comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cornuũ arietis. uł qd̃ int̾ius im¬
pleatꝰ fetu. Hinc ⁊ uter qd̾ ali¬
cera. Aqͣualus aut̃ ꝓpͥe porti est.
enĩ receptũ ꝯfouet. ꝯfotũ corpo¬
rat. corꝑatum ĩ menbͣ distĩguit.
uentris. uł qd̃ sem̃ recipiat. uł
qd̃ ea fetus ꝓcedat. Iesica dicta:
pleta collecta complet᷑ ⁊ humo¬
re distendit᷑. Cuiꝰ usus ĩ uolu¬
ue qd̃ urat: seu qr ex renibꝰ e¬
gerit᷑. Cuiꝰ iudicio ⁊ salus ⁊ egͥ¬
Qͥ humor uulgo lotium dr̃. qd eo
lota .i. munda uestim̃ta effici¬
antur. Semen ẽ qd̾ iactũ sumi¬
tur aut a t̾ra aut ab ut̾o ad gig¬
nendũ uł fruitus uł fecus. ꝙ
enĩ liqͦr ex cibi ⁊ corꝑis decocti¬
one factus. ac diffusus ꝑ uenaᷤᷤ
atq medullas qui inde desuda¬
tur in modũ sentine. Concres
mͦ miserũ ⁊ menstruał. San¬
guis irrigatione format i cor.
Menstrua suꝑuacuus mulie¬
rũ sanguis. Dicta aũ menstͣa
ꝓpt̾ cͥcuitum lunaris luminis.
qͣtio solet ħ euenire ꝓfluiuũ

Expanded text:
ornu arietis; vel quod interius inpleatur foetu. Hinc et uter, quod alicera. Aqualiculus autem proprie porci est; enim receptum confovet, confotum corporat, corporatum in membra distinguit. ventris, vel quod semen recipiat, vel quod ex ea fetus procedat. Vesica dicta, urina collecta completur, et humore distenditur, cujus usus in voluseu quia ex renibus egeritur. Cuius indicio et salus eQui humor vulgo lotium dicitur, quod eo lota, id est munda, vestimenta efficiantur. Semen est quod iactum sumitur aut a terra aut ab utero ad gignendum vel fructus vel foetus. Est enim liquor ex cibi et corporis decoctione factus ac diffusus per venas atque medullas, qui inde desudatus in modum sentinae concrescmodo viscerum et menstrualis sanguinis inrigatione formatur in corpore. Menstrua supervacuus mulierum sanguis. Dicta autem menstrua a circuitu lunaris luminis, quo solet hoc venire profluvium;
Abbreviated transcription (Latin):
Nam dñt phisici minui san¬
guinẽ ꝑ etatem. Unde in seni¬
b tremor. ꝓprie aũ sangͥs
aĩe possessio ÷. Inde genas la
res purpurei mortius p̾bent᷑.
Nulmo ex greco trahit uccabu¬
nem uocant. eo qd̃ cordis flabel¬

Expanded text:
Nam dicunt physici minui sanguinem per aetatem; unde et in senibus tremor est. Proprie autem sanguis animae possessio est: inde genas lacres purpurei mortuis praebentur. Pulmo ex Graeco trahit vocabuμων vocant, eo quod cordis flabel
Abbreviated transcription (Latin):
bũ recipit. ⁊ purgari solet. Et
getur. Ex ip̃o enĩ sordes st̃corũ
defluunt. Nterũ sole mulieres
hñt: in crꝰ ꝯcipiunt ad siłitudi¬
nẽ canliculi. Tam̃ auctores uete¬
rũ ꝓutrolib sexu uentrẽ plerũ¬

Expanded text:
bum recipit, et purgari solet. Salgetur. Ex ipsa enim sordes stercorum defluunt. 134. Uterum solae mulieres habent, in quo concipiunt, ad similitudinem caliculi. Tamen auctores uterum pro utriuslibet sexus ventre plerum
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ flando ⁊ agitando aerẽ adm¬
tit. ⁊ recipit. aqͦ mouent᷑ pul¬
mones ⁊palpitant ⁊aꝑieudo
se ut flatum capiant. stͥngẽdo.
ut eiciãt. Est .ii. organũ cors
Iecur nom̃ ħt eo qd̾ ignis ibi
h̾cat sedem qui in cerebro sb̾uo¬
lat. Inde ad oculos cet̾osq ssꝰt
mẽb  diffundit᷑. ⁊ calore sue ad
se succũ ex eibo tͣctum u̾tit ĩ s̃¬
gumẽ. qũe ad usũ pascendiu

Expanded text:
 flando et exagitando aerem amittit et recipit; a quo moventur pulmones et palpitant et aperiendo se ut flatum capiant, stringendo, ut eiciant. Est enim organus corporis. Iecur nomen habet eo quod ignis ibi habeat sedem, qui in cerebro subvolat. Inde ad oculos ceterosque sensus et membra diffunditur, et calore suo ad se sucum ex cibo tractum vertit in sanguinem, quem ad u
Abbreviated transcription (Latin):
pitet. Cuiꝰ iudicio aut inf̾mi¬
tatem intelligimꝰ aut salutẽ.
ex uno saltu ꝯstat. Compositꝰ
ẽ qui ex plurib motib mor¬
dinatꝰ. ⁊ mequalis existit: qͥ
motus c̾ta hñt spacia. dactili¬
cũ ꝑcussum qmͣ du sine uitõ
st̃. Si qnͣdo u̾o citatiores st̃ ut
dorcadazontes aut leuiores
ut mirmirontes: mortis sig
sũt. Nene dicte eo qd̾ iue sint
natantis sangͥus atq riui ꝑ¬

Expanded text:
pitet, cujus indicio, aut infirmitatem intelligimus, aut salutem. ex uno saltu constat. Compositus est, qui ex pluribus motibus inordinatus et inaequalis existit. Qui motus certa habent spatia: dactylicum percussum, quandiu sine vitio sunt; si quando vero citatiores sdorcadacizontes: et leniores, ut mirmicizontes, mortis signa sunt. Venae dictae eo quod viae sint natantis sanguinis, atque rivi
Abbreviated transcription (Latin):
exhalationib suis in torꝑant. sca¬
dunt in sb̃lime ⁊ celũ sͥ uendi¬
cant. Qd enĩ mnirabiliꝰ aqͥs ĩ celo
stantib: Parũ sit in tantã ꝑue¬
nisse altitudinẽ: rapiũt ⁊ secum
pisciũ exaginina effuse. oĩum
in t̾ra uascentiũ cã fuĩt: fruges
gignũt. arbores frutices. ħbas q
ꝓducũt. sordes det̾gunt. pct̾a ablu¬
unt. potũ cunctis aĩantib t̾buũt.

Expanded text:
halationibus suis incorporant, scandunt in sublime et caelum sibi vindicant. Quid enim mirabilius aquis in caelo stantibus? Parum sit in tantam pervenisse altitudinem; rapiunt et secum piscium examina; effusae omnium in terra nascentium causa fiunt. Fruges gignunt, arbores, frutices herbasque produnt, sordes detergunt, peccata abluunt, potum cunctis animantibus tribuunt.
Abbreviated transcription (Latin):
siue formatiũ in africa ⁊ ĩ his ꝓa
mã ꝑietes de t̾ra t̾ram appelãt:
Qm̃ in forma cͥcundatis duab
utrumq tabulis reficiunt᷑ ueriꝰ
qmͣ instruũt᷑ eius durant ĩ cor¬
rupti uentis. ignib. oĩq cemẽ¬
to fortiores. Sepes munimẽta sa¬
toꝵ st̃. unde ⁊ appellate. Caule

