comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quidã uͦ tante sũt fatuitatis. ut ñ multum a peco¬
rib differant: qͦs moriones uulgo uocant. Responde¬
tur fortasse. corpora hoc faciunt.S: nunqͥd scd̾m hãc
sententiã quã defendi uolumꝰ. anima sibi corpꝰ elegit.
et in eligendo cum falleret᷑ errauit: uras. Aut
cum in corpꝰ cogeret᷑ intrare necessitate nascendi. alia
corpora p̃occupantib animaꝵ turbis. ipsa aliud ñ
inuenit: et sicut in spectaculo aliqͦ locum. ita car¬
nẽ non quã uoluit: s. quam ualuit occupauit:
Nunqͥd hec et talia. uł dicere possumꝰ: uł sentire
debemꝰ: Doce gͥ quid sentire: quid dicere debeamꝰ.
ut constet nobis ratio nouarum animarũ singłis
corporib singillatimq factarum. Ego quidem ñ
de ingenus .s: saltim de penis par uuloꝵ quas in
hac uita patiuntur. dixi aliquid in libris illis de li¬
bero arbitrio. quod quale sit. et cur i in ista quã
habemꝰ in manib questione ñ sufficiat intimabo.

Expanded text:
quidam uero tantae sunt fatuitatis, ut non multum a pecoquidam uero tantae sunt fatuitatis, ut non multum a pecoribus differant, quos moriones uulgo uocant. respondetur fortasse: \'corpora hoc faciunt\'. sed numquid secundum hanc sententiam, quam defendi uolumus, anima sibi corpus elegit et in eligendo, cum falleretur, errauit ? aut, cum in corpus cogeretur intrare necessitate nascendi, alia corpora praeoccupantibus animarum turbis ipsa aliud non inuenit et sicut in spectaculo aliquo locum ita carnem, non quam uoluit, sed quam ualuit, occupauit? numquid haec et talia dicere possumus uel sentire debemus? doce igitur, quid sentire, quid dicere debeamus, ut constet nobis ratio nouarum animarum singulis corporibus singillatimque factarum. Ego quidem non de ingeniis sed saltem de poenis paruulorum, quas in hac uita patiuntur, dixi aliquid in libris illis de libero arbitrio. quod quale sit et cur mihi in ista, quam habemus in manibus, quaestione non sufficiat, intimabo
Abbreviated transcription (Latin):
homine recte possumꝰ dicere: Animal ẽ enim. s ra¬
tionale: et si mortale. Anima ẽ. rationalis in illis
membris. quȩ tantis afflictionib penas luit. Ds̃
nimͦ dementis ẽ. Tantor gͦ malorum quȩ fiunt
in paruulis: causa iusta dicatur. Nempe cum ma¬
iores ista patiuntur solemus dicere.aut sieut in iol
merita examinari. aut sic̃ in herode peccata pum¬
ri. et de quibusdam exemplis. quȩ ds manifesta
ẽe uoluit. alia que obscura sunt homine in coniec¬
tare conceditur. s hoc in maiorib. De paruulis aut̃
qͥd respondeamꝰ edissere: si penis tantis nulla in eis
sunt punienda peccata. Nam utiq nulla ẽ. in illis
etatib examinanda iusticia. De in genoꝵ uͦ diu̾si¬
tate quid dic̃a: Que quidẽ in paruulis latet .s. ab
ipsis exordus naturalib. ductum apparet in gran¬
dib. Quoꝵ ñnulli tam tardi et obliuosi sũt. ut ne
quidẽ pͥma discere litterarũ elementa potuerint.

Expanded text:
homine recte possumus dicere? animal est enim sed rahomine recte possumus dicere? animal est enim sed rationale etsi mortale. anima est rationalis in illis membris, quae tantis afflictionibus poenas luit. deus bnino dementis est tantorum ergo malorum, quae fiunt in paruulis, causa iusta dicatur. nempe cum maiores ista patiuntur, solemus dicere aut sicut in lob merita examinari aut sicut in Herode peccata puniri et de quibusdam exemplis, quae deus manifesta esse uoluit, alia quae obscura sunt, hominum coniecturae conceditur. sed hoc in maioribus. de paruulis autem quid respondeamus, edissere, si poenis tantis nulla in eis sunt punienda paetatibus examinanda iustitia. De ingeniorum uero diuersitate quid dicam? quae quidem in paruulis latet, sed ab ipsis exordiis naturalibus ductum apparet in grandibus, quorum nonnulli tam tardi et obliuiosi sunt, ut ne prima quidem discere litterarum elementa potuerint,
Abbreviated transcription (Latin):
uenio. Non solum eas penas dico quas habet post
hanc uitam illa damnatio. quo necesse ẽ: trahantur.
si de corpore exierint sine xp̃ianȩ gr̃ȩ sacram̃to. sed
cas ipsas quȩ in hac uita dolentib nobis u̾santur
ante oculos. quas enumerare si uelim. prius tempus
qũa exempla deficiunt. Languescunt egritudinib tor¬
quent᷑ dolorib. fame et siti cruciantur. debilitantur
membris. priuantur sensib. uexantur ab spiritib
immundis. Demonstrandum ẽ utiq quomodo ista
sine ulla sua mala causa iuste patiantur. Non enim
dici fas est. aut ista ignorante dõ fieri. aut eũ ñ posse
resistere facientib. aut iniuste ista uł facere uł per¬
mitt̾e. Nũquid nã sic̃ animalia irrationabilia.
recte dicimꝰ in usus dari naturis excellentiorib. et¬
si uiciosis. sic̃ aꝑtissime in euangłio uidemꝰ porcos
ad usum desideratũ concessos ẽẽ demonib. hoc et de

Expanded text:
uenio, non solum eas poenas dico, quas habet post uenio, non solum eas poenas dico, quas habet post hanc uitam illa damnatio, quo necesse est trahantur, si de corpore exierint sine Christianae gratiae sacramento, sed eas ipsas, quae in hac uita dolentibus nobis uersantur ante oculos, quas enumerare si uelim, prius tempus quam exempla deficiunt. languescunt aegritudinibus, torquentur doloribus, fame et siti cruciantur, debilitantur membris, priuantur sensibus, uexantur ab inmundis spiritibus. demonstrandum est utique, quo modo ista sine ulla sua mala causa iuste patiantur. non enim dici fas est aut ista ignorante. deo fieri aut eum non posse resistere facientibus aut iniuste ista uel facere uel permittere. num quidnam, sicut animalia inrationabilia recte dicimus in usus dari naturis excellentioribus > etsi uitiosis, sicut apertissime in euangelio uidemus porcos ad usum desideratum concessos esse daemonibus, hoc et de
Abbreviated transcription (Latin):
mio suo semina confouere: quia sator immunda
ea ꝑiccerit manu. elegantissima similitudo ẽ. quã
et ante quam legerem. nullas in obiectio ista de ad¬
ulterinis fetib in hac questione faciebat angustiaᷤ.
generaliter intuenti multa bona dm̃ facere: etiam
de nr̃is malis nr̃isq peccatis. Animalis autẽ cuiꝰ¬
cunq creatio si habeat pium prudentemq consi¬
deratorẽ: ineffabilem laudem creatori excitat. Quã¬
tomagis creatio ñ cuiusubet animalis. s hominis:
Si aut̃ causa creandi querit᷑. nulla citiꝰ & meliꝰ respõ
det᷑: nisi quia om̃is creatura di bona ẽ. Et quid aig¬
nius quã ut bona faciat bonus ds. que nemo potest
facere nisi ds: Hec et alia quȩ possum. sic̃ possum dico
adu̾sus eos qui hanc opinionẽ qua creduntur anime
sicut illa una singulis fieri labefactare conantur.S:
cum ad penas uentum ẽ. paruulorũ. magnis in cre¬
de coartor angustuis: nec quid respondeam ꝓrsus in¬

