comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unum cõmisit. Quinq et¬
enum sunt corporis sensus in¬
delicet uisus. auditus. gust̾.
odoratus ⁊ tactus. Qumq gͥ
talentis donum quinqz sen¬
suum idest exterioꝵ scĩa ex¬
primit᷑. Ouobus uero intellec¬
tus ⁊ operatio designatur. Uni¬
us autem talenti nomine: ĩ¬
tellectus tantummodo desig¬
nacur. sedis qui quinqz ta¬
lenta acceperat alia quinq
lucratus est qr sunt nõ nulli
qui et si interna ac mistica
penetrare nõ sufficuint proĩ¬
tentione tamen celestis patͥe
docent recta quos possunt de
ipsiᷤ exteriorib q̃ acceperunt.
Dumq se a carnis peculantia
aterrenarum rerum ambitu
atq amabilium uoluptate
custoduint abhis etiam ali¬
os admonendo cõpescunt. Et
sunt non nulli qui qiͣ duobr
talentis ditati intellectum
atq operationem percipiunt.
subtilia de interius intellig̃t
inira de exteriorib operant᷑.
Cumq intelligendo ⁊ operã¬
do aliis predicant. quasi dup¬
plicatum a negotio lucrum
reportant. Bene autẽ alia

Expanded text:
uinque etenim sunt corporis sensus, videlicet visus, auditus, gustus, odoratus et tactus. Quinque ergo talentis donum quinque sensuum, id est exteriorum scientia, exprimitur. Duobus vero intellectus et operatio designatur. Unius autem talenti nomine intellectus tantummodo designatur. Sed is qui quinque talenta acceperat alia quinque lucratus est, quia sunt nonnulli qui, etsi interna ac mystica penetrare nesciunt, pro intentione tamen supernae patriae docent recta quos possunt de ipsis exterioribus quae acceperunt; dumque se a carnis petulantia et a terrenarum rerum ambitu, atque a visibilium voluptate, custodiunt, ab his etiam alios admonendo compescunt. Et sunt nonnulli qui, quasi duobus talentis ditati, intellectum atque operationem percipiunt, subtilia de internis intelligunt, mira in exterioribus operantur; cumque et intelligendo et operando aliis praedicant, quasi duplicatum de negotio lucrum reportant. Bene autem alia
Abbreviated transcription (Latin):
pie. Nomen nero fluminis ter¬
cii tygris: ipse nadit contra
assirios. flunius autem qͣr¬
tus ipse est euphrates. Culit
ergo dominus deus hommẽ
et posint eum in paradiso uo¬
luptatis ut operarecur ⁊ cus¬
todiret illum. Precepitq ei

Expanded text:
piae. Nomen vero fluminis tertii, Tigris: ipse vadit contra Assyrios. Fluvius autem quartus, ipse est Euphrates. C. IX. Tulit ergo Dominus Deus hominem, et posuit eum in paradiso voluptatis, ut operaretur et custodiret il
Abbreviated transcription (Latin):
napropter intermittenlc. anͣ.¬
tes inchoationis xpristi
sermonem: adperfectionẽ tera¬
mur: non rursus iacientes fun¬
damentum penitentie ab operi¬
b mortis et fidei ad deum baꝑtis¬
matum doctrine. impositionis
quoq manuum acresurrectio¬
nis mortuorum: et uditii eter¬
ni. Et hoc faciemus: si quidem
permiserit deus. Impossibile ẽ
enim eos qui semel sunt illumi¬
nati. ⁊ gustauerunt donum ce¬
leste. ⁊ participes sunt fc̃i sp̃t sc̃i
gustauerunt nichilominus
donum dei. uerbum uirtutesq
scłi uenturi. ⁊ peo lapsi sunt: re¬
nouari rursum ad penitentiã.
rursus crucifigentes sibimet¬
ipsis filium dei: et ostentui ha¬
bentes.¬

Expanded text:
apropter intermittentes inchoationis Christi sermonem, ad perfectionem feramur, non rursum jacentes fundamentum poenitentiae ab operibus mortuis, et fidei ad Deum, baptismatum doctrinae, impositionis quoque manuum, ac resurrectionis mortuorum, et judicii aeterni. Et hoc faciemus, si quidem permiserit Deus. Impossibile est enim eos qui semel sunt illuminati, gustaverunt etiam donum coeleste, et participes facti gustaverunt nihilominus bonum Dei verbum, virtutesque saeculi venturi, et prolapsi sunt, renovari rursum ad poenitentiam, iterum crucifigentes sibimetipsis Filium Dei, et ostentui habentes
Abbreviated transcription (Latin):
E
super se bibens ym fcs sum.
cipit benedictionem adeo. Pro
ferens autem spinas et tribu¬
los reproba est:⁊maledictiom
proxima. cuius cõsũmatio est
incombustionem. Confidimꝰ
autem de uobis dilectissimi.
meliora ⁊ uitiniora saluti:tã¬
⁊ si ita lequimur. Non enim¬
est inuistus deus ut obliuis¬
catur operis ur̃i. ⁊ dilectionis

Expanded text:
e super se bibens imbrem et hecipiet benedictiferens autem spinas ac tribulos, reproba est, et maledictio proxima, cujus consummatio in combustionem. Confidimus autem de vobis dilectissimi meliora et viciniora saluti, tametsi ita loquimur. Non enim injustus Deus ut obliviscatur operis vestri et dilectionis
Abbreviated transcription (Latin):
fã propinquante pascha
die festo nr̃e redemptionis:
aduincta fratrum cater¬
ua dñm toto corde sequam̃.
Quo actionum iunere ĩgres¬
sus sit. diligentissime ꝯtem¬
plemur: ut uestigia eius seqͥ

Expanded text:
cti propinquante Pascha die festo nostrae redemptionis, adjuncta fratrum caterva Dominum toto corde sequamur, quoque actionum itinere ingressus sit diligentissime contemplemur, ut vestigia ejus seq
Abbreviated transcription (Latin):
phat principem. ¶ his pa¬
terna głia in his uoluntas fi¬
lius exultat in his sp̃c celum
repletur gaudus.Ge nunc
iungas precantes seruulos ĩ

Expanded text:
phat principem. In his Paterna gloria, In his voluntas Filii, Exsultat in his Spiritus, Coelum repletur gaudiis. Te nunc,um consortio Jungas precantes servulos, In
Abbreviated transcription (Latin):
dei animas sanctorum prop¬
ter uerbum dei quod habe¬
bant et clara uo ce di¬
ce bant. Quare. lc uͣ¬
idens inquit qr illu¬
let̃ impietas se eẽ illusam:
dilatans se crudelitas furit:
fremit dolositas se deceptã:¬
q et ĩ se fraus reuersa colli¬
ditur. Herodes stridet. cadẽs
ip̃e inlaqueum quem tetẽ

Expanded text:
Dei animas sanctorum, propter verbum Domini quod habebant, et clara voce 74icebant. Quare idens quia illulet impietas se esse illusam, dilatans se crudelitas furit. Fremit dolositas se deceptam, et in se fraus reversa colliditur. Herodes stridet cadens ipse in laqueum quem tete
Abbreviated transcription (Latin):
concurreret. in sidias apaga¬
nis perpessi sunt: et uidentes
infidelium ppłm super seue¬
nientem armatum. omnes
fugerunt: aliquanti tamen
ilapidum ictibus lesi euase

