comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ent qui si tibi forte alit̾ ꝙ morte ꝑrerit ẜnrõ tu aicũ
s epiõnem falsam anneitis ꝑdidist
mitoꝵ torqueoꝵ absentia n. Solet id quidẽ
euenre s qui amnite morte ferre didi̾c̾it ali¬
quãto faciliꝰ feret abstinẽtiã n ͨ. franget habctus ꝙ̃

Expanded text:
erit. Qui si tibi forte aliter quam morte perierit, non tu amicum, erit. Qui si tibi forte aliter quam morte perierit, non tu amicum, sed opinionem falsam amicitie perdidisti. um torqueor absentia. Solet id quidem evenire: sed qui amici mortem ferre didicerit, aliquanto facilius ferret absentiam nec franget a
Abbreviated transcription (Latin):
uite difficultatibꝰ amnicitrẽꝙ ꝙpedibꝰ ad memotit̃
redutꝭ intelluges quãtulũ ẽ qͥd tibi more ahtuit
Ntam sĩ id in amicicia solũ libras ꝙ unuõ illi ꝑꝑetuñ
ma nec uirtus extingnctur. Quid sciõionẽ tuũ tͥ
t̾icti que una huãnis in rebꝰ libera ⁊ quecũq illi fub¬
sũt lib̃tate donare potens ẽ. non esset tanti pͥtii amiͥ¬
ã ectam facile ꝑdi pt̾. d. Sine anneo remãsi. ⁊ Si
rcte uolis amititias . nͨ. tibi uet̾es defũt nec noui mõ
ꝙͣ defuerũ amiti qm̃ ex hospctibꝰ t᷑ amnicos ea q̃d
reddet opr̃o Nichil magͣꝭ augustũ cesarẽ ꝯfiliauct
herodi ꝙ̃ ꝙ is hosti suo amicissimũ sibiq pp̃ illum
unnitissiñ se fuisse ꝓfessꝰ ẽ sua digmdamititia iudi¬
cauit eum qui tant̾a fide̾ suilicet hostꝭ annertrã eolu¬
isset tanta est uirtus ⁊ amnticie pulerctudo ut etꝭ
in hoste delectet. conctatq illũ quoq amare qui se
oderit .D. amicꝰ m̃ fidissimꝰ obiit ⁊ in memoria tibi

Expanded text:
fficultatibus amicitieque compedibus ad memoriam reducti, intelliges quantulumque est quod tibi mors abstulerit. Nam si id in amicitia solum libras, quod unum illi perpetuum ma, nec virtus extinguitur. Quid Scipionem tuum tibituti, que una humanis in rebus libera, et quecunque illi subsunt, libertate donare potens est. Non esset tanti pretii amicus, si tam facile perdi posset. Sine amico remansi. Si rite colis amicitias, nec tibi vet ex hostibus tibi amicos ea quidem reddit opinio: nichil magis Augustum Cesarem conciliavit Herodi, quam quod is hosti suo amicissimum, sibique propter illum inimicissimum se fuisse professus est: sua dignum amicitia iudicavit eum, qui tanta fide, sui licet hostis amicitiam coluisset. Tanta est virtutis et amicitie pulchritudo, ut etiam in hoste delectet cogatque illum quoque amare, qui se oderit. Amicus michi fidissimus obiit. In memoria tibi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊actrem ꝑdidi in non dũ audio p̃o quod ualde
amiseris en iactura rem mabam boni nonñe perdidisse d.
frem ꝑdidi ⁊ ꝑdidisti forsan qui te ꝑditum optabat qui
rebus obstabat tius multis quidem magire laudis udtũ
foaternꝰ obstouxit liũe d aisi fiem̃ i filioꝵ fortassis
etatube quod sepe udimꝰ graire uititirõ uite tue emulid̃
gle obitem id quod ostati pr̃domi ꝑticipe coisisti fia
ompio nullꝰ hostis infestior d. at amisi pui ⁊ benenoũ¬
ri s mortalem non titela crꝑpis ẽ uirtuẽ uerũ ai ormane¬
talẽ nullũ d. bonũ et głiosum frem̃ ꝑxdiri fmer

Expanded text:
atrem perdidi. Nondum audio propter quod valde amiseris; en iactura: rem malam boni nominis perdidisse. Fratrem perdidi. Perdidisti forsitan, qui te perditum optabat, quique in rebus obstabat tuis, multis quidem magne laudis aditum fraternus obstruxit livor. Amisi fratrem. Filiorum fortassis etatule, quod sepe vidimus, grave iugum, vite tue emulum, glorie obicem, id quod constat patrimonii participem amisisti. Fratre impio nullus hostis infestior. At amisi pium et benevolum. Sed mortalem: non tutela corporis est virtus, verum animi ornametalem nullum. Bonum et gloriosum fratrem per
Abbreviated transcription (Latin):
udeat nͨ m̾rꝯ uerl̃ eẽ quod nestras quis tam uetꝰ it
noñ uideat qius tam ebes ut nestiat udtati rerũ ncħ
detrahit sensuũ aua itelleus infirmitas. uos equi¬
dem non infimi meq obtusi s ꝙ exeusatoẽ careat dis¬
similatores eximii ⁊ ad fallendũ uos metixoe i̾gero¬

Expanded text:
m esse, quod nescias. Quis tam cecus ut non videat, quis tam hebes ut nesciat? Veritati rerum nichil detrahit sensuum aut intellectus infirmitas. Vos equidem non infirmi neque obtusi, sed, quod excusatione careat, dissimulatores eximii, etsi ad fallendum vosmet i
Abbreviated transcription (Latin):
bertas ac sterilitas ul alt̾na. s cuxiditas urã ꝑpetua
ẽ uosꝙ d̾iquissumni omĩ inhoretes cid illã grate ac fo¬
brie hanc pacrẽt᷑ ac fortit̾ ferre debueritꝭ. illã ꝯtẽp̃¬
intꝭ ac defletꝭ. illa tirudes facit hec querulos d̾ agꝰ
miliora pollicit᷑ꝰ me fefellit .x. t̾ram bobus ac rasttis
tas ꝓmbriũ. Nerminũ decor. agrispes. pulius hibesꝰ
lictũ ueruũ estiui soles matuntas aictũpnalis om̃ia
cuprdos in spem trabũt. ut arẽtẽ stupã flõma oĩe
incendit ut manẽ pulu̾em flatꝰ oĩe mixella sit a¬

Expanded text:
rilitas alterna, sed cupiditas vestra perpetua est. Vos, iniquissimi omnium interpretes, cum illam grate et sobrie, hanc patienter ac fortiter ferre debueritis, illam contemnitis, hanc defletis, illa tumidos facit, hec querulos. Ager meliora pollicitus me fefellit. Terram bobus ac rastris, tas imbrium, germinum decor, agri species, pulvis hibernus, lutum vernum, estivi soles, maturitas autumnalis, omnia cupidos in spem trahunt. Ut arentem stupam flamma omnis incendit, ut inanem pulverem flatus omnis impellit, sic a
Abbreviated transcription (Latin):
lito otteam quod brctadinã ad ab adu̾so ꝯspicit añ
nron multes: codnos. fama r̾. fuisse muliertulã d̾ope̾
ẜ forma appetibili ⁊ insigui lastiuita hec pii puos si¬
lios totidem ex urris genitos habebat amus etatũ
itsticiis nct̾ se distantes instante mortꝭ horã uo¬
tare ꝓpere urrũ iubet Et non ⁊̃ inquit adxli ꝰ ludiꝰ
temo millꝰ hoꝵ pueroꝵ ad te spectat p̃t̾ maiorẽ
forte tut pud oniẽ humi c̾ca itur more tentꝭ aliꝙͥ
mã ducc̃odo stuxẽte ihitur uiro atq illis ⁊ ei noucta¬
tesuspens illa singłoꝵ prẽs ordine noĩat quod
audies onĩ mimꝰ qui tennis erat pame̾ de dexta
tremẽt defiderio ⁊ ambabꝰ maĩbo in alte crettꝭ ado¬

