comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tõ ĩmiracłis diuine potentie ẽe hñ¬
dũ. Undo augͦait. ambigue sr̃ hoc
loq̃ns si ust ad eo inquid m illo pue-¬
ro accełatus est usus rõis et uolũta¬
tisut intͣ mat̃na uiscera iam poss¬

Expanded text:
tio, in miraculis divinae potentiae esse habendum, ut Aug. ait, ambigue super hoc loquens. Si usque adeo, inquit, in illo puero acceleratus est usus rationis et voluntatis, ut intra materna viscera jam poss
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓm̃ .ii. Ex hiis naniq duab sñiis a¬
perte datur intłłi. qͥa panis ille estis¬
te ñ duo s unꝰ panis et una caro. ꝓcul
dubio unum efficit᷑ corpꝰ. illud u̾e.
Illud sane ꝙ sumptum est de u̾gĩe
qd̃ resurrex̃ et incelum ascendit. It
um gg quis fidelium hr̃e dubium
possit in ip̃a imołonis hora ad sacer.¬
dotis uoc̃e celos aperiri iuillo xͥ mimꝰ
terio angłoꝵ choro ad eẽ. summa
⁊ yma sociari. Uinum quid ẽẽ  inui-¬
sibilib at q uisibilib fi. Idem eodẽ
mem̃to et incelum rapitur minis¬
terio angłoꝵ consortiand̃ corpori
xͥ et ante occłos sac̃dotis in altari ũr
sic̃ dinii tas uerbi totum impiet
mund̃ ita multis locis consecͣtur
corpꝰ ⁊ unꝰ sanguis. Ideo sũ plussũ
minus quis inde percipiat omne
es qualit̃ corpͦ xp̃i intẽgime sumũt
post consetratõm gͥ ñ est sb̃a paniᷤ¬

Expanded text:
 vita. Ex his namque duabus sententiis aperte datur intelligi quia panis ille et iste, non duo, sed unus panis, una caro procul dubio unum efficitur corpus. Illud vere, illud sane quod sumptum est de Virgine, quod resurrexit, et in coelum ascendit. It Quis fidelium habere dubium possit, in ipsa immolationis hora ad sacerdotis vocem coelos aperiri, in illo Christi mysterio angelorum choros adesse, summa et ima sociari, unum quid ex invisibilibus atque visibilibus fieri? Idem: Eodem momento et in coelum rapitur ministerio angelorum consociandum corpori Christi, et ante oculos sacerdotis in altari videtur. Sicut divinitas Verbi totum implet mundum, ita multis locis illud corpucorpus et unus sanguis. Ideoque sive plus sive minus quis inde percipiat, omnes aequaliter corpus Christi integerrime sumunt. Post consecrationem ergo non est ibi
Abbreviated transcription (Latin):
siit spes iͣixͦ ĩ quo fũnt bõa pacrie
credidit quidẽ et sperauit resurrec¬
tionẽ indie t̾cio fut᷑am ꝓqua et pa¬
trẽ irgauit nec tñ fidẽ uͥcutẽ ł spem
hũit quia non einginaticam et
specularem set clarissim̃a de ea hũit¬
cognicionẽ quia non perfectins eam
conouit peeteritam quam intel¬
lexit futura sperauit tam̃ xp̃c sic̃t
inpsalmo ait. Inte dñe speraui. fi
tamen fidem ut spem uł uircutẽ ha-¬
buit qr ꝑ ppẽm uid ea que credebati

Expanded text:
stus, in quo fuerunt bona patriae, credidit quidem et speravit resurrectionem tertia die futuram, pro qua et Patrem oravit, nec tamen fidem virtutem et spem habuit, quia non aenigmaticam et specularem, sed clarissimam de ea cognitionem habuit, quia non perfectius eam cognovit praeteritam, quam intellexit futuram. Speravit tamen Christus, sicut in psalm. 30 ait: In te, Domine, speravi; nec tamen fidem vel spem virtutem hab
Abbreviated transcription (Latin):
de fonte susceperunt ꝙͣ fierẽt ꝯiuge
p̃missis autem auctoritatib om̃ino
uiri filiũ mułr de fonte susceperit non
ĩo auiro separetur qd̃ ⁊ de uiro similit̾
oportet intelligi.

