comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de quo dgimꝰ hoĩem diffandat᷑ ⁊ incid̾e. ĩ qͣsdam
alias ꝯͦnes que suũ postulant cͥctatũ ea quã dixi¬
mus rõne contenti que de incepto restant oꝑe
ꝓseqͣmur. s. ut iis. sed eo pacco ut tu aliqnͣdo
incertas sam ꝓmͣte̾ nõ andeo sed dei disposicõm
tem suam saluaret hoiẽm cũ hoc alio mͦ face̾ potu¬

Expanded text:
cidere in quasdam alias quaestiones, quae suum postulant tractatum: ea, quam diximus, ratione contenti, quae de incoepto restant opere prosequamur. BOS. Ut vis: sed eo pacto, ut tu aliquando, incertus sum, promittere non audeo; sed Dei dispositionitem suam salvaret hominem; cum hoc alio modo potu
Abbreviated transcription (Latin):
ille qͥ sedm̃ unitatẽ ꝑsone sicat sapͣ dictũ eꝰ ide
ip̃e est qui filius dei deus nõ potuit nõ mori aut̃
uele nõ mori postqͣm de uirgine natus ẽ non
sigͥficdt᷑ in illo ulla ĩpotencia seruandi aut uo¬
lendi seruare uitam suam ĩnortalem. sed ĩnuta¬
błicas uolũ tatis euis qr se sponte. feat ad hoc ho
miuẽ ut in eadem uolũtate ꝑseuans moreret᷑
iq ulła res potuit illam uolũtatem mutare.
plus enĩ ĩpotẽcia esset quiͣ potencia si posset
uelle mentiri aut falłe aut mutare nolũta¬
tem quã pͥuis ĩmutabilem esse uoluit. Et si ꝓ̃ ad¬
mod̾ sapͣ dixi cũ abqͥs sponte se ꝓpouit factarũ¬

Expanded text:
ille, qui secundum unitatem personae sicut supra dictum est idem ipse est qui Filius Dei Deus, non potuit non mori, aut velle non mori, postquam de Virgine natus est: non significatur in illo ulla impotentia servandi, aut volendi servare vitam suam immortalem; sed immutabilitas voluntatis ejus, qua se sponte fecit hominem ad hoc, ut in eadem voluntate perseverans moreretur; et quia nulla res potuit illam voluntatem mutare. Plus enim esset impotentia quam potentia, si posset velle mentiri, aut fallere, aut mutare voluntatem, quam prius immutabilem esse voluit. Et si quemadmodum supra dixi cum a
Abbreviated transcription (Latin):
dũ loq̃ris nõ loguaris. nõ ꝗd aliqͥs cogat te ad
loqñdũ. nã molencia ualis ꝯdicõnis cogit celũ
uolui. te uͦ nlła necc̃itas cogit loqui. Sed u̾cõq
ẽ p̾cedens necãtas est ⁊ seqñs. nõ autẽ ubi fa¬
seqñs ibi statim ⁊ p̾cedñs. Dossimiꝰ nanq dicere

Expanded text:
dum loqueris non loquaris, non quod alius te cogat ad dum loqueris non loquaris, non quod alius te cogat ad loquendum. Nam violentia naturalis conditionis cogit coelum volvi; te vero nulla necessitas facit loqui. Sed ubicunque est praecedens necessitas, est et sequens; non autem ubi sequens, ibi statim et praecedens. Possumus namque dicere,
Abbreviated transcription (Latin):
opus erat fi̾ ad hõmũ restaaracõnẽ si hũana
nõ posset nat᷑a face̾t d̾ma. et si dĩne m̾ime
ꝯuenir et exiberet hũana ⁊ nõ alius atq aliis
diebat. Deniq ilgo que ꝑ fidem m̃da facta est
ut de illa posset assumi neꝗͣꝙͣ credidit illũ mori¬
ra fuit fides ens necc̃e erat ita fut᷑m esse sicut
credidit. Qd̾ si te itm ꝑtarbat qr dico nect̃e erat
memẽto q nitas fidei nirginis nõ fait cansa ut
ille sponte morereͫ sed qr hoc fut᷑m erat uer
fuit fides. Qmͣobrem si dict᷑ necc̃e erat at no¬
lũtate sola moreret᷑ qr nera fuit fides sine ꝓphe¬
cia que de hoc p̾cesserãt nõ ẽ aliud ꝙͣ si dicas
fact necãtatẽ eise. Est nãq necãcas p̾cedũs
que causa est ut sit res. et ẽ necãtas seqũs qm
res facit. p̾cedr̃s ⁊ efficiens necãtas ẽ cũ dicᷤ
n efficit sed fit est cũ dico te ex necãtate loqui
qr loq̃ris. Cũ enĩ hoc dico sigͥfico nͥ face̾ posse ut

Expanded text:
ana non posset natura, faceret divina; et si divinae minime conveniret, exhiberet humana; et non alius atque alius,diebat. Denique Virgo, quae per fidem munda facta est, ut de illa posset assumi, nequaquam credidit illumuoniam vera fuit fides ejus, necesse erat ita futurum esse, sicut credidit. Quod si te iterum perturbat, quia dico, necesse erat: memento quia veritas fidei Virginis non fuit causa, ut ille sponte moreretur: sed quia hoc futurum erat, vera fuit fides. Quamobrem si dicitur, necesse erat ut voluntate sola moreretur; quia vera fuit fides, sive prophetia, quae de hoc praecesserant; non est aliud, quam si dicas facit necessitatem esse. Est namque necessitas praecedens, quae causa est ut sit res: et est necessitas sequens, quam res facit. Praecedens et efficiens necessitas est, cum dicitur  efficit, sed fit, est cum dico te ex necessitate loqui, quia loqueris. Cum enim hoc dico, significo nihil facere posse, ut,
Abbreviated transcription (Latin):
utiq qr qd m̾ nõ possũt mernerũt ꝑ hoc qd
potuerũt ⁊ uoluerñt .d. ꝗ ud dicis de deo qui
pectare nõ potest nec hoc meruit ꝑ pͥtatem pͣc¬
candi qr nõ pectanit nõne laudaudꝰ ẽ ꝓ instiͣ
sua: B̾. hic uolo ut respondeas ꝓ me. Nam si
dico eũ nõ eẽ landandũ scio me mẽtiri Si autẽ
dico landandũ tuneo infirmare rõnẽ quã dixi
de angelis . A. angeli nõ sut̾ laudãdi de iusticia
sua qr pectare potuerũt. sed qr ꝑ hoc qͦdãmͦ a
se habent qd pectare neqͤunt ĩ qͦ aliqͣtenꝰ simłes
sũt deo qr a se habet qͥcqͥd habet. Dicit᷑ enĩ dare
id ipm̃ face̾ nõ ẽẽ nõ facit. Sic itaq cũ dngeł
potuit anfr̾e sibi iusticiam ⁊ nõ abstulit ⁊ fac̾e̾
se nõ eẽ instũ ⁊ nõ fecit recte asserit᷑ ipẽ s dedisse

Expanded text:
uod modo non possunt, meruerunt per hoc quod potuerunt et noluerunt. ANS. Quid dicis de Deo, qui peccare non potest: nec hoc meruit per potestatem peccandi, qua non peccavit: nonne laudandus est pro justitia sua? BOS. Hic volo ut respondeas pro me: nam si dico eum non esse laudandum, scio me mentiri. Si autem dico laudandum, timeo infirmare rationem, quam dixi de angelis. ANS. Angeli non sunt laudandi de justitia sua, quia peccare potuerunt; sed quia per hoc quodammodo a se habent quod peccare nequeunt: in quo aliquatenus similes sunt Deo, qui a se habet quidquid habet. Dicitur enim dareidipsum facere non esse, non facit. Sic itaque cum angelus potuit auferre sibi justitiam, et non abstulit; et facere se non esse justum, et non fecit; re
Abbreviated transcription (Latin):
nec̃e eẽ aut nõ esse iñ deo non intlłigit᷑  qd sit
in illo necãtas aut cogens dut ꝓhibens sed sig̾¬
ficat᷑ qr in oĩbus aliis rebus est necc̃itas ꝓhibent
eils filc̾e̾ et cogens non face̾ contͣ boc qͣ de deo
dicit᷑. Nam cũ dicimꝰ qr necc̃e ẽ dm̃ semꝑ uerñ
dic̾e ⁊ necc̃e ẽ eum ñ ꝙͣ mentiri nõ dic᷑ aliud nͥ¬

