comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tamus hideo uoluisse tieatorem ut tredemus ⁊ se¬
men homiris posse iutiũ degignentib trahe qd̾
meis a quibus gignitur non fit ut adeuis qgͣeami
N Homines eruuntur a ꝑotestate tenebrarum ⁊ in
regnimi illus tnfflint᷑ etiam Reptizati cu suis ẜ¬
ilis currerent situt tecum cucurrit pat̾ santtus
muenis ⁊ regulas figis dicens ꝑrerum na¬
futam fier non posse ut illud sbentur trade peates
quo ca runsse creduntur. Qd si tradunt mauis ẽ
Socto ad resigiose memorie marcelinũ asd̃ cõme¬
moras opuscuło m̃õ: iam respuere debiusti. Prior
eñi pelaguis de parentib fidelibus drait nõ eo ẽ¬
postos tnsmut̾e qd ip̃ĩ intuime huerirat. So qm̃
sit f̃: exemplis etiam euidentissimis ꝑdecetur
Qauorum aliqͣ supͣdixi unde est ⁊ hoc ed etiam
nũt dicam. Caud enim ꝑpucii retinet cͥtimiasus.
de quo spuciatus tam̃ gigntur ⁊ed iam non est
in homiue trahitur i hominis semme. Xdec oł

Expanded text:
damus hoc ideo voluisse Creatorem, ut crederemus etiam sedamus hoc ideo voluisse Creatorem, ut crederemus etiam semen hominis posse vitium de gignentibus trahere, quod in eis a quibus gignitur non sit: ut ad ejus gratiam, qua homines eruuntur a potestate tenebrarum et in regnum illius transferuntur, etiam baptizati cum suis parvulis currerent; sicut tecum cucurrit pater sanctus, invenis, et regulas figis, dicens, « Per rerum naturam fieri non posse, ut illud probentur tradere parentes, quo caruisse creduntur. Quod si tradunt, » inquislecto ad religiosae memoriae Marcellinum, quod commemoras, opusculo nostro , jam respuere debuisti. Prior enim Pelagius de parentibus fidelibus dixit, « non ed ipsi minime habuerunt. » Sed quam sit falsum, exemplis evidentissimis perdocetur, quorum aliqua supra dixi, unde est et hoc quod etiam nunc dicam. Quid enim praeputii retinet circumcisus, de quo praeputiatus tamen gignitur, et quod jam non est in homine, trahitur in hominis semine? Nec ob
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e cõmemoras comp̃hensa uilesce etiam hoc deꝰ
quemad̾m multa sic occultare uoluit ut id ĩuesti¬
gare atq comprehend̾e humana comectura nõ
possit: d̾o ne contͣ eccͣam matrem ur̃am ratum¬
culis ur̃is qͣ pantidalib pugunculis debetis
armari. ut uim sacͣmenti eus occiłtam q̃ purgan¬
dos concipit ꝑuulos qmͣius de purgatisparentib
natos tantm̃ ossa muentre ꝑregnantis non conte¬
tando s laniando queratis: Nisi aũt sermonis
longitudine uollem fangare lectoreui: iadent les
mille rerum giibus quarum incompheusibilis
ratio contra usitatas nature iuas ꝙͣ ꝓdescerta opa¬
ca repit ab ruerem. in quibus etiam degendntie
sereina non quidem in disimislirũ gerius quia
uet oleaster git est ab oles discretas utiutore¬
mgndam fi dici potest surisem dissimibttudiuene
liut uiti est sabrusta disimilis. que tam de seie
utis giguitur multa monstrarem. Ettur nõ ere¬

Expanded text:
ipse commemoras, comprehensa vilescere, etiam hoc Deus, ipse commemoras, comprehensa vilescere, etiam hoc Deus, quemadmodum multa, sic occultare voluit, ut id investigare atque comprehendere humana conjectura non possit? ideone contra Ecclesiam matrem vestram ratiunculis vestris quasi parricidalibus pugiunculis debetis armari, ut vim Sacramenti ejus occultam, qua purgandos concipit parvulos, quamvis de purgatis parentibus natos, tanquam ossa in ventre praegnantis, non contrectando, sed laniando quaeratis? Nisi autem sermonis longitudine nollem fatigare lectorem, jam te mille rerum generibus, quarum incomprehensibilis ratio contra usitatas naturae vias quasi per deserta opaca repit, obruerem; in quibus etiam degenerantia semina, non quidem in dissimillimum genus quia nec oleaster sic est ab olea discretus uti dici potest, similem dissimilitudinem, sicuti viti est labrusca dissimilis, quae tamen de semine vitis gignitur, multa monstrarem. Et cur non cre
Abbreviated transcription (Latin):
ane cum ea que ad rem non ꝑtinent: multũ
loqueris. dixisti aliquid unde me quiddam
Ad̾ ad rem ꝑtinet admou̾es ubi aisti. curiositatem
quod compreheud̾it minus solere mirari. ⁊ ad u̾sus
eam diuinitus fuisse ꝓuisum ut multa de terra ĩ¬
numeris discreta ꝓpͥetatibus gignentur. ⁊ reu̾a ħͣ
est utilitas ocultorum oꝑum dei. ne prompta uiles¬
cart. ne compre hensa mira eẽ desistant Unde scͥp¬
tura dicit: Sicut ossa iuentre pregnantis ita ñ
agnosces oꝑa dei quecumq faciet uniu̾sa. Recta
itaq ⁊ ita dixisti contra curiositatem que minus
solet mirari quod potu̾it comp̾hend̾e in compͥhen¬
sibilia eẽ oꝑa dei. Cur ergo humana opmatione
contris euert̾e qd̾ mimis uales in diuinaratõ¬
ne comprehend̾e: Ego quidem non ut tu calũp¬
niaris dixi. nulla ratione comp̾hendi posse: S
dixl facili ratione non posse.Uerumptam̃ quid
si contͣ uitium curiositatis humane cui solent ut

Expanded text:
ane cum ea quae ad rem non pertinent multum loqueris, dixisti aliquid unde me quiddam quod ad rem pertinet admoneres, ubi aisti, « Curiositatem quod comprehenderit, minus solere mirari; et adversus eam divinitus fuisse provisum, ut multa de terra innumeris discreta proprietatibus gignerentur. » Et revera haec est utilitas occultorum operum Dei; ne prompta vilescant, ne comprehensa mira esse desistant. Unde et Scriptura dicit: Sicut ossa in ventre praegnantis, ita non agnoscis opera Dei quaecumque faciet universa . Recte itaque et ipse dixisti, contra curiositatem quae minus solet mirari quod potuerit comprehendere, incomprehensibilia esse opera Dei. Cur ergo humana opinatione conaris evertere, quod minus vales in divina ratione comprehendere? Ego quidem, non ut tu calumniaris dixi, « nulla ratione comprehendi posse; » sed dixi, « facili ratione non posse. » Verumtamen quid si contra vitium curiositatis humanae, cui solent, ut
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑis suu enim dixat qd̾ ad unumquẽq m serp¬
so lam iuuente ꝑtinet. Nam guomodo repor¬
pcipiat dei regium: Sic ad eum ꝑtiet etiam si
nou crediditut reportet condempnationis uidi¬
cium. quia exuͣngłica est ⁊ ip̃i sententia quiñ
crediderit condempnabitur. Et apłus dicendo
onmes nos manifestari ut retipiat unuisq uiscs
putiges sit suie bonum siue malum nichil uolu¬
It intelligi mediuun. Aide ergo qmͣ imꝑtune
nolis ꝑuulum de alieno pecõ reportare malum.
⁊ uelis eum de alimo recte facto reportare bonũ.
non qualecumq s dei regnum. Alienum cͥppe
opus est cum ccedit ꝑ alt̾um: sicut alienum op̃
fuit cum pcauit malt̾o. Nec nos dubitamus
quia baptismate delitum eẽ mundetur. s renaᷤ¬
cendo quisq mundatur. ¶D̾ enim non amittit

