comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
richo pͣsũpsisse sacͣ trãdit hystoria. Iñ fc̃m
legit᷑. ut isrł coram filus urb hat gladio
cadet. ⁊ excelsum ꝑsonalem ruia populi
seq̃retur. Deindͤ ꝓthoplasti culpã totꝰ usq
hodie luit mundus. ⁊ uniꝰ inobedientia ꝓ¬
scripsit uniuersos. ħ te fr̾ oportuit attend̾e
⁊ d̾ contemptu obẽdientie uereri iudicium.
si dͤ reu̾entia p̃miũ non curasti. Scio ꝙ scio
te abusũ patientia mea. ⁊ iuxta comic̃.
leuitatẽ meã male te docuisse multa.
Uerũ pacientie ⁊ leuitatis mee locꝰ fuit
⁊ tempꝰ qͣs p̾ire oportuit inobedientie ul¬
tionem. Exemplo siqͥd̃ docem᷑ ⁊ u̾bo. ñ sta¬
tim penas excessib irrogandas. Noluit
dñs in pͥncipio exub̃̾antis malicie huma¬
gen̾alius iniquitates eoꝵ ultꝰ est. quanto
ip̃i pꝰ carnẽ carnẽ carnalius euagati: na¬

Expanded text:
sisse sacra tradit historia . Inde factum legitur, ut Israel coram filiis urbis Hai gladio caderet, et excessum personalem ruina populi sequeretur Denique protoplasti culpam totus usque hodie luit mundus, et unius inobedientia proscripsit universos. Haec te, frater, oportuit attendere, et de contemptu obedientiae vereri judicium, si de reverentia praemium non curasti. Scio-quidem, scio, te abusum patientia mea, et juxta comicum, lenitatem meam male multa te docuisse. Verum patientiae meae et lenitatis meae locus fuit et tempus, quas praeire oportuit inobedientiae ultionem. Exemplo siquidem docemur et verbo, non statim poenas excessibus irrogandas. Noluit Dominus in principio exuberantis malitiae humageneralius iniquitates eorum ultus est, quanto ipsi post carnem carnalius evagati, na
Abbreviated transcription (Latin):
donare uicia cõfingentes. ud om̃i gũꝵ debito
uideant᷑ ab soluui. Qsqͥs tñ accipiti ip̃a statĩ sus¬
ceptõne reddit᷑ obligatꝰ. ⁊ si penes res donata
rosed̾it: alleganti uicia. rõ qͣi cuiꝰdã legitime p̃¬
scͥptionis occͣrit. Si qͥdẽ in reb donatis. nͦ qͣnto mi¬
noris nͦ redibitoria locũ ħt. s omnẽ actõnẽ eol¬
ceptio spontanee lib̾alitatis elidit. Qd si aliena
bñ merentib gr̃a ñ respondet: m̃ces tã sue uͥtu¬
pi ã deerit. q̃ potiꝰ intĩoris fruetꝰ lucͣ ꝯsid̾ans. sa¬

Expanded text:
debito videantur absolvi. Quisquis tamen accipit, ipsa statim susceptione redditur obligatus, et si penes eum res donata resederit, alleganti vitia ratio quasi cujusdam legitimae praescriptionis occurrit. Siquidem in rebus donatis nec quanto minoris, nec redhibitoria locum habet, sed omnem actionem exceptio spontaneae liberalitatis elidit. Quod si aliena bene merentibus gratia non respondet, merces tamen sua virtuti non deerit, quae potius interioris fructus luc
Abbreviated transcription (Latin):
to sumꝑtu. soł statui construendam. ouiᷤ
sobrra necessaruis usib amplitudo suffici¬
at mensurã tñ regłaris edificii ñ excẽdat.
Sane exclusi erimꝰ cõmeatu tã familiari rã
ꝓuide ꝙͣ clemt̃ iñ dulco. uo a tͣnsg̃ssione re¬
gãris obs̃tantie seuĩtas arreat. ⁊ tã ab eccl̃a¬

Expanded text:
to sumptu statui construendam, cujus to sumptu statui construendam, cujus sobria necessariis usibus amplitudo sufficiat, mensuram tamen regularis aedificii non excedat. Sane exclusi erimus, commeatu tamen familiari tam provide quam clementer indulto, ut a transgressione regularis observantiae se
Abbreviated transcription (Latin):
uid̾et᷑. scł si decͥm̃ta p̃sentiũ. ad ꝓuentũ ꝓfice̾nt
et̾noꝵ. S homiñ semꝑ ꝓcedente malicia. ⁊ in
det̾ius dieb singłis excedente. cũ bona tũ corꝑa
tum ⁊ anime simili ruina parit̾ inuoluunt᷑. ⁊
farmi dabili plerumq consũmant᷑ euentu. dͥa
gͥ sapientis ẽ casiis euismõdi saga ci ꝓuidentia
p̃uenire: oportunitas loci mͥ fuãt ex qͥrenda. uͥ
ͥecem meã nec ca̾ꝵ tumultꝰ infestet: uͨ uicsus
młcicudims int̃pellet. s exemplo meliore semꝑ
honestatił stũdia cõualescant. ⁊ ad uere uͥtutis
oꝑa om̃is possit occasio deseruire. Suꝑ qͦ cũ ad
cuncta cõplacuit. quia mͥ uifus ẽ młtis cõmo¬
dicatib oportunꝰ. Si quidem de antiqͣ confuecu
familiaritate plurima fumꝰ inuicẽ caritate
comuncti. mutuamq grãm uecꝰ noticia al¬
t̾na oꝑum exhibitione firmauit. Itaꝙ excͣ
t̾minos intͣ qͦs scd̾m ordinem ur̃m artioris
abstinencie decreca seruant᷑. domũ mͥ mod̾a¬

Expanded text:
sentium ad proventum proficerent aeternorum. Sed hominum semper procedente malitia, et in deterius diebus singulis excedente, cum bona, tum corpora, tum et animae simili ruina pariter involvuntur, et formidabili plerumque consummantur eventu. Quia igitur sapientis est casus hujusmodi sagaci providentia praevenire, opportunitas loci mihi fuerat exquirenda, ubi quietem meam nec causarum tumultus infestet, nec incursus multitudinis interpellet, sed exemplo meliore semper honestatis studia convalescant, et ad verae virtutis opera omnis possit occasio deservire. Super quo cum ad cuncta complacuit, quia mihi visus est multis commoditatibus opportunus. Siquidem de antiqua familiaritate plurima sumus invicem charitate conjuncti, mutuamque gratiam vetus notitia alterna operum exhibitione firmavit. Itaque extra terminos, intra quos secundum ordinem vestrum, arctioris abstinentiae decreta servantur, domum mihi modera
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfe̾ndũ. quẽ ũ solũ eq̃stris or̃dmnis dignitas. bed
ꝑtiã regii sanguinis eucellentia sublimauit.
hoc etiã eo studiosiꝰ ur̃is censui m̾itis reseruandum
iuiris pͣͥdentib amicã pacsimoniã in ip̃a largiendi
libalitate seruetis. ut ⁊ amicus semꝑ apd̾ nos possit
uruentre qd̾ placeat. ⁊ nob̾ oportuna ñ desit
tollao effusio. uł pareitas qͣndoq manꝰ ontͤ¬
had affluentes. Si tñ alt̾ut᷑ peccandũ ẽ. ma¬
lim facilis qͣm difficił. ꝓmptior aliqn ꝙͣ tar¬
dior inueniri. Porro int̾ oĩa q̃ donant᷑. equs ẽ.
d qd̾ donacorẽ plurib occõnib reddit obnꝗxi
uĩ q siͥd a lauide minꝰ ẽ. hui qͥb donat᷑. statĩ

