comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quia ille cuius. est uerbum non ẽt
de uerbo. uerbum autem de illo est
cuius est uerbum. ideo ait: quod de¬
dit michi pater. id est ut sim uerbu
eius. ut sim unigenitus filius eius.
ut sim splendor lucis eius maius est
omnib Ideo nemo rapit inquit oues
meas de manu meaznemo potest ra¬
ꝑe de manu patris mei. De manu
inea et de manu patris mei. Quid ẽ
hoc nemo rapit de manu mea et ne¬
mo rapit de manu patris mei: It̾̃u
na manus ẽ. patris et filii. an forte ip¬
se filius manus est patris sui: Sima¬
num intelligamus potestatem. una
est patris et filii potestas: quia una
est diuinitas. Si autem manum in¬
telligamus sicut dictum ẽ ꝑ ꝓpħam¬
et brachium diuĩ cui reuelabitur. ma¬
nus patris est ipse filius. Quodnon
ita dictum est tamquam deus ha¬
beat humanam formam. et quasi
corꝑis membra: sed quod ꝑ ipsul
facta sunt omia. Lam solent etho¬
mines dicere manus suas eẽ alios
homines: ꝑ quos faciunt quod ub¬

Expanded text:
quia ille cujus est Verbum non est quia ille cujus est Verbum non est de Verbo, Verbum autem de illo est cujus est Verbum; ideo ait, Quod dedit mihi Pater, id est, ut sim Verbum ejus, ut sim unigenitus Filius ejus, ut sim splendor lucis ejus, majus est omnibus. Ideo, Nemo rapit, inquit, oves meas de manu mea. Nemo potest rapere de manu Patris mei. 7. De manu mea, et de manu Patris mei: quid est hoc, Nemo rapit de manu mea, et, Nemo rapit de manu Patris mei? Utrum una manus est Patris et Filii, an forte ipse Filius manus est Patris sui? Si manum intelligamus potestatem, una est Patris et Filii potestas; quia una est divinitas: si autem manum intelligamus, sicut dictum est pEt brachium Domini cui revelatum est ? manus Patris ipse est Filius. Quod non ita dictum est, tanquam Deus habeat humanam formam, et quasi corporis membra; sed quod per ipsum facta sunt omnia. Nam solent et homines dicere manus suas esse alios homines, per quos faciunt quod vo
Abbreviated transcription (Latin):
hoc est. Tu aliud es: aliud habes. Uer¬
bi grã habes sapientiam. numquid
tu es ipsa sapientia: deniq quia nõ
es tu ipse quod habes. si amiseris qđ
habes redis ut non habeas: et aliqnͣ¬
do resuinis. aliquando amittis. Quo¬
modo oculus nr̃ non in se ipso habet
inseꝑabiliter lucem. aꝑitur et capit.
clauditur et amittit: non sic est deus
dei filius. non sic est uerbũ patris.
non sic est uerbum quod non sonan¬
do transit. s nascendo manet. Sieh¬
bet sapientiam ut ipse sit sapientia
faciat q sapientes: Sichabet uitan
ut ipse sit uita: faciatq uiuentes
hoc est quod maius est omnib Atter¬
dit ioħ̾s ipse euangelista celum et:
ram. uolens dicere de filio del aten¬
dit et transcendit. cogitauit suprace¬
lum milia exercitꝰ angeloꝵ. cogitaurt
et transcendit uniuersam sicut aqui¬
la nubes. sic sua mente creatiram
Transcendit magna omnia puenit
ad illud quod maius est omnis e
dixit: in principio erat uerbum. s̃.

Expanded text:
hoc est: tu aliud es, aliud habes. Verhoc est: tu aliud es, aliud habes. Verbi gratia, habes sapientiam; numquid tu es ipsa sapientia? Denique quia non es tu ipse quod habes, si amiseris quod habes, redis ut non habeas: et aliquando resumis, aliquando amittis. Quomodo oculus noster non in seipso habet inseparabiliter lucem; aperitur et capit, clauditur et amittit. Non sic est Deus Dei Filius, non sic est Verbum Patris; non sic est Verbum quod non sonando transit, sed nascendo manet. Sic habet sapientiam, ut ipse sit sapientia, faciatque sapientes; sic habet vitam, ut sit ipse vita, faciatque viventes. Hoc est quod majus est omnibus. Attendit Joannes ipse evangelista coelum et terram, volens dicere de Filio Dei; attendit, et transcendit. Cogitavit supra coelum millia exercitus Angelorum, cogitavit et transcendit universam, sicut aquila nubes, sic sua mente creaturam: transcendit magna omnia, pervenit ad illud quod majus est omnibus; et dixit, In principio erat Verbum . Sed
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando et filius non erat: Absit
ut aliquando dns̃. xpc̃ fuerit: et filiꝰ
non fuerit. de nobis hoc dici potest:
aliquando filii hominum cramus:
filii dei non eramus. Nos enim filios
dei gracia. fecit. illum natura. quia
ita natus est: et non est ut dicas. non
erat autequam natus erat. Numꝗͣ
enim non natus erat: quia patri coe¬
ternus erat. Qui sapit capiat. qui ñ
capit credat. nucriatur et capiat. Uer¬
bum dei semꝑ cum patre: et semꝑ
uerbum. et quia uerbũ: ideo filius.
Semꝑ ergo filius: et semꝑ equalis.
Non enim crescendo s nascendo equa¬
lis est. qui semꝑ natus est de patre fi¬
lius: de deo deus. de eterno coeternꝰ.
Pater autem non de filio deus: filiꝰ
de patre deus. Ideo pater filio gignen¬
do dedit ut deus esset. gignendo de¬
dit ut sibi coeternus eẽt: gignendo
dedit ut equalis eet. hoc est quod ma¬
ius est omnib Quomodo uita filius
et habens uitam filius: Quod habet:

Expanded text:
aliquando erat, et Filius non erat: Absit aliquando erat, et Filius non erat: Absit ut aliquando Dominus Christus fuerit, et Filius non fuerit. De nobis hoc dici potest: aliquando filii hominum eramus, filii Dei non eramus. Nos enim filios Dei gratia fecit, illum natura, quia ita natus est. Et non est ut dicas, Non erat antequam natus erat: nunquam enim non natus erat, qui Patri coaeternus erat. Qui sapit capiat; qui non capit credat, nutriatur, et capiet. Verbum Dei semper cum Patre, et semper Verbum: et quia Verbum, ideo Filius. Semper ergo Filius, et semper aequalis. Non enim crescendo, sed nascendo aequalis est, qui semper natus est de Patre Filius, de Deo Deus, de aeterno coaeternus. Pater autem non de Filio Deus: Filius de Patre Deus; ideo Pater Filio gignendo dedit ut Deus esset, gignendo dedit ut sibi coaeternus esset, gignendo dedit ut aequalis esset. Hoc est quod majus est omnibus. Quomodo vita Filius, et habens vitam Filius? Quod habet
Abbreviated transcription (Latin):
Subaudis tamquã eis dixerit. uos
ꝑibitis in eternum: quia non estis ex
ouiculis meis. Non rapiet ens quisquã.
de manu mea. Intentius artendite
Pater meus quod dedit michi. maius
omnib est. Quid potest lupus: Quid
potest fur et latro: Non ꝑdunt. iusi
ad interitum p̃destinatos. de illis aut̃
ouib de quib dicit apłs. nouit dns¬
p̃destinauit quos autem p̃destinauit.
ipsos et uocauit. quos autem uocauit
ipsos et iustificauit. quos autem iusti¬
ficauit ipsos et głificauit: de ouib istis¬
nec lupus rapit: nec fur tollit. nec latro
interficit. Securus est de numero ear.
qui ꝓ eis nouit quod dedit. Et hoc est
quod ait: non rapiet eas quisquam de
manu mea. Et item ad patreni. Pater
meus quo dedit męchi maius omnib¬
est. Quid dedit filio pater: in aius omĩ¬
bus: iusi ut ipse illi eẽt unigenitus fi¬
lius. Quid est ergo dedit: Iam erat
cui daret an gignendo dedit: Nam
si erat cui daret. ut filius esset. erat¬

