comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
os philosi pina ꝑ litteras facta collatio:
epuis ad aures meas fando ꝑuenit. rationem uite ut̃e a com¬
Inunium qui ubiꝙ sunt hominum discrepare. Nam nec tre
net pelaigi subsiduis uti nos asserunt nunciantes. Que res sui noui¬
ate miabił rumorum licentia ui decur incredula. Et recte consulẽ
as te duidime latteras ꝑꝑami ut si uerum est qͦd audiuorus. oe
i philosophandi causa hoc facitis. incunctanter expedias. Q certior
estetis. ego quoꝙ si fieri potest discipline sectator hiuĩs existam. Sẽꝑ
enim uirtutum studis ab ineunte ȩtate dedi oꝑam. traditaꝙ uͥi
asapientib innocentiȩ mandata. ñ inrdulgenter ut arbitror ꝯseruaui.
deb tanen tta informamur ad bene iuuendum. ut uiuendi omĩno
causas &e remechia non ꝑdamus. S quia ur̃a excellens offertur indust̾a
pter ilas philosophicas philosophorum notas. usitatasq doctrinas.

Expanded text:
de philosophia per litteras facta collatio de philosophia per litteras facta collatio Saepius ad aures meas fando pervenit rationem vitae vestrae a communi omnium, qui ubique sunt, hominum discrepare. Nam nec terrae nec pelagi subsidiis uti vos asserunt nuntiantes. Quae res sui novitate mirabilis rumorum licentia videtur incredula, et recte consulere per has te, Dindime, litteras properavi, ut, si verum est, quod audivimus, et si philosophandi causa hoc facitis, incunctanter expedias, quo certior effectus ego quoque, si fieri potest, disciplinae sectator huius exsistam. Semper enim virtutum studiis ab ineunte aetate dedi operam traditaque mihi a sapientibus innocentiae mandata non indiligenter, ut arbitror, conservavi. Quibus tamen ita informamur ad bene vivendum, ut vivendi omnino causas et remedia non perdamus. Sed quia vestra excellens, ut fertur, industria praeter illas philosophicas philosophorum notas usitatasque doctrinas
Abbreviated transcription (Latin):
N ulla pecunua ułła potentia lib̾at ip̃m
Iu temerabił insatiabit illa uorago
H ic uͥ mergit᷑ horri da c̾uit᷑ omĩs ymago
ħ ec cruciamina ꝑsua cͥmina ꝓmeruert̃
Uir neꝙ femina nͨ sua semina morte pͥb
s d̃s omĩps qͥ uerbo cuncta creauit
s ic cecidisse dolens hoĩes qͦs sẽꝑ ani
Ip̃e suũ u̾bũ tͣusiisit ad in fina me
Exulib miseris aꝑire uiã redeuno
F ilius gͦ d̃i descendit ab arce suꝑna
Nunqͣm discedens amaiestate suꝑũ
Qͥ corpꝰ sumens animatum muntue sae
ẜ cessit natꝰ sacre de uirguiis aluo
Uerꝰ homo. uerꝰꝙ d̾s pius ce iiseratu
Saluator uerꝰ. nrẽq salutis amator
Uiuendiꝙ uolens nob̾ ostende nounimn
Atq dolore suo nr̃os auferre dolors
Ed ñ debebat soluensita fons pietal
Succurrit nob mortali peste graual
Restituit uitam ꝓstato pͥncipe motil
S ie diũ pietas mundũ ñ passa peris
Fect nos miseros ad gaudia pͥma cił¬
Aleraner regis macedonutu ⁊ dindimi regis braginaguorum

Expanded text:
nia liberat ipsum. In miserabilis, insatiabilis, illa vorago, Hic ubi mergitur, horrida cernitur omnis imago. Haec cruciamina per sua crimina promeruere Vir neque femina, nec sua semina morte peris omnipotens qui verbo cuncta creavit, Sic cecidisse dolens hominem quem semper amavit, Ipse suum Verbum transmisit ad infima mundi, Exsulibus miseris aperire vias redeundi. Filius ergo Dei descendit ab arce superna, Nunquam descendens a majestate paterna. Qui corpus sumens animatum, numine salvo, Processit natus sacrae de  Deus, pius et miserato Salvator verus, nostraeque salutis amator, Vivendique volens nobis ostendere normam, Atque dolore suo nostros auferre labores, Quod non debebat persolvens, fons pietatis Succurrit nobis mortali peste gravatis. Restituit vitam, prostrato principe mortis. Sic Domini pietas mundum non passa perire, 895 Fecit nos miseros ad gaudia prima agni, regis Macedonum, et Dindimi, regis Bragmanorum,
Abbreviated transcription (Latin):
engulum miꝑ deposuit. uerbi gr̃a. balneum intraturꝰ. ł lectũ
scenfurꝰ: uł alteram forte tunicam indiuturꝰ. Non accinctus:
nuꝑ tunica indutꝰ: necdũ se addita zonȩ circumpositione mu-¬
uuit. Sic in expeditione castrensi qͥ positꝰ ẽ. recte accinctꝰ dr:
b armis indutus. Q uͦ pugna ꝑacta. uictor domum rediit:
lire discuictꝰ uocat᷑. qͥa nimirum depositis armis optatȩ pacis oci¬
im gerit. Qͥ uͦ necdum pugnare. neq se ad certamen p̃parare
D noli głari quasi uictor bellici discriminis: qui adhuc ĩ aciȩ
ositus. quẽ uictoria sequat᷑ ignoras. Non enim sͥ contigit sic̃¬

Expanded text:
cingulum nuper deposuit, verbi gratia, balneum intraturus, vel lectum ascensurus, vel alteram forte tunicam induturus; non accinctus, qui, nuper tunicam induturus, necdum se addita zonae circumpositione munivit. Sic ergo et in expeditione castrensi qui positus est, recte accinctus nominatur, id est, armis indutus. Qui pugna confecta victor domum rediit, jure discinctus vocatur, quia nimirum depositis armis optatae pacis otium gerit. Qui vero necdum pugnare, neque se ad certamen parare jam  Noli gloriari quasi jam victor bellici discriminis, qui adhuc in acie positus, quem victoria sequatur ignoras. Et verum profecto dic
Abbreviated transcription (Latin):
his ita gestis huic narrationi t̾minum ponamꝰ ⁊ stilum retro con¬
uertentes quomͦ illuc conuen̾it nobił gens francorum. et eũ quib¬
principibus disseramus. Explicit lib̾ pͥmus. incipit scłd:
aquilonis excitauit dñs comites duos quib unum nomen una
consangumitas equa potestas. idẽ ⁊ armis ⁊ animis. etiam ⁊ gła con¬
sulatus compares. normannus scilicet ⁊ flandrensis comes. Cum
suo subiugabat imꝑio. Hic honestate morum ⁊ elegantia corporis
nanimi urtute regalem de qua ortus erat cõmendabat ꝓsapiam.
Cum quo ⁊ stepħs carnotensis comes. qui abonis miciis prauosdem¬
ceps obtinuit eritus. fuerunt quoq isti inter precipuos exereitꝰ fran