Expanded text:
conferendum, quem non solum equestris ordinis dignitas, sed conferendum, quem non solum equestris ordinis dignitas, sed etiam regii sanguinis excellentia sublimavit. Hoc etiam eo studiosius vestris censui meritis reservandum,viris prudentibus amicam parcimoniam in ipsa largiendi liberalitate servetis, ut et amicus semper apud vos possit invenire quod placeat, et vobis opportuna non desit tollat effusio, vel parcitas quandoque manus contrahat affluentes. Si tamen in alterutro peccandum est, malim facilis quam difficilis, promptior aliquando quam tardior inveniri. Porro inter omnia quae donantur, equus est id quod donatorem pluribus occasionibus reddit obnoxium, quia si quid a laude m
Abbreviated transcription (Latin):
cistis. qͥa qd̃ pͥus differebat᷑: ad pͥma statumn int̾¬
cessionis mee u̾ba ꝯcessũ ẽ. ut meã specialit᷑. ex
eo uide̾mini grãm affectasse. Sane maior exci¬
tit in exhib̃u do donacoris hilaritas: ꝙͣ in ac¬
cipiendo desid̾ium postulantis. Pulcrhũ sane ⁊
ꝑdicandũ b̃nficiũ. tilła suspensũ dilacõne. ⁊ ilłis
redemptũ p̃cib. ⁊ rallis mi̾tis cõꝑatũ. Nicħ ĩ eo
fuit. qd̾ bnficii minueret maiestate. Pretieristiᷤᷤ
me qͥ õs occ̃ones uenari decreu̾am ut nos impen¬
so qͦlibes lib̾alit̾ officio p̃uenirẽ. Igit᷑ debitorem
me magnificentia uĩa ꝯstituit tit ex hoc nẽ soluẽ
uebeam ñ donare. qͥa qd̾ bñ merenti rependit᷑: il¬
lustrari donacionis noĩe ñ merecar:¬
ad henricũ fis cannensẽ abbatem
Mici irẽi qͥ dieb istis iħosolimã ꝓfecti s
gu eqͥte me pẽditẽ ieddidert. Et qͥs m¬
Dignũ ẽ hominẽ opinionis mee ꝑ manꝰ humi¬
liu in eqͥtem reformar: in nułm dm dixx głiam

Expanded text:
ferebatur, ad prima statim intercessionis meae verba concessum est, ut meam specialiter ex eo videremini gratiam affectasse. Sane major exstitit in exhibendo donatoris hilaritas, quam in accipiendo desiderium postulantis. Pulchrum sane et praedicandum beneficium, nulla suspensum dilatione, nullis redemptum precibus, nullis meritis comparatum. Nihil in eo fuit quod beneficii minueret majestatem. Praevenistis me qui omnes occasiones venari decreveram, ut vos impenso quolibet liberaliter officio praevenirem. Igitur me debitorem me magnificentia vestra constituit, ut ex hoc nunc solvere debeam, non donare, quia quod bene merenti rependitur, illustrari donationis nomine non mereturAD HENRICUM FISCANENSEM ABBATEM. Amici nostri qui diebus istis Jerosolymam profecti sunt, ex equite me peditem reddiderunt. Et quia indignum est hominem opinionis meae per manus humilium in equitem reformari, in vestram id duxi gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
nos tͥtcutis ñ depescit affectio: ita ꝓuogaca in ꝓpe¬
tuũ libalicatis ur̃e beneficia conualent. Itẽali¬
b̾alitati pͣdentia discrecionis accessit. qm̃ ei dedi¬
stis cuiꝰ uob̃ honestas. cꝰ industa. cꝰ sedulieas
officiosa cõplacuit. Nec ignote ꝑsone nͨ inutili

Expanded text:
vos virtutis non tepescit affectio, ita prorogata in perpevos virtutis non tepescit affectio, ita prorogata in perpetuum liberalitatis vestrae beneficia convalerent. Praeterea liberalitati prudentia discretionis accessit, quoniam ei dedistis, cujus vobis honestas, cujus industria, cujus sedulitas officiosa complacuit. Nec ignotae personae, nec inutili
Abbreviated transcription (Latin):
tis nouitate distinguit᷑. nͨ eidem selle semꝑ inhe¬
rere necesse ẽ s mͣ huic mͦ alt̾ qͣntũ libiu̾ĩt insi¬
dere. uident᷑ mͥ uͥtritẽ pͥstinã. patientiã pͥstinam
getari. Reddidistis memͥ. ĩmo eis qͥ meo qͦndam
fruebant᷑. s mͦ fungebant᷑ obseqͥo. ⁊ de claustris do¬
nesticis eduetũ dem̃t᷑ ad solita publice cõgͣtula¬
tõnis gaudia reduxistis
p̾stitistis. Magnũ ẽ qd̾ ad horam subuenit indi¬
genti. maiꝰ qd̾ indies annosꝙ renascit᷑. qd̃ ut se¬
piꝰ confeuait : freq̃nti reuolutione denuo refor¬
mat᷑. Sane bnficiũ hoc ñ minuit᷑ tpr̃. s auget᷑¬
ꝑuentꝰ ꝑseueranciã rediuiue ꝯseruat indu¬
stria largitatis. Multa simꝑlicẽ donationẽ cõ¬
moda ꝓ seq̃nt᷑ totiens ꝙ donatũ iri uidebit᷑. qͦti¬
ens noui redeuntiũ fluctuũ mampłi ꝯg̾ent᷑¬
qͣnti ꝑceptione subnixa sunt. simplici uͦ tͣditione
ciꝰlibec corꝑis donacio ꝯsũmat᷑. Ius dedistis. ne

Expanded text:
tis novitate distinguitur, nec eidem sellae semper inhaerere necesse est, sed modo huic, modo alteri quantum libuerit insidere. Videntur mihi virtutem pristinam, patientiam pristinam getari. Reddidistis me mihi, imo eis qui meo quondam fruebantur, sed modo fungebantur obsequio, et de claustris domesticis clementer eductum ad solita publicae congratulationis gaudia reduxistispraestitistis. Magnum est quod ad horam subvenit indigenti, majus quod in dies annosque renascitur, quod ut saepius conferat frequenti revolutione denuo reformatur. Sane beneficium hoc non minuitur tempore, sed augetue perseverantiam redivivae conservat industria largitatis. Multa simplicem donationem commoda prosequentur, totiesque donatum iri videbitur, quoties novi redeuntium fructuum manipuli conquenti perceptione subnixa sunt, simplici vero traditione cujuslibet corporis donatio consummatur. Jus dedistis, ne
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitas innotescis. Uidebat᷑ ꝯͥ fecisse qd̾ fecãt.
ut ignotꝰ a scłis. in iõnabił nate noticã deueni¬
ret. ⁊ fiẽt qi qͦ ddam cognitionis alt̾ne cõm̃teũ
dũ ip̃e sciret figm̃tũ nrm̃ ⁊ nos aliqͣtenꝰ intelli¬
geremꝰ diuine substantie iuĩtate ad aut̃ minoro¬
tꝰ ẽ ab angłis. qd̾ bretu iͥgialis ut̃c thalamo cla¬
sus nr̃e formã seruitutis assũpsit. qd inuiriaᷤᷤ
homił. qd̾ demiꝙ: dolorem sistinuit passionis. Hoc
saluti nr̃e singłarit̃ impensũ iu̾tas manifesta
declarat. ut mors temꝑilis ipsiꝰ nos ab antique
damina tõnis elogio solu̾et. ⁊ ad uitã reuocaret
ciũ redẽꝑt̃õms ẽ. qd pari benignitate ꝓ singłis. ⁊
om̃ib ẽ oblatũ ut nullus ibi maioris amplitudi
arrogare. Uniformitatẽ crodtionis sequta est
redẽptõnis oqͣlitas. ut parit̃ om̃ib ꝓfice̾t ad fa¬
turiĩ pdostinate rebbutionis euentã. Potat em̃
suꝑbie uł inuidie p̃stare mat̾iam. łi aliqͦs indul

