comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aem istĩuite pꝰq salbatisiũ animarũ scarũ qͦ
nunc qͥescunt añ diẽ udicii in octaua etate hoc
ẽ in die resurrectionis scõs recepturos corꝑa in¬
mortalia: ⁊ in mansionib cȩlestib qͦsq scd̃m
meritoꝵ qͣlitates collocandos: uͥ semꝑ alacͥ cor¬
de letent᷑ gaudentes ⁊ laudantes dm̃. suꝑ õĩb
Oedit rex salomon hyrã .xx.oppida int̾ra galileȩ.
E gressus ꝙ ẽ hyrã de tyro: ut uidẽt oppida quȩ
dedit ei salomon: ⁊ ñ placuerunt ei. Et ait. Hec¬
cine sunt ciuitates qͣs dedisti mͥ fr̃. S Et appella¬
uit eas t̾rã chabulusq indiẽ hanc. De hoc iosephꝰ
ita narrat. Multũ aurũ ⁊ argentũ rextyri ad
edificiũ contulit: insuꝑ ⁊ ligna cedrina ⁊ cipres¬
sina: ꝗͣ salomon qͦ magnis cõpensationib redo
oleũ. qͥb maxime reb eoqd̃ habitares in insu¬
la sic̃ p̾diximꝰ indigebat. Ad ħ aũ ⁊ ciuitates
ias condonauit: qͣsdũ circuss& atq considasses.

Expanded text:
ae, qui erit post sabbatismum animarum sanctarum, quo nunc quiescunt ante diem judicii. In octava aetate, hoc est in die resurrectionis sanctos recepturos corpora immortalia, et in mansionibus coelestibus quosque secundum meritorum qualitates collocandos, ubi semper alacri corde laetentur, gaudentes et laudantes Deum super omnibus pida in terra Galilaeae. Egressusque est Hiram de Tyro, ut videret oppida quae dederat ei Salomon; et non placuerunt ei, et ait: Haeccine sunt civitates, quas dedisti mihi, frater? Et appellavit eas, terra Chabul usque in diem hanc, etc. » De hoc Josephus ita narrat: « Multum aurum et argentum Tyri rex ad aedificium contulit, insuper et ligna cedrina et cypressina, quem Salomon oleum, quibus maxime rebus eo quod habitaret in insula sicut praediximus indigebat. Ad haec autem et civitates tas condonavit. Quas dum circuisset atque considerasset,
Abbreviated transcription (Latin):
nãq ad nitorem eloquentiȩ: aurũ ad splendo¬
rem sapientiȩ: uasa gen̾alit̾ ad rationabilem
ptinent creaturã. Scificatq dđ pat̾ salomo¬
nis argentũ: cũ ds̃ pat̾ eloquentes qͦsq grã¬
aurũ. cũ naturali ingenio p̃ditos suo replens
spũ ad considanda in lege sua mirabilia illu¬
minat. Scificat ⁊ uasa: cũ oĩb gen̾alit᷑ eccłie
los ⁊ appetenda dona ꝑpetuȩ salutis inflam¬
mat. Hoc aũ argentũ hoc uͦ aurũ ħ scĩficata
uasa salomon infert intẽplũ. cũ dñs nr̃ ꝑ ac¬
to uniu̾sali iudicio. õs electos. ⁊ doctoꝵ uide¬
lic& ⁊ cet̾oꝵ fideliũ cȩtũ in gaudiũ regni ce¬
lestis introducit. Reponitq uasa diu̾si gen̾is
argentea siue aurea inthesauris domꝰ dnĩ:
qñ eos qͥ multitudine dulcedinis eiꝰ frui me¬
ruerunt abscondit in abdito uultꝰ sui a contur¬
batione hom̃. E apte multi sunt thesauri in
qͥb uasa electionis recondant᷑: s una domus

Expanded text:
namque ad nitorem eloquentiae; aurum ad splendorem sapientiae, vasa generaliter ad rationalem pertinent creaturam. Sanctificatque David pater Salomonis argentum, cum Deus pater eloquentes quosque graaurum, cum naturali ingenio praeditos suo replens Spiritu, ad consideranda in lege sua mirabilia illuminat; sanctificat et vasa, cum omnibus generaliter los et appetenda dona perpetuae salutis inflammat. Hoc autem argentum, hoc aurum, haec sanctificata vasa, Salomon infert in templum, cum Dominus sali judicio omnes electos, et doctores videlicet, et caeterorum fidelium coetum in gaudium regni coelestis introducit: reponitque vasa diversi generis argentea sive aurea in thesauris domus Domini, quando eos qui multitudine dulcedinis ejus frui meruerint, abscondit in abdito vultus sui a conturbatione hominum. Et apte multi sunt thesauri, in quibus vasa electionis recondantur, sed una domus
Abbreviated transcription (Latin):
tib inte ex utroq ppło. Nam ꝑ iacob qͥ sup¬
telligitur: qui in xpm̃ credens supplantauit
infidelitatem.: Iilis gͦ dabit ueritatem p̃mio¬
rum: quam eis pollicitꝰ ẽ. Per abraham qui
catis. Quȩ omĩa iurasti: hoc ẽ immutabilit
pmisisti patrib fidei nrȩ̃: qͦt uidelicet ex
cota hominũ multitudine. alios ueritate.
alios miscałia saluares. Uniuer se enum uie¬

Expanded text:
te ex utroque populo. Nam per Jacob, qui suptelligitur, qui in Christum credens supplantavit infidelitatem. Illis ergo dabit veritatem praemiorum, quae eis pollicitus est - per Abraham, qui catis. Quae omnia jurasti, hoc est immutabiliter promisisti patribus verae fidei, quod videlicet ex tota hominum multitudine alios veritate, alios misericordia salvares. « Universae enim vi
Abbreviated transcription (Latin):
pħ̃e uaticinantis. ut sit sensus. Comminatio
diuĩ contra samariam ẽ: ut audiens ppłs uda
istorum supplicia: timeant & adipiscant᷑ salutẽ.
S &s peccatores quiq timentes supplicia quȩ u¬
dent alios pati. illoꝵs exemplo corrigunt᷑: & imn¬
pletur in illis qͦd scriptum ẽ. Pestilente flagella¬
to: sapientior erit stultus. Audite trib. Et qͥs
approbabit illud: ᷤ Adhuc igius in domo impii.

Expanded text:
pheta vaticinante. Ut sit sensus: Comminatio pheta vaticinante. Ut sit sensus: Comminatio Domini contra Samariam est, ut audiens populus Juda istorum supplicia, timeant, et adipiscantur salutem. Sed et peccatores quique timentes supplicia, quae vident alios pati, illorum exemplo corriguntur, et impletur in illis quod scriptum est: Pestilente flagellato, sapientior erit stultus. « Audite, tribus, et quis approbabit illud? Adhuc ignis in domo impii,
Abbreviated transcription (Latin):
añs requirat a te: utiq facere iudicium &. dili¬
tuo. Hoc ñ tantum aduniꝰ gentis ppł̃m: s gene¬
raliter ad om̃s homines dr̃. Quia dubitas hu¬
manum genꝰ quomͦ ꝓpeccatis nius possis placa¬
re dm̃: dicam tͥ quid querat ds̃. Utiq facere
iudicium & cet̾a. Tale quid & moyses indeute¬
romio dixit.  nunc isrł quid dñs ds̃ tuus.
querit a te ñ ut diligas dnm dm̃ tuũ: & ambu¬
les inuiis eiꝰ. & diligas eum: Os̃ querit a no¬
bis: nram ipsam salutẽ. Facere iudicium: ut
si faciamus miscdiam: s uolenti animo: qr hi
ilarem datorem diligit ds̃. E sollicitũ ambila¬
re cum deo tuo: ut nuinqͣm securi simus: s semꝑ
expectemus aduentum patͥs familias. uł certe
ñ declinare a mandatis eiꝰ: s studiose sectari ues¬
tigia eiꝰ. Qui enim dicit se in xpo manere: deb&
sic̃ ille ambulauit. & ipse ambulare.
cuutatem clamat: & salus erit tunentib nom̃
eiꝰ. Iuita hystoriam uox. id ẽ uerba micheȩ pro¬

