comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
In hebreo pro craticła hr marhesit quod est
ꝓprie sartago in qua frrxura fit. qd̃ ⁊ sono eiꝰ¬
ipĩus nominis ĩnui uidetur Nam marhesit.
consiliatrix ĩc̃pretatur. pp̃stridorem uidel
frixure ⁊ susurriũ siũ murm᷑. quo ꝯsiliantẽ
ĩmuitari uidetur. U̾autẽ in leuitico ħr oblatõ
de sartagiue ĩ hebreo ÷ mahhebat. Pocest
gͥ ita distĩgui michhar .i. cribrũ uel rete.
Mahhebat .i. patella uͥ decoctio fic liqͥta. N¬
quicqͣm ferm̃ti ac mellis adoleb̾r in sacrifi ͦ
doͥ primicias tm̃ eoꝵ offeretis ⁊ mun̾a. Nam ĩ
sequentib dicet qd cũ hostia gr̃arum panes
duo fermentati offerentur. Ex quib unus
pro primiciis offeretur dño. ꝙ erit sacerdotis.
ut intelligatur qr ħ scil ferm̃tũ ⁊ mel: qñ pro
pͥmiciis offerebantur. nͥl de ip̃is suꝑ altare cce¬
mabatur sicut ĩ aliis pͥmiciis. s cecebant in
paschali hic intendit age. Offeres primicias
tuas domino fundens suꝑ eas oleum. ⁊thus:

Expanded text:
In Hebraeo pro craticula habetur marhesit, , quod est proprie sartago; in quo frixura sit, quod et sono ipsius nominis innui videtur. Nam marhesit consiliatrix interpretatur propter stridorem, videlicet frixurae et susurrium sive murmur, quo consiliantem imitari videtur. Ubi autem in Levitico habetur, oblatio de sartagine, in Hebraeo est mahhebat, . Potest igitur ita distingui, michar, , id est cribrum vel rete. Mahhebat, id est patella, ubi decoctio fit liquida. r in sacrificio Domini. Primitias tantum eorum offeretis ac munera. Nam in sequentibus dicet, quod cum hostia gratiarum panes duo fermentari offerentur. Ex quibus unus pro primitiis offeretur Domino, et erit sacerdotis, ut intelligatur quod haec scilicet fermentum et mel, quando pro primitiis offerebantur, nihil de ipsis super altare cremabatur, sicut in aliis primitiis; sed cedebant in um Domino. De oblatione paschali hic intendit agere. Offeres primitias tuas Domino, fundens super eas oleum, et thus
Abbreviated transcription (Latin):
ignoranciam. ⁊ de uniũsis mandatis doͥ que
precep̃ ut nõ fi̾ent qͥppiã fec̾it. Huc usq pendet
sm̃a. postea: ꝑ sb̾diuisionem distinguit. siqͥtẽ
ille qui ħ fecit est sacerdos qͥ uuctus est. offer ⁊c̃
Si autem om̃is turbaisił. At̃. Si aut̃ pecrau̾it
pͥnceps ⁊c̃. hec omĩa subiũcta respondent ad
Qd̾ autem ait. si fecerit quippiam de uniũsi
mandatis domini que precepit ut non fierẽt
uł sic ĩtlłigend̾ ÷. qd̾ deus q̃dam pp̃ solamfigu¬
ram obseruare precepit: que iam post agni¬
tam u̾itatem tenere: pectare ÷ ułsic uͥmã¬
datũ large pro p̃cepto ⁊ prohibitione positũ
ĩtlłigamus. Ac si dic̾et. Si fec̾it quippiam coꝵ
q̃ ĩ mandatis dñi ꝯtinentur. ita quod de hiis
preceptũ est ut nõ fiant. Siqͥdem isse qui ħfec̃
sac̾dos ẽ quiuntus ẽ. pecrans in ħ. ⁊ delĩquere

Expanded text:
atis Domini, quae praecepit ut non fierent, quidpiam fecerit; hucusque pendet sententia: postea per subdivisionem distinguit. Si quidem ille, qui hoc fecit, est sacerdos, qui unctus est, offeret, etc. Si autem omnis turba Israel, etc. Si autem peccaverit princeps, etc. Haec omnia subjuncta respondent ad ccaverit. Quod autem ait: Si fecerit quidpiam de universis mandatis Domini, quae praecepit ut non fierent; vel sic intelligendum est quod Deus, quaedam propter solam figuram observare praecepit, quae jam post agnitam veritatem tenere peccare est, vel sic: ut mandatum large pro praecepto et prohibitione positum intelligamus; ac si diceret: Si fecerit quidpiam eorum, quae in mandatis Domini continentur, ita quod de iis praeceptum est, ut non fiant. Si quidem ille, qui hoc fecit sacerdos est, qui unctus est: peccans in
Abbreviated transcription (Latin):
hendit ꝯtactus ĩmũdi. ĩ seq̃nti u̾o̾ opus.
¶ui .ii. tetig̾it ĩmũdũ: ĩmũdus efficitur.
⁊ delinquit si ꝑ ĩcuriam oblitus ĩmundicie
sue mũdationis ritũ non obseruat Nursũ
si post obliuionem reminiscit᷑ inmũdicie sue
sb̾iacebit delicto. pro eo qd̾ mũdacionem
non seruauit. ⁊ eget purgari sacrificio. Lĩa
q̃ iurau̾it ⁊ procułit labiis suis. ut uł male¬

Expanded text:
hendit contactus immundi: consequenti vero, opus. hendit contactus immundi: consequenti vero, opus. Qui enim tetigerit immundum, immundus efficitur, et delinquit si per incuriam oblitus immunditiae suae mundationis ritum non observat. Rursum si post oblivionem reminiscitur immunditiae suae, subjacebit delicto pro eo, quod mundationem non servavit, et eget purgari sacrificio. Anima quae juraverit, et protulerit labiis suis, ut vel val
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯscius ⁊ uu̾tatem sciat pro eo qd ip̃e illud de
quo rogatur testimoniũ ferre. uioit aut
alio mͦ ꝯscius est illiꝰ: nͥ indicau̾it sicut scit
u̾tatem: portabit iniquicatem suam. id est
reus erit. uelsi pecrauĩt anima cũ audit uocẽ
iurantis fłm. ⁊ cũ sit .i. ẽẽ possit testis fłicatis
illiꝰ. qr uidit aut conscius est: nͥ indicauerit
illũ fłm iurare: peccat. In quo tam̃ hanc men¬
suram tenere o. ut ad correctionem nõ ad
lesionem illiꝰ pcc̃m ipĩus manifestet uel si
peccau̾it in ħ scil. si audierit uocem iurantis
fłm: ⁊ contestetur illi dicens se ħ qd̾ iste falso
iurat uidisse. aũ alio modo ꝯsciũ ẽẽcũ nõ sic.
nͥ postea indicauĩt uł u̾tatem ip̃am sicut
nouit. uł saltem sacerdoti culpan suam de
fło testimonio quod ꝑhibuit portabit ini¬
quidatem suam. Anima que tetig̾it aliqͥd
ĩmundum ⁊c̃. In ħ capło obliuionem repre¬

