comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
es praui cordis ⁊ ꝑuersi cordis. si dicas ꝑ dm̃ iuras. si dicas
testis est deus: uõ uras. Quid est enĩ ꝑ dñi nͥ testis ẽ d̾s
aut quid est testis est deus nͥ ꝑ dm̃. Quid est aũ iurare
ꝑ filios tuos iuras. quod aũ ius debemꝰ saluti nr̃e. filiis
nr̃is. dõ nr̃o. nisi caritatis u̾itatis ⁊ non falsitatis. Cõsue
tudo frenata restringit᷑. restricta languescit. languescẽs
emorit᷑. ⁊ male ꝯsuetudini bona succedit. Qui exigit¬
iuratõnẽ multũ int̾est si nescit illũ falsũ uiraturũ. an
scit. Si enĩ nescit ⁊ iõ dicit uira mͥ ut fides ei fiat nõ
scit eũ fecisse. nouit fecisse. uidit fecisse. ⁊ cogit iurare.

Expanded text:
es pravi et perversi cordis, si dicas, Per Deum, juras; si dicas, Testis est Deus, non juras? Quid est enim Per Deum, nisi. Testis est Deus? Aut quid est, testis est Deus, nisi per Deum? » Iteper filios tuos juras? Quod autem jus debemus saluti nostrae, filiis nostris, Deo nostro, nisi charitatis, veritatis, et non falsitatis? Maxime us. Frenata restringitur, restricta languescit, languescens emoritur, et malae consuetudini bona succedit. Denijurationem, multum interest, si nescit illum falsum juraturum, an scit. Si enim nescit, et ideo dicit: Jura mihi, ut fides ei fiat, non scit, eum fecisse, novit fecisse, vi
Abbreviated transcription (Latin):
ut ppło xp̃iano qui uno p̃cio sunt redẽpti. ⁊ uni dño
seruiut. alii distentis epulis uentrib incedant. alii famis
ꝑi culo deficiant. prorsus pcc̃m est ut nr̃a suꝑflua a ti¬
ne̾is deuorent᷑ ⁊ pauꝑes neo uetustissima queq recipere
m̾e̾antur. Quare non consid̾ãtis quia pari conditõne in
hoc mũdo uenistis. uniꝰq dñi serui estis. simili exitu
de mũdo migrabitis.⁊ si bñ agitis ad unã beatitudinẽ
uenietis. quare pauꝑ uob̾cũ nõ accipiat cibũ. qͥ ĩ mor¬
tune splendor ar̃aꝵ qñ solis claritatẽ habebit lux cor¬
poꝵ. Sicut nullũ ualet in uuln̾e̾ ere medicam̃tum
si sit intꝰ ferrũ ita nichil proficit or̃o illiꝰ in cinꝰ pectore

Expanded text:
tiano, qui uno pretio sunt redempti, et uni Domino serviunt, alii distentis epulis ventribus et ebrii incedant, alii famis periculo deficiant. Prorsus peccatum est, ut nostra superflua a tineis devorentur, et pauperes nec vetustissima quaeque recipere mereantur. Quare non consideratis, quia pari conditione in hunc mundum venistis, uniusque Domini servi estis, simili etiam exitu de mundo migrabitis; et si bene agitis, ad unam beatitudinem venietis? At quare pauper vobiscum non accipiat cibum, qui voerit splendor animarum, quando solis splendorem habebit lux corpe sicut nullum proficit in vulnere medicamentum, si sit interius ferrum, ita nihil proficit oratio illius, in cujus pectore
Abbreviated transcription (Latin):
arbitriũ uale̾t ad mortẽ. in scd̾o aũ quid dei adu¬
toriũ ualet ad uitã. Deniq pͥmꝰ homo nõ nͥ homo.
scdꝰ u̾o deus ⁊ hõ. pcc̃m eiũ fc̃m est relicto dõ. iustici¬
a non fit sine deo ac ꝑ hoc nec morem᷑ nͥ ꝑ carnalẽ
ꝓpaginẽ de m̃bris illiꝰ ueniremꝰ. nec uiue̾mꝰ nisi per
spũalẽ ꝯnectõnẽ m̃bra huiꝰ essemꝰ. Id̾o nob̾ opus fuit
ad uisticiam renascendo tnͣsimꝰ ille aũ a nullo pcco

Expanded text:
dei adiutorium ualeret ad uitam. denique primus homo nonnisi homo, secundus uero deus et homo; peccatum enim factum est relicto deo, iustitia non fit sine deo. ac per hoc nec moreremur, nisi per carnalem propagationem de membris illius ueniremus, nec uiueremus, nisi per spiritalem conexionem membra huius essemus. ideo nobis opus fuit ad iustitiam renascendo transimus, ille autem a nullo peccato
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c habitator est. nam qui discordat a xp̃o nec carnẽ
xp̃i manducat nec sanguinẽ bibit. eciã si tante rei
sacram̃tũ ad iudiciũ sue p̃sũptõnis cotidie indiffe̾nt
accipiat. Uellet mũdana sapĩa ut nũqͣm ꝑmittẽt d̾s
eos qui mali sũt ẽẽ felices quod utiq deus non sinit.
s io mali cũ hñt quod uolunt felices putant᷑. quia
quid fit felicitas ignorant. Ad uitandũ tẽptatõnem¬
uane głe melior est discentis conditõ qmͣ docentis.
recipitur. hummilitas custoditur. cũ aũt disputatõ pla¬
cet. uix est ut disserẽtẽ non pulset qnͣtulaꝯ iactan¬
tia. Porsus donũ dei est diligere d̾m. ip̃e ut dilig̾et᷑
dedit qui non dilectꝰ dilexit. difplicentes amati sumꝰ
ut fieret in nob̾ unde placeremꝰ. Id̾ in libro contra¬
ui iustissime uictus epistolam parmeniam.¬
est ea cecitate de ĩnocente iudice mtnirat qͣ ceci¬
tate cũ ĩnocente adu̾sario litigat. Non ex passione cer¬

Expanded text:
 Christus inhabitator est. Nam qui discordat a Christo, nec carnem Christi manducat, nec sanguinem bibit, etiamsi tantae rei sacramentum ad judicium suae praesumptionis quotidie indifferenter citate. Vellet mundana sapientia, ut nunquam permitteret Deus eos qui mali sunt esse felices: quod utique non sinit; sed ideo mali cum habent quod volunt, felices putantur, quia quid sit felicitas ignorant . CCCXLIII. De mutationevanae gloriae, melior est discentis conditio, quam docentis. recipitur, humilitas custoditur: cum autem disputatio placet, vix est ut disserentem non pulset quantulacumque jactan. Prorsus donum Dei est, diligere Deum. Ipse ut diligeretur dedit, qui non dilectus dilexit. Displicentes amati sumus, ut fieret in nobis unde placeremus. Diffundit enui iustissime uictus est ea caecitate de innocente iudice murmurat, qua caecitate cum innocente aduersario litigabat. quapropter
Abbreviated transcription (Latin):
curet regiam potestatẽ qui corꝑi suo nouit ratõnabilit̾
imperare. ue̾ enĩ dñator est t̾re qui carnẽ suã regit legib
discipline. Appendo quod patior contra id quod spero. hoc
quidem sentio illud spero. ⁊ tñ incõparabilit̾ illud maius
est quod sꝑat᷑ qm̃ quod infert᷑. Sicut quidã ꝑontes aggͣ

