comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
perstrepunt: quasi quosdam accen¬
sionis sue sonitus reddunt. Citus
quidem flaminam faciunt: sed ꝓti¬
nus in fauilla frigescunt. Alii au-¬
tem lignis grauiorib durioribꝰꝙ
non dispares. accensionem tarde sꝰ¬
cipiunt: sed tamen accensi semel dif¬
ficilius extinguntur. Et quia tar¬
dius se in asperitate concitant: fu¬
roris sui durius ignem seruant. A¬
lii autẽ quod est nequius &e citius
iracundie flammas accipiunt: & tar¬
dius deponunt. Hon nulli uero has
&e tarde suscipiunt: c&e citius amittuis
In quib nimirũ quatuor modis liqui¬
do lector agnoscit. quia ce ad tranqui¬
litatis bonum ultimus plusquã pri¬
mus appropinquat: & in malo. scd̾m
tercius sũperat. Sed quid prodest qͥd
iracundia quõmodo mentẽ teneat.
dicimus. si non etiã qualiter compest
Ndebeat exprimamus: Ouobus a enĩ
modis: fracta possidere animũ ira
desuescit. Primus quippe est: ut m̃s
sollicita antequã agere quõdlibet in¬

Expanded text:
perstrepunt, quasi quosdam / accenperstrepunt, quasi quosdam / accensionis suae sonitus reddunt; citius quidem flammam faciunt, sed protinus in favillam frigescunt. Alii autem, lignis gravioribus durioribusque non dispares, accensionem tarde suscipiunt, sed tamen accensi semel difficilius extinguntur, et quia se tardius in asperitate concitant, furoris sui durius ignem servant. Alii autem – quod est nequius – et citius iracundiae flammas accipiunt et tardius deponunt. Nonnulli vero has et tarde suscipiunt et citius amittunt. In quibus nimirum quattuor modis liquido lector agnoscit, quia et ad tranquillitatis bonum ultimus plus quam primus appropinquat et in malo secundum tertius superat. Sed quid prodest, quod iracundia, quomodo mentem teneat, dicimus, si non etiam, qualiter compesci debeat, exprimamus? Duobus etenim modis fracta possidere animum ira desuescit. Primus quippe est, ut mens sollicita, antequam agere quodlibet in
Abbreviated transcription (Latin):
a proximi dilectione seꝑaratur: & a¬
criores stimuli ad mentẽ ueniunt.
causeq que grauius exasperent o¬
riuntur: atꝙ in irati oculo festũ¬
ca in trabem uertitur. dum ira
in odium per mutatur. Plerumq
ira per silentiũ clausa. intra men-¬
tem uehementius exẽstuat. & cla¬
mosas tacita uoces format: uerba
sibi quib exasperetur obicit. &e qͣsi
in cause examine posita. durius
ex asperata respondet. Quod salomõ
breuiter insinuat: dicens. Prestola¬
tio impiorũ furor. Sicq fi̾t: ut per¬
turbatus animus. maiorem strepi¬
tum sui silentii sentiat. eumq gr̃a¬
uius clausa ire flamina consimat.
Unde bene ante nos quidam sapiens
dixit. Cogitationes iracundi. uipe¬
ree sunt generationes: mentẽ come¬
dunt matrem suam. Sciendum ue¬
ro est: quod non nullos ira citius
accendit. facilius deserit. Non nul¬
los uero tarde quidem commouet:
sed durius tenet. Aui namq accen¬
sis calamis similes. dum uocibus

Expanded text:
a proximi dilectione separatur, et aa proximi dilectione separatur, et acriores stimuli ad mentem veniunt. Causae quoque, quae gravius / exasperant, oriuntur, atque in irati oculum festuca in trabem vertitur, dum ira in odium permutatur. Plerumque ira per silentium clausa intra mentem vehementius aestuat et clamosas tacita voces format. Verba sibi, quibus exasperatur, obicit, et quasi in causae examine posita, durius exasperata respondet. Quod Salomon breviter insinuat, dicens: prętolatio impiorum furor. Sicque fit, ut perturbatus animus maiorem strepitum sui silentii sentiat eumque gravius clausae irę flamma consumat. Unde bene ante nos quidam sapiens dixit: Cogitationes iracundi vipereae sunt generationis, mentem comedunt matrem suam. Sciendum vero est, quod nonnullos ira citius accendit, facilius deserit. Nonnullos vero tarde quidem commovet, sed durius tenet. Alii namque accensi calamis similes, dum vocibus
Abbreviated transcription (Latin):
quia factus est potestatis aliene:
& eo furor menbra foras inictibus
exercet. quo intus ipsã menbrorum
dominã mentẽ. captiuam tenet.
Aliquando autẽ manus nõ exerit:
sed in maledictionis iaculo linguã
uertit. Fratris namq interitum p̃¬
cibus exposcit. & hoc deũ perpetrare
expetit. quod iꝑse peruersus homo
facere uel metuit uel erubescit:
fitq ut & uoto & uoce homicidium
peragat. etiam cum alesione proxi¬
mi manus cessat. Aliquando ira ꝑ¬
turbato animo. quasi ex ndicio si¬
lentiũ indicit. & quo se foras ꝑ lin¬
guam non exprimit. intus deteriꝰ
ignescit: ut iratus quisq collocutio¬
nem suã proximo subtrahat. &e ni¬
chil dicendo. quam sit auersus di¬
cat. Et non nunquã hec silentii se¬
ueritas per discipline dispensatio¬
nem gẽritur: si tamen sollicite in
intimis discretionis forma teneatur.
Non nunquã uero dum accensus
animus a consueta locutione restrin¬
gitur. per accessum temporis penitꝰ

Expanded text:
quia factus est potestatis alienę, quia factus est potestatis alienę, et eo furor membra foras in ictibus exerit, quo intus ipsam membrorum dominam mentem captivam tenet. Aliquando autem manus non exerit, sed in maledictionis / iaculo linguam vertit. Fratris namque interitum precibus exposcit et hoc deum perpetrare expetit, quod ipse perversus homo facere vel metuit vel erubescit. Fitque, ut voto et voce homicidium peragat, etiam cum a lęsione proximi manibus cessat. Aliquando ira perturbato animo quasi ex iudicio silentium indicit, et quo se foras per linguam non exprimit, intus deterior ignescit, ut iratus quisque conlocutionem suam proximo subtrahat et nihil dicendo, quam sit aversus, dicat. Et nonnumquam silentii sęveritas per disciplinae dispensationem geritur, si tamen sollicite in intimis discretionis forma teneatur. Nonnumquam vero, dum accensus animus a consueta locutione restringitur, per accessum temporis penitus
Abbreviated transcription (Latin):
nitionis abscondit. Per iram sancti
sp̃e splendor excluditur: quo con-¬
tia iusta uetustam translationẽ
scriptum est. Suꝑ quem requiescit
sp̃c meus. nisi super hũmilem. & qͥe¬
tum. & trementem sermones meos:
Cum enĩ humilem diceret: quie¬
tum protinus adiunxit. Si ergo i
ta quietem menti subtrahit: suã
sc̃ spiritui habitationem claudit.
Quius recessione animus uacuus.
ad apertam mox in saniam ducit᷑:
& usq ad suꝑficiem ab intimo cogi¬
tationũ fundamento dissipatur:
Nam ire sue stimulis accensũ cor
palpitat: corpus tremit: lingua se
prepedit: facies ignescit: ex asperan¬
tur oculi: & nequaquã recognoscunt᷑
noti. Ore quidem clamorem format:
sed sensus quid loquatur ignorat.
In quo itaq iste ab abrepticus longe
est qui actionis sue coñscius non ẽ:
Unde fit plerumnq ut usq ad ma¬
nus ira prosiliat. & quo ratio lon¬
gius recẽdit. audatior exurgat: seq
ipsum retinẽre animus non ualet.

