comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
habitum super crescerent : conuinis cotidianis mnensae opimȩ stru¬
erentur: quodeuiq essenecesse quod euius que etiam delitiae sttirent
indubitanter peter& indutanter auriret: multa &iam non pe¬
tentibus funderentur : resqupsa familiaris diligenter at uisfide¬
liter que administrata : i doneam secantis sumꝰtibus paratamq
prȩber&, tu inter ea uiueres inaedificiorum &x quisias simis
molibus innitore baln carũ : intesseris quas honestas non respuit:
inuenatibus in conuiuiis in oredientium inoreciuium inore
denique populorũ : humanis simus liberalissimus mundissimus
fortunatissimus iactareris: quis quamtibi romaniane beatȩ alteri¬
us uitaeq solabeata est : quisquam quȩ somentionem facere auder&
quis quamtibi suꝑ suadere posset: non solũ tefelicem nonesse. sedeo
maxime miserum quotibi ninime uidereris: Nunc uero quam.
tibreuiter ad monendum totee tanta quae pertulisti a duersa fecerunt : non

Expanded text:
habitum supercrescerent, conuiuiis cotidianis mensae opimae struhabitum supercrescerent, conuiuiis cotidianis mensae opimae struerentur, quod cuique esset necesse, quod cuiusque etiam deliciae sitirent, indubitanter peteret, indubitanter hauriret, multa etiam non petentibus funderentur, resque ipsa familiaris diligenter a tuis fideliterque administrata idoneam se tantis sumtibus paratamque praeberet, tu interea uiueres in aedificiorum exquisitissimis molibus, in nitore balnearum, in tesseris, quas honestas non respuit, in uenatibus, in conuiuiis, in ore clientium, in ore ciuium, in ore denique populorum humanissimus liberalissimus mundissimus fortunatissimus iactareris, quisquam tibi, Romaniane, beatae alterius uitae, quae sola beata est, quisquam quaeso mentionem facere auderet? quisquam tibi persuadere posset non solum te felicem non esse sed eo maxime miserum, quo tibi minime uidereris ? nunc uero quam te breuiter admonendum tot et tanta quae pertulisti aduersa fecerunt. non
Abbreviated transcription (Latin):
qđ minime dubitandum est : mihicrede suetecũ agioperet ut agitur
Namcuntanta quantã semꝑ acdmiror indoletua abineinite adulestia
adhuc in firmorationis atquel apsantȩ uestigio huma namuitã erro¬
rumomnium plenissimã ingredereris. Sxcipite circum fluentia
diuitiarum: quȩllam aetitem at quea nimum quȩpulehra &onesta
uidebantur auide sequentem in lecebrosis coeperat ab sorberegurgiti¬
bus ni sunde tesortunae illiflatus qui putantur aduersi eripiuis sent
paenemergenteni anuero siedentem temunera ursorum &num¬
quã ibiantea uisaspectacula : & cunbus nostris theatricus plausus sẽ¬
ꝑ prosperrimus accepiset sistultorum hominum quorum umen¬
aturba est conflatis & consentientibus uocibus ferreris ad aelum: sine¬
motibis seauderet immicus simu  palestabulaete nen solum ciuiũ
sed &iam uicinorum patronum aeresignarent : conlocarentur statuȩ
influerent honores : ad derentur &am potestates quȩ municipalem

Expanded text:
 minime dubitandum est, mihi crede, sic tecum agi oportet, ut agitur. nam cum tanta quantam semper admiror indole tua ab ineunte adulescentia adhuc infirmo rationis atque lapsante uestigio humanam uitam errorum omnium plenissimam ingredereris, excepit. te circumfluentia diuitiarum, quae illam aetatem atque animum, quae pulchra et honesta uidebantur, auide sequentem inlecebrosis coeperat absorbere gurgitibus, nisi inde te fortunae illi flatus, qui putantur aduersi, eripuissent paene mergentem. An uero si edentem te munera ursorum et numquam ibi antea uisa spectacula ciuibus nostris theatricus plausus semper prosperrimus accepisset, si stultorum hominum, quorum inmensa turba est, conflatis et consentientibus uocibus ferreris ad caelum, si nemo tibi esse auderet inimicus, si municipales tabulae te non solum ciuium sed etiam uicinorum patronum aere signarent, conlocarentur statuae, influerent honores, adderentur etiam potestates, quae municipalem
Abbreviated transcription (Latin):
Dcanim auero quaerentitibi cũ simplex quid d ocm
& pprie substcentiae uideatꝰ ec̃ Non aliter et cã
acsiquaeras ut dictũ ÷ undesit terra: quo modo eam
propria uelis habere substantiã cũ dixeris adõ factã
Non intellago : quomodo & terra ipsam adõ factam¬
negare nompossũ & tamen non porrũ dicer exquib
quasi aluiscorporib: terra consta: simplexenĩ
corpust terra coipso quoter raest: Qideo ele¬
mentũ dicitꝰ ominiũ istorũ corporũ: quae fiunt
ex quat tuor eimentis:Nonergo rbraduerncotur

Expanded text:
de anima vero quaerenti tibi, cum simplex quiddam de anima vero quaerenti tibi, cum simplex quiddam et propriae substantiae videatur esse, non aliter haeream ac si quaeras, ut dictum est, unde sit terra. E. Quomodo eam propriam velis habere substantiam, cum dixeris a Deo factam, non intelligo. A. Quomodo et terram ipsam assum; et tamen non possum dicere, ex quibus quasi aliis corporibus terra constet. Simplex enim corpus est terra, eo ipso quo terra est; et ideo elementum dicitur omnium istorum corporum, quae fiunt ex quatuor elementis. Non ergo sibi adversatur
Abbreviated transcription (Latin):
regionem eiur & patricm unde huc uenerit nos ro
desiderar Anuero quaerit eius substantic requiris
equidem utrũq scire uellem sed quidsit rciendum
priustuo iudicio melo cõmittere  Proprioc̃ quandã
habitationẽ animae ac patricem dm̃ ipstm credo eẽ a quo
creata ÷ Substcentic̃uero cius nominare nonpossũ:
Nonenim eam puto ẽe exhis usitctis notisqinaturis
quas istiscorporis sensib: tangimus Nam neq: exterr
neq exaqua neq exaero neq exigni : Neq exhis omnb
neq ex alia quib: coniunctir horu constore animã pin
sed qut̃ ad modũ si ex me quȩreres arbor istoc ex quibr
constat: Notissima isto elimenta quattuor nominarõ
ex quib: om̃a toclia constecre credendũ est: Porro
siꝑgerer quȩrere unde ipsa terra uel aqua ł aer
uelignis constent: Nihiliam qđ dicerem rerpe¬
rirem siccũ quȩritur exquibi sit homo cõpositus:
respondere possũ ex anima & corpore : Rursum
decorporo siquȩras adillac elimenta .iĩ. recurrant

