comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
candum est. quia omp̃c ds quicqͥd nobi in
hac uita cribuit. mutuo dat & cum lucro
requirit. Nec sufficit datum seruare. sed
summoꝑe illud oportet quẽq multiplicare
ut pigri serui sententiam declinans. me¬
reatur audire: qd̾ illic dr̃. Euge serue bo¬
ne. & fidelis. quia suꝑ pauca fuisti fidelis.
supra multa ce constituam: intra ingau¬
dium dñi tui. Ergo si pauca fidelit̾ agimꝰ
dum paruo hic tp̃r uiuimus: pauca enĩ st̃
cuncta cemporalia adet̾nitatem conparata:
supra multa constituemur. Multa sunt qͥ¬
dem bona celestia. de quibus scͥpcum est. qͥa
ocłs ñ indit. nec auris audiuit. nec in cor
hominis ascendit: que p̃parauit ds̃ diligen¬
tibus se. Et folium eius ñ defluet: & omĩa
quecumq faciet ꝓsꝑabuntur. ꝑ folium
intelligitur uerbum. Quod enim folia agt̃.
arboris. hoc innobis ꝑsimilitudinem agc̃
uerba redemptoris. Fr̾uctu quidem eus
sp̃aliter pascimur. sermone uero ipsius

Expanded text:
tandum est, quia omnipotens Deus quicquid nobis in tandum est, quia omnipotens Deus quicquid nobis in hac vita tribuit, mutuo dat, et cum lucro requirit. Nec sufficit datum servare, sed summopere illud oportet quemque multiplicare, ut pigri servi sententiam declinans, mereatur audire quod illic dicitur: Euge serve bone et fidelis, quia super pauca fuisti fidelis, super multa te constituam: intra in gaudium Domini tui . Ergo si pauca fideliter agimus, dum parvo hic tempore vivimus pauca enim sunt cuncta temporalia ad aeternitatem comparata super multa constituemur. Multa sunt quidem bona caelestia, de quibus scriptum est, quia nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascenderunt, quae praeparavit Deus diligentibus se . Et folium ejus non defluet, et omnia quaecunque faciet, prosperabuntur. Per folium intelligitur verbum. Quod enim folia agunt arboris, hoc in nobis per similitudinem agunt verba Redemptoris. Fructu quidem ejus spiritualiter pascimur: sermone vero ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
num humile. Quia iuxta ueritatis uocem.
omnis qui se exaltat humiliabitur: & qui
se humiliat exaltabitur. Salomõ quoq ait.
Si ceciderit lignum ad haustrum. aut
Indie & enim mortis sue. iustus ad haustrũ
cadit peccator ad aquilonem. Quia & stus
ꝑferuorem sc̃i sp̃s ad gaudia ducitur. & pec
tas ait. Si quis sitit. ueniat adme & bi¬
bat: & qui uiberit exaqua quã ego do.
non siciet met̾num Huius aque irriga¬
tione agit᷑. ut anima fidelis ꝑuiriditatẽ
fidei & spei indeo ꝓficiat: ato in carica¬
te ipsius fixa ꝑmaneat. Et quia caritas
nunquã otiosa est. oꝑatur enim magna
si est recte d̾r. qd fructum suum dabit
intp̃r suo. In hoc tp̃r p̾senti fructum suum
dant electi: quia bonum qd̾ faciunt ei accri¬
buunt a quo facti sunt. Nel fructum suum
intp̃r suo dare est: post hanc uicam eterno
udici oꝑa sua p̃sentare. Unde ꝑsimilitudi¬
nem patri familias a quodam dr̃. Bñe qͥnq

Expanded text:
num humile . Quia juxta ejusdem Veritatis vocem: num humile . Quia juxta ejusdem Veritatis vocem: Omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur . Salomon quoque ait: Si ceciderit lignum ad Austrum, aut aIn die etenim mortis suae justus ad Austrum cadit, peccator ad Aquilonem, quia et justus per fervorem spiritus ad gaudia ducitur, et petas ait: Si quis sitit, veniat ad me, et bibat . Et, Qui biberit ex aqua quam ego do, non sitiet in aeternum . Hujus aquae irrigatione agitur, ut anima fidelis per viriditatem fidei et spei in Domino proficiat, atque in caritate ipsius fixa permaneat. Et quia caritas nunquam ociosa est operatur enim magna si est, recte dicetur quod fructum suum dabit in tempore suo. In hoc tempore praesenti fructum suum dant electi: quia bonum quod faciunt, ei attribuunt a quo facti sunt. Vel fructum suum in tempore suo dare, est per hanc vitam aeterno judici opera sua praesentare. Unde per similitudinem patris familias a quodam dicitur, Domine
Abbreviated transcription (Latin):
quarũ: significat lapsum qui fit ꝑpeccatũ.
Recte gͦ dñs secus decursus aquarũ plan¬
tatus esse desebitur: quia inter homines
fluxu mortalitatis & peccati decurrentes
nasei dignatus est. Qui tanqua lignum
ꝑuite nouitatem uiruit. ꝑnoua uerba quasi
noua folia misit. ꝑmiracula floruit. remissi¬
onem omnium peccatorum & uitam et̃nam
p̃stando fructus dedit. Bene gͦ subditur. qd̾
fructum suum dabit intp̃r suo. De quo tp̃r
& fructu ꝑ paulum dr̃. Postquam uenit ple¬
nitudo cpr̃is. misit ds̃ filium suum int̾ris.
factum exmuliere factum sub lege. ut eos
qui sub lege erant redimeret. Hinc abrahe
dictum est. Insemine cuo hereditabunt om̃s
gentes. Non dicit inseminib quasi inmulti ͤ
lignum secus decursus aquarum plantat᷑.
cum quisq iustus ꝑ infusionem sc̃i sp̃s inca¬
ritate radicatur & fundatur. Ligni eñĩ
nomine. sepe uir ustus. aut etiam inuistꝰ¬
humiliaui lignum sublime & exaltaui lig

Expanded text:
 significat lapsum qui fit per peccatum. Recte ergo Dominus secus decursus aquarum plantatus esse describitur, quia inter homines fluxu mortalitatis et peccati decurrentes nasci dignatus est. Qui tanquam lignum per vitae novitatem viruit: per nova verba quasi nova folia immisit: per miracula floruit, remissionem omnium peccatorum, et vitam aeternam praestando, fructus dedit. Bene ergo subditur, quod fructum suum dabit in tempore suo . De quo tempore et fructu per Paulum dicitur: Postquam venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum in terris, factum ex muliere, factum sub lege: ut eos, qui sub lege erant, redimeret . Hinc Abrahae dictum est, In semine tuo benedicentur omnes gentes . Non dicit in seminibus, quasi in multis, ita . Vel tanquam lignum secus decursus aquarum plantatur, cum quisquis justus per infusionem Sancti Spiritus in caritate radicatur et fundatur o autem vir justus aut etiam injusthumiliavi lignum sublime, exaltavi lig
Abbreviated transcription (Latin):
ostenentur: Nam qui surrexit amortius
& regnando iam habitat incelis: cum ad ui¬
dieium ueniet irrisione ut iam diximus
& subsannatione eos dignos ostendet. Hinc
ꝑ sapientiam dr̃. Quia uocaui & renuistis.
excendi manum meam & ñ fuit qͥ aspiceret.
despexistis omne consilium meum. & incre

