comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rio fides opusq signat᷑. ꝑ fidem gͦ
tͥnitatis ⁊ opus legis recte sociat᷑.
quecumq anima uero isrłite .s.
putau̾eunt hanc mulierẽ decorã
sp̃e. rõnabilẽ aliquã disciplinam
signare q̃ sapient̃ dicta inueniun¬
t᷑ aput gentiles. hanc qͥ reꝑtam
a nobis oportet pͥmũ auferre de e¬
a ⁊ resecare omnẽ suꝑstitionis in¬
munditiã. ⁊ sic eã studio u̾itatis
assume̾. Nulla .N. aput infideles

Expanded text:
ro fides opusque significatur. Per fidem ergo Trinitatis atque opus legis recte sociatur quaecunque anima vero Israelitae, putaverunt hanc mulierem decoram specie, rationabilem aliquam disciplinam significare: quae sapienter dicta invenitur apud gentiles. Hanc igitur repertam a nobis, oportet primum auferre de ea et resecare omnem superstitionis immunditiam, et sic eam in studio veritatis assumere. Nulla enim apud in
Abbreviated transcription (Latin):
um caligãt. Luppus qͥppe est. cuius sen
cognoscend̾a ueri luminis claritatẽ
intellectus nr̃i aliquo medicamine bo¬
ne opatioĩs ad iuuam᷑. Albuginẽ uero
omnino ħt in ocłõ qui ueritatis lucẽ
uid̾e ñ sit᷑. quia arrogantia sapĩe.¬

Expanded text:
um caligant. Lippus quippe est, cujus sensum caligant. Lippus quippe est, cujus senscognoscendum veri luminis claritatem, nostros intellectus aliquo medicamine bonae operationis adjuvamus. Albuginem vero habet in oculo, qui veritatis lucem videre non si
Abbreviated transcription (Latin):
s ab his omnino alienus. ex istat. Gip¬
posus uero ẽ quẽ t̃rene sollicitudi¬
nis pondus p̃mit. ne uinquam ad
suꝑna respiciat. s solis his intendar
que ininfimis calcantur. Qui ⁊si
aliqñ exbono patrie celestis audierit.
ad huc nimirum ꝑu̾se ꝯsuetudinis
attollit. quia cogitationis statum
corrige̾ ñ ualet. quem t̃rene usus
sollicitudinis cur uum tenet. E&
hoꝵ quippe sp̃e psalmista ait. In
audiunt u̾bum dñi ⁊ asollicitudini¬
bus ⁊ diuitiis mundi ꝯculcati ñ re¬
ferũt fructum. Lippus uͦ ẽ. cui quidẽ
ingenium ad cognitioem u̾itatis emi¬
cat. s tantũ ħ carnalia opa obscurãt.
In lippis ocłis pupille sane sũt. s humo¬
re defluente infirme palpebre cõces¬
cunt. quoꝵ quidẽ qͥa infusione crebra
auertimur. ⁊acies pupille uariat᷑. ⁊ sũt
ñ nulli quorensum carnalis uite opa
sauciant. qui uid̾e recte subtilit̃ ꝑ
ingenium potant. s usu pͣuoꝵ actu¬

Expanded text:
sed ab his omnino alienus existat. Gibsed ab his omnino alienus existat. Gibbosus vero est, quem terrenae sollicitudinis pondus premit, ne unquam ad superna respiciat, sed solis iis intendat, quae in infimis calcantur. Qui tametsi aliquid ex bono patriae coelestis audierit, ad hoc nimirum perversae consuetudinis attollit, quia cogitationis statum erigere non valet, quem terrenae usus sollicitudinis curvum tenet. Ex horum quippe audiunt verbum Dei, et a sollicitudinibus, et divitiis mundi conculcati, non referunt fructum . Lippus vero est, cujus ingenium ad cognitionem quidem veritatis emicat, sed tamen hoc carnalia opera obscurant. In lippis oculis pupillae sanae sunt, sed humore defluente infirmitate palpebrae grossescunt. Quae quia infusione crebra atteruntur, acies pupillae vitiatur. Et sunt nonnulli quorum sensum carnalis vitae operatio sauciat, qui videre recta subtiliter per ingenium poterant, sed usu p
Abbreviated transcription (Latin):
tas crigite. ⁊ gressus rectos facite
pedibus uris ut ñ claudicans qͥs¬
erret. magis aut̃ sanctur. Paruo aut̃
naso est. qui adtenendam m̃suram
disc̾tionis non est idoneus. Naso qͥppe
odores fetoresq disc̾nimus. Recte qͦ
ꝑ nasum disc̾tio expͥmit᷑. ꝑ quã uirtu¬
tas eligimus. delicta repbamus. Uñ in
laudem sponse dr̃. Nasus tuns sicut
turris. qui est in libano. quia nimirũ
scã eccłia. que exquibus cansis singlis
⁊ uentura uitioꝵ bella exalto dep̃hen
mare nolunt. sepe se in quibꝰdam inqui¬
sitionibꝰ plusquam necesse est exercentes
ex nimia subtilitate falluntur N ñ
hic qͦq subditur. uł grandi uł torto
naso. Nasus etenim grandis ⁊ tortus.
disc̾tionis subtilitas. immoderata. que
dum plusquam deceat excrescit. acti¬
onis sue rectitudinẽ ip̃a ꝯfundit. frac¬
to aut̃ pede uł manu est.qui aĩ uiã
ditus ex sors ita uacat. qͣtinus ħ ñ ur
claudus saltem cũ insirmitate teneit

Expanded text:
genua erigite, et gressus rectos facite genua erigite, et gressus rectos facite pedibus vestris, ut non claudicans erret, magis autem sanetur . Parvo autem naso est, qui ad tenendam mensuram discretionis idoneus non est, Naso quippe odores fetoresque discernimus. Recte ergo per nasum discretio exprimitur, per quam virtutes eligimus, delicta reprobamus. Unde et in laude sponsae dicitur: Nasus tuus sicut turris quae est in Libano ; quia nimirum sancta Ecclesia, quae ex causis singulis et ventura vitiorum bella ex alta cones nolunt, saepe se in quibusdam inquisitionibus, plus quam necesse est, exercentes, ex nimia subtilitate falluntur. Unde hic quoque subditur: Vel grandi et torto naso . Nasus etenim grandis et tortus, est discretionis subtilitas immoderata. Quae dum plus quam decet excreverit, actionis suae rectitudinem ipsa confundit. Fracto autem pede ditus exsors vacat: quatenus haec non ut claudus saltem cum infirmitate teneat,
Abbreviated transcription (Latin):
humerale laborum tolerantia.
tunica bona actio. Balteus eius¬
dem actionis expeditio. Ratio¬
nale. sapĩa ⁊ discretio. Lamina
la ciusdem fidei p̃dicatio.
moysen. Loquere ad aaron. hõ
habuerit maculam ñ offerat pa¬
nem dño d̾o suo nec accedat ad mi¬
nisterium eius. Ubi repente sub¬
iungit. Si cecus fuerit.si claudus.
si paruo uł grandi. uł torto naso.
si fracto pede. si mancus. si gupo¬
sus. si lippus. si albuginem habens
inoculo si iugem scabiem si ipe¬
tiginem incorꝑe. uł ponderosus.
bris dum uenturam lucem neqͣ¬
quã diliendo ꝯspic̃. quo gressum
opis porrigat nescit. hinc etenĩ
seruabit. ⁊ impii intenebris cõ¬
ticescent. Claudus uero ẽ qui qͥ¬
dem quo ꝑ gere debeat aspicit. s
tenere ꝑfecte quam uidet. qui uir¬
tutis statim dum fluxa ꝯsuetudo
ñ erigit. quo desiderium inicitur.
illuc gressus oꝑis efficacit̃ mox
secuntur. hinc etenim paulus
dicit. Remissas manus ⁊ dissolu