Expanded text:
regionem ejus et patriam, unde huc venerit, nosse desideras; an vero quae sit ejus substantia, requiris E. Equidem utrumque scire vellem, sed quid scit sciendum prius, tuo judicio malo committere. A. Propriam quamdam habitationem animae ac patriam Deum ipsum credo esse a quo creata est. Substantiam vero ejus nominare non possum: non enim eam puto esse ex iis usitatis notisque naturis, quas istis corporis sensibus tangimus. Nam neque ex terra, neque ex aqua, neque ex aere, neque ex igni, neque ex his omnibus, neque ex aliquibus horum conjunctis constare animam puto. Sed quemadmodum si ex me quaereres, arbor ista ex quibus constet, notissima ista elementa quatuor nominarem, ex quibus omnia talia constare credendum est; porro si pergeres quaerere, unde ipsa terra, vel aqua, vel aer, vel ignis constent, nihil jam quod dicerem reperirem: sic cum quaeritur ex quibus sit homo compositus, respondere possum, ex anima et corpore; rursum de corpore si quaeras, ad illa elementa quatuor recurram;
Abbreviated transcription (Latin):
sese hobent incorpore : si autem rog&ur ligurri¬
ens aliquidgulȩ stimulo concita iam ptus . curita dulce
sit uel respondeat quicdib& aut quico delector nemo
illuddic& ratio nabiliter dulceni si forte illius delecta¬
tio alicui reisit neces saria: & illud quodmandit obhocita
confectum sit: tenemus quantum inuestigare potuimus quȩ¬
dam uestigia rationis inrensib: & quod aduisum atqueaudi¬
tum pestino : mipia &iam uoluptate aliiuerosensur nõn m
uoluptateria sed propter aliquid aliudiolent hoc nomen
exigere : idautem est rationalis animantis factum prop¬
ter aliquem finem: sed adoculos quod ꝑtin&: in quo congru¬
enticc pastiũ rationabilis dicitur pulchrum appellarisol&:
quod uero ad aures: quandorationabilem concentumdi¬
cimus cantumq numerosum rationabiliter esse conpo¬
situm suauitas uocatus proprioiam nomine: sedneque

Expanded text:
sese habet in corpore. si autem rogetur ligurrisese habet in corpore. si autem rogetur ligurriens aliquid gulae stimulo concitatus, cur ita dulce situel respondeat: \'quia libet\' aut \'quia delector\', nemo illud dicet rationabiliter dulce, nisi forte illius delectatio alicui rei sit necessaria et illud, quod mandit, ob hoc ita confectum sit. Tenemus, quantum inuestigare potuimus, quaedam uestigia rationis in sensibus et, quod ad uisum atque auditum pertinet, in ipsa etiam uoluptate. alii uero sensus non in uoluptate sua sed propter aliquid aliud solent hoc nomen exigere, id autem est rationalis animantis factum propter aliquem finem. sed ad oculos quod pertinet, in quo congruentia partium rationabilis dicitur, pulchrum appellari solet, quod uero ad aures, quando rationabilem concentum dicimus cantumque numerosum rationabiliter esse conpositum, suauitas uocatur proprio iam nomine. sed neque
Abbreviated transcription (Latin):
ter dicat: itccolere causam in tuenr. quaresit factum aut
poculum quod modicus confecerit rationabilitera ma¬
rum esse ueldulce aut quod temperari languido solium
iusserit calererationabiliter aut tepere : Nemo autem
hostum ingressus & rosamnarib: cod mouens aud& ita
laudare quam rationabiliter flagrat : Nec simedicus illã
ut olfacere iusserit : tuncenim praceptum ueldatum illud
rationabiliter non tamen holererationabiliter dicitur:
Nec propterc: quia naturalis ille ordo est: Nam quamuis
a coco pulmentum condiatur rationabiliter conditum
possumus dicere rationabiliter autem sapere cum cau¬
sa ex trinsecus nullasit : sed praesenti satis fiat uoluptati:
nullomodo ipsaloquendi consu&udine dicitur: sienim
quȩ ratur deillo cui poculum medicus dederit curiddul¬
citer sentiredebuerit aliud in festur propter quodita est:
id est morbigenus. quodiam non in illo sen sus est: sed aliter

Expanded text:
ter dicat ita olere causam intuens, quare sit factum, aut ter dicat ita olere causam intuens, quare sit factum, aut poculum, quod medicus confecerit. rationabiliter amarum esse uel dulce, aut quod temperari languido solium iusserit, calere rationabiliter aut tepere. nemo autem hortum ingressus et rosam naribus admouens audet ita laudare: quam rationabiliter fragrat! nec si medicus illam, ut olfaceret, iusserit — tunc enim praeceptum uel datum illud rationabiliter, non tamen olere rationabiliter dicitur — nec propterea, quia naturalis ille odor est. nam quamuis a coco pulmentum condiatur, rationabiliter conditum possumus dicere, rationabiliter autem sapere, cum causa extrinsecus nulla sit sed praesenti satisfiat uoluptati, nullo modo ipsa loquendi consuetudine dicitur. si enim quaeratur de illo, cui poculum medicus dederit, cur id dulciter sentire debuerit, aliud infertur, propter quod ita est, id est morbi genus, quod iam non in illo sensu est sed aliter
Abbreviated transcription (Latin):
uelnos quilo quitur : ergo ꝓcedit ratio ab anima rationa¬
li scilic& in ea quȩ uel fiunt rationabilia uel dicuntur : du¬
oigitur uideo in quib: potentia uis querationis possit ip¬
sis odam sensib: codmoueri: opera hominũ quȩ uidentur
& uerba quȩ audiuntur: mutro que autem : utitur mens :¬
gemino. nuntio ꝓcoꝵporis necessitate: uno quioculo¬
rum esti altero nultis iaurium : Itaque cumaliquidui¬
demus congruen tib sibi pastib fi guratum non
absurde dicimus rationabiliter apparere : Itemque
cum aliquid bene concinere audimus qondubitamus
diccre quod rationabiliter sonat: Nemo autem ponri¬
deatur sidixerit ratione biliter ol& autrationabiliter¬
sapit. autrationabiliter molleest: nisi focte in his quȩ ꝓp¬
teraliquid cbhominib procurata sunt: ut itccolerent
uel saperent: uel feruerent: uel quidaliud ut siquis locũ
unde grauib odorib serpenter fugantur: rationabili¬

