comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ctatur sine fine gaudere: Proinde scd̾m
dictum beati apłi ille necesse est ad fu
turȩ messis gaudiũ ꝑueniat. qui p̃sen¬
ti: temꝑe in bone oꝑationis semine ꝑse¬
uerat: Ceterũ multũ seipsũ seducit siue
qui nulla mittens usq in finem p̃sentis
uitȩ semina oꝑum bonorum: putat ho¬
na quandoq messurũ. seu qui depraua¬
tus caret ꝑseũantia bonȩ oꝑationis
et leticiam spat inretributione mertr¬
dis. cum beatus apłs hoc unũ qũeq re¬
cepturũ testetur in messe quod ꝑse¬
ueranter p̃mittit in semine: Talis nãq
est ille ꝑitissimꝰ uenti lator. qui ꝑmini¬
dabit aream suam. ut discrecione tritici
atq palearũ nulla subreptione falla¬
tur nec in horreũ mittit paleas ignibꝰ
dandas. nec tradit flãmis frumenta. ͦ
sunt horreo deputanda future quippe
messis temꝑe boni seminatores illi sci¬
licet qui nunc ꝑseueranter seminantes
in lacrimus in gaudio metent. quiq eun¬

Expanded text:
ctatur sine fine gaudere. Proinde secundum ctatur sine fine gaudere. Proinde secundum dictum beati Apostoli ille necesse est ad 391 futurae messis gaudium perveniat, qui praesenti tempore in bonae operationis semine perseverat. Caeterum multum seipsum seducit, sive qui nulla mittens usque in finem praesentis vitae semina operum bonorum, putat bona quandoque messurum; seu qui depravatus caret perseverantia bonae operationis, et laetitiam sperat in retributione mercedis: cum beatus Apostolus hoc unumquemque recepturum testetur in messe quod perseveranter praemittit in semine. Talis namque est ille peritissimus ventilator qui permundabit aream suam, ut in discretione tritici atque palearum nulla subreptione fallatur; nec in horreum mittit paleas ignibus dandas, nec tradit flammis frumenta quae sunt horreo deputanda. Futurae quippe messis tempore boni seminatores, illi scilicet qui nunc perseveranter seminantes in lacrymis in gaudio metent, quique nunc eun
Abbreviated transcription (Latin):
re messis effectum. aut tempore messis
concedendũ sibi speret bonȩ seminatio¬
nis iitium: Ac si mers opearius. & igna¬
uus pigritiȩ uinculis irreti tus. immo
quod est deterius studio mortifere semi¬
nationis intentus. ñ gaudeat in messe sed
lugeat. cum ceperit suȩ seminationiᷤ con¬
digna tunc metere. qͣndo ram non potu¬
erit qualitatem maliseminis inmuta.¬
re: Est p̃terea diligentius attendendũ.
tria quidem nobis in hoc loco apłice
doctrinȩ sermonis ostendi. hoc est ut
bonum fatiamꝰ & ut non deficiamus.
quia tempore suo metemus ñ deficien¬
tes Norum trium. duo in p̃cepto sunt
opis. tertiũ in ꝓmissione mercedis
Duobus labor oꝑariis indicitur. tercio spe
futurȩ messis laborantiũ animꝰ subleua¬
tur Ab soluet eñi qui certam sperat ꝓ
sui labori qualitate mercesem suiere
magis ex labore uirtutem Bone igitur
operationi apls ꝑseuemntiã uingit. ut ñ
deficiat in semine. quisquis in messe ddele¬

Expanded text:
rae messis effectum, aut tempore messis rae messis effectum, aut tempore messis concedendum sibi speret bonae seminationis initium; ac sic iners operarius et ignavus pigritiae vinculis irretitus, imo, quod est deterius, studio mortiferae seminationis intentus, non gaudeat in messe, sed lugeat, dum coeperit suae seminationis condigna tunc metere, quando jam non poterit qualitatem mali seminis immutare. Est praeterea diligentius attendendum tria quidem nobis in hoc loco apostolicae doctrinae sermonis ostendi: hoc est, ut bonum faciamus, et ut non deficiamus, quia tempore suo metemus non deficientes. Horum trium duo in praecepto sunt operis, tertium in promissione mercedis. Duobus labor operariis indicitur, tertio spe futurae messis laborantium animus sublevatur. Assolet enim qui certam sperat pro sui laboris qualitate mercedem, sumere magis ex labore virtutem. Bonae igitur operationi Apostolus perseverantiam jungit, ut non deficiat in semine quisquis in messe dele
Abbreviated transcription (Latin):
qui seminat in carne sua:de carne me¬
tet corruptionẽ. qui aũt seminat inspũ:
de sp̃u metet uitã eternã: Ille est ergo
error quẽ in huiꝰ sermonis iterdixit ex¬
orcłio. quo se unusquisq aluid existimat
messurum eẽ quam seminat Errat igit᷑
quisquis in carne seminat de qua cor¬
ruptio metitur. existimat se messurũ
uitam eternã: quȩ inspũ seminantibꝰ
reseruat᷑ Sequit᷑ uero apłs dicens: Bo
cuiꝰq oꝑa designari: Suꝑiꝰ enĩ dixerat:
Quȩ enĩ seminauerit homo hec et me¬
tet Nunc dicit: Bonũ aũt fatientes ne
de ficiamꝰ. temꝑe enĩ suo metemꝰ non de¬
ficientes Uere ueritatis discipłs & ob
hoc magist̃ egregius geutiũ qui sicut
iusticiam non defuturam in retributione
oꝑum docuit. sic tempus seminationis &
messis. idest operationis retributionisq
discreuit. nequis in epta cogitatione tem¬
pus seminationis et messis confundens.
aut temꝑe seminationis de poscat futu¬

Expanded text:
qui seminat in carne sua, de carne mequi seminat in carne sua, de carne metet corruptionem: qui autem seminat in spiritu, de spiritu metet vitam aeternam. Ille est ergo error quem in hujus sermonis interdixit exordio, quo se unusquisque aliud existimat messurum esse quam seminat. Errat igitur quisquis in carne seminat, de qua corruptio metitur, existimat messurum se vitam aeternam, quae in spiritu seminantibus reservatur. Sequitur vero Apostolus dicens: Bonscujusque opera designari. Superius enim dixerat: Quae enim seminaverit homo, haec et metet. Nunc dicit: Bonum autem facientes, non deficiamus: tempore enim suo metemus non deficientes. Vere Veritatis discipulus, et ob hoc magister egregius gentium, qui sicut justitiam non defuturam in retributione operum docuit, sic tempus seminationis et messis, id est operationis retributionisque discrevit: ne quis inepta cogitatione tempus seminationis et messis confundens, aut tempore seminationis deposcat futu
Abbreviated transcription (Latin):
non deficiamꝰ tempore enĩ suo metemus
ñ deficientes Ergo dunitempꝰ habemꝰ
operem᷑ bonũ ad omnes. maxime autẽ
ad domesticos fidei: his apłi uerb̾. quis
piger ad oꝑis boni non excitetur affectum:
Quis errans adeo non rectam uiam tre¬
mefactus inquirat: Quis ñ seminationi
bonȩ delectet᷑ insistere. qͣndo se non aliud quã
quod seminat recepturus cognoscit in mes
cationis sermonẽ paulo diligentius at¬
tenclamꝰ: Neq enim frustra cum tanto p̃o¬
dere premonet dicens: Nolite errare. ac
deinceps adiecit. as ñ irridetur: Postmo¬
dum uͦ aꝑuit. in quo ñ nullos errare cog¬
nouit inqͥens: Quȩ enĩ seminauerit ho¬
mo hec & metet Errat gͦ quisqͥs se in
retributione futura messurũ putat. qđ
in huiꝰ temꝑis oꝑatione ñ seminat: Uerũ
quia ipsius seminationis ac messis diũ.¬
sitas fuit euidentiꝰ intimanda. id circo
eam sub sequentibꝰ uerb̃ peritus discer¬
nencli agricola subiungens. hȩc ait: Qm̃

