comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
engignere iussa ẽ. neminẽ adꝑfectũ adduxit:
auia nimir̃ suis cultoribꝰ regni celestis ianuas aꝑire
sipotuit. S factus sublege auctor ipse legis. sterilita¬
ns obꝓbriũ legi abstulit qui hanc sp̃alit̾ intellig̃n¬
dam monstrauit: et suꝑnȩ beatitudinis gratiar
quȩ in ȩuangłio nẽ aꝑtissima lucet inea iam olir¬

Expanded text:
neminem ad perfectum adduxit, quia nimirum suis cultoribus regni coelestis januas aperire non potuit? Sed factus sub lege auctor ipse legis sterilitatis opprobrium legi abstulit, qui hanc spiritualiter intelligendam monstravit, et supernae beatitudinis gratiam, quae in Evangelio n
Abbreviated transcription (Latin):
CAuidẽ qđ muto patre. pͥncipe uidelicet desacer¬
otum. ortus ẽ p̃cursor dñi. nisi qͥa ipso apparente
ano lingua ia sacerdotii ueteris mnagna exparte a
doctna sensus sp̃alis obinutuerat. solam litt̾e custo¬
diã curantibꝰ. ac docentibꝰ scribis et legisꝑitisimmo-
et ipsã litterã płisq in locis ꝑsuas traditiones corrum¬
pentibꝰ iuxta qdđ eis dñs in euangłio sepiꝰ impperare

Expanded text:
sacerdotum, ortus est praecursor Domini, nisi quia, ipso apparente Domino, lingua jam sacerdotii veteris magna ex parte a doctrina sensus spiritualis obmutuerat, solam litterae custodiam curantibus ac docentibus scribis et legisperitis, imo et ipsam litteram plerisque in locis per suas traditiones corrumpentibus, juxta quod eis Domi
Abbreviated transcription (Latin):
culdubio ꝓximis inuidemꝰ. Uidet᷑ i enĩ qdđ
nob̾ desit. qđ alten assequit᷑. Et qͥa semꝑ in¬
uidia abona uoluntate discordat. mox ut ħ
scło nil amare. ul ũquã appet̾e: nil uł sine ap¬
petitu posside. Es bñ saias intuens ait. Qui
suut isti qͥ nubes uolant. & quasi colubȩ
ad fenestras suas: Uidit qͥppe eos t̾rena des¬
picere. m̃te cȩlestibꝰ ꝓpinquare: uerbis pluere.
nir̃ȩ st̃ ocłi nr̃i. qr ꝑ ipsos aĩa respicit qđ exte¬
riꝰ concupiscat. Columba uͦ simplex ẽ aĩal,
atq amalicia felł alienũ. Quasi columbȩ gͦ
ad fenestras suas st̃. qͥ nil in hoc mundo con¬
cupiscunt: qͥoĩa simplicit aspiciunt: & inł.
quȩ uident. rapacitatis studio ñ trahiuitun:
At contra miluus ⁊ ñ coluba ad fenestras suas
ẽ. qͥ ad ea q̃ ocłis consid̾at. rapinȩ desiderio a¬
natalicia celebramꝰ. debemꝰ imitari qđ colimꝰ
Ostendat nĩȩ obseqͥũ deuocionis. inmuta

Expanded text:
s invidemus. Videtur etenim quia nobis desit quod alter assequitur. Et quia semper invidia a bona voluntate discordat, mox ut haec saeculo nihil amare, nihil unquam appetere, nihil vel sine appetitu possidere. Quos bene Isaias intuens, ait: Qui sunt isti, qui ut nubes volant, et quasi columbae ad fenestras suas ? Vidit quippe terrena eos despicere, mnostrae sunt oculi, quia per ipsos anima respicit, quod exterius concupiscit. Columba est simplexatque a malitia fellis alienum. Quasi columbae ergo ad fenestras suas sunt, qui nihil in hoc mundo concupiscunt, qui omnia simpliciter aspiciunt, et in his quae vident rapacitatis studio non trahuntur. At contra milvus et non columba ad fenestras suas est, qui ad ea quae oculis considerat rapinae desiderio anatalitia celebramus, debemus imitari quod colimus. Ostendat nostrae obsequium devotionis immut
Abbreviated transcription (Latin):
hi nicħ ietinuit. Multũ reliqͥt. qͥ quã lib& parũ
totũ oeseruit. Certe nos & habita c̃ amore pos¬
cidemꝰ: & ea q̃minime habemꝰ. exdesidio q̃rimꝰ
Multũ gͦ petrus & andreas dimisit. qñ ut̃q eciã
desidĩa habendi dereliqͥt. Multũ dimisit.
qͥẽ rẽ possessa. ociã concupiscentiis renunti
seqñtibꝰ ꝯcupisci potuerunt. Nemo gͥ eciam
c̃ quosdã ꝯspicit inulta reliqͥsse. aput semet ipsũ
dicat. Imitari huiꝰ mundi ꝯtẽptores uolo: s
qđ relinquã ñ habeo. Multa fr̃s relinqͥtis. si
desidiis trenis renuntiatis. Ex teriora enim¬
nr̃a. dño quãlib& parua sufficiunt. Cor nã
ineiꝰ sa crificio. s ex quanto ꝓferat᷑. Nã si ex¬

Expanded text:
multum reliquit qui, quantumlibet parum, totum deseruit. Certe nos et habita cum amore possidemus, et ea quae minime habemus ex desiderio quaerimus. Multum ergo Petrus et Andreas dimisit, quando uterque etiam desideria habendi derelinquit. Multum dimisit, qui cum re possessa etiam concupiscentiis renuntiasequentibus concupisci potuerunt. Nemo igitur, etiam cum quosdam conspicit multa reliquisse, apud semetipsum dicat: Imitari mundi hujus contemptores volo, sed quod relinquam non habeo. Multa, fratres, relinquitis, si desideriis terrenis renuntiatis. nostra Domino quamlibet parva sufficiunt; cor namqin ejus sacrificio sed ex quanto proferatur. Re
Abbreviated transcription (Latin):
iure nato iolie. lux diurna minorari incipit:
cuiꝰ fama diuinitatis desitura: et baptismus
nascente dño. adbreuiata dies adcrem̃tũ lumi¬
parte habebat. cunctis gentibꝰ aꝑiret: suȩ uide¬
licet calorem dilectionis intotã mundi latitu¬
dinẽ diffundẽt. Notandũ autẽ qđ eadẽ beati
ioħis natiuitas non nullã habet similitudinẽ
aduentꝰ dñici. et gr̃ȩ. quã predicare uentebat:
sta et congruũ ae ẽ. ut ciũ om̃s propħe pͥores et
ꝑhibuerunt. hunc multo ampliꝰ precursor suus
qͥ plusquã ꝓpħa extitit: ñ tantũ inuita et passio¬
ne. s ĩmpsa qͦq sua natiuitate designat: Quidẽ

Expanded text:
jure nato Joanne lux diurna minorari incipit, cujus fama divinitatis desitura, et baptismus nascente Domino abbreviata dies ad incrementum luminiparte habebat, cunctis gentibus aperiret, suae calorem dilectionis in totam mundi latitudinem diffunderet. Notandum autem quod haec eadem beati Joannis nativitas nonnuladventus Dominici, et gratiae quam praedicare veniebat. Nam et congruum valde est ut cui omnes prophetae priores et rhibuerunt, hunc multo amplius praecursor suus, qui plus quam propheta exstitit, non tantum in vita et passione, sed in ipsa quoque sua nativitate designet. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
nos regenerationis abluit: ac deĩ ad participa¬
tionẽ sacri altaris. uͥ redẽptoris nr̃i carni ac sangͥ¬
ni ꝯmunicemꝰ transmittit. Hȩc demnẏsterio petrȩ
tociꝰ scȩ eccłȩ fabrica inmobił & inꝯcussa ꝑsistie.¬
& ꝑ quã ipsa eccła nascit᷑ ac nutrit᷑. latiꝰ exponẽ¬
do dice̾ libuit qr solent arciꝰ multo: ⁊ aliqñ dul¬
ciꝰ inherere cordibꝰ audientiũ. ea q̃ figarũ antiqͥta¬
te p̃missa. sic demũ noua spũalit̾ explanatio¬
ne dilucidant᷑: quãꝗͣ sine ulł figarũ exẽplis. sim¬
plici tantũ narratiõe credenda uł agenda monen.
nulla blandiente serenitate. a fidĩ firmitate di¬
uellamͣ. Neglectis deliciis tẽꝑalibꝰ. solanos in
p̃senti redẽptoris nr̃i dona celestia delectent so¬
la int̾ erunas scłi spes uisionis illiꝰ ꝯsoletur:
Recolamꝰ seduli egregiũ dauid ꝓpħicũ reggis
exemplũ. qͥ c̃ in tantis regni affluentis hono¬
ribꝰ ac diuiciis. nullũ aĩȩ suȩ solatiũ posset