Expanded text:
necesse esse aut non esse in Deo, non intelligitur quod sit in illo necessitas aut cogens aut prohibens: sed significatur quod in omnibus aliis rebus est necessitas prohibens eas facere, et cogens non facere: contra hoc quod de Deo dicitur. Nam, cum dicimus quod necesse est Deum semper verum dicere, et necesse est eum n
Abbreviated transcription (Latin):
esse factũ sed semꝑ uerũ ẽ factũ esse nͨ tñ
recte dicit᷑ ĩpoͥ ͤ deo esse ut faciat qd̾ p̾c̾itũ
est nõ esse p̾t̾itũ. nͥ enĩ ibi oꝑat᷑ necãtas nõ
Faciendi aut ĩpossibłitas faciendi sed dei sela
tabłem sicuti ẽ uult esse ita si ꝓponit aliqͥd¬

Expanded text:
esse factum, sed semper verum est factum esse, nec tamen recte dicitur impossibile Deo esse ut faciat quod praeteritum est non esse praeteritum: nihil enim ibi operatur necessitas non faciendi, aut impossibilitas faciendi; sed Dei sola tabilem, sicut est, esse vult: ita si proponit
Abbreviated transcription (Latin):
erat añꝙͣ morere  quiã moriturꝰ erat .ẜ. qñ
hoc ip̃e sponte uoluit ⁊ ĩmutabłi uolũtate.ꝙ.
Si gͦ sicut dicis idcto nõ potuit nõ morĩ qr de
moriturꝰ erat ⁊ id̾o uere erat morit᷑ns qr hac
ip̃e sponte ⁊ ĩmutabłr naluit seqͥt᷑ illũ nõ ob
aliud tiõ pocnisse nõ mori nͥ qr ĩtutabłi uolur
tate uoluit mori .ẜ̾. Ita est. sed q̃ cũq fuerit
causa uerũ ẽ tamẽ qr nõ potuit nõ mori et
neccẽ fuit illũ mori. d̾. slimis heres ĩ iłlo et
ut dici salet queris nadũ in cirpo .B. an es

Expanded text:
am moreretur, quia moriturus erat? BOS. Quoniam hoc ipse sponte voluit et immutabili voluntate. ANS. Si ergo, sicut dicis, idcirco non potuit non mori, quia vere moriturus erat: et ideo vere erat moriturus, quia hoc ipse sponte et immutabiliter voluit: sequitur illum non ob aliud non potuisse non mori, nisi te voluit mori. BOS. Ita est: sed quaecunque fuerit causa, verum est tamen quia non potuit non mori et necesse fuit illum mori. ANS. Nimis haeres in nihilo: et ut dici solet quaeris nodum in scirpo. BOS. An es
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ alud intlłigit᷑ nͥ qr ulła res pͭ efficere
ut ille dgat qd negat᷑ posse. sam usitata ẽ¬
młtũ h̾mõi locucõ ut dicat᷑ res aliqua posse nõ
qr in illa sed qm̃ ĩ allia re est potestas ⁊ nõ posse
nõ qm̃ ĩ illa sed qm̃ ĩ aliare ẽ ĩpotencia. dici¬
mus ndnq iste homo pͭ ninci ꝓ abqͥs pͭ enm

Expanded text:
ulla res potest efficere ut agat ille quod negatur posse. Nam multum usitata est hujusmodi locutio, ut dicatur res aliqua posse; non quia in illa, sed quoniam in alia re est potestas: et non posse; non quoniam in illa, sed quia in alia re est impotentia. Dicimus namque: Iste homo potest vinci
Abbreviated transcription (Latin):
pocest. Non enĩ ẽ porestas posse uinci s ĩpotẽ¬
ciad. nec uinci non posse ĩpotenaa ẽ s p̃tas.
slec dicimꝰ dm̃i necãtate fac̾e aliquid eo d in
illo sit ulla uecõtas sed qm̃ est ĩ alio sicut dppi
de ĩpotencia qñ dic᷑ non posse. oĩs qͥpe neces¬
sitas ẽ dut coditõ aut ꝓhibicõ que due necessi

Expanded text:
impotentia: nec vinci non posse impotentia est, sed potestas. Nec dicimus Deum necessitate facere aliquid, eo quod in illo sit ulla necessitas; sed quoniam est in alio: sicut dixi de impotentia, quando dicitur non posse. Omnis quippe necessitas est aut coactio, aut prohibitio: quae duae ne
Abbreviated transcription (Latin):
qͦmͦ illi credent hoĩes si eum scient nesciũ: si aut̃
nescient ad quid erit illi utilis illa ignorãcia :
Deinde si nͥ amat᷑ nͥ qd cogͦscit᷑ sicut n erit bo¬
ni qd dimet ita ulłm bonũ erit qd ignoret. ho¬
nũ autẽ nemo ꝑfecce nouit nl qͥ illud a malo
scit disc̾n̾e̾. hanc qͦ discconẽ ulłns scit facere
qͥ malũ ignorat. Sicat gͥ ille de quo loqͥm̃ om̃ie
ꝑfecte sciet bonũ ita nlłm ignarabit malism.
Smẽm gͥ habebit scĩam ꝙͣtus eam publice ĩ
hõmũ ꝯu̾sacõne nõ ostñdat. B. hoc ĩ maiori
etate ita iudet  sicut dicis. sed ĩ infancia sicͭ
nõ erit tempus congum ut in illo appareat
sapĩa ita nõ erit opus ⁊ id̾o nec ꝯgruũ nͣ illã
habeat . . Nõne dixi qr sapient̾ fiet illa ĩcar¬
nacio  sapient̃ nãq assumet deus mortalita

Expanded text:
mines credent, si eum scient nescium? Si autem nesciunt, ad quid erit ei utilis ignorantia illa? Deinde, si nihil amatur nisi quod cognoscitur: sicut nihil erit boni quod non amet, ita nullum bonum erit quod ignoret. Bonum autem nemo perfecte novit, nisi qui illud a malo scit discernere: hanc quoque discretionem nullus scit facere, qui malum ignorat. Sicut igitur ille, de quo loquimur, omne perfecte sciet bonum: ita nullum ignorabit malum. Omnem igitur habebit scientiam, quamvis eam publice in hominum conversatione non ostendat. BOS. Hoc in majori aetate ita videtur, sicut dicis: sed in infantia, sicut non erit tempus congruum, ut in illo appareat sapientia, ita non erit opus, et ideo nec congruum ut illam habeat. ANS. Nonne dixi quia sapienter fiet illa incarn
Abbreviated transcription (Latin):
deus uoluit ut b̾o ille morere  nõ potait non
mori. d̾. Ex eo qr filius d̾i assũpsit horẽm ea uo¬
lũcate ut morere᷑ ꝓbas eundem harem nõ potu¬
isse nõ mori . B. Ita intlłigo. d̾. an nõ simłr
apparuit ex his qne dicta sunt filiũ dei ⁊ assup̃¬
tum hoĩem inã eẽ ꝑsonã ut idem sic ds̃ ⁊ ho

Expanded text:
voluit ut ille homo moreretur, non potuit non mori. ANS. Ex eo quia Filius Dei assumpsit hominem ea voluntate ut moreretur, probas eumdem hominem non potuisse non mori. BOS. Ita intelligo. ANS. An non similiter apparuit ex his quae dicta sunt, Filium Dei et assumptum hominem unam esse personam, ut idem sit Deus et homo,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mori ⁊ uelle mori ne q indet᷑ in illo necãcate
faisse .d̾. Quis se spoute uoluit horẽm falcere
ut eadem ĩmut abłi nolũtate moreret᷑ ⁊ ꝑ huiꝰ
fidem c̾titudinis u̾go m̃da fieret de qua homo
sed ip̃a se spontanea sua seruat ĩmut abłitate