Expanded text:
nitionis abscondit. Per iram sancti nitionis abscondit. Per iram sancti Spiritus splendor excluditur; quo contra, juxta vetustam translationem scriptum est: Super quem requiescit spiritus meus, nisi super humilem et quietum et trementem sermones meos? Cum enim humilem diceret, quietum protinus adiunxit. Si ergo / ira quietem menti subtrahit, suam sancto spiritui habitationem claudit. Cuius recessione animus vacuus ad apertam mox insaniam ducitur et usque ad superficiem ab intimo cogitationum fundamento dissipatur. Nam irae suae stimulis accensum cor palpitat, corpus tremit, lingua se praepedit, facies ignescit, exasperantur oculi, et nequaquam recognoscuntur noti. Ore quidem clamorem format, sed sensus, quid loquitur, ignorat. In quo itaque iste ab arrepticiis longe est, qui actionis suae conscius non est? Unde fit plerumque, ut usque ad manus ira prosiliat, et quo ratio longius recedit, audacior exurgat; seque ipsum retinere animus non valet,
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia teneri uideatur: sicut sꝙ¬
tum est. Ira perdet etiam prudentes.
quia scilicet contusus animus ne¬
quaqͣm explet: etiam si quid intel¬
ligere prudenter ualet. Per iram iu¬
sticia relinquitur: sicut scriptũ est.
sra enĩ uiri. iusticiã dei non oꝑat᷑.
Quia dum perturbata mens iudi-¬
cium sue rationis exasperat. omne
quod furor siggerit. rectũ putat.
Der iram gratia uite socialis amit¬
titur: sicut scriptum est. Noli esse
assiduus cum homine iracundo.
ne discas semitas eius: & sumas scã¬
dalum anime tue. Quia qui se ex
humaua ratione non tẽmperat:
necesse est ut bestialiter solus uiuat.
Per iram concordia rumpitur: si¬
cut scriptum est. Uir animosus
parit rixas: & uir iracundus ef¬
fodit peccata. Iracundus quippe
peccata effodit: quia etiam malos
quos in caute ad discordiam pro-¬
uocat. peiores facit. Per iram lux
ueritatis amittitur: sicut scrip¬
incutit: huic deus r̃adium sue cog¬

Expanded text:
sapientia teneri videatur, sicut scripsapientia teneri videatur, sicut scriptum est: Ira perdit etiam prudentes , quia scilicet confusus animus nequaquam explet, etiam si quid intelligere prudenter valet. Per iram justitia relinquitur, sicut scriptum est: Ira viri justitiam Dei non operatur , quia dum perturba a mens judicium suae rationis exasperat, omne quod furor suggerit rectum putat. Per iram gratia vitae socialis amittitur, sicut scriptum est: Noli esse assiduus cum homine iracundo, ne discas semitas ejus, et sumas scandalum animae tuae . Quia qui se ex humana ratione non temperat, necesse est ut bestialiter solus vivat. Per iram concordia rumpitur, sicut scriptum est: Vir animosus parit rixas. Et vir iracundus effodit peccata . Iracundus quippe peccata effodit, quia etiam malos quos incaute ad discordiam provocat pejores facit. Per iram lux veritatis amittitur, sicut scripincutit, huic Deus radium suae cog
Abbreviated transcription (Latin):
uidia. Que nimirũ sententia ue¬
ra esset: si illata contra tanti uiri
patientiam non fuisset. Sed nospen¬
semus quod dicitur. quamuis ab ai¬
ditoris sui uirtute relidatur: ut
ostendamꝰ quam rectum est quod
promitur. si non in beato iob iniu¬
ste promeret᷑. Cum scriptitm sit.
tu autẽ dñe cum tranquillitate
iudicas. sciendum nobis magno¬
pere est: quia quotiens turbulen¬
dinis uirtute restringimus. reli¬
re ad similitudinem conditoris co¬
namur. Nam cũ tranquillitatem
mentis. ira diu uerberat. dilania¬
tam quodãmodo scissamq ꝑturbat:
ut sibimet ipsi non congruat. ac
uim intime similitudinis amittar.
Quanta ergo sit iracundie culpa
pensemus: per quam dum man¬
suetudo amittitur. suꝑne imagi
nis similitudo uitiatur. Per iram
sapientia perditur. ut quid qͦ ue
ordine agendum sit omnino ne¬
sciatur: sicut scriptum est. Ira in
sinu stulti requiescit: quia nimi¬
rum intelligentie lucem subtrahit.
cũ mentẽ ꝑmouendo confundit.
Per iram uita amittitur. etiams

Expanded text:
uae nimirum sententia vera esset, si illata contra tanti viri patientiam non fuisset. Sed nos pensemus quod dicitur, quamvis ab auditoris sui virtute relidatur, ut ostendamus quam rectum est quod promitur, si non in beatum Job injuste promeretur, cum scriptum sit, Tu autem, Domine, cum tranquillitate judicas ; sciendum nobis magnopere est quia quotiens turbulendinis virtute restringimus, redire ad similitudinem conditoris conamur. Nam cum tranquillitatem mentis ira diverberat, dilaniatam quodam modo scissamque perturbat, ut sibimetipsi non congruat, ac vim intimae similitudinis amittat.  Vet. XXXI.  Quanta ergo sit iracundiae culpa pensemus, per quam dum mansnis similitudo vitiatur. Per iram sapientia perditur, ut quid, quove ordine agendum sit, omnino nesciatur, sicut scriptum est: Ira in sinu stulti requiescit , quia nimirum intelligentiae lucem subtrahit, cum mentem permovendo confundit. Per iram vita amittitur, et si
Abbreviated transcription (Latin):
dñs de monstretur. flare irascendo di¬
citur. non quod ipse in natura sua
mutabilitatis uicissitudinem recipit:
sed quod post longam patientiã qͣn¬
uoq uindictam peccatoris exequit᷑.
is qui in semetipso tranquillus est:
pereuntib turbulentus uidetur.
Mens quippe reproba. quia aduer
sum sius actibus iudicem conspicit.
quasi commotus ei ostenditur: quia
in conspectu illius. reatu suo ipsa t᷑ͣ¬
batur. Sed post quam quasi clemen¬
ter admonuit: aperte increpationis
uerba subiungit dicens. Rugitus. leo¬

