comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
christus ascendit una cum corpore suo super omnes
uirtutes caelorum: postea angeli laetati sunt: quia ani¬
mae sanctorum apud se illuc deduxit. Quis est iste rex
gloria. Uox angelorum: quia apud patrem semper
fuerunt: ac si dicer&. Nos patrem & filium semper
insimul uidemus. Iste rex gloriae: quis est: ꝓ parte
piditatem & auaritiam. Quia per has tres portas om¬
nis homo ad infernum descendebat. Uel leuate por¬
tas principes uestras: qquo inhebreo positum est: leua¬
te portȩ capita uestra. Portae aeternales quas dicit x¬
eleuari. fides caritas. & castitas est: quia per has tres¬
portas. christus in aecclesiam ingreditur. Quis est iste
Tex gloriae. humana fragilitas respondit. Quis ett
iste & ac si dicant. Iste est quem nos crucifiximus &
improperauimus: ac ꝓnihilo habuimus. Respondent.
Dominus uirtutum: idest qui mortuus est ad tempris
ex infirmitate carnis. sed nunc uiuit ex uirtute dei.

Expanded text:
Christus ascendit una cum corpore suo super omnes Christus ascendit una cum corpore suo super omnes virtutes coelorum, post angeli laetati sunt: quia animas sanctorum apud se illuc deduxit. Quis est iste rex gloriae? Vox angelorum, qui apud Patrem semper fuerant: ac si dicerent: Nos Patrem, et Filium semper simul esse videmus: iste rex gloriae quis est? Pro parte piditatem, et avaritiam: quia per has tres, omnis homo ad infernum descendebat. Vel elevate portas, principes, vestras: pro quo in Hebraeo positum est: Levate, portae, capita vestra: reelevari, fides, charitas, et castitas est, quia per has tres Christus Ecclesiam ingreditur. Quis est iste rex gloriae? Humana fragilitas respondit: Quis est iste? Ac si dicant: Iste est quem nos crucifiximus, et improperavimus, ac pro nihilo habuimus. Respondent: Dominus virtutum, id est, qui mortuus est ad tempus ex infirmitate carnis: sed nunc vivit ex virtute Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
Quis est iste rex glorie. Respondetur is angelus. Do-¬
minus uirtut um ipse est rex gloriae. Pluraliter hic
uirtutum christus intelligitur: quia super nouem a¬
uirtutes caelorum sedet. Uel uirtutum dicit: quia suꝑ
omnes uirtutes diaboli dominus est. Uel uirtutum di¬
citur quia diabolus de nouem ordinib angelorum
subsuam habuit dominationem: suie bonos siue ma¬
uit: portae paradisi clausae fuerunt: & data est rom¬
phea ignea angelo seraphim: ut paradisum eum cus¬
todire deber&. Sed postꝗͣ christus uenit in mun¬
dum & preliauit cum diabolo & aperuit infernum &
animas sanctorum secum eduxit & cum angelis bonis
ad caelestia remeauit. Tunc portae paradisi quae antea
clausae fuerant apertae sunt. Uel portae aeternales: an-¬
geli dicuntur: per quorum custodiam ad celestia con-¬
scendimus. Eleuari dicuntur qui antea omnes animae
sanctorum ad infernum descendebant. Sed postꝗͣ ⁊

Expanded text:
Quis est iste rex gloriae? Respondetur his: DoQuis est iste rex gloriae? Respondetur his: Dominus virtutum ipse est rex gloriae. Pluraliter hic virtutum, Christus intelligitur: quia super novem virtutes coelorum sedet. Vel virtutum dicit: quia super omnes virtutes diaboli, Dominus est. Vel virtutum dicitur: quia diabolus novem ordines angelorum sub sua habuit dominatione, sive bonos sive mavit, portae paradisi clausae fuerunt: et data est romphaea ignea angelo Seraphim, ut eum custodire deberet. Sed postquam Christus venit in mundum, et luctavit cum diabolo, aperuit infernum, et animas sanctorum secum eduxit: et cum angelis bonis ad coelestia remeavit. Tunc portae paradisi, quae ante clausae fuerant, apertae sunt. Vel portae aeternales, angeli dicuntur: per quorum custodiam, ad coelestia conscendimus. Elevatae dicuntur: quia antea omnes animae sanctorum ad infernum descendebant. Sed postquam
Abbreviated transcription (Latin):
tis retinens regnum. Hii quoq: attoniti principes de¬
est iste rex glorie. Uox maiorum demonium: ac si a¬
dicat. Nos nostrum regetm habemus diabolum. Iste
rex glorie quis est: Et quis inquis est iste rex głe:
Respondit angelus qui loquitur. Dominus fortis &
potens. Uox est angelorum bonorum: fortis est qui al¬
ligauit fortem principem uestrum. Fortis cum susce¬
prt mortem. Potens cum uincit infernum. In prelio
cum spoliato tartaro reduxit secum multitudinem cap¬
tiuorum. Clamat iterato sermone & dicit. Tollite a¬
portas principes uestras & eleuamini portae aeternales.
Eleuentur aetheriae ianuae: aperiantur aeternarum
edium ualuae. Et introibit rex gloriae. Qui non solũ
post resurrectionem immensam possidet claritatem:
uerumetiam & illam quam aequalem cum patre ha-¬
buit priusꝗͣ fier& mundus. Adorantes igitur hĩi
tantae glorie unicam insingularemq potentiam auĩt.

Expanded text:
tis retinens regnum. Ili quoque attoniti tis retinens regnum. Ili quoque attoniti est iste rex gloriae? Vox majorum daemonum. Ac si dicerent; Nos nostrum regem habemus diabolum: iste rex gloriae quis est? Quis, inquit, est iste rex gloriae? Respondet qui loquitur: Dominus fortis et potens. Vox angelorum bonorum. Fortis est, qui alligavit fortem principem vestrum . Fortis, cum suscepit mortem: potens, cum vicit infernum. In praelio, cum spoliato Tartaro, reduxit secum multitudinem captivorum. Clamat iterato, et dicit: Tollite portas, principes, vestras, et elevamini, portae aeternales. Eleventur aethereae januae: aperiantur aeternarum aedium valvae. Et introibit rex gloriae. Quia non solum post resurrectionem, immensam possedit claritatem: verum etiam et illam quam aequalem cum Patre habuit priusquam fieret mundus. Adorantes igitur hi tantae gloriae unicam singularemque potentiam, aiunt:
Abbreviated transcription (Latin):
cedit diapsalma ut immutet personamꝰ. Ipse enim
te ergo cum angelis hĩi qui praecedebant siue comi¬
tabantur. Aliis eorum principib acclamabant. Tol-¬
lite portas principes uestras & eleuamini porte eterna¬
les. Hoc est reserate caelestes aditus: pateat aeternalis in¬
gressus. Uel demones: tollite portas principes uestras.
Uox angelorum bonorum ad angelos malos: quorum
princeps diabolus est. Portas principis uestri: idest cu-¬
piditas & timor. Bene coniunxit cupiditatem & timo¬
rem: quia quicunq per cupiditatem congregat: per ti.¬
malignum non ase deiectat. Et eleuamini portae ȩtẽ¬
nales idest fides & caritas. Eternales dicuntur: quia¬
semper permanent: quia ab Adam usq ad christum ĩ-
imo iacuerunt fides & caritas. Et ideo eleuari dicũt᷑.
& introibit sex glorie: hoc est christus. Quia per fidem
& caritatem introibit christus in aecclesiam. Et introi¬
bit rea gloriae. Christus dominus immensae clarita¬