Expanded text:
mio suo semina confovere, quia sator immunda mio suo semina confovere, quia sator immunda ea projecerit manu; elegantissima similitudo est. Quam et antequam legerem nullas mihi objectio ista de adulterinis foetibus in hac quaestione faciebat angustias, generaliter intuenti multa bona Deum facere, etiam de nostris malis nostrisque peccatis. Animalis autem cujuscumque creatio, si habeat pium prudentemque consideratorem, ineffabilem laudem Creatori excitat; quanto magis creatio non cujuslibet animalis, sed hominis? Si autem causa creandi quaeridetur, nisi quia. omnis creatura dei bona est; et quid dignius, quam ut bona faciat bonus deus, quae nemo potest facere nisi deus? Haec et alia, quae possum, sicut possum, dico aduersus eos, qui hanc opinionem, qua creduntur animae sicut illa una singulis fieri, labefactare conantur. sed cum ad poenas uentum est paruulorum, magnis, mihi crede, coartor angustiis nec, quid respondeam, prorsus in
Abbreviated transcription (Latin):
minis ortu et occasu. cuius temporalis uita breuius
ꝓductiꝰue ñ tendit᷑. quã ds dispositor tempoꝵ. no¬
uit uniu̾sitatis moderamim consonare: Id etiam
qd aiunt om̃e qd̵ in tempore cepit eẽ immortale ẽe
ñ posse qͥa om̃ia orta occidunt. et aucta senescunt.
ut eo mͦ credi cogant animum humanum ideo ẽẽ
immortalem. qͦd ante omnia tempora sit creatus. ñ
mouet fidem nr̃am. Ut enim alia taceam.cepit esse
in tempore immortalitas carnis xp̃i: quȩ tam̃ ĩa ñ
e calumniari. qͦd dm̃ dare animas adulterinis con¬
ceptib uideatur indignum. unde conantur astru¬
ere meritis gestȩ ante carnẽ uitȩ animas quasi ad
ergastula huimodi iuste posse ꝑduci. ñ me mouet.
multa cogitantem quib hȩc possit calumnia refuta¬
ri. Et qͦd ipse respondisti ñ ẽẽ uicium sementis in
tritico qͦd furto dicitur ẽẽ sublatum.s. in eo qui fru¬
menta furatus est. nec iccirco t̾ram ñ debuisse gre¬

Expanded text:
minis ortu et occasu, cuius temporalis uita breuius minis ortu et occasu, cuius temporalis uita breuius productiusue non tenditur, quam deus dispositor temporum nouit uniuersitatis moderamini consonare! Id etiam, quod aiunt omne, quod in tempore coepit esse, inmortale esse non posse, quia omnia orta occidunt et aucta senescunt\', ut eo modo credi cogant animum humanum ideo esse inmortalem, quod ante omnia tempora sit creatus, non mouet fidem nin tempore immortalitas carnis Christi, quae tamen jamae calumniari, quod Deum dare animas adulterinis conceptibus videatur indignum, unde conantur adstruere meritis gestae ante carnem vitae animas quasi ad ergastula hujus mundi juste posse perduci, non me movet multa cogitantem, quibus haec possit calumnia refutari. Et quod ipse respondisti, non esse vitium sementis in tritico quod furto dicitur esse sublatum, sed in eo qui frumenta furatus est; nec idcirco terram non debuisse gre
Abbreviated transcription (Latin):
frustra ꝑ ꝓpħam qui hȩc diuinitus inspirata didicerat.
dictum est deo qui ꝓfert numerose scłm. Unde musi¬
ca id est scientia. sensusue modulandi. ad admonitio¬
ne magnȩ rei.etiam mortalib rationales habentib
animas: di largitate concessa ẽ. Unde si homo faci¬
endi artifex carminis nouit quas quib moras uo¬
cib tribuat. ut illud qͦd canitur decedentib ac suc¬
cedentib sonis pulcherrime currat & transeat. qͣn¬
tomagis ds cuius sapientia ꝑ quã fecit om̃ia. longe
om̃ib artib p̃ferenda ẽ. nulla in naturis nascentib
& occidentib tempoꝵ spacia. quȩ tanquã sillabe ac
u̾ba ad particulas huiꝰ scłi ꝑtinent. in hoc labentiũ
rerũ tanquã mirabili cantico. uł breuius. uł ꝑduc¬
tius. quã modulatio p̃cognita et p̃finita deposcit. p̃¬
terire ꝑmittit: Hoc cum etiã de arboris folio dixerum
& de nr̃oꝵ numero capilloꝵ. quantomagis de ho¬

Expanded text:
frustra per prophetam, qui haec diuinitus inspirata didicerat, frustra per prophetam, qui haec diuinitus inspirata didicerat, dictum est de deo: Qui profert numerose saeculum. unde musica, id est scientia sensusue. modulandi ad admonitionem magnae rei etiam mortalibus rationales habentibus animas dei largitate concessa est. unde si homo faciendi artifex carminis nouit, quas quibus moras uocibus tribuat, ut illud, quod canitur, decedentibus ac succedentibus sonis pulcherrime currat et transeat, quanto magis deus, cuius sapientia, per quam fecit omnia, longe omnibus artibus praeferenda est, nulla in naturis nascentibus et occidentibus temporum spatia, quae tamquam syllabae ac uerba ad particulas huius saeculi pertinent, in hoc labentium rerum tamquam mirabili cantico uel breuius uel productius, quam modulatio praecognita et praefinita deposcit, praeterire permittit! hoc cum etiam de arboris folio dixerim et de nostrorum numero capillorum, quanto magis de ho
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc & ñc facit. ñ instituendo quod ñ erat: s multipli¬
cando qͦd erat. Unde et illud uerum ẽ. qͦd a reb que
ñ erant instituendis requieuit. et hoc uerum ẽ: qd̾
ñ solũ gubernando quȩ fecit. uerum etiã aliquid
ñ qͦd nondũ.s: qd iam creauerat. numerosiꝰ creando
usq ñc oꝑatur. Hł sic gͦ. uł alio mͦ quolibet eximꝰ ab
eo qͦd nobis obicitur de requie di ab oꝑib suis. ne ꝓp¬
terea ñ credamꝰ nunc usq fieri animas nouas. ñ ex
illa una. s sic̃ illã una. Nam qͦd dr̃. quare facit ani¬
mas eis qͦs nouit cito morituros: possumꝰ respondere
parentum hinc peccata uł conuinci. uł flagellari:
possumꝰ etiã recte illiꝰ moderationi ista relinquere
quẽ scimꝰ om̃ib generalit̃ transeuntib reb. ubi sũt
etiam animaliũ ortus & obitus. cursum ornatissimũ
atq ordinatissimũ dare: s: nos ista sentire ñ posse. que
si sentiremꝰ delectatione ineffabili mulcerem᷑. Non enĩ

