comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gẽs saronum britanniam trib longie
illam ab orientali plaga usq ad occidẽ¬
talem occupanit. Tunc ⁊̃ q̃m pelagiana
heresis anglorum maculau̾at fidem.
gallicani ep̃i g̾manuĩ antisiodorensiũ
et lupum trecassinoꝵ in signes ep̃os ad¬

Expanded text:
gens Saxonum ad Britanniam tribus longis sulam ab orientali parte usque ad occidentalem occupavit. Tunc etiam quoniam Pelagiana haeresis Anglorum maculaverat fidem, Gallicani episcopi Germanum Antissiodoretum, et Lupum Trecassionorum insignes epis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊cessit ut religiones suas colent sic̃ uel¬
lent. solũmodo itlos impugnans ami
ydoloꝵ a ras ignis accendebatur ⁊ libamĩa
Itq sacrificia offerebãtur. S ⁊ publicas
festiuitates ppłi ꝑ plateas agebant. ⁊ or¬
gia dyonisi celebrabant. ⁊ cum sacris cͥ
laclantes. ⁊ a gebant omm̃i que nequitia

Expanded text:
cessit ut religiones suas colerent sicut vellent, illos solos impugnans quid aras ignis accendebatur, et libamina atque sacrificia idolis offerebantur. Sed et publicas festivitates per plateas agebant, et Orgia Dionysii celebrabant, et cum scutis  sac
Abbreviated transcription (Latin):
Purpura nauiq imꝑatores. nõ sacer¬
cotes facii. Tunc fidelissimus impator
hanc ⁊̃ traditõnem animo gratãti sus¬
cipiens remandauit dicens. Non au da¬
tie causa intra cancellos mansi. Sz in con
me dicina. Tali ergo tantaq ⁊ presul et
imꝑator urtute clarebant. et tantũ ꝓdes¬

Expanded text:
Purpura namque imperatores, non sacerdotes facit. Tunc fidelissimus imperator etiam hanc traditionem animo gratanti suscipiens, remandavit: Non audaciae causa intra cancellos mansi, sed in Conmedicina. Tali ergo tantaque et presul et imperator virtute clarebant. Ego aute
Abbreviated transcription (Latin):
odosius augustus bene iam tranquilla¬
ta republica: apud mediolanũ egritu¬
diuem incurrit. Qua in grauescente.
quietẽ naturalis mortis inuenit auno
regni sui decimo serto. ite uero sue an¬

Expanded text:
odosius imperator bene jam tranquilla republica apud Mediolanum aegritudinem incurrit. Qua ingravescente quietem naturalis mortis invenit anno regni sui decimo sexto, vitae vero sua
Abbreviated transcription (Latin):
ñr aꝑuit. Tunc antiftes. Quã in quam
pñiam ostendisti post tantas iniquitates
Quib medicaminb in curabilia uuln̾a
plagasq curasti: Ad hec ugator. Suũ
inquit opus est ⁊ docere. ⁊ medicamina
tẽpare. meũ est oblata susciꝑe. Tũc sauit
s potius iracũdia. scribe legẽ que decreta
intra dies triginta semeutia necis atq
neat et iudiciũ rõnis expectet. Quib trãc¬

Expanded text:
ruit. Tunc antistes: Quam, inquit, poenitentiam ostendisti post tantas iniquitates? Quibus medicaminibus incurabilia vulnera plagasque curasti? At imperator: Tuum, inquit, opus est et docere, et medicamina temperare; meum vero oblata suscipere. Tunc sanctus tentiam, sed potius iracundia: scribe legem quae decreta inta diebus sententia necis atque neat, et judicium rationis exspectet; quibus trans
Abbreviated transcription (Latin):
sium ẽc flectendũ impator eum ꝑ gere
cũ feminatõne ꝓcepit. Ip̃e ⁊̃ spe data: p̾t
paululũ est sequutus. credens ruphym
ꝓiissiouibr. Porro uir mirandus ain¬
Impudentiam cauũ imitatus es o ru¬
pb ỹne: tante incelicet necie actor existẽ¬
Et nũc pudorẽ ex tronte detergens nõ
erubescis nec metius ꝯtra maiestatem
latrare diuinam. Cũq ruphimis sup¬
nenturũ: supno zelo accensus ambrosi
gredi sacra limina ꝓhitebo. Si uo ĩꝑi¬
uit imꝑatori uotũ autistitis: mouens
inquit. et iusdas infacie su scipio cõtu¬
melias. Tunc ad sacra luuina ꝑueniẽs

Expanded text:
um esse flectendum, imperator eum pergere cum festinatione precepit; ipse vero spe data post paululum est secutus, credens Rufini promissionibus. Porro vir mirandus AmImpudentiam canum imitatus es, o Rufine, tantae videlicet necis auctor existens, et pudorem ex fronte detergens, nec erubescis, nec metuis, contra imaginem latrare divinam. Cumque Rufinus supdiceret, superno zelo accensus Ambrosius, gredi sacra limina eum prohivit imperatori votum antistitis, monens inquit, et justas in facie suscipio contumelias. Cumque ad sacra limina pervenisset,
Abbreviated transcription (Latin):
magnus turbo uentoꝵ mora hostiũ
rinit. ferebantq ꝑ aera spicula nr̃oꝵ¬
atq ultra mensurã humami ictus
mpetu supinata retrorsũ: ip̃os in¬
felicit a figebant. Psperit itaq sib
humane ascientie panor. Nam con¬
tumo sese parua suor manu fusa
uitor ũ theodosio hostiis osrauit
ex̾citus. en genius ꝙ captus atꝙ ĩ¬
terfectus est. Arbogastes uero sua
s anguine bellũ cuule restrictũ est. Pa¬

Expanded text:
s turbo uentorum in ora hostium ruit. ferebantur per aera spicula atque ultra mensuram humani ictus impetu supinata retrorsum, ipsos infeliciter configebant. Prospexit itaque sibi humanae conscientiae pavor. Nam continuo sese, parva suorum manu fusa, victori Theodosio hostilis prostravit exercitus, Eugeniusque captus atque interfectus est. Arbogastes vero sua sanguine bellum civile restinctum est.
Abbreviated transcription (Latin):
Heodosius igitur magnus gr̃ano
imꝑatore defuncto imꝑanit amus.¬
qr. Porro sicut dc̃m est int̾fecto iumore
ual entimano. eugenius et arbogastes
instructas acies campis expedieint.
et alpiũ alta lat̾a inenitabiles q tran¬
situs p̃missis callide insidus occupau̾ant.
et si numo uel irib impares. sola tam̃
belli posicõne nictores. At uero theodosi
ĩ sũmis alpib ꝯstititutus. expers tybii
ac sompni. sciens qd destitutus siusi
solus solum qui possit oĩa corpore hu¬
mni fusus. mente celo fixus orabat⁊ de¬
huic uero postãm in sompnẽ uoctemi
peum ꝯtinuatione trans egit. et testes
tre modũ quos inp̾cium p̾sidu celesas
append̾at lacrimar lacunas reuquit. fi¬
ducialit aima corripuit. Solusq scice
se intellũ etiã si nemo seqͥretur ictor ĩ¬
tit arbitrio hostiliuĩ partiũ comes. Qu
tũ ignarũ impatorem circũpositis exce¬
pisset insidus ꝯusus ad reuetentiã p̾scn¬
tis augue non solum ꝑiculo liciauit

