comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
duine legi. & sequi uerba dĩ: contiiuo
adolescentes Ne laborent ne militent
ne agant aliquid qd eis prosit. relictis
reb necessarĩs &e utilib: ineptias sec¬
tant᷑ &e otiũ Qͥd ÷ seriure dõ. labcrare
nolunt. & uertes ocii occasiones requer̃:
Hȩc erant tunc uerba pharaonis: hȩc
paleas non dari opus exigi: Hȩc ꝑtu¬
ipsi putant felicit̾ euenire. seruis aut̃

Expanded text:
legi et verbo Dei: continuo adolescentes, ne laborent, ne militent, ne agant aliquid quod prosit, relictis rebus necessariis ineptias sectantur et otium. Quid est servire Deo? Laborare nolunt et otii occasiones quaerunt: haec erant tunc verba Pharaonis, haec paleas non dari, opus exigi; haec pas putant, feliciter eveniunt: servis autem
Abbreviated transcription (Latin):
feminis caro & affectus caris designet᷑
uir aut̃ rationabilis sensus & intllectuał¬
cȩlestia capere qui potest intelligere dm̃¬
&e quȩ sursum sunt querere: hunc odit
ꝑtinent corporalẽ: hȩc non solum uiuere.
sed & augeri. & excolicupit:. Uult enĩ
ut om̃s carnalia sapiant. temporalia
rant. Nemo exaltet ad cęlum oculos¬
suos. nemo requirat unde huc uenerit.
nemo patriam parady sum recordet᷑:
Cum ergo uideris homines in uoluptatib¬
&e deliciis uittm ducere. luxu fluitare.
rex ȩgypti masculos necat &e iuuificat
unum exxmille ad dm̃ conuerti. oculos

Expanded text:
esignatur: vir autem rationabilis est sensus, et intellectuacoelestia capere, Deum intelligere, quae sursum sunt quaerere. Hunc pertinent corporalem, hae non solum vivere, sed augeri et excoli: vult enim ut omnes carnalia sapiant, temporalia rant; nemo levet ad coelum oculos; nemo requirat unde huc venerit; nemo patriam paradisum recordetur. Cum ergo videris homines in voluptatibus vitam ducere, luxu fluitare, rex Aegypti masculos necat, et vivificat  mille ad Deum converti, oculos
Abbreviated transcription (Latin):
nobis incedenda ÷. ut exeuntis de egyp¬
to ꝑuenire possimꝰ ad locum. in quo
intelligo qui dixit: E go sum uia. &¬
ueritas & uita Hȩc uia triduo nob̾
incedenda ÷: Qui enĩ confessus fuerit
in ore suo dñm iħm. & crediderit in
corde suo quod ds̃ illum suscitauit
amortuis tercia die: saliuis erit. Hec
ergo ẽ tridui uia ꝑ quã ꝑuenit᷑ in
loco in quo dnõ immoletur. & reddat᷑

Expanded text:
nobis incedenda est, ut exeuntes de Aegypto, pervenire possimus ad locum, in quo istus est, qui dixit: Ego sum via, veritas, et vita . Quae via triduo nobis incedenda est. Qui enim confessus fuerit in ore suo Dominum Jesum, et crediderit in corde suo quod Deus illum suscitavit a mortuis tertia die, salvus erit. Haec est ergo tridui via per quam pervenitur in l
Abbreviated transcription (Latin):
tem insipientẽ in iram uos concitabo¬
Et synagoga ergo de ȩccłia mercedem
recepit: ut ultra idola non colat:
addm̃ conuersos esse. ut ultra idola
colere Istud ergo recepit beneficii
de ȩcclesia synagoga. quod e⁊ pariu¬
lam nutrisse uisa est legem Sed &¬
nos etiam si pharaonẽ habuimꝰ patrẽ¬
etiam sinos in oꝑib malis genuit¬
acdaquas assumamꝰ adnos legem dĩ
nec nob̾ sordeat lictere euis uile
tequmen ce obscurum. qu&e parua
eius sunt. ac latentia concidamꝰ. quȩ
intra cordis nr̃i tecta regalia collo¬
cemus Grandem &e ualidũ habeamꝰ
moy sen. nichil pͥarum nichil humile
sentiamus sed magnificum totum.
egregium tocũ elegans ¶ i otũ enĩ mag¬
sublunis intelligentiȩ ÷ Et oremus¬

Expanded text:
tem insipientem, in iram vos concitabotem insipientem, in iram vos concitabo. Synagoga ergo de Ecclesia hanc mercedem accipit ut ultra idola non colat: ad Deum conversos, ut ultra idola colere: istud ergo beneficium recepit de Ecclesia synagoga, quod Judaeis parvulam nutrisse visa est legem. oque, si Pharaonem habuimus patrem, si nos in operibus malis genuitad aquas, assumamus legem Dei: non nobis sordeant litterae velut tegmen obscurum; quae parva ejus sunt et lactantia comedamus; quae intra cordis tecta regalia collecemus. Grandem et validum habemus Mosen: nihil de eo parvum, nihil vile sentiamus, sed totum magnificum, totum egregium, totum elegans: totum enim magsublimis intelligentiae. VE
Abbreviated transcription (Latin):
ad eam ꝑ prophetam: Audi filia &e uide
&e inclina aurem tuam. & obliuiscere
populum tuũ. & domũ patris tui.
quia concupiuit rex speciem tuam:
Hec ergo ÷ quȩ exuut de domo patris.
& uenit ad aquas. ut lauaretur apec¬
catis. quȩ contraxerit indomo patris¬
sui: Deniq statim uiscera miscđiȩ
suscepit. & miseratur infantem. Hec¬
aput suos. ibi agit infantiam: Cum¬
eam & ad optat᷑ infilium Moysesqr¬
aquas baptisimi suscepit ętiam legem
quȩ tam̃ lex erat intra tibin conelusa.¬
tegminis ex uirgis aut ex papiro coi¬
textũ. uel ex arborum cortice formatũ.
gentib. & assimeret eam deluteis & pa-¬
ce regalia tecta conscisceret: Hec tamĩ¬
lea infantiã suã aput suos trans egit:
tiũ habens ꝙbos Cũ uero ad eccłiam
mine litterȩ: ꝑfectus inlectione eius¬
oe mercedem nutrimentoꝵ a filia
ꝑcepit pharaonis. illa apud quam
quod synagoga accepit abęccłia:
moyses scribit Ego in non gentem
inemulationẽ uõs inducam: ingen¬

Expanded text:
per Prophetam: Audi, filia, et vide, et inclina aurem tuam, et obliviscere populum tuum, et domum patris tui, quia concupivit rex spHaec est ergo quae exivit de domo patris, et venit ad aquas, ut lavaretur a peccatis quae contraxerat in domo patris: et statim viscera misericordiae suscepit, et miserta est infantis; hapud suos, ibi agit infantiameam, adoptatur in filium. Mosesaquas baptismi, suscepit etiam legem, quae tamen lex erat intra fiscellategminis ex virgis et papiro contextum vel etiam ex arborum cortice formatum. gentibus, et assumeret eam de luteis et paet regalia tecta consciverat. Haec infantiam suam apud suos transegit: atium fiens cibus. Cum vero ad Ecclesiam mine litterae, perfectus in lectione ejusr. Mercedem nutrimentorum accipit a filia Pharaonis, apud quam quod Synagoga accipit ab Ecclesia? Moses dicit: Ego in non gentem in aemulationem vos inducam: in gen
Abbreviated transcription (Latin):
bemus nobiscum. habemus enĩ moy¬
sen & propħas. id ÷ lex dĩ uult te
educere de egypto: si audias eam:
Uult te longe facere apharaone: erue¬
re te cupit deoꝑe luti & palearũ.
intelligas Non uusͣ te incarnis
&e tenẽbrarum actib ꝑmanere: sed
exire adheremum. uenire ad locum