Expanded text:
subaudis, tanquam eis dixerit, Vos subaudis, tanquam eis dixerit, Vos peribitis in aeternum, quia non estis ex ovibus meis. Non rapiet eas quisquam de manu mea. Intentius accipite: Pater meus quod dedit mihi, majus est omnibus. Quid potest lupus? quid potest fur et latro? Non perdunt nisi ad interitum praedestinatos. De illis autem ovibus, de quibus dicit Apostolus, Novit Domdestinauit; quos autem praedestinauit, illos et uocauit; quos autem uocauit, ipsos et iustificauit; quos autem iustificauit, ipsos et glorificauit, pronec lupus rapit, nec fur tollit, nec latro interficit. Securus est de numero earum, qui pro eis novit quod dedit. Et hoc est quod ait, Non rapiet eas quisquam de manu mea: et item ad Patrem, Pater meus quod dedit mihi, majus est omnibus. Quid dedit Filio Pater majus omnibus? Ut ipse illi esset unigenitus Filius. Quid est ergo, dedit? jam erat cui daret, an gignendo dedit? Nam si erat cui daret ut Filius esset,
Abbreviated transcription (Latin):
oues credendo sunt. oues pastorem
sequendo sunt. oues redemtorem nõ
contempnendo sunt. oues ꝑ hostiũ.
intrando sunt. oues exeundo et pas¬
cua inueniendo sunt: oues eterna
uita ꝑfruendo sunt: quomodo ergo
istis dixit. non estis ex ouib meis:
Quia uidebat eos ad sempiternum
interitum predestinatos: non ad uitã
eternam sui sanguinis p̃cio comꝑatos.
oues mee uocem meam audiunt. et
cognosco eas et sequuntur me: et ego
uitam eternam do eis. Ecce sunt pascua.
Si recolitis. suꝑius dixerat. et ingre¬
dietur. et egredietur. et pascua inue¬
niet Ingressi sumus credendo: egredi¬
mur moriendo. s quomodo ꝑ hostiũ
fidei ingressi sumus. sic fideles de cor¬
pore exeamus. Sic enim ꝑ ipsum hos¬
tium egredimur: ut pascua inuenire
possimus. bona pascua. uita eterna
dicitur. Ibi nulla herba arescit: totũ
uiret totum uiget. Solet de quadã
herba dici. semꝑ uiget. ibi solum uiue¬
re inuenitur. Uitam eternã inquit dabo
gitatis: et non ꝑibunt in eternum.

Expanded text:
Oves credendo sunt oves; pastorem sequendo sunt oves; Redemptorem non contemnendo sunt oves; per ostium intrando sunt ocua inveniendo sunt, oves vita aeterna perfruendo sunt. Quomodo ergo istis dixit, Non estis ex ovibus meis? Quia videbat eos ad sempiternum interitum praedestinatos, non ad vitam aeternam sui sanguinis pretio comparatos. 5. Oves meae vocem meam audiunt, et cognosco eas, et sequuntur me: et ego vitam aeternam do eis. Ecce sunt pascua. Si recolitis, superius dixerat, Et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet. Ingressi sumus credendo, egredimur moriendo. Sed quomodo per ostium fidei ingressi sumus, sic fideles de corpore exeamus: sic enim per ipsum ostium egredimur, ut pascua invenire possimus. Bona pascua, vita aeterna dicitur: ibi nulla herba arescit, totum viret, totum viget. Solet quaedam herba dici semper viva: ibi solum vivere invenitur. Vitam aeternam, inquit, dabogitatis. 6. Et non peribunt in aeternum:
Abbreviated transcription (Latin):
auꝰ N s se negauret. ereos fe eui
mo cantes non illuminarer. T rausie
mesis aliquando. et duo ceciseden
urta miam clamauerinet muise¬
rerelri fili dauid. Qua uoce audita
miseratus cos: stetit sanauit. Lumen
dedet quia nomen agnouit. diei et
apłs paulus. Qui factus est ei ex semi¬
ne dauid scłm carnem. Et ad timo¬
theum. Memor esto iħm xp̃m resur¬
rexista mortuis ex semine dauid.
ducebat: inde dñs de semine dauid.
hoc ꝓ magno iudei a xp̃o querebant.
ilisolum sapiẽbant. de semine da¬
uid calumpniarentur quod sibi ar¬
rogaret regiam potestatem. Plus ẽ
quod eis respondit. Illi de filio dauid
uolebant calumniari: ille filium dei
se eẽ respondit. Et quomodo: Audi¬
te. Respondit eis iħc. Loquor uobis.
et non creditis. Oꝑa que ego facio in
nomine patris mei. hec testimoniũ

Expanded text:
tus si se negaret, caecos sic eum invocantes non illuminaret. Transibat enim aliquando, et duo caeci sedentes juxta viam clamaverunt: Miserere nostri, fili David. Qua voce audita, misertus est; stetit, sanavit, lumen dedit ; quia nomen agnovit. Dicit et apostolus Paulus, Qui factus est ei ex semine David secundum carnem : et ad Timotheum, Memor esto Jesum Christum resurrexisse a mortuis ex semine David ducebat, inde Dominus de semine David. 4. Hoc pro magno Judaei a Christo quaerebant, undum quod illi solum sapiebant de semine David, calumniarentur quod sibi arrogaret regiam potestatem. Plus est quod eis respondit: illi de filio David volebant calumniari, ille Filium Dei se esse respondit. Et quomodo? Audite: Respondit eis Jesus: Loquor vobis, et non creditis; opera quae ego facio in nomine Patris mei, haec testimon
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo quod ait facta sunt encenia i
nia autem quecumq dixit ioħs exi
hoc uera erant. et multi crediderũt
minisse debetis. scm̃
ioħ̾m euangelistam.
nolle nos semꝑ lacte
nutriri .s.
solido cibo uesci. Quisquis autem ad
sumendum cibum solidum uerbidĩad¬
huc minus idoneus est. lacte fidei
nutriatur. et uerbum quod intellige¬
re non potest: credere non cunctet᷑.
fides enim meritum est: intellectꝰ
p̃mium. In ipso labore intentionis
desudat acies mentis nr̃e. ut ponat
sordiculas nebule humane: et serene¬
tur ad uerbum dei. Non ergo recuse¬
tur labor. si ad est amor. Nostis enim:
quoniam qui amat non laborat.
omĩs labor: non amantib grauis est.
Si tantos labores cum auaris portat
cupiditas: nobiscum non portat ca¬
ritas: Euangłm intendite. Facta st̃
autem encenia in iherosolimis. En¬
cenia festiuitas erat dedicationis tẽ¬
pli. E rece enim encenon dicitur no¬
uum. Quando cũq nouum aliquid
dedicatum fuerit. encenia uocatur.

