comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
surdũ ÷ uł opinari ñ necessitate ÷ aut ñ ÷. om̃e qđ scit ds̃ aut
p̃scit eẽ uł ñ eẽ. Ergo nichil ꝓhibet aliqͥd sciri uł p̃sciri ab
illo in nr̃ĩs uoluntatib & actionib fieri aut fut᷑um eẽ.
ꝑ lib ũ arbitriũ. ut qͣuis necẽẽ sit eẽ qđ scit aut p̃scit tñ
multa st̃ nulla necẽssitate: s lib̾a uoluntate quẽadino¬
dũ supͣ monstraui. Nẽpe qͥd mirum si hoc modo aliqͥd ÷ ex
lib̾tate & ex necessitate: cũ multa sint q̃ recipiunt opposi¬
ta diũsa rõe Quȩ nãq magis opposita s̃ ꝗͣ adire. & abire
uademtarũ cũ tnsit aliqͥs de loco ad locũ. qr idẽ ire ÷. ad

Expanded text:
ssitate est aut non est, omne quod scit Deus aut praescit esse vel non esse. Ergo nihil prohibet aliquid sciri vel praesciri ab illo in nostris voluntatibus et actionibus fieri, aut futurum esse per liberum arbitrium: ut, quamvis necesse sit esse quod scit aut praescit, tamen multa fiant nulla necessitate, sed libera voluntate, quemadmodum supra monstravi . Nempe quid mirum, si hoc modo aliquid est ex libertate et ex necessitate, cum multa sint quae recipiunt opposita diversa ratione? Quae namque magis opposita sunt, quam adire et abire? Videmus tamen, cum transit aliquis de loco ad
Abbreviated transcription (Latin):
ei eodẽ tẽpre apꝓpinqt. a qͦelongat᷑. Patet eciã cursũ eiꝰ ñ
ignorantib qͥa si cȩlũ c̃sidamꝰ. sẽꝑ tendit ab occidentali parte
ad orientalẽ. Si uͦ trã attendimꝰ : nũꝙͣ. nisi ab orientali ad
occidentalẽ. & sic seꝑ c̃tra firmam̃tũ uadit. & lic& tardiꝰ cũ
firmam̃to. Qđ ipsũ in om̃ib planetis cernit᷑. Ita gͦ nullaori¬
te repugnantia si scđm p̃dictas rões asserimꝰ idem aliqͥd eẽ ne¬
n ea necesitate ꝗͣ sup᷑ dixifieri a lib auoluntate. Si uͦ ꝑ¬
hoc qđ de homine dic̃ iobdõ c̃stituisti t̃minos eiꝰ qͥ p̃teri¬
ri ñ poter. uult aliqͥs ostende.: qͥa nuliꝰ potuit accelerare
uł differre diẽ in qͣmorit᷑ qͣuis aliꝗd̾o nob̾ uideat᷑ aliqͥs
facere ex libera uoluntate unde morit᷑: ñ ÷ qđ obicit᷑ con¬

Expanded text:
a quo elongatur. Patet etiam cursum ejus non ignorantibus, quia si coelum consideremus, semper transit ab occidentali parte ad orientalem. Si vero terram attendimus, nunquam nisi ab orientali ad occidentalem, et sic semper contra firmamentum vadit, et licet tardius, cum firmamento: quod ipsum in omnibus planetis cernitur. Ita ergo nulla oritur repugnantia, si secundum praedictas rationes asserimus idem aliquid esse nenisi ea necessitate, quam supra dixi fieri a libera voluntate. CAP. homine dicit Job Deo: Constituisti terminos ejus, qui praeteriri non poterunt , vult aliquis ostendere quia nullus potuit accelerare vel differre diem in qua moritur, quamvis aliquando nobis videatur aliquis facere ex libera voluntate unde moritur, non est quod objicitur con
Abbreviated transcription (Latin):
Aĩ p̾saitꝰ om̃ia. & fuint ex lib̾a uoluntate: ꝗ̃ anteꝗͣ. sint fie¬
ripot: ut nũꝗͣ. sint. &̧ tam̃ qͦdãmꝰ st̃ necessitate: q̃ necessttas
ut dixi descendit de lib̾a uoluntate: Cognosci pot÷ etiã ñ oĩã
simul st̃: sine oĩ motu ut si dmñs. qͥa ñ uoluit aut uolet. nec
fec aut facitiaut faciet aliqͥd s tantũ uult & fac̃. siue se¬
đm tepꝰ ulut cũ ꝓferimꝰ q uolet aut faciet qđ nundũ factũ
eẽ cognoscimꝰ negari neqͥt scire ꝗ̃ uult & fac̃. & p̃scire quȩ
uolet atq faciet. Quare si scire & p̃scire dĩ necessitatẽ inge

Expanded text:
a, et multa fiunt ex libera voluntate, quae, antequam sint, fieri potest ut nunquam sint; et tamen quodammodo sunt necessitate: quae necessitas, ut dixi, descendit de libera voluntate. CAP. IV.-- Si simul sunt sine omni motu; ut, si dicimus quia non voluit aut volet, nec fecit aut faciet aliquid, sed tantum vult et facit; sive secundum tempus velut cum proferimus quia volet aut faciet quod nondum factum esse cognoscimus: negari nequit scire quae vult et facit, et praescire quae volet atque faciet
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ cogit. Cũ aũ futũ dr̃ de re. ñ sẽꝑ res necessitate ÷ qͣuis sit fut᷑a
Nã si dico. cras seditio futa : in popło: ñ tm̃ necessitate erit se¬
ditio Pot: ꝑp ficri ante ꝗͣ sit: ut ñ fiat eciã si ÷ futa. Aliqͥdo uͦ
ẽ ut res sit ex necessitate ꝗ̃ dr̃ fut᷑a ut si dico cras eẽ futũ ortũ
solis. Si gͦ cũ necessitate ꝓnuntio futũ de re fut᷑a hoc mͦ. Sedi¬
cio cras fut᷑a necessitate futa ÷. aut ortꝰ solis cras fut᷑us. necessita¬
te futurus ẽ : seditio qͥdẽ q̃ ñ erit ex necessitate sola seqñai ne¬
sͣ cessitate fut᷑a asserit᷑ qr fut᷑a de fut᷑a dr̃. Si i cras futã:÷: ne¬

Expanded text:
em futurum dicitur de re, non semper res necessitate est, quamvis sit futura. Nam si dico: Cras seditio futura est in populo, non tamen necessitate erit seditio. Potest enim fieri, antequam sit, ut non fiat, etiamsi est futura. Aliquando vero est, ut res sit ex necessitate quae dicitur futura, ut si dico cras esse futurum ortum solis. Si ergo cum necessitate futurum pronuntio de re futura hoc modo, seditio cras futura, necessitate futura est; aut, ortus solis cras futurus, necessitate futurus est: seditio quidem, quae non erit ex necessitate, sola sequenti necessitate futura asseritur; quia futura de futura dicitur: si e
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ. & idõ necẽe ÷ me peccare s pecco uł ñ peccare si
ñ pecco Ad qđ ego. Ñ debes dic̾e p̃scit ds̃ me peccat᷑ũ. uł¬
uł ñ peccat᷑ũ. Et̃ ita seqr̃ qr siue peccaueris siue ñ peccaue¬
ris. utrũq sine necessitate erit. qr p̃scit ds̃ fut᷑um ce̾ si¬
ne necessitate. hoc qđ erit. Uides gͥ ñ eẽ ĩposũbile simul ẽẽ
qͥt᷑ aliqͥd ĩpossibile. S nulla ex hoc nascit᷑ ĩpossibilitas. Forsitan
dicis. Nondũ aufers a corde meo iuĩ necessitatais cũ dicis qͥa
necẽe ÷ me peccatumee. uł ñ peccatũ sint necessitate. qͥa
hoc ds̃ p̃scit. Necessitas enĩ uidet᷑ sonare coactionẽ uł ꝓhibi¬
tionẽ. Quare si necesse ÷ me peccare ex uoluntate: intelligo
me cogi aliqͣ occulta ui ad uoluntatẽ peccandi & si ñ pecco
a peccandi uoluntate ꝓhib̾i. Quaꝓpt̃ necessitate iudeor
mpeccare si pecço uł ñ peccare si nͨ pecco. Et ego. Sciendũ ÷¬