Expanded text:
bemus nobiscum habemus enim Mosen et prophetas, id est, lex Dei vult te educere de Aegypto, si audias eam; vult te longe facere a Pharaone, eruere de opere luti et palearum: intelligas; non vult te in carnis et tenebrarum actibus permanere, sed exire ad eremum, ad locum
Abbreviated transcription (Latin):
statim ut natus immo ut renarus fueris
quid tibi indicit: Hoc illud ÷ quod in euan¬
gelio legis qr iħs statim ut ascendit de
baptismo ductus ÷ ab sp̃u indesertum:
ut temptaret᷑ a zabulo Hoc ÷ ergo qͦd¬
&e in hoc loco pharao prȩcepit populo

Expanded text:
statim ut natus, imo et renatus fueris, quid tibi imminet. Hoc est illud quod in Evangelio legis, quia Jesus, ut ascendit de baptismo, ductus est a spiritu, ut tentaretur a diabolo. Hoc ergo est quod Pharao praecepit populo
Abbreviated transcription (Latin):
astutia eoꝵ: Quod uero aquę fluminis
uertunt᷑ insanguinẽ. satis conuenient̃ ap¬
paruulos crudeli neci tradiderat. auc¬
torib sceleris poculũ sanguinis redderae.
& cruorẽ polliiti gurgitis quẽ parricidali
cede maculauerint. potando sentirent:¬
erratica ae lubrica philosofoꝵ sunt dog¬
su & pueros inintelligentia deceperant:
omĩs sanguis qui effusus ÷ suꝑ t̃ram a san¬

Expanded text:
fluminis vertuntur in sanguinem, satis convenienter apparvulos crudeli nece tradiderant, auctoribus sceleris poculum sanguinis redderet, et cruorem polluti gurgitis, quem parricidali caede maculaverant, potando sentirenterratica et lubrica philosophorum dogsu et intelligentia deceperunt: Omnis sanguis qui effusus est s
Abbreviated transcription (Latin):
uehementius ꝑ urgeri ut dimictat
populum dĩ: scdo loco hoc cupit un¬
petrare. ne longuis abeant. ne totũ
triduum proficiscant᷑ & dicit Non
longe ab eatis Non uult longe a se
fieri populum dĩ Uult eum si non
infacto. uel insermone peccare: Si ñ
insermone. uel in cogitatione delinquere:
Non uult ut totum a se triduũ profi.¬
ciscant᷑ Uult in nob̾ uel unum diem
tum triduũ ipse possidet: Sed illi¬

Expanded text:
vehementius urgeri ut dimittat populum Dei, secundo loco cupit impetrare ut non longius abeant, ne totum triduum proficiscantur, dicens: Ne longe abeatis. Non vult longe a se fieri populum Dei. Vult enim, si non in facto, vel in sermone peccent; si non in sermone, vel in cogitatione. Non vult ut totum triduum a se proficiscantur. Vult in nobis vel unum diem, tum triduum possidere. Beati i
Abbreviated transcription (Latin):
Et nũc igit᷑ iueliant᷑ egiptii. si forte he¬
breis nascatur aliquis masculus. ut
quod de tribu leui quedam genuit
masculũ & uidens infancẽ esse elegan¬
tem. occultauit eum mensib trib¬

Expanded text:
Et nunc insidiantur Aegyptii, si forte Hebraeis nascatur aliquis masculus, ut quod de tribu Levi aliquis genuit masculum, et vidit infantem esse elegantem et occultavit eum. Ne er
Abbreviated transcription (Latin):
iste obstetrices quia tunent dñi. &
timorẽ dĩ docent. non faciunt p̃ceptũ
regis egypti. sed uiuificant masculos¬
suos. nec tam̃ dicit᷑ qui aparuerint p̃¬
nas. neq enĩ uitia docent᷑ inecclesiis.
triunt᷑. hoc enĩ uult pharao cũ uuificari
seminas iubet: sed sola uirtꝰ ex colit᷑.
quemq nr̃m referamꝰ: Q tu si times
dm̃. non facis p̃ceptũ regis egypti. Ille
enĩ tibi p̃cipit ut indeliciis uitias. &e¬

Expanded text:
istae obstetrices, quia timent Deum, id est, timorem Dei docent, non faciunt praeceptum regis Aegypti, sed vivificant masculos, nec tamen dicitur quia paruerunt nas. Neque enim vitia aut luxuria in Ecclesia triuntur, quod vult Pharao cum vivificari feminas jubet, sed sola virtus excolitur quemque referamus. Si times Deum, non facias praeceptum regis Aegypti: ille enim praecipit ut in deliciis vivas,
Abbreviated transcription (Latin):
proserunt᷑: qui nouit dñi erudicio¬
tinent quȩ dicunt̾. si de dõ sermo ẽ.
si mores docet. uircutes inuitat. uicia
men moderatione precepti usa ẽ. lex.
ut diceret non recipies auditũ uanũ:
sed non recipies: Nam uana frequent̃

Expanded text:
 eruditioertinent quae dicuntur, si de Deo sermo est, si mores docet, ad virtutes invitat, vitia mma moderatione usa est lex ut diceret: Non recipies auditum vanum; sed, Non recipies. Nam vana saepe
Abbreviated transcription (Latin):
requirimꝰ locum: iter tridui de egypto
proficiscunur. si ita uos abonũ inqui¬
namento anime corporis ac sp̃s conser¬
prosficiscimur de egypto. si ratio¬
nabilem naturalem̃ moralẽ sapi.¬
entiam de reb mundialib auferen.¬
tes: ad statuta diuina conuertamꝰ:
Tridui it̃ de egypto proficiscimur.
si purificantes in nob dicta. facta
uel cogitata. tria sunt enĩ hec ꝑ quȩ
peccare homines possunt. efficiamur¬

Expanded text:
r. Moraliter. Iter tridui de Aegypto proficiscimur, si ita nos ab omni inquinamento animae, et corporis, ac spiritus conserproficiscimur de Aegypto, si rationabilem, moralem, naturalem sapientiam, de rebus mundialibus auferentes, ad instituta divina convertimus. Tridui iter de Aegypto proficiscimur, si purificantes in nobis dicta, facta vel cogitata tria sunt enim haec per quae homines peccare possunt, efficiamur
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ascenderis ad montẽ dĩ. & ibi occur¬
reris moysi. id ÷ nisi excelsum legis as
aꝑtum Si inhumili loco littere stete¬
in montem dĩ: nec os tuum aperuit
ds̃ neq instruxit te quȩ te oporteat
limem uidisset ae arduum. nisi excelsam

Expanded text:
nisi ascenderis montem Dei, et ibi occurreris Mosi, id est nisi excelsum legis asca Domino. Si in humili loco litterae steten montem Dei; non os tuum aperuit Deus, neque instruxit quae te oporteat sensum vidisset arduum, non
Abbreviated transcription (Latin):
ita &e propheticus sermo siauis odor÷
credentib. dubiis uero & incredulis ce¬
onis: odor exsecrabilis efficitur: Sed
quo locutus sum cũ pharaone: affli¬
antequã sermo dĩ audiat᷑. antequam¬

