ ĩpen
ditis. aliud ĩ negociatõe ꝯsumitis. aliud in¬
agro. Aliud in htib. ñ uacat ad audiendum
u̾bũ dĩ. Nemo aut pauci ad modũ uacãt. S
qͥd uos de occupatõib culpo qͥd absentib ꝯq̃ror.

Expanded text:
pene totum mundanis occupationibus teritis: in foro aliud, aliud in negotiatione consumitis; alius agris, alius litibus vacat: ad audiendum verbum Dei nemo, aut pauci admodum vacant. Sed quid vos de occupationibus culpo? Quid de absentibus conqueror?
Abbreviated transcription (Latin):
res suas. ꝯĩcent dixi ñ totũ dent. Teneant sͥ qͣntũ
sufficit teneant plusꝙͣ sufficit. Demꝰ iñde qͣndam o
forte aliqͥd magnũ face̾ putes qr frangis panem
pauꝑi ⁊ uix ẽ millesima pars facultatũ tuaꝵ.⁊
tñ nõ rep̃hendo. uł hoc fac sic sicio. sic esuirio
ut ad istas micas gaudeam. S tñ qͥd dixĩt uiuus
qui ꝓ nob̾ mortuus ẽ ñ tacebo. Nisi habũdauit᷑ ĩqͥ¬

Expanded text:
unicent, dixit: non, Totum dent. Teneant sibi quantum sufficit, teneant plus quam sufficit. Demus inde quamdam pforte aliquid magnum facere te putes, quia frangis panem pauperi; et vix est millesima ista facultatum tuarum. Et tamen non reprehendo: vel hoc fac. Sic sitio, sic esurio, ut et ad istas micas gaudeam. Sed tamen quid dixerit vivus, qui pro nobis mortuus est, non tacebo. Nisi abundaveri
Abbreviated transcription (Latin):
baptismo ñ dimissũ fui̾t. s qr uiuendo ꝯtͣximꝰ
qd̾ cotidie dimittat᷑. Qui baptizant᷑ ⁊ exeunt
sñ debito ascendũt. sñ debito ꝑgũt. Qui aut̃ bap¬
tizant᷑ ⁊ tenent᷑ iñ hac uita: de fragilitate mor¬
ut sentinet᷑. qr si nõ sentinat᷑ꝰ paulatĩ ing̾dit᷑
re est. Non tm̃ aut̃ debenꝰ orare. s ⁊ elemosinã

Expanded text:
aptismo non dimissum fuerit: sed quia vivendo contrahimus quod quotidie dimittatur. Qui baptizantur et exeunt, sine debito ascendunt, sine debito pergunt. Qui autem baptizantur et tenentur in hac vita, de fragilitate morrtet ut sentinetur. Quia si non sentinatur, paulatim ingreditur re est. Non tantum autem debemus orare, sed et eleemosynam
Abbreviated transcription (Latin):
hꝰ uite falsitate deceptus ille ĩ purpura ⁊ bysso
iacentẽ ulcerosũ pauꝑem añ suã ianuã ꝯtẽp¬
nebat. S ille linctus a canib thesaurũ sͥ¬
et̾nũ in abrahe gremio cõꝑabat. ⁊ si ñ habun¬
danti facultate: pra tñ ⁊ oꝑtima uoluntate. Ille
aut̃ diues qui sͥ magnꝰ uidebat ĩ purpura et
bysso: mortiuis sepultꝰ ẽ in inf̾u̾o. Et qͥd ĩueĩt:
et̾nã sitim. indeficientes flãmas. Successit igoiss.
guite de digno pauꝑis. sicutꝰ bncaꝵ de mensa

Expanded text:
us vitae falsitate deceptus ille in purpura et bysso, jacentem ulcerosum pauperem ante suam januam contemnebat. Sed ille linctus a canibus, thesaurum siernum in Abrahae gremio comparabat, et si non abundanti facultate, pia tamen et opima voluntate. Ille autem dives, qui sibi magnus videbatur in purpura et bysso, mortuus sepultus est in inferno. Et quid invenit? Aeternam sitim, indeficientes flammas. Successit ignis puguttae de digito pauperis, sicut illi micarum de mensa
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ attende. Am̃ dico uob̾. faciliꝰ ẽ camelũ ꝑ fora¬
men acus intrare ꝙͣ diuitẽ intͣre in regñ celorum.
camelũ intrare ꝑ foram̃ acus si dicet pulicẽ ĩpoiᷝ ͤ
uł uos app̃hendite ⁊ tñ audite. Quicũq de pauꝑ s¬
tate głamini: cauete suꝑbiã. ne uincãt uos hu¬
miles diuites. cauete ĩpietatẽ: ne uĩcãt uos pii
diuites. Cauete ebrietatẽ. ne uir̃cãt uos sobrii
diuites. Nolite de pauꝑtate głari. si ñ debent illi

Expanded text:
inem attende: Amen dico vobis, facilius est camelum per foramen acus transire, quam divitem intrare in regnum coelorum. Camelum intrare per foramen acus: si diceret pulicem, impossibile vel vos apprehendite; et tamen audite. Quicumque de paupertate gloriamini, cavete superbiam, ne vincant vos humiles divites: cavete impietatem, ne vincant vos pii divites: cavete ebrietatem, ne vincant vos sobrii divites. Nolite de paupertate gloriari, si non debent illi
Abbreviated transcription (Latin):
audite pauꝑes. uos erogate. uos caꝑe nolite. uoꝰ
tribite facultates. uos frenate cupiditates. Au¬
dite pauꝑes eũdẽ ip̃m apłm. Est aut̃ q̃stus magnꝰ.
q̃stus ẽ acqͥsitiõ lucrũ. Est aut̃ q̃stus magnꝰ inqͥt pi
etas cũ sufficientia. Cõmunẽ hẽtis cũ diuitibꝰ m̃dũ.
cõmuẽ celũ. ꝯẽm lucẽ. sufficientiã q̃rite. qd̾ suf¬
ficit querite. plus nolite. cetã grauãt ñ sb̾leuant.
onerãt. ñ honorat̃. Questus magnꝰ pietas cum
sufficientiã. In pͥmis pietas ẽ dĩ cultꝰ.pietas cũ

Expanded text:
audite, pauperes. Vos erogate: vos rapere nolite. Vos tribuite facultates: vos frenate cupiditates. Audite, pauperes, eumdem ipsum apostolum: Est autem quaestus magnus. Quaestus est acquisitio lucri. Est autem quaestus mags cum sufficientia. Communem habetis cum divitibus mundum: commune coelum, communem lucem. Sufficientiam quaerite, quod sufficit quaerite, plus nolite. Caetera gravant, non sublevant; onerant, non honorant. Quaestus magnus, pietas cum sufficientia. In primis
Abbreviated transcription (Latin):
te mortui: s mortui sp̃e. uiuii ĩ radice. Aiten¬
dite aut̃ uenturũ tempꝰ estatis. quõ seqͣtur et
Et ip̃os lucratꝰ ẽ sua pauꝑtate: qui cũ diues eẽt
ꝓpt̾ nos pauꝑ effcũs ẽ. Nam ⁊ si eos ꝯrẽpsisset.
diuitib hꝰ m̃di ñ suꝑbe saꝑe. Int̾ hos qͥ fide st̃¬

