comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃destinatꝰ ꝙ tñ potuit esse ab et̾no qd̾ ñ ess p̾desti¬
natꝰ ⁊ potuit ab et̾no ñ esse p̾̃destinatꝰ. et sicut ab
et᷑ no d̾ potuit eum n p̃destinare. ita conceditur
a quibd̾m qd̃ ⁊ modo pot̾ d̾ꝯ euni ñ p̾destinasse.
ab et̾no. ergo pot̾ deus ñ p̾destinasse eum ergo
pot̃ iste ñ fuisse p̃destinatꝰ. si uero ñ fuiss p̃desti¬

Expanded text:
sse ab aeterno quod non esset praedestinatus, et potuit ab aeterno non esse praedestinatus. Et sicut ab aeterno Deus potuit eum non praedestinare, ita conceditur a quibusdam quod et modo potest Deus eum non praedestinasse, ab aeterno ergo potest Deus non praedestinasse eum; ergo potest iste non fuisse praedestinatus: si vero non fuisset praedesti
Abbreviated transcription (Latin):
test flecti in otͣiq ꝑtem. Id̾ friuolũ est
ad eo sunt cõfirmati: ut p̾care nequeant.
qͣntomagꝰ ergo ille houto: cui spiritꝰ est da¬
tus sli mensura ⁊ Inducunt quo auctorita¬
tem at probandũ idem. Scriptsi est .n. ĩ.li.
sapĩe. qui potuit tͣnsg̾di et ñ est tͣnsg̾inis:¬

Expanded text:
test flecti in utramque partem, quod frivolum est; a Deo sunt confirmati ut peccare nequeant; quanto magis ergo ille homo, cui Spiritus est datus sine mensura. Inducunt quoque auctoritatem ad probandum idem. Scriptum est enim in libro Sapien.: Qui potuit transgredi, et non est t
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmentes potuit quid̃. s noluit. Hiiꝰ auctoritatib
młtis q aliis aꝑte docet᷑. quod d̾s młta possit facere.
que ñ uułt. quod ⁊ ratõne probari potest. Non .i.
uult deus om̃s homines iustificare. et tñ quis du¬
bitat cum possesꝰ potest ergo deus aliuid fac̾e ꝙͣ facit.
et tñ si aluit face̾t. alius ip̃e non esset. et pot aliut
uelle qͣm uułt. et tñ eius uoluntas. nł alia nͭ noua.
n mutabił aliquo modo esse potest. et si .ii. possit
pate. s sempit̾na tm̃ uelle potest. pot̃ .n. uelle qd̃
pot̾ ab et̾no uoluisse. hab. i potentiã uolendi et
nũc ⁊ ab et̾no. quod tñ nͨ modo uult. ił ab eterno
uoluit ii

Expanded text:
is auctoritatibus aliisque multis aperte docetur quod Deus multa possit facere quae non vult; quod etiam ratione probari potest: non enim vult Deus omnes homines justificare, et tamen quis dubitat eum posse? Potest ergo Deus aliud facere quam facit; et tamen si aliud faceret, alius ipse non esset. Et potest aliud velle quam vult, et tamen eius voluntas nec alia nec nova nec mutabilis aliquo modo esse potest. Etsi enim possit tate, sed sempiterna tantum velle potest. Potest enim velle, quod potest ab eterno voluisse. Habet enim potenciam volendi et nunc ‹et› ab eterno, quod tamen nec modo vult nec ab eterno voluit. Vi
Abbreviated transcription (Latin):
plũs qͣln duodecim legiones angeloꝵͦ ex quibus
iluis patent̾ ĩ nuit᷑ quia et filiꝰ potat rogare quod
ñ rogat᷑. ⁊ pat̾ exhibere quod ñ exhibebat. Ut̃q gͥ¬
ait. onu̾ipotentis uoluntas multa facere pot̾. q̃ nec
loꝵ pugnarent contͣ illos qui xp̾m ceꝑunt. It ĩ eas
cur apud quosdam ñ fc̃e sunt uirtutes q̃ si facte
fuissent egissent illi homines penitentiã. et facte̾
sunt apud eos qui ñ fu̾ant credituri. tunc ũ latelͭ.¬
.s. in aituro: quod nũc latet. nͨ utiq deus ĩ uiste uo
luit saluo fieri. cum possint salui esse: si uellet. tũc
ĩ clarissima sapiẽ luce uidebit᷑. qd̾ nũc pioꝵ fides ht̃
mutabił ⁊ efficacissima sit uoluntas dei q̃ multa

Expanded text:
plusquam duodecim legiones angelorum? Ubi liquido patet et Filium potuisse rogare, quod non rogavit et Patrem exhibere, quod non exhibuit. Augt: Omnipotentis voluntas multa potest facere, quae nec pugnarent contra illos qui Christum ceperunt. Item, Cur apud quosdam non factae sunt virtutes, quae si factae fuissent, egissent illi homines poenitentiam; et factae sunt apud eos qui non erant credituri; tunc non latebit quod nunc latet. Nec utique injuste Deus noluit salvos fieri, cum possent salvi esse si vellet. Tunc in clarissima sapimutabilis efficacissima sit uoluntas Dei, quam multa
Abbreviated transcription (Latin):
uł p̾scĩa dei causa esse eoꝵ que eis sũsistunt: ac
ncc̃itatem euoniendi eis facere. quia neq aliqͣ
fut᷑a fuissent insi deus ea p̾sciuisset. ss possunt
ñ euenire. cum deus ea presciuerit. Si aut̃ im¬
possiuile est ea ñ euenire qi p̾scita sunt: nidet᷑ gͥ
ip̃a p̾scientia qua p̾scita sunt eiꝰ esse causa
eueniendi. impossibile aut̃ est ea non euenire
tum prescita sunt. qr si non euenirent cũ p̾scida
sint: falleret᷑ dei prescientia. at dei p̾scĩa falli nõ
potest. impossibile est ergo ea ñ euenire cũ p̾sci¬
ta  sint. Sic igit᷑ prescĩa causa esse corum

Expanded text:
im praescientia Dei causa esse eorum quae ei subsunt, ac necessitatem eveniendi eis facere, quia nec aliqua futura fuissent nisi Deus ea praescisset, nec possunt non evenire, cum Deus ea praesciverit. Si autem impossibile est ea non evenire quia praescita sunt, videtur ergo ipsa praescientia qua praescita sunt, eis esse causa eveniendi. Impossibile est autem ea non evenire, cum praescita sint, quia si non eveniret cum praescita sint, falleretur Dei praescientia. At Dei praescientia falli non potest. Impossibile est ergo ea non evenire, cum praescita sint. Sic ergo praescientia causa eorum
Abbreviated transcription (Latin):
ceo auctore ñ fiunt mala. quidã tñ sophigice in¬
redentes. et ideo deo odibiles ꝓbare conant᷑. ex deo
auctore esse. quod mala fiunt. hoc modo. qd̾ mala
fiunt uer̃ est. om̃e aut̃ quod uer̾ est. a u̾itate est q̃
deus est. a deo gͥ est: quod mala fiunt. qd̾ aut̃ om̃e
uer̃ a deo sit: confirͣnt auct̾. augi. in .. lxxuiuii.

