comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pertus. Unus quidam poeta declama.¬
tor homo ꝑlitteratus. cuius sunt illa
conuiuia põetarũ ac philosophorum.
cum facit euripidem & menandrũ int̾
se. & alio loco socraten atq epicurũ
disserentes. quoꝵ ȩtates Non annis sed
seculis scimus fuisse disiunctas: atq
his quantos plausus & clamores mouđ.
multos enim condiscipłos habet it
das. Ornatus ce sordes: parimodo sun¬
fugiendȩ. quia alterum delicias: al.¬
terum głam redolet. Nonabsq ami¬
ctu linẽo incedere. sed pretiũ uestiũ
linearũ non habere:. laudabile est.
Alioquin ridiculum & plenũ dedeco.
ris: referto marsuppio. qđ sud ariũ
otariumq non habeas gloriari. Sus
qui pauperib parum tribuunt: ut
amplius accipiant. & sub prȩcexto.
elemosinȩ quȩ runt diuitias. quȩ ma-¬
gis uenatio appellanda est. quã ȩle e
& pisces. Modica in hamo esca po¬
nutur. ut matronarum in eos sacculi
protrahantur. Scĩt ep̃s cui cõmissa.¬

Expanded text:
pertus — unus quidam poeta dominapertus — unus quidam poeta dominatur, homo perlitteratus, cuius sunt illa conuiuia poetarum ac philosophorum, cum facitEuripiden etMenandrum inter se et alio loco Socraten atque Epicurum disserente, quorum aetates non annis, sed saeculis scimus fuisse disiunctas. atque his quantos plausus et clamores mouet! mdas. Ornatus ut sordes pari modo fugiendae sunt, quia alterum delicias, alterum gloriam redolet. Non absque amictu lineo incedere, sed pretium vestium linearum non habere, laudabile est. Alioqui ridiculum et plenum dedecoris est, referto marsupio, quod sudarium orariumque non habeas, gloriari. Sunt qui pauperibus paulum tribuunt, ut amplius accipiant; et sub praetextu eleemosynae quaerunt divitias, quae magis venatio appellanda est, quam eleemos pisces. Modica in hamo esca ponitur, ut matronarum in eo sacculi protrahantur. Sciat Episcopus, cui commissa
Abbreviated transcription (Latin):
dei tui eruditissimũ. Uerba uoluere.
& celeritate dicendi apud imperitum
uulgus admirationem sui facere: in.¬
doctorum hominũ est. Adcrita frons
interpretatur sȩpe quodnescit᷑. Et cũ
aliis suaserit: sibi quoq usurpat sci.¬
entiam. Preceptor quondam meris
gregorius nazanzenus. rogatus a me
ut exponeret quid sibi uelset in luca.
primo: eleganter lusit. Docebote
michi populo acclamante. cogeris
inuitus scire quod nescis. Aut certe
si¶Ius tacueris: solus ab omĩb stula.¬
tit condempnaberis. Nichil tã facile
quam uilem plebiculam. & indoctã
contionem. linguȩ uolubilitate deci¬
pere. quȩ quicquid non intelligit plu
miratur. Marcus tullius ad que in
pulcherrimum illud elogium est.
demostenes tibi prȩripuit ne esses
primus orator. tuilli: Ne solus: in
oratione pro quinto gallio quid de
fauore uulgi & de imperitis concionato.¬
rib loquatur attende. De his auten
ludis. loquor enĩ quȩ sum ipse nuꝑ ex¬

Expanded text:
dei tui eruditissimum. uerba uoluere dei tui eruditissimum. uerba uoluere et celeritate dicendi apud inperitum uulgus admirationem sui facere indoctorum hominum est. adtrita frons interpretatur saepe, quod nescit, et, cum aliis suaserit, sibi quoque usurpat scientiam. praeceptor quondam meus Uregorius JNazanzenus rogatus a me, ut exponeret, quid sibi uellet in Luca primum\', eleganter lusit: \'docebo temihi populo adclamante cogeris inuitus scire, quod nescis, aut certe, si solus tacueris, solus ab omnibus stultitiae condemnaberis.\' nihil tam facile, quam uilem plebiculam et indoctam contionem linguae uolubilitate decipere, quae, quidquid non intellegit, plus miratur. Marcus Tullius, ad quem pulcherrimum illud elogium est: \'Demosthenes tibi praeripuit, ne esses primus orator, tu illi, ne solus\', in oratione pro Quinto Gallio quid de fauore uulgi et de inperitis contionatoribus loquatur, adtende: his autem ludis — loquor enim, quae sum ipse nuper ex
Abbreviated transcription (Latin):
Pascite eũ qui in uob̃ est gregenidei. pro.¬
iudentes non coacte sed sp̃ontanee scđ̾m
dm̃: Neq turpis lucrigratia. sed uoluti.¬
tarie. Neq ut dominantes inclericis.
sed forma facti gregi ex animo. Ut cum
apparuerit princeps pastorũ: ꝑcipiatis
im marcescibilem coronam głȩ. Pessimȩ
consuetudinis est in quib dam ecclesus
tacere presbiteros. & presentib epĩs non
loqui: quasi aut inuideant. aut dedig.¬
nentur audire. Et si alii inquit fuerit
reuelatum sedenti : prior taceat. Potes.¬
tis enim ꝑ singulos propb̾are: ut om̃s
discant. o omnes consolentur. Et sp̃s
prophetarum. ꝓphetis subditus est.¬
Lon enim dissensionis est d̾s̃. sed pacis.
Gloria patris est. filius sapiens. Gaudeat
ep̃s iudicio suo. cum tales xp̃o elegerit
sacerdotes. Docente eoin ȩccła: non cla¬
mor populi. sed gemitus suscitetur.
Lacrimȩ auditorũ: laudes tuȩ sint.
conditussit. Nolo te declamatorem
esse. & rabulam. garrulumq. sed
misterii peritum. & sacramentorum

Expanded text:
te qui est in vobis gregem Dei: providentes non coacte: sed spontanee secundum Deum. Neque turpis lucri gratia: sed voluntarie. Neque ut dominantes in clericised forma facti gregi et ex animo, ut, cum apparuerit princeps pastorum, percipiatis mmarcescibilem gloriae coronam. pessimae consuetudinis est in quibusdam ecclesiis tacere presbyteros et praesentibus episcopis non loqui, quasi aut inuideant aut non dignentur audire. et si alii, inquit Paulus apostolus, fuerit reuelatum sedenti, prior taceat. potestis enim per singulos prophetare, ut omnes discant et omnes consolentur. et spiritus prophetarum prophetis subiectus est;non enim est dissensionis deus, sed pacis. gloria patris est filius sapiens: gaudeat episcopus iudicio suo, cum tales Christo elegerit sacerdotes.. Dicente te in ecclesia non clamor populi, sed gemitus suscitetur; lacrimae auditorum laudes tuae sint; conditus sit. nolo te declamatorem esse et rabulam garrulumque, sed mysterii peritum et sacramentorum
Abbreviated transcription (Latin):
doctrinam est fidelem sermonem. Ut
possis exhortari in doctrina sana. et
contradicentes reiuncere. Permane in
his quȩ didicisti. & credita sunt tibi.
sciens a quo didiceris. paratus semper
ad satis factionem omni poscenti te rati.¬
onem de ea quȩ in te est spe. Non con.¬
fundant oꝑa tua sermonẽ tuum. Ne
cum in ȩcclesia loquaris. tacitꝰ quilibet
respondeat. Cur ergo hȩc ipse ñ facis:
Delicatus magister est: qui pleno uen.¬
tre. de ieiuniis disputat. Accusare aua¬
ritiã & latro pot̾est. Sacerdotis xp̃i. os.
mens. uitaq concordẽt. Esto subi ectꝰ
preposito tuo. & quasi animȩ parentẽ
suspice. Amare filiorum ẽ: timere ser¬
uorũ. Et si pater inquit sum. ubi est
honor meus : Si dñs ego sum. ubi est
timor meus : Pluratibi in eodem uiro
obseruanda sunt nomina. Monachus.
pontifex. auunculus. Sed & epis copi
sacerdotes se sciant eẽ: non dños. Hono.
ep̃i honorentur. Scitum illud est ora.¬

