comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
abet autem hoc ulti cia .x.¬
tum et sũmum celum
tem suam. Et si hoc celum attẽ¬
dimus. qͣmdiu in hac uita su¬
mus quid aliud qmͣ noctem
habemus. uł habere possumꝰ
donec nox in suo cursu iter
ꝑegerit. ⁊ aurora lucis rutiłas
noctis tenebras deterserit. Uerũ¬
tam̃ hec nox sic̃ dies illumi¬
nabit᷑. eo qd̾ quilibet inferi¬
orũ celoꝵ dies ab huus noc¬
tis claritate suꝑet᷑. Si quidẽ
fecit deus lunam ⁊ stellas ĩ
potestatem noctis. ⁊ iccirco
hec nox illuminatio mea ĩ
deliciis meis. Habet enĩlu¬
nam suam. luminare illd
et stellas expandentes lum̃
suum. multiformes utiq mo¬
dos diuinarum reuelatio¬
num. s qui dorminnt ne¬
te dormiunt. nec possunt
iudere celi huiꝰ luminaria.
nec coram dño psallere cũ
sicut nec illud. media noc¬
te surgebam ad confiten¬
dum tͥ. Quid dicam de enis
expectet diem ⁊ ñ uideat nec
lucem surgentis aurore ꝓ
fecto qui eiꝰmodi sũt sic̃ cera
q̃ fluit auferent᷑. suꝑ cecidit

Expanded text:
abet autem hoc ultimum et summum coelum tem suam, et si hoc coelum attendimus, quandiu in hac vita sumus, quid aliud quam noctem habemus vel habere possumus, donec nox in suo cursu iter peregerit, et aurora lucis rutilans noctis tenebras deterserit. Verumtamen haec nox sicut dies illuminabitur, eo quod quilibet inferiorum coelorum dies ab hujus noctis claritate superetur. Siquidem fecit Deus lunam et stellas in potestatem noctis, et idcirco haec nox illuminatio mea in deliciis meis. Habet enim lunam suam, luminare illud et stellas expandentes lumen suum multiformes utique modos divinarum revelationum. Sed qui dormiunt, note dormiunt, nec possunt videre coeli hujus luminaria, nec coram Domino psallere cum Sicut nec illud: Media nocte surgebam ad confitendum tibi . Quid dicam de homine exspectet diem et non videat, nec lucem surgentis aurorae. Profecto, qui ejusmodi sunt, sicut cera quae fluit auferentur, supercecidit
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe qͣm in amine creatione. repa¬
ratione. glificatione. apparet eiꝰ
uł potentia sublumor ul sapi¬
entia mirabilior. uł miscd̃a
iocundior: Certe uides ut ar¬
bitror uñ tͥ illa copia auri qͣ
tibi suꝑius ꝓmisi quomͦ iudłꝰ.¬

Expanded text:
reparatione, glorificatione apparet ejus, vel potentia sublimior vel sapientia mirabilior, vel misericordia jucundior. Certe vides, ut arbitror, unde tibi illa copia auri quam tibi superius promisi, quomod
Abbreviated transcription (Latin):
passio. Martyr sane cũ lapida¬
ret᷑ magis miserebat᷑ inmicis
suis: qͣ menbris suis. Positisenĩ
genib orabat dicens. Dñe ne
statuas illis hoc peccatũ : qͥa nes¬
ciunt qͥd faciunt. Coce qͦm ad
positõnem genuũ effusim ẽ oleũ:
& decet̾o uelut oleum effusum fac¬
tũ est nom̃ suũ. Diqͥd̾ ad mise¬
ratõnem inimici facta est effusis
olei ÷ intm̃ ut adolescens qͥ eminus
sedebait resꝑsus sit ex odore imguẽ¬
ti. Incuruato namꝙ corꝑe ⁊ meli¬
nato lapide cepit oleum effluere ce
fcm̾ ẽ sic̃ unguenitũ in capite: & des¬
cendit in oram uestim̃ti eiꝰ qͥ besti¬
m̃ta seruabat. uelocit̾ gͦ surgens¬

Expanded text:
passio. Martyr sane cum lapidapassio. Martyr sane cum lapidaretur, magis miserebatur inimicis suis quam membris suis. Positis enim genibus orabat, dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum, quia nesciunt quid faciunt . Ecce quoad positionem genuum effusum est oleum, et de caetero velut oleum effusum factum est nomen suum. Siquidem ad miserationem inimici facta est effusio olei, intantum ut adolescens, qui eminus sedebat, respersus sit ex odore unguenti. Incurvato namque corpore et inclinato capite, coepit oleum effluere, et factum est sicut unguentum in capite, et descendit in oram vestimenti ejus qui vestimenta ser
Abbreviated transcription (Latin):
in celis consolabat᷑. Affligebat᷑ ex illa¬
ta miseria : afficiebat᷑ ex molita mi¬
scd̾ia: gͣtulabat᷑ ex inspecta gła.
Ecce sub imo codẽ ꝙ temꝑe uidebat
inferiꝰ unde compat̾et᷑: uidebat
suꝑiꝰ unde iocundaret᷑. Pece qͦmͦ de
eodẽ pectore manabat pietas cũ
iocunditate: iocunditas cũ pietate
Toce qͦm de eodẽ uase manat ole¬
um cũ mellet᷑: oleũ pietatis cum
melle iocunditatis. Q q̃so ẽ ista
in lapide isto olei & mell̾ mper¬
mixta confusio &e inconfusa per¬
nuxtio : miror si ñ miraris qͦm
pugnator fortis sub imo eodẽ ꝙꝑ
momento suggebat mel de pe¬
tra: oleũ ꝙ de sayo durissimo.
Mira iurt᷑ pacientie. Et qͥs digne
penset p̃cium huiꝰ petre ⁊ q̃ in
tanta copia distillat oleũ cum
mellei Qnͣta q̃so oleri mellis co¬
nulla malitia minuit᷑ ⁊ uͥdul¬
cedo nullo dolore contenuat᷑:
Immo mirũ in modũ crescit ex
dolore delectato: & ex passione oõ¬

Expanded text:
de coelis consolabatur. Affligebatur ex illade coelis consolabatur. Affligebatur ex illata miseria, afficiebatur ex inolita misericordia, gratulabatur ex inspecta gloria. Ecce sub uno eodemque tempore videbat inferius unde compateretur, videbat superius unde jucundaretur. Ecce quomodo de eodem pectore manabat pietas cum jucunditate, jucunditas cum pietate. Ecce quomodo de eodem vase manat oleum cum melle, oleum pietatis cum melle jucunditatis. Quae, quaeso, in lapide isto olei et mellis impermista confusio et inconfusa permistio? Miror si non miraris quomodo pugnator fortis sub uno eodemque momento sugebat mel de petra oleumque de saxo durissimo. Mira virtus patientiae, et quis digne penset pretium hujus petrae, quae in tanta copia distillat oleum cum melle? Quanta, quaeso, olei et mellis conulla malitia minuitur, ubi dulcedo nullo dolore attenuatur? Imo mirum in modum crescit ex dolore delectatio, et ex passione com
Abbreviated transcription (Latin):
ost hos lapides seqͥt᷑ robui
patientie quẽ lapidem me
recolo octauo loco adnim̃asse. Lece
lapis fortissimꝰ: omñum ꝙ durissi¬
Tmꝰ. hẽ lapidẽ tenet in manibꝰ ce¬
lestis militie signifer ille ꝓthom̃r
steph̃s. confessuf ẽ ei tͦris fortutudi¬
nis a facie inimici. In hoc lapide
lapidũ se p̃mentiũ sustinuit forti¬
t̾ ictꝰ ÷ nectimuit lapidantiũ iet¬
manꝰ : nec eoꝵ impetũ qͥ stridebãt
dentibꝰ in eũ. O lapis fortis ⁊ durꝰ
s dulcedine plenꝰ. Opectꝰ robustis¬
simũ: s pietate plenũ. Miraris qͥ¬
hec audis qͦmͦ in patientia sua pos¬
sedit animã suã ⁊ s mirari potiꝰ
debuisses: qͣm animꝰ subtanta ꝑse¬
cutõnis amaritudine ñ amiserit dł¬
cedinẽ suã. Ab mimicis p̃meba¬
t᷑ͥ & ꝓ mimicis p̃cabat᷑. Susti¬
nebat seuitiam humanã : e suspi¬
ciebat głam diuinam. Ecce inqͥt ui¬
deo celos aꝑtos: &e ihͥm stantẽ a dex¬
tͥs irtitis d̾i. In tris p̃mebat᷑: ce