Expanded text:
uperhumerale, laborum tolerantia; uperhumerale, laborum tolerantia; tunica, bona actio; balteus, ejusdem actionis expeditio; rationale, sapientia et discretio; lamina la, ejusdem fidei praedicatio. Moysen: Loquere ad Aaron Homo habuerit maculam, non offerat panem Domino Deo suo, nec accedat ad ministerium ejus . Ubi repente subjunxit: Si caecus fuerit, si claudus, si parvo vel grandi, et torto naso, si fracto pede, si mancus, si gibbosus, si lippus, si albuginem habens in oculo, si jugem scabiem, si impetiginem in corpore, vel ponderosus .bris, dum venturam lucem nequaquam diligendo conspicit, quo gressum operis porrigat nescit. Hinc etenim, servabit, et impii in tenebris conticescent . Claudus est, qui quidem quo pergere debeat aspicit, sed tenere quam vidit, quia ad virtutis statum defluxa consuetudo non erigitur, cum quo desiderio innititur, illuc gressus operis efficaciter non sequuntur. Hinc etenim Paulus dicit: Remissas manus et dissoluta
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Linea interior que candet.
Iñ apparet. mundiciam cordis
designat. que ñ omnib s deo no¬
ta est. Feminalia que femora cin¬
gebant. ⁊ tegebant. ꝯtinentiam.
carnis recte significant. Suꝑ hu¬
merale qdꝰ suꝑ humeros ponebat᷑.
eo qđ inhumeris onera ferre solemꝰ
p̃sentium laborum tolerantiam
significat. Tunica que ext̃ius erat
appurebat. bonam actionẽ sigc̃at.
qua coram ꝓrimo munimur ⁊
armamur. Baltheus quo tumca
cingebatur. ne cirta pedes sacer¬
dotis deflueret. eiusdem actionis bo¬
ne designat expeditionem. Racio¬
nale qđ cirta pectus erat quo ui¬
delicet pectore. cor ꝯtinet᷑ in quo
sapĩa est. sapĩam ⁊ disc̾tionem aꝑte
significat. Cydaris qua capilli ca¬
pitis stringelunt᷑. cogitationũ pre¬
tendit sobrietatem. Quasi cidari
naniq stringunt capillos capitis.
dum insua sobrietate ꝯtinent. co¬
gitationes mentis. Lamina inqͣ
tinnabula que sonabant inueste
pontificum sonum significant
Linea interior. mundicia cordis.

Expanded text:
tur. Linea interior, quae candet et non apparet, munditian cordis designat, quae non omnibus, sed Deo nota est. Feminalia, quae femora cingebant et tegebant, continentiam carnis recte significant. Superhumerale, quod super humeros ponebatur, eo quod in humeris onera ferre solemus, praesentium laborum tolerantiam insinuat. Tunica quae exterius erat et apparebat, bonam actionem significat, qua coram proximo munimur et ornamur. Balteus, quo tunica cingebatur, ne circa pedes sacerdotis deflueret, ejusdem actionis bonae designat expeditionem. Rationale, quod circa pectus erat, quo videlicet pectore cor continetur, in quo sapientia est, sapientiam et discretionem apte significat. Cidaris, quo capilli capitis stringebantur, cogitationum praetendit sobrietatem. Quasi cidari namque stringunt capillos capitis, dum in sua sobrietate continent cogitationes mentis. Lamina, in qtinnabula, quae sonabant in veste pontificali, sonum significant linea interior munditia cordis;
Abbreviated transcription (Latin):
ne p̃dicationis. minist̾i̾o ñ reꝓbat᷑.
Maledicit᷑ qui iniericho edificat.
⁊ maledictꝰ ẽ qui maliciã scłarem
inbaptizatis destructã. p̃uo u̾bo uł
exemplo reducit. uł restaurat. In
pͥmogenito suo pone fundam̃tum.
⁊ innouissimo liberorũ portas eiꝰ
quia ꝑhanc culpam amuttit. ⁊ qđ
saluatiõem nil ualeat utrũq s ⁊
cuncta que illius sunt igne ꝯsumũ¬
t᷑ͣdum corpis eius ⁊ anima ⁊ qͥcquia
in utroq possidet. gehennali efflagra¬
tione ꝯburunt᷑. De incendio hay.¬

Expanded text:
icationis ministerio non reprobatur. Maledicitur, qui Jericho reaedificat, et maledictus est, qui malitiam saecularem in baptizatis destructam verbo pravo vel exemplo reducit et restaurat. In primogenito suo ponit fundamentum, et in novissimo liberorum portas ejus, quia per hanc culpam amittit, et qusalvationem nihil valeat utrumque. Sed et cuncta, quae illius sunt, igne consumuntur, dum corpus ejus, et anima, et quidquid in utroque possidet, gehennali conflagratione comburunt
Abbreviated transcription (Latin):
tur. mͦ adu̾sis dec̾scit. ⁊humiliatur.
Uidemꝰ annoꝵ circulos ꝑ quos scłm
aeuoluit᷑ sole. tempe inu̾no terre
poros aꝑiente ad similitudinem
lune pͥme ⁊lucẽ pͥmariã exporis
plenitudinẽ ꝑuenire. sic aspicimꝰ
sũmare. postea uͦ qͣsi luna decres
more moriunt᷑. Aa ultimũ aut̃
inhyeme qͣsi ad quodd̾a intluniũ
redeũt. dum frigoris aspitatibus
nibus bestiis. auibꝰ. piscibꝰ. uidemuᷤ.
qr postquam ad eẽ ꝓdeũt. pͥus ad
ꝑfectiõẽm uenire laborãt. deiñ

Expanded text:
decrescit et humiliatur. Videmus annorum circulos, per quos saeculum volvitur, solo tempore veris terrae poros aperiente ad similitudinem lunae primae lucem primariam exponentis plenitudinem pervenire, sic aspicimus onsummare. Postea vero, quasi luna decrescmore moriuntur. Ad ultimum autem in hieme, quasi ad quoddam interlunium, redeunt dum frigoris asperitatibus inibus, bestiis, avibus piscibusque videmus, quod postquam ad esse prodeunt, prius ad perfectionem ve
Abbreviated transcription (Latin):
inu̾itate. ꝙͣ p̃dicant in auriliũ¬
nr̃m. Puodecim lapides quos .xii.
filii isrł sustulerant deiordane.
signant aplice fidei ac uite fir¬
mitatẽ. Scda circumcisio que ꝑ
iosue facta est. designat post car¬
nalem circunicisionẽ spũalem.
S ⁊ pascha qd̾ filii isr ł transito ior¬
dane celebrauerũt. sigc̃at ueri ag¬
che comestionẽ. Duodecĩ quoq la¬

Expanded text:
in veritate, quam praedicant ad auxiliuin veritate, quam praedicant ad auxiliur. Duodecim lapides, quos duodecim filii Israel sustulerunt de Jordane, significant apostolicae fidei et vitae firmitatem. Secunda circumcisio, quae per Josue facta est, designat post carnalem circumcisionem spiritualem. Sed et pascha, quod filii Israel, transito Jordane, celebraverunt, significagni comestionem. Duodecim quoque la
Abbreviated transcription (Latin):
alii disc̾tio spuũm. alii gña lin¬
guarũ. alii int̃pretatio sermonũ.
⁊ post mođũ unicuiq scdm diffe¬
rentiam donoꝵ. tͥhuet᷑ differentia
celestiũ bonoꝵ. ⁊ scdm metita re¬
tͥbuent᷑ bona p̃mia. lordanis sig¬
nificat baptismũ. quia sic̃ ppłus
isrłiticus stantib iniordane sacer¬
aotib intͣuit t̃ram ꝓmissionis sic
ppłus aͥrinus ministranstib sac̾do¬
uite sp̃ualis. Pars supior iorda¬
nis indulcedine ꝑmansit. parᷤ
inferior ina maritudine magna
deflur̃. qr electi baptitati accep¬
citum filioꝵ isrł p̃cedũt filii
ruben ⁊ gat. ⁊ dimidia tͥb ma¬
nasse pugnaturi. quoꝵ patres
infiliis matrũ suarũ fuerũt pͥ¬
mitiui. ⁊ antiqui iusti nos p̃ce
suoꝵ iaculoꝵ cordis nr̃i hostes a¬
cerrimos uuln̾ant. Accingit᷑ ⁊ da¬
na ad aupiliũ nr̃m. cũ nos de
formibꝰ rotarũ occultis figuris do¬
cet. losue bissenas agminat tͣbas.
⁊ p̃cedẽt nos succincti lumbos