Expanded text:
peccaturum: et ideo necesse est me peccare, si pecco; vel non peccare, si peccaturum: et ideo necesse est me peccare, si pecco; vel non peccare, si non pecco. Ad quod ego: Non debes dicere, Praescit me Deus vel non peccaturum: et ita sequitur quia sive peccaveris, sive non peccaveris, utrumque sine necessitate erit; quia praescit Deus futurum esse sine necessitate hoc quod erit. Vides igitur non esse impossibile simul esse quitur aliquid impossibile, sed nulla nascitur ex hoc impossibilitas. Forsitan dicis: Nondum aufers a corde meo vim necessitatis, cum dicis quia necesse est me peccaturum esse, vel non peccaturum sine necessitate, quia hoc praescit Deus: necessitas enim videtur sonare coactionem vel prohibitionem. Quare si necesse est me peccare ex voluntate, intelligo me cogi aliqua occulta vi ad voluntatem peccandi; et si non pecco, a peccandi voluntate prohiberi. Quapropter necessitate videor mihi peccare, si pecco; vel non peccare, si non pecco.
Abbreviated transcription (Latin):
berũ arbitriũ repugnare : qm̃ ea quȩ dĩ
p̾seit necẽe ẽ eẽ futura. & ꝗ̃ ꝑ lib̾ũ arbitriũ fiunt. nulla neces¬
sitate ꝓueniunt. S si repugnant : impossibile ẽ simul & eẽ p̃¬
Quȩ impossibilitas si abẽẽ intelligit᷑: repugnantia quȩ ui
det᷑ in eẽ penitꝰ remouet᷑. Ponamꝰ gͥ simul ẽẽ & p̃scientiã
dĩ ꝙͣ seqͥ necessitas fut᷑arũ rerũ uidet᷑. & lib̾tatẽ arbitrii ꝑ ꝗͣ
multa sine ulla necessitate fieri credunt᷑. & uideamꝰ utrũ
ĩpossibile sit hec duo simul ẽẽ. Qđ si ẽ ĩpossibile: orit᷑ in¬
de aliud ĩpossibile. Impossibile siqͥdẽ ÷. qͦposito aliud ĩpos¬
sibile seqͥt᷑. S si aliqd ÷ futum. sine necessitate : hac ipsunt
p̃scit dr̃ qͥ p̃scit om̃ia fut᷑a. Qđ aũ pscit ds̃: necessitate fut᷑u
ẽ sic̃ p̃scit᷑. Ilecesse ẽ gͥ aliqͥd eẽ futũ: sine necessitate. Neqͣq gͦ
recte intelligenti hic repugnare uident p̃scientia qͣ seqͥt᷑

Expanded text:
berum arbitrium repugnare; quoniam ea quae Deus praescit, necesse est esse futura, et quae per liberum arbitrium fiunt, nulla necessitate proveniunt; sed si repugnant, impossibile est simul et prqudetur inesse, penitus removetur. Ponamus itaque simul esse et praescientiam Dei, quam sequi necessitas futurarum rerum videtur; et libertatem arbitrii per quam multa sine ulla necessitate fieri creduntur, et videamus utrum impossibile sit haec duo simul esse. Quod si est impossibile, oritur inde aliud impossibibile: impossibile siquidem est, quo posito aliud impossibile sequitur. Sed si aliquid est futurum sine necessitate, hoc ipsum praescit Deus, qui praescit omnia est, sicut praescitur: necesse est itaque aliquid esse futurum sine necessitate. Nequaquam ergo recte intelligenti hic repugnare videntur praescientia quam sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
ncastigatione aut̃ corꝑis. frenat᷑ cõcupiscentia: qͣñ frena¬
ri. s om̃ino ẽẽ ñ debet : nec erit uulla ꝑfectione iꝰticiȩ.
unullũ erit oĩo peccatũ. ⁊ sepe inusu rerũ etiã concessaru
atq licitar̃i exerit ĩmodationẽ suã. In ipsa uͦ beneficien¬
tia qͣ iustꝰ consulit ꝓximo. q̃dã siunt q̃ obsint c̃ ꝓdee̾
p̾utata sĩt ⁊ aliq̃n ꝑ infirmitatẽ. ł cũ niꝰ sufficit᷑ nec¬
cessitatib alioꝵ. uel par̃ ineis ꝓficit. đ benignitatis ac
laboris impendit᷑. sub rep̃ etiã tediũ qͦ fascet᷑ hilaritas
inqͣdatorẽ diligit ds̾. subrepit aũ tanto magis qͣtominꝰ
qͥsq ⁊ tanto ninꝰ qͣto magis ꝓfec̾ti si tm q dnis faciamꝰ.¬

Expanded text:
castigatione corporis frenatur concupiscentia, quae non frenari, sed omnino esse non debet nec erit in illa perfectione iustitiae, ubi nullum erit omnino peccatum, et saepe in usu rerum etiam concessarum atque licitarum exserit immoderationem, suam in ipsa uero beneficientia, qua iustus con aliquando per infirmitatem, uel cum minus sufficitur necessitatibus aliorum uel parum in eis proficit, quod benignitatis ac laboris impenditur, subrepit taedium, quo fuscetur hilaritas, in qua datorem diligit deus, subrepit autem tanto magis, quanto minus quisque, et tanto minus, quanto magis profecerit
Abbreviated transcription (Latin):
ugredi aut̃ sine macula ñ ab surde etiã ille dictõ.
ñ qͥiã ꝑfectꝰ ẽ. s qͥ ad ipsã ꝑfectionẽ irep̃hensibilit̃
currit᷑. carens cruminib dãpnabilib atq ipsa pecca¬
ta uemalia ñ neglegens emundare elemosinis. In
mundat oro. Munda ẽ aut̃ oro ubi ueracit᷑ dr̃ di

Expanded text:
acula non absurde etiam ille dicitur, non qui iam perfectus est, sed qui ad ipsam perfectionem inreprehensibiliter currit, carens criminibus damnabilibus atque ipsa peccata uenialia non neglegens mundare elemosynis. ingmundat oratio; munda est autem oratio, ubi ueraciter di
Abbreviated transcription (Latin):
uł ñ uolendũ. & uult affectũ seqͥ uoluntatẽ tẽ necẽe ÷ uolun¬
tatẽ eẽ lib̾ã & eẽ qđ uult. In huiꝰmodi ergo uerũ ÷ qͥa necessi¬
tate fit opꝰ peccati qđ uult homo fac̾e: ꝗͣ uis ñ necessitate uelit
Qdsi q̃rit᷑ de peccato ipsiꝰ uoluntatis cũ peccat uolendo utrũ
sit necessitate: respondendũ ÷. qͥa sic̃ ñ uult necessitate. ira
ñ ÷ peccatũ uoluntatis necessitate. Nec necessitate oꝑat᷑ eadẽ
uoluntas : qͥa si ñ uellet sponte ñ oꝑaret᷑. ꝗͣuis qđ̃ fac̃ necẽo
debet: itañ ÷ peccatũ uoluntatis necessariũ. sic̃ uelle ñ ẽ ne
No cessariũ. Tam̃ uerũ ÷ qr si uult homo peccare. necẽe ÷ eũpcc¬
care. s ea necessitate ꝗͣ supͣ dixinichil cogere aut phib̾e.
Itaq qđ uult liba uoluntas. & potest &̾ ñ pot ÷ ñ uelle:
&e necẽẽ ÷ eã uelle. Pot ÷ nãq ñ uelle anteqͣ. uelit qr lib̾a

