comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ adducere. quiomͦ ista lectio. & euan¬
glica uideant᷑ sibi nustica locutione con¬
cinere. Refert lucas euangelista qͦmͦ uolu¬
erit dominus itinerantib discipłis p̃senti¬
am suã in ꝑegrina sp̃e exibere. ⁊ pꝰ modũ
subtͣhere. s cum rogantib manere. ad cõ¬
pellentes intrare. ⁊ tandẽ aliqũ int̃ epu¬
las speciem ꝙͣ recognoscerent oftend̾e. Quid
itaq est xp̃m. hoc est dei sapientiam inꝑegͥ¬
Extra domum autem ⁊ quasi mitinere hec
uisio ostendit᷑. qñ sublinuum contemplatõ
ꝑ m̃tis excessum ⁊ uelut in transitu uidetur.
Quasi duo exeuntes sunt qui ce ambulantes
eiꝰ modi ꝯfpiciunt. qñ ratio &e intelligentia
humanum modũ excelentes. surtim quidẽ
⁊ raptim sublinuum spectacła ꝑcurriuit.
Tunc autẽ dñs longuis se ire singit. nec tam̃
penitus recedit. qñ contemplationis grãm
quã misericordĩt impend̾e consueuit. ñ mi¬
nus utilit̃ ad tempus subtrahit ut meluis

Expanded text:
tionem adducere quomodo ista lectio, et evangelica videantur sibi mystica locutione concinere. Refert Lucas evangelista quomodo voluerit Dominus itinerantibus discipulis praesentiam suam in peregrina specie exhibere, et postmodum subtrahere, sed cum rogantibus manere, ad compellentes intrare, et tandem aliquando inter epulas speciem quam recognoscerent ostendere . Quid itaque est Christum, hoc est Dei sapientiam, in peregrvidere? Extra domum autem et quasi in itinere haec visio ostenditur, quando sublimium contemplatio per mentis excessum et velut in transitu videtur. Quasi duo exeuntes sunt, qui et ambulantes ejusmodi conspiciunt, quando ratio, et intelligentia humanum modum excedentes furtim quidem, et raptim sublimium spectacula percurrunt. Tunc autem Dominus longius se ire fingit, nec tamen penitus recedit, quando contemplationis gratiam quam misericorditer impendere consuevit, non minus utiliter ad tempus subtrahit, ut melius
Abbreviated transcription (Latin):
apparueat tandem aliqñ manifesta
uisione sognoscitur. hoc ẽ qd̃ hoc inlo¬
co oblate iisionis obnubila ueritas
ꝓphica demum int̃p̃tatione manise¬
statur. Inhis &e aliis quibꝰdã hanc ge¬
nunam lectionem sibi inuiciẽ conci¬
nere uidebit. si auis ẽ. qui hec altius
ꝑscrutari uelit. habet tam̃ illa lectio
sua quedam ꝓpria. sic̃ ⁊ ista. de quib
ñ est mͦ dicendum ꝑsingła. His itaq
ꝑ excessum ex cursis & ꝓ similitudinis
attestatione collatis. aduisionis expli¬
cationẽ seu explanationẽ redeamus:
onis sue altitudine detumesc̾e qui
cupit in uera stabilitate qñq fixus

Expanded text:
apparuerat, tandem aliquando manifesta apparuerat, tandem aliquando manifesta visione cognoscitur, hoc est, quod hoc in loco ablatae visionis obnubilata veritas prophetica demum interpretatione manifestatur. In his, et aliis quibusdam hanc geminam lectionem sibi invicem concinere videbit, si quis est, qui haec altius perscrutari velit. Habet tamen illa lectio sua quaedam propria, et ista de quibus non est modo dicendum per singula. His itaque per excessum excussis, et pro similitudinis attestatione collatis, ad visionis explicationem, seu explanationem redeamus. onis suae altitudine detumescere, qui cupit in vera stabilitate quandoque fixus
Abbreviated transcription (Latin):
Oaltitudo inquit duiciaꝵ sapientie &
scientie dĩ. quam incõp̃hensibilia sũt iu¬
dicia eiꝰ ⁊ inuestigabiles uie eius. huma¬
nus siqͥdẽ amimus quanto subtilius ad
dĩ sapientiã contemplandam illumina¬
tur. tanto ualidius insemet ipsum lu¬
minis illius ĩmensitate reuerberat᷑. qd
est abintuentis oculis euanesc̾e & seip¬
sam qͣi ostendendo subducere. Ex his
itaq licet ꝑpend̾e quanta sumlitudinis
ꝓporcione. hec gemina lectio uideatur
sibi respond̾e. Qd̃ enĩ dñs se in ꝑegͥna
specie ostendit. Hoc est qd̾ nabuchodo¬
nosor ueritatis reuelationẽ submisti¬
co uelamine accepit. Qd̃ ibi dñs longi¬
us ire se fuixit: hoc ẽ. qd̃ uisio regi os¬
tensa ad modicum se ab eius memoria
elongauit. Quod ibi qui apparuerat
remanere ce intrare compellitur. hoc
est qd̃ hic elongata usio multa instã¬
tia queritur. & tandem danieł sollici¬
tudine multo ꝓfundius. multo ꝑfectiꝰ
ꝑcipitur uł retinetur. Qd̃ ille quic illic

Expanded text:
um, sapientiae, et scientiae Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus . Humanus siquidem animus, quanto subtilius ad Dei sapientiam contemplandam illuminatur, tanto validius in semetipsum luminis illius immensitate reverberatur, quod est ab intuentis oculis evanescere, et seipsam quasi ostendendo subducere. Ex his itaque licet perpendere, quanta similitudinis proportione haec gemina lectio videatur sibi respondere. Quod enim Dominus se in peregrina specie ostendit, hoc est, quod Nabuchodonosor veritatis revelationem sub mystico velamine accepit. Quod ibi Dominus longius iter se finxit, hoc est, quod visio regi ostensa ad modicum, se ab ejus memoria elongavit. Quod ibi qui apparuerat remanere, et intrare compellitur, hoc est, quod hic elongata visio multa instantia, quaeritur, et tandem Danielis sollicitudine multo profundius, multo perfectius percipitur vel retinetur. Quod ille qui illic
Abbreviated transcription (Latin):
rat anuitit. S filiis amissis lu¬
men ocłoꝵ eruitur. quia sepe ex
deprauatione uoluntatum acu¬
men intelligentie obducitur. &
obnubilatur. Qui celestia itaq
desid̾ia amutit. qui terrenoꝵ se
amore in uoluit. quem quasi in¬
herbarum pastu uincłm cupi¬
ditatis astringit. necesse est q̃n¬
q erroꝵ caliginem incurrere.
ce stillantib uelut celi nubibus
quodam se sedutionis rore inficẽ.
Nonne ce ille tibi rore insi celi ĩ¬
tingi uidetur. qui sp̃uum mali¬
gnoꝵ suggestione ad omnẽ frau¬
dem instruitur. ut ad eorum
similitudinem libent̃ uelit o
facile possit ꝓximos suos deci¬
ꝑe. ⁊ fraudib circumuenire: abs¬
q dubio enim nunius amor t̃¬
renorum regnare incipit. paula¬
tun quidem fraudislantiam
uducit. ad extremũ autẽ ad ui¬
olentiam oe rapunam impellit.
unde est qd̾ subuingit. Et cum
iunitus ad penitentiam reseruet᷑