Expanded text:
ost hos lapides sequitur robur patientiae: quem lapidem me recolo octavo loco annumerasse. Ecce lapis fortissimus, omniumque durissimus. Hunc lapidem tenet in manibus coelestis militiae signifer ille protomartyr Stephanus, et factus est ei turris fortitudinis a facie inimici. In hoc lapide lapidum se prementium sustinuit fortiter ictus, nec timuit lapidantium manus, nec eorum impetum, qui stridebant dentibus in eum . O lapis fortis et durus, sed dulcedine plenus! O pectus robustissimum, sed pietate plenum! Miraris quilibet audis quomodo in patientia sua possedit animam suam, sed mirari potius debuisses quomodo animus sub tanta persecutionis amaritudine non amiserit dulcedinem suam. Ab inimicis premebatur, et pro inimicis precabatur. Sustinebat saevitiam humanam, et suspiciebat gloriam divinam: Ecce, inquit, video coelos apertos, et Jesum stantem a dextris virtutis Dei . In terris premebatur, et
Abbreviated transcription (Latin):
et non sunt. et ĩuenisti eos mẽdaces. et pa¬
cienciã habes. et sustimuisti ꝓpter nomen
meũ. et nõ defecisti. Facta suꝑius instruc¬
cõne gñali de eo qui sibi siłis filio hom̃is
apparuit: ad singlares admoĩcõnes que i
singulis ep̃is siue eccliis facte sunt descri¬
bendas accedit. In quib uidel admoĩcio¬
nib. uniu̾sales omim ep̃orũ atq pastorũ
ecc̃arũ xp̃i exhortacõnes continẽtur. et per

Expanded text:
non sunt, et invenisti eos mendaces, et patientiam habes, et sustinuisti propter nomen meum, et non defecisti . Facta superius instructione generali de eo qui sibi similis Filio hominis apparuit, ad singulares admonitiones, quae singulis episcopis, sive Ecclesiis factae sunt describendas accedit. In quibus videlicet admonitionibus universales omnium episcoporum atque pastorum Ecclesiarum Christi exhortationes con
Abbreviated transcription (Latin):
atus pauls apłoꝵ pͥncipi. id ẽ perro in fa¬
ciẽ restitit: in eo in quo rep̾hñsibił erit.
Debemꝰ itaq si in hac re ꝑfecti esse uolu¬
mꝰ ĩpugnare ea que contͣ dñi esse cogͦsci

Expanded text:
atus Paulus apostolorum Principi, id est Petro, in faatus Paulus apostolorum Principi, id est Petro, in faciem restitit in eo in quo reprehensibilis erat . Debemus itaque, si in hac re perfecti esse volumus, impugnare ea quae contra Deum esse co
Abbreviated transcription (Latin):
sed in adu̾sis pacĩam seruare nõ nouerũt.
Sed de hiis omib iste laudat᷑ cũ dicit᷑. Sc¬
o opera tua et laborẽ tũ et pacĩam tuam.
quasi dr̃et. Scio quia bona accepta libent᷑
ĩdigentib errogas. et corpus affligendo
laboras. et qd̃ hiis excellẽcius est. In ad¬
u̾sitatib pacĩam seruas. Sed qm̃ qualis¬
iste pastor iste pastor in bono fu̾it: audiui¬
mꝰ: nũc qualis eciã cura malũ fu̾it audi¬
amus. Nam sequit᷑. Et nõ potes sustinere
malos riõ posse sustine malos nõ est ui¬
ciũ. sed magne uirtutis instr̃m. Nam ne¬
q̃qͣm bonus es ꝑfc̃e: si malos in sua ma¬
licici eqͣuit᷑ sustines. Quisqͥs etem̃ ma¬
los in malicia sua sustinet pacient̾. ipse
malicie eorũ consensũ prebet. et sic euidentꝰ
ostendit. qd̾ ad culmẽ boĩtatis nõ dũ ascen¬
dit. Debeniꝰ ergo hoc exemplo malis inqͣn¬
tum possumꝰ resistere. Debemꝰ maliciã e¬
orũ inqnͣtũ ualemꝰ refrenare. Sicut ⁊ be¬

Expanded text:
e non noverunt. Sed de his omnibus iste laudatur cum dicitur: Scio opera tua, et laborem tuum, et patientiam tuam; quasi diceret: Scio quia bona accepta libenter indigentibus erogas, et corpus affligendo laboras; et, quod his excellentius est, in adversitatibus patientiam servas. Sed quoniam qualis iste pastor in bono fuerit audivimus, nunc qualis etiam circa malum fuerit audiamus. Nam sequitur: Et non potes sustinere malos. Non posse sustinere malos non est vitium, sed magnae virtutis instrumentum. Nam nequaquam bonus es perfecte, si malos in sua malitia aequanimiter sustines. Quisquis etenim malos in malitia sua sustinet patienter, ipse malitiae eorum consensum praebet, et sic evidenter ostendit quod ad culmen bonitatis nondum ascendit. Debemus ergo hoc exemplo malis in quantum possumus resistere, debemus malitiam eorum in quantum valemus refrenare, sicut et be
Abbreviated transcription (Latin):
uinitatis et̾nitatẽ ambulat ꝑ huaĩtatis
cõu̾sacõnem. Ambulat ergo in medio cã¬
delabrorũ aureorũ. Dñ electis omĩb hũa¬
ne cõuersacõnis sue ad imitacõm scĩtatis
ꝓpouit exemplũ. Quid autẽ dicat audia-¬
mus. Scio opera tua et laborẽ tuũ. pͥmũ
laudat deinde ĩcrepat. ut laudando: ad bo¬
nũ erigat increpãdo. de malo corrigat. Lau¬
dat ut confortet. ĩcrepat ut castiget. Lau¬
dat de bono: ĩcrepat de malo. Laudat: uͥ
dicit. Scio opera tua et laborẽ tuũ et paci¬
enciã tuam. increpat ubi ait. Sed hẽo ad¬
u̾sus te qd̃ caritatẽ pͥmam reliquisti Scio
opera tua. Scio. id est aꝓpbo. Quasi nãq
ignoranꝰ qd̃ improbamꝰ : uñ dñs. qui om̃s
uias dyaboli per suam sapĩam cognoscit:
quodãmõ eas nescit. ubi eum in uita beati
int̾rogat. Iob unde uenit. Opera tua bona¬
proximis
scil in ncc̃itate exhita ꝓximis. Labore tuũ.

