comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aut igñe aut spm̃ aut citatũ aerẽ aut guũ steslaru
aut in bnã aquã aut solem aut lunã rectores orbio terre
deos putauerut᷑ quor si propter spẽm hoc estimnaueuint
stant quãto luis dũs sit speciosior aut si uirtutes ⁊ opas
cortĩ muciti sũt intelligant ab ipis qm qui hec ꝯffitiut
fortia fercior est islio ¶ Item in pcͦ ¶xuuri u dofane¬

Expanded text:
tum aut citatum aerem aut gyrum stellarum aut nimiam aquam aut solem aut lunam rectores orbis terrae deos putauerunt: quorum si propter speciem hoc aestimauerunt, sciant quanto his Dominus sit speciosior: aut si uirtutes et opera eorum mirati sunt, intellegant ab ipsis quoniam qui haec constituit fortia fortior est illi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ciosa s ut decet mulieres promitcentes castitatem
nt auri aut ueci culcꝰ s caltꝰ cordos
Ni geesa chamar colopuit se pallio et
dornauit si et cũ aspexiss oõ iubas issiũ
est oi merec̾cem ee E fidelen no opoitere
os alia delicta ñ ob noiẽ soluo paniii i epło
usi
ad ponticos nec quis qua brm tamꝙ̃ fur aut ho iicĩda
pat̾iatur aut tamꝙͣ malefitus aut curas allẽras &¬

Expanded text:
pretiosa, sed ut decet mulieres promittentes castitatem pretiosa, sed ut decet mulieres promittentes castitatem aut auri aut uestis cultus sed cultus cordis. Item in Genesi: Thamar cooperuit se pallio et adornauit, et cum adspexisset eam ludas, uisum est ei meretricem esse. FIDELEM NON OPORTERE OB ALIA Dus ad Ponticos: Nec quisquam uestrum. tamquam fur aut homicida patiatur aut tamquam maleficus aut curas alienas
Abbreviated transcription (Latin):
bonitatis eius et sustinentiam et paciẽciam ꝯtempta
ignoris qm̃ beingnitas dei in penitentiã te adducit
sauriras tibi irã in die nre et reuelatoẽm iusti iudi¬
cii dei qui reddet unicuio ẜm opera sua ¶mulierẽ
ornau seculariter non delere ¶In apocalipsi Et be¬
uit uiuis ex se ꝑtem augelis hũtib. fialas et aggres¬
sus ẽ me dicens ¶ ueni ostendam tibi dampnatoem
meretritis magne sedentis super aquas multas cum
qua foriucati sunt reges tenre Et iudi mulierẽ. se¬
dentem super legnain et mulier illa erat amicta pal¬
sio purpureo coechineo. et adornata auro. et lapidi¬
b preciesis et margaritis tenens poculã aureũ in
manu sua plenũ execratõnũ et ĩmũdicie et foruica¬
nonis tocius terre ¶ Item ad chimotheum Sunit mu¬
lieres uestre cũ uerecũdia et pudicitia cõponẽtes se nõ
in tortis cͥuib neq aueo neq margaritis aut ueste

Expanded text:
bonitatis eius et sustinentiam et patientiam contemnis. bonitatis eius et sustinentiam et patientiam contemnis. ignorans quia bonitas Dei in paenitentiam te adducit? reuelationis iusti iudicii Dei qui reddet unicuique secundum opera sua. MVLIEREM ORNARI SAECVLABITEB NON DEBERE. In Apocalypsi: Et uenit unus ex septem angelis habentibus phialas et adgressus est me dicens: ueni, ostendam tibi damnationem meretricis magnae sedentis super aquas multas, cum qua fornicati sunt reges terrae. et uidi mulierem sedentem super bestiam. et mulier illa amicta lio purpureo et coccineo, et adornata erat auro et lapidibus pretiosis et margaritis, tenens poculum in manu sua plenum execrationum et immunditiae et fornicationis totius terrae. Item ad Timotheum: Sint mulieres uestrae cum uerecundia et pudicitia, conponentes se non in tortis crinibus neque auro neque margaritis aut ueste
Abbreviated transcription (Latin):
De hoc ip̃o ꝙ segregare se quis debeat a gentilils ne
mens ne particepẽ sis delictoꝵ eius et ne pstrnnta¬
nẽ plagis eius qͣm delicta eius usq ad secułũ peru¬
uerũt. et menurt dñs deus ens imquitatus rero
reddet e. duppsa et in quo pocuso mistuit decũpla ue¬
nurtũ ẽ ei et inquutum se clarificauit et delicias ha¬
buit intantũ datur ei crutiatus et luccus qm incor¬
de suo dicit regina sũ et iudua esse noi possu nͨ
luccũ uisuu ium propterea uña hona plage eius
adue ment mors luctus fames et in igne cremabr
quia fortis ẽ dñs deus qui eam iudicauit ⁊ flebũt
et plangent se mea reges terre quicũ ea fornicatisi
et indeliciis conuersan sũt ¶Item apud esaiã Exite
de medio eorũ qui fertis uasa domini ¶ Qñiad hoc
patiente̾ ei se ut nos peniteat pcc̃i nr̃i et reforie inuo¬
¶ Apud salomonẽ in eccĩastico. Si dixeritis peccani et
quid accidit mͥ tuiste nestios est enim altissimꝰ paciens

Expanded text:
De hoc ipso quod segregare se quis debeat a gentibus ne meus, ne particeps sis delictorum eius et ne perstringaris plagis eius: quoniam delicta eius usque ad caelum peruenerunt et meminit Dominus Deus iniquitates eius. ideo reddet ei dupla, et in quo poculo miscuit, duplum remixtum est ei: et in quantum se clarificauit et deliciarum habuit, in tantum dabitur ei cruciatus et luctus. quoniam in corde suo dicit: regina sum et uidua non sum nec luctum uisura sum, propterea una hora plagae eius aduenient, mors, luctus et fames, et igni cremabitur, quia fortis Dominus Deus qui eam iudicabit. et flebunt et plangent se in ea reges terrae qui cum ea fornicati sunt et in deliciis conuersati sunt. Item apud Esaiam: Exite de medio eorum, qui portatis uasa Domini. DEVM AD HOC PATIENTEM ESSE VT NOS PAENITEAT PECCATI NOSTRI ET EEFOEMEMVB. Apud Salomonem in Ecclesiastico: Ne dixeris: peccaui, et quid accidit mihi triste? est enim altissimus patiens
Abbreviated transcription (Latin):
pcc̃a ura auerut saciẽ suã a nobis ne misereat᷑ manuseꝵ
a autẽ iram locuta sunt. fatinut et lingnu uertera inutu¬
ciam meditatur uenio loquitui uera nec est iuditiũ uerũ
fidiũ in uarus et locũtpi mania quia parturiũ dolorem
et pariut facinus ¶ Item apud sophoniam defectione de¬
ficiat a facie terre dicit dũs deficiat horuo et pecudes defici¬
aut uolutres celi et pistes maris et auferant iniquos a fa
suam nõ dedit fenori et inuuera super inuocentem non
accepit qui istu fecerit nõ cõmonebitur mẽteriũ ¶ De¬
hoc ip̃o apͥus ezecluelem.. Nemo autẽ qui erit iunsiue̾ hoĩe
nõ oppͥmet eͥi pignus debitoris reddet et rapinũ nõ inꝑiet
panẽ suũ esurie nti dabit et uudũ cropiet et pecĩam suar
in usurã non dabit ¶ De hoc ip̃o indenteronomio Nõ fenero¬
bis fratii tuo usurrn peccumia ei usuram cibor ¶ Iminicoe
quoq diligendos ¶ In euuangelio cata lucam Si diligitie¬