Expanded text:
concurreret, insidias a paganis perpessi sunt: et videntes populum infidelium supervenientem armatum, omnes fugerunt; aliquanti vero lapidum ictibus laesi evase
Abbreviated transcription (Latin):
Thy ꝑs .a̾. R̾. ⁊ u. capł.
Astitutio sollempnitatis ho¬
dierne a semorib nostris ca¬
thedre nomen accepit ideo qd
primus apłoꝵ petrus hodie e¬
piscopatus cathedram susce-¬
pisse referatur. Recte ergo eoc̃e
natalem sedis illius colunt:

Expanded text:
. Institutio solemnitatis hodiernae a senioribus nostris Cathedrae nomen accepit, ideo quod primus Apostolorum Petrus hodie episcopatus cathedram suscepisse referatur. Recte ergo Ecclesiae Natalem sedis illius colunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sex ale alt̾i. Duab uelabãt fa¬
ciẽ eiꝰ. ⁊ duabꝰ uelabãt pede̾ eiꝰ: ⁊ du¬
ab uolabarit: et clamabãt
alter ad alterum: et dicebãt
um: plena ẽ omĩs t̾ra głia eiꝰ.
Et cõmota sunt suꝑ limina¬
ria cardinum auoce clamã¬
tis. ⁊ domus ĩ pleta ẽ fumo.
Et dixi. Se michi qr tacui:
qr uir pollutus labiis egosũ:
et ĩ medio ppłi polluta labia
habentis ego sum habito: et
regem dñm ex̾cituum udi
t uolaiit ad me unus
de seraphin: et in ma¬
nũ eius calculus quẽ forcipe
tulerat de altari. ⁊ tetigit os
meum ⁊ dixit. Ecce tetigi hoc
labia tua: et auferetur ini¬
quitas tua. ⁊ peccatũ tuum
mundabitur. Et audui uo¬
cem dñi dicentis. Quem
mutã:. ⁊ quis ibit nobis: ⁊¬
dixi. Ecce ego sum mitte me et
dixit. Uade: et dices ppło huic.
Audite audientes. ⁊ nolite in tel¬
ligere: et iuudete iusionem.⁊ no¬

Expanded text:
duabus velabant faciem ejus, et duabus velabant pedes ejus, et duabus volabant. Et clamabat alter ad alterum, et dicebat: um, plena est omnis terra gloria ejus. Et commota sunt superliminaria cardinum a voce clamantis, et domus impleta est fumo. Et dixi: Vae mihi, quia tacui, quia vir pollutus labiis ego sum et in medio populi polluta labia habentis ego habito et Regem Dominum exercituum vidi volavit ad me unus de seraphin et in manu eius calculus quem forcipe tulerat de altari et tetigit os meum et dixit ecce tetigit hoc labia tua et auferetur iniquitas tua et peccatum tuum mundabitur et audivi vocem Domini dicentis quem mittam et quis ibit nobis dixi ecce ego sum mitte me et dixit vade et dices populo huic audite audientes et nolite intellegere et videte visionem
Abbreviated transcription (Latin):
eniq postqͣm multas
martyrum mentes a
timore passionis eripuit ⁊
ad coronam perpetue głie ĩ¬
citauit. ipse quoq quis
ẽẽt apparuit. qr lumen in
tenebris latere non potuit.
abinsidiatorib conuentus
est: et quia ut diximus in¬
debanur sub clamde late¬
re qd̃ miles esset dignissi¬
mus xp̃i: sugessit de eo pre¬
sectus diocletiano impera¬
tori. Quem diocletianus
ad se conuocans ait. Ego
te inter primossemper in
tra salutem meam ⁊ deoꝵ
inuiriam hactenus latu¬

Expanded text:
enique postquam multas martyrum mentes a timore passionis eripuit, et ad coronam perpetuae gloriae incitavit: ipse quis esset, apparuit, quia lumen in tenebris latere non potuit. ab insidiantibus conventus est: et quia, ut diximus, videbatur sub chlamyde latere, cum miles esset dignissimus Christi, suggessit de eo praefectus Diocletiano imperatori. Quem Diocletianus ad se convocans, ait: Ego te inter primos palatii mtra salutem meam in injuriam deorum hactenus latu
Abbreviated transcription (Latin):
oftendens se contͣ pcc̃oꝵ quoq
passiones.⁊ p̾cib semper annu¬
ere fidelium:⁊ea que ip̃imini¬
me ĩ se intelligunt. uel ĩtelli¬
genda dare. uel etiam non in¬
tellecta dimitcere. antiph̾a.¬

Expanded text:
ostendens se contra peccatorum quoque passiones et precibus semper annuere fidelium, et ea quae ipsi minime in se intelligunt, vel intelligenda dare, vel etiam non intellecta dimittere. Juxta
Abbreviated transcription (Latin):
de pcc̃oꝵ susceptione scribis et
phariseis. Tres ex ordine para¬
bolas saluator rosuit duab
primis de quib disputatum
est: quantum ipse cum ange

Expanded text:
de peccatorum susceptione scribis et Pharisaeis, tres ex ordine parabolas Salvator posuit: duabus primis, de quibus disputandum est, quantum ipse cum ange
Abbreviated transcription (Latin):
edebatur matrona: nec no uͣi.¬
cebatut infantia. Obluc¬
tabatur sarcina:ne genitryx
fieret parricida.Unde id actum
est: ut seruatus incolumis ip̃e
illesus procederet:⁊ mattem red¬
deret in nocentem. Erat sane¬
hinc futura prenoscere: ante

Expanded text:
edebatur matrona, nec nocebatur infantia: obluctabatur sarcina, ne genitrix fieret parricida. Id actum est, ut servatus incolumis, ipse illaesus procederet, et matrem redderet innocentem. Erat hinc futura praenoscere, ante
Abbreviated transcription (Latin):
it resa. Qui fuit zorobabel.
Qui fuit sa lathiel. Qui fu¬
it neri. Qui fuit melchi. Qui
fuit addi. Qui fuit cosan. Qui
fuit elmadan. Qui fuit her.
Qui fuit ihesu. Qui fuit ely¬
ezer. Qui fuit iorim. Qui fu¬
it mathat. Qui fuit leui.
Qui fuit symeon. Qui fuit
iuida. Qui fuit ioseph. Qui

Expanded text:
it Resa, qui fuit Zorobabel, qui fuit Salathiel, qui fuit Neri, qui fuit Melchi, qui fuit Addi, qui fuit Cosan, qui fuit Elmadan, qui fuit Her, qui fuit Jesu, qui fuit Eliezer, qui fuit Jorim, qui fuit Mathat, qui fuit Levi, qui fuit Simeon, qui fuit Juda, qui f
Abbreviated transcription (Latin):
sionem ad piscationem re¬
diit. Et cumneritas dicat. ne¬
mo nuttens manum suam
maratrum ⁊ aspiciens retro
aptus est regno dei. cur repe¬
tiit qd̃ dereliquit: Sed si uir¬
tus discretionis in spicitur
cicus uidetur.

