comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se legit᷑: lia uͦ postmodũ ad iacob loquers
non de sola parte głat᷑. Ad me inquit
intrabis: mercede enim conduxi te ꝓman¬
dragoris filii mei. Pro mandragoris in¬
quit. ñ ꝓparte mandragorarũ filii mei.
Absente adhuc uiro uix lia partẽ concedit.
s. in eius aduentii eus desiderio ub̃iuis
accensa. nichnil sibi ex eis ult̾ius reseruari
uoluit. Sic ninurũ mens hominis dum
spali dulcedine tangitur: qͥcqͥd pͥus de
humana laude concupierat. libenter
obliuiscit᷑. In hẽ modum mandragore
utilit̃ de possessione liȩ redigunt᷑ sub
rachel potestate. Nouit enĩ rachel quã
lia mandragoris melius uti: nam qͥcqͥd
affectio cordis usurpat ad laudẽ sui. rec¬
tius sane ro retorquet ad głam łi. Sed
militatẽ extingt̃. Solent enĩ quȩ per
gatl et aser fiunt hominib nuranda
abstinentie uidelicet et patientie oꝑa.
oꝑantẽ ñ timidũ s tumidum redde̾.
non tam humilẽ quam contumacem

Expanded text:
se legitur; Lia vero postmodum ad Jacob loquens, se legitur; Lia vero postmodum ad Jacob loquens, non de sola parte gloriatur. Ad me, inquit, intrabis: mercede enim conduxi te pro mandragoris filii mei . Pro mandragoris, inquit, non pro parte mandragorarum filii mei. Absente adhuc viro, vix Lia partem concedit, sed in ejus adventu ejus desiderio uberius accensa, nihil sibi ex eis ulterius reservari voluit. Sic nimirum mens hominis dum spirituali dulcedine tangitur, quidquid prius de humana laude concupierat libenter obliviscitur. In hunc modum mandragorae utiliter de possessione Liae, rediguntur sub Rachel potestate. Novit enim Rachel quam Lia mandragoris melius uti: nam quidquid affectio cordis usurpat ad laudem sui, rectius sane ratio retorquet ad gloriam Dei. militatem exstinguunt. Solent enim quae per Gad et Aser fiunt hominibus miranda, abstinentiae videlicet et patientiae opera, operantem non timidum, sed tumidum reddere; non tam humilem, quam contumacem
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. Harum partẽ rachel petit. lia
concedit. ut uirũ accipiat. quȩ ꝓlis de¬
siderio flagrat. Alentẽ etenim quȩ
est. qui utrãq sororẽ ꝓlis fecunditate
ditat᷑: qr idẽ sp̃c et rõnẽ ad ueritatis
cognitionẽ illuminat: et affectionem
ad iurtutis amorẽ inflaminat. Suadet
gͦ affectioni rõ humani fauoris appeti¬
tum sub suo moderamine tẽꝑare: si
ad multiplicandã uirtitũ ꝓlem. cu¬
pit de diuini sp̃c copula gaudere.
Mandragorarũ itaq possessio sub ra¬
chel potestate redigitur.: q̃n laudis
appetitus sub rationis dominio mo¬
deratur. Notandũ sane quã tẽꝑate
rachel non mandragoras s mandra¬
gorͣum partẽ petat: nam nec hoc ra¬
tionẽ latet ualde eẽ difficile ut ani¬
mus quãus renitens ex oblata laude
non hilarescat. Debet amor humane
laudis pͥus tẽꝑari. pꝰmodũ si posset
fieri debet etiã penitus abscidi. Unde est
quod rachel partẽ mandragorarũ petis¬

Expanded text:
tatur. Harum partem Rachel petit, Lia tatur. Harum partem Rachel petit, Lia concedit, ut virum accipiat, quae prolis desideria flagrat. Mentem etenim quae, est qui utramque sororem prolis fecunditate ditat, quia idem Spiritus et rationem ad veritatis cognitionem illuminat, et affectionem ad virtutis amorem inflammat. Suadet ergo affectioni ratio humani favoris appetitum sub uno moderamine temperare, si ad multiplicandam virtutum prolem cupit de divini Spiritus copula gaudere. Mandragorarum itaque possessio sub Rachel potestate redigitur, quando laudis appetitus sub rationis dominio moderatur. Notandum sanc quam temperate Rachel non mandragoras, sed mandragorarum partem petat: nam nec hoc rationem latet valde esse difficile ut animus quamvis renitens ex oblata laude non hilareseat. Debet itaque amor humanae laudis prius temperari; postmodum, si posset fieri, debet etiam penitus abscindi. Unde est quod Rachel partem mandragorarum petiis
Abbreviated transcription (Latin):
tiã. absq ulla cont̾dictione se subdit.
Qui enim tam adu̾sa ꝑpeti quã in ꝑs¬
ꝑis non delectari apud semet ipsum
statuit: que difficultas eius obedienti¬
am ult̾ius minuere pot̾it: Si enim
dura et asꝑa queq ꝓdĩ amore etiam
ꝑ memet ipsũ appeto: cur non magis
hec ex adiuncta obedientia ad maioris
meriti głam tolero:
Pecte gͦ post natũ gad et aser ruben
exire dr̃: qr timor dñi ex uolunta¬
ria abstinentia et patientia. ad omnẽ
bone opinionis odor de ipso circũ quaq
spargit᷑: qui nulla molestia nulla in¬
opia a studio obedientiȩ p̃pedit᷑: Hee
sunt mandragore quas ruben inuenit:
quas ab ipso mat̾ eiꝰ lia accep̃. Quid enĩ
ꝑ mandragoras. quȩ odorẽ suũ solent la¬
te sparge: ñ bonȩ opinionis famã debe¬
mus acciꝑe: Quas qudẽ tẽ lia accipit.
quando oblata laus affectũ tangit.
qũ in laudis suȩ p̃coniis animꝰ afficit᷑.
et in aura ppłaris fauoris ꝑuerse delec¬

Expanded text:
tiam absque ulla contradictione se subdit. tiam absque ulla contradictione se subdit. Qui enim tam adversa perpeti quam in prosperis non delectari apud semetipsum statuit, quae difficultas ejus obedientiam ulterius minuere poterit? Si enim dura et aspera quaeque pro Dei amore etiam per memetipsum appeto, cur non magis haec ex adjuncta obedientia ad majoris meriti gloriam tolero? Recte ergo post natum Gad et Aser Ruben exire dicitur, quia timor Domini ex voluntaria abstinentia et patientia ad omnem bonae opinionis odor de seipso circumquaque spargitur, qui nulla modestia, nulla inopia a studio obedientiae praepeditur? Hae sunt mandragorae quas Ruben invenit, quas ab ipso mater ejus Lia accepit. Quid enim per mandragoras quae odorem suum solent late spargere, nisi bonae opinionis famam debemus accipere? Quas quidem tunc Lia accipit, quando oblata laus affectum tangit, quando in laudis suae praeconiis animus afficitur, et in aura popularis favoris perversae delec
Abbreviated transcription (Latin):
debemꝰ: Quid est eum uł intꝰ eẽ uł foras
exire: Luben int̾ ẽ quancdo in secreto cor¬
dis in conspectu dĩ de nr̃a conscientia tre¬
pidamꝰ. ruben tunc foras exit. qñ ꝓpter
dm̃ hominib etiã nos ad omnẽ obedien¬
tiã inclinamꝰ. Tim̾e itaq dm̃ ꝓpter se¬
ipsum. homines autẽ ꝓpter dm̃: ẽ ruben
nunc intus morari. nunc foris inueniri.
Exit gͦ ruben tp̃r messis tͥticeȩ: qñ ex impe¬
rio obedientie exercet se in oꝑib iusticiȩ.
S qñ pittas ruben ad ꝑfectã obedientiam
conualesceret: nͥ eũ gad et aser id ẽ amor ab¬
stinentiȩ et patientiȩ. ad contẽptũ uolup¬
tatis uł ad tolerantiã tͥbulationis animas¬
set: Duo enim st̃ quȩ solent ꝑfectionẽ
obedientiȩ p̃pedire: i. ne cogamͣ uł ama¬
ta. deserere. uł asꝑa tolerare. S si semel
animꝰ abstinentie uł patientie ꝑfecte in¬
caluerit: ꝓtinꝰ ruben ad omnẽ obedien¬