Expanded text:
His ita gestis, huic narrationi terminum ponamus, et stylum retro conHis ita gestis, huic narrationi terminum ponamus, et stylum retro convertentes, quomodo illuc convenerit nostra gens Francorum, et cum quibuprincipibus, disseramus. EXPLICIT LIBER PRIMUS. INCIPIT LIBEaquilonis excitavit Dominus comites duos, quibus unum nomen, una consanguinitas, aequa potestas, idem et armis et animis, etiam gloria consulatus compares, Northmannus scilicet et Flandrensis comes, cum suo subjugabat imperio. Hic honestate morum, et elegantia corporis, et animi virtute, regalem de qua ortus erat commendabat prosapiam. Cum quo et Stephanus Carnotensis comes, qui a bonis initiis pravos deinceps obtinui
Abbreviated transcription (Latin):
Petrus uero heremita aberat ⁊ ad ꝯstantinopolim remeauerat.
supra memorauimꝰ cui nomen cuuito remanserat. xpĩanorum plu-¬
rima multitudo. ⁊ qui de castris siue de p̾lio uiui euaserant retro
ad illud castrum conflux̾ant. Quos turci insequentes strues lig¬
norum ut nr̃os comburerent circumposuerunt. s qui obsessi erant
de uite tuitione solliciti. ignem instrues miserunt ⁊⁊ dei nutu flante
uento plerosq de hostib combusserunt. Turci tandem illos ui com¬
p̾hend̾unt ⁊ scłm lumibrium suum uariis penarum gn̾ibus affec¬
tos. alios ocerd̾unt. alios in captiuitatem uendid̾unt. Qui tamen
aliquo casu seu ingenio euaserunt. ad brachium scĩ georgi reu̾si sunt.
et iubente nequissimo imꝑatore ꝯstantinopolim regressi sunt. Imꝑa¬
tor quidem ualde cum grecis suis de uictoria turcorum exultauit. et
omnia arma nr̃orum ut eos mermes redderet callide comparauit.

Expanded text:
Petrus vero Eremita abierat, et Constantinopolim remeaverat. Petrus vero Eremita abierat, et Constantinopolim remeaverat. vimus, cui nomen Civito, remanserat Christianorum plurima multitudo; et qui de castris sive de praelio vivi evaserant, retro ad illud castellum confluxerant; quos Turci insequentes, strues lignorum, ut nostros comburerent, circumposuerunt. Sed qui obsessi erant de tuitione vitae solliciti, ignem in strues immiserunt, et Dei nutu flante vento, plerosque de hostibus combusserunt. Turci tandem illos vi comprehenderunt, et secundum ludibrium suum variis poenarum generibus affectos, alios occiderunt, alios in captivitatem vendiderunt. Qui tamen aliquo casu seu ingenio evaserunt, ad Brachium S. Georgii reversi sunt, et jubente nequissimo imperatore Constantinopolim regressi sunt. Imperator quidem cum suis Graecis de victoria Turcorum exsultavit, et omnia arma nostrorum, ut eos inermes redderet, callide comparavit.
Abbreviated transcription (Latin):
in eos uelut ursus esuriens int̾ animalia ⁊⁊ quos in occursum
muenit ⁊⁊ prostrauit ⁊ uita pͥuauit. Similit̾ ⁊ qui cum eo erant
armati. adhuc uiui iam necem quam passuri erant fortit̾ uin-¬
dicabant. Et quam diu eis arma ualuerunt. hostes de uictoria
nunquam tripudiau̾unt. S ibi multitudo audatiam non
audatia multitudinem suꝑauit : nisi quod animositas nume¬
iositatem sexcuplo minorauit. Fractis tandem armis ⁊ ñ animis
laudabili morte sicut in bello. sicut ꝓ deo uitam t̾minauerunt.
eosq insorte n celitum angłici sp̃c transtulerunt. Tunc primum
is ita patratis. pars turcorum cucurrerunt ad martiriratꝰ e¬
castra xp̃ianorum ⁊ ibi unum prb̃m missam celebrantem
inuenerunt. quem ante altare detruncau̾unt. O felix felicis prb̃i
martẏrium. eui p̾buit ducatum dm̃ci corꝑis uaticum. Similit̾
quotquot inuenerunt. aut occidunt. aut captiuos aodux̾unt.

Expanded text:
illos velut ursus esuriens in animalia, et quos in occursum illos velut ursus esuriens in animalia, et quos in occursum invenit, prostravit et vita privavit. Similiter et qui cum eo erant armati, adhuc vivi jam necem quam erant passuri fortiter vindicabant, et quandiu eis arma valuerunt, hostes de victoria nunquam tripudiaverunt. Sed ibi multitudo audaciam, non audacia multitudinem separavit, nisi quod animositas numerositatem sextuplo minuerit. Fractis tandem armis et non animis, laudabili morte, sic in bello, sicut pro Deo, vitam terminaverunt, eosque in sortem coelitum angelici spiritus transtulerunt. Tunc primum His ita patratis pars Turcorum cucurrit ad castra Christianorum; et ibi unum presbyterum missam celebrantem invenerunt, quem ante altare detruncaverunt. O felix felicis presbyteri martyrium, cui praebuit ducatum Dominici corporis viaticum! Similiter quotquot invenerunt, aut occiderunt aut abduxerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
situr ex tota illa multitudine occiłunt turci quos uoluerunt ⁊¬
quos libuit uti placuit captiuauerunt. Quostam ad signum positoᷤ
sagittabant. ⁊ omni ludibrio ꝓ ut placebat eis seruos dei contume
liabant. Et illi maluerunt sic gloriose occumbere quam negantes
fidem dei cum eis infelicit̾ uiuere. Deusuero ut credimꝰ recepit eos
infra septa semꝑ urentis paradisi. q̃m noluerunt a fide sua ꝑegri¬
nari. Iam quippe diabolica legio uictrix exultat. ⁊ ꝯtra petrum he¬
remitam qui erat in quodam castello ciuito nomine dimicat. Erat
autem illud castrum supra niceam ciuitatem ꝯstitutum. De pug¬
cursum dixigerent. obiuau̾unt Waltero qui erat pͥmiceriꝰ
et signifer agminis heremite. S miles egregius licet claruisset tot
militie titulis. his tamen omnino resistere non ualuit. s tamen
p̾ciosam mortem suam multo turcorum sanguine cõmendauit.

