comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tatiꝵx ir̃ ħ ⁊ udeum se fcuꝵ ⁊ omnẽ locũ terre pambula¬
turũ ⁊ p̾ditatuꝵe deipotestatẽ s non cessantib dolorib
suꝑuenerat in eum iustũ .ii. iuditium d̾i despans scrip¬
mitate ꝯ stitutus ur̃ia benigne memorreu̾sus persidis lo¬
cis ⁊ infirmitate gͣuiapp̾hensus necͣcium duxi ꝓ cõmuni
utilitate curam hr̃e nondesꝑans memet ip̃m s spemmnub⁊
hñseffugiendi infirmitatem respiciens ã ꝙ ⁊ pat̾ meus
quib tpr̃ib in locis suꝑiorib ducelat ex̾citũ ostẽdit qͥ post¬
se susciꝑet principatum ut siquid ͣtrium accid̾et aut dif¬
ficile nunciaretur scientes hii qui in regionib erant cui
eẽt summa rese delicta non turbarent᷑ ad ħ ꝯsiderans de ꝓx¬
umo potentes quosq ⁊ uicinos temporib insydiantes ⁊
euentum expectanfes designari antiochum filiũ meũ
regem quem sepe returrens insuꝑiora regna multis urm
ꝯmendabam ⁊ scripsi ad eum que subiecta sunt oroitaq uoᷤ

Expanded text:
omnem locum terrae perambulaturum et praedicaturum Dei potestatem sed non cessantibus doloribus supervenerat enim in eum iustum Dei iudicium desperans scripmitate constitutus vestri autem benigne memor regressus de Persidis locis et infirmitate gravi adprehensus necessarium duxi pro communi utilitate curam habere non desperans memet ipsum sed spem multam habeo effugiendi infirmitatem respiciens autem quse susciperet principatum ut si quid contrarium accideret aut difficile nuntiaretur scientes hii qui in regionibus erant cui esset rerum summa derelicta non turbarentur ad haec considerans de proximo potentes quosque et vicinos temporibus insidiantes et eventum expectantes designavi filium meum Antiochum regem quem saepe recurrens in superiora regna multis vestrum commendabam et scripsi ad eum quae subiecta sunt orate itaque vos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑurgẽte eo ꝙ ita superle locutus ẽ uẽ¬
tursi se ierosolunam ⁊ inog̾iem sepul¬
criuid̾oꝵ eam facturum Sedquiu¬
sit eum insa nabłi ⁊ inuisibłi plaga
ht enimfinunt hunc ip̃m sermoneni
app̾hendit eñ dolordirus iuscerũ ⁊ ama¬
ra int̾noꝵ tormẽta ⁊ quidẽ satis iuste. qui multis ⁊ noiustru
ciatib alioꝵ torserat inscera licet ille nullo modo a sua mali¬
inuidecs ⁊ p̃cipiens accelerari negociũ ꝯtigit illum impetuesi¬
tem de turru cade ⁊ graui collisione corpis menbra uetare
rili. de fine antiochii br ad no¬
tata sunt in hec plenius expłi¬
cant᷑. Mistice a̾ ostendit ꝙꝑ¬
tis sius atq inuisticie oꝑib q̃
gesserant in futuro iustam
adomino penaꝵ recepturos
retribucionem ⁊ qͥ h otur ba¬
re fidelium corda non metu¬
ebant in extrema ultõne in
ari de quo in sapĩe libro scrip¬
tum est. stabunt tũc rusti in
magna ꝯstancia ad u̾sus eos
qui se angustiau̾nt ⁊ qͥ abstu

Expanded text:
perurguente quod ita superbe locutus est venturum se Hierosolymam et congeriem sepulchri Iudaeorum eam facturum sed qui usit eum insanabili et invisibili plaga ut enim finivit hunc ipsum sermonem adprehendit eum dolor dirus viscerum et amaraciatibus aliorum torserat viscera licet ille nullo modo a sua maliin Iudaeos et praecipiens adcelerare negotium contigit illum impetu euntem de curru cadere et gravi corporis conlisione membra vexareri libro de fine Antiochi breviter adnotata sunt, in hoc plenius explicantur. Mystice autem ostendit tis suis atque injustitiae operibus quae gesserant, in futuro justam a Domino poenarum recepturi sint retributionem; et qui hic conturbare fidelium corda non metuebat, in extrema ultione intari. De quo in Sapientiae libro scriptum est: Tunc stabunt justi in magna constantia adversus eos qui se angustiaverunt et
Abbreviated transcription (Latin):
si dera celiꝯting̾e searbitrabantur eũ nemo poterat pp̃ĩtol¬
lerantiam fetoris portare. Huic gͥ cepit ex gram deductus
superbia adagnicionẽ si uenire diuina admonitus pla
gaꝑ momĩta singula dolorib suis augmenta capientib
⁊ cum ip̃e iam fetorem suũ fere nonposs ita ait. Iustũ est sb̃¬
ditum ẽẽ deo ⁊ mortalẽ non paria d̾osentire. orabata sceles¬

Expanded text:
sydera celi contingere se arbitrabatur, eum nemo poterat propter intolerantiam fetoris portare. Hinc igitur cepit ex gravi deductus superbia ad agnitionem sui venire, divina admonitus plaga, per momenta singula doloribus suis augmenta capientibus. Et cum ipse iam fetorem suum ferre non posset, ita ait: Iustum est subditum esse Deo et mortalem non paria Deo sentire. Orabat
Abbreviated transcription (Latin):
dux̾at humiliatꝰ auxilio dñi abhiis qͦs
nullos extimau̾at depõĩta uestegłee ꝑ me¬
dia t̾raneam fugiens uenit autio chiam summam ĩfelict¬
tatẽ de untͥtusin excitus ꝯsecutus ⁊ qui ꝓmisetat romanis
se tributum restituere. De captiuitate ietosolimoꝵ p̾dica¬
bat nunt ꝓtectorẽ deũ hr̃e nideos ⁊ ob ip̃m inmim̾abłes esse
eo ꝙ sequerentur leges ab eo ꝯstitutas Co dem tempore
antiochus in honeste reu̾tebat᷑ de ꝑsi¬
de intrauerat .ii. in eam que dix̾at d̾r¬
ꝑsipol ciuitatẽ ⁊ tẽptauit spoliare tem-¬
plum ⁊ ciuitatẽ opprim̾e Sed multi¬
tudine ad arma ꝯcurrẽte in fugã u̾si
sũt ⁊ itaꝯtigit ut antiochꝰ post fugã
turpiter rediret ⁊ cum cura ⁊ hecbata
rem ⁊ timothingesta sũt. elatus aũt

Expanded text:
auxilio Domini ab his quos nullos existimaverat deposita veste gloriae per mediterranea fugiens solus venit Antiochiam summam infelicitatem de interitu sui exercitus consecutus et qui promiserat Romanis se tributum restituere de captivitate Hierosolymorum praedicabat nunc protectorem Deum habere Iudaeos et ob ipsum invulnerabiles esse eo quod sequerentur leges ab ipso constitutas eodem tempore Antiochus inhoneste revertebatur de Perside intraverat enim ea quae dicitur Persipolis et temptavit expoliare templa et civitatem opprimere sed multitudine ad arma concurrente in fugam versi sunt et ita contigit ut Antiochus post fugam turpiter rediret et cum venisset circa rem et Timotheum gesta sunt elatus aut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpleuerũt in locis oportunis. residuau̾ospolia ierosolimã
detulerunt ⁊ phylartem quicum timothoerat int̾fecerũt
uiꝵx scelestem qui in multis iudeos afflixat. Et cumente
nia ag̾ent᷑ in ierosolimis eos qui sacres
hoste antiquo triumpha
gaudio spiritali repłet᷑¬
laudes ꝯdignas can̾e ac
grates multiplites auc¬
tori suo debet ꝯferre net
decet fieri ingratũ qui