Expanded text:
debatur sibi fecisse quod fecerat, ut ignotus a saeculis in rationalis naturae notitiam deveniret, et fieret quasi quoddam cognitionis alternae commercium dum ipse sciret figmentum nostrum et nos aliquatenus intelligeremus divinae substantiae unitatem. Quod autem minoratus est ab angelis , quod brevi virginalis uteri thalamo clausus formam nostrae servitutis assumpsit, quod injurias hominum, quod denique dolorem sustinuit passionis, hoc saluti nostrae singulariter impensum veritas manifesta declarat ut mors temporalis ipsius ab antiquae damnationis elogio nos solveret et ad vitam revocaret etium redemptionis est, quod pari benignitate pro singulis et omnibus est oblatum, ut nullus ibi majoris amplitudinvam valeat arrogare. Uniformitatem creationis secuta est redemptionis aequalitas, ut pariter omnibus proficeret ad futurum praedestinatae retributionis eventum. Poterat enim superbiae vel invidiae praestare
Abbreviated transcription (Latin):
monio głari. Nec enĩ subiecta ẽ extñe disposic̃s¬
nis arbit̾o. s in sua ꝓpͥe puricatis maiestate cõ¬
sistens. ab indiguonb p̾mia ñ ĩ egͥrit: ita cã uo
noꝙ ex eis honestate ꝓuenientia respuat. nͦ ꝓ
oesidi̾o eo uł usu si qua nouit potiora dimutao.
Quod si quẽ fructꝰ thto ext̃ĩor: is sicut ait sapi

Expanded text:
oriari. Nec enim subjecta est externae dispositionis arbitrio, sed in sua propriae puritatis majestate consistens, ab indignioribus praemia non inquirit: ita tamen ut neque ex eis honeste provenientia respuat, nec pro desiderio eorum vel usu si qua novit potiora dimittat. Quod si quem fructus trahit exterior, is, sicut ait sapie
Abbreviated transcription (Latin):
oi appͦbarut. ferunt᷑ plane. neꝙ sessorẽ ali qͣlibet
meqlitate cõcutũte. nͨ cełitarẽ recardat eqͣlitas.
ioꝗ pes aliqͦ umꝙͣ cespice retusus offendit. llẽ
opꝰ eos freno cohib̾e. uł urgere caloarib qͥa tan¬
ra facilitate cuilib mancipant᷑ obseqͥo: ut om¬
nĩ sessoris ex plorasse iri deant᷑ affectũ Deniq
uinta ꝓg̃ssus eoꝵ suauitare ꝓ cedit. tit qͥ insidet

Expanded text:
sessorem qualibet inaequalitate concutiunt, nec celeritatem retardat aequalitas, neque pes aliquo unquam cespite retusus offendit. Non est opus eos freno cohibere, vel urgere calcaribus; quia tanta facilitate cuilibet mancipantur obsequio, ut omnem sessoris explorasse videantur affectum. Denique tanta progressus eorum suavitate procedit, ut qui insidet
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ tem̃aria leuitate ꝓmotũ. ut ad excrenũ
possi ꝑuirus consũmari Accessit ettã p̾mo¬
dum ppt̾ inuiriam qͣm passus ẽ. ex incõmo¬
ditate fiducia ad qͣm tã si eum in consultas
ꝓcuirit ambitio: nec innocentib imputan¬
dum ẽ. nec in detͥmentã eccłie conũtendũ.
Porro in auctores scełis seuĩtaris ⁊ płice iũ¬

Expanded text:
ut ad extremum posset perjuriis consummari. Accessit etiam postmodum propter injuriam quam passus est ex incommoditate fiducia, ad quam tamen si eum inconsulta pertraxit ambitio, nec innocentibus imputandum est, nec in detrimentum Ecclesiae convertendum. Porro in auctores sceleris severitatis apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
nasti̾a t̾reant᷑. St̃ eni aliqͥ qͦꝵ in tantã dissolutõ
ꝓ rupit aũdatiã: ut ꝯfusionẽ suã dep̃hensa ñ
agnoscat iniqͥras. s induratis frontib semꝑ ob¬
stinatõ ꝯualescat. Sic enĩ locꝰ ille in stacũ dignio¬
ca seuĩtas credet᷑. Pret̾ea ꝓuintiã ntũm freq̃nti¬
b monastus. ipsis ꝙ nobilib c̃tũ ẽ habundare
ta. in młtitudinẽ regłaniũ excrescẽt cłicoꝵ ⁊ col¬
locatis utilit̾ eis qͥ ab institutõe mat̾na descuusse
no scunt᷑. oet̾i matñio possent g̃mio continii. netã¬
ꝙͣ ab lactati ad rgnotaꝵ matrũ d seuiores depel¬
lant᷑ amplexꝰ. Siqͥdem hoc fcõ ninocentes utił
uindiota ꝓcedet. que sublata corꝑib. peccan di
licentia totũ ad salutẽ cõferat aĩaꝵ. ⁊ ad ꝯsecͣnda
noue plantationis auspicia ꝓniora fauoris
publici uota concurrent. Ad Richardũ

Expanded text:
reantur. Sunt enim aliqua, quorum in tantam dissolutio prorupit audaciam, ut confusionem suam deprehensa etiam non agnoscat iniquitas, sed induratis frontibus semper obstinatio convalescit. Sic autem locus ille in statum dignioca severitas crederetur. Praeterea provinciam nostram frequentibus monasteriis, ipsisque nobilibus certum est abundare, ta in multitudinem regularium excresceret clericorum, et collocatis utiliter eis qui ab institutione materna descivisse noscuntur, caeteri materno possent gremio contineri, ne tanquam ablactati ad ignotarum matrum severiores depellantur amplexus. Siquidem hoc facto in nocentes utilis vindicta procedet, quae sublata corporibus peccandi licentia, totum ad salutem conferet animarum, et ad consecranda novellae plantationis auspicia proniora favoris publici vota c
Abbreviated transcription (Latin):
oegens ⁊ iudice.gule eciã ⁊ lat̾i sicut dicebat᷑
indulgens: parũ aliqͥd p̃t̾ uagos discsus ⁊
lares suꝑuacuas ex̃cebat. Ubi noussime ꝑ con¬
tinuũ fere bienniũ demoratꝰ. ep̃alis edicti ne¬
cessitate reductus ẽ. statimq monastii dec̾io¬
rem sacis qͣm reliqͣuit reu̾sus inuenit. Cumqꝙ ft¬
tim cepiss monachoꝵ ꝯtentionib infestari: fe¬
stinancẽ redire ꝓhibui. nͥ ordinato monastĩo pu̾
mͣ ꝑsonas idoneas q̃ cuꝑam gererent iuicirie sol¬
licitudinis assignasset. Ip̃e uͭ ep̃ali q ei p̃mineo

Expanded text:
degens et judice, gulae et lateri, sicut dicebatur, degens et judice, gulae et lateri, sicut dicebatur, indulgens, parum aliquid praeter vagos discursus, et lites supervacuas exercebat. Ubi novissime per continuum fere biennium demoratus, episcopalis edicti necessitate reductus est, statumque monasterii deteriorem satis quam reliquerat reversus invenit. Cumque statim coepisset monachorum contentionibus infestari, festinantem redire prohibui, nisi ordinato monasterio prius mihi personas idoneas quae curam gererent vicariae sollicitudinis assignasset. Ipse vero episco
Abbreviated transcription (Latin):
gͣndiore ꝯfregit ⁊ innoxio sangͥne pulm̃ta qͦ
cũ ego abb̃em sepiꝰ caritate debita cõmonerẽ.
nͨ enĩ seu̾iꝰ cog̾e ꝑmittebar: dissimłandũ po¬
xiꝰ ꝙͣ districtõne monastica censuis occiendũ.
Dedit itaꝙ dissimłatio remissa fidueta. qͥa nicħ
frenabat. Pormo nlła albi discipline iestabac auto¬
ritas. qͥa eciã a reꝓbis eoꝵ disciplina ꝯtẽpuit᷑. ĩ qͥb
b̃n cõposite m̃cis oꝑa ñ uid̾nt᷑ Augebat aũdaciã
qd eis in clatistip necessaria ñ dabant᷑. s qͣi ad recõ¬
pensatõnẽ subtͣcte necessitatis. lib̾ior es euagan¬
pi licentia laxabat᷑. Solent etũ hnu ꝑsone patientiꝰ¬
ino prã porttre ꝙͣ ragłam. ⁊ a platis sius peceandi lib̾¬
tatẽ qͣntalib egestate m̃eant᷑. adhec uo nulla eis
efflueñdi eẽt occ̃o. albas sepiꝰ qͣ ad disponenda
monast̾u bona naiigabat in angliã. uͥ sñ cõsorte

