comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmode sieri potest pensande sunt tñ ꝯrostã
pense qͥ fm fierent ꝓ mitrendo ⁊ pauꝑtas
Yduncie il lus on faciend a est restitucio
aitam modica posset ẽẽ rel resfituende
suma ⁊ tante ex peuse q̃ fierent m̾̃tendo
⁊ m̃ diues ille fui facienda restitucio ad̾¬

Expanded text:
commode fieri potest: pensande sunt tamen circumpense loci que fierent mittendo et paupertas vel divitie illius cui facienda est restitutio, quia tam modica posset esse rei summa et tante expense que fierent in mittendo et tam dives ille cui facienda est
Abbreviated transcription (Latin):
de paganis ⁊hostib rei puplice siait liã
plane sonat. talib euim ⁊ aꝑte ⁊ ꝑ i
sidias ⁊ om̃ib modis possunt tamqm
indigins ausecre q̃ male detment. secꝰ
deindeis. quia illi serui sunt nrĩ. ⁊ ꝑati
seruire nob̾ .xxiii.q.uiii. dispar. xxiii.

Expanded text:
de paganis et hostibus reipublice, sicut litera plane sonat: talibus enim et aperte et per insidias et omnibus modis possunt tamquam indignis auferri que male detinent. Secus de iudeis, quia illi servi nostri sunt et parati servire nobis.
Abbreviated transcription (Latin):
Item q̃ro ur̃ usurarus teneatur resti¬
tuere. ñ solum petunã usurariam s
q̃ eũ ex radice corrupta st̃. ꝓredunt cor¬
cerdotes. nifi. disficile enĩ est utait leo
ut bono pgͣant᷑ exitu q̃ malo st̃ ĩcho¬

Expanded text:
Item quero utrum usurarius teneatur restituere non solum pecuniam usurariam, seque ex radice corrupta procedunt cort. Difficile enim est, ut ait Leo, ut bono peragantur exitu, que malo sunt incho
Abbreviated transcription (Latin):
nis quib ip̃e uideꝰ exegerat usuras et
notificet hoc uideo ut sciat se lib̾atũ ad il
lis xanis ꝑ iftius solutionẽ. nec potent
abeo repeti. cum utiliter gesserit negm̃
ipius iudei. ⁊ secu ⁊ dõ uelit nolit tenetur
lib̾at᷑ iste xͥanus restitnendo usuras illi a
iste tenet᷑ ł deponat pecimiam ĩ ede sa¬
cra.s alio tuto loco sisiter. tũ aucłẽ eccẽ.
ut cũ iste sacisfecit recipiat eam s̃ qͥd¬
L

Expanded text:
 quibus ipse iudeus exegerat usuras et notificet hoc iudeo, ut sciat se liberatum ab illis christianis per istius solutionem nec poterit ab eo repeti, cum utiliter gesserit negotium ipsius iudei et ideo velit nolit tenetur liberatur iste christianus restituendo usuras illi a iste tenetur vel deponat pecuniam in ede sacra vel alio tuto loco, similiter cum auctoritate ecclesie ut cum iste satisfecerit, recipiat eam. Guil
Abbreviated transcription (Latin):
potest ⁊ d iudicare in directe ⁊ occone illiꝰ
alterius qõnis mote corani eo. tere deqͣ
nota ꝙ creditor potest exigere ł ꝯpensare.
ñ soruni expensas quas facit colligendo
fructus. s ⁊̃ quas fecit bona side cutarẽ
pignoratam. Item si caũ fortiuto. ł sũ
culpa sua res ꝑit. ł deceriorata est. non
teuetur creditor s si dolo ł culpasua tene᷑.¬
dito pignore. bona fide crediter minus
accepit quͣ erat ĩ sorte. potest age̾ ad
residuũ. sisi plus tenetur restin̾e debi¬
ꝙ sicut potest agere debitor ꝯͣ cͤo norẽ
gnorauĩt alteri. ł alio quoq mͦ. ĩ aliũ
ĩ sortem non solum fructus quos ip̃e

Expanded text:
potest et debet iudicare indirecte et occasione alterius questionis mote coram eo de re de qua nota, quod creditor potest exigere vel compensare, non solum expensas quas fecit colligendo fructus, sed etiam quas fecit bona fide circa rem pignoratam. Item si casu fortuito, vel sine culpa sua res periit vel deteriorata est, non tenetur creditor, sed si dolo vel culpa tenedito pignore bona fide, creditor minus accepit quam erat in sorte, potest agere ad residuum. Si vero plus, tenetur restituere debid sicut potest agere debitor contra creditimpignoravit, vel alio quoque modo in alium in so
Abbreviated transcription (Latin):
ambꝵ ꝙ licite a talib hostib post̃ exig̾e̾
Item auid do illo q̃ dat aunco suo  Ꝯsang̾neo
petuniam ł ꝯmodat gratis utex ea feu̾etur
Item quid de illo qui ꝯͣhit soaetatem c̃ aliquo
ad fenus ex̾cendum. Iten quid de eo q̃dat
usurario inutuam peannam ad ꝑtici paccem̃i
lutri usurarum. minaquid ĩ hus omĩb casibus
tenentur ni solidum qui hoc facuĩt an tĩ de
ñ fetĩ aturos. tenentur in solidũ. si a ał enuĩt¬

Expanded text:
licite a talibus hostibus possunt exigere t quid de illo qui dat amico suo vel consanguineo pecuniam vel commodat gratis ut ex ea feneretur? Item quid de eo qui contrahit societatem cum alio ad fenus exercendum? Item quid de eo qui dat usurario mutuam pecuniam ad participationem lucri usurarum? Numquid in his omnibus casibus tenentur in solidum qui hoc faciunt? An tantumnon feneraturos, tenentur in solidum. Si aut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ueni̾t de maleficio ⁊ hoc ideo qr rapina uł
furtum ꝯͣ tioluntatẽ dnĩ fit qui patit᷑ dap̃¬
nũ s usura de uoluntate diũ ꝑ ueuitad
creditorem nec ĩuemo uira dare actdem
debitori ꝯͣ uoliuitatẽ hiꝰ ꝯductores ad repe¬
cend̾. uisuras ab eis qͣsͣ ip̃i debitores solu̾nt

Expanded text:
pervenerit de maleficio. Et hoc ideo, quia rapina vel furtum contra voluntatem domini fit, qui patitur damnum, sed usura de voluntate domini pervenit ad creditorem, nec invenio iura dare actionem debitori contra huiusmodi inductores, ad repetendum usuras ab eis, quas ipsi debitores solverunt
Abbreviated transcription (Latin):
soluerer usuras ⁊ si soluit potest repet̾e.
¶s quid siuuirauit sesoluturũ. niĩꝙͥ tene̾
soluere dic. ꝙ potest siuult debitor. de¬
aĩciare eec̃e ut ꝯpenat ipm usura¬
nũ ꝑcensurã eccasticam ad relaxãd̾
ipnĩ uiram̃tũ. si ꝑ hac̾ niam ñ uult

Expanded text:
si solvit potest repetere. Sed quid si iuravit se soluturum; numquid tenetur solvere? Dic quod potest si vult debitor denunciare ecclesie, ut compellat ipsum usurarium per censuram ecclesiasticam ad relaxandum ipsum iuramentum. Si per hanc viam non vult
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscere ꝑ modum denũciacionis. et
ꝯpellere ad agendam pmam.¬
bitorem iuidiciũ. suꝑ aliqͣ re. coram¬
ꝯuentus potest cceditorei. requenire
toram codem indice.

