comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illi tam̃ quasi filii diaboli ⁊ men¬
datio pleni. ausi sunt ut scribis
nobis abstentis detecti sunt ato
confusi.⁊ romã cũ mendacioꝵ
suoꝵ merce nauigauerunt. qͣsi
uitas post eos nauigare ñ posset.
q̃ m̃daces linguas rei certe ꝓba¬
tione conuinceret. Atq hec est
fr̃ uera dem̃tia ñ cogitare nec sci¬
re q m̃dacia ñ dui fallant. no¬
ctẽ tamdui ẽẽ quamdui illuce¬
scat dies. clarificatio aut̃ die & so¬
le obortu. luci tenebras & caligi¬
nẽ cedere. & que crassabant᷑ ꝑno
ctem latcinia cessare. Deniq si no
mina abeis quereres ñ haberent
uł quos falsõ nominarent. Ianta¬
enim ap̃o eos etiã maloꝵ penuria
est ut adillos nec de sacͥficatis nec
ad decipiendas aures simpliciũ &
absentiũ m̃dacio numerus in flat᷑
quasi & si uerus ẽe̾t hic numerꝰ autt
ab hereticis eccła. aut ab iniustis iu¬
paria nunc cum illis facere. & ea que
commiserunt atq huc usq cõmittua

Expanded text:
illi tamen, quasi filii diaboli et menilli tamen, quasi filii diaboli et mendacio pleni, ausi sint, ut scribis, nobis abstentis detecti sunt adque confusi, Romam cum mendaciorum suorum merce nauigauerunt, quasi ueritas post eos nauigare non posset, quae mendaces linguas rei certae probatione conuinceret. adque haec est, frater, uera dementia non cogitare nec scire quod mendacia non diu fallant, noctem tamdiu esse quamdiu inlucescat dies, clarificato autem die et sole oborto luci tenebras et caliginem cedere et quae grassabantur per noctem latmina ab eis quaereres, non haberent vel quos falso nominarent: tanta apud eos etiam malorum penuria est, ut ad illos nec de sacrificatis nec ad decipiendas aures simplicium et absentium, mendacio numerus inflatur: quasi, et si verus esset hic numerus, aut ab haereticis Ecclesia, aut ab injustis juparia nunc cum illis facere, et ea quae commiserunt, atque huc usque committunt,
Abbreviated transcription (Latin):
se dicet nec tam̃ ad missus e̾ẽt. for¬
tunatũ istũ sͥ pseudo ep̃m dignũ
collegio suo fecit. Uenerat etiam
cũ illo & felix quidã quẽ ipse extͣ
constitueret. s & iouinꝰ & maximꝰ
comites cũ ꝓbatͥo heretico affuer
obnefanda sacͥficia & crimina in
se ꝓbata. sententia nouẽ collegaꝵ
ñroꝵ condempnati. & iterato quoq
apluribus nobis anno pͥore in c̃ci¬
lio abstenti. Cum his aut̃ quatuor
uinctus ẽ & repositus sutumur¬
censis. qui ñ tantũ in ꝑsecutione
ipse cecidit. s & maximã partem
plebis suȩ sacͥlega ꝑsecutione de¬
iecit. Niĩ quinq cũ paucis uł sa¬
cͥficatis ut male sͥ consciis fortu¬
natũ sͥ pseudo ep̃m cooptarunt.
ut c̃minib in unũ consentientib
talis eet scilicet rector quales illi
desꝑati & ꝑditi uentilauer̃. ut cũ
de sacͥficatis uł hercticis ampluis
quã quinq pseudo ep̃i ñ fu̾int
qͥ cartaginẽ uen̾int. & fortuna¬
tũ sibi dem̃tie suȩ sociũ c̃stitu̾t

Expanded text:
se diceret nec admissus esset, Fortunatum istum sibi pseudoepiscopum dignum collegio suo fecit. uenerat etiam cum illo et Felix quidam quem ipse extra constituerat. sed et Iouinus et Maximus comites cam Priuato haeretico adfuerunt. ob nefanda sacrificia ei crimina in se probata sententia nouem collegarum nostrorum condemnati et iterato quoque a pluribus nobis anno priore in concilio abstenti. cum his autem quattuor iunctus est et Repostus Sutunurcensis, qui non tantum in persecutione ipse cecidit. sed et maximam partem plebis suae sacrilega persuasione deiecit. hi quinque cum paucis uel sacrificatis uel male sibi consciis Fortunatum sibi pseudoepiscopum cooptarunt, at criminibus in unum consentientibus talis esset scilicet rector quales illi desperati et perditi uentilauerunt, ut cum de sacrificatis uel haereticis amplius quam quinque pseudoepiscopi non fuerint qui Carthaginem uentum sibi dementiae suae socium constituerint;
Abbreviated transcription (Latin):
tra c̃scientiã nrãm fidĩ suę uiribꝰ
nixam inunicoꝵ & malignoꝵ con¬
mentũ. quasi ap̃ lapsoᷤ & ꝓphanos
extra eccłam positos. de quoꝵ pec
odia uenenata. & sacͥlega m̃dacia.
qͥb qͥ credit cũ illis nece̾e̾ ẽ inue¬
niatur cũ iudicii dieᷤᷤ ueni̾t. Quod

Expanded text:
ram fidei suae uiribus nixam inimicorum et malignorum commentum, quasi aqud lapsos et profanos et extra ecclesiam positos, de quorum peodia uenenata et sacrilega mendacia: quibus qui credit, cum illis necesse est inueniatur cum iudicii d
Abbreviated transcription (Latin):
qr & dñs & apli eiꝰ humileᷤᷤ fuer̃ hu¬
militatẽ in eã & fr̃som̃s & gntiles
qͦq optime nor̃ & diligunt. & tu
qͦq nouas. & diligebas cũ adhuc
ineccła e̾ẽs & mecũ cõmunicares.
Qͥs aut̃ nr̃m longe ẽ abhumilitate
utrune ego qui cotudie fr̃ibꝰ ser¬
uio. & uenientes ad ecclam singło ᷤᷤ
benigne & cũ uoto & gaudio sus¬

Expanded text:
les fuerunt, humilitatem meam et fratres omnes et gentiles quoque optime norunt et diligunt: et tu quoque noueras et diligebas, cum adhuc in ecclesia esses et mecum communicares. quis autem nostrum longe est ab humilitate, utrumne ego qui cotidie fratribus seruio et uenientes ad ecclesiam singulos benigne et cum nolo et gaudio su
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ urãm głosam quã inꝑsecutione
estis. in scda hac temptatione spei
& paci ur̃e fidelit̃ consulatiᷤᷤ & ut
uob̾ dñs ignoscat asac̃dotibꝰ d̾ni ñ
recedatis. cũ scͥptũ sit. Et hõ qͥcũq
fecit insuꝑbia ut ñ exaudiat saẽ¬
dotẽ dñi aut uidicẽ qͥcũq fu̾it in
dieb illiᷤ. moriet᷑ hõ ille. ꝑ secutio¬
nis istiꝰ nouissima hec ẽ & extrema
temptatio. q̃ et ipsa cito dno ꝓtegͥn¬
te tͣnsibit. ut rep̾sentẽ me uobis
post paschȩ diẽ cũ collegis meis.
mel placuit ea ꝗͦ agñda s̃ disponẽ
parit̃ & limare pot̾imꝰ. Siqͥs autẽ
penitñtiã agere & dõ satisfacere
detrectans infelicissimi & satellitũ
eiꝰ parteᷤ c̃cessit. & se hetice factiõi
c̃iunx̾it. sciat se pꝰea adeccłam re
continuis nob̃cũ p̃cib insistere.¬