Expanded text:
eo auctore non fiunt mala. Quidam tamen sophistice incedentes, et ideo Deo odibiles, probare conantur ex Deo auctore esse quod mala fiunt, hoc modo: Quod mala fiunt, verum est: omne autem verum quod est, a veritate est, quae Deus est; a Deo ergo est quod mala fiunt. Quod autem omne verum a Deo sit, confirmant auctoritate Aug., in lib.
Abbreviated transcription (Latin):
bona uł mala. Iubidam ita esse uidetur.qui
dũt om̃s actus esse in differentes. ut nͨ loni nec
mali ꝑ se suit. S ex iurentione bona bonꝰ et ma
la malus fit om̃is actuꝰ. scd̾m quos quil ad
tus potest esse bonus si dona intentione gerat᷑.¬
¶ Alliꝯ aut̃ uidetur quod quidam actuꝰ in se
mali sint. ita ut ñ possitit esse niũ poc̃a ⁊ si bonã
hẽant cãn. et quidã in se lom ita ut si malã habe¬
ant cãm ñ tñ boni esse desiuant quod destimonio

Expanded text:
bona vel mala. Quibusdam ita videtur esse, qui dicunt omnes actus esse indifferentes, ut nec boni nec mali per se sint, sed ex intentione bona bonus, et ex mala malus sit omnis actus. Secundum quos quilibet actus potest esse bonus, si bona intentione geratur. Aliis autem videtur quod quidam actus in se mali sint, ita ut non possint esse nisi peccata, etiam si bonam habeant causam; et quidam in se boni, ita ut etsi malam habean
Abbreviated transcription (Latin):
di om̃ia ꝵri potest. qr naͣlr̃ capax est scientie
et iõ id ei congrue datum est sine m̾slira. cuiꝰ
ip̃a nalit̃ capax est. Non est aut̃ ei datũ posse fa
putaret᷑. Unntan̾i forte nec potentiã fatiendi
omia: ei d̾s p̃stare potuit. et si potentiã fatiẽdi
d̾s in u̾bo d̾i. Iuod łiquidius et p̾sentiꝰ omni
c̃at᷑a ꝯtempiat᷑:. ut ei unita. In quo ⁊ ⁊̾ angłĩ
et que d̾i sunt: et que futura sunt: cognoscũt.

Expanded text:
deri potest: Quia naturaliter capax est scientiae, et ideo id congrue ei datum est sine mensura, cujus ipsa naturaliter capax est. Non est autem ei datum posse omnia putaretur. Verumtamen forte nec potentiam faciendi omnia ei Deus praestare potuit, etsi potentiam faciendi  in Verbo Dei, quod liquidius et praesentius omni creatura contemplatur, ut ei unita, in quo etiam angeli et quae Dei sunt, et quae futura sunt cognoscunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ad pct̾m. młti lacͥmas indesinent᷑ fundunt.
et peccare ñ desinũt. quosdam acciꝑe lacͥmas
it̾ando ꝯmittuns. et ysaiłs de peccatoribus
dicit. lauamini mũdi estote. lauat᷑ et mũdꝰ
est: qui et p̾t̾ita plangit. et flenda it̾m ñ cõ¬
mitcit. lauat᷑ et ñ est mũdus qui plangit¬
desolil que gessit. nͨ deserit. et post lacͥmas ea q̃ defłe¬
uerat: repetit. Item augꝰ. Manis est pũa ꝙͣ¬
ta. si replicant᷑ pcc̾a. nichil ual ueniã ama¬
lis poscere et mualla denuo iterare. Iteniggꝰ.¬

Expanded text:
ad peccatum. Multi lacrymas indesinenter fundunt, et peccare non desinunt. Quosdam accipere lacrymas iterando. Isaias de peccatoribus dicit: Lavamini, mundi estote. Lavatur et mundus est qui et praeterita plangit, et flenda iterum non committit. Lavatur, et non est mundus qui plangit quae gessit, nec deserit, et post lacrymas ea quae defleverat repetit. Item Aug.: Inanis est poenita, si replicantur peccata. Nihil valet veniam a malis poscere, et mala denuo iterare. Pe
Abbreviated transcription (Latin):
una pñia. Hus aliis q plurib ut unt᷑ in asser¬
tione sue opĩonis. S ambꝵ dicit᷑. hec uera pe¬
nitentia est cessare a peccato. et item. mag¬
ni ꝓfectus estrenũtiasse errori. Imbutos eui

Expanded text:
nitentia. His aliisque pluribus utuntur in assertionem suae opinionis. Sed Ambros. dicit: Haec vera poenitentia est, cessare a peccato. Et iterum: Magni profectus est renuntiasse errori. Imbutos eni
Abbreviated transcription (Latin):
aĩam cãsse u̾bis scͥpt᷑e ꝑuicacit̾ inhentes. quib
ul ꝙirat homo: de se flatũ emitcit. Sic er go deus
flare .n. est flatũ facere. flatũ facere : est aĩan fa
si hoc esset: nͨ.a se uͭ ab alio decipiposset. nͭͨ ad malũ
fatiendũ uͨ patiendum cõpelli. uͭ in meliꝰ. nͨ det̾ius
mutari. flatꝰ gͦ quo animauit hoĩem fcũs est ado̾.

Expanded text:
bis Scripturae pertinaciter inhaerentes, quibus vel spirat homo, de se flatum emittit. Sic ergo, cum dicitur Deus Flare enim est flatum facere, et flatum facere est animam facSi enim hoc esset, nec a se nec ab alio decipi posset, nec ad malum faciendum vel patiendum compelli, nec in melius vel deterius mutari. Flatus ergo quo hominem animavit factus est a
Abbreviated transcription (Latin):
et in corꝑe et in aninia. mortał. an ĩmortał. passi¬
uil an inpaswbil / de t̾mino inferioris uite et de
tͣtsicu ad inꝑeͣriorem / de modo ꝓpagatõnis filioꝵ.

Expanded text:
et in corpore et in anima: mortalis an immortalis, passibilis an impassibilis; de termino inferioris vitae, et transitu ad superiorem; de modo propagationis filio
Abbreviated transcription (Latin):
s res ip̃as que ex cõsectione proueniunt. pe¬
nitus desipere probant᷑. nã quisqͥs alt̾ni horum
uendit. sine quo alt̾m ñ halet᷑: neutrũ uendere
derelinquit mi
Distict io symoniacoꝵ at.

Expanded text:
 res ipsas quae ex consecratione proveniunt, penitus desipere probantur. Nam quisquis horum alterum vendit, sine quo alterum non habetur, neutrum vendere derelinquit. 7. Distinctio simoniacorum.
Abbreviated transcription (Latin):
in diuino mist̾io: legem nat᷑e sectan ꝓbas ueri¬
tos. quoꝵ ꝑfidiam sicbdita conuincunt testimo¬
brosiꝰ. si tm̃ ualuit sermo helie ut ignem de ceło
deponeret: non ualebit tm̃ sermo xpisti ut slibãs

Expanded text:
in divino mysterio legem naturae sectantes; quorum perfidiam subdita convincunt testimosi tantum ualuit sermo Helie ut ignem de celo deponeret, non ualebit Christi sermo ut species
Abbreviated transcription (Latin):
est uͭ minor est amor ꝑente ⁊ prole .i. mente. et
notitia. dum tm̃ se diligit mens⁊ qͣntũ se nouit.
et qͣnta est i
Qđ hec tria in se ip̃is sunt.