Expanded text:
nim suo metemus non deficientes. Ergo dum tempus habemus, operemur bonum ad omnes; maxime autem ad domesticos fidei . His Apostoli verbis quis piger ad operis boni non excitetur affectum? Quis errans a Deo non rectam viam tremefactus inquirat? Quis non seminationi bonae delectetur insistere, quando se non aliud quam quod seminat recepturum cognoscit in messcationis sermonem paulo diligentius attendamus. Neque enim frustra cum tanto pondere praemonet dicens: Nolite errare; ac deinceps adjecit: Deus non irridetur. Postmodum vero aperuit, in quo nonnullos errare cognovit, inquiens: Quae enim seminaverit homo, haec et metet. Errat ergo quisquis se in retributione futura messurum putat quod in hujus temporis operatione non seminat. Verum quia ipsius seminationis ac messis diversitas fuit evidentius intimanda, idcirco eam subsequentibus verbis peritus discernendi agricola subjungens, haec ait: Quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
itaq hic sibi iustitiã p̃parare quisqͥs in
conspectu dei ꝓpͥciationem desiderat in¬
uenire: Quod enim in p̃senti seculo sibi
homo non thesauritauerit. future re¬
tributionis tempore non habebit. Qd
ut diuinarum testimoniis scripturarũ
quantum sat est possit ostendi. primũ
terminemus librum. ut consequenter
parti residuȩ quȩstionis. congruum
dare possimus exordium: Explicit¬

Expanded text:
itaque hic sibi justitiam praeparare, quisquis in itaque hic sibi justitiam praeparare, quisquis in conspectu Dei propitiationem desiderat invenire. Quod enim in praesenti saeculo sibi homo non thesaurizaverit, futurae retributionis tempore non habebit. Quod ut divinarum testimoniis Scripturarum quantum sat est possit ostendi, primum terminemus librum, ut consequenter parti residuae quaestionis congruum dare possimus exordium. LI
Abbreviated transcription (Latin):
igitur spes beata illorum expextatio cer¬
ta illorum felicitas futura qui abnegan¬
tes impietatẽ et secularia desideria. so¬
briȩ & iuste. & pie uxerint in hoc sło:
sobrietas itaq & iusticia & pietas. de¬
bent a xp̃ianis intentissime custodiri
Sobrietatẽ aũt custodit quisqͥs mores
suos uitamq componit Et ille iuste uiuit:
qui ꝓximo nec mali aliqͥd ingerit & in
qͣntum potest adiutoriũ bonȩ oꝑationis
ipendit: Ille etiam pie uiuit. qui ꝑuersũ
aliquid nec credit de deo nec dicit: Quisqͥs
gͦ uult ad regnũ ꝑuenire cȩlorũ. uiuat so¬
in futura urta ꝓderunt: si in uita p̃sentis
& docebat apłs. qui p̃cipiebat ut sobrie
& iuste e pie uiuamꝰ in hoc scło. docens
scilicet illos adepturos in iudicio miscłam.
qui ante uidiciũ in hoc scło iustam gesserĩt
uitam: Propter quod nos in libro eccl̃asti¬
co diuina p̃monet scriptura dicens An¬
te iudiciũ. para iusticiam tibi. & in con-¬
spectu dei inuenies propiciationẽ Deb&

Expanded text:
igitur spes beata, illorum exspectatio certa, illorum felicitas futura, qui abnegantes impietatem et saecularia desideria, sobrie et juste et pie vixerint in hoc saeculo. Sobrietas itaque et justitia et pietas debent a Christianis intentissime custodiri. Sobrietatem autem custodit quisquis mores suos vitamque componit. Et ille juste vivit, qui proximo nec mali aliquid ingerit, et in quantum potest, adjutorium bonae operationis impendit. Ille etiam pie vivit, qui perversum aliquid nec credit de Deo, nec dicit. Quisquis ergo vult ad regnum pervenire coelorum, vivat soin futura vita proderunt, si in vita saeculi p docebat Apostolus, qui praecipiebat ut sobrie et juste et pie vivamus in hoc saeculo : docens scilicet illos adepturos in judicio misericordiam, qui ante judicium in hoc saeculo justam gesserint vitam. Propter quod nos in libro Ecclesiastico divina praemonet Scriptura, dicens: Ante judicium para justitiam tibi, et in conspectu Dei invenies propitiationem . Debet
Abbreviated transcription (Latin):
manere captiuus. cum nos ñ aliua do-¬
ctrina spiritalis eruliat nisi ut ab nega¬
ta impietate. desideria quoq secułaria di¬
ponamus Quod gentiũ doctor his uerb̾
insinuat Apparuit aũt gratia ddñi om̃ibꝰ
hominibꝰ erudiens nos. ut abnegantes im¬
pietatem et secularia desideria sobris ꝙ

Expanded text:
manere captivus: cum nos non aliud domanere captivus: cum nos non aliud doctrina spiritalis erudiat, nisi ut abnegata impietate, desideria quoque saecularia deponamus. Quod gentium Doctor his verbis insinuat: Apparuit autem gratia Domini omnibus hominibus, erudiens nos, ut abnegantes impietatem et saecularia desideria
Abbreviated transcription (Latin):
do Sed nec illud siletur: quod impii & pec¬
catores qui pȩnitentiã impietatis siue iniqͥ¬
tatis agere noluer eternis sint infine depu¬
cłastico sic positum est Qm̃ & altissimꝰ mi¬
sertus est pȩnitentibꝰ. & impiis & peccato¬
ribꝰ reddet indictam: Rursus in eodem uo¬
lumine sic dicitur: Memento qm̃ ira non
quoq dicit Quia ignis eorum non extingue¬
tur & uermis eorum non mouetur: Rur¬
sum in ȩccliastico positum est Stupa col¬
lecta sinagoga peccantium: & consũma¬
tio eorũ flamma ignis: Uia peccantiũ ple¬
uiuentes excipiet: sicut beati pauli p̃di¬
catio sc̃ã testatur ita dicentis Ergo fratres
debitores sumus non carni. ut ñ scdm car¬
nem uiuamꝰ: Si em̃ scđm carnem uixeri¬
tis moriemini: Si aut spu facta carnis
mortificaueritis: uiuetis facta aũt car¬
nis seqͥt᷑: si quis aut obsequit᷑ desideri¬
is scł̃arium. aut in impietatẽ uult re¬

