comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
negat has quisquis sequitur et bñ intelligit. Sĩa sensnũ blandnnẽ¬
ta contempint S felicem egrũ. Quare: quia non unio diluitur qłi
non rigorẽ pocionis sue ꝙͣ capati cipho mistũ renonat fracta ĩsuꝑ
glacie quia non ostrea illi luccrna in ip̃a mensa aꝑiũtur. quia
non circa tenacionẽ cius tummiltus coquoꝵ est ip̃os cũ obsomis fo¬
tos tñfferenciũ hoc enĩ iam iuxuria comenta est ne quis iam mic¬
pestat cibus ne quid pallato iam calloso parũ fuent tenare̾ tulina
ꝓsequitur O infelicem egrũ quod edet non cõcoquet Non iacebit ĩ
conspcu aꝑ ut iulis caro a mensa religatus nec in repositorio eius
pectora amũ totas enĩ iudere fastidiũ est congesta ponentur. Qd
tibi mali sc̃m est senabis tanꝙͣ eger ĩmo aliquando tamꝙͣ samis
Ded oĩa ista facile ꝑferemus sorbicionẽ aquã calidam et quidꝙ ali¬

Expanded text:
negat. Has quisquis sequitur et bene intellegit, omnia sensuum blandimennegat. Has quisquis sequitur et bene intellegit, omnia sensuum blandimenta contemnit. " O infelicem aegrum!" Quare? Quia non vino nivem diluit ? Quia non rigorem potionis suae, quam capaci scypho miscuit, renovat fracta insuper glacie? Quia non ostrea illi Lucrina in ipsa mensa aperiuntur ? Quia non circa cenationem eius tumultus cocorum est ipsos cum opsoniis focos transferentium ? Hoc enim iam luxuria commenta est: ne quis intepescat cibus, ne quid palato iam calloso parum ferveat, cenam culina prosequitur. " O infelicem aegrum ! " edet, quantum concoquat. Non iacebit in conspectu aper ut vilis caro a mensa relegatus, nec in repositorio eius pectora avium, totas enim videre fastidium est, congesta ponentur. Quid tibi mali factum est ? Cenabis tamquam aeger, immo aliquando tamquam sanus. Sed omnia ista facile perferemus, sorbitionem, aquam calidam et quicquid ali
Abbreviated transcription (Latin):
Di amimꝰ tibi in usu esse solet suadebis doccbis audios dices q̃res
recordaberis Quid porro nichil agere te credis si temꝑans eger sis.
Ostendes morbũ posse suꝑare nel certe sustincri Est michi crede ũtuti
eciam in lc̃ulo locus Nou tm̃ arma et acios dat argumenta alams
añm indomnitiq tecroribus Et in uestimentis uir fortis apparet ha¬
bes qd agas Sene luctare cũ morbo Si nichil te coegerit. Si inchil
gxorancat insigue ꝓdis exemplũ S ꝙͣ magna erat glorie matena si
spectaremur eg̃ri Ip̃e te exspecta ip̃e te lauda p̃terea duo genera
sunt uoluptatũ Corꝑalis morbus mhibet non tamẽ tollit ĩmo si ue¬
rũ estimos incitat magis Iuuat bibere sicicntẽ. gracior est esumrenti
cibus Quidꝙ ex abstmmencia contungit auidius excipitur Illas ucro
aĩi uoluptates quo maiores certioresq sunt nemo medĩcus egro

Expanded text:
si animus tibi esse in usu solet, suadebis docebis, audies disces, quaeres si animus tibi esse in usu solet, suadebis docebis, audies disces, quaeres recordaberis. Quid porro ? Nihil agere te credis, si temperans aeger sis ? Ostendes morbum posse superari vel certe sustineri. Est, mihi crede, virtuti etiam in lectulo locus. Non tantum arma et acies dant argumenta alacris animi indomitique terroribus; et in vestimentis vir fortis apparet. Habes, quod agas: bene luctare cum morbo. Si nihil te coegerit, si nihil exoraverit, insigne prodis exemplum. O quam magna erat gloriae materia, si spectaremur aegri! Ipse te specta, ipse te lauda. Praeterea duo genera sunt voluptatum. Corporales morbus inhibet, non tamen tollit. Immo, si verum aestimes, incitat; magis iuvat bibere sitientem; gratior est esurienti cibus. Quicquid ex abstinentia contigit, avidius exciditur. Illas vero animi voluptates, quae maiores certioresque sunt, nemo medicus aegro
Abbreviated transcription (Latin):
que maxime niratus es sꝑige dunc tibi fortissimus quisq et iuctor dõ¬
lons octureat Ille qui dũ uarices execandas p̃oeret segere sibrũ ꝑsene¬
nuit Iue qui non desit fidere cu hoc ip̃ra iati tortorẽs oĩa instumeta
crudelitatis sue expirentur Non unicetur dolos rõe qui uictus est risu
Diudꝙͣ uis hoc licet dicas distillaciones et nim continue cussis egerẽ¬
tem iuscerũ ꝑtes et febrem pcordia ip̃a torreatẽ et sicim et artus in
diu̾sum articulis excũtibus cortos polus est flãma et eculeus et la¬
mina et wlneribus ip̃is intunescentibus quod illa renouaret et altis
rcurgeret impressũ Inter hoc tũ aliquis non genunt. Parũ est non
põst ħ dolorem deridere Sed nichil inquis agere sunt morbus qui
me oĩbus abduxit officiĩs Corpus enĩ ualitudo tenet non et aĩm
Itaq cursoris moratur pedes sutoris aut fabri manus impediet.

Expanded text:
quae maxime miratus es, sparge. Tunc tibi fortissimus quisque et victor doquae maxime miratus es, sparge. Tunc tibi fortissimus quisque et victor doloris occurrat: ille, qui cum varices exsecandas praeberet, legere librum perseveravit; ille, qui non desiit ridere, cum hoc ipsum irati tortores omnia instrumenta crudelitatis suae experirentur. Non vincetur dolor ratione, qui victus est risu ? Quicquid vis nunc licet dicas, destillationes et vim continuae tussis egerentem viscerum partes et febrem praecordia ipsa torrentem et sitim et artus in diversum articulis exeuntibus tortos; plus est flamma et eculeus et lammina et vulneribus ipsis intumescentibus quod illa renovaret et altius urgeret inpressum. Inter haec tamen aliquis non gemuit. " Parum est "; npost hoc dolorem deridere ? "Sed nihil," inquit, "agere sinit morbus, qui me omnibus abduxit officiis." Corpus tuum valetudo tenet, non et animum. Itaque cursoris moratur pedes, sutoris aut fabri manus inpediet;
Abbreviated transcription (Latin):
net tm̃ quia pugnant ista paciuntur sed ut impugnent. Exceritacio
ip̃a tormentũ est ẜros quoq cũtamus oĩa quoꝵ p̃miũ net corona
uirtus et firmitas animi et pax in ceterũ ꝑta si semel in aliquo certami¬
ne debellata fortima est Solorem grauem sencio Quid ergo non sentis
si illũ muliebriter tulcrs Quemadmodũ ꝑmcior est hostis fugientibꝰ
fit om̃e fortuitũ incõmodũ magis instat cedenti et auerso Ded graue
est adiud nos adħ fortes simus ut lema portemus utrã nĩs longũ
eẽ morbũ an cogitatũ et brenẽ Si longus est habet intercapedinẽ dat
refertioni locũ multũ tꝑis donat ncc̃e est ut resurgat et destnat Bie¬
ius morbus ac p̃ceps alterutrũ faciet aut extinguetur aut extinguet
Qiuid autẽ interest sit an non sit In utroq funs dolendi est Illud qr
pdenit ad alias cogitationes autere aĩm et a dolore discedere Cogita qͥd
honeste quid fortiter feccris. uonas ꝑtes tecũ ip̃e tracta memoriã in ea