Expanded text:
oluntatem esse liberam, et esse quod vult. In hujusmodi ergo verum est quia necessitate sit opus peccati, quod vult homo facere; quamvis non necessitate velit. Quod si quaeritur de peccato ipsius voluntatis, cum peccat volendo, utrum sit necessitate, respondendum est quia sicut non vult necessitate, ita non est peccatum voluntatis necessitate. Nec necessitate. operatur eadem voluntas; quia si non vellet sponte, non operaretur, quamvis quod facit, necesse debet; ita non est peccatum voluntatis necessarium, sicut velle non est necessarium: tamen verum est quia si vult homo peccare, necesse est eum peccare; sed ea necessitate quam supra dixi nihil cogere aut prohibere. Itaque quod vult libera voluntas, et potest et non potest non velle, et necesse est eam velle. Potest n
Abbreviated transcription (Latin):
stinã nullo tp̃ẽ ẽẽ. s hodie tantũ nego eã eẽ. q̃ tam̃ seꝑ ẽ¬
in ȩt̾nitate.ͣͣ ꝗdo nagamꝰ fuisse ł fut᷑ũ ibieẽ aliqͥd qđ in
tp̃e fuit ł erit. ñ asserimꝰ i qđ fuit aut erit. nullo mͦ
nent̾ ẽ suo p̃sentimͦ. In his uͦ nulla uidetꝰ adũsari c̃trictas.
sic utiq sine ulla repugnantia dr aliqͥd ẽẽ mutabile in
tp̃e. anteꝗͣ sit qđ in ȩt̾nitate manet ĩmutabilit̃. ñ ante¬
Nã hoc ipsũ ÷ ibi ȩt̃nalit̃. qr tp̃alit̃ aliqͥd & ÷ & anteꝙ¬

Expanded text:
stinam nullo tempore esse; sed hodie tantum nego eam esse, quae tamen sempeEt quando negamus fuisse vel futurum ibi esse aliquid, quod in tempore fuit aut erit, non asserimus id quod fuit aut erit nullo modonenter est, suo praesenti modo: in his vero nulla videtur adversari contrarietas. Sic utique sine ulla repugnantia dicitur aliquid esse mutabile in tempore antequam sit, quod in aeternitate manet immutabiliter, non anteNam hoc ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
et̃ : dr̃ ex necessitate c̾e. aut qr ponit᷑ ñ eẽ. affirmat᷑ ñ eẽ ex
necessitate. ñ qu̾ necessitas cogat aut ꝓhibeat rẽ eẽ aut ñ eẽ.
Ilã cũ dico sierit ex necessitate erit: hic seqr̃ necessitas rei
positionẽ ñ p̃cedit: idẽ ualet si sic ꝓnuntiet᷑. qđ erit ex ne¬
cessitate erit. N enĩ alud significat hȩc necessitas: nͥ q qđ erit

Expanded text:
tur ex necessitate esse; aut quia ponitur non esse, affirmatur non esse ex necessitate; non quia necessitas cogat aut prohibeat rem esse, aut non esse. Nam cum dico: Si erit, necessitate erit; hic sequitur necessitas rei positionem, non praecedit. Idem valet, si sic pronuntietur: Quod erit, ex necessitate erit. Non enim aliud significat h
Abbreviated transcription (Latin):
pecatt̾ii ẽ aliquod peccatu. necesse e̾ omn̾e homine in eo natu il¬
lo ñ duisso d̾apnari. Dixi impotentiã habendi iusticia ñ excusare
emiusticiuã infantũ : Queret gͦ aliquis forsitandicens. Si in infantt pec

Expanded text:
peccatum est aliquod peccatum, necesse est omnem hominem in eo natum, ilpeccatum est aliquod peccatum, necesse est omnem hominem in eo natum, illo non dimisso, damnari. injustitiam infantium. Quaeret ergo aliquis forsitan dicens: si in infante pec
Abbreviated transcription (Latin):
dicio: Si quis enĩ uir & uxor eiꝰ ad magn̾a quand̾a dignitate &. possiᷤ¬
sionẽ nͥ suo merito s gr̾a sola ꝓuec ti simul erim̾ graue iexcusabili¬
t̃ comittunt. & ꝓ eo uiste driciuntur ⁊ in seruitute̾ redai guntur.
quis dicet filios quos pꝰ dapnationẽ generant eid̾e ñ debe subiace
ceruituti. s potuis ad bona quȩ parentes iuste ꝑdider gͣtis opor¬
t̾e res titui ᷤ Tales sunt pͥmi parentes. ⁊ filii eoꝵ quos iuste pro
culpa sua de beatitudine in miseriã dampnati in eod̾e generant
exilio. De similib itaq simile deb& e̾e iudiciũ. s de istis tanto di¬
aomittit᷑ ꝓuehit᷑ ad similitudinẽ angłoꝵ. in quib nullu um¬
qu̾a fuit aut erit peccatu: qd̾ fieri nequit qu̾a diu in eoest
aliqua macula peccati. Impossibile itaq t̃ aliqu̾e homin̾e cũ ali¬
qͦ qu̾auis paruo peccato saluari: Qua re si quod dixi originale

Expanded text:
dicio. Si quis enim vir et uxor ejus, ad magnam quamdam dignitatem et possesdicio. Si quis enim vir et uxor ejus, ad magnam quamdam dignitatem et possessionem nullo suo merito, sed gratia sola provecti, simul crimen grave inexcusabiliter committunt, et pro eo juste dejiciuntur, et in servitutem rediguntur, quis dicet filios, quos post damnationem generant, eidem non debere subjacere servituti, sed potius ad bona quae parentes juste perdiderunt, gratis oportere restitui? Tales sunt primi parentes, et filii eorum, quos juste pro culpa sua de beatitudine in miseriam damnati, in eodem generant exsilio. De similibus itaque simile debet esse judicium, sed de illis tanto diadmittitur, provehitur ad similitudinem angelorum, in quibus nullum unquam fuit aut erit peccatum, quod fieri nequit, quandiu est in eo aliqua macula peccati. Impossibile itaque est aliquem hominem cum aliquo, quamvis parvo, peccato, salvari. Quare si, quod dixi, originale
Abbreviated transcription (Latin):
in huius uitȩ exilio expositi sunt. ⁊ parentes peccatis & miserus in¬
cessant ubiq occurrentib & undiq irruentib nisi quantũ diui
bere qͥ sine baptismo moriunt᷑ ob soła iniusticiã inustieta qu̾a dixi
ñ uult accipere. qm̃ nullus hõ udicat eos repͥhindendos de pec¬
cato alienȩ ꝑsonȩ a qr ñdũ st̃ iusti. & intelligentes in tali etate.
nec putant dm̃ districtiꝰ in nocentes deb̾e̾ uidicare. qu̾a iudicent
homines. Quib: dicendĩi ẽ quod alit̾ d̾s erga infantes debeat age.
quod qͥ ñ debet᷑. nec iuste redarguit homo hominẽ cu culꝑa nazei
Sine qͣ ip̃se ñ nascit᷑ & de qua nͥ nisi ꝑ aliũ sanat᷑. Ds uͦ rec te exigit
a natura quod ei dedit. & qđ sibi rre te debet᷑ Sea &s hoc iudieiũ quo
infantes dampnant᷑. ñ est alienũ mult̾u si consideret᷑ ab hominũ iu¬

