comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gius anima. sicut petra erat xp̃e. sicut dicit a¬
płs. bibebant eñ de spũali: seqñte petra. pe¬
tra autem erat xp̃x̃. Notum est autem filioᷤ
israel petra ꝑcussa bibisse aquam in heremo
de quib lequebatur apłs. cum hec diceret.
Nec tam̃ ait petra significat ipm̃. s ait petͦ¬

Expanded text:
guis anima, quomodo petra erat Christus, sicut dicit aguis anima, quomodo petra erat Christus, sicut dicit apostolus: bibebant enim de spiritali sequente petra, petra autem erat Christus. notum est autem filios Israhel petra percussa bibisse aquam in heremo, de quibus loquebatur apostolus, cum hoc diceret. nec tamen ait: petra significabat
Abbreviated transcription (Latin):
uos ꝯmitabimur. Demide contexi. et dicit ẽ¬
tiam illito quoo paulo ante ꝯmemoraiui. rat
osteridat qualis futura sit tp̃a ĩmutatõ. Statĩ
quepe dicit. Oportet enim corruptibile hoc mdu¬
ere m coruptionem ec mortale bec induereũ¬
mortalitatem. Hnic gͤ apparet qtua caro et san¬
gius regnium dei non possidebunt. quiacum
mouetit incorruptionem. et immortalitatẽ. iã
non caro et sangius erit. sed in corpus celeste mu¬
tabitur. Quos quidem ex occasione tractaumꝰ
quia huic quoq sententie multum insidiari so¬
lent negantes corportim resurrectionẽ. Nã ista
q̃o nonde corpore sed de anima ꝓpotta ẽ: qͣm pntãt
sic accipi in lege uit sangius eẽ existimet᷑. quod noᷤᷤ
nullo modo sic intelligimus. Sed quamius de
recorum anmis non curremus cum quib nõ
h̾emus rõnis aliquam societatem: tam̃ illud qd̃
lex dicit fundendũ ẽẽ sanguinẽ nec in estam
assumendũ. quia sanguis est anima. eẽ põitũ
ix illarum sacramenta signis et figuris ple¬

Expanded text:
nos immutabimur. Deinde contexit, et dicit etiam illud quod paulo ante commemoravi, ut ostendat qualis futura sit ipsa immutatio. Statim quippe dicit: Oportet enim corruptibile hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere inmortalitatem. hinc ergo adparet. quia caro et sanguis regnum dei non possidebunt. quia cum induerit incorruptionem et inmortalitatem, iam non caro et sanguis erit, sed in corpus caeleste mutabitur. quod quidem ex occasione tractauimus. quia huic quoque sententiae multum insidiari solent negantes corporum resurrectionem. nam ista quaestio non de corpore, sed de anima proposita est. quam putant sic accipi in lege, ut sanguis esse existimetur: quod nos nullo modo sic intellegimus. sed quamuis de pecorum animis non curemus, cum quibus non habemus rationis aliquam societatem, tamen illud quod lex dicit fundendum esse sanguinem nec in escam adsumendum, quia sanguis est anima, in signo essrarum illarum sacramenta signis et figuris ple
Abbreviated transcription (Latin):
homo te terra cerrenus. qds homo te celo te¬
lestis. Qualis cerrenus. tales et terreni. et
qtiaus ceiestis taies et celestes. Et quomẽ
qas cars et sanguis regntem der heredira¬
ce possiteie non possunt: neq corruptio mn

Expanded text:
homo de terra, terrenus; secundus homo de coelo, coelestis. Qualis terrenus, tales et terreni; et qualis coelestis, tales et coelestes. Et quomodoquia caro et sanguis regnum Dei haereditate possidere non possunt; neque corruptio in
Abbreviated transcription (Latin):
pora terrestria. S co alia est celestiũ gloria a¬
la t̾restum. alia gła soł alia gloria lune. ꝙ
alia gła stellarum. Stella emm abstella ouft
ingioria sic et resurrectio mortuoꝵ ⁊ enũa¬
tur incorruptione surget in corruptione.Se¬
minatur in continelia surget in gła. Seĩa¬
tur ⁊̃ infirmitate. surget iniurtute. Seruia¬
tiu corpus animale surget corpris spũalee¬

Expanded text:
pora terrestria: sed alia est coelestium gloria, apora terrestria: sed alia est coelestium gloria, alia terrestrium; alia gloria solis, alia gloria lunae, et alia gloria stellarum. Stella enim ab stella differt in gloria; sic et resurrectio mortuorum. Seminatur in corruptione, surget in incorruptione: seminatur in contumelia, surget in gloria: seminatur in infirmitate, surget in virtute: seminatur corpus animale, surget corpus sp
Abbreviated transcription (Latin):
bunt. etiam in lege ocm̃ ẽ. non permanebit
m istis spuritus meus. quoniam caro sunt. Et
tociens in ueteribus libris. iustorum animis p̃¬
mimi futurum promittitut. sedtaẽ apłs
uolens insintiare quare corpus iistorũ pet
in matationem in resurrectione sit futurũ:
quua non nubent. neq rixores dicent. s erũt
sicut angeli incelis. Hanc ergo m̃iutationẽ
futuraram corporum scõrum uoleus ĩsinuare
dixit apłs. Sico enĩ uob̾ frẽs qrua caro et
tangius regnum dei non possitebunt. Q uod
non una separata et ad fraudem ꝯmemorata
sententia. sed toto ip̃o epłe lcco ꝑtrastato. uł
iccius lecto. non enĩ res obscura est m̃uem̃
pocest. Sic enim dicit. Ꝙportet corruptibile
hec induere incorruptionẽ ec mortale boe
dre te sinenoribus manifeste ĩuenitur cũ
ait. Non omĩs cato: catem caro. Alia quiden
homunam alia autem pecoꝵ. alia caro uolu¬
cetum. alia piscium. Et corpora celestia. et cor¬

Expanded text:
bunt, etiam in lege dictum est: non permanebit bunt, etiam in lege dictum est: non permanebit in istis spiritus meus, quia caro sunt. et totiens in ueteribus libris iustorum animis praemium futurum promittitur. sed tamen apostolus uolens insinuare, quale corpus iustorum per inmutationem in resurrectione futurum sit, quia neque nubent neque uxores ducent. sed erunt sicut angeli in caelis, hanc ergo inmutationem futuram corporum sanctorum uolens insinuare dixit apostolus: dico enim uobis, fratres, quia caro et sanguis regnum dei non possidebunt. quod non una separata et ad fraudem commemorata sententia, sed toto ipso epistulae loco pertractato uel potius lecto - non enim res obscura est — inueniri potest. sic enim dicit: oportet corruptibile hoc induere incorruptionem et mortale hoc dicere, de superioribus manifeste invenitur, cum ait: Non omnis caro eadem caro: alia quidem hominum, alia autem pecorum; alia caro volucrum, alia piscium. Et corpora coelestia, et cor
Abbreviated transcription (Latin):
dieleta corpra ⁊ ose concrudi or madereo
facierte tanto scele si qruauto tard siirẽ¬
tim plagis. auit cõcitatum freno fatigaũ
i quo fionte patris cius anima fiu̾it suo
dicam quod enam occidere parentes suoti
int᷑ peditilos et pulices potuert acrr esti
iri festione uon temperant. Quid erã er̃s
prodest qued aliqñ negant ust adisaur¬
rtusima animãtia reuolui amnas h¬
manasposte: Mec enim negant ue tam ml¬
ta nt fectionum rei teneantirꝰ etc cncẽ¬
bus ertantas abeis molestias sme nla cedi
na possit. et no possit in mustelam cam catu¬
uas uuilpetiule fortasse etiam miuor sit epm
magna mustela. Denite si m mustelam põe
cugia mutem nõ potest: Et si inistum pot
cur ĩstellionem non poteste Et si ĩ eũ põt
cur mictiustam nõ potest. derate ua aperende¬
atop era per istam nugatoriam credulitateni
pͥtm i quoo supradixiũo adme pestinere
quio agatur de pecortu anima possiam eti¬
apłs caro et sanguis regnimi dei non posside¬

