comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ria que habuerit quadragies sestertiũ uenundatam
Nec accipenser quẽ maria ꝓcligis nuteiũt. illiꝰ scłi
delicias euasit.d ut liꝯͤat setũdo punico bello celebee
nomẽ huiꝰ piscis fuisse. Accipite ut memiuerit eiꝰ plau¬
tus in fabula que iusceibituꝵ bachariã ex ꝑsona parasiti.
Quise. mortalis tanta fortuna affectꝰ unquã. qua ego
nũc sum cuiꝰ hec uentri portat᷑ pom pa. uel nũc qui
michi inmari accipenser latuit aute hac cuiꝯ̃ ego latꝰ
in latebras redclã meis dentibꝰ ac manibꝰ. Et ne uilior
fit testis poeta. Accipite assextore acerone. in quo hono¬
re fuerit hic piscis apud publiũ scipionẽ affricanum
illũ & numantinũ. hec sunt in dia logo de fato ũba cite
Cicero¬
xonis. Nam cum esset apuel se ad laueruiũ scipio. un aq
pontiꝰ. allatꝰ ẽ forte scipioni accipenser qui admodũ ra¬
ro capit᷑ sed est pistis ut fert᷑ in pͥmis nobilis. Cũ autẽ

Expanded text:
ria quae habuit quadragies sestertio venum datam. ria quae habuit quadragies sestertio venum datam. Nec acipenser, quem maria prodigis nutriunt, illius saeculi delicias evasit; et ut liqueat secundo Punico bello celebre nomen huius piscis fuisse, accipite ut meminerit eius Plautus in fabula quae inscribitur Baccaria ex persona parasiti: quis est mortalis tanta fortuna affectus umquam qua ego nunc sum, cuius haec ventri portatur pompa? Vel nunc, qui mihi in mari acipenser latuit antehac, cuius ego latus in latebras reddam meis dentibus et manibus. Et ne vilior sit testis poeta, accipite assertore Cicerone in quo honore fuerit hic piscis apud P. Scipionem Africanum illum et Numantinum. Haec sunt in dialogo de fato verba CiceCiceronis: Nam cum esset apud se ad Lavernium Scipio unaque Pontius, adlatus est forte Scipioni accipenser, qui admodum raro capitur, sed est piscis, ut ferunt, inprimis nobilis. Cum autem
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ uocãt᷑. latine flute. qđ in sũmo suꝑnantes sole torre facte
curuare se posse &t in aquã mgere desint̃. atq ita captu¬
faciles fiunt. Ac si enum̃are uelim quãmulti magniq auc¬
res muxenas e freto siculo nobilitarint longũ fiãt.s
dicam quid Marcꝰ uarro in libro qui instribit᷑ gallꝯ de
ãmirandis dixerit. his uerbis. In sicilia quoq inquit ma¬
nucapi murenas flutas qđ eẽ in sũma aqua pͤinguedine
fliuui. Hec uarro. Sed quis neget indomitã apđ illos. ut
it cetiliꝰ uallatã gulã fuisse. qui ex tam longĩq ͦ. mari n¬
strum̃ta luxurie compararẽt: Net rarꝯ hic romepistis
ut ꝑegee accitꝰ erat. Auctor ẽ. pliniꝰ gaium cerarẽ dicta¬
torẽ cum triumphales cenas populo daret. sex milia mu¬
renaꝵ agauio hirrio ad pondus accepisse. Huiꝰ hirrii
uillam quãuis non amplam aut lacã. constat propt̃ uiua¬

Expanded text:
ταί vocantur, Latine flutae, quod in summo supernantes sole torrefactae ταί vocantur, Latine flutae, quod in summo supernantes sole torrefactae curvare se posse et in aquam mergere desinunt atque ita faciles captu fiunt. Et si enumerare velim quam multi magnique auctores murenas e freto Siculo nobilitarint, longum fiat: sed dicam quid M. Varro in libro qui inscribitur Gallus de admirandis dixerit his verbis: In Sicilia quoque, inquit, manu capi murenas flutas, quod eae in summa aqua prae pinguedine flutentur. Haec Varro. Sed quis neget indomitam apud illos et, ut ait Caecilius, vallatam gulam fuisse, qui ex tam longinquo mari instrumenta luxuriae conpararent? Nec rarus hic Romae piscis, ut peregre accitus, erat. Auctor etorem cum triumphales cenas populo daret, sex milia murenarum a Gaio Hirrio ad pondus accepisse. Huius Hirrii villam quamvis non amplam aut latam, constat propter viva
Abbreviated transcription (Latin):
filiã luỹ. Neq id obsturũ fuit. Quippe collega domitius
in senatu hoc ei quasi de forme cemĩ obietit.neq id cõfiteri
crassus erubuit. s ultro & iã displicet głiatꝰ ẽ censor. piam
afflectuosamq rem fecisse se iactans. piscinas autẽ quã refer¬
tas hũerint. preciosissimis pistibꝰ romani illi nobilissimi
principes. Luciliꝰ philippus et hortensiꝰ quos cicero pisti¬
naxios appellat &s iã illud indiciũ est qđ martꝰ uarro ĩ
libro de agricultura refert. Marcũ aũt catonẽ qui post utice
ꝑiit cũ her es testam̃to lucilii eẽt.uelectos pisces de pistina
eiꝯ quacdraginta milibꝰ uendidisse. Accersebant᷑ aũt mure¬
ne ad piscinas nr̃e urbis absq freto siculo. qđ regiũ a messa¬
a dispicit. illit enim optime a ꝓdigis ceedunt᷑ ẽẽ. tã in¬
rene her culis ꝙͣ anguille. Et utreq ex illo loco grete plo¬

Expanded text:
filiam luxit. Neque id obscurum fuit; quippe collega Domitius filiam luxit. Neque id obscurum fuit; quippe collega Domitius in senatu hoc ei quasi deforme crimen obiecit. Neque id confiteri Crassus erubuit sed ultro etiam, si dis placet, gloriatus est censor, piam adfectiosamque rem fecisse se iactitans. Piscinas autem quam refertas habuerint pretiosissimis piscibus Romani illi nobilissimi principes, Lucullus, Philippus et Hortensius, quos Cicero piscinarios appellat, etiam illud indicium est, quod M. Varro in libro de agri cultura refert M. Catonem qui post Vticae periit, cum heres testamento Luculli esset relictus, pisces de piscina eius quadraginta milibus vendidisse. Accersebantur autem murenae ad piscinas nostrae urbis ab usque freto Siculo quod Rhegium a Messana dispescit. Illic enim optimae a prodigis esse creduntur tam, Hercules, quam anguillae, et utraeque ex illo loco Graece πλω
Abbreviated transcription (Latin):
dit & licinio crasso crassi eiꝰ qui apud partho  extintꝰ ẽ filio:
S de saltacione ueterũ. ad prede marine trausire lu¬
xum licinio ꝑ me nomen ãmonuit. quos murenas cognoĩa¬
tos qđ hoc pisce effusissime delectatisũt. satis constat.
huic opiioni .m. uarro consentit asserẽs asserẽs eodẽ¬
mͦ licinios appellatos murenas quo fergiꝯ orata cogno¬
minatꝰ ẽ qđ ei pistes qui auxate uocant᷑ caxissimi fuerĩt
hic est sergiꝰ orata qui pͥmꝰ balueas pensiles habuit. primꝰ
ostrearia in baiano locaũ. pͥmꝰ optimꝰ saporẽ osteeis lucri¬
nis adiudicauit.fuit autẽ etate lucii eralli illiꝯ cdiserti qui
qũa gͣnis & serius habitꝰ sit. Miã cicero docet. Is tñ ceassus
uir censoriꝰ nani cũ gneo domicio censor fuit cũ supra
cetos disertꝰ hab̾et᷑. eẽt q int̾ cdaxissimos ciuies princeps.
tnĩ murenã in pistinã domꝰ sue mortuam attractꝰ tãꝙ

