comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
am uͦ qͥ eum ĩ quẽ peccauit hoiẽm rogat. sipecun uris.¬
cato suo mouetur ut roget. ñ÷ adhuc deputandus inimicꝰ. ut
eũ dilig̾e sit difficile. sic̃ difficile erat qn inmicitias ex ercebat.
iusqͥs aũt roganti & pecc̃i fui penitenti ex corde ñ dimittit.
ñ potest. Quẽ uͦ enigłi lateat auditorẽ. si ue lectorem qͥs dix̾it.
ego sum uitas: Q es̃ decuisset orationẽ: hancĩ ea positam sen¬
tentiam uehem̃ter cõm̃dauit dicens. Si enĩ dimiseritis homa¬
nib pecc̃a eoꝵ. dimittet & nob̾ pr̃ ur̃ celestis pecc̃a ut̃a. Siaũ¬
resq corrigere. & int̾ ipsa facinora & flagitia sua elemo¬
sinas freqntare ñ cessant frustͣ. ido sͥ blandiunt᷑: qm̃ añsait.¬

Expanded text:
am vero qui eum in quem peccavit hominem rogat, si pecam vero qui eum in quem peccavit hominem rogat, si peccato suo movetur ut roget, non est adhuc deputandus inimicus, ut eum diligere sit difficile, sicut difficile erat quando inimicitias exercebat.isquis autem roganti et peccati sui poenitenti non ex corde dimittit, non potest. Quem vero Evangelii lateat auditorem, sive electorem quis dixerit: Ego sum veritas? Qui cum docuisset orationem, hanc in ea positam sententiam vehementer commendavit, dicens. Si enim dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet et vobis resque corrigere, et inter ipsa facinora et flagitia sua eleemosynas frequentare non cessant, frustra ideo sibi blandiuntur, quoni
Abbreviated transcription (Latin):
am beneficum. qui tͥ nicħ malifec̾it. illud multo gͣndiꝰ &
nificentieimȩ bonitatis : ut tuũ qͦ inimicũ diligas. & ei qͥt̾ malum
uult. & si potest facit. tu bonũ semꝑ uelis. faciasq qd̾ possis. audi¬
ens dicentẽ dm̃. Diligite inimicos ur̃os. & bñfacite his qͥ uos ode¬
extende. & humanũ animum ad hũc affectũ orando dm̃ secum¬
q agendo luctamdoq perducert.
am̃ quia hoc tam magnũ bonum tantę multitudinis ñ ÷
qͣntam credimus exaudiri cũ ĩ oratiorie dr̃. dimitte nob̾
debita nr̃a sic̃ ꝙ nos dimittimꝰ debitorib nrĩs. ꝓculdubio u̾ba¬
u̾iba sponsionis huiꝰ ̃plent᷑. sihõ qͥ ñdum ita ꝓficit ut iam. di¬
ligat inimicum. tũ qñ rogatur ab hoĩe qͥpeccauit ĩ eũ ut eidi¬
mitat dimittit ex corde. qr eciã sͥ roganti utiq uult dimitti. cũ
orat & die. sic̃ et nos dimittimꝰ debitorib nrĩs. id: sic dimitte de¬
dita nr̃a rogantib nob. sic̃ & nos dimittimꝰ rogantib debitorib¬

Expanded text:
ulto grandius et magnificentissimae bonitatis est, ut tuum quoque inimicum diligas, et ei qui tibi malum vult, et si potest facit, tu bonum semper velis, faciasque cum possis, audiens dicentem Jesum: Diligite inimicos vestros; benefacite eis qui vos odeextendere, et humanum animum ad hunc affectum, orando Deum, secumque agendo luctandoque perducere: tamen quia hoc tam magnum bonum tantae multitudinis non est, quantam credimus exaudiri, cum in oratione dicitur, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris; procul dubio verba sponsionis hujus implentur, si homo qui nondum ita profecit, ut jam diligat inimicum, tamen quando rogatur ab homine qui peccavit in eum, ut ei dimittat, dimittit ex corde: quia etiam sibi roganti utique vult dimitti, cum orat et dicit, Sicut et nos dimittimus debitoribus nostris; id est, Sic dimitte debita nostra rogantibus nobis, sicut et nos dimittimus rogantibus debitorib
Abbreviated transcription (Latin):
quidã ignis temptatio tribulationis. ãe quo aꝑte alio loco scͥptum:
Uasa figuli ꝓbat fornax: & homines iustos temptatio tͥbulationis
Iste ignis in hac int̾im uita fac̃ qd̾ apłs dixit. Siaccidat duob fide
dem fundam̃tum. ligna. fęnũ. stipulam: illiꝰ enĩ opus ñ exuritur
deserit xp̃m. qͣmius doleat cum amittit. saluus quĩdẽ erit sic tam̃
u̾tit neq ꝯsumit fundam̃ti stabilitate atq ĩ corruptĩõne munitum
ałe aliquid etiam pͦ hanc iutam fieri incredibileit lou
& utrum ita sit queri potest. & aut inueniri aut saterel ñ nul¬
los fideles ꝑ ignem quendam purgatorrũ qͣntomagisi minusue bo¬
na ꝑeuntia dilex̃unt tando tardiꝰ ciciꝰq saluari. ñ tam̃ tales de qͥo die¬

Expanded text:
tionis, de quo aperte alio loco scriptum est: Vasa figuli probat fornax, et homines justos tentatio tribulationis . Iste ignis in hac interim vita facit quod Apostolus dixit, si accidat duobus fideidem fundamentum ligna, fenum, stipulam: illius enim opus non exuritur, deserit Christum, quamvis doleat dum amittit; salvus est quidem, sic tamen ertit neque consumit fundamenti stabilitate atque incorruptione munitum. 13. Tale aliquid etiam post hanc vitam fieri incredibile non est, et utrum ita sit, quaeri potest: et aut inveniri, aut latere, nonnullos fideles per ignem quemdam purgatorium, quanto magis minusve bona pereuntia dilexerunt, tanto tardius citi
Abbreviated transcription (Latin):
num peccatũ sit dies obseruare & m̃ses. & annos. ⁊ temꝑa. sic̃ ob¬
seruant qͥ certis dieb siue m̃sib siue annis. uolunt uł nolunt a¬
liqͥd inchoare. eo qd̾ scđm uanas doctͥnas hoĩum fausta uł infaus¬
ta existiment temꝑa. nͥ huiꝰ mali magnitudinẽ ex timore apłi pen¬
saremꝰ qui talib ait. timeo uos. ne forte sine causa laborauierim in

Expanded text:
num peccatum sit dies observare, et menses, et annos, sicut obobservant qui certis diebus, sive mensibus, sive annis volunt vel nolunt aliquid inchoare, eo quod, secundum vanas doctrinas horum, fausta vel infausta existiment tempora, nisi hujus mali magnitudinem ex timore Apostoli pensaremus qui talibus ait: Timeo vos ne forte sine ca
Abbreviated transcription (Latin):
locum. id ÷ ut ei nicħ ante ponatur. & malit hõ qͥtali d̃olore uritur
reb qua̾ita diligit magis carere qͣm xͦ ꝑignem fit saluus. Si aũt ieᷤᷤ
eiꝰmodi temꝑales ac scłares temꝑe temptationis maluerit ten̾e qͣm xp̃m.
eum in fundam̃to ñ habuit. ꝙr hec pore loco habuit. cum ĩ edificio
ñ sit aliquid fundam̃to. Ignis enim de quo eo loco ÷ locutus apłs. ta¬
sis debet intelligi: ut ambo ꝑ eum tͣnseant. id: & qͥ edificat suꝑ hoc fũ¬
dͥam̃tum. arum. argentum. lapides p̃ciosos. & qͥ edificat ligna. ħȩnum