Expanded text:
quod Britanniam ab adverso conspicit, ante non multos annos, fama est fuisse mulierculam inopem, sed forma appetibili, et insigni lascivia, hec duodecim parvos filios, totidem ex viris genitos habebat, annuis etatum interstitiis inter se distantes. Instante ante mortis hora, vocari prope virum iubet et “non est, inquit, amplius ludi tempus: nullus horum puerorum ad te spectat, preter maiorem forte pueri omnes, humi, circa ignem, more gentis aliquid manducantes. Stupente igitur viro, atque illis rei novitate suspensis, illa singulorum patres ordine nominat; quod audiens omnium minimus, qui triennis erat, panem quem dextera, tremens desiderio et ambabus manib
Abbreviated transcription (Latin):
tuꝯ est ⁊isu astantiũ aborto pro uxore diffiti⁊ũ
har est uitii fitis quasi alitꝰ nõ possitꝭ. de u̾t ust
in taudia seu uerius in furores ꝯuithni dies pi
m strepau int exulas s choreas artenn uaoe
lamrat ¶ uooos ⁊canto e tmmixana ⁊eliquã uita oͣt
int suspicrẽs aut iur̃giã utrobiꝙ r exhensibiles nam
neꝙ rem adeo antipctem set aimare neq tã insepabi¬
lem sit horrere.neq tam abilem sic odiose decuerat.
ne domꝰ iura ꝯfundẽ atꝙ artissiã utte hõ uiiclã dis

Expanded text:
tuus est”. Risu astantium oborto, pro uxore diffinitum,hoc est viri, sitis, quasi aliter non possitis, dehinc prefusi in gaudia, seu verius in furores, coniugii dies primos, in strepitu inter epulas et choreas agitis, intelamia et iocos et cantus et tympana, reliquam vitam omnem in suspitiones et iurgia: utrobique reprehensibiles. Nam neque rem adeo ancipitem sic amare, neque tam inseparabilem sic horrere, neque tam amabilem sic odisse decuerat, ne domus iura confundere, atque arctissima vite h
Abbreviated transcription (Latin):
tiut pari loquid̃tur audaria difficilis ẽ actem de fili¬
acõne sentencia d filiũ qui meus dicebatur alomõ
esse audio ⁊ cur hoc aliis potiũs ꝙͣ uxori cuedis qua
unitus pulcheorumꝰ natꝰ erat quẽ cum dic iuidaa
premo hns mater grauem curis et suspirãtem ua
aiã didtisset quefunt. que tanti ca suspreon ⁊ursire
Alle suspieat uellem inquit dm̃ mei diudia ꝓteps¬

Expanded text:
ciunt pari loquuntur audacia. Difficilis est autem de filiciunt pari loquuntur audacia. Difficilis est autem de filiatione sententia. Filium qui meus dicebatur alienum esse audio. Cur hoc aliis potius quam uxori credis, qua infans pulcherrimus natus erat, quem cum die quodam in gremio habens mater, gravem curis et suspirantem virum animadvertisset, quesivit que tanti causa suspirii. Rursus ille suspirans: “Vellem, inquit, dimidia
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtũ uia e̾ si hũc ipm̃ ut hactenꝰ sic dencexs quasi tuũ
paueris id illi quidem longe graciꝰutq actexcius deo ez ͭ
solent oni ingrati filii seu sibi naturali quodã iure debi¬
ta priñ alimẽta ꝯtenonere ⁊ pretea stelꝰ e̾ aniare filiũ
ꝙex tegenitꝰ sit ⁊ adeo creatũ hoieñ non amare eta¬
undiq axud deid atq hoĩnes pretatẽ exuinã tibi que¬
fierx ex alieno flagicio d Daui pro filio qui non ebat
filid̃ ꝙ pauisti ut filiũ. paste iam si non ut filiũ atritt¬
fiem̃ oñ qui sũt quiq erũt fuerũt uẽ unꝰ ẽ pared.
unꝰ rector nolite ꝑ insoleniã dissibare aut ꝑ d̾uidiã
atq odiũ satrum naturẽ uincl̃ip restindẽ onrẽt iutem
free̾ estis d filiũ quem pictabam meũ nron esse audio¬
ri uide a quo audias ⁊ eui tredas multi em̃ matsti¬
milis nipulsi falsos rumores studio ꝯfingũt aln liu¬
ue fluon quodã iffremq mrpetu ⁊ que scuit ⁊ q̃ ins¬

Expanded text:
meritum via est, si hunc ipsum, ut hactenus, sic deinceps quasi tuum paveris: id illi quidem longe gratius atque acceptius Deo erit. Solent enim ingrati filii, seu sibi naturali quodam iure debita, patrum alimenta contemnere; et preterea scelus est amare filium, qui ex te genitus situndique apud Deum atque homines pietatem eximiam tibi quesieris ex alieno flagitio. Pavi pro filio qui non erat filius. Pavisti ut filium, pasce iam, si non ut filium, ut fratrem: omnium qui sunt, quique erunt, fueruntve, unus est parens, unus rector. Noli te per insolentiam dissimulare, aut per invidiam atque odium sacrum nature vinculum rescindere: omnes invicem fratres estis. Filium quem putabam meum non esse audio. Vide a quo audias et cui credas. Multi enim, malis stimulis impulsi, falsos rumores studio confingunt, alii lingue fluxu quodam effrenique impetu, et que sciunt et que nes
Abbreviated transcription (Latin):
totiꝰ sic maturꝰ ille acerbꝰ nemo non moritur hoc su¬
ana ẽ ubitũq u̾o het ĩ qualibet etate ꝑte quis obierar
si acerbus fitat morte maturat d extinctũ fles filuam¬
t si fleturus eras morire̾tem ⁊ nastentem flesseo gũ
mori cepat m̃t desiit noli autem tuã et illiꝰ sorte̾ op¬
tina sugere. ille iter ambiguũ a tergo ht̃. tus seturũ
ante oculos. iam non amplius ut caro oueri tiniee ut
maro ait aut lateri d. tum filio ucte dulcedo or̃ ext̾i¬
ta ẽ i matĩ fateor ac dulce solatiũ pat̾ filiꝯ benꝰ
s selitttũ ac graue ⁊ sepe dulcissima offendiãt ⁊ caus¬
os st̃abat ulciora. ac̃o uolue̾ti Iam mestior lic ac liberor

Expanded text:
ocius; hic maturus, ille acerbus; nemo non moritur: hec suocius; hic maturus, ille acerbus; nemo non moritur: hec summa est. Ubicunque vero hoc est, qualibet etatis parte quis obierit, etsi acerbus fuerat, morte maturuit. Extinctum fleo filium. Si fleturus eras morientem et nascentem flesses: tunc mori ceperat, tunc desiit. Noli autem tuam et illius sortem optimam lugere: ille iter ambiguum a tergo habet, tu securum ante oculos, non iam amplius, “aut caro oneri timens, ut Maro ait, aut alteri”. Cum filio vite dulcedo omnis extincta est. Magnum fateor ac dulce solatium patri filius bonus, sed sollicitum ac grave, et sepe dulcissima offendunt, et carisus obstabat altiora
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ditũ gaude ꝙ habueris. ac si uitio ꝑditũ. haude
saltem ꝙ amisis. utrobiq nature benẽfitut agnoste
seu ꝙ talem dedit seu qͣ abstulet d. ante te̾pus filiũ¬
nnfunti d. sine filio remãsi. ⁊ ⁊ sine angoribꝰ ⁊ sine pa¬
uoribꝰ. aam non erit tui noctes in sompnes cui sollici¬
tos dies agas ciuspes longas atqz metritabiles or ⁊¬
diare qui tanos tuos ⁊ugasꝙ consideret heditatẽ extiet
sumptus argiat. morã morte incuset undĩꝙ tibi fcciua¬
tas et quies geminũ bonũ ingens. trtulolie mortis
aspius d. acerba filii morte derectꝰ sum. ixan non e¬
maxagorã audreras an oblitus eras te gemusse mor¬
talem. an id pocius forsan luges quod qui sequi debu¬
ebat endressit equidem cũꝙ in multis ordmata hõ
utta fet nullꝰ penitꝰ ordinẽ mors habet ⁊ senes da ͭ¬
piti cuctantur ⁊ fistmãt iuirenes. Rcipitat pu̾i⁊ in
fantes p̃mo ut̃te de lumne ⁊etrahũt᷑. hic tardius lictti ͭ

