comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inuisa est. ꝑiculosius est aũt tumeri quã d̾spici. siuͦ
siñ uirib est mag̃ exposita ꝯteptui est ⁊ d̾risum nõ effuc̃
Quid enim est iracundia insuꝑnacuum tumultuan¬
te frigidius. de iñ ñ id̾o quedã sunt t̃ribiliora: qr potiora
sunt no hoc sapientiã dici uelim ꝙ fere sapientis qͦ ce¬
lum est timeri. Quid. Nontimet᷑ febris. podagra ulcus ma
est. ⁊ minine metuenda. At ninetur apłib sicut defornus
ꝑsona ab infantib. Quid. ꝙ semꝑ in autores redupnat ti¬
mor nec quis quam metuitur ip̃e securus. Occu̾rat ħ
loco tibi laberianus ille u̾sus. qui medio cuuli bello.
inteatro dictus. totum itise popłm non alit̃ ꝯu̾tit. quam
simissa ẽẽt uox publici affectus. Necẽe ẽ multos timeat
q̃ multi timent. Ita natura constituit ut quicquid a¬
ueno metu. magnum est. asuo ñ uacet. Leõ in quã pa¬
uida sunt ad leuissima pectora cactus. Ac̾rimas ferax
umbra ⁊ uox. ⁊ odor insolitus exagitat. Quicꝗd d̾t̾ret ⁊¬

Expanded text:
st autem timeri quam despici. Si vero sine viribus est, magis exposita contemptui est et derisum non effugit ; quid enim est iracundia in supervacuum tumultuante frigidius ? Deinde non ideo quaedam, quia sunt terribiliora, potiora sunt, nec hoc sapienti diei velim: " Quod ferae, sapientis quoque telum est, timeri." Quid ? Non timetur febris, podagra, ulcus maest et minime metuenda, at timetur a pluribus sicut deformis persona ab infantibus. Quid, quod semper in auctores redundat timor nec quisquam metuitur ipse securus ? Occurrat hoc loco tibi Laberianus ille versus, qui medio civili bello in theatro dictus totum in se populum non aliter convertit, quam si missa esset vox publici adfectus : Necesse est multos timeat quem multi timent. Ita natura constituit, ut quidquid alieno metu magnum est, a suo non vacet. Leonum quam pavida sunt ad levissimos sonos pectora ! Acerrimas feras umbra et vox et odor insolitus exagitat. Quidquid terret et
Abbreviated transcription (Latin):
uno sapientem ẽ. Alioꝵ om̃iũ ñ ꝯsilia set fraudes ⁊ insi¬
die ⁊ motus animoꝵ in ꝯditi. sũt qui casib ad numerat᷑
Om̃e autẽ fõtuitum circa nos seuit ⁊ inuitia Iu
quoq coita inuurtaꝵ latissima patere materiam. aillis ꝑ
que piculum nob̾ quesitum est: ut accusato sũmisso. aut
ctuminatõne falsa: aud irritatis innos potẽtioꝵ motib.
queq alia int̃ togatos latrocinia sunt: Est ⁊ illa iniuia
frequẽs silucrũ alicui excussum ẽ. aut p̃nuũ du capta¬
tum simagno labore affectata heditas au̾sa ẽ ⁊ questu¬
tum uiuere. i. Adice nunc ꝙ iniuriã nemo in¬
mota iñte accipit. set ad sensum euis ꝑtũbatur. Caret
aũt ꝓtũbatõe un ereptus errorib modratur suis alte
quietis ⁊ placide. Nam si tangit illum inuiriã. ⁊ mouet.
⁊impedit. Caret autẽ ira ⁊ sapiens quam excitat inui¬
ne spẽs. Nee alit̃ careret ira nisi ⁊ ĩiuina. quam sat s

Expanded text:
uno sapiente est. Aliorum omnium non consilia, sed fraudes et insiuno sapiente est. Aliorum omnium non consilia, sed fraudes et insidiae et motus animorum inconditi sunt, quos casibus adnumerat ; omne autem fortuitum circa nos saevit et in vilia. Illud quoque cogita, iniuriarum latissime patere materiam in illis per quae periculum nobis quaesitum est, ut accusatore submisso aut criminatione falsa aut irritatis in nos potentiorum odiis quaeque alia inter togatos latrocinia sunt. Est et illa iniuria frequens, si lucrum alicui excussum est aut praemium diu captatum, si magno labore adfectata hereditas aversa est et quaestutum vivere. Adice nunc quod iniuriam nemo inmota mente accipit, sed ad sensum eius perturbatur, caret autem perturbatione vir ereptus erroribus, moderator sui, altae quietis et placidae. Nam si tangit illum iniuria, et movet et impellit, caret autem ira sapiens, quam excitat iniuriae species, nec aliter careret ira nisi et iniuria, quam scit sibi
Abbreviated transcription (Latin):
cipiat iniuzam. Ab honũe me t̃m̃ dicere putus: ne
a fõtuna quidẽ. Que quotiens tum iui̾tute ꝯgressa ẽ
nũquã par recessit. Simaximũ illd̾ ultra qd̾
nichil h̾nt irate leges ac seuissimi dñi minantur: ĩn
quo imperium suum fõtuna ꝯsumit. equo placido ꝙ¬
animo accipimus et scimus mõtẽ malũ non ẽẽ ob hoc
ne inuiriã quidẽ multo faciliꝰ alia tollerabimus
Dapna ⁊ dolores: ignominias. locoꝵ ꝯmutationes:
d̃bitates. discidia: que sapientẽ. ⁊̃ sumu̾isa cicumueniãt
non mergunt. ne dum ut ad singłoꝵ inpłsus mereat.
Et si fõtune inuirias mod̾rate fert: quãto mag̃ hom̃iũ
potentium quos sat fõtune manus ẽẽ. Omĩa itaq sic
patitur ut yemis rigorem ⁊ intẽꝑantiam celi. ut fẽuo¬
res mõbos que. ⁊ cetã fõte accidentia. nec deqͦ tam bñ
uidicat ut illum quicquã putet cõsilio fecisse. Quod ĩ

Expanded text:
cipiat iniuriam—ab homine me tantum dicere putas ? Ne cipiat iniuriam—ab homine me tantum dicere putas ? Ne a fortuna quidem, quae quotiens cum virtute congressa est, numquam par recessit. Si maximum illud ultra quod nihil habent iratae leges ac saevissimi domini quod minentur, in quo imperium suum fortuna consumit, aequo placidoanimo accipimus et scimus mortem malum non esse, ob hoc ne iniuriam quidem, multo facilius alia tolerabimus, damna et dolores, ignominias, locorum commutationes, orbitates, discidia, quae sapientem, etiam si universa circumveniant, non mergunt, nedum ut ad singulorum impulsus maereat. Et si fortunae iniurias moderate fert, quanto magis hominum potentium quos scit fortunae manus esse! Omnia itaque sic patitur ut hiemis rigorem et intemperantiam caeli, ut fervores morbosque et cetera forte accidentia, nec de quoquam tam bene iudicat, ut illum quicquam putet consilio fecisse, quod in
Abbreviated transcription (Latin):
iui teicere aliquis casus pot̃. ⁊emissa tela declinare. Ita
iniurzãs qualescunq pot̃ aliqua res depelłe. ⁊ inmedio
intc̃ipere. ut ⁊ facce sint nec accepte
contrarra. In iuria aũt non pot̾ fieri nisi inuiste. gͦ sa¬
pienti iniuria non põt fieri.¬
Nec est quod mi¬
munĩs. ⁊ maius nichil pot̃ dignum tribuere sapiẽtẽ.
Habere enim pͥus debet quam dare. nichil aũt hab
quod ase transferri sapiẽns gauisurus sit. Non põt gͦ
diuina nec uiuari desiderãt. nec ledi possũt. Sapiens
autẽ uicinus. ꝓximus ꝙ diis ꝯsistit: excepta mo̾tali¬
tate. similis deo ad illa nitens ꝑgens ꝙ. excelsa õdina¬
ta. intrepida: equali. ⁊ cõcõdi cursu fluentia: secura. B¬
nig̃. bono publico nata ⁊ sibi ⁊ aliĩs salutaria. nichil
humile ꝯcupiscet. nicħ flebit. qui ratõi in nixus. ꝑ hu¬
manos casus. diuino incidet animo Non ht̃ ubi ac¬