Expanded text:
Dominus demonstretur, flare irascendo diDominus demonstretur, flare irascendo dicitur; non quo ipse in natura sua mutabilitatis vicissitudinem recipiat, sed quo post longam patientiam, quando vindictam peccatoris exsequitur, is qui in semetipso tranquillus est, pereuntibus turbulentus videtur. Mens quippe sum suis actibus judicem conspicit, quasi commotus ei ostenditur, quia in conspectu illius reatu suo ipsa turbatur. Sed postquam quasi clementer admonuit, aperte increpationis verba subjungit, dicens: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Nos quippe cum flamus. aerem
ab exteriorib introrsus trahimus:
& introrsus tractum. hunc exterius
reddimus. flare ergo deus in uindic¬
te retributione dicitur: quia ab ex¬
teriorib causis. introrsus iudicii cõ¬
silium concipit. & ab interno consi¬
lio extrorsus sententiam emittit. Qua¬
si flante deo ab exterioribus aliquio
introrsus trahitur. quando foris ma¬
la nr̃a conspicit: & intus iudiciũ di¬
sponit. Et rursũ quasi flante deo ab
interioribus sp̃c extrorsus emittitur:
quando ab interno conceptu consilii.
exterius iudicium dampnationis
infertur. Bene itaq dicitur. quod qͥ
dolores seminant. flante deo pereunt:
quia unde foris ꝓuersa faciunt. in¬
de ab intimis recte feruintur. Uel cer¬
te cum flare deus dicitur. quia et
statim ire eius sp̃c subinfertur: ap¬
pellatione flatus illius. potest ipsa
eius animaduersio designari. Nos
quippe cũ irascimur: flatu furoris
inflamur. Ut ergo uindictam cogitãs

Expanded text:
tur. Nos quippe cum flamus, aerem tur. Nos quippe cum flamus, aerem ab exterioribus introrsus trahimus, et introrsus tractum hunc exterius reddimus. Flare ergo Deus in vindictae retributione dicitur, quia ab exterioribus causis introrsus judicii consilium concipit, et ab interno consilio extrorsus sententiam emittit. Quasi flante Deo, ab exterioribus aliquid introrsus trahitur, quando foras mala nostra conspicit, et intus judicium disponit. Et rursum, quasi flante Deo, ab interioribus spiritus extrorsus emittitur, quando ab interno conceptu consilii, exterius judicium damnationis infertur. Bene itaque dicitur quod qui dolores seminant, flante Deo pereunt; quia unde foris perversa faciunt, inde ab intimis recte feriuntur. Vel certe cum flare Deus dicitur, quia et statim irae ejus spiritus subinfertur, appellatione flatus illius potest ipsa ejus animadversio designari. Nos quippe cum irascimur, flatu furoris inflammamur. Ut ergo vindictam cogitans
Abbreviated transcription (Latin):
dii tolerat. ut considerantib insinu-¬
et. ad quos eos iudiciũ reseruat. Hec¬
i non cum fine presentis scłi de cunc¬
tis generaliter dicitur: ex magna par¬
te proculdubio ueritatis uirtute ua-¬
cuatur. Sed tunc uera erit: cum iam
miquitatis dilatio non erit. Que hoc
tortasse modo intelligi rectius pocest.
qͣm nec innocens perit. nec rectus
deletur: quia &e si carne hic atteritur.
in conspectu eterni iudicis uera salu-¬
te reparatur. Et qui seminant dolo¬
rs & metunt. flante deo pereunt: qͥa
quanto hic altius ꝑuerse agendo pro¬
ficiunt. tanto durius subsequenti dãp¬
natione feriuntur. Sed cum eidem
lintentie premittitur. recordare. ui¬
delicet patet. quia transacta res ad
mentem reducitur: non autem futu¬
ra nuntiatur. Tunc ergo eliphar ue¬
rius diceret: si hec de iniquis gene¬
iliter fieri. extrema animaduersio¬
ułt ciedidisset. Sed hoc quod flare do¬
dicitur: urget ut subtilius discerna¬

Expanded text:
diu tolerat, ut considerantibus insinudiu tolerat, ut considerantibus insinuet, ad quod eos judicium reservet. si non cum fine praesentis saeculi de cunctis generaliter dicitur, ex magna parte procul dubio veritatis virtute evacuatur. Sed tunc vera erit, cum jam iniquitatis dilatio non erit. Quae hoc fortasse modo intelligi rectius potest, quoniam nec innocens perit, nec rectus deletur; quia etsi carne hic atteritur, in conspectu aeterni judicis vera salute reparatur. Et qui seminant dolores et metunt, flante Deo pereunt; quia quanto hic altius perverse agendo proficiunt, tanto durius subsequenti damnatione feriuntur. Sed cum eidem sententiae praemittitur, Recordare, videlicet patet quia transacta res ad mentem reducitur, non autem futura nuntiatur. Tunc ergo Eliphaz verius diceret, si haec de iniquis generaliter fieri extrema animadversione credidisset. dicitur, urget ut subtilius discerna
Abbreviated transcription (Latin):
do ergo flante deo pereunt. qui ple¬
rumq diu hic subsistere. & iustis fe¬
licius ꝑmittunt᷑: Hinc namq de il¬
lis per psalmistam iterum dicitus.
In laborib hominũ non sunt: e iũ
hominibus non flagellabuntur. huis
ieremias ait. Quare uie impiorum
prosperantur: Quia enĩ sicut scriptl
est dñs patiens redditor est: sepe dull
tolerat. quos imperpetuũ dampnas.
gon nunquam uero cõncite pereutit:
qua pusillanimitati innocentium
onolando concurrit. Aliquando om
spotens deus dui preualere iniquoᷤ
petitur: ut iustorũ mundius uita p᷑¬
getur. Aliquando uero in iustos cele¬
riter trucidat: eorumq interitu in¬
nocentium corda confirmat. Si enim
nunc omnes male agentes ꝑcuteret.
extremũ iam iudicium quib exhibe¬
ret: Si autẽ nullũ omnino ꝓcuteret.
quis deũ res humanas curare credi-¬
disset: Non nunquã ergo iniquos fe¬
rit. ut ostendat quia mnulta mala ñ
delerit: non numquã uero iniquos

Expanded text:
do ergo flante Deo pereunt, qui pledo ergo flante Deo pereunt, qui plerumque diu hic subsistere, et justis felicius, permittuntur? Hinc namque de illis iterum per Psalmistam dicitur: In laboribus hominum non sunt, et cum hominibus non flagellabuntur . Hinc Jeremias ait: Quare via impiorum prosperatur . Quia enim, sicut scriptum est, Dominus patiens redditor est , saepe diu tolerat quos in perpetuum damnat; nonnunquam vero concite percutit, qui pusillanimitati innocentium consolando concurrit. Aliquando ergo omnipotens Deus diu praevalere iniquos patitur, ut justorum mundius vita purgetur. Aliquando vero injustos celeriter trucidat, eorumque interitu innocentium corda confirmat. Si enim nunc omnes male agentes percuteret, extremum jam judicium quibus exhiberet? Si autem nullum omnino percuteret, quis Deum res humanas curare credidisset? Nonnunquam ergo 155 iniquos ferit, ut ostendat quia inulta mala non deserit. Nonnunquam vero iniquos
Abbreviated transcription (Latin):
dicere. Solores autẽ nietere est: qicen¬
do preualere. Uel certe dolores semii¬
nant. qui peruersa peragunt: dolo¬
res metunt. cũ de. eadem peruersita¬
te puniuntur. Fructus quippe dolo¬
ris est: retributio dampnationis. d
cum protinus subinfertur. quia qn
dolores seminant & metunt. flante d̾s
pereunt. & ire eius sp̃u consumuit᷑
hoc loco doloris messio non iam pen
sed adhuc perfectio iniquitatis osten¬
ditur: quia ex diuine ire spiritu. euis¬
dem messionis pena subrogatur de¬
minant ergo hic dolores & metunt.
quia iniqua sunt que facuint. em
ipsa iniquitate prosperantur: sicut
de iniquo per psalmistam dicit᷑. Dol¬
luuntur iue eius in omni dempore.
auferuntur iudicia tua a facie eius:
omniũ inimicorũ suorũ dominabi¬
tur. De quo paulopost subditur. dub
lingua eius labor & dolor. Boloresi¬
taq seminat. cum peruersa agit: di¬
lores metit. cum ex eisdem ꝑuersita¬
tibus temporaliter extrescit. Quomo¬