Expanded text:
cata uestra auertit faciem a uobis ne misereatur. manus a autem uestra locuta sunt iniquitatem et lingua uestra iniustitiam meditatur. nemo loquitur iusta nec est iudicium uerum. confidunt in uanis et locuntur inania, quia parturiunt dolorem et pariunt ficiat a facie terrae, dicit Dominus. Deficiat homo, et pecudes deficiant, volucres coeli et pisces maris, et auferam iniquos a facsuam non dedit in foenore, et munera super innocentes non accepit. Qui ista fecerit non commovebitur in aeternum. m. Item apud Ezechielem: Homo autem qui erit iustus hominem non opprimet et pignus debitoris reddet et rapinam non rapiet: panem suum esurienti dabit et nudum. operiet et pecuniam suam in usuram non dabit. Item in Deuteronomio: Non faenerabis fratri tuo usuram pecuniae et usuram ciborum. INIMICOS QVOQVE DILIGENDOS. In euangelio secundum Lucam: Si diligiti
Abbreviated transcription (Latin):
temptet uos sacharias propter incontineritiam uestram
hoc dico scdm̃ ueniam non secundu iussũ uolo ailĩ
omẽs homines esse sicut et me s unusquisq ppriũ
habet cansina a deo unus sic alius aute̾ sic ¶ Item
issit elebs cogitat que suut dei quomiodo placeat deu qͥ
autem mat᷑io niũ traxit cogitat ea que sunt mũdi
huius quonio placeat ueori. sic et nuulier et bngo in¬
nupta cogitat ea que suuit domini. ut sit saucca et cor¬
pore et spũitu qui autẽ nupsit cogitat de hiis que suĩ
mũdi huius quomo placeat uiro suo ¶ De lioc ip̃o in
exodo cum precepisset deus moysi ut sanccificaret popu¬
lum in diem terciũ sanctificare ille et adiecit. estote
parati trib dieb non accedentes ad mulieres ¶ De
uroc ip̃o ad basilion Et respondit sacerdes ad Auud ⁊ dix
nõ sũt panes prophani in mea marui nisi paruis scũs
unus si obseruati sunt pueri a nuiliere et manduca¬
bũt ¶ Itẽ in apocalipsi. hii sĩ qui cũ mulierib non

Expanded text:
tentet vos Satanas propter incontinentiam vestram. Hoc dico secundum veniam, non secundum imperium. Volo autem omnes homines esse sicut et me. Sed unusquisque proprium habet donum a Deo, alius sic, alius autem sic . Item illic: Caelebs cogitat ea quae sunt Domini, quomodo placeat Deo. Qui autem matrimonium contraxit, cogitat ea quae sunt mundi hujus quomodo placeat uxori. Sic et mulier et virgo innupta cogitat ea quae sunt Domini, ut sit sancta et corpore et spiritu. Quae autem nupsit cogitat de iis quae sunt mundi hujus, quomodo placeat viro . Item in Exodo, cum praecepisset Dominus Moysi ut sanctificaret populum in diem tertium, sanctificavit ille, et adjecit: Estote parati: tribus diebus non accedetis ad mulieres . Item in Basilion primo: Et respondit sacerdos ad David et dixit: Non sunt panes profani in manu mea, nisi panis sanctus unus. Si observati sunt pueri a muliere, manducabunt . Item in Apocalypsi: Hi sunt qui cum mulieribus se
Abbreviated transcription (Latin):
ad coruithios Iͦ nestitis qr templũ dei estis et sps̃
dei hĩtat in bobis Ii quis templum dei molauerit deꝰ
uiolabit illũ ¶ De hoc ip̃o in paliporuenon deꝯbobis¬
cũ ẽ dum estis uos cũ ip̃o si derelinqueritis eũ derelu¬
quet uos ¶ Non posse in eccĩam remitti ei qui in deũ
deliquerit ¶ In euuarigelio cata matheum. Qui
dixerit berbum aduersus filuud̃ houus remittet᷑ illi

Expanded text:
hios prima: Nescitis quia templum Dei estis et spiritus Dei habitat in uobis ? si quis templum Dei uiolauerit, uiolabit illum Deus. Item in Paralipomenon: Deus uobiscum est, dum estis uos cum ipso. si dereliqueritis eum, derelinquet uos. NON POSSE IN ECCLESIA REMITTI EI QVI IN DEVM DELIQVERIT. In euangelio secundum Matthaeum: Qui dixerit uerb
Abbreviated transcription (Latin):
Reonarioit uem̃i masũ ꝓ maso reddentes emistit
nosi uinci a malo se unice in lono malum ¶cipo¬
in apocalipsi Et dieit michi ne signaueritie uerba prophe¬
tie libir huius qr iã tempus in preximo ẽ. et qui ẜse¬
uerãt nocere noceant et qui in sordib est sordestat ad¬
huc Iustior autẽ iustiora faciat suuiliter et sarctus
sauctiora ecce benio cito et merces mecũ est ¶ redde
unitiuq scdĩ facta sua non posse ad patreu uenire
uia et uetitas et iuta nemo ueuit ad pacrem uisi per me

Expanded text:
malo reddentes. Item illic: Noli uinci a malo, sed uince in bono malum. Itin Apocalypsi: Et dixit mihi: ne signaueris uerba prophetiae libri huius, quia iam tempus in proximo est. et hi qui perseuerant nocere noceant et qui in sordibus est sordescat adhuc, iustus autem iustiora faciat adhuc, similiter et sanctus sanctiora. ecce uenio cito, et merces mea mecum reddere unicuique secundum facta sua. NON POSSE AD PATREM VENIRI uia et ueritas et uita
Abbreviated transcription (Latin):
In põ pͥmo  Propterea non resurgũt imp̃i in ui¬
dicio ucq pcc̃ores in ꝯsilio iustor ¶De bono ungi¬
nitatis et continẽtie ¶ In genesi mulciplicans nut¬
niplicabo tusticias tuas et gemitus tuos et ĩtusticia
paries filios tuos et erit cõnuĩsio tua ad uirũ tuum
et ip̃e tui dnãbit᷑ ¶ In euuangelio cata matheum
non om̃s capiũt berbum s illis quib datũẽ Sut
cñ spadonies qui ex utero matris nati sũt sic et sũt
qui potest capere capiat ¶ Item cata lucã filii
seculi huius generant et generantur. qui aut̃e nuerit
dignatoem seculi huius et resuuectionis a mortius
non nubent neqz nuibent neq eniui incipũt mou
equales enun sunt angelis dei cuui sint filni resiuret¬
conis resurgere auter̃ mortues moyses significat

Expanded text:
in psalmo 1: Propterea non resurgunt impii in iudicio neque peccatores in consilio iustorum. DE BONO VIRGINITATIS ET CONTINENTIAE. In Genesi: Multiplicans multiplicabo tristitias tuas et gemitus tuos: in tristitia paries filios, et conuersio tua ad uirum tuum, et ipse tui dominabitur. Item in euangelio secundum Matthaeum: Non omnes capiunt uerbum istud, sed illi quibus datum est. sunt enim spadones qui ex utero matris nati sunt sic, et suntqui potest capere capiat. Item secundum Lucam: Filii saeculi huius generant et generantur. qui autem habuerint dignationem saeculi illius et resurrectionis a mortuis, non nubunt neque nubuntur: neque enim incipient mori: aequales enim sunt angelis Dei, cum sint filii resurrectionis. resurgere autem mortuos Moyses significat,
Abbreviated transcription (Latin):
beis Tuquidẽ impotens ex hac pñti uita nos perdis fi
mũdi iex defuctos nos pro suis legib ineteruã iutẽ resui¬
rectõem sustitabit ¶ Item ilic pocius ab hoĩb morti da¬
tos spectare spẽ adeo iterum ab ipõ suscitanidos tibi ei
resurectio in uita nõ erit ¶ Dilectioni dei et ꝓxiri¬