Expanded text:
hoc et nunc facit non instituendo, quod non erat, sed multiplicando, quod erat. unde et illud uerum . est, quod a rebus, quae non erant, instituendis requieuit, et hoc uerum est, quod non solum gubernando, quae fecit, uerum etiam aliquid, non quod nondum sed quod iam creauerat, numerosius creando usque nunc operatur. uel sic ergo uel alio quolibet modo eximus ab eo, quod nobis obicitur de requie dei ab operibus suis, ne propterea non credamus nunc usque fieri animas nouas non ex illa una sed sicut illam unam. Nam quod dicitur: \'Quare facit animas. eis, quos nouit cito morituros?\' possumus respondere parentum hinc peccata uel conuinci uel flagellari. possumus etiam recte illius moderationi ista relinquere, quem scimus omnibus temporaliter transeuntibus rebus, ubi sunt etiam animalium ortus et obitus, cursum ornatissimum atque ordinatissimum dare, sed nos ista sentire non posse, quae si sentiremus, delectatione ineffabili mulceremur. non enim
Abbreviated transcription (Latin):
fluctib interiret. qui d̃ĩ popło transituro liberando¬
q patuerunt. Quid gͦ ꝓfitetur ab adulterio se nolle
mutare: qͦmͦ ꝑ mare rubrũ ducetur. cũ ab egẏpto ad¬
huc recuser abscedere: Deinde ñ attendunt in ea le¬
ge q̃ post transitũ maris rubri illi popłõ ẽ data pͥ¬

Expanded text:
fluctibus interiret, qui dei populo transituro liberandofluctibus interiret, qui dei populo transituro liberandoque patuerunt. qui ergo profitetur ab adulterio se nolle mutare, quomodo per mare rubrum ducetur, cum ab Aegypto adhuc recuset abscedere? deinde non adtendunt in ea lege, quae post transitum maris rubri illi populo data
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde et in epła que ad hebreoᷤᷤ inscribit᷑. cũ eoꝵ qͥ bap¬
tirant᷑ cõmemoraret᷑: ita posita ẽ ibi penitentia. a
mortuis oꝑib. Sic enĩ dicit. Ideo remittentes initi
xp̃i u̾bũ in consũmationẽ respiciamꝰ. ñ iterũ iacien¬
tes fundam̃tũ penitentiȩ a mortuis oꝑib. et fidei in
dm. lauachri doctrinȩ: impositionis manuũ. resur¬
rectionis etiã mortuoꝵ: & iudicii et̃mi. Hȩc gͥ om̃ia ꝑti.¬
nere ad initia neophitoꝵ satis aꝑteq scͥptura testatur.
Qd ẽ aut̃ a mortiuis oꝑib penitentia. nisi ab his q̃ opor¬
tet mortificari ut uiuamꝰ:Quȩ si adult̾ia fornicationes¬
q: ñ st̃. qͥd iam int̾ oꝑa mortua nominandũ ẽ: Sic aut̃
ñ sufficit ꝓfessio recessionis a talib. nͥ etiã lauachro re¬
gen̾ationis cuncta pret̾ita q̃ uelut ꝑsequunt᷑ peccata
deleant᷑. sicut ñ suffecit isrłicis recedere ab egypto. nͥ
ea que insequebat᷑ hostiũ multitudo. eiusdẽ maris

Expanded text:
e et in Epistola quae ad Hebraeos inscribitur, cum eorum qui baptizantur commemorarentur initia, posita est ibi poenitentia a mortuis operibus. Sic enim dicit: Ideo remittentes initia Christi verbum, in consummationem respiciamus, non iterum jacientes fundamentum poenitentiae a mortuis operibus, et fidei in Deum, lavacri doctrinae, impositionis manuum, resurrectionis etiam mortuorum et iudicii aeterni. haec igitur omnia pertinere ad initia neophytorum satis aperteque scriptura testatur. quid est autem a mortuis operibus paenitentia nisi ab his, quae oportet mortificari, ut uiuamus? quae si adulteria fornicationesque non sunt, quid iam inter opera mortua nominandum est? sic autem non sufficit professio recessionis a talibus, nisi etiam lauacro regenerationis cuncta praeterita, quae uelut persequuntur, peccata deleantur, sicut non sufficit Israhelitis recedere ab Aegypto, nisi ea quae insequebatur hostium multitudo eiusdem maris
Abbreviated transcription (Latin):
morant¬
dixisse apłm paulum. nichil me dixi scire in uobis
nisi iħm xp̃m. et hunc crucifixum. qͦd illi putanti¬
ta dictum. tanquã nichil aliud ẽẽt insinuatum eis.
ut pͥmitus crederent. ac deinde baptirati. qͥcqͥd ad
uitã moresq ꝑtinet discerent. Hoc inquiunt apło
satis suꝑq sufficit. qui eis dixit qͦd & si multos peda¬
gogos haberent in xp̃o.s: ñ multos patres quia in
euangłiũ genuit quãuis grãs agat qͦd neminẽ ipsoꝵ
baptitauerit. nisi gaium & crispum. et stephane do¬
mũ nichil eos amplius docuit quã. xp̃m crucifixũ.
qͥd si dicat aliquis nec resurrexisse xp̃m eos audisse.
quando ꝑ euangłium geniti sunt: Unde est gͥ qͦd
eis dicit. tradidi enĩ uob̾ in pͥmis qͥa xp̃c mortiuꝰ ẽ. scd̾m

Expanded text:
morantdixisse apostolum Paulum: nihil me dixi scire in uobis, nisi Iesum Christum et hunc crucifixum. quod illi putant ita dictum, tamquam nihil aliud eis insinuatum esset, ut primitus crederent ac deinde baptizati quidquid ad uitam moresque pertinet discerent. hoc, inquiunt, apostolo satis superque suffecit, qui eis dixit, quod et si multos paedagogos haberent in Christo, sed non multos patres, quia eoeuangelium genuit, quamuis gratias agat, quod neminem ipsorum baptizauerit nisi Crimum , nihil eos amplius docuit quam Christum crucifixum; quid si dicat aliquis, nec resurrexisse Christum eos audisse, quando per Evangelium geniti sunt? Unde est igitur quod eis dicit, Tradidi enim vobis in primis, quia Christus m
Abbreviated transcription (Latin):
carcerem trudi. Illam uͦ opimonem. quod ex una fiant
om̃s anime. nec discutere uolo nisi necesse sit. Atq ut¬
nam ista de qua nunc agimꝰ. si uera ẽ. sic abs te defen¬
datur. ut hoc necesse iam ñ sit. Quamuis autem desi¬
derem. rogem. uotis ardentibus exoptem et expectem
ut ꝑte michi dñs huius huius rei auferat ignorans¬
am tam̃ si quod absit minime meruero patientiai
mnͥ petam a dño do nr̃o: in quem sic credimus. ut all¬
qua nobis ñ aꝑiri etiam pulsantib. nullomͦ aduisus
cum murmurare debeamus. Meminerimꝰ ipsis aplis
dictum multa habeo uobis dicere s: ñ potestis portare
modo. Inhis quantum ad me attinet etiam hoc de¬
putem. nec qui hoc sciam me indigner indignum.
ne hoc ipso etiam conuincar indignior. Multa enum
alia similit̃ nescio que commemorare. uł numerart
ñ possum