Expanded text:
dicere; dolores autem metere, est dicendicere; dolores autem metere, est dicendo praevalere. Vel certe dolores seminant, qui perversa agunt; dolores metunt, cum de eadem perversitate puniuntur. Fructus quippe doloris est retributio damnationis. Sed cum protinus subinfertur quia qui dolores seminant et metunt, flante Deo pereunt, et irae ejus spiritu consumuntur, hoc loco doloris messio, non jam poena, sed adhuc perfectio iniquitatis ostenditur, quia ex divinae irae spiritu, ejusdem messionis poena subrogatur. Seminant ergo hic dolores et metunt, quia iniqua sunt quae faciunt, et in ipsa iniquitate prosperantur; sicut de iniquo per Psalmistam dicitur: Polluuntur viae ejus in omni tempore; auferuntur judicia tua a facie ejus, omnium inimicorum suorum dominabitur . De quo paulo post subditur: Sub lingua ejus labor et dolor . Dolores itaque seminat, cum perversa agit; dolores metit, cum ex eisdem perversitatibus temporaliter excrescit. Quomo
Abbreviated transcription (Latin):
Iustus perit: & nemo est qui recogi¬
tet. Si rectos deus prouidendo nõ ra¬
peret: nequaqͣm de iusto sapientia
dixisset. Raptus est ne malitia muta-¬
ret intellectum illius. Si iustos ani-¬
maduersio nulla ꝓcuteret: petrus
minime prenuntiaret dicens. Tem¬
pus est ut iudicium incipiat de do¬
mo dñi. Illi uero ueraciter recti sũt:
qui amore suꝑne patrie ad cuncta
presentis uite aduersa preparantur.
Nam qui pro eternis bonis mala hic
perpeti metuunt: iudelicet recti nõ
sunt. Sed eliphar uel deleri rectos.
uel innocentes hic perire non esti¬
mat: quia sepe hi qui non spe cele¬
stis głe. sed pro terrena deo retri¬
butione deseruiunt. ipsi sibimet
fingunt quod querunt. & docere
presumentes cum terrenã securi-¬
tatem predicant: cunctis suis la¬
boribus ostendunt quid amant. Se¬
perantur iniquitatem . et semirtant
uolores oł metti int eos flante deo ꝑ¬
isse: & sp̃u ire eius esse consumptos
Dolores seminare est: fraudulento

Expanded text:
Justus periit, et nemo est qui recogiJustus periit, et nemo est qui recogitet . Si rectos Deus providendo non raperet, nequaquam de justo Sapientia dixisset: Raptus est, ne malitia mutaret intellectum ejus . Si justos animadversio nulla percuteret, Petrus minime praenuntiaret, dicens: Tempus est ut incipiat judicium de domo Dei . Illi ergo veraciter recti sunt, qui amore supernae patriae ad cuncta praesentis vitae adversa praeparantur. Nam qui pro aeternis bonis mala hic perpeti metuunt, videlicet recti non sunt. Sed Eliphaz vel deleri rectos, vel innocentes hic perire non aestimat, quia saepe hi qui non spe coelestis gloriae, sed pro terrena Deo retributione deserviunt, ipsi sibimet fingunt quod quaerunt; et docere praesumentes, cum terrenam securitatem praedicant, cunctis suis laboribus ostendunt quid amant. Seperantur iniquitatem et seminant dolores et metunt eos, flante Deo perisse et spiritu ire eius esse consumptosDolores seminare, est fraudulenta
Abbreviated transcription (Latin):
mas ur̃as. Quid est enĩ animã possi¬
uere nisi perfecte in omnib uiuere.
cunctis mentis motibus. ex uirtu¬
tis arce dominari: Qui igitur patien¬
tiam tenet. animã possidet: quia in¬
de contra aduersa omnia fortis ef¬
ficitur. unde sibi ce se ipsum uincen¬
do dominatur. Et quo se laudabili-¬
ter frangit. infrac̃tum se fortiter ex¬
erit: quia cũ in sius se uoluptatibꝰ
superat. se se ad contraria in uictũ
parat. Sed quia eliphat in uehenoo
corripuit: nunc aliqua uelut ex
periit. aut quando recti deleti sunt :¬
diue heretici quorũ amicos beati
iob tenere speciem diximus. seu per¬
uersi quilibet. quam in ordinate re¬
darguunt : tam reprehensibiliter ex-¬
ortantur. ait namq. Quis unquã
innocens periit. aut quando recti
ueleti sunt: Sepe quippe hic & inno-¬
centes pereunt. & recti funditus de¬
lentur: sed tamen ad eternã gloriam
pereundo saluantur. Si enĩ nullus
innocens periret: propheta ñ diceret.

Expanded text:
imas vestras . Quid est enim animas possiimas vestras . Quid est enim animas possidere, nisi perfecte in omnibus vivere, cunctis mentis motibus ex virtutis arce dominari? Qui igitur patientiam tenet, animam possidet; quia inde contra adversa omnia fortis efficitur, unde sibi et semetipsum vincendo dominatur. Et quo se laudabiliter frangit, infractum se fortiter exerit; quia cum in suis se voluptatibus superat, sese ad contraria invictum parat. Sed quia Eliphaz invehendo corripuit, nunc aliqua velut exhperit? aut quando recti deleti sunt--Sive haeretici, quorum amicos beati Job tenere speciem diximus, sive perversi quilibet, quam inordinate redarguunt, tam reprehensibiliter exhortantur. Ait namque: Quis unquam innocens periit, aut quando recti deleti sunt? Saepe quippe hic et innocentes pereunt, et recti funditus delentur; sed tamen ad aeternam gloriam pereundo servantur. Si enim nullus innocens periret, Propheta non diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
to se auctori eorundem temporaliũ
ueratiꝰ per formidinem suibdit. Que ĩ
timore diũ constituta. non inuenit
extra quod metuat: quia dum recto
metu conditori omniũ iungitur.
potestate quadam suꝑ omnia suble-¬
uatur. fortitudo autem: non nisi in nõ¬
aduersitate ostenditur.Unde & mox¬
post fortitudinem. patientia subro¬
gatur. Canto enĩ se quisq ad forti¬
tudinem ꝓfecisse uerius demonstrat:
quanto aliena mala robustius tõ¬
lerat. Nam minus inse conualuit.
quem aliena iniquitas sternit: qͥ
in eo quod ferre contrarietatẽ non
ualet. pusillanimitatis sue gladio
confossus iacet. Quia uero ꝑfectio de
patientia nascitur: statim post pa
tientiam. uiarũ ꝑfectio sub infert᷑.
perfectionem proximi in patiens nõ-
est. Nam qui alienam in ꝑfectionem
ferre non ualens deserit: ipse sibi te¬
stis est quod perfecte nec dum profe-¬
cit. Hinc in euuangelio ueritas di¬
cit. In pacientia ur̃a: possidebitis am¬