Expanded text:
ostendentur. Nam qui surrexit a mortuis, ostendentur. Nam qui surrexit a mortuis, et regnando jam habitat in caelis, cum ad judicium veniet, irrisione ut jam diximus et subsannatione eos dignos ostendet. Hinc per Sapientiam dicitur : Quia vocavi, et renuistis, extendi manum meam, et non fuit qui aspiceret: despexistis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑderent. ideo quidem nomen enis auxerunt.
ideo & gentem & locum ꝑdiderunt: quia in¬
nocentem dñm occiderunt. Miroq mͦ actũ
est ut dum suum consilium implere se cre¬
derent.: consilium dñi nolences & nescien¬
tes implerent. G̃meditati sunt inania.
siest enim sapientia. non est prudentia ñ:
consilium: contra dm̃. S que mana medi¬
tati sunt: Pirumpamus inquiunt um¬
cula eorum: &. ꝓiciamus a nob ugũ ipsorũ
Idest destruamus uincła religionis xp̃iane:
ne nos sibi ualeant subiugare. Sic sie suꝑ¬
be mentes contra suum auctorem frequen¬
ter se erigunt: dum siram non eius uolun¬
tatem implere appetunt. Et canco dec̾iꝰ
cadunt. quanto supra eum cendunt. a qͦ
facti sunt. S quid sequitur. Qui habitat
incelis irridebit eos: & dñs  subsanna¬
bit eos. Qui habitantes interra celestem din ir¬
ridere & subsannare p̃sumpserunt: ab ipso
celesti deo irrisione & subsannatione digni

Expanded text:
perderent : ideo quidem nomen ejus auxerunt, perderent : ideo quidem nomen ejus auxerunt, ideo et gentem et locum perdiderunt, quia innocentem Dominum occiderunt . Miroque modo actum est, ut dum suum consilium implere se crederent, consilium Domini nolentes et nescientes implerent. Ergo meditati sunt inania. Non est enim sapientia, non est prudentia, non est consilium contra Dominum . Sed quae inania meditati sunt? 2. Dirumpamus, inquiunt, vincula eorum, et projiciamus a nobis jugum ipsorum, idest, destruamus vincula religionis Christianae, ne nos sibi valeant subjugare. Sic, sic superbae mentes contra suum auctorem frequenter se erigunt, dum suam non ejus voluntatem implere appetunt: et tanto deterius cadunt, quanto supra eum tendunt a quo facti sunt. Sed quid sequitur? 3. Qui habitat in coelis irridebit eos, et Dominus subsannabit eos. Quia habitantes in terra caelestem Dominum irridere et subsannare praesumserunt, ab ipso caelesti Deo irrisione et subsannatione digni
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ psalmꝰ: non de moribus s demistico
incellectu tractatur. Intentio xp̃i eui
hic uerba competunt hec est. ut omnes
fideles. sp̃e & cõfidentiam bone uite ñ
rita: sc̃s dauid qd depassione xp̃i & ꝑsecuto¬
ribus eius futurum esse p̃uidit. ñ futuro
s p̃terito tp̃r narrare uoluit. ut exsuis u̾bis
ostenderet. quia sp̃u sc̃o reuelante. tam de fu¬
turis qũa dep̃tericis certus esset. Ait gͦ de ꝑ
tiles. & ppłi. idest uidei meditati
sunt mania: Et quare astiterunt reges t̾re
cũuenerunt mnunum concilium & locum.
adduersus dñm patrem. & aduersus xp̃m
filium enis. Tanta deniq eos insania furo
ris inuasit. tanta malicie cecitas ꝑculit.
ut auctorem suum qũe cred̾e & adorare de¬
buissent: unanimit̾ etiam occidere ñ time
Non enim impleuerunt qd̃ uoluerunt. Nam
qui idõ xp̃m occiderunt ut nomen euis
dec̾ra delerent. & ne ipsi locum & gentẽ

Expanded text:
et non Psalmus, non de moribus, sed de mystico et non Psalmus, non de moribus, sed de mystico intellectu tractatur. Intentio Christi, cui haec verba competunt, haec est, ut omnes fideles spem et confidentiam bonae vitae, terita. Sanctus David quod de passione Christi et persecutoribus ejus futurum esse praevidit, non futuro, sed praeterito tempore narrare voluit: ut ex suis verbis ostenderet, quia Spiritu Sancto revelante, tam de futuris, quam de praeteritis certus esset. Ait ergo de tiles; et populi, idest Judaei, meditati sunt inania? Et quare astiterunt reges terraconvenerunt in unum, consilium et locum, adversus Dominum, Patrem, et adversus Christum Filium ejus ? Tanta denique insania furoris eos invasit, tanta malitiae caecitas perculit, ut auctorem suum, quem credere et adorare debuissent, unanimiter etiam occidere non timerNon enim impleverunt quod voluerunt. Nam qui ideo Christum occiderunt, et ut nomen ejus de terra delerent, et ne ipsi locum et gentem
Abbreviated transcription (Latin):
ed̾s psalmus intitulat᷑ sꝑibit.¬
sic. Psalmus dauid. Notandum qd̃
tituli in quibusdam psalmis ita p̃ponunt᷑.
ut intentionem designent: inquibusdam
ut materiam. inquibusdam uero. ut utrũq
Psalmus ꝓpͥe dr melos: quod ꝑmocum & la¬
borem manuum ex psalterio ꝓcedit. Et
idõ ꝓbona oꝑatione sepe ponitur: que sine
labore fieri ñ pocest. Et qm̃ in hoc negotio
continetur exhortatio bone oꝑationis. Ncirco
ipsi regotio tale uocabulũ ꝯpecit.: uc pͥsalmꝰ appelet᷑.
terp̃tatur. Quis enim a deo desiderabilis sicut
ille de quo scͥptum est. cuius uultum de¬
siderat uniuersa t̾raͥ & incuius uultũ
desiderant angłi ꝓspicere: Et quis for¬
tior eo qui omnia quecũq uoluit fecit.
qui pͥncipem huius mundi de regnosuo
expulit: qui morte sua mortem nr̃am
destruxit: Et sciendum quod quando
psalmi ita intitulantur. ut psalmꝰ p̃po¬
natur & ñ canticum: de signatur. quia
de moribus agitur. Quando uͦ cancieũ

Expanded text:
dus Psalmus sic intitulatur, Psalmus David. Notandum quod tituli quibusdam Psalmis ita praeponuntur, ut intentionem designent: in quibusdam, ut materiam, in quibusdam vero ut utrunque. Psalmus proprie dicitur Melos, quod per motum et laborem manuum de psalterio procedit, et ideo pro bona operatione saepe ponitur, quae sine labore fieri non potest. Et quantum in hoc negocio continetur exhortatio bonae operationis: idcirco ipsi negocio tale vocabulum competit, ut psalmus appelletur. terpretatur. Quis enim adeo desiderabilis, sicut ille, de quo scriptum est: Cujus vultum desiderat universa terra, et in quem desiderant angeli prospicere ? Et quis fortior eo, 10 qui omnia quaecunque voluit, fecit ? qui principem hujus mundi de regno suo expulit , qui morte sua mortem nostram destruxit ? Et sciendum quod quando Psalmi ita intitulantur, ut Psalmus praeponatur et non Canticum, designatur quia de moribus agitur. Quando vero Canticum
Abbreviated transcription (Latin):
in conpendiosam breuitatẽ dicta suffici¬
ant: nunc festinenuis ad ipsam psalmoeũ
catur qua unusquisq eorum claue in cel¬
ligentie apiendus sit. Nlam lid omnis si¬
similis est urbi pulchre atꝙ magne. cui plu¬
res edes diuerseq sint. quarum fores ppͥis
clauibus diuersisq claudantur: quẽ cum
unum in locum cũgeste ꝓmĩsteq sunt.
uolenti unam quãq edem aꝑire. maxi¬
mam ignaro afferant difficultatẽ. ut
cdaues uniuscuiꝰꝙ edis inueniat᷑: sicq aut
familiaris scientie. cognitam clauem
unũ eligere: aut ingentis laboris aptam
& congruã clauem aꝑiendi uniꝰcuiꝰq ad¬
itus inuente. quia ratio & qualitas ñ smat
ñ suas claues claustris disparib coaptare.
mi aditum ꝓpͥa sua & congrua claue pan
laudem dei continentes. Sisit laus. & ñsic