Expanded text:
te . Sed nec illud siletur, quod impii et pecte . Sed nec illud siletur, quod impii et peccatores qui poenitentiam impietatis sive iniquitatis agere noluerint, aeternis sint in fine depuclesiastico sic positum est: Quoniam et Altissimus misertus est poenitentibus, et impiis et peccatoribus reddet vindictam . Rursus in eodem volumine sic dicitur: Memento quoniam ira non  Esaias quoque dicit: Quia ignis eorum non exstinguetur, et vermis eorum non morietur . Rursum in Ecclesiastico positum est: Stuppa collecta synagoga peccantium, et consummatio eorum flamma ignis. Via peccantium pleviventes excipiet, sicut beati Pauli praedicatio sancta testatur, ita dicentis: Ergo, fratres, debitores sumus non carni, ut secundum carnem vivamus. Si enim secundum carnem vixeritis, moriemini; si autem spiritu facta carnis mortificaveritis, vivetis . Facta autem carnis sequitur, si quis aut obsequitur desideriis saecularium, aut in impietate vult re
Abbreviated transcription (Latin):
& alienatio facientibꝰ inquitatem: In ꝓuerbus
scriptum est: Iniqͥtates suȩ capient impi¬
ũ: funiculis aũt peccatorũ suorũ unqͥsq
constringitur: Hic moritur cum indicipsi
putet aliqua peccata hominũ latere dm̃ pos¬
se: scĩ iob sermonibꝰ instruamͣ dicentis. Cogi¬
tationes meas dinumerasti. & nicħ te latu¬
it peccatorũ meorũ: Signasti quasi in sacu¬
lo iniqͥtates meas: annorasti siquid inuitus
putet. si conuerti noluerit. euisdem scĩ ini¬
ri uerbis intentus auscultet dicentis Im
mo uͦ nullus confidat cum sit nequã se
Propter qͦd in ȩccłastico salubris de promp¬
ta monitio ut nec conũsio nobis ddesit qua
uitent᷑ peccata. nec dep̃catio qua possint
dimitti prȩterita Sic enĩ dici᷑. fili pec¬
casti ne adicias iterum. sed & de pristinis
dep̃care. ut tͥ dimittant᷑. Quasi ad funẽ co¬
bri fuge pecc̃a. Si accesseriꝰ ad illa suscipiẽt te &

Expanded text:
et alienatio facientibus iniquitatem ? In Proverbiis et alienatio facientibus iniquitatem ? In Proverbiis scriptum est: Iniquitates suae capient impium; funiculis autem peccatorum suorum unusquisque constringitur. Hic moritur cum indiscipliputet aliqua peccata hominum latere Deum posse, sancti Job sermonibus instruamur dicentis: Cogitationes meas dinumerasti, et nihil te latuit peccatorum meorum. Signasti quasi in sacculo iniquitates meas, adnotasti si quid invitusputet, si converti noluerit, ejusdem sancti viri verbis intentus auscultet dicentis: Imo vero nullus confidat cum sit nequam, se Propter hoc in Ecclesiastico salubris deprompta monitio, ut nec conversio nobis desit qua vitentur peccata, nec deprecatio, qua possint dimitti praeterita. Sic enim dicitur: Fili, peccasti? Ne adjicias iterum; sed et de pristinis deprecare, ut tibi dimittantur. Quasi a facie colubri fuge peccata. Si accesseris ad illa, suscipient te, et
Abbreviated transcription (Latin):
Nam & in libro psalmorũ scriptũ est qͥa
ꝓpȩest dñs omnibꝰ inuocantibꝰ eũ in ueri¬
tate. uoluntatem timentiũ se faciet: et
p̃ces eorum exaudiet. & saluos faciet eos:
Propter quod & in ꝓuerbis unusquisq
nr̃m & timere dñm iubetur & amalo lisce¬
dere: Ibi quippe dicitur: Time dm̃ & decli-¬
na ab omni malo. & erit pax corporituo.
& diligentia ossibꝰ tuis Nam & in libro
eccłiastico ne mala faciat unusquisq fide¬
lium sic admonet᷑: Noli facere mała & ñ
app̃hendent te: Discede ab iniquo & disce¬
dent mala abste: Ne semines mala insul¬
cis inuiriȩ. & ñ metes illa in septuplum:
In eodem libro rursus nequisquã peccata
peccatis addiciens de miscłia dei uelit si¬
hi uana cogitatione blandiri. huiꝰce moc̃i
uerb̾ doctrina salutaris occurrit: Neadici¬
as peccatum suꝑ peccatũ & dicas miseratio
dei magna est.Miscdia eñi & ira ab illo.
& in peccatores repisciet ira illius.
Et rursus i ob dic̃: Nonne ꝑdicio erit uqͦ.

Expanded text:
Psalmorum scriptum est: Quia prope est Dominus omnibus invocantibus eum in veritate; voluntatem timentium se faciet, et preces eorum exaudiet, et salvos faciet eos . Propter quod et in Proverbiis unusquisque trum et timere Dominum jubetur, et a malo discedere. Ibi quippe dicitur: Time Dominum, et declina ab omni malo, et erit pax corpori tuo, et diligentia ossibus tuis . Nam et in libro Ecclesiastico, ne mala faciat unusquisque fidelium sic admonetur: Noli facere mala, et non apprehendent te. Discede ab iniquo, et discedent mala ab te. Ne semines mala in sulcis injuriae, et non metes illa in septuplum . In eodem libro rursus ne quisquam peccata peccatis adjiciens de misericordia Dei velit sibi vana cogitatione blandiri, hujuscemodi verbis doctrina salutaris occurrit: Ne adjicias peccatum super peccatum, et dicas: Miseratio Dei magna est; misericordia enim et ira ab illo, et in peccatores respiciet ira illius . Et rursus sanctus Job dixit: Nonne perditio erit iniquo,
Abbreviated transcription (Latin):
quod in libro sc̃i iob. sic̃ his qui conũtun¬
piis ꝓ eo quod ñ obȩdiunt salutis mune¬
ra denegantur: Sic enim scriptum est:
Qui conuertunt᷑ ab iniquitate si audie¬
rint & seruauerint. complebunt dies
suos in bonis. & annos suos ingła: Impios
uͦnon facit saluos. eo quod noluerunt scire
dm̃. & cum monerent᷑ in obȩdientes erant:
Non ergo spneint obȩdientiȩ tempus indul¬
tum. sed ad ecclam catholicam reu̾tantur.
tholica sunt et male uiuunt. pͥusquam
istam uitam finiant. festinent ut amala
uita discedant: nec sibi putent ad salutẽ
sufficere catholicũ nom̃. sidei non faciant
uoluntatẽ Dicit eñĩ saluator nr̃ Non oĩs