Expanded text:
a corpora posse contrudi? quid ergo faciet de tanto scelere. si quando tardum iumentum plagis aut concitatum freno fatigauit, in quo forte patris eius anima fuerit? ut non dicam, quod etiam occidere parentes suos inter peduculos et pulices potuerit, a quorum isti interfectione non temperant. quid enim eis prodest, quod aliquando negant usque ad ista minutissima animantia reuolui animas humanas posse ? hoc enim negant, ne tam multarum interfectionum rei teneantur aut coganbus et tantas ab eis molestias sine ulla caedis na possit et non possit in mustelam, cum catulus uulpeculae fortasse etiam minor sit quam magna mustela. deinde si in mustelam potest, cur in murem non potest? et si in istum potest, cur in stellionem non potest? et si in eum potest, cur in locustam non potest? deinde in apem, deatque ita per istam nugatoriam credulitatem, id quod supra dixi, non ad me pertinere quid agatur de pecoris anima; possum etiaro et sanguis regnum dei non posside
Abbreviated transcription (Latin):
similes ei erimus. qm̃ uidebimus cum sicuti est.
Tunc pecm̃ nusslum ent. qr infirinitas nec inu̾or
nec ext̾ior ulla remanebit. et om̃is qui ho hanc siẽ
in cũ scĩficat te sicut et ip̃e scũs est. Scĩficat se nõ
per se ipm̃ sed credendo in illum et inuocando illũ
qui scĩficat sc̃os suos cuiꝰ scĩficationis effectio que
nũc ꝓficit et crescit de die in diem. Om̃o inf̾u̾ia¬
tis reliquias ablatura est ¶tem dicunt inquit ñ¬

Expanded text:
similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est. similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est. Tunc peccatum nullum erit, quia infirmitas nec interior nec exterior ulla remanebit. Et omnis qui habet hanc spem in eum, sanctificat se, sicut et ipse sanctus est. Sanctificat se, non per se ipsum, sed credendo in illum et invocando illum qui sanctificat sanctos suos: cujus sanctificationis perfectio, quae nunc proficit et crescit de die in diem, omnes infirmitatis reliquias ablatura est. CAPUT XIX.
Abbreviated transcription (Latin):
ius de die in diem minuantur in ꝓficientibus.
Si dix̾imus qr pccm̃ non hemus nos ip̃os seduci¬
mus. et ueritas in nob̾ non ẽ. Quomo .n. uerũẽ
om̃is qui pecoat non uidit eum neq cognouit
cum. cum ẜm uisionem et cognitionem que et̃
in sp̃e nemo eum in hac uita uideat atq cognos¬
cat. Scd̃m aũ uisionem et cognitionẽ que est ĩ
fide multi sunt qui pecceno certe ip̃i apostate
qui tamen meum aliqñ crediderunt ut de nullo
eoꝵ dici possit. Scd̾m uisionem et cogintionẽ quo
ad huc in fide est non uidit eum neq cognouit e¬
um. sed intelligendũ arbitror qi renouatio per¬
ficienda uidet eũ et cognoscit. Inf̾m̾itas u̾o assu¬
menda non uidet. nec cognoscit eũ. In ciĩ tͣtis¬
cumq reliquiis ꝯstitutis int̾ius. si dixerimus q
bis non est. Cum ergo per grãm renouationis fi¬
lii dei simus. tñ pp̃ reliquias inflnitatis nondum
apparuit qd̾ erimus. Scimus qm̃ cum apparuert

Expanded text:
amuis de die in diem minuantur in proficientibus, amuis de die in diem minuantur in proficientibus, si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et ueritas in nobis non est. quomodo enim uerum est: omnis qui peccat non uidit eum neque cognouit eum, cum secundum uisionem et cognitionem quae erit in specie nemo eum in hac uita uideat atque cognoscat? secundum uisionem autem et cognitionem quae est in fide multi sunt, qui peccent, certe ipsi apostatae, qui tamen in eum aliquando crediderunt, ut de nullo eorum dici possit: secundum uisionem et cognitionem, quae adhuc in fide est, non uidit eum neque cognouit eum. sed intellegendum arbitror, quia renouatio perficienda uidet et cognoscit, infirmitas uero absumenda nec uidet nec cognoscit eum, in cuius quantiscumque reliquiis interius constitutis si dixerimus qbis non est. Cum ergo per gratiam renovationis filii Dei simus, tamen propter reliquias infirmitatis nondum apparuit quid erimus: scimus quoniam cum apparuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
ait qm̃ ille apparuit ut petcata tolleret. Om̃is
qui meo manet non peccat omis qui peccat
non uidit eum. nec cognouit Item illis. kiñi nuns¬
eum sicuti est. Et om̃is qui h̃t spem hanc meũ sã¬
ficat se sicuti et ip̃e scũis est. et tũ cum hoc om̃ia testi¬
monia uera sint uerum est et illud quod ꝓposu et
nõ soluit quod si dixerimꝰ. qi pccm̃ non hnĩs: nos
ip̃os seducimꝰ et ueritas in nob̾ non ẽ. Ac per hoc
ẜm id quod ex deo nati sumus in eo ꝙ apparun ut
pcc̃a tolleret. id est in xp̃o manemꝰ et non peccamꝰ
hoc est aũt quod de illo hoĩe nit̾ior reuouatur de
per quẽ pccm̃ intrauit in mũdum et per pectatũ
mors. et ita in om̃s homines ꝑtnͣsit. Sine pcc̃oñ
sinuꝰ. qr sine illus inf̾mitate ũdum sumꝰ donec
que fit de die in diem. qm̃ ẜm ip̃am ex deo nati su¬
mus infirmitas tota sanetur in qua ex pͥmo ho¬
mine nati sumus et in qua sine pecõ non sumus