Expanded text:
est; nec minor est amor parente et prole, id est, mente et notitia, dum tantum se diligit mens, quantum se novit et quanta est. 21. Quod haec tria in seipsis sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
saucto tm̃ nũcupato nich̃ desit ad mist̾ĩ plenitu¬
diuem. ratõm seqͣmur. qui uuũ dixi̾t t̾ͥnitatem
significauit. Si xp̃m dicas et prẽm a quo unctus
filiũ cius et spm oris eius parit᷑ indicas. si tam̾⁊̾
Unde ut rõni copuletur auctoritas dũꝯͥ dĩat

Expanded text:
d mysterii plenitudinem. Rationem sequamur: Qui unum dixerit, Trinitatem signavit. Si Christum dicas, et Patrem a quo unctus Filium ejus et Spiritum oris ejus pariter indicas, si tamen id Unde, ut rationi copuletur auctoritas, Dominus dicit
Abbreviated transcription (Latin):
mittam cumꝰ ad uos. et filius de se dicit. exiui a
pr̃e ⁊ ueni in nũdum ⁊ apłs dicit. msit deuꝯ fi

Expanded text:
mittam eum ad vos . Et Filius de se dicit: Exivi a Patre, et veni in mundum. Et Apostolus dicit: Misit Deus Fi
Abbreviated transcription (Latin):
cit quia nͥascit᷑. Item in .ix.ł. donat pat̾ filio
tantũ esser qͣntum ip̃e est. cui innascibilitaꝯ
esse ymagĩe̾m sacͣmento nat̾itatiꝰ imꝑtit.
q̃m ex se in forma sua generat. hic dicit quia¬

Expanded text:
cit quia nascitur. Item in lib. 9 de Trin.: Donat cit quia nascitur. Item in lib. 9 de Trin.: Donat at esse, quantus est ipse: cui innascibilitatis esse imaginem, sacramento nativitatis impartit, quem ex se in forma sua generat. Major itaqu
Abbreviated transcription (Latin):
uiuentis potestas est. et qͣuod cͤum sacͣmento
scientie sue ex eo nascit᷑ : ñ potuit aliud esse qͣm
uiuens. nam cum ait. Sicut misit me uiuens
pater. et ego uiuo per prẽm: docuit uitam in
se ꝑ uiuentem prẽm messe. Ecce hic habeꝰ. qr
filio dedit uitam hr̃e in semet ip̃o. om̃ia uiua
sua ex iuiuente testatuꝰ est. quod aut̃ ex uiuo
uitate nature. ñ .n. nouũ est quod ex iuuo ge¬
nerat᷑ in uiuũ. qi nͨ ex nichilo est. ⁊ uita que
natiuitatem sumit ex ͥ ilita ncc̃e est ꝑ nature
unitatem.⁊ ꝑfc̃e nati̾tatiꝰ sacͣmentũ : ut etiã ĩ
uiuente uiuat. et in se hãt uitam uiuentem
Ecce ⁊ hic hales quo generat᷑ ex uiuo uiuens
filius. ¶Item in eod̾m. ui deo totum qd̾ est
uiuit d̾s .n. uita est. et ex uita ñ põt quicꝙͣ
esser nisi uiuũ. neq ex deriuatõne. S ex uirtu¬
te natiuitas est. ac si dum totum quod est ui¬
uit. ⁊ duni totum qd̾ ex eo nascit᷑ uirtꝰ est.
hab nat̾itatem filiuꝰ. ñ demutatõm. et hic di¬

Expanded text:
iventis potestas est; et quod cum sacramento scientiae suae ex eo nascitur, non potuit aliud esse quam vivens. Nam cum ait: Sicut misit me vivens Pater, et ego vivo propter Patrem, docuit vitam in se per viventem Patrem inesse. Ecce hic habes quia Filio dedit vitam habere in semetipso; omnia viva sua ex vivente testatus est. Quod autem ex vivo te naturae. Non enim novum est quod ex vivo generatur in vivum, quia nec ex nihilo est; et vita quae nativitatem sumit ex vita, necesse est per naturae unitatem et perfectae nativitatis sacramentum, ut et in vivente vivat, et in se habeat vitam viventem. Ecce et hic habes quia generatur ex vivo vivens Filius. Item in eodem: In Deo totum quod est vivit: Deus enim vita est, et ex vita non potest quicquam esse nisi vivum, neque ex derivatione, sed ex virtute nativitatis est. Ac sic dum totum quod est vivit, et dum totum quod ex eo nascitur virtus est, habet nativitatem Filius, non demutationem. Et hic di
Abbreviated transcription (Latin):
¶Lostqͣm .n. mlr̃ seducta manducauit ciq de¬
dit ut siml ederet noluit eam cõtͥstare qͣm cre¬
debat sñ suo solatio contabescere ⁊ a sealigenatã
om̃io interire. Non quid̾ carnali uictꝰ cõcupis¬
centia qͣm ñdum senserat. s amicabili qͣdam be¬
niuolentia qͣ pler̃q at ut offendat᷑ deus ne offen¬
dat᷑ amicus. quod eum facere ũ debuisse diuine
sententie uistꝰ exitꝰ indicauit. Ergo alio quodãmͦ
ip̃e ⁊̾ deceptꝰ est Inexꝑtus .n. diuine seu̾itatiꝯ in
eo falli potuit. ut ueniale crederet cõmissũ. Sz do¬
lo illo spentino quo mlr seducta est ulło mͦ arbi¬
tror illum potuisse seduci. ¶ Ex¬
¶ Exhiis dat᷑ intelligi
mlr̃ plus p̾cau̾it qr gͣuiꝰ puuita est. cui dcm̃ fuit ĩ
dolore paries filio. ⁊ cͥ.

Expanded text:
Postquam enim mulier seducta manducavit, eique dedit ut simul ederent, noluit eam contristare, quam credebat sine suo solatio contabescere, et a se alienatam omnino interire. Non quidem carnali victus concupiscentia quam nondum senserat, sed amicali quadam benevolentia, qua plerumque fit ut offendatur Deus, ne offendatur amicus: quod eum facere non debuisse divinae sententiae justus exitus indicavit: Ergo alio quodammodo etiam ipse deceptus est. Inexpertus enim divinae severitatis in eo falli potuit, ut veniale crederet esse commissum; sed dolo illo serpentino quo mtror illum potuisse seduci. Ex his datur intelligi ier plus peccaverit, quia gravius punita est; cui dictum fuit: In dolore paries filios, Gen.
Abbreviated transcription (Latin):
esset tũ auimꝰ erat designant esse cũ ad et̾na
ꝑdux̾unt ñ nlła questio est. Iuibdam tam̾
iussĩ est desituras. Et de trib quid̾ .s. pͣdentia.
fortitudine. temperantia. cũ hec dicit᷑ non
nichil dici uidet᷑ iustitia tam ĩ mortalitatis
est. et mag̾ tuc ꝑfitietur ĩ nobis qͣm esse
turas. qͣ nicħ melius et amabiliuꝰ est cui
regenti esse sbditum iustitie est. et ideo iu¬
mortalitatis est om̃io iusticia. Nec iu illa le¬
atitudine esse designet. sec talis aotanta erit:
ut ꝑfectior et maior esse non possit. fortassiꝯ et
alie tres nuitute. prudentia sine ullo iam peri¬
culo erroris. fertitido ĩiue molestia tollerandoꝵ
maloꝵ temꝑantia s̃ine repugͦntia libidinũ erũt
iialla felicicite: ut prudentie ibi sit ulłm łonũ
deo p̃pouere. uł equa re fartitud̾iꝯ eis firmissine
coħcere. temꝑantie nullo deffcũ noxio desectari.

