comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ adcelum preferunt pietatem: & ingredien¬
tes limen ȩccłȩ. deponunt coronam. & crucem
xp̃i depingunt frontibus. Foris arma. hic mi¬
steria: foris scuta. hic sacram̃toꝵ celebratio.
Theo dosii filius. & pater theodosii. religione ac
pietate insignes fuere: idõq prohis omnib
gratias agamus dõ. ꝑxp̃m dñm nostrum: euiẽ

Expanded text:
vero ad coelum proferunt pietatem, et ingredienvero ad coelum proferunt pietatem, et ingredientes limina Ecclesiae, deponunt coronam, et crucem Christi in suis depingunt frontibus. Foris arma, hic mysteria; foris scuta, hic sacramentorum celebratio. Theodosii filius, et pater Theodosii, religione ac pietate insignes. Ideoque pro his omnibus gratias a
Abbreviated transcription (Latin):
nunc autem non solum ciuitates religio¬
ne florent & fide xp̃i s etiam heremus
in nomine dñi gloriat᷑. Antea namq &
regine inconuiuiis uiroꝵ saltabant: sicut
filiam herodiadis fecisse legimus. Nunc
uͦ uix famula dignat᷑ hoc facere. Antiqͥtꝰ
gens ꝑsarum. filii parentib sociabantur
conubio x soror fr̃i iungebatur inpime:
nunc uͦ uirginitatem ãppetunt. Ante hoc
autem. cuncta gens britannica humanis
uescebat᷑ carnib nunc ieiunis reficiunt
animam suam. Massagete & berbices. mi¬
seros putant qui egrotatione moriantur:
& parentes. cognatos. propinquos.cum
adsenectam uenerint iugulatos deuo¬
rant: rectius ẽẽ dicentes ut ase pocius
quã auermib consumantur. Nunc uero
post passionem xp̃i & resurrectionem eius:
abstinentia & castitate deuote militant
xp̃o: & prope om̃s gentes. parate sunt pro
nomine dñi fiidere sanguinem suum. An¬
te hoc. impii & ꝑsecutores erant reges: nunc

Expanded text:
Nunc autem non solum civitates religioNunc autem non solum civitates religione florent et fide Christi, sed etiam eremus in nomine Domini gloriatur. Antea namque et reginae in conviviis virorum saltabant, sicut filiam Herodiadis fecisse legimus : nunc vero vix famula dignatur hoc facere. Antiquitus gentis Persarum filii parentibus sociabantur connubio, et soror fratri jungebatur impune: nunc vero virginitatem appetunt. Ante hoc autem erat quaedam gens, quae humanis vescebatur carnibus: nunc jejuniis reficiunt animam suam. Massagetae et Berbices miseros putant, qui aegrotatione moriantur. Et parentes, cognatos, propinquos, cum ad senectutem venerint, jugulatos devorant, rectius esse dicentes, ut a se potius quam a vermibus consumantur. Nunc vero post passionem Christi et resurrectionem ejus, abstinentiae et castitati devote militant Christo, et prope omnes gentes paratae sunt pro nomine Domini fundere sanguinem suum. Ante hoc impii et persecutores erant reges, nunc
Abbreviated transcription (Latin):
tyranmi uerbum hoc delere conati sunt:
s non potuerunt: suꝑ petram enun funda¬
tum erat. Consida tẏrannos. reges. diadẽma¬
ta. gladios acutos: bestiarum dentes mor¬
parata. Et pharetram quidem suam euacu¬
auit diabolus: s nichil lesit eccłam. Porte
enim inferi non preualent aduersus eam.
Testat᷑ res ipsa. testat᷑ hors quȩ fiunt asti¬
pulatio Auanti impugnarunt: & nemo
preualuit. Et impugnator es quidem. tacit᷑¬
nitati & obliuioni sunt dati eccła autem
cotidie uirtutib augmentatur. Ubi nune
Nomina sunt nuda. Hoꝵs autem nemo: nec
ulla hors mentio. Et quia eccłam impug¬
nauerunt: idõ & memoriam ꝑdid̾unt. Eccl̃a
autem clarior resplendet. Ubicumq ieris.
adindos. ad mauros. adbritannos.adhis¬
panos.usq ad ultimum terrarum finemin¬
uenies. inprincipio erat uerbum. & uer¬
bum erat apud dm̃ & ds̃ erat uerbum: et
uniuersa. religione plena. Ante hoc
enim. uniuersa erant impietate repleta:

Expanded text:
tyranni verbum hoc delere conati sunt, tyranni verbum hoc delere conati sunt, sed non potuerunt? supra petram enim fundatum erat. Considera tyrannos, reges, diademata, gladios acutos, bestiarum dentes morparata. Et pharetram quidem suam evacuavit diabolus, sed nihil laesit Ecclesiam: portae enim inferi non praevalebunt adversus eam. Testatur res ipsa, testatur eorum quae fiunt astipulatio, quanti impugnarunt, et nemo praevaluit. Et impugnatores quidem taciturnitati et oblivioni sunt dati, Ecclesia autem quotidie virtutibus augmentatur. Ubi nunc Nomina sunt nuda, eorum autem nemo, nec ulla eorum mentio. Et quia Ecclesiam impugnarunt, ideo et memoriam perdiderunt. Ecclesia autem clarior resplendet. Ubicunque ieris, ad Indos, ad Mauros, ad Britannos, ad Hispanos, usque ad ultimos terrarum fines, invenies, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum , et universa religione plena. Ante hoc enim universa erant impietate repleta.
Abbreviated transcription (Latin):
enim suꝑ hanc petram ȩdificabo ȩccłam meã.
& porte inferi non preualebunt aduersus
eam. Attendite diligentius uerbo. Porte
inferi sunt ꝑicła. quȩ mortem pariunt:
Quidergo: In infernum intrauit quisq
quando ꝑiclitat᷑. etiam. Sicut etiam por¬
te. introitus ciuitatum sunt. sic ꝑicła. in¬
troitus mortis sunt. Et cur inquit temp
tutem eiꝰ. Si nemo eam impugnare poss
dicere poterant. qm si impugnaretur. utiq
iunceretur. Apterea ꝑmitto eam impugna¬
riut non in becillitas inrepugnantiuo.
s fides uictoriȩ imputetur. Et porte infe¬
ri non dixit nonappropiabunt ei s non
preualebunt aduersus eam. Quid ergo:
Impugnabitur quidem: non tamen uin¬
ci poterit. Tempestates suscipit ȩccła sed
non demergit᷑. Iacula in eã mittuntur: s
non ꝑforatur. Machinam̃ta preparantur:
s turris non eliditur. Et quid dico excłam:
Unum sermonem locutus ẽ piscator. &