Expanded text:
versionem ad piscationem rediit; et cum Veritas dicat: Nemo mittens manum suam ad aratrum, et aspiciens retro, aptus est regno Dei , cur repetiit quod dereliquit? Sed si virtus discretionis inspicitur, citius videtur
Abbreviated transcription (Latin):
ilii quoq nempheos et
te. ulqz aduericem. Numquid
quisti dñm deum tuum eo
tempore quo ducebat teper ui¬
am: Et nunc quid tibi uis ĩuia
egypti. ut bibas aꝙͣ turbidam:
it quid tibi cum iua assyrioꝵ.
ut bibas aꝙͣ fluminis: Argu

Expanded text:
t te usque ad verticem. Numquid quisti Dominum Deum tuum eo tempore, quo ducebat te per viam? Et nunc quid tibi vis in via Aegypti, ut bibas aquam turbidam? et quid tibi cum via Assiriorum, ut bibas aquam fluminis? A
Abbreviated transcription (Latin):
hensam: corripiens ce¬
pit ad sacrifitia demonũ in¬
uitare. Cui beata lucia dyxit
Sacrificium uerũ ⁊ ĩmacula¬
tum apd̃ deum ⁊ patrem hoc
est: infitare uiduas ⁊orpha¬
nos in tribulatione eoꝵ. Tc̃¬
di. credens asserentib quod
maleficiis staret immobił.¬
sunt multa paria boum. ut
abip̃is traheretur: et nec sic¬

Expanded text:
s corripiens . coepit ad sacrificia demonum| inuitare. Cui beata lucia. Ait sacrificium unum| et inmaculatum apud patrem hoc est uisitare uidu| as et orfanos in tribulatione eoiussit credens adserentibus .| quod meleficiis staret inmobilsunt| multa paria bobum . ut ad ipsis traheritur. Et omni
Abbreviated transcription (Latin):
tybilitanas ep̃o asseren¬
te proiecto. martyris gloriosis¬
sumi stephani memoriam:
ueniebant magne multitu¬
dinis concursus et occursus.
ubi ceca mulier ut ad ep̾m
portantem duceretur orauit:
flores quos ferebat dedit rece¬
pit oculss ammonuit: Pro¬
tinus uidit. Stupentib qui
ad erant preibat exultans:
uam carpens. ⁊ uie ducemle
ulterius non requirens .ii.

Expanded text:
Tibilitanas episcopo adferente Praeiecto martyris gloriosissimi Stephani memoria ueniebat magnae multitudinis concursu et occursu. Ibi caeca mulier, ut ad episcopum portantem duceretur, orauit; flores, quos ferebat, dedit, recepit. oculis admouit, protinus uidit. Stupentibus qui aderant praeibat exsultans, uiam carpens et uiae ducem ulterius non requirens.
Abbreviated transcription (Latin):
nostris lucis exempla mon¬
stramus. De quibz profecto o¬
perib dominus dicit. Luceat
lux ur̃a coram hominib ut
uideant opera nr̃a bona: et
glorificent pr̃em ur̃m quũ
celis est. Ouo autem sunt que
uibentur et lumbos restringere.
⁊ lucernas tenere ut et mun

Expanded text:
nostris lucis exempla monstramus. De quibus profecto operibus Dominus dicit: Luceat lux vestra coram hominibus, ut videant 1482 opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum qui in is. Duo autem sunt, quae iubentur: et lumbos restringere, et lucernas tenere, ut et mun
Abbreviated transcription (Latin):
In sucore uultus tu¬
i uesceris⟧ pane tu¬
o dixit do muiusad a¬
dam Cum operatus fueris ter¬
ram non dabit fruc¬
tus suos sed spinas et tribu¬
los germina¬
bit bi. d Pro

Expanded text:
In sudore vultus tusceris panem tuum, dixit Dominus ad Adam; cum operatus fueris terram, non dabit fructus suos, sed spinas et tribulos germinabit tibi. Ver
Abbreviated transcription (Latin):
orationi dedissent:as¬
uexit quod ille monachus qͥ
ad orationem stare nõ pote¬
rat a quodam ngro pueru¬
lo per uestimenti fimbriam
istum monachum foras

Expanded text:
issent, aspexit quod eumdem monachum qui in oratione manere non poterat, quidam niger puerulus per vestimenti fimbriam uis est qui istum monachum foras
Abbreviated transcription (Latin):
essate ergo abhis erro¬
rib. ⁊ sicut scriptũ est
que sursum sunt sapite nõ
que super terram: ut suꝑsti¬
ciones fidei nr̃e ꝯtraria repu¬
diantes. dum ea quie deo pla¬
cita sunt facitis etiam uos
cum xp̃o dño in eternum esse
possitis. qd̃ prestare digne

Expanded text:
essate ergo ab his erroribus, et, sicut scriptum est, Quae sursum sunt sapite, non quae super terram : ut superstitiones fidei nostrae contrarias repudiantes, dum ea quae Deo placita sunt facitis, etiam vos cum Christo in aeternum esse possitis. Quod ipse praestare digne
Abbreviated transcription (Latin):
tatis hodie debitis ueneram᷑
officiis maxime eiusdem dñi
saluatoris nr̃i. simul ⁊ inteme¬
rate genitricis eius humilita¬
te dedicatam: sacra eungelii
qui legi nichil debeant implẽ¬
dis se legalib per omnia sub¬
didisse decretis sicut modo cum

Expanded text:
ramur officiis, maxima ejusdem Domini salvatoris nostri, simul et intemeratae genitricis ejus humilitate dedicatam, sacra Evangeliiqui legi nil debebant, implendis se legalibus per omnia subdidisse decretis: et ob
Abbreviated transcription (Latin):
meus super scelus eoꝵ. Et
suscitabit super eum dñs
exercituũ flagellũ uixta
plagam madiam inpecra
oreb et iurgam suam suꝑ
mare: et leuabit eam ĩ miã
egypti. Et erit in die illa au¬
feretur onus eus de hume¬
ro tuo: ⁊ uigum eius de col¬
lo tuo:⁊ computrescet iu

Expanded text:
meus super scelus eorum et suscitabit super eum Dominus exercituum flagellum iuxta plagam Madian in petra Oreb et virgam suam super mare et levabit eam in via Aegypti et erit in die illa auferetur onus eius de umero tuo et iugum eius de collo tuo et conputrescet iu
Abbreviated transcription (Latin):
cum patre et filio eius ihesu
t hec scribimus uobis
dium ur̃m sit plenum. Et hec
est annuntiatio qͣm audiui¬
mus ab eo. et annuntiamus
uobis. qm̃ deus lux est: et
tenebre ineo nõ sunt ulle.
Si dixerimus qm̃ sotietatẽ
habemus cum eo et intene¬
bris ambulamus. mentim᷑
et non facimus ueraitatem.¬

Expanded text:
 Filio eius Iesu ec scribimus vobis nostrum sit plenum et haec est adnuntiatio quam audivimus ab eo et adnuntiamus vobis quoniam Deus lux est et tenebrae in eo non sunt ullae si dixerimus quoniam societatem habemus cum eo et in tenebris ambulamus mentimur et non facimus veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
tamius sui gloriam prote¬
lare. aut alibi moriendo: se¬
dem propriam martyrii sui
honore puuare. Transito ita¬
q mari archipresul et futur
martyr: in magna gratia
glonia ⁊honore precipue amo¬
nachis cum sollempni proces¬
sione quasi angelus suscep¬
tus est in ecc̃a sua: omnib
pre gandio lacrimantib:
et cum gratiarum accione
clamantib. benedictus qͥ

