comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
primitus ꝑ apłos qui ei coheserant. p̃di¬
citum ẽ.: ideo uerbum dictum ẽ: Neq
enim ꝓpt̾ea non ẽ uerbum dei quia
dictum ẽ uerbum eorum. cum dicat
idem apłs. thessalonicenses excepisse
ase. non ut uerbum hominum. s sicut
Et inquit uere uerbum dei: Ideo ergo
dei. quia deus id donauit: eorum uero
uerbum dictum ẽ. quia hoc p̃dicandum
illis deus primitꝰ ac p̃cipue comendaũ.
Ac ꝑ hoc etiam latro ille. infide sua uer¬
bum eorum habebat: quod eorum ꝓptea
dictum erat. qm̃ p̃dicandum ad eoꝵ
officium. primitus ac p̃cipue ꝑtinebat.
deniq cum murmur ẽẽt de ministe¬
rio factum. mensarum a uiduis grecoꝵ
antequam paulus credidisset in. xpm̃:
uerbum der: et ministrare mensie.
Tunc ordinandos diachonos ꝓuiderut̃:
ne ipsi ap̃dicandi uerbiauocarentur of¬
ficio. Unde merito dictum ẽ uerbum
eorum quod ẽ uerbum fidei ꝑ quod oms
in xpm̃ undecũq id audierint. credide¬

Expanded text:
primitus per Apostolos, qui ei cohaeserant, praediprimitus per Apostolos, qui ei cohaeserant, praedicatum est, ideo verbum eorum dictum est. Neque enim propterea non est verbum Dei, quia dictum est verbum eorum; cum dicat idem apostolus Thessalonicenses excepisse a se, non ut verbum hominum, sed, sicut est, vere verbum Dei . Ideo ergo Dei, quia Deus id donavit; eorum vero verbum dictum est, quia hoc praedicandum illis Deus primitus ac praecipue commendavit. Ac per hoc etiam ille latro in sua fide verbum eorum habebat: quod eorum propterea dictum erat, quoniam praedicandum ad eorum officium primitus ac praecipue pertinebat. Denique cum murmur factum esset de ministerio mensarum a viduis Graecorum, antequam Paulus credidisset in Christum; verbum Dei, et ministrare mensis . Tunc ordinandos diaconos providerunt, ne ipsi a praedicandi verbi avocarentur officio. Unde merito dictum est verbum eorum, quod est verbum fidei, per quod omnes in Christum, undecumque id audierint, credide
Abbreviated transcription (Latin):
corum. ut ipsum uerbum eorum fidei
quod p̃dicauerunt in mundo hõc sig¬
nificatum eẽ credamus. dictum autẽ
eẽ uerbum eorum. quoniam ab ipsis
ẽ primitus ac p̃cipue p̃dicatum. Iam
enim ab ipsis p̃dicabatur in terra: quã¬
do ꝑ reuelationem iħu xp̃i. ipsum uer¬
bum eorum paulus accepit. Unde et
contulit cum eis euangelium. ne forte
in uacuum cucurrissẽc aut curreret:
et dexteras ei dederunt. quia et in illo
quamuis non ꝑ eos illi datum. tamen
uerbum suum quod iam p̃dicabant et
inqͦfundati fuerant inuenerunt. De quo
uerbo resurrectionis xp̃i. idem dicit a-¬
ls Siue ego siue illi. sic predicamus:
et sic credidistis. Et iterum. Hoc est in
quit uerbum fidei quod p̃dicamus.
quia si confessus fueris inore tuo quia
dominus est iħc. et credideris in cor¬
de tuo quia deus illum suscitauit a
mortuis: saluus eris. Et mactib apłoꝵ¬
dem omnib suscitans eum a mortuis.
hoc uerbum ficdei quia principaliterac

Expanded text:
eorum, ut ipsum verbum fidei eorum, ut ipsum verbum fidei quod praedicaverunt in mundo, hic significatum esse credamus; dictum autem esse verbum eorum, quoniam ab ipsis est primitus ac praecipue praedicatum. Jam enim ab ipsis praedicabatur in terra, quando per revelationem Jesu Christi ipsum verbum eorum Paulus accepit. Unde et contulit cum eis Evangelium, ne forte in vacuum cucurrisset aut curreret; et dexteras ei dederunt: quia et in illo, quamvis non per eos illi datum, tamen verbum suum, quod jam praedicabant, et in quo fundati fuerant, invenerunt . De quo verbo resurrectionis Christi idem dicit apostolus, « Sive ego, sive illi, sic praedicamus, et sic credidistis » ; et iterum, « Hoc est, quit, uerbum fidei quod praedic a m u s, qui a si confitearis in ore tuo, quia dominus est Iesus, et credideris in corde tuo, quia deus illum suscitauit a mortuis, sauus eris. in tantum dem omnibus, suscitans eum a mortuis . Hoc verbum fidei, quia principaliter ac
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝓ eis qui credicuri sunt ꝓuerhum¬
eorum in me. S restat nobis ad istam¬
adh questionẽ soluendam beatus apło pau¬
lus. et latro ille crudelis in scelere. fi¬
delis in cruce. Paulus quippe apła
enim ego abhomine accepi illud neq
didici: s ꝑ reuelationẽ iħu xp̃i. Quo¬
modo gͥ erit in eis. de quib dictum ẽ
credituri sunt ꝑ uerbum eorum in
me: Latro uero ille tunc credidit:
quando in ipsis doctorib fides que
fuerat qualiscũq defecit. Nec ipse
itaq ꝑ uerbum eorum credidit in
xpm iħm. et tamen sic credidit ut quẽ
uidebat crucifixum. confiteretur nõ
solum resurrecturum s: etiã regna¬
turum dicendo memento mei dnẽ cum
ueneris in regnum tuum Pinde relin¬
qeitur ut si dns iħc hac oratione ꝓsuis
omnib quicumq in hac uita que temp¬
tatio est suꝑ terram. uel tunc erant uł
futurierant. orasse credendus est: sic
intelligamus quod dictum ẽ ꝑ uerbũ