Expanded text:
patiuntur, sed ut pugnent. Exercitatio ipsa tormentum est. Nos quoque evincamus omnia, quorum praemium non corona ns, sed virtus et firmitas animi et pax in ceterum parta, si semel in aliquo certamine debellata fortuna est. " Dolorem gravem sentio." Quid ergo ? Non sentis, si illum muliebriter tuleris? Quemadmodum perniciosior est hostis fugientibus, sic omne fortuitum incommodum magis instat cedenti et averso. " Sed grave est." Quid ? Nos ad hoc fortes sumus, ut levia portemus ? Utrum vis longum esse morbum an concitatum et brevem ? Si longus est, habet intercapedinem, dat refectioni locum, multum temporis donat, necesse est, ut exurgit, et desinat. Brevis morbus ac praeceps alterutrum faciet: aut extinguetur aut extinguet. Quid autem interest, non sit an non sim ? In utroque finis dolendi est. Illud quoque proderit, ad alias cogitationes avertere animum et a dolore discedere. Cogita quid honeste, quid fortiter feceris; bonas partes tecum ipse tracta. Memoriam in ea,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩus et origo in ip̃a Quid refert an aqua decurrens intercipiatur a
ab eat si sous ex quo ftuxerat satuus est Non dices uirũ iustiorem
salius liberis ꝙͣ amus nec ordinaciorẽ nec prudenciorẽ nec ho¬
nestiorẽ ergo ne meliorem quideu Non facit allectio amici sapi

Expanded text:
im bonorum vis et origo in ipsa est. Quid refert, an aqua decurrens intercipiatur atque im bonorum vis et origo in ipsa est. Quid refert, an aqua decurrens intercipiatur atque abeat, si fons, ex quo Auxerat, salvus est ? Non dices vitam iustiorem salvis liberis quam amissis nec ordinatiorem nec prudentiorem nec honestiorem; ergo ne meliorem quidem. Non facit adieetioadiectio ami
Abbreviated transcription (Latin):
que ablata in locũ sũ aliꝙͣ incõmodi substituũt tamꝙͣ bona ualitudo
uiciata in malam tnͣsfertur acies oculoꝵ extuncta cecitate nos afficit
Non tantũ nelocitas ꝑit poplitibus icisis sed masis sed debilitas
pro illa subit hoc nõn est ꝑiculũ in hus que paulo añ retulimus
Quare si amicũ bonũ amisi uon est michi pro illo ꝑfidia pacienda
nec si libo̾s bonos extuli in illoꝵ locũ impietas sucredit Deide nõ
amicoꝵ ilłis aut lib̾roꝵ interitus sed corꝑm est bonũ autẽ uno mõ
ꝑit si in malũ tnͣsit ꝙ natura non patitur qz oĩs uirtus et omẽ
opus uirtutis incorruptũ manet Demde eciam si amiti ꝑicẽt euã
si ꝓbati respondentesq noto pr̃ĩs libea est ꝙ illoꝵ expleat locũ Eiud
sit queris Que illos qͣ bouos fecerat uirtus hoc iuchil uacare patitar

Expanded text:
quae ablata in locum suum aliquid incommodi substituunt; tamquam bona valitudo quae ablata in locum suum aliquid incommodi substituunt; tamquam bona valitudo vitiata in malam transfertur; acies oculorum exstincta caecitate nos adficit ; non tantum velocitas perit poplitibus incisis, sed debilitas pro illa subit. Hoc non est periculum in iis, quae paulo ante rettulimus. Quare ? Si amicum bonum amisi, non est mihi pro illo perfidia patienda, nec si bonos liberos extuli, in illorum locum impietas succedit. Deinde non amicorum illic aut liberorum interitus, sed corporum est. Bonum autem uno modo perit, si in malum transit; quod natura non patitur, quia omnis virtus et opus omne virtutis incorruptum manet. Deinde etiam si amici perierunt, etiam si probati respondentesque voto patris liberi, est quod illorum expleat locum. Quid sit quaeris ? Quod illos quoque bonos fecerat, virtus. Haec nihil vacare patitur
Abbreviated transcription (Latin):
subigit dlma racionẽ huiꝰ te amor contra durissima armabit
frras catuloꝵ amor in uenabula impingit feritasq et incon¬
sultus impetus p̃stat iudomitos Iuuenilia non nĩꝙͣ ingenia
cupdo glorie in contemptũ tam ferri ꝙͣ iginũ misit Spes quos¬
dam atq ũbra uirtutis in mortem uoluntariã tradit Quanto
hus oĩbus forcior est racio quanto constancior tanto uehenien¬
ciot ꝑ metus ip̃os et ꝑicula exibit Nichil agitis inquid ꝙ ne¬
gatis unũ esse cũ honẽsto bonũ non faciet nos hec iunicio tu¬
tos a fortuna et ĩmuuos dicitis enĩ inter bona esse liberos pios bñ
moratam patriam et ꝑrites bonos hoꝵ pitula non potestis spec¬
tare securi ꝑcurbabit uos obsidio prie liberoꝵ mors ꝑutũ serratus
Quid aduersus hos pro nobis responderi. soleat ponam Dende tũc
adiciam quid p̃terea respondendũ putem dłlra condicio es in hiis

Expanded text:
subigit. Ama rationem ! Huius te amor contra durissima armabit. subigit. Ama rationem ! Huius te amor contra durissima armabit. Feras catulorum amor in venabula inpingit feritasque et inconsultus impetus praestat indomitas; iuvenilia nonnumquam ingenia cupido gloriae in contemptum tam ferri quam ignium misit; species quosdam atque umbra virtutis in mortem voluntariam trudit. Quanto his omnibus fortior ratio est, quanto constantior, tanto vehementius per metus ipsos et pericula exibit. "Nihil agitis," inquit, "quod negatis ullum esse aliud honesto bonum; non faciet vos haec munitio tutos a fortuna et inmunes. Dicitis enim inter bona esse liberos pios et bene moratam patriam et parentes bonos; horum pericula non potestis spectare securi. Perturbabit vos obsidio patriae, liberorum mors, parentum servitus." Quid adversus hos pro nobis responderi soleat, ponam; deinde tunc adiciam, quid praeterea respondendum putem. Alia condicio est in iis,
Abbreviated transcription (Latin):
ratur afftigitur Pancis deponere felicitatẽ molliter licuit. Ce¬
teri cũ hiis inter que emiere labantur et illos degrauant ip̃a
que extulerant Idco adhibebitur prudencia que modũ illis ac
partimoniam imponat Qm̃i quidem licencia opes suas p̃cipi¬
tat atq urget nec ũꝙͣ in modica durarũt uͥ illa moderatrix
rõ compescuit ħ multarũ tibi urbiũ oñdet enentus quarũ
in ip̃o flore iuxuriosa imꝑia ceciderũt et ꝙͣꝙͣ urtute partũ
erat intꝑancia corruit aduersus hos casus mnumendi sumus
Pullus autẽ contra fortimã mexpugnnabilis murus est into
instruamiur Si illa pars tuta est pulsari homo potest capi
non potest Quod sit hoc instriuentũ scire desideralmus Rdichil¬
fiĩꝙ consũmuant placeat hoĩ quidꝙͣ deo placuit ob hoc ip̃m
suaq miretur ꝙ non p̃t unaici ꝙ mala sua ip̃a sub se tenet ꝙ
ratione qua ualentius nichil est casum dolorẽq et iniuriam