Expanded text:
te mortui: sed mortui specie, vivi in radice. Attente mortui: sed mortui specie, vivi in radice. Attende autem venturum tempus aestatis, quomodo sequatur, et Et ipsos lucratus est sua paupertate, qui cum dives esset, propter nos pauper effectus est. Nam si eos contempsisset, divitibus hujus mundi non superbe sapere. In
Abbreviated transcription (Latin):
fccles. Nemo se cõtẽpnat. panꝑ ĩ cella. diues ĩ con¬
M̃a. Dĩues qͥppẽ in conscĩa securior dorm̃it ĩ t̾ra:
ꝙͣ diues ĩpurpura. Ibi ñ excitat sollicitudo ma¬
ligna: ꝯpũcto corde de sceld̾. S̾ua diuitias ĩ corde
tuo q̃s tibi contulit ꝑanꝑtas dnĩ dĩ tui. ĩmo ip̃m
duuites ħ m̃di. Deniq diuitias suas nͦ ip̃i senti¬
unt. sentient p̾ea. uiuit radix. S hyemis tõꝑe
⁊̃ uiridis arbor aride similis ẽ. Temꝑe qͥppe loemis
⁊ arbor q̃ aret ⁊ arbor q̃ uiget. utͣq nuaa÷ hono¬
re folioꝵ. utͣq uaca ÷ honore fructuũ. Ueniet
estas ⁊ discernet arbores. Unia radie folia ꝓau¬
cit. ĩpletꝰ fructib. arida ĩanis estate sic̃ hyeme
remanebit. Itaq iłli horreũ ꝑ̃pat᷑. huic securis
adhibet᷑ ut amputata ĩ igiẽ mittatꝰ. Sic estasa
⁊ fidelib: hãc allocutõnẽ p̃bet apłs. Mortui eĩ
estis. ⁊ uita ur̃a aliscondita ẽ cũ xp̃o in deo. Cer¬

Expanded text:
fideles. Nemo se contemnat, pauper in cella, dives in conscientia. Dives quippe in conscientia securior dormit in terra, quam dives in purpura. Ibi non excitat sollicitudo maligna, compuncto corde de scelere. Serva divitias in corde tuo, quas tibi contulit paupertas Domini Dei tui. Imo ipsum divites hujus mundi. Denique divitias suas nec ipsi sentiunt; sentient postea. Vivit radix, sed hiemis tempore etiam viridis arbor aridae similis est. Tempore quippe hiemis et arbor quae aret, et arbor quae viget, utraque nuda est honore foliorum, utraque vacua honore fructuum: veniet aestas, et discernet arbores: viva radix folia producit, impletur fructibus; arida inanis aestate, sicut hieme, remanebit. Itaque illi horreum praeparatur, huic securis adhibetur, ut amputata in ignem mittatur. Sic aestas et fidelibus hanc allocutionem praebet Apostolus: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo. Cer
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ad ea q̃ uidentͦ. s ad ea q̃ ñ uident᷑ siõ
eĩ gaudebat de p̃sentibꝰ abrahã neq de di¬
uiciis m̃di ⁊ actib scsi. S uis audire abraham
unde gandebat. Audi dnm̃ ad iuideos dicentem.
Abraham pat̾ ur̃ inqͥt desidauit ut uide̾t diem
meũ. uidit ⁊ gauisus ẽ. ꝑ hoc gͦ crescebat ysaac.
spes q̃ in ip̃o ÷ gaudia cumulabat atq utinã esficeᷤ

Expanded text:
n ad ea quae videntur, sed ad ea quae non videntur. Non enim gaudebat de praesentibus Abraham, nec de divitiis mundi et actibus saeculi. Sed vis audire Abraham unde gauderet? Audi Dominum ad Judaeos dicentem: Abraham pater vester, inquit, desideravit ut videret diem meum; et vidit, et gavisus est . Per hoc ergo crescebat Isaac, per q
Abbreviated transcription (Latin):
batũ habeant in corde ⁊ scĩficatõnẽ sp̃t dĩ. Tu
inqͥt esto mansuetus ad audiend̾ u̾bũ di ut in¬
telligas cessare ab inqͥetudine tua. Nõ sit tu¬
multus quidẽ in corde tuo ꝑ correctõnẽ uolantis
fantasmatis ⁊ siłitudinẽ muscaꝵ inqͥetantiũ te.¬
qñ eĩ intellcũrus es dicentẽ tibi. uacate ⁊ uidete
qm̃ ego sũ dñs. Dũ tu ꝑ inqͥetudinẽ uacare ñ
uis contentõnũq tuaꝵ correptõne cecatꝰ exigis
mo. musde minutissime ĩquietissime ĩ ordinate
uolantes in oculos irruentes ñ ꝑmittẽtes hoĩes
quiesc̾e̾ dũ abigunt᷑ ⁊ irruũt. dũ expulse iterũ
redeunt. Quales iste musce: tales st̾ hoĩes inqͥeti.
⁊ lectõi uł orõni insist̾e nolũt. Talia sñ dubio st̃
fantasmata cordis ꝯtenciosoꝵ. ⁊ quõ corpus hũ anũ
ab istis muscis affligit᷑. ita cor illoꝵ diu̾sis co¬
gitatõib inqͥetat᷑ acq ꝯpũgit᷑. Tenete p̃ceptum.

Expanded text:
beant in corde et sanctificationem Spiritus Dei. Esto, inquit, mansuetus ad audiendum verbum, ut intelligas . Cessa ab inquietudine tua, non sit tumultus quidem in corde tuo per corruptionem volantis phantasmatis ad similitudinem muscarum inquietantis, venim intellecturus es dicentem tibi: uacate et uidete, quoniam ego sum dominus. tu per inquietudinem uacare non uis, contentionum tuarum corruptione caecatus exigis mo, muscae minutissimae, inquietissimae, inordinate volantes, in oculos irruentes, non permittentes homines quiescere, dum abiguntur, et irruunt dum expulsae iterum redeunt. Quales sunt istae muscae, tales sunt homines inquieti, et lectioni vel orationi insistere nolunt. Talia sine dubio sunt phantasmata cordis contentiosorum: et quomodo corpus humanum ab istis muscis affligitur; ita cor istorum diversis cogitationibus inquietatur atque compungitur. Tenete praeceptum,
Abbreviated transcription (Latin):
a ꝓpħa signisicatũ eẽ supͣ diximꝰ. fortassis ĩ hoc
sensũ hũane m̃tis excedit. Qui ĩmo qd̾ uerus:
massã sic̃ ĩ fornacib sepe fi̾ oculis dep̃hend imus
totã ignẽ efftãm dicimꝰ qr nͨ aliud ĩ ea nͥ ignis
cernit᷑. S ⁊ si qͥs continge̾ atq contrectare tõp¬
tauit. ñ fri s ignis uim sentiet. hoc gͦ mͦ eciã
ignita possidebit. ad õs deniq scõs calor aliqͥs u̾b
dĩ putand̾ ẽ ꝑuenisse. In hac aut̃ aĩa ignĩs ip̃e

Expanded text:
a significatum esse, supra diximus. Fortassis etiam hoc sensum humanae mentis excedit. Quin imo, quod verius est, massam, sicut in fornacibus saepe fieri oculis deprehendimus, totam ignem effectam dicimus; quia nec aliud in ea nisi ignis cernitur: sed et si quis contingere atque contrectare attentaverit, non ferri, sed ignis vim sentiet. Hoc ergo modo etiam ignita possidebit. Ad omnes denique sanctos calor aliquis Verbi Dei putandus est pervenisse: in hac autem anima ignis ipse
Abbreviated transcription (Latin):
fidelis erat. bñ oꝑabat᷑. filiũ iussus ẽ ĩmolare n cũc¬
tatus ei offerre qd̾ acceꝑat a quo acceꝑat. ꝓbatus ẽ
deo ꝯstitutus ẽ exemplũ fidei. Iam deo notus erat.
s nob̾ mõstrandꝰ erat. Niõ ẽ inflatꝰ qiͣ ĩ boĩs oꝑib
suis qr pauꝑ erat diues iste. ⁊ ut scias qr ñ ẽ inflatꝰ