Expanded text:
de fonte susceperunt quam fierent conjuges. Praemissis autem auctoritatibus omnino viri filium mulier de fonte susceperit, non ideo a viro separetur, quod et de viro similiter oportet intelligi.
Abbreviated transcription (Latin):
dicatur deus die septimo opus sum̃
conplesse qd̃ hebreayca u̾itas haret.
nisi forte dicatur die septimo cõ¬
pleuisse opus suũ qr ip̃s pñdixit
⁊ sanctificauit sicut subicit scͥpt᷑a
bñdix̃ die septimo ⁊ sanctificauit
illum. opus .n. est bñdcĩo ⁊ sanc̾ti¬
ficatõ sicut salomion alicd o¬
peris fecit cum templum dedioa¬

Expanded text:
dicatur Deus die septimo opus suum complesse, quod Hebraica veritas habet; nisi forte dicatur die septimo complevisse opus suum, quia ipsum benedixit et sanctificavit; sicut subjicit Scriptura: Benedixit diei septimo, et sanctificavit illum. Opus enim est benedictio et sanctificatio; sicut Salomon aliquid operis fecit, cum templum dedica
Abbreviated transcription (Latin):
fideles ꝯnigium eẽ et consilm̃ apłi nõ
obinare p̃cepto domini quo nibet fidelẽ
ñ iungi infideli ⁊ si ooniuuigi fuĩnt se¬
dominꝰ per eum iussit isrłitis uxores
dimitt̃e aliengenas per quas ibant ad
deos alieno ñ ille permaritos adcire
genam diicet m̃ito gͦ quas dur̃ant do¬

Expanded text:
fideles conjugium esse, et consilium Apostoli non obviare praecepto Domini, quo jubet fidelem non jungi infideli, et si conjuncti fuerint seDominus per eum, jussit Israelitis uxores dimittere alienigenas, per quas ibant ad deos alienos; non illae per maritos acquirebgenam duceret. Merito ergo quas duxerant Do
Abbreviated transcription (Latin):
deli ꝯuige ciueñ h̃t uerã. Idõ aũ nec
los fũint ambo comũcti licitũ gera.
per institiam fideli infidelẽ dimutere.
s licitum non erat faciend̾. pp̃ liberã
beniuolentiam. E identer appa¬
retiet int̃ infideles ꝯnigiũ eẽ. ⁊ apłm¬

Expanded text:
Ideo autem nec les fuerunt ambo conjuncti. Licitum ergo erat per justitiam fideli infidelem dimittere; sed licitum non erat faciendum, propter liberam benevolentiam. Evidenter apparet et inter infideles conjugium esse, et Ap
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c dicit per ysaiam. nunc miti¬
sit me dominus et spiritusbus
ii. libro de sp̃u cancto ita ait tur¬
qͥs ẽ: qui dicit me misit domumis
et spiritꝰ eiꝰ et filius. nisi quiueñ
a patre ut saluos. fa. poc̃ores i.xͣ.¬

Expanded text:
stus dicit per Isaiam: Nunc misit me Dominus, et spiritus ndo libro De Spiritu sancto ita ait: Quis est qui dicit, misit me Dominus et Spiritus ejus, nisi qui venit a Patre, ut salvos faceret
Abbreviated transcription (Latin):
h̾r fideł tum infideli copuiare ꝯiugͣmĩ
Iam st̃ ꝯiuges ⁊ ambo adhuc st̃ ĩside¬
les tales sunt adhuc quales cõuicti
sunt. uenites enuangelii predicator ẽ¬
didit eoꝵ inus uł uña. s ita nͥ infideł
cũ fideli hĩtare ꝯsentiat ñ uib dominꝰ
uͥ fideł fidelẽ dimittat tałr comũctũ
u̾siquis alt agat nõ sit tnͣsg̾ssor sicut
et de uirginib cõsulit mon gͦ qd̃ est
lucͣnͣdi occõ cum possit licite relincuiere
s ñ expedit tumcai. ñ expedit. id ꝙ lici¬