Expanded text:
cedit diapsalma, ut immutet personam. Ipse enim Dte ergo cum angelis, hi qui praecedebant sive comitabantur, aliis eorum principibus acclamabant: Tollite portas, principes, vestras: et elevamini, portae aeternales. Hoc est, reserate coelestes aditus: pateat aeternitatis ingressus. Vel, tollite portas, principes, vestras: Vox angelorum bonorum, ad angelos malos: quorum princeps diabolus est. Portas, principes, vestras: id est, cupiditatem et timorem. Bene conjunxit cupiditatem et timorem: quia quicumque per cupiditatem congregat, per timalignum de se non dejicit. Et elevamini, portae aeternales: id est, fides et charitas. Aeternales dicuntur: quia ab Adam usque ad Christum in imo jacuerunt: et ideo elevari dicuntur. Et introibit rex gloriae: hoc est, Christus; quia per fidem et charitatem introivit Christus in Ecclesiam. Et introibit rex gloriae: Christus Dominus immensae clarita
Abbreviated transcription (Latin):
gnetur inconspectu nostro: habentes uulnera eius: &
cum thomas palpantes: fixuram clauorum illius: uel de
omni humilitate passionis eius iugem memoriam faciẽ¬
tes cum suspirio: etiam eum ꝓpeccatis nostris inferna
penetrasse recolentes: ea semper agamus in hoc corpore
terreno ut ipsi copulari mereamur in segno:¬

Expanded text:
gnetur in conspectu nostro habere vulnera ejus, et gnetur in conspectu nostro habere vulnera ejus, et cum Thoma palpantes fixuram clavorum illius : vel de omni humilitate passionis ejus jugem memoriam facientes, cum suspirio etiam eum pro peccatis nostris inferna penetrasse recolentes, ea semper agamus in hoc corpore terreno, ut ipsi copulari mereamur in regno
Abbreviated transcription (Latin):
catores in die iudicii in conspectu dei erunt. Descen¬
dunt asuperbia seculi ut adorent insensum humilita.
ma mea illi uiuet & semen meum seruiet ipsi. Anima
christi iiuĩt deo patri & mors eiultra non dominabit᷑.
Uel aecclesia uiuet christo semen meum filii aecclesi&e.
Seruiet illi populus credentium. Annuntiabitur domino
generatio uentura. pheta dicit. Gieneratio uentura hoc
est populus gentium: qui uenturi erant anteꝗͣ christus
uenir& inmundum adcredendum ei. Uel generatio uen-¬
tura: hoc est indiem iudicii tota integra claritatis. An¬
nuntiabunt caeli iustitiam eius: hoc sunt apostoli uel docto¬
res. Iustitiam eius hoc est mandata illius. Populus ꝗ na¬
scetur hoc est ꝓuerbuim praedicationis. Quem fecit dñs
hoc est predestinauit ante secula. Populus qui nascetur
quem fecit dominus: qui per fidem accendens & perbap¬
tismum est renatus in christo. Qui nobis praestare di¬

Expanded text:
catores in die judicii in conspectu Dei erunt. Descencatores in die judicii in conspectu Dei erunt. Descendunt a superbia saeculi: ut adorent in sensu humilitatima mea illi vivet, et semen meum serviet ipsi. Anima Christi vivit Deo Patri, et mors ei ultra non dominabitur . Vel Ecclesia vivet Christo. Semen meum, filii Ecclesiae, serviet ipsi, populus credentium. Annuntiabitur Domino generatio ventura. Propheta dicit: Generatio ventura, hoc est, populus gentium, qui venturi erant antequam Christus veniret in mundum ad credendum ei. Vel, generatio ventura, hoc est, in diem judicii tota integra claritas. Annuntiabunt coeli justitiam ejus. Hoc est, apostoli vel doctores. Justitiam ejus. Hoc est, mandata illius. Populo qui nascetur. Hoc est, per verbum praedicationis. Quem fecit Dominus. Hoc est, praedestinavit ante saecula. Populo qui nascetur quem fecit Dominus. Qui per fidem accedens, per baptismum est renatus in Christo. Qui nobis praestare di
Abbreviated transcription (Latin):
pane uiuet in eo spiritualis sensus insempiternum. Re¬
miniscentur &conuertentur ad dominum: uniuersi fi¬
nes terrae. Hoc est fecit dominus deus populo christiano
ut recordaretur eum: & reuerteretur de sius uis prauis.
Omnis multitudo gentium recognoscunt se intenebris
inuolutos: ideo accedunt ut illuminentur. Et adorabt
in conspectu eius uniuersae familiae gentium. & hic ado¬
rant & infuturo. Quia iuxta apostolum ipsi flectent
omne genu. Quoniam domini est regnum & ipse domi¬
nabitur gentium. Regnum diaboli cecidit. & regnum
christi aduenit. Ascendente incaelis eo omnia subiecta
sunt ei. Manducauerunt & adorauerunt omnes diui¬
tes terrae. Idest apostoli uel caeteri sancti manducauerũt
corpus christi ut dixi superius. Diuites terrae hoc est
pingues terre. hoc est infide &opere uel urtutib cognꝰ¬
scentes ꝗͣ suauis est dominus. In conspectu eius cadenti
omnes qui descendunt in terram. ocidunt. idest pec-¬

Expanded text:
pane, vivet in eo spiritualis sensus in sempiternum. Repane, vivet in eo spiritualis sensus in sempiternum. Reminiscentur et convertentur ad Dominum omnes fines terrae. Hoc est, fecit Dominus Deus populum Christianum, ut recordaretur in eum, et reverteretur de viis suis pravis. Omnis multitudo gentium recognoscunt se in tenebris involutos: ideo accedunt ut illuminentur. Et adorabunt in conspectu ejus universae familiae gentium. Et hic adorant, et in futuro: quia juxta Apostolum, ipsi flectentur omnia genua . Quoniam Domini est regnum: et ipse dominabitur gentium. Regnum diaboli cecidit, et regnum Christi advenit. Ascendente eo in coelis, omnia subjecta sunt ei. Manducaverunt et adoraverunt omnes divites terrae. Id est, apostoli vel caeteri sancti manducaverunt corpcognoscentes quia suavis est Dominus. In conspectu ejus cadent universi qui descendunt in terram. Procident, id est, pec
Abbreviated transcription (Latin):
uel populi christiani non spreuit deus sed exaudit. Neq
auertit faciem suam ame. sed resuscitauit me amortius.
Et cum clamarem adeum exaudiuit me. Respondens
& clarificaui & iterum clarificabo. Christus exauditus est
in passione & aecclesia intribulatione. Apud te laus mͥ
sumus. Apud te laus mea in aecclesia magna. Quȩ per
omnem orbem terrarum crechalitate diffusa est Uota
mea domino reddam inconspectutimentium eum. Uota
christi. natiuitas uel passio. Uota aecclesie opera bona
uel mysterium corporis & sanguuiis mei offeram: cum his
qui in eius timore haec celebrent. Edent pauperes & sa-¬
turabuntur. Pauperes Apostoli edunt corpus christi. la-¬
udabunt dominum qui requirunt eum: perfidem &
opera cognoscentes quod ipse est panis uiuus qui de cae-¬
lo descendit. Uuuent corda eorum inseculum seculi. Cor
amiina. ipsorum sine fine: Quia qui manducauerit exhoc