Expanded text:
est conscius, et veritatem sciat pro eo quod ipse illud de est conscius, et veritatem sciat pro eo quod ipse illud de quo rogatur, testimonium ferre vidit, aut alio modo conscius est illius, nisi indicaverit sicut scit veritatem, portabit iniquitatem suam, id est, reus erit. Vel si peccaverit anima cum audit vocem jurantis falsum, et cum sit, id est, esse possit testis falsitatis illius, quia vidit aut conscius est, nisi indicaverit illum falsum jurare, peccat. In quo tamen hanc mensuram tenere oportet, ut ad correctionem non ad laesionem illius peccatum ipsius manifestet. Vel si peccaverit in hoc, scilicet si audierit vocem jurantis falsum, et contestetur illi dicens se quod iste falso jurat vidisse, aut alio modo conscium esse cum non sit, nisi postea indicaverit, vel veritatem ipsam sicut novit, vel saltem sacerdoti culpam suam de falso testimonio quod perhibuit, portabit iniquitatem suam. Anima quae tetigerit aliquod immundum, etc. In hoc capitulo oblivionem repre
Abbreviated transcription (Latin):
qr cet̾is p̃bet exemplũ delĩqñdi. uel si hoc mͦ
peconũt u faciat ppłm delinq̃re aliquid sug¬
gerensuł suadeus uerbo siũ exemplo. unde
alii ad pecrand̾ prouocentur. qd grauiꝰ est
qͣm si solus pectauerit. uł certe sic̃ in hebreo ex¬
pressius h̃r. Si sacerdos qui unctus est p̾cauit
ad cłp̃am ppłi .i. ad siłitudĩem alicuiꝰ de popło
qd̾ ualde indeceus est ut qui aliis exemplum
deb esse ĩiustĩa: aliis siłis fiat in culpa. Ꝙdr̃
ram altari: intlłigend̾ ÷ uͥ per sacra p̾sentia
dei erat. Qd̾ ⁊̃ d̾r totiẽs. rogabit pro eo sacer¬
dos alio sensu dici potest .s. condonabit. uł re¬
missionem faciet suꝑ eum ut ostendatur qd
ꝑ p̾ces sacdotis temissio fiat emiis.Si p̾cauit
anima ⁊ audierit uocem iurantis. testis q
fu̾it. quod aut ipse uidit aũ ꝯscius 3: uisi in¬
dicau̾it portabit iniquitatem suam. Quidã
ħ capitulũ ita intłigendũ putant. Si pecta

Expanded text:
 caeteris praebet, exemplum delinquendi; vel si hoc modo peccaverit, ut faciat populum delinquere, aliquid suggerens, vel suadens verbo sive exemplo, unde alii ad peccandum provocetur: quod gravius est quod quam si solus peccaverit, certe sicut in Hebraeo expressius habetur, si sacerdos, qui unctus est, peccavit ad culpam populi, id est ad similitudinem alicujus de populo, qui valde nocens est, ut qui aliis exemplum debet esse in justitia: aliis simul fiat in culpa. Quod ram altari, intelligendum est ubi per sacra praesentia Dei erat. Quod etiam dicitur, toties: Rogabit pro eo sacerdos; alio sensu dici potest: scilicet condonabit vel remissionem faciet super eum, ut ostendatur quod per preces sacerdotis remissio fiat criminis. Si peccaverit anima, et audierit vocem jurantis, testisque fuerit, quod aut ipse vidit aut conscius est, nisi indicaverit, portabit iniquitatem suam. Quidam hoc capitulum ita intelligendum putant. Si peccav
Abbreviated transcription (Latin):
erat ¶Uidam idcirco ħ festũ septimo mẽse
ĩstitutũ putant pp̃ septem nubes quib po¬
pulum de egipco egredientem obũbratũ ex
antiqͣ traditione asserũt. Octanũ diem qui
ꝯͣ morem uet̾is testĩ celebndus indici uidetur
nõ ad ħ festũ ꝑtinere putant. s aliud per seeẽ
festũ. ⁊ alio tempore celebrand̃. nͥ qd ex dispen¬
sacõne huic festo ꝯiũctus ẽ. neforte populuꝰ
tũ ex freq̃nti ꝯuocacõne. tũ ex ĩminente hi¬
eme molestiã sustinerz. Hoc aut̃ ex deutero¬
nomii auctoritate probant ubi infesto sce¬
lict̾am ueniamꝰ. Ad hostiũ tabernacłi testi¬
monii. In uno eodemq loco ĩmolabant᷑ idest
laniabant᷑ a sac̾dotib. zoffe̾bant᷑ a ppło uicti¬
me. tam holocaustoꝵ qmͣ pacificoꝵ. ⁊ pro
pcc̃o ⁊ pro delicto. qui locus diu̾sis nonũbuꝰ
designatur Er̾ant autem qͥnqͣginta cubitiab
ĩtroitu atrii ex ꝑteorientis usq ad ĩtroicũ¬

Expanded text:
erat. Quidam idcirco hoc festum septimo mense erat. Quidam idcirco hoc festum septimo mense institutum putant, propter septem nubes, quibus populum de Aegypto egredientem obumbratum ex antiqua traditione asserunt. Octavum diem, qui contra morem Veteris Testamenti celebrandus induci videtur, non ad hoc festum pertinere putant; sed aliud per se esse festum, et alio tempore celebrandum, nisi quod ex dispensatione huic festo conjunctus est, ne forte populus, tum ex frequenti convocatione, tum ex imminente hieme, molestiam sustineret. Hoc autem ex Deuteronomii auctoritate probant, ubi in festo scelitteram veniemus. Ad ostium tabernaculi testimonii. In uno eodemque loco immolabantur, id est laniabantur a sacerdotibus, et offerebantur a populo victimae, tam holocaustorum quam pacificorum et pro peccato, et pro delicto: qui locus diversis nominibus designatur. Erant autem quinquaginta cubiti ab introitu atrii ex parte orientis usque ad introitu
Abbreviated transcription (Latin):
ad montis radicem uiso uitulo confregit.
rursũq ascendens post alios .xl. dies ĩ aliis
tabuł quas dño iubente ad siłitudinem
prioꝵ fec̾at eadem precepta acceꝑit. Sicqd
delicto populi impetrauit. Post quem numer̃.
si duas dies adicias. quar̃ primꝰ inter pͥmam
⁊ scd̾am ascensionem. Scos. ĩt̾ scd̾am ⁊ t̾ciam
fuisse cͥdit᷑ decimꝰ seꝑtĩ mẽsis dies occurrit qͥ
m̾ito dies ꝑ singłos anuos celebrari iussus
⁊ dies expiationis uocatur. ꝑ eo qd̃ in eo aĩ¬
mas suas pro ꝯmisso affligentes ꝑm̃a cpã
expiabant. Nouissime festum sequitur sce
recordationem ꝑegrinationis. qr filii israel
exeuntes de egipto ꝑ desertũ in tab̾nacuł hĩ¬
tabãt. Qrd festum a pͥmo mense qñ eg̃ssist̾
de egipto aseptim̃ translatũ est qd̾ duo sił
festa celebrari cõuenient̾ nõ poterant. ⁊ qd̾
⁊̃ post festũ primitiuoꝵ nͥpuus collectis in¬
messib toti popło in unũ ꝯuenire facile non

