comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
frgo ile tantorũ munerũ repmissor. ñ uult
in opere suo tepidũ. despicit fastidiosũ: recu.¬
sat coactũ. respuit indeuotũ. Lentũ enĩ & pa¬
rũ gratũ. querere grãm diuini muneris: max¬
ima ẽ in iuria remumeratoris. Ergo totis lieet
et anime & corporis laborib desudemus totrꝰ
licet obedientię uirib exerceam̃: nichil tam̃
condignũ merito. ꝓcȩlestib bonis cõpensare
&e offerre ualebimus. N ualent uite p̃sentis
obseciua. et̾ne uite gaudiis compensari
Lassescant licet menbra uigiliis. pallescant
mus gͦ hem̃i. in quantũ possumus: quia ñ posse¬
mus quantũ debemus. fitt᷑a beatitudo ad qͥri
potest: estimari non potest. Nisi enĩ cũ auidita¬
te. nisi cũ bona uoluntate. cũ leticia dĩ oꝑ a
egerimus: do nos ꝑire nouerimus. Putantꝰ
Rm̃i quod digne querat illa anima. et tta
pulset ut ei aꝑiatur: quȩ ad leue p̾ceptũ se¬

Expanded text:
Ergo ille tantorum munerum repromissor non vult Ergo ille tantorum munerum repromissor non vult in opere suo tepidum, despicit fastidiosum, recusat coactum, respuit indevotum. Lentum enim et parum gratum quaerere gratiam divini muneris, maxima est injuria remuneratoris. Ergo totis licet et animae et corporis laboribus desudemus, totis licet obedientiae viribus exerceamur, nihil tamen condignum merito pro coelestibus bonis compensare et offerre valebimus. Non valent vitae praesentis obsequia aeternae vitae gaudiis compensari. Lassescant licet membra vigiliis, pallescant o, charissimi, in quantum possumus, quia non possumus quantum debemus. Futura beatitudo acquiri potest, aestimari non potest. Nisi enim cum aviditate, nisi cum bona voluntate, cum laetitia Dei opera egerimus, Deo nos perire noverimus. Putamus, charissimi, quod digne quaerat illa anima, et ita pulset ut ei aperiatur, quae ad leve praeceptum se
Abbreviated transcription (Latin):
ore conserere. Nȩc facit. qui ꝑrupto passionũ
muro. iuolenter ad cęloꝵ regna conscenoit.
Ad quȩ uos ꝑducere in suo uiuentes tunce
dignet᷑. qui regnat in scła scłoꝵ am̃.¬
Nsc Ruit nosatꝙ hortat᷑
sermo diuinus: qualtt nos accingere debe¬
amus ad inquirenda ꝓmissa sua: & obtinenda
illa bona quȩ nec uisu capi. nec auditu ꝑcipi.
nec cogitatu cõprehendi possunt. Petite inquit
& accipietis. querite et inuenietis: pulsate &
aperietur uobis: idẽ. ut petamus orando: que¬
ramus laborando: pulsemus destoerando. pulsemꝰ
ꝓficiendo. pulsemis ꝑseuerando: & inspem cȩles¬
tium. pinissoꝵ tanto incitemur studio. tantoꝙ
ardescamus affectui: ut cũ premioꝵ dignitate.
desiderioꝵ magnitudo ꝯcordet. Non uuit ds
nr. bonasua nimia inueniendi facilitate ui.¬
lescere. Preciosa & in ẽcupis cibilis merces. cupi¬
dum amatorẽ. & auidum negotiator ẽ reqͥrit.

Expanded text:
ore conserere. Haec facit qui, perrupto passionum ore conserere. Haec facit qui, perrupto passionum muro, violenter ad coelorum regna conscendit. Ad quae vos perducere in suo viventes timore dignetur qui regnat in saeculanstruit nos atque hortatur sermo divinus, qualiter nos accingere debeamus ad inquirenda promissa sua, et obtinenda illa bona quae nec visu capi, nec auditu percipi, nec cogitatu comprehendi possunt. Petite, inquit, et accipietis, quaerite et invenietis, pulsate et aperietur vobis ; id est, ut petamus orando, quaeramus laborando; pulsemus desiderando, pulsemus proficiendo, pulsemus perseverando; et in spem coelestium promissorum tanto incitemur studio, tantoque inardescamus affectu, ut cum praemiorum dignitate desideriorum magnitudo concordet. Non vult Deus noster bona sua nimia inveniendi facilitate vilescere; pretiosa et concupiscibilis merces cupidum amatorem et avidum negotiatorem requirit.
Abbreviated transcription (Latin):
humilitate cõmutet. amore pauꝑtatis ac
sufficientie. affluentiam superet. umnolen¬
tiam sobrietate. luxuriam castitate cõmͣ̃det.
et homo subito in uirũ alterum trans forme¬
tur: & quodam alt̾ reddat᷑ ex altero. Ac sic. a
talibus ꝑ uolentiam regnũ cęleste diripit᷑.
Duo autẽ sunt: abstinentie & crucis gene¬
ra. Unũ corporale. aliuo sp̃uale. Unũ. apo¬
tu atꝙ epulis tẽperare appetitũ gule. ade¬
lectationib & mollissimis suauitatibus coher¬
cere: abhis quȩ per tactũ. ꝑ gustũ. uisum ꝙ
decipiunt. sensũ uirilit̾ reuoeare. ac uiolen¬
ter abstrabere. Alterũ abstinentiȩ crucis ge¬
nus est. p̾ciosius atꝙ sublimuis: motus ani¬
mi regere. & turbatione ᷤᷤ illius modesta tra¬
nquillitate pacare. ac suꝑbiȩ impetus quast
ferã bestiam refrenare. litigare cottidie c̃t᷑
iucia sua: increpare quada censura austerita¬
tis uirtutis: & rixã quodã mͦ cũ homine unteri¬

Expanded text:
humilitate commutet, amore paupertatis ac humilitate commutet, amore paupertatis ac sufficientiae affluentiam superet, vinolentiam sobrietate, luxuriam castitate commendet, et homo subito in virum alterum transformetur, et quodammodo alter reddatur ex altero; ac sic a talibus per violentiam regnum coeleste diripiatur. Duo autem sunt abstinentiae et crucis genera: unum corporale, alterum spiritale: unum a potu atque epulis temperare, appetitum gulae a delectationibus et mollissimis suavitatibus coercere; ab his quae per tactum, per gustum visumque decipiunt, sensum viriliter revocare, ac violenter abstrahere. Alterum abstinentiae et crucis genus est pretiosum atque sublime, motus animi regere, et perturbationes illius modestiae tranquillitate peccare, ac superbiae impetus quasi feram bestiam refrenare, litigare, quotidie contra vitia sua, increpare se quadam censoria austeritate virtutis, et rixam quodammodo cum homine interi
Abbreviated transcription (Latin):
is nr̃is &e desideriis inferentes ut et de nobis di¬
ci possit. Regnũ cęloꝵ iũ patitur. et uiolenti
diripuint illud. Qui sunt iuolenti: nosse de¬
bemus. Scimus quia mens humana diuer¬
sis huius mundi illecebris. & concupiscentiis
delinita. fugit laborẽ & expetit uoluptatẽ
&e uix adducttur. ut consuetudinẽ a se uite
poris exeludat. Sed cũ ceꝑit cogitare ultimi
diei necessitatẽ. ad fut᷑i uidicii pondꝰ ineitata.
uł sit timocata spe p̾mii. uel timore supplicii.
uoluntariũ bellũ indicit passionib iuĩ facit
pͥstinis studiis suis. et uiolent̾ se uinc̾e. melio¬
ris iute mutatione contendit. Non enĩ sine
uiolentia fieri potest: ut de abrindantia
ci de de̾uitus ad famẽ & sitim ad abstinen¬
tiam et eruee̾ transeat: & somno priusatꝙ
otio amicã carnẽ. otritione iugilusspoficiat.
Non inquam sine uiolentia fieri potest. ut
unus quisq iracundiam patientia. suꝑbiã