Expanded text:
 Facta sunt Encaenia in nia autem quaecumque dixit Joannes de hoc, vera erant: et multi crediderunt minisse debetis, sanctum Joannem evangelistam nolle nos semper lacte nutriri, sed solido cibo vesci. Quisquis autem ad sumendum solidum cibum verbi Dei adhuc minus idoneus est, lacte fidei nutriatur, et verbum quod intelligere non potest, credere non cunctetur. Fides enim meritum est, intellectus praemium. In ipso labore intentionis desudat acies mentis nostrae, ut ponat sordiculas nebulae humanae, et serenetur ad Verbum Dei. Non ergo recusetur labor, si adest amor: nostis enim quoniam qui amat non laborat. Omnis enim labor non amantibus gravis est. Si tantos labores cum avaris portat cupiditas, nobiscum non portat charitas? 2. Evangelium intendite: Facta sunt autem Encaenia in Jerosolymis. Encaenia festivitas erat dedicationis templi. Graece enim καινὸν dicitur novum quandocumque novum aliquid fuerit dedicatum, Encaenia vocantur.
Abbreviated transcription (Latin):
genuit. omnia gignendo dedit: ita
illi dedit suam inequalitatẽ. quẽ
non genuit inequalẽ.S hec loquẽ¬
te dnõ qm̃ lux lucebat in tenebris.
et tenebre eam NoN coup̃hendebat̃.
dissensio iterum facta est inter iu¬
deos ꝓpter sermones hos. dicebant
autem multi ex ipsis: demoniũ ha¬
bet et insanit. Quid eum auditis:
Isti fuerant densissime tenebre: Alii
dicebant. hec uerba nõ sunt demo¬
demonium habentis: Numqͥd demo¬
nium potest cecoꝵ oculos appire. Nã
istoꝵ oculi ceperant apꝑiri.

Expanded text:
genuit, omnia gignendo dedit. Ita genuit, omnia gignendo dedit. Ita illi dedit suam aequalitatem, quem non genuit inaequalem. Sed haec loquente Domino, quoniam lux lucebat in tenebris, et tenebrae eam non comprehendebant , Dissensio iterum facta est inter Judaeos propter sermones hos. Dicebant autem multi ex ipsis: Daemonium habet, et insanit; quid eum auditis? Istae fuerunt densissimae tenebrae. Alii dicebant: Haec verba non sunt daemonium habentis; numquid daemonium potest caecorum oculos aperire? Jam istorum oculi coeperant aperiri.
Abbreviated transcription (Latin):
te. sola caro est. a iudeis occisa. Si enĩ dis¬
cipłis dixit. nolite timere eos qui cor¬
pus occidunt animam autem non
possunt occidere. numquid in ipso
potuerunt plusquã corpus occidẽ:
et tamen carne occisa: xp̃c occisus ẽ.
Ita cum caro animam posuit. xp̃e a
nimam posuit. et cum caro ut resur¬
geret animam sumpsit. xpẽ animã
sumpsit. nec tamen hoc potestate
carnis factum est. s eius qui et ani¬
mam et carnẽ ubi hec implerentur
assumpsit. hoc inquit mandatum
accepi a patre meo:uerbum. Non
uerbo accepit mandatum: s in uer¬
bo unigenito patris est omne man¬
datum. Cum autem dicitur filius
a patre acciꝑe. quod substantialit̃
habet. quomodo dictum est sicut
pater habet uitam in semet ipso sic
ipso: cum filius ipse sit uita. Non
potestas minuitur s generatio eius
ostenditur. Quoniam pat̾ non qua¬
si ei filio qui inꝑfectus est natus. a¬
liquid addidit. s ei quem ꝑfectum

Expanded text:
te sola caro est a Judaeis occisa. Si enim diste sola caro est a Judaeis occisa. Si enim discipulis dixit, Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere ; numquid in ipso potuerunt plus quam corpus occidere? Et tamen carne occisa Christus occisus est. Ita cum caro animam posuit, Christus animam posuit; et cum caro, ut resurgeret, animam sumpsit, Christus animam sumpsit. Nec tamen potestate carnis hoc factum est; sed ejus qui et animam et carnem, ubi haec adimplerentur, assumpsit. 14. Hoc, inquit, mandatum accepi a Patre meo. Verbum non verbo accepit mandatum, sed in Verbo unigenito Patris est omne mandatum. Cum autem dicitur Filius a Patre accipere quod substantialiter habet, quomodo dictum est, Sicut habet Pater vitam in semetipso, sic ipso , cum Filius ipse sit vita; non potestas minuitur, sed generatio ejus ostenditur. Quoniam Pater non quasi ei filio qui imperfectus est natus, aliquid addidit; sed ei quem perfectum
Abbreviated transcription (Latin):
ge. et uerbũ et animam et carnem.
sutiq confiteris. etiam illud quod
habet cadem fides. in eum xp̃m te
credere qui crucifixus est et sepulꝰ
ergo etiam sepultum xp̃m eẽ non
negas. et tamen sola caro sepulta
est. Si eium erat ibi anima: non e¬
rat mortuus. Si autem uera mors
erat. ut eius uera sit resurrectio.
sine anima fuerat in sepulchro: et
erat etiam sine anima caro: quia
non est sepulta nisi caro: disce hoc
etiam in apłicis uerbis. hoc sentite
inquit in uobis. quod et in xpo iħu.
Qui cum in forma dei eẽt non rapi¬
nam arbitratus est ẽẽ ȩqualis deo:
ad id quod est uerbum deus apud
deum: Uide autem quod sequitur.
S semet ipsum exinaniuit formam
serui accipiens. in similitudine ho¬
minum factus et habitu inuentus
ut homo. Et hoc quis nisi idem ipse
uerbum in forma dei. qus accepit
formam serui: et anima et caro in
forma serui que accepta est a forma
dei. humiliauit semet ipsum: factus
obediens usq ad mortem. Iam in mor¬

Expanded text:
ge, et Verbum, et animam, et carnem. Sed utique confiteris etiam illud quod habet eadem fides, in eum Christum te credere qui crucifixus est et sepultus. Ergo etiam sepultum Christum esse non negas: et tamen sola caro sepulta est. Si enim erat ibi anima, non erat mortuus: si autem vera mors erat, ut ejus vera sit resurrectio, sine anima fuerat in sepulcro; et hristus erat etiam sine anima caro, quia non est sepulta nisi caro. Disce hoc etiam in apostolicis verbis. Hoc sentite, inquit, in vobis, quod et in Christo Jesu: qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. ad id quod est Verbum, Deus apud Deum? Vide autem quod sequitur: Sed semetipsum exinanivit formam servi accipiens; in similitudine hominum factus, et habitu inventus ut homo. Et hoc quis, nisi idem ipse nt, et Verbum in forma Dei, quae accepit formam servi; et anima et caro in forma servi, quae accepta est a forma Dei. Humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem . Jam in mor
Abbreviated transcription (Latin):
dos: s peccatores in penidentiã. Quidã
rat hic qui appuit oculos ceci facere.
ut et hic non moreretur: Qui nolu¬
it facere ut non moreretur. plus est
quod facturus est ut mortuus susci¬
tetur. Ihc ergo rursum fremens in
semet ipso. uenit ad monumentũ. fre¬
mat et in te: si disponis reuiuiscere.
Omni homin dicitur. qui p̃initur
pessima consuetudine. Uenit ad mo¬
numentũ. erat autem spelunca: et
lapis suppositus erat ei. Mortuus sub
lapide. reus sub lege. Scitis enim
quia lex que data est iudeis. in la¬
pide scripta est. Omnes autem rei.
sublege sund bene uiuentes cumni¬
ge sunt. Iusto lex posita non est
est ergo lapidem remouete: Gras¬
am predicate. Apłs enim pauluco
ministrum se dicit noui testamen
cidens. quasi lapis est premens. Reno¬
uete inquit lapidem. Remouete le¬
gis pondus: gratiam predicate. s