Expanded text:
cus sermo suavis odor est credentibus; dubiis vero et incredulis, eonis, odor exsecrabilis efficitur. Ipse quo locutus sum cum Pharaone, affliantequam sermo Dei audiatu
Abbreviated transcription (Latin):
laterẽ. donec inpaleis occupatus ÷. ñ¬
cũ putat ẽẽ. ꝑuersum: sed recto itinere¬
uicedere Si uero dicat. uolo ire uã
pulũ dicit ꝑmoysen & aaron: Hoc qͥdẽ¬
& aaron. id ÷ propheticus & sacerdotał

Expanded text:
atur, dum in paleis occupatur, non putat esse perversum, sed recte incedere. Si vero dicat, Volo ire dierum pulum dicit per Mosen et Aaron. Hoet Aaron, id est propheti
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i sanguine rubent. & ꝑ uniuersum
mundum passionis eius rutilant cruore:
eruditionis mnedicina confertur Temptat
gerit: Sed stat immobile fumdam̃tũ dĩ
Tunent enĩ obstetrices dm̃. id ÷ timorem
dĩ docent: quia initiũ sapientiȩ timor¬

Expanded text:
Christi sanguine rubent, et per universum Christi sanguine rubent, et per universum mundum passionis cruore rutilaneruditionis medicina confertur. Tentat tsed stat immobile fundamentum Dei. Timuerunt enim obstetrices Deum: id est timorem docuerunt, qui est initium sapientiae.
Abbreviated transcription (Latin):
dicit scriptura : Timebant inquit obste¬
trices dm̃. & ñ fecer̃ sicut p̃cepit eis rex¬
egypti: Istas obstetrices dixerunt ante
nos quidam. rationabilis eruditionis
formã tenere Obstetrices enĩ medicȩ
quȩdã sunt : & tam masculos nascentes
quã feminas fouent: Cruditio ergo¬
ista cõmunis &e rationabilis scientię.
ad omnẽ prope modũ ꝑuenit sensum:
om̃s instruut. om̃s fouet Si quis in ea
uirilis animi fuerit. & uoluerit cęlestia
querere & diuina sectari: ueluti me
ones ad diuinoꝵ intelligentiã paratior.
ueniet: Est enĩ una uelut passer quȩ
celsiora docet. & rationabilib doctrine
alia quȩ rubens ÷ uel uerecunda. morał.
mores componit. uerecundiã docet. in¬
de his scriptura. Quia timebant dm̃.¬
non fecerunt p̃ceptĩ regis egypti:
tamenti figuram seruare. ut seffoici
quȩ passer int̾pretat᷑ legi quidem sp̃uali¬
possit comferri: phua uero que rubens
uel uerecunda ⁊ indicare ęuangella que

Expanded text:
timebant obstetrices Deum, et non sicut praecepit eis, fecerunt. Obstetrices docuerunt ante nos quamdam rationabilis eruditionis formam tenere. Obstetrices enim medicae sunt, et tam masculos nascentes quam feminas fovent. Eruditio ergo communis est rationabilis scientia, et ad omnem pene pervenit sensum, omnes instruit et fovet. Si quis in ea virilis animi fuerit, qui velit coelestia quaerere, divinones ad divirorum intelligentiam paratior veniret. Est enim una, velut passer, quae celsiora docet, et rationabilis doctrinae altera, rubens vel verecunda, moralis est, mores componit, verecundiam docet dicit Scriptura non fecerunt juxta praeceptum regis Aegypti tamenti figuram servare, et Sephora, quae passer interpretatur, legi, quae spiritualis est, convenire: Phua vero, quae rubens vel verecunda, indicare Evangelia, quae
Abbreviated transcription (Latin):
onec esset moyses inegypto.
&e erudiretur omĩ sapientia
ȩgyptiorum: ñ erat gracili
uoce nec c̾ardus lingua: nec ꝓfitetur
se ce̾. ineloquentem Erat enĩ quantũ
adȩgyptios & sonorȩ uocis. & eloquen¬
tiȩ incomparabilis Ubi aut̃ cepit au¬
dire uocem dĩ & eloquia diuina sus

Expanded text:
 esset Moses in Aegypto, et erudiretur omni sapientia Aegyptiorum, non erat gracili voce, nec tardus lingua, nec profitebatur se ineloquentem. Erat enim, quantum ad Aegyptios, sonorae vocis et eloquentiae incomparabilis. Ubi autem Dei vocem audivit, et eloquia Domini sus
Abbreviated transcription (Latin):
tricabile uidet᷑ hoc eẽ. infidelib Tum¬
deinde cum dicis dnm maiestatis cruer¬
fixum. & filium homuus cẽ. qui descendit
difficilia Qui audit si non cũ fide audiat.
dicit. quia errant isti Sed fixus esto.¬
cnĩ dixit Tollentes de othon castra col¬
locate int̾ epuleum &e int̾ magdalum¬

Expanded text:
credibile videtur hoc in infidelibus. Si dicis Deum majestatis crucifixum filium hominis esse, qui de coelo difficilia; qui audit nisi eum fide audiat, dicit quia errant isti. Sed tu fixus estoqui ait: Tollentes de Othon castra, collocate inter Epauleum et Magdalum
Abbreviated transcription (Latin):
ficisci quidẽ ad ꝑfectionẽ querendã
Unde & eorum falsa uidet᷑ opinio. qui
dum nimis arduũ iter uirtutis expo¬
nunt. dumq multas eiꝰ difficultates
multaq pericula & lapsus enumerant.
ne ineum dũ quidẽ id aut incipien¬
dum iudicant. Sed multo melius est
me in hoc itinere uel mori si ita necesse ÷:
quam int̾ egyptios ꝑmanentẽ necari.
ae salsis atq amaris fluctib obrui¬
Sed incerim clamat moyses addm̃: qͦmͦ
clamat: nulla eius uox clamoris audit᷑.
&e tam̃ dicit adeum dõ. Quid clamas
adme: Ueli. an scire quomodo scĩ sine
uoce clamant addm̃ A postolus docet.
quia dedit ds̃ spm filii sui in cordib
nr̃is clamantẽ abba pat̾ & addit. Sed¬
ce ipse sp̃i interpellat pronobis gemi¬
tib inenarrabilib ł iterum qui aut̃

