comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
admodum possent hec accipi dcm̃ est. S quid
aũ conuementiꝰ dici potuit uł potu̾it nulliꝰ
pͥuideamꝰ ingemo docfue nullius inuideamꝰ.
Iam illud quod sequitur. Ne discedasa me qͦ¬
mam tribsatio ꝓxima est uide ut illiũet qm̃
admodũ dom̃ sit quare me dereliquisti. Qũo
.n. dereliquit cui d̾r ne discedas nisi qr dereli¬
quisti uite uet̾is tp̃alem felicitatẽ: Rogatur a¬
aũ ne discedat et deserat spem nite eterne. S
quid est qm̃ tribulatio ꝓxima est. quasi ei pa¬
ssio ad huc ĩmineret cũ in ip̃a media passiõe
ista dicere intlłatur q̃ de slło in hoc psalmo
m̃ta mea et suꝑ uestem meã miserunt sortẽ
quod fom̃ est. cum pẽderet in ligno. Quidẽ
est ergo tribulatio ꝓxima est in qua media
loq̃batur. Sed inmirum illud est intlłigi
qr cum caro in dolorib est et in penis ꝓfc̃o a¬
mina tunc ħt magnũ agonẽ pacĩe ĩ quone
deficiat laborandũ et orandũ est. Nicħ est aũ¬

Expanded text:
ec accipi, dictum est. si quid autem conuenientius dici potuit uel potuerit, nullius praeiudicamus ingenio, doctrinae nullius inuidemus. Iam illud, quod sequitur: Ne discedas a me, quoniam tribulatio proxima est, uide, ut inluminet, quem ad modum dictum sit: Quare me dereliquisti? quo modo enim dereliquit, cui dicitur: Ne discedas, nisi quia dereliquit uitae ueteris temporalem felicitatem? rogatur autem, ne discedat et deserat spem uitae aeternae. sed quid est \'quoniam tribulatio proxima est\'? quasi ei passio adhuc immineret, cum in ipsa media passione ista dicere intellegatur, quae de illo in hoc psalmo menta mea et super uestem meam miserunt sortem, quod factum est, cum iam penderet in ligno. quid est ergo tribulatio proxima est\', in qua media loquebatur? sed nimirum illud uult intellegi, quia, cum caro in doloribus est et in poenis, profecto anima tunc habet magnum agonem patientiae, in quo ne deficiat, laborandum et orandum est. nihil est au
Abbreviated transcription (Latin):
tec ad cestam̃tũ uetus et hoiem̃ in quo om̃s
buntur. Mortem quoq intulit homo sͥ fili¬
oq hoĩs uitam uo actulit hom̃i moriens et
resurgens filius homĩs. oococe ooodeo¬
bpbrium hominũ et ab iectõ plebis. usq
ad mortem .n. hoc uoluit inconce̾ptumor¬
tuoꝵ pati quo eum tanꝙͣ d̾elictũ putarent u
grã ꝯm̃daretur testam̃ti noui qua disd̾emus
ana q̃rere felicitatem q̃ nũc ẽ in fide postea ñ
dionẽ stiã ꝙͣ ñ sieut ur̃am in longum diffr̾i
opoetebat ut in exemplo carnis eius disc̾emꝰ
quid in nr̃a seꝑare deberemꝰ. Noluit anenis
demostrare sed suis auenis dico non nͣ. s meio

Expanded text:
tes ad testamentum tes ad testamentum buntur. mortem quippe intulit homo sibi filioque hominis; uitam uero adtulit homini moriens et resurgens filius hominis, opprobrium hominum et abiectio plebis usque ad mortem. hoc enim uoluit in conspectu inimicorum pati. quo eum tamquam derelictum putarent, ut gratia commendaretur testamenti noui, qua disceremus aliam quaerere felicitatem, quae nunc est in fide, postea uero ctionem suam, quam non sicut nostram in longum differri oportebat, ut in exemplo carnis eius disceremus, quid in nostra sperare deberemus, noluit alienis demonstrare sed suis; alienis dico non natura sed
Abbreviated transcription (Latin):
nerunt es saimi fcĩ sunt. In te sꝑauerũt et ñ
aint confusi. sb̾mugit. ego aũ. Non .i. ait. gͦ
es ego. s ego aũt. Quid ergo iste qui se na dus¬
ꝙͣ illis quos exaudisti et eruisti eam cõm̃da¬
tos folicitatem q̃ ad uetus ꝑtinens testamẽ.¬
tum homini uet̾i tribuenda eẽt qui cepit
ad adam. Ego aũ sum u̾mis. ħ est filius ho¬
mis ñ homo. si cut ille homo qͥ ñ fuit filius
homĩs. ac per hoc ego et quod sequitur ob ꝓ¬
briũ hom̃m et abiectio plebis. ooocooccodococo¬
innes qui ꝯspiciebant me sb̾sanabãt
me. locuti sunt labiis et mouerunt ca¬
pũd. Sꝑauit in dñi eruat eum saluũ faciat
cum qm̃ nult eum hoc ĩ labiis ñ in corde dix̾ũt
insultando qd̃ nõ fieret nõ credendo qd̃ futu¬
rũ eẽc. Fcm̃ est añ et hoc s sicut fieri oportebat
ĩ filio hom̃is in quo spes uite et̾ue fu̾at reuelã¬
daad nouũ ꝑtinens cestam̃tũ nõ sicut illi ex¬
spectabant et qi fieri nõ uidebaut tanꝙͣ suꝑa¬

Expanded text:
sunt; in te sperauerunt et non sunt confusi, subiungit: Ego autem? non enim ait sic: Et ego, sed: Ego autem. quid ergo iste, qui se ita dison homo, tamquam illis, quos exaudisti et eruisti, eam commendares felicitatem, quae ad uetus pertinens testamentum homini ueteri tribuenda esset, qui coepit ab Adam, ego autem sum uermis, hoc est filius hominis, non homo sicut ille homo, qui non fuit filius hominis. Ac per hoc \'ego\' et quod sequitur: Opprobrium hominum et abiectio plebis; omnes, qui conspiciebant me, subsannabant me et locuti sunt labiis, mouerunt caput: Sperauit in deum, eruat eum, saluum faciat eum, quoniam uult eum. hoc in labiis, non in corde dixerunt insultando, quod non fieret. non credendo, quod futurum esset. factum est autem et hoc, sed sicut fieri oportebat in filio hominis, in quo spes aeternae uitae fuerat reuelanda ad nouum pertinens testamentum, non sicut illi expectabant. et quia fieri non uidebant, tamquam supera
Abbreviated transcription (Latin):
enniq inpotestate ẜuientiũ nsq ad mortis ex¬
tum derelinqueret. Ut quid hoo pp̃ quid hoc. nͥ
pp̃ illud quod paulo post in eod̃ psalmo dicit
nõ ad insipienciam mͥ. hoc est corpori meo es

Expanded text:
eumque in potestate saeuientium usque ad mortis exeumque in potestate saeuientium usque ad mortis exitum derelinqueret. ut quid hoc? propter quid hoc nisi propter illud, quod paulo post in eodem psalmo dicit: Non ad insipientiam mihi, hoc est corpori meo, ec
Abbreviated transcription (Latin):
manifestata est cum resurrexit a mortuis. non
exolamantem. ⁊ eus d̾c meus ut quid me dere¬
liquisti ut eo mõ in se tnͣffiguraret martyres
suos qui et si mor̾es nollent qd̾ eciam petro
dixit. aiter te cinget et feret quo tu non uis.¬
Inumq adhib̾ent pietatis affcm̃ ꝙ̃ passione
tnͣssigurans. u̾in nõ qd̾ ego uolo sed qd̾ tu
nis pr̃. In quo .n. punitꝰ nͥ in ip̃o capite nostro
debuit apparere. pp̃ qmͣ uitam xp̃ĩam sumus:
ppẽa nõ ait dñs m̃s dere liquisti me. sed causam
cõmonuit requirendam cum addidit ut qͥd dere
rat aliqua cauia ea q non paruta ut noe delib̾a¬
ret de dilumo. loth de celesti incendio. ysaac
de innimenti gladio ioseps de calumpina mu¬
liers et custo dia caiceris. Moy ses ab egỹptiis
Raab de excidio ciuitatis. sussannant a testib
fłis. Danelem a leneonib. Tres uiros ab igni¬
b. auosq pẽes qui exolamauerunt et saluii
fã sunt et xpm̃ nõ lib̾aret demanib indeorum

