comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
runt nec ad eũdem exitum usq¬
quaq conducunt. Ultimum a̾
ẽ i nom̃ib que ordinate.⁊ circ̃¬
specte agimus mod̾ ꝯgruũ¬
nonignore cognitum uõ cum om̃i
diligñtia ⁊ longanimitate custo¬
dirẽ. Prmumitaq ẽ duudicatio¬
nis scđm delib̾ationis. t̾cium dis¬
positionis quartum dispãst̾cio¬
nis .u. mocłationis. ꝑ diuidica¬
tionem. siquid̃ licita abillicitis
set̾nimus. ꝑ delib̾ationẽ int̾ tot
licita utilia abinutilib eligimꝰ.
ꝑ dispositionem iuxta electionis
modum cuncta in ordinẽ redigi¬
mꝰ. ẜdispõstͣtionem ꝓrerum euen¬
ti temporum oportunttati cedimꝰ.
ꝑmod̾ationem in om̃b qmͣ decet
oꝑm modestiam seruamꝰ diuidi¬
catio itaq dic̃ntur tunctũ licitũ
⁊ illicitum delib̾atio int̾ cõmoduin
⁊ incõmodum dispositio int̾ ordina¬
ttm ⁊ inordinatum dispõlrͣtio. ⁊ int̾
oportunum ⁊ inoportumum mo¬
datio u̾o int̃ modatum ⁊ inmode¬

Expanded text:
runt, nec ad eumdem exitum usqurunt, nec ad eumdem exitum usquequaque conducunt. Ultimum autem est in omnibus quae ordinate et circumspecte agimus, modum congruunon ignorare, cognitum vero cum omni diligentia et longanimitate custodire. Primum itaque est dijudicationis, secundum deliberationis, tertium dispositionis, quartum dispensationis, quintum moderationis. Per dijudicationem siquidem licita ab illicitis secernimus; per deliberationem inter tot licita utilia ab inutilibus eligimus; per dispositionem juxta electionis modum cuncta in ordinem redigimus, per dispensationem pro rerum eventu temporum opportunitati cedimus; per moderationem in omnibus quem decet operum modestiam servamus. Dijudicatio itaque discernit inter licitum et illicitum, deliberatio inter commodum et incommodum, dispositio inter ordinatum et inordinatum, dispensatio inter opportunum et importunum, moderatio vero inter moderatum et immode
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ordinata sunt discretione modat᷑.
Sunt autẽ digiti quinq digiti dis¬
cretionẽ quid possumꝰ .u. gradib
distinguere. Primus discyetionis
gradus ẽ diuiditatio. scd̾s delibat̃o.
tertius dispositio. quartus dispẽ¬
ditare. ⁊ ꝑdiscretionis exam̃ que¬
rere: quid sit licitum qui due illi¬
citum. Sed quia illa que licita
sunt ñ statim omnia expediunt.
restat sccło loco ad consilium con¬
fug̾e. ⁊ multa delib̾atione inues¬
tigare inhis omnib que licent
qui expediat. uł quid omnino
non expediat. Quesito ⁊ inuen¬
to quid licuntur. ⁊utilit̾ facia¬
mꝰ incumbit adhuc agnoscere
in rebutilib quid quomodo
uł quo orcline fac̾e debeamꝰ. Or¬
dine g̃endorum disposito atq
tu ad dispẽsttionis gr̃am confu¬
gere ⁊ scd̾m ocrasionum orpor¬
tunitatem aliquid deꝓpositi
nr̃i riguore uł dispositionis noͣ¬
tre ordine demĩe uł mutare hi ͫ
mana dispositio atq diuina nõ
semꝑ metindem finem coneur¬

Expanded text:
sit discretione moderatur. Sunt autem digiti quinque, et discretionem quidem possumus quinque gradibus distinguere. Primus discretionis gradus est dijudicatio, secundus deliberatio, tertius dispositio, quartus dispenudicare, et per discretionis examen quaerere quid sit licitum quidve illicitum. Sed quia illa quae licita sunt, non statim omnia expediunt, restat secundo loco ad consilium confugere, et multa deliberatione investigare in his omnibus quae licent quid expediat, vel quid omnino non expediat. Quaesito et invento quid licenter et utiliter faciamus, incumbit adhuc agnoscere in rebus utilibus quid, quomodo, vel quo ordine facere debeamus. Ordine gerendorum disposito atque confugere, et secundum occasionum opportunitatem aliquid de propositi nostri rigore et dispositionis nostrae ordine demere vel mutare; quoniam humana dispositio atque divina non semper in eumdem finem concur
Abbreviated transcription (Latin):
Age penitentiam dum sanus ẽs
tiam egisti eo tepore quo peccare
potiusti. Siã agis penitentiã¬
tẽ pͥmũ c̃ iam peccare ñ potes pe¬
ceata te dimisert̃ ñ tu ilia. In ao

Expanded text:
age poenitentiam dum sanus es. es, quia poenitentiam egisti eo tempore quo peccare potuisti. Si vis agere poenitentiam quando jam peccare non potes, peccata te dimiserunt, non tu il
Abbreviated transcription (Latin):
quod discretio qñq stricte accipi¬
unt. ⁊tunc nich aliudqͣm quod
suꝑiꝰ diudicationẽ diximꝰ intelli¬
gtturut sint quinq gradꝰ pru¬
dentie discretio deliberatio. dis
ut subseqñtia inse m̃braindud̾e
ideatur. Quis . N. dicat ad deliba
tandis. ⁊ ꝯsũmandis quer̾e ⁊ ĩue¬
nire Scołm hanc acceptionẽ prii¬
dentie uidentur mẽe tm̃ modo
m̃braduo. discretio udłatq de¬
lib̾atio. Sic sane u̾borum tõpia
fatit nõs eorum significationẽ mͦ

Expanded text:
d discretio quandoque stricte accipitur, et tunc nihil aliud quam quod superius dijudicationem diximus intelligitur, ut sint quinque gradus prudentiae: Discretio, deliberatio, disput subsequentia in se membra includere videatur. Quis enim dicat ad delibertandis, consummandis quaerere et invenire? Secundum hanc acceptionem prudentiae videntur inesse tantummodo membra duo, discretio videlicet atque deliberatio. Sic sane verborum inopia facit nos eorum significationem modo
Abbreviated transcription (Latin):
iõ errauerunt in soluctrudine mõ
cuitatis habitacłi ñ inuenerũt
quia ñdum usitauit eos oriens
exalto addirigendos pedes eoy
scitis quia uanuim ẽ uob̾ añ lucẽ
surgͥe. Oremꝰ tñ int̾im ut illumi¬

Expanded text:
ideo erraverunt in solitudine, viam civitatis habitaculi non invenerunt, quia nondum visitavit eos oriens ex alto, ad dirigendos pedes eoruscitis quoniam vanum est vobis ante lucem surgere? Oremus tamen interim, ut illumi
Abbreviated transcription (Latin):
apte respondeant . U. digitis suꝑiꝰ as¬
signatis .I. gradus discretionis. nõ
ĩosum nũo uł ordine s etiam quadã
qualitatis sue ꝓpͥetate. Primꝰ digi¬
tus pollerũ dictus ⁊ index.mꝰ. me¬
duis .iniꝰ. medicꝰ. auricłaris autẽ
ultimꝰ minimꝰ. Uidẽ qͦm᷑ gͣ solus
poniexcetis om̃ĩb uirtute ⁊ positio¬
ne respondet. quomͦ cunctos p̃ce

Expanded text:
apte respondeant quinque digitis superius assignatis quinque gradus discretionis non solum numero vel ordine, sed et quadam qualitatis suae proprietate. Primus digitus pollexapte respondeant quinque digitis superius assignatis quinque gradus discretionis non solum numero vel ordine, sed et quadam qualitatis suae proprietate. Primus digitus pollex,
Abbreviated transcription (Latin):
noctẽ. Scdõ qd̾ uidicat interẽ
la abonis diuid̾e. Int̾ diẽ ⁊ diẽ
iudicare ẽ int̾ bonun ⁊ melius
discretõnem hr̃e. Int̃ om̃ẽ diẽ
rudicare ẽ singła bona ꝓm̾ito
suo estimare. ¶tem medita¬