Expanded text:
enim super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, enim super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferi non praevalebunt adversus eam. Attendite diligentius verbo: Portas inferi, pericula vocat quae mortem pariunt. Quid ergo? In inferno intravit quisque quando periclitatur? Etiam. Sicut enim portae introitus civitatum sunt, sic pericula introitus mortis sunt. Et cur, inquit, nonutem ejus. Si nemo eam impugnare posset, dicere poterant: Quoniam si impugnaretur, utique vinceretur, propterea permitto eam impugnari, non ut imbecillitas repugnantium, sed fides victoriae imputetur. Et portae inferi, non dixit non appropiabunt ei, sed non praevalebunt adversus eam. Quid ergo? Impugnabitur quidem, non tamen vinci poterit, tempestates suscipit Ecclesia, sed non demergitur; jacula in eam mittuntur, sed non perforatur; machinamenta praeparantur, sed turbis non eliditur. Et quid dico Ecclesiam? Unum sermonem locutus est piscator, et
Abbreviated transcription (Latin):
obeludo. Quȩ ergo sunt uerba: Celũ & t̾ra
transibunt: uerba autem mea non preterib̃t.
Qui sermones: Quȩ uerba: Tu es petrus.
& suꝑ hanc petram edificabo ȩccłam meam:
& porte inferi non preualebunt aduersus
eam. Suꝑ hanc petram. Non dixit super
erat fides: Tu es xp̃c filius dĩ uui.
Petram uocauit ȩccłam. suscipientem
fluctus & non titubantem. Etenum
suꝑ confessionem. suꝑ sermones pietatis. S
forsitan interrogabis. utrum hec edificatio
suscipiat lapides: aut ligna. aut ferrum:.
Noninquit. Nec enim ẽ sensibilis edifica¬
tio. Quod si talis eẽt. dissolueretur tẽp̃re.
Confessionem autem autem pietatis neq
deinones. neq ulla creatura uincere potest.
Testant᷑ martyres: quorum latera radeban¬
tur: s fides non frangeba:.t. O noua rerum
materies. Paries effõdit᷑ & thesaurus non
aufertur. Caro scindit᷑. & fides non rumpi¬
tur. Talis quippe ẽ martirum uirtus. Et¬

Expanded text:
obcludo. Quae ergo sunt verba? Coelum et terra obcludo. Quae ergo sunt verba? Coelum et terra transibunt, verba autem mea non praeteribunt. Qui sermones? Quae verba? Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferi non praevalebunt adversus eam . Super hanc petram, non dixit super  erat fides? Tu es Christus Filius Dei vivi. Petram vocavit Ecclesiam suscipientem fluctus, et non titubantem. Etenim super confessionem Petri, super sermones pietatis. Sed forsitan interrogabis, utrum haec aedificatio suscipiat lapides aut ligna, aut ferrum? Non, inquit: Nec enim est sensibilis aedificatio. Quod si talis esset, dissolveretur tempore. Confessionem autem pietatis, neque daemones, neque ulla creatura vincere potest. Testantur martyres quorum latera radebantur, sed fides non frangebatur. O nova rerum materies! Paries effoditur, et thesaurus non aufertur. Caro scinditur, et fides non rumpitur. Talis quippe est martyrum virtus. Et
Abbreviated transcription (Latin):
opus uerbi ẽ. Dixit quippe ds̃. F iat celuo
se uerbum in opus apparuit. Currebat na¬
tura. & nemo impediebat: quia nature do¬
minus imꝑabat: qui & facere & inmutare
potest. Ego eam edificaui qui cȩlum statui.
s propter cęlum non fudi sanguinem. Prop¬
ter celum crucifixus non sum: nec propter
celum celeste corpus accepi. Et quid dicam
celum: Angłors corpꝰ non assumpsi. Ut
discas. qm cęlo & angłis & omni creatura. ho¬
norabilior eccła ẽ: ideo cęlum & terra transi¬
bunt. uerba autem mea non preteribunt:
Assit genilis. assit iudeus: si hȩc in ania sunt:
uerba redarguant. Si autem ueritas ẽ que
dicca sunt. ad orent uirtutem dĩ. Dixit
xp̃c. Celum & terra transibunt: uerba autem
mea non preteribunt. Facilius ẽ. cȩlum pre¬
terire ⁊ terram deuorari. quam uerba mea
excedere. Quȩ autem sunt uerba eiꝰ : Addu¬
camus inmedium: uideamus ne forte inter¬
ciderint. Nondubitans dicos hereticos

Expanded text:
opus verbi est. Dixit quippe Deus, Fiat coelum, opus verbi est. Dixit quippe Deus, Fiat coelum, et verbum in opus apparuit. Currebat natura: nemo impediebat, quia naturae Dominus imperabat, qui facere et immutare potest. Ego eam aedificavi, qui coelum statui. Sed propter coelum non fudi sanguinem, propter coelum crucifixus non sum, nec propter coelum coeleste corpus accepi. Et quid dicam coeli? Angelorum corpus non assumpsi, ut discas quoniam coelo et angelis et omni creatura honorabilior Ecclesia est. Ideo coelum et terra transibunt, verba autem mea non praeteribunt. Adsit gentilis, adsit Judaeus: si haec inania sunt verba, redarguant. Si autem veritas est quae dicta sunt, adorent virtutem Dei. Dicit Christus: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non praeteribunt. Facilius est coelum praeterire, et terram devorari, quam verba mea excidere. Quae autem sint verba, adducamus in medium, videamus ne forte interceperint. Non dubitabundos, sed haereticos
Abbreviated transcription (Latin):
bacchabant᷑. Diabolus dominabat᷑ pater
dicabat filium: filius in hionorabat pa¬
trem. Hatura quidem scindebat᷑: s pietas
ondiuidebatur. Ubi sunt niinc qui i¬
deant ecłe contraire: Quando nouello
erat. in nullo potuit ledi. Et nunc quan¬
do usq adcelum ꝑuenit. eftinas eam pos¬
se sẽꝑarari: Et cunc quidem cum undecĩ
ẽnt apłi. nullus ͦ suꝑare potiit: ẜ pauci
liominas totun ceperunt mundũ &
nunc quando terra. & mare. & orbis ter¬
rarum. & in habitabiles regiones. & ciuita¬
tes. & om̃s fines terrȩ pietate repleta sunt
putas eam te posse tenereͦ s non poteris. Xp̃c
enim propter eam passus ẽ: porte inferi ñ
preualebunt aduersus eam. Fac ilius celuo
exterminari potest. & terra ꝑire. quam ali¬
quid iali pati ȩccła. Quis ẽ qui hec dicit:
Ipse xp̃c loquit᷑. Celum & terra transibunt.
uerba autem mea non preteribunt. Bene. U̾.¬
bum enim dĩ. ipso celo ualidius ẽ: quia cęlũ

Expanded text:
bacchabantur, diabolus dominabatur. Pater bacchabantur, diabolus dominabatur. Pater abdicabat filium, filius inhonoraba patrem. Natura quidem scindebatur, sed pietas not dividebatur. Ubi sunt nunc qui audebant Ecclesiae contraire? Quando novella erat, in nullo potuit laedi: et nunc quando usque ad coelum pervenit, aestimas eam posse superari? Et tunc quidem cum undecim essent apostoli, nullus eos superare potuit, sed pauci homines totum ceperunt mundum: nunc quando terra et mare et orbis terrarum, et inhabitabiles regiones, et civitates et omnes fines terrae pietate repleti sunt, putas eam te posse tenere? Sed non poteris. Christus enim propter eam passus est, portae inferi non praevalebunt adversus eam. Facilius coelum exterminari potest, et terra perire, quam aliquid mali pati Ecclesia. Quis est qui haec dicit? Ipse Christus loquitur: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non praeteribunt . Bene. Verbum enim Dei ipso coelo validius est, quia coelum
Abbreviated transcription (Latin):
suo non ꝑpercit: ut ȩccłȩ medetur. Sangiu¬
nem filii effudit propter ȩccłam : Hic sangͥs
irrigat eccłam, et idõ plantaria eiꝰ mar¬
cescere non possunt: nec amittunt folia
arbusta eiꝰ. Non subiacet necessitati tem¬
poris: nec ẽ conditioni obnoxia. ut ꝑesta¬
tem coma folioꝵ tegat᷑: hieme autem
non senescit nec contrait᷑: & multis opu¬
gnantib ñ oppͥmit᷑. Quanti abinicio im¬
pugnauerunt aeccłam: cum fidei semina
iacerentur. et arma contra eum comio¬
ta sunt ͤ S quantum impugnabatur. tan¬
en clarior reddebat᷑. S nunc quidem propt̃
dĩ grãm. ⁊ reges. & duces. & milites. & uni¬
uersus orbis fide repletꝰ ẽ. Nam in princi
puut ita dicam incunabulis ȩccłe. reges
tuete impii. duces insam: populus seditio¬
in deditus: edicta iudicum ubiq dabant᷑.
Are incendebant᷑ demonib: fuinus &
dor pessimus ipsum maculabat aerem. Ter¬
ra comquinabatur sanguine: Aemonis de¬