Expanded text:
uel nos, qui loquimur. ergo procedit ratio ab anima rationauel nos, qui loquimur. ergo procedit ratio ab anima rationali scilicet in ea, quae uel fiunt rationabilia uel dicuntur. Duo igitur uideo, in quibus potentia uisque rationis possit ipsis etiam sensibus admoueri, opera hominum, quae uidentur, et uerba, quae audiuntur. in utroque autem utitur mens gemino nuntio pro corporis necessitate, uno, qui oculorum est, altero aurium. itaque cum aliquid uidemus congruentibus sibi partibus figuratum, non absurde dicimus rationabiliter apparere, itemque, cum aliquid bene concinere audimus, non dubitamus dicere, quod rationabiliter sonat. nemo autem non rideatur, si dixerit: \'rationabiliter olet\' aut \'rationabilitersapit\'aut rationa biliter sapit'\' nisi forte in his, quae propter aliquid ab hominibus procurata sunt, ut ita olerent uel saperent uel feruerent uel quid aliud, ut, si quis locum, unde grauibus odoribus serpentes fugantur, rationabili
Abbreviated transcription (Latin):
nos mouere maxi medeb& quod ipse homo a u&eribur rapi¬
entib iadefinitus cst homo est animedrationede mostede :
hic gene reposito quod animcdictum est : uidemus cedditar
duces differentias : quib: credo ad monendus erat homo &
quo sibi redeundumers& & unde fugiendum: Naut progres¬
suranimȩ usquecd moste dic lapsus est tccregres sus es : se
inrationẽ deb& : uno uerbox bestiis quod rationale alio a
diuinis separatur quod mortaledicitur: illudigitur nisite¬
nuerit beftiaerit hincnisi sea uesterit: diuina nonerit: sed
qum solent doctissimiuiri quid interrationale acratio¬
nabile inter sit acute subtiliter que discernere : Nullo mo¬
do est adid quodinstituim us. neglegendum: namrationa¬
le essedixerunt : quod ratione uter&ur uelutipos segra¬
tionabile autem : quod ratione factumes r&: autdictum: ita¬
que hasbalneas rationabiles possumus dicere mnostrum¬
que sermonem : rationales autem uelillum quihas fecit.

Expanded text:
nos mouere maxime debet, quod ipse homo a ueteribus sapinos mouere maxime debet, quod ipse homo a ueteribus sapientibus ita definitus est: homo est animal rationale mortale. hic genere posito, quod animal dictum est, uidemus additas duas differentias, quibus credo admonendus erat homo, et quo sibi redeundum esset et unde fugiendum. nam ut progressus animae usque ad mortalia lapsus est, ita regressus esse in rationem debet; uno uerbo a bestiis, quod rationale, alio a diuinis separatur, quod mortale dicitur. illud igitur nisi tenuerit, bestia erit, hinc nisi se auerterit, diuina non erit. sed quoniam solent doctissimi uiri, quid inter rationale ac rationabile intersit, acute subtiliterque discernere, nullo modo est ad id quod instituimus neglegendum. nam rationale esse dixerunt, quod ratione uteretur uel uti posset, rationabile autem, quod ratione factum esset aut dictum. itaque has balneas rationabiles possumus dicere nostrumque sermonem, rationales autem uel illum, qui has fecit,
Abbreviated transcription (Latin):
quidsibi ratio uelit: ratio est mentis motio eaquȩ discun¬
tur distinguendi & conectendi potens. quaduce utiaddmꝰ
intellegent dum uelipsac̃ quȩ aut in nobis autusquequaq
est animam raris simumomnino genus hominũ potest
nꝰ obaliud nisi quicc inistorum sensuũ negotia ꝓgres iðre¬
dire insem& ipsum cuiq difficileest : Itaq cum in reb
ipsis fallaccib: ratione totum agerehomines moliantur:
quid sit ipsc ratio & qualis sit : nisi perpauci prorsus igno¬
rat mirumuid&ur sed tamen seitares hab& ratis est hoc
dixisti in praesentia nam si uobis remtantam sicut intel¬
legenda est nuncostendere cupiam : tam ineptus sim
quamadrogans siuel me illocm iam percepisse profite¬
ar: tamen quantum dignata est inrerquae nobis notȩ
uidentur ꝓcedereidagemus eam si pos sumus interim
prout susceptus sermo desi deratiacprimum uid eamus
ubi hoc uerbum ratiouocatur frequentarisol& : nam illud

Expanded text:
quid sibi ratio uelit. Ratio est mentis motio ea, quae discunquid sibi ratio uelit. Ratio est mentis motio ea, quae discuntur, distinguendi et conectendi potens, qua duce uti ad deum intellegendum uel ipsam quae aut in nobis aut usque quaque est animam rarissimum omnino genus hominum potest non ob aliud, nisi quia in istorum sensuum negotia progresso redire in semet ipsum cuique difficile est. itaque cum in rebus ipsis fallacibus ratione totum agere homines moliantur, quid sit ipsa ratio et qualis sit, nisi perpauci prorsus ignorant. mirum uidetur, sed tamen se ita res habet. satis est hoc dixisse in praesentia; nam si uobis rem tantam, sicut intellegenda est, nunc ostendere cupiam, tam ineptus sim quam adrogans, si uel me illam iam percepisse profitear. tamen quantum dignata est in res, quae nobis notae uidentur, procedere, indagemus eam, si possumus, interim, prout susceptus sermo desiderat. Ac primum uideamus, ubi hoc uerbum, quod ratio uocatur, frequentari solet; nam illud
Abbreviated transcription (Latin):
ut multos nontales es secredamus quales & seipsi & eorsuifa¬
milia res nouerunt: quod tibiexamicorum nostroum quibur¬
dam magnis animibonis. qua nor soliscimus persuadca sudim
Nam error iste nonminima & haccausa nititur quod ñ
pacise subito adbona uitam miramque conuertunt : &
donec aliquib clccriorib factis innotescant: qualeserant
esse creduntur : nam ne longius abeam quiistos aduler¬
centes qur antea nouerat facilecredat tam studiose mag¬
na quaerere tantas repente ihac ac̃cte in dixis se inimi¬
citias uoluptatib: ergo hanc opinionem pellomus exani¬
mo : Nã & illud diuinum auxilium quodut decebat reli¬
giose multimo sermonistui posuistilatius: quam non nul¬
liopinantur officium clementiae suȩ peruniuer sospo¬
pulos agit: sed ad disputationis nostrae siplac& ordinem
redeamus & qninde auctoritate satis dictum est : uideamꝵ