Expanded text:
ad montis radicem, viso vitulo, confregit. Rursumque ascendens post alios quadraginta dies in aliis tabulis quas Domino jubente ad similitudinem priorum fecerat; eadem praecepta accepit. Sicque delicto impetravit. Post quem numerum si duos dies adjicias, quorum primus inter primam, et secundam ascensionem; secundus, inter secundam et tertiam fuisse creditur: decimus septimi mensis dies occurrit, qui merito dies per singulos annos celebrari jussus est, et dies expiationis vocatur pro eo quod in eo animas suas pro commisso affligentes, poenitentia culpam expiabant. Novissime festum sequitur scenrecordationem peregrinationis, quia filii Israel exeuntes de Aegypto per desertum in tabernaculis habitabant. Quod festum a primo mense, quando egressi sunt de Aegypto ad septnter non poterant, quod etiam post festum primitivorum, nisi prius collectis messibus, toti populo in unum convenire facile non
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ĩtroitũ tab̾nacłi erat altare holocaustoꝵ
nõ cũ in ip̃o ĩtroitu. s sursũ uersus austrum.
Uictime uero offerebantur uyeta altare.ad a¬
quilonalem partem. magis in introitu tab̾na¬
ꝙͣ pectus aũ armũ: qr caput nõ solũ pes. so
offerebatur ab uno sacerdotum. uł leuitaꝵ
sicut cetera inembra: s cum eo adherentia ie¬
cori ⁊ pedes ⁊ ĩtestina lota aqua iungebant᷑.
Que quatuor unus sacerdotum eleuabat et
ponebat in alcari. Alii octo sacerdotes: reliqua
mẽbra. Nouem uero sacerdotes offerebant mẽ¬
bra holocausti omia bene lota aqua. duo uo
alui offerebant sanguiuem. ut om̃s simł eẽnt
.xii. Decchat autẽut illa que ĩ cultu dei ĩmo¬
lata erant: a płib ⁊̃ sacerdotib offerrentur.

Expanded text:
itum tabernaculi erat altare holocaustorum, non tamen in ipso introitu, sed sursum versum austrum. Victimae vero offerebantur juxta altare ad aquilonarem partem magis in introitu tabernaquam pectus aut armum; quia caput non solum per se offerebatur ab uno sacerdotum vel levitarum, sicut caetera membra; sed cum eo adhaerentia jecori, et pede, et intestina lota aqua jungebantur. Quae quatuor unus sacerdotum elevabat, et ponebat in altare. Alii octo sacerdotes reliqua membra. Novem vero sacerdotes offerebant membra holocausti omnia bene lota aqua. Duo vero alii offerebant sanguinem, ut omnes simul essent duodecim. Decebat autem, ut illa, quae in cultu Dei immolata erant, a pluribus etiam sacerdotibus offerrentur.
Abbreviated transcription (Latin):
sorũ.Sͨ gͥ om̃s tederũt ꝑ uniu̾sam regionem a
sine usꝙ ad fĩnem. hoc est qd̾ sequitur ⁊usq ad
abel magnũ. Lapidem dicit de quo suꝑiꝰ dixat.
Erat autem ibi lapis magnus ⁊ ctiderunt ligna
plaustͥ. uaccasq imposuerũt suꝑeas. hicergo
samite archa suscepta holocausta obtułunt.
Ut ad hũc gͥ lapidem om̃s tam uille q̃ erant
absq muro ꝙͣ ciuitates murate t̾re philistum
ad debitum munꝰ dño ꝑsoluend pecuniam ⁊
impensam tribuerũt. Hoc ÷ qd̾ dicitur usq ad
abe magnũ. usq ad lapidem magnũ Nam et
ip̃m nomen lapidem sonat. Abe .n. hebraice la
tũ inclłigatur. suꝑquem lapidem posuerunt
archam dñ ficut suꝑius dictũ÷. Quearcha
erat usq ĩ illa die quo scil percussit dominus
bethsamitas magro iosue in quo ⁊̃ cłpa eorũ
notari pot̾ qd̾ ñ eam in domũ introduxerũt
s foris dimiserunt uͥ ab omĩb irreu̾ent᷑ aspi¬
ceretur. Nam uiri cariathiarũ nõ sic fecerũt pt¬

Expanded text:
sorum. Sic igitur omnes dederunt per universam regionem a fine usque ad finem, hoc est quod sequitur: Et usque ad Abel magnum? lapidem dicit de quo superius dixerat: Erat autem ibi lapis magnus, et ceciderunt ligna plaustri: vaccasque imposuerunt super ea. Hic ergosamitae, arca suscepta, holocausta obtulerunt. Usque ad hunc igitur lapidem omnes tam villae, quae erant absque muro, quam civitates muratae terrae Philisthiim ad debitum munus Domino persolvendum pecuniam et impensam tribuerunt, hoc est quod dicitur: Usque ad Abel magnum, usque ad lapidem magnum. Nam, et ipsum nomen lapidem sonat. Abel enim Hebraice lapatum intelligatur. Super quem lapidem posuerunt arcam Domini sicut superius dictum est: Quae arca erat usque in illa die, quo scilicet percussit Dominus Bethsamitas, in agro Josue. In quo etiam culpa eorum notari potest, quod non eam in domum introduxerunt, sed foris dimiserunt, ubi ab omnibus irreverenter aspiceretur. Nam viri Cariathiarim non sic fecerunt p
Abbreviated transcription (Latin):
locuti sũt. illa u̾o tam precib qm̃ ꝯminatõ¬
ne illoꝵ flexa tũc demũ ab ip̃a samsone ũ s̾
ꝓpositio solueretur lacrimis extorsit. quõ
stare potest qd̃ qr ꝑseptem dies cõuiuii fleũ
ap̃ eum: Quomodo .n. ꝑ .uii. dies cominii
solutionem ꝓpositionis postulans fleuit. que
septĩa die prmĩ rogare cep̃: Si autẽ post tͤs
dies quib frustra in soluendo ꝓblemate lã¬
borauerant. qͣrtadie ad eam locuti sũt. quomͦ
uerũ est qd̾ dcm est cũ adess dies septimus lo¬
cuti sũt ad uxorem samson: S nec tc̃ starẽ¬

Expanded text:
locuti sunt. Illa vero tam precibus, quam comminatiolocuti sunt. Illa vero tam precibus, quam comminatione illorum flexa, tunc demum ab ipso Samsone, ut sibi propositio solveretur, lacrymis extorsit: quomodo stare potest, quod per septem dies convivii flevit apud eum? Quomodo enim per septem dies convivii, solutionem propositionis postulans flevit, quae septima die primum rogare coepit? Si autem post tres dies quibus frustra in solvendo problemate laboraverant, quartaverum est, quod dictum est cum, adesset dies septimus, locuti sunt ad uxorem Samson, ut s
Abbreviated transcription (Latin):
quod dicitur in castris dan. ac si diceret᷑ in
dan. uł ꝑ castra dan nom̃ loci signatur ubi
mansit sanson prim̃. Et forte ꝑ anticipatõ¬
uem dc̃m. qr post ea locum ubi sexcentiuir
de tribu dan in cariathiarim iude mãser̃t
legimus exeo castroꝵ dan nom̃ accepisse nͥ
forte idcirxo ħ locũ illũ ꝯuenienter intlłig̾e
nõ possumꝰ. quod ille incariathiarim iudẽiste
sarna ⁊ estaol noĩatur. Non potuerũt ꝑtres
dies solue ꝓpositõm. Cumq adess dies septi¬
mus dixerunt ad uxorem sanson. Blãdire
uiro tuo. Que fundebat lacrimas ap̃ sanson
⁊ septem dieb ꝯuiuii flebat apud eum. hec
series est narratõis. Galiquid inꝯueniẽtis
hĩt surgͥe ur᷑. Si enĩ usq ad diem septim̃ t̾mi᷑
soluende ꝓpositõnis poĩtus fũat ⁊ illi suscep¬
ta ꝓpositione ꝑtres dies iloluenda ea laborã¬
tes. nichilq proficientes. tamdem sicut legr̃
cũ dies septimus adess ad uxorem sanson