Expanded text:
to se auctori eorumdem temporalium to se auctori eorumdem temporalium veracius per formidinem subdit. Quae in timore Domini constituta, non invenit extra quod metuat, quia dum recto metu conditori omnium jungitur, potestate quadam supra omnia sublevatur. Fortitudo autem nonnisi in adpost fortitudinem patientia subrogatur. Tanto enim se quisque ad fortitudinem profecisse verius demonstrat, quanto aliena mala robustius tolerat. Nam minus in se convaluit quem aliena iniquitas sternit. Qui in eo, quod ferre contrarietatem non valet, pusillanimitatis suae gladio confossus jacet. Quia vero perfectio de patientia nascitur, statientiam, viarum perfectio subinfertur. perfectionem proximi impatiens non est. Nam qui alienam imperfectionem ferre non valens deserit, ipse sibi testis est quod perfecte necdum proficit. Hinc in Evangelio Veritas dicit: In patientia vestra possidebitis an
Abbreviated transcription (Latin):
Que nimirtm cuncta ei sententie
sub rogat: quam premisit dicens. Nt̃
autem uenit suꝑ te plaga & de fecisti:
tetigit te. & conturbatus es. Omnia
ergo simul interisse asserit: in eo qͦd
beatum iob turbatum inter flagella
reprehendit. Sed intuendum ualde
est: quia quamuis inconuenienter
increpat. congruenter tamen ordines
uirtutũ narrat. Quatuor gradibꝰ qͥppe
uitam b̃eati iob. uirtutes enumeran-¬
do distinxit: dum & timori fortitu¬
dinem. & fortitudini patientiam. &
iatientie perfectionem iunxit. In uia
cenĩ dei a timore incipitur: ut ad for¬
titudinem ueniatur. Nam sicut in
uia scl̃i audacia fortitudinem: ita
in uia dei tiraor audacia debilitatem
parit. Et sicut in uia scłi timorde¬
bilitatem. ita in uia dei timor fortitu¬
diueu gignit: salomone attestante
qui ait. In timore dñi fidutia fortitu¬
dius. Tunori quippe dñi in esse fidu¬
dia fortitudinis dicitur: quia nimi¬
rum mens nr̃a tanto ualentius terro¬
res rerum temporalium despicit. quan¬

Expanded text:
Quae nimirum cuncta ei sententiae subrogat, quam praemisit, dicens: Nunc autem venit super te plaga, et defecisti; tetigit te, et conturbatus es. Omnia ergo simul interisse asserit, in eo quod beatum Job turbatum flagello reprehendit. Sed intuendum valde est, quia quamvis inconvenienter increpat, congruenter tamen ordines virtutum narrat. Quatuor quippe gradibus vitam beati Job virtutes enumerando distinxit, dum et timori fortitudinem, et fortitudini patientiam, et patientiae perfectionem junxit. In via etenim Dei a timore incipitur, ut ad fortitudinem veniatur. Nam sicut in via saeculi audacia fortitudinem, ita in via Dei audacia debilitatem parit; et sicut in via saeculi timor debilitatem, ita in via Dei timor fortitudinem gignit, Salomone attestante, qui ait: In timore Domini fiducia fortitudinis . Timori quippe Domini inesse fiducia fortitudinis dicitur, quia nimirum mens nostra tanto valentius terrores rerum temporalium despicit, quan
Abbreviated transcription (Latin):
quiq duob modis bonorum urtã
impetunt: quia aut praua eos dice¬
re asserunt. aut recta non seruare
que dicunt. Unde & beatus iob infe¬
rius ab amicis suis de locutione
prehenditur: nunc autẽ recta dixis¬
se. sed hec non seruasse laceratur. Ab
iniquis ergo modo bonorũ locuno.
modo actio reprobatur: quatuꝰ aut
reprehensa lingua taceat. aut eiꝰdem
lingue sue ad iudicata testimonis
in crimine uita succumbat. Et no¬
tandum quod prius laudes lingue
inferunt: & postmodũ de uite in¬
firmitate conquerunt᷑. Iniqui aeñ
ne publice praui uideantur. locu.¬
tur aliquando bona de iustis. al
esse iam cognita & aliis noueruis
sed sicut prediximꝰ. hec ipsa ꝓtinus
ad cumulum reatus ꝑtrahuno.es
redendum sibi in contrariis. ex eo
quoo ce prospera loquebantur osten¬
uis: tantoq mala quasi uerius in¬
inuant. quanto & bona quasi deuo¬
te laudabant. Ad usum ergo intorqͤnt
eriminis uoces fauoris: dum iustoꝵ
uitam iide post grauius uulnerãt.

Expanded text:
quique duobus modis bonorum vitam impetunt, quia aut prava eos dicere asserunt, aut recta non servare quae dicunt. Unde et beatus Job inferius ab amicis suis de locutione reprehenditur; nunc autem recta dixisse, sed haec non servasse laceratur. Ab iniquis ergo modo bonorum locutio, modo actio reprobatur, quatenus aut reprehensa lingua taceat, aut ejusdem linguae suae adjudicata testimonio, in crimine vita succumbat. Et notandum quod prius laudes linguae inferunt, et postmodum de vitae infirmitate conqueruntur. Iniqui etenim, ne publice pravi videantur, loquuntur aliquando bona de justis, quae esse jam cognita et aliis noverunt. Sed sicut praediximus, haec ipsa protinus ad cumulum 153 reatus pertrahunt, et credendum sibi in contrariis, ex eo quod et prospera loquebantur, ostendunt; tantoque mala quasi verius insinuant, quanto et bona quasi devote laudabant. Ad usum ergo intorquent criminis voces favoris, dum justorum vitam inde post gravius vulnerant,
Abbreviated transcription (Latin):
himiliter cogitet auctorem nature:
fecit. factum. impie non affligit.
Quod tunc eliphat didicit: cum uo¬
cem quasi aure lenis audiuit. In cõ¬
sderatione namq diuine magni-¬
tudinis discitur: quam humiliter
in sua animaduersione timeatur.
Et qui suꝑna degustat. inferiora eqͣ¬
nimiter tolerat: quia plene uitꝰ con¬
ipicit. quanti estimet quod foris a¬
git. Male enĩ se rectum putat: qui
regulam summe rectitudinis igno¬
rat. Et sepe lignum rectum cre-¬
ditur: si ad regulam non ducat᷑. Sed
cum regule iungitur. ꝑ quantam
tortitudinem tumescit inuenitur:
quia nimirũ rectitudo abscidens in-¬
crepat. quod oculus deceptus appro¬
babat. Eliphaz itaq quia suꝑna cõ-¬
spexit. districtum iudicium de infe¬
rioribus exerit: &e quamiuis beatũ iob
non recte redargiit. in comparatio¬
ue tamen creatoris omniũ. creatu¬
re modũ recte describit dicens. Ec