Expanded text:
debemus? Quid est eum vel intus esse, vel foras debemus? Quid est eum vel intus esse, vel foras exire? Ruben intus est, quando in secreto cordis in conspectu Dei de nostra conscientia trepidamus. Ruben tunc foras exit, quando propter Deum hominibus etiam nos ad omnem obedientiam inclinamus. Timere itaque Deum propter seipsum, homines autem propter Deum est Ruben nunc intus morari, nunc foris inveniri. Exit ergo Ruben tempore messis triticeae, quando ex imperio obedientiae exercet se in operibus justitiae. Sed, quando putas Ruben ad perfectam obedientiam convalescere, nisi eum Gad et Aser id est amor abstinentiae et patientiae ad contemptum voluptatis, vel ad tolerantiam tribulationis animasset? Duo enim sunt quae solent imperfectionem obedientiae praepedire, id est ne cogamur vel amata deserere, vel aspera tolerare. Sed, si semel animus amore abstinentiae vel patientiae perfecte incaluerit, protinus Ruben ad omnem obedien
Abbreviated transcription (Latin):
tib dan et neptalim futurȩ uitȩ torm̃ta
uel p̃mia ȩterna ñ solum frequent̃. immo
penȩ in desinenter cogetur aspice: Nunc
autẽ ꝑ assiduã consid̾ationẽ futurorum
malorũ facile ei ꝑsuadet᷑ ꝯtẽptꝰ p̃sentiũ¬
bonorũ. Et it̾m ꝑ iugẽ contemplationẽ et̃nȩ
felicitatis: inflãmat᷑ ad uoluntariã toleran¬
tiam p̾ssure temꝑalis. Hoc est ut arbitror
curdan et neptalim pͥus nascant᷑. et cur
et aser iam tempꝰ instat quo ruben mati¬
dragoras inueniat: si tam̃ eũ foras exire
non pigeat. S cur eum uelle exire dubi¬
temꝰ. quẽ iam ad exeundũ uel introeun¬
dum idoneũ eẽ cognoscimꝰ: Credendum
est enim eum post tot natos matͥs suȩ. pꝰ
tot lib̾os bale uł zelphe. iam adultũ et pos¬
se et uelle ad patͥs fui imꝑtũ exire et intrare.
S si ꝑ ruben ut suꝑiꝰ dictũ ẽ timorẽ dĩ
accipimꝰ: qͥd ꝑeiꝰ introitũ uł exitũ acciꝑe

Expanded text:
tibus Dan et Nephtalim futurae vitae tormenta, tibus Dan et Nephtalim futurae vitae tormenta, vel praemia aeterna, non solum frequenter, imo pene indesinenter cogeretur aspicere? Nunc autem per assiduam considerationem futurorum malorum facile ei persuadet jugem contemplationem aeternae felicitatis inflammatur ad voluntariam tolerantiam pressurae temporalis. Hoc est, ut arbitror, cur Dan et Nephtalim prius nascantur, et cur et Aser, jam tempus instat quo Ruben mandragoras inveniat, si tamen eum foras exire non pigeat. Sed cur eum velle exire dubitemus, quem jam ad exeundum, vel introeundum idoneum esse cognoscimus? Credendum est enim eum post tot natos matris suae, post tot liberos Balae vel Zelphae, jam adultum, et posse et velle ad patris sui imperium exire etsi per Ruben, ut superius dictum est, timorem Dei accipimus, quid per ejus introitum vel exitum accipere
Abbreviated transcription (Latin):
queso lia ancillam suã uiro suo tradẽt.
nel tales filios adoptaret᷑: nisi sororis suȩ
exemplo ꝓuocata fuisset: Prius enim
semꝑ est ut ancilla rachel redigat᷑ sub
uiri potestate: quã ancilla liȩ. Si enim
imaginationis euagatio quȩ fit ꝑ iutiles
cogitationes pͥus non repͥmitur: absq du¬
bio sensualitatis appetitus immoderatꝰ
minime temꝑatur. Qui gͥuult corꝑa¬
liũ uoluptatũ desidia temꝑare: pͥus as¬
suescat carnales delicias numquã uł raro
cogitare. Profecto quanto talia rarius co¬
gitau̾is: tanto rarius. tanto tepidius ni¬
nurũ ea desiderabis. Hec nisi fallor est
causa. cur sub uirili dominio pͥor mneur¬
uet᷑ bala. quã zelplaa. Patet nicħominus
qͥd de gad et aser. ibstinentia uidłi et pa¬
tentia nũquã adoptiuos filios faceret. nͥ
suroris sue rachel ad optiuiã sobolẽ assulue
cerneret. Quis enuim umꝗ̃ affectioni cordis
posset ꝑsuadẽ mundihuius ꝓsꝑa contemp¬
n̾e. et eius adu̾sa non formidare. nͥ sugg̾en¬

Expanded text:
quaeso, Lia ancillam suam viro suo traderet, vel tales filios adoptaret, nisi sororis suae exemplo provocata fuisset? Prius enim semper est ut ancilla Rachel redigatur sub viri potestate quam ancilla Liae. Si enim imaginationis evagatio quae fit per inutiles cogitationes prius non reprimitur, absque dubio sensualitatis appetitus immoderatus minime temperatur. Qui igitur vult corporalium voluptatum desideria temperare, prius assuescat carnales delicias nunquam, vel saltem raro cogitare. Profecto namque quanto talia rarius cogitaveris, tanto rarius, tanto tepidius nimirum ea desiderabis. Haec, nisi fallor, est causa cur sub virili dominio prior incurvetur Bala quam Zelpha. Patet nihilominus quod de Gad et Aser abstinentia, videlicet et patientia, nunquam adoptivos filios faceret, nisi sororis suae Rachel adoptivam sobolem assidue cerneret. Quis enim unquam affectioni cordis posset persuadere mundi hujus prospera contemnere, et ejus adversa formidare, nisi suggeren
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitati condescendant. Res enim
inuisibiles. ꝑ rerum uisibiliũ formas de¬
scribunt: et earum memoriã ꝑ quarũ¬
dam concupiscibiliũ specierũ pulcͥtu¬
dinẽ m̃tib nr̃is in pͥmunt. Hinc ẽ qͣͦs
nunc t̾ram lacte et melle manantem
ꝓmittunt: nc̃ flores. nunc odores nomi¬
nant. nunc ꝑcantꝰ hominũ. nẽ ꝑ concen¬
tus auiũ celestiũ gaudiorũ armoniã
designant. Legite apocalips in ioħs:
et inuenietis celestis ierłm ornatum.
ꝑ aurum. et argentũ ꝑ margaritas. uł
alias quaslibet geminas p̃tiosas mul¬
tipliciter descͥptum. Et scimus qͥdem quia
horum om̃ium nichil ibi ẽ. ibi tamen
nichil omĩno deeẽ potest. Taliũ namq
nichil ibi ẽ ꝑ spẽm: ubi tam̃ totum est
ꝑ similitudinẽ. In his omĩb habet bala
unde dñȩ suȩ utiliter deseruiat: qñdo¬
quidem ei hoꝵ omĩum memoriã ubi
et qñ uoluerit ꝓ uoto rep̃sentat. Hȩx .it.
statun cum uolumꝰ imaginari possu

