comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mere. palest̾e. sudare ⁊ cũ magnis uocib
indutias pet̾e. Filũq suũ nõie maximũ ꝙp̃
ip̃e iam monachꝰ monachũ indi. iumus
⁊ tuybatis clamorib uocare dicens. Maxime
in fide tua me suscipe turbatꝰ mor maxi¬
mꝰ affuit. lugens ⁊ ꝑstrepens. familiacõ¬
uenit. eos ã quos ille insistẽtes sͥ gͣuit᷑
tollerabat. ip̃i malignos sp̃s uid̾e ñ po¬
t̾ant. S eoꝵ p̃senciã in ꝯfusione. ĩ palło¬
q u̾tẽbatur ĩ lectulo. iacebat in sinistro
lat̾e. aspectũ eoꝵ fr̾e ñ pot̾at. u̾tebatur
ad ꝑietẽ ĩbi aderant. Cũq ꝯstrictꝰ nimis
relaxari iã se posse desꝑaret. cepit magnis
uotib clamare dicens. Inducias uł usc
mane. indutias uł usq mane. S cũ hec
dͥamaret᷑. ĩ ip̃is siuis uotib de hĩtatło sue¬

Expanded text:
cibus inducias petere, filiumque suum nomine Maximum, quem ipse jam monachus monachum vidi, nimiis t turbatis clamoribus vocare, dicens: Maxime in fidem tuam me suscipe. Turbatus mox Maximus adfuit, lugens et perstrepens familia convenit. Eos autem quos ille insistentes sibi graviter tolerabat ipsi malignos spiritus videre non poterant, sed eorum praesentiam in confusione, in palloque vertebatur in lectulo, jacebat in sinistro latere, aspectum eorum ferre non poterat; vertebatur ad parietem, ibi aderant. Cumque constrictus nimis relaxari se jam posse desperaret, coepit magnis vocibus clamare, dicens: Inducias vel usque mane, inducias vel usque mane. Sed cum haec clamaret, in ipsis suis vocibus de habitaculo su
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tes cotidie dilamat. Malignꝰ uidelic
sp̃s. qui caulas fideliũ insidians c̾cuit.
⁊ mortes aĩaꝵ q̃rit. D De quo lupo mox sb̾¬
ditur. Et lupꝰ rapit ⁊̃ disꝑgit oues lupꝰ
uenit. ⁊ m̃cẽnariꝰ fugit. qr malignꝰ sp̃s¬

Expanded text:
mentes dilaniat, malignus videlicet spiritus, qui caulas fidelium insidians, circuit et mortes animarum quaerit. De quo lupo mox subditur: « Et lupus rapit et dispergit oves. » Lupus venit et mercenarius fugit: quia malignus spi
Abbreviated transcription (Latin):
oues dedutit. De quib ꝓfc̃o omĩb rursum
dicit. Oues mee uocẽ meã audiũt. ⁊ ego
tognosco eas. ⁊ seꝯtur me. ⁊ ego utã et̾nã
do eis. ⁊ De quib ⁊ paulo sr̃iꝰ ditit. ꝑ me
siquis introierit. saluabit᷑ ⁊̃ ing̾dietur.
t̃ egͥdietur. ⁊ pascua inueniet. Ing̾dietur
quippe ad fidem. eg̾diet᷑ u̾ a fide Ad spe¬
ciem. a credulitate ad ꝯtẽpłonẽ. ꝑascua &
inuemiet ĩ et̾na refcõne. oues gͣ eiꝰs pascua
ĩueniẽt: qr qͥsqͥs illũ corde simpliti seqͥtur.
et̾ne uiriditatis pabło nut̾tur. Que au̾t
sũt istaꝵ ouiũ pascua. nͥ int̾ua gaudia ui
rentis ꝑadisi  Pascua nãq elcõꝵ sunt.
iiltꝰ p̃sens dĩ. Eui dũ sñ defc̃u ꝯspititur.
sũ fine mens cĩbo utte saciat᷑. In istis pastuis¬

Expanded text:
oves deducit. 3. De quibus profecto ovibus rursum dicit: Oves meae vocem meam audiunt, et ego cognosco eas, et sequuntur me, et ego vitam aeternam do eis . De quibus et paulo superius dicit: Per me si quis introierit, salvabitur, et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet . Ingredietur quippe ad fidem, egredietur vero a fide ad speciem, a credulitate ad contemplationem, pascua autem inveniet in aeterna refectione. Oves ergo ejus pascua inveniunt, quia quisquis illum corde simplici sequitur, aeternae viriditatis pabulo nutritur. Quae autem sunt istarum ovium pascua, nisi interna gaudia semper virentis paradisi? Pascua namque electorum sunt vultus praesens Dei, qui dum sine defectu conspicitur, sine fine mens vitae cibo satiat
Abbreviated transcription (Latin):
oues. cũ aliũ ad luxuriã ꝑtrahit. Alium
ĩ auaritiã accẽdit. Aliũ in sr̃biã erigit.
aliũ ꝑ iraꝯdiã diuidit. Hunt inuidia st¬
mulat. illũ in fallacia sb̾plantat. Quasi
ergo g̾gem lupꝰ dissipat. cũ fideliũ ipłm
dyabolꝰ ꝑ tẽptatões uecat. S ꝯͣ ħ mei

Expanded text:
oves cum alium ad luxuriam pertrahit, alium in avaritiam accendit, alium in superbiam erigit, alium per iracundiam dividit, hunc invidia stimulat, illum in fallacia supplantat. Quasi ergo gregem lupus dissipat, cum fidelium populum diabolus per tentationes necat. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstat. qr ⁊̃ cognosto pr̃em. ⁊̃ cognoscor a pr̃e
qi aĩam meã porio ꝓ ouĩb meis .i. ea ca
diligam. oñdo. qr ro̾ ñ solũ udeam. s eciã
gentilitatẽ redim̃e ueu̾at adiũgit. Et
alias oues hẽo q̃ ñ sũt ex hoc ouili. s illas
o me adduc̾e. ⁊ uocem meã audiẽt. Et fĩ¬
et unũ ouile ⁊ unꝰ pastor. Redẽpcõem nos¬
tram qui ex gentili ppło uenimꝰ dñs aspex¬
eit cum se addut̾e ⁊ alias oues dicẽbat.
hoc cotidie fĩ foẽs aspicitis. hoc reꝯcilia¬
tis gentilib fc̃m hodie udetis. qͣi ex du¬
ob g̾gib unũ ouile efficit. qr iudaicũ
d̃ gentilẽ ppłm in sua fide ꝯuĩgit. pauło

Expanded text:
et cognoscor a Patre, quia animam meam pono pro ovibus meis, id est ea diligam ostendo. Quia vero non solum Judaeam, sed etiam gentilitatem redimere venerat, adjungit: Et alias oves habeo quae non sunt ex hoc ovili; et illas oportet me adducere, et vocem meam audient, et fiet unum ovile et unus pastor. Redemptionem nostram qui ex gentili populo venimus, Dominus aspexerat, cum se adducere et alias oves dicebat. Hoc quotidie fieri, fratres, aspicitis, hoc reconciliatis gentibus, factum hodie videtis quasi ex duobus gregibus unum ovile fecit, quia Judaicum et gentilem populum in s
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ dicẽbat. ut sciatis reꝵ sigͥficatõnisĩ
querere. in hus s̃ q̃ per sem ip̃m noluit
explanare. Exponendo ergo qd̃ dixit. fi¬
gurate se loqui ĩnotuit. quatmꝰ certos
uos redd̾et. cum uobis nr̃a fragilitas u̾boꝵ
illiꝰ figuras aperipet. Quis .n. mͥ unqm
cred̾et. si spinas dĩcias uit̾ p̃tari uoluissẽ.
maxĩe cum iłłe pũgaut. iste delectent.