Expanded text:
ratur, adfligitur. Paucis deponere felicitatem molliter licuit; ceratur, adfligitur. Paucis deponere felicitatem molliter licuit; ceteri cum iis, inter quae eminuere, labuntur et illos degravant ipsa, quae extulerant. Ideo adhibebitur prudentia, quae modum illis aut parsimoniam imponat, quoniam quidem licentia opes suas praecipitat atque urget. Nec umquam inmodica durarunt, nisi illa moderatrix ratio conpescuit. Hoc multarum tibi urbium ostendet eventus, quarum in ipso flore luxuriosa imperia ceciderunt et quicquid virtute partum erat, intemperantia corruit. Adversus hos casus muniendi sumus. Nullus autem contra fortunam inexpugnabilis murus est; intus instruamur. Si illa pars tuta est, pulsari homo potest, capi non potest. Quod sit hoc instrumentum, scire desideras ? Nihilficiumque consummant. Placeat homini, quicquid deo placuit; ob hoc ipsum se suaque miretur, quod non potest vinci, quod mala ipsa sub se tenet, quod ratione, qua valentius nihil est, casum doloremque et iniuriam
Abbreviated transcription (Latin):
lida ac sempiterna que cadere non possunt nec decrescere qui¬
dem ac minui Cetera opimione bona sunt et nomẽ quidem ha¬
bent cõmu̾̃e cũ ueris ꝓp̾etas autẽ bom in illis non est Itaq cõmo¬
da nocentur et ut uostra inigua loquar ꝓducta Ceterũ sciamus
mancipia nr̃a non esse nisi ꝑtes et sint apud nos sed ĩ. ut me¬
minerimꝰ extra nos cͤciam si apud nos sint Iuter subiecta et
hiuilia numerentur ꝓpter que nemo se attollere debeat Qiuud
enĩ stultius ꝙͣ aliquẽ eo sibi placere qd̾ ip̃e non fecit Bĩa ista
nobis accedant nou hereant ut si abducentur sine ulla nostri
laceracione discedant. utanur illis non gloriemur et ntamur
ꝑte camꝙͣ depositis apud nos et abituris Qmsq̃s illa sine raci¬
one possedit non dui tenuit Ip̃a enĩ se felicitas insi tꝑatur p̃¬
unt Si fugatissimis bonis tredidit cito deseritur et ut dese¬

Expanded text:
lida ac sempiterna, quae cadere non possunt, ne decrescere quilida ac sempiterna, quae cadere non possunt, ne decrescere quidem aut minui. Cetera opinione bona sunt et nomen quidem habent commune cum veris, proprietas in illis boni non est. Itaque commoda vocentur et, ut nostra lingua loquar, producta. Ceterum sciamus mancipia nostra esse, non partes; et sint apud nos, sed ita, ut meminerimus extra nos esse. Etiam si apud nos sint, inter subiecta et humilia numerentur propter quae nemo se adtollere debeat. Quid enim stultius quam aliquem eo sibi placere, quod ipse non fecit ? Omnia ista nobis accedant, non haereant, ut si abducentur, sine ulla nostri laceratione discedant. Utamur illis, non gloriemur, et utamur parce tamquam depositis apud nos et abituris. Quisquis illa sine ratione possedit, non diu tenuit, ipsa enim se felicitas, nisi temperatius premit. Si fugacissimis bonis credidit, cito deseritur et, ut non dese
Abbreviated transcription (Latin):
tereã aut ista bona nõ sunt qui uocantur aut homo felicior deo
libido ad illũ nec epularũ lauficia nec opes nec quidꝙͣ ex hiis
hoĩem in escantibus et iuli uoluptate ducentibus ꝑt̾inet Erge
aut incredibile est uona deo deesse aut hoc ip̃m argumentũ est
tur uen̾e̾ non eque fatigantur uiriũ illis maior est et equabili¬
or firmmitas. Sequitur ut inulto feliciora sint hoĩe Nam siue ne¬
quicia sine frandibus degnit fim̃tur noluptatibus quas et ma¬
gis capuĩt et ex facili sine ullo pudoris aut penitenae metu eo¬
sidera in itaq an id bonũ uotandũ sit quo dens ab hoĩe uiat̾¬
ab aĩalibus homo Sũmũ bonũ in aĩo contineamus obolesait
si ab optima ur̃i ꝑte ad pessima tñsit et transfertur ad sensus
qui agiliores sunt amialibus unitis Nori est sr̃ua felicitas
nr̃e in carue ponenda bona illa sunt uera que ratio dat so¬

Expanded text:
aeteream, aut ista bona non sunt, quae vocantur, aut homo felicior deo aeteream, aut ista bona non sunt, quae vocantur, aut homo felicior deo libido ad illum nec epularum lautitiae nec opes nec quicquam ex his hominem inescantibus et vili voluptate ducentibus pertinet. Ergo aut non incredibile est bona deo deesse aut hoc ipsum argumentum est tur, venere non aeque fatigantur, virium illis maior est et aequabilior firmitas. Sequitur, ut multo feliciora sint homine. Nam sine nequitia, sine fraudibus degunt. Fruuntur voluptatibus, quas et magis capiunt et ex facili sine ullo pudoris aut paenitentiae metu. Considera tu itaque, an id bonum vocandum sit, quo deus ab homine vincitur. Summum bonum in animo contineamus; obsolescit, si ab optima nostri parte ad pessimam transit et transfertur ad sensus, qui agiliores sunt animalibus mutis. Non est summa felicitatis nostrae in carne ponenda; bona illa sunt vera, quae ratio dat, so
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ ꝙ et panca nobis et incerta habituraq contingunt Inde
est ꝙ nec uiuere net mori uolumus uite nos odiũ tenet timor
mortis Natat om̃e consiliũ nec implere nos ulla felicitas p̃t
Cansa antem est ꝙ non ꝑuenimius ad illud bonũ ĩmensimi et
insuꝑabile ubi nãc est resistat uolũtas nr̃a quia ultra sũmam
non est locus Qucris quare uirtus nullo egeat p̃ntibus gande
non concupiscit absencia Nichil non illi magnũ est quia satis.
dib hoc discede iudicio non pietas constabit non fides multa u
tramq p̃stare cupienti pacienda sunt ex hiis qui mala uocaut᷑
multa impeudenda ex hiis quibus indulgenius tamꝙͣ boius pe¬
rit fortitudo que ꝑiulũ facere debet si perit magnamiitas qͥ
ulgus optat Perit gracia et relacio gr̃e Estimatur labor si quid¬
ꝙͣ p̃ciosius fide nouimꝰ si non optima spectamius Sed ut illa p̃¬