Expanded text:
ait: quoniam ille apparuit, ut peccata tolleret. omnis ait: quoniam ille apparuit, ut peccata tolleret. omnis qui in eo manet non peccat; omnis qui peccat non uidit eum nec cognouit eum. item illic: cariseum sicuti est. et omnis qui habet spem hanc in eum sanctificat se, sicuti et ipse sanctus est.5 et tamen cum haec omnia testimonia uera sint, uerum est et illud quod proposuit et non soluit quod si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et ueritas in nobis non est. ac per hoc secundum id, quod ex deo nati sumus, in eo qui apparuit, ut peccata tolleret, id est in Christo manemus et non peccamus — hoc est autem, quod interior renouatur de atum mors, et ita in omnes homines pertransiit, sine peccato non sumus, quia sine illius infirmitate nondum sumus, donec e fit de die in diem, quoniam secundum ipsam ex deo nati sumus, infirmitas tota sanetur, in qua ex primo homine nati sumus et in qua sine peccato non sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
tres in quit inudiciũ cum seruo tuo. qr nõ uisti¬
ficabitur inconspectutuo om̃is uiuens. Iudiciũ
hoc est .n. ne intres in uidicium cum seruo tuo.
noli me uidicare ẜm te qui es sine pcc̃o. qr non
iustificabitur in ꝯspectu tuo om̃is uiuens. Qd̃
de hac uita dcm̃ sine difficili q̃one intelligitur
Et quod ait. non iustificabitur ad illam ꝑfc̃onẽ
iusticie retulit que in hac uita non ẽ ¶Item diẽt
inquit. Si dixerimꝰ qr pecm̃ non hnis ip̃i nos se¬
ducimus. et ueritas in nobis non est. Et huic e¬
uidentissimo testimonio quasi contrariis testi¬
moniis respondere conatus est quod idem iohes
cetis. Omnis qui natus est ex deo pcõm non faẽ
qr semen ip̃ius m eo manet. et non põt peccare
Item illic. Qui natus est ex deo ñõ poccat. quia
gñatio dei conseruat euu. et malignus non
tangit eum. Item illic inquit. ubi de caluatore

Expanded text:
 inquit, in iudicium cum seruo tuo, quoniam non iusti inquit, in iudicium cum seruo tuo, quoniam non iustificabitur in conspectu tuo omnis uiuens. iudicium hoc est enim ne intres in iudicium cum seruo tuo: \'noli me iudicare secundum te, qui es sine peccato\', quoniustificabitur in conspectu tuo omnis uiuens, quod de hac uita dictum sine difficili quaestione intellegitur. et quod ait: non iustificabitur, ad illam perfectionem iustitiae retulit, quae in hac uita non est. \'Item dicunt\', inquit, \'si dixerimus quiapeccatum non habemus, ipsi nos seducimus. et ueritas in nobis non est\\ et huic euidentissimo testimonio quasi contrariis testimoniis respondere conatus est, quod idem sanctcetis. omnis qui natus est ex deo peccatum non facit, quia semen ipsius in eo manet, et non potest peccare; item illic: qui natus est ex deo, non peccat. quia generatio dei conseruat eum, et malignus non tangit eum. \'item illic\', inquit, \'ubi de saluatore
Abbreviated transcription (Latin):
bo in conspectu dñi. et incedentes in omib man¬
datis et iustificationib dñi sine quere la quiiusti
ambo utiq legerant urt̾ ip̃a mandata ꝙꝑ ad modũ
sua pcc̃a mũdarent. Nam z acharias qd de om̃i sa¬
cerdote ex hom̃ib accepto in epła ad hebreos. Di¬
cunt eciã pro suis pccĩs utiq hostias offerebat oi¬
mõ ergo intelligendũ sit. quod dicitur sine q̃rela
pectu eius. Hoc agitur ut hoc simus si ĩmaculati
intelligendi sunt qui om̃io sine pccõ sunt. Si aũ
ĩ maculati sunt quis sine c̾mine eciã in hac uita
fuisse atq ẽẽ negare non possumꝰ. Quia nõ ideo
Unde et apłs cum ministros eligeret ordinandõ
non ait. si quis sine pcc̃o cy inuenire non posset
sed ait. Si quis sine cͥmine qd utiq posset nec
tũ ip̃e ostendit. qũeadmodum ẜ i suam causam
debeamus accipere quod scͥptum est. qm̃ non iusti¬
ficabitur inconspectutuo omis uuiens. Apertaqͥ

Expanded text:
bo in conspectu domini et incedentes in omnibus manbo in conspectu domini et incedentes in omnibus mandatis et iustificationibus domini sine querella\'. qui iusti ambo utique legerant inter ipsa mandata, quemadmodum sua peccata mundarent. nam Zacharias, quod de omni sacerdote ex hominibus accepto in epistula ad Hebraeos dicitur, etiam pro suis peccatis utique hostias offerebat. quomodo autem intellegendum sit quod dicitur sine querella, pectu eius\'. hoc agitur, ut hoc simus, si inmaculati intellegendi sunt qui omnino sine peccato sunt; si autem inmaculati sunt qui sunt sine crimine, etiam in hac uita fuisse atque esse negare non possumus, quia non ideo unde et apostolus cum ministros eligeret ordinandos, non ait: si quis sine peccato — quod inuenire non posset — sed ait: si quis sine crimine, quod utique posset. nec tamen iste ostendit, quemadmodum secundum suam causam debeamus accipere quod scriptum est: quoniam non iustificabitur in conspectu tuo omnis uiuens. aperta qu
Abbreviated transcription (Latin):
non facimus. et fiduciã petendi amittamꝰ¶ Item
s opposuit testimoniũ scͥpturaꝵ qd̾ eis dici solet
qr nõ est homo iustus in terra. qui faciat bonũ
et nõ peccet Et quasi respondit aliis testimo niy
qr dñs de scõ iob ait. Nimquid ꝯsid̾asti seruum
meũ iob. non .n. est ei similis quisꝙͣ in terris ho¬
mo sine querela uer᷑ dei cultor et abstinens se
ab om̃i malo. Unde iam superus disseruimus
Nec tñ ip̃e ostendet nobis quõ et iob si hec u̾ba
ita intelligenda sunt sine ullo pcc̾o fuĩt in t̾ra
et uerũ sit quod scͥptum ẽẽ dixis. Non est homo
dicunt inquit. q non ustificabitur in ꝯspectu
stimonio respondit quasi ad nich̾ aliud insi ut scrip¬
ture sc̃e int̾ se litigare uideantur quaꝵ ꝯcordiam
nos debemꝰ ostentere. Ait .ii. quib respondendum
est quod de sc̃o zacharia euuangelista testatur di¬
cens. Erat .n. zacharias eli abeth uxor eius iusti ã¬