Expanded text:
requirat a te. Utique facere judicium, et diliHoc non tantum ad unius gentis populum, sed generaliter ad omnes homines dicitur: Quia dubitas, humanum genus, quod pro peccatis tuis possis placare Deum, dicam tibi quid quaerat Deus, utique facere judicium, etc. Tale quid et Moyses in Deuteronomio diquaerit a te, nisi ut diligas Dominum Deum tuum, et ambules in viis ejus, et diligas eum, etc. Deus quaerit a nobis nostram ipsorum salutem facere judicium, ut si faciamus misericordiam, sed volenti animo, quia hilarem datorem diligit Deus. « Et sollicitum ambulare cum Deo, » ut nunquam securi simus, sed semper exspectemus adventum patrisfamilias, vel certe non declinare a mandatis ejus, sed studiose sectari vestigia ejus. Qui enim dicit se in Christo manere, debet sicut ille ambulavit et ipse ambulare.us erit timentibus nomen tuum. » Juxta historiam vox, id est verba Michaeae, pro
Abbreviated transcription (Latin):
serpentes. Serpentes suꝑ uentrẽ gradi¬
untur. & t̾ram gradientes traħunt: ipsamq
t̾ram comedunt. Tales sunt reꝓbi t̾rena fa
cientes oꝑa: qui t̾ram comedunt: qr t̾rens
pascunt᷑ illecebris. Suꝑ uentrem gradiuntur:
quia uentri ⁊ gule seruiunt: eorumq ds̃ uen
ter ẽ. ꝙ trahunt se ad diem ultionis iusti u¬
dicii dei. E. tunc turbabunt᷑ in edib siuis ui
inconclusionib: cum se conclusos & coartatos
uiderint: & formidabunt ñ dñm dm̃ suũ. s̃
nr̃m: quia necdum merent᷑ habere dm̃. Et¬
tunebunt te. Cum de t̾cia ꝑsona loqueret᷑
sunt ut timeant te .o. xp̃e: qr inicium sapi¬
entie timor dñ. Quis ds̃ similis tui qui trans¬
fers inquitatem. & peccatũ reliquiarum in
exterminator angłs udens sanguinem in
forib isrłitarum ꝑtͣnsiuit: s ñ eis nocuit.
Ion inimitet ultra furorem suũ: id ẽ non in¬
ꝑpetuum irascetur: s aliquando miserebit᷑
miserendo eis quos abiecerat. Et ꝑiciet

Expanded text:
Serpentes super ventrem gradiuntur, et terram gradientes trahunt, ipsamque terram comedunt. Tales sunt reprobi, terrena opera facientes, et terram comedunt, quia terrenis pascuntur illecebris. Super ventrem gradiuntur, quia ventri et gulae serviunt, eorumque venter Deus est. Et trahunt se ad diem ultionis justi judicii Dei. Et tunc turbabuntur de aedibus, vel in conclusionibus, cum se conclusos et coarctatos viderint, et formidabunt non Dominum Deum suum, sed nostrum, quia necdum eum merentur habere Detimebunt te. » Cum de tertia persona loqueretur, sunt, ut timeant te, o Christe, quia initium sapientiae timor Domini. « Quis, Deus, similis tui, qui aufers iniquitatem, etexterminator angelus videns sanguinem in foribus Israelitarum, pertransivit, et non eis nocuit. « Non immittet ultra furorem suum, quoniperpetuum irascetur, sed aliquando miserebitur miserendo eis quos abjecerat. Et projicit in
Abbreviated transcription (Latin):
uerit. tunc ipse dñs qui priꝰ ut homo ambulabat
stabit: cum iam ds ab omib credet᷑ ꝙ adorabitur:
ꝙ pascet eos. idẽ credentes infortitudine añ: hoc
ẽ in diuinitatis potencia: quiq dicere poterun.
dñs regit me & nichil mͥ deerit. Pascet etiã u

Expanded text:
verit, tunc ipse Dominus, qui prius ut homo ambulavit, stabit, cum jam Deus ab omnibus credetur et adorabitur; et pascet eos, id est credentes, « in fortitudine Domini, hoc est, in divinitatis potentia; quique dicere poterunt: Dominus pascit me, et nihil mihi deer
Abbreviated transcription (Latin):
riat plurimos: & quȩ multos habebat filios infir¬
metur: & subintrante plenitudine gentiũ. tan¬
dem omĩs isrł saluus fiat. Tunc reliqͥe frm̃ eius
conũcent᷑ ad filios irł: & p̃dicante helya conu̾¬
tent᷑ corcda patrum ad filios: & corda filiors ad

Expanded text:
riat plurimos, et quae multos habebat filios, infirriat plurimos, et quae multos habebat filios, infirmetur: et subintrante plenitudine gentium, tandem omnis Israel salvus fiet, tunc reliquiae fratrum ejus convertentur ad filios Israel, et praedicante Elia, convertentur corda patrum ad filios, et c
Abbreviated transcription (Latin):
tentis incarnationem filii sui: & designantis lo¬
cum natiuitatis eiꝰ. E tu bethleem qͦ ante uoca¬
baris effrata. & intantum es minima. ut com¬
parata milib iuda. uix paruus uiculus habe¬
aris: ex hoc paruo oppidulo egrediet᷑. xp̃c: qui
cernit᷑: egressus eiꝰ ab inicio a ddieb et̾nitatis.
idẽ ante scł̃a. ex mea substancia genitꝰ ẽ: quia
inpͥncipio erat u̾bum: & u̾bum erat apud dĩ:
&. ds̃ erat ubum. Bechleem int̾pretat᷑ domus
panis: qr ibi natus ẽ panis. qͥ de cȩlo descendit.
Effrata uertit᷑ infurorem: qͦo ꝑtinet ad herodem:
qui cognito qͦd illusus eẽt a magis. iratus ẽ ualde.
& ꝑmittet suũ tenere dñium. usq ad tempus:
q̃ uirgo pariens nouo ordine paria. Postquam
aut̃ peperit: & natus paruulus susccpte dispensa¬
tionuis munꝰ impletierit: ppło iudeoꝵs captinato
fr̃s diĩ ⁊omagetentur ad patriarcharum & ꝓpħa¬
rum fidem. Potest & sic intelligi. Oabit eos. io est