Expanded text:
manifestata est. cum resurrexit a mortuis, non exclamantem: Deus, deus meus, ut quid me dereliquisti? ut eo modo in se transfiguraret martyres suos, qui, etsi mori nollent, quod etiam Petro dixit: iilumque adhiberent pietatis affectum, quem passione transfigurans: Verum non quod ego uolo, sed quod tu uis, pater. In quo enim primitus nisi in ipso capite nostro debuit apparere, propter quam uitam Christiani sumus? propterea non ait: Deus meus, dereliquisti me, sed causam commonuit requirendam, cum addidit: ut quid der profecto enim erat aliqua causa eaque non parua, ut Noe liberaret de diluuio. Loth de caelesti incendio. Isaac de imminenti gladio, Ioseph de calumnia mulieris et custodia carceris, Moysen ab Aegyptiis, Raab de excidio ciuitatis, Susannam a testibus falsis, Danihelem a leonibus. tres uiros ab ignibus aliosque patres, qui exclamauerunt et salui facti sunt, et Christum non liberaret de manibus Iudaeorum
Abbreviated transcription (Latin):
Nongͦ ad insipientiam nob̾ sed ut sapiamꝰ uo
pp̃ istam initã in qua nos deus auqñ dereis u¬
uito ad mortẽ ꝑseqntium manib derelinom
sed pp̃ illam sempit̾uam nos debere ẽẽ xpiam
sic uocamur. Ecce ita fcm̃ est. Tñ cũ mula nou¬

Expanded text:
rgo ad insipientiam nobis, sed ut sapiamus non propter istam uitam, in qua nos deus aliquando usque ad mortem persequentium manibus derelinquit, sed propter illam sempiternam nos debere esse Christsic uocamur. Ecce ita factum est. tamen tam multi no
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ius saluatori coaptetur inuenire difficile
est. Neq .n. nisl magno pauore contingit uͭ
cor uelut liquescat humanũ. Quod uñ ĩ illo
in se tnͣstulit cãm. sine illoꝵ qui mortis me¬
tu pauescunt. sicut ip̃e petrꝰ ex egregio p̾ssĩp¬
tore tam creber negator effectus sine illoꝵ
qui tristicia salubri contabescunt sicut idem
ip̃e petrus cum amare flenit. Nam et tristi¬
cia quasi soluit cor. unde d̾r eciam grece ꝙ¬
hinc appellata sit lipe. aut certe ꝓfundũ
sacram̃tũ nos intilte ut cordis sui nomine¬

Expanded text:
is saluatori coaptetur, inuenire difficile est. neque enim nisi magno pauore contingit, ut cor uelut cera liquescat humanum. quod unde in illo in se transtulit causam siue illorum, qui mortis metu pauescunt sicut ipse Petrus ex egregio praesumptore tam creber negator effectus, siue illorum, qui tristitia salubri contabescunt sicut idem ipse Petrus, cum amare fleuit — nam et tristitia quasi soluit cor, unde dicitur etiam Graece quod appellata sit λόπη, aut certe profundum sacramentum nos intelle
Abbreviated transcription (Latin):
ñ st̾ confusi. uide quid adiũxit
uo autem sum u̾mis et non homo. O
uidetur qͥd̾ ad ꝯm̃dandã humilitatẽ
simpłr dictum. Ut se in ocłis ꝑseqñtiũ abie¬
ctissimũ quiddam et contemptissimũ demon¬
strareo. Sed nõ est cõtẽpñeda altitudo secren
tori in ꝓpħie p̾dicatione coaptant᷑. Puctus est
hino census elegantissimꝰ a pͥorib id se hoc no
sine concubitu nascitur sieut natus est ille de
ingine. Sed in libro suo iob cũ de creaturis ce¬
lestib loqueretur quod in dei conspectu ecam
ip̃a iux m̃da sint. Qnͣto mag̾ inquit putredo
eo filius hom̃is u̾nis. Putredinem ꝑ mortali¬
tate posait q̃ iam uelud iam conceptam ge¬
rit moriendi ncãtatem. in ꝙͦͣ peccando coniu¬
sus est homo et filium homĩs i̾unẽ natum de
putredine quañ putrem. Hoc est de mortali¬
tate mortaiem. Ac ꝑhoc in hiis dibus pcałi
auum sensũ nos q̃ rete ãmonuit. illo quid ao
neq reꝓbato ut nõ solum serutem᷑ qd̃ am s¬

Expanded text:
si, uide, quid adiunxerit: Ego autem sum uermis et non homo. quod uidetur quidem ad commendandam humilitatem simpliciter dictum. ut se in oculis persequentium abiectissimum quiddam et contemptissimum demonstraret; sed non est contemnenda altitudo secretitori in prophetiae praedicatione coaptantur. dictus est hinc sensus elegantissimus a prioribus, ideo se hoc nomsine concubitu nascitur, sicut natus est ille de uirgine. sed in libro suo Iob cum de creaturis caelestibus loqueretur, quod in dei conspectu etiam ipsa uix munda sint: Quanto magis, inquit, homo putredo et filius hominis uermis. putredinem pro mortalitate posuit, quae iam uelut conceptam gerit moriendi necessitatem, in quam peccando contrusus est homo, et filium hominis uermem natum de putredine quasi putrem, hoc est de mortalitate mortalem. ac per hoc in his uerbis psalmi alium sensum nos quaerere admonuit illo quidem saluo neque reprobato, ut non solum scrutemur,
Abbreviated transcription (Latin):
filius honũs homo est sed ad qñdam respitn pͦ
iste qui homo sio fui̾t ut nõ eẽt filius homis
nam. Quid pro magno ita uultis a dño de mo
am terrene felicitatis p̾ter se nõ ẽẽ aliũ largi¬
torem. Ina felicitas ad net̾em hominẽ perm¬

Expanded text:
filius hominis homo est —, sed ad quendam respicit sensus iste, qui homo sic fuerit, ut non esset filius hominis, nam. quid pro magno ita uos uultis a domino iam terrenae felicitatis praeter se non esse alium largitorem? illa felicitas ad ueterem hominem per
Abbreviated transcription (Latin):
aũ carnem suam resuscitauit et discipłoꝵ
aspectib atq contractib reddidit eisq ui¬
dentib ascendit ĩ celum ip̃os edificauit et
qd̃ exspectare quid p̾dicare deb̾ent eiden¬
tissima m̾tate m̃ostrauit. Illos aũ a quibꝰ
tauta inala usq ad mortem ꝑtułat quasi
de ulo suꝑato et extinc̾to. Gloriantes in ea
opinione dereliquit ut quis quis eorũ
calute et̾na caluus fieriuellet. Hoc de illiꝰ
mortui resuscitatione crederet quod hii qui
uiderunt signis contestantib p̾dicanerunt
et ꝓ ea p̾dicatione siłia ꝑpeti nõ dubita. Qua¬