Expanded text:
taminis sui gloriam protetaminis sui gloriam protelare, aut alibi moriendo sedem propriam martyrii sui honore privare. Transito itaque mari, archipraesul et futurus martyr in magna gloria et honore praecipue a monachis cum solemni processione quasi angelus Domini susceptus est, in ecclesia sua omnibus prae gaudio illacrymantibus et cum gratiarum actione clamanti
Abbreviated transcription (Latin):
uscepit eo tempore xͥa¬
nissimus rex francoꝵ
ludouicus uenerabilem ar¬
chiep̃m in magnam gra¬
tiam ⁊postulante papa ei
tum sius in omni liberali¬
date necessaria ministra-¬
bat. Iam enim redditus do¬
mini cantuariensis iussi st̃
confiscari. Exulans ergo be¬
atus thomas: in summa
humilitate pristine glori¬
e sue siqua surrexerat ex¬
piauit superbiam. ⁊ omnes
anun motus redegit in ho¬
nestatem: et seculi contẽp¬
tum. hiis itaq aliisq uir¬
tutum odoribus exacerba¬
tus unicus exauctor diabo¬
lus: furorem suum inpa¬
rentes. cognatos et familia¬
res sc̃i pontificis exacuit et
proscriptionem eis cum enoe¬
mi crudelitate extitauit .uiĩ.
timo: cum iam ẽẽt uir deo ama¬
bilis sp̃ualib exerriciis scĩfica¬
tus. ⁊ septiformi spiritus sc̃i gͣ¬
cia perfectior: ad sedem suam
quam totius repedare festina¬
bat. Noluit enim pater puis
cantuariensem ecc̃am diutius
desolatam relinquere: Uul qmͣ
ut creditur in sp̃n uderat cer¬

Expanded text:
uscepit eo tempore christianissimus rex Francorum Ludovicus venerabilem archiepiscopum in magnam gratiam, et postulante papa, ei cum suis in omni liberalitate necessaria ministrabat. Jam enim reditus domini Cantuariensis jussi sunt confiscari. Exsulans ergo beatissimus Thomas in summa humilitate pristinae gloriae suae in qua irrepserat expiavit superbiam, et omnes animi motus redegit in honestatem et saeculi contemptum. His atque aliis virtutum odoribus exacerbatus iniquus exactor diabolus furorem suum in parentes, cognatos et familiares sancti pontificis exacuit et proscriptionem eis cum enormi crudelitate excitavit. timo, cum jam Deo vir esset amabilis spiritualibus exercitiis sanctificatus et septiformi Spiritus sancti gratia perfectior, ad sedem suam quantocius repedare festinabat. Noluit enim pater pius Cantuariensem Ecclesiam diutius desolatam relinquere vel quam ut creditur in spiritu viderat cer
Abbreviated transcription (Latin):
astabat cderici fere abscidit.¬
⁊ ipsum pariter in capite uul¬
nerauit xp̃m dñi. Extenderat
cium idem cl̾icus brachium
super capud patris: ut fenien¬
tis exciperet uel potius elide¬
dios suosneraci constantis
athleca atrociter illiserunt
confregerunt et spiritus sã
nctuam solotenus precipi¬
tauerunt. Quartus plusqm̃
ferali mmo furiali crudeli¬
tate debachatus iam prostra¬
to. iam expiranti coronam
rasilem abscidit testam ca¬
pitis dissipanit: et mucro¬
ne uercici in truso: cerebrum
cum sanguine super pauim̃¬
tum lapideum effudi. Cuiꝰ¬
uitam innocentem ⁊ mortẽ
cause merito inconspectu de
preciosam̾. in numerant pre¬
dicant muracula. que non
solum loco requietionis eiꝰ
sed et diuersis nationib ⁊
regns inrrifice exhibentur.
Suspirantes ergo post eum
fratres.sequamr per semi¬
tas ueritatis et iusticie. yt
perueniamus cumeo ad-
regnum lucis et glorie: ĩ
qua regnat deus per infim¬

Expanded text:
astabat clerici fere abscidit, etastabat clerici fere abscidit, et ipsum pariter in capite vulneravit christum Domini. Extenderat enim idem clericus brachium suum super caput patris, ut ferientis acciperet vel potius illidedios suos vertici constantis athletae atrociter illiserunt, confregerunt, et Spiritus sancti victimam solo tenus praecipitaverunt. Quartus plusquam ferali, imo furiali crudelitate debacchatus, jam prostrato, jam expiranti, coronam rasilem abscidit, testam capitis dissipavit, et mucrone vertici intruso cerebrum cum sanguine super pavimentum lapideum effudit. Divitam innocentem et mentem causae merito in conspectu Dei pretiosam, innumera praedicant miracula, quae non solum loco requietionis ejus, sed et in diversis nationibus et regnis mirifice exhibentur. Suspirantes ergo post eum, fratres, sequamini per semitas veritatis et justitiae, ut perveniamus cum eo ad regnum lucis et gloriae, in qua regnat Deus per infin
Abbreviated transcription (Latin):
ix per mensem pater uni¬
in ecc̃a sua moram fece¬
rãt: et ecce quinta dñice na¬
tuutatis die ueniunt can-¬
tuariam quatuor milites ĩ¬
mo sathane condicti satelli¬
tes. Uiri quidem generis pre¬
minentia conspicu: sed enor¬
mis sceleris ansu milicie glo¬
riam et scematis titulum: ꝑ¬
petua ignominia mox dãp¬
pidi insequentes archiep̃m.
extractis gladiis intrant ec¬
clesiam furiose clamantes.
ybi est proditor ille: Nemine
nero respondente: ingemmãt
futurus martyr prion noie se
falso impeti alterum uero sͥ
ꝓofficio compecere: a gradib
obinam illis precedens ecce ĩ¬
Atanta autem se exibebat
constantia. ut nec ammuis
enis ꝑauors. nec corpus hor¬
rore concuti uideretur. Cui
statim initientes manus
milites: tenuerunt ut extra
eccam ad peragendum propo¬
situm traherent. s timentes
ne forte uoto infecto eriperet᷑.
facinus accelerarunt. Cumq
unus ex eis extendens iubra¬
ret gladium incaput archi¬
ep̃i:. beachiam cuiusdam qui

Expanded text:
ix per mensem pater in ecclesia sua moram fecerat, et ecce quinta Dominicae nativitatis die veniunt Cantuariam quatuor milites, imo Satanae condicti satellites: viri quidem generis praeeminentia conspicui, sed enormis sceleris ausu militiae gloriam et stemmatis titulum perpetua ignominia mox dampidi insequentes archiepiscopum, extractis gladiis intrant ecclesiam furiose clamantes: « Ubi est proditor ille? » Nemine vero respondente ingeminant futurus martyr, priore nomine se falso impeti, alterum vero sibi pro officio competere, a gradibus obviam illis procedens: « Ecce, intanta autem se exhibebat constantia ut nec animus ejus pavore nec corpus horrore concuti videretur. Cui statim injicientes manus milites eum tenuerunt, ut extra ecclesiam ad peragendum propositum traherent. Sed timentesne forte voto infecto eriperetur, facinus accelerarunt. Cumque unus ex iis extendens vibraret gladium in caput archiepiscopi, brachium cujusdam qui
Abbreviated transcription (Latin):
ed ecce cum dicitur . uiii.
refugit. humane hoc audire
aures expauescunt. Que tamẽ
non esse incredibilia cognosci¬
mus: si in illo et alia facta pẽ¬
samus. Certe iniquorum om¬
nium caput est diabolus:⁊ hu
ius capitis menbra sunt om̃s
iniqui. Annõ dyaboli menbrũ
fuit pilatus:Annon dyabo¬
li menbra iudei persequen¬
tes. et milites crucifigentes
fuerunt: Quid ergo mirum
si se abillo permisit in mon¬
tem duci temptari. qui se per¬
tulit etiam amenbris illuis