Expanded text:
delis erat, bene operabatur. Filium jussus est immolare; neque cunctatus est ei offerre quod acceperat, a quo acceperat . Probatus est Deo, constitutus est exemplum fidei. Jam Deo notus erat: sed nobis monstrandus erat. Non est inflatus quasi in bonis operibus suis; quia pauper erat dives iste. Et ut sci
Abbreviated transcription (Latin):
lignũ ut tͣnseuntẽ uide̾t qͥ ꝓ illo pendebat ĩ lig¬
no. Da m̾ dicentẽ. dimidiũ reꝵ meaꝵ do pauꝑib.
S młtũ diues es o zachee. mltũ diues es. ecce
dimidiũ dabis. dimidiũ qͣre reseruabis: qr si cu
respondit mͥ ⁊ dixit. Michi debet᷑ regnũ celoꝵ. ego
eĩ siłis sũ illi lazaro qui iacebat ulcerosus añ diui¬
tis domũ cuiꝰ canes lingebãt ulcera ⁊ querebat
saturari de micis q̃ cadebant de mĩsa diuitis. Ego illi
similior sum inqͥt. Nrm̃ genꝰ ẽ cui debet᷑ regñ celoꝵ
ñ illiꝰ geni̾ qui induit᷑ purpura ⁊ bysso ⁊ epulatur
cotidie splendide. talis .n. erat ille ante cuiꝰ domũ
iacebat pauꝑ ulcerosus. ⁊ uidete exitus amboꝵ. Con
quẽ ꝯtẽpsa̾t in abrahe gremio quiẽstentẽ. desida̾uit

Expanded text:
debat in ligno. Da mihi dicentem, Dimidium rerum mearum do pauperibus. Sed multum dives es, o Zacchaee, multum dives es. Ecce dimidium dabis: dimidium quare reservabis? Quia si cui respondet mihi, et dicit: Mihi debetur regnum coelorum; ego enim similis sum illi Lazaro, qui jacebat ulcerosus ante divitis domum, cujus canes lingebant ulcera, et quaerebat saturari de micis, quae cadebant de mensa divitis: ego illi similior sum, inquit. Nostrum genus est, cui debetur regnum coelorum; non illi generi qui induuntur purpura et bysso, et epulantur quotidie splendide. Talis enim erat ille, ante cujus domum jacebat pauper ulcerosus: et videte exitus amborum. Coquem contempserat, in Abrahae gremio quiescentem: desideravit
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra ꝑ rimas fragilitatis sb̾m̃tͣt aliqͥd qd̾ debeat
sentinari. Cũ aut̃ fc̃ĩ siu̾mꝰ eqͣles angelis dei
absit ut dicamꝰ. absit ut rogemꝰ dm̃ ut dimittat
debita nr̃a q̃ nulla erũt. hic gͦ panis cotidianꝰ.
hic ut debita duntitant᷑. hic ut ñ intremus in
tẽptatõnẽ. qr ĩ illa uita tẽptatõ ñ intrat. hic
ut lib̾em᷑ a malo. qr ĩ illa uita malũ nullũ¬

Expanded text:
per rimas fragilitatum subintrat aliquid, quod debeat sentinari. Cum autem facti fuerimus aequales Angelis Dei, absit ut dicamus, absit ut rogemus Deum, ut dimittat debita nostra, quae nulla erunt. Hic ergo panis quotidianus, hic ut debita dimittantur, hic ut non intremus in tentationem; quia in illa vita tentatio non intrat: hic ut liberemur a malo; quia in illa vita malum nullu
Abbreviated transcription (Latin):
ei. Dñe rogaui conseruũ meũ ut dimiit̾e̾t iͥ.
⁊ noluit dimitte. Nũiqͥd ñ licet dnõ debita relaxi¬
re s̾ui sui. Ille accepta uenia a dñd recedit ab¬
solutꝰ. tu remanes obligatꝰ. Quõ obligatꝰ: uẽtum
ẽ tempꝰ obligatõis orõnis. uentũm ẽ ut dicas
dimitte nob̾ debi .n. sic̃ ⁊ nos ditait. debi. nr̃is¬

Expanded text:
ei, Domine, rogavi conservum meum, ut dimitteret mihi, ei, Domine, rogavi conservum meum, ut dimitteret mihi, et noluit dimittere servi sui? Ille accepta venia a Domino recedit absolutus, tu remanes obligatus. Quomodo obligatus? Venturum est tempus orationis, venturum est ut dicas, Dimitte nobis debita
Abbreviated transcription (Latin):
seruus tuus. Stepb̾s scũs lapidabatꝰ. ⁊ int̾ lapi¬
des genuflexo ꝓ ĩnnicis orisbat ⁊ ait. Dñe ne
statuas illis hoc delictũ. Ii lapides mittebant.
ñ ueniã postulabãt. ⁊ ille ꝓ eis orabat. Talẽ te eẽ
uolo. Extende te. qͥd tͣhis semꝑ cor ĩ t̾rã: Audi.
surss̃ cor extende. dilige ĩ imicos. Si ñ potes dilige
uł tũc ignoui̾s. uł tũc ex corde dimisi̾s odnr̃ odiũ
dico dimitas ex corde: ñ disciplinã. Qͥd si ille qui
petit ueniam castigandꝰ ẽ a me : fac qd̾ uis. puto
eĩ qr siliũ tuũ diligis ⁊ qͣndo cedis. lacͥmas uapu¬
lantis ñ curas. qr heditatẽ seruas. Ego hoc dico.
ut de corde dimiitas odiũ. qñ a te petit̾ uẽĩam¬
dex cordis. dic mͥ cogitatões prĩs tui. dic michi
hesternas tuas: Rogat. ueniam pecit. dimitte
ꝓrsus dimitte. Si ñ dimisis: ñ illi noces s tibi.
Nam ille sat qͥd ẽ fcũtꝰ. Nõ uis tu dimitteꝰ con¬
seriuis consuo tuo. Ibit ad dñm dnĩ nr̃m. ⁊ dicet

Expanded text:
abatur: et inter lapides genu fixo pro inimicis orabat, et ait, Domine, ne statuas illis hoc peccatum . Illi lapides mittebant, non veniam postulabant: et ille pro eis orabat. Talem te esse volo: extende te. Quid trahis semper cor in terra? Audi, Sursum cor: extende, dilige inimicos. Si non potes diligevel tunc ignoveris, vel tunc ex corde dimiseris odium: odium dico dimittas ex corde, non disciplinam. Quid si ille qui petit veniam, castigandus est a me? Fac quod vis: puto enim quod filium tuum diligis et quando caedis. Lacrymas vapulantis non curas; quia ei haereditatem servas. Ego hoc dico, ut de corde dimittas odium, quando a te veniam petieni, dic mihi cogitationes patris tui, dic mihi hesternas tuas. Rogat, veniam petit: dimitte, prorsus dimitte. Si non dimiseris, non illi noces, sed tibi. Nam ille scit quid est facturus. Non vis tu dimittere conservus conservo tuo: ibit ad Dominum vestrum, et dicet
Abbreviated transcription (Latin):
accendis ꝙ habes s̾uũ. Artende qr habes et
dñm. S̾uũ tuũ potuisti cõꝑare: nõ creare. Dñs
tuus ⁊ u̾bo suo creauit te. ⁊ sangͥne suo rede¬
mit te. Si uilusti tibi: recole p̃ciũ. Sixboc obli¬
tus ẽ: lege eunͣgłiũ instrum̃tũ tuũ. fidẽ amas ĩ
s̾uo tuo. ⁊ dñs tuus ñ q̃rit ĩ suo: Redde qd̾ exi¬
gis. Qd̾ tibi gaudes reddi ab infi̾ore: redde suꝑi¬
ori. Amas s̾uũ qͥ sidelit̾ custodit aurũ tuũ: Noli
lũt eã uideꝰ ꝙͣ pultͣ sit. Aut forte stulta insania:
ip̃ea nolũt redde̾ꝰ: ne ꝑdant: quõ tĩmet qͥs redde̾
pecunum. cũ reddiderit eĩ ñ habebit. Nõ sic re

