comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cter exigerẽ. tu uidebaris habere qͦd ñ
habes. Pytagore ame libros flagitas.
Quis enĩ tͥ dixit illius extare uolumina:
Nonne inepła mea quã criminaris ħ
uerba sunt᷑. S fac me errasse in ad oles.¬
centia & philosophoꝵ id ẽ gentiliũ
studiis eruditũ. in principio fidei igno¬
rasse dogmata xp̃iana. & ħ putasse in
apłis qͦd inpytagora & platone & em¬
pedocle legeram. De dogmatib eoꝵ ñ
de libris locutus sum. quȩ potui inci¬
cerone bruto ac seneca discere. Lege ꝓ
uaticinio oratiunculã & alias ubi so.¬
dalicioꝵ m̃tio fit. reuolue dialogos tul¬
lii respice omnẽ horã italiȩ quȩ quon¬
dam magna grecia dicebatur. & pyta¬
goricoꝵ dogiatũ incisa publicis lit¬
teris era cognosces. Cuiꝰ s̃ enĩ illa chri.¬
tinent᷑. & in quȩ latissimo oꝑe philo¬
sophꝰ cõmentatus ẽ iamblicus. imita¬
tus ex parte moderatũ uirũ eloquen¬
tissimũ & archippũ ac lẏsidem. pyta¬

Expanded text:
cter exigerem, tu videbaris habere quod non cter exigerem, tu videbaris habere quod non habes. Pythagorae a me libros flagitas. Quis enim tibi dixit illius exstare volumina? Nonne in epistola mea, quam criminaris, haec verba sunt? « Sed fac me errasse in adolescentia, et philosophorum, id est, Gentilium studiis eruditum, in principio fidei ignorasse dogmata Christiana, et hoc putasse in Apostolis, quod in Pythagora et Platone et Empedocle legeram. » De dogmatibus eorum, non de libris locutus sum, quae potui in Cicerone, Bruto, ac Seneca discere. Lege pro Vatinio oratiunculam, et alias ubi sodalitiorum mentio fit. Revolve dialogos Tullii. Respice omnem oram Italiae, quae quondam magna Graecia dicebatur: et Pythagoricorum dogmatum incisa publicis litteris aera cognosces. Cujus enim sunt itinentur, et in quae latissimo opere philosophus commentatus est Jamblichus, imitatus ex parte Moderatum virum eloquentissimum, et Archippum ac Lysidem Pytha
Abbreviated transcription (Latin):
sitatis. Sin autẽ eius est. ut huius qͦq
anni contra te epłȩ ꝓbant frustra fal¬
so falsam arguere niteris. cũ ex illius
uera. epłam nr̃am ueram ẽẽ doceamꝰ.¬
In excusando m̃dacio tuo. quã elegais
ẽẽ uoluisti. & ne sex milia origenis li¬
bros ꝓferas. pytagore ame exigis moni¬
m̃ta. ubi ẽ illa fiducia qua inflatis
buccis crebime ꝑsonabas tequȩ in a¬
liis libris origenis legeras em̃dasse
reddidisse sius: De tanta librorũ silua
unũ fruticẽ ac surculum ꝓferre non
potes. his ueri fumi. he nebulȩ. Quas
dum inme criminaris. in te extinctas
dissipatasq cognoscis. nec fractã cerui¬
cem deicis. s maiori impudentia quã
imꝑitia dicis me negare quȩ in ꝓmp¬
tu sunt ut cũ montes aureos pollicitꝰ
fueris. ne scorteũ quidẽ nũmũ de thes¬
auris tuis ꝓferas. Iusta contra me odi.¬
a recognosco. & uera innos debacaris
insania. Nisienĩ ego quod ñ est auda¬

Expanded text:
sitatis. Sin autem ejus est, ut hujus quoque sitatis. Sin autem ejus est, ut hujus quoque anni contra te epistolae probant, frustra et falso falsam arguere niteris, cum ex illius vera epistola, nostram veram esse doceam Al. mendacium tuum, quam elegans esse voluisti: et ne sex millia Origenis libros proferas, Pythagorae a me exigis monumenta. Ubi est illa fiducia, qua inflatis buccis creberrime personabas, te quae in aliis libris Origenis legeras, emendasse reddidisse suis? De tanta librorum silva unum fruticem ac surculum proferre non potes. Hi sunt veri fumi, hae nebulae, quas dum in me criminaris, in te exstinctas dissipatasque per me cognoscis, nec fractam cervicem dejicis, 565 sed majori impudentia, quam imperitia, dicis me denegare, quae in promptu sunt, ut cum montes aureos pollicitus fueris, ne scorteum quidem nummum de thesauris tuis proferas. Justa contra me odia recognosco, et vera in nos debaccharis insania. Nisi enim ego quod non est, auda
Abbreviated transcription (Latin):
nomine componerẽ quasi olim scrip¬
tam. quo bonus eẽ uidear & modestꝰ
quã tu munquã ommino suscepis. he
res ꝑfacile ꝓbari potest. Multi romȩ eiꝰ
exemplaria habent. Ante ħ circit᷑ tri.¬
enniũ. qui tibi eam mittere noluerunt
scientes quȩ de meo nomine iactitares.
& quã indigna ꝓposito xp̃iano ac nefan.¬
da confingeres. ego scripsi nesciens qua¬
si ad amicũ. illi ñ reddidert̃ ei quẽ mi¬
micũ nouerant parcentes & meo errori.
& tuȩ conscientiȩ. Et simul argum̃tariᷤᷤ
quod sitalem tibi epłam scripserã ñ
debuerã contra te in alio libello. multa
mala scribere. Hic ẽ totus error tuus. &
hec iusta querimonia. qͦd quȩ nos inhe-¬
reticos dicimꝰ. tu inte dicta confingis.
&e nisi illis peꝑcerimꝰ te putas ẽẽ uiola¬
tum. An ideo panẽ tͥ ñdamꝰ. quia he-¬
reticoꝵ cerebro lapidem illidimꝰ: Qut
ante respondi. Quã si suspicaris ipsius
ñ eẽ habes ubi apud eum nos arguas fal¬

Expanded text:
nomine componerem, quasi olim scripnomine componerem, quasi olim scriptam, quo bonus esse videar et modestus; quam tu numquam omnino susceperis. Haec res perfacile probari potest. Multi Romae ejus exemplaria habent, ante hoc circiter triennium, qui tibi eam mittere noluerunt, scientes quae de meo nomine jactitares, et quam indigna proposito Christiano ac nefanda confingeres. Ego scripsi nesciens, quasi ad amicum. Illi non reddiderunt ei, quem inimicum noverant: parcentes et meo errori, et tuae conscientiae. Et simul argumentaris, quod si talem tibi epistolam scripseram, non debueram contra te in alio libello multa mala scribere. Hic est totus error tuus, et haec justa querimonia: quod quae nos in haereticos dicimus, tu in te dicta confingis: et nisi illis pepercerimus, te putas esse violatum. An ideo panem tibi non damus, quia haereticorum cerebro lapidem illidimus? Et ante respondi: quam si suspicaris ipsius non esse, habes ubi apud eum nos arguas fal
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ me aliquid arbitrabantur. Tu ami¬
cus eras qui ista transtuleras. Quid
me uis facere: Obedire magis deo opor¬
tet an hominib. dñi custodire sub̾am.
an furtum cęlare conseruine. Aliter
te non placabo. nisi & ego tecũ accusan.¬
da cõmisero: sinullã fecisses mei noĩs
mentionẽ sime ñ ornasses egregiis lau¬
dib. potuerã aliquod habere suffragi¬
um. & diu̾sa obtendere. ne rursus in¬
t᷑pretata tͣnsferrẽ. Tume amice tu cõ¬
pulisti ut aliqͦt dies in ħ oꝑe ꝑdẽm. ut
ꝓferrẽ inmediũ qđ caribdis debuit de¬
uorare. & tam̃ lesus amiciciȩ inte uira
seruaui. & quantũ in me fuit sic me
defendi ut te non accusarem. Tunimi¬
um suspiciosus & querulus. qui dicta
inhereticos ad tuã refers contumeliã.
Quod si alit̃ amicꝰ tuus eẽ ñ possum.
nisi ce hereticorũ amicꝰ fuero. leuius
tuas inimicicias quã illoꝵ amcicias
finxisse m̃daciũ. ut epłam ad te meo