Expanded text:
ed ecce cum dicitur Deus homrefugit, humanae hoc audire aures expavescunt. Qui tamen non esse incredibilia ista cognoscimus, si in illo et alia facta pensamus. Certe iniquorum omnium caput diabolus est, et hujus capitis membra sunt omnes iniqui. An non diaboli membrum fuit Pilatus? An non diaboli membra Judaei persequentes, et milites crucifigentes Christum fuerunt? Quid ergo mirum si se ab illo permisit in montem duci, qui se perculit etiam a membris illi
Abbreviated transcription (Latin):
qui corde forttter tenetis ca¬
tholicam ueritatem: audite
tñ breuiter qd̃ adumante
dño ꝓposuu explanandum.
Deus unus est pater. deusu¬
nus est filius. deus unus est
sp̃c sc̃s non tres dii s unus

Expanded text:
qui corde fortiter tenetis catholicam veritatem: audite tamen breviter quod, adjuvante Domino, proposui explanandum. Deus unus est Pater, Deus unus est Filius, Deus unus est Spiritus sanctus; non tres dii, sed unus
Abbreviated transcription (Latin):
tium dirigeret prauitatem.
nisi aduentanti de celo indi¬
ci purgato auiciis peccore
simplicis cordis habitacu

Expanded text:
tium dirigeret pravitatem. nisi adventanti de coelo judici, purgato a vitiis pectore, simplicis cordis habitacu
Abbreviated transcription (Latin):
mis meditetur atq uiribus
totis domino canamus dulci¬
ter hymnos. t pio regi pa¬
riter canentes cum suis scĩs
mereamur aulam ingredi ce¬
li simul ⁊ beatam ducere iitã.

Expanded text:
mis meditemur, atque Nisibus totis Domino canamus Dulciter Hymnos. 2. Ut pio Regi pariter canentes, Cum suis sanctis mereamur aulam Ingredi coeli, simul et beatam Ducere vitam.
Abbreviated transcription (Latin):
rando autem dilectissi¬
mi oportunius adrene¬
dia diuina recurtimus. qmͣ
cum ipsa nobis sacramenta
redemptionis nr̃e temporum
lege referuntur: Que ut dig¬
nius celebremus: salubertime
nos quadraginta dierum ie¬
iunio preparemus. łt. fid̾a.
mi saluberrina tempo¬
ris uenerabilib institutis et
solliise⁊⁊ cura cordis nr̃i spe¬
ulum tergamus. Quantũ¬
lilet enien caste et sobrie mor¬
talis hec tita ducatur: quon¬
dam taien puluere terrent
auersationis aspergitur: et in¬
tormeneium ad dei ymaginẽ
⁊ditarum non ita a fumo to¬
tius uanitatis alienus est.
ut nulla possit sorde fuscari.
et nonsemper in digeat expo¬

Expanded text:
ando autem, dilectissimi, opportunius ad remedia divina decurrimus, quam cum ipsa nobis sacramenta redemptionis nostrae temporum lege referuntur? Quae ut dignius celebremus, saluberrime nos quadraginta dierum jejunio praeparemus. Non enim hi mi, saluberrimi temporis venerabilibus institutis, et sollicitiore cura cordis nostri specula tergamus. Quantumlibet enim caste et sobrie mortalis haec vita ducatur, quodam tamen pulvere terrenae conversationis aspergitur: et nitor mentium ad Dei imaginem conditarum non ita a fumo totius vanitatis alienus est, ut nulla possit sorde fuscari, et non semper indigeat expo
Abbreviated transcription (Latin):
ens ecce mulier uetera
arma diaboli que hominẽ
de paradiso expulit: mater
peccati initium iniquitatis:
preuaricationis materia: ip̃a
illa uenit mulier ipsa nata.
Nouares et admiranda. Iudei
fugiunt:e
mulier seq̃¬

Expanded text:
. Ecce mulier vetusta armatura diaboli, quae hominem de paradiso expulit, mater peccati initium iniquitatis, praevaricationis materia: ipsa illa mulier venit, ipsa natura. Nova res et admiranda: Judaei fugiunt, et mulier sequ
Abbreviated transcription (Latin):
natalem illorũ łc pͥma.
infãcium colimus. quos ab
terfectos esse eungelii textus
loquitur. Et ideo cum sum¬
ma exultatione gaudeat.
terra nostra: celestium mili¬
tum ⁊ tantarum parens
fecunda uirtutum. łc. ũ.

Expanded text:
natalem illorum infantium colimus, quos ab terfectos esse euangelii textus loquitur. ideo cum summa exultatione gaudeat terra nostra caelestium militum et tantarum parens fecunda uirtutum. ec
Abbreviated transcription (Latin):
e impio in malum: le¬
retributio enim manuũ
enis fiet ei. Populũ meũ ex¬
actores sui spoliauerunt et
mulieres dñate sunt eius. po¬
pule meus qui beatum te di¬
tunt ip̃i de decipunt: et uam
gressuum tuoꝵ dissipant. stat
adiudicandum dñs: ⁊ stat ad
iudicandos ppłos. Dñs adiudi

Expanded text:
e impio in malum retributio enim manuum eius fiet ei populum meum exactores sui spoliaverunt et mulieres dominatae sunt eius popule meus qui beatum te dicunt ipsi te decipiunt et viam gressuum tuorum dissipant stat ad iudicandum Dominus et stat ad iudicandos populos Dominus ad iudi
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e fraternitati. quis sit
alle discipulus quem dilige¬
bas ih̾c. iohannes iudelicet
ip̃e cuius hodie natalicia
celebramus qui hec scripsit
enͣngelium atqideo suam
personam maluit indiciis
rerum accidentiũ: qmͣ pro¬
prio designare uocabulo. Si¬
ligebat autem eum ih̾e: nõ

Expanded text:
rae fraternitati qui sit ille discipulus quem diligebat Jesus, Joannes videlicet ipse, cujus hodie natalitia festa celebramus, qui hoc scripsit Evangelium, atque ideo suam personam maluit indiciis rerum accidentium, quam proprio designare vocabulo. Diligebat autem eum Jesus no
Abbreviated transcription (Latin):
r̃a q̃s omp̃c deus ut ꝑ
hec paschalia festa que
coluus deuoti intua laude
eus qui conspicis fa¬
miliam tuam om̃i
humana uirtute destituti.
pas chali interueniente festiui¬
tate. tii eam brachii protec¬
tione custodi: Per. In reditu or̃o

Expanded text:
eus, ut per haec paschalia festa, quae colimus, devoti in tua semper Deus, qui conspicis familiam tuam omni humana virtute destitui, paschali interveniente festivitate, tui eam brachii protectione custodi. Per. FERIA
Abbreviated transcription (Latin):
hirenei cuiusdam collec¬
tarii filius: egritudine ex-¬
tinctus est. Cumq corpus
iaceret ex amme atqz a lu¬
gentib ⁊ lamentantibz ex¬
equie pararentur:amicoꝵ
eius quidam inter alioꝵ
consolantium uerba sug¬
gessit. ut eusdem marty¬
ris oleo per ungeretur. ft̃m
Tecum prin. p̃s. Dixit dñs.