Expanded text:
doctrinam est, fidelem sermonem, ut doctrinam est, fidelem sermonem, ut possis exhortari in doctrina sana et contradicentes reuincere; permane in his, quae didicisti et credita sunt tibi, sciens, a quo didiceris, paratus semper ad satisfactionem omni poscenti te rationem de ea, quae in te est, spe. non confundant opera sermonem ttmm, ne, cum in ecclesia loqueris, tacitas quilibet respondeat: \'cur ergo haec ipse non facis?\' delicatas magister est, qui pleno uentre de ieiuniis disputat; accusare auaritiam et latro potest; sacerdotis Christi mens osque concordent. esto subiectus pontifici tuo et quasi animae parentem suspice; amare filiorum. timere seruorum est: et si pater sum, inquit, ubi est honor meus? et si dominus ego sum, ubi est timor meus? plura tibi in eodem uiro obseruanda sunt nomina: monachus, pontifex, auunculus. sed et episcopi sacerdotes se sciant esse, non dominos: honoreepiscopis deferatur. scitum illud est ora
Abbreviated transcription (Latin):
Noui & genera. & nomina piscium. in
quo littore concha collecta sit Calleo.
saporib auiũ discerno prouincias. et
ciborum ꝑ̃ciosorũ enormitas mei raritas.
ac nouissime dampna ipsa delectant.
Uuidio prȩterea insenes. & anꝰ abso: lib̾is.
quorundam turpe seruitiũ. Ipsi appo.
lentiã stomachi. & segiienta pulmonis.
manu propria suscipunt. Pauent ad in
troitum medici. trementibq labus.
an cõmodius habeant sciscitantur. Et
si paululũ senex uegetior fuerit: peri¬
clitantur. ac simulata letitia mens in¬
trinsecus auara torquetur. Timent enĩ
ne ꝑdant ministerium: o uiuacem
senem matusalȩ annis cõparanit. O quan¬
ta apud dm̃ merces. si in prȩsenti p̃tium
non syerarent. Quantis sudorib here.¬
ditas cassa expetitur : Minore labore
margaritum xp̃i emi poterãt. Diuinas
scripturas sȩpius lege: immo nunquam.
de manib tuis sac̾ra lectio deponatur.
Disce quod doceas. obtine eũ qui scđm

Expanded text:
Novi et genera et nomina piscium, in Novi et genera et nomina piscium, in quo littore coneha lecta sit calleo: saporibus avium discerno provincias; et ciborum pretiosorum me raritas, ac novissime damna ipsa delectant. Audio praeterea in senes, et anus absque liberis, quorumdam turpe servitium. Ipsi apponulentiam stomachi, et phlegmata pulmonis, manu ptroitum medici trementibusque labiis, an commodius habeant, sciscitantur et, si paululum senex uegetior fuerit, periclitantur ac simulata laetitia mens intrinsecus auara torquetur. timent enim, ne perdant ministerium, et uiuacem senem Mathusalae annis conparant. o quanta apud dominum merces, si in praesenti pretium non speraret! quantis sudoribus hereditas cassa expetitur! minori labore margaritum Christi emi poterat. Diuinas scripturas saepius lege, immo numquam de manibus tuis sacra lectio deponatur. disce, quod doceas; obtine eum, qui secundum
Abbreviated transcription (Latin):
laus bonoꝵ sit. Pudet dicere. Sacerdotes
idoloꝵ mumi. & aurige. & scorta heredi.¬
dates capiunt: solis clericis & monachis.
hoc lege ꝓhibitum est. & prohibetur. ñ
a ꝑsecutorib. sed a principib xp̃ianis.
Nec de lege conqueror: sed doleo cur
meruimus hanc legem. Cauteriũ bonũ
est. Sed quo michi uulnus ut indigeã
cauterio: Prouida. seueraq legis cautio.
sed tam̃ nec sic refrenatur auantia. Per
fidis cõmissa legib illudimus: et quasi
maiora sint imꝑatoꝵ scripta. quã xp̃i.
leges tuemus : & euangłia contemp.¬
nimus. Sit heres sit mater filioꝵ. id est
gregis sui ȩccła. quȩ illos genuit. & nu-¬
t᷑riuit. & pauit. Quid nosꝰ inserimus
int̾ matrem & liberos : Głõria ep̃i est.
omniũ sacerdotum. ꝓpriis studere diui-¬
tiis. Natus in paupere domo. & in tugu¬
rio rusticano. qui uix milio & cibario
pane. rugientem saturare uentrẽ pote.¬
ram: Nunc symilam & mella fastidio.

Expanded text:
laus bonorum sit. Pudet dicere: sacerdotes laus bonorum sit. Pudet dicere: sacerdotes idolorum, mimi et aurigae et scorta hereditates capiunt; solis clericis et monachis hoc lege prohibetur et prohibetur non a persecutoribus, sed a principibus Christianis. nec de lege conqueror, sed doleo, cur meruerimus hanc legem. cauterium bonum est, sed quo mihi uulnus, ut indigeam cauterio? prouida seueraque legis cautio, et tamen nec sic refrenatur auaritia. per fideicommissa legibus inludimus et, quasi maiora sint imperatorum scita quam Christi, leges timemus, euangelia contemnimus. sit heres, sed mater filiorum, id est gregis sui, ecclesia, quae illos genuit, nutriuit et pauit. quid nos inter matrem et liberos? GLORIA EPISCOPI EST, omnium Sacerdotum est, propriis studere divtiis. Natus in paupere domo, et in tugurio rusticano; qui vix milio et cibario pane, rugientem saturare ventrem poteram, nunc similam et mella fastidio.
Abbreviated transcription (Latin):
socios: quoꝵ contubernio ñ infameris.
Si lector. si accolitꝰ. si psaltes te sequit᷑.
non ornentur uestib sed morib. Nec
calamistro crispent comas. sed pudiciti¬
am habitu polliceantur. Solus cũ sola.
rius.ẽ. aliquid loquendũ: habet nutricem.¬
habet maiorem domꝰ uirginẽ. uiduã. ma
ritatã. Non est tã in humana ut nullum
p̃ter te habeat. cui se audeat credere. Ca¬
ueto om̃s suspitiones. & quiꝰquid ꝓbabi¬
liter fingi potest. Ne fingatur ante deuita.
Crebra munuscula & sũdariola & fascio¬
cibos. blandasq & dulces litterulas sẽz
amatoꝵ in comȩ diis erubescimꝰ. in seculi
hominib detestamur. Quanto magis u
clericis & inmonachis. quoꝵ & in sacerdo.¬
tio ꝓpositũ. & in ꝓposito ornat᷑ sacerdotiũ:
Nec hoc dico. quod aut inte. aut in scĩs
uiris ista formidem: sed quod in omni
ꝓposito. & in om̃i gradu ce sexu. boni &
mali reperiantur: maloꝵq condẽpnatio.