Expanded text:
sive formacium, in Africa et Hispania parietes e terra appellant, quoniam in forma circumdatis duabus utrimque tabulis inferciuntur verius quam instruuntur. Aevis durant incorrupti ventis, ignibus omnique caemento fortiores. Sepes munimenta satorum sunt; unde et appellatae. Caul
Abbreviated transcription (Latin):
ris diu̾sa ẽ indiscreta tñ dorsi
uiꝰ eqͣlitas. Iõ aũ mare inc̾mẽ¬
ñ ñ caꝑe. cũ om̃ia flumina
m̃sq fontes recipiat. Hec cã
ĩ ꝑtim qd̃ influentes undas
ip̃a magnitudo esꝰ ñ sentiat.
demde qd̾ amara aqͣ dulce
fluentũ ꝯsumat uł qd̃ ipse
nubes multũ aqͣs ad se attra¬
hãt. siue qd̾ illam ꝑtim aufe¬
rãt uenti. ꝑtim sol exsiccet.s¬
tremũ. qd̾ ꝑ occulta q̃dam t̾re
foramina ꝑcolatus. ⁊ ad capud
amnũ fontesq reuolũtus re¬
Nam mͦ flauũ est. mͦ lutulẽ¬
tum. mͦ atrum. De occeauo
ceanũ ⁊ greci ⁊ latmi ideo
noĩant: eo qd̾ in etli mͦ

Expanded text:
sa est, indiscreta tamen dorsi eius aequalitas. Ideo autem mare incrementum non capere, cum omnia flumina, omnes fontes recipiat, haec causa est: partim quod influentes undas ipsa magnitudo eius non sentiat: deinde, quod amara aqua dulce fluentum consumat; vel quod ipsae nubes multum aquarum ad se attrahant; sive quod illum partim auferant venti, partim sol exsiccet; postremum, quod per occulta quaedam terrae foramina percolatus, et ad caput amnium fontesque revolutus renam modo flavum est, modo lutulentum, modo atrum. § 15 De oceano. Oceanum Graeci et Latini ideo nominant eo quod in
Abbreviated transcription (Latin):
Ostium qr ꝑ ip̃m ad dm̃ ingre¬
dini. Mons qr fortis. Petͣ qͣuia
firmitas est credentiũ. Lapis
angularis: uł quia duos parie¬
tes e diu̾so .i de cͥcumcisice ⁊ pͥ¬
putio uenientes in unã fabri¬
sam eccl̾ie uingit: uł qd̾ pacem
offensionis: qr ueniens humi¬
lis. Offenderunt in eũ incredu¬
li hoĩes ⁊ fcũs est petra scandali
sic̃ dicit apłs. Iudeis quid̾ scan¬
dalum. Fundam̃tum aũ iõ uoca¬
tur quia fides in eo firmissima
est: uł quia suꝑ eum catholica
⁊ hedus ꝓpt̾ similitudmnẽ carniᷤ
est ĩmolatꝰ. ⁊ leo ꝓ regno ⁊ for¬
titudine. ⁊ serpens ꝓ morte ⁊ sa¬
tionem ad astra remeauit. Nec
mirum si iulib significatiõibꝰ
uenit plenitudo temꝑis ꝓpter
sadutem nr̃am forͣm serui accep̃
⁊ fas̃s est filus di. uoĩs filius.

Expanded text:
Ostium, quia per ipsum ad Deum ingredimur. Mons, quia fortis. Petra, quia firmitas est credentium. Lapis angularis, vel quia duos parietes e diverso, id est de circumcisione et praeputio, venientes in unam fabricam Ecclesiae iungit, vel quod paceoffensionis, quia veniens humilis, offenderunt in eum increduli homines; et factus est petra scandali, sicut dicit Apostolus: Judaeis quidem scandalum. 41. Fundamentum autem ideo vocatur, quia fides in eo firmissima est, vel quia super eum catholica m. Haedus, propter similitudinem carnis est immolattitudine. Serpens, pro morte et sationem ad astra remeavit. Nec mirum si vilibus significationibus venit plenitudo temporis, propter salutem nostram formam servi accepit, et factus est Filius Dei hominis fi
Abbreviated transcription (Latin):
causis qͣs eligentes institue¬
rũt. Simoniaci dicti a symo¬
ne magice discipline ꝑito.
set. Sui dñt creaturam nõ
a dõ s a uirtute qͣdam suꝑna
creatam. Menandriani a me¬
nandro mago discipłõ symo¬
nis nũcupati quilirũdũ nõ
a dõ s ab anglis fcm̃ asseru¬
it basilidian a bafilide appel¬
lati qui int̾ reliqͣs blasphe¬
mias passũ ih̾m ab negauit.
diacono eccłie iheruso lm¬
ꝯsuetudo ut inuicem ꝯuigi
habes qd̾ odisti fc̃a incholi¬
tarum. Guostici ꝓpt̾ exceu¬
tiam scĩe se ita appellare u¬
luers̃t. Aminã nat᷑am deiq
se sius dogmiatib fingũt.
Carpocratiani acapine carpo¬
cͣte quodam uocant᷑ quidi¬
de utroq sexu ꝓgenitũ. oy
rinthiani a cirintho qdam
nũcupati. Hi int̾ cefa cͥõ¬
tisionem obseruant. milli
annos post rrͦnem ĩ uolũ¬
tate carnis futoͣs p̾dicant.
micili asti st̃ appellati. Na¬
nazareus est appellatꝰ filiũ
dei confiteantꝰ᷑. oĩa tñ uet̾is
legis custodiũt. Ofite a colu

Expanded text:
causis quas elegentes instituerunt. Simoniani dicti a Simone magicae disciplinae perito, set. Hi dicunt creaturam non a Deo, sed a virtute quadam superna creatam. Menandriani a Menandro mago, discipulo Simonis nuncupati; qui mundum non a Deo, sed ab angelis factum asserunt. Basilidiani a Basilide appellati, qui inter reliquas blasphemias passum Iesum abnegavit. diacono Ecclesiae Hierosolymconsuetudo, ut invicem conjugia habes, quod odisti facta Nicolaitarum. § 3. Gnostici propter excellentiam scientiae se ita appellare voluerunt. Animam naturam Dei esse suis dogmatibus fingunt. § 6. Carpocratiani a Carpocrate quodam vocantur, qui dide utroque sexu progenitum. § 7. Cerinthiani a Cerintho quodam nuncupati. Hi inter cetera circumcisionem observant, mille annos post resurrectionem in voluptate carnis futuros praedicant. MiNazaraeus est appellatus filium Dei confiteantur, omnia tamen veteris legis custodiunt. § 9. Ophitae a colub
Abbreviated transcription (Latin):
sacra om̃ia q̃ ap̃ grecos orgia uo¬
cant᷑. ꝓprie aũt usum est doc¬
torib a carendo appellari cerimo¬
nias qrͣ carmonias. eo qd̃ ea ã
in sacris diuinis offerunt᷑ ĩ suo
usu his carerent hoĩes. Qͦd nom̃
etiam in usu ẽ litt̾arum sacͣrum
Alii cerionias ꝓprie in obser¬
uationib uideorum credũt ab¬
stmentiam scilicet qͣrũdam es¬
carum: scd̾m uet̾em legem: eo
qd̾ obseruantes ob careant bis
reb quib se abstinuerũt. Sa¬
trificium dictum qiͣ satrũ fcm̃.
qr prece mystica consecrat᷑. ĩ me¬
moriam ꝓ nobis dñce passiõis.
guinem dicimꝰ. qd̾ dum fit ex
fructib t̾re scĩficatur. ⁊ fit sacͣ¬
mẽtum oꝑante inuisibilit̾ spũ
dei. Cuiꝰ panis ⁊ calicis sacͣm̃tũ¬