Expanded text:
caret regia potestate, qui corpori suo noverit rationaliter imperare. Vere dominator est terrae, qui carnem suam regit legibus disciplinae. quidem sentio, illud spero; et tamen incomparabiliter majus est quod speratur, quam quod infertur. Quidquid est quod
Abbreviated transcription (Latin):
tes fideliũ adherentes firmam̃to sacre scͥpture ũ obscu¬
rat mũdana iniquitas. Non locoꝵ int̾uallis acceditur¬
ad d̾m. aut recedit᷑ a d̾o s similitudo facit proximũ. dis¬
similitudo longuiquũ. ⁊ nimia misi̾a est ab eo bono lõ¬
duo officia medicine unũ quo sanat᷑ infirmutas. aliud
fert carnis cupiditatẽ. aliud quod facit animi ꝑseue
quitas ledat prius hominẽ iustũ in qũe tendit qũa cor

Expanded text:
ntes fidelium inhaerentes sacrae scripturae non obscuntes fidelium inhaerentes sacrae scripturae non obscurat mundana iniquitas. Et Isaiad Deum, vel receditur ab eo: sed similitudo facit proximum, dissimilitudo longinquum. Et nimia miseria est, ab eo bono lonsunt officia medicinae, unum quo sanatur infirmitas, aliud fert carnis cupiditatem, aliud quod facit animi persevquitas prius laedat hominem justum in quem tendit, quam cor
Abbreviated transcription (Latin):
in morib optimis. Sicut fundam̃tũ corporee fabrice
in imo est ita fundam̃tũ fabrice spiritalis in sũmo est.
Terrena edificatõ e t̾m incipit celestis instructõ su¬
ꝑno crescit exordio. Imitatores magr̃i debent esse¬
discipłi nõ in faciendis miracłis que nemio exigit.
s in custodienda humilitate ⁊ patientia ad qmͣ nos
ne obsint et̾ius ut in uia ꝑ qmͣ ꝑegͥni ambulant hoc
qui ab oꝑib bonis uacat. ociũ aũt ab mniquitatẽ debet
esse ꝑpetuũ quia bona conscr̃a ñ inqui etũ s tranquil¬
tnͣseant boni etiã int̾ cohabitantes magna diuisio ẽ
nõ ergo homines qui melioꝵ exemplo dorrigi q̃rant.
s hominũ fugienda est miquitas. Qui timore non
peccat qͣmuis non noceat cui uult uocẽ sibi tñ płi̾mum
nocet ⁊ abitinẽs ab iniquo oꝑe sola tñ reus est uolun¬
tate. Helior est in malis factis cofessio qmͣ in bonis su¬
emendat᷑ filius. Stellas celi non extinguit nox. sie m̃

Expanded text:
irituali. Sicut fundamentum corporeae fabricae in imo est; ita fundamentum fabricae spiritualis in summo est. Terrena aedificatio a terra incipit, coelestis exstructio a superno crescit exordio. CVIII. discipuli; non in faciendis miraculis, quae nemo exigit, sed in custodienda humilitate atque patientia, ad quae nos ne obsint aeternis; ut in via, qua peregrini ambulant, hoc qui ab operibus bonis vacat. Otium autem ab iniquitate debet esse perpetuum: quia bona conscientia non inquietum, sed tranquiltranseant boni, etiam inter cohabitantes magna divisio est. Non ergo homines, qui meliorum exemplo corrigi queunt, sed hominum est fugienda iniquitas. peccat, quamvis non noceat cui vult nocere, sibi tamen plurimum nocet, et abstinens ab iniquo opere, sola tamen reus est voluntate. emendatur filius . C
Abbreviated transcription (Latin):
quib tanta facilitas qnͣta felicitas erit. trũ sane impii
cũ uitiis ⁊ deformitatib suoꝵ corpoꝵ resurgant queq
in eis uitiosa ⁊ deformia mẽbra gestarũt in reqͥrendo
laborare quid opꝰ est neq enĩ fatigare uos debet incerta
eoꝵ habitudo uel pulcͥtudo quoꝵ erit certa ⁊ sempit̾na
p̃ter originale pccm quod traxerũt. nullũ insuper
addiderũt ⁊ in cet̾is qui addiderũt. tanto tolerabiliorẽ¬
quisq ibi habebit dãpnatõnẽ qnͣto hic minorẽ habuit

Expanded text:
iantur. Utrum sane ipsi cum vitiis et deformitatibus suorum corporum resurgant, quaecunque in eis vitiosa et deformia membra gestarunt, in requirendo laborare quid opus est? Neque enim fatigare nos debet incerta eorum habitudo vel pulchritudo, quorum erit certa et sempiterna od originale traxerunt, nullum insuper addiderunt: et in caeteris qui addiderunt, tanto quisque tolerabiliorem ibi habebit damnationem, quanto hic minorem habuit
Abbreviated transcription (Latin):
redes sumꝰ xp̃i nõ minuitur multitudine filioꝵ. nec fit
angustior numerositate coheredũ. s tanta est multis
secura eẽ felicitas quiꝰ ꝑiculosiora sũt animo secũda quam
corpori adu̾sa. Prius enĩ corrũpũt ꝑspera ut ĩueniãt
catũ. sed̾a non desꝑare de uenia. nam ip̃e se met̾nũ puuit
qui apd̾ misicordẽ iudicẽ ad pnĩe remedia nõ recurrit. Bõi¬

Expanded text:
redes Christi sumus, non minuitur multitudine filiorum, nec fit angustior numerositate cohaeredum: sed tanta est multis, secura esse felicitas; quia periculosiora sunt animo secunda, quam corpori adversa: prius enim corrumpunt prospera, ut inveniant catum: secunda est, non desperare de venia. Nam ipse se in aeternum perimit, qui apud misericordem judicem ad poe
Abbreviated transcription (Latin):
patiat᷑. nulło malo fallit᷑. In quib reb nicħ int̾est
ad capescend̾ dei regnũ utrũ credant᷑ an nõ uł utrũ
uera sint siue putent᷑ an falsa. in hiis errare .i.
aliud pro alio putare non arbitrandũ est ec̃ poc̃m. aut
si est mininũ atq leuissimũ. Si nob̾ nu̾to placet
castitas quid ostendit u̾itas ut p̃p alienã utilitatẽ illa
ñ uioletur adultando ⁊ moletur tsta m̃tiendo. Meliꝰ¬

Expanded text:
 rebus nihil interest ad capessendum Dei regnum, utrum credantur, an non, et utrum vera sive sint sive putentur, an falsa: in his errare, id est aliud pro alio putare, non est arbitrandum esse peccatum: aut si est, minimum esse atque levissimum. CAP. 46. castitas, quid offendit veritas, ut propter alienam utilitatem illa non violetur adulterando, et violetur ista mentiendo? Pl
Abbreviated transcription (Latin):
it solaciũ. Si aliquid in hoc scło posside̾ delectamur.
dm̃ qui possidet om̃ia expedita m̃te possideamꝰ. ⁊ in
eo habeamꝰ queꝯ felicit᷑ et sc̃e desid̾amꝰ. Nullũ scelus
corã deo tam ab hominabile fit qm̃ p̃t̾ita pcc̃a unicuiꝙy
nr̃m reminiscendo gaude̾ ⁊ inde exultare. Non solum¬
por̃m est suꝑbra. s etiã nullũ pc̃cm ẽẽ potuit. aut pot᷑
aut potit sine suꝑbra. Siquidẽ nicħ aliud om̃e poe̾n
est nisi dei ꝯtẽptus quõ eiꝰ p̃cepta ꝯtẽpnimꝰ. ⁊ hoc ulła
res alia persuadet homini nisi suꝑbia. Suꝑbra ⁊ cu
piditas in tantũ est unũ malũ ut nec suꝑbia sine cu¬
piditate. uec sine suꝑbta possit cupiditas inueniri. &¬
tuo. Sicut ex carnalib escis alit᷑ caro ita ex diuinis
eloquiis ⁊ or̃onib int̾ior homo nutrit᷑ ⁊ pascit᷑. Pro¬