Expanded text:
dit, et Licinio Crasso, Crassi eius qui apud Parthos extinctus est filio. dit, et Licinio Crasso, Crassi eius qui apud Parthos extinctus est filio. Sed de saltatione veterum ad praedae marinae transire luxum Liciniorum me nomen ammonuit: quos Murenas cognominatos, quod hoc pisce effusissime delectati sint, satis constat. Huic opinioni M. Varro consentit adserens eodem modo Licinios appellatos Murenas quo Sergius Orata cognominatus est, quod ei pisces qui auratae vocantur carissimi fuerint. Hic est Sergius Orata qui primus balneas pensiles habuit, primus ostrearia in Baiano locavit, primus optimum saporem ostreis Lucrinis adiudicavit. Fuit autem aetate L. Crassi illius diserti, qui quam gravis et serius habitus sit etiam Cicero docet. Is tamen Crassus, vir censorius, nam cum Cn. Domitio censor fuit, cum supra ceteros disertus haberetur essetque inter clarissimos cives princeps, tamen murenam in piscina
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Au ip̃e ꝑ eloquẽtit copiam sermone diũso ꝓnũci¬
aret. Que res ael hãt artis sue fiducĩa rostiũ actxit
ut librũ constriberet quo eloquẽtiã cũ hysteionia cõ¬
parara. Io ẽ. rostius qui dd iam lucio scylle carissimꝰ fuit
a anulo aureo ab eodem dictatore donatꝰ ẽ.Tanta ãt
fuit gr̃a & glĩa ut m̾cedẽ diurnã de publito mille
pari arte ducenties sest̾cium ueliquisse filio constat.
S quid loquor cle hystrionibus cũ appiꝰ claudius
uir triumphalis qui salius adusq senectutẽ fuit pro
glĩa obtinuerit. qđ int̾ collogas optime saltitabat. At
priusꝗͣ a saltacione discedo illud adiciam uno eodẽq
tempore tribꝰ nobilissimis ciuibꝰ nõ mͦ studiũ saltandi
s &iam si diis placet ꝑiciã qͣ głiarẽt᷑ fuisse. gauinio c̃su¬
lari citeronis mimico qđ ei &c iã cicero nõ dissimulant̃
obiecit. & marco celio noto intirebas que idẽ citero defẽ¬

Expanded text:
ret an ipse per eloquentiae copiam sermone diverso pronuntiret an ipse per eloquentiae copiam sermone diverso pronuntiaret. Quae res ad hanc artis suae fiduciam Roscium abstraxit, ut librum conscriberet quo eloquentiam cum histrionia conpararet. Is est Roscius qui etiam L. Syllae carissimus fuit et anulo aureo ab eodem dictatore donatus est. Tanta autem fuit gratia et gloria, ut mercedem diurnam de publico mille pari arte ducenties sestertium reliquisse filio constat. Sed quid loquor de histrionibus, cum Appius Claudius, vir triumphalis qui Salius ad usque senectutem fuit, pro gloria optinuerit quod inter collegas optime saltitabat? Ac priusquam a saltatione discedo illud adiciam, uno eodemque tempore tribus nobilissimis civibus non modo studium saltandi sed etiam, si dis placet, peritiam qua glari, Ciceronis inimico, quod ei etiam Cicero non dissimulanter obiecit, et M. Caelio, noto in turbas viro, quem idem Cicero defen
Abbreviated transcription (Latin):
spaciatorẽ & festonͣniuͣmͣ uocat eumq statitulos dare his
uersibꝰ ait. destendit de cantherio iude staticulos da¬
re ridiculariã fundere. &s alibim̃ eundẽ pret̾ea cãtat
ubi collibuit int̾dũ grecos ũsus agit iocos dicit. uoces de¬
nutat.staticulos dat. hec cato cui ut uicletis &iam cãtare
ñ serii hominis uidet᷑. Qđ apuel alios adeo nõ int̾ tur¬
piã numeratum ẽ. ut lucius sylla uix tanti nõis optime cã¬
tasse dicat᷑. Cet̾um histriones nõ int̾ turpes hĩtos citero
testimonis est. quẽ nullus ignorat rostio &t esopo histoĩ¬
onibꝰ tã familia rit usum ut res iationesq eoꝵ sua soler¬
tia tueret᷑. Qđ cũ aliis multis tũ ex epłis qͦq eiꝰ dela¬
xat᷑. Nlã illã or̃onẽ quis est qui ñ legerit in qͦ populũ
.R. obiurgat qł roscio gestũ agẽte tumultuarit: Et
certe satis cõstat contendere eũ cũ ip̃o hẏstriõne solitũ.
uteũ ille sepiꝰ eanclẽ sententiam uaxiis gestibꝰ effice¬

Expanded text:
spaciatorem, et Fescennium vocat, eumque staticulos dare his verbis, ait: « Descendit de cantherio, ire, ridcularia fundere, et alibi in eundem: Praeterea cantat, ubi collibuit, interdum Graecos versus agit, iocos dicit, voces demutat, staticulos dat. Haec Cato, cui, ut videtis, etiam cantare non serii hominis videtur: quod apud alios adeo non inter turpia numeratum est, ut L. Sylla, vir tanti nominis, optime cantasse dicatur. Ceterum histriones non inter turpes habitos Cicero testimonio est, quem nullus ignorat Roscio et Aesopo histrionibus tam familiariter usum, ut res rationesque eorum sua sollertia tueretur: quod cum aliis multis tum ex epistolis quoque eius declaratur. Nam illam orationem quis est qui non legerit, in qua populum Romanum obiurgat quod Roscio gestum agente tumultuarit? Et certe satis constat contendere eum cum ipso histrione solitum, utrum ille saepius eandem sententiam variis gestibus effice
Abbreviated transcription (Latin):
nes autẽ cynicꝰ licaes ex libertate in seruitutẽ uenĩ
Artificii nouisset ꝑcunctatꝰ ẽ. Noui inquit diogenes homi¬
nibꝰ liberis imꝑare. Tuc̃ xeniades responsum eiꝯ miratꝰ
emisit manu filiosq suos eitradens Accipe inqͥt libos
ueos quibꝰ imꝑes. De epicteto autẽ philosofo nobi
qđ is quoq seruus fuit recentior ẽ memoria quã ut
possit int̾ oblit̾ata nescrri. Cuiꝰ &iã de se scͥpti duo u̾sus
ferunt᷑. Ex quibꝰ latent̾ aliuel intelligas nõ om̃imodis
exosos ẽẽ qui nn hac uita cum exũnarũ uarietate luctãt
s eẽ archanas causas ad quas paucoꝵ potuit ꝑuẽrre