Expanded text:
nos regenerationis abluit, ac deinde ad participationem sacri altaris, ubi Redemptoris nostri carni ac sanguini communicemus, transmittit. Haec de mysterio petrae totius sanctae Ecclesiae fabrica immobiliesia nascitur ac nutritur, latius exponendo dicere libuit, quia solent arctius multo et aliquando dulcius inhaerere cordibus audientium ea quae, figurarum antiquitate praemissa, sic demum nova spiritualiter explanatione dilucidantur, quam quae sine ullis figurarum exemplis simplici tantum narratione credenda vel agenda monentunulla blandiente serenitate, a fidei firmitate divellamur. Neglectis deliciis temporalibus, sola nos in praesenti Redemptoris nostri dona coelestia delectent, sola inter aerumnas saeculi spes visionis illius consoletur. Recolamus seduli egregium David prophetae et regis exemplum, qui cum in tantis regni affluentiis, honoribus ac divitiis, nullum animae suae solatium posset
Abbreviated transcription (Latin):
Stabat. qr illã uirtutũ arcẽ conscendat.
a qua nulł temptationũ posset improbita¬
tibus deici. Stabant ẽ illo & discipłi. quia
magisteriũ eiꝰ corde sequebant᷑ in mobili:
Et respiciens inquit iħm ambulantẽ. dic̃:
Ecce agnꝰ dĩ. Ambulatio iħii. dispensatio¬
nẽ in carnationis qua ad nos uenire. ac
nob̾ exempla uiuendi p̃bere dignatus ẽ.
insinuat: sic̃ mansio eiꝰ eterritatẽ diuini-¬
tatis in qua semꝑ ẽ patri equalis. aptissi-¬
me designat. Respiciens gͦ iħm ambu-¬
lantẽ iołies. dic̃. Ecce agnꝰ dĩ. Qauidens eum
int̃ hoĩes conu̾santẽ. ꝓfectũq ilł uitȩ cȩlestis &
factis demonstrantẽ & uerbis. aꝑte ꝓnuntiabat
qr ñ ipse ut putabant. s ille eẽt qͥ ad redẽptionẽ
gn̾is humani adõ patre eẽt missꝰ inmunduo:
ille. qͥ formã innocentię & patientiȩ. inse cirdñ.

Expanded text:
Stabat, quia illam virtutum arcem conscenderat, Stabat, quia illam virtutum arcem conscenderat, a qua nullis tentationum posset improbitatibus dejici. Stabant cum illo et discipuli, quia magisterium ejus corde sequebantur immobili. Et respiciens, inquit, Jesum ambulantem, dicit: Ecce Agnus Dei. Ambulatio Jesu dispensationem incarnationis, qua ad nos venire, ac nobis exempla vivendi praebere, dignatus est, insinuat; sicut mansio ejus aeternitatem divinitatis, in qua semper est Patri aequalis, aptissime designat. Respiciens ergo Jesum ambulantem Joannes dicit: Ecce Agnus Dei, quia videns eum inter homines conversantem, profectumque illis vitae coelestis et factis demonstrantem, et verbis aperte pronuntiabat, quia non ipse, ut putabant, sed ille esset, qui ad redemptionem generis humani a Deo Patre missus esset in mundum, ille qui formam
Abbreviated transcription (Latin):
rit᷑ in nocentẽ. hoc ẽ ab om̃i peccato mun¬
dũ nouit : qr nos suo sanguine redẽptur̃.
qͥa dona sui uelleris sponte largiturum.
ex quo uestẽ nob̾ nuptialẽ facere poss imꝰ.
id ẽ exempla uiuendi nob̃ relicturum
p̃uidit. qͥbꝰ indilectione calefieri debere¬
mꝰ. Hoc ẽ enĩ testimoniũ p̃cursoris dñi.¬
qr qd̵̃ facile patet fidelibꝰ. citũ amoris in¬
timi fomitẽ. audientiũ cordibꝰ infundit:
S ñ ẽ putandũ qr sine certi ratione miste¬
rii. hoc relaturus ȩuangłista p̃miserit.
stetisse iohannẽ ẽ discipłis. iħm uͦ ambu¬
lasse: & illo utiq ambulasse uͥ sequentibꝰ
se discipuł ioħis. mansionẽ in qua habita¬
bat ostenderoe: cet̾aq hꝰ modi q̃ seq̃ntia lec-¬
tionis ex angłicȩ ꝯmemorant. si enucle.¬
atiꝰ discutiãt᷑. in ueniemꝰ celestibꝰ redun¬
dare mysteriis. Stabat enĩ ioħs ⁊ resper̃
onis. animi gressũ fixãt. unde iure celsi¬
tudinẽ diuine maiestatis mereret᷑ intueri:

Expanded text:
riter innocentem, hoc est, ab omni peccato mundum novit, quia nos sanguine suo redempturum quia dona sui velleris sponte largiturum, ex quo vestem nobis nuptialem facere possimus, id est, exempla vivendi nobis relicturum praevidit, quibus in dilectione calefieri deberemus. Hoc est ergo testimonium praecursoris Domini, quia facile patet fidelibus cum amoris intimi fomitem audientium cordibus infundit. Sed non est putandum quia sine certi ratione mysterii hoc relaturus evangelista praemiserit, stetisse Joannem cum discipulis, Jesum vero ambulasse, et illo utique ambulasse, ubi sequentibus se discipulis Joannis mansionem in qua habitabat ostenderet; caeteraque hujusmodi, quae sequentia lectionis evangelicae commemorant, si enucleatius discutiatur, inveniemus coelestibus redundare mysteriis. Stabat enim Joannes, et resonis animi gressum fixerat, unde jure celsitudinem divinae Majestatis mereretur intueri.
Abbreviated transcription (Latin):
bona ẽ. Sic aduersa alteriꝰ. si c̃ nr̃a ꝑtimescere:
sic depspitate ꝓximi. sic̃ de nr̃o ꝓfectu gͣtulari:
Alliena dãpna. nr̃a crede: aliena lucra. nr̃a depu¬
tare: Amic̃ non ꝓpt̃ mundũ. s ꝓpt̾ dm̃ diligere:
inimic̃ ociã amando tołarȩ. Nulli qđ tibi iꝰte¬
uelle. Quid gͦ isto holocausto locupletius.
ipsã mactat: S hoc bone uoluntatis sacͥ¬