Expanded text:
at inter dila a bonis dividere. Inter diem et diem judicare, est inter bonum et melius discretionem habere. Omnem diem judicare, est singula bona pro merito suo aestimare. Item medita
Abbreviated transcription (Latin):
acciꝑe qui ⁊ si aliqnͣ ad amorem
bom scd̃m ꝙ̃ dam affec̾tũ spẽm
uirtatis hũtem qiͣadamplexum
sapĩe approximare iudeantur cñ
quia mentẽ adesiłiis carnalib ⁊
ccipiditatib t̾renis ñ diuidunt

Expanded text:
accipere: qui etsi aliquando ad amorem boni, secundum quemdam affectum, speciem virtutis habentem, quasi ad amplexum sapientiae approximare videntur, tamen quia mentem a desideriis carnalibus et cupiditatibus terrenis non dividunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sicłare. Sonus ualde ignis in
ardere ꝑamorem. fruere ꝑ affec¬
tum splen de ꝑ intellectum. Ut
gͥ multum amet multum intel
sedentuntenebrosis ⁊ inumbramor¬
tis. Quis inquam mͥ detadhumc
ignem calefieri ab hoc illuminari
illum in quem. inquẽ desid̾ant
angłiꝓspic̾e. Obone obenigne ħy¬

Expanded text:
siderare. Bonus valde ignis intardere per amorem, fervere per affectum, splendere per intellectum. Ut ergo multum amet, multum intellsedenti in tenebris et in umbra mortis; quis, inquam, mihi det ad hunc ignem calefieri, ab hoc illuminari,illum in quem desiderant angeli prospicere. O bone, o benigne
Abbreviated transcription (Latin):
dum pritamꝰ. Nonem̃quicqͥd
licitus pariter ⁊ ꝓdest. S quod
neracĩt utileẽẽ dełib̾atio ꝓbat si¬
muł ⁊faciendum ẽẽ nemo igno¬
rat. Sicutiq dum quofacto opꝰ
sit condiana delib̾atione indica¬
tur indicis officium ipsa nr̃a dȩ¬
libatio explere iudetur. Debet

Expanded text:
nim quidquid licitum est, pariter et prodest. Sed quod veraciter utile esse deliberatio probat, simul et faciendum esse nemo ignorat. Sic utique dum quo facto opus sit quotidiana deliberatione indicatur, indicis officium ipsa nostra deliberatio explere videtur. Debet
Abbreviated transcription (Latin):
ħ̾ ꝯ ꝓximis amabilẽ hõĩem
reddũt. ⁊ deo acceptabilem
bona fac̾e̾. appetitiones tͦ¬
piũ cogitationũ ꝯpescere
om̃is meliores ẽẽ estimare.
nemini ĩuid̾e. de semet ĩp̃o
nil ꝯfid̾e. dei sꝑ auxilio res
ꝑ oĩa ꝯsẽtire. deo soli adh̾e¬
re. caritatẽ int̾ne m̃tis dño
mortis tm̃ t̾mĩo finire. p̾¬
sẽtes tͥbłones aĩ forticudi

Expanded text:
 proximis amabilem hominem reddunt, et Deo acceptabilem bona facere; appetitiones turpium cogitationum compescere; omnes meliores se esse aestimare, nemini invidere; de semetipso nihil confidere, Dei semper auxilio res per omnia consentire; Deo soli adhaerere, castitatem aeternae mentis Deo mortis tantum termino finire; praesentes tribulationes animi fortitudi
Abbreviated transcription (Latin):
me sepiꝰ retͣctaudo. hũane
borem: humanũ qͥd̾ ĩge¬
niũ ĩueni ex p̾cepto ꝯdi¬
toris ad hoc ẽẽ deputatũ.
⁊ maiorẽ hẽat noticiã.
⁊̃ mod̾ata studeat uinc̾e
ꝯtinẽtia. ⁊̃ ab ĩminẽtib
sciat sͥ p̾cau̾e adu̾sitatibus.
qͥ eũ ducat ad regñ celoꝵ.
Qd̾ si in ꝓ̾fata scẽ discipli¬
ne noticia uixit : hoc qͥd̾ ꝓ

Expanded text:
 retractando humanae borarem, humanum quidem ingenium inveni ex praeceptis Conditoris ad hoc esse deputatum, et majorem habeat notitiam, et moderata studeat vivere continentia, et ab imminentibus sciat sibi praecavere adversitatibus, qui eum ducat ad regnum coelorum. Quod si in praefatae sanctae disciplinae notitia
Abbreviated transcription (Latin):
opusculũ hũano ⁊ ext̾iori
oculo ꝑcurrerit. ⁊̃ qͥ in eo ꝙ
humãna parũ cauit nata
iud̾it. sb̾tiliori ocula. it̾m
⁊ i t̾in relegere moneo.
appono. Nichil enĩ in hu¬

Expanded text:
opusculum humano et exteriori oculo percurrerit, et quid in eo quod humana parum cavit natura, viderit, subtiliori oculo iterum et iterum relegere moneo, appono: nihil enim in hu
Abbreviated transcription (Latin):
dc̃a ꝯtẽpnũt. ꝯ p̾ dicatoris
oꝑa a p̾dicatõis u̾bis dis¬
crepare ꝯspitiũt. Nũꝙͣ .n.
fit effic ax p̾dicãtis auctori¬
tas. nisi eã affectu oꝑis.

Expanded text:
contemnunt, cum praedicatoris opera a praedicationis verbis discrepare conspiciunt. Nunquam enim fit efficax praedicantis auctoritas, nisi eam effectu operis
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ illi fac̾e ut sͨ saltẽ ef¬
fug̾e̾t cogitauͭ. Itaq uescẽ¬
tib aliis ossa latẽt̾ pͥmꝰ io¬
uͦ eũ toruis ocłis respexit.
accusatꝰ ã regi ait. Dñe fe¬
rebat. ꝙ carnes comedi ⁊
ossa dimisi. ⁊ sociꝰ meus ꝙ¬

Expanded text:
rem illi facere ut sic saltem aufugeret cogitavit. Itaque nescientibus aliis ossa latenter primus jovero torvis oculis respexit. Accusatus autem regi ait: Domine feirebat, carnes comedi et ossa dimisi; socius a
Abbreviated transcription (Latin):
oris hõis m̃bͣ. increm̃tũ ro¬
boris nõ capũt. płꝰ .n. oĩb re¬
ligioni oꝑam dare senib ꝯpe¬
tit. qͥs p̾sentis scłi florida e¬
tas tͣnsacta deserit. Sicut
uãq mn lignis ip̃a rexba
arbor ꝯparet q̃ pꝰt flores
fructꝰ eptimos cultori suo
ꝓb ÷ quẽ flos iuilẽtutis de¬
serit ⁊ tñ in sui corꝑis sen¬
tute bonoꝵ oꝑuni maturoᷤᷤ
.ni. stolidiꝰ fieri pͣ. si tt̃ mẽs

Expanded text:
oris hominis membra incrementa roboris non capiunt. plus enim omnibus religioni operam dare senibus conuenit quos praesentis saeculi florida aetas transacta deserit. sicut namque in lignis ipsa reproba arbor\'conparet quae post flores fructus optimos cultori suo probus est quem flos iuuentutis deserit et tamen in sui corporis senectute bonorum operum maturos enim stolidius fieri
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ĩ bono fuu unt᷑ ⁊̃ iõ
debes laudare dm̃ ĩ oĩ¬
b ⁊ ĩ eo ꝯfid̾e sic̃ dixit
usificator. Cũ fiu̾s ĩ tͥsti¬
cia ncħ iñ sollicitꝰ eris
s horã ĩ dispẽsatõem ꝑ¬
mitte ⁊ renũtia sꝑ boñ

Expanded text:
 in bono finiuntur, et ideo debes laudare Deum in omnibus et in eo confidere sicut dixit versificator: cum fueris in tristitia nihil inde sollicitus eris, sed horam in dispositione permitte et renuncia semper
Abbreviated transcription (Latin):
d̾e. p̃r. ꝯ ablueris manꝰ ũ
cõedas nicħ tãgas nͥ pͣndi¬
ũ donͤ cõedas. Ne comedas
Out mice defluãt hiuc ⁊̃
iñ ne dicaris glicto. Nͤ glu¬
mastigatũ ĩ tuo ore ne stnͣ¬
guleris. Nͣ pocła sumas
donͣ sit os uatuũ. ne dicaris
uinosꝰ. nͨ loqͣris dũ aliꝙ
ĩ ore tuo tenueris ne aliꝙͥ¬