Expanded text:
oinde si aliquid in hoc saeculo possidere delectamur, Deum qui possidet omnia, expedita mente possideamus, et in eo habeamus quaecunque feliciter et sancte desideramus. coram Deo tam abominabile fit, quam praeterita peccata unicuique nostrum reminiscendo gaudere et inde exsultare, atqu sed etiam nullum peccatum potuit, aut potest, aut poterit esse sine superbia. Siquidem nihil aliud omne peccatum est, nisi Dei contemptus, quo ejus praecepta contemnimus: et hoc nulla res alia persuadet homini nisi superbia. Porro superbia et cupiditas in tantum unum est malum, ut nec superbia sine cupiditate, nec sine superbia possit cupiditas inveniri. 36 sicut ex carnalibus escis alitur caro, ita ex divinis eloquiis et orationibus interior homo nutritur et pascitur. P
Abbreviated transcription (Latin):
deus est. Iusticia nr̃a qmuis uera sit p̃p̃ um̾ boni finẽ
ad qũẽ refert᷑ tñ tanta est in hac uita ut pociꝰ constet
actõ uolimtatis. Non est desperand̾ de males s ꝓ ip̃is
ut boni fiant studrosius est supplicand̾. quia numerꝰ scõꝵ
ip̃e pacatꝰ ne aliud in professione oris aliud sit in corde ar¬
chano. Nicħ enĩ prodest hoc esse in corde qd̾ u̾m est. si hoc
dicit᷑ uoce quod falsũ est quia u̾tas et credenda ẽ ⁊ loqñda.
Non querat᷑ homo qñ in hiis que iuste agit patitur
aliquas adu̾sitates ꝑ amaritudinẽ eñ infi̾oꝵ docet᷑ aina¬
re meliora. ne uiator tendens ad patriã stabulũ ꝑ domo
sibi. apd̃ iudicẽ enĩ iustũ ⁊ nusi̾cordẽ. qui se accusat ex
sapĩe que int̾ tͥbulatõnũ turbines difficult̃ agnoscitur
nec facile inueniunt᷑ in adu̾sitate p̃sidia que ñ fu̾nt
in pace quesita. Ad ad altare dei inuisibile quo ñ accedit

Expanded text:
uo nostra iustitia, quamuis uera sit propter uerum boni finem, ad quem refertur, tamen tanta est in hac uita, ut potius atoribus. Non est desperandum de malis, sed pro ipsis, ut boni fiant, studiosius est supplicandum, quia numerus sanctorum ipse pacatus; ne aliud in professione oris, aliud sit in cordis arcano. Nihil enim prodest hoc esse in corde quod verum est, si hoc dicitur voce quod falsum est: quia veritas et credenda est, et loquenda.conqueratur homo, quando in his quae juste habet, patitur aliquas adversitates: per amaritudinem enim inferiorum docetur amare meliora; ne viator tendens ad patriam, stabulum pro domo sibi. Apud judicem enim justum et misericordem qui se accusat, exsapientiae, quae inter tribulationum turbines difficulter agnoscitur: nec facile inveniuntur in adversitate praesidia, quae non fuerint in pace quaesita. CL
Abbreviated transcription (Latin):
dicasũtũ fecit. insani sunt. medicꝰ sũ seuiant patient̾ frͤo.
que ducit ad uitã. ⁊ tñ ꝑ ip̃am nisi dilatato corde nõn
currit᷑. quia it̾ uirtutũ quo gradiunt᷑ pauperes xͥ. ani
plum est fideliũ sper. etiã si arctũ est infideliũ uanita¬
ti. Qui legem dei diligit probat se in om̃ib miquis
id quod contͣ est. odisse non homines. Xp̃iane ꝑfcõnis
est pacificũ esse etiã cũ pacis nimicis spe correptõnis ñ
consensu malignitatis. ut si nec eremplo nec coartatõne
dilectõnis sanant᷑. causas tñ nõ habeanit quib odisse nos

Expanded text:
d faciunt. Insani sunt, medicus sum: saeviant, patienter fero; quae ducit ad vitam. Et tamen per ipsam, nisi dilatato corde, non curritur, quia iter virtutum, quo gradiuntur pauperes Christi, amplum est fidelium spei, etiam si arctum sit infidelium vanita. Qui legem Dei diligit, probat se in hominibus iniquis id quod contra legem est odisse, non homines . XXVI. De scest pacificum esse, etiam cum pacis inimicis, spe correctionis, non consensu malignitatis; ut si nec exemplum, nec cohortationem dilectionis sequantur, causas tamen non habeant quibus odisse nos
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. Si simel uł bis nequitias quas ĩmittit dyabol
uirilit̾ atq fidelit̾ pro dei timore sustinueritis. ita
ip̃m dñs a itr̃a infestatõne dignabit᷑ repesse̾. ut ult̾ius
more dñi ꝑmansitis ⁊ eiꝰ p̃cepta custodierius ita ut
nulla ex gentili ꝯsuetudiue obseruetis. nicħ uob̾ iam
signũ crucis cũ fide ⁊ timore dei precessit. nicħ ibi noce̾
potĩt inimicꝰ. Tepidis u̾o ⁊ negligentib id̾o noce possũt
quia relinquẽtes dei p̃cepta ꝑ tute sue negligentiã pͣ
ua ex̾cendo oꝑa. ip̃i se demonũ potestati spontanea tra¬
et sola decima remaneat. Si dedi̾tis uoluntarie plus¬
cidioꝵ reieritis. insuꝑ ĩmittet dñs ui uob̾ pestilentiã
⁊ fanĩ. et ꝑditis totũ quod habetis. nec non ⁊ ahuc ar̃as¬
tis eũ qui meret᷑ acceꝑe. quia nescitis in qũe xp̃e dig¬
castiget si põcores. Quare nõ dimittat fratri parum
ut ei dñs dignet᷑ dimitt̾e totũ nã et hoc elemosine

Expanded text:
 si semel vel bis nequitias quas immittit, viriliter atque fideliter pro Dei timore sustuleritis, ita ipsum postea a vestra infestatione Deus dignabitur repellere, ut ulterius timore permanseritis, et praecepta ejus custodieritis, ita ut nulla ex gentili consuetudine observetis, nihil vobis jam signum crucis cum fide et timore Dei praecesserit, nihil ibi poterit nocere inimicus. Tepidis vero et negligentibus ideo nocere possunt, quia relinquentes Dei praecepta, per vitae suae negligentiam prava opera exercendo, ipsi se daemonum potestati spontanea traet sola decima remaneat. Converticidiorum rei eritis. Insuper immittet vobis Dominus pestilentiam, et famem, et perdetis totum quod habetis, necnon adhuc et atis eum qui meretur accipere, quia nescitis in quem Christus digtatur; aut quare non dimittat fratri parum, ut illi Deus dignetur dimittere totum? Nam et hoc eleemosynae
Abbreviated transcription (Latin):
uisquis es malus quisquis corrigi tudĩe catholice¬
non uis. non te consoletur altitudo tua qr mmor
te exspectat ruina ampliorq sustinet flãma. O qnͣ¬
ne filii dei efficim᷑. Om̃i loco om̃i hora crucis signo
uos armate. crucis memoria uos nunite. hoc enĩ
solũ timẽt. illud solũ expauescunt adu̾sarii. hoc
⁊ uobis datũ est scutũ in quo possitis om̃s sagntas

Expanded text:
uisquis malus es, quisquis corrigi non vis, non te consoletur altitudo tua; quia major te exspectat ruina, ampliorque sustinet flamma. Qu idcirco in omni loco, omni hora, crucis signaculo vos armate, crucis vexillo vos munite: hoc enim solum timent, illud solum expavescunt; hoc et vobis datum est scutum in quo possitis o
Abbreviated transcription (Latin):
congruent̾ explicans que sentimꝰ. quia tunc utendũ
ꝑsuasit̾ mĩto penã deceptoris incurret. ita fidelis
usticie predicator etiã si ab hominib respuatur.
absit ut apd̾ dm̃ sui offici m̾cede fraudet᷑. Uerbo¬
⁊ disciplina dñi em̃do quos possum. tolero quos em̃¬
dare non possũ. fugio paleam ne hoc sim nõ aream