Expanded text:
non facimus et fiduciam petendi amittamus. Item non facimus et fiduciam petendi amittamus. Item sibi opposuit testimonium scripturarum, quod eis dici solet: quia non est homo iustus in terra, qui faciat bonum et non peccet, et quasi respondit aliis testimoniis, quia dominus de sancto Iob ait: numquid considerasti seruum meum Iob? non enim est ei similis quisquam in terris, homo sine querella, uerus, dei cultor, abstinens se ab omni malo. unde iam superius disseruimus. nec tamen iste ostendit nobis quomodo et Iob, si haec uerba ita intellegenda sunt, sine ullo peccato fuerit in terra et uerum sit quod scriptum esse dixit: non est homo pectu stimonio quasi respondit ad nihil aliud, nisi ut scripturae sanctae se litigare uideantur, quarum concordiam nos debemus ostendere. ait enim: \'quibus respondendum est, quod de sancto Zacharia euangelista testatur dicens: erant autem Zacharias et Elisabeth uxor eius iusti am
Abbreviated transcription (Latin):
quis stabit in loco sc̃o eius. Innocens manib
et mundo corde. Innocens manib ascender. et
mundus corde sbabit. Illud in opere est. illud ĩ
ta paupertas .i. ꝯsũmata fuerit om̃is inf̾mitas.
Nunc uero auertat se homo a delicto cũ ꝑficien¬
do iide discedit et renouetur de die in diem eo di¬
gat manus in opere mĩe. et ab om̃i delicto mũ¬
det cor suũ. misereat᷑ ut quod restat ꝑ ueniam
dimittat᷑ hoc .n. salubrit̾ et sine uana maniq i
iac̾tantia. bene intelligit᷑ i eo quod dixit sc̃s io¬
hannes. Si cor nr̃m̃ nos nõ rephendat. fiduciã
hũis ad dm̃. et quecumq petierimꝰ accipiemus
ab eo. Hoc n. uidet᷑ isto loco ãmonuisse. nec cor¬
nr̃m nos in ip̃a orõne et petitione repre hñdat
hoc est cum ne forte iniceperun dicẽ. dimitte no¬
bis sicut et nos dimittimꝰ. Compungam᷑ non
facere ꝙ dñis aut eciã non audeamꝰ dic̾e̾ quod

Expanded text:
quis stabit in loco sancto eius? innocens manibus quis stabit in loco sancto eius? innocens manibus et mundus corde — innocens manibus ascendet et mundus corde stabit: illud in opere est, illud in ta paupertas, id est consummata fuerit omnis infirmitas. nunc uero auertat se homo a delicto, cum proficiendo inde discedit et renouatur de die in diem, et dirigat manus in opere misericordiae et ab omni delicto mundet cor suum, misereatur, ut quod restat dimittatur. hoc enim salubriter et sine uana inanique iactantia bene intellegitur in eo quod dixit sanctus Iohannes: si cor nostrum nos non reprehendat, fiduciam habemus ad deum, et quaecumque petierimus, accipiemus ab eo. hoc enim uidetnostrum nos in ipsa oratione et petitione reprehendat, hoc est ne forte cum coeperimus dicere: dimitte nobis; sicut et nos dimittimus, compungamur non facere quod dicimus aut etiam non audeamus dicere quod
Abbreviated transcription (Latin):
datus. qr isx nõdum fuerat glorificatꝰ. Quõ di
cenda est añ resurrectionẽ suam ecc̃a eius esset
głosa. Mũdat ergo eam nunc lauachro aque in
uerbo abluens poccara p̾t̾ita. et pellens ab ea do¬
minatioñe maloꝵ angeloꝵ. Deide ꝑficiens eĩ
sanitates. facit eam oceurrere in illam głosamsi¬
ne macula et ruga. Quos .n. p̾destinauit illos et¬
uocauit. et quos uocaumt tp̃os et iustificauit. Qͦs
aũ iustificauit. illos et glorisicauit. In hoc mist̾io
xit .n. hoc ex persona corporis sui qd̃ est ecc̃a dei
ponens pro distinctis ordinatisq tẽporib qd̃
et in sua resurrectione significauit in triduo.i
Puto aũ int̾ẽe int̾ rectum corde et mũdũ corde.
rectus corde m ea que ante sunt extendit᷑ et q̃
retro sunt obliuiscens. ut retro cursu .i. resta fi¬
de atq intentione peruemat ubi hitet m̃dus
corde. sicur illa singula reddenda sunt singuł.
Ubi dcm̃ est. Quis ascender in montem dñi ã

Expanded text:
datus, quia Iesus nondum fuerat glorificatus — quomodo dicenda est ante resurrectionem suam ecclesia eius esse gloriosa? mundat ergo eam nunc lauacro aquae in uerbo abluens peccata.praeterita et pellens ab ea dominationem malorum angelorum, deinde perficiens eius sanitates facit eam occurrere in illam gloriosam sine macula et ruga; quos enim praedestinauituocauit; quos autem uocauit, illos et iustificauit; et quos iustificauit, illos et glorificauit. sed haec, ut xit enim hoc ex persona corporis sui, quod est ecclesia, dies ponens pro distinctis ordinatisque temporibus, quod et in sua resurrectione significauit in triduo. Puto autem interesse inter rectum corde et mundum corde. nam et rectus corde in ea quae ante sunt extenditur. ea quae retro sunt obliuiscens, ut recto cursu, id est recta fide atque intentione perueniat, ubi habitet mundus corde. sicut illa singula reddenda sunt singulis, ubi dictum est: quis ascendet in montem domini? aut
Abbreviated transcription (Latin):
possit et per qu̾e possit hoc queritur. Si .ni. mõ
est. non om̃i amme fideli posite in corpore mor¬
tis hiius. orandum est et dicendũ est. diinit¬
te nob̾ debita nr̃a. Cum iam in sc̃o baptismo
uiuersa fui̾nt dimissa p̾terita. Quis quis

Expanded text:
possit, et per quem possit, hoc quaeritur. Si enim modo possit, et per quem possit, hoc quaeritur. Si enim modo est, non omni animae fideli positae in corpore mortis hujus orandum est, et dicendum, Dimitte nobis debita nostra: cum jam in sancto Baptismo universa fuerint dimissa praeterita. Quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uitari uoluntate possit. siue ñõ possit. Quia
si potest p̾sens uoluntas hoc facit. Si autem nõ
potest p̾terita uoluntas hoc fecit et tam̃ uitari po¬
test. non quando uoluntas suꝑbia laudatur. qnͣdo
humił adiruatur.¶ Post hec ille qui ista conscͥpsit
introducit ꝑsonam suam quasi cum altero dis¬
putantem. et facit se interrogari et quasi ab in¬
mͥ hoiẽm sine pccõ. Et respondit. do t̾ qui ẽe pꝰsit.
Et rursus ab interrogante dicitur ei. quis ẽ: Et
respondet ip̃etu. Quod si dixeris inquit. ego ẽẽ ñ
Iterum se facit int̾rogari et dicis ibi. tu ip̃e smñ
pocõ es. quid dicis hoiẽm sine ꝑcc̃s ẽẽ posse. Et
responder quod ñõ sum sine ꝑccõ cuiꝰ culpa est.
Quod si dixerit inquit tua est. Nespondendũ ẽ
qũo in ea si ẽẽ nõ possum. Nos respondemus
nullum cum eis de hiis uerb̾ ẽẽ debere confli¬
Nespondit quod neq nos negamus. qñ autẽ