Expanded text:
ficisci quidem ad perfectionem quaerendam. ficisci quidem ad perfectionem quaerendam. Unde et eorum falli videtur opinio qui dum nimis arduum iter virtutis exponunt, dumque multas ejus difficultates multaque pericula et lapsus enumerant, ne ineundum quidem id aut incipiendum judicant. Sed multo melius est, ne in hoc itinere vel mori, si ita necesse est, quam inter Aegyptios permanentem necari, et falsis atque amaris fluctibus obruiSed interim clamat Moyses ad Dominum. Quomodo clamat? Nulla ejus vox clamoris auditur, et tamen dicit ad eum Deus: Quid clamas ad me? Velim scire quomodo sancti sine voce clamant ad Dominum. Apostolus docet , quia Deus dedit spiritum Filii sui in cordibus nostris, clamantem, Abba Pater. Et addidit: Ipse Spiritus interpellat pro nobis gemitibus inenarrabil
Abbreviated transcription (Latin):
eduxisti nos ut indeserto hoc mo¬
riam᷑. melius fuerat nos seriure egyp¬
tiis quã mori indeserto hoc Hec fa¬
tiscentis in temptatione animi uerba s̃t
Sed quis ita beatus ÷. qui sic tempta¬
tionum pondus expediat. ut ixilla
menti euis cogitatio ambiguitatis
obrẽpat: Uide magno illĩ eestiȩ
fundamento. & petre solidissimȩ supra
quã xp̃s fundauit ecclesiam. quid
dicat᷑ adñõ Modice inquit fidei qua¬
re dubitasti: Ueruntamen quia di¬
cunt. melius fuerat nos seruire egyꝑ¬
tiis Quã ͫͦ inheremo: temptatioĩs
&e fragilitatis hec uerba sunt: Alioqͥn
falsum ÷ Longe enĩ meluis ÷ mori in
hȩremo: quã seruire egyptiis Qui
enĩ inheremo morit᷑. hoc ipso quod
separatus ÷ abegyptiis & discessit.
arectorib tenebrarum &e de potesta¬
te satane: habuit aliquẽ profectum
ȩtiam si ad utegrum ꝑuenire non
potuit Melius ẽnĩ ÷ ꝑfectam uitam
querenti uutiuere mori: quã ne pro¬

Expanded text:
eduxisti nos, ut in deserto hoc moeduxisti nos, ut in deserto hoc moriamur. Melius fuerat nos servire Aegyptiis quam mori in deserto hoc. Haec fatiscentis in tentatione animi verba sunt. Sed quis ita beatus est qui sic tentationum pondus expediat, ut nulla ejus menti cogitatio ambiguitatis obrepat? Vide magno illi Ecclesiae fundamento et petrae solidissimae, super quam Christus fundavit Ecclesiam, quid dicatur a Domino: Modicae, inquit, fidei, quare dubitasti ? Verum tamen quia dicunt, Melius fuerat nos servire Aegyptiis quam mori in eremo, tentationis et fragilitatis haec verba sunt, alioquin falsum est, longe enim melius est in eremo mori, quam servire Aegyptiis. Qui enim in eremo moritur, hoc ipso quod separatus est ab Aegyptiis et discessit a rectoribus tenebrarum et de potestate Satanae, habuit aliquem profectum, etiamsi ad integrum pervenire non potuit. Melius est enim perfectam vitam quaerenti in itinere mori, quam ne pro
Abbreviated transcription (Latin):
uenisse admare: Sed si moy sen id ÷ le¬
gem dĩ sequens. agas hoc iter. ȩgyptius
te quidẽ ꝑsequitur. a insectatur Sed
uide quid fiat Leuauit inquit angelꝰ¬
dĩ columnã ignis qui antecedebat
castra isrł: e abiit post illos Pleuauit¬
&e coluninã nubis a facie eoꝵ & stetit
post illos: & intrauit intra castra egyp¬
tiorum & israbelitarum Hec columna
nubis populo quidẽ dĩ efficit᷑ murus:
egyptiis uero obscuritatẽ imponit
& tenebrras Non enĩ trrainsfert᷑ colunina
ignis adegyptios ut uideant lucẽ:
Sed intenebris ꝑmanent. quia dilexer̃t
tenebiris magis quã lucẽ. Et tu ergo
si abegryptus recedas & de potestace
demonũ fugias: uide quanta tibi
diuinitus p̃parint᷑ auxilia. uide
quantis adiutorib uteris Tantum ÷:
ut ꝑmaneas fortis infide. nec te ȩgyp¬
tiorum ȩquitatus & quadrigarum
formido ꝑ terreat. nec reclãmes con
quidam ex illis dixerunt: Tamquã
ñ essent sepulchra inegypto: ita

Expanded text:
istianum: sed si Moysen, id est legem Dei, sequens agas hoc iter, Aegyptius te quidem persequitur et insectatur. Sed vide quid fiat. Levavit se, inquit, angelus Domini, qui antecedebat castra Israeet columnam nubis a facie eorum, et stetit post illos, et intravit inter castra Aegyptiorum et Israel. Haec columna nubis populo quidem Dei efficitur murus, Aegyptiis vero obscuritatem imponit et tenebras. Non enim transfertur columna ignis ad Aegyptios, ut videant lucem; sed in tenebris permanent, quia dilexerunt magis tenebras quam lucem. Et tu ergo, si ab Aegyptiis recedas, potestatem daemonum fugias, vide quanta tibi divinitus praeparantur auxilia, vide quantis adjutoribus uteris: tantum est ut permaneas fortis in fide, nec te Aegyptiorum equitatus et quadrigarum formido perterreat; nec reclames contrquidam ex illis dixerunt: Tanquam non essent sepulcra in Aegypto, ita
Abbreviated transcription (Latin):
qui non agit oꝑa tenebrarum: Catin¬
guit egyptium. qui non carnalit̾ sed
spualit̾ uiuit Extinguit egyptium.
qui cogitationes sordidas & impirtis. uel
de pellit excorde: uel omĩno non recipit
sicut & apostolus dicit: Asumentes scu¬
tum fidei ut possimꝰ omĩa maligni
iacula ignita extinguere Hoc ergo
modo possumꝰ ętiam hodie egyptios
udere mortuos. & iacentes ad litus:
sũmergi quadrigas eorum & ȩquos:
Possumus ętiam ipsum pharaonem uidere
sũ mergi. si tanta fide uiuamꝰ ut ds̃ con¬

Expanded text:
qui non agit opera tenebrarum. Exstinqui non agit opera tenebrarum. Exstinguit Aegyptium, qui non carnaliter, sed spiritualiter vivit. Exstinguit Aegyptium, qui cogitationes sordidas et impuras vel depellit ex corde, vel omnino non recipit: sicut et Apostolus dicit: Assumentes scutum fidei, in quo possimus omnia tela maligni ignita exstinguere. . Hoc ergo modo possumus hodie etiam Aegyptios videre mortuos et jacentes ad littus, submergi quadrigas eorum et equos. Possumus etiam Pharaonem videre submergi, si tanta fide vivamus,
Abbreviated transcription (Latin):
tii uero post te insequentes de mergunt᷑
inabissum. ȩtiam siuideant᷑ rogare
iħm: ne eos interim mittat in abyssum:
Sed aliũ eochis accipere possumus intel¬
lectum: Si egyptum fugias. si ignoran¬
tiȩ tenebras relinquas & sequaris legẽ
dĩ moysen. obuiet aut̃ tibi mare. & cõn¬
tradicentiũ fluctus occurrat: ꝑcute &¬
tu obluctantes undas uirga moysi. id ÷
uerbo legis. & uigilantia scripturarum
iter tibi ipse disputando ꝑ aduersarios
pande Cȩdent unde continuo. & supera¬
ti fluctus locum iuctorib dabunt. mi¬
rantibq & attonitis ac stupore defixis
his qui paulo ante ad uersabant̾: legiti¬
mis tu disputationum lineis rectum
fidei iter secabis. & uitantũ doctrine uer-¬
bo proficies. ut auditores tui quos inuir¬
ga legis crudisti. ipsi iam contra egyptios
uelut fluctus maris insurgant. ut non
solum impugnent cos: sed & suꝑent &
extinguant: Extinguit naniq egyptiũ.