Expanded text:
sed et pro eis qui credituri sunt sed et pro eis qui credituri sunt eorum in me. Sed restat nobis ad istam quaestionem adhuc solvendam beatus apostolus Paulus, et latro ille crudelis in scelere, fidelis in cruce. Paulus quippe Apostenim ego ab homine accepi illud, neque didici, sed per revelationem Jesu Christi . Quomodo igitur erit in eis, de quibus dictum est: Credituri sunt per verbum eorum in me? Latro vero ille tunc credidit, quando in ipsis doctoribus fides quae fuerat qualiscunque defecit. Nec ipse itaque per eorum verbum credidit in Christum Jesum, et tamen sic credidit, ut quem videbat crucifixum, confiteretur non solum resurrecturum, verum etiam regnaturum, dicendo: Memento mei cum veneris in regnum tuum . Proinde relinquitur, ut si Dominus Jesus hac oratione pro suis omnibus quicumque in hac vita, quae tentatio est super terram , vel tunc erant, vel futuri erant, orasse credendus est, sic intelligamus quod dictum est, per verbum
Abbreviated transcription (Latin):
erant. et ante iam crediderant. oran¬
dum non fuit: Quis hoc dixerit: Intel
ligendum ẽ gͥ quod non dum in eum
sic crediderant quomodo in se ipse cre¬
di uolebat. quando quidẽ et ipse petrꝰ
cui conficenti et dicenti tues xpẽ filius
dei uiui tam magnum testimonium
hibuerat. magutrum mori noleb
uem morsturum resurrecturimi
redebat. Unde mor ab eo appellans.
athanas. Fideliores itaq reppiun
bant: quam illi qui cum credidissen
ipsum redempturum isrł. uisa eius
quam de illohabuerant perdiderist
Nichil itaq melius credimus quãs
eius resurrectionẽ imꝑtito sp̃uso
doctis confirmatis et apłis. cisquec:
clesia primitꝰ doctorib consticuas. peo
uerbum sic aliof credidisse que a amo¬
dum in xp̃m credi oportebat:. idest ut
fidem resurrectionis eius teneren
ac ꝑhoc et illos omnes quiiam meũ
credidisse uidebantur. ad eorum nu¬
merum ꝑtinuisse. ꝓ quib orauit dt¬
cens. Non ꝓhis autem rogo tantum

Expanded text:
erant, et jam ante crediderant, oranerant, et jam ante crediderant, orandum non fuit? Quis hligendum est igitur quod nondum in eum sic crediderant, quomodo in se ipse credi volebat, quandoquidem et ipse Petrus, cui confitenti et dicenti, Tu es Christus Filius Dei vivi , tam magnum testimonium perhibuerat, magis eum mori nolebat, quam mortuum resurrecturum esse credebat; unde mox ab eo appellatus est Satanas . Fideliores itaque reperiu utique dubitabant, quam illi qui cum credidissent ipsum redempturum Israel, visa ejus quam de illo habuerant perdiderunt. Nihil itaque melius credimus quam post ejus resurdoctis et confirmatis Apostolis, eisque in Ecclesia primitus doctoribus constitutis, per eorum verbum sic alios credidisse quemadmodum in Christum credi oportebat, id est, ut fidem resurrectionis ejus tenerent. Ac per hoc et illos omnes qui jam in eum credidisse videbantur, ad eorum numerum pertinuisse pro quibus oravit, dicens, Non pro his autem rogo tantum,
Abbreviated transcription (Latin):
eorum. in eum iam non crediderat᷑
s fuerant credituri: Isti aucem nec
cum illo tunc erant. et in eum iam
ante crediderant. Omitto dicere de
symeone sene:. quiinfantulum credi¬
dit.de anna ꝓphetissa de zacharia et
hely sabet. qui eum ꝓphauerunt anteꝙͣ.
de uirgine nasceretur. de filio eorum
iohe pcursore eius. amico sponsi. qui
eum et in spiritu scõ agnouit. et ab¬
sentem p̃dicauit et aliis cognoscendũ¬
eum cum presens eẽt ostendit. hos
omitto qm̃ responderi potest oran¬
dum ꝓtalib mortuis non fuisse. qui
cum magnis suis meritis hinc abierat̃
et receptĩ requiescebant. Hoc enim et
de antiquis iustis. similit̃ respondec̃.
Quis enim eorum a cdampnatione to¬
tius masse ꝑditionis que ꝑ unum ho¬
minem facta ẽ. saluus eẽ potuisset. nͥ
in unum mediatoremdei et hominũ
in carne uenturum reuelante spũ
credidisset: s numquid ei papłics
orandum fuit: et ꝓtam multis qui in
hac uita adhuc erant. nec cum illo tr̃

Expanded text:
eorum in eum non jam crediderant, eorum in eum non jam crediderant, sed fuerant credituri. Isti autem nec cum illo tunc erant, et in eum jam ante crediderant. Omitto dicere de Simeone sene, qui in infantulum credidit; de Anna prophetissa ; de Zacharia et Elisabeth, qui eum prophetaverunt antequam de Virgine nasceretur ; de filio eorum Joanne praecursore ejus, amico sponsi, qui eum et in sancto Spiritu agnovit, et absentem praedicavit, et aliis agnoscendum cum praesens esset ostendit : hos omitto, quoniam responderi potest orandum pro talibus mortuis non fuisse, qui cum magnis suis meritis hinc abierant, et recepti quiescebant; hoc enim et de antiquis justis similiter respondetur. Quis enim eorum a damnatione totius massae perditionis, quae per unum hominem facta est, salvus esse potuisset, nisi in unum Mediatorem Dei et hominum in carne venturum revelante Spiritu credidisset? Sed numquid ei pro Apostolis orandum fuit, et pro tam multis qui in hac vita adhuc erant, nec cum illo tunc
Abbreviated transcription (Latin):
lum eius fuisse iste ipse ioħs euangelista.
testatur : Numquid maria mater eius
et alie femine quas eius discipulas in
euangelio iam tunc fuisse didirimus:
Numquid cum illo tuncerant de quib
sepe dicit idem ioħs euangelista. multi
crediderunt in eum:. Nam unde erat
multitudo illa eorum. qui cum ramis
partim p̃cedebant. partim sequebant᷑
insidentem iumento. dicentes benedictꝰ
qui uenit in nomine dnĩ: et cum eis pue¬
ri de quib ipse ait. fuisse p̃dictum ex¬
ore infantium et lactentium ꝑfecisti.
laudem: Unde quingenti fr̃s quib
simul post resurrectionem non appa¬
ruissec. nisi ante in eum credidissent:
Unde illi centum et nouem qui cum
istis undecim centum et uiginti erant.
quando simul congregati post eius ascen
nisi ex illis de quib dictum ẽ. mulci
crediderunt in eum: Non ergo ꝑ eis
tunc saluator orauit. qui tune cum
quando. ꝓ eis orauit. qui tunc cum il
lo erant. et ꝓ aliis qui ꝑ uerbum

Expanded text:
lum ejus fuisse iste ipse Joannes Evangelista lum ejus fuisse iste ipse Joannes Evangelista testatur? Nunquid Maria mater ejus, et aliae feminae quas ejus discipulas in Evangelio jam tunc fuisse didicimus, nunquid cum illo saepe dicit idem Joannes evangelista, Multi crediderunt in eum ? Nam unde erat multitudo illa eorum qui cum ramis partim praecedebant, partim sequebantur insidentem jumento, dicentes, Benedictus qui venit in nomine Domini; et cum eis pueri, de quibus ipse ait fuisse pore infantium et lactentium perfecisti laudem ? Unde quingenti fratres, quibus simul post resurrectionem non apparuisset, nisi in eum ante credidissent? Unde illi centum et novem, qui cum istis undecim centum viginti erant, quando simul congregati post ejus ascensnisi ex illis de quibus dictum est: Multi crediderunt in eum ? Non ergo pro eis tunc Salvator oravit, quoniam pro eis oravit qui cum illo tunc erant, et pro aliis qui per verbum
Abbreviated transcription (Latin):
audierunt: s et post obitum eorum. et
nos longe post nati. ꝑ uerbum eorum
credidimus in xp̃m. quoniam ipsi quicũ
illo tunc fuerunt. quod ab illo audiert̃
ceteris predicauerunt: atq ita uerbũ
eorum etiam ut nos crederemus ad nos
usq ꝑuenit: ubicumq est eius eccłia.
et ꝑuenturum ẽ ad posteros. quicumq
ubiq in eum postea credituri sunt.
Potest itaq uideri iħc in hac oratione
non orasse ꝓ quibusdam suis. nisi dili¬
genterseupei scrutemur in ead oratiõe
uerba eius. Sienim ꝓ eis prius orauit.
sicut etiam ostendimus qui cum illo
tunc erant. postea uero etiam ꝓ eis qͥ
ꝑ uerbum eorum in illum fuerant cre¬
dituri: potest dici non orasse. ꝓ illis qͥ
neq tunc erant. cum illo. quando ista
dicebat. neq ꝑ uerbum eorum postea
s in eum siue ꝑ ipsos. siue quomodolibet
tamen ante crediderant. Nunquid enĩ
cum illo tunc erant nathanael: Num
eiusa pilato petiuit. quemiam discipu¬

