comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
em̃di uendendi fas ꝓhibet
emptor nancłarii funtc̃em
ꝓmodo portoĩs ꝯꝑate subeat.
Res em̃ honeri ad dicta ẽ: nõ
ꝑsone mercatoris. neq na¬
uich̾ariũ inbemꝰ fien eñ qui
aliquid ꝯꝑauit. s eam partẽa¬

Expanded text:
endi vendendique fas prohibet, emptor navicularii functionem pro modo portionis comparatae subeat: res enim oneri addicta est, non persona mercatoris. Neque navicularium iubemus fieri eum, qui aliquid comparavit, sed eam parte
Abbreviated transcription (Latin):
rẽs gni. Nos igͥ maximã hẽmus
sollimudinẽ. carauã dei togmata
c⁊ cuta sacdotũ hõestatẽ. quantu¬
lis obtinentib credimus quia
adeo. ⁊ eaque sũt firma hebisꝰ.
atquirimus. bñ.ut uniũsa ge¬
runtur. ⁊ ꝯpetentisire p̾ncipiũ
fiat cdicens ⁊ amabile deo. ħ aũt
futurũ eẽ credimꝰ. sis acrarum re¬
gularũ obs uatio custodiatmm. ꝙͣ
iusti laudat⁊ honorancti ĩ spec¬
toes ministri dei ũb. tradiderĩ¬

Expanded text:
s generi. Nos igitur maximam habemus sollicitudinem circa vera Dei dogmata, et circa sacerdotum honestatem, quam illis obtinentibus credimus, quia a Deo, et ea quae sunt, firma habebimus, acquiremus. Bene autem universa geruntur et competenter, si rei principium fiat decens, et amabile Deo. Hoc autem futurum esse credimus, si sacrarum regularum observatio custodiatur, quam justi, laudati, adorandi inspectores, et ministri verbi Dei tradider
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstañt. Apłimis acdittões
suscipientes hãc legẽ dirigere
adtnã btitutinẽ iustũ existi¬
mauimꝰ. qui eĩ orcdinantur atua.
nõ suscipientib eos ilłic cñtis
añ quã ꝙͣ tũ uolu̾it accipiãt aur̃
⁊ nouimꝰ ħ exfrequẽtib aditiõi

Expanded text:
tano. Plurimas additiones suscipientes hanc legem dirigere ad tuam beatitudinem justum existimavimus. Qui enim ordinantur a tua non suscipientibus eos illic ecclesiis, antequam quantum voluerint, accipiant aurum. Et novimus hoc ex frequentibus ad
Abbreviated transcription (Latin):
sac̾dotiomilliꝰ aut̃ offitiũ itro¬
ire. quimissus ẽ. ⁊ hãc eũ au̾ã¬
defensce̾s scĩssime maioris eccͤ.
pẽam formidantes .x. librãrũ au¬
ri. siquid horũ ueglexerĩt. S gͣ¬
tis oĩ ꝓcedere. domini. ⁊ eĩ de ifũ¬

Expanded text:
sacerdotio, in illius autem officium introire qui missus est, et hanc eum avaridefensores sanctissimae maioris ecclesiae, poenam formidantes decem librarum auri, si quid horum neglexerint. Sed gratis omnia procedere: domini etenim dei fu
Abbreviated transcription (Latin):
dimidiũ dno soli ꝯcessit. ⁊ ꝯueniẽ¬
t̃ si quis incesaris loco inueñit. di¬
dimidiũ inuẽtoris. dimidiũ cesa¬
tis esse statuit. cui ꝯuemẽs ẽ ut si
quis inpublico loco uł fisc̾ali. uel¬

Expanded text:
domino soli concessit. et convenienter, si quis in Caesaris loco invenerit, dimidium inventoris, dimidium Caesaris esse statuit. cui conveniens est et si quis in publico loco vel fiscali
Abbreviated transcription (Latin):
intsłr. uti si n ignorabat inalie
suam eẽ. nec soluat p̃ciũ matĩe
⁊ m̃cedes fabroꝵ posse eũ ꝓ extep¬
tõmdoli mau repesli. uti bon̾e fi¬
dei pessessor fuit ꝙ edificass. Nã
scienti alienum ẽẽ solum pot̃ cl¬
pa obici. ꝙ tem̃e edificauit ineo
plãta erit.Si modo utro casu ra¬
dices egĩt. añ aũt quã radices e¬
aũt ex eo ex quoradices eg̾it plã¬
ta ꝓpͥetas ei ꝯꝯm̃utat᷑. ut si uicun
arbor ita t̾ram ticii psserit. ut uieiꝯ
fund̾ radices eg̾it. ticũ effici arbotẽ

Expanded text:
itur, utique si non ignorabat, in aliensuam esse, nec solvat pretium materiae et mercedes fabrorum, posse eum per exceptionem doli mali repelli, utique si bonae fidei possessor fuit qui aedificasset: nam scienti, alienum esse solum, potest culpa obici, quod temere aedificaverit in eoplanta erit, si modo utroque casu radices egerit, antequam autem radices eautem ex eo ex quo radices agit planta proprietas eius commutatur, ut, si vicini arborem ita terra Titii presserit ut in eius fun
Abbreviated transcription (Latin):
b ꝑmixta fũ̾int. ¶ S si abalto¬
tro ur̃ti id tot̃ fru̾mtũ retineat᷑.
unrẽ auid̾̃ actio ꝓm̃tdo frumẽti
cino ⁊petit. arbitrio aũt uidiciᷤᷤ
ꝯtinetur. ut is estun: quale cͦq
qui matĩe dũs fũat deͥ sinitesꝰ doꝰ¬

Expanded text:
int: sed si ab alterutro vestrum id totum frumentum retineatur, in rem quidem actio pro modo frumenti cuiusque competit, arbitrio autem iudicis continetur, ut is aestimet, quale cuiusque qui materiae dominus fuerat desinit eius do
Abbreviated transcription (Latin):
aui abeã ꝑͥte ꝓpe ripã predia pos¬
sident.  q si aliqua ꝑte diuisum
licuiꝰ inforam insule redegerit:
si naturali alueo in uniũsum dere¬
licto alia ꝑte fluere ceꝑit. prior

Expanded text:
ia possident. quodsi aliqua parte divisum licuius in formam insulae redegerit, uodsi naturali alveo in universum derelicto alia parte fluere coeperit, prior
Abbreviated transcription (Latin):
ñrta uolũtas dñi suffic̃ ad rẽ trãs¬
fendam. uelua si tem ꝙͣ tibi aliqͥs
acomodau̾it aut locau̾it aut apd̾
te deposũt. uẽdid̾it tibi aut dona¬
ũit. auãius eĩ exea causa tibi nõ
tũam ẽẽ statim adquiritur tib̾ ꝓpͥe¬
tas ꝑ ĩn ac si eo nomine traditafu
iss ¶ It̃ si quis m̃ces in orteode᷑¬

Expanded text:
em transferendam, veluti si rem, quam tibi aliquis commodavit aut locavit aut apud te deposuit, vendiderit tibi aut donaverit. quamvis enim ex ea causa tibi eam tuam esse, statim adquiritur tibi ptas perinde ac si eo nomine tradita si quis merces in horreo de
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ¶Siquis in aliena tabła pĩxit.
quidã putãt tͥabłam picture ced̾e.
aliis ur picturã quałq sit tabule
uł parrasis. iactessõm uisissiẽ ta¬
possidente. is qui pixit eã petat. nͨ
nẽ doli mali. sbmou̾i. at si is quipĩ¬
x possiceat. ⁊seq̃ns est ut utił actõ
duo tabłe adũsꝯ eum detur. qͥ casu
si ñ soluat inpẽsam picture petĩt
ꝑexceptõm doli mali repłłi. utia

