comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nũ formosum ad aspectu. et bonũ ad es̃ta
et lignũ uite plantauit ĩ medio paradysi et
lignũ scĩe boni ⁊ mali flumen aut̾ ꝓdibat ꝙ
eden et irrigabat paradysum: qd inde diuidi¬
tur in quatuor partes. Nlom̃ uuiꝰ ꝓhison hoc¬
est qd̾ circuit cotam terrã eirigilat ibi ẽ auiũ
Aurũ aut̾ terre illins optum. et ibi ẽ car.¬
buinculus: et lapis prasinꝰ. Et nom̃ scd̃i flumi¬
nis geon. Hoc circuit totã terrã ethiopie. ft.
flumiẽ c̾cium tigris. hoc est qd uadit contra
assirios. Et flumen quartũ dicit᷑ eufrates et
sũpsit dñs deus homiñe quẽ fecerat. et posuit
illum in paradysum ut operaret᷑ ibi ⁊ custodi¬
ret enm. Et p̾cepit dũs deus ade dicens. Ex ons̃u
ligno qd̾ est in paradyso edes ad escam. de ligno
scientie boni ⁊ mali nõ edetis ab eo. Qua die e¬
nĩ ederctis ab illo morte moriemini. Et dixit
dñs deus. Non est bonũ esse hõie solsi faci¬
amꝰ ei aduitoriũ simile sibi. Et quecũq finxe¬

Expanded text:
t bonum ad escam: et lignum vitae plantavit in medio paradisi, et cientiae boni et mali. Flumen autem prodibat ex Eden, et irrigabat paradisum: quod inde dividitur in quatuor partes. Nomen uni est quod circuit totam terram Euilat, ubi est aurum; aurum autem terrae illius bonum et ibi est carbunculus et lapis prasinus. et nomnis Geon; hoc circuit totam terram Aethiopiae. Et flumen tertium Tigris; hoc est quod vadit contra Assyrios. Et flumen quartum dicitur Euphrates. Et sumpsit Dominus Deus hominem quem fecerat, et posuit eum in paradiso, ut operaretur ibi, et custodiret eum. Et praecepit Dominus Deus Adae, dicens: Ex omni ligno quod est in paradiso, edes ad escam; de ligno autem scientiae boni et mali non edetis ab eo: qua die enim ederitis ab illo, morte moriemini. Et dixit Dominus Deus: Non est bonum esse hominem solum, faciamus ei adjutorium simile sibi. Et quaecumque finxe
Abbreviated transcription (Latin):
&x spiritali negocio a negocii carnalib aue¬
cet᷑ . Sic enĩ secontinet᷑. Hic eit uber create
celiet t̾re cũ factus eẽt dies quo fecit deus
celum et t̾ram et omĩa uiridia agrante¬
ꝙͣ ałant super t̾ra: et ome pabuũ agrien¬
tequã germinaret. Nondum enuĩ piuuerat

Expanded text:
et spirituali negotio a negotiis carnalibus avocet. Sic enim se continet: Hic est liber creaturae coeli et terrae, cum factus esset dies quo fecit Deus coelum et terram, et omnia viridia agri, antequam essent super terram, et omne pabulum agri, antequam germ
Abbreviated transcription (Latin):
que u̾satur quenno nomĩe uersatilie dia
põt: ad custodiendã uiã arboris ite. Sic u
uolũt qui hebrea uerba in scripturis int̾u¬
tati sunt: cherubim latine scientie pleuitu¬
do esse dicitur. flãmea uero framea uerfitilie
temporales pene intelligũtur: quonsa den¬
pora nolubilitate uersantur. Propt̾ea et sam¬
mea dicit᷑. quia urit quodãmodo om̃is tͥbuli¬
tio. Sed aliud ẽ uri ad cõsũptionẽ: aliud ess
uri ad purgatonẽ. Nam et apłs dicit. Quis
scandaliratur et ego nõ uror: Set iste affectus
purgabat eũ magis. quia de caritate uemͤdat
Et iue tribulat̾oes quas iusti patiunt᷑ ad po¬
sam pertinẽt flãmeã frameam: qm̃ in iane
probatur aurũ ⁊ argentũ. et homines ac̃ces¬
tabiles deo in camino humiliat̾ois. Et tten.

Expanded text:
satur, quae uno nomine versatilis dici potest, ad custodiendam viam arboris vitae. Sicut illi volunt qui hebraea verba in Scripturis interpretati sunt, Cherubim latine Scientiae plenitudo esse dicitur. Flammea vero framea versatilis, temporales poenae intelliguntur, quoniam tempora volubilitate versantur. Propterea et flammea dicitur, quia urit quodammodo omnis tribulatio. Sed aliud est uri ad consumptionem, et aliud est uri ad purgationem. Nam et Apostolus dicit: Quis scandalizatur, et ego non uror ? Sed iste affectus purgabat eum magis, quia de charitate veniebat. Et illae tribulationes quas justi patiuntur, ad istam pertinent flammeam frameam: Quoniam in igne probatur aurum et argentum, et homines accepta
Abbreviated transcription (Latin):
ost enumeratõn̾e et ex¬
positionẽ dierũ septem
int̾põita est quasi que¬
dam cõclusio ⁊ appenat᷑
est liber creature celi et
terre qͥcquid superius
dictum est: cum sit ꝑ¬
ua pars libri. Sed ideo¬

Expanded text:
ost enumerationem et expositionem dierum septem, interposita est quasi quadam conclusio, et appellatus est liber creaturae coeli et terrae, quidquid superius dictum est, cum sit va pars libri: sed ideo
Abbreviated transcription (Latin):
cami. Et dixit dñs deus serpenti. Quia hoc fe¬
asti maledictus tu ab om̃i pecore: et om̃i gene¬
r bestiarum. Pectore et uentre repes. ⁊ t̾ram
manducabis om̃ibus dieb uite tue. Et inimi¬
aitiã porã int̾ de ⁊ muliere. et int̾ semen tuum
et inter semen mulieris. ip̃a tuũ obseruabit
caput. ⁊ tu eiꝰ calcanesi. Et mulieri dixit. Mul¬
tiplicans młtiplicabo dolores tuos et suspiria
tua: et in dolorib paries filios. et ad uirũ tu¬
um cõuersatio tua: et ille tibi dñabitur. Et
tunc dixit dñs ad adam. Quia audisti uocem
muliens tue ⁊ manducasti de ligno de quo p̾¬
ceperam tibi ex illo solo nõ ederes: maledicta
t̾ra erit tibi in om̃ibus operib tuis. et ĩ tri¬
sticia igemitu tuo manducabis ex ea onũibus
dicous uite tue. Spinas et tͥbulos generabit
tibi et edes pabulum agritui. In sudore nul¬
tustui edes panem tuũ donec reuertaris in
t̾ram de qua sũptus es: quia terra es et in t̾ram