Expanded text:
nes etiam Cynicus, licenes etiam Cynicus, liceartificii novisset esset percontatus: Novi, inquit Diogenes, hominibus liberis imperare. Tum Ξενιάδης responsum eius demiratus emit et manu emisit filiosque suos ei tradens: Accipe, inquit, liberos meos quibus imperes. De Epicteto autem philosopho nobili, quod is quoque servus fuit recentior est memoria quam utata nesciri. Cuius etiam de se scripti duo versus feruntur, ex quibus aliud latenter intellegas, non omni modo dis exosos esse qui in hac vita cum aerumnarum varietate luctantur, sed esse archanas causas ad quas paucorum potuit perve
Abbreviated transcription (Latin):
tis adhibet᷑. Sed net ad philo sofandũ ineptũ uel mipari¬
fuit seruile ingenium. foedron ex cohorte socratita. so¬
cratiq && platoni ꝑfamiliaris. adeo ut plato eiꝯ nõi li¬
brũ diuinũ de inmortalitate anime dicar&. seruus
fuit forma atq ingenio liberali. Hũc cebes soceaticus
hortante soceate emisse dicit᷑ habuisseq in philo sdphie
discipliuis atq is postea philo sofꝰ illustris emersit. ser¬
monesq eiꝰ cle soccate admodũ elegantes legũt᷑ Alii
quoq non pauci serui fuerũt qͥ post philosofi cloxi extitert.¬
ex quibꝰ ille menippꝰ fuit cuiꝯ libros marcꝰ uaero in sa¬
t ris emulatꝰ ẽ Quas alii cynitas ip̃e appellat memp¬
peas. s & philostrati ꝑ ipatetia seruus publiꝯ et zenonis
stoia seruus qui perseus uocatꝰ ẽ &. epycirei cui mys no¬
mẽ fuit philosophi nõ incelebres illa etate uixert̃. Dioge¬

Expanded text:
tis adhibetur. Sed nec ad philosophandum ineptum vel inpartis adhibetur. Sed nec ad philosophandum ineptum vel inpar servile ingenium fuit. Phaedon ex cohorte Socratica Socratique et Platoni perfamiliaris adeo, ut Plato eius nomini librum illum divinum de inmortalitate animae dicaret, servus fuit forma atque ingenio liberali. Hunc Cebes Socraticus hortante Socrate emisse dicitur habuisseque in philosophiae disciplinis: atque is postea philosophus inlustris emersit: sermonesque eius de Socrate admodum elegantes leguntur. Alii quoque non pauci servi fuerunt qui post philosophi clari extiterex quibus ille Menippus fuit, cuius libros M. Varro in saturis aemulatus est, quas alii Cynicas, ipse appellat Menippeas. Sed et Philostrati Peripatetici servus Pompylus et Zenonis Stoici servus qui Perseus vocatus est et Epicuri cui Mys nomen fuit philosophi non incelebres illa aetate vixerunt: Dioge
Abbreviated transcription (Latin):
matreᷤ familie sibi et uirgines dederẽt᷑. Cũq patees ẽẽnt
i ancipiti delberatiõe suspensi. ancilla nõe tutela seuꝑ
lotis pollicita ẽ se cum cet̾is antillis sub nõie dñaꝵ ad hos
ꝓ sequentium laceimis hostibꝰ ad fidem doloxis ingeste
st̃. Que cum aliuio in castris distribute eeñt uixõs plu¬
rimos uino ꝓuocauũt diem festum ẽe Apud se simulan¬
tes. Qͥliꝯ soporatis ex arbore caprifico q̃ castris erat
ꝓxima signum romanis dedert. qui cum repentina ĩcur¬
sione suꝑassent: senatꝰ memor bene ficii om̃s ancillas ma
aiussit emicti. dotẽq his ex publico fecit. & ornatũ e
tũc erãt use gestare conce sit. diẽq ipsum nonas caꝓti¬
nas nũcupauit ab illa capͥfico ex qua signũ uictorie ce¬
perũt. Sacrificiũq statuit annua salemnitate colebran¬
dum. cui lac qđ ex capͥfico manat ꝓpt̾ memoriã fc̃i p̾cedẽ¬

Expanded text:
matres familiae sibi et virgines dederentur. Cumque patres essent matres familiae sibi et virgines dederentur. Cumque patres essent in ancipiti deliberatione suspensi, ancilla nomine Tutela seu Philotis pollicita est se cum ceteris ancillis sub nomine dominarum ad hostibus cum prosequentium lacrimis ad fidem doloris ingestae sunt. Quae cum a Livio in castris distributae fuissent, viros plurimo vino provocaverunt, diem festum apud se esse simulantes. Quibus soporatis ex arbore caprifico quae castris erat proxima signum Romanis dederunt. Qui cum repentina incursione superassent, memor beneficii senatus omnes ancillas manu iussit emitti dotemque iis ex publico fecit et ornatum quo tunc erant usae gestare concessit diemque ipsum Nonas Caprotinas nuncupavit ab illa caprifico ex qua signum victoriae ceperunt sacrificiumque statuit annua sollemnitate celebrandum, cui lac quod ex caprifico manat propter memoriam facti praeceden
Abbreviated transcription (Latin):
nere potuerũt. Cleomenes lacedemonius cũ mille
et quingenti soli lacedemonii qui arma feree possent
suꝑfuissẽt ex seruis manumissis bellatoꝵ nouẽ mi-¬
lia cõstripsit. Atheuienses quoq consũptis publitiᷤᷤ
opibꝰ seruis libertatẽ dedert̃. Ac ne in solo ureili
estimes inter seruos
sexi autiti se ourtutes accipe ancillaxũ factũ nõ mi¬
nus memorabile uet quoutiliꝰ rei publioe in ulla
nobilitate repperias. Nonis iuł diem festũ eẽ ancillaꝵ tã
uulgo notum est ut nec origo nec causa celebritatis igno¬
ta sit. Iunoni enim captine die illo libere parit ancilleq
sacrifitãt sub arbore caprifico in memoriã benigne uir¬
tutis. q̃ in antillaꝵ animis ꝓcõsacione publite dignitatis
pparuit. Nam post urebẽ captam cum sedatꝰ eẽt gal
tatem inuaciendi romani nominis aucupati. p̾fecerunt
sibi pꝰuuiũ. liuiũ fidenatiũ dictatorẽ qui mãdatis manere

Expanded text:
nere potuerunt. Cleomenes Lacedaemonius, cum mille nere potuerunt. Cleomenes Lacedaemonius, cum mille et quingenti soli Lacedaemonii qui arma ferre possent superfuissent, ex servis manu missis bellatorum novem milia conscripsit. Athenienses quoque consumptis publicis opibus servis libertatem dederunt. Ac ne in solo virili sexu aestimes inter servos extitisse virtutes, accipe ancillarum factum non minus memorabile nec quo utilius reipublicae in ulla nobilitate reperias. Nonis Iuliis diem festum esse ancillarum tam vulgo notum est ut nec origo et causa celebritatis ignota sit. Iunoni enim Caprotinae die illo liberae pariter ancillaeque sacrificant sub arbore caprifico in memoriam benignae virtutis, quae in ancilllarum animis pro conservatione publicae dignitatis apparuit. Nam post urbem captam cum sedatus esset Gatatem invadendi Romani nominis aucupati praefecerunt sibi Postumium Livium, Fidenatium dictatorem, qui manda
Abbreviated transcription (Latin):
cõsenuit De a eciã in cõmune seruilis fortuna ꝓ fuerit
aucis docot᷑. Bello punico cum deeẽnt qͥ sceiberẽt
serui ꝓ dñis pugnaturos se polliciti in ciuitatẽ recepti
sũt. & uolones quia sponte hoc uoluerũt uocati. Ad can¬
nas quoq uictis romanis octonilia seruoꝵ ep̃ta mili¬
tauerũt Cũq minoris captiui redimi possent maluit se
ĩ sacram̃tũ uocati sũt. bello sociali cohortiũ duodeã ex lib̾¬
tinis conscriptaꝵ oꝑa memorabilis uixtutis appaxuit
Cesaorẽ cũ milites in amissoꝵ locum substituerde seruos
oq ab amitis accepisse et eoꝵ forti oꝑa usum ẽẽ com¬
perimꝰ. Cesar augustus in germaniã & illiri cohortes
libertinoꝵ cõplures legit quas uoluntarias appellauͭ
ac ne putas hec in nẽa tantũ cõtigisse re pu. bor yste¬
nie oppugnante ropirione seruis liberatis cdataq
ciuitate pegrinis & factis tabulis nouis hostẽ susti¬

