comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sege ordinatum. ducat exercitum: humanum tamen
genus semper dissidet ac discordat. Et occidit ingrã¬
dine uineas eorum et moros eorum in pruina. Tradidĩ
uingrandini iumenta eorum et possessiones eorum igni. In
grandine castigatio diuina. monstratur in qua uel uineȩ
uel arbores flagellantur. Haec scilicet quȩ ꝓbonis fructi¬
bus tribulos ꝓtulerunt. Ab hac enim grandine iumenta
oociduntur ut eorum insipientia arguatur qui diuinũ
nomen bestus indiderunt. Ignis quoq ad depascenda
uitia et illuminanda credentium corda. mutitur: Sic
dominus ait. Ignem ueni mutere interram: et quid uo¬
lo nisi ut accendatur: Misit in eos iram indignatio¬
nis suae. Indignationem et iram et tribulationem inmis¬
siones per angelos malos: ut qui diuinis plãgis non argy¬
ebantur diabolicis insidus tunderentur. Quod autem
sint angeli ipse dominus in euangelio declarauit. Ite
inquit inignem aeternum quem preparauit pater ũr

Expanded text:
rege ordinatum ducat exercitum, humanum tamen rege ordinatum ducat exercitum, humanum tamen genus semper dissidet ac discordat. Occidit in grandine vineas eorum, et moros eorum in pruina. Et tradidit grandini jumenta eorum, et possessiones eorum igni. In grandine castigatio divina monstratur: in qua vel vineae, vel arbores flagellantur: hae scilicet quae pro bonis fructibus, tribulos protulerunt. Ab hac enim grandine et jumenta occiduntur, ut eorum insipientia arguatur, qui divinum nomen bestiis indiderunt. Ignis quoque ad depascenda vitia et illuminanda credentium corda mittitur, sicut Dominus ait: Ignem veni mittere in terram: et quid volo, nisi ut accendatur ? Misit in eos iram indignationis suae: indignationem, et iram et tribulationem, immissionem per angelos malos. Ut qui divinis plagis non arguebantur, diabolicis insidiis tunderentur. Qui autem sint angeli, ipse Dominus in Evangelio declaravit: Ite, inquit, in ignem, quem praeparavit Pater meus
Abbreviated transcription (Latin):
philosophorum uerba. quae indoctrinis platonieis ȩccđȩ
paruulos interimebant. In ultione diuina illis conuer¬
sa est in cruorem ut qui sanguinem fuderant idest ani¬
mas uigulauerant seducendo. sanguine deinceps pota¬
renturꝰ. Misit in eos scinomiam et comedit eos. In sci¬
nomiam Sc inicorum secta indicauit: quae libidinem
atq luxuriam summum prȩdicabat bonum: et ranam et
disperdidit eos. Inranarum uicib poetarum carmina
designantur quae per inflationem uerbositatis extermi¬
nationum fabulas intulerunt. Et dedit erugini fruc¬
tus eorum. In erugine siue canicula fornicationis forr¬
ma monstratur. Nam sicut hȩc lento repens conamine:
crudelissime arborum fructib insidiatur ita et hec blã¬
de illiciens homines iniquis eos atq crcultis morsibus
seuissime uorat. E ti labores corum locuste. In locusta
humani generis cdiscordiȩ confutantur. Quȩ cum sine

Expanded text:
philosophorum verba, quae in doctrinis Platonicis Ecclesiae philosophorum verba, quae in doctrinis Platonicis Ecclesiae parvulos interimebant: in ultionem divinam illis conversa est et in cruorem, ut qui sanguinem fundebant, id est, animas jugulaverant seducendo, sanguine deinceps potarentur. Misit in eos cynomyiam, et comedit eos. In cynomyia Cynicorum sectam indicavit, quae libidinem atque luxuriam, summum praedicat bonum. Et ranam, et disperdidit eos. In ranarum vocibus, et poetarum carmina designantur, quae per inflationem verbositatis exterminationum fabulas intulerunt. Et dedit aerugini fructus eorum. In aerugine, sive canicula, fornicationis forma monstratur. Nam sicut haec lento repens conamine, crudelissime arborum fructibus insidiatur: ita et haec blande illiciens homines, iniquis eos atque occultis morsibus saevissime vorat. Et labores eorum locustae. In locusta, humani generis discordiae confutantur. Quae cum sine
Abbreviated transcription (Latin):
recedit apeccatorib & ꝗͣ diu in uoluptabris peccami¬
num sunt non reuertitur ad cos. Quotiens exacerba¬
uerunt eum in deserto: inira concitauerunt eum ĩ in¬
aquoso. In incredulitate utiq atq ariditate cordie
sui. Et conuersi sunt et temptauerunt deum et sanctũ
israel exacerbauerunt. Erat tunc Moyses sanctus łsrł
qui deum et mentem uidebat et oculis quem sepius
exacerbabant : Sed et nunc exacerbant cum audirent
quod christum dominum in carne nasciturum annũtiat
Non sunt recordati manus eius die qua redemit eos de ma-¬
manu tribulantis Faraonis utiq qui figuraliter diabolus
dicitur: sicut posuit in egypto signa sua et prodigia
sua in campo thaneos sicut enim nunc indecem signis
idest plagis et cętera. Moyses cum populum ex egypto
liberauit ita et Paulus apostolus decem epistolaᷤ presentis
mundi tenebras oppressit. Et conuertit insanguinem
flumina eorum & hẏmbres eorum ne biberent. Uana

Expanded text:
recedit a peccatoribus, quamdiu in volutabris peccamirecedit a peccatoribus, quamdiu in volutabris peccaminum sunt, non revertitur ad eos. Quoties exacerbaverunt eum in deserto: in iram concitaverunt eum in inaquoso. In incredulitate utique atque ariditate cordis sui. Et conversi sunt, et tentaverunt Deum, et Sanctum Israel exacerbaverunt. Erat tunc Moyses sanctus Israel, qui Deum et mente videbat et oculis, quem saepius exacerbabant. Sed et nunc exacerbant, cum audiunt, quod Christum Dominum in carne nasciturum annuntiat. Non sunt recordati manus ejus: die qua redemit eos de manu tribulantis. Pharaonis utique, qui figuraliter diabolus dicitur. Sicut posuit in Aegypto signa sua, et prodigia sua in campo Taneos. Sicut enim tunc in decem signis, id est, plagis, Moyses populum ex Aegypto liberavit: ita et Paulus apostolus decem Epistolis praesentis mundi tenebras oppressit. Convertit in sanguinem flumina eorum, et imbres eorum ne biberent. Vana
Abbreviated transcription (Latin):
de seruitute & gypti liberauit. Et dilexerunt cum
in ore suo cum dicerent omnia quecunq praecepit
Moyses faciamus. Et lingua sua mentiti sunt ei. Di¬
cente Moysi: Omnia quętunq dixerit dominus fa¬
ciemus. Cor autem ipsonim non erat rectum cum eo
nec fideses habiti sunt intestamento eius. Nam &
dominus testimonio utens lsayae prophetae dicebat.
Populus hic labus me honorat cor autem eius songe
est ame. Ipse autem est misericors et ꝓpitius fiet pe̾c¬
catis eorum et non disperdet eos. Et habundauit ut a
auerter& iram suam et non accendit omnem iram
suam. Multitudo enim misericordiarum continet eũ.
ut dum expectat pęnitentiam non puniat delinquentẽ
Quia non uult mortem peocatoris sed ut conuertat
et uiuat. Et rememoratus est quia caro sunt: Scit .n.
quia caro semper resistit legi dei. Spiritus uadens &
non rediens. Nouit enim quia homo amisso spiritu
in puluerem reuertitur: nam et spiritus sanctus cum