Expanded text:
ut multos non tales esse credamus, quales et se ipsi et eos sui faut multos non tales esse credamus, quales et se ipsi et eos sui familiares nouerunt, quod tibi ex amicorum nostrorum quibusdam magnis animi bonis, quae nos soli scimus, persuadeas uelim. nam error iste non minima et hac causa nititur, quod non pauci se subito ad bonam uitam miramque conuertunt et, donec aliquibus clarioribus factis innotescant, quales erant, esse creduntur. nam ne longius abeam, quis istos adulescentes, qui antea nouerat, facile credat tam studiose magna quaerere, tantas repente in hac aetate indixisse inimicitias uoluptatibus ? ergo hanc opinionem pellamus ex animo; nam et illud diuinum auxilium, quod, ut decebat, religiose in ultimo sermonis tui posuisti, latius, quam nonnulli opinantur, officium clementiae suae per uniuersos populos agit. sed ad disputationis nostrae, si placet, ordinem redeamus et, quoniam de auctoritate satis dictum est, uideamus,
Abbreviated transcription (Latin):
rabili : impl&u ingres suses utegotibi uerborum: tumi hi re¬
rum macgister effectursis : Non enim est modo ullaccausa
mentiendi: Aut saltm occasio Nlamneque te fedsatua laudestu¬
diosiorem fieriputo & hi cad sunt quiutrum que nouerunt:¬
& eisermo iste mitt&ur cui nostrum nullus ignotus estpo¬
nosccutem uiros deditos que optimis morib: si noncditer
sentis at que d ixisti pauciores te arbitroresse credere quã
mihi probabile est sed multi panitus latent item multoaũ
non latentium : eaipra quȩ mira sunt latent : Inanimo enim
sunt istec quineque sensu accipipotest & plerum que dum ẽ¬
gruere uult uitio sorum hominum conloquiis eadicit quȩ
aut probere aut ad p&ere uideatur: multa &iam facit non
libenter propter aut uitandum odium hominum. autin¬
eptiam fugiendam : quod nos audientes aut uidenter diffici¬
le aliter existimamus: quam sensus isterenuntiat: eoque sit

Expanded text:
rabilis impetu ingressus es, ut ego tibi uerborum, tu mihi rerabilis impetu ingressus es, ut ego tibi uerborum, tu mihi rerum magister effectus sis. non enim est modo ulla causa mentiendi aut saltem occasio; nam neque te falsa tua laude studiosiorem fieri puto et hi adsunt, qui utrumque nouerunt, et ei sermo iste mittetur, cui nostrum nullus ignotus est. Bonos autem uiros deditosque optimis moribus, si non aliter sentis atque dixisti, pauciores te arbitror esse credere, quam mihi probabile est; sed multi penitus latent, item multorum non latentium ea ipsa, quae mira sunt, latent; in animo enim sunt ista, qui neque sensu accipi potest et plerumque, dum congruere uult uitiosorum hominum conloquiis, ea dicit, quae aut probare aut adpetere uideatur. multa etiam facit non libenter propter aut uitandum odium hominum aut ineptiam fugiendam, quod nos audientes aut uidentes difficile aliter existimamus, quam sensus iste renuntiat, eoque fit,
Abbreviated transcription (Latin):
nescio quomodo uelutinam uela nobis procul absitaninx
hunanus: dumhȩc audiendo caelesticdiuinccha cpror sur ue¬
racsie proclocm&: inccdp&endo cliter segerit ut mihiue¬
rissimum uideatur autdiuinos hominer : aut non sine
diuincc ope sic uiuere: Cuiego hȩc praecepta uiuendi qua
tibiut semperper plurimũ pleccent ali piꝰ quamuis hiemeis uer¬
bis protempore expressa sint: Nontamena me inuentaesse opti¬
mescis : hi s enimmagnorum hominum & panediumorum li¬
bri plenis simi sunt : quod non proptestemihi dicendum puta¬
ui sed propter istos codulescentes. nemeis quasi auctoritatem me¬
comiure contempnant : Nammihiomnino illos nolo credere :¬
nisidocenti rationem que reddenti: propter quos properum
magnitudine concitandos: &iamtearbitror istum interposu¬
is sesermonẽ : Non enim tibi sunt cdsequendum istec difficil¬
co quacenta rapuisti auiditate : tanto que mecnatura codmi¬

Expanded text:
nescio quo modo — quod utinam uel a nobis procul absit! — animus nescio quo modo — quod utinam uel a nobis procul absit! — animus humanus dum haec audiendo caelestia diuina ac prorsus uera esse proclamet, in adpetendo aliter se gerit, ut mihi uerissimum uideatur aut diuinos homines aut non sine diuina ope sic uiuere. — Cui ego: Haec praecepta uiuendi, quae tibi, ut semper, plurimum placent, Alypi, quamuis hic meis uerbis pro tempore expressa sint, non tamen a me inuenta esse optime scis. his enim magnorum hominum et paene diuinorum libri plenissimi sunt, quod non propter te mihi dicendum putaui sed propter istos adulescentes, ne in eis quasi auctoritatem meam iure contemnant. nam mihi omnino illos nolo credere nisi docenti rationemque reddenti, propter quos pro rerum magnitudine concitandos etiam te arbitror istum interposuisse sermonem. non enim tibi sunt ad sequendum ista difficilia, quae tanta rapuisti auiditate tantoque in ea naturae admi
Abbreviated transcription (Latin):
firmius que traduntur in quib: bonorum uita faccillime:
non disputationum ambecgib: sed misteriorum auctorita¬
tepurgatur : Humana uero auctoritas. plerumque sallit
meis : tameniure uid&ur excellere. quiquantum impeni¬
torum sensus capit multecdant indicic doctrinarum suarũ
& nonuiuunt coliter quamuiuendumerie pręcipiunt: qui¬
b: si aliqua &iam fostunȩ munerac accesserint: quorum ap¬
pareant usumagni contentum que maiores. difficillimũ
omninoest uteis quis que uiuendi pracepta dantib ciꝑdehis
recte uituper&ur : Hicali pius: per maogna inquit uita
imocgo abste anteo culos nostrorcumplene. tum breuiter
constituta est cui quamuis cotidianis praeceptistuis in hie¬
mus: tamennos hodie cupidiores fleograntiores que red¬
didisti : adquam si fieripor r& nonsolum nos uerum &iã
cunctor hominer iam ꝑuenire &eidem in haere recuperẽ
siuthȩc auditum irabilia itecersent imitatione facilice ntã