Expanded text:
locum, id est, ut ei nihil anteponatur, et malit homo qui tali dolore uritur, rebus quas ita diligit magis carere quam Christo; per ignem fit salvus. Si autem res hujusmodi temporales ac saeculares tempore tentationis maluerit tenere quam Christum, eum in fundamento non habuit; quia haec priore loco habuit, cum in aedificio prius non sit aliquid fundamento. Ignis enim, de quo eo loco est locutus Apostolus, talis debet intelligi, ut ambo per eum transeant; id est, et qui aedificat super hoc fundamentum, aurum, argentum, lapides pretiosos, e
Abbreviated transcription (Latin):
i: qo ⁊ eoni ae pontaeuent aut diri ut steriles in elemo¬
sinis ñ sint. quib tantũ tͥbuit scͥptura diuina. ut earum tantũ¬
mͦ fructum se imputaturũ p̃nuntiet dñs dextͥs. & earũ tantũmͦ
sterilitatẽ sinistris. qñ his dicturus ÷. uenite benedicti prĩs mei ꝑ¬
cipite regnum. ilł aũt ite in ignẽ ȩt̃num:¬

Expanded text:
 Convenienter autem dixi, ut steriles in eleemosynis non sint, quibus tantum tribuit Scriptura divina, ut earum tantummodo fructum se imputaturum praenuntiet Dominus dextris, et earum tantummodo sterilitatem sinistris; quando his dicturus est, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum: illis autem, Ite in ignem aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
fec̃ Ueruntam̃ qd̾ suꝑ÷: date elemosinam & ecce omĩa iniui¬
da sunt uobis. Itaue hoc intellectur i sumus. ut pharisensũ
habentib fidem xͥ. etiam si ñ ĩ eum credid̾int. nec renati fueriu
ex aqua & sp̃u. munda sint omnia. tantũ si elemoliuas ded̾im
sic̃ isti eas ddandas putant. cum sint immundi om̃s qͦs ñ mun

Expanded text:
fecit? Verumtamen quod superest, date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . Itane hoc intellecturi sumus, ut Pharisaeis non habentibus fidem Christi, etiamsi non in eum crediderint, nec renati fuerint ex aqua et Spiritu, munda sint omnia, tantum si eleemosynas dederint, sicut isti eas dandas putant? cum sint immundi omnes quos non mund
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sum̃e. Q tñ mulier lic⁊ ñ sit cͥcͣcisa. sollẽ pnib hostus oblationib
ab ouginali peceato purgata ẽ. In m̃bro aũ illo mag̃ ãputatio
peccĩ ostendi debuit. q p̾cetis omib mag̃ peccõ obnoxiũ ẽ. tã¬
ꝓpagatione originali infilios. quãꝑꝑetͣcõne actuali inse ipso. ut ꝙ adã
pͥma die ter̾ om̃ib filiis ad c̾fusionẽ. ħ ds̃ cͥc̃cisi fec̾ octaua die natiuitatis

Expanded text:
praesumere. Et tamen mulier, licet non sit circumcisa, solemniis, hostiis et oblationibus, ab originali peccato purgata est. In membro autem illo magis amputatio peccati ostendi debuit, quia prae caeteris omnibus magis peccato obnoxium tam propagatione originali in filios, quam perpetratione actuali in se ipso: ut quod et Adam prima die texit omnibus filiis ad concisionem, hoc Deus circumcidi fecit octava die nativitatis
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ .i. ad cult̃ honoris tni. ofili ꝑdoctrinã prm̃. Dñ aũ dic̃ affẽt᷑ ut eas hu¬
nes ñ affe̾nt᷑ in uite ad te s afferent᷑ inleticia.⁊ ñ ĩparua letitia. s ⁊.i.s.
ex ultacione .i. in maxima leticia ⁊ notand̾ ẽ. qr in hac uita sic affe̾nt᷑ͤ u
tua. Notand̃ aũ eqͥ pollent̃ eẽ id̾̃ cͥꝯamicta uarietatib: ⁊ ad ducent᷑ regi uir¬
gines pꝰ eã. s iõ reppetit ut qm̃ mag̃ eas: ad ħ atͣhat ostẽdat ꝙ ob ħ ad ducẽt᷑

Expanded text:
t, ad cultum honoris tui, o Fili, per doctrinam Patrum. Bene vero dicit afferentur, ut eas hunes non afferentur invitae ad te; sed afferentur in laetitia; et non in parva laetitia, sed exsultatione, id est in maxima laetitia. Et notandum est quod in hac vita sic afferentur. tua. Notandum autem aequipollenter esse idem, circumamicta varietatibus, et adducentur regi virgines post eam; sed ideo re
Abbreviated transcription (Latin):
i. in corruptibilitas pꝰ passionẽ ⁊ cassia .i. exaltatio ascensionis incelũ.⁊
tatis eo ꝙ in ea lateat ⁊ ei c̃iungat᷑. ut intͣ uestim̃tũ corpꝰlatet ⁊ ei c̃iun¬
git᷑. redolebt̃ fidelib tuis. in corruptibilitas ⁊ ex altatõ pꝰpassionẽ ⁊ hu¬
ilitas habenda in passione. ⁊ exẽplo tui mirra.⁊ guta. ⁊ cassia spir
ad omib eburneis .i. bñ redolebt̃ tͥ. in fidelib tuis qui dnr̃ domꝰ tue

Expanded text:
 incorruptibilitas post passionem; et casia, id est exaltatio ascensionis in coelum;tatis, eo quod in ea lateat et ei conjungatur, ut intra vestimentum corpus latet et ei conjungitur, redolebunt fidelibus tuis incorruptibilitas et exaltatio post passionem, et humilitas habenda in passione: et exemplo tui myrrha et gutta et casia spirabunt a domibus eburneis, id est bene redolebunt tibi in fideli
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Lac uob̾ potũ dedi non escã. Nondum enĩ potĩs. Choruithios in pͥnci¬
pio fidei potu lac̾tis inbuit. scĩ illi quoꝵ fides anuntiaturi in uniu̾so
mundo. taniquam ablactati escha solid qͦre firment᷑. Iaser pinguis panis eiꝰ.¬

Expanded text:
ait: lacte uobis potum dedi, non escam; nondum enim poteratis. Corinthius in princiait: lacte uobis potum dedi, non escam; nondum enim poteratis. Corinthius in principio fidei potu lactis inbuitur, sancti illi quorum fides adnuntiatur in uniuerso mundo tamquam, ablactati esca solidiore firmantur. Zabulon i
Abbreviated transcription (Latin):
boladium suum. ħ ẽ in passione corꝑis sui. diluit gs suo sanguine. & enĩ
uerbum a nõboladium gs sunt sic̃ scriptum ẽ. Uiuo ego dic̃ dñs. nisi om̃s
cosinduam. sic̃ uestimentum. E alibi. Sicut amictum.in.e.⁊ .i. Non gͦ san
& bene uuam dix̃. qr sic uua pependit inligno. Ipẽ ẽ uitis. ipse ẽ uua. uit
no ad herens uua qr lancea militis aꝑtũ latꝰ: emisit aqua ⁊ sangunie̾. S ic enĩ
dirit ioħs. qi exuuit de eo aqua ⁊ sanguis. aqua ad lauacrũ sangins ad p̃ciũ.
meum ud̾. ⁊ gauisus ẽ. & unus de ꝓpłiis dic̃. uidi dnm̃ sabaoth. Quẽ uid̾e
atq celestia conficientes alimeuita mentis in t̃ue uisc̃a sagmart᷑. St̃ &̃
qui mandata dñi lucida: que diuino ore deꝓpta st̃: sic̃ lac nob̾ facta. ar¬
rant᷑. quib nutͥti ad panis celestis ꝑuenimus ahmoniam. Uñ ⁊ apł

