comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mm edicatiucc ẽ ista lesturio. lesturio enĩ nihil aliud significat. Nisi le¬
gere uolo scripturio id est scribere uolo. esurio edere uolo
&x ideo distaẽ meditatiua qm̃ non astũ p̃sentẽ đe s quccsi meditationẽ
quand cc̃ hab& cedrẽm futurc̃. Haec autẽ foriac ita exit semꝑ
Necalicc̃ regulat̃ hab&: urio. pasturio scripturio. lesturio unosep
haeba. In coatiuet ista quae nos celiquid inchoare ostendit. snor
meditari s fieri plus quidd cc̃ significat ab illccpriore ut ẽ caleso
Hae cregula quimq reb ten&: Nisi quinq res istae fuerint non pot
stare utoricetꝰ ec neutrecli & soosy llabẽ exeat. ut careat cẽporept̃o
aquicc̃festo. ut careat pasticipio futuri ut sit cestiae coniugationis
correptae.: Deistis quinq reb si uel unares defuerit iam non est
inchoatiua: Ergo inchoatiuũ uerbũ. id est inchoatiue formae :

Expanded text:
meditatiua est ista, lecturio: lecturio nihil aliud significat nisi lemeditatiua est ista, lecturio: lecturio nihil aliud significat nisi legere uolo, scripturio, id est scribere uolo, esurio, edere uolo. et ideo dicta est meditatiua, quoniam non actum praesentem dicit, sed quasi meditationem quandam habet ad rem futuram. haec autem forma ita exit semper, nec aliam regulam habet, urio, parturio scripturio lecturio; urio semper habet. inchoatiua est ista quae nos aliquid inchoare ostendit; sed non meditari, sed fieri plus quiddam significat ab illa priore, ut est calesco. haec regula quinque rebus tenetur; nisi quinque res istae fuerint, non potest stare, ut oriatur a neutrali, ut in sco syllabam exeat, ut careat tempore praeterito perfecto et plusquamperfecto, ut careat participio futuri, ut sit tertiae coniugationis correptae. de istis quinque rebus si uel una res defuerit, iam non est inchoatiua. ergo inchoatiua uerba, id est inchoatiuae formae,
Abbreviated transcription (Latin):
didicimꝰ & loquendi dicimꝰ. ecce una declinatioẽ Moc tectido. lo¬
quendo Nacteendũ loquendũ Natatu loquutu: Ecceuides
similitudinẽ ipscc̃ & tam̃nato neutrale uerbũ ẽ & pcessiucc̃
hccb& significationẽ : Lio quor deponens uerbũ ẽ & passiuã
hab& significationẽ : Vride appar& qm̃ abutraq paste similit̃
declincct. Vnide appar& qm̃ ñ ẽ pasticipiũ si modus:
ualitati ait uerborũ accidunt &icẽ formae: Formaes
quacttuor meditatiua. Inicoatiuao ꝑfesta & fre¬
quentatiua. Haeformae socundũ noc curedẽ astem cõ¬
positaꝰ sunđ : Nac̃ reuerac omne quod agim quaerit primo
ad sumptionẽ consilii. Deindecum sumpseris consiliũ ut in coem
Cũ incoauerimꝰ ut possimꝰ ꝑficere. cũ ꝑfectũ fuerit ut si placeat
frequentius hoc ut cmur. Ideo & istũ ordinẽ tenuit. Primccẽ
meditatiucc alterec inchoatiua. alic ꝑfesta:. alice frequentatiua

Expanded text:
di dicimus et loquendi dicimus, ecce una declinatio est, natando lodi dicimus et loquendi dicimus, ecce una declinatio est, natando loquendo, natandum loquendum, natatu locutu. ecce uides similitudinem ipsam, et tamen nato neutrale uerbum est et passiuam habet significationem; loquor deponens uerbum est et passiuam habet significationem. unde apparet quoniam ab utraque parte similiter declinatur. unde apparet quoniam non est participium, sed modus. qualitati, ait, uerborum accidunt etiam formae. formae sunt quattuor, meditatiua inchoatiua perfecta et frequentatiua. hae formae secundum naturalem artem conpositae sunt. nam re uera omne quod agimus quaerit primo adsumptionem consilii; deinde cum sumpserimus consilium, ut inchoemus; cum inchoauerimus, ut possimus perficere; cum perfectum fuerit, ut, si placeat, frequentius hoc utamur. ideo et istum ordinem tenuit. prima est meditatiua, altera inchoatiua, alia perfecta, alia frequentatiua.
Abbreviated transcription (Latin):
sidicas ab astiua eẽ significatione in illo loco soloe cis m̃ erit. utdicas
cantando rũpitur anguis. qm̃ illio aequecẽ significatio sidicã passiua
si gnificationẽ it solo ecismerit in illo loco cantecrido tuillũ : Ndedo
significatio astiuco uenire a pasticipio passiuo: Nce hiemodus tam
apcessiuio uerbo qucc̃ abastiuo uncerectione declincetꝰ. gerendi
modus: puta legendi abastiuo ẽ & passiuo: urade possum hoc con¬
fur mcere e uedicas ihi confusit ẽ an intellego. Dicam̃ ancuorceli
& cedeponenti: A neutreli uerbo manifestũ e. qm̃ non est pas siua decdlinatro
Q in deponenti uerbo meenfestũẽ qñ nonestastiua dedinatio: Er gosinon
potest cobite qi paste uenre constaet qm̃ ab utreq paste similter
nasticur: eccenatandi. eccenato declinatio ẽ s taentũ modo astiua
Itẽ loquendi : Loquor declinatio ẽ s tantũ modo passiua: si & nectcon¬

Expanded text:
si dicas ab actiua esse significatione, in illo loco soloecismus erit, ut dicas si dicas ab actiua esse significatione, in illo loco soloecismus erit, ut dicas «cantando rumpitur anguis», quoniam illic aequa est significatio. si dicas passiuam significationem, item soloecismus erit in illo loco, «cantando tu illum»; non debet significatio actiua uenire a participio passiuo. nam hic modus tam a passiuo uerbo quam ab actiuo una ratione declinatur. gerundi modus, puta legendi, ab actiuo est et passiuo. unde possumus hoc confirmare? ne dicas mihi, confusum est, et non intellego, dicamus a neutrali et a deponenti. a neutrali uerbo manifestum est quoniam non est passiua declinatio, et in deponenti uerbo manifestum est quoniam non est actiua declinatio. ergo si non potest ab utraque parte uenire, constat quoniam ab utraque parte similiter nascitur. ecce natandi, ecce nato declinatio est, sed tantum modo actiua; item loquendi, loquor declinatio est, sed tantum modo passiua. si et natan
Abbreviated transcription (Latin):
legendi erie futuri pcesticipiũ. Lestũ iam pra&eriti pasticipiũ erit :
dum lego didici. Non legendũ mihiẽ ut discam. legendũ pasticipiũ ẽ
futuri temporis sidicis istcc̃ declinactionẽ indedescendere : ergo qucor
Ergo quomodo poterit sensus eẽ ꝑfeltus cũ & peesticipiũ adhucfuturũ
noncgruit : eccequaratione factũ ẽ ut nondicantur pasticipico Pasticipo
non in .u. Est adicc testia ualentissima contracquã ñ ptes respondere
ut cillud. quec le ẽ hoc pasticipiũ : passiuũ ẽ. legendi pasticipiũ passiuũẽ
& lestus paerticipiũ passiuũ ẽ : hicautẽ modus gerendi tralit̃ nontec̃ a signi¬
ficatione passiuco qucc̃ a significatione astiuco: frigidus in precas camicen¬
dorumpitur anguuis : cantando rumpit: quid ẽ cantitndo dumei
incantectur : eccepcessiua significatio ẽ illo loco: ccentendo cu illũ
ecce illo loco astiucc significatioẽ: Elige modũ qđuis eẽ pasticipiũ