Expanded text:
es in poenitentiam . Quidam rat hic qui aperuit oculos caeci, facere ut et hic non moreretur? Qui noluit facere ut non moreretur, plus est quod facturus est, ut mortuus suscitetur. 22. Jesus ergo rursus fremens in semetipso, venit ad monumentum. Fremat et in te, si disponis reviviscere. Omni homini dicitur, qui premitur pessima consuetudine: Venit ad monumentum. Erat autem spelunca, et lapis superpositus erat ei. Mortuus sub lapide, reus sub lege. Scitis enim quia Lex quae data est Judaeis, in lapide scripta est . Omnes autem rei sub lege sunt: bene viventes cum lege sunt. Justo lex posita non est . Quid est ergo, Lapidem removete? Gratiam praedicate. Apostolus enim Paulus ministrum se dicit Novi Testamenti, cidens, quasi lapis est premens. « Removete, inquit, lapidem, » removete legis pondus, gratiam praedicate. «
Abbreviated transcription (Latin):
Ame datur: s ꝑ me predicatur. Ille qͥp¬
pe emit. qui p̃ciosum sanguinẽ fudit.
preciosus sanguis est illiͦ sine peccato:
fecit tamen ip̃se etiam suorum sangiui¬
nem p̃ciosum: ꝓ quib dedit sanguinis
p̃cium. Nam si suoꝵ sanguinem non
faceret p̃ciosum. non diceretur. p̃ciosa
in conspectu dnĩ mors scõꝵ eius. Itaq
etiam quod ait. pastorbonus anima
ꝙ tamen si illi qui fecerunt membra
eius sunt. idem ipse hoc ũnus fecit:
Ipse enim potuit facere sine ilis ipsi
sine ilo unde pedueruore cum ipse di

Expanded text:
per me praedicatur. Ille quippe emit, qui pretiosum sanguinem fudit: pretiosus sanguis est illius sine peccato. Fecit tamen ipse etiam suorum sanguinem pretiosum, pro quibus dedit sanguinis pretium: nam si suorum sanguinem non faceret pretiosum, non diceretur, Pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus . Itaque etiam quod ait, Pastor bonus animaoc fecit: et tamen si illi qui fecerunt membra ejus sunt, idem ipse unus hoc fecit. Ipse enim potuit facere sine illis; ipsi sine illo unde potuerunt, cum ipse d
Abbreviated transcription (Latin):
płm paulum dicamus uiuere in xp̃o.¬
cundem q apłm paulum dicamus
mortuũ iacere in sepulchro. Mori¬
tur aliquis. dicimus bonus homo.
fidelis homo. in pace est cum deo:
et continuo eamus ad exequias ipsiꝰ
sepeliamus illum. Eum sepulturus
es. quem iam dixeras in pace eẽ cum
deo: cum aliud sit anima que iuma¬
talit̾ uiget. aliud corpus quod cor¬
ruptibiliter iacet. S ex quo consor¬
tium carus et anime homius noñ
aecepit. iun cc inguum aoq sepatũ

Expanded text:
tolum Paulum dicamus vivere in tolum Paulum dicamus vivere in umdemque apostolum Paulum dicamus mortuum jacere in sepulcro. Moritur aliquis, dicimus, Bonus homo, fidelis homo, in pace est cum Domino: et continuo, Eamus ad exsequias ipsius, et sepeliamus illum. Eum sepulturus es quem jam dixeras in pace esse cum Deo: cum aliud sit anima quae immortaliter viget, aliud corpus quod corruptibiliter jacet. Sed ex quo consortium carnis et animae hominis nomen accepit, jam et singulum atque separatum,
Abbreviated transcription (Latin):
sic expirare extra spm̃ fieri. quia sp̃c
anima est: Cum exitꝰ anima ex carne.
ꝙ remanet caro sine anima: tunc ho¬
mo ponere aniniam dicitur. Quan¬
do xp̃c animam posuit: Quando uer¬
bum uoluit. Principatus enim in uer¬
bo erat. Ibi potestas erat quando po¬
neret caro animam. quando sumere
Si ergo caro animam posuit. quom
xp̃c animam posuit: Non enim ca
nem interroga. et de ipso fac gradũ
ad ea que suprate sunt. et si nonai
intelligenda saltem credenda. Quom̾
ẽ enim unus homo anima et corpuis.
sic unus xp̃c uerbum et homo. Uide¬
te quid dixerim: et intelligite. Am¬
Ubi est apłs paulus modo: siquis
respondeat in requie cum xp̃o. ue¬
rum dicit. Item si quis respondeat
rome in sepulchro: et ipse uerum di¬
cit. Illud michi de anima: hoc de er
carne respondet. Nec tamen ideo
duos dicimus apłos paulos. unum
qui requiescit in xp̃o. alterũ qui ẽ¬
positus in sepulchro: quamuis et a¬

Expanded text:
sic exspirare, extra spiritum fieri; qui spiritus sic exspirare, extra spiritum fieri; qui spiritus anima est. Cum ergo exit anima a carne, et remanet caro sine anima, tunc homo ponere animam dicitur. Quando Christus animam posuit? Quando Verbum voluit. Principatus enim in Verbo erat; ibi potestas erat quando poneret caro animam, et quando sumeret. 12. Si ergo caro animam posuit, quomodo Christus animam posuit? Non enim caro us. Hominem interroga, et, de teipso fac gradum ad ea quae supra te sunt, et si nondum intelligenda, saltem credenda. Quomodo est enim unus homo anima et corpus; sic unus Christus Verbum et homo. Videte quid dixerim, et intelligite. AnUbi est Paulus apostolus modo? Si quis respondeat, In requie cum Christo; verum dicit. Item si quis respondeat, Romae in sepulcro; et ipse verum dicit. Illud mihi de anima, hoc de ejus carne respondet. Nec tamen ideo duos dicimus apostolos Paulos; unum qui requiescit in Christo, alium qui positus est in sepulcro: quamvis apos
Abbreviated transcription (Latin):
ponit animam suam: et caro iterũ
sumit eam. Non tamen potestate sua¬
caro: s potestate in habitantis carnẽ.
Caro ergo ponit animam suam: ex¬
piraudo. Uide ipsum dñm̃ in cruce:
sicio dixit illis qui aderant. Tinxe¬
runt spongiam aceto in alligaue¬
runt harundini: et apposuerunt ori
eius. Quod cum accepisset. ait. ꝑfec¬
tum est. Quid est ꝑfectum ẽ: Imple¬
ta sunt omiã: que ante mortem de
me fuerant ꝓpħata. et quia potesta¬
tem habebat᷑ quando uellet ponendi
amimam suam. postea quã dixit ꝑfec¬
tum est. quid ait euangelista: et in¬
clinato capite tradidit spm̃. hoc est
ponere animã. Modohic. atcendat ca¬
ritas urã inclinato capite tradidit
spm̃. Quis tradidit: Quem tradidit:
Spm̃ tradidit: caro illum tradidit:
Quid est caro illum tradidit: Caro il¬
lum emisit. caro illum expirauit. Ideo
enu dicitur expirare extra sp̃m fi¬
eri. quomodo est exulare extra solũ
fieri. exorbitare ẽt̾ra orbitam fieri.