Expanded text:
quod dicitur in castris Dan; ac si diceretur in Dan. Vel per castra Dan nomen loci signatur, ubi mansit Samson primum. Et forte per anticipationem dictum; quia postea locum ubi sexcenti viri de tribu Dan in Cariathiarim Judae manserunt, legimus ex eo castrorum Dan nomen accepisse. Nisi forte idcirco hic locum illum convenienter intelligere non possumus, quod ille in Cariathiarim Judae, iste inter Saraa et Esthaol nominatur. Non potuerunt per tres dies solvere propositionem. Cumque adesset dies septimus, dixerunt ad uxorem Samson: Blandire viro tuo. Quae fundebat lacrymas apud Samson: et septem diebus convivii flebat apud eum. Haec series est narrationis. Sed aliquid inconvenientis hinc surgere videtur. Si enim usque ad diem septimum terminus solvendae propositionis positus fuerat, et illi, suscepta propositione, per tres dies in solvenda ea laborantes, nihil proficientes tandem, sicut legitur, cum dies septimus adesset, ad uxorem Samson
Abbreviated transcription (Latin):
porali passione ĩmunes ꝑsistunt. Sic itaq
ab insimis ⁊ extremis corporib sursũ us
spm̃ incorporeum quedam progressio est
ꝑ sensum ⁊ ymaginationem que duo in
spũ corporeo sunt. Postea in spũ incorꝑeo
proxima post corpus ẽ affectio ꝯmagĩa¬
ria qua anima ex corporis ꝯiunctione af¬
ficitur: supͣ quam est ratio in ymagĩatio¬
nem agens. deinde rõ pura supra xmagi¬
nationem. in qua rõne sup̃mũ ÷ anime a
corpore sursum. QUando autem ab anima
sursum itur ad deum. prima est inclłigen¬
cia que est ratio ab interiori formatã. qͥa
rõni concurrens ꝯiungitur p̃sencia dĩna.
que sursum informans tõnem facit sapͣm
siue intelligenciam. Sic̃ ymaginatõ deor¬
sum informans rõnem scĩam facit.

Expanded text:
porali passione immunes persistunt. Sic itaque porali passione immunes persistunt. Sic itaque ab infimis et extremis corporibus sursum usque spiritum incorporeum, quaedam progressio est per sensum et imaginationem; quae duo in spiritu corporeo sunt. Postea in spiritu incorporeo proxima post corpus est affectio imaginaria, qua anima ex corporis conjunctione afficitur, supra quam est ratio in imaginationem agens. Deinde ratio pura supra imaginationem, in qua ratione supremum est animae a corpore sursum. Quando autem ab anima sursum itur ad Deum, prima est intelligentia, quae est ratio ab interiori formata, quia rationi concurrens conjungitur praesentia divina, quae sursum informans rationem facit sapientiam, sive intelligentiam, sicut imaginatio deorsum informans rationem, scientiam facit.
Abbreviated transcription (Latin):
Habet namq ⁊ ip̃e sp̃c quandam in suana¬
tura mutabilitatem fm̃ quam corpori uiui¬
ficando appinquat. in qua illa sp̃al ⁊ ĩcorpo¬
⁊ sa suba nͦon nich̃ suẽ puritatis deponit. et
qͣi quadam grossiori ꝓprietate corpori assu¬
mendo occurrit. Queꝰ quidem coaptatõ siẜ
solam naturam fit mucatõnem habet corrup¬
tionem non habet. Si autem uiciosa est iu h̃
ipõ puriorem naturam corrumpit qd̵ eam ad
consorcium ignobilioris terminos nature cnͣ¬
sire compellit. Et ħ uicium qnͣto alcius aĩe
in corpore manenti in heserit: tanto diffici¬
lius a corpore descendentem deserit. ⁊ nõ tol¬
litur possio: etiam cum tollitur causa passio¬
nis. Ipsa quippe anima in quantum delec¬
tatione corporis afficitur quasi quambamn
corpulenciam trahens in eadem fantasii⁊
ymaginationũ corporalium deformatur.
eistemq alte imp̃ssis ⁊̃ soluta a corpore nõ
tes qr nichil corporeum secum trahũt a cor¬

Expanded text:
Habet namque et ipse spiritus quamdam in sua naHabet namque et ipse spiritus quamdam in sua natura mutabilitatem, secundum quam corpori vivificando appropinquat, in qua illa spiritualis et incorporea substantia nonnihil suae puritatis deponit, et quasi quamdam grossiori proprietate corpori assumendo occurrit. Quae quidam coaptatio, si secundum solam naturam fit, mutationem habet, corruptionem non habet. Sin autem vitiosa est, in hoc ipso puriorem naturam corrumpit, quod eam ad consortium ignobilioris terminos naturae transire compellit. Et hoc vitium quanto altius animae in corpore manenti inhaeserit, tanto difficilius a corpore discedentem deserit: et non tollitur passio, etiam cum tollitur causa passionis. Ipsa quippe anima, inquantum delectatione corporis afficitur quasi quamdam corpulentiam trahens, in eadem phantasiis imaginationum corporalium defeisdemque alte impressis etiam soluta a corpore non tes quia nihil corporeum secum trahunt, a cor
Abbreviated transcription (Latin):
corpoream anime subam contingendam de
qr siłitudo corporis est. ⁊ fundatur in corꝑe.
Rationał autem sub̃a corporea liꝑeest. Yma¬
ginatio uero in qnͣtũ corporis ymago est.
umbra est. Et idcirco post qmͣ ymaginacio
usq ad rõnem ascendit qi umibra in lucem
ueniens ⁊ luci suꝑueniens in qnͣtum ad eam
uenit manifestatur ⁊ cirturascribitur ĩ ꝙͣt̾
illi suꝑuenit obnubilat eam ⁊ obumbrat.
⁊ ĩuoluit ⁊ contegit. ꝙ siquidem ratio ip̃a
sola contemplatione eam susceꝑit quasi
uestimentum ei est ip̃a ymaginatõ extra eã
⁊ circa eam quo facile exui ⁊ spoliari possit
Siu̾o ⁊̃ delectatione illi adheserit. qĩ pellis
ei fit ip̃a y maginatio. ita ut non sine dolore
exui possit cuicũ amore inhesit. Hinc est qd̾
anime corporib exute corporalib adhuc passi¬
onib ceneri possunt qr uidel a corrupcione
corporaliũ affectionũ nondum mundate st̃