Expanded text:
humiliter cogitet auctorem naturae, humiliter cogitet auctorem naturae, fecit, factum impie non affligit. Quod tunc Eliphaz didicit, cum vocem quasi aurae lenis audivit. In consideratione namque divinae magnitudinis discitur quam humiliter in sua animadversione timeatur. Et qui superna degustat, inferiora aequanimiter tolerat, quia plene intus conspicit, quanti aestimet quod foris agit. Male enim se rectum putat, qui regulam summae rectitudinis ignorat; et saepe lignum rectum creditur, si ad regulam non ducatur; sed cum regulae jungitur, per quantam tortitudinem tumescit invenitur, quia nimirum rectitudo abcidens increpat, quod oculus deceptus approbabat. Eliphaz itaque quia superna conspexit, districtum judicium de inferioribus exerit; et quamvis beatum Job non recte redarguit, in comparatione tamen creatoris omnium, creaturae modum recte describit dicens: C
Abbreviated transcription (Latin):
nitur. sed in solis radio posita tene¬
bratur. Quid ergo eliphaz raptus i
contemplatione cognouit. nisi qͦd
iustificari homo dei comparatione
non possit : Recta namq credimꝰ.
que ex terius operamur: sed cũ mi¬
nime interna cognoscimus. quasi
in solis radio positi caligamus. Cũ
uero illa ut cumq percipimus.
ista non ut cumq iudicamus:
quia tanto quisq subtilius de te¬
nebris iudicat. quanto ei uerius¬
se claritas lucis ostentat. Qui enl
lucem uidet: scit quid de te¬
nebris estunet. Nam qui can¬
dorem lucis ignorat: & obscura
pro lucidis approbat. Bene autẽ
subditur. aut factore suo purior
erit uir: Quisquis de ꝑcussione
mũrmurat. quid aliud quam uu¬
sticiam feriaentis accusat: Purs¬
temn se ergo uir factore suo estimat.
si fontra flagellum querelam parat:
uinꝙ sibi proculdubio possponat.
cum eius iudicium de sua afflictione
redarguit. Ut ergo homo reprehen¬
dere non audeat iudicem culpe. hũc

Expanded text:
nitur, sed in solis radio posita tenenitur, sed in solis radio posita tenebratur. Quid ergo Eliphaz raptus in contemplatione cognovit, nisi quod justificari homo Dei comparatione non possit? Recta namque credimus quae exterius operamur, sed cum minime interna cognoscimus, quasi in solis radio positi caligamus. Cum vero illa utcunque percipimus, ista non utcunque judicamus, quia tanto quisque subtilius de tenebris judicat, quanto ei verius claritas lucis constat. Qui enim lucem videt, scit quid de tenebris aestimet. Nam qui candorem lucis ignorat, et obscura pro lucidis approbat. Bene autem subditur: 170 Aut factore suo purior erit vir? Quisquis de percussione murmurat, quid aliud quam justitiam ferientis accusat? Puriorem se ergo vir factore suo existimat, si contra flagellum querelam parat; eumque sibi procul dubio postponit, cujus judicium de sua afflictione redarguit. Ut ergo homo reprehendere non audeat judicem culpae, hunc
Abbreviated transcription (Latin):
ui ꝑfecte non possumus: ad cogni¬
tionem tamen ueritatis in hiantes.
iam aliquid de libertatis aura cap-¬
tamus. In ingressu ergo spelunce sta¬
re est: represso nr̃e corruptionis
obstaculo. ad cognitionem uerita-¬
tis incipere exirẽ. Unde & nubem
intabernaculo descendentem israhe-¬
lite elonginquo cernentes. in pa¬
pilionum suoꝵ ostiis stetisse memo¬
rantur: quia hi qui diuinitatis a¬
uentum ut cumq conspiciunt. q̃s
iam ex habitaculo carnis proceatui¬
Quia igitur humana mens quan¬
talibet se uirtute tetenderit. uix de
intimis extrema cognoscit: recte ñe
dicitur. Et uocem quasi aure lenis
audiui. Sed q̃m cum de se saltim pa¬
rum nobis diuina cognitio exhib
infirmitatis nr̃e ignorantiam per¬
fecte docet: qui uocem aure lenis
audiuit. dicat. que ex ipsa hac au¬
homo dei comparatione iustifica¬
bitur. aut factore suo purior erit
cie comparata. in iusticia est: quia
et lucerna in tenebris fulgere cer¬

Expanded text:
perfecte non possumus, ad cogniperfecte non possumus, ad cognitionem tamen veritatis inhiantes, jam aliquid de libertatis aura captamus. In ingressu ergo speluncae stare est represso nostrae corruptionis obstaculo ad cognitionem veritatis incipere exire. Unde et nubes in tabernaculo descendentes Israelitae e longinquo cernentes in papilionum suarum ostiis stetisse memorantur , quia hi qui adventum divinitatis utrumque conspiciunt, quasi jam ex habitaculo carnis proceduQuia igitur humana mens quantalibet se virtute tetenderit, vix de intimis extrema cognoscit, recte nunc dicitur: Et vocem quasi aurae lenis audivi. Sed quoniam cum de se saltem parum nobis divina cognitio exbibet, infirmitatis nostrae ignorantiam perfecte docet, qui vocem aurae lenis audivit, dicat quae ex ipsa hac auhomo Dei comparatione justificabitur, aut factore suo purior erit nae comet lucerna in tenebris fulgere cer
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc ergo uerum est quod de deo
cognoscimus: cum plene nos aliqͥd
de illo cognoscere non posse senti¬
mus. Unde bene illic subditur. Od̃
cum audisset helyas operuit uul¬
tum suum pallio: & in gressus stetit
in ostio spelunce. Post aure tenuis
sibilum. uultum suũ propheta pal-¬
lio operit: quia in ipsa subtilissima
contemplatione ueritatis. quanta
ignorantia homo tegatur agnoscit.
uultui namq pallium suꝑ ducere
est: ne altiora mens querere audeat.
hanc ex consideratione proprie in¬
firmitatis uelare. ut nequaquam
intelligentie oculos ultra se preci¬
pitanter aperiat: sed adhoc quod ap¬
prehendere non ualet. reuerenter
claudat. Qui hoc agens: in spelun¬
ce ostio stetisse describitur. Quid nã
q spelunca nr̃a est nisi hec corrup¬
tionis habitatio. in qua adhuc ex
uetustate retinemur: Sed cũ aliqͥd
percipere de cognitione diuinitatis
incipimus: quasi iam inspelunce
nr̃e ostio stamus. Quia enĩ prõgre-

