comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hoc solũ sufficit ad suȩ dampnationis interitũ.
uerũ etiam syriam et palestinã sibi cũ subu¬
gasset & egiptũ: regna quoq extra et infra limi¬
tanea. quę glomerabant ꝑ cuxulũ cũ suo crude¬
lissimo subegiset dominio: hierusolinã aduenit.¬
eccłias subuertit. totãq finitimã regionẽ uasta¬
uit: incendit. atq p̃dauit. Ad sepulchrum gͦ
dñ cũ uoluisset accedere territꝰ redũt. sed tam̃
ligni salutaris partẽ quã religiosa regina ibi
I testimoniũ uirtutis reliquerat. asportauit.
Eecerat namq turrim argenteam. in qua uit̾¬
lucentib geminis thronũ extruxerat aureum.
ubi solis quadrigam et lunȩ & stellarũ imagi¬
nes collocauerat. atꝙ ꝑ occultas fistulas aque
meatus adduxerat: ut quasi ds̃ pluuiã desuꝑ
uideret̃ in fundere. Et dum subterraneo specu
equis in circuitu trahentib fabrica se moue¬
re uidebat᷑. quasi quodammꝰ rugitũ tonitru

Expanded text:
hoc solum ei abundavit ad suae damnationis interitum, hoc solum ei abundavit ad suae damnationis interitum, verum etiam Syriam et Palaestinam cum subjugasset et Aegyptum, regna quae extra et infra limitanea glomerabantur per circulum suo crudelissimo subjugaret dominatui. Hierosolymam advenitotamque finitimam regionem vastavit, incendit atque praedavit. Ad sepulcrum ergo Domini cum voluisset accedere, territus rediit; sed tamen ligni salutaris partem, quam religiosa regina ibi in testimonium virtutis reliquerat, asportavit. Fecerat namque sibi turrem argenteam, in qua interlucentibus gemmis thronum exstruxerat aureum, ubi solis quadrigam et lumen vel stellarum imagines collocaverat, atque per occultas fistulas aquae meatus adduxerat, et quasi deus pluviam desuper videretur infundi, et dum subterraneo specu equis in circuitu trahentibus, re videbatur, quasi quodammodo rugitum tonitrui
Abbreviated transcription (Latin):
empore illo postqũa constan¬
tino augusto contra maxen¬
tiũ trrannũ ꝓperanti ad bellum.
signũ scẽ crucis celitꝰ fuisset ostensũ.
et ipso felicit̾ obtinente triũphum.
ab helena iam dicti principis matre
sc̃a crux fuisset inuenta. atq per
sanitatẽ egroti et resuscitationem
defuncti fuisset euidenti indicio
uirtutis declarata: regina uoti
cõpos effecta. ita salutare lignũ
secari fecit ꝑ mediũ. ut crucem
constantinopolun deferret ad
filiu. et crucẽ hierusolimis the
usa consilio: scilicet ut ubi fuerat menbris dñi¬
cis aptata supplicio. ibidẽ głificata ueneraretur
a popło. Multorum itaq tẽporũ labente curriculo
chosdroe quidam ꝓphanus et impius. regnum
est adeptus ꝑsarum. Lc ii.¬
Ui in tantam ꝓrũpere est ausus ꝓteruiã.
ut ab incolis uicinarũ gentiũ quos in¬
petu uastans. barbarico suo ac uefando fub¬
uigarat dominio. colere se iuberet ut dm̃. et
uocari se regẽ regum. & dñm dñantium. Nec

Expanded text:
empore illo postquam, Constantino Augusto contra Maxentium tyrannum properante ad bellum, signum sanctae crucis coelitus fuisset ostensum, et ipso feliciter obtinente triumphum, ab Helena jam dicti principis matre sancta crux fuisset inventa, atque per sanitatem aegroti et resuscitationem mortui fuisset evidenter indicio virtutis declarata, regina, voti compos effecta, ita salutare lignum fecit secare per medium, ut et crucem Constantinopoli deferret ad filium, et crucem Hierosolymis theca sapiente consilio, scilicet ut ubi fuerat membris Dominicis aptata supplicio, ibidem glorifica veneraretur a populo. Multorum itaque temporum labente curriculo, Chosroe quidam profanus et impius regnum est adeptus Persarum, qui in tantam prorumpere est ausus proterviam, ut ab incolis vicinarum gentium, quos impetu vastans barbarico suo nefando subjugaret dominio, coli se juberet ut Deum, ut vocaret se regem regum, et dominum dominantium. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio relique̾tes. pietatis eł grͣam coto cordis ac m̾̃tĩ
affectti collaudamꝰ &e gratificamꝰ. qͥ nob̾ uł ad tẽpꝰ
tantto c̃cissit uti patrono Ur̃e qͦ. reueri̾tissine pit̾¬
ĩmsas referimꝰ. qͥa ur̃o beneficio ac lictntia. tale̾ paic¬
rumꝰ patiẽ habere: Cuiꝰ cx̃pla siqͥs unitari u̾ueit.
celestem qͦdamͦ ĩ terris c̃ucrsationem habebit: Si quas
doctrine recordatꝰ fuerit. uiã mandatorũ di sine erro¬
re mecdeit poterit. Siqͥs ex bortationes attẽdorit. laq̃os
mimici p̾cauere studebit. Huiꝰ itaq scĩssimi patris
memoriam stilo exarare decieiumꝰ. & qualit̾ apud nos
uixerit. qͥdq dcco nobis cognitũ extiterit. ur̃e reuerẽtie
scriptis intimare. qͥ ae diuina clemẽtiã inbeato urro

Expanded text:
s gratiam toto cordis ac mentis affectu collaudamus et gratificamur, qui nobis vel ad tempus tanto concessit uti patrono. Vestrae quoque sanctissimae pateimmensas referimus, quia vestro beneficio ac licentia talem meruimus Patrem habere: cujus exempla si quis imitari voluerit, coelestem quodammodo in terris iam mandatorum Dei sine errore incedere poterit; si quis exhortationes attenderit, laqueos inimici praecavere studebit. Huius itaque sanctissimi patris memoriam stilo exarare decrevimus et, qualiter apud nos vixerit, quidque de eo nobis cognitum extiterit, vestrae reverentiae scriptis intimare, quo et divinam clementiam in beato viro
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmaligno positꝰ. magis ea q̃ austa & sc̃a fc̃ euertere.
quam religiosa querit erigere. & innncꝰ humani ge¬
neris diabolꝰ qua̾to sanctiorem ac religiosiorem
quemq dpexerit ducere uitam. tanto maiori cona¬
mine ad u̾sa q̃q obicit. ut ea q̃ sca st̃ destruat. &
ne ab alas inutent᷑ callida ꝑsuasione ac p̃uis ĩtensio¬
nib auferat: Hos itaq łt̾ hec formidolosa ꝑicła
suspirantis. lic& multiplicia in ila tuneamꝰ. tem
pobalit̾. ad. diuinꝰ tam̾ nob̾ subsidium recurrẽtũ sciniꝰ.