Expanded text:
dere. Pater: Cum ablueris manus ut comedas, nihil tangas nisi prandium donec comedas. Ne comedas o ut micae defluant hinc et inde, ne dicaris gluto. Ne glumasticatum in tuo ore, ne stranguleris; nec pocula sumas donec sit os vacuum, ne dicaris vinosus; nec loquaris dum aliquid in ore t
Abbreviated transcription (Latin):
tene r̾tã iꝰticiã int̾ hõies ⁊
diligẽt te ⁊ ne ꝓꝑes ulli
redd̾e nuutuũ honi ł mali
qr dutiꝰ expͣtabit te amicꝰ
⁊ diutiꝰ timebͭ te minuicꝰ¬
pat̾ erudi me quõ si opor¬
tuerit me regi seruire
ut prudẽs ⁊ bñdc̃s uale¬

Expanded text:
Tene rectam justitiam inter homines et diligent te, nec properes ulli reddere mutuum boni vel mali, quia diutius expectabit te amicus, et diutius timebit te iniPater, erudi me quomodo, si oportuerit me regi servire, ut prudens et bene doctus vale
Abbreviated transcription (Latin):
scłarib mortis uente obli¬
iuscaris ne tͥ ꝯtĩgat sic̃
latͦni domũ diuitis eũti.
Cui siliꝰ. Ede pr̃ ꝙͥ accidit
nã ĩuenit. hĩc stupefactꝰ
de diu̾sis diu̾sa ⁊̃ de p̾ciosis
p̾siosiora elig̾e̾ studendo
quẽs. ĩ eligendo tp̃s ꝯsũp¬
sit don dies ueiẽs ꝙͥ fac̾e
uellec detexͣ. Exꝑͣftĩ d ĩ

Expanded text:
ibus mortis venturae obliviscaris, ne tibi contingat sicut latroni domum divitis ineunti. Cui filius: Ede, pater, quid accidit.nam invenit. Hinc stupefactus de diversis diversa, de pretiosis pretiosiora eligere studendo quens in eligendo tempus consumpsit donec dies veniens quid facere vellet detexit.
Abbreviated transcription (Latin):
ferꝰ ÷ ut leo.⁊ cui ẽ leuis
aĩmꝰ ut puero. ¶ aliꝰ Qͥ ma¬
lũ d ͭ de rege añ tp̃c suũ
moriet᷑ ¶Aliꝰ. dutiꝰ dura¬
re patit᷑ d̾s regũ regis
ĩ sua ꝑsona p̾cantis si bonꝰ
sit gentib ⁊̃ mitis ꝙͣ face¬

Expanded text:
leo, cui est levis animus ut puer. Alius: Qui malum dicit de rege, ante tempus suum morietur. Alius: Diutius durare patitur Deus regnum regis in sua persona peccantis si bonus sit gentibus et mitis, quam face
Abbreviated transcription (Latin):
cũ rege nͥ rex p̾ceꝑit mo¬
rari ⁊ sidelit̾ ꝯsiliũ tace¬
at t̃ sꝑ sit intẽtꝰ audire
qd̵ dicet rex ne oporteat
s cauest ne m̃tiat᷑ regi¬
ciet se hõi ꝙ̃ rex odio hẽbł¬

Expanded text:
cum rege nisi rex praeceperit morari, et fideliter consilium taceat. Semper sit intentus audire quod rex dicet, ne oporteat . Caveat ne mentiatur regiciet se homini quem rex odio hab
Abbreviated transcription (Latin):
te cõgͤgare. si cupido satis¬
bitu ꝯtinẽt᷑ diuitiis. sitis
ꝑce sua dispẽdit. diu du¬
rãt ei possessa . ¶Aliꝰ. Qui
ult relinq̃re scłm uideat
ne attͥ retineat ꝙ sit illuis¬

Expanded text:
t congregare; et si cupido satisbitu continentur divitiis, sitis parce sua dispendit, diu durant ei possessa. Alius: Qui vult relinquere saeculum, videat ne aliquid retineat quod sit illi
Abbreviated transcription (Latin):
Ita acqͥre i̾te ⁊ ĩ bono
dispende nͤ in thesauro
reconde ¶Alliꝰ. Ne desid̾es
res alt̾ius ⁊ ne doleas de
amissis reb qm̃ dolore nͭ
erit recuꝑabłe. Exͫ de rꝰ¬

Expanded text:
Ita, acquire juste et in bono expende, nec in thesauro reconde. Alius: Ne desideres res alterius et ne doleas de amissis rebus, quoniam dolore nihil erit recuperabile, unde
Abbreviated transcription (Latin):
rei cͤscenti ¶Aliꝰ phꝰ magis
ualet pͣua bãtitudo ꝙͣ ple¬
na domꝰ auro ⁊ argento¬
¶ Aliꝰ. utilia ꝑq̾re magno
sensu ñ magna uelocitate¬
¶ Aliꝰ Ne respitias ditiorẽ
te ne ĩ eũ pecces s respi¬
ce pauꝑiorẽ te ⁊ iñ gͣtes
deo redde¶Aliꝰ Nõ deneges

Expanded text:
rei crescenti. Alius: Magis valet parva beatitudo quam plena domus auro et argento. Alius: Utilia perquire magno sensu, non magna velocitate. Alius: Ne respicias ditiorem te ne in eum pecces, sed respice pauperiorem te et inde grates Deo redde. Alius: Non deneges
Abbreviated transcription (Latin):
honorifice suscepͭ &̾ suiit tñ
ab eo cꝰ filiꝰ erat. at ille p̾tẽ¬
dit ei auũcłm suũ uñ rex
T̃ nimiũ risũ se ꝯu̾tit. Aĩt
ei sui familiares. uͥ iste tãtꝰ
ricꝰ ꝓcedͭ. ait rex. fabulã
ħ ocłis cõspitio. at illi. Qꝰ ẽ
illa. ait rex mulũ nouitꝰ
natũ uulpes ĩ pascuis ĩue¬
nit̃ atq admirãs ait. tu
qͥs es. Mulus d ͭ se ẽẽ cͤat᷑am¬

Expanded text:
honorifice suscepit, quaesivit tamen ab eo cujus filius erat, at ille praetendit ei avunculum suum, unde rex in nimium risum se convertit. Aiunt ei sui familiares. Unde iste tantus risus procedit? Ait rex: Fabulam hic oculis conspicio. At illi: Quaenam est illa? Ait rex: Molum noviter natum vulpes in pascuis invenit, atque admirans ait: Tu quis es? Mulus dicit se Dei
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ de re sibi ĩcognita lau¬
dẽ appetit illũ m̃datẽ ꝓ¬
batio redd ͭ ¶.lliꝰ. acqͥesce
u̾itati siue a te ꝓlate suĩ
tͥ obite. Ne glorieris in
sapiẽtib u̾b̾ tuis qͥa ꝓuͭ¬

Expanded text:
 de re sibi ignota laudem appetit, illum mendacem probatio reddit. Alius: Acquiesce veritati sive a te prolatae, sive tibi objectae. Ne glorieris in sapientibus verbis tuis, qu
Abbreviated transcription (Latin):
uidelic ⁊ lingua qͥa cor no¬
uas sẽꝑ cogitatões machina¬
re nõ desiuit. lĩgua ĩpigre
loqͥt᷑ qd̾a cor machinari
seuserit. Caueat gͦ semlis
etas ne iste iuuenescẽtes
ꝑticule totã sibi armouiã¬

Expanded text:
uidelicet et lingua: quia cor nonas semper cogitationes machinari non desinit, lingua inpigre loquitur quodcumque cor machinari senserit. caueat ergo senilis aetas, ne istae iuuenescentes particulae totam sibi harmonia
Abbreviated transcription (Latin):
Q̾ maior adu̾sitas ꝯtĩgit
9pulit me reqͥr̾e inmi¬
¶ Aliꝰ. Ne te associes le catori
Ne glorieris in laude leca¬
toris ciuꝰ laus ÷ tͥ uituꝑi¬
losophũ reꝑit ꝯ qͦdã le¬

Expanded text:
git compulit me convenire inimi. Alius: Ne te associes leccatori,s. Alius: Ne glorieris in laude leccatoris, cujus laus est tilosophus
Abbreviated transcription (Latin):
dis indig unꝰ alio. Ciuꝯ
bñ fec̾is in eo maior eo eris
Quo nõ indigueris par
ip̃iꝰ eris. Quo uͦ indigue¬
ris mĩnor. ¶ Aliꝰ. Clari:¬