Expanded text:
congruenter explicans quae sentimus: qua tunc utendum est, persuaserit, merito poenam deceptoris incurret: ita fidelis justitiae praedicator, etiamsi ab hominibus respuatur, absit ut apud Deum sui officii mercede fraudetur disciplina Domini emendo quos possum, tolero quos emendare non possum. Fugio paleam, ne hoc sim: non aream
Abbreviated transcription (Latin):
nagna atq horrenda cũ in consuetudine uenerĩt aut
inusitata ihorrescimꝰ. usitata u̾o̾ ꝑ quib abluendis filii
dei sanguis esfusus est qmuis tam magna sint ut oĩno
claudi cont᷑ se faciant regnũ dei sepe uidendo om̃ia
toslerare sepe tolla̾ndo non nulla etiã face̾ cogiu᷑. Ex¬
quo incipit homo uiu̾e̾. ex illo utiq iam mori potest.
mortuus u̾o ubiꝯ miors illi potuit euenire. qũo ad
aut resurrectura negabunt᷑. aut ita resurrectura cre¬
denda sunt ac non potiꝰ correcta em̃data ꝙ natura. Nõ¬
perit d̾o t̾rena mat̾ies de qua mortaliũ creat᷑ caro. si
in qũelib pulue̾m cineremq soluat᷑ in quossib alitꝰ
aurasq diffugiat in qmq alioꝵ corpoꝵ sb̾am uł in ip̃a

Expanded text:
agna et horrenda, cum in consuetudinem venerint, aut inusitata inhorrescimus, usitata vero, pro quibus abluendis Filii Dei sanguis effusus est, quamvis tam magna sint, ut omnino claudi contra se faciant regnum Dei, saepe videndo omnia tolerare, saepe tolerando nonnulla etiam facere cogimur. quo autem incipit homo vivere, ex illo utique jam mori potest. Mortuus vero ubicunque mors illi potuit evenire, quomodo ad aut resurrectura negabuntur, aut ita resurrectura credenda sunt, ac non potius correcta emendataque natura. perit Deo terrena materies, de qua mortalium creatur caro; sed in quemlibet pulverem cineremque solvatur, in quoslibet alitus aurasque diffugiat, in quamcunque aliorum corporum substantia
Abbreviated transcription (Latin):
frangit᷑. Malus u̾o ido̾ huiꝰ mũdi adu̾sitate punitur:
tori. illa fit maior non ille. Et hoc est maiꝰ esse qd̾ est
meliꝰ esse. quia adherens creatura creatori. nõ mole al¬
nec uitia p̃p̃ homines diligas. Recte gͦ in malis odimꝰ
maliciã ⁊ diligimꝰ creaturã ut nec pp̃ uitiũ nata᷑ dãp¬
net᷑. uec pp̃ natam uitiũ diligat᷑. Nunc blandit᷑ deus.
qui ab auctore discedit. qui si heserit suꝑiori infiora
calcabit. ne quod dilexi̾t cont᷑ naturã u̾tatur ĩ penã.¬

Expanded text:
frangitur; malus autem ideo huiusce modi infelicitate punitur, tura, illa fit major quam erat, non ille: et hoc est majus esse, quod est melius esse; quia adhaerens creatura Creatori, non mole aunec vitia propter homines diligas. Recte ergo in malis odimus malitiam, et diligimus creaturam: ut nec propter vitium natura damnetur, nec propter naturam vitium diligatur. qui a Creatore discedit: qui si haeserit superiori, inferiora calcabit; ne quod dilexerit contra naturam, convertatur in poena
Abbreviated transcription (Latin):
tñ simł omia aggregata scabie quo plura sũt necant. aut
deus nr̃m ita ext̾minãt. ut ab illiꝰ sponsi speciosi forma co
stissimis amplexib separent. nisi medicam̃to cotidiane pe¬
M
ne tractandꝰ est. Qui aũt falsam p̃tendit ⁊ cõuinci ñ põt̃.

Expanded text:
ta velut scabies, quo plura sunt necant, aut nostrum decus ita exterminant, ut ab illius sponsi speciosi forma prae filiis hominum castissimis amplexibus separent, nisi medicamento quotidianae pom ne tractandus est; qui autem falsam praetendit et conuinci non potest,
Abbreviated transcription (Latin):
tissime bonitatis est ut tuũ qͦ inimicũ diligas. et ei
qui tͥ malũ uult. ⁊ si potest facit. tu semꝑ bonũ uelis¬
Pculdubio u̾ba sponsionis huiꝰ implent᷑ si homo qui
nec ita proficit ut nm diligat inimicũ. tñ qñ rogat̃
ab homine qui peccauit in eũ ut ei dimittat dimit¬

Expanded text:
tissimae bonitatis est, ut tuum quoque inimicum diligas, et ei qui tibi malum vult, et si potest facit, tu semper bonum veliscul dubio verba sponsionis hujus implentur, si homo qui nondum ita profecit ut etiam diligat inimicum, tamen quando rogatur ab homine qui peccavit in eum ut ei dimittat, dimit
Abbreviated transcription (Latin):
inspiratõi nr̃e potestatis est. ut adipiscam᷑ qd̾ acqͥescẽdo
rit᷑ adiutorii. ut libam᷑ potestatis nr̃e est ⁊ ignauie.
Cotidie eucharistie cõmunionẽ ꝑcipere nec laudo nec
uitupero. om̃ib tam̃ dñicis dieb cõmũicãd̃ exhortor.
si tam̃ mens in affcũ peccandi non fu̾it. nã hñtẽ adhuc
uoluntatẽ peccandi grauari magis dico eucharistie
ꝑceptõne qmͣ pificari. Et id̾o qmͣuis quis pc̃co mordeat᷑
poc̃andi decetõ non hãt uoluntatẽ ⁊ cõmũicaturꝰ satis¬

Expanded text:
inspirationi nostrae potestatis est; ut adipiscamur quod acquiescenriter adjutorii: ut labamur, potestatis nostrae est et iotidie Eucharistiae communionem percipere, nec laudo nec vitupero: omnibus tamen Dominicis diebus communicandum hortor: si tamen mens in affectu peccandi non sit. Nam habentem adhuc voluntatem peccandi, gravari magis dico Eucharistiae perceptione, quam purificari. Et ideo quamvis quis peccato mordeatur, peccandi de
Abbreviated transcription (Latin):
angłis beata ꝑsistit et suc ꝑti ꝑegͥnanti sicut oportet opi¬
tulat᷑. quia utraq una erit consortio et̾nitatis. et nũc
ea facit siue dicit que bonis angłis congruũt. etiã si cͤ¬
dat᷑ bonꝰ non est error xp̃iane religionis et fidei ꝑicło¬
sus ⁊ morbidus. cũ u̾o ꝑ hec aliena ad sua incipit ducere¬
tũc eũ cognosc̾e nec ire potest eũ magna ⁊ necessaria
iu̾tatis et̾ne cõtẽplatõne beati sunt. qnͣtos in numeri¬
sui supplem̃tũ de gn̾e humano integritas illiꝰ ciuitari

Expanded text:
Angelis beata persistit, et suae parti peregrinanti sicut oportet opitulatur; quia utraque una erit consortio aeternitatis, et nunc ea facit sive dicit, quae bonis angelis congruunt, etiam si credatur bonus, non est error christianae fidei periculosus aut morbidus. Cum vero tunc eum dignoscere, nec ire post eum, magna et necessaria veritatis aeterna contemplatione beati sunt, quanti numeri supplementum de genere humano integritas illius civitatis
Abbreviated transcription (Latin):
at angelus p̃dicet u̾bũ. aꝑrat ᷑ t̾ra. Audiat maria et
factꝰ est humił mansit subliiis. Natꝰ est homo nõ
esse nisi cũ dyabolo qui non est cũ xp̃o. hinc ⁊ ip̃e dñs
auferre uolens de cordib male credentiũ istã nescio
qm medietatẽ qmͣ conant᷑ quidã ꝑuulis ñ baptizan¬