Expanded text:
ligno positus, magis ea quae iusta et sancta sunt evertere quam religiosa quaerit erigere. Et inimicus humani generis diabolus, quanto sanctiorem ae religiosiorem quemque conspexerit ducere vitam, tanto maiori conamine adversa quaeque obicit, ut ea quae sancta sunt destruat et, ne ab aliis imitentur, callida persuasione ac pravis intentionibus auferat. Nos itaque inter haec formidolosa pericula suspirantes, licet multiplicia mala temporaliter timeamus, ad divinum tamen nobis subsidiu
Abbreviated transcription (Latin):
tam. Hec cum dixisset: p̃ciosissimam partẽ ligni
quam secum deculerat. loco restituit suo. Tunc
reuelante dõ antiqua miracula. die eodem mor¬
tuus unus recepit ꝓpriam uitam. paralitici qua¬
tuor adepti sunt sanitatẽ amissam: infirmi sanita¬
dam. quindecim ceci luci sunt restituti. Plur imi
quoq a demonib erepti. multiq a uariis sunt in¬
firmitatib liberati. Tunc imꝑator oratione ꝑacta¬
offerens multa donaria eccłias dĩ reparare fecit ex¬
regus sumptib reddens priuilegia auctoritate p̃

Expanded text:
tam. Haec cum dixisset, pretiosissimam partem ligni, quam secum detulerat, loco suo restituit. Tunc renovante Domino antiqua miracula, die eodem mortuus unus recepit propriam vitam; paralytici quatuor adepti sunt sanitatem amissam; leprosidam; quindecim quoque caeci luci sunt restituti; plurimi quoque a daemonibus erepti, multique a variis sunt infirmitatibus liberati. Tunc imperator, oratione peractaofferens multa donaria, ecclesias reparare fecit suis sumptibus, reddens privilegia a
Abbreviated transcription (Latin):
amore precipua ueueratione recolendis
ac diligentis patiqib & fiatriba. in sactatissim̾o corbe¬
ie cenobio do nlitantib. silii atq discipłi reucrentis¬
sum patris Anskarii percnne felicitatis orant ĩdño
dominantiũ pacem & salutem: Pui ꝑ dĩigrani pasto¬

Expanded text:
amore praecipua veneratione recolendis ac diligendis patribus et fratribus in sacratissimo Corbeiae coenobio Deo militantibus filii atque discipuli reverentissimi patris Anskarii perennis felicitatis orant in Domino dominantium pacem et salutem. Diu per Domini grat
Abbreviated transcription (Latin):
pastore. caitꝰ dutino miniiri mereamur auxilio Int̾
uarias & eni pressurarũ angustias positi. ueraciter ia̾
sentimꝰ qͥd auserimꝰ. & quid ꝓnobis dolere debcamꝰ satiᷤᷤ
iteiligiꝰ. Utuẽte em̃ ipso. nichil nob̾ deceͤᷤ credebamꝰ.
qͥa ĩ ipso nos omĩa hubere gaudebumꝰ: Eiꝰ nãq scĩtate re

Expanded text:
pastore, caelitus divino muniri mereamur auxilio. Inter varias etenim pressurarum angustias positi, veraciter iam sentimus, quid amiserimus et, quid pro nobis dolere debeamus, satis intellegimus. Vivente enim ipso, nihil nobis deesse credebamus, quia in ipso nos omnia hab
Abbreviated transcription (Latin):
te acceꝑat. ad domũ parentũ in galileã reuersa ẽ.
His fere dieb primo scilicet aduentꝰ sui in galileã
tẽpore. missus ẽ ad eã angłs gabrihel a dõ. qui ei¬
& conceptũ dñcũ narraret: & conceptionis uel or¬
dinẽ uel modũ exponeret. Deniq ingressis ad cam.
cubitulũ quidẽ ubi manebat ingenti lumine ꝑfu¬
dit. ipsam uͦ gratantissime salutans ait. Aue maria
iurgo dñi gratissima. uirgo gr̾ã plena: dñs tecum.
benedicta tu p̃ om̃ib: benedicta p̃ om̃ib actenus
natis bominib. Uirgo que iã bene angłicos no
uerat uultꝰ. et lumen celeste insuetũ ñ habebat. neq
angłi usione t̾rita est: neq luminis magnitudine
obstupefacta. sed in
solo sermone eiꝰ turbata
est: et cogitare
cepit qualis ista saluta¬
tio tam insolita
cẽ posset. quid ue p̃texe¬
ret: uel quẽ finem
tationi eiꝰ angłs diuini tus inspiratꝰ occurrens. ne¬

Expanded text:
. His vero diebus, primo scilicet adventus sui in Galilaeam tempore, missus est ad eam angelus Gabriel a Deo: qui ei conceptum Dominicum narraret et conceptionis, vel modum, vel ordinem exponeret. Denique ingressus ad eam cubiculum quidem ubi manebat, ingenti lumine perfudit: ipsa vero gratantissime salutans, dixit: Ave, Maria, virgo Domini gratissima: virgo gratia plnibus mulieribus: benedicta prae omnibus hactenus natis hominibus. Virgo autem quae jam angelicos bene noverat vultus, et lumen coeleste insuetum non habebat: neque angelica visione territa, neque luminis magnitudine stupefacta, sed in solo ejus sermone turbata est: et cogitare coepit qualis ista salutatio, tam insolita esse posset, quidve portenderet, vel quem finem tationi, ang
Abbreviated transcription (Latin):
sola om̃iũ uirgo filiũ. et uocabis nomen eiꝰ iħm:
id est saluatorẽ. Ipse enĩ saluũ fatiet popłm suum.
a peccatis eorum. Igit᷑ ioseph scđ̾m angłi p̾ceptũ.
iurginẽ uxorẽ duxit. Nec tamen cognouit eam.
sed caste ꝓcurans custodiuit. Iamq nonus ex con¬
ceptione instabat mensis. et ioseph cũ uxore et
cũ aliis que necessaria erant assũptis. bethleem
ciuitatẽ unde ipse erat tetendit. Factũ est autẽ
dũ essent ibi. impleti sunt dies ut pareret. & pe

Expanded text:
 Filium, et vocabis nomen ejus Jesum, id est, Salvatorem: ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum. Igitur Joseph secundum angeli praeceptum virginem uxorem duxit: nec tamen cognovit eam, sed caste procurans custodivit. Jamque nonus a conceptione instabat mensis, cum Joseph, uxore, cum aliis quae necessaria erant assumpta, Bethlehem civitatem unde ipse erat, tetendit. Factum est autem cum essent ibi, impleti sunt dies ut pareret: et pe
Abbreviated transcription (Latin):
uirgas suas uixta oraculũ afferentib. solus ipse
suã subtraxit. Unde eũ nehil diuina uoce con¬
sonũ. apparuisset: ponti fex iterato dnin¬
consulendũ putauit.
Qui respondit
solũ illũ ex his qui de¬
signati erant uir¬
ga suã ñ atculisse. qui
uirginẽ desponsari
deberet. Proditꝰ itaꝙ io seph cũ uirgã suã attu

Expanded text:
rdinem deferentibus; solus ipse suam subtraxit. Unde cum nihil divinae voci consonum apparuisset, pontifex iterato Dconsulendum putavit. Qui respondit, solum illum ex his qui designati erant, virgam suam non attulisse, qui virginem desponsare deberet. Proditus est itaque Joseph. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
babebis ibi obuiam anna uxorẽ tuã. quȩ de tuę
regressionis recordatione mͦ sollicita: tunc in aspectu
cuo gaudebit. His dictis. discessit angłs ab eo.
Deinde apparuit & annę uxori eiꝰ dicens. Ne ti¬
eñĩ sum angłs ille qͥ p̾ces & elemosinas urãs ob¬
tuli in conspectu dĩ. Et nc̃ missus sũ ad uos:
ut annuntiem uobis nasciturã filiã. quȩ maria
uocata suꝑ om̃s mulieres benedicta erit. Uirũ¬