Expanded text:
sacra omnia quae apud Graecos orgia vosacra omnia quae apud Graecos orgia vocantur. Proprie autem visum est doctoribus a carendo appellari caerimonias, quasi carimonias; eo quod ea quae in sacris divinis offeruntur, in suo usu id carerent homines; quod nomen etiam in usu est litterarum sanctarum. Alii caerimonias proprie in observationibus Iudaeorum credunt; abstinentiam scilicet quarundam escarum secundum veterem legem, eo quod observantes careant his rebus quibus se abstinuerunt. Sarificium dictum, quasi sacrum factum, quia prece mystica consecratur in memoriam pro nobis Dominicae passionis.  et sanguinem dicimus quod dum fit ex fructibus terrae, sanctificatur et fit sacramentum, operante invisibiliter Spiritu Dei. Cujus panis et calicis sac
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ⁊ mactatio pꝰ̾ immolati¬
onem est. Nũc aũt ĩmolatõ
panis ⁊ caucis oblatio est. B
est ullud. Et libaiit de sangͥ¬
ne uue. Sic ⁊ scłarium quidã
ppetarum. Nũc inqͥt pat̾as
fundere sumptumq nom̃ ex
libro quodam qui in grecia u¬
sum repꝑit uitis. Hostie apud
uet̾es dicebant᷑ sacrificia q̃ fie¬
bant anteqmͣ ad hostem ꝑge¬
rent. Uitime uͦ sacrificia que
post uictoriam deuictis hostib
imolabant᷑. Et erant uicti¬
me maiora sacrificia qmͣ hos¬
tie. Alii uictimam dictam pu¬
tauerũt: quia ictu ꝑcussa ca¬
debat. uł qr iuncta ad aras du¬
cebat᷑. Holocaustum illud ẽ
iͥ totum igne ꝯsumit᷑ qd̾ offꝰ¬
tur. Antiqui enĩ cum magna
sacrificia administrarẽt. Sole¬
bant totas hostias in sacrorũ
ꝯsum̾e flãma. Et ip̃a erant
holocaustomata. Holo enim
grece totum dr̃ causis incẽsio¬
ꝙ holocaustum totum incensũ.
Cerimonie ap̃ latmos dicũtur.

Expanded text:
Unde et mactatio post immolatiUnde et mactatio post immolationem est. Nunc autem immolatio calicis oblatio est. 32. Hinc est illud: Et libavit de sanguine uvae, sic et saecularium quidam poetarum: Nunc pateras fundere est, sumptumque nomen ex Libero quodam, qui in Graecia usum repperit vitis. Hostiae apud veteres dicebantur sacrificia quae fiebant antequam ad hostem pergerent. Victimae vero sacrificia quae post victoriam, devictis hostibus, immolabant. Et erant victimae maiora sacrificia quam hostiae. Alii victimam dictam putaverunt, quia ictu percussa cadebat, vel quia vincta ad aras ducebatur. Holocaustum illud est, ubi totum igne consumitur quod offertur. Antiqui enim cum maxima sacrificia administrarent, solebant totas hostias in sacrorum consumere flamma, et ipsa erant holocaustomata. Ὅλον enim Graece totum dicitur, καῦσις incensioet holocaustum totum incensum. Caerimoniae apud Latinos dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
dimus. Litt̾a enĩ pͥma u̾¬
bi seqñtis extremam pͥoris
ir̾bi ueniens excludit ⁊ dr̃
hebraice osamia. qd̾ int̾¬
p̾tatur saluifica: sub audi¬
mũdum. Offertoriũ tali
ex causa sumpsit uocabłm
Fertum enĩ dr̃ oblatio que
altari offertur ⁊ sacrificat᷑
a pontificib. a quo offerto¬
rium noĩatum. qͣ ꝓpter
fertum. Oblatio uocatur
qr offertur. Dona ꝓprie dei
dicunt᷑ diuina mun̾a ho¬
minũ. Nam mim̾a dur̃
obsequia q̃ pauꝑes diuitibꝰ
loco munerũ soluunt. Itaq
muiꝰ hoĩ datur donũ deo.
Unde etiam intemplis dona¬
ria dicimꝰ. Mun̾a aũ uocã¬
tur qr manib uł accipiũ¬
ferunt᷑ donũ ⁊ sacrificiũ.
q aut quanbet alia specie
efficitur. Sacrificiũ aũ est
aut consectur. sid̃ dedicatur
ditendo datur. imide ⁊ appella¬
tul. Unde ⁊ errant qui dedi¬
cationem consecrationem pu¬
tant significari. Immolatio
antiquis dicta. eo qd ĩmo¬
u altaris poĩta uittimacedet᷑.

Expanded text:
dimus. Littera enim prima vedimus. Littera enim prima verbi sequentis extremam prioris verbi veniens excludit, et dicitur Hebraice osanna, quod interpretatur salvifica, subaudimundum. Offertorium tali ex causa sumpsit vocabulum. Fertum enim dicitur oblatio quae altari offertur et sacrificatur a pontificibus, a quo offertorium nominatum, quasi propter fertum. Oblatio vocatur quia offertur. Dona proprie divina dicuntur, munera hominum. Nam munera dicuntur obsequia, quae pauperes divitibus loco munerum solvunt. Itaque munus homini datur, donum Deo. Unde etiam in templis donaria dicimus. Munera autem vocantur quia manibus vel accipiunferuntur: donum et sacrifque aut qualibet alia specie efficitur. Sacrificium autem esaut consecratur. Quod dedicatur, dicendo datur; unde et appellatur. Unde errant qui consecrationem dedicationem putant significari. Immolatio ab antiquis dicta eo quod in mole altaris posita victima caederetur.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ꝯtrarium est threnũ qd̾¬
est carm̃e lam̃ti ⁊ funeris. Ai¬
leluya duoꝵ u̾boꝵ est int̾pre¬
tatio.Hoc est laus dei. ⁊ est he¬
breum. Ya enĩ unũ est de de¬
cent noĩb quib ap̃ hebreos
ds̃ uocarur. Amen significat
uere siue fidelit̾. qd̾ ⁊ ip̃m he¬
bebres̃ est. Que duo u̾ba am̃
⁊ alle luya nec grecis nͭ latini
nec barbaris: licet in suam lĩ¬
guam oĩno tranffre uł alia
lingua annũtiare. Nam ꝙͣ¬
tiorem tam̃ auctoritatem ser¬
uata est ab apłis in hiis ꝓpͥe
lingue antiquitas. Tanto .n.
salipsm referat spũ reuelan¬
am̃ ⁊ alła: ac ꝑ hoc sic opor¬
tet in t̾ris utraq dici. sicut
in celo resonant. Osanna
m aitius lingue int̾ptatio¬
nẽ i toto transire ñ pot̾.S
si enĩ saluifica int̾ptatur
amia int̾iectio est motũ aĩ
sig̃cans sub dep̾cantis asfec¬
tu. Integre aũt dr osiãna:
qd̾̃ nõs corrupta media ueca¬
li uitt̾a ⁊ elisa dacimsꝰ osãna.
sicut fit in u̾sib cum scan¬

Expanded text:
ui contrarium est threnum, quod carmen est lamenti et funeris. Alleluia duorum verborum interpretatio, hoc est, laus Dei: et est Hebraeum. Ia unum est de decem nominibus, quibus apud Hebraeos Deus vocatur. Amen significat vere sive fideliter: quod et ipsum Hebraeum est. Quae duo verba, amen  alleluia, nec Graecis, nec Latinis, nec Barbaris, licet in suam linguam omnino transferre, vel alia lingua annuntiare. Nam qutiorem tamen auctoritatem, servata est ab apostolis in his propriae linguae antiquitas. Tantum enim ckalipsi refert spiritu revelanamen et alleluia: ac per hoc sic oportet in terris utraque dici, sicut in caelo resonant. Osanna in alterius linguae interpretationem in toto transire non potest. Osi enim salvifica interpretatur; anna interiectio est, motum animi significans sub deprecantis affectu. Integre autem dicitur osianna, quod nos corrupta media vocali littera et elisa dicimus osanna, sicut fit in versibus cum scan
Abbreviated transcription (Latin):
in sepultura sua eus figurã
ad impleuit obseruatio eius
quieuit. Dnicus dies ꝓuide
ueccitur quia in eo resurrec¬
tionis dĩ nri gaudiũ cele¬
bratur qui dies ñ iudeis sed
selebrandum sabb̃m traditũ
est qr erat antea requies mor
lis resurrectio in corꝑe dm̃
eccłie. qd̾ corpus eccłie sꝑaret¬
⁊ in finem. iam dies dñicus
est octauus qui ⁊ p̾mus cele¬
brari cepit. De osficiis.