Expanded text:
. Si quis in aliena tabula pinxerit, quidam putant tabulam picturae cedere: aliis videtur pictura, qualiscumque sit, tabulae vel Parrhasii in accessionem vilissimae tapossidente, is qui pinxit eam petat, nec nem doli mali summoveri: at si is qui pinxit possideat, consequens est ut utilis actio domino tabulae adversus eum detur, quo casu, si non solvat impensam picturae, poterit per exceptionem doli
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ułutisiqͥs uina sua ꝯfud̾it. aut
massas argẽti. uł auri ꝯflaiñt. S
sit. forte eyuino ⁊ meile młsũ aũ
ex auro ⁊ argẽto ełcit᷑. id̾uiris ẽ. nã
teo casu ꝯuẽm esse sp̃em ñ dubitat᷑¬

Expanded text:
eluti si qui vina sua confuderint aut massas argenti vel auri conflaverint. sed sit, forte ex vino et melle mulsum aut ex auro et argento electrum, idem iuris est: nam et eo casu communem esse speciem n
Abbreviated transcription (Latin):
pot̃ ad rudã massã eris. uł argẽti
uł auri reduct uinũ aũt aut
oleũ aut frum̃tum. adt uuas aũ
oluias. aut spicas reũti ñ potest.
quis. ułuti ex suo uino ⁊ alieno a¬
melle młsĩ. aut ex sius ⁊ aliens
medicam̃tis ẽplaustsiaut cosliriũ.

Expanded text:
rgenti vel auri reduci, vinum autem aut oleum aut frumentum ad uvas et olivas et spicas reverti non potest, quisque, velut ex suo vino et alieno melle mulsum aut ex suis et alienis medicamentis
Abbreviated transcription (Latin):
re nãturali statim inͣuẽtoris fuit
¶It̃ ea que ex aͦĩalib dñotuo sub¬
iectis nata st̃. ẽo uire t̾ ad auirũt᷑
¶Pret̾ea id ꝙ ꝑ alliuuonẽ agro
tuo flum̃ adiec̃: iure gẽcium ti¬
bi adquiritur. ¶ Est aũt alliuuo
increm̃tiun latẽs. ꝑ alliuuonem
aũt id ur adici. ꝙ ita paulatĩ adi¬
citur. ut̃ intellige̾ ñ possis.: qͣntũ
palam ẽ eam tuam ꝓmañe ꝓla¬
ne si longiore tp̃r fundo uicmi he¬
sit arbores quas secum traxerit
ineũ fund̾ radices egĩnt: ex eo tẽ¬
pore uidẽtur uicini fũdo ad qͣuisi¬
te eẽ Insula q̃ in mari nata est.
ꝙ raro accidit. occupãtis fit. nlłiꝯ
eĩ essẽ cͦredr̃. at influmĩe nata. ꝙ
frequent̾ accidit: siauid̾ mediã ꝑ¬
tem flius teneat. coĩs est eoꝵ qui
abutra ꝑte flĩs ꝓpe ripam p̾¬

Expanded text:
re naturali statim inventoris fiunt. Item ea quae ex animalibus dominio tuo subiectis nata sunt eodem iure tibi adquiruntur. Praeterea quod per alluvionem agro tuo flumen adiecit, iure gentium tibi adquiritur. est autem alluvio incrementum latens. per alluvionem autem id videtur adici, quod ita paulatim adicitur ut intellegere non possis, quantum palam est eam tuam permanere. plane si longiore tempore fundo vicini haeserit, arboresque quas secum traxerit in eum fundum radices egerint, ex eo tempore videntur vicini fundo adquisitae esse. Insula quae in mari nata est, quod raro accidit, occupantis fit: nullius enim esse creditur. at in flumine nata, quod frequenter accidit, si quidem mediam partem fluminis teneat, communis est eorum qui ab utraque
Abbreviated transcription (Latin):
mũ iudẽtur desiñe hr̃e: c̃ reũten¬
di ꝯsuetudiẽm deẜuerĩt. ¶Gallia¬
ꝵ aũt ⁊ anser ñ est fanatura. Id
ex eo possumꝯ intellige̾. ꝙ alie st̃
galline quas tas uocamꝰ. Item
alũ anseres quos fos apeslamus.
Iõ si angeres tui aut gͣalline tue
aliauo casu turbati turbate ue
euolaũint lospectũ tuum effug̃¬
rĩt. quoq tñ loco sint: tui tue ue
esse intelligũtur. ⁊ qui lucrandi
aĩo ea aĩalia retin fuitũ amut̃e
tib capimꝯ uire gẽcium statim

Expanded text:
entur desinere habere, cum revertendi consuetudinem deseruerint. Gallinarum et anserum non est fera natura idque ex eo possumus intellegere, quod aliae sunt gallinae quas feras vocamas, item alii anseres quos feros appellamus. ideoque si anseres tui aut gallinae tuae aliquo casu turbati turbataeve evolaverint, licet conspectum tuum effugerint, quocumque tamen loco sint, tui tuaeve esse intelleguntur: et qui lucrandi animo ea animalia retinet, furtum committere tibus capimus iure gentium st
Abbreviated transcription (Latin):
prẽt ꝑ acctõm q̃ uocatur de tigno
inuĩcto. apellattẽ aũt tigni. oĩs
m̾at̾ia sigiuficatur: ex qua edificia
fuĩt. ꝙ ideo ꝓuisum ẽ. ne edificia.
rescindi nec̃e sit. S si aliqua ex
cã diruꝑr̃ sit edificiũ pot̾it mateniẽ
dñs. si ñ fũt duplum iã ꝑsecutus¬

Expanded text:
per actionem quae vocatur de tigno iuncto appellatione autem tigni omnis materia significatur ex qua aedificia fiunt: quod ideo provisum est, ne aedificia rescindi necesse sit. sed si aliqua ex causa dirutum sit aedificium, poterit materiae dominus, si non fuerit duplum ia
Abbreviated transcription (Latin):
fũat. utecte si qͥs ex alienis uius
aut obluus. aut spicis. uiñ aut
oleũ. aut frumĩtum fe̾c̾it. aut ex
alieno auro. uł argẽto. uł ere aͦd
uas fec̾it. uł ex alieno uino ⁊ mel¬
le nilsũ mistũit. uł ex alienis m̃di¬
camĩtis emplaustr̃ aut colliniũ fe¬
c̃it uł ꝯposũit. ł ex aliena lana ue̾¬
tim̃tum fec̾it. uł ex alienis tabuł
nauẽ. ł armariũ. uł sẜ̃selliũ fabͥ¬
cau̾it. ⁊ pꝯ młtas sabinianoꝵ ⁊ ꝓi
culianoꝵ ãbiguitates. pla̾cuit ae¬
dia snĩa existimãtium. si caspẽs

Expanded text:
fuerit: ut ecce si quis ex alienis uvis aut olivis aut spicis vinum aut oleum aut frumentum fecerit, aut ex alieno auro vel argento vel aere vas aliquod fecerit, vel ex alieno vino et melle mulsum miscuerit, vel ex alienis medicamentis emplastrum aut collyrium composuerit, vel ex aliena lana vestimentum fecerit, vel ex alienis tabulis navem vel armarium vel subsellium fabricaverit. et post multas Sabinianorum et Proculianorum ambiguitates placuit media sententia existimantium, si ea species
Abbreviated transcription (Latin):
scribi cepunt. ¶Fere gͥ bestie. ⁊
uolucres ⁊ pices. Ioestomĩa aĩa¬
celo nascuntur. siml̃ atq ab ali¬
quo capta fu̾int uire gẽcium sta¬
tim illiꝯesse incipuit. Qͥ eĩ ante
nulliꝯ e̾: id naturali rõe occupãti
ꝯcedr̃. ¶sec intest fas bestias. ⁊ uo¬
luctes. utt̃ insuo fiuido quisꝙ capd̾
an inalieno ¶Plan̾e qͥ inalieñ
fũdum ingredr̾. uenãdi aut au¬
cupandi grã. pot̃ a dño si his p̃m¬
d̾it ꝓib̾i ne ingͥrediatur. quicqͥd
aũt eoꝵ ceꝑis. eo usq tuum esse
intłłr. donec tua cꝯtodia ccħceꝰtur.
Cum u̾o euaẜit custodiã tuam ⁊
i naturalẽ lib̾tatem se receꝑit
tuũ esse desinit. ⁊ rursꝯ gcupãtis
uł ita sit in ꝯspectu tuo ut difficił
ansif᷑a bestia ita uulñatasit ut
capi possit. statim tua ẽẽ intelli¬
gatur. quibdã placuit statim
eam ꝑsequaris. ꝙ si desieris ꝑseqͥ.
desiñe ͣ tuam ẽẽ.⁊ tursꝯfi̾ occupã¬