Expanded text:
s residua vero spolia Hierosolymam detulerunt et phylarchen qui cum Timotheo erat interfecerunt virum scelestum qui in multis Iudaeos adflixerat rent in Hierosolymis eos qui sacras hoste antiquo triumphat, gaudio spiritali repletlaudes condignas cavere, ac grates multiplices aucri suo debet referre; nec decet fieri ingratum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
gelistis qui fidẽ incarnatõ¬
nis aiudeis ad salutengen¬
cium transtulerunt. lxc ẽ
enum de colle cariachim q̃
est in uida ⁊ interpretatuR
ciuitas siluaꝵ ad se archam
morosa figuraꝵ habundat
ad intellectum gentił ꝓpłi uͥ
tualem sensum quilacͥbat
populus ille aperire nõ po
gentes suicet esse coheredeᷤ¬
in asinis ⁊ tamel ⁊ mul ⁊ bob ad uescendum fariam palataᷤᷤ
uuã passã. uinũ ołm boues arietes ad omnẽ copiã gaudium qͥp¬
pe erat ũsre. niit ã consiliũ dd̃ cum tribub ⁊ centurionsb ⁊
uniu̾sis prĩcipib ⁊ ait adiiu̾sum isrł certũ filioꝵ. Si placet

Expanded text:
gelistis, qui fidem incarnationis a Judaeis ad salutem gentium transtulerunt. Hoc est enim de colle Cariathiarim quae est in Juda, et interpretatur civitas sylvarum , ad se arcam morosa figurarum abundat; ad intellectum gentilis populi, ubi tualem sensum qui latebat, populus ille aperire non potgentes scilicet esse cohaeredein asinis et camelis et mulis et bubus ad vescendum farinam palatas uvam passam vinum oleum boves arietes ad omnem copiam gaudium quippe erat in Israhel iniit autem consilium David cum tribunis et centurionibus et universis pr
Abbreviated transcription (Latin):
tissimi ⁊ facti sunt principes in ex̾citu
Sed ⁊ ꝑsingulos dies ueniebãtaddd̾
ad auxiliandumei. usz dum fieret grandis numerus quasi
excitus dei. Isteqͦ est numerus principum ex̾citus qui uenert̃
ad dd̾ cũ eẽt in hebron ut tnͣfferrent regnum saulad eum iuxͣ
uerbum dñi filii iuda portantes cdipeum ⁊ hastam .ui. ꝙͣ.d.
cic. expediti ad prelium de filiis symeonuiroꝵ fortissimoꝵ ad

Expanded text:
imi et facti sunt principes in exercitu per singulos dies veniebant ad David ad auxiliandum ei usque dum fieret grandis numerus quasi exercitus Dei iste quoque est numerus principum exercitus qui venerunt ad David cum esset in Hebron ut transferrent regnum Saul ad eum iuxta verbum Domini filii Iuda portantes clypeum et hastam sex milia octingenti expediti ad proelium de filiis Symeon virorum fortissimorum ad
Abbreviated transcription (Latin):
nt ostituerent regem d De filiis qͦ
ysachar uiri eruditi qui nouerant
singla cpĩa ad p̾cipiend̃ qui fac̾e deb
lon qui egrediebant᷑ ad prelium ⁊ sta-¬
bant in acie instructiarmis bellicis.l
plici⁊ de neptalim principes.m. ⁊ cũ
eis instructi clipeo ⁊ hasta .xx.uiii.mͣ.¬

Expanded text:
 regem David. De filiis quoque Issachar viri eruditi, qui noverant singula tempora ad praecipiendum quid facere deberet lon qui egrediebantur ad praelium, et stabant in acie instructi armis bellicis, plici. Et de Nephthali, principes mille: et cum eis instructi clypeo et hasta, trigi
Abbreviated transcription (Latin):
tres nr̃os reliquos ĩ uniu̾sas regiones isrł ad sac̾dotes ⁊ leuitas
qui hĩtant in suburbanis urbiũ ut cõgregenturad nos ⁊ redu-¬
camus archam deiñri ad nos. Non enim requisuumus eam

Expanded text:
reliquos in universas regiones Israhel et ad sacerdotes et Levitas qui habitant in suburbanis urbium ut congregentur ad nos et reducamus arcam Dei nostri ad nos non enim requisivimus eam
Abbreviated transcription (Latin):
edificaretur quo dieꝵ numero corpus dominicum ꝙ ꝑtemplũ figurabatur inut̾o uirgina
ut mpomioriã donimite resurrectõnis ꝙͣ iam factã credimus semꝑ anͣmo retinentes nr̃am

Expanded text:
aedificaretur quo dierum numero corpus Dominicum, quod per templum figurabatur, in utero virgiaedificaretur quo dierum numero corpus Dominicum, quod per templum figurabatur, in utero virgiut memoriam Dominicae resurrectionis, quam jam factam credimus, semper animo retinentes, nostram
Abbreviated transcription (Latin):
regis ueri s. sałonis regnum ꝑ tinent
cum ecrna cum eo gaudia pr̃ie celes¬
tis intrabunt. Nam q domnnus nr̃. qͦ¬
tana die. i post septimam salb̃i resus¬
citari amorte uoluit recte mimierus
octonarius nr̃e qͦ resurrectõnis festa
uentura designat qr templum ab hos¬
tib incensum rursum domino miserã¬
te ꝯstruitur ꝙ ab ydolatris comamna
uilatur. Nunc in quib dam suismembris hostis antiqui ꝑ ilitatur insidiis nunc instas
templo scdo .xl ⁊ sex annis edificatũ ẽ ad sig̃carõnem dñici corporisꝙ de iurgine assumpsit sp̃i¬
tałr retipit respicit. de quo sp̃e uideis. soluite inqͥt templũ hoc. ⁊ in trib dieb excitabo sllud.
uidelicet solutum passione corpus suum ip̃s die t̾cia resuscitauit. ad iitã. ferunt si¬
dem phifici qr corpus hominis . xͦl. sexto die post o ceptionis inicium in mẽbroꝵ distinctõ ne
etur atq iõ non casugestum s diuinitus ꝓcuratum ẽ ut eo annoꝵ iuim̾o templum

Expanded text:
icet Salomonis, regnum pertinent, aeterna cum eo gaudia patriae coelestis intrabunt. Nam quia Dominus noster octava die, id est, post septimam sabbati, resuscitari a morte voluit, recte numerus octonarius nostrae quoque resurrectionis festa ventura designat. Quod templum ab hostibus incensum rursum Domino miserante construitur; quod ab idololatris coinquinatmino, servitute famulatur: nunc in quibusdam suis membris hostis antiqui periclitatur insidiis, nunc instanta et sex annis aedificatum est, ad significationem Dominici corporis quod de Virgine assumpsit spiritaliter respicit; de quo ipse Judaeis: Solvite, inquit, templum hoc et in tribus diebus aedificabo illud ; quia videlicet solutum passione corpus suum ipse die tertia resuscitavit ad vitam. Ferunt siquidem physici quia corpus hominis quadragesimo sexto die post conceptionis initium in membrorum distinctione formetur; atque non casu gestum, sed divinitus procuratum est, ut eo annorum numero templum
Abbreviated transcription (Latin):
moyses in deserto ⁊ altare ho¬
locaustoꝵ eadem tempestate
erant in excelsis gabaon ⁊ c̃
archa a domni post ꝙͣ ĩtrod-¬
uxit eam dd̃ in domnum suam
mansit sbidem us qͦ edi ficare
quadragenarium uł duode¬
tantur. quos ip̃e summus
auriga ꝓmutuo suogub̾nat.
telligentiamut ingrediar coram ppło
um digne qͥ tam grandis est iudicare
tem sapiẽciam ⁊ scĩam ut iuidicare pos-¬
sapĩa ⁊ scĩa data sunt tibi. diuicias ã
in regib nec añ te nec post te fu̾it simil