Expanded text:
carcerem trudi. illam uero opinionem, quod ex una fiant carcerem trudi. illam uero opinionem, quod ex una fiant omnes animae, nec discutere uolo, nisi necesse sit, atque utinam ista, de qua nunc agimus, si uera est, sic abs te defendatur, ut hoc necesse iam non sit. Quamuis autem desiderem, rogem, uotis ardentibus exoptem et expectem, ut per te mihi dominus huius rei auferat ignorantiam. tamen, si, quod absit, minime meruero, patientiam mihi petam a domino deo nostro, in quem sic credimus, ut aliqua nobis non aperiri etiam pulsantibus nullo modo aduersus eum murmurare debeamus. meminerimus ipsis apostolis dictum: Multa habeo uobis dicere, sed non potestis illa portare modo. in his, quantum ad me adtinet, etiam hoc deputem nec, qui hoc sciam, me indigner indignum. ne hoc ipso etiam conuincar indignior. multa enim alia similiter nescio, quae commemorare uel numerare non possum
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc quidem recte: ueracit᷑. optime. qͦd gr̃a xp̃i liberat
a reatu peccatorum pusillos cum magnis.s: in alias¬
ꝑiore uita peccare animas. et inde p̃cipitari in cas¬
ceres carneos ñ credo. ñ acquiesco. ñ consentio. Orimo
qm̃ ꝑnescio quos circuitus id agunt isti. ut post nesci¬
o quanta uolumina scłoꝵ. iterum ad istam sarcinã
corruptibilis carnis et supplicia pendenda redeun¬
dum sit. Qua opimone quid horribilius cogitari pos¬
sit ignoro. Deinde quis tandem iustus defunctus est
de quo ñ si isti uera dicunt solliciti ẽe debeamus. ne
in sinu abrahe peccans inflaminas illius diuitis de¬
iciatur: Cur enim ñ et post hoc corpus peccari possit.
si et ante potuit: Postremo longe aliud ẽ. in adam
peccasse. unde dicit apłs. in quo om̃s peccauerunt. et
aliua est extra adam nescio ubi peccasse: et ideo in ada
id est in carne que exadam ꝓpagata ẽ: tanquam in

Expanded text:
hoc quidem recte, ueraciter, optime, quod gratia Christi liberat hoc quidem recte, ueraciter, optime, quod gratia Christi liberat a reatu peccatorum pusillos cum magnis. sed in alia superiore uita peccare animas et inde praecipitari in carceres carneos non credo, non adquiesco, non consentio: primo quoniam per nescio quos circuitus id agunt isti, ut post nescio quanta uolumina saeculorum iterum ad istam sarcinam corruptibilis carnis et supplicia pendenda redeundum sit, qua opinione quid horribilius cogitari possit, ignoro; deinde quis tandem iustus defunctus est, de quo non, si isti uera dicunt, solliciti esse debeamus, ne in sinu Abrahae peccans in flammas illius diuitis deiciatur? cur enim non et post hoc corpus peccari possit, si et ante potuit? postremo longe aliud est in Adam peccasse, unde dicit apostolus: In quo omnes peccauerunt, et aliud est extra Adam nescio ubi peccasse et ideo in Adam, id est in carnem, quae ex Adam propagata est, tamquam in
Abbreviated transcription (Latin):
coneris eruere: Nam licet nemo faciat optando. ut
uerum sit qͦd uerum ñ ẽ: tam̃ si fieri posset optarem
ut hec sententia uera eẽt. sicut opto. ut si uera ẽ. abs
te liquidissime atq inuictissime defendatur. Hec
autẽ difficultas etiam illos sequitur. qui iam existen¬
tes alibi animas et abinitio diuinorũ oꝑum p̃para¬
tas a do muti opinantur incorpora. Nam et ab his
hoc idem queritur. si anime inculpate obedient̃ ue¬
niunt quo mittuntur.cur in paruulis si ñ baptitati
uitam istam fimerint puniuntur. Eadem prorsus in
utraq sententia difficultas ẽ. Inli sibi uidentur de hac
facilius exire questione. qui animas asseuerant pro
meritis uite prioris singulas singłis corporib impli¬
cari. hoc enim putant ẽẽ in adam mori. in carne scili¬
cet que ꝑpagata est ex adam supplicia pendere.a quo
reatu inquiunt gr̃a xp̃i liberat pusillos cum magus

Expanded text:
coneris eruere. nam licet nemo faciat optando, ut coneris eruere. nam licet nemo faciat optando, ut uerum sit, quod uerum non est, tamen, si fieri posset, optarem, ut haec sententia uera esset, sicut opto, ut. si uera est, abs te liquidissime atque inuictissime defendatur. Haec autem difficultas etiam illos sequitur, qui iam existentes alibi animas et ab initio diuinorum operum praeparatas a deo mitti opinantur in corpora. nam et ab his hoc idem quaeritur: si animae inculpatae oboedienter ueniunt, quo mittuntur, cur in paruulis, si non baptizati uitam istam finieriut, puniuntur? eadem prorsus in utraque sententia difficultas est. illi sibi uidentur de hac facilius exire quaestione, qui animas adseuerant pro meritis uitae prioris singulas singulis corporibus implicari. hoc enim putant esse in Adam mori, in carne scilicet, quae propagata est ex Adam. supplicia pendere, a quo reatu, inquiunt, gratia Christi liberat pusillos cum magnis.
Abbreviated transcription (Latin):
fieri. priusqua aliquid eẽt. Sicut gͦ iam existens crea¬
tur in nouatione iusticie: sic iam existens fingitur con¬
firmatione doctrine. Nec illud quod in eccłiaste scͥp¬
tum ẽ. et tunc conu̾tet᷑ in t̾ram puluis sicut fuit. et
sp̃c reuertetur ad dum qui dedit illum. istam confir¬
mat sententiam qua ẽẽ uolumꝰ nr̃am. Plus enĩ hoc
suffragatur eis: qui ex una putant om̃s eẽ animas. Nã
sicut conu̾tit᷑ inquiunt puluis in t̾ram sicut fuit. et
tam̃ caro de qua hoc dictum ẽ. ad hominem ñ reu̾ti¬
tur ex quo ꝓpagata ẽ. s. ad t̾ram unde primꝰ homo
factus est: sic et sp̃e ex illius unius sp̃ũ ꝓpagatus.
ñ tam̃ ad eum reuertitur. s. ad dñm a quo illi datus
ẽ. Uerum quia hoc testimonium ita ꝓ istis sonat. ut
ñ om̃im huic opinioni quã defendi uolo uideatur
ẽẽ contrarium admonendam tantũ credidi pruden¬
tiam tuam. ne talib testimonus ex his angustus me

