comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nis corporalẽ. in plurimorũ eorde
ac uerus sũmȩ lucis p̃eo ab om̃ib.
p̃dicat᷑ augustinꝰ. Tum brittones
confitent᷑ quidẽ intellerisse
uerã esse uiã iustitie quã p̃di¬
car& augustinꝰ. sed ñ seposse absq
suorũ consensu aclicentia. priscis
tib fier&. Qđ cũ ess& statutũ. ue.¬
ner̾ ut ꝑbibent septẽ brictonum
ep̃i. & plures uiri doctissimi maxi¬
me de nobilissimo corũ monaste¬
rio qđ uocatur lingua anglorum
bansornaburg. eui tempore illo
ad p̃fatũ illũ conciliũ uenerant.
primũ quendã uirũ sem ac pruden¬
tẽ qui apud eos anachoriticã uitã
ducere solebat consulentes anad
p̃dicationẽ augustini suas deserere
traditiones debent. Qui respondit.
Si homo dĩ est. sequimini illũ. Dixer̃.
Et unde hoc possumꝰ ꝓbare: At ille.
Dñs inqͥt ait. Tollite iugũ meũ suꝑuos.
& discite quiamitis sũ & humilis
corde. Si ergo augustinus ille mitis

Expanded text:
nis corporalem, in plurimorum corde nis corporalem, in plurimorum corde ac verus summae lucis praeco ab omnibus praedicatur Augustinus. Tum Brittones confitentur quidem intellexisse se veram esse viam justitiae quam praecaret Augustinus: sed non se posse absque suorum consensu ac licentia priscis tibus fieret. Quod cum esset statutum, venerunt, ut perhibent, septem Brittonum episcopi et plures viri doctissimi, maxime de nobilissimo eorum monasterio, quod vocatur lingua Anglorum Bancornaburg, cui tempore illo ad praefatum ituri concilium, venerunt primo ad quemdam virum sanctum ac prudentem, qui apud eos anachoreticam ducere vitam solebat, consulentes, an ad praedicationem Augustini suas deserere traditiones deberent. Qui respondebat: « Si homo Dei est, sequimini illum. » Dixerunt: « Et unde hoc possumus probare? » At ille: « Dominus, inquit, ait: Tollite jugum meum super vos, et discite a me quia mitis sum et humilis corde . Si ergo Augustinus ille mitis
Abbreviated transcription (Latin):
Le iiiiͬ. annorũ circło contine¬
tur. Sed & alia plurima unitati
Qui cũ longa disputatione habita
neq p̃cib neq hortam̃tis. neq
increpationib augustini ac so¬
ciorũ eiꝰ assensũ prebere uoluis¬
sent. sed suas potiꝰ traditiones uni¬
uersis quȩ ꝑ orbẽ sibi inxp̃o concor¬
dant eccłis p̃ferrent: sc̃s pat̾ au¬
gustinus hune laboriosi ac longi
certaminis finẽ fecit. ut dicer&.
ut ipse nobis in sinuare cȩlestib
signis dignet᷑.. quȩ sequendãtra¬
ditio. quib sit uiis ad ingres sum
huiꝰ fides & oꝑatio dõ deuota atq
om̃ib sequenda credat᷑. Qđ eũ ad¬
uersarii inuiti lic& concedent
allatus. ẽ. qͥdã de genere angloꝵ
ocłorũ luce priuatꝰ. Quicũ oblat
brictonũ saẽ dotib nilcurationis
uł sanationis horũministeriõꝑ¬
ciꝑa. tandẽ augustinꝰ iusta neces.¬
sitate conpulsus flecti genuasua
ut uisũ ceco quẽ amiserat restitu¬
era et ꝑ illuminationẽ uniꝰ homi¬

Expanded text:
r annorum circulo continetur. Sed et alia plurima unitati Qui cum longa disputatione habita, neque precibus, neque hortamentis, neque increpationibus Augustini ac sociorum ejus assensum praebere voluissent, sed suas potius traditiones universis, quae per orbem sibi in Christo concordant, Ecclesiis praeferrent, sanctus Pater Augustinus hunc laboriosi atque longi certaminis finem fecit, ut diceret:ut ipse nobis insinuare caelestibus signis dignetur, quae sequenda traditio, quibus sit viis ad ingressum rhujus fides et operatio Deo devota atque omnibus sequenda credatur. » Quod cum adversarii inviti licet concederent, allatus est quidam de genere Anglorum, oculorum luce privatus: qui cum oblatus Brittonum sacerdotibus, nil curationis vel sanationis horum ministerio perciperet; tandem Augustinus justa necessitate compulsus, flectit genua sua ut visum caeco, quem amiserat, restitueret, et per illuminationem unius homi
Abbreviated transcription (Latin):
uersisunt. & iustus qͥdẽ ad ciitatẽ
hrofi. cui p̾fuerat reduit: mellitũ
uͦ. lundonenses ep̃m reciꝑe noluer̃.
idolatris magis pontificib seruire
gaudentes. Non enĩ canta erat ei
quanta patri. ipsius regnipotestas.
ut etiã nolentib ac contradicen¬
tib paganis. autistitẽ sue poss&
eccłȩ redđe. Uerũtam̃. ip̃se cũ sua
gente ex quo ad dñm conuersus .ẽ.
diuinis se studuit inancipare p̃cep¬
tis. Deniq & in monasterio beatis¬
suni apłorũ principis. eccłam sc̃ẽ
dĩ genitricis fecit. quã consecrauit
te rege. beatus archiep̃s lauren¬
tius regnũ cęleste conscendit.:
atq in eccłamonasterio scĩ apłi¬

Expanded text:
Justus quidem ad civitatem Hrofi, cui praefuerat, rediit, Mellitum vero Lundonienses episcopum recipere noluerunt, idolatris magis pontificibus servire gaudentes. Non enim tanta erat ei, quanta patri ipsius regni potestas, ut etiam nolentibus ac contradicentibus paganis antistitem suae posset Ecclesiae reddere. Verumtamen ipse cum sua gente, ex quo ad Dominum conversus est, divinis se studuit mancipare praeceptis. Denique et in monasterio beatissimi apostolorum principis, ecclesiam sanctae Dei genitricis fecit, quam consecravit te rege DCXIX beatus archiepiscopus Laurentius regnum caeleste conscendit, atque in ecclesia et monasterio sancti ap
Abbreviated transcription (Latin):
idolorũ cultu ad xp̃i fidẽ ꝑduxit.
& cõpletis in pace dieb offitii sui
arũ. codẽ rege regnante. Succes¬
sit augustino in ep̃atũ laurentius.
quẽ ipse iccirco adhuc uiuens or¬
dinauerat ne se defuncto statꝰ
eccłȩ tam rudis uł adhorã pastore
destitutꝰ uacillare inciꝑ&. In qͦ &
exemplũ sequebat᷑ primi pastoris
eccłe. hoc est beatissimi apłorũ prin¬
cipis petri: qui fundata rome eccła
xp̃i. clementẽ sibi adiutorẽ euan¬
głirandi simnul & successorẽ conse.¬
gradu potitus strenuis sune fun¬
dum̃ta eccłe quȩ nobilit̾ iacta uidit
culminis. & crebra uoce sc̃e ex hor¬
tationis. & coutinuis pie oꝑ ationis
cremplis ꝓuehere curauit. Deniq
ñ solũ noue quȩ de anglis erat col.¬
leste eccłe curã gerebat. sed &
ueterũ britanne in eolarũ. nec¬
ñ &r scoteorũ qui hiberniã nisulã
britannnę ꝓximã incolunt p̃opłis.
pastoralẽ inpende sollici¬