Expanded text:
num deicere aliquis casus potest et emissa tela declinare, ita num deicere aliquis casus potest et emissa tela declinare, ita iniurias qualescumque potest aliqua res repellere et in medio intercipere, ut et factae sint nec acceptaecontraria. Iniuria autem non potest fieri nisi iniuste ; ergo sapienti iniuria non poNec est quod mimuneris, et malus nihil potest dignum tribuere sapiente ; habere enim prius debet quam dare, nihil autem habet quod ad se transferri sapiens gavisurus sit. Non potest divina nec iuvari desiderant nec ledi possunt. Sapiens autem vicinus proximus que Deo consistit, excepta mortalitate similis Deo. Ad illa nitens pergens que excelsa, ordinata, intrepida, equali et concordi cursu fluencia, secura, benigna, bono publico nata, sibi et aliis salutaria, nichil humile concupiscet, nicmanos casus divino incedit animo, non habet ubi ac
Abbreviated transcription (Latin):
accepit. H oc loco intelligere nos opoitet. posse eueni
siquis rem cum euilla mea subripuit in domo mea po¬
nat. Ille fũtum fecerit. Ego nichil ꝑpenderim Pot
aliquis nocens fieri : quam uis non nocuerit. Siquis
cum uxore sua tanquam aliena cõcumbat. Ad ulter eit
quam uis illa adultera non sit. Aliquis mͥ uenenum de¬
dit. set ium suam remixta cibo ꝑdidit. Uenenum illd̾
dando. sceleri se obligauit. ⁊̃ sinon nocuit. Nonminus la¬
tro est. cuius telum opposita ueste cdusum ẽ: Omĩa sceła
⁊ ante̾ effectum oꝑis quantum łpe satis ẽ ꝑfecta gũt
possum pedes mouere. ut ñ cũram. Currere non possum
ut pedos nõ moueã. Possum quamuis inaqua sim non
natare. sinato. ñ p̾sum inaqua non eẽ. Exhac forte ⁊ hoc
est dequa agitur. Suniurã accipi. netesse est factam
eẽ si est st̃a non ẽ necesse accepisse me : Multa enim ĩ¬
adẽ possunt que sumoueãt iniurã. Ut intenta ma¬

Expanded text:
accepit." Hoc loco intellegere nos oportet posse eveniraccepit." Hoc loco intellegere nos oportet posse evenirsi quis rem, quam e villa mea subripuit, in domo mea ponat, ille furtum fecerit, ego nihil perdiderim. Potest aliquis nocens fieri, quamvis non nocuerit. Si quis cum uxore sua tamquam cum aliena concumbat, adulter erit, quamvis illa adultera non sit. Aliquis mihi venenum dedit, sed vim suam remixtum cibo perdidit; venenum ille dando sceleri se obligavit, etiam si non nocuit ; non minus latro est, cuius telum obposita veste elusum est. Omnia scelera etiam ante effectum operis, quantum culpae satis est, perfecta sunt. Possum pedes movere, ut non curram ; currere non possum, ut pedes non moveam. Possum, quamvis in aqua sim, non natare ; si nato, non possum in aqua non esse. Ex hac sorte et hoc est de quo agitur. Si iniuriam accepi, necesse est factam esse ; si est facta, non est necesse accepisse me; multa enim incidere possunt quae submoveant iniuriam. Ut intentatam ma
Abbreviated transcription (Latin):
introitum p̃bẽt. Excelsa in expugnabili adiĩs equa.
Non est quod dicas ista ut soles. hunc sapiẽtẽ nr̃m nus¬
quam inueniri. Nonfingimus istud humani ingenii
uanũ decus nec ingentem in maginẽ false rei concipi¬
mus set qualem cõfirmamꝰ exibuimus ⁊ exibebimus.
Raro foͬsitam manis ꝙ etatum. int̃ualł minuit. Neq
enim magna ⁊ excedentia solitum ac uulgare modũ.
crebro gignuntur Cet̃m hic ip̃e .m. cato. acuius men
leditur. non ẽ aũt fortior nequitia uirtute. Nonpocest gͦ
ledi sapiẽs. In uira in bonos nisi amalis ñteptatur. Bouis
inter se pax ẽ. Eali tam boĩs ꝑnitiosi. quam it̃ se.
ꝙ siledi. nisi infirnuor non potest. malus autẽ bono infiꝰ¬
mior est nec iniuria bonis nisi adispari uerenda ẽ. In¬
iuria insapientem uiꝵ noncadit. illud enim iam non es
ãmonendus neminem bonum ẽẽ nisi sapientem.
Suniuste in quid socrates dapnatus est. iniuri ã

Expanded text:
introitum praebent, excelsa, inexpugnabilia, diis aequa. introitum praebent, excelsa, inexpugnabilia, diis aequa. Non est quod dicas, ita ut soles, hunc sapientem nostrum nusquam inveniri. Non fingimus istud humani ingenii vanum decus nec ingentem imaginem falsae rei concipimus, sed qualem conformamus, exhibuimus, exhibebimus, raro forsitan magnisque aetatium intervallis unum; neque enim magna et excedentia solitum ac vulgarem modum crebro gignuntur. Ceterum hic ipse M. Cato, a cuius menaeditur ; non est autem fortior nequitia virtute ; non potest ergo laedi sapiens. Iniuria in bonos nisi a malis non temptatur ; bonis inter se pax est, mali tam bonis perniciosi quam inter se. Quodsi laedi nisi infirmior non potest, malus autem bono infirmior est, nec iniuria bonis nisi a dispari verenda est; iniuria in sapientem virum non cadit. Illud enim iam non es admonendus neminem bonum esse nisi sapientem. " Si iniuste," inquit, " Socrates damnatus est, iniuriam
Abbreviated transcription (Latin):
tia ubi sinit nescio. Quod adres mãs ꝑtinet mecũ sunt
mecum erunt : ꝑ diderunt isti diuites patrimonia. lilu¬
dinosi amores suos. ⁊ magno pudoris inpendio dilecta
scõta Ambitiosi curiã ⁊ foꝵ. ⁊ loca exercendis impubli¬
co uitũs destinata. fenãtores ꝑ dider̃ tabellas. quib aua¬
ritia fło leta : diuitias ymaginatur. Ego quidẽ omĩa ĩ¬
tegra illibata q halco. ꝓinde istos inĩroga. qui flent.¬
qui lamentantur. strictis gi̾adiis nuda ꝓpecunia cõꝑa
opponunt. Qui hostem honerato sinu fugiunt. Erga ista
plenum: nichil ꝑdere. bona eiꝰ solidis ⁊ ĩ exuꝑalib moni¬
m̃tis pretisa sunt: Non babilonios illi muros ꝯtułis
quos alexander intrauit: non cãtaginis. aut numãtie
menia una manu capta. non campitoliũ arcemue:
Habent ista hostile uestigiũ. uel fastigiũ. illaq sapiẽ¬
tem tuentur. ⁊ flamma ⁊ ab incursu tuta sunt. nullũ

