comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
conuigalis. ne dum sibi queritur unde
amplius honoretur : coniuigi faciat
unde dampnetur. Qui enim dimitit
uxorem suam excepta causa fornicatio¬
nis: facit eam mechari. Usq ad eo fȩdꝰ
illud initum nuptiarũ cuiꝰdã sacram̃ti
res ẽ: rit nec ipsa separatione irritum
fiat. quando quidẽ uiuente iuro & aqͦ
relicta ÷ mechatur si alt̃ĩ nupserit.¬
& ille huiusmali causa ẽ. qui reliquit.
tem. Interueniente diuortio ñ aboletur
confedatio nuptialis. ita ut sibi c̃iuges
sint etiam seꝑati: cum illis aut̃ adult̾iũ
comiittant quib fuerint eciam post
suum repudium copulati. uł illa iuro
uł ille mulieri. Itẽ. Auiro uiuo in altiꝰ
transire conubium nec tunc licuit
nec hunc liset. nec umqͣm licebit.
Apostatare quippe ab imo dõ. & ire
in alderiꝰ adultĩnã suꝑstitionẽ: semꝑ ẽ.
Licite dimittitur comunx ob causam
fornicationis. sed malet uinculum
prioris. ꝓpter quod fit reus adulteru

Expanded text:
coniugalis, ne, dum sibi quaerit, unde coniugalis, ne, dum sibi quaerit, unde amplius honoretur, coniugi faciat, unde damnetur. qui enim dimittit uxorem suam excepta causa fornicationis facit eam moechari. usque adeo foedus illud initum nuptiale cuiusdam sacramenti res est, ut nec ipsa separatione inritum fiat, quandoquidem uiuente uiro et a quo relicta est moechatur, si alteri nupserit, et ille huius mali causa est qui reliquit.em interueniente diuortio non aboletur illa confoederatio nuptialis, ita ut sibi coniuges sint etiam separati, cum illis autem adulterium committant, quibus fuerint etiam post suum repudium copulati, uel illa uiro uel iltransire connubium nec tunc licuit, nec nunc licet, nec unquam licebit. Apostatare quippe ab uno Deo, et ire in alterius adulterinam superstitionem semper est e dimittitur conjux ob causam fornicationis; sed manet vinculum prioris, p
Abbreviated transcription (Latin):
Iam in ipsa quoq immoderata ex¬
actione debiti carnalis. quã eis non
scđm imꝑium p̃cepit. sed scđm ueniã
concedit apłs. ut eciã preter causã
ꝓcreandi sibi misceantur. & si eos
pa ui mores ad talem concubitũ impel¬
lunt. nuptiȩ tñ abͣult̾io seu fornea-¬
tione defendunt. Neq enim illud ꝓpt̃
nuptias admittitur: s. ꝓpt̃ nuptias
ignoscitur. Debent ergo sibi coniugati
non solum ipsius sexus sui commis¬
cendi fidẽ liberorũ ꝓcreandorũ causa.
quia pͥma ẽ. humani generis in ista
mortalitate soc ietas. uerũ etiã infirmitatis
inuicem excipiendȩ adillicitos concu-¬
bitus eiuitandos mutuam quodãmͦ
seruitutem:. ut & si altĩ eorũ continen.
tia ꝑpetua placeat. nisi exalt̾ius c̃sensu
cnon possit. Item. Redđe uero debitũ¬
conuigale nullius ẽ. criminis exigere
autem ultra generandi necessitatẽ culpȩ
uenialis. Fornicari porro uł mechari
puniendi criminis. cauere debet caritas

Expanded text:
Iam in ipsa quoque inmoderatiore exIam in ipsa quoque inmoderatiore exactione debiti carnalis, quam eis non secundum imperium praecepit, sed secundum ueniam concedit apostolus, ut etiam praeter causam procreandi sibi misceantur, etsi eos praui mores ad talem concubitum inpellunt, nuptiae tamen ab adulterio seu fornicatione defendunt. neque enim illud propter nuptias admittitur, sed propter nuptias ignoscitur. debent ergo sibi coniugati non solum ipsius sexus sui conmiscendi fidem liberorum procreandorum causa, quae prima eat humani generis in ista mortalitate societas, uerum etiam infirmitatis inuicem excipiendae ad inlicitos concubitus euitandos mutuam quodam modo serutia perpetua placeat, nisi alterius consensu non possit. Item: Redconiugale nullius est criminis, exigere autem ultra generandi necessitatem culpae uenialis, fornicari porro uel moechari puniendi criminis, cauere debet caritas
Abbreviated transcription (Latin):
placuit Numquid uir alius eligendꝰ ẽ:
Ct̃ parem suũ ⁊equus diligit. &e si
mutetur alius. trahere iugũ nescit
compar altius. & se non totũ putat.
Tu iugalẽ repudias tuum. & sepe putas
mutandum. & si uno defecerit die
suꝑ ducis riualem: & statim in cognita
causa quasi cognita pudoris exequeris
Quicumq dimiserit uxorẽ suã excepta
causa fornicationis : mechatur. Omĩs
res ꝑquas causas nascitur : per ipsas
ab soluitur. Matrimonium enĩ ñ facit
accipit ÷ adhuc maritus ẽ. Nã & si cor¬
pore iam separatꝰ ẽ: tam̃ adhuc uo¬
luntate conuinctus ẽ. Cũ gͦ alterã
acceperit : tunc plene dimittit. Non
g qui dimittit mechatur: sed qui
alterã duc Sicut aut̃ crudelis ẽ. &
iniquus qui castam dimittit: sic
fatuus ẽ.⁊ iniustus qui retinet mere¬
tricem. Nam patronꝰ turpitudinis
eius ẽ : qui crim̃ celat uxoris:
inter se coniugati in modestũ in¬
uerecundũ sordidũ ger̃: uicium ẽ.
hominum. non culpa nuptiarum:

Expanded text:
placuit. Nunquid vir alius eligendus est? Comparem suum et equus diligit, et si mutetur alius, trahere jugum nescit compar alterius, et se non totum putat. Tu jugalem repudias tuum, et saepe putas mutandum, et si uno defecerit die, superducis rivalem, et statim incognita causa quasi cognita, pudoris exsequeris Quicunque dimiserit uxorem suam, excepta causa fornicationis, moechatur . Omnis res per quas causas nascitur, per ipsas absolvitur. Matrimonium enim non facitaccipit, adhuc maritus est. Nam et si corpore jam separatus est, tamen adhuc voluntate conjunctus est. Cum ergo alteram acceperit, tunc plene dimittit. Non ergo qui dimittit moechatur, sed qui alteram ducit. Sicut autem crudelis est et iniquus qui castam dimittit, sic fatuus est et injustus qui retinet meretricem. Nam patronus turpitudinis ejus est, qui crimen celat uxoris. inter se coniugati inmodestum, inuerecundum, sordidum gerunt, uitium est hominum, non culpa nuptiarum.
Abbreviated transcription (Latin):
moritur. Itẽ . ł.i. Non ẽ. quisquã ita
absurdus qui mechum neget esse
qui duxerit eã quã marit᷑ ꝓpt̾ causã
fornicationis abiecit: cum mechũ dicat
eum qui dixerit eã quȩ pret̃ fornicatioĩs
monte. Dominus adillud confirmandũ
ut non facile dimittatur uxor. solã
fornicationis causã excepit: cętãs uͦ
uniũsales molestias si quȩ extiterint

Expanded text:
tur. Item, lib. I . Non est quisquam ita absurdus, qui moechum neget esse qui duxerit eam, quam maritus propter causam fornicationis abjecit: cum Dominus moechum dicat eum, qui duxerit eam quae praeter fornicationis cmonte . Domiut non facile dimittatur uxor, solam causam fornicationis excepit, ceteras vero universas molestias, si quae fort
Abbreviated transcription (Latin):
Quod ait sodomitis loth. sunt mͥ
duȩ filiȩ quȩ ñdum nouer̃t̃ uiros.
ꝓdiicã illas aduos. utimini illis sic̃
placuerit uob̃. tantũ inuiros istos
ne faciatis iniquum: qm̃ ꝓstituere
uolebat filias suas hac cõpensatione
ut uiri hospites eius nichil asodomitis
tale paterentur. utrũ ad mittenda sit
compensatio flagitiory quoꝵq pecca.¬
toꝵ. ut nos faciamꝰ mali aliquid.
ne alius grauiꝰ malum faciat. a
potius ꝑturbationi loth nonconfilio
tribuendũ sit. qui hoc dixerit marco
queritur: Inimirum ꝑicłosissime
admittitur hȩc compensatio. Si
aut̃ ꝑturbationi humane tribiit᷑.¬
& menti tanto malo ꝑmotȩ: nullomͦ
Intelligamus non ꝓ auctoritate ha¬
bendum quod dix̃ loth de turpitu¬
bseruet imusquisq ne menstru¬
ate mulieri misceatur hoc
enim execrabile dicit lex dei:¬
Aug̃ suꝑ genesm ad litteram. lis̾.x.
bonam. iudelicet ex pat̃no ingenio.
uel corporali temꝑamento. deinde
cum eẽm magis bonꝰ. ueni ad corpꝰ¬

Expanded text:
Quod ait Sodomitis Lot: sunt mihi duae filiae quae nondum nouerunt uiros; producam illas ad uos, utimini illis quomodo placuerit uobis; tantum in uiros istos ne faciatis iniquum. quoniam prostituere uolebat filias suas hac conpensatione, ut uiri hospites eius nihil a Sodomitis tale paterentur, utrum admittenda sit conpensatio flagitiorum uel quorumque peccatorum, ut nos faciamus mali aliquid, ne alius grauius malum faciat, an potius perturbationi Lot, non consilio tribuendum sit quia hoc dixerit, merito quaeritur. et nimirum periculosissime admittitur haec conpensatio. si autem perturbationi humanae tribuitur et menti tanto malo permotae, nullo modo Intelligamus non pro auctoritate habendum quod dixit Lot de turpitubservet unusquisque ne menstruatae mulieri misceatur; hoc enim exsecrabile dicit lex Deius super Genesim ad litteram, lib. X, bonam , videlicet ex paterno ingenio vel corporali temperamento; deinde cum essem magis bonus veni ad corpu
Abbreviated transcription (Latin):
connigio & illicitus. & ꝓculdubio
flagitiosior atq turpior: quẽ sc̃s
apłs & infeminis ⁊ in mascuł argue¬
bat. damnabiliores uolens intelligi.
quam si inusy naturali uł adulteran¬
do: uł fornicando peccarenr.
Qi qͥscuiuslibet animalis cõmixtione
Ipeccauerit : xu. annis in humili¬
tate subiaceat ad eccłȩ ianua. & pꝰ hos
aliis .u. annis in orationis cõmunione
receptus penitentiã agat. & sic sacra.¬
menti grãm ꝑcipiat. Interrogentur
sintem alii deeo qualem uitam in
penitentia egerit. & sic miscđiam
communionis consequatur. Si quis
autem̃ pꝰ xx. annos habens uxorẽ hiuc
peccato irruerit: xxu. añ humilitati
subiaceat. &u. annos orationitantum
cominunicans. pꝰsa recipiat sacram̃tũ.
Q uod si ce hanc iñsurã aliquis trans¬
gressus fuerit: sacram̃tũ in exitu con
ascendi ab eo. int̾ficietis mulierẽ. & pecꝰ n
moriatur. rei enim sunt. Queritur
quomͦ sit reum pecus cum sit irratio¬
nabile. nec ullomodo capax legis.

Expanded text:
o semper illicitus, et procul dubio flagitiosior atque turpior, quem S. Apostolus et in feminis, et in masculis arguebat, damnabiliores volens intelligi, quam si in usu naturali vel adulterando vel fornicando peccarent.in cujuslibet animalis commistione peccaverit, 15 annis in humilitate subjaceat ad ecclesiae januam, et post hoc aliis quinque annis in orationis communione receptus, poenitentiam agat et sic sacramenti gratiam percipiat. Interrogentur autem alii de eo qualem vitam in poenitentia egerit, et sic misericordiam communionis consequatur. Si quis autem post 20 annos habens uxorem huic peccato irruerit, 25 annos humilitati subjaceat, et quinque annis orationi tantum communicans, postea recipiat sacramentum. Quod si et haec mensuram aliquis transgressus fueriascendi ab eo: interficietis mulierem, et pecus morte moriatur, rei enim sunt. Quaeritur quomodo sit reum pecus, cum sit irrationabile nec ullo modo capax legis?
Abbreviated transcription (Latin):
uł aliquod crim̃ capitale comiiserit.
iquis de uno in alium om̃ino trans
tingat᷑ eum filiam sororis suę amite
aut̃ matertere. aut auunculi. uel pa¬
trui polluere. aut aliqđ crim̃ capitale
cominitere : ep̃s in cuiꝰ tunc diocesũ
cõmoratur. & tali scelere criminatur
habeat ius & potestatem scd̾m canonicã
auctoritatem & nrãm sy nodalẽ insti.¬
tutionem flagitiosum cohercere. & ad
penitendum ẽmollire. ẜ quem cenim
melius rei ueritas uentilatur.⁊ quã ꝑ
illum subquo habitat. & habitare desi¬

Expanded text:
vel aliquod crimen capitale commiserit. vel aliquod crimen capitale commiserit. quis de uno in alium omnino transmtingat eum filiam sororis suae, amitae, aut materterae avunculi, vel patrui polluere, aut aliquod crimen capitale committere, episcopus in cujus tunc dioecesi commoratur, et tali scelere criminatur, habeat jus et potestatem secundum canonicam auctoritatem, et nostram synodalem institutionem flagitiosum coercere, et ad poenitendum emollire. Per quem enim melius rei veritas ventilatur, quam per illum sub quo habitat, et habitare desi
Abbreviated transcription (Latin):
diligentia faciant. ueruntam̃ si ille
qui infirmatur non se abstineat
anoxiis cẏbis. uł de aliisquȩ solent
ledere infirmitates: nichil ei ꝓficit
cura & diligentia & sollicitudomedi¬
corum. Sinulit̃ etiã & in animȩ lango¬
rib ueniet : licet cũ omĩ intentione
& extoto corde scĩ patres qui sunt
medici spiritales exorent miscđiam
qui orationib eorũ se postulant ad¬
iuiuari. nisi & ipsi cũ omi intentione
mentis tam in orationib quã in oĩ
oꝑe spĩritali quȩ dõ placita sunt
faciant. non eis ꝓficiant orationẽs
Ex concilio triburiensi. Cap̾ .x. Cui
interfuit rex arnulfus.
uidam desponsauit uxorem&e
dotauit. cum ea coire ñ potuit.
Quam fr̃ euis clanculo corripit. &
grauidam reddidit. Decretum ẽ.
ut quãuis nupta eẽ. non potuerit
legitimo iuro. desponsatã tñ fr̃i.
fr̃ hab̾e ñ possit. S mechus & mecha
fornicationis quidẽ iundictã susti¬
ep̃atum. & consangineam suã polluerit

Expanded text:
diligentia faciant, verumtamen si ille diligentia faciant, verumtamen si ille qui infirmatur, non se abstineat a noxiis cibis, vel de aliis quae solent laedere infirmitates, nihil ei proficit cura, et diligentia, et sollicitudo medicorum. Similiter etiam, et in animae languoribus eveniet: licet cum omni intentione, et ex toto corde sancti patres, qui sunt medici spiritales, exorent misericorqui orationibus eorum se postulant adjuvari, nisi et ipsi cum omni intentione mentis tam in orationibus, quam in omni opere spiritali, quae Deo placita sunt, fEx conc. Triburiensi cap. 10, cui interfuit rex Arnulphus . Quidam desponsavit uxorem et dotavit, et cum ea coire non potuit; quam frater ejus clanculo corrupit, et gravidam reddidit: decretum est ut, quamvis nupta esse non potuerit legitimo viro, desponsatam tamen fratri frater habere non possit, sed moechus et moecha fornicationis quidem poenam sustiepiscopatum, et consanguineam suam polluerit,
Abbreviated transcription (Latin):
circa illum monachũ erant negli¬
gentiȩ ⁊ ignauiȩ resolutionẽ &̃
delectationes corporeas cordis eius:
Ita aut̃ ostensum ẽ. scõ seniori. Uidit¬
autem sedentem illum monachum.
& sp̃uum fornicationis indiuersis
mulierum formis ante illũ ludentẽ.
& ipsum condelectari Uidebat &
angłm dni astantẽ & indignantem
grauit̃ contͣ eundem fr̃em. qr non
surgebat neq ꝓsternebat se inoratio¬
nib ad dñm. sed magis delectabat᷑
incogitationib suis. Hec gͦ ostensa st̃
ꝑreuelationẽ scõ seniori: Cognouit
autem quia culpa & negligentia
illuis monachi erat ut non exau¬
direntur orationes euis. Et tunc dixit
ei senior. Quia tua culpa erat frat̃.
qui c̃delectaris cogitationib malis.
Impossibile ẽ. enimꝰ discedere ate
ieiuni is & orationib & iugiliis multis
cum gemitu deprecans ut miscđiã
cogitationib. Nam & medici qͥ corpo¬
rib hominum medicam̃ta c̾siciunt¬
& adhibent: quãuis om̃ia cũsuma

Expanded text:
circa illum monachum erant, neglicirca illum monachum erant, negligentiae et ignaviae resolutionem, et delectationes forte corporeas cordis ejus. Ita autem ostensum est sancto seniori: Vidit sedentem illum monachum, et spiritum fornicationis in diversis mulierum formis ante illum ludentem, et ipsum condelectari. Videbat et angelum Domini astantem et indignantem graviter contra eumdem fratrem, quia non surgebat neque prosternebat se in orationibus ad Dominum, sed magis delectabatur in cogitationibus suis. Haec ergo ostensa sunt per revelationem sancto seniori. Cognovit autem quia culpa erat et negligentia illius monachi, ut non exaudirentur orationes ejus. Et tunc dei senior: Quia tua culpa erat, frater, quia condelectaris cogitationibus malis, impossibile est enim discedere a tejejuniis, et orationibus, et vigiliis multis, cum gemitu deprecans, ut misericordiam cogitationibus. Nam et medici, qui corporibus hominum medicamenta conficiunt, et adhibent, quamvis omnia cum summa
Abbreviated transcription (Latin):
humanos ocłos flamina consũpsit.
Qua in re quoq nobis hȩc audientib
exemplũ formidinis dare dignatꝰ ẽ:
quatenus ex hac considatione colli¬
gamus qͥd anima uiuens ac sentiens
pro reatu suo patitur. si tanto ignis
supplicio etiã insensibilia ossa con-
ã spũ fornicationis: Abut aut̃
ad ꝓbatissimum seniorem.
& precabatur eum dicens: Pone tibi
sollicitudinẽ beatissime pat̾. & ora ꝓ
me: quia grauiter me impugnat
uissio fornicationis: Hȩc cũ audisset
senior ÷ orabat intente dieb ac noctib
pro eo dep̃cans dñi miscdđ̃iam. Iterũ
autem ueniebat idem fr̃. & rogabat
seniorem ut magis intentius pro eo
oraret: Similiter autem cumomni
sollicitudine beatus senior intentius
orabat ꝓ eo Erequent̃ autẽ uenientẽ
adse monachum uidens senior
& dep̃cantẽ se ut orar& : ualde con¬
trstatus admirabatur. quia not
exaudiu̾it dñs orationes eiꝰ. Eadem
autem nocte reuelauit ei dñs quȩ

Expanded text:
humanos oculos flamma consumpsit. humanos oculos flamma consumpsit. Qua in re quoque nobis haec audientibus exemplum formidinis dare dignatus est, quatenus ex hac consideratione colligamus, quid anima vivens ac sentiens, pro reatu suo patitur, si tanto ignis supplicio etiam insea spiritu fornicationis. Abiit autem ad probatissimum seniorem, et precabatur eum dicens: « Pone tibi sollicitudinem, beatissime Pater, et ora pro me, quia graviter impugnat me passio fornicationis. » Haec cum audisset senior, orabat intente diebus ac noctibus, pro eo deprecans Domini misericordiam. Iterum autem veniebat idem frater, et rogabat seniorem ut magis intentius pro eo oraret. Similiter autem cum omni sollicitudine beatus senior intentius orabat pro eo. Frequenter autem venientem ad se monachum videns senior et deprecantem se ut oraret, valde contristatus admirabatur quia non exaudiret Dominus orationes ejus. Eadem autem nocte revelavit ei Dominus, quae
Abbreviated transcription (Latin):
bat iudicium dei Uicit itaq huma¬
na uerecondia. ꝑrexit adęccłiam. s
tremebundus ac pauens stare cȩpit
atq ꝑ singula momenta suspectus.
qua hora immundo spĩu traderet᷑
&e coram om̃ĩ popło uexaretur Cũq
uehement̃ timeret : ei in illa missarũ
celebritate quasi adu̾se nil contigit.
qui letus exiit: & die alt̃o eccłiamiã
securus intrauit. factũq ẽ. ut ꝑ .ui.
continuos dies letus ac securꝰ ꝓceđet.
estimans quod eius scelus dñs aut
nonuidisset. aut uisum miscđiter
dimisisset Die autem .uii: subita mor¬
te defunctus ẽ. Cumq sepulture
traditus suiss& ꝑ longũ tempꝰ cunctis
uidentib desepulchro ipsius flãma
exiit. & tã diu ossa eius coneremauit:
quousq omẽ sepulchrum consũpsit.
& terra quȩ intumulo collecta fuit
defossa uideretur Qđ uidelicet om̃ps
ds̃ faciens: ostendit quod eiꝰ anima
ꝑtulit inocoulto. cuiꝰ etiã corpꝰ ante

Expanded text:
bat judicium Dei. Vicit itaque humabat judicium Dei. Vicit itaque humana verecundia, perrexit ad ecclesiam: sed tremebundus ac pavens stare coepit, atque per singula momenta suspectus qua hora immundo spiritui traderetur, et coram omni populo vexaretur. Cumque vehementer timeret, ei in illa missarum celebritate quasi adversi nihil contigit. Qui laetus exiit, et die altero ecclesiam jam securus intravit. Factumque est ut per sex continuos dies laetus ac securus procederet, aestimans quod ejus scelus Dominus aut non vidisset, aut misericorditer dimisisset. Die autem septimo subita morte defunctus est. Cumque sepulturae traditus fuisset, per longum tempus cunctis videntiexiit, et tam diu ossa ejus concremavit, quousque omne sepulchrum consumpsit: et terra quae in tumulo collecta fuit, defossa videretur. Quod videlicet omnipotens Deus faciens, ostendit quid ejus anima pertulit in occulto, cujus etiam corpus ante
Abbreviated transcription (Latin):
llud etiam nec canonica institutio¬
ne desimmus. nec interdictione
aliqua refutamꝰ: s ꝓpt̃ eos qͥdiũse
de eo sontiunt. hoc loco aliquid
commemoramꝰ. Si quis suȩ spĩtał̃
cominatris filiam fortuitũ. & ita
contingere rerum casu in coniugiũ
duxerit : consilio maturiori ser¬
uato habeat. atq honeste legitimo
ꝓumcia contigisse uir uitę¬
uene̾rabilis maximianꝰ siracusanꝰ ep̃s.¬
qui diu inhac urbe meo monasterio
prefuit narrare consueuit dicens.
Quidã curialis illic sacratissimo pas¬
chali sabbato iuuenculã euiꝰdã filiã
inbaptismate suscepit. Qui pꝰ ieiuniũ
domum reu̾sus. multo uino mebriatꝰ.
eandem filiam suam secum manere
petiit. eamq nocte illa qđ dictu nefas
ẽ. ꝑdidit. Cumq mane facto surrexis¬
set reus. cogitare cepit ut adbalneum
ꝑgeret. ac si aqua balnei lauaret ma-¬
culam peccati. Prexit isitur. lauit.
tanto die non iret ad eccłam: erubesce¬
bat homines: Sin uero iret : ꝑtimesce¬

Expanded text:
llud etiam nec canonica institutione definimus, nec interdictione aliqua refutamus, sed propter eos qui diverse de eo sentiunt, hoc loco aliquid commemoramus. Si quis suae spiritualis commatris filiam fortuito, et ita contingente rerum casu in conjugium duxerit, consilio maturiori servato habeat, atque honeste legitimo provincia contigisse vir venerabilis Maximianus Syracusanus episqui diu in hac urbe meo monasterio praefuit, narrare consuevit dicens: « Quidam curialis illic, sacratissimo paschali Sabbato, juvenculam cujusdam filiam in baptismate suscepit. Qui post jejunium domum reversus, multo vino inebriatus, eandem filiolam suam secum manere petiit, eamque nocte illa, quod dicto nefas est, perdidit. Cumque mane facto surrexisset reus, cogitare coepit, ut ad balneum pergeret, ac si aqua balnei lavaret maculam peccati. Perrexit igitur, lavit, tanto die non ignoret, ad Ecclesiam erubescebat homines: sin vero iret, pertimesce
Abbreviated transcription (Latin):
liquando excrapula. aliquando ex
naturȩ suꝑfluitate uł infirmitate.
aliquando ex cogitatione c̃tingit
pollutio. Et quidẽ cum ex naturȩ
suꝑfluitate uł infirmitate euenerit :
animꝰ nesciens ꝑtulisse dolendus ẽ.
quã fecisse. Gum uͦ ultra modũ appetitꝰ
gulȩ insumendis alimentis rapitur.
itq iccirco humorum receptacula
grauantur. habet exinde animus
aliquẽ reatum. non tam̃ usq ad ꝓhi¬
bitionẽ ꝑcipiendi sacrimisterii uel
missarum solennia celebranda. cũ
fortasse aut festus dies exigit. aut
exibere ministerium ꝓ eo qđ sac̃dos
alius in loco deẽ. ipsa necessitas c̃pellit.
Namsi assunt alii qui implere mini¬
sterium ualeant. illusio ꝑ crapulã
faicta aꝑceptione sacri misterii ꝓhibe
non debet: s ab immolatione sacri

Expanded text:
liquando ex crapula, aliquando ex naturae superfluitate, vel infirmitate, vel cogitatione contingit pollutio. Equidem cum ex naturae superfluitate, vel infirmitate evenerit, haec animus nesciens pertulisse magis dolendus est quam fecisse. Cum vero ultra modum appetitus gulae in sumendis alimentis rapitur, atque idcirco humorum receptacula gravantur, habet exinde animus aliquem reatum, non tamen usque ad prohibitionem percipiendi sacri mysterii, vel missarum solemnia celebrandi, cum fortasse aut festus dies exigit, aut exhiberi mysterium pro eo quod sacerdos alius in loco deest, ipsa necessitas compellit. Nam si adsunt alii qui implere ministeriumvaleant, illusio per crapulam facta a perceptione sacri mysterii prohibere non debet, sed ab imm
Abbreviated transcription (Latin):
tiam agentes. adorationis cõmuni¬
onẽ recipiantur. In qua quenquennio
ꝑdurantes: tunc oblationis sacͣm̃ta
ꝑcipiant. Quod si & uxores habentes
& transcendentes quinquagesimũ
annum ȩtatis ita deliquerint : ad
ex itum uitȩ comimunionis grãm c̾se¬
Capitulo .xui. Eos qui irratio¬
nabiliter uixerint. ilepra inuisti
criminis alios polluer̃: precepit
scã sẏnodus int̾ eos orare. qui spũ
periclitantur in mundo: De illis

Expanded text:
tiam agentes, ad orationis communitiam agentes, ad orationis communionem recipiantur. In qua quinquennio perdurantes, tunc oblationis sacramenta percipiant. Quod si et uxores habentes, et transcendentes quinquagesimum annum aetatis ita deliquerent, ad exitum vitae communionis gratiam consecunt. XXXVI. Eos qui irrationabiliter vixerunt, et lepra injusti criminis alios polluerunt, praecepit sancta synodus inter eos orare, qui spiritu periclitantur immundo. De his
Abbreviated transcription (Latin):
inseipsa aut cum altã fornicans:
ꝑ aliquod machinamentum
fornicatȩ sint .uii. annospeniteañ.
De muliere csicũ altã fornicata fuerit:¬
ulier si cũmuliere fornicata fue¬
rit .ii. annos penittat. Sic &
illa que semen uiri sui cybo miscet
ut inde plus eius accipiat amore̾:
e his qui irrationabilit̾ u̾sati st̃
siue u̾santur. id ÷ qui cũ pecco¬
rib & masculis se coinquinauerint:
quotqͦt ante .xx. annos ętatis tale
crim̃ cominiser̃. xu. annis exactis
inpenitentia communionẽ mereant᷑
orationũ. Deinde quinquennio in hac
communione durantes : tunc demũ
oblationis sacram̃ta contingant:
Discutiatur aut̃ & uita eorũ qualis
tempore penitudinis extiterit. & ita
miscđiam consequantur. Quoed si in¬
explibilit̃ his hȩsere criminib ad
agendã penitentiã ꝓlixius tempus
insumant. Quotqͦt aut̃ pꝰ .xx. annos
ȩtatis uxores habentes. in hoc pecca.¬
to ꝓlapsi sunt: xxu. annos peniten¬

Expanded text:
in se ipsa, aut cum altera fornicans, in se ipsa, aut cum altera fornicans, per aliquod machinamentum fornicatae fuerint, 7 annos poeniteant.De muliere si cum altera fornicata fueritulier si cum alia muliere fornicata fuerit, tres annos poeniteat. Sic et illa quae semen viri sui cibo miscet, ut inde plus ejus accipiat amorem, e his qui irrationabiliter versati sunt, sive versantur, id est, qui cum pecoribus et masculis se coinquinaverint, quotquot ante viginti annos aetatis tale crimen commiserint, XV annis exactis in poenitentia, communionem mereantur orationum: deinde quinquennio in hac communione durantes, tunc demum oblationis sacramenta contingant. Discutiatur autem et vita eorum qualis tempore poenitudinis extiterit, et ita misericordiam consequantur. Quod si inexplebiliter his haesere criminibus, ad agendam poenitentiam prolixius tempus insumant. Quotquot autem post XX annos aetatis, uxores habentes, in hoc peccato prolapsi sunt, XXV annos poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
duxerit : sꝑͤandos eos eẽ. iudicamꝰ
& graui penitentia plectendos.
Si autem coniuges legitimi unꝰ
aut ambo exindustria fecerint.
ut filium suum defonte suscipiant
ut discidium fiat : tale consilium
damus. Su innupti manere uolue¬
rint : bonum ẽ. Sin aut̃: grauis
penitentia insidiatori iniungatur
& simul maneant. Et si suꝑuixerit
preuaricator coniugii : acerrima
penitentia multetur. & sine spe
Nullus ꝓpͥum filium aut filiam
a fonte baptismatis suscipiat. nec filiolã
nec commatrẽ ducat uxorẽ. nec illã
cuiꝰ filium ad confirmationẽ ante
epm̃ tenuerit Ubi aut̃ factũ fuerit:
uã detestabile & execrabile scelus¬
sit unicuiq xpĩano filiolã suã
polluisse filiolam suam Et quia
neglexit penitentiã agere : subito
to. non solũ corpꝰ. s etiã omẽ sepul¬
chrum ignis inuisibilis consũpsit.
inter se fornicantur. Ex peniten¬
tiali theodor
Mulier quocũq molimine aut

Expanded text:
duxerit, separandos eos esse judicavimus, duxerit, separandos eos esse judicavimus, et gravi poenitentia plectendos. Si autem conjuges legitimi unus aut ambo ex industria fecerint, ut filium suum de fonte suscipiant, ut discidium fiat, tale consilium damus. Si innupti manere voluerint, bonum est. Sin autem, gravis poenitentia insidiatori injungatur, et simul maneant, et si supervixerit praevaricator conjugi, acerrima poenitentia multetur, et sine spe llus proprium filium, aut filiam a fonte baptismatis suscipiat, nec filiolam, nec commatrem ducat uxorem, nec illam cujus filiam ad confirmationem ante episcopum tenuerit. Ubi autem factum fuerit uam detestabile sit unicuique Christiano filiolam suam polluisse filiolam suam. Et quia neglexit poenitentiam agere, subito to non solum corpus, sed etiam omne sepulcrum ignis invisibilis consumpsit. inter se fornicantur. Ex Poenitentiali Theodori . Mulier quocunque molimine, aut
Abbreviated transcription (Latin):
&e aliã mĩquã accipiat. Similit̃ ceto
lier:
De ilł qui infantes suos abaptismo
Exconcilio cabillonensi. Cap̃. iiii.
ictũ etiã nob÷ quasdã feminas desi¬
diose. quasdã uͦ fraudulent̃: ut auiris
sius separentur : proprios filias corã epĩs
ad confirmandũ tenuisse Unde nos dignõ
duximus : ut siqua mulier filiũ suũ
desidia. aut fraude aliqua corã ep̃o
tenuerit ad confirmandũ ꝓpt̃ fallaciã
suã aut ꝓpter fraudẽ: quã diu uiuat
penitentiã agat. aiuro tam̃ suo non
magontiensi. Cap̃ x. Inc laustro scĩ alba¬
ni habito p̾sente ludoiuco imꝑatore
e eo quod interrogasti si illequi
filiolam suã duxit uxorẽ. & de
eo qui comcubuit cum matre sua
spiiali. & de eo qui filium sinĩ bapti¬
zauit. & cuiꝰ uxor eũ defonte susce¬
pit. ea ratione ut discidiũ congii fie¬
ret : si pꝰea intali copulatione ꝑma¬
nere possent . de talib sic responden¬
dum ẽ. Si filiolam aut commatrem
suam spĩtalẽ aliquis inconiugio

Expanded text:
iam nunquam accipiat; similiter et mulier. - De illis qui infantes suos suscipiunt Ex concil. Cabilonensi, cap. 45 . Dictum etiam nobis est quasdam feminas desidiose, quasdam vero fraudulenter, ut a viris suis separentur, proprios filios coram episcopis ad confirmandum tduximus, ut si qua mulier filium suum desidia, aut fraude aliqua coram episcopo tenuerit ad confirmandum propter fallaciam suam, aut propter fraudem, quandiu vivat poenitentiam agat, a viro tamen suo non Maguntiensi, cap. 20, in claustro Sancti Albani habito, praesente Ludovico imperatore. De eo quod interrogasti, sfiliolam suam ducit uxorem, et de eo qui concubuit cum commatre sua spiritali, et de illo qui filium suum baptizavit, et cujus uxor eum de fonte suscepit, ea ratione, ut discidium conjugii fieret, si postea in tali copulatione permanere possent de talibus sic respondendum est. Si filiolam, aut commatrem suam spiritalem aliquis in conjugium
Abbreviated transcription (Latin):
lagitia quȩ sunt contͣ naturam
ubiq ac semꝑrepudianda atq
punienda sunt:. qualia sodomitarũ
Ofuerunt: Quȩ si om̃s g̾s facerent:
eodẽ criminis reatu diuina lege
tenerentur. quȩ non sic fecithomines.
ut se illo uterentur modo. Uiolatur
quippe ipsa societas quȩ cũ dõ nob̃
eẽ. deb&e. cum eadem natura ciuus
ipse auctor ẽ: libidinis ꝑu̾sitate

Expanded text:
lagitia quae sunt contra naturam ubique ac semper repudianda atque punienda sunt, qualia Sodomitarum fuerunt. Quae si omnes gentes facerent, eodem criminis reatu divina lege tenerentur, quae non sic fecit homines ut se illo uterentur modo; violatur quippe ipsa societas quae cum Deo nobis esse debet, cum eadem natura, cujus ipse auctor est, libidinis perversitate
Abbreviated transcription (Latin):
habitat. preter nrȩ uoluntatis legẽ
quasi sua lege mou̾etur. si absquẽ
culpa ẽ. incorpore dormientis. qͣnto
magis absq culpa ẽ. incorpore non
consentientis: Cap̃ .łu. cap̃ xuiiii
incaput miserit : suuro suo placet
recipiat eam iterum ad coniugiũ:¬
m̃s incestuosi aliminib scẽ dei
eccłȩ sunt separandi. usq dũ
ꝑ satisfactionem sacerdotum p̃cib
eidẽ scȩ̃ eccłȩ canonice reconcilient᷑.
Sunt enim mali segregandi abonis.
& iniqui aiustis. ut salte rubore suo
conscientias suas recognoscant. &
conũtantur acbgitationib suis: At
si incorrigibiles apparent : segregent᷑
a fidelib usq ad satisfactionem¬

Expanded text:
habitat, praeter nostrae voluntatis legem habitat, praeter nostrae voluntatis legem quasi sua lege movetur, si absque culpa est in corpore dormientis, quanto magis absque culpa est in corpore non consentientis? CAP. 124. - Ne mulier in caput miserit, si viro suo placeat, recipiat eam iterum ad conjugiuOmnes incestuosi a liminibus sanctae Dei Ecclesiae sunt separandi, usque dum per satisfactionem sacerdotum precibus eidem sanctae Ecclesiae canonice reconcilientur. Sunt enim mali segregandi a bonis, et iniqui a justis, ut saltem rubore suo conscientias suas recognoscant, et convertantur a pravitatibus suis. At si incorrigibiles apparent, segregentur a fidelibus usque ad satisfactionem
Abbreviated transcription (Latin):
sex mensib subsenioris spũalis
custodia segregata in curticula
degens. oꝑi manuum & orationisit
intentus. uigiliis & flectib subiectꝰ.
& sub custodia semꝑ duorũ fratrũ
spũ aliũ ambulet. nulla priuata
locutione uł confilio deinceps iuue¬
nib coniungendus De eademre
uł aliqua suspiciosa ꝑsona cũ paruuł
iocatus fuerit: diuturna penitentia
i deprehensus fuerit aliquis frat̃
lude cum pueris. & hab̾e amici¬
cias ȩtatis infirmȩ : tertio c̃moneat᷑
ut memor sit honestatis. atq timoris
dĩ. Si non cessauerit: seuerissime
et eo defuncto si eius iuduã possit
ducere uxorẽ. Excł triburiensi. Cap̃
xliii. Cui int̃fuit rex arnulfus.
ui spĩtalem habet compatrem
cuius filium de lauacro sacri
fontis accepit. & eius uxor cõmat̃
ñ ẽ : liceat ei defuncto cõpatre suo
eius uiduã ducere inuxorem. si
nullã habent consanguinitatis pro¬
pinquitatem: Quid enĩ: Nũquid
non possunt coniungi. qͦđ nulla

Expanded text:
sex mensibus sub senioris spiritalis sex mensibus sub senioris spiritalis custodia segregata in curticula degens, operi manuum et orationi sit intentus, vigiliis et fletibus subjectus, et sub custodia semper duorum fratrum spiritalium ambulet, nulla privata locutione vel consilio deinceps juvenibus conjungendus. De eadem re. vel aliqua suspiciosa persona cum parvulis jocatus fuerit, diuturna poenitentia Si deprehensus fuerit aliquis frater ludere cum pueris, et habere amicitias aetatis infirmae, tertio commoneatur, ut memor sit honestatis atque timoris Dei. Si non cessaverit, severissime et eo defuncto, si ejus viduam possit ducere uxorem. Ex concilio Triburiensi, cap. 47, cui interfuit rex Arnulphus. Qui spiritualem habet compatrem, cujus filium de lavacro sacri fontis accepit, et ejus uxor commater non est, liceat ei, defuncto compatre suo, ejus viduam ducere in uxorem si nullam habent consanguinitatis propinquitatem. Quid enim? Nunquid non possunt conjungi, quos nulla
Abbreviated transcription (Latin):
rint qui cũ quadrupedib uł mas¬
culis contra naturã pͥeccant: dura
& districta penitentia choercendi
conentur om̃imodis hoc malũ radi¬
UI fornicatus fuerit sic̃ sodomitȩ:
si seruus ẽ. scopis castigabitiir
.II. annos. Si liber.ẽ. & coniugatus.
.x. annos. Si pͥuatus : .uii. annos. penit̃.
Pueri .c. dies. sunconsuetudine est.
Laicus conuigatus si mc̃ suetudine
hab&e: xu. annos peniteat. Si ex ordi¬
nib ẽ. unconfuetudine habet: de¬
gradatꝰ. ut laicus peniteat. Qui aut̃
carne se abstineat. uł .xu. annos penit̃.¬
masculoꝵ insectatores. Exdictis basilii
lericus uł monachus uł paruu¬
lorũ insectator. uł quiosculo uł
aliqua occasione turpi dep̃hensus
fuerit: publice uerberetur. & coronã
admiitat: decaluatusq turpiter
sputam̃tis obliniatꝰ infacie uincłisq¬
artatꝰ ferreis. carcerali sex mensib
angustia maceretur : & triduo ꝑ
ebdomadas singulas expane ordeaceo
aduesperam reficiatur. Post hȩc aliis

Expanded text:
rint qui cum quadrupedibus vel masculis contra naturam peccant, dura et districta poenitentia coercendi conentur omnimodis hoc malum radifornicatus fuerit sicut Sodomitae, si servus est, et si scopis castigabitur, duos annos, si liber est et conjugatus, X annos, si privatus, septem annos poeniteat: pueri centum dies, si in consuetudine est. Laicus conjugatus, si in consuetudine habet, XV annos poeniteat. Si ex ordinibus est, et in consuetudine habet, degradatus, ut laicus poeniteat. Qui autem carne se abstineat, si semen in os mimasculorum insectatores. Ex dictis Basilii. Clericus vel monachus ut parvulorum insectator, vel qui osculo vel aliqua occasione turpi deprehensus fuerit, publice verberetur, et comam amittat, decalvatusque turpiter sputamarctatus ferreis, carcerali sex mensibus angustia maceretur, et triduo per hebdomadas singulas ex pane hordeaceo 310 ad vesperam reficiatur. Post haec, aliis
Abbreviated transcription (Latin):
randa ẽ. Hinc ẽ. eciã qđ longeminꝰ
peccat q nã libet assiduus ãduxorẽ.
quã uł rarissimus ad fornicationẽ
Cum uero uir membro mulieris ñadh
concesso uti uoluerit: turpior .ẽ. uxor
sim se quã si in alia fieri ꝑmiserit

Expanded text:
randa est. hinc est etiam, quod longe minus randa est. hinc est etiam, quod longe minus peccat quamlibet adsiduus ad uxorem quam uel rarissimus ad fornicationem. cum uero uir membro mulieris non ad hoc concesso uti uoluerit, turpior est uxor, si in se, quam si in alia fieri permiserit
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ꝓpt̃̾ sapientiam sic̃ doctrina.
quȩdam ꝓpt̃ salutẽ sic̃ cib & potus.
& somnꝰ. quedã ꝓpt̃ amciciã : sicut
nuptiȩ & concubitus. Hinc enĩ subsistte
ꝓpagatio gnĩs humani in quo socie¬
tas amicalis magnum bonũ ẽ. Hisitaq
bonis. quȩ ꝓpt̾ aliud necessaria sunt
qui ñ adhoc utitur ꝓpt̃ qđ instituta
sunt: peccat alias uenialit̃ alias
damnabilit̃. Quisquis uͦ eis ꝓpt̾ hoc
utitur ꝓpt̾ qđ data sunt bene facit.
ꝓ labitur ultra pacta nuptialia id:
ult ꝓpagandi necessitatẽ: uenialis
fit inuxore. in meretrice dãnabilis.
Itte quidẽ contra naturã execrabilit̃
fit in meretrice: s tolerabilius in
uxore. Tantum ualet ordinatio ere¬
atoris. & ordo creaturȩ: ut in rebus
adutendum concessis. & cũ modus
exceditur. longe sit tolerabiliꝰ quã
in ea quȩ concessa non sunt. uł unꝰ
uł rarus excessos: Et idõ in re c̃cessa
imipod eratio coniugis ne inse non
ccessa.  libido ꝓrumpat : tole¬

Expanded text:
doctrina; quaedam propter salutem, sicut cibus et potus et somnus; quaedam propter amicitiam, sicut nuptiae et concubitus. Hinc enim subsistit propagatio generis humani, in quo societas amicabilis magnum bonum est. His itaque bonis quae propter aliud necessaria sunt, qui non ad hoc utitur propter quod instituta sunt, peccat alias venialiter, alias damnabiliter. Quisquis vero iis propter hoc utitur propter quod data sunt, bene facit. s quando prolabitur ultra pacta nuptialia, id est ultra propagandi necessitatem, venialis sit in uxore, in meretrice damnabilis; iste quidem contra naturam exsecrabiliter fit in meretrice, sed exsecrauxore. tantum ualet ordinatio creatoris et ordo creaturae, ut in rebus ad utendum concessis, etiam cum modus exceditur, longe sit tolerabilius quam in ea, quae concessa non sunt, uel unus uel rarus excessus. et ideo in re concessa inmoderatio coniugis, ne in rem non concessam libido prorumpat, tole
Abbreviated transcription (Latin):
uia sunt culpȩ in quib culpa ÷
relaxare iundictã: que renda
semꝑ ẽ. ueritas. ut inquiri ualeat
utrum accusatum noxa condennet.
an apena innocentia patefacta

Expanded text:
uia sunt culpae, in quibus culpa est relaxare vindictam, quaerenda semper est veritas, ut inquiri debeat, utrum accusatum noxa condemnet, an a poena innocentia patefacta
Abbreviated transcription (Latin):
conceptos ex adult̾ĩo factos ł editos
necars studuerint. uł inuentre ma¬
trum potionib aliquib consilerint:
ita tam̃ ut omĩ tempore uite suę
fletib ⁊humilitati insistant:.
De eadẽ re. Ex eodem concilio:. Cap̃x.¬

Expanded text:
conceptos ex adulterio factos vel editos necare studuerint, vel in ventribus matrum potionibus aliquibus colliserint, ita tamen ut omni tempore vitae suae fletibus et humilitati insistant. De eadem re. Ex concilio
Abbreviated transcription (Latin):
ixit dñs admoysen Petat iuir
aꝓximo & mulier aꝓxima uasa
hinc quisq sumendum exemplũ¬
putare debet ad expoliandũ isto modo
proximum: Hoc enim deus ussit
qui nouerat quẽquã quod pati opor¬
teret. nec israhelite fecerunt. sed dõ
iubente ministerium prebuerunt.
Quẽadmodum cum minister iudicis
occidit eum quẽ uidex iussit occidi
ꝓfecto si id sponte faciat homicida
ẽ : etiam sieum occidat quem scit
auidice debuisse occidi. Idem ex¬

Expanded text:
ixit Dominus ad Moysen: Petat vir a proximo, et mulier a proxima vasa hinc quisquam sumendum exempluputare debet ad expoliandum isto modo proximum. hoc enim deus iussit, qui nouerat quid quemque pati oporteret. nec Israhelitae furtum fecerunt, sed deo iubenti ministerium praebuerunt: quemadmodum cum ministoccidit eum, quem iudex iussit occidi, profecto si id sponte facit, homicida est, etiamsi eum occidat, quem scit a iudice debuisse occidi. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
gentia creacorem. sine situ presentẽ: sine
habitu omĩa continentẽ. sine loco ubiq
totum. sine tempore sempit̾nũ. sine ulla
siu mutatione mutabilia facientẽ nichilq
patientem Quisqͥs dm̃ ita cogitat. & nondũ

Expanded text:
gentia creatorem, sine situ praesidentem, sine gentia creatorem, sine situ praesidentem, sine habitu omnia continentem, sine loco ubique totum, sine tempore sempiternum, sine ulla sui mutatione mutabilia facientem, nihilque patientem. Quisquis Deum ita
Abbreviated transcription (Latin):
tues filius ms. siue cum baptizatꝰ ẽ aioħe.
siue inmonte quando cum illo erant tres
discipłi. aut quando sonuit uox dicens.
ita inseꝑabilit̾ oꝑentur. Nam qͦ intellectu
homo dm̃ capit. qui ipsum intellectũ suũ
quo eum uult caꝑe nondũ capit: Diautẽ
hunc iã capit attendat diligent̃ nichil in¬
eo eẽ. insua natura meliꝰ. & uideat utrum
ibiuideat ulla liniamenta formarũ. nitores
colorũ. spatiosã granditatẽ. partiũ distantiã
mollis distensionẽ. aliquas ꝑ locorũ int̃ualla
motiones. uł aliquid eiusmodi Nichil certe
istorũ inuenimꝰ. in eo qͦd̾ innatura nr̃a
nichil meluis inuenimus id÷ innr̃o intelle¬
ctu quo sapientiã capimꝰ quanto capaces
sumus. Qd gͦ non inuenimꝰ inmeliore nr̃o:
non debemꝰ in illo querere qđ longe meliꝰ
ẽ : meliore nr̃o. Ut sic intelligamus deum
si possumus quantũ possumꝰ. sine qͥlitate
bonum. sine quantitate magnũ. sine indi¬

Expanded text:
Tu es Filius meus, sive cum baptizatus est a Joanne , Tu es Filius meus, sive cum baptizatus est a Joanne , sive in monte, quando cum illo erant tres discipuli , aut quando sonuit vox dicens: ita inseparabiliter operantur. Nam quo intellectu homo Deum capit, quo eum vult capere nondum capit? Si autem hunc jam capit, attendat diligenter nihil eo esse in sua natura melius, et videat utrum ibi videat ulla lineamenta formarum, nitores colorum, spatiosam granditatem, partium distantiam, molis distensionem, aliquas per locorum intervalla motiones, vel quid ejusmodi. Nihil certe istorum invenimus in eo, quo in natura nostra nihil melius invenimus, id est, in nostro intellectu, quo sapientiam capimus quantum capaces sumus. Quod ergo non invenimus in meliore nostro, non debemus in illo quaerere, quod longe melius est meliore nostro: ut sic intelligamus Deum, si possumus, quantum possumus, sine qualitate bonum, sine quantitate magnum, sine indi
Abbreviated transcription (Latin):
sumant. timentes maledictũ. cham
festam causam non egere testibus.
e manifesta & nota plurimiscau.¬
sa non sunt querendi testes ut sc̃s¬
ambrosius inepła ad corithios dicit.
defornicatione sententiã exponens apłi.
udicis inquã non est sine accusatore
dãpnare. Quia dñs uidam cum fuis¬
set fur. quia non est accusatus. mi¬
nime abiecit. Cognito autem oꝑe¬
isto: pellendum ullum decȩtu fuisse
fraternitatis censuit. Onĩs enĩ crimen
eius sciebant: & non arguebant. Publi¬
ce enĩ nouercam suã loco uxoris habe¬
bat. Inqua re neq testib opus erat: neq
tergi uersatione aliqua poterat tegi
crimen:. Et paulo post. Absens facie.
p̃sens autem auctoritate sp̃s qui nusꝗͣ
abest: iam iudicaui ut p̾sens eum qui hoc
ad misit tradi satane in interitum car¬
Rem incontentione positam non lice¬
at donare uel uendere.

