comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tore punieris. Ueni gͦ ueni : et noli di¬
cere iam habeo. iam sufficit michi Ue¬
ni columba te uocat: gemendo te uocat:
Frs mei uob̾ dico: gemendo uocate non
rixando Uocate orando. uocate ieiunan¬
do. uocate inuitando. de caritate : intel¬
ligant quia doletis illis Non dubito
fr̃s mei quia si uideant dolorẽ urm̃.¬
confundent᷑ et reuiuiscent Weni gͦ ueni:
noli timere: Time si non uenis: immo nõ
time s plange Ueni: gaudebis. siueneris:
Bemes quidem in tribulationib peregͥ¬
nationis: s gaudebis in spe Ueni ubi
est columba cui dictum est. una est colũ¬
ba mea: una ẽ matͥ sue Columbam u¬
nam uides. suꝑ caput xp̃i: linguas nõ
uides in toto orbe terrarum: Idem sp̃s
ꝑcolumbam: idem ꝑ linguas Si ꝑ colũ¬
bam idem sp̃s et ꝑ linguas idem sp̃s.
p̃cidisti ut dames cum coruo non ut ge¬
mas pͣ columbam. Ueni gͦ s sollicitus
es forte et dicis: Foris baptizatus. ne in¬

Expanded text:
tore punieris. Veni ergo, veni, et noli ditore punieris. Veni ergo, veni, et noli dicere: Jam habeo, jam sufficit mihi. Veni; columba te vocat, gemendo te vocat. Fratres mei, vobis dico; gemendo vocate, non rixando: vocate orando, vocate invitando, vocate jejunando; de charitate intelligant quia doletis illos. Non dubito, fratres mei, quia si videant dolorem vestrconfundentur, et reviviscent. Veni ergo, veni: noli timere; time si non venis: imo non time, sed plange. Veni, gaudebis si veneris: gemes quidem in tribulationibus peregrinationis; sed gaudebis in spe. Veni ubi est columba, cui dictum est, Una est columba mea, una est matri suae. Columbam unam vides super caput Christi, linguas non vides in toto orbe terrarum? Idem Spiritus per columbam, idem et per linguas: si per columbam idem Spiritus, et per linguas idem Spiritpraecidisti, ut clames cum corvo, non ut gemas cum columba. Veni ergo. 16. Sed sollicitus es forte, et dicis: Foris baptizatus, timeo ne in
Abbreviated transcription (Latin):
& scã possunt obẽe In bonis enim scã ad
salutẽ in sunt: in malis ad iudicium Cer¬
te enim fr̃s nouimus. quid accipiamus.
et utiq scm̃ est quod accipimus et nemo
dicit non eẽ scm̃ Et quid ait apłs: Qui
aũ manducat et bibit indigne: iudi¬
cium sibi manducat et bibit Non ait
quia illa res mala ẽ: s quia ille malus
male accipiendo. ad iudicium accipit
bonum quod accipit: Num enim mala
erat bucella que tradita ẽ ude a dño:
Absit: Medicus non daret uenenum:
Salutem medicus dedit. s indigne ac¬
cipiendo ad ꝑnitiem accepit. quiꝰ non
pacatus accepit Sic g et qui baptizant᷑:
Habeo inquit michi: fateor habes Obser¬
ua quod habes: eo ipso quod habes dam¬
naberis Quare : quia rem columbe p̃t̃
columbam habes Si rem colũbe in co¬
lumba habeas: securus habes Puta te
eẽ militarem: Si caracterem imꝑatoris
tui intꝰ habeas. securus militas Si extͣ

Expanded text:
Et sancta possunt obesse: in bonis enim sancta ad Et sancta possunt obesse: in bonis enim sancta ad salutem insunt; in malis ad judicium. Certe enim, fratres, novimus quid accipiamus, et utique sanctum est quod accipimus, et nemo dicit, non esse sanctum: et quid ait Apostolus? Qui autem manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit . Non ait quia illa res mala est: sed quia ille malus, male accipiendo, ad judicium accipit bonum quod accipit. Num enim mala erat buccella quae tradita est Judae a Domino ? Absit. Medicus non daret venenum: salutem medicus dedit; sed indigne accipiendo, ad perniciem accepit qui non pacatus accepit. Sic ergo et qui baptizatur. Habeo, inquit, mihi. Fateor, habes: observa quod habes; eo ipso quod habes damnaberis. Quare? Quia rem columbae praeter columbam habes. Si rem columbae in columba habeas, securus habes. Puta te esse militarem: si characterem imperatoris tui intus habeas, securus militas; si extra
Abbreviated transcription (Latin):
hoc inquit baptismum habeo: caritatem
non habeo: Sacramenta habeo et cari¬
tatem non: Noli cdamare: ostende michi
quomͦ habeas. caritatem qui diuidis
unitatem: Ergo inquit habeo baptismũ:
Habes: s baptismus ille sine caritate
nichil tͥ ꝓdest. quia sine caritate tu ni¬
cbil es. Nam baptismus ille etiam in
eo qui nichil est. non est nichil: baptis¬
mus quippe ille aliquid ẽ et magnum
aliquid est. ꝓpt̾ illum de quo dictum ẽ.
bic est qui baptizat: s ne putares illud
non fueris in unitate: suꝑ baptitatum
columba descendit. tamquã dicens. Si
baptismũ habes. esto in columba. ne non
tibi ꝓfit quod habes Ueni gͦ ad columba
dicimus. ut non incipias habere quodñ
habebas: s ut ꝓdesse tibi incipiat quod
habebas Foris enim habebas baptismũ
ad ꝑnitiem: intꝰsi habueris. incipit pro¬
desse ad salutem Non enim tibi tantũ ñ
ꝓderat baptismus: et non etiã õberat:

Expanded text:
hoc, inquit, Baptismum habeo, charitatem hoc, inquit, Baptismum habeo, charitatem non habeo? Sacramenta habeo, et charitatem non? Noli clamare; ostende mihi quomodo habeat charitatem, qui dividit unitatem. Ego, inquit, habeo Baptismum. Habes, sed Baptismus ille sine charitate nihil tibi prodest; quia sine charitate tu nihil es. Nam Baptismus ille, etiam in illo qui nihil est, non est nihil: Baptisma quippe illud aliquid est, et magnum aliquid est; propter illum de quo dictum est, Hic est qui baptizat. Sed ne putares illud non fueris in unitate, super baptizatum columba descendit, tanquam dicens: Si Baptismum habes, esto in columba, ne non tibi prosit quod habes. Veni ergo ad columbam, dicimus: non ut incipias habere quod non habebas, sed ut prodesse tibi incipiat quod habebas. Foris enim habebas Baptismum ad perniciem: intus si habueris, incipit prodesse ad salutem 15. Non enim tantum tibi non proderat Baptisma, et non etiam oberat.
Abbreviated transcription (Latin):
dnõ potestatem ad baptizandum: quia
tem sicut dixi paxeccłie firmata est
& pot̃ fieri ut habeat aliquis baptis¬
mum pret̃ columbe: ut ꝓsit ei baptismꝰ
pret̾ columbam: Hon pot̾: Intendat ca¬
ritas ur̃a: et intelligat quod dico Nam
et ista circũuentione sepe seducunt fr̃s
nros: qui pigri et frigidi sunt: Simus
sipliciores et feruentiores Ecce inquiunt.
ego accepi an non accepi: Respondeo:
accepisti: Si gͦ accepi non est quod michi
des: securus sum etiam testimonio tuo
Et ego enim me dico accepisse: ut tu me
fateris accepisse Utriusq lingua secu¬
rum me facit: Quid gͦ michi ꝓmittis:
Quare uis catholicum facere quando ñ
michi aliquid daturus es. amplius. et
me iam accepisse fateris quod te hab̾e
dicis: Ego aũ quando dico ueni ad me:
dico quia non habes tu tu qui fateris
quia habeo: quare dicis ueni ad me: Do¬
cet nos columba: respondet enim de ca¬
pite dnĩ et dicit Baptismum habes: ca¬
ritatẽ aũ quam ego gemo non habes Qid:

Expanded text:
n Domino ad baptizandum? Quia tem, sicut dixi, pax Ecclesiae firmata est. Et potest fieri ut habeat aliquis Baptismum praeter columbam: ut prosit ei Baptismus praeter columbam, non potest. Intendat Charitas vestra, et intelligat quod dico: nam et ista circumventione saepe seducunt fratres nostros qui pigri et frigidi sunt. Simus simpliciores et ferventiores. Ecce, inquiunt, ego accepi, an non accepi? Respondeo, Accepisti. Si ergo accepi, non est quod mihi des; securus sum, etiam testimonio tuo: et ego enim me dico accepisse, et tu me fateris accepisse; utriusque lingua securum me facit: quid ergo mihi promittis? quare me vis catholicum facere, quando non mihi aliquid daturus es amplius, et me jam accepisse fateris quod te habere dicis? Ego autem quando dico, Veni ad me, dico quia non habes tu, qui fateris quia habeo: quare dicis, Veni ad me? 14. Docet nos columba. Respondet enim de capite Domini, et dicit: Baptismum habes, charitatem autem qua gemo non habes. Quid est
Abbreviated transcription (Latin):
do linguas ipsoꝵ. s tango corda ipso
Cum aũ notisit̃ nob ꝓ uobis. et suis. sic
et uos et nob̾ in catholica. et illis notio
tis: nec nos eos rephendamus nec illi si
̃palpent Hos fatemur in eccłia et bone
et malos eẽ: s tamquã grana et palca
Auiquando qui baptizat᷑ a grano palea:
et qui baptizat᷑ a palea granum est ali¬
quin si qui baptizat᷑ a grano ualet. et qͥ
baptizatur a palea non ualet. falsum est
hic est qui baptizat Si aũ uerum ẽ hici
qui baptizat: et quod ab illo dat᷑ ualet
& quomͦ columba baptizat: Non enr
malus ille columba est. aut ad memb
columbe ꝑtinet. nec hic potest dici mne
tholica. nec apud illos: Si illi dicunto
lumbam eẽ eccłiam suam: quid gͦ intel¬
ligimus fr̃s quoniam intelligendum¬
nolint conuincunt᷑. quia et ibi quando
dant mali ñ post illos baptizatur: et hic
quando tlant mali: non post illos bapti¬
zatur:. Columba non baptizat post cor¬

Expanded text:
do linguas ipsorum, sed tango corda ipsorum. do linguas ipsorum, sed tango corda ipsorum. Cum autem noti sint nobis et vobis et suis, sicut et vos et vobis in Catholica et illis noti estis; nec nos eos reprehendamus, nec illi se palpent. Nos fatemur in Ecclesia et bonos et malos esse, sed tanquam grana et paleam. Aliquando qui baptizatur a grano, palea est; et qui baptizatur a palea, granum est. Alioquin si qui baptizatur a grano, valet; et qui baptizatur a palea, non valet: falsum est, Hic est qui baptizat. Si autem verum est, Hic est qui baptizat: et quod ab illo datur, valet; et quomodo columba, baptizat. Non enim malus ille columba est, aut ad membra columbae pertinet: nec hic potest dici in Catholica, nec apud illos, si illi dicunt, columbam esse Ecclesiam suam. Quid ergo intelligimus, fratres? Quoniam manifestumnolint convincuntur: quia et ibi quando dant mali, non post illos baptizatur; et hic quando dant mali, non post illos baptizatur. Columba non baptizat post cor
Abbreviated transcription (Latin):
si solos dicam. membra accipitris possut̃
eẽ: non membra columbe Milui rapuit
accipitres rapiunt. corui rapiunt: colum¬
be non rapiunt. non dilaniant: Ergo
raptores non sunt membra columbe: Nõ
apud uos fuit uel unus raptor: Quare
manet baptismus quem dedit accipit̃
non columba: Quare non baptizatis
apud uos ipsos. post raptores et adulte¬
ros. et ebriosos post auaros apud uos ip¬
sos: an isti oms membra columbe sunt :
Sic dehonestatis columbam urãm: ut ei
membra uulturina faciatis. quid gͦ
frẽs quoͥd dicimus: Mali et boni sundi
eccłia catholica: Ibi aut̃ soli mali sunt:
S forte animo inmico hoc dico: et hoc
postea requirat᷑: et ibi certe dicunt quia
sunt boni et mali Nam si dixerint so¬
los bonos se habere: credant illis suig
subscribo: Non sunt apud nos dican
nͥ scĩ iusti castisobrii: non adulteri. non
feneratores. non fraudatores. non ꝑiu
non uinolenti dicant: Non enim ato¬

Expanded text:
solos si dicam, membra accipitris possunt solos si dicam, membra accipitris possunt esse, non membra columbae: milvi rapiunt, accipitres rapiunt, corvi rapiunt; columbae non rapiunt, non dilaniant: ergo raptores non sunt membra columbae. Non apud vos fuit vel unus raptor? Quare manet Baptismus quem dedit accipiter, non columba? Quare non baptizatis apud vos ipsos post raptores et adulteros et ebriosos, post avaros apud vos ipsos? An isti omnes membra columbae sunt? Sic dehonestatis columbam vestram, ut ei membra vulturina faciatis. Quid ergo, fratres, quid dicimus? Mali et boni sunt in Ecclesia catholica: ibi autem soli mali sunt. Sed forte inimico animo hoc dico: et hoc postea requiratur. Et ibi certe dicunt quia sunt boni et mali: nam si dixerint solos bonos se habere; credant illis sui, et subscribo. Non sunt apud nos, dicant, nisi sancti, justi, casti, sobrii; non adulteri, non feneratores, non fraudatores, non perjuri, non vinolenti: dicant; non enim atten
Abbreviated transcription (Latin):
Uideamus. Ecce inquit tu es columba
Ocatholica: Tibi dictum ẽ una ẽ columba.
mea: una est matri sue Tibi certe dictũ
est: Expecta noli me int̾rogare: si michi
dictum ẽ: Primo ꝑba: si michi dictum
est. cito uolo audire: dicit: tibi dictũ
ẽ: Respondeo uoce catholica michi: Hoc
aũ fr̃s quod ore meiͦ solius sonuit: sonu
mus non est Ego qͥpret̃ ipsam columbã
sum baptizatus. ergo non habeoͦ Si
das quando ad te uenio: & ego inter¬
rogo. interim sequestremus cui dictũ
sit. una ẽ columba mea: una est matri
sue: Ad huc querimus aut michi dictũ
ẽ aut tibi dictum ẽ: sequestremus cui
dictumsit: Hoc ergo quero. Si colum¬
ba c̃ simplex. innocens. sine felle. pacata
in osculis: non seua in unguibꝰ quero
utrum ad huius columbe membra ꝑti¬
neant auari raptores. subdoli. ebriosi.
flagitiosi. membra sunt columbe huius:
Absit inquit: & reuera frs quis hoc di¬
xerit: Ut nichil aliud dicam: raptores