Expanded text:
in compendiosam brevitatem fin compendiosam brevitatem festinus ad ipsam Psalmorum catur, qua unusquisque eorum claue intellegentise aperiendus sit. nam liber omnis similis est urbi pulchrae atque magnae, cui plures aedes diuersaeque sint, quarum fores propriis clauibus diuersisque claudantur: quae cum unum in locum congestae permixtaeque sunt, uolenti unamquamque aedem aperire maximam ignaro adferant difficultatem, ut clauem uniuscuiusque aedis inueniat: sitque aut familiaris scientiae, cognitam clauem tatis eligere, aut ingentis laboris, aptam et congruam clauem aperiendi uniuscuiusque aditus inuenire, quia ratio et qualitas non sinat, non suas claues claustris disparibus coaptare. mi aditum propria sua et congrua claue panla
Abbreviated transcription (Latin):
aut alind aliquid complexe sunt: uel ex int̾¬
p̃catione nominum. uel ex comparatione
gestorum. uel ex consimilium sp̃e. ex quib
rebus psalmus consistat ostendunt. ut si¬
cubi est. ꝓdie sabbati. aut ꝓoccultis filii. aut
ꝓdie octaua. ꝑcorporalem suꝑscͥptionẽ sig¬
nificationemq. spiritalis psalmi intelliga¬
cur edicio: uel cum illius dauid. uel ali
dauid: Ab absalon. uel saul. uel docch: ꝑ¬
pheciam que in psalmo sit consequamur.
Indiapealma uͦ quod inc̾iectum plurimis
psalmis est. cognoscendum est demutatione
aut ꝑsone aut sensus. sub conuersione me¬
tri musici incoari. ut sicubi diapsalma
int̾cesserit: aut aliquid aliud dici. aut eciã
ab alt̾o dici. aut inalcero artis musice mo¬
dulo cantari incelligendum sit. Deꝑsonis
aut sensibus ubi diapsalma inc̾ced̾e reꝑie¬
mus: rationem asserere temptabimꝰ cct̾um
modi musici disciplinam conseruare. tran
slatio greca & latma non potuit. hec aũ

Expanded text:
aut aliud aliquid conplexae sunt, uel ex inteaut aliud aliquid conplexae sunt, uel ex interpretatione nominum, uel ex comparatione gestorum, uel ex consimilium specie, ex quibus rebus psalmus consistat, ostendunt: ut, sicubi est pro die sabbati, aut pro occultis filii, autpro die octaua, percorporalem superscriptionum significationem spiritalis psalmi intellegatur editio; uel, cum illius Dauid, uel illi Dauid, uel Abessalon, uel Saul, uel Doec phetiam, quae in psalmo sit, consequamur. Diapsalma uero, quod interiectum plurimis psalmis est, cognoscendum est, demutationem aut personae aut sensus sub conuersione modi musici inchoari: ut, sicubi diapsalma intercesserit, aut aliquid aliud dici, aut etiam ab altero dici, aut in altero artis music» modulo cantari intellegendum sit. et de personis ac sensibus, ubi diapsalma intercedere reperiemus, rationem adferre temptabimus. ceterum modi musici disciplinam conseruare tslatio Graeca et Latina non potuit. Hac autem
Abbreviated transcription (Latin):
psalmi suꝑsebitur. erit causa noscenda.
hoi aute est psalmus cantici. illic ꝑcogni¬
cionis seientiam asus bom oꝑis tractat᷑.
quando desiderabilem nobis fidelium
gestorum efficientiam p̾stat anterior de
deo adepta cognitio. hec gͥ musice arcis
quadrifaria ãiuersitas. psalmorũ est di¬
uersicati eoaptata: ut est. Psalmꝰ ꝑc̾or ꝑordi
cegani motum incõmemoratione gestoꝵ
fit. santicũ u̾ ꝑsapientie cognicionem.
habet inse doctrne scientiam. Poalmꝰ ũ can
cici est: cum p̃eunte gestorum merito. cognitio
cum ꝑ adepte scientie cognitionẽ. fidelium
gestorum opus incoatur. & gericur. Phas
gͦ suꝑscͥptionũ ꝓpͥetates. incelligentiam psal¬
morum querere oportebat: quia unicuiq
generi ꝓphetie. in ꝓpͥetate titulorum. unum¬
quodq gemis musice comparationis apcũ ẽ.
Alie uͦ suꝑscͥptiones que aut res gestas sed̾m
historias significant. aut tp̃ra. aut ddiec.

Expanded text:
psalmi superscribitur, erit causa noscenda. psalmi superscribitur, erit causa noscenda. ubi autem est psalmus cantici. illic per cognitionis scientiam usus boni operis tractatur, cum quando desiderabilem nobis fidelium gestorum efficientiam praestet anterior de deo adepta cognitio. Haec igitur musicae artis quadrifaria diuersitas psalmorum est diuersitatibus coaptata: ut psalmus per corporei organi motum in commemoratione gestorum sit, canticum uero per sapientiae cognitionem habeat in se doctrinae scientiam; canticum uero psalmi est, cum praecunti gestorum merito cognitio cum per adeptae scientiae cognitionem fidelium gestorum opera inchoatur et geritur. per has ergo superscriptionum proprietates intellegentiam psalmorum quaeri oportebit, quia unicuique generi prophetise in proprietate titulorum unumquodque genus musiAliae uero superscriptiones, quae aut res gestas secundum historiam significant, aut tempora, aut dies,
Abbreviated transcription (Latin):
geftorum similium insticuit. motu eorporei
orgam nt̃i ad pios officiorum usus temꝑato.
At ũ eumcanticũ tancũ incitulo psalmi p̾¬
ponitur. seientia in eo sp̃ualis. & intelligen¬
cia celestio incelligitur. quamnuis ꝑ cogniti
ratis fidei oꝑib solam doctrinam ꝑfecte
de deo cognitionis ostendit. Non enim sta¬
tim omnis seientia in bono oꝑe est. neq rur.¬
sum omne opus bonum ueram seientiam con-¬
sequet᷑. Ob quod & illud qd̾ intereio suꝑscͥpti.¬
onim genere est: canticũ psalmi dicit᷑. quan¬
do cũ bonorum oꝑum efficientia. scientie
aoctrina coniungit᷑. Pxiuis enim ibonis
oꝑibus uiuendum est. ut ꝑfecta possit ea
que deinceps succedit. diuini sacramenti
esse cognitio. scõm id quod dictum est: de¬
sidetasti sapientiam. serua mandata. & dñs
qui ꝑmerita bonorum oꝑum. grãm incel¬
ligencie conseqnitur. Ex his oꝑum doctri.¬
neq ftuaiis: psalmi illius qui incantieo