Expanded text:
s indiget alio. Cuicunque benefeceris, in eo major eo eris, quo non indigueris, par ipsius eris; quo vero indigueris, minor. Alius: Sapi
Abbreviated transcription (Latin):
firunt̾ iuiteris oĩa erũt tͥ¬
ꝓsꝑa qͦcũq ieris ¶ balaam
qͥ lingua arabica uocat᷑ lu¬
camã dixͣ filio suo. fili mi
ne sit formita sapiẽnor te
q̃ ꝯgͤgat ĩ estate unde uiuat
ĩ hyeme fili ne sit ⁊̃ gallꝰ¬
te uigilãtior qͥ ĩ matutinis
uigilat ⁊̃ tu dormis. filine
sit ⁊̃ gallus fortior te. qui
i̾tificat .x. uxores suas. tu
solã castigare nõ potes
fili ne sit canis corde nobi¬

Expanded text:
firmiter immiteris, omnia erunt prospera quocunque ieris. Balaam, qui lingua Arabica vocatur Lucaman, dixit filio suo: Fili, ne sit formica sapientior te, quae congregat in aestate unde vivat in hieme. Fili, ne sit gallus vigilantior te, qui in matutinis vigilat, et tu dormis. Fili, ne sit gallus fortior te, qui justificat decem uxores suas, tu solam castigare non potes. Fili, ne sit canis corde nobi
Abbreviated transcription (Latin):
Dñe rex. cͣ hũc tã uili ꝓsa¬
pial ortũ adeo magnificas
.ad ħ rex. Quẽ uituꝑare pu¬
tastis magis laudastis. Ip̃e
bilis ꝓsapia parũ disciplimna¬
tꝰ regi cuidã u̾sus suos osfꝰ¬
ret. qͦs acceptos rex male
cauit. Ait rex. Semẽ in te
fruñto orit᷑ siligo. ad ħrey
Te nim̃oris gn̾o̾sitatis ꝓͣ pa¬

Expanded text:
ne rex, cur hunc tam vili ortum prosapia adeo magnificas? Ad hoc rex: Quem vituperare putastis, magis laudastis. Ipse bili ortus prosapia, parum disciplinatus, regi cuidam versus suos offerret. Quos acceptos rex male cavit. Ait rex: Semen in te frumento oritur siligo. Ad hoc rex: Te minoris generositatis
Abbreviated transcription (Latin):
obedͭ deo ¶ Dixit arabs ĩ
u̾su suo. Inobediẽs es deo
simulas tñ eũ amare et
obedires ei. Nã qͥ amat o¬
bedit. ¶ Dix̃ socͣtes discipłis
suis. uidete ne sitis deo obe¬
diẽtes ⁊ ĩobedientes ĩ eod̾
Dicũt ei Enuclea nob̾ ꝙ
dicis Q̾ ait dimitite ypo¬
cͥsim. Est n. ypocͥsis coram
hõib simłare se obedire
deo. In occulto uͦ ĩobediẽtẽ
eis plꝰ ideo honoret᷑. Est
aliꝰ isto utilior qͥ hãc relĩ¬

Expanded text:
obedit Deo. Dixit Arabs in versu suo: Inobediens es Deo si simulas te Deum amare, et obedires ei; nam qui amat, obedit. Dixit Socrates discipulis suis: Videte ne sitis Deo obedientes et inobedientes in eodem. Dicunt ei: Enuclea nobis quid dicis. Qui ait: Dimittite hypocrisim; est enim hypocrisis coram hominibus simulare se obedire Deo, in occulto vero inobedientem ab eis ideo plus honoretur. Est alius isto subtilior qui hanc relin
Abbreviated transcription (Latin):
Ioci sñ uilitate. risus sine ca¬
chino uox sñ clamore. iuces¬
sus sñ dumłtuso ies tibi ñ
esto qͦciens displices mal Et
malori des estimat̾oes malas:
uãm tui laudatõem ascbesĩ¬
eris audax ñ arrogans: Sub¬
mutes de. nõ ꝓicies. gͣuitate
s̾nata Admonebis libent̾: re
p̾hend̾is pacient̾. Si mi̾to ob¬
obiͦgaui̾t de aliquis: scito qr
¶Esto uicior fugax ip̃e. auorp
uo̾ neꝙ ciosus scrutator. neq
acbus rep̾hensor sed sñ exꝑ¬
barpõe correptor. ita ut am¬
moĩcionẽ hilaritate p̾urĩ¬
as. ⁊errori facile uẽiã dato
Ne exxtollas quẽꝙͣ nͣ deicias Dicenciũ
esto tacitꝰ auditor. auoitoͬ  ꝓmptꝰ re¬
ceptor. Requirenti facile respõde.
ri sint. Nec ideo motus ꝯtẽpuas⁊
ñ molestũ. Qñes tibi pares facies.
suꝑiores recte uuẽdo nõ meruas.
Inreddenda osficio sũda ne negligẽs.
neq exactor appareas. cũctis esto
beguinis. nemĩ blandus. paucis fa¬
miliaris. om̃ibus equi ¶Seui̾or esto

Expanded text:
joci sine vilitate, risus sine cachinno, vox sine clamore, incessus sine tumultu: quies tibi, non esto, quoties displices malis, et malorum de te existimationes malas, veram tui laudationem ascrieris audax, nec arrogans: submittes te, non projicies; gravitate servata, admoneberis libenter, et reprehenderis patienter. Si merito objurgabit aliquis, scito quiEsto vitiorum fugax ipse; aliorum vero neque curiosus scrutator, neque acerbus reprehensor, sed sine exprobratione correptor, ita ut admonitionem hilaritate praevenias, et errori facile veniam dato. Nec extollas quemquam, neque dejicias. Dicentium esto tacitus auditor, audientium promptus receptor. Requirenti facile responde, ri sint. Nec illos ideo contemnas nec molestum. Omnes tibi pares facies: Superiores, recte vivendo, non metuas. In reddenda officiositate, neque negligens, neque exactor appareas. Cunctis esto benignus, nemini blandus, paucis familiaris, omnibus aequus. Severior esto
Abbreviated transcription (Latin):
Si ꝯtinẽs es adulatõ es euita. sit¬
si lauteris ob tͣpia L enor esto
qͦciẽs displices malis. ⁊ maloꝵ de
te estimatões malas nerã tui
laudatõem ascribe. Difficłimũ
ꝯtinẽtie opꝰ ÷ assẽtatões adulãtiũ
repelłe. qͦrũ smones aĩm̃ qͣd̾ uo¬
lnptate resoluũt. sulliꝰ ꝑ assẽta¬

Expanded text:
s es, adulationes evita: sitsi lauderis ob turpia. Laetior esto, quoties displices malis, et malorum de te existimationes malas, veram tui laudationem ascribe. Difficillimum continentiae opus est, assentationes adulatione repellere, quarum sermones animum voluptate resolvu
Abbreviated transcription (Latin):
das. Nõ eris andax ñ arrogãs. sub¬
mittes te ñ ꝓicies. Granitate s̾ua¬
ta admoneb̾is libẽt̾ rep̾hẽd̾is sa¬
qr ꝓdesse uoluit. Nõ ac̾ba. s blã
da timebis. Esto uitioꝵ sugax ip̃e.
alioꝵ uͦ n curiosus sctator. n a¬
c̾bꝰ rep̾hẽsor s sñ exꝓbatõe cor¬
rector ut ãmonitõem hilarita¬
Dicentiũ esto tacitꝰ auditor. audi¬
ẽtiũ ꝓmptꝰ corrector. Reqͥrenti
facile respõde. ꝯtendẽti facile ce¬
das¶Si ꝯtinẽs es et aĩmi tui ⁊ cor