Expanded text:
heodosius igitur Magnus, Gratiano imperatore defuncto, imperavit a. Porro, sicut dictum est, interfecto juniore Valentiniano, Eugenius et Arbogastes instructas acies campis expedierant, et Alpium alta latera, imperviosque transitus praemissis callide insidiis occupaverant, etsi numero vel viribus impares, sola tamen belli positione victores. At vero Theodosius in summis Alpibus constitutus, expers somni ac cibi, sciens quod destitutus a suis, solus solum qui possit omnia, corpore humi fusus, mente coelo fixus orabat. Deinde autem postquam insomnem noctem precum continuatione trpropemodum, quas in pretium praesidii coelestis appenderat, lacrymarum lacunas reliquit, fiducialiter arma corripuit, solus, sciens se in bellum, etiam si nemo sequeretur, victor futit Arbitrio, hostilium partium comes: qui cum ignarum imperatorem circumpositis excepisset insidiis, conversus ad reverentiam praesentis Augusti, non solum periculo liberavit,
Abbreviated transcription (Latin):
runt deum. qui naturis a se creatis ⁊
subsistendi et mouendi muitia finesq
ponit. qui uim seminũ ꝯdidit. Qui
sermonis facultatẽ usũq donauit. Qͥ
mimus futura dicendi quib placuit
las ualitudines peslit. Qui belloꝵ ip̃o
bus fuubq modatur. Qui mũdi huiꝰ
ignẽ uehementẽ ⁊ molentissimũ pro
ĩ mense nature tẽpam̃to ⁊ creauit et re¬
creator est ⁊ gub̃nator. Qui solẽ fecit
corporaliũ clarissimũ luminũ eiqi
ium ꝯgruam dedit et modũ. Qui ip̃is
⁊̃ iunferis dñationẽ suã potestatemq
nõ substrahit. qui semina ⁊ alimẽta
mortaliũ siue arida siue li quida na¬
turis ꝯpetentib attributa sustinnt.

Expanded text:
colimus, qui naturis a se creatis et subsistendi et mouendi initia finesque ponit; qui uim seminum condidit; qui sermonis facultatem usumque donavit; qui munus futura dicendi, quibus placuit las valetudines pellit, qui bellorum quobus, finibusque moderatur, qui mundi huius ignem vehementissimum, pro immense nature temperamento et creavit et recreator et gubernator est, qui solem feuminum eique uim congruam et motum dedit; qui ipsis etiam inferis dominationem suam potestatemque non subtrahit; qui semina et alimenta mortalium, siue arida siue liquida, naturis conpetentibus adtributa substituit;
Abbreviated transcription (Latin):
der bella cũ p̾fectis darii. quos iam non
tam aruus qͣm noĩs sui t̾rore suꝑauit.
Iam cnĩ milites alexandri ꝑsitũ aurũ
⁊ tocus orientis opes qiͣ suam p̃dam du¬
cebãt. nec belli peticuloꝵ q sed diuiciarũ
menunerant. Post ħ autẽ darius cumi q̃¬
dringentis nulib peditũ ⁊ centũ unub̾
equitũ in aciem ꝓcedit. Occurrit ei alex¬
ander: ⁊ ꝯmuntitur p̃liũ ingentib ãis.
In eo p̾lio ut̃q rex uuln̾atur. ⁊ tamdu
certamẽ anceps fuit quo affug̾et dariꝰ

Expanded text:
bella cum praefectis Darii, quos jam non bella cum praefectis Darii, quos jam non tam armis quam nominis sui terrore superavit. Jam enim milites Alexandri Persicum aurum, et totius Orientis opes quasi suam praedam ducebant, nec belli periculorumque, sed divitiarum meminerant. Posthaec autem Darius cum quadringentis millibus peditum, et centei Alexander, et committitur praelium ingentibus animis. In eo praelio uterque rex vulneratur, et tandiu tamen anceps fuit quoad fugeret Darius.
Abbreviated transcription (Latin):
ag̾et etatis sue amnũ: regnũ adorsus est
expugnare ꝑsarũ. habẽs in er̾citu peditũ
.uox. milia. ⁊ equitũ quatuor nulia qͣn¬
gentos. Et hoꝵ agminũ ordines nemo
nisi seragenarius duxit. ut si pͥncipia
castroꝵ cerñes. senatũ te cern̾e nõ mili¬
cie duces existimares. Nemo deniq illo¬
rum in p̾lio fugam sed inctoriã cogcta¬
nit nec inpedibe cuiqm spes sed in lacer¬
tis fuit. Porro rex darius fiducia iurĩ
regni sinũ reciꝑe głosius ratus. flumẽ
cufratem ⁊ montẽ cylicie taurũ illi sñ
ĩpedimẽto transire ꝑmisit. ac demũ in cã¬
pũ ada adrasti dirigit aciem adu̾sus eũ.
Nabuit itaq darius in ea ꝯg̾ssione. sex
alexandri arte qͣm macedonũ uirtute.i
Nagna cedes ꝑsar ĩ eo p̾lio fuit. De excitu
u̾o alexandri nouẽ tantũ cecid̾e pedites: ⁊
centũ inguiti equites. Post hanc autem¬
uictoriã maiors pars asyc stati ad alexã¬
drũ defecit. Deniq płua gessit alexan¬

Expanded text:
aetatis ageret annum, regnum adorsus est expugnare Persarum, habens in exercitu peditum triginta millia, et equitum quatuor millia quingentos. Et horum agminum ordines nemo nisi sexagenarius duxit, ut si principia castrorum cerneres, senatum te cernere non militiae duces existimares. Nemo denique illorum in praelio fugam, sed victoriam cogitavit, nec in pedibus cuiquam spes, sed in lacertis fuit. Porro rex Darius fiducia viriumregni sinum recipere gloriosius ratus, flumen Euphratem, et montem Ciliciae murum illum sine impedimento transire permisit, ac demum in campis Adrasti dirigit aciem adversus cum. Habuit itaque Darius in ea congressione sexce minus Alexandri arte, quam Macedonum virtute. Magna caedes Persarum in eo praelio fuit; de exercitu vero Alexandri novem tantum cecidere pedites, et centum viginti equites. Post hanc victoriam major pars Asiae statim ad Alexandrum defecit. Denique plurima gessit
Abbreviated transcription (Latin):
xu. ãnis decessit. relictis duob filiis u
nutridate ⁊ phrahate. Quoꝵ maior na¬
tu phrabates more gentis sue heres
regni. mardos ualidã gentẽ beslo domu¬
it. ⁊ nõ młto post decessit psib relictis

Expanded text:
XV annis decessit relictis duobus filiis, Mithridate et Phrahate. Quorum maior Phrahates, more gentis heres regni, Mardos, validam gentem, bello domuit nec multo post decessit pluribus filiis
Abbreviated transcription (Latin):
tẽporib crassus romanũ assequutus
ꝯsulanũ. ꝑ mesorotlomiã tendens in
parthiani euphraten fluiuũ ꝯtra fedus
lucusti ⁊ pompen cõsilium romanoruz
transiuit. ⁊ carras usq ꝑuenit. Ubi a par¬
this circũnentus ex̾titũ amsit. ⁊ ibi ex

Expanded text:
temporibus, Crassus, Romanum assecutus consulatum, per Mesopotamiam tendens in Parthiam, Euphratem fluvium, contra foedus Luculli et Pompeii, consulum Romanorum, transivit, et Carras usque pervenit, ubi a Parthis circumventus exercitum amisit, et ipse est
Abbreviated transcription (Latin):
genti. Int̾ quos erant reges infti senato¬
resq et equites romam płimi. Contra
cesar siuulit̾ octogita colortes. tͥplici
ordinauit dispositione. In ex̾gtu cesaris
fuere minus quã uox. milia peditum. ⁊
equites nuille. Sed dũ utrinq certaret᷑.
tandẽ innu̾sus pompen fugit excitus.