Expanded text:
bona est sic adversa alterius sicut nostra pertimescere, bona est sic adversa alterius sicut nostra pertimescere, sic de prosperitate proximi sicut de nostro profectu gratulari, aliena damna nostra credere, aliena lucra nostra deputare, amicum non propter mundum, sed propter Deum diligere, inimicum etiam amando tolerare, nulli quod velle. Quid ergo isto holocausto locupletius, ipsam mactat? 4. Sed hoc bonae voluntatis sacr
Abbreviated transcription (Latin):
s tñ regnũ dĩ tanti ualet. quantũ habes Wa-¬
luit nãq ⁊acheo dimidiũ substantie qr dimi-¬
diũ aliud ad hoc qđ iniuste abstulit. restitu¬
endũ in quadruplũ reseruauit. Ualuit pe¬
tro ⁊ andree. dimissis retibꝰ & naui. U aluit
uiduȩ. duobꝰ minutis. Ualuit alteri. ca
Tunc eciã securitatẽ nob̾ ꝓmittit sermo diui¬
nꝰ. Redemptore :i enĩ nato. cęli ciues osten¬
si sunt. qͥ clamarent. Gła in excelsis dõ & in
t̃ra pax hõibꝰ bone uoluntatis. Ante dei
nãq ocłos nũquã uacua ẽ manꝰ amunere.
si archa cordis repleta ẽ bona uoluntate. Hͥnc
uenĩ psalmista dicit. In nie sunt ds̃ uota
tua. quȩ reddã laudationes tibi. Acsi aꝑte
dicat. Et siexteriꝰ mun̾a offerenda ñ habeo.
intramemet ipsũ tñ inuenio. qđ in ara tuȩ
laudis impono: qr qͥ nr̃a datione ñ pasceris.
oblatione cordis mesiꝰ placaris. Nichil qͥppe
offert᷑ dõ ditiꝰ. uoluntate bona. Uoluntas .ti.

Expanded text:
n regnum Dei tantum valet quantum habes. Valuit namque Zacchaeo dimidium substantiae, quia dimidium aliud ad hoc quod injuste abstulit restituendum in quadruplum reservavit . Valuit Petro et Andreae dimissis retibus et navi , valuit viduae duobus minutis , valuit alteri calietiam tunc securitatem nobis promittit sermo divinus. Redemptore etenim nato, coeli cives ostensi sunt, qui clamarent: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Ante Dei namque oculos nunquam est vacua manus a munere, si fuerit arca cordis repleta bona voluntate. Hinc etenim Psalmista dicit: In me sunt, Deus, vota tua quae reddam, laudationes tibi . Ac si aperte dicat: Etsi exterius munera offerenda non habeo, intra memetipsum tamen invenio quod in ara tuae laudis impono, quia qui nostra datione non pasceris, oblatione cordis melius placaris. Nihil quippe offertur Deo ditius voluntate bona. Voluntas autem
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ necdũ poss umꝰ relinq̃re ꝓpͥa. saltẽ non con¬
cupiscamꝰ aliena. Sinecdũmens nr̃a accẽ¬
dit igne liaritatis. in ambitione sua habeat
frenuoi timoris: ut ꝓuectꝰ sui passibus uege¬
tata. dum ab alienoruo appetitu compescit᷑.
quandoq ad ꝓpria conteninãẽda ꝑducat᷑:¬

Expanded text:
tem necdum possumus relinquere propria, saltem non concupiscamus aliena. Si necdum mens nostra accenditur igne charitatis, in ambitione sua habeat frenum timoris, ut profectus sui passibus vegetata, dum ab alienorum appetitu compescitur, quandoque ad propria contemnenda perducat
Abbreviated transcription (Latin):
Testimoniũ ꝑ hibñte iohanne. qr iħs eẽt agnꝰ
dĩ. secuti sunt eũ duo discipłi mag̃ d̾sid̾antes
qͦ & ipsi mererent᷑ in agnoꝵ dĩ sorte cõputari:
Bñ aut̃ duo sunt discipli inuenti qui dnm
pͥmi sequerent᷑: ut eciã mysticȩ designarent. om̃e¬
simul amore flagrantes. Conu̾sus aut̃ iħs & ui
deus eos sequentes se. diẽ eis. Ad q̃ritis: N
potuit ignorare diĩs. qͥd seqñtes se discipłi io¬

Expanded text:
Testimonium perhibente Joanne, quia Jesus esset Agnus Dei, secuti sunt illum duo discipuli, magis desiderantes quo et ipsi mererentur in agnorum Dei sorte computari. Bene autem duo discipuli sunt inventi, qui Dominum primi sequerentur, ut etiam mystice designarent omnesimul amore flagrantes. Conversus autem Jesus, et videns eos sequentes se, dicit eis: Quid quaeritis? Non potuit ignorare Dominus, quid seq
Abbreviated transcription (Latin):
magna uideat᷑ ag̾e. ad edificiũ eccłȩ meȩ ñ
ꝑtinet. Petrus igit᷑ afirma petra. uidelicet
xp̃o quẽ ardent̃ amauit. nom̃ accepit. x p̃s
enĩ uocat᷑ petra qr in ẽpugnabile adse con¬
fugientibꝰ p̃sidiũ tribuit: qr sꝑantes insẽ.
ab antiqui h ostis insidus munitos reddit
guinis ꝯmunione purificat. Qđ facilius
intelligit᷑ ⁊ iocundiꝰ fortit̃ retinebit᷑. si ad me¬
moriã reuocet᷑ q̃ sit iuxta hẏstoriã petra. de

Expanded text:
magna videatur agere, ad aedificium Ecclesiae meae non pertinet. Petrus igitur a firma petra, videlicet Christo, quem ardenter amavit, nomen accepit. Christus etenim vocatur petra, quia inexpugnabile ad se confugientibus praesidium tribuit, quoniam sperantes in se ab antiqui hostis insidiis munitos reddit et guinis communione purificat. Quod facilius intelligitur, et jucundius forte retinebitur, si ad memoriam revocetur, quae sit juxta
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tritic̃ congregari in horrea: manifestũ est
ꝯcremandos scõs uͦ qͥ appellant᷑ tritic̃. horreiᷤᷤ
id ẽ. mansionibꝰ celestibꝰ suscipi. Tunc iusti ful¬
gebunt sic̃ sol in regno patris sui. In p̃senti

Expanded text:
et triticum congregari in horrea, manifestum est et triticum congregari in horrea, manifestum est concremandos; sanctos vero qui appellantur triticum, horreis, id est, mansionibus coelestibus suscipi. Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris eorum Al.
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ. hereticor dogmata. Qd autẽ dicit᷑ ne
forte colligentes ⁊i zania eradicetis simul &
frum̃tũ dat᷑ locꝰ penitentiȩ. & monemur
necito amputemꝰ frẽm : qr fieri pot̾ ut ille qͥ
hodie noxio deprauatꝰ ẽ. dogmate: cras resipis¬
cat ⁊ defendẽ incipiat ueritatẽ. Illud qͦq qđ
seq̃r. sinite utraq cresce̾ usq admes sẽ: uidet᷑
illi p̃cepto eẽ ꝯtrariũ. auferte malũ demedio
fr̃s nominent᷑ & sint adulteri ac fornicatoreᷤ
Si enĩ ꝓhibet᷑ eradicatio. & usq admess ẽ. tenẽ¬
da ẽ. pacientia: qͦmͦ eiciendi st̃ qͥdã demedio
nrm:Int̾ triticũ & tizania qđ nos appel¬
lamꝰ loliũ: quã diu herba ẽ. & nec dũ culmus
uenit adspicã grandis similitudo ẽ. & indis¬
sententiã ꝓferamꝰ. s dõ iudici t̃minũ reserue¬
mꝰ. & c̃ dies iudicii uenerit illũ ñ suspicione
cͥminis s manifestũ reũ descõꝵ coetu eiciat
Qd̾ aut̃ dixit ⁊izanioꝵ fascicłos ignibꝰ tͣdi