Expanded text:
vinitatis aeternitatem, ambulat per humanitatis vinitatis aeternitatem, ambulat per humanitatis conversationem. Ambulat ergo in medio candelabrorum aureorum, dum electis omnibus humanae conversationis suae ad imitationem sanctitatis proponit exemplum. Quid autem dicat audiamus: Scio opera tua et laborem tuum. Primum laudat, deinde increpat, ut laudando ad bonum erigat, increpando de malo corrigat. Laudat ut confortet, increpat ut castiget. Laudat de bono, increpat de malo. Laudat, ubi dicit: Scio opera tua, et laborem tuum, et patientiam tuam. Increpat, ubi ait: Sed habeo adversus te, quod charitatem primam reliquisti. Scio opera tua; scio, id est approbo. Quasi namque ignoramus quod improbamus. Unde Dominus qui omnes vias diaboli per suam sapientiam cognoscit, quodammodo eas nescit ubi eum in vita B. Job interrogat unde venit . Opera tua bonaproximiscet in necessitate exhibita proximis; laborem tuum,
Abbreviated transcription (Latin):
pietatis dignac̃o: qui in scĩssissimis eciam¬
Pi districte uellet erga eos agere. Inueniet
unde eos iuste dampnaret. pc̃cantes cõser¬
uat. fugiẽtes reuocat. disꝑsos cong̾gat. ꝑ¬
eũtes liberat mortuos uiuificat. ĩpios ius¬
tificat. negligẽtes increpat: torpẽtes excitat
lapsos erigit ignorãtes instruit. Deuios re¬
ducit. redeũtes suscipit. susceptos custodit.
Quisquis ergo dĩnam clemẽtiã consid̾at:
de uenia nlłatenꝰ diffidat. Sed qm̃ quid
stelle significẽt. quid dext̾a. quid candelabͣ
aurea. quid quoq qd̃ dicit in medio: suꝑiꝰ
disseruimꝰ: nũc eadẽ iterare nõ curamꝰ. hoc
nmirũ tm̃mõ dicend̾ restat: quid sit qd̾ di¬
cit. ambulat. xp̃c itaq in medio seruorũ
suorũ ambulat: quia om̃ib gr̃am ad per¬
feccõm uirtutũ et bonorũ operũ dispensat.
In uredio ambulat: quia dũ ad alios uenit:
aliis bona sua distribuit. alit̾ stat. per di¬

Expanded text:
pietatis dignatio, quae, in sanctissimis etiampietatis dignatio, quae, in sanctissimis etiamsi districte velletunde eos juste damnaret, peccantes conservat, fugientes revocat, dispersos congregat, pereuntes liberat, mortuos vivificat, impios justificat, negligentes increpat, torpentes excitat, lapsos erigit, ignorantes instruit, devios reducit, redeuntes suscipit, susceptos custodit! Quisquis ergo divinam clementiam considerat, de venia nullatenus diffidat. Sed quoniam quid stellae significent, quid dextera, quid candelabra aurea, quid quoque quod dicit in medio, superius disseruimus, nunc eadem iterare non curamus. Hoc nimirum tantummodo dicendum restat, quid sit quod dicit, ambulat. Christus itaque in medio servorum suorum ambulat, quia omnibus gratiam ad perfectionem virtutum et bonorum operum dispensat. In medio ambulat; quia, dum ad alios venit, aliis bona sua distribuit. Aliter, stat per di
Abbreviated transcription (Latin):
illis om̃ib p̾latis. et fidelib uniu̾sał ma¬
tris ecc̃e. In eo namq qd̃ dicit. qui teneti
uii. stellas. p̾bet fiduciã .uii. ep̃is. et in ip̃is:
om̃ib prelatis. In eo aut̃ qd dĩc. Qui am¬
bulat in medio cãdelabroꝵ aureorũ. p̾bet
amiserit. et per negligẽtiã ad inferiora deci¬
derit: nõ desperet. sed ad suꝑiora se suble¬
uet: agat pin̾am et inueĩet pͥorẽ grãm.
Quia ego. qui .uii. stellas eciã post com¬
missã negłiam teneo: qui in medio .uii. cã¬
delabrorũ aureoꝵ ambulo: ego eos qui
pecrant si peĩteant mĩme desero: mĩme
contẽpno. Sed ad bonũ amissũ recuꝑand̾̃
mau̾teno. et ad pociora ꝓmouẽda ꝓmoue¬
Oeripio clemẽter de malo. adiuuo potẽ¬
ter in bono. Ip̃i eñ iam pcc̃auerãt. ip̃i ei
negligẽt᷑ egem̃t: quos adhuc in dextera¬
tenebat. et in quorũ medio ambulat. et tam̃
neq̃qm̃ eos deserebat ad penam: sed mone¬
bat ad pñiam. O qm mira cͥca uos dĩne

Expanded text:
illis omnibus praelatis, fidelibus universalis matris Ecclesiae. In eo namque quod dicit, qui tenet septem stellas, praebet fiduciam septem episcopis, et in ipsis omnibus praelatis. In eo autem quod dicit: Qui ambulat in medio candelabrorum aureorum, praebet amiserit, et per negligentiam ad inferiora deciderit, non desperet, sed ad superiora se sublevet, agat poenitentiam et inveniet priorem gratiam. Quia ego qui septem stellas etiam post commissam negligentiam teneo, qui in medio septem candelabrorum aureorum ambulo, ego eos qui peccant, si poeniteant, minime desero, minime contemno. Sed ad bonum amissum recuperandum manu teneo, et ad potiora promovenda promoveo, eripio clementer de malo, adjuvo potenter in bono: ipsi enim jam peccaverant, ipsi enim negligenter egerant, quos adhuc in dexteratenebat, et in quorum medio ambulat, et tamen nequaquam eos deserebat ad poenam, sed monebat ad poenitentiam. O quam mira circa nos divinae
Abbreviated transcription (Latin):
litano: qui dignitate cet̾is emicat: ut cor¬
reptus ceceris correctõnis forma fiat. Qͥd
uero scribere debeat: subiũgit dicẽs. Hoc
dicit qui tenet .uii. stellas in dextera sua:
et qui ambulat in medio candelabrorũ
aurrorũ. In medios in medio p̾cedẽtis ca¬
pitłi expositũ est capłi p̃sentis pͥncipiũ.¬

Expanded text:
litano, quia dignitate caeteris emicat, ut corlitano, quia dignitate caeteris emicat, ut correptus caeteris correptionis forma fiat. Quid vero scribere debeat subjungit, dicens: Hoc dicit qui tenet septem stellas in dextera sua, et qui ambulat in medio candelabrorum aureorum. In medio praecedentis capituli expositum est capi
Abbreviated transcription (Latin):
liter referũtur. Sͥptũ quippe est. Qd̾ uni
dico. om̃ib dico. Pmũ quidẽ de ep̃o ec¬
clesie ephesi agit. qui ceteris p̾lacõne et
dignitate sublimior excitit. Ut dum ille
qui in tĩtate et dignitate metropoli resi¬
debat. et increpat᷑. om̃ib aliis emenda¬
tus in exemplis correpc̃onis ꝓponat᷑. Ip̃i
pant᷑. quia per eos p̾cepta dĩna nũtiant᷑.
Sed et in seqñtib huiꝰ uisionis u̾bis ali¬
qͣnͣdo ip̃os quib dirigũtur laudat. et ali¬
qͣndo increpat ut laudãdo in bono confor¬
tet. increpãdo: de malo castiget. Et ange¬
lo ephesi ecc̃e scribe: Quasi dr̃et. nõ solum
que tibi suꝑius precepta sũt scribẽdo ꝑfice:
sed ea que seqũtur diligẽter scribe. ut boñ
qd̾ tibi sacra uisio maĩfestat: per scriptũt
tuũ aliis notũ fiat. et qui hic geris ꝑsonã
discentis. illic genis ꝑm docẽtis. Hic uidẽ¬
do in ꝑsona discipłi: illic saibẽdo existens ĩ
ꝑsona magistri. Scribe aut̾̃e pͥmũ mecropo¬

