comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pullularet: tunc uir scanctissimꝰ timore nudus. fidĩ
feruore uestitꝰ: quasi signifer belligerator ꝑ mediaᷤ
acies int̾ hostiles fremitꝰ. int̾ hereticos gladios se
ingerebat. xp̃i uaritate securꝰ: nichil de sua morte
formidans: illud solũ metuebat ne pre iudicium¬

Expanded text:
pullularet, tunc vir sanctissimus timore nudus fidei pullularet, tunc vir sanctissimus timore nudus fidei fervore vestitus quasi signifer belligerator per medias acies inter hostiles fremitus inter haereticos gladios se ingerebat, Christi caritate securus, nihil de sua morte formidans, illud solum metuens, qu
Abbreviated transcription (Latin):
mia: recusanti tormenta. Qui õs de pio religi¬
onis oꝑe cõmones. nũc alios de cõfessione inesti¬
mabilis sc̃ẽ tͥnitatis cõformans. nũc reliqͦs pro¬
missione regni celestis inuitans: nõ cessabat
in plebe uerba ureritatis fructu fidei redũdã
cia seminare. Quo cognito de scõ hylario. qm̃
tantũ lumẽ et si uoluisset latẽ nõ potuit: qͥppe
necessariũ ut alienas tenebras in lucẽ tranfer¬
ret: cõcordante fauore populi aut poeus sp̃u
putatꝰ. aliquãdo sacris altarib sacerdos electꝰ
est. Crescebat in eo cotidie opinio famulatrir
uͥtutũ: nec erat eiꝰ fama cõtenta cͥcũiectas tantũ
gallias illustrare. s exteras natõnes et regiones
implebant. meritorũ grã ꝑcurrente. Id ꝙ actũ
ẽ: ut in toto orbe uelocit beati pontificis głia
militaret. Igit᷑ constãcu imꝑatoris temꝑe cum
arriana heresis uenenata de radice floris touici

Expanded text:
mia recusanti tormenta! 11 Qui tamen nunc illos de pio religimia recusanti tormenta! 11 Qui tamen nunc illos de pio religionis opere commonens, numabilis sanctae trinetatis in| formans. Alios ad promissionem regni caelestis inuitans . non| cessabat implire uerba ueritatis . fructu fidei redundan| tia seminare. 12 Quo cognito de sancto Hilario, quoniam tantum lumen etsi voluisset latere non posset, quippe necessarius, ut alienas tenebras in lucem transferret, concordante favore populi aut potius dei atus aliquando sacris altaribus sacerdos electus est. 13 Crescebat in eo cotidie opinio famulatrix virtutum nec erat eius fama contenta circumiectas tantum Gallias inlustrare sed exteras nationes et regiones implebat. Meritorum gratia percurrente id actum est, ut toto orbe velociter beati pontificis gloria militaret. 14 Igitur Constantii imperatoris tempore cum Arriana haeresis venenata de radice flore toxico
Abbreviated transcription (Latin):
Apud gallicanas uero familias nobilitatis lam
tanta sapiencia pͥmitiua lactabat᷑ infancia: ut
ꝓ obtinenda uictoria necessariũ iussisse militẽ ꝓ
pagari. Demq cõiugem habẽs et filiam: ita ple¬
nitudine dm̃i uenerabiles ammos eccłastice regule¬
diuino nutu pontificis grãm possideret. Ita se ip-¬
sũ ꝓpͥa disciplina coercebat intentꝰ qͣsi futurã spe¬
ciẽ indicans: ut iureprehensibilis in templo xp̃i
prepararet᷑ sacerdos. Nam qd̃ int mortales adhuc
hostes catholice religionis abhorruit. ut nõ solu̾
dicam cõuiuium. sed neq salutatio fuerit ei cũ
his p̾tereũtib comiͥnis Uitabat hec dauitico fultꝰ
exemplo: ne cũ hereticis mensam participando
fieret illi in scandalũ. O quã ꝑfectissimũ laicũ: cuiꝰ
imitatores ip̃i etiã desiderant esse sacerdotes: cui
nõ fuit aliud uiu̾e: nisi. xp̃m cũ dilectione tim̾e̾.
et cũ timore dilige. Cuiꝰ sequaces currunt ad głã:
diuertentes ad penam. Credenti succedũt pre¬

Expanded text:
aput gallicanas| familias . nobilitatis . la. tantae sapientiae primitiua lac| tabutur infantia ut pro optinenda uiropagari. 8 Denique coniugem habens et filiam ita plenitudine domini venerabiles animos ecclesiasticae reguldivino nutu, pontificis gratiam possideret; ita se ipsum propria disciplina coercebat intonsus, quasi futuram speciem indicans, ut irreprehensibilis in templo Christi praepararetur sacerdos. Nam quod inter mortales adhuc hostes catholicae reldicam convivium sed neque salutatio fuerit cum his praetereunti communis. Vitabat haec Davitico suffultus exemplo, ne cum haereticis mensae participando fieret illi in scandalum. 10 O quam perfectissimum laicum, cuius imitatores ipsi esse desiderant sacerdotes, cui non fuit aliud vivere nisi Christum cum dilectione timere et cum timore diligere, quem sequentes currunt ad gloriam divertentes ad poenam, credenti succedunt prae
Abbreviated transcription (Latin):
ño scõ et meritis beatissimo patͥ pas¬
cencio pape: fortunatus. Religiosi
pectoris studio sollicitante cõmonitꝰ
o papa beatissime: diuinis inactib¬
cum sacri cõuersatione ꝓpositi iugiter exer

Expanded text:
NO SANCTO ET MERITIS BEATISSIMO PATRI PASCENTIO PAPAE FORTVNATVS. Religiosi pectoris studio sollicitante commonitus, quo, papa beatissime, divinis in actibus sacri conversatione propositi iugiter exer
Abbreviated transcription (Latin):
tis iam tͣnsitorie dixisse me memini. at tam̃
eadẽ nunc ex plicanda sunt iatiꝰ. quia nõ
mediocrẽ affert repeticio cautelam. Item¬
DUENIE NE DNO destructꝰ est
elanguit. Propt̾ qđ pͥstinȩ uirtutis memor
qͣsi tyrãnꝰ iam senescens. cũ ruisse se uideat.
in ꝑnitiem gͣssatur humanã. Nec tam̾ pot̾
firmũ dõ pectꝰ cogitationũ & cet̾arũ fraudi¬

Expanded text:
tis jam transitorie me dixisse memini, tamen tis jam transitorie me dixisse memini, tamen eadem nunc explicanda sunt latius, quia non mediocrem affert repetitio cautelam. Adveniente Domino, destructus est elanguit. Propter quod pristinae virtutis memor, quasi tyrannus jam senescens, cum ruisse se videat, in perniciem grassatur humanam; nec tamen potest firmu
Abbreviated transcription (Latin):
demones simulant. Colloquunt᷑ sepe cũ fta¬
trib. sepe cũ turba in conditos excitant sonit᷑.
Manus app̾bendunt. sibilant. insipienter
cachinnant. ut uł inpuncto peccati xp̃ia.
nu introeant. Cũq ab uniu̾sis fuerint re¬
puisi. ad extremum debilitate suã lam̃tati¬
one testantur. Et dñs quid̾ qͣsids & suȩ cons¬
cius maiestatis obmutescere his imperat.
latias ꝑuidentes canebant. Cũ cõsisteret ad¬
u̾sum me peccator. obmutui & humiliatꝰ
sũ & silui a bonis. Et iterũ. Ego uͦ tanqͣm sur¬
dus non audiebam.ꝙ sicut mutꝰ non aꝑui
os meum. fac tꝰ sũ ut hõ nõ audiens. xp̾c silen.
mꝰ. & uincimꝰ. Siore compellunt. su eiuni a
suadent. nõ ex eoꝵ nos monitis. s ex nr̃a cõ-¬
suet udine dirgamꝰ. Deniq etia si irruentes
mortem nob intentare uideant᷑. irridendi
potius qͣm timendi quia cũ sint debiles
minant᷑ cuncta nec faciunt. Et qͥdẽ de is¬