Expanded text:
grandiore confregit, et innoxio sanguine pulmenta, quae grandiore confregit, et innoxio sanguine pulmenta, quae us abbatem charitate debita commonerem, nec enim severius cogere permittebar, dissimulandum potius quam distinctione monastica censuit occurrendum. Dedit itaque dissimulatio remissa fiduciam, qui sibifrenabat. Porro nulla abbati disciplinae restabat auctoritas, quia etiam a reprobis eorum disciplina contemnitur, in quibus bene compositae mentis opera non videntur. Augebat audaciam quod eis in claustro necessaria non dabantur, sed ad recompensationem subtractae necessitatis liberior eis evagandi licentia laxabatur. Solent enim hujusmodi penopiam portare quam regulam, et a praelatis suis peccandi libertatem quantalibet egestate mercantur. Ad haec, ut nulla eis effluendi deesset occasio, abbas saepius quasi ad disponenda bona monasterii navigabat in Angliam, ubi sine consorte
Abbreviated transcription (Latin):
uicẽ ꝯcͣrisse cultellis. sicut cicatoes uix obdu¬
ote ⁊ racentia ꝙͦ uuln̾a ꝓtestant᷑. Ac̃ nͥ de cul¬
tellis eoꝵ pirgionẽ ꝓuida sustuliss anciqͥtaᷤ.
soꝑiꝰ usꝙ ad alc̾uas etcã mortes ĩtemꝑantia
deserusset In monastĩo ĩpo inm̃sam aque
sus. sanitatis remẽdia ꝓmitcebant ei qͥ se in¬
areicace ab eis nescio qͥb carminib aque sep¬
ties sustiñet ⁊̃ nigi. Egra itaꝙ mulier aqͦ glacia¬
li freq̃ntꝰ ĩ m̾sa int̾ manꝰ cõpͥmentiũ monacho¬
rũ congelata decessit dũ ium algoris egͥtiido
ñ sustinet ⁊ ꝓfana religio nat᷑am potiꝰ irricto
ad ꝑnitiem: qͣm d̾i miscd̾iam ad salutẽ. Mini¬
strũ coqͥne cũ debitũ ꝓnꝰ exeqͦret᷑ officũ. qͥdã
e monachis int̾fecit. qr dicebat᷑ aliqn de ni¬
lua illiꝰ circa uxorẽ suã freq̃ncia mͣmurasse.
Cex uicẽ itaꝙ ip̾iꝰ adacto totis iurib pistillo

Expanded text:
vicem concurrisse cultellis, sicut cicatrices vix obduvicem concurrisse cultellis, sicut cicatrices vix obductae, et recentia quoque vulnera protestantur. Ac nisi de cultellis eorum pugionem provida sustulisset antiquitas, saepius usque ad alternas etiam mortes intemperantia desaevisset. Isus, sanitatis remedia promittebant ei qui se incantatae ab eis nescio quibus carminibus, aquae septies sustineret immergi. Aegra itaque mulier aquae glaciali frequenter immersa inter manus comprimentium monachorum congelata decessit, dum vim algoris aegritudo non sustinet, et profana religio naturam potius irritat ad perniciem, quam Dei misericordiam ad salutem. Ministrum coquinae cum debitum pronus exsequeretur officium, quidam e monachis interfecit, quia dicebatur aliquando de nimia illius circa uxorem suam frequentia murmurasse. Cervicem itaque ipsius adacto totis viribus pistillo
Abbreviated transcription (Latin):
monastĩũ q̃ddam noĩe Gristannũ qd̵
aliq̃n suauitatis ꝯdorẽ circ̃qͣꝙ diffudit. s in
Sieb albis ⁊stiꝰ nũta diu laborauit infamia si¬
cut ⁊ p̃sentes uidisse constat. ⁊ remoroᷤ audisse.
llec eñi infra domesticos pariaces ꝯtinĩ scanda¬
la potuert. q̃ ꝓcedente temĩtatis audacia pu¬
blicis offerebant᷑ aspectib. ⁊ ꝑ ora publica
timor d̃i nͦ homiñ reuẽntia cohibebat. Quoꝵ
qͣnco maior ĩ manitas exercit: tanto laciꝰ ce¬
leriꝰꝙ fama discurrente irulgata sunt. ma¬
ioremꝙ aꝑd̾ om̃s contͣxto offensam. qd̾ palam
Si qͥdem tulla uł mõdica ento intͥnsecꝰ regłanᷤᷤ
obsuantia discipline nunor extͥnsecus exhi¬
bitio caritatis. qͥa nͨ hospites agnosc̃e cõsue
uatis affectib dissolutionis impudentia re¬
seruabat. Pirua st̃ ħ. s ad sangͥnẽ ꝓrupit insa¬
tua. ut anlła sp̃e dminis manꝰ eoꝵ suarent᷑
ĩmunes. Constat eos in claustro strictis in¬

Expanded text:
ddam nomine Gristanense, quod aliquando suavitatis odorem circumquaque diffudit: sed in diebus abbatis istius merita diu laboravit infamia, sicut praesentes vidisse constat et remotos audisse. Nec enim infra domesticos parietes contineri scandala potuerunt, quae procedente temeritatis audacia, publicis offerebantur aspectibus, et per ora publica timor Dei, nec hominum reverentia cohibebat. Quorum quanto major immanitas exstitit, tanto latius celeriusque fama discurrente vulgata sunt, majoremque apud omnes contraxit offensam, quod palam Siquidem nulla vel modica erat intrinsecus regularis observantia disciplinae, minor extrinsecus exhibitio charitatis, quia nec hospites agnoscere consueivatis affectibus dissolutionis impudentia reservabat. Parva sunt haec, sed ad sanguinem prorupit insania, ut a nulla specie criminis manus eorum servarentur immunes. Constat eos in claustro strictis in
Abbreviated transcription (Latin):
tri meo. Qnto dñe plurib desid̾iis exꝑetitꝰ es.
qͣnto faciliore concordia p̃electus: qͣnto maio¬
re om̃tũ exultatõne susceptꝰ: canto te d̾o ⁊ hõi¬
b intelligis obligatũ. Gram diume dignatõm.
grãm hrimane beniuolencie debes. Insisten dũ
t est. ut dignꝰ sit expectatõne ꝓueatꝰ. ⁊to d̃o scł.
reu̾entiam. hominib exhibais piecatẽ. Int̾ alios
uͦ obsecro. ne serenitacem tuã mͥ maiestatis tan¬
te dignitatis obducat. s uiuat mͥ apd̾ ce semꝑ
bͥstine benignitatis affectꝰ. teꝙ p̃decessori tuo
in gra mͥ ⁊ beniuolentia sariam sentiam sue¬
cessisse. Uenissem aut̾ ad uos. nͥ crrca cõfir¬
mandam mͥ recentẽ noui pͥncipis grãm. ⁊¬
pesartiendas eccłie ⁊ domꝰ nr̃e rumas. ⁊ cuiã¬
oag̃manoꝵ fun̾a gͣuius occupareꝵ. &bus
causis nec tempꝰ ãdhuc. nec alacͥcatem habui
nec expensas. Ueniam aut̃ d̾o uolente qͣmci¬
tius ut ocłis meis uultꝰ uẽi serenitas illuccᷤ¬

Expanded text:
tri meo. Quanto, domine, pluribus desideriis expetitus es, quanto faciliore concordia praeelectus, quanto majore omnium exsultatione susceptus, tanto te Deo et hominibus intelligis obligatum. Gratiam divinae dignationi, gratiam humanae benevolentiae debes. Insistendum tibi est ut dignus sit exspectatione proventus, ut, Deo scilicet reverentiam, hominibus exhibeas pietatem. Inter alios vero obsecro, ne serenitatem tuam mihi majestas tantae dignitatis obducat. Sed vivat mihi apud te semper pristinae benignitatis affectus, teque predecessori tuo in gratia mihi et benevolentia sentiam successisse! Venissem autem ad vos, nisi circa confirmandam mresarciendas ecclesiae et domus nostrae ruinas et curanda germanorum funera gravius occuparer. Quibus causis nec tempus adhuc, nec alacritatem habui nec expensas. Veniam autem, Deo volente, quantocius, ut oculis meis vultus vestri serenitas illuces
Abbreviated transcription (Latin):
tũ os ꝙ publioe ꝓcisftimatd̃is ⁊ fame udicio cope¬
pnacist. Qd nlłs euit quẽ nooente fecisser oꝑatio
tos tundierret eiectõ. ⁊ ordinis obsuantiã nouo
ustitõ restauraret. Porro ego eiectis int̃fectorb
qͥa sic tam nõ qͣ metꝰ porentie scłaris exegit. ad
pnom̃tũ q̃ mͥ uisa st̃ disponenda disposu. nec
enĩ qͥ oꝙx ꝑpetuũ cõstitui ꝑot̾at. cũ de nłło eoꝵ sa¬