Expanded text:
aboladium suum: hoc est, in passione corporis sui diluit gentes suo sanguine. Etenim aboladium suum: hoc est, in passione corporis sui diluit gentes suo sanguine. Etenim uerbi anaboladium gentes sunt, sicut scriptum est: uiuo ego, dicit dominus, nisi omnes eos induam sicut uestimentum et alibi: sicut amictum mutabis eos, et mutabuet bene unam dixit, quia sicut uua pependit in ligno. ipse est uitis, ipse uua: uitis ligno adhaerens. uua, quia lancea militis apertum latus emisit aquam et sanguinem. sic enim dixit Iohannes quia exiuit de eo aqua et sanguis, aqua ad lauacrum, sanguis ad pretium. meum uidit et gauisus est, et unus de prophetis dicit: uidi dominum Sabaoth, quem uidentatque caelestia conficientes alimenta mentis internae uiscera saginarunt. sunt etiam qui mandata domini lucida, quae diuino ore deprompta sunt, sicut lac nobis facta arbitrentur, quibus nutriti ad panis caelestis peruenimus alimoniam. unde et Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
uenit uir eurus non sum dignis soluere corrigiam calciamenti eiꝰ. Iõ dic̃ Qui
ht̃ sponsam: sponsus e. Amicus auit sponsi quistat ⁊ audit eum gaudio gaudet.
oc ẽ. ipse ẽ solus uir eccłie. ħ ẽ expectatio gentium. Huic deferentes co
G̃audeo q uenit. qr uocem audio. nuptialẽ qr iã non dura peecatoꝵ suppli
dura legis tormenta: s remissionẽ criminum uocem leticie. sonuen
iocunditatis exultacionẽ festinuptiał audimꝰ. Hic ẽ ille alligans ad uitaẽ a¬
sinum suum. & cilicio pullum asine sue. ut feruorem spc̃ scĩ. congregatio
iuscła in exsolub ił fidĩ uincłis alligemꝰ. Hoc ẽ. illud mist̾ium quod pu
asine soluit uissit in euangłlo ⁊ ipse dñs iħc sed̾ suꝑ eum. ut alligatꝰ ad utẽ
ꝑpetua scõꝵ suauitate requiesceret. Lauabit in quid in uino stolam suã.
num tex errores. Bona stola que uniuersos in aunt ueste iocunditati
meo fuerit: nec recesserit. Unde ⁊ euangłista ait. quia plemis sp̃u scõ. dñs¬

Expanded text:
 qui habet sponsam sponsus est; amicus autem sponsi, qui stat et audit eum, gaudio gaudet, hoc est: ipse est solus uir ecclesiae, hic est expectatio gentium, huic deferentes copgaudeo, quia uenit, quia uocem audio nuptialem, quia iam non dura peccatorum supplicia, dura legis tormenta, sed remissionem criminum, uocem laetitiae, sonum iucunditatis, exultationem festi nuptialis audimus. hic est ille alligans ad uitem asinum suum et cilicio pullum asinae suae, ut feruorem spiritus sancti congregatio busdam inexsolubilis fidei uinculis alligemur. hoc est illud mysterium, quod pullum asinae solui iussit in euangelio et ipse dominus Iesus sedit eum, ut alligatus ad uitem perpetua sanctorum suauitate requiesceret. Lauabit inquit in uino stolam suam. omnium texit errores, bona stola, quae uniuersos induit ueste iucunditatis. in eo fuerit nec recesserit. unde et euang
Abbreviated transcription (Latin):
uitate. Risus sine cachinno. uox sine clamore. Incessꝰ sine tumultu. quies
tͥ ñ assidua erit. ⁊ c̃ ab aliis ludr᷑. tu scĩ aliquid honestiq tctaueris. Siꝯtinẽ
es adulationes euita. Sitq tͥ tam triste laudari at᷑pib ꝗͣ si laudaueris
ob turpia. Letior esto quocies displices mał ⁊ maloꝵ de te existimatioẽs
malas uerã. tui laudationẽ ascͥbe. Difficillim̃ ꝯtinentie opꝰ ẽ. assentiones
adulantiũ repelłe. quoꝵ ẜmones animũ quad̾a uoluptate resoluunt.
Nullius ꝑ assentionẽ. amiticiã remearis. nec tuã ꝓm̃endi ad te aditũ¬

Expanded text:
int sine dente, joci sine vilitate, risus sine cachinno, vox sine clamore, incessus sine tumultu: quies tibi, non desidia erit; et cum ab aliis luditur, tu sancti aliquid honestique tractabis. Si continens es, adulationes evita: sitque tibi tam triste laudari a turpibus, quam si lauderis ob turpia. Laetior esto, quoties displices malis, et malorum de te existimationes malas, veram tui laudationem ascribe. Difficillimum continentiae opus est, assentationes adulatione repellere, quarum sermones animum voluptate resolvunt. Nullius per assentationem amicitiam merearis, nec ad tua
Abbreviated transcription (Latin):
scito qr ꝓdeẽ. uoluit. ñ ac̃ba s blanda ũba timeb̾. Esto uitioꝵ fugax ipse.
lioꝵ uͦ. neq ciosus seructator neq acb rep̃hensor s si exꝓbrõne eor¬
reptor. ita ut ammonitionẽ hilaritate p̃uenias ⁊ errou facile ueniã dato
Nec extollas quẽ ꝗͣ nec deitias. Dicentiũ esto tacitꝰ auditor audiẽtiũ ꝓintꝰ
receptor. Requirenti facile responde. Contẽpnẽti facile cede. nec in
iurgia exectionesq discedas. Si contine̾s es: & animi tui & corporis. motꝰ.
obẜua neindecori sint. Nec iõ illos ꝯtẽpnas qr latent. Nã nicħ differ
nemo uidead. cũ ip̃ẽ illos uideas. Cunctis esto benignus. Paucis familia¬
nplicitatis ad nocend̾ aliquib subrepunt oppositissimus. Ad irã tar

Expanded text:
ba. Esto vitiorum fugax ipse; aliorum vero neque curiosus scrutator, neque acerbus reprehensor, sed sine exprobratione correptor, ita ut admonitionem hilaritate praevenias, et errori facile veniam dato. Nec extollas quemquam, neque dejicias. Dicentium esto tacitus auditor, audientium promptus receptor. Requirenti facile responde, contemnenti facile cede: ne in jurgia exsecrationesque discedas. Si continens es, animi tui motus corporisque observa, ne indecori sint. Nec illos ideo contemnas quia latent; nam nil differt, si nemo videat, cum tu ipse illos videas. simplicitatis ad nocendum aliquibus subrepunt, oppositissimus. Ad iram tar
Abbreviated transcription (Latin):
uio mordalitatis ⁊ passibilitatis ꝓtransgressione. Alt̾am in eod̾ origina¬
li peccato m̃bro ꝓpagationis. ut sola pareret in dolore filios suos ꝓser¬
pentis obedientia ⁊ ui̾ri deceptione. Iõq digñ erat ut simiłr uir qui
scient̾ ⁊ plꝰ peccaũat duplicẽ sententiã reciꝑ⁊ unã mortalitatis ꝓtͣsgssi¬
one. Alt̾am cirẽcisionis moriginali m̃bro ꝓ oõsensu hostis ⁊ uxoris sue. In

Expanded text:
viro mortalitatis et passibilitatis pro transgressione, alteram in eodem originali membro propagationis, ut sola pareret in dolore filios suos pro serpentis inobedientia, et viri deceptione. Ideoque dignum erat ut similiter vir qui scienter et plus peccaverat, duplicem sententiam reciperet: unam mortalitatis pro transgressione, alteram circumcisionis
Abbreviated transcription (Latin):
honorẽ eoꝵ fac̃ ħ cantiõ. ut iͦnłi tractatu eoꝵ laushabeat᷑ alios ad
eu naudans: honoiand inuit. Int̾ducũt᷑ it d̾s pr̃ agens ad laud̾ eĩ
s nr̃e fidi in structionẽ oe genit᷑a ĩ effabili ⁊ et̾na filii sui laudans
in suꝑ eũ scõm humanitatẽ de innocẽtia. ⁊ iꝰticia sua ⁊ ad ortans eũ
ad pͣdicand̾. Laudat ꝙͦ eos qͥmfiñ cõinutabut᷑ .i. eccłiã pͥmitãm que