Expanded text:
d dicebat, ut sciatis rerum significationes quaerere in iis etiam quae per semetipsum noluit explanare. Exponendo ergo quod dixit figurate se loqui innotuit, quatenus certos vos redderet cum vobis nostra fragilitas verborum illius figuras aperiret. Quis enim mihi unquam crederet, si spinas divitias interpretari voluissem, maxime cum illae pungant, is
Abbreviated transcription (Latin):
inqmͣ ysaat. qui siquid pr̃ dispon̾et ip̃e
fi̾ libent̾ optaret. ita n. filiꝰ papiut pr̃i.
ut pr̃ dĩne obtẽꝑaret iussioni ⁊ de ꝯsen¬
su filii pr̃ securꝰ exist̾et. ⁊̃ uolũtati pr̃is
se se filius mãciparet. Erat .n. ĩ utrisq
ut gen̾ositatẽ pr̃is in filiũ tnͣsfusã ꝯspi¬
ceres. ⁊ ĩnocẽtiã filii pr̃i ñ deesse uid̾es:
ut ⁊ pr̃ne fidei ꝑtiteps filiꝰ extitiss. et
simplicitate filii pr̃is sb̾limitas redũda¬
ret. Qua securitate abrahã fretus ster
iit̾ asmã sͥ ad sat̾ficiũ ligna ꝯcidit.
pu̾os secũ adducit: Eũq ad ciuitatẽ ue¬
nissent. estote hic inqͥt. ego ⁊ puey iste
ĩbimꝰ soli. Et cum adorau̾imꝰ dñm reu̾te¬
m᷑ ad uos. statĩ pr̃ cũ filio ꝓfitiscit᷑ solus:
Ad ꝙ̃ idem filiꝰ. pr̃ inq̾ͥt ligna uideo. cułt

Expanded text:
inquam, Isaac, qui si quid pater disponeret, ipse inquam, Isaac, qui si quid pater disponeret, ipse fieri libenter optaret. Ita enim filius paruit patri, ut pater divinae obtemperaret jussioni: ut de consensu filii pater securus existeret, et voluntati patris sese filius manciparet. Erat enim in utrisque ut generositatem pceres, et innocentiam filii patri non deesse videres, ut et paternae fidei particeps filius existeret, et simplicitate filii patris sublimitas redundaret. Qua securitate Abraham fretus, sternit sibi asinam, ad sacrificium ligna concidit, pueros secum adducit. Cumque ad civitatem venissent, Estote istic, inquit, ego et puer iste ibimus soli: et cum adoraverimus Dominum, revertemur ad vos. Statim pater cum filio proficiscitur solus. Ad quem idem filius: Pater, inquit, l
Abbreviated transcription (Latin):
nutrit ⁊ lactat ⁊̃ ꝯseqñtia ꝯplet offi¬
cia. q̃ iam forsitã obliisce̾tur. si suo tẽ
ꝙ̃ diligis ysaat. ⁊ uade ĩ unũ mõciũ. ⁊
offer michi illũ ĩ sacͥfitiũ. mox abrahã¬
tam celerit̾ dec̾nit iuissis celestib esse
parend̾. qmͣ fu̾at dĩnitꝰ imperatũ. u̾e̾
bat᷑ ne uotũ mora offend̾et. aut iusłionẽ
tarditas impediret. Deniq ꝓperat qd̃
iussũ est ꝑfic̾e̾. festinat qd̾ p̃ceptũ ẽ ad¬
implere. Fuit .n. letus cũ eum acciꝑet:
lecior cũ eum ĩmoland̾ dñs postularet:
Ostẽdit ãbrahã karissimũ quid̃ s eẽ fi¬
liũ. s młto cariorẽ filio existe dũm. Ret
dulcodinẽ. aut affcũs pignoris respicie¬
bat. qui iussionẽ ut ꝑfid̾et cogitabat
Totos. n. affcũs ꝯu̾tit in dm̃. cui iã se
nou̾at mãcipatũ: ⁊ Demq illã fidem
seruabat in se se. cũ filiũ iuberet᷑ offer¬
acciꝑe. Adest p̾saat pr̃is quid̾̃ etati dis¬
similis. s fide ac deuocõne eqͣlis. Adest

Expanded text:
nutrit et lactat, et consequentia complet officia, quae jam forsitan oblivisceretur, si suo tempquem diligis, Isaac, et vade in unum montium, et offer mihi illum in sacrificium . Mox Abrahaam celeriter decernit jussis coelestibus esse parendum quam fuerat divinitus imperatum. Verebatur enim ne votum mora offenderet, aut jussionem tarditas impediret. Denique properat quod jussum est perficere, festinat quod praeceptum est adimplere. Fuit enim laetus cum eum acciperet, laetior cum eum immolandum Dominus postularet. Ostendit Abraham charissimum quidem sibi esse filium, sed multo chariorem filio existere Dominum. Nec dulcedinem aut affectus pignoris respiciebat, qui jussionem ut perficeret, cogitabat. Totos enim affectus convertit in Deum, cui jam se noverat mancipatum. Denique illam fidem servabat in sese, cum filium juberetur offeraccipere. Adest Isaac patri quidem aetate dissimilis, sed fide ac devotione aequalis. Adest,
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rogat. sacrificii effcũs desid̾at. Quis
ab eo que deerat q̃rit᷑. ne ip̃e qui loqͥt᷑
ĩmoletur. At ubi ad locũ uentũ ẽ. ut̃q
mõtem ascendit. aram pr̃ extruxit.
ligna ꝯposuit. filiũ cõligauit. patere
me inqͥt fili. pat̾e me uotũ ꝑfic̾e. pate̾
inqmͣ ꝑ te iussionẽ dñi adimplere. D̾s
.n. qui te ꝯdidit. Expetit. qui dedit. q̃rit
qͥ te creauit. te sͥ desid̾at ĩmolari. Nõ
ẽ . n. ħ parricidiũ. ñ ẽ cͧdelitatis admissũ.
qr uotũ ẽ. Nec tͥ fili a genitore mors mi¬
serãda infert᷑. s utͥsq nobis salub̾ter
ꝓuidet᷑. Ganto eris acceptabił hostia qnͣ¬
to libent̾ głose mortis exceꝑis bñficia.
instant̾ adimple. Ego .n. renno n recu¬
so. Qd̃ uolu̾is uolo. qd̾ optas exopto. qd̾
desid̾as. ⁊ ip̃e desid̾o ⁊ Seniq eo uoto istã
mortẽ excipio. qͦ te eam mͥ inf̾re uelle
cognosco. Hec et si ut̾ꝙ ñ dyxit: tamẽ¬
cũcta ista in actu oñdit. Mox pr̃ exteusa

Expanded text:
terrogat, sacrificii effectus desiderat. Ovis ab eo quae deerat quaeritur, ne ipse qui loquitur immolet. Ast ubi ad locum ventum est, uterque montem ascendit. Aram pater exstruxit, ligna composuit, filium colligavit. Patere me, inquit, fili, patere votum perficere, patere, inquam, per te jussionem Domini adimplere. Deus enim qui te condidit, e sibi desiderat immolari. Non est enim hoc parricidium, non est crudelitatis admissum, quia votum est. Nec tibi, fili, a genitore mors miseranda infertur, sed utrisque nobis salubriter providetur. Tanto eris acceptabilis hostia, quanto libenter gloriosae mortis acceperis beneficia. instanter adimple. Ego enim nec renuo, nec recuso, quod volueris volo, quod optas exopto, quod desideras et ipse desidero. Denique eo voto istam mortem excipio, quo te eam mihi inferre velle cognosco. Haec etsi uterque non dixit, tamecuncta ista in actu ostendit. Mox pater extensa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstitiusti dño głosum. Quare te bñdic¬
cõnib cumulẽ ⁊̃ infiitã filioꝵ młtitu¬
ratur aries. qui ꝓ ysaac scũssimo m̾ete¬
tur occidi. nec n fas erat ut ysaac qui
pr̃i ysaac incolumis redderet᷑. Dũc ut̾q
letus de mõte descendit.: ꝑr̃ qd̃ sacͥficii

Expanded text:
Quare te benedictionibus cumulabo, et infinitam filiorum multituratur aries, qui pro Isaac sanctissimo mereretur occidi. Nec enim fas erat ut Isaac, qui patri Isaac incolumis redderetur. Tunc uterque laetus de monte descendit: pater, quod sacrificii
Abbreviated transcription (Latin):
tib ꝯparet᷑. Credo inqͥt abrahã dñe. c̾do
qͣ potes. fcũy te ꝯfido qd̾ spondes. Nec .n.
ꝯfectam senectutẽ marcestẽtis mee etatiꝰ
ꝯsid̾o. aut sarre ꝯiugis st̾ilem effc̃aq
ꝯdicõem attendo. s tue maiestatis poͣn
tracto. nͨ cui talia ꝓmittunt᷑. s a quo
ꝓmittũt᷑ agnosco Gn̾are .n. filios ser
lis etas ñ patitur. s tua dñe iussione cõ¬
pletur. st̾iles filios hr̃e ñ possut. s hoc
posłe tue uirtutes efficiũt. Natura qͥd̃
maiestati. Nature. ñ dõ. seruo. nõ dño
uñ credo pr̃. credo dñe istud fcũꝵ eẽ qd̾¬