Expanded text:
esset, tamen animus erat, desinant esse cum ad aeterna perduxerint, nonnulla quaestio est. Quibusdam enim visum est desituras: et de tribus quidem, prudentia, fortitudine, temperantia, cum hoc dicitur, non nihil dici videtur; justitia vero immortalis est, et magis tunc perficietur in nobis, quam esse turas; qua nihil melius et amabilius est, cui regenti subditum esse, justitiae est. Et ideo immortalis est omnino justitia, nec in illa beatitudine esse desinet; sed talis ac tanta erit, ut perfectior et major esse non possit. Fortassis et aliae tres virtutes, prudentia sine ullo jam periculo erroris, fortitudo sine molestia tolerandorum malorum, temperantia sine repugnatione libidinum erunt in illa felicitate; ut prudentiae ibi sit, nullum bonum Deo praeponere vel aequare; fortitudinis, ei firmissime cohaerere; temperantiae, nul
Abbreviated transcription (Latin):
scipsẽ sob̾rietatem ⁊ prudentiã doc iustitiã ⁊ ue¬
ritatem. sobrietatem uocat temꝑantiã. et ue¬
ritatem uocat fortitudinẽ. Hec iltutos car¬
dmales duͣr ut ait ierouinꝰ. quib in hne mor¬
talitatem bene uiuitur. et post ad etͥnã uitã
ꝑuenitur. que iu xp̃o plenisiie fuerunt. et
sunt. de cusꝰ plenitudine nos accepimꝰ. in quo
sabuerunt uĩis eosd̾m quos in prĩa hñt ⁊ qsd̾¬

Expanded text:
c. 8: Sobrietatem et prudentiam docet, justitiam et veritatem. Sobrietatem vocat temperantiam, et veritatem vocat fortitudinem. Hae virtutes cardinales dicuntur, ut ait Hieron., quibus in hac mortalitate bene vivitur, et post ad aeternam vitam pervenitur; quae in Christo plenissime fuerunt et sunt, de cujus plenitudine nos accepimus; in quo habuerunt usus eosdem quos in patria h
Abbreviated transcription (Latin):
nib: profecto mittit᷑ spiritꝰ a prẽ. mutit᷑ ⁊ a filio.¬
procedit a pr̃e. procedit ⁊ a filio. qr ⁊ eius missio est:
ip̃a processio. hiis u̾bis aꝑte ostendit donatõm gr̃e
spiritꝰ .s. dici processõm. uł missionem eiusd̾m.
S cum donatio uł datio non sit isi temꝑal. ꝯstat
quia et hec ꝓcessio siue missioi tempał est. hͣnc qͦ¬

Expanded text:
nibus, profecto mittitur Spiritus a Patre, mittitur et a Filioprocedit a Patre, procedit et a Filio; quia et ejus missio est ipsa processio. His verbis aperte ostendit, donationem gratiae Spiritus sancti dici processionem vel missionem ejusdem. Sed cum donatio vel datio non sit nisi temporalis, constat quia et haec processio sive missio temporalis est. Hanc q
Abbreviated transcription (Latin):
hũisse dr᷑. S hoc forte ñ ⁊ferebat nist sepe de illo
sumeret᷑. potuit ergo illud fieri ut de illo sume¬
ret᷑ semel. ⁊ ñ sepius. qui ꝑ ali qͣm moram
ĩ ꝑ adiso fuisse intelligit᷑. cum dicat sdͥptur̃a
eum ibi soporatũ. cũ costa de lat̾e eius asslĩpta
est et inde formata est mulier. ⁊ auimalia aute
dum ducta quib noĩa inposuit.

Expanded text:
ur. Sed forte hoc non conferebat, nisi saepe de illo sumeretur. Potuit ergo fieri ut de illo sumeret semel, et non saepius, qui per aliquam moram in paradiso fuisse intelligitur, cum Scriptura dicat eum ibi soporatum fuisse, quando costa de latere ejus assumpta est, et inde formata mulier, et animalia ante cum ducta, quibus nomina imposuit.
Abbreviated transcription (Latin):
sensus. cum dr᷑ fidem peto .i. sacͣmentũ fidei
p̃sto sum recipere. credo .i. sacͣmentũ fidei:
suscipio. quod est. hic ꝑuulus presto est sacra¬
mentũ fidei accipere. Unde auͣgꝰ. nich̃ est᷑ ali

Expanded text:
sensus cum dicitur: Fidem peto, id est, sacramentum fidei praesto sum recipere: Credo, id est, sacramentum fidei suscipio; quod est: Hic parvulus praesto est sacramentum fidei accipere. Unde Aug., epi
Abbreviated transcription (Latin):
ri debent. et expon̾e: quid petere ueniunt ad
ect̃am. unde et a baptizando querit᷑. quid ue¬
nisti ad ect̃am petere: quisi adultꝰ est: pro se
huc loqui ul credere nestiunt. Sicut ⁊̾ pro
cis egris nuitis uł surdis alius profitet᷑ dũ
baptirant᷑: sic et depenitentib agendũ est.
si uero pro eo qui respondere potest aliud respõ¬
deat: non itid̾m ualet. sicut dcinest etatem
habet: pro seloquat᷑. ¶ Si uero quer᷑ ex quo¬
sensu pro ꝑuulo dicat᷑. credo. uł fidem petoꝰ
Dicimꝰ. de sacͣmento de facͣmento fideu id esse

Expanded text:
ri debent et exponere ad quod petendum venerint ad ecclesiam. Unde etiam a baptizando quaeritur: Quid venisti ad ecclesiam petere? Qui, si adultus est, pro se huc loqui vel credere nesciunt: sicut etiam pro aegris, mutis, vel surdis alius profitetur dum baptizantur, sic et de poenitentibus agendum est. Si vero pro eo qui respondere potest, alius respondeat, non itidem valet, sicut dictum est. Aetatem habet, pro se loquatur. Si vero quaeritur ex quo parvulo dicatur: Credo, vel: Fidem peto, dici
Abbreviated transcription (Latin):
solitudĩem abiit .i. in celum. Uñ esitiuꝰ. ĩ
solitudinẽ .i. in celum demꝑe passiomꝯ diui¬
nitas ab iisse dicitur. ñ locum mutanꝯ: set
quodãmͦ uirtutẽ cohibens. ut possent impii
cohibuit. et portauit iniquitates nrãs. ut ñ¬

Expanded text:
solitudinem abiit, id est, in coelum. Unde Hesychius: In solitudinem, id est, in coelum tempore passionis divinitas abiisse dicitur, non locum mutans, sed quodam modo virtutem cohibens, ut possent impii cohibuit, et portavit iniquitates nostras ; n
Abbreviated transcription (Latin):
Si .ii. ĩ quiunt aĩa media diuinitas sibi uniuit
carnen sicut suꝑius p̾taxat ũ est: ergo qͣndo di¬
uisa est caro ab aĩa: diuisa est ⁊̾ a diuinitate.
qr ñ potuit ab aĩa seiungi ꝑ qͣm u̾ło erat uni¬
ta⁊ quin a u̾bo diuideret᷑. Fuit aut̃ diuisa ab
aĩa in morte. alio quin i uera mors tr ñ fuis.
Ir ut ait augꝰ. mors qͣl timent homineꝰ. sepas¬
ratio estaĩe a carne. Mors aut̃ qͣm ñ timent
seꝑatio est aĩe a deo. utͣ uero dyaboli suasir
homini ꝓpinata est. Si ergo in xpisto homle
uera mors fuit. diuisa est ibi aĩa a carne: ac¬
ꝑ hoc: diuinitas a carne. Huic sue probalt¬
tati addunt auccoritatiꝯ destimoniũ. ambrꝰ.
.ni. tͣctanꝰ de xp̃i derelictione. qui ĩ cruce uo¬
ce magna clamãs: diͣrit᷑. dꝯͣ d̾s m̾a ut quid
me deliquisti  ait. clamat homo. seꝑatione
diuinitatiꝰ est morituruꝰ. Nam cũ diuinita
mortiꝰ libera sit: uti mors ibi esse ñ poterat:
uiil uita dudederet. qr uita diuiuitaꝰ est. Hic