Expanded text:
d habueris, at si vitio preditum, gaude saltem quod amiseris. Utrobique nature beneficium agnosce, seu quod talem dedit, seu quod talem abstulit. Ante tempus michi filiuinfiniti. Sine filio remansi. Et sine angoribus, et sine pavoribus. Iam non erit cui noctes insomnes, cui sollicitos dies agas, cui spes longas atque inextricabiles ordiare, qui canos tuos rugasque consideret, ereditatem extimet, sumptus arguat, moram mortis incuset. Undique tibi securitas et quies, geminum bonum ingens, titulo licet mortis asperius. Acerba filii morte deiectus sum. An non Anaxagoram audieras? An oblitus eras, te genuisse mortalem? An id potius forsan luges, quod qui sequi debuerat antecessit? Equidem cum in multis inordinata vita hominum sit, nullum penitus ordinem mors habet: et senes decrepiti cunctantur, et festinant iuvenes, et precipitant pueri, et infantes primo vite de limine retrahuntur. Hic tardius licet, ille
Abbreviated transcription (Latin):
l intrattabil ⁊ caduti equi fiducia dediscutt pedibꝰ suis
re quibꝰ queso quid aliud. ꝙ diuitẽ enpias pedegrã
hoc ẽ pe̾des dutiles equos m̃ltos d. longũ cter pedes
ibo .rͦ. ibĩe prolibito nemoce transuchet memo mora¬
bitur nemo ꝯcutret nemo detciet nemo aget ixops
unꝰ tibi labo uie unũ opus ir̃e. nil tibi tuo cĩo bectore
nehocni non corer em̃ equũ frenog nõ pũgẽ nõ ad¬
aquare non silbsternẽ nõ c̾cũ duce̾ non fritare nõ
paste non aut̃ terchũ unhziꝰ. aut arẽtẽ pedis ungulã
⁊ frattare Dihas aucrpites clauos aut nocturnos
sudibꝰ arcẽ dcursus ⁊ somxono extra trexidꝯ semxs
sollicttꝰ Quid belua ꝑuigil eũd uicinis atat saltem
nottibꝰ questes nõ quĩ equitat natu etꝭ laborãt d.
pedibꝰ cer longã ago y Paltiatꝰ forsitan. sti aũt
aldentẽ. hic ad archon ille ad midiẽ nauigãtes d̾e̾d
aquitem letꝭ p̾t᷑ em̃ibꝯ̃ unũ ex oĩbus ioħe neꝙ id a⁊¬

Expanded text:
ue intractabilis et caduci equi fiducia dediscunt pedibus suis ire; quibus, queso, quid aliud quam divitem cupias podagram, hoc est pedes inutiles, equos multos? Longum iter pedes ibo. Ibis pro libito, nemo te transvehet, nemo morabitur, nemo concutiet, nemo deiciet, nemo aget in preceps; unus tibi labor vie, unum opus ire, nil tibi tuo cum vectore negotii. Non cogeris enim equuum frenare, non pungere, non adequare, non substernere, non circumducere, non fricare, non pascere, non aut tergum ungere, aut arentem pedis ungulam et tractare digitis ancipites clavos, aut nocturnos sudibus arcere concursus, et somno exciri, trepidus semperque sollicitus, quid belua, pervigil, cum vicinis agat; saltem t, noctu etiam laborant. Pedibus longum iter ago. Calceatus forsitan. Sancti autem cidentem, hic ad arthon, ille ad meridiem, navigantes interdum; equitem le
Abbreviated transcription (Latin):
morbis qui pene plures illum in ctatem opͣ in senectitem.
mtidĩt. d periit infans meus pc̾ipitio.r rexentina mor
motentibꝰ optanda nocentibꝰ metuẽda ẽ .d. Infans meꝰ
ex abto preceos piit rilanchuĩde ꝑente mors. durior sexe
⁊ angustie langiuores dolor ouñs eo tollerabilior quo be¬
u̾or d. peuit pcipx̾itio infans meꝰ ⁊. p̾cipitari ⁊ ⁊uere
illiꝰ ctatis est ꝑdid fecit infans tuus que d facuttꝭ enit
mõutta agus cuiꝰ rem̃sti mequeãt eoprecti. periit mi¬
nocuis infans̃ tuus. qui foctasse si uiueret nocentissimꝰ
peniss ᷑. noli illum n tuto positũ deflere fortune rumas
omẽs eitasit ⁊ p̾dctuxauit mortemq illũ dilata poctuxas

Expanded text:
llam in etatem, quam in senectutem incidunt. Periit infans meus precipitio. Repentina mors innocentibus optanda, nocentibus metuenda est. Infans meus ex alto preceps periit. Languide pereuntibus, mors durior sepe, et angustie longiores. Dolor omnis eo tolerabilior quo brevior. Periit precipitio infans meus. Precipitari et ruere illius etatis est proprium. Fecit infans tuus quod faciunt omnes, mnium vitam agunt, cuius reminisci nequeant experrecti. Periit innocens infans tuus, qui fortasse si viveret, nocentissimus periisset. Noli illum in tuto positum deflere: fortune minas omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ado ambobus n ͨ dum morte queri potes n ͨ de ordine
ed amisi filũ i mrelius dic pͥmisi secitturꝰ cito q̃dẽ
⁊ fortassis hodre ⁊ quid scimmꝰ an hac ipã hora mul¬
la fides ucte est cum tanta sit fides morti. secicturꝰ dix
sequẽẽ dicẽ̾ debuir ꝯtrẽ sequeris nusꝙͣ in uita pedem
fuzere ꝑmissũ hoi̾. uno semꝑ gradu hic ad mortemi
mrrũ dictu seu ille unittus seu solutus seu staẽ seu am¬
bulãs seu sedens seu sans seu eter. seu uigilãs seufor¬
pctus ad metam fertim atꝙ illoꝵ morte qui uehioti
manbus uel quiestens ꝓperat .d. amissi filii defidio do
femineũ est uiro em̃ nichil breue difficile. nosti trede
quibus uerbis desiderra hurꝰꝰ apud platonẽ sotrates
apud ticeronẽ cato ⁊ leliꝰ ꝯsulent uirtitte ꝙͣius et ͥ¬
supͥini uiri ac spe tm̃ lonh̾e ipares. nosti pretea ꝙͥo
ad dmiliꝰ paulo. quid cato ipẽ quid ꝑieles quid xeuo¬

