comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mariae uirginitate edidisse ꝑ p&ua : In quo
mihi necesse fuit dehis quifratres dñi dictis:
diutius disputare. Unde qualiacũ que sunt alia
qua escripsimus hiscontentieẽ debemus Nunc
hoc sufficiat ut propter egregios mores & in cõ¬
parabilem fidem sapientiã ꝗ non mediam
fraterdictus sit dñi & quod primus ei ecdesiae
fuerat congregata. Dicuntur quide &c&eriapli
fratres dñ sicut in euangelio ait. Uadedic fratri¬
nomen tuũ fratribus meis. in me dio ecclesiae can¬
tabote Sed precipuehic frater dicitur. cuifilicis
matrissuȩ ad patremuadens dñs commendauerit
& quomodo iob &c&eripatri archȩ dicti sunt quidẽ
famulidi sed quasi egregium quiꝰdã morses habuit
ut scribitur deeo: sed nonsicut morses famulusm̃s
sic& beatusia cobus. specialiter fraterdñi ut ante
diximus appellatus est. Quod aut exceptis duode¬
cim quidã uocentur apłi illud incausa est Om̃s

Expanded text:
Mariae virginitate edidisse perpetua. In quo Mariae virginitate edidisse perpetua. In quo mihi necesse fuit de his qui fratres Domini dicti sunt, diutius disputare. Unde qualiacumque sunt illa quae scripsimus, his contenti esse debemus. Nunc hoc sufficiat, ut propter egregios mores, et incomparabilem fidem sapientiamque non mediam frater dictus sit Domini: et quod primus ei Ecclesiae fuerat congregata. Dicuntur quidem et caeteri apostoli fratres Domini, sicut in Evangelio: Vade, dic fratrinomen tuum fratribus meis: in medio Ecclesiae cantabo te . Sed praecipue hic frater dicitur, cui filios matris suae ad Patrem vadens Dominus commendaverat. Et quomodo Job et caeteri patriarchae dicti sunt quidem famuli Dei, sed quasi egregium quiddam Moyses habuit, ut scriberetur de eo, Sed non sicut Moyses famulus meus : sic et beatus Jacobus specialiter frater Domini ut ante diximus appellatus est. Quod autem exceptis duodecim, quidam vocentur apostoli, illud in causa est: omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ongrandi indiguit magisterio qui tanto
iea diuden dõ perũ tempore praeparauit
Etdic& quibus dam suꝑ fluum uidcatur
numeros quoq qui inscripturis sunt obseruare:
tamen non absquere arbitror quindecim dies
quibus apud perum paulus habitauit plenam
significarescientiã consũmatã quedoctrinam
Siquidem quindecims̃ carmina inpsalterio. &
quin decim gradus ꝑ quos ad canendũ ascen¬
dunt đo & in atriis eius consistendũ iustus ascen¬
dit E Techias quoq quindecim annorum
spatio sibi aduitam dato signũ accipere mer&ur
ingradib: & sollempnitates dĩ aquinto decimo
die incipiunt Nec non qui aduplicem intelle¬
gentiã sequimur. propterea quin decim ponit
dies ut ostendat non fuisse grande tempus quo
potuerit aliquid a p&ro discere ut adillũ sensũ
a quo cepit cunctareferantur. & non ab homine
doctum seeẽ sed ađo alium aũt apłorũ nemi
nemuidinisiia cobum fratrem dñi. Meminime
dum romȩ eẽm in pulsu fratrũ librum descãe

Expanded text:
on grandi indiguit magisterio, qui tanto se ad videndum Petrum tempore praeparavit. Et licet quibusdam superfluum videatur numeros quoque qui in scripturis sunt observare, tamen non absque re arbitror quindecim dies, quibus apud Petrum Paulus habitavit, plenam signiSiquidem quindecim sunt carmina in Psalterio, et quindecim gradus per quos ad canendum ascendunt Deo, et in atriis ejus consistendum justus ascendit. Ezechias quoque quindecim annorum spatio sibi ad vitam dato, signum accipere meretur in gradibus : et solemnitates Dei a quinto decimo die incipiunt . Necnon quia duplicem intelligentiam sequamur propterea quindecim ponit dies, ut ostendat non fuisse grande tempus, quo potuerit aliquid a Petro discere; ut ad illum sensum a quo coepit, cuncta referantur: se non ab homine doctum esse, sed a Deo. Alium autem apostolorum vidi neminem, nisi Jacobum fratrem Domini. Memini me dum Romae essem, impulsu fratrum librum de sanctae
Abbreviated transcription (Latin):
in apocalypsi saluatorem intro ducit loquentem :
Quiuicerit faciaeum columnã intemplo dimei.
docens om̃s credentes qui aduersariũ uicerint
possecolumnas ecclesiae fieri. Adchimoc he ũ
ueroscribens paulus cut. Vt scias quomodoo¬
porce atte indomodĩ conuersari qua e esteode¬
si adĩuiui. columnaaũt &firmamentũ uerita¬
tis. His & c&eris instruimus. tam apłos om̃s¬
que credentes quã ipsã quoq: ecclesiã colum¬
nam inscripturis appellari. ut nihi linter ee
de corpore quid dicatur anmembris cum
& corpus diuidatur in membra. & membra

Expanded text:
in Apocalypsi Salvatorem introducit loquentem: in Apocalypsi Salvatorem introducit loquentem: Qui vicerit, faciam eum columnam in templo Dei mei , docens omnes credentes qui adversarium vicerint, posse columnas Ecclesiae fieri. Ad Timotheum vero Paulus scribens ait: Ut scias quomodo oporteat te in domo Dei conversari, quae est Ecclesia Dei vivi, columna autem et firmamentum veritatis . His et caeteris instruimur, tam apostolos omnesque credentes, quam ipsam quoque Ecclesiam columnam in Scripturis appellari, et nihil interesse de corpore quid dicatur, an membris, cum et corpus dividatur in membra, et membra
Abbreviated transcription (Latin):
torpatrus sunuenis s& ex gentibus xarie osat¬
duce utadfidem Aut paulus uex elrpibap¬
sore aliquos tepperisie non eosuchapi but¬
fisimum prouocebat: quaeita solirtugentib¬
tumusp fnoipale singulis iniudaens ei gentib
fumespandetum ut quidestn debilet deratia
fbererao quem sequerentur quilegi gr̃atiã
praeferebant non de e& eis dostor & praeuius.
In communeuero hoceos habuis seꝓpositi. ut xp̃o
ex cunstis gentibus eclesiam congregarent le¬
gimus enĩ & a scõparo gentilẽ baptitacũ fuisse
corneliũ &a paulo in synagogis iudacorũ xp̃m¬
saepissime praedicatũ Parus &iohannes &ia
cobus quiui deban tur columnȩ esse. Tersupra¬
dictũ de apłis legimus seor sum aũt his quiui¬
ita que requirebam. quidnam e&̃ quod dicere
quiuidebantur. sed nunc me omni scrupulo libe¬
rauit adiciens quiuide bantur columnȩ eẽ
Colum naeigitur sunt ecclesiae apłi & maxime
perus i a cobus &iohannes : equibus duo cum dño
ascendere merentur inmontem quorumun