Expanded text:
consenuit. Quid etiam in commune servilis fortuna profuerit consenuit. Quid etiam in commune servilis fortuna profuerit non paucis docetur. Bello Punico cum deessent qui scriberentur, servi pro dominis pugnaturos se polliciti in civitatem recepti sunt et volones, quia sponte hoc voluerunt, appellati. Ad Cannas quoque victis Romanis octo milia servorum empta militaverunt cumque minoris captivi redimi possent, maluit sein sacramentum vocati sunt. Bello sociali cohortium duodecim ex libertinis conscriptarum opera memorabilis virtutis apparuit. C. Caesarem, cum milites in amissorum locum substitueret, servos quoque ab amicis accepisse et eorum forti opera usum esse comperimus. Caesar Augustus in Germania et Illyrico cohortes libertinorum complures legit, quas voluntarias appellavit. Ac ne putes haec in nostra tantum contigisse re publica, Borysthenitae obpugnante Zopyrione servis liberatis dataque civitate peregrinis et factis tabulis novis hostem susti
Abbreviated transcription (Latin):
bale conflixerat sau ciũ in equũ seruus imposuit & ce¬
teris deserẽtibꝰ solus in ca scca ꝑduxit Parũ fuerit
dominis p̃stitisse uiuẽtibꝰ quid qđ m his quoq ex igẽde
uindicte reꝑit᷑ animositas. Nam seleuci regis seruus
cum seruiret amico eiꝰ a quo dñs fuerat interemptus
cenantẽ in ultionem dñi confodit. Quid qͦd duas uixtutes
que int̃ nobiles qͦq uite clare sũt in uno uideo fuisse mã¬
io. imꝑium regendi ꝑ itiam. & imꝑiũ contẽnendi ma¬
guanimitatẽ. Auaxi laus enim messenius qui messanã
in sicilia condidit fuit regnoꝵ tyeãnꝰ. Is cũ paruos re¬
linqueret liberos micitͥo seruo suo com̃dasse contẽtꝰ ẽ
Is tutelam scẽ gessit. imꝑiumq tam clement̾ obtinuit ut
guli aseruo regi non dedignarent᷑. ꝑductis deincle
inetatẽ pueris &s bona a imꝑiũ tracdidit. ip̃e paruo
uiatico sũp̃to ꝓfectꝰ ẽ a olympie cũ sũma trãqͥlitate

Expanded text:
bale conflixerat, saucium in equum servus imposuit et cebale conflixerat, saucium in equum servus imposuit et ceteris deserentibus solus in castra perduxit. Parum fuerit dominis praestitisse viventibus: quid quod in his quoque exigendae vindictae reperitur animositas? Nam Seleuci regis servus, cum serviret amico eius a quo dominus fuerat interemptus, cenantem in ultionem domini confodit. Quid quod duas virtutes, quae inter nobiles quoque unice clarae sunt, in uno video fuisse mancipio, imperium regendi peritiam et imperium contemnendi magnanimitatem? Anaxilaus enim Messenius, qui Messanam in Sicilia condidit, fuit Rheginorum tyrannus. Is cum parvos relinqueret liberos, Micytho servo suo commendasse contentus est. Is tutelam sancte gessit imperiumque tam clementer obtinuit ut Rhegini a servo regi non dedignarentur. Perductis deinde in aetatem pueris et bona et imperium tradidit, ipse parvo viatico sumpto profectus est et Olympiae cum summa tranquillitate
Abbreviated transcription (Latin):
facundum bone inuenciõis ingenium. Cum p̾meret obsi¬
dio grum̃tũ serui relicta domina ad hostes tras fugert̃
Capto demde oppido impetum in domũ conspiraciõne ha¬
bita fecor̃ &e ᷤ traxerũt dominã uultu penã minante
ac uoce obuiis asserẽte qđ tandem sibi data eẽt copia
crudelẽ dñam puniendi raptãq quasi ad supliciũ obse¬
quiis plenis pietate tutatist̃. uide in hac fortuna & iã
magnanimitatem. exitũ mortis ludibrio p̃ferentẽ Cue¬
ũ pelignum italicensem cõp̾hensũ a cohortibꝰ suis x
põpeio traderet᷑ seruꝰ eiꝰ occidit ac se ne domino suꝑstes
fieret int̾emit .c. graccũ ex auentino fugientẽ eoporus
seruus uelut quidam tradũt philocrates dum aliqͣ spes
salutis erat indiuulsꝰ comes qua potuit ratiõe tutatꝰ ẽ
suꝑ occisum deincle animã scissis ꝓpͥo uuluere iusteribus
effudit. Ip̃m publiũ scipionẽ afritanĩ patẽe pꝰꝗ cũ hãni¬

Expanded text:
facundum bonae inventionis ingenium. Cum premeret obsifacundum bonae inventionis ingenium. Cum premeret obsidio Grumentum, servi relicta domina ad hostes transfugerunt. Capto deinde oppido impetum in domum habita conspiratione fecerunt et extraxerunt dominam vultu poenam minante ac voce obviis adserentcrudelem dominam puniendi raptamque quasi ad supplicium obsequiis plenis pietate tutati sunt. Vide in hac fortuna etiam magnanimitatem exitum mortis ludibrio praeferentem. Vettium Paelignum Italicensem, comprehensum a cohortibus suis ut Pompeio traderetur, servus eius occidit ac se, ne domino superstes fieret, interemit. Gracchum ex Aventino fugientem Euporus servus vel, ut quidam tradunt, Philocrates, dum aliqua spes salutis erat, indivulsus comes qua potuit ratione tutatus est, super occisum deinde animam scissis proprio vulnere visceribus effudit. Ipsum P. Scipionem Africani patrem, postquam cum Hanni
Abbreviated transcription (Latin):
o aluit. Cum deinde ꝑ sequentes adẽẽ sensisso senẽ quẽ
casꝯ obtulit iugulauit et ĩcõstructã pirã c̃iecit. Qua ac¬
censa occurrit eis qui restionẽ q̃rebãt dicẽs dãnatum
sibi penas auille multo acrius a se uexatũ quã ip̃e uexarat
Et fide hĩta restio liberatꝰ ẽ. Caepionẽ quoq qͥ ĩ augusti
necẽ fuerat animatꝰ pꝰꝗ de tecto scelere dapuatꝰ ẽ seruꝰ
ad tyberim in cista detulit ꝑuectũq hostiã inde ĩ agrũ
lauxentẽ ad patris uillã nocturno itinere ꝑduxit. Cũ¬
is deinde nauigatiõis naufragio una expulsum dm̃m nea¬
oli dissimularet occuluit aceptꝰq acenturiõe nec pret
ne a cerbe cogente patauinos ut pecuniã a arma cõfer¬
rent dñisq obhoc latentibꝰ premio seruis cũ libertate
ꝓposito qui dños suos ꝓderẽt.constat seruoꝵ nullũ uictũ
premio dñm ꝓdidille. Aucdi in seruis nõ fidẽ tm̃ sed &