Expanded text:
infirmitati condescendant. Res enim infirmitati condescendant. Res enim invisibiles, per rerum visibilium formas describunt, et earum memoriam per quarumdam concupiscibilium specierum pulchritudinem mentibus nostris imprimunt. Hinc est quod nunc terram lacte et melle manantem promittunt; nunc flores, nunc odores nominant, nunc per cantus hominum, nunc per concentus avium coelestium gaudiorum harmoniam designant. Legite Apocalypsim Joannis et invenietis coelestis Hierusalem ornatum per aurum, et argentum, per margaritas vel alias quaslibet gemmas pretiosas multipliciter descriptum. Et scimus quidem quia horum omnium nihil ibi est, ubi tamen nihil omnino deesse potest. Talium namque nihil ibi est per speciem, ubi tamen totum est per similitudinem. In his omnibus habet Bala unde dominae suae utiliter deserviat, quandoquidem ei horum omnium memoriam, ubi et quando voluerit pro voto repraesentat. Haec enim statim cum voluerimus imaginari pos
Abbreviated transcription (Latin):
q̃d potest. intuetur ea quomͦ pot̃. Cogi¬
tat ꝑ imaginationẽ: quia necdũ uidere
ualet ꝑ intelligentiȩ puritatẽ. Hec
ut arbitror est causa cur rachel pͥus li¬
beros habeat de. incilla. quã gen̾et de
seipsa: qr dułce ẽ ei saltẽ imaginando eoꝵ
memoriã retin̾e: quorum intelligentiã
nondum ualet ratiocinando app̃hendẽ.
Sicut enim ꝑrachel rationẽ: sic ꝑ eius
ancillam intelligimꝰ imaginationem.
Suadet gͦ rõ cõmodius eẽ qualicũq mͦ
u̾a bona cogitare. et imaginaria quadã
saltẽ pulchritudine ad eorum desideriũ
animũ accende̾. quam in falsis et decepto¬
riis bonis cogitationẽ fig̾e. et hȩc ẽ ratio
cur rachel uoluerit ancillam suã uiro
suo trade. hanc eẽ pͥmã uiam om̃i ing̾¬
dienti ad inuisibiliũ contemplationem.
nemo ignorat. nͥ forte quẽ ad hanc scien¬
tiam necdũ exꝑientia informat. S nec
hiuc speculationi allidant. et humane

Expanded text:
quod potest, intuetur ea quomodo potest. Cogiquod potest, intuetur ea quomodo potest. Cogitat per imaginationem, quia necdum videre valet per intelligentiae puritatem. Haec, ut arbitror, est causa cur Rachel prius liberos habeat de ancilla, quam generet de seipsa; quia dulce est ei saltem imaginando eorum memoriam retinere, quorum intelligentiam nondum valet ratiocinando apprehendere. Sicut enim Rachel rationem, sic per ejus ancillam intelligimus imaginationem. Suadet ergo ratio commodius esse qualicunque modo vera bona cogitare, et imaginaria quadam saltem pulchritudine ad eorum desiderium animum accendere, quam in falsis et deceptoriis bonis cogitationem figere: et haec est ratio cur Rachel voluerit ancillam suam viro suo tradere. Hanc esse primam viam omni ingredienti ad invisibilium contemplationem nemo ignorat, nisi forte, quem ad hanc scientiam necdum experientia informat. CAPUT Xhuic speculationi alludant et humanae
Abbreviated transcription (Latin):
quin uelit itatim cognosc̾e et ꝑ intelligẽ¬
tiam uidere: et qñto plus crescit uidas.
affectus uidłi diligendi: tanto amplius
in rachel feruet desidium pariendi:
hoc est studiũ cognoscendi. S qͥs nesciat¬
quam sit difficile. immo quã pene impos¬
sibile mentẽ carnalẽ et adhuc in studi¬
is sp̃ualib rudem. ad iniusibiliũ intel¬
ligentiã assurg̾eᷤ et in illis comtẽplatio¬
nis oculum fig̾e: Nulla quippe nouit
ad huc nisi corꝑalia nil addhuc cogitan¬
ti occurrit. nͥ que cogitare consueuit
sola inusibilia. Querit inuisibilia ui¬
dere. et nil occurrit insi formȩ rerum
iuisibilium: desiderat intueri in corꝑea.
et nil somniat nisi inagines rerum cor¬
ꝑalium. Quid gͥfaciat: Quid agat: Non¬
ne melius ẽ qualicumq mͦ illa cogitare:
quam obliuioni uel negligentie tradere:
lmmo si bene amat mens ea facile obli¬
uiscitur: multo tam̃ difficilius ad eoꝵ
contemplationẽ subleuatur. Facit tñ

Expanded text:
quin velit statim cognoscere, et per intelligenquin velit statim cognoscere, et per intelligentiam videre, et quanto plus crescit Judas affectus videlicet diligendi, tanto amplius in Rachel fervet desiderium pariendi, hoc est studium cognoscendi. CAPUT quam sit difficile, imo quam pene impossibile mentem carnalem, et adhuc in studiis spiritualibus rudem, ad invisibilium intelligentiam assurgere, et in illis contemplationis oculum figere? Nulla quippe novit adhuc, nisi corporalia; nil aliud adhuc cogitanti occurrit, nisi quae cogitare consuevit sola visibilia. Quaerit invisibilia videre, et nil occurrit nisi formae rerum visibilium; desiderat intueri incorporea, et nil somniat nisi imagines rerum corporalium. Quid igitur faciat, quid agat? Nonne melius est qualicunque modo illa cogitare, quam oblivioni vel negligentiae tradere? Imo, si bene amat mens, ea non facile obliviscitur, multo tamen difficilius ad eorum contemplationem sublevatur. Facit tamen
Abbreviated transcription (Latin):
udeat liam sororẽ suã matrẽ filiorũ le¬
tantẽ. se autẽ sterilem ꝑmanentẽ: Au¬
diamꝰ quid dicat. et intelligamꝰ qͥd dole¬
at. Quid g̾ dicit iacob uiro suo: Da mͥ in
quit liberos: alioquin moriar. Absq du¬
bio studiũ sapientie si non ꝓficit: citius
deficit. S queramꝰ diligenter quid nã
cẽ posset. qd nato uida: rachel ad amorẽ
plis solito amplius in ardescit. Diximꝰ
suꝑius qr sicut ad liam. id animi affecti¬
onem ꝑtinet dilige̾: sic rachelis id ra
nonis ẽ cognosee. Ex illa namq oritur
quilibet affectus ordinatus. ex ista sensꝰ
seu intellec tus purus. S qͥd aliud ꝑ
udam intelligimꝰ nisi amorẽ otcina¬
tum. amorẽ celestiũ. amorẽ dĩ: amorem
feruente. incipit rachel amore ꝓlis
estuare: quia incipit uelle cognosce.
Ubi amor: ibi oculus. Libenter aspicimꝰ:
quem multum diligimꝰ Nulli dubium
quia qͥ potuit bona inuisibilia diligere.