Expanded text:
corporis sui enim dixit, quod ad unumquemque in se ipcorporis sui enim dixit, quod ad unumquemque in se ipso jam viventem pertinet. Nam quomodo reporpercipiat Dei regnum: sic ad eum pertinet etiam, si non credidit, ut reportet condemnationis judicium; quia evangelica est et ipsa sententia, Qui non crediderit, condemnabitur . Et Apostolus dicendo, Omnes nos manifestari oportet, ut recipiat unusquisque prout gessit, sive bonum, sive malum; nihil voluit intelligi medium. Vide ergo quam importune nolis parvulum de alieno peccato reportare malum, et velis eum de alieno recte facto reportare bonum, non qualecumque, sed Dei regnum. Alienum quippe opus est cum credit per alterum, sicut alienum opus fuit cum peccavit in altero. Nec nos dubitamus quia Baptismate delictum omne mundetur, sed renascendo quisque mundatur. Quod ergo non adimit
Abbreviated transcription (Latin):
hid pcc̃aiuit dauid ⁊ puo pcc̃o eus tot homenum
milia ceciderũt. ⁊ tid̾ de anatł̾te cont᷑ int̾dutum
quia usurpauit unus meos qui ħ non fecerant
nͨ fcm̃ fuisse nouerant uindicta processit. Alia d¬
disputatio est neq nunc ten̾e nos debet de hote
genere ꝓccõrum siue penarum. Parentum autẽ
pcc̃a modo quedam dicuntur aliena ⁊ rursus modo
quodam repiuntur ⁊ nr̃a. Aliena quiꝑpe sunt ꝓte
tate actionis nt̃a fuut aũt contagione ꝓpagiuis.
¶Ld si falsum eẽt profecto gͣue iugum suꝑ fillos
adam a die exitus de uentre matris egrum nullo
uiceo iustum eẽt. Quod autem apłm dixisse cõ¬
gessit sine bonum suie malum quomodo ĩ ꝑuul
acci si Strum ⁊ iõĩ aute tribunal xp̃i manisd¬
buutur annõ÷ Si non manifabuntur quidte
aduuiat ista sentencia qnͣto ad eos non ꝑtinet
quorum nunc agctur causa: Siaũt manfabũ¬
tur: quomodo reportat eorum quisq qd gessit
tantium siue credunt siue non credunt :. ꝓpria

Expanded text:
d peccavit David, et pro peccato ejus tot hominum millia ceciderunt ; et quod de anathemate contra interdictum quia usurpavit unus, in eos qui hoc non fecerant, nec factum fuisse noverant, vindicta processit : alia disputatio est, neque nunc tenere nos debet, de hoc genere peccatorum sive poenarum. Parentum autem peccata modo quodam dicuntur aliena, et rursus modo quodam reperiuntur et nostra: aliena quippe proprietate sunt actionis, nostra sunt autem contagione propaginis. Quod si falAdam, a die exitus de ventre matris eorum , nullo modo justum esset. 29. Quod autem Apostolum dixisse comgessit, sive bonum, sive malum ; quomodo in parvulis accipis? utrum et ipsi ante tribunal Christi manifestabuntur, an non? Si non manifestabuntur, quid te adjuvat ista sententia, quando ad eos non pertinet, quorum nunc agitur causa? Si autem manifestabuntur, quomodo reportat eorum quisque quod gesstantium, sive credunt, sive non credunt? Propria
Abbreviated transcription (Latin):
in dustrius. quia eos quos nouit non ad tempᷤᷤ
sub dẏabolo futuros. S cum illo semꝑ arsuros.
non desinit creare nutrire. uestire. eisq ꝑtinats¬
sima iniquitate peccantib: uitam salutemq
subministrare S facit ħ deus quomodo scienᷤ
bene uti ⁊ bonis ⁊ malis cuius maiestatis usib
non sellm eos quos p̾mit aut decipit. S nec
se ipm̃ malignitatis ullius arte drabolus sub¬
trahit. Ac ꝑ hoc non ꝑtinent ad dẏabosũ qͥ en¬
untur de diaboli potestate qui uero ad eũ ꝑti¬
arbitraris. qiͣ asseramus ħ int̾ se fedus ĩ¬
isse diabolum ⁊ deum. ut quicquid ꝑfunditur
deus. quicquid nascitur diabolus sͥ uindicet ea
tamen lege ut dicis: ut ipam ꝯmixtionem deus¬

Expanded text:
industrius; » quia eos quos novit, non ad tempus industrius; » quia eos quos novit, non ad tempus sub diabolo futuros, sed cum illo semper arsuros, non desinit creare, nutrire, vestire, eisque pertinacissima iniquitate peccantibus vitam salutemque subministrare. Sed facit hoc Deus quomodo sciens bene uti et bonis et malis; cujus majestatis usibus, non solum eos quos premit aut decipit, sed nec se ipsum malignitatis ullius arte diabolus subtrahit. Ac per hoc non pertinent ad diabolum, qui eruuntur de diaboli potestate: qui vero ad eum pertiarbitraris, quasi asseramus, « hoc inter se foedus iniisse diabolum et Deum, ut quidquid perfunditur, Deus; quidquid nascitur, diabolus sibi vindicet: ea tamen lege, » sicut dicis, « ut ipsam commixtionem qu
Abbreviated transcription (Latin):
q uite ꝑtinet actionem. Nami si uos suiam rͤ¬
tam in ur̃m tortum sensum torquere nolletis.
Audiretis apłm ħ breuit̾ explicautem. qui imũ
dixit fuisse in quo omnes pecauerunt. In illo u¬
no mortui sunt om̃s ut moreretur alius unus
pro om̃ibus. Unus eium pro om̃ib mortuus est.
tagio petorum. Qui fieri potest inquis ut u
arbitrii conditioni seminum misteatur: Si su¬
ri non posset: non eẽt unde ꝑuulos nũdum de
corpore egressos mortuos dicemus. Qiuia si xp̃p̃
⁊ pro ipĩs mortuus est. ergo ⁊ ipi mortui sunt qͦ¬
niam si unus pro om̃ibus mortius ⁊. ergo om̃s
mortui suit. Audis ne uiliane: Hec apłi u̾ su
non mea sunt. Quid a me queris quo sit fcm̃
modo cum uideas fcm̃ esse quocumiq modo si aplõ
credis aliquo modo. qui pro xpõ ⁊ de hiis ꝓ quib
test autem dici deus ab illo quales estis ꝑu̾so s
errore diu̾so: potest prorsus dici deus qd̾ uos seu¬
tire de ꝑuulis dicis: ad iminici sui lucrum semꝑ