Expanded text:
liter referuntur. Scriptum quippe est: Quod uni dico, omnibus dico . Primum quidem de episcopo Ecclesiae Ephesi agit, qui caeteris praelatione et dignitate sublimior exstitit, ut dum ille, qui in civitate metropoli residebat increpatur, omnibus aliis emendatus in exemplum correptionis proponatur. Ipsi pantur, quia per eos praecepta divina nuntiantur. Sed et in sequentibus hujus visionis verbis aliquando ipsos quibus diriguntur laudat, et aliquando increpat, ut laudando in bono confortet, increpando de malo castiget. Et angelo Ephesi Ecclesiae, scribe, quasi diceret: Non solum quae tibi superius praecepta sunt scribendo perfice, sed ea quae sequuntur diligenter scribe, ut bonum quod tibi sacra visio manifestat, per scriptum tuum aliis notum fiat, et qui hic geris personam dicentis, illic geras personam docentis, hic videndo in persona discipuli, illic scribendo existens in persona magistri. Scribe autem primum metropo
Abbreviated transcription (Latin):
&e diu̾terũt iniias prauas. sontͥcio
eñ &e infelicitas inuiis eoꝵ. sontͥcio
ꝓpter teste corruptibilem. . infelici¬
tas ꝓpt̾ ferri rigorem. eo qd̾ pecdum
pars quedam sit testea. pars uero q̃¬
dam sit ferrea. Quid autẽ est qd̾ huiꝰ¬
modi homines ad sua iterum desidi¬
a conũtunt᷑. qd̾ post oꝑa eris ⁊ ferri.
quam incõcupiscentiis suis ubi de¬
lectentur. eo qd̃ ꝑ simulationẽ pͥus ꝑdi¬
d̾int gandium bone conscientie. ⁊ pꝰ¬
modũ ꝑ crudelitatẽ głam fame. Ntaũt
ea que diffusus iam diximꝰ. ad cõpen¬
dium reuocemꝰ. In capite aureo intelli¬
gitur deuotio. ĩ menbris argenteis dis¬
cretio. inereis simulatio. inferreis in¬
rum differentia gͣduũ ⁊ qͣlitate singu

Expanded text:
. Contritio enim et infelicitas in viis eorum. Contritio propter testae corruptibilitatem, et infelicitas propter ferri rigorem, eo quod pedum pars quaedam sit testea, pars vero quaedam sit ferrea. Quid autem est, quod hujusmodi homines ad sua iterum desideria convertuntur, quod post opera aeris et ferri quam in concupiscentiis suis ubi delectentur, eo quod per simulationem prius perdiderint gaudium bonae conscientiae, et postmodum per crudelitatem gloriam famae. Ut autem ea quae diffusius jam diximus, ad compendium revocemus, in capite aureo, intelligitur devotio, in membris argenteis discretio, in aereis simulatio, in ferreis inrum differentia graduum, et qualitate singu
Abbreviated transcription (Latin):
se exibet insermone. benignũ moꝑe.
p̃uum autẽ atq ꝑuersum incogita¬
tione. ⁊ uoluntate. iste ꝓfecto abiecto
argento iamoꝑat᷑ inere sris enĩ more
suauit̾ tranit extͥnsecus. s nolunta¬
tis de prauatione pallescit intͥnsecus
llum quid nam tͥ ñ tale uidet᷑ opus
illoꝵ qui locuntur pacem cum ꝓxi¬
mo suo mala aũt in cordib eoꝵ. In
huiꝰ nĩdi oꝑe ut arbitror desudabat
quẽ dñs in crepantlo arguit. cum di¬
cat. Scio oꝑa tua qr nom̃ habes qd̃ ui¬
uas ⁊ mortiuis es. s quisquis huius¬
modi es ñ te existimes diu posse lat̾e.
s si exaltatus sueris ut aquila ⁊ int
sidera posueris iudum tuũ. iñ detͣ¬
ham te dic̃ dñs. Qñq oportet te ꝓpħi

Expanded text:
se exhibet in sermone, benignum in opere, se exhibet in sermone, benignum in opere, pravum autem atque perversum in cogitatione et voluntate, iste profecto abjecto argento jam operatur in aere. Aeris enim more suaviter tinnit extrinsecus, sed voluntatis depravatione pallescit intrinsecus. Nunquidnam tibi non tale videtur opus illorum, qui loquuntur pacem cum proximo suo, mala autem in cordibus eorum. In hujusmodi opere, ut arbitror, desudabat, quem Dominus increpando arguit, cum dicat: Scio opera tua, quia nomen habes, quod vivas, et mortuus es . Sed quisquis hujusmodi es, non te existimes diu posse latere: Sed si exaltatus fueris ut aquila, et inter sidera posueris nidum tuum: inde detraham te, dicit D
Abbreviated transcription (Latin):
sie eg̾ nisi ad pͥora bona cici redeas ne
ad huc indet̾iora cadas. Euge quid malis
ascende. sine descende. Non enĩ põt hõ
meodem fixus duituis stare. fugit enmi
uelud uinbra. & nũqͣm ineodẽ statu
ꝑmanet. Memorit̃ tene. nec mechiocter
time qm̃ qui ad pͥmã caritatẽ ñ reu̾tit᷑
cito eiuis candelabrum de loco suo tnͣs-¬
fertur. Quid ꝑ candelabrum gestatori¬
um lucis. nisi opus bonũ opꝰ ueritatis:
huimodi candelabrũ stat inloco suo.
qñ bonum opus surgit expposito bono.
s buiꝰ modi candelabrũ de loco suo tnͣs¬
fertur cum bona boni opis intẽcio. in
malã cõmutat᷑ Sic opꝰ argenteũ. tnͣsit
inereum. Et ẽ quid̃ frequens hoc malũ.
iit̃ filios hominum. Sepe .ni. qd̃ priꝰ qͥs
agebat ex ĩutate ad laudem hominũ
resolutus pꝰmod̾ actitat ꝓ humano fa¬
uore. Popłs inquid m̃s qui beatũ te
dicunt. ipsi te decipiũt. & uiam gres¬
suũ tuoꝵ dissipant. Qui gͥ blandum

Expanded text:
Time ergo nisi ad priora bona citius redeas, ne Time ergo nisi ad priora bona citius redeas, ne adhuc in deteriora cadas. Elige quid malis; ascendere sive descendere. Non enim potest homo in eodem fixus diutius stare. Fugit enim velut umbra, et nunquam in eodem statu permanet. Memoriter tene, nec mediocriter time, quoniam qui ad primam charitatem non revertitur, cito ejus candelabrum de loco suo transfertur. Quid per candelabrum gestatorium lucis, nisi opus bonum, opus veritatis? Hujusmodi candelabrum stat in loco suo, quando bonum opus surgit ex proposito bono. Sed hujusmodi candelabrum de loco suo transfertur, cum bona boni operis intentio in malam commutatur. Sic opus argenteum transit in aereum. Et est quidem frequens hoc malum inter filios hominum. Saepe enim quod prius quis agebat ex veritate, ad laudem hominum resolutus, postmodum actitat pro humano favore: Popule, inquit, meus, qui beatum te dicunt, ipsi te decipiunt, et viam gressuum tuorum dissipant . Qui igitur blandum
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa eiꝰ qm̃ bona sunt. Bonũ ẽ itaq ar¬
gento huiꝰmodi abundare. ẜ nec muniꝰ
stultum aurum suũ mn argentũ muta¬
re. om̃is eñ homo muttẽs manum
suam ĩ aratrũ & respiciens retro ñ est
aptus regno dei. hultis aũt nosse qͦmͦ
diuinus eum sermo ꝑincrepationem
feriat. qui aureũ opus margentũ cõ¬
mutarat: Scio inquit oꝑa tua. & la¬
borẽ ⁊ pacientiam tuam. Ecce opus bo¬
num. ecce brachia. ecce pecctus argen¬
teũ. S uideamꝰ quid sequitur cum pꝰ¬
modũ subinfertur. s: habeo inquit ad¬
u̾sum te qd̃ caritatẽ tuã pͥmam dereli¬
quisti. argiutur gͦ qͥ ad huc bonũ agit
qd̃ caritatẽ pͥmã reliquit. & aureum ca¬
put inpectꝰ argenteũ deflexit. Quic̃q
hułmodi te ẽẽ ꝑpendis memor esto nũ
excicdis. & age penitentiani. & pͥma oꝑa
fac alioquin time illud qd̃ seqͥt᷑ qõ nuni¬
me respic̾ienti diuinꝰ sermo minat᷑ smã¬
ncuit uenio ł & mouebo candelabrũ
tinim de loco suo nͥ pemitentiam egeris.