Expanded text:
legendum futuri participium; lectum iam praeteriti participium erit. dum lego, didici, non legendum mihi est, ut discam. legendum participium est futuri temporis, si dicis istam declinationem inde descendere. ergo quando ergo quo modo poterit sensus esse perfectus, cum sit participium adhuc futurum? non congruit. ecce qua ratione factum est ut non dicantur participia. participia non in u. est etiam tertia res ualentissima, contra quam non potes respondere, et est illud. quale est hochic autem modus gerundi trahitur non tam a significatione passiua quam a significatione actiua. «frigidus in pratis cantando rumpitur anguis». cantando rumpitur: quid est cantando? dum ei incantatur. ecce passiua significatio est illo loco. «cantando tu illum», ecce illo loco actiua significatio est. elige modo, quod uis esse participium.
Abbreviated transcription (Latin):
aduerbiuꝰ. quando tranfero in nomen᷑. Nõmihi licebat decli¬
nare sed hoc ipsũ ad uerbiuͥ ꝓ nomine ponere :
Tomen est pars orationis cu casiçcorpus autrem ꝓprie cominunt̃ ue
significans: Omne nomen quodest iunrerũ naetura sinetribreb et
non podesi  Nolicas ut casu careat. Nequa quã inuenit᷑ nomen. ut nonst aut̃
corporale. aut in corporale. Nequa qua inienitur ut non sit autꝓpriũ ait
aopellaetiũi. Non potest ergo nomen eͥt sineistiftrib reb Istus trestnht¬

Expanded text:
aduerbium quando transfero in nomen, non mihi licebit decliaduerbium quando transfero in nomen, non mihi licebit declinare, sed hoc ipsum aduerbium pro nomine ponere. de nomen est pars orationis cum casu corpus aut rem proprie communiterue significans: omne nomen, quod est in rerum natura, sine tribus rebus esse non potest: non licet ut casu careat; nequaquam inuenitur nomen, ut non sit aut corporale aut incorporale; nequaquam inuenitur, ut non sit aut proprium aut appellatiuum. non potest ergo esse nomen sine istis tribus reb
Abbreviated transcription (Latin):
test fieri nominem casus recipiunt : Ne quistibi dicat siali quotiens
fungimur aduerbio ꝓnomine. debemus &iam declinare hoc ipsũd ad¬
uerbium. non potest : Namnomen quando ꝓ aduerbio ponitur. p̃¬
ten& casus : Aduerbiũ uero qucendo transit in nomen : Nequa quam
potest accipere casum. Nedicas mihi hoc mane : Ergo si hoe mane nom̃ẽ
debesdedinare. huius manis huic mani. Non inuenimus rationẽ ista
Non potest sequi ut declin&ur : Tamen legimus apud plautũ dedinatio:¬
nem ipsam a primomani. undeuenit amani : Nisi sit declinatio mane
Manis manimane undeuenit a primomaniꝰ fec̃ declinatione: sed tam
declinari : Nec ille declincet qui nomen ad sumit: Quando dicimus toruui
cdamect. Toruii modo ad uerbiũ ẽ & positũ toruũ ꝓtorue: Numquid
lic& mihi dicere putatoruiclamat. Toruoclamat. A toruoclamat e
Non lic& sedillum unum casũ sumo adusurpatione̾. Siergo unũ casũ
sumo quando facio aduerbiii & nequẽo alioscasus adstmere : sic&ia

Expanded text:
test fieri: nomina enim casus recipiunt. nequi tibi dicat: si aliquotiens fungimur aduerbio pro nomine, debemus etiam declinare hoc ipsum aduerbium. non potest. nam nomen quando pro aduerbio ponitur, tenet casus; aduerbium uero quando transit in nomen, nequaquam potest accipere casum. ne dicas mihi, hoc mane: ergo si hoc mane nomen est, debes declinare huius manis huic mani. non inuenimus rationem istam, non potest sequi ut declinetur. tamen legimus apud Plautum declinationem ipsam, «a primo mani». unde uenit a mani, nisi sit declinatio mane manis mani? mane, unde uenit «a primo mani», fecit declinationem. sed tamen  penitus non potest declinari, nec ille declinat, qui nomen adsumit. quando dicimus «toruum clamat», toruum modo aduerbium est, et positum est toruum pro torue. numquid licet mihi dicere puta torui clamat, toruo clamat, a toruo clamat? non licet, sed illum unum casum sumo ad usurpationem. si ergo unum casum sumo, quando facio aduerbium,
Abbreviated transcription (Latin):
si hoc inter ẽ inter .⁊. & .x. quod .x. nrã semꝑ duplex & ꝓduab consonantib:
hebetur. T non. s celiqueendo ꝓdupliciheb&. aliqueendo ꝓsimplic
nuenitur duplex ut me zenti ducis ex ũuia suidi. Inuenit᷑ simplex nemo¬
rosara chinstos uarieponit᷑. hoc int̃ ẽ int̃ illec̃ .x. & . Vnde fit ut XUII.
putent᷑ litterae. Tolle enuĩ uncc̃ duplicẽ .X. Tolle illcc̃unã aspircctionis notec̃ h.
Tolle .Κ. & .q. ques suꝑ flua suo caNt. Tolleduas grecas Y & ꝵ & XVII.
remanent : Vnicuiq litterce. tria accidunt. Nomen figuro potesteos
Nom̃ẽ ut scics quomodo uocatur. A .b.c. hoc ẽ nom̃ & genere reutro
legim lituros. Legistis incicerone ut usq alterũ .R : litent̃ ñ dedines
Vnde illud ĩtaiquesionẽ uenit sĩgmaeta. sigmac sig̃matis. Hecba figunẽ Taguro
esti quesemnbiur ut putec a ncefit b. iicifit. Sedinteri quomo donos leginꝰ.