Expanded text:
 mori, et velle mori; utrumque videtur in illo necessitate fuisse. ANS. Quis se sponte voluit hominem facere, ut eadem immutabili voluntate moreretur, et per hujus fidem certitudinis virgo munda fieret, de qua homo sed ipsa se spontanea sua servat immutabilitate
Abbreviated transcription (Latin):
qds facturus ẽ die sodm̃ uolũtatem regis statu¬
te. et qm̃ nõ om̃es possũt qͥ reꝯciliandi sut̃ ad di
fuerit se nelle ꝑ illud opus qd̵ ea die fiet ueni¬
am ĩpetͣre ⁊ ad paccũ ibi constitutũ dcced̾e ab oĩ
culpa sint absoluci p̾t̾i̾ta. Et si contigi̾t nt post
hanc uemam itm̾ pecent si digne sac̾facẽ ⁊ cor¬
rigi deinceps uoluerint ꝑ etusd̾ pacti efficatiã
itm uemam recipiant. Sic tamẽ ut nlłus pala¬
cũ euis ingͤdiat᷑ don᷑ fcm̃ sit hoc ũde culpe re¬
laxant᷑. Scdĩ hanc siłitudiẽ qm̃ nõ pocuerũt¬

Expanded text:
quod facturus est die secundum voluntatem regis statuquod facturus est die secundum voluntatem regis statuto. Et quoniam non omnes possunt, qui reconciliandi sunt, ad diefuerint, se velle per illud opus, quod ea die fiet, veniam impetrare, et ad pactum ibi constitutum accedere, ab omni culpa sint absoluti praeterita: et si contigerit ut post hanc veniam iterum peccent, si digne satisfacere et corrigi deinceps voluerint, per ejusdem pacti efficaciam iterum veniam recipiant: sic tamen, ut nullus palatium ejus ingrediatur; donec factum sit hoc unde culpae relaxentur. Secundum hanc similitudi
Abbreviated transcription (Latin):
plus enĩ ꝑsnadebis alciores in hac re tacõnes la¬
me ab ĩportunitate tua nõ passe lib̾ari s si ali¬
qͣtenꝰ pot̾o qd̾ postulas ostñd̾e gr̃as agamꝰ deo
Si uͦ nõ poto sufficiant ea que supͣ ꝓbata sũt. Cã
enĩ constat dnĩ hoiẽm fieri oportere dubiũ nõ
est sapĩam ⁊ potñciã illi nõ deesse ut hoc sine pec¬
cato fiat .B. sic libent̾ accipio .d. oportune utiq
ut illa redempcõ quã xp̃us fecit ꝓdesset nõ solũ
illis qͥ eo temꝑe fuerũt sed eciam aliis. Sit enĩ
rex aliqͥs cui totus ppłus sue cindam cinitatis sic
pettaut excepto uno solo qui telmẽ de illoꝵ ẽ gnẽ
ut ullu̾s eoꝵ face̾ possit ũde mortis dap̃nacõnẽ
euadat. ille autẽ qui solus ẽ ĩnocens tantam apd
regem hc gr̃am ut possit ⁊ tautã dileccõnẽ erga
reos ut uelit om̃es qui suo credent consilio reꝯci¬
liare quodam sertucio ualde ipĩ regi placituro

Expanded text:
Plus enim persuadebis altiores in hac re rationes laPlus enim persuadebis altiores in hac re rationes lame ab importunitate tua non posse liberari: sed si aliquatenus potero quod postulas ostendere, gratias agamus Deo. Si vero non potero, sufficiant ea quae supra probata sunt. Cum enim constat Deum hominem fieri oportere, dubium non est sapientiam et potentiam illi non deesse, ut hoc sine peccato fiat. BOS. Sic libenter accipio. ANS. Oportuit utique ut illa redemptio, quam Christus fecit, prodesset non solum illis qui eo tempore fuerunt, sed et aliis. Sit enim rex aliquis, cui totus populus suae cujusdam civitatis sic peccavit, excepto uno solo, qui tamen est de illorum genere; ut nullum eorum facere possit unde mortis damnationem evadat: ille autem, qui solus est innocens, tantam apud regem habeat gratiam, ut possit; et tantam dilectionem erga reos, ut velit omnes, qui credent suo consilio, reconciliare quodam servitio ipsi regi valde placituro,
Abbreviated transcription (Latin):
eñ oĩo sine peccato esse. hoc dutem ẽẽ nõ uales
lig̾e̾ nõ debemꝰ mirari s cũ uen̾acõne tołare ad
esse in secretis tante rei qd ignoremꝰ. Quippe
mir ablius deus restaurdnnt hũanam nat᷑adm ꝓͣ
inst aurauit. Equalit̃ enĩ utͣq deo facileẽ sed
erat. ut esset qͥ pimiret᷑ aut cui deus miseret᷑
Neut ͫ enĩ horũ fceri posset si ĩ nichilũ redaitas
eẽt. Tdnco gͥ muriblius dens illũ restituit ꝓͦ
instituit qͣfito hoc de pactatore ꝯtͣ meritũ i lbꝰ
nõ de peccatore nec contͣ mi̾tũ fecit. Qnͣtũ eciã
est dñ ⁊ hoĩem sic ĩ unũ ꝯuenire ut seruata ĩte¬
gͥtate ntͥusq nat᷑e idem sit homo qͥ deus: qͥs gͦ
pͥsumat uł cogitare qd̃ hñanus intlłus ualeat pe¬
netͣre qͣm sapient̾ qͣm mirabłr tam ĩscrucabłe
opus factũ sit : B̾. assencior qr ulłus h̾o pͭ ĩ hac
uita tantũ secͤcũ penitꝰ aꝑire nec peto ut fa¬
cias qd̾ nlłu̾s ħo face̾ pͭ sed tatũ qͣntũ potes

Expanded text:
o esse: hoc autem esse non valet,ligere, non debemus mirari; sed cum veneratione tolerare aliquid esse in secretis tantae rei quod ignoremus. Quippe mirabilius Deus restauravit humanam naturam quam instauravit: aequaliter enim utrumque Deo facile est; sed erat, ut esset qui puniretur, aut cui Deus misereretur: neutrum enim horum fieri posset, si in nihilum redactus esset. Tanto ergo mirabilius Deus illum restituit quam instituit: quanto hoc de peccatore contra meritum; illud non de peccatore, nec contra meritum fecit. Quantum etiam est Deum et hominem sic in unum convenire, ut, servata integritate utriusque naturae, idem sit homo qui Deus. Quis ergo praesumat vel cogitare quod humanus intellectus valeat penetrare quam sapienter, quam mirabiliter tam inscrutabile opus factus sit? BOS. Assentior quia nullus homo potest in hac vita tantum secretum penitus aperire: nec peto ut facias, quod nullus homo facere potest; sed tantum, quantum potes.
Abbreviated transcription (Latin):
uͥm adhuc aliud mͥ uidet᷑ q̃rendũ. Diximꝰ euĩ supͣ
qr nõ necc̃ĩtate moriturꝰ erat. ⁊ nc̃ iidemꝰ qr mat̃
eius ꝑ eius mortem fuc᷑am m̃da fait. qd̾ nͥ illa fu¬
isset ip̃e de illa esse nõ potuisset. Qͦ mͦ gͦ nõ neces¬
sitate mortiuis est: qui nõ nͥ qr moriturus erat po¬
tait esse Nam si moricurns nõ esset ilgo de qua
asscp̃tus ẽ m̃da nõ fuisset qm̃ hoc neqͣqͣm ualuc
ẽẽ il uerã eins mortẽ cͤdendo. nͨ ille de illa potuit
alit̃ assumi. Quare si nõ mortuus est ex necãtate
postꝙͣ assup̃tꝰ ẽ de ilgine potuit nõ esse de uͥgne¬