Expanded text:
Vel populos Christianos non sprevit Deus, sed exaudivit. Neque Vel populos Christianos non sprevit Deus, sed exaudivit. Neque avertit faciem suam a me. Sed resuscitavit me a mortuis. Et cum clamarem ad eum, exaudivit me. Respondens: Et clarificavi, et iterum clarificabo : Christus exauditus est in Passione, et Ecclesia in tribulatione. Apud te laus measumus . Apud te laus mea in Ecclesia magna: quae per omnem orbem terrarum credulitate diffusa est. Vota mea Domino reddam coram timentibus eum. Vota Christi, nativitas vel passio: vota Ecclesiae, opera bona. Vel mysterium corporis ac sanguinis mei offerant cum his qui in ejus timore haec celebrant. Edent pauperes et saturabuntur. Pauperes, apostoli, edent corpus Christi. Laudabunt Dominum qui requirent eum. Per finem et opera cognoscentes, quod ipse est panis vivus qui de coelo descendit . Vivent corda eorum in saeculum saeculi. Cor anima ipsorum. Sine fine, quia qui manducaverit ex hoc
Abbreviated transcription (Latin):
singulariter insuperbiam se exaltantur. Usq hic de passi¬
one dixit. Hic iam de resurrectione loquitur. Cum
dicit. Narrabo nomen tuum fratrib meis. Uox christi.
Fratres apostoli postꝗͣ resurrexit ut ipse ait: lte nunt iate
fratribus meis ut eant in Cialileam ibi me uidebunt. In
medio aecclesiae laudabote: hoc est inunitate acclesiae
in medio credentium populorum. Laudabo te: predicabo
te. Qui timetis dominum laudate eum. Qui timetis domi¬
num: omnes sancti qui timore sancto illum timent: lau¬
dent eum. Uniuersum semen lacob glorificate eum: idest
populus minor ꝓhumilitate supplantator est uitiorum.
Gilorificate eum: christianorum utiq semen, cui seruiet ma¬
ior. Timeat eum omne semen israel: hoc est omnes uiden¬
tes dominum: qui renati sunt per baptismum uidentes¬
& timentes deum. Quoniam non spreuit neq despexit ⁊¬
deprecationem pauperis. Meam: qui uobis factus sum pauꝑ

Expanded text:
singulariter in superbia exaltantur. Usque huc de Passisingulariter in superbia exaltantur. Usque huc de Passione dixit: jam de resurrectione loquitur cum dicit: Narrabo nomen tuum fratribus meis. Vox Christi. Fratres, apostoli, postquam resurrexit, ut ipse ait: Ite, nuntiate fratribus meis, ut eant in Galilaeam, ibi me videbunt . In medio Ecclesiae laudabo te. Hoc est, in unitate Ecclesiae: in medio credentium populorum. Laudabo te, praedicabo te. Qui timetis Dominum, laudate eum. Omnes sancti qui timore sancto illum timent, laudant eum. Universum semen Jacob, magnificate eum. Id est, populus minor, supplantatores vitiorum, magnificate illum: Christianorum utique semen, cui serviet major. . Timeat eum omne semen Israel. Hoc est omnes videntes Deum, qui renati per baptismum, videtis mente Deum. Quoniam non sprevit neque despexit deprecationem pauperis: Meam, qui pro vobis factus sum pauper.
Abbreviated transcription (Latin):
sed non possunt. Tu autem domine ne elongaueris au¬
xilium tuum ame: sed ꝓtinus me resucita. Ad defensionẽ
meam conspice: nequid mihi pars inferni illa uoracis pre¬
ualeat. Ere a framea animam meam. Erue agladio uel
malitia iudeorum. Uel erue animam meam de illa pote¬
state malorum quae seducendo iugulat. Et de manu ca-¬
nis unicam meam. Canes iudei: unica idest anima chris-¬
ti. Unica dicitur quia non hab& peccatum illa anima.
& aliae animae ab ipsa mundantur: Uel unica aecclesta.
Et de manu canis: de ore inferni: qui more canino aui¬
de deuorat. Salua me ex ore leonis. Leonis populus iu¬
daicus ꝓpter fortitudinem malitiae suae. Et acornibus
unicornium humilitatem meam. Unicornis ipse popłs
iudaicus intelligitur. quia unum cornu habet: idest a
unam legem: unde uentilabant omnes gentes ante pre-¬
uaricationem illorum. Et acornib unicornium humili¬
tatem meam. A satellitibus sathane per quos homines

Expanded text:
et non possunt. Tu autem, Domine, ne elongaveris auet non possunt. Tu autem, Domine, ne elongaveris auxilimeam conspice. Ne quid mihi pars inferni illa voracis praevaleat. Erue a framea animam meam. Erue a gladio vel malitia Judaeorum. Vel erue animam meam de illa potestate, quae seducendo jugulat. Et de manu canis unicam meam. Canes, Judaei. Unica: id est, anima Christi. Unica dicitur, quia non habet peccatum illa anima, et aliae animae ab ipsa mundantur. Vel unica, Ecclesia: et de manu canis: de ore inferni, qui more canino avide devorat. Salvum me fac de ore leonis. Os leonis, populus Judaicus: propter fortitudinem malitiae suae. Et a cornibus unicornium humilitatem meam. Unicornis, ipse populus Judaicus intelligitur: quia unum cornu habet, id est, unam legem: unde ventilabat omnes gentes ante praevaricationem illorum. Et a cornibus unicornium humilitatem meam. A satellitibus Satanae: per quos homines
Abbreviated transcription (Latin):
& theodosion uenatores interpretati sunt. Consilium ma-¬¬
lignantium obsederunt me. Iudei obsederunt idest cir¬
cum dederunt christum. Foderunt manus meas & pedes meoᷤ
Preteritum ꝓfuturo ponitur. Foderunt clauos fixerunt &
fructum magnum inuenerunt: idest salutem gentium. Et
dinumerauerunt omnia ossa mea. Incruce distenta: conspe¬
xerunt membra sua. Ipsi uero considerauerunt & conspexe-¬
runt me. Dicentes: Alios saluos fecit: sed se met ipsum sal¬¬
uum non potest facere. Duuserunt sibi uestimenta mex
facientes unicuiq militi partem suam. Et super uestem.
meam miserunt sortem: Tractantes de tunica. non scinda¬
mus eam: sed sortiamur de ea cuius sit. uel aliter. Di¬
uiserunt sibi uestimenta mea: & super uestem meam
miserunt sortem. Quattuor milites fecerunt: quatiuor
partes: tunicam non duuserunt: significabat unitatem
aecclesie: quod non scinderetur. Uolunt heretici scindẽ