Expanded text:
in hujus vitae exsilio expositi sunt, et patentes peccatis et miseriis inin hujus vitae exsilio expositi sunt, et patentes peccatis et miseriis incessanter ubique occurrentibus, et undique irruentibus, nisi quantunari, qui sine baptismo moriuntur, ob solam injustitiam quam dixi, non vult accipere: quoniam nullus homo judicat eos reprehendendos de peccato alienae personae, et quia nondum sunt justi et intelligentes in tali aetate, nec putant Deum districtius innocentes debere judicare, quam judicent homines. Quibus dicendum est quod aliter Deus erga infantes exigit quid quod sibi non debetur. Nec juste redarguit homo hominem cum culpa nasci, sine qua ipse non nascitur, et de qua non nisi per alium sanatur. Deus vero recte exigit a natura quod dedit ei, et quod sibi juste debetur. Sed et hoc judicium, quo infantes damnantur, non est alienum multum, si consideretur, ab hominum ju
Abbreviated transcription (Latin):
zit. ut m̾broꝵ aliqͣ corruptio ł post siue m anima siue in corport
futurũ sit. Qd̾ ꝓpt̾ p̾ter p̾dictas estimo rationes in om̃ib uifantib
naturlit᷑ ꝓpagatis ee equale. & o̾s qͥ in illo solo moriunt᷑ eqͣlit̃ dãpna¬
ri. Si quide quicqͥd peocati suꝑ illud addit᷑ in hõie ꝑsonalt ẽ. & sicr¬
ꝑsona ꝓpt̾ naturã peccatrix nascitur. ita natura ꝑ ꝑsonã magis pecca¬
trix reddit᷑. qr cũ peccat ꝑsona quęlib& peccat ħo. Hoc peccatu quad
originale dico aliud intellig̾e nequeo in eisde infantib nifi ipsã qu̾a
sup̃ posui factã ꝑ in obedientiã adȩ iusticis debitȩ nuditat̾i ꝑ qu̾a
oi filii sunt irȩ qm̃ & naturã accusat spontanta qu̾a feẽ in ad am
uisticis destrtio. nec poenas excusat ut dictũ est recupandi mmpo¬
tentia: Qu̾a comitatur beatitudinis quoq nuditas. ut sicut sũt sine
om̃i ius ticia. ita sint absq om̃i beatitudine. E quus duas nuditatẽ

Expanded text:
membrorum corruptio vel post sive in anima, sive in corpore, futurum sit. Quod propter praedictas aestimo rationes in omnibus infantibus naturaliter propagatis esse aequale, et omnes qui in illo solo moriuntur aequaliter damnari. Siquidem quidquid peccati super illud additur in homine, personale est: et sicsona, propter naturam, peccatrix nascitur, ita natura per personam magis peccatrix redditur, quia cum peccat persona quaelibet, peccat homo. Hoc peccatum, quod originale dico, aliud intelligere nequeo in eisdem infantibus, nisi ipsam quam supra posui, factam per inobedientiam Adae justitiae debitae nuditatem, per quam omnes filii sunt irae, quoniam et naturam accusat spontanea, quam fecit in Adam, justitiae desertio; nec personas excusat, ut dictum est , recuperandi impotentia, quam comitatur beatitudinis quoque nuditas, ut sicut sunt sine omni justitia, ita sint absque omni beatitudine: per quas duas nuditates
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c dei. &spatris & filii sꝑ̃c. Quauis it greci negent de filio illũ
ꝓcedere. non tñ negant eũ ẽẽ sp̃m dei filii. Credunt quoq &
confitentur dm̃ de deo ẽe nascendo. & dm̃ ẽẽ de deo ꝓceden¬
est de quo aliquis nascitur. & est qui de aliquo nascitur. & ⁊ qͥ
de aliquo ꝓcedit. pluralitatẽ admittat. S ꝙͣ plures & alii sut¬

Expanded text:
spiritus Patris, et Filii. Quamvis enim Graeci negent de Filio illum procedere; non tamen negant eum esse spiritum Filii. Credunt quoque et confitentur Deum de Deo esse nascendo, et Deum esse de Deo procedenest de quo aliquis nascitur, et est qui de aliquo nascitur, et est qui de aliquo procedit, pluralitatem admittat; secundum quam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓcedit. Cũ uͦ subtͣhit᷑ uelut ad occultũ uadit ⁊ recedit. de hac
cdã creaturã siue ritͦq mͦ ꝓcedat: sequit̾ ut ꝓcedat de filio. d̾i enĩ

Expanded text:
et procedit; cum vero subtrahitur, velut ad occultum vadit, et recedit. De hac et procedit; cum vero subtrahitur, velut ad occultum vadit, et recedit. De hac ndam creaturam; sive utroque modo procedat, sequitur ut procedat de Filio. Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcede q̃ muci ł aari nõ ÷ ali a patre nec ꝓ ceoit apatre nͥ cum
datur uł nititur. quod nemo puto intelligit. Semꝑ enũ ÷ alius a pa
pulsa cecitate sentiat cecꝰ lum̃ circa illũ fit motꝰ. nõ cͥca lum. Pata
sit aliud illi ꝓced̾e ꝙͣ dari uł miti. Est gͦ patens eũ ꝑ ꝓcessionẽ
habere ẽẽ de patre.⁊ ꝑ hoc aliũ ee apatre: sic̃ filiꝰ nõ ꝑ alius est
a patre alius ꝙͣ ꝑ hoc qd̾ de illo existit. Est qͦ deus de deo ⁊ ꝑ edit
scĩ posse nominari ꝓcessiones unã qnͣ existit de patre. Alt̾am qu̾
dat̾ uł iictit᷑: nõ puto hoc e̾e negandũ. si una queq ĩ suo sen¬
su intelligit᷑. De illa qͥppe ꝓcessione q̃ dait̾ uł mitat᷑. nõ ĩcongru¬
e dñm sic dixisse ĩ telligimus. Sp̃c uͥ uult spitat. i uocẽ eiꝰ audis
⁊ nescis uñ ueniat aut qͦ uadat. Siͨ enĩ ħ potuisse dici uidet᷑. nes¬
cis uñ ꝓcedat. aut qͦ recedat. Cũ it dat̾. quasi de occulto uenit

Expanded text:
e, quam mitti vel dari; non est alius a Patre, nec procedit a Patre, nisi cum datur vel mittitur: quod nemo, puto, intelligit. Semper enim est alius a Patpulsa caecitate sentiat caecus lucem, circa illum fit motus, non circa lucem. Patet iud illi procedere quam dari vel mitti. Est ergo patens eum per processionem habere esse de Patre; et per hoc alium esse a Patre, sicut Filius non per aliud est a Patre alius quam per hoc quia de illo existit. Est igitur Deus de Deo, et procedit sancti posse nominari processiones: unam, quando existit de Patre; alteram, quando datur vel mittitur. Non puto hoc esse negandum, si unaquaeque in suo sensu intelligitur. De illa quippe processione, qua datur vel mittitur, non incongrue Dominum sic dixisse intelligimiat, aut quo vadat . Sic enim hoc potuisse dici videtur: Nescis unde procedit, aut quo recedat. Cum enim datur, quasi de occulto venit
Abbreviated transcription (Latin):
qd ⁊ priꝰ qͣ sit alius ⁊ conting̾ aliquẽ aliũ inexistendo fierie
homo priꝰꝗͣ de illo eẽt homo aliquis erat ipse homo. s nõ erat alius.
Cũ suͦ pͥmũ extitit de illo aliquis ⁊ ille de quo extitit pꝰꝙͣ fuit faccꝰ
est alius. ⁊ qui de illo extitit simul habuit ẽẽ ⁊ aliũ ẽẽ.Autg
ꝓpt̾ qd̃ alius dicitꝰ s si pꝰꝗͣ fuit cõtigit illi e̾ẽ aliũ a patre. cũ ñ
ista nõ seꝑ fuit sno sẽꝑsspͣc sc̃s alius a patre. Qm̃ itaq falsa sũt ħ. pa¬
ta. qr in existendo ht̃ uñ alius ÷ Esse aũ neqͥt. nisi aut ex aliquo
sic̃ filius aut ex nullo sic̃ pat̾. Quod si exnullo quẽ ad modũ pat̾
existit. aut ita existit unꝰ qͥsq ꝑse. ut neut̾ ab alt̾o qͥcqͣm habe¬