Expanded text:
Irenaei cuiusdam collectarii filius aegritudine exstinctus est. Cumque corpus iaceret exanime adque a lugentibus et lamentantibus exsequiae pararentur, amicorum eius quidam inter aliorum consolantium uerba suggessit, ut eiusdem martyris oleo corpus perungueretur. Factum t
Abbreviated transcription (Latin):
ectio sci euͣngelii qmͣ
modo fres audistis ual¬
de insuperficie hystorie est a¬
perta. sed eius nobis sunt mis¬
teria sub breuitate requiren¬
da. Maria magdalene cum
ad huc tenebre eẽnt. uenit ad
monumentum. Iuxta hysto¬
riam notatur hora. uycta ĩ¬
tellectum uero misticum re¬
quirentis signatira intelli

Expanded text:
ectio sancti Evangelii quam modo, fratres, audistis valde in superficie historica est aperta, sed ejus nobis sunt mysteria sub brevitate requirenda. Maria Magdalene, cum adhuc tenebrae essent, venit ad monumentum. Juxta historiam notatur hora, juxta intellectum vero mysticum requirentis signatur intelli
Abbreviated transcription (Latin):
in iusto iuditio persetutionẽ
ur̃am in xpristi famulos e¬
bulisse. Tunc iussit eum
palatii duci. ⁊ tamdiu fusti

Expanded text:
injusto judicio persecutionem vestram in Christi famulos ebullisse. 88. Tunc jussit eum palatii duci, et tam diu fusti
Abbreviated transcription (Latin):
recedit ab eo: ille confundit᷑.
et petit insua ĩpietate. Ut gͦ
non pereat tunc: nunc rẽ¬
uertatur ad dñm ⁊ illumi¬
nabitur. ⁊ uul i¬
tus eius non e

Expanded text:
recedit a Deo, ille confunditur, et perit in sua impietate. Ut ergo non pereat tunc, nunc revertatur ad Dominum; et illuminabitur, et vultus ejus non e
Abbreviated transcription (Latin):
residens. p̃a te cogat pie¬
tas ut mãla nr̃a superes par¬
cendo et uoti compotes nos
tuo uultu saties. ¶u esto

Expanded text:
residens. Ipsa te cogat pietas, Ut mala nostra superes Parcendo et voti compotes Nos tuo vultu saties. Tu esto
Abbreviated transcription (Latin):
tib rationale a nimal idẽ
angelus predieare debiit gẽ¬
tiles uero qr uti ratione nes¬
ciebant ad cognoscendum do¬
minũ non per uocem s per sig¬
na perducuntur. qr ⁊ illis ꝓ¬
phetie tanꝙͣ fidelib nõ ĩfideli¬
b: et istis signa tanꝙͣ in fide¬
lib non fidelib data sunt.
Et notandum qd̃ redempto¬
rem nr̃m cum iam perfecte
ẽẽt et atis eisdem gentib apłi
predicant. eumq pariuullum
⁊nec dum per humani corpo¬
ris offm̃ loquentem stella gẽ¬
tib demuntiat. Quia nmi¬
rum. rationis ordo poscebat.

Expanded text:
 rationale animal, id est angelus praedicare debuit: gentiles vero, quia uti ratione nesciebant, ad cognoscendum Dominum non per vocem sed per signa perducuntur; quoniam illis prophetiae tanquam fidelibus, non infidelibus, et istis signa tanquam infidelibus, non fidelibus data sunt.Et notandum quod Redemptorem nostrum, cum jam perfectae esset aetatis, eisdem gentilibus apostoli praedicant, eumque parvulum, et necdum per humani corporis officium loquentem, stella gentibus denuntiat, quia nimirum rationis ordo poscebat
Abbreviated transcription (Latin):
Iillotempore: Nuptie fac¬
te sunt inchana galilee:
et erat mater ih̾u ibi. Et sx¬
ꝗtq saluator ad nupti¬
asuocatus non solum ue¬
nire. s ⁊ miraculum ibidẽ
quo conuinas lecificaret
facere dignatus est: excep¬
tis celestium sacramentoꝵ
figuris ⁊̃ iuxta licteram

Expanded text:
tiae factae sunt in Cana Galilaeae, et erat mater Jesu ibi, etc. Quatque Salvator ad nuptias vocatus, non solum venire, sed et miraculum ibidem, quo convivas laetificaret, facere dignatus est, exceptis coelestium sacramentorum figuris, etiam juxta li
Abbreviated transcription (Latin):
syrie et facee filius romelie
rex isrł in ierłm ad preliandũ
contra eam:⁊ nõ potuerunt
de bellare eam. Et nuntiaue¬
runt domui dauid dicentes.
Requieuit syria super ephra
⁊ cor ppłi eius: sicut mouent᷑
ligna siluaꝵ a facie uenti. lt

Expanded text:
Syriae, et Phacee filius Romeliae rex Israel, in Jerusalem, ad praeliandum contra eam; et non potuerunt debellare eam. Et nuntiaverunt domui David, dicentes: Requievit Syria super  Al. et cor populi ejus, Sicut moventur ligna silvarum a facie venti. Et
Abbreviated transcription (Latin):
nõ sunt oues proprie. inder
lupum uenientem:⁊dimit¬
tit oues ⁊ fugit. Non pastor
sed mercennarius ucratur.
qui nõ pro amore intimoo¬
ues dñicas. Sed adtempo¬
rales mertedes pascit.

Expanded text:
non sunt oves propriae, videt lupum venientem, et dimittit oves, et fugit. « Non pastor, sed mercenarius vocatur, qui non pro amore intimo oves Dominicas, sed ad temporales mercedes pascit.
Abbreviated transcription (Latin):
ferreas igniri. ⁊ precepit excal¬
ciari apłm. ut nudis pedib
superstans: hec dolore deficet.
Statimq prorupit aqua ec
extincte sunt lances. Et ait¬

Expanded text:
ferreas igniri et apostolum excalciari, ut, nudibus pedibus super stans, hoc deficeret dolore. Protinus prorupit aqua et exstinctae sunt lances. Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ed qm sicut dicit apłs ł
lex spiricalis est et spm¬
talib spiritalia comparãda
sunt: solem hic iusticie ar¬
uitror designari. hoc est xp̃m
dominum: qui nobis ignorã¬
tie tenebris. ⁊ peccatoꝵ cecita¬
de submercis celestis doctrine
lue lumen infudit:⁊quos nõ
habebamus oculos cordis in¬
seruit. et uelut radios quos¬
dam apłos suos misit qui-
nos de necte tecerrime dẽm¬
quentie lirerarent. ⁊ paula¬
tun resolutis in nobis dene¬
bris peccatorum: matutina
nos susceptione consuescerẽt.
ut perfecti facilius possimus
tolerare solis ardorem hoc ẽ

Expanded text:
am, sicut dicit Apostolus: Lex spiritualis est, et spiritualibus spiritualia comparanda sunt , solem hic justitiae arbitror designari; hoc est Christum Dominum, qui nobis ignorantiae tenebris, et peccatorum caecitate submersis, coelestis doctrinae suae lumen infudit; et quos non habebamus, oculos cordis inseruit, et velut radios quosdam apostolos suos misit, qui nos de nocte teterrima delinquentiae liberarent, et paulatim, resolutis in nobis tenebris peccatorum, matutina nos susceptione consuescerent; ut perfecti facilius possimus tolerare solis ardorem, hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
aust ocł̃os mũdo: aurora restitu-¬
it atq ita ante matutina sus¬
ceptione perfruimur: ut glo¬
riosius postmodum solis splẽ¬
dore potia¬
mur.