Expanded text:
socios, quorum contubernio non infameris. socios, quorum contubernio non infameris. Si Lector, si Acolytus, si Psaltes, te sequitur, non ornentur veste, sed moribus: nec calamistro crispent comas; sed pudicitiam habitu polliceantur. SOLUS CUM SOLA, rius est aliquid loquendum, habet nutricem majorem domus, virginem, viduam, vel maritam: non est tam inhumana, ut nullum praeter te habeat, cui se audeat credere. Caveto omnes suspiciones, et quidquid probabiliter fingi potest, ne fingatur, ante devita. CREBRA MUNUSCULA, et sudariola, et fasciocibos, blandasque et dulces litterulas sanctamatorum, in Comoediis erubescimus, in saeculi hominibus detestamur: quanto magis in clericis monachis, quorum et sacerdotium proposito et propositum ornatur sacerdotio! nec hoc dico, quod aut in te aut in sanctis uiris ista formidem, sed quod in omni proposito, in omni gradu et sexu et boni et mali repperiantur malorumque condemnatio
Abbreviated transcription (Latin):
nunquã mulierũ pedes terant. Om̃s
puellas &e uirgines xp̃i. aut ȩqualit̃ igno¬
ra: aut ȩqualit dilige. Uide ne sub eodẽ
tecto manseris : & neͦ in preterita castitate
mnfidas. Nec dauid sanctior. nec salomo¬
ne potes eẽ sapientior. Mem̃to semꝑ quod
paradisi colonũ. de possessione sua muli¬
er eiecerit: Agrotanti tibi scs quilibet fr̃
assistat. & germana uł mat̾. aut ꝓbate
quȩlibet apͦud om̃s fidei. Quodsi huus.¬
cemodi ñ fuerint consangiunitatis casti.¬
moniȩ q ꝑsonȩ: multas anus nutrit ec¬
clesia quȩ &e officiũ p̾beant. & beneficiũ
accipiant ministrando: Ut infirmitas
quoq tua fructũ habeat elemosinȩ.
Scio quosdã conualusse corpore. & ani.¬
mo ȩgrotare coepisse. Periculose tibi mi¬
nistrat femina : cuiꝰ uultũ frequenter
attendis. Si ꝓpt̾ officiũ clericatus. aut
uidua a te uisitatur aut uirgo. nunꝗͣ
domũ solus introeas. talesq Habeto¬

Expanded text:
numquam mulierum pedes terant. omnes numquam mulierum pedes terant. omnes puellas et uirgines Christi aut aequaliter ignora aut aequaliter dilige. ne sub eodem tecto manseris; ne in praeterita castitate confidas. nec Dauid sanctior nec Salomone potes esse sapientior; memento semper, quod paradisi colonum de possessione sua mulier eiecerit. aegrotanti tibi sanctus quilibet frater adsistat et germana uel mater aut probatae quaelibet apud omnes fidei. quodsi huiusce modi non fuerint consanguinitatis castimoniaeque personae, multas anus nutrit ecclesia, quae et officium praebeant et beneficium accipiant ministrando, ut infirmitas quoque tua fructum habeat elemosynae. scio quosdam conualuisse corpore et animo aegrotare coepisse. periculose tibi ministrat, cuius uultum frequenter adtendis. si propter officium clericatus aut uidua tibi uisitatur aut uirgo, numquam domum solus introeas talesq
Abbreviated transcription (Latin):
quasi leuita & sacerdos uiuo de decimis.
& altario seruiens. altaris oblatione sus¬
tentor.: habens uictum & uestitum his
contentꝰ ero. & Nudã crucẽ. nudꝰ sequar.
Obsecro itaq te &x repetens iterũ iterũq
monebo. Ne officiũ clericatus genꝰ arro.¬
t̃ est Ne lucra scłi in xp̃i quęras militia.
ue plus habeas. quã quando clericus ẽe
cepisti. & dicatur tibi. clerici eoꝵ non
ꝓderunt eis. Mensulã tuã paupores
& ꝑegrini. & cũ illis xp̃m conuiua esse¬
nouerif. Negotiatorẽ clericũ. & ex in.¬
ope diuitẽ. & ex ignobili głosũ. quasi
quandã pestem fũge. Corrũpunt mo¬
res bonos confabulationes pessime.
Tu autẽ aurũ contẽpnis: alius diligit.
Tu calcas opes: alius sectatur. Tibi cordi
est silentiũ. mansuetudo: secretum. Illi
uerbositas. attrita frons. fora placent.
& plateȩ. ac mediocriũ tabernȩ. In
tanta morũ discordia. quȩ potest esse
concordia : Hospitiũ tuũ. aut raro aut

Expanded text:
quasi leuita et sacerdos uiuo de decimis quasi leuita et sacerdos uiuo de decimis et altari semiens altaris oblatione sustentor, habens uictum et uestitum his contentus ero et nudam crucem nudus sequar. obsecro itaque te, et repetens iterum iterumque monebo, ne officium clericatus geid est, ne lucra saeculi in Christi quaeras militia, ue plus habeas, quam quando clericus esse coepisti, et dicatur tibi: cIeri eorum non proderunt eis. mensulam tuam pauperes et peregrini et cum illis Christus conuiua nouerit; negotiatorem clericum et ex inope diuitem et ex ignobili gloriosum quasi quandam pestem fuge. corrumpunt mores bonos confabulationes pessimae. tu aurum contemnis, alius is diligit; tu calcas opes, ille sectatur; tibi cordi est silentium, mansuetudo, secretum, illi. uerbositas, adtrita frons, fora placent et plateae ac medicorum tabernae: in tanta morum discordia quae potest esse concordia? hospitiolum tuum aut raro aut
Abbreviated transcription (Latin):
copulato. ut cũ ille te monachũ erudie-¬
rit. Hicclericũ doceat eẽ ꝑfectũ. Igit᷑
olericꝰ qui ꝯp̃i seruit ȩccłȩ interp̃tet᷑
primo uocabulũ suũ. & nominis de¬
fiuitione plata: nitatur ẽẽ quod dicit᷑.
Si eñi cleros grece. sors latine appellat᷑.
ꝓptea uocantur clerici. uel quia de
sorte sunt dñi. uł quia dñs ipse sors.¬
id est pars clericorũ est. Qui aut̃ uel
ipse pars dñi ẽ. uel dñm partẽ habet:
talẽ se exhibere debet ut & possideat
dñm:  ipse possideatur a dño. Qui dñm
possidet. & cũ ꝓpħadicit. Pars mea dñs.
nichil extra dñm hab̾e potest. Quodsi
quippiã aliud habuerit preter dũm:
pars eius non erit dñs. Uerbigratia. Si
aurũ. si argentũ. si possessiones. si ua.¬
riam supellectilem eũ his partib: dñs
pars eius fieri non potest. Si autẽ ego
pars dñi sũ. & funiculus hereditatis eiꝰ
Nec accipio partẽ int̾ ceteras tribus. sed