Expanded text:
me esse aliquid arbitrabantur. Tu amime esse aliquid arbitrabantur. Tu amicus eras, qui illa transtuleras; quid me vis facere? Obedire Deo magis oportet, an hominibus ? Domini custodire substantiam, an furtum celare conservi? Aliter te non placabo, nisi et ego tecum accusanda commisero? Si nullam fecisses mei nominis mentionem: si me non ornasses egregiis laudibus, poteram aliquod habere suffugium, et diversa obtendere, ne rursus interpretata transferrem. Tu me, amice, compulisti, ut aliquot dies in hoc opere perderem, ut proferrem in medium quod Charybdis debuit devorare: et tamen laesus, amicitiae in te jura servavi, et quantum in me fuit, sic me defendi, ut te non accusarem. 564 Tu nimium suspiciosus et querulus, qui dicta in haereticos ad tuam refers contumeliam. Quod si aliter amicus tuus esse non possum, nisi et haereticorum amicus fuero; levius tuas inimicitias, quam illorum amicitias finxisse mendacium, ut epistolam ad te meo
Abbreviated transcription (Latin):
eos uertendi ut uolueris. Ꝙ bona enĩ ce
mala suo imputant᷑ auctori. Quod &
inte fieret nisi dixisses te amputasse he¬
retica & optima transtulisse. hic ẽ no¬
rasti ut homo priorẽ dampna senten
o. quẽ ꝓ origenis scripsisti oꝑib: quid
de uolumine eusebii inquo cũ multa
mutaũis. & sub nomine martyris he¬
retici hominis scripta transtuleris: ta¬
men plura posiusti quȩ eccłiasticȩ fid̃i
ñ conueniunt: Tuetiam latinos libͦs
ingrecũ uertis nob dare nr̃is ext̃na
ꝓhibebis: Si in alio oꝑe respondissem ĩ
quo me ñ leseras uidere poteras in in¬
iuriã tuam transferre quod uerteras
ut te uł imꝑitũ uł subdolũ demon¬
strarẽ. Nunc uͦ nouũ querimoniȩ ge¬
nus. Doles tibi in eo eẽ responsũ in quo
a te acusatus sum. Dicebatur ad intͣpre¬
tationẽ tuã roma subuersa. Postulaba¬
nt om̃s huiꝰ rei ame remediũ ñ quo ego
alicuiꝰ momĩti eẽm. s qui petebant

Expanded text:
eos vertendi, ut volueris; et bona enim et eos vertendi, ut volueris; et bona enim et mala suo imputantur auctori. Quod et in te fieret, nisi dixisses te amputasse haeretica et optima transtulisse. Hic est enim norasti ut homo, priorem damna sentento, quem pro Origenis scripsisti operibus? Quid de volumine Eusebii? in quo quum multa mutaveris, et, sub nomine martyris, haeretici hominis scripta transtuleris: tamen plura posuisti, quae Ecclesiasticae fidei non conveniunt. Tu etiam Latinos libros in Graecum vertis, nobis dare nostris externa prohibebis? Si in alio opere respondissem, in quo me non laeseras, videri poteram in injuriam tuam transferre quod verteras: ut te vel imperitum, vel subdolum demonstrarem. Nunc vero novum querimoniae genus: doles tibi in eo esse responsum, in quo a te accusatus sum. Dicebatur ad interpretationem tuam Roma subversa, postulabant omnes a me hujus rei remedium. Non quo ego alicujus momenti essem; sed qui petebant,
Abbreviated transcription (Latin):
deres qua inimicꝰ. Semel sibi ꝑsuasert̃
recte an ꝑperam ipsi uid̾int te eẽ here¬
ticũ. Si defende uoluero hoc solum ꝓ¬
ficiam ut me tecũ parit᷑ accusent. De
menter insimulant. Quid me uis face¬
re ut discipulos accusatores ꝓte habe¬
am. ut contorta in amicũ iacula. meo
suscipiam pectore. De libris autẽ nn¬
ut dicis noxia quȩq detruncans me¬
liora posiusti. Ego ita ut ingreco habe
& eius quẽ interp̃tatus es heresis. Scri
eris consensisse uidearis. Consona om̃s
uoce poscebant ut origenis uersutias ꝓ¬
derem ut uenena hereticoꝵ romanis
aurib cauenda monstrarẽ. Qͥd hoc ad
inuiriã tuã ꝑtinet: Non solus interp̃¬
tatus es istos libros. & alios huiꝰ oꝑis ñ
habes participes: nunquid & tu de sep¬
tuaginta interp̃tib es. ut post editionẽ
tuam aliis transferre ñ liceat: Ecce ego
multos ut dicis libellos de greco inlati.¬
nũ transtuli. Habes potestatẽ rursum

Expanded text:
deres quam inimicus. Semel sibi persuaserant deres quam inimicus. Semel sibi persuaserant recte an perperam ipsi viderint te esse haereticum. Si defendere voluero, hoc solum proficiam, ut me tecum pariter accusent. Denmenter insimulant. Quid me vis facere? ut discipulos accusatores pro te habeam; ut contorta in amicum jacula, meo suscipiam pectore? 36. De libris autem πεut dicis, noxia quaeque detruncans, meliora posuisti. Ego ita ut habebantur inet ejus quem interpretatus es, haeresis. Scriberis, consensisse videaris. Consona omnes voce poscebant, ut Origenis versutias ena haereticorum Romanis auribus cavenda monstrarem. Quid hoc ad injuriam tuam pertinet? Num solus interpretatus es istos libros, et alios hujus operis non habes participes? Numquid et tu de Septuaginta interpretibus es, ut post editionem tuam aliis transferre non liceat? Ecce et ego multos, ut dicis, libellos de Graeco in Latinum transtuli: habes potestatem et tu rursum
Abbreviated transcription (Latin):
tebant tantũ in cubiculo tuo nec ha¬
buert̃ eas pauci quos habuisse testatꝰ
es. Furto sublatas argius. & rursum
emptas magna pecunia & infinitis
mercib criminaris. In una re & in par¬
ua epła. quanta uarietas & dissonan.¬
tia mentiendi. Tibi licet accusare. mͥ
defendere non licebit: Quando crimi.¬
naris amicũ non cogitas. Quando re¬
spondeo tunc tͥ ius amciciȩ inm̃tẽ
uenit. Dic oro te celandas scedulas
scripseras an ꝓdendas: Suit celares
cur scripsisti: si ut ꝓderes cur celabaᷤ.
cusatores tuos. amicos meos ñ cohercu.¬
erim. Uis tibi ꝓferam litteras eoꝵ inqͥb
me ytokeycnoc: arguunt. qͦd te sci¬
ens ħeticũ tacuerim. qđ dum pacem
incautus p̃beo intestina eccłiȩ bella su¬
scepr. Tu discipłos uocas qui me tuum
condiscipłm suspicantur. & quia par¬
cior fui in refellendis laudib tius. pu¬
tant me tuũ ẽẽ cy Myctar. Hoc mͥ
prestitit ꝓlogus ut plus me amicus le¬