Expanded text:
de servitute Aegypti liberavit. Et dilexerunt eum de servitute Aegypti liberavit. Et dilexerunt eum in ore suo. Cum dicerent: Omnia quaecumque praeceperit Moyses, faciemus . Et lingua sua mentiti sunt ei. Dicentes Moysi: Omnia quaecumque dixerit Dominus, faciemus. Cor autem ipsorum non erat rectum cum eo, nec fideles habiti sunt in testamento ejus. Nam et Dominus testimonio utens Isaiae prophetae, dicebat: Populus hic labiis me honorat: cor autem ejus longe est a me . Ipse autem est misericors, et propitius fiet peccatis eoaverteret iram suam, et non accendit omnem iram etc. Multitudo enim misericordiarum continet eum, ut dum exspectat poenitentiam, non puniat delinquentem: quia non vult mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat . Et rememoratus est, quia caro sunt. Scit enim, quia caro semper resistit legi Dei. Spiritus vadens, et non rediens. Novit enim quia homo, amisso spiritu, in pulverem revertitur. Nam et Spiritus sanctus cum
Abbreviated transcription (Latin):
Paulus apostolus ait. Qui acceperit corpus et sanguinẽ
christi indigne idicium sibi sumit et bibit. Et elec¬
tos Israel impediuit. Impeduintur et nunc electi aeccđȩ̃
si non ipsi quoq Sacerdotes innocenter hȩc sacramen¬
ta. percipiant. In omnib his peccauerunt adhuc et nõ
crediderunt in mirabilibus eius. Et defecerunt inua
nitate dies eorum et anni eorum cum festinatione.
Peccant cotidie iniqui quoadusq deficiant etcum fe¬
stinatione deficiunt quia sacerdotes dei obaudire c̃õ¬
tempnunt: sicut & populus ille qui contra famulum
dei Moysen murmurabant. Cum occideret eos que¬
rebant eum et reuertebantur et diluculo ueniebant ad
eum. Flagellati in peccatis reuertebantur: excussoque
infidelitatis somno maturabant ut audirent uerbu
dei. Et rememorati sunt quia deus adiutor est eoru
& deus excelsus redemptor eorum est. Nullum pos¬
se intellexerunt adiutorium ferre nisi illum qui eoꝰ

Expanded text:
Paulus apostolus ait: Qui acceperit corpus et Sanguinem Paulus apostolus ait: Qui acceperit corpus et Sanguinem Christi indigne, judicium sibi sumit, et bibit . Et electos Israel impedivit. Impediuntur, et nunc electi Ecclesiae: si ne ipsi quoque sacerdotes innocenter haec sacramenta percipiant. In omnibus his peccaverunt adhuc: et non crediderunt in mirabilibunitate dies eorum  et anni eorum cum festinantia.Peccant quotidie iniqui, quoadusque deficiant, et cum festinatione deficiunt: qui sacerdotibus Dei obaudire contemnunt, sicut et populus ille qui contra famulum Dei Moysen murmurabat. Cum occideret eos, quaerebant eum, et revertebantur, et diluculo veniebant ad eum. Flagellati in peccatis revertebantur: excussoque infidelitatis somno, maturabant ut audirent verbum Dei. Et rememorabant, quia Deus adjutor est eorum, et Deus excelsus redemptor eorum est. Nullum posse intellexerunt adjutorium ferre, nisi illum qui eos
Abbreviated transcription (Latin):
cuca taberna eorum et manducauerunt & saturati St.
nimis. Castra. Synagoga dicit: Tabernacula uero coͬ¬
da eorum inquibus hȩc defluxerunt. Quod autem
eos numis indicat saturatos ingluuiem eorum carna¬
lem increpat. Quod hi qui deiꝰ preceptis refici debue¬
rant de puluereis se carnibus sentiunt satiatos. Et
desiderium eorum attulit eis non sunt fraudati ade¬
siderio suo. Im mensa pietas domini ut terreno iuictu
esurientes pascit: sic &qui eum desiderauerit calesti
quem superius dixximus pane replet. Ergo hii qui
carnes tantum et non deum desiderauerunt quid ĩ
sequenti pertulerunt uideamus. Adhuc esca eorum
erat in ore ipsorum & ira dei ascendit super eos &
occidit pingues eorum. Haec his qui deum post accep¬
tum manna dereliquerunt. Nam et nunc in aecdesra
siquis carne et sanguine christi reficitur & dedinat
adiuina nouerit sibi dei iudicium imminere sicut

Expanded text:
circa tabernacula eorum, et manducaverunt, et saturati sunt circa tabernacula eorum, et manducaverunt, et saturati sunt nimis. Castra, synagogas dicit. Tabernacula vero, corda eorum in quibus haec defluxerunt. Quod autem eos nimis indicat saturatos, ingluviem eorum carnalem increpat: quod hi qui de Dei praeceptis refici debuerant, de pulvereis se carnibus sentiunt satiatos. Et desiderium eorum attulit eis: non sunt fraudati a desiderio suo. Immensa pietas Domini, ut terreno victu esurientes pascit: sic et qui eum desideraverit, coelesti, quem superius diximus, pane replet. Ergo hi qui carnes tantum, et non Deum desideraverunt, quid in sequenti tulerint, videamus. Adhuc esca eorum erat in ore ipsorum, et ira Dei ascendit super eos, et occidit pingues eorum. Haec de his qui Deum post acceptum manna dereliquerunt. Nam et nunc in Ecclesia si quis Carne et Sanguine Christi reficitur, et declinat ad vitia, noverit sibi Dei judicium imminere, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Et mandauit nubib desuper & ianuas eęli apẽ¬
ruit: et pluit illis manna. admanducandum. Fraestita
haec sunt hebreis: Sed et modo in aecclesia ꝓphetis & apłis
prȩcipitur ut nobis uerbum prȩdicationis quod anima
spiritualiter pascatur annuntient. Et panem caeli decdi
eis. Panem angelorum manducauit homo. Ipse homins
cibum prebuit: qui dixit. Ego sum panis uitȩ qui de
caelo descendit qui manducauerit ex eo uiuet in aeter¬
num. Exhoc enim pane cali sancti reficuntur et angłi.
Cibaria misit eis in habundantiam ut iam non liuerȩ
ordeo sed spiritualis tritici dogmate satientur. Transty.¬
lit austrum de caelo et induxit inuirtute sua. Affricũ.
Et pluit super eos sicut puluerem carnes & sicut hare¬
sancti demonstrat. Collatio autem multitudinis quȩ x¬
pulueri uel arenae maris assimilatur terrenum et duex eo
arguit sensum. Et ceciderunt in medio castrorum eoꝵ