Expanded text:
gestorum similium instituit, motibus corporei gestorum similium instituit, motibus corporei organi nostri ad pios officiorum usus temperatis. at uero cum canticum tantum in titulo praeponitur, scientia in eo spiritalis et intellegentia caelestis arcani, quam quis per cognitioratis fidei operibus solam doctrinam perfectae de deo cognitionis ostendit. non enim statim omnis scientia in bono opere est; neque rursum omne opus bonum ueram scientiam consequitur. ob quod est et illud, quod in tertio superscriptionum genere est, canticum psalmi, cum bonorum operum efficientise scientiae doctrina coniungitur. prius enim in bonis operibus uiuendum est, ut perfecta possit ea, quae deinceps succedet, diuini sacramenti esse cognitio, secundum id quod dictum est: desiderasti sapientiam? serua mandata, et dominus qui per meritum 14 bonorum operum gratiam intelligentiae consequuntur. Ex his ergo operum doctrinaeque studiis, psalmi illius qui Canticum
Abbreviated transcription (Latin):
pulsus cantum orgam cõcm̃tis auditur: Can
ticum est: cum cantantiũ chorus libertate
sua utens. neq inconsonũ orgam astrictꝰ ob¬
sequiũ. Mmmo canore tantũ uocis exultat.
Poalmus autt̃ eantici est: cũ organo p̃cinente.
subsequens. amila organi uox chori cantan¬
cis auditur. modum psalcerii modulis uo¬
cis imitata. Cantieũ uͥ psalmi est: cũ choro
ante cantante. humane cantationis ymno.
ars oegani ꝯsonantu aptatur: uocisq modu¬
lis p̃cinentis. pari psalcerio suauitate mo¬
Aulatur. his g̃ quatuor musicȩ artis gene¬
tib c̃opecences singilis quibo psamis sub¬
scͥptiones sum coaptate. ex untutib aũ psal¬
morũ: & ex ipns doctrine musice diuersita¬
cib eausa umniuscuiꝰq suꝑscͥptionis ostendit᷑.
Ineo enina psalmo inquo tantũ psalmꝰ inscri¬
bitur: fielium oꝑũ ae religiosorũ gestorum.
aut d octrina aut ꝯfessio. concinet᷑. cũ ꝓpb̾a
cõmemorando que gerit ad doctrinam nos

Expanded text:
pulsus tantum organi concinentis auditur. can pulsus tantum organi concinentis auditur. can ti cum est, cum cantantium sua utens, neque in consonum organi adstrictus obsequium, hymno canorae tantum vocis exultat. Canticum autem psalmi est, cum organo praecinente subsequens et aemula organi vox chori cantantis auditur, modum psalterii modulis vocis imitata. Psalmus vero cantici est, cum choro ante cantante, humanae cantationis hymno ars organi consonantis aptatur, vocisque modulis praecinentis pari psalterium suavitate modulatur. His ergo quatuor musicae artis generibus, competentes singulis quibusque psalmis superscriptiones sunt coaptatae. Ex virtutibus  ex ipsis doctrinae musicae diuersitatibus causa uniuscuiusque superscriptionis ostenditur. In eo enim psalmo, in quo tantum psalmus inscribitur, fidelium operum et religiosorum gestorum aut doctrina aut confessio continetur, cum propheta commemorando, quae egerit, ad doctrinam nos
Abbreviated transcription (Latin):
nñib. aut causa¬
p̃notancur: sunt alĩ quib cicului in
finem est: alii quib cantum psalmꝰ cantici.
uel canticum psalmm. Et necesse est diu̾sas
causas dait̾sarum subscͥptionum extitisse.
son enim sine causa tanta rerum diu̾sita¬
te hie titulonĩ ordo conũtit᷑. ut minc infiñe.
cantici: ad aiftinctionem psalmi qui subia¬
ceat p̾nocet᷑. Et quaꝙͣ insingulis quibusq
psalmis singularum quarũq inscͥptionum
causas p̃stare nntamur: camen ad compendiũ
Andiose intelligentis. inbreui ser munculo
sam suam p̃stat. Obfinem enim omma. ncħ
uero aliud p̾finẽ: namq adfinem cenditur.
s infine defincur. Ita sinis &e ant̾iorũ ꝑfecho
infinem. ita itelligendi sunt. ut exꝑfectis
ati absolutis bonorum et̃norum docttims
& specreb existant. quia adea que inbis di¬
cuntur. fidei se nr̃e cursus extendat: & inhis
tate & adepte beatitudinis fine requiescat.
Inmusicis uͭ artib hec sunt officiorũ genera¬
& uarietates Palmus est: cum cessante uoce

Expanded text:
ibus aut causanotantur, sunt alii, quibus titulus in finem est; alii, quibus tantum psalmus cantici, uel canticum psalmi: et necesse est diuersas causas diuersarum superscriptionum extitisse. non enim sine causa tanta rerum diuersitate hic titulorum ordo conuertitur, ut nunc in finem, cantici, ad distinctionem psalmi qui subjacet praeferatur. Et quamquam in singulis quibusque psalmis singularum quarumque inscriptionum causas praestare nitamur: tamen ad compendium studiosae intelligentiae, in brevi sermunculo vsam suam praestat. Ob finem enim omnia, nihil vero aliud post finem. Namque ad finem tenditur sed in fine desinitur. ibentur in finem, ita intellegendi sunt, ut ex perfectis atque absolutis bonorum aeternorum doctrinis et spebus existant: quia ad ea, quse in his dicentur, fidei se nostrse cursus extendat et in his, tatae et adeptae beatitudinis fine requiescat. In musicis uero artibus hse sunt officiorum et generum uarietates. psalmus est, cum cessante uoce
Abbreviated transcription (Latin):
enis. Quia ñ p̃cepta s p̃ceptũ dicit. fortas¬
sis caritatem nobis mnuit: inqua euncta
p̃cepta finiuntur. & ꝙͣ si qͥs impleuerit
cecã ab ipso implebunt᷑. Hoc p̃ceptũ nobis
lestia subleuat: & qͥdqͥd ꝑalia p̃cepta dieit.
mitere nos ad hoc unũ p̃ceptũ semꝑ incen¬
dic. Quod quidẽ duplex est mandatum.
Nam indilectione dei est auectio perini.
Et septum est: quia inhis duobus mandatis
pendet lex &. ppħe. Quicqͥd gͦ lex. qͥcqͥd pphecia.

Expanded text:
ejus: quia non praecepta, sed praeceptum dicit, fortasejus: quia non praecepta, sed praeceptum dicit, fortassis caritatem nobis innuit, in qua cuncta praecepta finiuntur : et si quis impleverit, caetera ab ipso implebuntur . Hoc praeceptum nobis lestia sublevat: et quicquid per alia praecepta dicit, mittere nos ad hoc unum praeceptum semper intendit. Quod quidem duplex est mandatum: nam in dilectione Dei est dilectio proximi. Et scriptum est, Quia in his duobus mandatis pendet lex et prophetae . Quicquid ergo lex, quicquid prophetia,
Abbreviated transcription (Latin):
apłs dicit. Nos autem reuelata facie glo¬
riam dei speculantes. Quam eccłiam
montem scm appellat. ꝓpt̾ eminentiam &. fir¬
mitatẽ. Suꝑ hanc gͦ eccłiam unigenitꝰ dĩ pat̾s
rex constitutꝰ est. ñ ut t̾reno regnet inꝑio: s
celesti. Ait enum in quodam loco. Regnũ me¬
um ñ est de hoc mundo. G est sup̃mundum.
Et cũ eum uoluissent raꝑe in regem ut cem¬
poralit̾ regnaret in illis: aufugit. & t̾renum
tutꝰ est in nobis. ut expulso maligno pͥncipe
gitiones uirtutũ. & edificationes morum.
adsalutem animarum nr̃arum. ut noniam
regnet peccatum in nr̃o mortali corpore.
sp̃ib & uitiis nos defendat: ut untucib
& sacris oꝑibus nos muniat. Sic in nobis
regnare appecit: ut ad celeste regnum suo
nos regimine ducere possit. S quia ad huc
stimꝰ incertamine: suis nos p̃ceptis ñ cessat
admonere. Uñ benedicit᷑. Predicans p̃ceptũ