Expanded text:
honorem eorum facit hoc canticum: ut cum hoc tractatu eorum laus habeatur, alios ad eum laudandum et honorandum invitet. Introducitur enim Deus Pater, agens ad laudem ejus et nostrae fidei instructionem de genitura ineffabili et aeterna Filii sui. Laudans insuper eum secundum humanitatem de innocentia et justitia ejus, et adhortans eum ad praedicandum. Laudat quoq
Abbreviated transcription (Latin):
neb. S cogitatio tua stabił ⁊ ct̾a ꝯsistat. siue delib̾⁊. siue querat. siue ẽtẽ¬
plet᷑ ñ recedat auõ. Sexmo qͦ tuꝰ ñ sit in aniss qͣt suadeat. aut moueat. aut
c̃tẽplet᷑. aut p̃cipiat. lauda parce uituꝑa pareiꝰ. Nã similr̃ rep̃hensibił ẽ
tns ninua laud̾eo ꝗ̃ adm̃ ĩ mod̾ata inituꝑatio. Illa siquid̃ ad ulatione ista malig¬
nitate suspecta ẽ. Testimoniũ ueritati ñ amiticie reddas. Cõ ẽsid̾atione
Presentia ordina. futa᷑ ꝓ uid&. Pret̾ita recordare. Nã qui nicħ dep̃ tĩto
cogitat ꝑd̾ intã. qui nicħ defutꝰo p̃me ditat᷑ in omĩa ĩ captꝰ. meid̾. ꝓponẽs
in aĩo ⁊ mala futã. ⁊ bona ut illa sustiñe possis. ista mod̾ari ñ seꝑ in acͥtu sis
s interd̾ aiõ tuo requiẽ dato ⁊ re quies ip̃a plena sit sapiẽ studiis ⁊ eogitati¬

Expanded text:
nebis: sed cogitatio tua stabilis, et certa sit; sive deliberet, sive quaerat, sive contempletur, non recedat a vero. Sermo quoque tuus non sit inanis, sed aut suadeat, aut moneat, aut consoletur, aut praecipiat. Lauda parce, vitupera parcius. Nam similiter reprehensibilis est nimia laudatio, ut immoderata vituperatio. Illa siquidem adulatione, ista malignitate suspecta est. Testimonium veritati, non amicitiae reddes. Cum consideratione spensetur. Praesentia ordina, futura praevide, praeterita recordare. Nam qui nil de praeterito cogitat, perdit vitam, qui nil de futuro praemeditatur, in omnia incautus incidit. Pa mala et bona ut illa sustinere possis et ista moderari. Non semper in actu sis, sed interdum animo tuo requiem dato: et requies ipsa plena sit sapientiae studiis, et cogitati
Abbreviated transcription (Latin):
aliud significabat ꝙ morsus mortiferi serpentium ex altato ⁊ respecto.
expresseq imaginem filii dei ac passionẽ eiꝰ conspexerit. ipse antiqui
hostis łserpentis nenena euad̾e poterit. Hoc certe indicant uba ipsius
am̃ dicentis. Sicc̃ exaltauit moyses serpentem. in deserto ita exaltari
oportet filiũ hominis. ut omnis qui cred̾ in eum ñꝑeat. s habeat uitan¬

Expanded text:
illud significat quod morsus mortiferi serpentium, exaltato et respecto ristum per imaginem filii Dei ac passionem conspexerit, ipse antiqui hostis venena evadere poterit. Hoc certe indicant verba ipsius Domini dicentis: « Sicut exaltavit Moyses serpentem in deserto, ita exaltari oportet filiu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝑniciose moliti st̃. in tulert̃ mortẽ. ut abeo abscid̾ent᷑ fidelium deuo¬
nẽ. S iñ fides c̾̃uit un̾ hanc se extinguere infidelium in ẽdulita
c̃ pulsi sunt. nesciendo dilatare. Quis nãq capt̾ nrm̃ ẽ : nͥ ut predixmsꝰ
redemptor generis humani dequo seript̾ ẽ. ipm̃ dedit eapt̾ sup᷑ omnem
eccłiam que ẽ corpꝰ ipsuis: Quẽ cũuidi ꝑsequerent᷑ nom̃ eiꝰ extinguer¬

Expanded text:
eregerunt hoc quod perniciose moliti sunt. Intulerunt mortem, ut ab eo abscinderent fidelium devotionem. Sed inde fides crevit, unde hanc se exstinguere infidelium crudelitas  nimirum compulsi sunt nesciendo dilatare. Quis namque caput nostrum est, nisi Redemptor generis humani? De quo scriptum est: Ipsum dedit caput super omnem Ecclesiam, quae est corpus ipsius . Quem cum
Abbreviated transcription (Latin):
nemo iuste mea dic̾ta spñe potelit. qr ꝓbantis auctoritas pluris
estimat qm sebentis de uotio. Multa ẽ omnib fidelib in ur̃a pie¬
cade głandi facultas dũ dem̃tie ur̃e sollicitudo sac̃dotalem ut dee
habet̾ in p̃dicatione ũbi di. uigorẽ. & ꝑfectam in fide chatholica
scientiam & sanctissimã ꝓ omiu salute de uotionẽ. Qua ꝑ uniu̾soꝵ¬

Expanded text:
nemo juste mea dicta spernere poterit, quia probantis auctoritas pluris nemo juste mea dicta spernere poterit, quia probantis auctoritas pluris aestimatur quam scribentis devotio. Multa est omnibus fidelibus in vestra pietate gloriandi facultas, dum clementiae vestrae sollicitudo sacerdotalem, ut decet, habet in praedicatione verbi Dei vigorem, et perfectam in catholica fide scientiam, et sanctissimam
Abbreviated transcription (Latin):
tũ cogitarẽ. s ut mei nõis qͦ aqͥbꝰdam magist̃ licet ñ merito uo¬
eabar officiũ ostend̾em. Nec ñ ut conuincerem eos qͥ minꝰ utile
estimabant urãm nobiłsimã intentionẽ dialetice discipline dis¬
pͥme necessarias. eẽ. putauit. dũ ꝓfundissimas de scã tͥnitate quel
Qd̃ &̃ in añ noĩato eiꝰde̾ pr̃is opꝰcło. piꝰ & deuotꝰ in qͥsitor facile
ĩueniet si philosophie cognitionẽ in discendo hab̾e ñ negleg̃. ħ oĩa
e uota m̃tis atie c̃ sid̾ans tp̃e celeb̾runi c̃ uentꝰ qͦ sac̃dotes dei
una ut reor opũ ꝓonda ĩ ratione chatholice fidĩ urẽ excellentissime
auctoritati attułi si Qdminꝰ qui uoluntatẽ oicendi dederat. spũ
adiquid mea in uenire ualuit de uotio. qđ libiꝰ afferret. nec regale
beniuolentiã gratiꝰ accepisse putarẽ. Quid ex inde efficẽm ure
ꝓbationis spectat iuditium. si digne m̃s iste labor ĩ sac̃dotales
ꝓcede ualeat aures. Esrgo ur̃e dignitatis oextã gante ad legeno