Expanded text:
cavi. Et dixit Dominus Deus serpenti: Quia hoc fecavi. Et dixit Dominus Deus serpenti: Quia hoc fecisti, maledictus tu ab omni pecore, et omni genere bestiarum. Pectore et ventre repes, et terram manducabis omnibus diebus vitae tuae. Et inimicitiam ponam inter te et mulierem, et inter semen tuum, et inter semen illius. Ipsa tuum observabit caput, et tu ejus calcaneum. Et mulieri dixit: Multiplicans multiplicabo dolores tuos, et suspiria tua, et in doloribus paries filios tuos; et ad virum tuum conversio tua, et ille tui dominabitur. Et tunc dixit Deus ad Adam: Quia audisti vocem mulieris tuae, et manducasti de ligno de quo praeceperam tibi, ex illo solo ne ederes, maledicta terra erit tibi in omnibus operibus tuis, et in tristitia et gemitudiebus vitae tuae: spinas et tribulos germinabit tibi; et edes fenum agri: in sudore vultus tui edes panem tuum, donec revertaris in terram de qua sumptus es; quia terra es, et in terram
Abbreviated transcription (Latin):
lier quia bonũ est lignũ in estam ⁊opd
nũ est oculis ad uidendũ et cognoiess
et sumpst fructũ deligno illo et mt¬
caiit. et dedit uiro suo. Et accepit sam
et manducauit. Et aperti sunt oculi eoꝵ et ĩt
scierunt quia nudierant. ⁊ sũpserunt sibi fo¬
ua fici et fecerunt sibi suctinctoria. Et cũ au¬
dissent nocem dñi de ambulantis in ꝑadyso ad
nesperam absconderũt se adam ⁊ mulier ełꝰ añ
faciem dñi dei᷑ ad illam ayborem que erat ĩ me¬
dio paradyso. Et uocauit dñs deus adam: et
duat ilii. Adam ubi es ͦ Et dixit ille. uocẽ cuã
dñe audiui in paradyso. ⁊ timui. et abscondi.
me: quia nudus sum. Et dixit dñs deus Quiᷤ
nũtiauit tibi quia nudus es. nisiquia ab il¬
n arbore de qua dixeram tibi ex illa sola nenũ¬
ducares. ex illa manducasti : Et dixit adam Mu¬
lier quã dedisti michi dedit ut ederem: ⁊ man¬
ducam. Et dixit deus mulieri. quid hoc fecisti:
et dixit mulier. Serpens seduxit me:⁊ mandu¬

Expanded text:
lier quia bonum est lignum in escam, et quia bonum est oculis ad videndum et cognoscendum; et sumpsit fructum de ligno illo, et manducavit, et dedit viro suo; et accepit Adam, et manducavit: et aperti sunt oculi eorum, et tunc scierunt quia nudi erant; et sumpserunt sibi folia fici, et fecerunt sibi succinctoria. Et cum audissent vocem Domini deambulantis in paradiso ad vesperam, absconderunt se Adam et mulier ejus ab ante faciem Domini Dei, ad illam arborem quae erat in medio paradiso. Et vocavit Dominus Deus Adam, et dixit illi: Adam, ubi es? Et dixit ille: Vocem tuam audivi, Domine, in paradiso, et timui, et abscondi me, quia nudus sum. Et dixit Dominus Deus: Quis nuntiavit tibi, quia nudus es, nisi quia ab illa arbore de qua dixeram tibi ex illa sola non manducare, ex illa manducasti? Et dixit Adam: Mulier quam dedisti mihi, dedit ut ederem, et manducavi. Et dixit Deus mulieri: Quid hoc fecisti? Et dixit mulier: Serpens seduxit me, et mandu
Abbreviated transcription (Latin):
exire non licet longuis nec autem asc̃õ e¬
d̾e ac per hoc fugi salb̾o u̾o potest. Quomiodo
obligatos impedm̃tis carnalib muenit
p̾dc̃a petsecutio detinent .ii. homines quasi
ꝯpedes desid̾ia secularia .i. facultates muida¬
ne ne edicta dẏaboli possunt effugere. Id̾o gͦ
orandum est ne tempore quo fugiendũ est̃
hyemis et salbĩ in nob̾ ratio inueniatur. S
ut liberos nos ab hiis impedimentis d̾i p̃stet
auxilunnut non sit ꝙ nos desid̾io sui captos i¬
manctet mundo. Qm̃ ergo de nouissima per¬
secutione loqͥbatur saluator q̃ futura est ab
antixpõ: ĩo hyemẽ posuit qr nouissimum tẽ¬
pus est salbatum smulit̾ quia postremus di¬
es est. ut sicut hiis temporib asꝑa et difficił
fuga est ita significaret illo tempore tamgͣ¬
ues futums persecutiones et p̾ssuras ut uix
anquis cas possit effugere. Certe qui fili¬
ñs aliquando dei. aliquando dỹa¬
cũ boli Quid ergo nascimir

Expanded text:
exire non licet, nec altum ascendere, ac per hoc fugi sabbato non potest. Quomodo obligatos impedimentis carnalibus invenerit praedicta persecutio. Detinent enim homines quasi compedes desideria saecularia, id est facultates mundanae, ne edicta diaboli possint effugere. Ideo ergo orandum est ne tempore quo fugiendum est, hiemis et sabbati in nobis ratio inveniatur, sed ut liberos nos ab his impedimentis Dei praestet auxilium, ut non sit quod nos desiderio sui captos mancipet mundo. Quoniam ergo de novissima persecutione loquebatur Salvator, quae futura est ab Antichristo; ideo hiemem posuit, quia novissimum tempus est: et sabbatum similiter, quia postremus dies est, ut sicut his temporibus aspera et difficilis fuga est, ita significaret illo tempore tam graves foturas persecutiones et pressuras, ut vix aliquis eas possit effugere. XX. --SalSED ALIQVANDO DEI, ALIQVANDO DIABOLI. QVID ERGO NASCIMUR
Abbreviated transcription (Latin):
quia sine sensu est neq suum hñs meritum
neq alt̾uis. De indeo autẽ idturo uideus naᷤ¬
citur. quia b̾ creatoris deuotione generatur
sicut dixit adam de caym ꝓ creau hominem
per dm̃ quia sicut pagani indenot creatori
demoni grãs agunt in om̃ib que agunt.i¬
taet uidei d̾o creatori supplices licet imꝑfc̃e lau¬
dant eum: in oñi actu suo. hoc modo etiam¬
de uideo uidens nascitur xpĩanus quia ip̃e qͥ
co et istum qui nascitur fieri oportet. uit sit. S¬
dicitur econtra. Si fc̃s utiq est. qui generat.
hoc debet generare quod ip̃e est ut ian accep¬
is. Quia ab abraham de pagano dei cultor fc̾c
ẽ et ex eo origo ind̾oꝵ sieut et fci senatores. iã
senatores gnant. Sed senatoꝵ dignitas nõ
apud dm̃ icritum ħt. neq ip̃a uatura .i. sb̾a¬
consequitur beneficium. Sed ĩ sola fama et
sermone dignitas u̾titur ac per hoc currit ser¬
mo. per traducẽ carnis nicħ aliud p̾tans: qm