Expanded text:
Tu quidem, impotens, ex hac praesenti uita nos perdis. sed mundi rex defunctos nos pro suis legibus in aeternam uitae resurrectionem suscitabit. Item illic: Potius est ab hominibus morti datos exspectare spem a Deo iterum ab ipso suscitandos. tibi enim resurrectio in uitam non erit. Item illi
Abbreviated transcription (Latin):
uit domũ suã super petrã descenderũt pluuie aduene¬
rut flumina flauerũt uenti et impegerũt in doru
isła et nõ cecidit edificata enim erat super petram
et omnis qui audit uerba mea et nõ facit ea siniula¬
bo eum uiro stusco qui edificauit doniũ suã suꝑ are¬
nam desceudit pliuia uenerũt flumĩa flauerunt
uenti et impegerũt domũ suaui et cecidit et facta esi¬

Expanded text:
t pluuia, uenerunt flumina, flauerunt uenti et inpegerunt in domum illam, et non cecidit. fundata enim erat super petram. et omnis qui audit uerba mea et non facit ea similabo eum uiro stulto, qui aedificabit domum suam super harenam. descendit pluuia, uenerunt flumina, flauerunt uenti et i
Abbreviated transcription (Latin):
nie nõ luxit nobis. et soł nõ ẽ ortus nobis lassati suuia
nu quitatis uiam et perdicionis et arubulauirus solitu¬
dines difficiles uiam autẽ domini ignorauiniꝰ quid
nobis profuit superbia aut quid duuciarũ iactatio cõ¬
tulit nobis. transierũt omnia illa tamꝙ uiubra ¶ Del

Expanded text:
 est ortus nobis. lassati sumus in iniquitatis uia et perditionis et ambulauimus solitudines difficiles, uiam autem Domini ignorauimus. quid nobis profuit superbia aut quid diuitiarum iactatio contulit nobis ? transierant omnia illa tamquam umbra. Item
Abbreviated transcription (Latin):
genesi Abraham nonue in temptatõne iuentꝰ est
fidelis et deputatũ est ei ad iusticiam ¶ De bono
martino. in sapiẽtia salomonis siberat de malis aiãr
fidelis martiris ¶ Item illic Eruic stabũt iusti in mag¬
na constancia aduersus cos qui se augustiauerunt ⁊ qͥ

Expanded text:
aeis: Abraham nonne in temptatione inuentus est fidelis et deputatum est ei ad iustitiam ? DE BONO MARTVRII. In Sapientia Salomonis: Liberat de malis animam martyr fidelis. Item illic: Tunc stabunt iusti in magna constantia aduersus eos qui se a
Abbreviated transcription (Latin):
ne ei uos temptamũ ¶ Alterutiũ onera sustinete et sit
adimꝑlebitis legẽ x̾ ¶ In donuno solo fidendũ et in ipõ
gloriadũ ¶ Apud ieremiã ¶ Non gloriet᷑ sapiẽs in sapi¬
encia sua nec glorietui fortis in fortitudine sua nec
glorietur diues in diuiciis suis s in hoc gloriet᷑ qͥ glo¬
riat᷑ intellige̾ et nosse qui egosũ deris qui facio miãm

Expanded text:
ne et tu tempteris. alter alterius onera sustinete et sic inplebitis legem Christi. IN DEVM SOLVM FIDENDVM ET IN IPSO OLOBIAKDVM. In Hieremia: Non glorietur sapiens in sapientia sua nec glorietur fortis in fortitudine sua nec glorietur diues in diuitiis suis, sed in hoc glorietur qui gloriatur intellegere et nosse quoniam ego sum Dominus, qui facio m
Abbreviated transcription (Latin):
pauli ad cornithios. Quid eni hed quod nõ acceperiosi
autẽ nõ acceꝑi sti quid gloriaris quasi nõ acceperis ¶ Itẽ
inbasilion i ͦ libro nolĩte glorian neqz loquanũ elata
nfirimi acciucti sunt uirtute ¶De hoc ip̃o in macha¬
beis/ Iustũ ẽ subditũ deo eẽ et mortalem non pariadeo
fentire ¶ Item illic et uerba uiri pccõris ne timuer¬
tis qr gla eius in stercore ent, et in uermes hodie ex¬
colletur et cras non mue metar qm̃i cormersus est in
terrã suã et cogitatio eius peribit ¶humilitatẽ ⁊ qͥetẽ
in om̃ib tenendã ¶ Apud esaram sit dixit dñs deus. ce¬
luui in crorius d̃ et terra subpedaneuin pedu meoꝵ
quã inͥ sedẽ edificabitis aut quis locus ad requiẽ michi
omma erum ista fecit marius mea et sunt mea omĩa
ista et super quẽ aliũ aspiciã insi super humilẽ et
quietum et tremẽtem sermones meos ¶ De hoc ipo¬

Expanded text:
d non acceperis? Si autem accepisti, quid gloriaris, quasi non acceperis ? Item in Basilion primo: Nolite gloriari, neque loquamini elata, infirmi accincti sunt virtute. De hoc ipso in Machabaeis: Justum est subditum Deo esse et mortalem non paria Deo sentire. Item illic: Et uerba uiri peccatoris ne timueris, quia gloria eius in stercora erit et in uermes. hodie extolletur et cras non inuenietur: quoniam conuersus est in terram suam et cogitatio eius peribit. HVMILITATEM ET QVIETEM IN OMNIBVS TENENDAM. Apud Esaiam sic dicit Dominus Deus: Caelum mihi thronus et terra subpedaneum pedum meorum. quam mihi sedem aedificabitis aut quis locus ad requiem mihi? omnia enim ista fecit manus mea et sunt mea omnia ista. et super quem aspiciam alium nisi super humilem et quietum et trementem uerba mea ? Item i
Abbreviated transcription (Latin):
no ndiloriamui in spe claritatis dei non solũ autẽ
lecausor orcut in pressurs itientes qui pressura to¬
irutia openitur toserantia autẽ probatoem profa
ante syem fpes unitem no conũdit qua difecto
dei infusa est mn cordib nrie per spi scin qͣui datus

Expanded text:
 gloriamur in spe claritatis Dei. non solum autem sed et gloriamur in pressuris scientes quoniam pressura tolerantiam operatur, tolerantia autem probationem, probatio autem spem: spes autem non confundit, quia dilectio Dei
Abbreviated transcription (Latin):
eam ꝙ̃ arta et angusta bia ẽ que ducit ad iutã el pau¬
ti suĩ qui eã inueniũt ¶ De hoc ip̃o in thobia ubi su
iustitie uie ecce que pateris ¶ Iteui in sapiẽtia salomo¬
nis In locis impiorũ geniũt iusti in illorũ autẽ per¬
sc̃m dei in quo signati estis indiẽ redemptõrus onũt a¬
maritudo et ua et iudignatio ⁊ clamor ei blaphenua au