Expanded text:
tibus comparetur. Credo, inquit Abraham, Domine, credo quia potes, facturum te confido quod spondes. Nec enim confectam senectutem marcescentis meae aetatis considero, aut Sarae conjugis sterilem effetamque conditionem attendo, sed tuae majestatis potentiam tracto, nec cui talia promittantur, sed a quo promittantur agnosco. Generare enim filetas non patitur, sed tua, Domine, jussione completur. Steriles filios habere non possunt, sed hoc posse tuae virtutes efficiunt. Natura quidemajestati; naturae, non Deo, servis, non Domino. Unde credo, Pater, credo, Domine, istud te
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. caritatis uinncłm. amoris ysaac.¬
sb̾sidiũ. Hec sc̃itatẽ firinat. casti¬
ltem rõborat. dignitates exornat: ĩ pu̾is
spendet. ĩ iuuenib floret. in ꝓuectis appa¬
ret. gub̾nat sexus. gͣdus ꝓuehit. officia
cũcta custodit. In pauꝑe grata ẽ.ĩ medi¬
ocre leta. ĩ locuplete honesta. Fides amiti¬
cias seruat. collegia copulat. Artes ꝯm̃¬
dat nlłm despicit. nlłm ꝯtempuit ulli
deest iisi qui ei forte defu̾it: fides mã
fides familiares efficit dõ: amicos ꝯstitu¬
it xp̃o. Neq .n. quisq fidei ꝓmisła ꝑcipi¬
et. nisi ꝓfessionẽ actib scruet. aut p̃

Expanded text:
tum, charitatis vinculum, amoris subsidium. Haec sanctitatem firmat, castitatem roborat, dignitates exornat. In pueris splendet, in juvenibus floret, in provectis apparet. Gubernat sexus, gradus provehit, officia cuncta custodit. In paupere grata est, in mediocri laeta, in locuplete honesta. Fides amicitias servat, collegia copulat, artes commendat. Nullum despicit, nullum contemnit, nulli deest, nisi qui ei forte defuerit. Fides manFides familiares efficit Deo, amicos constituit Christo. Neque enim quisquam fidei promissa percipiet, nisi professionem act
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃em młtaꝵ gentiũ destinatũ. Nasci
niũ: In cuiꝰ natĩtate. ⁊ dñs ꝓmissum
reddidit. ⁊ abrahã uotũ ꝙ optauit ac¬
cepit. Gaudent om̃es. tũcti letant᷑ Fit
.n. ysaat dulcis cũ nascit᷑. dultior cum
nutrit᷑ Nec .ni. pot̾at ẽẽ ñ dulcis. ꝙͣm¬

Expanded text:
stinatum. Nascitnium. In cujus nativitate et Dominus promissum reddidit, et Abraham votum quod optavit, accepit. Gaudent omnes, cuncti laetantur. Fit enim Isaac dulcis cum nascitur, dulcior cum nutritur. Nec enim poterat esse n
Abbreviated transcription (Latin):
fundẽdo ꝑuen̾unt. Quid tũc dicturi sumꝰ
cũ hũc de̾ quo loquim᷑. seruulũ iud̾imꝰ
Quiꝰ lõgus langor brachia tenuit. s tam̃
hec a bono opere ñ ligauit. Hec uob̾cũ
fr̃es agite. sic uos ad studiũ boni oꝑis in¬
stigate. ut cũ bonos uobis mͦ ad imitand̾

Expanded text:
undendo pervenerunt. Quid tunc dicturi sumus, cum hunc de quo locuti sumus Servulum viderimus, cui longus languor brachia tenuit, sed tamen haec a bono opere non ligavit? Haec vobiscum, fratres, agite, sic vos ad studium boni operis instigate, ut cum bonos vobis modo ad imitandum
Abbreviated transcription (Latin):
ueb pauꝑ. m̾̃itis diues ꝙͣ lõga egͥtudo dis¬
soluerat. Nam a p̾meu̾a etate usq ad
finem uite ꝑalititꝰ iacebat. Quid dicam
Quia stare nõ pot̾at. qui nũqm ĩ lecto
suo surgẽ. uł ad sedend̾ ualebat. Nũqni
nanũ sitam ad q duc̾e: nũqmͣ se potuit
ĩ laltus Alud declinare. Huic ad seriuẽd̃
mr̃ cum fr̃e ade̾at. ⁊̃ qͥcquid eu elemo¬
sinia potu s acciꝑe. Hoc eoꝵ ianib pau

Expanded text:
uem longa aegritudo dissolverat . Nam a primaeva aetate usque ad finem vitae paralyticus jacebat. Quid dicam quia stare non poterat? Qui nunquam in lecto suo surgere vel ad sedendum valebat, nunquam manum suam ad os ducere, nunquam se potuit in latus aliud declinare. Huic ad serviendum mater cum fratre aderat, et quidquid ex eleemosyna potuisset accipere, hoc eorum manibus pau
Abbreviated transcription (Latin):
hos coram se legere sũ int̾missione fa¬
ciebat: Stmq est. ut qnͣtũ ad mẽsuram
ꝓpͥam plene satmͣ scripturã disc̾e̾t. cum
sicut dixi litt̾as funditꝰ ignoraret. Stu¬
debat in dolore semꝑ gr̃as ag̾e. ymnis dõ
s̃ laudib diẽb ⁊ noctib uacare s cum
iam tp̃c eẽt. ut tanta eus pacĩa remune
rayi debuiss. ñbroꝵ dolor ad uitalia re¬
dut. Eiunq se iani morti ꝓxinũ agnouit.
ꝑegͥnos uiros. atq in hospitalitate suscep¬
tos ãmonuit. ut surgent. ⁊ cum eo psal¬
mos ꝓ expectacõe exitus sui decantarẽt. cũq
cũ eis ⁊̃ ip̃e moriens pealleret. uoces psal¬
lentiũ repente ꝯpescuit cũ t̾rore magniͥ
camoris dicẽs. Tacete. tacete. Nũqͥd ñ au¬
ditis. qnͣte resonãt uoces in celo: Cũq ad
casdem laudes qͣs intꝰ audierat. aurẽ cor¬
dis intend̾et. sc̃a ilła aĩa a carne soluta
ẽ S exeũte illa. tãta illic fraglancia odo

Expanded text:
re sine intermissione faciebat. Factumque est ut, quantum ad mensuram propriam, plene sacram Scripturam disceret, cum, sicut dixi, litteras funditus ignoraret. Studebat in dolore semper gratias agere, hymnis Deo et laudibus diebus ac noctibus vacare. Sed cum jam tempus esset ut tanta ejus patilia rediit. Cumque se jam morti proximum agnovit, peregrinos viros atque in hospitalitate susceptos admonuit ut surgerent, et cum eo psalmos pro exspectatione exitus sui decantarent. Cumque cum eis et ipse moriens psalleret, voces psallentium repente compescuit, cum terrore magni clamoris, dicens: Tacete, nunquid non auditis quantae resonant laudes in coelo? Cumque ad easdem laudes quas intus audierat aurem cordis intenderet, sancta illa anima a carne soluta est. Sed exeunte illa tanta
Abbreviated transcription (Latin):
quisq alciꝰ ꝓfec̾it: tãto ĩ hoc m̃do ĩuo¬
uit qd̃ duriꝰ portet. Quia cũ a p̃senti
fasce desudare. Terrena nãq iam desi¬
deria fugiũt. ⁊̾ tñ flagellis duxiorib
fatigant᷑. S uixta u̾bũ dnĩ. fructum
ꝑ pacĩam reddũt. qr cum hũilỹ flagessa
suscipiũt. post flagella ad reqẽ sblimt
suscipuñt᷑. Sic uua calcib tundit᷑. ⁊ ĩ uiiii
saporem lĩquatur. Sic oliua ꝯtusionib
ex presła. amurcã suã deserit ⁊ ĩ olei liqͦ¬
rem pĩguestit. Sic ꝑ tͥturã aree a paleis
gͣna seꝑant᷑. ⁊ ad horreũ purgata ꝑueni¬
unt. Quisqͥs gͦ appetit plene pitia uĩcẽ.
stude̾at hũiłr̾ purgatõis sue flagella to¬
lerare. ut tãto post ad iudicẽ mũdio ue¬
mat. qnͣto nũc eius rubiginẽ ignis ⁊ͥ¬
błonis purgat. In ea portitu q̃ euutibꝰ ad