Expanded text:
in sepultura sua eius figuram in sepultura sua eius figuram adinplevit, observatio eius quievit. Dominicus dies proinde vocatur, quia in eo resurrectionis Domini nostri gaudium celebratur. Qui dies non Iudaeis, sed celebrandum sabbatum traditum est, quia erat antea requies mortlis resurEcclesiae quod corpus Ecclesiae speraret in finem, iam dies Dominicus, id est octavus, qui et primus, celebrari coepit. § 19 De officiis.
Abbreviated transcription (Latin):
dedicationis templi sollempni¬
tatem uudei octobrio m̃se cele¬
brant. Dies palmarũ idõ dicit᷑.
aseuum sedisse ꝑhibet᷑. Tũc gau¬
dens cum ramis palmarũ mł¬
titudo plebitm obuiam ei cla¬
mauerunt. Osanna benedc̃us
qui uenit in noĩe dñi rex isrł.
tulaniũ uocant: quiatut̃ moris
est lauandi capita infantiũ.
qui unguendi st̃ ne obs̾uaticẽ
qͣdragesime sordittata ad unc
ꝓpt̾ confinem dnĩai pasche sol¬
lempnitatem: ut qui iam ad
fidem qmͣ confiteant᷑ agnoscãt.
Cena dnĩca dicta est eo qd̾ ĩ eo
die saluator pascha cumsius
discipulis fec̾it: qd̾ ⁊ us hodie
menti cessatio declaratur. Sab¬
batum ab hebreis ex int̾p̾tati¬
one uocabuli sui requies no¬
minatur. qd̃ ds̃ in ip̃ ꝑfecto
mũdo requieuisset. Siquid̾ ⁊
in eo die requieuit dñs in se¬
pulchro. ut quietis illuis mi¬
st̾ium confirmaret qd̃ uideis
obseruandũ in umb ͣ futuri
p̾ceptiun est. Sed postqmͣ xͦ

Expanded text:
dedicationis templi solemnidedicationis templi solemnitatem Judaei Octobri mense celebrant. 13. Dies Palmarum ideo dicitur,asellum sedisse perhibetur. Tunc gradiens cum ramis palmarum multitudo plebium obviam ei clamaverunt: Osanna, benedictus qui venit in nomine Domini, Rex Israel. tilavium vocant, quia tunc moris est lavandi capita infantium, qui ungendi sunt, ne observatione quadragesimae sordidata ad unctpropter confinem dominicae Paschae solemnitatem: ut qui jam ad fidem, quam confiteantur, agnoscant. Coena Dominica dicta est, eo quod in eo die Salvator pascha cum suis discipulis fecerit; quod et hodieque, menti cessatio declaratur. Sabbatum ab Hebraeis ex interpretatione vocabuli sui requies nominatur, quod Deus in ipso, perfecto mundo, requievisset. Siquidem et eo die requievit Dominus in sepulchro, ut quietis illius mysterium confirmaret; quod Iudaeis observandum in umbra futuri praeceptum est. Sed postquam Christus
Abbreviated transcription (Latin):
figurat. Epiphania grece lati¬
ne apparitio uł manifestatio uo¬
catur. Eo enĩ die xp̃c syderis in¬
ditio magis apparuit adorandꝰ.
qdͥ fuit figura pͥmitie credenti¬
um gentium. quo die ⁊ dñici
runt. Due st̃ aũt epiphanie.
hebreoꝵ angło annũtiante ap¬
paruit: scd̾a in qͣ ex gentiũ po¬
pulis steua indice: p̾sepis cu¬
nabula magos adoraturos ex¬
hibuit. Scenophegia sollẽp¬
nitas hebreorũ de greco in latm̃
tab̃naculorum dedicatio intͥpta¬
tur: que celebrat᷑ a uideis ĩ me¬
moriam expeditionis cum ab
egipto ꝓmoti in tab̾naculis age¬
omenia ap̃ nos Balende: apud
hebreos aut quia scd̾m iunarẽ
cursum menses supputant
grede mene luna appellat᷑ inde
neomenia .i. noua luna. Erant
enĩ apud hebreoꝰ ip̃ĩ dies Balẽ¬
darum ex legali institutione
sollempnes. De quib ĩ ꝑsaltio
dr̃. Cantate mn nitio m̃sis tu¬
ba in die insignis sollempnita¬
tis nr̃e. Encenia enĩ est noua
templi edificatio. Grece enĩ ce¬

Expanded text:
figurat. Epiphania Graece, Latine apparitio sive manifestatio vocatur. Eo enim die Christus sideris indicio magis apparuit adorandus: quod fuit figura primitiae credentium gentium. Quo die Dominicumrunt. Duae sunt autem Epiphaniae: Hebraeorum, angelo nuntiante, apparuit: secunda, in qua ex gentium populo, stella indice, ad praesepis cunabula magos adoraturos exhibuit. Scenopegia solenitas Hebraeorum de Graeco in Latinum tabernaculorum dedicatio interpretatur, quae celebrabatur a Judaeis in memoriam expeditionis, cum ab Aegypto promoti in tabernaculis ageomenia apud nos Calendae, apud Hebraeos autem quia secundum lunarem cursum menses supputantur, et Graece mene luna appellatur: inde neomenia, id est, nova luna. Erant enim apud Hebraeos ipsi dies calendarum ex legali institutione solemnes, de quibus in psalterio dicitur: Canite in initio mensis tuba, in die insignis solemnitatis vestrae . Encaenia, nova templi dedicatio. Graece enim ka
Abbreviated transcription (Latin):
boꝵ inde dicte. eo qd̾ nos ad y¬
nam qmͣq rem informauit.P
has enĩ ostendimꝰ nos qͥd ag̾a¬
mus. Meditatiua dicta st̃ a
meditantis sensu ut lecturio
.i. leg̾e uolo. Inchoatiua ptꝰ
meditationẽ ab inthoantis i¬
dicio ut calesco. Freqũtatiua.
sepius agendo ut lectito ela¬
mito. Forme aũt sensũ tenent
modi declmationẽ. Nam nes¬
cit qͥd sit declinatio nͥ pͥus di¬
diceris quid sit sensus. Modi
nem ht̃ indicandi. ut lego. Im¬
ꝑatiuus quia sonũ ht̃ imꝑan¬
di ut lege. Optatiuus. qr ꝑ iꝑ
na sit. Nam qnͣdo dicis cum
clamẽ pendet sensus. Qd̃ si di¬
cam cum clamẽ qͣre putas qd̾
taceam. plenus ẽ sensꝰ. Infi¬
nitiuus dr᷑ eo qd̃ temꝑa defĩ¬
niens: ꝑsonam u̾bi ñ definit.
ut clamare clamasse. cui si ad¬
iungas ꝑsonam. clamare de¬
beo. debes. debet. sit qiͣ finitũ.
Imꝑsonalis dr᷑. qr indiget ꝑ¬

Expanded text:
e eo, quod nos ad unamquamque rem informent. Per has enim ostendimus quid agamus. Nam Meditativa dicta est a meditantis sensu, ut 'lecturio', id est legere volo. Inchoativa post meditationem ab inchoantis indicio, ut 'calesco'. Frequentativa a saepius agendo, ut 'lectitomito. Formae enim sensum tenent, modi declinationem. Nam nescis quid sit declinatio, nisi prius didiceris quid sit sensus. 4. Modi nem indicantis habet, ut lego. Imperativus, quia sonum habet imperantis, ut lege. Optativus, quia perna sit: nam quando dicis cum clamem, pendet sensus; quod si dicam cum clamem, quare putas quod taceam? Plenus est sensus. 5. Infinitus dicitur, eo quod tempora definiens personam verbi non definit, ut clamare, clamasse. Cui si adjungas personam: clamare debeo, debes, debet, fit quasi finitum. Impersonalis dicitur, quia indiget
Abbreviated transcription (Latin):
nalis uł ꝓnoĩs ꝑsona uł no¬
minis. Conuigatio dr̃ ꝓ eo
qd̃ ꝑ eam ad unũ sonũ mub¬
ta ꝯuingant᷑. Docet enĩ in
qͣm sillabam exeat futurum
tempꝰ. ne ꝑ imꝑitiam qͥs di¬
cat legebo ꝓ legam. Ha ꝵ
pͥma ⁊ scd̾̃a mittit futurum
tempꝰ in bo. ⁊ in bor. Terciã
ideo dicta qr gignunt. Nam
actiuo adicis .r. ⁊ gignit pas¬
siũ. rursum passiuo admus
actua dicunt᷑ qr agunt ut u̾
bero. ⁊ passiua qr patiunt᷑ ut
uerberor. Neutralia qr nͨ agt̃
nͦ patiunt᷑. ut iaceo. sedeo. His
.r. lict̾am ñ adicis s sonãt lati
deposita .R. sit̾a latina ñ st̃. De¬
ponentia u̾o dicunt᷑ qr depont
futuri temꝑis ꝑticipiũ a signi¬
ficatione passuia qd̃ exit ĩ dus
ut gli̾andus. Aduerbium.