Expanded text:
rem: sed ut mei nominis, quo a quibusdam magister licet non merito vocor, officium ostenderem; nec non ut convincerem eos, qui minus utile existimabant, vestram nobilissimam intentionem dialecticae disciplinae disprime necessarias esse putavit, dum profundissimas de sancta Trinitate quQuod etiam in ante nominato ejusdem Patris opusculo pius et devotus inquisitor facile inveniet, si philosophiae cognitionem in discendo habere non negligit. Haec omnia devota mentis acie considerans, tempore celeberrimi conventus, quo sacerdotes Dei va ut reor opum pondera in ratione catholicae fidei, vestrae excellentissimae auctoritati attuli, si Dominus, qui voluntatem dicendi dederat, spirialiquid mea invenire valuit devotio, quid liberius afferret, nec quid regalem benevolentiam gratius accepisse putarem. Quid exinde efficereat  Ms., spectat judicium, si digne meus iste labor in sacerdotales procedere valeat aures. Ergo vestrae dignitatis dextera dante ad legendum,
Abbreviated transcription (Latin):
Hhe uͦ mee deuotionis in dño studiũ otio torpens ur̃o mp̃dicatione
chatholiee fidei defunss ad uitorio. di rexi sanctissime auctoritati
ur̃e de fide scẽ & in diuidue trinitatis sub sp̃e manuał libelli ser
estimabam. sapientiã. Nlã aliũ quẽ libet tã excellenti dono in acci
& p̃dicare que dõ placeant. nec eẽ. eẽ notissimũ ẽ. Neq enĩ quẽ ꝙͣ
magis oecet. ł meliora nosse ueł plura quã imꝑatorẽ. Quiꝰ d ocͤ¬

Expanded text:
 Domino devotionis studium otio torpens, vestro in praedicatione catholicae fidei deesset adjutorio, direxi sanctissimae auctoritati vestrae de fide sanctae et individuae Trinitatis, sub specie manualis libelli, sertatis munere digniorem existimabam sapientiam; nec alium quemlibet tam excellenti dono in accipet praedicare quae Deo placeant necesse esse, notissimum est. Neque enim quemquam magis decet vel meliora nosse, vel plura, quam imperatorem, cujus doc
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet chatholica fides. que humanũ genꝰ sola uiuificat. sol
scificat. ueraut̾ in una c̃fessione cunctoꝵ cordib in figat᷑. quatenꝰ
sũmi regis oonante pietate. eade scẽ pacis & ꝑfecꝰte caritatis om̃s
nbin regat. & custodiat unitas. Nec aliud omnipotenti deo
munꝰ amabiliꝰ. eẽ. ꝓbat᷑. ꝙͣ in chatholica fide diuine concoidia cari
tatis ut om̃s unũ sint in xꝑo qui ꝓ omnibꝰ mortuꝰ ẽ. ꝑquẽ cuncti
credentes in eũ. efitiunt᷑ filii et̾ne beatitudinis. Expłie p̃fatio.
Drex augte clarissime dignꝰ honore. Qdux & ooctor & decꝰ ĩꝑii.

Expanded text:
vivificat, sola sanctificat, veraciter in una confessione cunctorum cordibus infigatur; quatenus summi Regis donante pietate, eadem sanctae pacis et perfectae charitatis, omnes ubique regat et custodiat unitas. Nec aliud omnipotenti Deo munus amabilius esse probatur, quam in catholica fide divinae concordiae charitatis, ut omnes unum sint in Christo, qui pro omnibus mortuus est: per quem cuncti credentes in eum efficiantur filii aeternae beatitudinis. O Rex augusto clarissime dignus honore, Et dux, et doctor, et decus imperii.
Abbreviated transcription (Latin):
potestas ⁊ sapientia. Pͥotestas. ut suꝑbos oppmat. & defendat ab imꝑperiis
humiles. Sapia. ut regat. & doceat pia sollicitudine subiectos. His duo
Terrorẽ potentie urẽ suꝑ om̃s undiq gentes in mittens ut uolunta
ñ potuit. Quio gͥ qͥd agendũ ẽ ur̃e deo oeuotissime sollicitudim
tẽpe serenitatis & pacis. quo militaris. laboris cingło soluto tocꝰ
pacifica quiete pꝰpłs ẽcurrere festinat ad ur̃ẽ iussionis edictum. in¬

Expanded text:
potestas et sapientia: potestas, ut superbos opprimat, et defendat ab improbis humiles; sapientia, ut regat et doceat pia sollicitudine subjectos. His duobterrorem potentiae vestrae super omnes undique gentes immittens, un potuit. Quid igitur? Quid agendum est vestrae Deo devotissimae sollicitudini tempore serenitatis et pacis, quo militaris laboris cingulo soluto totus pacifica quiete populus concurrere festinat ad vestrae jussionis edictum, in
Abbreviated transcription (Latin):
Ax ista p̃cellit sic̃ scͥptum ÷ omnẽ in tellectũ: neq sciri a nob̾
uisi cũ ad eam uenerimꝰ potest. qͦmͦ enun pacificant᷑ olestia.
nisi nob̾. id ÷ ꝯcordando nob̾cum: Nam ibi sẽꝑ: pax. ꝙ int̾ se uni¬
u̾sis intellectualib creaturis. & cum suo creatore. Quȩ pax p̃cel¬
lit ut dictũ ÷ omnẽ intellectum: s utiq nr̃m. ñ eoꝵ qui sẽꝑ ui¬
dent faciẽ prĩs. Nos aũt qͣtuscunq sit ĩ nob̃ intellectꝰ humatiꝰ:

Expanded text:
t, omnem intellectum ; neque sciri a nobis, nisi cum ad ea venerimus, potest. Quomodo enim pacificantur coelestia nisi nobis, id est, concordando nobiscum? Nam ibi semper est pax, et inter se universis intellectualibus creaturis, et cum suo Creatore. Quae pax praecellit, ut dictum est, omnem intellectum; sed utique nostrum, non eorum qui semper vident facie
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ ÷ ut eo mutaretur. ⁊ ꝯu̾teret᷑ in necessitatẽ mortis humana na¬
ra. reꝑiuntur sic̃ supͣ disserui plura pecc̃a. et alia parentũ. quȩ
si ñ ita possunt mutare naturam. reatu tam̃ obligant filios. nͥ gratuita
gratia & misericordia diuina subueniat. xluiI.
neratorib suis qͥsq succedit. ñ imm̃ito disceptari potest: utrũ om¬
nium mał actib & multiplicatis delictis originalib qͥ nascitur implice¬
tur. ut tanto peiꝰ quanto posteriꝰ quisq nascatut. anꝓptẽa ds ĩ t̃ciam
& qͣrtam gn̾ationẽ depecc̃is parentũ eoꝵ posteris cõminet᷑. qͥa iram suã

Expanded text:
magnum est, ut eo mutaretur et converteretur in necessitatem mortis humana natura, reperiuntur, sicut supra disserui, plura peccata et alia parentum, quae etsi non ita possunt mutare naturam, reatu tamen obligant filios, nisi gratuita gratia et misericordia divina subveniat. + Audis generationibus suis quisque succedit, non immerito disceptari potest utrum omnium malis actibus, et multiplicatis delictis originalibus, qui nascitur implicetur, ut tanto pejus, quanto posterius quisque nascatur. An propterea Deus in tertiam et quartam generationem de peccatis p
Abbreviated transcription (Latin):
cõmissa inuenerit tollit. hac gͦ excepta magna indulgentia unũ in¬
cip̃ hominis renouatio. in qͣsoluit᷑ omĩs reatus & ingn̾atus & additus.
ipsa etiam uita cet̾a iam ratione ritentis etatis. qͣntalibet p̃polleat fe¬
cunditate iusticiȩ. sñ peccatoꝵ remissione ñ agitur. qm̃ filii dei qͣm¬
diu mortalit̾ uiuunt. cũ morte ꝯfligunt. Et qͣmuis de illis sit ueraci¬
ter dictum. qͦt qͦt sp̃u dĩagunt᷑ hi filii sunt dei. si tñ sp̃u di excitant᷑. & tã¬
qͣm filii dei ꝓficiunt addm̃. ut etiã sp̃u suo maxime aggͣuante corrupti¬
bili corꝑe. tamꝗͣ filii hominis in qͥb dam humanis motib deficiant ad
semet ipsos. & iõ pecces: int̾ẽ qͥdem satis qͣntum dr̃. Neq enĩ qr peccatũ