Expanded text:
quisque altius profecerit, tanto in hoc mundo invenit quod durius portet, quia cum a praesenti avi tribulationum fasce desudare. Terrena namque jam desideria fugiunt, et tamen flagellis durioribus fatigantur. Sed juxta vocem Domini fructum per patientiam reddunt, quia cum hususcipiunt, post flagella ad requiem sublimiter suscipiuntur. Sic uva calcibus tunditur, et in vini saporem liquatur; sic oliva contritionibus expressa amurcam suam deserit, et in olei liquorem pinguescit. Sic per trituram areae a paleis grana separantur, et ad horreum purgata perveniunt. Quisquis ergo appetit plene vitia vincere, 1491 studeat humiliter purgationis suae flagella tolerare, ut tanto post ad judicem mundior veniat, quanto nunc ejus rubiginem ignis tribulationis purgat. 5. In ea porti
Abbreviated transcription (Latin):
dieudã plebem fideliũ p̃dicatores ꝯg̾ga¬
re ñ destitit. Mane ⁊̃ enĩ mũdi fuit ab
adam us ad noc. Hora uo̾ t̾tia: a noc us
ad abraham. Sexta qͦ ab abrahã usq
ad moysen. Ilona d a moyse usq ad ad¬
uentũ dñi. Undecima uo. ab ad uentu

Expanded text:
diendam plebem fidelium praedicatores congregare non destitit. Mane etenim mundi fuit ab Adam usque ad Noe, hora vero tertia a Noe usque ad Abraham, sexta quoque ab Abraham usque ad Moysen, nona autem a Moyse usque ad adventum Domini, undecima vero ab adventu
Abbreviated transcription (Latin):
xͥane excusacõ nlła ẽ. qui pꝰ seruitutem
lib̾atus es. post captĩtatẽ uedẽptꝰ post
rexatõem ciuntꝰ. post int̾itũ restitutus.
habes ĩ monitis qd̃ ex̃ceas. habes exẽpla
tibi gestoꝵ exẽpla apͥbsuit. dñs. Ette inqͥt
sanꝰ fcũs esciam noli ptare: nequid tͥ det̾iꝰ
fiat. Noli inqͥt pͨcare post reniã. noli uul¬
n̾ari post curam. noli sordidari post grãm.
Cogita inqͥt õ hõ gͣuiorẽ culpã ẽẽ post ueniã.
renouatũ uulnꝰ pectꝰ plus dolere post curã
molestiꝰ hõiem sordidari post gr̃am. Quare
indulgencie ingͣtꝰ est Qui post uemã p᷑¬
cat. sanitatis uidignꝰ ẽ. qͥ sem ip̃m postqm
cuyatꝰ est uuln̾at. nͨ mũdari m̾et᷑. qui se

Expanded text:
ane, excusatio nulla est, qui post servitutem liberatus es, post captivitatem redemptus, post vexationem curatus, post interitum restitutus: habes in monitis quod exerceas, habes exempla tibi gestorum exempla proposuit. Ecce, inquit, sanus factus es, noli jam peccare, ne quid tibi deterius fiat . Noli, inquit, peccare post veniam, noli vulnerari post curam, noli sordidari post gratiam. Cogita, inquit, o homo, graviorem culpam esse post veniam, renovatum vulnus pejus dolere post curam, molestius hominem sordidari post gratiam. Quare indulgentiae ingratus est, qui post veniam peccat; sanitate indignus est, qui semetipsum postquam curatus est vu
Abbreviated transcription (Latin):
n ꝯtumacia est celare qd̃ dõ teste ꝯmiẜis.
sic ꝑicłosum si splendore cultꝰ aĩ ĩnocẽtiã
m̃ciaris. Nemo itaq nemo pcc̃oꝵ uicia.
desperata leticia ꝯtegat. Nemo infectꝰ delic¬
tis. aĩo dissimłacõis uirus infundat. Am¬
ini uicia: corporis m̾ore mõstrent᷑. Si rexatꝰ
ẽ.aĩmꝰ mestitia ꝯdolescit. Certe. qͣle ẽ cor¬
poris bicia sñ aĩ ꝯpassione ẽẽ ñ posse aĩ¬

Expanded text:
enim contumacia est celare quod Deo teste commiseris, enim contumacia est celare quod Deo teste commiseris, sic periculosum si splendore cultus animi innocentiam mentiaris. Nemo itaque, nemo peccatorum vitia desperata laetitia contegat, nemo infecto delictis animo dissimulationis virus infundat. Animi vitia, corporis moerore monstrentur. Si vexatus est, animus moestitia condolescit. Certe quale est corporis vitia sine animi compassione esse non posse
Abbreviated transcription (Latin):
uuisse qmͣ uitam. mĩnisse int̾itũ qmͣ in sa¬
lutem. głam ꝯtẽpsisse qmͣ mortẽ. S tam̃.
plus malitia serpentis. qmͣ hõis ꝯtẽptu cõ¬
motus est. plus fallaciã dyaboli. qmͣ hõis
ꝑfidiã denotanit. Aldeo dñs d̾s ⁊ seuiciã
gx secͣtus ẽ hostis. ⁊ casum miseratꝰ ẽ hõmis
Opudelitatẽ hostis exhorruut. S deceptũ hõi¬
nem pr̃na pietate ꝯdoluit. Inimiti atroci¬
tate ꝑ motus ẽ. ⁊̃ hõiem clem̃t̾ doluit. qui
ad ꝯfessionẽ ꝓuocat. dũ in t̾rogat. uslt .n.
fateri pc̃ti dũ ab eo inqͥrit admissũ. Que¬
rit misereri: qui cũ reode culpa colloqtur.
ueniã cogitat. qͥ cãm ꝯtẽpte legis ĩtusat
Obuirgat cũlpani ut possit retrĩbu̾e uẽia.
menta pellicia. ut que ꝯfessi delittũ iam
fu̾ant. ueniã cultus hũilitate ꝑciꝑent.
Oñdit dñs. quib offitus possint delicta
purgari: oũdit ꝯfessione ⁊ deformitate
cultus. ueniã posse facłime impetrare. ut

Expanded text:
ruisse quam vitae, meruisse interitum quam salutem, gloriam contempsisse quam mortem, sed tamen plus malitia serpentis quam hominis contemptu commotus est, plus fallaciam diaboli quam hominis perfidiam denotavit: adeo Dominus Deus et saevitiam exsecratus est hostis, et casum miseratus est hominis: crudelitatem hostis exhorruit, et deceptum hominem paterna pietate condoluit, inimici atrocitate permotus est, et hominem clementer doluit qui Ad confessionem provocat dum interrogat. Vult eum fateri peccatum, dum ab eo inquirit admissum. Quaerit misereri, dum cum reo de culpa colloquitur. Veniam cogitat, qui causam contemptae legis incusat. Objurgat culpam, ut possit retribuere veniam,menta pellicea, ut qui confessi jam delictum fuerant, veniam cultus humilitate perciperent. Ostendit Dominus quibus officiis possint delicta purgari, ostendit confessione et deformitate cultus veniam posse facillime impetrari. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
bant. S qui cũctis aures hñtib. Siqͥs
ht̃ aures audiendi audiat dicit. aures
ꝓculdubio cordis reqͥrit. Curate ergo ut
acceptꝰ sermo ĩ cordis aure remaneat.
curate ne sem̃ iuxta uiã cadat. ne ma¬
lignꝰ sp̃o ueniat. ⁊ a memoria u̾bũ tolłat.
Curate. ne pecrosa t̾ra semen excipiat. ⁊
oꝑis initia ꝓponũt. s mox ut fatigari
adn̾sitatib ceꝑint. nichoata de̾luiqũt.
Petrosa ergo t̾ra hũorem ñ hũit. q̃ hoc
qd̃ g̾minau̾at. ad fructũ ꝑsen̾ancie nõ