Expanded text:
habetis ibi obviam Annam uxorem tuam, quae de tuae habetis ibi obviam Annam uxorem tuam, quae de tuae regressionis tardatione modo sollicita, tunc in aspectu tuo gaudebit. His dictus angelus discessit ab eo. V. Deinde apparuit Annae uxori ejus dicens: Ne tienim sum angelus ille, qui preces et eleemosynas vestras obtuli in conspectu Dei: et nunc missus sum ad vos, ut annuntiem vobis nascituram filiam, quae Maria vocata, super omnes mulieres erit benedicta.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui cũ ad eiꝰ uissonẽ turbaret᷑. angłs qui ei ap¬
paruit. timorẽ eiꝰ conpescunit dicens. Noli tunc¬
re ioachim: neq in uisione mea turberis. Ego
enĩ sũ angłs dñi missus ab ipso ad ce: ut adim¬
tiem tibi p̾ces tuas cẽ exauditas. et elemosinas
tuas ascendisse in conspectu eiꝰ. Uidens qͥppe ui¬
dit pudorẽ tuũ. & audiuit sterilitatis obꝓbri¬
ũ. ñ recte tibi obiectũ. feccati qͥppe non nature.
ultor ẽ ds̃. Proinde anna uxor cua pariet tibi
filiam. et uocabis nomen eiꝰ mariam. Hec erit
ut uouistis. ab infantia sua statĩ dño consecra¬
ta. et spũ scõ replebit adhuc ex utero matris sue.
Om̃e immnundũ neq manducabit neq bibet.
neq int̾ popłares forinsecus. sed in tẽplo dñi
conuersatio eiꝰ crit. Hec quid de ea sinstrũ. uel
suspicari saltẽ poterit uel dici. lta etate ꝓceden¬
te sicut ipsa mirabilit̾ ex sterili nascet᷑. ita in cõ¬
ttũ. Et hoc tibi eoꝵ que annuntio signũ erit.¬

Expanded text:
 turbaretur, angelus qui ei apparuerat, timorem ejus compescuit, dicens: Noli timere, Joachim, neque in visione mea turberis. Ego enim sum angelus Domini, missus ab ipso ad te, ut annuntiem tibi preces tuas esse exauditas, et eleemosynas tuas ascendisse in conspectum ejus. Videns quippe vidit pudorem tuum, et audivit sterilitatis opprobrium non recte tibi objectum. Peccati namque, non naturae ultor filiam, et vocabis nomen ejus Mariam: haec erit, ut vovistis, ab infantia sua Domino consecrata, et Spiritu sancto replebitur adhuc ex utero matris . Omne immundum neque manducabit neque bibet: neque inter populares forinsecus turbas, sed in Templo Domini conversatio ejus erit: ne quid de ea sinistrum vel suspicari saltem possit vel dici. Itaque aetate procedente, sicut ipsa mirabiliter ex sterili nascetur: ita incommnium gentium erit. Et hoc tibi eorum quae annuntio signum erit
Abbreviated transcription (Latin):
cccłia p̃sentẽ audire & uidere potuerunt: & cius p̃sertim
ut᷑ homines conuersationẽ. ñ ignorauert̃. Erat enĩ ñ
solũ cruditus. striba in regno celorũ. de tesauro suo ꝓ¬
fereus noua & uetera. & unus negotiatorũ qui inueu¬
ca p̃ciosa margarita. que habebat uenditis cõꝑauit.

Expanded text:
tuerunt, et ejus praesertim inter homines conversationem non ignoraverunt. Erat enim non solum eruditus scriba in regno coelorum, de thesauro suo proferens nova et vetera, et unus negotiatorum, qui inventam pretiosam margaritam, quae habebat venditis, comparavit :
Abbreviated transcription (Latin):
nãq ab angłis frequentabat᷑. cotidie diuina ui¬
sione fruebat: que ea et a malis om̃ib custodi¬
ebat. & bonis om̃ib redũdare faciebat. Ita ad
quartũ decimũ usꝙ annũ ꝑuenit. ut ñ solũ ma¬
li nichil de ea conp̃hensione dignũ confingere
possent. sed & boni om̃s qui eam nouerant. ui¬
tã & conuersationẽ eiꝰ ammiratione dignã uidi¬
carent. Iunc pontifex publicȩ denuntiabat. ut
iurgines quę in tẽplo instituebant᷑ & hoc etatis
cẽpus implessent. domũ reuerterent᷑. nuptiis
scđm morẽ gentis. et etatis maturitate̾ oꝑam
daturȩ. Cui mandato cũ ceterȩ pene paruissent.

Expanded text:
namque ab angelis frequentabatur: quotidie divina visione fruebatur; quae eam a malis omnibus custodiebat, et bonis omnibus redundare faciebat. Itaque ad quartum decimum annum usque pervenit, ut non solum nihil de ea mali reprehensione dignum ct: sed et boni omnes qui eam noverant, vitam et conversationem ejus admiratione dignam judicarent. Tunc pontifex publice denuntiabat, ut virgines quae in Templo constituebantur, et hoc aetatis tempus implessent, domum reverterentur, et nuptiis secundum morem gentis, et aetatis maturitatem, operam darent. Cui mandato cum caet
Abbreviated transcription (Latin):
maculatione. sine corruptione. sine uirili com¬
mixtione. uirgo filiũ. famula dñm. Hec gr̃a
et nomine & oꝑe. saluatorẽ mundi generabit.
Itaq surgens ascende hierłm: & cũ ꝑueneris
ad portã quȩ aurea ꝓ eo qđ deaurata ẽ uoca¬
t̃. ibi ꝓ signo uirũ tuũ ꝓ cuiꝰ in columitatis
statu sollicita es: obuiũ babebis. Cũ hec gͦ
ita euenerint. scito qđ ea quȩ annuntio si¬
ne dubio cõplenda erut. Le iii.
gitur uixta angłicũ p̾ceptũ ut̃q de loco quo
erant ꝓmouentes. ascenderunt hierłm. Et cum

Expanded text:
ptione, sine virili commixtione, virgo filium, ancilla Dominum, et gratia, et nomine, et opere, Salvatorem mundi generabit. Itaque surge, ascende Jerusalem: et cum perveneris ad portam, quae Aurea, pro eo quod deaurata est, vocatur: ibi pro signo, virum tuum, pro cujus incolumitatis statu sollicita es, obvium habebis. Cum haec igitur ita venerint, scito quod quae annuntio, sine dubio complenda sunt. VI. Igitur juxta angeli praeceptum, uterque de loco in quo erant, promoventes, as
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ uideret. despexit eũ & munera spreuit: int̾¬
rogans cur int̾ fecundos infecundus ipse astare
psũpsissit. dicens munera sua dõ indigna posse uide¬
ri. quẽ ipse ꝓle indignũ iudicasset scriptura di¬
cente. maledictũ esse om̃em qui non genuisset mas¬
no suffusus ioachim. ad pastores qui cũ pecorib
suis in pascus erant secessit. Neq enĩ domũ repe¬
dare uoluit. ne forte a contribulib suis qui sunil
aderant & hoc a sacerdote audierant. eodẽ obꝓbrũ
clogio nodarent᷑.¬