Expanded text:
sumant, timentes maledictionem Cham, sumant, timentes maledictionem Cham, festam causam non egere testibus. Idem. De manifesta et nota plurimis causa non sunt quAmbrosius in epistola ad Corinthios dicit de fornicatione sententiam exponens Apostoli: Judicis, inquam, non est sine accusatore damnare. Quia Dominus Judam cum fuisset fur, quia non est accusatus, minime abjecit. Cognito autem oisto pellendum illum de coetu fuisse fraternitatis censuit. Omnes enim crimen ejus sciebant, et non arguebant. Publice enim novercam suam loco uxoris habebat. In qua re neque testibus opus erat, neque tergiversatione aliqua poterat tegi crimen. » Et paulo post, « Absens facie, praesens autem auctoritate spiritus qui nusquam abest, jam judicavi ut praesens eum qui hoc admisit tradi Satanae in interitum carRem in contentione positam, non licere dona
Abbreviated transcription (Latin):
dotem. atq eidem reddendo tua pie
rem. & nullatenus canonica instituta
alicuius temeritate contẽpni ꝑmit¬
tatis. quia facientem & consencientẽ
par pena constringit. Stephanus pape¬
ecrimine sibi illato diaconus tius
uerissime se fatebatur immu nem
uerumtamen sisuspicio habetur. & accu-¬
satores idonei reperiuntur. & cestes qͥles
sacri canones sãciunt. ascito tecum cer-¬
to ep̃oꝵ numero ueniant accusatores.
uocetur & ipse aldericus diaconus. &
sinegauerit. uentiletur causa canoni.¬
ce. & si uel sponte confessus uel legiti¬
mis testibus fuerit apꝓbatus. cano¬
nica feriatur sententia. Qđ si nec spon¬
te conficetur. nec accusatores & testes
legitimi reꝑti fuerint. & mala fa¬
ma crebrescit: non publico examine
sed coram te & aliquantis reuerentis¬
creto iuram̃tosepurificet. & tu de in¬
ceps boni testimonii eum annuntia
& compesce ac cõmone ȩccłȩ tuȩ filios
ne sacerdotẽ dei infamare ulterius p̃¬

Expanded text:
dotem, atque ei reddendo tua pietdotem, atque ei reddendo tua pietrem, et nullatenus canonica instituta alicujus temeritate contemni permittas, quia facientem et consentientem par poena perstringit. crimine sibi illato diaconus tuus verissime se fatebatur immunem. Verumtamen si suspicio habetur, et accusatores idonei reperiuntur, et testes quales sacri canones sanciunt, adscito tecum certo episcoporum numero veniant accusatores, vocetur et ipse Aldericus diaconus, et si negaverit, ventiletur causa canonice; et si vel sponte confessus, vel legitimis testibus fuerit approbatus, canonica feriatur sententia. Quod si nec sponte confitetur, nec accusatores et testes legitimi reperti fuerint, et mala fama crebrescit, non publico examine, sed coram te et aliquantis reverendiscreto juramento se purificet, et tu deinceps boni teset compesce et commone ecclesie sue filios, ne sacerdotem dei infamare ulterius p
Abbreviated transcription (Latin):
unius anni ꝓbationem effici. si ita
est ut dixit iudicamus & auctorita¬
te apłica p̾cipimꝰ. ut uestra diligen.
tia atq clem̃tia hoꝵ portitor cõ
caritati. qđ iste pb̃r pauꝑ nomine
Ixp̃oforus de sua angustia ad nram
clemetiã lacrimabiliter sit comques.¬
tus. dicens se falsis criminibus impe¬
titũ. & abȩccła sua non con uictum
neq confessum. irrationabiliter fu¬
isse eiectum. Nam ut ipse refert tua
diligentia ꝑt̾res uices inquisitione fac¬
ta. nulla inse neq defornicationis cri¬
mine neq de homicidii consensione
pauꝑtatis causa quae petebatur aut
consentire noluit. aut adimplere non
potuit. quossuus tamen emulus ul-¬
preripuit: Iccirco magnoꝑe monemꝰ
reuerentiã tuam. ut quȩ te forte ig¬
norante giezica cupiditate ꝑ acta ẽẽ. ui¬
dentur. tuȩ fraternitatis censura celeri
emendatione corrigantur. scilicet res¬
tituendo eccłȩ ꝓpriȩ iam dictum sacer¬

Expanded text:
unius anni probationem effici monachum, si ita unius anni probationem effici monachum, si ita est, ut dixit, judicamus et auctoritate apostolica praecipimus, ut diligentia vestra atque clementia horum portitor Cosaitati quod iste presbyter, nomine Christophorus de sua angustia ad nostram clementiam lacrymabiliter sit conquestus, dicens se falsis criminibus impetitum, et ab ecclesia sua non convictum, neque confessum, irrationabiliter fuisse ejectum. Nam, ut ipse refert, tua diligentia per tres vices inquisitione facta, nulla in se, neque de fornicationis crimine, neque de homicidii consensione,paupertatis causa, quae petebantur, aut consentire noluit, aut implere non potuit: quae suus tamen aemulus ulpraeripuit. Idcirco magnopere monemus reverentiam tuam, ut etiam quae, te forte ignorante, Gieziaca cupiditate peracta esse videntur, tuae fraternitatis censura celeri emendatione corrigantur. Scilicet restituendo ecclesiae propriae jam dictum sacer
Abbreviated transcription (Latin):
adlimina apłorum ueniens
querelam apłicȩ sedi deposuit. be¬
neficium. & altaria quȩ ꝑ canoni¬
cam uirdunensis ȩccłȩ optinere so¬
lebat. aquodam diacono richerio
nomine sibi ablata esse. Dixit enĩ
quod quondam ininfirmitatẽ fer-¬
uore passionis ꝓpressus monacͥum
se facere ꝓmiserit. non tamen ut mo-¬
nasterio uel abbati se tradiderit
uel ꝓmissionem scripserit. sed con¬
fitetur qd prefatum beneficium
inmanu aduocati ȩccłȩ refutaue.¬
rit. At postquam conualuit: mo¬
nachum facere mox negauit. Dix̃
etiam quod cum infirmus iaceret.¬
predictus richerius beneficium suũ
abep̃o uirdunensi ac quirere potuis¬
set. quia dixit eum monachum iã
factum esse. Causa differtur intre.¬
uerensem synodum. inqua prefatꝰ
rich erius diaconus mala fide ac¬
quisisse ac male intrasse est conuictus.
Qua ꝓpter quia & beati benedicti
canonicaq & prȩcipue patris & pre¬
decessoris nr̃i scĩ Gregorii pape con¬
stitutio. interdicit monachum ante

Expanded text:
ad limina apostolorum veniens, querelam apostolicae sedi deposuit, beneficium et altaria quae per canonicam Virdunensis Ecclesiae obtinere solebat, a quodam diacono, Richerio nomine, sibi ablata esse. Dixit enim quod quondam in infirmitate fervore passionis oppressus monachum se facere promiserit, non tamen ut monasterio vel abbati se tradiderit, vel promissionem scripserit, sed confitetur quod praefatum beneficium in manu advocati Ecclesiae refutaverit. At postquam convaluit, monachum facere mox negavit. Dixit etiam quod cum infirmus jaceretpraedictus Richerius beneficium suum ab episcopo Virdunensi acquirere potuisset, quia dixit eum monachum jam factum esse. Causa differtur in Treverensem synodum, in qua praefatus Richerius diaconus mala fide acquisisse, ac male intrasse convictus est. Quapropter quia beati Becanonica, quae et praecipue patris et praedecessoris nostri S. Gregorii papae constitutio est, interdicit monachum ante