Expanded text:
quod in libro sancti Job, sicuti his qui convertunquod in libro sancti Job, sicuti his qui convertunpiis, pro eo quod non obediunt, salutis munera denegantur. Sic enim scriptum est: Qui convertuntur ab iniquitate, si audierint et servaverint, complebunt dies suos in bonis, et annos suos in gloria. Impios vero non facit salvos, eo quod noluerunt scire Deum, et cum monerentur, inobedientes erant . Non ergo spernant obedientiae tempus indultum, sed ad Ecclesiam catholicam revertantur; tholica sunt, et male vivunt, priusquam istam vitam finiant, festinent ut a mala vita discedant; nec sibi putent ad salutem sufficere catholicum nomen, si Dei non faciant voluntatem. Dicit enim Salvator noster: Non omnis
Abbreviated transcription (Latin):
dio & pace in credendo. ut habundetis m
spe & uirtute sp̃s scĩ: Ille itaq cȩlestis he¬
reditatis adipiscitur ꝑen ne consortum.
qui intra eccl̃iam catholicã fraternȩ carita¬
tis custodiens unitatẽ pͥus quã p̃sentem fi¬
niat uitã. deponit mortiferam cordis un¬
pęnitentis duriciã. nec desꝑat in eccła u¬
na & uere catholica remissionẽ omniũ
etiam ipse saluator nr̃ ostendit: Postquã
enim resurrexit in sufflans in discipłos.
& eis donum scĩ sp̃s tribuens. remitten
ꝑatione claudant ostium indulgentiȩ.
qui ab ecclisia catholica segregati cuius¬
libet heresis. siue scismatis tenentur erro¬
re obstricti: Deponant duritiam cordis:
si nolunt malis int̾minabilibꝰ cruciari Scͥp¬
tum nãq est quia cor durum male habe¬
bit in nouissimo: Et qui amat ꝑiculũ in
illo ꝑiet: Quid autẽ ꝑiculosius quã duu¬
nis ohedientiã non exibere sermonibus. &
uocantis dei sꝑnere uoluntatẽ: Propter

Expanded text:
n credendo, ut abundetis in spe et virtute Spiritus sancti . Ille itaque coelestis haereditatis adipiscitur perenne consortium, qui intra Ecclesiam catholicam fraternae caritatis custodiens unitatem, priusquam praesentem finiat vitam, deponit mortiferam cordis impoenitentis duritiam, nec desperat in Ecclesia una et vere catholica remissionem omnium m. 380 Quod etiam ipse Salvator noster ostendit. Postquam enim resurrexit, insufflans in discipulos, et eis donum sancti Spiritus tribuens, remittendperatione claudant ostium indulgentiae, qui, ab Ecclesia catholica segregati, cujuslibet haeresis sive schismatis tenentur errore obstricti. Deponant duritiam cordis, si nolunt malis interminabilibus cruciari. Scriptum namque est quia Cor durum male habebit in novissimo, et qui amat periculum in illo peribit . Quid autem periculosius quam divinis obedientiam non exhibere sermonibus, et vocantis Dei spernere voluntatem? Propter
Abbreviated transcription (Latin):
lauatio eius: Sic homo qui ieiuinat pro
peccatis suis. & iterum eadem faciens:
quid ꝓficit humiliando se: Orationẽ
quis exaudiet Rectissime igitur dicit
łs homini. si conuersus fueris & ingemu¬
eris. saluus eris: Apud dm̃ etiam seue¬
rum & bonum tunc oratio gementis
auditur: tunc poscentis fletus atten¬
ditur tunc flenti conceditur salus: sifue¬
rit ad dm̃ contriti cordis humilitate con¬
uersus: Necesse est enĩ ut deus peccatori
misertus ignoscat: si tamen peccator mi¬
qͥtatẽ suam conuersus agnoscat: Deniq
rat agnoscendo damnauit: nec distulit
punire pȩnitendo mali operis cupidita¬
tem in qua fuerat lapsus: qͥa si ñ puni¬
ret unde reus tenebatur ꝓculdubio
ipse puniret᷑: suũ ergo facinus agnouit
conuersus in pęnitentiam:. metuit ne
damnatꝰ agnouisset penam: Ipse inse
pęnitens uindicabat agnoscendo. qͦd
ignosci sibi uolebat a dño Deniq cum di¬
xisset miserere meideus scłm magnam

Expanded text:
lavatio ejus? Sic homo qui jejunat pro lavatio ejus? Sic homo qui jejunat pro peccatis suis, et iterum eadem faciens, quid proficit humiliando se? Orationem ejus quis exaudiet ? Rectissime igitur dicit Deus homini: Si conversus fueris et ingemueris, salvus eris. Apud Deum quippe severum et bonum tunc oratio gementis auditur, tunc poscentis fletus attenditur, tunc flenti conceditur salus, si fuerit ad Deum contriti cordis humilitate conversus. Necesse est enim ut Deus peccatori misertus ignoscat, si tamen peccator iniquitatem suam conversus agnoscat. Deniquerat agnoscendo damnavit, nec distulit punire poenitendo mali operis cupiditatem in qua fuerat lapsus; quia si non puniret unde reus tenebatur, procul dubio ipse puniretur. Suum ergo facinus agnovit conversus in poenitentiam, metuit ne damnatus agnovisset poenam. Ipse in se poenitens vindicabat agnoscendo, quod ignosci sibi volebat a Domino. Denique cum dixisset: Miserere mei, Deus, secundum magnam
Abbreviated transcription (Latin):
tione ꝑterriti. ꝓ iniquitatibus quidem
suis in oratione gemunt nec tam̃ ab im¬
qua oꝑatione discedunt: fatentur se
male fecisse: nec ullum finem uolunt
malis siuis imponere Accusant humi¬
liter inconspectu dei peccata quibꝰ tenen¬
tur opressi. & eadem peccata quȩ humi¬
litate sermonis accusant: c̃orole ꝑuerso
contumacit̾ cumulant: Indulgentiam
quã lacrimosis gem᷑bus poscunt: ipsi sibi
prauis hominibus adimunt: Medelam pꝰ¬
tulant a medico. & inꝑnitiem suam sub¬
rogant adiutoriũ morbo: Ac sic inaniter
uerbis querunt placare iustum udicem :
quẽ factis iniquis magis irritant ad fu¬
rorem: Tales enim nunquã diluunt ge¬
mendo peccatũ: quia non desinunt pecca¬
re post gemitum: Pro criminibꝰ namq
gemunt. & post gemitũ ad crimina rede¬
unt: De talibus in libro ȩccliastico scmp¬
tura sic loquit᷑ Qui baptiratur amor¬
tuo. & iterum tangit illum: quid ꝓficit

