comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
posuit finx̃ ds̃ hoĩem de limo
tr̾e. ⁊ insufflauit in faciem eius
flatum uite. ut actum quendã
dĩ cͥca edificat̾onẽ hõĩs. usu qͦdam
corꝑał oꝑat̾onis adu̾tas. Docuit
ds soporem in adam ⁊ dormiuit.
⁊ sũpsit unam costã de lat̾e euis.
mulierẽ. Nonfrust᷑ ut dixi corpo¬
ralib qͥbusdã manib cͥca adam
⁊ euã: moyses dm̃ induc̃ oꝑantẽ.
Mundũ ds̃ fĩ iussit. ⁊ fc̃s ẽ. & uno
u̾bo opꝰ mũdi scͥpt᷑a indicat abso¬
lutũ. ad hoĩe uenit᷑. ⁊ manꝰ ip̃as
tis ostendere. Plus nescio qͥd ĩbis
intellig̾e ꝙͣ. lego. oꝑa dĩ elaborata
mecogũt. Subuenit apłs estuan¬
ti. ⁊ ꝙ. ego ñ intelligebã quid eẽt
os de ossib m̃is. ⁊ caro de carne mã
suo assũpta ẽ: diuino mͥ sp̃u reue

Expanded text:
posuit: finxit deus hominem de limo posuit: finxit deus hominem de limo terrae et insufflauit in faciem eius flatum uitae, ut actum quendam dei circa aedificationem hominis usu quodam corporalis operationis aduertas. docuitDeus soporem in Adam, et dormivit, et sumpsit unam costam de latere ejus,mulierem . Non frustra, ut dixi, corporalibus quibusdam manibus circa Adam et Euam Moyses deum inducit operantem. mundum deus fieri iussit, et factus est, et uno uerbo opus mundi scriptura indicat absolutum; ad hominem uenitur, et manus ipsas tis ostendere. plus nescio quid in his intellegere quam lego opera dei elaborata me cogunt. subuenit apostolus aestuanti et quod ego non intellegebam quid esset: os de ossibus meis et caro de carne mea et suo adsumta est, diuino mihi spiritu reu
Abbreviated transcription (Latin):
as̃ colũpnã ignis. ut ꝑ colũpnã
ppłs uiã disc̾et. Misit ⁊ ꝑdiẽ co¬
lũpnã nubis. ut neq ad dext̾ã
neq ad sinistrã declinarẽt.S ñ
es tał homo ut m̾earis ⁊ tu ignis
colũpnã: ñ habes moysen. ñ ac¬
cipis signũ: Nũc a post aduen¬
tum dñi fides exigit᷑ signa ꝯdũt᷑.
Time dñm. ⁊ pͥsume de dño. Im¬
mittit ⁊ angłos dñs in cͥcuitu
tim̃tiũ eũ. ⁊eripiet eos. Nides uͥq¬
qr uͥq dñs uͥtus studiis cooꝑat᷑.
humanis. ũ nemo possit edifi¬
care sinedño. nemo custodire
sine ddño. nemo qͥcqͣm ĩciꝑe sñ
głia dĩ fac̾e te p̾cepit: ut scias ean.¬
dem ẽẽ patͥs ⁊ filii głiam. eandẽq
uͥtirtẽ. Nec in aliqͦ cͥca sui diuini¬
tatẽ patrẽ ⁊ filiũ discrepare. qui
cͥca nr̃a p̾sidia nr̃a ñ discrepant.
Docuit ⁊̃ me moyses ꝙ nemo nͥ
ds fec̾it mũdũ. In pͥncipio it fe¬
cit ds̃ celum ⁊ t̾ram. docuit ⁊̃ qd̾
hoĩẽ ds̃ oꝑe suo fec̾it. Nec ociose

Expanded text:
 columnam ignis, ut per columnam populus viam disceret. Misit etiam per diem columnam nubis, ut neque ad sinistram, neque ad dexteram declinaret . Sed non es talis, homo, ut merearis et tu ignis columnam: non habes Moysen, non accipis signum; nunc enim post ad ventum Domini fides exigitur, signa conduntur. Time Deum, et praesume de Domino: Immittit enim angelos Dominus in circuitu timentium eum, et cripiet eos . Vides  domini uirtus studiis cooperatur humanis, ut nemo possit aedificare sine domino, nemo custodire sine domino, nemo quicquam incipere sine ia dei facere te praecepit, ut scias eandem esse patris et fili gloriam eandemque uirtutem nec in aliquo circa sui diuinitatem patrem et filium discrepare, qui circa praesidia nostra non discrepant. docuit etiam me Moyses quod nemo nisi deus fecerit mundum; in principio enim fecit deus caelum et terram. docuit etiam quod hominem deus opere suo fecerit nec otiose
Abbreviated transcription (Latin):
subitiens ꝓpħa. qr iam securis
ad radices arboꝵ poĩta ẽ. Exempli
aut̃ ĩo fc̃a mutat̾o est: ut illo com¬
ꝑat̾onis ꝓcessu quidã intelligat᷑
hoĩs clem̃tior iã ꝓfectus. Nam illi
añ deformes ad usum. nudi ad or¬
natum.steriles ad fructũ. itratio¬
nabiles ad ꝓfectum. iã in arborũ
sp̃em figurãt᷑. Q rat̾onabili qͦdã
nature mun̾e decore ad usũ. ad as¬
pectum uenuste. ad fructũ opime.
surgũt cacuminib. fundũt᷑ bra¬
chiis. replent᷑ fructib. frondib
uestiuntur. atq utinã nos fecũ¬
darũ usum arboꝵ possimus imi¬
tari. m̾itisq crescentib longeue
humilitatis radice fundati. sub¬
limes ab humo. decori ad sp̃em.
adultos fructuosoꝵ oꝑum u̾tices
erigamus. ne eugłici securis agͥco¬
le: trunci radicem siluestͥs exci

Expanded text:
subiciens propheta: quia iam securis ad radices arborum posita est. exempli autem ideo facta mutatio est, ut illo conparationis processu quidam intellegatur hominis clementior iam profectus. nam illi ante deformes ad usum, nudi ad ornatum, steriles ad fructum, inrationabiles ad profectum iam in arborum speciem figurantur, quae rationabili quodam naturae munere decorae ad usum, ad aspectum uenustae, ad fructum opimae surgunt cacuminibus, funduntur bracchiis, replentur fructibus, frondibus uestiuntur. atque utinam nos fecundarum usum arborum possimus imitari meritisque crescentibus longaeuae humilitatis radice fundati sublimes ab humo, decori ad speciem adultos fructuosorum operum uertices erigamus, ne euangelici securis agricolae trunci radicem siluestris exci
Abbreviated transcription (Latin):
cundarit imꝑiis. habebit in re¬
surrectione celeste ꝯsortiũ. ñ cor¬
poreẽ colluuionis pudore ⁊fusa.
s cdiuine gr̾xditata mun̾ib.