Expanded text:
rtinet actionem. Nam si vos sententiam rectam in vestrum tortum sensum torquere nolletis, audiretis Apostolum hoc breviter explicantem, qui unum dixit fuisse in quo omnes peccaverunt. In illo uno mortui sunt omnes, ut moreretur alius unus pro omnibus. Unus enim pro omnibus mortuus est:tagio peccatorum. « Qui fieri potest, » inquis, « ut res arbitrii conditioni seminum misceatur? » Si fieri non posset, non esset unde parvulos nondum de corpore egressos mortuos diceremus. Quia si Christus et pro ipsis mortuus est, ergo et ipsi mortui sunt: quoniam si unus pro omnibus mortuus est, ergo omnes mortui sunt. Audisne, Juliane? haec Apostoli verba, non mea sunt. Quid a me quaeris, « quo sit factum modo, » cum videas factum esse quocumque modo, si Apostolo credas aliquo modotest autem dici Deus ab alio, quales estis, perverso, sed errore diverso; potest prorsus dici Deus, quod nos sentire de parvulis dicis, « ad inimici sui lucrum semper
Abbreviated transcription (Latin):
oftend̾e cum ceꝑis. in me acͥbiores fient: Menti¬
ri eis noli ⁊ non fient. Ego enim non eos sicut
calumpniaris asseuero peculum dy̾aboli quos re¬
demptos xp̃ sangume scio: nec dĩubolo ꝯiugia
in qnͣtum coniugia sunt ulla fͣnscribo. nec eum
si ad illicita. nec fecundatorem mulierum nͨ condi¬
torem assero ꝑuulorum. Nec ergo que a me alie¬
na sunt ero si eis de me dix̾is: mentieris. Et si
quisqmͣ eorum credens. acͣbior in me fu̾it factus:
deceptus pot̾it eẽ non doctus. Sii uero qui ⁊ utr̃
liquid nolunt. s tauent pocius ne auferas qd̃
nouerunt. Multi quippe sunt in eis qui non so¬
lũ p̾ter me Uerum etiam p̾ores me ista didice¬
runt: que uester nouus error oppugnat. Cum gͦ
non eos ipẽ fec̾im. S iuenerim huiusqmͣ ne¬
gitis sccios u̾itatis. quomodo eis ego sum auctor
huiꝰ quem putatis erroris:

Expanded text:
ostendere coeperis, in me acerbiores fient? » Mentiostendere coeperis, in me acerbiores fient? » Mentiri eis noli, et non fient. Ego enim non « eos, » sicut calumniaris, « assevero peculium diaboli, » quos redemptos Christi sanguine scio: « nec diabolo conjugia, » in quantum conjugia sunt, « ulla transcribo; » nec « eum si ad illicita, » nec « fecundatorem mulierum, » nec « conditorem » assero « parvulorum. » Haec ergo quae a me aliena sunt, si eis de me dixeris, mentieris: et si quisquam eorum tibi credens acerbior in me fuerit factus, deceptus poterit esse, non doctus. Ii vero qui et utrumliquid nolunt; sed cavent potius, ne auferas quod noverunt. Multi quippe sunt in eis, qui non solum praeter me, verum etiam priores me ista didicerunt, quae vester novus error oppugnat. Cum ergo non eos ipse fecerim, sed invenerim hujus quam negatis socios veritatis, quomodo eis ego sum auctor jus quem putatis erroris?
Abbreviated transcription (Latin):
rim: Quis t̾ promisit meum singulare ctam̃s
Ub̾i qnͣdo quomodo quibus p̾sentibus. quibus
arbitris obłato sicut loqueris. placuit componi
fe̾dere bellum. ut pugnas om̃ium contentio nr̃a
diruiet: Absit ut michi apud catholicos arragẽ
qd̾ te tibi apud pelagianos arrogare non pudet.
Unus sum ex multis qui ꝓphanas ur̃as nouita¬
tes ut possumus refutamus sicut unicuiq nr̃m
deus ꝑtitus est m̃suram fidei: Anteqmͣ essem na¬
tus huic mundo ⁊ anteqmͣ eẽm renatus do: mul¬
ta cathalica lumma ur̃as futuras tenebras redar¬
guendo p̾uenerunt. Ne quibus iam duobus su¬
ꝑioribus libris meis qnͣta potui manifestatione
disserui. Habes quo te auoces. si te adu̾sus ca¬
tholicam fidem adhuc isanire delectet. Nec no¬
mine cellusariorum opificum derideas menbra
xp̃i memento quia infirma mundi elegit deus
ut confundat forcia. Quid est autem quod eis

Expanded text:
rim? » Quis tibi promisit meum singulare certamen? rim? » Quis tibi promisit meum singulare certamen? Ubi, quando, quomodo, quibus praesentibus, quibus arbitris? « Oblato, » sicut loqueris, « placuit componi foedere bellum » , « ut pugnas omnium contentio nostra dirimeret? » Absit ut mihi apud Catholicos arrogem, quod te tibi apud Pelagianos arrogare non pudet. Unus sum e multis, qui profanas vestras novitates ut possumus refutamus, sicut unicuique nostrum Deus partitus est mensuram fidei . Antequam essem natus huic mundo, et antequam essem renatus Deo, multa catholica lumina vestras futuras tenebras redarguendo praevenerunt: de quibus jam duobus superioribus libris meis quanta potui manifestatione disserui. Habes quo te avoces, si te adversus catholicam fidem adhuc insanire delectat. 23. Nec nomine « sellulariorum opificum » derideas membra Christi: memento quia infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia . Quid est autem, « quod eis cum
Abbreviated transcription (Latin):
ed maliis ubis meis que uelud refeslẽ¬
da nt ponis disputatiom tue dicis me
suułgum tibi excitare conatum qm̃ dixi siden
noudubitare xpianam qmͣ noui ħrtici oppugr̃e
ceꝑunt. ⁊ eos qui sauacro regen̾ationis abluũt
redinii de dẏaboli potestate ⁊ eos quimindum
tali regen̾atione redempti sunt etiam ꝑuiloꝰ
filios redemptorum sub euistem dẏaboli ẽẽ po¬
testate captiuos. nisi ⁊ ipĩ eadem gr̃a rediman¬
tur. Qued ut apłico testimonio apburem.
ad om̃s etates dixi ꝑtui̾e illud de quõ apłus lo¬
quitur. beneficium dei qui eruit nos de potesta¬
te tenebrarum ⁊ aranstulit in regnum filii ca¬
ritatis sue. Si hac sentencia contͣ uos uulgus
mouetur: Nonne hunic te pocius oꝑtet adut̾e ĩ
eẽ uulgatam ⁊ apud onmes confirmatam istã
cathalicam fidem. ut uͭ noticiam posset fug̾e
suis agͥent quod aitinet ad desid̾ia minist̾ia xp̃i¬
ana: omnes nosse xp̃ianos. Cur autem dicis qd̾
ctaminis singularis oblitus inuulgum refuge¬

Expanded text:
 aliis verbis meis, quae velut refellenda interponis disputationi tuae, dicis, « me vulgum tibi excitare conatum; » quonnon dubitare christianam, quam novi haeretici oppugnare coeperunt, et eos qui lavacro regenerationis abluuntur, redimi de diaboli potestate; et eos qui nondum tali regeneratione redempti sunt, etiam parvulos filios redemptorum, sub ejusdem diaboli esse potestate captivos, nisi et ipsi eadem gratia redimantur. » Quod ut apostolico testimonio comprobarem, « ad omnes aetates » dixi « pertinere illud, de quo Apostolus loquitur, beneficium Dei: Qui eruit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii charitatis suae » . Si hac sententia contra vos vulgus movetur; nonne hinc te potius oportet advertere, ita esse vulgatam et apud omnes confirmatam istam catholicam fidem, ut nec notitiam possit fugere suis ageret, quod attinet ad mysteria christiana, omnes nosse Christianos. Cur autem dicis, « quod certaminis singularis oblitus in vulgum refuge
Abbreviated transcription (Latin):
torgmale malum diffitemmi ⁊ ustum deũ¬
emide ꝓpositis aliis meis u̾b̾is ubĩ di᷑¬
xl. huius concupiscentis reatum rege¬
ulatio sola dimittit. ac ꝑ ħ gen̾atio trahit moxͣ¬
q subunxi. ergo qd̃ gen̾atum est regeñetur
ut similit᷑ quia non pot̾ alit̾ qd̾ tͣtum est re¬
miitatur. Frustra idemptidem conaris ob̾tege
hidd suꝑfluum saptisinum putatis in ꝑuub̃
dicentes mistĩorum xꝑĩ gr̃am multis locuꝑle¬
tem esse munibus. Ues̾itis nolitis ꝑuulos