Expanded text:
 non semper, quod et pauca nobis et incerta et abitura contingant. Inde  non semper, quod et pauca nobis et incerta et abitura contingant. Inde est, quod nec vivere nec mori volumus; vitae nos odium tenet, timor mortis. Natat omne consilium nec inplere nos ulla felicitas potest. Causa autem est, quod non pervenimus ad illud bonum inmensum et insuperabile, ubi necesse est resistat voluntas nostra, quia ultra summum non est locus. Quaeris, quare virtus nullo egeat ? Praesentibus gaudet, non concupiscit absentia. Nihil non illi magnum est, quod satis. Ab hoc discede iudicio; non pietas constabit, non fides. Multa enim utramque praestare cupienti patienda sunt ex iis, quae mala vocantur; multa inpendenda ex iis, quibus indulgemus tamquam bonis. Perit fortitudo, quae periculum facere debet sui; perit magnanimitas, qae pro maximis volgus optat; perit gratia et relatio gratiae, si timemus laborem, si quicquam pretiosius fide novimus, si non optima spectamus. Sed ut illa pr
Abbreviated transcription (Latin):
circa p̃nnũ rixa est Idem in huis euenit que fortima desuꝑ iac¬
tat Estuamius imseri distringimur multas habere cupimus ma
ti indentur qui cupiditates nostras irritant ad paucos ꝑuentura
eespertata oĩbus Ire obuã cadentibus cupimus Gaudemus si
quid inuasimus inuidentq alii quos spes nana delusit ꝑilem
p̃dam magno aliquo incõmodo huimus aut inde fallimur Dece¬
damus itaq ab istis ludis et demus raptoribus locũ Illa specc̃t
bona ista pendencia et ip̃i magis pendeant Quicũq btũs esse
constuet unũ esse bonũ putet quod honestũ est Nam si ullũ
aliuid existimat. pͥmũ male de ꝓuidencia iudicat quia multa
incõmoda iustis uiris accidũt Et quia quidꝙͣ nobis dedit breue
est et exignũ si compares mũdi tocius euo Ex hac deploracione
nascitur ubi ingrati diuinoꝵ interp̃tes simus Qucrmmur ꝙ nõ

Expanded text:
circa praemium rixa est. Idem in his evenit, quae fortuna desuper iaccirca praemium rixa est. Idem in his evenit, quae fortuna desuper iactat: aestuamus miseri, distringimur, multas habere cupimus manti videntur, quae cupiditates nostras inritant, ad paucos perventum, expectata omnibus. Ire obviam cadentibus cupimus. Gaudemus, si quid invasimus, invadendique aliquos spes vana delusit; vilem praedam magno aliquo incommodo luimus aut destituti fallimur. Secedamus itaque ab istis ludis et demus raptoribus locum; illi spectent bona ista pendentia et ipsi magis pendeant. Quicumque beatus esse constituet, unum esse bonum putet, quod honestum est. Nam si ullum aliud esse existimat, primum male de providentia indicit, quia multa incommoda iustis viris accidunt et quia, quicquid nobis dedit, breve est et exiguum, si compares mundi totius aevo. Ex hac deploratione nascitur, ut ingrati divinorum interpretes simus; querimur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
bilera fecit una hec uia est ad tuta uadenti et externa despicere
et honestũ contemptũ esse ¶am qui aliquid uirtute melius putat
aut ullũ p̃ter illam bonũ ad hoc que fortuna sꝑginitur simĩ ex¬
pandit et sollicitus mmissilia eius exspectat. hant enĩ ymagiẽ aĩo
tuo ꝓpone ludos facere fortuã et in hũc mortaliũ cetũ honores
diuicias graciã excutere Qnoꝵ alia inter diripienciũ manus scis¬
sa sunt in fida societate diuisa alia magno detrimento eoꝵ in qͦs
deuenerat p̃cisa Ex quibus quedã aliud agentibus maderunt que¬
dam quia ninus captabantur amssa et dũ auide inpiuntur ex-¬
pulsa sunt Nulli uero etiam cui rapina feliciter cessit gaudium
rapti durauit imposterũ Itaq pruderitissimus quisq cum pͥmũ
induti iudet mumiscula a theatro fugit et scit magno ꝑuo con¬
stare Nemo manũ conserit cũ recedente nemo exerntem ferit

Expanded text:
bilem fecit; una haec via est ad tuta vadenti, externa despicere bilem fecit; una haec via est ad tuta vadenti, externa despicere et honesto contentum esse. Nam qui aliquid virtute melius putat aut ullum praeter illam bonum, ad haec, quae a fortuna sparguntur, sinum expandit et sollicitus missilia eius expectat. Hanc enim imaginem animo tuo propone, ludos facere fortunam et in hunc mortalium coetum honores, divitias, gratiam excutere, quorum alia inter diripientium manus scissa sunt, alia infida societate divisa, alia magno detrimento eorum, in quos devenerant, prensa. Ex quibus quaedam aliud agentibus inciderunt, quaedam, quia nimis captabantur, amissa et, dum avide rapiuntur, expulsa sunt. Nulli vero etiam cui rapina feliciter cessit, gaudium rapti duravit in posterum. Itaque prudentissimus quisque cum primum induci videt munuscula, a theatro fugit et scit magno parva constare. Nemo manum conserit cum recedente, nemo exeuntem ferit;
Abbreviated transcription (Latin):
Occurrent ꝙ genus egestatis granissimũ est in diuicus mops Occur¬
rent nanifragi siłia nẽ nanfragis passi quos aut ppłans ma aut
inuidia ꝑniciosum optimus tclũ iopinãtes securosq desiert pro¬
celle more que in ip̃a serem fiducia solet emergere aut flu fulmĩs
subiti ad cuius utũ etiam uicina tremmerunt Nam ut ilłit quisqs
ab igne ꝓpior stetit ꝑcusso simul obstupuit sic in hiis ꝑ aliꝙͣ uin
accidentibus unũ calamitas opp̾mnt ceteros netus paremq pas¬
sis mesticiam facit pati posse Dĩm aĩos mala aliena ad repenti¬
nam sollicitant Quemadmodũ aues etiam inanis funde sonus
territat ita nos non ad ictũ tm̃ exagitamur sed ad rrepitũ Non
potest ergo btũs esse qui huic se opimoni credidit Non enĩ utm̃¬
est insi qd intrepidũ Inter suspecta male uiritur Eiusqs se mul¬
tũ fortuitis dedit ingentẽ sibi materiam ꝑturbatioĩs et inexplica¬