Expanded text:
videat Liam sororem suam matrem filiorum laevideat Liam sororem suam matrem filiorum laetantem, se autem sterilem permanentem? Audiamus quid dicat, et intelligamus quid doleat. Quid ergo dicit Jacob viro suo: Da mihi, inquit, liberos, alioquin moriar . Absque dubio studium sapientiae si non proficit, citius deficit. Sed quaeramus diligenter quidnam esse possit, quod, nato Juda, Rachel ad amorem prolis solito amplius inardescit. Diximus superius quia sicut ad Liam, id est animi affectionem, pertinet diligere; sic Rachelis, id est rationis, est cognoscere. Ex illa namque oritur quilibet affectus ordinatus, ex ista sensus seu intellectus purus. Sed quid aliud per Judam intelligimus, nisi amorem ordinatum, amorem coelestium, amorem Dei, amorem fervente, incipit Rachel amore prolis aestuare, quia incipit velle cognoscere. Ubi amor, ibi oculus. Libenter aspicimus quem multum diligimus. Nulli dubium quia qui potuit invisibilia diligere,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a. ut pie ignoscat: cõ fiteam̃ ab ip¬
so eẽ bona nr̃a. ut con seruet et auge¬
at. Hec uidas incessa enter actitat:
ne ingratus appareat. uł de indulta ue¬
nia. uel de concessa gr̃ã. Recte gͦ ut ar¬
bitror hic filius uidas .i. confitens uocat᷑
qr uerus amor semꝑ confitet᷑. Demiq
cum scͥptum sit quia ds̃ u̾itas ẽ. dm̃
ñ amare conuncitur quisqͥs ueritatẽ
confiteri erubescit. lustus uiquit sc̃p¬
tura in micio accusator est sui. habet
gͦqͥd agat. qui se credit uł cupit eẽ amato¬
rem dĩ nͥ forte putet ẽẽ aliud amare dm̃.
quam amare iusticiã di. Ecce iam habe
mus de.iiiͦiͦ filii sie. Primus ẽ timor penȩ.
scłs dolor penitentiȩ: tercius spes uenie:
quartus amor iusticie: et post hec desunit
parere. Suffic̾e enim sibi posse existimat.
cum se uera bona u̾acit̃ amare considerat.
S quid putas in corde racħ agit᷑. quib
putas desideriorũ estib agitatur: cum

Expanded text:
nostra; ut pie ignoscat, confiteamur ab ipnostra; ut pie ignoscat, confiteamur ab ipso esse bona nostra, ut conservet, et augeat. Haec Judas incessanter actitat, ne ingratus appareat, vel de indulta venia, vel de concessa gratia. Recte ergo, ut arbitror, hic filius Judas, id est confitens, vocatur, quia verus amor semper confitetur. Denique, cum scriptum sit: Quia Deus veritas est , Deum non amare convincitur quisquis veritatem confiteri erubescit: Justus, inquit Scriptura, in initio accusator est sui . Habet ergo quid agat, qui se credit, vel cupit esse amatorem Dei, nisi forte putet aliud esse amare Deum, quam amare justitiam Dei.mus de quatuor filiis Liae. Primus est timor poenae, secundus dolor poenitentiae, tertius spes veniae, quartus amor justitiae, et posthaec desinit parere. Sufficere enim sibi posse existimat, cum se vera bona veraciter amare considerat.Sed quid putas in corde Rachel agitur, quibus putas desideriorum aestibus agitatur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
amari desid̾at. Hec oiã dicta st̃ de com¬
fessione laudis. S quid dicemꝰ de con¬
fessione cͥminis: An forte uidas istam
ignorat. quamuis illam tã excellent᷑
agnoscat: Ego non sic existimo: quia et
hanc et illam ad honorem dei multum
ꝑtine cognosco. Et scio qr qͥ uera etterdi¬
ligit: libenter facit qͥcquid honori dei
militare cognouerit.
uttum cõm̃dat bonitatẽ di non so¬
lum largitas sua: sed etiã iniqͥtas
nr̃a. Si enim magnum ẽ nil ꝓmeren¬
tib gratis impende multa: quale qͣn¬
tum ueerit tribuere bona ꝓmerentib
mala: Oqualis pietas: quã nulla nr̃a
suꝑare potest impietas. Alia suit que
miscđr ignoscit: alia quȩ affluenter tri¬
buit. Ignoscit mala nr̃a: largitur bo¬
na sua. Semꝑ p̃sto ad ignoscendum:
semꝑ ꝑatus ad largiendum. Hic pius
illic largꝰ:. utrobiq benignꝰ ubiq bonꝰ
Confiteam̃ gͦ illi mala nr̃a: confiteam̃
bona nr̃a. Confiteam̃ a nobis eẽ mala

Expanded text:
amari desiderat. Haec omnia dicta sunt de conamari desiderat. Haec omnia dicta sunt de confessione laudis. Sed quid dicemus de confessione criminis. An forte Judas istam ignorat, quamvis illam tam excellenter agnoscat? Ego non sic existimo, quia et hanc et illam ad honorem Dei multum pertinere cognosco. Et scio quia qui veraciter diligit, libenter facit quidquid honori Dei militare cognoverit? Multum commendat bonitatem Dei non solum largitas sua, sed etiam iniquitas nostra, Si enim magnum est nil promerentibus gratis impendere multa, quale quantumve erit tribuere bona promerentibus mala? O qualis pietas, quam nulla nostra superare potest impietas! Alia sunt quae misericorditer ignoscit, alia quae affluenter tribuit. Ignoscit mala nostra, largitur bona sua. Semper praesto ad ignoscendum, semper paratus ad largiendum. Hic pius, illic largus; utrobique benignus, ubique bonus. Confiteamur ergo illi mala nostra; confiteamur illi bona nostra. Confiteamur a nobis esse mala
Abbreviated transcription (Latin):
bonus. quam benignis. oquam suauis. ꝙ̃
dulcis o quã amandus. quantũ amplectẽ¬
dus. quã totus amirabilis. quã totus desi¬
derabilis. O beatum quẽ amat: o felicem
quẽ suo amore dignũ iudicat. Me felicẽ
si eo frui liceat: me beatum si eum possi¬
dere contingat. Hec nͥ fallor est illa uox
exultationis et confessionis: quȩ semꝑ ex
ore iudȩ resonat in aurib diuinȩ pieta¬
tis. Quid tu dicis lia: Quid tu ꝓclamas
ꝓ iuda: Quid tu reddis dño: quid retri.¬
biuis ꝓtali puero: Nunc inqͥt confite¬
frequenter. s etiã indesinenter dño
desideras. Nam non amares: si non
approbares. Quidͤ enim ut dictũ est
approbare: nͥ laudare: Et ipsa lauda¬
tio: ipsa est confessio. Nec putes quod
sufficiat uidȩ consit̾i t̾m corde: nͥ etiã
confiteat᷑ o̾re. Cupit enim iuidas et aliis
cõm̃dare.⁊ ad eius amorẽ accendẽ quem
om̃ium amore dignũ iudicat: ẽt ab oĩb

