comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rant et pastores eorum inuicem rixabant. Permansit autem
abrahã int̾ra canaan habitinut q ixta quercũ mabre.
Deinde aquinq regib qui sodomis irruerant captum lot h lib̾at
uod uͦ ille ñ multitudine nec uirtute legionũ s tantũ. ecc.
sac̾clos clei in enarrabili parente ꝓgenitus. B enedixit q abra¬
hã offerens pane.⁊ uinũ in sacͥficiũ dõ. hunc meleh sedech apłs
paulus. siue patre. siue matre cõmemorans figuralit̃ refert
ad xp̃m. Ipse ẽ enĩ solꝰ de patre sine matre genitus ꝑ diuinitatẽ.
Ipse de matre sine patre ꝑ humanitatẽ. Ipse qͦ sac̾dos etnꝰ ad
quem clicit᷑ Tues sac̾dos in et̾nũ sed̾m ordiriẽ melchisedech¬

Expanded text:
erant, et pastores eorum invicem rixabantur. Permansit autem Abraham in terra Chanaan, habitavitque juxta quercum Mambre. 298 2. Deinde a quinque regibus, qui Sodomis irruerant, captum Lot liberat,Quod vero ille non multitudine, nec virtute legionum, sed tantum trecsacerdos Dei, inenarrabili parente progenitus; benedixitque Abraham, offerens panem et vinum in sacrificium Deo. Hunc Melchisedech apostolus Paulus sine patre et sine matre commemorans, figuraliter refert ad Christum . Ipse est enim solus de patre sine matre genitus per divinitatem, ipse de matre sine patre per humanitatem. 5. Ipse quoque sacerdos aeternus, ad quem dicitur: Tu es sacerdos in aeternum secundum or
Abbreviated transcription (Latin):
Pauũ gentes sunt quaᷤ corpo¬
ri suo conuinxit. Sic̃ scriptũ ẽ. U iuo ego dicit dñs. nisi hos om̃s
induã sicut uestiuẽtũ. hos qͥppe xp̃s in sanguine uue mũdauit
quanclo sic̃ botrus in ligno crucis pependit. Tunc enĩ ex lat̾e
sanguis ⁊ aqua ꝓfluxit. S̾ nos abluit aqua. sanguine redemit.
Pulcriores ocłi eius uino.

Expanded text:
um gentes sunt, quas corpori suo conjunxit, sicut scriptum est: Vivo ego dicit Dominus, nisi hos omnes induam sicut vestimentum . Hos quippe Christus in sanguine uvae mundavit, quando sicut botrus in ligno crucis pependit. Tunc enim ex latere ejus sanguis et aqua profluxit. Sed aqua nos abluit, sanguis nos redemit. Pulchriores oculi ejus vino.
Abbreviated transcription (Latin):
Sicant uidei quomodo apud eos ista seruantur. quid causae
qͥd racionis ẽ de caluari mulierẽ. ⁊ ungulas eiꝰ ab sc̃idi..
Uerbi causa ponamus. quod ita inuenerit eũ his qͥ dicitur
inuenise. ut neq capillos. neq ungulai habeat. quid habui
induit᷑ lugubrib penitentię indum̃tis deploraq patr̃e
⁊ matr̃e. hoc ẽ õmnẽ memoriã mundi eiꝰq carnales ille

Expanded text:
icant Judaei quomodo apud eos ista servantur; quid causae, quid rationis est decalvari mulierem et ungulas eidem abscindi? Verbi causa, ponamus quod ita invenerit eam is qui dicitur invenisse, ut neque capillos, neque ungulas habeat, quid habuitinduitur lugubribus poenitentiae indumentis; deplorabitque patrem et matrem, hoc est, omnem memoriam mundi ejusque car
Abbreviated transcription (Latin):
eq actibus in mundũ aliqͥd aut mortuũ generet. Quo
uͦ post tͥginta dies iubetꝰ eã clucere uxorẽ ñ uaccat: Ger¬
corpori scilict xͥ adherens illi sine macula. sinceritate
fidei. ⁊ actuũ puritate. Alii putauerunt hanc mulierẽ
nis eiꝰ ĩmundiciã. Et sic eã in studio ueritatis assumere
Nic hil enĩ mũdi habent disciplinȩ gentiliũ. quia nulla
apud in fibles sapientia ẽ. cui ĩmũdicia aliqͣ ł suꝑ sticio

Expanded text:
aut mortuum gerat. Quod vero post triginta dies jubet eam duci uxorem, tercorpori scilicet Christi, adhaerens illi sine macula sinceritatis fidei et actuum puritate. Alii putaverunt hanc mulierem nis ejus immunditiam, et sic eam in studio veritatis assumere. Nihil enim mundum habent disciplinae gentilium, quia nulla apud infideles sapientia est cui immunditia aliqua vel superstitio
Abbreviated transcription (Latin):
uistus sit qͥsq: xp̃otam̃ eqͣri ñ potest. Quis enĩ inquid mo¬
ises simił tibi in diis ł: Nã et clauid ait. Speciosꝰ forma pre
filiis hominũ. Nemo enĩ pet̾at amorte genus humanũ
lib̾are. et ipsã mort̾e suꝑare. nͥ xp̃s sicut apocalipsis ait.
Nemo inuentus est dignꝰ. neq in celo. neq in t̾ra. infra t̾rã
aꝑire librum

Expanded text:
uisque, Christo tamen aequari non potest. Quis enim, inquit Moyses, similis tibi in diis, Domine? Nam et David ait: Speciosus forma prae filiis hominum . Nemo enim poterat a morte genus hominum liberare, et ipsam mortem superare nisi Christus, sicut Apocalypsis ait: Nemo inventus est dignus, neque in coelo, neque in terra, neque infra terram aperire librum
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ uisibilẽ in hoc mundo uenienti ex gentib eccłiȩ dem̃ostra¬
uit. Inuenit aũt eũ eccłia ad puteũ uisionis. idẽ contemplatio¬
nẽ et intelligentiã ueritatis ubi intellectũ ꝑcipiat altionẽ siue
ad lauaerũ ubi purificet᷑. Sicq de hinc copulat᷑ sponso suo xp̃o
Nũ quid obincõtinenciã dũ ẽẽt iã etate grandeuus : absit. An ꝑpter

Expanded text:
tamen visibilem in hoc mundo venienti ex gentibus Ecclesiae demonstratamen visibilem in hoc mundo venienti ex gentibus Ecclesiae demonstravit. 7. Invenit autem eum Ecclesia ad puteum visionis, id est, in contemplatione et intelligentia veritatis, ubi intellectum percipiat altiorem, sive lavacrum aquae, ubi purificetur; sicque dehinc copulatur sponso suo Christo, Nunquid ob incontinentiam, dum esset aetate grandaevus? Absit. Sed propter
Abbreviated transcription (Latin):
cleponit de humero hidriã utiq elatã scłi facũdia ⁊ ad humilẽ
ꝓꝓheticũ se inclinauit sermonẽ. Suscepit fidei ornamẽta ł morũ
Accipit aureos scripturarũ sensus. ⁊ clarũ argenti eloquium.
Sicq secuta puerũ rebecca uenit ad ysahac. Secuta uerbum
ꝓpheticũ ȩccłia uenit ad xp̃m. Que tame cameli dorso deducitꝰ
quia ad xpm ex gentuitate eccłia ꝓperans intortis uiciosisq
uite ueteris conuersacionib inuenit᷑. Que ysahac uiso descẽdit
quia dño cognito uicia sua gentilitatis deseruit ⁊ abelacione
celsitudinis ima humilitatis peciit. Que etiã et uerecũdata
pallio uerebat᷑ quia corã eo de errorib prioris uitȩ confundtt
Quod uero inclinato iã die egressus ẽ in agro ysahac. hoc de-¬
signabat quod in extremo huiꝰ uite tẽpore uelud in diei finẽ¬
ueniens xp̃c quasi in agro foras exiit. Qui cũ sit in uisibilis se¬