Expanded text:
itur? Petrus si invenisset ex gentibus, non eos adducebat ad fidem? Aut Paulus, si ex circumcisione aliquos reperisset, non eos ad Christi baptismum provocabat? Quae ita solvitur: Ut dicamus, principale singulis in Judaeos et gentes fuisse mandatum, ut qui defendebant legem, haberent quem sequerentur: qui legis gratiam praeferebant, non deesset eis doctor et praevius. In commune vero hoc eos habuisse propositi, ut Christo ex cunctis gentibus Ecclesiam congregarent. Legimus enim et a sancto Petro gentilem baptizatum fuisse Corneliusaepissime praedicatum. Petrus, et Joannes, et Jacobus, qui videbantur columnae esse . Ter supradictum de apostolis legimus: Seorsum autem his qui viitaque requirebam, quidnam esset quod diceret, qui videbantur: sed nunc me omni scrupulo liberavit, adjiciens, qui videbantur columnae esse. Columnae igitur sunt Ecclesiae apostoli, et maxime Petrus, Jacobus, et Joannes, ex quibus duo cum Domino ascendere merentur 405 in montem, quorum unus
Abbreviated transcription (Latin):
qͦq: lupicini ep̃i illic iubemꝰ audir i. cui multũ & sepiꝰ posylant cõmunionẽ aeratio¬
nẽ reddimꝰ. quõ cũ ad nr̃m udiciũ puocass&.imertro eũ pendente negotio a cõmu¬
nione uidebamꝰ fuisse suspensũ. adiectũ &̃ illudẽ qo huic temere suꝑordinat
ꝯfessus iustȩ possit subiacer sentẽtie. aut uacaitẽ locũ ifadmodũ disciplina
ecclastica ẽxigit. isqͥc̃sei rabat᷑ accipet. Siquͦ aliȩ emer serit cause iuȩ¬

Expanded text:
saepius postulanti communionem hac ratione reddidimus, quoniam cum ad nostrum iudicium provocasset, immerito eum pendente negotio a comunione videbamus fuisse suspensum. Adiectum etiam illud est, quod huic temere superordinatus futatus aut certe confessus iustae possit subiacere sententiae; ut vacantem locum, quemadmodum disciplina aecclesiastica exigit, is qui consecrabatur acciperet. Si qua vero alia emerserit causa, qu
Abbreviated transcription (Latin):
dni domonihil sit ĩ ordinatũ nihilq p̃posterũ qͣntoniagise laboran
d qut ĩelectione eiꝰqͥ sup̃ om̃s gradus c̃stituit᷑ nerretur. Nãtorie
boniliȩ dñi status & ordo nutabit si qd̾ reqͥrit᷑ ĩcorpore. ñ ĩueniat᷑
timothei om̃i ũ xp̃i sacerdotũ numerus eruditur. Et unicuiq
eddi dr̃. M anuscitonemini ĩponts. neq cõmunices peccatis alienis.
ẽ cito manꝰ ĩponere. nͥ ante ȩtatẽ maturitatus. ante tẽpuᷤ
aminis ante meritũ obedientie & laboris. ante ex ꝑientiã
sciplinȩ sac̃dotałe honorẽ tribuere ñ ꝓbatis. Et qͥdẽ cõmuni¬
re peccatis alienis. nͥ talẽ efficiordinantẽ qͣlis ille ẽ qui ñ

Expanded text:
atum, nihilque praeposterum, quanto magis elaborandum est, ut in electione ejus, qui supra omnes gradus constituitur, non erretur? Nam totius familiae Domini status, et ordo nutabit, si quod requiritur in corpore non inveniatur Timothei omnium Christi sacerdotum numerus eruditur, et unicuique nostrum dicitur, Manus cito nemini imposueris, neque communices peccatis alienis ? Quid est cito manus imponere, nisi ante aetatem maturitatis, ante tempus examinis, ante meritum obedientiae, laboris, ante experientiam disciplinae sacerdotalem honorem tribuere non probatis? Et quid est communicare peccatis alienis,
Abbreviated transcription (Latin):
is optinetur Quiddicam deusuris quas & iã ipse leges& iudices reddic
i Ancrudelior est qui subtrait aliquid ł eripit diuiti quam qui tru
iperem foenore : Nec atq huius modi male utiq possidentur &. uellẽ
stituerentur sed non est q uo uidice repetantur lam uͦ si prudenter in¬
tur quod scriptũ est : fidelis hominis totus mundus diuitiarium est¬

Expanded text:
 ep. LIV. Quid dicam de usuris, quas etiam ipsae leges et judices reddi jubent? An crudelior est qui subtrahit aliquid vel eripit diviti, quam qui trucidat pauperem foenore? Haec atque hujusmodi male utique possidentur, et vellem ut restituerentur, sed non est quo judice repetantur. Jam vero si prudenter intuamur quod scriptum est: Fidelis hominis totus mundus divitiae s
Abbreviated transcription (Latin):
pote tenere. cũ ipsa ñteneat᷑ Ipsa caro peecat quȩ animã grauat & anima acarne sũ
c̃sentit cirni ĩpeccatis. Caron p̃ceps ẽ ad libidinẽ crimen cottidie crimina sup pos¬
peccatũ peccatis ñ cessat pessimis det̾ĩora c̃iungere. uoluntate crude lis. uanpais
cilis ciuexosa stoꝑalucis ⁊ tenebrarũ amantissima qͥ cadere diligit surtere n¬
ora defluens ĩquieta & patiens Flamis gehennȩ animas circũdans iniciens set
mina cupiditatis. & auariciȩ. uanitatis & arrogantiȩ ire u ĩpatientiȩ eģrarũs¬
quiciarũ suꝑ flua & ĩ honesta se depͥmit. abstrahens re acȩlestib ⁊aelec tans in
nis. Nel inqͥt ueritatẽ. festinat haurire uanitatẽ & uerba m̃datii. & qͥd plura s
tinea lan̾a deuorat & sic̃ ignis ligna fȩnũ & stipulam consumit ita caro rebellis
licata animã c̃sumit & cremat. Qͥd tu ad hȩc anima ꝗd tuadbee respones. diã

Expanded text:
potest timere, cum ipsa non teneatur? Ipsa caro peccat, quae animam gravat: et anima a carne superata consentit carni in peccatis. Caro enim praeceps est ad libidinem, impropeccatum peccatis; non cessat pessimis deteriora conjungere; voluntate crudelis, vana et idifficilis; cui exosa sunt opera lucis, et tenebrarum amantissima; quia cadere diligit, surgere njori in pessimiora defluens; inquieta et impatiens, flammis gehennae animam circumdans; injiciens se inter germina cupiditatis et avaritiae, vanitatis et arrogantiae, irae et impatientiae, caeterarunequitiarum, superflua, inhonesta se deprimit, abstrahens se a coelestibus, et delectans in terrenis. Relinquit veritatem, festinat haurire vanitatem et verba mendacii. Et quid plura? Sicut tinea lanam devorat, et sicut ignis ligna, fenum et stipulam consumit: ita caro rebellis et delicata animam consumit et concremat. Quid tu ad haec, anima, quid tu ad haec respondes? Dicam,
Abbreviated transcription (Latin):
eruciatũ diaboli liberar&. ab ĩimicis penã suscepit. ut nos depena sẽpit̾na libar& Mori
sulcepit t os demorte eriperet lmortuis resurrexit ut nos resurgamꝰ animaus
pore idie maguonidicu. Iao dũ tẽpꝰ habemꝰ laboremꝰ. & bona oꝑa dõq placita una cũdi as¬
utorio seꝑ facere studeam. ne subito p̃ocupati die mortis queramus spatiũ pęnitetios
niuenore ñpossim ba sumiꝰ in hoc tẽpore seminare nos oportet T epore enĩsuo iđ po¬