Expanded text:
tii vero post te insequentes demergentur tii vero post te insequentes demergentur in abyssum, etiamsi videntur rogare Jesum, ne eos interim mittat in abyssum. Sed et alium ex his accipere possumus intellectum. Si Aegyptum fugias, si ignorantiae tenebras relinquas, et sequaris legem Dei Moysen, obviet autem tibi mare, et contradicentium fluctus occurrat, percute tu obluctantes undas virga Moysi, id est, verbo legis et vigilantia Scripturarum; iter tibi ipsi disputando per adversarios pande, cedent undae continuo et superati fluctus locum victoribus, mirantibus et attonitis ac stupore defixis his qui paulo ante adversabantur. Legitimis tu disputationum lineis rectum fidei iter secabis, et in tantum doctrinae verbo proficies, ut auditores tui, quos in virga legis erudisti, ipsi jam contra Aegyptios velut fluctus maris insurgant, et non solum impugnent eos, sed et superent et exstinguant. Exstinguunt namque Aegyptum,
Abbreviated transcription (Latin):
tribui iimari aꝑta sit uia. idq ostendi
ex hoc quod inpsalmis scriptum ÷: Qui
diuisit mare rubrum indiuisiones: ꝑ quod
plures diuisiones docent᷑ facte: non una:
Sed & ꝑ hoc quod dicit᷑. ibi beniamin iumor
instupore. principes uida duces eorum.
principes zabulon principes neptalim
nichilominꝰ unicuiq tribui proprius
enumerari uidet᷑ ingressus Hȩc amaiorib
obseruata inscripturis diuinis religio¬
sum credidi non tacere: Quid ergo nos
sit inhis apostoli sensus Baptismum hoc
nominat in moysen consummatũ: unu¬
be & inmari: Et tu qui baptizaris in
xp̃o inaqua & sp̃u scõ. scias insectari¬
quidem post te egyptios. & uelle te.
reuocare ad seriicium suum. rectores
scilicet huius mundi & spũales nequi¬
cias quib antea de serusti. quȩ conant᷑
qͥdẽ insequi ͭ sed tu descendis in aquã. & eua¬
dis incolumis. atq ablutus sordib pec¬
catorum. hono nouus ascendis. paratꝰ
ad c̾anticum cantandum nouum Agyp¬

Expanded text:
ta sit via, idque ostendi ex eo quod in psalmis scriptum est: Qui divisit mare Rubrum in divisiones , per quod plures divisiones docentur factae, non una. Sed et per hoc quod dicitur, Ibi Benjamin juvenior in stupore. Principes Juda, duces eorum: principes Zabulon, principes Nephthalim , nihilominus unicuique tribui proprius enumerari videtur ingressus. Haec a majoribus observata in Scripturis divinis, religiosum credidi non tacere. Quid ergo nos mus, qui sit in his Apostoli sensus? Baptismum hoc nominat in Moysen consummatum in nube et in mari, ut et tu qui baptizaris in Christo in aqua et Spiritu sancto scias insectari postea Aegyptios, et velle te revocare ad servitium suum: rectores scilicet hujus mundi et spirituales nequitias, quibus ante deservisti, quae conantur quidem insequi, sed tu descendis in aquam, et evadis incolumis, atque ablutis sordibus peccatorum, homo novus ascendis, paratus ad cantandum canticum novum. Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s: quia scd̾m dm̃ postulat pro sc̃ĩs Sic
interpellante sp̃u scõ aput dm̃: ꝑ silen¬
tium scrͣm clamor audit᷑ Et quid post
hoc: Iubetur moyses uirga ꝑcutere
mare. ut ingredienti populo dĩ dehiscat
&e cedat. ac uoluntati diuinȩ elementor.
famulent᷑ obsequia. & aquȩ quȩ timebant᷑
deatra leuaq famulis dĩ murus effectae¬
ñ solum ꝑniciem nesciant. sed & munimen
exhibebant: Cogit᷑ ergo fluctus incumu¬
lum. & uinda insemet ipsa repressa cur-¬
uat᷑ Soliditatẽ recipit liquor. & solum
maris arescit inpuluerem: Bonitatem dĩ
creatoris intellige Si uoluntati eius ob.¬
temꝑes. silegem eius sequaris: ipse tibi
elementa etiam contra sui naturam ser-¬

Expanded text:
s, quia secundum Deum postulat pro sanctis. Sic ergo interpellante Spiritu sancto apud Deum, per silentium sanctorum clamor auditur. Et quid post hoc? Jubetur Moyses virga percutere mare, ut ingredienti populo Dei dehiscat et cedat, ac voluntati divinae elementorum famulentur obsequia, et aquae quae timebantur, dextra laevaqnon solum perniciem nesciant, sed etiam munimen exhibeant. Solilum et unda in semetipsa repressa curvatur, soliditatem recipit liquor et solum maris arescit in pulverem: bonitatem Dei creatoris intellige, si voluntati ejus obtemperes, si legem ejus sequaris, ipsa tibi elementa etiam contra sui naturam ser
Abbreviated transcription (Latin):
quo incedunt: ascensio tortuosa ce as¬
censio speculȩ uel habens speculam: As¬
censio adactus ꝑtinet: specula ad fidẽ¬
Ostendit ergo quia & inactib & infide
multa ÷ difficultas: & multꝰ labor: mul¬
te enĩ nob temptationes occurrunt.
multa^ offendicula uolentib agere quȩ
dĩ sunt. Tum deuide infide multa ur¬
uenies tortuosa. plurimas quęstiones. mul¬
tas obiectiones hereticoꝵ. multas contra¬
dictiones infidelum Hoc ergo iter agen¬
dum ÷ sequentib dm̃ Sed̾ te turris in hoc
itinere: Quȩ ẽ. ista turris: Illa iumirũ
sedebit & computabit sumptus. si ha
sedes ardua & excelsa uirtutũ Sed iu

Expanded text:
quo incedunt, ascensio tortuosa, et ascensio speculae, vel habens speculam. Ascensio ad actus ostenditur ergo quia et in actibus et in fide multa est difficultas, multus labor: multae enim tentationes nobis occurrunt, multa offendicula, volentibus agere quae Dei sunt. Deinde in fide multa ienies tortuosa, plurimas quaestiones, objectiones haereticorum, contradictiones infidelium: hoc ergo iter agendum est sequentibus Deum; sed est et turris in hoc itinere. Quae est ista turris? Illa nimirum sedebit et computabit sumptus, si habsedes ardua et excelsa virtutum. Jam tu
Abbreviated transcription (Latin):
eligenda De othon inquit conuersi: it̃
facite int̾ epuleum & int̾ magedalum
qđ ÷ contra beelsefon Hȩc aut̃ in t̃pre¬
tant᷑: Epuleum quidẽ ascensio tortuosa.
magilalum turris beelsefon ascensio spe¬
culȩ uel habens speculam Tugͦ fortasse
credebas quia it̃ quod dĩ ostendit planũ
ẽẽt & molle: & nichil prorsus haberae dif¬
ficultatis uel laboris: Ascensio ẽ: &e ascensio
tortuosa: Non enĩ procliue it̃ ÷ quo tendit᷑
gelio dicentem. quia arca & angusta uia ÷