Expanded text:
et originale malum diffitemini, et justum Deuet originale malum diffitemini, et justum Deueinde propositis aliis meis verbis, ubi dix, « Hujus concupiscentiae reatum regeneratio sola dimittit, ac per hoc generatio trahit; » moxque subjunxi, « Ergo quod generatum est regeneretur, ut similiter, quia non potest aliter, quod tractum est remittatur » : frustra identidem conaris obtegere quod superfluum Baptismum putatis in parvulis, dicentes « mysteriorum Christi gratiam multis locupletem esse muneribus. » Velitis nolitis, parvulos
Abbreviated transcription (Latin):
negatis. quia ⁊ ip̃e ꝑiuilus de quo dictam et
ꝑibit anima euis de ppło suo si octauo die nõ
fuit cumcisus: inuenie sub usto iudice ait
ꝑeat non potestis. negantes origmale pẽẽm
affricanos ulł ytalos osiuarum iͨ int̾regemus
agͥcosas qui cum tibi asuid michi asus for
responderint neutros possumus celeri ex¬
lboratione conunic̾e si ad exꝑiendum semi¬
aetur arłor seris factura nepotibus umbrami
Enius ol eam non asfricairam non italã
e hebrram ciuinos non fumius eleast. msi¬
tos eẽ gaudemus. Illi olee data est cͥtuiei¬
sio que nob̾is soluit istam sine disceptatione
quõnem. Trahit ppucium prołes qd̾ iani ñ
habet parens. caruit ⁊ non tradidit amisit. ⁊ ta¬
meu tnͣsmisit. Et ħ spucium pcc̃m significat
Eto ⁊ ipm potest inꝑentibus int̾ire. ⁊ tam̃ ad
lsos ꝑtnͣsire. Attestetur etiam itẽ infano
aitus dicat. ꝑitura est amma mea de ppło me¬
osinon fuero cͥcumcisus octauo die. Qm eigo

Expanded text:
negatis; quia et ipse parvulus, de quo dictum est, Peribit anima ejus de populo suo, si octavo die non fuerit circumcisus , invenire sub justo judice cur pereat non potestis, negantes originale peccatAfricanos vel Italos olivarum; nec interrogemus agricolas, qui cum tibi aliud, mihi aliud forte responderint, neutros possumus celeri exploratione convincere, si ad hoc experiendum seminetur arbor, seris factura nepotibus umbram . Habemus oleam, non Africanam, non Italam, sed Hebraeam; cui nos qui fuimus oleaster, insitos esse gaudemus. Illi oleae data est circumcisio, quae nobis solvit istam sine disceptatione quaestionem. Trahit praeputium proles, quod jam non habet parens; caruit, et tamen tradidit; amisit, et tamen transmisit: et hoc praeputium peccatum significat. Ergo et ipsum potest in parentibus interire, et tamen ad filios pertransire. Attestetur etiam ipse infans, et tacens dicat: Peritura est anima mea de populo meo, si non fuero circumcisus octavo die: qui ergo
Abbreviated transcription (Latin):
tam. qui non hc̃ filium uitam non ħt. Merito er.¬
go intelliguntur mortui qui non hñt uitam ꝓ
quibus est xp̃c mortuus ut hẽant. Unus enim ꝓ
omibus mortuus est. ergo orĩs mortui sunt. Ideo
autem mortuns est. sicut legitur ad hebreos ut
ꝑ mortem euacuaret eum qui potestatem hebut
mortis .⁊. dẏabałum. Quid ergo mirum si ꝑiu¬
li qmnͣdiu mortui sunt ante qmͣ incipiant eum ha¬
bere qui mortuus est pro mortius. sub eo sunt qͥ
sdicamus. ⁊ nos ⁊ dequibus nullo modo dubitand
eẽ censemus. Usq adeo ut etiam illud qd̾ dicitis suĩ
origniałe traheretur sine oꝑe hiberi arbitru quo pͥ¬
mus homo peccauit ꝑ quem pcc̃m intrauit ĩ mũ¬

Expanded text:
tam; qui non habet Filium, vitam non habet . Merito ergo intelliguntur mortui qui non habent vitam, pro quibus est Christus mortuus ut habeant. Unus enim pro omnibus mortuus est, ergo omnes mortui sunt. Ideo autem mortuus est, sicut legitur ad Hebraeos, ut per mortem evacuaret eum qui potestatem habebat mortis, id est, diabolum . Quid ergo mirum, si parvuli, quamdiu mortui sunt, antequam incipiant eum habere qui mortuus est pro mortuis, sub eo sunt quipraedicamus et nos, et de quibus nullo modo dubitandum esse censemus; usque adeo ut etiam illud quod dicis, « Sine originale traheretur, sine opere liberi arbitrii, quo primus homo peccavit, per quem peccatum intravit in mun
Abbreviated transcription (Latin):
Qui non credid̾it condem ꝑnabitur. Qua cã
qua iusticia. si nullum trahunt originale ꝑcͫ.
Quod autem dicis. Hinc pocuis suos appbat
ẽd̾ aute ꝓp̾um uoluntatis obsequium ħ qd̾ in
eis fecit bñficiorum subsmat augnentis: Si
eigo hrac suos istos approbat profecto illos qui¬
bus ħ nou donat non aꝓpbat suos. Porro cum
⁊ p̃i ea de causa sint eus quia condidit eos. tͦ
non ⁊ ipõs di eodem modo approbat suos:B
de fato uł de acceptione ꝑsonarum nichil ne¬
gaus. Iam ergo nobiscum gr̃am confitemini.
quid est enim aliud ubi nichil illorum est : ha
una igitur eaderq causa alius relinquitur
ustitia iudicante non fato. alius assumitur gͤ¬
cl prestante non m̾tto. frustra omĩo contendi¬
tis nͨ ab originali pctõ ꝑuulos regen̾atione
nuidari non ħ ostendit qui dixit. Quicũq
baptizati sumus in xp̃o: in morte eius bapti¬
eati sumus. Dicendo em̃ quicunq. non u¬
aꝙͥ ꝑuslos fecit exceptos. Quid est aut̃ m