Expanded text:
enam suscepit, ut nos de poena sempiterna liberaret; mortem suscepit, ut nos de morte eriperet; a mortuis resurrexit, ut nos resurgamus anima et corpore in die magno judicii. Ideo dum tempus habemus, laboremus, et bona opera Deoque placita una cum Dei adjutorio semper facere studeamus: ne subito praeoccupati die mortis quaeramus spatium poenitentiae, et invenire non possimus. Dum sumus in hoc tempore, seminare nos oportet: tempore enim suo, id
Abbreviated transcription (Latin):
ont qui hab̾et ĩse. xp̃i ⁊ eccłȩ sacram̃tũ. dubiũ ñ ẽ ea mul erẽ ñ ꝑtinere
admatrimoniũ. inqua docer᷑ nuptiale ñ fuisse mystĩũ. Igit᷑ cuiꝰ libet
loo dericꝰ sifiliã suã uiro habenti c̃cubinã t̃matrimoriũ dederit.
ñ itaaceipiendũ ÷ quasi eã c̃iugcato dederit. Nisi forte illa mulier ⁊
ĩ gbnua facta ⁊ dotata legitime ⁊ publcis nuptus honestata uideat᷑.
Pe arbitrio uiris uinctȩ carent culpa si mulieres quȩ auiris ha

Expanded text:
onem, quae haberet in Christi et Ecclesiae sacramentum, dubium non est eam mulierem non pertinere ad matrimonium, in qua docetur nuptiale non fuisse mysterium. Igitur cujuslibet loci clericus, si filiam suam viro habenti concubinam in matrimonium dederit, non ita accipiendum est, quasi eam conjugato dederit, nisi forte illa mulier et ingenua facta, et dotata legitime, et publicis nuptiis honestata videatur. Paterno arbitr
Abbreviated transcription (Latin):
ellisti ustã causa oppssisti: Defalsitate uicisti qd udes multos honestissi ros&e
isimosuiros ñ solũ ipune uerũ & iãgloriose uideris ibi comtitere. ꝗcua ꝗͣ iequo¬
Aio mulitantur edde qd accepisti quando uibente uidice cuicũq cause neces
omine tenuisti nere sisteret iun& isti. ne fugeret inclusisti. Postenomo arit
quiod abaduer sariocũmale uicisset accepit Quis tindẽ ad uocatus autexuscato rade

Expanded text:
ellisti, iustam causam oppressisti, de falsitate uicisti, quod uides multos honestissimos et disertissimos uiros non solum impune uerum etiam gloriose uideri sibi committere, quam cuiquio militanti: Redde, quod accepisti, quando iubente iudice cuicumque causae necessarium hominem tenuisti, ne resisteret, uinxisti, ne fugeret, inclusisti, postremo aut peeddere, quod ab aduersario, cum male uicisset, accepit. quis tandem aduocatus aut ex aduocato i
Abbreviated transcription (Latin):
ad miscaicor diã reocauit quaꝵ iudicio hȩc posse occidi: Pito qd haec senteoitia
auduta sipresens fun ꝗiã maritus ipse qͥ utolatã sui thorifidẽ uindicari postu¬
t ex terruꝰ animũ ad noluntatẽ parcendi ab ulciscendi cupidiate deflerit
nomꝰ ñ est ad motus accusator ne suas insequere t᷑ in iurias quanda ⁊ psi
trd icesata funt anindicando ꝓ hibiti qͥmadultera punienda ñpͥuato a¬

Expanded text:
ordiam reuocauit, quorum iudicio haec posset occidi. puto, quod hac sententia domini audita, si praesens fuit etiam maritus ipse, qui uiolatam sui tori fidem uindicari postulabat, exterritus animum ad uoluntatem parcendi ab ulciscendi cupiditate deflexit. nam quo modo est admonitus accusator, ne suas persequeretur iniurias, quando ipsi iudices ita sunt a uindicando prohibiti, qui in adultera punienda non priuato
Abbreviated transcription (Latin):
nrt̃ potentio delegantes quiscam seripta quȩ ꝑ ipsũ ad uos direximi de
epis quoꝵ culpabilis ferebat᷑ electio ꝗͥa ueritas haberet ĩquirer& inob¬
ꝙ om̃ia fudelit̾ idicar&. Unde qr idẽ plenissime noticiȩ nr̃ȩ cunctaresera
sis habeant᷑. sincera nob̾rxlatione patefecit necessariũ fuit ut dolerẽ
urãm litt̃is ꝓmeremus mirantes tantũ ap̃ uos ꝑoccasionẽ tẽporis ĩ pa¬
cati aut abic̃tiũ p̃sũptionẽ aut tumultũ ualuisse popularẽ. ut in¬
dignis qͥbq ex longe extra sacerdotale meritũ ⁊stututis pastora¬
lo fistiguł & gub̃natio eccłȩ dederet᷑. Nonẽ hoc c̃sulere populis s
nocer nec p̃stare regimen sed augere discrimen. Integritas cñĩ pi¬
dentiũ saluᷤ ẽ subditoꝵ & ubi ẽ ĩ colomitas obedientiȩ. ibi sanã ẜo: ma
doctrmȩ. pͥncipatus enĩ quẽ aut seditio exorsis autarsbitus occu¬
pauiietiã simorib atq actib ñ offendat. ipsiꝰ tanĩ iicu suie ꝑniciosꝰ¬

Expanded text:
ro Potentio delegantes, qui secundum scripta, quae per ipsum ad vos direximus, de episcopis, quorum culpabilis ferebatur electio, quid veritas haberet, inquireret, nobisque omnia fideliter indicaret. Unde quia idem plenissimo notitiae nostrae cuncta reserasis habeantur, sincera nobis relatione patefecit, necessarium fuit, ut dolorem s litteris promeremus, mirantes tantum apud vos, per occasionem temporis impacati, aut ambientium praesumptionem, aut tumultum valuisse popularem, ut indignis quibusque, et longe extra sacerdotale meritum constitutis, pastorale fastigium et gubernatio Ecclesiae crederetur. Non est hoc consulere populo, sed nocere; nec praestare regimen, sed augere discrimen. Integritas enim praesidentium salus est subditorum; et ubi est incolumitas obedientiae, ibi sana est forma doctrinae. Principatus autem quem aut seditio extorsit, aut ambitus occupavit, etiamsi moribus atque actibus non offendat, ipsius tamen initii sui est pernicios
Abbreviated transcription (Latin):
S dco solbierapiepi lic& nob ĩmeritis p̃sentib sunt eanonioe ĩstituta
icos nullã misericordiã ĩdignitate seruanda habenda eẽ decerni
s iuxta canonũ sanctiones & decreta scõꝵ pitrũ eosomino lõm̾i nꝰ
ãpnamus. ac ĩ ȩccła÷ ñpeẽ sanctimus. De his qu ñ ꝑpecuniã s gratis sun¬
.ẽ deĩceps ãbigere ꝑmittamꝰ. Qͥa gͥ usq ad eo hec uenenataꝑnciel
hactenꝰ ĩ olenit. ut uix quȩ lib& eccła repermm ualet qurhoc cũm¬
manere imituimꝰ. nͥ forte alia culpa ex uita eq scdm eis obsistat
Tanta qͥppe taliũ multudo ẽ. ut dũrigorẽ canonici uigoris suꝑ e
seruare ñ possumꝰ necesse sit ut dispensatoriȩ adpie ꝯdescensio¬
nstudiũ animos nrõs ad p̃sens ĩclinemꝰ. itatam̃ ut auct oritate