Expanded text:
r fidelis cum infideli copulare conjugium. Jam sunt conjuges, et ambo adhuc sunt infideles. Tales sunt adhuc quales conjuncti sunt. Venitque Evangelii praedicator, credidit eorum unus vel una, sed ita ut infidelis cum fidelidimittat, taliter conjunctum. ut si quis aliter agat, non sit transgressor, sicut et de virginibus consulit. Monet autem quod est lucrandi occasio, cum possit licite relinquere, sed non expedit. Tunc enim non expedit quod lici
Abbreviated transcription (Latin):
dñt phifici tot dieb forͣ humam
poris formam tot dieb ad mod̾ ali¬
oꝵ corpoꝵ per frãm et menbroꝵ line¬
am̃tis distinctam et mox nerbum
dei unisse sibi carnẽ et aiãm et hoc
mͦ dñt illũ nũm perfcĩoni dñici cor¬
poris cõuenire s alia rõ illius dc̃i ex¬
areliqͣ separata fuit n̾bo dei cũ aĩa
uniret᷑ ut perfẽs et uerꝰ deꝰ eẽt per¬

Expanded text:
nt physici, tot diebus forma humani poris formam tot diebus ad modum aliorum corporum perfectam et membrorum lineamentis distinctam; et mox Verbum sibi unisse carnem et animam: et hoc modo dicunt illum numerum perfectioni dominici corporis convenire. Sed alia ratio illius dicti exa reliqua separata fuit, Verbo Dei cum anima uniretur, ut perfectus et verus Deus esset, per
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ĩ aiãm corpꝰ. sen sig̃ficantẽ cid̃ adhc̃
erat animaie ñ sp̃uale qd̾ egebat
corpori dantẽ tñ per sustentam̃ta
cyboꝵ itũc erat corpꝰ mortale. ⁊in¬
mortale qr pot̾at mori. ⁊ poterat.:¬
ũ mori.

Expanded text:
 in animam corpus sensificantem, quod adhuc erat animale, non spirituale, quod egebat corpori dantem, tamen per sustentamenta ciborum; et tunc erat corpus mortale et immortale, quia poterat mori, et poterat non mori.
Abbreviated transcription (Latin):
ctiq dicitur quo hõ peccare indeũ ⁊
inse ⁊uppximũ et indeum cum
dedeo male sentitint ħericus uł que
dĩ sũt nsurpare p̾sumit indigne ꝑ¬
ticipando sacram̃tis uł qñ nomen
dei peierando contemptibile facit
ꝓximũ peccat. cum ꝓximum ĩuiste
ledit. Inse u̾õ cum sibi ñ alii nocet
qsio differunt delictum et peccat̃.

Expanded text:
t. Dicitur quoque homo peccare in Deum, in se et in proximum. In Deum, cum de Deo male sentit, ut haereticus; vel quae Dei sunt usurpare praesumit indigne, participando sacramentis; vel quando nomen Dei pejerando contemptibile facit. In proximum peccat, cum proximum injuste laedit, in se vero, cum sibi et non alii nocet. 7. Quomodo differant delictum et peccat
Abbreviated transcription (Latin):
lũtaciua uolo refic̾e pauꝑẽ
ita ⁊ uoluntas est qua per istudẽ
uolo hre uitã et̾nam et alia qͥdẽ
uidet᷑ uolũtas eẽ qua uolo hr̃e ui¬
tam ⁊aua qua pauperi subueni¬
reuolo s ista ad aliam refertur.

Expanded text:
t qua volo reficere pauperem, ita et voluntas est qua per illud volo habere vitam. Et alia quidem videtur voluntas esse qua volo habere vitam, et alia qua pauperi subvenire volo. Sed ista ad illam refertur.
Abbreviated transcription (Latin):
uitan ẽ eadem uoliuitas. i. idem mot᷑¬
rõquolibent̃ põco seruit et quo nͣliter
uult bonum si nõ est eadem uolun¬
tas que gͦ istaꝵ ẽ que cum hõ iusti¬
ficatur a seruitute pc̃ci lib̾atur ut

Expanded text:
An est eadem voluntas, id est, idem motus, quo libenter peccato servit, et quo naturaliter vult bonum? Si non eadem voluntas, quae ergo istarum est, qua cum homo justificatur, a servitute peccati liberatur? Ut
Abbreviated transcription (Latin):
ad temptandam uͥtutẽ tiunda hu¬
manam nͣm in ea parte ubi debir
uidebatur agressa ẽ ut si forte illis
aliqͣteꝰ p̃ualeret pꝰmod̾ fiducialius ad
alt̾am que robustior fuit pulsandã
solitariam feminã explorauit ut ĩ
experiretur.
qͣre in aliena forma