Expanded text:
ponit animam suam, et caro iterum ponit animam suam, et caro iterum sumit eam; non tamen sua potestate caro, sed potestate inhabitantis carnem: caro ergo ponit animam suam exspirando. Vide ipsum Dominum in cruce; Sitio dixit: illi qui aderant tinxerunt spongiam in aceto, alligaverunt arundini, et apposuerunt ori ejus; quod cum accepisset, ait, Perfectum est: quid est, Perfectum est? Impleta sunt omnia quae ante mortem futura de me fuerant prophetata. Et quia potestatem habebat quando vellet ponendi animam suam; posteaquam dixit, Perfectum est, quid ait Evangelista? Et inclinato capite tradidit Spiritum . Hoc est ponere animam. Modo hic attendat Charitas vestra. Inclinato capite tradidit spiritum. Quis tradidit? quem tradidit? Spiritum tradidit, caro illum tradidit. Quid est, caro illum tradidit? Caro illum emisit, caro illum exspiravit. Ideo enim dicitur exspirare, extra spiritum fieri. Quomodo est exsulare, extra solum fieri; exorbitare, extra orbitam fieri:
Abbreviated transcription (Latin):
frĩb animas ponere. Ergo et nobis.
licet si ͤ impleamur uirtute ipsius. q
sine illo nichil facere possumus. po¬
nere ꝓfrĩb animas nras. Quando mar¬
tir quilibet scs̃. posuit ꝓ frĩb animã
quam posuit: hoc si intellexerimnꝰ.
ibi uidebimus. quẽ admodũ a xpõ
dictum sit. potestatem habeo ponen¬
di animam meam: Ohomo paratꝰ es
ꝓ xpo mori: Paratus inquit. dicam
hoc aliis uerbis. Paratus es ꝓ xp̃o ani-¬
inam tuam ponere: Et ad ista uerba
sic michi respoudet: ꝑatus sum: quo¬
modo michi responderat cum dicere.
ꝑatus es mori. hoc est ergo animam¬
ponere quod est mori. s ꝓ quoibi est
certamen. omnes enim quando ho¬
mines moriuntur. ponunt animã.
s non omnes ꝑ xp̃o ponunt. et nemo
habet potestatem sumere quod po¬
suerit. Xp̃c autem et ꝓnobis posuit
et quando uoluit posuit. et quando
uoluit sumpsit. Ponere ergo animã
mori est. Sic et apłs petrus dnõ dix̃.
animam meam ꝓ te ponam: id est
ꝓ te moriar. Carnihoc tribue: caro

Expanded text:
fratribus ponere . Ergo et nobis licet si et nos impleamur virtute ipsius, quia sine illo nihil facere possumus ponere pro fratribus animas nostras. Quando martyr quilibet sanctus posuit pro fratribus animam quam posuit? Hoc si intellexerimus, ibi videbimus quemadmodum a Christo dictum sit, Potestatem habeo ponendi animam meam. O homo, paratus es pro Christo mori? Paratus, inquit. Dicam hoc aliis verbis. Paratus es pro Christo animam tuam ponere? Et ad ista verba sic mihi respondet, Paratus sum; quomodo mihi responderat cum dicerem, Paratus es mori. Hoc ergo est ponere animam, quod est mori. Sed pro quo ibi est certamen? Omnes enim homines quando moriuntur, ponunt animam; sed non omnes pro Christo ponunt. Et nemo habet potestatem sumere quod posuerit: Christus autem et pro nobis posuit, et quando voluit, posuit; et quando voluit, sumpsit. Ponere ergo animam, mori est. Sic et apostolus Petrus Domino dixit, Animam meam pro te ponam : id est, pro te moriar. Carni hoc tribue: caro
Abbreviated transcription (Latin):
pulos eiꝰ. Si quos gͦ baptizauit iudas
non sunt iterum baptizati: et quos
baptizauit ioħs. iterum baptirati sut̃
Plane iter. s non idem erat baptisinus
ꝯuos enim baptizauit ioħs: ioħs bap¬
tizauit: quos aũ baptizauit iudas. xp̃c
baptizauit Si gͦ quos baptizauit ebrio¬
sus. quos baptizauit homicida. quoc
baptizaut adulter. si baptismus xpĩ
erat. xp̃s baptizauit: non timeo adulte¬
rum. non ebriosum. non homicidam.
quia columbam attendo. ꝑ quam michi
dicit᷑. hic ẽ qui baptizat: Cecerum fr̃c.
mei delirum ẽ dicere. quia melioris me¬
riti fuit. non dico iudas. s quilibet ho¬
minum quam ille de quo dictum est.
in natis mulierum nemo exsurrexit
maior ioħ̾e baptista: Non gͦ huic qͥsꝙͣ.
seruus. s baptisinus dnĩ etiam ꝑ seruũ
malum datus. baptismo etiam amici
serui p̃ponit᷑. Audi quales cõmemorat
apłs paulus falsosfr̃smn inuidia p̾dican¬
tes uerbum dei: & quid de illis dicit: &

Expanded text:
pulos ejus: quos ergo baptizavit Judas, pulos ejus: quos ergo baptizavit Judas, non sunt iterum babaptizavit Joannes, iterum baptizati sunt? Plane iterum: sed non idem erat baptismus. Quos enim baptizavit Joannes, baptizavit: quos autem baptizavit Judas, Christus baptizavit. Sic ergo quos baptizavit ebriosus, quos baptizavit homicida, quos baptizavit adulter, si baptismus Christi erat, Christus baptizavit. Non timeo adulterum, non ebriosum, non homicidam; quia columbam attendo, per quam mihi dicitur, Hic est qui baptizat. 19. Caeterum, fratres mei, delirum est dicere quia melioris meriti fuit, non dico Judas, sed quilibet hominum, quam ille de quo dictum est, In natis mulierum nemo exsurrexit major Joanne Baptista . Non ergo huic quisquam servus, sed baptisma Domini etiam per servum malum datum, baptismati etiam amici servi praeponitur. Audi quales commemorat apostolus Paulus falsos fratres, invidia praedicantes verbum Dei, et quid de illis dicit: Et
Abbreviated transcription (Latin):
ideo post te non baptizat᷑ Post ioħm
ideo baptizatum ẽ. quia non xpi bap¬
tismum dabat: s baptismum suum:
quia sic acceꝑat ut ipsius eẽt. Hon
g tu melior quã ioħs: s baptismus
qui ꝑ de datur melior quã ioħie.
Ipse enim xpĩ ẽ: iste aut̃ ioħis. & quod
Dedit ioħs. et baptizatum est post ioħm:
quia qͥ datus est a iuda. baptismus xp̃i
erat qui aũ a ioħe datus ẽ ioħis erat:
Non iudam ioħi: s baptisiũ xp̃i etiã
ꝑ ude manus datum. baptismo ioħis
etiam ꝑ manus ioħis dato recte p̃poni¬
mus Etenim dictum c̃ de dnõ anteꝙͣ.
pateret᷑: quia baptizabat plures quã
ioħs: deinde adiectum ẽ quãuis ipse
non baptizaret. s discipuli cius Ipse: &
non ipse Ipse in potestate: illi in ministe¬
rio Seruitutẽ ad baptizandũ illi ad¬
mouebant: potestas baptizandi in xp̃o
ꝑmanebat: Ełgo baptizabant discipuli
eius. et ibi adhuc erat uidas int̾ disci¬