Expanded text:
quia sine sensu est. De Judaeo autemquia sine sensu est. De Judaeo autemest. de Iudaeo autem idcirco Iudaeus nascitur, quia sub creatoris deuotione generatur, sicut dixit Adam de Cain: procreaui hominem per deum. sicut enim pagani indeuoti creatori daemoniis gratias agunt in omnibus quae agunt, ita et Iudaei deo creatori supplices laudant eum in omni actu suo, in eo  ideo non nascitur Christianus, quia ipse qui uam 01, rem et istum qui nascitur fieri oportet, ut sit. dicitur e contra: \'si factus utique est qui generat, hoc iam debet generare, quod ipse est, ut accepis, quia Abraham de pagano, Dei cultor factus est, et ex eo origo Judaeorum; sicut et facti senatores, jam senatores generant. Sed senatorum dignitas non apud Deum meritum habet, neque ipsa natura, id consequitur beneficium, sed in sola fama et sermone dignitas uertitur. ac per hoc currit quidem sermo per traducem carnis, sed nihil aliud praestat,
Abbreviated transcription (Latin):
urm̃ aut sine sensu nasci possumus tamẽ
auctores. ut letemur in nob̃ cum recte a¬
gentes reuumeramus. aut nob̾ imputemꝰ
dicio nr̃o nos dimisit ut neq queramur
de mał: sicq frustra sicut et dei filios per
fidem fieri de nob̾ gaudeamus si corone¬
mur. Deus conditor et auctor sb̾e nr̃e uo
indigne gloriemur de fide qũa ħemus in
d̾o. Qui .n. potestatis suc nõ est quicquid
habuerit auentim est ut ue gloriari pos¬
sit de bonis nec reus consticui de malis. ¶¬
apostolus ait. Nos naturra idi. De indeis er¬
go indeos nasci ostendit. Seuiq in hemo qͥ
nati sunt non circuntisi ind̾i erant. Non er¬
go cucuncisio in d̾m facit. Sed natiuitas sb̾
dei creatoris deuocione ꝓgenita. Si ergo de
uideis uideinascuntur paganus paganii
on om̃e qd̾ nascitur ħ ẽ qd et undeuã¬
citur. Natu et aurum de terra nascit᷑
et nõ tũ terra ẽ et gẽme et alra uafra.¬
qui nascitur de eo sine sensu utiq est ignorans¬
et nescit benedicere. paganus antem tñ est

Expanded text:
 tamen aut bona, ut laetemur in nobis, cum recte agentes remuneramur, aut ipsi nobis inputemus, dicio nostro nos dimisit, ut neque queramur de malis, neque frustra, sicut et Dei filios per fidem fieri, de nobis gaudeamus si coronemur. Deus conditor et auctor substantiae nindigne gloriemur de fide, quam habemus in Deo Qui enim potestatis suae non est, quidquid habuerit, alienum est; ut nec gloriari possit de bonis, nec reus constitui de malis. -Apostolus ait, Nos natura Judaei. De Judaeis ergo Judaeos nasci ostendit. Denique in eremo qui nati sunt, non circumcisi Judaei erant. Non ergo circumcisio Judaeum facit, sed nativitas sub Dei creatoris devotione progenita. Si ergo de Judaeis Judaei nascuntur, et de Paganis Pagani on omne quod nascitur, hoc est unde nacitur. Nam et aurum de terra nascitur, et non tamen terra est; et gemmae et alia muqui nascitur ex eo sine sensu est,t nescit benedicere; paganus tamen est,
Abbreviated transcription (Latin):
fierent. Iustus est .n. ex lege qui nuilli noc¬
uñ apꝰ. lex inquit non est ex fide. S qui
fet̾at ea uiuat iu eis. hoc est faciens legẽ
ũo morietur.Sed uisist ad preseus. Iusti¬
cia autem que ex fide est iustificat homines
ap ud deum ut remun̾entur in futuro scło. ad¬
did̾unt enim temporali insticie uisticiam fidei.
Iustum est .n. nosci ex quo et per qũe sumus
nos perducat. Nam et uet̾es qui non solum
legis p̾cepta seruau̾int. Sed et dm̃ dilex̾unt
spem hñtes in ꝓmissione iustificati sunt ap̾
dm̃. Solam .nͦ. legem dicit nõ istificare ho¬
nunes apud dñi sicut nec sola fides exceptis
bonis operib conmendat apud dm̃. S ser¬
uata iusticia terrena et d̾ma: peifc̃os facit
hinc dicit dñs nisi habundau̾it iusticia ue

Expanded text:
fierent. Justus est enim ex Lege, qui nulli nocfierent. Justus est enim ex Lege, qui nulli nocus:. lex, inquit, non est ex fide, sed qui fecerit ea uiuet in eis, hoc est, faciens legem non morietur, sed uiuet ad praesens; iustitia autem, quae ex fide est, iustificat homines apud deum, ut remunerentur in futuro. saeculo. addiderunt enim temporali iustitiae. iustitiam fidei. iustum est enim nosse ex quo et per quem sumus,nos perducat. Nam et veteres qui non solum Legis praecepta servaverunt, sed et Deum dilexerunt, spem habentes in promissione, justificati sunt apud Deum. Solam enim Legem dicit non justificare homines apud Deum, sicut nec sola fides exceptis bonis operibus commendat apud Deum, sed servata justitia terrena et divina, perfectos facit. Hinc dicit Dominus: Nisi abundaverit justitia ve
Abbreviated transcription (Latin):
sum xp̃c in spiritu saucto facen. et marcioir et
manicheus qui negat xpm̃i n carne uenisse
¶ Eritas nõ ex persona ꝓbatur neq ĩ¬
ꝓbatur quicquid enĩ uene et ue
rum dicitur sine dubio in spũ sco
dicitur. Nouergo si quis in aliis reus ẽ et
illi tamẽ p̾scribitur. Sed xp̃o dño contra¬
dicitur. Oin enim negat istum u̾m dicere:
xpo iniuriam facit. Si autẽ ru̾u dicitur ne¬
Admittit. Nemo enĩ bonorum uera de se
dicentem arguit. Nec enu ex reuelati¬
one ediscitur quod ꝑditionẽ discitur. ue¬
mouerum dicens poterit improban.¬
Si in lege iustificatur apud deum: quare
scuiptum est. maledictus omis qui non per¬
manserit in om̃ib que scripta sunt ĩ libro
legis ut faciat ea si ex fi de instificantur ho¬
mines et non per legem ut quid male dcũs
est qui non impleuit locum non ꝑficiat ad
ex data per moysen: iusticiam habe¬
bat quid̃. Sed tertenã ut seruantes
legem iusti ẽẽnt ad p̾seus ut nõ rei

Expanded text:
UM IN SPIRITU SANCTO FATERl? ET MARCION ET MANICHEUS, QVI NEGANT CHRISTUM IN CARNE UENISSE, Ueritas non ex persona probatur neque inprobatur; quicquid rum dicitur, sine dubio in Spiritu sancto dicitur. Non ergo si quis in aliis reus est, eilli tamen praescribitur, sed Christo Domino contradicitur. Qui enim negat istum verum dicere, Christo injuriam facit. Si autem verum dicitur, neadmittit nemo enim bonorum vera de se dicentem arguit: nec enim ex revelatione ediscitur, quod per traditionem discitur; nemo verum dicens poterit improbaSi in Lege nemo justificatur apud Deum, quare scriptum est, Maledictus omnis qui non permanserit in omnibus quae scripta sunt in libro Legis, ut faciat ea ? si ex fide justificantur homines, et non per Legem , utquid maledictus est qui non implevit Legem, cum non proficiat ad ex data per Moysen justitiam habebat quidem, sed terrenam; ut servantes Legem justi essent ad praesens, ut non rei
Abbreviated transcription (Latin):
fluit in int̾itum. Int̾it .u. cum uigorem flu¬
de tan corpore deformata est in euis igore des¬
pecta erat in pena cum carne in qua se uitiĩs
maculauit ut nullus ꝑfectus sit carni ier a¬
minam. Sed int̾itui heãt anima per carnẽ
quia nou corpus gub̾nauit spiritalit̾. cũ regi¬
na data sit carni. Sed ip̃a duͦcet opera carnali¬
a. Taiem gͥ hominẽ cum ecc̃a abicit spm̃ht̃