Expanded text:
scopis, licet nobis immeritis praesentibus, sunt canonice instituta, iacos nullam misericordiam in dignitate servanda habendam esse decernimus; sed juxta canonum sanctiones, et decreta sanctorum Patrum, eos omnino damnamus, ac inem deinceps ambigere permittamus. Quia igitur usque adeo haec venenata pernicies hactenus inolevit, ut vix qumanere permittimus, nisi forte alia culpa ex vita eorum secundum canones eis obsistat. Tanta quippe talium multitudo est, ut dum rigorem canonici vigoris super eos servare non possumus, necesse sit ut dispensatione ad piae condescensionis studium nostros animos ad praesens inclinemus. Ita tamen, ut auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ coctĩdie. sic̃ apłc p̃cipit si scđm carnẽ uixeritis moriemini siaut̃ spũ factacarnis:
tificauerias uiuetis. Omnẽ suggestionẽ malã caro c̃cupiscit & de monstrat. caro c̃eu
omẽ malũ. caro hortat᷑ maleficia. caro ꝓuocat irã. caro ꝑuocat homicidiũ caropuboas
caro desiderat Ocairo bestia crudelis ꝗd habes: quid grauaĩ animã q̃ nichil desider
occidis Nonsufficit tibi ꝑdicio tua s adhuc animã uis mnĩ fernũ demergere uetib

Expanded text:
emini; si autem spiritu facta carnis mortificaveritis, vivetis . Omnem suggestionem malam caro concupiscit et demonstrat, caro concupiscit omne malum, caro hortatur maleficia, caro provocat iram, caro provocat homicidium, caro provocat i, et omnia mala caro desiderat. O caro bestia crudelis, quid habes, quid gravas animam, quae nihil desiderasset d et animam occidis. Non sufficit tibi perditio tua, sed adhuc animam vis in infernum demergi. Vae tib
Abbreviated transcription (Latin):
res quo ⁊ ptitant ee dfferredõ ut ꝑsua sioquoq
nrã in eius sit potestate : abstuler parteonitio¬
iis neo non & sensũ contrariũ apłoreddiderunt
in causã est : qui a ꝑsuasionra non est exeo qui uoca¬
uit nos sed ex nobis qui uel consentimꝰ uel nonc̃¬
sentimus uocanti Aliter ꝑsuasio haec quã nunc
sequimini non est exdõ qui in principio uosuo¬
cauit. sedhis quiuos postea turba uerunt Modicũ
fermentũ totam consparsionẽ fermentat Mali
innris codicibus hab&ur: modicũ fermentũ totã
massa corrũpit. & sensum potius interpres suu
quam uerba apłi transtulit : Hacaut ipsa sen¬
tentia paulus & adcorinthios utitur. ubi p̃cipit
eũ quiuxorem patrissui habeat tollidemedio &
ta di paenitentiae in interitũ &uexationẽ carnis
uestra. Nescitis qui amodicũ fermentũ totã
totam cons parsionem fermentat statimq in tu
lit. Expurgate u&us fermentũ. ut sitis noua con¬
sparsio sicutestis atimi. & enĩ paschanrm̃ in mola¬

Expanded text:
res quique putantes se deferre Deo, ut persuasio quoque nostra in ejus sit potestate, abstulerunt partem orationis non et sensum contrarium Apostolo reddidere. in causa est, quia persuasio nostra non est ex eo qui vocavit nos, sed ex nobis, qui vel consentimus, vel non consentimus vocanti. Aliter: Persuasio haec quam nunc sequimini, non est ex Deo, qui in principio vos vocavit, sed ex his qui vos postea turbaverunt. Modicum fermentum totam conspersionem fermentat. Male in nostris codicibus habetur: Modicum fermentum totam massam corrumpit, et sensum potius interpres suum, quam verba Apostoli transtulit. 489 Hac autem ipsa sententia Paulus et ad Corinthios utitur: ubi praecepit eum qui uxorem patris sui habebat, tolli de medio, et tradi poenitentiae in interitum et vexationem carnis vestra. Nescitis quia modicum fermentum totam tam conspersionem ferit? expurgate uetus fermentum, ut sitis noua consparsio, sicut estis azymi. etenim pascha nostrum immola
Abbreviated transcription (Latin):
compendiosa narritione duxisse quae digna
xp̃i eu angeliouidebantur. Nec hoc segnitiae
Nam& poste clegimus paulũ cumsi laegressũ
Sed abii in arabiã &iterũ reuersus sũdamascũ
quidmihi prodest ist arelatio silegã quod pau¬
quidibi gesserit. quidue utilitatis habuerit
itus a creditus datmihioccasionẽ altioris in¬
ham &agar & sarra disputans : Quae quidem
in quit ꝑ allegori ã sunt dicta. Hacc enĩ sunt duo
testamenta:. Vnũ qui dẽ inmonte sina inserui
tutem generans qua est agar. Sinaenĩ monsẽ
testamentũ hocest in ancillae filiũ. in arabiaquȩ
interpra&atur humilis &occidu a constietum
Statimitaq ut credidit paulus. ad legẽ ad pro¬
phecas adu&eris testam̃tiiamin occiduo positi
sacramenta conuersus. quae siuit in eis xpm̃
quemiussus fuerat ingentibus praedicare
&reꝑto illo non est ibi diutius commoratus. sed
reuersusdamascum hocest ad sanguinẽ & ad