Expanded text:
Tunc ergo verum est quod de Deo Tunc ergo verum est quod de Deo cognoscimus, cum plene nos aliquid de illo cognoscere non posse sentimus. Unde bene illic subditur: Quod cum audisset Elias, operuit vultum suum pallio, et ingressus stetit in ostio speluncae . Post aurae tenuis sibilum, vultum suum propheta pallio operit, quia in ipsa subtilissima contemplatione veritatis, quanta ignorantia homo tegatur, agnoscit. Vultui namque pallium superducere est, ne altiora mens quaerere audeat, hanc ex consideratione propriae infirmitatis velare; ut nequaquam intelligentiae oculos ultra se praecipitanter aperiat, sed ad hoc quod apprehendere non valet, reverenter claudat. Qui haec agens, in speluncae ostio stetisse descrique spelunca nostra est, nisi haec corruptionis habitatio, in qua adhuc ex vetustate retinemur? Sed cum aliquid percipere de cognitione divinitatis incipimus, quasi jam in speluncae nostrae ostio stamus. Quia enim progredi
Abbreviated transcription (Latin):
eum se dñs promitteret dicens. ecce
dñs transit. sp̃c grandis & fortis.
subuertens montes. & conterens pe¬
tras ante dũm: ilico adiunxit. Nõ
in sp̃u dominus. Et post spiritũ
commotio: Non in commotione
uominus. Et post commotionem
ignis. hon in igne dominus. Et
post ignem: sibilus aure tenuis.
Sp̃c quippe ante dñm euertit mõ¬
tes. & petras conterit: quia pauor
qui ex aduentu eius irruit. & alti¬
tudinem cordis nr̃i dẽicit. & duri-¬
ciam lique facit. Sed spiritui com¬
motionis & igni non inesse dominꝰ
dicitur. esse uero insibilo aure tenu¬
is non negatur: quia nimirtm
mens. cum in contemplationis sub¬
limitate suspenditur. quicquid ꝑ¬
fecte conspicere preualet deus nõ
est: cum uero subtile aliquid con¬
spicit. hoc est quod de in compre¬
hensibili substantia eternitatis
audit. Quasi enĩ sibilum tenius
aure percipimus: cum saporem in¬
circumscripte ueritatis. contempla¬
tione subita subtiliter degustamꝰ.¬

Expanded text:
eum se Dominus promitteret, dicens: Ecce eum se Dominus promitteret, dicens: Ecce Dominus transit, spiritus grandis et fortis, subvertens montes et conterens petras ante Dominum; illico adjunxit: Non in spiritu Dominus; et post spiritum commotio, non in commotione Dominus; et post commotionem ignis, non in igne Dominus; et post ignem sibilus aurae tenuis . Spiritus quippe ante Dominum evertit montes, et petras 169 conterit; quia pavor, qui ex adventu ejus irruit, et altitudinem cordis nostri dejicit, et duritiam liquefacit. Sed spiritui commotionis et igni non inesse Dominus dicitur, esse vero in sibilo aurae tenuis non negatur; quia nimirum mens cum in contemplationis sublimitate suspenditur, quidquid perfecte conspicere praevalet, Deus non est: cum vero subtile aliquid conspicit, hoc est quod de incomprehensibili substantia aeternitatis audit. Quasi enim sibilum tenuis aurae percipimus, cum saporem incircumscriptae veritatis contemplatione subita subtiliter degustamu
Abbreviated transcription (Latin):
sa legis acceptione signatur cum di-¬
citur: quia moyses ascendit. & dũs
est ipsa nr̃a contemplatio in quam
nos ascendimus: ut ad ea que ul¬
da infirmitatem nr̃am sunt uiden¬
da subleuemur. Sed in hanc dñs descen¬
dit: quia nobis multũ proficientibꝰ
harum de se aliquid sensibus nris a¬
perit. si tamen dici in illo uel parum
uel aliquto potest: qui untis semper
& roem permanens intelligi partili¬
ter non potest. & tamen a suis fide¬
libus participari dicit᷑. cum in eius
substantia pars nullatenus ad mit¬
taatur. Sed quia hunc exprimere
perfecto sermone non possumus:
humanitatis nr̃e modulo quasi in¬
fantie in becillitate prepediti. eum
aliquatenus uel balbutiendo reso¬
namus. Quia uero & in magna con¬
templatione subleuati. subtile quid
de eternitatis cognitione pertingimꝰ.
sacre hystorie uerbis ostenditur: cũ
de cognitione dei ꝓpħa nobilis helyas
edocetur. Cui cum transiturũ ante

Expanded text:
sa legis acceptione signatur, cum disa legis acceptione signatur, cum dicitur, quia Moyses ascendit, et Domiest ipsa nostra contemplatio, in quam nos ascendimus, ut ad ea quae ultra infirmitatem nostram sunt videnda sublevemur. Sed in hanc Dominus descendit, quia nobis multum proficientibus parum de se aliquid nostris sensibus aperit; si tamen dici in illo vel parum, vel aliquid potest, qui unus semper et idem permanens, intelligi partiliter non potest, et tamen a suis fidelibus participari dicitur, cum in ejus substantia pars nullatenus admittatur. Sed quia hunc exprimere perfecto sermone non possumus, humanitatis nostrae modulo, quasi infantiae imbecillitate praepediti, eum aliquatenus balbutiendo resonamus. Quia vero et in magna contemplatione sublevati, subtile quid de aeternitatis cognitione pertingimus, sacrae historiae verbis ostenditur, cum de cognitione Dei propheta nobilis Elias edocetur. Cui cum transiturum ante
Abbreviated transcription (Latin):
lã sp̃c designatur. qui de patre pro¬
iens. & de eo quod est filii accipiens.
nr̃e teniiter noticie infirmitatis
niens. per exteriorem sonum. tanqͣm
per uehementem sp̃m de monstratur:
cum dicitur. factusq est repente de
celo sonus: tanquam aduenientis
tcie humane infirmitatis insinuat.
a sonitu uehementis sp̃c & uoce aure
linis exprimitur: quia uidelicet ue¬
iuens. & uehemens est & lenis. Lenis:
quia noticiam suam quatinus cog¬
nosci ut cumq ualeat. nr̃is sensibꝰ
temperat. Uehemens: quia quantũ¬
libet hanc temperet. aduentu tamen
lo infirmitatis nr̃e cecitatera illu¬
minando perturbat. Illustratione
enĩ sua nos leniter tangit: sed mo¬
piam nr̃am immaniter concutit. uox¬
ergo dei quasi aure lenis auditur. qͥa
in hac adhuc uita positis contempla¬
toribus suis. nequaqͣm se diuinitas
liuut est insinuat: sed lippientibus
mentis nr̃e oculis. claritatem suam
tenuiter demonstrat. Quod bene ip¬