Expanded text:
cognoscere per modum denunciationis et compellere ad agendam pbitorem in iudicio super aliqua re coramconventus potest creditorem reconvenire coram eo iudice,
Abbreviated transcription (Latin):
fur. l .i. ⁊ fur sꝑest i̾ mora restituendi. uñ
net p̾ciũ ꝙ dedit poterit repet̾e ab illo cuiꝰ
est res. nec expensas suas siquas ĩ fecit et
oem̃ utilitatẽ. qmͣ ex illa rehu̾it. tenetur
restitu̾e. si restituat ⁊̃ rem. tet̾iorẽ ꝙͣ ad ipm̃
ꝑuenit ñ lib̾at᷑. ⁊ si aliqͦ tpr̃e medio meli¬

Expanded text:
fur semper est in mora restituendi. Unde nec pretium quod dedit poterit repetere ab illo cuius res est, nec expensas suas, si quas ibi fecit et omnem utilitatem quam ex illa re habuit, tenetur restituere. Si restituat etiam rem deteriorem quam ad ipsum pervenit, non liberatur et si aliq
Abbreviated transcription (Latin):
ñ soluendo. ad hoc dico. ꝙ si rbi st̃ anqͣ de iusto.
deullꝰ seꝑatim potest expeud̾e. si uͦ ñ st̃ iͥ aliqͣ¬
nͥ de rapina nullo mͦ comedat s aliunde
sus ł laborando. manib sius ł alio quoꝯq¬
mͦ honesto tnꝰ. Iͥdem dico ib̾ st̃ aliqͣ de iusto.
s ita mixta st̃. ꝙ ñ post̃ discerm. ł licet.
posĩc̃ discerni: maritꝰ iniqͥtate plenꝰ ñ ꝑnuttit
eam comedere nͥ dereb raptis. quid gͦ faciet¬
si nicħ faciet muenit nũquid moriet᷑ fame .iĩ.
s sb̾est ei triplex auxiliũ. unũ si potest hr̃e
de dote. ł sponsalicio scdm̃ ut denũciet talib
qui possint protesse ⁊ non obesse ⁊ si ncõe est

Expanded text:
non solvendo. Ad hoc dico, quod si ibi sunt aliqua de iusto, de illis separatim potest expendere. Si vero totum de rapina, nullo modo comedat, sed aliunde suis vel laborando manibus suis vel alio quoentie Idem dico si ibi sunt aliqua de iusto, sed ita mixta, quod non possunt discerni, vel licet possint discerni, maritus iniquitate plenus non permittit eam comedere nisi de raptis. Guisi nihil invenit; numquid morietur fame? Non, sed subest ei triplex auxilium. Unum si potest habere de dote vel sponsalitio. Secundum ut denunciet talibus, qui possunt prodesse et non
Abbreviated transcription (Latin):
.Inutroq casu. ł magis est hio benigntas.
I intlłigend̾ est auo ad pͥmũ casĩ. qñ unꝰ¬
⁊̃ sñ alt̾uis aduitorio y societate dediss
dapmĩ. alioañ ex eadem equitate. idem¬
cet᷑ dicend̾ ĩ eo caũ cũ ex̾atus ał q sũ̾ est

Expanded text:
in utroque casu, vel magis est hic benignitas vel intelligendum est quo ad primum casum, quando unus sine alterius adiutorio vel societate dedisset damnum, alioquin ex eadem equitate esset dicendum in eo casu, cum exercitus aliquis qui subest
Abbreviated transcription (Latin):
depͥmo emptore. ĩ tłłigo de scd̾o ⁊ nulle¬
simo si ꝑ tot manus transiret res talis.
Quid si principalis raptor restituit plene
rei estimationẽ cũ toto i̾teẽ. Numꝙͦ cetiᷤᷤ
qui emerunt. ł dono acceꝑũt lib̾antut.
satis credoꝙ sic ꝙͣ tũ ad restitcoẽm fatien¬

Expanded text:
de primo emptore, intelligo de secundo et millesimo, si per tot manus transierit res taliter Quid si principalis raptor restituit plene rei estimationem cum toto interesse; numquid ceteri qui emunt vel dono acceperunt liberantur? Satis credo quod
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m dñm. fidem qr nlłm adult̾ium
atram̃tũ qr ulł̾a diuorciũ. Solus iͥ
nuptiał ꝯcubitus ñ fuit qr ĩ carne
pcc̃i. sĩ ñ poterat sine pudenda ꝯcu¬
pifcentia carnis q̃ accidit ex pocõ.
sine quo cõcupi uoluit qͥ fut᷑s erat sñ põos¬

Expanded text:
ium; sacramentum, quia nullum divortium. Solus ibi nuptialis concubitus non fuit, quia in carne peccati fieri non potest sine pudenda concupiscentia carnis, quae accidit ex peccato, sine quo concipi voluit, quia futurus erat sine p
Abbreviated transcription (Latin):
iudices possunt punire. sb̾ dito ᷤᷤ suos¬
uix qͣlitatem. culparũ. ⁊ nlit alius.
penas maiores. ut decapitare. qnͣtũ ad
forũ scłare ł depon̾e. quo ad forũ eccaͣ¬
sticũ ñ post̃ iud ices nͥ maiores. quiĩ di¬

Expanded text:
iudices possunt punire subditos iuxta quantitatem culparum et nullus alius. penas maiores, ut decapitare, quantum ad forum seculare, vel deponere, quo ad forum ecclesiasticum, non possunt iudices, nisi maiores, qui etiam di
Abbreviated transcription (Latin):
extendẽ ad colomas rusticoꝵ ꝙ non
appło. ĩmo dico ꝙ si ecrã recipit co¬
iomam. colomi sui inpignore d
fructꝰ nisortẽ ꝯputare.ded ucto iure
suo ⁊ laborib ⁊ expensis qi suꝑ heo¬
iongo tempore recipit ł retinuit
tetimas ñct uenit ad satisfedẽm

Expanded text:
extendere ad colonias rusticorum, quod non approbo; immo dico, quod si ecclesia recipit coloniam coloni sui in pignore, debet fructus in sortem computare, deducto iure suo et laboribus et expensis, quia supelongo tempore recepit vel retinuit decimas, nunc venit ad satisfactionem
Abbreviated transcription (Latin):
sit ꝯsilio. ĩ tłłigo. deꝯsilio exhortacionis uł
sũ opiãtionis. si eĩ aliau q̃ renti ĩ gn̾e. aulicet¬
Xano cłico ł laico. paganũ occidere ñ animo
ꝑ suadendi. s exponendi quid in hoc casu
sentrret. Hoc ẽẽ liatũ Rnde̾t. ñ credo ꝙ
fieret irͦns. licet ille au talit̾ R̾udisset
pagauũ postea int̾sic̾e̾t exꝯfidencia illiꝰ
Nusionis. ⁊ licet ĩ ille errasset ĩ Rndẽ do

Expanded text:
silio, intelligo de consilio exhortationis velsive opinationis. Si enim alicui querenti in genere, an liceano, clerico vel laico, paganum occidere, non animo persuadendi, sex exponendi quid in hoc casu sentiret, hoc esse licitum responderet, non credo quod fieret irregularis, licet ille cui taliter respondisset paganum postea interficeret ex confidentia illius responsionis, licet etiam ille errasset in respo
Abbreviated transcription (Latin):
Rndeo ciul uim ui. repellere licet ĩcon¬
anenti ⁊ cũ mod̾amiẽ ĩ culpate tutele. aĩõ
teffendondi ñ ulcisascendi. ñ hiꝰ uiri re¬
nũciau̾it. soꝑ uotũ obligando ad oppõitũ.
ẜ alio mͦ ad hoc teneãtur. dixerunt tũ qͥ

Expanded text:
ndeo: cuilibet vim vi repellere licet in continenti et cum moderamine inculpate tutele, animo defendendi, non ulciscendi, nisi nunciaverint per votum, obligando se ad oppositum, vel alio modo ad hoc teneantur. Dixerunt tamen q
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia. ut c̾ uidex ł mĩst̃ reũ iꝰste ꝯdep̃¬
natũ occidit. hor hoĩcidiũ si fit ex liuore
ł delectacõe fundẽdi huãnũ sangitnem.
licet ille iꝰste occidatur. iste tũ pͣcat noͥͣ.
re iusticie. ũ peccat udex ipm̃ ꝯdep̾n̾ãdo
adincetẽ. ⁊ p̃cipiendo nũstro ut occidat
eũ. is mĩst̃ si iussus auidioe occidit sdẽp̃¬
natũ. peccaret tñ ut̾q mortałr si fac̾et
iuris oidiẽ n̾ su̾ato. ꝓbant᷑ ħ̾. ad .ro.xiii.¬