Expanded text:
idolorum cultu ad Christi fidem perduxit, idolorum cultu ad Christi fidem perduxit, et completis in pace diebus officii sui, as, eodem rege regnante. C Augustino in episcopatum Laurentius DCV, quem ipse idcirco adhuc vivens ordinaverat, ne se defuncto status Ecclesiae tam rudis, vel ad horam pastore destitutus, vacillare inciperet. In quo et exemplum sequebatur primi pastoris Ecclesiae, hoc est, beatissimi apostolorum principis Petri, qui fundata Romae Ecclesia Christi Clementem sibi adjutorem evangelizandi, simul et successorem consegradu potitus strenuissime fundamenta Ecclesiae, quae nobiliter jacta vidit, e sanctae exhortationis, et continuis piae operationis exemplis provehere curavit. Denique non solum novae quae de Anglis erat collecta, Ecclesiae curam gerebat, sed et veterum Brittaniae incolarum, necnon et Scottorum qui Hiberniam insulam Brittaniae proximam incolunt, populis pastoralem impendere sollic
Abbreviated transcription (Latin):
ferme .xxiiii. ad occidentẽ in qua
rex edilbreet eccłam beati andrex
apłi fecit: qͥ etiã ep̃is utriusq huiꝰ
niensis obtulit. sed & territoria ac
possessiones inusũ eorũ qui erant
cũ ep̃is adiecit. defunctus. ẽ. autẽ
dõ dilectus pat̾ augustinꝰ.. & positũ
corpus ciꝰ for as iuxta eccł am beatoꝵ
apłorũ petri & pauli cuiꝰ supra me
om̃iũ sunt corpora cumulata.
pret duorũ tantũ modo
id theodori & brecualdi.
ñsunt. eo qđ p̃dicta porticus plura
caꝑe neqͥuit. Hab& hȩc in medio
pene sui altare in honore beatipape
gregorii dedicatũ. in qͦ ꝑ om̃e sab¬
batũ aprb̃o lociilliꝰ agende eorũ
solẽniter celebrant᷑. Scriptũ uero
ẽ. in tumba eiꝰdẽ augustini epita¬
phiũ huiꝰ modi. Hic reqͥescit domiꝰ
augustinꝰ doruuernensis archiep̃s
primꝰ : qui olim ut ab eato gregorio
romane urbis pontifice directus.
& adõ oꝑatione miracłorũ suffultꝰ.
edilbrectũ regẽ ac gentẽ illius ab

Expanded text:
r ad occidentem, in qua rex Aedilberct ecclesiam beati Andreae apostoli fecit, qui etiam episcopis utriusque hujus niensis, obtulit: sed et territoria ac possessiones in usum eorum qui erant cum episcopis, adjecit. Defunctus est autem Deo dilectus Pater Augustinus DCV, et positum corpus ejus foras, juxta ecclesiam beatorum apoomnium sunt corpora tumulata, praeter duorum tantummodo, id est, Theodori et Berctualdi, sunt, eo quod praedicta porticus plura capere nequivit. Habet haec in medio pene sui, altare in honore beati papae Gregorii dedicatum, in quo per omne sabbatum, a presbytero loci illius Agendae eorum solemniter celebrantur. Scriptum vero est in tumba ejusdem Augustini epitaphium hujusmodi: HIC REQUIESCIT DOMNUS AUGUSTINUS DORUVERNENSIS ARCHIEPISCOPUS PRIMUS, Qui olim huc a beato Gregorio Romanae urbis pontifice directus, et a Deo operatione miraculorum suffultus, Aedilberctum regem, ac gentem illius ab
Abbreviated transcription (Latin):
sentiã tẽpora declarant. His tẽ¬
porib uenit mellitus lundoniȩ
ep̃s romã. de necessariis eccłe
ete ordinaturus. & ipse mellitꝰ
int̾ eos assedit. anno .uͭiii. imꝑu
focatis principis. indictione .xii.
sua qͦq auctoritate sub seribens
confirmar&. ac britanniã redi¬
ens. scđm anglorũ eccłus mandan¬
da atq seruanda deferree. una
cũ epłis quas idẽ pontifex dõ dile¬
cto archiep̃o laurentio xclero
uniuerso. similit̃ & edilbercto
regi atq genti anglorũ direx̃
donari eccłȩ xp̃i templũ rome
qđ ꝑantheon uocabat᷑ ab antiqͥs
Quo ipse eliminata om̃ispurcitia.
fecit eccłam sc̃ę dĩ genitricis at¬
q om̃iũ martyrũ xp̃i. ut exclu¬
sa multitudine demonũ: mul¬
titudo ibi sc̃orũ memoriã hab̃&.

Expanded text:
aesentia tempora declarant. His temaesentia tempora declarant. His temporibus venit Mellitus Londoniae episcopus Romam, de necessariis Ecclesete ordinaturus, et ipse Mellitus inter eos assedit anno octavo imperii Phocatis principis; indictione decimasua quoque auctoritate subscribens confirmaret, ac in Britanniam rediens, secum Anglorum Ecclesiae mandata atque observanda deferret, una cum epistolis quas idem pontifex Deo dilecto archieuniverso, similiter et Aedilbercto regi atque genti Anglorum direxit. donari Ecclesiae Christi templum Romae quod Pantheon vocabatur ab antiquis, deorum: in quo ipse, eliminata omni spurcitia, fecit ecclesiam sanctae Dei genetricis, atque omnium martyrum Christi; ut exclusa multitudine daemonum, multitudo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uniuersã scottiã. laurentius.
mellitus. & iustus. ep̃i. seruiser¬
Quorũ dĩ. Dũ nos sedes aplica more
suo sicut in uniuerso orbe t̾rarũ
in his occiduis partib ad p̃dican¬
Idũ gentib paganis diriger&.
Satq in hanc insulã quȩ britannia
Inuncupat᷑ contigit introisse. an¬
tequã cognosceremꝰ credentes
qđ iuxta morẽ uniuersalis eccłȩ
Singredent᷑ in magua reueren¬
tia sc̃itatis tambrittones quã
scoctos uenerati sumꝰ. Sed eogno¬
scentes brittones. scottos melio
S mor auimꝰ insulã. & colũbanũ
abbatẽ in gallus uenientẽ. nihil
discrrpare abrittonib. in eorũ
Sconuersatione didicimꝰ. Nam¬
E daganus ep̃s ad nos ueniens. ñ
solum cibũ nobiscũ. sed nec in¬
I eodẽ hospitio qͦuescebam᷑ sume¬
U re uoluit. sit idẽ laurenti¬
i cũ coep̃issuis etiã brittonũ sac̃¬
In dotib litteras suo gradui con¬
dignas. qͥb eos in unitate catholi¬
ca confirmare satagit. Sed qͣntũ

Expanded text:
per universam Scotiam, LAURENTIUS, MELLITUS et JUSTUS episcopi, servi servorum Dei. Dum nos sedes apsuo sicut in universo orbe terrarum, in his Occiduis partibus ad praedicandum gentibus paganis dirigeret, atque in hanc insulam, quae Brittania nuncupatur, contigit introisse antequam cognosceremus: credentes quod juxta morem universalis Ecclesiae ingrederentur, in magna reverentia sanctitatis tam Brittones quam Scottos venerati sumus; sed cognoscentes Brittones, Scottos meliormo ravimus, insulam, et Columbanum abbatem in Gallis venientem, nihil discrepare a Brittonibus in eorum conversatione didicimus. Nam Daganus episcopus ad nos veniens, non solum cibum nobiscum, sed nec in eodem hospitio quo vescebamur, sumere voluit. » Misit idem Laurentius cum coepiscopis suis, etiam Brittonum sacerdotibus literas suo gradui condignas, quibus eos in unitate catholica confirmare satagit  Al., sateg
Abbreviated transcription (Latin):
ad uicesimã dñice resurrectio¬
nis diẽ obseruandũ esse puta¬
rent. Scripsit cũ coep̃is sius ex¬
hortatoriã ad cosepłam. obse¬
crans eos & contestans unitatẽ
pacis & catholice obseruatio¬
nis cũ ea quȩ coto orbe diffusa