Expanded text:
tebant tantum in cubiculo tuo, nec hatebant tantum in cubiculo tuo, nec habuerunt eas pauci, quos habuisse testatus es. Furto sublatas arguis: et rursum emptas grandi pecunia et infinitis mercibus criminaris. In una re, et in parva epistola quanta varietas et dissonantia mentiendi! Tibi licet accusare, mihi defendere non licebit? Quando criminaris, amicum non cogitas. Quando respondeo, tunc tibi jus amicitiae in mentem venit. Dic, oro te, celandas schedulas scripseras, an prodendas? si ut celares, cur scripsisti? si ut proderes, cur celabas? cusatores tuos amicos meos non coercuerim. Vis tibi proferam litteras eorum, in quibus me hypocriseos arguunt, quod te sciens haereticum, tacuerim; quod dum pacem incautus praebeo, intestina Ecclesiae bella suscepit? Tu discipulos vocas, qui me tuum condiscipulum suspicantur. Et quia parcior fui in refellendis laudibus tuis, putant me tuum esse symmysten. Hoc mihi praestitit prologus tuus, ut plus me amicus lae
Abbreviated transcription (Latin):
sic michi blandiri. quomͦ & ego tibi
nc̃ inepłis meis blandior. Hȩc tota me¬
aculpa ẽ. quare sub dolis laudib accu¬
satus. purgari me uolui. & hoc sine
inuidia nominis tui. ut quod tu solus
accusaueras. ad multos referrem non
tibi heresim obiciens. s ame repellens
Nunquid sciui qͦd irascereris. si contra
hereticos scriberem: Dixeras te de orige.¬
nis libris heretica sustulisse. fautorẽ
te hereticoꝵ ĩa non ẽẽ credebam. & ido
non inte s in hereticos inuectus sum.
In quo si uehem̃tior fui ignosce michi.
Putaui quod & tibi placerem. Furto &
insidiis ministroꝵs meoꝵ dicis scedu¬
tebant incubiculo uł apud eũ solũ
erant qui rẽ sibi geri in uinxerat. Et qͦ¬
modo supͣ confiteris quod aut nullus
eas habuerit. aut ad modũ pauci. sim
cubiculo tuo latebant: qua ratione
apud eum erant qui sibi rem geri in¬
iunxerat: Sin autẽ unus cui scriptȩ
fuerant occultandas susceꝑat. gͦ ñ la¬

Expanded text:
sic mihi blandiri, quomodo et ego tibi sic mihi blandiri, quomodo et ego tibi nunc in epistolis meis blandior? » Haec tota mea culpa est, quare subdolis laudibus accusatus, purgare me volui, et hoc sine invidia nominis tui: ut quod tu solus accusaveras, ad multos referrem, non tibi haeresim objiciens, sed a me repellens. Numquid scivi quod irascereris, si contra haereticos scriberem? Dixeras te de Origenis libris haeretica sustulisse: fautorem te haereticorum jam non esse credebam, et ideo non in te, sed in haereticos invectus sum; in quo si vehementior fui, ignosce mihi. Putavi, quod et tibi placerem. Furto et insidiis ministrorum meorum dicis schedutebant in cubiculo tuo, vel apud eum solum erant, qui rem sibi geri injunxerat. 562 Et quomodo supra confiteris, quod aut nullus eas habuerit, aut admodum pauci? Si in cubiculo tuo latebant, qua ratione apud eum erant, qui sibi rem geri injunxerat? Sin autem unus cui scriptae fuerant occultandas susceperat, ergo non la
Abbreviated transcription (Latin):
doceret mineruã. Si eusebiũ ego ad
te & cȩteroꝵ rabiem concitauit: N
iste ẽ qui & me hereticũ extiuis ami¬
ciciis uidicabat: Cui cum satis fecis¬
sem damnatione dogmatũ origenis
tu clausus domi. mnquã eum uide¬
re ausus es. ne aut damnares quod
nolebas. aut aꝑte resistens. hereseos
inuidiã sustineres. An iccirco testis
contra te ẽẽ non poterit quia accusa¬
tor tui ẽ: Antequã sc̃s epiphaniꝰ ue¬
niret ierosolimã &e ore quidẽ &e oscło
tibi pacem daret. mala autẽ & doloᷤ
in suo corde seruaret. antequã nosei¬
in suggillationẽ tui epłas dictaremꝰ
ut hereticũ scriberet quẽ oculis or
te latrabat hierosolimis. & nisi cito ab¬
isset. sensisset baculũ ñ litt̾arũ s dext̾ȩ
tuȩ. quo tu canes abigere consuesti.
cepisti: Quare post int̾pretationẽ me¬
am ausus es inlibris ꝑiarchon stilum
figere: Aut si errauerã ut homo debu.¬
isti me priuatis litteris conuenire. &

Expanded text:
doceret Minervam. Si Eusebium ego ad doceret Minervam. Si Eusebium ego ad te et caeterorum rabiem concitavit? Nonne ille est, qui et me haereticum ex tuis amicitiis judicabat? Cui cum satis fecissem damnatione dogmatum Origenis, tu clausus domi, nunquam eum videre ausus es, ne aut damnares quod nolebas, aut aperte resistens, haereseos invidiam sustineres. An idcirco testis contra te esse non poterit, quia accusator tui est? Antequam sanctus Epiphanius venisset Hierosolymam, et ore quidem et osculo tibi pacem daret, mala autem et dolos in suo corde servaret; antequam nos ei suggillationem tui epistolas dictaremus, ut haereticum scriberet, quem osculis ortAtervius contra te latrabat Hierosolymis; et nisi cito abiisset, sensisset baculum non litterarum, sed dexterae tuae, quo tu canes abigere consuevisticepisti? Quare post interpretationem meam, ausus es in libris περὶ Ἀρχῶν stylum figere? num si erraveram ut homo, debuisti me privatis litteris convenire, et
Abbreviated transcription (Latin):
quod audieras & ñ quasi magno testi¬
monio alt̾ius somnio głari. Uide qͥd
inter tuũ & meũ sit somniũ. Ego me
humilit᷑ rep̃hensum refero. tu lactan¬
ter laudatum ẽẽ congeminas. Nec
dicere potes nicħ mea refert qͦd aliud
uiderit. cum in luculentissimis libriᷤ
tuis hac te ad interp̾tandũ dicas ra¬
tione cõmotum. ne uir illustris de te
somniũ ꝑderet. Hic ẽ omĩs conatus tuꝰ.
Si me ꝑ iurum docueris. tu hereticꝰ n
litatis accusat. fateor inter cuncta
maledicta quȩ uł obicit uł minat᷑.
nichil ita ame repellendũ ẽ. quã frau̾
dolus. infidelitas. Peccare enĩ homĩs
est insicdias tendere diaboli. Ergo idõ
in anastasii ĩmolato agno dexteras
iunximꝰ ut tuas romȩ scedulas furare¬
mur. ut immissi canes inem̃datas car.¬
tulas te dormiente cõroderent. & ħ
credibile ẽ ante nos accusatores parasse
quã tu crimẽn admitteres: Scilicet
noueramꝰ quid in animo uolueres.