Expanded text:
suo aluit. Cum deinde persequentes adesse sensisset, senem quem suo aluit. Cum deinde persequentes adesse sensisset, senem quem casus obtulit iugulavit et in constructam pyram coniecit. Qua accensa occurrit eis qui Restionem quaerebant, dicens damnatum sibi poenas luisse, multo acrius a se vexatum quam ipse vexarat, et fide habita Restio liberatus est. Caepionem quoque qui in Augusti necem fuerat animatus, postquam detecto scelere damnatus est, servus ad Tiberim in cista detulit pervectumque Ostiam inde in agrum Laurentem ad patris villam nocturno itinere perduxit. Comes deinde navigationis naufragio una expulsum dominum Neapoli dissimulanter occuluit exceptusque a centurione nec pretio ne acerbe cogente Patavinos ut pecuniam et arma conferrent, dominisque ob hoc latentibus, praemio servis cum libertate proposito qui dominos suos proderent, constat servorum nullum victum praemio dominum prodidisse. Audi in servis non fidem tantum sed et
Abbreviated transcription (Latin):
adiecto. Asopus libertꝰ demosthenis c̃stius adult̾ii q̃đ cũ
iulia patronꝰ admiserat tortꝰ aiutillime ꝑseuerauit nou
ꝓlere patronũ donec aliis coarguẽtibꝰ cõscius demosthe¬
nes ip̃e fateret᷑. Et ne estimes ab uno facile celari posse se¬
cretũ. labienũ ope libertoꝵ latentẽ ut indicarẽt liberti lullo
torm̃toꝵ gen̾e compulsi sũt. Ac ne qͥs libertos dicat hãc
fidem beneficio potiꝰ libertatis accepte quã iugenio debu¬
isse. Accipe serui in dñm benignitatẽ cũ ip̃e adño punixet᷑.
Antium enim restionẽ ꝓscͥptum solũq nocte fugientẽ drei-¬
pientibꝰ bona eiꝰ aliis seruus compecditꝰ inscripta frõte
cum post dãnationẽ dñi aliena eẽt miscda solutꝰ fugiẽte
ꝑsecutꝰ ẽ hortatusq ne se timeroes scientẽ contumeliã suam
⁊tune imputandam ẽẽ non dũo abditũq ministerio

Expanded text:
adiecto. Aesopus libertus Demosthenis conscius adulterii quod cum adiecto. Aesopus libertus Demosthenis conscius adulterii quod cum Iulia patronus admiserat tortus diutissime perseveravit non prodere patronum, donec aliis coarguentibus consciis Demosthenes ipse fateretur. Et ne aestimes ab uno facile celari posse secretum, Labienum ope libertorum latentem ut indicarent liberti nullo tormentorum genere conpulsi sunt. Ac, ne quis libertos dicat hanc fidem beneficio potius libertatis acceptae quam ingenio debuisse, accipe servi in dominum benignitatem, cum ipse a domino puniretur. Antium enim Restionem proscriptum solumque nocte fugientem diripientibus bona eius aliis servus conpeditus inscripta fronte, cum post damnationem domini aliena esset misericordia solutus, fugientem persecutus est, hortatusque ne se timeret scientem fortunae imputandam esse, non domino, abditumque ministerio
Abbreviated transcription (Latin):
tibus seruis mouere labra. Nec in hoc quidẽ ut loqͣntire
licere ꝑmittũt. Uirga murm̃ om̃e compescit᷑ Et ne fortu¬
ita quidẽ uerberibꝰ excepta st̃ Tussis. st̾iuitaoñtũ singultꝰ.
magno malo luit᷑. Sic fit ut isti de dño loquãt᷑ quibꝯ corã
cum ip̃is erat sermo quoꝵ os non consuebat᷑ parati e¬
uant ꝓ año porrigere ceruitẽ et ꝑitulũ ĩminens ĩ ca¬
put suũ uertere. In conuiuiis loq̃bant᷑. s ĩ torm̃tis tacebãt
is exercitas in seruili pectore uirtutes recẽseamꝰ.
pͥmꝰ tͥ urbinꝰ occurrat. qui cum iussus occidi ĩ reati¬
no lateret latebris proditis unꝰ ex seruis eiꝯ anulo & ue¬
ste insignitus in cubiculo ad qđ roruebãt qͥ ꝑseq̃bãt᷑ pro
dño iacuit militibusq ingrediẽtibꝰ ceruicẽ prebuit & ic¬
tum tanꝙͣ urbinꝰ excepit. Uebinꝰ postea restitutꝰ monu¬
mentũ ei fecit titulo scriptionis qui tantũ m̾itũ loq̃re tirr

Expanded text:
tibus servis movere labra nec in hoc quidem, ut loquantur, tibus servis movere labra nec in hoc quidem, ut loquantur, licere permittunt: virga murmur omne conpescitur, et ne fortuita quidem verberibus excepta sunt: tussis sternutamentum singultus magno malo luitur. Sic fit ut isti de domino loquantur quibus coram cum ipsis erat sermo, quorum os non consuebatur, parati erant pro domino porrigere cervicem et periculum inminens in caput suum vertere: in conviviis loquebantur, sed in tormentis tacebant. Vis exercitas in servili pectore virtutes recenseamus? Primus tibi Urbinus occurrat: qui cum iussus occidi in Reatino lateret, latebris proditis unus ex servis anulo eius et veste insignitus in cubiculo ad quod inruebant qui persequebantur pro domino iacuit, militibusque ingredientibus cervicem praebuit et ictum tamquam Urbinus excepit. Urbinus postea restitutus monumentum ei fecit titulo scriptionis qui tantum meritum loqueretur
Abbreviated transcription (Latin):
ce in sermonẽ illũ &s ñ nũꝗͣ in necessariũ ãmitte cõsilium
Nã ce maiores nẽi om̃em dñis inuidiã om̃em seruis con¬
tumeliam detrahentes. dñm prẽm familias. seruos fa¬
miliares appellauerũt. Colant gͦ te pociꝰ serui tiu
crecle quã timẽãt Dicet aliquis nc̃ me dños de fastigio
suo dei tere et quodãm᷑ ad pilleũ seruos uocare quos
debere dixi magis colere qũã timere hoc qui senserit o
Unde putas arrogantissimũ illud manasse ꝓu̾biũ quo
iactat᷑ Totidem hostes nobis ẽẽ quot seruos. Nõ h̃emꝰ
illos hostes sed facimꝰ cũ in illos superbissimi cõtumelio¬
simi. ceudelisissimi sumꝰ Et ad rabiem nos cogũt pe¬
uenire delicie ut qͥc quid ex uolũtate nõ respondet iram
furorẽq euoco domini enim nobis animos induimus
tyxannoꝵ & nõ qͣntũ decet s quãtũ licet excere uolumꝰ
inseruos. Nam ut cẽta crudelitatis genera preteream
sũt qui dũ se m̃se copiis & auiditate distendũt crecũstan¬

Expanded text:
uam in necessarium admitte consilium. Nam et maiores nostri omnem dominis invidiam, omnem servis contumeliam detrahentes, dominum patremfamilias, servos familiares appellaverunt. Colant ergo te potius servi tui, mihi crede, quam timeant. Dicet aliquis nunc me dominos de fastigio suo deicere, et quodammodo ad pileum servos vocare, quos debere dixi magis colere quam timere. Hoc qui senserit obUnde putas adrogantissimum illud manasse proverbium quo iactatur totidem hostes nobis esse quot servos? Non habemus illos hostes sed facimus, cum in illos superbissimi contumeliosissimi crudelissimi sumus, et ad rabiem nos cogunt pervenire deliciae, ut quicquid non ex voluntate respondit iram furoremque evocet. Domi enim nobis animos induimus tyrannorum, et non quantum decet, sed quantum licet, exercere volumus in servos. Nam, ut cetera crudelitatis genera praeteream, sunt qui, dum se mensae copiis et aviditate distendunt, circumstan
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃re cuncta florescãt.Non tam̃e negat uerriꝰ flaccus
hoc constitutũ postea die ut matrone ueneri sacrum
acent Cuiꝰ rei cãm quia huic loconon conuenit p̾t̾eu¬
dum est. Maiũ romulꝰ terciũ posuit de cuiꝰ nõe int̾ auc¬
tores lata cdissensio ẽ. llã fuluius nobilior in fasçis qͦs
in ede her culis musaꝵ posuit.romulũ dic̃ pꝰ ꝗ po¬
pulũ in maiores minoresq liuisit ut altera ꝑs ẽsilio
alt̾a armis rẽ puͣ tueretur in honorẽ uteisq ꝑtis
hc̃ maiũ. sequẽtem iunium mensem appellasse a l nr̃os