Expanded text:
ad vicesimam dominicae resurrectionis diem observandum esse putarent; scripsit cum coepiscopis suis, exhortatoriam ad eos epistolam: obsecrans eos et contestans unitatem pacis et catholicae observationis cum ea quae toto orbe diffusa
Abbreviated transcription (Latin):
nũ insulas quȩ int̾ britanniã &
hiberniã site sunt anglorũ sub¬
iecit imꝑio. Sextus osoald. & ipse
nor danhymbrorũ rex xp̃ianis¬
simꝰ. isdẽ finib regnũ tenuit.
tẽpore cohercens. pictorũ qͦq
atq seottorũ gentes que septen¬
trionales britannie fines teneñ.

Expanded text:
num insulas, quae inter Hiberniam et num insulas, quae inter Hiberniam et Brittaniam sitae sunt, Anglorum subjecit imperio; sextus Osuald et ipse Nordanhymbrorum rex Christianissimus, hisdem finibus regnum tenuit; tempore coercens, Pictorum quoque atque Scottorum gentes, quae septemtrionales Brittaniae fines tenent,
Abbreviated transcription (Latin):
tianglorũ missus. ẽ edilbreet
rex cantuariorũ post regnũ tẽ¬
porale qđ qͥnquaginta & sex anius
głosissime tenuerat. ȩt̃na cęle¬
stis regni gaudia subiit. Qui t̃tius
qͥdẽ in regib gentis anglorũ
cunctis australib eorũ ꝓuin¬
cus quȩ umbre fluuio & conti¬
guis ei terminis sequestrant᷑
aborealib imꝑauit. sed primꝰ
om̃iũ cȩli regna conscendit. Nã
primꝰ imꝑiũ huius modi. hęlli
rex australiũ saxonũ. scds rex
caelim occidentaliũ saxonũ.
quȩ lingua ipsorũ cȩouli uoca¬
batur tertius ut dixi edilbreet
rex cantuariorũ. quartuł
reduald rex orientaliũ angloꝵ.
qui etiã uiuente edilbrectõ
eidẽ sue genti ducatũ p̃bebat
obtinuit. qͥntus eduini re& nor¬
danhymbrorũ gentis idest eius
que adborealem̃ umbrȩ flumi¬
nis plagã in habitat. maioripo.¬
dentia cunctis quibritanniã in¬
colunt anglorũ parit̃ & brittonũ
popłis p̃fuit.. prȩt cantuarus¬
tantũ. necũ & meuanias bricto¬

Expanded text:
orum missus est, Aedilberct rex Cantuariorum, post regnum temporale, quod quinquaginta et sex annis gloriosissime tenuerat, aeterna caelestis regni gaudia subiit: qui tertius uidem in regibus gentis Anglorum, cunctis australibus eorum provinciis quae Humbrae fluvio et contiguis ei terminis sequestrantur a borealibus, imperavit; sed primus omnium caeli regna conscendit. Nam primus imperium hujusmodi Aelli rex Australium Saxonum; secundus Caelin rex Occidentalium Saxonum, qui lingua eorum Ceaulin vocabatur; tertius, ut dixi, Aedilberct rex Cantuariorum; quartus Reduald rex Orientalium Anglorum, qui etiam vivente Aedilbercto eidem suae genti ducatum praebebat, obtinuit; quintus Aeduin rex Nordanhymbrorum gentis, id est, ejus quae ad borealem Humbrae fluminis plagam inhabitat, majore potentia cunctis qui Brittaniam incolunt, Anglorum pariter et Brittonum populis praefuit, praeter Cantuartantum; nec non et Mevanias Britto
Abbreviated transcription (Latin):
ñ deb&. sed neq lotus. intrare
statim deb&. Lex aut̃ ueteri
popło p̃cepit: ut mixcus uir
mulieri & lauari aqua debeat.
& ante solis occasũ ęccł am ñ in¬
trare. Qđ tam̃ in telligi sp̃ualit̃
potest: qͥa mulieri ui̾r miscet᷑.
qͣndo illicitȩ concupiscentie
animꝰ in cogitatione ꝑ delecta¬
tionẽ coniungit᷑. qͥ a nisi prius ignis
concupiscentie amente de ferue¬
at. dignũse congregationi fr̃m
estimare ñ deb&. qui se grauari
ꝑ neqͥtiã praue uoluntatis uid&.
Quãuis de haere diuerse hominũ

Expanded text:
non debet; sed neque lotus intrare non debet; sed neque lotus intrare statim debet. Lex autem veteri populo praecepit, ut mixtus vir mulieri, et lavari aqua debeat, et ante solis occasum ecclesiam non intrare: quod tamen intellegi spiritaliter potest. Quia mulieri viquando illicitae concupiscentiae animus in cogitatione per delectationem conjungitur: quia nisi prius ignis concupiscentiae a mente deferveat, dignum se congregationi fratrum aestimare non debet, qui se gravari per nequitiam pravae voluptatis videt. Quamvis de hac re diversae homi
Abbreviated transcription (Latin):
dine ciꝰdẽ mesterii amore rapi¬
p̃diximꝰ. ñ sunt. Sicut in testa¬
mento ueteri exteriora oꝑa¬
obser¬
bser uant᷑. ita
tã qđ exteri ͦ usagit᷑. quã id
qđ interius cogitatur. sollici¬
ta intentione attendit᷑. ut
subtili sententia puniat᷑. Nã
cũ multa lex uelut inmunda
in anducare ꝓhibeat: in euan¬
głio tam̃ dñs dicit. Non qđ in
trat in os coiquinat hominẽ.
sed que exeunt de ore. illa suns
que cõinquinant hominẽ. Atq
paulo post subiecit: exponeas.
ex corde exeunt cogitationes
malȩ. Ubi ubertim indicatũ. ẽ.
qͥa illuad ab om̃ipote dõ pollutũ
eẽ. in oꝑe ostendit᷑ qđ ex pol¬
lutȩ cogitationis radice genera
subiungit. Comqͥnata sunt enĩ
a mens eorũ & conscientia. Si
gͦ eicib inmundus ñ est cuimeas
inmunda ñ fuerit.: cur qđ munꝰ¬
damente mulier ex natura pa¬
tit᷑ ei in inmunditiã reputetur:
Uir aut̃ cũ ꝓpria coniuge dormi¬
ens. nisilotus aqua intrare eccłam