Expanded text:
fluit in interitum; interit enim, cum uigorem fluit in interitum; interit enim, cum uigorem de tali corpore deformata est, cuius uigore despecta erat in poena cum carne, in qua se uitiis maculauit, ut nullus profectus sit carni per animam, sed interitum habeat anima per carnem, quia non corpus gubernauit spiritaliter, cum regina data sit carni, sed ipsa docet opera carnalia. Talem igitur hominem cum ecclesia abicit, spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
tͥet rem se super fluam pp̃ illorum sc̃andalũ
facere et ĩo se credere pp̃ quod irem̃ hr̃ec indẽ¬
am. uec .n. iudei insisterent nͥ ĩuenta occ̃onei
matris uidee quia hoc mĩme possit̃ impba¬
re gentilib uec hr̃et facue de hiis scandalũ
qui non eẽnt de gũe urł. Non gͥ simulatione
hoc fecit. S molentia supͣdcã .n. ca sinuilatõi
huĩt no niniã. Mam multi rephensi stͥ fñ hac
causa ita ut aliqui udeorũ et barnabas co¬
sentissent huic simulationi. Quem spm̃ apꝰ
¶lt̾itus saluandum assent cum dicit tradi
carius ad quirit. Ex hiis .ni. totus fit ocoooaroo¬
carnał. quia sicut scd̾m legem uiuens cococo¬
totus homo spuitał efficitur ut etiamcaroħ
dicatur quod anima ita si scd̾m desid̾ia mũdi
et uoluptates libidinũ uiat totus homo fit
nẽa quod fluxa et corruptibił et mortalis est
anuissa amina deformatur carens figuta de¬

Expanded text:
ceret rem se superfluam propter illorum scandalum ceret rem se superfluam propter illorum scandalum facere, et ideo se cedere, propter quod matrem haberet Iudaeam. nec enim Iudaei insisterent, nisi minime occasions matris ludaeae, quia hoc inuenta possent inprobare gentilibus nec habere facile de his scandalum, qui non essent de genere Israhel. non ergo simulatione hoc fecit, sed uiolentia; supra dicta enim causa simulationem habuit non minimam. nam multi reprehensi sunt in hac causa, ita ut aliqui Iudaeorum et Barnabas consentirent huic simulationi. LXI. QVEM SPIRITUM APOSTOLUS SALUANDUM ASSEBIT, CUM DICIT TRADI carnis adquirit. ex his enim totus fit carnalis, quia, sicut secundum legem uiuens totus homo spiritalis efficitur, ut etiam caro hoc dicatur quod anima, ita, si secundum desideria mundi et uoluptates libidinum uiuat, totus homo fit  caro, propterea quod fluxa et corruptibilis et mortalis est, amissa anima deformatur — carens figura de
Abbreviated transcription (Latin):
inquit eẽt grecus: nõ est compulsus circi¬
cidi thimotheum aũt quiͤ de matre uidea e¬
rat sicut dixi non sunt passi uidei assumii int̾
doctores incircuncisum. ad hoc illum assummp¬
sit apłs ut eum apłm epm̃ ordinaret sicut
fecit. Eruditus emĩ ꝓpħicis litt̾is ad asse̾ndũ xp̃m
ydoneus magr̃ ĩuentus est. Apłs .n. petrus non
eẽt rep̾hensus si se more uideorũ a gentilib se¬
gͤgasset ne illis scandalo ẽet. Sed hoc repͥhensũ
est in apło petro quod cũ ante gregis credenti¬
b gentsłr uiueret: aduenientib ab iacobͤ uide¬
is timore ib̾iectus ex gentilib credentib udara¬
re debere docebat huic audit si tu cum sis in¬
deus gentilit̾ niuis qũo cogis gs̃ iudaitare. Dũ¬
bitare .ii. fecerat de euuͣgelica disciplina quos
crim̾ est dum que edificau̾at destruebat. Ideo
simnulationẽ hanc uocat apłs paulus quem
constat si circuncidiss chimocheũ ut non ta¬

Expanded text:
inquit, esset Graecus, non est compulsus circuinquit, esset Graecus, non est compulsus circumcidi . Timotheum autem, quia de matre Judaea erat, sicut dixi, non sunt passi Judaei assumi inter doctores incircumcisum. Ad hoc illum assumpsit Apostolus, ut eum episcopum ordinaret, sicut fecit. Eruditus enim propheticis Litteris, ad asserendum Christum idoneus magister inventus est. Apostolus enim Petrus non esset reprehensus, si se more Judaeorum a Gentilibus segregasset, ne illis scandalo esset. Sed hoc reprehensum est in apostolo Petro, quod cum ante Graecis credentibus gentiliter viveret, advenientibus ab Jacobo Judaeis, timore subjectus ex Gentilibus credentibus judaizare debere docebat. Hinc audit, Si tu, cum sis Judaeus, gentiliter vivis, quomodo cogis Gentes judaizare? Dubitari enim fecerat de evangelica disciplina: quod crimen est, dum quae aedificaverat, destruebat. Ideo simulationem hanc vocat apostolus Paulus, quem constat si circumcidisset Timotheum, ut non ta
Abbreviated transcription (Latin):
iutestum est in petto om̃s contini. Rogans.n. ꝓ
retto pro om̃ib rogasse diuoscitur. Semper enm
m ꝓpoi̾to populus aut corrumpitur aut laudat᷑¬
Ax. Cut apostolus paulus petrum coapłm
fuum rep̾hendit quod timens eos qui eraut
ex circuncisione s̾trahebat se ea gentilibus
cum et ipẽ tunens eos qui erant ex circuncisi¬
one accipiens cucuncidit tuotheum quod
fier phibebat et ipẽ ergo rep̾hen᷑dus est. ooooo¬
Ncredibile est tantum apłmin eo alt̾m repee¬
hendisse in quo se sciret suctubusse. hoc at̾̃a
magno uiro fcm̃. non est sas c̾redere quia hiis
competit qui carnalit̾ uimuit. Caret itaꝙ a¬
płi pauli fcm̃ rep̾hensione. Cum enĩ p̾dicaret
nõ cutuncidi. uolens autem timothcũ secũ
patre autem greto et hoc uideis ẽet scandalũ
ut ex indea natum incireuncisum assum̾et
cunc sb̾iectioni ẽẽt ad horam et accipiens cir¬
cuncidit eum. bene ergo suꝑfluam fecit per¬
relum habebant giu̾s sui. Demq cumtitus

Expanded text:
ifestum est in Petro omnes contineri: rogans enim pro Petro, pro omnibus rogasse dignoscitur. Semper enim in praeposito populus aut corripitur, aut laudatCur apostolus Paulus Petrum coapostolum suum reprehendit, quod timens eos qui erant ex circumcisione, subtrahebat se a Gentilibus , cum et ipse timens eos qui erant ex circumcisione, accipiens circumcidit Timotheum, quod fieri prohibebat ? et ipse ergo reprehendendus est? Incredibile est tantum apostolum in eo alterum reprehendisse, in quo se sciret succubuisse. Hoc a tam magno viro factum, non est fas credere; quia iis competit qui carnaliter vivunt. Caret itaque apostoli Pauli factum reprehensione. Cum enim praedicaret non circumcidi, volens autem Timotheum secum patre autem Graeco, et hoc Judaeis esset scandalum, ut ex Judaea natum incircumcisum assumeret; tunc subjectioni se submisit ad horam, et accipiens circumcidit eum. Rem ergo superfluam fecit, perzelum habebant generis sui. Denique cum Titus,
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant in deserto ipos dixit intratur .lxiii.
deus co quod nescirent bonum aut ma coo¬
lum. Nesciro autem bonun uel malũ: sun¬
plicitas quedam est naturał q̃ neq ad bonũ
neq ad malum crudita est. ħ ẽ ignorancia si¬
ne malicia sme sensu enuim nascimur. Sed na
niã capax est edicere u̾tatẽ. filus autẽ dy a¬
boli ħ est: qui natus mał reb imbutus hiis
studet que ad u̾sus creatorem sunt dicens
multos ẽẽ deos et hiis sacrificand̾ qͣ mũdi
rectorib. h sic resipiscat ad naturalem regresr
iusticiam recipiens fidem xpi crit filius dei ac
per hoc neq filii dei sunt qui nascuntur neq
dyaboli. Quid enim dicit saluator uideis.
uos de patre dyabolo nati estis et concupis¬
centias prĩs ur̃i uultis facere. Uides ergo oꝑi