Expanded text:
corpoream animae substantiam contingendam defcorpoream animae substantiam contingendam defquia similitudo corporis est et fundatur in corpore. Rationalis autem substantia corporea lux est; imaginatio vero, inquantum corporis imago est, umbra est. Et idcirco postquam imaginatio usque ad rationem ascendit, quasi umbra in lucem veniens, et luci superveniens, inquantum ad eam venit, manifestatur, et circumscribitur; inquantum illi supervenit, obnubilat eam, et obumbrat, et involvit, et contegit. Et siquidem ratio ipsa sola contemplatione eam susceperit quasi vestimentum, ei est ipsa imaginatio extra eam, et circa eam quo facile exui et spoliari possit. Si vero etiam delectatione illi adhaeserit, quasi pellis ei fit ipsa imaginatio, ita ut non sine dolore exui possit, cui cum amore inhaesit. Hinc est quod animae corporibus exutae, corporalibus adhuc passionibus teneri possunt, quia videlicet a corruptione corporalium affectionum nondum mundatae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
gens. Sensus namq siue ꝑ usum. siue per
auditum. siue ꝑ olfactum siue pet gustum
siue per tactum extrinsecus corpus ꝯtingẽs
formatur. ip̃amq formam ex corporis cõtac¬
tu conceptam incrinsecus reducens ꝑ meatͥ
singłis sensib emictendis ⁊ reuocandis intͦ¬
sum dispositos ad cellam fantasticam colligñ
eamq illic partipuriori. corporei sp̃c impͥmẽs
ẏmaginationem facit. Que quidem ymagi¬
natio in brutis animalib fantasticam cellã
nõ transcendit in rõnalib autem usq ad ra¬
tionalem progreditur ubi ip̃am incorpoream
anime subam contingit ⁊ excitat discretionẽ.
Ergo ꝟmaginatõ nich̾ aliud ÷ qmͣ siłitudo cor¬
poris ꝑ serisus quidem corporeos ex corporum
contactu concepta excrinsecus. atq ꝑ eosd̃
sensus introrsum ad ꝑatrem puriorem corpo¬
rei sp̃c reducta eiq impressa. Hec autem in
rõnalib purior fit ubi usq ad rõnalem ⁊ ĩ¬

Expanded text:
gens. Sensus namque sive per visum, sive per gens. Sensus namque sive per visum, sive per auditum, sive per olfactum, sive per gustum, sive per tactum, extrinsecus corpus contingens formatur, ipsamque formam ex corporis contactu conceptam intrinsecus reducens per meatus singulis sensibus emittendis et revocandis introrsum dispositos ad cellam phantasticam colligit, eamque illi parti puriori corporei spiritus imprimens imaginationem facit. Quae quidem imaginatio in brutis animalibus phantasticam cellam non transcendit; in rationalibus autem usque ad rationalem progreditur, ubi ipsam incorpoream animae substantiam contingit, et excitat discretionem. Ergo imaginatio nihil aliud est quam similitudo corporis, per sensus quidem corporeos ex corporum contactu concepta extrinsecus, atque per eosdem sensus introrsum ad partem puriorem corporei spiritus reducta, eique impressa. Haec autem in rationalibus purior fit, ubi ad rationalem et in
Abbreviated transcription (Latin):
anime rationał sb̾am contingit. ⁊ excitat
discretionem. in tantum iam purificata. et
subtilis effecta. ut ip̃i spũi smediate ꝯum¬
gatur ueraciter. tamen naturam corporis
retinens ⁊ ꝓprietatem. ut constet qd̾ scriptũ
est. Quia quod natum est ex carne caros
Sicut .ii. de spũ corpus non nascitur: sic ⁊̃
de corpore sp̃c non procreatur. Qmͣuis enĩ
corpus usq ad sm̃ sublimetur. ⁊ sp̃t usq
ad corpus humilietur nec spc̃ tñ in corpu
nec corpus in spm transmutatur. s quod
natum est ex carne caro est. ⁊ qd̾ natum
ꝓpinquũ est spũi. ⁊ in ip̃o uis ymaginandu
flindatur supra quam est ratio. Quod enim
ymaginatio extra subam anime rõnalis sit d
argunientũ ÷ qd̾ bruta animalia uim ꝓmã¬
ginandi hr̃e probantur. que rõnem orĩo
non habuit. Est itaq ymaginatio siłitudo
sensus in sũmo corporalis sp̃c. ⁊ in imo rõnał
corporalem informans. ⁊ rationalem contin¬

Expanded text:
animae rationalis substantiam contingit, et excitat animae rationalis substantiam contingit, et excitat discretionem, in tantum jam purificata et subtilis effecta, ut ipsi spiritui immediate conjungatur; veraciter tamen naturam corporis retinens et proprietatem, ut constet quod scriptum est: Quod natum est ex carne caro est . Sicut enim de spiritu corpus non nascitur, sic etiam de corpore spiritus non procreatur. Quamvis enim corpus usque ad spiritum sublimetur, et spiritus usque ad corpus humilietur, nec spiritus tamen in corpus, nec corpus in spiritum transmutatur. natum est ex carne, caro est; et quod natum propinquum est spiritui, et in ipso vis imaginandi fundatur, supra quam est ratio. Quod enim imaginatio extra substantiam animae rationalis sit, argumentum est quod bruta animalia vim imaginandi habere probantur, quae rationem omnino non habent. Est itaque imaginatio similitudo sensus, in summo corporalis spiritus, et in imo rationalis corporalem informans et rationalem contin
Abbreviated transcription (Latin):
habet cetra nũqm cohiberi ht. qd̾ quidem in
quantum sensum prestat imitatur rõnalem
uitam inqͣntum ymaginatõm format uita¬
lem sapĩam. Nichil autem in corpore alcius
uel spsiali nature uicinus esse pocest qm̃ id
ubi post sensum. ⁊ supra sensum uis ꝯmagi¬
nandi concipitur. quod quidem in cantu
sublime est. ut quicquid supra illud est aᵈ
non sit qmͣ rõ. Ipsa itaq uis ignea que ex¬
trinsecus formata sensus dicitur: eadem forͣ
usq ad intimũ transducta ymaginatio d¬
uocatur. forma namq rei sensibilis ꝑ radio
uisionis foris concepta oꝑante natura. ad
ocłos usq retrahitur: atq ab endem suscep¬
ta uisio nominatur. Deinde ꝑ septẽ ocłoꝵ
tunicas ⁊ tres humores tranisiens. nouissie
purificata. ⁊ colata introrsum ad cerebrum
usq transduatur ⁊ Ymaginatõ efficitur
Postea eadem ymaginatio ab anteriore
parte capitis. ad mediam cransiens ip̃am

Expanded text:
habet, extra nunquam cohiberi habet; quod quidem, in habet, extra nunquam cohiberi habet; quod quidem, in quantum sensum praestat, imitatur rationalem vitam, in quantum imaginationem, format vitalem sapientiam. Nihil autem in corpore altius, vel spirituali naturae vicinius esse potest quam id ubi post sensum et supra sensum vis imaginandi concipitur. Quod quidem, in tantum sublime est, ut quidquid supra illud est, aliud non sit quam ratio. Ipsa utique vis ignea, quae extrinsecus formata sensus dicitur, eadem forma usque ad intimum traducta imaginatio vocatur. Forma namque rei sensibilis per radios visionis foris concepta, operante natura, ad oculos usque retrahitur, atque ab eisdem suscepta visio nominatur. Deinde per septem oculorum tunicas et tres humores transiens, novissime purificata et collata introrsum ad cerebrum usque traducitur, et imaginatio efficitur. Postea eadem imaginatio ab anteriore parte capitis ad mediam transiens, ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
uersa in cerra germinantia: quedam autẽ
uegetat ⁊ sensificat sicut bruta animantia
omĩa. in quib quedam sunt que sensura cm̃
hñt. ymaginationem non hñt: quedam at̃¬
⁊ sensum ⁊ dmaginatõm hñt. Cum itaqs
sensificari magis sit qͣm uegetari cm̃i: cõstat
profecto hanc uim subtiliorem ẽẽ ubi sensũ
prestat qmͣ illic ubi solam uegetationem cõ¬
fert. Ubi autem magis subtilu est. quodam¬
modo magis sp̃c est. qr in eo quo magis ĩcor¬
mum gͦ ⁊ maxime corpus est illud qd̾ ꝑ se
omĩnõ moueri non pocest. pͦ hoc proximũ
⁊minus corpus est illud qd̾ ꝑ se quidem mo¬
ueri potest. & tñ extra se ad statum cohibi
potest. Beinde sequitur illud qd̾ in nacura
corporis iam sp̃c nomen sortitur qd̾ per se
moueri pot̃. ꝙ extra se qͣmͣuis ad presenciã.
ad statum tñ teneri non potest quod non
uidetur ⁊ semꝑ mouetur. Sũmũ ÷ corpus ⁊
spũali nature proxim̃. qd̾ per se semꝑ moũ