Expanded text:
is nostris et desideriis inferentes, ut de nobis diis nostris et desideriis inferentes, ut de nobis dici possit: Regnum coelorum vim patitur, et violenti diripiunt illud . Qui sint violenti, nosse debemus. Scimus quia mens humana diversis mundi illecebris et concupiscentiis delinita fugit laborem, et expetit voluptatem, et vix adducitur ut consuetudinem a se vitae prioris excludat; sed cum coeperit cogitare ultimi diei necessitatem, ad futuri judicii pondus incitata et stimulata, vel spe praemii, vel timore supplicii voluntarium bellum indicit passionibus, vim facit pristinis studiis suis, et violenter se vincere melioris vitae mutatione contendit. Non enim sine violentia fieri potest, ut de abundantia et de divitiis ad famem et sitim, ad abstinentiam et crucem transeat; ut somno prius atque otio amicam carnem; contritione vigiliisque conficiat; non, inquam, sine violentia fieri potest, ut unusquisque iracundiam patientia, superbiam
Abbreviated transcription (Latin):
io salubritatis hm̃i et iã in p̃senti eon¬
ferant sc̃e occupationes: scire debem.
Aadidit sacra lectio munda animalia ẽe.
que ruminant. Quid aut̃ sit ruminare.
opte. docet sermo diuinus dicens. In lege
uĩu uoluntas eius: & in lege eiꝰ meditabũ
die as nocte. Et iterũ. Meditatio cordis
miei iꝯspecti tuo sẽꝑ. Ita nos ꝙͥ dũ cibuo
salutis spualit̾ ruminamus e lauus iebuis¬
bus uiꝓbas cogitationes excludimus. de¬
inde dĩ laudid delectam̃. ce interius nrm
mundũ animal fieri ꝑ erereacia sc̃a sentinꝰ
Et dum contra reꝓbas uoluntates interiora
nr̃a munimus. animas nĩas cibis cȩlestibus
satiamus. ut et de nobis illito ꝓpħicũ dici
possit. Panẽ cȩli dedit eis: panẽ angłoꝵ ma¬
cibi et nos participes sumus: quando m̃tẽ
in eius p̃coniis occupamus. Ecce uerũ cibũ.
qui reficit & ñ deficit. sed usu suo ꝓficit. et
suis crescit expensis. hoc pane reficimꝰ esuri.¬
endo: & pascim᷑ ieuinando. uim quandã uici¬

Expanded text:
id salubritatis, charissimi, etiam in praesenti conferant sanctae occupationes, scire debemus. Tradidit sacra lectio, munda animalia esse quae ruminant. Quid autem sit ruminare, aperte docet sermo divinus, dicens: In lege Domini voluntas ejus, et in lege ejus meditabitur die ac nocte ; et iterum: Meditatio cordis mei in conspectu tuo semper ; ita nos quoque dum cibum salutis spiritaliter ruminamus, clausis sensibus improbas cogitationes excludimus; deinde Dei laudibus delectamur, et interius nostrum mundum animal fieri per exercitia sancta sentimus; et dum contra reprobas voluntates interiora nostra munimus, animas nostras cibis coelestibus satiamus, ut et de nobis illud propheticum dici possit: Panem coeli dedit eis, panem angelorum ma cujus cibi et nos participes sumus, quando mentem in ejus praeconiis occupamus. Ecce verum cibum, qui reficit et non deficit, sed usu suo proficit, et suis crescit expensis. Hoc pane reficimur esuriendo, et pascimur jejunando, vim quamdam viti
Abbreviated transcription (Latin):
mat piculũ. si mẽs respuat uoluptatẽ. Qđ si cõcip¬
centia peccati. arcẽ m̃tis obtineat: quid mͥ ꝓdess
parte uiciata: Si enĩ interior uictꝰ ẽ. iã ut᷑q cus¬
uus ẽ. Quid ꝑdest si extra ciuitatẽ geramꝰ bellu
intꝰ paciam̃ excidiũ : Ideoq si me de iugiliis ra¬
tente̾ inobedientie passio. si spc̃ itiuidie: si cõbi¬
tudo obtrectationis excipiat. si ad transgressicii
gule p̃sũtio furtiua sollicitet. & si gi tania tritios
miscui. qđ uidebar cõgregasse disꝑsi: spẽ messis alis
ferisq donaui: ac sic uno mom̃to laborẽ cocłꝰ naeti
estudi: & qd̃ peiꝰ ẽ nec effudisĩe me sensi. Hec een¬

Expanded text:
at periculum, si mens respuat voluptatem. Quod si concupiscentia peccati arcem mentis obtineat, quid mihi prodparte vitiata? Si enim interior victus est, jam uterque captivus est. Quid prodest, si extra civitatem geramus bellum, et intus patiamur excidium? Ideoque si me de vigiliis revertentem inobedientiae passio, si spiritus invidiae, si consuetudo obtrectationis excipiat, si ad transgressionem regulae praesumptio furtiva sollicitet, et si zizania tritico miscui, quod videbar congregasse dispersi, spem messis avibus ferisque donavi. Ac sic uno momento laborem totius noctis effudi, et quod pejus est, nec effudisse me sensi. Haec e
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ. iã nc̃ de futuris illis scłis cotidie cogitando: etiã
in hoc corpore p̃gustare conemͣ. & exclusa de sen¬
sibꝰ nr̃is scłariũ uł colloquioꝵ. uel desiderioꝵ ama¬
ritudine: quendã beatitudinis illiꝰ odorẽ. totis ad
nos cordibus actrahamꝰ. & discusso omĩ torpore.
omĩ pigritia cuiꝰ mat̾ ẽ infidelitas. illa iã hilarita¬
te. illa alacritatt. dño acdõ nr̃o. illoq gaudio ser¬
uiamꝰ: quo gaudio. ad munera sua inuitante¬

Expanded text:
dinem jam nunc de futuris illis saeculis quotidie cogitando etiam dinem jam nunc de futuris illis saeculis quotidie cogitando etiam in hoc corpore praegustare conemur, et exclusa de sensibus nostris saecularium vel colloquiorum vel desideriorum amaritudine, quemdam beatitudinis illius odorem totis ad nos cordibus attrahamus; et discusso omni torpore, omni pigritia, cujus mater est infidelitas, illa jam hilaritate, illa alacritate Domino ac Deo nostro, illoque gaudio serviamus, quo gaudio ad munera sua ipso invitante
Abbreviated transcription (Latin):
ed remimerationẽ quasi ipse uicissim debitor factꝰ
reddit ꝓ exolutioẽ debitoꝵ. & ꝓ enguis ĩmensa res¬
tituit. ꝑhac enĩ misera uita. &. laboribus & doloribꝰ
plena. inqua & usus breuis ẽ & ipsa breuitas incer¬
ta. quã utiq uitã. etiã si actori suo offerre dissi-¬
mulet deuotio uoluntatis. cõcinuo a nobis ẽ exactu¬
ra ler mortis: & quod ñ dat᷑ ex uoto. soluit᷑ ex debi¬
to: ꝑ hac itaq uita dabit dabit illã uitã. quȩ nec
ocło potest cerni. nec tacita m̃tis cogitatioẽ ꝑtingi.
Quã utiq cõsequi ẽ faciliꝰ. quã enarrari. Cuiꝰ erit
cursus sine termino. usus sine fastidio. refectio
sine cibi adiutorio. requies sine noctis otio. etas sine
senio. uideficiẽs sub dĩ uultu claritas: & sub antiqͥs
ꝑpetuisq gaudiis sẽꝑ noua iocũditas. sine ullo
amit tendi ꝑiculo secura felicitas. Huiꝰ gͦ uite dulce¬