Expanded text:
compendiosa narratione dixisse, quae digna compendiosa narratione dixisse, quae digna Christi Evangelio videbantur. Nec hoc segnitiae Nam et postea legimus Paulum cum Sila egressum,Sed abii in Arabiam; et iterum reversus sum Damascum. Quid mihi prodest ista relatio, si legam quod Pauquid ibi gesserit, quidve utilitatis habuerit itus ac reditus? Dat mihi occasionem altioris inham, Agar, et Sara disputans: Quae quidem sunt, inquit, per allegoriam dicta. Haec enim sunt duo Testamenta: unum quidem a monte Sina, itutem generans, quae est Agar. Syna enim mons est Testamentum, hoc est, ancillae filium, in Arabia, quae interpretatur humilis et occiduo constitutum. Statim itaque ut credidit Paulus ad legem et prophetas, et Veteris Testamenti jam in occiduo, positi sacramenta conversus, quaesivit in eis Christum, quem jussus fuerat in gentibus praedicare: et reperto illo, non est ibi diutius commoratus, sed reversus Damascum, hoc est, ad sanguinem et ad
Abbreviated transcription (Latin):
insidicis recessisse & uenisse arabiã siue damas¬
cum at que inde posttrienniũ aduidendũ pecrũ hie¬
rosolimã reuertisse. Uelcerte itt statiut
baptitatussit & accepto cibo confortatus fu¬
iss& eũ cum discipulis quierant dam asciꝑdi
esaliquot. & stupentibus cunctis insinagogis
uid a eorum praedicasse continuo qđ itis e&
filius di. & tunc isse inarabiã & dearabia damas¬
cumre uertisse &ibi fecis se crienniũ quos dies
multos scriptura testatur dicens. Cũ imple¬
rentur aut̃ dies multi. consiliũ fecerunt iu da ei
ut eũ interficerent. Notȩ aut̃ factȩ sunt saulo
insidiae eorũ & custodiebant portas die ac nocte
ut cũ interficerent Accipientes ergo discipri¬
lieius nocte ꝑmurũ denis erunt eũ submitten¬
tes insporta : Cum aut̃ ueniss& hierus alem tep̃¬
tabat seiungere discipulis lucã uero idcirco
dearabia praeterisse qui forsit annihil dignũ
apostolatu inarabia ꝑ p&rass&. & ea potius

Expanded text:
insidias recessisse, et venisse Arabiam, sive Damasinsidias recessisse, et venisse Arabiam, sive Damascum: atque inde post triennium ad videndum Petrum Jerosolymam revertisse. Vel certe ita: Statim ut baptizatus sit, et accepto cibo confortatus, fuisse eum cum discipulis qui erant Damasci per dies aliquot: et stupentibus cunctis in synagogis Judaeorum, praedicasse continuo quod Jesus esset Filius Dei; et tunc isse in Arabiam, et de Arabia Damascum revertisse, et ibi fecisse triennium: quos dies multos Scriptura testatur, dicens: Cum implerentur autem dies multi consilium fecerunt Iudaei ut eum interficerent notae autem factae sunt Saulo insidiae eorum custut eum interficerent. Accipientes ergo discipuli ejus nocte, per murum dimiserunt eum, submittentes in sporta. Cum autem venisset Jerusalem, tentabat jungere se discipulis. Lucam vero 394 idcirco de Arabia praeterisse, quia forsitan nihil dignum apostolatu in Arabia perpetrarat: et ea potius
Abbreviated transcription (Latin):
agens in nomine dñi loquebatur quoq̃ & dis¬
puttibat cumgrȩcis. Illi aut̃ quaerebant occi¬
dereeũ : Quod cum corouis sent fratres dedu¬
xerunteu caesareã & dimiserunt tharsum
hicaut̃ dicit seprimũ isse inarabia. &geru
reuer dsum dam ascũ posttrienniũ uenic¬
inbiero solimã uidis re p&rũ E cũ comanus¬
se dicbus quindecim neo pra&eria cobufredẽ
dñi alterum conuenis se quaeut uera credas¬
tur dubia quippeuideri abentibus poterant
subtestatione confirmat dicens. Quae aut̃
dico uobis eccecoramdo qui a non mentior:
Possumus igitur aestimare is sequidẽpaulũ
setundũ lucae historia hiero solimã non quasi
ad antecessores apłos ut aliquidab illis discer&
sȩdut ꝑsecutionis imp&um declinara qui sibi
damasci ꝓpter euangeliũ xp̃ifuerat concita¬
tus & sicuenis sehierosolimã quan adquam¬
cumq: aliã ciuit atẽ. & inde eũ statim propter

Expanded text:
agens in nomine Domini, loquebatur quoque, et disagens in nomine Domini, loquebatur quoque, et disputabat cum Graecis: illi autem quaerebant occidere eum. Quod cum cognovissent fratres, deduxerunt eum Caesaream, et dimiserunt Tharso . Hic autem dicit se primum isse in Arabiam , et iterum reversum Damascum post triennium venisse Jerosolymam, vidisse Petrum, et cum eo mansisse diebus quindecim, nec praeter Jacobum, fratrem Domini, alterum convenisse. Quae ut vera credantur dubia quippe videri absentibus poterant, sub testatione confirmat, dicens: Quae autem dico vobis, ecce coram Deo quia non mentior. Possumus igitur aestimare esse quidem Paulum, secundum Lucae historiam, Jerosolymam, non quasi ad antecessores apostolos, ut aliquid ab illis disceret: sed ut persecutionis impetum declinaret, qui sibi Damasci propter Evangelium Christi fuerat concitatus: et sic venisse Jerosolymam quasi ad quamcumque aliam civitatem. Inde cum statim propter
Abbreviated transcription (Latin):
cum post tres annos euãalm̃ predicarit. ⁊ tc̃ demũ ihe¬
rosolimã ueniẽs. petrum. Iohannem n iacobum uide¬
rit. Neq ueni iherosolunam. ad antecessores
meos apostolos. Si paulus de apostolis doxerat.
non contulicum carne & sanguineQuidne¬
ces sefuerat i dipsum iterare dicendo Neque
uenihierosolima adante cessores meosaplos
Isita que sensus tenendus quem supra exposiu¬
mus: Sedabii inarabiã. & iterum reuersus
sumdamascũ Non sibiui d&ur historiaeuor¬
doconcinere. referente luca in accibus aploꝵ̃
euangelium damasciloquer&ur audener
factae fuerint ei insidiȩ & inspor tupermurũ
noctedemis sus sit & uenerit hiero solimã tẽp¬
tans seiungere discipulis : A quibus  cũuita¬
r&ur etimerent ad eũ accedere. a b arnaba
do dnm̃ uiderit initinere & damasci fiducia¬
literegerit in nomineinũ Cratinquit cumillis
intrans &l exiens in hierus alem & fiducialiter

Expanded text:
cum, post tres annos Evangelium praedicaverit: et tunc demum Jecum, post tres annos Evangelium praedicaverit: et tunc demum Jerosolymam veniens, Petrum, Joannem et Jacobum viderit. Neque veni Jerosolymam ad antecessores meos apostolos. Si de apostolis dixerat, non contuli cum carne et sanguine, quid necesse fuerat idipsum iterare dicendo: Neque veni Jerosolymam ad antecessores meos apostolos? Is itaque sensus tenendus, quem supra exposuimus. Sed abii in Arabiam: et iterum reversus sum Damascum. Non sibi videtur historiae ordo concinere,  multos Evangelium - Damasci loqueretur audenter, factae fuerint ei insidiae, et in sporta nocte per murum demissus sit, et venerit in Jerusalem tentans se conjungere discipulis, a quibus cum vitaretur, et timerent ad eum accedere, a Barnaba Dominum viderit in itinere, et Damasci fiducialiter egerit in nomine Jesu. Erat, inquit, cum illis intrans, et exiens in Jerusalem, et fiducialiter
Abbreviated transcription (Latin):
quo apostoli excusantur. ne caro et sanquis sint. stare non
poterit. dum nichilominus qui in principio cum carne
sanguine non contulit. pastmodum ut dixi. cum carne ⁊
sanguine contulerit. Que propositio nos coartat. ut
sic distingͥamus. ne statim. siue continuo cum carne
iunganus et sanquine. S cui superioribus here¬
re faciamus. ⁊ legatur. Cum autem placuit ei qui me
segreaiauit ex uteto matris mee. ac deinde ut reuela¬
ret̃ filium suum in me ⁊ ad extremum. ut cuange¬
lirem illum in gentibus continuo. ut a proprio inci¬
piat ex ordio. non contuli cum carne n sanguine
Maais q arbittandum est sic stare sensum. qr
qui statim misus sit. post reuelati oem xpristi.
euangelium annuntiare gentibus non steterit.
nec moris quibusdam tempus prodixerit eundo ad
apostolos. et reuelationem domini cum hominibꝰ
conferendo. s abierit in arabiam.n rursus damas¬