Expanded text:
im, inquiunt, anima media divinitate sibi carnem univit, sicut superius praetaxatum est; ergo quando divisa est caro ab anima, divisa est etiam a divinitate, quia non potuit ab anima sejungi, per quam Verbo erat unita, quin a Verbo divideretur. Fuit autem divisa ab anima in morte, alioquin vera mors ibi non fuisset; quia, ut ait August.: Mors quam timent homines separatio est animae a carne. Mors autem quam non timent, separatio est animae a Deo. Utraque vero diaboli suasu homini propinata est. Si ergo in Christo homine vera mors fuit, divisa est ibi anima, ac per hoc divinitas, a carne. Huic suae probabilitati addunt auctoritatis testimonium. Ambros. enim tractans de Christi derelictione, qui in cruce voce magna clamans dixit: Deus, Deus meus, ut quid me dereliquisti? ait: Clamat homo separatione divinitatis moriturus. Nam cum divinitas mortis libera sit, utique mors ibi esse non poterat, nisi vita discederet, quia vita divinitas est. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
ligit᷑ delictio que illis ubis significat᷑. ut qͥd me
dereliquistu Iuomͦ ergo xputꝰ delictꝰ erat a pr̃e
cũ in cruce se delictum clamabat: Non reces¬
serat d̾ꝰ ab homine ita quod eis soluta unia d̾i
delictio: unionis intelligat᷑ solutio: añ fuit
solutio fcã dei et hominiꝰ: qͣm xp̃c mortuuꝰ
esset. S quis hec dicati fatiam᷑ igitͤd̾m quo¬
dam mͦi illũ hoĩem ĩ morte deseruisse. quia
potestati ꝑ seq̃ntiũ eum exposuit ad tempus.
ñ suam potentiã ex̾cendo illũ defendit ut nõ
moreretur. seꝑauit se diuinitaꝯ: qr ib̃traxit
protectionem. s ñ soluit unionem. Seꝑauit
se foriꝯ ut ñ a desset ad defensõm. ꝯ nõ intuꝯ
defuit ad onionem. Si non ibi cohibuiss potẽ¬
tiam s exͥcuisset: ñ moreret᷑ xpistus. mortu¬
uꝰ est xpistꝰ. diuinitate recedente .i. effectũ¬

Expanded text:
significatur: Ut quid me dereliquisti? Quomodo ergo Christus derelictus erat a Patre, cum in cruce derelictum se clamabat? Non recesserat Deus ab homine, ita quod esset soluta unio Dei derelictio unionis intelligatur solutio, ante facta fuit solutio Dei et hominis, quam Christus mortuus esset. Sed quis hoc dicat? Fateamur ergo Deum quodammodo illum hominem in morte deseruisse, quia potestati persequentium eum exposuit ad tempus, non suam potentiam exercendo illum defendit ut non moreretur. Separavit se divinitas, quia subtraxit protectionem, sed non solvit unionem. Separavit se foris, ut non adesset ad defensionem, sed non intus defuit ad unionem. Si non ibi cohibuisset potentiam, sed exercuisset, non moreretur Christus. Mortuus est Christus, divinitate recedente, id e
Abbreviated transcription (Latin):
rettatõnũ dicit. potest uideri faisa hec diffini¬
tio s si diligent̾ discutiat᷑ ĩ ueniet᷑ uerissima.
pcc̃m quippe illud cogitandũ eit quod tm̃ mͦ pec̾̃m
ꝑmitti. qm̃ et ille qui pͤcat iguorana uoluntate
tiendum. et ille qui ꝯcupiscente ad ilsus sp̃m
carne ũ ea que uult facit. ꝯcupiscit quidem no¬

Expanded text:
tarium. potest uideri falsa haec definitio, sed, si diligenter discutiatur, inuenietur esse uerissima. peccatum quippe illud cogitandum est, quod tantummodo peccatum committi, quoniam et ille, qui peccat ignorans, uoluntate ciendum. Et ille qui concupiscente adversus spiritum carne, non ea quae vult facit, concupiscit quidem no
Abbreviated transcription (Latin):
et cõtritõm iustificatos .i. a macula pcc̃i puiga¬
to. et a debito pene et̾ne absoludos. tam̾ ad huc
teneri satc̃ffc̃one tp̃rali. qͣ penitentes ligant᷑ iͥ
eccͣa. cum aut̃ bapt̃m ꝑcipiunt: et a pcc̾ie a qͣ
int̾im post ꝯilsionem ⁊ͣxerunt: mũdantur.
tiuic dici possit. fomes quoq pcci in eo ampliꝰ de¬
bilitat᷑. i deo ieꝵ. dicit. quod fide q̃ fideles facit
gr̃a dei in bapt̃o non requirit gemitũ uł plan¬
ctum. uł aliꝙ opus. set om̃ia gtis cõdonat. ꝙ
quid̃ de ext̾iori gemiitu uł planctu: accipiend̾
est. Nlam sine int̾iori nemo adultus renouat᷑
Sext̾iores satt̃ffcõnos et afflictiones. si sdrce

Expanded text:
et contritionem justificatos, id est, a macula peccati purgatos, et a debito aeternae poenae absolutos; tamen adhuc teneri satisfactione temporali, qua poenitentes ligantur in Ecclesia. Cum autem Baptismum percipiunt, et a peccatis, si quae interim post conversionem contraxerunt, mundantur, novus homo tunc dici possit. Fomes quoque peccati in eo amplius debilitatur. Ideo Hier. dicit quod fides quae fideles facit,Gratia Dei in Baptismo non requirit gemitum vel planctum, vel aliquod opus; sed et omnia gratis condonat. Quod quidem de exteriori gemitu vel planctu accipiendum est. Nam sine interiore nemo adultus renovatur; sed exteriores satisfactiones et afflictiones, scilice
Abbreviated transcription (Latin):
cur penalitas cui pro pc̃co addicti sumꝰ: ñ tollat᷑.
Hoc ideo fieri tͣdunt sancti. qr si a pena homĩes
ꝑ uapt̃m liberarent᷑: ip̃am putarent bapt̃i p̾
querat᷑. que erit a penis om̃ib aliena. Ideo ⁊̾
manet ut sit fideli cõcertandi mat̾ia ⁊ uincẽ¬
di eccasio: qui non uinceret si non pugnaret.
nec pugnaret: si in bapto ĩmortał fieret.¬
Cuiꝰ res bapt̃s qui

Expanded text:
icti sumus non tollatur. Hoc ideo tradunt fieri sancti, quia si a poena homines per Baptismum liberarentur, ipsam putarent Baptismi pquaeratur, quae erit a poenis omnibus aliena. Ideo etiam manet, ut sit fideli et certandi materia, et vincendi occasio, qui non vinceret si non pugnaret, nec pugnaret si in Baptismo fieretCujus rei Baptismu
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑am. s m̾̾st̾ium plaue tͣusit᷑m. potestatẽ a dño
in neminẽ. set ulst̾ium in bonos et in malos. non
exhorreat colunla mist̾ium maloꝵ. respitiat dñi

Expanded text:
turam, sed ministerium plane transiturum: potestatem a Domino in neminem, ministerium et in bonos et in malos. Non exhorreat columba ministerium malorum, respiciat Domi
Abbreviated transcription (Latin):
liũ sediũ dixit. sermo pr̃is ur̃i sophromi signi¬
ficat quod melꝰ est iurantem ꝑiurare qͣm serua¬
re sacͣmentũ in fractione sauctaꝵ ymaginũ. set
ꝑiuriũ dicit᷑ͤ tule iuramentũ ñ obseruatũ. et
ꝑ urare qui ñ implet quod falsũ iurat. ñ quia
in rem reus sit: quod non obseruat.s quia iurat
s̃iustũ. ex quo reus est: sicut ille qui ꝑiurat nu¬

Expanded text:
lium sedium dixit: Sermo Patris nostri Sophronii significat quod melius est jurantem pejerare, quam servare sacramentum in fractione sanctarum imaginum. Sed perjurium dicitur ur qui non implet quod falsum jurat, non quia inde reus sit quod non observat, sed quia juravit injustum, ex quo reus est, sicut ille qui pejerat
Abbreviated transcription (Latin):
tum intellige: ñ quod fidoꝰ ⁊ spo causa uel
temꝑe caritatem oĩm bonoꝵ matrẽ p̾cedant:
S qr caritas sine illiq iu aliquo esse ñ potest.
s illa sine caritate possunt esse. ꝙͣuis nõ sit
pia fides uł spos sine cantate. Ideo ergo ex fi¬
de et spe procedere dicit᷑ caritaꝯ: qr nulli
prouenit sine istis.