Expanded text:
quod audieras, et non, quasi magno testiquod audieras, et non, quasi magno testimonio, alterius somnio gloriari. Vide quid inter tuum et meum intersit somnium. Ego me humiliter reprehensum refero, tu jactanter laudatum te esse congeminas. Nec dicere potes, Nihil mea refert quid alius viderit, cum in luculentissimis libris tuis, hac te ad interpretandum dicas ratione commotum, ne vir illustris de te somnium perderet. Hic est omnis conatus tuus; si me perjurium docueris, tu haereticus litatis accusas. Fateor, inter cuncta maledicta, quae vel objicis, vel minaris, nihil a me ita repellendum est, quam fraus, dolus, infidelitas. Peccare enim hominis est: insidias tendere, diaboli. Ergo ideo in Anastasi immolato agno dexteras junximus, ut 561 tuas Romae schedulas furaremur? Ut immissi canes inemendatas chartulas, te dormiente, corroderent? Et hoc credibile est, ante nos accusatores parasse, quam tu crimen admitteres? Scilicet noveramus quid in animo volveres?
Abbreviated transcription (Latin):
anelitu uentilabat. ut flãmas euom̃e
putaretur. ita de tu ut nobis alt̾ salomo.¬
neus om̃a ꝑ quȩ incedis illustras. et
nos fumosos arguis de quib forte dica¬
tur. qui tangis montes ce fumigant
nec intelligis quid fumꝰ inꝓpħa signi.¬
ficet locustarũ. & qͦd pulchritudo o
quia me remittis ad codicẽ tuum. &
ex magna parte in aliis libris tibi cal¬
purmoq respondi nc̃ breuit᷑ dixisse
sufficiat te exigere adormiente quod
nunꝗͣ uigilans p̾stitisti. Alagni cri.¬
minis reus sum si puellis & uirginib
xp̃i dixi scłares libros ñ legendos & me
in somnis cõmonitũ ꝓmississe neglege-¬
rẽ. Tua nauis romanȩ urbi reuelatione
ꝓmissa. aliud pollicetur & aliud effi¬
mano portu naufragiũ fecit. Non
te pudet istius modi deliram̃ta con¬
quirere. & michi similia obiciendi ĩ¬
ponere necessitatẽ. Esto. aliꝰ de te som¬
nium uiderat głosum uerecundiȩ
tuȩ fuerat & prũdentiȩ dissimulare

Expanded text:
anhelitu ventilabat, ut flammas evomere anhelitu ventilabat, ut flammas evomere putaretur: ita et tu nobis, alter Salmoneus, omnia per quae incedis illustras, et nos fumosos arguis, de quibus forte dicatur, Qui tangis montes, et fumigant: nec intelligis quid fumus in Propheta significet 560 locustarum; et quod pulchritudo ocquia me remittis ad codicem tuum, et ex magna parte in aliis libris, tibi, Calpurnioque respondi, nunc breviter dixisse sufficiat, te exigere a dormiente quod numquam vigilans praestitisti. Magni criminis reus sum, si puellis et virginibus Christi, dixi saeculares libros non legendos, et me in somnis commonitum promisisse ne legerem. Tua navis Romanae urbi revelatione promissa, aliud pollicetur, et aliud effimano portu naufragium fecit. Nonne te pudet istiusmodi deliramenta conquirere, et mihi similia objiciendi imponere necessitatem? Esto, alius de te somnium viderat gloriosum; verecundiae tuae fuerat et prudentiae dissimulare
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ conaris lum̃ auferre. Aristip¬
pus nr̃i temꝑis. qui plenã cunctarũ
merciũ nauẽ romano inuehis portu.
& sella publice posita. agorã nobis &
gorgiam exhibes leontinũ. Dum na.¬
uigare festinas. uniꝰ questiunculȩ mer¬
cimoniũ inoriente moriente oblitus
es. & iterum clamitas. & aquileiȩ atop
alexandrinȩ didicisse te iactas qͦd sit
hoc scilicet questio uentilatur. utrͣ ds̃
an diabolus animas fecerint. & non
utrũ animȩ ante corꝑa fuerint quod
uult origenes. & egerint aliquid ꝓpt̃
quod sint crassis corꝑib illigatȩ. an in
morẽ glirium torpentes consopitȩq
dormierint. Hec taces q̃ om̃s flagitañ
& ad illa respondes quȩ nullus inquirit.
fumos quoꝙ meos frequent irrides.
eo quod simulẽ me scire quod nesciam.
fulmineus. qui in loquendo fulminas.
& flãmas ore conceptas tenere ñ potes
atq ut ille barchochabas auctor sedi¬
tionis iudaicȩ stipulã inore succensã

Expanded text:
hominum conaris lumen auferre. Aristiphominum conaris lumen auferre. Aristippus nostri temporis, qui plenam cunctarum mercium navem Romano invehis portui, et sella publice posita, Hermagoram nobis, et Gorgiam exhibes Leontinum; dum navigare festinas, unius quaestiunculae mercimonium in oriente oblitus es. Et iterum clamitas, et Aquileiae atque Alexandriae te didicisse jactas, quod sit hoc scilicet quaestio ventilatur, utrum Deus, an diabolus animas fecerit; et non utrum animae ante corpora fuerint, quod vult Origenes, et egerint aliquid, propter quod sint crassis corporibus alligatae: an in morem glirium torpentes consopitaeque dormierint. Haec taces, quae omnes flagitant: et ad illa respondes, quae nullus inquirit. 31. Fumos quoque meos frequenter irrides, eo quod simulem me scire quod nesciam, fulmineus, qui in loquendo fulminas, et flammas ore conceptas tenere non potes, atque ut ille Bar-Chochabas, auctor seditionis Judaicae, stipulam in ore succensam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtatẽ. non sum ut tuanoriente doctꝰ.
Te multo temꝑe farus docit qͦd ro
ithalia huc usq non habuit. Scribif
nimab eẽ sententias. Unã qua sequat᷑
origenes alterã quã tertulliamis &e lae.¬
tantius. licet de lactantio aꝑtissime
mentiaris. Terciam. quã nos simplices
&e fatui homines qui ñ intelligimꝰ. Qd
suta sit iniustus anobis arguatur
ds̃. & post hȩc uiras te nescire quid
uerum sit. Dic oro te. putas ne extra
hec tria ẽẽ aliquid in quo ueritas sit.
&e ui istis trib m̃daciũ. an de tribus
unũ eẽ quod uerum sit: Si ẽ aliud cͣ
disputantium lib̾tatẽ angusto fine
concludis: & cum m̃dacia ꝓtuleris.
de ueritate taces. Sin autẽ etrib unũ
uerum ẽ &e reliqua duo falsa cursimi¬
li ignorantia honoras falsa cum ueriᷤ.
An iccirco uerũ dissimulas ut tibi tu¬
tum sit cum uolueris defendere: Hi
sunt fumi. hȩ caligines. quib ex ocuł