Expanded text:
bonus, quam benignus, o quam suavis, quam bonus, quam benignus, o quam suavis, quam dulcis, o quam amandus, quantum amplectendus, quam totus admirabilis, quam totus desiderabilis! O beatum quem amat! o felicem, quem suo amore dignum judicat! Me felicem, si eo frui liceat; me beatum, si eum possidere contingat! Haec, nisi fallor, est illa vox exsultationis et confessionis qui semper ex ore Judae resonat in auribus divinae pietatis. Quid tu dicis, Lia? Quid tu proclamas pro Juda? Quid tu reddis Domino? Quid retribuis pro tali puero? Nunc, inquit, confitefrequenter, sed etiam indesinenter Domino desideras. Nam non amares, si non approbares. Quid est enim, ut dictum est, approbare, nisi laudare? Et ipsa laudatio, ipsa est confessio. Nec putes quod sufficiat Judae confiteri tantum corde, nisi etiam confiteatur et ore. Cupit enim Judas et aliis commendare, et ad ejus amorem accendere, quem omnium amore dignum judicat, et ab omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
sub ortus ẽ dolor: sic utiq post sp̃e natã
et ꝑ cotidiana increm̃ta ꝓficientẽ. nasci¬
tur amor. Hic itaq ẽ ille filiorũ iacob.
qui quarto loco nascit᷑. et uidas id ẽ con¬
fitens in scͥptura nominatur. Cuius
nominis si rationẽ querimꝰ. citius inue¬
nimꝰ. Scimꝰ namq quia quisq qͣd ap¬
ꝓbat hoc antat: et quo plus amat tan¬
to amplius approbat. Et quid ẽ approbua¬
re: nisi laudare: Illa illa utiq ẽ uera
laudatio illa ẽ pura confessio: quȩ ex
casta dilectione surgit: quȩ ex laudis
ammiratione ꝓcedit. Uultis nosse aꝑ¬
tius quȩ sit uox exultationis. et confes¬
sionis. quam nouit iudas solus: uł cet̾is
om̃ibꝰ excellentius: Attende nẽ animũ
aliquẽ nimiũ amantẽ: et nimio amore
feruentẽ. Attende quid sentiat. quid
secum loquatur de eo quẽ multum
amat: quẽ ualde miratur. Quid gͦdicit:
Quid secũ tacitꝰ loquit᷑: O inqͥt quã

Expanded text:
subortus est dolor, sic utique post spem natam, subortus est dolor, sic utique post spem natam, et per quotidiana incrementa proficientem nascitur amor. Hic itaque est ille filiorum Jacob, qui quarto loco nascitur, et Judas, id est confitens, in Scriptura nominatur. Cujus nominis, si rationem quaerimus, citius inveniemus. Scimus namque quia quisque quod approbat, hoc amat, et quo plus amat, tanto amplius approbat. Et quid est approbare, nisi laudare? Illa, illa utique est vera laudatio, illa est pura confessio, quae ex casta dilectione surgit, quae ex laudis admiratione procedit. Vultis nosse apertius quae sit vox exsultationis et confessionis quae novit Judas solus, vel caeteris omnibus excelaliquem nimium amantem; et nimio amore ferventem. Attende quid sentiat, quid secum loquatur de eo quem multum amat, quem valde miratur. Quid ergo dicit? Quid secum tacitus loquitur? O, inquit, quam
Abbreviated transcription (Latin):
sua scelera flendo dampnare et dãpnan¬
familiaritas int̾ dm̃ et animã fieri et ami¬
citia confederari: eo qͦd hec se sentiat ab
illo sepius uisi tarrex eius aduentu ñ tm̃
um consolari. immo aliquotiens qͦła
meffabili gaucdio repleri. Hanc amici¬
tiȩ confederationẽ. nisi fallor lia p̃sense¬
rat: qñ iam nato leui. cum magna exul¬
tatione ꝓclamabat. Nunc copulabitur
Perus anime sponsus ds̃ ẽ. Quem
ueraciter nobis copulamus qñ ei ꝑ
uerum amorem inheremꝰ. Immo uͭ tẽ
sibi nos ille conectit: qñ nos quibꝰ lam
internis cõm̾tiis ad suũ amorẽ accendit.
et artius astringit. Quod ẽ enĩ cor tam
durum etͭͣferreũ quod diuina pietas
sua p̃sentia non emolliat: et sua dulce¬
dine non alliciat: Unde fit ut quem
pͥus consueuerat multũ formidare: in¬
cipiat postmodũ ardent̃ amare. Ui¬
des iam ut arbitror qd quẽ admodum
post crescentẽ cotidie timorẽ necessario

Expanded text:
sua scelera flendo damnare, et damnansua scelera flendo damnare, et damnanfamiliaritas inter Deum et animam fieri, et amicitia confoederari, eo quod haec se sentiat ab illo saepius visitari, et ex ejus adventu non tantum jam consolari, imo aliquoties quodam ineffabili gaudio repleri. Hanc amicitiae confoederationem nisi fallor Lia praesenserat, quando jam nato Levi cum magna exsultatione proclamabat: Nunc copulabitur Verus animae sponsus Deus est, quem tunc veraciter nobis copulamus, quando ei per verum amorem inhaeremus. Imo vero tunc sibi nos ille connectit, quando nos quibusdam interius commerciis ad suum amorem accendit, et arctius astringit. Quod est enim cor tam durum et tam ferreum, quod divina pietas sua praesentia non emolliat, et sua dulcedine non alliciat? Unde fit ut quem prius consueverat multum formidare, incipiat postmodum ardenter amare. Vides jam, ut arbitror, quod quemadmodum post crescentem quotidie timorem, necessario
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ nominat: ne ante timorẽ et con¬
dignũ penitentiȩ dolorem quis de
spe uenie p̃sumat. Qui enim post ꝑ¬
petrata scelera sine satisfactione sibi¬
de impunitate blandit᷑. non tã spe eri¬
git᷑ quã p̃sumptione elidit᷑. Ex tali itaq
nomine uoluit nos scͥptura diuina
certos effice. hunc nos uidłi filium nec añ
auos illos pͥores posse hab̾e: nec post illos
p̃cedentes hunc terciũ posse deesse. Uere
enum et absq dubio quanto quis frequen¬
tus quantoq uehem̃tius de suo reatu
interno dolore afficitur. tanto certior tan¬
to securior. de indulgentie uenia efficit᷑.
Scct̃m multitudinẽ inqͥt dolorum me¬
orum in corde meo. consolationest. l.a.ni.¬
est consolator dr̃. quia animã peniten¬
tiȩ lacͥmis afflictam. tam frequenter.
quã libent̃ consolatur. Illam namq fre¬
quenter uisitat. illam libent̃ confortat.
et aduenie fiduciam plene reformat. qũã

Expanded text:
filium nominat, ne ante timorem et confilium nominat, ne ante timorem et condignum poenitentiae dolorem quis de spe veniae praesumat. Qui enim post perpetrata scelera sine satisfactione sibi impunitate blanditur, non tam spe erigitur, quam praesumptione eliditur. Ex tali itaque nomine voluit nos Scriptura divina certos efficere, hunc nos videlicet filium, nec ante duos illos priores posse habere, nec post illos praecedentes hunc tertium posse deesse. Vere enim et absque dubio quanto quis frequentius, quantoque vehementius de suo reatu interno dolore afficitur, tanto certior, tanto securior per indulgentiae veniam efficitur: Secundum multitudinem, inquit, dolorum meorum in corde meo consolationes laetiest Consolator dicitur, quia animam poenitentiae lacrymis afflictam tam frequenter quam libenter consolatur. Illam namque frequenter visitat, illam libenter confortat, et ad veniae fiduciam plene reformat, quam
Abbreviated transcription (Latin):
nato et paulatim crescente. scđs nasci¬
tur: quia magnũ timorẽ necesse est
ut dolor sequatur. Quanto enum quis¬
uehementius metuit penã quã meru¬
it. tanto acerbius plangit culpam quã
fecit. S scimꝰ quia quacũq hora pecca¬
tor ꝯu̾sus fuerit. et ingemuerit saluus
rito talis filius simeon id ẽ exauditio uo¬
catur: Qui uere penitet. qui ueracit᷑
dolet: absq dubio et absq mora indul¬
gentiã accipẽt. Oratio quȩ ex corde con¬
trito et humiliato ꝓfertur: cituis ex au¬
ditur. Humiliato ꝑtimorẽ: cont̾to ꝑ
dolorem. Pruben humiliatur: ꝑsime¬
on conterit᷑. et in flecu conpungitur.
S beati qui lugent. qm̃ ipsi consolab̾¬
S que queso consolatio pot̾ ẽẽ peniten¬
tib u̾e. et lugentib amare: nisi una
spes uenie : Hic ẽ ille tr̃ius filiorum
iacob: qui iccirro leui hoc ẽ ad ditus uł
ad dicio uocat᷑. quia duob illis pͥorib
prius datis. hic suꝑadditur. Non da¬
tum s additum sermo diuinus hunc