Expanded text:
sed remunerationem quasi ipse vicissim debitor factus sed remunerationem quasi ipse vicissim debitor factus reddit, pro exsolutione debitorum, et pro exiguis immensa restituet. Pro hac enim misera vita, et laboribus et doloribus plena, in qua et usus brevis est, et ipsa brevitas incerta, quam utique vitam etiamsi auctori suo offerri dissimulet devotio voluntatis, continuo a nobis est exactura lex mortis, et quod non datur ex voto, solvitur ex debito. Pro hac itaque vita dabit illam vitam quae nec oculo potest cerni, nec tacita mentis cogitatione pertingi. Quam utique consequi est facilius quam enarrari; cujus erit cursus sine termino, usus sine fastidio, refectio sine sibi adjutorio, requies sine noctis otio, aetas sine senio, indeficiens sub vultu Dei claritas, et sub antiquis perpetuisque gaudiis semper nova jucunditas, sine ullo amitiendi periculo secura felicitas. Hujus ergo vitae dulce
Abbreviated transcription (Latin):
facinĩ nouerunꝰ uosexeo ñ solũ mullũ habere fi.¬
ũ si marimũ incui rere detrimentũ. facians
piores psone a clientibꝰ suis expectare cõsuerunt
Sonne si nosiudert homo ille debitui sibio tecur
nor hominis deuotionẽ fidẽ hilaritate s asuire
ubiatiq int̾̃dũ melior ẽ ille a quo euiltus ipseeuit¬
& ille qui colit᷑. ubi muillũ fructũ officiositas psad
sepuit᷑ .ẜ. hoc solũ fructus ẽ si merrat᷑ hsceptus ia¬
ry quanto magis nos in honore dinrĩ obseruare dt¬
benide ad obsequua eiꝰ indeuoti atq cõpulsi netrs¬
tes. ne ingrati inuitiq inuemiam̃ & ne respicut
As ad munera quȩ negligenti ac uili animo ostaĩ¬
tur. Nõ enĩ homini s ill potiꝰ fides nra seriiauã
se eẽ pmisit. cui ad mortẽ usq seruire. uł ipsĩ in¬
pendisse animã parũ debet iuderi. cuꝰ se obsequuis
acq. beneficiis etiã ipsi angłi impares cõfitent᷑. cui
postremũ cũ totũ debeat᷑. nichil tam̃ gratis soluit᷑:

Expanded text:
facimus, noverimus nos ex eo non solum nullum habere fructum, sed maximum incurrere detrimentum: faciamusperiores personae a clientibus suis exspectare consueverunt: nonne si nos viderit homo ille debitum sibi officium nor hominis devotionem, fidem, hilaritatem requirit, ibi utique interdum melior est ille a quo cultus ipseullum fructum officiositas ipsa consequitur, sed hoc solum fructus est, si mereatur susceptus vocari. Quanto magis nos in honore Dei nostri observare debemus, ne ad obsequia ejus indevoti atque compulsi, ne tristes, ne ingrati invitique veniamus, et non respiciat Deus ad munera quae negligenti ac vili animo offeruntur? Non enim homini, sed illi potius fides nostra servituram se esse promisit, cui ad mortem usque servire, vel ipsam impendisse animam, parum debet videri; cujus se obsequiis atque beneficiis etiam ipsi angeli impares confitentur. Cui postremum cum totum debeatur, nihil tamen gratis solvitur,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc loco aliquando posse discedere. qm̾ hic bene
cucurrerit. qm̃ multũ hic laborauerit: hic
talis. hoc agit quomodo si aliquis ornatã mer¬
cibus nauim de portu soluat. & tẽpestatibus
tradat. & ad scopulos atq sauxa de torqueat.
Quanto itaq laboramꝰ. tanto cautiores esse debe¬
mus: ꝑficientibꝰ enĩ insidiat᷑ inimicus: ꝙ ubi
uidet aliquã spẽ. aliquã grãm: ibi tanꝗ̃ leo ru¬
giẽs ⁊ circiuens ad inuadendũ p̃dã totiis incũ.
bit & ideo quia hic positis nocere ñ preualet:
uult aliquos minus cautos. ꝑ cogitationes ac ꝑ
diuersas tẽptationes ex hoc loco quodã modo qͣsi
getra castra ꝓducere. & q̃si de mimitissima ar¬
ee de ponere: ꝙ cũ deposuerit: uelua de loco suꝑi¬
saltẽ exdetrim̃tis. & dip̃ns que abundãt ĩ scło.
iocundessimã predã referat. Immictit pͥmũ
uitelit ones. liuer sas. indignitates animositates
uef llie bemno ꝯuod seme desti nauit atqi: nosfiros

Expanded text:
hoc loco aliquando posse discedere, quoniam hic bene hoc loco aliquando posse discedere, quoniam hic bene cucurrerit, quod hic multum laboraverit, hic talis hoc agit, quomodo si aliquis oneratam mercibus navem de portu solvat, et tempestatibus tradat, et ad scopulos atque ad saxa detorqueat. Quanto magis itaque laboramus, tanto cautiores esse debemus. Proficientibus enim insidiatur inimicus, et ubi videt aliquam spem, aliquam gratiam, ibi tamquam leo rugiens et circumiens ad invadendum praedam totus incumbit; et ideo quia hic positis nocere non praevalet, vult aliquos minus cautos per cogitationes ac per diversas tentationes ex hoc loco quodammodo, quasi extra castra producere, et quasi de munitissima arce deponere, et cum deposuerit, velut de loco superisaltem ex detrimentis et damnis, quae abundant in saeculo, jucundissimam praedam referat. Immittet primum intentiones diversas, indignitates, animositates: ut dum homo quod semel destinavit, atque in furore
Abbreviated transcription (Latin):
in scli uanitate c̃sũmiit. cũ riã unus annis seũ
labores nr̃os in heremo adqͥsitos. ita possit absuinꝰ
qͦmͦ simare magnũ paruissimũ int᷑ se riuidũ ret̃¬
piat & absoebeat. atꝙ ei nec nom̃ relinquat: Nesao
a que lucra. uelimꝰ in illo sclõ uu̾e. Nã eũ hic grande
putet᷑ ã apnũ ñ cotidie aliqͥd adqͥri: illic grands
questꝰ eẽ. putandus ẽ. uł ad qͥstta non ꝑdere. hic ũ
graue detrimentũ credit᷑ ñ cotidie ꝓficere. ibi
uero sũma uirtus est ñ ꝑire. Ideoq si adhuc
tenues ac pauꝑes sumꝰ. hic aliquid cõsequi labore¬
M Si uͦ aliquid cõsequuti sumꝰ. hic illud seruare
curemus. Hoc solũ er̃it nobis in cõpendiũ ꝙ gau¬
diũ. quod hic dño uixerimus. Ideoq quã diu
hic cõsistimꝰ. in arbitrio ẽ.cũ uelis ad scłm de¬
clinare. Cũ uͦ declinaueris. iã difficile ac pene
impossibile erit. ad locũ istũ uel cogitatioẽ res¬
picere. Quod si aliquis ideo securũ se putat de