Expanded text:
 videtur quaerendum. Diximus enim supra quia non necessitate moriturus erat, et nunc videmus quia mater ejus per ejus mortem futuram munda fuit, quod nisi illa fuisset, ipse de illa esse non potuisset. Quomodo ergo non necessitate mortuus est, qui non nisi quia moriturus erat, potuit esse? Nam si moriturus non esset, Virgo, de qua assumptus est, munda non fuisset: quoniam hoc nequaquam valuit esse, nisi veram ejus 93 mortem credendo; nec ille de illa potuit aliter assumi. Quare, si non mortuus est ex necessitate, postquam assumptus est de Virgine, potuit non esse assu
Abbreviated transcription (Latin):
id p̾dc̃am reꝯciliacõnẽ ꝑtinẽtem fuisse unde adam
⁊ enam ad illã ꝑtinuisse redep̃cõnẽ dubitand̾ nõ est
ꝙͣnis hoc ancc̾itas d̾ina aperte nõ ꝓnũciet. .ł. ĩcre
dibłe qͦ indet᷑ qnͣdo d̾s illos fecit ⁊ ꝓposuit ĩmnucabi¬
lit̃ facẽ de illis om̃es hoĩes quas ad celestem cuutatẽ
assũpturus erat qd̃ illos duos ab hoc excluserit ꝓposi¬
to .s̾. ĩmo maxĩe illas ad hoc fecisse credi debet
ut essent de illis ꝓpt̃ quos facci sunt .d̾. bñ ꝯsid̾as.
nulla tam̃ aĩa ante mortẽ xp̃i ꝑadisum celestem in¬
gredi potuit sicut supͣ dixi de regis palacio .B̾. Sic
tenemꝰ. d̾. uirgo autẽ illa de qua hono ille assũptꝰ
est de quo loqͥm᷑ fuit de illis qͥ ante natĩtatẽ eius
ꝑ eñ m̃dati sũt a peccatis. ⁊ ĩ enis ip̃a m̃dicia de illa
assup̃tas ẽ. s̾. place̾t mͥ młtũ qd̃ dicis nͥ cã ip̃e debe¬
at a se ip̃o hab̾e m̃diciam a pectato ind̾et  eam hab̾e

Expanded text:
ad praedictam reconciliationem pertinentem fuisse. Unde Adam et Evam ad illam pertinuisse redemptionem dubitandum non est, quamvis hoc auctoritas divina aperte non pronuntiet. ANS. Incree videtur, quando Deus illos fecit, et proposuit immutabiliter facere de illis omnes homines, quos ad coelestem civitatem assumpturus erat; quod illos duos ab hoc excluserit proposito. BOS. Imo illos maxime ad hoc fecisse credi debet, ut essent de illis, propter quos facti sunt. ANS. Bene consideras. Nulla tamen anima ante mortem Christi, paradisum coelestem ingredi potuit; sicut supra dixi de regis palatio. BOS. Sic tenemus. ANS. Virgo autem illa, de qua ille homo assumptus est de quo loquimur, fuit de illis, qui ante nativitatem ejus per eum mundati sunt a peccatis; et in ejus ipsa munditia de illa assumptus est. BOS. Placeret mihi multum quod dicis; nisi cum ipse debeat a seipso habere munditiam a peccato, videtur eam habere
Abbreviated transcription (Latin):
nõ necc̃ĩtate sed lib̾a p̾tate dĩam suam posuit.
s. Nõ or̃õ simłes fuerũt ĩ illo iste pͣtates mẽci¬
endi indelicet ⁊ sernãdi nitam. ibi enĩ seqͥt ᷑ qr
si uellet posset mentiri hic uͦ indet᷑ qr si non¬
mori uellet nõ magis hoc posset ꝙ posset nõ
esse qd̃ erat. Nam ad hoc erat homo ut moreret
et ꝓpt̃ huiꝰ fut᷑e mortis fidem de u̾gne pocuit
assumi sicut supͣ dxxisti. d̃. ꝙ̃ad m̃ pucas illũ nõ
pacusse ͥ mori aut nemĩtate mortuũ esse quid nõ
potuit nõ esse qd̃ erat ita potes asse̾re illũ nõ po

Expanded text:
am suam posuit. BOS. Non omnino similes fuerunt in illo istae potestates, mentiendi, scilicet, et servandi vitam. Ibi enim sequitur quia, si vellet, posset mentiri: hic autem videtur quia, si non vellet, non magis hoc posset, quam posset non esse quod erat. Nam ad hoc erat homo ut moreretur; et propter hujus futurae mortis fidem de Virgine potuit assumi, sicut supra dixisti. ANS. Quemadmodum putas illum non potuisse non mori aut necessitate mortuum esse; quia non potuit n
Abbreviated transcription (Latin):
solutam incellȩxisses. R̾. Non uideo qͦmͦ . d. Nõne
qͣndo qͦsiuimꝰ utͫ ille mentiri potuerit monstͣnmꝰ
ĩ menciendo duas ese p̾caltes. unã uidelz uolendi
mentiri. Alt̾am mẽciendi. et qm̃ cũ mẽciendi
ptatem hab̾et hoc a se ip̃o habuit ut nõ posset
uelle mentiri. ideco de sua iusticia qua m̾tatẽ

Expanded text:
solutam intellexisses. BOS. Non video quomodo. ANS. Nonne, quando quaesivimus utrum ille mentiri potuerit, monstravimus in mentiendo duas esse potestates; unam, videlicet, volendi mentiri, alteram mentiendi: et quoniam, cum mentiendi potestatem haberet, hoc a seipso habuit ut non posset velle mentiri; idcirco de sua justitia, qua veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
absq oĩ dubitacõne cognito cũcta que ip̃e dict
certa esse qm̃ dens mentiri neqͥt ⁊ sapient̾ eẽ
facta que fecit dubitand̾ nõ est. ꝙͣn̾is nõ eormin
racõ intlb̾gat᷑ a nob̃.ẜ. uerũ ẽ qd̵ dicis nec
aliqͣtenꝰ qd dixit esse uerũ ant qd fecit rõcina¬
błr ẽẽ fcm̃ dubito. Sed hoc postulo ut qd qͣ nõ
deb̾e aut nõ posse fieri indet᷑ infidelibꝰ in fide
xͥana hoc mͥ qua rõne fieri debeat aut possit¬

Expanded text:
absque omni dubietate cognito; cuncta quae ipse dicit, certa esse, quoniam Deus mentiri nequit, et sapienter esse facta quae fecit, dubitandum non est, quamvis eorum ratio non intelligatur a nobis. BOS. Verum est quod dicis: nec aliquatenus quod dixit, esse verum; aut quod fecit, rationabiliter esse factum, dubito. Sed hoc postulo, ut quod quasi non debere: aut non posse fieri videtur infidelibus; in fide Christiana hoc mihi qua ratione fieri debeat
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ in hac siłitodine quã hab̾e debet cum
hõibus dic ut ͫ ignoranciam qͣ ficut alias ĩfir¬
nitates ur̃ds hiturns sit. A. ꝗͥd dubitas de
deo ut ͣ sit oĩa sciens.  P. quia ꝓ̃uis sit ĩmorta¬
lis fut᷑us ex d̾ia nat᷑a mortalis tam̃ erit ex hũa¬
na. Nam cur nõ simłr pot̾it hõ ille esse uere¬

Expanded text:
erum in hac similitudine, quam habere debet cum hominibus, dic utrum ignorantiam quoque, sicut alias infirmitates nostras, habiturus sit? ANS. Quid dubitas de Deo, utrum sit omnia sciens? BOS. Quia quamvis sit immortalis futurus ex divina natura, mortalis tamen erit ex humana. Nam cur non similiter poterit illis
Abbreviated transcription (Latin):
hoiẽm cur nõ tales fect angelos ⁊ duos pͥmos
hoĩes. ut simlr̾ ⁊ pectare nõ possent ⁊ de instiͣ
sna landandi essent .d̾. Intelligis qͥd dicas: R.
uideor mͥ uitluge̾ et idcto q̃ro cur eos tales
qͦt sũt ꝑsone dei nł salcem de mo hoc fecit
respondebo qr racõ tũc fieri ulłatenꝰ hoc goige¬
bat. sed oio qr deus nͥ sine rõne facit ꝓhibe¬
bat .ẜ. Erubesto qr hoc q̃sini. dic que dcũrꝰ