Expanded text:
Moyses in deserto et altare holocaustorum eadem tempestate erant in excelsis Gabaon, etc. . Arca autem Domini postquam introduxit eam David in domum suam, mansit ibidem usquequo aedificaretquadragenarium numerum vel duodetantur, quos ipse summus auriga pro nuto suo gubernat. telligentiam, ut egrediar coram populum digne, qui tam grandis est, judicare? tem sapientiam et scientiam, ut judicare posscientia data sunt tibi, divitias autin regibus nec ante, nec post te fuerit simil
Abbreviated transcription (Latin):
ã filii amonqui ĩiuriã fecissent dd̾. tam hanon ꝙͣ reliquus pp
miserũt mille talẽta argẽtit duc̾ent sͥ de mesopotana. ⁊ syria
um ⁊ regem maachacũ ppͦ eius. Qui cum uenissent castͣ metati
sũt e regione medaba filii quoꝵ amonꝯgregatide urbib suis
uenerunt ad bellũ. Ꝙ cum audissent dd̾ misit io ab ⁊ omnem
ex̾citum uiroꝵ forcium egressi ꝙ filii amondirȩx̾unt aciem iuxͣ
portam ciuitatis. reges & qui ad auxilium uenerãt seꝑatĩ in
agro steterũt. gͥ ioab incelligẽs bellum ex adu̾so ⁊ post tͥgum
unt ꝯtra fiuios amondixitꝙ. Si uic̾it me syrus aurilio eris

Expanded text:
isset David, tam Anon, quam reliquus populus, miserunt mille talenta argenti, ut conducerent sibi de Mesopotamia, et de Syria uo millia curruum, et regem Maacha cum populo ejus. Qui cum venissent, castrametati sunt e regione Medaba. Filii quoque Ammon congregati de urbibus suis, venerunt ad bellum. Quod cum audisset David, misit Joab, et omnem exercitum virorum fortium egressique filii Ammon direxerunt aciem iuxta portam civitatis reges autem qui ad auxilium venerant separatim in agro steterunt igitur Ioab intellegens bellum et ex adverso et post tergum erunt contra filios Ammon dixitque si vicerit me Syrus auxilio eris
Abbreviated transcription (Latin):
res. hos quidam dicunt fuisse
sesdomino p̾cipiente in here¬
mo elegit. alii dicunt cerethe
mirent pheletheos uͦ ut in sõ¬
tes defenderent.

Expanded text:
res, quos quidam dicunt fuisse ses Domino praecipiente in ermo elegit. Alii erent: Pheletheos autem, ut insobus defenderent.
Abbreviated transcription (Latin):
qui in regum abimelecħ .i.
pater meus rex ecc̃e sacerdo¬
tes instriit ut qri ꝑ ordinẽ
dignitatis patristenẽt locũ
ꝑ humilitatẽ frẽs censean¬
tur ñ dñinẽtur intlero

Expanded text:
qui in Regum Abimelech, id est, pater meus rex, Ecclesiae sacerdotes instruit, ut qui per ordinem dignitatis, patris tenent locum, per humilitatem fratres censeantur, et non dominentur in clero
Abbreviated transcription (Latin):
buum ⁊ p̾positos¬
turmax qͥ minist¬
roþustissimos quos ꝙ in ex̾citu ierłm:
umq suriexiss rex ⁊ steniss ait.Audi¬
te me fratres mei ⁊ ppls̾ meus. Gogitaui
ut edificarem domumin qͣ requiescẽt ar¬
cha federis dñi ⁊ scabellum pedũ d̾inr̃i ad edificandũ oĩa
p̾paraui deus a dixit mͥ. Non edisicabis domũ nomini meo eo
ꝙ sis uir bellator. ⁊ sanguinem fuderis

Expanded text:
buum, et praepositosum, qui ministrarobustissimos quosque in exercitu Jerusalem. Cumque surrexisset rex, et stetisset, ait: Audite me, fratres mei, et populus meus. Cogitavi ut aedificarem domum, in qua requiesceret arca foederis Domini, et scabellum pedum Dei nostri: et ad aedificandum, omnia praeparavi. Deus autem dixit mihi: Non aedificabis domum nomini meo, eo quod sis vir bellator et sanguinem fuderis
Abbreviated transcription (Latin):
nicis sanguinis poculum int̾¬
pr. sẏria sublimis uł humec¬
ta gentilitas enim prius libi¬
dine fluida ⁊ spũ superba san¬
guinem humanum siciebat
fectu uirtutum exaltata san-
discipline liberales ꝯtinentur

Expanded text:
nicis, sanguinis poculum interpretatur. Syria sublimis vel humecta. Gentilitas enim, prius libidine fluida et spiritu superba, sanguinem humanum sitiebat: rofectu virtutum exaltata, sangdisciplinae liberales continentur
Abbreviated transcription (Latin):
fugauit ⁊ regib bellum restituentib multa milia
in acie cedit cecidit. ac postrerinum tñ inuicto aĩo inter
fortissimos fortissime dimicaus cetidit. In inicio belli deme¬
trius duos filios aput guidium hosꝑitem suum cum mag¬
no pond̾e auri ꝯmendauerat. ut belli pericuł eximeren¬
tur ⁊ sirtasors tuliss pat̾ne ulcioni seruarentur ex lhxc de me¬
trius maior anntis egressus pub̾tatisaudita alexandri lux-¬
uria quem inseperate opus opes ⁊ alie felicitatis ornam̃tã
uelud captum int̾ scortoꝵ greges desidem in regia tenebant
auxiliantib cressentib securam ac nicħ hostile metuentẽ
adgreditur. Antiocenses quoq ueterem patrem offetsam
nouis meritis correcturi se ei tradunt. S ⁊ milites paterni
fauore iuuenis accensi prioris sacramenti religionemno-¬
ui regis suꝑbie ꝓfe̾ntes signa ad demetrium trãsferunt
atꝙ ita alexander non minore impetu fcetune destructus
quam elatus pruno primo prelio ulctus interficitur dedit¬

Expanded text:
fugavit, et regibus bellum restituentibus multa millia in Mysia cecidit; ad postremum autem, tamen invicto animo, inter fortissimos fortissime dimicans cecidit. Initio belli Demetrius duos filios apud quemdam hospitem suum cum magno pondere auri commendaverat, ut belli periculis eximerentur, et si ita sors tulisset, paternae ultioni servarentur. Ex his junior Demetrius, annos egressus pubertatis, audita Alexandri luxuria, quem insperatae opes et alienae felicitatis ornamenta velut captum inter scortorum greges desidem in regia tenebant, auxiliantibus Cretensibus securum ac nihil hostile metuentem aggreditur. Antiochenses quoque, veterem patris offensam novis meritis correcturi, se ei tradunt; sed et milites paterni favore juvenis accensi, prioris sacramenti religionem novi regis superbiae praeferentes, signa ad Demetrium transferunt; atque ita Alexander, non minore impetu fortunae destructus quam elatus, primo praelio victus interficitur, dedit
Abbreviated transcription (Latin):
piosum ⁊ exiuit
obuiam illimn p̾li¬
ũ Et misit de me¬
trius ad ionathã
ut magnificaret
eum. Dixit enim
anticipemus pacẽ
fac̾e cumeo. priusꝙͣ
faciat cum alexã¬
dro adu̾sus nos. Re¬
cordabitur enim
fetimus ei ⁊ in fra¬
trem eius. ⁊ ingẽ¬
temeius ⁊ dedit et
potestatem ꝯgregã¬
dier̾citum ⁊ fabri¬
care arma ⁊ eẽ ip¬
sum sociumeius
⁊ obsides quierãt
in arce uissit tra¬
di ei. Et uenitii¬
das ionathas in
ierl̾m ⁊ legit epis¬
tolas mauditu
in arce erãt ⁊ ti