Expanded text:
fieri, priusquam aliquid esset. sicut ergo iam existens creafieri, priusquam aliquid esset. sicut ergo iam existens creatur innouatione iustitiae, sic iam existens fingitur conformatione doctrinae. nec illud, quod in ecclesiaste scriptum est: Tunc conuertetur in terram puluis, sicut fuit, et spiritus reuertetur ad dominum, qui dedit illum, istam confirmat sententiam, quam esse uolumus nostram; plus enim hoc suffragatur eis, qui ex una putant omnes esse animas. nam sicut conuertitur, inquiunt, puluis in terram, sicut fuit, et tamen caro, de qua hoc dictum est, ad hominem non reuertitur, ex quo propagata est, sed ad terram, unde primus homo factus est, sic et spiritus ex illius unius spiritu propagatus non tamen ad eum reuertitur sed ad dominum, a quo illi datus est. uerum quia hoc testimonium ita pro istis sonat. ut non omni modo huic opinioni, quam defendi uolo, uideatur esse contrarium, admonendam tantum credidi prudentiam tuam, ne talibus testimoniis ex his angustiis me
Abbreviated transcription (Latin):
tur. baptirandi offerrentur et mortui. Que cumita sit̃.
querenda causa ẽ. atq reddenda. quare damnentur
animȩ quȩ noue creantur singlis quibq nascentib
si p̃ter xp̃i sacramentum paruuli moriantur. Dam¬
nari enim eas sisic de corpore exierint: et sc̃a scͥptura
et scã est testis eccłia. Unde illa de animarum nouaꝵ
creatione sententia. si hanc fidem fundatissimã ñ oꝑ¬
pugnat sit et mea: si oppugnat ñ sit et tua. Nolo mͥ
dicatur ꝓ hac sententia debere accipi qͦd scͥptum ẽ: qͥ
finxit sp̃m hominis in ipso. et qui finxit singillatim
corda eorum. Auquid fortissimũ atq inuictissimum
requirendũ ẽ. qͦd nos ñ cogat dm credere ullarum
animarum sine culpa aliqua damnatorem.Nam
uł tantundem ualet. uł plus est forsitan creare quã
fingere: & tamen scriptum ẽ. Cor mundũ crea in me
ads. Nec idco putari potest anima hoc loco optare se

Expanded text:
tur, baptizandi offerrentur et mortui. Quae cum ita sint, tur, baptizandi offerrentur et mortui. Quae cum ita sint, quaerenda causa atque reddenda est, quare damnentur animae, quae nouae creantur singulis quibusque nascentibus, si praeter Christi sacramentum paruuli moriantur. damnari enim eas, si sic de corpore exierint. et sancta scriptura et sancta est testis ecclesia. unde illa de animarum nouarum creatione sententia, si hanc fidem fundatissimam non oppugnat, sit et mea, si oppugnat, non sit et tua. Nolo mihi dicatur pro hac sententia debere accipi, quod scriptum est: Qui finxit spiritum hominis in ipso et: Qui finxit singillatim corda eorum. aliquid fortissimum atque inuictissimum requirendum est, quod nos non cogat deum credere ullarum animarum sine culpa aliqua damnatorem. nam uel tantundem ualet uel plus est forsitan creare quam fingere et tamen scriptum est: Cor mundum crea in me, deus. nec ideo putari potest anima hoc loco optare se
Abbreviated transcription (Latin):
rectionẽ iudicii: Quȩ sententia priusquam refellat᷑.
ipsa nouitate iam displicet. Deinde quis ferat. si cre¬
dant se illi qui ad baptismum eum suis paruulis cur¬
runt. ꝓpt̾ carnes eorum ñ ꝓpt̃ animas currere: Beatꝰ
quidem cypͥanus ñ aliqͦd decretum condens nouum.
s eccłie fidem firmissimam seruans. ad corrigendum
eos qui putabant ante octauum diem natiuitatis ñ
ẽe paruulum baptirandũ. ñ carnẽ s animam dixit
ñ ẽe ꝑdendam. & mox natum rite baptirari posse cũ
suis quibusdam coep̃is censuit. S: contra cypriam
aliquã opinionem ubi quod uidendum fuit fortasse
ñ uidit. sentiat quisq quodlibet. tantum contra a¬
psicam manifestissimam fidem nemo sentiat. qui ex
uniꝰ̃ delicto om̃s in condemnationem duci p̃dicat. Ex
uiuificant᷑. Contra eccłiȩ fundatissimũ morem nemo
sentiat. ubi ad baptismum si ꝓpt̃ sola corpora currere¬

Expanded text:
rectionem iudicii? quae sententia, priusquam refellatur, rectionem iudicii? quae sententia, priusquam refellatur, ipsa nouitate iam displicet. deinde quis ferat, si credant se illi, qui ad baptismum cum suis paruulis currunt, propter. carnes eorum non propter animas currere? beatus quidem Cyprianus non aliquod decretum condens nouum sed ecclesiae fidem firmissimam seruans ad corrigendos eos, qui putabant ante octauum diem natiuitatis non esse paruulum baptizandum, non carnem sed animam dixit non esse perdendam et mox natum rite baptizari posse cum suis quibusdam coepiscopis censuit. Sed contra Cypriani aliquam opinionem, ubi. quod uidendum fuit. fortasse non uidit, sentiat quisque, quod libet; tantum contra apostolicam manifestissimam fidem nemo sentiat, qui ex unius delicto omnes in condemnationem duci praedicat. ex uiuificantur; contra ecclesiae fundatissimum morem nemo sentiat, ubi ad baptismum si propter paruulorum sola corpora currere
Abbreviated transcription (Latin):
tus sum. quia ueniet hora quando om̃s qui in mo¬
numentis sunt audient uocem eius. & ꝓcedent qui
bona fecerunt in resurrectionẽ uite:Ipsa ẽ.de qua
dicitur. et ꝑ unum hominẽ resurrectio mortuorum:
ipsa est qua in xp̃o om̃s unuficabuntur. Qui aut̃
male egerunt in resurrectionem iudicu. Quid hic
gͦ de illis infantib intelligendum ẽ. qui priusquam
possent agere uł bene uł male: sine baptismo corpore
exuti sunt: Nichil hic de talib dictum ẽ: S si caro
eorum ideo ñ resurget. quia nec boni aliquid fece¬
runt nec mali: nec illorum resurrectura ẽ qͥ ꝑcepta
baptismi gr̃a in illa ętate defuncti sunt. in qua nicħ
bene uł male agere potuerunt. Si aut̃ illi int scõs
resurgent. id est int̃ eos qui bene egerunt. int̃ quos
et illi resurrecturi sunt. nisi int̃ eos qui male egerũt.
ne aliquas humanas animas credamus corpora sua
ñ recepturas. siue in resurrectionẽ uitȩ: siue in resur¬

Expanded text:
tus sum. quia ueniet hora, quando omnes, qui sunt in motus sum. quia ueniet hora, quando omnes, qui sunt in monumentis, audient uocem eius et procedent, qui bona fecerunt. in rdicitur, et per unum hominem resurrectio mortuorum; ipsa est qua in Christo omnes vivificabuntur: qui autem male egerunt, in resurrectionem judicii. Quid hic ergo de illis infantibus intelligendum est, qui priusquam possent agere vel bene vel male, sine Baexuti sunt? nihil hic de talibus dictum est. sed si caro eorum ideo non resurget, quia nec boni aliquid egerunt nec mali, nec illorum resurrectura est, qui percepta baptismi gratia in illa aetate defuncti sunt, in qua nihil bene uel male agere potuerunt. si autem illi inter sanctos resurgent, id est inter eos, qui bene egerunt, inter quos et illi resurrecturi, sunt nisi inter eos, qui male egerunt, ne aliquas humanas animas credamus corpora sua non recepturas siue in resurrectionem uitae siue in resur
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ igitur damnationis in paruulos causam re-¬
quiro. quia neq animarũ. si noue fiunt singulis
singule uideo ẽẽ ullum in illa etate peccatum. nec
a do damnari aliquam credo. quam uidet nullum
habere peccatũ. An forte dicendum ẽ. in paruulo car¬
nem solam ẽẽ peccati. nouam uͦ illi animam fieri. qua
scđm di p̃cepta uiuente in adiutorio gr̃e xp̃i. et ipsi
carni edomite: ac subiugate possit incorruptionis
meritum comparari: S quia in paruulo anima
nondum id agere potest. nisi xp̃i acceꝑit sacramen¬
tum: ꝑ hanc gr̃am carni eiꝰ acquiritur qͦd illiꝰ moribꝰ
nondum potuit.Si autẽ sine illo sacramento ani¬
ma par uuli exierit: ipsa quidem in et̾na uita erit.
unde eam nullũ peccatum potuit separare: caro
uͦ eius ñ resurget in xp̃o. ñ ꝑcepto ante mortẽ illiꝰ
sacram̃to. Hanc opimonem nunquã audiui. nun¬
quã legi. s plane audiui et credidi ꝓpt̃ qͦd et loquu¬