Expanded text:
autem carnem suam resuscitauit et discipulorum aspectibus atque contactibus reddidit eisque uidentibus ascendit in caelum, ipsos aedificauit et, quid expectare, quid praedicare deberent, euidentissima ueritate monstrauit. illos autem, a quibus tanta mala usque ad mortem pertulerat, quasi de illo superato et extincto gloriantes in ea opinione dereliquit, ut, quisquis eorum salute aeterna saluus fieri uellet, hoc de illius mortui resurrectione crederet, quod hi, qui uiderunt, signis contestantibus praedicauerunt et pro ea praedicatione similia pet-peti non dubitau
Abbreviated transcription (Latin):
mus tue et torrente uoluptatis tite potabis
eosi Qm̃ apud te est fons nite et in lummnet¬
o indebimꝰ lum̃. Certe et hic cum suꝑus dras¬
set homines. posf̾ras dixit filii au̾t hominum
tanquã disting̾es ab hom̃ib filios hominũ
In uia quippe felicitate euis saiutis q̃ ꝯĩs est
re no luit q̃ demõstrarẽtur ad illum primũ
hominem ꝑtinere q̃ uetustas cepit et ma
quesio fuit homo ut nõ eẽt falis homiil
Istis añ post̾i̾oeib qm sperant anam felic̃¬
tem et fontis iite messabilem uoluptate
eoꝵ in quo talis grã reuelata est. eosꝙ fu¬
os hõim pocius quam homines appellape
Non au̾s existimnes quaa locutionis restͥr¬

Expanded text:
e et torrente uoluptatis tuae potabis eos, quoniam apud te fons uitae, in lumine tuo uidebimus lumen. certe et hic, cum superius dixisset \'homines\', posterius dixit <filii autem hominum\' tamquam distinguens ab hominibus filios hominum. in illa quippe felicitate eius salutis, quae communre uoluit, quo demonstrarentur ad illum primum hominem pertinere, quo , uetustas coepit et mors, qui sic fuit homo, ut non esset filius hominis; istis autem posterioribus, qui sperant aliam felicitatem et fontis uitae ineffabilem uoluptatem minus eorum, in quo talis gratia reuelata est, eosque filios hominum potius quam homines appellauit. Non autem existimes quasi locutionis re
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o ñ adam. a uen̾i uet̾es fustis. a nouo nom
estote. Ab ad am homines a xp̃o filii homiuñ
Non .n. sine causa familiarissime dñs ĩ euͦ.
ne cã in auo psaimo. homines inquit et inm̃¬
ta sainos facies dñe. si cut multiplicata ẽ m̃a

Expanded text:
on Adam. a ueteri ueteres fuistis, a nouo noui estote; ab Adam homines, a Christo filii hominum. non enim sine causa familiarissime dominus in eune causa in alio psalmo: Homines, inquit, et iumenta saluos facies, domine, sicut mult
Abbreviated transcription (Latin):
Sactus sum uideis tanqnã uideus. et hiis qͥsb̾
lege erant tanqua sb̾ lege. et iõ putandꝰ ẽ m̃¬
dacit̾ suscepisse legis uet̾is sacram̃ta: debuit
aũgentiũ ydolatriam eod̾ mõ m̃ciendo sus¬
ciꝑe. qr dixit eciã hiis qui sũ lege erant tãꝙͣ
sine legese fcm̃. ut eos lucͥfac̾et. Quod utiq nõ
fecit. Non.m. alicubi sacrificauto ydoł. aut a¬
dorauit illa figũita. ac ñ pocuis libere tanqͣm
martyr xp̃i detestanda et uitanda monstrañ.¬

Expanded text:
sum Iudaeis tamquam Iudaeus, et his qui sub lege erant tamquam sub lege, ideo putandus est mendaciter suscepisse legis ueteris sacramenta, debuit et gentium idolatriam eodem modo mentiendo suscipere qui dixit etiam his qui sine lege erant tamquam sine lege se factum, ut eos lucri faceret; quod utique non fecit. non enim alicubi sacrificauit idolis aut adorauit illa figmenta, ac non potius libere tamquam martyr Christi detestanda et uitanda monstra
Abbreviated transcription (Latin):
q̃rentib nob̾. Oinẽ ũdaciũ nõ est ex it̾ira¬
te. Silii aũ illiꝰ ciuitatis. filii sunt utiq u̾ita¬
tis. Eius ciuitatis filii sunt. de quib scͥptũ estũ
ẽ filius: de quo itẽsc̾ptum ẽ. Uerbũ suscipiẽs
filius. a ꝑditione longe aberit. Excipiens aũ
excep̃ ilłud sͥ. et uicħ falsi ex eius ore ꝓcedit.
hiis filiis suꝑne ierusalẽ et st̃e ciuitatis eter

Expanded text:
quaerentibus nobis: omne mendacium non est ex ueritate. filii autem illius ciuitatis filii sunt utique ueritatis; eius ciuitatis filii sunt, de quibus scriptum est in est filius, de quo item scriptum est: uerbum suscipiens filius a perditione longe aberit; exc.ipiens autem excepit illud sibi, et nihil falsi ex eius ore procedit. his filiis supernae Hierusalem et sanc
Abbreviated transcription (Latin):
stituant: qñ debeat qñ nõ debeat peierari. o
uͥ estis fontes lacruaꝵ: Et quid faciemnis
quo ibimus. ubi nos occultabimꝰ ab uaui̾¬
tatis si ũo solun negligemꝰ cluere mñdacia
s audemꝰ insuꝑ docere ꝑuiria. uiderint .n.
assertores defensoresq m̃dacii. quale genu
uł qualia genera m̃ciendi eos iustificare de¬
lecter. Saltem in d̾icultum ꝯcedant ñ ẽe
m̃ciend̾. saltem sese a puriis blasp heniis¬
q ꝯtineant. saltem uͥ d̾i nom̃. uͥ deus testis
u̾d̾i sacram̃tũ int̾ponitur. uͥ de uera religi¬
one sermo ꝓmitur. siue conseritur. nemoi
mñciatur. nemo laudet. nemo doceat. et p̃ci¬
piat. nomo iustũ dicat ẽe m̃daciũ. ⁊ e cet̾is
ttissim̃ m̃ciendi genꝰ. cui placet ẽẽ m̃ciẽd̾
hoc scio. qd̾ eciã qui docet oport̾e̾ iũturi: ue¬
rũ docere se nult uid̾i. Nam si fł̾m est qd̾
docet. quis faise uelit stud̾e doct᷑ue. u̾ et fai¬

Expanded text:
stituant, quando debeat, quando non debeat peierari. Q stituant, quando debeat, quando non debeat peierari. Q ubi estis, fontes lacrimarum? et quid faciemus? quo ibimus? ubi nos occultabimus ab ira ueritatis, si non solum neglegimus cauere mendacia, sed audemus insuper docere periuria? uiderint enim assertores defensoresque mendacii, quale genus uel qualia genera mentiendi eos iustificare delectet: saltem in dei cultu concedant non esse mentiendum; saltem sese a periuriis blasphemiisque contineant; saltem ubi dei nomen, ubi deus testis, ubi dei sacramentum interponitur, ubi de diuina religione sermo promitur siue conseritur, nemo mentiatur, nemo laudet, nemo doceat et praecipiat, nemo iustum dicat esse mendacium; de ceteris tissimum mentiendi genus, cui placet esse mentiendum. Hoc scio, quod etiam qui docet oportere mentiri, verum docere se vult videri. Nam si falsum est quod docet, quis falsae velit studere doctrinae, ubi et fal
Abbreviated transcription (Latin):
mortis in mortem. eciã odorem xͥ ꝑnũciabi¬
aut fatigat ssꝰ humanꝰ ĩo mox et ille sb̾ie¬
cit. Et ad hec quis ydoneꝰ: Huc accedit uͥ mi¬
sãbiliꝰ eiulandũ est. qd̾ si cõcesserimꝰ ꝓ salute
illiꝰ egri de iuta filii eius fuisse m̃ciend̾: ita
paulatim imimatimq suctrescit ħ malum
et brenib accessib ad tiñ acceruũ iñdat̃orũ
sceleratoꝵ sensum sb̾intrando ꝓducitur: ut
uũqũã possit penitꝰ ĩueniri. uͥͭ tante pestiꝑ
iniuima additam̃ta ĩ immẽsũ ꝯualescenti
possit obsisti. Uñ ꝓuidentissime scͥptum ẽ. Qͥ
modica sꝑuit. paulatim decidit. QQuid qd̾ ui-¬
te huiꝰ tales amatores. ut eam ñ dubitẽt p̃po¬
nere i̾tati. ne homo moriatur. unino ut hõ
qñq moriturꝰ aliqñ serius moriat᷑. ñ tñ m̃¬
tiri sed eciam peierare nos uolu̾̃i ut uidelic
ne aliqnͣto citiꝰ tnͣseat uana salus hominis
docti quieciam regulas figant. finesq con¬