Expanded text:
tem vestram gloriosam, quam in persecutione tem vestram gloriosam, quam in persecutione estis, in secunda hac tentatione spei et paci vestrae fideliter consulatis; et ut vobis Dominus ignoscat, a sacerdotibus Domini non recedatis, cum scriptum sit: Et homo quicumque fecerit in superbia, ut non exaudiat sacerdotem aut judicem quicumque fudiebus illis, morietur homo ille. persecutionis istius nouissima haec est et extrema temptatio, quae et ipsa cito. Domino protegente transibit, ut repraesenter uobis post Paschae diem cum collegis meis: mel placuit, ea quae agenda sunt disponere pariter et limare poterimus. si quis autem paenitentiam agere et Deo satisfacere detractans in Felicissimi et satellitum eius partes concesserit et se haereticae factioni coniunxerit, sciat se postea ad ecclesiam recontinuis nobiscum precibus insistere.
Abbreviated transcription (Latin):
pi inanib u̾bis pͣuitatis eoꝵ incipi¬
atis ẽẽ participes. discedite atalibꝰ
uob̾ cottidie continiias p̾ces dño
fundimꝰ qͥ uos ad eccłam reuocari ꝑ
dñi clem̃tiam cupinꝰ qͥ de do pacẽ
plenissimã priꝰ inat̾. tc̃ & filiis eius
oramꝰ cũ p̃cib atq orationib nr̃is
urãs qͦq orationes & p̃ces iungite.
cũ fietib nr̃is urãs lacͥmas copula¬
te uitate lupos qui oues apasto¬
re secernunt. uitate linguã diabo¬
liuenenatã. qͥ ab initio mundi fal¬
lax seinꝑ & m̃dax. mentit᷑ ut fallat.
blandit᷑ ut noceat. bona ꝓmittt
ut malũ t̾ͥbuat. uttã pollicet᷑ ut
ꝑumat. Lucent nc̃ qͦq u̾ba eiꝰ & ue¬
nena manifesta s̃. Pacẽ pollicetur
ne ꝑueniri possit ad pacẽ. salutẽ
ꝓmittit ne qui delinqͥt ueniat ad
salutẽ. eccłam spondet. quando id
agat. ut qͥ illi credit intotũ ab ec¬
statis fortit̃ ꝑ seueretis. & stabilita¬

Expanded text:
pti inanibus uerbis prauitatis eorum incipipti inanibus uerbis prauitatis eorum incipiatis esse participes. discedite a talibus uobis cottidie continuas Domino preces fundimus, qui uos ad ecclesiam reuocari per Domini clementiam cupimus, qui de Deo pacem plenissimam primo matri, tunc et filiis eius oramus. cum precibus adque orationibus nostris uestras quoque orationes et preces iungite, cum fletibus nostris uestras lacrimas copulate. uitate lupos que oues a pastore secernunt, uitate linguam diaboli uenenatam qui ab initio mundi fallax semper et mendax mentitur at fallat, blanditur ut noceat. bona promittit ut malum tribuat, uitam pollicetur ut perimat. lucent nunc quoque uerba eius et uenena manifesta sunt pacem pollicetur, ne perueniri possit ad pacem. salutem promittit, ne qui deliquit ueniat ad salutem ecclesiam spondet, quando id agat ut qui illi credit in totum ab ecstatis fortiter perseveretis, et stabilita
Abbreviated transcription (Latin):
re uoluer̃ extra ȩccłam soli rema¬
sub eant. qui olun scdm ur̃a suffaga
ñ scđd̃m dĩ uidicia sententiã coniu¬
tionis & malignitatis sue subire me¬
ruerunt. Monet nos dñs in euglio
suo dicens reiecistis mandatũ di ut
traditionẽ uram statuatis. Qui man¬
datũ di reiciunt. & traditionẽ suã
statuere conant᷑. fortit̾ a uob̾& fir¬
mit᷑ respuant᷑. sufficiat lapsis ruina
una. Nemo uolentes surgere suac¬
cumuentione p̃cipitet: nemo iacen¬
tes ꝓquib uos rogamꝰ ut dĩ manu
& brachio subleuent᷑ ꝓsternat gra¬
uius & depͥmat: nemo semianimg
ut salutẽ suã pͥstinam recipiant
dep̾cantes. ab om̃i spe salutis auer¬
tat. nemo nutantib lapsus suica¬
liginẽ omne. itin̾is salutariᷤ lum̃
extinguat. Instruit apłs dicens:
imͦ. Et it̾um dic̃ ipse: nemo uos de:¬
cipiat in anib u̾bis. ꝓpt̾ea enĩ uen̾
ira dĩ suꝑfilios contumaciȩ nolie
gͦ participes eẽ eoꝵ Non ẽ qͦd deci¬

Expanded text:
re uoluerunt, extra ecclesiam soli remare uoluerunt, extra ecclesiam soli remasubeant qui olim secundum uestra suffragia, nunc secundum Dei iudicia sententiam coniurationis et malignitatis suae subire meruerunt. Monet nos Dominus in euangelio suo dicens: reicitis mandatum Dei ut traditionem uestram statuatis. qui mandatum Dei reiciunt et traditionem suam statuere conantur fortiter a uobis et firmiter respuantur. sufficiat lapsis ruina una. nemo uolentes surgere sua circumuentione praecipitet. nemo iacentes, pro quibus nos rogamus ut Dei manu et brachio subleuentur, prosternat grauius et deprimat. nemo semianimes et ut salutem suam pristinam recipiant deprecantes ab omni spe salutis auertat. nemo nutantibligine omne itineris salutaris lumen extinguat. Instruit Apostolus dicens: jusmodi . Et iterum dicit ipse: Nemo vos decipiat inanibus verbis. Propterea enim venit ira Dei s participes eorum. non est quod dece
Abbreviated transcription (Latin):
nolite audire sermones pseudo
dicunt eis qui abiciunt u̾bũ dñi
pax erit uobis. Pacem nunc offer̃
qui ipsi ñh̾nt pacem. Inȩcclam
lapsos reducere & reuocare ꝓmit¬
fundata. Aliud altare constitu
aut sacerdotiũ nouũ fieri p̃ter u¬
nũ altare. & unũ sac̾dotiũ ñ pot̃.
quisq alibi colleg̾it spargit. Adul¬
humano furore instituit᷑. ut dis¬
positio diuina uiolet᷑. Pcul abhu¬
iusmͦ hominũ contagione disce¬
dite. & sermones eoꝵ uelut eaneer
& pestẽ fugiendo uitate. p̃monen¬
te dño & dicente. Ceci sunt duceᷤ
cecoꝵ cecus aut̃ cecũ ducens si¬
mul infoueã cadent. Int̾cedunt
p̾cibus urĩs quas nobiscũ dieb
ac noctibus do funditis. ut cũ
iusta satisfactione placeatiᷤ. Int̃¬
cedunt lacrimis urĩs quib cõ¬
missi delicti crim̃ abluitis. Int̾¬
cedunt paci quã uere & fidelit̃
um somnians ille qui locutus ẽ
ut errare te face̾t ad̾no dõ tuo.
eccła tollat. Reant sͥ soli qui ꝑi¬