Expanded text:
: De Othon, inquit, conversi, iter facite inter Epauleum, et inter Magdalum, quod est contra Beelsephon. Haec autem interpretantur Epauleum quidem ascensio tortuosa: Magdalum turris. Beelsephon ascensio speculae vel habens speculam. Tu fortassis credebas quia iter quod Dominus ostendit planum esset et molle, et nihil prorsus haberet difficultatis aut laboris. Ascensio est, et ascensio tortuosa: non enim proclive iter est, quo tenditur gelio dicentem: Quam arcta et ang
Abbreviated transcription (Latin):
N on catis longuis: Non ꝑmictebat phario
ad locũ signoꝵ ꝑuenire filios ifrł Non
ꝑmittebat eos intantũ proficisci: ut possẽt
tercu diei misterũs ꝑfrui audi enĩ pro¬
płiam quid dicit: Resuscitabit uos ds̃
post biduum. & indie t̾cia resurgemus
& uiuemus in conspectu eiꝰ Prima dies nob̃
passio saluatoris ÷: & scđa qua descendit
ininfernum: Tercia aut̃: resurrectio¬
nis ẽ. dies Et idõ indie t̾cia ds̃ antece¬
aebat eos ꝑ diem incoluinna nubis: ꝑ noc-¬
tem aut̃ in columna ignis Quod si scd̾i
ea que suꝑiꝰ diximꝰ. innis uerb̃ recte nos
ipłs docet & baptismi mysteria conti¬
neri: necessariũ ÷ ut qui baptizant᷑
in xp̃o inmorte ipsius baptirent᷑: &¬
ipsi consepeliant᷑. & cũ ipso die tercia resur.¬
gant amortuis. quos &e scđm hoc quod
dicit apostolus simul secũ suscitauit: si¬
mulq fecit sedere incelestib Cũ ergo tͥ
t̃cu diei misterium fuerit susceptum: in¬

Expanded text:
Non eatis longius. Non permittebat Pharao Non eatis longius. Non permittebat Pharao ad locum signorum pervenire filios Israel; non permittebat eos interim proficisci, ut possint tertii diei mysteriis perfrui. Audi enim propheta quid dicit: Resuscitabit Deus nos post biduum, et in die tertia resurgemus, et vivemus in conspectu ejus . Prima dies nobis passio Salvatoris est; secunda qua descendit in infernum; tertia autem resurrectionis est dies. Et ideo in die tertia Deus antecedebat eos per fidem in columna nubis, per noctem autem in columna ignis. Quod si secundum ea quae superius diximus, in his verbis recte nos Apostolus docet baptismi mysteria contineri, necessarium est ut qui baptizantur in Christo, in morte ipsius baptizentur, et ipsi consepeliantur, et cum ipso die tertia resurgant a mortuis. Quos et secundum hoc quod dicit Apostolus, simul secum suscitavit, simulque fecit sedere in coelestibus. Cum ergo tibi tertii diei mysterium fuerit susceptum, in
Abbreviated transcription (Latin):
Uenerunt inquit in sochot Sochot: tab̾nacła
intelligi apud hebrxos tradunt int̃ptes
discusseris abste tineas totuis corruptele.
&e uicioꝵ incitamenta reieceris: habitab
intabernacuł: Habitamꝰ enĩ iitabnacuł:¬
ex quib: uolumꝰ expoliari. sed suꝑ uestiri
habitatio aut̃ tabernaculor: ex peditum
& absq ullis unpeduentis indicat ẽẽ. eũ
qui festinat ad dm̃ Sed ne in hoc quidẽ
standum ÷. urguenda profectio. mouen¬
da sunt castrã. etiam de sochot: & festinã
cedebat eos ꝑdicm in columna nubis. &
ꝑ noctem incolumna ignis Non hoc
inuenis factum apud ramesse nec aprit
sochot: que scda proficiscentib castra
dicunt᷑. Sed t̾cia castra sunt: in quib
fiunt signa diuina Recordare que suꝑiꝰ
lecta sunt: cum dicebat moy ses adpharao¬
nem: Iter trium dierũ ibimꝰ indeserto.
ce immolabimꝰ dño dõ nr̃o Hoc ergo erat
triduum ad quod festinabat moyses: ce
contra dicebat pharco Ille enĩ dicebat:

Expanded text:
enerunt, inquit, in Socoth. Socoth tabernacula intelligi apud Hebraeos tradunt interpretdiscusseris abs te tineas totius corruptelae, et vitiorum incitamenta rejeceris, habitabis in tabernaculis. Habitabis enim in tabernacuex quibus nolumus exspoliari, sed supervestiri. Habitatio autem tabernaculorum, expeditum et absque ullis impedimentis indicat esse eum, qui festinat ad Deum. Sed nec in hoc quidem standum est: urgenda est profectio, movenda sunt castra etiam de Socoth, et festinancedebat eos per diem in columna nubis, et per noctem in columna ignis. Non hoc invenis factum apud Ramesse, nec apud Socoth, quae secunda proficiscentibus castra dicuntur; sed tertia castra sunt, in quibus fiunt signa divina. Recordare quae superius lecta sunt cum dicebat Moyses ad Pharaonem: Iter trium dierum ibimus in deserto, et immolabimus Domino Deo nostro. Hoc ergo erat triduum, ad quod festinabat Moyses: et contradicebat Pharao. Illi enim dicebat.
Abbreviated transcription (Latin):
illud adde. qm̃ quifortuicatur insuum
corpus peccat. non in istud corpus solum.
quod templum dĩ est effectum. sed et
in illud quod dicitur. quia omnis ȩccła
corpus xp̃i est. Et in ominem eccl̃am
uidetur delinquere. qui corpus suum
maculauerit: quia ꝑunum menbrum
macula ꝑomine corpus effunditur.
Est et aluid opꝓbrium ȩgypti. quod
si neglexeris & iam post iordanis transi¬
tum. idest post baptismi secundam
circumcisionem. uetustȩ consuetudinis
inustio te suggerit obseruare auguria.
requirere stellarum cursus. et euentus
ex his futurorum rimari. seruare som¬
nia. ceterisq huiusmodi suꝑstitionib
implicari. Idolatriȩ namq mater est
egyptus exqua certum est huiusmodi
opꝓbria pullulari. Que sitransito iam
iordane susceperis. & his te rursum la¬
queis illicueris. tecum sine dubio op¬
ꝓbria egipti trahis. Sedsi quando te¬

Expanded text:
illud adde, quoniam qui fornicatur in corpus suum peccat, non istud corpus solum, quod templum Dei effectum est, sed et illud, quod dicitur, quia omnis ecclesia corpus Christi est. Et in omnem ecclesiam videtur delinquere qui corpus suum maculaverit, quia per unum membrum macula in omne corpus diffunditur. § 1. Est et illud opprobrium Aegypti, quod, si neglexeris, etiam post Jordanis transitum, et post baptismi secundam circumcisionem vetustae consuetudinis inustione suggeritur, observare auguria, requirere stellarum cursus, et eventus ex iis futurorum rimari, servare somnia ceterisque hujusmodi superstitionibus implicari. Idololatriae namque mater est Aegyptus, ex qua certum est hujusmodi opprobria pullulare, quae, si transito jam Jordane susceperis, et his te rursus laqueis illigaveris, tecum sine dubio opprobria Aegypti trahis. III Pars.
Abbreviated transcription (Latin):
quoniͦ detalib dicit. Ut sapiens architec¬
tus fundamentum inquit posui. Alius
super edificat. Unusquisq autem uideat.
quomodo suꝑedificet. Fundamentum enim
aliud nemo potest ponere. preter id quod po
situm ẽ. qđ ẽ xp̃s iħs. Siquis autem supra
fundamentum hoc clificat aurum & argentũ.
lapides preciosos. ligna. fenun. stipulam.
Uides ergo quia potest quis suꝑ fundamentũ
xp̃i edlificare ligna. fenum. stipulam. opera
peccati. Quȩ qui edificat. sine dubio uen¬
dit domum suam emptori pessimo zabulo.
aquo unusquisq peccantium peccati pretium
consequitur. satisfactionem desiderũ sui.
hoc si forte incurrerit aliquis qđ absit. eito re¬
dimat. cito reparet dum tempus ẽ reparan¬
di. dum peuitentiȩ locus ẽ. Deprecemur in
comiune. ne ȩternȩ domus lubitatione
fraudemur. sed digni habeamur recipi ine¬