Expanded text:
Apostolus dicit: Nos autem revelata facie gloApostolus dicit: Nos autem revelata facie gloriam Domini speculantes . Quam Ecclesiam montem sanctum appellat , propter eminentiam et firmitatem. Super hanc ergo Ecclesiam unigenitus Dei Patris rex constitutus est, non ut terreno regnet imperio, sed caelesti. Ait enim in quodam loco: Regnum meum non est de hoc mundo . Ergo est supra mundum. Et cum eum voluissent rapere in regem, ut temporaliter regnaret in illis, aufugit, et terrenum ex constitutus est in nobis, ut, expulso maligno principe gitiones virtutum, et aedificationes morum, ad salutem animarum nostrarum : ut jam non regnet peccatum in nostro mortali corpore, spiritibus et vitiis nos defendat, ut virtutibus et sacris operibus nos muniat. Sic in nobis regnare appetit, ut ad caeleste regnum suo nos regimine ducere possit. Sed quia adhuc sumus in certamine, suis nos praeceptis non cessat admonere. Unde bene dicitur, Praedicans praeceptum
Abbreviated transcription (Latin):
mient me. Nunc loquetur adeos mira
sua: quibiis ante tacuit in mansuetudi¬
ne sua. Et infurore suo concurbabit eos:
quos in longanimitate pacientie sue ance
s tum qu a iustissime udicat. Inira sua
loquetur ad eos: cum iniuditio suo dura
illos arguet increpatione. Infurore suo
conturbabit eos: cum districta impios
feriet animadũsione. Ecce misericors d̾̃s
ñ iratus s placatus: nobis peccatoribus
apparet. Mala nr̃a uidet: pacienter susti¬
nec. Ideo dni tolerat: ut adpenitentiam
nos ꝑtrahat. S qut mͦ negligit placatũ:
ꝓfecto senciet iratum. Et quo quisq ñe
durior fit ad penitentiam: eo ipse distri¬
ctior erit aduidictam. S qui incelis ha¬
bitat. quomͦ etiam int̾ris regnat audi¬
amus. Ait enim. Ego autẽ constitutꝰ
sum rex abeo subaudis. a patre meo:
suꝑ syon montem sc̃m eius p̾dicans p̃¬
ceptum eis. Ego inquam euius uineula
illi dirumꝑe: & ingum meditabantur ab¬
speculandam claritatem dei erigitur. sic̃

Expanded text:
nt me. 4. Tunc loquetur ad eos in ira sua, qui ante tacuit in mansuetudine sua. Et in furore suo conturbabit eos: quos in longanimitate patientiae suae ante sed vim, qua justissime judicat. In ira sua loquetur ad eos, cum in judicio suo dura illos arguet increpatione: in furore suo conturbabit eos, cum districta impios feriet animadversione. Ecce misericors Deus non iratus, sed placatus nobis peccatoribus apparet: mala nostra videt, et patienter sustinet. Ideo diu tolerat, ut ad poenitentiam nos pertrahat. Sed qui modo negligit placatum, profecto sentiet iratum. Et quo quisque nunc durior fit ad poenitentiam, eo ipse districtior erit ad vindictam. Sed qui in caelis habitat, quomodo etiam in terris regnat, audiamus: ait enim: 5. Ego autem constitutus sum Rex ab eo, subaudis, a Patre meo, super Sion montem sanctum ejus, praedicans praeceptum ejus. Ego, inquam, cujus vincula illi dirum ere, et jugum meditabantur abspeculandam claritatem Dei erigitur. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
cognouissent. numqũa anm głie crucifixis¬
sent. Et qm̃ plerumq coaceruatione uicioꝵ
subripit desꝑatio sanitatis. canꝙͣ ipsis ui¬
tiis insultantib anime. uel etiam diabolo
angłis eiꝰ. ꝑnexias suggestiones ut desꝑe¬
muis oꝑantib: uerissime dr̃. ¶ulti diẽt
anime mee. ñ est salus ipsi indeo eius.S
qͥsͥs nos aduersarius obpugnet. queq

Expanded text:
e crucifixissent . Et quoniam plerumque coacervatione vitiorum subrepit desperatio sanitatis, tanquam ipsis vitiis insultantibus animae, vel etiam diabolo et angelis ejus per noxias suggestiones, ut desperemus operantibus, verissime dicitur: Multi dicunt animae meae, Non est salus ipsi in Deo ejus. Sed quisquis nos
Abbreviated transcription (Latin):
peccatis ꝑseuerare. S abhoc sonmo mor¬
tis uiuificans gr̃a nos euigilare fecit.
cum mala nr̃a ad memoriam reduxit.
dim dulcedinẽ peccatorum in amari¬
cudinem uertit. & mentem nr̃ãm ad
lamenta penitentie formauit: nosq
inuitiis corpentis ad bona oꝑa exeita¬
uit. Dñi aute gr̃a cõmendatur cũ d̾r.
Surrexi: quia dñs suscepit me. Nisi
enim eius gr̃a susciꝑet: anima nr̃a a
morte peccati minime surrexisset.
S quia qͥcqͥs adnõ suscitatur. fortis
contra quosq adu̾sarios reddit᷑. recte
subditur. Nontimebo milia płi cireũ¬
dantis me: exurge dñe saluum me fac

Expanded text:
peccatis perseverare. Sed ab hoc somno morpeccatis perseverare. Sed ab hoc somno mortis vivificans gratia nos evigilare fecit, cum mala nostra ad memoriam reduxit: cum dulcedinem peccatorum in amaritudinem vertit, et mentem nostram ad lamenta poenitentiae formavit, nosque in vitiis torpentes, ad bona opera excitavit. Domini autem gratia commendatur, cum dicitur, Surrexi, quia Dominus suscepit me. Nisi enim ejus gratia susciperet, anima nostra a morte peccati minime surrexisset. Sed quia quisquis a Domino suscitatur, fortis contra quosque adversarios redditur: recte subditur, 7. Non timebo millia populi circumdantis me. Exsurge,
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾m suam misdiam saluos nos fecit. Dicit
autem ipse ꝑquem saluati sumus Ego dor¬
miui et soporatus sum et exurrexi: quia
dñs suscepit me. Dormitio morientis. som¬
mis autẽ mortui accipi potest: ut dormi¬
tio sit qua transitur ad somnum. ueluci
est ex ꝑgefactio qua transitur ad euigilati¬
onem. Bene gͦ accipitur. ego dormiui & so¬
poratꝰ sum: ego me passioni ꝑmisi. & mors
consecuta est. Uel tunc dormiuit xp̃s. qñ
suscepta morte a tp̃rali dolore quieuit. t̃ẽ
soporatꝰ est quando die altera insepultura
moratus est. die uero c̾eia amorcuis resur¬
rexit. Uñ hic ait.  exurrexi: quia dñs
suscepit me. Surgens enim amortuis: in
gła dei patris susceptꝰ est. Uel pocest hec
dicere qͥs qͥs fidelium recolens mortẽ pec¬
catorum suorum: & donuni regeneratio¬
nis. Ego dormiui & cet̾a. Bormiuimꝰ autẽ
cũ ab ono oꝑe corpuimꝰ. cum in nr̃a pra¬
uitate delectabiliter iacuimus. cũ dul¬
ce nobis erat peccare: & in eis quidem