Expanded text:
in saeculi vanitate consumunt, cum etiam unus annus saeculi labores nostros in eremo acquisitos ita possit absumere, quomodo si mare magnum parvissimum intra se rivulum recipiat et absorbeat, atque ei nec nomen relinquat. Nescio ad quae lucra velimus in saeculo vivere: nam cum hic grande putetur damnum non quotidie aliquid acquirere, illic grandis quaestus est putandus vel acquisita non perdere. Hic, inquam, grave detrimentum creditur, non quotidie proficere, ibi vero summa virtus est non perire. Ideoque si adhuc tenues ac pauperes sumus, hic aliquid consequi laboremus. Si vero aliquid consecuti sumus, hic illud servare curemus. Hoc solum nobis in compendium erit et gaudium, quod hic Domino vixerimus. Ideoque quamdiu hic consistimus, in arbitrio est, cum velis ad saeculum declinare. Cum vero declinaveris, jam difficile ac pene impossibile erit ad locum istum vel cogitatione respicere. Quod si aliquis ideo securum se putat de
Abbreviated transcription (Latin):
batũ p̃ ira ocłm cordis grã cõsolationis atq edificatio¬
nis illuminat: meliꝰ agit hic quã ille qui fratrem
paululũ ab aliquo cõtristatũ.ñ iã solatio porrecta
manũ subleuat. s magis titubantẽ sicut parietem
inclinatũ. maliloquior impulsu adiuuat ad riuinã:
incitat. ut allidat: sic armat ut ꝑimat. Itaq fr̃scui
mala ꝓpria ñ sufficui̾t. ille sic agat ut iudiciũ etiã
iquando t̾re oꝑariꝰ & ruris cultor agrũ suũs¬
minibꝰ p̃parat. ñ sibi sufficere putat rudẽ
pum uomere ꝓcidisse. & assiduo aratro ditras edor¬
sse glebas. ac sulcis frequentibus cõfecisse .s. insip
studet agrũ illũ infecundis germinibꝰ emunda
tes excussa radice cõuellere: sciẽs t̾rã suã sine piu¬
gatione mali germinis. boni feracẽ ẽẽ ñ posse: ad
dictũ putãs illud qđ ad spũalẽ agricolã ꝑtinet .⁊¬
uatt uobis noualia: & nolite serere suꝑ spinas: Ia

Expanded text:
ae ira turbatum oculum cordis gratia consolationis atque aedificatioae ira turbatum oculum cordis gratia consolationis atque aedificationis illuminat. melius est huic quam illi, qui fratrem paululum ab aliquo contristatum non tamen solacio suo porrecta manu non subleuat, sed titubantem sicut parietem inclinatum maleloquiorum impulsu adiuuat ad ruinam etincitat, ut allidat, sic armat, ut perimat. Itaque, fratres, cui mala propria non sufficiunt, ille sic agit, ut iudicium etiam quando terrae operarius et ruris cultor agrum suum seminibus praeparat, non sibi sufficere putat rudem campum vomere proscidisse, et assiduo aratro duras edomuisse glebas, ac sulcis frequentibus confecisse, sed insuper studet agrum illum infecundis germinibus  Al. tes excussa radice convellere, sciens terram suam sine purgatione mali germinis, boni feracem esse non posse; ad se dictum putans illud quod ad spiritalem agricolam pertinet, novate vobis novalia, et no
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ stulte ille uirgines quãlibet stulte esset᷑ nõ
dõ adistarũ similitudinẽ si cui nr̃m de ẽ pinguis
si oleũ caritatis. si lum̃ discretionis: ueniat ad eosqͦs
magis habundare ꝑpererit: & gram ad se ꝓximi ñ
auferendo .s. ĩmitando trãsfundat: & bona poͬsessi¬
onis aliene sine dãpno ĩmo cũ lucro possessor inuadat.
Nũquã enĩ tͥ deficit. quicquid alteri de te ꝓficiet.
Nũquã enĩ sensit luminis sui dãpnũ plurimis ignis
accensus: nec minuit solis lucẽ cõsiderantiũ multitu¬
do. S quanti ad eũ perpexerit᷑. tantis munera sua
cõmodat. & ipse sẽꝑ integer ꝑmanet. Benedicta illa
adõ anima. cuiꝰ humilitas alteriꝰ cõfundit suꝑbiã.
cuiꝰ patientia ꝓximi extinguit iracũdiã. cuiꝰ obe¬
dientia pigritiã alteriꝰ tacite increpat. cuiꝰ feruor¬
mertiã alieni teporis exsuscitat. Qui ꝑximi sui tur

Expanded text:
quidem illae fatuae uirgines, quamlibet stultae essent, non quidem illae fatuae uirgines, quamlibet stultae essent, non ideo ad istarum similitudinem, si cui nostrum deest pinguisssi oleum carimagis abundare perspexerit, et gratiam ad se proximi non auferendo, sed imitando transfundat, et bona possessionis alienae sine damno, immo cum lucro possessoris invadat. Numquam enim tibi deficiet quidquid alteri de te proficiet. Numquam enim sensit luminis sui damnum plurimis ignis accensus, nec minuit solis lucem considerantium multitudo. Sed quanti ad eum conspexerint, tantis munera sua commodat, et ipse semper integer permanet. Benedicta illa Deo anima, cujus humilitas alterius confundit superbiam, cujus patientia proximi exstinguit iracundiam, cujus obedientia pigritiam alteriinertiam alieni teporis exsuscitat, qui proximi sui pr
Abbreviated transcription (Latin):
nicãt. ad dunt᷑. Ad quod etiã sapientis ulꝰ senten¬
milẽ patientt̃q se p̃buit: quantos edificauit tantos
fenerauit. & quantũ bonũ ex se ꝓximis cõmodauit
tantũ in sua lucra cõuertit. Si uero e cõtrario per
inobedientiã. uł suꝑbiã suã alios. quod faciliꝰ eueni¬
re solet. ad maculã cõpulit: q̃uantos destrurit. de
tantis pericłm dãpnationis incurrit. quantis at¬
trim̃tũ fuit. detantis dãpna cõtraxit. & pecc¬
tũ qđ ab illo semel ꝓcessit. ad eũ multiplicit᷑
redundauit. Quã obrẽ sicut ille admirandus at
laudandus ẽ cuiꝰ cursus multoꝵ ꝓfec tꝰ ẽ. ita ille
siti agere studeamꝰ: ne uicia nrã alioꝵ uirtutibus
noceat᷑. ne alioꝵ feruorẽ tepor nr̃ debilitet. nealiȩ¬
pacientiã iracundia nrã uiolet. ne alioꝵ humili¬
tatẽ suꝑbia nr̃ã deprauet. ne alioꝵ sanitatẽ in¬
feditas nrã cõtaminet. ne alioꝵ ardentes extingua¬
mus lãpadas. si nr̃as illuminare ñ possumus. &