Expanded text:
habes et Dominum. Servum tuum potuisti comparare, non creare: Dominus tuus et verbo suo creavit te, et sanguine suo redemit te. Si viluisti tibi, recole pretium: si et hoc oblitus es, lege Evangelium, instrumentum tuum. Fidem amas in servo tuo, et Dominus tuus non quaerit eam in suo? Redde quod exigis. Quod tibi gaudes reddi ab inferiore, redde superiori. Amas servum, qui fideliter custodit aurum tuum: noli lunt eam videre quam pulchra sit. Aut forte stulta insania propterea nolunt reddere, ne perdant: quomodo timet quis reddere pecuniam; cum enim reddiderit eam, non ha
Abbreviated transcription (Latin):
uinãs uita iustĩe me̾retꝰ. hoc .n. egit saluator
ut hiisdẽ uestigu̾s quibꝰ admissa fua̾nt delicta
corrigat abstinendo. uł qui epulando mulierẽ
eĩ euam nĩ nͥ intemꝑantia ꝓuocante cognouit.
ꝙͣ diu mansit ĩ illis temꝑantie partitas. mãsit
⁊ ĩpolluta uirginitas. Et ꝙͣ diu ieiimauerũt ab
pctĩs. fames .n. amica uirginitatis ẽ. inimica la¬
sciuie. Saturitas uõ castitatẽ ꝓdit. nutt illece¬
bras. Igiͦ sicut p̃dixi hoc agit dñs ut hus p̃¬
iudiciis quibꝰ̾ hõ obnoxs pcc̃ĩ fua̾t liba̾retur.

Expanded text:
junans vitae justitiam mereretur. Hoc enim agit Salvator, ut eisdem vestigiis, quibus admissa fuerant delicta,corrigat abstinendo; vel, quia epulando mulierem enim Evam nonnisi intemperantia provocante cognovit. Quamdiu autem mansit in illis intemerata parcitas, mansit et impolluta virginitas: et quamdiu jejunavercatis. Fames enim amica virginitatis est, inimica lasciviae. Saturitas vero castitatem prodigit, nutrit illecebram. Igitur, sicut dixi, hoc agit Dominus iis praejudiciis quibus homo obnoxius peccato fuerat liberetur.
Abbreviated transcription (Latin):
affectãt. qr ypocrite st̾. ip̃i sũt de quibꝰ ait. Sũt
qui se diuites affectãt nicħ hñtes. iustos se
uolũt uideri. cũ in cella conscĩe ñ hẽant au¬
rũ iustĩe. Et sũt pleni: tanto hũiliores qͣnto
ditiores. De quib dcm̃ ẽ. Bĩ pauꝑes sp̃u:¬
qm̃ ip̃oꝵ ⁊ regnũ celoꝵ. qͥd gͦ q̃ris diuicias que
oculis hũanis carneis blandiunt᷑: lucet au¬
rũ: s plus lucet fides. Elige qͥd ĩ corde hab̾e̾
debeas. Intus plenꝰ esto: ubi d̾s tuas di̾cias uidet.
hõ ñ uidet. Nec tñ qr hõ ñ uidet: iõ debes cõ¬

Expanded text:
ipsi sunt de quibus ait, Sunt qui se divites affectant, nihil habentes: justos se volunt videri, cum in cella conscientiae non habeant aurum justitiae. Et sunt pleni, tanto humiliores, quanto ditiores: de quibus dictum est, Beati pauperes sprenda. Quid ergo quaeris divitias, quae oculis humanis et carneis blandiuntur? Lucet aurum: sed plus lucet fides. Elige quid in corde habere debeas. Intus plenus esto, ubi divitias tuas Deus videt, homo non videt. Nec tamen quia homo non videt, ideo debes co
Abbreviated transcription (Latin):
Meliores st̃ illi qͥ se huiliant cũ sint diuites.
Um̾ptñ de aliis diuicus se dic̾e scͥptura testat᷑.
Secuta eĩ adiuxit. Redẽptio uiri: diuicie eius.
pauꝑ aut̃ ñ sufft̾ minas. Intlłige debeꝰ ex alia
nescio qua pauꝑtate pauꝑem. ⁊ ex aliis nescio
quib diuiciis diuitẽ. Altius .n. diuites. ĩ corde
diuites. pleni in fortitudine. oꝑtimi pietate
res sũt diuites. Sũt aut̃ qͥ se diuites affectãt
cũ sint pauꝑes. Iusti sͥ uident᷑ cũ sint iniqui. Di¬
uicias qͥppe illas intlłige̾ debemꝰ. qm̃ aperuit scͥp¬
tura qͥd dixi̾t. Redemptio aĩe uiri diuicie ip̃iuᷤ.
Intlłige in qͥt qͣs tibi diuicias ꝯmẽdẽ. qm̃ dixi.¬
hiũliant cũ sint diuites. illas tẽꝑales .s. ⁊ t̾re¬
nas ⁊ uisibiles. di̾cias cogitabas. ego aut̃ nõ
ip̃as dico. S quas dicam. ꝯseq̃nt̾ ãmoneo. Redẽ¬
p̃tio aĩe uiri: diuicie ip̃ius st̃. Ergo qͥ ñ hñt

Expanded text:
Meliores sunt ergo illi qui se humiliant, cum sint divites. Verumtamen de aliis divitiis se dicere Scriptura testatur: secuta enim adjunxit, Redemptio animae viri divitiae ejus; pauper autem non suffert minas. Intelligere debemus ex alia nescio qua paupertate pauperem, et ex aliis nescio quibus divitiis divitem. Altius enim divites, in corde divites, pleni fortitudine, opimi pietateres sunt divites. Sunt autem qui se divites affectant, cum sint pauperes: justi sibi videntur, cum sint iniqui. Divitias quippe illas intelligere debemus: quoniam aperuit Scriptura quid dixerit, Redemptio animae viri divitiae ipsius, Intellige, inquit, quas tibi divitias commendehumiliant, cum sint divites; illas temporales et terrenas et visibiles divitias cogitabas: ego autem non ipsas dico, sed quas dicam consequenter admoneo; Redemptio animae viri, divitiae ipsius sunt. Erg
Abbreviated transcription (Latin):
mũ tuũ tãꝙͣ te ip̃m. Ista fac. Qͥd ad te clamat᷑ a¬
ut uendas res tuas qui extorq̃re ñ possũ ne
rapias aliena: Audisti ñ furabi̾s. tu rapis. ante
ꝯ spͨtũ tanti iudicis iã te furẽ ñ teneo. s rapto¬
rẽ. parce tibi mise̾re tibi. ad huc uita dat tibi
dilatõnẽ. noli abic̾e̾ correctõnẽ. fiuisti eri fur.¬
aliqñ fini malũ ⁊ ꝓ m̾cede exige bonũ. bona ẽ¬
tuis. Si magnũ bonũ ẽ hr̃e uillã bonã qͣntũ