Expanded text:
runt. Et mandavit nubibus desuper, et januas coeli aperunt. Et mandavit nubibus desuper, et januas coeli aperuit. Et pluit illis manna ad manducandum. Praestita haec sunt Hebraeis: sed et modo in Ecclesia prophetis et apostolis praecipitur, ut nobis verbum praedicationis, quo anima spiritualiter pascatur, annuntient. Panem coeli dedit eis, panem angelorum manducavit homo. Ipse homini cibum praebuit, qui dixit: Ego sum panis vitae, qui de coelo descendi: qui manducaverit ex eo, vivet in aeternum . Ex hoc enim pane coeli, sancti reficiuntur et angeli. Cibaria misit eis in abundantia. Ut jam non litterae hordeo, sed spiritualis tritici dogmate satientur. Et transtulit Austrum de coelo, et induxit in virtute sua Africum, et pluit super eos sicut pulverem carnes, etc. Isancti demonstrat. Collatio autem multitudinis, quae pulveri vel arenae maris assimilatur, terrenum et durum eorum arguit sensum. Et ceciderunt in medio castrorum eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
xerit aquam de saxo quasi non possit mandare de caelo
ldeo audiuit dominus et cdistulit se utiq ab eis ne in
terram repromissionis intrarent. Et ignis accensus est
in lacob et ira. ascendit in Israel. Ia cob non semper
supplantator uitiorum intelligitur. Nec lsrael inom¬
nib uidens deum accipitur. Apostolus autem docet ee ᷤ
isralem secundum carnem de quo dicitur Et fornicat
est israel. Si enim uidisset mente deum fornicatus utiq
non fuiss&: Sic et de lacob cum Esay pollutum ydoliᷤ
adorabat dicens. Uideo faciem tuam tanꝗͣ faciem an¬
geli. Uel cum impinguatus recalcitrauit non erat sup¬
plantator uitiorum Ideo et hic ita intelligendum ẽ.
quia. accensus est terrenis ignis concupiscentiae et ira
in ultione diuina. super lsrael carnalem ascendit. Qui
non crediderunt in deum nec sperauerunt in salutare
eius: nec patrem nec filium quiasalus mundi est credide¬

Expanded text:
xerit aquam de saxo, quasi non possit manna dare de coelo. xerit aquam de saxo, quasi non possit manna dare de coelo. Ideo audivit Dominus, et distulit. Utique se ab eis, ne in terram repromissionis intrarent. Et ignis accensus est in Jacob, et ira ascendit in Israel. Jacob non semper supplantator vitiorum intelligitur; nec Israel in omnibus videns Deum accipitur. Apostolus autem docet esse Israelem secundum carnem , de quo dicitur: Et fornicatus est Israel . Si enim vidisset mente Deum, fornicatus utique non fuisset. Sic de Jacob, cum Esau pollutum idolis adorabat, dicens: Video faciem tuam tamquam faciem angeli Dei ; vel, cum impinguatus recalcitravit, non erat supplantator vitiorum. Ideo et hic ita intelligendum est: quia accensus est in Jacob terrenus ignis concupiscentiae, et ita in ultione divina, super Israel carnalem ascendit. Quia non crediderunt in Deum, nec speraverunt in salutari ejus. Nec Patrem, nec Filium, qui salus mundi est, credide
Abbreviated transcription (Latin):
O peruersitas cordis praui indeum male loquitur: Et
qui lustitiam esurire debuerat: carnes requirit et olera:
Nam sicut. Moyses percussit petram inheremo et produ¬
xit populo aquas: ita et dominus quem Paulus apostolus¬
dicit petram percussum propter peccata nostra immensosᷤ
nobis ꝓtulit fontes. Item apostolos suos petram monstrã.
sequentes aecclesiarum doctores repleti sunt exquorum
nos predicatione sitim uerbi Del extinguimus: Sed &
fontem baptismi nobis atq martirii idem petra. ostẽdit.
De laterȩ enim eius cum percussus est sanguis et aqua
ꝓcessit. Quod baptismum et martirium figurauit. Tor¬
rentes autem doctores dicti sunt: quia priusꝗͣ c̃rederẽt
ab hymbrib & uoluptatib huus sęculi erant repleti:
nunc autem inbaptismo abluti a fonte uitȩ perhennis
inundauerunt. Addit murmuratio ludaica dicens
Nunquid et panem potuit dare: aut parare mensam po-¬
pulo suo: Difficilem putat uirtutem dei ut qui edu¬

Expanded text:
O perversitas cordis pravi, in Deum male loquitur, et qui justitiam esurire debuerat, carnes requirit et olera. Nam sicut Moyses percussit in eremo petram, et produxit populo aquas , ita et Dominus quem Paulus percussum ait propter peccata nostra, immensos nobis protulit fsequentes Ecclesiarum doctores repleti sunt. Ex quorum nos praedicatione, sitim verbi Dei restinguimus. Sed et ad fontem Baptismi nobis atque martyrii, eadem petra ostendit. De latere enim ejus cum percussus est, sanguis et aqua processit, quod baptismum et martyrium figuravit . Torrentes autem doctores dicti, quia priusquam crederent, ab imbribus et volutabris hujus saeculi erant repleti. Nunc autem baptismo abluti, a fonte vitae perennis inundaverunt. Addit murmuratio Judaica, dicens: Numquid et panem poterit dare, aut parare mensam populo suo? Difficilem putat virtutem Dei: ut qui edu
Abbreviated transcription (Latin):
sis ad intelligentiam istuis psalmi non potest sufficere.
insingulis uerbis sensus sunt. Habemus et thesaurum.
in uadis fictilibus istis. Multi hoc interpretantur de cor¬
pore et spiritu sancto: hoc est habemus thesaurum in uasiᷤ
fictilibus. Est quidem et ista intelligentia: sed ista me
lior est multo. Quoniam habemus thesaurum pretiosis.¬
sunum inuasis fictilib hocest in uerbis rusticis scriptu¬
rarum. Filũ Effrem uitendentes et mutentes arcum cõ¬
uersi sunt indie belli. Non custodierunt testamentum