Expanded text:
eum iuste condemnatum occidit. Hoc homicidium, si fit ex livore vel delectatione fundendi humanum sanguinem, licet ille iuste occidatur, iste tamen peccat morre iustitie, nec peccat iudex ipsum condemnando ad mortem et precipiendo ministro ut occidat eum, nec minister si iussus a iudice occidit condemnatum. Peccaret tamen uterque mortaliter, si faceret iuris o
Abbreviated transcription (Latin):
treuge. Inquo caũ si sarracenis. qi ius^ tͤene.¬
bat eum ꝓdampno sibi illato. ⁊ qrcũ pete rũue¬
bat ei fidemi ꝓuussam.⁊ inhec caũ. fuit cap¬
tus. ⁊ temꝑore treuge. ⁊ste alius furatus est.
inũ tenet᷑ ipĩ sarraceno restitu̾e ũ hõiem

Expanded text:
treuge, in quo casu si sarracenus quasi iuste tenebat eum pro damno sibi illato, quia scilicet rumpebat ei fidem promissam et in hoc fuit captus et tempore treuge, iste alius, qui furatus est illum, tenetur ipsi s
Abbreviated transcription (Latin):
depͥhenditur priusqmͣ uemat ad locum
testinatũ. aliud ñ maĩfestũ .i. cũ quo
furtorum q̃dam remanent. in noie
gñ ali. q̃dam cadunt ĩ nomen sp̃ale
ueluti sacrilegiũ. ꝙ dr᷑ furtium rei

Expanded text:
m veniat ad locum destinatum. Aliud non manifestum, id est cum quo furtorum, quedam remanent in nomine generali, quedam cadunt in nomine speciali, veluti sacrilegium, quod dicitur furtum de
Abbreviated transcription (Latin):
geueralit̾. ide m est si habeat talem titu¬
lum. qui ꝓ nontitulo est habendꝰ ut pu
taᷤ turpiter ⁊ contra legum interdicta.
ad mod̾. Et ꝙ metꝰ ca̾. s ⁊ si ꝑtus. ⁊ in¬
tellige ftuctus. si suꝑsunt deductis ex¬
pensis q̃ fiinit q̃rendoꝵ ⁊ congͥ̾gandoꝵ
⁊ conseruandoꝵ fructuum grã. qui ⁊
dediracunt᷑ tam abone fidei qmͣ a
patre .s. ult. ¶ Item intelligo hoc
de fructib. quos non expendit ĩ fi̾nciã
Nam ⁊ qui depdandi causa accessit ad
negotia. mea gerenda. hẽ ꝯͣ me acci¬
onem. ñ rid quod sibi abest. quia
imꝓbe ad negocia mea accessit: Set
m quo ego locupletior frñst smi. E.¬
Item itsigo. de illo quosciente et
consenciente st̃a fuit sẏmonia. uł
statim cũ sciuit. ñ reuũciauit. ar.¬

Expanded text:
enda. Idem est si habeat talem titulum, qui pro non titulo est habendus, utputa quem turpiter et contra legum interdicta intelligo fructus qui supersunt deductis expensis que fiunt querendorum, congregandorum et observandorum fructuum gratia, qui et deducuntur, tam a bone fidei quam a sore. Item intelligo hoc de fructibus quos non expendit in servitiumNam qui depredandi causa accessit ad negotia mea gerenda habet contra me actionem, non in id quod sibi abest, quia improbe ad negotia mea accessit, sed in quo ego locupletior factItem intelligo de illo, quo sciente et consciente facta fuit simonia, vel statim ut scivit non renunciavit. A
Abbreviated transcription (Latin):
turbat a cumen legenciũ ⁊ defice̾ cogit ⁊
qui eos a legendis scsarib libris oĩmodo
extrmat ꝓ hibendos¬
Qui de mensa.si quis piam adu̾sus mathe¬
maticos. uelit scribere imꝑitus mathe se
sugnorat dogmata philosopharum
iramitis nudã. elicit. illa cadens tautum
ꝑ leiua murm᷑. saxa ⁊ ⁊ scatebris q arẽtia
nẽ neggłi gaut᷑. legimꝰ aliqͣ neignoremus
legimiꝰ. aliqͣñ ut teneamꝰ. s ut repudiemꝰ.¬

Expanded text:
Turbat acumen egentium et deficere cogit, qui eos a legendis saecularibus literis omnimodo aestimat prohibendosQuoniam si quispiam adversum mathematicos velit scribere, imperitus matheseossi ignorat dogmata philosophorumtramitis undam Elicit; illa cadens raucum per laevia murmur Saxa ciet, scatebrisque arentia ne negligantur; legimus, ne ignoremus; legimus, ut non teneamus, sed ut repudiem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥe. licet interueniat uoluntas. ũbum
rͣsc̾ptura. ał si ꝯcupiseat rem alien ã
incite. at sineꝯ tractione est traułgͥs¬
n re plenissime ꝓpͥa. plemisime dico ꝙ. si
alius heret in re illa ius. puta treditor cui
res est pignori obligata. łꝯmodatarius¬

Expanded text:
 licet interveniat voluntas, verbum vel scriptura. Alias si concupiscat rem alienam illicite ac sine contrectatione, est transgres furtum in re plenissime propriam. Plenissime dico, quia si alius haberet in re illa ius, puta creditor, cui res est pignori obligata, vel commodatarius
Abbreviated transcription (Latin):
iitatib ant angustus suis aut suoꝵ ⁊ ⁊̾ ea q̃iuiri fatiunt moti exangustia Rliqͥ ẜꝑturbacõe tenenda sunt
S iteo si hũer unt intencoom̃ ob ligandi se dco cogitantes idecã. ꝑdecausa q̃ mouebat cos ad nouend.¬
licet intribłacõe ⁊ ꝑturhacẽs sint ennssa iux illud reddam tͥ uota mea tc̃. usq intribulacõe mei¬
.ar.xuii.q. mi. sunt quio opes nec fiunt huiꝰ uota sine delib̾acõe ex quo uoueutes sunt in sana m̃te
Idem credo deuiram̃tis que ñ u̾gunt indefiorem exitum.

Expanded text:
mitatibus aut angustiis suis aut suorum et etiam ea, que viri faciunt moti ex aliqua angustia vel turbatione, tenenda sunt? Respondeo: si habuerunt intentionem obligandi se deo, cogitantes et de causa que movebat eos ad vovendlicet in tribulatione et perturbatione sunt emissa, iuxta illud: reddam tibi vota mea que distinxerunt labia mea. Nec fiunt huiusmodi vota sine deliberatione, ex quo voventes sunt in sana mente. Eadem credo de iuramentis que non vergunt in deteriorem exitum.
Abbreviated transcription (Latin):
tolositas declaratur. ħ ⁊̃ tenet con¬
suetudo ecc̃e ñ sol et cantare deus
uenerut᷑ gentes ⁊ in signũ tristicie
ĩ die uen̾is scĩ altaria spoliare. hec
tñ distinctio fałlit ĩ illis q̃ ꝓ uiuis
scent̾ celebrant officiũ mortuoꝵ
nam tales si fu̾int detecti ĩ distĩcte

Expanded text:
dolositas declaratur. Hoc etiam tenet consuetudo ecclesie, unde solet cantare, deus venerunt gentes et in signum tristitie in die veneris sancta altaria spoliare. Hec tamen distinctio fallit in illis, qui pro vivis scienter celebrant officium mortuorum. Nam tales si fuerint detecti, indistincte
Abbreviated transcription (Latin):
Catete pꝰt̾ ⁊ uire hr̃ditario. ad successor es
tanfferriaut exdonaccẽ. ł alio titulo.
transire. ad ex̾ neas ad silitudiem̃ alioꝵ