Expanded text:
sed hoc interest inter z et x, quosed hoc interest inter z et x, quohabetur; z non, sed aliquando pro duplici habetur, aliquando pro simplici. inuenitur duplex, «Mezenti ducis exuuias»; inuenitur simplex, «nemorosa Zacynthos». uarie ponitur. hoc interest inter x et z. unde fit ut XVII putentur litterae. tolle enim unam duplicem x, tolle illam unam aspirationis notam h, tolle k et q, quas superfluas uocant, tolle duas Graecas y et z, et XVII remanent. uni cuique litterae tria accidunt, nomen figura potestas. nomen est, ut scias, quo nomine uocatur, a b c, hoc est nomen. et genere neutro legimus litteras. legistis in Cicerone ut usque alteram r litteram non declinis. unde illud in quaestionem uenit, sigmata sigma, sigmatis habet figuram. figura est, qua scribitur, ut puta a ita fit, b ita fit; sed interim quo modo nos legimus.
Abbreviated transcription (Latin):
longie aliȩ regulae fuene apudnos longe aliaesunT̃ . Meciores irͥ quoti¬
escĩq a sequebet᷑ ꝑ le seribebcett̃. putchanna harus kalccm. totũꝑ le¬
scribeban qm̃ a soque bact modo ñscribit᷑ Nisiduo cedmodũ uerba
hastcego & lcalendae : & ut dicit ille quod falsũ ẽ haput: modo enũ
ꝑ .c. scribitur antiquiꝑili scribeboen quando uolebaa significari
scribi ꝑ .i. Ideosic fuisse cõpositũ ut quaendo sententic̃ẽ aiudicib: acciprebect¬
ũ centiqui nrĩ quoti es .u. sequebat᷑ ꝑ q. scribebecn. modo ẽ regulat optimoe
melior ab antiquac. Nũquc̃ẽ possum nos ꝑ q scribere nisi post.q sequact u. & p̃u
alico sequect uocalis. ut putac. quicudeo ꝑq scribimꝰ quia post. usequcctur
uocalis : Si autẽ ñ sequat alia uocalis ꝑ .c. scribimꝰ ut sidicamꝰ cum ꝑ .c.
scribimus quare : qm̃ postu non sequitur alic uocalis ideo ꝑc. scribimus
qm̃ consoncens sequitur : H. aliquaendo aspinctio ẽ aliquaendo litterce¬

Expanded text:
longe aliae regulae fuerunt, apud nos longe aliae sunt. maiores nostri, quotienscumque a sequebatur, per k scribebant: puta kanna karus kalamus totuscribebant, quoniam a sequebatur. modo non scribuntur nisi duo admodum uerba, Karthago et kalendae, et, ut dicit ille, quod falsum est, caput. modo enim per c scribitur; antiqui per k scribebant, quando uolebant significari scribi per k, ideo sic fuisse conpositum, ut, quando sententiam a iudicibus accipiebantus. item antiqui nostri, quotiens u sequebatur, per q scribebant. modo est regula optima, melior ab antiqua. numquam possumus nos per q scribere, nisi post q sequatur u et post u alia sequatur uocalis, ut puta quia ideo per q scribimus, quia post u sequitur uocalis. si autem non sequatur alia uocalis, per c scribimus, ut si dicamus cum, per c scribimus. quare? quoniam post u non sequitur alia uocalis. ideo per c scribimus, quoniam consonans sequitur. h aliquando aspiratio est, aliquando litter
Abbreviated transcription (Latin):
abias. Istco uero niũquã liquesait Nisi ipsic antecedat: Ecceli quidã.
Nisi inueneris posimutẽ. aut post .f. semiuo calẽ raliquescit qnñ pt̃
Econtecrio .s non potest liquescere. Nusupsec antecedat ponite s pesibi qusp
saepestillũ uestcs : Vides quia ubi tollitur ipseo prior : Ncc̃ fieriuuenes
subito ex infantib pecruis. Incipis .s. excludere hoc interest inter
li quidocs &x istũ s. litierẽ qdillae tunc exludunł cũ post posita fuera
muteg sta tunc ex cludut qucendo ante posita fuerit : Sund autẽ liquidat
quattuor s Ñ om̃s liquidae s : apud grecos quide moms lique s cura
apud launos duae frequent̃ . I.& .r.m. uero nũ quã a pudlatinosli¬
quescit. risi ingecistuominib: : N. uerordeo : Lel r. frequentissi me :

Expanded text:
aliae; ista uero numquam liquescit, nisi ipsa antecedat. ecce liquidam nisi inueneris post mutam aut post f semiuocalem, non liquescit, quoniam e contrario s non potest liquescere, nisi ipsa antecedat. «ponite spes sibi quisque», «saepe stilum uertas»: uides quia ubi tollitur ipsa prior est. «nam fieri iuuenes subito ex infantibus paruis»: incipis s excludere. hoc interest inter liquidas et istam s litteram, quod illae tunc excluduntur, cum postpositae fuerint mutae, ista tunc excluditur, quando anteposita fuerit. sunt autem liquidae quattuor, sed non omnes liquidae sunt. apud Graecos quidem omnes liquescunt, apud Latinos duae frequenter, l et r; m uero numquam apud Latinos liquescit, nisi in Graecis nominibus; n uero raro, l et r frequentissime.
Abbreviated transcription (Latin):
ibisind: Molu dicurłistc̃ literꝰ multinegconi: Legim apud mcciones nostros
logicerũ primo In libro anologiceruͥ caescor hoc đi unde ci fuisse. Varro
docas in cdis libris quosadastiũ scripsit sedecͥi fuisse. posteutem creuisse &
fasta sẽe XXIII. Iccm primae quae inuentaes fuerͥ undecͥ. postea quae
inuenta esꝰ fuer sedecͥ. postea x xiii. fastaes. Illic comine morect qui illac̃¬

Expanded text:
ibi sint. multi dicunt istam litteram, multi negant. legimus apud maiores nostros nalogiarum primo: in libro analogiarum Caesar hoc dicit, XI fuisse. Varro docet in aliis libris, quos ad Attium scripsit, litteras XVI fuisse, postea tamen creuisse et factas esse XXIII. tamen primae quae inuentae sunt fuerunt XI, postea quae inuentae sunt, fuerunt XVI; postea autem XXIII factae sunt. illic commemor
Abbreviated transcription (Latin):
& si hocloco .z. ꝓptꝰ gen&uiũ hoc faciebceNt. &ide oput ecuer̃ heene litte rẽc
constcre. aut ꝑ .c. & .s. ut scriberent. aut ꝑg & .s. ꝓpt̃ gen&iu̾u sylioc stultũ ẽ :
Nueniuntꝰ enuꝰ nominac ubi mec .c. sit. Nec .g. putec senex. quid licebes facere

Expanded text:
propter genetiuum hoc faciebant. et ideo putauerunt hanc litteram constare aut per c et s {ut scriberent} aut per g et s, propter genetiuum. sed hoc stultum est. inueniuntur enim nomina, ubi nec c sit nec g. ut puta senex quid habet facere
Abbreviated transcription (Latin):
nacturelis sonus : Ergorẽ uerc̃ dxit. exemplũ tam̃ nonptulit. debueret
erum cecleexemplum ꝓfenre ubi posit .u. &ceddia de rali &e poses in
utreq peste suꝑc illudunũ .i. liteere geminceri potest cunc quandont
duies uocales e. consitutec In unc pasteorationis. putamaia. hachecba a
a hochaba a. intduas uocales inuenit᷑ .i. aio. hachab&a & hachaba .o
& alia ꝓutahui maiae similia: quouenscũq interdues uocales bnuenit .i ꝓduab
consoncentib hceb&. & hoc contingit .i. litterc tantũ modo. V nũ quã contingit:
Ergo hoe specialeẽ hui latiente utinerdua suoc ales constitute st ꝓduab confo¬
ncentib & fac̃ longc̃ superiorẽ : Icircaẽ troia : arinecuirũtecbulaeq & troia

Expanded text:
lnus? {naturalis sonus} ergo rem ueram dixit, exemplum tamen non protulit. debuerat enim tale exemplum proferre, ubi possit u et addi et detrahi {et posset in utraque parte}. superest illud unum. i littera geminari potest tunc, quando inter duas uocales est constituta in una parte orationis. puta Maia, hac habet a et hac habet a, inter duas uocales inuenitur i; aio, hac habet a, hac habet o; et alia {puta huius Maiae} similia. quotienscumque inter duas uocales inuenitur i, pro duabus consonantibus habetur. et hoc contingit i litterae tantum modo, u numquam contingit. ergo hoc speciale est huius litterae, ut inter duas uocales constituta sit pro duabus consonantibus. et facit longam su
Abbreviated transcription (Latin):
istc .u. litereo quid est digc̃ mos e grechabeNTuerices linguas lit̃t̃
unce linguce quae dr. a eolꝯca. apudistos a eolicos estunce litaere que
aoppellcetur digec̃ mos. quccsi duo gaẽ mec suꝑ positee. Hacclicenes
diec̃mos ho cprestaet itt pinguẽ sonũ faciat in quibus dẽo sermonib pene
& aepud lectinos idem sonus ẽ: Ecceom̃s iteedicunT elena illidicur

Expanded text:
ista u littera. quid est digammos? Graeci habent uarias linguas, item est una lingua quae dicitur Aeolica. apud istos Aeolicos est una littera quae appellatur digammos, quasi duo gamma superposita. haec littera digammos hoc praestat, ut pinguem sonum faciat in quibusdam sermonibus. paene et apud Latinos idem sonus est. ecce omnes ita dicunt, Elena; illi dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
scestis locis: ut ecce incela : Aliudẽ queendo malc pomee dico. aliud quando
dico moleo miseria breuis ẽ : Ecce uides quo modo ꝓ quec liteett significationis
Aut ꝓducuidur. aut corripiuntur : Nergo deob& a. litterec in omnib: uerbis ꝓducr
& corripi Non : s inuenit aliqͣ Ncturedit̃ ꝓdustoc : celiqua quae nac turec lit̃
correpta sit : ut amor : &acer : .e. similit̃ sidicas euitat longec ẽ : Equus sidicas
breuis ẽ : Itur sidicas. longecẽ : Itur in antiquac̃ silucc̃ : ibi sidicas breuisest
÷ sidicas unus eritlonga unuserat medio in flustu. quẽ uidimꝰ ipsi: sidicas ubi :
rgo om̃s istae litterce inueniuntꝰ & correptae. & ꝓdustae: queendo aũt̃¬
aut correptae. eẽ possiN aut ꝓdustae aures tantũ modo iudicaNT: Nec
aliaeres : ꝑlaneẽ ars deultimis syllcebis queles sinultimae syllcbae
utrũ longaesin. Anbreues prestat cers : Peneultimae &icẽ qued essinT
lic& non sinꝰ scriptũ. tccmen potest treestari &icẽ depentultimis. Potest eẽ¬

Expanded text:
d certis locis. ut ecce mala aliud est, quando mala poma dico, aliud, quando dico mala miseriam  breuis est. ecce uides, quo modo pro qualitate significationis aut producuntur aut corripiuntur. non ergo debet a littera in omnibus uerbis produci et corripi, non; sed inueniuntur aliqua naturaliter producta, aliqua quae naturaliter correpta sint, ut amor et acer. e similiter, si dicas euitat, longa est; equus si dicas, breuis est. i, itur si dicas, longa est, itur in antiquam siluam Vergilius Aen. 6,179 u, si dicas unus, erit longa, «unus erit medio in fluctu, quem uidimus ipsi»; si dicas ubi, ergo omnes istae litterae inueniuntur et correptae et productae. quando autaut correptae esse possunt aut productae, aures tantum modo iudicant, nec alia res. plane est ars de ultimis syllabis: quales sint ultimae syllabae, utrum longae sint an breues, praestat ars. paenultimae etiam quales sint, licet non sit scriptum, tamen potest tractari: etiam de paenultimis potest e
Abbreviated transcription (Latin):
ars quaendo qucendo ꝓducani querido corripũnt᷑: Deprimisuero tuulla est
urs id or codebem̃ ced ex empla fuger. Quotiens tios interrogat aliquis q̃uta
sidicas mihiunis.u. quedis est : dicocibi nescio un debreuis sit ar⁊ ꝓdusta nisine
adex emple contolero. Vnuseret in medio influstu quẽ uidim ipsi. Ergodebeo
primasso llebas exemplo colligere. Quolo co positee sit longec & senso¬
dee Ergo ubiuo luero uti hoc ecessehecbeo cedexempla confugere : sihieben
compendiũ unũ hu: rige cogaemur singuli uerbec exemplis quaerere : aechimo¬
logices intuere & sequere Natunt̃rei : Putec amor unde natũ ẽ : abamnere
citur simꝑ breue ẽ. amor: amo. siue uerbũ indefacias siuenom̃ breuis ergamitas
sue pasicapũ fuent breus c amantis : sueaduerbũ facias breusest quic iudillis
fac̃t seruat uatiunt̃ lluis : Ergo quoesi haec inuent compendit comriitẽ disfi¬
culite. ccogełłir omnice uerbe inquiere: Notem̃ illcuerbee quaes prine¬

Expanded text:
ars, quando producantur, quando corripiantur. de primis uero nulla est ars. idcirco debemus ad exempla confugere, quotiens nos interrogat aliquis. puta si dicas mihi unus, u qualis est? dico tibi, nescio utrum breuis sit an producta, nisi me ad exemplum contulero, «unus erit medio in fluctu, quem uidimus ipsi». ergo debeo primas syllabas exemplo colligere, quo loco posita sit longa, ehoc, necesse habeo ad exempla confugere. sed habemus conpendium unum huius rei, ne cogamur singula uerba exemplis quaerere: etymologias intuere et sequere naturam rei. puta amor unde natum est? ab amare. citur, semper breuis est: amor amo, siue uerbum inde facias siue nomen, breuis erit; amans, siue participium fuerit, breuis est; amanter, siue aduerbium facias, breuis est. quicquid illud faciat, seruat naturam illius. ergo quasi haec inueniuntur conpendia contra istam difficultatem. ne cogamur omnia uerba inquirere, notemus illa pri
Abbreviated transcription (Latin):
Nec nec turelẽ : Necim eciũ : Sund&sicẽ quaedicun idiomecta quae astom non heb&
hcbenT mediũ quendcc̃ sonũ. Nillũ sonũ quẽ hebert. ista communia s int̃ utrec̃q
litterẽ : Iccmuideccmꝰ que crido accidit .u. luterae. Vt ommino nihil sit qucrido .u
iste .u. quiderit: uocalis nĩ pot̃ : Ncc̃ tunc tcentũ uocalis c̃sisole fuerit. modo alteri
iunstaẽ clteri uocaliut non sit consoncens illccres fac̃ quia nonẽprior. Itcefit ut
nec uocalis sit. Nec consoncens. Ergoniluilerit sinihilerit quid haeb& ẽẽ etihil:
quocre ergo ibi scribitur e ꝓpterillã causcc̃ quioe perrs ẽ litterae praecederlis
V. litterc ȩrgo celiquoties Nec consoncns ẽ. nec uocalis. Tunc quaendo ponit᷑ in
medio q prȩcedentis &cui : cũq uoca lis sequentis : ut sidicas qm̃ : quando dicim̃

Expanded text:
nec naturalem nec proprium. sunt etiam quae dicuntur idiomata, quae artem non habent, habent medium quendam sonum, non illum sonum quem habent. ista communia sunt inter utramque litteram. iam uideamus, quando accidit u litterae ut omnino nihil sit. quando u t o est. ista u quid erit? uocalis? non potest. nam tunc tantum uocalis est, si sola fuerit: modo alteri iuncta est alteri uocali; ut non sit consonans illa res facit, quia non est prior. ita fit ut nec uocalis sit nec consonans. ergo nihil erit. si nihil erit, quid habet esse? nihil. quare ergo ibi scribitur? propter illam causam, quia pars est litterae praecedentis. u littera ergo aliquotiens nec consonans est nec uocalis, tunc quando ponitur in medio q praecedentis et cuiuscumque uocalis sequentis, ut si dicas quoniam. quando dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsc corrumpit sidicas conficio ꝓͦyositio ẽ integre ficio eorruptu eret
eni imtegrũ facio Aut ceste ipsec corrũpit afferaxĩ diaebeero a d fero
s. a fero. d puensit in si fero autẽ in tegrũ uerbu e ecceupsec coreas ue

Expanded text:
ipsa corrumpit, si dicas conficio: con praepositio est integra; ficio corruptum est; erat ipsa corrumpit, si dicas conficio: con praepositio est integra; ficio corruptum est; erat enim integrum facio. aut certe ipsa corrumpitur, affero: non dicebant adfero, sed affero; d transiit in f, fero autem integrum
Abbreviated transcription (Latin):
dico mcdueritrũ. quiddico inulterutrũ idẽ contrecadulterũ : Contrec qualis
p̃positio ẽ e accuscctiua : Ergo ita & tuhabes iungere eama cõ casui qm̃
necesse haeb& transire in illũ casũ quoiungit᷑ ille incuius significationẽ tres¬
licbes hoc exemplũ & dealicc p̃positione. multe suꝑ priamorogitcens :
quidẽ suppriamo id est depriamo : de qualis est ppositio abłn: erga& suꝑ¬
abłto casui coher& : Ergo ipsec regulaẽ teistis quattuor p̃positionibus :
quaecũq p̃positio transierit in alterius p̃positionis significationẽ Niecesse
hab& illica sui coherere cui coher& illac incui significationẽ treen sut siue
in sit contre siue suꝑ sit de: Sciredebem̃ quod omnis p̃positio. aut ipse
corrumpit uerbũ id nomen. uol quic quidillud est: id estł quãcumq paste
orationis. Aut ipsec corrũ pitꝰ : Aut utrũ q id est & corrẽpit᷑ pse & corrũpiꝰ

Expanded text:
dico in adulterum, quid dico? in adulterum, id est contra adulterum. contra qualis praepositio est? accusatiua. ergo ita et tu habes iungere eam accusatiuo casui, quoniam necesse habet transire in illum casum, cui iungitur illa in cuius significationem transiit. habes hoc exemplum et de alia praepositione, «multa super Priamo rogitans». quid est super Priamo? id est de Priamo. de qualis est praepositio? ablatiuatiuo casui cohaeret. ergo ipsa regula est de istis quattuor praepositionibus: quaecumque praepositio transierit in alterius praepositionis significationem, necesse habet illi casui cohaerere, cui cohaeret illa in cuius significationem transiit, siue in sit contra, siue super sit de. scire debemus quod omnis praepositio aut ipsa corrumpit uerbum uel nomen uel quidquid illud est, id est uel quamcumque partem orationis, aut ipsa corrumpitur, aut utrumque, id est et corrumpit ipsa et corrumpitur.
Abbreviated transcription (Latin):
corrumpit : quando utrũ que faciunt. sidicas subcapio: fac in deunum
suscipio & illud corrũptũẽ & illud corruptũ ẽ : Ergo omnis praepositio
aut ipscc corrũ pit uerbum aut ipsc a uerbo corrũpitꝰ: Aut ceste & ipscc
corrumpit & ipsec corrũ pitꝰ : AAcciores nr̃i &ic̃ praepositiones
gen&iuis casib: iungebaNt s hodie Nonuibi ubi fuerit figurata elocutio ẽ :
Habescopud uirgiluũ & crurũ tenus amento pedearia pendent : crurũ
tens płsest : tenus ut scimꝰ p̃positio ẽ : Si scire debes qm̃ hae comnia figu¬
ratce sunt : C&erũ debemꝰ dicere crurib tenus quemad modũ pub&enus
& tenus pube: hoc enĩ significationis haeb& illcp̃positio ut ł p̃ponipossit
ł postponi potes dicere tenuspube. potesdicerepubetenus : Vt autẽ iungas
illac̃ gen&iuo Non potes Nisi foste uolueri s usur pecre & figurcc̃ facere.
Ir&erea ante & post & ꝓpt̃ & pra&er cũ fint acuscctiuae p̃positiones

Expanded text:
corrumpitur, quando unum faciunt. si dicas sub capio, fac inde unum, suscipio: et illud corruptum est, et illud corruptum est. ergo omnis praepositio aut ipsa corrumpit uerbum, aut ipsa a uerbo corrumpitur, aut certe et ipsa corrumpit et ipsa corrumpitur. maiores nostri praepositiones etiam genetiuis casibus iungebant. sed hodie non. ubiubi fuerit, figurata elocutio est. habes apud Vergilium «et crurum tenus a mento palearia pendent». crurum genetiuus pluralis est; tenus, ut scimus, praepositio est. sed scire debes quoniam haec omnia figurata sunt. ceterum debemus dicere cruribus tenus, quem ad modum pube tenus et tenus pube. hoc enim significationis habet illa praepositio, ut uel praeponi possit uel postponi: potes dicere tenus pube, potes dicere pube tenus. ut autem iungas illam genetiuo non potes, nisi forte uolueris usurpare et figuram facere. praeterea ante et post et propter et praeter, cum sint accusatiu
Abbreviated transcription (Latin):
Cũm sint acuscctiuae praepositiones t cemencepud mcciores nostros inueni¬
untur &icm cũ ablatiuis: ante. post: ꝓpt̃ pra&̃. cũ sint accuscctiuae
p̃positiones nec dubiumsit quin acuscctiuae sint : Ta m̃ copud meciores nos¬
tros inueniuntur & icmablatiuae: putc non dubitat peccuuius dicere
ante tẽplo: Non dubitat dicere ꝓpt̃ homine: Ñ dubitat dicere qđ d ixit&i cc̃
scclustius p̃t̃ condemnatis: isteerũ dex̃ p̃t̃ rerũ capiteliũ condemnatis :
Nuenim istccomnia : Quidergodicm illos licentic aliquec usoseẽ. Aut
nescisse astẽ ÷ ait donactus ro : s scire debes qđ haec quae positcos itec : aut
significationẽ hebent clicc̃ a ordinẽ aliũ : Inauenimꝰ ergo ante. post
propt̃ & pra&er quaesutiq accuscctiuae p̃positiones sine dubio: Iccñ