Expanded text:
mortis in mortem. etiam odorem Christi pronuntiabimortis in mortem. etiam odorem Christi pronuntiabiaut fatigat sensus humanus, ideo mox et ille subiecit: et ad haec quis idoneus? Huc accedit — ubi miserabilius eiulandum est — quod si concesserimus pro salute illius aegri de uita filii eius fuisse mentiendum, ita paulatim minutatimque subcrescit hoc malum et breuibus accessibus ad tantum aceruum mendaciorum sceleratorum sensim subintrando perducitur, ut numquam possit penitus inueniri, ubi tantae pesti per minima additamenta in inmensum conualescenti possit obsisti. unde prouidentissime scriptum est: qui modica spernit, paulatim decidit quid? quod uitae huius tales amatores, ut eam non dubitent praeponere ueritati, ne homo moriatur, immo ut homo quandoque moriturus aliquanto serius moriatur, non tantum mentiri, sed etiam peierare nos uolunt? ut uidelicet, ne aliquanto citius transeat uana salus hominis,docti, qui etiam regulas figant finesque con
Abbreviated transcription (Latin):
diligi u̾itatem. Moueor hiis oppoĩtis uehe¬
m̃t̾. sed mirũ si eciam sapient᷑. Cum . n ꝓpo¬
suero añ quales cũq oculos cordis mei intel¬
ligibilem illius pulcritudinẽ de cuiꝰ falsi
incħ ore ꝓcedit. quauis tͥ radians mag̾ ma¬
gisq clarescit u̾itas. ⁊bi palpitans meareu̾¬
b̾atur infiruntas: tñ sic amore tanti decoris
accendor. ⁊t cuncta q̃ inde me reuocant hu¬
maua ꝯtempnam. S multũ est ut iste in
tautũ ꝑ seueret affectus. ue ĩ tẽptatione
desit offectus. Nec me mouet ꝯtẽplantem
linninosũ bonum in quo mñdacii tenebre
nulle sũt: qd̃ nob̾ m̃tiri uolentib et hoĩb
u̾o audito morientib homicida dicitur m̾¬
tas. Nũquid .n si stuprũ expetat impudi¬
ca. et te nõ ꝯsentiente seno amore ꝑ turba¬
ta moriatur homicida erit et castitas: Au
et in hiĩs qui salui fuint. et ĩ hiis qͥ peũt
aliis quid̃ odor uite iuitam: aliis aũ odor

Expanded text:
diligi ueritatem? moueor his oppositis uehediligi ueritatem? moueor his oppositis uehementer, sed mirum, si etiam sapienter. cum enim proposuero ante qualescumque oculos cordis mei intellegibilem illius pulchritudinem, de cuius falsi nihil ore procedit, quamuis ubi radians magis magisque clarescit ueritas, ibi palpitans mea reuerberatur infirmitas, tamen sic amore tanti decoris accendor, ut cuncta quae inde me reuocant humana contemnam. sed multum est, ut iste in tantum perseueret affectus, ne in temptatione desit effectus. nec me mouet contemplantem luminosum bonum, in quo mendacii tenebrae nullae sunt, quod nobis mentiri nolentibus et hominibus uero audito morientibus homicida dicitur ueritas. numquid enim, si stuprum expetat inpudica et te non consentiente saeuo. amore perturbata moriatur, homicida erit et castitas? an et in his qui salui fiunt et in his qui pereunt, aliis quidem odor uitae in uitam, aliis autem odor
Abbreviated transcription (Latin):
et int̾ homines iuuimsꝰ. fateorqr me mũdũ
ẽẽ ĩ coꝵ niuuero quos ꝯpensatina pes̾a ñ tur¬
bant. sepe me in reb humanis iuĩcit stꝰ hũa¬
nus. nec resistere ualeo cũ m̃ dicitur. Ecce gͣui
morbo ꝑiclitat᷑ egrotus. cuiꝰ ĩa uires ferre nõ
possint si ei mortis unicus et karissimꝰ filiꝰ
nũcictur. A te querit an ninat. quẽ uitam fi¬
nisse tu nosti. Quid sendebis. qñ quioquid
aund dix̾is p̃t̾ unũ de trib. aut mortuus ẽ
aut iuui aut uescio. nicħ aliud credit ille
qm mortuũ. qd̃ te intelligit tun̾e dicere.
et nolle m̃tiri. Tantũd̾ ualet eciam. si om̃i
modoraciũs. Ex illis aũ trib duo falsa st̾.
uinit et nescio. nec abste dici possunt insi
iñciendo. Illud aũ unũ u̾m id ẽ mortuũ eẽ.
si dix̾is. et ꝑturbati hoĩs mors fu̾it sb̾secu¬
ta: abste occisus ẽe olamabitur. Et quis
ferat homines exaggerantes. quãtũ sit i¬
mali salubre m̃daciũ deuitar. et honucidã

Expanded text:
et inter homines uiuimus — fateorque me nondum esse in eorum numero, quos conpensatiua peccata non turbant — saepe me in rebus humanis uincit sensus humanus nec resistere ualeo, cum mihi dicitur: ecce graui morbo periclitatur aegrotus, cuius iam uires ferre non possint, si ei mortuus unicus et carissimus filius nuntietur. a te quaerit an uiuat, quem uitam finisse tu nosti. quid respondebis, quando quidquid aliud dixeris praeter unum de tribus: aut mortuus est aut uiuit aut nescio, nihil aliud credit ille quam mortuum, quod te intellegit timere dicere et nolle mentiri? tantundem ualet, etiamsi omni modo tacueris. ex illis autem tribus duo falsa sunt \'uiuit et \'nescio' nec abs te dici possunt nisi mentiendo. illud autem unum uerum, id est mortuum esse, si dixeris et perturbati hominis mors fuerit subsecuta, abs te occisus esse clamabitur. et quis ferat homines exaggerantes quantum sit mali salubre mendacium deuitari et homicidam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓponatur exẽplum. Qñ quid̾ illa p̃t̾ ietͥ
et barnabe simulatio quag̃s iudaitare
cogebant. m̾ito rephensa atq corresta est. et ne
tunc noc̾et. et ne post̾is adimittand̾ ualeret᷑
Cum .ii. uidisset apss paulus q ño rec̾te ĩ gre¬
diuntur ad m̃tatem ewangelii: dixit petro
coram om̃ib. Situ cumsis nidens gentiłr
et ñ iudaice uiuis. quõ gs̃ cogio uidantareᷤ
d aũ qd̃ ip̃e fecitiut quasdã obẜuationes
legitimas indaica ꝯsuetudine retinẽdo era