Expanded text:
quod est, priusquam sit alius; et contingit aliquem alium in existendo fieri: homo, priusquam de illo esset homo aliquis, erat ipse homo, sed non erat alius: cum vero primum exstitit de illo aliquis; et ille de quo exstitit postquam fuit, factus est alius; et qui de illo exstitit, simul habuit et esse, et alium esse.propter quod alius dicitur. Sed si postquam fuit, contigit illi alium esse a Patre; cum non ctus alius a Patre. Quoniam itaque falsa sunt haec: patet quia in existendo habet unde alius est. Esse autem nequit nisi aut ex aliquo, sicut Filius; aut ex nullo, sicut Pater. Quod si ex nullo quemadmodum Pater existit; aut ita existit unusquisque per se, ut neuter ab altero quidquam habe
Abbreviated transcription (Latin):
attͥbui. Sic gͦ huiꝰ unitatis ⁊i huiꝰ relationis cõseq̃ntie se cõtẽꝑãt
ut neq pluralitas q̃ seq̃r relationẽ tͣnseat ad ea in qͥb p̃dicte
sĩplicuta̾s sonat unita̾tis nec unitas cohibeat pluralitatẽ uͥ ead̾
relati significatur. Quatenus nec uiutas amtitat suũ aliqͣnͣ
ũ est nͥ uͥ obsistit unitas inseꝑabił. Quod si ꝑ exẽpla cõsidemꝰ
clariꝰ apparebit. Qualit̾ quid̃ unitatis sĩplicitas a se exelud̃¬
at pluralitatẽ. q̃ est in relatiuoꝵ nominũ significatione fa¬
cile ⁊ cognoscere. Confitem̾ enĩ qr pat̾ iuõ ÷ filiꝰ aut sp̃e sc̃s ne¬

Expanded text:
us unitatis, et hujus relationis consequentiae se contemperant; ut nec pluralitas quae sequitur relationem transeat ad ea in quibus praedictae simplicitas sonat unitatis; nec unitas cohibeat pluralitatem, ubi eadem relatio significatur; quatenus nec unitas amittat aliquando suaum est, nisi ubi obsistit unitas inseparabilis. Quod si per exempla consideremus, clarius apparebit qualiter quidem unitatis simplicitas a se excludat pluralitatem, quae est in relativorum nominum significatione, facile est cognoscere: confitemur enim quia Pater non est Filius, aut Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
E GATUR a grecis quod sp̃s ic̃s de filio ꝓcedat.
sicut nos latini confitemur. nec recipiunt doc¬
tores nr̃os latinos quos in hoc sequim᷑. Qui qm̾
euangelia nobiscũ uenerantur. & in aliis. e¬
e trino & auio deo credunt hoc ipsũ ꝑ omnia quod nossde
eadẽ rescerti sumꝰ: sꝑo ꝑ auxiliũ eiusdẽ sp̃s scĩ. quia si ma¬
lint solide iu̾tati ad quiesc̾e.qu̾a ꝓ inani uictoria conte̾¬
deye ꝑ hoc quod absq ambiguitate confitent᷑. ad hoc qd̵
Noͦ recipiunt rationabilit̾ duci possunt. Quauis gͥ mul¬
Ca pluribus iniũgitur ꝗdioꝵ peticioni tũ ꝓdebito u̾itatĩ
amore. tũ ꝓ eoꝵ caritate. & religiosa uolũtate non aud¬
deo resistere: inuoco eundẽ sp̃m scm. ut ad hoc me dignet᷑
dirigere. Hac itaq spe ꝓ mee consciencie humilitate scien¬
tioribus altiora relinquens quod postulant agrediar. &
grecoꝵ fide atq his qui credunt indubitant̃ & confitentur
ꝓ certissimis argum̃tis ad ꝓbandũ quod non credunt utar.

Expanded text:
egatur a Graecis quod Spiritus sanctus de Filio procedat, sicut nos Latini confitemur. Nec recipiunt doctores nostros Latinos, quos in hoc sequimur. Qui quoniam evangelia nobiscum venerantur, et in aliis de trino et uno Deo credunt hoc ipsum per omnia quod nos, qui de eadem re certi sumus: spero per auxilium ejusdem Spiritus sancti, quia si malunt solidae veritati acquiescere quam pro inani victoria contendere, per hoc quod absque ambiguitate confitentur, ad hoc quod non recipiunt, rationabiliter duci possunt. Quamvis igitur mulluribus hoc injungitur, quorum petitioni, tum pro debito veritatis amore, tum pro eorum charitate et religiosa voluntate non audeo resistere; invoco eumdem Spiritum sanctum ut ad hoc me dignetur dirigere. Hac itaque spe pro meae scientiae humilitate, scientioribus altiora relinquens, quod postulant aggrediar; et Graecorum fide atque his, quae credunt indubitanter et confitentur, pro certissimis argumentis ad probandum quod non credunt, utar.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in deo. ut pat̾ ⁊ filius i sp̃c sc̃s dici nõ possint de se uiuic̾e. s
alii sũt ab inuicẽ. qr p̃dicã uł duob modĩ ⁊ deus dedo. Quod
totũ pot̾ dici relatio. Nã qm filiꝰ extitit de deo nascendo ⁊
sub̃a due siunt ibi relationes insociabiles. si scd̾m illas nomi¬
na ponant᷑ sub̃e. Cũ enĩ homo: gignendo. de hoĩe. dr̃ homo

Expanded text:
possint de invicem, sed alii sint ab invicem; quia praedictis duobus modis est Deus de Deo. Quod totum potest dici relatio: nam, quoniam Filius existit de Deo nascendo, esubstantia, duae fiunt ibi relationes insociabiles; si secundum illas nomina ponantur substantiae: cum enim homo est, gignendo, de homine; dicitur homo,
Abbreviated transcription (Latin):
d anima peceatrire cui niehil p̃t̃ pena drbet ꝓpt parenti pecatuti
uis dimit tat peccatisit ꝓ ipsis puniat᷑. qu̾a qd eã alienis oneret ut ꝓ
alis torqueat᷑. Itagͥ sine repugnantia & originalr peceatii ẽ idem in ot¬
b & faius nͥ portabit iniqͥtatẽ patͥs. ⁊ unusquisq onissuũ portabit. &s
recipiet ꝓ ut gessit suie bonu̾ siue malu. ⁊ reddit d̾s peccata paren¬
t̾u filiis in tͥciã &. qͣrt̾a generationẽ. etiã si ħ fit in anima. & quieqͥd
aliud legit᷑ quod animab filioꝵ peccata parentu noc̾e signaficare u¬
det᷑. Quippe ñ moritur anima fdii peccato patris ẜ suo. neo portat
quis im quitatẽ patris cu̾̃ in sua relinquitars sua. nec onus alienũ ses suũ.
nec recipit ꝓit pat̾᷑ s ꝓiet ipre gessit in coipore s. qm̃ ꝓpt̾ peccata partu¬

