comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ministerium sunt applicandi. Hoc officio usus ẽ. dñs. quando post
qr ad ministeriũ non ad sacerdotiuos applicant᷑. Ponitꝰ eis orarior
ab ep̃o suꝑsinistruo humerũ. ut ꝑħ̾ cognoscant se accepiss e iugũ
dñi. qͦomĩa quȩ ad sinistram idẽ. p̃sentem uitã ꝑtinent p̃mant
res pitenoꝵ ordo afiliis aaron sumpsit exordiuos. qui cũ
epĩs inplurib ꝯmune habent officrum. A qui nc̃ p̃rb̃i uo¬
cant᷑: ec̃ sacerdotes uocabant᷑. ⁊ qui nc̃ sunt pontifices. tc̃ dicebantꝰ
sacerdotum principes. Distat aut̃ hoc tm̃ int̃pontifices ⁊ hꝰ tempiꝰ
sacerdotes. quod solis pontificib add ita ẽ clicoꝵ ordinatio. basilicaꝵ
deesltio saenor ismat s consecratio ⁊ mantis impositio. ⁊ cõmuns saps
pepriluor benedietio. cim inalis sactamentis cathercianai ho stre¬
Aramet am clebrandi inexla uerbum faciendi ad popuilũ ꝯmiris¬

Expanded text:
ministerium sunt applicandi. Hoc officio usus est Dominus , quando pministerium sunt applicandi. Hoc officio usus est Dominus , quando pad sacrificium, non ad sacerdotium applicantur. Ponitur eis orarium ab episcopo super sinistrum humerum, ut per hoc agnoscant se accepisse jugum Domini, quo omnia quae ad sinistram, id est praesentem vitam pertinent, et premant, Presbyterorum ordo a filiis Aaron sumpsit exordium, qui cum episcopis in pluribus commune habent officium: et qui nunc presbyteri vocantur, tunc sacerdotes vocabantur, et qui nunc sunt pontifices, tunc dicebantur sacerdotum principes. Distat autem hoc tantum inter pontifices et hujus temporis sacerdedicatio, sacri chrismatis consecratio, manus impositio, et communis super populum benedictio: cum in aliis sacramentis, catechizandi, missam celebrandi, in ecclesia verbum faciendi 265 ad populum
Abbreviated transcription (Latin):
altari assistunt. Qua in re significatur. qr mundiciã candoris quam
p̃ferunt in corpore: debent habere inm̃te. Tales enĩdm̃ dec& habere
ministros qͥ nullo carnis ꝯtaminent᷑ ꝯcagio. s: plena mentis ⁊ corporis
castitate prefulgeant. quales enim diacones ordinandi sint: apłs pleni.¬
sime doc⁊ scribens ad timocheum. Nam cũ desacertotib p̃misisset sub.¬
iunxit. Diacones similit̾ oportet ẽẽ in reprehensibiles ide. si ne cͥmine.
sicapłos pudicos idẽ. alibidine continentes. ñbilinques. scilicr ne con¬
turbent babentes pacem. ñ multo uino deditos qr ubi ebrietas ibili¬
bido ⁊ furor dnãtur non turpe lucrum sectantes ne de sp̃uali minis¬
cerio terrena luc̃ sectentꝰ. Post hec subiecit. Hi aut ꝑbentur pͥmuor.⁊
sic ministrent. nullum crimen habentes. li itaq sicut ep̃i ante ordi¬
nationem examinari debent.⁊ sidigniiuenti fuerint. adsacrum

Expanded text:
altari assistunt. Qua in re significatur quam munditiam candoris, quam altari assistunt. Qua in re significatur quam munditiam candoris, quam praeferunt in corpore, debeant habere in mente. Tales enim Deum decet habere ministros, qui nullo carnis contaminentur contagio, sed plena mentis et corporis castitate praefulgeant. Quales enim diaconi ordinandi sunt, Apostolus plenissime docet scribens ad Timotheum. Nam cum de sacerdotibus praemisisset, subjunxit: « Diaconos similiter oportet esse irreprehensibiles , » id est sine crimine, sicut episcopos; pudicos, id est a libidine continentes; non bilingues, scilicet ne conturbent pacem habentes; non multo vino deditos, quia ubi ebrietas, ibi libido et furor dominatur; non turpe lucrum sectantes, ne de spirituali ministerio terrena lucra sectentur. Post haec adjecit: Hi autem probentur primum, et sic ministrent, nullum crimen habentes. Hi itaque sicut episcopi ante ordinationem examinari debent, et si digni inventi fuerint, ad sacrum
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. tota m̃te quod refert᷑ ad memoriaor. Hi sunt septem angl̃i
quos legimꝰ in apocalipsi tuba canentes. Angli. qr nuntii. Tuba ca¬
nentes. idẽ. alta misteria de interna inspiratione foris resonantes.
Hi sunt septem candelabra aurea idẽ. lucem eũgłii inmanib: idẽ.
in oꝑib preferentia. ⁊ adomẽm ignis idẽ tribulationis examinõem
probata. Hi quoq sunt septem tonitrua. bestiales mentes terribili
comminatione uelut quodam t̾ribili tonitruo ꝯuenientia.
Tale conitruũ emittebat iõs baptista. quando dicebat. Genimina
uiꝑarum. quis dabit uobis fugere auentura ira: & dñs in eũgłie¬
Omĩs arbor que nonfecerit fruct uor bonuor excidetur ⁊ inignem
mitterur. & in bunc modum plurima. Isti in modum pͣconl̃
manifeste ammonet cunctos adorandyos. ad gemi flectendỹ. Isti eũgłitant.
nͥ traditus eis fuerit adiacono. leuitȩ hostias suꝑaltare ponunt. ipsi m̃sã

Expanded text:
tatem; tota mente, quod refertur ad memoriam. Hi sunt septem angeli, tatem; tota mente, quod refertur ad memoriam. Hi sunt septem angeli, quos legimus in Apocalypsi tuba canentes : angeli, quia nuntii: tuba canentes, id est alta mysteria de interna aspiratione foris resonantes. Hi sunt septem candelabra aurea, id est lucem Evangelii manibus, id est in operibus praeferentia, et ad omnem ignis, id est tribulationis examinationem probata, hi quoque sunt tonitrua septem, bestiales mentes terribili comminatione velut quodam terribili tonitru commoventia. Tale tonitru emittebat Joannes Baptista, quando dicebat: « Genimina viperarum, quis dabit vobis fugere a ventura ira? » Et Dominus iOmnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur . » Et in hunc modum plurima. Isti in modum praeconis, manifeste admonent cunctos ad orandum, et ad genu flectendum: Isti evangelizant, sa tollere, nisi traditus eis fuerit a diacono. Levitae hostias super altare ponunt: ipsi mensam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in nouo testam̃to ꝯsticuerunt. qm̃ hȩc ȩtas ad portanda onera robu¬
sta est. quod illi ordini a moyse institutũ ẽ. quod ⁊̃ in nouo testam̃to
rep̃sentatur cum diaconib suꝑ sinistrum humerũ stola ponitur.
⁊ casula indiebus ieiunii suꝑ eundem humerum cõplicatur. qr
quic quid laboris ⁊ sustinentiȩ in hac uita toleramꝰ: tanꝙ̃ insinist᷑
portamus. donec in dext̾a idẽ. in et̾nitate requiem hãmus. Hic
cium elegerunt. ⁊ orõne premissa manus eis imposuerunt. Exiñ
acones cuta aram xͥ. sublimiori gradu tanquã colũpne altari assi.¬
sterent. ñ sine aliquo septenarii misterio. Inquo significat᷑ ut sep.
merus cum const& quaternario ⁊ ternario. quaternarius refer.¬
tur ad corpus. propt̃ quatuor elem̃toꝵ in corpore consonam conp¬
lexionem. Ternarius ũo ad animã ꝓpter triplicem animȩ uir.¬
tutem propt̃ quam ubem dm̃ triplicit̾ diligere. idẽ. toto corde
quod refertur adincellectum. tota anima quod refertur aduolun.¬

Expanded text:
 in Novo Testamento constituerunt, quoniam haec aetas ad portanda onera robusta est, quod illi ordini a Moyse institutum est. Quod etiam in Novo Testamento repraesentatur, cum diaconis supra sinistrum humerum stola ponitur, et casula in diebus jejunii super eumdem humerum complicatur; quia quidquid laboris et sustinentiae in hac vita toleramus, tanquam in sinistra portamus, donec in dextera, hoc est, in aeternitate requiem habeamus. Hic cium elegerunt, et oratione praemissa, manus eis imposuerunt . Exinde aconos circa aram Christi sublimiori gradu tanquam columnae altaris assisterent, non sine aliquo septenarii mysterio. In quo significatur ut septimerus cum constet quaternario et ternario, quaternarius refertur ad corpus, propter quatuor elementorum in corpore consonam complexionem: ternarius vero ad animam, propter triplicem animae virtutem, propter quam jubemur Deum tripliciter diligere, id est toto corde, quod refertur ad intellectum; tota anima, quod refertur ad volun
Abbreviated transcription (Latin):
bocem̃ capillos in modũ coronȩ insũmitate capitis radidis.
uitre qnõr spũiale quo ceteris p̃minetis tali figura ostendatis:
euide moralis ilecebras frequent̃ redeuntes sic ampitetis de
corde sicua srequent̃ resiigentes crines abraditis de captd
Resi suos aut capilos eo ordine p̃cidere debetis. uic aures ⁊ ec
ralios sensu capitis liberos rediant⁊ curam exterioꝵ n uaci
perrluses desideris carus s in necessaris am ertrreeten aui
eignoscans. Ei gͤ ad ambulandũ inuia der sicut pteraaun

Expanded text:
hoc enim capillos in modum coronae in summitate capitis raditis, hoc enim capillos in modum coronae in summitate capitis raditis, ut et regnum spirituale, quo caeteris praeeminetis, tali figura ostendatis, et curae mortalis illecebras frequenter redeuntes, sic amputetis de corde, sicut crines frequenter resurgentes, abraditis de capite. Residuos autem capillos eo ordine praecidere debetis, ut aures, oculos, et alios sensus capitis liberos reddant: et curam exteriorum non in superfluis desideriis carnis, sed necessariis tantum exercendam agnoscant. Si ergo ad ambulandu
Abbreviated transcription (Latin):
necessaria s de oblationib uel de opere manuum. uel de a.¬
liis innocentib artib conquisita ñ de usuris. non de turpib:
lueris. ñ de negociationib uł aliis illicitis artib cõpilat a.
Sicenim to: leui quȩ infiguram clericalis ordinis p̃cessit.
partẽ ñ habuit int̃ reliqͣs trib s uiuebat de pͥmitiis decimiᷤ.
i oulationib quas offerebant aliȩ tͥbus. Sigͦ ⁊ uosde stspe
templi uiuere disponitis. si ext̃ dͥm nicħ queritis. qͥsieo con.¬
tenti fueritis: erit uobis amplissimũ ⁊ uberrimũ p̃dium.
⁊ salubrit̾ ad clericatũ accessistis. quia ⁊ uita ur̃a ꝯcordat
cum noĩe. ⁊ ꝓfessio apparet in opere. Alioquin si pauꝑ¬
tatẽ ⁊ humilitatẽ quã prefert habitus corporis ⁊ figͣa¬
capes is in orde ñ babetis. cuneonecum bypocritis sit par uia
seeghale ini der icali militia sola queritis lucia cemporalid. do

Expanded text:
necessaria, sed de oblationibus, vel de opere manuum, vel de anecessaria, sed de oblationibus, vel de opere manuum, vel de aliis innocentibus artibus conquisita, non de usuris, non de turpibus lucris, non de negotiationibus 263, vel aliis illicitis artibus compilata. Sic enim tribus Levi, quae in figuram clericalis ordinis praecessit, partem non habuit inter reliquas tribus, sed vivebat de primitiis, decimis et oblationibus, quas offerebant aliae tribus. Si ergo et vos de stipe templi vivere disponitis, si extra Deum nihil quaeritis, qui, si eo contenti fueritis, erit vobis amplissimum et uberrimum praedium, et salubriter ad clericatum accessistis, quia et vita vestra concordat cum nomine, et professio apparet in opere. Alioquin, si paupertatem et humilitatem, quam praefert habitus corporis, et figucapitis, in corde non habetis, timeo ne cum hypocritis sit pars vesaccephali in clericali militia sola quaeritis lucra temporalia. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
indomo dei mei magis. quã habicare in tabernaculis
percacoꝵ. Non est ur̃m pͥmũ locum querere in menia dni
uestri. ñ ile qui uos inuitauit dicat alicuiur̃m. Amice ascen¬
Ae superius: ut sit ei bonor corã simul discumbentib Nemo
enĩ aabocfieri debet clericus. ut seruiat uoluptati. studeat
curiositati. inhiet ambitioni. Nec aliud querat. nͥut dm̃ heredi¬
tate possideat. quem elegit. ⁊ aqͦ electus est. quando inclericum
assuptꝰ est. hocenĩ in greco nom̃ clerici sonat. quod de sorte
sit anĩ. quia ⁊ deus sortitꝰ sit eũ. ⁊ ipse sortitus siteum. Qd̾
clicus sortitus sit dm̃: bene dicit᷑ in psalmo. inpersona ipsi
clerici. cũ stigiate clericatꝰ insignit᷑. Dicit᷑ enim dõ. Dñ
titus sit ipsum clericum. in ipsius clerici tonsione dicitꝰ.
legit. qui insorte sua creaturam creatori aut preposuit. aut
equiperauit. Hec dicentes non interdicimꝰ uobis huic uite

Expanded text:
in domo Dei mei, magis quam habitare in tabernaculis in domo Dei mei, magis quam habitare in tabernaculis peccatorum . » Non est vestrum primum locum quaerere in mensa Domini vestri, nisi qui vos invitavit, dicat alicui vestrum: « Amice, ascende superius : » ut sit ei honor coram simul discumbentibus. Nemo enim ad hoc debet fieri clericus, ut serviat voluptati, studeat curiositati, inhiet ambitioni; nec aliud quaerat, nisi ut Deum haereditate possideat, quem elegit, et a quo electus est, quando in clericum assumptus est. Hoc enim in Graeco nomen clerici sonat, quod de sorte sit Domini, quia et Deus sortitus sit eum, et ipse sortitus sit Deum. Quod clericus sortitus sit Deum, bene dicitur in psalmo, in persona ipsius clerici, cum stigmate clericatus insignitur. Dicitur enim Deo: « Dominus titus sit ipsum clericum, in ipsius clerici tonsione dicitur legit, qui in sorte sua creaturam Creatori aut praeposuit, aut aequiparavit. Haec dicentes, non interdicimus vobis hujus vitae
Abbreviated transcription (Latin):
tuita ⁊ scã comunio. quȩ ñ est dicenda consanguinitas. s: potius
spualis germanitas. Unde arbit᷑m᷑ int̾ eos ñ posse fieri aliquos
legale coniugiũ. Hec ⁊ alia similia necessaria ⁊ honesta debes
nosse añi sacerdotes ⁊ docere suos auditores. qͣtinꝰ ⁊ qͥaudiunt
eoꝵ ductu recte uiuant. ⁊ ipsi de bona amministratione
mercedẽ accipiant. ⁊ ñ gementes s c̃gaudio rõnẽ reddat it:¬
uia xp̃ianã militiã inbaptismate
professi estis. ⁊ armasp̃alia contͣ hostes inuisibiles ꝑ manus
in positionẽ accepistis. in castris dñi tanꝗ̃ gregarii milites
aliquamdiu militastis: si tam̃ ea quȩ xp̃iano nomini sunt
inimica respuistis.⁊ ea quȩ ꝯueniunt facere studuistis.
Dexp̃iana militia quȩ uobis cum cȩceris fidelib cõmun
erat clericatum elegistis. id est mundo renuntiare. ⁊ cũ
illud psalmistȩ merito dicere possetis. E legi abiectus eẽ

Expanded text:
tuita et sancta communio: quae non est dicenda consanguinitas, sed potius tuita et sancta communio: quae non est dicenda consanguinitas, sed potius spiritualis germanitas. Unde arbitramur inter eos non posse fieri aliquod legale conjugium. Haec et alia similia necessaria et honesta debent nosse Domini sacerdotes, et docere suos auditores, quatenus qui audiunt, eorum ductu recte vivant, et ipsi de bona administratione mercedem accipiant, et non gementes, sed cum gaudio rationem reddantistianam militiam in baptismate professi estis, et arma spiritualia contra hostes invisibiles per manus impositionem accepistis, in castris Domini tanquam gregarii milites aliquandiu militastis, si tamen ea quae Christiano nomini sunt inimica respuistis, et ea quae conveniunt, facere studuistis. De Christiana militia, quae vobis cum caeteris fidelibus communis erat, clericatum elegistis, id est mundo renuntiare, et cumillud Psalmistae merito dicere possetis: « Elegi abjectus esse
Abbreviated transcription (Latin):
eredere.⁊ propͥo ore profiteri. ⁊ opere unitari. Unde aygꝰ¬
tiꝰ in sermone habito dñica prima post pascha. uos ante
omnia tam uiros quam feminas moneo. qui filios in
aptismo suscepistis. ut uos cognoscatis fideiusores ertitisse
apud diñ ꝓillis quos de sacro fonte suscepistis. ideo semper eos
ammonete ut castitatem custodiant. iusticiam diligant.
caritatem teneant. Hoc omnib faciant quod sibi fieri uolunt.
cantatores aut caragios ⁊ saclegia. aut phylacteria uelud ai.¬
aboli uenena fugiant. nec furtum faciant. nec falsum test.¬
monium dicant. ante omnia symbolum ⁊ oronem dñicã
⁊ uos ipsi tenece. ⁊ illis qͦs excepistis ostendite. Precerea docens
est unusquisq rp̃ianus ut eũ qui se de sacro fonte suscepi
ita diligat sicut patrẽ. nec filius cum filia. nec filia cũ fillo
laus ad responsa burgaroꝵ. Est int̾ frẽs ⁊filios sp̃uales gͣ.¬

Expanded text:
credere, et proprio ore confiteri, et opere imitari. Unde Augucredere, et proprio ore confiteri, et opere imitari. Unde Augustinus in sermone habito Dominica prima post Pascha: Vos ante omnia tam viros quam feminas moneo, qui filios in baptismo suscepistis, ut vos cognoscatis fidejussores exstitisse apud Deum pro illis, quos de sacro fonte suscepistis. Ideo semper eos admonete, ut castitatem custodiant, justitiam diligant, charitatem teneant: hoc omnibus faciant, quod sibi fieri volunt: ddant: praecantatores aut caragios et sacrilegia aut phylacteria, veluti diaboli venena, fugiant: nec furtum faciant, nec falsum testimonium dicant. Ante omnia symbolum et orationem Dominicam et vos ipsi tenete, et illis quos excepistis, ostendite. Praeterea docendus est unusquisque Christianus, ut eum qui se de sacro fonte suscepit, ita diligat sicut patrem: nec filius cum filia, nec filia cum filio laus ad responsum Bulgarorum: Est inter fratres et filios spirituales gra
Abbreviated transcription (Latin):
sacro uelamine ut intelligat se diademate regni.⁊ sacerdotali sic̃
dictum ẽ dignitate potiri. Ad ultimum datur ceretis accensꝰ.
in manu baptirati: quatenꝰ implere doceatur illud eũgłii.
Sicluceat lux ura coram hominib ut uideant opera ur̃a bona.
⁊ glorificent patrẽ ur̃m qui in celis : Quod si ꝑseuerant᷑ fe¬
cerit. ñ cũ fatuis uirginib extincta lampade a ianua spon-¬
si repellet᷑: s cum prudentib glorificandꝰ colligetur. His
omib supͣmemoratis sac̾mentis. nouus homo in ut̃o ec¬
clesiȩ inchoatur. ꝓuehit᷑ consumatur. ⁊ unitati ȩccłe ag¬
gregat᷑. unde ⁊̃ si eius ẽ ualitudinis. sac̾mentis unitatis
id ẽ. xp̃i corꝑore ⁊ sanguine confirmat᷑. Cum uero ad in¬
telligibiles annos peruenerit: monendus est a presbiteris.
⁊ abhis per quoꝵ uocem abrenuntiauit. ⁊ fiãei simbolum
accepit. quatinꝰ quod ꝑalioꝵ ora ꝓmisit. iam studeat corde

Expanded text:
sacro velamine, ut intelligat se diademate regni, et sacerdotali, sicut sacro velamine, ut intelligat se diademate regni, et sacerdotali, sicut dictum est, dignitate potiri. Ad ultimum datur cereus accensus in manus baptizati, « quatenus implere doceantur illud Evangelii: Sic luceat lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . » Quod si perseveranter fecerit, non cum fatuis virginibus, exstincta lampade, a janua sponsi repelletur, sed cum prudentibus glorificandus colligetur . His omnibus supra memoratis sacramentis novus homo in utero Ecclesiae inchoatur, provehitur, consummatur, et unitati Ecclesiae aggregatur: unde etiam, si ejus est valetudinis, sacramentis unitatis, id est Christi corpore et sanguine confirmatur. Cum vero ad intelligibiles annos pervenerit, monendus est a presbyteris, et ab his per quorum vocem abrenuntiavit et fidei symbolum accepit, quatenus quae per aliorum ora promisit, jam studeat corde
Abbreviated transcription (Latin):
ad seruendum deo uiuentiꝰ Notandũ ẽ quoddoetti lo
fuerit mortuus ante purificationẽ manert uildira s¬
dicia iperire animam illam exisrt. idẽ. a consor oppi
de. Nuod quid aliud uult dicere. nͥ manere pȩnam
a mundo dicit hanc purificationẽ fieri. ubi significantur
minist᷑ portantes ꝑsonam dñi sui qui ẽ uir mundꝰ. Unde¬
⁊ in sequentib de eo qui circumspargit aquam asꝑsionis ut
laua uestim̃ta sua. idẽ. ut sit mundꝰ mente ⁊ corꝑe. Cõnpletis
iam baptismi sacramentis c̃ baptiratuis de fonte ascenderit:
sucro crismate ungit᷑ in uertice. ut cognoscat se promotum eẽ in
regium genus ⁊ sacerdotale. idẽ. ut axp̃i consortio uocetur xp̃i¬
anus. ⁊ ȩterni regni sit coheres hoc sacram̃to post aquã perfec.
Ex inde traditur. xp̃iano uestis candida. ut qui pͥmȩ natiuitatis
decoremꝰ uetustatis obfuscauerat. habitu regenerationis głȩ p̃fe¬
rat indumentum. Tegit᷑ &̃ pꝰ sacram unctionem eius caput

Expanded text:
Deo viventi? » . Notandum est quod dicit, si fuerit mortuus ante purificationem, manere in immunditia, et perire animam illam ex Israel, id est, a consortio populi Dei. Quo quid aliud vult dicere, nisi manere poenam ? A viro autem mundo dicit hanc purificationem fieri: ubi significantur ministri portantes personam Domini sui, qui est vir mundus. Unde in seque vestimenta sua, id est, ut sit mundus mente et corpore. Completis jam baptismi sacramentis, cum baptizatus de fonte ascenderit, sacro chrismate ungitur in vertice, ut cognoscat se promotum esse in regium genus et sacerdotale, id est, ut a Christi consortio vocetur Christianus, et aeterni regni sit cohaeres, hoc sacramento post aquam postquaExinde traditur Christiano vestis candida, ut qui primae nativitatis decorem, vetustatis pannis obfuscaverat, habitu regenerationis gloriae praeferat indumentum. Tegitur etiam post sacram unctionem ejus caput
Abbreviated transcription (Latin):
propriaruos. ipsum ⁊̃ martẏriuo. sine ea nicħ ualere confirmat. Xid̾o
prudentiȩ ponitur loco. qr plenitudo legis est dilectio. Xquia mentib
bene conpositis diuinocultui mancipatis frequent̃ subrepit accidia.
pportet ut ad eam frequent̾ detergendam diligens adhibeatur ui-¬
lantia. qua aboculis cordis emergens. talis sepe mundetur pituita.
inde in sinistra manu ponitur quedã mappula. que sepe fluentem
culoꝵ pituitam tergat. ⁊ oculoꝵ lippitudinem remoueat. Hec qͥppe
pmnamenta ut dictum ẽ. non sunt ipse uirtutes sed uirtutuos in.¬
ignia. quib tanꝗͣ scripturis admonentur utentur quid debeant
ippetere. quid debeant uitare.⁊ ad quem finem sua facta dirigere.
lumentis. idem significantib quod significant in pr̃tb̃is Utuntꝰ
cuitȩ ⁊ dalimatica. quȩ propt̃ sui lacitudinem curam proximo¬
um significat. quod significabat in pr̃cb̃is casula. quia utͦ ꝵq

Expanded text:
propriarum, ipsum quoque martyrium sine ea nihil esse valere confirmat. Et ideo propriarum, ipsum quoque martyrium sine ea nihil esse valere confirmat. Et ideo prudentiae ponitur loco, quia plenitudo legis est dilectio , et quia mentibus bene compositis, et divino cultui mancipatis, frequenter subrepit acedia, oportet ut ad eam frequenter detergendam, diligens adhibeatur vigilantia, qua ab oculis cordis emergens talis saepe mundetur pituita. Unde in sinistra manu ponitur quaedam mappula, quae saepe fluentem oculorum pituitam tergat, et oculorum lippitudinem removeat. Haec quippe ornamenta, ut dictum est, non sunt ipsae virtutes, sed virtutum insignia, quibus tanquam scripturis admonentur utentes, quid debeant appetere, quid vitare, et ad quem finem sua facta dirigere. moratis indumentis, idem significantibus, quod significant in presbyteris. Utuntur levitae dalmatica, quae propter sui latitudinem curam proximorum significat, quod significabat in presbyteris casula, quia utrorumq
Abbreviated transcription (Latin):
parma iusticiȩ adexcris ⁊ a sinistris. idẽ. in prosꝑis ⁊ in aduerzis
debere eẽ munituos. quod adfortitudinẽ pertinet. sine qua ce.¬
cere uircutes facile expugnant᷑ ⁊ minime coronantur. Unde dũ¬
apł̃s. Patientia uobis necessaria ẽ. ut reportetis promissiones :ͥ
in eũgl̃io dñs. Quiꝑseuerauerit usq infinem: hic saluus ert
Inde ẽ. quod stola cum rona poderis quib dam nexib colligatur.¬
q uirtutes uirtutib adiuuantur. ne aliquo temptationis impul¬
su moueantur. His omnib indumentis superponitur casula. quȩ
alio nomine planeta uocatur. quȩ quia communis uestis ẽ. carita¬
tem significat. que uniuers is uirtutib superponit᷑. quia cȩt̾e uir.¬
futes si ne ea nicħ utile operantur. Unde dicit apłs. Et adhuc excel-
is uirtutes scientiam scilicet linquaruos. distributionem reruor

Expanded text:
per arma justitiae 268 a dextris et a sinistris, id est in prosperis et adversis, per arma justitiae 268 a dextris et a sinistris, id est in prosperis et adversis, debere esse munitum: quod ad fortitudinem pertinet, sine qua caeterae virtutes facile expugnantur, et minime coronantur. Unde d Patientia vobis necessaria est, ut reportetis promissiones . Et iterum: Qui perseveraverit usque in finem hic salvus erit . Inde est quod stola cum quia virtutes virtutibus adjuvantur, ne aliquo tentationis impulsu moveantur. His omnibus indumentis superponitur casula, quae alio nomine planeta vocatur: quae, quia communis est vestis, charitatem significat, quae universis virtutibus superponitur, quia caeterae virtuteas virtutes scientiam scilicet linguarum, distributionem rerum
Abbreviated transcription (Latin):
insigno crucis ostenditur. Auro enim legis. sanguis eũgłi p̃cio¬
sior.ẽ. Utunt᷑ aut̃ tunica linea. quȩ poderis dicitur uł talaris. qu
cingit. quȩ dissolutam. ⁊ remissã prohibet eẽ castitatem. Utuntur
⁊ super humerali per quod exiguntur oꝑa iusticiȩ a sacerdote. quia
ñ sufficit temꝑantia. ⁊ amalo abstmentia. qd̾ suꝑiorib duob indy.¬
humerale poderi astringitur. Utuntur ⁊ stola. quȩ alio nomins
orariuo uocatur. qua uetus sacerdociuor ñ utebatur. Hoc tanq̃
iuguor bobus arantib aut triturantib collo uixta bumeros super¬
ponitur. ut illud engłicuor ab eis impleatur. Tollite iuguor mer̃
suꝑuos. ⁊ discite ame quia mitis suo⁊ humilis corde. iguor enim
meum suaue ẽ. ⁊ onus meuor leue. Hecãcollo peranteriora des¬
cendens. dextrum latus ornat ⁊ sinistruor. ut doceat sacerdoces

Expanded text:
in signo crucis ostenditur. Auro enim legis sanguis Evangelii pretioin signo crucis ostenditur. Auro enim legis sanguis Evangelii pretiosior est. » Utuntur autem tunica linea, quae poderis dicitur, vel talaris, qucingit, quae dissolutam et remissam prohibet esse castitatem. Utuntur et superhumerali, per quod exiguntur opera justitiae a sacerdote, quia non sufficit temperantia, et a malo abstinentia, quae superioribus duobus induhumerali poderi astringitur affligitur. Utuntur et stola, quae alio nomine orarium vocatur, qua vetus sacerdotium non utebatur. Hoc tanquam jugum bobus arantibus vel triturantibus collo juxta humeros superponitur, ut illud Evangelicum ab eis impleatur: « Tollite jugum meum super vos, et discite à me, quia mitis sum et humilis corde: jugum enim meum suave, et onus meum leve . » Haec a collo per anteriora descendens, dextrum latus ornat et sinistrum, ut doceat sacerdotem
Abbreviated transcription (Latin):
conscientiam puritates deo iudici reseruare. Decet̾is u̾o uirtutib¬
fortitudine. iusticia. humilitate. mansuetudine. lib̾alitate: possunt
⁊ alii iudicare. Pudititiam sola nouit conscientia. ⁊ humani oculi
Canꝗͣ diceretur. feminalib ego uos ñuestio. nec impono alicui ne.¬
cessitatem. Qui uult sacerdos eẽ: se uestiat. ipse castitate se uestiat.
non queramus alienos oculos. ita tegant᷑ genitalia. ut cum intra.¬
uerimus scã scõꝵ. nulla appareat turpitudo nemoriamur.
llocandum uero qd̾ minorib sacerdotib neq duplex cunica
s ñ illa sublimitate inqua funguntur qui omĩb octo indum̃tis
decorãtur. Noui quoq testamenti sacerdotes ñ omĩb illis utunt᷑
indum̃tis. qr nec duab utuntur cunicis. nec rationali. p̃ter solos
pontifices. nulli aut̃ lamina aurea. qr sic̃ dicit beatus ieronimus
in supra memorata ȩpła. quod olim in lamina monstrabatur. nc̃

Expanded text:
conscientiam puritatis et seminum deo iudici reseruare. de ceteris uirtutibconscientiam puritatis et seminum deo iudici reseruare. de ceteris uirtutibfortitudine, justitia, humilitate, mansuetudine, liberalitate possunt et alii judicare: pudicitiam sola novit conscientia, et humani oculi » Tanquam diceretur. Feminalibus ego vos non vestio, nec impono alicui necessitatem. Qui vult sacerdos esse ipse se vestiat, ipse se castitate muniat. non quaeramus alienos oculos; ita tegantur genitalia, ut cum intramus Sancta sanctorum, nulla appareat turpitudo, ne moriamur. » Notandum vero est quod minoribus sacerdotibus neque duplex tunica sed non illa sublimitate, qua funguntur, qui omnibus octo indumentis decorantur. Novi quoque Testamenti sacerdotes non omnibus illis utuntur indumentis, quia nec duabus utuntur tunicis, nec rationali, praeter solos pontifices: nulli autem lamina aurea, quia, sicut dicit B. Hieronymus in supra memorata epistola, « quod olim in lamina monstrabatur, nunc
Abbreviated transcription (Latin):
sensuuos quo p̃minere pontifex debet incelligitur. Incapite enim us
habetur omniuos corporaliuo sensuuos. qui cum bene regitur. caput
uiri. idẽ. xp̃c decent̾ ornatur. & quia caput xp̃i deus ẽ. lamina aurea
superponitur. cui inscultuor ẽ. nom̃ di quod hebrei uocant ineffabile.
ut per hoc intelligatur dm̃ sic̃ omĩum conditorem ita eẽ rectorem.
⁊ adhonorem ⁊ glam eius eẽ referenduor: quicqͥd ad nĩ sacerdotib
bene fuerit dispensatuor. Hec indumenta octo debere moyses inex
actauo idẽm feminalib tacuit. Unde iheronimus in epła ad fabi.¬
olam scribit. ubi refercur qͦmͦ moyses aaron frẽm suum uestim̃tis
pontificalib induerit. de solis feminalib nicħ dr̃. Hac ut arbitror
ciusa. quia ad genitalia nr̃a ⁊ uerecunda lex ñ mittitmanum. qr
ipũ secretiora nr̃a ⁊ confusiore digna: tegere ⁊ uelare debemus.⁊

Expanded text:
sensuum, quo praeeminere pontifex debet, intelligitur. In capite enim usus sensuum, quo praeeminere pontifex debet, intelligitur. In capite enim usus habetur omnium corporalium sensuum quod cum bene regitur, caput viri, id est Christus, decenter ornatur. Et quia caput Christi Deus est , lamina aurea superponitur cui insculptum est nomen Dei, quod Hebraei vocant Ineffabile: ut per hoc intelligatur, Deum sicut omnium conditorem, ita esse rectorem, et ad honorem et gloriam ejus esse referendum quidquid a Domini sacerdotibus bene fuerit dispensatum. Haec indumenta octo esse debere constitoctavo, id est feminalibus, tacuit. Unde Hieronymus in epistola ad Fabiolam, scribit: « Ubi refertur quomodo Moyses Aaron fratrem suum vestimentis pontificalibus induerit, de solis feminalibus nihil dicitur, hac, arbitror, causa: quia ad genitalia nostra et verenda lex non misit manum, quia ipsi secretiora monstra confessione digna tegere
Abbreviated transcription (Latin):
prius manifestatio. quam rationale. quia nemo debet qocere que n¬
didicit. Huic ordini concordat propła cum dicit. Seminate uos
adiusticiam. ⁊ metite fructum uitȩ. ⁊ illuminate uobis lumen
scientiȩ. In hoc pectoris ornamento .xii. lapĩes insertierant .xii.
patriartharuos nomina in se sculpta babentes quia scõꝵ patrũ
exempla pontifex debet semꝑ habere in memoria. ⁊ scam̃ ea mods¬
rari facta sua. Induodenario aut̃ num̾o lapidum potest fig̾ari a.
buti.⁊ terni ⁊ cerni in singłis rationalis ordinis positi. Quod a.¬
plice doctrinȩ bene congruit. quȩ fidem tͥnitatis per quatur
euiglia momĩ parte mundi predicaiuit. Hicornatus solius enat̃
pontificis sic̃ ⁊ nc̃ ẽ. ap̃eos quib eo uti concessum ẽ. propt̃ distantiam
maioꝵ ⁊ minoꝵ sacerdotuos. Ita ornato pontifice suꝑbnitur capitierus
mitra. quȩ alio nomine cidaris uł tyara uocatur. qua regnuos quinq

Expanded text:
prius manifestatio, quam rationale: quia nemo docere debet quae nprius manifestatio, quam rationale: quia nemo docere debet quae non novit. Huic ordini concordat propheta cum dicit: « Seminate vobis ad justitiam, et metite fructum vitae, et illuminate vobis lumen scientiae . » In hoc pectoris ornamento duodecim lapides inserti erant, duodecim patriarcharum nomina insculpta habentes: quia sanctorum Patrum exempla pontifex semper debet habere in memoria, et secundum ea moderari facta sua. In duodenario autem numero lapidum potest significaributi, et terni in singulis angulis rationalis positi. Quod apostolicae doctrinae bene congruit, quae fidem Trinitatis per quatuor Evangelia in omni parte mundi praedicavit. Hic ornatus solius erat pontificis, sicut et nunc est apud eos, quibus eo uti concessum est, propter distantiam majorum et minorum sacerdotum. Ita ornato pontifice, superponitur capiti ejus mitra, quae alio nomine cidaris vel tiara vocatur, qua regnum quinque
Abbreviated transcription (Latin):
superbumerale nẽ. tot colorib intextum. non ẽ tam preciosisgenimis p.¬
dimitum nilrefert. cun xp̃iana religio ueritati seruiens cõpendtiosis fiq̃s
dẽ inteligi faciat. quod uetus obseruantia sũptuosis. Postquã pontificis
uerenda uelata sunt suisindum̃tis pꝰquam celestia iam cepit meditari.
postquam iusticiȩ oꝑib ornatus ẽ postquam utroq cingulo ut in om̃ib
fortiter pseuerant staret confrmatus ẽ imponitur rationale pectori pon¬
tificis quod grece logion dicit᷑. ꝑ quod sapientia quȩ in ratione consistit
indicatur. Imponitur rationali. manifestatio ⁊ ueritas. Manifestatio ido
debet pontifex de suo corde ꝓpłare. s eacantuni que ueritas habet mi¬
nifestare. Sunt ad inuicem concatenata ronale ⁊ suꝑhumerale. ⁊ su
ꝑbumerale. quia coherẽ sibi inuicem debent ratio⁊ oꝑa. ut quod iñti
inde sapientia. Und̾e habetur in psalmo. amandatis tuis intellex.

Expanded text:
superhumerale non est tot coloribus intextum, nec est tam pretiosis gemmis resuperhumerale non est tot coloribus intextum, nec est tam pretiosis gemmis redimitum, nihil refert, cum Christiana religio veritati serviens, compendiosis figuris idem intelligi faciat, quod vetus observantia sumptuosis. Postquam pontificis verenda velata sunt suis indumentis, postquam coelestia jam coepit meditari, postquam justitiae operibus ornatus est, postquam utroque cingulo, ut in omnibus fortiter et perseveranter staret, confirmatus est, imponitur rationale pectori pontificis, quod Graece logion dicitur, per quod sapientia, quae in ratione consistit, indicatur. Imponitur rationali manifestatio et veritas. Manifestatio ideo, debet pontifex de suo corde prophetare, sed ea tantum quae veritas habet, manifestare. Sunt autem ad invicem concatenata rationale et humerale: quia cohaerere sibi invicem debent ratio et opera, ut quod mentis inde sapientia. Unde habetur in psalmo: « A mandatis tuis intelle
Abbreviated transcription (Latin):
merus partibus fuis denominatis quinquagenarium facit. Quonu¬
mero inlege supradictus iubeleus idẽ. remissionis annus expͥmitur.
ueramprefigurans libertatem. quamqui adeptus f̃uerit nullam. ul¬
repius seruitutem. Huic bonoꝵ oꝑum sanctificationi concinit qͦd
inhumerali duob preciosis lapidib insculta erant nomina.xii. pa-¬
triartharum. seximuino. ⁊ sex in altero. quoꝵ alter suꝑpositus erat
dȩxtro humero. alter sinistro. Nicħ hoꝵ uacat a misterio. Senari
erim propt̃ suiperfectionem opera iusticiȩ significat. Nomina
patriarcbarum memoriam scoꝵ. quã semꝑ inexemplum bonoꝵ
uersis. &ideo illa nomina in lapidib scribuntur. quia quod in
lapide sculpitur. uix aut ñ quam inde aboletur: Neq illud uacat
a misterio quod pontifȩxeigitur scdm facturam supbum̃alis¬
quia scđm opera sua unicuiq retribuetur. Quodaut̃ nr̃oꝵ pontificỹ

Expanded text:
merus partibus suis denominatis quinquagenarium facit. Quo numerus partibus suis denominatis quinquagenarium facit. Quo numero in lege supradictus jubilaeus, id est remissionis annus, exprimitur, veram praefigurans libertatem, quam qui adeptus fuerit, nullam timebit ulterius servitutem. Huic bonorum operum significationi concinit, quod in humerali duobus pretiosis lapidibus 267 insculpta erant nomina duodecim patriarcharum, sex in uno, et sex in altero: quorum alter superpositus erat dextro humero, alter sinistro. Nihil horum vacat a mysterio. Senarius enim propter sui perfectionem, opera justitiae significat; nomina patriarcharum, memoriam sanctorum quam semper in exemplum bonorum in adversis, significant. Et ideo illa nomina in lapidibus scribuntur, quia quod in lapide sculpitur vix aut nunquam inde aboletur. Nec illud vacat a mysterio, quod pontifex cingitur secundum facturam superhumeralisquia secundum opera sua unicuique retribuetur . Quod autem nostrorum pontificum
Abbreviated transcription (Latin):
simul⁊ pontificalis apud nos ẽ. apud hebreos u̾o em̃ pontificalis ⁊ ap̃
eoscisde ẽ uariata colorib quib ⁊ rona pontificalis de qua dicitꝰ ini
oidinatione pontificis. ⁊ circumcinxit eum de moyse loquens scdm̃
fiauram humeralis. Humeri quippe forces sunt ad agenda operat
portanda onera. qui ex encumductione humeralis sui ligaturis con¬
aringuntur. quia pontificem ⁊ innocentia ioperib iusticiȩ oportoe
ee onftrictum. ut in eo nicħ inueniatur disolutum. nichremissũ.
Quod uero significant uarĩ colores incona. idem significant in super.¬
humerali quia quicquid deterrenis oꝑamur. siue in largitione siue
in restrictione temporalium. totum sumimꝰ ex contemperantia qͣtuor
elementoꝵ. Unde ẽ. quod quat̾narius decies ductus surgit in quaara.¬
genarium. quia quatuo elem̃torum abundantia legitime dispensata.
quod significat denaruis aduerum ꝑducit uibeleum. quod perexhi.¬
bitionem aqquiritur bonorum operum. Quadragenaruis enim nii.¬

Expanded text:
simul et pontificalis apud nos est; apud Hebraeos vero tantum pontificalis, et apud eos eisdem est variata coloribus, quibus et zona pontificalis, et de qua dicitur in ordinatione pontificis: « Et circumcinxit eum de Moyse loquens secundum facturam humeralis. » Humeri quippe fortes sunt ad agenda opera, et portanda onera, quae ex circumductione humeralis, suis ligaturis constringuntur, quia pontificem et innocentia et operibus justitiae oportet esse constrictum, ut in eo nihil inveniatur dissolutum, nihil remissum. Quod vero significant varii colores in zona idem significant in superhumerali: quia quidquid de terrenis operamur, sive in largitione, sive in restrictione temporalium, totum sumimus ex contemperantia quatuor elementorum. Unde est, quod quaternarius decies ductus surgat in quadragenarium, quia elementorum quatuor abundantia legitime dispensata, quod significat denarius, ad verum perducit jubilaeum, qui exhibitione acquiritur bonorum operum. Quadragenarius enim nu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nouis sac̾dotib sunt indum̃ta cõmunia. quamuis rona nr̃oꝵ sac.¬
dotum ñ sit quatuor intexta colorib aut propt̃ penuriaor mat̾iaꝵ
aut propt̃ absentiaos artificum. unde quoq tam̃ sit. ⁊ ħ ⁊ illa unum
gerunt temꝑantiȩ typum. Sequitꝰ quartuor indum̃tyor. tunica in¬
terior ł iacintina. qua ⁊ inuet̾i ⁊ in nouo testam̃to soli ut unt᷑ pontisid
Duab enĩ tunicis merito induitꝰ pontifex. quia deb de thesauro
suo ꝓferre noua ⁊ uet̾a. idẽ. legem intellig̾e scdm̃ litterao. quiemad¬
modũ ante aduentum xp̃i obseruabatuꝵ ⁊ scdm spm quemadmi
post aduenty xp̃i intelligitur. unde ⁊ scda tunica interior appellatui
uł iacintina. cuiꝰ colorcęli serenitatẽ unitatur. ut ꝑ hoc intelligat᷑
quia pontifex plus debet de celestib cogitare: quam de t̾renis. Rͭ
quippe ordo ẽ. ut pͥmo studeamꝰ munditiȩ carnis. ꝑ quã ueniamꝰ

Expanded text:
et novis sacerdotibus fiunt indumenta communia, quamvis zona nostrorum saceet novis sacerdotibus fiunt indumenta communia, quamvis zona nostrorum sacerdotum non sit quatuor intexta coloribus, aut propter penuriam materiarum, aut propter absentiam artificum, undecunque tamen sit, et haec et illa unum gerunt temperantiae typum. Sequitur quartum indumentum, tunica interior, vel hyacinthina, qua et in Veteri et in Novo Testamento soli utuntur pontifices. Duabus enim tunicis merito induitur pontifex, quia debet de thesauro suo proferre nova et vetera, id est, legem intelligere secundum litteram, quemadmodum antepost adventum Christi intelligitur. Unde et secunda tunica interior appellatur vel hyacinthina, cujus color coeli serenitatem imitatur, ut per hoc intelligatur quia pontifex plus debet de coelestibus cogitare quam de terrenis. Rectus quippe ordo est, ut primum studeamus munditiae carnis, per quam veniamus
Abbreviated transcription (Latin):
colore flammeo rutilat. ignẽ significari uoluerunt. Quoꝵ ut dictum
ẽ. exubantia mrenib maxime suꝑfluos humeros. praui humores illi¬
citos motus generant. qui nͥ freno parsimoniȩ reprimant᷑. castitatis
dignitas in eis facili impulsu ꝑiclitatur. Ubi aut̃ maior ẽ. pugna.
maior ẽ. adhibenda custodia. Inde ẽ. quod int̾ indum̃ta pontificalia ad.¬
huc circa renes applicantur linea feminalia. ñtam aduelandum tus
pitudinẽ carnis quȩ iam solitis ẽ. oꝑta uestimentis. quã ꝓpt̃ signuor
aut̃ inhonesta sunt: his habundantiorem honoreor circymdamꝰ. Fẽmi.¬
nalib nonutunt᷑ noui sac̾dotii pontifices. quib ẽ. iniuncta seruandȩ
castitatis cotidiana necessitas. sic̃ ẽ cotidie offerendi concessa potestas.
cũ pontifices umbrȩ seruientes expleta uice sua feminalia sua solue.¬
rent. tp̃r uicissuȩ tm̃ ea induerent. Reliqua duo poderis ⁊ rona uetib

Expanded text:
colore flammeo rutilat, significari ignem voluerunt. Quorum, ut dictum colore flammeo rutilat, significari ignem voluerunt. Quorum, ut dictum est, exuberantia in renibus maxime superfluos humores, pravi humores illicitos motus generunt, qui nisi freno parcimoniae reprimantur, castitatis dignitas in eis facili impulsu periclitatur. Ubi autem major est pugna, major est adhibenda custodia. Inde est quod inter indumenta pontificalia adhuc circa renes applicantur linea feminalia, non tam ad velandam carnis turpitudinem, quae jam solitis operta est vestimentis, quam propter signum autem inhonesta sunt, his abundantiorem honorem circumdamus . » Feminalibus non utuntur novi sacerdotii pontifices, quibus est injuncta servandae castitatis quotidiana necessitas, sicut est quotidie offerendi concessa potestas: cum pontifices umbrae servientes, expleta vice sua, feminalia sua solverent, tempore vicis suae tamen ea induerent. Reliqua duo, poderis et zona, veteribus
Abbreviated transcription (Latin):
eruituteor redigat. ⁊ preeunte gr̃a hãt per industriao. quodñ potuit
pabere ꝑnaturaor. Hec uestis grece poderis. idẽ talaris appellatur.
qr acollo usq ad talos extenditur. ⁊ ita ẽ. arta ⁊ mbris corꝑis contẽꝑata.
Ant sua forma testificetur sac̾dotẽ nicħ habere dissolutum. nicħ remissy
:adomne opusbonũ eẽ expeditũ. Hȩc eadem uestis circa renes rona
Forcius astringatur. ut caro sacerdotis nullo incentiuoꝵ estu
lisiqͥuat᷑. Quod bene significatur: in quatuor coloribus. qͥb erat zona
ala uariata. bisso. purpura. lacincto.⁊ cocco. quib colorib quatuor
elem̃ta signãtur. quoꝵ cõplexione natura constat humana. ⁊ qͦrum
pustemperantia fluxus carnis generat. ñ medicinali cohibeatur
contineat᷑. Talium enim coniectores naturaruor. ꝑbissuor. quia de t̾ra
orit᷑ terrã. ꝑpurpuram: quia sanguine coclearum marinaruortinguitur:
aquã. ꝑ iacintuor: qr colorem sereni aeris imitatur: aerem. ꝑ coccior.: quia

Expanded text:
servitutem redigant : et praeeunte gratia, habeant per industriam quod non potuerunt habere per naturam. Haec vestis Graece ποδήρης, id est talaris, appellatur, quia a collo usque ad talos extenditur: et ita est arcta, et membris corporis contemperata, ut sua forma testificetur sacerdotem nihil habere dissolutum, nihil remissum, sed ad omne opus bonum esse expeditum. Haec eadem vestis circa renes zona fortius astringitur, ut castitas sacerdotis nullo incentivorum aestu dissolvatur. Quod bene significatur in quatuor coloribus, quibus zona illa variata erat, bysso, purpura, hyacintho et cocco. Quibus coloribus quatuor elementa significantur, quorum complexione natura constat humana, quorum distemperantia fluxus carnis generat, nisi medicinali cohibeatur continentia. Talium enim conjectores naturam, per byssum, quia de terra oritur, terram; per purpuram, quia sanguine cochlearum marinarum tingitur, aquam; per hyacinthum, quia colorem sereni aeris imitatur, aerem; per coccum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tus: rimposuit mitrao suꝑcaput eiꝰ ⁊ posuit suꝑ mitrã ance ficiemeiꝰ
amina aureao inqͣscultum erat nom̃ dñi. Notand̾e. qͥ ordo uerboꝵ
ꝓnago ꝑ. sdaco eni reqitir it᷑ p̃sentia ppł̃i in eligendo sacerdote ut sciant
ms qrqͥdoctior est exomĩ ppł̃o qͥomi uitute p̃stantior. bicelisi deb ad
aceotium. ⁊ hoc consensu ȩccłs. neq̃postea retctatio ne qͥs scrupulus re¬
ibere testimoniuos. abbis qͥforis sunt. Itaplebis testimonio applatos
ꝓmo lauat. pꝰea indiit. Doy ses qͥ ꝑpe mboc facto typum legis gerit. qui.
ꝑãmandos sac̾dotes pͥ lauat anteꝗ induat. Nisi enĩ quis pͥus fuerit legis
bseruatione ꝓbatꝰ. non ẽ. adsac̃dotiuo ꝓmouendꝰ. Itauͦ ꝓbatus iduit
inica quȩ apudeos bissina. apd̾nos lineae. Dissus eni genus e. lini candi.¬
isimi. ⁊ ad sũmũ candorẽ multa uexatione ⁊ ablutione ꝑductuo. Sigͥcat
dut ꝑfectam carnis munditiã. scãm illud quod in apocalipsi legit᷑. Bisinỹ

Expanded text:
 ante faciem ejus laminam auream, in qua scriptum erat nomen Domini . » Notandus est ordo verborum. synagoga. Idcirco enim requiritur praesentia populi in eligendo sacerdote, ut sciant omnes quia qui doctior est ex omni populo, qui omni virtute praestantior, hic eligi debet ad sacerdotium, et hoc cum consensu Ecclesiaehabere testimonium ab his qui foris sunt . » Ita plebis testimonio approbatos primo lavat, postea induit. Moyses quippe in hoc facto typum legis gerit, qui ordinandos sacerdotes prius lavat, antequam induat. Nisi enim quis prius fuerit per legis observationem probatus, non est ad sacerdotium promovendus. Ita vero probatus, induitgenus lini candidissimi, et ad summum candorem multa vexatione et ablutione perductum. Significat autem perfectam carnis munditiam, secundum illud quod in Apocalypsi legitur: « Byssus
Abbreviated transcription (Latin):
ã seruitute corruptionis huiꝰ inlibertatẽ głs filioꝵ dei. Perhec
omĩa tempora ñ defuerunt iusti uiri futurȩ ȩccłȩ m̃bra. non
defuerunt cuiq tempori congrua sac̾m̃ta. tanꝗͣ populi dei nu¬
trim̃ta. de quib multa posse nt recitari. nͥ studeremꝰ breui
sacram̃toꝵ. In plenitudine tꝑis sicut dictũ ẽ. natus ẽ . xp̃o.
oreuit. ad uirilem etatem ꝑuenit. tricesimo ȩtatis suȩ
guit. s quia uita eiꝰ xp̃ianis disciplina fuit moͬꝵ. Dehinc elegit
litatis ⁊ pacientiȩ. tercia die rexurrexit. in qͦ menbra sua resur.¬
rectionis suȩ ueritate ꝯfirmauit. Proxime celos ascensurꝰ disci¬
płos quid agere deberent ãmonuit dicens. Ite docete om̃s genteᷤᷤ.
p̾dicate eugłm omĩ creaturȩ. qͥ credia̾it ⁊ baptiatus fuerit:¬

Expanded text:
ptionis hujus in libertatem gloriae filiorum Dei . Per haec omnia tempora non defuerunt viri justi futurae Ecclesiae membra: non defuerunt cuique tempori congrua sacramenta, tanquam populi nutrimenta. De quibus multa possent recitari, nisi studeremus bresacramentorum. In plenitudine temporis, sicut dictum est, natus Christus, crevit, ad virilem aetatem pervenit, tricesimo anno vitae suguit, sed quia ejus vita Christianis disciplina morum fuit. Dehinc elegit litatis et patientiae; tertia die resurrexit, in quo membra sua resurrectionis suae spe confirmavit: proxime coelos ascensurus, discipulos, quid agere deberent, admonuit, dicens: « Ite, docete omnes gentes, praedicate Evangelium omni creaturae. Qui crediderit
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o eos benedicente ⁊ manũ suꝑ capita eoꝵ tenente. om̃s prbi qͥpsen¬
humerum accipiunt. quȩ in moduor sustenticłoꝵ ãetrũ latus mu.¬
nit ⁊ sinistruos. ut ꝑ hoc incelligant sẽ ꝑarma iustici̧ adextrisr asi¬
nistris eẽ munitos ut eos nec aduersa frangant. ner ꝓspera extolarit.
Accipiunt calicem cuor uino ⁊ patenaos cum hostis denan ept¬

Expanded text:
episcopo eos benedicente, et manum super capita eorum tenente, omnes prehumerum accipiunt, quae in modum sustentaculorum dextrum latus munit et sinistrum, ut ex hoc intelligant se per arma justitiae a dextris et a sinistris esse munitos, ut eos nec adversa frangant, nec prospera extollant. Accipiunt et calicem cum vino, et patenam cum hostiis de manu ep
Abbreviated transcription (Latin):
qũipse idẽ sacerdos ⁊ hostia seipsum in aracrucis ꝓpt̾ peccata huma
nigñis obtulit.⁊ ꝑpropͥyos sanguinẽ sca aterna ing̃diens celestia ⁊ t̃¬
restria pacificauit. In qͦapparet qͥntasit excellentia sac̃dotałofficis ꝑ
quod cotidie inaltari xp̃i passio celebrat᷑ ⁊ reus quisq apecratis ꝯu̾sus
doreconciat᷑. Quib omib de sacdocaliordine breuit pt̃ctatis ãmo¬
nendi sunt xp̃is acerdotes q̃tinꝰ sic̃ excellunt ordinis dignitate sic
erellant initȩ scitate. it ⁊ plebseis cõmissa eoꝵ disciplinis edocta
starit̃ eisobediat ⁊ eoꝵ imitatione de die ind̾iem proficiat.

Expanded text:
do ipse idem sacerdos et hostia seipsum in ara crucis obtulit Pat per proprium sanguinem sancta aeterna introiens, coelestia et terrestria pacificavit. In quo apparet quanta sit excellentia sacerdotalis officii, per quod quotidie in altari Christi passio celebratur, et reus quisque a peccatis conversus Deo reconciliatur. Quibus omnibus de sacerdotali ordine breviter pertractatis, admonendi sunt Christi sacerdotes, quatenus sicut excellunt ordinis dignitate, sic excellant vitae sanctitate, ut et plebs eis commissa, eorum disciplinis edocta, gratanter eis obediat, et eorum imitatione de die in diem proficiat.
Abbreviated transcription (Latin):
mimnifrant Ep̃iuero succesores iuint apłoꝵ. qui ernetesteter ld aom¬
torium ⁊supplem̃tũ siuosficu quo faciliꝰ plebes innumeras tegent
possint miunisteriũ sexpetunt sacerdotuo.Sic moy ses inberemo
trucinem ppłi isrł fasile gubernauit Sie aut ouuorenoa mus
sinc sue star mi erduis sacerdtes uiem x sũmi pontilseas qritue

Expanded text:
vero successores sunt apostolorum, qui ex necessitate adjutorium et supplementum sui officii, quo facilius plebes innumeras regere possint, ministerium sibi expetunt sacerdotum. Sicut Moyses in eremtitudinem populi Israel facile gubernaret: sive autem sin