Expanded text:
das. Non eris audax, nec arrogans: submittes te, non projicies; gravitate servata, admoneberis libenter, et reprehenderis paqdejicias. Esto vitiorum fugax ipse, aliorum vero non curiosus scrutator, nec acerbus reprehensor; sed sine exprobratione corrector, ita ut admonitionem hilaritaDicentium esto tacitus auditor, audientium promptus receptor. Requirenti facile responde, contemnenti facile cedas. Si continens es, animi tui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑib abstineto. qr licẽtia eoꝵ ĩpͥ¬
dentiã nutͥt. Sermones utiles
malg̃ ꝙͣ facetos ⁊ affabiles ama.
rectos pociꝰ ꝙͣ obseꝯdautes. Mis
lienis malis euocatꝰ. Si gͦ tp̃c io¬
cos exigit ĩ hiis qͦ tecũ dig̾tate
sion erit tͥ scurrilitas s gͣca ur¬
banctas. Sales tui sñ dẽte sĩt. io¬
ci sũ uilitate. risꝰ sñ cachĩno. nox
sñ damore. ĩcessꝰ sñ timultu. Qͥes

Expanded text:
ibus abstineto, quia eorum licentiam imprudentiam nutrit. Sermones utiles magis quam facetos et amabiles ama, rectos potius quam obsecundantes. Misclienis malis evocatus. Si ergo ipsos jocos exigis, hoc quoque dignitate Non erit tibi scurrilitas, sed grata urbanitas. Sales tui sint sine dente, joci sine vilitate, risus sine cachinno, vox sine clamore, incessus sine tumultu: quies
Abbreviated transcription (Latin):
d̾i uelis. Hoc mag̃ obs̾na ne pau¬
ꝑtas tͥ ĩmũda sit. nͦ ꝑcimonia sor¬
didal.uͦ sĩplicitas neglecta. nͨ leni
nͨ aliena nureris. Si ꝯtinẽtiã di¬
ligis tͦp̃ia sugito. añ ꝓͣ accedant

Expanded text:
i velis. Hoc majus observa, ne paupertas tibi immunda sit, nec parcimonia sordida, nec simplicitas neglecta, nec leninec aliena mireris. Si continentiam diligis, turpia fugito ante quam accedant
Abbreviated transcription (Latin):
I loriosissimo ac tnͣqͥllissimo et
insigni catholice sidei p̾dito
petate. nuroni regi martmꝰ
nͣtissimã aũm tui siti. sapĩe ĩsacia¬
łitꝰ pocłis inhiare. ea q de ardent̾

Expanded text:
loriosissimo ac tranquillissimo, et insigni catholicae fidei praedito pietate, Mironi regi Martinugrantissimam animi tui sitim sapientiae insatiabiliter poculis inhiare, eaque te ardenter
Abbreviated transcription (Latin):
 ꝙͣuis l a me laudabile tue pie¬
atis exigat studiũ. scito tñ tenuita¬
⁊ mee ĩsolentẽ ꝯtimio. A caũtis ĩpin
dt̃ẽ ai assiduis aut iulib ut libet
dc̃s artĩgã. Et id̾o ne ant ego licẽ¬
tia pie ĩuitatõis abut̾er loꝙͣdo.
ticẽdo libellũ hc̃. ulła sophisma¬
tũ ostẽtatõe politũ s planicie
pure sĩplicitatis excerꝑtũ. capa¬
tib fidẽt᷑ aurib obtuli recitadũ
mula uite honeste. Quẽ id circo
tali nolui nocabło suꝑsc̾bi. qͥa ñ
illa ardua ⁊ ꝑfcã q̃ a pancis et
egͤgiis deicolis patrãt᷑ ĩstituit

Expanded text:
 exigat laudabile tuae pietatis studium, scito tamen tenuitatis meae insolentem continuo a cautis impingi itatem aut assiduis aut vilibus, ut libet, dictis adjungam. Et ideo ne aut ego licentia piae invitationis abuterer loquendo, sophismatum ostentatione politum, sed planitie purae simplicitatis excerptum, capacibus fidenter auribus obtuli recitandummula vitae honestae; quem idcirco tali volui vocabulo superscribi, quia non illa ardua et perfecta, quae a paucis et peregregiis Deicolis patrantur, instituit
Abbreviated transcription (Latin):
tamĩa sola duriora st p̾sia castita¬
tis uͥ cotidiana ẽ pugna ⁊ raya mc¬
toria Grauẽ casitas sortita ẽ ini¬
micũ qͥ cotidie nĩtit᷑ ⁊ timet᷑. Et
ic̃o sic̃ iã dcm ẽ nemo se falsa se¬
aͣtate decipiat nͦ suis uirib ꝑicu¬
lose p̾simiat. s audiat apłm dñtẽ¬

Expanded text:
tamina sola duriora sunt praelia castitatis, ubi quotidiana pugna est, et rara victoria. Gravem castitas sortita est inimicum, qui quotidie vincitur et timetur. Et ideo, sicut jam dictum est, nemo se falsa securitate decipiat, nec de suis viribus periculose praesumat, sed audiat Apost
Abbreviated transcription (Latin):
estimes qd̾ cadncũ ẽ. slec apd̾ te q̃
hs̃ tãꝙͣ aliena sernabis. s ꝓ te tã¬
ꝙͣ tua ⁊ dispẽses ⁊ utaris. Si pru¬
dẽtiã ample̾is ubiq id̾ eris. Et
ꝓut rerũ ac tꝑis uarietas exigit
ita te aꝯmodes tꝑi. Nec te ĩ aliqͥb
mutes s potiꝰ aptes. sic̃ manꝰ q̃ ea¬
dẽ est ⁊ ꝯ ĩ palmã extẽdit᷑. ⁊ cũ ĩ
pugnũ str̃igit᷑. Pdentis ꝓpͥũ ÷ exa¬
minare ꝯciba ⁊ ñ cito facili cͤdu¬
litate ad falsa ꝓlabi. De dubiis
ñ deͥfimas s suspͨtã tene siũam¬

Expanded text:
stimes quod caducum est; nec apud te quae habes tanquam aliena servabis, sed pro te tanquam tua dispenses et utaris. Si prudentiam amplecteris, ubique idem eris; et prout rerum ac temporum varietas exigit, ita te accommodes tempori; nec te in aliquibus mutes, sed potius aptes: sicut manus quae eadem est, et cum in palmam extenditur, et cum in pugnum astringitur. Prudentis proprium est examinare consilia, et non cito facili credulitate ad falsa prolabi. De dubiis non definias, sed suspensam tenea
Abbreviated transcription (Latin):
ses oĩm pcc̃oꝵ nefãdissimꝰ ꝑ pm̃ã¬
de morte ad uitã rediit. Ecce
catõnũ sordib ĩqͥnata ad fontẽ
pietatis ãxia oͣrens ab lui mu̾it
Ecce petrꝰ negatõis sue ĩcłis ab¬
st̃ͥtꝰ. amarissimis lacͥmis ĩ fideli¬
tatis nodos soluit. Ecce seditõne¬
sił ⁊ effusione fr̃n sãgͥnis lat ͦ
obnoxiꝰ. umꝰ hore iom̃to. unaq
ꝯfessionis uote de cͥce tnͣsũt in

Expanded text:
ses omnium peccatorum nefandissimus, imde morte ad vitam rediit . Ecce catorum sordibus inquinata, ad fontem pietatis anxia currens, DomEcce Petrus negationis suae vinculis astrictus, amarissimis lacrymis infidelitatis nodos resolvit. Ecce seditioni et effusioni fratrum sanguinis latro obnoxius, unius horae momento, unaque confessionis voce, de cruce
Abbreviated transcription (Latin):
Sato studio sꝑ ĩsistis ecłoꝵ caligniẽ
scarris. Si ĩ desmentͥ it̃. lac̾mas fũdis
pp̃os oculos amitis. Si ꝓtelanis nigi¬
lus ꝑsalmoꝵ censũ ꝑsolins. ĩsamam
apiis adqͥris. Si cod iano. labore te

Expanded text:
ato studio insistis, oculorum caliginem incurris. Si indesinenter lacrymas fundis, ipsos etiam oculos amittis. Si protelatis vigiliis psalmorum censum persolvis, insaniam capitis acquiris. Si quotidiano labore te
Abbreviated transcription (Latin):
crucifixerunt duos latrone
Onũ a dextris alium a si¬
nistris. Et ad impleta est
scriptura que dicit. Et cũ
iniquis reputatus est E¬