Expanded text:
ducit ad uitam, et pauci sunt qui inueniunt eam. Item in Tobia: Vbi sunt iustitiae tuae P ecce quae pateris. Item in Sapientia Salomonis: In locis impiorum gemunt iusti: in illorum autem persanctum Dei, in quo signati estis in diem redemptionis. omnis amaritudo et ira et indig
Abbreviated transcription (Latin):
Diliges ꝓximũ tuũ tamꝙ̃re si aptẽ mordetis et nusa¬
ti inuicem iudete ne asumanum abĩuice̾ ¶ De hoc
ip̃o mnepla. Iolãns In hoc apparent filiidei et filui dia¬
boli omĩe quiduõ ẽ iustus non est de dco et qui uõdi¬
ligit frem suũ ¶ Item ilbit qui frẽm suũ odit homici¬
da est et scitis quia onris hormãda nõ h uitã in se ma¬

Expanded text:
tem mordetis et incusatis invicem, videte ne consumamini ab invicem . De hoc ipso in Epistola Joannis: In hoc 305 apparent filii Dei et filii diaboli. Omnis qui non est justus, non est de Deo, et qui non diligit fratrem suum. Qui enim fratrem suum odit, homicida est. Et scitis quia o
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ fidei nõ esse prophanandum apud salomonẽ in
prouerbiis In aures imprudentis noli quicquã dice̾ ne qũ
audierit ucideat sensatos ẜmones tuos ¶ De hoc ip̃o in
enuangelio cata mathm̃ ne dederitis sauctũ canib neq im¬
seritis margaritas ur̃as autẽ portos ne forte inculce ut ear
pedib fuis et conueisi elidant uos ¶ Ee nemo in opere suo
ertolli debeat ¶ A prũ salomonẽ in ecciastico noli eotollere ĩ
faciẽndo opere tuo ¶ In enuãgelio cata lucam Cuis uester¬
unũ hñs ẜuũ araritem aut pastorem ueruentem de agro
dicit ꝯtinuo transi recũbe s dieit illi para aliquid quod ce¬
nem et actinge re et m̃istra inͥ donec mãdute̾ et biba ⁊ postea
ni mãducabis et bibes. nũquid h gr̃ar seruo illi qr qui fecu

Expanded text:
MENTUM FIDEI NON ESSE PROFANANDUM. Apud Salomonem in Proverbiis: In aures imprudentis noli quidquam dicere, ne, quando audierit, irrideat sensatos sermones tuos . Item in Evangelio cata Matthaeum: Ne dederitis sanctum canibus, neque miseritis margaritas vestras ante porcos, ne forte inculcent ea pedibus suis et conuersi elidant uos. QVOD NEMO IN OPERE SVO EXTOLLI DEBEAT. Apud Salomonem in Ecclesiastico: Noli te extollere in faciendo opere tuo. Item in euangelio secundum Lucam: Quis uestrum habens seruum arantem aut pastorem uenienti de agro dicit: continuo transi, recumbe? sed dicit illi: para aliquid quod cenem et adcingere et ministra mihi, donec manducem et bibam, et postea tu manducabis et bibes. numquid habet gratiam seruo illi, quia fecit
Abbreviated transcription (Latin):
qui fatuũ eam corã sũmo deo  De loc ip̃o apud sclonienẽ
in sapientia qui pauperi iuseretui deũ feuerat ¶ Iie̾ illic
qui dat pauperib maꝙͣ indigebit. qui autẽ auertit oculũ
i multa peruiria erit ¶ Item illic cleruosimq fid pe¬
cato paugarii ¶Item illic. Si esuuorit nimuicus u
ciba iliũ: et si sicie̾ru potabis euuii hoc erum faciẽs caiso¬
aque ertiuguit itue sic elemosina extinguit pccri ¶ Apd
euudem in parenuu ne dixeris abi et ieuertere cait ⁊ ei
dabo cum possis continuo benefatere Nõ enmi stis quid conti¬
gai sequenti die ¶ Itẽ illic Qui obtuiit autes ne audiat
nubecillẽ et ip̃e inuocabit deu̾ et nõ exit qui exaudics eum
¶Item illic Qui conuersatui siue hituperatõe iprestitu
beatos filios reliuquet ¶ Apud eiuide̾ in eccĩastico ¶ Alr sir
bes benefac tecũ et deo bouas oblatõnes offer meniorems

Expanded text:
oram summo Deo . De hoc ipso apud Salomonem in Proverbiis: Qui pauperi miseretur, Deo foenerat . Item illic: Qui dat pauperibus, numquam indigebit. Qui autem avertit oculum suum, in multa penuria erit . Item illic: Eleemosynis et fide peccata purgantur . Item illic: Si esurierit inimicus tuus, ciba eum; et si sitierit, potabis eum. Hoc enim faciens carboaqua extinguit ignem, sic eleemosyna extinguit peccatum . Apud eumdem in Proverbiis: Ne dixeris: Abi et revertere, cras ego dabo, cum possis continuo bene facere. Non enim scis quid contingat sequenti die . Item illic: Qui obturat aures suas ne audiat imbecillum, et ipse invocabit Deum, et non erit qui exaudiat eum . Item illic: Qui conversatur sine vituperatione in justitia, beatos filios relinquit . Apud eumdem in Ecclesiastico: Fili, si habes, bene fac tecum, et Deo dignas oblationes offer
Abbreviated transcription (Latin):
dñe ficieurẽ ⁊ potauimus. quando te iuduua hospitẽ et ab¬
duoiuꝰ nudũ et uestiuimus. quando autẽte iudiuis
infirmũ aut iutarceratũ uemi inꝯ ad te et responde¬
bit rex dicens. amen auien dico bobis quãdui fecistis
uiu ex fratrib mers minimis nchi fecistis tuc di¬
cet illis qui a smistra sunt. Discedite a me maledic¬
ti ite in ignẽ eteruũ quẽ ꝑauit pater meus di abolo
et angelis eus/ esuriui enĩ et nõ dedistis inͥ mũduca¬
re sitiui et nõ potastis me. hospes fui et nõ abduxisti
me nudus fui et nõ uestitistis me infirmus ⁊ ĩ carcere
et nõ uisitastis me. Tũt respondebĩt ei ipd̃ dicẽtes due
nidũ aut infirmiũ aut in carcere et nõ minst̾uimꝰ
bustionẽ eternã iusti autẽ in uitã eteruã ¶ De h ͦ ip̃õ¬
sinã ¶ Itẽm illit qui fecit quod ẽ intus fecit et quod
foris ẽ uerũ date elemosmã et ecce uobis muduoĩa
cui quid fraudaui quad ruplium reddo ¶ Dioit autem

Expanded text:
itientem et potauimus? quando te uidimus hospitem et abduximus, nudum et uestiuimus ? quando autem te uidimus infirmari aut in carcere et uenimus ad te? tunc respondens rex dicet eis: amen dico nobis, quamdiu fecistis uni horum ex fratribus meis minimis, mihi fecistis. tunc dicet illis qui a sinistra sunt: discedite a me, maledicti, in ignem aeternum quem parauit pater meus diabolo et angelis eius. esuriui enim et non dedistis mihi manducare, sitiui et non potastis me, hospes fui et non abduxistis me, nudus et non uestistis me, infirmus et in carcere et non uenistis ad me. tunc respondebunt et ipsi dicentes: Domine, nudum aut infirmum aut in carcere et non ministrauimus ignem aeternum, iusti autem in uitam aeternam. quid posynam. Item illic: Qui fecit quod est intus, fecit et quod foris est. uerum date eleemosynam, et ecce uobis omnia muncui quid fraudaui quadruplum reddo. dixit autem
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ ad chamocherm ii.ͦ. Ego iam delibor et tempus in¬
stat assumpcõnis bonũ agonẽ certam cuisum perfeci
fidem seruam iam superẽsi mithi corona iusticie quã
reddet in dũs in illa die iudex iustus nõ solũ autẽ inͥ
s et omnib qui dilexerũt aduentũ eius ¶ De hoc ip̃¬