Expanded text:
scribi coeperunt. Ferae igitur bestiae et volucres et pisces, id est omnia animaelo nascuntur, simulatque ab aliquo capta fuerint, iure gentium statim illius esse incipiunt: quod enim ante nullius est id naturali ratione occupanti conceditur. nec interest, feras bestias et volucres utrum in suo fundo quisque capiat, an in alieno: plane qui in alienum fundum ingreditur venandi aut aucupandi gratia, potest a domino, si is piberi ne ingrediatur. Quidquid autem ceperis eousque tuum esse intelligitur, donec tua custodia coercetur. Cum autem evaserit custodiam tuam, et in naturalem libertatem se receperit, tuum esse desiit, et rursum occupantis vel ita sit in conspectu tuo, ut difficilis an si fera bestia ita vulnerata sit, ut capi possit, statim tua esse intelligatur. Quibusdam placuit tuam eam persequaris; quod si desieris persequi desinere tuam esse, et rursum fieri occupan
Abbreviated transcription (Latin):
etit. Fauos quo si quos fecint:
quil eymĩe pot̾ plam̃ integra re
si p᷑uid̾is ingrediẽtem fundum ĩ¬
tuũ. potes eũ iure ꝓhib̾e neing̃¬
diatur. Exam̃ ꝙ ey alueo tuo e
nec inꝯspectu tuo ẽ. nec diffĩcił e̾

Expanded text:
erit; favos quoque, si quos effecerint, quilibet eximere potest. Plane integra re, si praevideris ingredientem fundum tuum, potes eum jure prohibere ne ingrediatur. Examen quoque ex alveo tuo si nec in conspectu tuo est, nec difficilis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsecrata st̃. ułuti e̾des sacre. ⁊ do¬
na q̃ rite ad mĩst̾ium dei dedica¬
ta sunt. q̃ etiam ꝑ nr̃am oͦstitutõ¬
nẽ alienari ⁊ obligari ꝓibimus.
exͣcepta cã recẽptoĩs captiuorũ.
Siauis u̾o auctoritate sua quasi
sacrũ sibi ꝯstitiũt sacr̃ non ẽ s ꝓ¬
fanu ¶ ocꝯ aũt inquo sacre edes¬
edificate st̃ eriam dirupto edificio
adhuc sac̾ mͥan. ut ⁊ papinianꝰ
scuipsit. ¶ Relisiosum loc̃ unꝯͥqͥs
sua uolt̾itate fac̾. d̾ mortuũ inft̃¬

Expanded text:
consecrata sunt, veluti aedes sacrae et dona quae rite ad ministerium Dei dedicata sunt, quae etiam per nostrum constitutionem alienari et obligari prohibuimus, excepta causa redemptionis captivorum. si quis vero auctoritate sua quasi sacrum sibi constituerit, sacrum non est, sed profanum. locus autedificate sunt, etiam dirupto edificio, adhuc sacer locus manet, ut Papianus scripsit. Religiosum locum unusquisque sua voluntate facit, dum mortuum inf
Abbreviated transcription (Latin):
auẽs. ⁊ mare ⁊ ꝑ ħ litora maris.
¶Nemo gͥ ad lico maris accadere
⁊ ħedificiis abstineat. qr ñ sunt
uiris gẽcium sic̾ ⁊ m̃are. ¶ Fu¬
ideoz iꝯ piscandi oĩb coũe ÷ ⁊

Expanded text:
uens et mare et per hoc litora maris. nemo igitur ad litus maris accedere et aedificiis abstineat, quia non sunt iuris gentium, sicut et mare. Flumideoque ius pis
Abbreviated transcription (Latin):
integra con ẜuamꝰ. in quib solũ
lus reb ħ scĩmus ⁊ deinceps tra
aut exalus causis tã extestam̃to
quam ab intestato successioĩb ra¬
tioẽmccͣ iugratos flłios unliq ⁊

Expanded text:
integra conservamus, in quibus solum liis rebus haec sancimus et deinceps tradaut ex aliis causis, tam ex testamento quam ab intestato successionibus. Ratione contra ingratos filios undique
Abbreviated transcription (Latin):
oio filios minuere. scdos aũt a¬
ficare augm̃tum nec oĩo obliui¬
sci p̾orui̾n matrimoĩorum naq¬
infirmare que ap̃cedentib uos
detalib dicta sũt. S ꝓuidere
pͥmis cogitantes. qm̃ filu ambo
sũt. ⁊ ita facientes successionũ
intestam̃nis diuiosionẽ. Sieĩ
intestatis eis mortius lex os̃ exe¬
quo uocat. conpetentẽs ẽo eos in¬
nuitantes nõ uehem̃t̃ magnis
eos ad breuiare. ⁊ iiminutiõĩb
erubescentes legẽ. Si enĩ erũt
patres bõi. ⁊ m̃adignilegis la¬
itõe. ci iusti quidẽ erũt solale¬
gem tustodientes. Si quidaũt
sepius dictũmẽ. s d̾ his quiori¬
gis aut minus diliguntur. Cũ
utiq multa cliffã sit ingrati¬
milis honoi̾s hãc itaq partemde

Expanded text:
dem filios minuere, secundos autem aficare augmentum nec omnino oblivisci priorum matrimoniorum neque firmare quae praecedentibus nos de talibus dicta sunt: sed providere primis, cogitantes quoniam filii ambo sunt, et ita facientes successionum in testamentis divisionem. Si enim intestatis eis mortuis lex omnes ex aequo vocat, competens est eos imitantes legem non vehementer magnis eos adbreviare minutionibus, erubescentes legem. Sic enim erunt patres boni et nostra digni legislatione: et iusti quidem erunt solam legem custodientes, si quid autesaepius dictum est, sed de his qui magis aut minus diliguntur: cum utique multa differentia sit ingratimilis honoris. Hanc itaque partem de
Abbreviated transcription (Latin):
pocius quã sactientes ditimꝰ. alio¬
quisemelangentes ab intesta¬
to. partẽ ommo filus relinquedã
⁊ usq adquatuor quidem filios
quatuor untias omino diffiniẽteᷤᷤ
Siaũt ultra quatuor sint. us
ad matiã sub̾e partẽ ydoneũ ĩa
dectimus filiis solatiu nõ ex
paruam̃sura antiquã eormnã¬
gustiamre solũentes. Sit ig̾ p̾sẽs
lex futuro tꝑ̃i. sãcties sicut sepiꝰ
dicentes. p̃uenimꝰ ⁊ nich̾ pͥorum
tañgens. s ꝯdensa undiq ⁊ ꝯple¬
xa subuna conituuatõt. ⁊oĩa pene
descd̾is ꝓnunans nuptiis.
¶Set pͥoraquidem pͥorib in
sua nirtute ẜuans que uero abeo

Expanded text:
sancientes dicimus; alioquin semel augentes ab intestato partem omnino filiis relinquendam et usque ad quattuor quidem filios quattuor uncias omnino definientes, si autem ultra quattuor sint, usque ad mediam substantiae partem, idoneum iam dedimus filiis solacium, non ex parva mensura antiquam eorum angustiam resolventes. Sit igitur praesens lex futuro tempori sanciens, sicut saepius dicentes praevenimus, et nihil priorum tangens, sed condensa undique et complexa sub una continuatione et omnia paene de secundis pronuntians nuptiis, et priora quidem prioribus in sua virtute servans, quae vero ab ea
Abbreviated transcription (Latin):
iorẽ laborem sustinentes quãs
portet inꝑialib incurrere cogi¬
salute. nisiudiq congregaẽ
ꝙ ustum ẽ. ci õs uidentes inu¬
numcollectã. de hac legis lanoẽ
partemsciant. qr p̾orẽ hic q̃ ĩã