Expanded text:
firmiusque traduntur, in quibus bonorum uita facillime firmiusque traduntur, in quibus bonorum uita facillime non disputationum ambagibus sed mysteriorum auctoritate purgatur. humana uero auctoritas plerumque fallit, in eis tamen iure uidetur excellere, qui, quantum imperitorum sensus capit, multa dant indicia doctrinarum suarum et non uiuunt aliter, quam uiuendum esse praecipiunt. quibus si aliqua etiam fortunae munera accesserint, quorum appareant usu magni contemtuquemaiores.difficillimum omnino est, ut eis quisque uiuendi praecepta dantibus credens recte uituperetur. Hic Alypius: Permagna, inquit, uitae imago abs te ante oculos nostros cum plene tum breuiter constituta est, cui quamuis cotidianis praeceptis tuis inhiemus, tamen nos hodie cupidiores flagrantioresque reddidisti. ad quam, si fieri posset, non solum nos uerum etiam cunctos homines iam peruenire et eidem inhaerere 3 cuperem, si, ut haec auditu mirabilia, ita essent imitatione facilia. nam
Abbreviated transcription (Latin):
rint eos quobene magis minusue uixerunt eofacilius aut dif¬
ficilius liberceri : Auctoritas autem pastim diuinocest pastim
humana seduerce firmac summae aest quadiuin conominatur
in quac m&uenda est deriorum animcdium miro fedleccie h̃ȩ
perrerum a distos sensõs corporis pestinentium qucesdam
diuinationes non nulles que sententias decipere animar
facillime consuerunt: aut periturarum fornarum curio¬
sar aut fragilium cupiditas potestatum sautinanium formi¬
dulosas miraculorum : Illec ergo auctoritas diuina dicenda
esti quȩ non solum in sensibilib: signis transcend& Oͥmnem
humanam facultatem sed&u ipsm hominemacgens osten¬
diteis quous que sepropter ipsum de presserit & nontenere
sensib quib uidentur illa miranda sedadintellectum iu¬
b& euolocre i simulde monstrans & quanta hic possit &cur
hȩc faciat: & quam parui pendat doceatenim opost& & fac¬
tis potestatem suam & humilitate dementiam & prȩceptio¬
nem naturam qua omnicsacris quib: mitiamur secr&iur

Expanded text:
rint, eos, quo bene magis minusue uixerunt, eo facilius aut difficilius liberari. Auctoritas autem partim diuina est, partim humana, sed uera firma summa ea est, quae diuina nominatur. in qua metuenda est aeriorum animalium mira fallacia, quae per rerum ad istos sensus corporis pertinentium quasdam diuinationes nonnullasque sententias decipere animas facillime consuerunt aut periturarum fortunarum curiosas aut fragilium cupidas potestatum aut inanium formidulosas miraculorum. illa ergo auctoritas diuina dicenda est, quae non solum in sensibilibus signis transcendit omnem humanam facultatem sed et ipsum hominem agens ostendit ei, quo usque se propter ipsum depresserit, et non teneri sensibus, quibus uidentur illa miranda, sed ad intellectum iubet euolare simul demonstrans, et quanta hic possit et cur haec faciat et quam parui pendat. doceat enim oportet et factis potestatem suam et humilitate clementiam et praeceptione naturam, quae omnia sacris, quibus initiamur, secretius
Abbreviated transcription (Latin):
ut Pater iudicat neminem sed omne iudici¬
um filio dedit: Item secuti audio iudico & iudi¬
cium meum uerum est quia non quero uolun¬
tatem meam sed uoluntatem eius qui memisit
Vnde & in iudicando patris presentiam pre¬
ponit & sucom diuincem dignitatem & po¬
testatem secundum post ponit dicens
Tenite bene dicti patris mei: ergo iustus iu¬
dex est filius iudic antes uero honora
auctoritas patris imperiales leges. sicut
dignitas
Ergo filius cepatre est genitus. sps scrs ꝑfiliũ ÷ factus
UIIIFilius testis est pactris: sps ses testis est filio fili¬
us mittitur cepactite : sps mittitur cofilio
XF iliur minister est paetris: sps ses minister ⁊ filu¬

Expanded text:
ait, Pater judicat neminem, sed omne judiciait, Pater judicat neminem, sed omne judicium Filio dedit: item, Sicuti audio, judico, et judicium meum verum est; quia non quaero voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui me misit . Unde et in judicando Patris praesentiam praeponit, et suam divinam dignitatem et potestatem secundam postponit, dicens: Venite, benedicti Patris mei . Ergo justus judex est Filius: judicantis vero honor et auctoritas, Patris imperiales leges; sicutidignitas. 10. Ergo Filius a Patre est genitus: Spiritus sanctus 13. Filius testis est Patris: Spiritus testis est Filii. 14. Filius mittitur a Patre: Spiritus mittitur a Filio. 15. Filius minister est Patris: Spiritus sanctus minister est Fil
Abbreviated transcription (Latin):
s qui uoluntate & precepto patris totam dispen¬
sationem adimpleuit: uoluntate & prȩcepto pa¬
tris corpus suum amostuis sus citauit: E&cũ ip¬
so incorpore ut pastor. cum oue & sacerdos
cum oblatione & rex cum purpura. & ds̃ cũ
tem plo Iapatre as sumtus est ingloriam:
ui uoluntate patris descendit & asconviul¬
dit uoluntate & prȩcepto patris sed et
addex tercom eius sibi audiens patrem dicentem
sede addexteram meamꝰ: donec ponam inimi¬
costuor scabellum pedum tuorum
Is qui uoluntate & precepto patris. sedet addex¬
terameius. his uoluntate & praecepto pa¬
tris in consum matione scłi uenturus est apos¬
tolo uociferante &dicente: Et ipse in quid diir
in iursu. in uoce archangeli & tubadĩ descendit
decaelo : is qui uoluntate & prȩcepto patris ue¬
nia  uolantate & precepto patris iudicaturur
totum mundum in aequitate &redditurur sin¬
gulis secundum fidem &opera sua sicuti ipse

Expanded text:
Is qui voluntate et praecepto Patris totam dispenIs qui voluntate et praecepto Patris totam dispensationem adimplevit, voluntate et praecepto Patris corpus suum a mortuis suscitavit; et cum ipso corpore, ut pastor cum ove, et sacerdos cum oblatione, et rex cum purpura, et Deus cum templo a Patre assumptus est in gloriam. 9. Is qui voluntate Patris descendit et ascendit, voluntate et praecepto Patris sedet ad dexteram ejus, audiens Patrem sibi dicentem: Sede ad dexteram meam, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum . Is qui voluntate et praecepto Patris sedet ad dexteram ejus, is voluntate et praecepto Patris in consummatione saeculi venturus est, Apostolo vociferante et dicente: Et ipse, inquit, Dominus in jussu, in voce archangeli, et in tuba Dei descendet de coelo . Is qui voluntate et praecepto Patris veniet, voluntate et praecepto Patris judicaturus est totum mundum in aequitate, et redditurus singulis secundum fidem et opera sua; sicut ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ipse ait pater transeat calix iste ame
non tamen quod ego uolo sed quodtuuis: & aposto¬
lo asserente &dicente: Oboediens inquit fac¬
tus patrius que admostem mostem autem crucis
UII Is & in cruce pendens uoluntate & prȩcepto
patris carnem humanam quam descã uiegine
maria surcepit in manus hominum de reliquit
& diuinitatem suam in manus patris commen¬
dauit dicens: Pater in manustuas commendo
spm̃ meum: quia maria moriturum corpus
peperit: Dr̃ autem in mortalis immortalem
filium genuit: Ergo mors xp̃i non deminutio
est diuinitatis sed depositio corporis. sicuti enĩ
generatio eius ex uirgine non fuit corruptio dea¬
litatis ipsius sed susceptio corporis : ita & in moste
ipsius no fuit parsio defectio dealitatis ipsius sed
separatio carnis eius: sicugenim qui indumen¬
tum conscindit in duto facit iniuriam. Ita &
qui carnem ipsius crucifixerunt diuinitati ip¬
sius contumeliam intulerunt:

Expanded text:
ipse ait: Pater, transeat calix iste a me; ipse ait: Pater, transeat calix iste a me; non tamen quod ego volo, sed quod tu vis . Et Apostolo asserente et dicente: Obediens, inquit, factus Patri usque ad mortem, mortem autem crucis . 7. Is et in cruce pendens, voluntate et praecepto Patris carnem humanam, quam de sancta virgine Maria suscepit, in manus hominum dereliquit, et divinitatem suam in manus Patris commendavit, dicens: Pater, in manus tuas commendo spiritum meum . Quia Maria moriturum corpus peperit, Deus autem immortalis immortalem Filium genuit. Ergo mors Christi non diminutio est divinitatis, sed depositio corporis. Sicuti enim generatio ejus ex virgine non fuit corruptio dealitatis ipsius, sed susceptio corporis; ita et in morte ejus non fuit passio et defectio dealitatis ipsius, sed separatio carnis ejus. Sicuti enim qui indumentum conscindit, induto facit injuriam; ita et qui carnem ejus crucifixerunt, divinitati ipsius contumeliam intulerunt. 8.
Abbreviated transcription (Latin):
suam dignatus est humanam carnem suscipere
& ostendere. Quia non est homo uilis sed pr&io¬
sus sicut scriptum est: magnus homo & pr&io¬
susuir : &ideo solum hominem patrisuoheredẽ:
sibi enĩ coheredem facere dignatus est : ut quod
minus acceperat in naturaplus haber& in honore :
um inquiduenit plenitudo temporis: misit
ds̃ filium suum natum exmuliere: ipse qui uo¬
luntate patris carnem suscepit: ipse & uolun¬
tate & prȩcepto ipsius in corpore conuersoc¬
tus est sicuti ipse ait: descendi de caelo nonut
faciam uoluntatem mecm sed uoluntatem es
qui memisit: Ipse & uoluntate patris XXX
annorum baptizatus uoce & tostimonio pa¬
tris manifestatus uoluntate & praecepto
euangelium regni aaelorum praedicabat. si cut
ipseait : & aliis ciuitatib: opost&me euangeli¬
mihi mandatum dedit: quid dicam. aut quid
loquar &sic uoluntate & prȩcepto patris
aid parsionem & mortem properauit sicut

Expanded text:
suam, dignatus est humanam carnem suscipere; suam, dignatus est humanam carnem suscipere; et ostendit quia non est homo vilis, sed pretiosus, sicut scriptum est: Magnus homo et pretiosus vir . Et ideo solum hominem Patri suo haeredem, sibi enim cohaeredem, facere dignatus est; ut quod minus acceperat in natura, plus haberet in honore. 6. Cum, inquit, venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum natum ex muliere . Ipse qui voluntate Patris carnem suscepit, ipse et voluntate et praecepto ipsius in corpore conversatus est, sicut ipse ait: Descendi de coelo, non ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui me misit . Ipse et voluntate Patris triginta annorum baptizatus, voce et testimonio Patris manifestatus , voluntate et praecepto Patris Evangelium regni coelorum praedicabat, sicut ipse ait: Et aliis civitatibus oportet me Evangelimihi mandatum dedit quid dicam, aut quid loquar . Et sic voluntate et praecepto Patris ad passionem et mortem properavit, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Numeri propter ea sunt locir singulisarant
annotat utcum res ponsio legicoeperit qui uoluerit
at tendat utrum cuiq loco apte diligenterq res¬
ponsum sit quia eosdem numeror hab& &iam ipsa
res ponsio per quor cuiloco respondeatur ap
tur totiur creationis: Uoluntate dĩ & patris¬
II sui ante om̃a scła constitutus. Voluntate & prȩ¬
IIII. suauirtute fecit: Et ante quecm facer& uniuer¬
sa omniũ futurorũ ds̃ & dñr rex & creator erat
constitutus &omnium futurorũ innatura habens
prescientiam & in faciendo in omnibus expectans
patrisius sionem: ipse uoluntate & prȩcepto patris
discendit decxlo & uenit in hunc mundũ sic̃ ipse ait:
nec enim a meipso ueni sed ille memisit :
Et quia deomnibus spiritalibur &rationalibus gra¬
dibus propter qualitatem & fragilitatem corpo¬
ris : paulominus ab angelis inferior minoratur
homo uidebatur nese uilem sperar& & desalute
sua disperar& : Dns̃ ihs̃ honorans facturam

Expanded text:
numeri propterea sunt locis singulis annotati, ut cum responsio legi coeperit, qui voluerit attendat, utrum cuique loco apte diligenterque responsum sit; quia eosdem numeros habet etiam ipsa responsio, per quos cui loco respondeatur apptus totius creationis. 2. Voluntate Dei et Patris sui ante omnia saecula constitutus. 3. Voluntate et prae, sua virtute fecit. 4. Et antequam faceret universa, omnium futurorum Deus et Dominus, rex et creator erat constitutus, et omnium futurorum in natura habens praescientiam, et in faciendo in omnibus exspectans Patris jussionem; ipse voluntate et praecepto Patris descendit de coelo, et venit in hunc mundum, sicut ipse ait: Nec enim a me ipso veni, sed ille me misit . 5. Et quia de omnibus spiritualibus et rationalibus gradibus, propter qualitatem et fragilitatem corporis, paulo minus ab Angelis inferior minoratus homo videbatur : ne se vilem speraret, et de salute sua desperaret, Dominus Jesus honorans facturam
Abbreviated transcription (Latin):
lib& errantir ore laudatur: quamuis ineorun¬
dem recitatione librorum auditorer & laudato¬
restuos non om nes ista quaesana doc trina
improbat uel ante sensisse uel ad eatibi con¬
sensisse crediderint sed aciementis ipso tuae
recitationis imp&u cursuque per stricta
Haec parum aduertere potiusse: aut ceste &iã
illos qui aduestere potuerunt: Non iterum
liquidis simam ueritatem sed uerborum afflu¬
enticom & ingenii facultatem in dolẽq: laudas sȩ
plerumq enim prȩdicatur & amatur eloquium inspe
iuuenis & si nondum habeat maturitatem fidem que
doctoris: qua propter ut &tu rectesapias & alios
non tantum modo delectare possis uerum &icm
aedificare quae loqueris curamte o port& gerere
dererinoniburtuis remotir plausibus alienis:¬