Expanded text:
copulato, ut, cum ille te monachum erudiecopulato, ut, cum ille te monachum erudierit, hic clericum doceat esse perfectum. Igitur clericus, qui Christi seruit ecclesiae, interpretetur primum uocabulum suum et nominis definitione praelata nitatur esse, quod dicitur. si enim κλη̑ρος Graece \'sors\' Latine appellatur, propterea uocantur clerici, uel quia de sorte sunt domini uel quia did est, pars clericorum est. Qui autem vel ipse pars Domini est, vel Dominum partem habet, talem se exhibere debet, ut possideat Dominum, et ipse possideatur a Domino. Qui Dominum possidet et cum propheta dicit: pars mea dominus, nihil extra dominum habere potest, quod, si quippiam aliud habuerit praeter dominum, 20 pars eius non erit dominus. uerbi gratia, si aurum, si argentum, si possessiones, si uariam supellectilem, cum his partibus dominus pars eius fieri non dignatur. si autem ego pars domini sum et funiculus hereditatis eius nec accipio partem inter ceteras tribus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tiarũ flosculos. uerboꝵ lenocinia : et ꝑ
fines capituloꝵ singuloꝵ acuta quȩdã
breuit᷑q conclusa. quȩ plausus & clamo¬
res excitent audientũ. Amplexet᷑ me
modo sapientia. & abysac nr̃a quȩ nũꝗͣ
senescit in meo requiescat sinu. Impollũ.
ret. semꝑq parturiat incorrupta est.
infine mundi quando iuxta ꝓpħam za.¬
chariam. stultus pastor eẽ coeꝑit: sapi¬
entia decrescente. refrigescat caritas
multoꝵ. Audi igitur. ut beatꝰ cypria¬
nus ait. Non disserta. sedfortia. Audi
frẽm collegio. patrẽ semo. qui te ab in¬
cunabulis fidei usq ad ꝑfectam ducat
etatẽ: oe ꝑsingulos gradus uiuendi p̃.¬
cepta constituens. int̾ceteros erudiat.
Scio quidem ab auunculo tuo beato
heliodoro. qui nunc pontifex xp̃i est.
te & didicisse quȩ sc̃a sunt: ot cotidie dis¬
cere. Normãq uitȩ eiꝰ exẽplũ habere
uirtutũ. Sed & nr̃a qualia cũq sirit
suscipe. & libellum hunc libello illius

Expanded text:
tiarum flosculos, verborum lenocinia, et per tiarum flosculos, verborum lenocinia, et per fines capitulorum singulorum acuta quaedam breviterque conclusa, quae plausus et clamores excitent audientium. Amplexetur me modo sapientia, et Abisag nostra, quae nunquam senescit, in meo requiescat sinu. Impolluta ret, semperque parturiat, incorrupta est. in fine mundi, quando juxta Prophetam Zachariam, stultus pastor esse coeperit, sapientia decrescente, refrigescet caritas multorum . Audi igitur, ut Beatus Cyprianus ait, non disfratrem collegio, patrem senio, qui te ab incunabulis fidei usque ad perfectam ducat aetatem et per singulos gradus uiuendi praecepta constituens in te ceteros erudiat. scio quidem ab auunculo tuo, beato Heliodoro, qui nunc pontifex Christi est, te et didicisse, quae sancta sunt, et cotidie discere normamque uitae eius exemplum habere uirtutum; sed et nostra, qualiacumque sunt, suscipe et libellum hunc libello illius
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. ut significet calere sapientiam.
& diuina lectione feruere. Qđ licet do.¬
minici sanguinis indicet sacramentũ.
tam̃ & feruorem ostendit sapientiȩ.
Unde & obstetrix illa ingenesi. coccum
ligat in manu phares : qui ab eo quod
parietẽ diuiserat duos aute popłos
separantẽ. duuisoris id est phares sorti-¬
tus. ẽ. nom̃. Et raab meretrix intr pũ
eccłȩ resticulã misteria sanguinis conti.¬
nentẽ. ut iericho pereunte saluaretur:
appendit. Et in alio loco. de uirisscĩs
scriptura cõmemorat. Hi sunt qͥ uenert̃
de calore domus patris rechab. Et dñs
nr̃ in euangłio. Ignẽ inquit ueni mit.¬
tere suꝑ t̾ram : & quẽ uolo ut ardeat.
Qui indiscipłoꝵ corde succensus: coge.¬
bat eos dicere. Nonne cornr̃m ar
dens erat in nob̾ tũ loqueret᷑ inuia. &
aꝑiret nob scripturas: Quorsum hȩc
tam longo repetita principio: Ne ame
quȩras p̾ueriles declamationes : senten.

Expanded text:
dicitur, ut significet calere sapientiam dicitur, ut significet calere sapientiam et diuina lectione feruere; quod, licet dominici sanguinis indicet sacramentum, tamen et feruorem ostendit sapientiae. unde et obstetrix illa in Genesi coccinum ligat in manu Phares, qui ab eo, quod parietem diuiserat duos ante populos separantem, \'diuisoris\', id est \'Phares\', sortitus est nomen. et Raab meretrix in typo ecclesiae resticulam mysteria sanguinis continentem, utHiericho pereunte saluaretur, adpendit. et in alio loco de ums sanctis scriptura commemorat: hi sunt Cinaei, qui uenerunt de Calore domus Rechab. et dominus noster in.euangelio: ignem, inquit, ueni mittere in terram et quam uolo, ut ardeat! qui in discipulorum corde succensus cogebat eos dicere: nonne cor nostrum erat ardens in nobis, dum loqueretur in uia et aperiret nobis scripturas? Quorsum haec tam longo repetita principio? ne a me qu
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatẽ tribunalium in theathri fauo.¬
rẽ uerteret. Nec mirũ cũ etia catoroma.¬
Ni generis disertissimus censorius iam
& senex. grecas litteras nec erubuerit:
Nec desperauerit discere. Certe homerꝰ
refert. quod de lingua nestoris iã uetuli
& pene decrepiti: dulcior melle oratio
fluxerit. Sed & ipsuis abrsac nominis
sacram̃tũ : sapientiã senũ indicat ãplio¬
rem. Interp̃tatur enĩ pat̾ mĩs suꝑfluuis.
uł patris mei rugitus. Uerbũ suꝑfluũ
ambiguũ est : & in p̾senti loco uirtutem
sonat. quod amplior sit in senib & re¬
dundans ac larga sapientia. In alio aut̃
loco suꝑfliuis quasi non necessarius po-¬
nitur. Abysac aut̃. id est rugitꝰ ꝓprie
nuncupatur. cũ maris fluctus resonañ:
ut e ita dicã de pelago ueniens fremitus
audit᷑. Ex quo ostenditur abundantissi.¬
nũ & ultra humanã uocẽ duini ser¬
monis insemb tonitruũ commorari.
Porro sunamitis in lingua nr̃a coccinea

Expanded text:
ueritatem tribunalium in theatri fauoueritatem tribunalium in theatri fauorem uerteret. nec mirum, cum etiam Cato, Romani generis disertissimus, censorius iam et senex, Graecas litteras nec erubuerit nec desperauerit discere. certe Homerus refert, quod de lingua Nestoris iam uetuli et paene decrepiti dulcior melle oratio fluxerit. sed et ipsius \'Abisag nominis sacramentum sapientiam senum indicat ampliorem. interpretatur enim \'pater meus superfluus\' uel \'patris mei rugitus.\' uerbum \'superfluum\' ambiguum est et in praesenti loco uirtutem sonat, quod amplior sit in senibus et redundans ac larga sapientia, in alio autem loco \'superfluus\' quasi \'non necessarius\' ponitur. \'sag\' autem, id est \'rugitus\', proprie nuncupatur, cum maris fluctus resonant et, ut ita dicam, de pelago ueniens fremitus auditur. ex quo ostenditur abundantissimum et ultra humanam uocem diuini sermonis in senibus tonitruum commorari. porro \'Somanitis1 in lingua nostra \'coccinea\'
Abbreviated transcription (Latin):
usu tritior. ꝓcessu temporis sapientior:
& ueterũ studioꝵ dulassimos fructus
metit. Unde & sapiens ille uir greciȩ
temistocles. cũ expletis centũ septem
annis se mori cernetet: dixisse fertur
dolere quod tunc egrederetur de uita.
quando sapere coepisset. Plato anno
octogesimo primo scribens. mortuus ẽ.
Socrates nonaginta nouẽ annos in
docendi scribendiq labore cõpleuit.
Taceo ceteros philosophos. pythagorã.
democritũ. xenocratem. zenonemꝰ.
cleantẽ. qui iã in ȩtate longeua. iN
sapientiȩ studiis floruerunt. Ad poe¬
tas uenio. homeriu esiodũ. symonidẽ.
S tesicorũ. qui grandi sonitu. cigneũ nescio
quid. & solito dulcius uicina morte cecinẽt.
Sophocles cũ ꝓpt̾ nimiã senectutẽ. & rei
familiaris negligentiã a filiis argueretur
amentiȩ: uedippi fabulã quã nuꝑ scrip¬
serat recitauit iudicib. & tantũ sapientiȩ
mȩtate iam fracta specimen dedit: ut se¬

Expanded text:
usu tritior, processu tem poris sapientior usu tritior, processu tem poris sapientior et ueterum studiorum dulcissimos fructus metit. unThemistocles, cum expletis centum septem annis, se mori cerneret, dixisdolere quod tunc egrederetur e vita quando sapere coepisset; Plato etiam octogesimo anno, scribens mortuus est; socrates nonaginta et nouem annos in docendi scribendique labore conpleuit; taceo ceteros philosophos, Pythagoram, Democritum, Xenocratem, Zenonem, Cleanthem, qui iam aetate longaeua in sapientiae studiis floruerunt: ad poetas uenio, Homerum, Hesiodum, Simonidem, Stesichorum, qui grandes natu cygneum nescio quid et solito dulcius uicina morte cecinerunt. Sophocles, cum propter nimiam senectutem et rei familiaris neglegentiam a filiis accusaretur amentiae, Oedipi fabulam, quam nuper scripserat. recitauit iudicibus: et tantum sapientiae in aetate iam fracta specimen dedit, ut se
Abbreviated transcription (Latin):
crescente sola sapientia. decrescunt ce¬
illucq discursus: peregrinoꝵ susceptio.
defensio pauperũ. standi in oratio¬
ne ꝑ seuerantia. uisitatio languentiũ:
labor manuũ unde prebeantur ele¬
mosinȩ. Et ne sermonẽ lonquis trahã.
cuncta quȩ ꝑcorpus exercentur. fra¬
cto corpore minora fiunt. Nec hoc
dico quod inuiuenib & adhuc solidi¬
oris etatis. his dum taxat qui labore
& ardentissimo studio. uite quoq sc̃i¬
moniã. & orationis addm̃. frequent̃
scientiam consecuti sunt: frigeat sapi¬
entia. quȩ inplerisq senib ȩtate mar¬
cescit. sed quod adolescentia quȩ mul¬
ta corporis bella sustinet. & inder in¬
centiua uitioꝵ o carnis titillat̾iones
quasi ignis in lignis uiridib suffocet᷑.
& suũnon possit explicare fulgorem.
Senectus uero rursus ad omn̾ẽ eoꝵ
qui adolescentiã suã honestis artib in¬
struxerunt. & in lege dñi meditati
sunt die ac nocte: ętate fit doctior.

Expanded text:
increscente sola sapientia decrescunt ceincrescente sola sapientia decrescunt ceillucque discursus, peregrinorum susceptio, defensio pauperum, standi in oratione perseuerantia, uisitatio languentium, labor manuum, unde praebeantur elemosynae, et, ne sermonem longius traham, cuncta, quae per corpus exercentur, fracto corpore minora fiunt. nec hoc dico, quod in iuuenibus et adhuc solidioris aetatis, his dumtaxat, qui labore et ardentissimo studio, uitae quoque sanctimonia et orationis ad deum frequentia scientiam consecuti sunt, frigeat sapientia, quae in plerisque senibus aetate marcescit, sed quod adulescentia multa corporis bella sustineat et inter incentiua uitiorum et carnis titillationes quasi ignis in lignis uiridioribus suffocetur et suum non possit explicare fulgorem. senectus uero — rursus admoneo — eorum, qui adulescentiam suam honestis artibus instruxerunt et in lege domini meditati sunt die ac nocte, aetate fit doctior,
Abbreviated transcription (Latin):
annos non gentos. Non dico senilib.
sed pene iamꝰ cariosis artub. Nequa¬
quã puellares quȩsiere complexus.
Certe moyses dux isrłitici popłi.
centũ uiginti annos habebat: et
sefforam non mutauit. Que ẽ igit᷑
ista sunamitis uxor. & uirgo. tamꝰ
feruens ut frigidum cale faceret.¬
& dam scã ut c̃alentẽ ad libidinem
non ꝓuocaret. Exponat sapientis.¬
simus salomon patris sui delitias.
& pacificus. bellatoris uiri enarroe
amplexꝰ. Posside sapientiã. posside
intelligentiã. Ne obliuiscaris.
& ne declinaueris auerbis oris mei
ne dereliqueris eã &e app̃hendet te.
ama illã & seruabit te. Principiũ sapi¬
entiȩ posside sapientiã: & in om̃i pos¬
sessione tua.posside intelligentiã. Cir¬
cũda illam. & exaltabit te. honora
illã. & amplexabitur te. Ut det capi.¬
ti tuo coronã gratiarũ: corona quoq
delitiarũ ꝓtegat de. Om̃s pene iurtu¬
tes corporis. mutantur in senib et

Expanded text:
annos nongentos non dico senilibus, annos nongentos non dico senilibus, sed paene iam cariosis artubus nequaquam puellares quaesiere conplexus; certe Moyses, dux Israhelitici populi, centum uiginti annos habebat et Sephoram non mutauit. Quae est igitur ista Somanitis uxor et uirgo tam feruens, ut frigidum calefaceret, tam sancta, ut calentem ad libidinem non prouocaret? exponat sapientissimus Salomon patris sui delicias et pacificus bellatoris uiri narret amplexus: posside sapientiam, posside int.ellegentiam. ne obliuiscaris et ne declinaueris a uerbis oris mei et ne dereliqueris eam et adprehendet te; ama illam et seruabit te. principium sapientiae: posside sapientiam et in omni possessione tua posside intellegentiam; circumda illam et exaltabit te; honora illam et amplexabitur te, ut det capiti tuo coronam gratiarum, corona quoque deliciarum protegat te. omnes paene uirtutes corporis mutantur in senibus et
Abbreviated transcription (Latin):
Quod ne de gentili tantũ litteratura
ꝑferre uideamur : diuinoꝵ uolumi.¬
nũ sacram̃ta cognosce. Dauid an¬¬
nos natus septuaginta bellicosꝰ quon¬
dã uir: senectute frigente ñ poterat
calefieri. Queritur itaq puella de
sunamitis. quȩ cũ rege dormiret: &¬
senile corpꝰ calefacerce. Nonut tibi
uidetur si occident̾e sequaris litterã.
uł figmentũ ẽẽ de muno. uł athella¬
rum ludicro Frigidus senex obuol.¬
uitur uestib : & nisi cõplexu ado¬
lescentulȩ non tepescit. Yiuebat ad¬
huc bersabee. & suꝑerat abigahiel:
et reliquȩ uxores. & concubine. quas
scriptura cõmemorat. Onĩs quasi fri¬
gidȩ repudiantur: & in unius tantũ¬
adolescentulȩ grandeuus calescit am¬
plexib. Abrahã multo dauid senior
fuit. & tam̃ uiuente sarra: aliã non
quȩ siuit uxorẽ. Isaac duplices dauid
annos habuit. & cum rebecca iam
uetula nunquã frigescit. Taceo de
priorib ante diluiũ uiris. qui post