Expanded text:
sonam vel nominis. Coniugatio dicitur eo, quod per eam ad unum sonum multa coniungantur. Docet enim in quam syllabam exeat futurum tempus, ne per inperitiam quis dicat 'legebo' pro 'legam'. Harum prima et secunda mittunt futurum tempus in 'bo' et in 'bor', tertia ideo dicta, quia gignunt. Nam activo adjicis r, et gignit passivum. Rursum passivo adimis activa dicuntur quia aguntur, ut 'verbero', et passiva, quia patiuntur, ut 'verberor'; neutralia, quia nec agunt nec patiuntur, ut 'iaceo', 'sedeo'. His si R litteram adicis, non sonant Latindeposita R littera, Latina non sunt. Deponentia vero dicuntur, quia deponunt futuri temporis participium a significatione passiva, quod exit in 'dus', ut 'gloriandus'. De adverbio .
Abbreviated transcription (Latin):
gitationes suas inuicem loquẽ¬
do demonstͣnͣt. Sic̃ aũt nom̃e
significat ꝑsonam. ita fcm̃. uͥ¬
bum. fcm̃. dictumq ꝑsone In
ꝑsona u̾bi: agentis. aut paciẽ¬
tis significatio est. Nani scͥ¬
bo. ꝑsone fcm̃ est. Item scͥbor.
ñ ꝑsone factum indicat: S¬
illius a quo patit᷑ Uerborũ
gen̾a duo st̃ grãmaticoꝵ ac
rethoꝵs. Grãmaticoꝵ i tͥa ca¬
dunt tempora. p̾t̾itim. ĩstãs
futurũ. ut fecit. facit. faciet.
ba dnͣr .uelut. u̾bis bonis nos
cepit.Uerba bona huĩt. Ubi
temꝑa. s uniu̾sa oratio est.

Expanded text:
gitationes suas invicem loquendo demonstrant. Sicut autem nomen significat personam, ita verbum factum dictumque personae. In persona verbi agentis et patientis significatio est. Nam 'scribo' personae factum est. Item 'scribor' personae factum indicat, sed eius a quo patitur. Verborum genera duo sunt: grammaticorum atque rhetorum. Grammaticorum in tria cadunt tempora: praeteritum, instans, futurum, ut 'fecit', 'facit', 'faciet'. ba dicuntur veluti, 'verbis bonis nos cepit', 'verba bona habuit', ubi tempora, sed universa oratio est.
Abbreviated transcription (Latin):
tum aũ exhebreo in iatinũ re¬
quies int̾p̾tatur: eo qd̃ deus
bus suis. Melius aũt inuoca¬
bulis dierum. de ore xp̃iano ri¬
tꝰ loquendi eccͣsticus ꝓcedit.
T̃am̃ si quẽ forte ꝯsuetudo tͣxe¬
rit ut illud exeat exeat ex ore
qd̾ imꝓbat corde: intelligat õs¬
illos om̃s de quoꝵ noñub ap¬
pellati st̃ hii dies boĩes fuisse

Expanded text:
tum autem ex Hebraeo in Latinum requies interpretatur, eo quod Deus bus suis. Melius autem in vocabulis dierum de ore Christiano ritus loquendi ecclesiasticus procedit. Tamen si quem forte consuetudo traxerit, ut illud exeat ex ore quod inprobat corde, intellegat illos omnes, de quorum nominibus appellati sunt hi dies, homines fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
boue. ⁊ ex gen̾e iunculoꝵ est.
Carter in quo custodumt᷑ no¬
xii. Et dutus cart̾. qd̃ in eo
hoĩes coherceant᷑. Includantꝰ¬
q qiͣ arces ab arcendo scilicet.
Locum aũt in quo seruant᷑
noxii. Carc̾em dicimꝰ nu̾o tã¬
tum. singulari. Unde u̾o emit¬
tunt᷑ quadrige. carc̾es uocamꝰ
num̾o tm̃ plurali. Uerbera
dcã quia cum agitant᷑ aerem
u̾berant. Huic flagra. ⁊ plage
⁊ flagella. qr cum flatu ⁊ stre¬
pite in corꝑe sonant. Nam
plage qͣsi flage. S plage ⁊
flagra. pͥme positionis st̃. fla¬
gella aut̃ ꝑ diminutõem dcã.
Anguilla ẽ qr cohercent᷑ ĩ sco¬
lis pui. que uulgo scotica dr̃.
fixi in fossis stent. qͦs palos¬
rustici uocant. Nectes dicti
qͦd manib uectent᷑. Unde o¬
stia saxaq uellunt᷑ S hii
ad penas legum ñ ꝑtinent.
uirge st sũmitates fred iũ ar bo¬
rrur habeani areguenderte
s lenis fũit: iurga est. Si certe
nodoia a aculeatascorꝑio nesi¬

Expanded text:
bove ex genere vinculorum est. bove ex genere vinculorum est. Carcer, in quo custodiuntur noxii. Et dictus carcer quod eo homines coerceantur includanturque, quasi arcer, ab arcendo scilicet. Locum autem in quo servantur noxii, carcerem dicimus numero tantum singulari; unde vero emittuntur quadrigae, carceres vocamus numero tantum plurali. Verbera dicta, quia cum agitantur, aerem verberant. Hinc flagra  flagella, quia cum statu et strepitu in corpore sonant, nam plage quasi flage. Sed plage et flagra primae positionis sunt, flagella autem per diminutionem dicta. Anguilla est qua coercentur in scholis pueri, quae vulgo scotica dicitfixi in fossis stent; qrustici vocant. 17. Vectes dicti, quod manibus vectentur; unde ostia saxaque velluntur, sed hi ad poenas legum non pertinent. 18. Virgae sunt summitates frondium arbo habeant arguendi; quae si lenis fuerit, virga est; si certe nodosa vel aculeata, scorpio rect
Abbreviated transcription (Latin):
pendit ut sit. ut dolor ⁊ metꝰ.
Pena ducta. qd̾ punat. Est aũ
epithetum nom̃. ⁊ sine adiectio¬
ne ñ b̃t plenũ sensum. Adiciᷤ
pena carcis. pena exilii. pena
mortis ⁊ implet sensum. Sup¬
pliciũ ꝓprie dcm̃ ñ quo quisq¬
qͦqͦmͦ punit᷑. S ita dampna¬
tur ut bona eius ꝯsecrentur
⁊ ĩ publicum redigant᷑. Nam
supplicia dicebant᷑ supplicam̃¬
ta. Et suppliciũ dr̃ de cuiꝰ dãp¬
natione delib̾at᷑ aliquid deo
unde ⁊ supplicare. Octo gen̾a
penaꝵ in legib contin̾i tulliꝰ
scͥpsit : idest dampnũ. uin-¬
cula. u̾bera. talionem. igno¬
miniũ exiliũ. seruitutẽ ⁊ mor¬
dem. Hiis namq penis ium¬
Dampnũ a gampnato dimi
dis. Cathene aũt qd̃ capiendo
teneant utraq uestigia ne ꝓgͦdi¬
ant᷑. Item cathene qd̾ se capi¬
endo teneant plurius nodis
Manice st̃ uincula quib ma¬
nꝰ capiunt᷑. licet ⁊ manice tu¬
nicarun st̃ ueru̾i. Boia ẽ tor¬
ques dampnatoꝵ qiͣ ugum ĩ