Expanded text:
genti. Inter quos erant reges multi, senatogenti. Inter quos erant reges multi, senatoresque et equites Romani plurimi. Contra Caesar similiter octoginta cohortes triplici ordinavit dispositione. In exercitu Caesaris fuere minus quam triginta millia peditum, et equites mille; sed dum utrinque certaretur, tandem universus Pompeii fugit ex
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsũ mauit. Q uo transacto. dec̾m sibi a se¬
natu romano postulauit alt̾um consu¬
latũ. Contradictu est a marcello tũc cõ¬
sule ad iutente põpeio. Deinde decretũ ẽ
asenatu. ut ĩ uebem nõ nisi dimisso ueĩ¬
ret excitu. Qd̾ cesar grauit̾ tulit. ⁊ ꝯtrac¬
tis undiq uirib romam hostilit̾ atendit.
Et rubicone flumo transmeato ariminũ
cepit. ⁊ rauẽnam se ⁊tulit. At pompeis
⁊ oĩs romanoꝵ senatus crescentib cesa¬
ris uirib trepidi tanqͣm ytalia pulsi gͥ¬
tiam adieriuit. Dirachium gerẽdi belli
sedem eligẽtes. Cesar autẽ cũ iam adu̾¬
sus pomperii duces multa pegisset c̾ta¬
mina: tamdẽ romam intrauit. ⁊ ex e¬
rario publico fraccis iauius peciuam
tulit. qͣm sius militib erogauit. Int̾ea
uo a pd̃ dirachiũ multi reges orientis
ad pompeiũ cũ aliis conucñe. Qd̾ audiẽs
ces ar agnuue p̃parato ꝑ epirũ inthessa¬
liam ueuit. Pompeius octoginta ⁊ octo
cobortes ordine triplici collocauit. Fuert̃

Expanded text:
consummavit. Quo transacto, decerni sibi a senatu Romano postulavit alterum consulatum; contradictum est a Marcello ter consule, adnitente Pompeio. Deinde decretum est a senatu, ne in Urbem nisi dimisso veniret exercitu. Quod Caesar graviter tulit, et contractis undique viribus, Romam hostiliter contendit, et Rubicone fluvio transmisso, Ariminium cepit, et Ravennam se contulit. At Pompeius, et omnis Romanorum senatus, crescentibus Caesaris viribus trepidi, tanquam Italia pulsi Graeciam adierunt, Dyrrachium gerendi belli sedem eligentes. Caesar autem, cum jam adversus Pompeii duces multa peregisset certamina, tandem Romam intravit, et ex aerario publico fractis januis pecuniam tulit, quam suis militibus erogavit. Interea vero apud Dyrrachium multi reges Orientis ad Pompeium cum auxiliis devenere; quod audiens Caesar, agmine comparato, per Epirum in Thessaliam venit. Pompeius octoginta et octo cohortes ordine triplici collocavit, fuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
est ad oxeq̃ndum. Parthi gͥ assyriorũ
gus sine noĩe preda uictoꝵ fuere. deml¬
q inaredonib triũphato oriente serui¬
crũt. ut cui ius mirũ iudeatur ad tãtã
rent gentib sub quaꝵ inꝑio ueluti ẜ¬
uile uulgus mansere. Scrmo is int¬

Expanded text:
ur. Hi et Assyriorum et gus sine nomine praeda victorum fuere. Postremum Macedonibus triumphato Oriente servierunt,ut cuivis mirum videatur ad tantam rent gentibus, sub quarum imperio veluti servile vulgus fuere. A Romanis
Abbreviated transcription (Latin):
b cõditis. partem cxcitus cũ ingenti u̾¬
da domũ dimiserinit. Eeliq u̾o que ad
tuendũ as ie imꝑium remans erant. cõ¬
cursu hartamꝵ cũ marthesia regĩa uit̾¬
ficiuĩtur. In cuiꝰ locũ filiꝗ eus orithia
regno succedit. Cuiꝰ pret singuiarẽ belli
scientiã. cximia seruate ĩ om̃e ciũi uirgi¬
uitatis ãmibatio fuit. Demp amaronũ

Expanded text:
 conditis partem exercitus cum ingenti praeda domum dimittunt. Reliquae, quae ad tuendum Asiae imperium remanserant, concursu barbarorum cum Martesia regina interficiuntur. In huius locum filia eius Orithyia regno succedit, cui praeter singularem belli scientiam eximia servatae in omne aevum virginitatis admiratio fuit. Huius
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sis ppłis ⁊ luigns cuiꝰ cacum̃ penetrat
celum. Que turris syon spiritualiter ap¬
pellatur qd̾ speculatio interptatur S pe¬
culatur enĩ futĩ scłi magnũ bonũ. quod
pparauit deus diligentibz se. Hec ⁊̃ d̾i
lioꝵ sobolem ꝑ taptisinatis saccamẽtũ
mito potest appellari. Ir̃a quipe suo re¬
tẽptori rp̃o intelleitualit̾ ad herens cor¬
poreo si dici fas est amplexu ueris ĩple¬
tur fecũdaturq uirtutib. Cui qͣsi sue
noue nupte nouus sac̾dos noua tradi¬
dit sacram̃ta. imposuitq ei honus leue

Expanded text:
versis populis et linguis, cujus cacumen penetrat versis populis et linguis, cujus cacumen penetrat coelum. Quae turris Syon spiritaliter appellatur, quod speculatio interpretatur; speculatur enim futuri seculi magnum bonum, quod paravit Deus diligentibus se. Haec etiam Dei liorum sobolem per baptismatis sacramentum, merito potest appellari. Ipsa quippe suo redemptori Christo intellectualiter adherens corporeo, si dici fas est, amplexu, veris impletur fecundaturque virtutibus. Cui quasi suae novae nuptae novus sacerdos nova tradidit sacramenta, imposuitque ei
Abbreviated transcription (Latin):
scsi sigcat ecc̃am. et archam testamei
labrũ ꝑ qd̾ sc̃a p̾dicatõ q̃ iter iucis emiti¬
b ad uitam ostendit exp̾mitur. ⁊ inc̃sã¬
ꝑ qͣm sc̃a significat ᷑ s̃criptura. ⁊ alia
multa in quib exp̾ssit nimis aita pre¬
sentis ecc̃e sacram̃ta. Quinta demq m̃di
ctate salomon rex pacificus templum
ild̾ nobilissimũ in ierłm exstruxit. ĩ
quo ⁊ nõ nulla ymago rei future pre¬
minis mediator m̃co apparuit ⁊ mor¬
eius morte ingrumentũ fieret ꝑ qd̾ m̃si¬
retur ad uitam. Deniũ u̾o surgens a
mortuis misit de celo sp̃m sc̃m suis a¬
postolis in ierłm ꝯstitutis. qui eis oĩm
reseranit mist̾ia scripturax ⁊ attulit
noticiã diu̾saꝵ linguaꝵ. In deq dis peri
sunt suꝑ faciẽ uniu̾se t̾re laptizantes uͥ
exibit lex ⁊ uerbũ dñi de ierłm. Inde cĩ
ꝓcecens uͥbũ dñi ꝑ totũ emanauit mũ¬
dum. ⁊ ex tũc cepit int̾ris edificari tur¬
ris nõ ex lapidib ac cementis: sed ex di¬

Expanded text:
cabat Ecclesiam, et archam testamentlabrum, per quod sancta predicatio, quae iter lucis euntibus ad vitam ostendit, exprimitur, et mensa quam sancta significatur Scriptura, et alia multa, in quibus expressit nimis alta presentis Ecclesiae sacramenta. Quinta denique mundi aetate Salomon rex pacificus templum illud nobilissimum in Jerusalem extruxit, in quo etiam nonnulla imago rei futurae prei et hominis mediator mundo apparuit et morejus morte instrumentum fieret per quod transiretur ad vitam. Demum vero surgens a mortuis, misit de coelo Spiritum sanctum suis apostolis in Jerusalem constitutis, qui eis omnium reseravit misteria Scripturarum et attulit notitiam diversarum linguarum. Indeque dispersi sunt super faciem universae terrae baptizantes ubiexibit lex et verbum Domini de Jerusalem . Inde enim procedens verbum Domini per totum emanavit mundum, et ex tunc coepit in terris aedificari turris, non ex lapidibus ac cementis, sed e di
Abbreviated transcription (Latin):
genti turmida. seditiosa. fraudulẽta.
aut ĩ exͣneos. aut in domesticos mot̾
inquieti. Natura taciti ad faciendum
qͣm ad dicendũ ꝓmptiores. Proinde
scła ut adusa silentio tegumt. principibꝰ.
metu nõ pudore parent. In libidinem
ꝓieiti. uxoꝵ dulcedine narie libidĩes.
Singłi ples hñt. Nulla delicta adul¬
terio grauius uindicant. Qua mob¬

Expanded text:
illis tumida, seditiosa, fraudulenta, n externos aut in domesticos motus inquieti, natura taciti, ad faciendum quam ad dicendum promptiores; proinde secunda adversaque silentio tegunt. Principibus metu, non pudore parent. In libidinem . Vxores dulcedine variae libidinis singuli plures habent, nec ulla delicta adulterio gravius vindicant. Quamob
Abbreviated transcription (Latin):
ordo ppost̾us ẽẽ iudeatur. quicqͣd post pompen
⁊ces aris tella que iam digessi de uesone
rege egypti ⁊ de amaronũ regno ⁊ do ĩtroi¬
tu cỹri ĩ scỹchiam que ante cesaris ortum
Ctigerũt tractabo. Exꝑlicit ꝓlogus libͣ
Qy scd̾i. Incip̃ liber. sodb.
thariun igitur gens anti¬
quiss una sub septem trio¬
ne posita ab uno lat̾e pon¬
thio. al altero uo montib
ripheis ⁊ asỹa atͣgo t̾mĩa¬
nir. S. scythe nou minus uiluaria pͥncipi

Expanded text:
ordo preposterus esse videatur, quod post Pompeii ordo preposterus esse videatur, quod post Pompeii et Caesaris bella, que jam digessi, de Vesone rege Aegypti et de Amazonum regno et de introitu Cyri in Scythiam, quae ante Caesaris ortum contigerunt, tractabo. Explicit prologus libri secundi. INCIPIT LIBER SECUNDUS. Scitharum igitur gens antiquissima, sub septentrione posita, ab uno latere Ponto, ab altero vero montibus Riphaeis et Asia a tergo terminatur. Sed Scythae non minus illustria p
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃e sacrificõꝵ suũ sacrificand̃ ⁊ ecendũ
corpꝰ et sangͥneui. Cuiꝰ ueri sacrificu mł¬
tiplicia uariaq signa erant sacrificia
p̾sca iustoꝵ. Igitur p̾ma lex ueld̾ peda¬
gogus rudib atq carnalib hominib
pͥmũ posita est. erudiens eos uel peccare
phibens metu penc p̾sentis: scła uero
s̾limiorẽ uite uiam iam eruditis sine
int̾minatione peue p̾sentis ostendit. Nõ
decebat ergo ut euigłica ꝑ fectio p̾oct̾et
mosaycam legem. Nam queq ꝑfecta
solent ẽẽ post̾iora. Huis ita se uñtib res¬
tat ⁊ n̾ẽ ut ce parthis qui duu in perside
regnaunt aͥd dicam. anteqͣm positũ op̃
attingã. Gantũ enĩ regnũ silentio preti¬
re nõ debeo. Cũ partiis quiꝑe romanus
ppłs orb̃ imꝑiũ legitur distisse. S̃ qͥa
parthi scitharũ exules extitert sic̃ ip̃oꝵ
nocabulo dep̾henditur. scithico erũ ser¬
mone partin exules appellantur. De sci¬
tharũ regno p̾us panca narrato: qm quã

Expanded text:
crificiorum suum sacrificandum et edendum corpus et sanguinem. Cujus veri sacrificii multiplicia variaque signa erant sacrificia prisca justorum. Igitur prima lex velut pedagogus rudibus atque carnalibus hominibus primum posita est, erudiens eos vel peccare prohibens metu poenae presentis; secunda vero sublimiorem vitae viam jam eruditis sine interminatione poenae presentis ostendit. Non decebat ergo ut evangelica perfectio precederet Mosaicam legem. Nam quaeque perfecta solent esse posteriora. His ita se habentibus restat et nunc, ut de Parthis, qui diu in Perside regnaverunt, aliquid dicam, antequam propositum opus attingam. Tantum enim regnum silentio preterire non debeo. Cum Parthis quippe Romanus populus orbis imperium legitur divisisse. Sed quia Parthi Scitharum exules extitere, sicut ipsorum vocabulo deprehenditur--Scithico enim sermone Parthi exules appellantur--de Scitharum regno prius pauca narrabo; quamquam
Abbreviated transcription (Latin):
te. ferme qͥnquagĩta nilia hominum¬
milia .rl. Ios edech quoq de geñe auon
sacerdotẽ qui fuerat cũ pr̃ib adducta
redire mandauit. ut ritus uet̾is sollẽp¬
nitatis ꝑ assucti sac̾dotis sc̃ĩam refor¬

Expanded text:
a hominummisit. Josedech quoque de genere Aaron sacerdotem, qui fuit cum patribus abductus, redire mandavit, ut ritus veteris solemnitatis per assueti sacerdotis scientiam refor
Abbreviated transcription (Latin):
erercetãt. imisti infantũ cert̾iorib mã¬
nus ne sagrttaꝵ utib ĩpediretur. unde
ne fuere. marthesic ⁊ lampedo. Quc in
duas ꝑtes agmine diuiso. opibr acte
ceesset auct̾itas. genitas se marthe pre¬
dicatant. Itaq maiore ꝑ te curope iam
sibi suacta: asie quoq nõ nullas cunta¬

Expanded text:
antum dexterioribus mammis, ne sagittarum iactus impediantur; unde nae fuere, Martesia et Lampeto, quae in duas partes agmine diviso, inclitae iadeesset auctoritas, genitas se Marte praedicabant. Itaque maiore parte Europae subacta Asiae quoque nonnullas civita
Abbreviated transcription (Latin):
celestes atq t̾restres locoꝵ nuitatõib
p̾bet. Qi humanis ingemus que cre¬
auit etiq̃ scic̾tias artiũ uariarũ ad
adiuuandã uitam uaturãq ꝯcessit.
Qui cõnnctõnẽ maris ⁊ femine ad ad
rent ad facillimos ucus munus t̾re¬

Expanded text:
celestes atque terrestres, locorum mutationibus prebet. Qui humanis ingeniis que creavit, etiam scientias artium variarum, ad adiuvandam vitam naturamque concessit. Qui coniunctionem maris ac femine, ad adrent, ad facillimos usus munus terre
Abbreviated transcription (Latin):
diftidentiã desꝑatõne eladis illate ⁊ hostẽ
uictoria suꝑbũ ad se euocat. Sicq ĩ con
uasle insidiis cõpositis. ducẽta ꝑsarũ
milia subita irruptione deleuit. Qui¬
bus patratis cyri capud iussit amputa¬
ri. ⁊ inutrem humano sanguine plenĩ
ĩferri. ita inquiens. Satia te sangͥne

Expanded text:
diffidentiam desperatione cladis illatae, et hostem victoria superbum ad se evocat, sicque in valle insidiis compositis ducenta Persarum millia subita irruptione delevit. Quibus patratis, jussit Cyri caput amputari, et in utrem humano sanguine plenum inferri, ita inquiens: Satia te sanguine,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sillam. affraniũ ⁊ petreiũ int̾fecit. Catro
uo apd̃ uticam sese irt̾erait. Indeq rur¬
sus romã reu̾sus. rerũ sũmam ac potesta¬
tum solus sibi p̾sũpsit qd greti mouartui¬
am nocauit. S dũ ibi rei publioe statum
itra morẽ maioꝵ clement̾ iustaurat. auc¬
torib bruto ⁊ cassio in curia .ix. tribus¬

Expanded text:
et Syllam, Affranium et Petreium interfecit. Cato et Syllam, Affranium et Petreium interfecit. Cato vero apud Uticam sese interemit. Indeque reversus Romam, rerum summam ac potestatem solus sibi praesumpsit, quam Graeci monarchiam vocant; sed dum ibi reipublicae statum contra morem malorum clementer instaurat, auctoribus Bruto et Cassio, in curia viginti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtyrum megỹptum transut. ibiq statim
ut lutus artigit: iustu ptholomei a doleicẽ¬
tis in gr̃am cesaris uictoris occisus est.
Pompeio uero intͥfeto cesar syriam ꝑ¬
nagatus alexandriã uenit ubi alexan¬
drins petentib p̾fatũ ptholomeũ adoles¬
centẽ alexandrie regno douauit. qui tñ
sslico atra cesarẽ rebeslauit ⁊ bellum in¬
struxit. In quo bello referunt᷑ cesa hominũ
ta. unde f̾ritus ꝑt̾liolomeus scapliam as¬
cendit ut fugeret. Sed młtis pos eñ me
atẽ scapha insaientib mñsus necatusq ẽ.
Quĩ dũ corpus ad litus deuolutũ fuisser
iudicio lorice auree cognitũ fuit. Quã
cũ cesar alexandriã p̾misisset. alexand̾¬
nos desperatõne ad dedicõnem coegit O¬
b paratis: rursus regnũ cleopatre dedit.
affrica transieus. om̃es magni pompen:
duces atq nepotes debellauit. Conflixit
a pd̃ mũcam ciuitatẽ ad u̾sum pompen
duces labienũ atq actiu̾uarũ. ⁊ sianit.
Sed ⁊ filiã pompeu pompeiam. faustum

Expanded text:
Aegyptum transiit. Ibique statim ut littus attigit, jussu Ptolemaei adolescentis, in gratiam Caesaris victoris, occisus est. Pompeio interfecto, Caesar, Syriam pervagatus, Alexandriam venit, ubi Alexandrinis petentibus praefatum Ptolemaeum adolescentem Alexandriae regno donavit; qui tamen illico contra Caesarem rebellavit, et bellum instruxit. In quo bello referuntur caesa hominuta. Unde territus Ptolemaeus scapham ascendit ut fugeret, sed multis post eam in eamdem scapham insilientibus mersus, necatusque est. Cujus dum corpus ad littus devolutum fuisset, indicio loricae aureae cognitum fuit, quem cum Caesar Alexandriam praemisisset, Alexandrinos desperatione ad deditionem coegit. Quibus patratis rursus regnum Aegypti Cleopatrae dedit. Africam transiens, omnes magni Pompeii duces atque nepotes debellavit. Conflixit apud Mundam civitatem adversum Pompeii duces, Labienum atque Accium Varrum, et superavit. Sed et filiam Pompei Pompeiam, Faustum,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ irrepsisset ꝯtra nis ⁊ fas uidaice gen¬
tis ĩ honorẽ indebitũ. cep̃ insac̾dotiũ ĩdig¬
iissimos et ignobiles quoq supstitũe.
quos ei uolũtas aut casus dedicser. uestt̃
quoq sũmi pontificis obclusam sul suo
tenelut signaculo. nec unqͣm cuis usũ
potestate ue ꝑmisit pontificib sui tẽporis.
Et ut suã sobolẽ regio uideoꝵ gen̾i
ꝯmisceret abiecta doside uxore qͣm pri¬
uatus acceꝑat. copłauit sibi marianuiã¬
expetita societas. sicut post decłabitur
eius potentiã pocius inclinant. qm ex¬
tulit. ⁊ domesncis affecit dolorib. Nã
cũ sequitur nobilitatẽ. in aidit ꝑtur¬
batõnem qua sͥ doniꝰ ꝓpria nõ ꝯueni¬
ret. uerũ unctõne legituma iudaicei
gentis cessaute: ĩminetat scd̃m sermo

Expanded text:
cum irrepsisset contra jus, et fas Judaicae gentis in honorem indebitum, coepit in sacerdotium indignissimos et ignobiles quosque substituere, quos ei voluntas aut casus dedisset. Vestem quoque summi pontificis occlusam sub suo tenebat signaculo, nec unquam ejus usum potestatemve permisit pontificibus sui temporis, et ut suam sobolem regio Judaeorum generi commisceret abjecta uxore Deside, quam privatus acceperat, copulavit sibi Mariannaexpetita societas, sicut post declarabitur, ejus potentiam potius inclinabit quam extulit, et domesticis affecit doloribus. Nam dum sequitur nobilitatem, incidit in perturbationem, quasi domus propria non conveniret. Verum unctione legitima Judaicae g
Abbreviated transcription (Latin):
uenit mũdo salutarẽ asserẽs fidẽ in qua
ppłm gentilẽ atq iudaicũ scĩficando sͥ
cõnecteret ⁊ inuret. Natus est autẽ sua
ordinatissima distributõne anno me¬
morati regis herodis tricesimo pͥmo.
qui ẽ scd̾m hebreos ab origine mũdi
annus ⁊̾ millesinius nõ gentesim
⁊ quĩ quagesimꝰ p̾imus. Porro sic̃ reatꝰ
maximus in sermone de paschi testat᷑.
⁊ quiadinodũ greci calculatores cõpu¬
tant: est qnquies millesun᷑ quadrm¬
gentesimus septimus. Deniq notan¬

Expanded text:
t mundo salutarem afferens fidem, in qua populum gentilem atque Judaicum sanctificando sibi connecteret et uniret. Natus est sua ordinatissima distributione anno memorati regis Herodis tricesimo primo, qui est secundum Hebraeos ab origne mundi annus quater millesimus nongentesimus et quinquagesimus primus. Porro sicut beatus Maximus in sermone de Pascha testatur, et quemadmodum Graeci calculatores computant, est quinquies millesimus quadringentesimus septimus. LIBER QUIN
Abbreviated transcription (Latin):
no uero pontificatũ reliquit. ⁊ memoea¬
tum antipatrũ ꝓ curatorẽ tociꝰ regni e¬
stituit. Sicq de mnceps gens indoꝵ tͥbu¬
taria romano fc̃a eit imꝑio. Et ita sic̃
de regno int̾ se dimicantes: p̾mi occasio¬
nem p̾buere romanis ut uideam in ua¬

Expanded text:
no vero pontificatum reliquit, et memorano vero pontificatum reliquit, et memoratum Antipatrum procuratorem totius regni constituit. Sicque deinceps gens Judaeorum tributaria Romano facta est imperio, et ita, sicufratres inter se dimicantes primi occasionem praebuere Romanis ut Judaeam inva
Abbreviated transcription (Latin):
uertitur. Ionathe u̾o symon fr̃ eius suc¬
cessit. Post symonẽ autẽ ꝑuenit sacͥdo¬
hyrclanos dimicans: hyrcani nomen ac¬
cepit. Hyrchano u̾o successit aristobolꝰ
Aristobolus autẽ fc̃s est rex ⁊ sac̾dos Et
hiyrclanũ. S donec adoleso̾ent pueri: alex¬
audram ꝯuigẽ suã tẽpamẽto regali pre¬
ẽe uoluit. simul arbitrã statuens cui¬
nã potissimũ illoꝵ duoꝵ sũmũ sac̾doti¬
um ꝯmuitfet. Illa hyrchanũ in sac̾dotio¬
patri sb̾stituit. pp̃ semioris etatis prero¬
gatiuã aristobolo fratri nicħ publicoꝵ
ꝯnuitens officõꝵ. Post alexandre uero
mortẽ aristobolus in uasit regnũ. ac de¬
misit Post ea u̾o idem horchanus exci¬
tatus ab antipatro patre herodis. pͥmũ
ad arabre regẽ se ꝯtulit fcĩ penitens. ac
demũ pompeio romanoꝵ duci qui in sỹ¬
ria tygrauem regem debeslaturus aduc¬
Qua occasione idem pompens ꝯsui ro¬
⁊ tẽplum polluit. ⁊ aristobolũ pontificẽ
uinitũ cũ lb̃is romam misit. Hyrcha¬

Expanded text:
ere. Jonathae vero Simon frater ejus successit. Post Simonem autem pervenit sacerdoHircanos dimicans Hircani nomen accepit. Joanni Hircano successit Aristobolus. Aristobolus autem factus est rex et sacerdos, et Hircanum. Sed donec adolescerent pueri, Alexandram conjugem suam temperamento regali praeesse voluit, simul arbitram statuens cuinam potissimum illorum summum sacerdotium committeret. Illa Hircanum patri in sacerdotio substituit propter senioris aetatis praerogativam, Aristobolo fratri nihil publicorum committens officiorum. Post Alexandrae mortem Aristobolus invasit regnum, et demisit. Postea vero idem Hircanus excitatus ab Antipatro, patre Herodis, primum ad Arabiae regem se contulit facti poenitens, ac demum Pompeio Romanorum duci, qui in Syriam Tigranem regem debellaturus adveQua occasione idem Pompeins consul Roet templum polluit, et Aristobolum pontificem vinctum cum liberis Romam misit. Hirca
Abbreviated transcription (Latin):
getes ꝑ ortem diffuse bñficõꝵ dei ⁊ sue
cõdicõnis oblite insensibiles pro co co¬
lerent c̾aturas. elegit d̃s abrabam iuirũ
sc̃m cuiꝰ exemplo mũdũ ad agnitionẽ
sui ꝯ uert̾et et ab erroris p̾cipitio libaꝵ.
Cui etiã circũcisionis notam imposuit
qd nr̃e regenationis signũ fuit. qua p̃t
cõem carns gen̾ationẽ qua scło nascim᷑
deo regenamur ꝑ aqͣm ⁊ sp̃m sc̃m. Qrͣta¬
uo mũdi etate idẽ d̃s ⁊ dñs ꝑ ignẽ mo¬
ysi deruto pͥmũ loquutus est ut educet
isrłiticũ ppłm de egypto. ac demũ quadra¬
guita diebr ac noctib ip̃ius tt̾m tentus
asloquio scriptã intabisis legẽ meruit
suscipere. qua idẽ dei ppłs frueret᷑. donec
ueniret xp̃c qui int̾iorem sensũ legis eĩ¬

Expanded text:
gentes per orbem diffusae, beneficiorum Dei et suae gentes per orbem diffusae, beneficiorum Dei et suae conditionis oblitae, insensibiles pro eo colerent creaturas, elegit Deus Abraham virum sanctum, cujus exemplo mundum ad agnitionem sui converteret et ab erroris precipicio liberaret; cui etiam circumcisionis notam imposuit, quod nostrae regenerationis signum fuit; qua post communem carnis generationem, quia seculo nascimur, Deo regenero mundi aetate idem Deus et Dominus per ignem Moysi de rubo primum locutus est, ut educeret Israeliticum populum de Aegypto, ac demum 40 diebus ac noctibus ipsius iterum tentus alloquio scriptam in tabulis legem meruit suscipere; qua idem Dei populus frueretur, donec veniret Christus, qui interiorem sensum legis eju
Abbreviated transcription (Latin):
pienti sacras hystorias libri sedi.¬
nosse. quarũ sola suꝑficies solet ab
humans mentib nebiuas erroris
abigere. et cas ad ymaginẽ utatis
ad duce. curato nũc iuxta hystorie tex¬
tũ legẽtib notificare. quomodo ꝑcessit
ĩ mundo recta erudicõ fidei ꝑ quos dam
gradus ⁊ articulos etatum ac tẽporũ.
et quoniodo uerus testamentũ emnͣge¬
licis ministrauit principiis in p̾figurati¬
one diuinoꝵ sacram̃toꝵ sicut urilem
etatẽ solet etas piulis preced̾e. Igctur¬
ꝯͣmuus ab ip̃a mũdi origine ĩ tota mũ¬
di latitudĩe nõ nisi duas societates ho¬
mnũ aperimus ertitisse. tũ tot tãteq
gẽtes ꝑ eundem orbem diu̾sis ritib mo¬
rib uiuentes. multiplici lingnaꝵ ar¬
moꝵ uestiumq sint uarietate distuc¬
te. qͥs ciuitates duas m̾ito possimus
appellare: quaꝵ una auitatũ p̾destina¬
ta est regnare cũ do. ⁊ alt̾a ꝑire cũ dia¬
bolo: t̾cia tam̃ inundietate cũ iam om̃s

Expanded text:
pienti sacras historias nosse, quarum sola superficies solet ab humanis mentibus nebulas erroris abigere et eas ad imaginem veritatis adducere, curabo nunc juxta historiae textum legentibus notificare, quomodo processit in mundo recta eruditio fidei per quosdam gradus et articulos aetatum ac temporum, et quomodo Vetus Testamentum evangelicis ministravit principiis in prefiguratione divinorum sacramentorum, sicut virilem aetatem solet aetas puerilis precedere. Sed quamvis ab ipsa mundi origine in tota mundi latitudine nonnisi duas societates hominum comperimus extitisse, cum tot tantaeque gentes per eundem orbem diversis ritibus moribusque viventes, multiplici linguarum, armorum vestiumque sint varietate distinctae, quas civitates duas merito possumus appellare; quarum una civitatum predestinata est regnare cum Deo, et altera perire cum diabolo: tercia tamen mundi aetate, cum jam omnes
Abbreviated transcription (Latin):
to. Sed hoꝵ criminũ penas. miser di¬
u uitare nõ potuit. Subito ciũ obdusũ
ost os eius et loqui nõ potuit. sed disso¬
lutus paralisi mserabilit̾ expirauit.
Sicqr deficientib sac̾dotib de gen̾e auo
⁊ iuida mactabeo ꝓ prĩe legib decertã¬
te sorte bellica iam defuncto. ionatta
frat̾ eius ad eptus est prĩcipatũ iuuteor.

Expanded text:
. Sed horum criminum poenas miser diu vitare non potuit. Subito enim obtusum est os ejus, et loqui non potuit. Sed dissolutus paralysi miserabiliter expiravit. Sicque deficientibus sacerdotibus de genere Aaron, et Juda Machabaeo pro patriae legibus decertante sorte bellica jam defuncto, Jonathas frater ejus adeptus est principatum Judaeorum,
Abbreviated transcription (Latin):
dicũtur assidei uideoꝵ quib p̃est iuudas
macta leus bella nutriunt. ⁊ sedicões
morient. nec patut regnũ ẽe quie¬
tũ. Uude ego defraudatus parentũ głia
dico autẽ sũmo sac̃docio. uem huc qui
dem pͥmũ utilitatib regis fidem ser¬

Expanded text:
dicuntur Asidei Iudaeorum quibus praeest Iudas Macchabeus bella nutriunt et seditiones movent nec patiuntur regnum esse quietum nam et ego defraudatus parentum gloria dico autem summo sacerdotio huc veni primo quidem utilitatibus regis fidem ser
Abbreviated transcription (Latin):
sus est in amanititẽ regionẽ. ⁊ meuelãs
quidã detribi bemamyn sacerdotiũ ob¬
tinuit. uerũ huiꝰ menelai factione om¬
as puis pontifex colo ꝑemptus est ꝑ quẽ¬
dam regis suffertũ andronicũ. Et nõ mł¬
to post menelaus motus est sac̾dotio
succedẽte sͥ fr̃e lisimaco. Sed cũ nec sic
malis desist̾et: tãdem postmodũ de iertͤ
de turri .l. cubitoꝵ ĩ felicẽ ex alauit aĩa.
Lysimachus quoq iam multo tẽpli an¬
ro exportato. pleteio ⁊cursu secus erari¬
umi lapidatus int̾ut. Post hec autẽ p̾fa¬
tus rex antyochus ascendẽs iersimam
intrauit in scũariũ cũ suꝑbia. ⁊ tuuit
altare aureũ. ⁊ candelabrũ. ⁊ mensam
ꝓposicõnis et uelum ⁊ oet̾a tẽpli orna¬
mũ uero p̾cepit om̃ib regni sui gentib

Expanded text:
sus in Amanitidem est regionem, et Menelaus quidam de tribu Benjamin sacerdotium obtinuit. Unde hujus Menelai factione Onias pius pontifex interemptus est per quemdam regis suffectum Andronicum, et non multo post Menelaus mortuus est, sacerdotio succedente fratre ejus Lysimacho. Sed cum nec sic malis desisteret, tandem dejectus de turri quinquaginta cubitorum infelicem exhalavit animam. Lysimachus quoque jam multo templi auro exportato plebeio concursu secus aerarium lapidatus interiit. Post haec Antiochus rex Syriae ascendens Jerosolymam, intravit in sanctuarium cum superbia, et tulit altare aureum et candelabrum, mensam propositionis, et velum, et caetera templi ornamum vero praecepit omnibus regni sui gentibu
Abbreviated transcription (Latin):
tifex hẽbatur. Qui frat iason cripere sacͥ¬
dotium cupiens. cepit iudaice legis uira
nõ in occulto miolare. sed palam om̃ib
destituere. quasi sa cerdotiũ qd̃ affectabat
alit̾ qͣm scelere ꝯsequi nõ ualeret. Ausus
est enĩ sub ip̃a templi arce gĩnasiũ ꝯstru¬
ere. ⁊ optimos quosq epheboꝵ in lupana¬
rib pou̾e. eosq qui erant iersinus an¬
tyochenos scritere. S hec impii ⁊ nõ sa¬
cerdotis iasonis nephariũ ⁊ inauditum
scelus: ultio diuina ꝯsequuta est.In le¬
ges quippe diuinas impie ag̾e nõ cedit
impune. unde poa triẽmũ ip̃e iason qͥ

Expanded text:
ter Jesus qui et Jason eripere sacerdotium cupiens, coepit Judaicae legis jura non in occulto violare, sed palam omnibus destruere, quasi sacerdotium quod affectabat aliter quam scelere consequi non valeret. Ausus est enim sub ipsa templi arce gymnasium construere, et optimos quosque Epheborum in lupanaribus ponere, eosque qui erant Jerosolymis, Antiochenos scribere. Sed hoc impii, et non sacerdotis Jasonis nefarium et inauditum scelus ultio divina consecuta est. In leges quippe divinas impie agere non cedit impune; unde post triennium ipse Jason,
Abbreviated transcription (Latin):
duxit. Et fc̃a ⁊ g̾ssione illius excctum fu¬
dit. ⁊ ip̃m astiagẽ cepit: s nichil ei p̃ter
regnũ abstulit. Itaq cyrus iste digni¬
tatẽ medoꝵ ad persas transtunt: ⁊ syria
scithiam totam sibi s̾iugauit. Quib̾
patratis babylomiã obsedit: urtẽ tunc
diis q̃ dringentis ⁊ octoginta sex. Erat¬
⁊̃ ĩ campi planitie sita: ⁊ castroꝵ facie
menib parib ꝑ qͣdrum dispoĩta. Nuro¬
rum uexo eius iatitudo erat cubitoꝵ qͥn
itũ fossa late patens: nice anus circũ¬
fluebat. Arx autẽ que untus ĩminebat¬
est illa turris que post dimuũ anem¬

Expanded text:
dixit, et facta congressione exercitum ejus fudit, et ipsum Astyagen cepit, sed nihil ei praeter regnum abstulit. Itaque Cyrus iste dignitatem Medorum ad Persas transtulit. CAScythiamque totam sibi subjugavit. Quibus patratis, Babyloniam obsedit, urbem tunc diis quadringentis et octoginta sex. Erat in campi planitie sita, et castrorum facie moenibus paribus per quadrum disposita. Murorum enim latitudo erat cubitorum quitum fossa late patens vice amnis circumfluebat. Arx autem, quae intus eminebat, fuit turris illa, quae post diluvium a Nem
Abbreviated transcription (Latin):
prct̾ca ꝑ incultas solitudines errare.
soliti: nõ agrũ crcent. s uxores ⁊ lib̾os
sccũ ĩ plausris uehunt. coriis ymbre:
⁊ hy̾emis asꝑitatẽ cuitantes. Li mẽta
⁊ poccora cũ eis gradũtur. lacte ⁊ melle
uescuntur. Gcris laborib ⁊ tellis aspera.

Expanded text:
per incultas solitudines errare soliti non agrum exercent, sed uxores et liberos secum in plaustris vehunt, coriis imbrem et hiemis asperitatem evitantes, armenta et pecora secum pertrahunt. Lacte et melle vescunt
Abbreviated transcription (Latin):
passuũ muro amplexa tota pene mari
tingebat᷑ absq faucib que trib nulib
passuũ aꝑielant᷑. Porro hic locus murꝵ
.ix. pedes latũ hẽbat. saxo quadrato in
artitudinẽ cubitoꝵ qͣdraginta. Arxiiͦ¬
eius dẽ urbis cui byrse nomẽ erat ãpliꝰ
quã duo nulia passuũ tenebat. Ex ima
parte murus ꝯmunis erat urbi ⁊ byrse

Expanded text:
passuum muro amplexa, tota pene mari cingebatur atque faucibus, quae tribus milibus passuum aperiebantur. Is locus murum XXX pedes latum haaltitudinem cubitorum quadraginta. Arx, cui Byrsae nomen erat, paulo amplius quam duo millia passuum tenebat. Ex una parte murus communis erat urbis et Byrsae
Abbreviated transcription (Latin):
na desusis casiro. anno regni eiusdem .xxͦ.
qui niuros urbis reedificauit cũ sũma¬
tu suo septingeata uulia armators. ⁊ de
auxiliis trecẽta nilia greciam expugna¬
turus legitur habuisse. Naues ⁊̃ rostratas
muitle duceritas. ⁊ honerarias tria mili¬
a. Sed tanto agnũ dux defuit. Nã semꝑ
inprelio postremus: et in fuga prunus
mõtes ĩ planũ exequabat. ⁊ maria ponti¬
b hon̾abat. et ĩ mensas aquaꝵ uoragi¬
nes ꝑmeabiles faciebat. Sed ubi ad mn¬
gustias termopilaꝵ ꝑuenit. qua introi¬
tus in greciã patet. turpit᷑ est de iuctus.
Et cũ inde fuisset reuersus: terrestͥ na¬
ualiq p̃lio suꝑatus. etiã sius ꝯtẽptui
cepit c̃ẽ Deficiente itatq cotidie regis
regm ad ductus. nesperi cũ septẽ robustis¬

Expanded text:
na de Susis castro, anno ejusdem vigesimo qui muros civitatis reaedificavit. Pratu suo septingenta millia armatorum, et de auxiliis trecenta millia Graeciam expugnaturus legitur habuisse. Naves etiam rostratas mille ducentas et onerarias ad tria millia; sed tanto agmini dux defuit, nam semper in praelio postremus, et in fuga primus in planum exaequabat, et maria pontibus onerabat, et immensas aquarum voragines permeabiles faciebat, sed ubi ad angustias Thermopylarum pervenit, qua introitus Graeciam patet, turpiter est devictus, et cum deinde fuisset terrestri navalique praelio superatus, etiam suis contemptueius, deficiente cotidie regis regni adductus cum septem robustis
Abbreviated transcription (Latin):
Babula seis de triptiolemo. qd uibente
cerere augniũ portatus alis. ioigenti¬
b tris frumenta uolando atulerit. De
mino tauro qd̾ bestia fuerit in clucsa
laterinto. quo cũ intrassent homines
u extricabili errore ince exire nõ pot̾ant
Decẽtauris: qd̾ eoꝵ hominũq fuerit
natura ꝯiũcta. Detricertero: qd̾ sit tri¬
ceps inferoꝵ canis. De friro et helle eiꝰ
sorore: qd uecti ariete uolauerint. De
gorgone qd̃ fu̾it crinta serpentib. et
aspicientes se rutebat inlapides. De bel¬
loro fonte qd̃ equo pe̾nus uolante sit
uectus: qui equs pegasus dictus est
De amphione: qd cythare suauitate
lapides mulserit et ad traxerit. De fa¬
bro dedalo ⁊ cius filio ycharo: qd̃ si bi ap¬
tatis pẽnis uolauerĩt. De edippo qd̾ mõ¬
strum qd̾dam. qd spinga dicetatur. hu¬
mana tacie quadrupes soluta que ab
llo ꝓpom solebat ueluo insolubili q̃o¬
ne. uo precipico ꝑire ꝯpilerit. De an¬
theo quem necauit hercules: qd filius

Expanded text:
ae sunt de Triptolemo, quod iubente Cerere anguibus portatus alitibus indigentibus terris frumenta uolando contulerit; de Minotauro, quod bestia fuerit inclusa Labyrintho,\' quo cum intrassent homines, inextricabili errore inde exire non poterant; de Centauris, quod equorum hominumque fuerit natura coniuncta; de Cerbero, quod sit triceps inferorum canis; de Phryxo et Helle eius sorore, quod uecti ariete uolauerint; de Gorgone, quod fuerit crinita serpentibus et adspicientes conuertebat in lapides; de Bellerophonte, quod equo pennis uolante sit uectus, qui equus Pegasus dictus est; de Amphione, quod citharae suauitate lapides mulserit et adtraxerit; de fabro Daedalo et eius Icaro filio, quod sibi coaptatis pinnis uolauerint; de Oedipo, quod monstrum quoddam, quae Sphinga dicebatur, humana facie quadrupedem, soluta quae ab illa proponi soleret uelut insolubili quaestione suo praecipitio perire conpulerit; de Antaeo. quem necauit Hercules, quod filiu
Abbreviated transcription (Latin):
uetur. Quo decedente: regnau̾nt mag
duo. Et hus urtemptis. darius antipas¬
ti filius rex est astitutus. Qui regis cyri
filiã in mat̾moniũ suscepit. ⁊ regalib
nuptiis regnũ sibi firmauit. ita ut nõ
tam in exͣueũ regnũ translatũ qͣm in
fanuliam tyri uid̾etur ẽẽ ren̾su. Et huiꝰ¬
est tẽpli edificatio quadra gesimo sexto¬
iudelicet anno postqͣm cepit edificari.
unde indei dño euuͣgelico ẜmone dixisse
referum. Qua draguita ⁊ sex anus edi¬
ficatum est templũ istud. ⁊ cet̾a. Dario
uero xerres filius eius successit. Quius

Expanded text:
tur, quo decedente regnaverunt duo magi. Et iis interemptis Darius, Antipatri filius, rex est constitutus, qui Cyri regis filiam in matrimonium suscepit, et regalibus nuptiis regnum sibi firmavit, ita ut non tam in extraneum regnum translatum, quam in familiam Cyri videretur reest aedificatio templi, quadragesimo sexto anno postquam coepit aedificari. Unde Judaei Domino in Evangelico sermone dixisse referuntur: Quadraginta et sex annis aedificatum est templum istud, etc. Dario successit Xerxes filius e
Abbreviated transcription (Latin):
Ssyrior igiur
rex potentissimꝰ
fuit olim Ruus
qui bellum fun¬
tinus inferens
regib om̃s asp̃c
ppłos p̃ter yndos
sibi sub iugauit.
Quibus exactis: decessit relicto adh
imputere filio iuno uoĩe. ⁊ urore se¬
miramide. Que nec inmaturo puo¬
impium ausa tradere. nec ip̃a palam
tractare tot ac tantis gentib uix pa¬
cienter uin uiro. ue duni femine pari¬
turis: simulat se pro uxore nimi filiũ.
ꝓ femina puerũ. ⁊am et statura utͣ¬
qr mediocris. et nox eque gracilis. et
line amentoꝵ quantas matri.ac fi¬
lio similis erat brachia q ⁊ crura ues¬
Et ne forte nouo habitu anquid oc¬
cultare ind̾etur.: eodem ornatu ⁊ ppłm
uestiri ntet. Quẽ morem uestis ex¬
indegens illa uniu̾sa tenet. Sed pͥmis
initis sexum mentita. puer ẽe credi
tur. maguas demqr res gessit. Suar
amplitudine ubi inuidiam putat su
peratam: que sit fatetur. q̃m ne sunu¬
lasset. Sed hoc illi dignitatem regni¬
non ademit. sed ãmirationem auxit.
qd̾ mulier modo nõ feminas uirtute

Expanded text:
ssiriorum igitur rex potentissimus fuit olim Ninus, qui bellum finitimis inferens regibus, omnes Asiae populos preter Indos sibi subjugavit, iso et ipse decessit, relicto adhuc impubere filio Ninia et uxore Semiramide. Haec neque inmaturo puero ausa tradere imperium nec ipsa palam tractare, tot ac tantis gentibus vix patienter Nino viro, nedum feminae parituris, simulat se pro uxore Nini filium, pro femina puerum. Nam et statura utrique mediocris et vox pariter gracilis et liniamentorum qualitas matri ac filio similis. Igitur bracchia et crura calet ne novo habitu aliquid occultare videretur, eodem ornatu et populum vestiri iubet, quem morem vestis exinde gens universa tenet. Sic primis initiis sexum mentita puer esse credita est. Magnas deinde res gessit; quarum amplitudine ubi invidiam superatam putat, quae sit fatetur quemve simulasset. Nec hoc illi dignitatem regni ademit, sed admirationem auxit, quod mulier non feminas modo virtute,
Abbreviated transcription (Latin):
cre. Ucrum cum duos et triguita an¬
nos post ninũ regno potita fuisset. afi¬
cotentus elatorato a parerentib regug.
belli studia de posuit.: et ueluti sexum
cũ nire mutasset raro auiris insus.
in feminarum turba ꝯscnunt. Cuius

Expanded text:
annos post Ninum regno potita. Ficontentus elaborato a parentibus imperio belli studia deposuit et, veluti sexum cum matre mutasset, raro a viris visus in feminarum turba consenuit. Pos