Expanded text:
Nolite audire sermones pseudopNolite audire sermones pseudopDicunt eis qui abjiciunt verbum Domini: Pax erit vobis . Pacem nunc offerunt qui ipsi non habent pacem. In Ecclesiam lapsos reducere et revocare promitfundata. Aliud altare constitui aut sacerdotium novum fieri praeter unum altare et unum sacerdotium non potest. Quisquis alibi collegerit, spargit. Adulhumano furore instituitur ut dispositio diuina uioletur. procul ab huiusmodi hominum contagione discedite et sermones eorum uelut cancer et pestem fugiendo uitate praemonente Domino et dicente: caeci sunt duces caecorum. caecus autem caecum ducens simul in foueam cadent. intercedunt precibus nostris quas nobiscum diebus ac noctibus Deo funditis at eum iusta satisfactione placetis. intercedunt lacrimis nostris, quibus commissi delicti crimen abluitis. intercedunt paci quam uere et fideliteum somnians, ille qui locutus est, ut errare te faceret a Domine Deo tuo. ecclesia tollat. pereant sibi soli qui peri
Abbreviated transcription (Latin):
& ardore fecistis. nec dũ uos salu¬
tare & nec dũ complexib ur̃iᷤᷤ in¬
herere contingat. Accessit hic ta¬
bescenti animo nr̃o dolor maior
quod intanta sollicitudine ac ne¬
cessitate ex currere aduos ipse non
possum. dum ꝑ minas & ꝑinsidias
ꝑfidorũ cauemꝰ ne aduenientib
nobis tumultus illic maior oriat᷑.
uidere in om̃ibus debeat. ipse ma¬
t̾iam seditionis dedisse & ꝑ secu¬
tionẽ denuo ex acerbasse uideat᷑.
parit & consulo. ne ꝑniciosis uo¬
cibus temere credatis. ne fallaci¬
bus u̾bis consensũ facile commo¬
detis. ne ꝓluce tenebras. ꝓdie no¬
ctem. ꝓcibo famẽ: ꝓpotu sitim. ue¬
nenũ ꝓremedio. mortẽ ꝓsalite¬
sumatis. Hec etas uos eoꝵ nec au-¬
ctoritas fauat: qui ad duoꝵ prb̃oꝵ
illi susannã pudicã corrumpere
& uiolare conatis̃. sic & hii adul¬
terinis doctͥnis ecclȩ pudiciciam
corrumꝑe & u̾itatem euglicam ui¬
olare conant᷑. Ciamat & dic̃ d̾ns:

Expanded text:
et ardore fecistis necdum uos saluet ardore fecistis necdum uos salutare et necdum conplexibus uestris inhaerere contingat. accessit hic tabescenti animo nostro. dolor maior, quod in tanta sollicitudine ac necessitate excurrere ad uos ipse non possum, dum per minas et per insidias perfidorum cauemus ne aduenientibus nobis tumultus illic maior oriatur uidere in omnibus debeat, ipse materiam seditioni dedisse et persecutionem denuo exacerbasse uideatur.pariter et consulo ne perniciosis uocibus temere credatis, ne fallacibus uerbis consensum facile commodetis, ne pro luce tenebras, pro die noctem, pro cibo famem, pro potu sitim, uenenum sumatis. Ne aetas vos eorum nec auctoritas fallat, qui ad duorum presbtes, sicut illi Susannam pudicam corrumpere et violare conati sunt, sic et hi adulterinis doctrinis Ecclesiae pudicitiam corrumpere et veritatem evangelicam violare conantur. V. Clamat et dicit Dominus:
Abbreviated transcription (Latin):
res illi qui edicto nuꝑ magistratib
fu̾a̾nt copulati. ut fidẽ nram sub¬
tos adruinã salutis inducit᷑ ut nͣ
roget᷑ dns. ne qui negauit. xp̃m.
eundem xp̃m quẽ negauat dep̃¬
cetur. post culpã cͥminis tollat̾et
contra euglicam disciplinã noua
traditio sacͥlege institutionis ex ur¬
gat. Cumq semel placiu̾t tam nob̃
quam confessoribus & cłicis urbicis
liis cũ disciplina parit̃ & mĩa tem
peratã sententiã fix̾imꝰ. contͣ hoc c̃o¬
siliũ nr̃m reueletur. & om̃is sacer¬
dotalis auctoritas & potestas. facti¬
osis conspirationibus destruatur.
ipse aduos inp̃sentiarũ uenire ñ
possum. ipse singulos aggͣdi. ipse
riũ coortari nos fec̃at ex iliũ iam
bienni. & auultib atq ab oculiᷤ nr̃iᷤ
lugubris separatio. dolor uigiᷤᷤ &
gemitꝰ. qui me solũ sine uobis con¬
tinua lam̃tatione discruciat: la¬
crumȩ diebus ac noctibus ꝓfluen¬
tes. qd sacerdoti quẽ tanto amore

Expanded text:
res illi qui edicto nuper magistratibus res illi qui edicto nuper magistratibus fuerant copulati, ut fidem nostram subtos ad ruinam salutis inducitur, ut non rogetur Deus nec qui negauit Christum eundem Christum quem negauerat deprecetur, post culpam criminis tollatur et contra evangelicam disciplinam nova traditio sacrilegae institutionis exsurgat; cumque semel placuerit tam nobis quam confessoribus et clericis urbicis,liis, cum disciplina pariter et mratam sententiam fixerimus, contra hoc consilium nostrum rebelletur et omnis sacerdotalis auctoritas et potestas factiosis conspirationibus destruatur. ipse ad uos inpraesentiarum uenire non possum, ipse singulos adgredi, ipse rium cohortari. non suffecerat exilium iam bienni et a uultibus adque ab oculis uestris lugubris separatio, dolor iugis et gemitus qui me solum sine uobis continua lamentatione discruciat, lacrimae diebus ac noctibus profluentes, quod sacerdoti quem tanto amore
Abbreviated transcription (Latin):
sua sententiã darent scđm ur̃a
diuina suffragia c̃uirati & scelera¬
ti de ȩccl̃a sponte se pellerent. Nẽ
apparuit felicissimi ꝓfectio unde
uenisset. quib radicib & quibus
iuribus staret. Hi fom̃ta olim qui
confessorib & ortam̃ta tͥbuebant
ne c̃cordarent cũ ep̃o suo. nec ec¬
cłasticã disciplinã cũ fide & qͥete
uixta p̾cepta dnica continerent.
ne confessionis suae głam incorru¬
pta & inmaculata conu̾satione ser¬
uarent. Ac ne parũ fuisset corru
mare uoluisse. ñc̃ se in lapsoꝵ ꝑniciẽ
uenenata deceptione. uerter̃. ut egͦ.
& saucios ad capienda fortiora ẽsilia
ꝑcalamitatẽ ruinȩ suȩ minꝰ idoneo
& minꝰ solidos. amedela uuln̾is sui
auocent. & int̾missis p̃cibus & orati¬
onibus quibus dñs longa & continu¬
a satisfactione placandus ẽ adexi¬
tiosã tem̾itatẽ m̃dacio captiose pa¬
cis inuitent. S oro uos fr̃s uigilate
contra insidias diaboli. & ꝓur̃a sa¬