Expanded text:
d autem dicitur: Ne forte colligentes zizania, eradicetis simul et frumentum, datur locus poenitentiae, et monemur ne cito amputemus fratrem: quia fieri potest, ut ille qui hodie noxio depravatus est dogmate, cras resipiscat et defendere incipiat veritatem. Illud quoque quod sequitur: Sinite utraque crescere usque ad messem , videtur illi praecepto esse contrarium: Auferte malum de medio fratres nominentur, et sint adulteri et fornicatores. Si enim prohibetur eradicatio, usque ad messem tenenda est patientia: et quomodo ejiciendi sunt quidam de medio nostrum? Inter triticum et zizania, quod nos appellamus lolium, quamdiu herba est, et nondum culmus venit ad spicam, grandis similitudo est, et in dissententiam proferamus; sed Deo judicii terminum reservemus: ut cum dies judicii venerit, ille non suspicionem criminQuod autem dixit, zizaniorum fasciculos ignibus tradi,
Abbreviated transcription (Latin):
nis ꝓfectibꝰ. ad celfitudinẽ diuinȩ uisiouis at¬
tingere. Uenert̃ in qͥt. ⁊ uid̾unt uͥ manere
& ap̃ eũ manserunt die illo. Hora autẽ quasi
decima. Qa lex indecẽ p̃ceptis data ẽ. sol& in
denario numo ꝑfectio legis indicari. Bene
gͦ decima hora uener̃t discipłi. ut mansionẽ
uidẽ. dĩ se mandatis humilit̃ subdat: qͥq luce
diuine ꝯtẽplationis pꝰmodũ frui appetit. prius
adiuuante dño. decalogũ legis ꝑ oꝑa lucis. qͦs
decẽ horas diei sole illustrante ꝯpleat. Et illi
qͥd̾ die illo manentes ap̃ dnm. felicissima u̾itati
speculatione uesꝑam expectabant. At uͦ om̃s
dĩ p̃cepta. ꝑpetuũ & nullo fine obnoxiũ. diẽ sud
c̃ illo acti illũ uidel. quẽ uidẽ desidans ꝓpħa.
cantabat. Quia melior ẽ dies una inatriis tuis.
suꝑ milia. Erat aut̃ andieas fr̃ symonis petri.
unꝰ ex duobꝰ qͥ audierant ab ioħe: & secuti fueratł
eũ. In uenit hic primũ frem suũ symonẽ ẜ

Expanded text:
is attingere. Venerunt, inquit, et viderunt ubi maneret,  apud eum manserunt die illo: hora autem erat quasi decima. Quia lex in decem praeceptis data est, solet in denario numero perfectio legis indicari. Bene ergo decima hora venerunt discipuli, ut mansionem videre desiderat, Dei se mandatis humiliter subdat; quique luce divinae contemplationis postmodum frui appetit, prius, adjuvante Domino, decalogum legis per opera lucis, quasi decem horas diei sole illustrante, compleat. Et illi quidem die illo manentes apud Dominum, felicissima veritatis speculatione vesperam exspectabant. At vero omnes cepta, perpetuum et nulli fini obnoxium diem sunt cum illo acturi, illum, videlicet, quem videre desiderans propheta cantabat: Quia melior est dies una in atriis tuis super millia. Erat autem Andreas, frater Simonis Petri, unus ex duobus qui audierant a Joanne, et secuti fuerant eum. Invenit hi
Abbreviated transcription (Latin):
feruere: fraternȩ qͦq salutis curã gerere. Ille &¬
enĩ ꝑfecte ꝯditoris sui ducatũ seq̃n. qͥ eciã ꝓximi
appellatꝰ oñs. qr sic̃ petrꝰ ait. unx̃ eũ ds̃ sp̃u sc̃o
& uirtute. Uñ eciã psalinista in eiꝰ laude loquit᷑.
Uuxit te ds ds̃ tuus. oleo leticiȩ p̃ consortibus
tius. Consortes autẽ eiꝰ nos uocat. qui ad acci-¬
piendã sp̃s scĩ grãm. in baptismo eciã chrismate
uisibili ꝑungiͦ ⁊axp̃inoĩe: rp̃iani uocamur:¬

Expanded text:
fervere, fraternae quoque salutis curam gerere. Ille enim perfecte Conditoris sui ducatum sequitur, qui etiam proximi,appellatur Dominus, quia, sicut Petrus ait, Unxit eum Deus Spiritu sancto et virtute . Unde etiam Psalmista in ejus laude loquitur: Unxit te Deus, Deus tuus, oleo laetitiae prae consortibus tuis . Consortes autem ejus nos vocat, qui ad accipiendam Spiritus sancti gratiam in baptismo etiam chrismate visibili perungi
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. tu es chripstꝰ filiꝰ dĩ uiui. continuo
purã eiꝰ ꝯfessionẽ. iux ta utriꝰq noĩs significã¬
tiam. digna remuneratione donauit. S ed
& ipsa petri appellatio. qͥd inse sacram̃ti gesta-¬
roe aꝑuit. Primonãq ait desymone. Beatꝰ
es symon bariona: qr caro & sanguif ñreue¬

Expanded text:
dicens: Tu es Christus, Filius Dei vivi , continuo dicens: Tu es Christus, Filius Dei vivi , continuo puram ejus confessionem juxta utriusque nominis significantiam digna remuneratione donavit; sed et ipsa Petri appellatio quid in se sacramenti gestaret aperuit. Primo namque ait de Simone: Beatus es, Simon Barjona, quia caro et sanguis non reve
Abbreviated transcription (Latin):
qr qͥcqͥd deuote obeditionis dño impendit. qͥc¬
qͥd merito obedientiȩ p̃mii ꝑhennis adnõ re-¬
cepit. totũ hoc nimir̃ p̃ ueniente se gr̃a suꝑnȩ
pietatis. ut hr̃e poss accepit. Ecce audistis
filiꝰ sit iohanna. Restat ꝑserutari qͥd archa¬
ni ꝯtineat nom̃. qͦ eũ denuo saluator appel¬
lauit. Tu inqͥt uocab̾is cephas: qd̃ int̾ptat᷑¬
petrꝰ. Neq enĩ petri uocabulo. quasi hebreo
uł sẏro aliã int̾p̃tationẽ querere oportet: s ꝓ
certo nosse. qr id̃e. g̾ce & latine petrus. quod
syriacȩ cephas significat: & in utraq linga no¬
m̃ apetra deriuatũ ẽ. Uocat᷑ aut̃ petrus ob
firmitatẽ fidĩ uocat᷑ petrus ob inuincibile
robur m̃tis: uocat᷑ petrus. qr illi solidissime
petrȩ dequa apłs ait. petra aut̃ xp̃c. unica
deuocione adhesit. H inc ẽ enĩ. qđ eadem
petra uidelicet xp̃c. c̃ int̾rogarre discipłos
suos quẽ eũ eẽ dicent. ac petrus responder et

Expanded text:
quia quidquid devotae obeditionis Domino impendit, quidquid merito obedientiae praemii perennis a Domino recepit, totum hoc nimirum praeveniente se gratia supernae pietatis, ut habere posset, accepit. Ecce audistis,filius sit Joanna; restat perscrutari quid arcani contineat nomen, quo eum denuo Salvator appellavit. Tu, inquit, vocaberis Cephaso, quasi Hebraeo vel Syro, aliam interpretationem quaerere oportet, sed pro certo nosce quia idem Graece et Latine Petrus quod Syriace Cephas significat, et in utraque lingua nomen a petra derivatum est. Vocatur autem Petrus ob firmitatem fidei; vocatur Petrus ob invincibile robur mentis; vocatur Petrus, quia illi solidissimae petrae, de qua Apostolus ait: Petra autem erat. Hinc est enim, quod eadem petra, videlicet Christus, cum interrogaret discipulos suos quem eum dicerent esse, ac Petrus responderet,
Abbreviated transcription (Latin):
re rubrũ uenit in desertũ: in qͦ ꝑ annos xl.
donec ad terrã remissionis ueniroe. it̃ age¬
bat. Q qͦdã tẽpore fame acsiti fatigatꝰ in he-¬
remo.clamauit ad moysen. At dñs orante
moyse. sic̃ scͥptũ ẽ pluit ilł manna mandu¬
care: panẽ cȩli dedit eis. Rursus qͦq moysi