Expanded text:
 videret, despexit eum, et munera ejus sprevit: inter videret, despexit eum, et munera ejus sprevit: interrogans cur inter fecundos infecundus ipse stare praesumeret; dicens: munera nequaquam Deo digna posse videri: quem ipse prole indignum judicasset, Scriptura dicente: Maledictum omnem esse, qui non genuisset masno suffusus Joachim, ad pastores, qui cum pecudibus erant, in pascuis suis secessit. Neque enim domum repetere voluit: ne forte a contribulibus suis, qui simul aderant, et hoc a sacerdote audierunt, eodem opprobrii elogio notaretu
Abbreviated transcription (Latin):
eata et głosissima semꝑ uirgo
maria ex stirpe & familia
dauid oriuinda. in ciuitate
nazareth nata: hicrosolimis
in tẽplo dñi nutrita fuit.
Pater eiꝰ ioachim: mater
anna dicebat᷑. Domꝰ pat̾na ex galilea et eiuita¬
te nazareth: mat̾nũ genꝰ ex bethleem erat. Uita
eorũ simplex & recta ante dm̃. apud homines in
rep̃hensibilis & pia erat. Nam omem substanti¬
am suã tripharie diuiserunt. Unã partẽ tẽplo
& tẽpli seruitorib impendebant. aliam ꝑegrinis
et pauꝑib erogabant. t̾ciã sibi et suę familiole
usib reseruabant. Ita iusti dõ. hominib pii: ꝑ an¬
nos circit᷑ uiginti. castũ domi coniugiũ sine li¬
beraiĩ ꝓcreatione exercebant. Uouert̃ tamen si
forte ds̃ donaret eis sobolẽ. eã se dñi seruitio
mancipaturos. Cuiꝰ rei gr̃a tẽplũ dñi singulis ꝑ
annũ festis frequentare solebant. Ca ibi tẽpesta¬
te. isachar pontifex erat. Cũq int̾ cetos conci¬
ues suos etiam et ioachim cũ oblatione astan¬

Expanded text:
eata et gloriosa semper virgo Maria de stirpe regia et familia David oriunda: in civitate Nazareth nata, Jerosolymis in Templo Domini nutrita fuit. Pater ejus Joachim: Mater vero Anna dicebatur. Domus paterna est ex Galilaea et civitate Nazareth. Maternum autem genus ex Bethlehem erat. Vita eorum simplex reprehensibilis et pia erat. Nam omnem substantiam suam trifariam diviserunt. Unam partem Templo et Templi servitoribus impendebant; aliam peregrinis et pauperibus erogabant; tertiam suae familiaesibi reservabant. Ita isti Deo chari, hominibus pii: per annos circiter viginti, castum domi conjugium sine liberorum procreatione exercebant. Voverunt tamen si forte Deus donaret eis sobolem, eam se Domini servitio mancipaturos: cujus rei gratia, et Templum Domini singulis per annum festis frequentare solebant. III. te Isachar ibi pontifex erat. Cumque inter caeteros concives suos etiam Joachim cum oblatione sua
Abbreviated transcription (Latin):
ex parte regis hludouici missus fines rogni eiꝰ peteret sibi ꝑ¬
omnia cognitũ fore. ac se innita sua nũquã tã bomĩ iuidisse
hominẽ. nec iuqͦlibet mortaliũ aliqͥndo tantã fidẽ inuenisse.
dõq cognita eiꝰ scũssima bonitate. oĩa que ille in regno suo
causa x ane religionis disponere uellet. se ei concessisse. Ipsũq
petere. ut similit̾ in regno fuo eiꝑmuteret culturã xͥantatiᷤᷤ
quã obtabat stacuere. qi ipse nichil aliud. quã qđ uonuĩ ⁊ recct̃
foret. uellet ꝑficere:

Expanded text:
ex parte Hludoex parte Hludoomnia cognitum fore, ac se in vita sua nunquam tam bonum vidisse hominem; nec in quolibet mortalium aliquando tantam fidem invenIdeoque, cognita eius sanctissima bonitate, omnia quae ille in regno suo causa christianae religionis disponere vellet, se ei concessisse. Ipsumque petere, ut similiter in regno suo ei permitteret culturam christianitatis, quam optabat, statuere, quia ipse nihil aliud quam quod bonum et rectum foret vellet
Abbreviated transcription (Latin):
e consurgint pͥncipes. a adorabunt diũn adnĩ tuñ. ⁊̃ scm̃¬
nrł: quia glorificabit ce. Hanc gͦ uisionẽ scruus. ai c̃ ante ꝓ¬
feccionẽ illã longe indisset certũ tenebat anpno. dĩ se mi¬
ꝑio ad partes illas ineitari. Et maxune inuerbo quo diccũ
ẽ audite insule. quia oĩs fere pacria illa. ininsulis ẽ cousti¬
cuta. Et qd subiunctũ ẽ : cris illis isalutẽ usq adextremũ
terrȩ. quia suns mundi in aquiloins partib in fuconũ conpa¬
cet regionib. Deniq etiã uerbũ qđ de ꝓpłia iheremia ui
finẽ cõmutatũ ẽ. scilicet quia glorificabit tt: ardorẽ deside¬
rii illi maximũ nutriebat. quia palmã martirii olimsidi
ꝓmissam. hoc significare putabat.
rofectionẽ itaq nanc suscepturꝰ. iũ dicti regis horici missũ
parit̃ & signũ secũ habuit. Qui regis suconũ nomine
olef. partis suc mandatũ tale intimari iussit scruũ di qui

Expanded text:
et consurgent principes, et adorabunt dominet consurgent principes, et adorabunt domin quia glorificabit te'. Hanc ergo visionem servus Dei eum ante profectionem illam longe vidisset, certum tenebat animo, Dei se imperio ad partes illas incitari; et maxime in verbo, quod dictum est: 'Audite, insulae', quia omnis fere patria illa in insulis est constituta, et quod subiunctum est: 'Eris illis in salutem usque ad extremum terrae', quia finis mundi in aquilonis partibus in Sueonum coniacet regionibus. Denique etiam verbum, quod de prophetia Hieremiae in fine commutatum est, scilicet: 'quia glorificabit te', ardorem desiderii illi maximum nutriebat, quia palmam martyrii olim sibi promissam hoc significare putabat. 26. Profectionem itaque hanc suscepturus, iam dicti regis Horici missum pariter et signum secum habuit. Qui regi Sueonum nomine Olef partis suae mandatum tale intimari iussit: servum Dei, qui
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ illũ ꝓpħam cõꝓbabo. Ad quandĩ gͦ ꝑuenpens matisio¬
nẽ clarissimã ⁊ speciosissimã. uidit cũ ibi insolio suo sedentẽ.
e statĩ recͥgnouit. Ille qͦ confestĩ ꝓnuntians intentus in eũ
dicere cępit. Audite infule & attendite popłi delonge: Dñs
ab utero uocauit int te: de uentre matris cue recordatus est
nominis cui. Et posuit oi tuũ quasi gladiũ accutũ in ũbra
manꝰ suę ꝓtexit te: & posuit te sic̃ sagittã electã. In faretra
sua abscondit te: & dixit tibi. Seriis m̃s es tu: quia inte
glabor. Qi uo dicto. extento brachio. manũ dexterã ad cũ cepit
crigere. Iule aut̃ hoc uiso. ad genua ciꝰ acceffit. sperans cum
se uelle bencdicere. At ille subutirit. Et nc̃ hoc dicit tibi
añs. formans ce ex utero scruũsibi. Dedi ce inbacẽ gentium.
ut sis illis in salutẽ usq ad excrtinũ cerit. Reges udebint.