Expanded text:
cundarit inperiis, habebit in resurrectione caeleste consortium non corporeae conluuionis pudore confusa, sed diuinae gratiae ditata munerib
Abbreviated transcription (Latin):
stis usura. deniq dñs cũ dic̃. qͣre
ñ dedisti peccuniã meã ad m̃sam.
ñ nr̃e s sue peccume qͣrit usurã.
Unus int᷑ tr̃am abscõdisse sedic̃.
qd̃ ad rationẽ q̃ ad ymaginẽ ⁊ si¬
militudinẽ dĩ ẽ. data ẽ nob̃ stu¬
dio uolũtatis obruit. ⁊ tãꝙͣ in fo¬
ueam carnis abscõdit. de aliis si¬
letur. qui qiͣ ꝓdigi debitores que
acceꝑant ꝑdider̃. In duob illis
pauci st̃ qui ꝑ duas uices ad culto
ut diuel qui peccuniã suã ñ imꝑ¬
tit pauꝑib ira etiã qui doctne sue
gr̃am ñ diuidit imꝑitis. docere

Expanded text:
stis usura. Denique dominus cum dicit: quare stis usura. Denique dominus cum dicit: quare non dedisti pecuniam meam ad mensam? non nostrae, sed suae pecuniae quaerit usuram. unuquod rationem, quae ad imaginem et similitudinem dei est data nobis, studio uoluptatis obruit et tamquam in foueam carnis abscondit. de aliis siletur, qui quasi prodigi debitores quae acceperant perdiderunt in duobus illis pauci sunt qui per duas uices ad cultorut diues qui pecuniam suam non inpertit pauperibus ita etiam qui doctrinae suae gratiam non diuidi
Abbreviated transcription (Latin):
tua: decẽ mnas adquisunt. Bonꝰ¬
nus ordo ut uocaturꝰ uideos ⁊ gẽ¬
tes iuissurꝰ int̾fici: qͥ no¬
luer̃ regnare supͣ se xͫ.¬
ne dic̾et᷑. nichil dederat
ppło iudeoꝵ unde potuit
melior fieri. Ut quid abeo qͥ nicħ
recepit exigit᷑ : ñ mediocͥs istaẽ
minas. qͣm supͣ mulier eugłica.
qr ñ inuenit luc̾nam accendit.
lumine q̃rit ad moto: gratulat᷑
inuentã. deniq ex una decẽ inas
alius fec̃. alius quinq. Fortasse istae
legis.⁊ moralia ꝓbitatis. Unde ⁊
suit. In qͥnq talẽta ut sit mo¬
ralia. in duob utr̃q mysticũ atq
morale. Ita qd̾ num̾o inferiꝰ. seu
ub̃ius: ⁊ hic possumus .xͨ. innas
decẽ u̾ba intellig̾e .i. legis doctri¬
nam. Qͥnq innas magisteria dis
uirtute est regnũ dĩ. Bene aut̃
qr de uidensdic̃. duo soli młtipli¬
catã pec̾uniã defer̃. Nõ utiq eris
s disputat̾onis usuris. Alia ẽ enĩ
peccunia fenoris. alia doct᷑ne cele¬

Expanded text:
tua decem mnas adquisiuit. botua decem mnas adquisiuit. bonus ordo, ut uocaturus gentes et Iudaeos iussurus interfici, qui noluerunt regnare supra se ne diceretur: \'nihil dederat populo Iudaeorum, unde potuit melior fieri\' aut: \'quid ab eo qui nihil recepit exigitur?\' non mediocris ista est mna, quam supra mulier euangelica, quia non inuenit, lucernam accendit, lumine quaerit admoto, gratulatur inuentam. denique ex una decem mnas alius fecit, alius quinque. fortasse istae legis et moralia probitatis. unde etsuit, in quinque talentis ut sint moralia, in duobus utrumque, mysticum atque morale. ita quod numero inferius re uberius. et hic possumus decem mnas decem uerba intellegere id est legis doctrinavirtute est regnum Dei. 93. Bene autem quia de Iudaeis dicit, duo soli multiplicatam pecuniam deferunt, non utique aeris, sed disputationis usuris. alia est enim pecuniae faenebris, alia doctrinae caele
Abbreviated transcription (Latin):
qr illa parte erat trã¬
moris. uł ubi crediturꝰ
ut myft̾ium seruaret ⁊ gr̃am
seminaret. Sic enĩ uenerat ut
ꝑ uideos transiret ad gẽtes. Uidit¬
itaq zacheum sursum. iã enim
sublimitatẽ fidei int̾ fructus
bonoꝵ oꝑũ. ut fecunde altitudi¬
nẽ arboris eminebat. W q̃mde
typoad moralia defleximꝰ inter
tot credentiũ nolũtates. dñica
die relaxare animũ: festiurtatẽ
admiscere delectat. Tacheus in
sicomoro. nouũ uidelicet noui
tp̃ris pomũ. ut in hoc ꝙ ꝯpleret᷑
illud. arbor fici ꝓdux̃ grossos su¬
os. Adhoc enĩ xp̃c aduenit ut ex
ligni ñ poma s homines nasc̾ent᷑.
Legimꝰ alibi. Cum eẽs sub arbore
fici: uidi te. Ergo nathanael sub
arbore hoc est supͣ radicẽ qr iustꝰ
radix enĩ sc̃a. Subarbore tamen
nathanael: qr sub lege. Sacheus
supͣ arborẽ: qr supͣ legẽ. Ille dñi
occultus defensor. hic publicus
p̃dicator. Ille adhuc xp̃m ex lege
querebat. iste supͣ legẽ relinq̃bat
sua. ⁊dñm seq̃batur. Ecce mira

Expanded text:
 illa parte erat tranmorus vel ubi crediturus, ut et mysterium servaret, et gratiam seminaret, sic enim venerat, ut per Judaeos transiret ad geitaque Zacchaeum sursum; iam enim sublimitate fidei inter fructus operum uelut fecundae altitudine arboris eminebat. et quoniam de typo ad moralia defleximus, inter tot credentium uoluntates dominica die relaxare animum, festiuitatem admiscere delectat. Zacchaeus in sycomoro, nouum uidelicet noui temporis pomum, ut in hoc quoque conpleretur illud: arbor fici produxit grossos suos; ad hoc enim Christus aduenit, ut ex lignis non poma, sed homines nascerentur. legimus alibi: cum esses sub arbore fici, uidi te. ergo Nathanahel sub arbore, hoc est supra radicem, quia iustus — radix enim sancta — sub arbore tamen Nathanahel, quia sub lege, Zacchaeus supra arborem, quia supra legem; ille domini occultus defensor, hic publicus praedicator; ille adhuc Christum ex lege quaerebat. iste iam supra legem relinquebat sua et dominum sequebatur. Ecce mna
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce audiuimꝰ eam in efrata. in¬
uenimus eam incampis silue.
Alt̾m specialit̾ ad dñici corporis
sponsionẽ. qd̾ oraculo mani¬
festissimo ceuelatur cũ dr̃.
Ex fructu uentͥs tui ponã sr̃

Expanded text:
ecce audiuimus eam in Ephratha, inuenimus eam in campis siluae, alterum specialiter ad dominici corporis sponsionem, quod oraculo manifestissimo reuelatur, cum dicitur: ex fructu uentris tui ponam s
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis.⁊ inquascdam ñ intel¬
ligibiles scđ̾m litt̾am disputat̾o¬
nes sensum referre scribens. dici¬
te mͥ. Qͥ legem legistis legem nõ
audistis: Scͥptum ẽ enim. qr
abraham duos filios habuit. Unũ
exancilla.⁊ unum de libera.S
qui exancilla: scđm carnemna

Expanded text:
ueritatis et in quasdam non intelueritatis et in quasdam non intellegibilis secundum litteram disputationes sensum referre scribens : dicite mihi, qui legem legistis, legem non audistis? scriptum est enim quia Abraham duos filios habuit, unum ex ancilla et unum de libera; sed qui
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad unũ: descend̾e in t̾ras ipͥ
dignatus est. ut parietem illum
legis. hoc est molam qͣndam ⁊ si¬
stitionem intellectus corꝑał au¬
ferret. que quasi p̾meret ⁊ obui¬
braret corda ppłoꝵ. Melior gͥ mi
ceria qͣm paries. Deniq ñbonu
paries dealbatus. qd̾ ñociose dẽn
est: pͥncipi sac̾dotum. eo qd̾ me¬
dii parietis impedim̃ta seruaba
Quem dñs iħc abstulit qiͣ duri
militiã. quo clariorem obserua¬
tiam religionis infund̾et. ut
corꝑali quodam prescripto le¬
gis inclusum. s om̃s gentes adĩ
cultum ꝑ eugłm uocarentur
Due gemine uite:due gemine
smilitie. ita ut pͥor melior sit
sequenti. Et ĩõ qd̾ est melius re¬
formatum est. Quis aut̃ neget
euglłm prestare legi: bona tam̃
lex si supra litt̾am m̃tem erigas.
Lut̾a enim occidit. Quid aut̃ ha¬
beret hec hystoria gr̾e nisi lucẽ
tanti myst̾ii uideremus: Docu¬
tate hystorie secretum querere