Expanded text:
t et iure hereditario ad successores transferri aut ex donatione vel alio titulo transire ad extraneos ad similitudinem aliorum
Abbreviated transcription (Latin):
ria pauꝑis cogitans ꝙ si maritꝰ illum
sieret ela. si aut̾ omĩno ⁊ p̾cise dictat
isti uxori ꝯsciencia ꝙ iuro displicet
⁊ scandalizat᷑ inde deponat ꝯscãm il
iamsi potest siaut̾ ñ de ⁊ doleat quia
.u. quia adeo hoc aut ultimũ dico
nisi uideret paupe rem indige̾ ad
mortem. tunc enĩ teberet dare ĩtre¬
pide. alias peccaret.. R .s.e.5. s quid
uiri. ⁊̃ tłłigas ⁊̾ de reb dotalib nam

Expanded text:
is, cogitans quod si maritus illum fieret eleemosyna. Si autem omnino et precise dictat isti uxori conscientia, quod viro displiceat et scandalizetur inde, deponat conscientiam illam si potest: sin autem non det et doleat quod e Hoc autem ultimum dico, nisi videret pauperem indigere ad mortem. Tunc enim deberet dare intrepide, alias peccaret. Et quod viri, intelligas etiam de rebus dotalibus, nam
Abbreviated transcription (Latin):
coĩa. ꝯmiox side fictõe iuris. uir eñ hr̃ om̃
admĩsttacionem solus nisi qn̾tum de ton¬
suetud ine antex p̃ssa utacita uolinitate
uiri. ꝯceditur nxori unde illa tempore
ꝯtracti matrimonii ł post modũ clam.
purala fide Ad retinet de bonis que mm̃
hũetat ł postmodum iuarata est cũiuro
peccat ñ de exp̃ssa uotitate uis. hoc
faceat aui qͣnͣtum ad hoc potest t̃ p̃iuds¬

Expanded text:
id sit de fictione iuris, vir tamen habet omnium administrationem solus, nisi quantum de consuetudine, aut expressa aut tacita voluntate viri, conceditur uxori. Unde illa, si tempore contracti matrimonii vel postmodum, clam et mala fide, aliquid retinet de bonis que ante habuerat vel postmodum lucrata est cum viro, peccat, nisi de expressa voluntate viri hoc fac
Abbreviated transcription (Latin):
licet. forte aliqũ ꝓhibu̾it ore ¶solent
em mariti fact talem ꝓhibicoem̃. iuo¬
II
ħ ymago. augꝰ. i uiris feminas sb̾ ditas ⁊
pene famulas lex eẽ uoluit uxoros.
inro .i. capiti suo. eiusdem crĩs reaest
cuiꝰ tuir siñ suo capiti. sb̃iciat᷑ .i. xp̃o

Expanded text:
licet forte aliquando prohibuerit ore. Solent enim mariti facere talem prohibitionem uxoi. Item Augustinus: Viris feminas subditas et pene famulas lex esse voluit uxores. viro, id est capiti suo, eiusdem criminis rea est cuius et vir, si non suo capiti subiiciatur, id
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ad instar medici qui tenet᷑ gratis de medi¬
tnia sua curani ⁊ consiliũ impend̾e pauperi
iangnido sẏmachꝰ ppͣ. non est grandis diffelia
utr̃ iectũ inferas. ładmittas mortem eiũ ian¬
bat patrotiniũ. pp̃ ipũs ꝑtinatiã. ĩ ĩste ami¬

Expanded text:
 ad instar medici, qui tenetur gratis de medicina sua curam et consilium impendere pauperi langui. Symmachus papa: Non est grandis differentia utrum lethum inferas vel admittas. Mortem enim lanbat patrocinium, propter ipsius pertinaciam iniuste ami
Abbreviated transcription (Latin):
s̃. pena furti. pena legał est młtiplex
Nam alia est mortis corꝑalis ł u̾̃boꝵ¬
ł detͥcacõnis membroꝵ. alia deporta¬
cio alia p̾scpͥcio. alia relegacio. alia

Expanded text:
. Pena autem legalis est multiplex, nam alia est mortis corporalis vel detruncationis membrorum, alia depositio, alia proscriptio vel relegatio, alia
Abbreviated transcription (Latin):
pͥma. iͥ drͣ qui sua p̾ate. discordãtes¬
debent ad concordiam. tͣhere. qui
oblationes dissidentiũ. ꝓhibentur
reo ꝑe ueqͣꝙͣ litigandi facilitate a¬
uos ad disadiũ. deuent ꝓ uocare.

Expanded text:
ari, quia qui sua potestate discordantes ad concordiam debet attrahere, qui oblationes dissidentium prohibetur recipere, nequaquam litigandi facilitate alios ad dissidium debet provocare.
Abbreviated transcription (Latin):
ortodoxos a pat̾nis bonis penitus ex¬
cludendos unde ꝙ noͣ. ꝙ intrib
triminib filii excludint᷑ ab hr̾di.¬
tate pat̾na .s. in trmmine heresis.
ꝯͣ fidem catholicam ł puplice ꝓfitẽ.
ł deffendit errorem coram p̃lato
suo. coniuictus est ł confessus aut
iese maiestatis. ⁊ sedñi quosdam

Expanded text:
orthodoxos a paternis bonis penitus excludendos. Unde nota, quod in tribus criminibus filii excluduntur ab hereditate paterna, scilicet in crimine heresis, contra fidem catholicam vel publice profitetur vel defendit errorem vel coram prelato suo convictus est vel confessus aut lese maiestatis et
Abbreviated transcription (Latin):
agendum est de hr̃ticis. qui afide deuian¬
tes. in dm̃ młtiplicit̾ peccant. uideamꝰ
gͦ quot modis dicatur hr̃ticꝰ. qͣ pena
feriatur. qualr̾ ab heresi rediens re¬
nitur ab augꝰ. Hr̾ticꝰ est qui fłam de
side opinionẽ ł gminit gignit ł seqͥt᷑.
gignit ut hr̃si archa. puta arriꝰ. s a¬
benius. sequit᷑ ut qui hr̃si archam
imitatur uelud arriam ⁊ sabellia

Expanded text:
agendum est de hereticis, qui a fide deviantes in deum multipliciter peccant. Videamus ergo quot modis dicatur hereticus, qua pena feriatur, qualiter ab heresi rediens renitur ab Augustino: Hereticus est, qui falsam de fide opinionem vel gignit vel sequitur. Gignit ut heresiarcha, puta Arius, Sabellius; sequitur ut qui heresiarcham imitatur, velut ariani et sabellia
Abbreviated transcription (Latin):
utrumi hiꝰ udei aliquid hẽant delaboris. suis.
sonalia possũt ab eis recipi. aut nichil hẽant
uisi deusura. ⁊ tunc ñ sit honestum talia ab
eis recipi. Licet ⁊ iuhoc casu ñ p᷑carent qui hoc
acciperent usq ad qnͣntatem dampui. quod
patitur eccã. ꝑ hoc ꝙ occupant loca q̃ solebant
a sidelib in habitari. sicut ñ p̾caret aliquis
dampnatus a fure ł raptore ꝑ iiceudium.
p simili modo. si recuꝑaret ab eo dampnum
suum. licet fur aut raptor. nicħ hẽret qd̾
ñ eẽt ex furto ł rapina acquisitum. dũ m̃
raptas uel raptas inspecie