Expanded text:
tia ubi sint nescio ; quod ad res meas pertinet, mecum sunt, tia ubi sint nescio ; quod ad res meas pertinet, mecum sunt, mecum erunt. Perdiderunt isti divites patrimonia, libidinosi amores suos et magno pudoris impendio dilecta scorta, ambitiosi curiam et forum et loca exercendis in publico vitiis destinata ; feneratores perdiderunt tabellas, quibus avaritia falso laeta divitias imaginatur. Ego quidem omnia integra illibataque habeo. Proinde istos interroga qui flent, lamentantur, qui strictis gladiis nuda pro pecunia corpora opponunt, qui hostem onerato sinu fugiunt." Ergo ita plenum, nihil perdere. Bona eius solidis et inexsuperabilibus munimentis praecincta sunt. Non Babylonios illis muros contuleris, quos Alexander intravit, non Carthaginis aut Numantiae moenia una manu capta, non Capitolium arcemve, habent ista hostile vestigium. Illa, quae sapientem tuentur, et a flamma et ab incursu tuta sunt, nullum
Abbreviated transcription (Latin):
ciat. ⁊ dura placide ferat. ⁊ scd̾a mod̾rate. nec illis cedẽs
nec his fretus. unus idem ꝙ int̃ diu̾sa sit nec quicquã
suum.nisi se putet ẽẽ quoq ea pãte qua melior est.
En adsum. ħ uob̾ ꝓbaturꝰ. Sub isto tot ciuitatũ euẽso¬
re munim̃ta in cũsu aeris labesien. ⁊ cũriũ altitudi¬
nem cunicłis ac latentib fossis repente resice̾. ⁊ equa¬
turum editissimas arces aggerem crescere. ae nulla
machinam̃ta posse reꝑiri: que bñ fundatũ animũ. a¬
gitẽt. ereptꝰ modo eruinis domus ⁊ ĩcendũs uridiq. relu¬
centib flammas ꝑsanguinẽ fugi. filias meas casus
habetͣ an peior publico. nescio. Solus ⁊ senior ⁊ hostilia
cuta me omĩa uidẽs. Tam̃ integrũ incolumẽ ꝙ eẽ cẽ¬
sum meum ꝓfiteor. teneo. habeo quicquid m̃i ħui.
son est quod me uictum auctoremꝙ te credas. uicit
fo̾tuna tua fõtunam meam: Caduca illa ⁊ dñm mutã¬

Expanded text:
ciat et dura placide ferat et secunda moderate, nec illis cedens ciat et dura placide ferat et secunda moderate, nec illis cedens nec his fretus, unus idemque inter diversa sit nec quicquam suum nisi se putet, et se quoque ea parte qua melior est. En adsum hoc vobis probaturus, sub isto tot civitatium eversore munimenta incussu arietis labefieri et turrium altitudinem cuniculis ac latentibus fossis repente desidere et aequaturum editissimas arces aggerem crescere, at nulla machinamenta posse reperiri, quae bene fundatum animum agitent. Erepsi modo e ruinis domus et incendis undique relucentibus flammas per sanguinem fugi; filias meas quis casus habeat, an peior publico, nescio ; solus et senior et hostilia circa me omnia videns tamen integrum incolumemque esse censum meum profiteor. Teneo, habeo quicquid mei habui. Non est quod me victum victoremque te credas. Vicit fortuna tua fortunam meam. Caduca illa et dominum mutan
Abbreviated transcription (Latin):
I enĩ extrinsecus effluentiũ lubrica ⁊ incerta possessiõe
Cogita nunc an huic fur. aut calupniatoꝵ. aut uicuꝰ
impotens. aut diues aliquis. regnum o̾be senectutis exẽ¬
cens. facere ĩiuriam possit: cui bellũ ⁊ hostis. ⁊ ille egre¬
giam ãtem quas sandaꝵ u̾biũ ꝓfessus. eriꝑe nichil possit
Interinicantes ubiq gladios. ⁊ militarẽ inrapinã tumul¬
tum int̃ flammas ⁊ sanguinẽ. stragemq in pulse ciui¬
tatis inter fragorẽ tẽploꝵ ⁊ suꝑ deos suos cadentiũ uni
honui pax fuit.
Non est itaq ꝙ audax uidices ꝓ¬
missum. cuiꝰ tibi sipaꝵ fideił abco sponsorem dabo. Uix
enim credis tm̃ firmitatis inhonũe. aut tantã animi
magnitudinem cadere. Set si ꝓdit inmedium. qui di¬
cat. non est qd̾ dubites an attolłe se hõ natus supra
humana possit. an dolores. dapna. ulceratões. uulne¬
ra: magnos motus reꝵ ãca se frem̃tium securus aspi¬

Expanded text:
um enim extrinsecus effluencium lubrica et incerta possessio eum enim extrinsecus effluencium lubrica et incerta possessio eCogita nunc, an huic fur aut calumniator aut vicinus impotens aut dives aliquis regnum orbae senectutis exercens facere iniuriam possit, cui bellum et hostis et ille egregiam artem quassandarum urbium professus eripere nihil potuit. Inter micantis ubique gladios et militarem in rapina tumultum, inter flammas et sanguinem stragemque impulsae civitatis, inter fragorem templorum super deos suos cadentium uni homini pax fuit. Non est itaque, quod audax iudices promissum, cuius tibi, si parum fidei habeo, sponsorem dabo. Vix enim credis tantum firmitatis in hominem aut tantam animi magnitudinem cadere ; sed is prodit in medium qui dicat : " Non est quod dubites, an attollere se homo natus supra humana possit, an dolores, damna, ulcerationes, vulnera, magnos motus rerum circa se frementium securus aspi
Abbreviated transcription (Latin):
indinari quidem: ne dum uinci possit. Aduẽsus apꝑatꝰ
t̃ribilium rectos ocłos cenet. Nichil ex uultu mutat. si
ue illi dura: siue scd̾a obstentantur Itaq nichil ꝑ¬
dec quod ꝑire sensurus sit: Sonius eͥ inpossessice uĩ¬
tutis est ex qua depelli nun quã põt. Ccteris p̃cano
utitur: Quis aũt iaccã mouetur alieni. Q uod sun¬
iuria. nichil ledere pocest. exhĩs q̃ ꝓͥa sapiẽtis sunt.
quia uitute sua salua sũt. inuiria sapienti nõ pocest
cetes fuit. Abhoc stilbonus phylosophus int̾rogatus. nũ
aliquid ꝑdidisset. nichil in quid. Omĩa enim men
mecum sunt. At qui ⁊ pacrimoniũ eiꝰ imp̃dam cesse
uictoriam excussit ⁊ se urbe capta ñiniunctum tm̃
s indeꝑnẽ eẽ testatus ẽ. Habebat enim uera secum
bona inque non est manus iniectio. at que dissipa¬
tia. ⁊ mitum fortune seq̃ntia. idõ ut ñ ꝓͥa dilexat oũi¬