Expanded text:
verum illum prophetam comprobabo'. Ad quandam ergo perveniens mansioverum illum prophetam comprobabo'. Ad quandam ergo perveniens mansionem clarissimam et speciosissimam, vidit eum ibi in solio suo sedentem, et statim recognovit. Ille quoque confestim pronuncians, intentus in eum, dicere coepit: 'Audite insulae, et attendite populi de longe. Dominus ab utero vocavit te, de ventre matris tuae recordatus est nominis tui. Et posuit ós tuum quasi gladium acutum, in umbra manus suae protexit te, et posuit te sicut sagittam electam; in faretra sua abscondit te, et dixit tibi: „Servus meus es tu, quia in te gloriabor“. Quo dicto, extento brachio manum dexteram ad eum coepit erigere. Ille autem, hoc viso, ad genua eius accessit, sperans eum se velle benedicere. At ille subiunxit: 'Et nunc haec dicit tibi Dominus, formans te ex utero servum sibi: „Dedi te in lucem gentium, ut sis illis in salutem usque ad extremum terrae. Reges videbunt,
Abbreviated transcription (Latin):
quendã deueniret locũ. Inquo etat struiccura edificiorũ mag¬
ni.e mansiones diuerse. Ubi quidã ei obitius factus. locutꝰ
c̃ ad cũ dicens. De itinere quod sollicitaris. & de his que st̃
incerde tuo. ne supra modũ contristeris. quia hic quidã est
ꝓpħa. quite de his omnib certũ reddet. Et ne aliqua menti
tus suꝑ eo insideat dubitatio. dicã tͥ quissic ille ꝓpħa. Ab¬
bus quondam clarissimꝰ adalandos. ipse nc̃ ẽ ꝓpħ̃a adte adño
missus. quitͥ ea quę ꝓuentura sunt adminti ab it. Diuo ille
audito exhilaratꝰ animo. uifus ẽ illi respondisse. Dñe ubi
inueniã eũ: & ille. Tuo inquit labore muenies eũ. nec ẽ
ueitũ cui quam eum tibi insinuare L.iiII.¬
unc uisũ est ei quod iret ꝑcireuitũ mansionũ ipsũ que¬
rendo. & parit̾ in ince sua tractaret. Siinquit ille ñ
int̾rogatꝰ ane adnuntiauerit mͥ quę sunt in animo meo. tc̃

Expanded text:
am veniret locum, in quo erat structura aedificiorum magam veniret locum, in quo erat structura aedificiorum magna et mansiones diversae. Ubi quidam ei obvius factus, locutus est ad eum dicens: 'De itinere quod sollicitaris et de his quae sunt in corde tuo ne supra modum contristeris, quia hic quidam est propheta, qui te de his omnibus certum reddet. Et ne aliqua menti tuae super eo insideat dubitatio, dicam tibi, quis sit ille propheta. Abbas quondam clarissimus Adalhardus ipse nunc est propheta ad te a Domino missus, qui tibi ea quae proventura sunt annuntiabit'. Quo ille audito exhilaratus animo, visus est illi respondisse: ' Domine, ubi inveniam eum?' Et ille: 'Tuo', inquit, 'labore invenies eum, nec est licitum cuiquam eum tibi insinuare'. Tunc visum est ei, quod iret per circuitum mansionum ipsum quaerendo et pariter in mente sua tractaret. 'Si', inquit, 'ille non interrogatus a me annunciaverit mihi quae sunt in animo meo, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
fungeret᷑. hoc itaq ratũ int̾ se decernentes. corã p̾sentia cle¬
m̃tissimi regis uener̃t hludouici. causãq huiꝰ cemodi ei
retulert̃. atq ut eiꝰ licentia ita fieri ꝑmitterer᷑ exorabant.
Qui sciscitans utrũ ipsi in hac uoluntate concordes fuissent.
responsit̾ a uenerabili gaurberto pontifice tale accepit. in
di inquit seruitio nos sẽꝑ con cordes ⁊ fuimꝰ ⁊ sumꝰ. ⁊ istud
unanio consensu. ita fieri cupimꝰ. Itaq serenissimꝰ r̾ex incli
causa semꝑ uoluntariꝰ scđm qđ int̾ eos conuenerat. legati¬
onẽ hanc ꝓxp̃i nomine pastori nr̃o inuixit religiosissi mo
sue qͦ partis sicuti ⁊ pat̾ eiꝰ fecerat. ad regẽ sueonũ: mandata
p̾parare secepit. ⁊ ut qͦntotiꝰ hoc expleret. fruentiori incitaba¬
tur spũ. Siquidẽ ⁊ hoc celitꝰ sibi in unctũ eredebat uifione
quadam imbutus. quã ante p̾uiderat. Uisũ nãq ẽ i qđ ꝓ

Expanded text:
fungeretur. Hoc itaque ratum inter se decernentes, coram praesentia clefungeretur. Hoc itaque ratum inter se decernentes, coram praesentia clementissimi regis venerunt Hludowici causamque huiuscemodi ei retulerunt, atque, ut eius licentia ita fieri permitteretur, exorabant. Qui sciscitans, utrum ipsi in hac voluntate concordes fuissent, responsum a venerabili Gauzberto pontifice tale accepit: 'In Dei', inquit, 'servitio nos semper concordes et fuimus et sumus, et istud unanimo consensu ita fieri cupimus'. Itaque serenissimus rex, in Dei causa semper voluntarius, secundum quod inter eos convenerat legationem hanc pro Christi nomine pastori nostro iniunxit religiosissimo, suae quoque partis, sicuti et pater eius fecerat, ad regem Sueonum mandatapraeparare se coepit, et ut quantocius hoc expleret, ferventiori incitabatur spiritu. Siquidem et hoc coelitus sibi injunctum credebat, visione quadam imbutus, quam antea viderat. Visum namque est ei, quod
Abbreviated transcription (Latin):
apfato poscere cepit rege horico dͥ in omnib familirisuro.
uoti sro aurilio. fines ubꝰ regiii petere posser. Qui ẽ mꝑri¬
ma bemuolentiã h ĩc qͦ petitidrto eiꝰ suspicicus. Itase per
ut iterũ ꝓbaret.si forte gens illa diuinitꝰ. admonita sacerdotes
sec̃ mancre pateret᷑. ne fides xp̃i illi inpartib cepta. corum
negligentia aliquomͦ deꝑiret. Predictꝰ uͦ pontifex gaurbtus.
qui d simon: se uide expulsũ. rursus locũ illũ repetere non
ausũ respondit. nec id ualle ꝓficuũ fore posse. Inimo magis
ꝑiculosũ. si denuo pͥorũ reminiscentes. aliqͥd ꝑturbationis
circa eũ excitarent. Sibi magis congruũ uideri. ut ille ire
qui naue legationẽ pͥmo susceꝑat. quiq benigne ibi habitꝰ
fucrat. ipse uͦ c̃ eo nepotẽ suũ mnitteret. qui ibi si locus pre¬
dicandi iiueniret᷑ remaneret. & sacerdotali apud eos officio