Expanded text:
nato, et paulatim crescente, secundus nascitur, quia magnum timorem necesse est ut dolor sequatur. Quanto enim vehementius quis metuit poenam quam meruit, tanto acerbius plangit culpam quam fecit. Sed sciendum quia, quacunque hora peccator conversus fuerit et ingemuerit, salvus rito talis filius Simeon, id est exauditio, vocatur. Qui enim vere poenitet, qui veraciter dolet, absque dubio et absque mora indulgentiam accipiet. Oratio quae ex corde contrito et humiliato profertur, citius exauditur: humiliato per timorem, contrito per dolorem. Per Ruben humiliatur, per Simeonem conteritur, et in fletu compungitur: sed Beati qui lugent, quoniam ipsi consolab quae, quaeso, consolatio potest esse poenitentibus vere, et lugentibus amare, nisi una spes veniae? Hic est ille tertius filiorum Jacob, qui idcirco Levi, hoc est additus, vel additio vocatur, quia duobus illis prioribus prius datis hic superadditur. Non datum, sed additum sermo divinus hunc
Abbreviated transcription (Latin):
Et unde ei tanta diuitiarũ habun¬
dantia tanta delitiarũ copiã nisi ut dic¬
tũ ẽ de hostiũ spoliis ui tam frequenti
uictoria: Constat namq quia quanto
amplius atterunt᷑ hostes usticie: tanto
ub̾ius cumulant᷑ gaudia conscientiȩ.
quasi exponendo loquitur ita. Gła nr̃a
hec ẽ testimonium conscientiȩ nr̃e. Hec
est domꝰ uel ciuitas illa. conscientia
uidelicet nr̃a. in qua sp̃ualiũ bonoꝵ
diuitiȩ habundant: cum eam p̃dic¬
tarũ ancillarũ filii uigili sollicitu¬
dine custochiunt. danuidł et nepta¬
lim satagentibꝰ in confirmanda pa¬
ce ciutũ gad. et aser uirilit᷑ agentib
in expugnatione hostiũ. Horũ nãq
prudentia ciies pacificant᷑. illorum

Expanded text:
Et unde ei tanta divitiarum abunEt unde ei tanta divitiarum abundantia, tanta deliciarum copia, nisi, ut dictum est, de hostium spoliis in tam frequenti victoria? Constat namque quia quanto amplius atteruntur hostes justitiae, tanto uberius cumulantur gaudia conscientiae: quasi exponendo, loquitur ita: Gloria nostra haec est: testimonium conscientiae nostrae . Haec est domus, vel civitas illa, conscientia videlicet nostra, in qua spiritualium bonorum divitiae abundant, cum eam praedictarum ancillarum filii vigili sollicitudine custodiunt: Dan videlicet et Nephtalim satagentibus in confirmanda pace civium, Gad et Aser viriliter agentibus in expugnatione hostium. Horum namque prudentia cives pacifica
Abbreviated transcription (Latin):
Oquales deliciȩ deliciȩ eius quȩ tantũ
sapiunt regib regib talibꝰ. Certe re¬
ges isti iam ad nuptias agni introiert̃.
iam ad illud eternũ conuiuiũ sedert̃:
um illo angłorum pane. deliciisq eter¬
nis uescunt᷑. iam torrente uoluptatis
debriant᷑ et adhuc hunus aser delicias
in satiabiliter esuriunt᷑. et usq hodie
esurientes et sitientes iustitiã in tanta
celestiũ gaudiorũ habundantia hanc
suã famem uł sitim sedare non posst̃.
Aser pinguis panis eius. et p̃bebit de¬
licias regib Quam putas largus ẽẽ
potest in necessitates pauꝑum: cui suꝑ¬
habundat parare delicias regum:
Quantũ putas mirant᷑. quantũ ue
gratulant᷑ in eius constantia. quos
uiuentes adhuc in ualle lacrimarũ
p̃mit infirmitas sua: si tantum de¬
lectant᷑ in eius oꝑib illi etiã qͦs iam
absorbuit felicitas illa et̃na: Aser pin¬
gius panis eiꝰ et p̃bebit delicias regib.

Expanded text:
O quales deliciae, deliciae ejus, quae tantum O quales deliciae, deliciae ejus, quae tantum sapiunt regibus, regibus talibus! Certe reges isti jam ad nuptias Agni introierunt, jam ad illud aeternum convivium sederunt, jam illo angelorum pane, deliciisque aeternis vescuntur, jam torrente voluptatis inebriantur, et adhuc hujus Aser delicias insatiabiliter esuriunt, et usque hodie esurientes, et sitientes justitiam, in tanta coelestium gaudiorum abundantia hanc suam famem vel sitim sedare non possunt. Aser, pinguis panis ejus, et praebebit delicias regibus. Quam putas largus esse potest in necessitates pauperum, cui superabundat parare delicias regum? Quantum putas mirantur, quantumve gratulantur in ejus constantia, quos viventes adhuc in valle lacrymarum premit infirmitas sua, si tantum delectantur in ejus operibus illi etiam quos jam absorbuit felicitas illa aeterna? Aser, pinguis panis ejus, et praebebit delicias regibus.
Abbreviated transcription (Latin):
tam gratant᷑ accipiunt: non dico pau¬
ꝑes et ignobiles. s etiam ipsi reges uel
pͥncipes. Mentior si hec de ipso ipsa scͥp¬
tura non loqͥtur. Aser inquit pingu¬
is panis eius: et p̃bebit delicias regib
Quam enim putamꝰ suauiter pascun¬
tur. quã mirabilit̾ credimꝰ delec tant᷑.
non quilibet reges s illi utiq uere re¬
ges quib ille rex regũ. et dñs dominan¬
tium restituit imꝑiũ corꝑis sui et qͥ¬
b distͥbuit regnũ patͥs sui ͤ. talibꝰ in¬
quã regibꝰ quã putamꝰ dulce sit
quã intine eis sapit. cum uideant
hominẽ iusticie amore torm̃ta non
tim̾e et int̾ ipsas ꝑsecutiones pacem
cordis animiq tranquillitatẽ non amit¬
tere: Si enim gaudiũ est in cęlo suꝑ
uno peccatore penitentiam agente: qͣn¬
ta tunc sollempnitas erit suꝑ quolibet
iusto ꝓiusticia libent̃ moriente: Uere
aser pinguis panis eius: et p̃bebit deli¬
cias regib. O qualis panis. panis eius