Expanded text:
nicantur, adduntur. Ad quod etiam Sapientis illius sentenmilem patientemque se praebuit, quantos aedificavit, tantis feneravit; et quantum bonum ex se proximis commodavit, tantum in sua lucra convertit. Si vero econtrario per inobedientiam vel superbiam suam alios quod facilius evenire solet ad maculam  Al. malum compulit, quantos destruxit, de tantis periculum damnationis incurrit; de quantis detrimentum fuit, de tantis damna contraxit; et peccatum quod ab illo semel processit, ad eum multipliciter redundavit. Quamobrem sicut ille valde admirandus atque laudandus est, cujus cursus multorum profectus est; ita ille siti agere studeamus, ne vitia nostra aliorum virtutibus noceant, ne aliorum fervorem tepor noster debilitet, ne alinostra iracundia uiolet, ne aliorum humilitatem superbia nostra deprauet, ne aliorum puostra contaminet, ne aliorum ardentes exstinguamus lampades, si nostras illuminare non possumus. et
Abbreviated transcription (Latin):
depicta ẽẽ uideatur: & ab intus serpentib &e scror¬
pionib plena sit. Quid ꝓdest si affligis corpꝰ cuũ:
quando nichil ꝓficit eor tuũ: Ualde dura & nimis
dolenda conditio ẽ: om̃i uitentione studiũ laboeis
impendere. & fructũ non reciꝑe pꝰ laborẽ. Ieumari
& uigilare. & mores ñ ccerig̾e. sic ẽ. quomͦ si aliqͥs
extra uineam aut circa uineam exͭripet. & colat.
uineã ipsã desertã atꝙ incultã derelinquat. ut
spinas ac tribulos germinet. quȩ insistente culto
re iocundisstmos ex se fructꝰ. ꝓferre potuisset. Ag¬
ieuniũ ꝑ abstinentiã uicioꝵ fuerit sociatũ. Qͥ deni
uiuat si sit quispiã corpore castus.  nte pollutꝰ. Qm

Expanded text:
depicta videatur, et ab intus serpentibus et scordepicta videatur, et ab intus serpentibus et scorpionibus plena sit. Quid prodest quod affligis corpus tuum, quando nihil proficit cor tuum? Valde dura et nimis dolenda conditio est, omni intentione studium laboris impendere, et fructum non recipere post laborem; jejunare et vigilare, et mores non corrigere: sic est quomodo si aliquis extra vineam aut circa vineam exstirpet et colat, vineam ipsam desertam atque incultam derelinquat, ut spinas are jucundissimos ex se fructus potuisset proferre. Agjejunium per abstinentiam vitiorum fuerit sociatum. Quid enim juvat, si sit quispiam corpore castus, et mente pollutus, quem
Abbreviated transcription (Latin):
tu pauꝑ sis: pauꝑtas ñ uirtus s miseria uidicanda
ieuiniis ac uigiliis affligamus. &e mentẽ nr̃am non
em̃demꝰ. aut quȩ interiora sunt n̾curemus. Quid .i
ꝓdest afflictio corporalis. si linguã neqͥtiis ⁊ obtrec-¬
tationib polluamus: Nonne om̃s labores nr̃i in ni-¬
cilũ redigunt᷑ : Nonne opꝰ nr̃m uelut fumus
atꝙ umbra euanescit: & uelut stuppe fauilla in
nichilũ redigit᷑ : o quanti & qͣm dut̾ni labores
subito pereunt: quanta bona frequenter iã adqͥ¬
sita ac reposita. de manu rapiuntur: dũ id quod
adqͥrere studemus. custodire negligimus. Qua ꝓp¬
ter gratis nobis de cruce & corporis afflicione blan-¬
dim. si exterior nr̃ sc̃is laborib exereet᷑: & a passioni¬
b ñ eurat᷑ interior: sic ẽ. quomͦ si aliqͥs statuã faciat.
a foris auream. abintꝰ luteã: uel quomͦ si domꝰ mag.¬
nisica arte ẽstructi. a foris pulcherrimis coloribus

Expanded text:
tu pauper sis, paupertas ipsa non virtus, sed miseria judicanda tu pauper sis, paupertas ipsa non virtus, sed miseria judicanda jejuniis ac vigiliis affligamus, et mentem nostram non emendemus, aut quae interiora sunt non curemus. Quid enim prodest afflictio corporalis, si linguam nequitiis et obtrectationibus polluamus? Nonne omnes labores nostri in nihilum rediguntur? Nonne opus nostrum velut fumus atque umbra evanescit, et velut stappae favilla in nihilum redigitur? O quanti et quam diuturni labores subito pereunt! Quanta bona frequenter jam acquisita ac reposita de manu rapiuntur, dum id quod acquirere studemus, custodire negligimus! Quapropter gratis nobis de cruce et corporis afflictione blandimur, si exterior noster sanctis laboribus exercetur, et a passionibus non curatur interior: sic est quomodo si aliquis statuam faciat a foris auream, ab intus luteam; vel quomodo si domus magnifica arte constructa a foris pulcherrimis coloribus
Abbreviated transcription (Latin):
conuenimus: ad agonẽ processimus: ad exer¬
cenda cũ uiciis bella ꝓperauimus. ut linguę
gladios retũdamus: ñ solũ inuieẽ non infe¬
ramus iniurias. s nec sentiamus illatas. Pecr¬
liarius aut̃ istud ad ꝓfessionẽ nr̃am ꝑtinet
nichil in hac uita consolationts requirere.
nichil quietis: nec recipere uelle bona in
uita sua. s honores refugere. subiectione
ado atꝙ abiectione gaudere. pauꝑtatẽ
studio q̃rere: & ñ solũ facultates s etiam
ipsas cupiditates e cordib eradicare. Nichi
enĩ habere. interdũ res necessitatis est .m¬
chil uͥ cupere. res uirtutis. Et ideo hunc sibi speci¬
auter modũ religiosus debet imponere.: ut can¬
tum habeat. quantũ necessitas poscit: non qua¬
ntũ cupiditas concupiscit habendi erã amor ni¬
si ad integrũ resecetur. ardentior est in paruis. &
plus corquet᷑ in minimis. & nisi excorde atꝙ affec¬

Expanded text:
convenimus, ad agonem processimus, ad exerconvenimus, ad agonem processimus, ad exercenda cum vitiis bella properavimus: ut linguae gladios retundamus, non solum invicem non inferamus injurias, sed nec sentiamus illatas. Peculiarius autem istud ad professionem nostram pertinet, nihil in hac vita consolationis requirere, nihil quietis. Nec recipere velle bona in vita sua, sed honores refugere, subjectione atque abjectione gaudere, paupertatem studio quaerere, et non solum facultates, sed etiam ipsas cupiditates e cordibus eradicare, nihil enim habere interdum res necessitatis est: nihil vero cupere, res virtutis: et ideo hunc sibi specialiter modum religiosus debet imponere, ut tantum habeat quantum necessitas poscit, non quantum cupiditas concupiscit. Habendi enim amor, nisi ad integrum resecetur, ardentior est in parvis, et plus torquentur in minimis: et nisi ex corde atque affec
Abbreviated transcription (Latin):
nos inelusũ cenemus. ita ut qͥ prtabamus nos pͣ¬
cib nr̃is scło ipsi posse succurrere. pene sit ut ui¬
deamur nos magis scłi intcessionib indigere: du¬
biũ quippe non ẽ: quod illa anima q̃ ꝑc̾cupiscentiã
scłariũ uoluptatũ. possessio efficit᷑ mundane c̃u̾¬
sationis: ñ po test effici regnũ diuinitatis. Iđõꝙ
fãs. uidete uocationẽ uram. Uenire quidẽ ad
heremũ sũma ꝑfectio ẽ. s ñ ꝑfecte in beremo¬
uiuere. summa dãpnatio est. Quid ꝓdest si
locus quietis cantũ corporalit̾ teneatur. & in¬
quietudo incorde uerset᷑: Quid inquã ꝓdest
si in habitatione silentiũ sit. et in habitatorib
uiciors tumultus et colluctatio passionũ. si
pestas: Nerũ ad istũ conuenimꝰ locũ. ut nob̃
mundus famularet᷑. ut rebus om̃ib ab un¬
dantes om̃i quiete frueremur. N utiq ad
requiẽ. ñ ad securitatẽ: s ad pugnã huc