Expanded text:
idque ambobus, nec de morte queri potes nec ordine. 48 idque ambobus, nec de morte queri potes nec ordine. 48 ed amisi filium. Melius dic “premisi”, secuturus cito quidem, et fortassis hodie, et quid scimus an hac ipsa hora? Nulla fides vite est, cum tanta sit fides morti. Secuturus dixi; sequens dicere debui: continue sequeris, nusquam in vita pedem figere permissum homini, uno semper gradu itur ad mortem; mirum dictu, seu ille vinctus, seu solutus, seu stans, seu ambulans, seu sedens, seu sanus, seu eger, seu vigilans, seu sopitus, ad metam fertur, atque illorum more qui vehuntur navibus, vel quiescens, properat. Amissi filii desiderio efemineum est; viro enim nichil breve, difficile. Nosti, credo, quibus verbis desideria huiusmodi apud Platonem Socrates, apud Ciceronem Cato et Lelius consolentur, virtute quamvis et supremi viri, hac spe tamen, longe impares. Nosti preterea quid animi Emilius Paulus, quid Cato ipse, quid Pericles, quid Xeno
Abbreviated transcription (Latin):
ne mories destituit y fer mature ordinẽ p̾or exiit
qui prior intranat n ͨ te ille destituit s p̾cessit .d. a¬¬
inisi prem i mestis quid fit prem̃ ꝓpdẽ insi filiũ hũsti
atrem pdidi .r. altera tibi supest mat᷑ quam non
ꝑdess si uelis ex alla ueniens in hans ꝑge illa
tibi pancor mẽsũi donũ dedit. hec multoꝵ dabitrãr¬
noꝵ. illa tibi de dit corpus. hec auferet .d. mater obit
mitissima ri. mater substcta durissina que tes mr̃em
quam requais uno gremro ẜuabit curꝰ in utero fusti¬
Illa huiꝰ in utero tecum erit te ⁊ illam ut credimꝰ die
ultimo pariture d. pra me deseruit matͦ .r. deseri me¬
tuens festiauit goatamq iłi suam morte̾ fuisse cͣ¬
dibile est. titam non uisure amplius ato uirde map ͤ
metuebat setuactate parta d. defucta ẽ ni optana r
felica huit ecessit te suꝑstite quo pͥmisso ut fedneist
affettus flebilat᷑ abisset d. obiit mat᷑ .i obeu̾ dũ teat

Expanded text:
me moriens destituit. Fer nature ordinem: prior exiit me moriens destituit. Fer nature ordinem: prior exiit qui prior intraverat; nec te ille destituit, sed precessit. Amisi patrem. Nescis quid sit patrem amittere, nisi filium habuisti. atrem perdidi. Altera tibi superest mater quam non perdes, et si velis; ex illa veniens, in hanc pergis, illa tibi paucorum mensium domum dedit, hec multorum dabit annorum, illa dedit corpus, hec aufert. Mater obiit mitissima. Mater subsistit durissima, que te et matrem quam requiris, in uno gremio servabit, cuius in utero tecum erit, te et illam ut credimus, die ultimo paritura. Pia me deseruit mater. Deseri metuens festinavit, gratamque illi suam mortem fuisse credibile est, tuam non visura amplius, atque unde maxime metuebant securitate parta. Defuncta est mater optima. Feliciter hec excessit, te superstite, quo premisso, ut feminei sunt affectus flebiliter abiisse. Obiit mater. Obeundum erat,
Abbreviated transcription (Latin):
ille filiũ dimiẜit goatulare aũt semi tuo illud tandẽ
sibi actidit quod semꝑ optauerat te nrcolũ rebus huã¬
ins habuit d. piũ prem̃ ꝑdidi n pius filius nullam
magꝭ ob cam̃ forturtos casus tm̾ret ꝙͣ ne qua sibi in¬
aderet calamitas prĩs añm merore ꝯfinat tuo rã tm̃¬
ꝑiculo securior uiues. non erit quẽ rumores de te pũcãt
quem tua frangat adu̾sitas quẽ tua debilitet egtũdo
quem tira mors ꝑuirat d. prem̃ amrãtissim̃ amisi .n.
incipe iam te de aliis curare qul de tecuret ampliꝯ
non eut pretatem ab alt̾o tibi ex hibitã. rexende alt̾
raro illi rependitur cui debetuir. D. piũ prem miser
ꝑdidi .r si pretatis racio tibi constat folare fortunã
tuã recordatõne p̾t̾iti tp̃is coluisti ꝑentem ⁊ dudlicuit
pra semꝑ in illum officia ꝯgessisti. pater obnt pretas
uiuiti. aliog̃n ẽ fateor undẽ ꝑpetuo mestus sis d pat

Expanded text:
ille filium dimiserit. Gratulare autem seni tuo; illud tandem ille filium dimiserit. Gratulare autem seni tuo; illud tandem illi accidit, quod semper optaverat: te incolumis, rebus humanis abiit. Pium patrem perdidi. Pius filius, nullam magis ob causam fortuitos casus timet, quam ne qua sibi incidens calamitas patris animum merore conficiat; tuo iam ticulo securior vives, non erit quem rumores de te pungant, quem tua frangat adversitas, quem tua debilitat egritudo, quem tua mors perimat. Patrem, amantissimum amisi. Incipias de aliis curare: qui de te curet amplius non erit. Pietatem ab altero tibi exhibitam repende alteri; raro illi rependitur, cui debetur. Pium patrem miser perdidi. Si pietatis ratio tibi constat, solare fortunam tuam recordatione preteriti temporis: coluisti parentem, et dum licuit pia semper in illum officia congessisti, pater obiit, pietas vivit, alioquin est, fateor, unde perpetuo mestus sis. Pater
Abbreviated transcription (Latin):
biat uera ac uigꝭ humilitas uerboꝵ q et rerũ omi leus
q non fucta tractacõ sm id serũ atq inualidũ dephends
seu forte huc tu cogere. tuo ipe am̃i. nõ potes quo tu pe
quidem atq utilit̾ togeretur tunt añꝙͣ in ꝑniciem ⁊es
eiũpat ultimo remodio utendũ erit. Extir̃panda ma
ita te facilem prebebis ut quãtiũ uri tuo dextũ tm̃u
ticti fameq addituni d̃uenras impre ac supbe enpidi¬
tatis aculei nulla rei meliꝰ ꝙͣ ꝑia et miti libebalitate
frangidt᷑. bonũ aurũ quo pax domꝰ ⁊ caritas fr̃ia re¬
dimitur. uetus ualde n ͨ uerũ mĩs est u̾bũ mragnam
discordiaꝵ belloꝵq mat̾iam. duo hec eẽ pnotã meũ¬
e tuid. que si de ucta honuĩ tollerẽtur haũd dubre trã¬
quilliꝯ̃ uiueretur De amisso prẽ e xh. dolor¬
atrem amisi ry iustum ẽ ut quẽ pñtem quereba¬
ris. absentem queras nec ĩuenras. nichil ꝙͣ fasti¬
dita impre frustra eptari.d. pud prem̃ amisi .i. piũ

Expanded text:
is humilitas verborum, et rerum omnium lenis et non ficta tractatio. Sin id serum atque invalidum deprehendas, seu forte huc tu cogere tuum ipse animum non potes, quo honeste quidem atque utiliter cogetur, tunc, antequam in perniciem res erumpat, ultimo remedio utendum erit: extirpanda maliita te facile prebueris, ut quantum iuri tuo demptum, tantum virtuti fameque additum invenias. Impie ac superbe cupiditatis aculei, nulla re melius, quam pia et miti liberalitate franguntur. Bonum aurum quo pax domus et caritas fraterna redimitur. Vetus valde, nec verum minus est verbum, magnam discordiarum bellorumque materiam, duo hec esse pronomur, haud dubie tranquillius viveretur. 46 DE AMISSO PATRE Patrem amisi. Iustum est ut quem presentem querebaris, absentem queras nec invenias; nichil equius quam fastidita impie frustra optari. Pium patrem amisi. Pium
Abbreviated transcription (Latin):
ne demtre᷑ ueriꝰ ꝙͣ pietatis ẽ Quibꝰ se unrilibꝰ exem¬
plio mtserit sparthana illa mulier apud scriptoe̾s
quidẽ unorata s non ꝑtt̾ illaudata que audita ꝙ filiꝰ
inrelio cetidisset: act illum gemũ ut esset qui mori go
prua nõ timmeret parluue uirtus maiorieꝙ iorneliẽ
nud sptuntꝭ im̃ ꝑiũ ut terre traditus fuit luctũ meꝵe