Expanded text:
ad tentandam virtutem timida, humanam naturam in ea parte ubi debilior videbatur, aggressa est; ut si forte illic aliquatenus praevaleret, postmodum fiducialius ad alteram quae robustior fuit pulsandam solitariam feminam exploravit, ut inexperiretur. 2. Quare in aliena forma
Abbreviated transcription (Latin):
rengarii ita distinguenda sunt ut
ritate dicat᷑ corpꝰ xp̃i tractari ma
ra tm̃ gͥ est ibi anritõ et partitio
s insinguł partib totus est. xp̃c.
unde iefꝰ. singuli accipiũt xpistũ
dũm et insinguł portõnib totus
est nec per singulas minuitur sz ĩ¬
tegrũ se prebet insingulas

Expanded text:
a ita distinguenda sunt, ut ritate dicatur corpus Christi tractari manVera ergo est ibi attritio et partitio; sed in singulis partibus totniam . Singuli accipiunt Christum Dominum, et in singulis portionibus totus est, nec per singulos minuitur, sed integrum se praebet in singulis
Abbreviated transcription (Latin):
meuinit pp̃ me. Nec occiditur u̾
xͦ manducetur. s m̃ortuos inuifi-¬
cat qñ manducatur reficit ñ defi¬
ct. iuuit manduoatus qr surrex̃
occisus. Nec q̃n manducamus ꝑtẽ
de illo facimus et quidẽ insaciam̃¬
manducent carnem xumis quiꝰ¬

Expanded text:
vivit propter me. Nec occiditur Christus ut manducetur, sed mortuos vivificat; quando manducatur, reficit, non deficit; vivit manducatus, quia surrexit occisus; nec quando manducamus, partes de illo facimus, et quidem in sacramenmanducent carnem Christi
Abbreviated transcription (Latin):
sunt qui .ii. noti sunt sibi con¬
templat̃one/ nob̾ innotescunt ꝯg¬
nominatõne ⁊ nommnãtur singt̃¬
iordines a donis gr̃aꝵ que ñ fingł¬
arit̃ s excellenter data sunt ĩpac¬
ticipatõne. In illa .n. celestipatia u̾
plenitudo toni estl quedam data
limius. possident que tñ omnes lit.
cumꝙ om̃ia dona gr̃aꝵ srĩores. or.¬
sublumꝰ ⁊ perfectus perceperĩt tñ
exp̃cip̃nis sunt sortiti uocabula.¶In
do excellentissimus extimatur tã
dilcõnem qmͣ cognitõnẽ dĩnitatĩ
⁊ cẽta uͥtutũ dona cẽtis om̃ib sb̾li¬
mĩ percepit et tam̃ ab excellẽtio
lesuperior ordo manis enim donũ
dono .i. cognitione uitatis applla¬
tus est . s. cherubin. ita et de aliit ĩ¬
telligẽdum est asigͣturgͦ excellẽ¬
tia ordinum scd̃m excellentiam

Expanded text:
sunt. Qui enim sibi noti sunt contemplatione, nobis innotescunt cognominatione. Et nominantur singuli ordines a donis gratiarum quae non singulariter, sed excellenter data sunt in participatione. In illa enim coelesti curia, ubi plenitudo boni est, licet quaedam data limius possident, quae tamen omnes habent. Cumque omnia dona gratiarum superiores orsublimius et perfectius perceperint, tamen ex praecipuis sortiti sunt vocabula, infdo excellentissimus aestimatur, tam dilectionem quam cognitionem divinitatis, et caetera virtutum dona caeteris omnibus percepit, et tamen ab excellentiorle superior ordo. Majus enim donum d est, cognitione veritatis, appellatus est, scilicet cherubin: ita et de aliis intelligendum est. Assignatur ergo excellentia ordinum secundum excellentiam
Abbreviated transcription (Latin):
die comederitis ex eo aperientur fł¬
ocłiũri et eritis sicut dii. scientes sã¬
bonũ ⁊ malũ accende ordiñẽ et pro¬
gressum humane perditõnis pͥmo
deus dix̃at qiuacumq die comeder̃
ex ħ morte morierieris. deinde mu¬
lier dix̃. ne forte moriamur. Nouis¬
sime serpens dix̃. nequaqiuãmorie¬
mini/ deus affirmauit mulier qͣr
ambigendo illud dix̃ dix̃ diauolus
negauit que igitur dubitauit
ad affirmãte recessit. ⁊ negantii