Expanded text:
discretio spirituum, alii genera linguarum, alii interpretatio sermonum . Et postmodum, unicuique secundum differentiam donorum tribuetur differentia coelestium bonorum, et secundum merita tribuentur bona perpetua. Jordanis significat baptismum; quia, sicut populus Israeliticus, stantibus in Jordane sacerdotibus, intravit terram promissionis, sic populus Christianus, ministrantibus sacerdotrat. Pars superior Jordanis in dulcedine permansit, pars inferior in amaritudinem marinam defluxit; quia electi baptizati graticitum filiorum praecedunt filii Ruben, et Gad, et dimidia tribus Manasse pugnaturi, quorum patres in filiis matrum suarum fuerunt primitivi: et antiqui justi nos praecedsuorum jaculis cordis nostri hostes acerrimos vulnerant. Accingitur et Daniel ad auxilium nostrum, cum nos de formibus rotarum circulis signans. Ducit et Osee bissenas agminis turmas, et praecedunt nos succinctis lumbis
Abbreviated transcription (Latin):
signant auctoritatẽ. quas clangen¬
tes manib tenent. dum sc̃ĩ p̃dica¬
Muri iericho philosophica argum̃ta sig¬
nificãt. siue culturã ydoloꝵ ꝑcircui¬
tum mundi roboratã ⁊ exaltatam.
qui percutũ ductioẽm arche ⁊ clan¬
gorẽ tubarũ corrueriũt. qr ꝑaͥ p̃di
catiõem ꝑ orbem t̃rarũ sonantem
ꝑierunt. Hiri iericho int̃ficiuntur.
dũ hoĩes scłõ scłarib negotiis dediti
inꝑpetuum ꝯdempnant᷑. Raab m̾etͥr
electam exgentib eccłiam significat.
que quondã fuit seruiens ⁊ sub dita
multis amatorib .i. multis demoĩbꝰ.
Raab ut saluarer᷑ funicułũ coccineũ
infenestra deforis posuit. quẽ domi
hũit. ⁊ scã eccłia ut saluaret᷑ passio¬
nẽ. rͥ ore ꝯfitet᷑. quam corde credit.
a chor reguła aureã ⁊ palliũ surat᷑.
que pauream regłam significat᷑.
⁊ scłarẽ cultum qui ꝑ palliũ desig¬
nat᷑ ineccłĩam inducens. in inferno

Expanded text:
signant auctoritatem, quas clangentes manibus tenent, dum sancti praedicaMuri Jericho philosophica figurant argumenta, sive culturam idolorum per circuitum mundi roboratam et exaltatam. Quae per circumductionem arcae, et clangorem tubarum corruerunt, quia per cationem per orbem terrarum sonantem, perierunt. Viri Jericho interficiuntur, dum homines saeculi saecularibus negotiis dediti in perpetuum condemnantur. Raab meretrix, electam ex gentibus Ecclesiam significat, quae quondam fuit serviens, et subdita multis amatoribus, id est multis daemonibus. Raab, ut salvaretur, funiculum coccineum in fenestra foris posuit, quem domi habuit; et sancta Ecclesia, ut salvaretur, passionem Christi ore confitetur, quam corde credit. Achan regulam auream et pallium furatur, quae per auream regulam significatur et saecularem cultum qui per pallium designatur in Ecclesiam inducen
Abbreviated transcription (Latin):
inasmo stultoꝵ corda sigurantur.
Ac si dic̾et. fatuũ sapienti inp̃dicatiõe
ñ socies. ne ꝑeũ qui rẽ impłe̾ ñ ualet.
illi qͥ p̃ualet obsistas. Bouẽ quippe ⁊
asinũ ⁊si necẽẽ sit unꝰquisq sine de¬
tͥmento oꝑis iuingit. sapientẽ uͦ ⁊
stultum ñ ut unus p̃cipiat ⁊ alius
obtemꝑet. s ut parit̃ equali potesta¬
te annuntiẽt u̾bũ dĩ. ñ sine scan¬
dalo comites facit. Capłã libri. iiii¬

Expanded text:
in asino stultorum corda figurantur. Ac si diceret: fatuum sapienti in praedicatione non socies, ne per eum qui rem implere non valet et illi qui praevalet obsistas. Bovem vero et asinum, si necesse sit, unusquisque sine detrimento operis jungit. Sapientem autem et stultum, non ut unus praecipiat et alter obtemperet, sed ut pariter aequali potestate annuntient verbum Dei, sine scandalo quisque comites facit. CAPUT III
Abbreviated transcription (Latin):
pientie sibi tͥbuit. aluice suꝑne cog¬
nitionis se ex cludit. et eo claritatẽ
ueri luminis neqͣꝙͣ penetrat. quo
se apud se per arrogantiã exaltat.
entes. stulti facti sunt. Iugem uͦ ħt
scabiem. cui carnis petulantia sine
luxuria designat᷑. qͥa si cordis temp¬
tatio usq ad oꝑatioẽm ꝓsilit. nmi¬
rũ feruor intimꝰ. usq ad cutis scabi¬
em ꝓrumpit. ⁊ foris iam corpus
saueiat. qͥa dum incogitatiõe uo¬

Expanded text:
pientiae tribuit, a luce se supernae cognitionis excludit, et eo claritatem veri luminis nequaquam penetrat, quo se apud se prae arrogantia exaltat, entes, stulti facti sunt . Jugem vero habet scabiem, cui carnis petulantia sine luxuria designatur. Quia si cordis temptatio usque ad operationem prosilit, nimirum fervor intimus usque ad cutis scabiem prorumpit, et foras jam corpus sauciat, quia dum in cogitatione vo
Abbreviated transcription (Latin):
trem .i. omnẽ memoriã mundi
eiisq carnales illecebras. dem̃ uer¬
bum dĩ nouacula doctrine om̃e
pecc̃m infidelitatis abradat. qđ
mortuũ ẽ ⁊ mnane. Nec sunt capu¬
li capitis. ⁊ ungues. mulieris. ⁊ ita
demum salutaris lauacri unda
purificata ꝯiungit᷑ scĩs serius dĩ.
cum iam nil incapite. nil inmani¬
b habue̾it. ut nec insensibꝰ nec in

Expanded text:
trem, id est, omnem memoriam mundi, ejusque carnales illecebras; demum verbi Dei novacula et doctrinae omne peccatum infidelitatis abradat, quod mortuum est et inane. Haec sunt enim capilli capitis et ungues mulieris. Et ita demum salutaris lavacri unda purificata conjungitur sanctis servis Dei, cum jam nihil in capite, nihil in manibus habuerit, ut neque in sensibus, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ficauit altare pͣ p̃cetlentium
fidem.⁊ suꝑ ulud offert sacri¬
ficium patri: bonam filioꝵ suoꝵ
actionem. ibiq dilatat᷑ ad orientẽ
⁊ occidentem. ad septentrionem et
meridiem. sic̃ scriptum est. Uoca¬
bo ab oriente ⁊ occidente scm̃ tu¬
um Idicam aquiloni ⁊ austro.
partibus mundi. possessio cristi.