Expanded text:
tione perterriti, pro iniquitatibus quidem tione perterriti, pro iniquitatibus quidem suis in oratione gemunt, nec tamen ab iniqua operatione discedunt. Fatentur se male fecisse, nec ullum finem volunt malis factis suis imponere. Accusant humiliter in conspectu Dei peccata quibus tenentur oppressi, et eadem peccata quae humilitate sermonis accusant, corde perverso contumaciter cumulant. In dulgentiam quam lacrymosis gemitibus poscunt, ipsi sibi pravis operibus adimunt. Medelam postulant a medico, et in perniciem suam subrogant adjutorium morbo. Ac sic inaniter verbis quaerunt placare justum judicem, quem factis iniquis magis irritant ad furorem. Tales enim nunquam diluunt gemendo peccatum, quia non desinunt peccare post gemitum. Pro criminibus namque gemunt; et post gemitum ad crimina redeunt. De talibus in libro Ecclesiastico Scriptura divina sic loquitur: Qui baptizatur a mortuo, et iterum tangit illum, quid proficit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissionẽ salutis omnino penderez
nlȩc est igitur inter dm̃ hominẽq conditio. icd
est inter p̃cipientem dnm seruũq poscentẽ.
inter iudicem quisine iusticia miscłiã p̃ro¬
gat: & peccatorẽ qui miscdiam iuste iudicã¬
tis expectat Dicit igit᷑ iste dñs misericors
& uistus. seuerus & puis: Si hoc feceris: hoc
habebis: Si qͦd dico custodieris. dabo qͦd po¬
scis Ego tibi p̃cipio conũsionẽ tu poscis a
me salutem: Si parueris p̃cepto: potieris
beneficio Si iussa fieri uideam: postulata
concedam: Si conũsus fueris & ingemue¬
fuerit & ingemuerit saluus erit: conse¬
quenter intelligitur. qͥa etiam simngemue¬
rit tam̃ conuersus ñ fuerit: saluus non
erit: Non enĩ frustra utrumq diuinus ser-¬
mo complexus est nisi ut hec duo. id est
conu̾sionem et gemitũ. necessaria cognos¬
ceremꝰ ad consequendũ salutis effectum:
Nonnullienim scelerum suorũ considera¬

Expanded text:
promissionem salutis omnino pendere. promissionem salutis omnino pendere. Haec est igitur inter Deum hominemque conditio, id est, inter praecipientem Dominum servumque poscentem, inter judicem qui sine justitia misericordiam praerogat, et peccatorem qui misericordiam juste judicantis exspectat. Dicit igitur iste Dominus, misericors et justus, severus et pius: Si hoc feceris, hoc habebis; si quod dico custodieris, dabo quod poscis; ego tibi praecipio conversionem, tu poscis a me salutem; si parueris praecepto, potieris beneficio; si jussa fieri videam, postulata concedam: Si conversus fueris et ingemuefuerit et ingemuerit, salvus erit; consequenter intelligitur quia, ETIAMSI INGEMUERIT, tamen conversus non fuerit, salvus non erit. Non enim frustra utrumque divinus sermo complexus est, nisi ut haec duo, id est conversionem et gemitum, necessaria cognosceremus ad consequendum salutis effectum. Nonnulli enim scelerum suorum considera
Abbreviated transcription (Latin):
inquirite iudiciũ eripite iniuriam acci¬
pientem. iudicate pupillo & iustificate
uiduam. & uenite disputemus dicit dñs
Et si fuerint delicta uestra ut feniciũ. ut
niuẽ dealbabo: Si aũt ut coccũ. ut lanã
candilam efficiam: Et si uolueritis eͦ aͦu¬
dieritis me. quȩ bona sunt terrȩ edetis:
Siaũt nolueritis neq obaudieritis me:
gladius uos comedet: Os eñi dñi locutunt ẽ
hoc. Quis rogo est tam durus. aut omnino
stolidus. qui in hoc sermone monitionis su
Contemptorẽ qͥppe diini sermonis. ñ exci¬
piet salus. sed conesturus est gladuis: Hinc
est quod alio loco in euisdem ꝓpħe uolumi¬
ne demonstratur. quia nisi ꝑ conuersio¬
nẽ nemoͬ uenit ad salutem: Sic enĩ dicit᷑.
Si conuersus fueris. & ingemueris.: saluus
eris In hoc testimonio: condicionali ds &
p̃cepto utitur & ꝓmisso: Dicens quippe
siconũsus fueris & ingemueris saluus
eris: ostendit exconũsionis conditione

Expanded text:
Inquirite iudicium, eripite iniuriam acciInquirite iudicium, eripite iniuriam accipientem, iudicate pupillo, et iustificate uiduam. et uenite, disputemus, dicit dominus: et si funivem dealbabo. Si autem ut coccum, ut lanam candidam efficiam. Et si volueritis et obaudieritis me, quae bona sunt terrae, edetis. Si autem nolueritis, neque obaudieritis me, gladius vos comedet. Os enim Domini locutum est hoc . Quis rogo est tam durus aut omnino stolidus, qui in hoc sermone monitionis supContemptorem quippe divini sermonis non excipiet salus, sed comesturus est gladius. Hinc est quod alio loco in ejusdem prophetae volumine demonstratur, quia nisi per conversionem nemo perveniet ad salutem. Sic enim dicitur: Si conversus fueris et ingemueris, salvus eris . In hoc testimonio conditionali Deus et praecepto utitur, et promisso. Dicens quippe, Si conversus fueris et ingemueris, salvus eris, ostendit ex conversionis conditione
Abbreviated transcription (Latin):
nignissimȩ ñ negłigat ȩquitatis. quia uͥ
est misclia iusticiaq ꝑfecta. nec fauorem
potest iustus peccatis impendere: nec in¬
dulgentiã conũsis misericors abnegare:
Ex hoc gͥ quod iustus & misericors p̃dica¬
tur facillime cognoscitur ñ nisi conũsisi
remissione tribu peccatorũ. nec nͥ ꝑma¬
nentibus in peccato suppliciũ sempiternȩ
dampationis inferri: Propter quod psalmi¬
sta sic canit: Nisi conuertamini gladiũ suũ
iubrauit arcum suũ tetendit & parauit
illum: & in eo parauit uasa mortis ꝑ ysa¬
iam quoq non dissimilis aduersus contuma¬
ces & diuinȩ clementiȩ contemptores lata
reꝑitur ore diuino sententia. in qua cogno¬
citur nec inaniter quemquã diuinis imꝑi¬
is obȩdire. nec impune in iniquitatłbus ꝑ¬
manere: Sic ergo dicit: Lauamini mundi
estote. auferte nequicias uestras ab animis
uestris e conspectu occulorũ meoꝵ desini¬
te a maliciis uestris. discite bonum facere.

Expanded text:
nignissimae non negligat aequitatis. Quia ubi nignissimae non negligat aequitatis. Quia ubi est misericordia justitiaque perfecta, nec favorem potest justus peccatis impendere, nec indulgentiam conversis misericors abnegare. Ex hoc igitur quod justus et misericors praedicatur, facillime cognoscitur non nisi conversis remissionem tribui peccatorum, nec nisi permanentibus in peccato supplicium sempiternae damnationis inferri. Propter quod Psalmista sic canit: Nisi convertamini, gladium suum vibravit, arcum suum tetendit, et paravit illum, et in eo paravit vasa mortis . Per Esaiam quoque non dissimilis adversus contumaces et divinae clementiae contemptores lata reperitur ore divino sententia, in qua cognoscitur, nec inaniter quemquam divinis imperiis obedire, nec impune in iniquitatibus permanere. Sic ergo dicit: Lavamini, mundi estote, auferte nequitias vestras ab animis vestris e conspectu oculorum meorum; desinite a malitiis vestris, discite bonum facere,
Abbreviated transcription (Latin):
si se cõuertat ab omnibꝰ suis quas fecit. &¬
custodierit omnia mandata mea & fecerit
iusticiam & miscłiam: uita uiuet & non
moriet᷑: Omnia delicta eiꝰ quȩcumq fecit
non erunt in memoria: in sua iusticia quã
peccatoris dicit dñs. qͣuã ut auertatur a
uia sua mala et uiuere eum: õstenso itaq
adimpios conuertendos diuinȩ longani¬
nimitatis ac benignitatis beneficio: ad
iustos quoq deterrendos ita ꝓpħicus ser¬
mo dirigit᷑ Cum se aũt auerterit iustus
a sua iusticia & fecerit iniquitatẽ. scđm
om̃s iniquitates quas fecit ille iniquus: õm̃s
omnis textus agat glestis eloquii. nisi ut
malos admoneat timore iusticiȩ dei cełe¬
riter malis ope.ribus finem ponere: &
bonos in bo  nis oꝑibꝰ sollicite ato: hu¬
militer ꝑmanere: ut scilicet & omĩs
iniquus  eqͥtatem dei metuens. ad mise¬
ricdiam currat iustȩ bonitatis. & omnis
iustus de dei miscdia gaudens iudiciũ be¬