Expanded text:
mare Rubrum venit in desertum, in quo per annos XL, donec ad terram repromissionis veniret, iter agebat. Quid quodam tempore fame ac siti fatigatus, in eremo clamavit ad Moysen. At Dominus, orante Moyse, sicut scriptum est, pluit illis manna, manducare panem coeli dedit eis. Rursus quoque
Abbreviated transcription (Latin):
qi ꝑ aquã baptismi. remiss ionẽ peccators q̃
nos p̃mebant accepimꝰ: nos qͥ int̾ ęrũn̾as uitȩ
p̃sentis. quasi insiccitate heremi. ꝓmissũ nobis
patrie celestis expectamꝰ ing̾osũ. In qua uidelicet
ħemo. siti ꝑielitam᷑ ac fame spũali deficimꝰ. si ñ re-

Expanded text:
 aquam baptismi remissionem peccatorum, quae nos premebant, accepimus, nos qui inter aerumnas vitae praesentis, quasi in siccitate eremi, promissum nobis patriae coelestis exspectamus ingressum, in qua, videlicet, eremo siti periclitam
Abbreviated transcription (Latin):
nos uictu cȩlesti. ne in huiꝰ scłi itinere deficiamus
recreat. Ipse petra q̃ spũalibꝰ nos donis in ebriat:
q̃ ligno crucis ꝑcussa. pocłm nob̾ uitȩ suo delate
inanauit. Uñ dic̃ in eugłio. E go sũ panis uite: qͥ
uenit adme ñesuriet: & qͥ credit inme ñ sitiet ũ

Expanded text:
nos victu coelesti, ne in hujus saeculi itinere deficiamus, recreat; ipse petra, quae spiritualibus nos donis inebriat, quae ligno crucis percussa, poculum nobis vitae suo de latere manavit. Unde dicit in Evangelio: Ego sum panis vitae. Qui venit ad me, non esuriet; et qui credit in me,
Abbreviated transcription (Latin):
nifeste innotuit quantũ bonis nr̃is studiis
delectet᷑: quã libent̃ iter ueritatis in choanti¬
bꝰ. ipse auxiliũ laturꝰ occurrat. Qui dixerunt
habitas: Nolebant transitorię magisterio
ueritatis ꝑfrui: s mansionẽ pociꝰ in qua ha¬
bitar&e in qͥrebant: quatinꝰ ⁊ tẽ tib̾iꝰ in secreto
uerbis illiꝰ imbui. & exinde sepiꝰ eũ possent
uisitare. pleniꝰ instruendi. Unde & ipse q
illos bene petentes. q̃rentes. pulsantes uidit.
libens eis secretariũ sui reserauit archan.
eosq introducens. ueritatis ȩuangłicȩ rudi¬
m̃tis q̃desid̾abant illustrauit. Nã seq̃n. dic eis.

Expanded text:
nifeste innotuit, quantum bonis nostris studiis delectetur, quam libenter iter veritatis inchoantibus ipse auxilium laturus occurrat. Qui dixerunt habitas? Nolebant transitorie magisterio veritatis perfrui, sed mansionem potius, in qua habitaret, inquirebant; quaetenus et tunc liberius in secreto verbis illius imbui, et exinde saepius eum possent visitare plenius instruendi. Unde et ipse, quia illos bene petentes, quaerentes, pulsantes vidit, libens eis secretarium sui reseravit arcani, eosque introducens veritatis evangelicae rudimentis, quae desiderabant illu
Abbreviated transcription (Latin):
mundꝰ sit : sator: filiꝰ hõis bonũ sem̃ fili ĩ reg¬
ni.zizania: filii filii pessimi. zizanior sator
di abolus. messis ꝯsũmatio mundi. messores
angłi. Oĩa scandala referunt᷑ adzizania. iꝰti
reputant᷑ in filios regni. Eigo ut supra dixi
q̃ exposita st̃ a dño his debemꝰ accomodare
fidẽ. q̃ autẽ tacita sunt & nr̃ȩ intelligentiȩ
derelicta: ꝑstringenda sunt breuit̃. hoĩes
qͥd ormiunt magistros aeccłar intellige.
seruos patris familiȩ. ne alios anccipias quã
angłos. qͥ cotidie uident faciẽ patris. Diabo¬
lus aut̃ ꝓpͣtea inimicꝰ hõ appellat᷑ qr ds̃ eẽ de¬
siuit. Et in nono psalmo scriptũ ẽ. deeo. E¬
xurge dñe ñ ꝯfortet᷑ hõ. Quã obrẽ ñ dor-¬
miat qui ȩccłȩ p̃positꝰ ẽ. neꝑ illiꝰ negligen¬

Expanded text:
mundus sit: sator, Filius hominis; bonum semen, filii regni; zizania, filii pessimi; zizaniorum sator, diabolus; messis, consummatio mundi; messores, angeli. Omnia scandala referuntur ad zizania; justi reputantur in filios regni. Ergo, ut supra dixi, quae exposita sunt a Domino, his debemus accommodare fidem. Quae autem tacita, et nostrae intelligentiae derelicta, perstringenda sunt breviter. Homines qui dormiunt, magistros Ecclesiarum intellige. Servos patrisfamilias, ne alios accipias quam angelos, qui quotidie vident faciem Patris . Diabolus autem propterea inimicus homo appellatur; quia Deus esse desivit. Et in nono psalmo scriptum est de eo: Exsurge, Domine, non confortetur homo . Quamobrem non dormiat, qui Ecclesiae praepositus est, ne per illi
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a ꝑunctos acsanatos. sui scĩ nõis donar&e ẽẽ par-¬
ticipes. Sqͣr. Intiutꝰ aut̃ eũ iłis. oixit. Tues sy¬
mon filiꝰ iohanna. In tuitꝰ ẽ symonẽ iłis. ñ exte¬
rioribꝰ solũ ocłis.s & int̾no diuinitatis intuitu:
uxta illud beati samuheł. Hõ uid& infacie: ds̃
aut̃ intuet᷑ cor. Widit cordis eiꝰ simplicitatẽ. uidit
animi sublimitatẽ: cuiꝰ merito cunetȩ eẽt p̃ferend̃
aeccłȩ. Uidit. qr uocante andrea. feruente ad se
amore ꝓuolauerit: idõq uenientẽ mox famili¬
ari affat᷑ eloqͥo: tues inquiens symon filiꝰ iohan¬
ua. Nec magnũ nĩo. uocabulũ cuiꝰ lib&e hoĩs

Expanded text:
suis ancti nominis donaret esse participes. Sequitur: Intuitus autem eum Jesus, dixit: Tu es Simon filius Joanna. Intuitus est Simonem Jesus, non exterioribus solum oculis, sed et interno divinitatis intuitu, juxta illud beati Samuelis: Homo videt in facie, Deus autem intuetur cor . Vidit cordis ejus simplicitatem, vidit animi sublimitatem, cujus merito cunctae esset praeferendus Ecclesiae. Vidit quia, vocante Andrea, fervente ad se amore pervola verit; ideoque venientem mox familiari affatur eloquio: Tu es, inquiens, Simon filius Joanna. N
Abbreviated transcription (Latin):
diuine sublimitas. ut non
solũ uerba q̃ ascĩs. uł ab ipso
dño dicta referunt᷑. s eciam
circumstantia rer̃ q̃ simplicit᷑ posita uidet᷑.
spiritualibꝰ sit plena mẏsteriis. Ecce enim¬

Expanded text:
ae sublimitas, ut non solum verba, quae a sanctis vel ab ipso Domino dicta referuntur, sed etiam circumstantia rerum, quae simpliciter posita videntur, spiritualibus sint plena mysteriis. Ecce enim
Abbreviated transcription (Latin):
ncia paries filios qr ista inleticia dñm partu¬
nuit. Eua enĩ lux : ista exultauit. Eua lacri¬
mas. Maria gaudiũ inuentre portauit: qr
ula peccatorẽ. ista edidit in nocentem. U̾go
quppe genuit: qr uͥgo ꝯcepit. Inuiolata
peꝑit: qr in ꝯceptu libido ñ fuit. Utrobiq
miracłm: & sine corruptiõe gͣuida & in par¬
tu iuirgo puerꝑa. Aue inqͥt angls adeam¬