Expanded text:
audiebant, sed et post obitum eorum, et audiebant, sed et post obitum eorum, et nos longe post nati, per verbum eorum credimus in Christum, quoniam ipsi qui cum illo tunc fuerunt quod ab illo audierunt caeteris praedicaverunt; atque ita verbum eorum, ut etiam nos crederemus, ad nos usque pervenit, ubicunque est ejus Ecclesia, et perventurum est ad posteros, quicunque ubicunque in eum postea credituri sunt. Potest itaque videri Jesus in hac oratione, non orasse pro quibusdam suis, nisi diligenter scrutemur in eadem oratione verba ejus. Si enim pro eis prius oravit, sicuti jam ostendimus, qui cum illo tunc erant, postea vero etiam pro eis, qui per verbum eorum in illum fuerant credituri, potest dici non orasse pro illis, qui neque tunc erant cum illo, quando ista dicebat, neque per verbum eorum postea, sed in eum sive per ipsos, sive quomodolibet, tamen ante crediderant. Nunquid enim cum illo tunc erat Nathanael? Nunqejus a Pilato petivit, quem jam discipu
Abbreviated transcription (Latin):
Ns̃ iħc iam sua ꝓͣpinquan¬
te passione. cum orasset
pdiscipulis suis quos et apłos nomina-¬
int. cum quib cenauerat ultimam ce-¬
nam. de qua traditor eius ꝑ bucellam
manifestatus exierat. et cum quib post
enis egressum antequam ꝓeis oraret.
multa fuerat iam loquutus: adiunxit
et ceteros qui in eum fuerant creditu¬
rr et ait ad patrem. Non ꝓhis autem ro¬
gotantum id ẽ ꝓ discipulis. qui cum
slo tunc erant: s et ꝓ eis inquit qui cre-
tunc erant incarne: s etiam qui futuri
erant. Quotquot enim postea credide¬
runt in eum: ꝑ uerbum apłoꝵ sine du¬
bio crediderunt: et donec ueniat. credi¬
turi sunt. Ipsis enim dixerat: et uos testi
monium ꝓhibebitis: quia ab mnitio mec̃
estis. Et ꝑ hos euangelium ministratũ
ẽ. ecantequam scribetur. Et utiq quis¬
quis in xp̃m credit. ẽuangelio credit.
llon itaq hi tantum intelligendi sunt.
quos ait in se credituros ꝑ uerbum eoꝵ.
qui ipsos cum in carne uiuerent apłos

Expanded text:
s jam sua propinquante passione, cum orasset pro discipulis suis, quos et Apostolos nominavit, cum quibus coenaverat ultimam coenam, de qua traditor ejus per buccellam manifestatus exierat, et cum quibus post ejus egressum antequam pro eis oraret, multa jam fuerat locutus; adjunxit et caeteros qui in eum fuerant credituri, et ait ad Patrem, Non pro his autem rogo tantum, id est pro discipulis qui cum illo tunc erant: sed et pro eis, inquit, qui credtunc erant in carne, sed etiam qui futuri erant. Quotquot enim postea crediderunt in eum, per verbum Apostolorum sine dubio crediderunt, et donec veniat, creditumonium perhibebitis, quia ab initio mecum estis. Et per hos Evangelium ministratum est, etiam antequam scriberetur. Et utique quisquis in Christum credit, Evangelio credit. Non itaque hi tantum intelligendi sunt, quos ait in se credituros per verbum eorum, qui ipsos, cum in carne viverent, apostolos
Abbreviated transcription (Latin):
respondere debuisse ueritas. id est ueritas
sum: s altius respondit cum uideret eos
ita dixisse tu quis es. Ac si dicerent. qm̃ abs
te audiuimus nisi crediditis quia egosũ.
quid te eẽ credĩmus: ad hoc respondit pͥn¬
cipium. Tamquã diceret pͥncipium me cre¬
dite et addidit qui et loquor uobis: id ẽ
ba descendi Nam si p̃rincipium sicuti ẽ.
ita maneret apud patrem. ut non acciꝑet
formamꝰ serui. et homo boqueretur homi¬
nib quomodo ei crederent: cum infirma
corda intelligibile uerbum sine uoce sen¬
sibili. audire non possent: Ergo inqui
credite me eẽ principium: quia ut ereo¬
tis non solum sum. s et loquor uobis. s
de hac re iam multum est. loqui uobis
Placeat itaq caritati ur̃e ut quod restar
illo adiuuante seruemus: crastino reddi¬
XXx UiI. ab eo quod dictum est multa hi¬
beo de uobis loqui et uidicare . s quimi¬
ẽ et non cognouerunt quia patremas

Expanded text:
respondere debuisse, Veritas; id est, Veritas respondere debuisse, Veritas; id est, Veritas sum. Sed altius respondit, cum videret eos ita dixisse, Tu quis es? ac si dicerent, Quoniam abs te audivimus, Nisi credideritis quia ego sum, quid te esse credemus? ad hoc respondit, Principium: tanquam diceret, Principium me credite. Et addidit, quia et loquor vobis: id est, rba descendi. Nam si principium sicuti est, ita maneret apud Patrem, ut non acciperet formam servi et homo loqueretur hominibus; quomodo ei crederent, cum infirma corda intelligibile Verbum sine voce sensibili audire non possent? Ergo, inquit, credite me esse principium; quia, ut credatis, non solum sum, sed et loquor vobis. Sed de hac re jam multum est loqui vobis: placeat itaque Charitati vestrae ut quod restat, illo adjuvante servemus, crastino reddiX. Ab eo quod scriptum est, Multa habeo de vobis loqui et judicare; u Et non co
Abbreviated transcription (Latin):
principium credite me. In greconãq
eloquio discernitur.: qđ non potest in la¬
tino. apud grecos enim femini generis
est principium: sicut enim apud nos lex
femmnini generis est. que apud illos est
masculini: sicut sapientia et generis femi
uariat genera uocabuloꝵ : quia in ipsis re¬
bus non inuenis sexum. Non enim sapien¬
tia uere femina est: cumlrpc̃ sit dei sapien¬
tia: et xp̃c appelletur genere masculino.
sapientia feminino. Cum ergo dicerent iu¬
dei tu quis es: ille qui sciebat eẽ ibi quos¬
dam credituros. et ideo dixisse tu quis es.
ut scirent quid illum credere deberent:
respondit. principium: Non tamquam di¬
ceret principium sum: s tamquam dice¬
ret. principium me credite. Quod in ser¬
mone greco ut dixi euidenter apparet
ubi femini generis est principium: uelut
si uellet dicere se ẽẽ ueritatem. et dicentib
tu quis es. respondere̾ ucritatem. cum ui¬
deatur ad id quod dictum est. tu quises