Expanded text:
 animam peccatricem, cui nihil praeter poenam debet, propter parentum peccata in suis dimittat peccatis, ut pro ipsis puniatur, quam quod eam alienis oneret, ut pro eis torqueatur. Ita igitur sine repugnantia et originale peccatum est idem in omnibus, et filius non portabidit Deus peccata parentum filiis in tertiam et quartam generationem, etiam si hoc sit in anima; et quidquid aliud legitur, quod animabus filiorum peccata parentum nocere significare videtur. Quippe non moritur anima filii peccato patris, sed suo; nec portat quis iniquitatem patris, cum in sua relinquitur, sed suam; nec onus alienum, sed suum; nec recipit prout pater, sed prout ipse gessit in corpore.
Abbreviated transcription (Latin):
tior. nͨ qͥ uoluntate magis aut appetit aut uitat quod debet. ita nͥ ẽ iniusto
iniustior nͥ qͥ plus aut amat aut cont̾epnit quod ñ debet. Sigͥ infantes
nequeunt ostendi mox ut anima habent alius alio magis uel minꝰ uelle
quod debent aut quod ñ debent. nemo potest ꝓbare quod in infantib ali¬
us alio nascat᷑ iustior ł iniustior: Parit̾ gͦ n̾ec iusti sua iusticia redd̾̃e uiden¬
tur in suis infantib originale̾ iniusticiã leuior̾e. nec iniusti in suis sua.
iniusticia gͣuiorem. Qua ꝓpt̾ si parentes iniusti nednumero nec magnitudi¬
ne queunt originale peccatu suis infantib suo peccato angr̾. uidet᷑ mͥ pecca¬
ta parent̾ui pꝰ ada in infant̾u originali peccato non deputari. Non nego
ꝓpt̾ merita bona parent̾u filiis multa & magna beneficia corporis & anunȩ¬

Expanded text:
tior, nisi qui voluntate magis aut appetit, aut vitat quod debet; ita non est injusto injustior, nisi qui plus amat aut contemnit quod non debet. Si igitur infantes nequeant ostendi, mox ut animam habent, alius alio magis vel minus velle quod debent, aut quod non debent; nemo potest probare quod in infantibus alius alio nascatur justior vel injustior. Pariter ergo nec justi sua justitia reddere videntur in suis infantibus originalem injustitiam leviorem, nec injusti in suis sua injustitia graviorem. Quapropter si parentes injusti nec numero, nec magnitudine queant originale peccatum suis infantibus suo peccato augere, videtur mihi peccata parentum, pter merita bona parentum filiis multa et magna beneficia corpori et anime
Abbreviated transcription (Latin):
añ baptismu̾̃ infantib suis usticiã. nulla utiq add̾t inusti suis
iniusticia: Q̾ si d̾r ñ add̾t in iusti pari. itrꝰ su is infantib: aliquam
nusticia: quib: auferre nequeunt ulła iusticiã s originalẽ qua ha¬
bent ab ada faciunt in eis grauiorẽ. gͦ & iusti in suis ea reddt leuio¬
re Qua re si minꝰ sunt miusti infantes iustoꝵ qu̾a miustoꝵ. mi
mis debent repluri qua illi. Qd̾ dicat qͥ audet. &ostend̾e potest. ego uͦ ñ audeo.¬

Expanded text:
suis injustitiam. Quod si dicitur Non addunt injusti parentes suis infantibus aliquam injustitiam, quibus auferre nequeunt ullam justitiam; sed originalem, quam habent ab Adam, faciunt in eis graviorem, ergo et justi in suis reddunt eam leviorem. Quare si minus sunt injusti infantes justorum quam injustorum, minus debent reprobari quam illi. Quod dicat, qui audet et ostendere potest. Ego
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ & onus ade ut ꝑ hoc uelit ꝓhare infantes aut alioꝵ quoq pirentiu iti¬
Qͣtates simiit᷑̾ ocbere portare. aut illius ñ debere. cfideret diligent quia
Adam caruit debita iusticia. ñ qr alius sed quia ipse deseruit. infantes carent
& eũ dic̃ apłs quod supͣ posui. quia mors regnauit abat̾a usq ad moysi
etiã in eos qui ñ peccauerunt in similnudane p̾uaricat iõis adȩ. sic̃t¬
cato ade. s ꝓ suo. Nam si ipse ñ habera&. suũ peccatu. non dãpnaretur.
ta gͦ nͥ portat iniqͥtatẽ adȩ s suã. qu̾auis id̾o dicat᷑ portare. quia ini¬
qͥtas illiꝰ peccati istus causa fuit: Hȩc aũ causa quȩ fuit in adam ut
infantes in peccato nascant᷑ ñ ẽ in aliis parentib qr ñ ht̃ in eis huma¬
na nat᷑a potestate qu̾ead modũ dixi. ut filii iusti ꝓpagent᷑. Qua ren
ita sequit᷑ ut ꝓ peccato illoꝵ sit in infantib peccatu sicut ꝓ peccato

Expanded text:
tem et onus Adae, ut per hoc velit probare infantes, aut aliorum quoque parentum iniquitates similiter debere portare, aut illius non debere, consideret diligenter quia Adam caruit debita justitia, non quia alius, sed quia ipse deseruit. Infantes carent Et cum dicit apostolus quod supra posui: Quia mors regnavit ab Adam usque ad Moysen, etiam in eos qui non peccaverunt in similitudinem praevaricationis Adcato Adae, sed pro suo. Nam si ipse non haberet suum peccatum, non damnaretur. Ita ergo non portat iniquitatem Adae, sed suam, quamvis ideo dicatur portare, quia iniquitas illius peccati, istius causa fuit. Haec autem causa, quae fuit in Adam, ut infantes in peccato nascantur, non est in aliis parentibus, quia non habet in eis humana natura potestatem, quemadmodum dixi, ut filii justi propagentur. Quare non ita sequitur ut pro peccato illorum sit in infantibus peccatum, sicut pro peccato
Abbreviated transcription (Latin):
qũa posse eis sua iniusticia tͣnsmittẽ. uare qm̃ marꝰ pꝰat̾a filss
suis qͥuit sua iusticia seruare. nulłã uideo ratione cur primoꝵ
parentũ peccata filioꝵ debeant animab impitari. Peniq nua¬
lidubiũ est qd infantes nilsa seruant rectitudinẽ uoluntatis
ꝓpt̾ ipt̃ rectitudin̾e. In hgͥ st̾ om̃s parit̃ iniusti qr nullã habet
qu̾a om̃is ho deb& hab̾e uist̾iciã. hȩc nuditas iusticiȩ descendit ad

Expanded text:
am filiis suis quivit justitiam suam servare, nullam video rationem cur proximorum parentum peccata filiorum debeant animabus imputari. Denique nulli dubium est quod infantes nullam servant rectitudinem voluntatis propter ipsam rectitudinem. In hoc ergo sunt omnes pariter injusti, quia nullam habent, quam omnis
Abbreviated transcription (Latin):
remansit aliqͣ iusticia ut in reb aliquib utt in reb aliquib recta
seruare uoluntate sic tñ pͥuata ẽ illo dono qͦ sibi iusticia custodire
poterit in posteros ut in nullo eoꝵ ipsa cu aliqͦ uisticia se ꝓpagare
queat . Plis utiq in infantib auferre tͥ ñ ualuit. quͥa omñe uisticiã
ibeatitudine quȩ nulli dat᷑ aliqͣ carenti debita uistioia. Qd̃ au ꝓrxi
moꝵ inuisticia parentu possit hat aug̾e iusticiȩ nuditat᷑e qͣ non
ualet in iifantes ab adȩ peccato maior descendẽ ñ uidet᷑ posibae.
Nam ubi nulla e̾ iusticia. nulla potest auferri iusticia. Vnde aiit
nulla potest absentari iusticia. ibi addi nulla ualet iniusticia
Nulla gͦ infantib suis add̾e inuisticiã queunt inuisti parrntt inius¬
ticiam suꝑ p̾dic ta nuditate iusticie. At ubi nulla ẽ iusticia nil ꝓ