Expanded text:
pertatem, non sum ita ut tu in oriente ditatus. pertatem, non sum ita ut tu in oriente ditatus. Te multo tempore Pharus docuit, quod RomItalia hucusque non habuit. 30. Sentnimabus esse sententias. Unam, quam sequitur Origenes. Alteram, quam Tertullianus et Lactantius licet de Lactantio apertissime mentiaris; tertiam, quam nos simplices et fatui homines, qui non intelligimus, quod si ita sit, injustus a nobis arguatur Deus. Et post haec juras te nescire quid sit verum. Dic, oro te: putasne, extra haec 559 tria esse aliquid in quo veritas sit? et in tribus istis mendacium? An de tribus unum esse quod verum sit? Si est aliquid, cur disputantium libertatem angusto fine concludis; et cum mendacia protuleris, de veritate taces? Sin autem e tribus unum verum est, et reliqua duo falsa sunt: cur simili ignorantia ignoras falsa cum veris? An idcirco verum dissimulas, ut tibi tutum sit, cum volueris, falsa defendere? Hi sunt fumi, hae caligines, quibus ex oculis
Abbreviated transcription (Latin):
gisse sufficere. Magister m̃s & tuus. eotẽ¬
pore quo tu abeo ista querebas. tres expla¬
nationũ inoseȩ ꝓpħa libros ad me me ro¬
denatura rerũ. Si ẽẽt locus possem tͥ
uł lucretii opiniones iuxta epicurũ
uł aristoteł uixta ꝑipateticos. uł pla¬
tonis atq denonis scđm achademicoᷤ
& stoicos dicere. & ut adeccłiam tran¬
seam ubi norma ẽ ueritatis. multa
&e genesis & ꝓpħarũ libri & eccłiastes
nob de huiꝰcemodi questionib sugge¬
runt. Aut si hȩc ignoramꝰ quomͦ & de
animarũ statu debueras in apologia
tua omniũ rerũ ignorantiã confite¬
ri & cͤalum niatorib querere. cur a
te unũ impudent᷑ expeterent cũ ip¬
si tanta nescirent. Otrierẽ locuple¬
tissimã. quȩ orientalib ce egiptiis m̾¬
cib romanȩ urbis ditare uenerat pau¬
ente uenisses eruditissimꝰ uir. errarent
ani quid contra fatũ dicerent ignorare¬
nt. Merito ame queris de astrologia.

Expanded text:
gisse sufficere. Magister meus et tuus eo temgisse sufficere. Magister meus et tuus eo tempore, quo tu ab eo ista quaerebas, tres explanationum in Osee prophetam libros ad me, me rode natura rerum. Si esset locus, possem tibi vel Lucretii opiniones juxta Epicurum, vel Aristotelis juxta Peripateticos, vel Platonis atque Zenonis secundum Academicos et Stoicos dicere. Et ut ad Ecclesiam transeam, ubi norma est veritatis, multa et Genesis et Prophetarum libri ac Ecclesiastes nobis de hujusce modi quaestionibus suggerunt. Aut si haec ignoramus, quomodo de animarum statu, debueras in Apologia tua omnium rerum ignorantiam confiteri, et a calumniatoribus quaerere, cur a te unum impudenter expeterent, cum ipsi tanta nescirent? O triremem locupletissimam, quae Orientalibus et Aegyptiis mercibus Romanae urbis ditare venerat pauente venisses, eruditissimus vir haereret ani quid contra fatum dicerent  Al. dissererent, ignorarent. Merito a me quaeris de astrologia,
Abbreviated transcription (Latin):
uulgꝰ millepediã uocat tanto pedũ
agmine scateat. de animarũ statu sci.¬
re ñ potero. Queris ame qͥd ipse de ani¬
inuadas. Et si dixero illud eccłiasticũ
cotidie ds̃ oꝑatur anmas. & in corꝑe
eas mittit nascentiũ. ilico magistri
tendiculas ꝓferas. & ubi est iusticia dei
ut de adulterio incestuq nascentib an.¬
mas largiatur: ergo cooꝑator maloꝵ
hominũ. & adulteris seminantib cor¬
pora. ipse fabricatur animas. quasi ui.¬
ciũ sem̃tis intͥtico sit qͦd furto dicitur
ẽẽ sublatũ. & non in eo. qui frum̃ta fu¬
ratus ẽ iccircoq terra ñ debeat gremio
suo semina confouere. quia sator ĩmun.¬
da ea ꝓiecerit manu. Hinc est & illa tu¬
a archana interrogatio quare morian¬
tur infantes cum ꝑꝑ peccata corꝑa ac¬
ceꝑint. Extat lib̾ didimi ad te quo sci¬
scitanti tͥ respondit ñ eos multa peccas¬
se. & ideo corpoꝵ carceres tantũ eis teti.¬

Expanded text:
vulgus millepedam vocat, tanto pedum vulgus millepedam vocat, tanto pedum agmine scateat, de animarum statu scire non potero? Quaeris a me quid ipse de aniinvadas. Et si dixero illud Ecclesiasticum, Quotidie Deus operatur animas, et in corpore eas mittit nascentium, illico magistri tendiculas proferas: et ubi est justitia Dei, ut de adulterio incestuque nascentibus animas largiatur? Ergo cooperator est malorum hominum, et adulteris seminantibus corpora, ipse fabricatur animas? quasi vitium sementis in tritico sit quod furto dicitur esse sublatum, et non in eo qui frumenta furatus est; idcircoque terra non debeat gremio suo semina confovere, quia sator immunda ea projecerit manu. Hinc est et illa tua arcana interrogatio, 558 quare moriantur infantes; cum propter peccata, corpora acceperint. Exstat liber Didymi ad te, quo sciscitanti tibi respondit, non eos multa peccasse, et ideo corporum carceres tantum eis teti
Abbreviated transcription (Latin):
terrena descendens. inminorib philoso¬
pharis. Int̾rogas enĩ me. Dic nob̃ quȩ
fontiũ ratio. quȩ uentoꝵ. quid grando
quid pluuiȩ. quid mare salsũ. quid
flumina dulcia. quid nibes aut imbͤs.
fulgura &e tonitrua. aut fulmina. ut
postqͣm me hec nescire respondero totũ
tibi de amimab liceat ignorare. & uniꝰ
rei scientiam tantarũ rerũ ignoratio¬
ne compenses. Tu qui ꝑsingłas pagnias
fumos meos uentilas. nͨ intelligis iuide¬
re nos caligines tuas & turbines: Nam
ut tibi sciolus uidearis eẽ. & apud cal.¬
purnianos discipłos doctͥnȩ głam tene¬
as. totam mͥ phisicam opponis. ut frustͤ
socrates adethicam transiens dixerit.
quȩ supra nos. nicħ ad nos. Ergo nisi
tibi reddidero rationẽ. quare formica
paruũ animal. & punctũ ut ita dic̃ã
corꝑis sex pedes habeat. cum elephantꝰ
tanta moles quatuor pedib incedat.
cur serpentes & colubri uentre laban¬
tur & pectore. cur uermiculus quẽ

Expanded text:
terrena descendens, in minoribus philosoterrena descendens, in minoribus philosopharis. Interrogas enim me: « Dic nobis quae fontium ratio? quae ventorum? Quid grando? quid pluviae? quid mare salsum? quid flumina dulcia? quid nubes, aut imbres, fulgura, aut tonitrua, aut fulmina? » Ut postquam me haec nescire respondero, tuto tibi liceat de animabus ignorare; et unius rei scientiam, tantarum rerum ignoratione compenses. Tu qui per singulas paginas, fumos meos ventilas, non intelligis videre nos caligines tuas et turbines? Nam ut tibi sciolus esse videaris, et apud Calpurnianos discipulos doctrinae gloriam teneas, totam mihi Physicam opponis ut frustra Socrates ad ethicam transiens dixerit: Quae supra nos, nihil ad nos. Ergo nisi tibi rationem reddidero: quare formica parvum animal, et punctum, ut ita dicam, corporis, sex pedes habeat, cum elephantis tanta moles quatuor pedibus incedat: cur serpentes et colubri ventre labantur et pectore: cur vermiculus quem
Abbreviated transcription (Latin):
prius laudaueras & me ñ esse iniu¬
cio. s incisdẽ hominib & laudanda
p̃dicem. & uituꝑanda rep̾hendã. Tran¬
sis adanimar̃ statũ. & ꝓlixius fumoᷤᷤ
meos increpas. atq ut tibi liceat ig¬
norare. qͦd consulto te scire dissimulas.
queris ame pͥmũ decęlestib quomo¬
do angłi. quomͦ archangłi sint. quȩ eis
uł quał habitatio. quȩ ueint̾ ipsos dif¬
ferentia. aut sinulla omĩno. quȩ solis
ratio. unde augm̃ta lunȩ. unde defec¬
tus. qui uł qualis sit siderũ cursus.
Miror quomͦ oblitus sis illos uersiculoᷤ
ponere. unde tremor terris. qua uima¬
ria alta tumescant obicib ruptis rur¬
susq in se ipsa residant. defectus solis
uarios. luneq labores. unde hominũ
genꝰ & pecudũ. unde imber & ignes. ar¬
cturũ pluuiasq hẏadas. geminosq tri¬
ones. quid tantũ ꝓperent occeano se tin¬
gere soles hib̃ni. uł quȩ tardis mora no¬
ctib obstet. Dem cȩlestia deserens & ad