Expanded text:
deponit de humero hydriam, utique elatam saeculi facundiam, et ad humilem deponit de humero hydriam, utique elatam saeculi facundiam, et ad humilem propheticum se inclinat sermonem. Acvel etiam aureos Scripturarum sensus, et clarum argenti eloquium; sicque secuta puerum Rebecca venit ad Isaac. Secuta verbum propheticum Ecclesia, venit ad Christum, quae tamen cameli dorso deducitur, quia ad Christum ex gentilitate Ecclesia properans intortis vitiosisque vitae veteris conversationibus invenitur. Quae, Isaac viso, descendit, quia, Deo agnito, vitia sua gentilitas deseruit, et ab elatione celsitudinis viam verae humilitatis petivit. 6. Quae etiam et verecundata pallio velatur, quia coram eo de erroribus prioris vitae confunditur. Quod vero inclinato jam die egressus est in agro Isaac, hoc signin fine diei veniens, quasi in agrum foras exiit: qui cum in
Abbreviated transcription (Latin):
manũ tuã su ꝑ femur meũ ut ad uirẽ te ꝑ dm̃ celi ⁊ t̾re. ut ñ accipiaᷤᷤ
uxorẽ filiomeo de filiab cananeoꝵ s ad t̾rã. et ad cognacionẽ meam
profici scaris inde accipies uxorẽ filio meo isaae. Sed quid sibi uelit
quod abraham seruos suo dixit postulans uire uirando fidem.
one inquid manũ tuã sub femore meo ut adiurẽ te ꝑ dm̃ cę̧li
noscatur sacramentũ : ꝑfemur enĩ ds̃ intelligit᷑. Ergo quȩ fuit
nla coniuracio nisi quia significabat᷑ de genere abrahȩ uent᷑u in
carne. dm̃ celi: Senior aũt iste imaginẽ habuit legis ꝑ quam
sponsa xp̃i eccłia dispondebat᷑ Qui tam̃ ꝓpt̾ antiquitatẽ senior
nuncupatur. Abiit itaq puer in mesopotamiã in ciuitate nac hor
stetitq iusta fontẽ querens sponsã filio dñi sui. Sic ⁊ lex qͥ post
fidẽ est uenit ad fontẽ baptimatis et ibi ad orans occurrit ei uirgo
rebecca. id ẽ eccłia. Uidit eũ rebecca puerũ. idẽ. sermonẽ ꝓpħeticũ

Expanded text:
m coeli et terrae, ut non accipias uxorem filio meo de filiabus Chananaeorum, sed ad terram et cognationem meam proficiscaris, et inde accipias uxorem filio meo Isaac. 2. Sed quid sibi velit quod Abraham servo suo dixit postulans jure jurando fidem: Pone, inquit, manum tuam sub noscatur sacramentum? Per femur enim genus intelligitur. Ergo quae fuit illa conjuratio, nisi quia significabatur de genere Abrahae venturum in carne Deum coeli? 3. Senior autem iste servus imaginem habuit legis, per quam sponsa Christi Ecclesia despondebatur: qui tamen propter antiquitatem senior nuncupatur. Abiit itaque puer in Mesopotamiam in civitatem Nachor; stetitque circa fontem, quaerens sponsam filio domini sui. Sic et lex, quae post fidem est, venit ad fontem baptismatis; et ibi adorans, occurrit ei virgo Rebecca, id est, Ecclesia. 4. Vidit autem Rebecca puerum, id est, sermonem propheticum,
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓphetis scripta sunt: misticoꝵ eniginatib obteguntur.
S ꝓ iͥs quȩ aliquid significant etiã quȩ nichil significant
conectunt᷑. Sicut enĩ incitharis. et huiꝰ modi orgaiuus
musicis ñ qͥdẽ oĩa quȩ tãgunt᷑ canoꝵ aliquid resonant. s ec
esset ubi conecterentur. ec qͦ tenderent᷑ q̃ ad cantilene suaui¬
tat̾e modulaturus ẽ artifex: ita in his ꝓpheticis narracio¬
nibus qͦ qͤ dicuntꝰ᷑ q̃ aut aliquid sonantꝰ in significacione
futuroꝵ. aut nichil sonant ad hoc interponunt᷑ ut sit
unde illa significancia tãqu̾a sonancia conectantur.:
Has autẽ rerũ gestarũ figuras suꝑ ueteris. testamenti¬
deꝓmentes. in unã formã compendio breuitatis traximis
inquibus lector non nr̃a leget s releget. Q đ ego loquox¬
ab auctorib origene. uictorino. ambrosio. ieronimo:
cassiano. Angustino. fulgencio. ac nr̃i tẽporis insigniter

Expanded text:
et prophetis scripta sunt mysteriorum aenigmatibus obteguntur; et prophetis scripta sunt mysteriorum aenigmatibus obteguntur; sed pro his quae aliquid significant, etiam quae nihil significant connectuntur. Sicut enim in citharis, et hujusmodi organis musicis, non quidem omnia quae tanguntur, canorum aliquid resonant, sed tesset ubi connecterentur et quo tenderentur illa quae ad cantilenae suavitatem modulaturus est artifex: ita in his propheticis narrationibus quaeque dicuntur aut aliquid sonant in significationem futurorum, aut, si nihil sonant, ad hoc interponuntur, ut sit unde illa significantia tanquam sonantia connectantur. 5. Has autem rerum gestarum figuras de mysticis tdepromentes, in unam formam compendio brevitatis contraximus; in, quibus lector non nostra leget, sed veterum releget. Quoab auctoribus haec Origene, Victorino, Ambrosio, Hieronymo, Cassiano, Augustino, Fulgentio, ac nostris temporibus insigniter
Abbreviated transcription (Latin):
nisi apłs docens dicẽt. lex figa ht̃ futuroꝵ bonox ñ ipsã imaginẽ
rerum. Pinde quȩdã quȩ in ea figuratĩ dicta ł facta sunt.
et sunt plena misticis sacram̃tis. adiuuante suꝑna gr̃a in
hoc eppusculo exequentes in texuimꝰ. ueterũ ecclesiasticoꝵ sentẽ¬
cias c gregãtes ueluti exdiu̾sis pͣtis flores lectos ad manũi fec
Et y uica de multis breuiter ꝑstringẽtes pleraq etiã ad ici¬
entei: uł aliqua exparte mutantes: offerimꝰ ñ solũ studio¬
sis i etĩa fastidiosis lectorib qͥ nuniã multitudinẽ sermonis
ad horrent. Breui eñ exposicione succincta ñ faciunt de
lixitate fastidiũ ꝓlixa. N. et occulta tedet oracio. B reius ⁊
aꝑta delectat. Et quia iã pͥdẽ uixta litterã. a nobis sermototꝰ
c̾textus ẽ. necesse ẽ. ut p̃cedente historiȩ fundam̃to allegoricus
sensus sequat᷑. Nã figͣaltter quȩclã exis intelligunt᷑ ue. tãꝗͣ
prophetica indicia p̃cedentia futuroꝵ. Sane nõ oĩa q̃ in lege