Expanded text:
itur ex tota illa multitudine occiderunt Turci quos voluerunt, et itur ex tota illa multitudine occiderunt Turci quos voluerunt, et quos libuit uti placuit captivaverunt. Quosdam ad signum positos sagittabant, et omni ludibrio, prout eis placuit, servos Dei contumeliis afficiebant, et illi maluerunt sic occumbere gloriose quam negantes fidem Dei, cum eis infeliciter vivere. Deus vero, ut credimus, recepit eos in septa sempiterni paradisi sui, quoniam noluerunt a fide sua peregrinari. Jam quippe diabolica legio victrix exsultat, et contra Petrum Eremitam, qui erat in quodam castello, nomine Civito, dimicat. Erat autem illud castrum supra Nicaeam civitatem constitutum. Cum dirigerent, obviaverunt Waltero, qui erat primicerius et signifer agminis Eremitae. Sed licet miles egregius claruisset tot militiae titulis, his tamen omnino resistere non valuit, sed tamen pretiosam mortem suam, multo Turcorum sanguine commendavit.
Abbreviated transcription (Latin):
languinem eliciebant ⁊ bibebant: Abii tram humectiore somieluam
hlic ou apponebant: andoremq sitns tempabart. Augurman: suam
andem pͥnceps illorum ramalous cum turcis firruurm.
mit fedus malens temꝑalem uitam retin̾e. quam ꝓ ep̃o
mortem in taliꝑieuo sustimere. Dispositis itaq siis agmunibus
simulauut cum aousariis inire congressionem. si mnoxarecis fe
aadillos cum multis oigressionẽm. Heheumetieulos miles ñ
ab austro s ab aquilone progressus. quam eneruit̾ pro celesti rege et
regno dimicauit. qui nec dum uel leui stipula tactis mart̾yriũ
sũbure ꝑhorruit:⁊ fidei xp̃iane ꝓfessionem sanꝰ eques ⁊ armatus
abdicauit. Iure igitur apud deum euanescentis gr̃e iacturam ꝓme¬
ruit. ⁊insortem illius qui selem suam ad aquilonem elegit. deue.¬
nit. Qui uero remanserunt nec xp̃iane fidei titulum mutare uo¬

Expanded text:
sanguinem eliciebant et bibebant: Alii terram humectiorem fodiebant, sanguinem eliciebant et bibebant: Alii terram humectiorem fodiebant, et sic ori apponebant, ardoremque sitis temperabant: Quidam urinam suam nceps illorum Rainaldus cum Turcis furtivum iniit foedus, malens temporalem vitam retinere quam pro Christo mortem in tali martyrio subire. Dispositis itaque agminibus suis, simulavit cum adversariis inire congressionem, sed mox ut exiit, fecit ad illos cum multis aliis digressionem. Heu! heu! meticulosus miles, non ab austro, sed ab aquilone progressus, quam enerviter et effeminate pro coelesti rege et regno dimicavit! Qui necdum vel levi stipula tactus, martyrium subire perhorruit; et fidei Christianae professionem, sanus, eques, et armatus, abdicavit! Jure igitur apud Deum evanescentis gloriae jacturam promeruit, et in sortem illius qui sedem suam elegit ad aquilonem devenit. Qui vero remanserunt, nec Christianae fidei titulum mutare vo
Abbreviated transcription (Latin):
perunt magnam ub̾tatem frumenti cariis ⁊ uini omniũq
bonorum que sunt bumane uite sustentamentũ. Turai q̃ pe
metu francorum ꝑtecq longe ab illa t̾ra secesserant .s tam eni es¬
ploratores siios cumserat. qui ilis abuentum nebrum ei quorte
rerunt :⁊ castellum in quo erant obsidione cireum dequnt. Srat
quippe ingens numius illorum ⁊ copiosa mailtitulo: Ante porrã
caessi eiat puteus ⁊ ueta ex altera parte fons uuus iprta quem
eamnaloiis pͥnceps xpianorum ecierat :⁊ positus ininsioiis corum
prestolapatur aduentum. De audatia tͤeor in nr̃os ce de aq̃ pernui
atei uero nil hesitantes irruerunt in eumnaane ueadtr¬
Iet multos quicum eo erant ocesd̾unt alĩiautemim east rũ
fugerunt. Iiliuero aquam nr̃is omiuno abstulerunt: ⁊i mas
delis. Osessi itaq in tantam sitis angustiam deuenerunt. queo
uenis equorum ineisis boumq ⁊alinorum aliarumꝵ pecctoi

Expanded text:
ererunt magnam ubertatem frumenti, carnis et vini, omniumque ererunt magnam ubertatem frumenti, carnis et vini, omniumque bonorum quae sunt humanae vitae sustentaculum. Turci vero metu Francorum perterriti, longe ab illa terra secesserant, sed tamen exploratores suos dimise ant, qui iliis adventum et castellum in quo erant, obsidione circumdederunt. Erat quippe ingens numerus illorum et copiosa multitudo. Ante portam castelli erat puteus, et juxta ex altera parte fons vivus, juxta quem Rainaldus princeps Christianorum exierat, et insidiis positis, eorum praestolabatur adi vero nil haesitantes irruerunt in eum, et multos qui cum eo erant occiderunt; alii autem in castrum fugerunt. Illi autem aquam eis omnino abstulerunt, et in mdelis. Obsessi autem in tantam sitis angustiam devenerunt, quod venis equorum incisis boumque et asinorum aliarumque pecudum
Abbreviated transcription (Latin):
num̾us infinitus erat ͥ qui abuentum eorum bestiali mente sitiebant.
In quorum manibus si ip̃i absq francorum pͥncipib deuenissent:
sicut pꝰea rei ꝓbauit euentus om̃s equalit̾ morti subiacerent. Sed
gatur. Propterea ⁊ hii quia prudentem pͥncipem qui eis dũaretur
ñ habebant: reprehensibilia oꝑa faciebant. Eccłias enim ⁊ urbis pa¬
latia destruebant : que in eis erant auferentes plumbum quo te¬
gebantur abstrahebant : ip̃is grecis uendebant. Unde imꝑator
alexius nomine uehement̾ iratus fuit. ⁊ equoreum scĩ georgii brachi¬
rainaldum alemannum sibi p̾posuerunt. Qui licet pͥncipem
haberent. eadem tamen rapine oꝑa agere non cessabant. Nam do¬
mos quas inueniebant igni comburebant: ⁊ eccłias bonis suis. ⁊ facul¬
ultra niceam urbem ꝑrexerunt.⁊ quoddam castrum cui nomen
brat exerogorgo agente uacuum inuen̾unt. In quod intrantes rep¬

Expanded text:
infinitus numerus erat, qui adventum illorum bestiali mente sitiebant. infinitus numerus erat, qui adventum illorum bestiali mente sitiebant. In quorum manus si ipsi, absentibus Francorum principibus, devenissent, sicut postea rei probavit eventus, omnes aequaliter morti subjacerent. « Sed gatur. » Propterea et hi, quia prudentem principem qui eorum dominaretur non habebant, reprehensibilia opera faciebant. Ecclesias enim et urbis palatia destruebant, et quae in eis erant auferentes, plumbum quo tegebantur abstrahebant, et Graecis vendebant. Unde imperator, Alexius nomine, vehementer iratus fuit, et aequoreum Sancti Georgii BrachiRainaldum sibi praeposuerunt; qui licet principem haberent, eadem tamen rapinae opera agere non cessabant. Nam domos quas inveniebant igni comburebant, et ecclesias bonis suis et faculultra Nicaeam urbem perrexerunt, et quoddam castrum, cui nomen erat Exerogorgo, gente vacuum invenerunt; in quod intrantes rep
Abbreviated transcription (Latin):
que lorica uel elipeus sustinere pota̾t impetum mucronis illius.
Hic cum fratrib sius eustachi oribal duino ⁊⁊ magna manu mili¬
tum. peditumq ꝓhungariam iter arxipuit ꝑ uiam scilicet qͣm
Ratolus magnus in comparabilis rex francorum olim suo exerettu
rimus igitur petrus heremita cum suis polum rren̾aitot bo¬
et magna gente alemannoꝵ ꝯstantinopolim uenitͥ et co¬
piosam longobardoꝵ gentem multosq alios ex diu̾sis locorum spa-¬
ciis aggregatos inuenit. Quib imꝑator licentiam introeundi ciui¬
tatem nunquam p̾buit: quia uirtutem xp̃iane milicie ⁊ maxime
francorum semꝑ suspectam habuit. Idem tamen mercatum eis hab̾e
concedebat quod ⁊ inciuitate erat. prohibueratq illis ne transirent
illud uicini equoris spacium. quod appellatur sc̃i georgii brachium.
quoadusq ueniret formidabilis exercitus francorum. Turcoꝵ enim