Expanded text:
hoc uitari uoluntate possit siue non. possit, quia, hoc uitari uoluntate possit siue non. possit, quia, si potest, praesens uoluntas hoc facit; si autem non potest, praeterita uoluntas haec fecit. et tamen uitari potest, non quando uoluntas superba laudatur, sed quando humilis adiuuatur. Post haec ille qui ista conscripsit introducit personam suam quasi cum altero disputantem et facit se interrogari et quasi ab inminem sine peccato?" et respondit: "do tibi qui esse possit". et rursus ab interrogante dicitur ei: "quis est?" et respondet: "ipse tu". "quod si iterum facit se interrogari et dici sibi: \'tu ipse sine peccato es, qui dicis hominem sine peccato esse posse?\' et respondet: \'quod non sum sine peccato, cuius culpa est? quodsi dixerit\', inquit, \'tua est, respondendum est: quomodo mea, si esse non possum?\' nos respondemus nullum cum eis de his uerbis esse debere conflisse, respondit; quod neque nos negamus. Quando autem
Abbreviated transcription (Latin):
us tuus. Aculeus aũt mortis pocm̃. uirtus u̾o
pccã lex. qm̃ lex ꝓhibendo auget pcc̃ cupidita¬
tem. nisi diffudat sp̃c caritatem. que plena et
ꝑfecta tunc erit. cum udebimꝰ facie ad faciem Et
hoc inquit dicendum ẽ certe iustus deus. nega¬
ri em̃ non potest. Imputat aũ deus homini õe
pccm̃. et hoc quoq confitendum puto. quia ne¬
q pocm̃ est quicquid nõ imputabit᷑ in peccatũ.
Et si est aliquod pecm̃ quod uitari nõ p̃ot. Qũo¬
iustus deus dicitur si imputare cuiqũa credit᷑
quod uitari non possit. Respondemꝰ iamolim
contra suꝑbos ẽẽ clamatũ. beatus iur cui nõ
ĩputauit dũs pocm̃. Non enĩ imputat hiis qͥ
fidelit̾ ei dicunt. Dimitte nob̾ debita nt̃a sic̃
et nos dimittimꝰ debitorib mrĩs. Et uiste non
ai. In qua mensura mensi fu̾itis re eadem re¬
metietur uobis. Peccatum est aũ cum uel ñ ẽ
caritas que ẽẽ debet uel minor est qmͣ debet sine

Expanded text:
us tuus? aculeus autem mortis peccatum, uirtus uero us tuus? aculeus autem mortis peccatum, uirtus uero peccati lex, quoniam lex prohibendo auget peccati cupiditatem, nisi diffundat spiritus caritatem quae plena et perfecta tunc erit, cum uidebimus facie ad faciem. \'Et hoc\', inquit, dicendum est: certe iustus deus — negari enim non potest — imputat autem deus homini omne peccatum. et hoc quoque confitendum puto, quia neque peccatum est quicquid non imputabitur in peccatum. et si est aliquod peccatum, quod uitari non pojustus Deus dicitur, si imputare cuiquam creditur quod vitari non possit? Respondemus jam olim contra superbos esse clamatum: Beatus cui non imputabit dominus peccatum. non enim imputat his qui fideliter ei dicunt: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, et iuste non ait: in qua mensura mensi fueritis, in eadem remetietur uobis. peccatum est autem, cum uel non est caritas, quae esse debet, uel minor est, quam debet, siue
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ deus creauit et que tota bona accusamus
sed eam dicimꝰ ꝓpria uoluntate uiciatam sine d̾i
gr̃a non posse sanari Iterum ait q̃rendum ait
est si non potest homo sine pcc̃o ẽe cuiꝰ culpe est.
Ipĩus ne hom̃is an cuiuslibet alt̾ius. sed ip̃ius
hominis quomodo culpa homĩs est si hoc nõ ẽ
quod ẽe nõ potest. Respondemus ides ee culpam ho
m̃is quod non est sine pccẽo quia sola hominis uo¬
linitate fcm̃ est. Ut ad istam necessitatem uẽuer
quod nullus negare nisi marchion aus mani¬
cheus audebit. Quõ igitur bona est si malo eiñ
est carere possibile. Omne .n. pccm̃ malum ee
quis dubitet. Respondemꝰ et naturã hominis
bonam ẽe. er eam malo carere posse. Nam ideo
olamamus libera nos a malo qd̾ ño ꝑficttur ꝙͣ¬
diu corpꝰ quod corrumpitur aggrauat aniiain
sed hoc agitur gr̃a per fidem. ut aliqũ dicatur:
ubi est mors contentio tua. ubi est mors acule¬

Expanded text:
quam deus creauit et quae tota bona est, accusamus; quam deus creauit et quae tota bona est, accusamus; sed eam dicimus propria uoluntate uitiatam sine dei gratia non posse sanari. \'Iterum\', aitest, si non potest homo sine peccato esse, cuius culpa est: ipsiusne hominis an cuiuslibet alterius. si ipsius hominis, quomodo culpa hominis est, si hoc non est quod esse non potest?\' respondemus ideo esse hominis culpam, quod non est sine peccato, quia sola hominis uoluntate factum est, ut ad istam necessitatem ueniretquod nullus negare nisi Marcion aut Manicheus audebit: quomodo igitur bona est, si malo ei non est carere possibile? omne enim peccatum malum esse quis dubitet?\' respondemus et naturam hominis bonam esse et eam malo carere posse. nam ideo clamamus: libera nos a malo. quod non perficitur, quamdiu corpus, quod corrumpitur, adgrauat animam. sed hoc agitur gratia per fidem, ut aliquando dicatur: ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, acule
Abbreviated transcription (Latin):
tura pocm̃ non est. si uolũtate per facile potest
uoluntas uoluntate mutari. Respondemus
ãmonentes ẽẽ cogitandum qnͣta sit p̃sumptio
qua dicitur non solum posse quod quidem adiu¬
uante grã dei neganduni est ño. sed eciam ꝑ faci¬
le posse uoluntatem uoluntate mutari. Cumdi¬
cat apłs. caro concupiscit aduersus spm̃ eo sp̃c¬
adueisus carnem. Hec .n. inuicem adu̾santur
ut non ea que uultis faciatis. Non .ni. aic hec ĩ¬
uicem aduersantur ut que potestis facere noli¬
tis sed non ut ea que uultis faciatis. Cur ergo
Ubi satis ostendit ẽe. tam̃ in nr̃o mortali corꝑe
quod ꝑ muttendum nõ sit ut regnet. Cur ergo
ista concupiscentia non murata est ea uolu̾tate
qmͣ uoluntatem satis euidenter ostendit exp̃s¬
sit apłs dicens ut non ea que uultis faciatis
si facile põt uoluntas uoluntate mutari. Nec
sane isto modo naturam sine anme. siue corpus