Expanded text:
ns Apostolus diceret: Lex umbram habet futurorum bonorum, non ipsam imaginem rerum. 2. Proinde quaedam, quae in ea figuratim dicta vel facta sunt, et sunt plena mysticis sacramentis, adjuvante superna gratia, in hoc opusculo exsequentes intexuimus, veterumque ecclesiasticorum sententias congregantes, veluti ex diversis pratis flores lectos ad manum fecimus, et pauca de multis breviter perstringentes, pleraque etiam adjicientes, vel aliqua ex parte mutantes, offerimus non solum studiosis, 260 sed etiam fastidiosis lectoribus, qui nimiam longitudinem sermonis abhorrent. 3. Brevi enim expositione succincta non faciunt de prolixitate fastidium. Prolixa enim et occulta taedet oratio; brevis et aperta delectat. Et quia jam pridem juxta litteram a nobis sermo totus contextus est, necesse est ut, praecedente historiae fundamento, allegoricus sensus sequatur. Nam figuraliter quaedam ex his intelliguntur, vere tanquam prophetica indicia praecedentia futurorum. 4. Sane non omnia quae in lege
Abbreviated transcription (Latin):
quia tales rectores ppłi dedit laciꝰ. ⁊ clarius glorificet᷑ tãqua
cob nͨ recusante noct̃ẽ lyȩ. ut rachel pomiis suaue olentib
et clare intentib pociat᷑. Que aliquãdo ⁊ ipsa potestate p̃stãte¬
misecordia dĩ ꝑ se ipsã parit. Uix tandẽ qͥdẽ ꝑ rarũ ẽ. ut im¬
de hac re pie sapienterq dicitur. ⁊ si ñ fautasmate carnales
cogitationes ⁊ salubriter. uel ex parte capiatur. Alio quoq sẽsi
liam. et rachel. uirtorinus martyr et ceterit in similitudine
ȩcclesiȩ. uel sinagoge interpretati sunt. Lyã enĩ quȩ erat maior
Rachel autẽ minor. ⁊ pulcra pͥor sterilis ⁊ post modũ fecũda. sin¬
intã diu sterilis fuit. qͦusq synagoga ppłm generauit. Cur autẽ
iacob ꝓ rachel seruiuit. ⁊ sub ponit᷑ ei lẏa maior nisi quia dñi

Expanded text:
quia tales rectores populi dedit, latius et clarius glorificetur, tanquam quia tales rectores populi dedit, latius et clarius glorificetur, tanquam non recusantes noctem Liae, ut Rachel pomis suave olentibus et clare nitentibus potiatur. Quae aliquando et ipsa, misericordia Dde hac re pie sapienterque dicitur, et sine phantasmate carnalis cogitationis et salubriter vel ex parte capiatur. Alio quoque sensu Liam et Rachel Victorinus martyr, et caeteri in similitudinem Ecclesiae vel Synagogae interpretati sunt. Liam enim major Rachel autem junior et pulchra, prius sterilis et postmodum fecunda, simetiam tandiu sterilis fuit, quousque Synagoga populum generabat. Cur autem Jacob pro Rachel servivit, et supponitur ei Lia major, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
curit ei lya eumq detinens ait. Ad me iutrabis. Conduxi enĩ
te ꝑ mandragoras filui mei : Tãquã diceret. Doctrine qua
cliligis uis conferre bonã opuuonẽ noli fugere oficiosum
laborẽ. Nec in eccłia geri qͥsquiᷤᷤ ad u̾tit. cernit. ⁊ exꝑit᷑ ĩ exẽplis
quod intelligimꝰ in libris. Qui ñ uideat hoc geri toto orbe
t̾rarũ uenire homines ab oꝑib scłi. ⁊ ire in ocii usũ cog¬
cende ⁊ cõtẽplande ueritatis cãquã in amplexu rachel ⁊ excipi
detransu̾so eccłiasticã necessitatẽ atq ordinari. in labore
tanquã lia dicente. ad me intrabis. Quib istud misteriũ
dei dispensantib ut innocte huiꝰ scłi filios generent fidei.
Laudat᷑ a ppłis etiã illa uita cuꝰ amore cõu̾si spẽ scłi reqͥrit̃¬
ex ciuꝰ ꝓfessione ad animã regedȩ plebis assũpti sunt. Id enĩ
agunt᷑ in oĩb laborib sus. ut illa ꝓfessio qua se cõu̾terant.

Expanded text:
currit ei Lia eumque detinens ait: ad me intrabis: conduxi enim currit ei Lia eumque detinens ait: ad me intrabis: conduxi enim te pro mandr-agoris filii mei, tamquam diceret: doctrinae. quam diligis, uis conferri bonam opinionem? noli defugere officiosum laborem. haec in ecclesia geri, quisquis aduerterit. cernit. experimur in exemplis, quod intellegamus in libris. quis non uideat hoc geri toto orbe terrarum, uenire omnes ex operibus saeculi et ire in otium cognoscendae et contemplandae ueritatis tamquam in amplexum Rachel; et excipi de trauerso ecclesiastica necessitate atque ordinari in laborem tamquam Lia dicente: ad me intrabis? quibus caste mysterium dei dispensantibus, ut in nocte huius saeculi filios generent fidei, laudatur a populis etiam illa uita. cuius amore conuersi spem saeculi reli misericordiam regendae plebis assumpti sunt. Id enim agunt in omnibus laboribus suis, ut illa professio qua se converterant,
Abbreviated transcription (Latin):
entiȩ se abonũb accionũ melestiis remouere atq in toto¬
culmine discendi aut docẽdi uoluit conscendere. Ita ergo
acciꝑe: Acsi diceret᷑. Parũ ẽ qd̃ homines ad labores rerũ ger¬
clarũ necessarios in ocio detinet uita studioꝵ in suꝑ ppłarem¬
głam requirit. Pinde ut eã iuste cõparet ĩꝑtit uirũ rachel
sorori suȩ illa nocte ut scilicet qui uirtute la boriosa regi¬
umi ppłoꝵ ac comodati sunt etiã si scientiȩ uacare delegerãt
suscipiant exꝑi entiã tẽptationũ curarũq sarcinã ꝓ hutiltta¬
te.cõmuni ne ipsa doctrina sapientiȩ cui uacare sitiuerãt
blasfemet᷑ neq aclispicat᷑ ab inꝑitiorib ppłis estimationẽ bo¬
ã qd̃ illa poma significant ⁊ qd̾ necessariũ ẽ. ad exortationẽ
liscenciũ. S plane ut hanc curã suscipiant ui cogũtur
satis. ⁊ hoc significatũ ẽ. qd̾ cłi uenerit de agro iacob oc¬

Expanded text:
entiae, se ab omnibus actionum molestiis removere atque in otentiae, se ab omnibus actionum molestiis removere atque in otio discendi atque docendi volunt considere. Ita ergo accipere? ac si diceretur: parum est, quod homines ad laborem rerum gerendarum necessarios in otio detinet uita studiorum, insupeam requirit? Proinde ut eam iuste conparet, inpertit Rachel uirum sorori suae illa nocte, ut scilicet qui uirtute laboriosa regimini populorum adcommodati sunt, etiamsi scientiae uacare delegerant, suscipiant experientiam temptationum curarumque sarcinam pro utilitate communi, ne ipsa doctrina sapientiae, cui uacare statuerunt, blasphemetur neque adipiscatur ab inperitioribus populis existimationem bonam, quod illa poma significant, et quod necessarium est ad exhortationem discentium. sed plane ut hanc curam suscipiant, ui coguntur. satis et hoc significatum est, quod cum ueniret de agro Iacob, oc
Abbreviated transcription (Latin):
lyã ꝑueniunt ad rachel. Ad ipsam uͦ lyã ꝑfiliũ primoge¬
nitũ .i. ꝑ hononorẽ fecũditatis eiꝰ in quo ẽ. oĩs fructꝰ laborũ.
atq inter incerta tẽptationẽ ꝑiclitantis actionis. Qũa pleriꝰq
ono ingenio p̃dito studioq flagrantes. quãuis idonei re¬
gendis ppłis ẽt̾ possint tam̃ enitant ꝓpt̾ turbulentas occupa¬
tiones ⁊ doctrine ociũ tuto pectore tãquã in speciose rachel
feruntur amplexii. Sed qr bonũ ẽ. ut etiã hanc uita lacius
in notescens ppłarẽ głam mereat᷑. in iustũ ẽ aũt tit eam ẽs e¬
quatur. si amatorẽ suũ ãministrandis eccłiss aptũ & idoneũ
in ocio detinet nec gub̾nationẽ communis utilitatis imꝑtit.
ꝓꝑterea lia sorori sue dicit. P arum est tibi quod iurum accepisti
nificans eos õs cũ sint agendi uirtute habiles et digni qͥb
regim̃ eccłie cõmitat᷑ ad dispensandũ fidei sacram̃tũ illi
ccensi studio cloctrinȩ atq inclagande ⁊ contẽplandȩ sapi¬