Expanded text:
mum tuum tanquam te ipsum. Ista fac. Quid ad te clamo, mum tuum tanquam te ipsum. Ista fac. Quid ad te clamo, ut vendas res tuas, cui extorquere non possum ne rapias alienas? Audisti, Non furaberis; tu rapis. Ante conspectum tanti Judicis, jam te non furem teneo, sed raptorem. Parce tibi, miserere tui. Adhuc vita ista dat tibi dilationem, noli abjicere correptionem. Fuisti heri furAliquando fini malum, et pro mercede exige bonum. Bona hatuis. Si magnum bonum est habere villam bonam, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd hac luce clarius: Si uis uenire ad uitã s̾ua
mandata. Qs ÷ qui noluit uitã: Et tñ qͥs ẽ qui
uelit s̾uare mãdata.Si mandata s̾uare ñ uis:
quare uitã q̃ris: Si ad opꝰ piger es: qͣre ad m̾¬
cedẽ festinas: Dixit se ille diues adolescẽs g̃ua¬
sse mandatũ. Audsuimꝰ p̃cepta maiora. Si uis
ꝑfcũs ẽẽ unũ tibi deest. uade uende oĩa q̃ habẽ.
⁊ da pauꝑib. Ne ꝑdis s habebis thesaurũ ĩ celo
et ueĩ sequere me. Nã qͥd tͥ ꝓdest si feceris ⁊ ñ
eĩ magnas diuicias. qd̾ audiuit ille: audiuimꝰ
mortui. nã ille tonat. S si maiora ñ uis facere
minora fat. onus maioꝵ ad te mltũ ẽ uł minora
prende. Quid ad utraq piger es : Ed utsq ad¬
u̾saris: Maiora sũt. uende oĩa q̃ habes ⁊ da
pauꝑib ⁊ seq̃re me. Minora st̃. Nõ homicidiũ
facias. ñ adulteres. Nõ falsũ testimoniũ q̃ras.
Nõ fureris. honora pr̃em ⁊ inr̃em. diliges ꝓxi¬

Expanded text:
um? Si vis venire ad vitam, serva mandata. Quis est qui nolit vitam? et tamen quis est qui velit servare mandata? Si mandata servare non vis, quare vitam quaeris? Si ad opus piger es, quare ad mercedem festinas? Dixit se ille dives adolescens servasse mandata: audivit praecepta majora, Si vis perfectus esse, unum tibi deest; va pauperibus: nec perdes, sed habebis thesaurum in coelo; et veni, sequere me. Nam quid tibi prodest, si feceris, et non nim multas divitias. Quod audivit ille, audivimusmortui: nam ille tonat. Si majora non vis facere, minora fac. Onus majorum ad te multum est, vel minora prende. Quid ad utraque piger es? quid utrisque adversaris? Majora sunt, Vende omnia quae habes, et da pauperibus, et sequere me. Minora sunt, Non homicidium facias, Non adulteres, Non falsum testimonium quaeras, Non fureris. Honora patrem et matrem, Diliges proxi
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑales. si pͭ. Sit hũilis. plus gaudeat. quia
xp̃ianus ẽ. qmͣ qr diues ẽ. Nõ infletur non
exrollat᷑ aitendat pauꝑem fr̃em. ñ dedignet᷑
fr̃ pauꝑis applłari. Qntũcũq .n. diues sit:
ditior⁊ xp̃cqui fr̃es suos uoluit eẽ ꝓ quib¬
sanguinẽ suũ fudit. Tam̃ ne dice̾nt diuites
ñ se hr̃e qͥd faciant de diuiciis suis: ãmonuit
thymotheũ ut eos ⁊̃ consilio reg̾e̾t. nõ solum
p̃cepto cohib̾e̾t. Cũ dixisset neq sꝑare in incdt
dĩciaꝵ. ne se spem ꝑdidisse arbitrent᷑: sb̾iecit.

Expanded text:
potest. Sit humilis: plus gaudeat quia christianus est, quam quia dives est. Non infletur, non extollatur: attendat pauperem fratrem, non dedignetur frater pauperis appellari. Quantumcumque enim dives sit, ditiorse possunt. Tamen ne dicerent divites, non se habere quid faciant de divitiis suis, admonuit Timotheum, ut eos etiam consilio regeret, non solum praecepto cohiberet: cum dixisset, Neque sperare in incerto divitiarum; ne se spem perdidisse arbitrarentur, subjecit,
Abbreviated transcription (Latin):
planxerũt. qd̾ sꝑ hr̃e minime potu̾nt. Multos
penituit cõsiliũ sui dñi ñ recepisse qui dixit.
Nolice uob̾ thesauros conde̾ꝰ in t̾ra ubi tinea
⁊ comestura ext̾minat. ⁊ ubi fures effodiũt et
furant᷑. s thesaurizate uob̾ thesaurũ in celis.
Non diço ut ꝑdatis: s ut migretis. Multi .n
hoc face̾ noluerũt. ⁊ ñ se o bedisse doluerunt.
qñ ñ solũ sua ꝑdiderũt. s pp̃ illa ⁊ ip̃i ꝑierunt.

Expanded text:
per habere minime potuerunt. Multos poenituit consilium sui Domini non recepisse, qui dixit: Nolite vobis thesauros condere in terra, ubi tinea et comestura exterminat, et ubi fures effodiunt et furantur: sed thesaurizate vobis thesaurum in coelis. Non dico vobis ut perdatis, sed ut migretis. Multi enim hoc facere noluerunt, et non se obedisse doluerunt; quando non solum sua perdiderunt, sed propter illa et ipsi perierunt.
Abbreviated transcription (Latin):
in eis fide̾ s in deo uiuo. De diuicus qͥd frũri
st̃ audi qͥd. Diuites sint in oꝑib bonis. qͥd ẽ hoc:
Expone apłe. Multi .n. qd̾ nolũt fac̾e: nolũt iñ¬
tlłigeꝰ. Expone apłe noli dare occõnẽ mali oꝑis
ꝑ obscuritatẽ g̾moĩs. Dic qͥd dixi̾s. Diuites
sint in oꝑib bonis. audiant intlłigãt. Nõ ꝑmͣ¬
tatur se excusare. s potiꝰ se incipiant accusare.

