comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
priuat ibit igitur in exilium miser quo ad orientis ne partis ĩa
annos multos legatꝰ fuit et exercitus duxit res maximas gessĩt
at habet magn. dolore unde cum honore decesseris̃ eodem cũ
ignominia reuerti an se incontrariam paetem terrarũ abdet
ut gallia tran salpina quẽ nuper sũmo cũ imporio libentilsume
uiderit eundem lugentẽ merontẽ exulem uideat in ea porro pro¬
uincia quo animo muxenam featrem suum aspiciet qui huiꝰ dolor
qui illiꝯ ameror erit quae utriusq lamentacio quanta autẽ por¬
turbatiõ fortunae atq sermonis quod quibus in locis paucis ance
diebꝰ factũ ẽẽ consulẽ Muxenam nuntũ litterae quas celebrassẽt
et unde hospites atq amiti gratulatum romam cõ cirererĩt repẽte
excidet ip̃e nũcius suae calamitatis quae si acerba si misera si luctuo¬
sa sunt si alienissima mansuetudine et misericordiã ur̃a Iudites

Expanded text:
privat? ibit igitur in exsilium miser? quo? ad Orientisne partis in quibus privat? ibit igitur in exsilium miser? quo? ad Orientisne partis in quibus annos multos legatus fuit, exercitus duxit, res maximas gessit? at habet magnum dolorem, unde cum honore decesseris, eodem cum ignominia reverti. an se in contrariam partem terrarum abdet, ut Gallia Transalpina, quem nuper summo cum imperio libentissime viderit, eundem lugentem, maerentem, exsulem videat? in ea porro provincia quo animo C.Gaium Murenam fratrem suum aspiciet? qui huius dolor, qui illius maeror erit, quae utriusque lamentatio, quanta autem perturbatio fortunae atque sermonis, cum, quibus in locis paucis ante diebus factum esse consulem Murenam nuntii litteraeque celebrassent et unde hospites atque amici gratulatum Romam concurrerent, repente exstiterit ipse nuntius suae calamitatis! quae si acerba, si misera, si luctuosa sunt, si alienissima a mansuetudine et misericordia vestra, iudice
Abbreviated transcription (Latin):
bus seditiorum insidiis conurratorum telis Catilinae ad om̃e domiq
periculum atq ad omẽm inuidiam solus opponitur quare qui inui¬
dendum murenae aut cuiquã nosteũ sit in hoc pre claro cõsulatu
non uidoo iudiçes. Quae uero miseranda sunt ea et mihi ante o¬
culos uersanturr et uos uidere et perspicere potestis siquod iuppit
omen auextat hunc ur̃is sencencũs adflixeritis quo se miser uer¬
tes domũ ne ut eam ymaginẽ cdarissimi uixi paeẽtis sui quã pau¬
cis ante diebus laureatam in sua gratulaçione conspexit eandẽ
deformacam ignominia lugentem quae uideat an ad matrem
quae mi sera modicos osculata filium suum nunc ceuciatur et solli¬
cita est ne eundem paulo post spoliatum om̃i dignĩtate cõspiciat
S quid ego matrem aut domũ appello quẽ noua pena legis et
domo et parẽte et om̃ium suoꝵ consuetudine conspectu quae

Expanded text:
bus seditiosorum, insidiis coniuratorum, telis Catilinae, ad omne denique bus seditiosorum, insidiis coniuratorum, telis Catilinae, ad omne denique periculum atque ad omnem iniuriam solus opponitur. qua re quid invidendum Murenae aut cuiquam nostrum sit in hoc praeclaro consulatu non video, iudices; quae vero miseranda sunt, ea et mihi ante oculos versantur et vos videre et perspicere potestis. si, quod Iuppiter omen avertat! hunc vestris sententiis adflixeritis, quo se miser vertet? domumne? ut eam imaginem clarissimi viri, parentis sui, quam paucis ante diebus laureatam in sua gratulatione conspexit, eandem deformatam ignominia lugentemque videat? an ad matrem quae misera modo consulem osculata filium suum nunc cruciatur et sollicita est ne eundem paulo post spoliatum omni dignitate conspiciat? sed quid eius matrem aut domum appello quem nova poena legis et domo et parente et omnium suorum consuetudine conspectuque
Abbreviated transcription (Latin):
ne hominis miseri et cum corporis morbo tum animi dolore confecti
.li. murenae recentem gratulacionem noua la mentaçionẽ obserua¬
primus in familiam ueterem primus inmunicipiũ antiquillimũ
con sula cã actulisset nunc idẽ saualore et sordidꝰ confectꝰ
misexicordiam implorat ur̃am potestatem ac uestras o pos intuetur
nolite per deos inmortales iudices. hac eum re qua se honestiorẽ fore
putauit eciam ceteris ante partis honestatibus atq om̃i dignitate
ueminem lesit si nullius auxis uoluntatẽ ue uiolauit si ne¬
mini ut leuissime dicam odiõ nec domi nec miliciae fuit sit apud
uos modestie locus. sit demilłis homĩnibꝰ perfugium sit auxiliũ pu¬
dori misericordiam spoliaçio consulatus magnam habere debet.Iud̃.
una onim eripiuntur cum consulatu omnia inuidiam uero his tẽ¬
por ibus habere consulatꝰ ip̃e nullam potest obicitur enim concioni¬

Expanded text:
ne hominis miseri et cum corporis morbo tum animi dolore confecti, ne hominis miseri et cum corporis morbo tum animi dolore confecti, L.Lucii Murenae, recentem gratulationem nova lamentatione obruaprimus in familiam veterem, primus in municipium antiquissimum consulatum attulisset; nunc idem in squalore et sordibus, confectmisericordiam implorat, vestram potestatem ac vestras opes intuetur. nolite, per deos immortalis! iudices, hac eum cum re qua se honestiorem fore putavit etiam ceteris ante partis honestatibus atque omni dignitateiniuste neminem laesit, si nullius auris voluntatemve violavit, si nemini, ut levissime dicam, odio nec domi nec militiae fuit, sit apud vos modestiae locus, sit demissis hominibus perfugium, sit auxilium pudori. misericordiam spoliatio consulatus magnam habere debet, iudices; una enim eripiuntur cum consulatu omnia; invidiam vero his temporibus habere consulatus ipse nullam potest; obicitur enim contioni
Abbreviated transcription (Latin):
cuciani et compximam Sed quid tandom fiet si haec elapsa de
mnauibus nosteis i eum annum qui consequitur redundarĩt
unus erit consul et is nomiano mistrando bello¬
mistrando bello sed ĩsuf¬
ficiendo collega occupatus hunc iam qui impedituri sint e
minatur
ni agros suburbanos repente aduolauit uersabitur
furor in curia timor in foxo coniuraciõ in campo exercitus i agris.
uastitas omui autem in sede. ac loco ferrum flaminam quae me¬
tuenius quae iam diu comparantur eadem ista omnia si orna¬
ta suis praesidus erit res p. facile et magistratuum consilus
et priuatorũ diligencia confirmentur. Quae cum ita sint Iud.
mea summa et uobiõ coguita in xe.ꝑ. diligencia moneo pro auc¬
toritate consularihortor pro magnitudine periculi o ꝑtestox ut otio
ut paci ut saluti uitae ur̃e et ceterorũ ciuium consulatis Deide ego
fidem uel defensoris et amici officio adductꝰ oroͬ atq obseceo Iũd̃. ut