Expanded text:
videamus. Ecce, inquit, tu es columba, videamus. Ecce, inquit, tu es columba, o Catholica, tibi dictum est, Una est columba mea, una est matri suae: tibi certe dictum est. Exspecta, noli me interrogare: si mihi dictum est, proba primum; si mihi dictum est, cito volo audire. Inquit, Tibi dictum est. Respondeo voce Catholicae, Mihi. Hoc autem, fratres, quod ore meo solius sonuit, sonuimus non est; ego praeter ipsam columbam sum baptizatus; ergo non habeo Baptdas quando ad te venio? 12. Et ego interrogo: interim sequestremus, cui dictum sit, Una est columba mea, una est matri suae; adhuc quaerimus: aut mihi dictum est, aut tibi dictum est; sequestremus cui dictum sit. Hoc ergo quaero, si columba est simplex, innocens, sine felle, pacata in osculis, non saeva in unguibus; quaero utrum ad hujus columbae membra pertineant avari, raptores, subdoli, ebriosi, flagitiosi: membra sunt columbae hujus? Absit, inquit. Et revera, fratres, quis hoc dixerit? Ut nihil aliud dicam, raptores
Abbreviated transcription (Latin):
git: de una lingua. facte sunt multe:
Noli mirari: suꝑbia hoc fecit: de mul¬
tis linguis fit una noli mirari. caritas
fecit hoc: Quia et sisoni diuersi linga¬
rum sunt: in corde unus deus inuocat᷑.
cłie diceret᷑ una ẽ columba mea: Unde
debuit humilitas: nisi ꝑ auem simplicẽ
et gementem÷ Hon ꝑ auem suꝑbam et
insultantem sic̃ est coruus: & forte dicent:
Quia gͦ columba et una columba: pret̾
unam columbã baptismus eẽ non pot
Ergo si apud te ẽ columba. uel tu escolu¬
lu: quando ad te uenio. da mͥ quod non
habeo: Seitis hoc ipsoꝵ eẽ ẜcce modo uob̾
apparebit non eẽ de uoce columbe: sed
de clamore corui. Nam paululum at¬
tendat caritas ura et timete insidias
ĩmo cauete et excipite uerba contradi¬
centium respuenda non trans glutienda
et uiscerib danda: facite ide quod fe¬
cit dñs: quando illi obtulẽrunt amarũ
potũ: Gustauit et respuit Sic et uos
audite: et abicite. Qũid enim dicunt:

Expanded text:
git. De una lingua factae sunt multae; git. De una lingua factae sunt multae; noli mirari, superbia hoc fecit: de multis linguis fit una; noli mirari, charitas hoc fecit. Quia etsi soni diversi linguarum sunt, in corde unus Deus invocatur, clesiae diceretur, Una est columba mea? Unde debuit humilitas, nisi per avem simplicem et gementem, non per avem superbam et exaltantem se sicut corvus? 11. Et forte dicent: Quia ergo columba, et una columba, praeter unam columbam Baptismus esse non potest: ergo si apud te est columba, vel tu es columba, quando ad te venio, tu da mihi quod non habeo. Scitis hoc ipsorum esse: modo vobis apparebit non esse de voce columbae, sed de clamore corvi. Nam paululum attendat Charitas vestra, et timete insidias: imo cavete, et excipite verba contradicentium respuenda, non transglutienda et visceribus danda. Facite inde quod fecit Dominus, quando illi obtulerunt amarum potum; gustavit, et respuit : sic et vos, audite, et abjicite. Quid enim dicunt?
Abbreviated transcription (Latin):
pulat. Lingue gentium concordarut᷑:
et una lingua africe discordauit: Ord
euidentiꝰ frs mei: In columba unitas:
in linguis gentium societas Aliquan¬
do enim lingue ꝑ suꝑbiam discordaue¬
runt: et tunc facte sunt lingue exuna
multe: Post diluuium enim quidam
suꝑbi homines uelut aduersus deum
se munire conantes. quasi aliquid eẽt
excelsum deo. aut aliquid tutum suꝑ¬
bie: erexerunt turrem quasi ne di¬
luiuo si postea fieret delerentur Audie¬
rant enim et recens erat : quia omnis
iniquitas erat deleta diluuio Ab iniqui¬
tate temꝑare nolebant: altitudinem tur¬
ris contra diluuium requirebant: E difi¬
cauerunt turrem excelsam: Widit ds̃
suꝑbiam ipsoꝵ: et hunc errorẽ illis in¬
mitti fecit ut non se cognoscerent lo¬
quendo: & facte sunt diuerse lingue
de suꝑbia: Si suꝑbia fecit diuersitates
linguarum: humilitas xp̃i. congrega¬
uit diuersitates linguarum: Iam quod
illa turris dissociauerat. ecclesia colli¬

Expanded text:
pulat. Linguae gentium concordarunt, pulat. Linguae gentium concordarunt, et una lingua Africae discordavit? Quid evidentius, fratres mei? In columba unitas, in linguis gentium societas. Aliquando enim et linguae per superbiam discordaverunt, et tunc sunt factae linguae ex una multae. Post diluvium enim superbi quidam homines, velut adversus Deum se munire conantes, quasi aliquid esset excelsum Deo, aut aliquid tutum superbiae, erexerunt turrim; quasi ne diluvio. si postea fieret, delerentur. Audierant enim et recensuerant quia omnis iniquitas erat deleta diluvio: ab iniquitate temperare nolebant; altitudinem turris contra diluvium requirebant; aedificaverunt turrim excelsam. Vidit Deus superbiam ipsorum, et hunc errorem illis immitti fecit, ut non se cognoscerent loquentes; et factae sunt diversae linguae per superbiam . Si superbia fecit diversitates linguarum, humilitas Christi congregavit diversitates linguarum. Jam quod illa turris dissociaverat, Ecclesia colli
Abbreviated transcription (Latin):
filii et sp̃s scĩ: Intenti facti sumus
nomen audis. unus ẽ deus: sicut de se¬
mine dictum ẽ abrahe. et exponit pau¬
lus apłs. in semine tuo benedicentur
om̃s gentes. Non dixit in seminib tam¬
quam in multis. s tanqtam intino
et semini tuo quod qđ est xp̃s: Sicut
cum dictum ẽ in ndmine non in nomi¬
Audiuim̃ in quo nomine baptizemus:
ministros nos fecisti et dixisti nobis Ite
baptizate in nomine patris et filii et
sp̃s scĩ Quo ibimus: quo. non audistis:
Ad hereditatem meam: Int̾rogastis quo
ibimus Ad id. quod emi sanguine meo:
ꝯuo gͦ: Ad gentes inquit: Putaui quia
dixit ite baptizate a fros in nomine pa¬
tris et filii et sp̃s scĩ Deo grãs: soluit dñs
questionẽ: Docuit columba: deo grãs a¬
postoli ad gentes missi sunt Si ad gentes.
ad omnes linguas Hoc significauit sp̃s̃
st̃s diuisus in linguis: unitꝰ in columba
Hac lingue diuidunt᷑: hac columba co¬

Expanded text:
Filii et Spiritus sancti . Intenti facti sumus, Filii et Spiritus sancti . Intenti facti sumus, sancti. Ubi unum nomen audis, unus est Deus: sicut de semine Abrahae dictum est, et exponit Paulus apostolus, In semine tuo benedicentur omnes gentes: non dixit, In seminibus, tanquam in multis; sed tanquam in uno, Et semine tuo, quod est Christus . Sicut cum dictum est, in nomine, non, in nomiaudivimus in quo nomine baptizemus, ministros nos fecisti, et dixisti nobis, Ite, baptizate in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti: quo ibimus? Quo? non audistis? Ad haereditatem meam. Interrogatis, Quo ibimus? Ad id quod emi sanguine meo. Quo ergo? Ad gentes, inquit. Putavi quia dixit, Ite, baptizate Afros in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti. Deo gratias: solvit Dominus quaestionem, docuit columba. Deo gratias: ad gentes Apostoli missi sunt; si ad gentes, ad omnes linguas. Hoc significavit Spiritus sanctus divisus in linguis, unitus in columba. Hac linguae dividuntur, hac columba co
Abbreviated transcription (Latin):
quãuis bonus et melior fuerint mins¬
tri. unum et equale ẽ quod accepert̃.
Non ẽ melius in illo et inferius in
isto: Sic et cum baptizat malus ex ali¬
qua uł ignorantia eccłe uł tolerantia
aut enĩ ignorant᷑ mali aut tolerant᷑¬
mali. tolerat᷑ palea quousq in ulti¬
mo uentiletur area: illud quod datũ
ẽ unum ẽ nec impar ꝓpt̾ impares mi¬
nistros. s par et equale: ꝓpt̾ hic ẽ qui
baptizat Ergo dilectissimi uidea mis
quod uidere illi nolunt: non quid
non uideant. s quid se uidere dole¬
ant. quasi clausum sit contra illos
quo missi sunt discipuli in nomine
patris et filii et sp̃s scĩ ut baptizarẽt
tanquam ministri. Quo missi sunt:
Ite dicit baptirate gentes Audistis
fr̃s quomͦ uenit illa hereditas: pos¬
tula a me et dabo tibi gentes here¬
ditatẽ tuam et possessionem tuam
t̾minos terre Audistis quomͦ a syon
enim audigerunt discipuli ite bu¬
tizate gentes in nomine patris e

Expanded text:
quamvis bonus et melior fuerint minisquamvis bonus et melior fuerint ministri, unum et aequale est quod acceperunt, non est melius in illo, et inferius in isto: sic et cum baptizat malus ex aliqua vel ignorantia Ecclesiae, vel tolerantia aut enim ignorantur mali, aut tolerantur, toleratur palea, quousque in ultimo ventiletur area, illud quod datum est, unum est, nec impar propter impares ministros; sed par et aequale, propter, Hic est qui baptizat. 9. Ergo, dilectissimi, videamus quod videre illi nolunt; non quod non videant, sed quod se videre doleant: quasi clausum sit contra illos. Quo missi sunt discipuli, in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, ut baptizarent tanquam ministri? quo missi sunt? Ite, dixit, baptizate gentes. Audistis, fratres, quomodo venit illa haereditas, Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Audistis quomodo a Senim audierunt discipuli, Ite, baptizate gentes in nomine Patris et
Abbreviated transcription (Latin):
essent siue iusti siue iniusti. non tri¬
bueret᷑ scĩtas baptismi. nisi illi suꝑ quẽ
descendit columba de quo dictum est
hic est qui baptizat in spũ scõ: Petrus bap¬
tizet: hic ẽ qͥbaptizat: Paubꝰ baptizet: hic ẽ
qui baptizat: Iudasbaptizet. hic ẽ qͥbapti¬
ẽ. quia diuersa sunt merita: diuersa
crunt baptismata Et tanto quisq
aliquid melius putat᷑ acciꝑe: quanto
a meliore uidetur accepisse: Ipsi scĩ
intelligite fr̃s boni ꝑtinentes ad colũ¬
bam. ꝑtinentes ad sortem ciuitatis il¬
paria merita habent: Sunt alii aliis
sanctiores: sunt alii aliis meliores Qua¬
re gͦ si unus ab illo uerbi grã iusto sõ
baptizet᷑. alius ab alio inferioris meri¬
ti apud deum inferioris gradus. inseri¬
oris continentie inferioris uite. unum
tamen et par et equale ẽ quod accepe¬
runt. nͥ quia hic est qͥ baptizat: Quomͦs
cum baptizat bonus et melior. non
iste bonum accepit. et ille melius:s

Expanded text:
essent, sive justi, sive injusti, non triessent, sive justi, sive injusti, non tribueretur sanctitas Baptismi, nisi illi super quem descendit columba, de quo dictum est, Hic est qui baptizat in Spiritu sancto? Petrus baptizet, hic est qui baptizat: Paulus baptizet, hic est qui baptizat; Judas baptizet, hic est qui baptiest, quia diversa sunt merita, diversa erunt baptismata; et tanto quisque aliquid melius putatur accipere, quanto a meliore videtur accepisse. Ipsi sancti, intelligite fratres, boni pertinentes ad columbam, pertinentes ad sortem civitatis ilparia merita habent: sunt alii aliis sanctiores, sunt alii aliis meliores. Quare ergo si unus ab illo, verbi gratia, justo sancto baptizetur, alius ab alio inferioris meriti apud Deum, inferioris gradus, inferioris continentiae, inferioris vitae, unum tamen et par et aequale est quod acceperunt, nisi quia hic est qui baptizat? Quomodo ergo cum baptizat bonus et melior, non ideo iste bonum accepit, et ille melius; sed
Abbreviated transcription (Latin):
tali ꝓprietate ut potestas ab eo non trã¬
siret in alterum. quãus eo donante.
gatur didicisse in columba quod ita
in neminẽ alium hominem potestas
illa transiret: Unde ꝓbamus: solum¬
ba iam baptizato dnõ descendit: An¬
te aũ quã ueniret dns ut bapazare¬
tur a ioħe in iordane: diximus quia
nouerat eum illis uocib ubi ait. tu
ad me uenis baptizari. ego a te debeo
baptizari s ecce dnm̃ nouerat: no¬
uerat filium dei. Unde ꝓbamus qͦd
iam nouerat quia ipse baptizaret in
spũ scõ: Antequam ueniret ad flu¬
uiũ cum multi ad ioħm concurrerẽt
baptizari: ait illis Ego qͥdẽ baptizo uos
aqua: qui aũ post me uenit maior
me ẽ. cuius non sum dignus corrigi¬
am calciamenti soluere : ipse uos bap
tizabit in spũ scõ et igni Iam et hoc
nouerat: Quid gͦ ꝑ columbam didic̃
ne mendax postea inueniat᷑. quod au̾¬
tat a nob̾ deus opinari nisi quandã
quãuis multi ministri baptizaturi

Expanded text:
sed quia tali proprietate, ut potestas ab eo non transed quia tali proprietate, ut potestas ab eo non transiret in alterum, quamvis eo donante, gatur didicisse in columba, quod ita in neminem alium hominem potestas illa transiret? unde probamus? Columba jam baptizato Domino descendit: ante autem quam veniret Dominus ut baptizaretur a Joanne in Jordane, diximus quia noverat eum, illis vocibus ubi ait: Tu ad me venis, baptizari? ego a te debeo baptizari. Sed ecce Dominum noverat, noverat Filium Dei: unde probamus quod jam noverat quia ipse baptizaret in Spiritu sancto? Antequam veniret ad fluvium, cum multi ad Joannem concurrerent baptizari, ait illis, Ego quidem baptizo vos in aqua: qui autem post me venit, major me est, cujus non sum dignus corrigiam calceatizabit in Spiritu sancto et igni : jam et hoc noverat. Quid ergo per columbam didicit, ne mendax postea inveniatur quod avertat a nobis Deus opinari; nisi quamdam quamvis multi ministri baptizaturi
Abbreviated transcription (Latin):
nouerat filiũ dei. aut eum non noue¬
uerat dnm̃: aut non nouerat xpm. aut
uͦ et hoc non nouerat. quia ipse bapti¬
zaturus esset in aqua et spũ scõ Ham
et hoc nouerat. S quia ita ut sibi ce¬
neret hanc potestatẽ. et in nullum mi¬
nistroꝵ eam tranfferret. hoc ẽ quod
didicit in columba ꝑhanc enim potes¬
tatem quam xp̃s solus sibi tenuit. et in
neminem ministroꝵ transfudit quam¬
uis ꝑ ministros baptizare dignatus sit.
ꝑ hanc stat unitas eccłie que significaba¬
tur in columba. de qua dictum ẽ una
ẽ columba mea una est matri sue Si
enim ut iam dixi fr̃s mer transferret᷑
potestas a dnõ ad ministrũ: tot baptis
mata essent quot ministri essent et iã
non staret unitas baptismi. Intendite
cendit columba in qua cognouit io
hannes quiddam ꝓprium cum ei dic¬
tum eẽt. suꝑ quem uideris spm̃ des¬
qui baptizat in spũ scõ. Nouerat aũ
quia ipse baptizabat in spũ scõ s qr

Expanded text:
noverat Filium Dei, aut cum non nonoverat Filium Dei, aut cum non noverat Dominum, aut non noverat Christum, aut vero et hoc non noverat quia ipse baptizaturus esset in aqua et Spiritu sancto; nam et hoc noverat: sed quia ita ut sibi teneret ipsam potestatem, et in nullum ministrorum eam transferret, hoc est quod didicit in columba. Per hanc enim potestatem, quam Christus solus sibi tenuit, et in neminem ministrorum transfudit, quamvis per ministros suos baptizare dignatus sit, per hanc stat unitas Ecclesiae, quae significatur in columba, de qua dictum est: Una est columba mea, una est matri suae . Si enim, ut jam dixi, fratres mei, transferretur potestasmata essent, quot ministri essent et jam non staret unitas baptismi. Intendite, cendannes quiddam proprium, cum ei dictum esset, Super quem videris Spiritum desqui baptizat in Spiritu sancto. Noverat, quia ipse baptizabat in Spiritu sancto;
Abbreviated transcription (Latin):
sus est: Quis enim non uideat quod il¬
li non uident: Et ipsi spũi scõ ingrati
sunt: Ecce columba descendit suꝑ dnm̃.
ibi scã illa et uera trinitas. que nobis
unus deus est Ascendit enim dñs ab
aqua sicut in euangło legimus: et ecce
aꝑti sunt celi. et uidit spm̃ descenden¬
tem uelut columbam et mansit suꝑ
eum: Ꝙ statim uox consecuta ẽ: Tũ.
es filius meus dilectus: in quo mͥ cõpla¬
cuit: Apparet manifestissima trinitas
Pater in uoce: filius in homine: sp̃s¬
sc̃s in columba In ista trinitate: quo
missi sunt apłi: iudeamus quod uidemꝰ.
et quod miriu ẽ quia illi non uident:
Non enim uere non uident. s ad id qͥ
facies eoꝵ ferit. oculos claudunt. A qͦ
missi sunt apłi in nomine patris et filis
et sp̃s scĩ: Ab illo. de quo dictum ẽ hic
ẽ qui baptizat: dictum ẽ enim ministris:
ab eo qui sibi tenuit hanc potestatem:
Hoc enim in illo uidit ioħs: et cognouit
quod non nouerat: Hon quia eum nõ

Expanded text:
sus est. Quis enim non videat quod ilsus est. Quis enim non videat quod illi non vident? Et ipsi Spiritui sancto ingrati sunt. Ecce columba descendit super Domiibi sancta illa et vera Trinitas, quae nobis unus Deus est. Ascendit enim Dominus ab aqua, sicut in Evangelio legimus: Et ecce aperti sunt ei coeli, et vidit Spiritum descendentem velut columbam, et mansit super eum: et statim vox consecuta est, Tu es Filius meus dilectus, in quo mihi complacui . Apparet manifestissima Trinitas, Pater in voce, Filius in homine, Spiritus in columba. In ista Trinitate quo missi sunt Apostoli, videamus quod videmus, et quod mirum est quia illi non vident: non enim vere non vident, sed ad id quod facies eorum ferit, oculos claudunt. Quo missi sunt discipuli, in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, ab illo de quo dictum est, Hic est qui baptizat. Dictum est enim ministris ab eo qui sibi tenuit hanc potestatem. 6. Hoc enim in illo vidit Joannes, et cognovit quod non noverat: non quia eum non
Abbreviated transcription (Latin):
corui s: laniant: a laniatu in nocens est
natura columbarum: Ubi gͦ laniatus:
non ẽ uera in osculis pax Iili habent
ueram pacem: qui eccłiam nõ laniauer̃:
Nam corurde morte pascuntur: Hoc
columba non habet: frugib terre ui¬
uit. in nocens eius uictus ẽ Quod ue¬
re fr̃s mirandum ẽ in columba: Sunt
passeres breuissimi: uel muscas occidut᷑:
Nichil hoꝵ columba: non de morte pas-
citur. Qui laniauerunt eccłiam: de mor¬
tib pascunt᷑: Potens est dñs. rogemus
ut reuiuiscant qui deuorant᷑ ab eis:
& non sentiunt: Multi agnoscunt: quia
reuiuiscunt: Nam ad eoꝵ aduentum:
cotidie gratulamur in nomine xp̃i:
Uos tantum sic estote simplices ut sitis
feruentes: et feruor ur̃ in linguis sit:
Nolite tacere: ardentib linguis loquen¬
tes. accendite frigidos Quid enim fr̃s
mei quis non uideat quod illi non uide¬
dent: Hec mirum quia qui inde reuer¬
ti nolunt: sicut coruusqui de archa emis¬