Expanded text:
daemones simulant, colloquuntur saepe cum fradaemones simulant, colloquuntur saepe cum fratribus, saepe cum turba inconditos excitant sonitus, manus apprehendunt, sibilant, insipienter cachinnant, ut vel in puncto peccati Christianum pectus introeant. Cumque ab universis fuerint repulsi, ad extremum debilitatem suam lamentatione testantur. Et Dominus quidem quasi Deus, et suae conscius majestatis, obmutescere his imperabatlacias pervidentes, canebant: Cum consisteret adversum me peccator, obmutui, et humiliatus sum, et silui a bonis . Et iterum: Ego vero tanquam surdus non audiebam, et sicut mutus non aperiens os suum; et factus sum ut homo non audis, et vincemus. Si orare compellunt, si jejunia suadent, non ex eorum nos monitis, sed ex nostra consuetudine id agamus. Denique etiam si irruentes mortem nobis intentare videantur, ridendi potius sunt quam timendi, quia cum sint debiles, minantur cuncta, nec faciunt. Equidem de is
Abbreviated transcription (Latin):
int̾serat. & in nocentes quosq ꝑ spem ho-¬
nestatis elidant. Impossibile postea durũ-¬
q hoc studium p̾dicant. ut dũ onerosũ
eẽ uidet᷑ quodcertum ÷. ex desꝑatione cedi-¬
um. & extedio succedat ignauia. Iac irco
limi uoce dicebat. Ueh illiqͥ potat proxi¬
mũ suum subu̾sione tͣbida. huiꝰ modieni
exortam̾ta depͣuatoria sunt itineris quod
ducit ad cȩlũ. Ideo cũ uenisset ad c̾ras dñs.¬
uoc iferantiũ ora claudebat. qͥ cunctas
hominu̾ lings soluebat. ne q̃preconio ue¬
ri ꝑu̾sitatis uenena miscerent. Et ut nos
eiꝰ exemplo etiã si ꝓfutura suaderent. in nul-¬
io his cõm̃daremꝰ assensũ. quia ꝓfecto non
consilia. quisuuꝰ deserens ordinẽ sacrũ ap̃i
temerauit imꝑium. ꝓpt̾ea etiã dñs eũ de
scriptis loquentẽ iubeat tacere. quia pecca¬
toridicit dñs. qͣre cu enarras iusticias meas.
& assumis testam̃tũ meuꝰ ꝑ os tuũ: Om̃ia

Expanded text:
interserant, et innocentes quosque per speciem hointerserant, et innocentes quosque per speciem honestatis elidant. Impossibile postea durumque hoc studium praedicant, ut dum onerosum esse videtur quod coeptum est, ex desperatione taedium, et ex taedio succedat ignavia. Idcirco plimi voce dicebat: Vae qui potat proximum suum subversione turbida . Hujusmodi enim exhortamenta, depravatoria sunt itineris, quod ducit ad coelum. Idcirco cum venisset Dominus avociferantium ora claudebat, qui vinctas hominum linguas solvebat, ne cum praeconio veri perversitatis venena miscerent; et ut nos ejus exemplo, etiamsi profutura suaderent, in nullo his commodaremus assensum, quia profecto non consilia, qui suum deserens ordinem, sacrum Christi temeravit imperium. Propterea etiam Dominus eum de Scripturis loquentem jubebat tacere, quia peccatori dicit Deus: Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum ? Omnia
Abbreviated transcription (Latin):
maria a sedeleta plaudebat. ille ꝗͥ orbẽ t̾rar
manu sua tenere pollicebatur. ecce auobis
uincit᷑. ecce meadi̾sũ se ꝓhibe̾ nõ potest
disputantem. Contẽpnenda ÷ filioli penitꝰ.
cũ inanib uerbis suꝑba iactatio. fulgor
ille qͥ luce̾ se simulat. nõ uerisplendor est
luminis. s qͥb arsurus est indicat flãmas.
Nã dicto citiꝰ recedent. suarum secũ refert
parentes psallere. proh nefas adhuc-
& inpuro ore sac̾ scripturarũ eloqͥa meditan-¬
tur. Frequent̾ legentib nob̃ qͣsi echo ad extre¬
ma u̾ba respondent. Pormientes qͦq exci¬
tant adorandũ. ut totiꝰ noctis sõnum eri¬
habitu cohercent. & pͥstina quib conscii st̃
peccata imputant. S sꝑnendȩ sunt eoꝵ in¬
crepationes & aͣmonitiones ieiunandi. ui-¬
głiarũ quoq fraudulenta suggestio. Ob id
eni famil iares nobis spẽs assumunt. ut
affinitate uirtutũ nocentes faciliꝰ uirus

Expanded text:
maria a se deleta plaudebat, ille qui orbem terrarum maria a se deleta plaudebat, ille qui orbem terrarum manu sua teneri pollicebatur, ecce a vobis vincitur, ecce me adversum se prohibere non potest disputantem. Contemnenda est, filioli, penitus cum inanibus verbis superba jactantia; fulgor ille, qui lucere se simulat, non veri splendor est luminis, sed quibus arsurus est indicat flammas. Nam dicto citius recedens, suarum secum refert quam apparentes psallere, proh nefas! ad haec et impuro ore sacra Scripturarum eloquia meditantur. Frequenter enim legentibus nobis, quasi Echo ad extrema verba 43 respondent. Dormientes quoque excitant ad orandum, ut totius noctis somnum erihos coercent, et pristina, quibus conscii sunt, peccata imputant; sed spernendae sunt eorum increpationes, et admonitiones jejunandi, vigiliarum quoque fraudulenta suggestio. Ob id enim familiares nobis species assumunt, ut affinitate virtutum nocentes, facilius virus
Abbreviated transcription (Latin):
luciferi. ex eiꝰ ore ꝓdunt lãpades incensȩ.
Crines quoq incendii sparguntur. ex
natib eiꝰ fumꝰ incendit᷑. qͣsi fornacis estuantis
ardore carbonũ. Anima eiꝰ ut pruna. flãma
Arbitrat᷑ eniꝰ ferrũ ut paleas. eram̃tũ ut ligñ
putridum.maria ut t̾rã. taitarũ profundi
tanꝙͣ captiuũ estimauit. abissũ u̾de ambu¬
manu mea ut nidũ obtinebo. & ut oua de¬
uoces. bene uiuentiũ aliqͦs freg̃nt᷑ illaqueaÑ.
S nos nec pollicitationib eiꝰ credere. nec mi¬
nas foͬmidare debemꝰ. Fallit enĩ frequent᷑.
nichilq uerum ꝓmittit. Nã si nõmdatia
cuncta loq̃ret᷑. qͦmͦ talia & tam itfinita
ꝓmittens. hamo crucis ut dracho atduncatꝰ
adomino ÷ & capistro ligatꝰ ut ium̃tum.
& quilsi mancipiũ fugitiuũ uinctꝰ. circu¬
lo & armilla labia ꝑforatꝰ. nullũ om̃ino fideli¬
ũ deuorare ꝑmititur. Nunc miserabilis
suos qͣsi scorpiones & serpentes calcaneo xꝑi¬
anorũ substractus gemit. Ille qui uniu̾sa