Expanded text:
tura, peccatum non est; si uoluntate, perfacile potest tura, peccatum non est; si uoluntate, perfacile potest uoluntas uoluntate mutari\'. respondemus ammonentes esse cogitandum quanta sit ista praesumptio, qua dicitur non solum posse — quod quidem adiuuante dei gratia negandum non est — sed etiam perfacile posse uoluntatem uoluntate mutari, cum dicat apostolus: caro concupiscit aduersus spiritum et spaduersus carnem; haec enim inuicem aduersantur, ut non ea quae uultis faciatis. non enim ait: haec inuicem aduersantur, ut quae potestis facere nolitis, sed ut non ea quae uultis faciatis. cur ergo ubi satis ostendit esse tamen in nostro mortali corpore, quod permittendum non sit ut regnet — cur ergo ista concupiscentia non mutata est ea uoluntate, quam uoluntatem satis euidenter expressit apostolus dicens: ut non ea quae uultis faciatis, si facile potest uoluntas uoluntate mutari? nec sane isto modo naturam siue animae siue corporis,
Abbreviated transcription (Latin):
prohibitio est. non concupisdes. et generał uissio. dili¬
ges. unde breuiter et apłs paulus quodam loco utr¬
q complexus est. ꝓhibitione .n. nolite ꝯformari
huic scło. Iussio aũt sed reformamini in nouitate
mentis ur̃e. Illud ꝑtiuet ad nõ ꝯcupistere. hoc
ad diligere. illud ad continentiam. hoc ad iusti¬
ciam: illud ad declmnandũ a malo. hoc ad facien¬
dum bonum. Non concupiscendo uetustate ex¬
poliamur. et nouitate induim᷑ diligendo. Sed
aũt fit de die in diem in hiis qui uolendo et cre¬
dendo et inuocando ꝓficiunt et pretertta obli¬
uiscentes in ea que ante sunt extendunt᷑. Ad ħ
.n. lex usta p̾cipit ut cum in hiis implendis hõ
defecerit. non se extollit suꝑbia tumidus sed ad
grãm confugiat fatigatus. ac sic eum lex terr̃e¬
do ad xpm̃ diligendum pedagogi perducat offi¬
cio Iterum querendum est inquit qũõ n̾o põt
homo ẽe sine pccõ uoluntate ati natura. si na¬

Expanded text:
prohibitio est: non concupisces, et generalis iussio: diliprohibitio est: non concupisces, et generalis iussio: diliges. unde breuiter et apostolus Paulus quodam loco utrumque complexus est. prohibitio est enim: nolite conformari huic saeculo, iussio autem: sed reformamini in nouitate mentis uestrae. illud pertinet ad non concupiscere, hoc ad diligere; illud ad continentiam, hoc ad iustitiam; illud ad declinandum a malo, hoc ad faciendum bonum. non concupiscendo enim uetustate expoliamur et nouitate induimur diligendo. sed autem fit de die in diem in hidendo et inuocando proficiunt et praeterita obliuiscentes in ea quae ante sunt extenduntur. ad hoc enim lex ista praecepit, ut cum in his implendis homo defecerit non se extollat superbia tumidus, sed ad gratiam confugiat fatigatus ac sic eum lex terrendo ad Christum diligendum paedagogi perducat officio. \'Iterum quaerendum est\\ inquit, \'quomodo non potest homo esse sine peccato: uoluntate an natura. si na
Abbreviated transcription (Latin):
uitari possunt qmͣ que p̾cepta suntͦ perfici. Nã
frustra aut ꝓhiberetur. aut iuberetur quod
uł caueri uel impleri ñõ possit. Et qũo nega¬
bimꝰ posse ẽẽ hominẽ sine pccõ cum confiter
ncc̃e sit eum tanto omia illa que uerantur
pondetur multa ẽe in scripturis scĩs diuina
p̃cepta que omĩa ꝯmemorare uimis opero¬
sum ẽ. Sed dñs qui uerbum ꝯsũmans et b ͤ¬
iuans fecit super terram in duob p̾ceptis di¬
xit legem. ꝓphasq pendere. ut intelligeremꝰ
quicquid aliud diuinitus p̾ceptum est in his
duob hr̃e finem. et ad hec duo ẽẽ referendũ
Diliges duĩn dñ tuum ex toto corde tuo. et
ex tota aĩa tua. et ex tota mente tua. et dili
ges ꝓximũ tuũ tanꝙͣ te ipm̃i. In huis in qͥt
duob p̾ceptis tota lex pendet et ꝓphete. Qͥo¬
quid ergo dei lege ꝓhibenuir et quicquid
iubemur facere ad hoc ꝓhibenuir et uibe¬
mur ut duo ista ꝯpleamus. Et forte gn̾ał¬

Expanded text:
uitari possunt quam quae praecepta sunt perfici. nam uitari possunt quam quae praecepta sunt perfici. nam frustra aut prohiberetur aut iuberetur, quod uel caueri uel impleri non posset. et quomodo negabimus posse esse hominem sine peccato, cum confiteri necesse sit eum tam omnia illa quae uetantur pondetur multa esse in scripturis sanctis diuina praecepta, quae omnia commemorare nimis operosum est; sed dominus, qui uerbum consummans et breuians fecit super terram, in duobus praeceptis dixit legem prophetasque pendere, ut intellegeremus quicquid aliud diuinitus praeceptum est in his duobus habere finem et ad haec duo esse referendum: diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua et ex ges proximum tuum tamquam te ipsum. in his, inquit, duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae. quicquid ergo dei lege prohibemur et quicquid iubemur facere, ad hoc prohibemur et iubemur, ut duo ista compleamus. et forte g
Abbreviated transcription (Latin):
et accipiatur tanta libertas in qua sicut ncc̃e
est ꝑmaneat. beate uiuendi uoluntas. Ita ut sit
eciam bene iiuendi et nũquã pecrandi uolun¬
taria felixq noci̾tas ¶in de inquit deus bonũ
hominem focio. et preter qũa illum bonũ fecit
bonum ei insuꝑ ut faceret ĩpetrauit qu̾a im¬
pium ut confiteamur hoiẽm malũ ẽe. quod
nec fcũs est. nec ei p̾ceptũ est. Si negamus eum
bonum posse ẽe quod fcm̃ est. et quod ei ut fa¬
c̾et impetratum est. Respondemꝰ. Quia ergo
non se ip̃e homo. sed deus bonum hominem
fecit deus eum non se ipẽ ut sit bonus reficit.
dum uolentem. credentem. ĩuocantem. libe¬
interiori de die in diem. ut ad sẽpit̾nam non pe¬
nam sed uitam resurgat homo ext̾ior in nouis¬
simo die¶Iterum ait querendũ est. Quod mo¬
dis constet omne pecm̃n duob nisi fallor. si aut
illa fiant que ꝓhibentur: aut illa non fiant q̃
ubentur. Tam certe om̃ia illa que ꝓhibita ct̃

Expanded text:
et accipiatur tanta libertas, in qua sicut necesse et accipiatur tanta libertas, in qua sicut necesse est permaneat beate uiuendi uoluntas, ita ut sit etiam bene uiuendi et numquam peccandi uoluntaria felixque necessitas. Proinde\\ inquit, \'deus bonum hominem fecit et praeterquam illum bonum fecit, bonum ei insuper ut faceret imperauit. quam inpium, ut confiteamur hominem malum esse, quod nec factus est nec ei praeceptum est, si negemus eum bonum posse esse, quod factus est et quod ei ut faceret imperatum est!\' respondemus: quia ergo non se ipse homo sed deus bonum hominem fecit, deus eum, non se ipse ut sit bonus reficit, dum uolentem, credentem, inuocantem libeinterior de die in diem, ut ad sempiternam non poenam sed uitam resurgat homo exterior nouissimo die. \'Iterum\', ait, \'quaerendum est, quot modis constet omne peccatum. duobus, nisi fallor: si aut illa fiant quae prohibentur aut illa non fiant quae iubentur. tam certe omnia illa quae prohibita sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Qua igitur rõne bonũ ꝓbatur si magis ad
illud potest õe cum pcc̾o. et nõ potest ẽẽ sine pec¬
fides olamati de necessitatib meis educ me. sub
quib poĩti uł non possummꝰ quod uolumus ĩtel¬
ligere. uel qd̾ intellexerimꝰ uolumꝰ nec ualemꝰ¬
ad implere. Nam et ip̃a lib̾tas credentib a liba¬
tore ꝓmittit᷑. si uos inquit filius lib̾auert tũc
uere liberi eritis. Uicta enĩ uitro in quod cecidit
uoluntate caruit libertate nature. Huic alia
scͥptura dicit. A quo .n. quis deuictus est. huic
et seruus est addictus. Sicut ergo nõ est opus
sanis medicus sed male hũtib. ita non est opuo li¬
beris lib̾ator. sed seruis ut ei dicat gratulatio lib̾¬
tatis. saluam fecisti de necessitatib animã meã.
Apsa enĩ sanitas est uera ubertas que nõ peris¬
seo sunt bona ꝑmisisset uoluntas. Quia uero pͦ¬
cauto uoluntas secuta est peccantem habendi
dura necessitas. donec tota sanetur infirmitas