Expanded text:
quae lorica vel clypeus sustinere posset impetum mucronis illius? quae lorica vel clypeus sustinere posset impetum mucronis illius? Hic cum fratribus suis Eustachio et Balduino, et magna manu militum peditumque per Hungariam iter arripuit. Per viam scilicet, quam Carolus Magnus, incomparabilis rex Francorum, olim suo exercitui rimus igitur Petrus Eremita cum suis, et magna gente Alemannorum, Constantinopolim venit; et copiosam Langobardorum gentem, multosque alios ex diversis locorum spatiis aggregatos invenit. Quibus imperator licentiam introeundi civitatem nunquam praebuit; quia virtutem Christianae militiae et maxime Francorum suspectam semper habuit. Idem tamen mercatum eis habere concedebat, quod et in civitate erat; prohibueratque illis, ne transirent illud vicini aequoris spatium quod vocatur Sancti Georgii Brachium, quoadusque veniret formidabilis exercitus Francorum. Turcorum enim
Abbreviated transcription (Latin):
heremita extiterat nomine petrus. qui apud illos qui t̾re¬
na sapiunt magni estimabatur. ⁊ suꝑ ipsos p̾sules ⁊ albates apice
religionis efferebatur: eo quod nec pane nec carnib uescebatur:
s tamen uino aliisq cibis omnib fruebatur. ⁊ fam̃ abstinentie
in deliciis querebat. Hic ea tempestate collegit sibi ñ modicams
equitum peditumq multitudinem ⁊ iter suum direrit ꝑhunga¬
riam. Associatur autem cuidam duci theutonicoꝵ nomine go¬
defrido qui erat eustachii boloniensis comitis filius s officio dig¬
nitatis dus erat theutonicus. Hic uultu elegans. statura ꝓcerue.
dulcis eloquio moribus egregiis ⁊ in tantum militib lenis ut pra¬
qus in se monachum qͣm militem figuraret. Hic autem eum hostem
sentiebat ad eẽ ⁊imminere pͥlium. tunc audaci mente coneipiebat
animum ⁊⁊ quasi leo frendens: ad nullius pauebat occursum.Et

Expanded text:
titerat, nomine Petrus, qui apud illos qui terretiterat, nomine Petrus, qui apud illos qui terrena sapiunt magni aestimabatur, et super ipsos praesules et abbates apice religionis efferebatur, eo quod nec pane nec carne vescebatur, sed tamen vino aliisque cibis omnibus fruebatur, et « summam abstinentiam in deliciis quaerebat. » Hic ea tempestate collegit sibi non modicam equitum peditumque multitudinem, et iter suum direxit per Hungariam. Associatur autem quidam duci Teutonicorum, nomine Godefrido, qui erat Eustachii Boloniensis comitis filius, sed officio dignitatis dux erat Teutonicus. Hic vultu elegans, statura procerus, dulcis eloquio, moribus egregius, et in tantum lenis ut magis in se monachum quam militem figuraret. Hic tamen, cum hostem sentiebat adesse, et imminere praelium, tunc audaci mente concipiebat animum, et quasi leo frendens ad nullius pavebat occursum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
titudini ꝑ egͥnari cupientium. quia non dum erat int̾ eos aliqͥd
niu̾si uero elegerunt podiensem ep̃m asserentes tus. co¬
cum rebus humanis ac diuinis ualde ẽẽ idoneum⁊ Iutͣq
scientia ꝑitissimum. siuisq actionib multiuidum. Ille itaq li¬
cet inuitus suscepit. quasi alt̾ moyses ducatum ac regimen dñici
ppłi cum bñdictione domni pape ac totuis concilii. O quot diu̾¬
se etatis ac potentie seu domestice facultatis homines in illo con-¬
pilio eruces susceꝑunt ⁊ uiam sc̃i sepulchri spopond̾unt. Hine
duiulgatum ẽ ubiq t̾rarum illud concilium uen̾abile ⁊ ad au¬
res regum ac pͥncipum ꝑuenit constitutum concilii honorabi.¬
le placuit omnib ⁊ plus quam trecenta milia mente iter arpipi¬
unt. ⁊ adimplere satagunt: ꝓ ut cuiq posse contulit deus. Iãq
truuatim dissultate cepit francigene gentis inmanitas ⁊ desid̾io

Expanded text:
titudini peregrinari cupientium, quia nondum erat inter eos aliquis titudini peregrinari cupientium, quia nondum erat inter eos aliquis niversi vero elegerunt Podiensem episcopum asserentes eum rebus humanis ac divinis valde esse idoneum, et utraque scientia peritissimum, suisque in actionibus multividum. Ille itaque, licet invitus, suscepit quasi alter Moses ducatum ac regimen Dominici populi, cum benedictione domini papae ac totius concilii. O quot diversae aetatis ac potentiae seu domesticae facultatis homines in illo concilio cruces susceperunt, et viam sancti sepulcri spoponderunt! Hinc divulgatum est ubique terrarum illud concilium venerabile, et ad aures regum ac principum pervenit concilii constitutum honorabile. Placuit omnibus, et plus quam trecenta millia mente iter concipiunt, et adimplere satagunt, prout unicuique posse contulit Dominus. Jamque turmatim exsultare coepit Francigenae gentis unanimitas; et desiderio
Abbreviated transcription (Latin):
is ita expletis unus ex romanis cardinalib nomine gre-¬
gorius ꝓ omnib t̾re prostratis dixit confessionem ⁊ sic uni
serant absolutionem: ⁊ facta absolutione bñdictionem ⁊ bñdictiõe
consecuta ad ꝓpͥa remeandi licentiam. Ꝙ uͥq fuit cognitũ ꝙ ĩ ꝯcilio¬
t ut cunctis clarescat fidelib quod uia hec est constitutũ
a deo ñ ab homine sit constituta. sicut a multis comꝑimus.
ip̃so die quo hec facta et dicta sunt. fama preconans tante constitu-¬
tionis. totum cõmouit orbem ita ut etiam in maritimis occeani
insulis uiuulgatum ẽẽt quod iherosolimitaꝵ iter in concilio sie
stabilitum eẽt. Rła prouenit inde xp̃ianis ⁊ exultatio. gentilib
nitudo illis incutitur pauor et mentis hebitudo. Adeo celestis tͤba
ꝑcrebuit. quod ubiq gens omĩs infesta xpĩano nomini intremu¬
erit. Elucet igitur quia non fuit hoc humane uocis officium. fed
sp̃c dñi qui replet orbem t̾rarum. Ad sua itaq reu̾sus ẽ unus qͥsq