Expanded text:
sis ad intelligentiam istius psalmi non potest sufficere. sis ad intelligentiam istius psalmi non potest sufficere. In singulis verbis sensus sunt. Habemus et thesaurum in vasis istis fictilibus. Multi hoc interpretantur de corpore, et de Spiritu sancto: hoc est, habemus thesaurum in vasis fictilibus. Est quidem et ista intelligentia: sed ista multo melior est, quoniam habemus thesaurum pretiosissimum in vasis fictilibus: hoc est, in verbis rusticis Scripturarum. Filii Ephraim intendentes et mittentes arcum, conversi sunt in die belli, et caetera. Legimus
Abbreviated transcription (Latin):
rans: generatio adultera et pessima signum querit &
signum non dabitur ei nisi signum Ione ꝓphetȩ. Quãe
cdĩxit praua quia facti sunt in arcum peruersum. Artuͦ
enim muinꝗͣ extenditur in eum qui se mittit sed contra
aduersarios. Ista autem generatio cum esset recta adeo
condita et haberetur in manu dei quasi arcus ut mitte¬
ret per eam sagutas: uersa. est quasi arcus peruersus.
Blasphemantes in creatorem suum.Cieneratio quae non
direxit corsuum. Usq hodie peruersus est isral et nõ
est directus cum deo spiritus eius. Quoniam non rece¬
pit filium ꝓpterea non recepit spiritum sanctum. De¬
niꝙ spiritus sanctus quando descendit inspecie colũ¬
bae non descendit super turbas iudeorum sed super
unum ihesum. Siuis ergo ludeȩ̨ spiritum accipere cre¬
de in lhesum quoniam spiritus sanctus sedet in Thesu.
filũ effrem intendentes et mutentes arcum. O quanta
misteria o quanti flores: non dico dies sed totus men¬

Expanded text:
rans. Generatio adultera et pessima signum quaerit, et rans. Generatio adultera et pessima signum quaerit, et signum non dabitur ei, nisi signum Jonae . Quare dixit, prava? Quia facti sunt in arcum perversum. Arcus enim numquam extenditur in eum qui se mittit, sed contra adversarios. Ista autem generatio cum esset recta a Deo condita, et haberetur in manu Dei quasi arcus, ut mitteret per eam sagittas, versa est quasi arcus perversus, blasphemans in Creatorem suum. Generatio quae non direxit cor suum. Usque hodie perversus est Israel. Et non est creditus cum Deo spiritus ejus. Quoniam non recepit Filium, propterea non recepit Spiritum sanctum. Denique Spiritus sanctus, quando descendit in specie columbae, non descendit super turbas Judaeorum, sed super unum Jesum. Si vis ergo, Judaee, spiritum accipere, crede in Jesum, quoniam Spiritus sanctus sedet in Jesu. Filii Ephraim intendentes et mittentes arcum. O quanta mysteria! o quanti flores! Non dico dies, sed et totus men
Abbreviated transcription (Latin):
locuti sunt nobis et patres nostri adnuntiauerunt nobiᷤ.
Non sunt occultata afiliis eorum ingeneratione altera:¬
ꝓpterea illi locuti sunt ut nos filii eorum sciremus. Nã¬
posuit in Israel. Quanta mandauit patrib nostris. Allis
carnaliter locutus est sed nos ea spiritualiter intelligim ᷤ
Ut notam facerent eam filiis suis. hoc est nobis/ propteã
illis locutus est ut nobis proderet. Filii qui nascentur
et exurgent & narrabunt filiis suis. ⁊ patrib tuis ĩꝗt
nati sunt tibi filii. Nos filii sumus illorum illi nobis
narrauerunt et nos narrabimus filiis nostris. Filii eoͬx
nos sumus. ut ponant indeo spem suam. Ut iam nõ
credant in idolis. sed in deo uiuorum et mortuorum.
Et non obliuiscantur operum dei. Ut uideant ordinẽ
creaturae & excreature intelligant creatorem. Et
mandata. eius exquirant. Non contempnant sicut lu-¬
dei sed exquirant sicut christiani. Ne fiant sicut patre ᷤ
eorum. Ne murmurent sicut murmurauerunt quidã

Expanded text:
locuti sunt nobis. Et patres nostri narraverunt nobis. Non sunt occulta a filiis eorum, etc. Propterea illi locuti sunt, ut nos filii eorum sciremus. posuit in Israel: quanta mandavit patribus nostris. Illis carnaliter locuti sunt: sed nos ea spiritualiter intelligimus. Ut nota facerent ea filiis suis. Hoc est, nobis. Propterea illis locutus est, ut nobis proderent. Filiis qui nascentur et exsurgent, et narrabunt filiis suis. Pro patribus, inquit, tuis nati sunt tibi filii . Nos filii sumus illorum. Illi nobis narraverunt, et nos narravimus filiis nostris, filii eorum nos sumus. Ut ponant in Deo spem suam. Ut jam non credant in idolis, sed in Deo credant. Ut non obliviscantur opera Dei. Ut videant ordinem creaturae, et ex creatura intelligant creatorem. Et mandata ejus exquirant. Non contemnant sicut Judaei, sed exquirant sicut Christiani . Nec fiant sicut patres eorum. Ne murmurent sicut murmuraverunt quidam
Abbreviated transcription (Latin):
finem psalmi istius ex persona apostolorum debemus
accipere. Dicente ergo domino. Inclinate aurem ue¬
stram in uerba oris mei. Oapostoli quod inquit audis¬
tis insecreto predicate super tecta. Quod dicunt apo¬
stoli: Quanta audiuimus et cognouimus ea et patres¬

Expanded text:
finem psalmi, ex persona apostolorum debemus finem psalmi, ex persona apostolorum debemus accipere. Dicente ergo Domino: Inclinate aurem vestram ad verba oris mei. O apostoli, quod, inquit, andistis in secreto, praedicate super tecta . Quid dicunt apostoli? Quanta audivimus et cognovimus ea; et patr
Abbreviated transcription (Latin):
Pretium christi sepultura nostra est: et uocatur ille
ager Achaldemach quod est ager sanguinis. Sanguini
ager iudȩorum: sed nostra sepultura est: non enim se¬
peregrini fuimus et aduenȩ non habebamus ubi requi¬
esceremus. Ille crucifixus est et mortuus & nos cum
illo consepulti sumus ut compleretur inquit quod scͥp¬
tum est in hẏeremia ꝓphcta. Retulit inquit triginta
argent eos pretium quod scriptum est & cetera. Sicut
scriptum est inquit in Hyeremia ꝓpheta hoc in Ma-¬
theo scriptum est. Requisiuimus inhyeremia hoc peni¬
tus inuenire non potiumus sed inuenimus illud in
zacharia. Uidetis ergo quia et hic error fuit sicut ibi.
Quanta audiuimus et cognouimus ea hii uersiculi: aitẽ¬
ditẽ populus meus legem meam usq inistum uersum
Loquar propositiones ab initio: expersona christi dicũt᷑
ipse saluator loquitur. Iam caeteros uersiculos usq ad