Expanded text:
commissa invenerit, tollit; hac ergo excepta magna indulgentia, unde incipit hominis renovatio, in qua solvitur omnis reatus et ingeneratus, et additus, ipsa etiam vita caetera jam ratione utentis aetatis, quantalibet praepolleat fecunditate justitiae, sine peccatorum remissione non agitur. Quoniam filii Dei, quadiu mortaliter vivunt, cum morte confligunt. Et quamvis de illis sit veraciter dictum, Quotquot Spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei ; sic tamen Spiritu Dei excitantur, et tanquam filii Dei proficiunt ad Deum, ut etiam spiritu suo, maxime aggravante corruptibili corpore , tanquam filii hominum quibusdam humanis motibus deficiant ad se ipsos, et ideo peccent. Interest quidem quantum: neque enim quia peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
angłis di fuerimꝰ: tunc quẽ admodũ & ipsi uidebimꝰ facie ad facũ
tantãq pacẽ habebimꝰ erga eos. qͣntã x ipsi erga nos. quia tantũ eoᷤ
dilecturi sumꝰ qͣntum ab eis diligem᷑. Itaq pareorum nota nob
erit: quia & nr̃a tał ac tanta erit. nec p̃cellet tunc intellectũ nr̃a.
Dei uͦ pax quȩ illic: erga eos. e nr̃m & illoꝵ intellectum sñ dubitatione
p̃cellit Peipso qͥppe beata ÷ rationał creatura q̃cunq beatar ñ ipse de¬
illa. Uñ scđm hoc meliꝰ accipitur qd̾ scͥptum ẽ pax dei que p̃cellit
omnẽ intellectum: ut in eo qd̾ dixit omnẽ. nec ipse intellectus scõꝵ
oncordant aũt nobiscum angłi etiani nẽ ¶eiꝰ excellit:.
cum remittunt᷑ nr̃a pecc̃a. Ideo pͦ cominemorationẽ sc̃ẽ eccłie.ii
drdine ꝯfessionis ponit᷑ remissio peccatoꝵ. Phanc enĩ stat eccłia quȩ ĩ¬

Expanded text:
uerimus ; tunc quemadmodum et ipsi, videbimus facie ad faciem ; tantamque pacem habebimus erga eos, quantam et ipsi erga nos; quia tantum eos dilecturi sumus, quantum ab eis diligimur. Itaque pax eorum nota nobis erit, quia et nostra talis ac tanta erit, nec praecellet tunc intellectum nostrum: Dei vero pax quae illic est erga eos, et nostrum et illorum intellectum sine dubitatione praecellilla. Unde secundum hoc melius accipitur quod scriptum est, pax Dei, quae praecellit omnem intellectum, ut in eo quod dixit, omnem, nec ipse intellectus sanctooncordant autem nobiscum Angeli etiam nunc, cum remittuntur nostra peccata. Ideo post commemorationem sanctae Ecclesiae in ordine Confessionis ponitur remissio peccato
Abbreviated transcription (Latin):
habitat in templo suo. ñ solũ sp̃c sc̃s. uerũ etram pat᷑ & filiuiso
Quietiã de corꝑe suo ꝑ ꝗd factũ ⁊ caput ȩceliȩ quȩ ⁊ĩ homiib
ẽ. ut sit ipse in omib pͥmatũ tenens: Ait. Soliute templũ
hoc: ꝙ post tͥduum resuscitabo illud. Templũ gͦ d̃i hoc :
totꝰ summȩ tͥnitatis sancta : eccłia. scilicet uniu̾sa ĩ cȩlo & ĩt̾ra.
eo de illa quȩ in cȩlo ÷ affirmare quid possumꝰ.
nisi qd̾ nullus in ea malus ẽ: Nec quisꝙͣ deinceps inde cecidit
aut causurus ÷. ex quo as angłis peccantib ñ peꝑcit sic̃ scbit apłs
petrꝰ: s carcerib caliginis inferni retrudens. tradidit in iudi
illa & suꝑna societas. quȩ ibi sint differentiȩ p̃positurarũ.
ut cum om̃s tanꝗͣ gn̾ali noĩe angłi nuncupent᷑. sic̃ in epła ad
hebreos legimus. cui enĩ angloꝵ dix̃ ds aliqͣndo. sede ad extͥsme¬
is. ħ qͥppe mͦ significauit om̃s uniu̾salit̾ angłos dici. sint tam̃ illic

Expanded text:
ed etiam Pater et Filius, qui etiam de corpore suo, per quod factus est caput Ecclesiae, quae in hominibus est, ut sit ipse in omnibus primatum tenens , ait, Solvite templum hoc, et in triduo suscitabo illud . Templum ergo Dei, hoc est totius summae Trinitatis, sancta est Ecclesia, scilicet universa in coelo et in terra.ed de illa quae in coelo est, affirmare quid possumus, nisi quod nullus in ea malus est, nec quisquam deinceps inde cecidit aut casurus est, ex quo Deus angelis peccantibus non pepercit, sicut scribit apostolus Petrus; sed carceribus caligperna societas, quae ibi sint differentiae praepositurarum, ut cum omnes tanquam generali nomine Angeli nuncupentur sicut in Epistola ad Hebraeos legimus: Cui enim Angelorum dixit aliquando, Sede a dextris meis ? hoc quippe modo significavit omnes universaliter Angelos di
Abbreviated transcription (Latin):
neretur ante ȩccłiam: qͥa & ipse adeccłiam ꝑtineret ĩilla eiꝰ
parte quȩ ĩ eģlis : nec hab̾et templũ. s etiã ipse. templũ essec.

Expanded text:
neretur ante Ecclesiam, quia et ipse ad Ecclesiam pertineret in illa ejus neretur ante Ecclesiam, quia et ipse ad Ecclesiam pertineret in illa ejus parte quae in coelis est. Nec haberet templum, sed etia
Abbreviated transcription (Latin):
creatoris. i. summȩ illiꝰ tͥnitatis fuisse subdendã: q̃m qͥcqͥd dehoĩe
xp̃o dictũ ÷. ad unitatẽ ꝑsonȩ unigeniti ꝑtinet. Rectꝰ itaq ꝯfessio¬
iis ordo poscebat: ut trinitati sub uingeret᷑ eccłia. tanꝗͣ
tori domus sua & dõ templũ suum. ⁊ conditori ciuitas sua. Quȩ
tota hic accipienda: ñ solũ ex parte qua ꝑegrinat᷑ ĩ t̾ris a solis or¬
tu usq ad occasum laudans nom̃ dñi. & post captiuitatẽ uetus¬
tatis cantans canticũ nouum: uerũ etiam ex illa q̃ in cęlis sẽꝑ
ex quo ꝯdita ÷ cohesit do. nec ullũ malum sui casuis ex ꝑta ÷ ħ
tet opitusat᷑ : qͥa utͦq una erit ꝯsortio et̾nitatis. & nc̃ unae̾ iũ¬
culo caritatis. quȩ tota instituta ẽ ad colendũ dm̃. Unũ nec
tota nec ulla pars eiꝰ uult se coli ꝓ d̾o: nec cuiꝙͣ e̾e̾ ds ꝑtinen¬
sp̃c sc̃s. si creatura ñ creator e̾ẽt: ꝓfecto creatura rational
eet. Ipla ÷ enĩ summa creatura. Etido in regula fidi ñ po¬