Expanded text:
nos inclusum tenemus, ita ut qui putabamus nos prnos inclusum tenemus, ita ut qui putabamus nos precibus nostris saeculo ipsi posse succurrere, pene sit ut videamus nos magis saeculi intercessionibus indigere? Dubium quippe non est quod illa anima quae per concupiscentiam saecularium voluptatum possessio efficitur mundanae conversationis, non potest effici regnum Divinitatis. Ideoque, fratres, videte vocationem vestram. Venire quidem ad eremum, summa perfectio est: sed nvivere, summa damnatio est. Quid enim prodest si locus quietus tantum corporaliter teneatur, et inquietudo in corde versetur? Quid, inquam, prodest si in habitatione silentium sit, et in habitatoribus vitiorum sit tumultus, et conluctatio passionum, si deo ad istum convenimus locum, ut nobis mundus famularetur, ut rebus omnibus abundantes omni quiete frueremur: non utique ad requiem, non ad securitatem, sed ad pugnam huc
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. quã qui meliora sectemur. Promor enĩ ẽ ad
imitationẽ mali. humana fragilitas. Qua ꝓpt̾. non
nobis sufficere credamus quod nos in hane sco¬
lam cernimus congregatos. nisi quod uehem̃.¬
cius in nobis negligentias nrãs ꝓfessa ꝑfectio
quã nec adfũpta condẽpnat: quia scđm scriptorȩ
fidẽ. qui multũ ꝓmittunt. multũ necesse ẽ. ut
repetat᷑ ab eis. Oquantis ꝓderit. & quantis econtra¬
rio oberit loci huius oportunttas: & congrue ha¬
bitationis occasio. Non enĩ in hoc loco uixisse: s
in hoc loco bene egisse laudandũ ẽ. Nã quid nob̃
habitationis hiuus secretũ ꝓdest. quando tyran¬
nico dnatu malicia in nobis regnat. quando
ita suꝑ eqͥtat. quando maiorẽ metũ in nobis
humanus oculus quã diuinꝰ indit: qͣndo nos uii
laudabiles heremite qui extra mundũ. ẽẽ. nos
credimus. ꝑ diu̾sarũ passionũ uicia mundũ uit

Expanded text:
sunt, quam quae meliora, sectentur; promor enim est ad sunt, quam quae meliora, sectentur; promor enim est ad imitationem mali humana fragilitas. Quapropter non nobis sufficere credamus, quod nos in hanc scholam cernimus congregatos, nisi quod vehementius in nobis negligentias nostras professa perfectio, quam nec assumpta condemnat. Quia secundum Scripturae fidem, qui multum promittunt, multum necesse est ut repetatur ab eis. O quantis proderit, et quantis e contrario oberit loci hujus opportunitas, et congruae habitationis occasio! Non enim in hoc loco vixisse, sed in hoc loco bene egisse, laudandum est. Nam quid bonis habitationis hujus secretum prodest, quando tyrannico dominatu malitia in nobis regnat, quando ira superequitat, quando majorem metum in nobis humanus oculus quam divinus vidit; quando nos illi laudabiles eremitae, qui extra mundum esse nos credimus, per diversarum passionum vitia mundum intra
Abbreviated transcription (Latin):
imus de silentio: quantomagis uos eandẽ debetis
expauesc̾e de contẽptu. Si inquam nobis grande
ppͥa ñ corrigere. Ait quoda loco beatus apłs. Uide¬
uideamus uocationẽ nr̃aor. Nenĩ satis ꝓdest quod
istum locũ expetiuimus si hic tales sumus. quales in
scło eẽ potiumus. Si enĩ bene ꝑspicimus: non solum
ista solitudo nos ad ꝑfectionis nescessitatẽ. s etiã ipsi
congregationis multitudo ꝯstͥngit. Nã sic̃ p̃ciosũ atq
p̃cipuũ est in medio multoꝵs bene agere: plurimos
aa pfectũ exemplo boni oꝑis excitare: itapericulo¬
Ñ. itq ꝑniciosũ est. negligentiꝰ ac tepidtꝰ agendo.
uitor̾ fid̾e frangere: multorũꝙ animos depraua¬
.Sicut in quã fructuosũ ẽ. in medio tantoꝵs po-¬
sitũ ꝓbabilit̾ uiuere: ita periculosũ est. aliquid de¬
structionis egisse. hoc autẽ quare dico:. quia qͦd
peius ẽ: facilius inuenimus qui ea quȩ deteriora

Expanded text:
imus de silentio, quanto magis vos eam debetis imus de silentio, quanto magis vos eam debetis expavescere de contemptu? Si, inquam, nobis grande propria nolle corrigere? Ait quodam loco beatus Apostolus: Videvideamus vocationem nostram. Non enim satis prodest quod istum locum expetivimus, si hic tales sumus quales in saeculo esse potuimus. Si enim bene perspicimus, non solum ista solitudo nos ad perfectionis necessitatem, sed etiam ipsa congregationis multitudo nos constringit. Nam sicut pretiosum atque praecipuum est in medio multorum bene agere, plurimos ad profectum exemplo boni operis excitare; ita periculosum atque perniciosum est negligentius ac tepidius agendo multorum fidem frangere, multorumque animas depravare. Sicut, inquam, fructuosum est in medio tantorum positum probabiliter vivere; ita periculosum est aliquid destructionis egisse. Hoc autem quare dico? quia quod pejus est facilius invenimus qui ea quae deteriora
Abbreviated transcription (Latin):
seruiunt. lucra lucris. & merita meritis luerũ
faciunt: ut quanto quis plus adquirere cepit.
canto plus conetur.& delectet᷑ inquirere: ut
adinqͥsitionis lucrũ. ad qͥrendi nut᷑at appetitũ:
a quanto quis auidius de sapientiȩ bonis hau-¬
serit. tanto plus haurire desideret. sic̃ ipsa sapi¬
entia de se loquit᷑. Qui edit me. ad huc esuriet.
nouissimo iuuta nr̃a. queramus usꝙ in finẽ: unde
sine fine gaudere mereamur.S esto. Non pos¬
sumus exercere corporis labores. Conferamus nos
sus. nulla infirmitate. nulla ȩtate lassari possumꝰ
ut his sp̃ualib qͥbTã gradib ascendere mereamͣ. ad
ieut a nobis dñs ꝓ sus cepti officii necessitat.
loquendi deposcit officiũ. ita a uobis km̃i. au¬
diendi requirit affectũ. Ita inquã caritati ur̃e ex¬
pedit his que ꝓ salute ur̃a dicimus obȩdire. sicut
nobis imminet ñ tacere. Nam si nos offensam metu¬