Expanded text:
si se convertat ab omnibsi se convertat ab omnibcustodierit omnia mandata mea et fecerit iustitiam et misericordiam, uita uiuet et non morietur: et omnia delicta, quaecumque fecit, non erunt in memoria: in sua iustitia, quampeccatoris, dicit Dominus, quam ut avertatur de via sua mala, et vivere eum ? Ostenso itaque ad impios convertendos divinae longanimitatis ac benignitatis beneficio, ad justos quoque deterrendos ita propheticus sermo dirigitur: Cum se autem averterit justus a sua justitia, et fecerit iniquitatem, secundum omnes iniquitates quas fecit ille iniquus, omnes omnis textus agat coelestis eloquii, nisi ut malos admoneat timore justitiae Dei celeriter malis operibus finem ponere, et bonos in bonis operibus sollicite atque humiliter permanere. Ut scilicet et omnis iniquus aequitatem Dei metuens, ad misericordiam currat justae bonitatis, et omnis justus, de Dei misericordia gaudens, judicium be
Abbreviated transcription (Latin):
Etenim siue caritas & ea de corde puro. siue
unitatis fraternȩ cominunio. siue heredi-¬
tatis p᷑ aternȩ possessio: in scĩ sp̃s donatio¬
ne consistunt: De caritate quippe doctor
gentiũ dicit Caritas dei diffusa est in cor
Unitatẽ quoq sp̃s. cum eadem caritate
cõmendat dicens Obsecro itaq uos ego
unctus in dño. ut digne ambuletis uoca¬
tione qua uocati estis cum omni humili¬
tate & mansuetudine. cũ patientia. sub¬
portantes ciuii caritate. solliciti seruare
unitatem sp̃s in uinculo pacis: Ipsam qͦq
cõmunionẽ sp̃s sc̃i esse confirmat dicens:

Expanded text:
Etenim sive caritas, et ea de corde puro, sive unitatis fraternae communio, sive haereditatis coelestis paterna possessio, in sancti Spiritus donatione consistunt. De caritate quippe Doctor gentium dicit: caritas Dei diffusa est in cordUnitatem quoque Spiritus cum eadem caritate commendat, dicens: Obsecro itaque vos ego vinctus in Domino, ut digne ambuletis vocatione qua vocati estis, cum omni humilitate portantes invicem in caritate, solliciti servare unitatem Spiritus in vinculo pacis . Ipsam quoque communionem Spiritus sancti esse confirmat, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ ñ accipit peccatorũ. nͥ p̃uentus gra¬
tuttȩ iustificationis munere totõ conũ¬
tatur ad dm̃: Ipsius enim remissionis effe-¬
ctus. in cordis conũsione consistit: Cȩte¬
rum cũ conũsionis grã non conceditur:
peccatorũ remissio non donatur: Quid
est enĩ aliutl peccatorũ remissionẽ con¬
sequiꝰ. nisi apeccati domnatione lib̾ari:
Omnis enim sicut uerttas dicit qͥ facit
peccatũ: seruus est peccati Quomͦ aũt
potiri creditur splendifico lib̾ationis mu¬
nere: qui peccati non caret teterrima
seruitute: Propt̾ea eorũ qͥ dicunt facia¬
mus mala ut ueniant bona. iustam eẽ
ddamnationẽ magistro gentiũ docen-¬

Expanded text:
onem non accipit peccatorum, nisi praeventus graonem non accipit peccatorum, nisi praeventus gratuitae justificationis munere toto corde convertatur ad Deum: ipsius enim remissionis effectus in cordis conversione consistit. Caeterum cui conversionis gratia non conceditur, peccatorum remissio non donatur. Quid est enim aliud peccatorum remissionem consequi, nisi a peccati dominatione liberari? Omnis enim sicut Veritas dicit qui facit peccatum, servus est peccati . Quomodo autem potiri creditur splendifico liberationis munere, qui peccati non caret teterrima servitute? Propter quod eorum qui dicunt: Faciamus mala, ut veniant bona , justam esse damnationem, Magistro gentium docen
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑationis iniqͥtatẽ portat. ñ potest
aliquam aciꝑe beatitudinẽ. nͥ fuerit
ad ipsum conũsus beatitudinis lar
remissione uͦ illuminat᷑ qͥa sicut nich
est aliud excecari. quã lumine priua.¬
ri. ita curatus oculus in quantũ potiri ua-¬
let iusione luminis. in tantum caret
uitio cȩtitatis Quia tam̃ oculus uidere
lum̃ nullatenꝰ ualebit nisi se illi lum̃
in fuderit: Oculus igicur ꝑ luminis in¬
fusionẽ: potest ꝑcipere luminis uisionẽ:
Sic & remisio peccatorũ cum hominibꝰ
datur: ꝓcul dubio cecitas cordis expellit᷑
ut lumen iusticiȩ oculo interiore cerna¬
tur: Cȩterum quomͦ fieri potest ut obcu¬
ritas tenebrarũ remoueat᷑: si luminis ĩ¬
fusio ñ donetur: Deus ergo qͥbꝰ ꝓpria pec¬
cata dimittit: lum̃ uere conu̾sionis infũ¬
dit Quo circa sicut çcus quilibet. quã¬
diu cȩcus est ñ potest lum̃ uidere: sic
iniquus quilibet aut impius remissi¬