Expanded text:
 ad Timotheum in secunda: Ego jam delibor, et tempus instat meae assumptionis. Bonum agonem certavi, cursum perfeci, fidem seruaui. iam superest mihi corona iustitiae quam mihi reddet Dominus in illa die ille iudex iustus, non solum autem mihi, sed et omnibus qui dilexerunt aduentum eius. hunc i
Abbreviated transcription (Latin):
irõ ad isnmotuenu Nemo nulitas deo nuplicat se uetio¬
cipo secularib ut possit platere ei cui st probaua sed et
si certauit quie nõ coronabitur nͥ legitime pugnauerit
Debot ip̃o ad collotenses Si mortui esus cus ap̃i ab
esemẽtie nũiᵈ quid tamꝙͣ uiuentes in mũdo bona iga¬
et uita ur̃a abscoridita ẽ cũ xp̃o indeo cum autẽ xpue a¬
paruerit inta urã tiũ et uos apparebitis tũ ip̃o in glonia¬
D hoc ip̃o ad epleseos Exponite poris conueisatiorus ue¬
terẽ hoiẽm qui coriũpitui scdũi ꝯcupistentias deceptõnis
Inuonanm autẽ ppũ sensus ur̃ĩ et iuduite nouũ honer¬

Expanded text:
d Timotheum: Nemo militans Deo obligat se molestiis saecularibus, ut possit placere ei cui se probavit. Sed et si certaverit quis, non coronabitur, nisi legitime pugnaverit . De hoc ipso ad Colossenses: Si mortui estis cum Christo ab elementis mundi, quid tamquam viventes in mundo vana sectaet uita uestra abscondita est cum Christo in Deo. cum autem Christus apparuerit uita uestra, tunc et uos apparebitis in gloria. Item ad Ephesios: Exponite prioris conuersationis ueterem hominem qui conrumpitur secundum concupiscentias deceptionis. innouamini autem spiritu sensus uestri et iuduite nouum ho
Abbreviated transcription (Latin):
fuit ut cautꝰ et moderatus existeret nec me iam¬
in conspectũ publicũ et maxĩe eius loco ubi tociens
flagitatus et quesitus fuissem teniere cõmitterem finc
ea que administiacio Religiosa deposct habeat᷑ Intenĩ
ꝙͣ possit et quomodo potest pauꝑum cura sicui tñ
inconcussa fide stances gregem xp̃i non Relinquerũt
ut is ad tollerandam pemiiam sũptus ꝑ uram dili¬
genciam suggerat᷑ ne quod cuca fidem tempestas nõ
fecit circa laborantes neccessitas faciat confessoribr

Expanded text:
fuit, ut cautus et moderatus existerem nec me fuit, ut cautus et moderatus existerem nec me in conspectum publicum et maxime eius loci ubi totiens flagitatus et quaesitus fuissem temere committerem. Fretuea quae administratio religiosa deposcit. habeatur interim quantum potest et quomodo potest pauperum cura, si qui tamen inconcussa fide stantes gregem Christi non reliquerunt, ut his ad tolerandam paenuriam sumptus per uestram diligentiam suggeratur, ne quod circa fidentes tempestas non fecit circa laborantes necessitas faciat. confessoribus
Abbreviated transcription (Latin):
iprianus pbr̃is et diaconis fratribus
salutem/ Opcaueram quidem srẽs carissimi ut
bniu̾sum clerum nr̃m integrum et incolimẽ meis lrĩs
salutarem. sed qm̃ infesta tempestas que plebem nrm
ex maxima parte prostrauit hunc quoq addidit iĩe
doloribus cumulũ ut eciam cleri ppoitoẽm sua strage ꝑ¬
stringent oramus deum ut uos saltem quos infide et ĩ
uirtute stare cognouimus cutos quoq imposterĩ ꝑ
ut et ip̃e ad uos ꝓperare et benire deberem qͥmo eupidi¬
tate et desiderio urĩ res in bocis meis fudma est tune deia
ut ea que circa eccłiẽ gubernacula utilitas coĩs expostit
tractare simul et pplurimoꝵ confilio epaminatalimaie
poscimus tamen pocius uisũ est adhuc incerim latebrã
et quietẽ tene resptu utilitatũ alioꝵ ꝙ ad pacem omiũ
nr̃m ꝑtinent salutem quaꝵ bobis alt̾ tullo siẽ nostio
carissimo oĩo reddet᷑ qui cpro eciã eura sua quã impẽ¬
deus diuinis oꝑibus imꝑtit eciã huiꝰ consilii auctoritas

Expanded text:
prianus presbyteris et diaconis fratribus salutem. Optaveram quidem, fratres carissimi, ut universum clerum nostrum integrum et incolumen meis litteris salutarem. Sed quoniam infesta tempestas, quae plebem nostram ex maxima parte prostravit, hunc quoque addidit nostris doloribus cumulum ut etiam cleri portionem sua strage perstringeret, oramus Dominum ut vos saltem, quos et in fide et in virtute stare cognovimus, tutos quoque in posterum per mo cupiditate et desiderio uestri, quae res in uotis meis summa est, tunc deinde ut ea quae circa ecclesiae gubernacula utilitas communis exposcit tractare simul et plurimorum consilio examinata limare possemus: tamen potius uisum est adhuc interim latebram et quietem tenere respectu utilitatum aliarum quae ad pacem omnium nostrum pertinent et salutem, quarum uobis a Tertullo fratre nostro carissimo ratio reddetur: qui pro cetera cura sua quam inpense diuinis operibus inpertit etiam huius consilii auctor
Abbreviated transcription (Latin):
¶nũquid põo tu in baptismo esse maiorꝰ aut pociõr
quã confessio aut passio aut quis coram hodba xp̃o
confiteatur, et sanguine suo baptizet᷑ et tamen nec
los baptisia heretico qrodest/ si quãus up̃m con¬
fessus est extra eccłiam fuent occisus si heretitoꝵ
pationi t aduocati hereticos in falsa confessioe xp̃i
Int̾fectos martues predicant et contra apli conte¬
statoe in nichił eos quãus exustos et occisos dicit
posse prosice̾ głiam eis et cõronam passionis assi¬
guant ¶ Ruod si heretico baptisma publite ꝯsess¬
mo et sangnũ ꝓrofice̾ ad salute in põt/ quia falus
extra ecełlam non est/ quãto magis et nchle pro¬
dent si iulicebras et in lationũ spelinicã adultera¬
eaque coneagio eictus non tm̃ epccã antiqua non
exposuerit sed et adhuc epocius noua et maiora
eumulau̾ũ ¶namꝙ baptisma cõe̾ nobio ⁊ hereticis
esse. non pot c̾um quibus nec ppater deus nec filius xp̃s
oportet qui de heresi ad eccłiam benũt ut qui uendito