Expanded text:
proponatur exemplum, quandoquidem illa Petri proponatur exemplum, quandoquidem illa Petri et Barnabae simulatio, qua gentes iudaizare cogebant, merito reprehensa atque correcta est, et ne tunc noceret et ne posteris ad imitandum ualeret. cum enim uidisset apostolus Paulus, quia non recte ingrediuntur ad ueritatem euangelii, dixit Petro coram omnibus: si tu, cum sis iudaeus, gentiliter et non iudaice uiuis, quomodo gentes cogis iudaizare? id autem quod ipse fecit, ut quasdam obseruationes legitimas iudaica consuetudine r
Abbreviated transcription (Latin):
pertinere anqñ m̃tiri. omĩnodotenend̾
ĩ doct᷑na religionis msslo mõ ẽẽ m̃ciend ñ
Hec. ni tria tͥ exeqñda paulo añ ꝯm̃dam. es
quodam mõ ĩuinxi. Ad ostendenda gͦ q̃dã
q̃ pritautur ĩ stͥpturis ẽẽ m̃dacia. ñ ea esse
qd putantur si rec̾te intelligantur. nõ tͥ
paꝵ adu̾sus istos ualere uideatur: qd̃ non
de apsicis s de ꝓpheticis luteris ĩueniunt
uelut exempla menciendi. Illa uero qͥx¬
ie omĩa q̃ noĩatim ꝯmemiorant ubi cͥs
q m̃tits: ĩ eis libris loguntur ĩ quib nõ
solum dcã ucrum fcã uerũ eciã fc̃a multa
figurata conscͥpta sinit. qr et figurate gesta
sunt. In figuris aũ qd̾ uelud mendũ dicitur
bñ intellectum uerum inuenitur. Apł u̾o
uo. qd illis fignris ꝓphetias uelabatur. ⁊¬
inq in tot epłis apͤłicis. atq ĩ ip̃o tam gnͣ¬
dilibro in quo actus eoꝵ canonica uĩtate⁊
uarrantur s̃ inuenitur taus aliquis men¬
ciens ut de illo ab istis ad m̃ciendi licentiã

Expanded text:
ando mentiri, omni modo tenendum in doctrina religionis nullo modo esse mentiendum. haec enim tria tibi exequenda paulo ante commendaui et quodam modo iniunxi. Ad ostendenda ergo quaedam, quae putantur in scripturis esse mendacia, non ea esse quod putantur, si recte intellegantur, non tibi parum aduersus istos ualere uideatur, quod non de apostolicis, sed de propheticis litteris inueniunt uelut exempla mentiendi. illa quippe omnia, quae nominatim commemorant, ubi sit quisque mentitus, in eis libris leguntur, in quibus non solum dicta, uerum etiam facta multa figurata conscripta sunt, quia et figurate gesta sunt. in figuris autem quod uelut mendacium dicitur, bene intellectum uerum inuenitur. apostoliuo, quod illis figuris propheticis uelabatur. denique in tot epistulis apostolicis atque in ipso tam grandi libro, in quo actus eorum canonica ueritate narrantur, non inuenitur talis aliquis mentiens, ut de illo ab istis ad mentiendi licentiam
Abbreviated transcription (Latin):
da demonstres. Et si tm̃s usurpat infintaᷤ
das in diuina religione nũquã omĩo ẽẽ ñ¬
ciendũ. Latentes uero sicut nec adult̾os per
adult̾ia. nec homicidas ꝑ homicidia. nͨ ma¬
leficos per maleficia. ita nec m̃daces ꝑ m̃¬
dacia nec blasphemos ꝑ blasphennas ẽẽ

Expanded text:
da demonstres et, si tantum sibi usurpat infirmitada demonstres et, si tantum sibi usurpat infirmitadas in diuina religione numquam omnino esse mentiendum; latentes uero sicut nec adulteros per adulteria nec homicidas per homicidia nec maleficos per maleficia, ita nec mendaces per mendacia nec blasphemos per blasphemias esse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ uocare ꝯuiges suas. Quod utiq nõ fac̾ent
uisi cred̾ent eciã illas q̃ nõ tuuerãt ꝑpetrare
posse ꝑuiriũ. Quia et reuera ñ nulle ĩpu¬
dice q̃ non tirauerunt illictto cõcubitu iros
fallere eiꝰd̃ uiris quos fefellerant. tinuer̃t
diñ testem sallacit᷑ adhibere. Quid gͥ cause
est ut homo castus et religiosus hõi bapti¬
rando uolit adisst̾io sbuenire. et ꝑiunou
uelit. qd̾ solent et adult̾i formidare: Porro
si nefas est hoc agere peioraudo. qnͣto pociꝰ
blasphemando: Ab sit gͦ ut xpĩanus neget
atq blasphemet xpm̃ quo possit anũ fac̾e
talia doceat perdat inuentũ. Sic gͦ librũ cui
nom̃ est libra. te oportet refellere. atq deste¬
re: ut caput illud quo dogniatizant occulta¬
de religionis cã ẽẽ m̃ciendũ. prius c̃ẽ nou̾is
amputand̾. itaut illa testĩa. quib scõs libͦs
m̃daciis sins pr̃ouos adhibere moliũtur ꝑtĩ

Expanded text:
prouocare coniuges suas: quod utique non facerent, prouocare coniuges suas: quod utique non facerent, nisi crederent etiam illas, quae non timuerunt perpetrare iurium, quia et reuera nonnullae inpudicae, quae non timuerunt inlicito concubitu uiros fallere, eisdem. uiris, quos fefellerant, timuerunt deum testem fallaciter adhibere. quid igitur causae est. ut homo castus et religiosus homini baptizando nolit adulterio subuenire et periurio uelit, quod solent et adulteri formidare? porro, si nefas est hoc agere peierando, quanto potius blasphemando! absit ergo, ut christianus neget atque blasphemet Christum, quo possit alium facere talia doceat, perdat inuentum. sic ergo librum, cui nomen est Libra, te oportet refellere atque destruere, ut caput illud, quo dogmatizant occultandae religionis causa esse mentiendum, prius esse noueris amputandum, ita ut illa testimonia, quibus sanctos libros mendaciis suis patronos adhibere moliuntur, partim
Abbreviated transcription (Latin):
eam gram̃ sic erit de qua dciũ est. Qui uatꝰ
est ex d̾o. nõ peccat. Hec .ii. natiuitas si sola
eẽo in nob̾: nemo peccaret. Et qñ sola erit. ne¬
ino peccabit. Nunc autẽ ad huc trahimus.
renati sumus. si uñ ambulamꝰ de die ĩ diẽ re¬
nouamur int̾nis. Cũ u̾o corruptibile hoo indu¬
erit incorrupt̾om: uita totũ absorbebit. et uł¬
lus mortis aculeus remanebit. Aculens autẽ
mortis est pecm̃. Nut gͦ cauenda m̃dacia recte
agendo: aut confitenda st̃ penitendo nõ aũt
cum abundẽt infelicit̾ unuendo: augenda
sunt et docendo. S eligat qui hoc prtat. uñ
sb̾uemat ꝑiolitanti honũ ad quã licet salu¬
tem qualiacũq m̃dacia: dũ tñ et ap̃tales ob¬
tincamus. nulla cansa uos ad peiorand̾. et i¬
blasphemand̾ oꝑtere ꝑduci. Ista saltem scela
uł ampliora stupris isł certe non minora iu¬
dicemꝰ. Nõq cogitandũ est. sepissime hoĩes
de quaꝵ adult̾io suspicantur. ad iusuirandũ