Expanded text:
a praefato poscere coepit rege Horico sibi in omnibus familiarissimo, a praefato poscere coepit rege Horico sibi in omnibus familiarissimo, uti sui auxilio fines illius regni petere posset. Qui cum maxima bene volentia hanc quoque petitionem ejus suscipiens, ita se per ut iterum probaretur, si forte gens illa divinitus monita sacerdotes secum manere pateretur, ne fides Christi illis in partibus coepta, eorum neglegentia aliquo modo deperiret. Praedictus vero pontifex Gauzbertus, qui et Symon, se inde expulsum rursus locum illum repetere non ausum respondit, nec id valde proficuum fore posse, immo magis periculosum, si denuo priorum reminiscentes aliquid perturbationis circa eum excitarent; sibi magis congruum videri, ut ille iret, qui hanc legationem primo susceperat quique benigne ibi habitus fuerat, ipse vero cum eo nepotem suum mitteret, qui ibi, si locus praedicandi inveniretur, remaneret et sacerdotali apud eos officio
Abbreviated transcription (Latin):
tati suꝑ uiterint. iniumerabilns tam̃ albatorũ nultirudo
exinde ad regna conscendit celorũ. Ania libeut̃ qͥdẽ signa¬
culũ crucis recipiebant. ut caticumini fierent. quo eis
cocłiam iugredi  sacris officiis int̾ eẽ liceret. baptismi
tam̃ ꝑceptionẽ differebant. hoc sibi bonũ diuidicantes. ut
nifine unite suę luptuarent᷑. quatinꝰ purificati lanacbro
salutari. puri & ĩmaculati. uitę et̾nȩ ianitaf libsq aliqͣ
retardatione intrarent. Multi qͦ apud eot̃ ipfirmitatib
dectuti.ẽ se fruitra idolis ꝓsalute sna sacrificasse uiderent.
xͥanos se fieri deuouebant. Cũq aecito saccrdoce duptis.
na giũm ꝑcepissent. statĩ incolumes diuina targitate fien¬
bunt. dieq creuit in code loco di miseratio.⁊ e ad fiaẽ
dm̃ popłi conũsa est multitudor deu¬
sic̃dotis at̃ preseitia de solati eẽnt. innuo condolens affectu.

Expanded text:
zati supervixerint, innumerabilis tamen albatorum multitudo zati supervixerint, innumerabilis tamen albatorum multitudo exinde ad regna conscendit caelorum. Quia libenter quidem signaculum crucis recipiebant, ut catecumini fierent, quo eis ecclesiam ingredi et sacris officiis interesse liceret, baptismi tamen perceptionem differebant, hoc sibi bonum diiudicantes, ut in fine vitae suae baptizarentur, quatinus purificati lavacro salutari, puri et inmaculati vitae aeternae ianuas absque aliqua retardatione intrarent. Multi quoque apud eos infirmitatibus detenti, cum se frustra idolis pro salute sua sacrificasse viderent Christianos se fieri devovebant cumque accito sacerdote baptismi gratiam percepissent, statim incolumes divina largitate fiebant, sicque crevit in eodem loco Dei miseratio, et ad fidem Domini conversa est multitudo. Asacerdotis praesentia tunc desolati essent, nimio condolens affectu,
Abbreviated transcription (Latin):
fiebat negotiatorũ. ȩcełiam illi fabricare ꝑnusit. tͥbuens
locũ in quo prb̃t maneret. data pariter licentia. ut qͥ¬
c̃q uellet in regno suo fieret xͥianꝰ. L.
rauerat ꝑfecit. Et constituto ibi presbito grã di in
codẽ loco fructuosiꝰ crescere cepit. Multi nãq ibi antea
erant xͥami qͥ ł in dorstado ł in hãmabur batizati fuerant.
quoꝵ qͥdã pͥmores ipsiꝰ uici habebant᷑. ⁊ gaudebant facul¬
tatẽ sibi datã xͥ anitatẽ suã obseruandi. quorũ exemplo
multi qͦ alii e uiri & femiue. reluta suꝑsticiosa idolorum
cultura. ad fidẽ dĩi conũsi bapti:abaint᷑. faccũq ẽ gaudi¬
ũ miginũ in ipso loco.ita ut etiã genta innꝰ uonitci absq
ullo pauore.e qd antea ñ licelut. ⁊ nogoniatores tã irac ꝗͣ.
ex aorstido uicũ ipsũ ubere expeccient.⁊ iuc oecasione.
ficultas totiꝰ boni iibi exubetaret. Et c̃ mulci imbi bipti¬

Expanded text:
fiebat negotiatorum, ecclesiam illi fabricare permisit, tribuens fiebat negotiatorum, ecclesiam illi fabricare permisit, tribuens locum in quo presbiter maneret; data pariter licentia, ut quicumque vellet in regno suo fieret christianusraverat perfecit. Et constituto ibi presbitero, gratia Dei in eodem loco fructuosius crescere coepit. Multi namque ibi antea erant christiani, qui vel in Dorstado vel in Hammaburg baptizati fuerant, quorum quidam primores ipsius vici habebantur, et gaudebant facultatem sibi datam christianitatem suam observandi. Quorum exemplo multi quoque alii et viri et feminae, relicta superstitiosa idolorum cultura, ad fidem Domini conversi baptizabantur. Factumque est gaudium magnum in ipso loco, ita ut etiam gentis huius homines absque ullo pavore, quod antea non licebat, et negotiatores tam hinc quam ex Dorsboni inibi exuberaret. Et cum multi inibi bapti
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius causa federis debc̾ant constitui ñ alit̾ nͥ fide illiꝰ
uolebat firmari. hoc sibi dicens omino fidelissimũ cẽ.
qđ ille ei ce laudasset ⁊ spopondisset. Hac itaq fami¬
laritate potitꝰ cepit etiã illi ꝑsuadere ut fieret xp̃ia¬
nꝰ. Ille qͦ oiã quę ei ex diuina intimabat scͥptura benig¬
ne audiebat. & bona ꝓrsus ac uere salutaria eẽ lauda¬
bat. seq ins plurimũ delectari ac libent̾ xp̃i uelle grãm
cępit. ut xp̃o dño hanc concederet beniuolentiã. qđ
ei gratissimũ foret. ut in regno suo ȩccłiam fieri ꝑmit¬
ceret. ubi sacerdos omni tempore p̾sens adeẽt & uerbi
diuini semina ac baptisii grãm quib q suscipere uo¬
lentib traderet. Q. d ille benignissimo concessit affectu.
& inportu qͦdã regnisui adhoc aptissimo. & huic regioni
pryximo seleas unich uocato. ubi exomĩ parte conuentus