Expanded text:
diam suam salvos nos fecit . Dicit autem ipse per quem salvati sumus, Ego dormivi, et soporatus sum, et exsurrexi, quia Dominus suscepit me. Dormitio morientis, somnus autem mortui accipi potest: ut dormitio sit, qua transitur ad somnum, veluti expergefactio, qua transitur ad evigilationem. Bene ergo accipitur: Ego dormivi, et soporatus sum. Ego me passioni permisi, et mors consecuta est. Vel tunc dormivit Christus, quando suscepta morte a temporali dolore quievit. Tunc soporatus est, quando die altera in sepultura moratus est: die vero tertia a mortuis resurrexit . Unde hic ait, Et exsurrexi, quia Dominus suscepit me. Surgens enim a mortuis, in gloria Dei Patris susceptus est. Vel potest hoc dicere quisquis fidelium recolens mortem peccatorum suorum, et donum regenerationis, Ego dormivi, et caetera. Dormivimus enim, cum a bono opere torpuimus: cum in nostra pravitate delectabiliter jacuimus: cum dulce erat nobis peccare, et in eis quidem
Abbreviated transcription (Latin):
lucem: & misit eis ds̃ saluatorem. S qͥa
hunc incarne hͣmilem uiderunt. suꝑbo
corde & ceco contempserunt. Quem uͦ ui¬
dea elata repulit: hunc gentilitas hu¬
miliata susceꝑit. Illa ꝑsuꝑbiam heredi¬
catem ꝑdidit: hec ꝑhumilitatem ad
heredicatem uenit. S quia hoc ñ suis
meritis s dei filio uolente & patre eiꝰ
annuente factum est: recte ei dr. Postu¬
la ame & dabo tibi gentes hereditatẽ
cuam. Non enim aic postulent ille gen¬
tes: s postula tu. Exquib uerbis satis
colligitur. quia gentilitas ñ suis m̾ritis
saluatur: s ille hoc peͣtiit qui patri ꝓ
nobis usq adpassionem mortis obedi¬
uit. Et quia gencilis płs ab excremis
mundi partib adfidem collectus est:
recte dr̃. Epossessionem tuam terminos
terre: subaudis cdabo tibi. Bum enum
psecntio miudea agitur: sc̃a apłorum¬

Expanded text:
lutem, et misit eis Deus Salvatorem. Sed quia lutem, et misit eis Deus Salvatorem. Sed quia hunc in carne humilem viderunt, superbo corde et caeco contempserunt. Quem vero Judaea elata repulit, hunc gentilitas humiliata suscepit. Illa per superbiam haereditatem perdidit: haec per humilitatem ad haereditatem venit. Sed quia hoc non suis meritis, sed Dei Filio volente, et Patre ejus annuente factum est, recte ei dicitur, Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam. Non enim ait, Postulent illae gentes, sed postula tu. Ex quibus verbis satis colligitur, quia gentilitas non 13 suis meritis salvatur: sed ille hoc fieri petiit, qui Patri pro nobis usque ad passionem mortis obedivit. Et quia gentilis populus ab extremis mundi partibus ad fidem collectus est, recte dicitur, Et possessionem tuam terminos terrae, subaudis, dabo tibi. Dum enim persecutio i
Abbreviated transcription (Latin):
cando ꝑiit. ille eciã hanc in carne nascendo
requisrint. Et qui hominem adimaginẽ
fecerat & similitudinem dei miro sue ca¬
ritatis affectu: factus est ipse adsimilitu¬
dinem hominis. Et unde se ad niãm hu¬
manitatem humiliauit: inde nos ad heredi¬
tatis sue głam subleuauit. In hac gͥ carnis
generatione & humiliatione ei apatre dr.
Postula ame & dabo cibi gentes heredita¬
tem cuam: & possessionem tuam t̾minos
cerre. Omor quidem uidecur ille qui pstu¬
lat. eo qui postulatur. Et dum xp̃e carnẽ
assumpsit: apatre suo ꝑhumanicatem
se minorauit. In hoc enim qd̾ informadi
est equalis patri. ñ postulat apacre:
s simul omnia oꝑatur cum patre. In
hoc autem qd̾ ꝓ nobis se dignatꝰ est humi¬
lare. minor patre factus ñ cessat ꝓnob̾
Ipse unigenitꝰ filius dei homo int̾ homi¬
nes factus: postulare dignatus est ꝑgen¬
tibus. Inli postulauerunt genti suȩ sa¬

Expanded text:
cando periit, ille etiam hanc in carne nascendo cando periit, ille etiam hanc in carne nascendo requisivit: et qui hominem fecerat ad imaginem et similitudinem Dei , miro suae caritatis affectu factus est ipse ad similitudinem hominis . Et unde se ad nostram humanitatem humiliavit, inde nos ad haereditatis suae gloriam sublevavit . In hac igitur carnis generatione et humiliatione ei a patre dicitur: 7. Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae. Minor quidem videtur ille qui postulat, eo qui postulatur. Et dum Christus carnem assumpsit, a patre suo per humanitatem se minoravit. In hoc enim quod in forma Dei est aequalis patri, non postulat a patre, sed simul omnia operatur cum patre. In hoc autem quod pro nobis se dignatus est humiliare, minor patre factus, non cessat pro nobis Ipse unigenitus Filius Dei, homo inter homines factus, postulare dignatus est pro gentibus. Illi postulaverunt genti suae sa
Abbreviated transcription (Latin):
baptirarecur. sp̃c sc̃s incolumbe sp̃e descen¬
dit: et uox patris inconuit. hic est filius¬
nĩs dilectus in quo michi complacuit. ipsũ
audite. Ubi manifeste se crinitas huma¬
ne nature ostendit. quia filius dĩ in sp̃e ho
tris insimilitudine humane uocis appa
ficat. atq inet̾nicate nec p̃teritũ. nec fucu¬
rum est s p̃sens: diuinitus accipit᷑ sed̾m id
dictum ego hodie genuite. quosempit̾nam
generationem uirtucis & sapientie dei qͥ
est unigenitꝰ filius fides catholica p̃dicat.
Duas gͦ inxp̃o generationes esse credimꝰ.
unam diumam. alt̾am humanã. Unam
qua incelo expatre natus est sine matre.
alterã qua int̾ra ex matre natus est sine
patre. Scd̃m illam cũ nichil essemꝰ nos cre¬
auit. scd̃m istam cũ ꝑditiessemꝰ nos refor¬
mauit. Unigemtꝰ gͦ filius ex patre sine
tp̃r natus quia celestem suam hereditatẽ
solus habere noluit. humanã naturã ad con¬
cemplationẽ głe sue condidit. S quia pec¬

Expanded text:
e descendit, et vox Patris intonuit, Hic est Filius meus, in quo mihi complacui, ipsum audite . Ubi manifeste se Trinitas humanae naturae ostendit: quia Filius Dei in specie htris in similitudine humanae vocis apparficat, atque in aeternitate nec praeteritum, nec futurum est, sed praesens: divinitus accipitur secundum id dictum, Ego hodie genui te: quo sempiternam generationem virtutis et sapientiae Dei, qui est unigenitus Filius, fides catholica praedicat. Duas ergo in Christo generationes esse credimus: unam divinam, alteram humanam: unam qua ex patre in caelo natus est sine matre, alteram qua in terra ex matre natus est sine patre. Secundum illam, cum nihil essemus, nos creavit. Secundum istam, cum perditi essemus, nos reformavit. Unigenitus ergo filius ex patre sine tempore natus. quia caelestem suam haereditatem solus habere noluit, humanam naturam ad contemplationem gloriae suae condidit. Sed quia pec
Abbreviated transcription (Latin):
plum. & incipit ab eatitudine sic. Beatꝰ uir¬
& cet̾a. Postquã dictum est. ñ abiit: suꝑflu¬
um uidet᷑ esse qd̾ addicur. ñ stetit & ñ se¬
dit. Qui enim ñ consencit peccato: iam
nec in eo stare ualet au ꝑseuerare. Sed
ideo hoc facit. quia ordinem uult exeqͥ
quo pͥmus homo peccaurei: ut scd̾m ho¬
minem. oftendat apͥmo penicus esse dis¬
Similem.