Expanded text:
em laborem sustinentes quam oportet imperialibus incurrere cogisalute, nisi undique congregare quod iustum est, et omnes videntes in unum collectam de hac legislatione partem sciant, quia et priorem his quae iam
Abbreviated transcription (Latin):
sculi ⁊ femine fuu̾nt ħ ip̃m lis¬
ponentes. siuõ mr̾ ⁊ filie sole ꝯ¬
sistat̃. tibi sẽatꝰ ꝯsultũ mediã ꝗdẽ
partẽ dabar matri residuã uõoxe¬
diam sororib quãtecũq extm¬
ssent. ꝙ quiaño p̾mitus correxi¬
mus modo adtuximꝰ adꝯpentẽtẽ
uocatioẽm. ⁊ inisto cãu uorantẽ
eamprata filiarum quatenꝰ ꝙͣ̃tũ

Expanded text:
 ipsum disponentes. Si vero mater et filiae solae consistant, ibi senatusconsultum mediam quidem partem dabat matri, residuam vero mediam sororibus, quantaecumque extitissent. Quod quia non primitus correxiumus, modo adducimus ad competentem correctionem, et in isto casu vocantes eam pro rata filiarum, quatenu
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃ib adiuiucẽ fr̃as contẽtres illũ
solũtãꝙͣ ingratum circa frm̃ effec
sr̃ filiorum successiõib quib cũ
matre succectũt filii. ualeat ł¬
mãneat illa qͣue a nob̾ fcã ẽ. sub¬
diuisicẽm introducẽ his q̃ fintĩo

Expanded text:
ribus adinvicem factas contentiones, illum solum tamquam ingratum circa fratrem eff lex super filiorum successionibus, quibus cum matre succedunt filii, maneat, illam quae a nobis facta est subdivisionem introducens his quae futuro
Abbreviated transcription (Latin):
ita nob̾ psens iex ilispõatur ⁊ sãc¬
eitatur. ergo neccẽ ẽ filio moriẽte
sine masculo siue femina siuete¬
statuis. moriatur. siue q̃ siñ ħ. Inte¬
rimergo ea que ex testam̃to sũt
dicentes ita adorinem qui abin¬
legutime filiꝰ testatꝰ fuiͣt. ⁊ re¬
liñquat matͥs subam suic parrẽ
eius aliquam. hãs illa accipiat ꝑ

Expanded text:
ita nobis praesens lex disponatur et sanciatur. Ergo necesse est filio moriente sive masculo sive femina, sive testatus moriatur sive etiam sine hoc: interim ergo ea quae ex testamento sunt dicentes ita ad ordinem qui ab inlegitime filius testatus fuerit et relinquat matri substantiam sive partem eius aliquam, hanc illa accipiat per
Abbreviated transcription (Latin):
acciꝑe ꝙ relictum ẽ. ⁊ nullã cau¬
telã tre. tũc enimsequẽda ẽ de¬
fũcti uolantas. Studii enĩnr̃i
⁊ leoĩs nouimus diuememorie
constitiniõem descĩs nupͣtus siad
ẽa utmiens muuer nõ uasat daẽ
fideuissores cautelam. quia filiiꝰ
restituat res tciam partem cente¬
sime accipiens. nos cãm ad huc
melius abeaconstitumꝰ. qd̾ eĩ¬

Expanded text:
erelictum est et nullam cautelam dare; tunc enim sequenda est defuncti voluntas. Studii enim nostet Leonis novimus divae memoriae constitutionem de secundis nuptiis, si ad eas veniens mulier non valeat dare fideiussionis cautelam quia filiis restituat res, tertiam partem centesimae accipiens: nos causam adhuc melius ab ea constituimus; quod e
Abbreviated transcription (Latin):
licebit relinquere alici extrane
nocebant nuptie. ⁊ ita matrid̾e¬
linquẽs siue in sututtẽm suie ie¬
gatum recte relinquet ⁊ dm̃ns
usum siue exreb que extrinsecꝰ¬

Expanded text:
licebat relinquere alicui extraneonocebant nuptiae, ita et matri derelinquens sive institutionem sive legatum recte derelinquat et dominium et usum, sive ex reb
Abbreviated transcription (Latin):
stititioĩs caũ siue mobile siue ĩ¬
mobile sit. ꝙ futurũ ẽ redeliua¬
fuiͣt ꝙ relinquitur minꝰ ydonee
dignus sit cuiħ reddãtur manẽ
quidem ap̃ulumi aquo relictũ ẽ.
exs̃tia uõ centessime eiꝰ usuras
qñ ⁊ restitũtio p̃stitarum usura
recipiat facultatem. aut sifiat ma¬
infestũ nullatenus posse istum
ad npnas ꝑuenire. siue seg̃dũ
modum sac̾donii. tuc enimẽt deł¬

Expanded text:
 sive mobile sive immobile sit quod futurum est reddi, vafuerit quod relinquitur, minus idonee dignus sit cui hoc credatur, manere quidem apud illum a quo relictum est, ex tertia vero centesimae eius usuram do et restitutio praestitarum usurarum suscipiet facultatem aut si fiat manifestum nullatenus posse istum ad nuptias pervenire, sive secundum modum sacerdotii tunc enim e
Abbreviated transcription (Latin):
hsasos iuchꝰq dedans usuris red¬
cientes ᷤ r̃c ip̃m aut̃ introducimꝰ
cismõconuges altutriꝰ subrali
reliquerũt condũtõe. S alius
aliquis extrant᷑. siue urro siue
mulieri subtali conlictõe dãi. Qd
uoluĩt. uidelicet ⁊ forniutorumea
suũ ẜm suamnaturã. ⁊ leges sr
his tanimpr̃andis qũã inrestut

Expanded text:
reddentes. Hanc ipsam autem introducimus si non coniuges alterutris sub tali reliquerint condicione, sed alius aliquis extraneus sive viro sive mulieri sub tali condicione dari quid voluerit: videlicet fortuitorum casuum secundum suam naturam et leges super his tam in pra
Abbreviated transcription (Latin):
altũm. aut adimpitas uenire ⁊
abrenimnare. p̃ceptoi. aut sih
abstinere deceteromiptus. s ut
nõ causa suspensa sit. pꝰ tp̃a forsã
longareu̾tatur rursus exactio
nare cusam. ⁊ us atannũꝗdẽ
nõ ẽẽ peniinis petitoẽm relictinͥ
tam̃ modus sac̾dotĩ atuenius

Expanded text:
alterum, aut ad nuptias venire et abrenuntiare perceptioni, aut si hoc abstinere de cetero nuptiis. Sed ut non causa suspensa sit et post tempera forsitan longa revertatur rursus exactionare causam, et usque ad annum quidem non esse penitus petitionem relicti, nisi tamen modus sacerdotii adveniens
Abbreviated transcription (Latin):
s pp̃ necc̃itatem ⁊ iurantes et
nubentes ⁊ transcendentes mo¬
rientiũ uoluntates. Extima¬
umus pͥus intiͣm sactoem medĩ
partem. ⁊ ꝑuirium eis cohibere.
nec sinere talia ubere uiram̃ta

Expanded text:
 necessitatem et iurantes et nubentes et transcendentes morientium voluntates, aestimavimus prius interim sacratiorem mederi partem et periurium eis cohibere nec sinere talia subire iuramenta,
Abbreviated transcription (Latin):
faitis a nob̾. occasiõe legis uilie
miscelle. constim õib retribuo.
siistitutioĩs fit pars. aut logatsi¬
aut hedibͣ aut substitutis. sifu̾it
anͣt oĩs his quiabintestato a nob̾¬
adhĩlitatemuocantur huiꝰoxĩ
obẜuatioĩs prẽmur: ut undiq
lex hãt ꝓp̾am ꝑfectõem. nisi forre
testator. ⁊ ħ p̾cipiat dicens. licẽ¬