Expanded text:
fuerant in deserto, ipsos dixit intraturos, eo quod nescirent bonum aut malum. nescire autem bonum uel malum simplicitas quaedam est naturalis, quae neque ad bonum neque ad malum erudita est, hoc est ignorantia sine malitia. sine sensu enim nascimur, sed natura capax est ediscere veritatem. Filius autem diaboli est, qui natus malis rebus imbutus, iis studet quae adversus Creatorem sunt, dicens multos esse deos, et iis sacrificandum quasi mundi rectoribus. Hic si resipiscat, ad naturalem regressus justitiam, recipiens fidem Christi, erit filius Dei: ac per hoc neque filii dei sunt qui nascuntur neque diaboli. quid enim dicit saluator Iudaeis: uos de patre diabolo estis et concupiscentias patris uestri uultis facere? uides
Abbreviated transcription (Latin):
bolo ad se trahieret ut argum̃to et astucia su¬
a dyabolus torq̃retur. Dicunt ergo exacto¬
discipulis solueret conuernt. Eunc salua
tor cum pro se et petro dari iubet: pro om̃ib
soluisse uidetur. Quia sicut om̃s ĩ saluatore
crant causa magisterii: ita et post saluatorẽ

Expanded text:
bolo ad se traheret, ut argumento et astutia subolo ad se traheret, ut argumento et astutia sua diabolus torqueretur. dicunt ergo exactodiscipulis solueret, conuenerunt. Saluator autem cum pro se et Petro dari iubet, pro omnibus soluisse uidetur, quia, sicut in saluatore erant omnes causa magisterii, ita et post saluatorem
Abbreviated transcription (Latin):
et pauieres exiguntur. Nec .ii. ti sunt. coco¬
saluator aliquid possidebat ĩ m̃do oocoo
enis impendiis sepelitur et uos quib m̃dꝰ
extraneus est: facultates augere cupimus
ut morientes mundum inuasum non tm̃
note. Sed et litteris contestemur. ut ꝓfessi¬
one nrn ab eo cuius mundꝰ condẽpuenur
huic dñs. qui nou inquit reliquerit omĩa
et secutus fui̾t me: non potest meus disci¬
b. Saluator igitur qui nicħ horum curabat
neq discipuli eius exigendꝰ non erat. Sed qi
dyabolus mimitus semper in msidiis erat occ̃o¬
primus int̾ discipulos erat: solui debereab
eorũ magro dicerent didragina qui ab hiis oml
lib̾ati erant. Nich enĩ agebant ĩ mundo ꝙͥ s
ẽẽ mũdi quia nõ erat unde solueret aut hi¬
is scandalo eẽt aut certe hũitate suffragiiã¬
deret ad mare ite petrum apłm iubet quasi¬
os aperire et illuc inuenire modum exactio
o ad soluendum. Sed et signum uirtutis ma¬
xime demonstraret per quos captos a dya¬

Expanded text:
et pauperes exiguntur: nec enim Salvator aliquid possidebat in mundo, enis impendiis sepelitur: et nos a quibus mundus extraneus est, facut morientes mundum a nobis inuasum non tantum uoce, sed et litteris contestemur, ut professione nostra ab eo, cuius mundus est, condemnemur. hinc dominus: qui non. inquit, reliquerit omnia et secutus me fuerit, non potest meus disci. saluator autem, qui nihil horum curabat, neque discipuli eius, exigendus utique non erat. sed quia inimicus diabolus semper in insidiis erat occasioprimus inter Apostolos erat, solvi debere ab eorum magistro dicerent didrachmam, qui ab his oneribus liberi erant. Nihil enim agebant in mundo quod esset mundi: ut quia non erat unde solveret, aut his scandalo esset, aut certe humilitate suffragii quaederet, ad mare ire Petrum apostoluos aperire et illic inuenire modum exactiono ad soluendum. uerum etiam signum uirtutis maximae demonstraret, per quod captos a dia
Abbreviated transcription (Latin):
brai ẽ. Cum autem ad u̾sum aliquid facimus
non ille nos. Sed nos illum. uidemus deser̾e
et tuns ille uidetur integ̾ nõ ẽẽ: tũ nos amͥ¬
tit. H.ii. um ac manifestum est quia nõ ille se¬
s a nob̾ au̾tet. Sed nos ab ilło cum peccamus
Et ad colosenses int̾ cetera ait ex quo om̃e
corpus ministratum et ꝓductũ crescit in in¬
crem̃tũ dñi quod uixta sonũ uͥboꝵ si accipi¬
am non conuenit. nec .ni. deus aliquid hc̃ ut
crem̃itum faciat per uos. Sed nos dum reu̾¬
timur ad auctorem uite nr̃e et confitem᷑
illum: adquirens nos ad salutem crem̃ẽ¬
tum fecit in nob̾ d̾initas iõ in eis qui recedt̃
decrim̃tum est. hoc est ergo nitegrũ nõ esse
quod est et decrimentum facere .C.lxii.
Quare saluator orat et ait. Ne fiat fuga
urã yeme uł salbato cum tempus persecu¬
yemetionis huius differri ñõ pos¬

Expanded text:
bra eius. cum autem aduersum aliquid facimus, non ille nos, sed.nos illum uidemur deserere et tunc ille uidetur integer non esse, cum nos amittit. hoc enim uerum ac manifestum est, quia non ille se. a nobis auertit, sed nos ab illo, cum peccamus. et ad Colosenses inter cetera ait: ex quo omne corpus subministratum.et productum crescit in crementum domini, quod iuxta sonuamus, non convenit: nec enim Deus aliquid dehabet, ut crementum faciat per nos. Sed nos dum revertimur ad auctorem vitae nostrae, et confitemur illum, acquirens nos ad salutem, crementum facit in nobis diuinitas, ideo in eis qui ab eo recedunt, detrimentum est. hoc est ergo integrum non esse, quod est et detrimentum facere. LXII. QVARE SALUATOR: \'ORATE\', AlT, \'NE FIAT FUGA UESTRA HIEME U;FjL SABBATO,\' CUM TEMPUS PERSECUTIONIS HUIUS DIFFERRI NON POS
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̃e quod enim amutitur non est saluũ et
ĩ die dm̃ nudi ab spũ inuenti int̾ filios dei cõ¬
cis om̃ib ordinati. Ideo plebem iubet iubet hoc
facere ꝙ fcũrus oẽt si illi creatus fuisset ep̃t
ut cum spirantes in unũ eic̾et illũ de cetu su¬
o ne consentire uiderentur oꝑib. Quia qui
ño arguit eum quem potest. S recipit quasi ñ
errantẽ delingñdi illi fomitẽ p̾stat cͣi causa
contaminatur et ip̃e fugans a se spr̃ scm̃.
est .n. saluum eẽ qd̾ in tegrum. Nam dicit rex
cũ non nos deserit. quos .n. sp̾c deserit ia nõ
erunt in tegri ĩ causa regũonis qr nõ hñt