Expanded text:
imationis et famae judicio condemnati sunt, qui nullus erat quem nocentem non fecisset operatio istos vindicaret ejectio, et ordinis observantiam novorum institutio restauraret. Porro ego ejectis interfectoribus, quia sic tam ratio quam metus potentiae saecularis exegit, ad momentum quae mihi visa sunt disponenda disposui, nec enim quidquam perpetuum constitui poterat, cum de nullo eorum sa
Abbreviated transcription (Latin):
ac suauit̃ cuncta dispon̾e. fortit᷑ hoc de nob̾.
qͥa efficacit᷑. suauit̃. quia concordit̃ adimpleuit.
S nͨ soli s romana eccłia tancioꝑis laudem ar¬
rogee. nec inuidiose adu̾sum nos de tanta
concordia głiet᷑. qm̃ in hoc tpm̃ amłto iam tpr¬
nunoꝵ eccłiaꝵ uota conuen̾ant. nͨ aliũ a deo
magnificentie tanti p̃ decessoris idoneũ nobis¬
Roma potat offerre suecessorem. fectt sane
tantem excellens uͥtutis ur̃ẽ p̾rogatiia cõ¬
cmdiam: cont᷑ qͣm tił nullus ente. uł nullus
ausus est a du̾sariꝰ apparere. Uerũ ẽ eciã electo¬
res ur̃os longe anter inde a nob̾ qͦddã qͣsi acce¬
pisse mandatũ. cuiꝰ fiies exced̾e ñ habebant.¬

Expanded text:
hoc de vobis, quia efficaciter; suaviter, quia concorditer adimplevit. Sed nec soli sibi Romana Ecclesia tanti operis laudem arroget, nec invidiose adversum nos de tanta concordia glorietur, quoniam in hoc ipsum a multo jam tum Ecclesiarum vota convenerant nec alium adeo magnificentiae tanti praedecessoris idoneum Roma nobis offerre poterat successorem. Fecit sane tantam excellens virtutis vestrae praerogativa concordiam, contra quam vel nullus erat vel nullus ausus est adversarius apparere. Verum est etiam electores vestros longe antea inde a nobis quasi quoddam accepisse mandatum, cujus fines excedere non habebant
Abbreviated transcription (Latin):
tͣ ⁊ iuec. qm̃ ip̃e ẽ int̾ pͥncipes t̾re multa
prudentia ⁊ iͥrtute laudabilis. nͥ głiam suam
ouune głie p̃poñẽ decreuisset. Utinã humi¬
liet᷑ sub potenti manu di. ⁊ pͥncipatũ eccłie
suo p̾ee pͥncipatui recognosete. Ucinã incel¬
nicħominꝰ dnam̃ confiti. Ext̾ea specialem
cognosõe debet. Alio qͥn manifestissime poce¬
rit reus ingͣcitũ dinis apparere. Si enĩ ad ue¬
des recurramꝰ historias: certũ euto p̾decesso¬
res eiꝰ imꝑiũ ã de alio iure. qͣm de sola scẽ Ro¬
mane eccł̃ie gr̾a ꝑ cepisse. Nichil enĩ plus u¬
ris uendicare pͥncipes possunt: qͣm qd̾ in
eos contulit dignatio largientis. ꝑret̾ea ha¬
beniꝰ asfistentem nob̾ ecrami xpm̾. seꝙ enim
sccłiam ea nob̾ coñditione tͣdidit ut relinq̃ret
uado es uenio ad uos. uob̾cũ usꝙ ad consum¬
matõne scłi ꝑmansurus. Ad uitor itaq ⁊ ꝓ
tector nob̾ factus ẽ in salurem. Cum aduito¬
rio itaq tot assistentiũ nob̾. nulla nos abst̃

Expanded text:
t, quoniam ipse est inter principes terrae multa prudentia et virtute laudabilis, nisi gloriam suam divinae gloriae praeponere decrevisset. Utinam humilietur sub potenti manu Dei, et principatum Ecclesiae suo praeesse principatui recognoscat, utinam intelnihilominus dominam confiteri. Praeterea specialem cognoscere debet: alioquin manifestissime poterit reus ingratitudinis apparere. Si enim ad veteres recurramus historias, certum erit praedecessores ejus imperium non de alio jure, quam de sola sanctae Romanae Ecclesiae gratia percepisse. Nihil igitur plus juris vindicare principes possunt, quam quod in eos contulit dignatio largientis. Praeterea habemus assistentem nobis etiam Christum. Neque enim Ecclesiam ea nobis conditione tradidit, utvado et venio ad vos , vobiscum usque ad consummationem saeculi permansurus. Adjutor itaque et protector nobis est in salutem . Cum adjutorio itaque tot assistentium nobis nulla nos debet
Abbreviated transcription (Latin):
tare neophitꝰ. t̾ciꝰ nescio qͣ sangͥnis cogna¬
tione ꝯuinctꝰ. qͣreus: claustrali discipline man¬
ciꝑatꝰ a pũo. imberbis adhue. ⁊ nicħ sicieas
ꝑenitꝰ nͥ mundũ. &ͦs ille ꝑ farciuas lict̾as sta¬
dio frĩs ꝑsuasionib ⁊ ꝓmissis illectos ad hoc
scisma ꝑtraxit: ratus secure quidlib adũsꝰ
ꝑauꝑtatẽ eccłie p̃sumendũ. Sꝑabat enun
adũsus reliqͦs omĩa posse tͥum aut qͣtuor hꝰ¬

Expanded text:
ari neophytus; tertius, nescio qua sanguinis cognaari neophytus; tertius, nescio qua sanguinis cognatione conjunctus; quartus, claustrali disciplinae mancipatus a puero, imberbis adhuc et nihil sciens penitus, nisi mundum. Quos ille per furtivas litteras, studio fratris, persuasionibus et promissis illectos ad hoc schisma pertraxit, ratus secure quidlibet adversus paupertatem ecclesiae praesumendum. Sperabat enim adversus reliquos omnia posse trium aut quatuor h
Abbreviated transcription (Latin):
mane eccłie deuocissimꝰ seruus: Ad eunde
tum qd in illa ꝑan̾cessores urõs do uolene
aut̃ necesse ẽ. si niexꝑto regłam regła conseruã¬
ua mandat᷑. si imꝑito agͥeole credat᷑ noua plan
iunea ipaganda cõmitcit᷑ ei. cuiꝰ ẽ studiũ po¬
tiꝰ extirpare. Unde eciam si eum de qͦ agit᷑ si¬
rardũ aliqͣ elationis forma defend̾et: quraꝑ
eccłis lib̾tas electionũ intrõducta est: liquot
quia qd̾ eaꝵ fauore cõpanatũ ẽ: hocadeaꝵ
lesi onem recorq̃ri ñ debet. Retorq̃bit᷑ autẽ
sielectionis fauor usꝙ in decͥmentũ pͥnci¬
palio cause ꝓcessit̾. siñ quis. uł ad qͥd. s qͣli¬
tꝰ electus sit᷑ lccendat᷑. ne finis aut utilitas
oꝑis. s sola nego cũ series exquinit᷑. Atuͦ qd̾
hic elictio nulla p̃cessĩt: ⁊ uer ẽ. ⁊ oñs eccłia
ꝯtestat᷑. p̃t̾ paucos qͦs ad opcandam scła¬
iẽ ꝑ sonam amor ⁊ desid̾iũ scłantatis addixs̃
ͦꝵ pͥmꝰ adolescms ⁊ fr̃ ẽ sed̾s ex familian¬