Expanded text:
factis a nobis occasione Iuliae Miscellae constitutionibus retribuimus; si institutionis sit pars aut legatum, heredibus aut subsaut omnino his qui ab intestato ad hereditatem vocantur, huiusmodi observationes praestentur, ut undique lex habeat propriam perfectionem. Nisi forte testator et hoc praecipiat d
Abbreviated transcription (Latin):
slamnec illudmerat legi ut opor¬
teret sine filiis existentes muli¬
erss hoc ĩurare sacramentũ. S⁊ ̃
dum eis auferentes ⁊ talẽ ꝑmi¬
tentes preptoẽm ꝯsid̾auimꝰ qmͣ¬

Expanded text:
am nec illud inerat legi, ut oporteret sine filiis existentes mulieres hoc iurare sacramentum, sed ege iusiurandum eis auferentes et talem permittentes perceptionem, consideravimus q
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃am logem. tam sine siliis caũ
monente mat quam remaneub
aut aliis mobilib reb iptiał
dr̃auo tanta patem inurarimm
accipiente marretum pͥus ic̃tu
cantela nõ exi gatiliis ani¬

Expanded text:
ram legem tam sine filiis casu moriente matri quam remanentibaut aliis mobilibus rebus nuptialis donatio, tertiam partem usurarum accipiente matre cum prius sancita ca
Abbreviated transcription (Latin):
usu c̃ ꝓpͥctatem hre firmã siue pͥ¬
usquam hnͣ relinquat᷑ siue pa
ao secãs ueni̾t nuptias auferẽteᷤ
deħ legẽs que deis contrarium ꝙd
s̃ uũc modo manere sr̃ solas que

Expanded text:
 proprietatem habere firmam, sive prius quam heres relinquatur sive postea ad secundas venerit nuptias; auferentes de hoc leges quae de his contrarium quid etiam modo manere super solas quae
Abbreviated transcription (Latin):
liis solum s q̃ a nob̾ nõ tñ adsu¬
mã si uemẽt rectiudinem quã
ñũc sectante p̃sentia sc̃im. Lex
enĩ que uocatur uiua missella. lex
antiqua lex uetusta filiorum ꝓ¬
creanoĩ p̃põnes studium ꝑmute¬
bat muueib licet uir ꝓhiberet.
⁊ aliquid ob hoc relinqueret qua¬
tenus nõ ad scdas ueniret np¬
tias. tam̃ ad uirũ uenire ⁊ uira¬
re. quia filiorum cã ħ ageret. ⁊
ꝙ relictum erat acciꝑet. ⁊ hãc ꝗ¬
dẽ manũ tabat muuerib lice̾¬
tiam. eoaũt transeunte siuelit
acciꝑe relictum nõ alit̃ licebit.
mulieri ħ acciꝑe añ quã cautõe
exponeret. quia ad ẜas nõ uemĩt
ip̃e uilius miscellus adinueit.

Expanded text:
n ad summum sui veniens rectitudinem: quam nunc sectantes praesentia sancimus Lex enim quae vocatur Iulia Miscella, lex antiqua, lex vetusta, filiorum procreationis praeponens studium permittebat mulieribus, licet vir prohiberet et aliquid ob hoc relinqueret, quatenus non ad secundas veniret nuptias, tamen et ad virum venire et iurare, quia filiorum causa hoc ageret, et quod relictum erat accipere. Et hanc quidem in annum dabat mulieribus licentiam Eo autem transeunte si vellet accipere relictum, non aliter licebat mulieri hoc accipere, antequam cautionem exponeret, quia ad secundas non veniret ipse Iulius Miscellus adinvenit,
Abbreviated transcription (Latin):
usum. ⁊ usũ fruitũ manãt ig̾
⁊ ħ ⁊ his qui exp̾orib nuptiis
sũt filus. condoatum nisi forte¬
ał sencẽtta ⁊ transãctio int̃ꝑtes
facta. de hisaliquici statuit.

Expanded text:
usum et usumfructum. Maneat igitur et hoc his qui ex prioribus nuptiis sunt filiis condonatum, nisi forteialis sententia et transactio inter partes facta de his aliquid statuit.
Abbreviated transcription (Latin):
sit laicus a dordinatoẽm diacoĩaũ
subdiaconi. aut p̾b̾ri uẽire uol̾it
dem̃ appareãst mulierẽ hañs ñ
ex uirginitate sibicopulatã. S
aut disuĩctã amai̾to amaritoaũ¬

Expanded text:
sit laicus, ad ordinationem subdiaconi aut diaconi aut presbyteri venire voluerit, deinde appareat mulierem habens non ex virginitate sibi copulatam, sed aut disi
Abbreviated transcription (Latin):
aliqiua res utenda datuz.i. cõmo¬
datiᷤ᷑ reobligatur &e tenetur como¬
dati accõe. S is ab̾eo qui mutuũ
accepit. longe distat. Nam nõ ita
res dat᷑ ut eius fiat. & obid deea
re ip̃a restituenda tenẽtim ceis
quidem qui mutuũ accepit. si. qͦ¬
lib fortuito casu ꝙ accepit amisi̾t.
ueluti ĩcendio. riuta. naufragio.¬

Expanded text:
aliqua utenda datur, id est commodatur, re obligatur et tenetur commodati actione. sed is ab eo qui mutuum accepit longe distat: namque non ita res datur ut eius fiat, et ob id de ea re ipsa restituenda tenetur. et is quidem qui mutuum accepit, si quolibet fortuito casu quod accepit amiserit, veluti incendio, ruina, naufragio
Abbreviated transcription (Latin):
diligentiam adhibuisse. quantã
diligentius pot̾it eam rẽ custodi¬
ress pp̃ uim maiorem maiores ue
causus nõ tenet᷑ si modo huiꝰ modi¬
fragio amisis. dubiũ nõ ẽ quĩ de
restituenda re ea tenearis. Como¬
data aut̃ res tunc ꝓpͥe ĩ tlłigitur:
si nlła m̾cede accepta. uł costituta
res tͥ utenda data ẽ. alioqͥn m̾cede
ĩ terueniente locatus tͥ usus iude.
depͤonitur re obligatur. ⁊ accõe
lo cõmisit cͤulpe ãt nomine .i. desi¬
die atq neglientie nõ tenetur.
Itaq secitrus ẽ qui pum diligẽ¬
ter custoditam rem. fiuto amisit.
qr qui neglienti amico rẽ custodi¬
endam tradit. sue facilitan soĩ¬
putare deb. ¶ Ereditor quoq qͥ
pignus accepit re obligatur. qͥ
ce ip̃e deip̃a te quam accepit resti¬
trienda tenetur accõe pͥignoratia.
S qr pignus ut̾usq gr̾a datur.
& debitous quo mag̾ pecunia¬
ei cred̾et᷑ & creditoris q̃uo magis
ei ĩtuto sit creditum. placuit suf¬
fic̾e ꝙ abeã rẽ custodiendam exac¬