Expanded text:
eam gratiam sic erit, de qua dictum est: qui natus est ex deo, non peccat. haec enim natiuitas si sola esset in nobis, nemo peccaret; et quando sola erit, nemo peccabit. nunc autem adhuc trahimus, renati sumus, si bene ambulamus, de die in diem renouamur interius. cum uero et corruptibile hoc induerit incorruptionem, uita totum absorbebit, et nullus mortis aculeus remanebit; aculeus autem mortis est peccatum. Aut ergo cauenda mendacia recte agendo aut confitenda sunt paenitendo; non autem, cum abundent infeliciter uiuendo, augenda sunt et docendo. sed eligat qui hoc putat, unde subueniat periclitanti homini, ad quamlibet salutem qualiacumque mendacia, dum tamen et apud tales obtineamus nulla causa nos ad peierandum et blasphemandum oportere perduci. ista saltem scelera uel ampliora stupris uel certe non minora iudicemus. namque cogitandum est saepissime homines, de quorum adulterio suspicantur, ad iusiurandum
Abbreviated transcription (Latin):
gña mnulta sũt. q̃ quid̃ omĩa unu̾salit̾ odis¬
se debemꝰ. Nullũ .ii. est m̃daciũ qd̃ nõ sit ꝯtra¬
rium u̾itati. Nam sicut lux et tenebre. pie¬
tas et ĩpieras. uisticia. et iniquitas. pecm̃ aũt
recte fcm̃ saintas et imbecillitas. uita et mors.
ita uit̾ se sunt u̾itas m̃daciũq qͣria. uñ qnͣto
amamꝰ ista. tanto sllud odisse debemꝰ. U̾nitũ¬
st̃ q̃dam m̃dacia. q̃ credere nicħ obsit. qũa¬
uis ⁊̃ tali m̃ciendi gnẽ fallere uoluisse. mẽ¬
cienti sit noxiũ ñ credenti. Tanꝙͣ si fr̃ ille
ẜuiis deifronto in hiis q̃ tͥ uidicauit qd̾ ab sita
liqua iñtiretur: sͥ nocuisset ꝑ fecto ñ tͥ quauis
tu om̃ia credidisses sũ tua iniquitate uartã

Expanded text:
genera multa sunt, quae quidem omnia uniuersaliter odisgenera multa sunt, quae quidem omnia uniuersaliter odisse debemus. nullum est enim mendacium, quod non sit contrarium ueritati. nam sicut lux et tenebrae, pietas et inpietas, iustitia et iniquitas, peccatum et recte factum, sanitas et inbecilitas, uita et mors, ita inter se sunt ueritas mendaciumque contraria. unde quanto amanus istam. tanto illud odisse debemus. uerut quaedam mendacia, quae credere nihil obsit, quamuis etiam tali mentiendi genere fallere uoluisse mentienti sit noxium, non credenti. tamquam si frater ille ruus dei Fronto in his, quae tibi indicauit — quod absit — aliqua mentiretur, sibi nocuisset profecto, non tibi, quamuis tu omnia credid
Abbreviated transcription (Latin):
bit. qr m̃daces ampliꝰ ĩ suis celestib cetib
uł auenos. uł ꝑximos ñ ħebunt. Illum uero
hicu iũdacio impio et sacrificio sacͥlegos occi¬
dendos ĩpios et sacrilegos in quirentẽ nõ m̃i¬
tarentur. nec si de illo. quał fuiss ead̾ scͥpt᷑a
cacuisset. Cũ uero scͥptũ ẽ. eum rectũ cor nõ
hũisse cũ d̾o. quid ei ꝑfuit qd̾ ꝑ ñ uulla obe¬
dientia quã de tomo achab omĩo delenda
ꝑ cupiditate sue dũatõis exibuit auqnͣtam
m̃̾cedẽ tnsitoriã regni tp̃alis accep̃: Ad sñiã
pocius uerdicam matyrũ defendendã te fr̃
ex hortor. ut sis adu̾sus m̃dates. ñ m̃dacii do¬
ctor: s ueritatis assertor Nam diligentus
obsecro attende qd̾ dico. ut inuenias oͣ sit
cauendũ. qd̃ zelo quid̾ laudabili adn̾sus ĩpi¬
os ut possint ꝯp̃hendi et corrigi. uł uitari. sed
tũ incautius docendũ putatur. Mendat̾oꝵ

Expanded text:
bunt; quia mendaces amplius in suis coelestibus coetibus bunt; quia mendaces amplius in suis coelestibus coetibus vel alienos vel proximos non habebunt. Illum vero Jehu mendacio impio et sacrificio sacrilego occidendos impios et sacrilegos inquirentem non imitarentur, nec si de illo qualis fuisset eadem Scriptura tacuisset. Cum vero scriptum sit eum rectum cor non habuisse cum Deo; quid ei profuit, quod pro nonnulla obedientia, quam de domo Achab omnino delenda, pro cupiditate suae dominationis exhibuit, aliquantam mercedem transitoriam regni temporalis accepit? ad sententiam potius ueridicam martyrum defendendam te, frater, exhortor, ut sis aduersus mendaces non mendacii doctor, sed ueritatis assertor. nam diligentius. obsecro, adtende, quod dico, ut inuenias quam sit cauendum. quod zelo quidem laudabili aduersus inpios, ut possint conprehendi et corrigi uel uitari, sed tamen incautius docendum putatur. Mendaciorum
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianos. s pocius m̃ciendo. et negando qd̾ erãt
et ip̃i saluũ hrẽnt carnis ꝯmodũ carunsq ꝓpõi¬
tum: et illos conceptũ animo scelus ĩplere ñ
siun̾e̾nt. Non .n. ꝑximi eoꝵ eraut ĩ fide xp̃iana¬
corde suo. s ip̃ius ultatis uisuꝑ iiuici. Si .n.
hieu quẽ sͥ int̾ cet̾os ad exemplũ m̃ciendi pru¬
dent̾ uitentur intueri. seruũ babalis se ẽẽ nĩ¬
seruos occid̾ent xpi. et sacrificarent ydolis. ne
int̾fic̾entur homines. si sacͥficauit ille bahali.
ut int̾ficeret homines: Quid .ii. eis obeẽt ẜm
egregiam doctrnam iñdaciloquoꝵ si dyabłi
cultum m̾tirent᷑ ĩ corpore. qũ d̾i cultus serua¬
batur ĩ corde: S ñ sic ĩtellexerũt apłminar¬
tyres ueri. miartyres sc̃. Uiderũt quippe. te¬
nneruntq qd̾ scͥptum ẽ. corde credituradiꝰ¬
ticiam. ore ꝯfessio fit ad salutem. et ĩ ore coꝵ¬
ñ ẽ ĩuentũ m̃dacrũ. ac sic irrephensibiles
abierunt. ubi tẽptari a m̃dacib ult̾uis nõ caue¬

Expanded text:
micidas, sed potius mentiendo et negando quod erant, et ipsi saluum haberent carnis commodum cordisque propositum et illos conceptum animo scelus inplere non sinerent. non enim proximi eorum erant in fide christcorde suo, sed ipsius ueritatis insuper inimici. si enim Iehu, quem sibi inter ceteros ad exemplum mentiendi prudenter uidentur intueri, seruum Bahalis se esse menseruos occiderent Christi, et sacrificarent idolis, ne interficerentur homines, si sacrificauit ille Bahali, ut interficeret homines? quid enim eis obesset secundum egregiam doctrinam mendaciloquorum, si diaboli cultum mentirentur in corpore, quando dei cultus seruabatur in corde? sed non sic intellexerunt apostolum martyres ueri, martyres sancti. uiderunt quippe tenueruntque quod dictum est: corde creditur ad iustitiam, ore confessio fit ad salutem, et: in ore eonon est inventum mendacium : ac sic irreprehensibiles abierunt, ubi tentari a mendacibus ulterius non cave
Abbreviated transcription (Latin):
libra dictinii sunt postia uelut imitanda exẽ¬
pla m̃ciendi: ad hanc regulam mͥ uidentur
non solum ista uerum eciã si qua sunt tali¬
a redigenda. ut aut qd̃ ẽẽ creditur ostenda¬
tur ũ eẽ m̃daciũ. siue uͥ tacetur uerũ uec d̾r
fłu siue ubi significatio u̾ap aliud ex auo
uult intelligi. qd̾ genus figuratoꝵ uł dc̃oꝵ¬