Expanded text:
iosum et exivit obviam illi in proelium et misit Demetrius ad Ionathan ut magnificaret eum dixit enim anticipemus pacem facere cum eo priusquam faciat cum Alexandro adversus nos recordabitur enim fecimus in eum et in fratrem eius et in gentem eius et dedit ei potestatem congregandi exercitum et fabricare arma et esse ipsum socium eius et obsides qui erant in arce iussit tradi ei et venit Ionathas in Hierusalem et legit epistulas in auditu in arce erant
Abbreviated transcription (Latin):
in pepit iared prenigedor ⁊ heber prem
⁊ echo ⁊ hicutiel prem ia non. hii ae filii
bethie filie pharaonis ꝙͣ accepit meret
he ⁊ filii uxoris odaite sororis natham
pr̃is ceila. garmi ⁊ esthamo. qui fuit de
machati. filii ꝙͦ symon amõ ⁊ rena fi¬
liusanan ⁊ tilon ⁊ filii iesi ⁊ oeth ⁊ bon¬
⁊ oehech filii sela filii iida. her p̾rlecha

Expanded text:
perit Jared patrem Gedor, et Heber patrem Socho, et Icuthiel patrem Zano. Hi autem filii Bethiae filiae Pharaonis, quam accepit Mered. Et filii uxoris Odaiae sororis Naham patris Ceila Garmi et Esthamo qui fuit de Machathi filii quoque Simon Amnon et Rena filius Anan et Thilon et filii Iesi Zoeth et Benzoeth filii Sela filii Iuda Her pater Lecha
Abbreviated transcription (Latin):
opancium byssum in domo uiramti
⁊qui stare facit solem uiriq menda¬
cii ⁊ securus ⁊ incedens qui principes fu

Expanded text:
antium byssum in domo iuramenti et qui stare fecit solem uirique mendacii, securus et incendens qui principes fu
Abbreviated transcription (Latin):
ka. Ie. Iuint hebrei hesorã
qui interpretatur auxilia¬
tor esse aram patrem moy
yses adeo accepit ad regenͣ¬
dipopuli auxilurm. tra¬
dunt enim moysẽs post
acceptam legem in here¬
mo patri suasisse ut matr¬
em dimitteret eo quod iple xiii.¬
suis amica esset. fuit enĩ
quam aniram duxit ale¬
amex qua habuit heldath
⁊ meldath.

Expanded text:
a. . Aiunt Hebraei Ezram, qui interpretatur auxiliator, esse Amram patrem Moysyses a Deo accepit ad regendi populi auxilium: tradunt enim Moysen post acceptam legem in eremo patri suasisse, ut matrem dimitteret, eo quod ipsius amica esset, fuit enim quam Amram duxit aliam ex qua habuit Heldath et Meldath.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ poterimus adu̾sum illum.
ostendit ꝙ om̃i h̾etiti fiduciã
atq ꝯstanciam ꝑtimescunt rec¬
te credentis ppłi ⁊ eo se infirmio¬
res agnoscant quo illos in u¬
nitate fideiosiderant forcioreᷤ
Si ã aliciuos de tatholitis ꝑ sper¬
erint in cogitatõne legi dei at¬
q mnex̾ticio bomioꝑis fieritar¬
dlores hoꝵ sͥ trumphum atq
captiurtatem pollicentur gra¬

Expanded text:
et poterimus adversus illum. et poterimus adversus illum. Ostendit quod omnes haeretici fiduciam atque constantiam pertimescunt recte credentis populi, et eo se infirmiores agnoscunt, quo illos in unitate fidei considerant fortiores: si autem reliquos de catholicis perspexerint in cogitatione legis Dei atque in exercitio boni operis fieri tardiores, horum sibi triumphum atque captivitatem pollicentur
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ipõꝵ est regntum celoꝵ. hinc bñsubiungitur trans¬
fretauit ad illos prior ⁊ omnns ppls post eum erm oporte¬
bat ut mediator dei ⁊ hominum peuinum passionis sue ex¬
pleret minist̾ium ⁊ sic eius exemplo ꝯfortati rure cutm¬
ꝓ ip̃o paciendo mortem ꝯtempn̾e duc̾e̾nt ex uniu̾sis gemib¬
tresducunt in auxiliũ quouo¬
luptuosos quiluxuriam ħꝰ
mundi secuntur in auxiliũ
erroris sui assumunt. Uñ io
maniste non mediocrencon¬
tra ecc̃amerroris sui exstrux¬
ere nequiciam. S iudashoꝵ
mittit speculari excitum cũi
dectores sancti auditores suoᷤ
tumultum. ne fraudis sue
actum ad int̾nicionem sim¬
plicium ꝑdutant animax.
O autẽ tiot heus qͣi collec¬
tirram faciens ait. principi¬
b ex̾citus sui. cum appropin¬
quauerit iudas ⁊ ex̾citus eius
ad torrentem aque si transi¬
eritadnos prior non pot̾imus
sustiñe eum. qr potens poterit
adu̾sum nos. siuero timu̾it
transire ⁊ posuerit castra extͣ
fiumen transfretemus ad eos

Expanded text:
m ipsorum est regnum coelorum . Hinc bene subjungitur: Transfretavit ad illos prior et omnis populus post eum, quia oportebat, ut mediator Dei et hominum primum passionis suae expleret mysterium, et sic ejus exemplo confortati pro ipso patiendo mortem contemnere discerent ex unitres, ducunt in auxilium, quia voluptuosos qui luxuriam hujus saeculi sequuntur in auxilium erroris sui assumunt. Unde et omnes isti non mediocrem contra Ecclesiam erroris sui exstruxere nequitiam. Sed Judas horum mittit speculari exercitum, cum doctores sancti auditores suos tumultum ne fraudis suae actum ad internecionem simplicium perducant animarum. Quod autem Timotheus, quasi collecturam faciens, ait principibus exercitus sui: Cum appropinquaverit Judas et exercitus ejus ad torrentem aquae: si transierit ad nos prior, non poterimus sustinere eum, quia potens poterit adversum nos; si vero timuerit transire et posuerit castra extra flumen, transfretemus ad eos,
Abbreviated transcription (Latin):
siens uidas torrentemaque
stacuit scribas ppłi qui tur¬
bam post se exhortarentur
ire in p̾lium tum redemptor
nr̃ audiens passionẽ crucis
apłos ordinauit qui tredẽ¬
tes in sedoc̾ent ꝯtempnere
tormentum corporee mor¬
tis ⁊ ꝯfid̾e de potencia suꝑne¬
uirtutis. Unde est illudꝙ in enangłio discipul p̾cepit dicens