Expanded text:
crucifixerunt duos latrones unum a dexteris, et alium a sinistris, et adimpleta est Scriptura, quae dicit: Cum iniquis deputatus est
Abbreviated transcription (Latin):
uisĩ. blãdiũtũ soni ꝙ decipit auditiõ odora¬
inta rex q̃ suspẽdũt olfcĩ sapor aboꝵ qͥ alli¬
ct gꝰtũ. Lenitas rei q̃ ꝓuocat tactũ. St᷑ ĩ
exctitũ ariuat patiã iutẽ. q̃ sola hostesistos
ualet expugͣr. sola litõẽ t̾iare. sola eełatẽ
rom̃ ĩ suo reguo restitue. Ild̾ bellit̃ płpͣ suui¬

Expanded text:
landimentum soni quod seducit auditum, odoramenta rerum quae suspendunt olfactum, sapor cibi qui allicit gustum, lenitas rei quae provocat tactum. Contra hunc exercitum armat patientia mentem, quae sola hostes istos valet expugnare, sola litem terminare, sola exsulantem rationem in suo regno restituere. Istud bellum plus qu
Abbreviated transcription (Latin):
Dat᷑ gub̾nacła ppłoꝵ. Iusticia
uͦ regis .3. neminẽ uite ꝑ pot̾¬
tiã oppͥm̾e sñ acceptatõe ꝑso¬
iudicare. aduenis ⁊̃ pupilł
⁊ iiduis de ifẽsorẽ ẽẽ. furta
cohib̾e. adult̾ia puun .e. nuqͥs

Expanded text:
a uero regis est neminem iniuste per potentiam opprimere, sine acceptione persoiudicare, aduenis et pupillis et uiduis defensorem esse, furta cohibere, adulteria punire, iniquos
Abbreviated transcription (Latin):
mos nicħ amare. cũcti amo¬
ris ĩ celo thesaurũ ꝯstitue¬
re ⁊ ꝓ oĩ bono actu m̾cedẽ
ĩ celestib a d̾o sꝑare. Pu¬
dicicia ornam̃tũ ÷ nobłiũ.
exsiͥtatõ humiliũ. nobłi¬
tas ignobiliũ. pulcͥtudo ui

Expanded text:
mos nihil amare, cuncti amoris.in caelo thesaurum constituere et pro omni bono actu mercedem in caelestibus a Deo sperare. pudicitia ornamentum nobilium est, exaltatio humilium, nobilitas
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑcilioso ĩtutu neminẽ aspi¬
c̾e. uagari ocłos ñ ꝑnuttere.
põpatico ⁊ illecebroso gͦͤssu ñ
ĩced̾e. nlło ĩferiorẽ ĩ incepto
bono oꝑe apꝑere. suilli ꝯtume¬
liã aut ruborẽ innitũt̾e. nemi¬
nẽ blasphemare. senes nõ

Expanded text:
supercilioso intuitu neminem aspicere, uagari oculos non permittere, pompatico et inlecebroso gressu non incedere., nullo inferior in incepto bono opere apparere, nulli contumeliam aut ruborem incutere , neminem blasphemare, senes non
Abbreviated transcription (Latin):
tute obsequi sibi ille ĩꝑabit
qͥ in adolescẽtia semorib
obedientiã exhibere ꝯtẽp¬
sit. Unde ⁊̃ in ꝓu̾bio apud
ueteres hẽt᷑᷑ ꝙ seruir⁊ ne¬
q̃at qͥ pͥus alicui seruitu
mã etatẽ doctoris ñ ꝑue¬
ustratõem ꝑentib. Sic̃ so¬

Expanded text:
i sibi ille sperabit, qui in adulescentia senioribus oboedientiam exhibere contemnit? unde et in prouerbio apud ueteres habetur, quod seruiri nequeat qui prius alicui seruitutmam aetatem doctoris non peruestrationem parentibus s
Abbreviated transcription (Latin):
ħ̾ ꝯ ꝓximis amabilẽ hõĩem
reddũt. ⁊ deo acceptabilem
faciũt. Pudicitia uͦ aĩe÷.¬
bona fac̾e̾. appetitiones tͦ¬
piũ cogitationũ ꝯpescere
om̃is meliores ẽẽ estimare.
nemini ĩuid̾e. de semet ĩp̃o
nil ꝯfid̾e. dei sꝑ auxilio res
ꝑ oĩa ꝯsẽtire. deo soli adh̾e¬
re. caritatẽ int̾ne m̃tis dño
mortis tm̃ t̾mĩo finire. p̾¬
sẽtes tͥbłones aĩ forticudi

Expanded text:
 proximis amabilem hominem reddunt, et Deo acceptabilem faciunt. Pudicitia vebona facere; appetitiones turpium cogitationum compescere; omnes meliores se esse aestimare, nemini invidere; de semetipso nihil confidere, Dei semper auxilio res per omnia consentire; Deo soli adhaerere, castitatem aeternae mentis Deo mortis tantum termino finire; praesentes tribulationes animi fortitudi
Abbreviated transcription (Latin):
demꝰ oꝑa bona. Pudicicia nã
q corꝑis÷. aliena nõ appetere.
oem ĩmũditiã deuitare. añ ho¬
rã ꝯgͥam nõ gustare uelle. ri¬
sũ nõ excitare. u̾ba uana ⁊ fła
nõ loqͥ. hĩtũ ꝑ om̃ia ordinatũ
ꝓpõito q ꝯuenientẽ tã capil

Expanded text:
demus opera bona. pudicitia namque est corporis alienas res non appetere, omnem. inmunditiam deuitare, ante horam congruam non gustare uelle, risum non excitare, uerba uana et falsa non loqui, habitum per omnia ordinatum propositoque conuenientem tam cap
Abbreviated transcription (Latin):
stodit in uiris prudẽtia. Sͤ
ĩ feminis cũctos honestos
cꝰtodit. auaritiã refrenat. li-¬
tes deuitat. ir as nutigat. libi¬
dinẽ occupat. cupiditatẽ las
u̾ba ñ młtiplicat. gule ꝯcu¬
piscẽtias ꝓpurgat. furtũ dãp
ab hõib in p̾sẽti scło. nͨ remu¬
neratõem a deo expͤtat in
futo᷑. Pudica uͦ uta famã¬

Expanded text:
stodit in uiris prudentia, sic in feminis cunctos honestos astitatem custodit, auaritiam refrenat, lites deuitat, iras mitigat, libidinem occupat, cupiditatem tempuerba non multiplicat, gulae concupiscentias propurgat, furtum omninab hominibus in praesenti saeculo nec remunerationem a Deo expectat in futuro: pudica uero uita fama
Abbreviated transcription (Latin):
dmiã q blandimẽta. que ocłcam¬
anmi uoluptatẽ tħũt reice.¬
¶ Ede cit᷑ cruditatem. bibe citra
iitab̾is: dampnare uidearis
Nec p̾sentib deliciis inhereb̾.
nec desiderabis ab sentes nictꝰ¬
sit tͥ ex facili reNec ad no¬
luptatem. sed ad cibũ accede
palatũ tuũ fames exciteti ñ
sapores Nesid̾ia tua ꝑuo redi¬
guste Nec tua defleas. ut
aũ quã accidant. Nec ꝙ̃ꝙ̃ a
bilia pp̃ tͤpͥitudie̾m crede. a

Expanded text:
iaque blandimenta quae occultam voluptatem trahunt, rejice. Ede citra cruditatem, bibe citra imitaberis, damnare videaris. Nec praesentibus deliciis inhaerebis, nec desiderabis absentes. Victus tibi ex facili sit, nec ad voluptatem, sed ad cibum accede. Palatum tuum fames excitet, non sapores. Desideria tua parvo redigustae. Nec tua defleas, necante quam accedant; nec quemquam bilia praeter turpitudinem crede. A
Abbreviated transcription (Latin):
ñ molestũ. Qñes tibi pares facies.
suꝑiores recte uuẽdo nõ meruas.
Inreddenda osficio sũda ne negligẽs.
neq exactor appareas. cũctis esto
beguinis. nemĩ blandus. paucis fa¬
miliaris. om̃ibus equi ¶Seui̾or esto
.fame bone: neq tue seiãtor: nez
adie ne inuidus. Rumoribus cͥmĩ¬
b. suspicionib: m̾ntie ceduł. s poꝰ¬
hus aͥ ꝑ spe̾m simplicioatis ad no¬
ced̾ alicͥb surrepũt: Oppõitꝰ sis¬