Expanded text:
 per filium primogenitum, id est, per honorem fecunditatis ejus, in qua est omnis fructus laboriosae atque inter incerta tentationum periclitantis actionis. 22. Quam plerique bono ingenio praediti, studioque flagrantes, quamvis idonei regendis populis esse possint, vitant tamen propter turbulentas occupationes, et in doctrinae otium toto pectore tanquam in speciosae Rachel feruntur amplexum. 23. Sed quia bonum est ut etiam haec vita latius innotescens popularem gloriam mereatur, injustum est autem ut eam consequatur, si amatorem suum administrandis ecclesiasticis curis aptum et idoneum in otio detinet, nec gubernationi communis utilitatis impertit, propterea Lia sorori suae dicit. Parum est tibi quod virum meum accepisti, virum significans eos omnes qui, cum sint agendi virtute habiles, et digni quibus regimen Ecclesiae committatur ad dispensandum fidei sacramentum, illi, accensi studio doctrinae atque indagandae et contemplandae sapi
Abbreviated transcription (Latin):
Pp̃tea lyȩ filius mala mandragorica inuenit. exiens ĩ agrũ.
id ẽ. cũ honestate ãbulans ad eõs qui foris sunt. Doetrina
uero illa sapientiȩ quȩ auulgi strepitu remotissima ĩ cõ¬
templationis ueritatis. dulei delectatione defigit᷑. hanc
popularẽ głam quãtulũ cũq ñ assequeret᷑ nisi ꝑ eos qui
strantur utilitas. ⁊ quor̾ũ autoritas ppłis cara ẽ testimoni¬

Expanded text:
propterea Liae filius mala mandragorica inuenit exiens in agrum, propterea Liae filius mala mandragorica inuenit exiens in agrum, id est honeste ambulans ad eos, qui foris sunt; doctrina uero illa sapientiae, quae a uulgi strepitu remotissima in contemplatione ueritatis dulci delectatione defigitur, hanc popularem gloriam quantulamcumque non assequeretur nisi per eos, qui stratur utilitas, et quorum auctoritas populis cara e
Abbreviated transcription (Latin):
que aũt faciunt facere nolite. Unde ⁊ apłs. Siue ĩ qͥd occasione
siue ueritate. xp̃c annuntiet᷑. ⁊ in hoc gaudeo s ⁊ gaudebo tãq̃
fetus ex beneficio rachel editꝰ cũ uirũ suũ secũ debita noete cu¬
biturũ acceptis afilio liȩ mandragoricis malis cũ sorore cubari
ꝑmitcit. Quid enĩ de mandragora dicendũ ẽ: ꝓuide rẽ cõꝑi
pulcrã ⁊ suaue olentẽ sapore aũt insipiclã ⁊ idõ in illo mã¬
dragorico pomo figurari intelligã famã bonã ppłarẽ. Und̃
clicit apłs. Oportet etiã testimoniũ habere bonũ abhis qͥ
foris sunt. Qui licet parũ sapiant reddunt. tam̃ plerũc
labori eoꝵ ꝑ qd̃ sibi c̃sulit᷑ ⁊ splendorẽ laucdis ⁊ odorẽ bone
opinionis nec ad istã gła ppłarẽ pͥmi ꝑueniunt eoꝵ qͥ funt
in eccłia nisi quicũq in aetionũ ꝑiculis ⁊ labore uersantur.

Expanded text:
quae autem faciunt facere nolite . Unde Apostolus: Sivequae autem faciunt facere nolite . Unde Apostolus: Sivesive veritate Christus annuntietur, et in hoc gaudeo, sed et gaudebo ; tanquam fetus ex beneficio Rachel editus, cum virum suum secum debita nocte cubiturum, acceptis a filio Liae mandragoricis malis, cum sorore cubare permisit. Quid enim de mandragora dicendum est? Proinde rem comperi pulchram, et suave olentem, sapore autem insipido. Et ideo in illo mandragorico pomo figurari intelligam famam bonam popularem. Unde dicit apostolus: oportet etiam testimonium habere bonum ab eis, qui foris sunt: qui licet parum sapiant, reddunt tamen plerumque labori eorum, per quos sibi consulitur, et splendorem laudis et odorem bonae opinionis. nec ad istam gloriam popularem primi perueniunt eorum, qui sunt in ecclesia, nisi quicumque in actionum periculis et labore uersantur.
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid dicitur. hic dolor figuratus uidet᷑ in eo qđ scriptũ
est. et zelauit rachel sororẽ suã. Pinde quia purus ĩtellectꝰ
spritalis substantie u̾bis carne editis exprimi ñ potest elegit¬
in doetrina sapiencie ꝑ quas lib corporeas similitudinẽs
insinuare diuina sicut elegit rachel ex uro suo et ancilla¬
rachel int̾pretat᷑ inueterata. De ueteri quippe uita carnalibus
sensibus corporee cogitant᷑ imagines etiã cũ aliqͥd de sp̃uali
et in cõmutabili substantia diuinitatis audit᷑. Suscipit ⁊ lia
de ancilla sua filios amore habende hereditatis. Telfa
os in predicatione fidei euangelicȩ erat. et cor non erat. De qualib
scriptũ ẽ. Populus hic me iabus honorat cor aũt eoꝵ longe est
tamẽ. ut etiã ꝑ hanc cõditionalẽ libera illa uxor iacob laborãs
filios heredes regni suscipiat idõ dũs dicit. Que dicuiit facite.

Expanded text:
aliquid discitur. Hic dolor figuratus videtur in eo quod scriptum aliquid discitur. Hic dolor figuratus videtur in eo quod scriptum est: Et zelavit Rachel sororem suam . Proinde quia purus intellectus spiritalis substantiae verbis carne editus exprimi non potest, elegit doctrinam sapientiae per quaslibet corporeas similitudines insinuare divina, sicut elegit Rachel ex Rachel, interpretatur inveterata. De veteri quippe vita carnalibus sensibus dedita corporeae concitantur imagines, etiam cum aliquid de spirituali et incommutabili substantia divinitatis auditur. Suscipit et Lia de ancilla sua filios, amore habendi numerosiorem prolemus in praedicatione evangelicae fidei os erat, et cor non erat. De quibus scriptum est: Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est tamen ut etiam per hanc conditionalem uxorem libera illa uxor Jacob laborans filios haeredes regni suscipiat, ideo Dominus dicit: Quae dicunt facite,
Abbreviated transcription (Latin):
tationes ⁊ tribulaciones p̃dicãdo eu̾głiũ et eos ꝓp̃t qͦs st̃ ĩ laborib
habundantuuis in plagis suͣ modũ in mortib sepius. ꝓropt̃ qͦs
habet foras pugnas intus timores. gaudiũ. ⁊ corona suã uocãt.
Nascuntur aũt eis facilius atq eis copiosius. ex illo ẜ mone
fidei qł p̃dicant xp̃m crucifixũ. Rachel aũt clara aspectu
mente excedit dõ ⁊ uidet ĩprincipio u̾bũ dm̃ apd̃ dm̃. ⁊ uult
parere et ñ potest quia generationẽ eiꝰ quis enarrabit: Ideo q
cum contẽplandi ocia appetit. ut cliuinitatẽ ĩ effabilẽ cernat ua¬
care uult aboĩ negocio ⁊ dõ sterilis quia in uariis pressuris
non sub uenit᷑. S quia et ipsa inter clũ ꝓ creandi haritate
in ardescit uult enĩ docere qd̃ uouit uid⁊ sororẽ laborare agẽ¬
di filiis habundant̾ẽ ⁊ dolet pocius currere homines ad eãꝵ
uitã qua eoꝵ necessitatib cõsulit᷑ quã ad illã unde diuinũ

Expanded text:
 in laboribus abundantius, in plagis supra modum, in mortibus saepius , propter quos habent foris pugnas, intus timores , gaudium et coronam suam vocant . Nascuntur autem eis filii facilius atque copiosius ex illo sermone fidei, quo praedicant Christum crucifixum . Rachel autem clara aspectu mente excedit Deo , et videt in principio Verbum Dei apud Deum , et vult parere, et non potest, quia generationem ejus quis enarrabit ? Ideoque cum contemplativa vita appetit ut divinitatem ineffabilem cernat, vacare vult ab omni negotio, et ideo sterilis qui in variis pressuris non subvenit. Sed quia et ipsa interdum procreandi charitate inardescit, vult enim docere quod novit: videt sororem labore agendi filiis abundantem, et dolet potius currere homines ad eam virtutem, qua eorum necessitatibus consulitur, et ad illam unde divinum
Abbreviated transcription (Latin):
uisũ principiũ siue u̾bũ. dccio gͦ huiꝰ uite in qua uiuimus
ex fide laboriosa ẽ. ĩ oꝑib ⁊ incerta qͦ exitu ꝓ ueniat᷑ ad utili¬
tatẽ eoꝵ qͥb cõsulere uolumꝰ. Ipsa ẽ. lia prior uxor iacobac ꝑ ħoc
et ĩfirmis occłis. fuisse cõmemoratur. Cõgitationes eni morta¬
lum tuide ⁊ incerte ꝓuidentie ure. Spes uͦ et̾nȩ c̃tẽplatio¬
nis dĩ habeincertã intelligentiã ueritatis ipsa ẽ rachel. Undͤ¬
etiã dicit᷑. B ona facie ⁊ pulcra specie. hanc enĩ amat om̃is pie

Expanded text:
visum principium, sive verbum. Actio ergo hujus vitae, in qua vivimus visum principium, sive verbum. Actio ergo hujus vitae, in qua vivimus ex fide, laboriosa est operibus, et incerta, quo exitu perveniat ad utilitatem eorum quibus consulere volumus. 5. Ipsa est Lia prior uxor Jacob, ac per hoc et infirmis oculis fuisse commemoratur. Cogitationes enim mortalium timidae, et incertae providentiae nostrae. Spes vero aeternae contemplationis Dei, habenetiam dicitur bona facie et pulchra specie . Hanc enim amat omnis pie
Abbreviated transcription (Latin):
lam noĩe zelfam. Et ancillã rachel. bala. ex quib quatuor¬
iudã ⁊ sacͥar. ⁊ abulon de rachel aũt. Iosep. ⁊ beniamin. De bala-
ancilla rachel. dan. ⁊ neptalĩ. de zelfa. ancilla lxe. gar. ⁊ aser. hi¬
sunt .xiͦi. filii isrł. Nunc aũt notandũ ẽ. quid rerũ figurauerũt
ham luo testam̃ta intelligere. S ibi in una ⁊ una facilius
apparet qd̃ dicit᷑ hic aũt due sunt. ⁊ due. deinde ibi ancille
filius exheredat᷑. hic uͦ ancillarũ filii fimul cũ filuis liberarũ
terram reꝓmissionis accipiunt. Unde hic ꝓculdubio aliqͥd aliud
significat᷑. Quã quã eiũ due lib̾e uxores ad nouum testam̃tũ
quo inub̾tate uocati sumꝰ existim̃t᷑ ꝑtinere. Non tam̃ frustra¬
due sunt nisi quia due uite nob̾ in xp̃i corpore p̃dicãt᷑ una
temporalis ĩ qua laboramꝰ alia et̃na. in qua delectationẽ dei.
contẽplabim᷑. Lia nãq interpretat᷑ laborans. Rachel autẽ

Expanded text:
ae nomine Zelfam, et ancillam Rachelis Balam, ex quibJudam, Isachar, Zabulon; de Rachel autem Joseph et Benjamin; de Bala, ancilla Rachelis, Dan et Nephthalim; de Zelfa, ancilla Liae, Gad sunt duodecim filii Israel. Nunc autem quid rerum figuraverint ham, duo testamenta intelligere, sed ibi in una et una facilius apparet quod dicitur: Hic etiam duae sunt et duae. Deinde ibi ancillae filius exhaereditatus; hic vero ancillarum filii simul cum filiis liberarum terram promissionis accipiunt. Unde hic procul dubio aliquid aliud significatur. Quanquam enim duae liberae uxores Jacob ad novum testamentum, quod induae sunt, nisi quia duae vitae nobis in Christi corpore praedicantur. 4. Una temporalis, in qua laboramus; alia aeterna, in qua delectationem Dei contemplamur. Lia namque interpretatur laborans, Rachel autem
Abbreviated transcription (Latin):
ergo cõtendendũ s ꝓpter hoc multa ferenda sunt. Itaq
due sunt uxores iacob libere. ambe quippe sunt filie remiᷤ¬
sionis peccatoꝵ. hoc ẽ. de albacionis qd̃ ẽ labã. ueruntam̃ una
amat᷑ alia tollerat᷑. S que touerat᷑ ipsa pͥus ⁊ ub̃ius fecũdat᷑. ut

Expanded text:
ergo contendendum, sed propter hoc multa ferenda sunt. Itaque ergo contendendum, sed propter hoc multa ferenda sunt. Itaque duae sunt uxores Jacob liberae ambae, quippe sunt filiae remissionis peccatorum, hoc est, dealbationis, quod est Laban; verumtamen una amatur, altera toleratur, s
Abbreviated transcription (Latin):
ñ furab̾is. ñ falsũ testimoniũ dices. ñ concupisces uxorẽ ꝓximi¬
ꝓ huiꝰ scłi noctẽ tolaͣnticie laboris adheserit uelud ꝓ rachel. lia
in opinata ẽiungitur. Et hanc sustinet ut ad illam ꝑuenerat
si perseuerantur amat acceptis aliis septis preceptis. Acsi et dicat᷑.
Serui alios. uii. annos ꝓpter rachel ut sit pauꝑ spũ. mitis. luges
esuriens. siciensq iustitiã. nusericos. mundi cordis. pacificus.:
uellet enĩ homo si fieri poss si ne ulla tollerancia laboris quȩ.
delicias ꝑuenire. Sed hoc nõ potest int̾ra morientiũ. hoc enim
uidetur significare quod dictũ ẽ. ad iacob. Non ẽ moris ĩ loco
hoc ut minoi habeat᷑ prius quã maior. Quia ñ ab surclũ maior
appellatur que tẽpore prior ẽ. Prior ẽ aũt in hominis eru¬
dicione labor boni oꝑis. quã requies cõtẽplacionss. Ad uiuĩ¬

Expanded text:
non furaberis, non falsum testimonium dices, non concupisces uxoremnon furaberis, non falsum testimonium dices, non concupisces uxoremper huius saeculi noctem tolerantia laboris adhaeserit — uelut pro Bachel Lia inopinata coniuncta sit — et hanc sustinet ut ad illam perueniat, si perseueranter amat, acceptis aliis septem praeceptis - ac si ei dicatur: serui alios septem annos propter Rachel — ut sit pauper spiritu, mitis, lugens, esuriens sitiensque iustitiam, misericors, mundi cordis, pacificus. uellet enim homo, si fieri posset, sine ulla tolerantia laboris, quae delicias peruenire; sed hoc non potest in terra morientium. hoc enim uidetur significare, quod dictum est ad Iacob: non est moris in loco nostro, ut minor nubat prius quam maior, quia non absurde maior appellatur, quae tempore prior est. prior est autem in recta hominis erudi
Abbreviated transcription (Latin):
de albacio cui seruiuit iacob ꝓpt̾ rachel. Neq enĩ se qͥs quã c̃u̾tit
sub gr̃a remissionis peccatoꝵ seruire iustieie nisi ut quttte
uiuat in u̾bo ex quo uidet᷑ pͥncipiũ qd ẽ ds̃. Er̃go ꝓpt̃ rachel
non ꝓpt̾ li ã ẜuit᷑. Nam qͥs tãdẽ amauerit in oꝑib iustitiȩ labo
rem actionũ atq passionũ. Qui eã uit̃a ꝓpt̾ se ipsã expetierit
sicut nec iacob lyã. Sedtam̃ sibi nocte sub positã in usũ gene¬
rancli ãplexus fecũditatẽ eiꝰ ex ꝑtꝰ ẽ. dñs enĩ eã qr ꝑ se ipsã diligi
ñ poterat. primo ut ad rachel ꝑueniret᷑ tollerare fecit. Deinde
albacionis peccatoꝵ suoꝵ gr̃a constitutꝰ. Quid aliud amans
in sua conu̾sacione meditat᷑. nisi doctrinã sapientiȩ quam
pleriq se ꝑcepturos reputant statĩ ut se in septẽ p̃ceptis legis
execuerint quȩ sunt in dilectione ꝓximi nec cui quã noceat᷑
i dẽ honora patr̃e tuũ. ⁊ matr̃e non mecchab̾is. ñ occides.

Expanded text:
 Rachel. neque enim se quisquam conuertit sub gratia remissionis peccatorum seruire iustitiae, nisi ut quiete uiuat in uerbo, ex quo uidetur principium, quod est deus. ergo propter Rachel, non propter Liam. nam quis tandem amauerit in operibus iustitirem actionum atque passionum? quis eam vitam propter seipsam petierit? sicut nec Jacob Liam, sed tantum sibi in nocte suppositam in usu generandi amplexus, fecunditatem ejus expertus est. Dominus enim eam, quia per seipsam diligi non poterat primo, ut ad Rachel perveniretur tolerari fecit, deinde albationis peccatorum suorum gratia constitutus, quid aliud amans, et in sua conversatione meditatur, nisi doctrinam sapientiae? Quam plerique suscepturos putant statim, ut se in septem praeceptis legis exercuerint, quae sunt de dilectione proximi ne cuique noceatur, id est: Honora patrem tuum et matrem. Non
Abbreviated transcription (Latin):
nis consũmunt᷑ XIIII Quod aũt locustarũ octauo in loco sit m̃cio¬
putatur aquibus dam ꝑ hoc genꝰ plage dissidentis ase et discordãt
humani generis inconstantia cõfutari. Alio quoq sensu locuste ꝓmobi¬
litate leuitatis accipiende sunt. tãquã uage ⁊ salientis anime in scło
uolutantes. Nona plaga tenebre facte sunt. siue ut m̃tis eoꝵ¬

Expanded text:
nis consumuntur. Quod autem locustarum octavo in loco fit mnis consumuntur. Quod autem locustarum octavo in loco fit mputatur a quibusdam per hoc genus plagae dissidentis a se et discordantis humani generis inconstantia confutari. Alio quoque sensu locustae pro mobilitate levitatis accipiendae sunt, tanquam vagae et salientis animae in saeculi voluptates. 15. Nona plaga tenebrae factae sunt, sive ut mentis eo
Abbreviated transcription (Latin):
deorũ portenta mirat᷑. ⁊ inquib occuitũ credebant esse diuinũ. it
his uiderunt miseranda supplicia. Ulcera pꝰ hec ⁊ uesice cõferuoris¬
estu in u̾bere ꝓducunt᷑. In ulcerilnis argutt᷑ dolosa huiꝰ scłi ⁊ purulẽta
malicia. In nesites tumens et elata superbia. In feruore¬
supplicia tẽꝑant᷑. Post hec uͦ u̾bera uenint desuꝑnis uoces scilicet¬
et tonitrua. ⁊ grando. ⁊ ignis discurrens. In tontrius enĩ incre¬
paciones ac diuine correptiones intelligunt᷑. Quia ñ cũ silentio
uerberat ds̃. s dat uoces. ⁊ doctrina celitꝰ mittit ꝑ quã possit culpã
suam castigatus agnoscere mundus. Dat et graudinem ꝑ quam
tenera ad huc uastentur nascencia utroꝵ. dat et ignẽ sciens esse¬
spinas et tribuios qͦs debeat ignis ue depascere. de quo dicit dũs.
Ignem ueni mittere in t̾rã. ł hunc enĩ incentiua uoluptatis ⁊ libidi¬

Expanded text:
deorum deorum his viderunt miseranda supplicia. Ulcera post haec et vesicae turgentes sexto in verbere producuntur. In ulceribus arguitur dolosa hujus saeculi, et purumalitia; in vesicis, tumens et inflata superbia; in fervorsupplicia temperantur. Post haec vero verbera veniunt de supernis voces, scilicet tonitrua et grando, et ignis discurrens. In tonitruis enim increpationes ac divinae correptiones intelliguntur, quia non cum silentio verberat, sed dat voces, sed et doctrinam coelitus mittit, per quam potest culpam suam castigatus agnoscere mundus. Dat et grandinem, per quam tenera adhuc spinas et tribulos peccatorum, quos debeat ignis ille depascere, de quo dicit Dominus: Ignem veni mittere in terram . Per hunc enim incentiva voluptatis et libidi
Abbreviated transcription (Latin):
iens. & inquietũ animai ẽ. in quo quid aliud quã in solentes cure de¬
deriorũ carnaliũ designant᷑. Egyptus gͦ inuscis ꝑcutitꝰ quia eoꝵ
corda qui hoc scłm diligunt. desiclerioꝵ suoꝵ inquietudinib ferunt᷑.
Porro septuaginta int̃pͣtes. cinomiiã. idẽ. caninã muscã posuerunt.
ꝑ qua canini mores significãt᷑. inqͥb humane m̃tis uoluptas ⁊ lib¬
carnis arguit᷑. Potest quid hiclocꝰ significare etiã ꝑ muscã caninã
forens ẽ hominũ eloquencia qua ueluti canes alterutrũ se lacerant:
Iam uͦ qͥnto in loco animaliũ nece uel pecudũ. egeptus u̾berit᷑ Uecor¬
dia in hoc arguit᷑. stulticiaq mortaliũ qͥ tãqũa irracionabilia p¬
cora cultũ ⁊ uocabulũ dĩ inposuerunt figuris ñ solũ hominem s
et pecudũ. ligno et lapidib in p̃ssis ãmonẽ. iouẽ. in ariete uertantes

Expanded text:
d aliud quam insolentes curae ded aliud quam insolentes curae desideriorum carnalium designantur? Aegyptus ergo muscis percutitur, quia eorum corda qui hoc seculum diligunt desideriorum suorum inquietudinibus feriuntur. 9. Porro Septuaginta interpretes cynomyiam, id est, caninam muscam posuerunt, per quam canini mores significantur, in quibus humanae mentis voluptas et libcarnis arguitur. Potest quidem hoc loco significare etiam musca canina forensem hominum eloquentiam, qua veJam vero quinto in loco animalium nece, vel pecudum Aegyptus verberatur. Vecordia in hoc arguitur, stultitiaque mortalium, qui, tanquam irrationabilia pecora, cultum et vocabulum Dei imposuerunt figuris, non solum hominum, sed et pecudum, ligno et lapidibus impressis, Ammonem Jovem in ariete venerantes,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc enĩ animal pennis quide suspendit᷑ ꝑ aera uolitans. s tta
subtile ẽ. et minictũ ut ocłoꝵ uisũ nisi acute cernentib effugiat.¬
Cõrpus autem cum in sederit acerbissimo terrebat stimiulo. tta ut ad
uolunitate uidere quis non uult senciat. statĩ uolare. hoc ergo
numalis genus subtilitati heretice cõꝑatur. que subtilibus uer¬
borum stimulis t̾rebat. tantaq calliditate circĩuienit. ut deceptꝰ
signo magi cesserunt dicentes hic digitus dei ẽ magi nu tẏpiun
ereticorũ atq animositatẽ ħ abuerunt. Peclarat hoc apłs dieers.
Sicuti inanes et mãbres restiterunt moysi sic ⁊ hi resistant uerttati
homines mente corrupti. et reꝓbi errca fidẽ. s uitra ñ ꝓficient.
Dem̃cia eoꝵ manifesta om̃ib sicut ⁊ illoꝵ fuit. hi aũt qui ꝑ ipsam¬
suꝑbos in inqͥetudinẽ exagitat. Quã inqͥetudine musce ille hreuis¬
sime significauerunt sub qͥb magi pharaonis dicentes defecerunt.

Expanded text:
hoc animal pennis quidem suspenditur per aera volitans, sed ita subtile est et minutum, ut oculi visum nisi acute cernentis effugiatcorpus autem cum insederit, acerbissimo terebrat stimulo, ita ut quem volantem videre quis non valeat, sentiat statim a volantem. Hoc ergo animalis genus subtilitati haereticae comparatur, quae subtilibus verborum stimulis animas terebrat, tantaque calliditate circumvenit, ut deceptussigno magi cessarunt dicentes: Hic digitus Dei est , magi illi typum haereticorum, atque animositatem habuerunt. Declarat hoc Apostolus dicens: Sicut Jamnes et Mambres restiterunt Moysi, sic et hi resistunt veritati, homines mente corrupti, et reprobi circa fidem, sed ultra non proficient, dementia eorum manifesta erit omnibus, sicut et illorum fuit . Hi autsuperbos inquietudine exagitat. quam inquietudinem muscae illae breuissimae significauerunt, sub quibus magi Pharaonis defecerunt dicentes:
Abbreviated transcription (Latin):
Aui uirgã hanc que sine humore florẽ ꝓtulit mariã
uirginẽm pittant. q̃ sine coitu edidit u̾bũ dĩ. dͤ qua scͥptũ
est. Exiit uirga dͤ radice iesse. ⁊ flos d radice eiꝰ ascendet.
Scilicet xp̃s qͥ future typũ p̃ferens passionis candido
fidei lumine ⁊ passionis sangͥne purgabat. flos uͥgniũ
corona martyrũ. cõtinentiũ gr̃a xU. c̃ Restat interea
uitula rufa. in holocausto ꝯcremata cuiꝰ cuis expiatio
ppłi erat. S̾ic enĩ dr̃: de u̾ia ad moysẽ ⁊ aaro ii. ⁊ rec¬
s recipe

Expanded text:
Alii virgam hanc, quae sine humore florem protulit, Mariam virginem putant, quae sine coitu edidit Verbum Dei, de qua scriptum est: Exiet virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet , scilicet Christus, qui futurae typum passionis praeferens, candido fidei lumine, et passionis sanguine purpurabat flos virginum, corona martyrum, gratia continentium. 20. Restat interea vitula rufa in holocaustum concremata, cujus cinis expiatio populi erat. Sic enim dicitur de illa ad Moysen et Aaron: Praecipe
Abbreviated transcription (Latin):
colũpna ignis. etha sonat fortitudo siue ꝓfectio. P repare¬
mus gͦ nobꝰ fortudinẽ assum̃tes ꝑfectũ robur. ut intra erroꝵ
tenebras et confusionẽ noctis scientiȩ xͥ lum̃ appareat: Dies
quoq nr̃ nubẽ habeat ꝓtegent̾ẽ. ut his dieb ad t̾rã sc̃ȩ rex¬
raoth q̃ ẽ contra beel sephon. ł hiarcion int̾ptat᷑ os nobiliũ
ꝓ indͤ assũꝑta fortitudine nobilitem᷑ indno cõtẽne̾ytes ⁊ beel¬
sephon. qui int̾pretat᷑ dñs aqͥlonis. eiꝰq suꝑbiã declinemus.
autẽ int̾pretat᷑ amaritudo. P ost p̃dicationẽ eu̾głii. & tab̾na¬

Expanded text:
olumna ignis. Ethan sonat fortitudo, sive perfectio. Praeparemus ergo nobis fortitudinem assumentes perfectum robur, ut inter errorum 434 tenebras et confusionem noctis scientiae Christi lumen appareat. Dies quoque noster nubem habeat protegentem, ut his ducibus ad terram sanctae proroth, quod est contra Beelsephon. Phihahiroth interpretatur os nobilium. Proinde assumpta fortitudine, nobilitemur in Domino, contemnentes et Beelsephon, qui interpretatur dominus aquilonis, ejusque superbiam declinemus. 2. autem interpretatur amaritudo; post praedicationem enim Evan
Abbreviated transcription (Latin):
Duusa carismata ⁊ dona sc̃i sp̃s grã listributa. Quibus
omib in dignos se increduli iudicantes terrã carnis xp̃
fluentẽ lacte ⁊ melle acciꝑe ũ meruerunt. quã ꝑ fidem

Expanded text:
diversa charismatum dona sancti Spiritus gratia distributa . Quibus diversa charismatum dona sancti Spiritus gratia distributa . Quibus omnibus indignos se increduli judicantes, terram carnis Christi fluentem lac et mel accipere non meruerunt, quam per fidem
Abbreviated transcription (Latin):
terruerũt ppłm ne de dei ꝓmissione confiderent. ita ⁊ isti scribe
⁊ pharisei suaserunt płm iud̾oꝵ. ne crederent xꝓm. ad egyp¬
tũ scłi huiꝰ redire cupuentes. sꝑnentes manna. fidĩ derogãtes.
illius sedm t̾renȩ stirpis uicerib effusͦ. Quo bauili qͥ sub
cecus et aduersus. ignarus pendentis gr̃e ⁊ p̃ssus honore
suspensĩ cui subttientur indicanti. De quibus dicitur. Obscurẽt᷑
ocłi eoꝵ ne uideant. et dorsũm eoꝵ semꝑ incurua. Qui uero
posterior ueniebat. ppły genciũ gerebat figurã. qui credens. et
xp̃m aute ocłos habens semꝑ iũ portans uidet. ⁊ quasi fuus
dum̃. ⁊ discipłs magistrũ sequit᷑. Sic̾ ipse dñs in eu̾głio ait.¬
Siquis uult pꝰ me uenire. tollat crucẽ suã ⁊ sequat᷑ me. hic ẽ¬
crucis contritione perfudit. atq exp̃ssũ passionis suȩ calicẽ
eccsȩ ꝓpinquant. Hic ẽ botrus. quẽ malo granata socia nun̾is
coruscatẽ. habentẽ etiã intꝰ clistincta grana. Sic̃ apł̾s ait̃