Expanded text:
cur non tales fecit angelos et duos primos homines, ut similiter et peccare non possent, et de justitia sua laudandi essent? ANS. Intelligis quae dicis? BOS. Videor mihi intelligere, et idcirco quaero cur eos tales quot sunt personae Dei, vel saltem de uno hoc fecit, respondeo: quia ratio tunc fieri nullatenus hoc exigebat, sed omnino quia Deus nihil sine ratione facit prohibebat. BOS. Erubesco quia hoc quaesivi: dic quae dicturus
Abbreviated transcription (Latin):
tam mala ẽ  R. Si om̃e bouũ tam bonũ est
ꝙͣ mala est eius destͣccõ: plus ẽ bouũ ĩꝯꝑabłiter
qͣma sint ea pecca mala que sine estimacõne sa¬
perat eiis int̾empcio. a. uerũ dicis. Cogita ⁊̃
qr peccata tantũ sũt odibłia qͣntũ sũt mala. et
nita ista tantũ amabłis qͣntũ ẽ bona. unde seqͣ
.R. Noti possum hoc nõ intlłig̾e̾.d̾. putas ne
tantũ bonũ tam amabłe posse suffice̾ ad soluẽdũ
qd̃ debetur ꝓ peccatis tocius m̃di: B. ĩmo plas

Expanded text:
mala est? BOS. Si esse ejus tam bonum est, quam mala est ejus destructio, plus est bonum incomparabiliter, quam sint ea peccata mala, quae sine aestimatione superat ejus interemptio. ANS. Verum dicis. Cogita etiam quia peccata tantum sunt odibilia, quantum sunt mala: et vita ista tantum amabilis est, quantum est bona. Unde sequiBOS. Non possum hoc non intelligere. ANS. Putasne tantum bonum tam amabile posse sufficere ad solvendum quod debetur pro peccatis totius mundi? BOS. Imo plus
Abbreviated transcription (Latin):
utilis sed semꝑ ẽ noxia nͥ forte cũ ꝑ eam mala
nocet qr scĩe bonũ anfert. Et ut brenit̾ absol¬
uam qd̃ queris ex quo ille hõ erit plenꝰ deo sẽꝑ
ut se pp̃o erit. Unde ñꝙͣ erit sine eius potñcia
fuisse nõ dubitarem id̾o tñ quesun ut de hoc
qr epe nãq ad esse certi sumꝰ ⁊ tamẽ rõue¬
Iꝑ ꝓbare uescimꝰ. Nũc rogo ut doceas me qͦmͦ
mors eins p̾ualeat mi̾o ⁊ magͥtudini peccatoꝵ
oĩũ. Cũ miũ qd putamꝰ lenissim̃ peccm̃ tam
infinitũ monstͤs ut si nuͣs obtendat᷑ infiitus
m̃doꝵ qui sic pleui suit cͤataris sicut ẽ iste
nec possint seruari qͥn redigant᷑ ĩ nlũ nͥ facĩ¬
at aliqͥs aspectũ miũ contͣ uolũtatẽ dei non
tamẽ fieri debeat . A. Si esset p̾seas hõ ille
⁊ qͥs esset scires ⁊ dice̾t᷑ tibi nͥ ocaideris hoiẽm
hũc ꝑibit m̃dus iste totus ⁊ qͥqͥd deus nõ ẽ
faces hoc ꝓ ꝯseruãda oĩ alia cͤatura: s̾. nõ

Expanded text:
utilis, sed semper noxia: nisi forte cum per eam mala nocet, quia scientiae bonum aufert: et ut breviter absolvam quod quaeris: ex quo homo ille erit, plenus Deo semper, ut seipso erit, unde nunquam erit sine ejus potentia, fuisse non dubitarem, ideo tamen quaesivi ut de hoc Saepe namque aliquid esse certi sumus; et tamen hoceas me quomodo mors ejus praevaleat numero et magnitudini peccatorum omnium; cum unum quod putamus levissimum peccatum tam infinitum monstres, ut si numerus obtendatur infinitus mundorum, qui sic pleni sint creaturis, sicut iste est, nec possint servari quin redigantur in nihilum, nisi faciat aliquis aspectum unum contra voluntatem Dei, non tamen fieri debeat. ANS. Si praesens esset homo ille, et quis esset scires, et diceretur tibi: Nisi occideris hominem illum, peribit mundus iste totus, et quidquid Deus non est: faceres hoc pro conservanda omni alia creatura? BOS. Non
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ẽ dignũ qͣtmꝰ qui se sic abstulit deo pectã¬
do ut se plus auferre nõ posset sic se det d̾o
sat̾faciendo ut magis se nõ possit dare:ẜ.
nõ ẽ aliqͥd rõnabłius .d̾. stichil autẽ asperiꝰ
ant diffĩcilius pͥ homo ad houorem dei sponte
⁊ nõ ex debito pati qͣm mortem. Et nlłatenꝰ se¬
ip̃m pͭ homo dare magis deo ꝙͣ cũ se morti tͣ¬
illũ hõiem quẽ ꝯuerimꝰ tallem esse oportere
sit ex lib̾a uolũtate qr neccm̃ erit. d̾. Sũt.

Expanded text:
non est dignum quatenus, qui se sic abstulit Deo peccannon est dignum quatenus, qui se sic abstulit Deo peccando, ut se plus auferre non posset, sic se det Deo satisfaciendo, ut magis se non possit dare? BOS. Non est aliquid rationabilius. ANS. Nihil autem asperius aut difficilius potest homo ad honorem Dei sponte et non ex debito pati, quam mortem: et nullatenus seipsum potest homo magis dare Deo, quam cum se morti trillum plane, quem quaerimus, talem esse oportere, sit ex libera voluntate, quia necessarium erit.
Abbreviated transcription (Latin):
debitor nõ erit . R. ita seqͥt᷑ ex supͣdc̃is .đ. S
dicimꝰ qr dabit se ipm̃ ad obediendũ deo nͭ ꝑse¬
uerant̾ feruando insticiam subdat se uolũdi¬
eius nõ erit hoc dare qd deus ab illo nõ exi¬
gat ex debito. oĩs enĩ rõnalis cͤatura deber
hanc obedĩam deo . R̾. hoc negari neͥt.
alio itaq mͦ oportet ut det se ipm̃ dea dit
ad de se .ẜ. ad hac nos ĩpellit racõ .đ. ui¬
honorem dei hoc enĩ ee debito nõ exiget deus¬
ab illo. Qm̃ nãq nõ erit pecc̃m ĩ illo nõ debe¬
bit mori sicut diximꝰ .ẜ. alit̾ neqͣo ĩtellig̾e̾
.d. Consid̾emꝰ adhuc ut ͫ sic rõnabłr ꝯueniat¬
.s. dic tu ⁊ ego libent̾ audiam. A. Si hõ per
suauitatẽ peccauit an nõ ꝯuenit ut ꝑ asꝑita¬
tem sat̾faciat: Et si tam facile uictas ẽ a
diabolo ut diñ pectando exhonoraret ut fa¬
cilius nõ posfet nõne instũ ẽ ut hõ sat̾faci¬
ens ꝓ peciato tanta difficultate uincat diabo¬
lum ad honorẽ dei ut maiori nõ possit: du

Expanded text:
a sequitur ex supradictis. ANS. Si dicimus quia dabit seipsum ad obediendum Deo, ut perseveranter servando justitiam subdat se ejus voluntati; non erit hoc dare, quod Deus ab illo non exigat ex debito. Omnis enim rationalis creatura debet hanc obedientiam Deo. BOS. Hoc negari nequit. ANS. Alio itaque modo oportet ut det se ipsum Deo, aut aliquid de se. BOS. Ad hoc nos impellit ratio. ANS. Vihonorem Dei. Hoc enim ex debito Deus non exiget ab illo: quoniam namque non erit peccatum in illo, non debebit mori, ut diximus. BOS. Aliter nequeo intelligere. ANS. Consideremus adhuc utrum sic rationa. Dic tu; et ego libenter audiam. ANS. Si homo per suavitatem peccavit, an non convenit ut per asperitatem satisfaciat? Et si tam facile victus est a diabolo, ut Deum peccando exhonoraret, ut facilius non posset, nonne justum est ut homo satisfaciens Deo pro peccato, tanta difficultate vincat diabolum ad honorem Dei, ut majori non possit? An
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cessit nec̃itas. qudre si nõ fuerũt nͥ qr ip̃e uo¬
luit si nõ uoluisset nõ m fuissent. Sic itaq pg
nemo tulit aĩam enis ab illo sed ipe posut eam
⁊ itm sũpsit eam qr pͣtatem habuit ponendi at¬
dĩdm sudm ⁊ itt̾a sumendi eam sicat ip̃e dicit.ꝑr.
sat fecisti mͥ illũ nõ posse ꝓbari ulla necãtate.
mortem sabisse nec me penitet ut hoc facẽs
ĩportunũ tͥ extitisse.d̾. ostãdimꝰ ut puto certã
rõnem qͦmͦ dens assup̃serit hoiẽm sine pectto de
massa pectatͥce. sed neqͣqm negand̾ existimo dliã