Expanded text:
tam gratanter accipiunt, non dico pautam gratanter accipiunt, non dico pauperes et ignobiles, sed etiam ipsi reges vel principes. Mentior, si haec de ipso ipsa Scriptura non loquitur. Aser, inquit, pinguis panis ejus, et praebebit delicias regibus. Quod enim putamus suaviter pascuntur, quam mirabiliter credimus delectantur, non quilibet reges, sed illi utique vere reges, quibus ille Rex regum et Dominus dominantium restituit imperium corporis sui, et quibus distribuit regnum Patris sui; talibus, inquam, regibus, quam putamus dulce sit, quam intime eis sapit, cum videant hominem justitiae amore tormenta non timere, et inter ipsas persecutiones pacem cordis animique tranquillitatem non amittere. Si enim gaudium est in coelo super uno peccatore poenitentiam agente , quanta tunc solemnitas erit super quolibet justo, pro justitia libenter moriente? Vere Aser pinguis panis ejus, et praebebit delicias regibus. O qualis panis, panis ejus!
Abbreviated transcription (Latin):
ens irasci facile miseret᷑. Quamuis enĩ
multum esuriat panẽ iustitiȩ dedig¬
natur tñ eum comede nisi sit consꝑ¬
sus oleo miscđie. Ex multa diuitiarũ
etenim affluentia quȩ sibi suꝑ habun¬
dant. ex spolishostiũ ꝓfrequenti uic¬
toria. multũ ẽ delicatus effectiis nec
ei iam sapit panis ullus quãlibet ni¬
tidus nisi sit oleo consꝑsus: in tm̃ ut
de eo scͥptura manifeste denuntiet
dicens. quia aser pinguis panis eius.
Quis putas sic delitiis affluit. ut ipse
ut ueraciter possit psallere. in uia testi
namq piitas aser iste habundat diui¬
tiis sp̃ualiũ consolationũ: quantũ ue
affluit dediciis sp̃ualiũ gaudioꝵ: cuius
diuitias quelibet adu̾sitas non tam mi¬
nuere quã auge solet. cuius delicias qo¬
ius torm̃tũ nec saltem interpolare ualet
Nam quanto durius p̃mitut ext̾ius:
tanto delec tabiliꝰ głatur interius. Heȩ
sunt ille deliciȩ quas tantũ sitiunt q̃s

Expanded text:
ens irasci, facile miseretur. Quamvis enim ens irasci, facile miseretur. Quamvis enim multum esuriat panem justitiae, dedignatur tamen eum comedere, nisi sit conspersus oleo misericordiae. Ex multa divitiarum etenim affluentia quae sibi superabundant, ex spoliis hostium pro frequenti victoria, multum est delicatus effectus; nec ei jam sapit panis ullus, quantumlibet nitidus, nisi sit oleo conspersus, in tantum ut de eo Scriptura manifeste denuntiet, dicens quia Aser, pinguis panis ejus . Quis putas sic deliciis affluit ut ipse, ut veraciter possit psallere: In via testinamque putas Aser iste abundat divitiis spiritualium consolationum, quantumve affluit deliciis spiritualium gaudiorum, cujus divitias quaelibet adversitas non tam minuere quam augere solet, cujus delicias quodvis tormentum nec saltem interpolare valet. Nam quanto durius premitur exterius, tanto delectabilius gloriatur interius. Hae sunt illae deliciae, quas tantum sitiunt, quas
Abbreviated transcription (Latin):
dimittite et dimittet᷑ uobis tam magnifi¬
ce implere potuit. quis tam facile quis
tan ex corde sibi illatas iniurias ignosc̾e
ualuitꝰ. quam qͥ de corꝑis sui cruciatib
exultare magis quã contristari didic̃:
Ut quid enim inimicos non diligat.
cur eis libent̃ non indulgeat᷑: qui hoc
ei inferunt qd̾ desiderat: Magis itaq
quam suo corꝑi suis miseret᷑ ꝑsecutori¬
biis: ut sit iterũ atq it̾m beatus. Beati
enim misericordes: qm̃ ipsi miscłiam
consequent᷑. Ouirũ głosum. o terq q̃tq̃
beatum. Beatis ꝓpter iusticie esuriem.
beatus ꝓpt̃ uoluntariã passionẽ beatꝰ
ꝓpt̾ mansuetudinẽ. beatꝰ ꝓpter miscdie
compassionẽ. Sicut enim beati qui
esuriunt et sitiunt iusticiã. sicut beati
qui ꝑsecutionem patiuntur ꝓpt̃ ipsam:
sic nicħominꝰ beati mites beati miseri¬
cordes. Et hic nr̃ aser ut sit ueraciter
multiplicit᷑q beatꝰ. iusticiã ardenter
sitiens ꝓpter ipsam libent̃ patit᷑. nesci¬

Expanded text:
Dimittite, et dimittetur vobis , tam magnifice implere potuit? Quis tam facile, quis tam ex corde sibi illatas injurias ignoscere, valuit, quam qui de corporis sui cruciatibus exsultare magis quam contristari didicit? Utquid enim inimicos non diligat, cur eis libenter non indulgeat, qui hoc ei inferunt quod desiderat? Magis itaque quam suo corpori, suis miseretur persecutoribus, ut sit iterum atque iterum beatus: Beati enim misericordes, quoniam ipsi misericordiam consequentur . O virum gloriosum, o terque quaterque beatum! Beatus, propter justitiae esuriem; beatus, propter voluntariam passionem; beatus, propter mansuetudinem; beatus, propter misericordiae compassionem. Sicut enim beati, qui esuriunt et sitiunt justitiam; sicut beati, qui persecutionem patiuntur propter ipsam; sic nihilominus beati mites, beati misericordes. Et hic noster Aser, ut sit veraciter multipliciterque beatus, justitiam ardenter sitiens, propter ipsam libenter patitur, nesci
Abbreviated transcription (Latin):
di natura: et inuenit qr lux ista ẽ ipsa
di sapientia. q ipsa ẽ lux uera. Sicut
enim lux ista exterior illuminat oculos
corporũ. ita illa absq dubio illuminare
consueuit oculos cordiũ. Ecce quomodo
neptalim ꝑ rerum iusibiliũ qualitatẽ:
surgit ad rerum inuisibiliũ cognitionẽ.
Patet gͦ quã recte scđm utrãq int̃p̃tatio

Expanded text:
Dei natura, et invenit quia lux ista est ipsa Dei natura, et invenit quia lux ista est ipsa Dei sapientia, quia ipsa est lux vera. Sicut enim lux ista exterior illuminat oculos corporum, ita illa absque dubio illuminare consuevit oculos cordium. Ecce quomodo Nephtalim per rerum visibilium qualitatem surgit ad rerum invisibilium cognitionem. P
Abbreviated transcription (Latin):
si tanta ẽ ista quam habemus cõmunem
cum bestiis: Qualis erit lux futura bea¬
toꝵi si talis ẽ p̃sens lux ista miserorum:
ltem multiplicitatẽ bonorum inuisib¬
liũ: conicit ex multitu dine bonorum
uisibiliũ. Quot gͦ putamꝰ ea eẽ: S quis
ea possit dinumerare: Quot sunt ob¬
lec tam̃ta oculorũ: quot oblectam̃ta au¬
riũ ceterorũq sensuũ: Quot st̃ colores:
quot odores: quot sapores: Si gͦ tot st̃
delicie corꝑm: quot erunt delicie sp̃uũ:
Si tanta possidemꝰ in temꝑe qͣnta st̃
que expec tamus in eternitate: In hẽ gͥ mo¬
dum. utitur comꝑatione. utit᷑ nicħominꝰ
ut dictum ẽ translatione: qñ rerũ uisi¬
biliũ quãlibet descͥptionẽ tũsfert ad rerũ
inuisibiliũ significationẽ. Uerbi gratia.
Audit in scͥpturis nominari lucẽ sicut
de deo scͥptũ ẽ qr habitat lucẽ in accessibi¬
lem. Querit gͦ quȩ sit lux ista incorꝑea.
quã inhabitat inuisibilis et in corꝑea