Expanded text:
diligentiam adhibuisse, quantam diligentior poterit eam rem custodire: sed propter maiorem vim maioresve casus non tenetur, si modo non huifragio amiseris, dubium non est quin de restituenda ea re tenearis. commodata autem res tunc proprie intellegitur, si nulla mercede accepta vel constituta res tibi utenda data est. alioquin mercede interveniente locatus tibi usus rei deponitur, re obligatur ex actione lo commiserit. Culpe autem nomine, id est desidiae atque neglegentiae, non tenetur: itaque securus est qui parum diligenter custoditam rem furto amisit, quia, qui neglegenti amico rem custodiendam tradidit, suae facilitati id imputare debet. Creditor quoque qui pignus accepit re obligatur, qui et ipse de ea ipsa re quam accepit restituenda tenetur actione pigneraticia. sed quia pignus utriusque gratia datur, et debitoris, quo magis ei pecunia crederetur, et creditei in tuto sit creditum, placuit sufficere quod ad eam rem custodiendam, exac
Abbreviated transcription (Latin):
mutui aũ obligacõ inhiis rebus
consistit. que pond̾e. numero mẽ¬
suraue cõsistunt ueluti uino. o¬
leo. frumento. pecunia num̾ata.
ere. argñto. anro Quas res autẽ
tiendo. inħ damus ut accipie̾tiũ
reddantur. uñ ĩ mutuum applła¬
tum sit. qr ita ame tͥ uatur. ut ex
meo tuũ fiat. ce exeo cõtraltu na¬
scitur acc̃õ que uocatur condicio.
Ciis quoq qui nõ uebitum accep̾
abeo qui perrorem soluit. re obli¬
gatur. Daturq agenti qͣ eum p̃p re¬
petic̾om cõdicticia acc̃o. Nampiũ¬
et abeo cõdici pot̾ si apꝑet eum dare
oꝑtere. ac si mutuũ accepiss. uñ
pupillit siei sñ tutoris auctorita

Expanded text:
ui autem obligatio in his rebus consistit quae pondere, numero mensurave constant, veluti vino, oleo, frumento, pecunia numerata, aere, argento, auro, quas res aut ndendo in hoc damus ut accipientium itatis reddantur. unde etiam mutuum appellatum sit, quia ita a me tibi datur, ut ex meo tuum fiat. ex eo contractu nascitur actio quae vocatur condictio. Is quoque, qui non debitum accepit ab eo qui per errorem solvit, re obligatur: daturque agenti contra eum propter repetitionem condicticia actio; nam proinde ei condici potest ‘ si paret eum dare oportere ’ ac si mutuum accepisset. unde pupillus, si
Abbreviated transcription (Latin):
exħ conputatis agi emphiteosi
non ppetue s meum qui ꝑcipit¬
⁊ duas exeo successões. ⁊ iuroꝯ
uxorisic̃ p̾clixĩs fadẽndam.
are aũt emphiteotas cõ¬
nõ ex soluiͣt emphitheoncum.
ca̾noẽm ħ enim tp̃s ꝓtriemno a¬
lorum omnu sufficere adcãũ
eccͦsticarũ aut ꝓtochicarum ẽphi¬
teo sin ꝓnõ soluto canc̃e poĩmus
si⁊̃ omino extranei eͤ nphitedoriᷤ
⁊ uolentib ꝓpõitis sc̃arum do¬
muum. licebit p̾clia aud dooxs
tetͣtͣus fec̃it p̾dĩm ai subur¬
banum aut comũ qui emphi¬
teosim ꝑcepit. cogieum desuo
diligentiam ⁊ restituidẽm pͥsci
citus sine clilatõe exigi.
ut nullius immobił rei eccͦsti¬
ce. aut prochice alienatio sit ꝑ¬
missã adnullam ñam .r.p. ꝑar

Expanded text:
 computatis agi emphyteusin, non perpetuo, sed in eum qui percipit, et duas ex eo successiones, et viro et uxori sicut praediximus faciendam. Scire autem emphyteutas connon exsolverint emphyteuticum canonem hoc enim tempus pro triennio aliorum hominum sufficere ad casum ecclesiasticarum aut ptochicarum emphyteuseon pro non soluto canone ponimus, fient omnino extranei emphyteumatos, et volentibus praepositis sanctarum domuum licebit praedia aut domus deterius fecerit praedium, aut suburbanum, aut domum, qui emphyteusin percepit, cogi eum de suo diligentiam ac restitutionem prisci itus sine dilatione exigi. ut nullius immobilis rei ecclesiasticae aut ptochicae alienatio sit permissa, ad nullam nostrae r
Abbreviated transcription (Latin):
dicum officiis nũant᷑ exsacͥs
ꝓbatoriis solito more mili¬
cie sacͣm̃ta sortiri dec̾muius.
nõ passim nec licent solis
tarũ litt᷑aꝵ exemplarib set
ex antenticis tm̃i sacris ꝓba¬
toriis manui nr̃a subsc̾ptis.
amd arbitrio pr̾andis ita
nt ulłs his dolꝰ aut fraus
possit ãnecti dehis ⁊̃ qui sũt
uere ⁊ catholice sitti ibemꝰ
ad mitti. alit̾ aut̃ mulitãtes
nͥ exhis suit quosolis aueto¬
titatib apparitoĩ aggrega¬
ti uetusta ꝯsuetudo ꝑcotuit.¬

Expanded text:
iudicum officiis numerantur, ex sacris probatoriis solito more militiae sacramenta sortiri decernimus, non passim nec licenter solis arum litterarum exemplaribus: sed ex authenticis tantum sacris probatoriis manu nostra subscriptis et nostro arbitrio praestandis, ita ut nullus his dolus aut fraus possit adnecti, de his etiam, qui sunt verae et catholicae fidei, iubemus admitti. Aliter vero militantes, nisi ex his sint, quos solis auctoritatibus apparitioni adgregari vetusta consuetudo
Abbreviated transcription (Latin):
orp̃. ex̃ ꝙ̃ Hullus exhis quos
claruit militia resolutos inde¬
bita demo sacͣm̃ta sine augꝰti
affatib suscipiat. siquis aut
id ꝑobrepticẽm forte meriñt¬

Expanded text:
pp. Nullus ex his, quos claruerit militia resolutos, indebita denuo sacramenta sine Augustis adfatibus suscipiat. si quis autem id per obreptionem forte mer
Abbreviated transcription (Latin):
nuo labore ꝯpler̾ant. eos ue¬
mẽtes admintimꝰ ꝗ ea noto ad¬
ipiscẽdi honoris credidemt
expetanda. nõ eos q̃ instudio
excende cupiditatio ãbierint
uit᷑ in meliore fortuna positi
aut ea scelera q̃ p̾us ꝯmississe
doceatur occultent. aut alia de¬
nceps possint impime ꝯmit
sics duces eoꝵq apparitores
nec nõ limitaneos castroꝵ ꝙ
tui iudicii sũa ꝯueniti nec
aliis subiacere iudicib p̃cipi¬
mus. Illustribꝰ .s. acmagnificis
uiris magistris militum ꝯsu¬
etudine ac potestate si qͣ ad li¬
nutes aliquos orientis tͣciaꝵ¬
q ⁊ illirici exlõgo tp̃r actenꝰ
obtinuit seruata.

Expanded text:
nuo labore compleverint, eos venientes admittimus, qui ea voto adipiscendi honoris crediderint expetenda, non eos, qui studio exercendae cupiditatis ambierint, ut velut in meliore fortuna positi aut ea scelera quae prius commisisse doceantur occultent aut alia deinceps possint impune commits duces eorumque apparitores nec non limitaneos castrorumqtui iudicii sententia conveniri nec aliis subiacere iudicibus praecipimus: illustribus scilicet ac magnificis viris magistris militum consuetudine ac potestate, si qua ad limites aliquos Orientis Thraciarum et Illyrici ex longo tempore hactenus obtinuit, reservata.
Abbreviated transcription (Latin):
nec ex rescripto his ullus
aditus reẜetur quos ꝯgruit
pene gͣuissime sub iugari si
contͣ iuhibita qq̃ sacͣcissimis
ꝯstitutis asꝑirare ꝯtẽpseñt.