Expanded text:
utrum huiusmodi Iudei aliquid habeant de laboribus et sonalia possunt ab eis recipi, aut nihil habeant nisi de usura, et tunc non sit honestum talia ab eis recipi. Licet etiam in hoc casu non peccarent qui hoc acciperent usque ad quantitatem damni quod patitur ecclesia, per hoc quia occupant loca que solent a fidelibus inhabitari. Sicut non peccaret aliquis damnificatus a fure vel raptore per incendium vel simili modo, si recuperaret ab eo damnum suum, licet fur aut raptor nihil haberet, quod non esset ex furto vel rapina acquisitum, dum tamivas vel raptas in specie
Abbreviated transcription (Latin):
numquid filius istus interfectoris pri¬
uab itur feodo eccastico. si illud erat dema¬
terna hr̃ditate datũ patri indotem. Budeo
potest diti modium penarum ꝙ ñn pat̾
expacto lucrifecerit dotem. aut p̃p̃ adul¬

Expanded text:
nunquid filius interfectoris privabitur feudo ecclesiastico, si illud erat de materna hereditate, datum patri in dotem? Respondeo: potest dici in odium penarum quod non, nisi pater ex pacto lucri fecerit dotem aut al
Abbreviated transcription (Latin):
ł uinũ cã negotiandi. dũ tñ ñ ex cupi¬
ditate. hoc faciat s ut ex lucro mo¬
tetato. sibi ꝓuideat maxime. at illud
geuus negotiacionis. ñ nouit nec alias
ht̃. unde sustetur

Expanded text:
vel vinum causa negotiandi, dum tamen non ex cupiditate hoc faciat, sed ut lucro moderato sibi provideat, maxime cum aliud genus negotiationis non novit, nec alias habet unde suste
Abbreviated transcription (Latin):
catum pone sacerdotem. ĩ dutũ. ad
missam. ⁊ ꝑuenit iam ad canone̾. ad
illa u̾ba hocͣ corpꝰ meũ. tunc occurrit
ꝯstiẽ sue. aliꝙ mortale. quid faciet:
si ꝓcedit. peccat mortalr̾. ꝯficiendo. ⁊
sumendo. qr iuidiciũ tͥ mandr ⁊ bibit
si ñ ꝯsiciat ⁊ fingat se ꝯfig̾e. gͣuuꝰ p̃ca¬

Expanded text:
te Pone sacerdotem indutum ad missam et pervenit iam ad canonem ad illa verba: Hoc est corpus meum; tunc occurrit conscientie sue aliquod mortale, quid faciet? Si procedit, peccat mortaliter conficiendo et sumendo, quia iudicium sibi manducat et bibit. Si non conficiat et fingat se conficere, g
Abbreviated transcription (Latin):
tũ eccã eẽt tenuis nechrẽt. sacerdos
uñ possec sustentari. sat̾ tut̃ dr̾em¬
iliam ꝯsuetudinẽ eligendam. que

Expanded text:
 esset tenuis, nec haberet sacerdos unde posset sustentari, satis tunc diceret consuetudinem eligendam que
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ alii płiq. cum quib ego .h. tñ intel¬
ligit totum de ordinatis ab hr̃ticis. Qͥ
testes eum ẽẽ symoinacum. debeo re¬
ciꝑe ordines ab eo. si p̾cipit. licet sciam
eum sỹmoĩacũ. s ñ possum exeqͥ sine
hoc de symoniaco. ĩ ordine. secus de
alio scd̃m distinctoẽm supradcãm. gͣ.¬
Non reciꝑit exetucõem quia or dinator luspensus
est quo ad se ⁊ quo ad alios. s numquid est sus¬
pensus quo ad iur̃dicoẽm. sicut ⁊ quo ad ordinũ
pene ñ sint extendende. pocius dicend̾ est qd̾
ñ est suspensus. talis talis quoad ea q̃ siit in¬
risdcõnis. s quo ad ea que sunt ordnns per
symomam obtenti.

Expanded text:
alii plerique cum quibus ego. N. tamen intelligit totum de ordinatis ab hereticis. Qutestes eum simoniacum, debeo recipere ordines ab eo, si mihi precipit, licet sciam eum simoniacum; sed non possum exequi sineHoc de simoniaco in ordine, secus de alio secundum distinctionem supra non recipit executionem, quia ordinator suspensus est quoad se et quoad alios. Sed nunquid est suspensus quoad iurisdictionem, sicut et quoad ordinum pene non sint extendende, potius dicendum est, quod non est suspensus talis quoad ea que sunt iurisdictionis, sed quoad ea que sunt ordinis per simoniam obtenti.
Abbreviated transcription (Latin):
nari petit ab eo licenam rocipiẽdi
ordines ab alio ñ uult die ĩmo p̾ci¬
pit ꝙ recipiat qr dines̾ eo. qͥd faciet.
dico ꝙ ñ d reciꝑe ab eo sait oum
sẏmomacum ĩ ordine ille. cũ ille
ñ h̾eat execucoẽm. ñ posisti dare .i.¬

Expanded text:
nari, petit ab eo licentiam recipiendi ordines ab alio, non vult dare, immo precipit quod recipiat ordines ab eo, quid faciet? Dico quod non debet recipere ab eo, si scit eum simoniacum in ordine, cum enim ille non habeat executionem, non poss
Abbreviated transcription (Latin):
tredo l quidam legiste dicant ꝯͣtuĩ. qd.
posset desideraro mortem. emptoris nos
sic delib̾atus ecc̃. tñ qr ulłm ẽ emꝑtoris
ꝑicłm. testilitare t̾re aut tempestatib.
q soleut fructus t̾re iam ꝑatos ad messẽ
aliqñ testruero ꝙ ꝑicł̃m emptores p̾dioꝵ¬

Expanded text:
redo, licet quidam legiste dicant contrarium, posset desiderare mortem emptoris, ut sic liberatus esset, tum quia nullum est emptoris periculum de sterilitate terre aut tempestatibus, que solent fructus terre iam paratos ad messem aliquando destruere, quia periculum emptoris predio
Abbreviated transcription (Latin):
Ibi eiũ gg̃. assignando differenciam inter
Requo r ana relocata Certiũ qr usus pe¬
tiie nłłm fructũ łutilitatẽ ꝑit utenti
secuis ĩ usu agri. ł domꝰ. ł equi P alt̾ius rei
iocate licet gͦ ĩ caũ ꝓpoi̾to cesset pͣ racio
differencie ñ tñ cessant due ultimieaiõ
tucior est ultima ħ opnno. maxͦ qr cales
sꝑ faciũt tale mutuũ pp̃ spemlucri pecu¬
ui᷑ siꝰ ĩ fraudeni usurar̾. expͥssa est hodie
tari casus in quo u̾ eet usura ult᷑ sortẽ
a cciꝑe puta dũ ego emissẽ em̾em łoe̾m
ꝑatus em̾e certas merces depetiũa ⁊ tu
pp̃ nimiã ĩ stantiã fecisti me cessare. A
tati eprione. iõ ut tͥ mutuarẽ. ⁊ ego di¬
ferrem. recipio tnã ĩ me ꝑicł̾m ut supͣ
dem̃ est. ⁊ hoc ideo qr istud reciꝑet taꝙͣ¬

Expanded text:
bi Gregorius assignando differentiam inter vel equo vel alia re locata; tertium, quia usus pecunie nullum fructum vel utilitatem parit utenti, secus in usu agri vel domus vel equi vel alterius rei locate. Licet ergo in casu proposito cesset prima ratio differentie, non tamen cessant due ultime. Et ideo tutior est hec ultima opinio maxime quia tales semper faciunt tale mutuum propter spem lucri pecuur fieri in fraudem usurarum. Et expressa est hodietari casus in quo non esset usura ultra sortem accipere, puta dum ego emerem vel essem paratus emere certas merces de pecunia et tu propter nimiam instantiam fecisti me cessare a tali emptione, ideo ut tibi mutuarem. Et ego diferrem, recipio tamen in me periculum, ut supra dictum est, et hoc ideo, quia iste recipiet ta
Abbreviated transcription (Latin):
tredo uidicand̾ de creditore qͥ po ssoc̃m a¬
uienam teapit ꝓ certa peciũe ꝙͣ titate
ita ꝙ usq ad certos annos puta q̃driẽ¬
onĩ ille ꝯtractus ñ sit usurariꝰ. ex forma
dum est ĩ foro ca̾tũ ad p̾sup̃coẽi. supͣ¬