Expanded text:
manae Ecclesiae devotissimus servus. III. AD EUMDEM. num quod in illa per antecessores vestros, Deo autem necesse est, si inexperto regulam regula conservanda mandetur, si imperito agricolæ credatur nova plantvinea propaganda committitur ei, cujus est studium potius exstirpare. Unde etiamsi eum de quo agitur Girardum aliqua electionis forma defenderet, quia pro ecclesiis libertas electionum introducta est, liquet quia quod earum favore comparatum est, hoc ad earum læsionem retorqueri non debet. Retorquebitur autem, si electionis favor usque in detrimentum principalis causae processerit, si non quis, vel ad quid, sed qualiter electus sit attendatur, nec finis aut utilitas operis, sed sola negotii series exquiratur. At vero quod hic electio nulla praecesserit, et verum est et omnis Ecclesia contestatur, praeter paucos quos ad optandam saecularem personam amor efrater; secundus, ex famili
Abbreviated transcription (Latin):
condicionis e mẽdio. ouiꝰ eccłia dĩ lib̾ata tͥũ¬
tia fuãt sublimaca. qͥ eã humilib placabilem.
tiuannuis aut̃ formidabilem reddens qͣnto plus
pͣuitaci t̃̾roris intuła̾t: tanto religioni plus exhi¬
bure caritatis. Qd̾ sane tam regłaris discipline. ꝙͣ
monastice religionis ꝓuectꝰ ostendit. cũ cituicateᷤ
⁊ castella passim ꝓ scłarib regłares cłicos ħunc.
⁊ deserta quoꝙ plus hodie monachoꝵ ꝙͣ ferͣum
qͦudam habiãnt bestiaꝵ. In morte gͥ eiꝰ sꝑem sͥ
rediuiuã posu̾a̾t defꝑata malignitas. ut tuncad
ad nefarios lib̾e conatꝰ erumꝑet. ⁊ statũ tͥum¬
phantis iom̃ib eccłie conculcaret. Aduͦ in ꝓ
maligna contabuit: bonis orca ẽ ex timore
securitas. ⁊ exulcaciones dei in gutture om̃i¬
um sonuebunt. Non enĩ ambigunt quin ur̃e
lcĩtatis stũdio ꝓpaget᷑. qd̾ pio eiꝰ labore plancu¬
tũ ẽ. Quis enĩ audeat desꝑare dissimilia. uel
mmnora de uob̾ quẽ ad̾o ⁊ prioris uite rũdi¬

Expanded text:
liberata triumtia fuerat sublimata, qui eam humilibus placabilem, tyrannis autem formidabilem reddens, quanto plus pravitati terroris intulerat, tanto religioni plus exhibuit charitatis. Quod sane tam regularis disciplinae quam monasticae religionis provectus ostendit, cum civitates et castella passim pro saecularibus regulares clericos habeant, et deserta quaeque plus hodie monachorum quam ferarum quondam habuerunt bestiarum. In morte igitur ejus spem sibi redivivam posuerat desperata malignitas, ut tunc ad nefarios libere conatus erumperet et statum triumphantis in omnibus Ecclesiae conculcaret. At vero inmaligna contabuit, bonis orta est ex timore securitas, et exsultationes Dei in gutture omnium sonuerunt. Non enim ambigunt quin vestrae sanctitatis studio propagetur quod pio ejus labore plantatum est. Quis enim audeat sperare dissimilia vel minora de vobis, quem adeo et prioris vitae rudi
Abbreviated transcription (Latin):
ascͥbunt. Si duriꝰ ambulat: ꝯcussionis argu¬
unt donatorẽ. seꝙ ruine destinatos p̃dicant.
si pes tinꝗͣ fortuitũ cespitẽ recusus offendas.
Si durꝰ ẽ : aunt ip̃m de uet̾i dño tͣcisse duri
carib obedire. Siminꝰ elegantis forme. siminꝰ
hat uentatis. asserunt re inform ẽ ⁊̃ stos oigai¬
tati donatoris uł donacarii ꝯuenire. Int̾ea si ꝙͥ

Expanded text:
ascribunt. Si durius ambulat, concussionis arguunt donatorem; seque ruinae destinatos praedicant, si pes unquam fortuitum cespitem retusus offendat. Si durus est, acaribus obedire. Si minus elegantis formae, si minus habeat venustatis, asserunt rem informem non satis dignitati donatoris vel donatarii convenire. Interea si quid
Abbreviated transcription (Latin):
pastonrẽ nichominꝰ ꝓficet᷑ ut suam cͥea eis ⁊ pocefi¬
tł p̃diceo ⁊ affectã ut ip̃ẽ ei tanꝙͣ dño in audita
auris obediant. ⁊ ip̃e eas tanꝙͣ bonꝰ pastor sug
hus q sue sunt tanꝙͣ dñs eraudiri Eo ego dñsog¬
noseo eas. Eccc quia ip̃e repeñdit eis benignum
mucue cognitionis ⁊ agnicõnis affectũ. anta
uͦ eas caritatis gr̃a cõplectat᷑: facile p̾cio redemp¬
tionis osteñdit᷑. qd̾ ad eaꝵ lib̾acionẽ beneficientia
pedemꝑtaris impeñdit. Empte etũ st̃ p̾cio magrio
imp̃ciabili scł sangͥne cruiafax. quẽ licec app̾cia¬
iũt iudas. ñ pot̾ tñ sub p̃cq recide ulitatem. cui
nichilin reb cõꝑabile. qd om̃i p̃latũ create qd̾ in
ꝑatͥs ẽ dexc̃a collocatũ. Ignorabat homo qͣnti pos¬
seo ẽe eiꝰ humanttas estimari. qͥalicet de ciratoris
imegine si młitudinẽ contͣeisset. tilła sꝑe tñ. nlła

Expanded text:
ilominus profitetur ut suam circa eas et potestatem praedicet et affectum, ut ipsae ei tanquam Domino in auditu auris obediant, et ipse eas tanquam bonus pastor super his quae suae sunt tanquam Dominus exaudiri. Et ego Dominus agnosco eas . Ecce quia ipse rependit mutuae cognitionis et agnitionis affectum. Quanta vero eas charitatis gratia complectatur, facile pretio redemptionis ostenditur, quod ad earum liberationem beneficentia redemptoris impendit. Emptae enim sunt pretio magno impretiabili scilicet sanguine crucifixi quem, licet appretiaverit Judas, non potest tamen sub pretii recidere vilitatem, cui nihil in rebus comparabile, quod omni praelatum creaturae, quod in Patris est dextra collocatum. Ignorabat homo quanti posset ejus humanitas aestimari, quia, licet de Creatoris imagine similitudinem contraxisset,
Abbreviated transcription (Latin):
libali stridio subsidra ꝓuidetis. Siqͥd̾ ad uarios
lebores freq̃ns me cͣhio occ̃o. nͥ fidẽ excusatio¬
ni malicia tpr̃is adhibet. s qd̾ infirmitatis ẽ
desidiam reputat arro figñitũ. ad̾o ut sepius
ipotentiã ipãm cogat᷑ expugnare necessitaᷤᷤ
misisꝙ conatib sepulte uͥtutis instaurare de¬
fectũ. ꝑiitiosũ aut̃ ẽ ualitudinẽ infestare la¬
borib. ne force uexat̃o uni doloris aigeat.
senectuti. laboriq remẽdiũ. qͦ tam debile
corpꝰ uegetari debeat. qͣm uexatõnũ iutem¬
ꝑauna instancia temꝑari. Siqͥd̃ duos eqͦs a
nob̃ exactorie diligentia ꝑqͥsitos a ccopi qͦs ip̃a¬