Expanded text:
siens Judas torrentem aquae statuit scribas populi qui turbam post se exhortarentur ire in praelium, cum Redemptor noster, adiens passionem crucis, apostolos ordinavit, qui credentes in se docerent contemnere tormentum corporeae mortis et confidere de potentia supeveritatis. Unde est il
Abbreviated transcription (Latin):
puit gͥ ensem ⁊ ir¬
ruit in eũ. Ꝙ cũ
uidiss armiger
eius uidelicet esse¬
mortuum saul
irruit ⁊̃ ip̃e ingla¬
dium suum ⁊ mor¬
tuus est. Int̾itgͦ
saul ⁊ tres filii eiꝰ
⁊ omĩs domus il¬
lius pariter dcidit
uod cum ui¬
dissent filii is rael
qui hĩtabant ĩ cã¬
pestrib fugerũt
⁊ saul ac filiis eiꝰ mortius de reliquerũt
urles suas ⁊ huc ⁊ ill disꝑsi sunt. Uene¬
uos legis dectores fuile au¬
quos qui uerbi accumen
ad occidendos audit res per¬
uertere nollent ⁊ tñ ip̃os au¬
ditores que recte dicta ama-¬
gistris acceperant decipien-¬
douelblasphemando insu-
amu̾tisse ꝑinciem quorũ
iusa morte .i. peccandi ob¬
stinacione ⁊ ipsos u̾bi mis¬
tros ꝑ tpr̃a det̾ioratos testimo¬
nia legis q̃ male int̾preta¬
ri tunuerant sͥ occasionẽ
u̾ba diuina in argum̃tum
suiherroristrahunt arma
sua contra pectus suum mo¬
riturunu̾tunt. quilibet ⁊̃
catholicus cum artem qmͣ
cõmunintilitate didicit su¬

Expanded text:
 ensem, et irruit in eum. Quod cum vidisset armiger ejus, videlicet mortuum esse Saul, irruit etiam ipse in gladium suum, et mortuus est. Interiit ergo Saul, et tres filii ejus, et omnis domus illius pariter concidit. Quod cum vidissent viri Israel, qui habitabant in campestribus, fugerunt: et Saul ac filiis ejus mortuis; dereliquerunt urbes suas, et huc illucque dispersi sunt: Venebos legis doctores fuisse aliquos qui verbi acumen ad occidendos auditores pervertere nollent, et tamen ipsos auditores qui recte dicta a magistris acceperant, despiciendo vel blasphemando in suam vertisse perniciem: quorum visa morte, id est peccandi obstinatione, et ipsos verbi ministros per tempora deterioratos, testimonia legis quae male interpretari timuerant, sibi occasionem verba divina in argumentum sui erroris trahunt, arma sua contra pectus suum morituri invertunt. Quilibet etiam catholicus, cum artem quam pro communi utilitate didicit, su
Abbreviated transcription (Latin):
mus dormientis ibiꝙ cap̾
uł corpus saulsuspensum
esse. alia ẽ enm bethsan ĩ
iudicium ⁊ iosue que int̾¬
pretatur domus securitatiᷤ.
runtq phylistiim ⁊ hĩtauerũt ineis.
die gͥaltera detrahentes phylistizm spo-¬
lia cesoꝵ inuenerunt saul ⁊ filios eius
iacentes ĩ montes gelboe Cumq spoli¬
assent eum ⁊ amputass caput armis¬
q nudas sent miserũt in t̾ram suã ut
circumferetur ⁊ ostend̾et ydoloꝵ templi
⁊ pplis. arma a eius consecrauerũt in

Expanded text:
mus dormientis, ibique caput vel corpus Saul suspensum esse. Alia est enim Bethsan in Judicum et in Josue, quae interpretatur domus securitatis runtque Philisthim, et habitaverunt in eis. Die igitur altero detrahentes Philisthim spolia caesorum, invenerunt Saul, et filios ejus jacentes in monte Gelboe, Cumque spoliassent eum, et amputassent caput armisque nudassent, miserunt in terram suam, ut circumferretur, et ostenderetur idolorum templis, et populis: Arma au
Abbreviated transcription (Latin):
oium possederunt angusto fre-
post alexandrum in oriente reg-
nanerunt ephyphanium nũ¬
cuparunt. alii antiochiam
ita dc̃am putant. alii nõ u̾e
oppinionem suam u̾i siłi uo¬
cabulo ꝯsolantes emaris pri-¬
mam ab antiochya mansio-¬
nem edeissem ꝑgentib appłł¬
uet̾es emach.

Expanded text:
m possederunt angusto fretopost Alenaverunt, Epiphaniam nuncupaverunt. Alii Antiochiam ita dictam putant. Alii non vere opinionem suam verisimili vocabulo consulentes, Emaus primam ab Antiochia mansionem Edessam pergentibus appelteres Emath.
Abbreviated transcription (Latin):
Ra. phalech. uaticinio quodã¬
⁊ phalech enim diuisio qr indi¬
eb euis lingue in babylone di¬
se .i. iise sunt. narrat autem phy¬
lo in libro qõ num sr̃ genesim
ꝙ ex trib filiis noe ad huc ip̃o
filii sem. iactan. ducem faicha
nemphrot filii iaphet suphene
post obitum uero noe quenert᷑
duces cum agminib suis ĩ cam¬
pum sẽnoar ut ubi turrem cõ¬
struerent cum autẽ edificarẽt
oiuisit deus linguas eoꝵ ⁊ mu¬
tauit effiigies ⁊ nõ ꝯgnouit
quisq frẽm suum nec audunt
linguam ꝓximi sui. Cumgͦma¬
gistri lapides querebãt minis¬
tri aquã afferrebãt ⁊ cum illi¬
aꝙͣ querebant illi afferebant
stipulam. Sicq frustrata co¬
gitacione cessauerunt edifica
re disꝑsi sunt super faciẽ t̾re.

Expanded text:
 Phaley. Vaticinio quodam. Phaleg enim divisio, quia in diebus ejus, linguae in Babylone divisae sunt. Narrat autem Philo in libro Quaestionum super Genesim, quod ex tribus filiis Noe, adhuc ipso Filii Sem, Jectan ducem; filii Cham, Nemroth; filii Japhet, Suphene. Post obitum vero Noe, convenerunt duces cum agminibus suis in campum Sennaar, ut ibi turrim construerent. Cum autem aedificarent, divisit Deus linguas eorum, et mutavit effigies, et non cognovit quisque fratrem suum, nec audivit linguam proximi sui. Cum vero magistri lapides quaerebant, ministri aquam afferebant, et cum illi quaerebant aquam, illi afferebant stipulam. Sicque frustrata cogitatione cessaverunt aedificare et dispersi sunt super faciem terrae.
Abbreviated transcription (Latin):
cubitoꝵ mare circumierit ⁊¬
nunc addatur ꝙ sculptura
sub ter labium posita .x. cu¬
bitis ambierit pacet ꝙͣ uaꝰ
exat in modum phyale repan
sculpturas hystriatas quib
marecircũdatur exempla pͥoꝵ
mus quib oꝑib sancti deo
erunt repeobi
Post̾iora ⁊ c̃. Quia qua m̾¬
cede p̾dicatores imꝑpetum̃ donẽ¬
tur dei examine dilpositum ẽ
s nob̾ adhut occultum ẽ de qͥ¬
pit fidem spem ⁊ caritatẽ de¬
bet halere. nec sine hiis trib
uirtutib operari uel ad salu¬
tem intrare ualet. Usi mnͣre¬
untiaꝵ qr robore fider. spei ⁊
dilectionis ꝑceptio bap̃i mu¬
Triamilia ⁊ c̃. Aille naruis
ꝑfectionem sig̃cat q denariꝰ
quadratum solidum facit
s ut maltitudinẽ surgat¬
⁊ solida efficiatur multipli
nunero stabsł ⁊ insupabi¬
lis ⁊ uelud quadrata instoꝵ¬
⁊ consciencia significatu
quocumt enim quadratũ
ueteris stabit sic electoꝵ aĩ¬
mus nulla temptatione a
statu rectitudinis ĩdinatun.