Expanded text:
prius laudaveras; et me non esse in vprius laudaveras; et me non esse in vitio, si in eisdem hominibus et laudanda praedicemsis ad animarum statum, et prolixius fumos meos increpas; atque ut tibi liceat ignorare, quod consulto te scire dissimulas, quaeris a me primum de coelestibus, quomodo Angeli, quomodo Archangeli sint? quae eis, vel qualis habitatio? quaeve inter ipsos differentia, aut si nulla omnino? quae solis sit ratio; unde augmenta lunae, unde defectus; quis vel qualis sit siderum cursus? Miror quomodo oblitus sis illos versiculos ponere: Unde tremor terris, qua vi maria alta tumescant, Obicibus ruptis, rursusque in seipsa residant: Defectus Solis varios, Lunaeque labores; 557 Unde hominum genus, et pecudum: unde imber et ignes, Arcturum, pluviasque hyadas, geminosque Triones. Quid tantum Oceano properent se tingere soles Hiberni, vel quae tardis mora noctibus obstet. Deinde coelestia deserens, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
memoriã p̃dicamꝰ & suꝑ trinitate fi¬
dei puritatẽ. s incȩteris quȩ origemi
male credidit. nos ab eo retrabimꝰ. Ma:¬
gistroꝵ enĩ ñ uicia imitanda s. s uir.¬
tutes. Gramaticũ quidã afrũ romȩ
habuit uirũ erudissimũ. & in eo se
emulũ p̃ceptoris putabat. si stridorẽ
linguȩ eius &e uicia tantũ oris expͥm̃et.
minas & collegam dicis eloquentissi¬
mũ. fidei meȩ p̾dicas ueritatẽ. his
trib detrahere non poteris. Cȩtera car¬
pe ut libet. ne uidearis tuo de me te¬
stimonio repugnare. Cum frẽm & col.¬
legam dicis. amicicia tua dignũ fate¬
ris. Cũ eloquentẽ p̾dicas imꝑiciȩ ult᷑
ñ argues. Cum catholicũ in omibꝰ ꝓfi¬
teris. hereseos mͥ non poteris crim̃ im¬
pingere. Extra hec tͥa si quid in me rep̃¬
henderis. ñ tibi uideb̾is ẽẽ contrarius
Exqua supptatione illa sũma nascit᷑.¬
& te errare ea in me rep̃hendentẽ quȩ

Expanded text:
memoriam praedicamus, et super Trinitate fimemoriam praedicamus, et super Trinitate fidei puritatem; sed in caeteris quae Origeni male credidit, nos ab eo retrahimus. Magistrorum enim non vitia imitanda sunt, sed virtutes. Grammaticum quidam Afrum habuit Romae virum eruditissimum; et in eo se aemulum praeceptoris putabat, si stridorem linguae ejus et vitia tantum oris exprimeret. minas, et collegam dicis eloquentissimum, fidei meae praedicas veritatem. His tribus detrahere non poteris; caetera carpe ut libet, ne videaris tuo de me testimonio repugnare. Cum fratrem et collegam dicis, amicitia tua dignum fateris. Cum eloquentem praedicas, imperitiae ultra non arguis. Cum catholicum in omnibus profiteris, haereseos non poteris mihi crimen impingere. Extra haec tria si quid in me reprehenderis, non tibi videberis esse contrarius. Ex qua supputatione illa summa nascitur, et te errare ea in me reprehendentem, quae
Abbreviated transcription (Latin):
putere ñ uerba. m̃daciũ. calumniã de¬
tractionẽ. falsum testimoniũ. & uniu̾¬
sa conuicia & os qđ mentitur occidit
aĩam. monesq iste fetor nares meas
penetret. crederem dicenti. nisi facta
contraria dep̾henderẽ. quasi fullo & co¬
riarius moneant pigm̃tariũ ut nari¬
b obturatis tab̃nas suas pretereat. Fã¬
ciam gͦ quod p̾cipis. claudã nares me¬
as. ne ueritatis & benedictionũ tua¬
rũ suauissimo odore crucient᷑. In lau
es. sic tibi licere de me & bene &e male
dicere. quomͦ & mͥ licuerit origenẽ &
didimũ rep̃hende quos ante laudaue¬
rim. Audigͦ uir sapientissime & ro¬
mane dialecticȩ caput. ñ ẽẽ uicii ho-¬
minẽ unũ laudare inaliis. & inaliis ac.¬
cusare. s eandem rẽ approbare & im¬
ꝓbare. Ponã exemplũ ut quod ñ intel.¬
ligis prudens tecũ lector intelligat. In
tertulliano laudamꝰ ingeniũ s dam¬
namus heresim. Inorigene miramur

Expanded text:
putere, non verba, mendacium, calumniam, deputere, non verba, mendacium, calumniam, detractionem, falsum testimonium, et universa convicia, et Os quod mentit ne ille fetor nares meas penetret, » crederem dicenti, nisi facta contraria deprehenderem, quasi si fullo et coriarius moneant pigmentarium, ut naribus obturatis, tabernas suas praetereat. Faciam ergo, quod praecipis, claudam nares meas, ne veritatis et benedictionum tuarum suavissimo odore crucientur. 27. Ines, sic tibi licere de me, 556 et bene et male dicere, quomodo et mihi licuerit Origenem et Didymum reprehendere, quos ante laudaverim. Audi ergo, vir sapientissime, et Romanae dialecticae caput, non esse vitii hominem unum laudare in aliis, et in aliis accusare; sed eamdem rem probare et improbare. Ponam exemplum; ut quod non intelligis, prudens mecum lector intelligat. In Tertulliano laudamus ingenium, sed damnamus haeresim. In Origene miramur
Abbreviated transcription (Latin):
plices & imꝑitos niteris concitare ꝑspi¬
cua ratione compescui. illucq lectorem
transinittendũ puto. Hoc intantũ prete¬
rux ñ patiar. nec doleas falsatorẽ scedula.¬
rũ tuarũ confessoris ap̃ me głam possi¬
dere. cũ tueuisdẽ criminis reus pꝰ alexan¬
drinũ exiliũ & tenebrosos carceres ab
origenis sectatorib martyr & apłs
nomineris. Suꝑ excusatione imꝑitiȩ
tuȩ iam tͥ respondi. S quia eade repe¬
tis. & quasi suꝑioris tuȩ defensionis
oblitus. rursũ ãmones ut sciamus te
ꝑ .xxx. annos grecis uoluminib de¬
uoratis latina nescire. paulisꝑ atten¬
de. me ñ pauca inte uerba reprehendẽ.
Alioquin nomĩs tui scriptura delenda
est. s uoluisse ostendere discipłis tius
quos magno studio nicħ scire dociusti
ut intelligerent cuius sit uerecundiȩ
docere qͦd nescias. scrib̾e qͦd ignores. &
eandẽ magistri sapientiã etiam in sen-¬
sib quererent. Quodq addis peccata