Expanded text:
. Beatus vir, etc. Postquam dictum est, non abiit, superfluum videtur esse quod additur, non stetit, et non sedit. Qui enim non consentit peccato, jam nec in eo stare valet, aut perseverare. Sed ideo hoc facit, quia ordinem vult exequi, quo primus homo peccavit: ut secundum hominem ostendat a primo penitus esse dissimilem.
Abbreviated transcription (Latin):
monte scõ suo. id est de alticudine iꝰticie
sue. Legimꝰ eñi. Iusticiatua sic̃ montes dĩ.
suscitaret. & digna ꝑsequentib recbueret.
Nos quoꝙ de monte sc̃o suo exaudit. qñ
miscdĩa suscipit. Non eñi digni sumus
ut audiam᷑: s ipse misericors est ut ex¬

Expanded text:
monte sancto suo, id est, de altitudine justitiae monte sancto suo, id est, de altitudine justitiae suae. Legimus enim, Justitia tua sicut montes Dei . suscitaret, et digna persequentibus retribueret . Nos quoque de monte sancto suo exaudit, quando misericordia suscipit. Non enim digni sumus, ut audiamur, sed ipse misericors est, ut ex
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾i iustiuiri. ad nõ dõ exaltati & glorifica¬
ti sunt: quia se ipsos in hoc scło concempnen¬
tes. głam dñi ñ suam quesierunt. Uel hoc
tio est uerbum caro factum. głam quoq
suam dicit dñi. etiam ille quem sic suscepit
di uerbum. ut simul cum illo ds fieret.
Ex hac regula introducim᷑: ne quis sibi de
se głetur. Caput autẽ xp̃s inpassione sua
exaltatum habuit: quia intanta passionis
humilitate mentis fortitudinem ñ amisit.
Ioce inquit mea ad dm̃n clamaui: &. ex¬
audiuit me de monte scõ suo. Uoce sua
ad dñm clamare est: intente dñm dep̃cari
Noce sua clamat. cum qͥs qͥs ita intente orat.
quod sonus uocis abintentione cordis ñ
discrepat. Hhinc egregiuis doctor ait. Psalmis.
& ymnis. cum oratis dm̃. hoc uerset᷑ ineor¬
de qͦd ꝓfertur more. Et apłs dicit. Pcallã
sp̃u. psallam & mente. Tales libent̾ exau¬
dit dñs qͦs scilicet hoc modo clamare con¬
spicit. Uñ bene dr̃. E exaudint me de

Expanded text:
caeteri justi viri a Domino Deo exaltati et glorificati sunt, quia seipsos in hoc seculo contemnentes, gloriam Domini, non suam quaesierunt . Vel hoc tio est Verbum caro factum. Gloriam quoque suam dicit Domini etiam ille, quem sic suscepit Dei Verbum, ut similis cum illo fieret Deus. Ex hac regula introducimur, ne quis sibi de se glorietur. Caput autem Christus in passione sua exaltatum habuit, quia in tanta passionis humilitate, mentis fortitudinem non amisit. 5. Voce, inquit, mea ad Dominum clamavi, et exaudivit me de monte sancto suo. Voce sua ad Dominum clamare, est intente Dominum deprecari. Voce sua clamat, cum quisquis ita intente orat, quod sonus vocis ab intentione cordis non discrepat. Hinc egregius doctor ait, Psalmis et hymnis cum oratis Dominum, hoc versetur in corde, quod profertur in ore. Et Apostolus dicit, Psallam spiritu, psallam et mente . Tales libenter exaudit Dominus, quos scilicet ita clamare conspicit; unde benedicitur, Et exaudivit me de
Abbreviated transcription (Latin):
quidem omnes ut uiuant. & bom & mali. sed
ñ om̃s immutabuntur de uica ad głam. nisi
impiorum ꝑibit. Acsi diceretur. Iter inpioꝵ
ñ nouit dñs. Ut hoc sit nesciri adño qd est
hoc autẽ quod scire dĩ dr̃. noscere. bonos &
malos nouit dñs. Sieut scͥptum est. Ipse no
si nequaquam cognosceret. Et cam̃ iniquũ
nescit. quia facta enis ñ approbat. &. nouit
qͦ quia dephendit: & ñ nouit. quia hune

Expanded text:
quidem omnes ut vivant, boni et mali: sed quidem omnes ut vivant, boni et mali: sed non omnes immutabuntur, de vita ad gloriam: nisi impiorum peribit. Ac si diceret, iter impiorum non novit Dominus: ut hoc sit nesciri a Domino, quod est hoc autem, quod scire Dei dicitur noscere, bonos et malos novit Dominus. Sicut scriptum est, Ipse novsi nequaquam cognosceret. Et tamen iniquum nescit, quia facta ejus non approbat. Et novit ergo, quia deprehendit, et non novi
Abbreviated transcription (Latin):
quia nullo uircutum pondere grauati.tan¬
quam puluis afacie terre sunt ꝓiecti. Unde
scͥptum est. Tollatur impus ne uideat głam
dei. Neque peccatores inconsilio iustorum. Re¬
petita sententia uidetur. ut qd̾ suꝑus dicit᷑
impii. intelligantur peccatores: & qd p̃mis¬
sum est inuidicio. hoc dictum sit inconfilio
iustorum. Aut si alud sunt impii. aliud pec¬
surgunt iniudicio subaudis ut iudicentur. qͥa
iam penis certissimis deputati sunt. peccatores
aucẽ ñ resurgunt inconcilio iustorum. sub¬
audis ut iudicent sut iudicentur. S cum
dauid dicat. quia impii non resurgunt inui¬
dicio: quid est quod paulus ait. omnes quidẽ
resurgemꝰ : Nam ꝑomnes uult intelligi cam
bonos quam malos: tam pios quã impios. tã
peccatores quam iustos. S sciendum est quia
omnes et boni & mali. resurgere habent ad
uitam: s non omnes resurgent ad głam. Ed
satis manifestat idẽ apłs. cum ibidem subiun¬
git. S non omnes immucabimur. Resurgent