Expanded text:
ia paries filios : quia ista in laetitia Dominum parturivit. Eva enim luxit, ista exsultavit; Eva lacrymas, Maria gaudium in ventre portavit: quia illa peccatorem, ista edidit innocentem. Virgo quippe genuit, quia virgo concepit; inviolata peperit, quia in conceptu libido non fuit. Utrobique miraculum, et sine corruptione gravida, et in partu virgo puerpera. Descendit angelus de
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ. nullũ numerositas scełum. asꝑanda
uenia reuocarte. c̃ hunc tantis mundinexi¬
b ab solutum. tã celestem factũ conspiceret
ut cõmunicato c̃angłicis spiritib uocabulo.
ȩuangłista nominaret᷑. & eẽt. Widit inqͥt
iħs hominem sedentẽ intheloneo mathm
nomine: & ait illi. Sequere me. Uidit aut̃
ñ tã corporeo intuitu. quã in t̾nȩ miseratio¬
nis aspectib quib & petrũ negantẽ ut reatũ
suũ cognoscere ac deflere poss. respicere dig.¬
natꝰ ẽ: quib popłin suũ egiptia seruitute
dep̃ssum. ut eriperx aspexit. dicens admo¬
ysen. Uidens uidi afflictionẽ popłimes
qui ẽ inegipto. & gemitũ eoꝵ audiui: et
descendi lib̾are eos. Widit gͦ hominẽ mi
seratꝰ ẽ eũ qui humanis tantũ studiis deduꝰ.
nec dũq angłico nomine dignꝰ extit̾at. Ui¬
dit sedentem in theloneo: ꝑtinaci uidelice
animo. temꝑalib lucris inhiantem: Mate¬
um inquit nomine. Matheus hebrai&̃.

Expanded text:
um, nullum numerositas scelerum, a speranda venia revocaret, cum hunc tantis mundi nexibus absolutum, tam coelestem factum conspiceret, ut, communicato cum angelicis spiritibus vocabulo, evangelista nominaretur et esset. Vidit, inquit, Jesus hominem sedentem in telonio, Matthaeum nomine, et ait illi: Sequere me. Vidi corporei intuitus, quam internae miserationis aspectibus, quibus et Petrum negantem ut reatum suum cognoscere ac deflere posset, respicere dignatus est: quibus populum suum Aegyptia servitute depressum, ut eriperet aspexit, dicens ad Moysen: Videns vidi afflictionem populi mei, qui est in Aegypto, et gemitum ejus audivi, et descendi liberare eum . Vidit ergo hominem et miseratus est eum qui, humanis tantum studiis deditus, necdum angelico nomine dignus exstiterat. Vidit sedentem in telonio, pertinaci, videlicet, animo temporalibus lucris inhiantem, Matthaeum, inquit, nomine. Matthaeus Hebraice,
Abbreviated transcription (Latin):
qious apłici. hoc aut̃ illũ noĩe martꝰ &e lucas.
n hacelectõne inag̃ appellare uoluert̃: ne con'¬
sortem oꝑis euangłici. depͥsca ꝯu̾satione palam
mathm illũ aꝑte nũcũpauert̃. Porro ipse ma¬
tis iuxta hͣ qđ scriptũ ẽ. iustꝰ primũ accusator
c̃ sui uenit amicꝰ eiꝰ & inuestigauit eũ. uul

Expanded text:
ostolici. Hoc autem illum nomine Marcus et Lucas in hac electione magis appellare voluerunt, ne consortem operis evangelici de prisca conversatione palam Matthaeum illum aperte nuncupaverunt. Porro ipse Matthaeus, juxta hoc quod scriptum est, justus prior accusator est sui, venit amicus ejus et investigavit eum, vul
Abbreviated transcription (Latin):
bis. Paries qͥdẽ filiũ: iuirginitatis ñ pacieris
detrim̃tũ. Efficieris guida : ieris mat̾ semꝑ
intacta. Senties ponda uentͥs: ipudorẽ non
ꝑ des castitatis. Intumescunt uberatua: & in¬
tacta manent genitalia tua. At illa dix̃. Ecce
ancilla dñi: fiat mͥ scđm u̾bũ tuũ. Ofelix obe¬
cȩli inse opificẽ corꝑauit. Impleuit in eã dñs.
qđ dudũ p̃dixãt. Obedientiã malo quã sacrifi¬
ciũ & sciꝰam dĩ płquã holocausta. ħ fuit uere
obedientia õi sacͥfitio gͣtior: ħ uoluntas cunc¬
tis hostiis acceptior. Hinc ꝓmu̾it głam. qͣ
ipsa pꝰmodũ plausit. Ecce ait ex hoc bãtã me

Expanded text:
bis. Paries quidem filium, et virginitatis non patieris detrimentum. Efficieris gravida, et eris mater semper intacta. Senties pondera ventris, et pudorem non perdes castitatis. Intumescent ubera tua, et intacta manent genitalia tua. At illa dixit, Ecce ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. O felix obeedit, coeli in se opificem corporavit! Implevit in ea Dominus, quod dudum praedixerat: Obedientiam malo quam sacrificium, et scientiam Dei plus quam holocausta . Haec fuit vera obedientia omni sacrificio gratior, haec voluntas cunctis hostiis acceptior; hinc promeruit gloriam, quam ipsa postmodum plausit: Ecce, ait, ex hoc beatam me
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsuit. Percussit illaz ista sanauit. M in obedi¬
entia enĩ obedientia ꝯmutat᷑ fides ꝓꝑfidia
ꝯpensat᷑. Keta gͥ m aria gestat infantem: e¬
xultans amplexat᷑ filiũ: portat aqͦ portat᷑:
lec fortuitu ut fingunt sabelliani repperit
tcłos tẏmpana puerꝑe concrepent. Con¬
cinant letantes chori:& alt̾nantib moduł.
dulcisona carmina misceant᷑. Audite gͦ
quẽadmodũ tympanistria nr̃a cantauerit:
dit enĩ. Magnificat aĩa mea dñm: Ete¬

Expanded text:
ssit; ista sanavit. Pro inobedientia enim obedientia commutatur, fides pro perfidia compensatur. Laeta igitur Maria gestat infantem, exsultans amplexatur filium, portat a quo portabatur. Nec fortuitu, ut fingunt Sabelliani, reperit ticulos tympana puerperae concrepent. Concinant laetantes chori, et alternantibus modulis dulcisona carmina misceantur. Audite igitur quemadmodum tympanistria nostra cantaverit; ait enim: Magnificat anima mea Dom
Abbreviated transcription (Latin):
to. ꝓmittit᷑ enĩ eifiliꝰ ꝑuisitationẽ sc̃ĩ sp̃s. Hȩc
illa audiens gaudet: cupitq effici mat̃. Quid
gͥ mir̃ si sñ corruptiõe nascr̃: qͥ descificatione ꝯ¬
cipit᷑: Nonenĩ decebat. ut ille qͥ nob̾ afferebat
salutẽ. matri abriper& integͥtatis dignitatem.
Nã qͥ t̾ra. mari. celoq ñ capit᷑. intͣ uniꝰ corpꝰculi
m̃bra suscip̃r. Hȩc ẽ illa nouitas. hieremiȩ
ꝓpħ̃ȩ uaticinio p̃nunciata. Faciet inqͥt nouũ¬

Expanded text:
to. Promittitur enim ei Filius per visitationem sancti Spiritus. Haec illa audiens gaudet, cupitque effici mater. Quid igitur mirum, si sine corruptione nascitur, qui de sanctificatione concipitur: Non enim decebatem, matri praeriperet integritatis dignitatem. Nam qui terra, mari coeloque non capitur, intra unius corpusculi membra suscipitur. Haec est illa novitas Jeremiae prophetae vaticinio praenuntiata: Faciet, inqu
Abbreviated transcription (Latin):
uenisti enĩ grãm ap̃ dñm. Ne inqͥt a conspec¬
tu meo mat̾ dñi mei terrearis. Ego conceptio¬
nis tuȩ minist̃ aduenhñ ut unginitatẽ amit¬
teres int̾ueni. Ipse me misit adte: quiẽ nasci¬
turꝰ exte. Concipies enĩ & paries filiũ: ñ cꝰlib&e
mĩti hominẽ: s tociꝰ scłi saluatorẽ. Recole ma¬
uia in libro fsaie ꝓpħe. uͥginẽ ꝗͣ paritã legisti:¬