Expanded text:
Luciferi, ex ore ejus procedunt lampades incensae. Crines quoque incendiis sparguntur, et ex naribus ejus fumus egreditur, quasi fornacis aestuantis ardore carbonum. Anima ejus ut pruna, flamma Arbitratur enim ferrum ut paleas, aeramentum ut lignum putridum, maria ut terram, tartarum profundi tanquam captivum aestimavit, abyssum ut deambumanu mea ut nidum obtinebo, et ut ova devoces, bene viventium aliquos frequenter illaqueat, sed nos nec ejus pollicitationibus credere, nec minas formidare debemus; fallit enim frequenter, nihilque verum promittit. Nam si non mendacia cuncta loqueretur, quomodo talia et tam infinita promittens, hamo crucis ut draco aduncatus a Domino est, et capistro ligatus ut jumentum, et quasi mancipium fugitivum vinctus circulo, et armilla labia perforatus , nullum omnino fidelium devorare permittitur? Nunc miserabilis suos quasi scorpiones et serpentes, calcaneo Christianorum substratos gemit. Ille qui universa
Abbreviated transcription (Latin):
diabolus egrediens beati iob om̃em in ruinã
impulit domũ: Cur eiꝰ opib penitꝰ. dissipa-¬
Qui hoc opponit audiat ediu̾so nõ diabo¬
lum potuisse hoc. s dnm aquo potestas ad¬
u̾sum nos duplicit̾ datur. uł ad głãm sipro¬
bam᷑. ład pęnã sidelinqͥmus. Quin potius
ex hoc aimadu̾tat. nec contͣ unũ quidẽ
homine diabolũ quicqͣm potiusse. si non
potestatem accepisset adño. Nullus enĩ
quod suȩditionis : ab alio dep̾cat᷑.S: qͥd
iob memoro. quem nec expetitum potuit
cessu dĩ ꝓpriũ robur exercuit. sic̃ scriptũ

Expanded text:
diabolus egrediens, beati Job omnem in ruinam diabolus egrediens, beati Job omnem in ruinam impulit domum ? cur ejus opibus penitus dissipaQui hoc opponit, audiat e diverso: non diabolum potuisse hoc, sed Dominum, a quo potestas adversum nos dupliciter datur, vel ad gloriam, si probamur, vel ad poenam, si delinquimus. Quin potius ex hoc animadvertat, ne contra unum quidem hominem diabolum quidquam potuisse, si non potestatem accepisset a Domino. Nullus enim quod suae ditionis est ab alio deprecatur. Sed quid Job memoro, quem nec expetitum potuit ce
Abbreviated transcription (Latin):
et qua lede. marime eos qͥ cuis scelerib uiri¬
ut̾ repugnant. Scdm̃ quod scriptum est. Quia
abhominatio est pietas peccatori. Quis tam̃
fecundũ ad malitia possidet pectꝰ: Quis tã
mediȩtas implere conat᷑ insidias: Scimus
inpurissimũ cadauer. scimꝰ quia udcirto
sio. qr infirmatꝰ es adño. Idõ de tuis confo.¬
deris iaculis. quia minatorẽ non sequitur
effectꝰ. Quod sifallim᷑. curcũ tr̾ore simulato¬
cur cũ magnitudine corporum. nr̃am a¬
grederis fidẽ: Si uoluntatẽ seq̃retur possi¬
bilitas. tantũ tͥ uelle sufficiat. Is enĩ poten.¬
tiȩ mos est. non extͣnea fallatiȩ argum̃ta cõ-¬
qͥ rere. s sua uirtute cõplere quod cupiat.
At nunc dũ theatrali mutatione formarũ.
qͣsi rudem infantiam scenȩ niteris simula¬
tione deludere. ex haustas uires manifestius
probas. Nũ quia nõuerus ille anglsꝰ cõtra
aut sonitꝰ quesiuit aut plauꝰ & nõ potiꝰ taci¬

Expanded text:
potest quam laedere, maxime eos qui tuis sceleribus viripotest quam laedere, maxime eos qui tuis sceleribus viriliter repugnant, secundum quod scriptum est: Quia abominatio est pietas peccatori . Quis tam secundum ad malitiam possidet pectus? quis tam meditatas implere conatur insidias? Scimus te impurissimum cadaver; scimus quia idcirco sio, quia infirmatus es a Domino. Ideo de tuis confoderis jaculis, quia minationem tuam non sequitur effectus: quod si fallimur, cur cum terrore simulato, cur magnitudine corporum nostram aggrederis fidem? Si voluntatem sequitur possibilitas, tantum tibi velle sufficiat. Is enim potentiae mos est, non extranea fallaciae adjumenta conquirere, sed sua virtute implere quod cupiat. At nunc dum theatrali mutatione formarum, quasi rudem infantiam scenica 44 niteris simulatione deludere, exhaustas vires manifestius probas. Nunquidnam verus ille angelus contra aut sonitus quaesivit, aut plausus; et non potius taci
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sarii nr̃i cũ nec humana carne sint sep¬
ti ut causari ualeant. icqrco nos a se ñ posse
Et reuera si fuissent hoc fragili corpore colli¬
gati. obseruato introitu hisdem negaret᷑
accessus. Cũ aut̃ ut diximꝰ hoc impedim̾to
sint libi. & obstructa penetrent. atq in onũ
licent uolitent aere. manifestũ ẽ obenerua.¬
tionẽ eoꝵ ꝑmanere ȩccliȩ corpꝰ illesũ. Deniq
satellites impii cũ pͥncipe suo diabolo. quero
saluator in euangłio homicidã & patrem
malitiȩ ab initio fuisse firmabat: nobis adu̾¬
sũ se dimicantibus fortit̾. nullo mͦ discessis¬
sent. si potestas eoꝵ niõ fuisset ablata. Nao
si m̃tior. cur nob̾ sathanas parcis: qui ubiq
discurris: Curqͥ nullo clauderis loco. ad¬
u̾sum te uiuentiũ & disputantiũ nõ pot̾
labefactare constantiã: S fortasse nos diligis.
qͥs cotidie conaris obruere. Aut credibile est
te bonitatis magistrũ eẽ. & fauere magis op¬
timis qm nocere: Et qͥd tam carũ cibi pot̾

Expanded text:
sarii nostri, cum nec humana carne sint septi, ut causari valeant, idcirco nos a se non possee non valeant. Et revera si fuissent hoc fragili corpore colligati, observato introitu, iisdem negaretur accessus. Cum autem ut diximus hoc impedimento sint liberi, et obstructa penetrent, atque in omni licenter volitent aere, manifestum est ob enervationem eorum permanere ecclesiae corpus illaesum. Denique satellites impii cum principe suo diabolo, quem Salvator in Evangelio homicidam et patrem malitiae ab initio fuisse firmat , nobis adversum se dimicantibus fortiter, nullo modo cessissent, si potestas eorum non fuisset ablata. Nam si mentior, cur nobis, Satanas, parcis, qui ubique discurris? cur, qui nullo clauderis loco, adversum te bene viventium et disputantium non potes labefactare constantiam? Sed fortasse nos diligis, quos quotidie conaris obruere; aut credibile est te esse bonitatis magistrum, et favere magis optimis quam nocere? Et quid tam charum tibi esse
Abbreviated transcription (Latin):
p̾uenire gͣdientes. seꝰ homines qͦq eqͦrum
uelocitate p̾uerti nuntiant affuturos.
Nõenĩ eaq̃ nõdũ fieri cepta sunt refert̾.
conspitiunt in actu initium. eoꝵ sibi tã¬
qͣm fures apud ignaros uindicant noti¬
onem. Nam qͣnto nc̃ putatis qͥ possunt
uelocitate puerili istũ cȩtũ nr̃osq contͣ
se sermones ante relatũ ẽ. alicuiꝰ hic posi¬
thebaide. aut alicuiꝰ regionis opido ceꝑit
rint ambulantẽ ꝑnicitate me monita pos.¬
sunt p̾dicare uenientẽ. Ita & de nili in-¬
undatione sollempni. cũ muldas in ethi-¬
opia uiderint pluuias. e quib fluiꝰ intu¬
mescens uit᷑ alueu̾ effluere consueuit. p̾cur¬
rentes ad egiptũ. nuntiant amniᷤ aduentum.
facile nuntiarent. Ut eniꝰ speculator beati
daiuidaduertice̾ loci celsioris ascendens pͥor
quã hi qui int̾ra erant ꝓspitiens uenientes