Expanded text:
ltatem nec ex rescribto his ullus aditus reseretur, quos congruit poenae gravissimae subiugari, si contra inhibita quoque sacratissimis constitutis adspirare
Abbreviated transcription (Latin):
cclatuduus pͥmiscruius tres
libras auri fisci utilitatib siue
dilatte ꝑsoluet si statuta sittẽ¬
merata. apparitor uͣo qui hiuc
se nu passus est deputari.
milicia spoliabit᷑. hecuo pena¬

Expanded text:
tuae primiscrinius tres libras auri fisci utilitatibus sine dilatione persolvet, si statuta fuerint temerata: apparitor vero qui huic se muneri passus est deputari, militia spoliabitur. Haec ve
Abbreviated transcription (Latin):
cusandi studio nõ solũ m̃daci
lum subire dec̾iumꝰ stonoꝵ
omiũ amissione mulctamꝰ.
ut inp̃ost̃̾um nemimi licẽtia
sit edẽdi exempliaria his qui
sociãdi st̃ quic̾q milicie. quã
siue diuins ꝓbatoriis adipi¬
icinõ possurit. s piculo pͥma¬
tum unisciuusqs offici ip̃as
autenticas sacras q̃ diuiuani
nit̃ pietatis ꝯtinent annota¬
cõem cũ subsc̾ptõem ad mini¬
ꝯsiftunt. his qui militare no¬
sunt. p̾stan exemplatib ndło¬

Expanded text:
cusandi studio non solum mendacilum subire decernimus et bonorum omnium amissione multamus. ut in posterum nemini licentia sit edendi exemplaria his, qui sociandi sunt cuicumque militiae, quam sine divinis probatoriis adipisci non possunt, sed periculo primatum uniuscuiusque officii ipsas authenticas sacras, quae divinam nostrae pietatis continent adnotationem, cum subscriptione adminiione consistunt, his qui militare volunt praestari: exemplarib
Abbreviated transcription (Latin):
amquidẽ ꝑ ħ̾ agimtur. coacti
exigentes. quia intra c̾tũ tp̾s uẽ¬
niut addet̾minam̃ iuidittum
hii qui abeis couuenti st̃. ip̃iuo
remanet inpuintia afligũ
ꝑegrinatioẽ sũpiib exhibitũ.
aut p̃sentatum relĩquẽtes.
sactimꝰ. siquis fiat tale ⁊ tp̃s
iupleatur ꝙ incaunoẽm ex¬
hibittoĩs aut p̾sentatioĩs ip̃e¬
tia actor occurrerit. reũ quidẽ
ingredientẽ ap̃ uidicem. ⁊ ħ
docentem repente dimm ui
re iurando aũt enis iudicet᷑
deoĩb expensis quas ꝑtrulit cͥ¬
tioẽm.  his uidices addicat ac
fideuissogͣ ĩctaquãtitate de li¬
derĩt. quia exequeniur cam ꝯ
susciprãt snĩam. hãc quideo

Expanded text:
am quidem per haec aguntur, coacti exigentes, quia intra certum tempus veniunt ad determinatum iudicium hi qui ab eis conventi sunt, ipsi remanent in provincia, affligi in peregrinatione sumptibus exhibitum aut praesentatum relinquentes. sancimus, si quid fiat tale et tempus impleatur quod in cautione exhibiticiam actor occurrerit, reum quidem ingredientem apud iudicem et haec docentem repente dimitti, iureiurando autem eius iudicetur de omnibus expensis quas pertulit citionem, et his iudices addicant actfideiussores certa quantitate dederint, quia execuntur causam et suscipiunt sententiam, hanc quid
Abbreviated transcription (Latin):
declarauĩt. c̾ta tñquantate⁊
definita auidice quam leges
ut agnoscãt nõ luicere uitas
alienas. S inpuĩnias elige̾
uidices. ⁊ ibi contra suos adu̾¬
bactorib fideiussicẽs plerũq
nouimꝰ ħ dat᷑as. tãꝙͣ in exhi

Expanded text:
declaraverit, certa tamen quantitate definita a iudice, quam leges ut agnoscant non ludere in vitas alienas, sed in provincia eligere iudices et ibi contra suos adveb actoribus fideiussiones plerumque novimus hic datas, tamquam in exhi
Abbreviated transcription (Latin):
arũ. uetnstate nãq uolente ꝯ¬
ditioĩs libellũ suscipientẽ dieb
quo possit discutere cam̃ci forte
⁊ recognosdere. ci lib̾ari. post
subscbẽ misso libello. ⁊ uicti o¬
tiales implere cautos. ¶O¬
damuo̾ respitientes ad urãs le¬
ges que post littis contestati¬
dem̃ n refutare uiditem . n¬
arte machinanitir. maxime
executorib tania dolose ad inne¬
iuẽntib. ⁊ mox ut oblata fuiͣt
quedamad monitio forte n li¬
bellodato. neq uiltirali ulla
cautioẽ deducũt hoĩem in nit̃
ad iucticem datum. ⁊⁊ nich̾ sci¬
entẽ ꝯpellũt face̾. litis. ꝯt̾. ut

Expanded text:
state namque volente conventionis libellum suscipientem diebus quo possit discutere causam et forte etiam recognoscere et liberari, post subscribere misso libello et iudiciales implere cautiones, quidam vero respicientes ad nostras leges, quae post litis contestationem neque refutare iudicem narte machinantur, et maxime executoribus talia dolose adinvenientibus, et mox ut oblata fuerit quaelibet admonitio, forte neque libello dato neque iudiciali ulla cautione, deducunt hominem invitum ad iudicem datum et nihil scientem compellunt fa
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ c̾ctitor fui̾t. qui adħ ipõ mu¬
tuauiͣt. ut militia illiemerẽtur
alioquin alus creditorib nõ ꝓo¬
te damus ħ̃.¶S siquidẽ fi¬
luͣfui̾nt aut uxor de fũitustos oĩ¬
b ĩ ponimus moĩs ut adeãt nos

Expanded text:
tamen creditor fuerit qui ad hoc ipsum mutuavit, ut militia illi emeretur. Alioquin aliis creditoribus non prompte damus hoc: sed si quidem filii fuerint aut uxor defuncti, istos omnibus praeponimus modis, ut adeant nos
Abbreviated transcription (Latin):
questicẽmiege comnunideter¬
minare. p̾mũ nãq fuerũt du¬
bitatiões płu̾ne. utrũ oporteat
militias subypothece deturi
quidẽ iã definiũ ẽ lege. c⁊ c̾te
ꝯsistunt militie ł quocũq u̾edi
ł obligai̾ possũt. Dos aũt exoruo¬
rib cam considerantes. Scĩmus
quia exantiqͣnis tꝑ̃ib nõ eaͣt
inmilitiis ypotheca. S quedã
noĩa oĩo antiqua ⁊ defitienna
ĩtalib ferebãtur. paulatĩ uõ ĩ

Expanded text:
quaestionem lege communi determinare. Primum namque fuerunt dubitationes plurimae, utrum oporteat militias sub hypothecae deduci quidem iam definitum est lege, et certae consistunt militias quaecumque vendi aut obligari possunt. Nos autem ex maioribus causam considerantes scimus, quia ex antiquis temporibus non erat in militiis hypotheca, sed quaedam nomina omnino antiqua et deficientia in talibus fereba
Abbreviated transcription (Latin):
uit̃is fiat. ab ha̾c maxima di¬
spereat cuutate. licentiã eẽ ⁊
nõ fatͣta linis ꝯtestatiõe a dire
actorẽ statutũ uidicem. ⁊⁊ ħ
denũtiare. Illũ uõ siquidẽ ad¬
iinistrator sit. uibere oĩ modo
ne sui accusatorẽ ꝑfugã factñ
US iuoͣ nõ administrat. S datꝰ
sit a quodã aiuidice. Suie ex
sacra forte forma. aut uissioẽ
aut c̃ abaliquo ad ministratõe.
ad illu nũtiare. ut declucat᷑ab.
illo necã manãt actori ũctiq
desolata. idice agere aliꝗdñ
llalente eoꝙ nõdum ap̃euo
factasit cͣntestatio lutis. illo
contẽpnẽte legẽ. ⁊ uiram̃to
suo maĩfestatioem̃ suã ⁊ acto¬
rẽ. extraoẽ legittimũ auxiliuĩ
relĩquente ẽgo nelatente eo.
⁊ tardata exibitioẽ. cã maneãt
suspensa. examinet ut põtuit
uidexͣ. inquam tr̃a abuss e diĩ¬
tur. ⁊ det inlũc̾ias c̾tãs ut
nisi intra eas occurrerit. łiłiã
forte studio actoi̾s inpectiatũ
aut uenire ꝓhibeatur tũc ẜo