Expanded text:
s ex eo, aperientur oculi vestri; et eritis sicut Dii, scientes bonum et malum. A tende ordinem ad progressum humanae perditionis. Primo Deus dixerat: Quacunque die comederitis ex eo, morte moriemini. Deinde mulier dixit: Ne forte moriamur. Novissime serpens dixit: Nequaquam moriemini. Deus affirmavit; mulier quasi dubitando illud dixit; diabolus negavit. Quae igitur dubitavit, ab affirmante recessit; et neganti,
Abbreviated transcription (Latin):
nia sciat oppo que deus scit quibd̃
placet ꝙ nec ꝑrem cum deo hãt sciẽ¬
tiam nec omnia sciat que deus qr
innullo c̃atura c̃atori equatur cumi
igit᷑ aĩa illa cat᷑a sit ĩnullo eqͣtmr

Expanded text:
nia sciat quae Deus scit. Quibusdam placet quod nec parem cum Deo habeat scientiam, nec omnia sciat quae Deus, quia in nullo creatura aequatur Creatori. Cum ergo anima illa creatura sit, in nullo aequatur
Abbreviated transcription (Latin):
euidenter traditur duos in xp̃o esse
pͥncipalos sensus siue genimam sa¬
pĩam n ideo unitas et singulari¬
tas pͤ dinidit᷑. s iuxͣ duas naturaᷤ
nitam que ip̃e ẽ. alt̾am non genitã
s c̃atam et per grãm ei collatam.
terna que deus est et sicut inqͣntũ
deus ẽ tonꝰ est bonitate nͣli. que ip̃eẽ¬

Expanded text:
evidenter traditur duos in Christo esse principales sensus, sive geminam sapientiam. Neque ideo unitas et singularitas personae dividitur; sed juxta duas naturas, nitam, quae ipse est; alteram non genitam, sed creatam, et per gratiam ei collatam. terna quae Deus est. Et sicut in quantum Deus est, bonus est bonitate naturali, quae ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ĩgͣe nõiat᷑ qr uolũtatẽ hom̃is in¬
fĩam sanat et aduiuat.s
excino sñsu dñr ex gr̃a incipere bõa

Expanded text:
ngrue nominatur, quia voluntatem hominis infirmam sanat et adjuvat. Ex quo sensu dicuntur ex gratia incipere bona
Abbreviated transcription (Latin):
corp̾ xͥafidelib sumi uł ĩ altari ẽe
strux̃ ꝙ ipũs corpus ũ perparte
discerptum ut ꝑntaũnt illi disci¬
puli qui retro ierunt. s integrũnͦ
nisibilłi ĩfor hum̃a s in uisibilit
subfor ꝑanis et nini corpꝰ et sãgui¬
nẽ nob̾ traderet que sensum nob̃¬

Expanded text:
libus sumi vel in altari esse, struxit, quod ipsius corpus non per partes discerptum, ut putaverunt illi discipuli qui retroierunt, sed integrum, nec visibiliter in forma humana, sed invisibiliter sub forma panis et vini corpus et sanguinem nob
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si bonuiẽ ꝙ facit. E cee habes
ñ bona. Io asserunt illi c̃idam opera
ẽẽ tulia que sio bona sunt quodma¬
laut non possĩt ẽẽ bona quacumqi
excã fiant aliã eẽ opera que ex fine
ł causa bona sunt ut ex mala. adil¬
la referunt sanctoꝵ testimonia qͥbꝰ
ex affcũ uł intentõne indiciũ oper
pensaridũt. tͥpertitam edunt istiad
diffrãm actuum.

Expanded text:
ce habes non bona. Ideo asserunt illi quaedam opera esse talia, quae sic bona sunt, quod mala, ut non possint esse bona, quacumque ex causa fiant. Alia autem esse opera quae ex fine vel causa bona sunt vel mala, et ad illa referunt sanctorum testimonia, quibus ex affectu vel intentione judicium operum pensari dicunt. Tripartitam edunt isti differentiam actuum.
Abbreviated transcription (Latin):
incredra religioni xͥane in sultare¬
ut sanguiis similitudinẽ sumã
ut ita ⁊̾̃tas ñ desit. et ridiculum
nuuum fiat apaganis qr cruorẽ
occisi hominis bibamus ne gͥ hoc fi¬
ẽnt et ne neluti ciuidam horror ẽẽ
sacm̃tũ exp̃missis iam licinet qͣr
sub alia spẽ ⁊ qrͣ sb̃ ista h sacͥm̃tũ¬