Expanded text:
spiritum ecclesia. quod enim amittitur non est -saluum et in die domini. nudi ab spiritu: inuenti inter filios dei concis omnibus ordinati. ideo plebem iubet hoc facere, quod facturus esset, si illic creatus fuisset episcopus, ut conspirantes. in unum eicerent illum de coetu suo, ne consentire uiderentur operibus eius, quia qui non arguit eum,_ quem potest, sed recipit quasi non errantem, delinquendi illi fomitem. praestat, qua causa contaminatur et ipse fugans a se spiritum saest enim \'saluum\' esse, quod \'integrum\'. nam dicit rex cum non nos deserit. quos enim spiritus deserit, iam non erunt integri in causa regenerat
Abbreviated transcription (Latin):
dentes hoc dicebant a salnatore traditũ
quod ip̃i docebant sicut continetur ĩ asti¬
b apłoꝵ. Quia nisi cirꝯcidamini morte
moy si non poteritis calui cẽ. huic apłs do¬
lore eu̾sionis illorum comnotus scribit ad
eos dicens. miror quoo sic taicito tnͣfferi¬
mini ab eo qui nocauit nos in gra. in aluide
uugeliũ quod non est aliud. Miratur ergo
quia post remleuem et mints grauẽ aspe¬
ritatistud̾ent et honori. hoc est ut post fidei
simplicitatẽ circuncidisse per elem̾tis mutte¬
rent ncomenias colerent salbatũ elemẽtis
et nepseudo apłis occasionẽ dedisse uideret᷑
dicentib aliuo est quod acceperat galathe

Expanded text:
dentes, hoc dicebant a Salvatore traditum, quod ipsi docebant, sicut continetur in Actibus Apostolorum, Quia nisi circumcidamini more Moysi, non poteritis salvi esse . Hinc Apostolus dolore eversionis illorum commotus, scribit ad eos, dicens: Miror quod sic tam cito transferimini ab eo qui vocavit vos in gratiam, in aliud Evangelium, quod non est aliud. Miratur ergo, quia post rem levem et minus gravem, asperitati studerent et oneri: hoc est, ut post fidei simplicitatem circumcidi se, pro elementis permitterent, neomenias colerent et sabbatum, elementis Et ne pseudoapostolis occasionem dedisse videretur, dicentibus aliud esse quod acceperant Galatae
Abbreviated transcription (Latin):
tem ut dum mala mens. uoluntatis sue ac¬
cepit potestatem sit rea sicut uidri qͥ occidẽ¬
tes saluatoreni fecerunt illimi maleocm̃.
siim dei uidito. Ctx enim saluatoris: ina¬
ledcm̃ est uideorum. Non emin sicut hostia
que ꝓ peccatis offerebatur ab luebat offerentẽ
Sed contra oblatus caluator macula et pecca¬
tum fit offerentium. Iustificato aũt illorũ
qui dissentiunt ut gentib bñdictio abrahe
tib non diffidentib de fide ihũ xp̃i .luii. i

Expanded text:
tem, ut dum mala mens voluntatis suae actem, ut dum mala mens voluntatis suae accipit potestatem, sit rea: sicut Judaei qui occidentes Salvatorem, fecerunt illum maledictum suum, Dei judicio. Crux enim Salvatoris maledictum est Judaeorum. Non enim sicut hostia quae pro peccatis offerebatur, abluebat offerentem; sed contra oblatus Salvator macula et peccatum fit offerentium: justificatio autem illorum qui dissentiunt, ut gentibus benedictio Abrahae tibus non diffidentibus a fi
Abbreviated transcription (Latin):
fecit .n. et non fecit. contͣriũ nobis peccatũ
ligitur qui fecisse uegatus est c̃o oocoocoeoo¬
ararium dici nõ potest. ꝓpħe .n. dcm̃ ad cooco¬
ꝑsonam prĩs. Deus .n. p̾i reconciliauit sͥ mũdũ
ilsum ut̾o uirginali ut nasceretur homo ex
ꝑte caruis fc̃s peccatum. quia caro pecĩ ẽ hic
uti qm̃ sors et conditio nõ tangebat honiniẽ
ꝑcreare. Ad hoc igitur natus est ut hostia pro
legem hostia c̃ pro peccatis offerebatur pec¬
catum incupabatur. Simił locus est aluis
apłi ad galathas dicentis de saluatore fcũs
sit illim auideis occidunt incredulitati sue
causa abdicarentur a nob̾ in locum illorũ in¬
ductis sicut dicit saluator Tolletur a uobis
regnuu et dabitur gentifacienti fructum
eius. Qlam om̃e quod ꝑmittit deus facere
dicitur qitia si non ꝑmiitat: non fit. Unde
dicit dñs ad pilatũ non hrẽs potestatem in
me potestate nisi t̾ data ẽẽt defuper. Nongͦ
ñ rutdens sed pu̾tñs. Dare dicitur potesta¬

Expanded text:
Fecit enim, et non fecit, contrarium est. ligitur, qui fecisse negatus est, contrarium dici non potest. Prophetae enim dicsonam Patris. Deus enim Pater reconciliavit sibi mundum illum in utero virginali, ut nasceretur homo, ex parte carnis factus peccatum, quia caro peccati est, hic utique quem sors et conditio non tangebat hominem procreare. Ad hoc igitur natus est, ut hostia pro Legem hostia quae pro peccatis offerebatur, peccatum nuncupabatur. Similis locus est alius Apostoli ad Galatas dicentis de Salvatore, Factus sit illum a Judaeis occidi, ut incredulitatis suae causa abdicarentur a nobis in locum illorum inductis; sicut dicit Salvator, Tolletur a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti fructum ejus . Nam omne quod permittit Deus, facere dicitur: quia si non permittat, non fit. Unde dicit Dominus ad Pilatum, Non haberes potestatem in me, nisi data esset tibi desuper . Non ergo immittens, sed permittens dare dicitur potesta
Abbreviated transcription (Latin):
saluatorn qui nõ scandalitatur ĩ eũ. Qñc
iaudabatur iohes. N dubitando scaud ali¬
ratus est Sed non utiq dubitauit. laus enĩ
beatum illum ꝓbat quia non es scandalitat᷑
sam et saluator idcuro ip̃o temporo m laudem
ioħ̃is prupit uo ostenderet sensum ioħit ubm
⁊ discipułoꝵ eius dubitamone. Iohes .n. uo¬
icns mitances discipulos suos corroborate
⁊ fide saluatoris sciens exitum s ĩmm̾e ea q̃
de ip̃o dicebat ore eius uoluit confumar iõ
u testis uerus sit testimoniũ pocioris implo¬
uas ut eorum concordia: omĩs ambiguitas
quasi uerb̾ muteret ut eadem audientes et