Expanded text:
huius igitur damnationis in paruulos causam rehuius igitur damnationis in paruulos causam requiro, quia neque animarum, si nouae fiunt singulis singulae, uideo esse ullum in illa aetate peccatum nec a deo damnari aliquam credo, quam uidet nullum habere peccatum. An forte dicendum est in paruulo carnem solam esse peccati, nouam uero illi animam fieri, qua secundum dei praecepta uiuente in adiutorio gratiae Christi et ipsi carni edomitae ac subiugatae possit incorruptionis meritum comparari? sed quia in paruulo anima nondum id agere potest, si Christi acceperit sacramentum, per hanc gratiam carni eius adquiritur, quod illius moribus nondum potuit, si autem sine illo sacramento anima paruuli exierit, ipsa quidem in aeterna uita erit, unde eam nullum peccatum potuit separare, caro uero eius non resurget in Christo non percepto ante mortem illius sacramento? Hanc opinionem numquam audiui, numquam legi, sed plane audiui et credidi, propter quod et locu
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ñ nisi in xp̃o uiuificabuntur. Ac ꝑ hoc quisquis
ñ dixerit quenquam resurrectione mortuoꝵ iuui¬
ficari ñ posse nisi in xp̃o. tanquã pestis communis
fidi detestandus ẽ. Item quisquis dixerit qͦd in
xp̃o uiuificabuntur etiã paruuli qui sine sacram̃ti¬
eius participacione de uita exeunt. hic ꝓfecto et con¬
tra apłicam p̾dicationem uenit. et totam condem¬
nat eccłiam. ubi ꝓpterea cum baptirandis paruulis
festinatur et curritur. quia sine dubio creditur ali¬
t̃ eos in xp̃o uiuificari omnino ñ posse: Qui autem
ñ uiuificatur in xp̃o. restat ut in eadem damna¬
tione maneat de qua dicit apłs. ꝑunius delictum
in om̃s homines ad condemnationem. Cui delicto
obnoxios paruulos nasci. et om̃is credit eccłia. et
ipse iam contra iouinianũ disputans et exponens
ionam ꝓph̾am sicut paulo ante commemoraui. fide
ueracissima definisti. credo et in alus locis opuscu¬
lorum tuoꝵ. que uł ñ legi. uł in p̃sentia ñ recordor.

Expanded text:
isto vivificabuntur. Ac per hoc, quisquis nobis dixerit quemquam in resurrectione mortuorum vivificari posse nisi in Christo; tanquam pestis communis fidei detestandus est. Item quisquis dixerit quod in Christo vivificabuntur etiam parvuli qui sine Sacrameius participatione de uita exeunt, hic profecto et contra apostoli praedicationem uenit et totam condemnat ecclesiam, ubi propterea cum baptizandis paruulis festinatur et curritur, quia sine dubio creditur aliter eos in Christo uiuificari omnino non posse. qui autem non uiuificantur in Christo, restat, ut in ea condemnatione maneant, de qua dicit apostolus: Per unius delictum in omnes homines ad condemnationem. cui delicto obnoxios paruulos nasci et omnis credit ecclesia et ipse iam contra Iouinianum disputans et exponens Ionam prophetam, sicut paulo ante commemoraui, fide ueracissima definisti, credo et in aliis locis opusculorum tuorum, quae uel non legi uel in praesentia non recordor.
Abbreviated transcription (Latin):
fecto q̃m d̾m nemo hominũ uidit unqua. nec pa¬
trem quisqũa putandus est uidisse nec filium se¬
cundum quod ds ẽ. et filius. et cum parre unꝰ as
Nam scam id quod homo ẽ. utiq in t̾ra uisus est. et
cum hominib conusatus est.S. magna questio est
quomꝰ ñ sit contrarium. quia tot antiqui uidert
m. si dm nemo uidit unquã. que nemo hominũ
uidit nec uidere potest. Uicies quam difficilem
in ꝓposueris questionem. unde me aliquia ꝓlixe
copioseq scribere uoluisti. ex occasione breuis eple
meȩ que tibi uisa est diligentius et uberuis expli¬
canda. Nisne gͦ attendere que apud alios interin
comꝑi diuinarum scripturarum egregios tracta¬
tores quid de uisione di senserint. ne forte sufficial
desiderio tuo. quamuis ea forsitan noueris: Pauea
gͦ ista attende si placet. Cum euangłium exponens
beatus ambrosius mediolanensis ep̃c uenisset ad

Expanded text:
rofecto, quoniam deum nemo hominum uidit umquam, nec parofecto, quoniam deum nemo hominum uidit umquam, nec patrem quisquam putandus est uidisse nec filium, secundum quod deus est filius et cum patre unus deus; nam secundum id, quod homo est, utique in terra uisus est et cum hominibus conuersatus est. Sed magna quaestio est, quo modo non sit contrarium, quia tot antiqui uiderunt deum, si deum nemo uidit umquam, quem nemo hominum uidit nec uidere potest. uides, quam difficilem mihi proposueris quaestionem, unde me aliquid prolixe copioseque scribere uoluisti ex occasione breuis epistulae meae, quae tibi uisa est diligentius et uberius explicanda. uisne ergo adtendere, quae apud alios interim comperi diuinarum scripturarum egregios tractatores, quid de uisione dei senserint, ne forte sufficiant desiderio tuo, quamuis ea forsitan noueris? pauca ergo ista adtende, si placet. cum euangelium exponens beatus Ambrosius, Mediolanensis episcopus, uenisset ad
Abbreviated transcription (Latin):
suros dm. a diabolo quoq ipso dm uisum putant.
sic accipientes quod scriptum ẽ in libro iob uenisse
cum angłis et diabolum in conspectu di: ut iam et
illud ueniat in questionem. quom dictum sit bea¬
ti mundo corde: quia ipsi dm uidebunt. & illud
pacem sectamini cũ om̃ib et scĩficationẽ. sine qua
nemo poterit uidere dm. Multum enĩ miror sieo
usq ꝓgrediunt᷑ qui existimant impios uisuros
d̃m. et a diabolo uisum dm. ut eos et mundo ẽe cor
de. et pacem ac sc̃ificationẽ cum om̃ib sectari asse¬
uerent. Nam quod dñs ait. qui me uidet. uidet et
patrem. potest paulo attentius consideratũ ñ uide¬
ri ẽẽ contrarium ei qui dixit. d̾m nemo uidit un¬
quã. Neq enim dixit quia me uidistis. uidistis et
patrem .s. dicendo qui me uidet uidet et patrem.s¬
stendere uoluit unitatẽ sustantie patͥs et filii. ne
uerum dictum ẽ. qui me uidet uidet et patrem ꝓ¬