Expanded text:
 Libra Dictinii sunt posita uelut imitanda exempla mentiendi, ad hanc regulam mihi uidentur non solum ista, uerum etiam si qua sunt talia redigenda, ut aut quod creditur, ostendatur non esse mendacium — siue ubi tacetur uerum nec dicitur falsum; siue ubi significatio uerax aliud ex alio uult intellegi, quod genus figuratorum
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ rebant inuentre potuerũt. qũ uir iustꝰ ĩ c̾ã
onũo simillima ꝓ siuis hospitib m̃tiri uolu¬
it. quos ẽẽ angelos uesciebat. et ium mor¬
te peiorem ne pat̾entur timebat e Et certe
poterat talia syndere q̃ rentib: qualia ĩ ie¬
ucho nuilier illa sendis. Namprsus simi¬
łr et illi int̾rogando q̾sierunt. S honio tꝰtus¬
noluit ꝑ corꝑib hospitũ aĩam suam sno ĩ¬
datio inacłan. ꝓ quib uoluit corpora filiaꝵ
aliene libidinis inquitate uim ꝑpeti ¶Faci¬
at gͦ homo eciã ꝓ temporali hoĩm salute qd̾
põt. Cum aũ ad hũc artioulũ uentũ fui̾t. ut
tali salun consulere nͥ peccando ñ possit: iã
se existimet ũ hr̃e quid faciat. ꝓinde raabĩ
hospicio. qr ĩ eoꝵ susceptione ꝑiclitata est
si aliquid ibi ꝓpheticũ intellig̾ent exponit᷑
nontũ mutandñ sapient̾ ꝓponitur. qũauis¬

Expanded text:
quaerebant, inuenire potuerunt, quando uir iustus in causa quaerebant, inuenire potuerunt, quando uir iustus in causa omnino simillima pro suis hospitibus mentiri noluit, quos esse angelos nesciebat et uim morte peiorem ne paterentur timebat. et certe poterat talia respondere quaerentibus, qualia in Iericho mulier illa respondit. nam prorsus similiter et illi intnoluit pro corporibus hospitum animam suam suo mendacio maculari, pro quibus uoluit corpora filiarum alienae libidinis iniquitate uim perpeti. faciat ergo homo etiam pro temporali hominum salute quod potest: cum autem ad hunc articulum uentum fuerit, ut tali saluti consulere nisi peccando non possit, iam se existimet non habere quid faciat, quando id hospitio, quia in eorum susceptione periclitata est,si aliquid ibi propheticum intellegenter exponitur, non tamen imitandum sapient
Abbreviated transcription (Latin):
sequens erat. ut illos eciam quos diligenter
occultau̾at ĩuenirent. INex̾at .n. cautissima
mulier. et ibi eos posuerat ubi latere potuis¬
morte finisser. et erga illos eius bñficiũ ina¬
ne nõ fuisser. S inquies. Quid siet ad illũ
locũ uͥ eos occultau̾at. hii aquib q̃ rebautur
ꝑscrutando omĩa ꝑuenissent: Isto ño dicip̃t.
Quid si mulieri uilissime. atq turpissime. ñ
solũm̃cienti uerũ eciã peieranti cred̾e nolu¬
issent: Nempe eciã sic consecutura fuetant
q̃ tuñdo m̃tita õ. Et ubi ponimꝰ uolũtatẽ
ac potestatẽ d̾i : An forte nõ pot̾at et illam
et illos suos ab onũ ꝑnicie cꝰtodire. Aquo .ii.
⁊ pꝰt uiuliens m̾daciũ cꝰtoditi st̾: ab eo potu¬
erũt. et si illa m̃ttra ñ ẽẽt. utiq custodiri.
Nisi forte obliti sumꝰ ħ fuisse ĩ sodonus fa¬
ctum. ubi masculi ĩ masculos nefanda libi¬
dine accensi. nec hostiũ domus ĩ qua erant qͦs

Expanded text:
sequens erat ut illos etiam quos diligenter sequens erat ut illos etiam quos diligenter occultaverat invenirent? Prospexerat enim cautissima mulier, et ibi eos posuerat ubi latere potuismorte finisset , et erga illos ejus beneficium inane non fuisset. Sed, inquies, quid, si et ad illum locum ubi eos occultaverat, ii a quibus quaerebantur, perscrutando omnia pervenissent? Isto modo dici potest: Quid, si mulieri vilissimae atque turpissimae, non solum mentienti, verum etiam pejeranti credere noluissent? Nempe etiam sic consecutura fuerant quae timendo mentita est. Et ubi ponimus voluntatem ac potestatem Dei? An forte non poterat, et illamet illos suos ab omni pernicie custodire? A quo enim et post mulieris mendacium custoditi sunt, ab eo potuerunt, etsi illa mentita non esset, utique custodiri. Nisi forte obliti sumus hoc fuisse in Sodomis factum, ubi masculi in masculos nefanda libidine accensi, nec ostium domus in qua erant quos
Abbreviated transcription (Latin):
daciũ: poscunt huũłr ueniam. ñ iñ querũt
inisuꝑ glam. S dicet auqͥs. Ergo obstetͥces
ille atq raab meluis fecissent. si nullam mi¬
sscordiã p̃stitusent uolendo m̃tiri. Immo uͦ
ille mulieres hebree si eeñt tales dequa¬
libet q̃ rimꝰ. uerũ sit ei anqũ mendiendũ.
nec aliquid fala dic̾ent. et feda mist̾ia. de
ꝑuulis occidendis lib̾rue recusarent. S in¬
quies. Ip̃e morerentur. Et uide quid cequa¬
celestis ħitationis inꝯꝑarabiłr ãpliorim̃ce¬
ruenint. Morerentut: future ĩ et̾na felici¬
tate. inortẽ ꝑpesse ꝓ m̃ocentissima uitate.
Quid illa ĩ iencho: Nunquid hoc posset:
Non ne si q̃reutes cues m̃ciendo ñ falle¬
ret. u̾m dicendo latentes hospites ꝑderet.
An posset nit̾togantib dicere scio u̾bi stꝰ
sed timeo. nõ eos ꝓdo: Dsset hoc quid̃ dicere
suam eẽt uera istaheliticis in qua dolus non
tatem d̾i. U̾m illi. hoc audiro inquies: illampe¬
riment domũ scrutarentur. S nũquid con¬

Expanded text:
r ueniam, non inde quaerunt insuper gloriam. Sed dicet aliquis: ergone obstetrices illae atque Raab melius fecissent, si nullam misericordiam praestitissent nolendo mentiri? immo uero illae mulieres Hebraeae, si essent tales, de qualibus quaerimus, utrum sit eis aliquando mentiendum, nec aliquid falsi dicerent et foeda ministeria de paruulis occidendis liberrime recusarent. sed, inquies, ipsae morerentur. at uide, quid sequaestis habitationis incomparabiliter ampliore mercetuerunt: morerentur futurae in aeterna felicitate, mortem perpessae pro innocentissima veritate. Quid illa in Jericho? numquid hoc posset? Nonne si quaerentes cives mentiendo non falleret, verum dicendo latentes hospites proderet? An posset interrogantibus dicere: Scio ubi sunt; sed Deum timeo, non eos prodo? Posset hoc quidem dicere, si jam esset vera Israelitis in qua dolus non tatem Dei. Verum illi hoc audito, inquies, illam perimerent, domum scrutarentur. Sed numquid con
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenire. q̃ nullo sunt q̃ renda m̃dacio. Eñc
tñ qñ illud opus bonũ. et ꝓ sue inte condit.¬
one laudabile i fositis exploratorib p̃stitite
nũdum erat tas ut abea exigeretur. sit in
ore nro. est. est. nõ. nõ. Obstpetrtes autẽ
ille quauis hebree si ẜ̃m carnẽ tm̃ mõ sapuer̃
quid aut qnͣtum est qd̃ eis ꝑficit remun̾atõ