Expanded text:
ideo non post de baptizatur: post Joannem ideo non post de baptizatur: post Joannem ideo baptizatum est, quia non Christi baptismum dabat, sed suum; quia sic acceperat ut ipsius esset. Non ergo tu melior quam Joannes: sed baptismus qui per te datur, melior quam Joannis. Ipse enim Christi est, iste autem Joannis. Et quod dedit Joannes, et baptizatum est post Joannem: quia si datus est a Juda baptismus, Christi erat; qui autem a Joanne datus est, Joannis erat. Non Judam Joanni, sed baptismum Christi etiam per Judae manus datum, baptismo Joannis etiam per manus Joannis dato recte praeponimus. Etenim dictum est de Domino antequam pateretur, quia baptizabat plures quam Joannes: deinde adjunctum est, Quamvis ipse non baptizaret, sed discipuli ejus . Ipse, et non ipse: ipse potestate, illi ministerio; servitutem ad baptizandum illi admovebant, potestas baptizandi in Christo permanebat. Ergo baptizabant discipuli ejus, et ibi adhuc erat Judas inter disci
Abbreviated transcription (Latin):
re pupilloꝵ. non a separatore coniugum.
nichil hoꝵ dico: quod sollempne ẽ dico.¬
cit᷑ eis alogiemur bene sit nob̾. et tali
die festo ianuarium non debes ieiuna¬
re⁊ ea dico leuia cotidiana: ab ebrioso
homine cum baptirat᷑: quis est melior
ioħs an ebriosus: Responde si potes:
qd ebriosus tuus melior sit quam ioħs:
Numquam hoc audebis: Ergo tu qi
sobrius es: baptiza post ebriosum tu¬
um: Si enim post ioħm baptizauert̃
apłi. quantomagis post ebriosum de¬
bet sobrius baptizare : An dicis in uni¬
tate mecum est ebriosus: Ergo ioħs a¬
micus sponsi. non erat in unitate cum
sponso: & tibi ipsi dico quisquis es Tu
es melior an ioħs: Non audebis dice¬
reẽgo sum melior quã ioħs: Ergo post
te baptizent tui: si te fuerint meliores:
Si enim post ioħm baptizatum est: eru¬
besce. quia non post de baptizat᷑: dictu¬
rus es ego baptismum xp̃i habeo: et do¬
ceo: Aliquando e agnosce iudicem: et

Expanded text:
re pupillorum, non a separatore conjugum; re pupillorum, non a separatore conjugum; nihil horum dico: quod solemne edicitur, Alogiemus, bene sit nobis, et tali die festo Januariarum non debes jejunare; ea dico levia, quotidiana: ab ebrioso homine cum baptizatur, quis est melior, Joannes an ebriosus? Responde, si potes, quod ebriosus tuus melior sit quam Joannes: nunquam hoc audebis. Ergo tu quia sobrius es, baptiza post ebriosum tuum. Si enim post Joannem baptizaverunt Apostoli, quanto magis debet post ebriosum sobrius baptizare? An dicis, In unitate mecum est ebriosus? Ergo Joannes amicus sponsi, non erat in unitate cum sponso? 18. Sed tibi ipsi dico, quisquis es: Tu es melior, an Joannes? Non audebis dicere: Ego sum melior quam Joannes. Ergo post te baptizent tui, si te fuerint meliores. Si enim post Joannem baptizatum est, erubesce quia post te non baptizatur. Dicturus es, Sed ego baptismum Christi habeo, et docco. Aliquando ergo agnosce judicem, et
Abbreviated transcription (Latin):
alit̃ sapitis: hoc uobis quoq deus reue¬
lauit:. Unde isti qui se seꝑauerunt:
indociles facti sunt: Quid enim solent
dicere : Ecce pꝰ ioħm baptizatum est.
post hereticos non baptizat᷑: quia qui¬
dam qui habebant baptismũ ioħic
iussi sunt a paulo baptizari: non enim
habebant baptismũ xpi Quid eͦ ex¬
aggeras meritum ioħis. et quasi abi¬
cis infelicitatem hereticoꝵ: Et ego tibi
concedo sceleratos ẽẽ hereticos s here¬
tici baptismum xp̃i dederunt. quem
baptismum non dedit ioħs: Recurro
ad ioħm: et dico. hic ẽ qui baptizat. Sic
enim melior ioħ̃s quam hereticus: qͦmͦ
melior ioħs quam ebriosus: quo mͦ me¬
lior ioħs quam homicida: Si post dete¬
riorem baptizare deberemus. quia post
meliorem baptizauerunt apłi. quicumq
apud ipsos baptizati fuerint ab ebrioso
non dico ab homicida non dico a satelli¬
te alicuius scelerati. non dico a raptore
rerum alienarum. non dico ab oppresso¬

Expanded text:
aliter sapitis, hoc quoque vobis Deus revealiter sapitis, hoc quoque vobis Deus revelabit . Unde isti qui se separaverunt, indociles facti sunt. Quid ergo solent dicere? Ecce post Joannem baptizatum est; post haereticos non baptizatur? Quia quidam qui habebant baptisma Joannis, jussi sunt a Paulo baptizari : non enim habebant baptisma Christi. Quid ergo exaggeras meritum Joannis, et quasi abjicis infelicitatem haereticorum? Et ego tibi concedo sceleratos esse haereticos: sed haeretici baptisma Christi dederunt, quod baptisma non dedit Joannes. 17. Recurro ad Joannem, et dico: Hic est qui baptizat. Sic enim melior Joannes quam haereticus, quomodo melior Joannes quam ebriosus, quomodo melior Joannes quam homicida. Si post deteriorem baptizare debemus, quia post meliorem baptizarunt Apostoli; quicumque apud ipsos baptizati fuerint ab ebrioso, non dico ab homicida, non dico a satellite alicujus scelerati, non dico a raptore rerum alienarum, non dico ab oppresso
Abbreviated transcription (Latin):
las: in canali lapideo nichil generat: s
hortus plurimum fructũ affert Spi¬
ritalis enim uirtus sacramenti ita ẽ ut
lux: et ab illuminandis pura excipitur
et si ꝑ inmundos transeat non inquina¬
tur: Sint plane ministri iusti et głam
suam non querant s illius cuius minis¬
tri sunt: non dicant baptismus meus
ẽ. quia non ẽ ipsoꝵ: attendant ipsum
ioħm: Ecce ioħs plenus erat spũ scõ: et
baptismum de celo habebat non ex ho¬
minibꝰ s quatenꝰ habebat ipse dixit:
Parate uiam dño Ubi aũ cognitus est¬
dñs: ipse factus est uia Non iam opꝰ
erat baptismo ioħis: quo pararet᷑ uia
dno: Tamen quid nobis solent dicere :
Ecce post ioħm baptizatum ẽ Anteꝙͣ.
enim bene ista questio tractaret᷑ in ec¬
clesia catholica: multi in ea errauerut̃
et magni et boni: S quia de membriᷤᷤ
columbe erant. non se preciderunt: et
factum ẽ in eis quod dicit apłs: Si qͥd