Expanded text:
at angelus, praedicet verbum: aperiatur terra, audiat Maria: et factus est humilis, mansit sublimis. Dei ergo Filius, esse nisi cum diabolo, qui non est cum Christo. Hinc et ipse Dominus volens auferre de cordibus male credentium istam nescio quam medietatem
Abbreviated transcription (Latin):
sinẽt mali aliquid ẽẽ in oꝑib suis. nisi ado̾ eẽt om̃ipo¬
tens ⁊ bonꝰ ut bñ facet̾ ⁊ de malo. Quid est alliud qd̾
malũ dicit᷑. nisi pͥiatõ boni. Cũ bona ⁊ mala nullus
ambigat ẽẽ contͣrm. non solũ simł ẽẽ possũt. s mala oĩ¬
no sine bonis. ⁊ nisi in bonis ẽẽ nõ possũt. qmius boã¬

Expanded text:
sineret mali aliquid esse in operibus suis, nisi usque adeo esset omnipotens et bonus, ut bene faceret et de malo. Quid est autem aliud quod malum dicitur, nisi privatio boni? Nam ambigat esse contraria, non solum simul esse possunt, sed mala omnino sine bonis et nisi in bonis esse non possunt. Et ha
Abbreviated transcription (Latin):
de pͣgato nascit᷑. Uos qui assitis de homuib a pcc̃i labe
m̃datis sine pẽco nasci filios debiusse. cur nõ attenditis
quiq uir uł fer̃a id in lege didicerat nã ħ ie rechiel in¬
ter illa p̃cepta ponit que nõ figurate accipienda sũt.¬
in occulto nocet. Corrigo in te qd̾ tuũ est. agnos¬
ustũ est ut etiã in sacrilego non uiolem qd̾ uerũ ĩuẽio
sacrnũtũ nec sic em̃dẽ sacͥlegũ ut in eo ꝑpetrẽ saclegium.
nͥ forte destruere debeo uer̃ qd̾ inuenio ĩ ar̃a beticorum
inuenit aliqmͣ iu̾tatẽ. s in quib inuenĩt ogruã u̾i¬

Expanded text:
dicamus: \'uos, qui asseritis de hominibus a peccati labe mundatis sine peccato nasci filios debuisse, cur non adtcnditis quicumque vir vel femina id in lege didicerat; nam hoc Ezechiel inter illa praecepta ponit, quae non figurate accipienda suntis iteratio. corrigo in te quod tuum est, agnosiustum est, ut etiam in sacrilego non uiolem quod uerum inuenio sacramentum, ne sic emendem sacrilegum, ut in eo perpetrem sacrilegium. nisi forte destruere debeo aerum quod inuenio in anima haereticorum, inuenit
Abbreviated transcription (Latin):
teat u̾itatis uia. Profc̃õ illa lex qmuis bona auget
non cesset fluere uehem̃tior fit obice oppõito cꝰ molẽ c̃
euci̾t maiore cuinulo p̃cipitatꝰ uiolentiꝰ ꝑ ꝑna ꝑuolui¬
dũ uetat᷑. lege oꝑm dicit deus fac quod iubeo lege fides
dr̃ d̾o da quod iubes. Id̾o enĩ iubet lex ut amoneat quid
facrat fides .i. ut cui iubet᷑ si ñdũ pot̃ scrat quid petat.
Si aũ ꝯtinuo pot̃ ⁊ obedient̾ facit debet aũt scire quo
donante possit. Mandat̃ si fit timore pene non amore iu
sticie seruilit̾ fit non lib̾alt̾. ⁊ iõ nec fit. Non enĩ fructus
est bonꝰ qui de caritatis radice nõ surgit. Lex dei est cari¬

Expanded text:
 nostris, profecto illa lex quamuis bona auget non cesset influere, uehementior fit obice obposito, cuius molem cum euicerit maiore cumulo praecipitatus uiolentius per prona prouolui per hoc lege operum dicit deus: \'fac quod iubco\', lege fidei dicitur deo: \'da quod iubes\'. ideo enim iubet lex, ut admoneat quod faciat fides. id est ut cui iubetur, si nondum potest, sciat quid petat; si autem continuo potest et oboedienter facit, debet etiam scire quo donante possit. non stitiae, serviliter fit non liberaliter; et ideo nec fit. Non enim fructus est bonus qui de charitatis radice non surgit. Augusti
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑari. oꝑata est in te memoria ut teneres quod dicebas
⁊ intellectꝰ ut scires quod tenebas. ⁊ uoluntas ut ꝑferes
uoluntate intelłcm ⁊ memoria non potest dici solus in¬
teslectꝰ. nisi oꝑante menioria uolinntate ⁊ intelłem. nec
pot̃ dici sola uoluntas nͥ oꝑante memoria ⁊ intelle̾m ⁊

Expanded text:
operata est in te et memoria, ut teneres quod dicebas; et intellectus, ut scires quod tenebas; et voluntas, ut proferres voluntate, intellectu et memoria. Non potest dici solus intellectus, nisi operante memoria, voluntate et intellectu. Non potest dici sola volunta
Abbreviated transcription (Latin):
carne pc̃ei qmuis de mat̾na carne pc̃ci. Quiꝰd enĩ carnis
inde suscepit id ꝑfc̃o aut suscipiend̾ mũdauit aut susci
git. Muia erat in eo similitudo carnis pc̃oi mutatõnes
etatũ ꝑpeti uoluit ab ip̃a exorsus infantia ut ad mortẽ ⁊̃¬
uideatur senescendo illa caro ꝑuenire potuisse nͥ iuue¬
aũ corpꝰ solũ mortuũ ÷ sine pc̃co ut fuso sanguĩe sine cul¬
pa oĩm culparũ cyrographa dele̾nt᷑ quib debitores
qui i eũ credũt a dyabło antea tenebant᷑ ⁊ ido̾ hic est
corꝑis mortẽ s si hoc feciss carni quedã felicitas adde̾t᷑
minu̾et᷑ aũ fidei fortitudo. Hoc quibdã in fine largiet᷑¬

Expanded text:
carnem peccati, quamvis de materna carne peccati. Quod enim carnis inde suscepit, id profecto aut suscipiendum mundavit, aut suscid quia erat in eo similitudo carnis peccati, mutationes aetatum perpeti uoluit ab ipsa exorsus infantia, ut ad mortem uideatur etiam senescendo illa caro peruenire potuisse, nisi iuue corpus solum mortuum est sine peccato, ut fuso sanguine sine culpa omnium culparum chirographa delerentur, quibus debitores, qui in eum credunt, a diabolo antea tenebantur. ideo: hic est corporis mortem; sed si hoc fecisset, carni quaedam felicitas adderetur, minue
Abbreviated transcription (Latin):
uidet. Sicut melior uel aberrans equus qmͣ lapis. ꝓꝑte¬
rea non aberrans. quia ꝓpͥo motu ⁊ sensu caret. ita est ex¬
cellentior creatura que libera uoluntate peccat. q̃ ꝓpt̾ea
non peccat quia non ht̃ liberã uoluntatẽ. Quia om̃is aĩa¬
om̃i corꝑe est melior om̃is q peccatrix anima quocũq
cecidi̾t nulla cõmutatõe corpꝰ efficit᷑. uec om̃ino illi auf̾¬
tur quod aĩa est ⁊ ido nullo pacto anuitit qd̾ corꝑe ẽ
melior. in coporib aũ lux tenet pͥmũ locũ cõsequens
tes qmͣ magnũ bonũ sit ip̃m ẽẽ quod ⁊ beati ⁊ miseri
uolunt. nam si hoc bñ consid̾au̾s uidebis in tantũ ẽẽ¬
te uuserũ in qnͣtũ non ꝓpuquas ei quod summe est.¬
Qnͣto ampliꝰ esse auiau̾s. tauto ampliꝰ uitã et̾nã desidãbis.
teq ita formari exoptabis. ut affectõnes tue nõ sint tẽpo¬
rales de tẽporaliũ rerũ amorib inuste ⁊ imp̃sse. In qͥetu