Expanded text:
cum sint accusatiuae praepositiones, tamen apud maiores nostros inueniuntur etiam cum ablatiuis. ante post propter praeter cum sint accusatiuae praepositiones, nec dubium sit quin accusatiuae sint, tamen apud maiores nostros inueniuntur etiam ablatiuae. puta non dubitat Pacuuius dicere «ante templo», non dubitat dicere «propter homine», non dubitat dicere, quod dixit etiam Sallustius, praeter condemnatis: iste enim dixit «praeter rerum capitalium condemnatis». inuenimus ista omnia. quid ergo? dicemus illos licentia aliqua usos esse aut nescisse artem? ait Donatus, non; sed scire debes quod haec quae posita sunt ita aut significationem habent aliam aut ordinem alium. inuenimus ergo ante post propter et praeter, quae sunt utique accusatiuae praepositiones sine dubio,
Abbreviated transcription (Latin):
neq t angipo sunt. secundũ gram mecticos. Quid aũt dicant philosophi
deistis reb: quid adnos: Corporalis dicitur res apud grã maticos quae
uideriporest & tangi : Incorporalis quae nec uideri Nect angi. Prȩtea
a ppellaciuũ quod multorũ: Ergo omine nomen istasresrecim & : Vide
ergo quo modo &cdeitrem cõmunẽ cu caeris & dxit renspecialem Logistis
hoc in astib defintionũ plenissime ec presũ. Quiđi definitiono itadeb&
definire ut dicat ipsam pastem qua e cõmunis est ei cũ altera c & dicet sptciale
quẽ ꝓpnẽ laba & qui soleohibe Peuto a phulo sephos illamrem dlefaie¬

Expanded text:
neque tangi possunt, secundum grammaticos. quid autem dicant philosophi neque tangi possunt, secundum grammaticos. quid autem dicant philosophi de istis rebus, quid ad nos? corporalis dicitur res apud grammaticos quae uideri potest et tangi, incorporalis quae nec uideri nec tangi potest. pappellatiuum quod multorum. ergo omne nomen istas res retinet. uide ergo quo modo et dixit rem communem cum ceteris et dixit rem specialem. legistis hoc in artibus definitionum plenissime expressum: qui dicit definitionem ita debet definire, ut dicat ipsam partem, quae communis est ei cum altera, et dicat specialem, quam propriam habet et quam sola habet. puto et philosophos illam rem defi
Abbreviated transcription (Latin):
illi hncrinor iust anpelietuiu̾ẽ. hoc marmor nomnatisest:
Ergononlic& inuenuiri nomens quod sine isis trib rebsit: ideo in ipsa de fintione toui
tenuit : Nomenest paers orationis cũ casu: plane scire debemus quia quide¬
finit aliquid tadeb& definire. ut ipsam rem ex primat. & ac&eris reb seiuingit
eque enim deb& illco definitio communis ee cu aliis rebus. quid sintao
definias nomen. ut possit puer intellegere quid sit nomen ut dicas. Nom̃ẽ
pars orationis cucasu & ꝓ nomenca sum hab&. Id errco laborat ut defi¬
nitionem nominis ꝓpriam reddct : u puta nomenest parsorationiscũ
casu: si hoc solum dicere pessima && definitio : quare : quia & ꝓ nomen
& pasticipiũ haba Ergodixit primuͥ quod est cominunt : lam quae se¬
cuntur ꝓpria nominis sunt corpus aut rem ꝓprie communit̃ uesignificans :
Omnia nomina aut corpus significant. autrem : Corporalia dicunturꝰ
nomina : quae uidentur : & tanguntur : Incorporalia quae neq uideri

Expanded text:
illud marmor est, appellatiuum est; hoc marmor nominatiuus est. ergo non licet inueniri nomen, quod sine istis tribus rebus sit. ideo in ipsa definitione totum tenuit. nomen est pars orationis cum casu: plane scire debemus quia qui definit aliquid ita debet definire, ut et ipsam rem exprimat et a ceteris rebus seiungat. neque enim debet illa definitio communis esse cum aliis rebus. quid si ita definias nomen, ut possit puer intellegere quid sit nomen, ut dicas: nomen est pars orationis cum casu? et pronomen casum habet. idcirco laborat ut definitionem nominis propriam reddat. ut puta nomen est pars orationis cum casu: si hoc solum diceret, pessima esset definitio. quare? quia et pronomen et participium habet casum. ergo dixit primum quod est commune. iam quae secuntur propria nominis sunt, corpus aut rem proprie communiterue significans. omnia nomina aut corpus significant aut rem. corporalia dicuntur nomina quae uidentur et tanguntur, incorporalia quae neque uideri
Abbreviated transcription (Latin):
quae illeceuocesin conditce siccliquid significent interiestiones faciunt: Er gobene
definuit. interiestio ẽparsorctionis quae uoce in conditec significat mentis affestum:
ꝗPlaneillud scire debes quod plerũq Non solum integna parsorationis. syelocitio
omnis pinteriestione est : sidicas pro. hoc contigisse Nefas : hoc contigisse : ecce ꝓ
& neftcs interiestioness : Iunge utrũq & uncẽ interiestionẽ fec eit: ꝓne fees hoc
contgisse. Iacm& ꝓ & nestes tecleẽ acsidicas .o. hoc contigisse : lunge itẽ celiqͣ
plurcc: ꝓiupiter optime hoc nefccs contigisse. Omnis istccelocutio ꝓunc inter¬
iestioneẽ : Necminteriestio ẽ resquae ex primit animimotũ: quicquid pot̃
ccnimimotũ exprimere : siue in uncre fuerit siue inmultis. Inter iestio dicendece:¬

Expanded text:
ae quae, si aliquid significent, interiectiones faciunt. ergo bene ae quae, si aliquid significent, interiectiones faciunt. ergo bene definiit, interiectio est pars orationis quae uoce incondita significat mentis affectum. plane illud scire debes, quod plerumque non solum integra pars orationis, sed elocutio omnis pro interiectione est. si dicas: pro hoc contigisse, nefas hoc contigisse, ecce pro et nefas interiectiones sunt. iunge utrumque, et unam interiectionem facit, pro nefas hoc contigissplura, pro Iuppiter optime nefas hoc contigisse, omnis ista elocutio pro una interiectione est. nam interiectio est res quae exprimit animi motum. quidquid potest animi motum exprimere, siue in una re fuerit siue in multis, interiectio dicenda e
Abbreviated transcription (Latin):
pracpositionẽ accipit quac̃ praepositionẽ accipit &istc paersorationis Ergo
debem̃ cesticẽ adhcos pocstesorationis id est praepositiones quaefiunt deistis con¬
positionib : Plerũq ipse conpositiones aut longaes autbreues & non debes
sic pc̃ ssimdicere s ꝓqueditaete exemplorũ : pucc qm̃ inuenistullc̃ breũe sicilã
ꝓfor: debessollicitus eẽ ꝓpt hcesres : Similiter&icẽ omitu: T ẽ dimitatomttit
Omitut ꝑ cõpositionẽ anuenim omittit praesens suaculpe ire deceptus omittit¬
&ueri : Ergoscire debemus omnes istes p̃positiones loquelares condi dis
paliqucorido ꝓduci aliqueendo cospi: PTINT ERI ECTIONE
Nteriestio ẽ pcersorcetionis quae significat mentis affestũ uoce in conditco. Si¬
uelis dicere .o. uox ẽ quaed c̃ confusec : tccm̃ significans dolorẽ : Cia uox ẽ quae¬
decm confusco tccmen significans l&iticc̃ : Ergo sunt cliquae uoces in conditȩ¬

Expanded text:
praepositionem accipit, quam praepositionem accipit et ista pars orationis. ergo praepositionem accipit, quam praepositionem accipit et ista pars orationis. ergo debemus cauti esse ad has partes orationis, id est praepositiones, quae fiunt de istis conpositionibus. plerumque ipsae praepositiones aut longae sunt aut breues et nsic passim dicere, sed pro qualitate exemplorum, puta quoniam inuenisti illam breuem, sic illam profer; debes sollicitus esse propter has res. similiter etiam omittit est dimittit {omittit o, mittit: per compositionem inuenimus omittit, «praesens sua culpa ire deceptus omittit etueri». ergo scire debemus omnes istas praepositiones loquellares, con di dis sed aliquando produci, aliquando corripi. de interiectione teriectione uelis dicere o, uox est quaedam confusa, tamen significans dolorem; ua uox est quaedam confusa, tamen significans laetitiam. ergo sunt aliquae uoces incondit
Abbreviated transcription (Latin):
trecues fiunt &icemsi fuerint circum flexȩ plus ẽ hoc puta ad acuitũ
habec accentũ fac adegit ecceiamperdit accentũ correptũ & accepit
accontũ pdistĩ & ille grcuẽ hicebebit: hoc &i comdeille qua certũ flexũ
cuim̃ unimaceidere tentũ prae positioni idẽcasũ: casumautẽ auta m̃autabłm:
Denuncro p̃ positionũ uariehcebem̃ bas it constaecautẽ praepositiones et̃
istas hacbeuis ecos in ꝓbobene enumenttas: Trigintec hebes accusatiuces
plus er gononhebes abistis triginta : Vos quirationẽ m &rorũ sequimini inistis
loque larib: hoc anim aduestere deb&is cumnactur diceripsae praepositiones
longe sint. plerũq sic coherent ut ꝑdeent rccturet̃ suã: ꝓutcc sero hocest sine
dubio loquor :lli inter seluccrio sermone serebceñ : destlo quebantur : & pute
sidicas siduco idẽputec illũ trecho. Componeillud diduco. ecce cõposuisti ad¬
didisti .di ecce & illichebeo quod est sero sestus disestus idest candem

Expanded text:
graues fiunt, etiam si fuerint circumflexae {plus est hoc}. puta ad acutum habet accentum: fac àdêgit; ecce iam perdit accentum correptum, et accipit accentum productum, et illa grauem habebit. hoc etiam de illa quae circumfdiximus unum accidere tantum praepositiode numero praepositionum uarie habemus in arte. constat autem praepositiones esse istas: habetis eas in Probo bene enumeratas; triginta habes accusatiuas, plus ergo non habes ab istis triginta. uos, qui rationem metrorum sequimini, in istis loquellaribus hoc animaduertere debetis: cum naturaliter ipsae praepositiones longae sint, plerumque sic cohaerent, ut perdant naturam suam. puta sero, hoc est sine dubio loquor, «illi inter sese uario sermone serebant», id est loquebantur. et puta si dicas duco, id est puta illum traho, conpone illud, diduco; ecce conposuisti, addidisti di. ecce et illic ab eo quod est sero sertus disertus, id est eandem
Abbreviated transcription (Latin):
asiuginta faiere colet: &x decim. & quindecim. & duodecim Cicheebem̃ meice¬
rone polil ne et iosturnũ praesidium. pedatti: uhilurbis uigiliae nuilil
ciner populi Nulil concor sus bonorũ omniũ Nuluilͥmuntissim habendi senatis

Expanded text:
 quindecim et duodecim, ut habemus in Cicerone nihilne te nocturnum praesidium Palati, nihil urbis uigiliae, nihil timor populi, nihil concursus bonorum omnium, nihil hic munitissimus habendi senatus
Abbreviated transcription (Latin):
quetienscũq pedes integrid&ermincnt pastẽ orationis : Comectadicur
quotiscũ q suꝑpedes integros aliquid supfluit : Eisuis colis & cõmectib
di cm̃ periodor &edexer̃ quattuor eẽ rucessierico cdit. Ergo pleriq iperiodo

Expanded text:
quotienscumque pedes integri determinant partem orationis; commata dicunt, quotienscumque pedes integri determinant partem orationis; commata dicunt, quotienscumque super pedes integros aliquid superfluit; ex istis colis et commatibus dicimus periodon. et dixerunt quattuor esse necessaria cola. erg
Abbreviated transcription (Latin):
dicimꝰ hoc nom̃ ł quae sint ł quacre cõmemoreeuit colec & commata: Noluit hecric
rem ostendere: Hoc tccm̃ scire debes ꝑtinere cedorcctores Ñcd grãmaticos :euero:
arsista scripiec ẽ ut mcctericẽ potius dedenuit trcstandi quec̃ ipse trecstcuerit :
Noluit dilatetre ut dicer& aꝑte : Er gohoctu scire debesistecres inuentec ẽ ꝓpt̃ com¬
istcc res ꝓiodi & commotata & colcc ꝓpcer ipsẽ causcc̃ inuenta s̃ : Quaesitũ ẽ
ccpud plurimos quib: locis debeccm componere : utrũ inꝑiodo : Peritiore sdicut
in colis & in cõmatib : Interĩ quid sit colon ł comacaudi: Colori đr quocies cũq
integripedes decermincent sensũ. Comec đr quouenscũq postinte grospedes
suꝑ ẽ sr llcebeo quaed &ermincet sensũ putc sidicas optimꝰ ominũ optimꝰ omniũ
duo dastilis. Ergo colonẽ armccui rũqicano. ar macuirũq cano suꝑ ẽ sylla¬
bcc quae pastẽ termincet orationis. hoc cõmauo carunt : Ergo sico londicunt

Expanded text:
dicimus hoc nomen {uel quae sint uel quare}. commemorauit cola et commata; noluit hanc rem ostendere. hoc tamen scire debes, pertinere ad oratores, non ad grammaticos. re uera ars ista scripta est, ut materiam potius dederit tractandi, quam ipse tractauerit. noluit dilatare, ut doceret aperte. ergo hoc tu scire debes, ista res inuenta est propter conista res; periodi et commata et cola propter ipsam causam inuenta sunt. quaesitum est apud plurimos, quibus locis debeamus conponere, utrum in periodo. peritiores dicunt in colis et in commatibus. interim quid sit colon uel comma, audi. colon dicitur, quotienscumque integri pedes determinant sensum; comma dicitur, quotienscumque post integros pedes superest syllaba, quae determinat sensum. puta si dicas: optimus omnium, optimus omnium duo dactyli sunt; ergo colon est. «arma uirumque cano», arma uirumque ca no superest syllaba, quae partem terminat orationis; hoc comma uocauerunt. ergo sic colon dicunt,
Abbreviated transcription (Latin):
illud quod nonnũ quã accidit : ũ sidx̃ tiomini accidunt qualitas. genꝰ
num̃s figura casus & ñdat conparationẽ nomini : siqui tibi dicat
quare ille conputauit. & ille ñ : Iusta ratione non canputuũ
sciens eni ñ semꝑ accidere nomini conparationẽ : & quod semꝑ¬
ñ accidit ũ deb&pom int̃ id quod semꝑ accidt : Hoc enĩ semp
accidit ei: id est quinq: istȩres: illa ñ seꝑ: Ergo sex partent