Expanded text:
t et dolor et metus. Poena dicta quod puniat. Est autem epithetum nomen, et sine adiectione non habet plenum sensum: adicis poena carceris, poena exilii, poena mortis, et inples sensum. Supplicium proprie dictum non qui quoquo modo punitur, sed ita damnatur ut bona eius consecrentur et in publico redigantur. Nam supplicia dicebantur supplicamenta. Et supplicium dicitur, de cuius damnatione delibatur aliquid Deo; unde et supplicare. Octo genera poenarum in legibus contineri Tullius scribit: id est damnum, vincula, verbera, talionem, ignominiam, exilium, servitutem et mortem. His namque poenis vinDadis. Catenae autem, quod capiendo teneant utraque vestigia, ne progrediantur. Item catenae, quod se capiendo teneant plurimis nodis. Manicae sunt vincula quibus manus capiuntur; licet et manicae tunicarum sunt. Nervi. Boia est torques damnatorum, quasi iugum in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in eniͣglĩo latronib ut more¬
rent᷑ ⁊ de ligno aute sabbatũ
depon̾entur crura confracta st̃
quia ligno suspensi cito mo¬
ri ñ pot̾ant. In ip̃õ quo gn̾e
necis differt. Cuidelius ẽ enĩ
maqͣ spm̃ ip̃m torqñtes extin¬
gui. ignib uri frigore ⁊ fame
necari. canib ⁊ bestiis exponi.
Nam ferro mori. etas quo ma¬
ior optauit. Gladius enĩ smne
grauiore cruciatu compendio¬
sa morte uitam finire nouit.
Culleum est parricidale uascu¬
lum ab oculendo .i. claudendo
dictum. Est aũ ex corio ut̾ fc̾s.
in quo ꝑricide cũ simia ⁊ gal¬
lo ⁊serpente melusi in mare
p̾cipitantur. Oĩum aũ istarũ
mortiũ genꝰ anĩadu̾sio nõiat᷑.
reũ punit. ⁊ dicit᷑ aĩadu̾tere
id aĩm illuc adu̾t̾e Inten¬
dere utiq ad puniendũ reum
qr index est. Iõ aũ romani agͣ
⁊ ignem int̾dicebant quibꝰ dam
dampnatis: quia aere ⁊ aqͣ ut¬
tum est ut illi non fru̾ent᷑ quod

Expanded text:
et in Evangelio latronibus, ut moreet in Evangelio latronibus, ut morerentur et de ligno ante sabbatum deponerentur, crura confracta sunt, quia ligno suspensi cito mori non poterant. In ipso quoque genere necis differt. Crudelius est enim in aqua spiritum torquentes extingui, ignibus uri, frigore et fame necari, canibus et bestiis exponi. Nam ferro mori aetas quoque maior optavit. Gladius enim sine graviore cruciatu conpendiosa morte vitam finire novit. Culleum est parricidale vasculum ab occulendo, id est claudendo dictum. Est autem uter ex corio factus, in quo parricidae cum simio et gallo et serpente inclusi in mare praecipitantur. Omnium autem istarum mortium genus animadversio nominatur. reum punit; et dicitur animadvertere, id est animum illuc advertere, intendere utique ad puniendum reum, quia iudex est. Ideo autem Romani aquam et ignem interdicebant quibusdam damnatis, quia aer et aqta sunt; ut illi non fruerentur quod
Abbreviated transcription (Latin):
solum est. Hnde post liuinio
redeuntib hoc est de exilio re¬
dutendis qui sint eiecti in in¬
uidit᷑ aũ exlium. in relegatis
⁊ deportatis. Belegatꝰ ẽ quem
bona sua sequũt᷑. Deportatꝰ
quẽ uõ sequnt᷑. Prescͥptio ex¬
lii ꝓcul dampnatio qiͣ porro
septio. Item ꝓscͥptus ꝙͣ palã
scͥptus. Metallũ est uͥ exules
deputant᷑ ad eruendam uenã
marmoraq secanda ĩ scrustis.
Seruitꝰ a seruando uocata. Ap̃
antiquos .N. qui in bello a mor¬
te seruabant᷑. serui uocabant᷑.
Hec est sola maloꝵ om̃iũ pꝰtre¬
ma q̃ liberis oĩ supplicio gͣnior
est. Nam ubi lib̾tas ꝑit una
una: ibi ꝑeunt ⁊ omĩa. Mortu¬
um u̾o diu̾si casus. ex quib cͦx
uł patibulũ in quo hõies appẽ¬
si cruciant᷑ uł patiunt᷑. unde¬
Suspensum .n. ⁊ strangulatũ
examinat. S patibuli inmor
pena est qmͣ crucis. Nam pati¬
bulum appensos statmi exaĩat
crux aũt̃ sħ̾fixos dui cruciat. U

Expanded text:
solum est. Unde postliminium solum est. Unde postliminium redeuntibus, hoc est de exilio reducendis, qui sunt eiecti in inviditur autem exilium in relegatis et deportatis. Relegatus est, quem bona sua sequuntur: deportatus, quem non sequuntur. Proscriptio exilii procul damnatio, quasi porro scriptio. Item proscriptus, quia palam scriptus. Metallum est ubi exules deportantur ad eruendam venam marmoraque secanda in crustis. Servitus a servando vocata. Apud antiquos enim qui in bello a morte servabantur, servi vocabantur. Haec est sola malorum omnium postrema, quae liberis omni supplicio gravior est; nam ubi libertas periit, una ibi perierunt et omnia. Mortium vero diversi casus, ex quibus crux vel patibulum, in quo homines adpensi cruciantur vel patiuntur; undeSuspensum enim et strangulatum ex eo exanimat; sed patibuli minor poena quam crucis. Nam patibulum adpensos statim exanimat, crux autem subfixos diu cruciat; unde
Abbreviated transcription (Latin):
ato exilia admuenit ⁊ ipe pͥor
regib exiliũ meruit. Calio est
similitudo uindute ut talt᷑ qͥs
paniat᷑ ut fecit. Hoc enĩ ex te¬
u ⁊ lege est institutũ. ut ledẽ¬
tem similis uindicta seqͣtur.
Unde ⁊ illud est legis. oculũ ꝓ
ad ĩuiriam refendam: S etiã
ꝓ beneficio reddendo ponitur.
Est eñi ꝯmunis sermo. ⁊ ĩui¬
ne ⁊ beneficientie. Ignomi¬
niũ dem̃ eo qd̾ desmat hrẽ ho¬
nestatis nom̃. is qui in aliquo
trimine dep̾hendit᷑. Dictum
est aũt ignominium qiͣ sine
qͣli sie bona fama. Fima aũt
gatur ꝑ traduces linguarum
⁊ auriũ serpens. Est aũ nom̃
⁊ bonarũ rerũ ⁊ malaꝵ. Nam
fama felicitatis int̾dum ẽ ut
illud. illustris fama qd̾ laus
malũ quo ñ aliud uelocꝰ ullũ.
fame aũ nom̃ cͥa locũ ñ habet.
qr płimũ m̃dax est. adiciens
multa uł demutans de u̾ita¬
te que tam dui uiuit qmͣ du
sat᷑. ⁊ exide res nominatꝰ nõ
fama. Exiliũ dictum qrͣ extra
solum. Nam exul d̾r qui extͣ