Expanded text:
deret. Sicut enim melior est vel aberrans equus, quam lapis proptederet. Sicut enim melior est vel aberrans equus, quam lapis propterea non aberrans, quia proprio motu et sensu caret; ita est excellentior creatura quae libera voluntate peccat, quam quae propterea non peccat, quia non habet liberam voluntatem. Et siomni corpore est melior, omnisque peccatrix anima quocumque ceciderit, nulla commutatione corpus efficitur, nec omnino illi aufertur quod anima est, et ideo nullo pacto amittit quod corpore est melior, in corporibus autem lux tenet primum locum; consequens tes, quam magnum bonum sit ipsum esse, quod et beati et miseri volunt. Nam si hoc bene consideraveris, videbis te in tantum esse miserum, in quantum non propinquas ei quod summe estenim amplius esse amaveris, tanto amplius vitam aeternam desiderabis, teque ita formari exoptabis, ut affectiones tuae non sint temporales, de temporalium rerum amoribus inustae et impressae: qu
Abbreviated transcription (Latin):
noluissent. institutor tam̃ earũ deus. preclarissime ꝑ hu¬
iaua facultate laudandus est. non solũ qm̃ peccantes e¬
as iuste ordinat. s etiã quia tales instituit. ut etiã pcc̃is
sordidate. nullo inodo lucis corꝑalis dignitate suꝑent᷑ de qͣ
tam̃ iure laudatur. Illud quoq moneo caueas ne forte ñ
dicas quidẽ meliꝰ fuisse ut non essent. s dicas alit̾ eas fieri
debuisse. quicqͥd enĩ u̾a ratõne meliꝰ occurr̾it scias fecisse
deũ. tãqm bonoꝵ om̃ cõditorẽ nõ est aũ uera ratõ. s in¬
uida infirmitas cũ aliquid melius faciendũ ẽẽ cogitaui̾s.
iam nichil aliud inferius uelle fieri Potest ẽẽ aliud in¬
rerũ natura quod tua ratõne uon cogitãs. non eẽ aũ quod
huniaua aĩa naturalit̾ diuinis ex quib pendet cõnexa
ratõib uidet. credat ergo deũ fecisse quod uera ratõne ab
eo faciendũ fuisse cognouit etiã si hoc in reb factis non

Expanded text:
noluissent. Institutor tamen earum Deus praeclarissime pro hunoluissent. Institutor tamen earum Deus praeclarissime pro humana facultate laudandus est, non solum quoniam peccantes eas juste ordinat, sed etiam quia tales instituit, ut etiam peccatis sordidatae, nullo modo lucis corporalis dignitate superentur, de qua tamen jure laudatur. 13. Illud quoque moneo caveas, ne forte non dicas quidem melius fuisse ut non essent, sed dicas aliter fieri eas debuisse. Quidquid enim tibi vera ratione melius occurrerit, scias fecisse Deum tanquam bonorum omnium conditorem. Non est autem vera ratio, sed invida infirmitas, cum aliquid melius faciendum fuisse cogitaveris, jam nihil aliud inferius velle fieri, tanquam si rerum natura, quod tua ratione non cogitas. Non esse autem quoHumana quippe anima naturaliter divinis ex quibus pendet connexa rationibueo faciendum fuisse cognoscit, etiam si hoc in rebus factis non
Abbreviated transcription (Latin):
p̃scĩa tua noru̾s quod alius sua uoluntate facturꝰ est. it a
deus neminẽ ad peccandũ cogens. p̃uidet tam̃ eos qͥ propͥa
uoluntate peccabunt cur gͦ non uindicet iustus que
fieri non cogit prescius : Sicut tu memoria tua ñ cogis
fcã esse que p̃terierũt sic deus p̾sciã sua nou cogit facien¬
da que futura sint ⁊ sicut tu quedã que focisti memi¬
uisti. nec tam̃ que meministi om̃ia fecisti. Ita deus omĩa
quoꝵ ip̃e actor est p̃scit. nec tam̃ om̃iũ que preseit ip̃e
auctor est. Si ꝓpt̾ea non debet retribuere suppliciũ pec¬
cantib quia preuidet peccaturos nec recte facientib debet
p̃mia retribuere quia et recte facturos nichilominꝰ p̃uidet.
ur̃o. cuiꝰ ꝑfecto largissima bouitas iustissime laudaret᷑ etiã¬
si aliquo infiore creature gradu nos condidisset. qmuis
enĩ anima nr̃a pcẽis tabefcã sublimior est tñ ⁊ melior ꝙ̃
si in hanc lucẽ uisibilem uerteret᷑. In sui comꝑatõe uitu¬

Expanded text:
praescientia tua noveris, quod alius sua voluntate facturus est, ita Deus neminem ad peccandum cogens, praevidet tamen eos, qui propria voluntate peccabunt. Cur ergo non vindicet justus, quae fieri non cogit praescius. Sicut enim tu memoria tua non cogis facta esse, quae praeterierunt, sic Deus praescientia sua non cogit facienda, quae futura sunt. Et sicut tu quaedam, quae fecisti, meministi, nec tamen, quae meministi, omnia fecisti, ita Deus omnia, quorum ipse auctor est, praescit, nec tamen omnium, quae praescit, ipse acit: nam si propterea non debet retribuere supplicium peccantibus, quia praevidet peccaturos, nec recte facientibus debet praemia retribuere, quia et recte facturos nihilominus praevidet. nostro. Cujus profecto largissima bonitas justissime laudaretur, etiamsi aliquo inferiore creaturae gradu nos condidisset. Quamvis enim anima nostra peccatis tabefacta sit, sublimior est tamen et melior, quam si in hanc lucem visibilem verteretur. Et vides profect
Abbreviated transcription (Latin):
dubitet ĩmane uitiũ ẽẽ inuidentiã. qua necesse est torq̃¬
at᷑ ⁊ subiciat᷑ qui non uult in reb teꝑalib uinci. Melius
est gͦ ut homo nos uincat qmͣ inuidentia. uł quodlibet
aliud uiciũ. s nec ab homine uinc pot̾it qui uitia sua
uicerit. Non enĩ uincit᷑ nisi is cui eripit᷑ ab adu̾sario qd̾
amiat. Qui gͦ id ainat solũ quod amanti eripi non potest
ille indubrtant̾ inuictꝰ est. nec ulla cruciat᷑ inuidia. Id eñ
diligit ad qd̾ diligend̾ ⁊ ꝑcipiend̃ qͣnto plures uenerĩt. tan.¬
nemo est pat̾ aut filiꝰ aut affinis aut aͥd huiꝰmõi sed
tm̃ homo. qui gͦ diligit aliqũe tanqmͣ se ip̃m hoc in eo
debet dilige̾ quod sibi ip̃e est. Om̃s sub uno d̾o pr̃e cognati
sibi sunt ⁊ pr̃es cũ sibi cõsulunt ⁊ filii cũ sibi obtẽperant
⁊ frẽs maxie quia eos unꝰ pat̾ testam̃to suo ad unã h̾e¬