Expanded text:
versa in terra germinantia; quaedam autem versa in terra germinantia; quaedam autem vegetat et sensificat, sicut bruta animantia omnia, in quibus quaedam sunt quae sensum tantum habent, imaginationem non habent; quaedam quae sensum et imaginationem habent. Cum itaque sensificari majus sit quam vegetari tantum, constat profecto hanc vim subtiliorem esse ubi sensum praestat, quam illic ubi solam vegetationem confert. Ubi autem magis subtilis est, quodammodo magis spiritus est, quia in eo quo magis incorrmum vero et maxime corpus est illud quod per se omnino moveri non potest. Post hoc proximum et minus corpus est illud quod per se quidem moveri potest, et tamen extra se ad statum cohiberi potest. Deinde sequitur illud quod in natura corporis jam spiritus nomen sortitur; quod per se moveri potest et extra se quamvis ad praesentiam, ad statum tamen teneri non potest, quod non videtur et semper movetur. Summum est corpus et spirituali naturae proximum, quod per se semper moveri
Abbreviated transcription (Latin):
statum cenetur ut non moueatur. nec ad
p̃senciam ut non elabatur. Quecumq ergo
extrinsecus siue ad p̃senciam siue ad statũ
teneri possunt extrinsecus ⁊̃ moueri possũt
uelut moueantur si ĩmobilia sunt: uel uc
amplius moueant᷑ si mirus sunt. Solus
In his ergo quatuor quecũq magis sẽsui
subiacent magis corpora dicuntur: que uͦ
a sensu plus longe sunt magisa natura cor¬
porum recedũt. ⁊ad naturam spũũ acce¬
dunt. Hinc est qd̃ ipse aer. qr presui subti¬
litate uideri non pocest sp̃c appłłatur cũ cor¬
pus sit: qm̃ in ea parte qua sensum corporis
excedit. tantũ spũali nature appropinqͣt.
ut in appellatione ⁊̃ nomen illuis usurpet. S
ignis qui ipõ aere longe subtilior est et mo¬
bilior. ꝙ non sicut aer extrinsecus cerrena
uegetat non sensificat alius in hiis que ⁊
uegetat ⁊ sensificat uegetat .n. quedam.
non sensificat sicut arbores ⁊ plantas. ⁊ uni¬

Expanded text:
statum tenetur, ut non moveatur, nec ad statum tenetur, ut non moveatur, nec ad praesentiam, ut non elebatur. Quaecunque ergo extrinsecus sive ad praesentiam, sive ad statum teneri possunt, extrinsecus etiam moveri possunt, vel ut moveantur, si immobilia sunt, vel ut amplius moveantur, si minus sunt. Solus In his ergo quatuor quaecunque magis sensui subjacent, magis corpora dicuntur: quae vero a sensu plus longe sunt, magis a natura corporum recedunt, et ad naturam spirituum accedunt. Hinc est quod ipse aer, quia prae sui subtilitate videri non potest, spiritus appellatur, cum corpus sit quoniam in ea parte qua sensum corporis excedit, tantum spirituali naturae appropinquat, ut in appellatione etiam nomen illius usurpet. Sed ignis qui ipso aere longe subtilior est et mobilior, et non sicut aer, extrinsecus terrena vegetat, non sensificat; alius in iis quae et vegetat et sensificat. Vegetat enim quaedam, non sensificat sicut arbores et plantas, et uni
Abbreviated transcription (Latin):
tum possumus. qz ⁊ si totum uon possum.
force aliquid possumus. Si non sunius
angeli uolantes camen sumus homines
ambulantes. Angeli scala non iudigent.
qui uolant diuina contemplatione S
hommnes qui repunt. uel si amplius am¬
bulant humana rõne. Ego non puto an¬
gelos scalam quesiuisse proptet se. s ut ho¬
mines docerent quid facere debeant ip̃i. As¬
census ẽ ab infimis ad sup̃ma. Pone ergo
pͥmũ que infima sunc: ut ab hiis incipiẽs
ordine ad suꝑiora conscendas. Sunt igit᷑
in hoc mundi corpore quatuor elementa
ꝓpriis qualitatib distincta: idest terra.
aqua. aer ignis. S ex hiis primũ id  t̾ra
sola ꝑ se ĩmobilis .÷. qr moueri non potest.
nͥ extrinsecus impellatur. Reliqua triamo¬
bilia sunt: qr per se mouentur siue impul-¬
su extrinseco. Hoc tam̃ interest. quod aq
teneri potest ut non moueatur. aer ꝙignis
non potest. Rursum aer ad statũ teneri nor
pot. ad presenciam pot̃. Ignis uero nec ad

Expanded text:
antum possumus, quia etsi totum non possumus, antum possumus, quia etsi totum non possumus, forte aliquid possumus. Si non sumus angeli volantes, tamen sumus homines ambulantes. Angeli scala non indigent qui volant divina contemplatione; sed homines qui repunt, vel, si amplius, ambulant humana ratione. Ego non puto angelos scalam quaesivisse propter se, sed ut homines docerent quid facere debeant ipsi. Ascensus est ab infimis ad suprema. Pone ergo primum quae infima sunt, ut ab illis incipiens ordine ad superiora conscendas. Sunt igitur in hoc mundi corpore quatuor elementa propriis qualitatibus distincta, id est terra, aqua, ignis, aer. Sed ex his primum, id est terra sola per se immobilis est, quia moveri non potest, nisi extrinsecus impellatur. Reliqua tria mobilia sunt, quia per se moventur sine impulsu extrinseco. Hoc tamen interest quod aqua teneri potest, ut non moveatur, aer et ignis non possunt. Rursum aer ad statum teneri non potest, ad praesentiam potest. Ignis vero nec ad
Abbreviated transcription (Latin):
ses ascendiss ⁊ deus descendiss numc con¬
uenissent in unũ. Magna sunt in hii
omĩb sacratuenta. Ascendic corpus ⁊ des
Quo ascendit corpus suꝑius est corpore.
Quo descendic sp̃c inferius est spũ. Duir¬
descendit deus inferius deo. Corpus sensu
ascendit. sp̃c sensualicate descendic. Item
sp̃c̃ ascendit contemplatione. deus descend̾
reuelatione. Theophania est in reuelaci¬
one intelligencia in concemplationẽ ỹma¬
ginatio in sensualitate su sensu instrum̃¬
tum sensualitatis. ꝙ origo ymaginatõis.
Uide scalam iacob. In terra stabat. ⁊ sum¬
mitas eius celos cangebat. Terra corpus.
celum deus. Ascendunc animi concempla¬
tione ab infimis ad sũma. Acorpore ad
spm̃ mediante sensu ⁊ sensualicate. A
spũ ad deum mediante condemplacõne
⁊ reuelatione. Dñs autem scale ĩuicitͤ
ut ad infima suprema inclinentur As¬
cendamus igitur ⁊ nos consideracione ꝙqͥ¬