Expanded text:
Quod ne de gentili tantum litteratura Quod ne de gentili tantum litteratura proferre uideamur, diuinorum uoluminum sacramenta cognosce. Dauid annos natus septuaginta, bellicosus quondam uir, senectute frigente non poterat calefieri. quaeritur itaque puella de Somanitis, quae cum rege dormiret et senile corpus calefaceret. nonne tibi uidetur, si occidentem sequaris litteram, uel figmentum esse de mimo uel Atellanarum ludicra? frigidus senex obuoluitur uestimentis et nisi conplexu adulescentulae non tepescit. uiuebat adhuc Bersabee, supererat Abigea et reliquae uxores eius et concubinae, quas scriptura commemorat: omnes quasi frigidae repudiantur, in unius tantum grandaeuus calescit amplexibus. Abraham multo Dauid senior fuit et tamen uiuente Sarra aliam non quaesiuit uxorem; Isaac duplices Dauid annos habuit et cum Rebecca iam uetula numquam refrixit; taceo de prioribus ante diluuium uiris, qui post
Abbreviated transcription (Latin):
nepotiane Rm̃e. litteris trads.¬
marinis. & crebro petis: ut
tibi breui uolumine digerã
precepta uiuendi. et qua ratione
is qui huiꝰ scłi militia derelicta.
uł mon achus coeperit ẽẽ uł clericꝰ
rectum xp̃i tramitem teneat: Ne
ad diuersa uitiorũ diuerticula
rapiatur. Dum eẽm adoles cens.
immo pene puer. & primos impetꝰ
lasciuientis etatis heremi duritia
refrenarẽ : scripsi ad auunculũ tuũ
sc̃m heliodorũ exhortatoriã epłam.
plenã lacrimis quȩrimoniisq. et
quȩ deserti sodalis monstraret affec.¬
tum. Sedinillo oꝑe ꝓętate tunc
lusimus: & calentib ad huc rethorũ
studiis atq doctrinis. quȩdã scola¬
stico flore depinximꝰ. Nunc iã cano
capite & arata rugis fronte. &e instar
boum pendentib amento palearib.
frigidus obsistit circũ precordia san¬
gus. Unde & alioloco hoc idẽ poeta
canit. Omĩa fert ȩtas. amimũ quoq.
Et post modicũ. Nunc oblita mͥ tõt
carmina. uox quoq mera iã fugit. ueso¬

Expanded text:
Nepotiane carissime,litteris transmarinis et crebro petis, ut tibi brevi volumine digeram praecepta vivendi et, qua ratione is, qui saeculi militia derelicta vel monachus coeperit esse vel clericus, rectum Christi tramitem teneat, ne ad diversa vitiorum diverticula rapiatur. Dum essem adulescens, immo paene puer, et primos impetus lascivientis aetatis heremi duritia refrenarem, scripsi ad avunculum tuum, sanctum Heliodorum, exhortatoriam epistulam plenam lacrimis querimoniisque et quae deserti sodalis monstraret affectum. sed in illo opere pro aetate tunc lusimus et calentibus adhuc rhetorum studiis atque doctrinis quaedam scolastico flore depinximus. nunc iam cano capite et arata fronte, ad instar boum pendentibus a mento palearibus frigidus obsistit circum praecordia sanguis. unde et in alio loco idem poeta canit: omnia fert aetas, animum quoque et post modicum: nunc oblita mihi tot carmina, uox quoque Moerim iam fugit.
Abbreviated transcription (Latin):
St̃ pͥncipatus humilitas ⁊ suꝑ¬
bia. Abscide suꝑbiam: tenens hu¬
milẽ principatũ. uermis ñ morit.
et ignis non extinguit᷑ uermisẽ
qͣs succendistis uobis. Omnes.N

Expanded text:
s principatus, humilitas et superbia. Abscinde superbiam, tene humile principatum. VERS. 43.et ignis non exstinguitur. Vermis, est quas succendistis vobis. Omnis enim
Abbreviated transcription (Latin):
ut sanguis eiꝰ custodia putredis
et mater uermiũ. hic consũmat᷑.
&e illic purgatorio igne examine
pare non audet et confiteri. ne de
synagoga eiciat᷑ diligens głam ho.¬
minũ magis qͣm dei. habete ĩ uoᷤᷤ
sal. et pacem habete inter uos.
Salsitudinẽ correptionis amor
ꝓximi temperet. et dilectionem
ꝓximi sal iusticie condiat. Et ĩ do¬
mo iterũ discipuli eiꝰ interrogabẽt
eũ de eodẽ. et hoc ꝓprie. Iterata
sciencie ũbi. ñ fastidium s esuri¬
em et sitim p̾stant ut ẽ illud sa¬
piencie. Qui edunt me adhuc e¬
surient.et qͥ bibunt me aohuc si¬
cient. Melliflua sapientiȩ eloqa
gͦtata diligentiꝰ multimodũ sa¬
porem reddunt. Qnͣdo pluit dñs
manna ad manducandũ. sub so

Expanded text:
 sanguinis custodia putredinis, id est, mater vermium consumitur, et illic purgatorio igne examinatpare non audet et confiteri, ne de synagoga ejiciatur: diligens gloriam hominum magis, quam Dei. Habete in vobis sal, et pacem habete inter vos. Salsitudinem correctionis, amor proximi temperet, et dilectionem proximi sal justitiae condiat. Et in domo iterum discipuli ejus interrogabant eum de eodem. Et hoc proprie: in iterata scientia verbi non fastidium, sed esuriem et sitim praestat: ut est illud Sapientiae: Qui me comedunt, adhuc esurient, et qui me bibunt, adhuc sitient. Melliflua sapientiae eloquia gustata diligentius, multimodum saporem reddunt. Quando pluit Dominus manna ad manducandum sub so
Abbreviated transcription (Latin):
ticia ad luxuriã carnis ꝑtinet:
ẽei. Non sanat odm qd̃ calca¬
neo adhibetur. leiunio passio¬
nes teporis: oratione pestes sa
sentenciã qua dicit. & occisus ter¬
cia die resurget. Granũ frumẽti
morit᷑: ut multiplicuis colligat᷑.
Si non moritur solũ manet. Qui
cũ domieent interrogabat eos.
Qͥo inuia tractabatis: In uia enĩ
tractacio loco. pͥncipatuᷤ namq
ingredit᷑ sic deserit᷑. Et qͣmdui te¬
netur labitur: et incertũ ẽ inqͣ
mansione.i. in qua die finiat᷑. un¬
sit ur̃ minister. Bonũ ẽ tibi debi.¬