Expanded text:
Pretium Christi, sepultura nostra est, et vocatur ager Pretium Christi, sepultura nostra est, et vocatur ager ille Acheldemach, quod est, ager sanguinis. Sanguinis ager non Judaeorum, sed nostra sepultura est. Nos enim peregrini fuimus et advenae, et non habebamus ubi requiesceremus. Ille crucifixus est, et mortuus est, et nos cum illo consepulti sumus. Ut impleretur, inquit, quod scriptum est in Jeremia propheta: Retulit, inquit, triginta argenteos, pretium quod appretiatum est, et caetera. Sicut scriptum est, inquit, in Jeremia propheta: hoc in Matthaeo scriptum est. Requisivimus in Jeremia propheta, et hoc penitus invenire non potuimus, sed invenimus illud in Zacharia: Videtis ergo, quia et hic error fuit, sicut ibi . Quanta audivimus et cognovimus ea. Hi versiculi ab: Attendite, populus meus, legem meam: usque in istum versiculum, loquar propositiones ab initio: ex persona Christi dicuntur, et ipse Salvator loquitur. Jam caeteros versiculos usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
sum scriptum est in Marcho quia ora tertia crucificus
sit: hoc uidetur esse diuersum sed non est diuersum.
Error scriptorum fuit et in Marco enim ora sexta. scͥs¬
tum fuit: sed multi pro ẽpysomo grȩco putauerunt eẽ
gramma. Sicut enim ibi error fuit scriptorum. sic &¬
Hic error fuit scriptorum: ut pro As apħ Isayam scribe¬
rent: nescientes enim quia prima aecclesia de imperitis
congregata fuit gentilibus. Ergo cum legerunt in Euã¬
gelio ut impleretur quod scriptum est in As aph prophe¬
ta. Ille qui primum scribebat euangelium caepit dicere
Quis est iste. Asaph ꝓpheta: non erat notus inpopulo.¬
Et quid fecit: fecit ut dum errorem emendaret erro¬
rem. Dicamus aliquid simile et inalioloco in Euangelio
secundum Matheum. Quando ludas retulit triginta ar¬
genteos & noluerunt accipere. Sacerdotes: nec mittere
in corbonan quoniam erat pretium sanguinis &eme¬
runt inde agrum figuli insepultura. peregrinorum.

Expanded text:
sum scriptum est in Marco: quia hora tertia crucifixus sum scriptum est in Marco: quia hora tertia crucifixus sit. Hoc videtur esse diversum, sed non est diversum. Error scriptorum fuit: Et in Marco hora sexta scptum fuit; sed multi pro episimo Graeco putaverunt esse gamma, sicut ibi error fuit scriptorum, ut i error fuit scriptorum: ut pro Asaph, Isaiam scriberent. Scimus enim quia prima Ecclesia de imperitis congregata fuit gentibus. Ergo cum legerent in Evagelio: Ut impleretur quod scriptum est in Asaph propheta, ille qui primus scribebat Evangelium coepit dicere: Quis est iste Asaph et hoc fecit, ut dum errorem emendaret, faceret errorem. Dicamus aliquid simile, et in alio loco in Evangelio secundum Matthaeum: quando Judas retulit triginta argenteos, et noluerunt accipere sacerdotes, nec mittere in corbonam, quoniam erat pretium sanguinis: et emerunt inde agrum figuli in sepulturam peregrinorum .
Abbreviated transcription (Latin):
tes scripturas neq uirtutem dei. Uidete quid dicat.a
erratis. Quare nescientes scripturas. Quoniam autem
nescitis scripturas ꝓpterea. nescitis christum qui est dei
uirtus & dei sapientia. Dicitur ergo in Matheo. Haec
inquit facta sunt ut impleretur quod scriptum est in
Asaph ꝓpheta : Sic inuenitur in omnib ueterib codi¬
cib : sed homines ignorantes tulerunt illud. Denique
multa in Euangelia usq hochie ita habent ut implere¬
tur quod scriptum est per lsaiam ꝓphetam. Aperiam¬
Hoc isaias non loquitur sed a saph. Deniq et impius
ille Porphyrius ꝓponitur aduersum nos hoc ipsum et
dicit. E uangelista uester Matheus tam imperitus fuit
ut dicer& quod scriptum est/ non in ssaya propheta
Aperiam in parabolis os meum Ioquar ꝓpositiones ab ini¬
tio. Ergo simpliciter dicamus quomodo illud in Euan¬
gelio scriptum est. Scriptum est in Matheo et lohanne
Quod dominus noster hora sexta crucifixus est. Rur¬

Expanded text:
tes Scripturas, neque virtutem Dei. Videte quid dicat: tes Scripturas, neque virtutem Dei. Videte quid dicat: Erratis. Quare? Nescientes Scripturas . Quoniam autem nescitis Scripturas: propterea nescitis Christum, qui est Dei virtus, et Dei sapientia. Dicitur ergo in Matthaeo: Haec inquit, facta sunt, ut impleretur quod scriptum est in Asaph propheta. Sic invenitur in omnibus veteribus codicibus, sed homines ignorantes tulerunt illud. Denique multa Evangelia usque hodie ita habent: Ut impleretur quod scriptum est per Isaiam . Hoc Isaias non loquitur, sed Asaph. Item ille Porphyrius proponit adversum nos hoc ipsum, et dicit: Evangelista vester Matthaeus tam imperitus fuit, ut diceret: quod scriptum est per Isaiam prophetam: Aperiam in parabolis os meum, et loquar propositiones ab initio: ergo simpliciter dicamus: quomodo illud in Evangelio scriptum est, sic scriptum est in Matthaeo et Joanne, quod Dominus noster hora sexta crucifixus sit. Rur
Abbreviated transcription (Latin):
stiani quia christi baptismum accepimus. Et non solũ
bemus credere euangelistis. Scriptum est in euangelio
et caetera quae scripta sunt in Euangelio: et postea euange¬
lista quid intulit. Haec omnia inquit facta sunt ut im¬
pleretur illud quod scriptum est Aperiam in parabolis
os meum: et loquar ꝓpositiones abinitio. Uides ergo q
Euangelista Matheus hoc ex persona christi intellexit. Cũ
enim induxisset dominum dicentem inparabolis et illi
non intelligerent: hoc inquit factum est ut impleretur
quod scriptum est. Aperiam in parabolis os meum &
loquar ꝓpositiones ab initio. Uidetur nobis nihis remã¬
sisset questionis: sed diligenter attendite. Studũ enim.
mei est non declamare more rethorico sed scripturat
sensus aperire. Deniq et dominiis atq saluator qui di¬
xit scrutamini scripturas et ibi inuenictis quomodo de
me scriptum est. Et aliud dixit uideis. Erratis nescie᷑¬