Expanded text:
suros deum a diabolo quoque ipso deum uisum putant suros deum a diabolo quoque ipso deum uisum putant sic accipientes, quod scriptum est in libro Iob uenisse cum angelis et diabolum, in conspectu dei, ut iam et illud ueniat in quaestionem, quomodo dictum sit: Beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt, et illud: Pacem sectamini cum omnibus et sanctificationem, sine qua nemo poterit uidere deum. multum enim miror, si eo usque progrediuntur, qui existimant impios uisuros deum et a diabolo uisum dde, et pacem ac sanctificationem cum omnibus sectari asseverent. Nam quod Dominus ait: « Qui me videt, videt et Patrem ri esse contrarium\' ei, quod dixit: Deum nemo uidit umquam. neque enim dixit: Quia me uidistis, uidistis et patrem, sed dicendo: Qui I me uidit, uidit et patrem ostendere uoluit unitatem sub-\' stantiae patris et filii, ne uerum dictum est: Qui me uidit, uidit et patrem, p
Abbreviated transcription (Latin):
minis qui in ipso ẽ. nemo utiq s hominũ. neq eñi
hoc rde d̃o accipi potest. cum de xp̃o scriptum sit
ñ opus fuise ut quisqua illi testimoniũ ꝑhiberet de
homine. qm̃ ipse sciebat quid eẽt in homine. nã
hoc apłs planiꝰ explicans. quẽ nemo inquit homi¬
nũ uidit. nec uidere potest. Si gͦ ita dictum ẽ. dm
nemo uidit unquam. ac si diceretur nemohomi¬
nũ. actenus illa questio soluta uidebitur. ut ñ sit
huic sententiȩ contrarium qͦd dñs ait. angli eorũ
semꝑ uident faciem patris mei. ut scilicet anglos
dđm undere credamus. quem nemo uidit unquam
s hominũ. Quomͦ gͦ dm̃ uidit abraham. ysaac. iacob
iob. moyses. micheas. ysaias. et siqui alu sunt de qͥb
ueracissima scriptura testat᷑. quod d̾m uiderint. si de¬
ũ nemo unqͣm hominũ uidit. nec uidere potest:
Quanquã m̃nulli uolentes ꝓbarȩ etiam impios ui¬

Expanded text:
minis, qui in ipso est, — nemo utique sed hominum; neque enim minis, qui in ipso est, — nemo utique sed hominum; neque enim hoc de deo accipi potest, cum de Christo scriptum sit non opus fuisse, ut quisquam illi testimonium perhiberet de homine, quoniam ipse sciebat, quid esset in homine; nam hoc apostolus planius explicans: Quem nemo. inquit, hominum uidit nec uidere potest — si ergo ita dictum est: Deum nemo uidit umquam, ac si diceretur: Nemo hominum\', hactenus illa quaestio soluta uidebitur, ut non sit huic sententiae contrarium, quod dominus ait: Angeli eorum semper uident faciem patris mei, ut scilicet angelos deum uidere credamus, quem nemo uidit umquam sed hominum. quo modo ergo deum uidit Abraham, Isaac, Iacob, Iob, Moyses, Michaeas, Esaias et si qui alii sunt, de quibus ueracissima scriptura testatur, quod deum uiderint, si deum nemo umquam hominum uidit nec uidere potest? Quamquam nonnulli uolentes probare etiam impios ui
Abbreviated transcription (Latin):
et illud quod ꝓpħa ysaias de seipso loquens ait. ui¬
di dñm sabaoth sedentem in throno. et si qua alia so¬
lent similia testimonia ex eadem auctoritate ꝓferri.
qmͦ ñ st̃ contͣria sententiȩ qua dictum ẽ. đm nemo ui¬
cdit unꝗͣ: Quanqͣm et ipsũ euangłium potest pu
tari sibi ẽe contrarium. Quomͦ enim uerum ẽ. qđ
in eo dicitur. qͥ me uidet. uidet et patrem. si dm ne¬
mo uidit unqu̾a: Quomͦ uerum ẽ angłi eoꝵ semꝑ
uident faciem pai̾s mei. sid̾m nemo uidit unquã:
Qua igitur regła intelligentiȩ ista ueluti contraria
et repugnantia. non ẽẽ contraria nec repugnare ꝓ¬
babimꝰ: Neq enim fieri ullomͦ potest. ut hec scriptu¬
rarum auctoritas aliqua ex parte mentiatur. Si dici¬
mꝰ in eo quod scriptum ẽ: dm nemo uidit unquam.
homines tantũmͦ intelligendos. sicut etiam illuad dic¬
tum ẽ. nemo scit quid agatur in homine:nisi sp̃c ho¬

Expanded text:
et illud, quod propheta Esaias de se ipso loquens ait: Viet illud, quod propheta Esaias de se ipso loquens ait: Vidi dominum ; sabaoth sedentem in throno, et si qua alia solent similia testimonia ex eadem auctoritate proferri, quo modo non sunt contraria sententiae, qua dictum est: Deum nemo uidit umquam? quamquam et ipstari sibi esse contrarium. Quomodo enim verum est, quod in eo dicitur, Qui me vidit, vidit et Patrem , si Deum nemo vidit unquam? quomodo verum est, Angeli eorum semper vident faciem Patris mei , si Deum nemo vidit unQua igitur regula intelligentiae ista veluti contraria et repugnantia, non esse contraria nec repugnare probabimus? Neque enim fieri ullo modo potest ut haec Scripturarum auctoritas aliqua ex parte mentiatur. Si dicimus in eo quod scriptum est: « Deum nemo vidit unquam, » homines tantummodo intelligendos, sicut etiam illud dictum est: « Nemo scit quid agatur in homine, nisi spiritus ho
Abbreviated transcription (Latin):
scimꝰ inquit quia cum apparuerit similes ei erimꝰ
qm̃ uidebimꝰ eum sicuti ẽ. Ecce scire se dixit quod ñ¬
dum factum fuerat. nec uidendo. s credendo cogno¬
uerat. Recte itaq diximꝰ. scimꝰ posse dm uideri. qua¬
uis eum ñ uiderimꝰ.s diuine auctoritati quȩ sc̃is li¬
bris continet᷑ crediderimꝰ. Quid ẽ. gͦ qͦd eadem dicit
auctoritas. am nemo uidit unquam: An fortasse
respondet᷑. qͦd illa testimonia de uidendo do sunt.
ñ de uisoꝰ. Ipsi enim dm̃ uidebunt dictu ẽ. ñ uiderunt:
et ñ uidimꝰ. s uidebimꝰ eũ sicuti ẽ. Pinde his sententus
ñ est contrariũ. dm nemo uidit unquã. Nidebunt
enim qũe ñ uiderunt qui mundo corde filu di ẽẽ uo
facta ẽ. anima mea: An et hoc ñ est contrarium illi
qͦa dictum est. d̾m nemo uidit unquã: Et illud quod
de moyse scriptum ẽ. quia loquebatur cum đo faci¬
e ad faciem. sicut quis loquitur ad amicum suum.