Expanded text:
titia ad luxuriam carnis pertinet: est ei. Non sanat oculum, quod calcaneo adhibetur. Jejunio passiones corporis, et oratione pestes sansententiae, qua dicit: Et occisus, tertia die resurget. Granum frumenti moritur, ut multiplicius colligatur: si non moritur, solum manet. Qui cum domi essent, interrogabat eos: Quid in via tractabatis? At illi tractatio loco. Principatus namque ut ingreditur, sic deseritur: et quamdiu tenetur, labitur: et incertum est in qua mansione, id est, in qua die finiatur. Unsit minister. Bonum est tibi debi
Abbreviated transcription (Latin):
eum. Exiens ab homine nũqͣm
reuertit᷑. si cor suũ clauis serra¬
uerit humilis caritatis. & osti¬
um obtinuerit hõ munitatis.
unde. ꝓpħa dicit. Estomͥ in desĩ
ꝓtectorẽ. & in locũ munitum
ut saluũ me facias. Et fc̃s ẽ ue¬
lt̃ mortuus. Sanatis enĩ đr. Mor
firmitas xp̃ianoꝵ ñ ẽ mors. s
mortis similitudo. Et cũ intro¬

Expanded text:
eo. Exiens ab homine, numquam revertitur, si cor suum clavis seraverit humilitatis, et charitatis: et ostium obtinuerit homo munitatis. Unde propheta dicit: Esto mihi in Deum protectorem et in locum munitum, ut salvum me facias. Et factus est sicut mortuus: firmitas Christianorum non est mors, sed mortis similitudo. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute. unus de turba af¬
ferc filiũ sp̃m hñtẽ inmundũ. &
reliqͣ. Quem ñ poterant discipli
curare: saluator curauit. Infideli.¬
tas utrorumq impediũt salutẽ.
stridet iracundia. arescit ignauia:
discerpit eum sp̃c appropinqͣntẽ
ad salutẽ. Quia ẽ ei esca dilecta qͦs
inuentrẽ suũ trahere desid̾at ꝑ
terrores. et dampna. ut fecit iob.
gentitis populꝰ. cui anatiuitate¬

Expanded text:
irtute unus de turba affert filium spiritum habentem immundum, et reliqua. Quem non poterant discipuli curare, Salvator curavit. Infidelitas utrorumque impedivit salutem. stridet iracundia, arescit ignavia. Discerpit eum spiritus appropinquantem ad salutem; quod est esca dilecta, quos in ventrem suum trahere desiderat, per terrores et damna: ut fecit in Job. gentilis populus, cui a
Abbreviated transcription (Latin):
iħu .i. salutis postulant᷑ cũ lacri¬
mis. Pater pueri aiebat.Credo
dñe. adiuua incredulitatẽ meã.
Credulitas nr̃a ut rostrata lingua
infirmata ẽi nisi innixa subsis¬
tat. Robori adiutoriũ dei. fides
cum lacrimis optata uota capit.
Ut ẽ. fiat tibi scd̾m fidem tuã. Et
cum uideret iħe currentẽ turbã
cominat᷑ꝰ ẽ: sp̃ui inmundo.Mi.¬

Expanded text:
st, salutis postulantur cum lacrymis? Pater pueri aiebat: Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam. Credulitas nostra, ut rostrata lingua infirma est, nisi innixa subsistat robori adjutorii Dei. Fides cum lacrymis, optata vota capit: ut est: Fiat tibi secundum fidem tuam. Et cum vidisset Jesus concurrentem turbam, comminatus est spiritui immundo
Abbreviated transcription (Latin):
aduersus eũ habuerat: mirantibus
cunctis atq laudantib. suspirans ai
Quid si ipsam audissetis bestiam sua
uerba resonantẽ: Nec hoc dico quod
sit aliquid in me tale: quod uł posso
uel uelis discere. sed quo ardor tus
& discendi studiũ. etiã absq nobi ps
ꝓbari debeat. Ingeniũ docile: & sine
doctore laudabise ẽ. Non quid iuci.¬
as: sed quid quȩras consideramꝰ. Moll
cera && ad formandum facilis. etiams
artificis && plastȩ cessent manus: tan¬
potest. Paulus apłs ad pedes gamalbi
legem morsi & ꝓpħas didicisse se gͥle¬
riãtur. ÷ ut armatus spiritalib telisꝰ
postea dicerde confidenter. Arma en
militiȩ nr̃ȩ non carnalia sunt. so¬
potentia do. ad destructionẽ cogtas¬

Expanded text:
aduersus eum habuerat, mirantibus aduersus eum habuerat, mirantibus cunctis atque laudantibus suspirans ait: \'quid, si ipsam audissetis bestiam sua uerba resonantem?\' Nec hoc dico, - quod sit aliquid in me tale, quod uel possis uel uelis discere, sed quod ardor. tuus et discendi studium absque nobis per se probari debeat; ingenium docibile et sidoctore laudabile est. Non quid invenias, sed quid quaeras, consideramus. Mollis cera et ad formandum facilis, etiam si artificis et plastae cessent manus, tampotest. Paulus Apostolus ad pedes Gamalielis legem Moysi et Prophetas didicisse se gloriatur, ut postea diceret confidenter: arma enim militiae nostrae non sunt carnalia, sed potentiadeo addestructionemmuniti
Abbreviated transcription (Latin):
xit echiopiam. ut grmnosophistas.
oe famosissimã men̾sam solis iuideret
insabulo. Inueuit ille uir ubiq quod
disceret: & semꝑ proficiens. semper se
melior fieroe. Seribit suꝑ hoc plenissine
octo uoluminib philostratus. Quid lo¬
quar de scłi hominib. cũ apłs paulus
uas electionis & magister gentiũ. qui de
conscientia tanti in se hospĩtis loquebat᷑.
an experimentũ quęritis eius qui in me
loquitur xp̃s : Post damascũ arabiãq
lustratas ascenderit ierosolimã ut uide.¬
ret petrũ. & manserit apud eũ dieb
quindecim. Hoc enĩ misterio ebdomadi
& ogdoa dis. futurus gentiũ predicator
instruendus erat. Rursumq post an.¬
nos quatuordecĩ assumpto barnaba
c& tito exposuerit apłis euangeliũ. qe
forte inuacuũ currer&: autͦ cucurril¬
set. Habet nescio quid latentis energi
uiua uax: & inaures discipłi de aucto.¬
ris ore transfusa fortius sonat. Unde &¬
eschines cum rhodi exularet. & lege.¬
retur illa demosthenis oratio. quam