Expanded text:
peruenire, quae nullo sunt quaerenda mendacio. Tunc peruenire, quae nullo sunt quaerenda mendacio. Tunc tamen, quando illud opus bonum et pro suae uitae condicione laudabile Israhelitis exploratoribus praestitit, nondum erat talis, ut ab ea exigeretur: sit in ore uestro est est, non non. obstetrices autem illae quamuis Hebraeae si secundum carnem tantummodo sapuerunt, quid aut quantum est
Abbreviated transcription (Latin):
et auud ẽ dicere. peccemꝰ at bñfaciamꝰ.
ibi dicitur. Eaciamꝰ bona. qr fecim̃ mala:
hic aũ. faciamꝰ mala. ut ueniant boua.
Ac per hoc ibi exhaurienda est sentina pͤ¬
cati. hic cauenda est doct᷑na peccandi. se¬
stat itaq ut intelliganus ilł mulienbꝰ
ui in egỹpto uł in iericho ꝑ humauita¬
te et mĩa redditam funse redditã iuĩcedẽ
utiq tp̃alem q̃ quidem et ip̃a et̾uũ aliquid
ectam illis nescicurib ꝓphetioa significa:¬
tione figuiaret. Utrũ aut̃ sio iunqua distol
salute mñciendrum. cũ qõ sio in qua dissoluẽ¬
da eciã doctissimi fatigantur: ualle illarũ
mulierculaꝵ ĩ illis popuł consiitutaꝵ et il
hanc eõꝵ ignoranciã sicut anaꝑ rer̃ quas
ꝑit̾ nestiebanit s sciende sunt a filiis nõ
huiꝰ scłi s futuri. d̾i pacientia sustinebat
inficantia. pͥmia tͥtena reddebat. Et raab quid̃
ex iericho lib̾ata. in d̾i populũ tnͣsitũ fecit.uͥ
ꝓficiens posset ad et̾ua et ĩmortalia numera

Expanded text:
cemus, ut benefaciamus. ibi dicitur: faciamus bona, quia fecimus mala, hic autem: faciamus mala, ut ueniant bona. ac per hoc ibi exhaurienda est sentina peccati, hic cauenda est doctrina peccandi. Restat itaque, ut intellegamus illis mulieribus, uel in Aegypto uel in Iericho, pro humanitate et misericordia redditam fuisse mercedem utique temporalem, quae quidem et ipsa aeternum aliquid etiam illis nescientibus prophetica significatione figuraret. utrum autem sit aliquando salute mentiendum, cum quaestio sit, in qua dissoluenda etiam doctissimi fatigantur, ualde illarum muliercularum in illis populis constitutarum et ilhanc earum ignorantiam, sicut aliarum rerum, quas pariter nesciebant, sed sciendae sunt a filiis non huius saeculi, sed futuri, dei patientia sustinebat,nificantia praemia terrena reddebat. et Raab quidem ex Iericho liberata in dei populum transitum fecit, ubi proficiens posset ad aeterna et inmortalia munera
Abbreviated transcription (Latin):
saniq uite ꝓbitatẽ. opiio ista sb̾uertat.
Ni cħ aũ iudicandꝰ ẽ dr̃e qui dicit aliquaiꝰ¬
hoc auqua ista ẽẽ qui iiiusta sunt. Quo
quid absurdus dicipõt. uñ .ii. ẽ pccm̃. ni¬

Expanded text:
rsamque uitae probitatem opinio ista subuertat. rsamque uitae probitatem opinio ista subuertat. Nihil autem iudicandus est dicere, qui dicit aliqua iuhoc aliqua iusta esse, quae iniusta sunt: quo quid absurdius dici potest? unde enim est peccatum, ni
Abbreviated transcription (Latin):
bat obscuris. Cut añ isti imittandã sͥ thamar
existimant iñcientem. et muitandũ uidã
nõ existimant fornicantẽ: Ibi .n. utrumq
legerunt et nicħ hoꝵ scriptura illa siue
culpauit. siue laudauit. s tm̃mõ utrũ
narrauit et iudicand̾ nob̾ utrumq dii¬
misit. Sed mirum: si auquid hoꝵ uuitã¬
dum impue ꝑmisit. Quod .ii. thamar non
m̾etricandi libidine. sed concipiendi uolũ¬
tate mentita sit: nouimꝰ. U̾maũ formcatõ
ociam siin de tał ñ fuit. põt ẽẽ cuiꝰpiam qua
faciat ut homo liberetur. sicut ilsus iñdaci¬
um fuit ut homo conciꝑeretur. Nunquid
pp̃ea eciam formcandũ est. si pp̃ illud prita¬
tur fuisse m̃ciendũ ¶Nonde solo utiq ita
m̃datio. s de om̃ib oꝑib hoñn in quib exi
rib cunc̾tis. uillumq remaneat faciiis.
flagitium. sacrilegiũ in quo c̾a ñ possir exi¬
stere qua recte uideatur ẽẽ faciendũ. unin̾¬

Expanded text:
bat obscuris. Cur autem isti imitandam sibi Thamar bat obscuris. Cur autem isti imitandam sibi Thamar existimant mentientem et imitandum ludam non existimant fornicantem? ibi enim utrumque legerunt: et nihil horum scriptura illa siue culpauit siue laudauit, sed tantummodo utrumque narrauit et iudicandum nobis utrumque dimisit; sed mirum, si aliquid horum imitandum inpune permisit. quod enim Thamar non meretricandi libidine, sed concipiendi uoluntate mentita sit, nouimus. uerum et fornicatio, etiamsi Iudae talis non fuit. potest esse cuiuspiam, qua faciat, ut homo liberetur, sicut illius mendacium fuit, ut homo conciperetur. numquid propterea etiam fornicandum est, si propter illud putatur fuisse mentiendum? non de solo itaque mendacio, sed de omnibus operibus hominum, in quibus exisribus cunctis, nullumque remaneat facinus, flagitium, sacrilegium, in quo causa non possit existere, qua recte uideatur esse faciendum, uniue
Abbreviated transcription (Latin):
pla mñdacii copiosissimos ce ẽẽ existimant
ĩ hac disputatione qua opinatur ẽẽ iẽci¬
endum. cum de uet̾ib ꝓphecicis libris. q
ñ ibi apparet. nͥ intelligentib paucis quo
refa̾ntur significatiua dc̃a uł fc̃a ueracia:
multa sibi indentur ĩuenire ac ꝑferrem̃¬
dacia. S hr̃e cupientes quib se tueantur
uelut iittanda exempla fallendi: se ipõs
fallunt. et m̾titur coꝵ iniquitas sͥ. Ille aũ
ꝑsone quas credendũ ibi ñ est ꝓpħare uolu¬
ise si quid faciendo uł dicendo finxerunt
uoluntare fallendi. qũauis ex ipĩs quoq
fcĩs caꝵ siue dcĩs anquid ꝓpheticum possit
exculpi. ꝑ illius om̃ĩpotentiã p̃seĩatum at¬
q dispositum qui bñ uti nouit et malis
hoĩm: tñ qnͣtũ ad ip̃as actinet sine dubi¬
tatione m̃tite sũt. S ũõ iõ debent muttã¬
da existimari: qr in eis reꝑiuntur libris qͥ
ta. et mala homum̃. et bona illa uitãda.

Expanded text:
pla mendacii, copiosissimos se esse existimant pla mendacii, copiosissimos se esse existimant in hac disputatione, qua opinantur esse mentiendum, cum de ueteribus propheticis libris, quia non ibi apparet nisi intellegentibus paucis quo referantur significatiua dicta et facta ueracia, multa sibi uidentur inuenire ac proferre mendacia. sed habere cupientes quibus se tueantur uelut imitanda exempla fallendi, se ipsos fallunt, et mentitur eorum iniquitas sibi. illae autem personae, quas credendum ibi non est prophetare uoluisse, si quid faciendo uel dicendo finxerunt uoluntate fallendi, quamuis ex ipsis quoque factis earum sine dictis aliquid propheticum possit exsculpi, per illius omnipotentiam praeseminatum atque dispositum, qui bene uti nouit etiam malis hominum, tamen, quantum ad ipsas adtinet, sine dubitatione mentitae sunt. sed non ideo debent imitanda existimari, quia in eis reperiuntur libris, qui ta et mala hominum et bona, illa uitanda,