Expanded text:
Qui non crediderit, condemnabitur . Qua causa, qua justitia, si nullum trahunt originale peccatum? Quod autem dicis, « Hinc potius suos approbat, quod ante proprium voluntatis obsequium, hoc quod in eis fecit beneficiorum sublimat augmentis: » si ergo hinc suos istos approbat; profecto illos quibus hoc non donat, non approbat suos. Porro cum et ipsi eadem causa sint ejus, quia condidit eos; cur non et ipsos eodem modo approbat suos? Hinc de fato, vel de acceptione personarum nihil negatis. Jam ergo nobiscum gratiam confitemini. Quid est enim aliud, ubi nihil illorum est? In una igitur eademque causa, alius relinquitur justitia judicante, non fato; alius assumitur gratia praestante, non merito. 7. Frustra omnino contenditis, nec ab originali peccato parvulos regeneratione mundari. Non hoc ostendit, qui dixit, Quicumque baptizati sumus in Christo, in morte ejus baptizati sumus. Dicendo enim, Quicumque, non utique parvulos fecit exceptos. Quid est autem
Abbreviated transcription (Latin):
catur ita quicumq in illo fu̾t Soptratus eidem
reutuins illa fuerit dimiitudo monabu fatemi¬
ni. quid scauerinit dicite. Huic infanti taatee
clamanti qm̃ soquatitas urã milla rationabili no¬
ce rendet uoces pocius urãs aplicis nobistum uo¬
cibus ungite. Que sint enmm ex pentib ulu¬
trum sint etiam ałia contagia ꝑct̃orum. Eiberum¬
uobis est querere siue fit facile siũ difficlle sue
mpossibile reꝑire. Perunum tam̃ hominem te
⁊ita in om̃s homimes ꝑtnͣssisse iquoom̃s sca¬
uerunt: at̾ nobis fas esse non existimemus ac¬
cipe nisi ut ouanes mortuos ẽẽ credamus in pͥme
Lominis pcc̃o pro quibus mortuus ẽ xp̃c ⁊ omẽs

Expanded text:
us praedicatur, ita quicumque in illo fuerit baptizatus, eidem rei cujus illa fuerat similitudo moriatuni, quid peccaverim dicite. Huic infanti tacite clamanti quoniam loquacitas vestra nulla rationabili voce respondet, voces potius vestras apostolicis nobiscum vocibus jungite. Quae sint enim ex parentibus, vel utrum sint etiam anobis est quaerere, sive sit facile, sive difficile, sive impossibile reperire: per unum tamen hominem in et ita in omnes homines pertransisse, in quo omnes peccaverunt ; aliter nobis fas esse non existimemus accipere, nisi ut omnes mortuos esse credamus in primi hominis peccato, pro quibus mortuus est Chris
Abbreviated transcription (Latin):
ram fier non posse ait illud horrmes probentut
tradene quo tanusse rredunturs. Sconim est p¬
putumm non malum quia deus illud fecit siurt
de oleastro copiosissime disputasti. Respondetur
t̾. Sonus est aleaster in rerun natura: St luuĩ¬
stiorum scͥptura malum signisicat siaut lupi
cut canis comisus ad uomitum suum qn reram
natua bona sunt omnia sicut edi oues. om̃is
qumpe deus fetit hona ualde Snsanctis lirs
edi malos fignͣt. oues autem bonos. Nlet sm
idipuid sunt: s sid̾m id ad̾ sigiusicant de bi¬
lis sumlitidnies damus tn̈do de Bonorun ma¬
lo ummah differtia disputamus. Sic ⁊ ppunũ
na substantia: utiq bonii est ꝑ naturam. o
Malum significat ꝑ siguram cum die ocbano

Expanded text:
fieri non posse, ut illud homines probentur tradere, quo caruisse creduntur? » Bonum est praeputium, non est malum, quia Deus illud fecit, sicut de oleastro copiosissime disputasti. Respondetur tibi: Bonus est oleaster in rerum natura, sed in mysteriorum scriptura malum significat; sicut lupi, sicut canis conversus ad suum vomitum: in rerum natura bona sunt omnia, sicut oves; omnia quippe Deus fecit bona valde : sed in sanctis Libris lupi malos significant, oves autem bonos. Nec secundum id quod sunt, sed secundum id quod significant, de illis similitudines damus, quando de bonorum malorumque differentia disputamus. Sic et praepuna susbstantia, utique bonum est per naturam; sed malum significat per figuram, cum die octavo
Abbreviated transcription (Latin):
ducare. qd̾ nsi confricantes eas face
nõ possent. Hinc est mortificate m̾bra urã.
m corpꝰ xp̃i. isi carnalib spoliatꝰ fu̾it indu¬
mentis. uc ẽ exuite uos uet̾em hoĩem. h
¶inc ẽ ⁊ circũcisio ⁊ manuftã in exspoliatio
mine facit putorem.

Expanded text:
ducare, quod nisi confricantes eas, facere non possent; hinc est, Mortificate membra vestra, in corpus Christi, nisi carnalibus exspoliatus fuerit indumentis; hinc est et, Exuite vos veterem hominem ; hinc est et, Circumcisione non manufacta in exspoliationmine facit putorem.
Abbreviated transcription (Latin):
ad do ⁊ m̃ us ad transimgͣtõem in babiloniã
⁊ inde us ad Aduentum dm̃ qͣtuordenis gn̾atio¬
nib figniant᷑. septenario geminato ad eau
sib corpis actio ⁊ cognitio addita fu̾it Een¬
tus aũt solet etiam tm̃ ten̾e temꝑis. qnͣtũ
resique om̃s etates EIam cũ sexagesimo an¬

Expanded text:
de usque ad transmigrationem in Babyloniam, et inde usque ad adventum Domini, quatuor denis generationibus figurantur; septenario geminato ad eamdsibus corporis, actio et cognitio addita fuerit. Senectus autem solet etiam tantum tenere temporis, quantum reliquae omnes aetates. Nam cum a sexagesimo an
Abbreviated transcription (Latin):
mosandus dr᷑. ⁊ aries ꝑ illo in sentib tru
difixus agnoscit᷑. qd̃ in duob abrahe filiis
uno de ancclla alt̾o de lib̾a. duo testam̃ta
intelligunt qd duo ppłi in geminis esau
nr̃am. in quos fims scłorum adueĩt Fmis aũ¬

Expanded text:
o ducitur, et aries pro illo in sentibus tanquam crucifixus agnoscitur : quod in duobus Abrahae filiis, uno de ancilla, altero de libera, duo Testamenta intelliguntur : quod duo populi in geminis, Esaunos, in quos finis saeculorum devenit . Finis au
Abbreviated transcription (Latin):
tus sexta etate signatur qua dñs ueĩt. Sĩt
em̃ etates sex etiam in imo hoĩe. ¶Infantia.
puitia. adolescentia. iuuentꝰ. gͣuitas. ⁊ senec¬
tus. ¶ Prima itaq gn̾is humani etas ẽ. Ab
adam us ad nce Ecd̾a a noe us ad abraham
Qa artitisu euidentissimi st̾ ⁊ nontissim. Cer

Expanded text:
sexta aetate signatur, qua Dominus venit. Sunt enim aetates sex etiam in uno homine; infantia, pueritia, adolescentia, juventus, gravitas, et senectus. Prima itaque generis humani aetas est ab Adam usque ad Noe. Secunda, a Noe ad Abraham: qui articuli sunt evidentissimi
Abbreviated transcription (Latin):
¶ex ⁊ apħe us ad ioh̾em bap̃am. ab hĩc rog¬
num dei p̃dicatur. Et ioh̾es ip̃ẽ ¶lum melt
oꝑtet cresc̾e me aũ minui ¶ Qd ⁊ diebus qui¬
bus nati sunt. ⁊ mportibus quib passi sũt
figuratum est ¶Lascitur namq ioh̾es ex
quo dies incipit minui ¶Sascitur dñs ex
quo dies incupit cresc̾e ¶Capite ille minuit᷑
dit p̾sentem quem uenturum ab exordio ge¬
neris humani cecin̾at. incipit minui atq m̃