Expanded text:
m quidquid de homine Christo dictum est, ad unitatem personae Unigeniti pertinet. Rectus itaque Confessionis ordo poscebat, ut Trinitati subjungeretur Ecclesia, tanquam habitatori domus sua, et Deo templum suum, et conditori civitas sua. Quae tota hic accipienda est, non solum ex parte qua peregrinatur in terris, a solis ortu usque ad occasum laudans nomen Domini , et post captivitatem vetustatis cantans canticum novum; verum etiam ex illa quae in coelis semper, ex quo condita est, cohaesit Deo, nec ullum malum sui casus experta est.tet opitulatur; quia utraque una erit consortio aeternitatis, et nunc una est vinculo charitatis, quae tota instituta est ad colendum unum Deum. Unde nec tota, nec ulla pars ejus vult se coli pro Deo, nec cuiquam esse Deus pertinen per hoc Spiritus sanctus si creatura, non creator, esset, profecto creatura rationalis esset; ipsa est enim summa creatura. Et ideo in Regula fidei non po
Abbreviated transcription (Latin):
neqͥsquam & si ñ de oꝑib de ipso głetur lib̾o uoluntatis
arbitrio. tanꝙͣ ab ipso incipiat m̾itum. cui tanꝙͣ debitũ redda¬
tur p̃mium bñ oꝑandi ipsa lib̾tas: audiat eundẽ gr̃e p̃conem
dicentẽ. Ps̃ enĩ ÷ qͥ oꝑatur in nobis & uelle & oꝑari ꝓbona uo
rentis : d̾i. Cũ ꝓ culdubio si homo eiꝰ etatis ÷ ut ratione iam uta¬
tur: ñ possit crede. sꝑare. dilig̾̃e. nͥ uelit. nec ꝑuenire ad pal
lentis neq currentis. nͥ qr & ipsa uoluntas sic̃ scriptũ ÷. ad ño

Expanded text:
ne quisquam, etsi non de operibus, de ipso glorietur libero voluntatis arbitrio, tanquam ab ipso incipiat meritum, cui tanquam debitum reddatur praemium bene operandi ipsa libertas, audiat eumdem gratiae praeconem dicentem: Deus enim est qui operatur in vobis et velle et operari pro boetc. Cum procul dubio si homo ejus aetatis est ut ratione jam utatur, non possit credere, sperare, diligere, nisi velit, neque ad palmvolentis, neque currentis est, nisi quod ipsa voluntas, sicut scriptum est, a Do
Abbreviated transcription (Latin):
sedes. siue dñationes. siue pͥncipatꝰ. siue potestates. dicatt qͥ
possũt. si tam̃ possunt ꝓbare qd̾ dicunt: ecce ego me ista ignora¬
re ꝯfiteor. S ne illud ouidẽ cercũ habeo utrum ad eande socie¬
tatem ꝑtineant sol & luna & cuncta sydera: qͣmuis ñ nullis lu¬
cida eẽ. corꝑa ñcum sensu uł intelligentia uideantur.

Expanded text:
sedes siue dominationes siue principatus siue potestates, dicant qui possunt, si tamen possunt probare quod dicunt. Ego me ista ignorare profiteor. Sed nec illud certum habeo utrum ad eandem societatem pertineant sol et luna et sidera, quamuis nonnullis lucida esse corpora non cum sensu uel intelligentia uideantur.
Abbreviated transcription (Latin):
cłm: ułcum se bonũ fingens. ea facit siue dic̃ quȩ bonis angłis ꝯgru-¬
aut morbidꝰ. Cum uͦ ꝑ hȩc aliena adsua incip̃ duc̃e. tunc eũ dinosẽe. nec
ire pꝰ eum magna & necessaria uigilantia ÷ S qͦd unus qͥsq hominũ idone¬
us ñ ÷ om̃s mortiferos dolos eiꝰ cuade. nͥ regat. atq tueatur d̾s: & ipsa huiꝰ
rei difficultas adh÷ utił ne sit spes sibi qͦs q aut homo alt̾ alt̾i. s d̾s suis
omĩb: idenĩ nob̾ potiꝰ expedire prors pioꝵ ambigit nemo.

Expanded text:
culum: vel cum se bonum fingens, ea facit sive dicit, quae bonis angelis congruculum: vel cum se bonum fingens, ea facit sive dicit, quae bonis angelis congruaut morbidus. Cum vero per haec aliena ad sua incipit ducere, tunc eum dignoscere, nec ire post eum, magna et necessaria vigilantia est. Sed quotusquisque hominum idoneus est omnes mortiferos ejus dolos evadere, nisi regat atque tueatur Deus? Et ipsa hujus rei difficultas ad hoc est utilis, ne sit spes sibi quisque, aut homo alter alteri, sed Deus suis omnibus. Id enim nobis potius expedire prorsus piorum ambigit nemo.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħarũ libro. ꝙ dix̃ mͥ angłs qͥ loquebat᷑ in me. ñ enĩ ait. qui lo¬
quebat᷑ ad me. s in me. uł appareant ⁊ in somnis. & colloqͣntur
more somnioꝵ: Habemꝰ qͥppe in eugłio. Eece angłs dñi appa¬
ruit illi in somnis dicens. his enĩ modis uelud indicant se an¬
głi contrectabilia corꝑa ñ hr̃e. faciunt q difficillimã q̃stionem
quomͦ prẽs eispedes lauerunt. qͦmͦ iacob cũ angło tam solida
ꝯtrectatione luctatꝰ sit. Cum ista quęrunt᷑. ꝙ ea sic̃ potest qͥsq
ꝯiectat. ñ itutilit̃ exercent᷑ ingena: si adhibeat᷑ disceptatio mo¬
derata. Etabsit error opinantiũ sefcire qd̾ nesciunt. Qd enĩ
opꝰ: ut hȩc atq huiꝰ modi affirm̃tur uł negent᷑ uł definiau¬
tur cum discͥmine. qn sñ cͥmine nesciuntuꝰR:
tiosa seducat. Nam qñ senꝰ corꝑis fallit. ñtẽ uͦ ñ mouet aue¬
ra rectaq sententia qua qͥsq uitã fidelem geritnullũ ÷ in religione ꝑi¬

Expanded text:
 loquebatur in me : non enim ait, qui loquebatur ad me; sed, in me. Vel appareant et in somnis, et colloquantur more somniorum: habemus quippe in Evangelio, Ecce Angelus Domini apparuit illi in somnis, dicens . His enim modis velut indicant se angeli contrectabilia corpora non habere: faciuntque difficillimam quaestionem, quomodo patres eis pedes laverint , quomodo Jacob cum angelo tam solida contrectatione luctatus sit . Cum ista quaeruntur, et ea sicut potest, quisque conjectat, non inutiliter exercentur ingenia, si adhibeatur disceptatio moderata, et absit error opinantium se scire quod nesciunt. Quid enim opus est ut haec atque hujusmodi affirmentur, vel negentur, vel definiantur cum discrimine, quando sine crimine nesciuntur? ciosa seducat. Nam quando sensus corporis fallit, mentem vero non movet a vera rectaque sententia qua quisque vitam fidelem gerit, nullum est in religione peri
Abbreviated transcription (Latin):
genuite. nͨ ullũ illum temꝑis diẽ in quo baptiratͦ. s immutabalꝰ
et̾nitatis ostendit: ut illũ hoiẽm adunigeniti ꝑ sonam ꝑtiñe mon̾¬
traret. Ubi enim dies nec hestern fine inchoatur. nec initio ẽsti¬
ni t̾minat᷑ semꝑ hodiernꝰ:. In aqua gͦ baptitari uobuit auohe
ñ ut eiꝰ iniquitas ulla dilueret᷑. s ut magna eiꝰ ꝯm̃daret᷑ humili¬
tas. Ita qͥppe nicħ ĩ eo baptismꝰ qd̾ ablueret. sic̃ mors nicħ qd̾ puni¬
ret inuenit: ut diabolus u̾itate ĩsticiȩ. ñ uiolentia potestatis
opplł e uictꝰ. qͣm̃ ipsũ sine ullo pec̃i m̃ito iniqͥssime oceicdat.
sitate.s miserante potiꝰ uoluntate susceptũ:. ut unꝰ peccatũ tolleret
mundi. sic̃ unꝰ peccatũ misit in mundũ. id: in unisum genꝰ hunau̾¬
adĩ qd̾ ille unus unũ peccatum misit inmundũ. iste uͦ uiꝰ non
sobũ illuo unũ. s cuncta simul abstulit. quȩ addita inuenit.