Expanded text:
is ita completis, unus ex cardinalibus, nomine Gregorius, pro omnibus terrae prostratis dixit confessionem suam, et sserant absolutionem, et facta absolutione, benedictionem; et benedictione consecuta, ad propria remeandi licentiam. Et ut cunctis clt ut cunctis claresceret fidelibus quod haec via a Deo non ab homine sit constituta sicut a multis postea comperimus ipso die quo haec facta et dicta sunt, fama praeconans tantae constitutionis totum commovit orbem, ita ut etiam in maritimis Oceani insulis divulgatum esset, quod Hierosolymitanum iter in concilio sic stabilitum fuisset. Gloria provenit inde Christianis et exsultatio; gentilibusnitudo, illis incutitur pavor et mentis hebetudo: adeo coelestis tuba percrepuit, quod ubique gens omnis infesta Christiano nomini intremuit. Elucet igitur quod non fuit humanae vocis officium, sed Spiritus Domini qui replet orbem terrarum . Ad sua itaque reversus est unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
es gras egit.⁊ manu silentium inoicens ait. Fratirs kiñi hodie
Licet enim uox ur̃a numerosa ꝓdierit. tamen origo rocis una fuit.
Propt̾ea dico uobis. quia deus hanc a uob̃ elicuit. qui ur̃is eam pec¬
toribus inseruit. Sit ergo uob̃ ista uox in rebus bellicis militare
signum quia u̾bum hoc a deo ẽ ꝓlatum. Cum in hostem fiet bel¬
licosi impetus congressio: erit hec uniu̾sis ex parte dei una uoci¬
t non p̾cipimus aut suademus. ut senes aut cta: o.¬
imbecilles ⁊ usui armoꝵ minime idonei. hoc iter arripi¬
ant: nec mulieres sine conuigib suis aut fratrib aut legitti¬
mis testimoniis ullatenus incedant. Tales enim magis sunt im¬
pedimento qͣm adiumento. plus oneri qͣm utilitati. Ditiores
in opib subueniant: ⁊ expeditos adbellum de suis facultatib
secum ducant. Presbit̾is suie cleyicis cuiꝰcumq ordinis absq po¬

Expanded text:
gratias egit, et manu silentium indicens, ait: « Fratres charissimi, gratias egit, et manu silentium indicens, ait: « Fratres charissimi, Licet enim vox vestra numerosa prodierit, tamen origo vocis una fuit. Propterea dico vobis quod Deus hanc a vobis elicuit, qui vestris eam pectoribus inseruit. Sit ergo vobis vox ista in rebus bellicis militare signum, quia verbum hoc a Deo est prolatum. Cum in hostem fiet bellicosi impetus congressio, erit universus haec ex parte Dei una voci praecipimus aut suademus, ut senes aut imbecilles, et usui armorum minime idonei, hoc iter arripiant, nec mulieres sine conjugibus suis, aut fratribus, aut legitimis testimoniis ullatenus proficiscantur. Tales enim magis sunt impedimento quam adjumento; plus oneri quam utilitati. Divites in opibus subveniant, et expeditos ad bellum de suis facultatibus secum ducant. Presbyteris sive clericis cujuscunque ordinis absque epi
Abbreviated transcription (Latin):
Terra illa filiis israhel adeo in possessionem data fuit sicut scͥp¬
tura dicit: que lacte ⁊ melle fluit. De laude urb̃ ierosolunitane:
herusalem umbilicus ẽ t̾rarum. t̾ra p̾ cet̾is fructifera. quasi alt̾ pa¬
radisus deliciarum. hanc redemptor humani gn̾is suo illustrauit
aduentu. decorauit conu̾satione. sacrauit passione. morte rede-¬
mit. insigniuit sepultura. Hec igitur ciuitas regalis. morbis me¬
dio posita. nunc a suis hostib captiua tenetur ⁊  ab ignorantibus
aeum ritui gentium ancillatur. Querit igitur n obtat liberari .
ut ei subueniatis ñ cessat imp̾cari. A uob̃ quidem p̾cipue exigit
subsidium q̃m̃ adeo uob̾ collatum est. pre cunctis nationib ut
am diximꝰ insigne decus armoꝵ. Arripite gͦ uiam hanc in remis¬
Iec n id genus plurima ubi papa urbanꝰ urbano sermone ꝑorauit:
ta omnium quiaderant affectus in unum conciliauit : ut accla¬

Expanded text:
Terra illa filiis Israel a Deo in potestatem data fuit, sicut ScripTerra illa filiis Israel a Deo in potestatem data fuit, sicut Scriptura dicit quae lacte et melle fluit . Hierusalem umbilicus est terrarum, terra prae caeteris fructifera, quasi alter paradisus deliciarum. Hanc redemptor humani generis suo illustravit adventu, decoravit conversatione, sacravit passione, morte redemit, sepultura insignivit. Haec igitur civitas regalis in orbis medio posita, nunc a suis hostibus captiva tenetur, et ab ignorantibus Deum ritui gentium ancillatur. Quaerit igitur et optat liberari, et ut ei subveniatis non cessat imprecari. A vobis quidem praecipue exigit subsidium, quoniam a Deo vobis collatum est prae cunctis nationibus, ut jam diximus, insigne decus armorum. Arripite igitur viam hanc, in remislorum. » CAPUT II. Haec et id genus plurima ubi papa Urbanus urbano sermone peroravit, ita omnium qui aderant affectus in unum conciliavit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
miniscimim. Quod si uos carus liberorum ac parentum detinet
affectus. recolite quod in euangłio dicit dñs. Qui amat patrem
aut matrem suꝑ me non ẽ me dignus. Omnis qui reliquerit do¬
mum aut patrem aut matrem aut urorem aut filios aut agros
ꝓpt̾ nomen meum centuplum accipiet ⁊uitam et̾nam possidebit.
Non uos ꝓtrahat ulla possessio. nulla rei familiaris sollicitu do.
quoniã t̾ra hec quam inhabitatis clausura maris undiq ⁊uigis
montium circumdata. numerositati ur̃e coangustatur. nec cõpia
diuitiarum exuberat. ⁊ iux sola alimenta suis cultorib ãministͣt
Inde ẽ qd̃ uos inuicem mordetis ⁊ contenditis. bella mouetis ⁊ ple¬
rumq mutuis uuln̾ib int̾ficitis. Cessent igitur int̾ uos discordie
conticescant iurgia. bella quiescant ⁊⁊ touꝰ controu̾sie dissensiones¬
incipite. t̾ram illam nefarie genti. auferte eamq uob̃ subicite.