Expanded text:
Occurrent, quod genus egestatis gravissimum est, in divitiis inopes. OccurOccurrent, quod genus egestatis gravissimum est, in divitiis inopes. Occurrent naufragi similiave naufragis passi, quos aut popularis ira aut invidia, perniciosum optimis telum, inopinantes securesque disiecit procellae more, quae in ipsa sereni fiducia solet emergere, aut fulminis subiti, ad cuius ictum etiam vicina tremuerunt. Nam ut illic quisquis ab igne propior stetit, percusso similis obstipuit, sic in his per aliquam vim accidentibus unum calamitas opprimit, ceteros metus, paremque passis tristitiam facit pati posse. Omnium animos mala aliena ac repentina sollicitant. Quemadmodum aves etiam inanis fundae sonus territat, nos ita non ad ictum tantum exagitamur, sed ad crepitum. Non potest ergo est, nisi quod intrepidum; inter suspecta male vivitur. Quisquis se multum fortuitis dedit, ingentem sibi materiam perturbationis et inexplica
Abbreviated transcription (Latin):
iam segnis ac lenta est euocauit Quidm tu mi lucili maxi¬
mũ putes instrumcutũ utẽ iute hant ꝑsuasionẽ unũ bonũ qse
quod honestũ est Nami quiali a bona iudicat infortune uemt
potestatẽ aliem arbitrã fit Eui om̃e bonũ honesto cri cutũsa¬
sit intra se felix hic amissĩs liberis mestus hic solliatus egris
ht turpibus et aliꝙͣ passis infaniam tristis Iulũ uidebis alie¬
ne uxons irnciari illũ sue Non deerit quem pulsa distorqueat
Erunt quos ipse honor uexet Illa uero maxima ex omĩ mor¬
taliũ ppło tuiba miseroꝵ qm exspectacio mortis exagitat undiq
impendens Nichil enĩ est unde non subeat Itaq ubi in hostili
regione nersantibus huc et illuc circũspiciendũ est et ad oc̃m stre¬
pĩtũ circũagenda teriux Nisi hic timore pectore eiectus est palpi¬
tantibus p̃cordiis inuitur Occurrãt acti in exiliũ et enoluti bonis

Expanded text:
 quae iam mihi segnis ac lenta est, evocavit. Quidni tu, mi Lucili, maxi quae iam mihi segnis ac lenta est, evocavit. Quidni tu, mi Lucili, maximum putes instrumentum beatae vitae hanc persuasionem, unum bonum esse, quod honestum est ? Nam qui alia bona iudicat, in fortunae venit potestatem, alieni arbitrii fit; qui omne bonum honesto circumscripsit, intra se est felix. Hic amissis liberis maestus, hic sollicitus aegris, hic turpibus et aliquam passis infamiam tristis. Illum videbis alienae uxoris amore cruciari, illum suae. Non deerit quem repulsa distorqueat; erunt quos ipse honor vexet. Illa vero maxima ex omni mortalium populo turba miserorum, quam expectatio mortis exagitat undique inpendens. Nihil enim est, unde non subeat. Itaque ut in hostili regione versantibus huc et illuc circumspiciendum est et ad omnem strepitum circumagenda cervix; nisi hic timor e pectore eiectus est, palpitantibus praecordiis vivitur. Occurrent acti in exilium et evoluti bonis.
Abbreviated transcription (Latin):
piter oĩa habet sed nemꝑe aliis tradidit habenda ad ip̃m ħic unu
usus ꝑtinet ꝙ ntendi sibus cansa est Sapiens tam equo aĩo oĩ
apud alios uidet contempintq ꝙͣ iupiter et hoc se magis suspicit
ꝙ inpiter uti illis non p̃t sapiens non wlt Credamus itaq sexc
monstnͣti pulcherrimũ itex et clamanti hac itur ad astra hac se¬
cũdũ frugalitatẽ hac sid̾m tꝑanciam hac scd̃m fortitudinẽ Non
sunt dii fastidiosi non ĩuidi admittũt et ascendentibus manũ po¬
rigũt Mara mirans hoĩem ad deos ire Seus ad hoĩes ueuit Im
quod est ꝓpiuis in hoĩẽs ucunt szulla sine deo meus bona est De¬
imĩa in corꝑibus hũans diuina disꝑsa sunt Que si bonus cul¬
tor excipit siłia origini pariũt et paria hnis ex quibus orta sũ
surgunt Si malus non aliter ꝙͣ humus sterilis ac palustris
necat ac demde creat purgarenta pro frugibus. Bale.

Expanded text:
ppiter omnia habet, sed nempe aliis tradidit habenda; ad ipsum hic unus ppiter omnia habet, sed nempe aliis tradidit habenda; ad ipsum hic unus usus pertinet, quod utendi omnibus causa est. Sapiens tam aequo animo omnia apud alios videt contemnitque quam Iuppiter et hoc se magis suspicit, quod Iuppiter uti illis non potest, sapiens non vult. Credamus itaque Sextio monstranti pulcherrimum iter et clamanti: "hac 'itur ad astra,' hac secundum frugalitatem, hac secundum temperantiam, hac secundum fortitudinem." Non sunt di fastidiosi, non invidi; admittunt et ascendentibus manum porrigunt. Miraris hominem ad deos ire ? Deus ad homines venit, immo quod est propius, in homines venit; nulla sine deo mens bona est. Semina in corporibus humanis divina dispersa sunt, quae si bonus cultor excipit, similia origini prodeunt et paria iis, ex quibus orta sunt, surgunt; si malus, non aliter quam humus sterilis ac palustris necat ac deinde creat purgamenta pro frugibus. VALE.
Abbreviated transcription (Latin):
actori sũo debent quoꝵ mimus hoc maximũ est ille meas criai
bones ut cernis et ip̃m ludere qui uellem calamo ꝑmisit agresti
quanti estimanius hoc p̃ciũ quod inter deos agitur qd deõs facit
Ita dico lucili et te in celũ compendiario noco Bolebat sexius dicẽ
ionem plus non posse ꝙͣ uonũ uirũ plura ipiter habet que p̃stet
hoĩbus Ded inter duos bonos non est melior qui locuplecios non
magis ꝙͣ inter duos quibus par scĩa regendi gubernaculũ est me¬
liorem dixcris cui manis p̃ciosiusq nauigiũ est Iupiter quo añcedit
nirũ bonũ Diucius bonus est Sapiens nichilo se minoris existimat
ꝙ uirtutes eius spacio bremiore cludinitur. Enemadinodũ ex duo¬
bus sapientibus qui senior decessit non est beacior eo cuns intra
panciores ãnos terimata nirtus est sic deus non uiicit sapienten
felicitate eciã si unicit etate Rron est uirtus maior que longior In¬

Expanded text:
auctori suo debent, quorum munus hoc maximum est: Ille meas errare auctori suo debent, quorum munus hoc maximum est: Ille meas errare boves, ut cernis, et ipsum Ludere quae vellem calamo permisit agresti; quanti aestimamus hoc otium, quod inter deos agitur, quod deos facit? Ita dico, Lucili, et te in caelum compendiario voco. Solebat Sextius dicere Iovem plus non posse quam bonum virum. Plura Iuppiter habet, quae praestet hominibus, sed inter duos bonos non est melior, qui locupletior, non magis quam inter duos, quibus par scientia regendi gubernaculum est, meliorem dixeris, cui maius speciosiusque navigium est. Iuppiter quo antecedit virum bonum ? Diutius bonus est; sapiens nihilo se minoris existimat, quod virtutes eius spatio breviore cluduntur. Quemadmodum ex duobus sapientibus qui senior decessit, non est beatior eo, cuius intra pauciores annos terminata virtus est, sic deus non vincit sapientem felicitate, etiam si vincit aetate. Non est virtus maior, quae longior. Iu
Abbreviated transcription (Latin):
gulos Sociũ efficit etiam qd̾ ex mĩma porcione cõmue est adice
nũs ꝙ magna et uera bona nec sic diuidinitur ut exignũ in sin
in capitur discedit in ꝑtes didhoc indiuuta bona pax et libertas
ea cansa oĩi tota ꝙͣ singuloꝵ sunt Cogitat itaq ꝑ quem sibi hoꝵ
asus fructusq contingat ꝑ quem insi ad arma illũ uec ad scruã¬
das ingilias nec ad tuenda menia et multiplex besli tubutũ pui¬
lica ncͣcitas nocet agitq gubernatori suo gratias hoc docet pħria¬
p̃cpue d bñ debere bñficia dñ solere Interdũ antẽ solũmodo est
ip̃a confessio confitebitur ergo multũ se debere ei cuius ãimĩstraci¬
one ac ꝓuidencia contigit illi p̃cipne ociũ et arbitriũ sui tꝑis et in ꝑ¬
turbata publicis occupacionibus quies Omelibee dens nobis hõc
ocia fecit Nramq erit ille mͥ semꝑ deus si illa quoq ocia multum