Expanded text:
ficavit altare per praecedentium fidem, et super illud offert sacrificium Patri, bonam fidelium suorum actionem. Ibique dilatatur ad orientem et occidentem, ad septentrionem et meridiem, sicut scriptum est: Vocabo ab oriente et ab occidente semen tuum, et dicam aquiloni, Da, et austro, partibus mundi,
Abbreviated transcription (Latin):
scłi. Posterior pars tab̾naculi finem
mundi. Pars australis iud eos sigc̃at.
ab antiquo radiis diuine cogniti¬
onis illustratos. Pars septentͥonalis
gentiles aceleritate diuine cog¬
nirionis abinitio longe remotos.
per infidelitatem obscuri ⁊frigidi.
tabule. singłe anime. Bases fides.
Decem cortine. scĩ decalogum con¬
plentes. U ndecim saga. iusti deriãs¬
gressione legis pñe. satis factionem
exhibentes. Ansule uirtures. circu

Expanded text:
saeculi, posterior pars tabernaculi finem saeculi, posterior pars tabernaculi finem mundi. Pars australis, Judaeos significat ab antiquo radiis divinae cognitionis illustratos. Pars septentrionalis, gentiles a claritate divinae cognitionis ab initio longe remotos. per infidelitatem, obscuri et frigidi. tabulae, singulae animae; bases, fides; decem cortinae, sancti Decalogum complentes. Undecim saga, justi de transgressione legis poenitentiae satisfactionem exhibentes. Ansulae, virtutes; circu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ thimiamatha. bone fame redo¬
lentiam significant. Ungentum
ducedinem ⁊ pinguedinẽ siue
suauitatem. p̃tendit internam.
Lapides p̃ciosi ꝓpt̃ suum fuigorẽ
mitaculoꝵ significant opatioem.
longe lateq coruscantem. atri¬
um sigc̃at rudimenta in choan¬
tium. Columpna quosq fortes.
⁊ ꝑfectos exprimit uirds. Decem
cortine ilos significant qui de¬
calogum legis. inplent. Undecĩ
saga illos sigc̃ant qui transgres¬
sione legis asꝑam agunt pniãm.
Un denarus nanq qui denarium
transgreditur. significat decalogi
trans gressionem. ⁊ quia saga sunt
scõis quibus ip̃i ꝯunguntur. Cir¬
culi aurei ꝑpetuum sulgorem
future retͥbutionis insuuant. Cir¬
sentem designant uitam. Sc̃a scõꝵ
yses siue aaron. xp̃m significat qui
ficat. Beseleel ⁊ ooliab. doctores et
p̃dicatores significãt. Diu̾sa uasa
sunt anune. diu̾sis donis scĩficate.
⁊ officiis ⁊ ordinib seruientes. In tro¬
itus tabernaculi expͥmit uutium

Expanded text:
et thymiamata, bonae famae redoet thymiamata, bonae famae redolentiam significant. Unguentum, dulcedinem et pinguedinem, sive suavitatem praetendit internam. Lapides pretiosi propter suum fulgorem, miraculorum significant operationem, longe lateque coruscantem. Atrium, significat rudimenta inchoantium. Columna, quosque fortes et perfectos exprimit viros. Decem cortinae, illos significant, qui Decalogum legis explent. Undecim saga, illos significant, qui pro transgressione legis, asperam agunt poenitentiam. Undenarius namque, qui denarium transgreditur, significat Decalogi transgressionem; et quia saga sunt sanctorum quibus ipsi conjunguntur. Circuli aurei, perpetuum fulgorem futurae retributionis insinuant. Sansentem designant vitam. Sancta yses sive Aaron Christum significat, quia ficat. Beseleel et Oliab, doctores et praedicatores significant. Diversa vasa, sunt animae diversis donis sanctificatae, et officiis et ordinibus servientes. Introitus tabernaculi, exprimit vitium
Abbreviated transcription (Latin):
quia am credimus eẽ creatorẽ
uniu̾soꝵ ⁊ redemptorẽ electoꝵ
In ꝯstructiõe huius tabernaculi
offerre debemus aurum. argen¬
Aurum ꝓpter fulgorem. sciãm ex¬
pͥmit. que incordib fideliũ relu¬
cescit. argentum qͥa clarum. et
dulcem ht̃ tunitum eloqñtiã
designat. Es quia percussum mag¬
num reddit sonum. p̃dicatioẽm¬
per orbem trarũ longe lateq so¬
nantem. lacinctus quia acreum
siue celestem p̃tendit colorem.
celestiũ bonoꝵ significat spen.
siue celestem conuersatiõrm. Pur¬
pura significat corꝑis passioẽm.
ad quam parati ẽẽ debemus. pati
ex pͥmit caritatẽ que incordibꝰ
scõꝵ flagrescit. Qui coccus bis tin¬
ctus dr. quia per duplicem dilet¬
tionem dĩ uidelicet ⁊ ꝑrimito¬
loratur. Dissus quia cander. casti¬
tatem significat. Pelles iacincti¬
ne. iuros celestem uitam agen¬
tes. Ligna sethim. ufide firmos.
Oleum qł cet̃os liquores excellit.
miãm designat. que alias uirrures
ercellit. uł transcendit. Aromata.

Expanded text:
m credimus esse Creatorem universorum, et Redemptorem electorum. In constructione tabernaculi hujus offerre debemus aurum, argenAurum, propter fulgorem, sapientiam exprimit, quae in cordibus fidelium relucescit. Argentum, quia clarum est et dulcem habet tinnitum, eloquentiam designat. Aes, quia percussum magnum reddit sonper orbem terrarum longe lateque sonantem. Hyacinthus, quae aerium sive coelestem praetendit colorem, coelestium bonorum significat spem, sive coelestem conversationem. Purpura significat corporis passionem, ad quam parati esse debemus pati pexprimit charitatem, quae in cordibus sanctorum flagrascit. Qui coccus bis tinctus dicitur, quia per duplicem dilectionem, Dei videlicet et proximi coloratur. Byssus, quia candet, castitatem significat. Pelles hyacinthinae, viros coelestem vitam agentes; ligna Sethim, viros in fide firmos. Oleum, quia caeteros liquores excellit, misericordiam designat, quae alias virtutes antecellit vel transcendit. Aromata
Abbreviated transcription (Latin):
uero mutata uoluntate dare
nollet. m̃datium eẽt. ñ quia in
ꝓmissione cor duplex fuit. s quia
ꝓmittens cor postea duplicauit.
ꝑiurium est mendatiũ sacro scã
attestatione inducta ꝯfirmatũ.
aber De ꝯstructiõe tab̾naculi.
tabule designant animas. Que
bene delignis scthim ẽẽ dicunt᷑.
quia anine ⁊ un mortales sunt¬
ꝑ naturam. ⁊ incorruptibiles ꝑ
grãm. Bases argentee fidem signi¬
ficant. supra quam scã fundatur
eccłia. uł fundata ꝯsistit. Que
bases ideo ñ incõuenient̃ plures
sunt. quia unicuiq distribuit
deus mensuram fidei.⁊ aliquis