Expanded text:
n eis fidere, sed in Deo vivo; de divitiis quid facturi sunt? Audi quid: Divites sint in operibus bonis. Quid est hoc? Expone, Apostole. Multi enim quod nolunt facere, nolunt intelligere. Expone, Apostole: noli dare occasionem mali operis per obscuritatem sermonis. Dic quid dixeris, Divites sint in operibus bonis. Audiant, intelligant: non permittantur se excusare, sed se potius incipiant accusare,
Abbreviated transcription (Latin):
suus d̾s sit. ⁊ ita erit oĩa d̾s. Nõ eĩ iã ultͣ mali a¬
boniq disct̾io. qr nusꝙͣ malũ. oĩa eĩ ei deus ẽ.
cui iã ñ adiacet malũ. Nec ultͣ ex arbore sci¬
endi bonũ ⁊ malũ edẽ ꝯcupiscet qui semꝑ in
bono ẽ. ⁊ cui oĩa d̾s ẽ. Sicut gͦ sinis ad p̾n¬
cipiũ reꝑatus ⁊ rex exitꝰ ꝯsolatus iniciis resti
⁊ amoto oĩ malicie sensu. ⁊ ad sincerũ purũꝙ
de torso. solus qui ẽ unꝰ d̾s bonꝰ. hic ei fiat oĩa

Expanded text:
ltra mali bonique discretio; quia nusquam malum: omnia enim ei Deus est, cui jam non adjacet malum: nec ultra ex arbore sciendi bonum et malum edere concupiscet, qui semper in bono est, et cui omnia Deus est. Sic ergo finis ad principium reparatus, et rerum exitus collatus initiisut amoto omni malitiæ sensu, et ad sincerum purumque deterso, solus qui est unus bonus Deus hic ei fiat omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
ut qd̾ ĩ arbito erat poĩtũ longi usus afscã iã u̾sũ
sit iñ namͣ. Ita ⁊ fuisse quidẽ in xp̃õ humana et
rõnabił aĩa credenda ÷ ⁊ nullũ sensũ uł poisibłitatẽ
eã putandũ ẽ habuisse pccĩ. ad pleniorẽ tñ rei ex
planatõnẽ ñ uiͣ absurdũ. si ⁊̃ similitudine aliqͣ
utamͣ. licet iñ re tã ardua tãꝙ dissicili ñ exẽplis
quidẽ uti cõmodis copia ẽ. Tam̃ ut absq aliqno

Expanded text:
ut quod in arbitrio erat positum, longi usus affectu jam versum sit in naturam. Ita et fuisse quidem in Christo humana et rationabilis anima credenda est, et nullum sensum vel possibilitatem eam putandum est habuisse pecplanationem non videtur absurdum, si etiam similitudine aliqua utamur, licet in re tam ardua, tamque difficili, ne exemplis quidem uti com · modis copia est. Tamen, ut absque aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
m̃di ñ suꝑbe saꝑe. Non eĩ diuicias expauit. s mor¬
bũ diuiciae. Morbus aut̃ diuĩciaꝵ ẽ.: sliꝑbia magna.
Nam grandis aĩmꝰ ẽ qui int̾ diuicias isto morbo ñ
tẽptat᷑. Maior aĩmꝰ diuiciis sins: qui eas uinat
ñ ꝯcupisuendo: s ꝯtẽpnẽdo. Magnꝰ ẽ gͦ diues: qui

Expanded text:
mundi, non superbe sapere . Non enim divitias expavit, sed morbum divitiarum. Morbus autem divitiarum est superbia magna. Nam grandis animus est, qui inter divitias isto morbo non tentatur: major animus divitiis suis, qui eas vincit, non concupiscendo, sed contemnendo. Magnus est ergo di
Abbreviated transcription (Latin):
fontẽ uenisse sitientẽ. aridas fauces ostendebat
pie u̾bã ĩplendo pulsabat. Dñe in qͥt¬
ñ t̾rã ꝓpiciꝰ esto mͥ pcc̃ori. dico ego
qr iã ex aliqͣ parte diues erat cũ ista cogitabat¬
⁊ petebat. Nã si adhuc oĩ mͦ pauꝑ erat hꝰ conłe¬
ssionis geminas unde ꝓferebat. S tñ hũndan¬
tiõr ⁊ plenior de tẽplo descendit iustificatꝰ. Ille

Expanded text:
fontem venisse sitientem. Aridas fauces ostendebat, fontem venisse sitientem. Aridas fauces ostendebat, pie ubera implenda pulsabat: Domin propitius esto mihi peccatori. Dico ego, quia jam ex aliqua parte dives erat, cum ista cogitabat et petebat. Nam si adhuc omni modo pauper erat, hujus confessionis gemmas unde proferebat? Sed tamen abundantior et plenior de templo descendit justificatus. Ille
Abbreviated transcription (Latin):
ampliꝰ nõ timebo. Uide .n. qͥd minaris ut falsũ
testimõiũ dicã. mortẽ minaris: s corꝑis. plus gͦ
eũ timeo qui dixit. Os qd̾ m̃tit᷑ occidit aĩam.
hiis diuicĩs intus plenus ⁊ opimus. talia minãti
uł meliora respondẽt. pauꝑ aut̃ nõ suffert minaᷤ.
Simꝰ gͦ diuites ⁊ timeamꝰ eẽ pauꝑes. Q̃ramꝰ autẽ
ĩpleri cor nr̃m dĩciis ab illo qui ue̾ ẽ diues. Et a
si forte unusqͥsq ur̃m iñtrat in cor suũ. ⁊ illic
diuicias istas ñ inueĩt: pulset ad diuitẽ. fiat
añ ianuã illiꝰ pius mẽdicꝰ ut sit illo donante
diues ĩpletus. Et ue̾ frẽs mei pauꝑtatẽ nr̃am.
egestatẽ nt̃am debemꝰ dño deo nr̃o confiti̾. Hanc
confitebatͫ publicanꝰ qui nͨ oculos suos ad celũ
audẽbat leuare. nõ .ii. hẽbat cũ qua sb̾a leuar
oculos suos: hõ pͨcator. attendebat ad ĩanitẽ suã
s plenitudinẽ dñi cognoscebat. Nouãt se ad

Expanded text:
amplius non timebo. Vide enim quid minaris, ut falsum amplius non timebo. Vide enim quid minaris, ut falsum testimonium dicam: mortem minaris, sed corporis. Plus ego eum timeo, qui dixit, Os quod mentitur, occidit animam . His divitiis intus plenus et opimus, talia minanti vel meliora respondet. Pauper autem non suffert minas.Simus ergo divites, et timeamus esse pauperes. Quaeramus autem impleri cor nostrum divitiis ab illo qui vere dives est. Et si forte unusquisque vestrum intrat in cor suum, et illic divitias istas non invenit, pulset ad divitem: fiat ante januam illius pius mendicus, ut sit illo donante dives impletus. Et vere, fratres mei, paupertatem nostram, egestatem nostram debemus Domino Deo nostro confiteri. Hanc confitebatur Publicanus, qui nec oculos ad coelum audebat levare. Non enim habebat cum qua substantia levaret oculos suos homo peccator. Attendebat ad inanitatem suam: sed plenitudinem Domini cognoscebat, noverat se ad
Abbreviated transcription (Latin):
derũt. iñ celo qͣntũ inuenerũt: pauꝑ gͦ ñ sufst̾
minas. Non pͭ dice̾ diuiti cogenti se ad alicuiꝰ
iniuriã ꝓ fr̾e fłm testimoniũ: ñ facio. Non ht̃¬
solidatꝰ. ⁊ plenus. ñ ẽ qui dicat.qr nõ ht̃ unde dicat.
ñ ẽ qui dicat. Qͥd mͥ factu̾s es qui minaris: Ut
multũ ablaturꝰ. qd̾ habeo. tollis: qd̾ relictus sũ.
tollis: qd̾ ⁊ si ñ tollas. dũ uiuo forsitan ꝑditurus
sũ. De archa inti̾ori nicħ ꝑdet. Eũ mͥ minaris au¬
fr̾e qd̾ intus hẽo. ue̾ uis aufr̾e qd̾ intus habeo
Ꝙ illd̾ poces aufr̾e ⁊ habe̾. fidem si minando ab¬
stusis. ⁊ ego ꝑdo. ⁊ tũ ñ hẽbis. Nõ gͦ facio qd̾ hor¬
taris. ñ curo qd̾ minaris. &i potes seuiendo ⁊̃ de
pr̃ia mea expelle̾. Nocuisti si illuc me expuleriᷤᷤ
ubi dm̃ meũ inuẽĩre ñ possũ. forte ualebis eciã
occide̾. Ruente carnali domo incolumis hĩtator
abscedo. ⁊ ad illũ cui s̾uo sidẽ securꝰ exibo. ⁊ te