Expanded text:
tempore cuncta florescant. Non tamen negat Verrius Flaccus tempore cuncta florescant. Non tamen negat Verrius Flaccus hoc die postea constitutum ut matronae Veneri sacrum facerent, cuius rei causam, quia huic loco non convenit, praetereundum est. Maium Romulus tertium posuit, de cuius nomine inter auctores lata dissensio est. Nam Fulvius Nobilior in fastis quos in aede Herculis Musarum posuit Romulum dicit postquam populum in maiores iunioresque divisit, ut altera pars consilio altera armis rem publicam tueretur, in honorem utriusque partis hunc Maium, sequentem Iunium mensem vocasse. Sun
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ de fastis reliquit ait imperite quosdã opinari a¬
prilẽ mensem antiquos auenere dixisse cum nullus
dies festus nullũq sacrificiũ insigne ueneri ꝑ hunc
mensem amaioribꝰ iustitutũ sit. S ne in carmĩnibꝰ qͥdẽ
saliorũ ueneris ulla ut ceteroꝵ celestium laus concelebre¬
tur. Cingio etiam uauro cõsentit affrrmãs nomẽ uen̾is
ne sub regibꝰ quidẽ apud romanos uel latinũ uł gretũ
uisse et ideo nõ potuisle m̃sẽ auenere nomĩari sed cur
fere ante equi noccium uernũ teiste sit celũ et nubibus
obluctũ s et mare uauigantibꝰ clausũ t̾re etiã ip̃e aut
aqua aut priuna aut nubibꝰ contegant᷑ eaq oĩa uerno
idẽ hoc mese apiant᷑ arbores quoq nec minꝰ cet̾a que
ontinet t̾ra aꝑire se ingermẽ incipiãt ab his om̃ibꝰ m̃¬
sem aprilem dici credendũ est m̾ito qͣsi aꝑilẽ sicut apud
athenienses Anotampiron idẽ mẽsis uocat᷑ ab eo qđ hoc

Expanded text:
quem de fastis reliquit ait inperite quosdam opinari Aquem de fastis reliquit ait inperite quosdam opinari Aprilem mensem antiquos a Venere dixisse, cum nullus dies festus nullumque sacrificium insigne Veneri per hunc mensem a maioribus institutum sit, sed ne in carminibus quidem Saliorum Veneris ulla, ut ceterorum caelestium, laus celebretur. Cingio etiam Varro consentit adfirmans nomen Veneris ne sub regibus quidem apud Romanos vel Latinum vel Graecum fuisse, et ideo non potuisse mensem a Venere nominari. Sedfere ante aequinoctium vernum triste sit caelum et nubibus obductum, sed et mare navigantibus clausum, terrae etiam ipsae aut aqua aut pruina aut nivibus contegantur eaque omnia verno id est hoc mense aperiantur, arbores quoque nec minus cetera quae continet terra aperire se in germen incipiant: ab his omnibus mensem Aprilem dici merito credendum est quasi Aperilem, sicut apud Athenienses ἀνθεστηριὼν idem mensis vocatur ab eo quod hoc
Abbreviated transcription (Latin):
a pr̃e suo marte. sccđm ab enee matre uene uominaroes.
S hi potissimũ anni pͥncipiã sexuarẽt a quibꝰ eẽt
romani nomĩs origo. cũ hocdieq in saceis martẽ ꝓr̃em
uenerẽ geniteitẽ uocemꝰ Alii putãt romulũ uel altio
ri prudentia ĩta primos ordinasse mẽses ut cũ pre-¬
cedens marti ẽẽt dicatꝰ deo plerũq hominũ necatori
benefica leniret. Nã d in .xii. zocliaci signis quorũ c̾ta
certoꝵ miminũ domicilia credunt᷑. cũ primũ signũ a¬
ries marti assignatum sit. Seques mox uenerẽ icl ẽ.
taurꝰ accepit. &ꝰ rursus e regione scorpiꝰ ita diui
carere ip̃a diuisio. siquidẽ aculeo uelut potentissimo
telo pars armata posterior domitiliũ martis ẽ.pͥorem
uͦ partẽ cui apudl gretos chele nomẽ est. llos librã uo¬
camus uenus accepit que uelut iugo concordi iungit
matrimonia amiciciasq cõponit S cingius in eo libro

Expanded text:
a patre suo Marte, secundum ab Aeneae matre Venere nominaret, a patre suo Marte, secundum ab Aeneae matre Venere nominaret, et hi potissimum anni principia servarent a quibus esset Romani nominis origo, cum hodieque in sacris Martem patrem, Venerem genetricem vocemus. Alii putant Romulum vel aidentia ita primos ordinasse menses, ut, cum praecedens Marti esset dicatus, deo plerumque hominum necatori, benefica leniret. Nam et in duodecim zodiaci signis, quorum certa certorum numinum domicilia creduntur, cum primum signum Aries Marti adsignatus sit, sequens mox Venerem, id est Taurus, accepit. Et rursus e regione Scorpius ita divicarere ipsa divisio: siquidem aculeo velut potentissimo telo pars armata posterior domicilium Martis est, priorem vero partem, cui Ζυγὸς apud Graecos nomen est, nos Libram vocamus, Venus accepit, quae velut iugo concordi iungit matrimonia amicitiasque conponit. Sed Cingius in eo libro
Abbreviated transcription (Latin):
tire. Huiꝰ etiã pͥma clie ignẽ nouum aris ueste accẽde¬
bãt ut incipiẽte anno cura denuo seruandi nouati ignis
inciꝑet Rodẽquoq mẽse ingrediẽte mensetam ĩ regia
curriisq atq flaminũ domibꝰ lauree ueteres noui
reis mutabant᷑. Eodẽ quoq uẽse et
publice et pͥuatĩ ad amnã ꝑeña sacficatũ it᷑. ut ãnare
ꝑennareq cõmodoliceat. hoc mẽse mercecles exsolue¬
bant magisteis quas completꝰ amiꝰ deberi fecit.
Cõmitia auspicabant᷑. uectigalia locabãt. et sexuis
cenas apponebãt matrone. ut dñi saturualibꝰ.ille ut
principiõ anni Ad prõptum obsequiũ honore ẜuos in¬
uitarẽt. hi qͥa gr̃am ꝑfecti oꝑis exsoluerẽt.nommaũ¬
pͥlem. ut quidam putãt cumi aspiraciõe qͣsi aphr il
a spuma quã greci afron uocãt. Unde orta uenus credit᷑.
d hãc romuli asserũt fuisle rõnem ut pͥmũqͥdẽ mẽ sem