Expanded text:
ses ascendisset et Deus descendisset, non conses ascendisset et Deus descendisset, non convenissent in unum. Magna sunt in his omnibus sacramenta. Ascendit corpus, et deQuo ascendit corpus, superius est corpore. Quo descendit spiritus, inferius est spiritu. Rurtu: et quo descendit Deus, inferius Deo. Corpus sensu ascendit, spiritus sensualitate descendit. Item spiritus ascendit contemplatione, Deus descendit revelatione. Theophania est in revelatione, intelligentia in contemplatione, imaginatio in sensualitate, in sensu instrumentum sensualitatis, et origo imaginationis. Vide scalam Jacob, in terra stabat, et summitas ejus coelos tangebat. Terra corpus, coelum Deus. Ascendunt animi contemplatione ab infimis ad summa. A corpore ad spiritum, mediante sensu et sensualitate. A spiritu ad Deum, mediante contemplatione et revelatione. Dominus autem scalae innititur, ut ad infima suprema inclinentur. Ascendamus igitur et nos consideratione, qu
Abbreviated transcription (Latin):
fratres adoptare uenit non iam a sede regali
o a sedib regalib uenire debuit: qr regnũ
ad quod uocantur elc̃ dei preparatum est
ab inicio scłi amen.
ter sp̃m̃ ⁊ corpus mediũ ess: neq sp̃c cũ cor¬
pore. neq corpus cum spũ ꝯuenire potuiss
Multum .n. distat inter corpus ⁊ spm̃. Lon¬
gesunt a se duo hec. Est ergo quiddam q
ascendit corpus ut aꝓpinquet spũi. ⁊rursũ
quiddam quo descendit sp̃c ut appinquet
corpori. In quo ascendit corpus altiꝰ corpore
est: ⁊ iterum in quo descendit sp̃c inferius
est spũ. S ⁊ ip̃a corpora non omĩa eiusdem
qualitatis sunt: S facta sunt alia suꝑiora
alia inferiora. alia suprema ⁊ corpoream
⁊ sp̃c̃ sunt alii suꝑiores. alii inferiores. alii
infimi. ⁊ pene infra spũalem naturam ꝑ¬
lapsi ut in hunc modum ima cũ sũmis
copulentur. Ascendit moyses in monten
⁊deus descendit in montem. Nisi gͦmoy¬

Expanded text:
fratres adoptare venit, non jam a sede regali, fratres adoptare venit, non jam a sede regali, sed a sedibus regalibus venire debuit, quia regnum ad quod vocantur electi Dei praeparatum est ab initioter spiritum et corpus medium esset, neque spiritus cum corpore, neque corpus cum spiritu convenire potuisset. Multum autem distat inter corpus et spiritum; longe sunt a se duo haec. Est ergo quiddam quo ascendit corpus, ut appropinquet spiritui, et rursum quiddam quo descendit spiritus, ut appropinquet corpori. Id quo ascendit corpus, altius corpore est: et iterum id quo descendit spiritus inferius est spiritu. Sed et ipsa corpora non omnia ejusdem qualitatis sunt, sed facta sunt alia superiora, alia inferiora, alia suprema, et corpoream sunt alii superiores, alii inferiores, alii infimi, et pene infra spiritualem naturam prolapsi, ut in hunc modum infima cum summis copulentur. Ascendit Moyses in montem, et Deus descendit in montem. Nisi ergo Moy
Abbreviated transcription (Latin):
ad plenam diem ꝑueniat. uide gͦ ordĩa¬
tissimũ diuine dispensationis consilium.
Quando om̃is recuꝑande salutis spes ꝑie¬
rat ⁊ mors omĩa secum deorsum rapiebat
peccatum ad sũmũ uenerat: tũc omĩpotẽs
sermo lib̾andis mictitur. ut amplius dĩne
grẽ munus ꝯmendetur. Uenit inquit.
Quis: Unde: Quo: Sermo altissimi uer¬
bũ dei unicus patris Nex filius regis. De cõ¬
cessu patris ad tołanciam passionis. De e¬
qualitate maiestatis ad patibulũ crucis.
De sede regali ad officinam pccĩ. De liuĩe
celi usq ad tenẽbras inferni. S nũquid
ideo regnũ ꝑdidit: Inuo eos qui serui:
erant pcã liberans usq ad conregnandum
sibi sublimauit. Et ideo fortassis a regalib
sedib uenit. qr m̃ domo pacris mei mari¬
siones multe sunt. ⁊ regnabunt cum illo
in eterĩ. cum accepint regnũ qd̾ ꝑacũ:
ab inicio scli. Unicus enĩ regis erat. solus
regnum habuit. s qr ad conregnandũ sibi

Expanded text:
ad plenam diem perveniat. Vide ergo ordinaad plenam diem perveniat. Vide ergo ordinatissimum divinae dispensationis consilium. Quando omnis recuperandae salutis spes perierat, et mors omnia secum deorsum rapiebat, peccatum ad summum venerat, tunc omnipotens sermo liberandis mittitur, ut amplius divinae gratiae munus commendetur. Venit, inquit. Quis? Unde? Quo? Sermo Altissimi, Verbum Dei, unicus Patris, rex, filius regis, de consensu Patris, ad tolerantiam passionis. De aequalitate majestatis ad patibulum crucis, de sede regali ad officinam peccati, de lumine coeli usque ad tenebras inferni. Sed nunquid ideo regnum perdidit? Imo eos qui servi erant peccati liberans usque ad conregnandum sibi sublimavit. Et ideo fortassis a regalibus sedibus venit, quia in domo Patris ejus mansiones multae sunt , et regnabunt cum illo in aeternum, cum acceperint regnum quod paratum est ab initio saeculi. Unicus enim regis erat, solus regnum habuit; sed quia ad conregnandum sibi
Abbreviated transcription (Latin):
nationem. Igitur uita mortał deorsum
currit sicut uita ĩmortał sursum. Iter sur¬
sum est in celis. Iter deorsum ÷ in inferis.
Iter medium est stadium iuite presentis.
quod nascendo intramus uiuendo ꝑcur.¬
rimus. moriendo eximus. ¶Wando gͦnox
in suo cursu medium iter habuit nͥ qñ
mors uniũsos quos in stadio uite p̃sentt᷑
reperit. secum adinferos traxit. ⁊ nemo d¬
adhuc mortalium ad uitam ĩmortalẽ
ascend̾e potuit: Uel ꝑ noctem accipere
possumus pcc̃m. que uidel nox ab origi¬
uali pcc̃o ceꝑit. ꝙ ꝑ actualia cucurrit. Q̃
d̾ post originalem preuaricationem pri¬
mum p̃uaricatõne naturał legis. ac de¬
inde scripte legis p̃uaricatione succedẽte
peceatum ad sũmũ incrementum uene¬
tat. qĩ nox in suo cursu medium iter ha¬
bebat. S ista nox uera luce apparente d
mox deorsum uerg̾e cepit. & nunc quasi
quadam alcerna inutatione paulatim
decrescens elongat. quousq lux crescendo

Expanded text:
nationem. Igitur vita mortalis deorsum nationem. Igitur vita mortalis deorsum currit, sicut vita immortalis sursum. Iter sursum est in coelis, iter deorsum est in inferis. Iter medium est stadium vitae praesentis, quod nascendo intramus, vivendo percurrimus, moriendo eximus. Quando ergo nox in suo cursu medium iter habuit, nisi quando mors universos, quos in stadio vitae praesentis reperit, secum ad inferos traxit, et nemo adhuc mortalium ad vitam immortalem ascendere potuit? Vel per noctem accipere possumus peccatum: quae videlicet nox ab originali peccato coepit, et per actualia cucurrit. Quando ergo post originalem praevaricationem primum praevaricatione naturalis legis, ac deinde, scriptae legis praevaricatione succedente, peccatum ad summum incrementum venerat, quasi nox in suo cursu medium iter habebat; sed ista nox, vera luce apparente, mox deorsum vergere coepit; et nunc quasi quadam alterna mutuatione paulatim decrescens elongat quousque lux crescendo
Abbreviated transcription (Latin):
Dum ergo mediũ silencium tenerẽt omĩa
bene omĩa. hoc est nõ solum illi qui in peci¬
tione desperabant s ⁊ illa que in ꝓmisione
defecerant ⁊ nox in suo cursu mediũ icẽr
baberet. Nox in sacra scriptura aliqͥñ pro
dyabolo. aliqũ pro membris eius .i. pcc̃orib
uita accpitur. Per noctem ergo in hlocon
mortalis huiꝰ uite flipeus signatur. sic̃ per
diem alibi claritas uite perpetue. Presens g
uita nox est uita u̾o futura dies. Nxista
ht̃ uesꝑam. dies illa ht auroram. Uespera
presentis noctis fuit inclinatio unius dier.
aurora illius diei inclinatio presentis scłi
Uesꝑa huius noctis fuit ex quo adam pec¬
cauit. donec accepta sĩa mortis a paradi¬
so pulsus in tenebras hunis mundi exiit.
Aurora sequentis diei est a resurrections
xp̃i usq mn finem scłi. Ergo uita est istan
nox z. S quis ÷ cursus uite hunis: Ui¬
deamus quo currat. ꝑ mortalitatem cur¬
rit in mortem. ꝑ mortem currit in damp¬

Expanded text:
Dum ergo medium silentium tenerent omnia. Dum ergo medium silentium tenerent omnia. Bene omnia, hoc est non solum illi qui in petitione desperabant, sed et illa quae in promissione defecerant, et nox in suo cursu medium iter haberet. Nox in sacra Scriptura aliquando pro diabolo, aliquando pro membris ejus, id est pro pevita accipitur. Per noctem ergo in hoc loco, mortalis hujus vitae fluxus signatur, sicut per diem alibi claritas vitae perpetuae. Praesens ergo vita nox est, vita vero futura dies. Nox ista habet vesperam, dies illa habet auroram. Vespera praesentis noctis fuit inclinatio unius diei, aurora illius diei inclinatio praesentis saeculi. Vespera hujus noctis fuit ex quo Adam peccavit, donec accepta sententia mortis a paradiso pulsus in tenebras hujus mundi exiit. Aurora sequentis diei est a resurrectione Christi usque in finem saeculi. Ergo vita ista nox est. Sed quis est cursus vitae hujus? Videamus quo currat. Per mortalitatem currit in mortem. Per mortem currit in dam
Abbreviated transcription (Latin):
calitatis ꝑductus fu̾t non exit amplius qd̾
pecat ⁊ tu̾nc sequetur terciũ illud beatum
silenciumm. qd̾ nũqmͣ finem habebit Int pri¬
mũ ⁊ medium silencium msta uerba so¬
nuerunt. inter medium ⁊ ultimũ silenciũ
sonat umũ uerbum. Multa ñba fuerũt
multiplicia legis mandata. que ꝑ moysẽ
dataz. Unũ uerbum est una deĩ gr̃a que
sermones protulit Deus pater unũ uerbũ
unũ sermonem misit. S sermones mopͥsi
emĩpotentes non fuerunt. qr qd̾ dicebant
face non potuerunt: ⁊ideo tamdem qũq
in promissione deficiendo siluerunt. ⁊ tunc
ommipotens sermo uenit qui non solũ dreit
S quecumq dixit ĩmo quecũq uolu̾it
fecit. Iste sermo istud uerbum adhuc loq
qͣm̃duu infidelib sins promissiones suas opa¬
tur s cũ promissa impleuerit tunc quasi
loqui cessabit. Cum aut̃ promissa imple¬
ta fuerint qr amplius ꝙ petatur nichilde¬
enit felix in sempiternum silentium ecit.

Expanded text:
talitatis perductus fuerit, non erit amplius quod talitatis perductus fuerit, non erit amplius quod petat; et tunc sequetur tertium illud beatum silentium quod nunquam finem habebit. Inter primum et medium silentium multa verba sonuerunt, inter medium et ultimum silentium sonat unum verbum. Multa verba fuerunt multiplicia legis mandata, quae per Moysen data est. Unum verbum est una Dei gratia, qusermones protulit. Deus Pater unum Verbum, unumque sermonem misit. Sed sermones Moysi omnipotentes non fuerunt, quia quod dicebant facere non potuerunt; et ideo tandem quandoque in promissione deficiendo siluerunt. Et tunc omnipotens Sermo venit, qui non solum dixit, sed quaecunque dixit, imo quaecunque voluit fecit. Iste sermo, istud Verbum adhuc loquitur, quandiu in fidelibus suis promissiones suas operatur. Sed cum promissa impleverit, tunc quasi loqui cessabit. Cum autem promissa impleta fuerint, quia amplius quod petatur nihil deerit, felix in sempiternum silentium erit.
Abbreviated transcription (Latin):
cium ẽ adeptio sanicatis. Pri¬
mum silencium fuit aute legem. Scd̃m inter
legem ⁊ gr̃am. Tertiũ erit post hanc uitam. pͥ¬
mũ silenciũ fuit quando homo nõ agnouit n¬
morbum suũ. ⁊̃ idcirco siluit. nec querebat re¬
medium. S postqͣm lex subincrauit ⁊ oñdit
languidis uuluera sua. statim ruptũ ⁊ silẽciũ.
legis ubi salus non est sanari uolebant qõ
querebant non pocuerunt inuenire. Cam¬
dem igitur considerans homio ꝑ legem ne¬
minem iustificari posse quasi post diutur¬
nos clamores facigatus. ⁊ iam tesperans
rursum loqui cessauit. ⁊ subsecutum est str
silentium. Tunc ergo omĩpotens uerbum
dei patris in carnem ueniens rupit silenciũ
ad medicum. ⁊ qiͣ magnis clamorib. Sic
pura fide cordis. ⁊ uera confessione oris fla¬
gitare remedium. Hoc itaq nũc in p̃senti
uitabat agitur ut homo ꝑ gram dei saui¬
tatem recipiat. S cũ plenam sanitatenire¬
ceꝑit ⁊ ad illam felicitatem uenture ĩmnor¬

Expanded text:
ium est adeptio sanitatis. Primum silentium fuit ante legem. Secundum inter legem et gratiam. Tertium erit post hanc vitam. Primum silentium fuit, quando homo non agnovit morbum suum; et idcirco siluit, nec quaerebat remedium. Sed postquam lex subintravit et ostendit languidis vulnera sua, statim ruptum est silentiumlegis, ubi salus non est, sanari volebant, quod quaerebant non potuerunt invenire. Tandem igitur considerans homo per legem neminem justificari posse, quasi post diuturnos clamores fatigatus et jam desperans rursum loqui cessavit, et subsecutum est secundum silentium. Tunc ergo omnipotens Verbum Dei Patris in carnem veniens rupit silentium, ad medicum, et quasi magnis clamoribus sic pura fide cordis et vera confessione oris flagitare remedium. Hoc itaque in praesenti vita hac agitur, ut homo per gratiam Dei sanitatem recipiat. Sed cum plenam sanitatem receperit, et ad illam felicitatem venturae immor