Expanded text:
litis fiat, ab hac maxima dispareant civitate, licentiam esse etiam non facta litis contestatione adire actorem statutum iudicem et haec denuntiare, illum vero, si quidem administrator sit, iubere omnimodo ne sui accusatorem per fugam factum; si vero non administret, sed datus sit a quodam iudice, sive ex sacra forte forma aut iussione aut etiam ab aliquo administratore, ad illum nuntiare, ut deducatur ab illo, ne causa maneat actori undique desolata, iudice agere aliquid non valente eo quod nondum apud eum facta sit contestatio litis, illo contemnente legem et iuramentum suum manifestationem suam, et actorem extra omne legitimum adiutorium relinquente. Igitur ne latente eo et tardata exhibitione causa maneat suspensa, examinet ut potuerit iudex, in quam terram abisse dicitur, et det indutias certas, ut nisi intra eas occurrerit liberam forte studio actoris impediatur aut venire prohibeatur, tunc secundum
Abbreviated transcription (Latin):
uolunt. ⁊ subsius artib hoĩem
constituentẽ quo uolũt mõ d̾eo
agt̃i Scĩmus igͥ. dũ ad mõitioo¬
blata fiu̾t alicui moĩs oĩb offe¬
debitum. ⁊ lib̾are se ab adu̾sarii
suiconuentoe amicabilit᷑.  ñ
ꝑcalũpniã ⁊ circũuẽtoe subiu¬
dice ꝯstitui. forsan suspecto forsã
enã ꝓpͥum ꝯͣ eũ dispensãtẽ ⁊ eũ
qui litem quilitẽ sustinꝰ nullũ
habente tps adcognoscendum. q̃
quib conuentꝰ occurrit. ¶ Su¬
scepto uõ libello sola pͣlli fideiu
sponsioĩs. ⁊ declarare q̃ tp̃s quo
ei libellus datus ẽ. nec̃ obh¬

Expanded text:
olunt et sub suis artibus hominem constituentes quo volunt modo de eo agunt. Sancimus igitur, dum admonitio oblata fuerit alicui, modis omnibus offedebitum et liberare se ab adversarii sui contentione amicabiliter, et non per calumniam et circumventionem sub iudice constitui forsan suspecto, forsan dispensante, et eo qui litem sustinet nullum habente tempus ad cognoscendum, in quibus conventus occurrit. Suscepto vero libello, sola personali fideiussponsionis et declarare etiam tempus quo et libellus datus est, ne
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃.uał. ã. Omĩa q̃ ĩ horieio
hũtin expendi uolumꝰ ita ut
nõ pͥus ad strum̃tũ extedat᷑
expensa qm̃ sb̾ p̾fectura tua
urbis horreis infertur qm̃
uet̾a ꝯdita fuerunt erogata
⁊ si forte uetustate spẽs ita
cormipta ẽ ut ꝑsemet erogaiͣ
sinc q̃rela nõ possit. ex noua
eidẽ põtic̾t misceat᷑. cuiꝰ ad iec¬
tt̃e corruptionelata. dãpnũ

Expanded text:
. Omnia quae in horreis habentur expendi volumus, ita ut non prius ad frumentum tendatur expensio, quod sub praefectura tua urbis horreis infertur, quam vetera condita fuerint erogata. Et si forte vetustate species ita corrupta est, ut per semet erogari sine querella non possit, eidem ex nova portione misceatur, cuius adiectione corruptio velata damn
Abbreviated transcription (Latin):
prudens si deł optime sibi ꝯsciũs
ꝓuiteg̾tatis mẽtis apponatur
custos ac n̾isor. ꝗ uł frum̃ta
modio menatur uł iꝰti extimͣ

Expanded text:
prudens fidelis optime sibi conscius pro integritatis meritis adponatur custos ac mensor, qui vel frumenta modio metiatur vel iustis aestim
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.a. De ꝑsõalib mun̾ibus
q̃ feminis ꝑ sexus ꝯditiõem
indicuntur exẽplo marium
sari diui parentes mĩ ꝯstituer̃t¬
xus lib̾os .u. hãnt impet᷑ta se¬
⁊mł nacatõe poteri ꝯuenit. ita
ut si mlxc nuͣo silius legitti¬
me etatis ĩueĩatur obeudis
statim ꝓsuo patre mum̃ibus
imuntate ẜuanda. Qd̾ siquis
pp̃cẽsum tem̾riorem uacatoe¬

Expanded text:
De personalibus muneribus, quae feminis pro sexus condicione indicuntur, exemplo marium sari divi parentes nostrxus liberos quinque habeant, impetrata semel vacatione potiri convenit, ita ut, si in hoc numero filius legitimae aetatis inveniatur, obeundis statim pro suo patre muneribus immunitate servanda. Quod si quis propter censum tenuiorem vacat
Abbreviated transcription (Latin):
q rectorib eoꝵ noĩa qͥ ad publi¬
cum iniuiꝰ officii ad dicti atq
obligati fu̾unt innotestant.
ad discrim̃ suñ umũsa que illi
gesserũt redundare.
cum sextariis atq pond̾ib ꝑ in
Causiones suigłas q ciuitates
uissimꝰ collocari ut unusqͥsq
tͥbunarius sub occłis ꝯstitutis
aut susceptorib darc. Ita ut si
quis susceptoꝵ creditoꝵ modioꝵ¬

Expanded text:
ad publici munus officii editi atque obligati fuerint, innotescant. ad discrimen suum universa, quae illi gesserint, redundare. cum sextariis atque ponderibus per mansiones singulasque civitates iussimus collocari, ut unusquisque tributarius sub oculis constitutis at susceptoribus dare; ita ut, si quis susceptor
Abbreviated transcription (Latin):
inuet̾ata leges nominatores
susceptoꝵ ⁊ eoꝵ qui ad p̃poĩtu¬
rã horreoꝵ. ⁊ pagoꝵ creantur
teneantur obnoxii simius
ydonei suit: qui abeisdem fuit
noĩati. nec quisqmͣ ex eoꝵ subã
celebrata ꝑ int̾positam ꝑsc̃a
d.ã. Susceptores noui nõ mͦ
p̃sentis anni debita uerũ ⁊̃ sp̃es
quas exreliquis inferunt quia
noue sunt accrescentes suscipi
c̾ionis mimere fuuctum ad
idem miniꝰ stringi nsi p̾us se
uincło sollicitudins suꝑioris
ab solu̾it. nam ueq eos qui pla¬
cũit gͣuart iusticie est. neq qui
displicũit tͥeñe prudencis. Inte
expon̾e quib tituł suscepta di¬
spserint. ut faciluis siquis iun
furto suͣit dep̃hensꝰ recentem
redintegr iacturam. nõ ppe¬
tui aut̃ cxactores teneantur iu
dominatt̃e. s ꝑannos siugłos¬

Expanded text:
inveteratas leges nominatores susceptorum et eorum, qui ad praeposituram horreorum et pagorum creantur, teneantur obnoxii, si minus idonei sint qui ab iisdem fuerint nominati, nec quicquam ex eorum substantia celebrata per interpositam personam io. Susceptores novi non modo praesentis anni debita, verum etiam species, quae ex reliquis inferuntur, quia novae sunt ac recentes, suscipiionis munere functum ad idem munus adstringi, nisi prius se vinculo sollicitudinis superioris absolverit. nam neque eos qui placuerint gravare iusti est, neque illos qui displicuerint tenere prudentis. Inteexponere, quibus titulis suscepta disperserint, ut facilius, si quis in furto fuerit deprehensus, recentem queat redintegrare iacturam. Non perpetui autem exactores teneantur in dominatione, sed per annos si