Expanded text:
vero mutata voluntate dare vero mutata voluntate dare nollet, mendacium esset; non quia cor in promissione duplex fuit, sed quia promittens cor postea duplicavit. Perjurium, est mendacium sacrosancta attestatione inducta confirmatum. CAP. IX. De constructione tabernaculi, Tabulae designant animas. Quae bene de lignis Sethim esse dicuntur, quia animae sunt, et immortales per naturam, et incorruptibiles per gratiam. Bases argenteae fidem significant, supra quam sancta fundatur Ecclesia, vel fundata consistit. Quae bases ideo non convenienter plures sunt, quia unicuique distribuit Deus secundum mensuram fidei. Alius
Abbreviated transcription (Latin):
ppło dei seruandum p̃cipit᷑. Quar¬
tum est illud qd̵ in ꝓmissione sabba¬
tum ꝓsabbato suis deus dilectoribꝰ
pollicet᷑. Nunc gͦ duo sabbata sunt¬
ext̃ius. unum dei ⁊unum homĩs.¬
Salbatũ dĩ ẽ illud qtł ext̃iuis ab oꝑe
cessare dr. Sac̾mentum ẽ illuis in¬
terioris sabbati uͥ mens scã ꝓpt̃ bo¬
nam ꝯscĩam. aseruitute peccati
quiescens. in gaudio scĩ sp̃c iocun¬
datur. Hoc sabbatum quisquis in
p̃senti uita seruauerit. ut nullis
ꝯsentiat malis. ꝑuenit infutura
ubi nulla sentier mala sic̃ dictũ ẽ
ꝓhibuit. rapinam ñ cõcessit. cum
maius peccatum sit. ut testantur
scĩ aperte uiolenter raꝑe. quam
occulte sub trahere. quia maiꝰ odi
um ⁊iram excitat. Sub furto etiã
ꝯp̃henditur usura. Mendatiũ ẽ fal¬
sa uocis significatio. cum uolunta¬
te fallendi. que p̃sentaliter ao est.
uł postea euenit. Nam siquis alt̃i
ꝓmitteret se aliquid daturum.
habens uoluntatẽ dandi. postea

Expanded text:
populo Dei servandum praecipitur. Quarpopulo Dei servandum praecipitur. Quartum illud quod in promissione Sabbatum pro Sabbato suis Deus dilectoribus pollicetur. Duo igitur sunt Sabbata exterius: unum Dei, et unum homiSabbatum Dei illud, quo exterius ab opere cessasse dicitur; sacramentum, est illius interioris Sabbati, ubi mens sancta per bonam conscientiam a servitute peccati, quiescens in gaudio Spritus sancti jucundatur. Hoc Sabbatum quisquis in praesenti ita servaverit, ut nullis consentiat malis, perveniet in futura ubi nulla sentiet mala, sicut dictum est: prohibuit, rapinam non concessit, cum majus peccatum sit, ut testantur sancti, aperte violenter rapere, quam occulte subtrahere, quia majus odium et iram majorem excitat. Sub furto etiam comprehenditur usura. Mendacium est falsa significatio vocis cum intentione fallendi: quae praesentialiter adest, vel postea evenit. Nam si quis alteri promiserit se quid daturum, habens voluntatem dandi, postea
Abbreviated transcription (Latin):
post hec p̃cepta ꝯtinet. que ꝑ¬
tinent ad dilectionem ꝓrimi.
Uel pͥma tabula dr̃. quia in ea
ꝯtinentur p̃cepta que infor¬
mant ad bonam oꝑationẽ. In
pͥma rabula tͥa sunt p̃cepta. qͥa
qđ fide creditur. tͥnitas est. In
scdã tabula septem sunt p̃cep¬
dierum. circulo uoluitur. osfi¬
cia humanitatis ꝓrimo exhibent᷑.
Tria uero ⁊ septem denariũ ꝯ plẽt.
quia perfectum fides recta fa
⁊ oꝑatio bona. Primũ p̃ceptum.
pͥme tabule ad dm̃ pertinet patrẽ
sic̃ p̃ceptũ pͥmum scde tabule
ad hominem parrem ⁊ inuitoq
pat̃nitatis p̃ceptũ. auctoritate
honoretur. In pͥma rabula ẽ p̃cep¬
tio ⁊ ꝓhibitio. Similiter inscdã.
ut utrobiq studeas facere qd̾ debe̾.
q si offendis delictum ẽ. in altero
uero peccatum. fac̾e enim ñ fati¬
enda peccatum est. facienda autẽ
rare uidetur scͥptura. ꝓrimũ
est illud in quo dens ꝑfectis oꝑib
qd̾ filiis isrł carnalit̃ custodiendũ
mandatur. Terciũ est illud quod

Expanded text:
tinet, quae pertinent ad dilectionem proximi. Vel prima tabula dicitur, in qua continentur praecepta, quae informant ad bonam operationem. In prima tabula, tria sunt praecepta; quia quod fide creditur, Trinitas est. In secunda tabula, septem sunt praecepdierum circulo volvitur ofcia humanitatis proximo exhibentur. Tria vero et septem, denarium complent, quia perfectum fides recta facit et operatio bona. Primum praeceptum primae tabulae ad Deum pertinet Patrem, sicut praeceptum primum secundae tabulae ad hominem patrem, ut in utroque paternitas principii auctoritate honoretur. In prima tabula, est praeceptio et prohibitio; similiter in secunda, ut utrobique studeas facere quod debes,que si offendis, delictum est; in altero vero peccatum. Facere enim non facienda, peccatum est; facienda autem rare videtur Scriptura. Primum est illud, in quo Deus perfectis operibus quod filiis Israel carnaliter custodiendum mandatur. Tertium illud quod
Abbreviated transcription (Latin):
postquã celebͣtum pascha int̃rae
gipti. grã data ẽ quinqͣgesimo die¬
post resurrectioẽm dñi. Lexdata
est in monte excelso. grã data est
sursũ incenaculo. Lex data ẽ in
fulgoribꝰ igneis. grã data est linguis
bus tabulis. Grã ꝯstat induob p̃ceptis
significant duo restamenta. Duo
cherubin. eo qd̵ cherub inp̾retatur

Expanded text:
postquam celebratum est pascha in terra Aegypti: gratia data est die quinquagesimo post resurrectionem Domini. Lex data est in monte excelso; gratia nata est sursum in coenaculo. Lex data est in fulgoribus igneis, gratia data est in linguis bus tabulis, gratia constat in duobus praeceptis significant duo Testamenta. Duo Cherubim, eo quod Cherubim interpretatur
Abbreviated transcription (Latin):
uobis. nec comedetis exeis. Ligna
pomifera sũt oꝑa ꝑfecta uirturi¬
b Preputia itaq lignoꝵ auferimꝰ
cum de ip̃a inchoationis infirmi¬
rate suspecti. pͥmordia oꝑum nos¬
troꝵ ñ approbamꝰ. Poma aut̃ que
g̾minant immunda estimamuᷤ.
nr̃isq cibis ñ aptamꝰ. qr cum pͥmor¬
dia laudant᷑ boni operis. dignũ
ẽ ut animũ ñ pascant opantis.
ne dũ accepta laude suauit̃ frue

Expanded text:
obis; nec comedetis ex eis . Ligna pomifera, sunt opera perfecta virtutibus. Praeputia itaque lignorum auferimus, cum de ipsa inchoationis infirmitate suspecti, primordia operum nostrorum non approbamus. Poma autem quae germinant immunda existimamus, nostrisque cibis non aptamus, quia cum primordia boni laudantur operis, dignum est ut hoc animum non pascat operantis, ne dum accepta laus suavite
Abbreviated transcription (Latin):
apłõꝵ qui post ip̃m inmundo re¬
mansit. uł post ip̃m demundo
exiuit. ⁊ p̃cedentem eum incar¬
ne. ⁊ patientem eum incruce re¬
spexit. Decem exploratores qui p̃¬
uis sermonibus corda filioꝵ isrł.
abingressu t̃re ꝓmissionis a uerte¬
rant. infideles sub decalogo legis
positos designãt. quia celestia ꝓ¬
Duo aut̃ exploratores qui ppłm
ad eiusdem t̃re introitum fideli¬
ter exhortati sunt.electos xp̃ia¬
nos sub duobꝰ p̃ceptis caritatis p̃¬
sentis expͥmunt. qui celestis patͥe
iocunditatem introire totis uis¬
ceribus ꝯcupiscunt. Epilogus.