Expanded text:
incredulis religioni christianae insultareut sanguinis similitudinem sumamus; ut et ita veritas non desit, et ridiculum nullum fiat a paganis, quod cruorem occisi hominis bibamus. Ne ergo hoc fieret, et ne veluti quidam horror etiamsacramentum. Ex praemissis jam liquet, quare sub alia specie, et quare sub ista hoc sacramentu
Abbreviated transcription (Latin):
Idẽ gͦ sr̃iꝰ dix̃ seruilẽ forͣm a solo fi¬
no susceptam qmͣ tota trinitas fe¬
cit. Iam facile est agnosc̃e qͣmdiu̾̃¬

Expanded text:
e superius dixit servilem formam a solo Filio susceptam, quam tota Trinitas fecit. Jam facile est agnoscere quam diver
Abbreviated transcription (Latin):
delicias per qͣs dm̃ offenderat iite
aust̾itate compenset hiis auiisq ac¬
xoritatib nitcuntur assere sñ confe̾¬
sione uocis et aliqͣ absołoe pene nẽiẽ
apc̃o mundari.

Expanded text:
delicias per quas Deum offenderat, vitae austeritate compenset. His aliisque auctoritatibus nituntur asserere sine confessione vocis et aliqua solutione poenae neminem a peccato mundari.
Abbreviated transcription (Latin):
uarto loco succedunt a coliti no gͤce
dis cereis qñ legendum est euuͣgłm ⁊
sacrificiũ offe̾dũ tũc enim accendũt᷑
luminana. et deportant᷑ ab eis ñ ad ef¬
sug̃adcs aeris tenebras cum sol eotpr
rutilet s ad signum leticie demonstnͣ-¬

Expanded text:
uarto loco succedunt acolyti; acolyti dis cereis quando legendum est Evangelium vel sacrificium offerendum. Tunc enim accenduntur luminaria et deportantur ab eis non ad effugandas aeris tenebras, cum sol eo tempore rutilet, sed ad signum leticie demonstran
Abbreviated transcription (Latin):
q ñ tnͣsfiguratõne in hominẽ s ha¬
bit᷑ fõs est cum indut᷑ ẽ hominem
quẽ sibi uniens qiuodãmͦ atq cõ¬
formans in mortalitalitati et̾nita¬
tiq sociar ũ ergo oport intelligi
mutatũ ẽẽ uerbũ suscept̾one ho¬
minis sic̃ nec m̃braueste mutant᷑¬
q illa suseptõ ineffabiliter susce¬
pͥtum suscipienti copularet de m¬

Expanded text:
 transfiguratione in hominem, sed habitu factus est, cum indutus est hominem, quem sibi uniens quodammodo atque conformans immortalitati aeternitatique sociaret. Non ergo oportet intelligi mutatum esse Verbum susceptione hominis, sicut nec membraquamvis illa susceptio ineffabiliter susceptum suscipienti copularet.
Abbreviated transcription (Latin):
per alimoniam çiboꝵ ꝯseruaretur
usq ad tp̃c sue tnͣslatõis ĩmeliusꝙͣ
do de ligno uite comed̾et. et fiereto¬
muiuo ĩmortał itaut ñ poss mori.
quod ͦ predc̃is consequi uidetur hõi¬
nem de nature fue condicõne cãs
fuisse inmortalem s ñ om̃io fiẽt
ĩmortał nͥ participatõnẽ ligm᷑ ui

Expanded text:
per alimoniam ciborum conservaretur usque ad tempus suae translationis in melius, quando de ligno vitae comederet, et fieret omnino immortalis, ita ut non posset mori. 6. Quod ex praedictis consequi videtur hominem de naturae suae conditione quodammodo fuisse immortalem, sed non omnino fieret immortalis, nisi participato ligno vi
Abbreviated transcription (Latin):
tał fc̃ sit homo p̃ aliis animantibꝰ
⁊ qũo cum ilł cõmiẽ acceperita
rectõne speramus per xp̃m̃. Iue
factus est homo ĩmortał ut non pꝰ¬
s mori si non peccasset moreret᷑ã
sipeccaret filii uõ rexurrectionis
nec potunt ultra peccare nͨ morii.
surã caro non tunc egebit refectõ¬
ne ꝙboꝵ quia nulla pot̃it esse de¬
fectio caro adeante pocã ĩmorta
lis ita c̃ata est.ut peralimoniam
adiuta eẽt mortis ⁊ doloris expars.
sic ergo ĩmortał et incorruptibił
ꝯdita est caro homĩs ut suam ĩmͦ¬
talitatẽ. un corruptionẽ per obser¬
uantiam mandatoꝵ dei custort
N quib mandatis ħ ꝯtinebit᷑
ut de ill lignis concessis mandu¬
caret .i abintdc̃o abstiñet per hoꝵ
edulium inmortalitatis dona cõ¬
seruaret donec corporalib increm̃¬
tis deductus ad ecatẽ que condito¬
progene ip̃o iubñte sum̃et de ligͦ