Expanded text:
tentis incarnationem Filii sui, et designantis lotentis incarnationem Filii sui, et designantis locum nativitatis ejus. Et tu, Bethlehem, quae ante vocabaris Ephrata, et intantum es minima, ut comparata millibus Juda, vix parvus viculus habearis, ex hoc parvo oppidcernitur, « et egressus ejus ab initio a diebus aeternitatis. » Ante saecula ex mea substantia genitus est, quia « In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. » Bethlehem interpretatur domus panis, quia ibi natus est panis qui de coelo descendit. Ephrata vertitur in furorem, quod pertinet ad Herodem, qui cognito quod illusus esset a magis, iratus est valde. et permittet suum tenere dominium usque ad tempus quo virgo pariens novo ordine pariet. Postquam autem pepererit, et natus parvulus susceptae dispensationis munus impleverifratres Domini, convertentur ad patriarcharum et prophetarum fidem. Potest et sic intelligi: Dabit eos, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
intrabit infine scłi: interun uastare ꝓmeritis
tuis. Unde iam ñte uoco filiam meã: s latronis
id ẽ diaboli: qui semꝑ paratꝰ ẽ ad p̃dandum. Q d̃¬
aut̃ sequitur obsidionem posuerunt suꝑ nos. uox
manifeste ostendit᷑ tͥnitas ꝑsonarum. Obsidio¬
nem posuerunt suꝑ dĩ filium iudei: qͣndo ei in¬
sicdiabantur dicentes: magister scimꝰ quia uerar
es. Quasi enĩ obsidebant: qui caꝑe cogitabant.
S quia iniuria filii. imuria ẽ patris. ⁊ sp̃c scĩ: io¬
circo dr̃ pluralit̾ suꝑ nos. Quod uͦ sequit᷑ in uir¬
ga ꝑcucient marillam iudicis urł. hoc ostendit. qd̾
harundine ꝑcuciebant milites caput diĩ: quȩ
filii contumelia redundabat intotã tͥnitatem.
Propt̾ hec gͦ scelera ñ differam ampliꝰ ultionem:
s nunc id ẽ in p̃senti uastaberis ab assyriis uł ro¬
manis. E tu bethleem effrata. paruulus es in mi¬
lib iuda: ex te mͥ egredietur qui sit domitiator

Expanded text:
intrabit in fine saeculi, interim vastaris pro meritis intrabit in fine saeculi, interim vastaris pro meritis tuis. Unde jam non te voco filiam meam, sed latronis, id est, diaboli, qui semper est paratus ad praedandum. « Obsidionem posuerunt super nos. » Vox ionem posuerunt super Filium Dei Judaei, quando insidiabantur ei dicentes: Magister, scimus quia verax es. Quasi enim obsidebant, qui capere cogitabant. Sed quia injuria Filii injuria est Patris et Spiri super nos. » Quod vero sequitur: « In virga percutient maxillam judicis Israel, » hoc ostendit, quod arundine percutiebant milites caput Domini, quae Filii contumelia redundabat in totam Trinitatem. Propter haec ergo scelera non differam amplius ultionem, et nunc et in praesenti vastaberis ab Assyriis vel Romanis. « Et tu, Bethlehem Ephrata, parvulus es in millibus Juda, ex te mihi egredietur qui sit do
Abbreviated transcription (Latin):
dinem eoꝵs. ut consecrent᷑ dño dõ tuo: tali enum
sacrificio delectatur dñs. Qd̃ aut̃ dicit cornu &
ungulas methaphoricos accipiendum ẽ: ab hostibu
triturantib. Moralit̃ congregant᷑ adu̾sus ȩccłam
diĩ multitudines spãlium nequiciarũ: & insul¬
ant atq exꝓbrant neces filiors eiꝰ: nescientes con¬
llium dnĩ nec cogitacionẽ eiꝰ: qui adhoc ꝑmit¬
nt eis p̃ualere ad tempus: ut & illoꝵ pacientia
remuneret᷑: ꝙ horum malicia puniat᷑. Congre¬
dat aut̃ eos dñs ut conterant᷑: & eoꝵs iusta damp¬
latio pficiat in laudem creatoris.: & rapine ac
futitudo eoꝵ insacrificium dño conutantur.
nie uastaberis filia latronis: obsidionem posue¬
tuit suꝑ nos. Inurga ꝑcucient matillam uidi¬
cis dl .ł. Promiseram tibi inqͥt ꝓpħa qͦd tritura¬
res. & comminueres om̃s gentes quȩ adu̾sum te
congregate erant: & offeres rapinas eoꝵ dño tuo.
Sed qi hoc ñ mͦ fiet: s cum plenitudo gentium

Expanded text:
e, » ut consecrentur Domino Deo tuo. Tali enim sacrificio delectatur Dominus: quod autem cornu dicit et ungulas, metaphoricos accipiendum est, ab hostibus triturantibus. Moraliter congregantur adversus Ecclesiam Dei, multitudines spiritualium nequitiarum, et insultant atque exprobrant neces filiorum ejus, nescientes consilium Domini nec cogitationes ejus, quia ad hoc permittit eis praevalere ad tempus, ut et illorum patientia remuneretur, et horum malitia puniatur. Congregat eos Dominus, ut conterantur, et eorum justa damnatio proficiat in laudem Creatoris, et rapinae ac fortitudo eorum in sacrificium Domino convertantur.astaberis, filia latronis: obsidionem posuerunt super nos, in virga percutient maxillam judicis Israel. » Promiseram tibi inquit propheta quod triturares et comminueres omnes gentes, quae adversum te congregatae erant, et offerres rapinas eorum Domino Deo tuo. Sed quia hoc non modo fiet, sed cum plenitudo gentium
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ cum ꝓ peccatis suis uł a diabolo temptari ꝑ¬
mittitur. uł diu̾sis tribulationib atteri: ñ de¬
het desꝑarr de misccłia: s magis se contra ini¬
micos iõẽ demones erigere. qͥ nrĩs insultant
casib  ⁊ dicere. Consurgam: qi dñs lur mea
eꝰ ipse me ducet de tenebris inlucem. Omnis
citatis reddet iusticiȩ. Cum gͦ hoc dñs fecerit
& nos de multis tribulationib eruerit: uide¬
hunt inimici animȩ maligni sp̃c̃. babylonis.
t ẽ confusionis satellites. ⁊ erubescent: ⁊ erunt
in conculcationẽ ꝙ contemptũ: gaudentibus
scĩs sexultantib insua liberatione: & illoꝵs ius¬
ta dampnatione. Pasce ppłm tuum in uirga
cua qregrin hereditatis tuȩ. Uox dei patris lo¬
quentis ad filium dnĩm nr̃m ib̃m xpm̃ qui ẽ¬

Expanded text:
a diabolo tentari permittitur, vel diversis tribulationibus atteritur, non debet desperare de misericordia, sed magis se contra inimicos, id est daemones erigere, qui nostris insultant casibus, et dicere: « Consurgam, quia Dominus lux mea est; ipse me ducet de tenebris in lucem. » Omnicitatis reddet justitiae. Cum ergo Dominus hoc fecerit, et nos e multis tribulationibus eruerit, videbunt inimici animae mali spiritus Babylonis, id est confusionis satellites, et erubescent, et erunt in conculcationem et in contemptum, gaudentibus sanctis et exsultantibus in sua liberatione et illorum justa damnatione. « Pasce populum tuum in virga tua gregem haereditatis tuae. » Vox Dei Patris loquentis ad Filium Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
ct. Memento dierũ antiquorum. Illi aut̃
recordant᷑ dierũ antiquoꝵs qui ñ aspiciunt
uidebunt gentes quȩ qͦndam afflirerant. po¬
pulum cdi: & confundent᷑ suꝑ omni fortitu¬
dine sua: qua p̃ualuerunt adu̾sus scõs dei.
S hec confusio hoc habebit boni: qr intelli¬
gent peccata sua. Et ponent manum suꝑ
¶s. nec ullam loquendi cont̃ dñm habebunt
lbertatem. Manum aut̃ dicunt suꝑ os
ponere : quia manus ꝓ oꝑe ponit᷑: ꝙ psius ma
lis oꝑib confusi tacebunt. E cont̾ iusti manu
os aꝑient: qr a bonis oꝑib accipient faculta¬
tem loquendi cum dnõ. Anri