Expanded text:
bant. Sed qui cunctis aures habentibus Si quis habet aures audiendi audiat dicit, aures procul dubio cordis requirit. Curate ergo ut acceptus sermo in cordis aure remaneat. Curate ne semen juxta viam cadat, ne malignus spiritus veniat, et a memoria verbum tollat. Curate ne petrosa terra semen excipiat, etoperis initia proponunt; sed mox ut fatigari adversitatibus coeperint, inchoata derelinquunt. Petrosa ergo terra humorem non habuit, quae hoc quod germinaverat ad fructum perseverantiae non
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ ꝯtẽpnit᷑. ⁊ ꝑsuasio serpẽtis audit᷑. ⁊ despi¬
citur d̾s ꝓuidens: ⁊ serpens audit᷑ decipiẽs:
Spnũt᷑ salutaria monita ⁊ recipiũt᷑ uene¬
uata obloqͥa. uñ addicit᷑ hõ ex ꝯtẽptu mor

Expanded text:
 et persuasio serpentis auditur. Despi et persuasio serpentis auditur. Despicitur Deus providens, et serpens auditur decipiens. Spernuntur salutaria monita, et recipiuntur venenata colloquia. Unde addicitur homo ex contemptu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓspera ĩ ꝯͣuũ cedunt: utilia ꝑniciem oꝑant᷑ :.¬
⁊ Seniq plus adam domestitis qmͣ ĩ imit
iacłis leditur. plus ꝓpͥ̾o qmͣ hostili ense ꝑunit᷑.
plus mlieris qmͣ ext̾no gladio uuln̾atur.
Accessit .n. serpens sb̾tilis ut falloret. ⁊̃
accessit ñ ut uiro. s ut młieri seopẽtinũ
uirus inflig̾et: Accessit inqmͣ ut uuius
ꝯsensu. utuisq noc̾e potuiss. soli ꝑsuadet.
qd̃ ambob obess. utrisq õbfuit. qd̾ omꝰ
aĩm malicia seypentis infecit:⁊ Seniq cõ¬
senciens młier talis cirta uiꝵ extrcit. qͣlẽ
cͣc se maliciã serpentis inuenit. Nd̾o per¬
suasa est. ⁊̃ ꝑsuasit. Infecta ẽ ⁊ infocit.
Decepta ẽ. ⁊ decepit. Que quid̃ młier. Fe̾¬
ẽ cõmuni. qr cum uux morti addicta est.
Alt̾a qͣ serpenti assensit: alt̾a. qͣ i arito ꝑ¬
suaisit. D De ꝯsensu .ni. mortis sũam ĩcidit:
de ꝑsuasu ĩ dolore filios payere meuuit.
uorat᷑. dũ exp̾tat᷑ agnoscit. ꝓnes as. p̃ceptũ¬

Expanded text:
rarium cedunt, utilia perniciem operantur. Denique plus Adam domesticis quam inimici jaculis laeditur, plus proprio quam hostili ense perimitur, plus mulieris quam externo gladio vulneratur. Accessit enim serpens subtilis ut falleret, et accessit, non ut viro, sed ut mulieri serpentinum virus infligeret. Accessit, inquam, ut unius consensu utrique nocere potuisset. Sed soli persuadet, quod ambobus obesset: utrisque obfuit quod unius animum malitia serpentis infecit. Denique consentiens mulier talis circa virum exstitit, qualem circa se malitiam serpentis invenit. Adeo persuasa est et persuasit, infecta est et infecit, decepta est et decepit. Quae quidem mulier feest; communi, qua cum viro morti addicta est. Altera qua serpenti assensit, altera qua marito persuasit. De consensu enim in mortis sententiam incidit, de persuasu in dolore filios parere meruit. norat, dum experitur agnoscit. Proh nefas! praeceptu
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃aꝵ acciones insistant. pot̾is pẽsare
qd̾ dẽbes. Quare. dãda nobis ẽ oꝑa toͣtis
uirib deuocõ m̃tis in dĩna obse quia ex¬
eratur. ⁊̃ laudem głam os nr̃m ꝑ om̃e
tp̃o fregũtare cogatur. nã quo in istis
debita ꝯpensent᷑. s ut nr̃e deuocõis uolũ¬
tas hiis conatib diuoscat᷑. ut quidqͥd
fragilitas detrahit ad ꝯplend̾. hoc deuo¬
cio ꝯferat ad ꝓu̾end̾. utinã quia uis
ñ qr ꝑficis expungaris. nͨ qr debita ꝯpeu¬
sas. s qr parere desid̾as. uelle .n. ip̃m ex¬
puugit᷑. qr per ĩm̃sitatẽ reꝵ id ip̃m qd̃

Expanded text:
sistant, poteris pensare quod debes. Qua in re danda nobis est opera, ut totis viribus devotio mentis in divina obsequia exeratur, et laudum glorias os nostrum per omne tempus frequentare cogatur, non quo in istis debita compensentur, sed ut nostrae devotionis voluntas his conatibus dignoscatur, ut quidquid fragilitas detrahit ad complendum, hoc devotio conferat ad promerendum, ut jam quia vis, non quia perficis expungaris, nec quia debita compensas, sed quia parere desideras. Velle enim ipsum expungitur, quia per immensitatem rerum
Abbreviated transcription (Latin):
lĩb ꝑ ꝯfessionẽ admixti sũt : s pp̃ uitam
reprobam illic nũari sn sorte fideliũ ñ
m̾entur hoo ouile sc̃e dĩ eccĩe. edos cum
agnis recipit. s attestãte ewangłio cum
iudex uen̾it bonos a malis seperat. sicut
pastor seg̾gat oues ab edis. Neq .n. posst̃
qui hic carnis sue uoluptatib seruiunt.
ilsis ĩ omũ. g̾ge miu̾ari : Illic eos a sorte
hũiliũ uidex sepauat. qm se hic ĩ suꝑbie
cornib exaltant. Regnũ celoꝵ ꝑcipere
neq̃uit. qui hic ⁊̃ ĩ celesti fide ꝓõitictoto
desid̾io t̾rena q̃rũt. Et młtos tales ĩtͣ eccͣmͣ

Expanded text:
libus confessionem admisti sunt, sed propter vitam reprobam illic numerari in sorte fidelium non merentur. Hoc ovile sanctae Ecclesiae haedos cum agnis recipit, sed attestante Evangelio cum judex venerit, bonos a malis separat, sicut pastor segregat oves ab haedis . Neque etenim possunt, qui hic carnis suae voluptatibus serviunt, illic in ovium grege numerari. Illic eos a sorte humilium judex separat, qui se hic superbiae cornibus exaltant. Regnum coeli percipere nequeunt qui hic et in coelesti fide positi toto desiderio terram quaerunt et multos t
Abbreviated transcription (Latin):
dici ⁊̃ estus portau̾nt hii. qͦs a mũdi ucõ
longiora carius tẽptam̃ta tolerare.
unicuiq .n. põdꝰ diei d estus ferre. ẽ ꝑ lõ¬
gioris uite tp̃ra carnus sue calore fati¬
gari. S q̃ri potest cur murmurasse dc̃ĩ
sunt. qui salem sero ad regnũ uocant᷑
celoꝵ. Et n. regnũ celoꝵ nlłs mmans
accipit. ulłs qui accipit. nimare potest:¬

Expanded text:
unt hi quos a mundi initio, longiora carnis tentamenta tolerare. Unicuique enim pondus diei et aestus ferre est per longioris vitae tempora carnis suae calore fatigari. 4. Sed quaeri potest quomodo murmurasse dicti sunt, qui saltem sero ad regnum vocantur? Coelorum etenim regnum nullus murmurans accipit, nullus qui accipit murmurare potest
Abbreviated transcription (Latin):
iuste uixerint. ducti ad regnũ ñ sunt. nͥ
ilse drscend̾et. qui ꝑ adisi lanstͣ hõib ĩtᷤ¬
posicõne sue mortis aꝑiret. Eoꝵ ħ ip̃m
dilati sunt. Quos. ił post ꝑ actam iusti¬
ciam inferm loca ꝙͣ uis tranqͥlla sus¬
cepunt: eis ꝓfecto ⁊ laboraiss fuit in¬