Expanded text:
si tanta est ista quam habemus communem si tanta est ista quam habemus communem cum bestiis! Qualis erit lux futura beatorum, si talis est praesens lux ista miserorum! Item multiplicitatem bonorum invisibilium conjicit ex multitudine bonorum visibilium. Quot ergo putamus ea esse? Sed quis ea possit dinumerare? Quot sunt oblectamenta oculorum, quot oblectamenta aurium caeterorumque sensuum? Quot sunt colores, quot odores, quot sapores? Si ergo tot sunt deliciae corporum, quot erunt deliciae spirituum? Si tanta possidemus in tempore, quanta sunt quae exspectamus in aeternitate? In hunc igitur modum utitur comparatione: utitur nihilominus, ut dictum est, translatione, quando rerum visibilium descriptionem transfert ad rerum invisibilium significationem. Verbi gratia: Audit in Scripturis nominari lucem, sicut de Deo scriptum est: Quia habitat lucem inaccessibilem . Quaerit ergo quae sit lux ista incorporea quam inhabitat invisibilis et incorporea
Abbreviated transcription (Latin):
cium uocetur. de quo solo dubitat᷑
utrũ nam ppłm suũ iudicare habe¬
at: cum solus si fieri possit ne cet̾i ha¬
beant quid iudicent. non solũ assidue
s et districte. iudicare debeat S sic̃¬
ad officium dan spectat ꝑ rep̃sentationẽ
pene repͥme exurgentia uitia: sic ad nep¬
talim ꝑtinet ꝑ considerationẽ p̃miorum.
inflammare desidia bona. Mirabiliter
eium animum nr̃m neptalim ad eorum
desideriũ accendit: quotiens et̃norũ bo¬
norum imaginẽ añ m̃tis oculos adducit.
qͦd tñ duob modis face̾ consueuit. Utitur
namq aliquando translatione aliq̃n aũ
comꝑatione Comꝑatione: qñ ex p̃sentiũ
bonorum multitudine. uel magnitudi¬
ne colligit illa futurȩ uite gaudia: quot
uel quanta eẽ possint. Uerbi gr̃ã. Inspec¬
considerat quanta futura erit lux illa
sꝑalis: si tanta tamq mirabilis ẽ lux ista
corꝑalis. Quanta namq putas erit lux
illa quȩ erit nobis communis cum angłis.

Expanded text:
cium, vocetur, de quo solo dubitatur cium, vocetur, de quo solo dubitatur utrumnam populum suum judicare habeat, cum solus, si fieri posset, ne caeteri habeant quid judicent, non solum assidue sed et districte judicare debeat. Cad officium Dan spectat per repraesentationem poenae reprimere exsurgentia vitia; sic ad Nephtalim pertinet per considerationem praemiorum inflammare desideria bona. Mirabiliter enim animum nostrum Nephtalim ad eorum desiderium accendit, quoties aeternorum bonorum imaginem ante mentis oculos adducit, quod tamen duobus modis facere consuevit. Utitur namque aliquando translatione, aliquando autem comparatione. Comparatione, quando ex praesentium bonorum multitudine vel magnitudine colligit illa futurae vitae gaudia, quot vel quanta esse possint. Verbi gratia: Inspecconsiderat quanta futura erit lux illa spiritualis, si tanta tamque mirabilis est lux ista corporalis. Quanta namque putas erit lux illa quae erit nobis communis cum angelis,
Abbreviated transcription (Latin):
uum consensũ. numquã transit in ac¬
tum. Debet gͦdan p̃cet̾is omib uigil
districtus in iudicio ẽẽ: ut detur aliis
ex maiori parte absq lite et disceptatio¬
ne uiu̾e. Semꝑ inueniet dan in sua tri¬
bii qͦd examinare debeat. quod iuste
rep̃hendat: quãuis inaliis possit fieri
ut aliquando aliqua earũ sine culpa
ualeat inueniri. Aliarum nãq culpa ẽ
inuoluntate: huius autẽ exordinatio
sepe est in necessitate. Numquã enim
malum approbo numquã inalo con¬
sentio. numꝙ̃. malum ꝑficio nͥ ipse uo¬
luero: malum autẽ ꝑcogitationẽ occur¬
rere etiam pot̾ inuito. S ad dan ꝑ¬
tinet exurgens malum statim cum ꝑ
cogitationẽ pulsat in iudiciũ addu¬
cere. diligenter discut̾e. dep̃hensum
dampnare. et deceptoriã cogitationẽ
ex alia consideratione ꝑcut̾e: et tẽptan¬
tia mala ex toem̃torũ recordatione
extinguere. Uides iam ut arbitror
quam recte hic filius dan. id ẽ iudi¬

Expanded text:
vum consensum, nunquam transit in acvum consensum, nunquam transit in actum. Debet ergo Dan prae caeteris omnibus vigil et districtus in judicio esse, ut detur aliis tribubus ex majori parte absque lite et disceptatione vivere. Semper inveniet Dan in sua tribu quod examinare debeat, quod juste reprehendat, quamvis in aliis possit fieri ut aliquando aliqua earum sine culpa valeat inveniri. Aliarum namque culpa est in voluntate, hujus autem exordinatio saepe est in necessitate. Nunquam enim malum approbo, nunquam malo consentio, nunquam malum perficio, nisi ipse voluero; malum autem per cogitationem occurrere potest etiam invito. Sed ad Dan pertinet exsurgens malum statim, cum per cogitationem pulsat in judicium adducere, diligenter discutere, deprehensum damnare, et deceptoriam cogitationem ex alia consideratione percutere, et tentantia mala ex tormentorum recordatione exstinguere. Vides jam, ut arbitror, quam recte hic filius Dan, id est judi
Abbreviated transcription (Latin):
tate em̃dat᷑: qñ opus oꝑe castigatur: as¬
sertio assertione corrigit᷑. Quotiens gͦ fal¬
sum aliquid sentimꝰ. quotiens iniustũ
aliqͥd uolumꝰ. quotiens in ordinatum
aliquid agimꝰ. statim nos rep̃hensibiles
ẽẽ minime ignoramꝰ. S numqͥd eque
om̃s rep̃hensione dignos se eẽ iudicant:
qñ aliqͥd imittile uel iordinatũ cogitãt:
Iultoꝵ est seipsos rep̃hendẽ de ꝑu̾¬
Eso oꝑe uel p᷑ua uoluntate:
epauci sunt qui seipsos diuidicent de
inordinata cogitatione. S qr ꝑfecti
uiri hoc faciunt. ⁊ face̾ eos oportet qͥ
ꝑfecti eẽ uolunt: idcͥco iacob p̃dicit uł¬
dan ppłm suũ districte custodiat. si
uidicium suũ diligent̃ exerceat: fiet
ut in cȩteris tribub raro inueniatur.
qd̃ iure dampnari debeat. Mens et-¬
enim que statim in ipsa suggestione
p̃cidit illecebrosam cogitationem.
non facile rapitur in prauã delectatio¬
nẽ: sicut et culpa quȩ cohibet᷑ ante pra¬

Expanded text:
tate emendatur, quando opus opere castigatur, astate emendatur, quando opus opere castigatur, assertio assertione corrigitur. Quoties ergo falsum aliquid sentimus, quoties injustum aliquid volumus, quoties inordinatum aliquid agimus, statim nos reprehensibiles esse minime ignoramus. Sed nunquid aeque omnes reprehensione dignos se esse judicant, quando aliquid inutile vel inordinatum cogitant? Multorum est se ipsos reprehendere de perverso opere vel prava voluntate; pauci sunt qui seipsos dijudicent de inordinata cogitatione. Sed, quia perfecti viri hoc faciunt, et facere eos oportet qui perfecti esse volunt, idcirco Dan populum suum districte custodiat, si judicium suum diligenter exerceat, fiet ut in caeteris tribubus raro inveniatur quod jure damnari debeat. Mens enim quae statim in ipsa suggestione praecidit illecebrosam cogitationem, non facile rapitur in pravam delectationem, sicut et culpa quae cohibetur ante pra