Expanded text:
nec molestum. Omnes tibi pares facies: nec molestum. Omnes tibi pares facies: Superiores, recte vivendo, non metuas. In reddenda officiositate, neque negligens, neque exactor appareas. Cunctis esto benignus, nemini blandus, paucis familiaris, omnibus aequus. Severior esto Famae bonae, neque tuaeseminator, neque alienae invidus, rumoribus, eriminibus, suspicionibus minime credulus, ui per speciem simplicitatis ad nocendum aliquibus subrepunt, oppositissimus
Abbreviated transcription (Latin):
Non erit tͥ scurrił s gͣta uͦ¬
banitas ¶Sales tui sñ dẽtesit
Ioci sñ uilitate. risus sine ca¬
chino uox sñ clamore. iuces¬
sus sñ dumłtuso ies tibi ñ
desidia erit ⁊ ꝯ ab alus ludiͤ.¬
ꝯtinens es: eoulatõnes eurta.
Sit tͥ tam tͥste laudaria tͦrib.
qmͣ si la̾uderis ob tͦpia¶Cecior
esto qͦciens displices mal Et
malori des estimat̾oes malas:
uãm tui laudatõem ascbesĩ¬
eris audax ñ arrogans: Sub¬
mutes de. nõ ꝓicies. gͣuitate
s̾nata Admonebis libent̾: re
p̾hend̾is pacient̾. Si mi̾to ob¬
obiͦgaui̾t de aliquis: scito qr
¶Esto uicior fugax ip̃e. auorp
uo̾ neꝙ ciosus scrutator. neq
acbus rep̾hensor sed sñ exꝑ¬
barpõe correptor. ita ut am¬
moĩcionẽ hilaritate p̾urĩ¬
as. ⁊errori facile uẽiã dato
Ne exxtollas quẽꝙͣ nͣ deicias Dicenciũ
esto tacitꝰ auditor. auoitoͬ  ꝓmptꝰ re¬
ceptor. Requirenti facile respõde.
ri sint. Nec ideo motus ꝯtẽpuas⁊

Expanded text:
Non sit tibi scurrilis, sed grata urbanitas; sales tui sine dente sint, joci sine vilitate, risus sine cachinno, vox sine clamore, incessus sine tumultu. Quies tibi non desidia erit, et cum ab aliis ludecontinens es, adulationes evita: sitque tibi tam triste laudari a turpibus, quam si lauderis ob turpia. Laetior esto, quoties displices malis, et malorum de te existimationes malas, veram tui laudationem ascrieris audax, nec arrogans: submittes te, non projicies; gravitate servata, admoneberis libenter, et reprehenderis patienter. Si merito objurgabit aliquis, scito quiEsto vitiorum fugax ipse; aliorum vero neque curiosus scrutator, neque acerbus reprehensor, sed sine exprobratione correptor, ita ut admonitionem hilaritate praevenias, et errori facile veniam dato. Nec extollas quemquam, neque dejicias. Dicentium esto tacitus auditor, audientium promptus receptor. Requirenti facile responde, ri sint. Nec illos ideo contemnas
Abbreviated transcription (Latin):
ignosce̾.¶Neminẽ susurro appe¬
tas. neminẽ susfodias. palam
egred̾e nͨ geras ꝯflictũ. nisi
indixeris. Nam fraudes et
doli imbecillem decent ¶Eri
magnanimꝰ: si perieła non
appetas ut temerariꝰ neꝗ
formides ut timidus am
timidũ nõs facimꝰ animũ
nisi rep̾hensibił uite ꝯsciẽcia

Expanded text:
ignoscere. Neminem susurro appetas, neminem suffodias, palam aggredere. Non geres, conflictum nisi indixeris; nam fraudes et doli imbecillum decent. Eris magnanimus, si pericula nec appetas, ut temerarius, nec formides, ut timidus; nam nil timidum facit animum, nisi reprehensibilis vitae conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
ui immotam spͤer admiratõnem
negligenci subsequat᷑. dũ neq de
magnis nez minimis erranciũ
uicus corrigendis. caͣm geris. sed
licenciã pͤcandi aut alludentib tͥ
blande: aut illudentibus ꝓt̾ue ꝑ
mitis. Neq russũ nimia rĩdisĩ¬
tare ⁊ asꝑitate. nͥ ueĩe aũt beni¬
gnitatis reseruans hũane socieca¬
ti: durꝰ appareas. Ita gͦ t̾ticie itͣ

Expanded text:
vi immotam semper animi rationem negligentia subsequatur. Dum neque de magnis, neque de minimis errantium vitiis corrigendi curam geris, sed neque licentiam peccandi, aut illudentibus tibi blande, aut illudentibus proterve permittis, neque rursus nimia rigiditate et asperitate, nil veniae aut benignitati reservans, humanae societati durus appareas. Ita ergo justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
toriis possides nõ mireris nec
magñ estimes ꝙ caducũ ÷. nͨ
apud te que habes tãquã alie¬
nã s̾uabis. Sed pro te. ⁊ dãqm
tua. ⁊ oispenses. ⁊ utarisssi ꝑͥ¬
denciam amplectis ubtq id̾ e¬
tͣ accõmodes tp̃i. nͨ de in aliqͥb
mutes. S pocius aptes. sicut
¶prudentis ꝓpͥum ÷ exammare
ad falsa prolabi De dubiis non
defimas s suspensam tene saͣn

Expanded text:
toriis possides, non mireris, nec magnum existimes quod caducum est; nec apud te quae habes tanquam aliena servabis, sed pro te tanquam tua dispenses et utaris. Si prudentiam amplecteris, ubique idem eaccomodes tempori, nec te in aliquibus mutes, sed potius aptes, sicut Prudentis proprium est examinare ad falsa prolabi. De dubiis non definias, sed suspensam teneas sen
Abbreviated transcription (Latin):
ponem in cachalogo sc̃ori nͥ me
ille eple ꝓ uocarent. d̾ legũtur
a plurimis. pauli ad senecam.
et senece ad paulũ. In quibus
se dicit. eiuus ẽe loci apud suos.
euiꝰ est paulus apud xp̃ianos i
añ bianniũ quã petrus ⁊ pau¬
lus martirio coronãt᷑: a nero¬
ne inc̾fectus est

Expanded text:
rem in cathalogo sanctorum, nisi me ille epistule provocarent que leguntur a plurimis Pauli ad Senecam et Senece ad Paulum; in quibus,se dicit eius esse loci apud socios, cuius sit Paulus apud christianos. Hic ante biennium quam Petrus et Paulus martirio coronarentur, a Nerone interfectus est
Abbreviated transcription (Latin):
dccultator u̾itutũ: sicut ali u¬
cioꝵ. Uane glorie ꝯoẽpeor: et bonoꝵ
quib p̾dictꝰ es ñ acbꝰ exactor.
N ulliꝰ ĩpͣdenciã despicias. Rari
smõis ipse. sed loꝗͣciũ pacies. se¬

Expanded text:
ccultator virtutum, sicut alii vitiorum. Vanae gloriae contemptor, et bonorum quibus praeditus es, non acerbus exactor. Nullius imprudentiam despicias. Rari sermonis ipse, sed loquentium patiens. Se
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝯtinge̾ farigatis ⁊ estuantib
solet Quibd̾ tremu̾t genua
dictͦis Quorid̾ dentes collidũtiir.
iingua titubat. labͣ ꝯcrunt. E
nͨ disciplina nͨ usus ũꝙͣ excutit
S natura suã uim ex̾ce̾t. ueꝯ

Expanded text:
 quam fatigatis et aestuantibus solet, quibusdam tremunt genua dicturis, quorundam dentes colliduntur, lingua titubat, labra concurrunt. Haec nec disciplina nec usus umquam excutit, sed natura vim suam exercet et
Abbreviated transcription (Latin):
machi ÷ młta degustare. q̃ u
alũt. ꝓbatos itaq seꝑ lege.
⁊ si qñ ad alios diu̾ti libuerit᷑.
ad pͥores redi . Aliqͥd cotidie ad¬
u̾sus pauꝑtatẽ. aliqͥd adu̾sus
mortẽ auxilũ ꝯpara. Nec mi¬
nꝰ adu̾sus cet̾as pestes. Et ꝯ
multa ꝑcurreris. imũ excer¬
pe ꝙ illo die ꝯcoqͣs. Hoc ip̃e
tͣusfuga s tãꝙͣ explorator
Honesta inqͥt res ÷ leta pau¬