Expanded text:
serviunt; lucra lucris, et merita meritis lucrum serviunt; lucra lucris, et merita meritis lucrum  Forte, locum faciunt; ut quanto quis plus acquirere coeperit, tanto plus conetur et delectetur inquirere, ut acquisitionis lucrum acquirendi nutriat appetitum. Et quanto quis avidius de sapientiae bonis hauserit, tanto plus haurire desideret, sicut ipsa de se Sapientia loquitur: Qui edit me, adhuc esuriet. novissimo vita nostra. Quaeramus usque in finem, unde sine fine gaudere mereamur. Sed esto, non possumus exercere corporis labores, conferamus nos sus, nulla infirmitate, nulla aetate lassari possumus, ut his spiritalibus quibusdam gradibus ascendere mereamur ad icut a nobis Dominus, pro suscepti officii necessitate loquendi deposcit officium, ita a vobis, charissimi, audiendi requirit affectum. Ita inquam charitati vestrae expedit, his quae pro salute vestra dicimus obedire, sicut nobis imminet non tacere. Nam si nos offensam metu
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ uiciis er passionib ac ꝑditione letat᷑.
& eiꝰ modi animȩ eueniet illa sententia. Pecca-¬
tor. adiciet ad peccandĩi. Quã nos lem̃i refugi.¬
entes: ullã potius teneamus. quȩ dicit: & sc̃s
adhuc sc̃ificet᷑. Cottidie addamus ad merita:
nec de nobis aliquid psumamꝰ. quia dĩ est. om̃e
quod possumus. Simus itaꝙ fr̃s in opere dĩ
indeficientes ꝓpt̾ ȩt̾nã retributionẽ. & cocti-¬
die ad meliora tendamus. Ipsa enĩ adp̾hende-¬
ndi auiditas. ipsa consuetudo ꝓficiendi. sẽꝑ
nos ad maiora ꝓuocabit. Et ubi uiderit Qs
deuotionẽ animi. ardenciorẽ insinuabit af¬
fectũ. & quantũ nos addiderimus ad studior.
tantũ ille apponet ad adutoriũ. Quantũ nos
apposuerimus ad diligentiã tantũ ille addo
ad głam. Qui habet dabitur illi. & suꝑhabun¬
dabit: & alio loco dicit. Posui adutoriũ suꝑ po¬
tentẽ. Gr̃a gͦ dẽ gr̃a nascitur. & ꝓfectus ꝓfectib

Expanded text:
hominum vitiis et passionibus ac perditione laetatur, hominum vitiis et passionibus ac perditione laetatur, et ejusmodi animae eveniet illa sententia: Peccator adjiciet ad peccandum . Quam nos, charissimi, refugientes, illam potius teneamus quae dicit: Et sanctus adhuc sanctificetur ; quotidie addamus ad merita, nec de nobis aliquid praesumamus, quia Dei est omne quod possumus; simus itaque fratres in opere Dei indeficientes, propter aeternam retributionem, et quotidie ad meliora tendamus. Ipsa enim apprehendendi aviditas, ipsa consuetudo proficiendi semper nos ad majora provocabit: et ubi viderit Deus devotionem animi ardentiorem, insinuabit affectum; et quantum nos addiderimus ad studium, tantum ille apponet ad adjutorium; quantum nos apposuerimus ad diligentiam, tantum ille addet ad gloriam. Qui habet, dabitur illi, et superabundabit , et alio loco dicit: Posui adjutorium super potentem . Gratia ergo de gratia nascitur, et profectus profectibus
Abbreviated transcription (Latin):
me penitentia uite huiꝰ momordit. eras tant.
michi huiꝰ uicii facilitas ueniet. &e quȩdã ut
sic dixerĩ suauitas: ut reuocare me ab illo &
continere ñ possim. Ita enĩ euenit. ut qui tẽ
pore emendare noluit: incipiat insequenti
nec uelle. nec posse. Uerbi gr̃a. Suꝑbiȩ ad qui¬
escere cȩpi: regulã uiolaui. seniores lȩsi. uiici
destruxi. Siñ statĩ me penituit. taoquã graui¬
ter fuisse p̾uentũ: ita de die indgem me rapiet
ipsa uiolentia ꝯsuetudinis & impetus passionis:
ut iã nec delinquere me intelligã. nec peccare
me sentiam. Obscurat enĩ at ꝙ obruit intellec¬
tũ. onus delicti. assiduttas delinquendi. ft enĩ
ita cor negligentis obturatur: ut hoc ipsũ si
cere se credat. insuꝑ insuitet & dicat. Quao
constanter illi restiti. quã bene ñ qͣuietu. qua¬
nta auctoritate respondi. Putabat: quod me
semꝑ illi humiliare deberẽ. Quod qͥ facit: di-¬
abolo se tradidisse captiuũ constat: qui de

Expanded text:
 momordit, cras tanta mihi hujus vitii facilitas veniet, et quaedam ut sic dixerim suavitas, ut revocare me ab illo et continere non possim. Ita enim evenit, ut qui primo tempore emendare noluerit, incipiat in sequenti nec velle nec posse. Verbi gratia, superbiae acquiescere coepi, regulam violavi, seniorem laesi, juniorem destruxi. Si non statim me poenituit tam graviter fuisse praeventum, ita de die in diem libentissime me rapiet ipsa violentia consuetudinis, et impetus passionis, ut jam nec delinquere me intelligam, nec peccare me sentiam. Obscurat enim atque obruit intellectum onus delicti, assiduitas delinquendi, etenim ita cor negligentiis obduratur, ut hoc ipsum si cere se credat, insuper insultet et dicat: Quam constanter illi restiti, quam bene non acquievi, quanta auctoritate respondi? Putabat quod me semper illi humiliare deberem. Quod qui facit, diabolo se tradidisse captivum constat, qui de
Abbreviated transcription (Latin):
nio non inueniat: sed exinantta ia ĩaq to¬
ierantiȩ uirtus sic pereat ut resurgat:
Illa enĩ ñ casualis s rationabilis et pętialis
exustio. qr culpam iubetur inquirere. sub.¬
stantiam nescit absumere. Et quia uelud
ipsa purgatio ÷. fłama illa ñ tã reũ ꝑseqͥ.¬
tur. ꝗͣ reatũ. Et si modus fuerit delictoꝵ
erit m̃sura cruciatuũ. Si uͦ tantã totam
nat᷑ã occupauit parit̾ & in uoluit excessus
capitaliũ scelerũ. qr ñ recipit causa reme¬
diũ. carebit fine suppliciũ. Occidente itaqꝙ
pena & uuuficante sententia stabit sclis
materia reparabilis: & nũꝗ ad metam
malos termino fugiente pueniet. Et dum sib
remnlura spẽ. ꝓmutere poterit uel pꝰ imimensi
da in posterũ ridenda nunc depratint
poris ute. pelemosinas: per laerimast. er
bumilitue cordis. ꝑ corporis castitate. perex¬