Expanded text:
cue dementie verius quam pietatis est. Quibus se virilibus exemplis interserit, Spartana illa mulier, apud scriptores quidem innominata, sed non pariter illaudata, que audito quod filius in prelio excidisset: “Ideo, ait, illum genui, ut esset qui mori pro patria non timeret”. Par Livie virtus maiorisque Cornelie, mum spectantis imperium, ut terre tr
Abbreviated transcription (Latin):
D Abreriũ serui R U si cẽdeãt uideas ꝙ occłis qd̵i aĩo Iam.
uidiste qt᷑ illos uicia cc̾muftent quot neq̃tie quot doli quor
mendatioꝵ aotes quot scelerũ spẽs quot furtorũ quid ĩhorreas
domũ malis exausta̾ lenatãq pond̾ib d. Serui suu̾e omnes
qͥt arm̃adi stringediq pedes uagi Quot aciri uignes leẜuãdi
duro te negociolibera ͫ dices. d. fugerur ẜi It Et cũ hus

Expanded text:
 Abierunt servi. O, si redeant videasque oculis, quod animo iam vidisti: quot illos vitia circumstent, quot nequitie, quot doli, quot mendaciorum artes, quot scelerum species, quot furtorum! quid ni horreas domum malis exhaustam, levatamque ponderibus? Servi simul omnes quot armandi stringendique pedes vagi, quot acuti ungues observandi: duro te negotio liberatum dices. Fugierunt servi. Et cum his
Abbreviated transcription (Latin):
d filũ haber rebellãtem .⁊. inpudent᷑ de mĩoris re¬
bellions ꝯquerctur qui maioris iusta ꝯtẽ osit ĩperia¬
d filiꝰ ꝯ̾tunax ẽ michi .⁊ tandem fortasẜ intelligꝭ
quidd tuꝰ ille tam dirus pr̃ iu̾sꝰ ẽ tͥ d. filiũ patior
insolentem ⁊ si etatꝭ ẽ uiciũ cũ cͥtate trã sibit m̃ltoꝵ
forox adolestenͣ. ꝑgressu tꝑis ad u̾tutẽ mirificꝭ ꝓ¬
uettibꝰ flexa ẽ d̾ rebellẽm filiũ hẽo ⁊ nõ solꝰ et
dauid ⁊ mitridates ponti rex ⁊ seuerꝰ ĩꝑator ⁊oͣ.¬
iꝰ rebellãtes filios habuere ⁊ mltꝭ pꝯ sclie brita¬
iici pacem regni. ut fama loquit᷑ turbauit ⁊egn
adolestents ĩ prẽm ꝯcctata rebellio si quisq sua de¬
flet ĩꝯmoda millꝰ alierra uel publica d. Impiꝰ at
rebelt ẽ filiꝰ ⁊ magͣ t᷑ portio pr̃ne molestie dexta
ẽ mortem filii tmiere d. habeo ugnauũ ⁊ dertẽ
filiũ .⁊. nestis ut affritanꝰ ille uir magnꝰ dissimi¬

Expanded text:
. Impudenter de minorum rebellione conqueritur, qui maiorum iusta contempsit imperia. Filius contumax est michi. Tandem fortassis intelligis, quid tuus ille tam durus pater visus est tibi. Filium patior insolentem. Si etatis est vitium, cum etate transibit; multorum ferox adolescentia, progressu temporis, ad virtutem mirificis provectibus flexa est. Rebellem filium habeo. Non solus: et David, et Mithridates Ponti rex, et Severus imperator Romanus rebellantes filios habuere, et multis post seculis Britannici pacem regni, ut fama loquitur, turbavit regii adolescentis in patrem concitata rebellio; sed quisquis sua deflet incommoda, nullus aliena vel publica. Impius ac rebellis est filius. Magna tibi portio paterne molestie dempta est, mortem filii timere. Habeo ignavum et inertem filium. Nescis ut Africanus ille vir magnus, dissimi
Abbreviated transcription (Latin):
egentissiõs facct. Tu in filio s si noñ uirtittẽ ama ꝙ
filius. suie id quidem aut ꝙ homo ẽ Postremo si nł
est d pdite filius est ucte ⁊. pondus infaustũ eoo
ris. hoc tibi debitum illud optabile d. Inpuis ĩhũaꝰ
mntractabil ẽ filiꝰ ⁊ Siquidem mollities ac uolupo¬
tas an ꝑfidiam ac scelus erupuit uenenosũ ad̃al ex¬
ihendu domoe neꝙ ubi s quid natũ extimãdĩd
⁊ in silius ortas auiculas pasiite ⁊ domi natos stor

Expanded text:
egentissimos facit. Tu in filio, etsi non virtutem, ama quod filius, si ne id quidem, at quod homo est, postremo si nichil ricordia est. Perdite filius est vite. Pondus infaustum, eoque ris: hoc tibi debitum, illud optabile. Impius, inhumanus, intractabilis est filius. Si quidem mollities ac voluptas in perfidiam ac scelus eruperint, venenosum animal exigendum domo est, neque ubi, sed quid natum extimandum; et in silvis ortas aviculas p
Abbreviated transcription (Latin):
solus ã plerte atq illi dicito h. q̃dẽ/ o degrna. ꝓtt nolẽt patioti aum
T i̾tegͫ restiture at̃ ctose una michi pro om̃ib satis is. tu m ide
sumi pio resone sic nõ faine tt̃ sed uite quoq dlpua. nõ sentiaud
uulgo passuim ĩtoius laceror. R. 2hom cõsule Nctũ se nulga facid
clariẽ uirtꝰ ꝯstiã securũ / de q̃sito ex indig̃s landib ꝓudore rap ͬ su¬
audasse arguor indignũ Rac̃o. Malũ quide̾ qd̾. ⁊ bcã set. eũ
Radice bõĩ tm̃ ⁊ innonũ ꝯͣles ip̃i sũt. tales alios opman᷑
huit ad laudãd̾ eꝯ ͦ et. ꝓniores st. e ꝙ̃mis ĩdignũ landare malia
fattar uituꝑare tñ i̾m̃itu młto ẽ p̾tiꝰ d . landam ẽdigĩ r¬

Expanded text:
solus amplectere, atque illi dicito: “Hec quidem o regina, pro te volens patior, ut me in integrum restitues, aut certe una michi pro omnibus satis est. Tu me sola sinu pio refove, sic non fame tantum, sed vite quoque damna non sentiam”. Vulgocientia securum. 26 DE QUESITO EX INDIGNIS LAUDIBUS PUDORE Laudasse arguor indignum. Malum quidem e bona sepe oritur radice: boni enim et innocui quales ipsi sunt, tales alios opinantur; hinc ad laudandum equo etiam proniores sunt, et quamvis indignum laudare malum fatear, vituperare tam
Abbreviated transcription (Latin):
qͣt silue. d. dicricordem distioliũ nattꝰsum. N sexe
fatiliꝰ insi capit mollias ꝙ̃ hond quid uis auar̃ est
in fabulis luxũ. ac uolpecu̾lam lãe didĩcisse nãde¬
liphante studiosi. non auilis fabula ẽ s naturalis
historia ⁊ hic tiuis forsitan studio naturã lem̾et ax
me aictem una fere pastoris ⁊ p̾ceptoris uita ẽ mirũ
insi iterq tandem a ꝯuictu mores trapoerit ille ẜ¬
beluas ⁊etit. hic pueros/ de nou̾ta ta ei dolor¬
Quercam habeo. R. ergo et patrem. fic sunt
ferme res huãne. tristixea letis ⁊ anra dulci¬
bus temxent᷑ atꝙ utinã ex equo Inꝑmiptũ hic
dulce non habitati .d. Inusta michi ẽ nouerca y¬
non mexte uirgiliario exicheto uteris. quãto iuet
illa diustior t. tanto in illam ut sis iustior enitere¬
d nouerca nĩ supbissima ẽ.n. et ferne ꝓõum sux¬
bia ẽ .s. nouerce ẽ si henime cause unũ paruct ⁊