Expanded text:
et Theodotio venatores interpretati sunt. Concilium maet Theodotio venatores interpretati sunt. Concilium malignantium obsedit me. Judaei obsederunt: id est, circumdederunt Christum. Foderunt manus meas et pedes meos. Praeteritum pro futuro ponitur. Foderunt, clavos fixerunt, et fructum magnum invenerunt: id est, salutem gentium. Et dinumeraverunt omnia ossa mea. In cruce distenta conspexerunt membra sua. Ipsi vero consideraverunt, etc. Dicentes: Alios salvos fecit: seipsum non potest salvum facere . Diviserunt sibi vestimenta mea. Facientes unicuique militi partem suam. Et super vestem meam miserunt sortem. Tractantes de tunica: Non scindamus eam: sed sortiamur de ea cujus sit. Vel aliter: Diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestem meam miserunt sortem. Quod quatuor milites fecerunt quatuor partes, et tunicam non diviserunt: significabat unitatem Ecclesiae, quod non scinderetur. Volunt haeretici eam scindere,
Abbreviated transcription (Latin):
go non aruit sicut foenum ut cader&. sed quasi testa ut
firmaretur. Lingua mea adhesit faucib meis: idest
linguae apostolorum obmutuerunt tempore passionis¬
domini. Lic& unus locutus est tamen negando non cõ-¬
fitendo: idest Petrus. Nam discipuli seruantes precepta
mea de me in posterum loquuntur: & inlimum mor¬
tis deduxerunt me: hoc est incarnationem uel infernũ
quando animas sanctorum exinde deduxit secum. Et in
uentus ꝓiecit & me existimauerunt in mortem decidẽ:
tanꝗͣ si resurgere non ualerem. Quoniam circundeder̃t
me canes multi. Canum ꝓprium est ut dominum suum
congaudeant & latroni latrent. Canes hic ludȩi intelli¬
guntur qui latrauerunt christo: & latroni congauisi sũt.
hoc est Barraban quando illum petierunt & christum occi¬
me canes multi: non loquentes recta: sed latrantes iniqũ.
Consilium malignantium obsedit me. Congregatio Iudeo
canes multi. ꝓcanib inhebreo hab& Calabin quod aꝗla

Expanded text:
go non aruit sicut fenum ut caderet: sed quasi testa ut go non aruit sicut fenum ut caderet: sed quasi testa ut firmaretur. Et lingua mea adhaesit faucibus meis. Id est, linguae apostolorum obmutuerunt tempore Passionis: licet unus locutus est, tamen negando non confitendo, id est Petrus. Nam discipuli servantes praecepta mea, de me in posterum loquuntur. Et in limum mortis deduxerunt me. Hoc est, in incarnationem, vel in infernum, quando animas sanctorum exinde deduxit secum. Et in ta me existimaverunt in mortem decidere: tamquam si resurgere non valerem. Quoniam circumdederunt me canes multi. Canum proprium est, ut domino suo congaudeant, et latronem allatrent. Canes hic Judaei intelliguntur, qui allatraverunt Christum, et latroni congavisi sunt: hoc est, Barrabbae: quando illum petierunt, et Christum occime canes multi: non loquentes recta, sed latrantes iniqua. Consilium malignantium obsedit me. Congregatio Judaeorum. Canes multi. Pro canibus in Hebraeo habet chelabim, quod Aquila
Abbreviated transcription (Latin):
ossa christi Apostoli dicuntur: quia sicut caro abossib
roboratur. ita & corpus christi quod est aecclesia: abx
apostolis uel doctorib firmatur. Factum est cor meum¬
aecclesia intelligitur. Anteꝗͣ christus ascender& incru¬
cem quasi dura uidebatur esse: quia pauci ꝓnomine
illius patiebantur. Unde dicitur ꝓiusto quis moritur:
Tanꝗͣ cera liquescens. Quia christus postꝗͣ ascendit in
crucem: postea omnes sancti ceperunt tribulationem ꝓ
ipso sustinere: ꝓpter spem tribulationis futuri muneĩs.
in medio uentris mei: hoc est inmedio aecclesiae. Factum
est cor meum tanꝗͣ cera liquescens in medio uentris mei.
Sapientia mea quaȩ prius non intelligebatur: accensa
igni passionis incaluit & suscepta est ab acclesia. Ariuͭ
tanꝗͣ testa uirtus mea. Testa anteꝗͣ igni ponatur infirm̃
est: postꝗͣ inigne ponitur: roboratur. Et christus postꝗͣ
in patibulo crucis ascendit suam aecclesiam roborauit. Er-¬

Expanded text:
Ossa Christi, apostoli dicuntur; quia sicut caro ab ossibus Ossa Christi, apostoli dicuntur; quia sicut caro ab ossibus roboratur, ita et corpus Christi, quod est Ecclesia, ab apostolis vel doctoribus firmatur. Factum est cor mEcclesia intelligitur, antequam Christus ascenderet in crucem: quae dura videbatur esse, quia pauci pro nomine illius patiebantur. Unde dicitur: Pro justo quis moritur? Tamquam cera liquescens. Quia postquam Christus ascendit in crucem, postea omnes sancti coeperunt tribulationem pro ipso sustinere propter spem retributionis futuri muneris . In medio ventris mei. Hoc est, in medio Ecclesiae. Factum est cor meum tamquam cera liquescens in medio ventris mei. Sapientia mea, quae prius non intelligebatur, accensa igni passionis incaluit, et suscepta est ab Ecclesia. Exaruit tamquam testa virtus mea. Testa antequam in igne ponatur, infirma est: postquam in igne ponitur, roboratur. Et Christus posteaquam in patibulum crucis ascendit, suam Ecclesiam roboravit. Er
Abbreviated transcription (Latin):
eamus: ecce appropinquabit qui me tracditurus est: nõ
est qui adiuuet neq angelus neq homo nisi tu pater.
Circum dederunt me uituli multi. Uituli lasciuentes:
idest iudȩi lasciuientes & incontinentes erant. Tauri
pingues obsederunt me.oł pinguib Simmachus alitẽs
interpretatus est. In hebreo uerbo ponitur Basan: qđ¬
& ad ignominiam transferri potest: quia circiuerunt me.
Tauri dicuntur per superbiam illorum: idest principes
illorum anna & cayphas uel reliqui pingues ꝓpter cras¬
situdinem malitiae: Aperuerunt in me os suum: quan¬
do dixerunt crucifigatur. Sicut Leo rapiens & rugiẽs.
Rugiens. idest quoniam de illo cogitabant quomodo
eum crucifigerent. Rapiens quando cum gladiis & fu¬
stib eum comprehenderunt. Sicut aqua effusa sunt
& dispersa sunt omnia ossa mea.. Sic uoluerunt Iudei a¬
christum extinguere: quasi aqua qu&e auritur & disꝑ¬
gitur & non reuertitur. Dispersa sunt omnia ossa mea