Expanded text:
uod fides et spes causa vel tempore charitatem omnium bonorum matrem praecedant; sed quia charitas illis in aliquo esse non potest, sed illa sine charitate possunt esse; quamvis non sit pia fides vel spes sine charitate. Ideo ergo ex fide et spe procedere dicitur charitas, quia nulli provenit sine istis.
Abbreviated transcription (Latin):
ginale .s. au actuale. et si de originali intelli¬
gat᷑: consequent̃ quid sit origunale ꝑcc̃ni et qͣre
placuit de per̾o act uali a de illud acciꝑe asserenti¬
o hoc apłm sensisse ĩ ferius ubi ait. Sicut ꝑ ino¬
ledientiã uniꝰ hoĩs poc̾oreꝰ ꝯstituti sunt multi

Expanded text:
icet, an actuale; et si de originali intelligatur, consequenter quid sit originale peccatum, et quare busdam placuit de peccato actuali Adae illud accipere, asserentibus hoc Apostolum sensisse cum inferius ait: Sicut per inobedie
Abbreviated transcription (Latin):
sus uero clauiũ multiplex est. discern̾e
ꝓpria potestate se priuat .i. indignũ se facit
Si sac̾dos pot̾ renuit̾e pct̾ilu

Expanded text:
um clavium multiplex est: discernerepropria potestate se privat, id est, dignum privatione Si sacerdos potest
Abbreviated transcription (Latin):
¶Apsi aut̃ add̾unt ratio est eum falcere q̃ facit.
et ñ alia ⁊ uͥ potest facere nis̃ ꝗd ratio est eũ fac̾e¬
et ita si pot̾ facere: nisi quod facit. Item rõ est eum di¬
mitde que dimittit. et ñ pot̾ ũ dimitt̾e. qd ratio est
eum dimutere. et ita ñ potest ñ dimitte ꝙ dimit¬
titꝰ & as hoc dñis locutõnes ambiguas esse. ⁊ iceo
detͣiandas. si .n. cum dicit᷑ non potest facere nͥ quod
ratio est eum facere: intelligas eum non posse fa¬
cere. nisi ea que rõnabilia sunt. et ea qͥ si fierent
rõnabilia essent: uerꝰ est senꝰꝰ Si aut̃ intelligͣs eũ
ñ posse facere ałia rõnabilia ⁊ bona. nisi ea qͣ uult
⁊ fucit: falsus est intellectꝰ.¬

Expanded text:
t, et non alia; et non potest facere nisi quod ratio est eum faceet ita non potest facere nisi quod facit. Item, ratio est eum dimittere quae dimittit, et non potest non dimittere quod ratio est eum dimittere, et ita non potest non dimittere quod dimittit. Et ad hoc dicimus locutiones ambiguas esse, et ideo determinandas. Si enim, cum dicitur: Non potest facere nisi quod ratio est eum facere, intelligas eum non posse facere nisi ea quae rationabilia sunt, et ea quae si fierent rationabilia essent, verus est sensus. Si autem intelligas eum non posse facere alia rationabilia et bona, nisi ea quae vult et facit, falsus est intellect
Abbreviated transcription (Latin):
Nich facit aut d̾inuitit nisi oꝑt una ⁊ ratõna¬
bili causa. lic nobis occulta sit. scd̾m qͣm oportet
eum facere et dimittere que facit uł sinctit.
ratio .ii. penes eum est qͣ ala facit. ⁊ illa dimittit.
que ratõ et̾na est. et semꝑ manc. pͥt̃ qͣm ñ potest
aliquid face uł dimuittere. illa gͦ manente ñ pot̾
qd̃ facit dimitere. ni quod̾ dinuit̾it facere ⁊ ita¬

Expanded text:
hil facit aut dimittit, nisi optima et rationabili causa, licet nobis occulta sit; secundum quam oportet eum facere ac dimittere quae facit vel dimittit. Ratio enim penes eum est, qua illa facit et illa dimittit; quae ratio aeterna est et semper manens, praeter quam non potest aliquid facere vel dimittere. Illa ergo manente non potest quod facit dimit
Abbreviated transcription (Latin):
quid̾ est . qr in eo uoluntas est equisima ⁊ ctislima
qͣ facit ⁊ dimitit que nult contͣ ꝙͣ facẽ ñ potest.
nͣ p̾t̾ eam facere pot̾. ñ uti contͣ eam aacer ã pͣt᷑
eam. si que facit dimuder. uł que d inuitit fa¬
ceret. S ead̾m manente ratõne ⁊ cansa. alia potu¬
it facere ⁊ ista dimitt̾e. lic ergo ratio sit penes
eum qͣ alia facit. alia diulitait: pot̾ dñẜ eañd̾i¬

Expanded text:
n eo voluntas est aequissima et rectissima, qua facit et dimittit quae vult, contra quam facere non potest, nec praeter eam facere potest. Nec utique contra eam faceret, nec praeter eam si ea quae facit dimitteret, vel quae dimittit faceret; sed, eadem manente ratione et causa, alia potuit facere, et ista dimittere; licet ergo ratio sit penes eum, qua alia facit, et alia dimittit, potest ta
Abbreviated transcription (Latin):
talis nũc in uno homme tẽptatõnis est ordo et
deinde uiro suo dedit sic q cõsũmatũ est pͤcatũ.
Ita et ne in nobis. proserpente est sensuał mo¬
tus aĩe ꝓ mlr̃e : inferior portioratõnis. pro niro
sr̾ior ratõmꝰ portio. et hic est uir qui scd̾m  a płm

Expanded text:
talis nunc in uno homine tentationis est ordo et deinde viro suo dedit, sicque consummatum est peccatum; ita et nunc in nobis pro serpente est sensualis motus animae, pro muliere inferior portio rationis, pro viro superior rationis portio. Et hic est vir qui secundum Ap
Abbreviated transcription (Latin):
tia in cis oẽt. ignorantia aut̃ pcc̃i est pena. ¶S
qui hoc dñt ñ sati diligent̾ cõsid̾ant. qr ñ om̃is
qui aliquid nescit. uł minꝰ ꝑfc̃e atiquid scit statĩ
ignorautiã hr̃e siue ĩ ignorantiã esse dicendus
esti qr ignorantia ñ dicit᷑. nisi cum id quod sciri ubꝰ
ñ ignorari debet: nescitur. tał q ignorantia pena
ꝓct̃i est.cum mẽs auitõ obscurat᷑ ne cognosd̾e ua¬
icat: ea que scire deb̾et.
De hoĩs tͣuslatõne in

Expanded text:
ena. Sed qui hoc dicunt non satis diligenter considerant quia non omnis qui aliquid nescit vel minus perfecte aliquid scit, statim ignorantiam habere sive in ignorantia esse dicendus est, quia ignorantia non dicitur, nisi cum id quod sciri et non ignorari debet, nescitur. Talisque ignorantia poena peccati est, cum mens vitio obscuratur, ne cognoscere valeat ea quae scire deberet. 10. De hominis translatione in
Abbreviated transcription (Latin):
fateor. cũctis sac̾dotib hͣnc clauem dari . s. li
gandi et soluendi. S ñ eam recte. uł digne babent.
mũ qui uitam et doctͥnam apłicam seruant. nͨ pre¬
misse auctoritates malos sac̾dotes hͣnc potestateni¬
hr̃e negant. s illos solos digne ac recte ac potesta¬
recte fit remissio uł redentio pcc̾oꝵ. fit tameu
et ꝑ illaos qui saucti ñ sunt. S ñ digne uł recte.
dat .n. deus bñdcom digue poscenti. etiam ꝑ ĩ dig