Expanded text:
corvi, sed laniant; a laniatu innocens est corvi, sed laniant; a laniatu innocens est natura columbarum: ubi ergo laniatus, non est vera in osculis pax; illi habent veram pacem, qui Ecclesiam non laniaverunt. Nam corvi de morte pascuntur, hoc columba non habet; de frugibus terrae vivit, innocens ejus victus est: quod vere, fratres, mirandum est in columba. Sunt passeres brevissimi vel muscas occidunt. Nihil horum columba; non de citur. Qui laniaverunt Ecclesiam, de mortibus pascuntur. Potens est Deus, rogemus ut reviviscant qui devorantur ab eis et non sentiunt. Multi agnoscunt, quia reviviscunt; nam ad eorum adventum quotidie gratulamur in nomine Christi. Vos tantum sic estote simplices, ut sitis ferventes; et fervor vester in linguis sit. Nolite tacere; ardentibus linguis loquentes, accendite frigidos. 5. Quid enim, fratres mei? quis non videat quod illi non vident? Nec mirum; quia qui inde reverti nolunt, sicut corvus qui de arca emis
Abbreviated transcription (Latin):
gister. suꝑ quem descendit columba: qͥ
pendens in cruce dixit: Pat̃ ignosce ilł
quia nesciunt quid faciunt: Ergo ne
spũ scificati dolum habeant: in coluni
demonstratũ ẽ: He simplicitas frigib
remaneat : in igne demonstatũ est
Nec moueat. quia lingue diuise sun
distant enim lingue: ideo duusis un¬
guis apparuit: Lingue inquit diuise
uelut ignis: qui et insedit suꝑ unum¬
quemq eoꝵ distant int̾ se lingue: sed
linguarum distantie non sunt scisma¬
ta: In lingus diuisis noli dissipationẽ
uenientem suꝑ dnm̃ ut intelligat unꝰ¬
quisq si habea̾t spm̃ scm̃ simplicẽ sec̃¬
debere sicut columbam: habere cun
frĩb ueram pacem quã significant &¬
cula columbarum: Habent enim oscu¬
la et corui: s in coruis falsa pax: in co¬
lumbis uera pax: Non omĩs gͦ qui dicit
pax uobiscum: quasi columba audiendꝰ
est: Unde gͦ discernunt᷑ oscula colum¬
barum ab osculis coruoꝵ: Osculantur

Expanded text:
gister, super quem descendit columba; qui gister, super quem descendit columba; qui pendens in cruce ait, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Ergo ne Spiritu sanctificati dolum habeant, in columba demonstratum est: ne simplicitas frigida remaneat, in igne demonstratum est. Nec moveat, quia linguae divisae sunt. Distant enim linguae, ideo divisis linguis apparuit. Linguae, inquit, divisae velut ignis, qui et insedit super unumquemque eorum. Distant inter se linguae, sed linguarum distantia non sunt schismata. In linguis divisis noli dissipationem venientem super Dominum, ut intelligat unusquisqdebere sicut colfratribus veram pacem, quam significant oscula columbarum. Habent enim oscula et corvi, sed in corvis falsa pax, in columba vera pax. Non omnis ergo qui dicit, Pax vobiscum, quasi columba audiendus est. Unde ergo discernuntur oscula corvorum ab osculis columbarum? Osculantur
Abbreviated transcription (Latin):
tendi  tur. Sunt enim qui dicuntur
simplices: et pigri sunt: Uocant᷑ simpli¬
ces: sunt aũ segnes Hon talis erat ste¬
phanus. plenus spũ scõ: Simplex erat:
quia nemini nocebat: Feruens erat: quia
impios arguebat. Nonenuim tacuit iu¬
deis: Eius uerba sunt illa flãmantia:
ut noueritis quia sine felle seuiebat. il¬
li auditis his uerbis qui corui erant. ad
lapides statim aduersus columbam
cucurrerunt: cepit stephanus lapidan
Et qui paulo ante fremens et feruens
spũ tanquam in inimicos impetum
fecerat. et tanꝗͣ. uiolentꝰ inuectus erat
uerbis igneis atq ita flãmantib ut au¬
distis. dura ceruice et non circũcisi corde
et aurib ut qui ea uerba audiret. pu¬
taret stepħm si ei liceret. statim illos uel¬
le consumi: uenientib in se lapidib ex
manib eoꝵ. genu fixo ait: Dnẽ ne statu¬
as ilł hoc delictum Inheserat unitati
columbe Prior illud enim fecerat ma¬

Expanded text:
tenditur. Sunt enim qui dicuntur tenditur. Sunt enim qui dicuntur simplices, et pigri sunt: vocantur simplices, sunt autem segnes. Non talis erat Stephanus plenus Spiritu sancto: simplex erat, quia nemini nocebat; fervens erat, quia impios arguebat. Non enim tacuit Judaeis: ejus sunt verba illa flammantia, ut noveritis quia sine felle saeviebat, illi auditis his verbis qui corvi erant, ad lapides statim adversus columbam cucurrerunt; coepit Stephanus lapidari: et qui paulo ante fremens et fervens spiritu, tanquam in inimicos impetum fecerat, et tanquam violentus invectus erat in verbis igneis atque ita flammantibus, ut audistis, Dura cervice, et non circumcisi corde et auribus: ut qui ea verba audiret, putaret Stephanum, si ei liceret, statim illos velle consumi: venientibus in se lapidibus ex manibus eorum, genu fixo ait, Domine, ne statuas illis hoc delictum . Inhaeserat unitati columbae. Prior enim illud fecerat ma
Abbreviated transcription (Latin):
scłi utrumq genus contineat ecclia: et
coruum et columbam: Qui sunt corui:
Qui sua querunt:. Qui sunt columbe:
Qui eã que iħx xp̃i sunt querunt. ꝓpte¬
terea gͦ cum mitteret sp̃m scm̃: duobꝰ
modis eum ostendit. uisibilit̃ ꝑ colũbã
et ꝑ ignem. ꝑcolumbam suꝑ dnm̃ bap¬
tizatum: ꝑ ignem suꝑ discipulos cong̃¬
gatos Cum enim ascendisset dñs in ce¬
lum. post resurrectionẽ ꝑactis cum dis¬
cipulis suis quadraginta diebus. imple¬
to die pentecosten. misit eis spm̃ scm̃ sic̃
locum illum. factoq pͥmo sonitu de ce¬
lo tanquam ferret᷑ flatꝰ uehemens. sic̃
in actib apłoꝵ legimus: uise inquit st̃
ilł lingue diuise uelut ignis. qui et in¬
sedit suꝑ unum quemq eoꝵ. et cepert̃
linguis loqui: sic̃ sp̃s dabat eis ꝓnũcia¬
re: Hac uidemus columbam suꝑ dnm̃:
hac linguas diuisas suꝑ discipulos con¬
gregatos. Ibi simplicitas: hic feruor os¬

Expanded text:
saeculi utrumque genus contineat Ecclesia, et saeculi utrumque genus contineat Ecclesia, et corvum, et columbam. Qui sunt corvi? Qui sua quaerunt. Qui columbae? Qui ea quae Christi sunt quaerunt . 3. Propterea ergo cum mdit visibiliter; per columbam, et per ignem: per columbam, super Dominum baptizatum; per ignem, super discipulos congregatos. Cum enim ascendisset Dominus in coelum post resurrectionem, peractus cum discipulis suis quadraginta diebus, impleto die Pentecostes, misit eis Spiritum sanctulocum illum, factoque primo sonitu de coelo tanquam ferretur flatus vehemens, sicut in Actibus Apostolorum legimus, Visae, inquit, illis sunt linguae divisae velut ignis, qui et insedit super unumquemque eorum; et coeperunt linguis loqui, sicut Spiritus dabat eis pronuntiare . Hac vidimus columbam super Dominum, hac linguas divisas super discipulos congregatos: ibi simplicitas, hic fervor os
Abbreviated transcription (Latin):
in spe. habiturus in re. cũ dñs uene¬
rit in manifestatione p̃clarus. qui
prius in humilitate uenit occultus:
qui hec nouit gemit Et quãdiu ꝓpt̃
hec gemit: bene gemit. Sp̃s illum do¬
cuit gemere: a columba didicit ge¬
mere: Multi enim gemunt in i infe¬
licitate t̾rena: uel quassati dampnis.
uel egritudine corꝑis p̃grauatr uel
carcerib inclusi. uel cathenis colliga¬
ti. uel fluctib maris iactati. uel ali¬
quib inimicoꝵ insidiis cireũsepti ge¬
non amore dei gemunt. non spũ gemut̃.
Ideo tales cum ab ipsis p̾ssuris fuerint
liberati. exultant in grandib uocibus.
ubi apparet quia corui sunt non colũ¬
be: Merito de archa missus ẽ coruus et
non est reuersus: missa ẽ columba. et re¬
uersa ẽ. Illas duas aues misit noe Ha¬
bebat ibi coruũ. habebat columbam
Utrumq hoc genus. archa illa contine¬
bat: & si archa figurabat eccłiam: uide¬
tis utiq quia necesse ẽ ut in isto diluuio