Expanded text:
praecessit necessitas. Quare, si non fuerunt nisi quia ipse voluit; si non voluisset, non fuissent. Sic itaque nemo tulit animam ejus ab illo; sed ipse posuit eam, et iterum sumpsit eam: quia potestatem habuit ponendi animam suam, et iterum sumendi eam, sicut ipse dixit . BOS. Satisfecisti mihi illum non posse probari ulla necessitate mortem subiisse; nec me poenitet, ut hoc faceres, importunum tibi exstitisse. ANS. Ostendimus, ut puto, certam rationem, quomodo Deus assumpserit hominem sine peccato de massa peccatrice; sed nequaquam negandum aestimo
Abbreviated transcription (Latin):
gunt constat.
ed ñc uideo aluid q̃rendũ. Nam si tã malũ
est enm occid̾e ꝙͣ bona ẽ nita eins qͦmͦ potest
mors etas suꝑare ⁊ delere pectata eoꝵ qͥ eñ ocade¬
saluati sũt ⁊ ĩmim̾abłes alii saluant᷑ .d̾. hanc

Expanded text:
 constat. Sed nunc video aliud quaerendum. Nam si tam malum est eum occidere quam bona est vita ejus, quomodo potest mors ejus superare et delere peccata eorum qui eum occidesalvati sunt, et innumerabiles alii non salvantur . ANS. Hanc
Abbreviated transcription (Latin):
nescis qua ille ꝓbet᷑ posse mori. A̾. Dubiũ non
est qr ficut deus erit ita oĩporens erit b̾.
uerũ est. a. Si gͦ uolet pot̾i̾t aĩam suã po¬
nere ⁊ ittn̾ sum̾e. R. si hoc nõ pͭ nõ indec᷑
⁊ pot̾it mori ⁊ resuree. Sine autẽ dĩam sũ
ponat nlło alio faciente suie alins hoc facidt
ut eam ponat ipõ ꝑu̾itente qͣntũ ad pͥcatẽ
nͥ differt .R. nõ ẽ dubuĩ. A̾. Si igͥ uoluerit
ꝑmͣte̾ pot̾it occidi. et si noluerit nõ ꝑterit
.B̃. ad hoc nos indeclinabłr̾ ꝑduct racõ. đ. id¬
cio qͦ nos docuit qr oportet eũ maiꝰ ad habe¬

Expanded text:
nescis, qua ille probetur posse mori. ANS. Dubium non nescis, qua ille probetur posse mori. ANS. Dubium non est quia sicut Deus erit, ita omnipotens erit. BOS. Verum est. ANS. Si ergo volet, poterit animam suam ponere, et iterum sumere. BOS. Si hoc net poterit mori et resurgere. Sive autem animam suam ponat nullo alio faciente, sive alius hoc faciat ut eam ponat ipso permittente; quantum ad potestatem nihil differt. BOS. Non est dubium. ANS. Si igitur voluerit permittere, poterit occidi: et, si noluerit, non poterit. BOS. Ad hoc nos indeclinabiliter perducit ratio. ANS. Ratio quoque nos docuit quia oportet eum majus a
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ corruptibłis erit . sł. De hoc cur dubitare de¬
bemꝰ cã ip̃e uerus homo Rut̾as sit ⁊ oñ ħo na¬
taralit̃ mortalis sit. ꝙ sion pnco mortalbcate
ad puram sed ad corruptam hoĩs naturã ꝑtin̾e
Quippe si ñqͣm peccasset homo ⁊ ĩmortalicas i¬
ip̃ius ĩuiitabłr firmata esset nõ tamẽ minꝰ
homo esset uerus. Et qnͣdo mortales ĩ ĩ corrup¬
tibłitatem resargent nõ minꝰ erñt ueri hoĩes
Nam si ꝑtin̾et ad m̾tatem hũane nat᷑e᷑ morta¬
litas neqͣqͣm posset homo ẽẽ qͥ esset ĩmortalis.
Nõ gͦ ꝑtinet ad sinceritatẽ hũane nat᷑e᷑ corrup¬
tibłitas siue ĩcorroptibłitas qm̃ nentͣ fdcit dic
destruit hoĩem. sed alt̾a ualet ad eius miseriam
cõne ã philosaphis qͥ nõ cͤdiderũt totã hoiẽm
aliqñ potuisse aut posse esse ĩmortalem. qͣre
nõ sufficit ad mõstͣndũ illũ hoiẽm deb̾e mor¬
talem esse hoc qr uerus homo erit . R̾. qͤre
tu gͦ aliam racõnẽ qr ego illam nescio si ca

Expanded text:
e debemus; cum ipse vetus homo futurus sit, et omnis homo naturaliter mortalis sit? ANS. Non puto mortalitatem ad puram, sed ad corruptam hominis naturam pertinere. Quippe si nunquam peccasset homo, et immortalitas ipsius immutabiliter firmata esset; non tamen minus homo esset verus: et quando mortales in incorruptibilitate resurgent, non minus erunt veri homines: nam si pertineret ad veritatem humanae naturae mortalitas, nequaquam posset esse homo, qui esset immortalis: non ergo pertinet ad sinceritatem humanae naturae corruptibilitas, sive incorruptibilitas: quoniam neutra facit aut destruit hominem; sed altera valet ad ejus miseriam,tione a philosophis, qui non crediderunt totum hominem aliquando potuisse aut posse esse immortalem. Quare non sufficit, ad demonstrandum illum hominem debere mortalem esse, hoc quia verus homo erit. BOS. Quaere ergo tu aliam rationem, quia ego illam nescio si tu
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ occurrit qd dixi qr si uellet nõ mori non
maais hoc posset qͣm nõ esse qd erat ue nã
moritarus erat qm̃ si xe nõ faisset moritap
nõ fuisset nera fides fute mortis euis ꝑ quam
⁊ illa u̾go de qua natus ẽ ⁊ młci alĩ m̃dati
sunt a peccato. Nam si uera nõ fuisset nͥ ꝓdese
potuisset. Qu aꝓpt̾ si potuit nõ mori potuit si

Expanded text:
si vellet non mori, non magis hoc posset, quam non esse quod erat; vere namque moriturus erat: quoniam si vere non fuisset moriturus, non fuisset vera fides futurae mortis ejus, per quam et illa Virgo de qua natus est, et alii multi mundati sunt a peccato. Nam si vera non fuisset, nihil prodesse potuisset. Quapropter si p
Abbreviated transcription (Latin):
ueqͥt. et idcto laudandꝰ ẽ de sua iustiꝰ. nec ne¬
cessitate sed lib̾tate istus est qr ĩppͥe dict᷑ ue¬
cssitas ubi nec coaccio ulla est nec ꝓhibicio.
maxĩe laudandꝰ est de boins que habet ⁊ seruãt
nõ ulla neccĩtate sed sicut supͣ dxxi ꝓpͥa ⁊ et̾na ĩmu

Expanded text:
 et idcirco laudandus est de sua justitia, nec necessitate, sed libertate justus est: quia improprie dicitur necessitas, ubi nec coactio ulla est, nec prohibitimaxime laudandus est de bonis quae habet et servat, non ulla necessitate; sed, sicut supra dixi, propria et a
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ nat᷑a ⁊ hũana nõ possut̃ ĩuicem mutari ut
dina fiat hñana aut hñana d̾ina. nec ita misceri
ut quedam t̾cia sic ex duabus que nͣ dĩna sit oiõ
n et hũana. Demiq si fieri posset ut alt̾a ĩ alt̾atn
ꝯu̾teret᷑ aut esset tnĩ dens ⁊ nõ ħo ant solũ ho
⁊ nõ deus. aut si misce̾nt᷑ ita ut fieret ex duabꝰ
libus diu̾sarũ sp̾erũ masculo ⁊ femĩa nascitar
t̾tiũ qd nec patͥs integͣm nec matͥs seruat natu¬
ram sed ex ntͣq t̾ciam mixtam nec hõ eẽt nec
Dens. Non igͥ pͣ fieri homo deus quẽ q̃rimꝰ ge
dina ⁊ hũana nat᷑a aut ꝯu̾sione alt̾ius ĩ alterã
aut carruptina ꝯmixtione utͥusq in t̾ciani qr hec