Expanded text:
am; abhinc regnum Dei praedicatur . Et Joannes ipse: Illum, inquit, oportet crescere, me autem minui . Quod et diebus quibus nati sunt, et mortibus quibus passi sunt, figuratum est. Nascitur namque Joannes ex quo dies incipiunt minui: nascitur Dominus ex quo dies incipiunt crescere. Capite ille minuitur, dit praesentem, quem venturum ab exordio generis humani cecinerat, incipit minui, atque i
Abbreviated transcription (Latin):
nemo nouit patrem nisi fi theum¬
luis addidit ⁊ cui uolu̾it filius reuelare
¶Qd non ita intelligendum ẽ. quia filuis a
nullo possit agnosci nisi a patre solo. pater
aũt non solum a filio. s etiam ab eis quibꝰ
reuelau̾it filuis. Sic emm pociꝰ dcm̃ ẽ ut
intenligamus patrem ⁊ ipm̃ filium ꝑ filiũ
reuelari. quia ip̃e est m̃ti nr̃e lumẽ. ut tͦͦd
postea intulit. at tui uolu̾it filius reuelare
ñ tantum prẽm s etiam filium accipias.¬
¶ Ad totum enĩ qd̃ dixit illatum ẽ. u̾bo enim
suo se pat̾ declarat. Obum autem ñ solũ¬
o id qd̾ ꝑ u̾bum declaratur. s etiam se ip̃m decla
Ohannes aut̃ baptista
phetie gestasse ꝑsonam. ⁊ eo maxime qd̾ de
illo dñs dixit. plusqmͣ ꝓpħ̾a ẽ. hic siquidem
tocuis ꝓpb̾ie que ab exordio gñis humani us¬
q ad aduentum dnĩ de dnõ facta est Yͥma¬
getur p̃dicatio ꝑ uniu̾sum orbem t̾rarum ab
ip̃o dm̃i aduentu Pħia aũt miauitur post¬

Expanded text:
Nemo novit Patrem nisi Filius, addidit, Et cui voluerit Filius revelare. Quod non ita intelligendum est, quasi Filius a nullo possit cognosci nisi a Patre solo, Pater autem non solum a Filio, sed etiam ab eis quibus reuelauerit filius. sic enim potius dictum est, ut intellegamus et patrem et ipsum filium per filium reuelari, quia ipse est menti nostrae lumen, ut, quod postea intulit: et cui uoluerit filius reuelare, non patrem tantum sed etiam filium accipias. ad totum enim quod dixit inlatum est. uerbo enim suo se pater declarat; uerbum autem non solum id quod per uerbum declaratur, sed etiam se ipsum declaoannes Baptista, rophetiae gestare personam, et eo maxime quod de illo Dominus dicit, Plus quam propheta . Hic siquidem totius prophetiae, quae ab exordio generis humani usque ad adventum Domini de Domino facta est, imagetur praedicatio per universum orbem terrarum ab ipso Domini adventu: prophetia autem minuitur post
Abbreviated transcription (Latin):
rubicundũ enim est celum. ¶ Quod ait hely¬
as quidem uenturus est ⁊ restituet om̃ia. ¶ De
illo qui sepe cadebat in ignem. ⁊ aliqñ in aquam.
¶Quod ait. ergo lib̾i sunt filii. cum tributũ et¬
milium talentorum. De diuite qui ñ intͣt
in regnum dei.  Quod duobus seorsum disci¬
pulis se passurum indicat. ¶ Quod cum iheri¬
cos egrederetur duos cecos illuminauit.¶ Qd
ait discipulis dicitis moriti huic tolłe ⁊ iactare
in mare. ¶ Quod ait ⁊ qui cecid̾it suꝑ sapidẽ
istum confrmgetur. ¶ De homine rege qui fe
nam uxorem hũerant. ¶ Quid sit qd̾ ait tota
lex pendet m hiis duob p̃ceptis. ¶Quid ma¬
ĩ est aurum an templum. Quod ait exeo

Expanded text:
rubicundum est enim coelum. XXI. Quod ait, Elias quidem venturus est, et restituet omnia. XXII. De illo qui saepe cadebat in ignem et aliquando in aquam. XXIII. Quod ait, Ergo liberi sunt filii, cum tributum exmillium talentorum. XXVI. De divite qui non intrat in regnum Dei. XXVII. Quod duobus seorsum discipulis se passurum indicat. XXVIII. Quod cum Jericho egrederetur, duos caecos illuminat. XXIX. Quod ait discipulis, Dicetis monti huic, Tolle et jacta te in mare. XXX. Quod ait, Et qui ceciderit super lapidem istum, confringetur. XXXI. De homine rege qui fecnam uxorem habuerunt. XXXIII. Quid sit quod ait, Tota lex pendet in his duobus praeceptis. XXXIus est, aurum, an templum
Abbreviated transcription (Latin):
bonum erat ei non nasci. ¶Quod trignita
argenteis uenditus est. Quod ait ubi
fu̾it corpus illic congregabunt᷑ aquil de.
Quod ait non bibum a modo de hac gñati¬
one uitis. ¶ Quod ait spuerunt in fatiẽ
eus. ⁊ cholaphis eum cetiderunt.¶ De tri¬
na petri negatione.Quod alonge setut᷑
est dnm̃ euntem ad passionem. ¶Quod

Expanded text:
I. Quod triginta argenteis venditus est. XLII. Quod ait, tibi fuerit corpus, illo congregabuntur aquilae. XLIII. Quod ait, Non bibam amodo de hac generatione vitis. XLIV. Quod spuerunt in faciem ejus, et colaphis eum percusserunt. XLV. De trina Petri negatione. XLVI. Quod a longe secutus est Dominum euntem ad passionem. XLVII. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
que hiis adiunitis ato emunieratis eisdem
questiomibus. ita ut quod quisq leg̾e uolu̾it.
numeros secutus mueniat satis indicat.n
pͥmo ergo libro meo quod positura est seorsũ
Suobus discipulis suam retulisse passionẽ¬
mendositas cotidicis nos fefellit ¶am
duodecim scriptum est. non duobus In sedõ uo¬
lens expon̾e quomodo duos patres potuerunt
hrẽ ioseph cuius conux dicta est uirgo ma¬
ria. illud quod ꝑhibetur frem dicisse defunc¬
ti frĩs uxorem. ut ei semen scd̾m legem suscita¬
ret. io dixi eẽ infirmum. qm̃ qui nasc̾etur nom̃
desuncti lex eum ubebat acciꝑe. non est uerũ.¬
¶ Somen ei defuncti quod dudum est ad hos
ualere p̃cepit. ut euis filuis dic̾etur nõ ut ħ

Expanded text:
us meus, adjunctis atque annumeratis eisdem quaestionibus, ita ut quisque legere quod voluerit, numeros secutus inveniat, satis indicat. In primo ergo libro , in eo quod positum est, Dominum seorsum duobus discipulis suam retulisse passionemendositas codicis nos fefellit; nam duodecim scriptum est, non duobus. in secundo nolens exponere, quomodo duos patres potuerit habere Ioseph, cuius coniux dicta est uirgo Maria, illud, quod perhibetur fratrem duxisse defuncti fratris uxorem, ut ei semen secundum legem suscitaret, ideo dixi esse infirmum, quoniam qui nasceretur nomen defuncti lex eum iubebat accipere. non est uerum; nomen enim defuncti, quod dictum est, ad hoc lex ualere praecepit, ut eius filius diceretu
Abbreviated transcription (Latin):
Iec opus non ita scriptum est. ac
si enuͣgłm exponendum ex ordĩe
susceptum esset a nobũ. s pro
arbitrio ⁊ temꝑe consulentis cũ
quo legebatur. s quid ei iudebat᷑
rat qui ea que nondum nouerat inquirebat. ⁊¬
nec tem̾i uolebat festinationem suam. in hiis
qui antea iani sic acceꝑat. ut etiam assidintate
audiendi ates trattandi memorie stabilit̾ firme¬
q mendaret. N Ion nulla etiã nõ ħ eodem ordi¬
ne mueniunt᷑ exposita. quo in euuͣglĩo uarrata
sunt qm̃ quedam festinatione dilata cũ tempus
daretur retractabantur. ⁊ eo locd scribebantur¬
qui uacuus in ordine iam expositarum rerum
subsequebatur. Quod post ea qmͣ corꝑi ne qͥs
forte querens aliquid leg̾e in hoc oꝑe qͥuod eũ
in euu̾igłio monisset ⁊ ad querendum excitass
tedio ꝑturbati ordinis offende̾tur. qñ quidem
scͥptis titulis. quod cuiq opus eẽt facile ĩuesti¬