Expanded text:
ia, ut in rebus aliquibus rectam servaret voluntatem: sic tamen privata est illo dono quo sibi justitiam custodire poterat in posteros; ut in nullo eorum ipsa cum aliqua justitia se propagare queat. Plus itaque in infantibus auferre sibi non valuit, quam omnem justitiam et beatitudinem, quae nulli datur alm injustitia possit hanc augere justitiae nuditatem, qua non valet in infantes ab Adae peccator major descendere, non videtur possibile. Nam ubi nulla est justitia, nulla potest auferri justitia. Unde autem nulla potest absentari justitia, ibi addi nulla valet injustitia. Nullam ergo infantibus suis addere queunt injusti parentes injustitiam, su
Abbreviated transcription (Latin):
ut esset quoquo modo. E rat tam̃ in eo natura de qua ꝓpagandus erat.
ñ eius s dei potestate. Na & si usq ad uirgin̾e matr̾e in parentib &
uoluntas seminauit. & natura germinauit. ut ipsa uirgo partun
naturali. part̾i uoluntario cursu ad suũ ẽe ab adam ꝑduceret᷑ sic̃t
mirabilit̾ ꝓpagauit. De aliis gͦ erat in ad̾a id est in. eius pote¬
state: ut de illo essent. de isto uͦ ñ erat in illo ut aliqͦ mͦ e̾e̾t. sic̾ non
erat in lio unde primus uir factus ẽ ut e̾e̾t de illo mirabilit̾ neq
in iuro ut eua de illo qu̾ead mod̾u facta ẽ esset. S nec in aliqͦ eoꝵ¬

Expanded text:
ut esset quoquo modo. Erat tamen in eo natura, de qua propagandus erat, ut esset quoquo modo. Erat tamen in eo natura, de qua propagandus erat, non ejus, sed Dei potestate. Nam etsi usque ad Virginem matrem in parentibus et voluntas seminavit, et natura germinavit, ut ipsa Virgo partim naturali, partim voluntario cursu ad suum esse ab Adam produceretur, sicut mirabiliter procreavit. De aliis ergo erat in Adam, id est in ejus potestate, ut de illo essent; de isto vero non erat in illo, ut aliquo modo esset: sicut non erat in limo, unde vir primus factus est, ut de illo esset mirabiliter; neque in viro, ut Eva de illo, quemadmodu
Abbreviated transcription (Latin):
illis prius aliquid fuisse. nullo modo e̾ent ex ipsis. Q uod si hȩe di¬
cere stultissimũ ẽ. non falsum uel uanum. s uerum & solid̾u esse
fuit. quod fuerunt om̃s alii homines in adam. nec fecit d̾s iane
aliquid eum eos in illo fecit esse. S sicut dic t̾u ẽ in illo fuerunt.
non alii ab illo. & id̾o longe alit̃ quam sunt in se ipsis: Ueru qu̾auis
constet eos om̃s in illo fuisse. solus tam̾ filius uirginis ualde diuer¬
so modo ab aluis in illo fuit. Om̃s quippe aliisic fuerunt in illo.
ut ꝑ natura ꝓpagandi quȩ potestati & uoluntati eius subdita erat de
hoc unde futurus erat. nͥ aũtut de illo esset quia nͥ erat in eiꝰ pote¬
state. ut de ipzo ꝓpagaretur. S nec in potestare eius erat ut de alia
essentia. aut de nichilo firr&. Qua re non erat in eo ut hic aliqͦ mͦ
eet. Nam nec in potestate naturȩ nec in potestate uoluntis eiꝰ erat.

Expanded text:
illis prius aliquid fuisse, nullo modo ex ipsis essent. Quod si hoc diillis prius aliquid fuisse, nullo modo ex ipsis essent. Quod si hoc dicere stultissimum est; non falsum vel vanum, sed verum et solidum esse fuit, quo fuerunt omnes alii homines in Adam: nec fecit Deus inane aliquid, cum eos in illo fecit esse; sed sicut dictum est, in illo fuerunt non alii ab illo, et ideo longe aliter, quam sunt in seipsis. Verum quamvis constet eos omnes in illo fuisse; solus tamen Filius Virginis valde diverso modo ab aliis in illo fuit. Omnes quippe alii sic fuerunt in illo, ut per naturam propagandi, quae potestati et voluntati ejus subdita erat, de hoc, unde futurus erat; non autem ut de illo esset, quia non erat in ejus potestate, ut de illo propagaretur. Sed nec in potestate ejus erat ut de alia essentia, aut de nihilo fieret. Quare non erat in eo, ut hic aliquo modo esset. Nam nec in potestate naturae, nec in potestate voluntatis ejus erat,
Abbreviated transcription (Latin):
fuerunt. in se ipsis ꝑsonalt sunt. quia in illo fuerunt ipsũ sem̾.
in se funt singłi diuersȩ personȩ. In illo non alii ab illo. in se alii
quam ille. In illo fuerunt ille. in se sunt ipsi F uerunt gͥ in il¬
lo s ñ ipsi. qm nondum erant ipsi F orsitandicet aliqui:
Istud esse quo alii homines in adam fuisse dicuntur quasi ni¬
chil & mane quidd̾a ẽ. nec ẽ nominandum esse. Dicit gͦ illud ẽe
fuisse nichil. aut uanu̾ siue falsum. quo fuit xp̃c scd̾m semen in
abraham. in dauid & in aliis patrib & quo om̃ia quȩ sunt in semi¬
ne. fuerunt in seminib & nichil fecisse dm cũ om̃ia quȩ ꝓcreant᷑
ex semine ipse frcit priusin seminibusipsis. & dicat nichil uel ua¬
num aliquid e̾e hoc quod si uere non e̾e̾t. hȩc quȩ uidemus ẽẽ nͥ es¬
sent. Si enĩ uerum non est ea quȩ natura ꝓcreat exseminib in

Expanded text:
fuerunt; in seipsis personaliter sunt, quia in illo fuerunt ipsum semen, fuerunt; in seipsis personaliter sunt, quia in illo fuerunt ipsum semen, in se singuli sunt diversae personae, in illo non alii ab illo, in se alii quam ille. In illo fuerunt ille, in se sunt ipsi: fuerunt igitur in illo, sed non ipsi; quoniam nondum erant ipsi. Forsitan dicet aliquis: istud esse quo alii homines in Adam fuisse dicuntur, quasi nihil et inane quoddam est, nec est nominandum esse. Dicat ergo illud esse, fuisse nihil aut falsum sive vanum, quo fuit Christus secundum semen in Abraham, in David et in aliis Patribus; et quo omnia; quae sunt ex semine, fuerunt in seminibus ipsis; et nihil fecisse Deum, cum omnia quae procreantur ex semine, ipsi fecit prius in seminibus; et dicat nihil, vel vanum aliquid esse hoc, quod si vere non esset, haec quae videmus esse non essent. Si enim verum non est ea, quae natura procreat ex seminibus, in
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ adę. quomodo asseris nulłũ saluari sine satis fac¬
tione peccati adȩ : Nam qualit̾ exigit uistus dĩ ab illis
ullo peccatore plusquã debet. s quoniã nullus potest red¬
lere quantũ debet: solus xp̃c reddit ꝓ om̃ibꝰ qui saluant᷑
plus quã dehent. sicut iam in sepefato opusculo dixi. Ad huc¬
alio quoq mͦ uidendũ est qua ratione peccatũ minus sit um
fantib quã in adã. cũ ab illo oͥm̃s descendat. łer unũ enĩ homi¬
nem qd̾ est ꝑ adam peccatũ intrauit in hunc iundũ. & pet
peccat̾ii mors. Cur aut̃ minus sit non cognoscitur. si cur & qͦ¬
modo infit non intelligit᷑. Quod qu̾auis dic tum sit supͣ quan¬
tu erat opus. ad hoc quod querebatur. tn non erit suꝑfluu̾ si
hic breuit᷑ repetitur. Equid̾e negari nequit. infantes in ad̾a fuis¬
se cũ peccauit. S in illo causalit̾ siue mat̾ialit̾: uelut in semine