Expanded text:
quo apostoli excusantur, ne caro et sanguis sint, stare non quo apostoli excusantur, ne caro et sanguis sint, stare non poterit: dum nihilominus qui in principio cum carne et sanguine non contulit, postmodum, ut dixi, cum carne et sanguine contulerit. Quae praepositio nos coarctat, ut sic distinguamus, ne statim, sive continuo, cum carne jungamus et sanguine; sed cum superioribus haerere faciamus, et legatur: Cum autem placuit ei qui me segregavit de utero matris meae. Ac deinde: Ut revelaret Filium suum in me. Et ad extremum: Ut evangelizarem illum in gentibus continuo: ut a proprio incipiat exordio: Non contuli cum carne et sanguine; magisque arbitrandum est sic stare sensum: quia qui statim missus sit, post revelationem Christi Evangelium gentibus annuntiare, non steterit: nec moris quibusdam tempus produxerit eundo ad apostolos, et revelationem Domini cum hominibus conferendo: sed abierit in Arabiam, et rursus reversus Damas
Abbreviated transcription (Latin):
nem nc pꝰt docttinã iuidelicet dĩ a catne ⁊ sangume insttueret᷑.
S abfit ut exopertum iohannem ⁊ iacobum. carnera ⁊ san¬
ꝯuinem puteti que regtiuta dei posidere non possunit
Si sprarales : apostolr caro ⁊ sanguis sunt. quid de corcis
abittamur. Non contulit paulus post reuelationẽ
aũ cum carne et sanquine. quia noluit margaritas
picere ante porcos. nec dare sanctum canibus.
piide quid de peccatoribuł sccaptum sit. Noni ꝑmia¬
nebit spiritus meus in horaitubus istĩ. quia carnes
sunt: Curm talibus qui caro et sangtus erant. que¬
poto quoq non reuelauerunt filium dei non cor¬
tulit apostolus euangelium. quod ei fuerat reuelatũ
s paulatim eos de carne ⁊ sangume uertit in spiri¬
tum. n tutio dectium eis occulta euangelũ sacramenta
coniisit. Dicat quispiam. Si statim non ꝯtulit cuꝰ
carne ⁊ sancuine euangelium. tamen subintelligit᷑. quod
pꝰt modicum cũ carne et sanguine contulerit. & sensus hic

Expanded text:
em: ne post doctrinam videlicet Dei, a carne et sanguine instrueretur. Sed absit ut ego, Petrum, Joannem et Jacobum carnem et sanguinem putem; quae regnum Dei possidere non possunt . Si spirituales apostoli, caro et sanguis sunt, quid de χοϊκοῖς arbitramur? Non contulit plane Paulus post revelationem Christi cum carne et sanguine, quia noluit margaritas pVide quid de peccatoribus scriptum sit: Non permanebit spiritus meus in hominibus istis, quia caro sunt . Cum talibus, qui caro et sanguis erant, 392 Petro quoque non revelaverunt Filium Dei , non contulit Apostolus Evangelium quod ei fuerat revelatum, sed paulatim eos de carne et sanguine vertit in spiritum: et tunc demum eis occulta Evangelii sacramenta commisit. Dicat quispiam: Si statim non contulit cum carne et sanguine Evangelium, tamen subintelligitur, quod postmodum cum sanguine et carne contulerit: et sensus hic,
Abbreviated transcription (Latin):
tus xp̃i. & alioloco Bonũaut̃ mi hi est magis mor
quã ut glonã meã quis euacu& & c&eraquae in
hunc modum scripta sunt. Sed sciendũ qđ om̃is
tutibus ꝑ p&ratur. hoc fieri obdnĩ passionem¬
pistiuni sed nouacreatura : Quomo dofidelis o
infidelis cumunũ sit ꝑsubstantiã induos diudit̃
urta lanidlegentiae diuensitatomi aplo dicenti¬
enpoliantes uosueterem hominem cuoperibus
eius & induentes nouũ quirenouat o uceghiti¬
tuum noniudaeus necgentilis Sed ocastotati¬
ra in quamitrans figuratur corpus humilitatis
quippetransicrunt eoce facta sunt oma noua
ste qon adolia estgloriasolis alia lame raua
stellarũ stella quippe abstella differt inglosa
sicclro surrectiomortuoꝵ: Dequa& damilito
pariuo ce concordat dicens. plurimi dormi¬
amenti & deiustis multis sicut stellae in sẽ¬
piteriñ Neq enĩ sole & lumna firinamente
seste llis curcum cisio aliquiduales aut p̃putiũ
dm. & preparatas nobis quae ne coscuus iliut

Expanded text:
t in alio loco: Bonum autem mihi est magis mori, quam ut gloriam meam quis evacuet , et caetera quae in hunc modum scripta sunt. Sed sciendum quod omnis tutibus perpetratur, hoc fieri ob Domini passionemputium, sed nova creatura. Quomodo fidelis et infidelis, cum unus sit per substantiam, in duos dividitur juxta intelligentiae diversitatem, ApExspoliantes vos veterem hominem cum operibus ejus, et induentes novum, qui renovatur in cognititium: non Judaeus, neque Gentilis: sed nova creatura, in quam transfiguratur corpus humilitatis quippe transierunt, ecce facta sunt omnia nova . Et quomodo alia est gloria solis, alia lunae, alia stellarum: Stella quippe a stella differt in gloria: sic et resurrectio mortuorum . De qua et Daniel pari voce concordat, dicens: Plurimi dormimamenti. Et de justis: Multi sicut stellae in sempiternum. Neque enim in sole et luna, firmamento et stellis, circumcisio aliquid valet, aut praeputium: Deum, et praeparata sunt nobis quae nec oculus vidit,
Abbreviated transcription (Latin):
lũ facnre alia praedicuro eiscũ opere dastr uere
stricione qniod quilegon ad serer& abolitã ipse
nuerirdur in legt Hincopinione quia non
potor u paulus ãpudom̃s p̃sensipse subuerte re
phibebatur quippe uinculis qua e obxp̃i martr¬
rium sustinebat seipsũ ꝑ litteras rẽpraesentat
Ancaliqua suppositx epłe suspicionas cereur
ab bodo cous que ad finc manu sua ipse ꝑscripst:
ostendens superiora ab alio ex arata. Quod
uit subnominecius a falsis doctoribus epte
mterentur adeosa lonicenses quoq demons¬
trrit seribens Rogamus aut uos fratres pad