Expanded text:
saluator eum qui non scandalizatur in eum: quo modo laudabatur Iohannes si dubitando scandalzatus est? sed non utique dubitauit. laus enim beatum illum probat, quia non est scandalizatus. nam et saluator . idcirco ipso tempore in laudem Iohannis prorupit, ut ostenderet sensum Iohannis liberum a discipulorum eius dubitatione. Iohannes enim uolens nutantes discipulos suos corroborare in fide saluatoris, sciens exitum sibi imminere, ea, quae de ipso dicebat, ore eius uoluit confirmari. ideo ut testis uerus sit, testimonium potioris implorat, ut eorum concordia omnis ambiguitas quasi uerbis mitteret, ut eadem audientes a s
Abbreviated transcription (Latin):
dentib largiretur. hnic est unde dñs ait uide¬
is. Abraham pr̃ nr̃ cupit ut uderet ineum
et uidit et gauisus. Sciens .n. abraham xp̃m
ad lib̾ationem gnis humani reꝓinissum. sẽ
per necesse erat ortum eius ĩ infis possit os
expectare ꝙ̃ adubi m spũ natum eẽ uidit ga¬
uistis est. certus ꝙ in breui de inferno ereptus
induceretur in celos. Quomodo ergo de xͥa¬
nis nasci deberent xp̃iani qñ qui nõ cred̾it
an nõ fuit baptizatus non erit xp̃ianus.¬

Expanded text:
dentibus largiretur. Hinc est unde Dominus ait Judaedentibus largiretur. Hinc est unde Dominus ait Judaeis, Abraham pater vester cupivit ut videret diem meum; et vidit, et gavisus est . Sciens enim Abraham Christum ad liberationem hejus in inferis positos exspectare; quem ubi in spiritu natum esse vidit, gavisus est, certus quod in brevi de inferno ereptus induceretur in coelos. Quomodo ergo de Christianis nasci deberent Christiani, quando qui non crediderit, aut non fuerit baptizatus, non erit Chris
Abbreviated transcription (Latin):
sb̾a hom̾is qua constat beneficim consequa¬
tar ut nõ opmio sola. Sed et res sit in effcũa¬
puddm̃. Demq accepta remuissione pec̃orum
pinficatur totus homo itaut et filius ado
adoptetur. Qũaobrem om̃s natos renascio
enim alter alteri potest renussi onem accrie.
anima .n. que nascitur ĩ corpore uelcum cor¬
pore sb̾dita morti inuente ab adam nsi sig¬
num acceperit eiucte mortis tartarum infer¬
nni non euadit. Unusquisq .n. sͥ accepit be¬
neficium. non et ei qui nondumi est. Si .n.
fcũs xp̃ianus inmortałiam ẽet: recte uatus
de illo hoc eẽt quod et genitor. Nam qui fi¬
unt xpĩam signum accipuint ne a morte se¬
cunda teneantur. Nontamem mortem p̃¬
fantes aũt np̃ea baptrantur cã sunc ͥnotẽ¬
ctes rit anima rudis nata in corpore: signũhãt
mortis euiste ne possit ab ea temi. hoc signum
abraham non huĩt neq ꝓphe quia tempꝰ illos
non muenit. Reseruatum est aũt filio dicitur
qui nemens iuĩcit mortem et hanc graui cre¬

Expanded text:
equatur, ut non opinio sola, sed et res sit in effectu apud Deum. Denique accepta remissione peccatorum, purificatur totus homo, ita ut et filius a Deo adoptetur. Quamobrem omnes natos renasci oenim alter alteri potest remissionem accipere. Anima enim quae nascitur in corpore, vel cum corpore, subdita morti inventae ab Adam, nisi signum acceperit evictae mortis, tartarum inferni non evadit. Unusquisque enim sibi accepit beneficium, non et ei qui nondum est. Si enim factus Christianus immortalis jam esset, recte natus de illo hoc esset quod et genitor. Nam qui fiunt Christiani, signum accipiunt, ne a morte secunda teneantur: non tamen mortem prfantes autem propterea baptizantur, cum sint innocentes, ut anima rudis nata in corpore, signum habeat mortis evictae, ne possit ab ea teneri. Hoc signum Abraham non habuit: neque Prophetae, quia tempus illos non invenit; reservatum est autem Filio Dei, qui veniens vinceret mortem, et hanc gratiam cre
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ excepta foencatione. Si autem omẽ pec¬
catum non est extra corpus. Sed qd̾ cumq
fi̾it in xpm̃ adimititur. Qui furatur. aut
qui periurat et qui mentitur. qui percu¬
tit frẽm aut aliud taleaut nuctit in xpm̃
uel in spuitum scm̃ dicitur peccare quod
ualde absurdum est. et tũ apłs ecc̾am mẽ
sumus menbra. Quomodo ergo qui fornica¬
tur in suũ corpus peccat et non mag̾ ĩ xp̃i
quia scd̾m ecc̾e misterium non nrm̃ corpꝰ
dicimur. S xpi et hoc alongͤa causa est. qr
fornicaturĩo ĩ corpus suum pectao. Q m̃to

Expanded text:
est excepta fornicatione, si autem omne. pecest excepta fornicatione, si autem omne. peccatum non est extra corpus, sed quodcumque fuerit in Christum admittitur, qui. furatur aut qui periurat . et qui mentitur, qui percutit fratrem aut.aliud tale admittit, in Christum uel in spiritum sanctum dicitur peccare, . quod ualde abssimus membra. Quomodo ergo qui fornicatur, in suum corpus peccat, et non magis in Christi? quia secundum Ecclesiae mysterium non nostrum corpus dicimur, sed Christi; et hoc longe a causa est, quia qui fornicatur, ideo in corpus suum peccat, quo
Abbreviated transcription (Latin):
peccatur cum quis facinori suo socium que¬
ric ad ꝑditionẽ. Si .n. ut bene uiuens etiã
ꝑ eo p̾miumi accipiet qũe luctum fecit et ma¬
lus non tm̃ inse. Sed et millo fit reus qm̃ꝑ
cticirem uoluit hr̃e dampnationis. qͣntoi
magis qui fornicatur ꝙ̃ constat uno delicto
se ipm̃ bis quodam modo contaminare. si
eñĩ incarnem que ex se est peccat: bis utup
se ipm̃ adult̾at. Si quis autem q̃ ouẽ hãc
transigurare seputat. ut aut ad eccãmi
oeui ãt causam furoris sui astruat ꝑnũ¬
ciat eum qui formsatur uõ in suũ corpꝰ
na menbra et corpus xpi sunt. ut formca¬
tur petrare. sicut qui negat xpm̃ quod quid̃
infm̾ũ est et fragile quia ex quauis parte hẽ¬
ret in laqueum et non euadit. Si .ni. qui for¬
nicatur in corpus xpĩ peccat: cer̾a pectata nõ
erunt in xpm̃ admissa. Ut si xpĩanꝰ frem̃ occi¬
dat aut sacuficet ydoł uel aliud gñs pecca¬
ti adnuitat. quia ome peccatũ extra corpꝰ