Expanded text:
redo iudicandum de creditore qui possessionem alienam recipit pro certa pecunie quantitate, ita quod usque ad certos annos faenim iste contractus non sit usurarius ex forma, dum est in foro causarum ad presumptio
Abbreviated transcription (Latin):
apposita mutui. mnĩquid saltim pena il¬
la est poterit ponit peti absq ꝑido̾ usu¬
re. ad hoc dico ꝙ sipena est iudiciał.i. a
ꝯtumaciam debitoris qui cũ possit cõ¬
tempnit int̾mino statuto solu̾e peciũ¬
am creditori. ñ est usura ar xxiii. di.¬

Expanded text:
actu mutui; numquid saltem pena illa poterit peti absque periculo usure? Ad hoc dico, quod si pena est iudicialis et a iendam contumaciam debitoris; qui, cum possit, contemnit in termino statuto solvere pecuniam creditori, non est usura. Si
Abbreviated transcription (Latin):
sũ ꝯsumendo tenentur. Item ⁊ illi qͥ ueĩente
termino solutionis nolunt dare u̾bũdila¬
ciomis ⁊ ebitori quiest iuiram̃to astrictꝰ solu̾e.
nisidata eis pecuiã ł aliquo eqmposiẽte l
ꝯsuiuit ꝯͣ p̃dcã obicitur ñ nesi creditor
mutuat alicui gratis peciũam debitor te.¬
naturalem obligacoẽm ñ pot̾ creditor
duce̾ ĩ pactũ exp̃ssũ.ł saltem sꝑareeffec¬
tũ uliꝰ obligatoĩs naturał cũ ⁊ talia pac¬
ta. int̾uemant ĩ spũatib. ad q̃ alia ł qͥs

Expanded text:
stis. Tenentur item et illi, qui veniente termino solutionis, nolunt dare verbum dilationis debitori, qui est iuramento astrictus solvere, nisi data eis pecunia, vel aliquo equipollenti, licet ie Contra predicta obiicitur: Nonne si creditor mutuat alicui gratis pecuniam, debitor tenaturalem obligationem non potest creditor ducere in pactum expressum vel saltem sperare effectum ipsius obligationis naturalis, cum etiam talia pacta interveniant in spiritualibus, ad que alias quis
Abbreviated transcription (Latin):
merces inde emptas portauit saluas a¬
las ñ teneat᷑ sibi ĩ desorte. Itẽ aliauis
plus ualere. recipit aut̃ ĩ se ꝑicłm uͣ¬
⁊ pͥmꝰ Nũꝙͥ in hus ⁊ similib ꝯmittitur
rei mutuate ad te tnͣsferebat᷑ nõ indet᷑
cłi. ĩ me suscepti aliꝙͥ recipiam.ar .di.

Expanded text:
merces inde emptas portaverit salvas, alias non teneatur sibi etiam de sorte. Item aliquis plus valere, recipit autem in se pericu numquid in his et similibus committitur rei mutuate ad te transferatur, non videtur culi in me suscepti, aliquid recipiam. Ar arg
Abbreviated transcription (Latin):
meꝰ. ł qñꝯ ad septennie. usq ad no¬
ueniuũ. ł simile nũquid est usurariꝰ
ꝯtractus. ad hoc dico. ꝙ ñ est mutnũ.
⁊ emptor saicit fructꝰ suos sũ ꝑiculo
usure licet uenditor iuxͣ uen ditoĩs

Expanded text:
mque a septennio usque ad novennium vel simile; numquid est usurarius contractus? Ad hoc dico, quod ibi non est mutuum et emptor facit fructus suos sine periculo usure, licet venditor iuxta venditionis
Abbreviated transcription (Latin):
assentio ponut̾ distinctionem bimẽ¬
brem. in delicet ꝙ ĩ illicite acquisitis
aliqñ ñ traufertur dnĩũ ĩ accipiẽ.¬
tem ut ĩ rapina ⁊ furto. aliqũ trans¬
fertut. s illi qui dedit. ꝯpetit repeti

Expanded text:
assentio, ponunt distinctionem trimembrem, videlicet quod in illicite acquisitis aliquando non transfertur dominium in accipientem, ut in rapina et furto. Aliquando transfertur, sed illi qui ded
Abbreviated transcription (Latin):
aum. n debentur ilł. nec illi q̃ acceꝑũt
tenentur soluere. ñ ał agitur ħ eosĩ
forma uidicu. unde qui furtũ feat aut
aliquid rapuit ñ ꝯpetit᷑ ĩ foro puĩali
soluere duplum  qͣdruplũ ꝙ ã statut̃
est ꝓ pena s tm̃ simpłũ. si ã casus eẽt ĩ

Expanded text:
tium, non debentur illis, nec illi que acceperunt tenentur solvere, nisi cum agitur circa eos in forma iudicii. Unde qui furtum fecit aut aliquid rapuit, non compellitur in foro penitentiali solvere duplum vel quadruplum quod statutum est pro pena, sed tantum simplum. Si
Abbreviated transcription (Latin):
cẽdi tytulo qm̃ ista sit pp̃adult̾i̾i crimen ⁊
fit cũ in scͥpt̃one. ¶ Itẽ licet tam scd̃m cano¬
nes ꝙͣ scd̃m leges quil bone fame admitatur
adaccusatõnẽ adult̾is cũ ad penam agitur se¬
galem uel canonicã infligendã ad illam tñ
accusatonem nmnõii que fit p̃padulteriũ¬

Expanded text:
uoniam ista sit propter adulterii crimen et fit inscriptione. Item licet tam secundum canones, quam secundum leges, quilibet bone fame admittatur ad accusationem adulterii, cum ad penam agitur legalem vel canonicam infligendam, ad illam tamen accusationem matrimonii, que sit propter adulteriu
Abbreviated transcription (Latin):
ifetit se militem tał ñ tenetur portare tonsurã autha¬
sa militia. i terum rediret ad tłicatura tunc gaude¬
religionem transiret ał. non ficat tredo.
extinit sena. suple exofficio. pnta recopit o fficium
ottidendi ẜ nntilandi ꝯdempnatos a uidice uel
torquendi reos. łoffm̃ aduocationis ĩ causis t̾imĩa¬
lib ex officio dico. qr si quis. ex ira ł ex impetu. ⁊

Expanded text:
fecit se militem, talis non tenetur portare tonsuram aut hasa militia iterum rediret ad clericatum, gaudereligionem transiret, alias non sicut credo.ercuit seva, supple ex officio: puta recepit officium occidendi vel multilandi damnatos a iudice vel torquendi reos vel officium advocationis in causis criminalibus. Ex officio dico, quia si quis ex ira vel impetu et
Abbreviated transcription (Latin):
sitas ł ⁊̃ a colitus accepit uxorem indet᷑¬
ꝙ ad huc tenet᷑ defferre coronam. cãtare
distingunt. utr̃ transiuit ꝓrsus ad actũ
ꝯͣriũ. puta duxit uxorem corruptam.
ł scdam ł forte facit se militem. ł exd̾uit
seua ł simile ⁊ tunciuox denudat᷑ omĩ pͥ¬

Expanded text:
iam acolythus accepit uxorem? Videtur adhuc quod tenetur deferre coronam, cantare distingunt, utrum transivit prorsus ad actum contrarium, puta duxit uxorem corruptam vel secundam, vel forte se fecit militem vel exercuit seva vel simile et tunc mox denudatur om
Abbreviated transcription (Latin):
Aulli ꝓsit ad sue iusticio ꝯseruacionem.
qd̾ dico quia flu̾s testis n cã criminali siue
ꝯͣ reum. sũ ꝓ reo dicat testm̃ ꝓdest reo ad
ouadend̾ penã debitam. ł accusatori ad
enadend̾ penam calumpme

Expanded text:
ulli prosit ad sue iustitie conservationem, quod dico, quia falsus testis in causa criminali sive contra reum sive pro reo dicat testimonium, prodest reo ad evadendum penam debitam vel accusatori ad evadendum penam calumnie
Abbreviated transcription (Latin):
nĩquid tenebitur ad restitucionẽ pꝰea
fur utiq qr fuit ĩ mora restituendi Itẽ
ñ lib̾atur fur reddendo rem deteriorem.
Item tenet᷑ restitu̾e rem cum oĩb fruc¬
tib ⁊ si meliorauit cam pascendo forte
equil. ł porci furtiuil ł simile. ñ potest
repetete ł resticuere expensas. Icem c̃
redditur estimacio rei. ñ est tm̃ ꝯsidemꝰ¬
dũ. tempꝰ inqͦ mauo uos fuit surrepta.