Expanded text:
e sermonem, quod qui legem assereret abolitam, ipse inveniretur in lege. Hanc opinionem quia non poterat Paulus apud omnes praesens ipse subvertere prohibebatur quippe vinculis, quae ob Christi martyrium sustinebat, seipsum per litteras repraesentat, et ne aliqua suppositae Epistolae suspicio nasceretur, ab hoc loco usque ad finem manu sua ipse perscripsit, ostendens superiora ab alio exarata. Quod autem sub nomine ejus a falsis doctoribus epistolae mitterentur, ad Thessalonicenses quoque demonstrat scribens: Rogamus autem vos, fratres, per
Abbreviated transcription (Latin):
aepe & multum flagitas uirgoxp̃i prin¬
cipiaut memoriã sancte femine mar¬
cellȩ litteris recolã : & bonũ quod diu
fruiti sumus &iã cecris noscendũ imi¬
tandũq discribam : Satisq doleo qđ hor¬
taris sponte currentem: & me arbitraris indigero

Expanded text:
Saepe et multum flagitas, uirgo Christi Principia, ut memoriam sanctae feminae Marcellae litteris recolam et bonum, quo diu fruiti sumus, etiam ceteris noscendum imitandumque describam. satisque doleo, quod hortaris sponte currentem et me arbitraris indigere
Abbreviated transcription (Latin):
passionẽxp̃i. & inde proph&icalectione fir¬
matus ꝑgit hiero solimã. locum uisionis &
pacis: Nonta disciturus aliquid ab apłis. quã
cũ eis euagłm ꝗd docuerat conlaturus. De in¬
depost annostres uenit hiero solimã uidere
p&rum non ut oculos genas uultũ qͦue cius
aspicera. utrũ macilentus. ampinguis. ad¬
unc conaso e& anrecto. &utrũ frontem uesti¬
r& coma. anut demens in periodis eius re¬
fert caliuciem haber& incapite Nec puto
apostolicȩ fuis segrauitatis ut post tantã tri¬
ennii praeparationẽ aliquid hum anũ inpe¬
trouoluerit aspicere : sed hisoculis aspexit eum
quibus & modo inepistolis suisui d&ur. Hisocu¬
lis pauliis uidit cesam. quibus nunc apruden¬
tibus quibusq paulus ipse conspicitur: Qđ sicui
apłm. non uiden distudio qui &ipse eundem
praedicationis haber& auccorem sedhonoris
priori apło deferendi
Et m an siapuo eũ dieb quiNoecimo:

Expanded text:
passionem Christi: et inde prophetica lectione firmatus pergit Jerosolymam, locum visionis et pacis: non tam disciturus aliquid ab apostolis, quam cum eis Evangelium quod docuerat, collaturus. Deinde post annos tres, veni Jerosolymam videre Petrum. Non ut oculos, genas, vultumque ejus aspiceret, utrum macilentus, an pinguis; adunco naso esset, an recto: et utrum frontem vestiret coma: an ut Clemens in Periodis ejus refert calvitiem haberet in capite. Nec puto Apostolicae fuisse gravitatis, ut post tantam triennii praeparationem, aliquid humanum in Petro voluerit aspicere. Sed his oculis aspexit eum, quibus et modo in 395 Epistolis suis videtur. His oculis Paulus vidit Cepham, quibus nunc a prudentibus quibusque Paulus ipse conspicitur. Quod si capostolum, non discendi studio, quia et ipse eumdem praedicationis haberet auctorem; sed honoris priori apostolo deferendi. Et mansi apud eum diebus quindecim
Abbreviated transcription (Latin):
ans & magis inuentribus egenorũ quã inmar suppi¬
is recondens: Nug quam sine matre nullũden¬
corum & monachorũ qđ amplȩdom : interdũ
exigebit neces sita suidit absque arbitrissẽꝑ
in comitatusuo uirgines acui duas &ipsas graues
feminas habuit. sciens ex lasciuia puellarũ sae¬
pe dedominarũ morib iudicari& qualis quȩq
sit taliũ consortia delectari diuinarũ scriptu¬
rarũ ardor incredibilis. semꝑ que cantabat
Incordemeo abscondielo qui a tua. ut non pec¬
cemtibi. illud deꝑfecto uiro &in legedñi
uoluntas eius & inlege eius me ditabitur die
acnocte: meditationẽ legis Non in replicando
quae scripta sunt ut iuda eorum a estimant
pharisaei sed in opere intellagens Iuxta il¬
lud a postolicũ: Si come dexis siue aliquidagi

Expanded text:
ans et magis in uentribus egenorum quam in marsuppians et magis in uentribus egenorum quam in marsuppiis recondens. nusquam sine matre, nullum clericorum et monachorum — quod amplae domus interdum exigebat necessitas — uidit absque arbitris. semper in comitatu suo uirgines ac uiduas et ipsas graues feminas habuit sciens ex lasciuia puellarum saepe de dominarum moribus iudicari et, qualis quaeque sit, talium consoitio delectari. Diuinarum scripturarum In corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi. Et illud de beato uiro: In lege Domini uoluntas eius, et in lege eius meditabitur die ac nocte. Meditationem legis non iquae scripta sunt, ut Iudaeorum aestimant pharisaei, sed in opere intellegens iuxta illud apostolicum: siue comeditis siue bibiti
Abbreviated transcription (Latin):
inuia. Qui sum quã de hacmuliere qđ displicer&¬
audiuit : Quis audiuit ut creder&. quiscredidit
ut non magis seipsum malignitatis & infamiae
condem pnar& : ab hac primũ confusa gentilitas
est dũomnib: patuit quae es s&uiduitas chris¬
tianaquã & conscientia & habitu promittebat
Illa enĩ solent purpurisso & cereussa ora de¬
pingere sericis nitere uestib: splende regẽ¬
mis: Aurũ portare ceruicib: & auribus ꝑfo¬
ratis rubrimaris praeiosissima grana suspen¬
dere flagrare mure: & sic maritos plangere
ut tandem dominatueorum secaruis sel a nen¬
tur. quaerant q: alios non quibus iuxta dĩsenten¬
tiã seruiant sed quib imperent. Vnde & pau¬
peres eligunt ut nom̃ tantũ uirorũ habere
uideantur : qui patient̃ omã sustineant : Si
musitauerint ilico proiciendi nostra uiduata lib
us a est uestibus quibus obstar& frigus non menbra
nudar&: aurumus que ad anuli s ignaculũ repudi¬