Expanded text:
plices et imperitos niteris concitare, perspiplices et imperitos niteris concitare, perspicua ratione compescui, illucque lectorem transmittendum puto. 26. Martyr etriri non patiar, ne doleas falsatorem schedularum tuarum, confessoris apud me gloriam possidere, cum tu ejusdem criminis reus, post Alexandrinum exsilium et tenebrosos carceres, a cunctis Origenis sectatoribus martyr et apostolus nomineris. Super excusatione imperitiae tuae, jam tibi respondi. Sed quia eadem repetis, et quasi superioris tuae defensionis oblitus, rursum admones, ut sciamus te per triginta annos Graecis voluminibus devoratis, Latina nescire: paulisper attende, me non pauca in te verba reprehendere, alioquin omnis tibi Scriptura delenda est; sed voluisse ostendere discipulis tuis, quos magno studio nihil scire docuisti, ut intelligerent, cujus verecundiae sit, docere quod nescias, scribere quod ignores, et eamdem magistri sapientiam etiam in sensibus quaererent. Quodque addis, « peccata
Abbreviated transcription (Latin):
uirat. & miror quomͦ prudentia eius
cũ alteriꝰ nequitia ꝯuenerit. ut qͦd a¬
lius in africa m̃titus ẽ. hic concorditer
uerũ diceret. stiliq eius elegantiã nesci¬
o quis imꝑitus possit imitari. Tibi soli
licet hereticoꝵ uenena transferre &e de
calice babylonis cunctis gentib ꝓpinare.
tu latinas scripturas de greco emenda¬
bis. & aliud eccłiis tradis iegendũ quã
quod semel ab apłis susceꝑunt mͥ ñ li
cet pꝰ. lxx. editionem quã diligentissi¬
me em̃datã ante annos płimos meȩ
lingue hominib dedi ad confutan¬
dos uideos etiam ipsa exemplaria uer¬
tere quȩ uerissima confitentur. ut li
quando aduersum eos xp̃ianis disputa¬
tio ẽ. non habeant subt̾fugiendi diuer¬
ticula. s suomet potissimũ mucrone fe¬
riantur: Plenuis suꝑ hoc &e inmultis ali¬
is locis & infine scđilibri ubi accusatio¬
ni tuȩ respondi scripsisse me memin.
& popłaritatẽ qua mͥ inuidiã apud sim.¬

Expanded text:
jurat. Et miror quomodo prudentia ejus jurat. Et miror quomodo prudentia ejus cum alterius nequitia convenerit, ut quod alius in Africa mentitus est, hic concorditer verum diceret, stylique ejus elegantiam, nescio quis imperitus posset imitari. Tibi soli licet haereticorum 555 venena transferre; et de calice Babylonis, cunctis gentibus propinare. Tu Latinas Scripturas de Graeco emendabis; et aliud Ecclesiis trades legendum, quam quod semel ab Apostolis susceperunt; mihi non lita editionem, quam diligentissime emendatam, ante annos plurimos meae linguae hominibus dedi, ad confutandos Judaeos, etiam ipsa exemplaria vertere, quae ipsi verissima confitentur, ut si quando adversum eos Christianis disputatio est, non habeant subterfugiendi diverticula, sed suomet potissimum mucrone feriantur? Plenius super hoc et in multis aliis locis, et in fine secundi libri, ubi accusationi tuae respondi, scripsisse me memini; et popularitatem tuam, qua mihi invidiam apud sim
Abbreviated transcription (Latin):
pitis missi sunt. Hunquid nosse potu.¬
imus qͦd ingrediente te romã uir no¬
bilis somniaret nauĩ plenã mercium
inflatis intrare uelis. qͦd om̃s aduersũ
fatuũ questiones ñ fatua solueret int̾¬
pretatio. quod librũ eusebii ꝓpanfili
uerteres. qͦd tuũ quasi oꝑculum uene.¬
nate patellȩ imponeres. qͦd famosissi¬
mũ opus ꝑiarchon eloquii tui maie¬
state transferres: Nouũ calumniȩ
genus. Ante accusatores misimꝰ quã
tu accusanda cõmitteres. N fuit. ñ
r ut missi ad aliud contra nascentẽ
heresim dimicarent. & inmore ioseph
famen futurã fidei ardore subleuare
ta audacia: Alienũ sibi crimen obiec̃.
ut nos finxisse uideamur. Quod absq
gans externa peccata tantum de sua
securꝰ est innocentia. Iurat enĩ se epłã
ñ scripsisse ad affros sub nomine meo.
inqua confitear inductũ me auideis
mendacia transtulisse. & mittit libͦs
eadẽ omĩa continentes quȩ nescisse se

Expanded text:
pitis alieni. Numquid nosse potupitis alieni. Numquid nosse potuimus, quod ingrediente te Romam, vir nobilis somniaret navim plenam mercium, inflatis intrare velis? Quod omnes adversus fatum quaestiones, non fatua solveret interpretatio? Quod librum Eusebii pro Pamphili verteres? quod tuum quasi operculum venenatae patellae imponeres? quod famosissimum opus περὶ Ἀρχῶν eloquii tui majestate transferres? Novum calumniae genus ante accusatores misimus, quam tu accusanda committeres. Non fuit, non fidentiae, ut missi ad aliud, contra nascentem haeresim dimicarent; et in morem Joseph, famem futuram, fidei ardore sublevarenta audacia? Alienum crimen sibi objecit, ut nos finxisse videamur. Quod absquegans externa peccata, tantum de sua securus est innocentia. Jurat enim se epistolam non scripsisse ad Afros sub nomine meo, in qua confitear inductum me a Judaeis, mendacia transtulisse; et mittit libros eadem omnia continentes, quae nescisse se
Abbreviated transcription (Latin):
rit. Uereor netͥ factam inuiria suspice¬
ris. Nescio quomͦ homo acutus & pru-¬
dens adhas ineptias deuoluaris. ut dũ
stultos lectores putas. te stultum ẽẽ de¬
monstres. Post egregiam argumentati¬
onẽ ponis inclausula. Absit hoc ascĩs ui¬
ris. de ur̃a scola solent ista ꝓcedere. Uos
nobis pacem ꝓficiscentib dedistis. & a ter¬
go iacula uenenis armata iecistis. Et
in hoc eade prudentia.ĩmo declamati¬
o. Nam disertus ẽẽ uoluisti. Pacem de¬
dimꝰ ñ heresim suscepimꝰ. Iunximus
dexteras. abeuntes ꝓsecuti sumꝰ ut uos
ẽẽtis catholici. ñ ut nos eẽmus heretici.
uolo tam̃ scire quȩ sint illa iacula ue¬
nenata. quȩ pꝰtergum ur̃m uos iecis¬
se conquereris. Uincentiꝰ. paulimanus.
tius multo temꝑe ante uos romã ue¬
nit. paulimanꝰ & eusebius pꝰ annũ ur̃ȩ
nauigationis ꝓfectisunt. rufinus in
causa claudii pꝰ bienniũ missus. om̃s
uł ꝓ re familiari. uł ꝓ ꝑiculo aliem ca¬