Expanded text:
dine ejusdem mysterii amore rapidine ejusdem mysterii amore rapipraediximus, non sunt. Sicut enim in Testamento Veteri exteriora obserbservantur, ita tam quod exterius agitur, quam id quod interius cogitatur, sollicita intentione attenditur, ut subtili sententia puniatur. Nam cum multa lex velut immunda manducare prohibeat, in Evangelio tamen Dominus dicit: Nontrat in os, coinquinat hominem; sed quae exeunt de ore, illa sunt quae coinquinant hominem . Atque paulo post subjecit exponens: Ex corde exeunt cogitationes malae . Ubi ubertim indicatum est, quia illud ab omnipotente Deo pollutum esse in opere ostenditur, quod ex pollutae cogitationis radice generatsubjungit: Coinquinata sunt enim et mens eorum et conscientia. Si ergo ei cibus immundus non est cui mens immunda non fuerit: cur quod munda mente mulier ex natura patitur, et in immunditiam reputetur? Vir autem cum propria conjuge dormiens , nisi lotus aqua, intrare ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
.p̃sumit. laudanda.ẽ: sed siꝑce¬
perit ñ iudicanda. Bonarũ qͥppe
mentiũ est. & ibi aliquo mͦ culpas
suas agnoscere ubi culpa ñ est.
qͥa sepe sine culpa agit᷑. qđ uenit
exculpa. Unde etiã cũ esurimus.
sine culpa comedimꝰ. qͥb ex cul¬
paprimi hominis factũ est ut esu¬
riam᷑. Menstrua enĩ consuetu¬
do. mulierib ñ aliqua culpa. q̃i
uidelic& quȩ naturalit̃ aceedit:
sed tam̃ qđ natura ipsa itauitiata
ẽ. ut etiã sine uoluntatis studio
uideat᷑. eẽ. polluta exculpauenit
uitiũ in qͦse ipsã qualis ꝑiuditiũ
facta sit humananatura cogno¬
scat & homo qͥculpã spontẽ ꝑpe
trauit. reatũ culpę port& inuitꝰ.
Atq ideo feminę cũ sema ipsas
consiđant: & si in menstruacon¬
suetudine ad sacram̃tũ dñici
corporis & sanguinis accede ñ
p̃sumunt de sua recta consida¬
tione laudandę sunt: dũ uͦ ꝑcipi¬
endo ex religiosę uitȩ consuetu¬

Expanded text:
esumit, laudanda est; sed si perceesumit, laudanda est; sed si perceperit, non judicanda. Bonarum quippe mentium est etiam ibi aliquo modo culpas suas agnoscere, ubi culpa non est, quia saepe sine culpa agitur quod venit ex culpa. Unde etiam cum esurimus, sine culpa comedimus, quibus ex culpa primi hominis factum est ut esuriremus. Menstrua enim consuetudo mulieribus non aliqua culpa est, videlicet quia naturaliter accidit; sed tamen quod natura ipsa ita vitiata est, ut etiam sine voluntatis studio videatur esse polluta, ex culpa venit vitium, in quo seipsam qualis per judicium facta sit humana natura cognoscat, ut homo qui sponte culpam perpetravit, reatum culpae portet invitus. Atque ideo femiconsiderant, et quae menstrua consuetudine ad sacramentum Dominici corporis et sanguinis accedere non praesumunt, de sua recta consuetudine laudandae sunt. Cum vero percipiendi ex religiosae vitae consuetu
Abbreviated transcription (Latin):
qđ mulier quȩ fluxũ patiebat᷑ san¬
guinis postergũ dñi humilit̃ ueni¬
ens. uestim̃ti eius fimbriã tetigit.
atq ab ea statim sua infirmitas re¬
cessit. Sigͦ in fluxus anguinis po¬
sita laudabilit̃ potuit dñi uestim̃tũ
tangere. cur quȩ menstruã san¬
guinis patit᷑. ei ñ liceat dñi eccłam
uitrare.: Sed dicis . Illã in firmitas
cõpulit. has uͦ de qͥb loqͥmͣ. con¬
suetudo constringit. Perpende
mortali carne patit᷑. Ex infirmi¬
tate nature .ẽ. digno dĩ iuditio
post culpã ordinatũ. ẜsurire nãq
sitire. estuare. angere. lassescere.
ex infirmitate naturȩ . ẽ. Et qͥd ÷
aliud contra fam̃ alim̃ta. contra
sitim potũ. contra estũ aura. con¬
tra frigus uestẽ. contra lassitu¬
dinẽ requiẽ quȩrere. nisi medi
menstruus suis anguinis fluxꝰ
posita tetigit. qđ uni ꝑsone in fir¬
manti concedit᷑. cur ñ concedit᷑
cunctis mulierib quę naturȩ
suȩ uitio infirmantur. Sc̃ȩ aut̃

Expanded text:
 mulier quae fluxum patiebatur sanguinis, post tergum Domini humiliter veniens, vestimenti ejus fimbriam tetigit, atque ab ea statim sua infirmitas recessit . Si ergo in fluxu sanguinis posita, laudabiliter potuit Domini vestimentum tangere, cur quae menstruam sanguinis patitur, ei non liceat Domini ecclesiam intrare? Sed dicis: Illam infirmitas compulit; has vero de quibus loquimur, consuetudo constringit. Perpende uod in hac mortali carne patimur ex infirmitate naturae, est digno Dei judicio post culpam ordinatum. Esurire namque, sitire, aestuare, algere, lassescere, ex infirmitate naturae est. Et quid est aliud, contra famem alimenta, contra sitim potum, contra aestum auras, contra frigus vestem, contra lassitudinem requiem quaerere, nisi medicmenstruus sui sanguinis fluxusposita tetigit, quod uni personae infirmanti conceditur, cur non concedatur cunctis mulieribus, quae naturae suae vitio infirmantur? Sanctae autem
Abbreviated transcription (Latin):
ctiregis conuocauit ad suũ collo¬
quiũ ep̃os siue doctores ꝓocime
brittonũ ꝓuincię in loco qͥ usq
hodie lingua anglorũ agustine¬
sac. id est robur augustini. in con¬
monitione suade. ut pace catholica
secũ habita. cõmunẽ etiangliran¬
di gentib ꝓ dño laborẽ susciꝑeñ.¬

Expanded text:
regis, convocavit ad suum colloquium episcopos sive doctores proximae Brittonum provinciae, in loco qui usque hodie lingua Anglorum Augustinaes ac, id est, robur Augustini, in conmonitione suadens, ut pace catholica secum habita, communem evangelizandi gentibus pro Domino laborem suscipe
Abbreviated transcription (Latin):
ris. Qdđ eo magis mirũ est.. tot ac tan
ta eũ conderẽ uolumina potuisse. qͥ
om̃i pene iuuentutis sue tẽpore ut
uerbis ipsius loquar. crebris uisce
q omib. fracta stomachi uirtute
lassescebat. Lentis qͥdẽ. sed tam̃ conti¬
tura teste. om̃is filius qͥ recipit᷑ fla¬
gellat᷑. quomalis p̃sentib duriꝰ de
primebat᷑. eo de ȩt̾na certiꝰ p̾sũptione¬
respirabat. Hȩc qͥdẽ de inmortalieiꝰ
sint dicta ingenio: qđ nec tanto corpo¬
ris potuit dolore restingui. Nã alu
disq auro uł argento ȩccłiis oꝑã da-¬
bant. Hic aut̃. totus erga animarũ
luera uacabat. quicqͥd pecuniȩ habu¬
erat. sedulus hoc disꝑgere acdare
pauꝑib curabat. ut iustitia eiꝰ mane¬