Expanded text:
oniam bona sunt . Bonum est itaque argento hujusmodi abundare, sed nec minus stultum aurum suum in argentum mutare. Omnis enim homo mittens manum suam in aratrum, et respiciens retro, non est aptus regno Dei. Vultis autem nosse quomodo divinus eum sermo per increpationem feriat, qui aureum opus in argentum commutarat? Scio, inquit, opera tua et laborem, et patientiam tuam . Ecce opus bonum, ecce brachia, ecce pectus argenteum. Sed videamus quid sequitur, cum postmodum subinfertur: Sed habeo, inquit, adversum te, quod charitatem tuam primam dereliquisti . Arguitur ergo qui adhuc bonum agit, quod charitatem primam reliquit, et aureum caput in pectus argenteum deflexit. Quicunque hujusmodi te esse perpendis, memor esto unde excideris, et age poenitentiam, et prima opera fac. Alioqui time illud quod sequitur, quod minime resipiscendi divinus sermo minati, et movebo candelabrum tuum de loco suo, nisi poenitentiam egeris .
Abbreviated transcription (Latin):
caritas se autͤctare. quomodo attenuare
ꝑmittit. que omĩa suffert. omĩa credit.
omnia sꝑat. om̃a sustinet: Quid ã
uoluptate contẽptibilius. quid delica¬
ta m̃te deiectius. que semꝑ &e inpspis
ꝑ cõcupis centiam resoluit᷑ & in adũ¬
sis ꝑ impatientiam srangit᷑. ue illis

Expanded text:
charitas se attrectare; quomodo attenuare charitas se attrectare; quomodo attenuare permittit, quae omnia suffert, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet? Quid autem voluntate contemptibilius, quid delicata mente dejectius, quae super et in prosperis per concupiscentiam resolvitur, et in adversis per impatient
Abbreviated transcription (Latin):
hec tam seua crudelitas. ⁊ ferri duri¬
cia in uob̃: Quid putas cause ẽ. qd̾
sunt tam ueloces pedes eoꝵ ad esfũ¬
dendũ sanguinem nisi qd̃ tibias &
plantas ferreas hñt. qui lecantur cũ
male egerint ⁊ exultant inreb pessi¬
mis: s hoc ẽ uustis p̃ omib mirabi¬
le ĩmo supͣ ornnia miserabile qd̾ sic̃
sunt ꝓmiti ⁊ audaces ad mala inferẽ¬
da. sic sunt pusillammes. & supͣ mo¬
dum inpacientes ad toleranda illata.
rit recte nurari possis quonã mͦ con¬
uenire possit ferrum cum testa tan¬
ta crudelitas cum tanta impacien¬
tia. Ecce statua nr̃a in qualem sinẽ
desinit que post cap̃ aureum ficti¬
les plantas accepit. filii syon inditi
⁊ amicti auro primo quomͦ reputa¬
ti sunt in uasa testea. opus manuũ
figuli: Qͥd auro p̃ciosius. quid̃ testa
uilius: Quomͦ gͦ obscuratũ est aurum.
mutatꝰ c̾olor optimus: Quid auro tͣc¬
tabiluᷤᷤ quid testa fragilius: Quomͦ

Expanded text:
haec tam saeva crudelitas et ferri durihaec tam saeva crudelitas et ferri duritia in vobis? Quid putas causae est, quod sunt tam veloces pedes eorum ad effundendum sanguinem, nisi quod tibias et plantas ferreas habent, qui laetantur cum male egerint, et exsultant in rebus pessimis? Sed hoc est in istis prae omnibus mirabile, imo supra omnia miserabile, quod sicut sunt prompti et audaces ad mala inferenda, sic sunt pusillanimes et supra modum impatientes ad toleranda illata, ut recte mirari possis quonam modo convenire possit ferrum cum testa, tanta crudelitas cum tanta impatientia. Ecce statua nostra in qualem finem desinit, quae post caput aureum fictiles plantas accepit. Filii Sion inclyti, et amicti auro primo, quomodo reputati sunt in vasa testea, opus manuum figuli? Quid auro pretiosius, quid testa vilius? Quomodo ergo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus? Quid auro tractabilius, quid testa fragilius? Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
tur ignomnia tua. &e uidebit᷑ ob¬
ꝓbrium tuum. Uenudata aritẽ tur¬
pitadine tua cũ iam ceꝑint uenter
ae femora erea apparere incipies mox
laudatorib tuis immo iam deriso¬
rib tuis sordescere. &e de die in diem
magis magisq ulesc̾e. Iam tc̃ ilł ni¬
cipies irasci. indignari. illos detesta¬
ri ⁊ crudelit̃ ꝑsequi quib antea mul¬
tum plac̾e studiusti. Et qmͣ bbandus
eras prius. tam eris pꝰmodum asꝑ
ce durus. Sic es tuum mutabit᷑ in
ferrũ. dicet᷑q tibi. Qnomͦ conu̾̃sa es
mamaritudinẽ uitis aliena: hant
dubium est opus ereum mutas¬
se inferreum. lenitatẽ in seuerita¬
tem. quoꝵ os maleclictione ce ama¬
ritudine plenum est. qui prius
linguis suis dolose agebant uene¬
num aspidum sub labiis eoꝵ: Qͥ
pͣ uos tam blandos tam beiignoᷤ
exibistis. unde iam bella ce lites ĩ
uobis: Iam zelum amarum habe¬
tis. ce contentioneᷤ in uob̃. Occiditis.
&e zelatis. litigatis &e bellig̾atis. &e m̃ĩ

Expanded text:
nia tua, et videbitur opprobrium tuum . Denudata autem turpitudine tua, cum jam coeperint venter et femora aerea apparere, incipies mox laudatoribus tuis, imo jam derisoribus tuis sordescere, et de die in diem magis magisque vilescere. Jam tunc illis incipies irasci, indignari, illos detestari et crudeliter persequi, quibus antea multum placere studuisti. Et quam blandus eras prius, tam eris postmodum asper et durus. Sic aes tuum mutabitur in ferrum, diceturque tibi: Quomodo conversa es in amaritudinem vitis aliena? Haud dubium est opus aereum mutasse in ferrum. Lenitatem in severitatem, quorum os maledictione et amaritudine plenum est, qui prius linguis suis dolose agebant, venenum aspidum sub labiis eorum. Qui prius vos tam blandos, tam benignos exhibuistis, unde jam bella et lites in vobis? Jam zelum amarum habetis, et contentiones in vobis. Occiditis et zelatis, litigatis et belligeratis, et unde
Abbreviated transcription (Latin):
deserciit s agunit adhuc bo¬
Sna que possunt. Refrigescente nãq
caritate oꝑantur sane bona ex delib̾a¬
tione. Quid putamꝰ tñ int̾esse int̃pͥo¬
rem illum statum. & istum scd̃mꝰ
multum ꝑ omñe modũ Alud ẽ boũ
sequi exdesidio. atq alud ex solo con¬
silio. aliud inquam ẽ bonũ oꝑari cũ
magna delectatatione. atq aliud ex
sola deliberatione. Istud bonũ. s illud
optunum. Istud ad argentũ. illud ꝑti¬
uet ad aurum. Preciosũ quid̃ metallũ
margento. licet longe uluis sit auro
studeat gͦ margento oꝑari cui forte
de est copia auri. Si ũpotes bona ag̾e
ex dilectione. age tam̃ saltẽ exueritate.
&e ueritas lib̾abit te. Hultis aũt nos¬
se opus qd̃ fit ex huiꝰmodi argento.
quomodo luceat. uł quantum placent
⁊ possessorẽ suum quam diuitẽ uł secu¬
rum reidat: Omĩs inquit qui facit ĩu¬