Expanded text:
nio non inveniat, sed exinanita jamque tonio non inveniat, sed exinanita jamque tolerantiae virtus sic pereat, ut resurgat. Illa enim non casualis, sed rationabilis et poenalis exustio, quia culpam jubetur inquirere, substantiam nescit absumere. Et quia velut ipsa purgatio est, flamma illa non tam reum persequitur quam reatum; et si modus fuerit delictorum, erit et mensura cruciatuum. Si vero totam naturam occupavit pariter, et involvit excessus capitalium scelerum quia non recipit causa remedium, carebit fine supplicium. Occidente itaque poena, et vivificante sententia, stabit saeculis materia reparabilis, et numquam ad metam malorum termino fugiente perveniet; et dum sibi nullam spem promittere poterit vel post immensa c lugenda in posterum, ridenda tunc deputant! prioris vitae, per eleemosynas, per lacrymas, per humilitatem cordis, per corporis castitate
Abbreviated transcription (Latin):
bilis caro. et infecte peccatis medullȩ.
seiuis gehennȩ ȩstibus penetrari: et mo¬
re feruentiũ ac decoquentiũ me talloꝵ
in extingiubili ardore tota hominis sub¬
stantiamintus infundi.: & de pascentibꝰ
flaminis corpora atꝙ animas. ex parte
consumi et ex parte nutriri. ut uiter
medios ignium globos dampnata na¬
tura. det pabulũ & accipiat increm̃tĩ
Si forte insꝑsũ illud du dũi conscientiis uici¬
um. et ęris ac plu̾bi adulterina ꝑmixtio.
quandoꝙ inter stagna feruentia anhelan.¬
tis gurgitis exuretur. transituris ꝑ uada
ignea mora erit supplitii. magnitudo pec¬
cati. Escas ardorib: crimina ministrabunt.
Manebit in hoc p̾ceptum auctoris & iudiciᷤᷤ.
ut uicera dolorib obnoxia. & solis crucia¬
tib consecrata. ignis arbit̾ depasta non de¬
ut opus ac figmentũ corporis nr̃i in anti-¬
quis scelerib mortuũ. ei ad sola torm̃ta
redi uiuum. finẽ in ipso interitus confi¬

Expanded text:
bilis caro et infectae peccatis medullae bilis caro et infectae peccatis medullae saevis gehennae aestibus penetrari, et more ferventium ac decoquentium metallorum inexstinguibili ardore tota hominis substantia intus infundi, et depascentibus flammis corpora atque animas ex parte consumi, ex parte nutriri, ut inter medios ignium globos damnata natura det pabulum, et accipiat incrementum? Si forte inspersum illud dudum conscientiis vitium, et aeris et plumbi adulterina permixtio, quandoque inter stagna ferventia anhelantis gurgitis exuretur, transituris per vada ignea mora erit supplicii magnitudo peccati; escas ardoribus crimina ministrabunt, manebit in hoc praeceptum et auctoris et judicis, ut viscera doloribus obnoxia, et solis cruciatibus consecrata, ignis arbiter depasta non deut opus ac figmentum corporis nostri in antiquis sceleribus mortuum, et ad sola tormenta redivivum finem in ipso interitus confi
Abbreviated transcription (Latin):
spectib & ante regẽ scłoꝵ causam de sin.¬
gulis redditura. que modo absq dubio si¬
cui in medio nr̃i obicerentur. reatũ intra
se suũ sustinere non posset. pudore magnȩ
ꝯfusionis oppressus: Qtud tunc animi habe¬
sinos de primis fieri. & denouissimis pri¬
mos. pauꝑes supra duutes seruos super
anos glorificari: et umnum quemq ꝓme¬
ritis immortalitatis luce ꝑfusũ. inange¬
loꝵ statũ ex hominibꝰ ꝓmoueri. et c̾u
terreno quondã corpore supra excelsu
regni cȩlestis imp̃ ori.& inter filios ma¬
iestatis opulenta parentis dei heredi¬
tate ditari: se autẽ inter hȩc cũ peccatis
sius relictam. de spectaculo felicttatis alie
hec. cum se miseranda nonditione uide
tenebras excuti. et ab illa beatoꝵ eccłã.
perpetua excõmunicatione seclusam.
ab ipsa uitȩ radice p̃cidi. Illito aitẽ quo¬
modo trepidus & male conscius sermo
poterit explicare: cũ cȩperit inexpia¬

Expanded text:
spectibus, et ante regem saeculorum causam de sinspectibus, et ante regem saeculorum causam de singulis redditura? Quae modo absque dubio si in medio nostri objicerentur, reatum intra se suum sustinere non posset, pudore magnae confusionis oppressa. Quid tunc animi habesimos de primis fieri, et de novissimis primos? pauperes supra divites, servos supra dominos glorificari? et unumquemque pro meritis immortalitatis luce perfusum in angelorum statum ex hominibus promoveri, et cum terreno quondam corpore supra excelsa regni coelestis imponi, et inter filios majestatis opulenta parentis Dei haereditate ditari; se autem inter haec cum peccatis suis relictam, de spectaculo felicitatis alienuid posthaec? cum se miseranda conditione  Fortenebras excuti, et ab illa beatorum Ecclesia perpetua excommunicatione seclusam ab ipsa vitae radice praecidi? Illud autem quomodo trepidus et male conscius sermo poterit explicare, cum coeperit inexpia
Abbreviated transcription (Latin):
uaricie ac maliciȩ catenata criminib.
quantũ ꝑdidit p̃ciuo tantũ excerti¬
ra supplicis: Cũ ad hȩc itaꝙ cruoelis
custodie ꝑuenis fuerit loca. ubi iã futuri
pena iudicii. ipsa sui exspectatione deseui.¬
r nedicã aliud. solus meror excruabit
animam. uniuersis solatiis destitutam.
sola torquebit cogitatio desperatã. solus
metits examinabit attonitam. Et quia
ibi iam millaerit parrandi uictus aut
uestitus sollicitudo. nulla laborandi.
militandi. agendi ue occupatio. nulla fa-¬
cultatis aut honoris ambitio. solus me¬
ntem omnib aliis curis uacuamr. intol¬
lerandus reddende rationis terror im¬
plebit: solum ac totũ uidicii pondus. cap.¬
tiuis sensibꝰ imminebit. Quid uͦ quando
regredi ad carcerẽ corporis su. & ꝑ resur¬
rectionem recipere illud p̃cipietur ad so.¬
cietatẽ maloꝵ: Quid faciet cũ fȩdis uul¬
neru signis. castis angeloꝵ p̾sentanda con-¬

Expanded text:
varitiae ac malitiae catenata criminibus varitiae ac malitiae catenata criminibus quantum perdidit pretium, tantum exceptura supplicium? Cum ad haec itaque crudelis custodiae perventum fuerit loca, ubi jam futuri poenarum judicii ipsa sui exspectatione desaeviet, ne dicam aliud, solus moeror excruciabit animam universis solatiis destitutam, sola torquebit cogitatio desperatam, solus metus examinabit attonitam; et quia ibi jam nulla erit parandi victus aut vestitus sollicitudo, nulla laborandi, militandi agendive occupatio, nulla facultatis aut honoris ambitio, solus mentem omnibus aliis curis vacuam intolerandus reddendae rationis terror implebit, solum ac totum judicii pondus captivis sensibus imminebit. Quid vero quando regredi ad carcerem corporis sui, et per resurrectionem recipere illud praecipietur ad societatem malorum? Quid faciet cum foedis vulnerum signis castis angelorum praesentanda con