Expanded text:
libet errantis ore laudatur. quamuis in eorunlibet errantis ore laudatur. quamuis in eorundem recitatione librorum auditores et laudatores tuos 11011 omnes ista quae sana doctrina inprobat uel ante sensisse uel ad ea tibi consensisse crediderim, sed acie mentis ipso tuae recitationis impetu cursuque perstricta haec parum aduertere potuisse ant certe etiam illos qui aduertere potuerunt non in te rerum liquidissimam ueritatem, sed uerborum afluentiam et ingenii facultatem indolemque laudasse. plerumque enim praedicatur et amatur eloquium in spe iuuenis, etsi nondum habeat maturitatem fidemque doctoris. quapropter ut et tu recte sapias et alios non tantummodo delectare possit, uerum etiam aedificare quod loqueris, curam te oportet gerere de sermonibus tuis remotis plausibus alienis
Abbreviated transcription (Latin):
ueris proferendo ac defendendo peccator: Ig¬
noranticom uero meam utrum animae hominũ
pouae fiant ande parentibus quae tamen acreatoredo nonde
ipsius substantia fieri dubitare fas non est : Aut non debe¬
re reprehendi aut ab eo debere aquo pot est docente &
auferri & habere inse animas corporum similitu di¬
nes incorporeas. Ipsa autem nonesse corpora
& saluc distinctione animae & sp̃s &iam uniuer¬
saliter animam sp̃m nuncupari : puto quod sua¬
serim caritatituae: si autem per suadere non potui
utrum tamen eadixerim quaper suadere de¬
buerim quilegent potiurs iudi cabunt : siqua sa¬
ne aliquȩ plurima in tuis librir emendan deo
mihi uidentur scire desideras fostas se uenire
tibi non sit onerosum nontam quam discipulo
admagistrum sed primȩuo ad grandȩuum fosti
ad infirmum : &si enim non eos edere debuisti
maiore tamen &ueriore gloria quisque correc¬
tus sua confessionere prehenditur quam cuius¬

Expanded text:
ueris proferendo ac defendendo peccatur. igueris proferendo ac defendendo peccatur. ignorantiam uero meam, utrum animae hominum nouae fiant an de parentibus — quas tamen a creatore deo non de ipsius substantia fieri dubitare fas non est — aut non debere reprehendi aut ab eo debere, a quo potest docente et auferri, et habere in se animas corporum similitudines incorporeas, ipsas autem non esse corpora et salua distinctione animae et spiritus etiam uniuersaliter animam spiritum nuncupari puto quod persuaserim caritati tuae; si autem persuadere non potui, utrum tamen ea dixerim quae persuadere debuerim qui legent potius iudicabunt. Si qua sane alia, quae plurima in tuis libris emendanda mihi uidentur, scire fortasse desideras, uenire tibi non sit onerosum, non tamquam discipulo ad magistrum, sed primaeuo ad grandaeuum, forti ad infirmum. etsi enim eos non edere debuisti, maiore tamen et ueriore gloria quisque correctus sua confessione reprehenditur quam cuius
Abbreviated transcription (Latin):
regenerationis baptis mate mostuos ad indulgentia
ꝑuenire origenaliũ peccatorũ. aut eos quos dñs prȩ¬
destinauit adbaptismum posse antede fugi. nec in eis
quod omnipotens praedistinauit impleri: aut dehis
qui prius quam baptizentur expirant dictumesse
tia aut eaͦrum aliquas mansio nes extra regnum dĩ ee
quas multas indomo patris sui dnr̃ dixit esse : aut sa¬
crificium corporis & sanguinis xp̃i prohis qui non
baptigati decorpore exierint offerendum : aut ali¬
quos eorum quis in exp̃ibaptis mate moriuntur in
paradisum interim recipi: Ac postmodum & regni
caelorum beatitudinem consequi: Haec prȩcipue
caue fili necognominari uincentium delecteris siuis
esse uictor erroris: nec tequando aliquid nescis
existimas scire : sed ut scias disce nescire: Neq eni
aliquid in occultis dĩ operibus ignorando sed teme¬
re in cognita ꝓcognitis as truendo & falsa pro

Expanded text:
regenerationis baptismate mortuos ad indulgentiam regenerationis baptismate mortuos ad indulgentiam peruenire originalium peccatorum\'; aut \'eos, quos dominus praedestinauit ad baptismum, posse ante defungi nec in eis quod omnipotens praedestinauit inpleri\'; aut \'de his, qui priusquam baptizentur exspirant, dictum esstia; aut \'earum aliquas mansiones extra regnum dei esse, quas multas in domo patris sui dominus dixit esse\'; aut \'sacrificium corporis et sanguinis Christi pro his qui non baptizati de corpore exierint offerendum\'; aut \'aliquos eorum qui sine Christi baptismate moriuntur in paradisum interim recipi ac postmodum et regni caelorum beatitudinem consequi\'. haec praecipue caue, fili, nec cognominari Vincentius delecteris, si uis esse uictor erroris, nec te, quando aliquid nescis, existimes scire, sed, ut scias, disce nescire. neque enim aliquid in occultis dei operibus ignorando, sed temere incognita pro cognitis astruendo et falsa pro
Abbreviated transcription (Latin):
legitur sp̃r non negabis ulterius : quo circa si & illa quȩ
deanima in corporea disputata sunt capis & sapis. Ñ
est unde tibi displiceam quod eam mescire dixi non
corpus esse sed sp̃m quia & corpus nonerse mons¬
obrem sihos adte librosimpensa dilectione consori¬
ptos repensa dilectionisumis & legisse in princi¬
pio primitui libri audiss& &te ipsum & studes
sicut dixisti tuam sententiam non tueri. si im¬
probabilis d&egatur : illa prȩcipue undecim ca¬
ue de quibuste in libro superiore commonui. ne
animam sic dicas exdõ uteam non denulla nec
de alia sed desua natura creauerit. Aut quod
ꝑ infinitum tempus atq ita semꝑ animas d& sicut semꝑ
est ipse quidat aut animã meritum aliquod ꝑ didisse
ꝑcarnem quod habuerit ante carnem : Aut animã
peccatum meruit es sepec catrix: aut infantes sine