Expanded text:
las; in canali lapideo nihil generat, sed tamen las; in canali lapideo nihil generat, sed tamen hortis plurimum fructum affert. Spiritualis enim virtus Sacramenti ita est ut lux: et ab illuminandis pura excipitur, et si per immundos transeat, non inquinatur. Sint plane ministri justi, et gloriam suam non quaerant, sed illius cujus ministri sunt: est, quia non est ipsorum. Audiant ipsum Joannem. Ecce Joannes plenus erat Spiritu sancto et baptismum de coelo habebat, non ex hominibus, sed quatenus habebat, ipse dixit: Parate viam Domino . Ubi autem cognita Dominus ipse factus est via, non jam opus erat baptismo Joannis, quo pararetur via Domino. Quidam solent dicere: Ecce post Joannem baptizatum est! enim bene ista quaestio tractaretur in Ecclesia catholica, multi in ea erraverunt, et magni et boni: sed quia de membris columbae erant, non se praeciderunt, et factum est in eis quod dixit Apostolus, Si quid
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ iusti qui cathedram moysi sedent: se¬
curum me fecit magister meus qui de
quo sp̃s eius dixit: Hic est qui baptitat
ꝯuomͦ securum me fecit: Scribe inquit
et pharisei cathedram moysi sedent: que
dicunt facite : que aũ faciunt facere no¬
lite: dicunt enim: et non faciunt. Si fue¬
rit minist̃ iustus: cõputo illum cum pau¬
lo. cõputo illũ cũ petro. cum istis cõputo
iustos ministros: quia uere iusti minis¬
tri głam suam non querunt Ministri
enim sunt: ꝓ iudicib haberi nolunt. spem
in se poni exhorrescunt: Ergo cõputo cũ
paulo. iustum ministrum: Quid enim
dicit paulus: Ego plantaui apollo riga¬
uit: s deus incrementũ dedit. Neq qͥ
plantat est aliquid neq qui rigat: s qͥ¬
suꝑb minister. cum diabolo cõputati
transit liquidum: uenit ad fertilem¬
terram: Puta quia ipse lapideus ẽ: quia
ex aqua fructum ferre non potest & ꝑ
lapideum canalem transit aqua ad areo¬

Expanded text:
esse justi qui cathedram Moysi sedent, seesse justi qui cathedram Moysi sedent, securum me fecit magister meus, de quo Spiritus ejus dixit, Hic est qui baptizat. Quomodo securum me fecit? Scribae, inquit, et Pharisaei cathedram Moysi sedent; quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite: dicunt enim, et non faciunt . Si fuerit minister justus, computo illum cum Paulo, cumputo illum cum Petro; cum istis computo justos ministros: quia vere justi ministri gloriam suam non quaerunt; ministri enim sunt, pro judicibus haberi nolunt, spem in se poni exhorrescunt: ergo computo cum Paulo justum ministrum. Quid enim dicit Paulus? Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit: neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qit minister, cum Diabolo computaturtransit, liquidum terram. Puta quia ipse lapideus est, quia ex aqua fructum ferre non potest: et per lapideum canalem transit aqua, transit aqua ad areo
Abbreviated transcription (Latin):
dens et lucens ꝓbamus. quia de illo
confusi sunt inimici: ꝑsalmum audi:
uite tenebris: ad lucernam fideiam¬
bulamus. Teneamus et nos lucer¬
nam ioħm. confundamus inde inimicos.
xp̃i: imino ipse confundat inimicos suos
ꝑ lucernam: suam: Interrogemus et nos
quod dñs iudeos: introgemus et dicamus.
Baptismus ioħis unde est de celo an ex
hominibꝰ: Quid dicturi sunt: Uidete si
non et ipsi tanquã inimici de lucerna
confundunt᷑: quid dicturi sunt: Sidi¬
xerint ex hominib et ipsi sui eos lapida¬
bunt: Si aũ dixerint de celo: dicamus es
ꝯuare gͦ non credidistis ei: Dicunt for¬
tasse. credidimꝰ ei: Quomͦ gͦ dicitis qui a
uos baptizatis. et ioħs dicit hic ẽ qui bas¬
tizat: s ministros inquiunt tanti iudi¬
cis iustos oportet eẽ: ꝑ quos baptizatur
Et ego dico et omnes dicant. quia iustos
oportet eẽ tanti iudicis ministios. cint
ministri iusti si uolunt: si aut̃ noluerit᷑

Expanded text:
dens et lucens . Probamus quia et de ipso dens et lucens . Probamus quia et de ipso confusi sunt inimici? Psalmum audi: vitae tenebris ad lucernam fidei ambulamus: teneamus et nos lucernam Joannem, confundamus et inde inimicos Christi; imo ipse confundat inimicos suos per lucernam suam. Interrogemus et nos quod Dominus Judaeos, interrogemus et dicamus, Baptisma Joannis unde est? de coelo, an ex hominibus? Quid dicturi sunt, videte, si non et ipsi tanquam inimici de lucerna confunduntur. Quid dicturi sunt? Si dixerint, Ex hominibus; et ipsi sui eos lapidabunt: si autem dixerint, De coelo; dicamus eis, Quare ergo non credidistis ei? Dicunt fortasse, Credimus ei. Quomodo ergo dicitis quia vos baptizatis, et Joannes dicit, Hic est qui baptizat? Sed ministros, inquiunt, tanti judicis justos oportet esse, per quos baptizatur. Et ego dico, et omnes dicimus, quia justos oportet esse tanti judicis ministros: sint ministri justi, si volunt; si autem noluerint
Abbreviated transcription (Latin):
dixerat de dnõ Ecce agnus dei: ecce qui
tollit peccatum mundi Quid gͦ queri¬
tis in quapostestate ista ficio õ lupi. in po¬
testate agni facio que facio: s ut nosse¬
tis agnum quare non credidistis ioh̃i
qui dixit. ecce agnus dei ecce qui tollit.
peccatum mundi: Scientes ergo illi quid
dixisset ioħs de dnõ: direrunt apud se
Si dixerimus quia de celo c̃ baptismꝰ
ioħis: dicet nobis Quare non credidis¬
tis ei: Si dixerimus quia ex hominib
est: lapidabim᷑ a populo. quia ꝓpħam
habebant ioħm Hinc timebant homi¬
nes: hinc ueritatem fateri confunde¬
bant᷑. Tenebre tenebras responderunt :
saluce suꝑati sunt: Quid enim respon¬
derunt: Hescimus Quod sciebant: di¬
xerunt nescimus: Et dns. Hec ego dico
uobis inquit: in qua potestate ista fa¬
cio & confusi sunt primi inimici Un¬
de: de lucerna Quis erat lucerna: Ioħs
ꝑbamus quia lucerna erat : ꝓbamus.
Dns enim dicit: Ille erat lucerna ar¬

Expanded text:
dixerat de Domino, Ecce Agnus Dei, ecce qui dixerat de Domino, Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi . Quid ergo quaeritis, in qua potestate facio? O lupi, in potestate Agni facio quod facio. Sed ut nossetis Agnum, quare non credidistis Joanni, qui dixit, Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi? Scientes ergo illi quid dixisset Joannes de Domino, dixerunt apud se, Si dixerimus quia de coelo est baptismus Non enim frustra gladium portat, ditis ei? Si dixerimus quia ex hominibus est, lapidabimur a populo; quia prophetam habent Joannem. Hinc timebant homines, hinc veritatem fateri confundebantur. Tenebrae tenebras responderunt, sed a luce superatae sunt. Quid enim responderunt? Nescimus: quod sciebant, dixerunt, nescimus. Et Dominus, nec ego vobis dico, inquit, in qua potestate ista facio . Et confusi sunt primi inimici. Unde? De lucerna. Quis erat lucerna? Joannes. Probamus quia lucerna erat? Probamus. Dominus enim dicit: Ille erat lucerna ar
Abbreviated transcription (Latin):
bam hoc: Quid ẽ quod didicit: Ipse
repetat: Ipse mͥ dixit inquit: Suꝑ quẽ
SiII inuderis spm̃ descendentem tanquam
columbam et manentem suꝑ eum: hic
est qui baptizat in spũ scõ Non ergo
te decipiant o columba seductores tui
qui dicunt nos baptizamus: Colũba
agnosce quod docuit columba Hic est
citur quia hic ẽ: et tu eius potestate pu¬
tas te baptizari. cuius ministerio bapti¬
taris: si hoc putas. non dum es in corpo
plicitatem non habes: Simplicitas enimi
maxime ꝑ colũbam demonstrat᷑. Quar
ꝑ simplicitatem columbe didicit ioħ̾s.
quia hic ẽ qui baptizat in spũ scõ frs i¬
nisi quia columbe non erant. qui eccłi
inquit unum sermonem: dicite michi
Baptismus ioħis unde ẽ de celo an ex ho¬
minib & illi qui p̃parabant iaculari do¬
los. irretiti sunt questione: ceꝑunt uol¬
uere apud semetipsos. ẽt dicere: Si dixe¬
rimus quia de celo ẽ: dicturus ẽ nobis:
ꝯuare gͦ non credidistis eie Ioħs enim

Expanded text:
bam hoc. Quid est quod didicit? Ipse bam hoc. Quid est quod didicit? Ipse repetat: Ipse mihi dixit, inquit, Super quem videris Spiritum descendentem, tanquam columbam, et manentem super eum, hic est qui baptizat in Spiritu sancto. Non ergo te decipiant, o columba, seductores, qui dicunt, Nos baptizamus. Columba, agnosce quid docuit columba. Hic est citur quia hic est; et tu ejus potestate putas te baptizari, cujus ministerio baptizaris? Si hoc putas, nondum es in corporplicitatem non habes. Simplicitas enim maxime per columbam designatur. 12. Quare per simplicitatem columbae didicit Joannes, quia hic enisi quia columbae non erant qui Ecclesum sermonem, Dicite mihi, Baptisma Joannis unde est? de coelo an ex hominibus? Et illi qui praeparabant jaculari dolos, irretiti sunt quaestione, coeperunt volvere apud semetipsos, et dicere, Si dixerimus quia de coelo est, dicturus est nobis, Quare non credidistis ei? Joannes enim
Abbreviated transcription (Latin):
ioħs in columba. quare in columba di¬
dicit: Oportebat enim ut disceret. Nec
hoc forte oportebat: nisi ut ꝑcolũbam
disceret: Quid dicam de columba fr̃s
mei. aut quando mͥ sufficit facultas
uel cordis uel lingue dicere quomͦ uo¬
lo: Et forte non digne uolo: quomͦ di¬
cendum ẽ Nec sic tam̃ possum dicere
quomͦ uolo. quantominꝰ quomͦ dicen¬
dum est.: A meliore ego hoc audire uel¬
lem: non uob̾ dicere discit ioħs eum
quem nouerat: s in eo discit in quo eũ
non nouerat. in quo nouerat non dis¬
cit: Et quid nouerat: dnm̃: Quid non
nouerat: Potestatem baptismi dnĩci in
nullum hominem a dnõ transituram:
s ministerium plane transiturum:
.Potestatem a dnõ in neminem: ministe¬
rium et in bonos et in malos: Non ex¬
horreat columba ministerium maloꝵ.
respiciat dnĩ potestatem Quid tibi fa¬
cit malus minister: ubi bonus ẽ dns:
Quid te impedit maliciosus preco si ẽ
beniuolus iudex: Ioħs didicit ꝑcolũ¬

Expanded text:
Joannes in columba, quare in columba diJoannes in columba, quare in columba didicit? Oportebat enim ut disceret: nec hoc forte oportebat, nisi ut per columbam disceret. Quid dicam de columba, fratres mei? aut quando mihi sufficit facultas vel cordis vel linguae, dicere quomodo volo? Et forte non digne volo quomodo dicendum est; nec si tamen possum dicere quomodo volo: quanto minus quomodo dicendum est? Ego a meliore hoc audire vellem, non vobis dicere. 11. Discit Joannes eum quem noverat: sed in eo discit in quo eum non noverat; in quo noverat non discit. Et quid noverat? Dominum. Quid non noverat? Potestatem dominici baptismi in nullum hominem a Domino transituram, sed ministerium plane transiturum: potestatem a Domino in neminem, ministerium et in bonos et in malos. Non exhorreat columba ministerium malorum, respiciat Domini potestatem. Quid tibi facit malus minister, ubi bonus est Dominus? Quid te impedit malitiosus praeco, si est benevolus judex? Joannes didicit per colum
Abbreviated transcription (Latin):
scõ: Non ait ipse est dñs. non ait ipse
xp̃c: non ait ipse ẽ iħs: non ait ipse ẽ
qui natus ẽ de uirgine maria. poste¬
rior te prior te: Non ait hoc Iam enĩ
hoc nouerat ioħs: s quid non nouerat:
Tantam potestatem baptisii ipsum
dnm̃ habiturum. et sibi retenturum.
siue p̃sentem in terra siue absentem
corpore in celo. et p̃sentem maiestate
sibi retenturum baptismi potestatẽ: ne
paulꝰ dicẽt baptismꝰ meus: ne petrꝰ dicẽt baptismꝰ mns̃.
Ideo uidete: intendite uoces apłoꝵ. Ne
uis unum omnium eẽt euangeliũ:
Tamen inuenis dixisse euangłm meũ
non inuenis dixisse baptismũ meum
hoc gͦ didicit ioħs fr̃s mei Quod didic̃
iołis ꝑcolumbam: di scamus et nos Hũ
enim columba ioħm docuit. et ecdiam
non docuit: cui ecclie dictum ẽ una est
columbu mea: solumba doceat colum¬
bam:. Nouerit columba: quid ioħs di¬
dicit ꝑ columbam: Spc̃ sc̃s in spetie colũ¬
be descendit: Hoc aut̃ quod discebat

Expanded text:
non ait, ipse est Christus; non ait, ipse est Deus; non ait, ipse est Jesus; non ait, ipse est qui natus est de virgine Maria, posterior te, prior te: non ait hoc; jam enim hoc noverat Joannes. Sed quid non noverat? Tantam potestatem Baptismi ipsum Dominum habiturum et sibi retenturum, sive praesentem in terra, sive absentem corpore in coelo et praesentem majestate, sibi retenturum Baptismi potestatem: ne Paulus diceret, Baptismus meus; ne Petrus diceret, Baptismus meus. Ideo videte, intendite voces Apostoloruvis unum omnium esset Evangelium, tamen invenis dixisse, Evangelium meum: non invenis dixisse, Baptisma meum. 10. Hoc ergo didicit Joannes, fratres mei. Quod didicit Joannes per columbam, discamus et nos. Non enim columba Joannem docuit, et Ecclesiam non docuit, cui Ecclesiae dictum est, Una est columba mea . Columba doceat columbam; noverit columba quod Joannes didicit per columbam. Spiritus sanctus in specie columbae descendit. Hoc autem quod discebat