Expanded text:
sunt, nisi ille descenderet, qui paradisi claustra hominibus interpositione suae mortis aperiret, eorum hoc ipsum piendo regno dilati sunt. Quos enim post peractam justitiam inferni loca quamvis tranquilla susceperunt, eis profecto, et laborass
Abbreviated transcription (Latin):
teret. S hõ incautꝰ dũ dyabło ꝑ suadenti
didit. ⁊ mortẽ qmͣ ignorabat accepit. Stabat
adam iut̾ uxorem ⁊̃ dyabolũ. int̾ euã ⁊ hostẽ:
int̾ młierẽ ⁊ serpentẽ: Dyabolꝰ ꝑsuadet ut
noceat. eua ꝯsentit. ut ꝑeat. Nyabolꝰ msi¬
erem astutia fallente cutũuenit: mller in¬
cauta serpẽtinũ uenenũ uirus excepit. Dỹ¬
abolus ꝙ ꝑ se ñ potuit: ꝑ uxorẽ adam ꝓcho¬
plastũ cuxũuenit. Ndam uo̾ ꝑ uxorẽ ĩueĩt¬

Expanded text:
diabolo persuadenti erdidit, et mortem quam ignorabat accepit. Stabat Adam inter uxorem et diabolum, inter Evam et hostem, inter mulierem et serpentem. Diabolus persuadet ut noceat, Eva consentit ut pereat. Diabolus mulierem astutia fallendi circumvenit, mulier incauta serpentium virus accepit. Diabolus quod per se non potuit, per uxorem Adam protoplastum circumvenit.
Abbreviated transcription (Latin):
benignitatẽ dĩ. Nõ q̃rend̾ quippe ẽ si ñ
dat ꝙ ñ debet. s si ñ daret qd̃ deberet.
uñ apte sb̾ditur. ⁊ln ocłus tuus neqmͣ est.
qr ego bonꝰ suui. Nemo a̾ se de oꝑe. nẽo
de tempore extolłat. cũ hac expleta fuĩa
mi p̾mi. ⁊ pͥmi nouissimi. Ecce n⁊ si
iam scimꝰ. q̃ ⁊ qnͣta bona egimꝰ. adhuc su¬
ꝑnꝰ iudex qͣ sb̾tilitate ħ examin. igno¬
ramꝰ ⁊ quid̃ gandend̾ cuiq sñoꝑe ẽ. ĩ reg

Expanded text:
benignitatem Dei. Non querendum quippe esset si non dat quod non debet, sed si non daret quod deberet. Unde apte subditur: An oculus tuus nequam est quia ego bonus sum? Nemo autem se de opere, nemo de tempore extollat, cum hac expleta sentenmi primi, et primi novissimi. Ecce enim etsi jam scimus quae vel quanta bona egimus, adhuc supernus judex qua subtilitate haec examinet ignoramus. Et quidem gaudendum cuique summopere est in reg
Abbreviated transcription (Latin):
ceperũt fr̃es uehem̃t̃ orõnĩb insistere.
d opp̃ssum drachonis p̃sencia luis p̃cib
adiuuare. drm repente lib̾atus. magius
cepit uotib clamare dicens. Dõ gr̃as. Et¬
ce discessit. ecce exiit. añ orõnes ur̃as
fugit dracho qui me acceꝑat. Mox ã ser¬

Expanded text:
coeperunt fratres vehementius orationibus insistere et ab oppressione draconis praesentis suis precibus adjuvare; cum repente liberatus coepit magnis vocibus clamare dicens: Deo gratias, ecce discessit; ecce exiit, ante orationes vestras fugit draco qui me acceperat. Mox a
Abbreviated transcription (Latin):
mare dicens Ecce dracomi ad deuorandũ
te ei locũ. ut deuorare ei me liceat. Cumq¬
hũc fr̃es ut signũ sͥ sc̃ẽ c̾cis impͥm̾et admo¬
n̾ent. Rndebit ille uirtute qua pot̾at
dicens. uolo me signare. s ñ possũ. qr a dͤ¬

Expanded text:
mare coepit, dicens: Ecce draconi ad devorandum mare coepit, dicens: Ecce draconi ad devorandum te locum ut ei devorare me liceat. Cumqfratres, ut signum sanctae crucis imprimeret, admonerent, respondebat virtute qua poterat, dicens: Volo me signare, s
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝰ ꝯu̾satus. hũc ad monastĩ fr̃ suus corꝑe
ñ corde secutꝰ est. Nã ualde ꝯu̾sacõis uitã
⁊ hĩtum decestans. ĩ monastĩo ut hospes
hĩtabat. ⁊̃ monachoꝵ uitã morib fugi¬
ens. recedere a monast̾ii hĩtacõne nõ
bebat. Erat eiꝰ pͣuitas cũctis hon̾osa. s
hũc om̃es eqͣmimnit᷑ ꝓ fr̃is eius amore tol̾¬
abant. Nam suꝑb. ⁊ lubritꝰ. si qͣ post hoc
scłm seq̃ret᷑ uita uesciebat: In ridebat u̾o :¬
siquis illi hanc p̃dicare uoluiss. Itaq cũ
habitu secłari uiuebat ĩ monasti̾o. u̾bis
leuis. nutib instabił. m̃te tumidꝰ. ueste¬
per elapso. hꝰ qmͣ nostis᷑ pestilẽcie lade ꝑ¬
cussus est. Qui ad extremũ ueniẽs urgeri
cepit ut aĩam redd̾et: ⁊̃ isltima iam corꝑis
ꝑte p̃mortua. uitalis uirtꝰ in solo pͤtore.¬
S lingna yemãserat. fres adeuint. eiꝰq ex¬
itum ĩ qnͣtũ dõ largiente pot̾ant orõne tn¬
ebant᷑. Et ille sb̾ito draconẽ ad deuorand̾¬

Expanded text:
 38. Hunc ad monasterium frater suus corpore, non corde secutus est. Nam valde conversionis vitam et habitum detestans, in monasterio ut hospes habitabat, et, monachorum vitam moribus fugiens, recedere a monasterii habitatione non bebat. Erat ejus pravitas cunctis onerosa, sed hunc omnes aequanimiter pro fratris ejus amore tolerabant. Nam, superbus et lubricus, si qua post hoc saeculum sequeretur vita nesciebat, irridebat vero si quis illi hanc praedicare voluisset. Itaque cum habitu saeculari vivebat in monasterio, verbis levis, motibus instabiper elapso, hujus quam nostis pestilentiae clade percussus est. Qui ad extremum veniens urgeri coepit ut animam redderet, et ultima jam corporis parte praemortua, vitiatis artremanserat. Fratres aderant, ejusque exitum, in quantum Deo largiente poterant, oratione juvabant. At ille subito draconem veni
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ leyꝙ quis post nos uenire c̃uitur. per
eum cras sequim᷑ ꝙ̃ hodie p̃ire uidẽbam᷑:¬
A.Certe cũ stephanꝰ ꝓ fide more̾t᷑. saulus res¬
tuñta lapidantiũ seruabat. oĩm ergo ma¬
nib ip̃e lapidauit: qui ad lapidãd̾ om̃es ex¬
ertos reddidit. Et tñ eũdẽ ip̃m ĩ scẽ ecc̃ie
laborib añcessit. ꝙ̃ ꝑseqñdo martirẽ fe¬
Quia .ni. młti uocati. s pauci elcĩ fũt. pͥmũ
ẽ ut de se quisq mĩme p̃sumat. qr ⁊ si iã
ad fĩdẽ uocatꝰ ẽ. utrũ ꝑenui regno dignꝰ s ͭ
catores eẽ ex corde ꝯsꝑicitis. oĩpotẽdis dĩ¬