Expanded text:
t oculos mundo, aurora restituit; atque ita ante matutina susceptione perfruimur, ut gloriosius postmodum solis splendore potiamur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑse autem non sic arbitra¬
bitur:et cor eus non ita es¬
timnabit. s ad conterendũ
erit cor eius: ⁊ ad int̾nitionẽ
gentium non paucarum. Di¬
cit enim. Numquid nõ prin¬
cipes mei simul reges sunt:
Numquid nõ ut charchami
sic chalaimo: Et ut arphãt.
sic emath: Numquid nõ ut

Expanded text:
se autem non sic arbitrabitur, et cor ejus non ita existimabit: sed ad conterendum erit cor ejus, et ad internecionem gentium non paucarum. Dicet enim: Numquid non principes mei simul reges suet? numquid non ut Charchamis, sic Chalano? et ut Arphad, sic Emath? numquid non ut
Abbreviated transcription (Latin):
enit in quit ih̾c in par¬
tes cesaree philippi. phi¬
lippus ut lucas testatur. erat
tetrartha yturee et traconiti¬
dis regionis. Hic ergo statu¬
ens cuutatem in loco ubi ior¬
danis ad radices oritur lyba¬
ni montis:⁊est terminus iu¬
dee etra septeitrionen. appel

Expanded text:
enit inquit Jesus in partes Caesareae Philippi. Philippus, ut Lucas testatur, erat tetrarcha Itureae et Trachonitidis regionis. Hic ergo statuens civitatem in loco ubi Jordanis ad radices oritur Libani montis, et est terminus Judaeae contra septentr
Abbreviated transcription (Latin):
postolis ꝯsulebatur. Nos ĩsse
uiris contra calumpnasim¬
piorum. ⁊ contraomnia t̾rene
argumenta sapientie doceba¬
mut. Nos illoꝵ in struxit as¬
pectus. nos eruditus erudiuit
auditus: nos ⁊firmauit at¬
tactus. Grãs agamus diuine
dispensatiomi. ⁊ scõꝵ patrum
necessarie tardicati. Dubita¬
tum est abillis: ne dubitare¬
tur a nobis. Non ergo hii
dies dilectissimi qui inter re¬
surrectionem dñi ascensionĩ¬
q fluxerunt. ocioso transie¬
re discursu: sed magna in
eis ꝯfumata sunt sacramẽ¬
ta. magna sunt reuelata mi¬

Expanded text:
postolis consulebatur: nos in illis viris contra calumnias impiorum, et contra terrenae argumenta sapientiae docebamur, Nos illorum instruxit aspectus, nos erudivit auditus, nos confirmavit attactus. Gratias agamus divinae 291 dispensationi et sanctorum Patrum necessariae tarditati. Dubitatum est ab illis, ne dubitaretur a nobis. CAP. II. Non ergo ii dies, dilectissimi, qui inter resurrectionem Domini ascensionemque fluxerunt, otioso transiere decursu; sed magna in his confirmata sacramenta, magna sunt revelata my
Abbreviated transcription (Latin):
emente itaq die do¬
minica conueiit u¬
desiam que in aius noĩe
fuerat fabricataa pri¬
mo pulloꝵ cantu agens¬
msteria dei omnem po¬
pulum usq ad horam di¬
ei tertiam allocius est
dicens. fratres et conser¬
iu mei.⁊coheredes et par¬
ticipes regni deũ cognos
gia. signa quoq et caris¬
mata similiter et doctrinã

Expanded text:
ente itaque dominica, conuenit clesiam que in eius nomine fuerat fabricata. Et a primo pullomysteria Dei, omnem populum usque ad horam diei tertiam allocutus est, dicens: « Fratres et conservi mei, haeredes et participes regni Dei, cognoscgia, signa quoque et charismata, similiter et doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
obseruata ꝯsummauit:ac no¬
ui de inceps obseruanda. dis¬
cipulis sacramenta cõtradidit:
egressus in montem oliueti tẽ¬
tus est auideis. ⁊ mane crucifi¬
xus: ip̃a nos die: a drrce do¬
demoĩaca
minatione redemit. qua an¬
tiquus ille hebreorum ppłs
immolatione agni igum

Expanded text:
observata consummavit, ac nova deinceps observanda discipulis sacramenta contradidit, egressus in montem Oliveti, tentus est a Judaeis, et mane crucifixus, ipsa nos die a daemoniaca dominatione redemit, qua antiquus ille Hebraeorum populus immolatione agni jugum
Abbreviated transcription (Latin):
eoit ange lus ad se¬
pulchrum domini stola clarita¬
tis coopertus uidentes e¬
um mulieres nunro ter¬
rre per territe ad stite¬
runt a longe tunc locutus¬
est angelus et dixit eis. No¬

Expanded text:
edet Angelus ad sepulcrum Domini stola claritatis coopertus. Videntes eum mulieres nimio terrore perterritae astiterunt a longe. Tunc locutusest angelus et dixit eis.
Abbreviated transcription (Latin):
batio tua ⁊ uana prorsus est¬
cogitatio tua. Rex ist qui na¬
tus est non uenit reges pug¬
est ut tibi succedat: s ut in
eum mundus fideliter credat.
Uenit enim non ut pugnet
uiuus. sedut triumphet occi¬
sus. Nec ut sibi de aliis genti¬
bus auro exercitum querat:
si ut prosaluandis gentib
preciosum sanguinem fun¬
dat. In aniter inuidendo ti¬
inusti successorem. quen
credendo debuisti querere
saluatorem. Quia si meum
crederes:cum eo regnares
Et situt ab illo denusũ dem¬
porale regnum: acciperes ⁊̃
sempiternum. Huius eñi
pueri regnum non est de
hoc mundos ꝑ ip̃m regnat᷑
in mundo. Ip̃e est eñi sapĩa
dei: que dicit inprouerbiis.
per me reges regnant. Puer
iste: uerbum dei est. Puer iste
uirtus et sapĩa dei est. Si po¬
des contra sapĩam dei cogita.
In tuam ꝑnitiem: uersaris
et nescis. Tu enim regnum
nullatenus habuisses: nisi
ab ip̃oisto puero qui nunc

Expanded text:
batio tua, et vana prorsus batio tua, et vana prorsus cogitatio tua. Rex iste qui natus est non venit reges pugest ut tibi succedat, sed ut in eum mundus fideliter credat. Venit enim, non ut pugnet vivus, sed ut triumphet occisus; nec ut sibi de aliis gentibus auro exercitum quaerat, sed ut pro salvandis gentibus pretiosum sanguinem fundat. Inaniter 560 invidendo timuisti successorem, quem credendo debuisti quaerere salvatorem: quia si in eum crederes, cum eo regnares; et sicut ab illo accepisti temporale regnum, acciperes etiam sempiternum. Hujus enim pueri regnum non est de hoc mundo, sed per ipsum regnatur in mundo. Ipse est enim Sapientia Dei, quae dicit in Proverbiis: Per me reges regnant . Puer iste Verbum Dei est, puer iste Virtus et Sapientia Dei est. Si potes, contra Dei Sapientiam cogita. In tuam perniciem versaris, et nescis. Tu enim regnum nullatenus habuisses, nisi ab isto puero qui nunc
Abbreviated transcription (Latin):
herode archelaus inui-¬
dea regnauit et galilee p̾n¬
cipatum iuunior herodes ob¬
tininit. Archelaus natus est
Archelaus natus ẽ in lecto
argenteo positus. xp̃c autẽ
natus inpresepio est breuis¬
simo collocatus. Ille forsitã
preciosis inuolutus ẽ sericis:
iste ulissimis inuolutus est
pannis. Et tñ ille natus ĩ
palatio contempnitur: iste
indiuersorio natus querit᷑.
Ille magis nullatenus no¬
minatur iste inuentus sup¬
pliciter adoratur. Omnmo
spernitur primogenitus regis:
noratur primogenitus pau¬
percule mulieris. Quis est
iste rex uideoꝵ pauper ⁊di¬
ues humilis ⁊ sublimis:
Quis ẽ iste rex indeoꝵ. qui
portatur ut pariuilus ad¬
oratut ut deus: Parims in
p̾sepio: in mensus incelo. iii¬
lis inpannis. p̾ciosus instel¬
lis. Cinus natiuitate comꝑta
herodes turbatus est:e̾t omnis
ierosolima cum illo. Quid est
turbaris suspicionib agitari.
in uidie stimulis in flãmaris.
⁊ ob hoc natum regem occidere
conaris: In anis ista est tur¬