Expanded text:
venisti enim gratiam apud Dominum. Ne, inquit, a conspectu meo, mater Domini mei, terrearis: ego conceptionis tuae minister adveni, non ut virginitatem amitteres interveni; ipse me misit ad te, qui est nasciturus ex te. Concipies enim et paries filium; non cujuslibet meriti hominem, sed totius saeculi Salvatorem. Recole, Maria, in libro Isai
Abbreviated transcription (Latin):
cuata ẽ culpa. Maledictio eue ĩbenedictiõẽ
mutat᷑ marie. Aue gr̃a plena: dñs tec̃. Tec̃
ecelo suo in uter̃ tuũ exsinu patris. inuter̃
dignat᷑ descendere matris. B ñdicta inqͥt
tu int̃ mulieres: q̃ uitã & uiris & mulierib
peꝑisti. Mat̾ gn̾is nr̃i penã intulit mun

Expanded text:
e in benedictionem mutatur Mariae: Ave, gratia plena, Dominus tecum. Tecum e coelo suo venit uterum tuum, ex sinu Patris in uterum dignatur descendere matris. Benedicta, inquit, tu, in mulieribus, quae vitam et viris et mulieribus peperisti. Mater generis nostri poenam intu
Abbreviated transcription (Latin):
dest nobis dilectiss unt. opta¬
tꝰ dies beatȩ ac uenãbilis sẽ
uirginis marqȩ. Idõ c̃ su¬
ma exultatione gaudeat
terra nr̃a. tantȩ uirginis illustrata natill¬
tate. Hec ẽ enĩflos campĩ. dequa ortu ełt
pciosum liliũ conualiũ ꝑ cuiꝰ partĩmi¬

Expanded text:
nobis, dilectissimi, optatus dies beatae ac venerabilis semper Virginis Mariae: ideo cum summa exsultatione gaudeat terra nostra, tantae Virginis illustrata die solemni. Haec est enim flos campi, de qua ortum est pretiosum lilium convallium, per cujus partum
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ athleta exercebat᷑ in utero matris ꝓpħa.
Amplissimo enĩ uirtꝰ eiꝰ certamine ꝑabat᷑.
Deniq tã diu mansit maria. quã diu elisa¬
beth pariendi tẽpꝰ impłce. Qd̃ si diligenter
ricło demigrarent. Plenitudinẽ iusti uia
hab&e: ĩnanes autẽ dies sunt impiorum:¬

Expanded text:
nus athleta exercebatur in utero matris propheta; nus athleta exercebatur in utero matris propheta; amplissimo enim uirtus eius certamini parabatur. denique tamdiu mansit Maria, quamdiu Elisabet pariendi tempus inpleret. quodsi diligenter riculo demigrarent. plenitudinem iusti uita habet, inanes autem dies sunt inpiorum
Abbreviated transcription (Latin):
eo ꝓphecie plenior. Nec ociosũ uidr̃ qd e a
iohannẽ elisab eth ꝓpħat. ⁊ mania añ dñ
gn̾ationẽ. Serpunt enĩ iã temptam̃ta salu¬
tis humane. Nã sic̃ peccatũ amulieribus
cepit. ita eciã bona amulierib in choantur
ut feminȩ qͦ muliebria oꝑa deponentes in.¬
firmitati renuntient: & aĩa quȩ ñ habet
sexũ ut mauia q̃nescit errorem. religiosoimi¬
tet᷑ studio castitatẽ. Mansit autẽ maria c̃ili
m̃sib trib ⁊ reuersa ẽ. indomũ suã. Bñ in¬
ducit᷑ sc̃a mania & exhibuisse officiũ: ums¬
sticũ numer̃ cꝰtodisse. Non enĩ sola familian¬
tatis ẽ causa. qd̃ diu mansit: s eciã tantiua¬
tis ꝓfectus. Nam si pͥmo ingressu tantꝰ ꝓces
extitit. ut ad salutationẽ manie exultaroe
infans inutero. repleret᷑ spu scõ mater infantis
quantũ putamꝰ usustanti temporis sc̃e mrariȩ
addidisse presentiã: M ansit autem orania
c̃illa m̃sib tribus. Ungebat᷑ itaq :i quasibo¬

Expanded text:
eo prophetia plenior. Nec otiosum videtur quod et ante Joannem Elizabeth prophetat, et Maria ante Domini generationem; serpunt enim jam tentamenta salutis humanae. Nam sicut peccatum a mulieribus coepit: ita etiam bona a mulieribus inchoantur; ut feminae quoque muliebria opera deponentes, infirmitati renuntient: et anima quae non habet sexum, ut Maria quae nescit errorem, religioso imitetur studio castitatem. Mansit autem Maria cum illa mensibus tribus et reuersa est in domum suam. bene inducitur sancta Maria et exhibuisse officium et mysticum numerum custodisse: non enim sola familiaritatis est causa quod diu mansit, sed etiam tanti uatis profectus. nam si primo ingressu tantus processus exstitit, ut ad salutationem Mariae exsultaret infans in utero, repleretur spiritu sancto mater infantis, quantum putamus usu tanti temporis sanctae Mariae addidisse praesentiam? mansit autem Maria cum illa mensibus tribus. unguebatur itaque et quasi bo
Abbreviated transcription (Latin):
diat. Qc̃q gͥ tał eẽ potuerit aĩa magnificat
dñm. sic̃ aĩa mariȩ magnificauit dñm Et
exultauit sp̃s eiꝰ in dõ salutari. Magnificat᷑
iungiis qr magnificat᷑ innob̾. Imago enim¬
fecerit anima illa i maginem dei ad¬
cuius est similitudineo creata. mag¬
nificat. Et ideo duo magnifi¬
cat EAM MAGNItUdΙΝIS ΕIuS
quadã participatiõe sublimior fit: ut illa m
imaginẽ splendido bonor colore factoruor
& quadã ȩmulatiõe uͥtutis in se uideatur
expͥme. Magnificat aut̃ aĩa manie dñm

Expanded text:
e potuerit anima magnificat dominum, sicut anima Mariae magnificauit dominum et exsultauit spiritus eius in deo salutari. magnificaturiungi, sed quia magnificatur in nobfecerit anima aut cuius est similitudinem creata, magnificat et ideo, dum magnificat eam, magnitudi nis eius quadam participatione sublimior fit, ut illam imaginem splendido bonorum colore factorum et quadam aemulatione uirtutis in se uideatur exprimere. magnificat autem anima Mariae dominum,
Abbreviated transcription (Latin):
omiscere sermones. Maria in domo sera.
festina inpublico: mansit ap̃ ꝯgnatã suam
ib m̃sib. Et enĩ quȩ ꝓpt̾ officiũ uen̾at.
inherebat offritio: mansit m̃sib tribus. non¬
qͥdomꝰ eã delectaroe aliena:quia frequentius
uderi inpublico displicebat. Didicistis uir¬
gines pudorẽmauie: discite humilitatẽ. Ue¬
nit ꝓpinqua ad ꝓximã iunior ad seniorẽ:
no solũ uenit. s eciã pͥor salutauit. Decet .ii.
i quanto castior uirgo: tanto humilior sit.
louerit deferre seniorib. sit magistra hu¬
nilitatis. in qua ẽ. ꝓfessio castitatis: est
ausa pietatis. ẽ eciam norma doctrine:
ontuendũ est enĩ quia suꝑior uenit ad
nferiorem. ut inferior ad iuuet᷑: manza
ad elisabeth. xp̃c ad iohannẽ: denique
liam post ea ut seificare baptismuor