Expanded text:
legitur spiritus, non negabis ulterius. Quocirca si et illa quae legitur spiritus, non negabis ulterius. Quocirca si et illa quae de anima incorporea disputata sunt capis et sapis, non est unde tibi displiceam, quod eam me scire dixi non corpus esse, sed spiritum: quia et corpus non esse monsAPUT XXIV. 38. Quamobrem si hos ad te libros impensa dilectione conscriptos, repensa dilectione sumis et legis; si in principio primi tui libri audis et te ipsum, et studes, sicut dixisti: , tuam sententiam non tueri, si improbabilis detegatur: illa praecipue undecim cave, de quibus te in libro superiore commonui . Ne « animam sic dicas ex Deo, ut eam non de nulla, nec de alia, sed de sua natura creaverit: » aut « quod per infinitum tempus, atque ita semper animas det, sicut semper est ipse qui dat: » aut « animam meritum aliquod perdidisse per carnem, quod habuerit ante carnem: » aut « animpeccatum meruerit esse peccatrix\'; aut \'infantes sine
Abbreviated transcription (Latin):
cernens ab anima definiuit: Unde manifertum est quodie¬
neraliuocabulo anima pecoris recte potuit sic uocari
Sicut legitur in libro ex clesiaster quis scit ipi filiorum
hominis si ascendat ipse sursum & sp̃s pecoris sidescendat
ipse deor sum in terra: Itemq indiluuii uastitate scriptũ
est : & mostua est omnis caro qͣ mouebatur super terrã
uolatilium pecorum &iumentorũ. & ferarũ &omnoer
serpens quimouebatur super terram: & omnis ho¬
mo : &omnia quȩcumq: habent sp̃inuitae ubi remo¬
tis omnibus dubitationis ambagi bur generaleani
mae nomenerse intellegimus sp̃m: Cuius quidem nomi¬
nis significatio tamlate pat& ut &iam dr̃ uoc&ur sp̃s. et
iste flatus aerius quamuis sit corporeus appellatur
in psalmo. sp̃s tempestatis : qua propter eam que ani¬
ma est &iam sp̃m nuncupari puto: quoda monitus
his quae cõmemoraui diuinarum testimonus paginarꝰ
ubi & anima pecoris. cui nonest intellectus appellata

Expanded text:
cernens ab anima definiuit. unde manifestum est, quod gecernens ab anima definiuit. unde manifestum est, quod generali uocabulo anima pecoris recte potuit sic uocari, sicut legitur in libro Ecclesiaste: quis scit, spiritu sfiliorum hominis si ascendat ipse sursum et spiritus pecoris si descendat ipse deorsum in terram? itemque in diluuii uastitate scriptum est: et mortua est omnis caro, quae mouebatur super terram, uolatilium, pecorum et iumentorum et ferarum; et omnis serpens qui mouetur super terram et omnis homo et omnia quaecumque habent spiritum uitae, ubi remotis men animae esse intelligimus, spiritum. Cujus quidem nominis significatio tam late patet, ut etiam Deus vocetur spiritus . Et iste flatus aereus, quamvis sit corporeus, appellatur in Psalmo spiritus tempestatis . Quapropter et eam, quae anima est, etiam spiritum nuncupari, puto quod admonitus his, quae commemoravi, divinarum testimoniis paginarum, ubi et anima pecoris, cui non est intellectus, appellata
Abbreviated transcription (Latin):
scripseris cum illum ab anima distinguere niteris:
Hec anima inquis quȩ ex flatudĩ hab& originem sine
anim & corpus tamen quod sentit. quod sapit quod ui¬
g& sprsit necesse est: Item paulo post aliud erit in¬
quis anima & aliud sp̃s sapientiae sensur anima his uer¬
rationale nostrũ quo sentit atq intellegit anima
non sicut sentitur corporis sensibus. sed sicut est
lle iimus sensus ex quo est appellata sententia:
Hinc autem pecoribus sinedubitatione praeponimur eo
quod sunt illa rationis experticcꝰ non habent raq spin
pecora id est intellectum &rationis ac sapientiae sensu
sed animam tantum: Nam & deillis dictumest
ducant aqͣ repentia animarum uiuentium & pro¬
ducat terra animam uiuentem: Ytergo plenis si me
ac planissime noueris eam. quae anima est more diuino¬
num eloquiorũ &icom sp̃idici appellatur pecoris spr
utiq uon habent pecora illum sp̃m quom tua dilectio dis¬

Expanded text:
scripseris, cum illum ab anima distinguere nitereris: « scripseris, cum illum ab anima distinguere nitereris: « Haec anima, inquis, quae ex flatu Dei habet originem, sine animet corpus, tamen quod sentit, quod sapit, quod viget, spiritus sit necesse est. » Item paulo post: « Aliud erit, inquis, anima, aliud spiritus, sapientia est sensus animae. » His verrationale nostrum non sicut sentitur corporis sensibus, sed sicut est ille intimus sensus, ex quo est appellata sententia. hinc autem pecoribus sine dubitatione praeponimur, eo quod sunt illa rationis expertia. non habent itaque spiritum pecora, id est intellectum et rationis ac sapientiae sensum, sed animam tantum. nam et de illis dictum est: producant aquae repentia animarum uiuentium, et: producat terra animam uiuentem. ut ergo plenissime ac planissime noueris eam quae anima est more diuinorum eloquiorum etiam spiritum dici, appellatur pecoris spiritus. et utique non habent pecora illum spiritum, quem tua dilectio dis
Abbreviated transcription (Latin):
citiur & commodius adhibebo sic enim spm defi¬
nisti ut pecora appareant non sp̃m habere sed
animam: inrationabilia quippeideo dicuntur
quoduim non habeant intelle gentiae atq rationis :
Inde cum hominem ipsum am moneres suam nor se
naturam Ita locutus es : Nam cum dr̃ bonus nihil non
ratione condiderit ipsumq hominem animal rationa¬
le intellectus capacem rationis compotem sensũq
uiuacem : qui omnic rationis expestia prudenti
ordinatione distribuat ꝓ creauerit: histiuis uerbis
satir as seruisti. quod omnino uerissimum est ho¬
minem eẽ compotem rationis atq intellegentiae
capacem : quod utiq non sunt animalia rationis e¬
pestice unde & testimo nio diuino eos qui ñ intelligul
pecoribus cõnparasti: Non utiq habentibus intellectũ
quod & alio loco scriptum est. Nolite es se sicut equus
Amulus quibus non est intellectus : Quaecum ita sint
Itende &icom quibus uerbis spm̃ definieris atq de

Expanded text:
citius et commodius adhibebo. sic enim spiritum deficitius et commodius adhibebo. sic enim spiritum definisti, ut pecora appareant non spiritum habere, sed animam; inratioquod uim non habeant intellegentiae atque rationis. unde cum hominem ipsum admonere uoluisses suam nosse naturam, ita locutus es: "nam cum deus bonum nihil non ratione condiderit ipsumque hominem, animal rationale, intellectus capacem, rationis compotem sensuque uiuacem, qui omnia rationis expertia prudenti ordinatione distribuat, procreauerit." his tuis uerbis satis asseruisti, quod omnino uerissimum est, hominem esse compotem rationis atque intellegentiae capacem, quod utique non sunt animalia rationis expertia; unde testimpecoribus comparasti non utique habentibus intellectum. quod et alio loco scriptum est: nolite esse sicut equus et mulus, quibus non est intellectus. quae cum ita sint, adtende etiam quibus uerbis sp