Expanded text:
emento dierum antiquorum, » etc. Illi autem recordabuntur dierum antiquorum, qui non aspiciunt videbunt omnes gentes, quae quondam afflixerant populum Dei, et confundentur super omni fortitudine sua, qua praevaluerunt adversus sanctos Dei. Sed hanc confusionem habebunt boni, quia intelligent peccata sua. « Ponent manus super os, » nec ullam loquendi habebunt libertatem. Manus autem dicuntur super os ponere, quia manus pro opere ponitur, et pro suis malis operibus confusi tacebunt. E contra justi manu os aperiunt, quia ex bonis operibus accipiunt facultatem loquendi cum Domino. « A
Abbreviated transcription (Latin):
so. Os̃ ppłm ꝓuocauerat ad iudicium: sed
ile sciens se peccasse. ñ uult cum dõ intrare in
nidicium: s̃ totũ se conu̾tit ad p̃ces. S nec in
ipsis p̃cib habet fiduciã: qr nichil dignum ẽ¬
quod digne dõ ꝓpeccato possit offerri. Impos¬
ubile enim ẽ sanguine bẏrcorum & uituloꝵs
auferri peccata. Numqͥd dabo primogenitũ
meñ ꝓscelere meo: Quod legit᷑ in regum fecis
se rex moab: qͥ cum obsideretur a iuideis: ascen
sic̃ iepte offerens filiam ꝓtemerario uoto. Sed
&. nos agentes penitenciã. sciamus nichil nos dig¬
ne dare posse ad placandum dm̃: s solummͦ in
sanguine immaculati & singularis agni nos sꝑe¬
mus saluari: sitam̃ imitemur eiꝰ passionẽ: ut
ꝑillo mori parati simꝰ. Nam & psalmista cũ in¬
biit᷑ mͥ. ipse sibi respondit. Calicem salutaris

Expanded text:
populum provocaverat ad judicium, sed populum provocaverat ad judicium, sed ille sciens se peccasse, non vult intrare cum Deo in judicium, sed totum se convertit in preces; sed nec in ipsis precibus habet fiduciam, quia nihil est quod digne Deo pro peccatis possit offerri. Impossibile est enim sanguine hircorum et vitulorum auferri peccata. « Nunquid dabo primogenitum meum pro scelere meo? » Quod legitur in Regum libro fecisse Moab, qui cum obsideretur a Judaeis, ascendeae. » Et sicut Jephthe offerens filiam pro temerario voto. Sed et nos agentes poenitentiam, sciamus nihil nos dignum dare posse ad placandum Deum, sed solummodo in sanguine immaculati et singularis Agni nos posse salvari, si tamen imitemur ejus passionem, ut pro illo mori parati simus. Nam et Psalmista cum inno? ipse sibi respondit: Calicem salutaris
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmisi ut uobis malediceret balaam: immo fe¬
ci ut uobis e contrario benediceret. Hoc iuxta
litteram. Quȩ etiã possunt moralit ad nos re¬
ferri. qͥ sumus in ȩccła. Disputat gͦ cont̃ nos dñs:
ẽ legem: & misit aaron qͥ int̾p̃tatur mons forti
tum. Misit mariam. id ẽ uaticinia ꝓpħarum:
qͣndo etiã balac qui int̾p̃tatur elingens. id ẽ di¬
abolus. qͥ oms querit deuorare. & ẽ rex moab.
qui int̃pretat᷑ ex patre: omniũ scilicet qͥb dr̃.
in pelle: eos designans qui mortius carnis oꝑib
deciti funt: ñ eum ꝑmisit ds̃ nobis nocere:
insuꝑ maledictionẽ balaam. id ẽ uani ppłi cos¬
uertit inbenedictionẽ. Uanꝰ enim ẽ ppłs gen¬
tilium. natus de eo qui in pelle ẽ: hoc ẽ qͥ semꝑ
insłias uolaptatib ꝑmanent. Quors maledic¬
ta & opbria inbenedictionem uersa funt: quia
nunc glorificant qͦs ꝑsequebantur & occidebant
Quid signu offrram arĩo. Curuabo genu deo

Expanded text:
permisi ut vobis malediceret Balaam, imo fepermisi ut vobis malediceret Balaam, imo feci ut vos e contrario benediceret. Haec juxta litteram, quae etiam possunt moraliter ad nos referri, qui sumus in Ecclesia. Disputat ergo contra nos Dominus, est legem, et misit Aaron, qui interpretatur mons fortittum. Misit et Mariam, id est, vaticinia prophetarum, quando etiam Balach, qui interpretatur eligens, id est diabolus, qui omnes quaerit devorare, et est rex Moab, qui interpretatur ex patre omnium, scilicet quibus dicin pelle, eos designans qui mortuis carnis operibus dediti sunt, non eum permisit Deus nocere nobis, insuper maledictionem Balaam, id est, vani populi, convertit in benedictionem. Vanus est enim populus gentilium, natus de eo qui in pelle est, hoc est, qui semper in suis voluptatibus permanent. Quorum maledicta et opprobria in benedictionem versa sunt, quia nunc glorificant quos persequebantur et occidebant. « Quid dignum offeram Domino? Curvem genu Deo
Abbreviated transcription (Latin):
de mͥ. Loquit᷑ ds̃ ad isrłem. ut eum ad iudici¬
um ꝓuocet: & licentiam dãt adu̾sus se discep¬
tandi. Quid inqͥt feci qͦs ñ debui: uł quid mo¬
lestus fui laborib te oppͥmendo: Anbeneficia
mea contumelias eẽ arbitraris: Doles qͦo ami¬
seris p̃pones: s ollas egyptias Ego te in manu
forti eduxi de domo seruitutis: dedi tibi docto¬
resꝰ ꝑquos cognosceres noluntatem meã. Et
& quid ⁊ esponderit ei balaam filiꝰ beor. de
Sunt aut̃ similes arbori: quã spinam albam
uocamus. E algala aut̃ locus ẽ: in guo post
mortem moysi. circumcisus ẽ ppłs a iosue.
Unde locus iscdem uocatus ẽ galgala: idẽ collis
p̃picioꝵs ẜ cuncta inqͥt loca heremi uobiscũ
ambulaui: mutans castra. & uossemꝑ uidens.
De sechim ubi fornicatus ẽ isrł cum madiani¬
tus usq ad galgala. id ẽ donec regem habuisse¬
tis saulem. qui prius ingalgalis unctus ẽ. ꝑ to¬
tum hoc iter. & ꝑ omne hoc tempus ñ uos reli¬
qui: & cũ uos me semꝑ blasphemaretis: ego ñ