Expanded text:
inclinari quidem, nedum vinci possit; adversus adparatus inclinari quidem, nedum vinci possit; adversus adparatus terribilium rectos oculos teve illi dura sive secunda ostendantur. 10. Itaque nichil perdet, quod perire sensurus sit. Unius enim in possessione virtutis est, ex qua depelli nunquam potest. Ceteris precario utitur: quis autem movetur iactura alieni? Quod si iniuria nichil ledere potest ex hiis, que propria sapientis sunt, quia virtute sua salva sunt, iniuria sapienti non potest cetes fuit. Ab hoc Stilbon philosophus interrogatus num aliquid perdidisset: 'Nichil, inquit; omnia enim mea me cum sunt'. Atquvictoriam illi excussit et se urbe capta non invictum tantum sed indemnem esse testatus est. Habebat enim vera secum bona, in quae non est manus iniectio, at quae dissipaticia et nutum fortune sequencia: ideo ut non propria dilexerat. Omni
Abbreviated transcription (Latin):
aliquem malo afficere. A alo at̾ sapientia ñ relĩꝗd
locum. Unun enim illi malum ẽ turpitudo que in¬
trare eo ubi iam uĩtus honestum q est non pot̃ Iniura¬
ad sapientem nõ ꝑuenit: nam siiniura alicuius mali
patientia eit. sapiens at̃ nulsus mali est paciẽs. nulla ad
sapientẽ iniuria ꝑͣtinet. Omĩs iniuria diminutio
euis est. inquẽ incurrit. nec põt quisꝗ̃ iniuriam ac¬
apere siuec aliquo detrimento uł dignitatis. uł cor¬
poris uł reꝵ extra nos positaꝵ: Sapiẽs at̃ nichii ꝑ nͣ¬
dere pocest. Omĩa inse reposuit. Nichil fõtune credit.
Bono sua insolido habet. Conteptus uĩtute. Que fortu¬
itis non indiget. Idõq nec augeri. nec miniu pot̃: Nam
⁊ insumnium ꝑducta. increm̃ti non habet locum. ⁊ni¬
chil eripit fortuna nisi quod dedit. Uirtutẽ autem
non dat. Ideo nec detrahit. Libera est. Inuiolabił.in.
mota. inconcussa Sic contra casus indurat. ut ne

Expanded text:
aliquem malo adficere ; malo autem sapientia non relinquit aliquem malo adficere ; malo autem sapientia non relinquit locum, unum enim illi malum est turpitudo, quae intrare eo ubi iam virtus honestumque est non potest. Erad sapientem non pervenit. Nam si iniuria alicuius mali patientia est, sapiens autem nullius mali est patiens, nulla ad sapientem iniuria pertinet. Omnis iniuria deminutio eius est in quem incurrit, nec potest quisquam iniuriam accipere sine aliquo detrimento vel dignitatis vel corporis vel rerum extra nos positarum. Sapiens autem nihil perdere potest ; omnia in se reposuit, nihil fortunae credit, bona sua in solido habet contentus virtute, quae fortuitis non indiget ideoque nec augeri nec minui potest ; nam et in summum perducta incrementi non habent locum et nihil eripit fortuna nisi quod dedit ; virtutem autem non dat, ideo nec detrahit ; libera est, inviolabilis, immota, inconcussa, sic contra casus indurat, ut ne
Abbreviated transcription (Latin):
Inmo nescio an magis uires sapientia hostendat tran¬
quilitatis : int̃ lacescentia sicut maximũ agum̃tũ est ii¬
ꝑatoris. siãmis uiris q pollentis tota securitas hostiũ t̃ra.
Diuidamus sitibi uidetur serene ĩuariam acontu¬
melia. prior illa natura grauior est. ħ leuior ⁊⁊ tm̃ dlicatis
grauis. qua non leduntur hoĩes. s hostendiuitur. Tanta
ẽ tam̃ aĩoꝵ dissolutio ⁊ uanitas. ut quidã nichil acͥbius
putent. Sic inuenies ẜuu qui flagellis quã colaphis. ce¬
di malit ⁊ qui mõtem ac u̾bera tollerabiliora credat.
quam contumeliosa uẽba adtantas meptras ꝑuentum
est: ut nondolore tm̃ set doloris opiniõs uexemur.¬
More pueroꝵ quib metum incucit uerba ⁊ ꝑsonaꝵ
dfõmitas ⁊ d̾prauata facies. lacrimas uõ euocant. nõĩa
paꝵ grata anrib ⁊ digitoꝵ motus ⁊ alia q̃ impetu quodã
ẽroris imꝓuidi refugiunt. Iniuria ꝓpositum hoc habet

Expanded text:
Immo nescio an magis vires sapientiae ostendat tranImmo nescio an magis vires sapientiae ostendat tranquillitas inter lacessentia, sicut maximum argumentum est imperatoris armis virisque pollentis tuta securitas in hostium terra. Dividamus, si tibi melia. Prior illa natura gravior est; hec levior et tantum delicatis gravis, qua non leduntur homines, set offenduntur. Tanta est tamen animorum dissolucio et vanitas, ut quidam nichil acerbius putent: sic invenies servum, qui flagellis quam colaphis cedi malit, et qui mortem ac verbera tolerabiliora credat quam contumeliosa verba. 7. At tantas inepcias perventum est, ut non dolore tantum, set doloris opinione more puerorum, quibus metum incutit umbra et personarum deformitas et depravata facies, lacrimas vero evocant nomina parum grata auribus et digitorum motus et alia quae impetu quodam erroris improvidi refugiunt. Iniuria propositum hoc habet
Abbreviated transcription (Latin):
lo acõtactu infercoꝵ abductus ẽ : quã ut ulla uis no¬
xia us ad illum iures suas ꝑferat. Etiam cum potẽ¬
tes ⁊ imꝑio editi ⁊ ꝯsensu seriuentium ualidi nocere
intendent: tam citam sapientiam om̃s eoꝵ impetus d¬
ficient. quanq nẽuo cõm̃tis ue maltũ ex pͥmũtur.
cum exira uisum exilierĩt. citra celum tñ flectunt᷑.
Quid. tu putas tũ cum stolidus ille rex multitudine
teloꝵ diem obscurasset. ullam sagutã in solem in q¬
disse aut dimisisse imꝓfundum catenis neptunũ
potuisse contĩgi Ut celestia humanas manus effugi¬
unt. ⁊ abhiis qui templa diriuint ac simulacra ꝯflãt
nichil diuinitati nocetur. ita quicquid fit insapientẽ.
ꝓterue petulant̃. suꝑbe frustra cẽptatur. At satius
erat neminem cẽ qui facẽ uellet. Rem disficilem op¬
tas humano generi innocentiã ⁊ non fieri : eoꝵ inter ẽ
qui facturi sunt non eius qui pati. ne sifiat ꝗdẽ pot̃.