Expanded text:
cutiam et comprimam. sed quid tandem fiet, si haec elapsa de cutiam et comprimam. sed quid tandem fiet, si haec elapsa de manibus nostris in eum annum qui consequitur redundarint? Vnus erit consul, et is non in administrando bello sed in sufficiendo conlega occupatus. hunc iam qui impedituri sint   minatur; in agros suburbanos repente advolabit; versabitur in urbe furor, in curia timor, in foro coniuratio, in campo exercitus, in agris vastitas; omni autem in sede ac loco ferrum flammamque metuemus. quae iam diu comparantur, eadem ista omnia, si ornata suis praesidiis erit res publica, facile et magistratuum consiliis et privatorum diligentia comprimentur. quae cum ita sint, iudimea summa et vobis cognita in re publica diligentia moneo, pro auctoritate consulari hortor, pro magnitudine periculi obtestor, ut otio, ut paci, ut saluti, ut vitae vestrae et ceterorum civium consulatis; deinde ego idem et defensoris et amici officio adductus oro atque obsecro, iudices, ut
Abbreviated transcription (Latin):
sedicionis ac discordiae conçitanda eidem ne igitur delecti ex am¬
plissimi ordinibo honestissimi atq sapientissimi uiri iudicabũt quod
ille iportunissimus gladiator hostis rei .p. iudicarit. Mihi cre¬
dite Iudices. in hac causa non solum de .l. muxenas uerũ eciã de.
ur̃a salute sentenciam feretis in discrimen extrenũ uenimꝰ nhil est
iam unde nos reficiamus aut ubi laꝑsi resistanius non solum mi¬
nuenda non sunt auxilia quae habemꝰ sod etiam noua sifiori
possit tomparanda hostis est enim non apud amenem quod bel¬
lo punito granissimum uisum est sed iu urbe in foro di inmortales
sine gemitu hoc diti non potest non ueno eciam in illo sacrario
rei pin ip̃a inqũã curia non nemo hostis est di fait ut musico
collega uĩr foxtissimus hoc catilinae nefarium lateocinum ar¬
matus opprimat. Ego togatus uobis bonus quas omnibus adiũ¬

Expanded text:
seditionis ac discordiae concitandae. idemne igitur delecti ex amseditionis ac discordiae concitandae. idemne igitur delecti ex amplissimis ordinibus honestissimi atque sapientissimi viri iudicabunt quod ille importunissimus gladiator, hostis rei publicae iudicaret? mihi credite, iudices, in hac causa non solum de L.Lucii Murenae verum etiam de vestra salute sententiam feretis. in discrimen extremum venimus; nihil est iam unde nos reficiamus aut ubi lapsi resistamus. non solum minuenda non sunt auxilia quae habemus sed etiam nova, si fieri possit, comparanda. Hostis est enim non apud Anienem, quod bello Punico gravissimum visum est, sed in urbe, in foro — di immortales! sine gemitu hoc dici non potest — non nemo etiam in illo sacrario rei publicae, in ipsa, inquam, curia non nemo hostis est. di faxint ut meus conlega, vir fortissimus, hoc Catilinae nefarium latrocinium armatus opprimat! ego togatus vobis bonisque omnibus adiu
Abbreviated transcription (Latin):
te oppraessuros arbitrantiro ñamne sufficiat᷑ consul non timẽt
uident in tuoꝵ potestate collegarũ fore sperant sibi Silanũ clarũ
uirum sine collega te sine consule rem .p. sine praesidio obici
posse. His tantis iñ robus cantisq in periculis est tuum .M. ca¬
to qui mihi non tibi s pateiae natus esset uidere quid agatur
retinere adiutorum defensorem socium in xe.p. consulem nõ
cupidum consulem quod maxime tempus hoc postulat fortũã
constitutum ad amplexandum otium sçiencia ad bellum gerẽdũ¬
uos gubernatis. Si.l. catilina cum suo consilio nefarioꝵ hominũ
quos secum eduxit hac de re posset iudicare condemna ret l. mu
ueuaui si intexficere posset occideret petunt emm raciones illius
ut orbetur auxilio res.ꝑ. ut minuatur contra suum fuxoxem impe¬
ra toreum copia ut maior facultas. Tr .pl. detur depulso aduersario

Expanded text:
te oppressuros arbitrantur. nam ne sufficiatur consul non timent. te oppressuros arbitrantur. nam ne sufficiatur consul non timent. vident in tuorum potestate conlegarum fore; sperant sibi D. Silanum, clarum virum, sine conlega, te sine consule, rem publicam sine praesidio obici posse. his tantis in rebus tantisque in periculis est tuum, M.Marce Cato, qui mihi non tibi, sed patriae natus esse videris, videre quid agatur, retinere adiutorem, defensorem, socium in re publica, consulem non cupidum, consulem, quod maxime tempus hoc postulat, fortuna constitutum ad amplexandum otium, scientia ad bellum gerenduvos gubernatis. si L.Lucius Catilina cum suo consilio nefariorum hominum quos secum eduxit hac de re posset iudicare, condemnaret L.Lucium Murenam, si interficere posset, occideret. petunt enim rationes illius ut orbetur auxilio res publica, ut minuatur contra suum furorem imperatorum copia, ut maior facultas tribunis plebis detur depulso adversario
Abbreviated transcription (Latin):
omnes boni prouiderũt qui te ad tribunatꝰ peticonem uocauerũt.
Omnia que per hoc triennium agitata sunt iam ab eo tempore quo
A .A. catilina et. Cn. pisone initum consilium senatꝰ interficiendi
scitis esse in hos dies in hos menses in hoc tempus erum pũt qui
lotus est Iud̃. quod tempus qui dies quae nox cum ego non ex istoꝵ
insidiis ac mucronilꝯ non solum meo sed multo eciam magis di¬
uino consilio eripsaratq eliolem neq isti me meo nomine intersici
sed uigilantem consulem de rei p. praesidio demouere uolunt
nec minus uellent Cato te quoq aliqua racione si possent tolle¬
re id qd̃ mhi crode et agunt et moliuntur uident quantum
intesti aninui qͣntum ingenũ qͣntum auctoritatis quantũ rei
p. praesidi s cum consulari auctoritate et auxilio spoliã tam
uim tribuniciam uiderint tum se facilius merinem et dobilitatũ