Expanded text:
 » Loquitur Deus ad Israel, et eum ad Judicium provocat, et dat licentiam adversum se disceptandi. Quid inquit feci quod non debui, vel quid molestus fui, laboribus te opprimendo? An beneficia mea contumelias esse arbitrabaris, dolens quod amiseris pepones et ollas Aegyptias? Ego te in manu forti eduxi de domo servitutis, dedi tibi doctores, per quos cognosceres voluntatem meam Et oab, et quid responderit ei Balaam filius Beor de Sunt autem similes arbori quam spinam albam vocamus. Galgala autem est locus in quo post mortem Moysi circumcisus est populus a Josue. Unde locus idem vocatus est Galgala, id est, collis praeputiorum. Per cuncta inquit loca eremi vobiscum jam ambulavi, mutans castra, et vos semper videns. De Setim, ubi fornicatus est Israel cum Madianitis, usque ad Galgala, id est, donec regem habuistis Saulem, qui prius in Galgalis unctus est, per totum hoc iter, et per omne tempus non vos reliqui. Et cum vos me semper blasphemaretis, ego non
Abbreviated transcription (Latin):
Au ttio custodi claustra oris tui ne paciaris
qͦo samnson ab alila: quia filius contumeliam
act patri fic̃ absalon dauio: concubinas patris
incestans. Filia consurgit contra matrem suã.:
cui rei cotidiana exempla sunt. Nurui contra
socrum dit uxor esau cont᷑ rebeccam. Inimici ho¬
muns: domeitici ⁊ familiares .i. Cum hȩc ita
& ceteras gentes. q̃ exultauerant iuruina eiꝰ.
O habilon inimica mea: ne leteris ⁊ ne gaudeas
meuꝰ in tenebris teihulationũ. Noui qͦd me sit
estuctarus de angustia as̃ m̃s: s oculi mei uide
hunt uisticiam eiᷤᷤ idẽ ultionem qͣm facturus
eñ longo post tempore. s nunc & inp̾sentia
rum erunt in conculcationẽ: & deuastabunt᷑ a
medis ⁊ ꝑsis. Huc usq uox iherłm siue. ꝓpħȩ ex¬

Expanded text:
in sinu tuo, custodi claustra oris tui, » ne patiaris in sinu tuo, custodi claustra oris tui, » ne patiaris quod Samson a Dalila. « Quia filius contumeliam facit patri, » sicut Absalom David, concubinas patris incestans. « Filia consurgit adversus matrem suam, » cujus rei quotidiana exempla sunt. « Nurus contra socrum suam, » ut uxor Esau contra Rebeccam. « Inimici hominis domestici » et familiares « ejus. » Cum haec ita et caeteras gentes, quae exsultaverunt in ruina ejus: O Babylon inimica mea, ne laeteris, ne gaudeas meum in tenebris tribulationum. Novi quod me sit ducturus de angustia Deus meus, et oculi bunt justitiam ejus, id est ultionem quam facturus est non longo post tempore, sed nunc et in praesentia eorum erunt in conculcationem, et devastabuntur a Medis et Persis. Huc usque vox Hierusalem sive
Abbreviated transcription (Latin):
Iudex gͦ in reddendo ẽ: qr sic alium iudicat.
quomͦ ipse ab alio iudicat᷑: ut mutuo fauore
tueantur. Magnius locutus ẽ desiderium ani¬
me suȩ. Qui inter eos magnꝰ ẽ. & uilege doctisi¬
mus: ñ dei s suam loquitur uoluntatẽ. Et con¬
tur bauerunt eam. idẽ urbem uł t̾ram: de q̃
dixerat. Periit sc̃s: de t̾ra. Qui optimus ẽ in
eis quasi paliurus pungens ⁊ uulnerans appro¬
pinquantẽ sibi: s qui rectus quasi spia de se¬
pe: ut ibi sentiatur dolor: ubi putabat᷑ auxili¬
cionem dic̃ samarie. siue iherłm: quã p̃dicebat
futuram. Ipsam enĩ uastacionem. uocat usio¬
uemꝰ. sisuc erit uastitas eorum. idẽ habitato¬
rum. Ergo nulliꝰ ꝓpħȩ uocib credatis: nec
accommodecis aurem blandiciis decipientium.
cipiant: Noli te gͦ credere amico: qr acbito¬
tei mentitus ẽ amico suo dauid: ⁊ iudas tra¬
didit. x pm̃. Ee nolite confidere induce: sic̃
sidumite. in abimelech quẽ ipsi fecert̃ regem:
a abeo interfecti sunt. Ab ea quȩ dormit

Expanded text:
icat, quomodo ipse ab alio judicatur, ut mutuo favore tueantur. « Et magnus locutus est desiderium animae suae. » Qui inter eos magnus est, et in lege doctissimus, non Dei, sed suam loquitur voluntatem. « Et conturbaverunt eam, » id est urbem vel terram, de qua dixit: Periit sanctus de terra. « Qui optimus in eis est quasi paliurus, » pungens et vulnerans appropinquantem sibi. « Et qui rectus, quasi spina de sepe, » ut ibi sentiatur dolor, ubi putabatur auxilitionem dicit Samariae vel Hierusalem, quam praedicit futuram. Ipsam vastationem vocat visitationem. Nunc erit vastitas eorum, id est habitatorum; ergo nullius prophetae vocibus credatis, nec accommodetis aurem blanditiis decipientium. quirant? Nolite ergo credere amico, quia Achitophel mentitus est amico suo David, et Judas tradidit Christum. « Et nolite confidere in duce, » sicut Sichimitae in Abimelech, quem ipsi fecerunt regem, et ab eo interfecti sunt. « Ab ea quae dormit
Abbreviated transcription (Latin):
uinearũ sterilitatẽ. uos aut̃ semꝑ seruistis ido¬
lariȩ: & custodistis cerimonias quas constitu¬
T amri rex impius. & omẽ opus domꝰ achab
⁊ierabel: & iocireo compulsus sum ut darem
uos insibilum: & portaretis obꝓbrium ppłi mer
dum hostes insultarent qͦd dĩ ppłs captus ⁊ suꝑa¬
tus eẽt abhostib Nomen enĩ meum: ꝑ uos blas¬

Expanded text:
vinearum sterilitatem. Vos autem semper servitis idovinearum sterilitatem. Vos autem semper servitis idololatriae, et custodistis caeremonias quas constituit Amri rex impiissimus, et omne opus domus Achab et Jezabel, et idcirco compulsus ut darem vos in sibilum, et portaretis opprobrium populi mei, dum hostes insultarent, quod Dei populus captus et superatus esset ab hostibus: nomen enim meum per vos blas
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ dñs p̃cipit agere. Ad huc ignis. idẽ iniqui¬
tas in domo impii ẽ: & thesauri impietatis st̃
indomo regia. Deinde exsequit᷑ ꝑ singula: qͥb
malis illa uastaret᷑. Mensura mitior. idẽ inius¬
ta: irȩ plena. id ẽ iram dĩ ꝓuocans: statera
iniqua. ⁊ diu̾sa pondera: ut in alio pondere
uendant mercimonia: in alio emant. Quodq
ẽ grauiꝰ: hoc ñ pauꝑes necessitate. s diuites
agunt: plus pleni iquitace qͣm reb. Unde
seguit᷑. Nuinqͥd iustificabo staterami impiam.
ssaccelli pondera dolosa: un quib anutes reple
t sunt iniquitate: & habitantes in ea loquebant᷑
mendatiũ. Ad diuicias adiungit᷑ mendatium:
qr manus assueta congregare diuicias: fraudu¬
lentam possidet linguã. Cum hȩc ⁊ alia faceren
yncipes urĩ: uolui statim delere uos: s expecta¬
ii adhuc. & paulatim cepi ꝑcutere plagis: qͣsi
monerẽ ut uos corrigeretis. Misi in uos famen:
situm: morbos: uastitatem hostilem: segetũ

Expanded text:
ecipit, velit agere. Adhuc ignis, id est iniquitas in domo impii est, et thesauri impietatis sunt in domo regia. Deinde exsequitur per singula, quibus malis illa vastaretur. Mensura minor, id est, injustitia, irae plena, id est iram Dei provocans. Statera iniqua et diversa pondera, ut in alio pondere vendant mercimonia, in alio emant, quodque est gravius, hoc non pauperes necessitate, sed divites agunt, plus pleni iniquitate quam rebus. Unde sequitur: « Nunquid justificabo stateram impiam et sacelli pondera dolosa? inti sunt iniquitate, et habitantes in ea loquebantur mendacium. » A divitiis subjungitur mendacium, quia manus assueta congregare divitias, fraudulentam possidet linguam. Cum haec et alia facerent principes vestri, nolui vos statim delere, sed exspectavi adhuc, et paulatim coepi percutere plagis, quasi monens ut vos corrigeretis. Misi in vos famem, sitim, morbos, vastitatem hostilem segetum, et
Abbreviated transcription (Latin):
re. & qͣsi remanentes racemos iam iundemiate
uineȩ colligere: ꝙ cũ racemos ñ inuenirem: uo¬
lui saltem unmaturas ficus. it ẽ grossos ficorum
turas ñ inueniebam. Qd̃ tale ẽ.: ueluti si quis
dicat. Quia panes ñ inueni: uolui quisqͥlias
⁊ furfures comedere: p̃famis magnitudine.
Quã similitudinẽ ipse ꝓpħa exponit: dicens.