Expanded text:
Principium me credite. In graeco namque Principium me credite. In graeco namque eloquio discernitur, quod non potest in latino. Apud graecos enim femini generis est principium, sicut apud nos lex generis feminini est, quae apud illos est masculini: sicut sapientia et apud nos et aariat genera vocabulorum, quia in ipsis rebus non invenis sexum. Non enim sapientia vere femina est, cum Christus sit Dei Sapientia , et Christus appelletur genere masculino, sapientia feminino. Cum ergo dicerent Judaei, Tu quis es? ille qui sciebat esse ibi quosdam credituros, et ideo dixisse, Tu quis es? ut scirent quid illum credere deberent, respondit, Principium: non tanquam diceret, Principium sum; sed tanquam diceret, Principium me credite. Quod in sermone graeco, ut dixi, evidenter apparet, ubi feminini generis est principium. Velut si vellet dicere se esse veritatem, et dicentibus, Tu quis es? responderet, Veritatem; cum videatur ad id quod dictum est, Tu quis es?
Abbreviated transcription (Latin):
hoc capiat: Aut uero quia ausus sum di¬
cere. et uisi estis indelligere. aliquid de tan¬
ta ineffabilitate cepistis: Si ergo non capis:
fides te liberat. Ideo et dñs non ait. nisi ce¬
ꝑitis. quia ego sum. s quod poterant dixit.
nisi credideritis quia ego sum: moriemini
in peccatis urĩs. Et illi semꝑ terrena sapi¬
entes. et semꝑ scđm carnem et audientes et
respondentes: quid ei dixerunt: Tu quis
es: Non enim cum dixisti. nisi credideritis
quia egosum: addidisti quis eẽs. Quis es ut
credamus: et ille Principium. ecce quod
est eẽ principium: mutari non potest. Prĩ¬
cipium in se manet: et innouat omĩa prin¬
cipium est: cui dietum est tu autem idem
ipse es: et anni tui non. deficient. Principi¬
um ait: qui et loquor uobis. Principium
me credite: ne moriamini in peccatis urĩs.
Tamꝗ̃ enim in eo qđ dixerunt tu quis es:
nichil aliud dixerunt. quam quid te cẽ
credimus: respondit. Prmcipium. Ia est

Expanded text:
hoc capiat? Aut vere, quia ausus sum dihoc capiat? Aut vere, quia ausus sum dicere, et visi estis intelligere, aliquid de tanta ineffabilitate cepistis? Si ergo non capis, fides te liberat. Ideo et Dominus non ait, Nisi ceperitis quia ego sum; sed quod poterant dixit, Nisi credideritis quia ego sum, moriemini in peccatis vestris. 11. Et illi semper terrena sapientes et semper secundum carnem audientes et respondentes, quid ei dixerunt? Tu quis es? Non enim cum dixisti, Nisi credideritis quia ego sum, addidisti quid esses. Quis es, ut credamus? Et ille, Principium. Ecce quod est esse. Principium mutari non potest: principium in se manet, et innovat omnia; principium est, cui dictum est, Tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient . Principium, ait, quia et loquor vobis. Principium me credite, ne moriamini in peccatis vestris. Tanquam enim in eo quod dixerunt, Tu quis es? nihil aliud dixerint quam, Quid te esse credimus? respondit, Principium; id est,
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersa ꝓrsus agitatione creature. duo
dempora inuenio: p̃teritum et futurum.
presens quero: nichil stat. Quod dixriam
non est quod dicturus sum. non dum est.
Quod feciiam non est quod facturus sum:
non dum est. Quod uixriam non est: quod
uicturus sum. non dum est. Preteritum.
et futurum. inuenio in omĩ motu rerum.
In ueritate que manet et p̃teritum et fu¬
turum non inuenio: s solum p̃sensz et hoc
incorruptibiliter: quod in creatura non est.
discute rerum mutationes: & inuenies fu¬
it: et erit. Cogita deum. inuenies est: ubi fu¬
it. et erit: eẽ non possit. Ut ergo et tusis:
transcende tempus. S quis transcendet
uirib suis: Leuet illuc ille: qui patri dix̃:
uolo ut ubi ego sum: et ipsi sint mecum.
hoc itaq ꝓmittens ne moriamur in pecca¬
nisi crediditis quia deus moriemini sum:¬
in peccatis urĩs. Bene. grãs deo quia dixit
nisi crediditis: non dixit nisi cepitis: Quisenĩ

Expanded text:
omni prorsus agitatione creaturae duo omni prorsus agitatione creaturae duo tempora invenio, praeteritum et futurum. Praesens quaero, nihil stat: quod dixi, jam non est; quod dicturus sum, nondum est: quod feci, jam non est; quod facturus sum, nondum est: quod vixi, jam non est; quod victurus sum, nondum est. Praeteritum et futurum invenio in omni motu rerum: in veritate quae manet, praeteritum et futurum non invenio, sed solum praesens, et hoc incorruptibiliter, quod in creatura non est. Discute rerum mutationes, invenies Fuit et Erit: cogita Deum, invenies Est, ubi Fuit et Erit esse non possit. Ut ergo et tu sis, transcende tempus. Sed quis transcendet viribus suis? Levet illuc ille qui Patri dixit, Volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum. Hoc itaque promittens ne moriamur in peccaNisi credideritis quia ego Deus sum, moriemini in peccatis vestris. Bene, Deo gratias, quia dixit, Nisi credideritis: non dixit, Nisi ceperitis. Quis enim
Abbreviated transcription (Latin):
omĩno. quasicepi disputare: et destiti que¬
rere. forte quod audiur uolo loqui: audi¬
tuimeo det exultationem: et urõ cum lo¬
quor Resenĩq̃libet ꝓrsus. qualicumq excel¬
lentia prorsus si mutabilis ẽ: non uere est.
Non enim est ibi uerum eẽ: ubi est et non
eẽ. Quicquid enim mutari potest: muta¬
tum non est quod erat. Si non est quode¬
rat: mors ĩbi quedam michi facta est. Pemp¬
tum est ibi aliquid quod erat: et non est.
Nigredo mortua est in capite albescentis
senis: pulcritudo mortua est incorꝑe fessi
et incurui senis. mortue sunt uires in cor¬
ꝑe languentis. mortua est statio in corꝑe
ambulantis. mortua est ambulatio in cor¬
tacentis. Quicquid mutat᷑. et est quod nõ
erat: uideo ibi quandam uitam in eo qđ
ẽ. et mortem in eo quod fuit. deniq de
mortuo cum dicitur ubi est homo ille: res¬
pondetur. fuit. O ueritas que uere es. Nã¬
et in omĩb accionib et motib nris. et in