Expanded text:
pervenire gradientes; sed homines quoque equorum pervenire gradientes; sed homines quoque equorum velocitate praevecti, nuntiant adfuturos. Non enim ea quae nondum fieri coepta sunt referunt, conspiciunt in actu initium, eorum sibi tanquam fures apud ignaros vendicant notionem. Nam quantos nunc putatis qui possint velocitate puerili istum coetum nostrosque contra se sermones, ante relatum alicujus hic posiThebaide aut alicujus regionis oppido coeperit re ambulantem, pernicitate memorata possunt praedicere venientem. Ita et de Nili inundatione solemni, cum multas in Aethiopia viderint pluvias, e quibus fluvius intumescens, ultra alveum effluere consuevit, praecurrentes ad Aegyptum, nuntiant amnis adventum. facile nuntiarent. Ut enim speculator beati David ad verticem loci celsioris ascendens , prior quam hi qui in terra erant prospiciens venientes
Abbreviated transcription (Latin):
admodũ igit᷑ qui porcor expetunt mortes
imaginẽ di hominẽ. & tam caru̾ dõ animal
suoualebunt iure ꝑu̾tere: Magna dul¬
cissimi adu̾sũ me demones arma sunt
uita sincera.ꝙ intemerata ad dm̾ fides.
Credite exꝑto ꝑtimescit sathanas recte
uiuentium. uiglias. orationes. ieiunia.
mansuetudi nẽ. uoluntaria pauꝑtatem.
uanȩ glȩ contemptũ. humilitatẽ. miscdĩa.
amorem. Nouit tet̾rimꝰ coluber ex p̃cepto
dñi subiectoꝵ se iacere uestigiis qui ait.
Ecce dedi uob potestatẽ calcandi super ser¬
pentes & scorpiones. & suꝑ uirtutẽ ini-¬
mici. Sin aut̃ & diuinationẽ se habere
simulantes uenturos frates nuntiauer.
& affuerint quos uenire p̾dixerãt. nec
sic fides: cõmodanda indacib. Obid
eniꝰ p̾cessere uenientes. ut credulitas sibi
pararet᷑ ex nũtio. & pꝰea aditꝰ excredulitate
fauatiȩ. Uerũ in hoc nulli xp̃iano deba
eẽ miracłm. cũ nõ tantũ qͥ leuitate naturȩ
percuncta discurrent ualeant

Expanded text:
omodo igitur qui porcorum expetunt mortes, imaginem Dei hominem, et tam charum Conditori animal suo valebunt jure pervertere? Magna, dilectissimi, adversum daemones arma sunt vita sincera et intemerata ad Deum fides. Credite mihi experto: pertimescit Satanas recte viventium vigilias, orationes, jejunia, mansuetudinem, voluntariam paupertatem, vanae gloriae contemptum, humilitatem, misericordiam, amorem. Novit teterrimus coluber, ex praecepto Domini sub justorum se jacere vestigiis, qui ait: Ecce dedi vobis potestatem calcare super serpentes et scorpiones, et super omnem vi. Si autem et divinationem se habere simulantes, venturos fratres nuntiaverint, et adfuerint quos venire praedixerant, nec sic fides est commodanda mendacibus: ob id enim praecessere venientes, ut credulitas sibi paretur ex nuntio, et postea aditus ex credulitate fallaciae. Verum in hoc nullum Christiano debet esse miracper cuncta discurrunt, valeant
Abbreviated transcription (Latin):
liberauerit. teinc uos liberi eritis. Uos autẽ
dum dm̃ regem. & ipsam ueram libertatem
nõ solũ repudiastis. ueru̾etia negare cupien¬
do clamastis. nõ habemꝰ regem nisi cesarem.
S neq in hocqͥdẽ gloriemini qđ xp̃m oc¬
cidistis. actũ ÷ de uob̃ potiꝰ & nescistis.
morte̾ auob̃ illatam. Ceteru qͣlis mors
potuit eẽ triduana. maxime illiꝰ qͥ per
eundẽ ꝓph̾am alio loco dicit. Nũquid qͥ
dormit. nõ aditiet ut resurgat : Ego in¬
qͥt dormiui. ego qͥ potestatẽ habeo pone̾¬
di anima meã. ego dormiui. nõ quia seui¬
stis. nõ quia insanistis. Ego impleui quod
uolui. uos in scelere remansistis. Quis exigit
Ocaritas q̃ magnas uires habes. ꝙ de celo
dm̃ deposiusti. ocara sanitas. o scã & uera
caritas. qͣtanta es in t̾ris. qͣnta eris incęlis:
Quȩ tantũ potes inhac pugna mortalita.¬
tis adhuc sollicita. qͣntũ poteris in illa ꝑfecta
pace secura:. Euigila om̃is anima a pi̾ana.

Expanded text:
eraverit, tunc vere liberi eritis; vos autem Dominum regem, et ipsam veram libertatem non solum repudiastis, verum etiam negare cupientes clamastis: Non habemus regem, nisi Caesarem. Sed ne in hoc quidem gloriemini quod Christum occidistis, actum est de vobis potius et nescitis. mortem a vobis illatam. Caeterum qualis mors potuit esse triduana, maxime illius qui per eumdem prophetam alio loco dicit: Numquid qui dormit non adjiciet ut resurgat? Ego, inquit, dormivi, ego qui potestatem habeo ponendi animam meam ego dormivi, non quia saevistis, non quia insanistis; ego implevi quod volui, vos in scelere remansistis. Quis exigit O charitas quae magnas vires habes, et de coelo Deum deposuisti; o cara sanitas, o sancta et vera charitas quae tanta es in terris, quanta eris in coelis! Quae tantum potes in hac pugna mortalitatis adhuc sollicita, quantum poteris in illa perfecta pace secura? Evigila itaque omnis anima christiana,
Abbreviated transcription (Latin):
finis ÷ legis xp̃s. Quanta aut̃ ipse ꝓnobis
sustinuit. puto caritatẽ uram ignorare
non posse. Tamex ĩde aliqͥd dicã. sitam̃
de tanto aliqd digne dicã. Priꝰ illud quod
ds homo quod uerbũ caro factũ ẽ. qđ multa
bona fecit. & multa mala perpessus ẽ. quod
temptatdre̾. discipłm tͣditorẽ. quod ipsũ
experuntũ iunculoꝵ crucis ac mortis. la¬
biis eiꝰ dolosis non negauit osculum pa-¬
cis. in ipsa aut̃ qͣnta sustinuit morte.¬
ꝑtulit odioꝵ fla̾mas. ministras pessimi cordis
linguas. Clamauert̾ iudei crucifige cruci-¬
fige. et ut rei remanerent iudei. in nocens
abeis crucifiꝰ ÷ filiꝰ dĩ. Ad crucẽ ducit᷑. expal
Ligat᷑ qͥ soluit conpeditos. ligno suspendit᷑.
qͥ erigit elisos. accto potat᷑ fons uitȩ. discipli¬
na cȩdit᷑. salus uulnerat᷑. uita moritur.
Occidit᷑ ad tẽpus uita amorte. ut imꝑpetuo
auita occidat᷑ mors. Quid hic udei in hac