Expanded text:
suo non pepercit , ut Ecclesiae mederetur, sanguisuo non pepercit , ut Ecclesiae mederetur, sanguinem Filii fudit propter Ecclesiam. Hic sanguis irrigat Ecclesiam. Et plantaria ejus marcescere non possunt, nec amittunt folia arbusta ejus. Non subjacet necessitati temporis, nec est conditioni obnoxia, ut per aestatem coma foliorum tegat, hieme autem non senescit, nec contrahitur, et multis impugnationibus non opprimitur. Quanti enim ab initio impugnaverunt Ecclesiam, cum fidei semina jacerentur, et arma contra eam commota sunt? Sed quanto impugnabatur, tanto clarior reddebatur. Sed nunc quidem propter Dei gratiam et reges et duces et milites, ac universus orbis fide repletus est. Nam in principio, et, ut ita dicam, incunabulis Ecclesiae, reges fuere impii, duces insani, populus seditioni deditus. Edicta judicum undique dabantur, arae incendebantur daemonibus, fumus et odor pessimus ipsum maculabat aerem. Terra coinquinabatur sanguine, daemones de
Abbreviated transcription (Latin):
mitte. Et si ipsam temporalem uitam tu¬
am extorquere cupit: ne resistas: tantũ
nente. uniuersa in gruentia mala facil¬
lima erunt. Nudus existi de uentre ma¬
tris tue nudus & ibis: Ss forsitan in exili¬
um initteris. Tu dicito: nĩ ẽ terra & plȩ¬
nitudo eiꝰ. S forsitan mors occupibit: Sñ
est timenda quia transitus ẽ. Tantiuiir¬
modo fidem seruathesaurum indeficien¬
tem: diuicias sempiternas. Hors que
dico. beati martyres testessunt: ifti qui
fidem non prodiderunt: ⁊ post excessũ
tꝰ sũ ꝗꝓꝑea carnẽ indui. ut orbem unuiersum
fusuinẽ mare.extensus aer terra funda¬
ta ẽ. paradisus plantatus ẽ: mirabilia
multa siuit facta Pelagus scuidebatur &
iterum suebat᷑ petra suidebat᷑ & iterum
coniungebat᷑. Manna pluebat decȩlo.ꝙ.
tamquam pruinosa ponebat᷑ mensa, prop
ter eccłam. unigenitus di filius homo fac¬
tus ẽ: sicut dicit paulussqui proprio filio

Expanded text:
mitte. Et si ipsam temporalem vitam tumitte. Et si ipsam temporalem vitam tuam extorquere cupit, ne resistas. Tantummnente, universa ingruentia mala facillima erunt. Nudus existi de ventre matris tuae, nudus et ibis. Sed forsitan in exsilium mitteris tu dicito: Domini est terra, et plenitudo ejus . Sed forsitan mors occupabit: non est timenda, quia transitus est. Tantummodo fidem serva, thesaurum indeficientem, divitias sempiternas. Horum quae dico, beati martyres testes sunt tui, qui fidem non perdiderunt, et post excessum terea carnem indui, ut orbem universum fusum est mare, distentus est aer, terra fundata est, paradisus plantatus, et mirabilia multa facta sunt: pelagus scindebatur, et iterum consuebatur; petra findebatur, et iterum jungebatur; manna pluebat de coelo, et tanquam pruinosa apponebatur mensa. Proptter Ecclesiam unigenitus Filius Dei, homo factus est, sicut dicit Paulus: Qui proprio Filio
Abbreviated transcription (Latin):
qui mitit potens ẽ. Quis estu: E go
sum qui cęlum ex tendi. qui terram
fundaui qui mare infrenaui, qui mor¬
tem dissolui. qui cyro graphum quod
contra uos erat cruci affixi: qui ueterẽ
legem inmutaui qui uos ad pristinaor
patriam reuocaui: qui forcia dissoluo.
& dissolicta conforto. Quid mari fortius:
S parua arena. intolerabilem illius im¬
petum retundit & continet. Ecce inqͥt
ego mitto uos. qui & mortis & uitę ha¬
beo potestatem: qui decelo descendi: &¬
cetera. Ecce ego mitto uos. ut oues in me¬
dio lupor. Tainquam murus quidam.
bestiȩ fiebant ouibus ut nec fuga conser¬
uarent salutem: circum uallati undiq. O
uirtus mittentis in medio lupoꝵ oues:
Incur uitu lupiz & mutati sunt lupi. & fac¬
ti sunt oues. Nec enim nat᷑a s uoluntate
lupi erant. Ecce ego mitto uos. Quid er-¬
go nobis precipis.: Estote prudentes sicut
uersarius tollere uult. libens cede. Et
si omnes facultates auferre conatur. di¬

Expanded text:
qui mittit potens est. Quis es tu? Ego qui mittit potens est. Quis es tu? Ego sum qui coelum extendi, qui terram fundavi, qui mare infrenavi, qui mortem dissolvi, qui chirographum quod contra vos erat, cruci affixi, qui veterem legem immutavi, qui vos ad pristinam patriam revocavi, qui fortia dissolvo, et dissoluta conforto. Quid mari fortius? Sed parva arena intolerabilem illius impetum retundit et continet. Ecce, inquit, ego mitto vos, qui mortis et vitae habeo potestatem, qui de coelo descendi. Ecce ego mitto vos quasi oves in medio luporum. Tanquam murus quidam bestiae fiebam ovibus, ut nec fuga conservarent salutem circumvallati undique. O virtus mittentis in medio luporum oves. In circuitu lupi, et mutati sunt lupi, et facti sunt oves. Nec enim natura, sed voluntate lupi erant. Ecce ego mitto vos. Quid ergo nobis praecipis? Estote prudentes sicut versarius tollere vult, libens cede. Et si omnes facultates auferre conatur, di
Abbreviated transcription (Latin):
rarum ꝯ & infirmum eum inuenientes
ad sanitatem reduxerunti & in ruina posi¬
tum adstabilitatem reuocauerunt: non
scuta mouentes non arcus tendentes. ñ
sagittas mittentes: non peccuniam lar¬
gientes. non eloquentia confidentes: sed
erant nudi quidem scło. s in duti xp̃o: pau¬
peres. s diuites. peccunia indigentes. sed
regnum cȩloꝵ possidentes: non habentes¬
runt uniuersum orbem terraꝵ. Ques si¬
mul cum lupis. ¶quis uidit. quis audiuit:
Dicit. Mittam uos ut oues in medio lu¬
poꝵ. Quis umquam pastor. oues mittit
in medio lupoꝵ . S magis si uidit lupoᷤ.
congregat oues. At uͦ xp̃c contrario fecit.
Oues adlupos direxit: & uulnerate abe¬
iiie non sunt : s magis lupi ad ouium man¬
suetudinem sunt conuersi. Et ut non di-¬
cerent illi. oues sumus. & mittis nos ines¬
cam lupoꝵs: timorem illor uno ser¬
mone abstulit. Non dixit ite. nec enim
eoꝵ uirtute mittebat eos: s ecce inqͥt¬
ego mitto uos. In firmi quidem uos:s