Expanded text:
derunt, in coelo quantum invenerunt? Pauper ergo non suffert minas. Non potest dicere diviti cogenti se ad alicujus injuriam proferre falsum testimonium, Non facio. Non hsolidatus et plenus: non est qui dicat, quia non habet unde dicat; non est qui dicat, Quid mihi facturus es qui minaris? Ut multum, ablaturus quod habeo: tollis quod relicturus sum; tollis, quod etsi non tollas, dum vivo forsitan perditurus sum: de arca interiore nihil perdo. Cum mihi minaris auferre quod intus habeo, vere vis auferre quod intus habeo. Sed illud potes auferre et habere: fidem si minando abstuleris, et ego perdo, et tu non habebis. Non ergo facio quod hortaris, non curo quod minaris. Sed potes saeviendo etiam de patria me pellere. Nocuisti, si illuc me expuleris, ubi Deum meum invenire non possum. Forte valebis etiam occidere. Ruente carnali domo, incolumis habitator abscedo, et ad illum cui servo fidem securus exibo, et te
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ĩueĩs. ex corde q̃ris quẽ queris. tu dicis. pauꝑ sũ
sicut lazarus. diues. Iste meus huĩlis ñ dicit huilis
sũ sic̃ abrahã. gͦ tu te extollis. ille se hũiliat. Quid
inflaris ⁊ ñ imitaris : ego in qͥt pauꝑ leuor ĩ sinũ
abrahe. ñ uides qr pauꝑem diues excepit. ñ uides quia
ne tibi cũ mortuus fui̾s dicat abrahã. recede a me
ammoniti sumꝰ diuitias ias qͣs putatis plenas
dormiebat. Sic nãꝙ alius accedat ad durã t̾ram
ꝙͣ ad lectũ margaritaꝵ. Attendite curas diuitũ.

Expanded text:
quem invenis. Corde quaeris, quem quaeris. Tu dicis, Pauper sum sicut Lazarus: dives iste meus humilis non dicit, Dives sum sicut Abraham. Ergo tu te extollis, ille se humiliat. Quid inflaris, et non imitaris. Ego, inquit, pauper levor in sinum Abrahae. Non vides quia pauperem dives excepit? Non vides quia ne tibi, cum mortuus fueris, dicat Abraham, Recede a me, admoniti sumus. Divitiae illae, quas putatis plenas dormiebat: somnus facilius accedebat ad duram terram, quam ad lectum inargentatum. Attendite curas divitu
Abbreviated transcription (Latin):
qidẽ dr̃ oculis inde accepisse nom̃ a ueloitite
possũt. ⁊ cito claudunt᷑. Aures cũ conatu elaudis.
manũ leuas. ꝑuenis ad illas. ⁊ si tͥaliqͥs manus
teneat patent. nͨ potes eas claudeꝰ adu̾sus u̾ba ma¬
ledica. ĩpura. blandientia. ⁊ decipientĩa. Cũ aliqͥd
Audis mali aliqͥd libent̾. liñgua mortifera qͣnta
pcc̃a ꝯmitcit: Aliqñ talia quibꝰ hõ ab altari sẽ
mali faciat manꝰ. nõ currat pes ad aliqͥd mali. nõ
decet dici. Cogitatõnes quis tenet: Frẽs mei pħq
nos. num iõ ñ p̃mũt qr minuta st̃ : Qͥd int̾est utͣ
te plimbũ p̃mat an harena : plũbũ una massa.

Expanded text:
 oculus inde accepisse nomen, a velocitate. possunt, et cito clauduntur: aures cum conatu claudis, manum levas, pervenis ad illas: et si tibi aliquis manus teneat, patent; nec potes eas claudere adversus verba maledica, impura, blandientia et decipientia. Cum aliquid,Audis mali aliquid libenter. Lingua mortifera quanta peccata committit? Aliquando talia, quibus homo ab altari sepamali faciat manus; non currat pes ad aliquid mali; nondecet: dic, cogitationes quis tenet? CAPUT IX. Fratnos, num ideo non premunt, quia minuta sunt? Quid interest, utrum te plumbum premat, an arena? Plumbum u
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑem. q̃ramꝰ pupillũ. nͨ mirũ sit qd̾ am¬
moneo. ut q̃ramꝰ qͦs sic habundare cernimꝰ et
sentimꝰ. Nõne pauꝑibꝰ plena oĩa. siõne pupillis ple
dendũ ẽ caritati ur̃e id qd̾ putamꝰ ñ hoc eẽ qd̾ q̃rimꝰ
Qui .n. dicunt᷑ pauꝑes ⁊ sũt iñ quos a do̾ mandatur¬

Expanded text:
perem, quaeramus pupillum. Nec mirum sit quod admoneo ut quaeramus, quos sic abundare cernimus et sentimus. Nonne pauperibus plena omnia? nonne pupillis plendendum est Charitati vestrae, id quod putamus, non hoc esse quod quaerimus. Qui enim dicuntur paupe
Abbreviated transcription (Latin):
pͭ : Qͥs illd̾ facisͣ. D̾s illd̾ faciat in cordib ur̃ĩ
⁊ ego scio pauti illd̾ faciũt. Magni st̾ qͥ faciũt.
Sp̃uales faciũt. Nũqͥd tales st̃ os in ecc̃a fide¬
les. ad altare accedentes. corpus ⁊ sanguinẽ x
sumentes: Nũqͥd tales st̃ oẽs: Et tñ õs dicunt
dimitte nob̾ debita nr̃a sic̃ ⁊ nos dimͣtimꝰ debi¬
torib nr̃is. Si respondeat illis d̾s. qͥd a me
petitis ut faciã qd̾ ꝓmisi. qñ uos ñ facitis qd̾
p̃cepi: Qͥd ꝓmisi : Dimitte̾ debita ur̃a. Qd p̃cepi:
ut ⁊ uos dimitatis debitorib urĩs. Quõ pote¬
stis hoc face̾ si ñ diligatis ĩimicos: Qd gͦ fac¬
turi sumꝰ fr̃es: Ad tantã paucitatẽ redigetur
gr̃ex xp̃i: Si soli illi debent dic̾e̾. dimte nob̾

Expanded text:
potest? quis illud fecit? Deus illud faciat in cordibus vestris. Et ego scio, pauci illud faciunt, magni sunt qui faciunt, spirituales faciunt. Numquid tales sunt omnes in Ecclesia fideles ad altare accedentes, corpus et sanguinem Christi sumentes? numquid tales sunt omnes? Et tamen omnes dicunt, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Si respondeat illis Deus: Quid a me petitis ut faciam quod promisi, quando vos non facitis quod praecepi? Quid promisi? Dimittere debita vestra. Quid praecepi? Ut et vos dimittatis debitoribus vestris. Quomodo potestis hoc facere, si non diligatis inimicos? Quid ergo facturi sumus, fratres? Ad tantam paucitatem redigitur grex Christi? Si soli illi debent dicere, Dimitte nobis
Abbreviated transcription (Latin):
dimictimꝰ debitoribꝰ nr̃is. hoc .n. face̾ debetis. qd̾
si ñ feci̾tis: ꝑibitis. Qñ auditis inmicꝰ ueniam
pecit: ꝯtinuo dimittatis. ⁊ hoc multũ ad uos.
multũ ad te erat inimicũ dilige seuientẽ. Młtũ
ẽ ad te hoĩem dilige supplicantẽ : Qͥd dicis. Seui¬
ebat ⁊ oderas. Mallẽ nͨ tũc odisses. Mallẽ cũ tũc
seuientẽ patereris dmñ recordareris dicentẽ. Pat̾
ignosce illis qr nesciũt qͥd faciũt. hoc gͦ magnoꝵe
uellem cũ ⁊̃ eo temꝑe cũ in te seuiebat ĩimicus:
respit̾es dnm̃ dm̃ tuũ ista dicentẽ. S forte dic¬