Expanded text:
atque exilia adinvenit, et ipse prior regibus exilium meruit. Talio est similitudo vindictae, ut taliter quis patiatur ut fecit. Hoc enim et natura et lege est institutum, ut 'laedentem similis vindicta sequatur.' Unde et illud est legis Matth. 5,ad iniuriam referendam, sed etiam pro beneficio reddendo ponitur. Est enim communis sermo et iniuriae et beneficentiae. Ignominium, eo quod desinat habere honestatis nomen is qui in aliquo crimine deprehenditur. Dictum est autem ignominium quasi sinquasi sine bona fama. Fama autem gatur per traduces linguarum et aurium serpens. Est autem nomen et bonarum rerum et malarum. Nam fama felicitatis interdum est, ut illud, 'inlustris fama,' quod laus malum qua non aliud velocius ullum. Fama autem nomen certilocum non habet, quia plurimum mendax est, adiciens multa vel demutans de veritate: quae tamdiu vivit, quamdiu sat, et exinde res nominatur, non fama. Exilium dictum quasi extra solum. Nam exul dicitur qui extra
Abbreviated transcription (Latin):
habentes. Qͥd sint suggrunda¬
Riori temꝑe suggrũ Bla.¬
daria antiqͥ dicebant se¬
pulcͣ infantium qui nͨ dũ qͣdͤ¬
ginta dies implessent. qr nec
busta dici pot̾ant. qr ossa qͤ ꝯ
burerent᷑ nõ erant: nec tanta
ĩmanitas cadau̾is qͣ locus tu¬
mesc̾et. Unde ⁊ rutiliuis gemi¬
nus mastianactis tragedia ait.
Melius suggrundariũ miser
quereris qmͣ sepulcrũ. Quid

Expanded text:
habentes. Quid sint suggrundaPriori tempore suggrundaria antiqui dicebant sepulchra infantium qui necdum quadraginta dies implessent, quia nec busta dici poterant, quia ossa quae conburerentur non erant, nec tanta inmanitas cadaueris quae locum tumisceret; unde et Rutilius Geminus in Astianactis tragoedia ait: ‘Melius suggrundarium miser quereris quam sepulchrum’. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
usũ uimi transierũt: manẽte
greto uccabulo. Unde sũpsert
initiũ. Lagena ⁊ sicula greca
noĩa st̃. Inflexa ex ꝑte ut fie¬
rent latina. Illi enĩ lagmos
nos lagenã. illi sicile. nos sicu¬
lam dicimꝰ. Cantarꝰ. Ydria ge¬
nꝰ uasis aqͣtilis ꝑ diriuatõem
cũt. Situla qd̾ sitientib apta
sit ad bibendũ qd̃ uas greti ca¬
dum uocant. Catmũ uas ficti¬
le qd̃ meliꝰ neutro dr̃ ꝙͣ mascu¬
tũ salib. Otta ẽ amphora spẽs:
cusꝰ ininore uocabulo uiteꝰ dimi¬
nutiuo urceolus ẽ. Sxiphꝰ in cͦ
manꝰ lauamꝰ. Seriola ẽ orcarũ
ordo directꝰ ut uas fictile uini
ap̃ syriam pͥm̃ excogitatũ sicut
cupas a capiendo .i accipiendo
aqͣs uł uinũ uocatas. Unde ⁊ cau¬
pones. Nter ab uto. Mulgariũ
uas ingꝰ mulgunt᷑ pecora. Idẽ
⁊ mulcrũ ab eo qd̃ eo mulgatur
lac. Labrũ uocatũ eo m eo laua¬
tionẽ fieri solitũ ẽ infantiũ: cͦ
diminutm̃ labellũ. Idẽ ⁊ alueũ
tunt᷑ eĩ hoc moriente. Nã G̾

Expanded text:
usum vini transierunt, manente Graeco vocabulo, unde et sumpserunt initium. 3. Lagena et sicula, Graeca nomina sunt, inflexa ex parte, ut fierent Latina. Illi enim λάγηνος nos lagenam, illi sicile, nos siculam dicimus. Cantharus. . nus vasis aquatilis per derivationem cunt. Situla, quod sitientibus apta sit ad bibendum; quod vas Graeci κάδον vocant. Catinum vas fictile, quod melius neutro dicitur quam mascutum salibus. Orca est amphorae species, cuius minore vocabulo urceus diminutivo urceolus est. Scyphus, in quo manus lavamus. Seriola est orcarum ordo directus vel vas fictile vini apud Syriam primum excogitatum; sicut Cupos et cupas a capiendo, id est accipiendo, aquas vel vinum vocatas; unde et caupones. Utres ab utero. Mulgarium vas in quo mulguntur pecora: idem et mulctrum, ab eo quod in eo mulgitur lac. Labrum vocatum eo quod in eo labationem fieri solitum est infantium, cuius diminutivum labellum. Idem et albeum, tuntur 502 enim hoc Orientales. Nam ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfluit e saxis. Stix appelan
qd̾ iico potata int̾ficit᷑. Qllo¬
mum stagnũ siclie cetio ̃¬
re abigit ꝓximantes. fonce
Sit fauulas etiam incespiten
solidat. Fons iacob ĩ p̃dumos
qͣt manno colorem mutarr
auno tenens ex his unũ colo¬
rem. Introgoditis lacus ẽ ter
in dieꝰ sit amarꝰ. ⁊ demde tociẽt
dulcis sons siloa ad radicem
montis syon ñ uigib aquis
s inc̾tis horis dieb q ebun
In uidea qͦndam ruius sabbi
om̃ib siccabatur. Insardinu
fontes calidi. crulis medentur
fures arguũt. Nam cecitate
detegitur eoꝵ facmꝰ. In ephiro
eẽ fontẽ in quo faces extingũ¬
tur accense ⁊ accendũt᷑ extinc¬
te. Ap̃ garamantes fontẽ eẽ
ita algentẽ die ut ñ bibatur.
ita ardentẽ enocte ut ñ tanga¬
t᷑ Iamuero ĩ młtis locis aqͤ
manãt ꝑpetim fu̾entes tan¬
ta ui ut balnea calefaciant.
phuris ⁊ aluminis hũt. Ita
cũ ꝑ uenas calentes aqͣ fagi

Expanded text:
rofluit e saxis. Styx appellata, rofluit e saxis. Styx appellata, quod illico potata interficit. Gelonium stagnum Siciliae tetro odore abigit proximantes. Fons eingit: favillas etiam in cespitem solidat. Fons Job in Idumaea quater in anno colorem mutare anno tenens ex his unum colorem In Troglodytis lacus est, ter in die fit amarus, et deinde toties dulcis. Fons Siloa ad radicem montis Sion non iugibus aquis, sed in certis horis diebusque ebullit. In Iudaea quondam rivus sabbatis omnibus siccabatur. In Sardinia fontes calidi oculis medentur, fures arguunt; nam caecitate detegitur eorum facinus. In Epiro esse fontem in quo faces extinguntur accensae et accenduntur extinctae. Apud Garamantes fontem esse ita algentem die ut non bibatur, ita ardentem nocte ut non tangatur. Iam vero in multis locis aquae manant perpetim ferventes, tanta vi ut balnea calefaciant. phuris et aluminis habent. Itaque cum per venas calentes aqua fri
Abbreviated transcription (Latin):
qui biberint. uini dediũ hñt.
Inchio insula fontem eẽ. quo he¬
betes fiuĩt. In boethia duo fõtes
alt̾ memoriam alt̾ obluuonem
affert. Crrici fons amorẽ uen̾is
tollit. Boetie lacus furialis ẽ de
qͦ qui biberit ardore libidus ex¬
ardescit. In campania st̃ aq̃: que
st̾ilitatem feminaꝵ ⁊ iuroꝵ ĩ¬
saniam abolere dñr. In ethio¬
pie fonte rubro qui biberit uin¬
phaticꝰ fit. Lechuꝰ fons archadie
abortiuos fieri ñ patit᷑. In sicilia
fontes st̃ duo. quoꝵ unꝰ st̾ilem
fecundam. alt̾ fecundam st̾uem
facit. In thessalia duo sẽ alumi¬
na: ex uno bibentes oues ingͣs
fierr: ex alt̾o albas. ex utroq ua¬
rias. Elitumnlacus in umbra
maximos boues gignit. Rea¬
tnus patudis aͥs ium̃toꝵ un¬
gulas indurari. In alfatide lacu
uidee nchil m̾gi potest. qͥcquid
aĩam ht̃. In inclissiden uocari
stagnũ in quo nchil mnatat.s
omĩa m̾gunt᷑. At contͣ maice
lacu ꝑ porciclamũ om̃a fluitãt
gia saxa gerit. In achaia aqua