Expanded text:
Numquid potest vis Baptismi esse major aut potior quam confessio, quam passio, ut quis coram hominibus Christum confiteatur et sanguine suo baptizetur? Et tamen neque hoc Baptisma haeretico prodest, quamvis Christum confessus extra ecclesiam fuerit occisus: nisi si haereticorum patroni et aduocati haereticos in falsa confessione Christi interfectos martyras praedicant et contra apostoli contestationem, qui nihil eos quamuis exustos et occisos dicit posse proficere, gloriam eis et coronam passionis adsignant. quod si haeretico nec baptisma publicae confessionis et sanguinis proficere ad salutem potest, quia salus extra ecclesiam non est, quanto magis ei nihil proderit, si in latebra et in latronum spelunca adulterae aquae contagio tinctus non tantum peccata antiqua non exposuerit, sed adhuc potius noua et maiora cumulauerit? quare baptisma nobis et haereticisesse non potest, cum quibus nec Pater Deus, nec Filius Chrioportet qui de haeresi ad Ecclesiam veniunt; ut qui legitimo
Abbreviated transcription (Latin):
in enuãgelio suo quicũ maledix̾it patii ul mat̾
morte moniatur ¶ In husdem maledicentis paren¬
tibus carnalibꝰ puuuri et int̾fici mandat incelestẽ
et spiritalem piem maledicit atq eccłie matris In¬
initos spei iuificat execranda et detestanda Res
aquibusdem piorsus asserit᷑ ut hiis qui eũ si qui
cõminatur id est in pr̃e dño blaphemꝰ salutan bap¬
tismo sonctificare dicat᷑ nũe talibus ad eccłiam
bementibus sin̾e baptisiuo comunicandã cristimant
non gutant se astemo ymo etis qptt emuntate¬
sic are pcc̃a leponẽ quã uanũ est ponio et puristm
ut cum ip̃i henetiti cũ ip̃o repudiato et ro eee
eniore nel scelere in quo fuerãt ꝙus agnostant
ecclie beritatem ¶ nos ueritatis eiusdem iura et
sacramenta mutilemus et uementibus ad pomitẽ¬
tibus dicaniꝰ eos remissionẽ pcc̃oꝵ ꝯsecutos eẽ tñ
illi se peccasse et piopter hoc ad indulgontia ecciẽ¬

Expanded text:
aledixerit patri aut matri, morte moriatur , si is qui maledicentes parentibus carnalibus puniri et interfici mandat, in coelestem et spiritalem patrem maledicos atque ecclesiae matris inimicos ipse vivificat? Execranda ac detestanda res a quibusdam prorsus asseritur, ut is qui blasphemantem comminatur, idem in patrem. Deam blasphemos salutari baptismo sanctificare dicatur. et nunc qui talibus ad ecclesiam uenientibus sine baptismo communicandum existimant, non putant se alienis immo aeternis peccatsuarum peccata deponere P Quam uanum est porro et peruersomt nt com ipsi baeretki repudiato et relicto uel errore uel scelere in quo prius fuerant agnoscant ecclesiae ueritatem, nos ueritatis eiusdem iura et sacramenta mutilemus et uenientibus ac paenitentibus dicamus eos remissionem peccatorum consecutos esse quando illi se peccasse et propter hoc ad ecclesiae i
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quid̃ est gͦ aliud quã ꝑticipem hereticis blaphemantibꝰ
fien defendere belle et adserere quod remissa pcc̃oꝵ acciꝑe
dicat ¶ nemo potest benire ad me nsi fu̾it illi datũ
a pr̃e ut manifestum sit nullam remissionẽ pccõrp
in baptismo accipi a filio conscet pĩem non dedisse i
maxie qñ hoc idem repetat et dicat om̃is plantacio
quã non plantauit epat̾ meus celestis erradicabit᷑¬

Expanded text:
? Quid est igitur aliud quam participem haereticis blasphemantibus ? Quid est igitur aliud quam participem haereticis blasphemantibus fieri, defendere velle et asserere quod remissam peccatorum acdicat, Nemo potest venire ad me, nisi fuerit illi datum a Patre ; ut manifestum sit nullam remissionem peccatorum in Baptismo accipi a Filio posse quam constet Patrem non dedisse, maxime quando adhuc idem repetat et dicat: Omnis plantatio quam non plantavit Pater meus coelestis eradicabit
Abbreviated transcription (Latin):
cione ꝯtestatꝰ ut ꝙatꝰ ante cognoscendus fit qui misit
tunc deinde xp̃us qui ouissus est n ͨ possit esse spes sa¬
lutis inisi duobꝰ simul cognitis quomꝰ non cogmies
¶Silia enĩ fuit sus apłis iudeoꝵ racio alia gentiliũ
consilio illi qui iam legis moysi antiquissimũ bap¬
tisia fuerant decepti in oioĩe quoꝙ ihũ op̃i erant
ihũ xp̃i in rremssionem om̃iũ ppccõꝵ et accipietis
donũ spus scunti uobis enĩ est ꝙ misẜis et filiio nũs¬
nr̃ ihũ xp̃i mencionem facit petrꝰ non pat᷑ quast
omutetur sed ut pr̃ĩs filius quo ꝙ adiungeretur
uaptizate gentiles Iubentur ¶a nomodo ergo quidl̃
dicunt foris extra eccłiam pͥmo et contia eccłiam
gacin et qui in cũ blaphemat quem xp̃m dñm¬
potestate consequi in baptismo remussionẽ pccoꝵ
potestatẽ qua baptizamur et sanccificani᷑ ab eodem
rificani pecierit cuiꝰ bolmtate usꝙ ad obseqͥum
cimend̃ calicis et subenudi mortis implener̃t¬

Expanded text:
contestatione pater ante cognoscendus sit qui misit, tunc deinde Christus qui missus eat, nec possit esse spes salutis nisi duobus simul cognitis, quomodo non cognito r? alia enim fuit sub apostolis Iudaeorum ratio, alia gentilium condicio. illi quia iam legis et Moysi antiquissimum baptisma fuerant adepti, in nomine quoque Iesu Christi erant Iesu Christi in remissionem peccatorum, et accipietis donum spu Christi mentionem facit Petrus, non quasi pater omitteretur, sed ut patri filius quoque adiungeretur. baptizare gentiles iubentur. quomodo ergo quidam dicunt foris extra ecclesiam immo et contra ecclesiam,gatur, et qui in eum blasphemat quem Chripotestate consequi in baptismo remissionem peccatorum do ipsam potestatem qua baptizamur et sanctificamur ab eodem rificari petierit, cujus voluntatem usque ad obsequium bibendi calicis et subeundae mortis impleverit
Abbreviated transcription (Latin):
terrenis, ac secularibꝰ dicant ut sciant xp̃m non
sine maxinia probatõne fuisse filii seculi huiꝰ epru¬
denciores sut silii lucis in seculo isto, si cuiꝯepatii
aliquis cõuiciũ faceret sicut tumeliosus aut ꝓcax
pudoiem eius ex honoie maledc̃o ore lacerauit, in¬
dignat᷑ filius et irascitur. et lesi prĩs iniuriã qͥh
põt uiribꝰ uinditare conat᷑ ut tu putas xp̃m impiis
et saculegis in pĩem suũ blaphenis impugintatẽ
dare et eis in baptismo qccã dimicte̾ ques constet
baptizatos eadom adhuc in ꝑsonam prĩs maledcã
congerere incessabili blaphemantio lingna scelere
peccare hoc xp̃ia nus hoc dei ẜuus. põt aut mente
concipe aut fide crede̾ aut ẜmoe ꝑioferre et ubi-
erũt legis p̾cepta diuina que dũc honora patiem
et matiem nisi bocabulũ prĩs qd in hoĩe honoran