Expanded text:
c opus non ita scriptum est, ac si Evangelium exponendum ex ordine susceptum esset a nobis: sed pro arbitrio et tempore consulentis, cum quo legebatur, si quid ei videbaturrat, qui ea quae nondum noverat, inquirebat, nec teneri volebat festinationem suam in iis quae antea jam sic acceperat, ut etiam assiduitate audiendi atque tractandi, memoriae stabiliter firmeque mandaret. Nonnulla etiam hic non eodem ordine inveniuntur exposita, quo in Evangelio narrata sunt; quoniam quaedam festinatione dilata, cum tempus daretur, retractabantur, et eo loco scribebanturqui vacuus in ordine jam expositarum rerum subsequebatur. Quod posteaquam comperi, ne quis forte quaerens aliquid legere in hoc opere, quod eum in Evangelio movisset et ad quaerendum excitasset, taedio perturbati ordinis offenderetur quandoquidem aescriptis titulis, quod cuique opus esset, facile investi
Abbreviated transcription (Latin):
dus fp̃c exierit ab homine. ¶ De fructu cen¬
teno ⁊ sexageno ⁊ triceno.¶Quodait colli¬
gite pͥmum rirama. ¶ De grauo sinapis
qd̾ maiꝰ sit om̃ibus olerib. ¶De fermẽto
quod accepit mulier. ⁊ abscondit in faria.

Expanded text:
immundus exierit ab homine. IX. De fructu centeno, sexageno, et triceno. X. Quod ait, Colligite primo zizania. XI. De grano sinapis quod majus fit omnibus oleribus. XII. De fermento quod accepit mulie
Abbreviated transcription (Latin):
bitorem. ⁊ ꝓ cupiditate atq oꝑib suis tanꝙͣ
uxore ⁊ filiis penas solu̾e debuisse. qd̾ ẽ p̾¬
cium eius. ꝑxium enĩ uenditi supplicuĩ dãp¬
nati intłłr. ¶ Quod dixit noluit ignosc̾e
cõseruo suo. s abiit ⁊ misit eum in carc̾em
⁊ reliqua. intlłnd̃. tenuit ꝯtͣ eum hũc am̃i
ut supplicia slli uellet. Conserui aũ qui
uarrauerũt dño q̃ fiebant: pot̾ intelligi
eccͣa. que ⁊ illum soluit ⁊ illum ligat.

Expanded text:
ditate atque operibus suis, tanquam uxore et filiis, poenas solvere debuisse, quod est pretium ejus: pretium enim venditi, supplicium damnati intelligitur. Quod dixit, Noluit ignoscere conservo suo, sed abiit et misit eum in carcerem, et reliqua; intelligendum, tenuit contra eum hunc animum, ut supplicia illi vellet. Conservi autem qui narraverunt Domino quae fiebant, potest intelligi Ecclesia, quae et illum solvit, et illum ligat.
Abbreviated transcription (Latin):
ditta qui se libatorẽ apelise. Satr acera inhone¬
⁊ tur pia relinqũtes. ⁊ quom̃ ꝑiguorantiama illus¬
si lũt confitentes ¶Qu̾ic emĩ iam ẜ̾dem om̃s ꝓpe ĩ
ħ u̾tebant᷑ errore. ⁊ idc̾to sibi prudentes uidebant᷑.
qꝵ qui rep̾hend̾et ñ erat ¶Lam qmͣꝙͣ om̃s errarẽt
sub uno fallatie noĩe ydolatͥe unꝰ quis tam̃ iuxta
mores suos ⁊ ꝯu̾sationẽ ordinauit culturã. ut unꝰ
error diu̾sitatem hrẽt ex turpitudiẽ ꝯu̾satione aut
sima sũt ⁊ ꝑlena furoris. difficile enĩ ĩpuiꝰ ñ rra¬
cũdus est ¶Demq u̾q cum pͥapo pitus uidetur
cum quo ĩhoneste uiuebat. ¶ Noc mͦ sbsũt ⁊ cet̾a
satͣ eoꝵ. s ut possi hiis ĩuentionib caꝑent᷑ subtili¬
tate ⁊ astuta fcm̃ ẽ sathane ꝙͣqmͣ ñ sine consisio ibi¬

Expanded text:
supra dicta, qui se liberatorem appellet. Sunt et cetera inhoneet turpia relinquentes et quo modo per ignorantiam inlusi sunt confitentes. tunc enim iam pridem omnes prope in hoc uertebantur errore et idcirco sibi prudentes uidebantur, quia qui reprehenderet non erat. nam quamquam omnes errarent sub uno fallaciae nomine, idolatriae unus quisque tamen iuxta mores suos et conuersationem ordinauit culturam, ut unus error diuersitatem haberet ex turpitudine et conuersationsima sunt et plena furoris; difficile enim inpurus non iracundus est. denique ubique cum Priapo pictus uidetur, cum quo inhoneste uiuebat. Hoc modo sunt et cetera sacra eorum; sed, ut posteri his inuentionibus caperentur, subtilitate et astutia f
Abbreviated transcription (Latin):
Usĩe potestatem accepit carni esꝰ se mulere. ⁊ delito¬
nũ qͣ cim subtisitate oblectam̃ta sugg̾ere. ꝑ qd cap¬
tũ houm spoliat untamquam rem magilt̃ genti¬
ũ memoranꝰ. ¶uidebo añt mqͥt aliam legẽ in nebs
meis repugnãtem segim̃tis mee Ut ħ ꝯtuens uidex¬
dolenti etumuentũ se porrigat manũ. Et seͥt. Ecce
eñ uitatem diexis.¶ Qua gͦ uero iu̾tatẽ diligis ẽ
qt sbuenio roganti. ⁊ quẽ stis uera pectoris su pbe
creuisti ut ertorem admissũ in f̾ram celestis ꝓuideu e
mẽdaret ¶t̃ qͥd subietit. Incta ⁊ cctulta cordis ma¬
nifestati mnͣ. Iucta ⁊ cetulta cordis. ħ sigͥficat q̃ deuᷤᷤ¬