Expanded text:
deserunt, sed agunt adhuc bona quae possunt. Refrigescente namque charitate, operantur sane bona ex deliberatione. Quid putamus tamen interesse inter priorem illum statum, et istum secundum? Multum per omnem modum. Aliud est bonum sequi ex desiderio, atque aliud ex solo consilio. Aliud, inquam, est bonum operari cum magna delectatione, atque aliud ex sola deliberatione. Istud bonum, sed illud optimum. Istud ad argentum, illud pertinet ad aurum. Pretiosum quidem metallum in argento, licet longe vilius sit auro. Studeat ergo in argento operari, cui forte deest copia auri: Si non potest bona agere ex delectatione, age tamen saltem ex veritate, et veritas liberabit te. Vultis autem nosse opus quod fit ex hujusmodi argento, quomodo luceat, vel quantum placeat, et possessorem suum quam divitem vel securum reddat? Omnis, inquit, qui facit
Abbreviated transcription (Latin):
per existẽciam. sed etiã qd̾ bona sũt qͣnͣ¬
tũ ad naturã. a quo creat᷑a rõnalis sĩ¬
gularit possidet qd̃ recta est per iustici¬
am. Ip̃e sp̃italis sapĩe gr̃am suis młti¬
formit̾ distribuit. in diu̾sitate et cursu
tp̃rs ut eos congreget ad unũ statũ e¬
t̾nitatis./ Mens nimirũ hũana que mł¬
tiplici rerũ uisibiliũ cõcupiscc̃nia exreca¬
tur ad sp̃italũi bonorũ sip̃licẽ cõtẽplõ¬
nem difficile renouat᷑. nͥ diu̾sitate doc¬
trine celestis et lecc̃onis uarietate do¬
atur. Quaꝓpt̾ nõ solũ unu̾sitas sacre
script᷑e per diu̾sos codices perpłcre distĩgͥ¬
tur. Sed unꝰ idẽq liber diu̾sarũ sigͥficatõ¬
nũ dĩsione distĩguit᷑: ut mẽs per diusa
et falsa boua distraita diu̾sis sacre pagi¬
ne leccõnib illũinata ad illius ueri bõi
uisionẽ et amorẽ reducat᷑. unde et sacra
apocalipsis ista per diu̾sas uisiones di¬
rimit: ut diligẽs lector eius per maiorẽ

Expanded text:
stentiam, sed etiam quod bona sunt quantum ad naturam. A quo creatura rationalis singulariter possidet, quod recta est per justitiam, ipse spiritualis sapientiae gratiam suis multiformiter distribuit in diversitate et cursu temporis ut eos congreget ad unum statum aeternitatis. Mens nimirum humana quae multiplici rerum visibilium concupiscentia excaecatur, ad spiritualium bonorum simplicem contemplationem difficile renovatur, nisi diversitate doctrinae coelestis, et lectionis varietate doceatur. Quapropter, non solum universitas sacrae Scripturae per diversos codices perpulchre distinguitur, sed unus idemque liber diversarum significationum divisione distinguitur, ut mens per diversa et falsa bona distracta diversis sacrae paginae lectionibus illuminata, ad illius veri boni visionem, et amorem reducatur. Unde et sacra Apocalypsis ista per diversas visiones dirimitur, ut diligens lector ejus per majorem
Abbreviated transcription (Latin):
rent̃ contineãt. ¶ Pͥma quippe que cet̾as
precedit uisiones: maiora et plamora ꝙͣ
reliqͣ qͣmͣuis et ip̃a magna sint contin
documẽta. ut pote que ad uniꝰ regionis
uidel asie sp̃alitꝰ missa est correccõnẽ.:
Iite u̾o que seqũtur longe maiora obscu¬
nora et sub limiora continẽt satramẽta:
sicut que ad uniu̾sam sñalit̾ ecc̃e perti¬
nent erudicionẽ. Uñ in hiꝰ sc̃e uisionis
ingressu: sãcto theologo recte dicit. Ascẽ¬
de huc et ostendã qͣue oportz fieri pꝰt hec.
mĩora perspicue c̾nimꝰ. Sed in altũ ascẽ¬
dimꝰ ut maiora uideamꝰ. Liquet igit᷑ ex
eo qd̾ dicit᷑. ascende. excellẽciora esse ea q̃
uisurꝰ erat: qm ea que uiderat. Agit autẽ
ista uisio sicut supͣ prelibatũ est: de sedẽ¬
te in thiono. De libro .uii. sigillis sigͣco.
Et de agno librũ aꝑiente. D escribit ⁊̃
młt̾iplices sc̃e ecc̃e ab ĩcohacõne gracie
usq in finẽ tribulo̾nes. et seqñtes beati¬

Expanded text:
 contineant. Prima quippe quae caeteras praecedit visiones majora et planiora quam reliqua quamvis et ipsa magna sint continet documenta, utpote quae ad unius regionis, videlicet Asiae, specialiter missa est correptionem. Istae vero quae sequuntur longe majora, obscuriora et sublimiora continent sacramenta, sicut quae ad universam generaliter Ecclesiae pertinent eruditionem. Unde in hujus sanctae visionis ingressu sancto theologo recte dicitur: Ascende huc, et ostendam tibi quae oportet fieri post haec . minora perspicue cernimus. Sed in altum ascendimus, ut majora videamus. Liquet igitur ex eo quod dicitur: Ascende, excellentiora esse ea quae visurus erat quam ea quae viderat. Agit autem ista visio, sicut supra praelibatum est de sedente in throno. De libro septem sigillis signato, et de agno librum aperiente. Describit etiam multiplices sanctae Ecclesiae ab inchoatione gratiae, usque in finem tribulationes, et sequentes beati
Abbreviated transcription (Latin):
passe legitur. in regionẽ longuiꝗͣ
abiisse in euangelio ꝑhibetur: eo
qd̃ a patris summi beneplacito
uoluntatis depͣuatione elongatus
alienatur. Scd̃m hunc itaq modũ
multum utiq sunt inter se lon¬
guqui tam uaria tam contraria
sorte distincti. atq disiuncti. angłs
confirmatus ibono. oe angłs cõ¬
sirmatus in malo. angłs deputa¬
tus głe. & angłs ad dictus gehen¬
ne. Recte gͦ uigil ille &e sc̃s fortit᷑
damasse ꝑhibet᷑. ut ex eo aꝑte
daretur intelligi. cuiꝰ modi angli
&e a bono angelo qmͣ remoti ẽẽ
uiderentur. quib ugilum sentẽ¬
tia celitus dictata ñ sine forti cla¬
more intunatur. Est tamen ⁊ int
bonos quosdam angłos magna
distantia. ñ contrarie uoluntatis.
s suꝑ eminentis dignitatis diui¬
nitus decent̃ ordinata differenti¬
a. unde nec incongruum uidet᷑
si inter eos aliquis clamor descͥbi¬
tur. ꝑ quem dignitatis eoꝵ diffe¬
rentia denotetur. Recte ergo ange¬