Expanded text:
omnino: quasi coepi disputare, et destiti quaeomnino: quasi coepi disputare, et destiti quaerere; forte quod audivi volo loqui, auditui meo det exsultationem et vestro cum loquor: res enim quaelibet, prorsus qualicumque excellentia, si mutabilis est, non vere est; non enim est ibi verum esse, ubi est et non esse. Quidquid enim mutari potest, mutatum non est quod erat: si non est quod erat, mors quaedam ibi facta est; peremptum est aliquid ibi quod erat, et non est. Nigredo mortua est in capite albescentis senis, pulchritudo mortua est in corpore fessi et incurvi senis, mortuae sunt vires in corpore languentis, mortua est statio in corpore ambulantis, mortua est ambulatio in cortacentis: quidquid mutatur et est quod non erat, video ibi quamdam vitam in eo quod est, et mortem in eo quod fuit. Denique de mortuo cum dicitur, Ubi est homo ille? respondetur, Fuit. O veritas quae vere es! Nam in omnibus actionibus et motibus nostris, et in
Abbreviated transcription (Latin):
di que facultas ꝓferendi: dicam ergo dnõnĩs
iħu xp̃o. dicam et audiat me. Credo p̾sen¬
tem: omĩno non dubito. Ipse enu dixit.
est quod aistrͥ nisi crediditis quia ego sum:
Quid enim non ẽ eoꝵ que fecisti: Numqͥd
celum non est: Numquid terra non dti
Numquid non sunt ea que in celo et que
Nitenta suiit: Numquid homo ipse foq cͫ¬
no queris non est: Numquid angelus quẽ
iaris non est: siomiã sunt hec que ꝑ te
tatta sunt. quia est quod tibi ꝓprium qͥd¬
fiam teniisti ipsum eẽ quod aliis non de¬
dst us tusolus et̃s nam quomodo audio
etosun qui sum. quasi alia non sint: et qͦ¬
modo audio nisi crediditis quia ego sum:
Iienim non erant. qui audiebant: et si pec¬
catores erant: homines erant. Quid ergo fa¬
cior Quid est ipsum eẽ: dicat cordi. intus
dicat. intus loquatur. homo interior audi¬
at mens capiat. Uere esse est enim: semꝑ eo¬
dem modo cẽ. Res enim aliqua quelibet

Expanded text:
di? quae facultas proferendi? 10. Dicam ergo Domino nodi? quae facultas proferendi? 10. Dicam ergo Domino nostro Jesu Christo, dicam, et audiat me. Credo praesentem, omnino non dubito; ipse enim dixit,id est quod aisti, Nisi credideritis quia ego sum? Quid enim non est eorum quae fecisti? Numquid coelum non est? numquid terra non est? numquid non sunt ea quae in terra et in coelo sunt? numquid homo ipse cui loqueris non est? numquid angelus quem mittis non est? Si omnia sunt haec quae per te facta sunt, quid est quod tibi proprium quiddam tenuisti ipsum esse, quod aliis non dedisti, ut tu solus esses? Nam quomodo audio, Ego sum qui sum; quasi alia non sint? et quomodo audio, Nisi credideritis quia ego sum? Illi enim non erant qui audiebant? Et si peccatores erant, homines erant. Quid ergo facio? Quid sit ipsum esse, dicat cordi, intus dicat, intus loquatur; homo interior audiat, mens capiat vere esse: est enim semper eodem modo esse. Res enim aliqua, quaelibet
Abbreviated transcription (Latin):
te caperet moyses. illi ad quos mittebat
set. adiunrit enim: et ait. Ego sum aeus .¬
braham. et deus ysaas et deus ia cob hap
tes caꝑe. Namego sum qui sunt: que nes
potest cape: Quid ergo nos: Audebmis ne
aliquid dicere ex hoc quod dictumust ito
sum qui sum exuel potius ex hoc quoddo¬
minũ dic̾e̾ audistis. nichil. nisi credidertis
quia ego sum. moriemini in peccatis ur̃is:
Itane hisuiribus ineis tantillis et pene nil¬
lis audebo disputare quid sit quod at dis xpe
dñm interrogare: Audite me interrogã¬
tem potius quam disputantem: magiss
querentem quam p̾sumentem. potius dis-¬
centem quam docentem. Et certe in me ł¬
uel ꝑ me: etiam uos interrogate. Prestoẽ
enim ipse dns qui ubiq est. Audiat inter¬
rogandi affectum: et intelligendi prestet
effectum. Nam ego quib uerbis. et si forte
aliquid capio: ꝑducere possum quod capio
ad corda ur̃a: Quis nam sufficit sonus que
suppetit eloquentia: que uires intelligen¬

Expanded text:
forte caperet Moyses, illi ad quos mittebatuforte caperet Moyses, illi ad quos mittebatuset: adjunxit enim et ait, Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob . Hoc potes capere: Nam Ego sum qui sum, quae mens potest capere? 9. Quid ergo nos? audebimusne aliquid dicere ex hoc quod dictum est, Ego sum qui sum: vel potius ex hoc quod Dominum dicere audistis, Nisi credideritis quia ego sum, moriemini in peccatis vestris? Itane his viribus meis tantillis et pene nullis, audebo disputare quid sit quod ait DominusDominum interrogare: audite me interrogantem potius quam disputantem, magis quaerentem quam praesumentem, potius discentem quam docentem, et certe in me vel per me etiam vos interrogate. Praesto est etiam ipse Dominus qui ubique est, audiat interrogandi affectum, et intelligendi praestet effectum. Nam ego quibus verbis, et si forte aliquid capio, perducere possum quod capio ad corda vestra? Quisnam sufficit sonus? quae suppetit eloquentia? quae vires intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
ne eloquatur. quid sit sum: Mittebat ds̃
ꝑ angelum suum et seruum suum moy¬
sen. ad liberandum ex egipto populum su¬
um: legistis quod audistis. et uostis: come¬
moro tamenz mittebat trementem. excusan¬
tents obedientem. Cum ergo excusaret:
ait deo quem loqui in angelo intelligebat.
Si dixerit michi populus quis est deus
qui misit te. quid dicam eis: et dñs ad
illum. Ego sum: qui sum. et repetiuit: di¬
ces filiis isrł: qui ẽ misit me ad uos. Non
ait et ego ibisum deus. aut ego sum mun¬
di fabricator. aut ego sum omĩum rerum
creator. aut ego sum ipsius populi liberã.¬
di ꝓpagator :s. hoc tantum. ego sum qui
sum. Et dices filiis isrł. qui est. non addiait
qui est deus ur̃. qui est deus patrum uro
s tantum hoc dixit. qui est misit me adui
Forte multum erat et ad ip̃sum moysen
sicut multum est et ad nos. et multoma
ad nos intelligere: quid dictum sit egosi
qui sum. et qͣui est misit me ad uos. ꝙ ni