Expanded text:
sua sententiam darent, secundum uestra sua sententiam darent, secundum uestra diuina suffragia coniurati et scelerati de ecclesia sponte se pellerent. Nunc apparuit Felicissimi factio unde uenisset, quibus radicibus et quibus uiribus staret. hi fomenta olim quibusdam confessoribus et hortamenta tribuebant, ne concordarent cum episcopo suo nec ecclesiasticam disciplinam cum fide et quiete iuxta praecepta dominica continerent, ne confessionis suae gloriam incorrupta et inmaculata conuersatione seruarent. ac ne parum fuisset corrupmare uoluisse, nunc se et ad lapsorum perniciem uenenata sua deceptione uerterunt, ut aegros et saucios et ad capienda fortiora consilia per calamitatem ruinae suae minus idoneos et minus solidos a medella uulneris sui auocent et intermissis precibus et orationibus quibus Dominus longa et continua satisfactione placandus est ad exitiosam temeritatem mendacio captiosae pacis inuitent. Sed oro uos, fratres, uigilate contra insidias diaboli et pro uestra sa
Abbreviated transcription (Latin):
lissimꝰ atq integerrunꝰ prb̃r. item
rogatianꝰ & numidicꝰ prb̃ri confes¬
sores. & gła diuinȩ dignationis illu¬
stres.s & diaconi boni uiri & eccłã¬
ꝑomĩa obsequiꝰ deuoti. cũ cęt̾is
ministris plenã uob̾ p̃sentiȩ suae
diligentiã p̾beant. & exortationib
assidius singulos corroborare.s &
lapsoꝵ m̃tes consiliis salubrib re¬
gere & reformare ñdesinant. tam̃
ego quantũ possũ ammoneo. & qͦ¬
ne aduos ante diẽ paschȩ uenire
licuisset. dũ coniurationis sue me¬
mores. & antiqua illa contͣ ep̃atũ
meũ uimo contͣ suffragiũ ur̃m. &
dĩ iudiciũ uenena retinentes. in¬
staurant uet̾em contra nos inpu¬
gnationẽ suã & sacͥlegas machina¬
tiones insidiis solitis denuo reno¬
uant. Et quidẽ de di ꝓuidentia
nobis hoc ñ uolentib nec optan¬
tibus. inmo & ignoscentib & tacñ¬
tibus penas quas meruerant pe¬
pender ut anobis ñ eiecti ultro
se eicerent. ipse in se ꝓconscientia

Expanded text:
lissimus adque integerrimus presbyter, item Rogatianus et Numidicus presbyteri confessores et gloria diuinae dignationis inlustres, sed et diaconi boni uiri et eccleomnia obsequia deuoti, cum ceteris ministeriis plenam uobis praesentiae suae diligentiam praebeant et exhortationibus adsiduis singulos corroborare sed et lapsorum mentes consiliis salubribus regere et reformare non desinant, tamen ego quantum possum admoneo et qudia perfecit ne ad uos ante diem Paschae uenire licuisset, dum coniurationis suae memores et antiqua illa contra episcopatum meum immo contra suffragium uestrum et Dei iudicium uenena retinentes instaurant ueterem contra nos inpugnationem suam et sacrilegas machinationes insidiis solitis . denuo renouant. et quidem de Dei prouidentia nobis hoc nec uolentibus nec optantibus immo et ignoscentibus et tacentibus paenas quas meruerant pependerunt, ut a nobis non eiecti ultro se eicerent, ipsi in se pro conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbari possit anuirgo sit cũ &
inanꝰ obstetͥcũ & oculus sepe fal¬
lat᷑. Et si incorrupta inuenta
fuit uirgo ea parte qͣ mulier
pot̾ ẽẽ. potu̾it tñ & ex alia cor¬
poris parte peccasse qͦ corrũpi
pot̃ & itm̃ inspici ñ pot̃. Certe
ipse c̃cubitus ipse complexꝰ ip¬
sa confabulatio & osculatio &
conacentiũ duoꝵ tͦpis & fecla
dormitio. quantũ dedecoriᷤᷤ &
cͥminis confitet᷑. Si suꝑuenienᷤᷤ
maritꝰ sponsã suã iacentẽ cũ al¬
to uideat. ñne indigiat᷑ & fremit

Expanded text:
probari possit an uirgo sit, cum et probari possit an uirgo sit, cum et manus obstetricum et oculus saepe fallatur, ut et si incorrupta inuenta fuerit uirgo ea parte qua mulier potest esse, potuerit tamen et ex alia corporis parte peccasse quae corrumpi potest et tamen inspici non potest. certe ipse concubitus, ipse complexus, ipsa confabulatio et osculatio et coniacentium duorum turpis et foeda dormitio quantum dedecoris et criminis confitetur? si superueniens maritus sponsam suam iacentem cum altero uideat, n
Abbreviated transcription (Latin):
diabolũ seruus dñi potit. qͥ se a¬
diaboli laqͦis implicaũ. Int̾ce¬
dendũ ẽ cito talib ut separent᷑.
dũ ad huc seꝑari innocentes poes̃.
qi diuidi pꝰmodũ nr̃a irt̃cessione
ñ poter̃ postea quã c̃scientia gͣiuis¬
sima coheser̃:. Deniq quã g̃ues mul¬
toꝵriunas hinc fieri uidemꝰ. & ꝑ¬
huiꝰm illicitas & ꝑiculosas c̃iun¬
ctiones corrũpi plurunaᷤ uͥgines
cũ summo animi nr̃i dolore con¬
spicimꝰ. Qͦt si ex fide se xp̃o dica¬
uer̃ pudicȩ & castȩ sine ulla fa-¬
bula ꝑseu̾ent. ita fortes ac stabi¬
les p̃miũ uͥginitatis ex pectent.
Si aut̃ ꝑseu̾are nolunt uł ñ pos¬
sunt. meliꝰ ẽ nubant quã inignẽ
delictis siuis cadant: certe nullũ
frĩb aut sororibꝰ scandalũ faci¬
ant. cũ scͥptũ sit si cibꝰ scanda¬
lizant frẽm. ñ manducabo car¬
nẽ in scło ne frẽm scandalizem.
Nec aliqua putet se posse hac ex¬
cusatione defendi ꝗ inspici &

Expanded text:
diabolum seruus Dei poterit qui se diabolum seruus Dei poterit qui se diaboli laqueis inplicauit. intercedendum est cito talibus ut separentur dum adhuc separari innocentes possunt, quia diuidi postmodum nostra intercessione non poterunt postea quam conscientia grauissima cohaeserunt. denique quam graues multorum ruinas hinc fieri uidemus i. inlicitas et periculosas coniunctiones corrumpi plurimas uirgines cum summo animi nostri dolore conspicimus. quod si se ex fide Christo dicauerunt, pudicae et castae sine ulla fabula perseuerent, ita fortes ac stabiles praemium uirginitatis expectent: si autem perseuerare nolunt uel non possunt, melius nubant quam in ignem delictis suis cadant. certe nullum fratribus aut sororibus scandalum faciant, cum scriptum sit: si cibus scandalizat fratrem, non manducabo carnem in saeculo ne fratrem scandalizem. Nec aliqua putet se posse hac excusatione defendi quod inspici et
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s utilitatiᷤᷤ uias eccłastica disci¬
plina seruet᷑. cũ dñs loquat᷑ & di¬
cat. Et dabo uob̾ pastores scdm
cor ineũ. & pascent uos pascentes
cũ disciplina. Et itm scͥptũ sit di¬
sciplinã qͥ abicit infelix ẽ. Et inp̃s
qͦq sp̃s sc̃s instruit dic̃s. Continete
disciplinã. ne forte trascat᷑ dñs &e ꝑ¬
eatis auia recta. cũ exarsit cito ira
randũ ẽ. quã ut dm qͥ timemꝰ cũ
om̃ĩ obseruatione discipline di¬
masculis habitare. ñdico simul
dormire .s: nec simul iuiuere.qn
& sexus infirmꝰ & etas adhuc lubͥ¬
ca ꝑomĩa frenari auob̾ & regide¬
beant. nec diabolo insidianti &
seiure cupienti ad nocendũ det᷑
occasio. quando & apłs dicat no-¬
lite locũ dare diabolo. Lib̾anda
ẽ uigilant̃ de ꝑiculosis lociᷤᷤ na¬
ius ne int̃ scopulos & saxa franga¬
tur. ex uenda ẽ uelocit de incen¬
dio sarcina priꝰquã flaminiᷤᷤ suꝑ¬
uenientib c̃cremet᷑. Nemo du tu¬
tus ẽ ꝑiculo ꝓximꝰ. nec euadere