Expanded text:
ipsius causa foederis debebant constitui, non aliter nisi fide illius ipsius causa foederis debebant constitui, non aliter nisi fide illius volebat firmari, hoc sibi dicens omnino fidissimum esse, quod ille ei et laudasset et spopondisset. Hac itaque familiaritate potitus, coepit etiam illi persuadere, ut fieret christianus. Ille quoque omnia, quae ei ex divina intimabat scriptura, benigne audiebat et bona prorsus ac vere salutaria esse laudabat, seque his plurimum delectari ac libenter Christi gratiam coepit, ut Christo domino hanc concederet benivolentiam, quod ei gratissimum foret, ut in regno suo ecclesiam fieri permitteret, ubi sacerdos omni tempore praesens adesset et verbi divini semina ac baptismi gratiam quibusque suscipere volentibus traderet. Quod ille benignissimo concessit affectu et in portu quodam regni sui ad hoc aptissimo et huic regioni proximo Sliaswich vocato, ubi ex omni parte conventus
Abbreviated transcription (Latin):
echu. Iterũ sp̃u cepit feruere intimo. quia iã tẽ qͥd daret
habebat. siquid posset in partib danorũ ꝓ xp̃i elaborare
nomine. Unde frequentiꝰ oricũ adire. quitẽ solus monarchiã
regni tenebat danorũ. ⁊ munerib eũ ac qͥb c̃q poterat obse¬
quiis conciliare studiit. ut sua licentia. p̾dicationis officio
mnregno eiꝰ frui ualeret. Aliquotiens nãq regia etiã legatiõe
ad eũ mictebat᷑. & que ad feclera pacis ⁊ utriꝰq regni ucilitatẽ
ꝑtinebant. strenue ⁊ fidelit̾ ꝑagebut. Qua de re cognita
fide ⁊ bonitate scĩ uiri p̾dictꝰ houcus rex multo eũ affec¬
tu cepit uenerari. & libent̾ eiꝰ consilio uti. ac familiarissi¬
mũ inomnib habere ita ut &̃ uit̾ secreta sua. dũ de nego¬
ciis regni c̃ cõsiliaris suis cractaret ipsi liceret int̾ et̃. ẜ aqͦ
qua int̾ popłm huiꝰ terrę. uidelicet saxonũ ac regnũ

Expanded text:
echia, iterum spiritu fervere coepit intimo, quia iam tunc quid daret echia, iterum spiritu fervere coepit intimo, quia iam tunc quid daret habebat, si quid posset in partibus Danorum pro Christi elaborare nomine. Unde frequentius Horicum adire, qui tunc solus monarchiam regni tenebat Danorum, et muneribus eum ac quibuscumque poterat obsequiis conciliare studuit, ut sua licentia praedicationis officio in regno eius frui valeret. Aliquotiens namque regia etiam legatione ad eum mittebatur, et quae ad foedera pacis et utriusque regni utilitatem pertinebant strenue et fideliter peragebat. Qua de re cognita fide et bonitate sancti viri, praedictus Horicus rex multo eum affectu coepit venerari et libenter eius consilio uti ac familiarissimum in omnibus habere, ita ut etiam inter secreta sua, dum de negotiis regni cum consiliariis suis tractaret, ipsi liceret interesse. Ea quoque, quae inter populum huius terrae, videlicet Saxonum, ac regnum
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ deputata⁊ nr̃a cẽ. pia eiꝰ uota auccoritate frrenamus.
Etq cesus p̃teritorũ nos ciutos faciunt infuturũ onnem
qͦ aduersantẽ uel contra dicentẽ. atq piis ur̃is inis studiis
quolibet mͦ infidiantẽ. anathematis muchrone ꝑcutimus.
atq ꝑpetus ultionis reũ. diabolica sorte dãpnamꝰ. ut culm̃
apłicũ more p̾decessorũ nr̃orũ. cansãq dĩ pio affectu relan¬
tes ab aduersis hic inde partib tutiꝰ muniam᷑. his itaq de¬
cretis atq insticucionib pape scĩssimi nncholai. brem̃sis
ȩccłia adiuuicta ⁊ imita sedi haminaburgtnsi quepͥus metro¬
polis consticuta fuerat. facta ẽ archiep̃alis:
pando diximꝰ multũ enĩ temporis fuit ex quo sedẽ illã
gubernandã suscepit. p̾usquã auctoritate apłica firmaret᷑.
ad ea quȩ pͥus gesta st̃ redeamꝰ. Nãq suscepta brem̾si parro¬

Expanded text:
cium deputata, nostra etiam pia ejus vota auctoritate firmamus. cium deputata, nostra etiam pia ejus vota auctoritate firmamus. Et quia casus praeteritorum nos cautos faciunt in futurum, omnem quoque adversantem, vel contradicentem, atque piis nostris his studiis quolibet modo insidiantem, anathematis mucrone percutimus, atque perpetuae ultionis reum diabolica sorte damnamus: ut culmen apostolicum more praedecessorum nostrorum causamque Dei pio affectu zelantes ab adversis hinc inde partibus tutius muniamus. His itaque decretis atque institutionibus papae sanctissimi Nicolai Bremensis ecclesia adiuncta et unita sedi Hammaburgensi, quae prius metropolis constituta fuerat, facta est archiepiscopapando diximus – multum enim temporis fuit, ex quo sedem illam gubernandam suscepit, priusquam auctoritate apostolica firmaretur –, ad ea quae prius gesta sunt redeamus. Namque, suscepta Bremensi parro
Abbreviated transcription (Latin):
plantatione. in qua uarii solent euentꝰ contingere: xl uiiii.
uã obrtm auccoritate innmipotentis di. ⁊ beatoꝵ apłorũ
petiri ac pauli ⁊ hoc nr̃o decreto. decernimꝰ scd̾m reueren¬
cissimmi regis hludoinci uotũ. ipsas p̾dictas dioceses. Nĩmabur¬
gensem scilicet ⁊ brem̃sem. ñ deiceps duas s unã cẽ ⁊ uocari.
subdiq sedi quȩ p̃decessoris nr̃i decreto. archi ep̃ili ẽ munere
densi. parte inde ante ablata. nullus uͦ archiep̃e colonensis.
ulla fibi deinceps in eadẽ diocesi uindicet potestatẽ. Quin ĩmo
&e ipsi i omnib omnino suademꝰ uere religionis cultorib ut
sacra hac legatione fungentib. ad uitorio ⁊ solatio sint. qͣti nꝰ
gĩ huiꝰ beneficii plenã mercedẽ reciꝑe mereant᷑ ab eo qui
dixit. itt docete õs gentes. ⁊ qͥc̃q receꝑit uos. me recipit.
Itaq oĩa adilecto filio nr̃o rege hludouico ad hoc dõ dignũ offi¬

Expanded text:
plantatione, inplantatione, inuam ob rem auctoritate omnipotentis Dei et beatorum apostolorum Petri et Pauli et hoc nostro decreto decernimus secundum reverentissimi regis Hludowici votum, ipsas praedictas dioeceses, Hammaburgensem scilicet et Bremensem, non deinceps duas, sed imam esse et vocari subdique sedi, quae praedecessoris nostri decreto archiepiscopali est munere densi parte inde ante ablata. Nullus vero archiepiscopus Coloniensis ullam sibi deinceps in eadem dioecesi vindicet potestatem. Quin immo et ipsi et omnibus omnino suademus verae religionis cultoribus, ut sacra hac legatione fungentibus adiutorio et solacio sint. Quatinus huius gratia beneficii plenam mercedem recipere mereantur ab eo qui dixit: 'Ite, docete omnes gentes, et quicumque receperit vos, me recignum offi
Abbreviated transcription (Latin):
sepe dictꝰ rȩx ⁊ hanc diocesim uacantẽ. ⁊ illã nouellã iusti¬
tutionẽ cerneret deficientẽ. insuꝑ ⁊ ultraq haneaccłiam di
ꝑmittentẽ occulto iudicio ꝑ lurbarorũ seuitiã adinodũ
artenuatã. quereri cepit qualit̾ p̃dicta brem̾sis ȩccłia p̾dtic
te nouellę archiep̾ali uiret᷑ ac succederet᷑ sedi nr̃o hoc
uotũ roborante decrito. Unde ꝑ sepe nominatũ uencrabi¬
lem missũ salomonẽ iudelicet constantiȩ tinitatis cp̃m nob̃
hoc relatũ ẽ confirinandũ. ac postulatũ ÷ nr̃a auctoritatẽ¬
roborandũ. Nos id subtili ꝑpendentes exainine. animaduer¬
timꝰ ꝓpter instantẽ necessicatẽ & animarũ lucra ingenti¬
b demonstrata utile fore. Omnia enĩ quȩ ꝓficua ȩccłiȩ pro¬
bant᷑ existere. t diuinis ñ resultant p̾ceptionib licita & fa¬
cienda eẽ ñ dubitamꝰ. maxinic nitã nouellȩ xp̃ianitatis