Expanded text:
apostolorum, qui post ipsum in mundo reapostolorum, qui post ipsum in mundo remansit, vel post ipsum de mundo exivit, et praecedentem eum in carne, et patientem eum in cruce respexit. Decem exploratores, qui pravis sermonibus corda filiorum Israel ab ingressu terrae promissionis averterant, infideles Judaeos sud Decalogo legis positos designant, qui coelestia pDuo autem exploratores, qui populum ad ejusdem terrae introitum fideliter exhortati sunt, electos Christianos sub duobus praeceptis charitatis positos exprimunt, qui coelestis patriae jucunditatem introire totis visceribu
Abbreviated transcription (Latin):
tionis expectare. Quattor ciphi in
debemus offerre bona oꝑa. ⁊ orationũ
emissarius qui indesertũ muteba¬
tur. ⁊ peccata anferebat xp̃m sig¬
nificat. lp̃e namq incruce oblatꝰ
ꝑ mortem demundo emissus. ab¬
stulit ñ unius tm̃ peccata ppłi.
s totius mundi. Uitula quoq ru¬
fa. rp̃m significat. Ip̃ius enum ca¬
ro recte dicit᷑ uitula. quia incor¬
rupta ⁊ rufa. quia sanguine pas¬
sionis ꝑfusa. lstius cinere mun
uit serpentem indeserto. sic est
xp̃o exaltatus in ligno. illi qui
respiciebant adserpentem eneũ
curabantur amorsibꝰ serpentiũ
⁊ qui uera fide respiciunt ad
xp̃m. sanantĩr asuggestione de¬
monum. Botrus quem duo uiri
exploratores tulerunt inueͤte. ͫ
quo pascimur. effundit nobis pri
dum attulerunt. Lignum autẽ
nectis. lignũ designat crucis. ⁊ sic̃
ille qui precedebat ex duobꝰ uiris.
botrum portantibus post tergum
ñ udit incruce. ille aut̃ qui seq̃¬
batur botrum uidit qͥa chorus

Expanded text:
tionis exspectare. Quatuor scyphi in tionis exspectare. Quatuor scyphi in debemus offerre bona opera, et orationum emissarius, qui in desertum missus peccata auferebat, Christum significat. Ipse namque in cruce oblatus per mortem de mundo emissus abstulit non unius tantum peccata populi, sed totius mundi. Vitula quoque rufa, Christum significat. Ipsius enim caro recte dicitur vitula, quia incorrupta; et rufa, quia sanguine passionis perfusa. Istius cinere mundvit serpentem in deserto, sic est Christus exaltatus in ligno . Illi, qui respiciebant ad serpentem aeneum, curabantur a morsibus serpentum, et qui vera fide respiciunt ad Christum, sanantur a suggestionibus daemonum. Botrus, quem duo viri exploratores tulerunt in vecte, Cquo pascimur et fundit nobis primdum attulerunt. Lignum autem vectis, lignum designat crucis. Et sicut ille, qui praecedat ex duobus viris botrum portantibus, botrum post tergum non vidit in cruce. Ille autem, qui sequebatur, botrum vidit, quia chorus
Abbreviated transcription (Latin):
le candelabri. scãm designat eccłi̾am
que est corpus cristi. Calami qui
de ipso ꝓcedebant. p̃dicatores sũt
qui nobis uerbum uite ꝑsonant.
Cyphi eo qđ eyphis potus solet infun
di. sunt auditores uerbi. Sp̃ule que
⁊ ip̃e inerant calamis mobilitatẽ
ꝯuelocitatẽ ex pͥmunt boni oꝑis.
Lilia uͦ eo qł lilia uirent. ⁊ candent.
et̃nitatẽ. ⁊ pulcritudinẽ designant
ꝑpetue retͥbutionis. Tres calami e¬
grebiebantur deuno latẽ. ⁊tres ex
altero. quiã ante cͣarnationem .xͥ.
ꝯpost fuerunt qui fidem tͥnita¬
pa significant. quia electi ante
incarnationem. ante legẽ ⁊ sub
igge sub ꝓpħis ⁊ post in carnati¬
onem temꝑe pͥmitiue eccłie que
cong̾gata est de isrł.⁊ intemꝑe
eccłie que inde congregata est
degentib ⁊ illius que infine con¬
greganda est dereliquiis istł in¬
ueniuntur quasi exphi potum
sitire grẽ. quasi sꝑule inuia dei
decurre. quasi lilia donum retͥbu¬

Expanded text:
le candelabri, sanctam designat Ecclesiam, le candelabri, sanctam designat Ecclesiam, quae est corpus Christi. Calami, qui de ipso procedunt, praedicatores sunt, qui nobis verbum vitae personant. Scyphi, eo quod scyphis solet infundi potus, sunt auditores verbi. Sphaerulae, quae et ipsae inerant calamis, volubilitatem et velocitatem exprimunt boni operis. Lilia vero, eo quod lilia virent et candent, aeternitatem et pulchritudinem designant aeternae retributionis. Tres calami egrediebantur ex uno latere, et tres ex altero, quia et ante incarnationem Christi et post, fuerunt qui fidem Trinitapora significant, quia electi ante incarnationem, ante legem, et sub lege, sub prophetis, et post incarnationem, tempore primitivae Ecclesiae, quae congregata est de Israel, et in tempore Ecclesiae, quae congregata est de gentibus, et illius quae in fine congreganda est de reliquiis Israel: inveniuntur quasi scyphi, potum sitire gratiae, quasi sphaerulae in via decurrere, quasi lilia donum retribu
Abbreviated transcription (Latin):
ri sapĩe ⁊ scĩe absconditi. qͥbus ad
cognitionem uirtutis erudimur.
ticia ꝑ quam regimur. Due etenĩ
tabule designãt sapientiam. ⁊ sci¬
it. grã pascit. iusticia regit. Qua¬
tuor anuli. qui arche inherent.
quatuor sunt engłioꝵ libri. Qͥ
libri quasi anuli sunt rotundi
exeo quia coet̃nitatẽ in qua finis
non est nobis ꝓmittunt. Uectes
quibus archa portabatur semper
inh̾ent a nulis. quia p̃dicatores
semper inẽẽ debent. quaruor e¬
uuangłioꝵ libris ꝑmeditionem
⁊ loc̾tionem. ut portent archam.
.i. xp̃m. admentes audientium
ꝑ p̃dicatioẽm. ꝓpitiatorium sigẽat
moysi deeo mandata sua sic inxp̃o
ꝓpitiatus est humano gn̾i. ꝯdonãl¬
ei peccata sua sic̃ scͥptum est. deus
erat in xp̃o. mundum recõcilians
sibi. Mensa ꝓpositiõis sigc̃at. xp̃m.
In mensa namq ꝓpositionis erant¬
ego dabo caro mea est. Candelabrũ
significat. xp̃m. Sicut enim cande¬
labrum est instrum̃tum luminis.
ita xp̃c inmundo manifestauit

Expanded text:
 scientiae absconditi , quibus ad cognitionem veritatis erudimur, titia, per quam regimur. Duae etenim tabulae designant sapientiam et sciit, gratia pascit, justitia regit. Quatuor annuli, qui arcae inhaerent, quatuor sunt Evangeliorum libri. Qui libri, quasi annuli rotundi sunt ex eo quod aeternitatem, in qua finis non est, nobis promittunt. Vectes, quibus arca portabatur, semper inhaerent annulis, quia praedicatores semper inesse debent quatuor Evangeliorum libris per meditationem et lectionem, ut portent arcam, id est Christum ad mentes audientium per praedicationem. Propitiatorium significMoysi de eo mandata sua, sic in Christo propitiatus est humano generi, condonans peccata illius, sicut scriptum est: Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi . Mensa propositionis significat Christum. In mensa namque propositionis ea est pro mundi vita . Candelabrum significat Christum. Sicut enim candelabrum est instrumentum luminis, ita Christus in mundo manifestavit
Abbreviated transcription (Latin):
eterna uelum. celum. moyses siue
aaron. xp̃c. beseleel ⁊ ooliab. docto¬
res ⁊ p̃dicatores. In constructione
huius tabernaculi debemus offer¬
re aurum psapĩam. Argentum
tum ꝑspem celestium bonorum.¬