Expanded text:
finis Legis Christus . Quanta autem pro nobis ipse finis Legis Christus . Quanta autem pro nobis ipse sustinuerit, puto Charitatem vestram ignorare non posse. Tamen exinde aliquid dicam, si tamen de tanto aliquid digne dicam. Prius illud, quod Deus homo, quod Verbum caro factum est ; quod multa bona fecit, et mala perpessus est; quodtentatorem, discipulum traditorem; quod ipsum experimentum vinculorum, crucis, ac mortis, labiis ejus dolosis non negavit osculum pacis. In ipsa autem morte quanta sustinuit? Pertulit odiorum flammas, ministras pessimi cordis linguas. Clamaverunt Judaei, Crucifige, Crucifige, et ut rei manerent Judaei, innocens ab eis crucifixus est Filius Dei; ad crucem ducitur, expalmligatur qui solvit compeditos; ligno suspenditur qui erigit elisos; aceto potatur fons vitae, disciplina caeditur, salus vulneratur, vita moritur, occiditur ad temous vita a morte, ut in perpetuo a vita occidatur mors. Quid hic Judaei in hac
Abbreviated transcription (Latin):
pͣpuratum. ꝑ seqͣntur hostes. peccata cũ
suo auctore diabolo. tanqͣm ex egipto c̃
suo rege pharaone seuiant.sequantur
fugientes. Quid metuis: Usq ad aqm
seuiunt. Ingredieris tu. ingredientur
post te: s aqua conu̾sa: illis erit inꝑni¬
tiem. tibi proficit ad salute. Illos obruet. te
abluet. Iuos dãpnabit. te lib̾abit. Post hȩc
suscipies mel de petra. q sitĩ tua saties.
exfontibꝰ dulcedinis satieris. Eustabis
& panẽ illum scilicet quidixit. Ego suo
panis uiuus . qͥ decelo descendi. Qustabis
& uidebis. qm̃ suauis est dns. Et si inte emi¬
nae uirtꝰ caritatisq om̃ia sperat. ꝑ heremũ
necesse ẽ. te tͣnsire. id÷ utaris hoc mundo
tanqͣm nõ utens. & in hac uita peregͥnũ te
noueris eẽ. si t̾ram ꝓmissionis cupis int̾re.
Hȩc t̾ra ÷ : de qͣ ꝓpħ̾a cantat & dicit. Credo
uidere bona domini. in t̾ra uiuentiũ. Uiti-
ñqͣm cadit. Hanc ipsi capiti nr̃o dño iħu

Expanded text:
purpuratum. Persequantur hostes: peccata cum purpuratum. Persequantur hostes: peccata cum suo auctore diabolo, tanquam Aegyptii cum suo rege Pharaone, saeviant, sequantur fugientes: quid metuis? Usque ad aquam saeviunt. Ingredieris tu, ingredientur et illi post te: sed aqua conversa illis erit in perniciem, tibi proficiet ad salutem; illos obruet, te abluet; illos damnabit, te liberabit. Post haec suscipies mel de petra, quo sitim tuam saties. ex fontibus dulcedinis satieris. Gustabis et panem, illum scilicet qui dixit, Ego sum panis vivus qui de coelo descendi : gustabis, et videbis quam suavis est Dominus . Et si in te eminet virtus charitatis quae omnia sperat, per eremum te necesse est transire; id est, utaris hoc mundo tanquam non utens ; ut in hac via peregrinum te noveris esse, si terram promissionis cupis intrare. Haec terra est de qua propheta cantat et dicit: Credo videre bona Domini in terra viventium . nunquam cadit. Hanc ipsi capiti nostro Domino
Abbreviated transcription (Latin):
fitiũ dõ sp̃s contͥbulatꝰ. cor cõtritũ & hu-¬
miliatũ ds̃ ñ despiciet. Nichil metuas tali
sacfitio oblato. & tͥ acceptum erit. & quod
Hanc supperiꝰ plebi isrł & patribꝰ nr̃is as.¬
signasse cognoscimꝰ. Fiꝰ nãq uirtutis uox ÷:
in uersu illo ꝓpħico. inte sperauerunt patres
nr̃i. sꝑauert̾ & lib̾asti eos E ipsi ex egipto fu¬
gere iubent᷑. t̾ra eis lac & mel fluens ꝓmittt᷑.
ꝑmare rubrũ transeunt. adheremu ueniunt.
Ducebat eos caritatis spes. ut dicerent dm̃
amare gratis. Reddit᷑ & his merces fidei.
No enĩ potest nõ reddere. qͥ se dignatur
facere debitorẽ. Post heremũ mella de pe-¬
tra suxerunt. panẽ celi manducaueruñ.
nõ sunt pͥuati adesiderio suo qđ sꝑauert̃.
t̾ram etiã ꝓ missionis acceperunt. Hxurgat
anima ꝗͣ huiꝰ caritatis uirtute cõp̾hensa
rio. ꝑgat ad mare rubrũ. scilicet xpi bap¬
tismũ. ideo rubrũ. quia xp̃i sanguine

Expanded text:
ificium Deo spiritus contribulatus; cor contritum et huificium Deo spiritus contribulatus; cor contritum et humiliatum Deus non despiciet . Nihil metuas tali sacrificio oblato: et Deo acceptum erit, et quod Hanc superius plebi Israel et patribus nostris assignasse cognoscimur. Ejus namque virtutis vox est in versu illo prophetico, In te speraverunt patresliberasti eos. Et ipsi ex Aegypto fugere jubentur, terra eis lac et mel fluens promittitur, per mare Rubrum transeunt, ad heremum veniunt, ducebat eos spes charitatis ut discerent Deum amare gratis. Redditur his merces fidei; non enim potest non reddere qui se dignatur facere debitorem. Post heremum mella e petra fluxerunt; panem coeli manducaverunt; non sunt privati a desiderio suo quod speraverunt, terram etiam promissionis acceperunt. Exurgat anima quae hujus charitatis virtute comprehensa rio, pergat ad mare Rubrum, scilicet Christi Baptismum; ideo rubrum, quia Christi sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
obsecꝰ. nouerimꝰ. Uultis nosse ait qͣre modo
taceo: Quia figurã illiꝰ gesto. qͥ uoluntate
ponit animaᷤ suã. non necessitate. In hoc ta
gͣndi&e mistico fidei sacͣmento. & abrabam
scs apparuit ꝓbatꝰ & filiꝰ in p̾senti ÷ liberatus.
Siqua anima es q̃ cupis seqͥ uestigia fides
patris nr̃i abraham. exide tra tua & de cognatio.¬
ne tua. relique populũ cuũ & domũ patric
tui. idest fidelit̾ renuntia diabolo. pompis &¬
angłis eiꝰ & seq̃re uiam rectã. qͣ te ꝑducat ad
t̾ram in qͣditescas & mineas. & efficiaris sociꝰ
abrahȩ. S cũ ista om̃ia feceris. siuirtꝰ carita¬
tis ꝗ omia credit ẽ. in te. ad huc tẽptabit ce.
&. ꝓbatũ coronabit te. Expetitate sacͥficium
dilectitui. Quid a te expetit:
unicꝰ. Quid metuis offerre cortuũ: Offer
cor tuũ. cõtricionẽ cordis dño dõ tuo. & dic
cũ ꝓpħa. ħ olocaustis nõ delectabis. Sacͥ¬