Expanded text:
qua igitur ratione bonum probatur, si magis ad qua igitur ratione bonum probatur, si magis ad illud potest esse cum peccato et non potest esse sine pecfides clamat: de necessitatibus meis educ me. sub quibus positi uel non possumus quod uolumus intellegere uel quod intellexerimus uolumus nec ualemus inplere. nam et ipsa libertas credentibus a liberatore promittitur. si uos, inquit, filius liberauerit, tunc uere liberi eritis. uicta enim uitio in quod cecidit uoluntate caruit libertate natura. hinc alia scriptura dicit: a quo enim quis deuictus est, huic et seruus addictus est. sicut ergo non est opus sanis medicus, sed male habentibus, ita non est opus liberis liberator sed seruis, ut ei dicat gratulatio libertatis: saluam fecisti de necessitatibus animam meam. ipsa enim sanitas est uera libertas, quae non perisset, si bona permansisset uoluntas. quia uero peccauit uoluntas, secuta est peccantem peccatum habendi dura necessitas, donec tota sanetur infirmitas
Abbreviated transcription (Latin):
pcc̃o. ut deus ^ liult et negetur posse ẽe sine pcc̃o
qd̾ deus uult quasi ꝙͥ ad hoc deus creauit. ut
et nõ posset ẽẽ qd̃ uelit. et ut contra suã mag̃
qua ito scd̃m suam existeret uoluntatẽ. Iam
suꝑius responsum ẽ. sed addendũ uideo quod
spe salui fc̃i sumꝰ. spes aũ que indetur non est
spes. qd̾ .ii. uidet quicqͥd sperat. Si aũ qd̾ no ui¬
demꝰ sꝑamꝰ per pacĩam expectamꝰ. Tunc ergo¬
nitas. qñ plena caritas. qñ uidebimꝰ eũ sicuti
est. Neq .n. nõ erit quod ad dat᷑ ad dilectionẽ
cum fides ꝑuenent ad uisionẽ. ¶Iterũ queren¬
dum est inquit per quid efficitur homo cũ pcc̃o
per nature necessitatem an per arbitrii lib̾ta¬
tem. Si per nature necessitatẽ: culpa caret. si ꝑ
arbitrii libertatem q̃rendũ est a quo ip̃a m ar¬
bitrii lib̾tatem acceperit ꝓculdubio a deo. De¬
us aũt qui de dit certe bonũ est. negari nõ põt

Expanded text:
peccato, quod deus non uult, et negetur posse esse sine peccato, peccato, quod deus non uult, et negetur posse esse sine peccato, quod deus uult; quasi quem ad hoc deus creauerit, ut sse quod uelit et ut contra suam magis quam ut secundum suam existeret uoluntatem\'. iam superius responsum est, sed addendum uideo, quod spe salui facti sumus; spes autem, quae uidetur, non est spes; quod enim uidet quis, quid et sperat? si autem quod non uidemutem plena caritas, quando uidebimus eum sicuti est. neque enim non erit quod addatur ad dilectionem, cum fides peruenerit ad uisionem. \'Iterum quaerendum est\\ inquit, per quid efficitur homo cum peccato, per naturae necessitatem an per arbitrii libertatem. si per naturae necessitatem, culpa caret; si per arbitrii libertatem, quaerendum est, a quo ipsam arbitrii libertatem acceperit. procul dubio a deo. deus autem quod dedit, certe bonum est; negari enim non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
sed pecõres. qr nõ est opus sanis medicus. s ma¬
timi sit homiui sine pec̃o c̃e. aut .n. nõ põt et p̾¬
ceptũ nõ est. aut qi p̾ceptũ est põt Nam cur p̾ci¬
peretur qd̾ fieri omĩo non posset. Respondetur
consultissime homimi p̃cipi ut rectis passibus
ambulet ut cum se nõ posse ꝑ sperert medici¬
nam requirat. Que int̾ioris homĩs ad sanandum
pcc̃i claudicationem gr̃a dei est per sħm xpm̃ dum̃
ne pecd ẽe. ꝓculdubio uult. et ꝓculdubio põt. Qͥ
.n. tam demens est ut uł dubiter fieri posse quod
dm̃ uelle non dubitat. Respondetur si uollet d̾s
hoĩem sine pcc̃o ẽẽ: nõ mitteret filiũ suũ sine pͤ¬
cato qui sanairet homines a pccĩs. Hoc fit ĩ cre¬
dentib et ꝓficientib renouatione int̾ioris ho¬
mĩs de die indiem. donet fiat ꝑfecta iusticia tã¬
qu̾ã sanitas plena ¶Item ait. querendũ est. quõ
sit cogitandũ est ut dicatur hoĩem posse ẽe cũ

Expanded text:
sed peccatores, quia non est opus sanis medicus, sed mased peccatores, quia non est opus sanis medicus, sed maet praeceptum non est: aut quia praeceptum est, potest. Nam quid praeciperetur, quod fieri omnino non posset? Respondetur, consultissime homini praecipi ut rectis passibus ambulet, ut cum se non posse perspexerit, medicinam requirat, quae interioris hominis ad sanandam peccati claudicationem, gratia Dei est per Jesum Christumne peccato esse. Procul dubio vult, et procul dubio potest. Quis enim tam demens est, ut vel dubitet fieri posse, quod Deum velle non dubitat? Respondetur: Si nollet Deus hominem sine peccato esse, non mitteret Filium suum sine peccato, qui sanaret homines a peccatis. Hoc fit in credentibus et proficientibus renouatione interioris hominis de die in diem, donec fiat perfecta iustitia tamquam sanitas plena. \'Item\', ait, \'quaerendum est, quomodo sit, cogitandum est, ut dicatur hominem posse esse cum
Abbreviated transcription (Latin):
ore animꝰ res est. Rapina actus ẽ. auaricia uiciũ ẽ
.i. qualitas scd̃m qũã malus est aĩmus eciã qũ ni¬
cħ agio unde auaucie sue seruiat. eciam qñ au¬
dit. non concupisces seq uituꝑat et tũ auarus
manet. sed per fidem reuocatur .i. sanatur de die indi¬
inquit querendũ est utrum ue debeat homo sine
pcc̃o ẽe ꝓculdubio debeti Si debet põt. siũo potest er¬
Aut si hoc eciam dici absurdũ est. confiteri ncc̃e ẽ
debere hominẽ sine pocõ ẽe. et constat eum non
aliud debere qmͣ potest. Respondet᷑ eadem similitu¬
die qua suꝑuis iam respondimꝰ. Cum .n. uidemꝰ
claudum qui sanari põt recte utiq dicimꝰ. deb
ẽẽ homo iste sine claudicatione. et si debet põt.
dicia ad uiuerit uoluntatẽ. Hoc fit in int̾iore ho¬
mine qd̃ ad pccm̃ aꝑtinet tanꝙͣ eius claudica¬
tionem ꝑ eius grãm qui uenit nõ uocare iustoᷤ