Expanded text:
ta, velum, coelum. Moyses sive Aaron, Christus; Beseleel et Oliab, doctores et praedicatores. In constructione hujus tabernaculi debemus offerre aurum per sapientiam; argentum hum per coelestium bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ multa sacͣmenta. p̃cepta legis
scͥpte. Aua fuerunt mobilia. alia
ĩmobilia. Mobilia sunt que ex
dispositione ad ẽpta sunt ordinata.
Immobilia sunt que anatura ue¬
niunt. ⁊ ira mala sunt. ut nul¬
lo temꝑe sine culpa possint fieri.
uł ita bona. ut nullo temꝑe
possint sine culpa dimuti.
rima Deduabꝰ tabulis.
tabula ẽ dicta. que ercel¬
lentiora ꝯtinet mandata. que
ꝑtinent ad dilectionẽ dei. Scdã

Expanded text:
et multa sacramenta. Praecepta enim legis et multa sacramenta. Praecepta enim legis scriptae, alia fuerunt mobilia, alia immobilia. Mobilia, sunt quae ex dispensatione a Deo sunt ordinata. Immobilia, sunt quae a natura veniunt, et vel ita mala sunt, ut nullo tempore sine culpa possint fieri; vel ita bona, ut nullo tempore possint sine culpa dimitti. CAP. VI. De duabus tabulis. Prima tabula dicta est, quae excellentiora continet mandata, quae pertinent ad dile
Abbreviated transcription (Latin):
minis ascendit. que p̃parauit ds
dilientibus se. Donum gͦ pͥmũ
possumus dr̃e bonũ creature.
.s. donum bonũ nature tc̃iũ
donum bonum gr̃e. qrͣtum
donũ bonum głẽ. Pro his om¬
nib debemus diligere deum.
S ex quanto debemus diliere
eum: extoto corde.extota a¬
nima. extotis uirib extota ñ¬
te. Extoto corde .i. sapienter. ex
tota anima .i.dulciter. extoris
uiribus .i. fortiter. extota m̃te.
.i. memoriter. ⁊ quib cumq ali¬
is modis dici ꝑotest. ꝙ ñ potest
minus dici. ꝙͣ pͣ amari. Et ꝓrimũ
tuũ sicut te ipsum. Diliere de¬
benius ꝓximum sic̃ nos met ip̃os.
beneficio u̾bo. uoto. In beñficio
Inhis omnibus diligamus ꝓ ximũ
cramenta. Nuo p̃cepta. qđ tͥ nõ
uis alii ne feceris. Et q̃cumq uul¬
tis ut fatiant uobis homines. ead̾e
⁊ uos facite illis. Tria sacͣmenta sũt.
Decime. oblationes. sacͥficia. Decime
inportionibus oblationes in reb
sacrificia in animalib Sub lege
scripta multa fuerunt p̃cepta.

Expanded text:
it Deus diligentibus se . Primum ergo donum possumus dicere bonum creaturae, secundum donum bonum naturae, tertium donum bonum gratiae, quartum donum bonum gloriae. Pro his omnibus debemus diligere Deum. Sed ex quanto debemus diligere eum? Ex toto corde, ex tota anima, ex totis viribus, ex tota mente. Ex toto corde, id est sapienter; ex tota anima, id est dulciter; ex totis viribus, id est fortiter; ex tota mente, id est memoriter: et quibuscunque aliiimum tuum sicut teipsum . Debemus diligere proximum sicut nosmetipsos, beneficio, verbo, voto. In beneficio,In his omnibus diligamus proximumcramenta. Duo praecepta: Quod tibi non vis, alii ne feceris; et: Quaecunque vultis ut faciant vobis homines, eadem et vos facite illis. Tria sacramenta, sunt decimae, oblationes, sacrificia. Decimae, in portionibus; oblationes, in rebus; sacscripta multa fuerunt praecepta,
Abbreviated transcription (Latin):
deo ñ seruit. uanus est. ⁊ ꝓ nichi¬
lo estimabitur. Uita eius nichil
ualet. ⁊ melius eẽt illi ñ esse.¬
quam male eẽ.⁊ ñ uiuere quam
male uiuere.⁊ si talis hõ inp̃senti
uita hr̃e poss fortitudinem sam¬
sonis. pulcritudinem absalonis
sapientiam salemonis. uelocitatẽ
a sahelis. aiuitias cresi ꝓbitatem
finem non morietur. Si inquam
dessent. qñquid̃em do̾ minime ser¬
uret. his etenim omnibꝰ trans¬
actis demum cum morererur.
lbus. donec indie resurrectioĩs
omnis taro insuam redigat᷑ origi¬
nem. ⁊tunc sumpta carne ꝑ quã
peceauit. et̃nam tm̃ slistinet dãp¬
natioẽm. Oprimum itaq est dõ
seriure. quia quã uis ħ̾o iomni
uita sua corꝑalib ⁊ temꝑalibus
destituat᷑ bonis. si tñ seruiat dõ
ae miseria uite p̃sentis adbeatitu¬
Ainem transit eternam. Cum gͥ
inter omnia bona uite p̃sentis
sctĩ que genus humanũ seqͥtur.
aut ꝯsequit᷑ optimũ sit solum

Expanded text:
Deo non servit, vanus est, et pro nihiDeo non servit, vanus est, et pro nihiaestimari. Vita ejus nihil valet, et melius esset ei non essquam male esse, et non vivere quam male vivere. Et si talis homo in praesenti vita habere posset fortitudinem Samsonis, pulchritudinem Absalonis, sapientiam Salomonis, velocitatem Hazaelis, divitias Croesi, probitatem finem non morietur; si, inquam,dessent, quoniam quidem Deo minime servisset. His etenim omnibus transactis, demum cum moreretur, libus, donec in die resurrectionis omnis caro in suam redigatur originem, et tunc sumpta carne, per quam peccavit, aeternam itidem sustinebit damnationem. Optimum itaque est Deo servire; quia, quamvis homo in omni vita sua corporalibus et temporalibus destituatur bonis, si tamen serviat Deo, de miseria vitae praesentis ad beatitudinem transit aeternam. Cum igitur inter omnia vitae praesentis saeculi, quae genus humanum sequitur, a
Abbreviated transcription (Latin):
tenebre. carnem significat. Quid
enim ceciꝰ. quid tenebrosius carne. q̃
nisi rõne refrenet᷑ semꝑer q̃rit delec¬
tabilia. numquam utilia. Desertũ
designat animum. eo qł amultis
deseritur. ⁊ apaueis recolitur. pau¬
cienim sunt qͥ dep̃uaricatiõe ad cor
redeant. ut uirtutes anummi exer¬
ceant. Terra ꝓmissionis erpͥmit dm̃.
Sic̃ enĩ terra ꝓmissionis temporilis
ubertas. sic indeo ꝯsistit et̃na felicitas.
Egrediamur uaq deegipto .i. detene¬
bris carnis. ⁊ cõcupiscentia ⁊ ꝑdeser¬
tum .i. ꝑ animum uirtutes cius ex¬
ercendo. ⁊ deuirtute iniurtutem
ꝓficiendo. tendamus ad t̾ram ꝓmis¬
sionis .s. ad dm̃. inquo nobis omniũ
plenitudo bonoꝵ ꝓmutitur. Epilo
Egiptus caro. desertũ animus.gus.
Postquam homo creatorẽ ꝑculpam
pͥmordialem deseruit. ⁊inhuius
mundi miseriam deuenit. multis
subicitur curis. occupat᷑ actionibꝰ
⁊ fatigatur laborib ⁊ exhis om̃ib
inquibus homo sub sole distenditur