Expanded text:
tur. Huius etiam prima die ignem novum Vestae aris accendetur. Huius etiam prima die ignem novum Vestae aris accendebant, ut incipiente anno cura denuo servandi novati ignis inciperet. Eodem quoque ingrediente mense tam in regia curiisque atque flaminum domibus laureae veteres novis laureis mutabantur; eodem quoque mense et publice et privatim ad Annam Perennam sacrificatum itur, ut annare perennareque commode liceat. Hoc mense mercedes exolvebant magistris quas conpletus annus deberi fecit, comitia auspicabantur, vectigalia locabant, et servis coenas adponebant matronae, ut domini Saturnalibus: illae, ut principio anni ad promptum obsequium honore servos invitarent, hi, quia gratiam perfecti operis exolverent. Seculem, ut quidam putant, cum adspiratione quasi Aphrilem, a spuma quam Graeci ἀφρὸν vocant, unde orta Venus creditur. Et hanc Romuli asserunt fuisse rationem, ut primum quidem mensem
Abbreviated transcription (Latin):
regionũ. Archades annũ suũ tribꝰ mensibꝰ explicabãt
carnanes sex. Greci reliqui trecontis quinquagĩta.
uarietate romanosquoq olim auctore romulo annũ
suũ .x. hũisse mẽsibꝰ ordinatũ. Qui amiꝰ incipiebat
a martio ces conficiebãt diebus teetẽtis .iiiiͦ. ut syx quidem
ẽses idẽ. Aprilis. iuñ. sextuł. september. nouẽber. dec̃ẽb
trigenũ eeñt dieꝵ Quatuor uͦ marc̃.maĩ. quintił octob̾
teigenis et singłis expedixẽt᷑. Qui hodie qͦuȩ septima¬
nas habẽt nonas. ceteri quintanas. Septimanas autez
hñtibꝰ ab idibꝰ reũtebant᷑ kłe ad diem septimũ decimum
rũ habentibꝰ quintanas ad octauum decimũ remea¬
bat initium kalendaꝵ. hec fuit romuli ordinatio qui
primũ anui mensom genitori suo maxtidicauit. Quẽ
mẽsem anni pͥmũ fuille uel ex hoc maxime ꝓbat᷑ qđ
ab ip̃o quintilis quintus est et deinceps ꝓnimo numabã¬

Expanded text:
regionum, Arcades annum suum tribus mensibus explicabant, regionum, Arcades annum suum tribus mensibus explicabant, Acarnanes sex, Graeci reliqui trecentis quinquaginta qur mirum in hac varietate Romanos quoque olim auctore Romulo annum suum decem habuisse mensibus ordinatum, qui annus incipiebat a Martio et conficiebatur diSextilis September November December, tricenum essent dierum, quattuor vero, Martius Maius Quintilis October, tricenis et singulis expedirentur, qui hodieque septimanas habent Nonas, ceteri quintanas. Septimanas autem habentibus ab Idibus revertebantur Kalendae ad diem septimum decimum, verum habentibus quintanas ad octavum decimum remeabat initium Kalendarum. Haec fuit Romuli ordinatio, qui primum anni mensem genitori suo Marti dicavit. Quem mensem anni primum fuisse vel ex hoc maxime probatur, quod ab ipso Quintilis quintus est et deinceps pro numero nominaban
Abbreviated transcription (Latin):
turrnalibꝰ missitarent᷑ et sigilla arte fictili fingerent᷑
ac uen alia pararẽt᷑ que hoĩes ꝓ se atq suis piaculu
ꝓdite saturno fat̾ent. Ideo saturnalibus taliũ cõm̃cioꝵ
copta celebritas septẽ occupat dies. Quos tam̃e feriatos
anni mensiũ dieꝵq & ordinacionẽ acesare digestã ple¬
nius retulerũt. Cumq hic fac̾e uellet finem loquẽdi sub¬
annoq edisertare ante ꝙͣ exꝑiaris molestiã cõsulenti
quis forte de p̾sentibꝰ ignorat quo ordine uel apud pͥs¬
cos fuerit uel tertioribꝰ postea regulis sit innouatꝰ. Ad
quod dicendum ip̃e mͥ uidis audientiũ auimos incitasse
e diebꝰ additis mẽsi disserendo. Tum ille eodẽ dictu õi¬
di reliqua contexuit/ Anni certꝰ modꝰ apud rolos romꝑ
egyptios fuit. Aliaꝵ gentiũ disparinum̃o parierrore
mitabat. Et ut contentus sim referendo paucaꝵ more

Expanded text:
turnalibus missitarentur, et sigilla arte fictili fingerentur turnalibus missitarentur, et sigilla arte fictili fingerentur ac venalia pararentur quae homines pro se atque suis piaculum pro Dite Saturno facerent. Ideo Saturnalibus talium commerciorum coepta celebritas septem occupat dies, quos tantum feriatos anni mensium dierumque et ordinationem a Caesare digestam plenius retulerunt. Cumque hic facere vellet finem loquendi, subanno quoque edissertare, antequam experiaris molestiam consulentis, si quis forte de praesentibus ignorat quo ordine vel apud priscos fuerit vel certioribus postea regulis innovatus sit? Ad quod discendum ipse mihi videris audientium animos incitasse de dierus mensi additis disserendo. Tum ille eodem ductu orandi reliqua contexuit. Anni certus modus apud solos semper Aegyptios fuit. Aliarum gentium dispari numero pari errore nutabat: et, ut contentus sim referendo paucarum morem
Abbreviated transcription (Latin):
fastidio despiciendũ sexuile nom̃e cũ & iouẽ tetigerit
çura de seruo ces multos ex his fideles ꝓuidosifarţes.
ne ridenda me potiꝯ estines qũã scã dixisse paũtis re¬
censendum ẽ.Epicadus rofert herculẽ occiso ger ione
cum uictor ꝑ italiã armẽta duxisset ponte qui nũc sul¬
picius dicit᷑ ad tempꝰ in steucto. hominũ simulachra ꝓ
nurõ socioꝵ quos casꝰ ꝑegriuaciõis amiserat in fluuiũ
demisisse ut aqͣ scđa in mare aduecta ꝓ corporibꝰ defuc̃¬
toꝵ uelut pacriis redibꝯ redderent᷑. & inde usu talia
simulachra fuigẽdi int̾ sacra nĩasisse. S mͥ huiꝰ reuilla
orige uerior estunat᷑ qũa paulo ante memini retulisse
pelasgos postꝙ felicios interpretacio capita nõ uiuẽtiũ
lumẽ significare docuisset cepisse saturno cereos potiꝰ
accendere & in sacellũ ditis are sat̾ni coher ens ostilla
quedã ꝓ suis capitibꝰ ferre ex illo traclitum ut cerei sa¬

Expanded text:
fastidio despiciendum servile nomen, cum et Iovem tetigerit cura de servo et multos ex his fideles providos fortes,ne ridenda me potius aestimes quam sancta dixisse, paucis recensendum est. Epicadus refert Herculem occiso Geryone, cum victor per Italiam armenta duxisset, ponte qui nunc sublicius dicitur ad tempus instructo hominum simulachra pro numero sociorum quos casu peregrinationis amiserat in fluvium demisisse, ut aqua secunda in mare advecta pro corporibus defunctorum veluti patriis sedibus redderentur, et inde usum talia simulachra fingendi inter sacra mansisse. Sed mihi huius rei illa origo verior aestimatur quam paulo ante memini retulisse: Pelasgos, postquam felicior interpretatio capita non viventium lumen significare docuisset, coepisse Saturno cereos potius accendere et in sacellum Ditis arae Saturni cohaerens oscilla quaedam pro suis capitibus ferre. Ex illo traditum ut cerei Sa
Abbreviated transcription (Latin):
qũã ille te seruũ. Nescis qua etate hecuba seruree cepit
qͣ croesus. qua darii mat̾. qua diogenes qua plato ipse. po¬
stremo quid ita nomẽ seruitutis horremꝰ: Seruꝰ ẽ quidẽ
sed uetessitate.sed fortasse libero animo seruꝰ ẽ. hoc illi
nocebit si ostencderis quis nõ sit. Libidini aliꝯ seruit a¬
liꝰ auaritie Aliꝯ ambicioni. om̃s spei. om̃s timori & c̾te