Expanded text:
illud quod non numquam accidit, non, sed dixit: nomini accidunt qualitas genus numerus figura casus, et non dat conparationem nomini. siqui tibi dicat: quare ille conputauit et ille non? iusta ratione non conputauit, sciens non semper accidere nomini conparationem; et quod non semper accidit, non debet poni inter id quod semper accidit. hoc enim semper accidit ei,
Abbreviated transcription (Latin):
ut unco. Aut in .e. ꝓdustac̃ ut dostẽ. Aut .e. coreptec̃ utbene: Aut in .i.
stes regulae : trastat deduceb: regulis optime. Adubic quae in .e.
exeunt aliqucondo ꝓducuntꝰ Aliquando corripiuntꝰ. Dicamus
definitionẽ ut sciam̃ quando ꝓdusta .e. terminectꝰ ad uerbiũ: &ccitsic:
Omnicc adũbico .e. t̃minata ꝓducunt᷑ omniccpenitus Ergo aduerbia¬
ex copts ttib nogulis. Aduerbiae ec̃ mincete corripiuntur qua eu
cõpcerant: ui putarite fac inde cduerbiũ rite ñ facit ritius rressine
duerbum qđ ncespcerit sine dubiobreue est. Itẽ quod inccle comra¬
dẽ qđ ꝑ ceno melico eoparat: Item ꝗde seniscitur nuc̃ & hoccorript
Npomo enimi dicit seps unde ceppecr& qm̃ istee correptas. Trestun

Expanded text:
ut una; aut in e productam, ut docte; aut in e correptam, ut bene; aut in i ut una; aut in e productam, ut docte; aut in e correptam, ut bene; aut in i istae sunt regulae. tractat de duabus regulis optime. aduerbia quae in e exeunt aliquando producuntur, aliquando corripiuntur. dicamus definitionem, ut sciamus, quando producta e terminatur aduerbium. et ait sic, omnia aduerbia e terminata exceptis tribus regulis. aduerbia e terminata corripiuntur, quae non conparantur, ut puta ritus; fac inde aduerbium rite, non facit ritius ritissime. aduerbium quod non conparatur sine dubio breue est. item quod male conpad per anomaliam conparatur. item quod a se nascitur; nam et hoc corripitur. nemo enim dicit saepus. unde apparet quoniam ista correpta sun
Abbreviated transcription (Latin):
syorigine ducit a nomine : Ncc̃ uisscire dco pas dicipiũ. reuereo pas tiapus
& inuenies qm̃ non feccit aduerbiũ : lego uerbũ. fac inde pasticipium
legens sine dubio non facit legencer : Scribo scribis nemodicit scribent᷑
Cur ro curis uemodicit currenter: Ergo istec omnico nom possir
facere aduerbia : Debemus ergo hoc reqͥrere: collige ergo urade
nascant᷑ aduerbicc. Hascunt᷑ a nomine ꝓprio ut cullius tulliano: Ab
apellectiuo ut dostus doste: Apnomine ut meatĩ tucctim. Auo cabulo
uthostium hosticetim. Auerbostringo stristim. A n omine & non inp¬
bccrun ut est indulgent̃ : Ad uerbiccautẽ quae a nomine ueniunt in has exeunt
Aut in e correptẽ utbene. Aut in i utheri uesperi: Scire autẽ debes
qm̃ bis legimꝰ here heri. Tamen illud inusu mecgis heri. legimꝰ. aut here
Aut in .o. ut falso. Aut in .u. ut noltu: Ergoccut ina. exeurt ꝓdustã.

Expanded text:
sed originem ducit a nomine. num uis scire? da participium re uera participium, sed originem ducit a nomine. num uis scire? da participium re uera participium, et inuenies quoniam non facit aduerbium. lego uerbum, fac inde participium legens, sine dubio non facit legenter; scribo scribens, nemo dicit scribenter; curro currens, nemo dicit currenter. ergo ista omnia non possunt facere aduerbia. debemus ergo hoc requirere. collige ergo unde nascantur aduerbia. nascuocabulo, ut ostium ostiatim; a pronomine, ut meatim, tuatim; a uerbo, ut ostium ostiatim; a uerbo, stringo strictim. a nomine et  non inprobarunt, ut est indulgenter. aduerbia autem quae a nomine ueniunt in has exeunt aut in e correptam, ut bene; aut in i, ut heri uesperi {scire autem debes quoniam bis legimus here; heri tamen illud in usu, magis heri legimus, haut here}; aut in o, ut falso; aut in u, ut noctu. ergo aut in a exeunt productam,
Abbreviated transcription (Latin):
indulgentior : indulgentissimꝰ si pasticipiũ ẽ& Ñ reciperat cõpeo¬
rationẽ: Cõparatio enum nomini accidit Nũquac pasticipio:
Er go qucendo indulgentior fecit. Non uideo diriuationẽ istcẽ ad uerbii
trahiere a pcesticapio si trahere a nomine : Esitcomenuelidior res quo pbe
on eẽ pasticipium. quaeros ꝓbaet non ẽpas ticipium: Omnepas ticipiun tep
hebas sinedibio: quendo dico indulgent̃ feci cuius temporis ẽ÷ Num quid sgnsficat
aut prx sens temp ait pr&eritũ temp aut futurũ : Cui: uistẽporis ẽ putat
dulgentor indulgont fasturustũ. Indulgent feci in dulgent facio. Eccr quac
indulgent congruit omibteporib s indulgens praesentis cemporis ar
tantum: Ergo quomodo pot̃ fieri ut pasticipium p̃sentis teporis facut ido¬
bium congruens omnib: temporib: Vrideceppaer& qm̃ non poẽ uerbis mle

Expanded text:
indulgentior indulgentissimus. si participium esset, non reciperet conpaindulgentior indulgentissimus. si participium esset, non reciperet conparationem: conparatio enim nomini accidit, numquam participio. ergo quando indulgentior fecit, non uideor deriuationem istam aduerbii trahere a participio, sed trahere a nomine. est tamen ualidior res quae probat non esse participium. quae res probat non esse participium? omne participium tempus habet sine dubio. quando dico: indulgenter feci, cuius temporis est? numquid significat aut praesens tempus aut praeteritum tempus aut futurum? cuiusuis temporis est, puta indulgenter facturus sum, indulgenter feci, indulgenter facio. ecce {quare} indulgenter congruit omnibus temporibus. sed indulgens praesentis temporis est tantum. ergo quo modo potest fieri ut participium praesentis temporis faciat aduerbium congruens omnibus temporibus? unde apparet quoniam non est uerbi simile,