Expanded text:
enim natura et humana non possunt in invicem mutari, ut divina fiat humana, vel humana divina; nec ita misceri, ut quaedam tertia sit ex duabus, quae nec divina sit omnino, nec humana. Denique si fieri posset ut altera in alteram converteretur, aut esset tantum Deus, et non homo; aut solum homo et non Deus: aut si miscerentur ita ut ex duabus libus diversarum specierum masculo et femina nascitur tertium, quod nec patris integram, nec matris servat naturam, sed ex utraque tertiam mistam, nec homo esset, nec Deus. Non igitur potest fieri homo Deus, quem quaerimus, ex divina et humana natura, aut conversione alterius in alteram, aut corruptiva commistione utriusque i
Abbreviated transcription (Latin):
due nate integre ut tam̃ aluis sit hõ. alius sit d̾s
⁊ nõ idem sit deus qͥ ⁊ homo ĩpoͥ ͤ ẽ qde ambo fa¬
ciant qd̾ fi̾ necc̃e ẽ. Nam d̾s nõ faciet qr nõ de¬
bebit ⁊ homo nõ faciet qr nõ pat̾i̾t. Ut gͦ hoc
faciat ds homo neccẽ ẽ eũdem ipm̃ esse ꝑfeccũ
dm̃ ⁊ ꝑfectũ hoĩem qui hanc sat̾ fcõnẽ faccurꝰ est
qm̃ eam face̾ nͨ potest nͥ uerus deus nec debet
nͥ uerns homo. Qm̃ gͦ seruata integͥtate utͥasq

Expanded text:
duae naturae integrae, ut tamen alius sit homo, alius sit Deus, et non idem sit Deus qui et homo; impossibile est ut ambo faciant quod fieri necesse est. Nam Deus non faciet, quia non debebit; et homo non faciet, quia non poterit: ut ergo hoc faciat Deus homo, necesse est eumdem ipsum esse perfectum Deum, et perfectum hominem, qui hanc satisfactionem facturus est: quoniam eam facere non potest, nisi verus Deus; nec debet, nisi verus homo. Quoniam ergo, servata integritate utriusque
Abbreviated transcription (Latin):
nõ posse dicit᷑ difficłe credi deb̾e uide᷑. ut enĩ aliqnͣ¬
talũ loquar nõ qiͣ de illo qͥ ñqͣm fin̾t sicut hactenꝰ
fecimꝰ sed uelut de eo quẽ ⁊ cuiꝰ facta nommꝰ quis
ueget illũ młta potuisse face̾ que peccata diamꝰ
Qmipe ut alia tacedm qͦmͦ dicemꝰ eum nõ pocuisse
mentiri qd semꝑ peccatũ est : Cũ enĩ dicat in deis
de patͤ si direro qr nõ scio eum ero simlis nob̾ mẽ¬
dax. ⁊ int̾ ħ dicat nõ scio eum qͥs eũ dicet easd̾ tͤs
neqͥuisse ꝓferre dicciones sine aliis u̾bis ut fic di¬
ceret nõ scio eum: Qd̾̃ si fac̾e̾t ut ipẽ ait esset
mendał qd ẽ esse p̾ccatorem. ꝯnare ꝯñ ħ potuit
peccare pocuit . d. Et hoc dice̾ pocuit ⁊ pectare
nõ potuit. R. hoc ostñde. d. oĩs pocestas seqͥt᷑

Expanded text:
i debere videtur: ut enim aliquantulum loquar non quasi de illo, qui nunquam fuerit, sicut hactenus fecimus, sed velut de eo, quem et cujus facta novimus, quis neget illum multa potuisse facere, quae peccata dicimus? Quippe, ut alia taceam, quomodo dicemus eum non potuisse mentiri: quod semper peccatum est? Cum enim dicat Judaeis de Patre: Si dixero quia non scio eum, ero similis vobis me verba dicat: non scio eum: quis eum dicat easdem tres nequivisse proferre dictiones, sive aliis verbis, ut sic diceret, non scio eum? Quod si faceret, ut ipse ait, esset mendax, quod est esse peccatorem. Quare, quoniam hoc potuit, peccare potuit. ANS. Et hoc dicere potuit; et peccare non p
Abbreviated transcription (Latin):
defice̾ totũ gr̃e debemiꝰ imputare qr hoc ꝓpt̾ nos
nõ ꝓpt̃̾ se cilłi egens ĩcepit. Non emã illũ latait
qͥd ħo facurus ei at cũ illñ fecit et tam̃ boĩtate
sua illũ cͤando sponte se ut ꝑfice̾t inceptũ bonũ
qrͣ obligait. Deniq dens fi facit necãtate qr
nlło mͦ cogit᷑ aut ꝓhibet᷑ face̾ ad. Et cũ dicm dĩ¬

Expanded text:
deficere, totum gratiae debemus imputare: quia hoc propter nos, deficere, totum gratiae debemus imputare: quia hoc propter nos, non propter se nullius egens incoepit. Non enim illum latuit quid homo facturus erat, cum illum fecit: et tamen bonitate sua illum creando, sponte se ut perficeret incoeptum bonum quasi obligavit. Denique Deus nihil facit necessitate, quia nullo modo cogitur, aut prohib
Abbreviated transcription (Latin):
grãm aufert aut minuit. et ẽ nect̃itas qua ma¬
ior bñficio gr̃a debet᷑. Cũ enĩ aliqͥs ea necãtate cui
sb̃̾iacet ĩnitus bñfacit aut nlła aut minor illi gr̃a
debet᷑. Cũ uͦ ip̃e spoute se netãtati bñfaciendi sab¬
gͣtis. Nam si qd̾ hodie sponte ꝓm̾ͣtis cras te datarũ
eadẽ cras nolũtate das ꝙͣuis nect̃e sit te &ras read̾e
ꝓmissum si potes aut mẽtiri. nõ cam̃ nimꝰ t̾ de¬
bet ille ꝓ ĩpenso bñficio cui das ꝙͣ si nõ ꝓmisisses.
quĩ te debitorem ante tempꝰ dacõnis illi falcẽ non
incurrat. ⁊ licet cogi possit seruare si nolit si tñ
nõ ĩnitus sernat qd̵ uouit. nͨ mitꝰ sea magis gͥtꝰ
ẽ deo ꝙͣ si nõ uouisset. qm̃ nõ salũ coẽm uitã sed
eciam eius licenciã sibi ꝓpt̃ dm̃ ab negauit Nec
sc̃e uiu̾e̾ dicendus ẽ nect̃tate sed eadem qua nouit
lib̾tate. Quappt młtomagis si deus facit bonũ
hoĩ qd̃ incepit licet nõ deceat enm a bono ĩcepto

Expanded text:
qua major beneficio gratia debetur. Cum enim aliquis ea necessitate, cui subjacet invitus, benefacit, aut nulla, aut minor illi gratia debetur. Cum vero ipse se sponte necessitati benefaciendi subgratis. Nam si quod hodie sponte promittis te cras daturum eadem cras voluntate das, quamvis necesse sit te cras reddere promissum, si potes, aut mentiri; non tamen minus tibi debet ille pro impenso beneficio, cui das, quam si non promisisses: quoniam te debitorem ante tempus dationis illi facere non incurrat; et licet cogi possit servare, si nolit: si tamen non invitus servat quod vovit, non minus, sed magis gratus est Deo quam si non vovisset: quoniam non solum etiam ejus licentiam sibi propter Deum abnegavit; nec sancte vivere dicendus est necessitate, sed eadem qua vovit libertate. Quare multo magis si Deus facit bonum homini quod incoepit, licet non deceat eum a bono incoepto
Abbreviated transcription (Latin):
intellectũ hñanũ hanc miscd̾iam face̾ nõ passe :
.d̃. hoc debes ab illis exig̾e̾ nc̃ qͥ ppm nõ esse
credũt necc̃m ad illam sałm hõis quoꝵ uicem lo¬
ĩ xp̃m ut possint salnari. R̾. d te querã ficat
incepi ut ostñdas mͥ qua rõne saluet᷑ hõ ꝑ xp̃m¬
uari cũ eciam infideles nõ negent hoiem ullo
modo fieri posse batũ et satis ostñsũ sit qr si
terit homo saluus esse. Quappt̃ si fłm ẽ quia
nlło ant alio aliqͦ mͦ potest hoc esse nectẽ ẽ