Expanded text:
eamus: ecce appropinquavit qui me traditurus est . Non eamus: ecce appropinquavit qui me traditurus est . Non est qui adjuvet, neque angelus, neque homo, nisi tu, Pater. Circumdederunt me vituli multi: Vituli lascivientes: id est, Judaei, qui lascivientes et incontinentes erant. Tauri pingues circumdederunt me. Pro pinguibus, Symmachus altiles interpretatus est. In Hebraeo verbum ponitur Basan, quod et ignominia transferri potest: quia circumdederunt me. Tauri dicuntur, propter superbiam illorum: id est, principes illorum Anna et Caiphas, vel reliqui. Pingues, propter crassitudinem malitiae. Aperuerunt in me os suum. Quando dixerunt, crucifigatur. Sicut leo rapiens et rugiens. Id est, quando de illo cogitabant quomodo eum interficerent. Rapiens, quando cum gladiis et fustibus eum comprehenderunt. Sicut aqua effusus sum, et dispersa sunt omnia ossa mea. Sic voluerunt Judaei Christum exstinguere quasi aquam, quae hauritur, et dispergitur, et non revertitur. Dispersa sunt omnia ossa mea.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc est humanitas indiuinitate. Eripiat eum idest de
iudaeis. Quoniam uult eum idest: deus pater uoluit ta¬
lem filium habere sine peccato: per quem peccata. mundi
toller&: ut ait ꝓpheta. Ipse infirmitates nostras accepit
& egritudines nostras portauit. Quoniam tu es qui extra¬
xisti me de uentre. Uox humanitatis. Eduxisti me de
uentre. idest de utero sancte mariae: uel desinagoga: ꝗ̃
per uaticinium ꝓphetarum concepit: & ad sensum spiri¬
tualem quasi de uentre eductus est. Spes mea. abuberib
matris meae idest ubera matris non dedignatus est: sug¬
gere christus idest ab uberibus marie uel ubera mati.
Lex sinagogae duo ubera habere dicitur: quia literam
& sensum habent. Sed ipsi idest iudei ubrra una susce¬
perunt. hoc est quia literam legis tantum modo obser¬
uant. Deus meus es tu: ne discedas ame indie passioĩs.
Quoniam tribulatio ꝓxima est: ut ipse dixit. Surgite

Expanded text:
hoc est, humanitas in divinitate. Eripiat eum: id est, de hoc est, humanitas in divinitate. Eripiat eum: id est, de Judaeis. Quoniam vult eum: id est, Deus Pater voluit talem Filium habere sine peccato, per quem peccata mundi tolleret, ut ait propheta: Ipse infirmitates nostras accepit, et aegritudines nostras portavit . Quoniam tu es qui eduxisti me de ventre. Vox humanitatis. Eduxisti me de ventre: id est, de utero sanctae Mariae, vel de synagoga, quia per vaticinium prophetarum conceptus est, et ad sensum spiritualem, quasi de ventre eductus est. Spes mea ab uberibus matris meae, etc.: id est, ubera matris non dedignatus est sugere Christus: id est, ab uberibus Mariae. Vel ubera matris: lex synagogae. Duo ubera habere dicuntur, quia litteram et sensum habent. Sed ipsi, id est, Judaei, una ubera susceperunt: hoc est, quia litteram legis tantummodo observant. Deus meus es tu, ne discedas a me, in die passionis. Quoniam tribulatio proxima est. Ut ipse dixit: Surgite,
Abbreviated transcription (Latin):
deus. Caelum & terram: Caelum habitatio angelorum
& terra habitatio uermium. fecit deus uermem ascen¬
dere in caelum & angelum in terram. Christus per humi¬
litatem super omnes angelos ascendit: & diabolus per
superbiam ꝓiectus est interram. Ob ꝓbrium hominum
& abiectio plebis. Ob ꝓbrium quando dixerunt ludei
tu discipulus illius sis. Abiectio: quando eiecerunt eu
extra ciuitatem & crucifixerunt eum. Omnes uidentẽ
me irridebant me. cꝑparte malorum dicitur sicut & ip̃i¬
& ludai dixerunt. Si filius dei es descende de cruce.
Uel aue Rex uideorum. Locuti sunt labiis & mouert
caput. Locuti sunt labiis. Quia quod habebant incõde
hoc loquebantur in uerbis. Mouerunt caprit: idest de
reliquerunt unum caput quod est christus: & fecerunt
sibi multa capita demoniorum. Sperauit indomino
eripiat eum saluum faciat eum quoniam uult eum. Uox
oꝑphetae dehumanitate loquitur. Sperauit indomino.

Expanded text:
Deus, coelum et terram. Coelum habitatio angelorum, Deus, coelum et terram. Coelum habitatio angelorum, et terra habitatio vermium. Fecit Deus vermem ascendere in coelum, et angelum in terram. Christus per humilitatem super omnes angelos ascendit, et diabolus per superbiam projectus est in terram. Opprobrium hominum et abjectio plebis: opprobrium, quando dixerunt Judaei: Tu discipulus illius sis : abjectio, quando ejecerunt eum extra civitatem, et crucifixerunt eum. Omnes videntes me irridebant me. Pro parte malorum dicitur, sicut et ipsi Judaei dixerunt: Si Filius Dei es, descende de cruce: vel: Ave, rex Judaeorum . Locuti sunt labiis, et moverunt caput. Locuti sunt labiis, quia quod habebant in corde, hoc loquebantur in verbis. Moverunt caput: id est, reliquerunt unum caput quod est Christus, et fecerunt multa sibi capita daemoniorum. Speravit in Domino, eripiat eum: salvum faciat eum, quoniam vult eum. Vox prophetae de humanitate loquitur. Speravit in Domino:
Abbreviated transcription (Latin):
sperauerunt & liberasti eos: idest de Egypto uel deba-
bilonia non sunt confusi. Quia quod ꝓmisisti adimp¬
lesti: hoc est terram repromissionis & uitam longam.
Aliter. Inte sperauerunt patres nostri doctores a&ccle.
Non sunt confusi. Quia spes ipsorum semper est. Ego
autem sum uermis & non homo. Hoc ꝓpter humilita¬
tem assumpti corporis loquitur. Esaia quoq eadem
concinentem ne timeas uermis lacob. Ohpbrium ho¬
minis & abiectio plebis. Quod magis obꝓbrium: ꝗͣ
crucis: & despectio plebis: ludaici populi derisus. Cũ
uermis & non homo. Dum dicit in Euangelio. Ue¬
nit filius hominis redimere quod perieratꝰ. Christus
& uermis dicitur & non homo. Uermis ut ait ꝓpheta.
Nolite timere eos uermis lacob & homo ex maria na¬
tus assimilatur sua natiuitas uermi: quia uermis in li¬
gno nascitur non hab& patrem nisi matrem: & christᷤ
ex maria natus absq coitu uiri. Duo habitacula fecit