Expanded text:
peccatur, cum quis facinori suo socium quaepeccatur, cum quis facinori suo socium quaerit ad perditionem. si enim, ut bene uiuens etiam pro eo praemium accipiet, quem lucrum fecit. et malus non tantum in se, sed et in illo fit reus, quem participem uoluit habere damnationis, quanto magis qui fornicatur, quem constat uno delicto se ipsum bis quodam modo contaminare ! si enim in carnem, quae ex se est, peccat, bis utique se ipsum adulterat. Si quis autem quaestionem hanc transfigurare se putat. ut aut ad ecclesiam qui, ut causam furoris sui adstruat, pronuntiat eum, qui fornicatur, non:in suum corpus ni membra et corpus Christi sunt, ut fornicatur peccare, sicut qui negat Christum. quod quidem infirmum est et fragile, quia ex quauis parte haeret in laqueum et non euadit. si enim qui fornicatur in corpus Christi peccat, cetera peccata non erunt in Christum admissa, ut si Christianus fratrem occidat aut sacrificet idolis uel aliud. genus peccati admittat, quia omne peccatum extra corpus
Abbreviated transcription (Latin):
auud erat quam xp̃c cradiderat ut per id
in errorem se inductos cognoscerent et so¬
lam fidem sequerentur ꝑfiteutes xpm̃ dm̃.
et hunc sufficere ad sauitẽ tribuendam
per quem fuerant renussionem peccatoꝵ
ad epti non per legem. Quia sine lege dei¬
gracia dei donat delicta . luiii. Cum mł¬
ta peccata in corpus admitudeanturr. õs
se abscidit est qui laqueo uitam finit. Est
iccm̃ qd̾ cumq feterit homo extra corpus ẽ.
Qui aũt forncatur in corpus suum peccat.
Aꝑtum putas fuisse apostolum aut iundc̃i ex¬
planari desid̾as. Nam apostolus corpus di¬
cens. non singularem hominem significauit.
Sed simul comphendit et feminam quia por¬
tio uinest mulier. Nam omĩa supradca faci¬
nora que molent̾ in se unus admittit: nõ to¬
tum maculat corpus. Singulatis enĩ peccat
ac per hoc solus fiet reus. Infornicatione .n.
totum polluitur corpus quia consensus con¬
tͣminationis et uirum tenet et feminam. Io
graue delictum ẽe formcationẽ. pessime .n.

Expanded text:
ud erat quam Christus tradiderat, ut uel per id in errorem se inductos cognoscerent et solam fidem sequerentur profitentes Christum deum et hunc sufficere ad salutem tribuendam, per quem fuerant remissionem peccatorum adepti, non per legem, quia sine lege gratia dei donat delicta. LVIII. CUM MULTA PECCATA IN CORPUS ADMITTI UIDEANTUR — SE ABSCIDIT, EST QVI LAQVEO UITAM FINIUIT, EST M, QVODCUMQVE FECERIT HOMO, EXTRA CORPUS EST; QVI AUTEM FORNICATUR, IN CORPUS SUUM PECCAT\'? Inperitum putas fuisse apostolum aut uim dicti explanari desideras? nam apostolus corpus dicens non singularem hominem significauit, sed simul conprehendit et feminam. quia portio uiri est mulier. nam omnia supra dicta facinora. quae uiolenter in se unus quisque admittit, non totum maculant corpus; singularis enim peccat ac per hoc solus fit reus. in fornicatione enim totum polluitur corpus, quia consensus contaminationis et uirum tenet et feminam: ideo graue delictum esse fornicationem. pessime enim
Abbreviated transcription (Latin):
trauabit animã eiꝰ. In caruem em̃ inuocen¬
tes dui poĩtus de dei indicio cirta se ꝙꝑ dubi¬
ctauĩt non est mirum. Ded quia plus do dõ
qerabat nõ permiansit in ambiguitate. In co
n. quis indicatur in quo ꝓpensior ẽ apocalip¬
sis iosis hoc sancit. Dicit enĩ dubiis enim¬
et infidelib ꝑs erit ĩ stangno ignis et sulphis
Ido quia nõ permanet in dubitatione eripi¬
tur a morte. lu. Quid est ut cum prius io¬
hes baptista testimoniũ ꝑhibuerit salua¬
Uitori. postea dubitauerit per
Tasse aut certe imꝑicie arguunt sai mus¬
uatorem. Quia sicut putant male dese ooo
sentientem iaudauit. Sed quia falli salua¬
torem ipło est recte laudanis ab eo iohes
est. si rectelaudatur. uõ dubitauit. Ip̃e.n
tempore quo musit ad iħni ioħes de carcere
discipulos suos dicens tu es qui uentur᷑ et
an anum expectamus tunc iħx respondic
discipuł eins dicens. Ite dicite ioħi q̃ iude¬
tis et auditis. Ceciuident surdi audiunt
lepsi mundautur claudiambulant mor¬

Expanded text:
. In carcere enim innocens diu positus, de Dei judicio circa se quod dubitaverit, non est mirum: sed quia plus de Deo sperabat, non permansit in ambiguitate. In eo enim quis judicatur, in quo propensior est. Apocalypsis Joannis hoc sancit. Dicit enim, Dubiis et infidelibus pars erit in stagno ignis et sulphuris . Ideo qui non permanet in dubitatione, eripitur a morte: hoc annes Baptista testimonium perhibuerit Salvatori, postea dubitaverit dicetasse, aut certe imperitiae arguunt Salvatorem; quia sicut putant, male de se sentientem laudavit. Sed quia falli Salvatorem impossibile est, recte laudatus ab eo Joannes est. Si recte laudatus est, non dubitavit. Ipso enim tempore quo misit ad Jesum Joannes de carcere discipulos suos, dicens: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? tunc Jesus respondit discipulis ejus dicens: Ite, dicite Joanni quae videtis et auditis. Caeci vident, surdi audiunt, leprosi mundantur, claudi ambulant, mor
Abbreviated transcription (Latin):
quid significet. declaratum ẽ. uͥ gid̾i nonẽ
que sit eius sapientia facile possit ebiecta.
ne spuitali et simplici potentie rationem
horrentes ad fatuam iudicantes. Hii .n. qͥ de
spĩtalib diffidentes camalia secuntur nicb̾
aluid sapumt ac putant uerum: quã ratio
continet elementorum ut neq uirginem
repensse neq carnis credant resurrectionẽ
qua ħ ratio camis .i. elementorum nõ recip̃
Omĩa .n. que gignuntur ĩ tempore ꝑmixti¬
oue optrante generantur et emortua et re¬
solura corpora non posse rursus reddi ad
uitam quia unum ꝙq elementũ ꝑmixtio¬
ne discreta reu̾tatur ĩ ꝓpriam naturã. hiis
modis inflati negant futurum uł fcm̃ ꝙ
credinius. ac per hoc adseu̾atio illorum im¬
mita est do dum stultum et mane putat ꝙ
fecit et fcũrum se ꝓmisit deus. . liiii. Quid¬

Expanded text:
quid significet declaratum est; unde quae sit eius sapientia, facile poterit ne spiritali et simplici potentiae rationem horrentes ac fatuam iudicantes. hi enim, qui de spiritalibus diffidentes carnalia secuntur, nihil aliud sapiunt ac putant uerum, quam ratio continet elementorum, ut neque uirginem peperisse neque carnis credant resurrectionem, quia hoc ratio carnis, id est elementorum. non recipit — omnia enim, quae gignuntur in tempore, permixtione operante generantur —, et emortua et resoluta corpora non posse rursus reddi ad uitam, quia unum quodque elementum permixtione discreta reuertitur in propriam naturam. his . modis inflati negant futurum uel factum quod credimus, ac per hoc adseueratio illorum inimica est deo, dum stultum et inane putat quod fecit et quod facturum se promisit deus. LIIII. LI
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃s an fame uł uit̾is credendũ post̾ic itti
util¬
litꝰ cõmẽdetur ꝑfc̃o errati. Aces quisqͣm ertoꝵ q.¬
pitudine caret. Quod intelligimꝰ gͥ debemue
intllũs om̃is ẽ credit. Credit om̃is et quioͦne¬

Expanded text:
is credendum posteris utilter commendetur, profecto errat. neque quisquam error turpitudine caret. quod intellegimus igitur, deintellegens omnis etiam credit, credit omnis et qui