Expanded text:
si remanentes racemos jam vindemiatae vineae colligere. Et cum racemos non invenirem, volui saltem immaturas ficus, id est grossos ficorum, turas non inveniebam. Quod tale est, veluti si quis dicat, quia panes non inveni, volui quisquilias et furfures manducare prae famis magnitudine. Quam similitudinem ipse p
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ false
religionis & obseruationis suꝑsticionẽ. Unde &
in bege ꝓhibes᷑ plantari lucus in domo dni. Et
ciuitates male constructas: quas paulo ante
ciuitates dixerat t̾rx: minatur quod conterat
atq consumat. E faciam infurore & inincdig¬
sus monies: & audiant colles uocem tuã. Rursũ¬
ꝓpħa sic̃ fuerat ei imꝑatum loquit᷑ ad montes:
etiã ad fortia fundamenta t̾rȩ: causamq reddit.
quare eos compellat audire: qi iudicium diĩ
cũ ppł̃o suo: & cum ifrł iudicabit᷑. Possunt ꝑ mon¬
tes & colles angłi significari: quib rerũ hma¬
narũ commissa ẽ ꝓcuratio. Nam apłs angłos
de iudicio cũ montib. idẽ cum angłis: ut si
reꝑti fuerint ñ digne homines ꝓcurasse: tolla¬
tur culpa a ppło: & referat᷑ ad pͥncipes uł ad me.
Qͥtales hominib p̃posui. In apochalipsi legimus :¬
qͦd angł̃i. id ẽ p̃positi eccłarum. uł laudantur

Expanded text:
id est, falsae religionis et observationis superstitionem. Unde et in lege prohibetur plantari lucus in templo Domini. Et civitates male constructas, quas paulo ante civitates terrae dixerat, minatur quod conterat atque consumat. « Et faciam in furore et in indigsus montes, et audiant colles vocem tuam, aupropheta, sicut fuerat ei imperatum, loquitur ad montes etiam, « et fortia fundamenta terrae, » causamque reddit, quare eos compellat audire, « quia judicium Domini cum populo suo, et cum Israel dijudicabitur. » Possunt per montes et colles angeli significari, quibus rerum humanarum commissa est procuratio. Nam Apostolus ande inquit judicio cum montibus, id est, angelis, ut si reperti fuerint non digne homines procurasse, tollatur culpa a populo, et referatur ad principes, vel ad me, qui tales hominibus praeposui. In Apocalypsi legimus quod angeli, id est praepositi Ecclesiarum, vel laudantur
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt. Qui custodiunt uanitates. frustra
iniseeuiam fuã derelinquunt. Mira ꝓpħie mag¬
nanimitas. Inuentre tante bestiȩ: de huma¬
na fragilitate dispucat. Os̃ quippe natura
misericors. paratus ẽ omib misereri: nos aut̃¬

Expanded text:
iunt vanitates frustra, misericordiam tuam derelinquent. » Mira prophetae magnanimitas in ventre tantae bestiae de humana fragilitate disputat. Deus quippe natura misericors, paratus est misereri o
Abbreviated transcription (Latin):
apłis ut ipsi sint leones: qͣndo dix̃ eis. Ite docete
ons gentes: baptrrantes eos. E quomͦ nemo po¬
test resistere leoni: ita illi liberati de manu assy¬
ni acceꝑunt potestatẽ ut raꝑent uimenta: hoc
t̃ homines irracionabiles. uerbi dĩ ratione caren¬
us. homo enĩ cum inhonore eẽt ñ intellexit: cõ¬
resistere. E tunc exaltabitur manꝰ dni suꝑ eos
as & infidelib fiant amici & fideles. Et etit: in
ue ula qͣndo exaltata fuerit manus tua o isrł.
suꝑ hostes tuos: austram equos tuos de medio tui
dẽ om̃s lascuuentes impetus animi: & de quib
ar̃. Nolite fieri sic̃ equuis & mulus. Auferam etiã¬

Expanded text:
apostolis, ut et ipsi sint leones, quando dixit eis: « Ite, docete apostolis, ut et ipsi sint leones, quando dixit eis: « Ite, docete omnes gentes, » etc. Et quomodo nemo potest resistere leoni, ita illi liberati de manu Assyriorum, acceperunt potestatem ut peterent jumenta, hoc est, homines irrationabiles, verbi Dei ratione carentes. « Homo cum in honore esset, non intellexiresistere, et exaltabitur manus Domini super eos, cis et infidelibus fiant amici et fideles. « Et erit in die illa, » quando exaltata fuerit manus tua, o Israel, super hostes tuos, « auferam equos tuos de medio tui, » id est, omnes lascivientes impetus animi, de quibus dicitur: « Nolite fieri sicut equus et mulus. » « Et qu
Abbreviated transcription (Latin):
siue om̃s primitiue eccłȩ. Et refrigerans ardo¬
rem uiciors. qͦ om̃s gentes exurebant᷑: & excin¬
guens ignita iacula diaboli: nam & incamino
ardenti inqͦ tres pueri missi fuerant: adr̃ descen¬
disse angls: & fecisse mediũ fornacis qͣsi uentĩ
roris flantẽ. Hoc gͦ dic̃. qr docirina apłorum
erit in medio omniũ gentiũ qͥsi ros a duõ.
& quasi stille fuꝑ herbam. Stillis enĩ qui de
tectis cadunt: comparat᷑ p̃dicatio cȩlestis. Quod
aut̃ dic̃. quȩ ñ ex pectat uirum. nec p̃stolatur
filios homitiũ. significat qͦd gentes nullum ex¬
pectabant doctorem uł p̃dicatorem qͥ eis rorem
infunderet p̃dicationis: & excolerent uomere¬
spalis doctrine. Et erunt reliquie iacob in gen¬
tib ininedio ppłorum multoꝵ: quasi leo in iu¬
mentis filuarum: ꝙ qͣsi catulus leonis ingregib
Ucit leo de tͥbu iuda. Ipse & catulus leonis: de
ad pͥdam filimi ascendisti. Ipse gͦ qui ẽ leo dedit