Expanded text:
passe legitur, in regionem longinquam passe legitur, in regionem longinquam abiisse in Evangelio perhibetur , eo quod a patris summi beneplacito volontatis depravatione elongatus alienatur. Secundum hunc itaque modum multum utique sunt inter se longinqui tam varia, tam contraria sorte distincti atque disjuncti angelus confirmatus in bono, angelus confirmatus in malo, angelus deputatus gloriae, et angelus addictus gehennae. Recte ergo vigil ille et sanctus fortiter clamasse perhibetur, ut ex eo aperte daretur intelligi cujusmodi angeli et a bono angelo quam remoti esse viderentur, quibus vigilum sententia coelitus dictata non sine forti clamore intimatur. Est tamen et inter bonos quosdam angelos magna distantia non contrariae voluntatis, sed supereminentis dignitatis divinitus decenter ordinata differentia. Unde nec incongruum videtur si inter eos aliquis clamor describitur, per quem dignitatis eorum differentia denotetur. Recte ergo ange
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ eoꝵ ꝑmssione. Bona gͦ ꝑbo
nos angłos mala admustrant᷑
ꝑ malos. Qm̃ gͦ rectitudinis statũ
subuertere malum ẽẽ cognouit:
meritum uł uniu̾sitatis bonũ
exig̾e cognouit. fieri ꝑmisit. Quod
enun dicit p̃dicite arborem. ꝑmis¬
sionem intellige. non autem pre¬
ceptionẽ. Neq etum in hoc est
spiritib maglignis obedientia
iniincta. s licentia indulta. ħ
siquidem eos tandem aliqũ fac̃e
ꝑmisit. qd̃ eos dui multumq de¬
sid̾asse nõ ignorauit. hinc ẽ qd̃
adño uide traditori dr̃. Qd facis
fac citius. Non enĩ ei in hoc p̃cep¬
tum inuingitur. s agendi facul¬
tas concecditur. Notum autẽ est
om̃ib q magne uocis clamore
uti solemus. quotiens longe po¬
sitis aliquid in notesc̾e uolumus.
Quod autem abinuicem distat
te quam uoluntatis diũsitate:
huic est qd̃ ꝓdigus ille silius. qͥ
onẽm substantiã suam uiuendo
luxuriose cum meretricib dissi¬

Expanded text:
autem eorum permissione. Bona ergo per autem eorum permissione. Bona ergo per bonos angelos, mala administrantur per malos. Quoniam erga rectitudinis statum subvertere malum esse cognovit, meritum, vel universitatis bonum exigere cognovit, fieri permisit. Quod enim dicit, praecidite arborem, permissionem intellige non autem praeceptionem. Neque enim in hoc est spiritibus malignis obedientia injuncta, sed licentia indulta. Hoc siquidem eos tandem aliquando facere permisit, quod eos diu, multumque desiderasse non ignoravit. Hinc est quod a Domino Judae traditori dicitur: Quod facis fac citius . Non enim ei in hoc praeceptum injungitur, sed agendi facultas conceditur. Notum autem est omnibus quod magnae vocis clamore uti solemus, quoties longe positis aliquid innotescere volumus. Quid autem ab invicem distat te quam voluntatis diversitate? Hinc est quod prodigus ille filius qui omnem substantiam suam vivendo luxuriose cum meretricibus dissi
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s &e de celo descendisse ꝑhibet᷑.
O quam recte hoc nom̃ bonis an¬
gelis conuenit quib sompnus
erroris uel obluuonis cirra nr̃e
salutis negocia nunqͣ. surrepit
Ocelsitudo angłice pietatis. Qui
seturi sunt de se ipsis. adhuc sa¬
licitudinem gerunt ꝓ nob̃. De hic
angłoꝵ circa nrãm salutem ui¬
gilia. iugiliq custodia est illa
aplica sententia. Nonne om̃s ad¬
mnnistratorii sp̃s sunt innim¬
sterium mis si. ꝓpt̃ eos qui
herecditatẽ capiunt salutis:
Quid itaq aluid est eusmodi
uigiles de celo descendere. insi sa¬
lutis nr̃e muustros terrena cu¬
rare. & scłm qd̃ in sũmis diui¬
nitus discunt. inimis humana
dispon̾e: Recte gͦ dr̃. Ecce uigil &r
sc̃s de celo descendit. & clamauit
fortiter & ait sic. Precidite arborẽ.
alia itaq sunt que boni angłi ꝑ
se ipsos faciunt. alia que sieri per¬
nittunt. nulla omnino sine eoꝵ
dispositione uspiam siunt. Bona
itaq siunt eoꝵ cooꝑatione mala

Expanded text:
sanctus et de coelo descendisse perhibetur. sanctus et de coelo descendisse perhibetur. O quam recte hoc nomen bonis angelis convenit quibus somnus erroris vel oblivionis circa nostrae salutis negotia nunquam subrepit! O celsitudo angelicae pietatis! Qui securi sunt de seipsis, adhuc sollicitudinem gerunt pro nobis. De hac angelorum circa nostram salutem vigilia, vigilique custodia est illa apostolica sententia: Nonne omnes administratorii spiritus sunt in ministerium missi propter eos qui haereditatem capiunt salutis? Quid itaque aliud est ejusmodi vigiles de coelo descendere, nisi salutis nostrae ministros terrena curare, et secundum quod in summis divinitus discunt, et imis humana disponere? Recte ergo dicitur: Ecce vigil, et sanctus de coelo descendit, et clamavit fortiter; et ait sic: Praecidite arborem. Alia itaque sunt quae boni angeli per seipsos faciunt, alia quae fieri permittunt nulla omnino sine eorum dispositione uspiam fiunt. Bona itaque fiunt eorum cooperatione, mala
Abbreviated transcription (Latin):
głica ad ministratione dispensat᷑
emo tñ existimet dm̃
humana ñ curare. nem¬
o audeat temere eius uidicia re¬
p̃hend̃e cum uideat uł audiat
aliquid p̃ter existimationẽ. uł
contra rationem ut sͥ uidetur
accidisse. Ecce de celo descendisse
or sc̃s suisse dr̃. a quo succisionis
sententia datur seu dispensatur
Ecce inquit uigil & sc̃s de celo
descendit. Cum gͥ audias huins
oꝑis minnistrum de celo uenire
intellige dĩ dispositione id agi ⁊
cum sc̃m legas crecde eum qd̃ ui¬
stum est iuste exequi. Ecce iuga
&e sc̃s de celo descendit. Circa homi¬
num curam tam boni angłi qmͣ
mali ꝑpetuam sollicitudinẽ impẽ¬
dunt. &ͥ nec nocte nec die ab ħac
sollicitudine se uł ad modicũ sub¬
trabunt s mali ad impugnandũ
boni ad ꝓtegendum inuigillant.
ita ut utriq recte satis iugiles
dici queant. S qd̾ bonus angełs
sit qui huisis modi sententiam
uł ecelo cognouit uł interra di¬
posuit. satis ostenditur. ex eo qd̾

Expanded text:
ica administratione dispensatur. Nemo tamen existimet Deum humana non curare, nemo audeat temere ejus judicia reprehendere, cum videat vel audiat aliquid praeter existimationem, vel contra rationem, ut sibi videtur, accidisse. Ecce de coelo descendisse et sanctus fuisse dicitur a quo succisionis sententia datur seu dispensatur. Ecce, inquit, vigil sanctus de coelo descendit. Cum igitur audias hujus operis ministrum de coelo venire, intellige Dei dispositione id agi, et cum sanctum legas, crede eum quod justum est juste exsequi. Ecce vigil et sanctus de coelo descendit. Circa hominum curam tam boni angeli quam mali perpetuam sollicitudinem impendunt, et nec nocte nec die ab hac sollicitudine se vel ad modicum subtrahunt, sed mali ad impugnandum, boni ad protegendum invigilant, ita ut utrique recte satis vigiles dici queant. Sed quod bonus angelus sit qui hujusmodi sententiam, vel e coelo cognovit vel in terra disposuit: satis ostenditur ex eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
libro scripto intus .uii. sigillis signato. et
de asꝑsione libri et .uii. sigillorũ eins. ⁊ de
hiis sacram̃tis que sub aꝑcõne sigillorum
contuiẽt᷑.