Expanded text:
cubitorum mare circumierit, et nunc addatur quod sculptura haec subter labium posita, decem cubitis ambierit, patet quia vas erat in modum phialae expansculpturas histriatas quibus mare circumdatur exempla priorum mus, quibus operibus sancti Deo erint reprobiPosteriora. Quia qua mercede praedicatores in perpetuum donentur, Dei examine dispositum est, sed nobis adhuc occultum est, quipit, fidem, spem, et charitatem debet habere; nec sine his tribus virtutibus operari, vel ad salutem intrare valet, unde in Reunciarum, quia robore fidei, spei et dilectionis, perceptio baptismTria millia metretas. Millenarius fectionem significat, quia denarius quadratum solidum facit.sed ut in altitudinem surgat et solida efficiatur, multiplinumero stabilis et insuperabilis, et velut quadrata justorum conscientia signatur. Quocunque enim quadratum vertis, stabit. Sic electorum animus nulla tentatione a statu rectitudinis inclinatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tum fu̾it utraq armatura instructi contra ꝑfidiã
fortius pugnant᷑. hinc sałon in edifidatione templi¬
regis tyri ad tedenda ligna de Tybano auxilium pecit
qr in hac arte doctores erant seriu hyram seruis suis¬
s non per se ip̃i soli huit oꝑi instabant qui ⁊̃ associa¬
ti seruis salomonis strenue ac detenter. illud ꝑficte¬
cuis uerbum euangłii ꝙͣ a domino audire nouerũt
S gentiles ab errore conuersi atq ad ueritatem ꝑ eos¬

Expanded text:
tum fuerit, utraque armatura instructi contra perfidiam fortius pugnant. Hinc Salomon in aedificationem templiregis Tyri, ad caedenda ligna de Libano auxilium petit, quia in hac arte doctiores erant servi Hyram servis suisnon per se soli huic ipsi operi instabant, quando et associati servis Salomonis solemne ac decenter illud perficcertius verbum Evangelii, qui a Domino audire noverunt, sed gentiles ab errore conversi, atque ad veritatem E
Abbreviated transcription (Latin):
gere ⁊ ꝯuenire ad catholitam lib ertatem. Unde n affrita¬
no ꝯcilio de donasticis hetitis ꝯstitutũ est ut leuius tum
eis ageretur ubuta scriptum ẽ ꝑtractatis ⁊ ꝯsid̾atisõi¬
b que utilitati ecce ꝯuenire iudelantur annuente at¬
t admonente spũ dei eligimus cũ memoratis hõib ꝙͣ
ius de dominici corporis unitate inqnieta dissensione
p̾cisis leuiter ⁊ pacifiteagere ut qnͣtum in nob̾ est oĩb
qui eoꝵ comiunicatione ⁊ societate irretici sunt ꝑ u
nu̾sas ꝓ mncias affricanas penitus ĩnotescat ꝙͣ mise¬
rabili errore deuicti sunt ne forte sicut dicit apłs no¬
bis in mansuetudine corripientib diuersa sentiẽtes

Expanded text:
gere, et convenire ad catholicam libertatem. Unde in Africagere, et convenire ad catholicam libertatem. Unde in Africano concilio de Donatistis haereticis constitutum est ut levius cum eis ageretur, ubi ita scriptum est: Pertractatis et consideratis omnibus quae utilitati Ecclesiae convenire videbantur, annuente atque admonente Spiritu Dei decernimus cum memoratis hominibus, quamvis de Dominici corporis unitate inquieta dissensione praecisis, leniter et pacifice agere: ut quantum in nobis est, omnibus qui eorum communione et societate irretiti sunt, per universas provincias Africanas penitus innotescat, quam miserabili errore devincti sunt: ne forte, sicut dicit Apostolus, nobis in mansuetudine corripientibus diversa sentientes,
Abbreviated transcription (Latin):
ritur qũo thymotheus hic
narretur ob p̾cum suaꝵ hm̃i-¬
litatem auide ducib iuiuis
olmissus eo ꝙ multoꝵ ex iu¬
deis parentes haberet ac fr̃es
quos morte eius decipi otinge¬
ret s ip̃e ess octisus ⁊ paulo
ante narratur ꝙ ip̃e fuiss
in gazare p̾sidit auide mili-¬
tib peremptiss. Si etumibi
tunt fuiss occisus nullomodo
iii. nisiꝙ a̾ ibi ꝑ anticipacionẽ
dicatur occisus aut alius ille
timot heus intelligi cogatur
qui ingazare p̾sidio est inter¬
fectus ⁊ alius iste qui ꝑ dosithe¬
um ⁊ sosi patrem legiturdimi ᷤᷤ
frm̃ utilitatem at suoꝵ redẽp-¬
cione in chimotħ̃o peꝑterunt
ostendit calitiũ cum errãti¬
b mitius est agend̾. nõ dico ut
eoꝵ ꝯsentiatur mi quitan sed
pietate paterna ꝯsulatur eoꝵ
infirmitati ⁊ maxime illis
locisũ fructus aliquis de erranciũ ou̾sione speratur quatinꝰ¬
in aniuetudine eccͣastita ꝓ uotentur adiabłi laqueis effu¬

Expanded text:
ritur quomodo Timotheus hic narretur ob precum suarum humilitatem a Judaeis ducibus vivus dimissus, eo quod multorum ex Judaeis parentes haberet ac fratres, quos morte ejus decipi contingeret, si ipse esset occisus; et paulo ante narratur quod ipse fuisset in Gazarae praesidio, ubi a militibus peremptus: si enim ibi tunc fuisset occisus, nullo modvi, nisi quod aut ibi per anticipationem dicatur occisus, aut alius ille Timotheus intelligatur qui in Gazarae praesidio est interfectus, et alius iste qui per Dositheum et Sosipatrum legitur dimissufratrum utilitatem ac suorum redemptionem, Timotheo pepercerunt, ostendit quod aliquando cum errantibus mitius est agendum, non dico ut eorum consentiatur iniquitati, sed pietate paterna consulatur eorum infirmitati, et maxime illis locis ubi fructus aliquis de errantium conversione speratur, quatenus mansuetudine ecclesiastica provocentur a diaboli laqueis effu
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ patentur fugere admonu
ut sͥ manus inferrent ne in
manus ꝑsequentium ꝑuenirẽt
porro sih ille nõ uissitaũ nonu¬
it ut eo modo sui ex hac uta mi¬
gͣrent quib migrãtib se nan¬
siones eternas p̃paraturi ẽẽ
ꝓmisit. quelibet exempla o¬
ponant gentes que ignorait
deum manifestum est ħ ñ l̾e
colentib unum u̾m deiim rel¬
tat ut de homine intesligamu̾¬
uero excepciones eadẽ ip̃a diui¬
na. fecit auctoritas ut si liceat
hominem occidi. S hiis eteptis
quos deus occidi iubet sine data
lege siũ ad ꝑsonam ꝓ tp̃r exp̾ssa
uissione. non ã ip̃e occidit qui
nũst̾ium debet iubenti sicut am¬
miniculũ gladio utenti ⁊ iõ ne¬
quaquam contra hoc p̾ceptum
fecerunt ꝙ dtm est. nõ occides
qr deo auctore bella gesserunt
aũ ꝑsonam gerentes publice
iustissime rõis ĩꝑiũ scelatos mor¬
te pumerunt ⁊ abraham nõ
solum nõ est culpatus crudelita
mine pietatis ꝙ uoluit filiũ
nequa ꝙͣ scela̾te s obedienter