Expanded text:
liberali studio subsidia providetis. Siquidem ad varios labores frequens me trahit occasio, nec fidem excusationi malitia temporis adhibet, sed quod infirmitatis est desidiam reputat, aut figmentum; adeo, ut saepius in potentiam ipsam cogatur expugnare necessitas, miserisque conatibus sepultae virtutis instaurare defectum. Perniciosum autem est valetudinem infestare laboribus, ne forte vexatio vim doloris augeat, senectuti, laborique remedium, quo tam debile corpus vegetari debeat, quam vexationum instantia temperari. Siquidem duos equos a vobis exactiore diligentia
Abbreviated transcription (Latin):
posfit int̃ nos fumasse fidueiã : accedit
tñ qd̾ ucilitatis ure detͥmenta ñ quero. qͣm¬
uis grã mea ur̃o tudicio q̃libet plurimo ꝓ¬
uentu dispendia recompenset. Facietis taꝙ
cũ hilaritate qd̾ petit᷑. ut ip̃a facilitate. me¬
riti qͣntitas aigeat᷑. quia sepiꝰ officũ libera¬
lis exhibitio. cirat. uł firmat amicitie t̃ita¬
dem lices enĩ ip̃a simplicct̾ iti fua puricate
consistat: tr̃ ettͥnseca freq̃nt̃ accessione dis¬
tͣhit᷑ ado̾ ut iniuriis irritata deficiao ⁊ qͣ
tatione in u axios u̾tunt᷑ affectus. Si qͥdem
necesse ẽ diltgas quẽ odisti. si eũ ad meliorẽ
affectũ a pͥstina malicia tnsisse cognouis
affectũq tuũ aliena sͥ cõformabit affectio.
ut semꝑ ⁊ diligentẽ diligas ⁊ od̾is odien¬
tem. Oportet gͥ ut s inuicem bñ utriusꝙ
cõscĩa respondeat. iõ ꝙ ult᷑ citͦꝙ abscondite
uoluntatis argum̃ta ꝓcedant. quia oꝑibi

Expanded text:
masse fiduciam, accedit tamen quod utilitatis vestrae detrimenta non quaero, quamvis gratia mea vestro judicio quaelibet plurimo proventu dispendia recompenset. Facietis itaque cum hilaritate quod petitur, ut ipsa facilitate meriti quantitas augeatur, quia saepius officii liberalis exhibitio creat vel firmat amicitiae veritatem. Licet enim ipsa in sua simpliciter puritate consistat, tamen extrinseca frequenter accessione distrahitur, adeo ut injuriis irritata deficiat, et qtatione in contrarios vertuntur affectus. Siquidem necesse est diligas quem odisti, si eum ad meliorem affectum a pristina malitia transisse cognoveris, affectumque tuum aliena sibi formidabit affectio, ut semper diligentem diligas, et oderis odientem. Oportet igitur ut sibi invicem bene utriusque conscientia respondeat, ideoque ultro citroque absconditae voluntatis
Abbreviated transcription (Latin):
maria cleophe ⁊ maria magdalene. Scabat
⁊ discipło quẽ diligebat iħo. Srabao petiꝰ ⁊
abii forte fideles alonge ꝓseq̃ntes ut uid̾ent
finem. Stabat ⁊ centurio manifeste ꝓtestans
quia uere filiꝰ dĩ euit iste. In ea paucitate t̃c̃
temꝑis. tota fere uniu̾sitas eccłie cõsistebat.
Porro tmiꝰ ex militib lancea latꝰ eiꝰ apuit: ⁊
contimio exiuit sanguis ⁊ aqua. Sangͥs
scł redemptionis. ⁊ aqua irgen̾ationis. In
hus duob om̃iũ sacͣm̃toꝵ uircꝰ ⁊ esficania
credit᷑ emanasse. In fide eteñ passionis ⁊ bap¬
tismatis ablutione saluam᷑. dͥem̃ credidĩt ⁊
ad seruiendũ d̾o uiuenti. S ⁊ aqua que insa

Expanded text:
Maria Cleophae, et Maria Magdalene . Stabat et discipulus quem diligebat Jesus. Stabat Petrus, et alii fortasse fideles a longe prosequentes, ut viderent finem. Stabat et Centurio, manifeste protestans quia vere Filius Dei erat iste . In ea paucitate tunc temporis tota fere universitas Ecclesiae consistebat. Porro unus ex militibus lancea latus ejus aperuit, et continuo exivit s redemptionis, et aqua regenerationis. In his duobus omnium sacramentorum virtus et efficacia creditur emanasse. In fide etenim passionis et baptismatis ablutione salvamur. Qui enim crediderit et ad serviendum Deo viventi. Sed et aqua quae visa
Abbreviated transcription (Latin):
tenebris. ⁊ uecerũ decersa calrgine figuruĩ.
misi̾cors ⁊ miseuitor dñs eccłiam suã sie noci
cia uĩtatis illtistrat. ut oꝑib nicħominꝰ cari¬
tatis informet. qͣtmnꝰ ꝓ cedente gũi ei se ad cõ¬
plexandum indulgeat. ⁊ exhiboit ad uiden¬
dum. Ad hoc oam de tenebris uootuit in ad¬
minabile lum̃ sĩ. ad hoc eam secũ assũpsit
in eiꝰdem corponis e unitatẽ. ad hoc aam de seriti¬
ture corruptionis. ꝓpͥi quoꝙ sanguinis im¬
pendio lib̾auit. Ip̃a enim p̾ciũ sanguinis etꝰẽ:
retͥbutio passionis głia maiestatis. Qd̾ enim
assegutio ħeditatis istiꝰ ei codao adgłiam: ma¬
nifeste de ip̃iꝰ congͣculacõne susceꝑimꝰ. qͥa in fuᷤ¬
ceptiõe ip̃iꝰ a patre eam stũdiofiꝰ commeñdat.
⁊ eciam lecab unbꝰ exultat. funes in qͥt ceci¬
uerunt mͥ in p̃claris. etenim heditas moa

Expanded text:
tenebris, et veterum detersa caligine figurarum, misericors et miserator Dominus Ecclesiam suam sic noia veritatis illustrat, ut operibus nihilominus charitatis informet, quatenus procedente gratia ei se ad complexandum indulgeat, et exhibeat ad videndum. Ad hoc eam de tenebris vocavit in admirabile lumen suum, ad hoc eam secum assumpsit in ejusdem corporis unitatem. Ad hoc eam de servitute corruptionis, proprii quoque sanguinis impendio liberavit. Ipsa enim pretium sanguinis ejus est retributio passionis, gloria majestatis. Quod enim assecutio haereditatis istius ei cedat ad gloriam manifeste, de ipsius congratulatione suscepimus, quia in susceptione ipsius a patre eam studiosius commendat, et etiam laetabundus exsultat. Funes, inquit, ceciderunt mihi in praeclaris, etenim haereditas mea
Abbreviated transcription (Latin):
et̾uitas. ⁊ qd filio uͥgnuis ⁊ eccłie grã cõmuniea¬
uit ex temꝑe. Nulla gͦ intũdia ẽ. eccłiã reginã
⁊ celoꝵ eniam regmã applłari. cũ ꝑsalmista
filios eiꝰ dõs ⁊ di filios confident᷑ appellet.
go inqͥs dixi dii estis. ⁊ filu excelsi om̃g.
ta dñi ⁊ patres mei sicut dxxmiꝰ młaitudine
no̾tũ mulcitudo oapitatis expͥmit᷑. ⁊ ipõꝵ di¬
u̾sitate sacm̃toꝵ quoꝙ dũisitas assignat᷑.
Hancgͥ tam p̃claram. cam acceptabilẽ oͥ ele¬
ctus electã. dilectus dilectã. sponsus sponsam.

Expanded text:
ommunicavit ex tempore. Nulla ergo invidia est, Ecclesiam reginam, et coelorum etiam reginam appellari, cum Psalmista filios ejus deos et Dei filios confidenter appellet. Ego, inquit, dixi: Dii estis, et filii Excelsi omnes . Ita, domini et Patres mei, sicut diximus, multitudine nominum multitudo charitatis exprimitur, et ipsorum diversitate sacramentorum quoque diversitas assignatur. Hanc igitur tam praeclaram, tam acceptabilem sibi electus electam, dilectus dilectam, sponsus sponsam,
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ potentie uindicat. q̃ male cõmissa sũt.
cohercet. ne itm̃ cõmitant᷑. Punit si qͥd̾ exces¬
sus. ⁊ refrenat audaciã. Iusticia uͦ ꝑ discieto̾nẽ
scĩe diregit ⁊ informat. Informao ad uͥcurem
oirigit ad salurem. Pat̾ itaꝙ rexẽ. ⁊ fliuᷤ
rex. Pat̃: rex ab et̾no. filiꝰ nicħominꝰ sodm̃
duunitatem rex ab et̾no. Uniꝰ eiꝰd̾ꝙ regni ñ¬