Expanded text:
quia nullo virtutum pondere gravati, tanquam pulvis a facie terrae sunt projecti. Unde scriptum est, Tollatur impius, ne videat gloriam Dei . Neque peccatores in consilio 9 justorum. Repetita sententia videtur, ut, quod superius dicitur, impii, intelligantur peccatores, et quod praemissum est, in judicio, hoc dictum sit in consilio justorum. Aut si aliud sunt impii, aliud pecsurgunt in judicio, subaudis, ut judicentur: quia jam poenis certissimis deputati sunt. Peccatores autem non resurgunt in consilio justorum, subaudis, ut judicent, sed ut judicentur. Sed cum David dicat quod impii non resurgunt in judicio, quid est quod Paulus ait: Omnes quidem resurgemus ? Nam per omnes vult intelligi tam bonos quam malos, tam pios quam impios, tam peccatores quam justos. Sed sciendum est quia omnes et boni et mali resurgere habent ad vitam, sed non omnes resurgent ad gloriam. Quod satis manifestat idem Apostolus, qui ibidem subjungit, Sed non omnes immutabimur. Resurgent
Abbreviated transcription (Latin):
uersacionem ante oculos habentes & imitan¬
tes. Noc accendatis qͣs quantũ a nob̾ uobis
offertur: s ex quanto uobic offeratur. T̃ esti

Expanded text:
ersationem ante oculos habentes et imitantes. Nec attendatis quid quantumve a nobis vobis offertur, sed ex quanto vobis offeratur. Testi
Abbreviated transcription (Latin):
M uindictam: ego retͥbuam dicit ans. &
custodi uiã eiꝰ .i. serua mandata. Et exalta¬
bit te de uitiis adiurtutes de t̾renis ad cele¬
stiã. Ut hereditate capias t̾ram. illã scł ꝙͣ¬
tͥ nullus auferie pot̾it. Clim ꝑierint pec¬
catores uideb̾. S q̃ gła iustoerit. qͥa pecca¬
torẽ ꝑire uidebit: Cum mͦ uidet aliquẽ
errare ⁊ ꝑire. ñne ꝑcõpassionẽ solet dolere
s gemere: S iam tẽ auctoris sui iusticie õ¬
iunetꝰ tanta recttudine ẽstringit᷑. ut nul¬
la adrepbos cõpassione moueat᷑. Uideb̃t gͦ
i̾ti penas peccatoꝵ. ꝙ gaudebunt qͥa tales
ñ er̃t. Qinre sciendũ ÷ qd omĩps ds nũ

Expanded text:
 vindictam, et ego re tribuam, dicit Dominus . Et custodi viam ejus. Idest, serva mandata. Et exaltabit te. De vitiis ad virtutes, de terrenis ad coelestia. Ut haereditate capias terram. Illam scnullus auferre poterit. Cum perierint peccatores, videbis. Sed quae gloria justo erit, quia peccatorem perire videbit? Cum modo videt aliquem errare et perire, nonne per compassionem solet dolere et gemere? Sed jam tunc auctoris sui justitiae conjunctus, tanta rectitudine constringitur, ut nulla ad reprobos compassione moveatur. Videbunt ergo justi poenas peccatorum, et gaudebunt , quia tales non erunt. Qua in re scie
Abbreviated transcription (Latin):
ant᷑. Sĩ quis potest enum̃are᷑ qͥt ꝙ qͥb modis aĩa
repleta sit illusionib: A facie illaꝵ illusionũ
aliqñ iux orare ꝑ mittit᷑. Sepe irruuntꝰ qͣs ñ
illã tͣnsire: & aliqñ uis redire adid qd cogita¬
bas. & dimitt̃e qd cogitas nec p̃uales ꝙ aliud tͥ
occurrit. Yis recordari qdđ oblitꝰ eras. ꝙ ñ tͥ uenit
inñitẽ. ꝙ uenit potiꝰ aliud qd nolebas. ꝙ occurr̃t
ꝓeo innuñabilia q̃ ñ q̃rebant᷑. Hoc dixi ut
inuenias qͥd sit plangẽ illusiones aĩe. Accepit
penam illusiones: amisit ũ̾itatẽ. Sic̃ enĩ pe¬
tu cordis mei. Ex afflictione humiliatio: ex
humiliatione ꝓcedit gemitꝰ. adħ penis et
agenitu: signũ ẽ uehenitissimi doloris: qñ homo
agemitu carnis: s agemitu cordis. Multi eñi st̃
qͥ ꝓ aliqͦ dampno uł incomodo tẽꝑali. uehem̃it̃ ge¬
munt. At uͦ seruus di. qͥa rugit ex recordatione

Expanded text:
antur. Sed quis potest enumerare, quot et quibus modis anima antur. Sed quis potest enumerare, quot et quibus modis anima repleta sit illusionibus? A facie illarum illusionum aliquando vix orare permittitur. Saepe irruunt cogitatiillam transire: et aliquando vis redire ad id, quod cogitabas, et dimittere quod cogitas, nec praevales, et aliud tibi occurrit. Vis recordari, quod oblitus eras, et non tibi venit in mentem, et venit potius aliud, quod nolebas, et occurrunt pro eo innumerabilia, quae non quaerebantur. Hoc dixi, ut invenias, quid sit plangere illusiones animae. Accepit poenam illusiones, amisit veritatem. Sicut enim poe rugiebam a gemitu cordis mei. Ex afflictione humiliatio, et ex humilitate procedit gemitus. Ad hoc poenis et a gemitu: signum est vehementissimi doloris, quando homo ait, 175 A gemitu carnis: sed, A gemitu cordis. Multi enim sunt, qui pro aliquo damno, vel incommodo temporali vehementer gemunt. At vero servus Dei, quia rugit ex recordatione
Abbreviated transcription (Latin):
tredini & corruptiom ꝓpinqͣmꝰ. Io adhuc subdit᷑
Miser factꝰ sum  curuatꝰ sũ usq infinẽ. Ante beatꝰ
erã: mͦ factꝰ sũ miser. portans multas muiserias
lix ego homo: qͥs me lib̾abit de corpore mortis
huiꝰ : Cotadie contristatꝰ ingrediebar: amissa le¬
ticia sp̃ali. Hȩc tͥsticia generat᷑: ex recordatione
sabb̃i. Electoꝵ m̃tes dũ cuncta tͣnsitoria nulla ẽe
conspiciunt: adq̃ sint condite exqͣrt. Cũq illis
nil extra dm sufficit in ipso spe ꝙ amore reqͥ¬
escunt. Et qͣnto plus celestia cogitant: tanto
magis erũnã suã qͣm tolerant deplorant. Uñ
Adhuc iste penitens subdit Qm̃ lũbi mei m¬
pleti sunt illusionib: ꝙ ñ est sanitas incarne
mea. Tristicia nob̾ sit: Aonec q anima nr̃a
exuat᷑ illusionibs corpꝰ nr̃m induat᷑ sanitate
Ina ẽ uera sanitas q̃÷ ĩmortał. Ideo posuit lũbos
qͥa inlũbis ẽ carnał uoluptas uñ illusiones ꝓcre¬

Expanded text:
pinquamus. Ideo adhuc subditur: 7. Miser factus sum, et curvatus sum usque in finem. Ante beatus eram, modo factus sum miser, portans multas miserias, lix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus ? Tota die contristatus ingrediebar. Amissa laetitia spirituali, haec tristitia generatur ex recordatione sabbati. Electorum mentes, dum cuncta transitoria nulla esse conspiciunt, ad quae sint conditae, exquirunt; cumque illis nihil extra Deum sufficit, in ipso spe et amore requiescunt. Et quanto plus caelestia cogitant, tanto magis aerumnam suam, quam tolerant, deplorant. Unde adhuc iste poenitens subdit: 8. Quoniam lumbi mei impleti sunt illusionibus, et non est sanitas in carne mea. Tristitia nobis sit, donec et anima nostra exuatur illusionibus, et corpus nostrum induatur sanitate. Illa est vera sanitas, quae est immortalis. Ideo posuit lumbos, quia in lumbis est carnalis voluptas, unde illusiones procre