Expanded text:
. Quod eo magis mirum est, tot cum ac tanta condere volumina potuisse, qui omni fere juventutis suae tempore, ut verbis ipsius loquar, crebris viscerisque omnibus fracta stomachi virtute lassescebat, lentis quidem, sed tamen contitura teste, omnis filius qui recipitur, flagellatur, , quo malis praesentibus durius premebatur, eo de aeterna certius prespirabat. Haec quidem de immortali ejus sint dicta ingenio, quod nec tanto corporis potuit dolore restingui  Al., redisque auro vel argento ecclesiis operam dabant: hic autem totus erga animarum lucra vacabat. Quidquid pecuniae habuerat, sedulus hoc dispergere ac dare pauperibus curabat, ut justitia ejus mane
Abbreviated transcription (Latin):
sus. Nã hortati sunt eũ. ut librũ
beati iob magnis in uolutũ obscu¬
ritatib. mistica in terp̃tatione
discuter&: neq negare potuit
opus qđ sibi frat̾nus amor multis
utile futurũ inponebat. sed eundẽ
librũ quomͦ iuxta litterã intelli¬
menta referendus quo sensu
unicuiq fideliũ sit aptandus. ꝑ
da ratione ꝑdocuit. Qđ uidelic&
opus in regia qͥdẽ urbe apocrisariꝰ
inchoauit. romȩ aut̃ iã pontifex
regia in urbe positus. nascentẽ
ibi nouã heresim de statu nr̃e
resurrectionis. cũ ipso ex quo
orta.ẽ. initio. iuuante se gra ca
tholicȩ ueritatis adtriuit. Siqͥdẽ
eutithius eiꝰdẽ urbis ep̃s. dog

Expanded text:
sus. Nam hortati sunt eum, ut librum sus. Nam hortati sunt eum, ut librum beati Job magnis involutum obscuritatibus, mystica interpretatione discuteret: neque negare potuit opus quod sibi fraternus amor multis utile futurum imponebat. Sed eumdem librum, quomodo juxta litteram intellimenta referendus, quo sensu unicuique fidelium sit aptandus, peda ratione perdocuit. Quod videlicet opus in regia quidem urbe apocrisiarius inchoavit, Romae autem jam pontifex t. Qui cum esset regia in urbe positus, nascentem ibi novam haeresim de statu nostrae resurrectionis, cum ipso ex quo orta est, initio, juvante se gratia catholicae veritatis, attrivit. Siquidem Eutychius, ejusdem urbis episco
Abbreviated transcription (Latin):
quondã quiete conuersationis
habuerat. maxime qͥa & pontifi¬
cali functus offitio: domũ suam
monasteriũ facere curauit. Et dũ
primo de monasterio abstractus
ad ministeriũ altaris ordinatꝰ atq
constantinopolim apocrisarius
ab apłica sede directus. ẽ. ñ tam̃
in t̾reno conuersatus palatio ꝓ¬
positũ uitȩ cel estis in t̾misit. Nã
quosdã fr̃s ex monasterio suo qui
eũ gr̃a germanę caritatis ad re¬
giã urbẽ secuti sunt in tutam̃tũ
coepit obseruantiȩ regularis ha¬
bere uidelic& ut eorum semꝑ
exemplo sicut ipsescripsit. ad ora¬
tionis placidũlitus quasi anchore
fune restringeret᷑.eũ incessabi¬
li causarũ scłariũ inpulsu fluctua¬
ro: concussãq scłi actib mentẽ
int̾ eos cotidie ꝑ studiose lectionis
roborar& alloquiũ. Horũ gͦ con¬
sortio ñ solũ a t̾renis.ẽ. munitꝰ in¬
cursib uerũ etiã ad celestis uite¬
exercitia magis magisq sueceñ¬

Expanded text:
quondam quiete conversionis quondam quiete conversionis habuerat, maxime quod et pontificali functus officio, domum suam monasterium facere curavit. Et dum primum de monasterio abstractus, ad ministerium altaris ordinatus, atque Constantinopolim apocrisiarius ab apostolica sede directus est, non tamen in terreno conversatus palatio, propositum vitae coelestis intermisit. Nam quosdam fratrum ex monasterio suo, qui eum gratia germanae charitatis ad regiam urbem secuti sunt, in tutamentum coepit observantiae regularis habere: videlicet, ut eorum semper exemplo, sicut ipse scribit, ad orationis placidum littus quasi anchorae fune restringeretur, cum incessabili causarum saecularium impulsu fluctuaret, concussamque saeculi actibus mentem inter eos quotidie per studiosae lectionis roboraret alloquium. Horum ergo consortio non solum a terrenis est munitus incursibus, verum etiam ad coelestis exercitia magis magisque succen
Abbreviated transcription (Latin):
amar&. hȩc aut̃ ipse de se non
ꝓfectũ iactando uirtutũ. sed
deflendo potiꝰ defectũ quẽ sibi¬
ꝑ curã pastoralẽ incurrisse uide¬
bat᷑ referre consueuerat. Deniq
tẽpore qͦdã secreto cũ diacono
suo paro colloquens. enumera¬
tis animi sui uirtutib priscis.
mox dolendo subiun x̃. At nunc
ex occasione curx pastoralis. se¬
culariũ hominũ negotiapatit᷑.
& post tãpulchrã quietis sue
speciẽ. terreni actus puluere
foedat᷑. Cũq se ꝓ descensione
multorũ ad ex teriorasparserit.
etiã cũ in teriora appetit. adhee
ꝓcul dubio minor redit. Perpen¬
doitaq qͥd tolero. ꝑpendo qđ
amisi. Dumq intueor illud qđ
ꝑdidi. fit hoc grauius qđ porto.
Hȩc qͥdẽ sẽs uir ex magnę humili¬
tatis intentione dicẽbat. Sed
nos crede dec&. nihil eũ mona¬
chice ꝑfectionis ꝑdidisse occasione
curę pastoralis. ummo potiorem
tunc sũpsisse ꝓfectũ de labore con¬
uersionis multorũ. quã de ꝓpͥȩ

Expanded text:
aec autem ipse de se, non profectum jactando virtutum, sed deflendo potius defectum, per curam pastoralem incurrisse videbatur, referre consueverat. Denique tempore quodam secreto cum diacono suo Petro colloquens, enumeratis animi sui virtutibus priscis, mox dolendo subjunxit: « At nunc ex occasione curae pastoralis saecularium hominum negotia patitur, et post tam pulchram quietis suae speciem, terreni actus pulvere foedatur. Cumque pro condescensione multorum se ad exteriora sparserit, etiam cum interiora appetit, ad haec proculdubio minor redit. Perpendo itaque quid tolero, perpendo quid amisi; dumque intueor illud quod perdidi, fit hoc gravius quod porto. » Haec quidem sanctus vir ex magnae humilitatis intentione dicebat, sed nos credere decet nihil eum monachicae perfectionis perdidisse, occasione curae pastoralis; imo potiorem tunc sumpsisse profectum de labore conversionis multorum, quam de propriae
Abbreviated transcription (Latin):
effectũ sp̃ualis potentie. sed pal¬
pabile ꝑ ueritatẽ naturȩ. iuxca
exẽplũ dñici corporis. de qͦ amor.¬
bere. In cuiꝰ assercione fidei. uene¬
rabilis pat̾ gregorius in tantũ con
tra nascentẽ heresim nouã labo¬
rare contentit: tantahane ⁊ nt¬
stantia uiuante etiã piissimo
imꝑatore tiberio constantino cõ¬
mimit ut nullus ex inde sit
inuentꝰ. qͥ eiꝰ resuscitator existe¬
r&. Aliũ qͦq librũ conposuit egre¬
giũ qͥ uocat᷑ pastoralis. in quo
manifesta luce pate fecit qualis
ad eccłe regimen uenire. qualit̃
ipsi rectores uiuere. qua discretio¬
ne singłas quasq audientiũ instru¬
cre ꝑsonas. & quanta consida¬
tione ꝓpriã cotidie debeant fra¬
gilitatẽ pensare. Sed & omelias
euangłu numero qͣd raginta cõ¬
posuit: quas in duob codicib ȩqua
sorte distinx̃. Libros etiã dialogorũ.
qͣttuor fecit᷑. in qͥb rogatu p&ri
diaconisui. uirtutes sc̃orũ qͦs in ita¬
lia clariores nosse poterat. ad exẽ¬