Expanded text:
ne eloquatur quid sit, sum? Mittebat Deus ne eloquatur quid sit, sum? Mittebat Deus per angelum suum, servum suum Moysen ad liberandum ex Aegypto populum suum legistis quod audistis, et nostis; commemoro tamen; mittebat trementem; excusantem, sed obedientem. Cum ergo excusaret, ait Deo, quem loqui in angelo intelligebat: Si dixerit mihi populus, Et quis est Deus qui misit te, quid eis dicam? Et Dominus ad eum, Ego sum qui sum: et repetivit, Dices filiis Israel, Qui est, misit me ad vos. Non ait et ibi, Ego sum Deus; aut, Ego sum mundi fabricator; aut, Ego sum omnium rerum creator; aut, Ego sum ipsius populi liberandi propagator: sed hoc tantum, Ego sum qui sum; et, Dices filiis Israel, Qui est; non addidit, Qui est Deus vester, qui est Deus patrum vestrorum, sed tantum hoc dixit, Qui est, misit me ad vos. Forte multum erat et ad ipsum Moysen, sicut multum est et ad nos, et multo magis ad nos, intelligere quid dictum sit, Ego sum qui sum; et, Qui est, misit me ad vos. Et si
Abbreviated transcription (Latin):
ratus: Noli mirari. Ubi conuictus: ibi dãp¬
natus. S ibi liberatus: ubi mutatus. In hoc
gͦ populo cui loquebatur: dñs. erant qui
in peccato suo fuerant morituri: erant etiã
qui in ipsum qui loquebatur fuerant cre-¬
dituri. et ab omĩ peccato liberandi. Tamen
hoc attende quod ait dñs . xp̃c. si non credi¬
deritis quia ego sum: moriemini in pecca¬
Itis ur̃is. Quid est si non crediditis quia ego
sum: egosum: quid: Nichil addidit. Et
quia nichil addidit: multum c̃ quod com¬
mendauit. Expectabatur enim ut diceret
quid eẽt: nec tamen dixit: quid expecta¬
nisi crediditis quia ego sum uerbum patͥs
nͥ crediditis qr egosum conditor mundi. nͥ
credideritis quia ego sum hominis forma¬
tor et reformator. creator et recreator. fac¬
tor et refactornͥhoc credidicis quia ego sũ:
moriemini in peccatisurĩs: Multum est
quod ait ipse ego sum: quia sic dixerat et
deus moysi. Ego sum qui sum. Quis dig¬

Expanded text:
ratus; noli mirari. Ubi convictus, ibi damratus; noli mirari. Ubi convictus, ibi damnatus: sed ibi liberatus, ubi mutatus . In hoc ergo populo cui Dominus loquebatur, erant qui in peccato suo fuerant morituri: erant etiam qui in ipsum qui loquebatur, fuerant credituri, et ab omni peccato liberandi. 8. Tamen hoc attende quod ait Dominus Christus: Si non credideritis quia ego sum, moriemini in peccatis vestris. Quid est, Si non credideritis quia ego sum? Ego sum, quid? Nihil addidit; et quia nihil addidit, multum est quod commendavit. Exspectabatur enim ut diceret quid esset, nec tamen dixit. Quid exspectanisi credideritis quia ego sum Verbum Patris; nisi credideritis quia ego sum conditor mundi; nisi credideritis quia ego sum hominis formator et reformator, creator et recreator, factor et refactor: nisi hoc credideritis quia ego sum, moriemini in peccatis vestris. Multum est quod ait ipsum, Ego sum: quia sic dixerat et Deus Moysi, Ego sum qui sum. Quis dig
Abbreviated transcription (Latin):
dita spes est desꝑantib excitatio facta est
dormientib: Cordibꝰ euigilauerunt inde
plurimi. crediderunt: sicut euangelii ip¬
sius consequentia testantur. Erant eni
illic membra xpi que nondum adhese-¬
rant corpori xpĩ. Et in illo populo a quo
crucifixus est. a quo in ligno suspensus
est. a quo pendens irrisus est: a quo lan¬
cea uulneratus est. a quo felle et aceto po¬
tatus est. erant membra xp̃i: ꝓ quib di-¬
xit: pater ignosce illis quia nesciunt qͥd
faciunt. Quid aũ conuerso non ignoscit᷑:
si fusus xp̃i sanguis ignoscitur: Quis
homicida desꝑet: si in spem redditus est a
quo etiam. xp̃c occisus est: Crediderunt
inde multi: donatus est eis sanguis xp̃i.
ut magis eum biberent quo liberarent᷑:
quam rei de illo effuso tenerentur. Quis
desꝑet si in cruce latro saluatus est añ
paululum homicida. post paululum accu¬
satus. conuictus. dampnatus. suspensus. libe¬

Expanded text:
dita est spes desperantibus, excitatio facta est dita est spes desperantibus, excitatio facta est dormientibus, cordibus evigilaverunt: inde plurimi crediderunt, sicut Evangelii ipsius consequentia testantur. Erant enim illic membra Christi, quae nondum adhaeserant corpori Christi: et in illo populo a quo crucifixus est, a quo in ligno suspensus est, a quo pendens irrisus est, a quo lancea vulneratus est, a quo felle et aceto potatus est, erant membra Christi, pro quibus dixit, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt. Quid autem converso non ignoscitur, si fusus Christi sanguis ignoscitur? Quis homicida desperet, si in spem redditus est a quo etiam Christus occisus est? Crediderunt inde multi; donatus est eis sanguis Christi, ut magis eum biberent quo liberarentur, quam rei de illo effuso tenerentur: quis desperet? Et si in cruce latro salvatus est, ante paululum homicida, post paululum accusatus, convictus, damnatus, suspensus, libe
Abbreviated transcription (Latin):
bet fugere om̃ĩs xp̃ianus. ꝓpter hoc ad
baptismum curritur.: ꝓpter hoc qui egͥ¬
tudine uel aliunde ꝑiclitantur sibi desi¬
derant subueniri. Ppter hoc etiam suggẽs
paruulus. a matre piis manib ad eccłiam
fertur: ne sine baptismo exeat. et in pecca¬
to quo natus est moriatur. Infelicissima cõ¬
ditio. misera sors istoꝵ: qui de ore ueri¬
urĩs. Unde tamen hoc eis contingat: ex¬
ponit. Si enim non crediditis: moriemi-
multitudine que dnm̃ audiebat: et cos
fuisse qui credituri erant. Quasi autem
in omnes ꝓcesserat seuerissima illa sentẽ¬
tia. in peccato ur̃o moriemini: ac ꝑhoc.
et illis qui credituri erant. spes erat ab¬
lata. Illi seuiebant: isti timebant. Im mo
non timebant:s etiam desꝑabant reuo¬
cauit eos in spem. Adiunxit enim si non
crediditis quia ego sum: moriemini in
peccatis urĩs. Ergo si credideritis quia ego
sum: non moriemini in peccatis uris Red¬