Expanded text:
gulos; socium efficit etiam quod ex minima portione commune est. Adice gulos; socium efficit etiam quod ex minima portione commune est. Adice nunc, quod magna et vera bona non sic dividuntucquid aliud manu capitur, discedit in partes. At haec individua bona, pax et libertas, et tam omnium tota quam singulorum sunt. Cogitat itaque, per quem sibi horum usus fructusque contingat, per quem non ad arma illum nec ad servandas vigilias nec ad tuenda moenia et multiplex belli tributum publica necessitas vocet, agitque gubernatori suo gratias. Hoc docet phiecipue, bene debere beneficia, bene solvere; interdum autem solutio est ipsa confessio. Confitebitur ergo multum se debere ei, cuius administratione ac providentia contingit illi pingue otium et arbitrium sui temporis et inperturbata publicis occupationibus quies. O Meliboee, deus nobis haec otia fecit: Namque erit ille mihi semper deus. Si illa quoque otia multum
Abbreviated transcription (Latin):
loco futura congesserat sit hums pacis bñficiũ ad omẽs ꝑtiuẽ¬
tis alcius ad eõs ꝑuenit qui illa bñ utũtur multi enĩ sunt ex
hus cogatis quibus pax oꝑosior uello est d̃in idem existimas
ꝓ pate̾ delere eos qui illam ebrietati aut libidim impenount
aut aliis uiciis qui ua bello rũpenda sunt nisi forte tã miquũ
putas esse sapientem ut nichil uinũ se debcre ꝓ cõmũbus bonis
indicet Soli luneq płimũ debeo et non uni michi oriãtur ãno
tpantiq ãnũ deo p̾uatim oblitus sum ꝙis nichil meũ hono¬
rem descrinta sint et stulta auaricia mortaliũ possessiorẽ ꝓp̾e¬
tarẽq disceruit nec ꝙꝙͣ suũ credit esse quod publicũ est dit ille
sapitus mayl iudicat suũ magis ꝙͣ cius illi cũ hũano genere cõ¬
sortiũ et Net cuĩ essent ita cõniũa insi pars illoꝵ ꝑtiuet ad su¬

Expanded text:
loco futura congesserat; sic huius pacis beneficium ad omnes pertinenloco futura congesserat; sic huius pacis beneficium ad omnes pertinentis altius ad eos pervenit, qui illa bene utuntur. Multi enim sunt ex his togatis, quibus pax operosior bello est. An idem existimas pro pace debere eos, qui illam ebrietati aut libidini inpendunt aut aliis vitiis, quae vel bello rumpenda sunt ? Nisi forte tam iniquum putas esse sapientem, ut nihil viritim se debere pro communibus bonis iudicet. Soli lunaeque plurimum debeo, et non uni mihi oriuntur. Anno temperantique annum deo privatim obligatus sum, quamvis nihil in meum honorem discripta sint. Stulta avaritia mortalium possessionem proprietatemque discernit nec quicquam suum credit esse, quod publicum est. At ille sapiens nihil iudicat suum magis quam cuius illi cum humano genere consortium est. Nec enim essent ita communia, nisi pars illorum pertineret ad sin
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ante se habet hoc biciũ oĩs ambicio non respicit det am¬
bitio tantũ instabilis est uerũ cupiditas oĩs quia mncipit sem
ꝑa fine dit ałe uir sincerus et purus qui reliquit et curiã et
for̃ et oẽm ãmĩstrationẽ reipu ͨ ͤ ut ad ampliora secederet
Diligit eos ꝑ quos hoc ei facere tuto licet solũq illĩs gratuitũ
testimioniũ reddit et magnam rem nescientibus debẽt Quẽad¬
modũ p̃ceptores suos ueneratur ac suspitit quoꝵ bñficio illis
i uiis exit sic et hiis sub quoꝵ tutela positus excercet artes
Ded quemadimodũ neplimo plus debere sc iudicat ex hiis que
eadem tñqualitate usi sunt qui plura et p̃ciosiora ilło mari
uexit dlminosius a mercatore ꝙͣ a nectore solutur notũ et ex
ipis mercatoribus effusius gratus est qui odores ac purpuras
et auro pensanda portabat ꝙͣ qui uilissima queq et saburre

Expanded text:
quem ante se. Habet hoc vitium omnis ambitio; non respicit. Nec amquem ante se. Habet hoc vitium omnis ambitio; non respicit. Nec ambitio tantum instabilis est, verum cupiditas omnis, quia incipit semper a fine. At ille vir sincerus ac purus, qui reliquit et curiam et forum et omnem administrationem rei publicae, ut ad ampliora secederet, diligit eos, per quos hoc ei facere tuto licet solusque illis gratuitum testimonium reddit et magnam rem nescientibus debet. Quemadmodum praeceptores suos veneratur ac suspicit, quorum beneficio illis inviis exit, sic et hos, sub quorum tutela positus exercet artes Sed quemadmodum Neptuno plus debere se iudicat ex is, qui eadem tranquillitate usi sunt, qui plura et pretiosiora illo mari vexit, animosius a mercatore quam a vectore solvitur votum, et ex ipsis mercatoribus effusius gratus est, qui odores ac purpuras et auro pensanda portabat quam qui vilissima quaeque et saburrae
Abbreviated transcription (Latin):
qui existimant pħie fidelicer deditos contumaces esse ac
refractarios et contemptores nig̃ratuũ ac regum eoꝵ ne ꝑ quos
publica admĩstrantur Ex contrario enĩ nilli aduersus illos gr̃õ¬
res sunt nec inmerito Nullis enĩ plus p̃stant ꝙͣ quibus fru
tnͣquillo aãs ocio licet Itaq hiis quibus altũ ad ꝓpositũ bñ ui¬
uendi confert securitas publica ncc̃e est auctorẽ huius bomi ut
ꝑntem colant Multo quidem magis ꝙͣ illi inquieti et in medio
positi qui multa pͥncipibus debent sco in multa et imputant.
Quibus nĩꝙͣ tam plene occurre̾ ulla libertas potest ut cupidita¬
tes illoꝵ qui crescunt dũ implentur exsacient Quisquis antẽ de
accipiendo cogitat oblitus accepti est nec ullũ habet malũ cu-¬
piditas maĩus ꝙͥ ꝙ ingrata est didice mĩt ꝙ nemo eoꝵ qui in
republicã uersantur quod unitat sed a quibus unitatur afpicit
et ulis non tam iocundũ est multos post se uidere ꝙͣ grane ali¬