Expanded text:
iuit, ut gymnosophistas et famosissimam Solis mensam uideret in sabulo. inuenit ille uir ubique, quod disceret, ut semper proficiens semper se melior fieret. scripsit super hoc plenissime octo uoluminibus Philostratus. Quid loquar de saeculi hominibus, cum apostolus Paulus, uas electionis et magister gentium, qui de conscieAn experimentum quaeritis ejus qui in me loquitur Christus? post Damascum Arabiamque lustratam, ascenderit Jerosolymam, ut videret Petrum, et manserit apud eum diebus quindecim. Hoc enim mysterio hebdomadis et ogdoadis, futurus Gentium praedicator instruendus erat. Rursumque post annos quatuordecim, assumpto Barnaba et Tito exposuerit Apostolis Evangelium, ne forte in vacuum curreret, 272 aut cucurrisset. Habet nescio quid latentis energiae viva vox; et in aures discipuli de auctoris ore transfusa fortius sonat. Unde Aeschines, cum Rhodi exularet et legeretur illa Demosthenis oratio, quam
Abbreviated transcription (Latin):
Frater ñ redimet. redimet᷑ homo: Et de
alio psalmo. Homonatus ẽ in ea: & ipse
fundauit eã altissimꝰ. Scio me ante hoc
ferme bienniũ. edidisse libros contra ioui¬
nianũ: quib uenientes e contrario quesi¬
ones. ubi apłs concedit scda matrimonu
scripturarũ auctoritate contriui. Et non
necesse est. eadem ex integro scribere: cũ
possis inde quȩ scripta su̾nt mutuare.
Hoc tantũ ne modũ egrediar epłȩ. te
admonitã uolo: cogitaᷤ te cotidie esse
moriturã. & nunquã de scđis nuptiis

Expanded text:
Frater non redimit, redimet homo, et de Frater non redimit, redimet homo, et de alio psalmo: Homo natus est in ea et ipse fundavit eam altissimus. Scio me ante hoc ferme biennium edidisse libros contra Iovinianum, quibus venientes e contrario quaestiones, ubi apostolus concedit secunda matrimonia, scripturarum auctoritate contrivi. Et non necesse est eadem ex integro scribere, cum possis inde, quae scripta sunt, mutuari Hoc tantum, ne modum egrediar epistulae, admonitam volo: cogita te cottidie esse morituram, et numquam de secundis nuptiis
Abbreviated transcription (Latin):
ut illud xsaiȩ uaticiniũ compleretur.
culã. omĩ israhelitico poͦpło ditiorem.
quȩ accipiens granũ sinapis. et mittens
fermentũ infarine satis trib. patris & filii
confessionẽ. sp̃s sc̃ĩ grã temperauit: &
duo minuta era mĩsit in garofilacium.
Quicquid habere poterat in substantia
sua. uniuersasq diuitias: ins utroq fidei
suȩ obtulit testam̃to. Hec sunt duoserapha
ter głificantia trinitatẽ. & inthesauro
ti ardens carbo cõphensus: purgat labia
peccatoris. Quid uetera repetam. & uir¬
tutes feminarũ de libris ꝓferã. cum possis
ł sc̃ã m arcella. quȩ respondens generi suo.
aliquid nobis de euangłio retułit. Anna
septẽ annis a uirginitate sua uixerat cũ
marito: ista septem mensib. Illa xp̃i ex.¬
pectabat aduentũ. ista tenet quem illa
susceꝑat. Illa uagientẽ tenebat. ista pre.¬
dicat triũ phantẽm. Illa loquebat᷑ de illo
om̃ib qui expectabant redemptionem
ierłm : hȩc cũ redemptis gentib clamitat.

Expanded text:
ut illud Esaiae uaticinium conpleretur: rculam, omni Israhelitico populo ditiorem, quae accipiens granum sinapis et mittens fermentum in farinae satis tribus patris et filii confessionem spiritus sancti gratia temperauit et duo minuta mquidquid habere poterat in substantia sua universasque divitias in utroque fidei suae obtulit testamento. Haec sunt duo seraphin ter glorificantia Trinitatem et in thesauroti ardens carbo conprehensus purgat labia peccatoris. Quid vetera repetam et virtutes feminarum de libris proferam, cum possis tibi sancta Marcella, quae respondens generi suo aliquid nobis de evangelio retulit. Anna septem annis a virginitate sua vixerat cum marito, ista septem mensibus; illa Christi expectabat adventum, ista tenet, quem illa susceperat; illa vagientem canebat; ista praedicat triumphantem; illa loquebatur de eo omnibus, qui expectabant redemptionem Hierusalem, haec cum redemptis gentibus clamitat:
Abbreviated transcription (Latin):
sa obtulerat. iN pugillo farris. seminariũ
sibi messis dñicȩ prȩparauit. Farina serit᷑.:¬
tritici mortuũ fuerat: ingentiũ uidua.
olei fluenta manabant. Legimꝰ iudith.
cui tam̃ placet uolum̃ recĩꝑe: uiduam
confectis ieiuniis & habitu lugubri sordi¬
datã. quȩ non lugelat mortuũ uirum.
sed squalore corporis sponsi quęrebat ad¬
uentũ. id̾o armatã gladio. manu cruen¬
tam dext̾ra. recognosco. caput olofernis
de mediis hostib reportatũ. Uincit uiros
femina. & castitas truncat libidinẽ: ha-¬
bituq repente mutato. uictrices sordes

Expanded text:
 et in pugillo farris seminarium sibi messis dominicae praeparauit. farina seritur ettritici ibi mortuum fuerat , et in gentium vidua olei fluenta manabant. Legimus in Judith si cui tamen placet volumen recipere viduam confectam jejuniis, et habitu lugubri sorditatam, quae non lugebat mortuum virum, sed squalore corporis, sponsi quaerebat adventum. Video armatam gladio manum, cruentam dexteram. Recognosco caput Holophernis de mediis hostibus reportatum . Vincit viros femina, et castitas truncat libidinem: habituque repente mutato, ad victrices sordes
Abbreviated transcription (Latin):
uilem atq periturã. pudicitia quȩ &
pretiosa & ȩterna ẽ polluatur: Si
habes liberos. Nuptias quid requiris :
Si non habes. quare exꝑta non metiuis
sterilitatẽ. & rem incertã certo p̃fers
pudori : Scribunt᷑ tibi nunc sponsali.¬
ciȩ tabulȩ: ut post paululũ testam̃¬
tũ facere cõpellaris. Simulabit᷑ ma-¬
riti infirmitas. & quod te moriturã
facere uolet: ipse uicturꝰ faciet. Aut
si euenerit ut & de secundo marito
habeas filios: domestica pugna. iNtes.¬
tinũ preliũ. Non licebit tibi amare
liberos. Nec ȩquis aspicere oculis. quos
genuisti. Clam porriges cibos: inui-¬
debit mortuo. & nisi oderis filios: ad.¬
huc eorsĩ amare uideberis patrem.
Quod si de priore uxore habens sobolẽ
te domũ introduxerit: etiã si clem̃tis¬
sima fueris. om̃s comoediȩ & muni.¬
tragoedi. & cominunes rethorũ loci.
innõuercã seuissimã declamabunt.
Si priuignus languerit & condolue.

Expanded text:
uilem atque perituram pudicitia, quae et uilem atque perituram pudicitia, quae et pretiosa et aeterna est, polluatur? si habes liberos, nuptias quid requiris? si non-habes, quare expertam non metuis sterilitatem et rem incertam certo praefers pudori? scribuntur tibi nunc sponsales tabulae, ut post paululum testamentum facere conpellaris. simulabitur mariti infirmitas et, quod te morituram facere uolet, ipse uicturus faciet. aut si euenerit, ut et de secundo marito habeas filios, domestica pugna, intestinum proelium. non licebit tibi amare liberos nec aequis aspicere oculis, quos genuisti. clam porriges cibos, inuidebit mortuo et, nisi oderis filios, adhuc eorum amare uideberis patrem. quodsi de priori uxore habens sobolem te domum introduxerit, etiamsi clementissima fueris, omnes comoediae et mimographi et communes rhetorum loci in nouercam saeuissimam declamabunt. si priuignus languerit et condoluerit