Expanded text:
is potentiae, sed palpavile per veritatem naturae, iuxta exemplum dominici corporis, de quo a morbere'. In cuius assertione fidei venerabilis pater Gregorius in tantum tra nascentem haeresim novam laborare contendit, tantaque hac instantia, juvante etiam piissimo imperatore Tiberio Constantino, comminuit, ut nullus exinde sit inventus, qui ejus resuscitator existeret. Alium quoque librum composuit egregium, qui vocatur Pastoralis, in quo manifesta luce patefecit, qualis ad Ecclesiae regimen assumi, qualiter ipsi rectores vivere, qua discretione singulas quasque audientium instruere personas, et quanta consideratione propriam quotidie debeant fragilitatem pensare. Sed et Homilias Evangelii numero quadraginta composuit, quas in duobus codicibus aequa sorte distinxit. Libros etiam Dialogorum quatuor fecit, in quibus rogatu Petri, diaconi sui, virtutes sanctorum quos in Italia clariores nosse vel audire poterat ad exem
Abbreviated transcription (Latin):
tissimꝰ & głe cupidissimꝰ edilfrid.
qͥ plus om̃ib anglorũ primatibus
gentẽ uastauit brittonũ: itaut
sauli quondã regi israhelitice
gentis cõparandus uidet᷑ Eccep¬
to dũ taxat hoc qđ duine erat
religionis ignarus. Ne moenĩ
in tribunis. nemo in regib plu¬
res eo terras exterminatis uł sub¬
iugatis indigenis aut tributa¬
rias genti anglorũ. aut inhabita¬
biles fecit. Cui merito poterat
ri beniamin lupus rapax. mane
spolia. Unde motus eiꝰ ꝓfectib
habitabant. uenit contra eũ cũ
inmenso ac forti exercitu. sed cũ
paueis aufugit uictus. Si qͥdẽ in
loco celeberrimo qͥdicit᷑ degsastan.
id ÷ degsalapis. om̃is pene eiꝰ est
cȩsus exercitus. In qua etiã pugna xui
illo quẽ ipse ducebat exercitu ꝑ¬
emptus. ẽ. Qđ uidelic& bellum.
edil frid. anno ab incarnatione
dñi sexcentesimo t̾tio. regni
anno undecimo ꝑfecit. Porro¬
anno focatis qͥ tũ regni romani

Expanded text:
tissimus et gloriae cupidissimus Aedilfrid, tissimus et gloriae cupidissimus Aedilfrid, qui plus omnibus Anglorum primatibus gentem vastavit Brittonum; ita ut Sauli quondam regi Israeliticae gentis comparandus videretur, excepto dumtaxat hoc, quod divinae erat religionis ignarus. Nemo enim in tribunis, nemo in regibus plures eorum terras, exterminatis vel subjugatis indigenis, aut tributarias genti Anglorum, aut habitabiles fecit. Cui merito poterat ri: Benjamin lupus rapax, mane spolia. Unde motus ejus profectibus habitant, venit contra eum cum inmenso ac forti exercitu; sed cum paucis aufugit victus. Siquidem in loco celeberrimo qui dicitur Degsastan, id est, Degsa lapis, omnis pene ejus est caesus exercitus. In qua etiam pugna Theoillo quem ipse ducebat exercitu peremptus est. Quod videlicet bellum Aedilfrid anno ab Incarnatione Domini sexcentesimo tertio, regni anno undecimo, perfecit: porro Focatis anno, qui tum Romani
Abbreviated transcription (Latin):
atq ibidẽ sibi habitationẽ sta¬
tuit & cunctis successorib suis.
Fecit aut̃ & monasteriũ ñ longe
abipsa ciuitate adorientẽ. in qͦ
eiꝰ hortatu edilbrec. eccłam bea¬
torũ apłorũ p&̾ri & pauli afun.¬
dam̃tis construxit: ac diuersis
eccłam ñ ipse augustinꝰ sed succes¬
sor eiꝰ laurentiꝰ consecrauit. Primꝰ
aut̃ eiusdẽ monasteruabbas pe¬
trus prb̃t fuit: quilegatꝰ galliã
missus dimersus. ẽ. in sinu maris
qͥuocat᷑ amfleat. & ab incolis loci
ignobili traditus sepulturȩ. Sed
om̃ps ds̃ ut qualis meritiuir fue¬¬
rit demonstrar&. om̃i nocte supͣ
sepulchrũ eiꝰ lux cȩlestis apparuit.
donec anmaduertentes uiciniqͥ
uidebant sc̃m fuisse uirũ qͥibi. ẽẽt
sepultus. & inuestigantes unde
uł quis ess&. abstul er̃ corpus eiꝰ¬
& in bononia ciuitate iuxta hono¬
rẽ tanto uiro congruũ. in eccła
posuer̃. Nis tẽporib. regno
nor danhymbrorũ p̃fuit rex for¬

Expanded text:
atque ibidem sibi habitationem staatque ibidem sibi habitationem statuit, et cunctis successoribus suis. Fecit autem et monasterium non longe ab ipsa civitate ad Orientem, in quo, ejus hortatu, Aedilberct ecclesiam beatorum apostolorum Petri et Pauli a fundamentis construxit, ac diversis ecclesiam non ipse Augustinus, sed successor ejus Laurentius consecravit. Primus autem ejusdem monasterii abbas Petrus presbyter fuit, qui legatus Galliam missus, demersus est in sinu maris qui vocatur Amfleat, et ab incelis loci ignobili traditus sepulturae: sed omnipotens Deus ut qualis meriti vir fuerit demonstraret, omni nocte supra sepulcrum ejus lux caelestis apparuit, donec animadvertentes vicinvidebant sanctum fuisse virum, qui ibi fuisset sepultus, et investigantes unde vel quis esset, abstulerunt corpus, et in Bononia civitate juxta honorem tanto viro congruum in ecclesia pulerit. His temporibus regno Nordanhymbrorum praefuit rex for
Abbreviated transcription (Latin):
scłi p̃mitcunt᷑ ut de anim ab nr̃is
debeamꝰ esse solliciti de mortis hora
suspecti: & uenturo uidici inbonis
actib inueniam᷑ esse p̃parati.Flee
nunc głose fili paueis locutꝰ sũ. ut
cũ xp̃iana fides in regno ur̃o excre.¬
uerit nr̃a qͦq apuduos locutio
latior excrescat: & tanto plus loqͥ
libeat. qͣnto se ininente nr̃a gau¬
dia de gentis ur̃ȩ ꝑfecta conuer¬
sione multiplicant. Parua autẽ
exenia transmisi. quȩ uobis par¬
ua ñ erunt: cũ auobis ex beati
P&ri apłi fuerint benedictione
suscepta. Om̃ps itaq ds in uobis
gr̃am suã quã cepit ꝑficiat. atq¬
rũ curricła excendat: & post
longa tempora in eęlestis uospa¬
triẽ congregatione recipiat in¬
colum̃ custodiat. excellentiam
ur̃am gr̃a suꝑna custodiat domine
fili. At augustinus ubi in regia¬
ciustate sedẽ episcopalẽ ut p̃dixi¬
mnꝰ accepit. recupauit in ea regio
fultus amminicło ȩccłam quã