Expanded text:
qui existimant philosophiae fideliter deditos contumaces esse ac refractarios, contemptores magistratuum aut regum eorumve, per quos publica administrantur. Ex contrario enim nulli adversus illos gratiores sunt; nec inmerito. Nullis enim plus praestant quam quibus frui tranquillo otio licet. Itaque ii, quibus multum ad propositum bene vivendi confert securitas publica, necesse est auctorem huius boni ut parentem colant, multo quidem magis quam illi inquieti et in medio positi, qui multa principibus debent, sed multa et inputant, quibus numquam tam plene occurrere ulla liberalitas potest, ut cupiditates illorum, quae crescunt, dum implentur, exsatiet. Quisquis autem de accipiendo cogitat, oblitus accepti est; nec ullum habet malum cupiditas maius, quam quod ingrata est. Adice nunc, quod nemo eorum, qui in re publica versantur, quot vincat, sed a quibus vincatur, aspicit. Et illis non tam iucundum est multos post se videre quam grave ali
Abbreviated transcription (Latin):
quoq nichil ed rem ꝑtinet quantũ feneret quantũ aret et quam
multis salitetur ꝙͣ p̃ciosõ incũbat lc̃o ꝙͣ ꝑ lucido poculo bibat ẜ
ꝓͣ bonus sit Bomis est autẽ si racio expłicita et recta est et ad na¬
ture sue uoluntatẽ accomodata. hoc uocatur uirtus hoc est honestĩ
ei unicũ hõis bonũ xram cũ sola racio ꝑficiat hoĩem sola ratio ꝑst̃a
bt̃m facit hoc auttm unũ bonũ qt quo uno btũs efficitur Sici¬
mus et illa bona esse que a u̾tute ꝑst̃a contractaq sunt id est opa
eius oĩa Sed ideo unũ ipsa bomĩ est quia nullũ sine illa est Si
omĩe ii aĩo bonũ est quidꝙͣ illũ confirmat extollit amplificat bo¬
muĩ est. ualidiorẽ autem aii et excelsiorẽ et ampliorẽ facit uirtus
Nani cetera que cripiditates nr̃as irritant depͥmũt quoq am̃m et

Expanded text:
quoque nihil ad rem pertinet, quantum aret, quantum faeneret, a quam quoque nihil ad rem pertinet, quantum aret, quantum faeneret, a quam multis salutetur, quam pretioso incumbat lecto, quam perlucido poculo bibat, sed quam bonus sit. Bonus autem est, si ratio eius explicita et recta est et ad naturae suae voluntatem accommodata. Haec vocatur virtus, hoc est honestum et unicum hominis bonum. Nam cum sola ratio perficiat hominem, sola ratio perfecta beatum facit; hoc autem unum bonum est, quo uno beatus edicitur. Dicimus et illa bona esse, quae a virtute profecta contractaque sunt, id est opera eius omnia; sed ideo unum ipsa bonum est, quia nullum sine illa est. Si omne in animo bonum est, quicquid illum confirmat, extollit, amplificat, bonum est; validiorem autem animum et excelsiorem et ampliorem facit virtus. Nam cetera, quae cupiditat
Abbreviated transcription (Latin):
pauoꝵꝙ serie sed ex confessio bonus sit ꝓbabis illũ ar̃go hoc
bnũ est hoĩs bonũ quod qui habet etiam si aliis destituutu
landandus est quod qui non habet in oñm alioꝵ copia damp¬
natur ac teicitur Que condinio reruĩ eadem toudicio hõmu est Rra¬
nis boua dicatur non que p̃tiosis coloribus puta estͦ uet cui arge¬
teñ ne aurcũ rostrũ est nec cuius tutela ebore celata qst net q̃
issis atq opibus rogiis p̃ssa est sed stabilis et finua et iuc̃turs
aquam exctudentibus spissa ad serendũ incursũ maris solida
gubernatulo paricus uelox et non sentiens uentũ ̃ladiũ bonũ
dites. non tui adduus est baltheus uet cuius dagnia gẽmis dis¬
tinguitur sed cui et ad setandũ subtlis acies est et umuitro mum¬
mentã om̃e rupturus Riegula non ꝙͣ formosa sed ꝙͣ rc̃a sit q̃ri¬
tur Eo quidq laudatur cui comꝑatur quod illi ꝓprm̃ est Ergo in hoĩ

Expanded text:
um proavorumque serie, sed ex confesso bonus sit, probabis illum. Ergo hoc um proavorumque serie, sed ex confesso bonus sit, probabis illum. Ergo hoc unum est bonum hominis, quod qui habet, etiam si aliis destituitur laudandus est, quod qui non habet, in omnium aliorum copia damnatur ac reicitur. Quae condicio rerum, eadem hominum est. Navis bona dicitur non quae pretiosis coloribus picta est nec cui argenteum aut aureum rostrum est nec cuius tutela ebore caelata est nec quae fiscis atque opibus regiis pressa est, sed stabilis et firma et iuncturis aquam excludentibus spissa, ad ferendum incursum maris solida, gubernaculo parens, velox et non sentiens ventum. Gladium bonum dices non cui auratus est balteus nec cuius vagina gemmis distinguitur, sed cui et ad secandum subtilis acies est et mucro munimentum omne rupturus. Regula non quam formosa, sed quam recta sit quaeritur. Eo quidque laudatur, cui comparatur, quod illi proprium est. Ergo in homine
Abbreviated transcription (Latin):
to clariorẽ tanos. Altuciorẽ aquile gramorẽ tamĩ dulciorẽ mobili
tatiõ hoĩs implont Ergo si oĩs res cũ bonũ suũ ꝑfcat laudabilis
qt et ad finem nature sue ꝑuenit hõi antem suũ bonũ racio ẽ
Di hanc ꝑfent landabilis est et finem nature sue tetrgit hec
rõ psr̃a iurtus uocatur eademq honestũ Id itaq unũ bomĩ est
in hoĩc qd unũ hoĩs et Nũc em̃ non queriimis quid fit bontĩ¬
sed quid sit hõi bomũ Si millũ aliud est hoĩs ꝙͣ racio hoc erit
uiũ euis bonuĩ sed persandũ cũ oĩbus Si sit aliquis matus
puto improbabitut Si uonus puto ꝓbabitur Id cego in hoĩe p̾¬
mũ solũq est quo et ꝓbatur et ĩprobatur Non dubitas an hoc
sit bomĩ dubitas an solũ bonũ sit Si quĩs oĩa alia habeat na¬
litudinẽ diuicias imagines multas froquens atrũ sed malus
detconfessio sit improbabis illũ Item si quis nichil quidẽ eoꝵ q̃