Expanded text:
itur ad restitutionem postea fur? Utique, quia fuit in mora restituendi. Item non liberatur fur reddendo rendeteriorem. Item tenetur restituere rem cum omnibus fructibus et si melioravit eam, pascendo forte equum, vel porcum furtivum, vel simile, non potest petere vel retinere expensas. Item cum redditur estimatio rei, non est tantum considerandum tempus in quo res fuit surrepta,
Abbreviated transcription (Latin):
ftũrus. sicut distinctũ est .s. de rapcorib¬
co adiuuando teuetur insolidum licet nich
furem. aut dolo malo. celat rem furtiuã
tenetur in salidum. aut si ꝑ recep dõe m
sii ã impeditur rei furtiue restitacio.
⁊ sibi retinuit.

Expanded text:
facturus, sicut distinctum est supra de raptoribcoadiuvando, tenetur in solidum, licet nihil furem aut dolo malo celat rem furtivam, tenetur in solidum aut si per receptionem suam impeditur rei furtive restitutio; et sibi retinuit.
Abbreviated transcription (Latin):
notoriũ fcĩ sb̾diuidit᷑. qr alius est noto¬
riũ fcĩ manentis actu. ut cũ quis pu ͤ
tenet adult̾am. ł ꝯcubinq̃. aliud no¬
toriũ fcĩ. transemitis actu ut si aliqͥs
inpu᷑. inter fecit hoiẽm. ł feat sorti

Expanded text:
notorium facti subdividitur, quia aliud est notorium facti manentis actu, ut cum quis publice tenet adulteram vel concubinam. Aliud notorium facti transeuntis actu, ut si aliquis in publico interfecerit hominem vel fecerit sorti
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ otbriũ seruitiitis ł nobłitatem ge¬
ners a ꝑiuilis ⁊ nũmis eruditis. Si
quid forte est utilitatis aut salutis ra¬
quitere neggligat. Qm enĩ rebelliter
iuuit ⁊ discrere atq agerebona. recu¬
sat. magis diaboli qmͣ xͥ membrum
et ostenditur ⁊ pocius in fideł ꝙͣ fideł̾

Expanded text:
pprobrium senectutis vel nobilitatem generis a parvulis vel minimis eruditis, si quid forte est utilitatis aut salutis, inquirere negligat. Qui enim rebelliter vivit, et discere atque agere bona recusat, magis diaboli quam Christi membrum esse ostenditur, et potius infidelis quam fidelis
Abbreviated transcription (Latin):
seruus monathꝰ fiꝰ ñ possit. s dato ꝙ possit
uxoris ñ potest. q̃ ꝯtinentia ad nex aẽ regłe
monachali uñ reuocatꝰ ab uxore de moast̾io¬
⁊ pã mortua ñ tenet᷑ reu̾ti. ad moãst̾iũ. qr
nũqmͣ monachus fuit s su̾us a depta li¬
b̾tate tenetur reu̾ti. qr monachꝰ fuit

Expanded text:
servus, monachus fieri non possit. Sed dato quod possit, uxoris non potest, que continentia annexa est regule monachali. Unde revocatus ab uxore de monasterio, ipsa mortua non tenetur reverti ad monasterium, quia nunquam monachus fuit, sed servus adepta libertate tenetur reverti, quia monachus fuit
Abbreviated transcription (Latin):
si aliquis crucesignat᷑. łalins uouit ꝙ expenderet
ł mitteret in sb̾fidiũ terre centum inarchas
postea igreditur religionem. Nũ quid est libe¬
ratus omĩno R̾ndeo ꝙsic quo ad i ab orem ꝑe¬
grmacionis. non quo ad petiuã p̾dcam̃. qr

Expanded text:
expenderet vel mitteret in subsidium terre sancte C marcas postea ingreditur religionem, nunquid est liberatus omnino? Respondeo: sic quoad laborem peregrinationis, non quoad pecuniam predictam, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Comumoare. hoc de medio tribus ꝑͣs. sũ dubio
uiñ est quod ꝑingressum religionis liberantur
a uoto trucis. s munquid idem derege ł imꝑatore
duce ẜ comite. ł aliquo p̾potente. ex quo pendet
totus excitus crucesignataꝵ ⁊ te cuiꝰ ab soncia de¬
solabitur. Quidr̃ siuouit ꝙ tantotempore ui¬
te sue. usq ad triennuũ ł septenmũ militabit
interram scam̃. ⁊ tenebit secum nullo ł duo

Expanded text:
m hoc de mediocribus personis sine dubio verum est, quod per ingressum religionis liberantur a voto crucis. Sed nunquid idem de rege et imperatore, duce vel comite aliquo prepotente, ex quo pendet totus exercitus cruce signatorum et de eius absentia desolabitur? Quid si vovit quod toto tempore vite sue vel usque ad triennium vel septennium militabit in terra sancta et tenebit secum mille vel du
Abbreviated transcription (Latin):
ant cam̃ temporalem ł ꝑpetuam. ut m
pͥmo casii idulgeatur dilatio in scd̃o re¬
tempcio. suꝑioris auctoritas exigitur qr
re. ¶ Est tñ differentia nt̾ uotũ t̾re
sancte ⁊ ana uota. qr deuoto t̾re sancte
redmiendo ł differendo nullus potest
st ĩtromitcere nͥ ꝓpͣ ẜ alius de spãui mã¬
notis redimendis ꝯmutandis. ł differẽ¬
dis licet quidam ałr dix̾int. ⁊ alii du¬
bitau̾int. dico ꝙ suus diocesianꝰ ep̃t cõ¬
sideratis causis. potest auctoritatẽ p̾sta

Expanded text:
ant causam temporalem vel perpetuam, ut in primo casu, indulgeatur dilatio, in secundo redemptio. Superioris auctoritas exigitur, qure. Est tamen differentia inter votum terre sancte et alia vota, quia de voto terre sancte redimendo, commutando et differendo nullus potest se intromittere nisi papa vel alius de suo votis redimendis commutandis vel differendis, licet quidam aliter dixerint et alii dubitaverint, dico quod suus diocesanus episcopus, consideratis causis, potest auctoritatem presta
Abbreviated transcription (Latin):
tñ transacto temꝑe ꝓbacionis nec pot̾ repelli p̃tex¬
arctiorem religionem ⁊ cã secuta ñ sit ał ã nõ
tenetur eum recipere. Quid si pecut licenci am
transcundi ⁊ albas ⁊ albas dixit ꝙ deliberaret ot
añ qmͣ Rudeat ille penitet diceus ꝙ ñ uult
transire. albas tñ postea licentiat eum nũ quid
tenetur exire. R̾ndeo ꝙ nõ. ex quo ñ ꝯtͣterunt
eodem tempore uolutates petentis ⁊ licẽciantis.
ciorem religionẽ. sufficit luña solius abbatis.