Expanded text:
terruerunt populum, ne de Dei promissione confiderent: ita et isti Scribae et Pharisaei suaserunt populo Judaeorum, ne crederent Christum, ad Aegyptum saeculi hujus redire cupientes. Repudiantes manna fidei, em terrenae stirpis visceribus effusus. 9. Duo bajuli qui sub aicus, caecus, et aversus, ignarus pendentis gratiae, et pressus onere suspensi, cui subjicietur judicanti; de quibus dicitur: Obscurentur oculi eorum, ne videant, et dorsum eorum semper incurva . Qui vero posterior veniebat, populi gentium gerebat figuram, qui credens, et Christum ante oculos habens, semper eum portans videt, et quasi servus dominum, et discipulus magistrum sequitur, sicut Dominus in ESi quis vult post me venire, tollat crucem suam, et sequatur me . Hic ecrucis contritione perfudit, atque expressum passionis suae calicem Ecclesiae propinavit. Hic est botrus, quem malcoruscantem, habentem etiam intus distincta grana, sicut Apostolus ait,
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia in qua apłi p̾dicant. In hac mansione moyses ascẽdit
ad dm̃. ibiq descendit dñs in montẽ synai. dans legẽ ppło
suo. Ibiq fãbricat᷑ tab̾nacłm. ibi p̾ctꝑtt᷑ ueritas hostiarũ.
uasoꝵ cliu̾sitas indum̃ta pontificũ. sac̾c̾lotũ. ac leuitari
tribus ppłoꝵ clistributio. Oblationes qͦ pͥncipiũ in hac
mansĩone clescripte sunt. Que qͦ argẽtee tube ad ꝓuẽda
castra ibidẽ ficri uibent᷑. Cii. Ibiq p̃cipitur inmund
his quia primom̃se pasc̾e̾. int̾ ẽẽ non potuerunt. ut in

Expanded text:
i praedicant. In hac mansione Moyses ascendit ad Dominum, ibique descendit Dominus in monte Sinai, dans legem populo suo: ibi fabricatur tabernaculum, ibi praecipitur veritas hostiarum, vasorum diversitas, indumenta pontificis, sacerdotum ac Levitarum tribus populi distributio. Oblationes quoque principum in hac mansione 437 descriptae sunt. Duae quoque argenteae tubae ad promovenda castra ibidem fieri jubentur. 3. Ibique praecipitur immundis, et iis qui primo mense paschae interesse non potuerint, u
Abbreviated transcription (Latin):
multo tempore conseruare. ita ut si primẽ eiꝰ cineres fuert̃
ad orꝑti. usq ad annũ ꝑueniant. Ex qͦ cliscimꝰ pꝰ sepulera
concupiscentie. siue atͥa transire nos ad lignũ tẽpore multi
calens ut simꝰ feruentes sp̃ũ. ⁊ claro sonitũ atq in altũ exal¬
tata uoce eu̾głiũ dñi p̃dicemꝰ. Ab hac mansione usq ad
tricesimã scd̾ã he continent᷑ hystoriȩ. Que quia non sunt
ꝑ mansiones singulas distributa a nob̾ qͦ incõmune dicẽ¬

Expanded text:
re fuerint adopertae, usque ad annum perveniant. Ex quibus discimus post sepulcra concupiscentiae, 441 sive atria, transire nos ad lignum multo tempore calens, ut simus ferventes spiritu, et claro sonitu, atque in altum exaltata voce Evangelium Domini praedicemus. 2. Ab hac mansione usque ad tricesimam secundam hae continentur historiae quae, quia non sunt per mansiones singulas distributae, a nobis quoque in commune dice
Abbreviated transcription (Latin):
sabbato ligna colligens. necant᷑ appło. Quid aũt insinuat qd̃
facile ab infidehus ꝓponit᷑. Intelligant ergo quia hec oĩa
uitypo acciderunt. illis. scripta sunt aũt ad correptionẽ
nr̃am. Iue enĩ pͥstuus carnalisq homo qui die sabbatis
uiolare ausuis ẽ. dũ ugna colligeret ꝓpt̾ qd̾ ẽ ⁊ puutus.
escã ignis conuenientẽ et̾ni. Que clũ coligit in suã ꝑnici
si fue̾rit dep̃hensus pellit᷑ ab hominib ⁊ statĩ occilitur.

Expanded text:
Sabbato ligna colligens, necatur a populo. Quid autem insinuat, quod facile ab infidelibus proponitur. Intelligant ergo quia haec omnia in typo acciderunt illis. Scripta sunt autem ad correptionem nostram. 13. Ille enim pristinus carnalisque homo qui diem Sabbati violare ausus est, dum ligna colligeret, propter quod est punitus, escam ignis aeterni convenientem. Quae dum colligit in suam perniciem, si fuerit deprehensus, pellitur ab omnibus, et statim occiditur,
Abbreviated transcription (Latin):
apłoꝵ. ⁊ lxx. discipuloꝵ. scdi ordinis. dequoꝵ fontib doctͥue
otũ haurimꝰ. ⁊ dulces fructꝰ uictorie carpimꝰ. Unoͤ ⁊ bene
elim u̾tur. in arietes foites. Ipsi enĩ sunt rubusti pͥncipes
reges. duces ouiũ doctores gentiũ  uii.m. Septima mansio
est. tt̾m ad mare rubrũ. Queritur hic qͦmͦ pot transitũ rubri
nisi foxte untinere. ꝑ gentib sius qͥdã maris occurrit uixta
quã castra metati sunt. Auud enĩ transĩre mare. aliud in
ciplinã ⁊ cibos dulcisimos triũphoꝵ aparere nob̾ int̾dũ
mare ut p̃terita discrimina puniant ante ocłos .uiii. M̃.
Octaua mansio ẽ insolitudine sui. que tendit᷑ usq ad mõtẽ

Expanded text:
ordinis. De quorum fontibus doctrinae potum haurimus, et dulces fructus victoriae carpimus. Unde et bene Elim vertitur in arietes fortes: ipsi enim sunt robusti principes, gregis duces ovium, doctores gentium. Septima mansio est iterum ad mare Rubrum. Quaeritur hic, quomodo post transitum Rubri isi forte in itinere pergentibus sinus quidam maris occurrit, juxta quem castrametati sunt. 2. Aliud est enim transire mare, aliud in ciplinam, et cibos dulcissimos triumphorum, apparere nobis interdum mare, et praeterita discrimina poni ante oculos. CAPUT VIII. 1. Octava mansio est in solitudine Sin, qua tenditur usque ad montem
Abbreviated transcription (Latin):
ne subsistat. Precipit de hinc ibi lex leuitas om̃s ꝑilos
carnis radere. quia hi qͥ in obseqͥis diuinis assumũtur.
debent ante clĩ ocłos acuntis carnis cogitationib mũdi
apparere. ne illicitas cogitationes mens ꝓferat. ⁊ pulcrã
anime speciẽ quasi pilis fructificantib de formẽ reodat.
clangore ppłi monerentur ad prelium. sic eium scripi
est le his ad moysen. fãc tibi duas tabulas argenteas
ductiles. ⁊ ꝑ aulo post. Cũ concisus clangor increpuerit.
mouebuntur castra. ꝑ duas enĩ tubas exercitꝰ ducitur. quia
ꝑ duo testam̃ta siue ꝑ duo p̃cepta caritatis ad ꝓcuictũ fidei
ppłs euocat᷑. Que idcͥco argee fieri p̃cipiunt᷑ ut p̃dicatoꝵ u̾ba
eloquii nitore refulgeant ⁊ auditoꝵ m̃tẽ nulla sui obscuritate
uitã p̃dicant. tribulationũ p̃sentionũ tonsionib crescant.
castra. quia nimirũ cũ subtilior ac ininutior p̃dicationis ẜmo

Expanded text:
ne subsistant. Praecipit dehinc ibi lex levitas omnes pilos ne subsistant. Praecipit dehinc ibi lex levitas omnes pilos carnis radere: quia in his qui obsequiis divinis assumuntur, debent ante Dei oculos a cunctis carnis cogitationibus mundi apparere, ne illicita cogitatione mens proferat, et pulchram animae speciem quasi pilis fructificantibus deformem reddat. clangore populi moventur ad praelium. Sic enim scriptum est de his ad Moysen: Fac tibi duas tubas argenteas ductiles. Et paulo post: Cum concisus clangor increpuerit, movebuntur castcepta charitatis ad procinctum fidei populus evocatur. Quae idcirco argenteae sunt, ut praedicatorum verba eloquii nitore fulgeant, et auditorum mentes nulla obscuritate venturam praedicant tribulationum praesentium tonsionibus crescant. castra; quia nimirum cum subtilior aut minutior praedicationis sermo