Expanded text:
stiani, qui Christi baptismum accepimus, et non solum stiani, qui Christi baptismum accepimus, et non solum bemus ergo credere Evangelistis. Scriptum est in Evangelio gerent : et caetera quae scripta sunt in Evangelio. Et postea evangelista quid intulit? Haec omnia, inquit, facta sunt, ut impleretur illud quod scriptum est: Aperiam in parabolis os meum, et loquar propositiones ab initio. Vides ergo quod evangelista Matthaeus hoc ex persona Christi intellexit. Cum enim induxisset Dominum dicentem in parabolis, et illi non intelligerent: hoc, inquit, factum est, ut impleretur quod scriptum est: Aperiam in parabolis os meum, et loquar propositiones ab initio. Videtur nobis nihil remansisse quaestionis, sed diligenter attendite : Studii enim mei est non declamare more rhetorico, sed Scripturarum sensus aperire. Denique et Dominus atque Salvator quid dixit? Scrutamini Scripturas, et ibi invenietis quomodo de me scriptum est. Et alibi dixit Judaeis: Erratis, nescien
Abbreviated transcription (Latin):
nate aurem uestram in uerba oris mei. Aperia
in parabolis os meum. Loquar ꝓpositiones ab
initio sȩculi. Uidetis quia bene est suprascriptũ
intellectus Asapri. Deniq et ipsa prophetia sic incipit.
Attendite populus meus legem meam: Non Moysi legẽ
sed legem meam. Inclinate aurem uestram inuerba oris
mei. hoc est quod dicit in Euangelio. Qui habet aures
audiendi audiat. Aperiam in parabolis os meum. Uobis
aperiam quod iudeis clausum est. Uobis aperiam in para¬
bolis os meum: & sine parabolis inquit non loquebatur
eis. Discipulis autem sius secreto soluebat parabolas: Ape¬
riam inparabolis os meum. Quod illis inparabola loquor.
foris. uobis intrinsecus. Aperiam et loquar ꝓpositiones
ab initio sȩculi. ꝓpositionibꝰ inhebreo habet enigmata: ergo
omne quod dicitur enigma est: enigma non est hoc qđ
dicitur. sed aliud quod significaturꝰ in enigmate. Dicat
mihi aliquis iim facis scripture: cum enim titulus ha¬
bet intellectus Asaph tu mihi ex persona christi interpre¬

Expanded text:
rem vestram in verba oris mei. Aperiam in parabolis os meum, et loquar propositiones ab initio. Videtis quia bene supra scriptum est: Intellectus Asaph. Denique et ipsa prophetia sic incipit: Attendite, populus meus, legem meam: non Moysi legem, sed legem meam. Inclinate aurem vestram in verba oris mei. Hoc est quod dicit in Evangelio: Qui habet aures audiendi, audiat . Aperiam in parabolis os meum. Aperiam vobis quod Judaeis clausum est. Aperiam in parabolis os meum. Et sine parabolis, inquit, non loquebatur eis: discipulis autem suis secreto solvebat parabolas . Aperiam in parabolis os meum. Quod illis in parabolis loquor foris, vobis intrinsecus aperiam. Et loquar propositiones ab initio. Pro propositionibus, in Hebraeo habet, in aenigmate. Ergo omne quod dicitur, aenigma est. Aenigma non est hoc quod dicitur, sed aliud quid significatur. Dicat mihi aliquis: Vim facis Scripturae, cum enim titulus habet: Intellectus Asaph, tu mihi ex persona Christi interpre
Abbreviated transcription (Latin):
cam in quattuor uersuum numero continetur
Audate dominum omnes gentes.Qui rciectis
simulacris & accessistis ad eum per fidem. Qđ¬
autem omnes gentes laudature atq adorature
essent dominum. Hoc Magi aboriente ueni¬
entes inchoauerunt offerentes munera natoq homini
Regi ac domino sicut Matheus euangelista ait. Et in¬

Expanded text:
cam in quatuor versuum numero continetur. Laudate Dominum, omnes gentes. Qui, relictis simulacris, accessistis ad eum per fidem. Quautem omnes gentes laudaturae atque adoraturae essent Dominum, hoc Magi ab Oriente venientes inchoaverunt, offerentes munera nato homini regique ac Domino, sicut Matthaeus ait evangelista. Et co
Abbreviated transcription (Latin):
Et collaudate eum omnes populi. Qui ex lud.eis fuerĩt
conuersi: quod titulus ille ꝓnuntiauit quem Super cru¬
cem dominicam Pylatus posuit scriptum hebraice
graece. et latinae hoc est sex ludeorum: sicut lohanne¬
& uangelista. testatur. Quoniam confirmata est super
nos misericordia eius.Apud dominum futura iam
facta esse saepe testati sumus. Ergo nunc misericordia
domini confirmata est: cum effudit super credentes spi¬
ritum sanctum iuxta. promissionem quam Lucas Ciiã¬
gelista commemorat dicens. Eoce ego mitto in uos ꝓ
missiones patris mei: uos autem sedete inciuitatem qđ¬
adusq induamini uirtutem exalto. Et ueritas domini
manet in aeternum. Permanet ueritas domini: cum iusti¬
in caelesti hyerusalem tanꝗͣ lapides uiui aedificantur. uł
impii aeterno igni et uermib qui nunꝗͣ moriuntur his
traduntur: sicut ait Marcus aeuangelista. Ignis eorum
non extinguetur et uermes eorum non moriuntur: Noᷤ
tribuat efficaciam et confirmet super nos misericordiã

Expanded text:
Et collaudate eum omnes populi . Qui ex Judaeis fuerunt conversi, quod titulus ille praenuntiavit, quem super crucem Dominicam Pilatus posuit, scriptum Hebraice, Graece, et Latine, Rex Judaeorum, sicut Joannes evangelista testatur . Quoniam confirmata est super nos misericordia ejus. Apud Deum futura jam facta esse saepe testati sumus . Ergo tunc misericordia Domini confirmata est, cum effudit super credentes Spiritum sanctum, juxta promissionem quam Lucas evangelista commemorat, dicens: Ecce ego opuli . Qui ex Judaeis fuerunt conversi, quod titulus ille praenuntiavit, quem super crucem Dominicam Pilatus posuit, scriptum Hebraice, Graece, et Latine, Rex Judaeorum, sicut Joannein coelesti Jerusalem tamquam lapides vivi aedificantur: vel impii aeterno igni et vermibus, qui numquam moriuntur, his traduntur. Sicut Marcus evangelista ait: Ignis eorum non exstinguetur, et vermis eorum non morietur . Nos tribuat efficaciam, et confirmet super nos misericordiam
Abbreviated transcription (Latin):
lunt pacem serui eius. Ipse dominus est par nostra
iuxta. apostolum dictum. Serui eius idest christus
seruus dei patris unde dicit. Magnum est tibi uo¬
cari seruum meum. ꝓparte carnis dicit. Sed & lingua
mea meditabitur iustitiam tuam. Lingua mea: sanc¬
ti sunt. Meditabitur idest mandata christi.Tota
die laudem tuam: Tota die idest toto tempore lau¬
dare deum. Sed & lingua mea meditabitur iustitiã
mortuus non es in tartaro derelictus. Tota die laudẽ
tuam. Qua deiucta triumphans morte in caelis es su¬
scepturus & patre. Cum quo tibi & spiritu sancto ẽ
IN FINEM PUERO DOMINI PSALMUS DIUID.