Expanded text:
dubitet immane uitium esse inuidentiam? qua necesse est torqueatur et subiciatur qui non uult in rebus temporalibus uinci. melius est ergo ut homo nos uincat quam inuidentia uel quodlibet aliud uitium. Sed nec ab homine uinci potest qui uitia sua uicerit. non enim uincitur nisi cui eripitur ab aduersario quod amat. qui ergo id amat solum quod amanti eripi non potest, ille indubitanter inuictus est nec ulla cruciatur inuidia. id enim diligit ad quod diligendum et percipiendum quanto plures uenerint, tannemo est pater aut filius aut affinis aut aliquid huius modi, sed tantum homo. qui ergo diligit aliquem tamquam se ipsum, hoc in eo debet diligere quod sibi ipse est. corpora uero non sibi sunt et patres, cum sibi consulunt, et filii, cum sibi obtemperant, et fratres maxime, quia eos unus pater testamento suo ad unam here
Abbreviated transcription (Latin):
securus est pecus hominis. qnͣta debet ẽẽ securitas nr̃a¬
pascente deo. non tantũ qui pascit nos s etiã qui fecit
re uocem pastornsꝰ. Golera ad hoc enĩ natꝰ es. tolera: quia
forte tolleratꝰ es. Si semꝑ bonꝰ fiisti. habeto miscd̾ram. si
aliqñ malus fuisti noli ꝑdere memoriã. Deus nũdũ seꝑat
tu uis separare ip̃e nuxta tolerat qui sem̃nat᷑ st añ uen¬
tilatõnẽ frum̃tũ uis esse purgatũ tuo uento pessime
ni udicẽ ip̃oꝵ nullus adu̾sariꝰ corrũꝑit. nullus aduocatꝰ
circõrienit nullus testis illudit. s qnͣtũ securi sunt boni
tantũ timeant mali. Dicis te perfectũ ut facias defectũ
qnͣto potiꝰ qnͣto utiliꝰ esses infirmus ut ille te ꝑficeret qui¬
tis ⁊ recolentis. Et eñĩ qd̾ legisti qd̾ audisti si purũ ⁊ li¬
quidũ ⁊ sc̃m memorie mandaui̾s cũ ceꝑis in illa int̾iori
iñtis tue ⁊ mane̾t quodamͦ recordatõ u̾b dei. Diuinitas¬
sine humauitate non est mediatrix humanitas sine

Expanded text:
securum est pecus hominis; quanta debet esse nostra securitas pascente Deo, non tantum quia pascit nos, sed etiam quia fecit uies horrei. Tolera; ad hoc enim natus est: tolera, quia forte toleratus es. Si semper bonus fuisti, habeto misericordiam: si aliquando malus fuisti, noli perdere memoriam. Et quis esttu vis separare. Ipse mixta tolerat, qui seminavit. Si ante ventilationem frumentum vis esse purgatum, tuo vento pessime ni. Judicem ipsorum nullus adversarius corrumpit, nullus advocatus circumvenit, nullus testis illudit. Sed quantum securi sunt boni, tantum timeant mali. Quanto potius, quanto utilius esses infirmus, ut ille te perficeret, quitis et recolentis. Etenim quod legisti, quod audisti, si purum et liquidum et sanctum memoriae mandaveris; cum coeperis in illa interiorementis tuae, et manat quodam modo recordatio verbi Dei, sine humanitate non est mediatrix, humanitas sine
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ quod si diligit anima ratõnalis peccat. quia ĩfra
illan ordinatũ est. oitare ip̃m pcẽm malũ est non ea
substantia que peccando diligit᷑. Nitiũ anime est qued¬
fecit. ⁊ difficultas ex uitio pena est qmͣ patit᷑. ⁊ hoc est
totũ malũ. face̾ aũ ⁊ pati non est substantia quaꝑpter

Expanded text:
bonum, quod si diligit anima rationalis, peccat, quia infra illam ordinatum est. Quare ipsum peccatum malum est, non ea substantia, quae peccando diligitur. CCCLXXXVIII. Defecit, et difficultas ex vitio poena est quam patitur; et hoc est totum malum. Facere autem et pati non est substantia: quapropter
Abbreviated transcription (Latin):
uo sunt que in errore hominũ difficillime tollerant᷑.
presũptõ priusqmͣ uĩtas pateat. ⁊ cũ iam patui̾t p̃sũp¬
te defensio falsitatis. cap̃.ii. Nullus reprehensor formi¬
dandus est amatori uĩtatis ⁊ eiũ aut inimicꝰ rep̃hen¬
surꝰ est aut amicꝰ si gͦ inimicꝰ insultit ferendꝰ est. amncꝰ
si errat aũt docendus. si docet audiendꝰ laudator uo̾ ⁊ er¬
rans cõfirmat errorẽ. ⁊ adulans illicit in errorẽ. cap̃.x.¬

Expanded text:
uo sunt quae in errore hominum difficillime tolerantur; praesumptio, priusquam veritas pateat; et, cum jam patuerit, praesumptae defensio falsitatis. A quibus dandus est amatori veritatis. Etenim aut inimicus reprehensurus est, aut amicus. Si ergo inimicus insultat, ferendus est: amicus autem si errat, docendus; si docet, audiendus. Laudator vero et errans confirmat errorem, et adulans illicit in errorem.
Abbreviated transcription (Latin):
Prosunt nta mala que fideles pie ꝑroferunt. uel ad em̃dan¬
da pcẽa uel ad ex̾cendã probandã q iusticrã. uel ad demon¬
strandã uite huiꝰ misi̾am ut illa ubi erit beatitudo uera
atq perpetua ⁊ desideret᷑ ardentiꝰ ⁊ instantiꝰ in quiut᷑.
hoc si cernimꝰ cernimꝰ tͥnitatẽ. nũdũ quidẽ dm̃. s iam y¬

Expanded text:
ista mala quae fideles pie perferunt, vel ad emendanda peccata, vel ad exercendam probandamque justitiam, vel ad demonstrandam vitae hujus miseriam, ut illa ubi erit beatitudo vera atque perpetua, et desideretur ardentius, et instantius inquiratur. hoc si cernimus, cernimus trinitatem; nondum quidem Deum, sed jam i
Abbreviated transcription (Latin):
inde nisi face̾ quod ꝑtinet ad correctõnẽ maloꝵ. qͣn¬
tũ pro uniꝰcuiꝰq gradu atq ꝑsona salua pace fieri
imputat quia non fecit. neq aliena quia ñ approbauit
neꝙ negligentiã quia nõ tacuit. neq suꝑbrã quia u¬
unitatẽ ꝑmansit . xix. Tix fastidiosus satiaris nescis
qũo sapit quod fames accendit. Siquis clericꝰ ñ con¬

Expanded text:
inde, nisi facere quod pertinet ad correptionem malorum, quantum pro uniuscujusque gradu atque persona salva pace fieri imputat, quia non fecit; neque aliena, quia non approbavit; neque per negligentiam, quia non tacuit; neque per ata pretiosa. Vix fastidiosus satiaris. Nescis quomodo sapit, quod fames accendit. Neque ita ho
Abbreviated transcription (Latin):
qued nõ accepnsti: Quod a deo nos au̾timꝰ nr̃m est. et̃
hec est uoluntas mala. qd̾ u̾o ad dr̃ nos ꝯu̾timꝰ uisi ipso
excitante ⁊ aliquid uiuante nõ possumꝰ ⁊ħ est uoluntas
molestũ si nos ei uon obedimꝰ cuiꝰ in nos sũmã potestatẽ
nullo mͦ minuere ualemꝰ. S nobis pudend̾ eit qd̾ imꝑio
nr̃o caro nõ seruit. qd̾ ob hoc fit ꝑ infirnitatẽ qm pec̃an¬
do meruimꝰ. Uacat᷑q poẽm habitans ĩ m̃bris nr̃is sic est¬
ditatis sue at̃adu̾so in se motu quẽ aute nõ senserant
illas arbores obserrabant. sic ⁊ de agar scͥptũ est aꝑti sũt
ocłi eiꝰ ⁊ uidit puteũ. Tũc illi homines pudenda texerũt
q̃ deus ũlis m̃bra ip̃i u̾o̾ pudenda fecerũt. Salus ille etrã¬