Expanded text:
in spe, habiturus in re, cum Dominus venein spe, habiturus in re, cum Dominus venerit in manifestatione praeclarus, qui prius in humilitate venit occultus; qui hoc novit, gemit. Et quamdiu propter hoc gemit, bene gemit: Spiritus illum docuit gemere, a columba didicit gemere. Multi enim gemunt in infelicitate terrena, vel quassati damnis, vel aegritudine corporis praegravati, vel carceribus inclusi, vel catenis colligati, vel fluctibus maris jactati, vel aliquibus inimicorum insidiis circumsepti genon amore Dei gemunt, non spiritu gemunt. Ideo tales cum ab ipsis pressuris fuerint liberati, exsultant in grandibus vocibus: ubi apparet quia corvi sunt, non columbae. Merito de arca missus est corvus, et non est reversus; missa est columba; et reversa est: illas duas aves misit Noe . Habebat ibi corvum, habebat et columbam; utrumque hoc genus arca illa continebat: et si arca figurabat Ecclesiam, videtis utique quia necesse est ut in isto diluvio
Abbreviated transcription (Latin):
strari sp̃ẽ sc̃s Quid enim oremus sic̃
quia sp̃s gemit. ubi ꝑfecta et eterna
beatitudo est ei cum patre et filio: Spc̃
enim scs̃ deus: sicut dei filius deus. et
pater deus Ter dixi deus: s non dixi
tres deos Magis enim deus ter. quã
met ipsum in illa trinitate in illa bea¬
titudine. in illa et̾nitate substantie ge¬
mit. s in nob̾ gemit: quia gemere nos
facit Nec parua res est: quod nos do¬
cet spc̃ sc̃s gemere Insinuat enim
nob̾ quia ꝑegrinamur. et docet nos
in patriam suspirare: et ipso desiderio
gemimus: Cui bene ẽ in hoc scło:. ĩmo
quiꝰ putat quod ei bene sit. qui leti¬
cia rerum carnaliũ & abundantia
temporalium. et uana felicitate ex¬
ultat: habet uocẽ corui U ox enim
corui clamosa ẽ. non gemebunda Qui
aũ nouit in p̾ssura se ẽẽ mortalitatis
huiꝰ et ꝑegrinari se a deo: nondum
tenere illam ꝑpetuam que nob ꝓmis¬
sa ẽ beatitudinẽ. s habere illam

Expanded text:
strari Spiritus sanctus: Quid enim oremus, sicut strari Spiritus sanctus: Quid enim oremus, sicut quia Spiritus gemit, ubi perfecta et aeterna beatitudo est ei cum Patre et Filio? Spiritus enim sanctus Deus, sicut Dei Filius Deus, et Pater Deus. Ter dixi Deus, sed non dixi tres deos: magis enim Deus ter, quam metipsum in illa Trinitate, in illa beatitudine, in illa aeternitate substantiae gemit: sed in nobis gemit, quia gemere nos facit. Nec parva res est, quod nos docet Spiritus sanctus gemere: insinuat enim nobis quia peregrinamur, et docet nos in patriam suspirare, et ipso desiderio gemimus. Cui bene est in hoc saeculo, imo qui putat quod ei bene sit, qui laetitia rerum carnalium, et abundantia temporalium, et vana felicitate exsultat, habet vocem corvi: vox enim corvi clamosa est, non gemebunda. Qui autem novit in pressura se esse mortalitatis hujus, et peregrinari se a Domino , nondum tenere illam perpetuam quae nobis promissa est beatitudinem, sed habere illam
Abbreviated transcription (Latin):
ateor scĩtati
urẽ. timueram
ne frigus hoc
frigidos uos ad
conueniendum
faceret: S quia
ista celebritate
et frequentia
uereꝰ monstrastis: non dubito
quia etiam orastis ꝓme. ut de¬
bitum uob̃ exsoluam: smiserã
enim in nomine xp̃i disserere
hodie cum angustia tempo¬
ris tunc impediret ne id pos¬
semus explicare tractando. quare dẽ
ꝑ columbe spetiem ostendere uoluerit
spm scm̃ Hoc ut explicet᷑ illuxit nob̾¬
hodiernus dies: et sentio audiendi cu¬
piditate et pia deuotione uos celebriꝰ
congregatos: Expectationem urãm: ds̃
impleat ex ore nro: Amastis enim:. ut ue¬
niretis: Sed amastis quid: si nos: et hoc
bene: Nam uolumus amaria uob.s
nolumus in nob̾ Quia dͦ in xp̃o uos
amamus. in xpo nos redamate : et a¬
mor nr̃ ꝓ inuicem gemat ad dm̃ Ipse
enim gemitus: columbe ẽ: Si gͦ gemi i¬
tus columbe ẽ quod om̃s nouimus :
gemunt aut̃ columbe in amore: Au¬
dite quid dicat apłs. et nolite mirari
quia in columbe spetie uoluit demõ¬

Expanded text:
ateor Sanctitati vestrae, timueram ne frigus hoc frigidos vos ad conveniendum faceret: sed quia ista celebritate et frequentia vere de monstratis, non dubito quia etiam orastis pro me, ut debitum vobis exsolvam. Promiseram enim in nomine Christi disserere hodie, cum angustia temporis tunc impediret, ne id possemus explicare tractando, quare Deus per columbae speciem ostendere voluerit Spiritum sanctum. Hoc ut explicetur, illuxit nobis dies hodiernus; et sentio audiendi cupiditate et pia devotione vos celebrius congregatos. Exspectationem vestram Deus impleat ex ore nostro. Amastis enim ut veniretis: sed amastis, quid? Si nos, et hoc bene; nam volumus amari a vobis, sed nolumus in nobis. Quia ergo in Christo vos amamus, in Christo nos redamate, et amor noster pro invicem gemat ad Deum: ipse enim gemitus columbae est. 2. Si ergo gemitus columbae est, quod omnes novimus, gemunt autem columbae in amore; audite quid dicat Apostolus, et nolite mirari quia in columbae specie voluit demon
Abbreviated transcription (Latin):
et iecensuimus Ait enim Si linguis
hominum loquar et angłoꝵ. caritatẽ
aũ non habeam. factus sum ut eramentũ
sonans aut cimbalum tinnuens & si
habuero omẽm scientiam. et sciam om¬
nia sacramenta et habeam omẽm ꝓpħiã