Expanded text:
s et salutis uias ecclesiastica disciplina seruetur, cum Dominus loquatur et dicat: et dabo uobis pastores secundum cor meum, et pascent uos pascentes cum disciplina. et iterum scriptum est: disciplinam qui abicit infelix est, et in ps sanctus instruit dicens: continete disciplinam, ne forte irascatur Dominus, et pereatis a uia recta, cum exarserit cito ira randum est quam ut qui Deum timemus cum omni obseruatione disciplinae dimasculis habitare, non dico simul dormire sed nec simul uiuere, quando et sexus infirmus et aetas adhuc lubrica per omnia frenari a nobis et regi debeat, ne diabolo insidianti et saeuire cupienti ad nocendum detur occasio, quando et apostolus dicat: nolite locum dare diabolo. liberanda est uigilanter de periculosis locis nauis, ne inter scopulos et saxa frangatur. exuenda est uelociter de incendio sarcina prius quam flammis superuenientibus concremetur. nemo diu tutus est periculo proximus. nec euadere
Abbreviated transcription (Latin):
infeminã & sexus arte mutet᷑ & di¬
abolo diuinũ plasma maculanti
ꝑcorrupti atq eneruati corporiꝰ
delicta placeant᷑. Quod si penuria
talis & necessitas pauꝑtatis offen¬
dit. potẽ int̃cet̃os qui ȩccłe alimͣ¬
tis sustinent᷑ huius qͦq necessitas
adiuuari sitam̃ contentus sit fru¬
galiorib & innocentib cibiᷤᷤ nec
put& salariose ce redimendum
ut apecc̃is cesset. quando hoc ñ
nobiss sͥ p̃stet cęt̾um quantum
uult inde querat qualis questus
ẽ qui de conuuuo abraham & y¬
saac & iacob hõies rapit. & male
ac ꝑnitiose in scło saginatos ade-¬
ternȩ famis ac sitis supplicia dedu-¬
cit. Et id̾o quantũ potes abhac
eũ prauitate & dedecore aduiã
innocentie atq ad spem uitȩ sue
reuoca. ut sit contentus eccłe sũ¬
ptib partiorib quidẽ s saluta¬
rib Qͦd si illic eccła ñ sufficit ut
laborantib p̾stet alimenta pot̾it
se adnos transferre. & hic qu¬

Expanded text:
in feminam et sexus arte mutetur et diin feminam et sexus arte mutetur et diabolo diuinum per corrupti atque enervati corporis delicta placeatur. Quod si penuriam talis et necessitatem paupertatis obtendit, potest inter ceteros qui ecclesiae alimentis sustinentur huius quoque necessitas adiuuari, si tamen contentus sit frugalioribus et innocentibus cibis nec putet salario se esse redimendum ut a peccatis cesset, quando hoc non nobis sed sibi praestet. ceterum quantum uult inde quaerat, qualis quaestus est qui de conuiuio Abraham et Isaac et Iacob homines rapit et male ac perniciose in saeculo saginatos ad aeternae famis ac sitis supplicia deducit. et ideo quantum potes ab hac eum prauitate et dedecore ad uiam innocentiae adque ad spem uitae suae reuoca, ut sit contentus ecclesiae sumptibus parcioribus quidem sed salutaribus. quod si illic ecclesia non sufficit ut laborantibus praestet alimenta, poterit se ad nos transferre et hic qu
Abbreviated transcription (Latin):
yprianus eucratio frĩ salutem.
tua consulendum me ex istimasti
quodã qui ap̃uos constitutꝰ ineiꝰ¬
dem ad huc artis suȩ dedecore ꝑse¬
uerat. & magister & doctor ñ erudi¬
endorum s ꝑdendoꝵ. pueroꝵ. id
quod male didicit cȩtis quoq in¬
sinuat. antalis debeat cõmunicare
nobiscũ. Quod puto ego nec maie
stati diuine. nec euglice discipline
congruere. ut pudor & honor ȩccłe
tam turpi & infami contagione foe¬
detur. Nam cum inlege ꝓhibeantur
iuri induere uestem muliebrẽ ⁊ ma¬
ledicti eiusm uidicentur. quanto
maioris ẽ criminis. ñ tantũ mulie¬
bria indumenta acciꝑe: s & gestu
quoq turpes & molles & muliebres
magist̾io inpudice artis expͥmere.
N ec excuset se quisquã si atheatro use
cessauit. cũ tam̃ hoc cęto ᷤ doceat
Ionpotest enu uideri cessasse. qui
uicarios substiruit. & qui ꝓse uno
plures succidaneos sugg̾it. contra
institutionẽ dĩ erudiens & docenᷤ
quẽa dmodu masculus frangatur

Expanded text:
yprianus Eucratio fratri salutemtua consulendum me existimasti,quodam, qui apud vos constitutus in ejusdem adhuc artis suae dedecore perseverat, et magister et doctor non erudiendorum, sed perdendorum puerorum, id, quod male didicit, ceteris quoque insinuat: an talis debeat communicare nobiscum? stati diuinae nec euangelicae disciplinae congruere, ut pudor et honor ecclesiae tam turpi et infami contagione foedetur. nam cum in lege prohibeantur uiri induere muliebrem uestem et maledicti eiusmodi iudicentur, quanto maioris est criminis non tantum muliebria indumenta accipere sed et gestu quoque turpes et molles et muliebres magisterio inpudicae artis exprimere? Nec excuset se quisquam si a theatro ipse cessauerit, cum tamen hoc ceteros doceat. non potest enim uideri cessasse qui uicarios substituit et qui pro se uno plures succidaneos suggerit contra institutionem Dei erudiens et docens quemadmodum masculus frangatur
Abbreviated transcription (Latin):
ypͥanꝰ qui & tasciꝰ florentiocui e.¬
A⁊ ipuppiano frĩ sał. Ego te fr̃ e.
c̃didãm tandem iã adpenitentiã
conu̾ti. qͦd inpret̾itũ tã infanda
tam tͣpia. tam etiã gñtilib execͣn¬
dauut audisses de nob̾ temere
aut credidisses. Porro aut̃ etiã
nc̃ ulttt̃is tiuis animadũto cun¬
dẽ te adhuc eẽ qͥ priꝰ fu̾as. eade
te de nob̾ credere. & incoquod

Expanded text:
ANVS QVI ET THASCIVS FLOEENTIO CVI KT PVPPIANO FRATRI S. Ego te, frater, credideram tandem iam ad paenitentiam conuerti, quod in praeteritum tam infanda tam turpia tam etiam gentilibus execranda aut audisses de nobis temere ant credidisses. porro autem etiam nunc in litteris tuis animaduerto eundem te adhuc esse qui prius fueras, eadem te de nobis creder
Abbreviated transcription (Latin):
mnnia cõmisit & miscuit. Ut qͥ eici de
eccła & excludi habeat. udiciũ sa¬
cerdotũ uoluntaria discessione p̾¬
cederet quasi euasisse sit penã p̃¬
uenisse sententiã. Circa cȩt̃os fr̃s e
mus. ut ueteratoris ꝑniciosũ latus
fugiant. ut letales laqueos sollici¬
tantis euadant. ut de qua ille pel¬
li diuinitus meruit eccłam repe¬
neq enim potest ꝑire. nͥ quẽ constãt
ẽe̾ ꝑiturum. cũ dñs in eugło suo di¬
cat omĩs plantatio qua ñ plantaũ
pat̾ ms celestis eradicabit᷑. Qui plan¬
tatus ñ est p̾ceptis dĩ patͥs & moni¬
tis. solus pot̾it de eccła ille discedẽ
solus ep̃is derelictis cũ scismaticis
& hereticis infurore remane. Cȩtos
nobis adunauit dĩ patͥs mĩa. & xͥ¬

Expanded text:
mnia commisit et miscuit, ut qui eici de mnia commisit et miscuit, ut qui eici de ecclesia et excludi habebat, iudicium sacerdotum uoluntaria discessione praecederet, quasi euasisse sit poenam praeuenisse sententiam. Circa ceteros autem tmus, ut ueteratoris perniciosum latus fugiant, ut letales laqueos sollicitantis euadant, ut de qua ille pelli diuinitus meruit ecclesiam repeneque enim potest perire nisi quem constat esse periturum, cum Dominus in euangelio suo dicat: omnis plantatio quam non plantauit pater meus caelestis eradicabitur. qui plantatus non est praeceptis Dei patris et monitis, solus poterit de ecclesia ille discedere, solus episcopis derelictis cum schismaticis et haereticis in furore remanere. ceteros uero nobis adunabit Dei patris mi
Abbreviated transcription (Latin):
nere inȩccła dĩ possunt. qͥ dificã & ec¬
clasticã disciplinã nec actus sui con¬
u̾satione nec more pacẽ tenuerunt.
Spoliati ab illo pupilli fraudate ui¬
duȩ. pecunie quoq eccłȩ denegate.
has de illo exigunt penas quas in eiꝰ
furore conspicimꝰ. Pat̃ etiam eiꝰ inui¬
cofame mortuus. & abeo inmorte¬
nec postmodu sepultus. uterus uxro¬
ris calce ꝑcussus. & abortione ꝓꝑan¬
te inparricidiũ partus ex pressus ÷.
Et dampnare nẽ audet sacͥficantium
manꝰ cũ sit ipse nocentior pedibus
quibus filius qui nascebatur occis
e Elanc conscientiã criminũ iam
pridem timebat: ꝓpt̃ hoc se ñ depre¬
sbit̾io excitari tantũ. s & conmuni¬
catione ꝓ hib̾i ꝓcerto tenebat. & ur¬
guentibus fr̃ibus inminebat cogni¬
tionis dies quo ap̃o nos causa eius
ageret᷑ nͥ ꝑsecutio ante uenisset. qͣm
iste uoto quodã euadende & lucraͣ¬
dȩ dampnationis excipiens. hec o-¬

Expanded text:
nere in Ecclesia Dei possunt, qui deificam et ecnere in Ecclesia Dei possunt, qui deificam et ecclesiasticam disciplinam nec actus sui conversatione, nec morum pace tenuerunt. Spoliati ab illo pupilli, fraudatae viduae, pecuniae quoque ecclesiae denegatae, has de illo exigunt poenas, quas in ejus furore conspicimus. Pater etiam ejus in vico fame mortuus, et ab eo in morte postmodum nec sepultus. Uterus uxoris calce percussus, et abortione properante in parricidium partus expressus. Et damnare nunc audet d sacrificantium manus, cum sit ipse nocentior pedibus, quibus filius, qui nascebatur, occisus est? III. Hanc conscientiam criminum jam pridem timebat: propter hoc se non de presbyterio excitari tantum, sed et communicatione prohiberi pro certo tenebat: et urgentibus fratribus imminebat cognitionis dies quo apud nos causa eius ageretur, nisi persecutio ante uenisset, quam iste uoto quodam euadendae et lucrandae damnationis excipiens haec o
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ nouatus qͥ ap̃ nos pͥmũ discordit
& scismatis incendiũ seminauit qͥ
qͣslam istic ex fr̃ib ab epõ segregaũ.
qui in ipsa ꝑsecutione ad eũtendas
fr̃m mentes. alia quedã ꝑsecutio
nostrifuit. Ipse ẽ qͥ felicissimũ satelli¬
tẽ suũ diaconũ nec ꝑmittente me
nec sciente sua factione & ambitiõt
constituit. & cũ sua tempestate romt
qͦq ad eu̾tendam ȩccłam nauigauit.
Similia illic & paria molitus ẽ. acde¬
ro portionẽ plebis auellens. fr̃nita¬
tis benesͥ coherentis & se inuicem
diligñtis c̃cordiã scindens. Plane
qm̃ ꝓmagnitudine sua debeat car¬
thaginẽ roma p̃cedere. illic maio¬
ra & grauiora cõmisit. qͥ istic adu̾sus
eccłam diaconũ fecerat. illic ep̃m
fec̃. Nec hoc quisquã miret᷑ intalib
ferunt᷑ semꝑ mali suo furore dem̃¬
tes. & pꝰea quã scelera fecer̾ c̃scienti
ipsa sceleratȩ m̃tis agitant᷑. nec rema¬

Expanded text:
est Novatus, qui apud nos primum discordiae est Novatus, qui apud nos primum discordiae et schismatis incendium seminavit, qui quosdam istic ex fratribus ab episcopo segregavit, qui in ipsa persecutione ad evertendas fratrum mentes alia quaedam persecutio nostris fuit. Ipse est, qui Felicissimum satellitem suum diaconum, nec permittente me, nec sciente, sua factione et ambitione constituit; et cum sua tempestate Romam quoque ad evertendam Ecclesiam navigans, similia illic et paria molitus est, a clero portionem plebis avellens, fraternitatis bene sibi cohaerentis et se invicem diligentis concordiam scindens. Plane quoniam pro magnitudine sua debeat Carthaginem Roma praecedere, illic majora et graviora commisit. Qui istic adversus Ecclesiam diaconum fecerat, illic episcopum fecit. Nec hoc quisquam miretur in talibus. FERUNTUR SEMPER mali suo furore dementes, et posteaquam scelera fecerint, conscientia ipsa sceleratae mentis agitantur. Nec rema
Abbreviated transcription (Latin):
coherentẽ sc̃a sua uoce testet᷑. qͦmͦ
potest ẽẽ cũ xp̃o qui cũ sponsa xͥ
atq in eiꝰ eccła ñ ẽ. aut quomͦ assu¬
mit sͥ regendȩ aut gubernandȩ
eccłȩ curã. qui spoliauit & frau
hil inde adnos fu̾at nuntiandum
cũ magis ꝑ nos uobis debeat noua¬
tus ostendi. rerũ nouarũ semper
cupidus. auariciȩ in explebilis
rapacitate furibundus. adrogan¬
tia & stupore suꝑbi tumoris infla¬
tus. semꝑ istinc ep̃is male cognitꝰ
quasi hereticus semꝑ & ꝑfidus. om¬
iniũ sac̃dotum uoce dampnatuᷤ
curiosus semꝑ ut ꝓdat. adhoc ad¬
ulat᷑ ut fallat. numquã fidelis ut
diligat. fax rigius ad conflanda se¬
ditiones incendia. turbo & tem¬
pestas ad fidĩ facienda naufra¬
gia hostis quietis. t̃nquillitatis
ad u̾sarius. pacis inimicus. Deniq
illic quies facta ẽ. & głosi acboni
confessores qui de ȩccła illo incitan
te discesserant. pꝰea quã ab urbeule
discessit adȩccłam reuerter̃: idem

Expanded text:
cohaerentem sancta sua uoce testetur, quomodo potest esse cum Christo qui cum sponsa Christi adque in eius ecclesia non est? aut quomodo adsumit sibi regendae aut gubernandae ecclesiae curam qui spoliauit et fraudhil inde ad nos fuerat nuntiandum, cum magis per nos uobis debeat Nouatus ostendi rerum nouarum semper cupidus, auaritiae inexplebilis rapacitate furibundus, adrogantia et stupore superbi tumoris inflatus, semper istic episcopis male cognitus, quasi haereticus semper et perfidus omnium sacerdotum uoce damnatus, curiosus semper ut prodat, ad hoc adulator ut fallat, numquam fidelis ut diligat, fax et ignis ad conflanda, seditionis incendia, turbo et tempestas ad fidei facienda naufragia, hostis quietis, tranquillitatis aduersarius, pacis inimicus. denique illic quies facta est, et gloriosi ac boni confessote, discesserant, postea quam ab Urbe ille discessit, ad Ecclesiam reverterunt. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
college nr̃i manu sua subscͥptaᷤ mi¬
serunt. quibus auditis ei sqͥd sense¬
runt & qͥd ꝓnuntiauerint ex eoꝵ
uttĩs disces. Melius aut̃ fr̃ facies si
ex empla litterarum que adte le¬
genda ꝓdilectione cõmuni ꝑcali¬
doniũ & fortunatũ collegas nr̃os
ꝓrrune miserã que de eodẽ felicis¬
sumo & de p̃sb̾ro isdem adclerum
istic nr̃m & adplebẽ scͥpserã. legi
illic fr̃ĩbus iuibeas q̃ & ordinationẽ
& rationẽ rei gestȩ loquant᷑ ut tã
istic quã illic cͥca omĩa ꝑnos fr̃ni¬
tas instruat᷑. Ex emplaria autem
diaconũ ame missũ & nicephoꝵ
accolitũ transmisi. Opto te frkm̃t

Expanded text:
collegae nostri manu sua subscriptas micollegae nostri manu sua subscriptas miserunt, qui auditis eis quid senserint et quid pronuntiauerint ex eorum litteris disces. melius autem, frater, facies, si etiam exempla litterarum quae ad te legenda pro dilectione communi per Caldonium et Fortunatum collegas nostros proxime miseram, quae de eodem Felicissimo et de presbyteris isdem ad clerum istic, non et ad plebem scripseram, legi illic fratribus iubeas, quae et ordinationem et rationem rei gestae loquantur, ut tam istic quam illic circa omnia per nos fraternitas instruatur. exemplaria autem diaconum a me missum et Nicephorum acoluthum transmisi. opto te, frat
Abbreviated transcription (Latin):
condigna litt̃arum suarũ testimo¬
nia p̾dicantes. emulis qͦq & rerum
uł nouitate ut prauitate gauden¬
tibus. omnem abigendi & discre¬
pandi scrupulũ sustulerunt. &
scđm consiliũ nr̃m salubͣ ratione
libratas in hoc fluctui estuantium
frum mentes sincere ac firmit tu¬
ũ sac̃dociũ ꝓbauer̃. Hloc enĩ uł ma¬
xume frͣ & laboramꝰ & laborare de¬
bis successoribꝰ traditã quantum
possumꝰ obtine̾ curemꝰ. Et qͦd in
nob̾ẽ uagabundaᷤᷤ & errantes
oues quas quoꝵdã ꝑuicax factio
& heretica temptatio amat᷑ secer¬
nit in ȩccła colligamꝰ. illis solis
foris remanentibus qͥ obstinati¬
one sua ut furore suꝑsederunt.¬
& ad nos redire noluer. discͤtionis
& separationis a se factȩ & eccłe de
relictȩ. ipsi rationẽ dño reddituri.
Quantum uͦ hic adp̾sb̾riũ qͦrũdam
& felicissimi causã ꝑtinet. ꝗͥ hic ap¬
ptũ sit ut scire posses utt̾as ad te

Expanded text:
condigna litterarum suarum testimocondigna litterarum suarum testimonia praedicantes, aemulis quoque, et rerum vel novitate vel pravitate gaudentibus, omnem ambigendi et discrepandi scrupulum sustulerunt; et, secundum consilium nostrum salubri ratione libratum, in hoc fluctu aestuantium fratrum mentes sincere ac firmiter tuum sacerdotium probaverunt. Hoc enim vel maxime, frater, et laboramus et laborare debis successoribus traditam quantum possumus obtinere curemus et quod in nobis est balabundas et errantes oues, quas quorundam peruicax factio et haeretica temptatio a matre secernit, in ecclesia colligamus, illis solis foris remanentibus qui obstinatione sua uel furore supersederunt et ad nos redire noluerunt, discretionis et separationis a se factae et ecclesiae derelictae ipsi rationem Domino reddituri. Quantum uero hic ad presbyterium quorundam et Felicissimi causam pertinet, quid hic actum sit ut scire posses, litteras ad te
Abbreviated transcription (Latin):
sus fr̃em tuũ detrahebas. & adu̾sus
filiũ matͥs tuȩ ponebas scandalũ.
de ore ur̃o ñ ꝓcedat s bonꝰ adedi¬
ficationẽ fidĩ. ut det gr̃am audien¬
tib. Porro hec fieri debere ostndimꝰ.
siquando talia quoꝵdã calumnio
talia adu̾sum te & comprb̃ros te¬
cũ considentes scripta uenissent.
clero & plebi legi p̾cepi. ꝗ̃ religio¬
sam simplicitatẽ sonabant. nec
ullis maledicoꝵ & conuitioꝵ lat᷑¬
tibus ꝑstrepebant. Qtͦ aut̃ scͥpta
collegarũ nr̃oꝵ qͥ illic ordinatio¬
ni tuȩ affuant desiderauimꝰ. ñ ue¬
teres mores obliti nouũ aliqͥd qͤre¬
bamꝰ. Nam satis erat ut tu te eꝑm
factis lttͣis nuntiares. nͥ si ẽe̾t exdi¬
u̾so discͤpans factio. q̃ cͥminosis &
calumniosis cõmentis suis collegaꝵ
parit᷑ ac fr̃um plurimoꝵ turbar&
mentes & corda confunderet. Cui
rei sopiende necessariũ duximus.
ut scribentiũ nobis inde colle¬
garũ nr̃oꝵ firma & solida aucto¬

Expanded text:
rsus fratrem tuum detrahebas et aduersus rsus fratrem tuum detrahebas et aduersus filium matris tuae ponebas scandalum, de ore vestro non procedat, sed bonus ad aedificationem fidei, ut det gratiam audientibus . Porro haec fieri debere ostendimus, si quando talia quorumdam calumniostalia adversum te et compresbyteri tecum considentis scripta venissent; clero et plebi legi praecepi quae religiosam simplicitatem sonabant, nec ullis maledictorum et conviciorum latratibus perstrepebant. III. Quod autem scripta collegarum nostrorum, qui illic ordinationi tuae adfuerant, desideravimus, non veteres mores obliti, novum aliquid quaerebamus. Nam satis erat, ut tu te episcopum factis litteris nuntiares; nisi esset ex diverso discrepans factio, quae criminosis et calumniosis commentis suis collegarum pariter ac fratrum plurimorum turbaret mentes, et corda confunderet. Cui rei sopiendae necessarium duximus, ut scribentium nobis inde collegarum nostrorum firma et solida aucto
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃um numero religiosoq c̃uentu
considentibꝰ di sac̃dotib & alta¬
ri posito nec legi debeant nec au¬
diri. Neq enim facile ꝓmendas̃
& incaute ac temere publicanda
que discordioso stilo audientib
scandalũ moueant. & fr̃s longe
positos ac transmare constitutoᷤᷤ
incerta opinione cõfundant. ui¬
derunt qͥ ut furori suo uł libidini
seruientes. & diuine legi & sc̃itatis
inmemores. uł iacutare interim
gestiunt que ꝓbare ñ possunt. ⁊ cũ
innocentiã destruere atq expugna¬
re ñualeant. satis habeant famam
mendacis & falsorũ more maculaᷤᷤ
inspargere. Certe qͦd p̃positis & sacer¬
dotibus congruit danda oꝑa ẽ ut
talia cũ aquib dã scͥbunt᷑ ꝑnos re¬
spuant᷑. Ubi enim erit qͦd discimꝰ &
docem scriptũ e̾ẽ contine linguã
tuã amalo. & labia tua ne loquan¬
tur dolũ insidiose. Itẽ alibi ostuũ
habundauit malicia & lingua tua
complectebat᷑ insidias. sedens adũ¬

Expanded text:
fratrum religiosoque conuentu fratrum religiosoque conuentu considentibus Dei sacerdotibus et altari posito et legi debeat et audiri. neque enim facile promenda sunt et incaute ac temere publicanda quae discordioso stilo audientibus scandalum moueant et fratres, longe positos ac trans mare constitutos incerta opinione confundant. uiderint qui uel furori suo uel libidini seruientes et diuinae legis et sanctitatis inmemores uel iactitare interim gestiunt quae probare non possunt, et cum innocentiam destruere adque expugnare non ualeant, satis habent fama mendaci et falso rumore maculas inspergere. certe. quod praepositis ac sacerdotibus congruit danda opera est ut talia cum a quibusdam scribuntur per nos respuantur. ubi enim erit quod discimus ac docemus scriptum esse: contine linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum? item alibi: os tuum abundauit malitia, et lingua tua conplectebatur insidias. sedens adue
Abbreviated transcription (Latin):
sacramentũ semel traditũ diui¬
nȩ dispositionis & catholicȩ uni¬
tatis adulterũ & contrariũ cap̃o
extra eccłam fecit. acceptis u̾lit¬
t̃is tam tuis quam collegarum
nr̃orum. Item aduentantibus
bonis uiris & nod carissimis col¬
legis nr̃is pompeio & stephano
aquib hec omĩa nobiscũ leti¬
cia comiunz asseuerata s̃ firmiter
& ꝓbata. scđm qͦo diuinȩ traditions
& eccłasticȩ institutionis scitas pa¬
rit ac u̾tas exigebat. litt̾̃as nr̃as ad
eadem collegis nr̃is singulis uino¬
ticiã ꝑferentes. abhis qͦq fr̃s nrõs
cũ litt̾is redegendos ẽẽ mandauimꝰ
Quamquam mens nr̃a & & ꝓpositum
iam tunc fr̃ibus & plebi istic uni¬
u̾se manifestatũ fuisset. qñ delit¬
t̃is nr̃is nuꝑ ab utraq parte susce¬
mores. & grauitatis sacerdotalis
& scĩtatis tue respectũ tenentes.
ea q̃ ex diu̾so inlibrũ adnos inissũ
congesta fu̾ant. coacerbationibus
criminosis respumꝰ. considantes
parit̃ & ponderantes. qͦt intantũ

Expanded text:
semel traditum diuinae dispositionis et catholicae unitatis adulterum et contrarium caput extra ecclesiam fecit, acceptis litteris tam tuis quam collegarum nostrorum, item aduentantibus bonis uiris et nobis carissimis collegis nostris Pompeio et Stephano, a quibus haec omnia nobis cum laetitia communi adseuerata sunt firmiter et probata, secundum quod diuinae traditionis et ecclesiasticae institutionis sanctitas pariter ac ueritas exigebat, litteras nostras ad nostram haec eadem collegis singulis in notitiam perferentes ab his quoque fratres cum litteris redigendos esse mandauimus. Quamquam mens nostra et propositum iam tunc fratribus et plebi istic uniuersae manifestatum fuisset, quando litteris nuper ab utraque parte suscemores et grauitatis sacerdotalis ac sanctitatis respectum tenentes ea quae ex diuerso in librum missum congesta fuerant acerbationibus criminosis respuimus, considerantes pariter et ponderantes quod in tanto
Abbreviated transcription (Latin):
me. pͥmo ꝓpt̾ ipsũ qͥ miser uł dia¬
boli tenebs intotũ excecatꝰ. uel
qͣdã sacͥlega ꝑsuasione deceptus
cũ debeat satisface. & addñm ex¬
orandu dieb ac noctib lacͥmis
& orationib & p̃cib in cumbere. au¬
det sibi adhue sacerdotiũ qđ pdidit
uindicare. qͣs i pꝰ aras diaboli acce¬
dere ad altare di fassit. aut ñ ma¬
iorẽ inse irã & indignationẽ dñi
indie udicii ꝓuocet. qͥ cũ fidei
fidiȩ & audaciȩ & tem̾itatiᷤᷤ ma¬
gister ex istat. & qͥ ñ docuit fr̃s in
p̾lio fortit stare. doceat eoꝰ qͥuin
cti & ꝓstrati s̃ nec rogare. cũ dns
dicat illis fudistiᷤᷤ libamina. oe
illis in posuistiᷤᷤsacͥficia. suꝑ hoc
ñ indignabor dic̃ dñs. & aliolo¬
co sacͥficanꝰ diis eradicabr nͥ soli

Expanded text:
pter ipsum qui miser uel diaboli tenebris in totum excaecatus uel quorundam sacrilega persuasione deceptus, cum debeat satisfacere et ad Dominum exorandum diebus ac noctibus lacrimis et orationibus et precibus incumbere, audet sibi adhuc sacerdotium quod prodidit uindicare, quasi post aras diaboli accedere ad altare Dei fas sit aut non maiorem in se iram et indignationem Domini in die iudicii prouocet, qui cum fidei erfidiae et audaciae et temeritatis magister existat et qui non docuit fratres in proelio fortiter stare, doceat eos qui uicti et prostrati sunt nec rogare, cum Dominus dicat: illis fudistis libamina et illis inposuistis sacrificia, super haec non indignabor? dicit Dominus, et alio loco: sacrificans diis eradicabitur, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
Siqͥs adorat bestiã & inaginẽ eiꝰ
& accipit notã infronte sua &
in manu bib& & ipse de uino
irȩ dĩ mixto inpoculo ire eiuᷤ.
& puniet᷑ igni & sulphure sub
stiã & unaginẽ eiꝰ. Cũgͦ hec tor¬
m̃ta hec supplicia indie iudicis
dñs cõminet᷑ his qͥ diabolo obtẽ¬
pant & ydoli sacͥficant qͦͣmͦ se po

Expanded text:
is adorat bestiam et imaginem ejus, et accipit vota in fronte sua et in manu, bibet et ipse de vino irae Dei, mixto in poculo irae ejus. Et puniet igne et sulphure sub stiam et imaginem eius. Cum ergo haec tormenta, hael supplicia in die iudicii Dominns conminetur his qui diabolo obtemperant et idolis sacrificant, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
collega nr̃o miseras int̃cet᷑a que in
noticiã tuã ꝑferenda hinc fu̾ant.
etiã de fortunato t scͥpsi. S dum
datur ut accipiendis aliis eplis a
nob̃ detinet᷑. felicissimo aduos ꝓpe¬
rante p̾uentus ẽ: ita enim semper
scelera festinant. quasi contͣ innoce
taginẽ pͥuatum uet̾em hercticum
in lambesitana colonia ante mul¬
tos fere annos ob multa & grauia

Expanded text:
collega nostro miseras, inter caetera quae in collega nostro miseras, inter caetera quae in notitiam tuam perferenda hinc fuerant, etiam de Fortunato isto tibi scripsi. Sed dum datur, vel accipiendis aliis epistolis a nobis detinetur, Felicissimo ad vos properante, praeventus est. Ita enim SEMPER SCELERA festinant, quasi contra innocehaginem Privatum veterem haereticum, in Lambesitana colonia ante multos fere annos ob multa et gravia