Expanded text:
tionem paterentur, fugere admonuiut sibi manus inferrent, ne in manus persequentium pervenirent. Porro si hoc ille non jussit aut monuit, ut eo modo sui ex hac vita migrarent, quibus migrantibus se mansiones aeternas praeparaturum esse promisit, quaelibet exempla opponant gentes quae ignorant Deum, manifestum est hoc non licere colentibus unum verum Deum. Restat ut de homine intelligamuvero exceptiones eadem ipsa divina fecit auctoritas ut non liceat hominem occidi. Sed his exceptis, quos Deus occidi jubet, sive data lege, sive ad personam pro tempore expressa jussione: non autem ipse occidit, qui ministerium debet jubenti sicut adminiculum gladius utenti; sicque nequaquam contra hoc praeceptum fecerunt quo dictum est: Non occides. qui Deo auctore bella gesserunt, aut personam gerentes publicae justissimae rationis imperium, sceleratos morte punierunt. Et Abraham non solum non est culpatus crudelitatmine pietatis, quod voluit filium nequaquam scelerate, sed obedienter,
Abbreviated transcription (Latin):
rit contra iudeos nisiꝙ ꝑsecutore xpĩanoꝵ paci ⁊ quieti
ecc̃e inuidentes tumultumꝑe irrumpendo baptismsacͣ¬
mentum oturbare ⁊ fidei statum subuertere student ⁊
ad hoc nabutheos amitos suos in auxilium ꝓnocant qr
heretitos ad ꝯtricionem fidellum atq maliliolos sibia¬
sociant. Nabuthei enim ut ciuicem affirmant ꝓphantẽ¬

Expanded text:
utores Christianorum, paci et quieti Ecclesiae invidentes, cum tumultu irrumpendo baptismi sacramentum conturbare et fidei statum subvertere student. Ad hoc Nabuthaeos amicos suos in auxilium provocant, quia haereticos ad contritionem fidelium atque malevolos sibi associant. Nabuthaei enim, ut quidam affirmant, p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ post obitum iude legiturionathasapło in sactocium
eligi ut suppieat locum fratris sui nͥ ꝙ obeuitib martiꝰ
nistracionis efficatiam nomine ionathe int̾p̾tacio de¬
monstret. Int̾p̃r enim columlꝑ donũ sicut suꝑlus de mõ¬
stratũ ẽ admonẽs p̾dicatores u̾bis. quatinus digne du¬
catus sui offm̃ in ꝑlele deigerant ⁊ ꝯgruam defensionẽ¬

Expanded text:
quod post obitum Judae legitur Jonathas a populo in sacerdotium eligi ut suppleat locum fratris sui, nisi quod obedientibuinistrationis efficaciam nominis Jonathae interpretatio demonstrat: interpretatur enim columba eorum, sicut superius demonstratum est, admovens praedicatores verbi quatenus digne ducatus sui officium in plebe Dei gerant, et defensione
Abbreviated transcription (Latin):
lenta nascuntur belła ⁊ seua hostium adu̾santur in¬
imicicia. uñ sequitur.
suis in desertum thecus ex ardescente hostiũ ꝑ securõ ne
dactores cum suis sequacib celestis aule p̾cib penetrãt
secretum ut sbr inuosando nom̃õmpotentis d̾i iaue¬
mant auxilium. quem to¬
ta intencione cordis uenire
sibi postulant iam adiu¬
torum thechue eium inter¬
pretatur tuba siue clangoꝵ
Q ã subiungitur. osederũt
ad aquam lacus asphar sig¬
inficatu acare conpͥutuctõ¬
nis lacrimis quo faciluis õi¬
potentis dei impetrare sata¬
gant solacium qñ non ali¬
bi s oius pietatis solum mͦ ex¬
petunt refugium. Unde asa¬
phar int̾p̃r fodit. siue humuᷤ
Et cognouit bachides. Quid

Expanded text:
lenta immittuntur tela, et saeva hostium adversatur inimicitia. Unde sequitur: in desertum Thecuae, quia, exardescente hostium persecutione, doctores sancti cum suis sequacibus coelestis aulae precibus penetrant secretum, ut ibi invocando omnipotentis Dei inveniant auxilium, quem tota intentione cordis venire sibi postulant in adjutorium. Thecue enim interpretatur tuba sive clangor. Quod autem subjungitur: Et consederunt ad aquam lacus Asphar, significat vacare compunctionis lacrymis, quo facilius omnipotentis Dei impetrare satagant solatium, quando non alibi, sed ejus pietatis solummodo expetunt refugium. Unde Asphar interpretatur sedit sive humus, Et cognovit Bacchides, et d
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ potencia uirtutis dei ꝯteruntar errores ꝓiecerũt ar¬
masua ⁊ fugerunt ad faium que ẽ incarnam tum deser¬
tisotontionum obstacuł ꝑsetutores u̾itatis resist̾e nõ audẽtes
indelubris deoꝵ suoꝵ se condendo indequerunt tutelam. unde
hñ rumam. Carnam a interp̃r ruinam coria. Sormua u̾o
apte ꝓ regno atq defensione accipi possunt. s nõ aduiuit eos¬

Expanded text:
hominum potentia virtutis Dei conteruntur errores. Projecerunt arma sua et fugerunt ad fanum quod est in Carnaim. Cum desertis contentionum obstaculis, persecutores veritatis resistere non audentes, in delubris deorum suorum se condendo, unde quaerunt tutelam, inde habent ruinam. Carnaim autem interpretatur cornua; cornua vero apte pro regno atq
Abbreviated transcription (Latin):
tes aliquos egressi sunt. filii belial de medio tui ⁊ au̾terunt
hĩtatores urbis tue. atq dixerunt eamus ⁊ seruramus dus
alienis quos ignoratis. quͣare solitite diligenter rei u̾itate per
ppetratam. statim ꝑcucies Hĩtatores nrb illius more gladii
deleb̾ eamꝰ oĩa que in illasunt ns ad petora. quiccͥ ⁊̃ sr̃ lec¬

Expanded text:
tes aliquos: Egressi sunt filii Belial de medio tui et averterunt habitatores urbis suae atque dixerunt: Eamus atque serviamus diis alienis quos ignoratis, quaere sollicite et diligenter, rei veritate peperpetratam, statim percuties habitatores urbis illius in ore gladii, et delebis eam, omniaque quae in illa sunt usque ad pecora. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
bens ut unus discenciens statum ceteris int̾
se ꝯsencientib arguatur. s ꝙ maioris au¬
dacie est in edicione .lix. theodocionis editõ¬
nem miscuit asteritis uidelicet designans
que minus ante fu̾ant ⁊ uirguł que ex srꝰ¬
fiuo iudebantur apposita. Si igitur aliis li¬
cuit non tenere ꝙ simul semel suiceꝑant ⁊
post septuaginta celluas que uulgoͣ sme̾¬
suscipiant lãtimi mei que inmolata edici¬
one ueteri ita nouam cõdidi ut laborẽ meũ
ebreis ⁊ ꝙ hiis maius est aplis auctoribus
ꝓlem. Scripsimiper librum de optimo gn̾e

Expanded text:
eteris inter se consentientibus, arguatur; sed quod majoris audaciae est, in editione Septuaginta, Theodotionis editionem miscuit, asteriscis videlicet designans quae minus fuerant, et virgulis quae ex superfluo videbantur apposita. Si igitur aliis licuit non tenere, quod semel susceperant, et post septuaginta cellulas, quae vulgo ssuscipiant Latini mei, qui inviolata editione veteri, ita novam condidi, ut laborem meum Hebraeis, et quod his majus est Apostolis auctoribus probem? Scripsi nuper librum d
Abbreviated transcription (Latin):
Ra. Dodamin
rodii. sit enimtnͣ
stulerunt legamꝰ
uarronis de anti¬
quitatib libros
⁊ simui capitonis
⁊ grecum flegõta
insulas ⁊ tocius
orb̾ litt᷑a terras
naritimas
p̾hend̾e int̾rogãt hebreos suam ꝯstĩam recolat. uudeat ordi¬
nem textumq sermonis ⁊ tunc nr̃o labori si potu̾it detra¬
hat. u̾bitum ꝙ ergo astericos .i. stellas radiare in hoc uolumi-¬
ne iud̾itis ibi sciatis. de hebreo additum ꝙ in latinis codi cib
lic sigc̃atur. quid .lix. int̾pretes addiderunt uł obdecoris gra¬
ciam uel ob sp̃s sancti auctoritatem ⁊ ĩ hebreis uoluminb
non legatiir.