Expanded text:
usque ad unum - descendere in terras ipse usque ad unum - descendere in terras ipse dignatus est, ut parietem illum legis, hoc est molem quandam et superstitionem intellectus corporalis auferret. quae quasi premeret et obumbraret corda populorum. melior igitur maceria quam paries. denique non bonus panes dealbatus, quod non otiose dictum est principi sacerdotum eo quod medii parietis inpedimenta seruabat, quem dominus Iesus abstulit quasi duram militiam, quo clariorem obseruantiam religionis infunderet, ut corporali quodam praescripto legis inclusum, sed omnes gentes ad dei cultum per euangelium uocarentur. duae geminae uitae, duae geminae sunt militiae, ita ut prior melior sit sequente. et ideo quod est melius reformatum est. quis autem neget euangelium praestare legi? bona tamen lex, si supra litteram mentem erigas; littera enim occidit. quid autem haberet haec historia gratiae, nisi lucem tanti mysterii uideremus? docutate historiae secretum quaerere
Abbreviated transcription (Latin):
ti saluatoris aust̾itate cohib̾et.⁊
obseruat᷑onẽ attent̾one clud̾et.¬
na qui ñputat sp̾italem. qͥ m̃te
exiguus. humiłq factis eam q̃
suꝑ legem est maiestatẽ scilic xͥ¬
uid̾e ñ potuit. Quã utiq tãqͣm
supͣ illã parietẽ respiciẽs ille
sublimis ysaias głiã dĩ uidit
q̃uidetur in mõtib ñ incollibꝰ.
Docuit nositaq eccłia in canti¬
cis canticoꝵ. ꝙ iste paries dño nro
Ecce hic uenit saliens suꝑ mõtes.
bethel. Ecce hic retro post parie¬
tem nr̃m. ꝓspiciens ꝑ fenestis
ꝓspiciens ꝑ retia. Respondit fi
ma mã.speciosa mea. columba
mea. qm̃ ecce hyems transiuit.
pluuia abiit. discessit sͥ. flores
uisi s̃ intr̃a. tempus secandi ad¬
uenit. uox turturis audita ẽ.Flo¬
res: apłi. Tempꝰ messis: fructusi
xp̃i. uox turturis: uox eccłie. Iun
gͥ dei filius postea quã trenos ho¬
mines nec ad suꝑna gradientes
ñ erat enim qͥ fac̾et bonũ. ñ erat

Expanded text:
ti salutaris austeritate cohiberet, et ti salutaris austeritate cohiberet, et observationum attentione cna qui non putat spiritalem, qui mente exiguus humilisque factus eam quae super legem est maiestatem scilicn potuit. quam utique tamquam supra illum parietem respiciens ille mente sublimis Esaias gloriam dei uidit, quae uidetur in montibus, non in collibus. Docuit itaque nos ecclesia in Canticis canticorum quod iste paries domino noecce hic uenit saliens super montesruorum in montibus Bethel. ecce hic retro post parietem nostrum, prospiciens per fenestras, prospiciens per retia. respondit frater ima mea, speciosa mea, columba mea, quoniam ecce hiems transiuit, pluuia abiit. discessit sibi. flores uisi sunt in terra, tempus secandi aduenit, uox turturis audita est. lores apostoli, tempus messis fructus est Christi, uox turturis uox ecclesiae. iure igitur dei filius posteaquam terrenos homines nec ad superna gradientes - non erat enim qui faceret bonum, non erat
Abbreviated transcription (Latin):
munit̾onẽ sepis instaurãs: ĩ ma¬
ioꝵ nos actuum ⁊ antiꝙͣ simpli¬
citatem fidei reformaũ. Nñ de eo
ꝓpħa cdix̃. uocabis edificator sepiᷤ.
Tulit it illũ obicẽ qͥ unitatẽ m̃¬
tis ⁊ corpis seriẽq uite simplicis
diuidebat. atq ip̃e factus ẽ pax
nr̃a qui fec̃ utͣq unũ. ⁊ mediũ
parietem sepis soluens. Quẽ pa¬
rietẽ exponit apłs inimicicias
ẽẽ in carne. Has gͦ inimicicias
tulit dñs.⁊ pacem refudit: legẽq
mandatoꝵ decretis euacuauit :
ut duos ꝯderet in uno nouoho¬
mine. In qͦ ñ solum ext̾iorẽ ⁊ in̾i¬
ut ẽr̃t om̃ia ⁊ in om̃ib xp̃c. Das¬
legis parietẽ. qui nos ab eapieta
erat facile atq possibile gentib
militare dõ: cum inanis suꝑsti¬
tio uideoꝵ purum affectum gẽ¬
tiũ a subeunda obseruat̾one re¬
uocaret. Qͥ dgͦ: Lex inutił: absit.
S inutił increduł. infirmis ne¬
cessaria. q̃ lubͥcos ⁊ errantes p̾cep¬

Expanded text:
munitionem saepis instaurans in mamunitionem saepis instaurans in maiorum nos actum et antiquam simplicitatem fidei reformauit. unde de eodixit: uocaberis aedificator saepis. tulit enim illum obicem, qui unitatem mentis et corporis seriemque uitae simplicis diuidebat, atque ipse factus est pax nostra qui fecit utraque unum et medium parietem saepis soluens. quem parietem exponit apostolus inimicitias esse in carne. has ergo inimicitias tulit dominus et pacem refudit legemque mandatorum in decretis euacuauit, ut duos conderet in uno nouo homine, in quo non solum exteriorem et interiut esset omnia et in omnibLegis parietem: qui nos ab ea pietaerat facile atque possibile gentibus militare Deo, cum inanis superstitio Judaeorum purum affectum gentium a subeunda observatione revocaret. Quid ergo? Lex inutilis? Absit: sed utilis incredulis, infirmis necessaria, quae lubricos et errantes praecep
Abbreviated transcription (Latin):
maioꝵ uoluiss imitari. S ic it
fuiss una sepis. una maceria.
una edificat̾o pͥoꝵ ac seq̃ntium.
s qr pͥmũ illum uite actũ postĩ¬
oris infirmitas ñ potuit implẽ.
incisione sine dubio fc̃a sepis
erat tamꝙͣ medius paries int̾iec¬
tus ẽ: ut illa sepis hoc ẽ ꝑpetua
atq ꝯtinua bonoꝵ moꝵ edifica¬
tio rumꝑet᷑. Sepis a est qͣ ager
circũdatur fructuosus. furis re¬
mouet᷑ incursus. q̃ culta delu¬
dit. deserta sec̾nit. Alaceriaꝙͦ do¬
mũ claudit. ħ si maneat: domꝰ
tuta ẽ. Deniq auferã inqͥt ma¬
ceriã. ⁊ erit in dirept̾onẽ. Obtemꝰ
ut ħ integra sit maceria domus
enĩ ab hoĩe ħ exedificari potest. s
neat ħ sepis. bis scire ꝙͣ sit utilis¬
sepis: Sepi aures tuas spinis ⁊ tri¬
buł. ⁊ noli audire linguã neꝙͣ. Se.¬
pis i ista te defendit a culpa. Er
go dñs iħs qui postea scđm car¬
nem uenit in lucem. uet̾is illius