Expanded text:
speraverunt, et libesperaverunt, et libebylonia. Non sunt confusi: quia quod promisisti adimplesti, hoc est, terram repromissionis et vitam longam. Aliter: in te speraverunt patres nostri, doctores Ecclesiae. Non sunt confusi, quia spes ipsorum semper es. Ego autem sum vermis et non homo. Hoc propter humilitatem assumpti corporis loquitur: Isaia quoque eadem concinente: Ne timeas, vermis Jacob . Opprobrium hominum et abjectio plebis. Quod majus opprobrium quam crucis? Et despectio plebis: id est, Judaici populi derisus. Cur vermis et non homo; dum dicit in Evangelio: Venit Filius hominis redimere quod perierat ? Christus et vermis dicitur et homo. Vermis, ut ait propheta: Noli timere, vermis Jacob; et homo, quia ex Maria natus, assimilatur sua nativitas vermi: quia vermis qui in ligno nascitur, non habet patrem, nisi matrem. Et Christus ex Maria est natus absque coitu viri. Duo habitacula fecit
Abbreviated transcription (Latin):
auditus & non exauditus. Ex auditus ꝓdestinatis: quo-¬
niam in passione fuit: sicut inoctomisib: uel pro illis cẽ¬
tum uiginti &ĩquingentis fratribus. & non est exaudituᷤ.
hoc est ꝓillis qui non erant predestinati ad credendum.
Unde dixit Euangelista. Sanguis euis super nos & super
filios nostros: ergo dies hic ꝓbonis: & nox ꝓmalis intelli¬
gitur. Uel dies et nox ꝓsperitas & aduersitas in aecclesia¬
intelligitur. Ecclesia non exauditur in prosperitate: ut
non se extollat. & non exauditur in aduersitate: ut am¬
plius mundetur. Et non ad insipientiam mihi reputatũ
idest filius coȩ̨ternus patri sic omnia: cur non sit ex¬
auditus indie passionis idest ꝓfiliis mortis & proproᷤ¬
peritate & tribulatione aecclesiae suae. Tu autem in a¬
sancto habitas laus israel. Uox ꝓphetae in sancto habi¬
lo suie inaecclesia. Inte sperauerunt patres nostri ⁊

Expanded text:
auditus, et non exauditus. Exauditus pro auditus, et non exauditus. Exauditus pro praedestinatis: sicut in octo millibus, vel pro illis centum viginti et quingentis fratribus. Et non exauditus: hoc est pro illis qui non erant praedestinati. Unde dixit evangelista: Sanguis ejus super nos et super filios nostros . Ergo dies hic pro bonis, et nox pro malis intelligitur. Vel dies et nox prosperitas et adversitas in Ecclesia. Ecclesia non exauditur in prosperitate, ut non se extollat, et non exauditur in adversitate, ut amplius mundetur. Et non ad insipientiam mihi: id est, Filius coaeternus Patri scit omnia, cur non sit exauditus in die passionis, id est, pro filiis mortis, et prosperitate, et tribulatione Ecclesiae suae. Tu autem in sancto habitas: laus Israel. Vox prophetae. In sancto habilo, sive in Ecclesia. In te speraverunt patres nostri, Domine:
Abbreviated transcription (Latin):
tus: quib semper populum israd saluare quesiui. Ion.¬
ge facti sunt asalute mea: quam populo tribuere cu-¬
piebant: quam ipsi noluerunt recipere sanitatem. Iu¬
xta uero septuaginta interpretes iste sensus est: hoc qđ
salutem deprecor. quod me conqueror derelictum.
sed ex populo ciuius peccata in meo corpore ipse suscepi.
Unde dico. Longe asalute mea. Uerba ista quȩ confun¬
do: non enim tam mihi salutem postulo qui deus sum:
ꝗͣ populo qui salutem indiget. Clamabo per diem et nõ
exaudies. & nocte: & non ad insipientiam mihi. Indie
pendens non exauditur apatre: & nocte ab inferis uic¬
non exauditur & exauditur in lachrimis in passione.
Unde ait. Non instultitiam mihi: idest non frustra cla¬
maui. Et aquila transtulit exhebreo dicens. Et nocte¬
quia exaudisti me & non tacebis: idest audies me res¬
pondebis mihi: facies quod oraui. Deus meus: clamabo
per diem nec exaudies & nocte. Intranquillitate sine¬

Expanded text:
tus quibus semper populum Israel salvare quaesivi, lontus quibus semper populum Israel salvare quaesivi, longe facti sunt a salute mea, quam populo tribuere cupiebam: quia ipsi noluerunt recipere sanitatem. Juxta LXX vero interpretes iste sensus est: Hoc quod salutem deprecor, quod me conqueror derelictum: sed ex populi, cujus peccata in meo corpore ipse suscepi. Unde dico: Longe sunt a salute mea, verba ista quae fundo. Non enim tam mihi salutem postulo, qui Deus sum, quam populo qui salute indiget. Clamabo per diem, et non exaudies: et nocte, et non ad insipientiam mihi. In die pendens non exauditur a Patre: nocte resurgit ab inferis vicnon exauditur, exauditur in lacrymis. Unde ait: Non in stultitiam mihi, id est, non frustra clamavi. Et Aquila transtulit ex Hebraeo dicens: Et nocte, et non tacebis: id est, audies me: respondebis mihi: facies quod oravi. Deus meus clamabo per diem, nec exaudies, et nocte. Clamavit Chris
Abbreviated transcription (Latin):
EUS deus meus respice in me : quare me
dereliquisti. Hoc uersiculo: Dominus in a¬
cruce pendens usus est: ex quo uersiculo¬
animaduertimus totum Psalmum adomino
in cruce positum decantari. Quod autem ha¬
b& in medio. Intende mihi. In hebreis cõdicib non
domini declarat quae etiam illud in e uangelio preter¬
misit. Acsidicat. Quare me dereliquisti:Hic huma¬
ceptum dei transgressus est. uel in passione derelictus¬
est christus ꝓparte carnis. Longe asalute mea uerba
delictorum meorum. Longe hicꝰ diuinitas loquitur. a¬
Uerba. delictorum meorum quia nostra. peccata sua re¬
putat. Nam indiuinitate sua nullum est peccatum
Sed apeccatore longe est salus: uel alibi. Longe asalute
mea uerba delictorum meorum. Aquila asalute mea¬
hunc locum interpretatus est. Longe asalute mea uer¬
ba gemitus mei. Simmachus. uerba gemitłim meorum.
Quinta. & sexta. editio uerba clamoris mei. Et est sen¬
sus uixta. cȩteros interpretes. Ciemitus mei atq cona.¬