Expanded text:
lo a contactu inferiorum abductus est, quam ut ulla vis nolo a contactu inferiorum abductus est, quam ut ulla vis noxia usque ad illum vires suas perferat. Etiam cum potentes et imperio editi et consensu servientium validi nocere intendent, tam citra sapientiam omnes eorum impetus deficient, quam quae nervo tormentis- ve in altum exprimuntur, cum extra visum exsilierint, citra caelum tamen flectuntur. Quid ? Tu putas tum, eum stolidus ille rex multitudine telorum diem obscuraret, ullam sagittam in solem incidisse aut demissis in profundum catenis Neptunum potuisse contingi ? Ut caelestia humanas manus effugiunt et ab his qui templa diruunt ac simulacra conflant nihil divinitati nocetur, ita quicquid fit in sapientem proterve, petulanter, superbe, frustra temptatur. " At satius erat neminem esse qui facere vellet." Rem difficilem optas humano generi, innocentiam ; et non fieri eorum interest qui facturi sunt, non eius qui pati ne si fiat quidem potest.
Abbreviated transcription (Latin):
sit. quod non iuncitur. quam quod ñlacessitur. cum
dubie sunt uires in exꝑte: At merito cẽtissima fir¬
mitas habeatur. q̃ oĩs inc̃sus respuit. Sic tu sapiẽtẽ
melioris scito nature si nulla illi iniuria nocet. q̃
si nulla fit. Et illũ fo̾tẽ uiꝵ dicã ꝗͣ bella ñ subigũt
nec ad mota uis hostilis ext̃ret. non cui pingue otiũ ẽ in
um. Itadi nonrefert quam multa in illũ conitiantur te¬
ia: xumfit mulli penetrabilis. Quomoeo quoꝵdã lapidũ
mer pugnabilis fe̾ro. duritia ẽ. Nec secant ad am as aut
cedi dd det̃ĩ pot set incu̾rentia ultto retuadars a¬
ad modtim quedam non possunt igne ꝯsumi. s dlama
curtumfusa rigorem suum habitumq ꝯsẽuant. Que¬
adinedum. piecti quidam inaltum scopłi mare frãgt.
nec ip̃i ulla seuitie uestigia. tot u̾̾ati secłis ostentat᷑
ta sapientis aũis solidus est ⁊ id roboris colligit ut
bit. set nõ ꝑuenturam ad eum. MLaiore enĩ int̾ual¬

Expanded text:
sit quod non vincitur quam quod non lacessitus cum sit quod non vincitur quam quod non lacessitus cum dubiae sint vires inexpertae, at merito certissima firmitas habeatur, quae omnis incursus respuit ? Sic tu sapientem melioris scito esse naturae, si nulla illi iniuria nocet, quam si nulla fit. Et illum fortem virum dicam, quem bella non subigunt nec admota vis hostilis exterret, non cui pingue otium est inum ; itaque non refert, quam multa in illum coiciantur tela, cum sit nulli penetrabilis. Quomodo quorundam lapidum inexpugnabilis ferro duritia est nec secari adamas aut caedi vel deteri potest sed incurrentia ultro retundit, quemadmodum quaedam non possunt igne consumi sed flamma circumfusa rigorem suum habitumque conservant, quemadmodum proiecti quidam in altum scopuli mare frangunt nec ipsi ulla saevitiae vestigia tot verberati saeculis ostentant ; ita sapientis animus solidus est et id roboris collegit, ut bit, sed non perventuram ad eum ; maiore enim interval
Abbreviated transcription (Latin):
adq magnum est: nec iniuiriã nec ꝯtumeliã acceptuꝵ
eẽ sapientẽ. Multum aũt int̃ ẽ utrum sapiẽtẽ oxtra ĩ¬
dignatõe. an extra iniuriã ponas. Nam si dicis illum
equo animo latuꝵ nullum ht̃ priuilegiũ. Conting̃
illi res nulgaris ⁊ q̃ discitur ip̃a iniuiriaꝵ assiduitate
patiẽtia. Sinegas acceptuꝵ inuirtã. idem nemini il¬
li teptatuꝵ facere. om̃ib relictis negotiis stoicus fio
Ego uero sapientem nõ inmaginario honore. uer¬
boꝵ ex õnare ꝯstitui. s eo loco ponẽ ꝙ nulla ꝑmitta¬
tur iniuria. Quid gͦ. Nemo erit qui lacessat. qui
tempcet. Nichil inreꝵ natura tã sacrũ ẽ ꝙ sacrile¬
gium ñ inueniat. s non ido̾ diuina minus insublimi
sunt si existunt. ꝗ magni tudinem multum ultra se
positã ñ acturi appetãt. Inuulnerabile est non qd̾ ñ
feritur set quod nonleditur. Exhac tibi nota sapiẽ¬
tem exibeo. Nunquid dubium est quid cẽtus robũ

Expanded text:
atque magnificum est, nec inatque magnificum est, nec inesse sapientem. Multum autem interest, utrum sapientem extra indignationem an extra iniuriam ponas. Nam si dicis illum aequo animo laturum, nullum habet privilegium, contigit illi res vulgaris et quae discitur ipsa iniuriarum assiduitate, patientia ; si negas accepturum iniuriam, id est neminem illi temptaturum facere, omnibus relictis negotiis Stoicus fio." Ego vero sapientem non imaginario honore verborum exornare constitui, sed eo loco ponere quo nulla permittatur iniuria. " Quid ergo ? Nemo erit qui lacessat, qui temptet ? " Nihil in rerum natura tam sacrum est, quod sacrilegum non inveniat, sed non ideo divina minus in sublimi sunt, si exsistunt qui magnitudinem multum ultra se positam non tacturi appetant ; invulnerabile est non quod non feritur, sed quod non laeditur ; ex hac tibi nota sapientem exhibebo. Numquid dubium est, quin certius robur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ extincta sunt: que nefas erat duuidi. Neq enim cato
post libertatem uix̾it nec lib̾tas pꝰcatonẽ huic tu pu¬
tas iniuriam fieri potuisse. appło quod aut p̃curã illi
distraxit. aut togã : qd̾ sacrum illd̾ capd̾ pu̾gam̃tis oris
asꝑsit. Tutus est sapiens. nec ulla afsici. aut inuna
aut cõtumelia p̃t¬
uideor michi intueri ani¬
mum tuum. incensum ⁊ eferuescentẽ. paras adcla¬
mat. hec sunt. que auctoritatẽ p̃ceptis nr̃is detrahãt
Magia ꝓmittitis ⁊ que ne optan quidẽ ne dum credi
possint. De inde ingentia locuti cum pauꝑem negũ¬
stis ẽe sapientem: non negatis solere illi. ⁊ ẜũui.ł
ita inficiamini ⁊ ueniturum ⁊ inꝑata factuꝵ ⁊ dño suo
Suilia p̃staturum ministeria. Ita sublato alte suꝑclio
meadem que cetĩ discendistis. mutatis roꝵ nõib. Tale
itaq aliquid. ⁊ ir hoc eẽ suspicor ꝙ prima sp̃e pulchrũ

Expanded text:
lque exstincta sunt quae nefas erat dividi; neque enim Cato lque exstincta sunt quae nefas erat dividi; neque enim Cato post libertatem vixit nec libertas post Catonem. Huic tu putas iniuriam fieri potuisse a populo, quod aut praeturam illi detraxit aut togam ? Quod sacrum illud caput purgamentis oris adspersit ? Tutus est sapiens nec ulla affici aut iniuria aut contumelia pVideor mihi intueri animum tuum incensum et effervescentem ; paras adclamare : " Haec sunt quae auctoritatem praeceptis vestris detrahant. Magna promittitis et quae ne optari quidem, nedum credi possint; deinde ingentia locuti cum pauperem negastis esse sapientem, non negatis solere illi et servum eitis infitias et veniturum et imperata facturum et domino suo servilia praestaturum ministeria. Ita sublato alte supercilio in eadem quae ceteri descenditis mutatis rerum nominibus. Tale itaque aliquid et in hoc esse suspicor, quod prima specie pulchrum
Abbreviated transcription (Latin):
miuriam acciꝑe. nec contumeliam p̾se. catonem autẽ ce̾ti
exemplar sapientis uiri. nob̾ deos in mortales cedisse. quã
uuxem ⁊ hẽculem priorib sccłis. Hoc enim stoyci nr̃i sapi¬
entes ꝓmintiauerunt. inuictos laborib ⁊ ꝯteptores uolup¬
tatis ⁊ uictores om̃iũ tr̃aꝵ. Cato ñ cum feris manus cõ¬
tulit. quas ꝯsectari. uenatoris agrestis ꝙ ẽ. Nec monstra
igne ac fe̾ro ꝑsecutus est. nec inea t̃ꝑa inaidit quib ee¬
dip̾set celum unius humĩs inniti. Excussa aĩa antiqͣ
crudelitate. ⁊ secło ad summã ꝑducto. solẽtia cum habi¬
tu cõgressa multifõmi malo. ⁊ cum potẽtia inm̃sa cu¬
piditate quam totꝰ orb̾ intres diuisus satiare non pote¬
rati aduersus uitia ciuitatis degenerantis. ⁊ pessum su¬
modo una retrahi manu potãt. retimut. ł ab reptus.
ab stractus. comitẽ se dui sustentatẽ ruine dedit simł¬