Expanded text:
potentiae vindicat, quae male commissa sunt coercet, ne iterum committantur. Punit siquidem excessus, et refrenat audaciam. Justitia vero per discretionem scientiae dirigit et informat. Informat ad virtutem, dirigit ad salutem. Pater itaque rex est, et Filius rex est. Pater rex ab aeterno, Filius nihilominus secundum divinitatem rex ab
Abbreviated transcription (Latin):
tudinũ gͣuatꝰ accessu. ad medicine sa¬
lutare remediũ cõficg̾e. ⁊ cõfcacta laboribus
membra. necessaria reqͥe subleuare cõstitui.
Siqͥdem in ꝑniciem meam ueluti ꝯuirata conue¬
niunt. debilicas. infirmitas. ⁊ senectus ⁊ mͥ
toc incõmõdoꝵ instantia fiduciã uice longi¬
oris abrumpit. Accedit excͥnsecꝰ negõꝵ qͥb
distrahor importuna uexatõ. q̃ miserabilit̾
hanelantem. uł ad mom̃tũ etiã respiure ñ
finit. Si qͥdẽ sepiꝰ ad regales cũ cẽt̾is trahor anga
sumꝑtib ꝙ cõstrata st̃. ut nͨ ad colerintiã corpuᷤ
sufficiat: tͦ ad impendiũ facłcates. Porro si ħ

Expanded text:
tudinum gravatus accessu, ad medicinae salutare remedium confugere, et confracta laboribus membra necessaria requie sublevare constitui. Siquidem in perniciem meam veluti conjurata veniunt debilitas, infirmitas et senectus, mihique tot incommodorum instantia fiduciam vitae longioris abrumpit. Accedit extrinsecus negotiorum quibus distrahor importuna vexatio, quae miserabiliter anhelantem, vel ad momentum etiam respirare non sinit. Siquidem saepius ad regales cum caeteris trahor angarsumptibusque constrata sunt, ut nec ad tolerantiam corpus sufficiat
Abbreviated transcription (Latin):
nñ: s ecrm in usiiꝰ. Quare inqͥt ñ posiusti pe¬
cimiiã meam ad mensã. ut ego cũ redirem irtiꝙ cũ
si in ocam recͥbutionis offerri. Expedit nob̾.
ut qͥ nos de qͣlitate nt̃i pͥncipatꝰ edocuit. nicħ omi¬
nꝰ de qͣntitate recͥbutionis edoceat. Oportes enĩ
ut qd̃ noĩe retͥbutionis offercar. ad honorẽ cedat
a ccedae ad głiam. Alioqͥn ñ parit grãm: s offen¬
sam. Afidiamꝰ gͦ quãd dioto. Constitues cos
pͥncipes suꝑ omne t̾r̾m. Eoce m̃itũ eiꝰ circa

Expanded text:
m in usuras. Quare, inquit, non posuisti pecuniam meam ad mensam, ut cum redirem utique, cum sit in causam retributionis offerri. Expedit nobis ut qui nos de qualitate nostri principatus edocuit, nihilominus de quantitate retributionis edoceat. Oportet enim ut quod nomine retributionis offertur, ad honorem cedat, accedat ad gratiam, alioquin non parit gratiam, sed offensam. Audiamus ergo quid dicat: Constitues eos principes
Abbreviated transcription (Latin):
tutũ distinguereo. ⁊ in se era ciroa eam dotũ
dilectõnis aꝑires affectũ. Modo traq eam dile¬
otam. tã dilectã. mͦ sponsam noĩat a ut re¬
ginam multisꝙ alus nominib q̃ spt̾ialib
funt plena myst̾is. ⁊ sacris significatõnib i¬
lustrita. Ego tñ ad p̃sens paucis contentꝰ ee
dacreui. qura sapientib loguor. quib plentꝰ qͣm¬

Expanded text:
um dilectionis aperiret affectum. Modo itaque eam electam, modo dilectam, modo sponsam nominat, aut reginam, multisque aliis nominibus quae spiritualibus sunt plena mysteriis, et sacris significationibus illustrata. Ego tamen ad praesens paucis esse contentus decrevi, quia sapientibus loquor, quib
Abbreviated transcription (Latin):
grãm. Quo qͣmius consteo originẽ tͣxisse de
uet̾i plus tñ celebritatis ⁊ freq̃ntie. de p̃sen¬
ti nouitate sumpserunt. Que sunt illa:
Ubi unctio: ibi fuautoi Manifeste nomen
istud xp̾c. suauitatẽ redolec unctionis. Ihe sa¬
lutis gnmm̃ reꝑmittt. Credo tñ qd̾ in hoc loco

Expanded text:
m. Quae, quamvis constet originem traxisse de Veteri, plus tamen celebritatis et frequentiae de praesenti novitate sumpserunt. Quae sunt illa?ristus unctus. Ubi unctio, ibi suavitas; manifeste nomen istud Christus suavitatem redolet unctionis; Jesus salutis gratiam repromittit. Credo tamen quod in hoc loco
Abbreviated transcription (Latin):
brinalia nra sublimit̃ insidemꝰ. ip̃i de sedi¬
b fuis concumeliose ⁊ iuolent̃ eiecti: per¬
agͣnt regiones. Nobis om̃e solaciũ cũ ha¬
bundantia diuina piecas ãministrat. ⁊p̃i
de manib alienis subsidia uite cũ lilentio
patient̃ expectant. Nob̾ nocessarioꝵ nr̃oꝵ
⁊ familiariũ ordo longꝰ assistro. ip̃i int̃ igno¬
tos uitom qͣsi solitariam degere compellunt᷑.
Si qͣm tam̃ eis consolationẽ emendicata suffm¬
gia p̃strrerunt: in dignũ ẽ abeio bñficia que¬
rere: quib tu consuenĩs exhib̾e̾. Aꝑiamꝰ eis
itaq uisc̾a pietatis. ⁊ ominẽ compassionis

Expanded text:
bunalia nostra sublimiter insidemus, ipsi de sedibus suis contumeliose et violenter ejecti peragrant regiones. Nobis omne solatium cum affluentia divina pietas administrat, ipsi de manibus alienis subsidia vitae cum silentio patienter exspectant. Nobis necessariorum nostrorum et familiarium ordo longus assistit. Ipsi inter ignotos vitam quasi solitariam degere compelluntur. Si quam tamen eis consolationem emendicata suffragia praestiterunt, indignum est ab eis beneficia quaerere, quibus tu consueveris exhibere. Aperiamus i
Abbreviated transcription (Latin):
dicant uitatẽ: Nunqͥd laurentiꝰ de cͣticula ty¬
tanno lerabundꝰ insultat: Nunqͥd ñ carn¬
fices ipõs ad equleum p̾uenire inuincibilis
iuncentii farcitũdo festinat. S ⁊ de infirau¬
ore sexu qͣnit᷑ exemplum. Agaches lecissime ⁊
gͣculant̃ ibao ad carcerem. ⁊ qi ad epulas inui¬
tata: agonẽ suũ dño p̃cib cõmendabat. Prus
me deficiet dies. ĩ mo totũ longions anni spa¬
leant en arrari hu reuera fuere uiri fortes. ⁊
ad bella doctissimi. qͥ humilitate suꝑbiam tyran¬
nidem parientia deuicerunt. Cetĩn benigniꝰ agit
cum infirmitare niũi misicais saludum ⁊ misera¬
tor dñs. Ip̃̾e eñi consciꝰ ẽ infirmitatis niẽ. itpore

Expanded text:
dicant veritatem? Nunquid non Laurentius de craticula tydicant veritatem? Nunquid non Laurentius de craticula tyranno laetabundus insultat? Nunquid non carnifices ipsos ad equuleum praevenire invincibilis Vincentii fortitudo festinat? Sed, etsi de infirmiore sexu quaeratur exemplum, Agathes laetissime et gratulanter ibat ad carcerem, et quasi ad epulas invitata, agonem suum Domino precibus commendabat. Prius me deficiet dies, imo totum longioris anni spaleant enarrari. Hi revera fuere viri fortes, et ad bella doctissimi, qui humilitate superbiam, tyrannidem patientia devicerunt. Caeterum benignius agit cum infirmitate nostra misericors et miserator Dominus. Ipse enim conscius est infirmitatis nostrae, utpote