Expanded text:
 transacto tempore probationis; nec potest repelli pretexarctiorem religionem et causa secuta non sit, alias non tenetur recipere. Quid si petiit licentiam transeundi et abbas dixit quod deliberaret et antequam respondeat, ille penitet, dicens quod non vult transire; abbas tamen postea licentiat eum, nunquid tenetur exire? Respondeo quod non, ex quo non concurrerunt eodem tempore, voluntas petentis et licentiantis. ctiorem religionem, sufficit licentia solius abbatis.
Abbreviated transcription (Latin):
Non ͨ. Poluendo quid si potest ⁊ uult̃. ꝑtem soluere. cum totun ñ possit ⁊ płib teneatur mĩquid potest grati¬
eĩcare. uni soluendo. ei in solidum. aut tenetur ei singuł. foluere ꝓ rata ⁊ sitenoat᷑ ex ꝯtractu. ⁊ ex iale¬
ficio. uĩquid prius soluendum est inhanc. cam̃. qmͣ in illam. cam̃. Item uũquid antoriorib credicoribus
nidicio ł exͣ iudiciũ. potestei debitor. soluere solid̾ ante qmͣ bona debitoris. auctẽ udias. ĩcipiant
possideri. qr postea. nira paria. Fcã. st̾. oim̃ creditoꝵ qui ñ hnt̃ pignora. ł ypoteca. ł ñ st̾ p̃ ułĩate ꝑͤ.

Expanded text:
 potest quis, si vult partem solvere, cum totum non possit, et pluribus teneatur; numquid potest gratificare uni solvendo ei solidum, aut tenetur singulis solvere pro rata? Etsi teneatur ex contractu et ex maleficio, numquid prius solvendum est in hanc causam quam in illam? Item numquid anterioribus creditoribus iudicium vel extra iudicium, potest ei debitor solvere solidum, antequam bona debitoris auctoritate iudicis incipiant possideri: quia iura paria facta sunt omnium creditorum qui non habent pignora vel hypothecas vel non su
Abbreviated transcription (Latin):
ta. nec obstat si dicat lusor. licet ego
excipiditate iuserĩ. ñ tñ fea ĩuiriã
ꝓxiõ. qr id̾ ip̃e fecit ⁊ uoluntarius acces¬
at sp̃ ndeo inuitꝰ tñ ⁊ dolens. amisit It̃
tͣum iste ludus sit turpis ⁊ reꝑbatus. ut
iudum nullus potest anꝙ̃. acquirere
nec titulum necbonam fidem hr̃e. Iniꝰstus
eiĩ titulus. ꝓ ñ titulo est habendꝰ. E. de . pe.he.¬
.i. nͨͦ ullam. ⁊ male fidei posessorem. dicit᷑
quiꝯͣ legum interdrã mertatur.C. de a-
auib ĩ distincte tenet᷑ quis restitu̾e quicꝙͥ
ab eis lucratus est ĩ alea ut fur̾ͥosi ꝓdi¬
gi minores .xxu. annis ⁊ maxiẽ pupilli.
Item mente capti. surdi niuti ceci ⁊ qui
morbo ꝑpetuo laborant quia tales reb
suis supereẽ superesse ñ possunt. pp̃ qd̾
dandi stꝰ eis tutores ł curatores. nnst̾.de

Expanded text:
a. Nec obstat si dicat lusor, licet ego ex cupiditate luserim, non tamen feci iniuriam proximo, quia idem ipse fecit et voluntarius accessit? Respondeo: Invitus tamen et dolens amisit. Item cum iste ludus sit turpis et reprobatus, utpr talem ludum nullus potest aliquid acquirere, nec titulum nec bonam finem habere. Iniustus enim titulus est pro non titulo habendus et male fideicitur qui contra legum interdicta mercatur. Item uibus indistincte tenetur quis restituere, quicquid ab eis lucratus est in alea, ut furiosi, prodigi, minores XXV annis et maxime pupilli. Item mente capti, surdi, muti, ceci et qui morbo perpetuo laborant, quia tales rebus suis superesse non possunt, propter quod dandi sunt eis tutores vel curatores. Ide
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾uis inꝑtunitatem. ⁊ tuc̾ si amisit pot̾
tepet̾e. si lucratus est u̾ tenet᷑ restituere.
s potest ⁊ d pauꝑib erogare Idem cre¬
to ĩ illo. qui ĩfirmꝰ ł debił cã recreacio¬
nis modicũ lusit dũ mͦ aliũ ad ludum
dari opmiones. ⁊ uira. ar. ad hac̾ distĩc:

Expanded text:
itatem, et tunc si amisit potest repetere; si lucratus est, non tenetur restituere, sed potest et debet pauperibus erogare. Idem credo in illo qui infirmus vel debilis causa recreationis modicum lusit, dummodo alium ad ludum dari opiniones et iura.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ⁊̃ de admĩstracione rr̃. eccãsticar̾. que
pauꝑm st̾. ⁊ sisib. nam cum tał pecunie
⁊ ftĩ sit culpabł. ⁊ inciosa restituenda est.
ñ dico illi qui ꝯmisit eam ĩ ludo. s tuto¬
ri curatoxi. dño. mõastlo. prĩmarto. et

Expanded text:
asticarum, que pauperum sunt et similibus. Nam cum talis pecunie et facti sit culpabilis et vitiosa, restituenda est, non dico illi qui amisit eam in ludo, sed tutori, curatori, domino, monasterio, patri, marito et
Abbreviated transcription (Latin):
te. colligitur eradent̾. quib postea ꝓ ces¬
seruait canoĩce. sanctiones. legit᷑ eniꝰ ĩ
oniͣiglio. ꝙ uillicꝰ ille qui diffamatus
erat. apud dnm̃ suũ. qrͣ dissipasset bo̾¬
na ipĩus. audruit ab ullo quid est hoc
ꝙ audio dete. redde rõnẽ uilicas̾ ias

Expanded text:
ti colligitur evidenter, ex quibus processerunt canonice sanctiones. Legitur enim in Evangelio, quod villicus ille qui diffamatus erat apud dominum suum, quasi dissipasset bona illius, audivit ab illo: Quid est hoc, quod audio de te ? redde rationem villicationis
Abbreviated transcription (Latin):
tempꝰ ł adurtam suami ĩ coquina. ł ĩ alio
officio ñ est sẏmonia aliquid dare ꝓ huiꝰ
licet alias turpeisit dare ł acciꝑe ꝓ talibus.
uictum aut̃ mouachi emete sẏmoinacũ ñ ÷
ex quo talis emptor ñ ꝯsequitur aliqd̃
dubitet᷑ tuiꝰ melior sit condicõ. eniẽtis
aut uendentis. Quid dematricular ris
ł sonitarus .i. ꝯsficio pulsandarũ cam
Gancipatus officio qͥd de mouachis qui daut aliquid abbatib suis ꝓhñdis prioratib
celebrandi diuina. Pali quid tale sỹmoma est siuedet dereb moãsterii ł p̃oratus ꝓ
ut sepe dciũ est. Quid sitalis prior epõ petũam ne sustineat ꝙ amo neat᷑ a pri¬
oratu. ł canonicus regularis. ne amoueatur a cur.a ꝑ rochiał eccẽ. ⁊ ne reuocetur

Expanded text:
tempus vel ad vitam suam, vel in coquina vel in alio officio, non est simonia aliquid dare pro huiusmodi, licet alias turpe sit dare vel accipere pro talibus. Victum autem monachi emere simoniacum non est, ex quo talis emptor non consequitur aliquid dubitetur cuius melior sit conditio, ementis aut vendentis. Quid de matriculariis aut sonitoriis, id est officio pulsandarum campasibus Quid de monachis, qui dant aliquid abbatibus suis, pro conferendis prioratibuscelebrandi divina vel aliquid tale, simonia est: sive det de rebus monasteriiut sepe dictum est. Quid si det talis prior episcopo pecuniam, ne sustineat quod amoveatur a prioratu, vel canonicus regularis, ne amoveatur a cura parochialis ecclesie et ne revocetur