Expanded text:
iuriam accipere nec contumeliam posse, Catonem autem certius iuriam accipere nec contumeliam posse, Catonem autem certius exemplar sapientis viri nobis deos immortalis dedisse quam Ulixen et Herculem prioribus saeculis. Hos enim Stoici nostri sapientes pronuntiaverunt, invictos laboribus et contemptores voluptatis et victores omnium terrorum. Cato non cum feris manus contulit, quas consectari venatoris agrestisque est, nec monstra igne ac ferro persecutus est nec in ea tempora incidit quibus credi posset caelum umeris unius inniti. Excussa iam antiqua credulitate et saeculo ad summam perducto sollertiam cum ambitu congressus, multiformi malo, et cum potentiae immensa cupiditate, quam totus orbis in tres divisus satiare non poterat, adversus vitia civitatis degenerantis et pessum suantum modo una retrahi manu poterat, tenuit, donec abstractus comitem se diu sustentatae ruinae dedit simu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpituis adeuntibus. eadem illa que inunum cõgesserat
error oculoꝵ paulatim ad aꝑiuntur tñ illis q̃ p̃cipitia ex
int̾uallo apparebant. reddit lene fastigium. Nuꝑ cum ĩcidis¬
set m̃tio. M. catonis indigne ferebas sicut es iniquitatis
inpatiẽs. ꝙ. catonem etas sua ꝑaꝵ intellexisset : qd̾ supra
pompeios. ⁊cesares sũgentem infra uatinios posuisset. ⁊¬
tibi indignum udebatur. ꝙ illi dissuasuro legem. tota
inforo est creꝑta ͥ qd̾ que arostris usq ad arcũ fabianũ
ꝑseditõse factionis manus traditus uoces in ꝓbas ⁊ spu¬
ta ⁊ omiis alias insane multitudinis contumelias ꝑ¬
tulisset. Tunc gͦ respondi. ħre te qd̾ rei publice nomi¬
ne mouereris. ꝙ hinc .p. elodus. hinc uatiuius ac pessi¬
mus quisq uenũdabat. ⁊ ceta cupiditate cõrepti non
intelligebant se dum uendũt. ⁊ uenire. ꝓ ip̃o quidem ca¬
tone securum te eẽ ulsi Nullum eñi sapiẽte nec in¬

Expanded text:
propius adeuntibus eadem illa, quae in unum congesserat propius adeuntibus eadem illa, quae in unum congesserat error oculorum, paulatim adaperiuntur, tum illis quae praecipitia ex intervallo apparebant redit lene fastigium. Nuper cum incidisset mentio M. Catonis, indigne ferebas, sicut es iniquitatis impatiens, quod Catonem aetas sua parum intellexisset, quod supra Pompeios et Caesares surgentem infra Vatinios posuisset, et tibi indignum videbatur, quod illi dissuasuro legem toga in foro esset erepta quodque a rostris usque ad arcum Fabianum per seditiosae factionis manus traditus voces improbas et sputa et omnis alias insanae multitudinis contumelias pertulisset. Tum ego respondi habere te, quod rei publicae nomine movereris, quam hinc P. Clodius, hinc Vatinius ac pessimus quisque venundabat et caeca cupiditate correpti non intellegebant se dum vendunt et venire. Pro ipso quidem Catone securum te esse iussi; nullam enim sapientem nec in
Abbreviated transcription (Latin):
Antum inter stoices syrene cadit.¬
⁊ cetero sapĩam ꝓfessos inter ẽẽ. quãtum
inter feminas ⁊ mares notr in merito dixiͣ
um utraq turba ad uite societatẽ tantum¬
em ꝯferat. Set altã pars ad obsequendũ
alta inꝑio nata sit. Cetcri sapientes mollit̾̃ ⁊ blande ut fere
domestici ⁊ famliares medici egris cõporib non qua opti¬
mnum. ⁊ celerrimum est medentur set qua licet. Stoice ui¬
rilem ingressiuiam. non ut amenam in euntib uideat᷑
cure habent. set ut quam primum nos eripiant ⁊ mil¬
lum editum uerticem educant. qui adeo extra om̃e celi
iactum surrexit. ut supra fo̾tunam emineat. At ardua
ꝑ que uocamur. ⁊ confragosa sunt. Quid enĩ. Plano ad¬
itur excelsum.Set ne tam abrupta quidem sunt. quã
quidam putant.prima tm̃ pars. saxa rupes ꝙ ht̃. ⁊ inuiĩ
spẽm. sicut pleraq ex longinquo speculantib absasci ⁊
cõnexa uideri solent. cum aciem longinquitas fallat. dem̃̃

Expanded text:
antum inter Stoicos, Serene, et ceteros sapientiam professos interesse quantum inter feminas et mares non immerito dixerim, cum utraque turba ad vitae societatem tantundem conferat, sed altera pars ad obsequendum, altera imperio nata sit. Ceteri sapientes molliter et blande, ut fere domestici et familiares medici aegris corporibus, non qua optimum et celerrimum est medentur sed qua licet ; Stoici virilem ingressi viam non ut amoena ineuntibus videatur curae habent, sed ut quam primum nos eripiat et in illum editum verticem educat, qui adeo extra omnem teli iactum surrexit, ut supra fortunam emineat. " At ardua per quae vocamur et confragosa sunt." Quid enim ? Plano aditur excelsum ? Sed ne tam abrupta quidem sunt quam quidam putant. Prima tantum pars saxa rupesque habet et invii speciem, sicut pleraque ex longinquo speculantibus abscisa et conexa videri solent, cum aciem longinquitas fallat, deinde
Abbreviated transcription (Latin):
tio animi est. Quo uo ratio occupata ⁊ opp̃ssa uitiis
resurget. que ire cessit aut quem ad modũ acõ fusi¬
õẽ se lib̾abit. in qua peioꝵ mixta p̃ualuit. S ꝗdã¬