Expanded text:
lunt pacem servi ejus. Ipse Dominus est pax nostra: lunt pacem servi ejus. Ipse Dominus est pax nostra: juxta Apostolum . Servi ejus: id est, Christi: qui est servus Dei Patris. Unde dicit: Magnum est tibi vocari servum meum : pro parte carnis. Sed et lingua mea meditabitur justitiam tuam. Lingua mea, sancti sunt, qui meditantur mandata Christi. Tota die, laudem tuam. Tota die, toto tempore laudare Deum. Sed et lingua mea meditabitur justitiam mortuus, non es in tartaro derelictus. Tota die laudem tuam: quia devicta triumphans morte, in coelis es susceptus a Patre: cum quo tibi et Spiritu sancto est In finem, puero Domini Psalmus David.
Abbreviated transcription (Latin):
bus suis Euge euge animae nostrae: nec dicant deuo-
inhoc dicit deuorare. quia peccatores uolunt illoss
sanctos deuorare idest ut unum corpus efficiantur.
Erubescant & reuereantur simul qui gratulantur ma-¬
lis meis: idest daemones iudȩi heretici & persecuto¬
res. Qui gratulantur malis meis: hoc est non solum ꝗ
faciunt. sed etiam qui consentiunt facientib. Induãt
confusione & reuerentia qui maligna locuntur super
me.lsti supradicti confusione idest aeterna. Unde
dicit. Discedite a me maledicti inignem aeternum:
ut qui me quasi hominem iudicauerunt ut deum
uideant iudicantem. Hinc ꝓpheta ad patrem loqui¬
tur. Exultent & letentur qui uolunt iustitiam mea.
christum expectantes qui est iustitia patris uel exul¬
tent & letentur qui uolunt iustitiam meam idesd
sancti qui uolunt iustitiam meam. dei implere: ipsi
exultent & letentur. De remuneratione iutae eter-¬
nae. Et dicant semper magnificetur dominus qui uo-¬

Expanded text:
bus suis, Euge, euge animae nostrae; nec dicant, Devorbus suis, Euge, euge animae nostrae; nec dicant, Devorin hoc dicit devorare, quia peccatores volunt illos sanctos devorare: id est, ut unum corpus efficiantur. Erubescant et revereantur simul qui gratulantur malis meis. Id est, daemones, Judaei, haeretici, et persecutores: qui gratulantur malis meis, hoc est, non solum qui faciunt, sconfusione et reverentia qui maligna loquuntur adversum me. Isti supradicti confusione aeterna. Unde dicit: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum . Ut qui me quasi hominem judicaverunt, ut Deum videant judicantem. Hinc propheta ad Patrem loquitur. Exsultent et laetentur qui volunt justitiam meam. Christum exspectantes, qui est justitia Patris. Vel, exsultent et laetentur qui volunt justitiam meam: id est, sancti qui volunt justitiam Dei implere, ipsi exsultent et laetentur in remuneratione vitae aeternae. Et dicant, semper magnificetur Dominus: qui vo
Abbreviated transcription (Latin):
ter illusiones eorum. Cum uidisti: aosi dicat Uidisti
illos ad iudicandum. Ne sileas domine ne taceas. Iacer
modo & non tacet: idest non tacet mandatum: tacet
iudicium. Te intestimonium aduoco: cum iudicauero
digna ultione puniantur. Excurge domine exurge:
hoc est inadiutorium intende iudicium meum: idest
discerne inter me & iudeos. Intende iudicium quia
par est pene & dispar est culpa. idest quando cum illis
latronibus pendebat quia ipsi innocens pendebat. Excũ¬
ge & intende iudicium meum: qualiter iudicantes
condempnauerunt me morti.Deus meus &dominus
meus in causam meam. Uox humanitatis addiuinita¬
tem: ꝓparte carnis loquitur. Iudica me secundum
iustitiam tuam domine deus meus. ludicaui ego adyl-¬
teram ut non condempnaretur. Iudicauerunt & isti
me innocentem dignum morte. Ideo unusquisque
secundum opus ꝓprium iudicium mereatur:. Non
supergaudeant mihi inimici mei: nec dicant incordi¬

Expanded text:
ter, illusiones eorum. Ac si dicat: Vidisti ter, illusiones eorum. Ac si dicat: Vidisti illos ad judicandum. Ne sileas, Domine. Ne taceas. Tacet modo, et non tacet: id est, non tacet mandatum, tacet judicium. Te in testimonium advoco, cum judicavero c digna ultione puniantur. Exsurge, Domine, exsurge. Hoc est, in adjutorium. Intende judicium meum. Id est, discerne inter me et Judaeos. Intende judicium meum, quia par est poena, et dispar est culpa. Id est, quando cum illis latronibus pendebat, quia ipse innocens pendebat. Exsurge, et intende judicium meum, qualiter judicantes condemnaverunt me morti. Deus meus, et Dominus meus in causa mea. Vox humanitatis ad divinitatem, pro parte carnis loquitur. Judica me secundumjustitiam tuam, Domine Deus meus. Judicavi ego adulteram, ut non condemnaretur; judicaverunt et isti me innocentem, dignum morte, ideo unusquisque secundum opus proprium judicium mereatur. Non supergaudeant mihi inimici mei, ne dicant in cordi
Abbreviated transcription (Latin):
dixerunt magister scimus quia uerax es & inuerita¬
tem uiam dei doces. Sed haec pacifica plena erant ira
bant: sic loquebantur: sed cogitabant ut apprehende¬
rent eum & ligarent eum sicut postea. fecerunt: in ira
hoc fecerunt: sicut Salomon ait. Ira uiri iustitiam dei
non operatur. & alibi dicit. Irascimim & nolite peccae.
Sol non occidat. super iracundiam uestram. Dilataue¬
Dilatauerunt idest accusauerunt inblasphemiis. Et di¬
latauerunt super me os suum: non solum peccauerunt
in me sed etiam insultauerunt: dicentes. Si filius dei
est descendat de cruce & credimus illi. Dixerunt Eu-¬
ge euge sicut dicit in euanglio. Euge serue bone &
fidelis. uel uox uideorum est: acsi dicant. Bene bene
uidemus quod expectauimus illas uirtutes quas facieba
quod nihil erant. Uel dixerunt. Bene bene sed dolose
uiderunt oculi nostri. Qui non accipis personam homi¬
nis nec est tibi cura de aliquo alio. Uidisti domine pa¬