Expanded text:
sciant Christum non sine maxima exprobratione posuisse: filii saeculi huius prudentiores sunt filiis lucis. in saeculo isto si cuius patri aliquis conuicium fecerit, si contumeliosus ac procax pudorem eius et honorem maledico ore lacerauerit, indignatur filius et irascitur et laesi patris iniuriam quibus potest uiribus uindicare conatur. tu Christum putas impiis et sacrilegis et in patrem suum blasphemis inpunitatem dare et eis in baptismo peccata dimittere quos constet baptizatos eadem adhuc in personam patris maledicta congerere, incessabili blasphemantis linguae scelere peccare? hoc christianus, hoc Dei seruus potest aut mente concipere aut fide credere aut sermone proferre? et ubi erunt legis praecepta diuina quae dicunt: honora patrem et matrem? nisi si uocabulum patris quod in homine honora
Abbreviated transcription (Latin):
ille misisset ¶ nũquid creatorem pr̃em sciebant
illum quoꝙ xp̃m sc̃ire debebant/ mec sibi blandient᷑
et planderent de solo pr̃e siue filii eius agrcõe qui et
dicebat ¶ gremo uenit ad pr̃em nsi qꝑ meħ duoꝵ aũt
cognicõnũ esse que salutem id est ip̃e maifestat dicẽs

Expanded text:
ille misisset — nam qui Deum creatorem patrem sciebant, ille misisset — nam qui Deum creatorem patrem sciebant, filium. quoque Christum scire debebant —, nec sibi blandirentur et plauderent de solo patre sine filii eius agnitione, qui et dicebat: nemo uenit ad patrem nisi per me. duorum autem cognitionem esse quae saluet ide
Abbreviated transcription (Latin):
et cenebris, quo m ͦ pñt aut tenebre illumĩaie aut
iniquitates iustificare ¶ Et cum dicant de dño eos nõ
diuina qui sunt hostes dei et quoꝵ pectora obsedit
spũs antixp̃i quare si relitis humane contencõnis
erroribus et ad enuãgelicam u̾itatem atq ad apłitã
tradicõem sincera et Religiosa fide uertaniur ¶ Intel¬
ligimꝰ n ͤ eis ad gr̃am eccłiasticam et salutarem licere
qui se parantes atq impugnantes eccłiam xp̃i xp̃o ip̃o
tizati grãm baptisini sut consecuti. quando et ip̃e
xp̃us lequatur et dicat ¶ Noñ omis qui dicit michi
dñe dñe introibit in Regnũ celoꝵ et iteꝵ p̾moueat
facile flagellat᷑. multi iunquit uenient in noĩe meo
dicentes ego sum xp̃us et multos fallent et ppostea
addidit dicens ¶ uos aũt cauete ecce p̾dixi bobis oĩa¬
¶ unde aꝑꝑpet non statim suscipienda et adsinnenda q̃
Iactantur in xp̃i nõĩe sed que gerũtur in xp̃i etate¬

Expanded text:
et tenebris , quomodo possunt aut tenebrae illuminare aut et tenebris , quomodo possunt aut tenebrae illuminare aut iniquitas justificare? Et cum dicant de Deo eos non divina qui sunt hostes Dei, et quorum pectora obsederit spiritus antichristi? Quare si rejectis humanae contentionis erroribus ad evangelicam auctoritatem atque ad apostolicam traditionem sincera et religiosa fide revertamur, intelligemus nihil eis ad gratiam ecclesiasticam et salutarem licere qui spargentes atque impugnantes Ecclesiam Christi, tizati gratiam Baptismi sunt consecuti, quando ipse Christus loquatur et dicat, Non omnis qui dicit mihi, Domine, Domine, intrabit in regnum coelorum . et iterum praemoneat facile fallatur, Multi. inquit, venient in nomine meo dicentes. Ego sum Christus, et multos fallent, et postaddidit dicens: uos autem cauete. ecce praedixi uobis omnia. unde apparet non ea statim suscipienda et adsumenda quae iactantur in Christi nomine, sed quae geruntur in Christi ueritate
Abbreviated transcription (Latin):
uero in inuidiam et dissencõnem uersatos. quosdem
dissencionem sed tñ omĩa pacient̾ sustinere dũmoio
siue ꝑ ueritatem sue ꝙ occasionem nomẽ xp̃i qd
paulus ꝙdicabat in plurimoꝵ noĩa loquencum¬
p̾dicacõne crebesceret. porio aliud est qui intus in¬
eccłiã suuit de moĩe yp̃i loqui / aliud est eos qui
foris sunt et contra eccl̃iam faciũt in nomĩe xp̃i baptizate
quare qui hereticis patrocinant᷑ non id ꝓphat quod paulus
de fribus pofuit/ aut ostendat si heretico aliquid conceden¬
dum putauit, aut fidem aut baptisma eoꝵ probabit aut
si ꝑsidos et blaphemos remissionem pc̃coꝵ posse extra
consideremꝰ et in ueniemꝰ eos in om̃ibus ep̃lis suis
execrani et detestari hereticoꝵ sacrilegam pͣuitate nã
ut dicũe sermones eoꝵ ut cancer serpit qui qͦm ͦ põt¬
as aure audienciũ et cum dicãt nullam ꝑticipacionẽ
ẽẽ Insticis et imquitati nullam ꝯmunicacõem lumini

Expanded text:
uero in inuidia et dissensione uersatos, quosdam uero in inuidia et dissensione uersatos, quosdam dissensionem, se tamen patienter omnia sustinere, dummodo siue in ueritate siue per occasionem nomen Christi quod Paulus praedicabat ad plurimorum notitiam peruenpraedicatione crebresceret. Porro aliud est eos qui intus Ecclesia sunt de nomine Christi loqui, aliud est eos qui foris sunt et contra Ecclesiam faciunt in nomine Christi baptizare. Quare qui haereticis patrocinantur non id proferant quod Paulus de fratribus posuit, sed ostendant si haeretico aliquid concedendum putavit, aut si fidem et Baptisma eorum probavit, aut si perfidos et blasphemos remissionem peccatorum accipereconsideremus, inveniemus eos in omnibus epistolis suis execrari et detestari haereticorum sacrilegam pravitatem. Nam cum dicant sermonem eorum ut cancer serpere , quomodo potad aures audientium? Et cum dicant nullam participationem esse justitiae et iniquitati, nullam communionem lumini
Abbreviated transcription (Latin):
quod accepimꝰ ab apłis hoc sequim̃ qñ apłi nõ nisi
insi in eadem eccłiã sit constitutũo et neminẽ Iune¬
mamꝰ ab apłis cũ apud hereticos baptiz atꝰ esset
in eodem baptisiate admissum esse cõmunicasse. et
iudeat᷑ ab apłis baptisma heretitoꝵ probaste qd
enĩ quidam dicunt quasi ad hereticoꝵ suffiagium
ꝑtinet quod dixerit apluẽ paulus et ueptnĩ omi
modo siue ꝑ occasionẽ siue ꝑ ueritatẽ xpus adnũ¬
cietur Inuenimꝰ hoc quoq acq eoꝵ patiocimũ qͣ
neq eiũ de herẽticis aut de corp baptismate loque¬
retur in eplã sua cpaulas et aliquid quod ad hon
rom ꝑtineat pocius se ostende̾tur. loquebatur de
fiatubus sue in ordinate et contra eccliãscicã disti¬
plinam ambulantibꝰ suis enuãgelicam disciplinã
de dei uirtute ambulantibꝰ et quosd ex eis cposuit
uerbũ diũ constant᷑ acꝙ inerepide locutõs quosdai