Expanded text:
is sacerdotibus hanc clavem dari, scilicet, ligandi et solvendi; sed non eam recte ac digne habent, nisi qui vitam et doctrinam apostolicam servant. Nec praemissae auctoritates malos sacerdotes hanc potestatem negant habere; sed illos solos digne ac recte hac potestarecte fit remissio vel retentio peccatorum. Fit tamen et per illos qui sancti non sunt, sed non digne vel recte. Dat enim De
Abbreviated transcription (Latin):
imat̾no nt̃o nullus baptizari potest. etiam
ris siuit: ideo baptitari non possuit. qr qui natus
nasci. neq regen̾atio ui eum dici potesti ĩ q̃m
remia et de iohanne baptista. qui ab utero sancͤ¬
tificant᷑ ti legunt᷑. quod ⁊̾ de iacob quidã pu¬
tant. dicimꝰ quod sanctificatio ibi accipitur
int̾ior emũdatio ĩ miracuł diuine potentie eẽ
habendũ. ut augꝰ ait. ambigue loq̃ns. si usq¬
dum diuine potentie: ñ ad humane tͣhendũ
exemplum. Nam qͣndo uoluit deus: et iumen

Expanded text:
materno utero nullus baptizari potest, etiamsris sunt, ideo baptizari non possunt, quia qui natus nasci; neque regeneratio in eum dici potest, quem geremia et de Joanne Baptista, qui ab utero sanctificati leguntur, quod etiam de Jacob quidam putant, dicimus, si sanctificatio ibi accipitur interior emundatio, in miraculis divinae potentiae esse habendum, ut Aug. ait, ambigue sudum divinae potentiae, non ad humanae trahendum exemplum naturae. Nam quando voluit Deus etiam
Abbreviated transcription (Latin):
uolo. nolo aut̃ uxor᷑ ñ potest. quod .i. tuuig: il¬
la non uult. Nunquid ꝑ continentiã euã illa
delet fieri fornicaria : Si alii nupserit te uiuo:
adultera erit Nõ uult tali lucro deus tale dãp¬
nũ compensari. recde debitũ: et si ñ exigis ud¬
de ꝑro sanctificatõne ꝑfecta. dens tibi cõputab.
luiss. et tu noluisses debitum tibi redcere co¬
geretur. et illi deus imput abit continentiam:
si ñ sue. s tue concederet infirmitatit ne iuad
mitati uxoris redoit ñ exigens debitib̃ aut si
ꝓpt̾ ꝓpriam in firmitatem duxit uxorem plan¬
gens potius qr sine uxore esse ũ potuit: qͣmgnu
dens qr duxit. securꝰ expectat diem nouissimã.
Ad̾m ina cauia cõla esse potest qͣte ad id qd̃ uo¬
uisti ñ moco ñ hortarem᷑: s prohileremꝰ implere
si forte tua cõiũx hec tecum susciiere animi uł¬
uł carnis infirmitate recusaret. Nam uouenda
tailia non sunt a comugatis. nisiex consensu

Expanded text:
olo: Nolo autem uxor, non potest. Quod enim tu vis, illa non vult. Numquid per continentiam tuam illa debet fieri fornicaria? Si alii nupserit te vivo, adultera erit. Non vult tali lucro Deus tale damnum compensari. Redde debitum; et si non exigis, redde. Pro sanctificatione perfecta Deus tibi computabit, luisset, et tu noluisses, debitum tibi reddere cogeretur, et illi Deus imputaret ad continentiam, si non suae, sed tuae cederet infirmitati, ne in admitati uxoris reddit, non exigit debitum, aut si propter propriam infirmitatem ducit uxorem, plangens potius, quidens quia duxit, securus expectat diem novissimum.45: Una sola causa esse potest, qua te ad id quod vovisti, non modo non hortaremur, sed etiam prohiberemus implere, si forte tua conjux hoc tecum suscipere, animi vel carnis infirmitate, recusaret. Nam vovenda talia non sunt a conjugatis, nisi ex consensu
Abbreviated transcription (Latin):
tce latine ceroferarii dm᷑r. a deportauds
cereis qñdo legendum est ewang̾. uł sacrifitiũ
offe̾ndum. tunc .n. accendunt᷑ luminaria. et
deportandũ ab eis. ñ ad effugandas aeris dene¬
bras. cum sol eo tempore rutilet. s ad signũ
leticie demonstͣndũ. ut sub typo luminis cor¬
porał alla lux ostendat᷑ de qua legit᷑. erat lux¬
uera que. il .o.h. u. i ħ.in. ad acolitũ ꝑtinz
p̃paratõ lunũariũ in sacͣrio. ip̃e cereũ portat.¬
beant. ab archidia cono accipiunt candelabrũ
cum cereo. et urteolũ uacuũ. hoc offitiũ dñs
sequit᷑ me nͨ ambulat in tenebris. Huiꝰ offitil
formã illi gerebant in uet eri test ameutoqͥ
luc̾nas cancelabri cõponebant. et accendeuãt
igne celesti. ad illumĩandas deneuͣs aquilona¬
De subdia conis id̾m

Expanded text:
r, a deportandis cereis quando legendum est Evangelium vel sacrificium offerendum. Tunc enim accenduntur luminaria, et deportantur ab eis; non ad effugandas aeris tenebras, cum sol eo tempore rutilet, sed ad signum laetitiae demonstrandum: ut sub typo luminis corporalis illa lux ostendatur, de qua legitd accolitum pertinet preparacio luminarium in sacrario, ipse cereum portat,beant, ab archidyacono accipiunt candelabrum cum cereo et urceolum vacuum. Illud officium dominus sequitur me, non ambulat in tenebris. Hujus officii formam illi gerebant in veteri Testamento, qui lucernas candelabri componebant et accendebant igne coelesti, ad illuminandas tenebras aquilonaDe subdiaconis
Abbreviated transcription (Latin):
estr ideo triplex putiaudꝰ est alio quin minor esset
pater solus. uł solus filiuꝯt qͣmsimł pater et filius.
do tplex dicendus estideus. ñ .n. pat᷑ cum filio et
spĩ .s. maior deus est. qͣm singuli eoꝵ. qr non est qͦ
crescat illa ꝑfectio ꝑfectꝰ aut̃ est pater et filiꝰ ⁊.s̾.s.

Expanded text:
iam Deus trinus est, ideo triplex putandus est; alioquin minor esset Pater solus, vel Filius solus, quam simul Pater et Filius. do triplex dicendus est Deus. Non enim Pater cum Filio et Spiritu sancto, major Deus est quam singuli eorum, quia non est quo crescat illa perfectio. Perfectus autem est Pater, et Filius,
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmi hominis. S tunc recipiet sol mercedem sui
laroris. quia septemplitit᷑ lucebit. et tunc ñ erit
uicissitudo diei et noctis. S tm̃ dies. Unde ⁊ acͣhati¬
as. et erit dies una que uota est dño. ñ dies. nͣ nox
bi ampliꝰ sol ad lucendum ꝑ diem. nͨ splendor lune
illuminabit te. S erit cibi dñs in lucem sempiter¬
nam. S hiis uerbis ñ negat solem ⁊ lunãtunc lu
millum lucis usun prestare. qd ut aiͥt ierꝰ super

Expanded text:
mi hominis; sed tunc recipiet sol mercedem sui laboris, quia septempliciter lucebit; et tunc non erit vicissitudo diei et noctis, sed tantum dies. Unde Zacharias, c. 14: Et erit dies una quae nota est Domino, non dies neque nox; um per diem, nec splendor lunae illuminabit te; sed erit tibi Dominus in lucem sempiternam. Sed his verbis non negat solem et lunam tunc lbeatitudine, nullum lucis usum praestare. Quia, ut ait Hier
Abbreviated transcription (Latin):
diuẽ: ᷤ dicit duo esse mandata. s augꝰ unũ.
hoc ip̃m .n. quod dixerat. ñ halebis doo alienaꝯ
ꝑfectius explicat. cũ prohibet coli figmentirm
ita dicit distare. ut ydolũ sit quod nicħ simile sui¬
halet. similitudinẽ uero qͣm ht̃ spẽm alicuiꝰ rei.¬