Expanded text:
enui te ; non unum illum temporis diem quo baptizatus est, sed immutabilis aeternitatis ostendit, ut illum hominem ad Unigeniti personam pertinere monstraret. Ubi enim dies nec hesterni fine inchoatur, nec initio crastini terminatur, semper hodiernus est. In aqua ergo baptizari voluit a Joanne, non ut ejus iniquitas ulla dilueretur, sed ut magna commendaretur humilitas. Ita quippe nihil in eo baptismus quod ablueret, sicut mors nihil quod puniret, invenit; ut diabolus veritate justitiae, non violentia potestatisoniam ipsum sine ullo peccati merito iniquissime occiderat, sitate, sed miserante potius voluntate susceptum est, ut unus peccatum tolleret mundi, sicut unus peccatum misit in mundum, hoc est in universum genus humai quod ille unus unum peccatum misit in mundum, iste vero unus non solum illud unum, sed cuncta simul abstulit quae addita invenit.
Abbreviated transcription (Latin):
locutꝰ fuisset. qͣntũ illi epistolȩ suȩ loco suffic̃e nidicauit.
deinde sacͥbaptismatis in cruce xp̃i gͣnde mist̾ium cõmendauit.
eomodo ut intelligamꝰ nicħ aliud ẽẽ. in xp̃o baptismũ. nͥ mortis
x similitudinẽ. mcħ aũt aliud mortẽ xͥ erucifixi. nͥ remissionis
pecẽ similitudinẽ: ut quẽ admodũ ĩ illo uera mors facta. sic ĩno¬
bis uera remissio peccatoꝵ et quẽ admodũ ĩ illo uera resurrectio:
ita & ĩ nob̃ uera iustificatio. Ait enĩ. Qo gͦ dicemꝰ: ꝑmanebimul
⁊̃ pecc̃o ut grã abunclet: Uix̃at enĩ suꝑiꝰ: ubi ab undauit peccatũ.

Expanded text:
locutus fuisset, quantum illi Epistolae suae loco sufficere judicavit, deinde sacri baptismatis in cruce Christi grande mysterium commendavit eo modo, ut intelligamus nihil aliud esse in Christo baptismum, nisi mortis Christi similitudinem; nihil autem aliud mortem Christi crucifixi, nisi remissionis peccati similitudinem: ut quemadmodum in illo vera mors facta est, sic in nobis vera remissio peccatorum; et quemadmodum in illo vera resurrectio, ita in nobis vera justificatio. Ait enim, Quid ergo dicemus? Permanebimus in peccato, ut gratia abundet? Dixerat enim superius, Ubi, enim abu
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ñ imꝓbabilit̾ dr̃. Illa qͥppe diuina sententia. reddã pecc̃a pa-¬
trum in filios. tenet eosutiq anteꝗͣ ꝑ regeñationẽ ad testam̃tum
nouũ incipiant ꝑtine. Qd̃ testam̃tum ꝓpħabat᷑. cum diceret᷑ ꝑhie
⁊e chielẽ ñ accepturos filios pecc̃a parentũ suoꝵ. neculteriꝰ futurã
isrł parabolam illã. patres manducatier̃t uuam acerbam. ꝙ denteᷤ
filioꝵ obstupoer̃t. Ideo enĩ qͥsq renascit᷑. ut soluat᷑ ĩ eo qͥcqͥd pecẽi
÷ cum quo nascit᷑. Nam pecc̃a quȩ male agendo postea cõmitũ¬
tur. possunt & pęnitendo sanari: sic̃ etiã post baptismũ fieri uide¬
mus. Ac ꝑ hoc ñ ẽ instituta stituta regeneratio. nͥ qr uitiosa est

Expanded text:
ter dicitur. Illa quippe diuina sententia "Reddam peccata patrum in filios" tenet eos utique antequam per regenerationem ad Testamentum Novum incipiant pertinere. Quod Testamentum prophetabatur, cum diceretur per Ezechielem non accepturos filios peccata patrum suorum, nec ulterius futuram in Israel parabolam illam: Patres manducaverunt uvam acerbam, et dentes filiorum obstupuerunt . Ideo enim quisque renascitur, ut solvatur in eo qest cum quo nascitur. Nam peccata quae male agendo postea committuntur, possunt et poenitendo sanari, sicut etiam post baptismum fieri videmus. Ac per hoc non est instituta regeneratio, nisi quia vitiosa est
Abbreviated transcription (Latin):
mia sarcina ins ipsa sua et̃na dãnationẽ p̃merent᷑. si cogerent᷑ abinitro
gñis humani ominiũ p̃cedentiũ parentũ suoꝵ originalit̾ pecc̃a cont᷑he¬
re. & penas ꝓ eis debitas pende an aliud. aliqͥd dere tantaspͥpturis scĩs
diligẽtius ꝑscrutatis atq tractatis ualeat uł non ualeat reꝑiri. tem̃e
in loeo & habitu tantȩ felicitatis admissũ ÷ ut in homine uno origi¬
nalit᷑ atq ut ita dixerim radicabilit̃ totũ genus humanũ dãnaret᷑
qͥ solus potuit ita nasci. ut ei ñ opꝰ esset renasci ꝓhx.
baptizatꝰ ÷ s qͦdam p̃cursorio illiꝰ minist̾io qͥ dicebat parate uiã
dño. huic uni ĩ quo solo renasci pot̾ant parabant᷑. Huiꝰ enĩ baꝑ¬
tismũ ÷ ñ in aqua tantũ sic̃ fuit ioħis. uerũ ętiã ĩ sp̃u sc̃o: ut de il¬
lo sp̃u regeneret᷑ qͥsqͥs in xp̃m credit. de quo xp̃c generatꝰ regene

Expanded text:
initio generis humani omnium praecedentium parentum suorum originaliter peccata contrahere, et poenas pro eis debitas pendere: an aliud aliquid de re tanta, Scripturis sanctis diligentius perscrutatis atque tractatis, valeat vel non valeat reperiri, temein loco et habitu tantae felicitatis admissum est, ut in uno homine originaliter, atque, ut ita dixerim, radicaliter totum genus humanum damnaretur, istum Jesum , qui solus potuit ita nasci, ut ei non opus esset renasci.baptizabantur. Sed quodam praecursorio illius ministerio, qui dicebat: Parate viam Domino, huic uni, in quo solo renasci poterant, parabantur. Hujus enim baptismus est non in aqua tantum, sicut fuit Joannis, verum etiam in Spiritu sancto, ut de illo Spiritu regeneretur quisquis in Christum credit, de quo Christus regene
Abbreviated transcription (Latin):
significari solet. sic̃ait ille ⁊ uterũq armato milite complerunt:
ut auferat a nob̾ serpentẽ. Non ait serpentes qͦs patiebat᷑
plurali num̾o significat᷑ qñdicimꝰ in peccatoꝵ remissionẽ baptizari
paruulos. nec dicimꝰ ĩ remissioẽm pecci. illa ÷ eꝯtͣrio locutio. qua ꝑplu¬
ralem significat᷑ nu̾s singłaris: sic̃ ĩ eũgłio de herode mortuo dictũ:
mortui sunt enĩ qͥ querebant aiãm pueri. ñ dictũ ÷ mortuus ÷. Et in
ex odo fec̃unt in qd sibi dõs aureos. cũ unũ uitulũ fec̾int tantum.
de quo dix̾unt. hi sunt dii tui isrł qͥ edux̃uss de t̾ra egypti: et hic¬
pluralẽ ponentes pro siNGYLARI. ꝓ¬

Expanded text:
significari solet, sicut ait ille: Uterumque armato milite complent, VIut auferat a nobis serpentem plurali numero significatur, quando dicimus in peccatorum remissionem baptizari parvulos, nec dicimus in remissionem peccati; illa est e contrario locutio, qua per pluralem significatur numerus singularis. Sicut in Evangelio Herode mortuo dictum est, Mortui sunt enim qui quaerebant animam pueri : non dictum est, mortuus est. Et in Exodo, Fecerunt, inquit, sibi deos aureos; cum unum vitulum fecerint, de quo dixerunt, Hi sunt dii tui Israel, qui eduxerunt te de terra Aegypti : et hicpluralem ponentes pro singulari.