Expanded text:
miniscimini. Quod si vos charus liberorum et parentum et conjugum continet miniscimini. Quod si vos charus liberorum et parentum et conjugum continet affectus, en recolite quid in Evangelio dicat Dominus: Qui amat patrem aut matrem super me, non est me dignus . Omnis qui reliquerit domum, aut patrem, aut matrem, aut uxorem, aut filios, aut agros ropter nomen meum, centuplum accipiet, et vitam aeternam possidebit . Non vos protrahat ulla possessio, ulla rei familiaris sollicitudo, quoniam terra haec quam inhabitatis clausura maris undique et jugis montium circumdata, numerositate vestra coangustatur; nec copia divitiorum exuberat; et vix sola alimenta suis cultoribus administrat. Inde est quod vos invicem mordetis, et comeditis; bella movetis, et plerumque mutuis vulneribus occiditis. Cessent igitur inter vos odia, conticescant jurgia, bella quiescant et totius controversiae dissensionesincipite, terram illam nefariae genti auferte, eamque vobis subjicite.
Abbreviated transcription (Latin):
egnum grecorum iam ab eisita emuti: in grecorum
latum ẽ ⁊ suis tisib mancipatum. quod transmeari ñ potest
itinere duorum mensum. Quib gͥ ad hoc ulciscendum ad hoc eri-¬
piendum labor incumbit. nisi uobis quib p̾cet̾is gentib contulit
deus insigne decus armorum. magnitudinem animorum. agilita¬
tem corporum uirtutem humiliandi u̾ticem capilli uobis resisten¬
tium: Moueant uos ⁊ incitent ad uirilitatem auimos ur̃os gesta¬
filii eiꝰ aliorumq regum ur̃orum qui regna paganorum destru¬
rerunt: ⁊in eis fines sc̃e eccłie dilatauerunt: presertim moueat
uos sc̃m dm̃i nr̃i iħu xp̃i saluatoris sepulchrum. quod ab immun¬
dis gentib possidetur: ⁊ loca sc̃ã que nunc in honeste tractant᷑.
irreu̾enter eorum immundiciis sordidantur. De laude katoli
fortissimi milites ⁊ inuictorum ꝓpago reguinq francorum:
parentum nolite degenerari. s uirtutis pͥorum ur̃orum re¬

Expanded text:
num Graecorum jam ab eis emutilatum num Graecorum jam ab eis emutilatum est, et suis usibus emancipatum, quod transmeari non potest itinere duorum mensium. Quibus igitur ad hoc ulciscendum, ad hoc eripiendum, labor incumbit, nisi vobis, quibus prae caeteris gentibus contulit Dominus insigne decus armorum, magnitudinem animorum, agilitatem corporum, virtutem humiliandi verticem capilli vobis resistentium? Moveant vos et incitent afilii ejus, aliorumque regum vestrorum; qui regna Turcorum destruxerunt, et in eis fines sanctae Ecclesiae dilataverunt. Praesertim moveat vos sanctum Domini nostri Salvatoris sepulcrum, quod ab immundis gentibus possidetur, et loca sancta quae nunc inhoneste tractantur et irreverenter eorum immunditiis sordidantur. O fortissimi milites, et invictorum propago parentum, nolite degenerare, sed virtutes majorum vestrorum re
Abbreviated transcription (Latin):
est cieditus cum deo sp̃c eius. t̾ras illorum xp̾ianorum inuaserint
terpo. rapinis. incendio. depopulau̾it. ip̾osq captiuos partim
nrtream suam abdut̾it partimq nece miserabili ꝓstrau̾it eccłiaᷤq
lei aut funditꝰ euert̾it. aut suorum ritui saciorum mancipa¬
feditatib in quinata subuertunt. xp̃ianos circũcidunt
cruoremq circumeisionis aut suꝑ altaria fundunt aut in uasis
baptist̾is ãmergunt. Et quos eis placet turpi occubitu multare.
umbilicum ꝑforant: caput uitalicorum abstrahunt. ad stipitem
ligant: ⁊ sic flagellando circum ducunt: quoadusq extractis uisc̾ib
solo ꝓstrati corruant. Quosdam stipiti ligatos sagittant: quosdam
extento collo ⁊ nudato gladio appetunt: ⁊ utrum uno ictu truncare
possĩt ꝑtemptant. Quid dicam de nefanda mulierum constu-¬
pratione de qua loqui det̾ius est quam silere: De distructione reg¬

Expanded text:
est creditus cum Deo spiritus ejus : terras illorum Christianorum invaserit est creditus cum Deo spiritus ejus : terras illorum Christianorum invaserit ferro, rapina, incendio depopulaverit ipsosque captivos partim in terram suam abduxerit, partimque nece miserabili prostraverit ecclesias Dei aut funditus everterit, aut suorum ritui sacrorum mancipafoeditatibus inquinata subvertunt, Christianos circumcidunt, cruorem circumcisionis, aut super altaria fundunt, aut in vasis baptisterii immergunt. Et quos eis placet turpi occubitu mulctare, umbilicum eis perforant, caput vitaliorum abstrahunt, ad stipitem ligant, et sic flagellando circumducunt, quoadusque extractis visceribus solo prostrati corruunt. Quosdam stipiti ligatos sagittant; quosdam extento collo et nudato gladio appetunt, et utrum uno ictu truncare possint pertentant. Quid dicam de nefanda mulierum constupratione? De qua loqui deterius est quam silere. Reg
Abbreviated transcription (Latin):
tu gallorum ac germanoꝵ tam ep̃orum qͣm ⁊ pͥncipum. Ordina¬
tis gͥ ĩ eo reb eccłiasticis. ęxiuit domnꝰ papa in quadam spaciose.
latitudinis platea. quia ñ poterat om̃s illos caꝑe euiuslibet edifi¬
cii clausura. Qui hac suadela irthorice dulcedinis generalit᷑ ad
ens francorum gens tians montana gens sicutim rum feẽ¬
plurib ur̃is elucet oꝑibus adeo dilecta atq electa. tamsitu
trarum quam fide catholica quam honore sc̃e eccłie ab uniu̾sis na¬
tionib segregata ad uos sermo nr̃ dirigitur. uobisq nr̃a exhorta
tioprotenditur. Scire uos uolumꝰ que lugubris causa ad ur̃os
sines nos addux̾it que necessitas ur̃a cunctorumq fidelium at¬
tax̾it. Ab iherosolimorũ finib ⁊ urbe ꝯstantinopolitana rela¬
tio grais emersit.⁊ sepissime iam ad aures nr̃as usq ꝑuenit.
quod uidelicet gens regni ꝑsarum gens extranea gens prorsus
a deo extranea. generatio scilicet que non direxit cor suum. iñ