Expanded text:
saeculi praemittuntur, ut de animabus nostris saeculi praemittuntur, ut de animabus nostris debeamus esse solliciti, de mortis hora suspecti, et venturo judici in bonis actibus inveniamur esse praeparati. Haec nunc, gloriose fili, paucis locutus sum, ut cum Christiana fides in regno vestro excreverit, nostra quoque apud vos locutio latior excrescat; et tanto amplius loqui libeat, quanto se in mente nostra gaudia de gentis vestrae perfecta conversione multiplicant. Parva autem xenia transmisi, quae vobis parva non erunt, cum a vobis ex beati Petri apostoli fuerint benedictione suscepta. Omnipotens itaque Deus in vobis gratiam suam quam coepit custodiat atqrum curricula extendat, et post longa tempora in coelestis vos patriae congregatione suscipiat. Incolumem excellentiam vestram gratia superna custodiat, domine fili. Datacivitate sedem episcopalem, ut praediximus, accepit, recuperavit in ea, regio fultus adminiculo, Ecclesiam quam
Abbreviated transcription (Latin):
dire ꝓ dõ.: tota gͥ mente cũ eo uos
inferuore fidei stringite. atq ad¬
nisũ illius uirtute quã uobis diui¬
nitas cribuit adiuuate ut regni
sui uos ipse faciat. eẽ. parcicipes.
cuiꝰ uos fidẽ in regno ur̃o recipifa¬
citis & custodiri. Propt̃ea scire urãm
głam uolumꝰ. qͥa sicut inscriptu.¬
ra saera ex uerbis dñi om̃ipoten¬
tis agnoscimꝰ p̃sentis mundiiã ter¬
rũ est. qđ nullo umquã poterit fi¬
ne terminari. Apppinqͣnte autẽ
eodẽ mundi t̾mino multa inmi¬
nent quȩ antea ñ fuer̃. uidelic& un¬
mutationes aeris: terroresq de
celo. & contra ordinationẽ tẽpoꝵ
tempestates. bella. fames. pestilen¬
tiȩ. terremotus ꝑ loca. Quȩ tamen
ñ om̃ia nr̃is dieb uentura sunt. sed
post nr̃os dies om̃ia subsequent᷑. Uos
itaq si qua exhis cuenire in t̾ra ur̃a
cognoscitis: nullomͦ ur̃m animũ ꝑ¬
turbetis: qͥaiccirco hȩc signa de fine

Expanded text:
dire pro Deo? Tota igitur mente cum eo vos dire pro Deo? Tota igitur mente cum eo vos in fervore fidei stringite, atque annisum illius virtute quam vobis divinitus tribuit adjuvate, ut regni sui vos ipse faciat esse participes, cujus vos fidem in regno vestro recipi et facitis custodiri. Praeterea scire vestram gloriam volumus quia, sicut in Scriptura sacra ex verbis Domini omnipoten agnoscimus, praesentis mundi jam terrum est, quod nullo unquam poterit fine terminari. Appropinquante autem eodem mundi termino, multa imminent quae ante non fuerunt, videlicet immutationes aeris, terroresque de coelo, et contra ordinem temporum tempestates, bella, fames, pestilentiae, terraemotus per loca. Quae tamen non omnia nostris diebus ventura sunt, sed post nostros dies omnia subsequentur. Vos itaque si qua ex his evenire in terra vestra cognoscitis, nullo modo vestrum animum perturbetis, quia idcirco haec signa de fine
Abbreviated transcription (Latin):
cũmente conuertit. Unde factũ
ẽ ut antiquorũ principũ nom̃
suis uir ille laudib uincer&: et
tanta in opinione p̃cessores suos
qͣnta & in bono oꝑe suꝑar&. Et
b ac popłis sibim& subiectis festi¬
n& infunde. & antiquos gentis
suȩ reges laudib ac meritis tran¬
seat. & qͣnto in subiectis suis etiam
aliena peccata deterserit. tanto
etiã depeccatis ꝓpriis ante om̃ipo¬
tentis dĩ terribile exam̃ securior
fiat. Reuerentissimꝰ frat̃ nr̃ augu¬
stinus ep̃s in monasterii regulã edo¬
ctus. sacrx scripturȩ scientia re¬
pletus: bonis auctore dõ oꝑib p̃ditꝰ.
quȩq uos ammon& audite deuote.
ꝑ agite studiose. in memoria reser¬
uate. Quia siuos eũ in eo qđ ꝓ om̃i¬
potente dñoloqͥt᷑ auditis: is dẽ om̃ps
as̃ hunc ꝓ uobis orantẽ celeriꝰ exau¬
dit. Si enĩ qđ ab sit uerba eiꝰ post po¬
nitis. qͣndo cũ om̃ps ds poterit au¬
dire ꝓ uobis. quẽ uos negligitis au¬

Expanded text:
eum mente convertit. Unde factum eum mente convertit. Unde factum est ut antiquorum principum nomen suis vir ille laudibus vinceret, et tanto in opinione praedecessores suos, quanto et in bono opere superaret. Et us ac populis sibimet subjectis festinet infundere, et antiquos gentis suae reges laudibus ac meritis transeat, et quanto in subjectis suis etiam aliena peccata deterserit, tanto etiam de peccatis propriis ante omnipotentis Dei terribile examen securior fiat. « Reverentissimus frater noster Augustinus episcopus, in monasterii regula edoctus  Al., doctus, sacrae Scripturae scientia repletus, bonis auctore Deo operibus praeditus, quaeque vos ammonet, audite, devote peragite, studiose in memoria reservate: quia si vos eum in eo quod pro omnipotente Domino loquitur, auditis, isdem omnipotens s hunc pro vobis exorantem celerius exaudit. Si enim, quod absit, verba ejus postponitis, quando eum omnipotens Deus poterit audire pro vobis, quem vos negligitis au
Abbreviated transcription (Latin):
mo atq p̃cellentis simo filio edil:¬
brecto regi anglorũ. Gregorius
ep̃s. Propter hoc om̃ps dĩ bõnos
qͦsq ad popłorũ regimina ꝑducit:
ut ꝑ eos om̃ib quib p̃lati fuerint.¬
neficia prestarentur. Et ideo gło¬
se fili. eam quã accepisti diuinitꝰ
grãm sollicita m̃te custodi. Xp̃ia.¬
nͥã fidẽ. in poplis tibi subditis exten¬
dere festina. Telũ rectitudinis
tuȩ in eorũ conuersione multipli¬
ca: idolorũ cultus insequere. fa¬
nor ũ edificia euerte. Subditorum
mores. & magna uite munditia ex¬
hortando. terrendo. blanu̾iendo.
corrigendo. & boni oꝑis exempla
monstrando. edifica. ut illũ re¬
tributorẽ inuenias u celo. cuiꝰ nom̃
atq cognitionẽ dilataueris in t̾ra.
ris głosius redd&: cuiꝰ uos honorẽ
quęritis & seruatis ingentib. Sic¬
& enĩ constantinꝰ quondã pussimꝰ
imꝑator. romanã rem publicam
seq cũ subiectis popłis tota ad

Expanded text:
mo atque praecellentissimo filio Aedilbmo atque praecellentissimo filio Aedilbercto regi Anglorum, Gregorius episcopus. « Propter hoc omnipotens Deus bonos quosque ad populorum regimina perducit, ut per eos omneficia praestarentur. Et ideo, gloriose fili, eam quam accepisti divinitus gratiam sollicita mente custodi. Christianam fidem in populis tibi subditis extendere festina, zelum rectitudinis tuae in eorum conversione multiplica, idolorum cultus insequere, fanorum aedificia everte, subditorum mores in magna vitae munditia exhortando, terrendo, blandiendo, corrigendo, et boni operis exempla monstrando aedifica, ut illum retributorem invenias in coelo, cujus nomen atque cognitionem dilataveris in terra. s reddet cujus vos honorem quaeritis et servatis in gentibus. Sic enim Constantinus quondam piissimus imperator, Romanam rempublicam seque cum subjectis populis tota ad
Abbreviated transcription (Latin):
Deuiq felix eiꝰdẽ aplice sedis quon
litatẽ religionis ñ minorẽ quam
parentes & cognati. uir tute de¬
uotionis exercuit. Nobilitatẽ
uͦ illã quã ad scłm uidebat᷑ hab̾e
totã adnanciscendã suꝑnę głam
dignitatis. diuina gr̃ã largiente
coñuertit. Nã mutato repente
habitu scłari. mon asteriũ petut.
in qͦ tanta ꝑfectionis gr̃a coepit
conuersari. ut sicut ipse postea
flendo solebat ad testari. ani¬
mo illiis labentia cuncta subt̃¬
essent. ut reb om̃ib quȩ uol¬
uunt᷑ eminer&. ut nulla nisi
celestia cogitare soler&: ut etiã
retentus corpore. ipsa iã carnis
claustra contẽplatione transi¬
r& ut mortẽ qͦq quȩ pene
cunctis pęna.ẽ. uidelic& ut in¬