Expanded text:
o miscere sermones. Maria in domo sera, o miscere sermones. Maria in domo sera, festina in publico mansit aput cognatam suam tribus mensibus; etenim quae propter officium uenerat inhaerebat officio. mansit tribquod domus eam delectaret aliena, sed quia frequentius videri in publico displicebat. 22. Didicistis, virgines, pudorem Mariae: discite humilitatem. Venit propinqua ad proximam, junior ad seniorem: nec solum venit, sed etiam prior salutavit; decet enim ut quanto castior virgo, tanto humilior sit. Noverit honorem deferre senioribus. Sit magistra humilitatis, in qua est professio castitatis. Est et causa pietatis, est etiam norma doctrinae. Contuendum est enim quia superior venit ad inferiorem, ut inferior adjuvetur: Maria ad Elizabeth, Christus ad Joannem. Denique etiam postea, ut sanctificaret baptismum
Abbreviated transcription (Latin):
oRals est omnib ut qui fidẽ
exigunt fidem astruant. Et
idõ angłs ẽ abscondita nuntia-¬
t. ut fides astrueret᷑ exemplo senioris femi¬
N storiłq conceptum uirgini mauie nunti¬
uuit : ut possibile dõ õe qđ ei placuerit asse.¬
iret. Ec uͥ audiuit hoc maria. ñ quasi incre¬
iula deoracło. nec quasi incerta denuntio. nec
q̃i dubitans deexemplo.s qͣsi leta ꝓ deuoto. re¬
sbosa ꝓofficio: festina ꝓ gaudio inmontana
prexit. Quo enĩ iã dõ plenanͥ adsuꝑiora cũ
ssinatione concendet: Nescit tarda moli
utatẽ. quã p̃gnantib debeatis exhibere cogna¬
uis. Maniã q̃ ante sola inintimis penetrali¬
b uersabat᷑: ñ apublico uͥgnitatis pudor. ñ
astudio asꝑitas montiũ. ñ ab officio ꝓlixitas
itineris retardauit. In montana uis õ festi¬
natione. uis officii memor.iniuriȩ inme¬
mor affectu uigente non sexu. relicta ꝑrexit
domo. Discite uirgines non cͥc̃cͬsare ꝑalie¬
nas edes. ñ morari inplateis: ñ aliqͦs inpubli¬

Expanded text:
orale est omnibus, ut qui fidem exigunt, fidem adstruant. Et ideo angelus cum abscondita nuntiaret, ut fides astrueretur exemplo, senioris feminae sterilisque conceptum virgini Mariae nuntiavit; ut possibile Deo omne quod ei placuerit, assereret. Ubi audivit hoc Maria, non quasi incredula de oraculo, nec quasi incerta de nuntio, nec quasi dubitans de exemplo: sed quasi laeta pro voto, religiosa pro officio, festina pro gaudio, in montana perrexit. Quo enim jam Deo plena, nisi ad superiora cum festinatione contenderet? Nescit tarda moliitatem quam praegnatibus debeatis exhibere cognatis. Mariam, quae ante sola in intimis penetralibus uersabatur, non a publico uirginitatis pudor, non ab studio asperitas montium, non ab officio prolixitas itineris retardauit in montana uirgo cum festinatione, uirgo officii memor, iniuriae inmemor, adfectu uigente, non sexu relicta perrexit domo. discite, uirgines, non circumcursare per alienas aedes, non demorari in plateis, non aliquos in public
Abbreviated transcription (Latin):
ruit cęli ac t̾rȩ: sic̃ & nobił ille uersifica¬
tor in laude eiꝰ ait. Conderis insolio felix
regina suꝑno: Cingeris & niueis lactea
uirgo choris: Et seduliꝰ in carmine paschi¬
habens c̃ uirginitatis honore: nec pͥmã
similem uisa es. nec habere seqñtẽ: Sola
sine exemplo placuisti femina xp̃o: aui

Expanded text:
ruit coeli et terrae, sicut et nobilis ille versificaruit coeli et terrae, sicut et nobilis ille versificator in laude ejus ait: Conderis in solio, felix Regina, supremo; Cingeris et niveis, lactea Virgo, choris. Et Sedulius in carmine Paschhabens cum uirginitatis honore Nec primam similem uisa es nec habere sequentem: Sola sine exemplo placuisti femina Chri
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ non sunt ex hoc ouili: & illas oportet
me ad ducẽ. & uocẽ meã audient. & fiet
men. apte competit matri saluatoris. Ip¬
sa qͥppe stella maris recte uocat᷑: quia huic
mundo tenebris ꝑfidiȩ ⁊ peccator obscu¬
rato uerã lucẽ edidit. Dequa ioħs ait. Erat
lux uera. que illuminat om̃e hominẽ ue¬
nientẽ in hunc mundũ. Hȩc & amarũ
mare recte dici pot̃. quia uoluptates istius
mundi ac libi dinis luxũ. quȩ mare id est
amaritudo recte numcupant᷑. eoq ad ama¬
ritu dinem ꝑpetuam gehennȩ se sequentes
ꝑtrahant. fec̃ bñ amaresce: c̃ suo exemplo
docuit abillecebris hꝰ scłi abstinere. Nam
c̃ apͥmordio mundi nuptiȩ institute. & totꝰ
corde suo seruare uirginitatem statuit. &
carnis desid̾ia inse mortificare. celestemq
conu̾sationẽ int̾ris hr̃e. ut ei ꝑ oĩa placem
cui se seruire probauit Sciendu qͦq ẽ. qd
maria sermone syro. dña uocat᷑. Et mer¬
to illa domina uocat᷑. que dñm gn̾are me¬

Expanded text:
non sunt ex hoc ovili, et illas oportet me adducere, et vocem meam audient, et erit men apte competit matri Salvatoris. Ipsa quippe stella maris recte vocatur, quia huic mundo tenebris perfidiae et peccatorum obscurato, veram lucem edidit, de qua Joannes ait: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Haec et amarum mare rite dici potest, quia voluptates istius mundi ac libidinis luxum, quae mare, id est, amaritudo, recte nuncupantur, eo quod ad amaritudinem perpetuam gehennae se sequentes pertrahunt, fecit bene amarescere, cum suo exemplo docuit ab illecebris hujus saeculi abstinere. Nam cum a primordio mundi nuptiae institutae sunt, ecorde suo servare virginitatem suam statuit, et carnis desideria in se mortificare, coelestemque conversationem in terris habere, ut ei per omnia placeret, cui se servire probavit. Sciendum quoque est quod Maria, sermone Syro Domina vocatur; et merito illa domina vocatur, quae Dominum generare me
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. Esaias uͦ exꝑsona dĩ patͥs. talit᷑ loquitur
dexp̃o. Iustificabit ipse iꝰtꝰ seruos meos mul¬
tos. & iniquitates eor ipse por tabit. Achim
id ẽ. frat̃ m̃s iste : illũ significat qͥ nr̃e ĩfirmitatis
uoluit ẽẽ particeps. ut haberet fr̃s. dequib
ad patrẽ dice poss Nuntiabo nom̃ tuũ fr̃ibꝰ
meis. inmedio ȩccłȩ laudabo te. Et in euan¬
głio defidelib suis ipse ait. Quic̃q fecerit
uoluntatẽ patris mei qui incelis ẽ: ipse m̃s

Expanded text:
 Patris taliter loquitur de Christo: Justificabit ipse justus servos meos multos, et iniquitates eorum ipse portabit . Achim, id est, frater meus iste, illum significat qui nostrae infirmitatis voluit esse particeps, ut haberet fratres, de quibus ad Patrem dicere posset: Narrabo nomen tuum fratribus meis, in medio Ecclesiae laudabo te . Et in Evangelio de fidelibus suis ipse ait: Quicunque fecerit voluntatem Patris mei, qui in coelis est, ipse meus