Expanded text:
obsecro, noverimus. Vultis nosse, ait, quare modo obsecro, noverimus. Vultis nosse, ait, quare modo taceo? Quia figuram illius gesto, qui voluntate ponit animam suam, non necessitate . In hoc tam grandi mystico fidei sacramento, et Abraham sanctus apparuit probatus, et filius in praesenti est liSi qua es anima quae cupis sequi vestigia fidei patris nostri Abraham, exi de terra tua et cognatione tua: relinque populum tuum, et domum patris tui, id est fideliter renuntia diabolo, pompis angelis ejus; et sequere viam rectam, quae te perducat ad terram in qua ditescas et emineas, et efficiaris socius Abrahae. Sed cum ista omnia feceris, si virtus charitatis quae omnia credit est in te, adhuc tentabit te; et probatum coronabit te. Expetit a te sacrificium dilecti tui. Quid a te expetit? unicus. Quid metuis offerre cor tuum? Offer sacrificium, contritionem cordis Domino Deo tuo; et dic ei cum propheta: Holocaustis non delectaberis. Sacr
Abbreviated transcription (Latin):
plena nob̃ reddere notionẽ. Postqͣm relic¬
tis pueris ad locũ huiꝰ sacrificii pat̾ cum
filio uenit. arã cõstituit. ligna componit.
manꝰ filio ligat. imponit eũ in ara supͣ ligna.
deponit humana pat̾nȩ pietatis inditia. in du¬
it sacerdotis dira constantia. educit gladium.
ut ꝑimat filiũ. Quid uidetis fr̃s: Nichil hic
sentimꝰ humanũ. quia totũ cognoscimꝰ diuinꝰ.¬
S & ie fuiꝰ qͥ paulo ante ouẽ reqͥrebat. s inge̾¬
ti silentio talia in se fieri sentiebat. & ita pati¬
ens inuenit᷑. tanꝙͣ iã ille eẽ̾t qͥsic̾ ouis ad im.¬
molandũ ductꝰ ÷: & tanꝗͣ agnꝰ corã tondente
se si ne uoce. sic nõ aperuit os suũ. O& tusce̾
ysaac indica nobis silentii huiꝰ tangͣnde se-¬
cretũ. Paulo ante nichil inte fieri sentiebas.
& apatre a rietem requirebas. Nunc autem
manibꝰ ligͣris. in arã poneris. ligno qͦ dã modo
suspenderis. & mͦ taces: Taceo inqͥt. Dic qͣre.

Expanded text:
plenam vobis reddere notionem. Postquam relicplenam vobis reddere notionem. Postquam relictis pueris ad locum safilio venit, aram construit, ligna componit, manus filio ligat, imponit eum in aram supra ligna, deponit humana paternae pietatis indicia, induit sacerdotis diram constantiam, educit gladium, ut perimat filium. Quid videtis, fratres? Nihil hic sentimus humanum, quia totum cognoscimus divins qui paulo ante ovem requirebat, sub ingenti silentio talia in se fieri sentiebat, et ita patiens invenitur, tanquam jam ille esset, qui sicut ovis ad immolandum ductus est, et tanquam agnus coram tondente se sine voce, sic non aperuit os suum . O et tu, sancte Isaac, indica nobis silentii hujus tam grande secretum. Paulo ante nihil in te fieri sentiebas, et a patre arietem requirebas: nunc autem manibus ligaris, in aram imponeris, ligno quodam modo suspenderis; et modo taces. Taceo, inquit. Dic quare:
Abbreviated transcription (Latin):
eis talia uerba ꝓfert diceng. Sedete hic cũ
asino. ego aut̃ & puer ibimꝰ uꝰq illuc. & cum
adorauerimꝰ reu̾tem᷑ aduos. Oscẽ abraham
qͥd ÷ qd dicis. cũ aliud tͥ de puero agendum
sit: Nũquid aut te aut cuos fallis: Non
Audio enĩ eã sine strepitu uocis intꝰ ad cor
loquente. & dicentẽ mͥ. Tu quidẽ licet
resurrecturũ credens. pleno & ꝑfecto uoto
puerũ ducas immolandũ. fuliꝰ tuus in is.¬
to sacrificio nõ cremat᷑. quia resurrectio dĩ
filio reseruatur. Merito huiꝰ uirifide cõme.¬
do. & reputatũ ÷ illi adiusticia. & amicꝰ dei
appellatꝰ ẽ. Amicos ut nouimꝰ. coniunctio
animoꝵ facit. Unde qͥdã sapiens huiꝰ mũ¬
di ait. Id̾e uelle atq idẽ nolle. ea demum
firma a micitia ẽ. Ergo amicos ut nouim
appellaret᷑ uultis nosse : Sic̃ enĩ ds pater
lit eũ. S q̃ sequunt᷑ uideamꝰ. Delectat
eni nos adiuuante dño dõ. huiꝰ historie

Expanded text:
eis talia verba profert dicens: Sedete hic cum eis talia verba profert dicens: Sedete hic cum asino, ego autem et puer ibimus usque illuc, et cum adoraverimus, revertemur ad vos. O sancte Abraham, quid est quod dicis, cum aliud tibi de puero gerendum sit? Numquid aut te, aut tuos fallis? Non,Audio enim eam sine strepitu vocis intus ad cor loquentem et dicentem mihi: Tu quidem licet resurrecturum credens pleno et perfecto voto puerum ducas immolandum, filius tuus in isto Sacrificio non cremabitur, quia resurrectio Dei Filio reservatur. Merito hujus viri fideDeo, et deputatum est illi ad justitiam, et amicus Dei appellatus est . Amicos, ut novimus, conjunctio animorum facit: unde quidam sapiens hujus mundi ait, Idem velle atque idem nolle, ea demum firma amicitia est . Ergo amicos, ut novimappellaretur, vultis nosse? Sicut enim Deus Pater lit eum. Sed quae sequuntur videamus; delectat enim nos adjuvante Domino hujus historiae
Abbreviated transcription (Latin):
firmissime tenet. S adhuc eum caritas ꝓbat.
ꝓbatuq cõm̾dat. & quẽadmodũ nichildeo
p̃ferat. posteris mons trat. Socat eu̾ dñs
de cȩlo dicens. Abraham abraham. Q ille tanꝙͣ
seruus obediens. ecce sũ ait. & dñs. Accipe
in t̾ra excelsã. & offeres eũ holocaustũ. in u¬
t̾batur aut frangit᷑. seruꝰ fidelis. Ad÷ eniꝰ ei
uirtꝰ caritatis. quȩ om̃ia credit. Surgit.
domũ ꝑgit. asinũ strauit. ligna concidit.
gladiũ & ignẽ sumit. puerũ simul abdu¬
cit. & ꝑgit ad locum: Nunc intentꝰ factus¬
ysaac patre int̾rogat dicens. Pat ait. Qd
ouis quã immolatures ad holocaustũ: Et
pat̾ respondit. Ds̾ ꝓuidebit sibi oue ad sacri¬
ficium fili. Magnũ hic & grande uideo sacͣ¬
mentũ. Aliud habrahã corde gestabat. &
aliud filio ꝓmittebat. S neq q̃ promittebat
filiũ fallebant. neq aliq̃ infirmitas cor eiꝰ
a ꝓposito ĩmutauerat. Quid plura: ꝑgit

Expanded text:
firmissime tenet; sed adhuc eum charitas probat firmissime tenet; sed adhuc eum charitas probat probatumque commendat et quemadmodum nihil Deo praeferat posterius monstrat. Vocat eum Dominus de coelo dicens: Abraham! Abraham! Et ille tanquam servus obediens: Ecce sum, ait. Et Dominus: Accipe in terram excelsam, et offeres euturbatur aut frangitur servus fidelis. Adest enim ei virtus charitatis quae omnia credit. Surgit, domum pergit, asinum stravit, ligna concidit, gladium et ignem sumit, puerum simul adducit et pergit ad locum. Nunc intentus factussaac patrem interrogat dicens, Pater, ait, ovis quam immolaturus es ad holocaustum? Et pater respondit: Deus providebit sibi ovem ad sacrificium, fili. Magnum hoc et grande video sacramentum: aliud Abraham corde gestabat et aliud filio promittebat, sed neque quae promittebat filium fallebant, neque aliqua infirmitas cor ejus a proposito immutaverat. Quid plura? pergi
Abbreviated transcription (Latin):
relinquntur. ut dño p̾cipienti pareat᷑. Exi in
cogitauit iste scͥs &dixit. qͦ eam. cui me cõ¬
mittaᷤ. in qͣm tram uadã. s ut audit surgit.
currit. festinat. accelerat. lerra ꝓmissa non
uidet. s credendo eam firmit᷑ retinet. Ambu¬
lat recto itinere. nec oberrantibus uestigiis.
alibi quã debuit declinauit. quia qͥ eum ad
ignotam terrã mittebat. ipse inqͣm qui mit¬
tebat nõ dimittebat. nec eũ ipse fefellit. Red¬
ditur merces credenti. ad t̾rã ꝑuenit. Dilatat᷑
multiplicat᷑ ex pauꝑe efficit̾ diues. ex ignobih
potens. Dilatat᷑ om̃ib bonis. & in illo ĩplet̾
qd dñs in euuangłio suis discipłis ꝓmisit
dicens. Siqͥs dimiserit domũ aut agrũ. aut
parentes. causa nominis sui in hac uita.
Suscipit filiũ ex coniuge sterili. quã spe pari¬
endi destituta sterilitas ȩtasq iã fecerat. atq
in illo benedic tionẽ om̃ium gentiũ ꝓmissã

Expanded text:
relinquuntur, ut Domino praecipienti pareatur. Exi, irelinquuntur, ut Domino praecipienti pareatur. Exi, icogitavit iste sanctus et dixit, Quo eam? cui me committam? in quam terram vadam? Sed ut audit, surgit, currit, festinat, accelerat; terram promissam non videt, sed credendo eam firmiter retinet. Ambulat recto itinere, nec oberrantibus vestigiis alibi quam debuit declinavit, quia qui eum ad ignotam terram mittebat, ipse, inquam, qui mittebat, non dimittebat, nec eum ipse fefellit. Redditur merces credenti, ad terram pervenit, dilatatur, multiplicatur, ex paupere efficitur dives, ex ignobili potens, ditatur omnibus bonis et in illo impletur quod Dominus in Evangelio suis discipulis promisit dicens: Si quis dimiserit domum aut agrum aut parentes causa nominis mei, in hac vita csuscipit filium de conjuge sterili, quam spe pariendi destitutam sterilitas aetasque jam fecerat, atque in illo benedictionem omnium gentium promissam
Abbreviated transcription (Latin):
docentes. falsa sentientes. heretici uł scimati¬
ci. aut etiã ipsi mali catholici. more ferarũ
animas deuorare quȩrentes.tolerent᷑ usq
adfinem scli̾ tanquã finem diluuii. Rugians
licet. fremant dentib. atq ipsam archã confrĩ.¬
gere conent᷑: nõ expauescas: finito diluuio
illos rapiet inanis. ac spinosa silua. te fertilis
suscipiet t̾ra. Post fine̾ scłi impii rapient᷑.
ad tenebras ext̾iores. ibi erit fletꝰ & stridor
dentiu. pios suscipiet terra uiuentium.
Nam & ipse sc̃s noe pꝰ finẽ diluuii obtu.¬
lit sacrifitium dõ. sed de animalibꝰ mun
natare potuerunt. sed mala ad sacrifitium dĩ
non peruenerunt.S iam hinc aliquando
transeamꝰ. ut cȩt̾a ꝑscrutari ualeamꝰ. Procedat
in medio sc̃s ille habrahã. & nos suo doceat
exemplo. possidere uirtutẽ caritatis. q̃ omia
credit. qͥ nõ ÷ cunctatꝰ ad unã uocationem
reliquere patriã. s domũ & familiã. Omĩa

Expanded text:
docentes, falsa sentientes, haeretici vel schismatidocentes, falsa sentientes, haeretici vel schismatici, aut etiam ipsi mali catholici, more ferarum animas devorare quaerentes, toleretur usque in finem saeculi tanquam finem diluvii. Rugiant licet, fremant dentibus, atque ipsam arcam confringere conentur. Non pavescas, finito diluvio illos rapiet inanis et spinosa silva, atque te fertilis suscipiet terra. Post finem saeculi impii rapientur ad tenebras exteriores, ibi erit FLETUS ET STRIDOR dentium, pios suscipiet terra viventium. Nam et ipse sanctus Noe post finem diluvii obtulit sacrificium Deo, sed de animalibus munintrare potuerunt; sed mala ad sacrificium Dei non pervenerunt. Sed jam hinc aliquantranseamus, ut caetera perscrutari valeamus. Procedat in medio sanctus ille Abraham; et suo nos doceat exemplo possidere virtutem charitatis quae omnia credit, qui non est cunctatus ad unam vocationem relinquere patriam sedem, domum, familiam. Omnia
Abbreviated transcription (Latin):
tum domini cõtẽpnendo ꝑdiderit. & demon¬
stratũ ÷ posse homines bestiis etiã dñari. si sub
dant se obȩdientia conditori. E xpectat & tolerat
sc̃is iste finẽ diluuii. nec anteqͣm finiat᷑ causa fe¬
rarum archa relinqͥtur. lolerat bonꝰ mala.
& donec infine etiã corpore separent᷑. intus
manꝰ corde nõ corpore separat᷑. Diqͣ es anima
quȩ cupis possidere uirtutẽ caritatis q om̃ia
tolerat. relinque mundũ. cõfuge adcrucis
lignũ. Non metuas ꝓcellas &. turbines huiꝰ
diliiiiii. nõ mergeris silgno portaberis.
Nouit gub̃nare. qͥ dignatꝰ : creare: tantũ assit.
uirtꝰ caritatis. quȩ om̃ia colerat. Nulla res te¬
ab arce soliditatis diuellat. ꝓ mane bonus.
&. tolera malos. Meliꝰ est enĩ ut intꝰ positꝰ.
ꝓpt̾ bonos toleres malos. qm foras exiens &
periens & bonos relinqͣs & malos. Si gͦ sunt
tecũ ferȩ. id est si sunt tecũ in ȩcclesia praua

Expanded text:
tum contemnendo perdiderit: et demontum contemnendo perdiderit: et demonstratum est posse homines bestiis etiam ddant se obedientiae conditoris. Exspectat et tolerat sanctus iste finem diluvii, nec antequam finiatur causa ferarum arca relinquitur. Tolerat bonus mala et donec in fine etiam corpore separentur, intus manens corde non corpore separatur. Si qua es anima quae cupis possidere virtutem charitatis quae omnia tolerat, relinque mundum, confuge ad crucis lignum; non metuas procellas et turbines hujus diluvii, non mergeris si ligno portaberis. Novit gubernare qui dignatus est creare: tantum absit virtus charitatis quae omnia tolerat, nulla res ab arce solida te divellat, permane bonus et toleres malos; melius est enim ut intus positus propter bonos toleres malos, quam foris exiens et pereas et bonos relinquas et malos. Si ergo sunt tecum ferae, id est si sunt tecum in Ecclesia prava
Abbreviated transcription (Latin):
possessi sunt: & eis singulis ita singula tri-¬
buamus. ut om̃s in om̃ib ẽẽ noscamus.
qm̃ om̃is qui pie tolerat. recte credit. aliqͥ
S iam quinã isti sunt uideamus. quoꝵ fi¬
dem inquantũ desuꝑ adiuuamur. assequi
ualeamꝰ. Uirtus caritatis quȩ omĩa tole¬
rat. eminuit inscõ noe. Quȩ omĩa cre¬
dit. in scõ abraham. Quȩ om̃ĩa sꝑat. in
cȩteros scõs ab his uirtutib ur̃a caritas
deputet alienos. quos probreuitate tẽ-¬
poris. & ꝓ sermone suscepto ita p̃missos eẽ
cognoscite. ut tamen certissime noueri-
git ad lignũ. & post camporũ amenoꝵ faciem
solebat gaudere. consortio hominũ. sotius
qͦdammͦ efficit᷑ serpentũ. ac ferarũ. nec ęxpa-¬
uescit uir iste qđ cũro sint ferȩ in archa:
ĩmo uibi agnoscit ordinẽ suũ feritasquĩ se
cognouit humanitas. & iubentihomini obȩ¬
diunt. quia homine̾ suꝑiori dño obȩdis se
cog noscunt. Ostensũ in noe qđ adã precep.¬