Expanded text:
tu Gallorum ac Germanorum, tam episcoporum quam principum. Ordinatis igitur in eo rebus ecclesiasticis, exivit dominus papa in quadam spatiosae latitudinis platea, quia non poterat illos capere cujuslibet aedificii clausura. Qui hac suadela rhetoricae dulcedinis, generaliter ad ens Francorum, gens transmontana, gens, sicut in pluribus vestris elucet operibus, a Deo dilecta et electa, tam situ terrarum quam fide catholica, quam honore sanctae Ecclesiae, ab universis nationibus segregata, ad vos sermo noster dirigitur, vobisque exhortatio nostra protenditur. Scire vos volumus quae lugubris causa ad vestros fines nos adduxerit, quae necessitas vestra cunctorumque fidelium attraxerit. Ab Hierosolymorum finibus et urbe Constantinopolitana relatio gravis emersit, et saepissime jam ad aures nostras pervenit quod videlicet gens regni Persarum, gens maledicta, extranea gens prorsus a Deo aliena, generatio scilicet quae non direxit cor suum, et non
Abbreviated transcription (Latin):
uetis ac noui testament moyses sẽs obtinet pͥnciꝑatum qui duõ¬
no sp̃u aphetie hebraicis litteris quarum deo reuelante ip̃e auctds¬
titit muindi uescpsit exoraium ⁊ pͥme etatis ac scdłe facta murab¬
liora necnon et patriatharĩ gesta nobis addurit minedliũ. huis
uem plum unttati sunt ihu naue samuel et dauid. quorũ ꝓͥmuis
iosue librum icds et ttius regum hystorias conscͥplecunt E x noscqͥ
uiqui dopotest colligi. quia teuera deo fit aceptabile. uit a nodi¬
ciam fiaelium suorum luteris comendetur. cum in t̾ra pagit quod
odetris compib fieri disposuit aliquod opꝰ mirabile. S post crratitõ¬
nom iunoi quid mirabilius ẽ factum pret̾ salutisere crucis impst̃¬
uem quam quod morernis temꝑib auctum ẽ in hoc itinere nr̃oꝵ
lesnis intra mentis sue dilatatos recessus obstupescet. Quis enim se¬

Expanded text:
Veteris Testamenti Moses sanctus obtinet principatum, qui divino spiritu prophetiae, Hebraicis litteris, quarum ipse autor exstitit, mundi descripsit exordium, et primae aetatis ac secundae facta mirabiliora, nec non et patriarcharum gesta nobis adduxit in medium. Hujus exemplum secuti sunt Jesus Nave, Samuel et David, quorum primus Josue librum, secundus et tertius Regum historias conscripserunt. Ex hoc ergo liquido colligi potest quod revera Deo sit acceptabile, ut ad notitiam fidelium suorum litteris commendetur, cum in terra peragit quod praefixis temporibus fieri disposuit, aliquod opus mirabile. Sed quid post creationem mundi mirabilius factum est, praeter salutiferae crucis mysterium, quam quod modernis temporibus actum est in hoc itinere nostrorum nto uberius intra mentis suae dilatatos sinus obtupescet. Hoc enim
Abbreviated transcription (Latin):
Sieq die tota ñ ẽ gens nr̃a remota. huic facto egregie laudis
siquis mentis oculum uelit apponere. deum mirabilem in
suis oꝑib pot̾it adu̾tere. Csurientes et enim suos repleuit bo¬
nis: diuites uero non suos dimisit mnanes. Deposuit potentes:
eraltauit humiles. Potentes abiectos: humiles reddens glosos.¬

Expanded text:
Sicque die tota, non est gens nostra remota. Huic facto egregiae laudis, Sicque die tota, non est gens nostra remota. Huic facto egregiae laudis, si quis mentis oculum velit apponere, Deum mirabilem in suis operibus poterit advertere. Esurientes etenim suos replevit bonis, divites vero non suos dimisit inanes; deposuit potentes, et exaltavit humiles , potentes abjectos reddens
Abbreviated transcription (Latin):
culum sc̃m tuum: ad sc̃m scilicet sepulchrum. his dicts uoci
suppresserunt: ⁊securi iam ab hostib nocte illa quieuerunt.
ubi sol flammant lumine mundum uenustauit. om̃s ad cams¬
ces fuissent. segregari ab illis uix potuissent. Illi uero quib ets
sanior intellectus. ut xp̃i martires uenerabantur: ⁊digniori qͥ¬
poterant honore tumulabant. Et sacerdotes et clerici sepultu¬
re debitos effundebant cantus: matres profiliis. amici ꝓ amiq
lugubres emittebant plãctus. His ita completis: ad tutrorum
cadauera spolianda conu̾tuntur. Et quis referre potest qͣu¬
tam ibi uestium abundantiam. quantam auri ⁊ argenti co¬
iã repꝑert̃: oqͣntã młtitudinẽ equorũ. muloꝵ ⁊ mulaꝵ cameloꝵ ⁊¬
tist̃. Qui priuserant seminudi sericis uestib uestiti sunt.
Leguntur tela ⁊⁊ sagitte: euacuate replentur pharetre. Cura
uulneratis impenditur: ꝯcure medicorum commutuntur.

Expanded text:
culum sanctum tuum, ad sanctum scilicet sepulcrum tuum. » His dictis voces culum sanctum tuum, ad sanctum scilicet sepulcrum tuum. » His dictis voces suppresserunt, et securi jam ab hostibus nocte illa quieverunt. ubi sol flammanti lumine mundum venustavit, omnes ad camces fuissent, segregari ab illis vix potuissent. Illi vero, quibus erat sanior intellectus, ut Christi martyres venerabantur, et digniori honore quo poterant tumulabant. Et sacerdotes et clerici sepulturae debitos effundebant cantus; matres pro filiis, amici pro amicis, lugubres emittebant planctus. His ita completis, ad cadavera hostium spolianda festinaverunt. Et quis referre potest, quantam ibi abundantiam vestium, quantam auri argentique copiam repererint? O quantam multitudinem equorum, mulorum, mularum, camelosunt. Qui prius seminudi, sericis indumentis vestiti sunt. Leguntur tela et sagittae, et vacuatae implentur pharetrae. Cura vulneratis impenditur, et curae medicorum committuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
lictus ille continuus fuit: ⁊ mirum ẽẽ poterat. unde tanta¬
ens aggregata fuerat. S ut asserebant qui se melius scire
rbitrabantur: ꝑse. publicani. medi. syri. chaldei saraceni.
cooꝑuerant sicut locusta ⁊ brucus quorum ñ ẽnumerus.
issent. pauci ex tanta multitudine suꝑfuissent. fil̃a magno
deo tali tantoq tropheo qui ꝑimnit nocuos głificatq suõs. lliꝰ
itaq compellentib tenebris ad sua tentoria sunt reuersi: sac¬
dotibus ⁊ clericis ymnum deo dicentib inhunc modum. Elo¬
riosus es dñe in scĩs tus: mirabilis in maiestate tua: terribilis
atq laudabilis ⁊⁊ faciens mirabilia. Dextera tua dñe ꝑcussit in¬
muicum ⁊ inmultitudine głie tue deposiust adu̾sarios nr̃os. I¬
rat inimicus ꝑsequar ⁊ comp̾bendam illos: diudam spolia.¬
implebitur anima mea ÷ euagmabo gladium meum int̾ficiet
eosmanus mea: s tu dñe nobiscum fiust tanquã bellator fortis:

Expanded text:
lictus ille continuus fuit, et mirum esse poterat unde gens talictus ille continuus fuit, et mirum esse poterat unde gens tanta aggregata fuerit. Sed ut asserebant, qui se melius scire arbitrantur, Persae-Publicani, Medi, Syri, Chaldaei, Sarraceni, cooperuerant, sicut locustae et bruchus quorum non est numerus . issent, pauci ex tanta multitudine superfuissent. Gloria magna Deo, tali tantoque trophaeo Qui perimit nocuos, glorificatque suos. Nostri itaque, compellentibus tenebris, ad sua tentoria reversi sunt, sacerdotibus et clericis hymnum Deo dicentibus in hunc modum: « Gloriosus es, Domine, in sanctis tuis, mirabilis in sanctitate tua, terribilis atque laudabilis, et faciens mirabilia. Dextera tua, Domine, percussit inimicum, et in multitudine gloriae tuae deposuisti adversarios tuos. Dixerat inimicusima mea, evaginabo gladium meum, interficiet eos manus mea . Sed tu, Domine, nobiscum fuisti, tanquam bellator fortis,
Abbreviated transcription (Latin):
odiensem ep̃m. ⁊ comitem raimundum cum reliquo exercitu
militum peditumq de montib descendere suosq inuadere.
briguerunt timore magno p̾ multitudine bellatorum: pu¬
autes quod aut desuꝑnis sedibus bellatores compluissent:
ut de ipsis montib emersissent. It̾m prelia innouantur:
daret: S qui cauda pͥus fuerat. caput incipit ẽẽ. sicq caput
caudam sequitur fugiens fugientem. De nr̃orũ resumpta audacia¬
sua uulnera grauesq iniurias de hostib ulciscuntur. Qui
us instabant fugiunt ꝑ deuia queq nec currant quorsum
el in antea siue retrorsum. S miles.xp̃i prosternit eos nece
tristi. Sanguine t̾ra madet montis rubet undiq cluuis. cõ¬
pleturq simul fluitanti sanguine riuus. Corꝑa cesorum tot
erant ꝓstrata ꝑ agrum: quod nisi uix ullus currere quibat
equiis. Ab hora igitur diei t̾cia usq noctis crepusculum con¬

Expanded text:
odiensem episcopum et comitem Raimundum, cum reliquo exercitu odiensem episcopum et comitem Raimundum, cum reliquo exercitu militum et peditum de montibus descendere, suosque invadere; obriguerunt timore magno prae multitudine bellatorum, putantes quod aut de supernis sedibus bellatores compluissent, aut de ipsis montibus emersissent. Iterum praelia innovantur, aret. Sed qui cauda prius fuerat, caput incipit esse. Sicque caput caudam sequitur, fugiens fugientes. Nostri qusua vulnera gravesque injurias de hostibus ulciscuntur Qui prius instabant, fugiunt per devia quaeque: Nec curant quorsum, vel in antea sive retrorsum: Sed miles Christi prosternit eos nece tristi; Sanguine terra madet, montis rubet undique clivus, Complet usque simul fluitanti sanguine rivus. Corpora caesorum tot erant prostrata per agrum; Quod nisi vix ullus currere quibat equus. Ab hora igitur diei tertia usque ad noctis crepusculum conf
Abbreviated transcription (Latin):
quantꝰ strepitus confringentium lancearum ⁊ quantus clamor
morientium. ⁊ quam hilaris uox francorum pugnantium :
militare signum suum altis uocib proclamantium. Congemi¬
nantur ille uoces dum eas recipiunt ⁊ recipiendo emittunt con¬
caua uallium: cacumina montium: scissure rupium. Miseri
quos pͥmum inueniunt: quia nunc homines. nunc sola cauau̾a
funt: quos non tegit lorica uel clipeus: et quos ñ aduuuat sagrꝰ¬
ta uel sinuatus arcus. Ululant. gemunt. t̾ram morientes calci¬
bus terunt: aut ꝓcumbentes herbam morsibus scindunt. hos
repentinos sonitus dum longe ꝑcipiunt: alii gratulant᷑. et
alii mesti fiunt. Eranci intelligunt militare signum suorum
ugnantium: turci uero lamentabiles uoces et gemitus
iorum morientium. Torpescit stupefacta manus iniqͦꝵ:
nualescit iam fatigata manus xp̃ianorum. De aduentu po¬
mpugnabant ad montana respiciunt: et conspicantur¬

Expanded text:
quantus strepitus confringentium lancearum, quantus clamor quantus strepitus confringentium lancearum, quantus clamor morientium, et quam hilaris vox pugnantium Francorum, militare signum suum altis vocibus conclamantium! Congeminantur illae voces, dum eas recipiunt, et recipiendo emittunt concava vallium, cacumina montium, scissurae rupium. Miseri quos primum inveniunt, quia nunc homines, nunc sola cadavera sunt, quos non contegit lorica vel clypeus, et quos non adjuvat sagitta vel sinuatus arcus. Ululant. gemunt, terram morientes calcibus terunt, aut procumbentes herbam mordicus scindunt, Hos repentinos sonitus dum longe positi percipiunt, alii gratulantur, alii moesti fiunt. Franci intelligunt militare signum suorum pugnantium; Turci vero lamentabiles gemitus suorum morientium. Torpescit stupefacta manus iniquorum, convalescit jam fatigata manus Christianorum. CAPUT III. Inmpugnabant ad montana respiciunt, conspiciunt P
Abbreviated transcription (Latin):
cui pro ullo incommodo diffrigium. str̃os ita uallauerant. quia
locum uacuum nisi cura tentoria non inueniebant. Multi. de nñ
tunc mortui sunt: quia turcorum sagittis ꝑierunt. Nullus nr̃oꝵ
uacabat ab officio: nullus erat absq minist̾io. Milites ⁊ ad bellũ
expedit. pugnabant: sacerdotes .⁊ clerici psallebant ⁊ plorabant
mulieres lamentantes mortuorum corꝑa in tentoria trahebant.
uolantium sagutarum obumbrantur: aduolat. godiridi duos¬
iiterea dux godefrious ⁊ hugo magnus. Qui cum ad montana
ꝑuen̾unt cum quadiaginta milib electorum militum: aspici-¬
unt suorum tentoria undiq circum septa agminib turcorum:
sociosq suos ut cumq pugnantes. mulieres in tentoriis magno
ululatu uociferantes ardescunt animo: nsicut aquila fertur in
prelam quam uox pullorum stimulat ieuina suoꝵ. sic ira ac-¬
censi penetrarunt agmina uensa. O quantꝰ ibi fragor armorum

Expanded text:
quam pro ullo commodo diffugium. Nostros ita vallaverant, quod quam pro ullo commodo diffugium. Nostros ita vallaverant, quod locum vacuum nisi circa tentoria non inveniebant. Multi de nostris tunc mortui sunt, qui Turcorum sagittis perierunt. Nullus nostrorum vacabat ab officio, nullus erat absque ministerio. Milites et ad bellum expediti pugnabant, sacerdotes et clerici plorabant et orabant, mulieres lamentantes mortuorum corpora in tentoria trahebant. lantium sagittarum obumbrantur, advolat interea dux Godefridus et Hugo. Qui cum ad montana pervenerunt cum quadraginta millibus electorum militum, aspiciunt tentoria suorum undique circumsepta agminibus Turcorum, sociosque suos utcunque pugnantes, mulieres in tentoriis magno ululatu vociferantes, ardescunt animo, et sicut aquila fertur in praedam, Quam vox pullorum stimulat jejuna suorum, Sic ira accensa, penetrarunt agmina densa. O quantus ibi fragor armorum,