Expanded text:
in uia. quis umquam de hac muliere, quod displicerin uia. quis umquam de hac muliere, quod displiceret, audiuit, ut crederet? quis credidit, ut non magis se ipsum malignitatis et infamiae condemnaret ? ab hac primum confusa gentilitas est, dum omnibus patuit, quae esset uiduitas Christiana, quam et conscientia et habitu promittebat. illae enim solent purpurisso et cerussa ora depingere, sericis nitere uestibmis, aurum portare cervicibus, et auribus perforatis, Rubri maris pretiosissima grana suspendere, fragrare mure, maritos ita plangere, ut tandem dominatu eorum se caruisse laetentur, quaerantqtiam seruiant, sed quibus imperent. unde et pauperes eligunt, ut nomen tantum uirorum habere uideantur, qui patienter riuales sustineant, si musitauerint, ilico pioiciendi. nostra uidua talibus usa est uestibus, quibus obstaret frigus, non membra nudaret, aurum usque ad anuli signaculum repudi
Abbreviated transcription (Latin):
qua erebat : conferamus septẽ annos. Septem m̃sib:
xumcredere Paruulum non negare. &urrũ gaudere
regnantem. Non facio ullam interscãs feminas diffe¬
rentiã qđ non nulli inter scõs uiros & ecclesiarum
principes stulte facere consuerunt. Sed illotendit
adsertio : ut quarũ unus est labor unũ & praemiũ sit:
Difficileest inmaledica ciuitate & inurbe inqua
orbis heu quondã populus fuit palmaq uitiorum
si honestis deraherent & pura acmunda macula¬
rent : Non aliquã sinistrirumoris fabulã trahere :
unde quasirem difficillimã ac pene in possibilẽ optat
proph&a potius quã praesumit. dicens. Beatilm¬
maculati inuia qui ambulant in lege dñi Inmacu¬
inuiahuius appellans saeculi quos nulla obsceni
rumoris aura macularit. Qui obprobriũ non ac¬
ceperit aduersus proximossuos . De quibus &
saluator ineuangelio: esto inquit beniuolus
siue benesentiens deaduersario tuo dũ escumillo

Expanded text:
quaerebat. Conferamus septem annos, septem mensibuquaerebat. Conferamus septem annos, septem mensibuxum credere, parvulum non negare, et virum gaudere regnantem. Non facio ullam inter sanctas feminas differentiam, quod nonnulli inter sanctos viros et Ecclesiarum principes stulte facere consueverunt: sed illo tendit assertio, ut quarum unus est labor, unum et praemium sit. 3. Difficile est in maledica civitate, et in urbe, in qua orbis quondam populus fuit, palmaqusi honestis detraherent et pura ac munda macularent, non aliquam sinistri rumoris fabulam trahere. unde quasi rem difficillimam ac paene inpossibilem optat propheta potius quam praesumit dicens: beati inmaculati in uia, qui ambulant in lege domini, inmacuin uia huius appellans saeculi, quos nulla obsceni rumoris aura macularit, qui obprobrium non acceperint aduersus proximos suos. de quibus et saluator in euangelio: esto, inquit, beniuolus — siue bene sentiens — de aduersario tuo, dum es cum illo
Abbreviated transcription (Latin):
insigne quod maxi me uiris placere consueuit.
Acmorum temperantiã ambitiosius peer&
xorem sed qua si infiliiͦs uell& donatione trans¬
fundere albinaq mãcertumolarũ p̃sidium
uiduitace domꝑ ultto ad p&er& : Illa respondit
Si uellem nubere & non a&erne mecuperem
pudicitiae dedicare. utiq. maritũ quaererẽ non:
hereditatem: Illoq mandante. posse & senes diu
uiuere &iuuenescitomori : Eliganterlusit : iuuc¬
nis quidem potest citomori sed senex diuuiuere
non potest. Qua sententia repudiat sexemplo
c&eris fuit. ut eius nuptias desperarent Legim
in euangelio secundũ lucam: Merit anna ꝓphe¬
tissa filia fanuelis deribuaser & haec prõuece
ae&atis indiebus plurimis. uixeratq cũ uiro annis
septem auirginita tesua: Qerat uidua annis
occoginta quattuor nec recedebat deẽploieiunus
& obsecrationib: seruiensnocte acdie. Neemirũ
siuidere meruit saluatorem: quemtanto labore

Expanded text:
insignem — quod maxime uiris placere consueuit—dinsignem — quod maxime uiris placere consueuit—decorem corporis ac morum temperantiam ambitiosius peterexorem sed quasi in filiam uellet donationem transfundere Albinaque mater tam clarum praesidium uiduitati domus ultro appeteret, illa respondit: \'si uellem nubere et non aeternae me cuperem pudicitiae dedicare, utique maritum quaererem, non hereditatem\'. illoque mandante posse et senes diu uiuere et iuuenes cito mori eleganter lusit: \'iuuenis quidem potest cito mori, sed senex diu uiuere non potest\'. qua sententia repudiatus exemplo ceteris fuit, ut eius nuptias desperarent. legimus in euangelio secundum Lucam: et erat Anna prophetissa, filia Phanuhelis, de tribu Aser et haec prouectae aetatis in diebus plurimis. uixeratque cum uiro annis septem a uirginitate sua et erat uidua annis octoginta quattuor nec recedebat de templo ieiuniis et obsecrationibus seruiens nocte ac die. nec mirum, si uidere meruit salua
Abbreviated transcription (Latin):
praecib: quine᷑ ibi qui dẽ in eius dilectione con¬
cedã : Multoq plus accipiã quã tribuã Bene¬
ficiu cantarũ recordatione uirtutũ: nãut huc¬
usque r&icerem & bienniũ preerirẽsilentio:
Non fuit dissimulationis ut maleestimas sed
tristitia᷑ incredibilis. quaei tam eũ oppressit ani¬
mum. ut melius iudicarẽ tacere in praesentiarũ
quãnihil dignũ illius laudib dicere : Neq uero
marcellã tuã immomeã & ut uerius loquar¬
urbis inclitũ decus insticutis rehorũ prae¬
dicabo ut exponã in lustrem familiam alti
sanguinis genus. & stemmata ꝑ consules eipre¬
fectos praecorio decurrentia: nihilin illa lau¬
dabo nisi qđ propriũ est. &ips onobilius. quo opib
anobilitate contemptx facta & pauꝑtate &
humilitate nobilior. orbata patrismorte.
Iuiroquoq postnuptias septimom̃se priuata ẽ:¬
Cumq ecũcere alis cuius clarũ inter consule
nom̃ est propt̃ a& atẽ & anti quitatẽ familisȩst

Expanded text:
precibus, qui ne tibi quidem in eius dilectione concedam multoque plus accipiam quam tribuam beneficii tantarum recordatione virtutum. Nam ut hucusque reticerem et biennium praeterirem silentio, non fuit dissimulationis, ut male aestimas, sed tristitiae incredibilis, quae ita meum obpressit animum, ut melius iudiearem tacere inpraesentiarum, quam nihil dignum illius laudibus dicere. Neque vero Marcellam tuam, immo meam et, ut verius loquarurbis inclitum decus, institutis rhetorum praedicabo, ut exponam illustrem familiam, alti sanguinis decus et stemmata per consules et praefectos praetorio decurrentia. Nihil in illa laudabo, nisi quod proprium est et in eo nobilius, quod opibus et nobilitate contempta facta est paupertate et humilitate nobilior. Orbata patris morte viro quoque post nuptias septimocumque eam Cerealis, cuius clarum inter consules nomen est, propter aetatem et antiquitatem familiae et