Expanded text:
quam ille te servum. Nescis, qua aetate Hecuba servire coeperit, quam ille te servum. Nescis, qua aetate Hecuba servire coeperit, qua Croesus, qua Darei mater, qua Diogenes, qua Plato ipse? Postremo quid ita nomen servitutis horremus? Servus est quidem: sed necessitate, sed fortasse libero animo servus est. Hoc illi nocebit, si ostenderis quis non sit. Alius libidini servit, alius avaritiae, alius ambitioni, omnes spei, omnes timori.
Abbreviated transcription (Latin):
debilitatẽ solutꝰ ẽ.Sic demũ ex consilio amitoꝵ lectica
delatꝰ senatui retulit. Et uix cõsumato sermõe. sine mora
ectuꝑata bona ualitudine curiã pedibꝰ egressus ẽ. Ex re.¬
uatꝰ itaq con sulto o moenia lege ad ꝓpiciandũ iouem
aciditꝰ illis crecensib dies isq instauratitius dictꝰ ẽ nõ a
patibulo ut quidani putãt greto nomine &to tor cTarpox
s a redintegracione. ut uarroni placet qui instaurare ait
instar nouare. Uides quãta de seruo ad cdeoꝵ sumũ cura
ꝑuenerit : Tibi aũtẽ undein seruos tantũ aut tã mane
fastidiũ: Quasi nõ ex eisdem tͥ & constent & alantirr
elem̃ts eũdemq spũm ab eodem pͥncipio carpiãt. Uis
tu cogitare eos quos ius tuũ uocas isdem seminibꝰ or tos.
eodem frui celo eque uiuere eque mori. Serui sũt ĩmo
tantundẽ licere fortune. tã tu illum uidere liberũ potes

Expanded text:
debilitatem solutus est. Sic demum ex consilio amicorum lectica debilitatem solutus est. Sic demum ex consilio amicorum lectica delatus senatui retulit, et vix consummato sermone sine mora recuperata bona valitudine curia pedibus egressus est. Ex senatus itaque consulto et Maenia lege ad propitiandum Iovem additus est illis Circensibus dies, isque instauratitius dictus est, non a patibulo, ut quidam putant, Graeco nomine ἀπὸ τοῦ σταυροῦ, sed a redintegratione, ut Varroni placet, qui instaurare ait esse instar novare. Vides, quanta de servo ad deorum summum cura pervenerit. Tibi autem unde in servos tantum et tam inane fastidium, quasi non ex isdem tibi et constent et alantur elementis eundemque spiritum ab eodem principio carpant? Vis tu cogitare eos quos ius tuum vocas isdem seminibus ortos eodem frui caelo, aeque vivere aeque mori? Servi sunt? immo m in utrosque licere fortunae. Tam tu illum videre liberum potes,
Abbreviated transcription (Latin):
sent p̾textatꝰ renidẽs suꝑsticiosum me euangele nec
dignũ cui credat᷑ existimes uolo. nisi utͥusq tibi rei fidẽ
ratio asserta monstrauerit. Et ut pͥmũ de seruis loqͣm᷑
iocone an serio putas ẽẽ hommũ genꝰ qđ dii inmortales
nec cura sua nec prouidencia dignentur. An forte ser¬
uos in hominũ num̃o ẽẽ nõ pateris. Audi gͥ quanta
indignacio de serui sułplicio celũ pene trauit. Anno
enim pꝰ romã conditã quadringẽtesimo septuagesimo
quarto. Antroniꝰ quidam maximꝰ seruum suũ ũbe
patibuloq con strictũ ante spectatuli cõmissionẽ ꝑcir¬
cũ ettit. Ob quã causam inlignatꝰ iupit̃ annio cuidam per
quietẽ imꝑauit ut senatiũ nunciaroe nõ sibi placuisse ple¬
um ceudelitatis admissu. Quo dissimulãte filiũ ip̃i
mors repentina consũpsit. At post secũda denũciacio¬
nem ob eandẽ negligenciã ip̃e quoq in subitã corporis

Expanded text:
sent, Praetextatus renidens: «superstitiosum me, Euangele, nec sent, Praetextatus renidens: «superstitiosum me, Euangele, nec dignum cui credatur existimes volo, nisi utriusque tibi rei fidem ratio adserta monstraverit. Et ut primum de servis loquamur, iocone an serio putas esse hominum genus quod di immortales nec cura sua nec providentia dignentur? An forte servos in hominum numero esse non pateris? Audi igitur quanta indignatio de servi supplicio caelum penetraverit. Anno enim post Romam conditam quadringentesimo septuagesimo quarto Autronius quidam Maximus servum suum verberatum patibuloque constrictum ante spectaculi commissionem per circum egit: ob quam causam indignatus Iuppiter Annio cuidam per quietem imperavit, ut senatui nuntiaret non sibi placuisse plenum crudelitatis admissum. Quo dissimulante filium ipsius mors repentina consumpsit, ac post secundam denuntiationem ob eandem negligentiam ipse quoque in subitam corporis
Abbreviated transcription (Latin):
mẽsi diebꝰ Deinde ex adiecto augusti quo teũdieꝵ ferias
saturnalibꝰ addixit. A sextodetimo gͥ die cepta in q̃rtũ
decimũ desiũt quo solo fieri ante consueuerãt S sigillarioꝵ
adiecta celebritas in septem dies disciresum publicũ & le¬
titiã relitiõĩs extendit. Tũc euangelus hoc quidẽ inqͥt. iani
ferre nõ possum qđ p̾textatꝰ nost̃ ingenii sui pompam oe
ostentationẽ loquẽdi uel paulo ante honore alicuiꝰ dei as¬
signari noluit qͦd ferui cũ dñis uesterẽt᷑ Auasi u̾ cireent
diuina de seruis Aut sapiẽs quisꝙͣ domiu sue cõtumelia
tam fede societatis admictat. Uel nũc sigillariã que lusum
reꝑtanti aclhuc infancie osallis fictilibꝰ p̾bẽt tẽptat officio
uelicionis asscribere .&. quia pͥnceps religiosoꝵ putut᷑. nõ¬
nulla iam & suꝑsticionis admistet. Quasi uͦ nobis fas nõ
sit p̃textato aliquãdo nõ credere. Hic cũ om̃s exhorruis¬

Expanded text:
mensi diebus, deinde ex edicto Augusti quo trium dierum ferias mensi diebus, deinde ex edicto Augusti quo trium dierum ferias Saturnalibus addixit, a sexto decimo igitur coepta in quartum decimum desinunt, quo solo fieri ante consueverant. Sed Sigillariorum adiecta celebritas in septem dies discursum publicum et laetitiam religionis extendit.» Tunc Euangelus, «hoc quidem», inquit, «iam fere non possum, quod Praetextatus noster in ingenii sui pompam et ostentationem loquendi vel paulo ante honori alicuius dei adsignari voluit quod servi cum dominis vescerentur, quasi vero curent divina de servis aut sapiens quisquam domi suae contumeliam tam foedae societatis admittat, vel nunc Sigillaria, quae lusum reptanti adhuc infantiae oscillis fictilibus praebent, temptat officio religionis adscribere et quia princeps religiosorum putatur nonnulla iam et superstitionis admiscet; quasi vero nobis fas non sit Praetextato aliquando non credere.» Hic cum omnes exhorruis