Expanded text:
rat, amittit. Sed, filiis amissis, lurat, amittit. Sed, filiis amissis, lumen oculorum eruitur, quia saepe ex depravatione voluntatum acumen intelligentiae obducitur et obnubilatur. Qui coelestis itaque desideria amittit, qui terrenorum se amore involvit, quem quasi herbarum pastu vinculum cupiditatis astringit, necesse est quandoque errorum caliginem incurrere, et stillantibus velut coeli nubibus, quodam se seductionis rore inficere. Nonne et ille tibi rore coeli intingi videtur, qui spirituum malignorum suggestione ad omnem fraudem instruitur, ut ad eorum similitudinem libenter velit, et facile possit proximos suos decipere et fraudibus circumvenire? Absque dubio enim cum nimius amor terrenorum regnare incipit, paulatim quidem fraudulentiam inducit, ad extremum autem, ad violentiam et rapinam impellit. Unde est quod subjungit, et cum vinitus ad poenitentiam reservet
Abbreviated transcription (Latin):
ad s uł fraudes imbuitur:
huc ad augm̃tum mali ad¬
ditur. quod aduingitur. &e rore celi
tinguatur. Quid intelligius ꝑ ro¬
rem celi nisi subtiles ce iux intelli¬
gibiles suggestiones diaboli: Si em̃
ꝑ t̾ram conuenient̃ satis desingna¬
tur corpͦ: cur ñ eque ꝑ celum recte
uolucres celi dicti sunt. nõ ꝓpt̃ iusti
celi mens deprauata intinguit᷑.
qñ ꝑ suggestiones diaboli diuer¬
sis errorib umbuitur. Ex concu¬
piscentiaꝵ enim suarum ex ala¬
tione tantam sepe incurrit cali¬
ginem errorum. ut dicat malũ
bonum. ⁊ bonum malum. ponẽs
tenebras lucem ce lucem tenebͣs.
ponens amarum indulce &e dul¬
ce in amarum. Qui gͥ in herbis
t̾re foris alligatur oportet ut ro¬
re tinguatur. nam pꝰͦ deprauati
morum etiam sensus deprauat᷑.¬
& multis errorib facile implicat᷑
hinc est quod ineuersione ierłm
rex pͥus silios. postea ocłos amisit
Sp̃ituales utiq filios ꝑdit. qui uir¬
tutum sobolem quoͣs diu nutrie¬

Expanded text:
 vel fraudes imbuitur. Sed adhuc ad augmentum mali additur, quod adjungitur: Et rore coeli tingatur. Quid intelligimus per rorem coeli, nisi subtiles et vix intelligibiles suggestiones diaboli? Si enim per terram convenienter satis designatur corpus, cur non aeque per coelum recte volucres coeli dicti sunt, non propter juscoeli mens depravata intingitur, quando per suggestiones diaboli diversis erroribus imbuitur. Ex concupiscentiarum enim suarum exsultatione, tantam saepe incurrit caligmem errorum, ut dicat malum bonum, et bonum malum, ponentes tenebras lucem, et lucem tenebras, ponentes amarum in dulce, et dulcterrae foris alligatur, oportet ut rore tingatur: nam post depravationem morum, etiam sensus depravatur et multis erroribus facile implicatur. Hinc est, quod in eversione Hierusalem, rex prius filios, postea oculos amisit . Spirituales utique filios perdit, qui virtutum sobolem, quas diu nutrie
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑue ciuitatis edificio extendere possit. pa¬
tent᷑ agnoscat. Dortas eciã metit ᷑ dũ
aplicani dociͥnam introitũ ciuitatis celes¬
tis esse maiifeste cunctis protestat᷑. Me¬
titur demq scdm̃ aliquid murũ dum no¬
strum redemptorẽ et defensorẽ xp̃m predi¬
tatis firma et ĩmobilis stabilitas ꝑfecte
describitur: cum adiũgitur. Et ciuitas in
quadro posita est. Longitudo eius tanta ẽ
qͣnta et latitudo. Quatuor sũt latera cĩta

Expanded text:
pernae civitatis aedificium extendere possit papernae civitatis aedificium extendere possit patenter agnoscat. Portas etiam metitur, dum apostolicam doctrinam introitum civitatis coelestis esse manifeste cunctis protestatur. Metitur denique secundum aliquid murum, dum nostrum Redemptorem et defensorem Jetatis forma, et immobilis stabilitas perfectae describitur, cum adjungitur: Et civitas in quadro posita est. Longitudo ejus tanta est, quanta et latitudo. Quatuor sunt latera civita
Abbreviated transcription (Latin):
ream apcius accipimꝰ qmͣ sacram scripturam.
angłus eñ ht̃ arũdinẽ auream: quia scũs der¬
torum chorus ad erudiẽdam plebem dũcã
missus ht̃ scripturam dĩnam: dei sapĩa
angłs hñs ciuitatẽ metitur. quia doctorũ
sat. et qͣntũ uniꝰ quusq scdm̃ ip̃am operet᷑
et proficiat. Studiose considerat. et dñ au¬
ditorũ conatũ scdm suam doctͥnam profic̾e
uidet de dilacõne scẽ tiuitatis minbiliter
et młtipluit̾ gaudet et laborat in antiora
ciuitatem et portas eius et murũ per ci¬
uitatẽ que sp̃ali nomie non designatur
plebem accipiniꝰ infi̾orem. per portas suut
supͣdcm est apłõs: quorũ doctrina alii ĩgre¬
diũtur ad fidem. Per murũ xp̃m: qui su
os inunit. et ab hostiũ incursu defendit.
angełs ergo metit᷑ ciuitatem: dũ doctoꝵ
sagacitas subiecte plebis actẽdat possi¬
bilitatẽ. et scdm̃ uirtutẽ capacitatis ad¬
hibet u̾bum p̃dicacõnis. et ad hĩto uerbo
perfcm operis consid̾at. ut qͣntũ se in su¬

Expanded text:
ream aptius accipimus quam sacram Scripturam? Angelus enim habet arundinem auream, quia sanctus doctorum chorus ad erudiendam plebem Dominicam missus habet Scripturam divinam, Dei sapientangelus habens civitatem metitur, quia doctorum sat, et quantum unusquisque secundum ipsam operetur, et proficiat studiose considerat. Et dum auditorum conatum, secundum suam doctrinam proficere videt de dilatione sanctae civitatis mirabiliter, et multipliciter gaudet, et laborat in anteriora civitatem, et portas ejus, et murum. Per civitatem quae speciali nomine designatur, plebem accipimus inferiorem; per portas, sicut supra dictum est, apostolos, quorum doctrina alii ingrediuntur ad fidem; per murum, Christum, qui suos undique munit, et ab hostium incursu defendit. Angelus ergo metitur civitatem, dum doctorum sagacitas subjectae plebis attendit possibilitatem, et secundum virtutem capacitatis adhibet verbum praedicationis, et adhibito verbo profectum operis considerat, ut quantum se in su
Abbreviated transcription (Latin):
habebat mensurã arũdineam aure¬
am. ut metiret᷑ citatem et portas eius. ⁊ nu¬
rum. Mensura rerũ drĩam sigͥlicat meritoꝵ.
Suꝑius uidit ciuitatẽ inunitã et ornatam:
Hic edocet᷑ attendere alios ab aliis in saucta
tĩtate meritis differre. Et diligẽter intuen
nũtur magis ad scõrum p̾sencia merita ꝙͣ
ad futura p̾mia spectare probant᷑. Qmͣuis
namq intencio ꝓphe sit in hac uisione su¬
ꝑnũ beate Iherłm statũ describ̾e quedã tamẽ
magnifica de presentib eius m̾itis nõ in¬
conueĩenter studet intimare: ut dum des
scõrum magͥficis untutib crudimꝰ celesti¬
a eorum premia: sublimitꝰ admirem᷑. Et qͥ
loquebatur mecũ hebat mensurã arũdinẽa

Expanded text:
habebat mensuram, arundinem auream, ut metiretur civitatem et portas ejus et murum . » Mensura rerum differentiam significat meritorum. Superius vidit civitatem munitam, et ornatam, hic edocetur attendere alios ab aliis in sancta civitate meritis differre. Et diligenter intuendnuntur, magis ad sanctorum praesentia merita, quam ad futura praemia spectare probantur. Quamvis namque intentio prophetiae sit in hac visione supernum beatae Hierusalem statum describere, quaedam tamen magnifica de praesentibus ejus meritis non inconvenienter studet intimare, ut dum de sanctorum magnificis virtutibus erudimur, coelestia eorum praemia sublimiter admiremur. Et qui loquebatur mecum habebat mensuram arundinem
Abbreviated transcription (Latin):
eria uisio agit de .uii. angłis. et de
uii. tubis que illis date sũt ad canẽ¬
dum: et de cantu singłorũ per ordinẽ ange¬
lorũ. Agit et de aliis sacram̃tis que subor¬
Sine cantꝰ illoꝵ contiuẽtur.

Expanded text:
ertia visio agit de septem angelis, et de eptem tubis, quae illis datae sunt ad canendum, et de cantu singulorum per ordinem angelorum. Agit et de aliis sacramentis quae sub ordine cantus illorum continentur.
Abbreviated transcription (Latin):
Oqͣnto sacuis. oqͣnto rectuis foret. ut
ꝓforib obseruares. ut cũ abrahan.
uł helia dilectoris tin aduentum ex¬
pectares. aduenienti occurreres. ⁊ cũ
exultatione susciꝑes. Deberes sane si¬
cuti dilecti tui colũba inforaminib
petre incau̾nis macerie suspensis alis
colloq ꝓtenso. foras ꝓspice. ⁊ unici
tu aduentum cum columbino qͦ¬
dã canti .&e genutu q̃rere et expec¬
tare. S forte adhuc nr̃i cherubui
alas ñ hñt. uł si hñt expensas nõdũ
hñt. Nondum fortassis opꝰ nr̃m ad
plenum formauimꝰ nec dum frrmã
illam anglicam exintegro uixta dñicã
sententiam consũmauimus:¬

Expanded text:
O quanto satius, o quanto rectius foret, ut O quanto satius, o quanto rectius foret, ut prae foribus observares, ut cvel Elia dilectoris tui adventum exspectares, advenienti occurreres, et cum exsultatione susciperes. Deberes sane sicuti dilecti tui columba in foraminibus petrae, in cavernis maceriae suspensis alis, colloque protenso foras prospicere, et unici tui adventum cum columbino quodam cantu et gemitu quaerere et exspectare. Sed forte adhuc nostri cherubin alas non habent, vel si habent, expansas nondum habent. Nondum fortassis opus nostrum ad plenum formavimus, necdum formam illam angelicam ex integro, juxta Dominicam sententiam, consummavimus
Abbreviated transcription (Latin):
tus tiis loquitur tibi surge ꝓpa
amica mea. columba mea. formo¬
sa mea. & ueni. cur ñ statim exili᷑.
occurris. app̃hendis ⁊ oscła iungis:
Quid adhiic dicis expecta: scce ad¬
huc expectat etce iterum uocat.
Surge amica mea speciosa mea. &
ueni inforaminib petre. in cauermꝰ
macerie. Quid tu: Rexxpecta adhuc
modicum oanima ingrata. ouis¬
cera dura. Usq quo affligis amicũ
tium. usq quo fatigas dilectum tu¬
um: Pulsat ⁊ non ius aꝑice. uocat ⁊
non ius exire. Pulsat semel ⁊ iterum.
et tu eum expectare. tu reexpectare
nibes modicum. oe modicum. uocat
semel. uocat it̃um. tu nichilomuiit
eum expectare. et reexpectare cogis
modicum. ⁊ modicum. Modicum in
uno loco. ce modicum in alio. Modic̃¬
ibi modicũ ibi. sogit᷑ itaq dilectus
tuus facere sep̾e ⁊ multum ꝙ cu clici
modicum ⁊ modicum. Nam modicũ
et modicum ꝓtrahis uni longum. &
longum. ⁊ in hunc modum fraudas
amicũ tuũ ⁊ fatigas et dilectũ tuum.

Expanded text:
tus tuus loquitur tibi: Surge, propera, tus tuus loquitur tibi: Surge, propera, amica mea, columba mea, formosa mea, et veni . Cur non statim exsilis, occurris, apprehendis et oscula jungis? Quid adhuc dicis: Exspecta? Ecce adhuc exspectat, ecce iterum vocat: Surge, amica mea, sponsa mea, et veni in foraminibus petrae, et in cavernis maceriae . Quid tu? Reexspecta adhuc modicum. O anima ingrata, o viscera dura, usquequo affligis amicum tuum, usquequo fatigas dilectum tuum? Pulsat, et non vis aperire; vocat, et non vis exire. Pulsat semel et iterum, et tu eum exspectare, tu eum reexspectare jubes modicum, et modicum. Vocat semel, vocat iterum, tu nihilominus eum exspectare et reexspectare cogis, modicum et modicum. Modicum in uno loco, et modicum in alio, modicum ibi. Cogitur itaque dilectus tuus facere saepe, et multum, quod tu dicis modicum et modicum. Nam modicum et modicum protrahis in longum, et longum, et in hunc modum fraudas amicum tuum, et fatigas dilectum tuum.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑi michi soror mea. amica mea. colum¬
ba mea. in macłata mea. qr capud me
pleñ¬
um ẽst rore et grruui mei guitis noc¬
tem nonstatim ꝓsilis aꝑis introducis
q inamplexus ruis: Expoliam meĩ¬
quit tunica mea. qͦtͦ uduar illam:
laui pedes meos. qͦmͦ inqͥnabos illos :
Expectet tũ modicũ si uult ut sus¬
cipiam illum. Pulsat ⁊ introitum
postulat ae dicis expecta. scce expec¬
tat ecce it̾m pulsat. ⁊ dicis reexpecta
Et qͥo inqͥs est magnum. si expectat
modicũ: oqͣntũ tumeo ne istud mo¬
dicũ. ꝓtͣhas in longum. donec tnse¬
at & declinet. du multumq fati¬
gatus disceclat. oftendit hec illa nox
tua &e nimis sera querela. Pessulũ
ostii mei. apui dilecto meo. at ille
declinauerat. atq: tnͣsierat. s ecce
it̃ium rediens pͥorisq contemptus
uiuiriam non reputans. stat pꝰ pa¬
rietem. despiciens ꝑfenestras. ꝓspiti¬
ens ꝑcancellos andi uocantem que
noliusti suscipe pulsantem. sn dilec¬

Expanded text:
peri mihi, soror mea, amica mea, columperi mihi, soror mea, amica mea, columba mea, immaculata mea, quia caput meum plenum est rore, cincinni mei guttis noctem non statim prosilis, aperis, introducis, et in amplexus ruis? Exspoliavi me, inquit, tunica mea, quomodo induar illa? Lavi pedes meos, quomodo inquinabo illos? Exspectet tamen modicum, si vult, ut suscipiam illum; pulsat et introitum postulat, et dicis: Exspecta; ecce iterum pulsat, et dicis: Reexspecta. Et quid, inquis, est magnum, si exspectat modicum? O quantum timeo ne istud modicum protrahas in longum, donec transeat et declinet, diu multumque fatigatus discedat. Ostendit hoc illa vox tua, et nimis sera querela: Pessulum ostii mei aperui dilecto meo; at ille declinaverat, atque transierat . Sed ecce iterum rediens, priorisque contemptus injuriam non reputans, stat post parietem, respiciens per fenestras, prospiciens per cancellos. Audi vocantem, quae voluisti suscipere pulsantem. En dilec
Abbreviated transcription (Latin):
tia. ⁊ nuntio p̃eunte aduentꝰ tui horã
p̃menda. Niunntuis itaq uit̃turrat. qͥ
me. qͥd me fac̾e uelis edoceat. Nunturᷤ
inqͣ int̾ nos mediꝰ discurrat qui me de
singlic instruat doceat me ñ solũ suꝑ
statri meo. s cẽ de statu tuo. Uoceat
qͦmͦ apud te sit. uł quid tͥ de me pla¬
cuent. mranda itaq atq remanda. nunti¬
a atq renuntia. Non decet amantes
nuitua studia. mutua in alt̾utrum de¬
sideria nescire. nec sufficit estuanti am-¬
iuo ardenti desiclio semel audiere. Obsecͤ
gͦ manda remanda. manda remanda. for¬
te multũ amat. mltum estuat. q̃ sic ii¬
stat. q̃ iã inportune int̾nuntia q̃ritat
bidemꝰ gͦ quid faciat. Ecce unxta uer¬
bum tuum nuntiis sepe missis sepe
remissis tandẽ aliqnͣdo nuntios suos sb̃¬
seͥtur. ut cupitis amplexib ꝑsiuat᷑
& mutua dilectione foueat᷑. Ecce iam
ꝓforib stat. eice iam ad ostium pul¬
sat. Scce uox dilecti tui pulsantis. A¬

Expanded text:
tia, et nuntio praeeunte adventus tui horam tia, et nuntio praeeunte adventus tui horam praemanda. Nuntius itaque intercurrat, qui me quid me facere velis edoceat. Nuntius, inquam, inter nos medius discurrat qui me de singulis instruat, doceat me non solum super statu meo, sed etiam de statu tuo. Doceat quomodo apud te sit, vel quid tibi de me placuerit. Manda itaque atque remanda, nuntia atque renuntia. Non decet amantes mutua studia, mutua in alterutrum desideria nescire, nec sufficit aestuanti animo ardenti desiderio semel audire. Obsecro ergo, manda, remanda, manda, remanda. Forte multum amat, multum aestuat quae sic instat, quae tam importune internuntia quaeritat. Videamus ergo quid faciat. Ecce juxta verbum suum nuntiis saepe missis, saepe remissis, tandem aliquando nuntios suos subsequitur, ut cupitis amplexibus perfruatur, et mutua dilectione foveatur. Ecce jam prae foribus stat, ecce jam ad ostium pulsat. Ecce vox dilecti tui pulsantis: A
Abbreviated transcription (Latin):
emꝑ debet anima sca. ⁊ ueri spõ¬
si amica. ad dilecti sui aduentũ
sũmo cum desiderio in hiare. parata sen¬
ꝑ ae uocanti occurre ⁊ pulsanti aꝑire. Le¬
bet in qͣ semꝑ in hoc sollicita eẽ. ce para¬
ta iuuieniri. ne subito &e. in opinate adue¬
niens munis comptam muius ornatam
inueniat. uł dui. exclusus diutine p̃sto¬
lationis ullam molestiam sustineat. Mo¬
lestia satis u̾ba. estuantiq desid̾io mul¬
tum onerosa: Manda remanda. man¬
da remanda. expecta reexpecta eipec¬
ta reexpecta. mooicum. ibi modicũ
ibi: uerba sunt sane anime pigre a¬
nume tepide. muiꝰ cirtumspecte. ce mi¬
nus ingrate. Quid eium dicit huiꝰmͦi
anima. ce in siuis sordib inuenta. cum
se dolet inopinato diligentis aduẽ¬
tu pueuiri et erubescit se nunꝰ com¬
positam. minus ornatam inueniri:
ferte inquit aduentum tuum p̃scire
debuissemuf. ut te sollempnit susci¬
perem. ⁊ ea qͣ deberem alac̾tate tͥ ocur¬
rerem. de cet̾o gͦ mͥ aduentũ tuũ p̃mui¬

Expanded text:
er debet anima sancta et veri sponsi amica ad dilecti sui adventum summo cum desiderio inhiare, parata semper et vocanti occurrere, et pulsanti aperire. Debet, inquam, semper in hoc sollicita esse et parata inveniri, ne subito et inopinate adveniens eam minus comptam, minus ornatam inveniat vel diu exclausus diutinae praestolationis ullam molestiam sustineat. Molesta satis verba aestuantique desiderio multum onerosa. Manda, remanda, manda, remanda; exspecta, reexspecta, exspecta, reexspecta; modicum ibi, modicum ibi , verba sunt sane animae pigrae, animae tepidae, minus circumspectae et nimis ingratae, Quid enim dicit hujusmodi anima et in suis sordibus inventa, cum se dolet inopinato diligentis adventu praeveniri, et erubescit se minus compositam, minus ornatam inveniri? Certe, inquit, adventum tuum praescire debuissem ut te solemniter susciperem, et ea qua deberem alacritate tibi occurrerem. De caetero ergo mihi adventum tuum praenun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpiciatorio subiaceret ⁊ si tua
phylosophia tali phylosophie
subseruiret: utiq nobis & ip̃a
plac̾et. S noit̃ ea uti meliꝰ nr̃i
theo logi ꝗͣ mundi philosophi.
ꝑe placeat: uł qͥd tͥ in arche

Expanded text:
pitiatorio subjaceret, si tua philosophia tali philosophiae subserviret, utique nobis et ipsa placeret. Sed norunt ea uti melius nostri theologi, quam mundi philosophi. opere placeat, vel quid tibi in arc
Abbreviated transcription (Latin):
& sit tͥ in uelam̃ ocłoꝵ tuoꝵ. ne
forte aꝑiant᷑ ocłi tui & uideant
uanitatẽ. ꝓpiciatorio supponit᷑ ut
in alta attollat ⁊ inferiorũ scien¬
tia suꝑiori subseririat: & mentis
ocłm multo ex̃cicio ad altiora capi¬
enda exacuat. ꝓpiciatorio ⁊ ligno
int̃ponit᷑ ut abimucẽ diuidat ÷ &
animũ humanũ ab infeitoꝵ amo¬
re suspendat: neforte de sublimi

Expanded text:
 sit tibi in velamen oculorum tuorum, ne forte aperiantur oculi tui, et videant vanitatem. Propitiatorio supponitur, ut in alta attollat, ut inferiorum scientia superiori subserviat, et mentis oculum multo exercitio, ad altiora capienda exacuat. Propitiatorio et ligno interponitur, ut ab invicem dividat, et animum humanum ab inferiorum amore suspenda
Abbreviated transcription (Latin):
nam dare solet hãc tantã grãm
in signũ dilecto̾nis e pignꝰ cari¬
tatis q̃ diligit diligentes se ce su¬
os dignos efficit amore: in tm̃
ut ab illo mereant᷑ audtre. Iã
ñ dicã uos seruos s amncos: qͥaͥ
omnĩa nota feci uobis q̃ audiui
a pr̃e meo ⁊ ħ itaq archa non
semꝑ p̾sens est habet᷑: qͥa cõ¬
tẽplatõnis gr̃a etiã ip̃is qñꝙ¬

Expanded text:
t hanc tantam gratiam in signum dilectionis et pignus charitatis, qui diligit diligentes se, et suo dignos efficit amore, intantum ut ab illo mereantur audire: Jam non dicam vos servos, sed amicos, quia omnia nota fecit vobis quae audivi a Patre meo? Haec itaque arca non semper praesens habetur, quia contemplationis gr
Abbreviated transcription (Latin):
Parũ gͦ puto meam uł cuiꝰꝙ homi¬
nis in de ꝓferre sententiã : discamꝰ
ab eo qͥ docet hominẽ scientiã. Au¬
diamꝰ itaq quid uobis in hoc nego¬
tium ꝓponat uł qͥd in rei exitũ ꝓ¬
mutat. Cum posuerint inqͥt uesti¬
gia pedũ suoꝵ sac̾dotes qͥ portant
archam federis dñi dĩ uniu̾se t̾re
in aqͥs iordanis: aque q̃ inferiores st̃
decͣrent atq deficient ⁊ q̃ autẽ desuꝑ
ueniunt in una mole consistent. Opor¬
tet gͦ ut audimꝰ arcbã federis dñi pre¬
sentẽ hr̃e : si concupiscimꝰ inferiores
aqͣs deficere ÷ &e suꝑiores in una mole
confurg̾e. O felices qͥ eam &e si ñ semꝑ
ueri̾tñ freq̃ter p̾sentẽ hab̾e possunt:
templatonis: Que est illa ar¬
cha deaurata: nͥ humana in¬
telligentia celestis sap̃ie fulgo¬
re splendida. & diuine inspiratõ
nis ĩrradiata: Qid rectiꝰ intelligimꝰ
ꝑ illud uen̾abile sacrariũ ⁊ factoꝵ
diuinoꝵ reconditorũ ⁊ qͣm spiri¬

Expanded text:
Parum ergo puto meam vel cujusque homiParum ergo puto meam vel cujusque hominis inde proferre sententiam, discamus ab eo qui docet hominem scientiam. Audiamus itaque quid nobis in hoc negotium proponat, vel quid in rei exitum promittat. Cum posuerint, inquit, vestigia pedum suorum sacerdotes qui portant arcam foederis Domini Dei universae terrae, in aquis Jordanis, aquae quae inferiores sunt decurrent atque deficient; quae autem desuper veniunt in una mole consistent. Oportet ergo, ut audimus, arcam foederis Domini praesentem habere, si concupiscimus inferiores aquas deficere, et superiores in una mole consurgere. O felices qui eam, etsi non semper, verumtamen frequenter praesentem habere possunt, templationis? Quae est illa arca deaurata, nisi humana intelligentia coelestis sapientiae fulgore splendida et divinae inspirationis luce irradiata? Quid rectius intelligimus per illud venerabile sacrarium et sacrorum divinorum reconditorium, quam spiri
Abbreviated transcription (Latin):
ed nec illud hoc in loco p̃¬
tereundũ puto. qͣ arte qͣ¬
u̾e industͥa effici ualeat ut se ultto
iordanis conu̾tat ce spontaneo nutu
in suũ sinũ fontẽ reccrat. Aliud si¬
qͥdẽ ẽ nosse qͥd eypediat ist qͥd fieri
oporteat. & aliud ñ ignorare qͦm
optinere ualeas: qd̾ utile seuetiam
necessariũ fore ñ dubitas. Qͥs ñ des¬
ꝑet tanti fluminis impetũ posse in
nis cursum rapidissimũ impetũ¬
q ad ima uehem̃tissimũ posse cohi¬
berr & in contͣria deflectere. nͥ artẽ
accipiat qͣ se illud sꝑet effice̾. Deniq
cͦsum aq̃ defiluentis p̃peditũ sepe audi¬
uimꝰ freq̃ter ce uidimꝰ neꝙ hoc impos¬
sibile iudicamꝰ. siam aliud ẽ in neces¬
sariis appetitib & nat᷑alib affectib
sepe consensũ cohib̾e ⁊ & aliud affecto¬
nẽ inutare. & humane concupiscentie ꝓ¬
cum spontaneo qͦdam intimi amoris nu ał et¬
tu contra amorẽ insuꝑ celestiũ desi¬
derioꝵ concupiscentias assurgere.

Expanded text:
ed nec illud hoc in loco praetereundum puto, qua arte, quave industria effici valeat, ut se ultro Jordanis convertat, et spontaneo nutu in suum fontem recurrat. Aliud siquidem est nosse quid expediat, vel quid fieri oporteat, et aliud non ignorare quomodo obtinere valeas quod utile, seu etiam necessarium fore non dubitas. Quis non desperet tanti fluminis impetum posse in ffectionis cursum rapidissimum, impetumque ad ima vehementissimum, posse cohibere, et in contraria deflectere, nisi artem accipiat qua se illud speret efficere? Denique cursum aquae defluentis praepeditum saepe audivimus, frequenter et vidimus, neque hoc impossibile judicamus. Nam aliud est in necessariis appetitibus, et in naturalibus affectibus saepe consensum cohibere et aliud affectionem mutare et humanae concupiscentiae pet spontaneo quodam intimi amoris nutu contra morem in supercoelestium desideriorum concupiscentias assurgere.
Abbreviated transcription (Latin):
atq it̾m deiciunt᷑. lapsi ⁊ huiili¬
ati it̾̃m & it̾m illuminãt᷑ hanc ca¬
dendi resurgendiq uicissitudinẽ
sepe alt̾nant. & hos alt̾nandi mo¬
dos multi diui multũq freqͤutãt
multi autẽ hanc alfnandi consũ¬
etudinem pessimo tandem fine cõ¬
cludunt. de quib constat quod
sp̃italium karismatum grãm nõ
tam ad suam qmͣ ad aliorum uti¬
litatem acceꝑunt: hoꝵ absq du¬
bio balaam typum ex suis oꝑib
gessit. hoꝵ ꝓpͥetatem insius ũbis
ex p̾ssit. cum dicit. dicit auditor
sermonum dĩ qui iusionem om̃i

Expanded text:
atque iterum dejiciuntur, lapsi et humiliatque iterum dejiciuntur, lapsi et humiliati iterum et iterum illuminantur. Hanc cadendi resurgendique vicissitudinem saepe alternant, et hos alternandi modos multi diu, multumque frequentant. Multi autem hanc alternandi consuetudinem pessimo tandem fine concludunt, de quibus constat quod spiritualium charismatum gratiam non tam ad suam quam ad aliorum utilitatem acceperunt. Horum absque dubio Balaam typum ex suis operibus gessit, horum proprietatem in suis verbis expressit, cum dicit: Dixit auditor sermonum Dei, qui visi
Abbreviated transcription (Latin):
qui lum̃ reuelantis gr̃e accipit.
dũ se inorationem ꝓfternit. Si ã
eadẽ litt̾a mistice discutit᷑ in ean¬
dem sententiã concurrere uidet᷑.
Quid enĩ ẽ cad̾e nͥ semet ip̃m ex
peccatoꝵ suoꝵ recordatione hu¬
miliare. & ex uera contricione.
cordis rigorem deponere: S aniꝰ
sepe dũ semet ip̃m in hunc modũ
deicit. in maiori gr̃a resurgit. quia
lum̃ ocłoꝵ suorum cadendo re¬
cuꝑat. quos male erectus clausos
tenebat. Possumꝰ tũ dic̃e. qd̾ hoc
sit absq dubio cad̾e. blañ enti cul¬
pe consentire. Scimꝰ autẽ q non¬
nulli sunt qui ex multitudine
reuelationum suar̃ se attollunt
ꝑmittuntur autem qui eiusmm
sunt exdigno dĩ uidicio cadere.
ut desmant suꝑbire. dum gͥ in
culpam labuntur confundunt᷑.
compunguntur compuncti pur¬
gantur. purgati illuminantur
S illuminati nt̃m suꝑbiunit. suꝑbi¬
endo lumen qd̃ receꝑant amittũt.
Iluminati itaq & elati iterum

Expanded text:
qui lumen revelantis gratiae accipit, qui lumen revelantis gratiae accipit, dum se in orationem prosternit. Si autem eadem littera mystice discutitur, in eamdem sententiam concurrere videtur. Quid enim est cadere, nisi semetipsum ex peccatorum suorum recordatione humiliare, et ex vera contritione cordis rigorem deponere? Sed animus saepe, dum semetipsum in hunc modum dejicit, in majori gratia resurgit, quia lumen oculorum suorum cadendo recuperat, quos male erectus clausos tenebat. Possumus tamen dicere, quod hoc sit absque dubio cadere, blandienti culpae consentire. Scimus autem quia nonnulli sunt, qui ex multitudine revelationum suarum se attollunt. Permittuntur autem qui ejusmodi sunt ex digno Dei judicio cadere, ut desinant superbire. Dum igitur in culpam labuntur, confunduntur, compunguntur, compuncti purgantur, purgati illuminantur. Sed si illuminati iterum superbiunt, superbiendo lumen quod receperant, amittunt. Illuminati itaque et elati iterum
Abbreviated transcription (Latin):
N gresso damele rex coram ipso
sompnium loquitur. sic̃ u̾bis sub¬
seqͤntib ostenditur. Et sompniũ
inquit coram ipso locutus sum.
Sompnium eiusmodi corã dam¬
ele loqui est: nusteriorum que
diunitus erudiri cupimꝰ sub tẽ¬
pore orandi memoria tangi ae
inter orandum diune reuelati¬
onis desid̾io affici. Nam qͣmt ad mo¬
dum exꝑti recognoscũt. illi qui
frequentib reuelationib diuini¬
tus releuari. letisicariq merue¬
runt. sub tempore orandi maxi¬
me solent illuminantis gr̃e lum̃
acciꝑe. & ex eiꝰ inspiratione miste¬
riorum ꝓ funda penetrare. Ex inti¬
ma nam̃q compunctione anuꝰ
lauatur mundatur. & ꝓculdu¬
bio quanto purior reclditur
tanto faciliꝰ tanto ꝓfundius. illu¬
minat᷑. huic ẽ qd̃ balaam de se
sepe intellectuał sensus aꝑitur:
Solemꝰ nos sane int̾ram toto cor¬
corpore sepe ꝓsternere cũ uolumꝰ
attentius orare. Quantum gͦ ad ex¬
positionẽ litt̾e spectare uidetur
ocł̃i ei quasi cadendo aꝑiuntur.

Expanded text:
ngresso Daniele, rex coram ipso somnium loquitur, sicut verbis subsequentibus ostenditur: Et somnium, inquit, coram ipso locutus sum . Somnium ejusmodi coram Daniele loqui, est mysteriorum quae divinitus erudiri cupimus, sub tempore orandi memoria tangi, et inter orandum divinae revelationis desiderio affici. Nam quemadmodum experti recognoscunt illi qui frequentibus relevationibus divinitus relevari laetificarique meruerunt, sub tempore orandi maxime solent illuminantis gratiae lumen accipere, et ex ejus inspiratione mysteriorum profunda penetrare. Ex intima namque compunctione animus lavatur, mundatur, et procul dubio quanto purior redditur, tanto facilius, tanto profundius illuminatur. Hinc est, quod Balaam de semsaepe intellectualis sensus aperitur. Solemus nos sane in terram toto corpore saepe prosternere, cum volumus attentius orare. Quantum ergo ad expositionem litterae spectare videtur, oculi ei quasi cadendo aperiuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
morbus auaricie crescit & ma¬
lum crutelitatis inducit. Est aũt
pͥmus gradus seuitie. qñ ꝓ aliqͣsui
commnoditate p̃sumit uł sustinet.
ñ tñ fine conscientie remordanio¬
ne inꝓximum suũ seuire. Cor
ab humano cõmutatur. qñ nil¬
la cõpassione mouetur. nulla
humanitate mollitur. qñ in exer¬
cendis rapinis nullo diuini timo¬
ris respectu. nulla pene uł nul¬
la penitus conscientie stimulati¬
one mordetur. Cor fere accipit. qui
gratis etiam seuit. qui sine cau¬
sa aliqua ad aꝑtam malitiam e¬
rumpit. Primus itaq malitie
graduis est qñ sine causa omĩno
erga pximum suum obdurat᷑
nulla compassione tangitur. ter¬
cius & pessimus. qñ iam in eius
penitentiam ex diuina miseratõ

Expanded text:
morbus avaritiae crescit, et mamorbus avaritiae crescit, et malum crudelitatis inducit. Est autem primus gradus saevitiae, quando pro aliqua sui commoditate praesumit, vel sustinet non tamen sine conscientiae remorsu in proximum suum saevire. Cor ab humano commutatur, quando nulla compassione movetur, nulla humanitate mollitur, quando exercendis rapinis nullo divini timoris respectu, nulla poenae vel nulla penitus conscientiae stimulatione mordetur. Cor ferae accipit qui gratis etiam saevit, qui sine causa aliqua ad apertam malitiam erumpit. Primus itaque malitiae gradus est, quando sine causa omnino erga proximum suum obduraturnulla compassione tangitur. Tertius et pessimus, quando jam in ejus poenitentiam ex divina miserat
Abbreviated transcription (Latin):
trende obsecro quo ẜ bunt᷑.¬
modo malũ grassat᷑̃. Prius
amutunt᷑ bona. postea cõmittunt᷑
ce mala. I excussione foliorum
ce disꝑsione fructuum intellige
detm̃ta bonoꝵ. In alligatione in
herbis &r obduratione cordis intel¬
lige incrementa maloꝵ. Illud ã
notandũ quib gradib accrescat
accumulatio uiciorum. Prius ina¬
uariciam deicitur. tandem autẽ
ꝑ młtiplices corruptionis gradus
ad omnẽ crudelitatem effrenat᷑.
pͥmo itaq uincło ferreo &e ereo
preuaricatrix amma ligatur
qñ cũ forti labore oe ꝑtinati solli¬
citudin cira terrenoꝵ adquisiti¬
onem infatigabilit̾ occupatur.
Rore celi tinguitur. qn̾ maligna
suggestione ad fraudem imbuit᷑
ut ad auaricie instigationem qd̃
non potest ꝑindustriam. adqui¬
rat ꝑfraudulentiam. fĩt aũt tan¬
dem cum feris pars eiꝰ in herb̃ terre
qñ id qd̃ ñ potest ꝑ industriam
neq ꝑ fraudem ad quirere. cupit
ac satagit ꝑ iuolentiam &e rapi¬
nam optinere. Ecce quomodo

Expanded text:
tende, obsecro, quomodo malum grassatur. Prius amittuntur bona, postea committuntur et mala. In excussione foliorum, et dispersione fructuum, intellige detrimenta bonorum. In alligatione in herbis et obduratione cordis, intellige incrementa malorum. Illud autem notandum, quibus gradibus accrescat accumulatio vitiorum, prius in avaritiam dejicitur, tandem autem per multiplices corruptionis gradus ad omnem crudelitatem effrenatur. Primo itaque vinculo ferreo et aereo praevaricatrix anima ligatur, quando cum forti labore et pertinaci sollicitudine, circa terrenorum acquisitionem infatigabiliter occupatur. Rore coeli tingitur, quando maligna suggestione ad fraudem imbuitur, ut ad avaritiae instigationem, quod non potest per industriam, acquirat per fraudulentiam. Fit autem tandem cum feris pars ejus in herbis terrae, quando id quod non potest per industriam, neque per fraudem acquirere cupit, ac satagit per violentiam et rapinam obtinere. Ecce quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
dum accepit. Si miraris quom ds̃
omia que inmundo gerunt᷑ absq
ulla contradictione solo uolunta¬
tis nutu ad om̃e sium bñplatitũ
inclinat. consid̾a quia ꝙ anuna qͣ¬
libet corporis sui mbra ꝓsolo uolũ¬
tatis arbitrio mouit. mod̾atur.ꝙ
ordinat. Unus itaq utrobiq qͣntũ
ad similitudinẽ agendi modꝰ. qͣmuiꝰ
in equalitatis comparatione dĩsisˢ
In his om̃ib pͥmus cherub inꝓpiti

Expanded text:
dum accepit. Si miraris quomodo Deus dum accepit. Si miraris quomodo Deus omnia, quae in mundo geruntur, absque ulla contradictione solo voluntatis nutu, ad omne suum beneplacitum inclinat, considera quia et anima, quaelibet corporis sui membra pro solo voluntatis arbitrio movet, moderatur et ordinat. Unus itaque utrobique quantum ad similitudinem, agendi modus, quamvis in aequalitatis comparatione diversus. In his
Abbreviated transcription (Latin):
suos inꝑpiciatorium uertere. qmͣ ĩ
duunaꝵ rerum speclatione &e inue¬
stigatione rõnalem creaturã atten¬
dẽ. ⁊ ex inspecta similitudine ad diui¬
nitatis intelligentiam alt̾ius ꝓfic̾e:
si miraris quo mͦ ille omĩum opi¬
fex d̃s tot & tam uarias rerũ specieᷤ
ꝓut uoluit impso mundi exordio
creaturas quotiens uoluerit sine
p̃iacenti mat̾ia ce uelut ex nichilo
formare. et incipiet muius ẽẽ mira¬
bile. qd pͥus forte uidebatur incre¬
dibile. Inquo ce illud inuemes ual¬
de notabile qd̃ rerum ueritatem
qͥ sũma ueritas est resera̾uit sibi
rerum uͦ inagines qͣlibet. hora
formandas sue concessit imagini:¬
Si miraris quomodo unus isdemq
ds̃ possit eẽ om̃ib in locis. ñ ꝑ partes
diusus s ubiq totus. attende qd̾ una
eadẽq anima sit ꝑ omia corporis mẽ¬
bra diffusa. nec tñ et ipsa ꝑ partes
diuisa. s insingłis tota & indundu¬
modulo suo incorpore suo.hoc est ĩ
sins uiris mundo quẽ & ipsa regen¬

Expanded text:
torium vertere, quam in divinarum rerum speculatione, et investigatione rationalem creaturam attendere, et ex inspecta similitudine ad Divinitatis intelligentiam, altius proficere? Si miraris quomodo ille omnium opifex Deus tot et tam varias rerum species, prout voluit, in ipso mundi exordio creaturas quoties voluerit sine praejacenti materia, et velut ex nihilo formare, et incipiet minus esse mirabile, quod prius forte videbatur incredibile. In quo et illud invenies valde notabile, quod rerum veritatem, quae summa veritas est, reservavit sibi, rerum vero imagines qualibet hora formandas suae concessit imaginSi miraris quomodo unus idemque Deus possit esse omnibus in locis non per partes divisus, sed ubique totus, attende quod una eademque anima sit per omnia corporis membra diffusa, nec tamen et ipsa per partes divisa, sed in singulis tota et individumodulo suo in corpore suo, hoc est in sui juris mundo, quem et ipsa regen
Abbreviated transcription (Latin):
autem duo cherubin ñ solũ
se inuicem respic̃e uerum ce. in ip̃o
alt̾utro respectu uultũ inꝑpiciato¬
rium uert̾e. Uultum suum cherubĩ
designati iuppiciatoriũ uertunt qñ
nouissuma duo contẽplationum ge¬
nera in eo qd de sublimib ⁊ diuinis
concordit sentunt. ab illis q̃ quario
contẽplationis gem̾ subiacent in as¬
sertionis sue testimonium rõnis si¬
uulitudinẽ trahunt. Quartũ siqͥ¬
dem contemplationis genus intelli-¬
gunꝰ ꝑ ꝓpiciatorium. sicut induob
cherubin intelligunus qͥntum et
sextum. Sicut autẽ suꝑius dictum
est quartum contẽplationis genꝰ
ũsatur ini illis maxime que consi¬
cłari solent circa sp̃m rõnalem. sed
creatum. qͥntum si ce sextum u̾sat᷑
in illis p̃cipue que considerari opor¬
tet circa spm̃ diuinam ce increatum.
Quia gͥ rõnalem creaturam ad creato¬
ris imaginem factam agnouimꝰ rec¬
te ab illa natura similituduus rõnẽ
familiarius querimꝰ modũq innesti¬

Expanded text:
autem duo cherubin non solum se invicem respicere, verum etiam in ipso alterutro respectu vultum in propitiatorium vertere. Vultum suum cherubin designati in propitiatorium vertunt, quando novissima duo contemplationum genera in eo quod de sublimibus et divinis concorditer sentiunt, ab illo quae quarto contemplationis generi subjacent, in assertionis suae testimonium rationis similitudinem trahunt. Quartum siquidem contemplationis genus intelligimus per propitiatorium, sicut in duobus cherubin, intelligimus quintum et sextum. Sicut autem superius dictum est, quartum contemplationis genus versatur in illis maxime quae considerari solent circa spiritum rationalem, sed creatum. Quintum vero et sextum versantur in illis praecipue quae considerari oportet circa Spiritum divinum et increatum. Quia igitur rationalem creaturam ad Creatoris imaginem factam agnovimus, recte ab illa natura similitudinis rationem familiarius quaerimus, modumque investi
Abbreviated transcription (Latin):
tespicit si tͥ mirum fit quom solie
filius patris uidelicet sapientia incrt¬
natus sit quo modo incarne ad nos
uenit. &. tñ apatre ñ recessit ꝑpen¬
de qd̃ &e ĩ unaginaria tͥnitate. solam̃¬
tis sapientia uoci humane incorpora¬
tur. et ꝑ uocem corꝑalem egredit egreᷤᷤ¬
sa agnoscit᷑. agnita retinenir. &e tñ
ab illa de quanata ẽ m̃te peninis ñ se¬
parat᷑ Multa sunt elmodi ĩ rõnali iñ¬
te. ꝓpt̃ quod sccłs cherub debeat inꝑpi
ciatorium intend̾e. Ecce iam ꝑ exposi¬
tionem tenemꝰ. quomͦ duo cherubit
uxxta dñicum docum̃tum se inuita
respicere habeant tenemus nichilomnꝰ
quarõne uł utilitate uultus suos in
ꝓpiciatorium uertere debeant: Qd̃ fre¬