Expanded text:
toribus nostris. Hoc enim facere debetis: quod si non feceritis, peribitis. Quando inimicus veniam petit, continuo dimittatis. Et hoc multum ad vos? Multum ad te erat, inimicum diligere saevientem: multum est ad te, hominem diligere supplicantem? Quid dicis? Saeviebat, et oderas. Mallem nec tunc odisses: mallem tunc, cum saevientem patereris, Dominum recordareris dicentem, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Hoc ergo magnopere vellem, ut etiam eo tempore, cum in te saeviebat inimicus, respiceres Dominum Deum tuum ista dicentem. Sed forte dic
Abbreviated transcription (Latin):
dpossibile. ego scio. ego nous. ego ꝓbaui esre
hoĩes xͥ anos qui diligunt in imicos suos. Si uob̾¬
ĩponĩbile iuĩsũ fuit: ñ faciatis. pͥmo credite posse
mitꝰ tuus eẽt. Bonũ illi opta finiant mala. ⁊ ñ
erit inimitꝰ. Nõ eĩ inimica ẽ tͥ ĩ illo natura hu¬
mana.s culpa. Nũqͥd iõ ẽ tͥ iminitꝰ ꝙ ht̃ aĩa
⁊ carnẽ: hocs ꝙ tu. Aĩam habes: aĩam ht̃. Car¬
nẽ habes: carnẽ ht̃. Consb̾alis tuus ẽ. Simul
de t̾ra fc̃ĩ estis a dño. animati estis. hoc÷ ille
qd̾ ⁊ tu. Respice frẽm niũ. pͥmo duo parentes
nr̃i erant. adam ⁊ eua. Ille pat̾.illa mat̾. ergo
nos fr̃es. Omittamꝰ originẽ pͥmã. D̾s pat̾. ecc̃a
mat̾. gͦ nos fr̃es. S inimitꝰ ms̃. ẽ paganus¬

Expanded text:
impossibile: ego scio, ego novi, ego probavi esse impossibile: ego scio, ego novi, ego probavi esse homines christianos, qui diligunt inimicos suos. Si vobimpossibile visum fuerit, non faciatis. Primo credite posse micus tuus esset. Bonum illi opta, finiat mala, et non erit tibi inimicus. Non enim inimica est tibi in illo natura humana, sed culpa. Numquid ideo t carnem? Hoc est quod tu: animam habes, animam habet; carnem habes, carnem habet. Consubstantialis tuus est: simili de terra facti estis; a Domino animati estis. Hoc est ille quod tu: respice fratrem tuum. Primi duo parentes ri erant, Adam et Eva; ille pater, illa mater: ergo nos fratres. Omittamus originem primam: Deus pater, Ecclesia mater: ergo nos fratres. Sed inimicus meus Paganus
Abbreviated transcription (Latin):
audite me qui baptizandi estis. Oa dimittite.
ex corde. Sic intrate ⁊ certi estote oĩa ꝓrsus
uobis dim̃itri q̃ ꝯtͣxistis ⁊ ex ꝑentib nascendo
ẜm adam cũ originali pccõ. pp̃ qd̾ pam̃ cũ ꝑuulo
curritis ad gr̾am saluatoris. ⁊ quidꝗd uiccendõ
oĩum debitoꝵ. Iam pp̃ illa cotidiana p̃cc̃a de qͥbꝰa
locutũs sum. qr necessariũ uobis ẽ dice. uelut
cotidiana iñdatõne ista. dimitte nob̾ debita
betis inimscos. Quis eĩ uiuat iñ hac t̾ra n
hũs inr̾micũ : Intendite uob̾. diligate illos. Nł
mͦ tͥ pͣ tm̃ noce̾ seusens inimicus. qͣntũ tibi
noces si nõ diligis inimitũ. Ille eĩ noce̾ pͣ aut
uille tue. aut pecori tuo. aut domni tue. aut
Suo tuo. aut ancille tue. aut ñlio tuo. auti
coniũgi tue. aut ut młtũ si illi datũ fui̾t
tor uos. S mĩqd ego illud donaui uob̾. Ille
uob̾ doñauit tui dicitis. fiat uoluntas tua
sicut iñ celo ita ⁊ in t̾ra. tam̃: iñ uob̾ uideat᷑

Expanded text:
audite me. Baptizandi estis, omnia dimittitex corde. Sic intrate, et certi estote omnia prorsus vobis dimitti quae contraxistis, et ex parentibus nascendo secundum Adam cum origicurritis ad gratiam Salvatoris, et quidquid vivendo a illa quotidiana peccata, de quibus locutus sum, quia necessarium est vobis dicere, velut quotidiana mundatione ista, Dimitte nobis debitaabetis inimicos: Quis enim vivat in hac terra non habens inimicum? Intendite vobis, diligire illos. N potest nocere saeviens inimicus, quantum tibi noces, si non diligis inimicum. Ille enim nocere potest aut villae tuae, aut pecori tuo, aut domui tuae, aut servo tuo, aut ancillae tuae, aut filio tuo, aut conjugi tuae; aut, ut multum, si illi data fuerit tor vos. Sed numquid ego illud donavi vobis? Ille vobis donavit, cui dicitis, Fiat voluntas tua, sicut in coelo, ita et in terra. Tamen non vobis videatur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑituros condebat. Recondebat inꝙͣ ꝑituros fructꝰ
ꝑiturꝰ : nicħ largiens dño ad quẽ fua̾t exiturꝰ.
Qͣm frontẽ hĩcurꝰ est ĩ illo iudicio cũ audire
ceꝑit. esuriui ⁊ ñ dedisti inͥ mãducare: Aĩam eĩ
suam suꝑfluis ⁊ nimiis epulis saciare cupie¬
bat. pauperũ tot uanes uentres suꝑbissimus
ꝯtẽpnebat. Nesciebat pauperũ uentres apothe¬
cis suis tutiores. Qd eĩ recondebat ĩ illis apo-¬
thecis suis: fortassis ⁊ a furibus aufe̾batꝰ. Si aut̃
reconde̾t ĩ pauꝑm uentrib. in t̾rã quid̾ digere

Expanded text:
perituros condebat. Recondebat, inquam, perituros fructus perituros condebat. Recondebat, inquam, perituros fructus periturus, nihil largiens Domino ad quem fuerat exiturus. Quam frontem habiturus est in illo judicio, cum audire coeperit, Esurivi, et non dedisti mihi manducare ? Animam enim suam superfluis et nimiis epulis satiare cupiebat, pauperum tot inanes ventres superbissimus contemnebat. Nesciebat pauperum ventres apothecis suis esse tutiores. Quod enim recondebat in illis apothecis suis, fortassis et a furibus auferebatur: si autem reconderet in pauperum ventribus, in terra quidem digere