Expanded text:
quod accepimus ab apostolis hoc sequimur, quando apostoli quod accepimus ab apostolis hoc sequimur, quando apostoli nisi in eadem ecclesia sit constitutum, et neminem inueniamus ab apostolis, cum apud haereticos baptizatus esset, in eodem baptismate admissum esse et communicasse, ut uideantur apostoli baptisma haereticorum probasse. Quod enim quidam diCWlt, quasi ad haereticonmi snffiragium pertineat quod dixerit apostolus Paulus: uerum tamen omni modo, siue per occasionem siue per ueritatem Christus adnuntietur, inuenimus hoc quoque ad eorum patrocinium qui Neque enim de haereticis aut de eorum baptismo loquebatur in Epistola sua Paulus, ut aliquid quod ad hanc rem pertineat posuisse ostendatur. Loquebatur de fratribus sive inordinate et contra ecclesiasticam disciplinam ambulantibus, sive evangelicam veritatem de Dei timore seruantibus. et quosdam ex eis posuit uerbum Domini constanter adque intrepide locutos, quosdam
Abbreviated transcription (Latin):
nti ¶ Si aũĩ in eccłiã non sunt pͥmo cont eccłiam
faciut quomodo baptizate baptismo eccliẽ possut
neꝙ enũ ꝑua res heretitis et modica cõcedit᷑ quãdo
a nobis baptisia eoꝵ acceptũ refertur cũ inde in¬
cipiat om̃is fidei origo acq spes uite et̾ne salutaris
ingressio et purificandis dei seruis diuina dignatõ
dei factus est quero cuiꝰ dei si creatoris nõ potuit
filii aut prĩs inimicꝰ est ꝓuide feustra quidam qui racõe
unicunt᷑ consuetudinem nobio opponiũ quasi ꝯsuetudo
maior sit uentatio aut non id sic in spuitalil sequẽ¬
dum quod in melius fu̾ue̾ a sc̃o spũ reuelatũ ¶ ignosti
eiũ põt simplicit̾ erranti sicut de se ip̃o dicit bt̃s apłs
paulꝰ qui pͦ fui inquit blaphemiꝰ et ꝑsecutor et in¬
iuriosus sed ideo mãm meriii quia ignorans feti¬
eõẽ factam qui in eo quod ebrauerat ꝑseuerat pru-

Expanded text:
uti. si autem in ecclesia non sunt, immo et contra ecclesiam uti. si autem in ecclesia non sunt, immo et contra ecclesiam faciunt, quomodo baptizare baptismo ecclesiae possunt? Neque enim parua res haereticis et modica conceditor, quando a nobis baptisma eorum in acceptum refertur, cum inde incipiat omnis fidei origo et ad spem uitae aeternae salutaris ingressio et purificandis ac uiuificandis Dei seruis diuina dignatio. Dei factus est. Quaeso cujus Dei? Si creatoris, non potuit filii aut patris inimicus est? Proinde frustra quidam qui ratione uincuntur consuetudinem nobis opponunt, quasi consuetudo maior sit ueritate aut non id sit in spiritalibus sequendum quod in melius fuerit a sancto spiritu reuelatum. ignosci enim potest simpliciter erranti, sicut de se ipso dicit beatus apostolus Paulus: qui primo, inquit, fui blasphemus et persecutor et iniuriosus, sed I misericordiam merui, quia ignorans fecitionem factam, qui in eo quod errauerat perseuerat prude
Abbreviated transcription (Latin):
te deficit clamat dñs ut qui sitit beniat et bibat de
flilibꝰ a que uiue que de eius bentre flurerũt quo ben¬
turus est ¶ Qui sitit utrũ ne ad heretitos ubufons et
fliis a que uiue ommo non est an ad eccłiam que una
est et sux. unũ qui et claues accepit diũ uoce fundata est
¶ Net est una que tenet et possidet omem sponsi sui et
diũ potestatẽ in hac presidemꝰ et pio honore eaie atq
unitate pugnamꝰ huiꝰ et grãm porit̾ et głiam sidele
deuocõe defendimiꝰ nos diuĩno ꝑtomissu rigamꝰ sei¬
cientem dei pplm nos custoduuimꝰ t̾minos uitaliũ fon¬
ciũ si possessionis nr̃e ius tenemꝰ si sacramentũ uni¬
tatio agnostimꝰ cur prenaricatores unntatis cur pio¬
ditores ueritatis existimꝰ ¶Aqua eccliã fidelis et
salutaris et sancta corrũpi et adulteran non põt sic̃
ecclie deuoti et in eccliã conscituti sunt heretiti pos¬
suuut et baptismo eius et ceteris ac salutaribꝰ bonis

Expanded text:
te defecit? Clamat Dominus ut qui sitit ueniat et bibat de te defecit? Clamat Dominus ut qui sitit ueniat et bibat de fluminibus aquae uiuae, quae de eius uentre fluxerunt. quo uenturus est qui sitit, utrumne ad haereticos ubi fons et fluuius aquae uitalis omnino non est, an ad ecclesiam quae una est et super unum qui et claues eius accepit Domini uoce fundata est ? haec est una quae tenet et possidet omnem sponsi sui et domini potestatem. in hac praesidemus, pro honore eius adque unitate pugnamus, huius et gratiam pariter et gloriam fideli deuotione defendimus. nos diuino permissu rigamus sitientem Dei populum, nos custodimus terminos uitalium fontium. si possessionis nostrae ius tenemus, si sacramentum unitatis agnoscimus, cur praeuaricatores ueritatis, cur proditores unitatis existimus? aqua ecclesiae fidelis et salutaris et sancta corrumpi et adulterari non potest, secclesiae deuoti et in ecclesia constituti sunt haeretici, possunt et baptismo eius et ceteris salutaribus bonis
Abbreviated transcription (Latin):
et soli ecclie datum ꝓdendũ putemꝰ boni militis est
aduersus rebelles et hostes in pr̃is sui castra defendere
gloriosi ducis est cõmissa sibi signa seruare scriptũ est
¶ Dñs deus tuus zelans est qui sp̃m dei accepimꝰ zelum
diuine fidei habere debemꝰ quo zelo sine placuit et dno
pio meritis Indignãtis ram populo ꝑemiti leuitatem
menit quia adultera et aliena et diuine uirtutis nnimi¬
ca interfecit in acceptũ referimꝰ. qui non insi bnũ xpm
et unã eius ecclesiam nouimꝰ eccłiã ꝑadisi iustar exp̾¬
fructum bonũ exurit᷑ et in ignem mittit᷑ ¶has arbores
baptismi grã salutaris et celestis in nudacõe largitur¬
¶ nãquid de eccłie fontibus rigare potest qui intũs in ec¬
clesia non est ¶ nũquid ꝑadisi portus salucanis imꝑ¬
tiri cuiquã pot qui ꝑuerfus a semet ip̃o dãpnatꝰ et ex¬
tra ꝑadisi fontem relegatꝰ aruit et ab et̾ne sitis siccita¬

Expanded text:
et soli ecclesiae datum sit prodendum putemus. boni militis est et soli ecclesiae datum sit prodendum putemus. boni militis est aduersus rebelles et hostes imperatoris sui castra defendere. gloriosi ducis est commissa sibi signa seruare. scriptum est: Dominus Deus tuus Deus zelans est. qui spiritum Dei accepimus zelum diuinae fidei habere debemus, quo zelo Finees placuit et Deum promeritus indignantis iram populo pereunte leniuit. quid adultera et aliena et diuinae unitatis inimica in acceptum referimus, qui non nisi unum Christum et unam eius ecclesiam nouimus? ecclesia paradisi instar exprifructum bonum exciditur et in ignem mittitur. has arbores baptismi gratiam salutari et caelesti inundatione largitur. numquid de ecclesiae fontibus rigare potest qui intus in ecclesia non est? numquid paradisi potus salubres tire cuiquam potest qui peruersus et a semet ipso damnatus et extra paradisi fontes relegatus aruit et aeternae sitis siccita