Expanded text:
. Dodanim. Rhodii, sic enim LXX transtulerunt. Legamus Varronis de antiquitatibus libros et Sinnii Capitonis, et Graecum Phlegonta insulas et totius orbis littora, terrasque maritimas hendere, interroget Hebraeos, suam conscientiam recolat, videat ordinem textumque sermonis, et tunc nostro labori, si potuerit, detrahat. Ubicumque ergo asteriscos, id est, stellas + radiare in hoc volumine videritis, ibi sciatis de Hebraeo additum quod in Latinis codicibus lic signatur quid Septuaginta Interpretes addiderint, vel ob decoris gratiam, vel ob Spiritus sancti auctoritatem, licet in Hebraeis voluminibus non legatur.
Abbreviated transcription (Latin):
usebuis ieroninus doniniaint
Quomodo grecoꝵ hystorias magis in telli¬
gunt qui athenas iudint ⁊ t̾cium uirgilii li-¬
brum qui troade ꝑ lencathen ⁊ acrocerau¬
nia ad siciliam ⁊ inde ad hostia tyberis na-¬
iugau̾int ita scãm scripturam lucidius in¬
s ea etiam de quib scire me arbitrabar int̾¬
rogare me solitum quanto magis de hiis sr̃
quib anticeps eram. Deniq cum a me nu¬
non latino sermone tranfferrem de tyberi¬
ade legis quondam auctore qui aput hebre¬
os ad miratõnib habebatur. assumpsi ⁊ ꝯ
tuli cumeo a n̾tice lit auint us ad extremũ
unguem ⁊ sic ꝯfirmatus ausus sum fac̾e¬
ꝙ iubebatis. libere enim nob̾ lo¬
quor ita ⁊ ingretis ⁊ in latis
codicib hic nominum liber uici¬
osus est ut nõtam hebrea ꝙͣ bar¬
bara quedam ⁊ farmatica nõĩa
scriptitant ⁊ sepe tria noĩa sub¬
tractise medio fallab in unũ
uocab ulũ cogunt ł eregione u¬
num nomen pp̃ latitudinem su¬
am induo ł tria uocabula diui¬

Expanded text:
usebius Hieronymus Domnioni et Quomodo Graecorum historias magis intelligunt, qui Athenas viderint, et tertium Virgilii librum, qui a Troade per Leucaten, et Acroceraunia ad Siciliam, et inde ad ostia Tiberis navigarint: ita sanctam Scripturam lucidius insed ea etiam de quibus scire me arbitrabar, interrogare me solitum: quanto magis de his super quibus anceps eram? Denique cum a me nunon Latino sermone transferrem, de Tiberiade Legis quondam doctorem, qui apud Hebraeos admirationi habebatur, assumpsi: et contuli cum eo a vertice, ut aiunt, usque ad extremum unguem: et sic confirmatus, ausus sum faced jubebatis. Libere enim vobis loquor, ita et in Graecis et Latinis codicibus hic nominum liber vitiosus est, ut non tam Hebraea quam Barbara quaedam, et Sarmatica nomina scriptitant: et saepe tria nomina, subtractis e medio syllabis, in unum vocabulum cogunt, vel e regione unum nomen, propter latitudinem suam, in duo, vel tria vocabula divi
Abbreviated transcription (Latin):
ti ep̃oꝵ sanctissime atq doc¬
tissime impelłes ut tibi
ebrea uolumitia latino sermone tͣnsferrem
ꝙͣ enim semel aures hominũ occupau̾at ⁊
nascentis ecc̃e roborau̾at fidem iustum erat
in nr̃o silencio ꝯprobari. Nunc uͦ cum ꝓ uarie¬
tate regionum diu̾sa ferantur exemplaria
⁊ g̾mana illa antiquaq transsacio corrup
tio sit atq uolata nr̃i arbitrii putas aut
e płib uidicare quid uerum sit aut nouũ
opus in uet̾i opere cond̾e illudentib qꝙ in deͥs
cornicum ut dr oculos config̾e. alexandria ab
egyptus in septuaginta siis esicium landãt
auctorem constanta nopolis us antiochiã
luciam martyris exemplaria probat medie
int̾ has prouincie palestinos codites egunt
quos ab origĩne elaboratos eusebuis ⁊ pã¬
phylus uulgauerunt totusq orb̾ hac int̾

Expanded text:
 sanctissime atque doctissime impelleres, ut tibi Hebraea volumina Latino sermone transferrem. Quod enim semel aures hominum occupaverat, et nascentis Ecclesiae roboraverat fidem justum erat et nostro silentio comprobari. Nunc vero cum pro varietate regionum diversa ferantur exemplaria, et germana illa antiquaque translatio corrupta sit, atque violata, nostri arbitrii putas, aut ex pluribus judicare quid verum sit, aut novum opus in veteri opere cudere, illudentibusque Judaeis, cornicum, ut dicitur, oculos configere. Alexandria et Aegyptus in Septuaginta suis Hesychium laudat auctorem. Constantinopolis usque ad Antiochiam Luciani martyris exemplaria probat. Mediae inter has provinciae Palaestinos codices legunt, quos ab Origene elaboratos Eusebius et Pamphilius vul
Abbreviated transcription (Latin):
dieꝵ qui pp̃ magnitudinẽ aput
nos diuisus est . ꝙ non nullimib
ruto ⁊̃ cic̾onis dialogo faciunt ut
eumtitres ꝑtes secent cumunu
a suo auctore sit edicus. deuide
eciam illudattendendumꝙ fre¬
quenter nomina non uocabla
om̃is erudicio scripturaꝵ in hoc
pret̾misse sunt in suis locis uel ꝑ¬
stricte leuiter hic ꝑ que dam uer¬
loꝵ conpendia explicentur. or̃o¬
num itaq ur̃aꝵ ad uitus auxslio
misi librum beniuoł. placiture
tñ inuidis dispiciturum esse nõ
ambigo. optim a eium queq ut
terpretacione uoluit aliquidre

Expanded text:
 qui propter magnitudinem, apud nos divisus est, quod nonnulli etiam in Bruto, Ciceronis dialogo, faciunt, ut eum in tres partes secent, cum unus a suo auctore sit editus. Deinde etiam illud attendendum, quod frequenter nomina, non vocabula omnis eruditio Scripturarum in hoc praetermissae sunt in suis locis, vel perstrictae leviter, hic per quaedam verborum compendia explicentur. Orationum itaque vestrarum adjutus auxilio, misi librum benevolis placiturum: tamen invidis displiciturum esse non ambigo. Optima enim quaeque, ut terpretatione voluerit aliquid re