Expanded text:
homine, potestatem accepit carni ejus se immiscere, et delictorum quadam subtilitate oblectamenta suggerere, per quod captum hominem spoliat vita. Quam rem magister gentum memorans: Video autem, inquit, aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meum. Et sequitur: ecce enim ueritatem dilexisti. quia ergo ueritatem diligis\', inquit, \'subueni roganti et quem scis uera pectoris sui inpcreuisti, ut errorem admissum in terra caelestis prouidentia emendaret. Propter quod subiecit: incerta et occulta cordis manifestasti mi
Abbreviated transcription (Latin):
miseratõnũ tuaꝵ dele inq̾tatem meã Ut mani¬
festaret acͥ be se deliquisse ꝑcc̃m suũ iniquitatẽ
appellat. quia nuiquitas ñ leue pcc̃m ẽ ¶ Et qui de¬
let iniquitatem ħ ⁊ ũ ĩputat miẜatõe huñdat.
¶Nichil gͦ in causa sua excusare enitit ᷑ ut ñ so¬
lũ aĩmũ sibi uidici nutiget. s ⁊ faciat ꝯdolere.
Cõmouet᷑ enĩ animꝰ ad mĩam qnͣdo udet reũ sic
sua confiti pec̃a ut ostendat dolere sͥ qi pͤcauit. C
enĩ ñ dolet irrid̾e̾ uidet᷑ udicem. qr iõ p̾cat᷑ ut e¬
uadat. Int̾mi p̾ea eadem facturꝰ. Et sequit᷑ us¬
q̃quaq inquit laua me ab iniusticia mea ⁊ a delt¬
to meo mũda me. qm̃ multã miẜatõem dei p̾dicat
penitꝰ se mũdari p̾catur. Ut inichil remaneat de

Expanded text:
miserationum tuarum dele iniquitatem meam. ut manimiserationum tuarum dele iniquitatem meam. ut manifestaret acerbe se deliquisse, peccatum suum iniquitatem appellat, quia iniquitas non leue peccatum est, et qui delet iniquitatem, hoc est non inputat, miseratione abundat. nihil ergo in causa sua excusare nititur, ut non solum animum sibi iudicis mitiget, sed et faciat condolere. commouetur enim anisua confiteri! peccata, ut ostendat dolere sibi quia peccauit. cui enim non dolet, inridere uidetur iudicem, quia ideo precatur, ut euadat interim postea eadem facturus. Et sequitur: usque quaque, inquit, laua me ab iniustitia mea et a delicto meo munda me. quoniam multam miserationem dei praedicat, penitus se mundari precatur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nã pͥmꝰ est ¶ Ita ⁊ post septem septimainas qui qn¬
quagesimꝰ enum̃atur. In inistio pͥmꝰ ẽ qui dupli¬
ai gen̾e dñicus dies appłłat᷑. pͥm̃ quia mutio factus.
adnõ est. qui semꝑ m se ou̾sus ꝑ curritula impleta
septimaua pͥmꝰ ẽ ¶ Dem̃ qͥuia in eo resurrexit tͥimm¬
phator a morte dm̃tus dies nũcupat᷑. Non ĩ m̾uto
adutimꝰ remissio continet᷑. Demq lex qͥnqͣgesmo die
data ẽ. a ꝓfeitione enĩ filioꝵ isł i egypto qͣdrage¬
simo octauo die ablui uibent᷑. ut hii duo purificati
t̾t̾io die pati eeñt ad legem acripiendam. Que a¬
blutio quid aliud indicat qmͣ remissionẽ fcãm in
tͥnqͣgesimo die ut purificati legen acciꝑent. ex
quo decetõ p̾titis oblat̾atis actus sui redd̾ent rõem
scd̾m creditam sͥ legem. hat etiam rõne possonẽ emp¬
nr̃am tuã. ¶ S̾ciens rex dauid grauit̾ se pcasse sic
postulat dicens. Miserere mei deus scd̾m mag
dia ignoscit pec̃a. Et adiecit. ⁊ scd̾m młtitudinẽ

Expanded text:
ita et post septem septimanas quinquagensimus numeratus in mysterio primus est, qui duplici genere dominicus dies appellatur, primum quia in initio factus a domino est, qui semper in se conuersus per curricula impleta septimana primus est, deinde, quia in eo resurrexit triumfata morte, dominicus dies nuncupatur. non inmerito o continetur. denique lex quinquagensimo die data est. a profectione enim filiorum Israhel ex Aegypto quadragensimo et octauo die ablui iubentur, ut biduo purificati tertio die parati essent ad legem accipiendam. quae ablutio quid aliud indicat quam remissionem factam in quinquagensimo die, ut purificati legem acciperent, ex quo de cetero praeteritis obliteratis actus sui redderent rationem secundum creditam sibi legem? hac etiam ratione possessionem emnam misericordiam tuam. sciens rex Dauid grauiter se peccasse sic postulat dicens: miserere mei, deus, secundumdia ignoscit peccata. Et adiecit: et secundum multitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
het iłis contiẽtur u̾ morti tͣditꝰ legit᷑. Nemo
eũ ex pͣst̾ioris postrema aut ex postrenus suꝑi¬
mortiu aũt qd resurgant dolo dae sle¬
tũ ttedere iudent enĩ exempla quib credibfe
udicetꝰ ¶Omĩa enĩ semmna usib uttria nifi
desoluta fui̾nt renasci rursꝰ ñ pot̾unt Sb
ĩ mũdo hoĩm cã decieuit cur illoꝵ ipõꝵ corpib¬

Expanded text:
haec illic continentur, ubi morti traditus legitur. nemo haec illic continentur, ubi morti traditus legitur. nemo enim ex superioribus postrema aut ex postremis superimortuis autem quod resurgant, dolo dicunt stultum credere. uident enim exempla quibus credibile iudicetur. omnia enim semina usibus necessaria, nisi dissoluta fuerint, renasci rursus non poterunt. si haec in mundo hominum causa decreuit, cur illorum ipsorum corp
Abbreviated transcription (Latin):
dic̾e ñ auderent. Que enĩ maior pot̾it ẽẽ testifica¬
tio u̾itatis qmͣ ẽ opatio uͥtutis. Si quis aũt
oꝑa uirtutũ denegat actusans scͥpturas quomo¬
do pot̾it stultam fidem nr̃am dic̾e denegans scͥptu
ciose eum mortuũ eẽ n ĩuitũ qui potuit resur¬
g̾e s eẽ mist̾iũ Quitũq gͦ ⁊ ille. aut tarebit
De cruce quia si dix̾it stultam crutẽ ñ pot̾it drẽ
stultam resurrettionẽ. extusat em̃ resurrectio cͣ¬
cem. Aut si socutꝰ fu̾it de cruce ñ pot̾it negare ꝓ¬
uidentiam eẽ ĩ eã qmͣ uidet testimoĩo rrͦms fir
trucifigi se ꝑmiẜit cognatis mist̾iũ reseruand̾
ficari se ꝑ eam testatꝰ fit. nam ⁊ ait. Potestatẽ
ħeo ponendi aĩam meã. ⁊ ꝓt̃atem hẽo it̾m su¬
mẽdi eam ¶Non gͦ coactꝰ ẽ mori qui ptatem
hũt ⁊ mori ⁊ resurg̾e. hanc qui ab nuit ñ po¬
terit dic̾ẽ uolent᷑ illi mortẽ illatam. Si enin
istam negat iͨ mortuũ illũ pot̾it asseilare. qura

Expanded text:
it esse testificatio ueritatis, quam est operatio uirtutis? Si quis autem opera uirtutum deneget accusans scripturas, quo modo poterit stultam fidem nostram dicere denegans scriptutiose eum mortuum este neque inuitum, qui potuit resurgere, sed esse mysterium. quicumque ergo est ille, aut tacebit de cruce - quia, si dixerit stultam crucem, non poterit dicere stultam resurrectionem; excusat enim resurrectio crucem — aut, si locutus fuerit de cruce, non poterit negare prouidentiam esse in ea, quam uidet testimonio resurrecticruci figi se permificari se per eam testatus sit. Nam ait: Potestatem habeo ponendi animam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. non ergo coactus est mori, qui potestatem habuit et mori et resurgere. hanc qui abnuit, non poterit dicere uiolenter illi mortem inlatam. si enim istam negat, nec mortuum illum poterit adseuerare, quia