Expanded text:
eus Deus meus, respice in me, quare me dereliquisti? Hoc versiculo Dominus in cruce pendens usus est. Ex quo animadvertimus totum psalmum a Domino in cruce posito decantari. Quod autem habet in medio, intende mihi, in Hebraeis codicibus non Domini declarat, quae etiam illud in Evangelio praetermisit: ac si dicat: Quare me dereliquisti? Hic humaceptum transgressus est. Vel in passione derelictus Christus pro parte carnis. Longe a salute mea verba delictorum meorum. Longe: hic divinitas loquitur. Verba delictorum meorum: quia nostra peccata sua reputat. Nam in salute sua nullum est peccatum: sed a peccatore longe est salus. Vel aliter: Longe a salute mea verba delictorum meorum. Aquila hunc locum sic interpretatus est: Longe a salute mea verba gemitus mei: Symmachus, verba gemituum meorum: quinta et sexta editio: verba clamoris mei. Et est sensus juxta caeteros interpretes: Gemitus mei atque cona
Abbreviated transcription (Latin):
uit ꝓximo suo qui quod cogitat. hoc predicat & in
opere implet. Multi sunt enim qui dolose uirant ut
decipiant ꝓximum quod abhominatur pater luminũ¬
qui est deus. Dicente cetro. Non est hominib menti¬
tus. sed deo. Ergo qui se abhis custodierit maculis a
hic accipiet benedictionem adomino: De isto supra¬
Et misericorcham adeo salutari suo.
a christo equali patri cuius morte
saluatus est. Uł aliter. Nlic accipiet
benedictionem adomino:
dicto dicit: qui non iurat indolo ꝓximo suo accipiet
benedictionem adomino: quando dicturus erit: uenite
benedicti patris mei percipite regnum uobis paratum
a constitutione mundi. Et misericordiam adeo saluta¬
ri suo. Misericordiam adeo consequitur qui se putat
esse miserum de sius peccatis: Haec est generatio que¬
rentium dominum. Superius singulariter dixit. Hic
accipiet benedictionem: modo pluraliter. Quia ȩccła
ex plurib personis congregatur: & tamen una dicit᷑

Expanded text:
t proximo suo, qui quae cogitat, haec praedicat, et in t proximo suo, qui quae cogitat, haec praedicat, et in opere implet. Multi sunt enim qui dolose jurant, ut decipiant proximum: quod abominatur Pater luminum Deus, dicente Petro; Non es hominibus mentitus, sed Deo . Ergo qui se ab his custodierit maculis, Hic accipiet benedictionem a Domino: et misericordiam a Deo salutari suo. A Christo aequali Patri, cujus morte salvatus est. Vel aliter: Hic accipiet benedictionem a Domino. De isto supradicto dicit: Qui non jurat in dolo proximo suo, accipiet benedictionem a Domino, quando dicturus erit: Venite, benedicti Patris mei, percipite paratum vobis regnum a constitutione mundi . Et misericordiam a Deo salutari suo. Misericordiam a Deo consequitur, qui se putat esse miserum. Haec est generatio quaerentium Dominum. Superius singulariter dixit: Hic accipiet benedictionem: modo pluraliter, quia Ecclesia ex pluribus personis congregatur: et tamen una dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
statem habent si audire uoluerit. Super flumina pre-¬
parauit illam idest super cupiditates huius mundi cõ¬
stituit eam ut ipsa superior ess& munda sine macula
uel ruga. Quis ascendit in montem domini: Uox ꝓ¬¬
phetȩ interrogantis idest incelestem hierusalem. Quis
praritate ponitur. Uel mons hic ꝓalta iustitia: ut est il¬
lud. Uade uende omnia quae habes &da pauperibus
& habebis thesaurum incelis. Aut quis stabit in loco sãcto
eius. Super altissimam iustitiam eius: Ac si dicat. Quis
perseuerabit: quia multi ascendunt & non perscuerant.
Innocens manib & mundo corde. Puros inconsolatio¬
nis opere. Quia per manus opera intelliguntur. Et mun¬
do corde: idest mundi sermonib: uel mundo corde est
sanctus in consolatione. Qui non accepit in uano ani¬
fȩcibusq peccaminum post baptismum maculauit. Ille
in uano non accepit animam suam qui opera bona agi.
Nec uirauit indolo ꝓcimo suo. Ille indolo non iura¬

Expanded text:
statem habent. Si audire noluerint: super flumina praestatem habent. Si audire noluerint: super flumina praeparavit illam. Super cupiditates hujus saeculi constituit eam: ut ipsa superior esset, munda sine macula et ruga. Quis ascendit in montem David? Vox prophetae interrogantis: id est, in coelestem Jerusalem? Quis pro charitate ponitur. Vel mons hic pro alta justitia: ut illud: Vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus: et habebis thesaurum in coelis . Aut quis stabit in loco sancto ejus? Super altissimam justitiam ejus: ac si dicat, quis perseverabit? quia multi ascendunt, et non perseverant. Innocens manibus et mundo corde. Purus in opere: quia per manus, opera intelliguntur: et mundo corde, id est, mundis sermonibus. Vel mundo corde, sanctus in cogitatione. Qui non accepit in vanum aniecibus peccaminum post baptismum maculavit. Ille in vanum non accepit animam suam, qui opera bona agit. Nec juravit in dolo proximo suo. Ille in dolo non jura
Abbreviated transcription (Latin):
PROPHETAE DEACCLESIM LOQUENTIS.¬
OMINI est terra & plenitudo eius
Cum conuersi fuerint peccatores qui ter-¬
rena sapiunt. Domini est terra hoc est
totus mundus: &plenitudo eius. hoc ẽ
habitatores mundi istius. uel domini
est terra hoc est aecclesia: & plenitudo eius idest om̃s
sancti. Orbis terrarum & uniuersi qui habitant in
co. Clarificato ihesu incruce omnium gentium fides
fit una aecclesia: quia ipse super maria fundauit eã.
Per maria fluctuationes istuis mundi. Qua calcãt¬
& superant eclefiam flutuationes seculi. Sed fundauit
hoc ost corroborauit aecclesiam suam infide. Super fucty
huius seculi stabiliuit eam ne ab his dilabatur uel proici¬
atur. Et super flumina preparauit illam. Per flumina
intelliguntur potentes seculi uel cupidi ut ait Salomõ.
omnia flumina intrant in mare: sic & ipsi potentes ꝗͣuis
magnum habeant nunꝗͣ satiantur. Super ista flumina
est ecclesia: ut illos predicet. Et conuertantur qui pote¬

Expanded text:
uentis.omini est terra et plenitudo ejus. Cum conversi fuerint qui terrena sapiunt. Domini est terra, hoc est, totus mundus: et plenitudo ejus, hoc est, habitatores mundi istius. Vel, Domini est terra, hoc est, Ecclesia: et plenitudo ejus, id est, omnes sancti. Orbis terrarum, et universi qui habitant in ea. Clarificato Jesu, omnium gentium fides fit una Ecclesia. Ipse super maria fundavit eam. Per maria, fluctuationes istius mundi: quia calcant et superant Ecclesiam ab initio fluctuationes saeculi. Sed fundavit, hoc est, corroboravit Ecclesiam suam in fide. Super fluctus hujus saeculi stabilivit eam, ne ab his dilabatur. Et super flumina praeparavit illam. Per flumina intelliguntur potentes saeculi, vel cupidi: ut ait Salomon: Omnia flumina intrant in mare. Sic et ipsi potentes, licet magnum habeant censum, numquam satiantur. Super ista flumina est Ecclesia, ut illis praedicet: et convertantur qui pote
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc corpore degeo: moror. Ut inhabitem in do¬
mo domini. Ecdesia hic in tabernaculo consistit:
quia tabernaculum mutatur de loco in locum. Sic
& aecclesia de isto tabernaculo transfertur indomũ:
hoc est inuitam aeternam: suie perpetuam: ubi sine
dies sine fine: ut inhabitem in domo domini in lon¬
gitudinem dierum: ut in caelesti hierusalem cõmu¬¬
niter cum omnib sanctis suis habitem congregatis
in me per fidem:¬