Expanded text:
libro scripto intus, septem sigillis signato, et de apertione libri, et septem sigillorum ejus, et de his sacramentis quae sub apertione sigillorum continentur.
Abbreviated transcription (Latin):
tabła airea ey auro purissimo
ex integro facta. q̃ ab inferiori qͥ¬
dẽ parte ab arche su̾mitate exci¬
piebat᷑ s & ab om̃i uti iã dem̃ est
parte corona aurea cingebat᷑. ꝑ
Qd ẽ g̾ qd̾ corona totũ ꝓpiciatoriũ in-¬
tͣ se coneludit ⁊ nͥ qd̾ beatitudo ius¬
toꝵ om̃e eoꝵ desideriũ intͣ se com¬
p̃hendit ͦ Nos qmduri sub egenis
huiꝰ m̃di elem̃tis uiuimꝰ⁊ defideria
nr̃a ult᷑ gaudia nr̃a extendimꝰ: qͥa
infinite plura sunt q̃ concupiscimꝰ.
qmͣ q̃ in hac uita app̃hendere possu¬
mꝰ. Beata autẽ illa suꝑnoꝵ spũum
multitudo desideria sua ultra gau¬

Expanded text:
tabula aurea, ex auro purissimo ex integro facta, quae ab inferiori quidem parte ab arcae summitate excipiebatur, et ab omni, uti jam dictum est, parte, corona aurea cingebatur. PQuid est ergo quod corona totum propitiatorium intra se concludit, nisi quod beatitudo justorum omne eorum desiderium intra se comprehendit? Nos quandiu sub egenis hujus mundi elementis vivimus, desideria nostra ultra gaudia nostra extendimus, quia infinite plura sunt quae concupiscimus, quam quae in hac vita apprehendere possimus. Beata autem illa supernorum spirituum multit
Abbreviated transcription (Latin):
alia spascua inueniunt᷑ ñ solũ
in int̾iorib uerũetiã. in reb ext̾i¬
orib in reb corꝑalib. Abso dubio
corꝑalia bona in qͣtũ bonis inui¬
sibilib & incorꝑeis fimilia sunt:
spiritib necinirũ sp̃ualra pas¬
cua ministrare possunt. Nam
si millã ommno bona iusibilia ad
inuisibilia similitudinẽ haberẽt
ad inuisibiliũ inuestigatẽnem

Expanded text:
nveniuntur non solum in interioribus, verum etiam in rebus exterioribus, in rebus corporalibus. Absque dubio corporalia bona in quantum bonis invisibilibus et incorporeis similia sunt, spiritibus nec mirum spiritualia pascua ministrare possunt. Nam si nulla omnino bona visibilia ad invisibilia similitudinem haberent ad invisibi
Abbreviated transcription (Latin):
nec iam constaret qd̾ de ip̃is legi¬
t᷑ qͥa inuisibilia dei ꝑ ea q̃ facta
sunt intellecta conspiciunt᷑. Iterũ
uͦ susta ab illis multa dissimimilitune¬
tõne ñ discreparẽt : ꝓculdubio ca¬
duca & tnͣsitoria & insufficientia
ñ eẽnt. Incõꝑabilit̾ tñ copiosior ẽ
hoꝵ ad illa dissimilitudo qm simi¬
litudo: infinita siqͥdẽ ẽ in hoꝵ con¬
ꝑatõne future plenitudinis suꝑ¬
eminens magnitudo. Unde ẽ qd̾
iux arche supp̾ma corone tangut
sũma illoꝵ ima tot similitudinũ

Expanded text:
et, quod de ipsis legitur, quia invisibilia Dei per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur . Iterum vero si ista ab illis multa dissimilitudine non discreparent, procul dubio caduca, transitoria et insufficientia non essent, incomparabiliter tamen copiosior est horum ad illa dissimilitudo quam similitudo. Infinita siquidem est in horum comparatione futurae plenitudinis superveniens magnitudo. Unde est, quod vix arcae suprema coronam tangunt, summa illorum ima, tot similitudinum
Abbreviated transcription (Latin):
rone q̃ sub ꝓpiciatoriũ descendit
&̾ ligno affigit᷑: iocundũ illud
spectacłm designat. qd̾ hñt in in¬
feriorib creat᷑is ⁊ media pars co¬
rone q̃ ꝓpiciatorio uingit᷑. ardñ¬
tissimũ illud caritatis desid̾ium
figurat qd̾ contͣhunt de iocundi¬
tate mutue uisionis: supp̃ma
pars corone q̃ supͣ ꝓpiciatoriũ
eleuat᷑ ⁊ meffabile illud gaudi¬
um expͥmit : qd̾ haurrunt de
iugi cõtemplatõne sui creatoris.
Discamꝰ & nos contemplantes
mirari&e mirantes contẽplari. qͦ¬
mͦ illi suꝑne beatitudinis ciues om¬
nia q̃ sub ip̃is sunt in desinenter¬
aspiciant ÷ om̃ium ꝙ q̃ ab alto
uident rõnem or̾ ordinẽ compre¬
hendant: qͦmͦ de mutua societa¬
te insolubili q caritate in infini¬
tũ gaudeant: qͦm in illã diui¬
ne claritatis uisionẽ in sacia¬
bilit̾ mnardescant: ce archãm

Expanded text:
rium descendit et ligno affligitur jucundum illud spectaculum designat quod habent in inferioribus creaturis, media pars coronae, quae propitiatorio jungitur, ardentissimum illud charitatis desiderium figurat, quod contrahunt de jucunditate mutuae visionis. Suprema pars coronae quae supra propitiatorium elevatur ineffabile illud gaudium exprimit, quod hauriunt de jugi contemplatione sui Creatoris. Discamus et nos contemplantes mirari, et mirantes contemplari quomodo illi supernae beatitudinis cives omnia quae sub ipsis sunt indeaspiciunt, omniumque quae ab alto vident, rationem et ordinem comprehendunt; quomodo de mutua societate indissolubilique charitate in infinitum gaudeant, quomodo in illam divinae claritatis visionem insatiabiliter inardescant. Nihil
Abbreviated transcription (Latin):
iͥq mirando ueñant᷑. uen̾ando mi¬
rant᷑ magnalia eiꝰ quẽ diligunt:
Inueniunt itaꝙ ñsolũ in creaturiᷤͤ
incorꝑeis s etiã increaturis corꝑe¬
is unde mirent᷑: unde eoꝵ creato
se. hec omĩa iugit̾ contẽplantur¬
contemplantes mirant᷑: miran¬
tes letant᷑. Letant᷑ de diuina cõ¬
templatõne iꝰ gͣtulant᷑ de mutua
insione : delectant᷑ in rerũ corꝑali.¬

Expanded text:
do mirantur magnalia ejus, quem diligunt? Inveniunt itaque non solum in creaturis incorporeis, sed etiam in creaturis corporeis unde mirentur, unde eorum Creatorse. Haec omnia jugiter contemplanturcontemplantes mirantur, mirantes laetantur. Laetantur de divina contemplatione, congratulantur de mutua visione, delectant