Expanded text:
rit. Vereor ne tibi factam injuriam suspicerit. Vereor ne tibi factam injuriam suspiceris. Nescio quomodo acutus et prudens ad has ineptias devolvaris, ut dum stultos lectores putas, te stultum esse demonstres. Post egregiam argumentationem, ponis in clausula: « Absit hoc a viris sanctis. De vestra schola solent ista 554 procedere. Vos nobis pacem proficiscentibus dedistis, et a tergo jacula venenis armata jecistis. » Et in hac eadem prudentia, immo declamatione disertus esse voluisti. Pacem dedimus, non haeresim suscepimus. Junximus dexteras: abeuntes prosecuti sumus, ut vos essetis catholici, non ut nos essemus haeretici. Volo tamen scire, quae sint ista jacula venenata, quae post tergum vestrum nos jecisse conquereris. Vincentius, Paulinianus, tius multo tempore ante vos Romam venit: Paulinianus et Eusebius post annum vestrae navigationis profecti sunt: Rufinus in causa Claudii post biennium missus: omnes, vel pro re familiari, vel pro periculo ca
Abbreviated transcription (Latin):
tempnas. & ñ ad te ꝑtineat siue scripse¬
rint siue ñ scripserint. quia demnocen¬
ut ostendatur ore quidẽ & osculo pacẽ
dedisse. mala autẽ & dolum in suocorde
seruasse: Sic enĩ argum̃taris & hec s̃
uerba defensionis tuȩ. Ipsius ẽẽ aduer.¬
sum te epłam. &e orbis agnoscit & auten¬
ticã in manꝰ tuas uenisse conuincimꝰ.
& miror quo pudore. ĩmo qua impu¬
dentia neges quod uerum ẽẽ ñ ambi¬
gis. Ergo pollutus erit epiphaniꝰ qui
tibi pacem dedit. & in suo corde dolũ
seruauit. Cur ñ illud ueriꝰ sit qͦd te pͥ¬
mũ monuerit. quod uoluerit em̃dare
⁊ad rectũ it̃ reducere. & iudȩ oscłm ñ refu¬
tare. ut ꝓditorẽ fidei frang̾et pacientia ⁊ pꝰꝙͣ
seintellexit casso labore sudare nec par¬
dũ mutare uarietates. nec ethiopẽ pel.¬
lẽ suam. quod m̃te conceꝑat litteris in¬
sium disputas. ut quia syricii ep̃i habes
epłam. iste contra te scrib̾e non potue¬

Expanded text:
contemnas, et non ad te pertineat, sive scripsecontemnas, et non ad te pertineat, sive scripserint, sive non scripserint, quia de innocenut ostendatur ore quidem et osculo pacem dedisse, mala autem et dolum in suo corde servasse. » Sic enim argumentaris, et haec sunt verba defensionis tuae. Ipsius esse adversum te epistolam, et orbis agnoscit, et authenticam in manus tuas venisse convincimus: et miror quo pudore, immo qua impudentia neges, quod verum esse non ambigis? Ergo pollutus erit Epiphanius, qui tibi pacem dedit, et in suo corde dolum servavit. Cur non illud verius sit, quod te primum monuerit? quod voluerit emendare, et ad rectum iter reducere, ut Judae osculum non refutaret, ut proditorem fidei frangeret patientia; et postquam se intellexit casso sudare labore, nec pardum mutare varietates, nec Aethiopem pellem suam, quod mente conceperat, litteris insium disputas, ut quia Siricii Episcopi habes epistolam, iste contra te scribere non potue
Abbreviated transcription (Latin):
cant. lege scripta tua &e epłam eius. ĩ¬
mo epłas. ẽquib unũ ꝓferam tuȩ fi¬
dei testimoniũ ut ñ unmerito nc̃ ate
&e maxime rufinũ prb̃m ab heresi ori.¬
genis & aliis heresib & ꝑditione earũ.
Sienĩ ꝑꝑ unũ uerbum & duo quȩ con¬
traria fidei s̃. multȩ hereses abiectȩ s̃
abȩccłia. quantomagis hic int̾ here¬
ticos habebitur. qui tantas ꝑuersita¬
tes & tam mala dogmata contͣ fidem
adinuenit. di eccłiȩ hostis extitit: hsc
ẽ uiri scĩ de te testificatio. Sic abeo or¬
natus sic laudatus ingrederis. Ista est
epła quã de cubiculo fr̃is eusebii num¬
mis aureis ꝓduxisti. ut calumpniare.¬
ris interp̃tem. ut me aꝑtissime teneres
criminis reũ. quare ꝓhonorabili caris¬
simũ transtulissẽ. S quid ad te qui
prudenti consilio cuncta moderaris.
& sic medius incedis ut si inueneris qui
tibi credant nec anastasius contra te
audaciam. statim iudiciũ utriusq

Expanded text:
cant. » Lege scripta tua, et epistolam ejus, imcant. » Lege scripta tua, et epistolam ejus, immo epistolas, e quibus unum proferam tuae fidei testimonium, ut non immerito nunc a te et maxime Rufinum presbyterum, ab haeresi Origenis, et aliis haeresibus, et perditione earum. Si enim propter unum verbum, aut duo, quae contraria fidei sunt, multae haereses objectae sunt ab Ecclesia, quanto magis hic inter haereticos habebitur, qui tantas perversitates, 553 et tam mala dogmata contra fidem adinvenit, Dei Ecclesiae hostis exstitit! » Haec est viri sancti de te testificatio: sic ab eo ornatus, sic laudatus incedis. Ita est epistola, quam de cubiculo fratris Eusebii nummis aureis produxisti, ut calumniareris interpretem, et me apertissimi teneres criminis reum, quare pro honorabili charissimum transtulissem. Sed quid ad te, qui prudenti consilio cuncta moderaris, et sic medius incedis, ut si inveneris qui tibi credant; nec Anastasius contra te, audaciam, statim judicium utriusque
Abbreviated transcription (Latin):
gioꝵ deliram̃ta compingã. Hoc solum
prudentiȩ tuȩ dixisse sufficiat. ut caue¬
as in alterũ dicere quicqͥd inte statim
nomine miratur tua tergiuersatio.
ut pꝰ oscłm. pꝰ orationẽ neges eũ contͣ
te potuisse scribere. quomͦ sicontendas
ñ potuisse eum mori. qui paulo ante
iuxerit. aut certior sit tui rep̾hensio ꝗͣ
pꝰ pacẽ excõmunicatio. Ex nob̃ inquit
exier̃ s non fuerunt ex nob̃. Sieñi fuis.¬
hereticũ post uña & alterã cõmoni¬
tionem uitandũ apłs p̾cipit. qui utiq
anteqͣm uitetur atq dampnetur eccła¬
stici grecis portio fuit. Simulq risum¬
ñ tenere possum. qđ a quodã pruden¬
te comonitus in laudes epiphanii ꝑso¬
nas. Hic ẽ ille delirꝰ senex. hic antꝑono¬
aios gͥnt ec. hic qui sexmilia origenis
libros te presente cantauit. qui omĩũ
gentiũ linguis te p̾dicationẽ sibi contͣ
origenem inuictã putat. qui ideo eũ
legi prohibet. ne alii eius furta cognos¬

Expanded text:
giorum deliramenta compingam. Hoc solum giorum deliramenta compingam. Hoc solum prudentiae tuae dixisse sufficiat, ut caveas in alterum dicere, quidquid in te statim nomine mira tua tergiversatio, ut post osculum, post orationem, neges eum contra te potuisse scribere: quomodo si contendas non potuisse eum mori, qui paulo ante vixerat, aut certior sit tui reprehensio, quam post pacem excommunicatio. Ex nobis, inquit, exierunt: sed non fuerunt ex nobis, mansisHaereticum post unam et alteram commonitionem vitandum Apostolus praecipit, qui utique antequam vitetur atque damnetur, Ecclesiastici gregis portio fuit . Simulque risum tenere non possum, quod a quodam prudente commonitus, in laudes Epiphanii personas: « Hic est ille delirus senex, hic est anthropomorphites; hic qui sex millia Origenis libros, te praesente, cantavit; qui omnium gentium linguis praedicationem sibi contra Origenem injunctam putat; qui ideo eum legi prohibet, ne aliis ejus furta cognos