Expanded text:
quam silve. Duricordem discipulum nactus sum. Sepe quam silve. Duricordem discipulum nactus sum. Sepe facilius ursi caput mollias quam hominis. Quid vis autem? Est in fabulis lupum, vulpeculam, literas didicisse; nam elephantis studiosi non anilis fabula est, sed naturalis historia. Et hic tuus forsitan studio naturam leniet; apud me, autem, una fere pastoris ac preceptoris vita est; mirum nisi uterque tandem a convictu mores traxerit. Ille beluas regit, hic pueros. 42 DE NOVERCA Novercam habeo Ergo et patrem; sic sunt ferme res humane, ut tristitia letis, et amara dulcibus temperentur, atque utinam ex equo! Impermixtum hic dulce non habitat. Iniusta michi est noverca Non inepte Virgiliano epitheto uteris; quanto autem illa iniustior tibi, tanto in illam ut sis iustior enitere. Noverca michi superbissima est. Est femine proprium superbia, et noverce est. Si gemine cause
Abbreviated transcription (Latin):
lens egre manũ ferule subitiet doct̾ne admn repre¬
hensionibꝰ aurẽ collũ uigo D. habes ꝓsꝑctate tumi
om̃is elatio. Scis ut alexander macedo cũ aliqñ
mathematit᷑ amĩ applicasset ⁊ geometca fibique¬
Dad obsturustula traderẽtur difficultatibꝰ offensis
pͥcepteri imiꝑat ut id ipm̃ clarius tradat ⁊ quidi ͤ
mille sũt fortune ꝑtes in ingenii rebꝰ quo quis doc¬
tus ac saxiẽs fieri cuxit obliuistatur interim se po¬
tentem d. distixłm rudem elatumꝙ habeo R Conͣ
uentũo aduerso flumir̃ nauigas ꝯtrahe carbasa
terram pete d. C õmiãcõnem habeo distiplm̃q¬
ꝓteruũ. R non arenã tñ fadĩs. s serpentem
inttus. aconitũ excolis hostem dotes d. dure disti.
teruitis mstruo. E Surdo canis ẜ sic est hos clar¬
mor hos silentiũ delectat potentissima semx in e¬
bus em̃ibus ꝯsuetudo est iuder ut pistator tartus
clamosus uenater ac clamosior aliquãto stole arbiter

Expanded text:
lens; egre manum ferule subiciet, doctrine animum, reprelens; egre manum ferule subiciet, doctrine animum, reprehensionibus aurem, collum iugo. Habeo prosperitate tumidomnis elatio. Scis ut Alexander Macedo, cum aliquando Mathematicis animum applicasset, et Geometrica sibi quedam obscuriuscula traderentur, difficultatibus offensus preceptori imperat, ut id ipsum clarius tradat, et quid ille nulle sunt fortune partes in ingenii rebus: quisquis doctus ac sapiens fieri vult, obliviscatur interim se potentem. Discipulum rudem elatumque habeo. Contra ventum, adverso flumine, navigas: contrahe carbasa, terram pete. Contumacem habeo discipulum protervumque. Non harenam tantum fodis, sed serpentem nutris, aconitum excolis, hostem doces. Dure discipulum cervicis instruo. Surdo canis. Sed sic est: hos clamor, hos silentium delectat. Potentissima semper in rebus omnibus consuetudo est; viden ut piscator tacitus, clamosus venator? at clamosior aliquanto schole arbiter
Abbreviated transcription (Latin):
sennã pitis natura non uinectur. d. distmpulũ
indocilem sors dedit E Cerre aride colonꝰ soluebo¬
uis quid te torques illeꝰ ꝑte. ⁊ tibi eũ tot sint laborel¬
nami ⁊ menctabiles suꝑuatuos quer̾e stulticia est d.
discipulum habeo kãꝵ indocibem R. di docilis est.
uirtutum illic insta nrelioribus illum actibus ornaue¬
ris ꝙ si nentrũ capit uacud̃ sine ñe uequid imꝑtusũ
uas effunderis quod neq ib subsidat teq iugi tedios
hauriat. sic habeto eñ om̃es qui fut̾ quitũq erũt at
fuerũt uirtutibꝰ aut doitrinis clari non possẽ unũ
ingeniũ actendere insi alique intꝰ an in aĩo sintille
sint que p̾ceptoris spũ excitate ⁊ aducte. generosum
distipline fomitem arripiant. aligqͣn aliidum i eme¬
rem ne quidꝙ̃ flabit d. Intractibilem distipłmñ ac
suꝑbum. habe R duꝑbia hestis mgenii ẽ dumq st¬
esse de dignatur. ⁊ distere negligit. distixulꝯ inso.¬

Expanded text:
semina proicis: natura non vincitur. Discipulum semina proicis: natura non vincitur. Discipulum indocilem sors dedit. Terre aride colonus, solve boves, quid te torques? Illi parce et tibi, cum tot sint laborenevitabiles: supervacuos querere stultitia est. Discipulum habeo literarum indocilem. Si docilis est virtutum, illic insta: melioribus illum artibus ornaveris. Quod si neutrum capit, vacuum sine, neve quid in pertusum vas effuderis, quod neque ibi subsideat, teque iugi tedio exhauriat. Sic habeto enim: omnes qui sunt, quique erunt, aut fuerunt virtutibus aut doctrinis clari, non posse unum ingenium accendere, nisi alique intus in animo scintille sint, que preceptoris spiritu excitate et adiute generosum discipline fomitem arripiant; alioquin algidum in cinerem, ne quicquam flabis. Intractabilem discipulum ac superbum habeo. Superbia hostis ingenii est, dumque subesse dedignatur, et discere negligit discipulus inso
Abbreviated transcription (Latin):
De serõo testatur cui non oiã credẽ nephas r̃̾ ⁊ cres¬
totilitas tathehorias que m̃t difficilia indanlux.
Crartes liberales quas sigulas a p̾ceptoribꝰ di̾dicis¬
i ꝯuagio ducitur mullo homĩ tradente ut ide aił
om̃s intellexisse ⁊ nouissim om̃ bernardũ uirl̃ doc¬
trma ac sanctiate clarissim om̃s fuas lrae quart
mñt euctos sui temporis habu̾dãtissmmꝰ fuit in silius¬
ait de se ecꝭ ipẽ ait ⁊ in agris didicisse non hom̃ ma¬
gisterio s meditando et orande. nec x̾cextores umꝙ̃
ão etꝭ fieri possint quod inẜĩ sic esset quid fecissẽt
pͥmi homĩ quibus n ͨ magister ullus erat .m. rexti a ⁊¬
liquid. mirando igctur cogctãdo assurgendo ⁊ ige¬
mũ acuendo. ea ixã quẽuos cum omibus p̾ceptoribꝰ
urĩs uix intelligas duenere. Aude ⁊ tu aliquid teq
maguis insertie non defidas si mortalis defuerit etꝰ¬
nꝰ adcus p̾cextor atq sut̾ omes ⁊ omiã Ille fecat et
stipulum habeo in docilem pdis oꝑam bitus aras