Expanded text:
majorum voluisset imitari; sic enim majorum voluisset imitari; sic enim fuisset una sepis, una maceria, una aedificatio priorum ac sequentium. Sed quia primum illum vitae actum posterioris infirmitas non potuit implere, incisione sine dubio facta sepis erat, tamquam medius paries interiectus est, ut illa saepis, hoc est perpetua atque continua bonorum morum aedificatio rumperetur. saepis enim est, qua ager circumdatur fructuosus, furis remouetur incursus, quae culta concludit, deserta secernit. maceria quoque domum claudit. haec si maneat, domus tuta est. denique auferam inquit maceriam eius, et erit in direptionem. optemus ut haec integra. sit maceria domus enim ab homine exaedificari potest, sed neat haec saepis. uis scire sepis? Sepi aures tuas spinis et tribulis, et noli audire linguam nequam . Sepis enim ista te defendit a culpa. 26. go dominus Iesus, qui postea secundum carnem uenit in lucem, ueteris illius
Abbreviated transcription (Latin):
titudinẽ cum fructu amoris sine
usulibidinis. S ut ad hystoriam
reu̾tam̃ qͥd sͥ uolũt obstetͥces elo¬
quia dicentis. ħ exiet pͥor. nͥ qr eiꝰ
typum gerebat qui ortu corꝑis
post̾ior uirtute ⁊ u̾itate pͥmus ex¬
istens. pͥncipatũ sͥ om̃iũ uendica¬
uit: Iñ ⁊ ioħs. Post me uenit uir
qui añ me fẽs ẽ. Qͥ d sͥ uult ꝙ coc¬
cum in manu eiꝰ ligaũ. nͥqr ty¬
pus eius erat qui crucis inditio
sue.⁊ sangͥnis fusione actum il¬
lustrauit humanũ: Itaq postea¬
qͣm manũ redux̃ qi incisione fcã
parietem sepis uł macerie apłs
nominaũ. atq ip̃e de incisione
nom̃ accepit. ẜ hares it diuisio ẽ.
bñ ⁊ pharisei nuncupati eoꝙ a
di sepem. s una eandẽ ⁊ indiuidu¬
am ꝑman̾e. Ꝙ si fi̾ potuit. si eiui¬
te q̃prior manũ misit. hoc ẽ ac¬
tum ostendit suũ: ꝯseq̃ns fuiss
eius uite militia q̃ secuta ẽ. Mł¬
to ⁊ meliꝰ si cͥcũtisus ppłs uitã

Expanded text:
ltitudinem cum fructu amoris, sine ltitudinem cum fructu amoris, sine usu libidinis. Sed ut ad historiam reuertamur, quid sibi uolunt obsethcis eloquia dicentis: hic exiet prior nisi quia eius typum gerebat qui ortu corporis posterior, uirtute et ueritate primus exsistens principatum sibi omnium uindicauit? inde et Iohannes: post me uenit uir, qui ante me factus est. quid sibi uult quod coccum in manu eius ligauit nisi quia typus eius erat qui crucis indicio suae et sanguinis fusione actum inlustrauit humanum? itaque posteaquam manum reduxit, quasi incisione facta parietem sepis vel maceriae Apostolus nominavit , atque ipse de incisione nomen accepit; Phares enim divisio est: unde et Pharisaei nuncupati, eo qudi sepem, sed unam eamdem et indivisam permanere. Quod fieri potuit, si ei vitae quae prior manum misit, hoc est, actum ostendit suum, consequens fuisset ejus vitae militia quae secuta est. Multo enim melius, si circumcisus populus vitam
Abbreviated transcription (Latin):
infundẽtis infusus. Primagͥ dis¬
cipline pietatis scđm eugłma. qi
ꝑcrucem ⁊ sangͥnem credimꝰ xpͥo.
cuiꝰ abͣham diem uidit ⁊ gauisus
est.cuius noe gr̾am in typo ecłie
figuratã sp̾itali cognitione p̾sen¬
sit: euiꝰ ysaac uicẽ in sacͥftrio nõ
recusauit. quem iacob cũ uĩceret
adorauit. cuiꝰ ysaias ruborẽ iudi
ta ⁊ ꝓpħarum ẽ. in cuiꝰ sangͥne ĩt
excidia mũdi publice fut᷑um. sa¬
lutis insigne. rahab illa typo m̾e¬
trix mysterio eccłiam indicauit.
q̃ młtoꝵ aduenarũ copulã ñ recu¬
sat. Et qͦ ꝯiũctior płib eo castioꝵ.
ĩmacłata uͥgo. sine ruga. pudore
integͣ. amore plebeio casta. m̾etͥ
uidua fterił. uͥgoferũda. Al eren¬
qr apłib amatorib freq̃ntat᷑ eũ
dilectonis illecebͣ. ⁊ sine colluuio¬
ne delicti. Q᷑ i adheret m̾etrici
unum corpꝰ ẽ. Niduast̾it. q̃ uiro
parere ñ norit absente. Uenit
Nirgo fecunda q̃ hanc genuit mł¬

Expanded text:
infundentis inpressus. prima igitur disinfundentis inpressus. prima igitur disciplicrucem et sanguinem credimus Christi, cuius Abraham diem uidit et gauisus est, cuius Noe gratiam in typo ecclesiae figuratam spiritali cognitione praesensit, cuius Isaac uicem in sacrificio non recusauit, quem Iacob cum uinceret adorauit, cuius Esaias ruborem uidit tarum est - in cuius sanguine inter excidia mundi publicae futurum salutis insigne Rahab illa typo meretrix, mysterio ecclesia indica-uit, quae multorum conuenarum copulam non recusat et quo coniunctior pluribus eo castior, inmaculata uirgo, sine ruga, pudore integra, amore plebeia, casta meretrix, uidua sterilis, uirgo fecunda: mereribus amatoribus frequentatur cum dilectionis inlecebra et sine conluuione delicti - qui enim adhaeret meretrici unum corpus est-uidua sterilis, quae uiro parere non norit absente - uenit uirgo fecunda, quae hanc genuit mu
Abbreviated transcription (Latin):
Primꝰ i̾ pat᷑archis. scd̾s in regibꝰ.
⁊ sac̾dotib ẽ. Utͣq it uita scd̾m
dm̃. qr illi qͦ qui scdm legem mo¬
ysi religiosa ⁊ pia milttia milita¬
bant ñ s̃ gr̾e ⁊ honoris exsortes.
s pͥor pietatis fructus in auctori¬
bus ꝙͣ in heredib. Prior i zara:
qͥ int̾p̃tatone significat᷑ oriens.
Lux n pietatis. ueri splendoꝵ
orientis ẽ. illiꝰ utiq qͥ p̾dix̃. oriẽs
nom̃ẽ mͥ. cuiꝰ in patͥarchis pri¬
mitꝰ radius lucis illux̃. hii it pͥ¬
mi uite sueactum in hoc scło p̾
nature quodã generantis ut̾o te¬
nebam᷑ figura p̾cessit. s media
tanꝙͣ sepis obiecta legis ẽ obserua¬
tio. ⁊ qͦdã mͦ uita maioꝵ uidet᷑ in¬
cisa. Deqͣ in typo illa obstetͥx fortaᷤᷤ¬
se iusticia q̃ nos emissos alueo na¬
ture matͥs excepit. dixisse ꝓditur.
hic exiet pͥor. Y reuera mirabilis
erat ille ordo pietatis. Nõ a moyse
nec ab aliqͦ homine. nec ꝑ hoĩem.
s mun̾e qͦdam sapiẽtie spõte se

Expanded text:
 patriarchis, secundus in regibus et sacerdotibus est. utraque enim uita secundum deum. quia illi quoque qui secundum legem Moysi religiosam et piam militiam militabant, non sunt gratiae et honoris exsortes, sed prior pietatis fructus in auctoribus quam heredibus prior enim Zara, qui interpretatione significatur oriens; lux enim pietatis ueri splendor orientis est, illius utique qui dixit: oriens nomen est mihi, cuius in patriarchis primitus radius lucis inluxit. hi enim primi uitae suae actum in hoc saeculo naturae quodam generantis utero tenebamur, figura praecessit. sed media tamquam saepis obiecta legis est obseruatio et quodammodo uita maiorum uidetur incisa, de qua in typo illa obsetrix, fortasse iustitia, quae nos emissos aluo naturae matris excepit, dixisse proditur: hic exiet prior. et re uera mirabilis erat ille ordo pietatis, non a Moyse nec ab aliquo homine nec per hominem, sed munere quodam sapientiae sponte se
Abbreviated transcription (Latin):
mini tuo qͥ est x̾. ut alt̾i ꝓͥetas ge¬
nerat᷑onis. pͥncipatꝰ alt̾i deferat᷑.
Ili delatũ ẽ ut iħceiꝰ filiꝰ dic̾etur.
huic qiͣ pͥncipifamiliegẽtiũ q̃ p̾¬
rogatiua seruat᷑. ut abͣham gn̾a¬
tionis drũice man̾et exordium. Qͥ
enim fidei auctorest: ip̃m asserere
scͥptura qͦ debuit diuine gn̾atio¬
nis auctorem. Hñ ⁊ lucas ad dm̃ pu¬
taũoriginẽ eiꝰ eẽ refendã. ꝙ uerꝰ
generat᷑onẽ pat̾. uł scđ̾m lauacri
regen̾at̾onem misticiauctor mu¬
neris.  iõ ñ pͥmo gn̾at̾onẽ eius
cep̃ descb̾e. s postea ꝙͣ baptismũ
eius explicauit. auctorem oĩum

Expanded text:
etas generationis, principatus alteri deferatur. illi delatum est, ut Iesus eius filius diceretur, huic quasi principi familiae gentiumque praerogatiua seruatur, ut ab Abraham generationis dominicae manaret exordium; qui enim fidei auctor est, ipsum adserere scriptura quoque debuit diuinae generationis auctorem. unde et Lucas ad deum putauit originem eius esse referendam, quod generationem pater uel secundum lauacri regenerationem mystici auctor muneris. et ideo non a primo generationem eius coepit describere, sed posteaquam baptismum eius explicuit, auctore
Abbreviated transcription (Latin):
sacͣm̃ta ꝑ u̾bum. De qͣ hystoria
qm alibi plenius diximus hic
transcurrend̾ uidetur. Meritoq
sc̃s dł de hac hystoria mysticũ
psalmũ qͥnquagesimũ scͥpsit
ꝓpt̾ bsabee nuptias dicens. Inpłi¬
mũ laua me dñe ab iniusticia.
m̃a.⁊ a delicto m̃o munda me.
Siiniqͥtatem suam dĩ amicus
agnoscit ⁊ m̾itis suis obstare de¬
lictum. si deniq dõ peccasse se d¬
fitetur.cur tu de ꝯfessione cͥmi¬
nis erubescas: cũ cͥminis ꝯm̃tũ
ñ ꝯfessio sit pudori: Ergo cũ dł
b̾sabee hystoriam ñ p̃t̾miserit
in suis psalmis. ut in ea uł my¬
st̾ium uł actum ꝑfecte peniten¬
tie nos docet. iuire uidemꝰ ⁊̃ inge¬
nerat̾onib dñicis ñ p̾t̾missam.¬
qr ⁊ ip̃e ctł qui eam accepit in uxo¬
rem sibi generat̾onis dñice se¬
cłm carnem p̾cursor asseritur.
suius speciale ut diximꝰ m̾itũ.
ut eccłie in hoc myfterio uid̾et
exortum: ⁊acciꝑet oracłm ꝙ ex¬

Expanded text:
sacramenta per uerbum. de qua historia, sacramenta per uerbum. de qua historia, quoniam alibi plenius diximus, hic transcurrendum uidetur. meritoque sanctus Dauid de hac historia mysticum psalmum quinquagensimum scripsit propter Bersabee nuptias dicens: in plurimum laua me ab iniustitia mea et a delicto meo munda me. si iniquitatem suam dei amicus agnoscit et meritis suis obstare delictum, si denique deo peccasse 88 confitetur, cur tu de confessione criminis erubescas, cum criminis conmentum, non confessio sit pudori? ergo cum Dauid Bersabee historiam non praetermiserit in suis psalmis, ut in ea uel mysterium uel actum perfectae paenitentiae nos doceret, iure uidemus etiam in generationibus dominicis nquia et ipse David qui eam accepit in uxorem sibi, generationis Dominicae secundum carnem praecessor asseritur. Cujus speciale, ut diximus, meritum; ut Ecclesiae in hoc mysterio videret exortum, et acciperet oraculum
Abbreviated transcription (Latin):
se sic ei credidit ẽẽ lapsum. de¬
niq nichil aliud ẽẽ in hoĩe desi¬
gnauit nisi qr dm̃ nouit. Sicit
habes. Quid est homo qd̾ inno¬
tuisti ei. aut filius hoĩs qr ꝯpu¬
tas eum: Si gͦ dł insolentiam
dampnat. humilitatẽ induit.
recte inhystoria uxoris uriema¬
gist̾ium istud affectande hu¬
militatis asciscitur. Ꝙ tam̃ si
ex ea natus est ille pacificus sa¬
lomon uideamꝰ neforte myste¬
rium sit. qd̾ sublato eo de mẽd¬
io qui ante diugio suo plebem
gentium uendicabat. alii eccł̃ia
uero nupserit uiro dł. Dauid
enĩ uocatus est xp̃s in parẽtis
nom̃ ascitus: iuxͣ ꝙ scͥptum ẽ.
Inueni dł seruum meũ. Cui
nupsit eccłia q̃ uerb̃ enuinet.¬
⁊ sp̃u dei plena xp̃icorpuseffũ¬
dit: ppłm scilicet xp̾ianum. Ẽst̃
gͦ mulier q̃ inuenitiiro ligata
est legi. ⁊ ĩo mortuꝰ est uir eius
ut ñeẽt adultera: si est ⁊ cum
alio uiro. Myst̾ium gͥ in fig᷑a.
pcc̃m in hẏstoria. Culpa ꝑhoĩe.

Expanded text:
se sibi credidit, esse se lapsum. dese sibi credidit, esse se lapsum. denique nihil aliud esse in homine designauit nisi quia deum nouit; sic enim habes: quid est homo quod innotuisti ei aut filius hominis quia conputas eum? si ergo Dauid insolentiam damnat, humilitatem induit, recte in historia uxoris Uri magisterium istud adfectandae humilitatis adsciscitur. et tamen si ex ea natus est ille pacificus Salomon, uideamus ne forte mysterium sit, quod sublato eo de medio qui ante coniugio suo plebem gentium uindicabat alii ecclesia uiro nupserit, uero Dauid. Dauid enim uocatus est Christus, in parentis nomen adscitus iuxta quod scriptum est: inueni Dauid seruum meum. cui nupsit ecclesia, quae uerbi semine et spiritu dei plena Christi corpus effudit, populum scilicet Christianum. est ergo mulier, quae uiuente uiro ligata est legi, et ideo mortuus est uir eius, ut non esset adultera, si esset cum alio uiro. mysterium igitur in figura, peccatum in historia; culpa per hominem,
Abbreviated transcription (Latin):
habemꝰ enim adu̾sariũ magnũ
qui iuncia nb̃ sine dĩ fauore nos
possit. s plerumq illustrib ⁊ uei¬
tisuiris grauia pcc̃a fiusse reꝑies an
qi homines temptat̾oni patiusse
cognoscas. ne uirtutib egregiis
tutis elatus dix̾at. si reddidi retͥ¬
buentib mmala.⁊ alibi. egoa
dixi in habundantiamã ñ mo¬
uebor metͥnũ. statim insolen¬
tie huiꝰ penam subisse memo¬
rauit dicens. Au̾tistifaciem
tuama me ⁊ factus sum ꝯtur¬
batus: su p̃i dñici gn̾is auctor a¬
solentie excepit offensam. qͣne
magis nos ceteripcc̃ores quib
nulla suffragatur p̾rogatiua
m̾itoꝵ insolentie scopulum ti¬
mere debemus in quo naufra¬
gium sit bonoꝵ : presertim cũ
tantus uir nb ⁊magisterii au¬
ctor sit ⁊ exempli. qui qiͣ psalmo¬
diam qͣndam ad reppiciandũ
dñm inpost̾iorib canendã pu¬
tauit dicens. Dñe ñ est exaltatũ
cormeum. neq in altum elati
sunt ocłi meiidñs adextͥsm̃is
ne ꝯmouear.Scuut enim qño

Expanded text:
abemus enim aduersarium magnum, qui uinci a nobis sine dei fauore non possit. et plerumque in inlustribus et beatis uiris grauia peccata fuisse repperies, ut quasi homines temtationi patuisse cognoscas, ne uirtutibus egregiis tutis elatus dixerat: si reddidi retribuentibus mihi mala et alibi: ego autem dixi in mea abundantia: non mouebor in aeternum, statim insolentiae huius poenam se subisse memorauit dicens: auertisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus, si ipse dominici generis auctor insolentiae excepit offensam, quanto magis nos ceteri peccatores, quibus nulla suffragetur praerogatiua meritorum, insolentiae scopulum timere debemus, in quo naufragium sit bonorum, praesertim cum tantus uir nobis et magisterii auctor sit et exempli, qui quasi palinodiam quandam ad repropitiandum dominum in posterioribus canendam putauit dicens:, domine, non est exaltatum cor meum neque in altum elati sunt oculi mei et dominus a dextris meis, ne conmouear; sciuit enim, quando
Abbreviated transcription (Latin):
ditum passioni: ne huius quid
putauit exortem asserendum
eẽ pietatis. ut maculate qͦ ori¬
giis ñ retusaret iniuriam si¬
bñficium redemptonis ⁊̃ a sius
maiorib incoharet. nequis pu¬
taret originis maculã impedi¬
m̃to posse ẽe uirtuti. Nec se in¬
solens de sui gn̾is nobilitate iacti¬
ret. neue parentum cͥmina u̾ecũ¬
dior erubesc̾et. cui obumbnde on¬
ginis facultas daretur flore uͥtu¬

Expanded text:
ditum passioni, ne huius quidem ditum passioni, ne huius quidem putauit exsortem adserendum esse pietatis, ut maculatae quoque originis non recusaret iniuriam, sibeneficium redemtionis etiam a suis maioribus inchoaret, ne quis putaret originis maculam inpedimento posse esse uirtuti nec se insolens de sui generis nobilitate iactaret neue parentum crimina uerecundior erubesceret, cui obumbrandae originis facultas daretur flore uirtu
Abbreviated transcription (Latin):
nere eius. in effrata xp̃m eẽ gene¬
randum cum dicit᷑. Det tibi
dñs facere uirtutem in effrata.
⁊ sit nom̃ in bethleem. Que est
tria dñi scđm carnem nascẽtis
est facta᷑ Unde ꝑ ꝓpħiam dictũ
est. W tubethleem uide ñ es mi¬
nima int̾ pͥncipes iuda. ex te
enim exiet pͥnceps qui regat
ppłm meum isrł. Uidemus gͥ
mulierũ ꝯmemoratoni hysto¬
riam ad mores myst̾ium ꝯue¬
nire. Ieq tam̃ ab nuo cum tha¬
mar ⁊ ruth defendo: pc̃cores qͦ
int̾ maiores dñiciordinis gene¬
ris computatos. Quoꝵ ꝯmemo¬
ratonem sc̃s lucas declinare de¬
siderans alium quendam suc¬
cessionum ordinem tenuit. Neq
achab. neq ieconiam. neq post᷑¬
mo urie uxorem nominandos
putauit: ut ĩmaculate sac̾dota¬
lis gen̾is seriem declararet. S ut
ilłe ⁊ silii sui ratione ꝑsubsistit:
nis iusticia ñ abhorret. Nam cũ
eugłizaret dñm scđ̾m carnem
eẽgen̾atum qui om̃ia pcc̃a sus¬
ciꝑet. subiectum iniuriis. sub¬

Expanded text:
generandum, cum dicitur: det tibi dominus facere uirtutem in Ephratha, et sit nomen in Bethleem. quae est tria domini secundum carnem nascentis est facta? unde per prophetiam dictum est: et tu, Bethleem Iuda, non es minima inter principes Iuda; ex te enim exiet princeps qui regat populum meum lsrahel. uidemus igitur mulierum\' conmemorationi historiam mores mysterium conuenire. neque tamen abnuo, cum Thamar et Ruth defendo, peccatores quoque inter maiores dominici generis conputatos, quorum conmemorationem sanctus Lucas declinare desiderans alium quendam successionum ordinem tenuit neque Achab neque Iechoniam neque postremo Uri uxorem nominandos putauit, ut inmaculatam sacerdotalis generis seriem declararet. sed ut illi consilii sui ratio subsistit ita nis iustitia non abhorret. nam cum euangelizaret dominum secundum carnem esse generatum, qui omnium peccata susciperet, subiectum iniuriis, sub
Abbreviated transcription (Latin):
iussimo reformaret. ut iamge¬
nus hominũ sine lege sit serui¬
tutis. Sigͥ thamar cognouimꝰ
ꝓpt̾ mysterium inter dñicarge¬
nerationes ẽẽ descͥptam. ruth qͦ
sine dubio pariratione minime
p̾termissam estimare debemꝰ.
Dequa sensisse uidetur apł sc̃s cũ
sit posita iustis. s iniustis. Quo¬
modo enim rutheum eẽt alie
eius putauit eugłista copule cõ¬
memoratonem eẽ faciendam.
q̃ legis serie uetabatur:Nongͦ
qd̾ ñ ex legitua saluatorgene¬
rat̾one manauit uidetur esse
deforme. nisi ad apłicam sentẽ¬
tiam reu̾taris. q lex ñ est iustis
posita s iniustis. Hec enim cum
sit alienigena ⁊ moabites. p̃ser¬
tim cum sit lex moysi ꝓhibeat
has nupcias. moabitasq exclu¬
deret ab eccłia. Sic enim scrip¬
tum est. moabite ñ intrabunt
in eccłiam dñi: usq ad t̾ciam ⁊
qͣrtam generatonem.⁊ usq in

Expanded text:
uissimo reformaret, - ut iam geuissimo reformaret, - ut iam genus hominum sine lege sit seruitutis. Si igitur Thamar cognouimus propter mysterium inter dominicas generationes esse descriptam, Ruth quoque sine dubio pari ratione minime praetermissam aestimare debemus, de qua sensisse uidetur apostolus sancsit iustis posita, sed iniustis. quomodo enim Ruth, cum esset alieneius putauit euangelista copulae conmemorationem esse faciendam, quae legis serie uetabatur? non ergo ex legitima saluator generatione manauit? uidetur esse deforme, nisi ad apostolicam sententiam reuertaris quia lex non est iustis posita, sed iniustis. haec enim cum sit alienigena et Moabitis, praesertim cum lex Moysi prohiberet has nuptias Moabitasque excluderet ab ecclesia - sic enim scriptum est: Moabitae non introibunt in ecclesiam domini usque ad tertiam et quartam gen
Abbreviated transcription (Latin):
missionem. que inquit s̃ ꝑalle¬
goriam dicta. hec enim s̃ duo
testam̃ta.Y infra. Queaut̃ sur¬
sum est ierłm: liba est.Ad illã gͥ
quãmedius paries meid̾e ⁊ diui¬
dere ñ potuit m̃tis sublimitatẽ
tendamꝰ. Solutꝰ enĩ est scđm
intellectum corꝑalem uet̾is il¬
le paries testam̃ti. Expulsa est
ancilla. tenetur libera. Ex libera
sumus lib̾i. Libera est enim ec¬
clia. expulsa synagoga est. Ser¬
uiebat enim ppłs uideoꝵ. Remo¬
tum est seruitutis iugũ. qd̾ nr̃e
anime quedam colla repͥmebat.
ne ultra parietem uite pͥoris pos¬
semus aspicere. habemus iugũ
bonum ac leue. qd̾ habenis pacis
⁊ g̾re uncłis magis erigebat qͣm
deprimat copulatos. Hic est do¬
minꝰ cuius inzara typus ante
p̾cessit. eo qd̾ extribu ⁊ semine
generatus ẽ. ut eos qui sub lege
erant redim̾et p̾tio sui sangiu¬
nis. Cuius figura iõ inmanu illiꝰ
uenturus erat qui uet̾is uite re¬
nouaret usum.⁊ lib̃tatem qͣm
tͥbuerat illi adam: inadam no¬

Expanded text:
sunt inquit per allegorian dicta. haec enim sunt duo testamenta et infra: quae autem sursum est Hierusalem libera est. ad illam igitur quam medius paries incidere et diuidere non potuit mentis sublimitate tendamus. solutus enim est secundum intellectum corporalem ueteris ille paries testamenti, expulsa est ancilla, tenetur libera. ex libera sumus liberi; libera est enim ecclesia, expulsa synagoga est - seruiebat enim populus Iudaeorum - remotum est seruitutis iugum, quod nostrae animae quaedam colla reprimebat, ne ultra parietem uitae prioris possemus aspicere. habemus iugum bonum ac leue, quod habenis pacis et gratiae uinculis magis erigat quam deprimat copulatos. hic est dominus, cuius in Zara typus ante praecessit, eo quod ex tribu et ex semine generatus est, ut eos qui sub lege erant redimeret pretio sui sanguinis. cuius figura ideo in manu illius uenturus erat qui ueteris uitae reuocaret usum et libertatem quam tribuerat primo illi Adam in Adam no
Abbreviated transcription (Latin):
cum ꝯsponsa tua. R espondit ruth
rlon ꝯtingat mͥdimitt̾e te. ⁊ redi¬
re ad dm̃ meum. qr quocumq ie¬
ris ibo tecum.⁊ ubi habrtaueris
habitabo. ẜ opł tuus ppłs ms̃. ⁊
dẽ tuus ds̃ ms. Et ubi mortua fu¬
eris moriar. ⁊ ubi sepulta fueris
sepeliar. Atq ita due ꝑuener̃ in
bethleem. Hos gͥ mores. atq hãc
sc̃itatem ergasocrum. pietaten
erga defunctum. religionem et¬
gadm̃. cum cognouiss: booz ꝓ

Expanded text:
cum consponsa tua, respondit Ruth: non contingat mihi dimittere te et redire ad deum meum, quia quocumque tu ieris ibo tecum et ubi tu habitaueris habitabo. populus tuus populus meus et deus tuus deus meus. et ubi mortua fueris moriar et ubi sepulta fueris sepeliar. atque ita duae peruenerunt in Bethleem. hos igitur mores atque hanc sanctitatem erga socrum, pietatem erga defunctum, religionem erga deum cum co
Abbreviated transcription (Latin):
ad xͣ qͣdraginta duas gn̾at̾ones
enum̃auuit. lucas uꝰ qͥnqͣginta Et
lucas gn̾at᷑onẽ manasse descͥpserit
Inquo potest iam illud ꝓbariꝙ di¬
ximꝰ. Qͥa cũ alios matħs maiores
nauit: Ꝙ uͦ ꝑ salomonẽ maths
gn̾atͥonẽ deriuãdam putauit:
lucas uͦ ꝑ natham. alt̾am regalẽ.
alt̾am sac̾dotalẽ xͥ familiã uidẽt᷑
ostend̾e. Ꝙ ñ ita acciꝑe debemꝰ. qd̾

Expanded text:
adraginta duas generationes enumerauerit, Lucas uero quinquaginta et Lucas generationem manasse descripserit. in quo iam potes illud probare quod diximus quia, cum alios Matthaeus maiores nauit. quod uero per Salomonem Matthaeus generationem deriuandam putauit, Lucas uero per Natham, alteram regalem, alteram sacerdotalem Christi familiam uidetur ostendere. quod non ita accipere debe
Abbreviated transcription (Latin):
ciam̃tum ꝓximi: muliere acqui¬
siuit accepta. ¶łos enim erat ut
qui ꝓximꝰ erat. si nollet acciꝑe
in diugium ꝓpinqͣm suam cal¬
ciam̃tum solueret.⁊ alii cederet.
In quo ñ mediocre myst̾ium eo
qd̾ his qui alienigenam in typo
sũpsit eugłiz andi accepit facul¬
tatem. Deniq in typo has fuisse
nuptias testatur bñdictio senioꝵ
dicentium. Det ds̃ mulierẽ q̃ in¬
trat indomũ tuam sic̃ rachel.⁊
sic̃ liam. q̃ edificauer̃ domum
isrł. ⁊ facere uirtutẽ in eufrata.
⁊ sit nom̃ in bethleem. ⁊ fiat
domus tua si c̃domus phares.
quem peꝑit thamar uide. De
semine tuo det dñs tibi ex hac
puella. Et accepit booz ruth. ⁊
facta est in matͥmonio.⁊ peꝑit
obeth. patremiesse. auum dł.

Expanded text:
i muliere adquisiuit accepta. mos enim erat ut qui proximus erat, si nollet accipere in coniugium propinquam suam, calciamentum suum solueret et alii cederet. in quo non mediocre mysterium, eo quod is qui alienigenam in typo sumsit euangelizandi accepit facultatem. 1 1 denique in typo has fuisse nuptias testatur benedictio seniorum dicentium: det dominus mulierem quae intret in domum tuam sicut Rachel et sicut Liam, quae aedificauerunt domum Israhel, et facere uirtutem in Ephratha, et sit nomen in Bethleem. et fiat domus tua sicut domus Phares, quem peperit Thamar Iudae, de semine tuo det dominus tibi ea hac puella. et accepit Boos Ruth et facta est ei in matrimonium et peperit Obed, patrem Iessae, auum Dauid.
Abbreviated transcription (Latin):
sa. coccũ ligatũ. reducta manꝰ.
uox obstetricis gemina. ꝙ pͥor
alter exierit. sepem alt̾ incid̾it᷑.
Curã alt̾ manũ p̃misit ex ut̾o.
uita ppłoꝵ: Ina scd̾m legẽ. altera
scđm fidem. Una scd̾m litt̾am.
manũ añ p̾misit. qr gr̃e actus añ
p̃cessit. qͥfuit in iob. in elchisedech.
abna. ysaac. ⁊ iacob. qͥ ꝑfidem sine¬

Expanded text:
sa, coccum ligatum, reducta manus, sa, coccum ligatum, reducta manus, uox obsetricis gemina quod prior alter exiret, saepem alter incideret. cur autem alter manum praemisit ex utero, uita populorum, una secundum legem, altera secundum fidem, una secundum litteram, manum ante praemisit, quia gratiae actus ante praecessit, qui fuit in Iob Melchisedech Abraham Isaac Iacob, q
Abbreviated transcription (Latin):
sa poscebat fec̃ scͥptã sepius m̃tio¬
nem. Hoꝵ a̾ utr̃q memorauit. nͥ
qr hͥ in utͦq myft̾iũ ẽ: Tractaui¬
mus moralem locum qr ñ oꝑa
m̃etͥcis ex̾cuit. s mun̾a fecũdita¬
tis elegit. Tractemꝰ hystoritũ. imy¬
sticum uentilemꝰ. Neq it sine my¬
st̾io potest ẽẽ. ꝙ anulũ ⁊ monileac¬
cepit ⁊ uirgã. Noniuł ꝑsona q̃ m̾e¬
tur acciꝑe ornam̃tũ. signałm.
potestatẽ fc̃oꝵ. signacłm. pectoris
ornam̃tũ. regie lib̾tatis insigne.
Ergo ut ordiamur hystoriã cũge¬
neraret thamar legisti qr unus
de ut̾o eius p̾misit manũ. ꝙͣ cor¬
ripiens obstetrix coccũ ligauit di¬
cens. ħ exiet pͥor. Ut ã reuocaũ ma¬
num puer in matͥs uterũ statim
exiũ fr̾ eiꝰ. Dix̃ a̾ obstetͥx. Qͥd inci¬
sa ẽ ꝑ te sepis: Et uocaũ nom̃ eius
phares. Ꝙ pꝰ ip̃m exiũ fr̾ eiꝰ. ĩ euiꝰ
manu erat coccũ. ⁊ uocaũ nom̃
eis zara. U ides qͣnta eniginata
myst̾ium ꝓdant. manus p̾mis¬

Expanded text:
a poscebat, fecit scripturae series mentionem, horum autem utrumque memorauit nisi quia hic in utroque mysterium est? Tractauimus moralem locum, quia non opera meretricis exercuit, sed munera fecunditatis elegit, tractemus historicum et mysticum uentilemus; neque enim sine mysterio potest esse quod anulum et monile accepit et uirgam. non uilis persona quae meretur accipere ornamentum signaculum potestatem, factorum signaculum. pectoris ornamentum, regiae libertatis insigne. ergo ut ordiamur historiam, cum generaret Thamar, legisti quia unus de utero eius praemisit manum, quam corripiens obsetrix coccum ligauit dicens: hic exiet et prior. ut autem reuocauit manum puer in matris uterum, statim exiuit frater eius. dixit autem obsetrix: quid incisa est per te saepis? et uocauit nomen eius Phares. et post ipsum exiuit frater eius, in cuius manu erat coccum, et uocauit nomen eius Zara. uides quanta aenigmata mysterium prodant: manus praemis
Abbreviated transcription (Latin):
ens gr̾am corrupit oraculi. Alius
enĩerat fr̾ qui defunctoꝵ fr̾m
sem̃ resuscitaret. ñ fr̾ scdm carnis
germanitatẽ. s scdm gr̾e purita¬
tem. S iõ fortasse fr̾ ñ redimithõ.
redunit hõ. Qa ñ germanꝰ fr̾ il¬
le. s dñs. ⁊ mediator dĩ ⁊ hoĩũ hõ¬

Expanded text:
ens gratiam corrupit oraculi. alius enim erat frater, qui defunctorum fratrum semen resuscitaret, non frater secundum carnis germanitatem, sed secundum gratiae puritatem. et ideo fortasse frater non redimit: redimet homo? quia non germanus frater ille, sed dominus et mediator dei et hominum ho
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ꝑ alias ꝑsonas gn̾at̾onẽ fatea¬
ris eẽ decursam. Potest a fi ut
alii ñ longeuam tͣnsierĩt uitam.
alt̾ius u̾o gn̾at̾onis uiri ĩmatura¬
etate decesserint. cum uideamus
cõplures senescum suis nepotib
uiu̾e.alios u̾o utros statimfiliis
obire susceptis. Illud qͦ adu̾timꝰ¬
ꝙ sc̃s matħs iacob qͥ fuit pat̾ io¬
seph filiũ nathan eẽ memoraũ.
Lucas u̾o ioseph cͥ desponsata erat
maria filiũ hely. hely a̾ filiũ mel¬
chi eẽ descͥpserit. Qͦmͦ uniꝰ duo pa
gis uet̾is duo fr̃s diu̾sos filios ut̾i¬
nos ex una uxore gn̾ai̾unt. Tradi¬
tur a mathanqͥ asalomonege¬
nus dux̃: iacobgen̾asse filiũ. ⁊ upxo¬
re suꝑstite decessisse. qͣm postea
melchi accep̃ uxorem. ex qͣ gn̾atꝰ
est hely. Rursus hely fr̾e sme libis
decedente copulatꝰ fr̾iᷤ uxori. ⁊ ge¬
nerauit filium ioseph. qui iuxta
est. Non abutͦq gn̾atꝰ. s qr alt̾iꝰ¬

Expanded text:
cum per alias personas generationem fatearis esse decursam; potest enim fieri ut alii longaeuam transegerint uitam, alterius uero generationis uiri inmatura aetate decesserint, cum uideamus conplures senes cum suis nepotibus uiuere, alios uero uiros statim filiis obire susceptis. Illud quoque aduertim Matthaeus Jacob, qui fuit pater Ioseph, filium Matthan esse memorauerit, Lucas uero Ioseph, cui desponsata erat Maria, filium Heli, Heli autem filium Melchi esse descripserit. quomodo unius duo patgis ueteris duo fratres diuersos filios uterinos ex una uxore generauerint. traditur enim Matthan, qui a Salomone genus duxit, Iacob generasse filium et uxore superstite decessisse, quam postea Melchi accepit uxorem, ex qua generatus est Heli rursus Heli fratre sine liberis decedente copulatus est fratris uxori et generauit filium Ioseph, qui iuxta est, non ab utroque generatus, sed quia alt
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ẜ ordinẽ melchisedech. Bene
gͥ ut̾q tenuit fidem. ut matħs
ꝑreges ductã originẽ ꝯꝓbaret.⁊
lucas ꝑ sac̾dotes a dõ transmissã ĩ
mł inħ qͦ urtuli fig̾a signatur:
ꝙ uͥq sac̾dotale mist̾iũ putat
eẽ seruand̾. Nec mireris sĩ abhã

Expanded text:
um ordinem Melchisedech. bene igitur uterque tenuit fidem, ut Matthaeus per reges ductam originem conprobaret et Lucas per sacerdotes a deo transmissam in mul in hoc quoque uituli figura signatur quod ubique sacerdotale mysterium putat esse seruandum. nec mireris si a
Abbreviated transcription (Latin):
sccłiãmeã ñ disꝑgam ab eo. ⁊ fidelẽ
rarent hoĩes. ⁊ ad ip̾m credet᷑ ma¬
nasse ꝓmissum: diumar̾ serie
cognouimꝰ lectonũ. Edificauit
enĩ templũ astarte ydolo ꝓpt̾ amo¬
remmulieris. ⁊ indignatꝰ ẽ dñs
insalomonẽ. Sigͥ ⁊ uiuẽte dł re
ciatum dł regnare salomonem:
adoraũrex in cubili suo. ⁊ dix̃. Be¬
nedictus dñs ds̃ isrł qui dedit mͥ
hodie de semine mõ sedentẽ in
tronomõ.⁊ ocłi mĩ uident. Si er¬
raũ. si offendit. uides q̃m ꝓmissi
osgn̾is auctores eugłista delegit.
unũ qui ꝓmissum accep̃ de ꝯgre¬
gat᷑one ppłoꝵ. alterũ qui de gen̾a¬
tione xͥ oraculũ ꝯ secutꝰ ẽ. Et ioli

Expanded text:
iam meam non dispergam ab eo et fidelem rarent homines et ad ipsum crederetur manasse promissum, diuinarum serie cognouimus lectionum; aedificauit enim templum Astartae idolo propter amorem mulieris et indignatus est dominus in Salomtiatum David regnare Salomonem, adoravit rex David in cubili suo, et dixit : Benedictus Dominus Deus Israel, qui dedit mihi hodie de semine meo sedentem in throno meo, et oculi mei vident , si erravit, si offendit, vides quoniam promissi os generis auctores evangelista delegit: unum, qui promissum accepit de congregatione populorum: alterum, qui de generatione Christi oraculum consecutus est. Et
Abbreviated transcription (Latin):
bat excludi. illa q̃ grauitatẽ mnat᷑i¬
oris elegit. aniste qͥ etatẽ adolescẽ¬
tioris adamaũ. Deniq ip̃e ꝯfessus
ẽdicens. Iustificata ẽ magis tha
torem ip̃m sue uoluit castitatis.
Deniq nũꝗͣ postea uirũ exꝑta est.
amictum iuduitatis sũpsit a coi¬
tu. Ille uniꝰ hore impatiẽs qͥ ãnos
a puella exegerat castitatis luctũ
expulit. uestẽ mutaũ. totondit
comã. rogũ deseruit. thorũ ama¬
tor ascendit. S ñ ita istã defendi
si enerauit il mulier phares ⁊
gara filios. gen̾auit geminos. Uñ
ñ ociose matħs utr̃q significaũ.
cum phares tm̃m᷑ ꝯmemoratõe
causa deposcerit. Phares it genuit
esrom. esromgenuit aram. dem̃
ꝑ ordinẽ singłi. Cur a̾ cũ ysaac
duos gn̾au̾it. iacob płes. singłoꝵ¬

Expanded text:
bat excludi, illa quae grauitatem maturibat excludi, illa quae grauitatem maturioris elegit an iste qui aetatem adulescentioris adamauit? denique ipse confessus est dicens: iustificata est magis Thamtorem ipsum suae uoluit castitatis. denique numquam postea uirum experta est, amictum uiduitatis sumsit a coitu; ille unius horae inpatiens, qui annos a puella. exegerat castitatis, luctum expulit, uestem mutauit, comam totondit, rogum deseruit, torum amator ascendit. sed non ita istam defendimgenerauit enim mulier Phares et Zara filios, generauit geminos. unde non otiose Matthaeus utrumque significauit, cum Phares tantummodo conmemorationem causa deposceret; Phares enim genuit Esrom, Esrom genuit Aram, deinde per ordinem singuli. cur autem, cum Isaac duos generauerit, Iacob plures, sing