Expanded text:
qui biberint vini taedium habent. In Chio insula fontem esse quo hebetes fiant. In Boeotia duo fontes; alter memoriam, alter oblivionem adfert. Cyzici fons amorem Veneris tollit. Boeotiae lacus furialis est, de quo qui biberit ardore libidinis exardescit. In Campania sunt aquae quae sterilitatem feminarum et virorum insaniam abolere dicuntur. In Aethiopiae fonte Rubro qui biberit lymphaticus fit. Leinus fons Arcadiae abortus fieri non patitur. In Sicilia fontes sunt duo, quorum unus sterilem fecundat, alter fecundam sterilem facit. In Thessalia duo sunt flumina: ex uno bibentes oves nigras fieri, ex altero albas, ex utroque varias. Clitumnus lacus in Umbria maximos boves gignit. Reatinis paludis aquis iumentorum ungulas indurari. In Asphaltite lacu Iudaeae nihil mergi potest, quidquid animam habet. In Indis Siden vocari stagnum, in quo nihil innatat, sed omnia merguntur. At contra in Africae lacu Apuscidamo omnia fluitant, gia saxa egerit, in Achaia aqua
Abbreviated transcription (Latin):
Eçia mordaces cunces de pulu̾e mo
Qrͣta dedit m̾cas. ittu obtutum.
dampnãs aĩalia cuncta. Sexta
putrescenti uesicas uuln̾e parat.
Septima fulmineũ murm c̃ gnͣ¬
dine uibrat. Octaua frugi no¬
cuas frondiq locustas. Nona
ꝑat piceas t̾actu palpãte tenebͣs.
Itiã qͤ decima ẽ ꝓlis pͥmordia
pimꝰ ĩ orbe dies lucis pͥmor¬
dia sũpsit. Alt̾ splendiflu
celũ firmauit in horis. Terciꝰ
undiuagũ mare dat cũ g̾mine
sydera celi. Qͥntꝰ plummig̾as uo

Expanded text:
ces culices de pulvere movit, quarta dedit muscas ictu sonituque damnat animantia cuncta, sexta putrescenti vesicas vulnere patrat, septima fulmineum murmur cum grandine vibrat, octava frugi nocuas frondique locustas, nona parat piceas tactu palpante tenebras ultimaque decima prolis primordia imus in orbe dies lucis primordia sumsit, alter splendifluis caelum firmavit in oris, tertius undivagum mare dat cum germine sider
Abbreviated transcription (Latin):
canoĩco ritu ⁊ ꝯsuetudine ab ĩꝑa¬
tore directi int̾st̾ nũti qͥ scanda¬
la uetent fĩ uolumꝰ ut cũ ĩstitu¬
endis ẽ pontifex ꝯueĩentibꝰ epĩs
⁊ uniu̾so clero eligat᷑. ex p̃sen¬
te senatu ⁊ ppło qͥ ordinandꝰ est¬
⁊ sic electus ab om̃ib legatis im¬

Expanded text:
canonico ritu et consuetudine ab imperatore directi intersunt nuntii, qui scandala vetent fieri, volumus ut cum instituendus est pontifex, convenientibus episcopis et universo clero eligatur, ex praesente senatu et populo, qui ordinandus est, et sic electus ab omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcessit: ego quo leo seruꝰ seruo¬
ꝑ dei ep̃c cũ cũcto clero ac pplõ
gimꝰ dnõ othoni pͦ regi teu¬
thonicoꝵ esq successorib huiꝰ¬
tatem eligendi successorẽ qmͣ
sũme sedis apłice pontificem or¬
ut ipi ab eo ĩuestiturã suscipi¬
ant ꝯsecͣtõem aũ unde debent
exceptis his qͦs ĩꝑator pontifi¬
ci ⁊ archiep̃is concessit : ⁊ ut ne¬
tatis uł religiositatis eligendi
uł pat̾ͥcium siue pontificẽ sũme
dinandi h̾eat facultatem abs

Expanded text:
cessit. Ego quoque Leo, servus servorum Dei episcopus, cum cuncto clero ac populo gimur domino Othoni primo, regi Teutonicorum, ejusque successoribus hujultatem eligendi successorem, atque summae sedis apostolicae Pontificem orut ipsi ab eo iant et consecrationem, unde dehent, exceptis his quos imperator pontificibus et archiepiscopis concessit; ut neitatis et religiositatis eligendi vel patricium vel pontificem summae dinandi habeat facultate
Abbreviated transcription (Latin):
ardore defendit᷑. adq adu̾sus om¬
nẽ iniuriã munitur. qui ideo
alicubi int̾cisus ẽ. ut ⁊ solẽ ad
mat᷑itatem fructus admmiitat. ⁊
umbrã faciat. Et dictus pani¬
pinꝰ qd̾ de palmite pendeat. Ca¬
pͥoli dicti qd̾ capiant arbores. St̃
enĩ cincumi siue uncͥmͣbli qͥb
se innect̾e uites ⁊ suspend̾e solẽt
arborib. qꝰ adminiculo freti pal

Expanded text:
ardore defenditur atque adversus omardore defenditur atque adversus omnem iniuriam munitur. Qui ideo alicubi intercisus est, ut et solem ad maturitatem fructus admittat et umbram faciat. Et dictus pampinus quod de palmite pendeat. Capreoli dicti quod capiant arbores. Sunt enim cincinni sive uncinuli quibus se innectere vites et suspendere solent arboribus, quo adminicu
Abbreviated transcription (Latin):
qͥctͥd comp̾hend̾int stͥngãt. La¬
brusta ẽ uitis aggͥstis qͦ int̾re mͣr¬
ginib nascitur. Unde ⁊ labrus
ca dicta alabris ⁊ extͤmitatib
t̾re. Codex dictus qiͣ candex. Sic
enĩ uet̾es ⁊ eodum ꝓ claudum
tus pͥoris anni flageno cognoĩa¬
tus ob silitudinẽ rei qd̾ mea ꝑ¬
te qͣ deciditur ex uet̾i sarm̃to ꝓ¬
minẽs utrũq mallei spẽm p̾re¬
at. Spadones st furculi sia qr¬
ex ip̃a appellatione qd̾ sint ĩ ha¬
hiles fructu ⁊ st̾utate effecti
Sagitam rustici uocant nouis¬
simã ꝑtem surcul siũ qr longiꝰ
recessit a matre. ⁊ qiͣ ꝑsiliit sen
qr acuminis tenuitate teli spe¬
ciem p̾fert. Sũmitates uitiũ
⁊ fructicũ flagella nũcupant᷑.
eo qd̃ flatu agitent᷑. Palmes
uitid mat̾ia mollis. q ꝑ nouel¬
la brachia enrissus fructũ af
stici palmitẽ dñt. Palmes enĩ
diriuatũ faciat. Pampiꝰ ẽ fõ¬
liũ cuiꝰ sb̾sidio utis a frigore ł

Expanded text:
quidquid comprehenderint, stringant. Laquidquid comprehenderint, stringant. Labrusca est vitis agrestis, quae in terrae marginibus nascitur: ca dicta, a labris et extremitatibus terrae. Codex dictus quasi caudex. Sic enim veteres et clodum pro claudo tus prioris anni flagello, cognominatusque ob similitudinem rei, quod in ea parte qua deciditur ex veteri sarmento prominens utrimque mallei speciem praebet. Spadones sunt surculi frex ipsa appellatione, quod sint inhabiles fructu et sterilitate affecti. Sagittam rustici vocant novissimam partem surculi, sive quia longius recessit a matre et quasi prosilivit, seu quia acuminis tenuitate teli speciem praefert. Summitates vitium et fruticum flagella nuncupantur, eo quod flatu agitentur. Palmes vitis materia mollis, qui per novella brachia emissus fructum adfvitis palmitem dicunt. Palmes enim derivativum faciat. Pampinus est folia cuius subsidio vitis a frigore vel