Expanded text:
quo modo et alibi dicit: Ut sapiens architecquo modo et alibi dicit: Ut sapiens architectus fundamentum, inquit, posui, alius superaedificat; unusquisque autem videat quomodo superaedificet: fundamentum enim aliud nemo potesstus Jesus. Si quis autem supra fundamentum hoc aedificat aurum, argentum, lapides pretiosos, lignum, fenum, stipulam . Vides ergo quia potest supra fundamentum Christi aedificari ligna, fenum, stipulam, hoc est opera peccati, quae qui aedificat, sine dubio vendidit domum suam emptori pessimo diabolo, a quo unusquisque peccantium peccati pretium consequitur, satisfactionem desiderii sui, hoc si forte incurrerit aliquis, quod absit, cito redimat, cito reparet dum tempus est reparandi, dum poenitentiae locus est, deprecantes in commune, ne aeternae domus habitatione fraudemur, sed digni habeamur recipi in ae
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ ꝓculpis eorum purgatio & satisfactio
adoctorib adhibetur. ostendentib exdiui¬
nis scripturis formas fuisse hȩc & imagines
rerum futurarum. non quib arguerentur
delicta scõrum. sed quib ostenderetur pecca¬
tores & impios in partem scõrum sotietatẽq
conscisci. Numquã ergo sacerdotalis posses¬
sio asacerdote separatur. & iam si ad tempus
fuerit ablata. &. iam si fuerit distracta. semꝑ
redimitur. semper reparatur. Uelut si di¬
ceret. Caritas quȩ ꝑfecta ẽ omnia patitur.
omnia sperat. omnia tolerat. Caritas nũquã
cadit. Sic ergo et possessio et domus scõrum
numquã cadit. numquã aufertur. nũquã
abeorum iuire separatur. Quomͦ enim se¬
parari a sacerdotib domus potest. quȩ edi
pbarum. inqua ẽ ipse angularis lapis iħs
xp̃s: Quod autem possit aliquando domꝰ
ista distrabi. hoc ẽ huiusmodi edificatio
incidere peccatum: Audi apłm paulũ.

Expanded text:
semper pro culpis eorum purgatio et satisfactio semper pro culpis eorum purgatio et satisfactio a doctoribus adhibetur ostendentibus ex divinis Scripturis, formas fuisse haec et imagines rerum futurarum; non quibus arguerentur delicta sanctorum, sed quibus ostenderetur peccatores impios in partem sanctorum, societatemque conscisci. Nunquam ergo sacerdotalis possessio a sacerdote separatur, etiam si ad tempus fuerit ablata, etiam si fuerit distracta; semper redimitur, semper reparatur; velut si diceret: Charitas quae perfecta est omnia patitur, omnia sperat, omnia tolerat: charitas nunquam excidit . Sic ergo et possessio ac domus cunctorum nunquam cadit, nunquam aufertur, nunquam ab eorum jure separatur. Quomodo enim separari a sacerdotibus domus potest, quae aedi prophetarum, in qua est ipse angularis lapis Jesus Christus? Quod autem possit aliquando domus ista distrahi, hoc est, hujusmodi aedificatio incidere in peccatum, audi apostolum Paulum,
Abbreviated transcription (Latin):
is qui indesmenter assistit dõ. & uoluntati
eus ministrat. Perfectio ergo mentis. in¬
tellectu & opere. fide & actib. sacerdos et
leuites accipiendus ẽ. Huic itaq ꝑfectȩ men¬
ti si acciderit aliquando domũ. quam habet
non manufactam ȩternam incęlis uende¬
rit. & in manu alterius dare. sicut contigit
aliquando magno patriarchȩ dauid. cum¬
detecto suo uriȩ &. hȩi asperit urorem. statim
eam redimit. statim reparat. statim enim
dicit peccaui. Imino uero adhuc aliquid
sublimius in hoc sensu. debemus inspicere. qͦmͦ
domus sacerdotum & leuitarum. idest per¬
fectarum mentium. semꝑ delicta redunan¬
tur. semperq purgentur. Si quando scrip¬
turas diuinas leginius. & scõrum patrum
inhis delicta aliqua recensemus. si secundũ
apłi pauli sententiam dicimus. quia hȩc
omuia infigura contingebant illis. scripta
sunt autem ꝓpter correptionem nr̃am. hoc
modo semper domus eorum redimitur. quia

Expanded text:
is qui indesinenter assistit Deo, et voluntati is qui indesinenter assistit Deo, et voluntati ejus ministrat. Perfectio ergo in intellectu, et opere in fide et actibus sacerdos et Levites accipiendus est, huic itaque perfectae menti si acciderit aliquando domum quam habet non manufactam aeternam in coelis vendere, et manus alterius dare, sicut contigit aliquando magno patriarchae David cumde tecto suo Uriae Ethei aspexit uxorem, statim eam redimit, statim reparatur, statim enim dicit: Peccavi; imo vero aliquid adhuc sublimius in hoc sensu debemus inspicere. Quomodo domus sacerdotum et levitarum, id est, perfectarum mentium semper delicta redimantur, semperque purgentur, si quando Scripturas divinas legimus, et sanctorum Patrum in his delicta aliqua recensemus, si secundum apostoli Pauli sententiam dicimus, Quia haec omnia in figura contingebant illis, scripta sunt autem propter commonitionem nostram . Hoc modo semper domus eorum redimitur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
mortali. non inblasphemia fidei. quȩ muro
eccłastici & apostolici doginatis cincta ẽ. sed
uel insermonis. uel inmorum uitio consistat.
noc ẽ uendidisse domũ quȩ in agro ẽ. uel in
uico cui murus non ẽ. Hȩc ergo uenditio &
huiusmodi culpa semꝑ reparari potest. nec
aliquando tibi interdicitur deconimissis.
huiusmodi penitudinem gerere. Ingrauio¬
nitentiam recipiunt. &. sine intermissio¬
ne redimuntur. Quod sisacerdotalis fue¬
rit inquit ista domus. uel leuitica. ubicũq
fuerit siue inciuitate. siue in agro. semper
habet redemptionem. In hoc loco sacerdo¬
talem sensum. & leuiticam intelligentiam
quero. Non enim inferior eẽ debet auditor
hoꝵ sifieri potest. illo ipso qui hȩc scripsit
sancxit. Quid est ergo qđ sacerdos &. le¬
uites domus suȩ semꝑ habent redemptionẽ.
.s. ubicumq fuerit habet redemptionem.
sccundum spũalem intelligenti.am. sacerdos
mens dõ consecrata dr̃. &. leuita appellatur