Expanded text:
ore animus res est, rapina actus est, auaritia uitium est, id ore animus res est, rapina actus est, auaritia uitium est, id est qualitas, secundum quam malus est animus, etiam quando nihil agit. unde auaridit: non concupisces, seque uituperat et tamen auarus manet, sed per fidem renouatur, id est sanatur, de die in diinquit, \'quaerendum est. utrumne debeat homo sine peccato esse. procul dubio debet. si debet, potest; si non potest, eraut si hoc etiam dici absurdum est, confiteri necesse est debere hominem sine peccato esse et constat eum non aliud debere quam potest\\ respondetur eadem similitudine, qua superius iam respondimus. cum enim uidemus claudum, qui sanari potest, recte utique dicimus: debet esse homo iste sine claudicatione; et si debet, potesdicina adiuuerit uoluntatem. hoc fit in interiore homine, quod ad peccatum attinet tamquam eius claudicationem, per eius gratiam qui uenit non uocare iustos
Abbreviated transcription (Latin):
strum¶ It̾m ait. Querendũ est quid ẽ pocm̃ actꝰ
an res. Si res est ut auctorem heat. ncc̃e est. eo si
auctorem hr̃e dicitur: iam alter p̃ter rei alicuiꝰ
auctor induci iudebitur. ac si hoc dici ĩpium ẽ. et
confiteri nece est pccm̃ om̃e actum ẽẽ non rem.
Si gͥ actus est: ĩmo uere qi actus est. urtari potest.
Respondebimꝰ pccm̃ quid̃ actũ dici et ẽẽ nõ rem.
Sed eciam in corpore claudicatio eadem rõne actꝰ
est non res. Qm̃ res. pes ip̃e. uł corpus. uł homoẽ.
qui pede uitiato claudicat nec tñ uitare põt elau¬
dicationem nisi huĩt sanatũ pedem. Quod eciã
uec pes esti nec corpus. nec homo. nec ip̃a claudica¬
tio eunti uon est. qñ nõ ambulat Cum cũ insit
uiciũ quo fit claudicatio qñ ambulat. Querat
ergo qd̃ eidem uicio nom̃ imponat utr̾ rem uelio
dic̾e anactum. an rei pocus qualitatem malam
qua deformis actus existat. sic et in homine int̾i¬

Expanded text:
rum\', ait, \'quaerendum est, quid est peccatum: actus an res. si res est, ut auctorem habeat necesse est; et si auctorem habere dicitur, iam alter praeter deum rei alicuius auctor induci uidebitur; at si hoc dici inpium est, et confiteri necesse est peccatum omne actum esse, non rem. si igitur actus est, immo quia uere actus est, uitari potest\'. respondemus peccatum quidem actum dici et esse, non rem. sed etiam in corpore claudicatio eadem ratione actus est, non res, quoniam res pes ipse uel corpus uel homo est, qui pede uitiato claudicat nec tamen uitare potest claudicationem, nisi habuerit sanatum pedem. quod etiam nec pes est nec corpus nec homo nec ipsa claudicatio, quae utique non est, quando non ambulat, cum tamen insit uitium, quo fit claudicatio, quando ambulat. quaerat ergo, quod eidem uitio nomen inponat, utrum rem uelit dicere an actum an rei potius qualitatem malam, qua deformis actus existit. sic et in homine interi
Abbreviated transcription (Latin):
de hac re sententiam non audeo repre endere
qũeqũa nec defendere ualeam. sed plale quiscͥs
negat uos orare debere. ue intremus iẽptatio¬
nem. Nigat autem hoc qui contendi non ad
peccandum gr̃e dei aduitorium non ẽẽ pomini
necessarium. sed sola lege accepta huianam
sufficere uo luntatem ab aurib om̃iunremo¬
uendum et die omnium a nathematiz n dum
non dubito.

Expanded text:
de hac re sententiam non audeo reprehendere, de hac re sententiam non audeo reprehendere, quamquam nec defendere valeam. Sed plane quisquis negat, nos orare debere, ne intremus in tentationem negat autem qui contendit ad non peccandum gratiae Dei adjutorium non esse homini necessarium, sed sola lege accepta humanam sufficere voluntatem: ab auribus omnium removendum, et ore omnium anathematizandum, non dubito.
Abbreviated transcription (Latin):
te nobis debita nr̃a. quod insi fallor non opus es¬
ses dicere. si nunquam uel in lapsu lingue uel
in oblectanda cogitatione euis dempccĩ desid̾iis
aliqnstulum consentiremus. sed tantũm̃o dicẽ
a malo. Nec iacobus apłs diceret. n multis of¬
fendimꝰ omnes. Non .n. offender uisi cui mala
concupiscentia contra iustine rationem appe¬
rendo seu uitando faciendum uel dicinidum uel
cogitandum aliquid quod nõ debun siue fallẽs
siuie p̃uidens suadet. Postremo si excipto illo ca¬
pite nr̃o sui corporis saluatore asseriitur uł fuꝰ¬
isse in hac uita uel ẽẽ alqui homine iusti sine a¬
liquo pccõ siue nũquã consentiendi desid̾ iis eiꝰ.
siue quia pro nullo pcc̃o hñdum est qlod rantũ
est quod hoc impletate non imputet liuis exͣ uis
auter sit beatus sine pcc̃o. Aliter autẽbeatus cui
non imputat dñs pccm̃ non ninis eistimo re¬
lustandum. Scio enim quibdam ẽẽ u̾sum. qͦꝵ¬

Expanded text:
tte nobis debita nostra. » Quod, nisi fallor, non opus estte nobis debita nostra. » Quod, nisi fallor, non opus esset dicere, si nunquam, vel in lapsu linguin oblectanda cogitatione eiusdem peccati desideriis aliquantum consentiremus, sed tantummodo dicena malo, nec Iacobus apostolus diceret: in multis offendimus omnes. non enim offendit, nisi cui mala concupiscentia contra iustitiae rationem appetendo seu uitando faciendum uel dicendum uel cogitandum aliquid, quod non debuit, siue fallens siue praeualens persuadet. postremo, si excepto illo capite nostro, sui corporis saluatore, asseruntur uel fuisse in hac uita uel esse aliqui homines iusti sine aliquo peccato, siue numquam consentiendo desideriis eius siue quia pro nullo peccato habendum est, quod tantum est, ut hoc pietati non imputet deus — quamuis aliter sit beatus sine peccato, aliter autem beatus cui non imputat dominus peccatum — non nimis existimo relu