Expanded text:
peccatum Adae, quomodo asseris nullum salvari sine satisfacpeccatum Adae, quomodo asseris nullum salvari sine satisfactione peccati Adae? Nam qualiter justus Deus exigit ab illis ullo peccatore plus quam debet. Sed quoniam nullus potest reddere quantum debet; solus Christus reddit pro omnibus qui salvantur plusquam debent: sicut jam in praefato opusculo dixi. CAdescendat. Per unum enim hominem, quod est per Adam, peccatum intravit in hunc mundum; et per peccatum, mors. Cur autem minus sit, non cognoscitur; si cur, et quomodo insit, non intelligatur. Quod quamvis supradictum sit, quantum opus erat ad hoc quod quaerebatur; tamen non erit superfluum, si hic breviter repetitur. Equidem negari nequit infantes in Adam fuisse, cum peccavit: sed in illo causaliter, sive materialiter, velut in semine
Abbreviated transcription (Latin):
FIa cũ ait etiã in eos qui n peccauerunt in similitudine pͥnarica¬
tionis adȩ. potest sic intelligi ac si dicat. etiã in eos qͥ non tan¬
t̾ii peccauerunt. quantũ ad̾a peccauit p̾naricando. ẜt ẽn ait
lex autem subintrauit ut habundaret delict̾u. aut intelligi¬
mus peccat᷑i ante lege in illis qui non peccauerunt in similitu¬
dine p̃uaricationis adȩ miniis qu̾a adȩ peccatu. aut siminus
non erat abundauit in eis peccatii post lege uitra peccat̾ii adȩ
quod intellig̾e nequeo cũ illud considero. De. euiꝰ pondere & sa¬
tisfactione in curd̾s ho quod mͥuisũ est sicut ĩa legisti exposui.
Uerũ ẽ tam̃ quia nullus ad hoc ad qđ homo factus est x ꝓpagatio
illi data est restituitur. nec a malis in quę cecidit humana
naturaseruitur. nusi ꝑsatis factionẽ illiꝰ peccati ꝑ qd̾ i eadẽ
mala ipsa se p̃cipitauit. Dicet aliquis. Si non habent singłi

Expanded text:
Nam cum ait, etiam in eos, qui non peccaverunt in similitudinem praevaricaNam cum ait, etiam in eos, qui non peccaverunt in similitudinem praevaricationis Adae: potest sic intelligi, ac si dicat, et iam in eos, qui non tantum peccaverunt, quantum Adam peccavit praevaricando. Et cum ait: lex autem subintravit, ut abundaret delictum , aut intelligimus peccatum ante legem in illis, qui non peccaverunt in similitudinem praevaricationis Adae, minus quam Adae peccatum: aut si minus non erat; abundavit in eis peccatum post legem ultra peccatum Adae: quod intelligere nequeo, cum illud considero, de cujus pondere et satisfactione in Cur Deus homo, quod mihi visum est, sicut jam legisti, exposui . Verum est tamen quod nullus ad hoc ad quod homo factus est, et propagatio illi data est, restituitur; nec a malis, in quae incidit humana natura, eruitur; nisi per satisfactionem illius peccati, per quod in eadem mala ipsa se praecipitavit. Dicet aliquis: Si non habent singuli
Abbreviated transcription (Latin):
teneo. Porro peccat̾ii originale nec maius e̾e potestꝰ ut dixi
nec minus qu̾a quia cu infansͥ ntionalis est. humana natura
ñ ht in illo usticiã qu̾a accepit in ad̾a. & qu̾a semꝑdeb& hab̾e.
homin̾e de uirgine c̾cept̾u ostende uoleba illud ñ ꝑtin̾e tale
ilud ẽstitui cũi aliquid non poss& addi ne sic̃ dixi ꝓpt̾ hoc
quod inuestigaba uiderer pondus eius minorare. De qͦ quid mͥ ne
eo puniri debeant: ac si ipsi illud singłi fecissent ꝑsonalit̾ sieut
adam non puto. qu̾anis ꝓpt̾ illud factu sit ut eoꝵ nullus possit
nasci sine peccato. quod sequit᷑ dampnatio. Cum enimdieit a¬
płs quia mors regnauit ab ad̾a usq ad moysen etiã in eo qui
non peccauerunt. in similitudin̾e p̾uaricationis adȩ: aperte
uidetur significare. quod non illis ꝑsonalit̾ imputet᷑ ipsa ade
pͥuaricatio. aut aliquid t̃a magnũ qu̾auis om̃s filiosadȩ excẽp¬
to uirginis filio peccatores & filios irȩ in scriptis suis pnunci&.

Expanded text:
ti. Porro peccatum originale nec majus potest esse quam dixi, nec minus: quia cum infans jam rationalis est, humana natura non habet in illo justitiam quam accepit in Adam, et quam semper debet habere: hominem de Virgine conceptum ostendere volebam illud non pertinere; tale illud constitui, cui aliquid non posset addi: ne, sicut dixi, propter hoc quod investigabam, viderer pondus ejus minorare. De quo quid mihi uniri pro eo debeant, ac si ipsi singuli illud fecissent personaliter, sicut Adam, non puto, quamvis propter illud factum sit, ut eorum nullus possit nasci sine peccato, quod sequitur damnatio. Cum enim dicit Apostolus quia mors regnavit ab Adam usque ad Moysen, etiam in eos, qui non peccaverunt in similitudinem praevaricationis Adae : aperte videtur significare quod non illis personaliter imputetur ipsa Adae praevaricatio, aut aliquid tam magnum; quamvis omnes filios Adae excepto Virginis filio, peccatores et filios irae in scriptis suis pronuntiet.
Abbreviated transcription (Latin):
ctus est. Similiter fit in infantib e conu̾zo Nempe quod in il¬
lis non est iusticia qu̾a deberit habere. non fecit hoc illoꝵ uolur¬
tas ꝑsonalis sicut in adam. sed egestas naturalis qua ipsa natura
accepit ab adam. In ad̾a namq extreiqu̾e de illa nichil erat. ẽ nu¬
data iusticia qu̾a habebat. & ea semꝑ nisi aduta caret. Hac ratiõe
qm natura subsistit in ꝑsonis. & personȩ non sunt sine natura.
facit natura ꝑsonas infant̾u peccatrices. Sic spoliauit perzona
natura bono uisticiȩ in ad̾a. & natura egens facta om̃s ꝑsonas qͣs
ipsa de se ꝓcreat eadem egestate peccatrices & iniustas facit:
Hoc modo transit peccat̾ii adȩ ꝑsonale in om̃s qui de illo naturalit
ꝓpagantur. & est in illis naturale siue originale. Uerum pat&s ma¬
gnã eẽ distantiã int̾ peccat̾u adȩ & peccat̾u eoꝵ. quia ille peccaũ

Expanded text:
ctus est. Similiter fit in infantibus econverso. Nempe, quod in ilctus est. Similiter fit in infantibus econverso. Nempe, quod in illis non est justitia, quam debent habere, non hoc fecit illorum voluntas personalis, sicut in Adam; sed egestas naturalis, quam ipsa natura accepit ab Adam. In Adam namque, extra quem de illa nihil erat, est nudata justitia quam habebat: et ea semper nisi adjuta caret hac ratione, quia natura subsistit in personis et personae non sunt sine natura, facit natura personas infantium peccatrices. Sic spoliavit persona naturam bono justitiae in Adam: et natura egens facta omnes personas, quas ipsa de se procreat, eadem egestate peccatrices et injustas facit. Hoc modo transit peccatum Adae personale in omnes qui de illo naturaliter propagantur, et est in illis originale sive naturale. Unde patet magnam esse distantiam inter peccatum Adae et peccatum eorum, quia ille peccavit