Expanded text:
cui non omnia credere nefas est, et Aristotelicas cathegorias, que inter difficillima numerantur, et artes liberales, quas singulas a preceptoribus didicisse magnum ducitur, nullo hominum tradente, ut idem ait, omnes intellexisse. Novissimumque Bernardum, virum doctrina et sanctitate clarissimum, omnes suas literas, quarum inter cunctos sui temporis abundantissimus fuit, in silvis et in agris didicisse, non hominum magisterio, sed meditando et orando, nec ullos umquam alinon iterum fieri possunt? Quod nisi sic esset: quid fecissent primi hominum, quibus nec preceptor ullus erat, nec reperti aliquid? Mirando igitur, cogitando, assurgendo, et ingenium acuendo, ea ipsa que vos cum omnibus preceptoribus vestris vix intelligits invenere. Aude et tu aliquid, teque magnis inserere ne diffidas: si mortalis defuerit, eternus aderit preceptor, a quo sunt omnes, et omnia ille fecit, et scipulum habeo indocilem. Perdis operam, litus aras,
Abbreviated transcription (Latin):
suũ c̃ciduẽtũ. d durus mͣ prẽ .⁊. ut sit durꝯ illũ t᷑.
non se tibi iudicẽ dat natura ꝙͣ secicta lex ciulis.
castigatores pentũ filios erubestit pudeat te audere
quod ulli filio licere legem puduit. siue de te uditet
qui te genuit aluctq. tude illo iudiciũ lunquealiis.
prem̃q si uerelaudis non est capax. decoro tamen
silentio uenerare. d dinus pr̃ẽ moribꝰ ⁊. non ar¬
guendi mores prm̃ s ferendi sũt nichil turpiꝰ ĩ
alexandro sonat ꝙͣ ꝙ non dicã pr̃em ꝯmtiis a¬
tentasse. s prnis laudibꝰ d̃uidisse uisũs .ẽ. de prẽ
uel nlose lequẽdũ uel tacendũ.⁊. habeo dicꝵ pr̃e¬
nulla honestior seruitus ꝙͣ filii il tam suũ cuiꝙͣ ꝙͣ¬

Expanded text:
. Ut sit durus, illum tibi, non te sibi, iudicem dat natura, quam secuta lex civilis, castigatores parentum filios erubescit. Pudeat te audere, quod ulli filio licere legem puduit; sine de te iudicet, qui te genuit aluitque; tu de illo iudicium linque aliis, patremque si vere laudis non est capax, decoro saltem silentio venerare. Duris pater est moribus. Non arguendi mores patrum, sed ferendi sunt. Nichil turpius in Alexandro sonat, quam quod non dicam patrem conviciis attemptasse, sed paternis laudibus invidisse visus est. De patre vel gloriose loquendum, vel tacendum. Habeo durum patremnulla honestior servitus quam filii. Nichil tam suum cui
Abbreviated transcription (Latin):
ad rectũ iter trahit oꝑe consilioq adunuas ⁊ sepe
uerboꝵ sepe rerio stul impellẽs sepe uel tardũĩ¬
crepitas uel duitum sic aspectu durꝰ e̾ x mĩme fc ͤ
tuosior filio seuerctas prĩs solet eẽ ꝙͣ comitas d durꝰ
⁊̃ pater ⁊ suꝑciliũ prinõ zetꝰ dolor metus etas ex¬
tusant d. durũ prem̃ egre fero .2. quid si ꝙ multe
sit affeatꝓu̾ire actidit. ferte duriorẽ cogaris alt̾ius
quid sĩ ip̃i ꝯtumatis filii pat̾ esse meioras. tut in¬
telluges ꝙͣ sũane prĩs iu̾gũ ⁊ ꝙ iustũ sĩt i̾perũ.

Expanded text:
ad rectum iter trahit, ope consilioque adiuvans, et sepe ad rectum iter trahit, ope consilioque adiuvans, et sepe verborum, sepe rerum stimulis impellens, sepe vel tardum increpitans, vel invitutuosior filio severitas patris solet esse, quam comitas. Durus est pater. Supercilium paternum, zelus, dolor, metus, etas excusant. Durum patrem egre fero. Quid, si quod multis sic affectis iure accidit, ferre duritiem cogaris alterius? Quid, si ipse contumacis filii pater esse incipias? Tunc intelliges quam suave patris iugum, et quam iustum sit impe
Abbreviated transcription (Latin):
sexe uterrie obseruasse legi̾rꝰ in quibꝰ marerẽ
cassi ⁊ fulun nobilitata seuerctas i tu mmꝰ bland
prend diuro dic. d. prẽm patior durũ. i qualẽ
pittas ille te xassus ẽ ꝑuerũ qualem ue denreps
a dolescentem difficile id quide psuadiͥ huo fibi
ilsius inconditos mores pati .d. patior dirã piã¬
⁊ q̃uid si durus es filuis dura dirris efficatiꝰ ler¬
utros ⁊ sepe mediti mollioris deformior ẽ citat
pater est michi ⁊ que tibi dicrissima illi forsan uti¬
sia uidentur. tui et tertus iudiciũ ⁊ incorruꝑcior ẽ
affectus. adolesteñ non insi que sub oculis sũt metit
etas matitror multa c̾cũspicit d. pater ẽ in dirisa¬
simꝰ ⁊ uide neilli durĩor ut dum ille dedecori tuo
obstat tu illius uitam ꝑditis moribu ĩquietes d p̃¬
dirius pd ẽ mithi .z. qui salutẽ filii negligͭ ille
denũ dirus ẽ pr ⁊ si fronte mitissimꝰ. ⁊ qui filiũ

Expanded text:
sepe acerrime observasse legimus, in quibus maxime sepe acerrime observasse legimus, in quibus maxime Cassii ac Fulvii nobilitata severitas. I tu: nimis blandum patrem, dic durum. Patrem patior durum. Qualem putas ille te passus est puerum, qualemve deinceps adolescentem? Difficile id quidem persuadere his s quam etatis illius inconditos mores pati. Patior durum patrem. Quid si durus est filius? Dura duris efficacius leniuntur, et sepe medici mollioris deformior est cicatrix. pater est michi. Que tibi durissima, illi forsan utilia videntur, cui et certius iudicium et incorruptior est affectus. Adolescentia non nisi que sub oculis sunt metitur, etas maturior multa circumspicit. Pater est michi durissimus. Vide ne tu illi durior, ut dum ille dedecori tuo obstat, tu illius vitam perditis moribus inquietes. Perdurus pater est michi. Qui salutem filii negligit, ille demum durus est pater, etsi fronte mitissimus, at qui filium
Abbreviated transcription (Latin):
tonsiliũ. d. nouerca me odit patrem tuũ amat sat
ẽ tibi odisse prĩs amatricem pio filio non licet sinr
illum odit qui non oderit Nam si alterũ plusꝙͣ ui
ud amat tu ille ne fueris .d. nimis odit me nouta¬
⁊. minꝰ malũ forsitan nouerce ediũ ꝙͣ nniiꝰ amor
phedram nosti et ypolitum Certe odiũ ꝙ ultistĩ
nephas lemendũ auct fugiendũ aut ferendã est
nichil est quãtũ querele sepe odiũ exaggerant
rrum patior parentem .⁊. durities prĩe sepe
filio salubris est dampnosa mollities nõ linhͤ
tm̃ s nec uirge ꝑcendũ docti ꝯsulũt hiis duobhã
noꝵ iuueniliũ. ꝯstat in p̃mis cura que si frustra
sunt grauoribꝰ morbis gͣuora remredia adhibẽ
abdic̾atios cart̾er qm̃ et morẽ ueteri romano ad ex¬
tremũ sigolicia et mors quod non ꝯsules modo
e duges quibus impiũ in onrẽe publiti officii pres¬
taret autoritas s p̾iatos illos pristos aic seruos
pares quibꝰ sola patria ptat̾ illiꝰ in filios daret