Expanded text:
possessi sunt, et eis singulis ita singula tribuamus, ut omnes in omnibus esse noscamus, quoniam omnis qui pie tolerat, recte credit, aliquiSed jam qui nam isti sunt videamus, quorum fidem, in quantum desuper adjuvamur, assequi valeamus. Virtus charitatis quae omnia tolerat, eminuit in sancto Noe; quae omnia credit, in sancto Abraham; quae omnia sperat, in caeteros sanctos ab his virtutibus vestra charitas deputet alienos quos pro brevitate temporis et pro sermone suscepto ita praetermissos esse cognoscite ut tamen certissime noveritigit ad lignum et post camporum amoenorum faciem omnia qui solebat gaudere consortio hominum socios quodammodo efficitur serpentium ac ferarum, nec expavescit vir iste, quod cum eo sint ferae in arca: imo ibi agnoscit ordinem suum feritas, quia se cognovit humanitas; et jubenti homini obediunt, quia hominem superiori Domino obedisse cognoscunt. Ostensum est in Noe quid Adam praecep
Abbreviated transcription (Latin):
Mors tͥ ianua q̃ te rep̾sentae: nũq̃ auferat uitã.¬
Ambula gͦ uiã. ĩmo ipse qͥ ꝓpt̾ te factꝰ : uia. ip¬
se te ducat per se ipsũ ad se ipsum. Ipse ẽ eniꝰ
uia. ueritas & uita. Dic gͦ dõ tu o anima fidel
& pia. dic secura. dic. & cũ ꝓpha ueracit̾ excla¬
ma. Deduc me dnẽ inuia tua. & ambulabo
inueritate tua. Tunc ad te securꝰ ꝑueniã si
eade ipsa caritas fructũ in uos inueniat oꝑis.
non folia laudis arcer

Expanded text:
Mors tibi janua est quae te repraesentat non quae aMors tibi janua est quae te repraesentat non quae aAmbula ergo viam: imo ipse qui propter te factus est via, ipse te ducat per se ipsum ad se ipsum. Ipse enim est via, veritas et vita . Dic ergo Deo tuo, o anima fidelis et pia; dic, dic, secura dic, et cum propheta veraciter exclama, Deduc me, Domine, in via tua, et ambulabo in veritate tua . Tunc ad te securus perveniam,eadem ipsa charitas fructum in vobis inveniat operis, non folia laudis. SER
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓp̾te decelesti sede ad t̾rena desendit. taꝓpt̾ te
fuge t̾rena. appete celestia. Sidulcis÷ mundꝰ.
dulcior ÷ xp̃s. Si amatꝰ est mundꝰ. omĩa ꝓpt̾
te sustinuit. xp̃s. ẜia tͥ factꝰ ÷ ipse saluator.
Surge. ambula. habes quo. noli pigrescere.
S forte qͣris quo. Uideseni uia. & q̃ris quo
ducat. Hȩc ipsa uia. adueritate & aduitam.
Si amas ueritatẽ. si amas uitã. & cupis adue¬
ritatẽ & aduita uenire. Auia nolierrare. Ui¬
deo inqͥs uiã. & cupio ambulare. s amara :.
Arta eniꝰ & angusta uia ÷: q̃ducit aduita. xp̃s¬
tͣnsiuit. & ad huc asꝑa ẽ: Caput tͣnsiuit. &
ego aut̃ homo. Tot milia martyrũ transier.
& ad huc tibi aspera ẽ: Transierunt senes.
transierunt iuuenes. transiert̾ puellȩ. pueri.
tͣnsierunt uiã. Quã timebas. critam tͥ fecert̾.
Ambula gͦ uia securꝰ. Ambula. Quid enĩ metuis
in hac uia: Mortẽ: Et mortẽ times. qͥ aduita
curris: Si bonꝰ es. bene in hac uita curris.

Expanded text:
te de coelesti sede ad terrena descendit: tu propter te fuge terrena, appete coelestia. Si dulcis est mundus, dulcior est Christus: si amarus est mundus, omnia pro te sustinuit Christus. Via tibi factus est ipse Sasurge, ambula, habes quo; noli pigrescere; sed forte quaeris quo? Vides enim viam et quaeris quo ducat haec ipsa via? Ad veritatem et ad vitam. Si amas veritatem, si amas vitam, et cupis ad veritatem et ad vitam venire, a via noli errare. Video, inquis, viam et cupio ambulare; sed amara est: Arcta enim via et angusta est quae ducit ad vitansivit, et adhuc aspera est? Caput transiit, et ego autem homo. Tot millia martyrum transierunt; et adhuc tibi aspera est? Transierunt senes, transierunt juvenes, transierunt pueri, puellae transierunt, viam quam timebas tritam tibi fecerunt. Ambulin hac via? Mortem? et mortem times qui ad vitam curris? Bonus es; bene in hac vita curris.
Abbreviated transcription (Latin):
Sienĩ uicert̃. regnũ quomꝰ perdiderunt.
Quomͦ nunc usq remanserunt. serui: Ista
nãq causa ÷. quia xp̃s abeis occisus ẽ. Direit
namq apud se pͥncipes uideoꝵ. ut cuuange¬
lista narrat. Uidetis inqunt. quia totus
mundus pꝰeum abiit: Si dimiscrimꝰ illũ
uiuere.uenient romani. & tollent nobis
& locum & regnum. Et xp̃m occiderunt.
& locũ & regnum ꝑdiderumt. Quid uob̾
ꝓfuit o insani iudei qd̃ tantum scelꝰ cõmis
istis. Numqͥd quia xp̃o dño ut decuit
seruire noluistis. idõ eiꝰ dñio caruistis: Dũ
illi seruiunt reges qͥbꝰ uos seruistis. facti es¬

Expanded text:
vicerunt, regnum quomodo perdiderunt? Quomodo nunc usque servi remanserunt? Ista namque causa est qua Christus ab eis occisus est. Dixerunt namque apud se principes Judaeorum, ut evangelista narrat: Videtis, inquiunt, quia totus mundus post eum abiit; si dimiserimus eum vivere, venient Romani et tollent nobis et locum et regnum; et Christum occiderunt, et locum et regnum perdiderunt. Quid vobis profuit, o insani Judaei, qistis? Numquid quia Christo Domino, ut decuit, servire noluistis, ideo ejus dominio caruistis? Dum illi serviunt reges, quibus vos servitis, facti es
Abbreviated transcription (Latin):
qui in summo dis¬
erimi ne inimico iudice adiit tri¬
bunal impe ri i si ne timore torments Here totis
uisceribus. diligebat xpisti regnum Ulgitur sanctis¬
mã tamen martyrii non ami sitrhere totis¬

Expanded text:
qui in summo discrimine, inimico etiam sibi judice, adiit tribunal Imperii, sine timore tormenti! Vere totis visceribus diligebat Christi regnum, qui non formam tamen martyrii non amisit.
Abbreviated transcription (Latin):
duodecim adu̾sus arrianos confecit libros. Nichilo¬
minus et alium librum de sinodis. quem ad galliarũ
episcopos scribit. In psalmis quoq commentarios pͥmo
uidelicet et scdo. & a quinquagesimo pͥmo usq ad
sexagesimũ scłm. & a centesimo octauo: usq ad ex

Expanded text:
duodecim adversus Arianos confecit libros et alium librum de Synodis, quem ad Galliarum episcopos scripsit, et in psalmos commentarios, primum videlicet, et secundum, et a quinquagesimo primo usque ad sexagesimum secundum, et a centesimo decimo