Expanded text:
si ros a Domino cadens, et refrigerans ardorem vitiorum, quo omnes gentes exurebantur, et exstinguens ignita jacula diaboli. Nam et camino ardenti, in quo tres pueri missi fuerant, dicitur descendisse angelus, et fecisse medium fornacis quasi ventum roris flantem. Hoc ergo dicit, quia doctrina apostolorum erit in medio omnium gentium, quasi ros a Domino, et quasi stillae super herbam. Stillis enim quae de tectis cadunt, comparatur praedicatio coelestis. Quod autem dicitur, « quae non exspectat virum, et non praestolatur filios hominum, » significat quod gentes nullum exspectabant doctorem vel praedicatorem, qui eos infunderet rore praedicationis, et excoleret vomerefilios hominum et erunt reliquiae Iacob in gentibus in medio populorum multorum quasi leo in iumentis silvarum et quasi catulus leonis in gregibus Vicit leo de tribu Juda. » Ipse est et catulus leonis, de ad praedam, fili mi, ascendisti. » Ipse ergo qui est leo, dedit
Abbreviated transcription (Latin):
suã. Pascent etiã t̾ram nembroth id ẽ assur: inqͦ
regnauit nembroth fortis uenator coram dño.
Nembroth qui int̾pretat᷑ temptacio descendens.
designat diabolum: qͥ de celo ꝑ suꝑbiam cecidit.
Istius t̾ram. id ẽ homines qͦt possederat. pascent
nichilum: lib̃abit nos dñs iħc de manu assur:
qͥ uenerat calcare t̾ram nr̃am. Q erunt reli¬

Expanded text:
 in qua regnavit Nemrod robustus venator coram Domino Nemrod interpretatur tentatio descendens, et designat diabolum, qui de coelo per superbiam cecidit. Istius terram, id est, homines quos possederat, pascent nihilum, liberabit nos Dominus Christus de manu Assur, qui venerat calcare terram nostram. « Et reli
Abbreviated transcription (Latin):
mata ẽ: id ẽ afflicta diu̾sis tribulationib. Sed
hoc illi in bonum fuit: qr quo magis infirmabat᷑:
Hinc psalmista: de eadem ȩccła dic̃. Infirmata
dere nil dulce habet inp̃senti. Descendit autẽ
ñ possunt: qr intͥnsecus continet se in custodia
mentis: & ñ egredit᷑ foras ne uideat᷑ sic̃ qͦndam
dina de qua dr̃. quia egressa ẽ ut uider& muli¬
eres regionis illiꝰ. A dño aut̃ descendere malum
eccła sinit eẽ hereticos: ut uł ꝓbent uł exerceant.
Sequit᷑. Cumultus qu idrige stupors habitar¬
chis quȩ intp̃catur deambulatio ipsos signat
hereticos: uagos ⁊ ꝑ diusa erroꝵs dogimata dis¬
specula interp̃tat᷑: qi omĩs ȩccłȩ calamitas.
omĩs error ⁊ peccatum. ab hereticis ꝓcessit. Prop¬
terea dabit emissarios: suꝑ hereditatẽ gech.

Expanded text:
mata est, id est afflicta diversis tribulationibus, sed mata est, id est afflicta diversis tribulationibus, sed hoc illi in bonum fuit, quia quo magis infirmabatur, Hinc Psalmista de eadem Ecclesia dicit, Infirmata dere, nil dulce habet in praesenti. Descendit autem non possunt, quia intrinsecus se continet in custodia mentis, et non egreditur foras ne violetur, sicut quondam Dina, de qua dicitur quia egressa est ut videret mulieres regionis illius. A Domino autem descendere malum Ecclesia sinit esse haereticos, ut vel probent, vel exerceant. Sequitur, « Tumultus quadrigae stuporis habitanchis, quae interpretatur deambulatio, ipsos signat haereticos vagos, et per diversa errorum dogmata disspecula interpretatur, quia omnis Ecclesiae calamitas, omnis error et peccatum ab haereticis processit. « Propterea dabo emissarios super haereditatem Geth.
Abbreviated transcription (Latin):
serpentis. idẽ diaboli. cui dictum ẽ. Terram come¬
des omib dieb. Hos gͦ hortat᷑ ꝓpħ̃a ne se extol¬
lnt: ẜ agant penitenciã: aicens. Indomo pul¬
idia ꝓuluere uos asꝑgite: ne cum tempꝰ ultionis
tenerit. & domꝰ quȩ pulchra uobis uidebat᷑ cecide
ñ ẽ egressa finẽ duunarum scripturarũ: nec t̃ns¬
gressa patrum statuta. Planctꝰ uicine domꝰ acci¬
piet ex uobis. Uicina domus ẽ ȩccła: inqua domo
ñ sunt heretici: s uicini eiꝰ sunt. Ex nobis inquit
apłs exierunt: s ñ erant ex nobis. Uicina ẽ gͦ do¬
mus hereticorum ȩccłȩ fidelium: s suꝑ harenã
posita. ñ habet fundamentũ. E ẽ sensus. O here¬
tici qui tantũ uicini estis eccłȩ. s contͣ eam semꝑ
erigimini. plangite uosmetipsos: qr ex uobis ac¬
cipiet inimicus & ultor diabolus planctũ: hoc ẽ
uoseritis causa urẽ ꝑdicionis: & ex uobis diabolus
cui traditi estis. materiem accipiet uos puniendi.
tit sibimet: qr inueritate stabilis ꝑmansit. Infir¬

Expanded text:
serpentis, id est diaboli, cui dictum est, Terram comedes omnibus diebus. Hos hortatur propheta, ne se extollant, sed agant poenitentiam dicens, « In domo pulveris, pulvere vos aspergite, » ne cum tempus ultionis advenerit, et domus quae vobis pulchra videbatur cecidernon est egressa finem divinarum Scripturarum, nec transgressa Patrum statuta. « Planctus domus vicinae accipiet ex vobis. » Vicina domus est Ecclesia, in qua domo non sunt haeretici, sed vicini ei sunt. « Ex nobis inquit Apostolus exierunt, sed non erant ex nobis. » Vicina est ergo domus haereticorum Ecclesiae fidelium, sed super arenam posita, non habet fundamentum. Et est sensus: O haeretici, qui tantum vicini estis Ecclesiae, sed contra eam semper erigimini, plangite vosmetipsos, quia ex vobis accipiet inimicus et ultor diabolus planctum, hoc est, vos eritis causa vestrae perditionis, et ex vobis diabolus, cui traditi estis, materiem accipiet puniendi. Quaetit sibimet, quia in veritate stabilis permansit. Infir
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ beremite soli erant: s ñ habitabant in
saltu: s in amenitate uirtutũ. Ergo illi qͥ
soli sunt. ⁊ in saltu uiciorum habitant. pas¬
cendi sunt & regendi in uirga: ñ enim ta¬
les bonus pastor deserit: s̃ reuocat & emen¬
dat. Unde sequit᷑. In mecdio eatmeli pscci¬
tur basan &s galaad. nixta dies antiquos.
dr̃ grece & latine: chermel hebraice. Interp̃¬
tatur carmelus cognicio cirtumcisionis : ba¬
san confusio: galaad tͣnsinigratio testimonii
Ita ppłi gentilium. qͥ antea sine pastore erais
⁊ uagabant᷑ in saltu erroris. tnfferentur ad
errorem suũ confundent confusione utili. qͣ
adducit głam: qͦd sonat basan. Cum itaq con¬
fusi fuerint ꝓpeccatis suis. tunc pascent᷑ in ga¬
laath. quod interp̃tatur t̃nsinigratio destimo¬
nii: idẽ reuertent᷑ ad eccłam: ad qͣm legis ue