Expanded text:
operationis iniquitatem portat, non potest operationis iniquitatem portat, non potest aliquam accipere beatitudinem, nisi fuerit ad ipsum conversus beatitudinis largremissione vero illuminatur. Quia sicut nihil est aliud excaecari quam lumine privari, ita curatus oculus in quantum potiri valet visione luminis, in tantum caret vitio caecitatis. Qui tamen oculus videre lumen nullatenus valebit, nisi se illi lumen infuderit. Oculus igitur per luminis infusionem potest percipere luminis visionem. Sic et remissio peccatorum cum hominibus datur, procul dubio caecitas cordis expellitur, ut lumen justitiae oculo interiore cernatur. Caeterum quomodo fieri potest ut obscuritas tenebrarum removeatur, si luminis infusio non donetur? Deus ergo quibus propria peccata dimittit, lumen verae conversionis infundit. Quocirca sicut caecus quilibet, quandiu caecus est, non potest lumen videre; sic iniquus quilibet aut impius remissi
Abbreviated transcription (Latin):
rũ paruułos nouimus non propͥa uo¬
luntate. sed fideliũ ꝓ eis confͣitentiũ rec¬
ta credulitate saluari Conuenit enim
iudicio ueritatis paruulos ministerio
alienȩ confessionis absolui. quos uincu¬
lo constat alienȩ iniqͥtatis obstringi: ut
aliiꝰ sp̃ualiter confitentibus accipiant
iustificationis beneficiũ. qui aliis carna¬
lit̾ generationibꝰ portant orignale pec¬
catum Et sicut ad pͥmã natiuitatẽ ob¬
fuit nondum natis. nec aliquid agenti¬
bus parentum carnalis concubitus. sic
eis nescientibꝰ ꝓsit ad sccłam natunta¬
tem fideliũ ꝓ eis confitentiũ sp̃ualis
affectus Quantũ ergo ad illos attinet.
qui ꝓpͥorum iam possunt actuum red¬
dere rationẽ nullus efficiet᷑ beatus.
nͥ qui malis actibus renuntians addm
fuerit tota cordis humilitate conuer¬
sus Beati enim quorũ remissȩ sunt mi¬
tates. & quorũ tecta sunt peccata:
Quisquis igitur ꝓpriȩ uoluntatis &

Expanded text:
rum parvulos novimus non propria vorum parvulos novimus non propria voluntate, sed fidelium pro eis confitentium recta credulitate salvari. Convenit enim judicio veritatis parvulos ministerio alienae confessionis absolvi, quos vinculo constat alienae iniquitatis obstringi: ut, aliis spiritaliter confitentibus, accipiant justificationis beneficium, qui, aliis carnaliter generantibus, portant originale peccatum; et sicut ad primam nativitatem obfuit nondum natis nec aliquid agentibus parentum carnalis concubitus, sic eis nescientibus prosit ad secundam nativitatem fidelium pro eis confitentium spiritalis affectus. Quantum ergo ad illos attinet qui propriorum jam possunt actuum reddere rationem, nullus efficietur beatus, nisi qui malis actibus renuntians, ad Deum fuerit tota cordis humilitate conversus. Beati enim quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Quisquis igitur propriae voluntatis et
Abbreviated transcription (Latin):
nens inministerio: qui pͥus fui blasphe¬
mus & ꝑsecutor. & contumeliosus. sed
miscłiam dei consecutus sũ. quia igno¬
rans feci in incredulitate: Nequis ergo
sibi de ignorantia blandiatur. attenden¬
dus est apłi sermo qui se ignorantia qͥdẽ
fecisse ꝓnuntiat. sed tam̃ se peccasse non
negat Immo pͥmũ sedicit omniũ pecca¬
torum Primũ scilicet non temꝑis cur¬
su. sed iniquitatis excessu Miscłiam u¬
tiq in hoc consecutus est. ut peccata qͦ
ĩ ignorantia fecerat. illuminatus agnos¬
ceret. & conũsus ꝓtinus abdicaret:
hoc autem fit. ut sicut nos docet apłs
iacobus. omne datum optimũ & omne
donum ꝑfectum desursum est: descende
a patre luminũ cognoscamus: Qui cum
in peccatore hoc inueniat ꝓ quo debeat
iuste damnari. conũsionẽ gratis ipse tri-¬
buit peccatori. ꝑ quam iuste damnati¬
onis possint tormenta submoueri: In oi
uoluntatis utitur: ꝑ conũsionẽ cordis
beneficiũ diuini muneris inchoat᷑. Cȩte¬

Expanded text:
sphemus, et persecutor, et contumeliosus; sed misericordiam consecutus sum, quia ignorans feci in incredulitate . Ne quis ergo sibi de ignorantia blandiatur, attendendus est Apostoli sermo, qui se ignorantia quidem fecisse pronuntiat, sed tamen se peccasse non negat; imo primum se dicit omnium peccatorum: primum scilicet, non temporis cursu, sed iniquitatis excessu. Misericordiam itaque in hoc consecutus est, ut peccata quae in ignorantia fecerat, illuminatus agnosceret, et conversus protinus abdicaret. Hoc autem fit, ut, sicut nos docet apostolus Jacobus, omne datum optimum, et omne donum perfectum, desursum descendere a Patre luminum cognoscamus. Qui cum in peccatore hoc inveniat pro quo debeat juste damnari, conversionem ipse gratis tribuit peccatori, per quam justae damnationis possint tormenta submoveri. CAPUT voluntatis utitur, per conversionem cordis beneficium divini muneris inchoatur. Caete
Abbreviated transcription (Latin):
mea. & a delicto meo munda me: statĩ
secutus adiunxit. qm̃ iniqͥtatem meã
ego cognosco. & delictum meũ corã
me est semp: agnoscebat iniquitatẽ
suam non ut peccando magis augeret.
sed ut pęnitendo dilueret: atq ita dñati¬
onẽ peccati quã delectatio culpabilis in¬
uexit conũsio uera submouit E quia
ingemuit dauid extoto corde conũsus.
continuo saluus est factus. atq in eo cõ
ꝓuocant: qͥa utrũq deus execratur & dam¬
nat: Dicente paulo. Reuelatur enim ira
dei de cȩło. suꝑ omnẽ impietatẽ & iniri¬
sticiam hominũ: Et salomonait. Qol
etiam beatus petrus suis dictis inseruit
suustꝰ uix saluabit᷑. peccator & impiꝰubi pa¬
re bunt: Unde ñ inmerito uas electionis
qͦd diuinȩ plenum fuerat caritatis. sic̃
ꝓ his qui in fide peccabant. tristitra ma¬
gna concuciebatur dolore cordis. sic illos
qui intra ȩccłam constituti. & impud ice
luxurioseq uiuentes penitentiã ñ age¬
bant. lugere se testatus est Deiuideis eñi

Expanded text:
 statim secutus adjunxit: Quoniam iniquitatem meam ego agnosco, delictum meum coram me est semper . Agnoscebat iniquitatem suam, non ut peccando magis augeret, sed ut poenitendo dilueret; atque ita dominationem peccati, quam delectatio culpabilis invexit, conversio vera submovit. Et quia ingemuit David ex toto corde conversus, continuo salvus est factus, atque ita in eprovocant: quia utrumque Deus exsecratur et damnat, dicente Paulo: Revelatur enim ira Dei de coelo super omnem impietatem et injustitiam hominum . Et Salomon ait, quod etiam beatus Petrus suis dictis inseruit: Si justus vix salvabitur, peccator et impius ubi parebunt . Unde non immerito Vas electionis, quod divinae plenum erat caritatis, sicut pro his qui in fide peccabant tristitia magna concutiebatur et dolore cordis, sic illos qui, intra Ecclesiam constituti, et impudice luxurioseque viventes poenitentiam non agebant, lugere se testatus est. De Judaeis enim
Abbreviated transcription (Latin):
neq macułorũ concubitores. neq fures.
neq auari. neq ebriosi. neq maledici.
neq rapaces: regnum dei possidebunt.
Galatas quoq: sic idem doctor eximiꝰ
monet: Manifesta aũt sunt inquiens o¬
ꝑa carnis: Quȩ sunt fornicatio. immũ¬
dicia. luxuria. idolorũ seruitus. uenefi¬
cia. inimiticiȩ. emulationes. ire.rixe. dis¬