Expanded text:
respicit. Si tibi mirum sit quomodo solus respicit. Si tibi mirum sit quomodo solus Flius Patris videlicet sapientia incarnatus sit, quomodo in carne ad nos venit, et tamen a Patre non recessit, perpende quod et in imaginaria Trinitate sola mentis sapientia voci humanae incorporatur, et per vocem corporalem egreditur, egressa agnoscitur, agnita retinetur, et tamen ab illa de qua nata est mente penitus non separatur. Multa sunt ejusmodi in rationali mente propter quod secundus cherubin debeat ium intendere. Ecce jam per expositionem tenemus quomodo duo cherubin juxta Dominicum documentum se invicem respicere habeant, tenemus nihilominus qua ratione, vel utilitate vultus suos in propitiatorium vertere debeant.
Abbreviated transcription (Latin):
ter atrendunꝰ. aliqd̃ ut credimꝰ sum¬
me trinitatis uestigiũ inuenmꝰ. Est
enĩ ibi aliquid exĩte ipsa. hoc ẽ eiꝰ
sapientia. & ẽ ibi aliquid tam de
m̃te ipsa qmͣ de eius sapientia. scił
dilectio sua. Omĩs enum mens sapi¬
entiam suam diligit. & iccirco sa
uero ex m̃te parit̃ ce sapientia. Sic file
hoc est patͥs sapientia a patre solo.
sp̃s sc̃s autem. hoc ẽ utriusq amor
a patre &. filio. In hunc modũ sccls
cherub inuenit quom inꝑpiciatorũ
consiłationis sue nultũ utilit̃ u̾tere
possit. si indiumarum rerum specłan¬
one similitudinis attestationem q̃¬
rit. Notandum sane qd̃ trita illa que
inrõnali anuna consid̾anda occurĩt.
ꝑsonaꝵ trinitatẽ ñ facuumt. qͣmao¬
differentiam. intres se ꝑsonas duuõt.
uide ergo qr in his que ꝓ similitudĩe
adducta sunt in rõnali anuno. ad il¬
lam sũmam tͥnitatẽ maior ẽ dissimi¬
litudo. ꝙͣ similitudo. Nec mirũtã qr
autẽ similituduns qͣsi elonginquo

Expanded text:
ter attendimus, aliquod, ut credimus, summae Trinitatis vestigium invenimus. Est enim ibi aliquid ex mente ipsa, hoc est ejus sapientia, et est ibi aliquid tam de mente ipsa quam de ejus sapientia, scilicet dilectio sua. Omnis enim mens sapientiam suam diligit, et idcirco sapvero ex mente pariter et sapientia. Sic Filius hoc est Patris sapientia a Patre solo, Spiritus sanctus autem hoc est utriusque amor a Patre et Filio. In hunc modum secundus cherubin invenit quomodo in propitiatorium considerationis suae vultum utiliter vertere possit, si in divinarum rerum speculatione similitudinis attestationem quaerit. Notandum sane quod tria illa quae in rationali anima consideranda occurrunt, personarum Trinitatem non faciunt, quemaddifferentiam in tres personas dividunt. Vide ergo quia in his quae pro similitudine adducta sunt in rationali animo ad illam summam Trinitatem major est dissimilitudo quam similitudo. Nec mirum tamen autem similitudinis quasi e longinquo
Abbreviated transcription (Latin):
tum. id ẽ ꝑmissũ est dyabolo ut tantã ui¬
del ꝑsecucõnẽ fidelib inferret. et pacẽ de
t̾ra simiet. Cuiꝰ ꝑsecucõnis qnͣtitas expri¬
mit: cũ subdit: Et datus est ei gladius s¬
eo usq flagrauit. ut eciã occeam limbũ
ꝑtransiret. Uere magnꝰ : quia inͣt solã
uibem romã quodã tp̃ie ab ĩpiissimo di¬
multis dieb pro xp̃o cesa legũtur. U̾e nnͣg
utiliores: sed maiores. et uniu̾s i tͣis fideli¬
um sustẽtatores et gub̾natores: ut apłos
et excelłetissiõs doctores int̾fecit. Apte er¬
go dicit᷑ qd̃ eqꝰ dyaboli sessoris rufus appn¬
it. duni ĩpiorũ pͥncipum ex̾citus tot scõꝵ
sanguine se rubricauit. Apte ditit᷑. qd̾ sesso¬
ri eius dyabolo ad sumẽdam pacẽ dotm
gladius magnꝰ sit. Dum tot scõꝵ stragẽ
fecit. Aꝑcio scdĩ sigilli: euidẽs demõstra¬
cio sacri elcquii de ꝑsecucõne dyaboli ĩ ef¬

Expanded text:
tum, id est permissum est diabolo, ut tantam vitum, id est permissum est diabolo, ut tantam videlicet persecutionem fidelibus inferret, ut pacem de terra sumeret. Cujus persecutionis quantitas exprimitur cum subditur: Et datus est ei gladius eousque flagravit, ut etiam Oceani limbum pertransiret. Vere magnus, quia intra solam urbem Romam quodam tempore ab impiissimo Dimultis diebus pro Christo caesa leguntur. Vere magnae minus utiliores, sed majores, et universitatis fidelium sustentatores et gubernatores, ut apostolos, et excellentissimos doctores interfecit. Apte ergo dicitur, quod equus diaboli sessoris rufus apparuit, dum impiorum principum exercitus tot sanctorum sanguine se rubricavit. Apte dicitur quod sessori ejus diabolo ad sumendam pacem de terra gladius magnus datus sit, dum tot sanctorum stragem fecit. Apertio secundi sigilli evidens demonstratio sacri eloquii, de persecutione diaboli in ef
Abbreviated transcription (Latin):
sesfor erat xp̃c. Istius dyabolus. Ille ad e¬
rudicõnem hõim: undiq cirtũferebat xp̃m:
iste ad destruccõm eoꝵ cirtũftrebat dyabolũ.
unde de isto dyabolo dicit᷑. Et qui sedebat
suꝑ eum. datũ est ei ut sum̾et pane de t̾¬
ra. Ei namq ip̃i dyabolo qui sedebat suꝑ
eum : crudeliũ udel pͥncipũ ex̾citus datus
est. id ẽ ꝑmissũ est pacem de terra sumere
illata ꝑsecucõne. ¶ uiꝰ ꝑsecutõnis crudeli¬
tas a temꝑe neronis incepit. et usq ad
tẽpus constãtimi magni nõ quieuit. Cesa
sũt ergo mułta marcyrũ milicia. et pro głi¬
osa uictoria a deo coronata. Sequit᷑. Ut
inuitẽ se int̾ficiant. subaudit᷑ hom̃es. In¬
t̾ficiebant hõmes alios alii siue gladio ma¬
t̾iali per occisionẽ: siue spuali per malã su¬
asionẽ. Nec solũ int̾ficiebãt ip̃i ꝑsecutoreͤ
alienos. ĩ cognitos et renatos remotos. sẽd
et ꝑentes notos et uicinos. et hoc totũ da¬

Expanded text:
sessor erat Christus, istius diabolus. Ille ad esessor erat Christus, istius diabolus. Ille ad eruditionem hominum undique circumferebat Christum; iste ad destructionem eorum circumferebat diabolum. Unde de isto diabolo dicitur: Et qui sedebat super eum datum est ei ut sumeret pacem de terra. Ei namque ipsi diabolo, qui sedebat super eum crudelium videlicet principum exercitus datus est, id est permissum est pacem de terra sumere illata persecutione. Cujus persecutionis crudelitas a tempore Neronis incoepit, et usque ad tempus Constantini Magni non quievit. Caesa sunt ergo multa martyrum millia, et pro gloriosa victoria a Deo coronata. Sequitur: ut invicem se interficiant, subauditur, homines. Interficiebant homines alios alii sive gladio materiali per occisionem, sive spirituali per malam suasionem. Nec solum interficiebant ipsi persecutores alienos incognitos et remotos, sed et parentes, notos et vicinos. Et hoc totum da