Expanded text:
Scimus, inquit, quia, cum apparuerit, similes ei erimus, Scimus, inquit, quia, cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam uidebimus eum, sicuti est. ecce scire se dixit. quod nondum factum fuerat nec uidendo sed credendo cognouerat. recte itaque diximus: \'Scimus posse deum uideri\\ quamuis eum non uiderimus, sed diuinae auctoritati, quae sanctis libris continetur, crediderimus. Quid est ergo, quod eadem dicit auctoritas: Deum nemo uidit umquam? an fortasse respondetur, quod illa testimonia de uidendo deo sunt, non de uiso? ipsi enim deum uidebunt, dictum est, non \'uiderunt\', et non uidimus sed \'uidebimus eum sicuti est. proinde his sententiis non est contrarium: Deum nemo uidit umquam. uidebunt enim, quem non uiderunt, qui mundo corde filii dei esse uet salua facta est anima mea? an et hoc non est contrarium illi, quod dictum est: Deum nemo uidit umquam? et illud, quod de \' Moyse scriptum est, quia loquebatur cum deo facie ad faciem, sicut quis loquitur ad amicum suum;
Abbreviated transcription (Latin):
uis eam esse in te credam. cum eam ñ uideam corpo¬
re quod nec tu potes. nec mente quod tu ꝯ po¬
tes. sicur ego meam quam tu ñ potes. Nemo enim
scit quid agatur in homine nisi sp̃c hominis qui
dis. ut eas ñ solum quisq suas uideat. s & aliorũ.
Sed̾m hoc enim dixit apłs neminẽ scire quid agat᷑
in homine: nisi sp̃s hominis qui in ipso ẽ. scd̾m qd̃
uidemꝰ in nobis. Nam scđ̾m id qͦd credimꝰ nec uide¬
mꝰ: & multos fideles ẽẽ nouimꝰ. et multis noti sumꝰ.
Si gͦ iam ista distincta sunt: ueniamꝰ ad causa. Sci¬
mꝰ posse d̃m uideri. qm̃ scriptum ẽ. beati mundo
corde: quia ipsid̾m uidebunt. Anforte ñ debui dice¬
aliquando. sicut hanc lucem. nec m̃te sicut ipsam
in nobis qua credimꝰ fidem. s tantum qͥa scriptũ ẽ.
in ea scriptura cuiꝰ fideles sumꝰ. qͦd uerũ sit minime
dubitamus: Apłs tam̃ ioħes cum tale aliquia dicet.

Expanded text:
uis eam esse in te credam, cum eam non uideam corpouis eam esse in te credam, cum eam non uideam corpore, quod\' nec tu potes, nec mente, quod tu potes, sicut ego meam, quam tu non potes. nemo enim scit, quid agatur in homine, nisi spiritus hominis, qui dis, ut eas non solum quisque suas uideat sed et aliorum. secundum hoc enim dixit apostolus neminem scire, quid agatur in homine, nisi spiritus hominis, qui in ipso est, secundum quod uidemus in nobis; nam secundum id, quod credimus nec uidemus, et multos fideles esse nouimus et multis noti sumus. Si ergo iam ista distincta sunt, ueniamus ad causam. scimus posse deum uideri, quoniam scriptum est: Beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt. an forte non debui dicealiquando uidimus sicut hanc lucem nec mente sicut ipsam in nobis, qua id credimus, fidem, sed tantum quia scriptum est in ea scriptura, cuius fideles sumus, quod uerum sit mim tale aliquid diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
tem. ipsã tam̃ resurrectionem cũ fieret ñ uiderunt.
s eam certissime crediderunt. uidendo et tangendo
uiuum.quem nouerant mortuum. Nos totum cre¬
dimꝰ. & quod resurrexerit. & quod ab hominib tũc
uisus & contrectatus sit. et qͦd nunc uiuat in celis. nec
iam moriatur. et mors ei ultra ñ dominet᷑. Res aut̃
ipsa nec corporis nr̃i sensibus adest. sicut adest hoc
celum et t̾ra. nec nr̃ȩ mentis obtutib sicut adest fides
ipsa qua hoc credimus. S: iam satis ut puto. ista me¬
a p̃loquutione recognouisti. quid sit uidere. uł m̃¬
te: uł corpore. et quid ab eis distet credere: Quod qui¬
dem fit mente et uidetur mente: qm̃ m̃ti nr̃e fides
nr̃a conspicua est. S: tam̃ quod eadem fide creditur
ab est et ab aspectu corporis nr̃i. sicut ab est corpus in
quo xp̃c resurrexit: et ab aspectu mentis alterius.
sicut abest ab aspectu mentis meȩ fides tua. quam¬

Expanded text:
tem, ipsam tamen resurrectionem, cum fieret, non uiderunt, tem, ipsam tamen resurrectionem, cum fieret, non uiderunt, sed eam certissime crediderunt uidendo et tangendo uiuum, quem nouerant mortuum. nos totum credimus, et quod resurrexerit et quod ab hominibus tunc uisus et contrectatus sit et quod nunc uiuat in caelis nec iam moriatur et mors ei ultra non dominetur. res autem ipsa nec corporis nostri sensibus adest, sicut adest hoc caelum et terra, nec nostrae mentis obtutibus, sicut adest fides ipsa, qua hoc credimus. Sed iam satis, ut puto, ista mea praelocutione recognouisti, quid sit uidere uel mente uel corpore et quid ab eis distet; credere. quod quidem fit mente et uidetur mente, quoniam menti nostrae fides nostra conspicua est. sed tamen, quod eadem fide creditur, abest et ab aspectu corporis nostri, sicut abest corpus, in quo Christus resurrexit, et ab aspectu mentis u alterius, sicut abest ab aspectu mentis meae fides tua, quam
Abbreviated transcription (Latin):
datur. S: ut puto distinguis quomͦ uideat fidem
suam qua credit. & quomodo uideat illam resur¬
resurrectionis imaginem in animo suo factam. qͣm
si hoc audit uidet etiam qui ñ credit. Hec gͦ om̃ia ui¬
det partim corpore: partim mente.Uoluntatem
uͦ eiꝰ a quo audit ut credat. et ipsam xp̃i resurrecti¬
onem ñ uidet s credit. et tam̃ eam uidere dicitur
quodam mentis obtutu magis scđm testimoniorũ
fidem. quam rerum p̃sentia creditarum. Illa enim
que uidet assunt sensib. ul animi.uł corporis. Quȩ
autẽ credit absunt a sensibus et animi et corporis.
quamuis uoluntas eius a quo audit ut credat ñ sit
p̃terita .s: maneat in loquente. quam in se ipso ide
ipse qui loquitur uidet. ille uͦ qui audit. ñ eam ui¬
det s credit. Resurrectio autem xp̃i p̾terita ẽ. quã
nec illi uiderunt homines qui tunc fuerunt. Nam
qui uiderunt uiuentẽ xp̃m que uiderant morien¬

Expanded text:
datur. Sed, ut puto, distinguis, quo modo uideat fidem datur. Sed, ut puto, distinguis, quo modo uideat fidem suam, qua credit, et quo modo uideat illam resurrectionis imaginem in animo suo factam, quam, si hoc audit, uidet, etiam qui non credit. Haec ergo omnia uidet partim corpore partim mente. uoluntatem uero eius, a quo audit, ut credat, et ipsam Christi resurrectionem non uidet, sed credit ; et tamen eam uidere dicitur quodam mentis obtutu magis secundum testimoniorum fidem quam rerum praesentia creditarum. illa enim, quae uidet, adsunt sensibus uel animi uel corporis; quae autem credit, absunt a sensibus et animi et corporis, quamuis uoluntas eius, a quo audit, ut credat, non sit praeterita, sed maneat in loquente. quam in se ipso idem ipse, qui loquitur, uidet; ille uero, qui audit, non eam uidet, sed credit. resurrectio autem Christi praeterita est, quam nec illi uiderunt homines, qui tunc fuerunt; nam qui uiderunt uiuentem Christum, quem uiderant morien