Expanded text:
mus et recensuimus. Ait enim: « Si linguis mus et recensuimus. Ait enim: « Si linguis hominum loquar et Angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum velut aeramentum sonans, aut cymbalum tinniens: et si habuero omnem scientiam, et sciam omnia sacramenta, et habeam omnem prophetiam,
Abbreviated transcription (Latin):
andi potestatem a se in neminem.
transfunderet. hoc didicit ꝑ columbã.
quia dictum eierat suꝑquem uideris
spm̃ descendentẽ uelut columbam. et
manentẽ suꝑ cum: hic est qui bapti¬
zat in spũ scõ: Quid est hic est: Non¬
est alius. Et si ꝑ alium: quare aũ ꝑ co¬
lumbam: Multa dicta sunt. nec possũt
nec opus est omĩa retexere: p̃cipue tam̃
ꝓpt̾ pacem quia et ligna que baptiza¬
ta sunt foris. quia fructũ in eis inue¬
nit columba. ad archam attulit Sic̃
meministis columbã emissã est a noe de
archa. que diluiuo natabat. et baptis¬
mo abluebat᷑ et non mergebat᷑: Cum gͦ
eẽt emissa: attulit ramum oliue: s nõ
sola folia habebat. habebat et fructũ:
Itaq hoc optandum est fr̃ib nr̃is qui
foris baptizandur. ut habeãt fructũ:
Non illos sinit columba foris: nisi ad
aicham reduxerit: Fructus aũ totus
est caritas: sine qua nichil est homo
quicquid aliud habuerit: Et hoc ab

Expanded text:
tizandi potestatem a se in neminem tizandi potestatem a se in neminem transfunderet, hoc didicit per columbam, quia dictum et erat, Super quem videris Spiritum descendentem velut columbamanentem super eum, hic est qui baptizat in Spiritu sancto . Quid est, hic est? Non alius, etsi per alium. Quare autem per columbam? Multa dicta sunt, nec possum, nec opus est omnia retexere: praecipue tamen propter pacem; quia et ligna quae baptizata sunt foris, quia fructum in eis invenit columba, ad arcam attulit: sicut meministis columbam emissam a Noe de arca, quae diluvio natabat, et baptismo abluebatur, non mergebatur. Cum ergo esset emissa, attulit ramum olivae: sed non sola folia habebat, habebat et fructum . Itaque hoc optandum est fratribus nostris qui foris baptizantur, ut habeant fructum: non illos sinet columba foris, nisi ad arcam reduxerit. Fructus autem est totus charitas, sine qua nihil est homo, quidquid aliud habuerit. Et hoc ube
Abbreviated transcription (Latin):
suam: Quod donec fiat. alia sint stu¬
dia nr̃a: alia sint aduocamenta ani¬
me nr̃e: Plus ualet dolor nr̃: quã gau¬
dium illoꝵ. Quantũ ꝑtinet ad nume¬
rum frm̃: difficile est ut quisquam.
illa celebritate raptus fuerit ex uiris
quantum aũ aũ ad sororum nume¬
rum: constristat nos & hoc magis do¬
lendum ẽ. quia non ipse potius ad ec¬
cłiam currunt: quas debuit si non
timor certe uerecundia de publicore¬
uocare: Uiderit hoc qui uidet: et
aderit miscdia eius ut sanet omnes:
Nos aũ qui conuenimus. pascamur
epulis dei: et sit gaudium nrm sermo
ipsius Inuitauit enim nos ad euange¬
lium suum: et ipse cibus nr̃ est. quo
nicħ dulcius. s si quis habeat pala¬
tum sanũ in corde: Bene aũ arbitor
meminisse karitatem urãm. hoc euan¬
gelium lectionib congruis ex ordine
recitari. et puto uob̃ non excidisse que
iam tractata sunt: maxime recentio
ipse dñc ita eẽt baptizaturus. ut bap¬

Expanded text:
suam. Quod donec fiat, alia sint stusuam. Quod donec fiat, alia sint studia nostra, alia sint avocamenta animae nostrae. Plus valet dolor noster, quam gaudium illorum. Quantum pertinet ad numerum fratrum, difficile est ut quisquam illa celebritate raptus fuerit ex viris: quantum autem ad sororum numerum, contristat nos, et hoc magis dolendum est, quia non ipsae potius ad Ecclesiam currunt, quas debuit si non timor, certe verecundia de publico revocare. Viderit hoc qui videt, et aderit misericordia ejus, ut sanet omnes. Nos autem qui convenimus, pascamur epulis Dei, et sit gaudium nostrum sermo ipsius. Invitavit enim nos ad Evangelium suum: et ipse cibus noster est, quo nihil dulcius; sed si quis habet palatum sanum in corde. 3. Bene autem arbitror meminisse Charitatem vestram hoc Evangelium lectionibus congruis ex ordine recitari: et puto vobis non excidisse quae jam tractata sunt, maxime recentioripse Dominus ita esset baptizaturus, ut bap
Abbreviated transcription (Latin):
Lec ipsi quidem cras hoc erunt: qu
hodie sunt: et transeunt omĩa et i¬
lant omĩa. et sicut fumus uanescu
et ue qui amant talia: Omĩs enuim
ma. sequit᷑ quod amat: omĩs enim cu¬
senum: et omĩs honor carnis quasi
flos feni: Fenum aruit fios decidit
uerbum autẽ dnĩ manet in eternui
Ecce quod ames si uis manere in et̾n
x dicere habebas: Unde possum a
prehendere uerbum dei : Uerbumc
ro factum est: et habitauit in nobue
pauꝑtatem nram ꝑtineatẽ & quod
los dolemus qui sibi abundare ui
sual plerumq et ridet. et plangit i
qui sanus esti sic et nos bemĩ:  rd
quia et nos om̃s frenetici eramus. tanꝙͣ.
salui facti quia ea que diligebamue
non diligimus: gemamus ad diñ de
his qui adhuc insaniunt: Potens est
enim ut et ipsos saluos faciat: et opus
est ut respiciant se. et displiceant sibi
Spectant uolunt: et spectare se non
nouerunt: Nam si aliquantũ ocłos
ad se conuertant: uident confusionẽ

Expanded text:
nec iidem ipsi cras hoc erunt quod nec iidem ipsi cras hoc erunt quod hodie sunt. Et transeunt omnia, et evolant omnia, et sicut fumus vanescunt: et vae qui amant talia! Omnis enim anima sequitur quod amat. Omnis caro fenum, et omnis honor carnis quasi flos feni; fenum aruit, flos decidit: Verbum autem Domini manet in aeternum . Ecce quod ames, si vis manere in aeternum. Sed dicere habebas: Unde possum apprehendere Verbum Dei? Verbum caro factum est, et habitavit in nobis paupertatem nostram pertineat et quod illos dolemus qui sibi abundare videntur. nsania plerumque, et ridet; et plangit illum qui sanus est: sic et nos, charissimiientem, quia et nos omnes phrenetici eramus, tanquam salvi facti, quia ea quae diligebamus non diligimus, gemamus ad Deum de iis qui adhuc insaniunt. Potens est enim ut et ipsos salvos faciat. Et opus est ut respiciant se, et displiceant sibi. Spectare volunt, et spectare se non noverunt. Nam si aliquantum oculos ad se convertant, vident confusionem