Expanded text:
sancti Spiritus designatur, qui de Patre prosancti Spiritus designatur, qui de Patre procedens, et de eo quod est Filii accipiens, nostrae tenuiter notitiae infirmitatis niens, per exteriorem sonum tanquam per vehementem spiritum demonstratur, cum dicitur: Factusque est repente de coelo sonus tanquam advenientis inuat, et sonitu vehementis spiritus, et voce aurae lenis exprimitur; quia videlicet veniens, et vehemens est et lenis: lenis, quia notitiam suam, quatenus cognosci utcunque valeat, nostris sensibus temperat; vehemens, quia quantumlibet hanc temperet, adventu tamen suo infirmitatis nostrae caecitatem illuminando perturbat. Illustratione enim sua nos leniter tangit, sed inopiam nostram immaniter concutit. ergo Dei quasi aurae lenis auditur, quia in hac adhuc vita positis contemplatoribus suis, nequaquam se Divinitas sicut est insinuat, sed lippientibus mentis nostrae oculis claritatem suam tenuiter demonstrat. Quod bene ip
Abbreviated transcription (Latin):
iam aliquid de contemplatione eter¬
nitatis apprehendit. hanc ꝑ coeternã
eius speciem conspicit: recte subur¬
go quippe. patris. filius est: sicut de
condito homine moyses insinuat
dicens. Creauit deus hominem: ad
imaginẽ dei fecit illum. Et sicut ꝑ
expressionem sapientie. de eodem filis
quidam sapiens dicit. Candor est e¬
num: lucis eterne. Et sicut paulus a¬
it. Qui cũ sit splendor głe: &e figura
substantie eius. Cum ergo eternitas
euis cernitur. pro ut infirmitatis nr̃e
possibilitas ad mittit. imago eiꝰ men¬
tis nr̃e ocłis antefertur: quia cum ue¬
re in patrem intendimus. hunc qͣu¬
tum accepimus. per suam ymaginen.
idest ꝑ filium uidemus: & per eã spe¬
ciem que de se ipso sine initio nata
est eũ aliquomodo cernere qui nec
cepit nec desut conamur. Unde er
hec eadem ueritas in euuangelio
dicit. Nemo uenit ad patrem: niiiꝑ
me. Bene autem subditur. Et uocem¬
per uocem aure lenis. nisi cognitio¬

Expanded text:
jam aliquid de contemplatione aeterjam aliquid de contemplatione aeternitatis apprehendit, hanc per coaeternam ejus speciem conspicit, recte subjungo quippe Patris, Filius est, sicut de condito homine Moyses insinuat, dicens: Creavit Deus hominem, ad imaginem Dei fecit illum . Et sicut per expressionem Sapientiae de eodem Filio quidam sapiens dicit: Candor est enim lucis aeternae . 168 Et sicut Paulus ait: Qui cum sit splendor gloriae, ac figura substantiae ejus . Cum ergo aeternitas ejus cernitur, prout infirmitatis nostrae possibilitas admittit, imago ejus mentis nostrae oculis antefertur; quia cum vere in Patrem intendimus, hunc quantum accipimus, per suam imaginem, id est, per Filium videmus; et per eam speciem, quae de ipso sine initio nata est, eum aliquo modo cernere, qui nec coepit, nec desinit conamur. Unde et haec eadem Veritas in Evangelio dicit: Nemo venit ad Patrem, nisi per me . Bene autem subditur: CAPEt vocem qu
Abbreviated transcription (Latin):
uinitatis uero potentiam. qua ubi¬
q presens est stare. Uoces igitur ceci¬
tatis nr̃e dñs audire transiens dicit᷑:
quia humane miserie factus homo
miseretur. Stans autẽ lucem reparat:
quia intirmitatis nr̃e tẽnebras. ex uͥ-¬
tute diuinitatis illustrat. Bene ergo
post quam dictum est cum sp̃c me p̃-¬
sente transiret: subditur. stetit qui¬
uam. cuius non agnoscebam uul-¬
tum. Ac si aꝑte diceretur. Gum quẽ
per transitum sensi: non transire de¬
prehendi. Ipse est ergo qui transit. ⁊p¬
se qui stat. Transit enĩ: quia teneri
cognitus non ualet. Stat autẽ. qiia
in quantũ cognoscitur. in comnina¬
bilis apparet. Quia ergo raptim is
qui semꝑ ioem est cernitur: simul
deus & transiens & stans urdetur.
Uel certe stare eius est nulla mutatio¬
ne uariari: sicut ad moysen dicitir
Ego sum qui sum. Et sicut hunc
iacobus in sinuat dicens. Apud quẽ
non est transmutatio: nec uicissitu¬
dinis obumbratio. Quia uero quisqͥs

Expanded text:
vinitatis vero potentiam, quia ubivinitatis vero potentiam, quia ubique praesens est, stare. Voces igitur caecitatis nostrae Dominus audire transiens dicitur, quia humanae miseriae factus homo miseretur. Stans autem lucem reparat, quia infirmitatis nostrae tenebras ex virtute divinitatis illustrat. Bene ergo, postquam dictum est: Cum spiritus me praesente transiret, subditur: Stetit quidam, cujus non agnoscebam vultum. Ac si aperte diceretur: Eum quem per transitum sensi, non transire deprehendi. Ipse est ergo qui transit, ipse qui stat. Transit enim, quia teneri cognitus non valet; stat autem, quia in quantum cognoscitur, incommutabilis apparet. Quia ergo raptim is qui semper idem est cernitur, simul Deus est transiens et stans videtur. Vel certe stare ejus est nulla mutatione variari, sicut ad Moysen dicitur: Ego sum qui sum . Et sicut hunc Jacobus insinuat, dicens: Apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio . Quia vero quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
Rationalis uero creatura. eo ipso qͦd
ad ymaginẽ auctoris est condita:
ne ad nichilum transeat figitur. Ir¬
racionalis autem nequaqͣm figitur:
sed donec uisionis sue ministerio u
niuersitatis speciem impleat. trans¬
eundo tardatur. Nam & si celum ac
terra post in eternũ ꝑmanent. ex se¬
metipsis tamen nunc ad nichilũ ꝓ¬
perant: sed pro eoꝵ usu quib ser¬
uiunt. in melius mutanda perseue¬
rant. Stare ergo solius creatoris ẽ:
per quem cuncta non transeuntẽ tͣns-¬
eunt. & in quo aliqua ne transeant
retinentur. Unde & redemptor nr̃
quia diuinitatis eius status. capi
ab humana mente non potuit:
hunc nobis ad nos in carne ueni¬
ens. creatus. natus. mortuus. sepul¬
tus. resurgens. atq ad celestia redi-¬
ens. quasi transeundo monstrauit.
Quod bene per euuangelium illu¬
minato ceco innuit. cui transiens
auditũ prebuit: sed stans oculos re-¬
parauit. Per humanitatis quippe di¬
spensationem transire habuit: ꝑ di¬

Expanded text:
Rationalis vero creatura, eo ipso quo Rationalis vero creatura, eo ipso quo ad imaginem auctoris est condita, ne ad nihilum transeat, figitur; irrationalis autem nequaquam figitur, sed donec visionis suae ministerio speciem universitatis impleat, transeundo tardatur. Nam etsi coelum ac terra post in aeternum permanent, ex semetipsis tamen nunc ad nihilum properant, sed pro eorum usu quibus serviunt in melius mutata perseverant. Stare ergo solius Creatoris est, per quem cuncta non transeuntem transeunt, et in quo aliqua ne transeant retinentur. Unde et Redemptor noster, quia divinitatis ejus status capi ab humana mente non potuit, hinc se nobis ad nos in carne veniens creatus, natus, mortuus, sepultus, resurgens et ad coelestia rediens quasi trQuod bene per Evangelium illuminato caeco innuit, cui transiens auditum praebuit, sed stans oculos reparavit . Per humanitatis quippe dispensationem transire habuit; per di