Expanded text:
intellectum, hanc misericordiam facere non posse? ANS. Hoc debes nunc ab illis exigere qui Christum non esse credunt necessarium ad illam salutem hominis quorum vice loin Christum ut possint salvari. BOS. A te quaeram, sicut incoepi, ut ostendas mihi qua ratione salvetur homo pvari; cum etiam infideles non negent hominem ullo modo posse fieri beatum, et satis ostensum sit quia sterit homo salvus esse: quapropter si falsum est quia nullo, aut aliquo alio modo potest hoc esse, necesse est
Abbreviated transcription (Latin):
Destat nc̃ qͣrere unde ⁊ qͦmꝰ assimiet
Ddeus hũanã ualam aut enĩ assumet eam
ex ade gen̾e nõ ꝑtinebit ad genꝰ hñanũ qd̾ na¬
tum ẽ de adam. qͣre nõ debebit sat̾face̾ ꝓ eo qr
nõ erit de illo. Sicut enĩ reccũ est ut ꝓ calpa
hõis homo sat̾ faciat ita nectẽ est ut sat fdaes
idem sit qui peccator Aut eiusd̃ gnĩs. alic̃ nãq
nec adam nec genus eius sac̾facẽt ꝓ se. Ergo st¬
de adam ⁊ eua peccm̃ ĩ omẽs hoĩes ꝓpagatũ ẽ ita
nullus nͥ uł ip̃i uł qͥ de illis nascit᷑ ꝓ peccõ hoĩñ
sat̾face̾ debet. Qm̃ gͦ illi neqͤunt nectẽ ẽ uͭ de
illis sit qui hoc faciet. Ampliꝰ sicut adam ⁊ torã
genus eins ꝑ se stetisset sine sustãtacõe alt̾iꝰ cͤltͦe
si nõ pectasset ita opͭ ut si idem genus resurgi
pest casum ꝑ se resurgat ⁊ releuet᷑. Nam per
quẽcũq in statũ suũ restituat᷑ ꝑ illũ utiq stab̃

Expanded text:
estat nunc quaerere unde et quomodo assumet Deus humanam naturam. Aut enim assumet eam ex Adae genere, non pertinebit ad genus humanum, quod natum est de Adam: quare non debebit satisfacere pro eo, quia non erit de eo. Sicut enim rectum est ut pro culpa hominis homo satisfaciat; ita necesse est ut satisfaciens idem sit qui peccator aut ejusdem generis: aliter namque nec Adam, nec genus ejus satisfaceret pro se. Ergo sicut Adam et Eva peccatum in omnes homines propagatum est; ita nullus, nisi vel ipsi, vel qui de illis nascitur, pro peccato hominum satisfacere debet. Quoniam ergo illi nequeunt, necesse est ut de illis sit qui hoc faciet. Amplius: sicut Adam, et totum genus ejus, per se stetisset sine sustentatione alterius creaturae, si non peccasset: ita oportet ut si idem genus resurgit post casum, per se resurgat et relevetur. Nam per quemcunque in statum suum restituatur, per illum, utique sta
Abbreviated transcription (Latin):
tem sed suꝑ solidam u̾itatem ⁊ dic qr ualde ꝯue¬
nit ut ꝙ̃adm̃ hoĩs peccm̃ ⁊ causa nr̃e dãpnacõis
desꝑent se ꝑtiue̾ ad sortem b̾atoꝵ qm̃ de femina
tancũ malũ ꝓcessit opͭ ut ad reformãdam spem
earũ de młiere tantũ botiũ ꝓcedat. piñge ⁊ ħ
Si uirgo erat que causa fuit hũano gñi tociꝰ mali
mltomagis decet ut uͥgo sit que causa erit tocius
boni. hoc qͦ pinge. si młier quã feat deus de
uiro sine femĩa faita ẽ de uͥgine ꝯueint nalde
ut uir qͦ qͥ fiet de femĩa sine uiro fiat de ulgĩe
ciant .B̾. ualde pulcͤ ⁊ rõnabłes st̃ iste picture .d.¬

Expanded text:
olidam veritatem, et dic quia valde convenit ut quemadmodum hominis peccatum et causa nostrae damnationis desperent se pertinere ad sortem beatorum, quoniam de femina tantum malum processit, oportet ut ad reformandam spem earum, de muliere tantum bonum procedat. Pinge et hoc: Si virgo erat, quae causa fuit humano generi totius mali; multo magis decet ut virgo sit, quae causa erit totius boni. Hoc quoque pinge: Si mulier, quam fecit Deus de viro sine femina, facta est de virgine; convenit valde ut vir quoque, qui fiet de femina, sine viro fiat de virgine. ciant. BOS. Valde pulchrae et rationabiles sunt istae picturae.
Abbreviated transcription (Latin):
utͦq sexu młtiplicarent᷑ hoĩes face̾ noluit nͥ de
ip̃o aperte mõstͣuit se nõ nͥ de adam uoluisse
facẽ qd de hũana na facturus erat. Quapptex
si genus ade ꝑ aliquẽ relenat ᷑ hoĩem qͥ nõsit de
eodem gnẽ nõ in illam digͥtatem quã ħiturꝰ ent
si nõ pectasset adam ⁊ id̾õ nõ integre restaura
restaurandũ ẽ genus ade . B̾. si rõnẽ seqͥm᷑ siec
ꝓposuimꝰ hoc in euitabłr opͣ esse.A̾. ĩnestigeta
nc̃ utͭ  assumẽda sit a deo nat᷑a hoĩs de patͤ ⁊n
tre sicut alii sut̃ hoĩes. Aut de mro sũ fetuins
aut de femĩa sine uiro. Nam qͦcũq mͦ ex hisci
madis sit de adam ⁊ de ena erit de qͥbus ẽ ot̃
homo utͥasq sexus. Niec aliqͥs modꝰ ex tͥbus itis
cilior ẽ deo ꝙͣ alii nt eo mͦ pocius debeat asso¬

Expanded text:
es, facere voluit nisi de ipso, aperte monstravit se nonnisi de Adam voluisse facere quod de humana natura facturus erat. Quapropter si genus Adae per aliquem relevatur hominem, qui non sit de eodem genere; non in illam dignitatem quam habiturum erat, si non peccasset Adam, et ideo non integre restaurabrestauretur genus Adae. BOS. Si rationem sequimur, sicut proposuimus, hoc inevitabiliter oportet esse. ANS. Investigemus nunc utrum assumenda sit a Deo natura hominis de patre et de matre, sicut alii sunt homines; aut de viro sine femina, aut de femina sine viro. Nam quocunque modo ex his tribus modis sit, de Adam et Eva erit, de quibus est omnis homo utriusque sexus; nec aliquis modus ex tribus his facilior est Deo
Abbreviated transcription (Latin):
dicẽ de xp̃o qr potuit mentiri si sb̾andit᷑ si uellet.
Et qm̃ mẽtiri nõ potuit nolens nec potuit uelle
mentiri nõ minꝰ diai pͭ neqͥnisse mentiri. Sic itaq
potuit ⁊ nõ potait mẽtiri . B̾. slũc redeamus ad
ĩuestigand̾ de illo qiͣ ñ dũ sit sicut ĩcepimꝰ. Dico

Expanded text:
dicere de Christo, quia potuit mentiri, si subaudiatur, si vellet: et quoniam mentiri non potuit nolens, nec potuit velle mentiri; non minus dici potest nequivisse mentiri. Sic itaque potuit, et non potuit mentiri. BOS. Nunc redeamus ad investigandum de illo quasi nondum sit, sicut i