Expanded text:
onsilium. Noverca me odit. Si patrem tuum amat, satis est tibi: odisse patris amatricem filio non licet; sin et illum odit, quem non oderit? Nam et si alterum plus quam virum amat, tu ille ne fueris. Nimis me odit noverca. Minus malum forsitan noverce odium, quam nimius amor: Phedriam nosti et Hippolytum. Certe odium quod ulcisci nefas leniendum, aut fugiendum, aut ferendum est; nichil est quartum: querele sepe odium exaggerant. 43 rum patior parentem. Durities patris sepe filio salubris, semper damnosa mollities; non lingue tantum, sed nec virge parcendi docti consulunt. His duobus animorum iuvenilium constat in primis cura; que si frustra sint, gravioribus morbis graviora remedia adhibentur, abdicatio et carcer, quin et more veteri Romano, ad extremum supplicia et mors, quod non Consules modo et duces, quibus imperium in omnes publici consilii prestaret auctoritas, sed privatos illos priscos ac severos patres, quibus sola patria potestas ius in filios daret,
Abbreviated transcription (Latin):
2. ħ non erit diũ si bene pbit uisum est uioleptũ n ͭ
isse ductuonũ ⁊ sãne si uel unũ patriã curẽ bonũ
habeat malum diũ diu̾tius non habebati
It michi preceptor in dectus ⁊ et doctũ face̾ non
possit indoctus. uerumq sĩt tõmune illud sũgñ
tar uerbo. aliquo afflatu diio sine quo nrec doctit
te net bonũ unũ fieri posse credendũ c̾. hoc cem moie
sosum uera ⁊ eligio sentit s gentilis quoꝙ ꝓꝑhretreꝯle
te nictoritas .d. Indoitum prextorem noleroe aaudas
at tesestem pextorem audilibens qui fecit anas
tibe non hus tud quas ordimꝰ s d̾iuifibiles alias iħi¬
amma. Illum audi qui docet horem̃ stram̃ sicut stx̃t
est quo insuxer tacente frustra p̾cextor quicĩꝙ.
gnortalis ꝙͣnus dortissimꝰ laboret d. pceptorem m̃¬
dottum ehre feror a. uel ab allo fugres aliũ querent¬

Expanded text:
s. Sed non erit diu. Si bene Philosophis visum est, violentum nichil s. Sed non erit diu. Si bene Philosophis visum est, violentum nichil esse diuturnum. Et sane si vel unum patria civem bonum habeat, malum dominum diutius non habebit. 40 st michi preceptor indoctus. Etsi doctum facere non possit indoctus, verumque sit commune illud: signum utar verbo, aliquo “afflatu divino”, sine quo nec doctum certe, nec bonum virum fieri posse credendum est. Hoc enim non solum vera religt auctoritas. Indoctum preceptorem nolens audio. At celestem preceptorem audi libens, qui fecit aures tibi, non has tantum quas videmus, sed invisibiles alias, intanima; illum audi, “qui docet hominem scientiam”, sicut scriptum est. Quo insuper tacente, frustra preceptor, quicunque mortalis, quamvis doctissimus, laboraret. Preceptorem indoctum egre fero. Vel ab
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ graui preminiur Iuhzo 2. austophanis polentt
fabella que mouet non nuctriendum in urbibeꝰ leonxm¬
si tamen mttritꝰ fuerit obsequendũ illi rẽ nec tiram¬
dis naturale malum. impatiã cumiland. qirãꝯitã
ip̃e feteris pariã detrectandũ. raro equidem tirãnꝰ
absq cuboa cuuũ surreoit in ppło uetus aũt ẽ uerbũ.
ce de quod nctulistt mitristi d. dinũ irportunũ patum̃
Si om̃is ptas adeo est seu ad bonoꝵ exe̾ticĩ seuad
maloꝵ penã par. est ut dino imꝑio te subiertũ sennas
non humano. cuis si mister imitior iuidetur. parienna
fortasẜ efficiet ut mitestat. uix est ullum tam ferox
ingeniu̾. ut non obedientiã it obsequio leuratꝭ uel.
ferendũ demq uel ponendũ t̾ om̃e quod p̃mit nc̃a¬
pe nichil est terciũ p̾t̾ inoat̾iam̃ que ut dior molis¬
ta nõ minuit s aceruat .d. malus nobis ẽ dnt̾ ⁊ oc̃
uos unũ habetis nouũ hosten unus ille multosq m

Expanded text:
domini gravi premimur iugo. Aristophanis Poete utilis domini gravi premimur iugo. Aristophanis Poete utilis fabella, que monet non nutriendum in urbibus leonem; tamen si nutritus fuerit, obsequendum illi esse. Nec Tyrannidis naturale malum impatientia cumulandum, quanque ipse feceris potentiam detractandum: raro equidem tyrannus absque culpa civium sEde quod nutristi. Dominum importunum patimur. Si omnis potestas a Deo est, seu ad bonorum exercitium, seu ad malorum penam, par est ut divino imperio te subiectum sentias, non humano. Cuius si minister immitior videtur, patientia fortassis efficiet ut mitescat. Vix est enim ullum tam ferox ingenium, ut non obedientia et obsequio leniatur. Vel ferendum denique, vel ponendum est omne quod premit, nempe nichil est tertium preter impatientiam, que, ut dixi, molesta non minuit, sed acervat. Malus nobis est dominus. Omnes vos unum habetis notum hostem, unus ille multos habe
Abbreviated transcription (Latin):
d patria diñ unũ fert .2. multos aũt̾ roma q̃s
caligulas nestiat ac nerones ⁊ domĩtianos ⁊ cõma¬
probra ⁊ exequar maxiios ⁊ pretate̾ hostes sulia¬
nos ac decios Sardanaxalũ assiria ꝑtulit tirum
psis alexandiũ grecia atꝙ asia reges deoduere
autem tirãnos acerrimos ⁊ ũmites tulit ⁊ diom
argi queq ꝑpessi feminrãꝙ uxoris auaritiã que
uiro ip̃o rapatior suo inͥ sexu tiramde miris mode
exc̾turt s quo feror quis aut uer̾es aut nouos mu¬
iet tiradnos qui tam multi hodĩe tamq alte huic
opibꝰ ac potenciã połoꝵ illint moribꝰ atq demẽ¬
tiã radicati sut̃. ut n ͨ mi̾tri iam̃ ualeãt n ꝯuelli
nreq mĩꝰ apud uos ꝙͣ apud egipcios aut midos
libertate pessũdata ac sepultã uersa ẜuitꝰ ĩ nãm
sct. sic ut ꝑo maior ppłoꝵ tirãm̃ si nõ hãt quesi
om̃es in seruitio naͣti atq educati ut doloris antiquã
sic noitam querele materiã non habetis d. potentis

Expanded text:
inum unum fert. Multos autem Roma: quis Caligulas nesciat ac Nerones, et Domitianos ac Commoprobra exequar, Maximinos et, pietatis hostes, Iulianos ac Decios? Sardanapalum Assyria pertulit, Cyrum Persis, Alexandrum Grecia atque Asia. Reges dictos, vere autem tyrannos acerrimos et immites tulit, et DioArgi quoque perpensi femineamque uxoris avaritiam, que viro ipso rapacior in sexu suo tyrannidem miris modis exercuit. Sed quo feror? Quis aut veteres aut novos numeret tyrannos? Qui tam multi hodie, tamque alte, hinc suis opibus ac potentia populorum, illinc moribus atque dementia, radicati sunt, ut nec numerari iam valeant, nec convelli, neque minus apud vos quam apud Egyptios aut Medos libertate pessumdata ac sepulta, versa servitus in naturam sit, sic ut pars maior populorum tyrannum si non habeat, quesitomnes in servitio nati atque educati, ut doloris antiquam, sic novam querele materiam non habetis. Potentis
Abbreviated transcription (Latin):
d. insolens ẽ michi nouerca .r noli pati ut potenor
sit illius infolencia ꝙͣ pietas tuã Nichil dicrũ nł
arduũ ẽ pretati. hec ad deũ hor̃nes crihit deidq
ad hõrnes dectinat quociens nouerta seuiert nõ
n illam prẽm conita d. Inuriosa ẽ nouerca x mu

Expanded text:
Insolens est noverca. Noli pati ut potentior sit illius insolentia, quam pietas tua. Nichil durum, nichil arduum est pietati: hec ad Deum homines erigit, Deumque ad homines inclinat. Quotiens noverca sevierit, non tu illam, sed patrem cogita.