Expanded text:
de Felix ejusdem apostolicae sedis quondlitatem religionis non minore quam parentes et cognati virtute devotionis exercuit. Nobilitatem vero illam quam ad saeculum videbatur habere, totam ad nanciscendam supernae gloriam dignitatis divina gratia largiente convertit. Nam mutans repente habitu saeculari, monasterium petiit, in quo tanta perfectionis gratia coepit conversari, ut, sicut ipse postea flendo solebat adtestari, animo illius labentia cuncta subter-essent, ut rebus omnibus quae volvuntur, emineret, ut nulla nisi caelestia cogitare soleret, ut etiam retentus corpore, ipsa jam carnis claustra contemplatione transiret, ut mortem quoque quae pene cunctis poena
Abbreviated transcription (Latin):
siti prius ab aluis quȩ sunt emen¬
danda cognoscant si quas fortasse
frat̃nitatiurę sac̃dotũ uł aliorũ
culpas intulerit. una cũ eo residen¬
tes. subtili cuncta inuestigatione
ꝑ quirite. & itauos in ea quȩ dm̃
offendunt & ad iracundiã ꝓuocañ
districtos ac sollicitos exhibete. ut
ad aliorũ emendationẽ & uindi¬
cta culpabilẽ feriat. & innocentẽ
falsa opinio ñ affligat᷑. Ds̃ te in¬
columẽ custodiat. peuerentissime
frat̃. Datiulie. oe kalendarũ iulia¬
nũ. imꝑante domino nr̃o mauricio

Expanded text:
siti, prius ab aliis quae sunt emensiti, prius ab aliis quae sunt emendanda, cognoscant: si quas fortasse fraternitati vestrae sacerdotum vel aliorum culpas intulerit, una cum eo residentes subtili cuncta investigatione perquirite, et ita vos in ea quae Deum offendunt, et ad iracundiam provocant, districtos ac solicitos exhibete, ut ad aliorum emendationem et vindicta culpabilem feriat, et innocentem falsa opinio non affligat. Deus te incolumem custodiat, reverentissime frater. Data die decima Kalendarum Juliarum, imperante do
Abbreviated transcription (Latin):
ex ratione contradicat ne consen
Uideo aliã legẽ in membris meis.
repugnantẽ legimentis mee. &
captiũ me ducentẽ in lege pecca¬
ti quȩ . ẽ. in membrismeis. Si aut̃
captiuus erat. minime pugnabat.
mentis. cuilex quȩ in membris. ẽ.
repugnabat. Si aut̃ pugnabat. cap¬
tiuus ñ erat. Ecce itaq homo.ẽ. ut
ita dixerim. captiuus & liber. Lib
ex iustitia quã diligit: captiuus ex
delectatione quã portat inuitus.
Iuc usq responsiones beatipape .xi.
gregcru. ad consulta reueren¬
tissimi antistitis augustini. Epłam
uͦ quã se arelatensi ep̃o fecis se cõ¬
iemorat ad uergiliũ etherii sue¬
cessorẽ dederat. cuiꝰ hec forma. ẽ.
Ieuerentissimo & sc̃issimo fratri
dendus. ex eo qđ plerũq solent
caritatis causa inuitari cognoseit᷑.
Et ideo si cõmunẽ fr̾em augustinũ
ep̃m Id uos uenire contigerit. i ta
illũ dilectio ur̃a sicut dec& affe¬
colenda sit doceat. Q qm̃ sepius
euenit. ut hii quilonge sunt po¬

Expanded text:
ex ratione contradicat, ne  Al.,ex ratione contradicat, ne  Al.,Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis . Si autem captivus erat, minime pugnabat. mentis, cui lex quae in membris est repugnabat. Si hoc pugnabat, captivus non erat. Ecce itaque homo est, ut ita dixerim, et captivus et liber: liber ex justitia quam diligit, captivus ex delectatione quam portat invitus.ucusque responsiones beati papae Gregorii ad consulta reverentissimi antistitis Augustini. Epistolam vero quam se Arelatensi episcopo fecisse commemorat, ad Virgilium Etherii successorem dederat DCI: cujus haec forma est: « Reverentissimo et sanctissimo fratri dendus, ex eo quod plerumque solent caritatis causa invitari, cognoscitur. Et ideo si communem fratrem Augustinum episcopum ad vos venire contigerit, ita illum dilectio vestra, sicut decet, affecolenda sit, doceat. Et quoniam saepius evenit, ut hi qui longe sunt po
Abbreviated transcription (Latin):
Quia & primũ culpã serpens sugges¬
sit. euauelut caro delectata est.¬
adã uerouelut sp̃s consensit. Et
necessaria. ẽ. magna discretio. ut
int̾ suggestionẽ atq delectatio¬
nẽ. int̾ delectationẽ & consensũ.
iudex sui animꝰ p̃sideat. Cũ enim
malignus sp̃s peecatũ suggerit in
mente: si nulla peccati delectatio
sequat᷑. peccatũ om̃imꝰ ꝑpetratũ ñ
ẽ. Cũ uͦ delectare caro coeꝑit. tunc
peccatũ incipit nasci. Si aut̃ eciã
ex deliberatione consentit: tunc
peccatũ cognoscit᷑ ꝑfici. In sugge¬
stione igit᷑ peccatisi mens. ẽ. inde¬
lectatione. fit nutrim̃tũ: in con¬
sensuꝑ fectio. & sepe contingit.
ut hoc qđ malignus sp̃s seminat in
cogitatione. caro in delectatione
trahat. nectam̃ anima eidẽ dele¬
ctationi consentiat. Et cũ caro
delectare sine animo nequeat.
ipse tam̃ animꝰ carnis uoluptatib
reluctans. in delectatione carna¬
li aliquomͦ ligatur inuitus.. ut ei

Expanded text:
quia primam culpam serpens suggesquia primam culpam serpens suggessit, EvaAdam vero velut spiritus consensit: et necessaria est magna discretio, ut inter suggestionem atque delectationem, inter delectationem et consensum, judex sui animus praesideat. Cum enim malignus spiritus peccatum suggerit in mente, si nulla peccati delectatio sequatur, peccatum omnimodo perpetratum non est; cum vero delectari caro coeperit, tunc peccatum incipit nasci: si autem etiam ex deliberatione consentit, tunc peccatum cognoscitur perfici. In suggestione igitur peccati initium est, in delectatione fit nutrimentum, in consensu perfectio. Et saepe contingit ut hoc quod malignus spiritus seminat in cogitatione, caro in delectationem trahat: nec tamen anima eidem delectationi consentiat. Et cum caro delectare  Al., delectari sine animo nequeat, ipse tamen animus carnis voluptatibus reluctans, in delectatione carnali aliquo modo ligatur invitus, ut ei