Expanded text:
rarum, et infirmum eum invenientes, ad sanitatem reduxerunt, et in tribulatione et in ruina positum, ad stabilitatem revocaverunt. Non scuta moventes, non arcus tendentes, non sagittas mittentes, non pecuniam largientes, non eloquentiam confidentes, sed erant nudi quidem saeculo, sed induti Christo; pauperes, sed divites; pecunia indigentes, sed regnum coelorum possidentes; non hrunt universum orbem terrarum, oves simul cum lupis. Quis vidit? Quis audivit? Dicit, Mittam vos ut oves in medio luporum. Quis unquam pastor oves mittit in medio luporum, sed magis si viderit lupos, congregat oves? At vero Christus contraria fecit. Oves ad lupos direxit, et vulneratae a bestiis non sunt, sed magis lupi ad ovium mansuetudinem sunt conversi. Et ut ne dicerent illi, oves sumus, et mittis nos in escam luporum, timorem illorum uno sermone abstulit. Non dixit, ite: nec enim eorum virtute mittebat eos; sed ecce ego mitto vos. Infirmi quidem vos, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Et idõ ad dexteram filius. quia sedin euuan¬
gelium addexteram oues. adsinistram uͦ
constituent᷑ liedi. Necesse ẽ. ergo partem
culato gregi locum dux inmaculatus an¬
ticipet: sicut ait ioħis in apocalipsi dicens
hi sunt qui secunt᷑ agnum dĩ quoi cumq
ierit: qui se cum mulierib non comqui¬
nauerunt. Refert ergo propha dauid. Di¬
rit dñs dño meo. sede addexteram ineã

Expanded text:
ram Filius, quia secundum evangelistam ad dexteram oves, ad sinistram vero constituentur haedi. Necesse est ergo partem culato gregi locum dux immaculatus anticipet, sicut ait Joannes in Apocalypsi , dicens: Hi sunt qui sequuntur agnum, quocunque ierit, qui se cum mulieribus non coinquinaverunt. Refert ergo propheta David: Dixit Dominus Domino meo: Sede ad dexteram
Abbreviated transcription (Latin):
aut o culi prauum uideant: aut manus
aride fiant. Omnis enim quifidem catho
licam non bene sequit᷑. pedes debiles ht̃
Queritatis lucẽ ñuidet: oculorum cali¬
ginem patit᷑. Qui miscđie fructum non
habet: manuũ ariditate siccatur. la ergo
agite dilectissimi. id elaborate: ne aliqua
menbrorum ur̃orum porcio hac debilita te
uiciet᷑: ne aut gula in uobis horreat aut aua¬
ricia displiceat. aut infidelitas langueat: ut

Expanded text:
aut oculi pravum videant, aut manus aridlicam non bene sequitur, pedes debiles habet; qui veritatis lucem non videt, oculorum caliginem patitur; qui misericordiae fructum non habet, manuum ariditate siccatur. Id ergo agite, id elaborate, ne aliqua membrorum vestrorum portio hac debilitate vitietur, ne aut gula in vobis horreat, aut avaritia displiceat, aut inf
Abbreviated transcription (Latin):
humiliemur interra: memores semꝑ quia siẽ
salomon ait. suꝑbum sequit᷑ humilitas. & humi¬
lem spũ sequit᷑ gloria. Ecce inascensione redempto¬
ris nr̃i. qua nr̃a sit omnis intentio dirigenda. di¬
dicimus. Ecce ascendente ad celos mediatore dĩ
ꝙ hominum patefactam hominib celestis patri¬
e ianuaincognouimus: Adhuiꝰ ergo patriȩ illã
perpetuam felicitatem. omni studio festinemꝰ:
in hac quia necdũ corpore possumꝰ desid̃io sẽꝑ
& mente uersemur: Iuxta uocem egregii pre¬
dicatoris. Que sursum sunt queramus. ubi
xp̃c ẽ indextera dĩ sedens: que sursum sunt
sapiamus: non quȩ suꝑ terram. Queramus
tatis: confirmemur spe inuentionis. Q uera¬
nius faciem eiꝰ semꝑ: ut cũ ipse qͥ placidꝰ ascen¬
dit. terribilis redierit nos paratos inueniat:
quos secũ ad festa suꝑuę ciuitatis intioducat.¬

Expanded text:
humiliemur in terra, memores semper quia, sicut humiliemur in terra, memores semper quia, sicut Salomon ait, Superbum sequitur ignominia, et humilem spiritu sequitur gloria . Ecce in ascensione Redemptoris nostri, quo nostra sit omnis intentio dirigenda didicimus; ecce, ascendente ad coelos Mediatore Dei et hominum, patefactam hominibus coelestis patriae januam cognovimus. Ad hujus ergo patriae perpetuam felicitatem omni studio festinemus. In hac quia necdum corpore possumus, desiderio semper et mente versemus. Juxta vocem egregii praedicatoris, quae sursum sunt quaeramus, ubi sum sunt sapiamus, non quae super terram. Quaeramus t confirmemur spe inventionis. Quaeramus faciem ejus semper, ut cum ipse qui placidus ascendit terribilis redierit, nos paratos inveniat, quos secum ad festa supernae civitatis introducat
Abbreviated transcription (Latin):
xerunt. hic hiesiis qui assumptus ẽ auob̾
incelum. Subleuatus incęlum helias dimi¬
sit helisco pallium quo erat indutus: ascendeñ
incelum dñs sacramenta humanitatis assũp¬
tȩ. discipłis inmo omni ȩccłę quib sanctifica¬
retur. & inuirtute dilectionis calefierce. reliqͥt¬
Assumens heliseus pallium helie ꝑcussit aqͥs
iordanis: & ubi inuocauit dm̃ helie diui¬
se sunt & transiit. Assumpserunt apłi. assump¬
sit instituta ꝑ eos omins ȩccła sacramenta suiẽ
iedemptoris: quib spualiter erudita. abluta
& consecrata ipsa quoq in uocato nomine
dĩ patris. impetum mortis suꝑare. eiꝰq obsta¬
culo contempto. aduitam transire didicit
sempiternam. Hanc ergo dominicȩ ascensio¬
dictis signabat᷑ & gestis. & post imipsomedi¬
atore nr̃o completaẽ tota deuocione uenere¬
mur: & ut ipsi quoq eiꝰ uestigia sequi atq d
celos mereamur ascend̾e interum salubriter

Expanded text:
xerunt: Hic Jesus qui assumptus est a vobis xerunt: Hic Jesus qui assumptus est a vobis in coelum . Sublevatus ad coelum, Elias dimisit Eliseo pallium quo erat indutus. Ascendens in coelum, Dominus sacramenta humanitatis assumptae discipulis, imo omni Ecclesiae, quibus sanctificaretur et in virtute dilectionis calefieret, reliqAssumens Heliseus pallium Heliae, percussit eo aquas Iordanis, et ubi invocavit Deum Heliae, divise sunt, et transiit. Assumpserunt apostoli, assumpsit instituta per eos omnis aecclesia sacramenta sui redemptoris, quibus spet consecrata; ipsa quoque, invocato nomine Dei Patris, impetum mortis superare, ejusque obstaculo contempto, ad vitam transire didicit sempiternam. Hanc ergo Dominicae ascensioophetarum et dictis signabatur et gestis, et post in ipso Mediatore nostro completa est, tota devotione veneremur, et ipsi quoque ut ejus vestigia sequi, atque ad coelos mereamur ascendere, interim salubriter
Abbreviated transcription (Latin):
& edocti a dño discipłi. promissam sp̃s grãm
accipere desidabant. qua non uni tantum
genti iudee quam ipse p̃sens incarne docuit.
s & cunctis ꝑ orbem nationib p̃dicare suffice¬
rent. Annon duplicem sp̃s sui gratiam pollice¬
bat᷑ cum ait. qui credit in me oꝑa quȩ ego faci¬
o &x ipse faciet. & maiora horum faciet: Ser¬
mocinantib helia & heliseo. subito currus
⁊ equi ignei rapuerunt heliam. quasi usq
incȩlum. Qui profecto currus & aqui ange¬
lice sunt intelligende uirtutes: dequib scrip
tumẽ. Quifacit angłos suos sp̃s: & ministros
suos ignem urentem. Hoꝵ namq helias sub¬
sidio. ut pote homo purus quo aterra tolli pos¬
set agebat x dñs cum apłis conloquens. subi¬
to uidentio illis eleuatus ẽ: & si non angl̃ico
tultus auxilio. anglico tamen comitatus
obsequio uereq est assumptꝰ uicelum: an¬
golis quoq id ipsum attestantib. qui illis di¬

Expanded text:
et edocti a Domino discipuli promissam spiritus gratiam et edocti a Domino discipuli promissam spiritus gratiam accipere desiderabant, qua non uni tantum genti Iudeae, quam ipse presens in carne docuit, sed et cunctis per orbem nationibus predicare sufficerent. Annon duplicem spiritus sui gratiam pollicebatur, cum ait: Qui credit in me, opera que ego facio et ipse faciet et maiora horum faciet? Sermocinantibus Helia et Heliseo, subito currus et equi ignei rapuerunt Heliam quasi usque in caelum. Qui profecto currus et equi angelicae sunt intellegendae virtutes, de quibus scriptum est: Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos ignem urentem . Horum namque Elias subsidio, utpote homo purus, quo a terra tolli posset egebat, et Dominus cum apostolis colloquens subito videntibus illis elevatus est, etsi non angelico fultus auxilio, angelico tamen comitatus obsequio, vereque assumptus est in coelum, angelis quoque ad ipsum attestantibus, qui illis di
Abbreviated transcription (Latin):
figura concinat ueritati. Uenit helias adior¬
danem ie exutꝰ pallio suo ꝑcussit aquas ac
diuisit. Uenit dñs ad fluuium mortis. quo
genus humanum mergi consueueratz ex uens
se ad tempꝰ habitu carnis quẽ assumpserat.
mortem moriendo ꝑcussit: ac uitȩ nobis iter
resiurgendo patefecit. Recte & enim ꝑiorda¬
nem fluxus nr̃e mortalitatis ac defectus ex¬
primitur: quia iordanis. latine descensus eoꝵ
dicitur: & ipse fluuius in mare mortuum in¬
fluens: laudabiles suas ibi ꝑdit aquas. T̃ransit
autem helias diuiso anne ꝑsiccum. transit &
heliseus, quia resurgens amortuis saluator.
fidelib quoq suis spem resurgendi tribuit.
Transito iordane helias dedit optionẽ heliseo
postulandi quȩ uelles: & dñs impleta re¬
surrectionis gloria. plemꝰ discipulorũ sensi¬
b inseruit quod & antea proiisit: quia qđ¬
cumq pecieritis in nomine meo hoc faciã
Petiit heliseus ut fieire sp̃s helie duplex inse:

Expanded text:
figura concinat veritati. Venit Elias ad Jorfigura concinat veritati. Venit Elias ad Jordanem, et exutus pallio suo percussit aquas ac divisit. Venit Dominus ad fluvium mortis, quo genus humanum mergi consueverat, et exuens se ad tempus habitu carnis quam assumpserat, mortem moriendo percussit, ac vitae nobis iter resurgendo patefecit. Recte etenim per Jordanem fluxus nostrae mortalitatis ac defectus exprimitur, quia et Jordanis Latine Descensus eorum dicitur, et ipse fluvius in mare Mortuum influens laudabiles suas ibi perdit aquas. Transit autem Elias diviso amne per siccum, transit et Eliseus, quia resurgens a mortuis Salvator fidelibus suis quoque spem resurgendi tribuit. Transito Jordane, Elias dedit optionem Eliseo postulandi quae vellet; et Dominus, impleta resurrectionis gloria, plenius discipulorum sensibus inseruit, quod et antea promisit, quia quodcumque petieritis in nomine meo, hoc faciam. Petiit Heliseus, ut fieret spiritus Heliae duplex in se,
Abbreviated transcription (Latin):
fidelium. pignus sp̃s sui dare. & infuturo ꝑfec¬
dominicȩ festiuitatis p̃tulit. Cum enĩ insta¬
ix tempꝰ quo tolleret᷑ de mundo: uenit ad
iordanem cum discipło helyseo & inuoluto
pallio suo ꝑcussit aquas: quȩ diuise sunt.
& transierunt ambo ꝑsiccũ: Dixitq adhely¬
seum. Postula quod uis: ut faciam tibi ante¬
quam tollar ate. At illesobsecro inquit ut fiat
duplex sp̃s tuus in me. Cum incedentes sermo¬
cinarentur. ecce curru igneo repente raptus
helias. ut scriptura ait. ascenđ qͣsi usq in celũ
Qua adiectione significat᷑. quo d helias non
inidipsum celum ut dñs nr̃. s inalta tantum
aeris huiꝰ subleuatꝰ ẽ: ac dem uisibilit̃ ad pa¬
radysi gaudia relatus. Leuauitq helyseus
pallium helye quod cecid̾at ehoe ueniens
adiordanem ꝑcussit eo aquas: atq inuoca¬
to dõ helye diuisit ac transiit. Notet ergo
dilectio uestra fratres mei. quam ordinate

Expanded text:
fidelium pignus sui Spiritus dare, et in futuro perfecfidelium pignus sui Spiritus dare, et in futuro perfecDominicae festivitatis praetulit. Cum enim instaret tempus quo tolleretur de mundo, venit ad Jordanem cum discipulo Eliseo, et involuto pallio suo percussit aquas: quae divisae sunt, et transierunt ambo per siccum, dixitque ad Eliseum: Postula quid vis ut faciam tibi antequam tollar a te. At ille: Obsecro, inquit, ut fiat duplex spiritus tuus in me . Cum incedentes sermocinarentur, ecce curru igneo repente raptus, Elias, ut Scriptura ait, ascendit quasi usque in coelum. Qua adjectione significatur quod Elias non in ipsum coelum ut Dominus noster, sed in alta tantum aeris hujus sublevatus est, ac deinde invisibiliter ad paradisi gaudia relatus. Levavitque Eliseus pallium Eliae quod ceciderat ei. Et veniens ad Jordanem percussit eo aquas, atque invocato Deo Eliae, divisit et transiit. Notet ergo dilectio vestra, fratres mei, quam ordinate
Abbreviated transcription (Latin):
progenitꝰ ẽ. figurauit dñm. non consueto natu¬
septiforinis a propħa describit᷑. in eo singłarite.
requieturam: ipsum insp̃u scõ baptiraturum.
& eiusdem sp̃s clona credentib eẽ daturum. In
eo autem quod trecentis sexaginta quinquȩ
annis priusquam tranfferret᷑. apud homines
uirit. quiẽ numerus dierum annisolaris. ei
futuram in carne conuersationem designauit.
qui ascensurd̃s ad celos: unicam se mundi lucẽ
ẽ monstrauit. Ego sũ inquiens lux mundi
qui sequit᷑ me non ambulat intenebris: s ha¬
bebit lumen uitȩ. Unde a propha sol iustici
uocat᷑ quia ipse nimirum cunctas mundi
partes. a solis ortu usq usq ad occasum. ab aqui¬
lone usq ad meridiem: gratia fidĩ & ueritatis
lustrare dignatus ẽ. Porro hoc quod enoch
qui translatus ẽ. dedicatio interpretatur.
significat eum qui resiugens amortuis as¬
cendit incelum: & nunc ad consecranda corda

Expanded text:
progenitus est figuravit Dominum, non consueto progenitus est figuravit Dominum, non consueto septiformis a propheta describitur, in eo singulariter requieturam, ipsum in Spiritu sancto baptizaturum, et ejusdem Spiritus dona credentibus esse daturum. In eo autem quod trecentis sexaginta quinque annis priusquam transferretur apud homines vixit, qui est numerus dierum anni solaris, ejus futuram in carne conversationem designavit, qui ascensurus ad coelos unicam se mundi lucem esse monstravit. Ego sum, inquiens, lux mundi; qui sequitur me non ambulat in tenebris, sed habebit lumen vitae . Unde a Propheta sol mystice vocatur, quia ipse nimirum cunctas mundi partes a solis Ortu usque ad Occasum, ab Aquilone usque ad Meridiem, gratia fidei et veritatis illustrare dignatus est. Porro hoc quod Enoch, qui translatus est Dedicatio, interpretatur, significat eum qui resurgens a mortuis ascendit in coelum, et nunc ad consecranda corda
Abbreviated transcription (Latin):
manam sibi carnem & animam. in qua ad¬
celum subire poss ipse cieauit. ꝓmissionem
uero suam suꝑ terram fundauit: quia misso de-¬
suꝑ spũ: om̃s terraꝵ fines. gratia suȩ fidei ir
promiserat impleuit. Cuiꝰ gratiam promissio¬
nis. ꝓsalinista & uenturam in spũ preuidens.
⁊ ciciꝰ uenire desid̾ans. ait. Exaltare suꝑ cęlos
as̃ & suꝑ omnem terram gła tua. Ubi aꝑte
significat. quia priusquam redemptor noster
assumpta mor tali carne. mortis regnum dirue¬
num nomen eiꝰ. At uͥ resurgens amortius. cȩli
alta ds̃ homo penetrauit. toto iam terrarum
orbe nominis eiꝰ gła p̃dicat᷑ & credit᷑: Nec uer¬
bis solum modo ꝓpħe. uerum eciam gestis. eiꝰdẽ
dominicȩ ascensionis p̃dicauere mysteriũ. Nam
& septimus ab adam enoch translatꝰ de mundo.
& helias in celum subleuatꝰ aertum ascensuro su¬
ꝑomnes celos dño testimonium prebuerunt.
Et quidem enoch ineo quod septimus abada

Expanded text:
manam sibi carnem et animam, in qua comanam sibi carnem et animam, in qua coelum subire posset, ipse creavit. Promissionem vero suam super terram fudit, quia, misso desuper Spiritu, omnes terrarum fines gratia suae fidei, ut promiserat, implevit: cujus gratiam promissionis Psalmista et venturam in Spiritu praevidens, et citius venire desiderans, ait: Exaltare super coelos, Deus, et super omnem terram gloria tua . Ubi aperte significat quia priusquam Redemptor noster, assumpta mortali carne, mortis regnum diruenum nomen ejus. At ubi resurgens a mortuis coeli alta Deus homo penetravit, toto jam terrarum orbe nominis ejus gloria praedicatur et creditur. Nec verbis solummodo prophetae, verum etiam gestis ejusdem Dominicae ascensionis praedicavere mysterium. Nam et septimus ab Adam Enoch translatus de mundo, et Elias in coelum sublevatus aerium, ascensuro super coelos Domino testimonium praebuerunt. Et quidem Enoch in eo quod septimus ab Adam
Abbreviated transcription (Latin):
lachra subuerteix: quia uerbum caro factum
ẽ. & habitauit in nobis: quia in mune abõi
sorde iniquitatis corpꝰ assumpsit. in quo
mundum ingrediens. idolatriȩ ritum destri¬
eire: nigrisq ac tenebrosis gentiliũ cordibus
uerum diuinitatis lumen aꝑiite. ꝑhanc
naturȩ humanȩ nubem. ad locũ de loco
uenire qui loco non claudit᷑. in hac irrisio
nes. fagella & mortem quoq uoluit patii
qui impassibilis semꝑ indiuinitate pͥman&.
ꝑ hanc. resurrectionis uirtute coronatꝰ ascen¬
dit incȩlum: qui potentia diuinitatis celũ
imploe & terram. Hanc suꝑ pennas uentos
euexit. cum assumptam deterris: non soluil
suꝑ uniuersa aeris huiꝰ spacia s eciam suꝑ¬
omnem ȩtheris altitudinem sustollens. in ml¬
iestatis paternȩ dextera collocauit. De hac
assumpte humanitatis gła. etiam amos al
Q ui edificat inelum ascensioniẽ suam e. ps¬
missionem suam suꝑ terram fundat. Incelum
quippe ascensionem suam edificauit. qui hu¬

Expanded text:
lacra subverteret, quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis , quia immune ab omni sorde iniquitatis corpus assumpsit, in quo mundum ingrediens, idololatriae ritum destrueret, nigrisque ac tenebrosis gentilium cordibus verum divinitatis lumen aperiret. Per naturae humanae nubem de loco ad locum venire nes, et flagella, et mortem quoque voluit pati qui impassibilis semper in divinitate permanet; per hanc resurrectionis virtute coronatam ascendit in coelum qui potentia divinitatis coelum implet et terram. Hanc super pennas ventorum evexit, cum assumptam de terris non solum super universa aeris hujus spatia, sed etiam aetheris altitudinem sustollens, in majestatis paternae dextra collocavit. De hac assumptae humanitatis gloria etiam Amos ait: Qui aedificat in coelum ascensionem suam, et promissionem suam super terram fundit . In coelum quippe ascensionem suam aedificavit qui hu
Abbreviated transcription (Latin):
magister. futura discipłis prauorũ bella
p̃dicere. quominꝰ hec eos uenientia possent
offendere: quia solent nimirum leuius fer¬
ri aduersa. quȩ possunt ante prenosci. Na
quȩ inparato ac non preuidenti animo ma¬
la ingerunt᷑. grauiꝰ hunc sepe ab integrita¬
tis suȩ statu aeiciunt: Unde bene salomon
lendos. s abeis eciam mortis ꝑicła passuros fuis¬
se p̃monuit. Nam sequit᷑. S uenit hora.
ut omnis qui interficit uos: arbitret᷑ obseqͥũ
se p̃stare dõ. Arbitrabant᷑ autem obsequium¬
se dõ p̃stare iudĩ ineo quod ministros noui
testam̃ti odiis insequebant᷑ & mortib. quia sic̃
illis testimoniũ ꝑhibet apłs: emulationem
aduersus nomen iħiu natareni debe multa
contraria agere: quod & feci hierosoly mis. Pre¬
dictis ergo pressuris aduersantium: repente
quasi consolans discipłos adiunxit. S uenit
hora. ut omnis qui interfieit uos: arbitretur
obsequium se prestare dõ. Ac siaꝑte dicatur

Expanded text:
magister futura discipulis pravorum bella magister futura discipulis pravorum bella praedicere, quo minus haec eos venientia possent offendere, quia solent nimirum levius ferri adversa quae possunt ante praenosci. Nam quae imparato ac non praevidenti animo mala ingeruntur, gravius hunc saepe ab integritatis suae statu dejiciunt. Unde bene Salomon lendos, sed ab eis etiam mortis pericula passuros fuisse praemonuit. Nam sequitur: Sed venit hora ut omnis qui interficit vos, arbitretur obsequium se praestare Deo. Arbitrabantse Deo praestare Judaei in eo quod ministros Novi Testamenti odiis insequebantur et morte. Sed sicut illis testimonium perhibet Apostolus, Aemulationem adversus nomen Jesu Nazareni debere multa contraria agere, quod et feci Hierosolymis . Praedictis ergo pressuris adversantium repente quasi consolans discipulos adjunxit: Sed venit hora ut omnis qui interficit vos, arbitretur obsequium se praestare Deo. Ac si aperte dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
ũix l̾mi. prout dñis dedit exponendo dixi¬
mus: uidetur autem ꝯportunum: de sollẽp¬
tate adhuc hodierna breuiter aliqua dissere¬
re. In primis autem sciendum ẽ quodhec sol¬
lempnitas non ȩuuangelicis tantum conse¬
erata charisiatib ueriu eciam legalibus ĩa
olimẽ p̃signata mẏsteriis: ac dño iubente.
ꝑ om̃s annos sacris obseruata cerimoniis.
Hodierna & enim die ut nouimus. positis
incenacło discipulis. factus ẽ repente decelo
sonus: & sp̃s sc̃s inuisione ignis apparens
scientiam illis omnium linguarum tradi¬
dit. F actumẽ autem hac uoce. ut conueni¬
rent uiri religiosi qui de diuersis natio¬
nib heirosoly mã. paschalis festiuitatis

Expanded text:
imi, prout Dominus dedit, exponendo diximus. Videtur autem opportunum de solemnitate adhuc hodierna  Al., ordine breviter aliqua disserere. Imprimis autem sciendum est quod haec solemnitas non evangelicis tantum consecrata charismatibus, verum etiolim est praesignata mysteriis, ac Domino jubente, per omnes annos sacris observata caeremoniis. Hodierna etenim die, ut novimus, positis in coenaculo discipulis, factus est repente de coelo us sanctus in visione ignis apparens, scientiam illis omnium linguarum tradidit. Facta autem hac voce, convenere viri religiosi, qui de diversis nationibus Hierosol
Abbreviated transcription (Latin):
hymnum dõ deuotȩ laudis offerimus: iux¬
ta pieceptum ipsius piissimi pastoris ac redẽp¬
toris nostri. quo artscongratulamini michi. Q
inueni ouem meam quȩ ꝑierat. Merito ecĩã
gere meruerint: cuiꝰ donante gr̃a. eciam car¬
in mortalitate nos innouissima die ues¬
⁊ endos. atq ad gaudia beate resurrectionis
ꝑducendos ẽẽ sꝑamus: iuxta hoc quod pau¬
Io ante apło teste dociumus. Quod uͦ inter
hec ioiuniorum castigatio repetitur de ip
us: qui accepto spũ quo ꝑfectius no
lestium bonorum suauitate frueban
altius m̃tem amemoria deliciarum
lere terrestrium. lam enim aduene
i ipsosecum conuersante ieiunare
UIIPossent: ablato autem eo ieiunarent.
Nan cum interrogarent eum discipłi ioħis
dicentes. quare nos & pharisei ieiunamus
frequenter. discipłi autem tui non ieiuinans.¬
itiunabunt. Qui eigo & aute passionem &
post resuriretionem dominicam. propter ipss

Expanded text:
hymnum Deo devotae laudis offerimus juxhymnum Deo devotae laudis offerimus juxta praeceptum ipsius piissimi pastoris ac redemptoris nostri, qui ait: Congratulamini mihi, quia inveni ovem meam, quae perierat. Merito etiam gere meruerunt. Cujus donante gratia, etiam carnis immortalitate nos in novissima die vestiendos, atque ad gaudia beatae resurrectionis perducendos esse speramus, juxta hoc quod paulo ante Apostolo teste docuimus. Quod vero inter haec jejuniorum castigatio repetitur, de ipdebemus, qui accepto Spiritu, quo perfectius nova coelestium bonorum suavitate fruebantur, eo altius mentem a memoria deliciarum abstulere terrestrium. Jam enim advenerat quia discipuli ipso secum conversante jejunare non possent, ablato autem eo jejunarent. Nam cum interrogarent eum discipuli Joannis, dicentes: quare nos et pharisaei ieiunamus frequenter, discipuli autem tui non ieiunanjejunabunt. Quia ergo et ante passionem, et post resurrectionem Dominicam, propter ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ neq o culis uidere in fideles. neq animo
ualebant cognoscere: quia non indutꝰ huma¬
nitate discipulis apparuit: s ita ad eos uenire.
ita apud eos maluit manere. ut inipsis eoꝵ
cordib. gratissimam sibi sedem consecraret.
Hoc ẽ enĩ quodait. uos autem cognoscetis
euor quia apud uos manebit & inuobis
erit. Qui autẽ inuisibiliter in hac uita ma¬
net cum electis. inuisibiliter utiq eis gr̃ãm
suȩ cognitionis exhibet. Non relinquamuos
orphanos: ueniam aduos. Uidebatur infi¬
delibus. quia moriens incruce dñs. discipu¬
los relinqueret orfanos s non reliquit orfanoᷤ
quib & prebuit se ipsum uiuum post¬

Expanded text:
sanctum neque oculis videre infideles, neque animo sanctum neque oculis videre infideles, neque animo valebant cognoscere; quia non indutus humanitate discipulis apparuit, sed ita ad eos venire, ita apud eos maluit manere, ut in ipsis eorum cordibus gratissimam sibi sedem consecraret. Hoc est, quod ait, vos autem cognoscetis eum, qui apud vos manebit, et in vobis erit. Qui autem invisibiliter in hac vita manet cum electis, invisibiliter utique eis gratiam suae cognitionis exhibet. Non relinquam vos orphanos, veniam ad vos. Videbatur in fidelibus, quia moriens cruce Dominus discipulos relinqueret orphanos: sed non reliquit orphanos, quibus et praebuit seipsum  Al. o
Abbreviated transcription (Latin):
celi iusticiam eiꝰ popło qui nascet᷑. Quod ẽ¬
aꝑte dicere. Annuntiabunt excelsi mente.
uoce. actione. doctores. iusticiam eiꝰ. popło
qui adfidem ueniendo nuꝑ in illo nasci de¬
sidat. Quisquis igit᷑ consolationem̃ foris in
niundi rebus in quirit hic diuine conso¬
lationis munere. intꝰ reformari non ualet:
quisquis infimis delectationib inhyat
non potest spĩn accipere ueritatis. fugit
enim sp̃s ueritatis cõi quod uanitati sub¬
ditum cernit: solosq eos quos manda¬
ta ueritatis ꝑdilectionem operari conspi¬
cit: aduentꝰ suiluce refiẽ. Unde bene cũ
dicrims quem mundus non potest acciꝑe.
mox addidit. dicens. quia non uidet euor
nec seit eum uos autem cognoscetis eum:
quia apud uos manebit & in uobis erit
Dñmnamq saluatorem & in fideles ante pas¬
sionem incarne uiderunt: s quia dĩ filius eẽt.
quia paraclytus a deo missus in mundum.
non nisi fideles scire potuerunt. Spm̃ autẽ

Expanded text:
coeli justitiam ejus populo qui nascetur , quod ecoeli justitiam ejus populo qui nascetur , quod est dicere: Et annuntiabunt excelsi mente, voce, actione, doctores justitiam ejus populo, qui ad fidem veniendo nuper in illo nasci desiderat. Quisquis igitur consolationem foris in mundi rebus inquirit, hic divinae consolationis munere intus reformari non valet. Quisquis infimis delectationibus inhiat, non potest accipere Spiritum veritatis. Fugit enim Spiritus veritatis cor quod vanitati subditum cernit, solosque hos quos mandata veritatis per dilectionem operari conspicit, adventus sui luce reficit. Unde bene cum diceret, Quem mundus non potest accipere, mox addidit dicens: Quia non vidit eum, nec scit eum. Vos autem cognoscetis eum, quia apud vos manebit, et in vobDominum namque salvatorem et infideles ante passionem in carne viderunt: sed quia Filius Dei esset, quia paraclitus a Deo missus in mundum, non nisi fideles scire potuerunt. Spiritum autem
Abbreviated transcription (Latin):
audiendis. legendis. in uicem conferendis. cor¬
de & oꝑe conseruandis. curam impendimꝰ.
constat nimirum quod erumnas scłi. facilli¬
me quasi domino nobiscum perpetuo com¬
morante. Ac nos consolante uincamus. Si gͦ
hunc paracditum diligimus. eiꝰq mandata
seruamus. rogabit patrem & alium parachi¬
tum dabit nob̃ id ẽ sp̃s sui gratiam cordib
nr̃is clementer infundet. quȩ nos inter
aduersa p̾sentis exilii. patriȩ celestis expecta¬
tione letificet: ita ut cum propħa possimus
dicere ¶cd̾m multitudinem dolorũ meorũ
incorde meo. paraclyses id ẽ consolationes
tuȩ domine letificauer̃t animam meam
Alium ergo inquit paraclytum dabit uob̾
ut maneat uob̃cũ in ȩternum: Et addidit:
Sp̃m ueritatis. quem mundus non potest
acciꝑe. Mundum autem appellat homines.
mundi huiꝰ amori deditos: sicut econtra scĩ.
qui cȩlestium desidio flagrant. celi rectȩ uocan¬
tur dicente psalmista. Et annuntiabunt

Expanded text:
audiendis, legendis, invicem conferendis, coraudiendis, legendis, invicem conferendis, corde et opere conservandis curam impendimus, constat nimirum quod aerumnas saeculi facillime, quasi Domino nobiscum perpetuo commorante ac nos consolante, vincamus. Si ergo hunc Paracletum diligimus, ejusque mandata servamus, rogabit Patrem, et alium Paracletum dabit nobis, id est, Spiritus sui gratiam nostris cordibus clementer infundet, quae nos inter adversa praesentis exsilii, patriae coelestis exspectatione laetificet, ita ut cum Propheta possimus dicere: Secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo paracleses id est consolationes tuae, Domine, laetificaverunt animam meam . Alium ergo, inquit, Paracletum dabit vobis, ut maneat vobiscum in aeternum. Et addidit: Spiritum veritatis, quem mundus non potest accipere. Mundum autem appellat homines mundi hujus amori deditos, sicut e contra sancti qui coelesti desiderio flagrant coeli recte vocantur, dicente Psalmista: Et annuntiabunt
Abbreviated transcription (Latin):
paraclytum. ipsum uidelicet dñm secuor
incarne cominorantem cuiꝰ & miracłoꝵ
dulcedine & ope p̃dicationis. ne infideli¬
um ꝑsecuti one scandalix᷑ iri possent: erigi
⁊ꝯfortari soleban. Uũ qr ille pꝰ resurrectionẽ
ascendñs ĩcelũ eo orꝑalit̃ destruit. aqͥbꝰ tñ diuine
nãq mance ẽ sc̃is. qͦs ⁊ ĩ hac uita sẽꝑ ĩuisibilit̃ in¬
tus illustrat. et iN futuro. ad
contemplandam ꝑpetuo speciem sue ma
patrem & alium paraclitum dabit uobis
pater. Rogabit patrem ꝑ humamtatẽ.
qui dabit cum patre ꝑ diuinitatem. Ne¬
q enim pucandum ẽ. quia ante passionẽ
suam tantuininodo prȩccła rogauerit.
et non eciam nunc post ascensionem
ioget/ cum dicat deillo apls. rui est ad
dexterad dĩ. qui eciam interpellat ꝓnobis. Ha¬
bemus autem &e nos paraclytum. dnm̃ nr̃m¬
iħm xp̃m quem & si corporalit̃ uidere nequi¬
mus. ea tamen que incorpore gessit & docu¬
it. inexuangeliis scripta tenemus. Et si his

Expanded text:
aracletum, ipsum videlicet Dominum secum in carne commorantem, cujus et miraculorum dulcedine, et ope praedicationis, ne infidelium persecutione scandalizari possent, erigi et confortari solebant. Verum quia ille post resurrectionem ascendens in coelum eos corporaliter deseruit, quibus tamen divinae namque manet cum sanctis, quos et in hac vita semper invisibiliter intus illustrat, et in futuro ad contemplandum perpetuo speciem suae maPatrem, et alium Paracletum dabit nobis Pater. Rogabit Patrem per humanitatem, qui dabit cum Patre per divinitatem. Neque enim putandum est quia ante passionem suam tantummodo pro Ecclesia rogaverit, et non etiam nunc post ascensionem roget, cum dicat de illo Apostolus: Qui est ad dexteram Dei, qui etiam interpellat pro nobis . Habemus autem et nos Paracletum, Domistum, quem etsi corporaliter videre nequimus, ea tamen quae in corpore gessit et docuit, in Evangeliis scripta tenemus. Et si his