Expanded text:
sancti eremitae soli erant, sed non habitabant in sancti eremitae soli erant, sed non habitabant in saltu, sed in amoenitate virtutum. Ergo hi qui soli sunt et in saltu vitiorum habitant, pascendi sunt et regendi in virga. Non enim tales bonus pastor deserit, sed revocat et emendat. Unde sequitur: « In medio Carmeli pascentur Basan et Galaad juxta dies antiquos, dicitur Graece et Latine, Chermel Hebraice. Interpretatur Carmelus cognitio circumcisionis, Basan confusio, Galaad migratio testimonii. Ita populi gentilium, qui antea sine pastore erant, et vagabantur in saltu erroris, transferentur ad errorem suum confundentur confusione utili, quae adducit gloriam, quod sonat Basan. Cumque ita confusi fuerint pro peccatis suis, tunc pascentur in Gaalad, quod interpretatur transmigratio testimonii, id est revertentur ad Ecclesiam, ad quam legis
Abbreviated transcription (Latin):
uirga: ⁊ gregẽ hereditatu suȩ. Distincie loqͥus
ostendit᷑ aliut ẽẽ ppłm: aliuo gregẽ. Qd̃ & psal¬
mista facit: aicens. Nos aut̃ ppłs tuus: & oues
pascus tuȩ. Et ppłs appellant᷑ hii. qͥ ratione
utunt᷑: & norunt discernere ueritatẽ a falsi¬
tate.: ques simplices: qͥ necesse habent regi a
hereditatis tue in uirga tua: ostendit ⁊ ppłm
& oues indigere uirga. ut regant᷑ a dño: sic̃⁊
moysi cum mitteret᷑ ad pharaonem dictum
e Pirgam di tolle imanu tua: ⁊ uade. Habi¬
tantrs dolos unisaltu. P ropt̾ea pascendi sunt:
regendi uirga qr habitant soli insaltu: ubi
intelligimiꝰ eosqͥ separant sẽ ab ecl̃a. & habitars
in saltũ gentilium: &s fruunt᷑ amiciis illorũ:
siue illos qui ob tumorem sequestrant se a so¬
cietate ceterorum hominũ: ut sanctiores ap¬
pareant. Quod legimus fecisse pluruos gen¬
tilium: qͥ detestantes cominunionẽ humani
generis. habitabant insaltu uiciors: ꝙ con¬
culcabant᷑ a bestiis. idẽ demonib Ceterum

Expanded text:
irga, et gregem haereditatis suae. Distincte loquens ostendit aliud esse populum, aliud gregem, quod et Psalmista facit, dicens: « Nos autem populus tuus et oves pascuae tuae. » Et populus appellantur ii qui ratione utuntur et norunt discernere veritatem a falsitate, oves vero simplices, qui necesse habent regi a haereditatis tuae, » ostendit et populum et oves indigere virga, ut regantur a Domino, sicut et Moysi cum mitteretur ad Pharaonem, dictum est: Virgam Dei tolles in manu tua. « Habitantes solos in saltu. » Propterea pascendi sunt et regendi in virga, quia habitant soli in saltu, ubi intelligimus eos qui separant se ab Ecclesia, et habitant in saltu gentilium, et fruuntur amicitiis illorum. Sive illos qui ob tumorem sequestrant se a societate caeterorum hominum, ut sanctiores appareant. Quod legimus plurimos fecisse gentilium, qui detestantes communionem humani generis, habitabant in saltu vitiorum, et conculcabantur a bestiis, id est daemonibus. Caeterum
Abbreviated transcription (Latin):
accipi patre. S & scd̃m beatũ gregorium. sepe
contingit. ut anima qͦ filia syon uocat᷑ quia dm̃
debuerat contemplari: aliqͦ spãli & occulto uicio.
cors ads numquã ꝑmittit cadere. in aꝑtum car¬
nis peccatũ. & quasi ad babylonem. idẽ ad con¬
fusionem uenire: ut confusa feditate apti cri¬
minis: liberet᷑ a captiuitate uicii latentis. Et
nuinc congregate sunt suꝑ te gentes multe. que
dicunt. lapidet᷑: & aspiciet in syon oculus nr̃. Uex¬
ꝓph̃e. Siherłm cui p̃dico imminentẽ captiui¬
tatem: interim donec illa ueniat. iam congre¬
gate sunt suꝑ te gentes multe: quȩ qͣsi de adul¬
temus & gaudeamꝰ in malis eiꝰ. E hoc dicunt

Expanded text:
 Patre. Sed et secundum beatum Gregorium saepe contingit ut anima, quae filia Sion vocatur, quae Deum debuerat contemplari, aliquo spirituali et occulto vitio cors Deus nonnunquam permittit cadere in apertum carnis peccatum, et quasi ad Babylonem, id est ad confusionem venire, ut confusa foeditate aperti criminis, liberetur a captivitate vitii latentis. « Et nunc congregatae sunt super te gentes multae, quae dicunt: Lapidetur, et aspiciat in Sion oculus nosteHierusalem, cui praedico imminentem captivitatem, interim donec illa veniat, jam congregatae sunt super te gentes multae, quae quasi de adultemus et gaudeamus in malis ejus. Et haec dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
re dolorem: sic ille ppłs ĩmminens ꝑiculum qͥ
uastacionẽ ñ potest declinare. Dole & satage filua
sron quasi parturiens. quia nc̃ egreuere ue st¬
ut doleat & egrediat᷑ de ciuitate. & habitet. in
regione: q dei sentencia ẽ ut ꝑgat in captritii¬
tatem. nec pot̾ mnutari nidicium eiꝰ. Monetur
g ut pacienter sustineat: & usq ad babilonem
ueniat: sciens qr si fortiter flagellum dĩ susii¬
nuerit: cito redimenda sit de manu inuimico¬
rum: ut cũ fuerit liberata possit dicere. Ne
leteris inimica mea suꝑ me quia cecidi: consur¬
gam. E cũ psalmista. Non in ꝑpetuum iras¬
cetur dñs: neq inȩt̾num comminabit᷑. Latec
aut̃ iuxta licterã qͦd ille ppłs ductus in capti¬

Expanded text:
re, sic ille populus imminens periculum et vastationem non potuit declinare. « Dole et satage, filia Sion, quasi parturiens, quia nunc egredieris de ciut doleat et egrediatur de civitate, et habitet in regione, quia Dei est sententia ut pergat in captivitatem, nec potest mutari judicium ejus. Monetur ergo ut patienter sustineat, et usque ad Babylonem veniat, sciens quia si fortiter flagellum sustinuerit, cito redimenda sit de manu inimicorum, ut cum fuerit liberata, possit dicere: « Ne laeteris inimica mea super me quia cecidi, consurgam » ; et cum Psalmista: « Non in perpetuum irascetur Dominus, neque in aeternum comminabitur. » Patet autem juxta litteram, quod ille populus ductus in capti
Abbreviated transcription (Latin):
filie iherłm. Uenit gͦ inbunc mundũ potestas
dici pͥma: nͥ sit sccd̃a. Fecit gͦ scdam potestatem
panis multi sumꝰ intpõ. ĩta a pͥma potestate.
potestas ⁊ regnũ ierłm uocentur. Et menc quare
merore contraheris: Cum ad te inqͥt uentura
sit potestas pͥma: quare merore cont̾heris a bu¬
miliaris  Nuinqͥd tex non ẽ tibi. aut confiliar uis

Expanded text:
testas dici prima, nisi sit secunda. Fecit ergo secundam potestatem panis multi sumus in Christo, » ita a prima potestate potestas et regnum vocentur. « Nunc quare moerore contraheris? » Cum inquit ad te ventura sit prima potestas, quare moerore contraheris et humiliaris? « Nunquid rex non est tibi, aut consiliarius