Expanded text:
tenebrae, carnem significat. Quid enim caecius, quid tenebrosius carne? quae nisi ratione refrenetur, semper quaerit delectabilia, nunquam utilia. Desertum designat animum, eo quod a multis deseritur, et a paucis recolitur. Pauci vero sunt qui de praevaricatione ad cor redeunt, ut virtutes animi exerceant. Terra promissionis exprimit Deum. Sicut enim in terra promissionis temporalis libertas, sic in Deo consistit aeterna felicitas. Egrediamur itaque de Aegypto, id est de tenebris carnis, et concupiscentia per desertum, id est per animum, virtutes ejus exercendo, et de virtute in virtutem proficiendo tendamus ad terram promissionis, scilicet ad Deum, in quo nobis omnium plenitudo bonorum promittitur. Aegyptus igitur, caro; desertum, animus; Postquam homo Creatorem per culpam primordialem deseruit, et in hujus mundi miseriam devenit, multis subjicitur curis, occupatur actionibus, et fatigatur laboribus, et ex his omnibus in quibus homo sub sole distenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩs fecit deus mundum. Celum.
terram. mare. solem. lunam. stel¬
las olucres. pisces bestias. herbas.
arbores. ⁊ quecumq iusibilit̃ cõsub¬
sistunt. Itaq interdona dei mini¬
mum donum ẽ mundus. quem¬
tu putas ẽẽ maximũ. Scdm dei
donum qł deus dedit homini. ẽ
qđ fecit eum ad imaginem ⁊ simi¬
litudinem suam. Magnum ⁊ ad¬
mirabile donum dĩ prorsus. fac¬

Expanded text:
hominis fecit Deus mundum, coelum, hominis fecit Deus mundum, coelum, terram, mare, solem, lunam, stellas, volucres, pisces, bestias, herbas, arbores, et quaecunque visibiliter subsistunt. Cum igitur inter dona Dei minimum donum sit mundus, quantum putas est maximum? Secundum Dei donum, quod Deus dedit homini, est quod fecit eum ad imaginem et similitudinem suam; magnum et admirabile donum Dei prorsus fac
Abbreviated transcription (Latin):
seriure est. qm diliere. Qui ñ seruit d̾o
n̾on diligit. ⁊ qui diligit seruit.
Qui patrem ailigit. patri seruit.
Iui multum dilig̃. ⁊ multũ serũ.
I qui ꝑfecte diligit. ꝑfecte seruit.
Qui res possidet temꝑales. t̃ras uine¬
as. greges. arm̃ta. uestes p̃ciosas. d o¬
mos. aurum. argentum. uxorem
quam inuitum ailigit. si se uide¬
rit unum exomnib his. aut hec
omnia simul ꝯtra dĩ ailectionẽ
diuine dilectiõi post pon̾e. s et
uitam suam debet hõ ꝓdiuini
Sic fecerũt alii apłĩ. ⁊ mr̃es cristi.
quia ñ solum sua s semetips os
ꝓ amore dĩ tradiderũt. Qui et
ip̃i homines fuerunt. ⁊ nobis ex¬
emplum qualit̃ faciendum sit
reliquerũt. Debemus itaq am̾
disiere. quia ip̃e prior dilex̃ nos.
dona sua multimoda ꝯferendo. alia
nobis dando. alia ꝓmutendo. et
in omnibus ut ita dixerim me¬
ruit anobis. ut diligat᷑ anobis.
Minimum donum qł dens ded̾
homini ut diligatur ab homine
totus est mundus iste. Causa nãq

Expanded text:
m diligere. Qui non diligit, non servit; et qui diligit, servit. qui parum diligit, parum servit; qui multum diligit, multum servit; et qui perfecte diligit, perfecte servit. Qui res possidet temporales, terras, vineas, greges, armenta, vestes pretiosas, domos, aurum, argentum, uxorem, quam multum diligit, si se viderit unum ex his omnibus, aut haec omnia simul contra Dei dilectionem divina dilectione postponere. Sed et vitam suam debet homo pro Deis, fecerunt alii apostoli et martyres Christi, qui non solum sua, sed et semetipsos pro amore Dei tradiderunt. Qui et ipsi homines fuerunt, et nobis exemplum qualiter faciendum sit reliquerunt. Debemus itaque Deum diligere, quia ipse prior dilexit nos, dona sua multiplicia conferendo, alia nobis dando, alia promittendo, et in omnibus, ut ita dixero, meruit a nobis, ut diligatur a nobis. Minimum donum, quod Deus dedit homini, ut diligatur ab homine, totus est mundus iste. Causa namque
Abbreviated transcription (Latin):
dilexit ⁊ diligit qͥa ip̃e filius ꝑna
turam. alii sunt sibi filii ꝑ grãm.
lp̃e ꝑgenerationẽ alii ꝑ adoptioẽm.
lpẽ ex et̃nitate. alii ex temꝑe. Quẽ
quoq pater tunica polimita induit
tatis natura uestiuit. losepħ ꝑ som
ges patris sui pascentes ꝑhariscos sig¬
nificant. qͥ tͥus isrłi̾ticas ꝑ decalogũ
legis pascere debuerant Significat
autem sichem lege inquam deus
phatiseos cum tͥbub suis sibi creditis
miserat. Frẽs ioscph aerelinquentes
sichem cum gregibꝰ sibi cõmissis
diu̾terunt indothaim que in ter¬
p̃tat᷑ defectio pharisei aut̃ cum tͥ¬
bub isrł legem acrelinquentes inde¬
fectum p̃uaricationis descenderũt

Expanded text:
filius per naturam, alii filii per gratiam; ipse per generationem, alii per adoptionem; ipse ex aeternitate, alii ex tempore. Quem quoque pater tunica polymita induit, tatis natura vestivit. Joseph per somngem patris sui pascentes Pharisaeos significant, qui tribus Israeliticas per Decalogum legis pascere debuerant. Significat autem Sichem legem, in quam Deus Pharisaeos cum tribubus sibi creditis miserat. Fratres Joseph derelinquentes Sichem cum gregibus sibi commissis, diverterunt in Dothain, quae interpretatur defectio; Pharisaei autem cum tribubus Israel legem derelinquentes, in defectum praevaricationis descenderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
isrł intrauerunt. uitam signisi¬
litur. quia quam uis multi sint¬
nocati pauci tñ electi. Multi
nominetenus sunt in uita spũ¬
ali. qui pͣua uoluntate sunt in
uita scłari. Amalechite qui pri¬
mum filuis isrł armati occur¬
pugnauerunt. duoꝵ uicioꝵ
demonstrant gen̾a.carnalia :
spũalia. eum duplici hoste pus¬
nantes ꝑ diu̾sos homines ⁊ aemo¬
nes. Non enim est nobis collue¬
tatio aduersus carnem ⁊ sangui¬
nem. s ꝯtra potestates tenebraꝵ

Expanded text:
Israel intraverunt, vitam signifiIsrael intraverunt, vitam signifilitur: quia quamvis multi vocati, pauci tamen sunt electi. Multi nomine tenus in vita sunt spirituali, qui prava voluntate sunt in vita saeculari. Amalecitae, qui primum filiis Israel armati occurpugnaverunt duorum vitiorum demonstrant genera, carnalia et spiritualia, cum duplici hoste pugnantia per diversos homines et daemones. Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed contra potestates tenebrarum