Expanded text:
orum concubitores, neque fures, neque avari, neque ebriosi, neque maledici, neque rapaces, regnum Dei possidebunt . Galatae quoque sic idem doctor eximius monet: Manifesta autem sunt inquiens opera carnis. Quae sunt fornicatio, immunditia, luxuria, idolorum servitus, veneficia, inimici
Abbreviated transcription (Latin):
nus ꝑconstitutũ diuinitꝰ orodinẽ decessio¬
ne morientiũ successioneq nascentiũ car-¬
nalis natiuitatis nexu ñ iniuste contr̃i¬
git᷑ atq spũali natutate gratis enodat᷑.
Ubi etiam omnẽ reatũ absoluit conuer¬
sio᷑ aut insolubilem facit. seu uane spei
neglecto nutrita. siue desꝑatione robo¬
rata. & usq in finem retenta corelis obdu¬
compellit ĩstantia. ut omnia quȩ suꝑiꝰ
intimaui: debita disputatione atq scrip¬
turarũ scãrũ atestatione ꝑdoceam Eñii
utriusq ueridica series cestam̃ti. cuncta
quȩ ad ꝓuentũ ꝑtinent humanȩ salu¬
tis ñ tacet ut nicħ sit quod inposterum
contemp tor damnandus excuset Pri¬
cipaliter igitur omnis scriptura diumni-¬
tus inspirata. unum uerum ac solũ dm̃
illam scilicet trinitatẽ. id est patrem &

Expanded text:
nus, per constitutum divinitus ordinem decessionus, per constitutum divinitus ordinem decessione morientium, successioneque nascentium, carnalis nativitatis nexu non injuste constringitur, atque spiritali nativitate gratis enodatur: ubi etiam omnem reatum aut solvit conversio, aut insolubilem facit, seu vanae spei neglectio nutrita, sive desperatione roborata et usque in finem retenta cordis obducompellit instantia ut omnia quae superius intimavi, debita disputatione atque Scripturarum sanctarum attestatione perdoceam. Enimvero utriusque veridica series Testamenti cuncta quae ad proventum pertinent humanae salutis non tacet; ut nihil sit quod in posterum contemptor damnandus excuset. Principaliter igitur omnis Scriptura divinitus inspirata unum verum ac solum Deum, illam scilicet Trinitatem, id est, Patrem, et
Abbreviated transcription (Latin):
Qui me erubuerit & sermones meos:
hunc filius hominis erubescet cum ue¬
nerit in maiestate sua & patris & scõ¬
rum angłorũ Plerisq uͦ humami ge¬
neris inunicꝰ ad hoc peccatorũ suorũ
recordationẽ molit᷑ ingerere: ut obdu¬
ratis. desꝑationẽ remissionis initiat.¬
& eos remedio conũsionis excludat:
Nȩc aũt omnia non obaliuel fraudulenta
semꝑ agit obtectus fallacia. nͥ ut oportu¬
nitatem temporis adimat. quia conũsis pote¬
st donari remissio: ac sic qͣntum ad eiꝰ attinet
malignitatẽ. si fieri possit nemo ꝑueniat
ad salutem: Dm̃ nãq misccłem ustumq ẽẽ¬
recognoscit: nec ignorat quod peccatorũ re¬
missionẽ sola de deo possit elicere cordis
uera conũsio Scit enĩ quod non alibi. qͣm
in solo gremio catholicȩ matris dimitti
possint peccata conũsis. nec eum latet in p̃¬
senti tantũ scło remissionẽ omniũ pecc̃orũ
conuersis posse concedi: ubi humanũ ge¬

Expanded text:
Qui me erubuerit, et sermones meos, Qui me erubuerit, et sermones meos, hunc Filius hominis erubescet, cum venerit in majestate sua, et Patris, et sanctorum angelorum . Plerisque vero humani generis inimicus ad hoc peccatorum 364 suorum recordationem molitur ingerere, ut vel obduratis desperationem remissionis injiciat, et eos remedio conversionis excludat. Haec autem omnia non ob aliud fraudulenta semper agit obtectus fallacia, nisi ut opportunitatem temporis adimat, qua conversis potest donari remissio; ac sic, quantum ad ejus attinet malignitatem, si fieri possit, nemo perveniat ad salutem. Deum namque misericordem justumque esse cognoscit, nec ignorat quod peccatorum remissionem sola de Deo possit elicere cordis vera conversio. Scit etiam quod non alibi quam in solo gremio Catholicae Matris dimitti possint peccata conversis; nec eum latet in praesenti tantum saeculo remissionem omnium peccatorum conversis posse concedi: ubi humanum ge
Abbreviated transcription (Latin):
sideratione diuinȩ iustitiȩ. solam dei mi¬
sccłiam cogitare. ut conũsionẽ suã negli¬
gant: existimantes se etiam siusq infinẽ
criminosã duxerint uitam: remissionis be¬
neficio potituros eẽ: Alios aut cogit aut illi¬
cit eccłȩ catholicȩ gremio derelicto: adhere¬
ses uel scismata deprauati cordis cecitate
transire: Quorũ ammos deceptione falsȩ ꝓ¬
missionis illaqueat. ut uel putent se recto
fulciri dogmate: uel sꝑent sibi ꝓsola cordis
credulitate futurũ remissionis beneficiũ
etiam si ficto animo ꝓtemꝑis uel cõmodi¬
tate uel metu mortifero hereticorũ consor¬
cio usq ad mortem teneant᷑ innexi: minuᷤ
consilerantes illam saluatoris nostri sen¬
tentiam dicentis: Qui me cõfessus fuerit
coram hominibꝰ. confitebor & ego eũ corã
patre meo qͥ incȩlis est: & qui me nega¬
uerit coram hominibꝰ. negabo & ego eũ
corã patre meo qͥ in cȩłis ẽ E alio loco:

Expanded text:
sideratione divinae justitiae, solam Dei misideratione divinae justitiae, solam Dei misericordiam cogitare; ut conversionem suam negligant, existimantes se, etiamsi usque in finem criminosam duxerint vitam, remissionis beneficio potituros esse. Alios autem cogit aut illicit, Ecclesiae catholicae gremio derelicto, ad haereses vel schismata depravati cordis caecitate transire. Quorum animos deceptione falsae promissionis illaqueat, ut vel putent se recto fulciri dogmate, vel sperent sibi pro sola cordis credulitate futurum remissionis beneficium, etiamsi ficto animo, pro temporis vel commoditate vel metu, mortifero haereticorum consortio usque ad mortem teneantur innexi; minus considerantes illam Salvatoris nostri sententiam dicentis: Qui me confessus fuerit coram hominibus, confitebor et ego eum coram Patre meo, qui in coelis est; et qui me negaverit coram hominibus, negabo et ego eum coram Patre meo, qui in coelis est . Et alio loco: