comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nimus in eaquȩ ñdum apprehendi¬
mus pia auiditate curramꝰ. & ad m̃¬
suram consuetudinis nr̃e necessarii
aliquid addamus augñiti. Parum ẽ¬
nim religiosus alio tempore demon¬
stratur. qui in his dieb non religiosior
inuenitur. Inde oportune aur̾ibus
nr̃is lectio apłicȩ predicationis inso¬
nuit dicens. Ecce nunc tempus accep¬
tum: ecce nunc dies salutis. Quid eñi
acceptius hoc tempore: Quid salu¬
brius his dieb in quib bellum uci¬
is indicitur & om̃ium uirtutum ꝓ¬
fectus augetur: Semꝑ quidẽ tibi
o anima xꝑiana uigilandũ contra
salutis tuȩ adũsarium fuit. ne ullus
pateret louis temptatoris insidiis .s.
mͦ tibi maior cautio & sollicicior ẽ as¬
sum̃da prudentia. quando idemho¬
stis tuus acriore seuit inudia. Nunce¬
nim in toto mundo potestas ei antiõ
dñationis aufertur. & innumera illi
captiuitatisuasa rapiuntur. Renim¬
tiatur atrocissimo predoni a populis

Expanded text:
nimus, in ea quae nondum apprehendinimus, in ea quae nondum apprehendimus, pia aviditate curramus, et ad mensuram consuetudinis nostrae necessariis aliquid addamus augmentis. Parum enim religiosus alio tempore demonstratur, qui in his diebus non religiosior invenitur. CAP. II. Unde opportune auribus nostris lectio apostolicae praedicationis insonuit, dicens: 149 Ecce nunc tempus acceptum, ecce nunc dies salutis . Quid enim acceptius hoc tempore, quid salubrius his diebus, in quibus vitiis bellum indicitur, et omnium virtutum profectus augetur? Semper quidem tibi, o anima Christiana, vigilandum contra salutis tuae adversarium fuit, ne ullus pateret locus tentatoris insidiis; sed modo tibi major cautio et sollicitior est adhibenda prudentia, quando idem hostis tuus acriori saevit invidia. Nunc enim in toto mundo potestas ei antiquae dominationis aufertur, et innumera illi captivitatis vasa rapiuntur. Renuntiatur atrocissimo praedoni a populis
Abbreviated transcription (Latin):
tissimi appropinquante festiuita¬
te paschali iciunum quadragesi¬
me ipse legitimi temporis recursus
uidicat. cohortatio tamen etiam
nñ sermonis adhibenda ẽ: que au¬
xiliante dño. nec mittilis sit pigris
nec onerosa deuotis. Nam cũ omnẽ
obseruantiam nr̃am ratio istorum
dierum poscat augeri. uemo est ut
confido de uobis. qui se ad opus bonũ
ñgaudeat incitari. Natura enimnr̃a.
manente adhuc mortalitate muta¬
bilis. etiam si ad summa quȩq uitu¬
tum studio proueatur. semꝑ tamens
sicut potest habere quo recidat. itapo¬
test habere quo crescat. Et hec ẽ ꝓfec¬
torum uera iusticia. ut nunquã pre¬
sumant se ẽẽ ꝑfectos. ne ab itineris
ñdum finiti intentione cessantes.
ibi incidant deficiendi periculum.
ubi proficiendi deposuerint appeti¬
tum. Quia eigo nemo nr̃m dilectissi¬
mi tam ꝑfectus & sc̃s est ut ꝑfectior
sanctiorq ẽẽ. ñ possit: om̃s simul si¬
ne differentia graduum. sine discre¬
tione meritorum. abhis in que pue¬

Expanded text:
tissimi, appropinquante festivitate paschali jejunium quadragesimale ipse legitimi temporis recursus indicat, cohortatio tamen etiam nostri sermonis adhibenda est, quae, auxiliante Domino, nec inutilis sit pigris, nec onerosa devotis. Nam cum omnem observantiam nostram ratio istorum dierum poscat augeri, nemo est ut confido de vobis, qui se ad opus bonum non gaudeat incitari. Natura enim nostra, manente adhuc mortalitate, mutabilis, etiamsi ad summa quaeque virtutum studia provehatur, semper tamen sicut potest habere quo recidat, ita potest habere quo crescat. ET HAEC EST perfectorum vera justitia, ut numquam praesumant se esse perfectos, ne ab itineris nondum finiti intentione cessantes, ibi incidant deficiendi periculum, ubi proficiendi deposuerint appetitum. Quia ergo nemo nostrum, dilectissimi, tam perfectus et sanctus est, ut perfectior sanctiorque esse non possit, omnes simul sine differentia graduum, sine discretione meritorum, ab iis in quae perve
Abbreviated transcription (Latin):
tes debilium. labores exulum: des¬
titutio pupillorum & desolatarũ
lañtta uiduarum. In quib iuuan¬
dis: nemo ẽ. qui ñ aliquam possit
exequi bemiuolentie portionem. Nul¬
li enim paruus ẽ. census. cui magms
est animus: nec de rei familiaris m
nora mediocrum. sed ñ discrepat
exercendarum oportuntate uir¬
tutum sunt & aliarum insignia opa
coronarum. que nullo hebreorum
tione capiantur. Si pellatur lasciui¬
a.si abdicetur ebrictas. & carnalis
concupiscentia castitatis legib edo¬
metur. si odia transeant in dilecti¬
onem. si inmicicie conĩtrantur in
pacem. si tranquillitas extinguat
iram. si mansnctudo remittat in¬
iuriam: si deniq dominorũ ac ser¬
uorum tam ordinati mores sint. ut
illorum potestas mitior. & istorum
sit disciplina deuotior hac igitur
obseruantia dilectissimi obtinebit᷑
miscdia dei & abolito peccatorum
reatu religiose uenerandũ pascha
celebrabitur. Quod & romani orbĩ

Expanded text:
tes debilium, labores exsulum, destes debilium, labores exsulum, destitutio pupillorum, et desolatarum moestitudo viduarum: in quibus juvandis nemo est qui non aliquam possit exsequi benevolentiae portionem. NULLI enim parvus est census, cui magnus est animus; nec de rei familiaris modo nora mediocrum; sed non discrepat exercendarum opportunitate virtutum, sunt et aliarum insignia coronarum, quae nullo horreorum niae capiantur; si repellatur lascivia, si abdicetur ebrietas, et carnalis concupiscentia 152 castitatis legibus edometur; si odia transeant in dilectionem, si inimicitiae convertantur in pacem, si tranquillitas exstinguat iram, si mansuetudo remittat injuriam, si denique dominorum atque servorum tam ordinati sint mores, ut et illorum potestas mitior, et istorum sit disciplina devotior. Hac igitur observantia, dilectissimi, obtinebitur misericordia Dei, et abolito peccatorum reatu, religiose venerandum Pascha celebrabitur. Quod et Romani orbis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecta humanitas. & ꝑ famulantes an¬
gelos demonstrata ẽ. manifesta diui-¬
nitas. Quia ergo dilectissimi sicut re¬
deriptoris nr̃i magisterio edoctisumꝰ.
ñ in solo pane uunt homo sed inom̃i
d constittus magis desideret dei se ũboqͣ
cibosatiare corporeo. Prompta deuotio¬
ne & a lacri fide suscipiamꝰ solenne ieiu-¬
nium. ñ insterili media quã plerunq
& imbecillitas corporis & auaricie mor¬
bus indicte. sed in larga beniuolentia
celebrandum: itt simus de illis de qͥb
ipsa ueritas dicit. Beati qui esuriunt
& sitiunt iusticiam. qm ipsi saturabũ¬
tur. Deliciȩ igitur nr̃e sint oꝑa pieta¬
tis. & illis cibis qui nos ad ęt̾nitatem
nutriunt impleamur Lecemur in
refectionib pauꝑum. quos impen¬
dia nr̃a satiaueruit. Iocundemur
in uestitu eorum quorum ndita¬
tem indum̃tis necessariis texerimꝰ
Sentiant humanitatem nr̃am egri¬
tudines decumbentiũ. imbecillita¬

Expanded text:
perfecta humanitas, et per famulantes 151 anperfecta humanitas, et per famulantes 151 angelos demonstrata est perfecta Divinitas. CAP. IV. Quia ergo, dilectissimi, sicut Redemptoris nostri magisterio edocti sumus, non in solo pane vivit homo, sed in omni a constitutus, magis desideret se Dei verbo quam cibo satiare corporeo, prompta devotione et alacri fide suscipiamus solemne jejunium, non in sterili inedia, quam plerumque et imbecillitas corporis et avaritiae morbus indicit, sed in larga benevolentia celebrandum: ut scilicet simus de illis de quibus ipsa Veritas dicit: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Deliciae igitur nostrae sint opera pietatis, et illis cibis qui nos ad aeternitatem nutriunt impleamur. Laetemur in refectionibus pauperum, quos impendia nostra satiaverint. Jucundemur in vestitu eorum quorum nuditatem indumentis necessariis texerimus. Sentiant humanitatem nostram aegritudines decumbentium, imbecillita
Abbreviated transcription (Latin):
cum saluator nr̃ post quadraginta
dierum noctiumq ieuitqium
infirmitatis nr̃e in se recepisset esuri¬
em. gauisus diabolus signũ se i eo
passibilis atq mortalis inuenisse
naturȩ: ut exploraret potentiã quĩ
timebat. si filius inquit dei es. di
ut lapides isti panes fiant. Poterdi
utiq istud omp̃c & facile erat ut ad
creatoris imꝑium in quam iiberet᷑
speciem cuiuslibet generis creatura
transiret sicut cum uoluit in conui¬
ino nuptiali aquam mutauit inui¬
num. Sed hoc magis salutiferis aispen¬
sationib congruebat: ut nequissimi
niq fugato diabolo. & om̃ib artib¬
ad dñm angłi & ministrabant ei Cos
fundantur igitur filii diaboli atq dis¬
cipuli. qui repleti inspiratione uꝑea
simplices quosq decipiunt: negan¬
tes in xp̃o utranq ueram ẽe. natura.
dum aut dectatem homine aut ho¬
minem dertate despoliant. cum uniꝰ
temporis gemino docum̃to utraq fal¬
sitas sit ꝑempta: quia & ꝑ fam̃ corporis

Expanded text:
cluderet, post quadraginta dierum noctiumque jejunium, infirmitatis nostrae in se recepisset esuriem, gavisus diabolus signum se in eo passibilis atque mortalis invenisse naturae, ut exploraret potentiam, quam timebat: Si Filius Dei, inquit, es, dic ut lapides isti panes fiant . Poterat utique istud Omnipotens, et facile erat ut ad Creatoris imperium, in quam juberetur speciem cujuslibet generis creatura transiret; sicut, cum voluit, in convivio nuptiali aquam mutavit in vinum : sed hoc magis salutiferis dispositionibus congruebat, ut superbissimi nique fugato diabolo, et in omnibus artibuad Dominum angeli, et minisfundantur itaque filii diaboli atque discipuli, qui repleti inspiratione viperea, simplices quosque decipiunt, negantes in Christo utramque veram esse naturam, dum aut Deitatem homine, aut hominem Deitate dispoliant, cum unius temporis gemino documento utraque falsitas sit perempta: quia et per famem corporis
Abbreviated transcription (Latin):
& iustus dñs ita promittit indul¬
gentiam suam. ut cametiam qui¬
bus parcit indaget. Exponens enĩ
qua regula nos deo patri uoluertt
supplicare. si dimiseritis inquit
hominib peccata eorum. dimittet
uobis & paterũr qui in eęlis ẽ pec̾eamã¬

Expanded text:
et justus Dominus ita promittit indulet justus Dominus ita promittit indulgentiam suam, ut eam etiam quibus parcit, indicat. Exponens enim, qua regula Deo Patri nos voluerit supplicare: Si dimiseritis, inquit, hominibus peccata eorum, dimittet vobis et Pater vester, qui in coelis est, peccata
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi saturabuntur. Habet ergo popłs
dei sp̃uales epulas castasq delicias:
quas salubriter expetit & laudabi¬
liter concupiscit. Qm̃ laudante &
dicente propħa gustate & iudete
qm̃ suauis ẽ. dñs. quisquis dulcedi¬
nem iusticie & miscđiȩ dei quib om¬
nis eius prouidentia dispensatur.
gustu cordis attigerit. & nullo unꝗͣ.
minuenda fastidio exꝑm̃ita suꝑ¬
norum hauserit gaudiorum. cor¬
ruptibilia & temporalia bona eter¬
norum admiratione despiuet: & in
illo igne quem dei accendit caritas
concalescet ut algore in feruorẽ con¬
uerso. & in lucem nocte mittata. umno
Unde quia tales fructus mater uir¬
tutum continentia parit. & ieiu¬
nantes a inciis ad ineffabilia oblec¬
tam̃ta ꝑducit. studiosiori nunc o¬
pere dilectissimi exequamur pre-¬
cepta cęlestia: & quia totum paschale
sacram̃tum in remissionẽ est condi-¬
tum peccatorum. quod celebrare
optamus imitemur. Misericors cñi

Expanded text:
ipsi saturabuntur . Habet ergo populus ipsi saturabuntur . Habet ergo populus Dei spiritales epulas castasque delicias, quas salubriter expetit et laudabiliter concupiscit quoniam laudante et dicente propheta: Gustate et videte, quoniam suavis est Dominus : quisquis dulcedinem justitiae et misericordiae Dei, quibus omnis providentia ejus dispensatur, gustu cordis attigerit, et nullo umquam minuenda fastidio experimenta supernorum hauserit gaudiorum, corruptibilia et temporalia bona aeternorum admiratione despiciet: et in illo igne quem Dei accendit charitas, concalescet: ut algore in fervorem converso, et in lucem nocte mutata, uno  CAP. III. Unde quia tales fructus mater virtutum continentia parit, et jejunantes a vitiis ad ineffabilia oblectamenta perducit; studiosiori nunc opere, dilectissimi, exsequamur praecepta coelestia: et quia totum paschale sacramentum, in remissionem est conditum peccatorum; quod celebrare optamus, imitemur. Misericors enim
Abbreviated transcription (Latin):
cunstant undiq ꝑicula mnnume¬
rabilium delictorum. & ꝑ licitos u¬
sus ad immoderatos transitur exces¬
sus. dum ꝑ curam salutis irrepit de¬
lectatio uoluptatis. & ñ sufficit con-¬
cupiscentie. quod potest satis ẽẽ. na¬
ture. Hinc habendi amornunquã
satiandus exorttur. hinc cupiditas
eminendi quȩ uł stirpisue innixa.
uel soboli minc prolem habet su¬
ꝑbiam: nunc parentem. his aut̃e
& aliis temptationib quarũ mul¬
tiplex ẽ. & infinita connexio. quȩ
rectius uirtus quam continentia op¬
ponitur. quȩ nutriendis atq seruan¬
dis animi & corporis bonis. & inere¬
menta prebet & roborat: Inde in
celestib eccłe disciplinis multũ uti¬
litatis afferunt diuinitus instituta
ieuina. ut dum continentie legib
carnalis subicitur appetitus. motus
quoq interior temꝑetur. ac sicut
corpus a cibis. ita mens ab iniquita¬
te ieumet. Dñs enim dicte. Beati
qui esuriunt & sitiunt iusticiã. q̃m

Expanded text:
cumstant undique pericula innumecumstant undique pericula innumerabilium delictorum , et per licitos usus ad immoderatos transitur excessus, dum per curam salutis irrepit delectatio voluptatis, et non sufficit concupiscentiae, quod potest satis esse naturae. Hinc habendi amor numquam satiandus exoritur; hinc cupiditas eminendi, quae vel stirpi suae innixa, vel soboli, nunc prolem habet superbiam, nunc parentem. His autem et aliis tentationibus, quarum multiplex est et infinita connexio, quae rectius virtus quam continentia opponitur, quae nutriendis atque servandis animi et corporis bonis, et incrementa praebet et roborat? Unde in coelestibus Ecclesiae disciplinis multum utilitatis afferunt divinitus instituta 191 jejunia: ut dum continentiae legibus carnalis subjicitur appetitus, motus quoque interior temperetur, ac sicut corpus a cibis, ita mens ab iniquitate jejunet. Dominus enim dicit: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
acrimine. Sed quia nniu̾sitas fideliũ
ad ꝑfectam innocentiam. & ad ple¬
nam debec tendere puritatem. ite
corum consortio mereatur ascribi.
de quib dicitur. beati mundo corde
qm ipsi dm̃ uidebunt. om̃in stan¬
tia & uirtute nitendum ẽ ut qͥcqͥd
secretum conscientiȩ maculat. quic¬
quid aciem m̃tis obscurat diligen¬
tissimis emundationib deleatur.
Quanuis enim scriptum sit. quis
głabitur castum se habere cor. aut
mundũ se ẽẽ. apeccato. ñ tam despe¬
randa ẽ. apprehensio puritatis. quȩ
dum semꝑ pecitur. semꝑ accipitur.
nec remanet iudicio condempnan¬
dum. quod fuerit confessione purga¬
tum. Hoc illud ẽ. dilectissimi quod
orantes om̃s eccł̃iȩ filii exdoctrina
dñi uniformiter dicunt. dimitte no¬
bis debita nr̃a sicut & nos dimittimꝰ
debitorib nr̃is. quia nemo tam sc̃s
nemo tam iustus ẽ. qui in tempore
istius uite quȩ tota temptatio ẽ. cuiꝰ¬
cunq peccati remissione ñegeat. Cir¬

Expanded text:
a crimine. Sed quia universitas fidelium a crimine. Sed quia universitas fidelium ad perfectam innocentiam et ad plenam debet tendere puritatem, ut eorum consortio mereatur ascribi, de quibus dicitur: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt : omni instantia et virtute nitendum est, ut quidquid secretum conscientiae maculat, quidquid aciem mentis obscurat, diligentissimis emundationibus deleatur. Quamvis enim scriptum sit: Quis gloriabitur castum se habere cor, aut mundum se esse a peccato ? non tamen desperanda est apprehensio puritatis, quae dum semper petitur, semper accipitur, nec remanet judicio condemnandum, quod fuerit confessione purgatum. CAP. II. Hoc illud est, dilectissimi, quod orantes omnes filii Ecclesiae ex doctrina Domini uniformiter dicunt: Dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus debitoribus nostris : quia nemo tam sanctus, nemo tam justus est, qui in tempore hujus vitae, quae tota tentatio est, cujuscumque peccati remissione non egeat. Cir
Abbreviated transcription (Latin):
tio. nisi ut desiuamꝰ esse quod fuimus:
Aut que similitudo resurrectionis. nͥ
depositio uetustatis: Inde qui sacra¬
ũtum sue repara tionis intelligit.
carnis se uiciis debet exuere: & om̃s
sordes abicere peccatorum: ut intra¬
turus nuptiale comniuũ. splendeat
ueste uirtutum. Quannis eñi benig¬
nitassponsi cunctos ad cõmunionẽ
regiarum inuitet epularum: studen¬
dum ẽ. tam̃ unnu̾sis uocatis ut sacro¬
rum ciborum munere ñ inueniant᷑
indigni. Abutunturquidam patien¬
tia dei. & qui ñ sunt in conscientialibe¬
ri.fiunt de longa impunitate securi
cum ideo differatur ultio: ut tem pꝰ
possit habere correccio. Miscđiam gͥ
sed tantum ut conu̾tatur & unuat ñ
ideo quisquam tardet amplecti. qͥa
quod merute ñ recepit. Nec enĩ quic¬
quid differtur aufertur aut condẽp¬
nationem euaste: qui indulgentĩa
ñ quęsiuit. Cuns quidem implo¬
rande s̃ una om̃ib causa ẽ: quia
multis modis. multisq m̃suris. &
peccatum a peccato. & crim̃ di stat

Expanded text:
tio, nisi ut desinamus esse quod fuimus? aut quae similitudo resurrectionis, nisi depositio vetustatis? Unde qui sacramentum suae reparationis intelligit, carnis se vitiis debet exuere, et omnes sordes abjicere peccatorum: ut intraturus nuptiale convivium, splendeat veste virtutum. Quamvis enim benignitas sponsi cunctos ad communionem regiarum invitet epularum, studendum est tamen universis vocatis, ut sacrorum ciborum munere non inveniantur indigni . Abutuntur autem quidam patientia Dei, et qui non sunt in conscientia liberi, fiunt de longa impunitate securi: cum ideo differatur ultio, ut tempus possit habere correctio. Misericordiased tantum ut convertatur et vivat , non ideo quisquam tardet amplecti, quia quod meruit non recepit. Neque enim quidquid differtur, aufertur; aut condemnationem evasit, qui indulgentiam non quaesivit. Cujus quidem implorandae non una omnibus causa est; quia multis modis multisque mensuris et peccatum a peccato, et crimen distat
Abbreviated transcription (Latin):
reficiatur interior. & subtracta caR¬
ni saturate corꝑea. sꝑualib mens de¬
liciis roborctur. Circunspiciat se oĩs
anima xꝑiana. & seuero examine cor¬
dissui interna discutiat: udeat ne
quidibi discordiȩ inheserit. ne quid
cupiditas in sederit. Incontinentiã¬
matur. resipiscat iracundia. commi¬
miantur iacula noxarum. & obtrec¬
catio lingue frenetur. Cessent uindi¬
cce: & obliuioni mandentur iniurie.
Omnĩs postremo plantatio quam ñ
plantauit pater celestis radicitus au¬
feratur. Tunc enim in nob̃ bene uiũẽ¬
tium semina nutriuntur. quando
de agro cordis nr̃i om̃e germ̃ externũ
eueslitur. Si quis ergo inquẽpiam
ita cupiditate ultionis exarsit ut
cum aut carceri traderet. aut um.¬
culis illigaret: ab solutionem ñ solũ
insontis sed etiam eius qui pena dignꝰ
uidetur acceleret. ut illa dñice orati¬
onis regula fidenter utatur dicens.
Dimitte nob̾ debita nr̃a. sicut & nos

Expanded text:
reficiatur interior; et subtracta carreficiatur interior; et subtracta carni saturitate corporea, spiritalibus mens deliciis roboretur. Circumspiciat se omnis anima Christiana, et severo examine cordis sui interna discutiat. Videat ne quid ibi discordiae inhaeserit, ne quid cupiditatis insederit. Castitas inconti resipiscat iracundia, 147 comminuantur jacula noxarum, et obtrectatio linguae frenetur. Cessent vindictae, et oblivioni mandentur injuriae. Omnis postremo plantatio quam non plantavit Pater coelestis, radicitus auferatur . Tunc enim in nobis bene virtutum semina nutriuntur, quando de agro cordis nostri omne germen externum evellitur. Si quis ergo in quempiam ita cupiditate ultionis exarsit, ut eum aut carceri tradiderit, aut vinculis illigaverit, absolutionem non solum insontis, sed etiam ejus qui poena dignus videtur acceleret: ut illa Dominicae orationis regula fidenter utatur, dicens: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos
Abbreviated transcription (Latin):
extinguere. & galeam salutis assu¬
mite: & gladium sp̃e quod ẽ ũbum
dei. Uidete dilectissimi qͣm potenti¬
bus nos telis. quam insuꝑ abilibus
munm̃itis. dux multis insignis tri¬
umphis & inuictus xꝑiane milicie
magister armauerit. Succupete lũ¬
bos balteo castitatis calciauit pedeᷤᷤ
uinculis pacis. quia & discinctꝰ mile
cito ab impudicicie incentore ui¬
citur. & ñ calciatus facile aserpenti
mordetur. Scutum fidei ad protecti¬
onem totius corporis dedit. capitiga¬
leam salutis imposuit: dexteram gla¬
dio. idẽ. uerbo ueritatis instruxit. ut
spũalis preliator ñ solum sit tutus
auulnere: sed & repugnantẽ ualeat
uulnerare. his igitur dilectissimi fre¬
ti armis. impigrẽ atq intrepide pro¬
positum nobis certamen ineamus. ut
in isto ienimorum studio: ñ eotantũ
simus fine contentr: ut solam ciborũ
abstiuentiam putemus ẽe. sectandã.
Parum ẽ. enim si carnis substantia
tenuatur. & amme fortitudo ñ alit᷑.
Afflicto paululum exteriore homire

Expanded text:
exstinguere, et galeam salutis assumite, et gladium spiritus, quod est verbum Dei . Videte, dilectissimi, quam potentibus nos telis, quam insuperabilibus munimentis dux multis insignis triumphis, et invictus Christianae militiae magister armaverit. Succinxit lumbos balteo castitatis, calceavit pedes vinculis pacis: quia et discinctus miles cito, ab impudicitiae incentore vincitur, et non calceatus facile a serpente mordetur. Scutum fidei ad protectionem totius corporis dedit, capiti galeam salutis imposuit, dexteram gladio, id est verbo veritatis, instruxit: ut spiritalis praeliator non solum sit tutus a vulnere, sed et repugnantem valeat vulnerare. CAP. V. His igitur, dilectissimi, freti armis, impigre atque intrepide propositum nobis certamen ineamus: ut in isto jejuniorum stadio, non eo tantum simus fine contenti, ut solam ciborum abstinentiam putemus esse sectandam. Parum enim est si carnis substantia tenuatur, et animae fortitudo non alitur. Afflicto paululum exteriore homine,
Abbreviated transcription (Latin):
cuius reguntur imꝑio. Scientes igit᷑
dilectissimi q̃m caritas deus ẽ qui
oꝑatur om̃ia iom̃ib sectamini ca¬
ritatem. ita ut in unũ castedilecti¬
onis affectum uniũsorum fidelium
corda concurrant. Ranseuntia nos
& uana ñ occupent. constanti desi¬
dcrio ad ea quȩ sunt semꝑ mansu¬
ra taxdamꝰ. Sacram̃tum enim p̃sen¬
tis festi oportet in nobis ẽẽ. ꝑpetuũ:
quod utiq sine fine celebrabitur

Expanded text:
tur imperio. Scientes igitur, dilectissimi, quoniam charitas Deus est , qui operatur omnia in omnibus , sectamini charitatem, ita ut in unum castae dilectionis affectum universorum fidelium corda concurrant. Transeuntia nos et vana non occupent; constanti desiderio ad ea quae sunt semper mansura tendamus. Sacramentum enim praesentis festi oportet in nobis esse perpetuum; quod utique sine fine celebrabitur,
Abbreviated transcription (Latin):
auxiliantis dei clem̃tiam. & uin¬
cula male consuetudinis ab illo põ¬
cat abrumpi:. qui alleuat om̃s qui
corruunt & erigit om̃s elisos. Non
erit uacua confitentis oratio. qm̃
misericors deus uoluntatẽ tmm̃tiũ
se faciet. & dabit quod petitur qui
dedit unde peteretur. ꝑ dñm nr̃m

Expanded text:
auxiliantis Dei clementiam, et vinauxiliantis Dei clementiam, et vincula malae consuetudinis ab illo poscat abrumpi, qui allevat omnes qui corruunt, et erigit omnes elisos . Non erit vacua confitentis oratio, quoniam misericors Deus voluntatem timentium se faciet; et dabit quod petitur, qui dedit unde peteretur. Per Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
qui uiciorum desideriis ñ resistuñ.
Corhominum de oꝑum ostendit᷑
qualitate. & formas m̃tium spe¬
cies detegte actionum. Nam sĩ
sttentur se scire. facti aute negai.
ere enim reatus negationis incur¬
ritur. quando bonum quod in sono
uocis auditur. in conscientiañ habe
mane facile indelicta prolabitur
& quia nullum sine delectatione
peceatũ ẽ: cito ad quiescitur decep¬
torie uoluptati Sed acarnalib de¬
si deriis recurratur ad sp̃uale presi¬
dium: & mens habens noticiam d̾i
sui. aconsiliis se male suasi hostis
auertat. Prosit illi patientia dei nec
ideo delinquendi ꝑtinatia nutria¬
tur. quia uindicta differtur Non
sit peccator de impunitate securꝰ
quia si tempus penitentie amiserte.
locum indulgentie non habebit:
dicente propha. Quia ñ ẽ. in morte
qui memor sit tui. in inferno aut̃e
quis conficebitur tibiꝰ Qui autẽ
sibi correctionis reparationẽ expe¬
ritur ẽẽ. difficilem: confugiat ad

Expanded text:
qui vitiorum desideriis non resistunt. qui vitiorum desideriis non resistunt. COR HOMINUM de operum ostenditur qualitate, et formas mentium species detegit actionum. Nam sunt Deum profitentur se scire, factis autem negant . Vere enim reatus negationis incurritur, quando bonum quod in sono vocis auditur, in conscientia non habetionis facile in delicta prolabitur; et quia nullum sine delectatione peccatum est, cito acquiescitur deceptoriae voluptati. Sed a carnalibus desideriis recurratur ad spiritale praesidium; et mens habens notitiam Dei sui, a consiliis se male suadentis hostis avertat. Prosit illi patientia Dei, nec ideo delinquendi pertinacia nutriatur, quia vindicta differtur. Non sit peccator de impunitate securus, quia si tempus poenitentiae amiserit, locum indulgentiae non habebit, dicente propheta: Quia non est in morte qui memor sit tui; in inferno autem quis confitebitur tibi ? Qui autem sibi correctionis reparationem experitur esse difficilem, confugiat ad
Abbreviated transcription (Latin):
uit. ut quos non ꝑculit ictu afflictio¬
ins. lapsu dciciat uoluptatis. Uidens
itaq resistere sibi principum fidem
& unius deitatis inseparabilem trmni¬
tatem non segnius in palaciis qͣm in
eccłiis adoratari. int̃dictam doletx
mores. Terrorem proscriptionum in
auariciȩ mutat incendium: & quos
dampnis ñ fregit. cupiditate corrũ¬
pit. Malignitas enim longo usupro¬
pria imbuta nequitia ñ deposiut
odium sed uertit ingemum. Quo sibi
m̃tes fideliumblandius subdat. in¬
flamat concupiscentiis quosñ pot̃
uexare torm̃tis. Serit discordias. ac¬
cendit iras. incitat linguas Et ne
ab illicits dolis cautiõra corda se
reuocent: consummandorũ scelerũ
ingerit facultates. quia illitotius
fraudis hic fructusẽ. ut qui imo¬
latione pecudum & thuris incen¬
sione ñ colitur. quib uibet ei crimi
nib seruiatur. Habet igitur dilec¬
tissimi pax nr̃a pericula sua. & fru¬
stra de fidei libertate securi sunt.

Expanded text:
vit: ut quos non perculit ictu afflictiovit: ut quos non perculit ictu afflictionis, lapsu dejiciat voluptatis. Videns itaque sibi resistere principum fidem, et unius Deitatis inseparabilem Trinitatem non segnius in palatiis quam in Ecclesiis adorari, interdictam dolet smores. Terrorem proscriptionum in avaritiae mutat incendium, et quos damnis non fregit, cupiditate corrumpit. Malignitas enim longo usu propriae imbuta nequitiae, non deposuit odium, sed vertit ingenium, quo sibi mentes fidelium blanditiis subdat. Inflammat concupiscentiis, quos non potest 135 vexare tormentis; serit discordias, accendit iras, incitat linguas, et ne ab illicitis dolis cautiora corda se revocent, consummandorum scelerum ingerit facultates: quia illi totius fraudis hic fructus est, ut qui immolatione pecudum et arietum, et thuris incensione non colitur, quibuslibet ei criminibus serviatur. CAP. IV. Habet igitur, dilectissimi, pax nostra pericula sua; et frustra de fidei libertate securi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nos. hanc fortitudinem dilectissi¬
mi ñ illis temporib tantũ necessa¬
riam fuisse credimꝰ. quib regesꝰ
mundi & om̃s scłi potestates cruen¬
ta impietate in dei popłm seuie¬
bant. cum ad maximam ꝑtinere
głam suam ducerent. si de t̾ris nom̃
xꝑianum auferrent: nescientes ec¬
clesiam deiꝑfurorem suȩ crudelita¬
tis augeri. qm insuppliciis & mortib
beatorum marty rum qui putabant᷑
minui numero. multiplicabantur
exemplo. Deniq tantum fidei nr̃e cos¬
tulit impugnatio ꝑ sequentiũ. ut
nichil magisornet regium pͥncipatũ
qmͣ quod dm̃i mundi m̃bra sunt
xꝑi. nec tam głantur quod inimpi¬
ogeniti. qͣm gaudent quod in baptis¬
mate sunt renati Sed quia tempes¬
tas priorum turbinum conquienit¬
& dudum cessantib prȩliis quȩdã
uidetur artidere tranquillitas asigi¬
lanter cauenda sunt illa discrimina
que de otio ipsius pacisoriuntur. Aduer¬
sarius enim quim aꝑtis inefficax pse¬
cutionib fuit tecta nocendi arte dese¬

Expanded text:
. Hanc fortitudinem, dilectissimi, non illis tantum temporibus necessariam fuisse credimus, quibus reges mundi et omnes saeculi potestates cruenta impietate in Dei populum saeviebant, cum ad maximam pertinere gloriam suam ducerent, si de terris nomen Christianum auferrent; nescientes Ecclesiam Dei per furorem suae crudelitatis augeri: quoniam in suppliciis et mortibus beatorum martyrum, qui putabantur minui numero, multiplicabantur exemplo. Denique tantum contulit fidei nostrae impugnatio persequentium, ut nihil magis regium ornet principatum, quam quod domini mundi membra sunt Christi: nec tam gloriantur quod in imperio geniti, quam gaudent quod in baptismate sunt renati. Sed quia tempestas priorum turbinum conquievit, et dudum cessantibus praeliis quaedam videtur arridere tranquillitas, vigilanter cavenda sunt illa discrimina quae de otio ipsius pacis oriuntur. Adversarius enim, qui in apertis inefficax persecutionibus fuit, tecta nocendi arte desae
Abbreviated transcription (Latin):
prauans: auos uero in furorem ꝑ¬
sccutionis instigans. Sed hanc herodiᷤ
istiꝰ rabiem ille unncit & destruit.
qui etiam paruulos martyni gła co¬
ronauit. & fidelib suis tam inuictã
indidit caritatem ut apłi uerbis au¬
deant dicere. Quis nos separabit a
caritate xꝑi: Ribulatio. anangus¬
tia. an ꝑsecutio. an fames. annudi¬
tas. anpericulum. angladius: Sic̃¬

Expanded text:
pravans, alios vero in furorem ppravans, alios vero in furorem persecutionis instigans. Sed hanc Herodis, istius rabiem ille vincit et destruit, qui etiam parvulos martyrii 134 gloria coronavit: et fidelibus suis tam invictam indidit charitatem, ut Apostoli verbis audeant dicere: Quis nos separabit a charitate Christi? tribulatio? an angustia? an persecutio? an fames? an nuditas? an periculum
Abbreviated transcription (Latin):
ram sibi hominis unisse naturam.
Et quodam eum thure ueneratur.
qui in nullo ipsum pat̃ne maies¬
tatis imparem conficetur. His com¬
parationib dilectissum prudent̃
inspectis. inuenimꝰ etiam herodis
ñ deesse ꝑsonam: cuius ipse diabo¬
lus sicut tunc fuit occultus incentor
ita nunc quoq indefessuẽ imttator
Cruciatur enim uocatione gentiũ
& cotidiana potestatis sue destruc¬
tione torquetur. dolens ubiq se de¬
seri. & uerum regem in locis om̃ibus
adorari. Parat fraudes. fingit con¬
sensiones: erumpit incedes. Et ut
reliquiis corũ quos adhuc fallit u¬
tatur. inuidia uritur in uideis. si¬
mulatione insidiatur in hereticiᷤ:
seuitia accenditur inpaganis. Hi¬
det enim insuꝑabilem ẽẽ. poten¬
tiam regis ęt̾ni. cuius mors ipsius
ium mortis extinxerit. & ideo to¬
tam uocendi artem in eos qui uero
regi famulantur armauit. Alios ꝑ
inflamationẽ scientie legalis obdu¬
rans. alios ꝑfalse fidei comm̃ta qͥe¬

Expanded text:
ram sibi hominis uniisse naturam; ram sibi hominis uniisse naturam; et quodam eum thure veneratur, qui in nullo ipsum paternae majestati imparem confitetur. CAP. II. His comparationibus, dilectissimi, prudenter inspectis, invenimus etiam Herodis non deesse personam, cujus ipse diabolus, sicut tunc fuit occultus incentor, ita nunc quoque indefessus est imitator. Cruciatur enim vocatione omnium gentium, et quotidiana potestatis suae destructione torquetur, dolens ubique se deseri, et verum Regem in locis omnibus adorari. Parat fraudes, fingit consensiones, erumpit in caedes, et ut reliquiis eorum quos adhuc fallit utatur, invidia uritur in Judaeis, simulatione insidiatur in haereticis, saevitia accenditur in paganis. Videt enim insuperabilem esse potentiam Regis aeterni, cujus mors ipsius vim mortis exstinxerit; et ideo totam nocendi artem in eos qui vero regi famulantur, armavit; alios per inflationem scientiae legalis obdurans, alios per falsae fidei commenta de
Abbreviated transcription (Latin):
lauit dñs brachium sc̃m suum in
conspeccu om̃ium gentium: & uide¬
runt om̃s gentes terre salutem quȩ
a dño deo nr̃o est. Et iterum. Quib
ñ ẽ. annuntiatum de eo uidebun.
& qui ñ audierunt intelligent Un¬
de cum homines mundane sapi
ne longinquos. de profundo sin er¬
roris educi. & ad cognitione utrilu¬
minis cernimꝰ ad uõcari diuinȩ pro¬
culdubio gr̃e splendor oꝑatur. &
quicquid in cordib tenebrosis noue
lucis apparet. de eiusdem stelle radi¬
Is micat: ut m̃tes quas suo fulgore cor¬
tigerit. & miraculo moueat. & ad dm̃
adorandum prȩcundo ꝑducat. Si aũ
sollicito intellectu uelimꝰ aspictre qͦmͦ
etiam triplex illa species muncrum
ab om̃ib qui ad xꝑm gressu fideiue¬
niunt offeratur. nonne incordibus
recte credentium eadem celebratur
oblatio: Aurum eium de thesauro
animi sui promit. qui xp̃m regem
uniũsitatis agnoscte. Myrram of¬
fert. qui unigenitum dei credit ue¬

Expanded text:
lavit Dominus brachium sanctum suum in lavit Dominus brachium sanctum suum in conspectu omnium gentium ; et Viderunt oma Domino Deo nostro est ; et 133 iterum: Et quibus non est annuntiatum de eo, videbunt; et qui non audierunt intelligent . Unde cum homines mundanae sapinfessione longinquos, de profundo erroris sui educi, et ad agnitionem veri luminis cernimus advocari, divinae procul dubio gratiae splendor operatur; et quidquid in cordibus tenebrosis novae lucis apparet, de ejusdem stellae radiis micat: ut mentes quas suo fulgore contigerit, et miraculo moveat, et ad Deum adorandum praeeundo perducat. Si autem sollicito intellectu velimus aspicere, quomodo etiam triplex illa species munerum ab omnibus qui ad Christum gressu fidei veniunt offeratur, nonne in cordibus recte credentium eadem celebratur oblatio? Aurum etenim de thesauro animi sui promit, qui Christum regem universitatis agnoscit; myrrham offert, qui Unigenitum Dei credit ve
Abbreviated transcription (Latin):
Ies dilectissimi quo pͥmum gen¬
tibus saluator mundi xp̃c ap¬
paruit. sacro nob̃ honore uenerandꝰ
est: & illa hodie cordib nr̃is conci¬
pienda sunt gaudia. que in trium
magorum fuere pectorib: quando
regem cęli & terre signo educco noui
syderis incitati: quem crediderant
promissum. adorauere conspicuum.
Nec enim ita ille em̃sus ẽ. dies. ut uir¬
tus oꝑis que tunc ẽ. reuelata transi¬
erit: nichilq: ad nos nisi rei geste fa¬
ma ꝑuenerit. quam fides susciperet¬
& memoria celebraret: cum multi¬
plicato munere dei. etiam nr̃a coti
illa habuere pͥmordia. Quanuis gͦ
narratio euangłice lectionis illos ꝓ¬
prie recenseat dies. in quib tres ui¬
ri quos nec propħica predicatio do¬
cuerat. nec testificatio legis instruxe¬
rat. ad cognoscendum dm̃ a remo¬
tissima orientis parte uenerunt. hoc
idem tam̃ & manifestius nunc & co¬
piosius fieri inom̃ium uocatorum
illummnatione ꝑspicimus. qm̃ im¬
pletur propħia ĩsaie dicentis. Reue¬

Expanded text:
ies, dilectissimi, quo primum gentibus Salvator mundi Christus apparuit, sacro nobis honore venerandus est; et illa hodie cordibus nostris concipienda sunt gaudia, quae in trium magorum fuere pectoribus, quando Regem coeli et terrae signo et ductu novi sideris incitati, quem crediderant promissum, adoravere conspicuum. Neque enim ita ille emensus est dies, ut virtus operis, quae tunc est revelata, transierit, nihilque ad nos nisi rei gestae fama pervenerit, quam fides susciperet, et memoria celebraret; cum multiplicato munere Dei, etiam quotidie nilla habuere primordia. Quamvis ergo narratio evangelicae lectionis illos proprie recenseat dies in quibus tres viri, quos nec prophetica praedicatio docuerat, nec testificatio legis instruxerat, ad cognoscendum Deum a remotissima Orientis parte venerunt; hoc idem tamen et manifestius nunc et copiosius fieri in omnium vocatorum illuminatione perspicimus, quoniam impletur prophetia Isaiae dicentis: Reve
Abbreviated transcription (Latin):
etiam publicarum austeritas remit¬
titur ultionum. Aboleanturodia. de¬
ficiant simultates. pacis & beniuolen¬
tiȩ multiplicetur affectus. & qui potu¬
it malicia pollui studeat benignitate
purgari. qm̃ iudiciũm aei sicut mi¬
inhumanitatem sinistris. dextros
elemosinarũ pietate laudatos. et̾na
celestis regni beatitudo suscipiet: per

Expanded text:
etiam publicarum austeritas remitetiam publicarum austeritas remittitur ultionum. Aboleantur odia, deficiant simultates, pacis et benevolentiae multiplicetur affectus, et qui potuit malitia pollui, studeat benignitate purgari. Quoniam judicium Dei, sicut iminhumanitatem sinistris, dextros eleemosynarum pietate laudatos , aeterna coelestis regni beatitudo suscipiet. Per
Abbreviated transcription (Latin):
crucis xp̃i. dum continentiȩ clauis
desideria carnis configit. & corpo¬
reas cupiditates uirtute sp̃c in se
habitantis interficit. Difficile est
quenquã in se ñ habere quod ꝑiiat.
Extinguenda ẽ. iracundia. mortifi¬
canda suꝑbia:. destruenda liicuria.
Radix quoq auariciȩ altius ꝑse¬
quenda ẽ. ut om̃ium malorũ germ̃
euelli. Cum autem hac diligentia in¬
desinenter sit animus excolenduste
utendum ita sit corpore. ut reccori suo
necessarium prebeat natura inferior
famulatum. nunc maxime frenisco¬
tinentiȩ caro moderanda ẽ: & quicqͥd
sublimib desideriis obuiat amputas¬
dum. Dum enim congrius purifica¬
tionib ad celebrandum pascha dñi
utraq substantia preparatur. profu¬
tura omni tempore consuetudo nutri¬
tur. Seuera in subditos imꝑia decu¬
mescant. cesset uindicta peccati. & rei
criminum ad hos dies ꝑuenisse segas¬
deant. in quib a scĩs piisq pͥncipib

Expanded text:
crucis Christi, dum continentiae clavis crucis Christi, dum continentiae clavis desideria carnis configit, et corporeas cupiditates virtute Spiritus in se habitantis interficit. Difficile est quemquam in se non habere quod perimat. Exstinguenda est iracundia, mortificanda est superbia, destruenda luxuria, radix quoque avaritiae altius persequenda est: ut omnium malorum germen evelli. Cum autem hac diligentia indesinenter sit animus excolendus, et utendum ita sit corpore, ut rectori suo necessarium praebeat natura inferior famulatum, nunc maxime frenis continentiae caro moderanda est, et quidquid sublimibus desideriis obviat, amputandum. Dum enim congruis purificationibus ad celebrandum Pascha Domini utraque substantia praeparatur, profutura omni tempore consuetudo nutritur. Severa in subditos imperia detumescant, cesset vindicta peccati, et rei criminum ad hos dies pervenisse se gaudeant, in quibus sub sanctis piisque principibus
Abbreviated transcription (Latin):
di. Esuriui enim & dedistis mͥman¬
duicare. Sitiui & dedistis mbibere.
peregrinus eram. & collegistis me. nu
dus & oꝑuistisme. infirmus: & uisi¬
tastisme. incarcere eram: & uenistis
dico uobis. quamdiu fecistisumi ex
fr̃ibus meis minimis mͥ fecistis. Od
hoc oꝑe fructuosius: Quid hac huma¬
nitate felicuis: Quȩ utiq laude sua
fraudanda ñ ẽet. si propt̃ ipsam na¬
ture communionẽ iuuando homi¬
ni ab homine prȩberetur. Sed quia
quod ñ ex fidei fonte procedit ad prȩ-¬
mia ęt̾na ñ ꝑuenit: alia ẽ conditio
cęlestium oꝑum. alia t̾renorum. Mũ¬
dana beniuolentia in his quos adni¬
uat habet finem xp̃iana pietas in
suum transit auctorem. dum in ip¬
sum dicamur benigni: quẽ in nob̾
fatemur oꝑari dicente dño. Sic lu¬
ceat lum̃ ur̃m coram hominib ut
de ipsa paschali festiuitate feruesce.
Debuti enim tui ẽ. ut eiqui pro om̃ib
passus ẽ. paratussis compati. qm
pia uita scõrumnunquã aliena ẽ.

Expanded text:
tabitur, et qui se exaltat, humiliabitur ; merito et vallibus adimpletio, et montibus est annuntiatia depressio: ut et plana nihil offensionis, et directa nihil habeant pravitatis. Quamvis iendi, cujus iter efficit virtutum petra ribus meis, mihi fecistis . Quid hoc opere fructuosius? quid hac humanitate felicius? quae utique laude sua fraudanda non esset, si propter ipsam naturae communionem juvando homini ab homine praestaretur. Sed quia quod non ex fidei 173 procedit fonteenit; alia est conditio operum coelestium, alia terrenorum. Mundana benevolentia in iis quos adjuvat, habet finem; Christiana pietas in suum transit auctorem; dum in ipsum dicimur benigni, quem in nobis confitemur operari, dicente Domino: Sic luceat lumen vestrum coram homide ipsa paschali festivitate fervesce. Debiti enim tui est, ut ei qui pro omnibus passus est parata sis compati: quoniam pia vita sanctorum numquam aliena est
Abbreviated transcription (Latin):
horum diuitias concupiscite: & ꝑ
bonam emulationẽ ad ipsorum am¬
bite suffragia. Cum quib enim nob̾
fuerit consortium deuotionis: erit
& communio dignitatis. Dum itaq
tur: glorificate dm̃ in corpore ur̃o &
lucete dilectissimi sicut aminaria
in hoc mundo Sint lucernȩ m̃tium
ur̃arum semꝑ ardentes. & nichil re¬
sideat ur̃is tenebrosum incordib¬

Expanded text:
Horum divitias concupiscite, et per Horum divitias concupiscite, et per bonam aemulationem ipsorum ambite suffragia. Cum quibus enim nobis fuerit consortium devotionis, erit et communio dignitatis. Dum itaquetur, glorificate Deum in corpore vestro , et lucete, dilectissimi, sicut luminaria in hoc mundo . Sint lucernae mentium vestrarum semper ardentes, et nihil resideat vestris in cordib
Abbreviated transcription (Latin):
penis. mauult inuitare beneficiis.
dilatio enim uindictȩ. dat locũ pe¬
nitentiȩ. Nec tam̃ dici potest nulla
ibi ẽẽ. ultio. ubi nulla conuersio ẽ.
quia mens dura & ingrata iam sibi
ipsa supplicium ẽ. & inconscientia
ipsa patitur. quicqͥd dei bonitate
differtur. Non ita igitur delinq̃nteᷤ
peccata delectent. ut illos in suis ac¬
tib uite huius finis inueniat. q̃m
in inferno nulla correctio ẽ: nec da
ñ suꝑ est actio uoluntatis. dicente
luntates. inimica gaudia. & desid̾ia
iamiamq ꝑitura. Quis fructus ẽ quȩ¬
ue utilttas. ea indesinenter cuꝑe.quȩ
etiam siñ deserant deserenda sunt:
Amor rerum deficientiũ ad incorru¬
ptibilia transferatur. & ad sublimia
uocatus animꝰ celestib delectetur
Confirmate amicicias cum scĩs an¬
gelis intrate inciuitatẽ dei. cuiꝰ nob̾
spondetur habitatio: & patriarchis
propħis. apłis. martirib sociamini.
Unde & illi gaudent: in de gaudete.

Expanded text:
poenis, mavult invitare beneficiis. poenis, mavult invitare beneficiis. Dilatio enim vindictae dat locum poenitentiae. NEC TAMEN DICI potest nulla ibi esse ultio, ubi nulla conversio est, quia mens dura et ingrata jam sibi ipsa supplicium est, 131 et in conscientia sua patitur quidquid Dei bonitate differtur. Non ita igitur delinquentes peccata delectent, ut illos in suis actibus vitae hujus finis inveniat: quoniam in inferno nulla est correctio, NEC DATn superest actio voluntatis, dicente luptates, inimica gaudia et desideria jamjamque peritura. Quis fructus est, quaeve utilitas, ea indesinenter cupere, quae etiamsi non deserant, deserenda sunt? Amor rerum deficientium ad incorruptibilia transferatur, et ad sublimia vocatus animus coelestibus delectetur. Confirmate amicitias cum sanctis angelis; intrate in civitatem Dei, cujus nobis spondetur inhabitatio, et patriarchis, prophetis, apostolis, martyribusque sociamini. Unde illi gaudent, inde gaudete.
Abbreviated transcription (Latin):
sum & humilis corde & inuenictis
requiem animab ur̃is. Iugum enĩ
meũ suaue ẽ: & omis meum leue.
Nichil ergo dilectissimi arduum ẽ
humilib nichil asꝑum mitibus.
& facile omnia precepta ueniunt
in effectum. quando & gr̃a preten¬
dit auxilium: & obedientia mollit
imꝑium. Intonante enim cotidie au¬
rib nr̃is eloquio dei. omnis homo qͥd
diuine iusticie placeat scire conuici¬
tur. Sed quia iudicium illud quo un̾¬
quisq recipiet pro ut gessit. siue bo¬
num siue malum iudicaturi patien¬
tia & bonitate differtur. impunita¬
tem sibi iniquitatis infidelium cor¬
da ꝓmittunt: & putant humanoꝵ
actiium qualitates ad diuinȩ proui¬
dentie ñ ꝑtinere censuram. quasiñ
eiudentissimis plerunq supplicus
male gesta plectantur. aut ñ sepe
celestium cõminationẽ terror osten¬
dat. quib utiq & fides monetur &
infidelitas increpatur. Inter hȩc aũ
indiscrete uniu̾sis bona multa lar¬
gitur. eosq quos menito subderet

Expanded text:
et invenietis requiem animabus vestris. Jugum enim meum suave est, et onus meum leve . Nihil ergo, dilectissimi, arduum est humilibus, nihil asperum mitibus, et facile omnia praecepta veniunt in effectum, quando et gratia praetendit auxilium, et obedientia mollit imperium. Intonant enim quotidie auribus nostris eloquia Dei, et omnis homo quid divinae justitiae placeat scire convincitur. Sed quia judicium illud, quo unusquisque recipiet prout gessit, sive bonum, sive malum , judicaturi patientia et bonitate differtur, impunitatem sibi iniquitatis infidelium corda promittunt, et putant humanorum actuum qualitates ad divinae providentiae non pertinere censuram, quasi non evidentissimis plerumque suppliciis male gesta plectantur, aut non saepe coelestium comminationum terror ostendatur: quibus utique et fides monetur, et infidelitas increpatur. CAP. IV. Inter indiscrete universis bona multa largiatur, eosque quos merito subderet
Abbreviated transcription (Latin):
it & exemplo. ut in adoptionẽ uo¬
catos. ꝑ illud proueheret ad salutẽ.
ꝑ hoc imbueret ad laborem. Hic
autem labor dilectissimi piis filiis
& bonis seruis ñsolum nec aspeꝵ
nec onerosus. sed etiam suauis & le¬
uis ẽ. dicente dño. uenite ad me om̃s
qui laboratis & onerati estis: & ego

Expanded text:
it et exemplo: ut in adoptionem voit et exemplo: ut in adoptionem vocatos per illud proveheret ad salutem, per hoc imbueret ad laborem. Hic autem labor, dilectissimi, piis filiis et bonis servis non solum nec asper, nec onerosus, sed etiam suavis et levis est, dicente Domino: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego
Abbreviated transcription (Latin):
quem perire uoluistis. Confitemini
negatum. adorate uenditum. ut
nobis bonitas illius prosit: cui nr̃a
ergo ad neram dilectissim pertinet
caritatẽ. quã etiã mimicis nr̃is ex
dñica eruditione debemus. & op¬
tandum nobis ẽ. & studendũ ut
hic populus qui ab illa sp̃uali patrũ
nobilitate defecit. ramis sue arboris
inseratur. Multum enm nos deo
beniuolentia ista comĩndat. Quia
ideo delictum illorum nob miscdie
locum fecit. ut eos ad emulationem
salutis recipiendę fides nr̃a reuoca¬
ret. Nam uitam piorum ñ solũ sibi
sed etiam aliis c̃e. utilem decet: ut
quod apud cos agi non potest uerb̃.
optineatur exemplis. Consideran¬
tes itaq dilectissimi in effabilem
erga nos dinorũ muncrũ largita¬
tem. cooꝑatores simus gr̃e dei ope¬
rantis in nobis. Non emm dormien¬
tib prouenit regnum celorum. nec
ocio desidiaq torpentib beatitudo
etͣnitatis ingeritur. Sed quia sicut
suffragintib & sacram̃to consulu¬

Expanded text:
quem perire voluistis. Confitemini quem perire voluistis. Confitemini negatum, adorate venditum: ut vobis bonitas illius prosit, cui vestra ergo ad veram, dilectissimi, pertinet charitatem, quam etiam inimicis nostris ex dominica oratione debemus , et optandum nobis est et studendum; ut et hic populus, qui ab illa spiritali patrum nobilitate defecit, ramis suae arboris inseratur. Multum enim nos Deo benevolentia ista commendat: quia ideo delictum illorum nobis misericordiae locum fecit, ut eos ad aemulationem salutis recipiendae fides nostra revocaret. Nam vitam piorum non solum sibi, 130 sed etiam aliis esse utilem decet: ut quod apud eos agi non potest verbis, obtineatur exemplis. Considerantes itaque, dilectissimi, ineffabilem erga nos divinorum munerum largitatem, cooperatores simus gratiae Dei operantis in nobis. Non enim dormientibus provenit regnum coelorum, nec otio desidiaque torpentibus beatitudo aeternitatis ingeritur; sed quia, sicutsuffragantibus, et sacramento consulu