Expanded text:
 et qui post nos venire cernitur, per eum cras sequimur quem hodie praeire videbamur. Certe cum Stephanus pro fide moreretur, Saulus vestimenta lapidantium servabat. Onibus ipse lapidavit, qui ad lapidandum omnes exertos reddidit, et tamen eundem ipsum in sanctae aecclesiae laboribus antecessit, quem persequendo martirem feQuia enim multi vocati, sed pauci electi sunt, primum est ut de se quisque minime praesumat, quia etsi jam ad fidem vocatus est, utrum perenni regno dignus sitccatores ex corde esse conspicitis, omnipotentis D
Abbreviated transcription (Latin):
hostiã dõ fec̾at. ad gaudia suꝑne ciuitatis
ascendit ⁊ unꝰquisq nr̃m pͥus aqͣ bap̾mi
a pc̃cis om̃ib qͣi u̾a circũcisione purgatur:
ac sic ꝓficiente gr̃a noue lutis. ad altare
scm salutari hostia dm̃ci corporis ⁊ sãguĩs
ꝯfid̾andꝰ ing̾ditur. Nam ⁊ ip̃a singłariter
simplex ⁊ casta nr̃i saluatoris hũquitas.
q̃ õblata ẽ pr̃i pro nobis. ñ in ꝯgrue ꝑ ĩmo¬
lacõem colũbe. sũ turturis põt singłapit̾

Expanded text:
ia supernae civitatis ascendit. Et unusquisque nostrum prius aqua baptismi a peccatis omnibus, quasi vera circumcisione purgatur, ac sic proficiente gratia novae lucis, ad altare sanctum salutari hostia Dominici corporis et sanguinis consecrandus ingreditur. Nam et ipsa singulariter simplex et casta nostri Salvatoris humanitas, quae oblata est Deo Patri pro nobis, non incongrue per immolationem col
Abbreviated transcription (Latin):
Moriat᷑ aĩa mes morte iustoꝵ. ⁊̃ fiant
nouissims mea hoꝵ siłia. S mox ut ho¬
ra ꝯpũccõis tͣnͣsiit. ĩ auaritie neqͥciam
exarsit. Nam pp̃ ꝓmisss mim̾a in eus
ppłi mortẽ ꝯsiliũ dedit: cuiꝰ morti se fieri
siłem optauit. Et oblitꝰ ẽ qd̾ plauxerat.
cũ extingu̾e noluit. qd̃ per auariciã ar¬

Expanded text:
rte justorum, et fiant novissima mea horum similia . Sed mox ut hora compunctionis transiit, in avaritiae nequitiam exarsit. Nam propter promissa munera in ejus populi mortem consilium dedit, cujus morti se fieri similem optavit, et oblitus est quod planxerat, cum exstinguere noluit quod per avaritiam ar
Abbreviated transcription (Latin):
intlłcs nr̃i pu̾itia ẽ. hora a̾ t̾cia adolestẽ¬
cia intlłigi potest: qr qͣi iam sol ĩ altũ ꝓfi¬
cit. dum talor etatis crescit. Sexta u̾o uiuẽt᷑
est: qr uẽlud in centro sol figitur. dũ in
ea plenitudo roboris solĩdatur. Nona at
senectꝰ intlłigit᷑. in qͣ soł uelud ab alio
axe destendit. qr ea etas a calore iuuẽtu¬
tis deficit. Undecina u̾o hora ẽ ea etas.
seniores ñ gerontas. s p̃sbros applłant:
ut plus qm senes ẽẽ insinuẽt. qͦs ꝓuectio¬

Expanded text:
pueritia est. Hora autem tertia adolescentia intelligi potest, quia quasi jam sol in altum proficit dum calor aetatis crescit. Sexta vero juventus est, quia velut in centro sol figitur, dum in ea plenitudo roboris solidatur. Nona autem senectus intelligitur, in qua velut sol ab alto axe descendit, quia aetas a calore juventutis defiseniores non gerontas, sed presbyteros appellant, ut plusquam senes esse insinuent quos prouectio
Abbreviated transcription (Latin):
titur. Ecce põitus ẽ hic ĩ riuq̃. Infelix
bulis obcecat᷑. uñ curand̾ nobis sũmoꝑe
est. ut recta q̃ cognouimꝰ oꝑando semꝑ eu̾c̾e
memin̾imꝰ. ne de nobis ditatur illud apłi¬
a płi petri. Quia meliꝰ erat eis uiã u̾itatis
ñ agnosc̃e: qmͣ post agnicõem retrorsũ cõ¬
u̾ti. ab eo qd̃ traditũ est illis scm̃ mãdatũ.
Et in signũ inqͥt cui ꝯͣdicetur. Signũ do

Expanded text:
titur, Ecce positus est hic in ruinam. Infelix bulis obcaecatur. Unde curandum nobis summopere est ut recta quae cognovimus, operando semper exercere meminerimus, ne de nobis dicatur illud apostoli Petri: Quia melius erat eis viam veritatis non agnoscere, quam post agnitionem retrorsum converti ab eo quod traditum est illis sancto mandato. Et in signum, inquit, cui contradicetur. Signo Domi
Abbreviated transcription (Latin):
hic puer meus. O fides uiri. Oceligiosi¬
tas militis. qũo te magnificemꝰ. Odulas¬
sime amite u̾itatis.te admirat᷑ dñs. t̃
tuam indeficiẽtẽ maguifitat fidem. Quõ
de tenebris gentiñ. tartum ꝓcessit lum̃¬
Qũo de exrore eoꝵ dm̃ ñ cognostẽtiũ tãta
manifesta ẽ iustitia ᷑ Qũo ex ore stultoꝵ
ydolis seriuentiũ. tam limpida effulsit
fides: Zludiens ergo dñs adimrabatur
eumi. Et qd̃ d̾s unigenitꝰ mirat᷑. qnͣtũ sit

Expanded text:
ur puer meus. O fides viri, o religiositas militis, quanto te magnificemus, o dulcissime amice veritatis! Te admiratur Dominus, et tuam indeficientem magnificat fidem. Quomodo de tenebris gentium tantum lummodo de errore eorum Deum non cognoscentium, tanta manifestata est justitia? Quomodo ex ore stultorum idolis servientium tam limpida effulsit fides? Audiens ergo Dominus admirabatur eum. Et quod Deus unigenitus miratur, quantum sit
Abbreviated transcription (Latin):
hic pcc̃a dãpnãdo. iusticiã ꝙͣ ñ amabat.
ex̾ceat. Iũstus meliorata uita ꝓficiat᷑.
pcc̃or corrigat᷑ ut uiuat. ille bonis tri¬
buat salutare exemplũ. hic malis oñ¬
dat correctõis remediũ. Ille p̃mia snu̾¬
ta sc̃a expectet. hic supplicia semꝑ cor¬
rigẽdo declinet. Sic fit. ut iustꝰ gliam
bñ uiuẽdo adqͥrat. ⁊ pcc̃or correctus in¬
dulgẽciã dĩna pietate ꝑcipiat. l̃a sq̃¬

Expanded text:
damnando, justitiam quam non amabat exerceat. Justus ad meliora vitae proficiat, peccator corrigatur et vivat. Ille bonis tribuat salutare exemplum, hic malis ostendat correctionis remedium. Ille praemia meriti sancti exspectet, hic supplicia semet corrigendo declinet. Sic fit ut et justus gloriam bene vivendo acquirat, et peccator correctus indulgentiam divina pietate percipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
hõie dinoscit᷑ nͣ hũana pot̾unt pẽsari
de illo loqͥm᷑ qͥ semꝑ pͤtare ñ patit᷑ qui
iudiciũ sue m̃tis examinãs oñdit ut
placeat. ut ꝓm̃eat᷑ instat. ut seriuat
elaborat. Ceteꝵ aut ꝙ̃ pectare delectati
scelus ⁊̃ dupler gemitrũ cͥmẽ ad mittat
Et qd̃ debita dño ẜuitutis ñ reddit ob