Expanded text:
in hoc corpore dego. Et ut inhabitem in doin hoc corpore dego. Et ut inhabitem in domo Domini. Ecclesia hic quasi in tabernaculo consistit. Quia sicut tabernaculum mutatur de loco in locum: sic et Ecclesia de isto tabernaculo transfertur in domum, hoc est, in vitam aeternam, sive perpetuam, ubi sine Diebus sine fine. Ut inhabitem in domo Domini in longitudinem dierum: id est, coelestem Jerusalem communiter cum omnibus sanctis congregatis in me per fidem
Abbreviated transcription (Latin):
consolat ionem scripturarum mens aecclesie. Impinguasti
in oleo caput meum. Laetificasti spirituali laetitia mentẽ
meam: quae mens caput est totius corporis. Et calix me¬
us inebrians quam preclarus est. Calix intelligitur uer¬
bum dei. In ebrians quando per predicationem compungi¬
tur homo in mente. Quando separat hominem bonum¬
a patre malo: idest patrem afilio: filium apatre suo: matrẽ
a filia & filiam amatre sua: & nurum aduersus socrum
suam. Tunc in ebriat quando ista facit. Aliter. Per ca¬
licem mensuram intelligitur quia unicuiq iuxta qͤ
meretur uel potest capere: sic illi diuidit deus: idest
dat: Uel spirituali mistico me calice inebriasti: ut
obliuioni traderem delectationis prioris uitae. Mise¬
ricordia tua subsequetur me. Uox ȩcdesiae ad chri¬
stum. Misericordia dei & preuenitur & subseꝗtur.
Preuenitur perfidem: subsequitur in custodiendo
mandata dei. Omnib diebus uitae mee. Quamdiu

Expanded text:
consolationem Scripturarum, mens Ecclesiae. Impinguasti consolationem Scripturarum, mens Ecclesiae. Impinguasti in oleo caput meum: Laetificasti spirituali laetitia mentem meam, quae caput est totius corporis. Et calix meus inebrians quam praeclarus est. Calix intelligitur verbum Dei. Inebrians, quia per praedicationem compungitur homo in mente, quando separat hominem, id est, patrem a filio: filium a patre suo: matrem a filia, et filiam a matre sua: et nurum adversus socrum suam. Tunc nos inebriat, quando ista facit. Per calicem, mensura intelligitur: quia unicuique juxta quod meretur, vel potest capere, sic illi dividit Deus, id est, dat. Vel mystico me calice inebriasti, ut oblivioni traderem delectationes prioris vitae. Et misericordia tua, Domine, subsequetur me. Vox Ecclesiae ad Christum. Misericordia Dei et praevenit et subsequitur. Praevenit, per fidem: subsequitur, in custodiendo mandata Dei. Omnibus diebus vitae meae. Quamdiu
Abbreviated transcription (Latin):
uel disciplina patris aut persecutio aecclesie. Et bacul
tuus: quo filios gastigas spirituales: uel per baculum sus-¬
tentatio & consolatio futura intelligitur. Ipsa me con¬
solata sunt. Erudierunt me consolando: non adflixer̃t
mortificando. Parasti in conspectu meo mensam aduer¬
sus eos qui tribulant me. Mensam idest scripturam di¬
uinam: quia post laborem in mensa inuenitur consolatio
& refectio. Sic & sancti per mensam idest perscripturas
diuinas habent consolationem & refectionem: idest spẽ
fidem & caritatem.Aduersus eos qui tribulant me: id¬
est persecut ores aecclaesie. Id sunt dȩmones iudaei &
turis sacris inuenimus consolationem. Impinguasti in
oleo caput meum. Caput idest principale membrum x¬
mentis aecclesia intelligitur. Mens enim caput uocatur
quia sicut a capite reguntur membra: ita cogitationes
amente disponunturꝰ. Per oleum intelligitur consola:¬
tio: quia sicut per oleum consolatur corpus: ita & per

Expanded text:
vel disciplina patris, aut persecutio Ecclesiae. Et baculus vel disciplina patris, aut persecutio Ecclesiae. Et baculus tuus, quo filios castigas spirituales. Vel per baculum, sustentatio et consolatio futura. Ipsa me consolata sunt. Erudierunt me consolando, non afflixerunt mortificando. Parasti in conspectu meo mensam, esus eos qui tribulant me. Mensa, id est, Scriptura divina. Sicut post laborem in mensa invenitur consolatio, et refectio, sic et sancti per mensam, id est, per Scripturam divinam habent consolationem, et refectionem, id est, spem, fidem, et charitatem. Adversus eos qui tribulant me. Persecutores Ecclesiae, qui sunt daemones, Judaei et turis sacris invenimus consolationem. Impinguasti in oleo caput meum. Per caput, id est, principale mentis, Ecclesia intelligitur. Mens etenim caput vocatur: quia sicut a capite reguntur membra, ita cogitationes mente disponuntur. Per oleum intelligitur consolatio: quia sicut per oleum consolatur corpus, ita et per
Abbreviated transcription (Latin):
scendum. Idest animam aecclesie: quia antea ad infernũ
descenderat per culpam primi hominis Adae: sed modo
ad christum conuersa est per fidem. Deduxit me super
semitam lustitiae: idest super semitam mandatorum. ꝑ
artam uiam condeduxit me ꝓpter nomen suum non
ꝓpter meum meritum. Nam & si ambulem in mecdio um¬
brae mortis. Per huius saeculi obscuritates: uel cum um¬
Domine te corde retineo: Uel alibi. Umbra duaͬb modis¬
est: idest acorpore & alumine fit Per corpus mors in¬
telligitur : per umbram peccatum & ignorantiam intelli¬
gitur: Et tamen qͣius aecclesia inter haec supradicta am¬
bul& non timet quia dominum apud se hab& ut ipse
dixit. Ecce ego uobiscum sum omnib diebus usq ad cõ¬
sumationem seculi: ꝓpterea aeccdesia non timet. Unrga tua
& baculus tuus ipsa me consolata sunt. Quem enim dili¬
git deus corripit. Per uirgam intelligitur tribulatio

Expanded text:
scendum: id est, animam Ecclesiae: quia antea ad infernum scendum: id est, animam Ecclesiae: quia antea ad infernum descenderat per culpam primi hominis Adae: sed modo ad Christum conversa est per fidem. Deduxit me super semitam justitiae: id est, super semitam mandatorum per arctam viam. Propter nomen suum; non propter meum meritum. Nam et si ambulavero in medio umbrae mortis: per hujus saeculi obscuritates: non timeDomine, te corde retineo. Vel aliter: Umbra duobus modis, id est, a corpore, et a lumine fit. Per corpus, mors intelligitur: per umbram, peccata et ignorantia. Et tamen, quamvis Ecclesia inter haec supradicta ambulet, non timet: quia Dominum apud se habet, ut ipse dixit: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi Propterea Ecclesia non timet. Virga tua et baculus tuus: ipsa me consolata sunt. Quem enim diligit Dominus, corripit . Per virgam intelligitur tribulatio