Expanded text:
bet fugere omnis christianus: propter hoc ad bet fugere omnis christianus: propter hoc ad Baptismum curritur; propter hoc qui aegritudine vel aliunde periclitantur, sibi desiderant subveniri; propter hoc etiam sugens parvulus a matre piis manibus ad Ecclesiam fertur, ne sine Baptismo exeat, et in peccato quo natus est moriatur. Infelicissima conditio, misera sors istorum, qui de ore verioriemini. 7. Unde tamen hoc eis contingat, exponit: Si enim non credideritis quia egomultitudine quae Dominum audiebat, et eos fuisse qui credituri erant. Quasi autem in omnes processerat severissima illa sententia, In peccato vestro moriemini; ac per hoc et illis qui credituri erant, spes erat ablata: illi saeviebant, illi timebant; imo non timebant, sed jam desperabant. Revocavit eos in spem; adjunxit enim, Si non credideritis quia ego sum, moriemini in peccatis vestris. Ergo si credideritis quia ego sum, non moriemini in peccatis vestris. Red
Abbreviated transcription (Latin):
Si autem iam non te delectat hic mundus:
iam tu es mundus. Uerumptamen si ꝑ ali¬
quam infirmitatẽ adhuc te delectat mũ¬
dus: habitet in te qui mundat et eris mun¬
dus. Si autem fueris mundus non rema¬
nebis in mundo: nec audies qđ audierunt
iudei. moriemini in peccatis urĩs. omnes
enim cum peccato nati sumus: omnes ui¬
uendo ad id qđ nati eramus. addidimus:
magisq de mundo facti sumus. quam tc̃
quando de parentib nrĩs natisumus. Et
ubi eẽmus si ille non ueniret qui non ha¬
bebat omĩno peccatum: ut solueret omne
peccatum: In quem iudei quia non crede¬
bant merito audierunt moriemini in pec-¬
catis ur̃is: quia non habere peccatum nul-¬
lo modo potuistis. qui cum peccato nati
estis. S tamen si in me inquit credideritis
cum peccato quidem nati estis: s in pecca¬
to uro morituri non estis. Tota ergo infi¬
delitas iudeoꝵ ipsa erat: non peccatum
habere. s in peccatis mori. hoc est qđ de¬

Expanded text:
si autem jam non te delectat hic mundus, si autem jam non te delectat hic mundus, jam tu es mundus. Verumtamen si per aliquam infirmitatem adhuc te delectat mundus, habitet in te qui mundat, et eris mundus. Si autem fueris mundus, non remanebis in mundo; nec audies quod audierunt Judaei, Moriemini in peccatis vestris. Omnes enim cum peccato nati sumus; omnes vivendo ad id quod nati eramus addidimus, magisque de mundo facti sumus, quam tunc quando de parentibus nostris nati sumus. Et ubi essemus, si ille non veniret, qui non habebat omnino peccatum, ut solveret omne peccatum? In quem Judaei quia non credebant, merito audierunt, Moriemini in peccatis vestris: quia non habere peccatum nullo modo potuistis, qui eum peccato nati estis, sed tamen si in me, inquit, credideritis, cum peccato quidem nati estis, sed in peccato vestro morituri non estis. Tota ergo infelicitas Judaeorum ipsa erat, non, peccatum habere, sed in peccatis mori. Hoc est quod de
Abbreviated transcription (Latin):
de suꝑnis sum. uos de hoc mundo estis:
ego ñsum de hoc. mundo. dixi ergo uo¬
bis. quia moriemini in peccatis urĩs. Ex¬
posuit nob̃ fr̃s quid intelligi uoluerit:
uos de hoc inundo estis. Ideo quippe di¬
xituosde hoc mundo estis: quia peccatores
erant. quia iniqui erant. quia infideles
erant. quia terrena sapiebant. Nam quid
uobis uidetur. de scĩs apłis: quantum i¬
tererat inter iudeos et apłos: Quantuss
inter tenebras et lucem. quantum inter
fidem et infidelitatem quantum inter
pietatem et intẽpietatem: quantũ nũ
spem et despationen. quualtum ento iederat¬
spem et aiẽpatitem. inultum ergo iiteras.
erant st inde uenerint. quia om̃s ex adã
tisetnt. de hoc mundo erant. S quid e
in peccatis urĩs. Nemo ergo dicat trs̃ de
hoc mundo non sum. Quisquis es: homo de
hoc mundo es: s uenit adte qui fecit mũ¬
dum. et liberauit te de hoc mundo.Si de¬
ieetat te mundus: semꝑ uis eẽ inmundus.

Expanded text:
de supernis sum. Vos de hoc mundo estis: de supernis sum. Vos de hoc mundo estis: ego non sum de hoc mundo. Dixi ergo vobis quia moriemini in peccatis vestris. Exposuit nobis, fratres, quid intelligi voluerit, Vos de hoc mundo estis. Ideo quippe dixit, Vos de hoc mundo estis, quia peccatores erant, quia iniqui erant, quia infideles erant, quia terrena sapiebant. Nam quid vobis videtur de sanctis Apostolis? Quantum intererat inter Judaeos et Apostolos? Quantum inter tenebras et lucem, quantum inter fidem et infidelitatem, quantum inter pietatem et impietatem, quantum inter spem et desperationem, quantum inter charitatem et cupiditatem: multum ergo intererat. sint, et unde venerint; quia omnes ex Adam venerant, de hoc mundo erant. Sed quid ein peccatis vestris. 6. Nemo ergo dicat, fratres, De hoc mundo non sum. Quisquis es homo, de hoc mundo es: sed venit ad te qui fecit mundum, et liberavit te de hoc mundo. Si delectat te mundus, semper vis esse immundus;
Abbreviated transcription (Latin):
factus est mundus: oms de mundo post
mundum: quia prius mundus. et sicho¬
mo de mundo. Prius audem xpc̃ deind.
mundus. quoniam ante mundum xs
uerbum. et omĩa ꝑ ipsum facta sunt.
Sic ergo erat ille de suꝑnis. de quib su¬
pnis: de aere: Absit. Ibi et aues uolitant.
de cȩlo qđ uidemus: et hoc absit. Ibie
stelle & sol et luna circueunt. de angis
Neq hoc intelligatis ꝑ illum et angeli
facti sunt: ꝑ quem omĩa facta sunt. de qͥ¬
bus ergo suꝑnis. xp̃c: Ab ipso patre. Nicħ
illo suꝑius qui uerbum genuit equalẽ
sibi. & coeternum sibi. unigenitum. sine
tempore: ꝑ quem conderet tempora. Sic
gͦ accipe. xp̃m de suꝑnis. ut excedas cogi¬
tatione tua om̃e quod factum est. uni-¬
uersam omĩno creaturã. om̃e corpus. om¬
nem conditum spm̃. omnem rem: quo qͦ
modo mutabilem. Totum excede sicut
excessit ioħs: ut contingeret in principio
erat uerbum et uerbum erat apud deũ
et deus erat uerbum: ego ergo inquit:

Expanded text:
factus est mundus? Omnes de mundo post factus est mundus? Omnes de mundo post mundum; quia prius mundus, et sic homo de mundo: prius autem Christus, deinde mundus; quoniam ante mundum ChrVerbum; omnia per ipsum facta sunt . Sic ergo erat ille de supernis. De quibus supernis? De aere? Absit: ibi et aves volitant. De coelo quod videmus? Et hoc absit; ibi et stellae et sol et luna circumeunt. De Angelis? Neque hoc intelligatis: per illum et Angeli facti sunt, per quem omnia facta sunt. De quibus ergo supernis Christus? Ab ipso Patre. Nihil illo Deo superius, qui Verbum genuit aequale sibi, coaeternum sibi, unigenitum, sine tempore, per quem conderet tempora. Sic ergo accipe Christum de supernis, ut excedas cogitatione tua omne quod factum est; universam omnino creaturam, omne corpus, omnem conditum spiritum, omnem rem quoquo modo mutabilem: totum excede, sicut excessit Joannes, ut contingeret, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. 5. Ego ergo, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
interficiet semet ipsum: quia dicit quo e¬
go uado. uos non potestis uenire. Stulta
uerba et insipientie plena. Quid enim:
Non poterant illoire uenire quo ille ꝑre¬
xisset: si interficeret semetipsum: Num¬
quid ipsi non erant morituri: Quid ẽ gͦ
numquid interficiet semetipsum quia
dixit quo ego uado. uos non potestis ueni-¬
re: Si de morte hominis diceret: quis
hominum non moritur: Ergo quo egoua¬
do dixit: non quo itur ad mortem. s quo
ibat ipse post mortem. Illi itaq non intel
ligentes: ita responderunt. Et dñs ad cos
qui terram sapiebant: quid ait: et dicebat
cis. Uos de deorsum estis. ideo terram sa¬
pitis: quia sicut serpens terram mandu-¬
catis. Quid est terram manducatis: Ter¬
renis pascimini t̃renis delectamini t̾renᷤ inhia¬
tis sur sũ cor̃habetis: Uos de deorsum estis:
de suꝑnis sum. Uos de mundo hoc estis:
go non lum de non fur de hoc mundo
Quomodo cnim erat de hoc mundo: ꝑ que

Expanded text:
interficiet semetipsum; quia dixit, Quo einterficiet semetipsum; quia dixit, Quo ego vado, vos verba et omnino insipientiae plena. Quid enim? Non poterant illo venire quo ille perrexisset, si interficeret semetipsum? Nunquid ipsi non erant morituri? Quid est ergo, nunquid interficiet semetipsum, quia dixit: Quo ego vado, vos non potestis venire? Si de morte hominis diceret, quis hominum non moritur? Ergo, quo ego vado dixit, non quo itur ad mortem, sed quo ibat ipse post mligentes, ista responderunt. 4. Et Dominus ad eos qui terram sapiebant, quid ait? Et dicebat eis: Vos de deorsum estis. Ideo terram sapitis, quia sicut serpentes terram manducatis. Quid est, terram manducatis? Terrenis pascimini, terrenis delectamini, terrenis inhiatis, sursum cor non habetis. Vos de deorsum estis: ego de supernis sum. Vos de mundo hoc estis: ego non sum de hoc mundo. Quomodo enim erat de mundo, per quem
Abbreviated transcription (Latin):
udei q̃siert̃. Illi enĩut hab̾ent. isti ut ꝑdent:
bene me queritis: in peccato urõ moriemini.
hoc est. xp̃m male querere in peccato suo
mori: hoc est illum odisse. ꝑ quem solum pos¬
set saluus eẽ. cum enim homines quorum
spes in deo est. non debeant mala reddere
nec ꝓ malis: reddebant isti mala ꝓ bonis. Pre¬
nunciauit ergo illis dns: dixitq sententiã.
p̃scius qđ in suo peccato morerent᷑. deinde
adiugit. Quo ego uado: uos non potestis ue¬
nire. hoc et discipłis suis alio loco dixit: nec
tamen eis dixit in peccato ur̃o moriemini.
Quid autem dixit: Quod et istis. Quo e
tulit spem: s p̃dixit dilationem. Quando
enim hoc discipulis dñs loquebatur. tunc
non poterant uenire quo ille ibat: s pos¬
tea uenturi erant. Isti autem numquam:
quib p̃scius dixit in peccato ur̃o morie¬
mini. his autem auditis uerbis. quomodo
solent carnalia cogitantes. et scđm carnẽ
iudicantes. et totum carnaliter audien-¬
tes atq sapientes: dixerunt. Num quid

Expanded text:
udaei quaesierunt: illi enim ut haberent, isti ut perderent. bene me quaeretis, in peccato vestro moriemini. Hoc est Christum male quaerere, in peccato suo mori: hoc est illum odisse, per quem posset solum salvus esse. Cum enim homines quorum spes in Deo est, non debeant mala reddere nec pro malis, reddebant isti mala pro bonis. Praenuntiavit ergo illis Dominus, dixitque sententiam praescius, quod in suo peccato morerentur. Deinde adjungit: Quo ego vado, vos non potestis venire. Hoc et discipulis alio loco dixit; nec tamen eis dixit, In peccato vestro moriemini. Quid autem dixit? Quod et istis: Quo egtulit spem, sed praedixit dilationem. Quando enim hoc discipulis Dominus loquebatur, tunc non poterant venire quo ille ibat, sed postea venturi erant: isti autem nunquam, quibus praescius dixit, In peccato vestro moriemini. 3. His autem auditis verbis, quomodo solent carnea cogitantes, et secundum carnem judicantes, et totum carnaliter audientes atque sapientes, dixerunt: Numquid
Abbreviated transcription (Latin):
huc quaid hic facio: deniq postea quam
dixit ꝑfectum est: inclinato capite tradui¬
dit spm̃. Numquid illilatrones iuxta con-¬
fixi quando uoluerunt expirauerunt e
Tenebantur uinculis carnis: quia non e¬
rant creatores carnis. Clauis confixi diu
cruciabantur: quia infirmitati non dnã¬
bantur. Dns autem quando uoluit. carnẽ
in utero uirginali accepit. quando uolu¬
it ad homines ꝓcessit. quandtu uoluit in¬
ter homines uixit: quando uoluit a car¬
ne discessit. hoc est potestatis: non neces¬
sitatis. Hanc gͦille horam expeccabat non
fatalem s oportunam et uoluntariam:
ut prius omĩa coplerentur. que ante pas¬
sionem ipsius smpleri oportebat. Nam qͦ¬
modo sub fati necessitate positus erat qͥ
alio loco dixit. positestatem habeo ponen¬
di animãmeĩ et potestatt̃ habeoiter̃ sumendrãs
Nemo tollit cam a me. s ego ipse eam po¬

Expanded text:
huc quid hic facio? Denique posteaquam huc quid hic facio? Denique posteaquam dixit, Perfectum est, inclinato capite tradidit spiritum . Numquid illi latrones juxta confixi, quando voluerunt, exspiraverunt? Tenebantur vinculis carnis, quia non erant creatores carnis: clavis confixi diu cruciabantur, quia infirmitati non dominabantur. Dominus autem quando voluit, carnem in utero virginali accepit: quando voluit, ad homines processit; quamdiu voluit, inter homines vixit; quando voluit, a carne discessit: hoc est potestatis, non necessitatis. Hanc ergo horam ille exspectabat, non fatalem, sed opportunam et voluntariam: ut prius omnia complerentur, quae ante passionem ipsius compleri oportebat. Nam quomodo sub fati necessitate positus erat, qui alio loco dixit: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeoNemo tollit a me animam meam, sed ego po