Expanded text:
saepe dictus rex et hanc dioecesin vacantem et illam novellam instisaepe dictus rex et hanc dioecesin vacantem et illam novellam institutionem cerneret deficientem, insuper et utramque hanc ecclesiam, Dei permittente occulto iudicio, per barbarorum saevitiam admodum attenuatam, quaerere coepit, qualiter praedicta Bremensis ecclesia tae novellae archiepiscopali uniretur ac subderetur sedi, nostro hoc votum roborante decreto. Unde per saepe nominatum venerabilem missum, Salomonem videlicet Constantiae civitatis episcopum, nobis hoc relatum est confirmandum, ac postulatuorandum. Nos igitur id subtili perpendentes examine, animadvertimus propter instantem necessitatem, et animarum lucra in gentibus demonstrata, utile fore. Omnia enim quae proficua Ecclesiae probantur existere, et divinis non resultant praeceptionibus, licita et facienda esse non dubitamus: maxime in tam novellae Christianitatis
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ saluatoris. scẽq eiꝰ intemeratȩ genitͥtis marię conlecrataĩ.
archiep̃alẽ deinceps ec̃ dcceruimꝰ. Atq ut strenui p̾dicatoriᷤ
cp̃i pꝰ discessũ crebro dicti ansnarii archicp̃i ꝑsona cautoq
officio apta eligat᷑ semꝑ successio. sub diii uidicui obtesti¬
crũ qͥa karolns rex frat̾ sȩpedicti regis mudouici. pꝰ
discessũ imꝑatoris patris sui pię manorię hludouici.
abstulit ap̾nominato loco qͥ dr̃ hĩmaburg monasterium
qd appellat᷑ turhult.: ut pote qd pꝰ pirtionẽ uit̾ frẽs suos
m regno suo comacere uidebat᷑. sitũ uiõccidentali frantiã. qͦ
illuc genitor suus ad supplem̃tũ ⁊ uictũ ep̃o e eltricii ciꝰ dederat.
cepere sic̃ fert᷑ omues ministri al taris recedero. Deficientibꝰ
qͥppe necessariis sũptib ab ipsis rccessert̃ gtutib ⁊ eadẽ ad
gences logatio ꝑ huiꝰ modi factũ defecit. Ipsa qͦ metropolis
hãmaburg pene deserta facca ẽ. Igit᷑ dũ hec agerent᷑. mor¬

Expanded text:
is sanctaeque eius intemeratae genetricis Marias consecratam, archiepiscopalem deinceps esse decernimus. Atque ut strenui praedicatoris episcopi post decessum crebro dicti Anskarii archiepiscopi persona tantoque officio apta eligatur semper successio, sub divini iudicii obtestaerum quia Karolus rex, frater saepedicti regis Hludowici, post discessum imperatoris patris sui piae memoriae Hludowici abstulit a praenominato loco, qui dicitur Hammaburg, monasterium quod appellatur Turholt, utpote quod post partitionem inter fratres suos in regno suo coniacere videbatur, situm in occidentali Francia, quod illic genitor suus ad supplementum et victum episcopo et clericis eius dederat, coepere, sicut fertur, omnes ministri altaris recedere. Deficientibus quippe necessariis sumptibus, ab ipsis recesserunt gentibus, et eadem ad gentes legatio per huiusmodi factum defecit. Ipsa quoque metropolis Hammaburg pene deserta facta est. Igitur dum haec agerentur, mor
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ pene nichil ex inde prus clatũ sit. nec tc̃ quidẽ aliqͥd
subuentũ nisi qđ qͥsq fugiens casu arceptũ sccũ forsitaui
ex portare potuit. Põ quib omnib añs & pat̾ sqissimus.
nullatenus uel animo molestabat᷑ ued labiis poccauit.
s c̃ omuia fere que ab initio episcopatꝰ aggregare. uel in
fabricam edificiorũ cõponere potuerit. uno uelut mon̾ito
ꝑdiderit illud beati iob sepiꝰ uerbis replicabat : Dñs dedit
dñs abstulit. sic̃ dño placuit ita factum ẽ: sit nom̃ dñi

Expanded text:
cum pene nihil exinde prius elatum sit, nec tunc quidem aliquid cum pene nihil exinde prius elatum sit, nec tunc quidem aliquid subventum, nisi quod quisque fugiens casu arreptum secum forsitan exportare potuit. Pro quibus omnibus domnus et Pater sanctissimus nullatenus vel animo molestabatur, vel labiis peccavit; sed cum omnia fere, quae ab initio episcopatus aggregare vel in fabricam aedificiorum componere potuerat, uno velut momento perdidit, illud beati Job saepius verbis replicabat: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domi
Abbreviated transcription (Latin):
fuga disꝑsis. etiã sine cappa sua uix euasit. Popłi qͦ aloco ipso
ixeuntes & hac illacq palantes. plurimis aufugientib. quidam
capti pleriq etiã ꝑ empti sunt. Deniq hostes. direpta ciuita¬
te. & omnib que in ea uel inuico ꝓximo erant spoliatis. c̃
uespertino tempore eo aduentassent. noctem ipsam consequẽ¬
ti dle ce nocte ibi consedert̃. Sic q succensis annib ac di¬
reptis. egressi sunt. Ibi ȩcdia miro opere magisterio dõm
cp̃i constructa una c̃ claustra monasterii mirifice cõposita.
igni fuccensa ẽ. Ibi biblioteca quã screnissimꝰ um manoratꝰ
imꝑator cidem patri nr̃o contulerat optime c̃ scripta una
c̃ plurib aliis libris. igni disperiit. Sicq omĩa que inibi
aut in cccłiasticis ministeriis. aut in aliis chesauris a fa¬
cultatib habuerat. aut a sp̃t datione. aut igne hostili
impetu direpta funt. ut quasi nudũ cum dimiserint qͥppe

Expanded text:
fuga dispersis, etiam sine cappa sua vix evasit. Populi quoque a loco ipso fuga dispersis, etiam sine cappa sua vix evasit. Populi quoque a loco ipso exeuntes et hac illacque palantes, plurimis aufugientibus, quidam capti, plerique etiam perempti sunt. Denique hostes, arrepta civitate, et omnibus quae in ea vel in vico proximo erant spoliatis, cum vespertino tempore eo adventassent, noctem ipsam cum sequenti die et nocte ibi consederunt. Sicque succensis omnibus ac direptis, egressi sunt. Ibi ecclesia miro opere magisterio domni episcopi constructa una cum claustra monasterii mirifice composita igni succensa est. Ibi biblioteca, quam serenissimus iam memoratus imperator eidem patri ncum pluribus aliis libris, igni disperiit; sicque omnia, quae inibi aut in ecclesiasticis ministeriis, aut in aliis thesauris et facultatibus habuerat; aut praedatione aut igne, hostili impetu direpta sunt, ut quasi nudum eum dimiserint. Quippe