Expanded text:
Herode, Archelaus in Judaea regnavit, et Galilaeae principatum junior Herodes obtinuit. 4. Archelaus natus est Archelaus natus, in lecto est argenteo positus; Christus autem natus, in praesepio est brevissimo collocatus. Ille forsitan pretiosis involutus est sericis, iste vilissimis involutus est pannis. Et tamen ille natus in palatio, contemnitur; iste natus in diversorio, quaeritur. Ille a Magis nullatenus nominatur; iste inventus, suppliciter adoratur. Omnino spernitur primogenitus regis, oratur primogenitus pauperculae mulieris. Quis est iste rex Judaeorum, pauper et dives, humilis et sublimis? Quis est iste rex Judaeorum qui portatur ut parvulus, adoratur ut Deus? parvulus in epio, immensus in coelo; vilis in pannis, pretiosus in stellis: cujus nativitate comperta, Herodes turbatus est, et omnis Hierosolyma cum illo . 5. Quid est audisti, turbaris, suspicionibus agitaris, invidiae stimulis inflammaris, et ob hoc natum regem occidere conaris. Inanis est ista tur
Abbreviated transcription (Latin):
sti sunt duo parietes lc Uͭ.¬
qui ex duierso uenerunt:⁊
in lapidem qui factus est in
caput anguli inunitate fi¬
dei conuenerunt. Unus pari¬
es uenit ex iudeis: alter ne¬
nt ex gentib. Longe ase di¬
uersi erant: quando duer¬
sa credebant. Positus est in
medio lapis angularis qui
ad se utrumq parietem duce¬
ret: et uttumq uno nonñe
nõ cuparet. ẽentq unum cõ¬
munione uocabuli: qui fie¬
ient in una gr̃a sacramenti.
Per xp̃m enim qui est pax
nr̃a faciens utraq unum:
num quib fidei unitas u¬
nocabulum. Ad lapidem u
angulum fidei unitas fecit.
hoꝵ duoꝵ parietum unus
adductꝰ ẽ: quando pastori¬
b uideis xp̃m natum ange¬
lus nuntiauit. Alt̾ paries ad¬
uideis gentilib magis nouũ
sydus apparut. Illi t̾uerunt
primicie uideoꝵ: isti fc̃i sunt
primitie gentium. Illi de pro¬
ximo ad ducti: isti de longe
reducti. Prope enim erant u¬
dei qui deum colebant:longe
erant gentes que ydolis ser¬
niebant. Hoc utiq signifi¬

Expanded text:
sti sunt duo parietes, qui ex diverso venerunt, et in lapidem qui factus est in caput anguli, in unitate fidei convenerunt. Unus paries venit ex Judaeis, alter venit ex gentibus. Longe a se diversi erant, quando diversa credebant: positus est in medio lapis angularis, qui ad se utrumque parietem duceret, et utrumque uno nomine nuncuparet, essentque unum communione vocabuli, qui fierent unum in una gratia sacramenti. Per Christum enim qui est pax nostra, faciens utraque unum num, quibus 559 fidei unitas uiani vocabulum. Ad lapidem erenit, et verum angulum fidei unitas fecit. Horum duorum parietum unus adductus est, quando pastoribus Judaeis Christum natum angelus nuntiavit; alter paries adgentilibus Magis novum sidus apparuit. 3. Illi fuerunt primitiae Judaeorum, isti facti sunt primitiae gentium; illi de proximo adducti, isti de longinquo reducti. Prope enim erant Judaei qui Deum colebant, longe erant gentes quae idolis serviebant. Hoc utique signifi
Abbreviated transcription (Latin):
te uenerunt ierosolimam
dicentes. Ybi est qui natꝰ
est rex uideoꝵ: Uidimus .N.
stellam eius moriente et
uenimus adorare eum.
Quid est dilectissimi frẽs.
ut isti magi regem uideoꝵ
adorare quererent. cũ ip̃i
uidei nõ eẽnt: Et quem re¬
gem utiq: Non herodem
s xp̃m uolunt adorare re¬
gem nuper natum: nec
adorant regem ante ãnos
aliquot ordinatum. Ad ora¬
re cupuint infantem lactẽ¬
tem: nec adorare cupiunt
regem ppłis imgerantẽ. Nam
et de herode rege uideoꝵ fili¬
i iam fuerant natr: qui erãt

Expanded text:
erosolymam dicentes: Ubi est qui natus est rex Judaeorum? Vidimus enim stellam ejus in Oriente, et venimus adorare eum . Quid est, dulcissimi fratres, ut isti Magi regem Judaeorum adorandum quaererent, cum ipsi Judaei non essent? Et quem regem? Utique non Herodem, sed Christum. Volunt adorare regem nuper natum, nec adorant regem ante annos aliquot ordinatum. Adorare cupiunt infantem lactantem, nec adorant regem populis imperantem. Nam et de Herode rege Judaeorum filii jam fuerant nati, qui erant
Abbreviated transcription (Latin):
siones multe sunt. Nullus eñ
alienabitur abilla domo ubi
mansionem pro suo quisq
accepturus est merito. Ideo nõ
turbetur cor uestrum. R. Tan

Expanded text:
siones multae sunt. « Nullus eorum alienabitur ab illa domo, ubi mansionem pro suo quisque accepturus est merito. » Ideo non turbetur cor vestrum. Na
Abbreviated transcription (Latin):
Riñi ante mentis ceu-¬
los reuorate: alta ꝯsideratione
pertimescite. hec qd̃ ex ore ueti¬
tatis sonat. Propterea nos nõ
auditis: quia ex deonon estis.
S hoc quod de reprobis ueritas
loquitur: ip̃i hoc de semet ip̃is
reprobi sins operib ostendñt.
Nam sequitur. Responderum

Expanded text:
rissimi, ante mentis oculos revocate, et alta consideratione pertimescite hoc quod ex ore Veritatis sonat: Propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis. Sed hoc quod de reprobis Veritas loquitur, ipsi hoc de semtipsis reprobi suis operibus ostendunt. Nam sequitur: Responde
Abbreviated transcription (Latin):
his qui oderunt pacem eram
minbus iniquis libera me do
lis operantium miquitatem. Uii.¬
Considerabam ad dexteram et
indebam ⁊ non erat qui cognos¬

Expanded text:
m b hominibus iniquis libera me, Dolis operantium iniquitatem. PsConsiderabam ad dexteram, et videbam