Expanded text:
quoniam quod a Deo nos avertimus, nostrum est, et haec est voluntas mala; quod vero ad Deum nos convertimus, nisi ipso excitante atque adjuvante non possumus, et haec est voluntas molestum, si nos ei non oboedimus, cuius in nos summam potestatem nullo modo minuere ualemus, sed nobis pudendum est, quod imperio nostro caro non seruit, quia hoc fit per infirmitatem, quam peccando meruimus, uocatditatis suae, animadverso in se motu, quem ante non senserant:s clausis inter illas arbores oberrabant. Sic et de Agar scriptum est, Aperti sunt oculi ejus, et vidit puteum . Tunc illi homines pudenda texerunt: quae Deus illis membra, ipsi vero pudenda fecerunt. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
gularis fons. Dilige ⁊ quod uis fac. siue rres di¬
lectõne taceas. si ue clamas dilectõne clames. siue e¬
m̃des dilectõne em̃des. siue ꝑtis dilectõns ꝑcas. Ra¬
dix sit intꝰ dilectõnis non pot̃ de ista raice nͥ bomũ
aut tunc amare filiũ tuũ qñ ei non das disciplinã. aut
tunc amare uitinũ tuũ qñ eũ non corripis. ñ est ista

Expanded text:
ur, Dilige, et quod vis fac: sive taceas, dilectione taceas; sive clames, dilectione clames; sive emendes, dilectione emendes; sive parcas, dilectione parcas: radix sit intus dilectionis, non potest de ista radice nisi bonum aut tunc te amare filium tuum, quando ei non das disciplinam, aut tunc te amare vicinum tuum, quando eum non corripis. Non est ista
Abbreviated transcription (Latin):
cupit ẽẽ. nͥ se oderit qualis est. Om̃is palma cognitõ¬
osuib cognita uilescũt ⁊ nouitatib gaudent kbentius
discunt qmͣ norunt. cũ cognitõ finis sit discendi. ⁊ qͥb
uilis est facilitas actõnis. libentiꝰ certant qmͣ uincunt.
cũ uictoria sit finis certandi. Qui fines ip̃os deserãt pͥus
curiositate carent cognoscentes eã ẽẽ certã cognitõnẽ
que uitꝰ est ⁊ ea fruentes. qnͣtũ in hac uita queunt.
scientes maiorẽ ẽẽ ⁊ faciliorẽ uictoriam nõ resist̾e̾ ani¬

Expanded text:
cupit esse, nisi se oderit qualis est. Sed doncupit esse, nisi se oderit qualis est. Sed donquibus cognita vilescunt et novitatibus gaudent: libentius discunt quam norunt, cum cognitio sit finis discendi; et quibus vilis est facilitas actionis: libentius certant quam vincant, cum victoria sit finis certandi». curiositate carent, cognoscentes eam esse certam cognitionem quae intus est, et ea perfruentes quantum in hac vita queunt: scientes majorem esse facilioremque victoriam non resistere ani
Abbreviated transcription (Latin):
qui in prosꝑis reb proficit asꝑis quid ꝑfecerit discit.
cũ em̃ mutabiliũ bonoꝵ adest copia non eis contĩdit. s
cũ subtrahunt᷑ agnoscit. utrũ eũ non ceꝑint. Hoc sine¬
amore nr̃o aderat. quod sine dolore discedit. Nidet᷑ uinc̾e
cũ uincat᷑. qui suꝑando ad id ꝑuenit ꝙ cũ dolore a¬
missurꝰ est ⁊ uincit cũ uinci uideat᷑ quisquis cedẽdo
ad id ꝑuenit quod non amittit inuitꝰ. Quẽ delectat lib̾¬
tas ab amore niutabiliũ rerũ liber eẽ appetat ⁊ quẽ
regnare delectat uni om̃iũ regnatori deo subditus
h̾eat. plus eũ diligendo qmͣ se ip̃m. Hec est perfcã
iusticia qua potius potiora ⁊ ininꝰ minora diliginius.
Sapientẽ aĩm atq ꝑfcãm talẽ diligat qualẽ uidet
illam stultã non talem s quia eẽ ꝑfecta ⁊ sapiẽs pot̃
quia nec se ip̃m debet stultũ dilige̾. nani qui se dili¬
git stultũ nõ ꝑficiet ad sapientiã. nec fiet quisq qͣlis

Expanded text:
o, qui prosperis rebus proficit, asperis quid profecerit discet. cum enim mutabilium bonorum adest copia, non eis confidit; sed cum subtrahuntur, agnoscitur utrum eum non ceperint, quiamore nostro aderat, quod sine dolore discedit. Videtur ergo vincere, cum vincatur, qui superando ad id pervenit, quod cum dolore amissurus est: et vincit cum vinci videatur, quisquis cedendo ad id pervenit, quod non amittit invitus. CAPUT rtas, ab amore mutabilium rerum liber esse appetat; et quem regnare delectat, uni omnium regnatori Deo subditus haereat, plus eum diligendo quam seipsum. Et haec est perfecta justitia, qua potius potiora, et minus minora diligimus. Sapientem animam atque perfectam talem diligat, qualem illam videt; stultam non talem, sed quia esse perfecta et sapiens potest: quia nec seipsum debet stultum diligere. Nam qui se diligit stultum, non proficiet ad sapientiam; nec fiet quisquis qualis
Abbreviated transcription (Latin):
us examinatõne pensandũ est. ꝑ ei̾dem ostencõnis
niitũ quid querat᷑. si enũ dantis glam querimꝰ etrã
publicata nr̃a oꝑa in ꝯspectu illiꝰ occulta seruamus.
Si uo̾ ꝑ hec nr̃am laudem ꝯcupiscimꝰ foras ab eius
conspectu iani fusa sunt. ⁊̃ si a multis ignorentur.
Cap̃. lii. Qui mũdũ deserunt ad ext̾i̾ora officia ꝓuehi
non debent. nisi ꝑ humilitatẽ diutiꝰ in eiꝰdẽ mũdi
ꝯtemptu solidentur. citiꝰ namq bona depereunt. q̃
hominib ante tempꝰ in notescunt. Cap̃. liii. Quod

Expanded text:
ensionis studium quid quaeratur. Si enim dantis gloriam quaerimus, etiam publicata nostra opera in conspectu illius occulta servamus. Si vero per haec nostram laudem concupiscimus, foras ab ejus conspectu jam fusa sunt, etiamsi a multis ignorentur.--Qui enim mundum deserunt, ad exteriora officia provehi non debent, nisi per humilitatem diutius in ejusdem mundi contemptu solidentur. Citius namque bona depereunt quae hominibus ante tempus innotescunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
in minima importunitate temptatõis inqͥnat᷑.¬
Cap̃.lxxii. Cũ mentẽ nr̃am elatõ erigit. sũmi a
nobis ꝑtinꝰ ꝯpũctõ amoris recedit. cũ uo̾ suꝑna
nos gratia uisitat statim per lacrimas ad sua de¬
uiur nec ip̃a ullatenꝰ destitutõns nr̃e dãpna
sentimꝰ. quo enĩ longe nos conditor deserit eo iũs
nr̃a insensibilis obdurescit. Cũ ꝑ flecũ mens ad

Expanded text:
non minima importunitate tentationis inquiratnon minima importunitate tentationis inquiratcamus. Sed cum mentem nostram elatio erigit, summi a nobis protinus compunctio amoris recedit; cum vero superna nos gratia visitat, statim per lacrymas ad sua deuimur, nec ipsa ullatenus destitutionis nostrae damna sentimus. Quo enim longe nos conditor deserit, eo mens nostra insensibilius obdurescit, nulla quae D