Expanded text:
tio animi est. Quomodo ergo ratio occupata et oppressa vitiis tio animi est. Quomodo ergo ratio occupata et oppressa vitiis resurget, quae irae cessit ? Aut quemadmodum ex confusione se liberabit, in qua peiorum mixtura praevaluit ? " Se
Abbreviated transcription (Latin):
bitrium est. nec resufere moititue deiecta pͥoruer̃.
set consiluim om̃e ⁊ pñiã in reuocabis. p̃apitatio ab¬
sadit ⁊ non licet eo non ꝑuenire. quo ñ irapgusio al
Ita animus si iniram amorẽ alios ꝙ se piecit affect᷑
ñ ꝑmutitur repͥmẽ impetũ. Rapiat illum op̃otet ᷑
iram. Nam sicepit ferre trasuẽsos difficilis ad salut̾ẽ
recursus ẽ. qm̃ uichil racõnis est: ubi semel affectur
quam finib hostis a̾cendus ẽ. Nam cũ intrauit ⁊ rõ¬
tis se intulit. modum acaptuus non accepit. Neꝙ
enim sepositus est animus ⁊ extr̃i setus speculatur af¬
fectus. ut illos non patiatur ult quã opõtet ꝓced̾e.
s maffectum ip̃e r̃mitatur. Idõq ñ p̃t utilem illã
ium ⁊ salutarem ꝓditam.iam infirmatã q reuo¬
care. Non enĩ ut dixi seꝑatas ista sedes suas d̾ductas¬
q habent. s affectus ⁊ rat̃o in melius peuis ꝙ muta¬

Expanded text:
bitrium est nec resistere morarive deiecta potuerunt, bitrium est nec resistere morarive deiecta potuerunt, sed consilium omne et paenitentiam irrevocabilis praecipitatio abscidit et non licet eo non pervenire, quo non ire licuisset, ita animus si in iram, amorem aliosque se proiecit adfectus, non permittitur reprimere impetum ; rapiat illum oportet etiram. Nam si coepit ferre transversos, difficilis ad salutem recursus est, quoniam nihil rationis est, ubi semel adfectus quam, finibus hostis arcendus est ; nam cum intravit et portis se intulit, modum a captivis non accipit. Neque enim sepositus est animus et extrinsecus speculatur adfectus, ut illos non patiatur ultra quam oportet procedere, sed in adfectum ipse mutatur ideoque non potest utilem illam vim et salutarem proditam iam infirmatamque revocare. Non enim, ut dixi, separatas ista sedes suas diductasque habent, sed affectus et ratio in melius peiusque muta
Abbreviated transcription (Latin):
ua ledit. bono gͦ pena noncõuenit. Obħ ne ira. qr peã
ire ꝯuenit: Siuir bonus pena gͦaudet: ñ gaud̾bit. ne
eo quidem affectu cii pena uoluptau est. Ergo non
est naturał ira. Nunquid quemius nonsit naturi¬
lis ira assum̃da est qr utił sepe fuit extollit animos
⁊ incitat nec quicquã siñ illa magͥficũ inbello fõtitu¬
audaces. Opcimum itaq quidam putãt cẽꝑare iram
ñtollere ooꝙ d̾tracto ꝙ exundat ad salutarẽ modũ
cogere. Id uo̾ retinẽ sine quo lã guebit actio ⁊ uis que
uigon animi resoluctur: Primum facilius ẽ exdu¬
tere pnitiosa quam regere ⁊ nõ ad nuttere: quani
ad mnissa mod̾rari. Nam cum se inpossessiõe posuer̃
rotontiora rectore sunc. nec retidi se minime pa¬
tuitur  de inde ratio ip̃a cum freni traduntur.
potens esto quã du dducta ẽ abeffectib. Simiscuit
testa ce surit ulltiora nos insua rapiũt nec regreilũ
reliuqunti ut inp̃ceps datis cõꝑib nullum sitor¬

Expanded text:
edit; bono ergo poena non convenit, ob hoc nec ira, quia poena irae convenit. Si vir bonus poena non gaudet, non gaudebit ne eo quidem adfectu, cui poena voluptati est ; ergo non est naturalis ira. Numquid, quamvis non sit naturalis ira, adsumenda est, quia utilis saepe fuit ? Extollit animos et incitat, nec quicquam sine illa magnificum in bello fortituaudaces. Optimum itaque quidam putant temperare iram, non tollere, eoque detracto, quod exundat, ad salutarem modum cogere, id vero retinere sine quo languebit actio et vis ac vigor animi resolvetur. Primum facilius est excludere perniciosa quam regere et non admittere quam admissa moderari ; nam cum se in possessione posuerunt, potentiora rectore sunt nec recidi se minuive patiuntur. Deinde ratio ipsa, cui freni traduntur, tam diu potens est quam diu diducta est ab adfectibus ; si miscuit testate sunt, ulteriora nos vi sua rapiunt nec regressum relinquunt. Ut in praeceps datis corporibus nullum sui ar
Abbreviated transcription (Latin):
tuetum inercie. iram timori. cupiditatẽ ab sit bos aui¬
tute ãalue eittinquã ratõ ad uitia ꝯfugiat. Sonp̃t
bie auuĩs fidele otium caꝑe. Quatiatiu necẽe ẽ forcp̃t¬
etlr amatu malis suis tutus ẽ qui fõtis eẽ ñ cupit. qͥet᷑¬

Expanded text:
metum, inertiae iram, timori cupiditatem. Absit hoc a vimetum, inertiae iram, timori cupiditatem. Absit hoc a virtute malum, ut umquam ratio ad vitia confugiat ! Non potest hic animus fidele otium capere, quatiatur necesse est fluctueturque, qui malis suis tutus est, qui fortis esse nisi
Abbreviated transcription (Latin):
gnari pot̃ nisi illa iplet animũ ⁊ spiritũ accendit.
Ucendum aũt illa ẽ non ut duce s milite. Quod ẽ fłm.
Iam si exaudit ratõe sequitur ꝙ qua ducitur iam nõ
utił animi mipister ẽ quã miles. qui signum recep¬
tui negligit. Itaꝙ simodum adhiberi sibi patitur. q̃lio
noĩe appłłanda est. Tesit ira ẽẽ quã effrenatã indomi¬
tam q intelligo. Sinon patitur ꝑnitiosa est nec in¬
t̃ auxilia numeranda. Ita aut ira non est aut mu¬
utilis est. Nam si quis penam exigit non ipsiuus
pene auidus. set qr oportet non est ad numerãdus
iratis i hic ent utł miles qui sait parẽ ꝯsilio. affectus ꝗ¬
assunter n au ad uiteri. quam duces sunt. Idõ minqua
assumeo: oali aduitoriũ. umꝓuidos ⁊ uolentes impetus.
aps a uos nich il ĩa auctoritatis habeat. quas nũquã i¬
paiere possit. uisi pares illis simils ꝙ apposuit᷑. Nt ire

Expanded text:
gnari potest, nisi illa implet animum et spiritum accendit; gnari potest, nisi illa implet animum et spiritum accendit; utendum autem illa est non ut duce sed ut milite." Quod est falsum. Nam si exaudit rationem sequiturque qua ducitur, iam nonnutilis animi minister est quam miles, qui signum receptui neglegit. Itaque si modum adhiberi sibi patitur, alio nomine appellanda est, desit ira esse, quam effrenatam indomitamque intellego ; si non patitur, perniciosa est nec inter auxilia numeranda ; ita aut ira non est aut inutilis est. Nam si quis poenam exigit non ipsius poenae avidus sed quia oportet, non est adnumerandus iratis. Hic erit utilis miles qui scit parere consilio ; adfectus quidem tam mali ministri quam duces sunt. Ideo numquam adsumet ratio in adiutorium improvidos et violentos impetus, apud quos nihil ipsa auctoritatis habeat, quos numquam comprimere possit, nisi pares illis similisque opposuerit, ut irae
Abbreviated transcription (Latin):
qĩ fartis aliquid ratõe haberet ad uocabitis. Deni¬
qr introgo ualentior ẽ quã racõ an infimior.
Siualentior quõ illi modũ rac̃o patit imponẽ cũ
ħ ꝑse adroꝵ effectus sufficit ratio. nec d̾siderat in becci¬
lioris auxilium. At irati quidam cõstant sibi ⁊ se ꝯtinẽt.
Quomͦ cum iam ire euanesat ⁊ sua sponte d̾cedit. ñ cum
mip̃o feruore ẽ. Tunt eñi potentior ẽ. Quid gͦ. non aliqñ
inira quoq ⁊ dimitunt incolumes intactosq quos ederũt
⁊ anocendo astinent: faciunt quomodo cũ affectus reꝑc̾sit
affectum. ⁊ aut metus aut cupiditas aliquid impetinũ.
licas. nunquã enĩ ui̾tus uitio adiuuanda est sec cõtep¬
ta quociens inꝑetu opus est. non irascitur set exũgit ⁊ ĩ
quantũ putauit opus ẽẽ. Concitatur remittitur ꝙ
non alit̃ quam que tom̃tis ex pͥmuntur tela. Inꝑate¬
state mittentis sunt inquantũ cõ queantur. ¶Iraĩ
quid aristotiles necc̃ia est. Nec quicquã siñ illa expu¬