Expanded text:
tare; quae alunt. Probatos itaque semper lege, et si quando ad alios deverti libuerit, ad priores redi. Aliquid cotidie adversus paupertatem, aliquid adversus mortem auxilii compara, nec minus adversus ceteras pestes; et cum multa percurrens, unum excerpe, quod illo die concoquas. Hoc ipse transfuga, sed tamquam explorator. " Honesta," inquit, "res est laeta pau
Abbreviated transcription (Latin):
Egͥ aĩmi ista iactat .o÷. Pri¬
nũ argum̃tũ ꝯpõite m̃tis
existimo posse ꝯsistere. ⁊ secũ
morari qnld̾ a̾ uide ne ista lec¬
uoluminũ hãt aliqͥd uagũ
⁊ ĩstabile. Certis ĩgenus ĩ¬
morari ⁊̃ ĩnutͥri oportet
si uelis aliqͥd tͣhere. ꝙ in
aĩmo fidelit̾ sedeat. Nusꝙͣ÷¬
qͥubiq ÷. uitã in ꝑegͥnatõne
exigẽtib ħ euenit uͭ młta hos

Expanded text:
ista iactatio est. Primum argumentum conpositae mentis existimo posse consistere et secum morari. Illud autem vide, ne ista lecvoluminum habeat aliquid vagum et instabile. Certis ingeniis inmorari et innutriri oportet, si velis aliquid trahere, quod in animo fideliter sedeat. Nusqexigentibus hoc evenit, ut multa hosp
Abbreviated transcription (Latin):
meruento cui dedicasti m̾bͣ
tua ue cõmisceas illa m̾e¬
cͥcib. reflecte amorẽ tnũ
ꝑtactũ eiꝰ inflãmet᷑ cortu¬
um ⁊ spũ tuo labaris inꝑ
nans igni cõburit᷑ ita qui
tangit młris curuem nõ

Expanded text:
Memento cui dedicasti membra tua, et ne commisceas illa meretricibus. Reflecte amorem ab tactum ejus inflammetur cor tuum, et spiritu tuo labaris in ximans igni comburitur, ita qui tangit mulieris carnem non
Abbreviated transcription (Latin):
rolatro tenet᷑ inlusus
uec intͣ unã caueã hĩtãs
cũ lupo tutꝰ ẽ agnus. ip̃e
se uoluit peuetrari qui
hasdem ꝓpͥumi insuas por¬

Expanded text:
ro latro tenetur inclusus nec intra unam caueam habitans cum lupo tutus est agnus. ipse se uoluit penetrari qui hostem proprium in suas por
Abbreviated transcription (Latin):
qui signo qui fu̾it inp̃sus
manus ꝑcucientis effu¬
sigͦno postes domoꝵ me
gipto sigͣbantur qñ ꝑe¬
unte egpto solus ifrł mã¬

Expanded text:
Quo signo qui fuerit impressus, manus percutientis effu postes domorum in Aegypto signabantur, quando pereunte Aegypto, solus Israel man
Abbreviated transcription (Latin):
cito hãs filios. demestica
debit᷑ mortuo. ⁊ n̾ od̾is fi¬
nos adh ͤ eoꝵ mare iudeb̾is
uxore sõbolem hũc te dom̃
gu̾it icõdolu̾it caput in¬
famab̾is uenefica. sinõ de¬
dis cibos crudeł. sided̾is i
muale dc̃a diceris. ħ est ui¬

Expanded text:
rito habeas filios, domestica debit mortuo: et nisi oderis filios, adhuc eorum amare videberis uxore sobolem habens, domum te guerit et condoluerit caput, infamaberis ut uenefica. si non dederis cibos, crudelis, si dederis, malefica diceris. oro
Abbreviated transcription (Latin):
ale ⁊ uũ refg̾are deb̾ent
indigentes recreant istꝰ¬
b delicus alieni ructãt
cũ illi quoꝵ ẽ tota sba¬
mes mopia ꝯtabescãt.

Expanded text:
et unde refrigerare debuerant indigentes, recreant milbus alieni ructant: cum illi, quorum est tota subsmis inopia contabescunt:
Abbreviated transcription (Latin):
uuli. sut ppꝰ sũt inscĩtate
⁊ sb̃lege mꝑatoris sui debẽt
nõ reg̾. tũc caro sb̾iectafo¬
ris su̾it. ⁊ qͣnco hũiliꝰ ei int̾
sb̾dim᷑. tantorobustiꝰor ex¬
nra intus plena ppło uir¬

Expanded text:
 in civitate sub lege imperatoris sui vivere nos regit, tunc caro subjecta foris servit; et quanto humilius ei intus subdimur, tanto robustius nostra intus plena populo vir
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ sitpiria. q̃ uoces nũc
oculi fletu gͣues cũimis
singultib crigũt᷑ ad ce¬
lũ. uũt manꝰ expãdũt᷑
aĩe tarditas acc᷑at᷑ ꝓfu̾t᷑¬

Expanded text:
 suspiria? quae voces? Nunc oculi fletu graves, cum intimis singultibus eriguntur ad coelum: nunc manus expanduntur animae tarditas accusatu
Abbreviated transcription (Latin):
mag̾ accusari. quis amp.¬
lius cul pare debeat. utrũ
ille qui repulsus a cõiuge
fornicatur anilla que re¬
pellendo a seiirũ eũ form¬

Expanded text:
magis accusari, quis amplius culpari debeat, utrum ille qui repulsus a coniuge fornicatur an illa quae repellendo a se uirum eum forn
Abbreviated transcription (Latin):
hemĩt chamor sororẽ suã
dilig̾et optiũtatẽ loci que¬
suut ⁊ iuuenit inf̾mũ se
eẽ mentitꝰ ẽ. inpet᷑at apr̃e
suo sororis aduentũ. solis
solam aggredr̾ dr̃ poscit
coitũ. negat illa. negon¬

Expanded text:
mar sororem suam diligeret, opportunitatem loci quaesivit et invenit, infirmum se esse mentitus est, impetrat a patre suo sororis adventum, solus solam aggreditur, poscit coitum, negat illa, negan
Abbreviated transcription (Latin):
ge cõsorcia cõmaculos
cõptoi. atz lasciuos donuis tue
tecta nõ uideant. cantor bel¬
latur innoxii fiduciias ⁊ i
psaltͥar ⁊ istius modi choꝵ
tifa sirenaꝵ carissima ꝑ¬
turba exedib tuis uept᷑a
tor calamutͣtur uet for¬
cla adh̾eant lat̾ilat̾i tuo

Expanded text:
ge consortia. comatulos, comptos atque lasciuos domus tuae tecta non uideant. cantor pellatur ut noxius; fidicinas et psaltrias et istius modi chorum tifera sirenarum carmina proturba ex aedibus tuis. noli ator calamistratus, nec forcla adhaereat lateri tuo
Abbreviated transcription (Latin):
Ita h̾eto domus sollicitudi
remotus locus inq̃ tu ue¬
pestate curar terecipias.
⁊ excitatos foris cogitacõm
fluttꝰ secreti tͣnsqͥuitate ꝯ¬
studiũ. tam celebre oĩora

Expanded text:
Ita habeto domus sollicitudinremotus locus, in quem tu uepestate curarum te recipias et excitatos foris cogitationum fluctus secreti tranquillitate cstudium, tam crebrae ora
Abbreviated transcription (Latin):
bĩtu iudicat᷑ scãꝵ uirgi¬
num ⁊iuduaꝵ societate
appere ⁊ si sinocinandi
cum iuris incũbit. nccita̾
arbiis nedites tantaq:
cõfabulandi fiducia situt
intͣnte alio nec paneas n ͨ
erubestas. speculũ mentis
eiꝰ facies ⁊ caciti ocłi cordis
fatentur archana idemi

Expanded text:
habitu iudicatur. sanctarum uirginum et uiduarum societatem adpete et, si sermocinandi cum uiris incumbit necessitas, arbitros ne deuites tantaque confabulandi fiducia sit, ut intrante alio nec paueas nec erubescas. speculum mentis est facies et taciti oculi cordis fatentur arcana. uidi
Abbreviated transcription (Latin):
stridentei calteos neror
qͣnto fedior tanto pulcͥor
titur. alt̾i incãdorẽ oris ⁊
ducia erigit ad celum uu¬
uult᷑ quos cõditor non

Expanded text:
stridentes calceolos. quanto foedior, tanto pulchrior. titur, alterum candorem oris et  est. qua fiducia erigit ad caelum uultus, quos conditor non