Expanded text:
dixerunt: Magister, scimus quia verax es, et in veritadixerunt: Magister, scimus quia verax es, et in veritate viam Dei doces Sed haec pacifica plena erant dolo bant. Sic loquebantur, sed cogitabant, ut apprehenderent eum, et ligarent eum: sicut postea fecerunt. In ira hoc fecerunt, sicut Jacobus ait: Ira viri justitiam Dei non operatur . Et sicut alibi dicit: Irascimini et nolite pendiam vestram . Dilatavequando accusaverunt in blasphemiis. Et, dilataverunt super me os suum: quia non solum peccaverunt in me: sed etiam insultaverunt, dicentes: Si Filius Dei est, descendat de cruce, et credimus ei . Dixerunt: Euge, euge. Sicut dicit in Evangelio: Euge, serve bone, et fidelis . Vel vox Judaeorum est: ac si dicat: Bene, bene videmus quod exspectavimus, illae virtutes quas faciebas, quod nihil erant. Vel dixerunt, bene: sed dolose. Viderunt oculi nostri. Quia non accipis personam hominis, nec est tibi cura de aliquo. Vidisti, Domine. Pa
Abbreviated transcription (Latin):
dum ꝓphetam. Qui peccatum non fecit nec dolus inuẽ¬
tus est inore eius. Confitebor tibi domine in ecclesia
magna: idest intoto mundo diffusa. In populo grauia
laudabo te idest in populo christiano ibi te laudabo. Gira¬¬
uis dicitur quia non est leius ad peccandum: non levi¬
populo quem uentus ut puluerem ante faciem terrae ꝓ-¬
iciet. Sed graui & supra petram fundato firmiter pre¬
cepta. custodienti. Hic iterum recordatur passionis suȩ
quo potius eis iudicium mortis annuntiet dicens. Nõ
supergaudeant mihi qui aduersantur mihi iniquae. ly¬¬
dei christo & persecutores aecclesiae. Iniquae qui ode¬
runt me gratis: & annuunt oculis. Haec dicit ut non
sit iterata passio: quia nec redemptio ueniet iterata. Et
annuerunt oculis: idest quia nihil boni inopere osten¬
derunt.Quiã mihi quidem pacifice loquebantur. Ma-¬
gister licet tributum dare Caęsari aut non: Uel qñ

Expanded text:
dum prophetam: Qui peccatum non fecit, nec dolus invendum prophetam: Qui peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus . Confitebor tibi, Domine, in Ecclesia magna. Id est, in toto mundo diffusa. In populo gravi laudabo te. Id est, in populo Christiano, ibi te laudabo. Gravis dicitur. Quia non est levis ad peccandum: Non levi, quem ventus ut pulverem a facie terrae projiciet: sed in gravi, et supra petram fundato, firmiterque praecepta custodiente. Hinc iterum recordatur passionis suae, quo potius eis judicium mortis annuntiet dicens: Non supergaudeant mihi qui adversantur mihi inique. Judaei Christo, et persecutores Ecclesiae. Qui oderunt me gratis, et annuunt oculis. Haec dicit ut non sit iterata passio: quia nec redemptio veniet iterata. Et annuerunt oculis: quia nihil boni in opere ostenderunt. Quoniam mihi quidem pacifice loquebantur. Et est illud: Magister, licet tributum dari Caesari, an non ? Vel quando
Abbreviated transcription (Latin):
subsannatione: deludentes atq dicentes. Aue rex iu¬
deorum. Frenduerunt super me dentibus suis. Clamã¬
tes crucifigatur. Per motus corporis ostenditur motus
animae. Per dentes intelligitur malitia: quia per ma-¬¬
litiam ipsum crucifixerunt. Et in hoc facto dentes stri-¬
derunt. Domine quando respicies restitues animã¬
meam. ꝓpheta ex persona aecclesiae dicit: acsi dicat. a¬
Respicies malorum iniquitatem & meam iustitiam
restitue animam meam a malignitate eorum: aleoni¬
bus unicam meam. Leones ipsos persecutores dicit ꝗ
animam eorum deglutire ore nitebantur: sed eius re-¬
surrectione confusisunt. Ecce conuersam orationem
in sinu eius cum unica idest ipsa anima integra. corpo¬
ri restituta est. Et quis inquit eam restituet: Ipse
cum paterna uoluntate qui dixit. Potestatem habeo
ꝓpter fortitudinem malitiae suae intelligitur. Unicam
meam: idest unica fuit anima christi sine peccato. Secũ¬

Expanded text:
subsannatione. Deludentes atque dicentes: Ave, rex Jusubsannatione. Deludentes atque dicentes: Ave, rex Judaeorum . Frenduerunt super me dentibus suis. Clamantes, Crucifige eum. Per motus corporis, ostenditur motus animae. Per dentes intelligitur malitia: quia per malitiam ipsum crucifixerunt, et in hunc dentibus striderunt. Domine, quando respicies. Propheta ex persona Ecclesiae dicit. Ac si dicat: Respice malorum iniquitatem, et meam justitiam ues animam meam a malignitate eorum, a leonibus unicam meam. Leones ipsos persecutores dicit, qui animam ejus deglutire ore nitebantur: sed ejus resurrectione confusi sunt. Ecce conversa est oratio ejus in sinum ejus, cum unica, id est, ipsa anima integra corpori restituta est. Et quis, inquis, eam restituit? Ipse cum paterna voluntate, qui dixit: Potestatem habeo propter fortitudinem malitiae suae. Unicam meam: quia unica fuit anima Christi sine peccato, secun
Abbreviated transcription (Latin):
fleuit super eam. Ita humiliabar idest christus humi
tri per fidem & spem. Aduersus me letati sunt. Le¬
tati sunt uidei quando christum apprehenderunt.
ut eum crucifigerent & conuenerunt in unum. Adhec
derent. Uel aduersus me congregati sunt: & conue¬
nerunt contradictionis ꝓmissionem haberent. Con¬
gregata sunt in me flagella. Flagellauerunt christum
sicut ipse dixit. Cum gladus & fustib sic ad me ueni-¬
stis. Et Pylatus dixit: Dimittam eum emendatum id
flagella & non cognoui. Quid non cognouerit: que¬
ritur. Quidam putant dolorem uulnerum quae patie¬
batur incruce. Sed melius ad peccatum referetur qͥ
non habuerit conscientiam peccatorum: quare cruci¬
fixus sit & ignoraui. Nunquid ignor& christus ali¬
quid: Sed ignoraui idest ꝓpter quid istud mihi ac¬
nec compuncti ut agerent penitentiam. Temptauerũt
me. Multis modis temptauerunt uidei christum sicrit
dixit unus ex ipsis. Magister quod est primum man-¬

Expanded text:
flevit super eam . Ita humiliabar: quia Christus humilflevit super eam . Ita humiliabar: quia Christus humiltri per fidem et spem. Et adversum me laetati sunt. Laetati sunt Judaei, quando Christum apprehenderunt, ut eum crucifigerent. Et convenerunt in unum. Ad hocderent. Vel adversus me congregati sunt, et convenerunt, cum traditionis meae promissionem haberent. Congregata sunt in me flagella. Flagellaverunt Christum, sicut dixit: Cum gladiis et fustibus ad me venistis . Et Pilatus dixit: Dimittam eum emendatum: id non cognovi. Quid non cognoverit, quaeritur. Quidam putant dolorem vulnerum quae patiebatur in cruce. Sed melius ad peccata refertur, quod non habuerit conscientiam peccatorum, quare crucifixus sit. Et ignoravi, non quod ignoret Christus aliquid: sed ignoravi, quia propter quod istud mihi acNec compuncti. Ut agerent poenitentiam. Tentaverunt me. Multis modis tentaverunt Judaei Christum, sicut dixit unus ex ipsis: Magister, quod est primum man