Expanded text:
to clariorem canes, acutiorem aquilae, graviorem tauri, dulciorem mobilioto clariorem canes, acutiorem aquilae, graviorem tauri, dulciorem mobilioitatem hominis implevit. Ergo si omnis res, cum bonum suum perfecit, laudabilis est et ad finem naturae suae pervenit; homini autem suum bonum ratio est; si hanc perfecit, laudabilis est et finem naturae suae tetigit. Haec ratio perfecta virtus vocatur eademque honestum est. Id itaque unum bonum est in homine, quod unum hominis est. Nunc enim non quaerimus, quid sit bonquid sit hominis bonum. Si nullum aliud est hominis quam ratio, haec erit unum eius bonum, sed pensandum cum omnibus. Si sit aliquis malus, puto improbabitur; si bonus, puto probabitur. Id ergo in homine primum solumque est, quo et probatur et inprobatur. Non dubitas, an hoc sit bonum; dubitas an solum bonum sit. Si quis omnia alia habeat, valetudinem, divitias, imagines multas, frequens atrium, sed malus ex confesso sit, inprobabis illum. Item si quis nihil quidem eorum, quae
Abbreviated transcription (Latin):
honestũ dicam qm̃ parũ me executũ pͥore epła indicas ma¬
gisꝙ hanc rom tib laudatã ꝙͣ ꝓbatam putas et in artũ que dc̃a
sunt contraham Dĩa bono suo constant uitem scrtilitas cõmendat
et sapor uimi uelotitas cerũ Etnam fortia dorsa unnenta sint
quaris quoꝵ ħ unus est usus sartmani ferre In cane sagacitas
prma est si ĩuestigare debet feras cursus siẜ consequi andatia
si mordere et inuadere Idi quoq oꝑtiũ debet esse cui nascitu
quo censetur In hoĩe optimũ quid est ħacio hac antecedit aĩalia de¬
os sequitur fiacio ergo ꝑfr̃a ꝓpum bonũ est cetera illi cũ aĩalibus
saris q cõmiia sunt ualct et leones formosus est et panones ue¬
lox est et equi Non dico in hiis oĩbus uincitur ꝓdtm quero quid mn
se maximũ habeat sed ꝗͥd suũ Corpus habet et arbores habet m̃i¬
pctũ no ⁊e̾ otm̃ uolũtarũ et bestie et ueriues habet uocem sẽo qͣnͣ¬

Expanded text:
honestum, dicam, quoniam parum me exsecutum priore epistula iudicas mahonestum, dicam, quoniam parum me exsecutum priore epistula iudicas magisque hanc rem tibi laudatam quam probatam putas, et in artum, quae dicta sunt, contraham. Omnia suo bono constant. Vitem fertilitas commendat et sapor vini, velocitas cervum. Quam fortia dorso iumenta sint quaeris, quorum hic unus est usus, sarcinam ferre. In cane sagacitas prima est, si investigare debet feras, cursus, si consequi, audacia, si mordere et invadere. Id in quoque optimum esse debet, cui nascitur, quo censetur. In homine optimum quid est ? Ratio; hac antecedit animalia, deos sequitur. Ratio ergo perfecta proprium bonum est, cetera illi cum animalibus satisque communia sunt. Valet; et leones. Formosus est; et pavones. Velox est; et equi. Non dico, in his omnibus vincitur. Non quaero, quid in se maximum habeat, sed quid suum. Corpus habet; et arbores. Habet impetum ac motum voluntarium; et bestiae et vermes. Habet vocem; sed quan
Abbreviated transcription (Latin):
ut scis tñseundũ est metronactis petentes domũ Illud quidem
scm est et iugenti studio quis sit pytaules bonus iudicatur
habet tubiten quoq gretus et p̃co concursũ dit in illo loco in
nichil uoni negotii habere Quid agant in epti mertesq uocã¬
tur michi contingant iste derisus ⁊quo aĩo audienda sunt mi¬
ꝑitoꝵ cõnicia et ad honesta uadenti contempnendus est ip̃e cõ¬
temptus ꝓge lucili et ꝓpera tibi ne tibi contingat quod michi
taueris. Etiud exspectas Nulli saꝑe casu obtigit peciua nemet
ultro honor offerctur gratia ac dignitas fortasse ingerentur tibi
uirtus inte non madet Ne lemi quidem oꝑa aut ꝓuo labs
cognoscitur Ded est tanti laborare oĩa bona semel occupaturo
unũ est enĩ bonũ quod honestũ In illis nichil iuemes ueri in¬
il certi quecũq fame placent Quare hoc unũ sit bonũ quod

Expanded text:
ut scis, transeundum est Metronactis petenti domum. Illud quidem ut scis, transeundum est Metronactis petenti domum. Illud quidem fartum est et ingenti studio, quis sit pythaules bonus, iudicatur; habet tubicen quoque Graecus et praeco concursum. At in illo loco, innihil boni negotii habere quod agant; inepti et inertes vocantur. Mihi contingat iste derisus; aequo animo audienda sunt inperitorum convicia et ad honesta vadent! contemnenda est ipse contemptus. Perge, Lucili, et propera, tibi ne et ipsi accidat, quod mihi, mptaveris. Quid expectas ? Nulli sapere casu obtigit. Pecunia veniet ultro, honor offeretur, gratia ac dignitas fortasse ingerentur tibi; virtus in te non incidet. Ne levi quidem opera aut parvo labore cognoscitur; sed est tanti laborare omnia bona semel occupaturo. Unum est enim bonum, quod honestum; in illis nihil invenies veri, nihil certi, quaecumque famae placent. Quare autem unum sit bonum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
sit ista non hoĩes timere non deos Rzon turpia uelle net mĩmia
In seip̃m habere maximã potestatem Inestimabilem bonũ est
suũ ficri. Dale Seneca Iuclio suo saluten
ininicicias m̃ demũcias si quidꝙͣ ex hiis que cotidie facio
ex quo in scolam eo et ab octana disputantẽ audio bona inqͥs
etate Quid in uona Eriud aut stultius est ꝙͣ quia di non didi¬
ceris non discere adiud ergo Idem faciam qd trossuli et nuenes
mur in teatrũ sence ibo et incertũ deferar et nuillũ par siue me
depugnabit did pħm ire erubestam Tam dui discendũ est ꝙ̃ du
uescias et si ꝓuerbio credimus ꝙͣ din unnas/ nec ulli hoc reĩ
magis conuenit ꝙͣ huit Tam du discendũ est quemadmodũ
niuas ꝙͣ diu uiuts Ego autem illic aliquid docebo Ruoris quid
doceam Etiam seni esse discendũ pudet autem me generis hu¬
mani quociens scolam intraui Preter ip̃m teatrũ nepolitano

Expanded text:
sit ista ? Non homines timere, non deos; nec turpia velle nec nimia; sit ista ? Non homines timere, non deos; nec turpia velle nec nimia; in se ipsum habere maximam potestatem. Inaestimabile bonum est suum fieri. VALE. Seneca Lucilio suo salutem Inimicitias mihi denuntias, si quicquam ex iis, quae cotidie facio, ex quo in scholam eo et ab octava disputantem audio. "Bona," inquis, "aetate." Quidni bona? Quid autem stultius est quam, quia diu non didiceris, non discere ? " Quid ergo ? Idem faciam, quod trossuli et iuvenes?" mur ? " In theatrum senex ibo et in circum deferar et nullum par sine me depugnabit ad philosophum ire erubescam ? Tamdiu discendum est, quamdiu nescias; si proverbio credimus, quamdiu vivas. Nec ulli hoc rei magvivas, quamdiu vivas. Ego tamen illic aliquid et doceo. Quaeris, quid doceam ? Etiam seni esse discendum. Pudet autem me generis humani, quotiens scholam intravi. Praeter ipsum theatrum Neapolitanorum,