Expanded text:
igenes dicit duo esse mandata; sed Augustinus unum hoc ipsum esse quod dixerat non habebis deos alienos, perfectius explicat, cum puo Origenes ita dicit distare, ut idolum sit quod nihil habet simile sui; similitudo vero, quod habet speciem alicujus rei
Abbreviated transcription (Latin):
ut uͥbigͦ Si quis in muro uł iu ligno ub alia re
fatiat spẽm serpentis uł auis. uł alicꝰ rei et sta¬
tuat ad adorarandum: non ydolũ set simslitu¬
dineni facit. qui uero facit spẽm qͣm ñ uidet ocu¬
lus s animꝰ sibi fixit. ut si quis humanis men¬
bris caput canis uł arietis format. uł uicino ha¬
bitu hoĩs duas faties: ñ similitudĩem s ydolũ
facit. quia facit quod uon habet simile sui adoo
dicit aplũs qr ydolum nicħ est in mũdo. ñ .ii. aliqͣ
ĩu reb conistantib assumit᷑ spõs. q qd mens occio¬
sa et curiosa reperit. Similitudo uero est cũ ad
ex hiis que sunt in celo uł in terra.: uł in aquis

Expanded text:
tia, si quis in auro vel in ligno vel alia re faciat speciem serpentis vel avis vel alterius rei, et statuat ad adorandum, non idolum sed similitudinem fecit. Qui vero facit speciem quam non vidit oculus, sed animus sibi finxit; ut si quis humanis membris caput canis, vel arietis formet, vel in uno habitu hominis duas facies, non similitudinem, sed idolum facit, quia facit quod non habet aliquid simile sui. Ideo diciex rebus constantibus assumitur species, sed quod mens otiosa et curiosa reperit. Similitudo vero est cum aliquid ex his quae sunt vel in coelo, vel in terra, vel in aquis
Abbreviated transcription (Latin):
scificati sacͣmento xpisti. et renati spũ .s. qui ñd¬
ualent cognoscere d̾m. igit᷑ qͣm potuerũt illi nos
ser ũ hr̃e. isti potuerunt hr̃e ante qͣm nosse. beatis¬
simi aut̃ sunt illi quib hoc est dm hr̃e qd̾ nosse.
hic aliqͣtenꝰ aꝑit augꝰ quomoeo stet in aliquo .i.¬

Expanded text:
sanctificati sacramento Christi, regenerati spiritu valent cognoscere Deum. Ergo quem potuerunt illi nosse nec habere, isti potuerunt habere antequam nosse. Beatissimi autem sunt illi quibus est Deum habere, quod nosse. Hic aliquatenus aperit Aug. quomodo Deus habitet in aliquo, i
Abbreviated transcription (Latin):
refertͤ. et t unc refugiũ nr̃m fit cum ad eum refugi¬
mus. Nũquid tunc fit aliquid in eiꝰ nat᷑a qd̾ anteqͣm
refug̾emꝰ ad cum. ñ erat᷑ I n nobis ergo fit aliqͣ mu¬
tatio. qͣ ad cum refugiendo effitims mełiores. ĩ sllo at̾
ille pat̾ nr̃ esse incipit. S nulla sue cõmutatõne sisłẽ.
Iuod ergo tpralit̾ dici incipit dñs. quod aña ñ diceba¬
tur: maifest ũ est relatiue dici. non tñ scd̾m acc̃nꝯdi.
dici aliquid deus incipit relatsue. E x liis aꝑte osten¬
dit᷑ quod quedam᷑ deo tp̃ralit᷑ dñr relatiue ad cͤaturas
sine mutatione deitatis q ñ sinc mutatõne c̾ature.
et ita accͤns est in creat᷑a. si in creatore. et applłatio qͣ
creat᷑a dicit᷑ relatiue ad c̾atorem relatiua est ⁊ rela¬
tõm notat que est in ip̃a creat᷑a. appllatio uero illa qͦ¬
creator dicit᷑ relatiue ad creat᷑am relatiua qͥ d̾¬

Expanded text:
refertur; et tunc refugium nostrum fit cum ad eum refugimus. Numquid tunc fit aliquid in ejus natura quod antequam refugeremus ad eum non erat? In nobis ergo fit aliqua mutatio, qui ad eum refugiendo efficimur meliores; in illo autem ille Pater noster esse incipit, sed nulla sui commutatione substantiae. Quid ergo temporaliter dici incipit Deus quod antea non dicebatur, manifestum est relative dici; non tamen accidens Dei, ejus ad quod dici aliquid Deus incipit relative. Ex his aperte ostenditur quod quaedam de Deo temporaliter dicuntur relative ad creaturas sine mutatione deitatis, sed non sine mutatione creaturae; et ita accidens est in creatura, non in Creatore; et appellatio qua creatura dicitur relative, ad Creatorem relativa est, et relationem notat quae est in ipsa creatura. Appellatio vero illa qCreator relat
Abbreviated transcription (Latin):
Item non moueat quod spiritꝰ .s. cum sit coet̾nus
prĩ ⁊ filio dicit᷑ tũ aliquid ex tenꝑe. ueluti hoc ip̃m
quod donatum diximus. Nam sempit̾ne spiritꝰ .s.
est donũ. ⁊ p̃raliter aut̃ donatum. et si dñs ñ dicit᷑
nisi cum hr̃e incipit seruũ. ⁊̃ ista appłłatio relatiua
ex temꝑe est deo. Non .n. sempit̾na cͥat᷑a est ciuiꝰ ille
dñs est. ergo dñm esse non sempit᷑nũ hab. ne coga¬
mur t̾ creat᷑am sempit̾nam dicere. qr ille sempit̾ne
ũ dñaret ᷑: nisi ⁊ ista sempit̾ne famularetur. Sic̃
aut̃ ñ pocest᷑ serulis qui ñ habet dñm. sic ĩ dñs qui
ñ ualet serium. ¶ S hec aliquis dicet quod ñ¬

Expanded text:
em moveat quod Spiritus sanctus, cum sit coaeternus Patri et Filio, dicitur tamen aliquid ex tempore, veluti hoc ipsum quod donatum diximus. Nam sempiterne Spiritus sanctus est donum, temporaliter autem donatum. Et si dominus non dicitur, nisi cum habere incipit servum, etiam ista appellatio relativa ex tempore est Deo, non enim sempiterna creatura est, cujus ille Dominus est. Ergo Dominum esse non sempiternum habet, ne cogamur etiam creaturam sempiternam dicere, quia ille sempiterne non dominaretur, nisi etiam ista sempiterne famularetur. Sicut autem non potest esse servus qui non habet dominum, sic nec dominus qui non habet servum.
Abbreviated transcription (Latin):
esse ce ꝑunt. quid respondebit de homine qui ĩ tp̃re
fcũꝯ est iͤ cuiꝰ ita dñs ñ erat añ qͣm esset: certe ut do¬
minꝰ hõim esset ex tp̃re accip̾it deo ⁊ ut ois amo¬
ueat᷑ ⁊ trou̾sia certe ut tuus dñs esset. uł meꝰ qͥ mo¬
do esse cepimꝰ: ex tp̃r hũit. quomͦ gͥ obtinebimꝰ nicħ¬

Expanded text:
esse coeperunt; quid respondebit de homine qui in tempore factus est, cujus utique Dominus non erat antequam esset? Certe ut Dominus hominis esset, ex tempore accidit Deo; et ut omnis amoveatur controversia, certe ut tuus Dominus esset vel meus, qui modo esse coepimus, ex tempore habuit. Quomodo ergo obtinebimus nihi