Expanded text:
fortius aliquid ratione haberet, advocabatis. Denique interrogo : valentior est quam ratio an infirmior ? Si valentior, quomodo illi modum ratio poterit imponere, cum ne hac per se ad rerum effectus sufficit ratio nec desiderat inbecillioris auxilium. " At irati quidam constant sibi et se continent. " Quando ? Cum iam ira evanescit et sua sponte decedit, non cum in ipso fervore est ; tunc enim potentior est. " Quid ergo ? Non aliquando in ira quoque et dimittunt incolumes intactosque quos oderunt et a nocendo abstinent ? " Faciunt. Quando ? Cum adfectus repercussit adfectum et aut metus aut cupiditas aliquid impetravit. licas. Numquam enim virtus vitio adiuvanda est se contenta. Quotiens impetu opus est, non irascitur sed exsurgit et in quantum putavit opus esse concitatur remittiturque, non aliter quam quae tormentis exprimuntur tela in potestate mittentis sunt in quantum torqueantur. " Ira," inquit Aristoteles, " necessaria est, nec quicquam sine illa expu
Abbreviated transcription (Latin):
tela manu utraq quatientẽ. Neq eͥ illi se tege̾ cure ẽ tõnã
cruc̃tã ꝙ tcatri cosam. ⁊ u̾b̾ib suis liuidã ĩcessu sue saniei of¬
fusã. inłta caligine ĩc̾sitatẽ. uastãtẽ gustantẽq ⁊ om̃iũ odio

Expanded text:
tela manu utraque quatientem neque enim illi se tegere curae est, torvam tela manu utraque quatientem neque enim illi se tegere curae est, torvam cruentamque et cicatricosam et verberibus suis lividam, incessus vaesani, offusam multa caligine, incursitantem, vastantem fugant
Abbreviated transcription (Latin):
płcħrima ora fedaũ. tõuos uult̾ exirã ꝗllimis reddit. Lĩꝗd
decor om̃is. iratos ⁊ siue amictus illiꝰ cõpositus ẽ ad legẽ tra
hent uestẽ oẽ q curam sui effundet. Sicapilloꝵ nͣa. Pãte ia
centiũ nõ infos hãbitꝰ cũ aĩo ĩhorescũt. tumesct̃ uene cõ¬
cutiet᷑ crebꝰ sp̃u pectꝰ rabida uocis eruptõ colla distendet.
łum ãtus trepidi in quiete manus tutiꝰ cbͥ fluctuatõ. Qua¬
lem intus putas ẽẽ aminũ ẽ extͦ ymago tã fetida ẽ. Quã¬
petus. rupturus se nisi cruꝑit. Quales ĩ hostiũ ł feraꝵ. ce¬
d mandẽtiũ. aut adcedẽ eũtiũ asp̾tꝰ. Qͥlia poeta inf̾na mõ¬
sta finxẽ. succ̃ta ẜpentib ⁊ igͦ ⁊ flatu. Quales adbella e¬
xitanda discõdiã ĩppͦs diuidẽdã. pacẽꝙ lacerãdã dt̾ime ĩfoꝵ
exeunt talẽ nob̾ ut̃ figuremꝰ. Nãma lumina ãdentia. sibillo
mugituq ⁊ gemitu ⁊ stridore. ⁊ siq̃ hus inuisior uox ẽ. ꝑstrepẽtẽ.

Expanded text:
pulcherima ora fedavit, torvos vultus ex transquillissimis reddit. Linquit decor omnis iratos. Et si amictus illis compositus est ad legem, ire trahent vestem omnem que curam sui effundent; si capillorum naturaon informis habitus, cum animo inhorrescunt; tumescunt venae ; concutietur crebro spiritu pectus, rabida vocis eruptio colla distendet; tum artus trepidi, inquietae manus, totius corporis fluctuatio. Qualem intus putas esse animum, cuius extra imago tam foeda est ? Quanpetus, rupturus se nisi eruperit ! Quales sunt hostium vel ferarum caede madentium aut ad caedem euntium aspectus, qualia poetae inferna monstra finxerunt succincta serpentibus et igneo flatu, quales ad bella excitanda discordiamque in populos dividendam pacemque lacerandam teterrimae inferum exeunt: talem nobis iram figuremus, flamma lumina ardentia, sibilo mugituque et gemitu et stridore et si qua his invisior vox est perstrepentem,
Abbreviated transcription (Latin):
his ingenia curare. ut facienda suadeat q̃ cupidita¬
tem que hoẽsti. ⁊ equo ꝯciliet aĩs. faciat ꝙ uitioꝵ.
odium p̃cium iũtutis. transeat de iñ adtristiorem
orationem qua moncat adhuc. ⁊ expliret nouissiẽ
adponas . ⁊ has adhuc leues reuocabiles dcurrat. Di¬
tima supplicia scełib ultinus ponat : ut nemo ꝑcat
nisi quem ꝑire ⁊̃ ꝑeuntis int̃sit. ħ uno medentib en
dissimilis ꝙ illi quib uitã ñ potuerũt lãgui facile¬
pr̃ant. Hic dapnatus cum dedecore ⁊ tra ductõe ui¬
tã exigit. ñ qr delectet᷑ ullius pena. ꝓcul ẽ enĩ a sa¬
piente tam in humana feritas set ut documtiem oñi
sint. ⁊ qui alicui noluerunt ꝓdẽe: mõte cẽte eoꝵ res .p. u
tatur: Non est gͦ natura hom̃is pene appetẽs ĩõ neͥra

Expanded text:
 his mollioribus ingenia curare, ut facienda suadeat cupidita his mollioribus ingenia curare, ut facienda suadeat cupiditatemque honesti et aequi conciliet animis faciatque vitiorum odium, pretium virtutium ; transeat deinde ad tristiorem orationem, qua moneat adhuc et exprobret ; novissime ad poenas et has adhuc leves, revocabiles decurrat ; ultima supplicia sceleribus ultimis ponat, ut nemo pereat, nisi quem perire etiam pereuntis intersit. Hoc uno medentibus erit dissimilis, quod illi quibus vitam non poant, hic damnatos cum dedecore et traductione vita exigit, non quia delectetur ullius poena—procul est enim a sapiente tam inhumana feritas—sed ut documentum omnium sint, et quia vivi noluerunt prodesse, morte certe eorum res publica utatur. Non est