Expanded text:
omnes boni providerunt qui te ad tribunatus petitionem vocaverunt. omnes boni providerunt qui te ad tribunatus petitionem vocaverunt. omnia quae per hoc triennium agitata sunt, iam ab eo tempore quo a L.Lucio Catilina et Cn.Gnaeo Pisone initum consilium senatus interficiendi scitis esse, in hos dies, in hos mensis, in hoc tempus erumpunt. qui locus est, iudices, quod tempus, qui dies, quae nox cum ego non ex istorum insidiis ac mucronibus non solum meo sed multo etiam magis divino consilio eripiar atque evolem? neque isti me meo nomine interfici sed vigilantem consulem de rei publicae praesidio demoveri volunt. nec minus vellent, Cato, te quoque aliqua ratione, si possent, tollere; id quod, mihi crede, et agunt et moliuntur. vident quantum in te sit animi, quantum ingeni, quantum auctoritatis, quantum rei publicae praesidi; sed, cum consulari auctoritate et auxilio spoliatam vim tribuniciam viderint, tum se facilius inermem et debilitatum
Abbreviated transcription (Latin):
trari mediocribus consilus aut usitatis uitis aut non lex impro¬
ba non perniçiosa largitionum auditum aliquando aliquod malũ
rei .p. quaeritur. inita sunt in haec ciuitate consilia Iucl. urbis de¬
lende ciuium trutidandorum nominis romani extinguendi atq ha¬
et quãe siuȩ inquam si eos hoc nomine appellari fas est de patria
sua et cogitant et cogitauerũt. Horũ ego cotidie consiliis occirero
audaciani dobilito steleri resisto. sed moneo Iũd. in exicu iam ẽ meꝯ
con sulatꝰ nolite mihi subtrahere uicarium meae diligentiae noli¬
te adimere eum cui rem .ꝑ. cupio tradere incolumen ab his tantis
periculis defendendam. Atq ad haec mala iudices quid accedat
aliud non uidetia.te te appello Cato nonue prospicis tompestatẽ
anni tui iam enim haesterua concione intonutux perniciosa
designauit collegae tui contra quem multum tua mens multum

Expanded text:
trari, mediocribus consiliis aut usitatis viis eos uti. non lex improtrari, mediocribus consiliis aut usitatis viis eos uti. non lex improba, non perniciosa largitio, non auditum aliquando aliquod malum rei publicae quaeritur. inita sunt in hac civitate consilia, iudices, urbis delendae, civium trucidandorum, nominis Romani exstinguendi. atque haec cives, cives, inquam, si eos hoc nomine appellari fas est, de patria sua et cogitant et cogitaverunt. Horum ego cotidie consiliis occurro, audaciam debilito, sceleri resisto. sed moneo, iudices. in exitu iam est meus consulatus; nolite mihi subtrahere vicarium meae diligentiae, nolite adimere eum cui rem publicam cupio tradere incolumem ab his tantis periculis defendendam. atque ad haec mala, iudices, quid accedat aliud non videtis? te, te appello, Cato; nonne prospicis tempestatem anni tui? iam enim in hesterna contione intonuit vox perniciosa designati tribuni, conlegae tui; contra quem multum tua mens, multum
Abbreviated transcription (Latin):
memini. Quaeris ame quid ego Catiliuam metuam inhil. et
curaui ne quis metueret sed copias illiꝰ quas hic uideo dico
esse metuendas. Noc tam timendus ost nunc exerctus . L. ca¬
tilinae qͣm isti qui illum exercitum deseruisse dicuntur. non
enim deruerũt sed ab illo in seculis acq insidus uelicti ĩ capite
atq in ceruitibꝰ nostris restiterũt. Hi et integrum consulem
et bonum imperatorem et natura et fortuna cum rei p. salute
coniunctꝰ deici de urbis prdesidio . de tustodia ciuitates.uestris
sentencus de turbari uolunt quoꝵ ego ferrum et audaciã
reieci in campo debilitaui in foxo compraessi etiam domi
meae saepe. Iudices. his uos si alterũ consulem tradidoritiᷤ
plus multo exunt uestris sentenciis qͣm suis gladiis cõsecuti
Magni interest Iũd̃. id qd̾ ego multis repugnantibus aegi at¬
q perfeci esse kalẽd Iauuariis in Re .p. duo consules Nolite arbi¬

Expanded text:
memini. quaeris a me ecquid ego Catilinam metuam. nihil, et memini. quaeris a me ecquid ego Catilinam metuam. nihil, et curavi ne quis metueret, sed copias illius quas hic video dico esse metuendas; nec tam timendus est nunc exercitus L.Lucii Catilinae quam isti qui illum exercitum deseruisse dicuntur. non enim deseruerunt sed ab illo in speculis atque insidiis relicti in capite atque in cervicibus nostris restiterunt. hi et integrum consulem et bonum imperatorem et natura et fortuna cum rei publicae salute coniunctum deici de urbis praesidio et de custodia civitatis vestris sententiis deturbari volunt. quorum ego ferrum et audaciam reieci in campo, debilitavi in foro, compressi etiam domi meae saepe, iudices, his vos si alterum consulem tradideritis, plus multo erunt vestris sententiis quam suis gladiis consecuti. Magni interest, iudices, id quod ego multis repugnantibus egi atque perfeci, esse Kalendis Ianuariis in re publica duo consules. nolite arbi
Abbreviated transcription (Latin):
copta uelis reppereantur prauissima Quare nec plebi romanat
ex ipiendi feuctꝰ isti sunt ludoꝵ gladiatoꝵ conuiuioꝵ quae onmmã
maiores nostri comparauerunt. nec Candidatis ista bonignitas
adimenda est quae liberalitatẽ magis significat qͣm largicionem.
At enim tead accusandum xesp. adduxit credo Cato te isto anĩmo
atq ea opinioni uenisset. sed tum priudenciã laberis ego quod facio
Iud. cum amiticiae dignitatis quae. li murenae geaciad adiboio
tumme pacis oti
concordiae libertats salutis uitae
deniq omnium nostrum causa facere clamo atq testor. Audite
Audite consulom Iud nihil dicam ad rogantius tantũ dicã totos
despex it atq contempsit ut ea copia quam secum eduxit se hanc
auitatem oppressurum arbitraretur latius patet illiꝯ sceleris
est equus troianus a quo nunquam me consule dormientes oppri¬

Expanded text:
cepta velis, reperiantur pravissima. qua re nec plebi Romanae cepta velis, reperiantur pravissima. qua re nec plebi Romanae eripiendi fructus isti sunt ludorum, gladiatorum, conviviorum, quae omnia maiores nostri comparaverunt, nec candidatis ista benignitas adimenda est quae liberalitatem magis significat quam largitionem. at enim te ad accusandum res publica adduxit. credo, Cato, te isto animo atque ea opinione venisse; sed tu imprudentia laberis. ego quod facio, iudices, cum amicitiae dignitatisque L.Lucio Murenae gratia facio, tum me pacis, oti, concordiae, libertatis, salutis, vitae denique omnium nostrum causa facere clamo atque testor. audite, audite consulem, iudices, nihil dicam adrogantius, tantum dicam totos atilina rem publicam despexit atque contempsit ut ea copia quam secum eduxit se hanc civitatem oppressurum arbitraretur. Latius patet illius sceleris s, inquam, est equus Troianus; a quo numquam me consule dormientes oppri
Abbreviated transcription (Latin):
git non amat profusas lordes et inhumanitãtẽ multo minus
Distinguit racionem officioꝵ ac tempoꝵ uicissitudinem laboris
ac uoluptatis Nam quod ais nulla re allici hominum montos
o portere ad magistratum mandandum nisi dignitate hoc tu ip̃e in q̾
suma est dignitas non seruas Cire enim quẽqũa ut scudeat aibi ut
te adiuuet xogas rogas tu me ut mihi praesis ut commictamego
me tibi quid tandem is tunc me xogari oportet abste ante potiꝰ ame
ut pro mea salute laborẽ periculũq suscipias Quid quod habes nomẽ¬
Clatorem in eoquidem fallis et decipis nam si nomine appellari abͤ
spe ciuis tuos honestatum est tuxpe est eos notiores ẽe seruo tuo
quam tibi sineciam noris tamen per monicorom appollandi sunt
cuxam petis quam incerauit aquid quod admoneris tamen qua¬
ciuitatis sed derigas recta sunt sint ppendere ad disaiplinae prae¬

Expanded text:
git; non amat profusas epulas, sordis et inhumanitatem multo minus; git; non amat profusas epulas, sordis et inhumanitatem multo minus; distinguit rationem officiorum ac temporum, vicissitudinem laboris ac voluptatis. nam quod ais nulla re adlici hominum mentis oportere ad magistratum mandandum nisi dignitate, hoc tu ipse in quo summa est dignitas non servas. cur enim quemquam ut studeat tibi, ut te adiuvet rogas? rogas tu me ut mihi praesis, ut committam ego me tibi. quid tandem? istuc me rogari oportet abs te, an te potius a me ut pro mea salute laborem periculumque suscipias? quid quod habes nomenclatorem? in eo quidem fallis et decipis. nam, si nomine appellari abs te civis tuos honestum est, turpe est eos notiores esse servo tuo quam tibi. sin iam noris, tamenne per monitorem appellandi sunt cum petis, quasi incertus sis? quid quod, cum admoneris, tamen, quacivitatis si derigas, recta sunt; sin perpendere ad disciplinae prae
Abbreviated transcription (Latin):
dem ex studio uir eruditus apud patres nẽos et honestus homo
sui nomine. pr̃. daret rogatꝰ est a maxmio ut tridinium ster¬
ne ret cum esset Tubero eiusdem affricani sororis filiꝰ atq ille
homo exuditissimus acstuicu strauit pelliculis aedinis lectu¬
los punicanos et exposuit uasa samia quasi uero esset diogeneᷤ
cynicus mortuus et non diuini hominis affeicani mors honesta¬
retur quem cum suppremo eius die Maximus laudaret gratias
egit dis inmortalibus quod ille uix in hac re .p. potissimum natus
esset necesse enim fuisse ibi osse torearum imperium ubi ille es¬
set Huius inmorte celebranda grauiter tulit populus Romãn
hant peruersam sapientiam Tuberonis itaq homo inte gerrimꝰ
ciuis optimus cum esset .L. pauli nepos . p. affricam ut dixi.
sororis filiꝯ his aedinis pelliculis praetura deiectus est. Odit
populꝰ .Ro.priuatam luxoriam publicam magni ficenciam dili¬

Expanded text:
dem ex studio vir eruditus apud patres nostros et honestus homo dem ex studio vir eruditus apud patres nostros et honestus homo sui, nomine populo Romano daret, rogatus est a maximo ut triclinium sterneret, cum esset Tubero eiusdem Africani sororis filius. atque ille, homo eruditissimus ac Stoicus, stravit pelliculis haedinis lectulos Punicanos et exposuit vasa Samia, quasi vero esset Diogenes Cynicus mortuus et non divini hominis Africani mors honestaretur; quem cum supremo eius die maximus laudaret, gratias egit dis immortalibus quod ille vir in hac re publica potissimum natus esset; necesse enim fuisse ibi esse terrarum imperium ubi ille esset. huius in morte celebranda graviter tulit populus Romanus hanc perversam sapientiam Tuberonis, itaque homo integerrimus, civis optimus, cum esset L.Lucii Pauli nepos, P.Publii Africani, ut dixi, sororis filius, his haedinis pelliculis praetura deiectus est. odit populus Romanus privatam luxuriam, publicam magnificentiam dili
Abbreviated transcription (Latin):
netur. quippe inquit tu mihi sũmum imperium sũmam auctoritatẽ
tu gubernacula rei publice petas fouendis hominum sensibus et de¬
leniendis aminis et adhibendis uoluptatibꝰ utrũ lenocium inquit
a grege delicatae iuuentutis ano rbis terrarum imperium a pr
petebas Horribilis oraçio s ean usus uita mores ciuitas ipsa res¬
fuit neq tamen lacedemonii auctores istius uitae atq oraçionis
qui cotodiauis epulis in robore accumbunt neq uero Ceetes quorũ
nemo gustauit omquan cubans melius qͣm romani homines qui
tempora uoluptatis laborisq disperciunt res .p. suas retinureñt
quoꝵ alteri uno aduentu no stri eyercitus deleti sũt alteri nostri
imperii praesidio disciplinam suam legesq conseruãt Quare
nolli Cato maiorum instituta quaeres ip̃a quae diuturnitas mi¬
perii comprobat nimium seuexa oracione reprehendere. fuit eo-¬

Expanded text:
netur? 'quippe' inquit 'tu mihi summum imperium, tu summam auctoritatem, netur? 'quippe' inquit 'tu mihi summum imperium, tu summam auctoritatem, tu gubernacula rei publicae petas fovendis hominum sensibus et deleniendis animis et adhibendis voluptatibus? Vtrum lenocinium' inquit 'a grege delicatae iuventutis, an orbis terrarum imperium a populo Romano petebas?' horribilis oratio; sed eam usus, vita, mores, civitas ipsa respuit. neque tamen Lacedaemonii, auctores istius vitae atque orationis, qui cotidianis epulis in robore accumbunt, neque vero Cretes quorum nemo gustavit umquam cubans, melius quam Romani homines qui tempora voluptatis laborisque dispertiunt res publicas suas retinuerunt; quorum alteri uno adventu nostri exercitus deleti sunt, alteri nostri imperi praesidio disciplinam suam legesque conservant. qua re noli, Cato, maiorum instituta quae res ipsa, quae diuturnitas imperi comprobat nimium severa oratione reprehendere. fuit eo
Abbreviated transcription (Latin):
uiros preiarios qui increco totas tabernas tribullum causa compara¬
xunt haec om̃ĩa sectatoꝵ spectaculoꝵ prandioꝵ item cemima amul¬
num obuiam prodire crimẽ putat nõ sed mercede conuince num
sectare multos non sed conductos doce num locum ad spectandum da¬
re aut prandium inuitare minime sed uolgo passim quid est uolgo
iam sit et qualis uix fucuxꝰ sit uidemus in equitum centurus uoluit
esse et ad hoc officium necessitudinis et ad reliquum tempus graci¬
osus id exit eiꝰ uitritos feaudi ut cximini nec si uirgo uestalis
huiꝯ ꝓpinqua et necessaria locum suum gradiatorium concessit huic
non et illa piae fecit et hic aculpa est remotus om̃ia haec sunt of¬
ficia necessariorum cõmoda tenuioꝵ munia candidatorũ. At enim
agit metũ austere et stoice Cato negat uerũ esse alliçi beniuolençĩa
çibo. negat iudiciũ hominũ in magisteatibꝰ mandandis conrumpi uo¬
luptatibꝰ oportere ergo ad çenam petitionis causa siquis uocat condẽ¬

Expanded text:
iros primarios qui in circo totas tabernas tribulium causa compararunt? haec omnia sectatorum, spectaculorum, prandiorum item crimina a mulnum obviam prodire crimen putat? non, sed mercede. convince. num sectari multos? non, sed conductos. doce. num locum ad spectandum dare aut ad prandium invitare? minime, sed volgo, passim. quid est volgo? iam sit et qualis vir futurus sit videmus, in equitum centuriis voluit esse et ad hoc officium necessitudinis et ad reliquum tempus gratiosus, id erit eius vitrico fraudi aut crimini, nec, si virgo Vestalis, huius propinqua et necessaria, locum suum gladiatorium concessit huic, non et illa pie fecit et hic a culpa est remotus. omnia haec sunt officia necessariorum, commoda tenuiorum, munia candidatorum. at enim agit mecum austere et Stoice Cato, negat verum esse adlici benivolentiam cibo, negat iudicium hominum in magistratibus mandandis corrumpi voluptatibus oportere. ergo, ad cenam petitionis causa si quis vocat, condem
Abbreviated transcription (Latin):
sularis tempestate ciuili expulsus est: nõ mõ a senatu non est restitutus.
si reditu suo senatũ cũctum pene deleuit. Nulla de illis macistratiuti
consensio. nulla ad rem .p. defendendam popłi .R. cõuocatõ. mllus ytalie
motus. nussa decreta municipiorũ et cosomarũ extiterũt. Quare cũ me
urã cuitoritas aitesserit. popusus.R uocarit. res .p. impserit: itasia cĩcta
ta que in porestate mea non fuerũt. ea non habeam que ipose pstare possin
p̃sertim cũ issa amissa recuꝑari uintutem et fidem nũquã amistnĩ. Al tull¬

Expanded text:
sularis tempestate civili expulsus est, non modo a senatu non est restitutus, sularis tempestate civili expulsus est, non modo a senatu non est restitutus, sed reditu suo senatum cunctum paene delevit. nulla de illis magistratuum consensio, nulla ad rem publicam defendendam populi Romani convocatio, nullus Italiae motus, nulla decreta municipiorum et coloniarum exstiterunt. qua re, cum me vestra auctoritas arcessierit, populus Romanus vocarit, res publica implorarit, Italia cuncta i sint restituta quae in potestate mea non fuerunt, ea non habeam quae ipse praestare possim, praesertim cum illa amissa reciperarim, virtutem et fidem numquam amiserim.
Abbreviated transcription (Latin):
me p̃cib de sideriũ mei noĩe renouari. et rerũ gestarũ memoriã usiepatu
cregit. Qui cũ statuisset insi ꝑ uos recupasset eandem subire fortimã atq¬
erdem sibi domicilium et uite et mortis de posteret: taniẽ nũquã nec mag̾¬
intudinem negocii nec solitudinem suam. nec ium mimicorũ ut tẽla ꝑtimuit
Alt fuit ꝓpugnator mearũ fortimarum et defensor assiduus sũma ietu¬
te et pietate .c. piso gener. qui minas mnimicorũ meorũ. qui iimctias
asfinis mei ꝓpiqui sui consulis qui pontũ et bithymã questor pre mea sĩs¬
lute neglerit. Nichil uinquã senatus de .p. popisio decreuit. nũquã in hoc
ordine.Q. metello mentio farta est. Tribunicus st̃ illi rogatõnib itfectio
mimicis demq restituti: cũ alter eorũ senatui pariusset. alter bimi &demi
fugisset. nã.c. quidem mariꝰ qui hat homiũ menioria tertiq ante me con¬

Expanded text:
nis precibus desiderium mei nominis renovari et rerum gestarum memoriam usurpari nis precibus desiderium mei nominis renovari et rerum gestarum memoriam usurpari coegit. qui cum statuisset, nisi per vos me reciperasset, eandem subire fortunam atque idem sibi domicilium et vitae et mortis deposcere, tamen numquam nec magnitudinem negoti nec solitudinem suam nec vim inimicorum ac tela pertimuit. alter fuit propugnator mearum fortunarum et defensor adsiduus, summa virtute et pietate, C. Piso gener, qui minas inimicorum meorum, qui inimicitias adfinis mei, propinqui sui, consulis, qui Pontum et Bithyniam quaestor prae mea salute neglexit. nihil umquam senatus de P. Popilio decrevit, numquam in hoc ordine de Q. Metello mentio facta est: tribuniciis sunt illi rogationibus interfectis inimicis denique restituti, cum alter eorum senatui paruisset, alter vim caedemque fugisset. nam C. quidem Marius, qui hac hominum memoria tertius ante me con
Abbreviated transcription (Latin):
adaiugebo. Et em̃ si eum tũ defendebã cũ michi aliqiuid illa debebat. quid nunt
me facere oportet cũ egto issi plurimit debeo Isiam quid est qd aminũ meũ fum¬
gere aut debilitare ꝓossit. cuiꝗ ip̃am casamitatem nõ modo nussis desitti s eciã
diuiorũ in rem .p. beneficõrũ testẽ eẽ iudeatis: eram imiportata est qr defẽ¬
deram cẽtatem et mea uolũtate suscepta est ne a me defensa res .p. ꝑ eũd
cata. non ut pro. Qmetello sũmo et clarissino uiro spectata iã adolestentia
fisiꝯ. nõ.s. et cmetessi consusares non eorũ liberi nõ . E. mecelłus netos q̃
tũ consusatũ petebat. non luculli seriusn scipiones netellorũ filn flentes
ac sordidati poplõ. & supplitauerũt.si una fuit qui in me pietate filis connss¬
sus parens amore ut erat fiater muentꝰ est squalore et lat̾ins et cotidia¬

Expanded text:
adaugebo. etenim si eam tum defendebam cum mihi aliquid illa debebat, quid nunc adaugebo. etenim si eam tum defendebam cum mihi aliquid illa debebat, quid nunc me facere oportet cum ego illi plurimum debeo? nam quid est quod animum meum frangere aut debilitare possit, cuius ipsam calamitatem non modo nullius delicti, sed etiam divinorum in rem publicam beneficiorum testem esse videatis? nam importata est quia defenderam civitatem, et mea voluntate suscepta est, ne a me defensa res publica percata, non ut pro Q. Metello, summo et clarissimo viro, spectata iam adulescentia filius, non L. et C. Metelli, consulares, non eorum liberi, non Q. Metellus Nepos, qui tum consulatum petebat, non Luculli, Servilii, Scipiones, Metellarum filii flentes ac sordidati populo Romano supplicaverunt; sed unus frater, qui in me pietate filius, consiliis parens, amore, ut erat, frater inventus est, squalore et lacrimis et cotidia
Abbreviated transcription (Latin):
michi remanendũ putaui. et illa simus acq reuocata me secũ pariter reportauit.
mecũ leges mecũ questiones. mecĩ iura magrãtuũ mecũ senat auccoritas. mecũ
libertas. metũ eciã fruglĩ ubertas. mecũ deorũ et hominũ sanccitares omnes et re¬
ligiones afueriũt Que si semꝑ abessent. magis uestiuis fortunas lugerem ꝙͣ desi¬
deitiem meus. Sm asiquando reuocurent̃ . intessigesã mich cũ isis unas sse
redeundũ. Caua mei sonsus certissimꝯ testis est hit idem qui custos capitis fuit.
c id psancius qui omĩb proiũcia lib or namẽtis cõmodiss depositis: cotam
suã questuram in me sustentando et conseruando collocauit. Qui si nichi q̃ftor
impatori fuisset in fitii loco fuisset. nũt certe erit in parẽtis cũ fuerit questꝰ
tus non modo inea defendenda nichil minuã de libertate mea prastina si eciam

Expanded text:
mihi remanendum putavi, et illa, simul atque revocata est, me secum pariter reportavit. mihi remanendum putavi, et illa, simul atque revocata est, me secum pariter reportavit. mecum leges, mecum quaestiones, mecum iura magistratuum, mecum senatus auctoritas, mecum libertas, mecum etiam frugum ubertas, mecum deorum et hominum sanctitates omnes et religiones afuerunt. quae si semper abessent, magis vestras fortunas lugerem quam desiderarem meas; sin aliquando revocarentur, intellegebam mihi cum illis una esse redeundum. cuius mei sensus certissimus testis est hic idem qui custos capitis fuit, Cn. Plancius, qui omnibus provincialibus ornamentis commodisque depositis totam suam quaesturam in me sustentando et conservando conlocavit. qui si mihi quaestor imperatori fuisset, in fili loco fuisset; nunc certe erit in parentis, cum fuerit consors tus, non modo in ea defendenda nihil minuam de libertate mea pristina, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
isdẽ ducibus ad spem cedis et incendiorũ cẽ reuocatas: equites comanos ꝓstrip¬
tõnis muiicipia uastitatis om̃is cedis metu eẽ ꝑmotos. potru potui .p.c. mustis¬
idẽ is̃ uobis nõ in eognitus defuit. suidebã si uicissem presenten uda̾sarud
nimũ. multos michi alios ẽẽ iuncendos. Si uiccq essem multis boius et pro
me et mecũ eciã post me eẽ ꝑeundum tribuicniqz sangiũs ultores esse dpresen¬
tis mee mortis poenas udicio et posteritati reseruari. Nolui lĩ consul cõmu¬
nẽ salutẽ sine ferro defendissem. meã p̾uatꝰ armis defendere. bonosqi uiros lugẽ
malui meas fortunas quã suis despare. Ac si folus essem mĩfectꝰ michi tiupe.
si cũ multis rer .p. funestũ fore ridebat᷑ Qd si michi et̾uam esse ermimã propositã
arbitrarer. morte me ip̃e pociꝰ ꝙͣ sempit̾no dolore multassem. S cũ uiderem

Expanded text:
isdem ducibus ad spem caedis et incendiorum esse revocatas, equites Romanos proscripisdem ducibus ad spem caedis et incendiorum esse revocatas, equites Romanos proscriptionis, municipia vastitatis, omnis caedis metu esse permotos, potui, potui, patres coefuit. sed videbam, si vicissem praesentem adversarium, nimium multos mihi alios esse vincendos; si victus essem, multis bonis et pro me et mecum etiam post me esse pereundum, tribuniciique sanguinis ultores esse praesentis, meae mortis poenas iudicio et posteritati reservari. nolui, cum consul communem salutem sine ferro defendissem, meam privatus armis defendere, bonosque viros lugere malui meas fortunas quam suis desperare; ac, si solus essem interfectus, mihi turpe, si cum multis, rei publicae funestum fore videbatur. quod si mihi aeternam esse aerumnam propositam arbitrarer, morte me ipse potius quam sempiterno dolore multassem. sed cum viderem
Abbreviated transcription (Latin):
nu. berũ eciã demolitõne sublati. Alter consul ut me et rem .p. nõ mõ desereret
s eciã hostibus rei. pu ͨ ͤ proderet: petitõnib eos suorũ p̃miorũ obligarat. Erat alius
ad portas cũ imꝑio in multos annos magnoq exercitu. quẽ ego inimicũ michi
fuisse non dico tacuisse cũ diceret᷑ esset inimicꝰ. scio duas partes esse in ie .p. cũ pu¬
carentur alt̾ a me depostere ppt̃̾ immicicias alter timide de fendere ppt̃ suspitõnem
cedis pritabat᷑. Qui aut̃ me depostere uidebant᷑ in hoc auxerut̃ duicatõns metũ.
qd̃ nũquã inficiando suspitõnem hominũ cuiãq minuerũt. Quare cũ iudem sena¬
cũ ducib orbatũ. me a magrãtib partĩ obpugnatũ: partĩ pioditũ. partĩ derelictũ.
seruos simulatõne collegioꝵ nominatĩ esse constriptos copias omĩs catisie pene

Expanded text:
nu verum etiam demolitione sublati. alter consul, ut me et rem publicam non modo desereret nu verum etiam demolitione sublati. alter consul, ut me et rem publicam non modo desereret sed etiam hostibus rei publicae proderet, pactionibus se suorum praemiorum obligarat. erat alius ad portas cum imperio in multos annos magnoque exercitu, quem ego inimicum mihi fuisse non dico, tacuisse, cum diceretur esse inimicus, scio. duae partes esse in re publica cum putarentur, altera me deposcere propter inimicitias, altera timide defendere propter suspicionem caedis putabatur. qui autem me deposcere videbantur, in hoc auxerunt dimicationis metum, quod numquam infitiando suspicionem hominum curamque minuerunt. qua re cum viderem senatum ducibus orbatum, me a magistratibus partim oppugnatum, partim proditum, partim derelictum, servos simulatione conlegiorum nominatim esse conscriptos, copias omnis Catilinae paene
Abbreviated transcription (Latin):
pro salute mea municipia colomasqz adisset poplĩ. le supplex obsecrasset. sentẽciã
dixisset eũ quã uos fecuti michidignitatem meam reddidistis. Uos me florentem
semꝑ ornatis laborantem mutatõne uestis et ꝓpe luctu urõ quo adlicuit de fendestis
nrã memoria se natores ne in suis quidem ꝑiculis mutare uestem solebant. in meo
piculo senatꝰ ueste mutata fuit. quo ad liciit ꝑ eorũ edicta qui mea picula nõ mẽ
suo p̃sidio s eciã bestra dep̃catõne nudarũt. Quib ego rebus obiectis cũ michi
priuato confligendũ uderem cũ exeratut quẽ conful non armis s ur̃a auctorita¬
te suꝑarã. multa mecũ ip̃e reputaui. Dixerat in concõne consul se cliui capito¬
lini poenas ab equitib romanis repetiturũ. Nominatĩ alii compellabantur.
alii citabant᷑. alii relegabant᷑ adita cemplor erant non solũ presidnie et ma¬

Expanded text:
pro salute mea municipia coloniasque adisset, populum Romanum supplex obsecrasset, sententiam pro salute mea municipia coloniasque adisset, populum Romanum supplex obsecrasset, sententiam dixisset eam quam vos secuti mihi dignitatem meam reddidistis. vos me florentem semper ornastis, laborantem mutatione vestis et prope luctu vestro, quoad licuit, defendistis. nostra memoria senatores ne in suis quidem periculis mutare vestem solebant: in meo periculo senatus veste mutata fuit, quoad licuit per eorum edicta qui mea pericula non modo suo praesidio sed etiam vestra deprecatione nudarunt. quibus ego rebus obiectis, cum mihi privato confligendum viderem cum eodem exercitu quem consul non armis sed vestra auctoritate superaram, multa mecum ipse reputavi. dixerat in contione consul se clivi Capitolini poenas ab equitibus Romanis repetiturum; nominatim alii compellabantur, alii citabantur, alii relegabantur; aditus templorum erant non solum praesidiis et ma
Abbreviated transcription (Latin):
itasie tecius p̃sidiũ ad meã salutẽ implorandũ putauit. Qui cũ ipe michi semꝑ
amicissima fuisset. eciã ut suos necessarios michi amicos redderet elaborauit. Qui¬
bus aut̃ officuis .C. anm beneficia remunerabor: cuiꝯ omĩs ratb̃. cgitatõ. totus
deniq tribunatꝰ nichil aliud fuit nnisi constans. ppetua fortis. iuicta defensio
sũ. et quã quã m me sui p̃cipua merita multoꝵ que sileri nullo ͦ possunt. tñ huiꝰ
temporis actimoris mei non est conari. uiuemorare beneficia finglõr. Nam
mero colere de beo. s ut in ipĩa dns immortalib non semꝑ eosd̃em atq alias
alios solemus et benerari et peari. sic in honoudus de me diuimtus meritie.
omiõ erit etus michi ad eorũ citta me meritu predicanda atq recosenda. hadicino
aut̃ die nominati a me magistratib statui grãs ẽẽ agendas: et de p̾uatis um qͥ

Expanded text:
Italiae totius praesidium ad meam salutem implorandum putarit; qui cum ipse mihi semper Italiae totius praesidium ad meam salutem implorandum putarit; qui cum ipse mihi semper amicissimus fuisset, etiam ut suos necessarios mihi amicos redderet elaborarit. quibus autem officiis T. Anni beneficia remunerabor? cuius omnis ratio, cogitatio, totus denique tribunatus nihil aliud fuit nisi constans perpetua fortis invicta defensio sum. et quamquam sunt in me praecipua merita multorum, quae sileri nullo modo possunt, tamen huius temporis ac timoris mei non est conari commemorare beneficia in mmero colere debeo. sed ut in ipsis dis immortalibus non semper eosdem atque alias alios solemus et venerari et precari, sic in hominibus de me divinitus meritis: omnis erit aetas mihi ad eorum erga me merita praedicanda atque recolenda, hodierno autem die nominatim a me magistratibus statui gratias esse agendas, et de privatis uni, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ru aurato reportati. Possũ ego satis in .g.ti. pompeiũ uniquã gratus uideri. qui
non solũ apud uos qui om̃s idem senciebatis. s eciã apud umuer sũ populum
salutẽ poplĩ .R. et cõseruatũ ꝑ me et cõiunctã ẽẽ dixerit. cũ ea dixerit qui causã
meã prudentibus cõmendarit. imꝑitos edocuerit. eodemq tempore improbos au¬
toritate sua compresserit bones excitarit. Qui poplm̃ .R. pro me tãꝙͣ pro stẽ.
aut pro parẽte non solũ hortatus sit: uerũ eciã opsecrarit. Qui ip̃e ppt̃ metũ
dimicatõnis et sangĩs domo se teneret. iã a suꝑiorib tribunis pecierit ut de sa¬
lute mea et pionulgarent et referrent. qͥm colona nꝑ constituta cũ ipse gere¬
iet mugistratũ in qua nemo erat emptus int̾cessoꝵ et cradelitatẽ priuilegni
auctoritate honestissimorũ hominũ et publicis lris consignauit princepsq

Expanded text:
ru aurato reportati. possum ego satis in Cn. Pompeium umquam gratus videri? qui ru aurato reportati. possum ego satis in Cn. Pompeium umquam gratus videri? qui non solum apud vos, qui omnes idem sentiebatis, sed etiam apud universum populum salutem populi Romani et conservatam per me et coniunctam esse cum mea dixerit; qui causam meam prudentibus commendarit, imperitos edocuerit, eodemque tempore improbos auctoritate sua compresserit, bonos excitarit; qui populum Romanum pro me tamquam pro fratre aut pro parente non solum hortatus sit, verum etiam obsecrarit; qui cum ipse propter metum dimicationis et sanguinis domo se teneret, iam a superioribus tribunis petierit ut de salute mea et promulgarent et referrent; qui in colonia nuper constituta cum ipse gereret magistratum, in qua nemo erat emptus intercessor, vim et crudelitatem privilegi auctoritate honestissimorum hominum et publicis litteris consignarit, princepsque
Abbreviated transcription (Latin):
res cũ redissent irgarentur ut pari studio conuenirent. Quid deniq illo die
quẽ rem .p. lentulus in fr̃ĩq meo liberisq nostris natulem constitrut nõ mõ
ad nũm berũ eciã ad sempit̾m memoriam temporis. quo die nos comitus centu¬
ritisq maxiẽ maiores comicia iusta dici haberiq uoluerũt arcessuut in patriam.
ut ce dein centurie que me consulem fecerant. consulatũ meũ comprobarent. Quo
die quis ciis fuit qui fas se pucaret quacũqz aut etate aut ualitudine esset.
non se de sa luce mea sentenciam ferre. quando tantã frequẽciam in campo. tãtũ
splendorem italie tociꝰ ordinũq ommũ quando illa dignitate rogatores dra¬
uictorescustodesq iudistis. Itaq .p. lentuli bñfic̃o epcellenti atq diuino non
reducti sumq in patriam ut nõnulli clarissimi ciues: s equis in signibus. et cur¬

Expanded text:
res cum redissent, rogarentur ut pari studio convenirent? quid? denique illo die, res cum redissent, rogarentur ut pari studio convenirent? quid? denique illo die, quem P. Lentulus mihi fratrique meo liberisque nostris natalem constituit, non modo ad nostram verum etiam ad sempiterni memoriam temporis, quo die nos comitiis centuriatis, quae maxime maiores comitia iusta dici haberique voluerunt, arcessivit in patriam, ut eaedem centuriae quae me consulem fecerant consulatum meum comprobarent— eo die quis civis fuit qui fas esse putaret, quacumque aut aetate aut valetudine esset, non se de salute mea sententiam ferre? quando tantam frequentiam in campo, tantum splendorem Italiae totius ordinumque omnium, quando illa dignitate rogatores diribitores custodesque vidistis? itaque P. Lentuli beneficio excellenti atque divino non reducti sumus in patriam sicut non nulli clarissimi cives, sed equis insignibus et cur
Abbreviated transcription (Latin):
uitos eciã ab inferis excitandos pritarat. Atq illo die qd ren .p. meis confiliis
conseruatam grauissimis uerbis et plurimis uidicassetis Idem consulciauit
ut eadem a principibus ciuitatis in contõne postero die dicerentur. Cũ quidẽ
ip̃e egit ornatissime meã causam ꝑ fecit. que astante acqz audiente italia te ta.
ut nemo cuiusquã conditi aut ꝑditi uocẽ aceruã atq inimicã bonis posset au¬
dite. di d̾et nõ mõ aduimiẽta sesutio f ecam or naniẽta Signitatis mee reliqua ue
idem addidistis. decreustio ne quis ulla ratõne rem impesnet. qui impedisset gra¬
uiter molesteqz la curos illos contra rem .p. salutemqz bonorum concordiamq auiũ
facturum. et ut ad uos eo statĩ referretur. meq eciã si siutius calũmarentus
redire ussistis. qui ut agerent gre qui emunicipus uenissent qui ut ad illã diẽ

Expanded text:
uratos etiam ab inferis excitandos putarat. atque illo die cum rem publicam meis consiliis uratos etiam ab inferis excitandos putarat. atque illo die cum rem publicam meis consiliis conservatam gravissimis verbis et plurimis iudicassetis, idem consul curavit ut eadem a principibus civitatis in contione postero die dicerentur; cum quidem ipse egit ornatissime meam causam, perfecitque astante atque audiente Italia tota ut nemo cuiusquam conducti aut perditi vocem acerbam atque inimicam bonis posset audire. ad haec non modo adiumenta salutis sed etiam ornamenta dignitatis meae reliqua vos idem addidistis: decrevistis ne quis ulla ratione rem impediret; qui impedisset, graviter molesteque laturos—illum contra rem publicam salutemque bonorum concordiamque civium facturum, et ut ad vos de eo statim referretur; meque etiam, si diutius calumniarentur, redire iussistis. quid? ut agerentur gratiae, qui e municipiis venissent? quid? ut ad illam diem,
Abbreviated transcription (Latin):
mos in capitoliũ cõuocauit. quo tempore quãtam bim nature haberet. aut ue¬
iu nobłitas: intelligere potiustis. hamiqz metellꝰ et inimicꝰ et frat̾ inmici: ꝑs¬
pecta urã uoluntate. omia p̾uata odia deposuit: quẽ .p. seruiliq uir cũ clarissi¬
mus tũ uero optimus michiqz amicissimꝰ. et auctoritatis et oratõnis sue dĩna
quadam giauitate ad sui generis cõmunisq sanguinis facta uirtutesq renoca¬
uit. ut haberet in consilio et frẽm ab inferis sociũ rerũ mearũ. et omĩs metello
prestantissimos cius peni ex a cherõte epcitatos. in quib nimidicũ illũ metellũ
dimictit non modo salutem defensor qui ante hoc unũ beneficiũ fuerat inmicut
uerũeciã astriptor dignitatis mee Quoquidem die cũ quadrĩgenti decem et¬
septem essetis. magistratus aũt om̃s adessent dissensit unus is qui sua lege tõui¬

Expanded text:
mos in Capitolium convocavit. quo tempore quantam vim naturae bonitas haberet et vemos in Capitolium convocavit. quo tempore quantam vim naturae bonitas haberet et vera nobilitas, intellegere potuistis. nam Q. Metellus, et inimicus et frater inimici, perspecta vestra voluntate omnia privata odia deposuit: quem P. Servilius, vir cum clarissimus tum vero optimus mihique amicissimus, et auctoritatis et orationis suae divina quadam gravitate ad sui generis communisque sanguinis facta virtutesque revocavit, ut haberet in consilio et fratrem ab inferis, socium rerum mearum, et omnis Metellos, praestantissimos civis, paene ex Acheronte excitatos, in quibus Numidicum illum Metellum , aque divinitus exstitit non modo salutis defensor, qui ante hoc unum beneficium fuerat inimicus, verum etiam adscriptor dignitatis meae. quo quidem die cum quadringenti decem septem essetis, magistratus autem omnes adessent, dissensit unus, is qui sua lege coni
Abbreviated transcription (Latin):
accidere potuit. quã qd illo suffragiũ ferente uos decreiustis ut cũcti ex ommi
ytalia qui iem .p. saluã uellent ad me unũ hominẽ fractũ et ꝓpe dissipatum.
restituendũ et deferendũ uenirent. Ut qua uoce te romanino post romã conditã
consulusus esset. pro uia̾la ie .p. apud eos solũ qui eius uocem exaudire pos¬
sent eadem uoce senatus om̃ĩbus agris atq oppidis cius. totãqz ytaliam ad
uniꝰ salutem defẽdendam excitaret. Quid ego gloriosius meis posteris potui
relinquere. quã hoc senatũ udicasse qui ciuis me non defendisset. cũ remͣ sal
saluã noluisse. Itaqz tantũ urã auctoritas tantũ exima consulis diuitas
ualuit. ut deus flagiciũ se cõmictere putaret si qui nõ ueniret Idemqz con sul
cũ illa incredibilis multitudo roniã et pene ytalia ip̃a uenisset uos frequentissi¬

Expanded text:
accidere potuit quam quod illo referente vos decrevistis, ut cuncti ex omni accidere potuit quam quod illo referente vos decrevistis, ut cuncti ex omni Italia, qui rem publicam salvam vellent, ad me unum, hominem fractum et prope dissipatum, restituendum et defendendum venirent? ut, qua voce ter omnino post Romam conditam consul usus esset pro universa re publica apud eos solum qui eius vocem exaudire possent, eadem voce senatus omnis ex omnibus agris atque oppidis civis totamque Italiam ad unius salutem defendendam excitaret. quid ego gloriosius meis posteris potui relinquere quam hoc, senatum iudicasse, qui civis me non defendisset, eum rem publicam salvam noluisse? itaque tantum vestra auctoritas, tantum eximia consulis dignitas valuit ut dedecus et flagitium se committere putaret, si qui non veniret. idemque consul, cum illa incredibilis multitudo Romam et paene Italia ipsa venisset, vos frequentissi