Expanded text:
homine Deus noscatur, nec humana poterunt pensari homine Deus noscatur, nec humana poterunt pensari de illo loquimur qui semet peccare non patitur, qui judicium suae mentis examinans, contendit ut placeat, ut promereatur instat, ut serviat elaborat. Caeterum quem aut peccare delectat, scelus et geminum crimen admittat, et qui debita Domino servitutis non reddit ob
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓp̃ ħ a sc̃issimꝰ quib m̾itis bñfĩcia dĩna
ꝯpenset. quo famłatꝰ gn̾e mnun̾a p̃cep¬
ta coequet. quib obseqͥis tantis possit
mun̾ib Rend̾e: quo sepuitutis genere
ĩnum̾a debeat dona ⁊ infinita bñficõꝵ
gn̾a ꝯparare: Sit licet exceiens hõim
m̾itũ. sit nature iura ꝯseruans. sit logũ
iussis obtẽꝑans. impleat fidem. iusticiam
teneat. u̾tutes ex̾ceat. dãpnet uitia. pcc̃a
Si quid gesserit paꝵ ẽ. quidqͥd fec̾it mi¬
noꝵ. Num̾a bñficia si potes ⁊ cũcta cõ¬
sidera q̃ meris. Cũ bñficiis celestib tua
fc̃a ꝑpende: cũ dĩnis nui̾ib actus ꝓp̾os
meditare. Nec dignũ te indicabis eo qd̾ fe̾¬
ceris. si intłłrgas qd̾ m̾eris. Igit᷑ de bñ¬
ficus ĩ num̾is dĩna in te pietate collatis.
Elige qd̾ libu̾it unũ. huic tuũ cõpẽsari
totũ ñ pot̾it m̾itũ Cet̾um õbtiuidit᷑
sensꝰ ꝯfundit᷑ aĩmꝰ. sp̃c ꝑturbat᷑. cũ ab

Expanded text:
Propheta sanctissimus quibus meritis beneficia divina compenset, quo famulatus genere munera percepta coaequet, quibus obsequiis tantis possit muneribus respondere, quo servitutis genere innumera debeat dona et infinita beneficiorum genera comparare. Sit licet excellens hominum meritum, sit naturae jura conservans, sit legum jussis obtemperans, impleat fidem, justitiam teneat, virtutes exerceat, damnet vitia, peccata quidquid gesserit parum est, quidquid fecerit, minorum. Numera beneficia, si potes, et tunc considera quod mereris. Cum beneficiis coelestibus tua facta perpende, cum divinis muneribus actus proprios meditare, nec dignum te judicabis eo quod fueris, si intelligas quod mereris. Igitur de beneficiis innumeris divina in te pietate collatis elige quod libuerit unum, huic tuum compensari totum non poterit meritum. Caeterum obtunditur sensus, confunditur a
Abbreviated transcription (Latin):
dño roꝵ parere p̃cepta sum. Ego ccͣ te ius¬
sa implere. instituta seruare. nascencia
cũcta tribu̾e. genitoris imꝑio uissa sũ.
Deniq pareo. obtẽpero. seruio. ecce mu¬
tato. nõ mutabor. pareo inqm rebelli. ob¬
tempero ꝓcati. deseruo ꝯtẽptori Cet̾um
si instituta mutare. uusa ꝑu̾tere. ncͣcͣia
denegare reꝵ dñs p̃cepiss. c̾atura cũcta
uiduata hõi renueret: nec qͥ ꝯtẽpu̾et ul¬
teriꝰ esset. qr ꝯtẽptor hõ digne ac m̾to

Expanded text:
Domino rerum parere praecepta sum; ego circa te jusDomino rerum parere praecepta sum; ego circa te jussa implere, instituta servare, nascentia cuncta tribuere genitoris imperio jussa sum: denique pareo, obtempero, servio, et te mutato non mutor. Pareo, inquam, rebelli, obtempero procaci, deservio contemptori. Caeterum si mihi instituta mutare, jussa pervertere, necessaria denegare rerum Dominus praecepisset, creatura cuncta viduata homine remaneret, nec qui contemneret ulterius esset, quia contempto
Abbreviated transcription (Latin):
delinqͥs. ⁊ geminũ ac duplex cuim̃ ĩcurris.
dum nec ꝑ ꝯdicõem ut seruꝰ obseq̃ris.
nec pro potestate data dño famłaris.
Tibi celũ in die lucis splendore uestitur.
⁊ solis fulgorib decoratur. In nocte da¬
rissimo lune specło ⁊ astroꝵ fulgore ua¬
rio polus ip̃e lustrat᷑. ut diei noctisq ui¬
cissitudĩe. ⁊ nu̾ositas tempoꝵ dinoscat᷑.¬
⁊ post diurnũ laborẽ requies miseris morͣ¬
tur. frondescũt silue. amenant᷑ campi
prata uirescũt. Liantia cũcta diu̾sis usi¬
b ꝓcreata. edunt fetus. parent ĩꝑio. ob¬
sequia seruãt. scatent fontes. ammnes flu¬
unt. institutis t̾inis maria choercent᷑
Gaudet post hyemẽ u̾na temꝑies. etatis
fraglaucia decoquit messes. autũpnitaᷤ
tenmilẽta. suas exhibet ub̾tates. Hyeme
maritãt᷑ y̾mbrĩb t̾re. ẜuis iustitutis.i
cũcta deseruũt. solus hõ dõ ñ feruit. Qoͥ
si tͥ uniu̾sa nͣ ꝯstant̾ edic̾et. ego tibi a

Expanded text:
et geminum ac duplex crimen incurris, dum nec pro conditione ut servus obsequeris, nec pro potestate data Domino famularis. Tibi coelum in die lucis splendore vestitur et solis fulgoribus decoratur, in nocte clarissimo lunae speculo et astrorum fulgore vario polus ipse illustratur, ut diei noctisque vicissitudine et numerositas temporum dignoscatur, et post diurnum laborem requies miseris morttur, frondescunt silvae, amoenantur campi, prata virescunt, animantia cuncta diversis usibus procreata edunt fetus, parent imperio, obsequia servant, scatent fontes, omnes fluunt, institutis terminis maria coercentur. Gaudet post hiemem verna temperies, aestatis flagrantia decoquit messes, autumnitas temulenta suas exhibet ubertates: hieme macerantur imbribus terrae: suis institutis cuncta deserviunt, solus homo Deo non servisa natura constanter ediceret. Ego tibi a
Abbreviated transcription (Latin):
at. Ecce iuuenis pͣnꝰ drachonẽ udit in
morte cui seruiuit ĩ uita. Nec uidit ut
uitã funditꝰ ꝑd̾et. s ut cui sermerat sci¬
ret. sciendo resist̾et.: ip̃mq resistẽdo suꝑa¬
ret. ⁊ eum a qͦ priꝰ ñ uidens tenẽbat᷑. uidit
postea ne teneret᷑. Que ergo lingua nar
has dĩne pietatis diuicias ꝯsid̾auit p̾s.¬

Expanded text:
at? Ecce juvenis pravus draconem vidit in morte cui servivit in vita, nec vidit ut vitam funditus perderet, sed ut cui servierat sciret, sciendo resisteret, ipsumque resistendo superaret, et eum a quo prius non videns tenebatur vidit postea ne teneretur. Quae ergo lingua narrHas divinae pietatis divitias consideravit Ps
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ c̾atori ñ ferius. qui dũatũ ex̾ces. ⁊̃ dnm̃¬
ũ cognoscis. tune dñm patiẽtẽ. ne seue¬
rũ sencias iuditẽ. Corrigat te dilacõ dif¬
ferentis: ne censura puniat iuditãtis. Fa¬
de .ii. obscqiuo tuo faties dm̃ ꝓpitiũ. si
ꝯñsꝰ iã mutau̾is uitiũ. usuratũ .n. red¬
ditur qͥcq̾ddilacõne tp̃ris fenerat᷑. nec
eẽ iam pot̾it inpunitũ. cui mora tp̃ris
ñ potiit dare remediũ. Quid retͥbuã
dũo Si hũana ꝯdicõ genitori quid de¬
beat noscat. atq eius bñficõꝵ ĩnmm̃¬
am młtitudinẽ mom̃tis om̃ib retrat¬
tanido intlłigat. ĩueniat sue ẜuitutiꝰ

Expanded text:
ervis, qui dominatum exerces et Dominum non agnoscis, time Dominum patientem, ne severum sentias judicem. Corrigat te dilatio differentis, ne censura puniat judicantis. Facile enim obsequio tuo facies Deum propitium, si conversus jam mutaveris vitium. Usurarum enim redditur quidquid dilatione temporis feneratur: nec esse jam poterit impunitum, cui mora temporis non potuit dare remedium. Quid retribuam Domino? Si humana conditio genitori quid debeat, noscat, atque si ejus beneficiorum innumeram multitudinem momentis omnibus tractando intelligat, inveniet suae servitu