Expanded text:
mortali, non in blasphemia fidei, quae muro mortali, non in blasphemia fidei, quae muro ecclesiastici et apostolici dogmatis cincta est, sed vel in sermonis vel in morum vitio consistat, hoc est vendidisse domum quae in agro est, vel in vico cui murus non est; haec ergo venditio, et hujusmodi culpa, semper reparari potest, nec aliquando tibi interdicitur de commissis hujusmodi poenitudinem gerere, in gravionitentiam recipiunt, et sine intermissione redimuntur. Quod si sacerdotalis fuerit, inquit, ista domus vel levitica ubicunque fuerit, sive in civitate sive in agro semper habet redemptorem. In hoc loco sacerdotalem sensum et leviticam intelligentiam quaero; non enim inferior esse debet auditor horum si fieri potest, illo ipso qui haec scripsit et sanxit. Quid est ergo quod sacerdos et levita, domus suae semper habent redemptionem? et ubicunque fuerit habet redemptionem, spiritalem intelligentiam. Sacerdos mens Deo consecrata dicitur; et levita appellatur
Abbreviated transcription (Latin):
iste intelligi potest. quem uenit uocare dñs
annum acceptum. quo dimittat confrac¬
tos inremissionem & salutem. & delicta sua
tror domus quȩ incelis ẽẽ dicitur. inciuitate
murata intelligitur. Murus ẽ enim huius¬
cemodi domib. ipsum celi firmamentun.
Sed talem domũ rari quiq habere possunt.
illi fortassis. qui suꝑ terram ambulantes con¬
uersationem habent incelis. & dequib dicit̃
apłs. dĩ edificatio estis. Ceteri autem in ui¬
cis habent domos. quib non ẽ murus. Est
tamen eis adiacens ager fecundus. illi fortas¬
sis qui sibi habitaculum preparant interra
uiuentium. & milla terra quam mansuetis
dñs ꝓmittit dicens. Beat mites. qͣm ipsi
hereditate possidebunt terram. Istas ergo do¬
mos si forte alicui sicut supra exposuimus
lapsus acciderit. semꝑ ẽ recuꝑandi facultas.
ut uerbi gr̃a dicamus. sinos aliqua culpa.
moralis inuenerit. quȩ nonsit incrimine

Expanded text:
iste intelligi potest, quem venit vocare Dominus iste intelligi potest, quem venit vocare Dominus annum acceptum, quo dimittat confractos in remissionem, et salutem delicta sua tror, domus quae in coelis est dicitur, in civitate murata intelligitur, murus est enim hujuscemodi domibus, ipsum coeli firmamentum; sed talem domum rari quique habere possunt, illi fortassis qui super terram ambulantes, conversationem habent in coelis; et de quibus dicit Apostolus, Dei aedificatio estis . Caeteri autem in vicis habent domos, quibus non est murus: est tamen eis adjacens ager fecundus, illis fortassis qui sibi habitaculum praeparant in terra viventium, et in illa terra quam mansuetis Dominus promittit dicens: Beati mites, quoniam ipsi haereditatem possidebunt terram . Istas ergo domos, si forte aliquis sicut supra exposuimus lapsus acciderit, semper est recuperandi facultas. Ut verbi gratia dicam: Si nos aliqua culpa moralis invenerit quae non in crimine
Abbreviated transcription (Latin):
Nec de aliquo alio scciptum ẽ. quia cclifica¬
uerit sibi domum. qui non habuerit timorẽ
dni. Quȩ ergo ista domus ẽ. &. quale edifitiũ
domũ habemus non manufactam eternam in
celis. Hȩc ergo ẽ domus quam edificare nemo
potest. nisi timeat dm̃. Hȩc ẽ domus. quã
extruere. uel habitare nemo potest. nisi in
simplicitate mentis. &. puritate cordis. Sed
qm accidere solet. ut etiam qui bene edifica¬
uerit. ꝙ domuni sibi celestem bene agendo et
bene uiuendo. ac recte credendo construxerit.
incurrat alicuius peccati debitum. &. hanc
acrudelissimo feneratore uenundare cogatur.
ac labores suos transfundere inalios. In hoc pi¬
etas & clementia legis latoris occurrit. ut
utra certum tempus redimi possit. Tamen¬
si inuenerit inquit manus tua pretium qđ
restituas. Quale pretium : penitentiȩ sine du¬
bio lacrimis congregatum. &. manib idest
labore bom operis inuentum. Annus autẽ

Expanded text:
nec de alio aliquo scriptum est, quia aedificanec de alio aliquo scriptum est, quia aedificaverit sibi domum, qui non habuerit timorem Dei; quae est ergo ista domus? et quale aedificium Domum habemus non manufactam aeternam in coelis . Haec est ergo domus quam aedificare nemo potest, nisi timeat Deum; haec est domus quam exstruere, vel habitare nemo potest, nisi in simplicitate mentis et puritate cordis. Sed quomodo accidere solet, ut etiam qui bene aedificaverit, et domum cibi coelestem bene agendo, et bene vivendo ac recte credendo construxerit, incurrat alicujus peccati debitum et hanc a crudelissimo feneratori venundari cogatur, ac labores suos transfundere in alium, pietas et clementia legislatoris occurrit, ut intra certum tempus redimi possit: Si tamen invenerit, inquit, manus tua pretium quod restituas. Quale pretium? Poenitentiae sine dubio lacrymis congregatum, et manibus, id est, labore boni operis inventum. Annus autem
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc referamus adnos. quib lex xp̃i si eam se¬
quamiur. nec possessiones interra. nec inurbi¬
b domos habere ꝑmittit. & quid dico domos:
nec plures tunicas. nec multam concedit pos¬
sidere peccumam. habentes enim inquit uic¬
tum & uestitũ. his contenti simus. Quomodo
ergo nos datas decdomib siue intra ciuitatẽ
muratam posttis. siue inuicis quib muri nõ
sunt obseruabimus leges: Inuenimus enim¬
in alũs scripturȩ locis. qđ sermo diuinus ma¬
iore quodam sacramento nominet domũ.
ut cum dicit de iacob et quasi ꝓlaude illius
ponit. Erat enim inquit iacob homo sim¬
plex. habitans domũ. & iterum inuenio
deobstetricib hebreorum scriptum. Et ꝗa
inquit timebant dñm obstetrices. fecerũt
sibi domos. Uidemus ergo qđ obstetricib
quidem fatiendarum domorum causa fue¬
rit timor dñi. Iacob uero simplicitas &. in¬
nocentia causam dederit. ut babitaret do¬
mũ. Deniq esau quia malus fuit. cion est
scriptum deeo quia habitauerit domum.

Expanded text:
ec referamus ad nos, quibus lex Christi si eam sequamur nec possessiones in terra, nec in urbibus domus habere permittit, et quid dico domus? nec plures tunicas, nec multam concedit possidere pecuniam: Habentes enim, inquit, victum et vestitum, his contenti sumus . Quomodo ergo nos datas de domibus sive intra civitatem muratam positis, sive in vicis quibus muri non sunt observabimus leges? Invenimus in aliis Scripturae locis, quod sermo divinus majore quodam sacramento nominat domum, ut cum dicit de Jacob, et quasi pro laude ejus ponit: Erat enim, inquit, Jacob homo simplex habitans domum . Et iterum invenio de obstetricibus Hebraeorum scriptum: Et quia, inquit, timebant Deum obstetrices fecerunt sibi domos . Videmus ergo quod obstetricibus quidem faciendorum domorum causa fuerit timor Dei: Jacob vero simplicitas et innocentia causam dederit, ut habitaret domum; denique Esau, quia malus fuit, non est scriptum de eo quia habitaverit domum,