Expanded text:
tus sit homo prae aliis animantibus: et quomodo cum illis communem acceperit arrectione speramus per Christum. Ille factus est homo immortalis, ut non posset mori si non peccaret, moreretur autem si peccaret; filii vero resurrectionis non poterunt ultra peccare, nec mori. Caro nostra non tunc egebit refectione ciborum, quia nulla poterit esse defectio. Caro de Adae ante peccatum ita immortalis creata est, ut per alimoniam adjuta esset mortis et doloris expers. Sic ergo immortalis et incorruptibilis condita est caro hominis, ut suam immortalitatem et incorruptionem per observantiam mandatorum Dei custodiret. In quibus mandatis hoc continebatur, ut de illis lignis concessis manducaret, et ab interdicto abstineret. Per horum edulium immortalitatis dona conservaret, donec corporalibus incrementis perductus ad aetatem quae Conditoprogenie ipso
Abbreviated transcription (Latin):
qui ab illo pͥncipio
plantatꝰ accipi pot̾ quo t̃ram om¬
nem remotis aquis ħbas et ligna
no fonte fecundũ ꝙ dixinus apͥn¬
cipio antiqua tnͣslatio dicit ad ori¬
entẽ unde uolunt moriẽtali par¬
te ẽẽ paradysum longo interiacẽ¬
te spatio uł maris uł t̾re

Expanded text:
qui ab illo principio plantatus accipi potest, quo terram omnem remotis aquis herbas et ligna no fonte foecundum. Quod dicimus a principio, antiqua translatio dicit ad Orientem. Unde volunt in orientali parte esse paradisum, longo interjacente spatio vel maris vel te
Abbreviated transcription (Latin):
iptu est intlłere de spiritu .rͦ. cͦ
missus et ipẽ dicatur factaẽ .n.
qiuedam creature spẽs extemꝑe
incua uisibiłr ostenderetur: sp̃c
mens et uise sunt ilł lingne di-¬
unum quem e eoꝵ ħ operatõ ui¬
sibiłr exp̃ssa et ocuł ablata mor

Expanded text:
ptu est intelligere de Spiritu sancto, cur missus et ipse dicatur: facta est enim quaedam creaturae species ex tempore, in qua visibiliter ostenderetur Spiritmens, et uisae sunt illis linguae diunumquemque eorum. haec operatio uisibiliter expres
Abbreviated transcription (Latin):
corda hominũ comnota atpali
manifestatione uenientis ad co¬
cultam et̾nitatem semper ꝓresẽ¬
ipe spiritus in sui natura nonui¬
decur ciuinͦ inilł creaturis mag̃
erat quam inaliisis ad aliudin
illis. i.erat ut per eas ab hominez
ad quos ille c̾ature ueniebant
per tp̃alem motum ẽature. sig̃si¬
cam per illum mod̾ missionis sp̃c
trata est spuat et interior missi¬
rum filius dicatur minorliꝰpr̃e

Expanded text:
orda hominum commota a temporali manifestatione venientis ad occultam aeternitatem semper praesenipse Spiritus in sui natura non videatur: qui nec in illis creaturis magis erat quam in aliis, sed ad aliud. In illis enim erat, ut per eas ad homines ad quos illae creaturae veniebant. per temporalem motum creaturae significam, per illum modum missionis Spiritus trata est spiritualis et interior missiCum
Abbreviated transcription (Latin):
ficĩ quis ñ uideat eum usq ad ĩi¬
mico ⁊̃ mandatũ porrectũ sit dño
dñte diligite inimicos nr̃os bñfaci¬
ximusmanifestũ est gͥ omnẽ homi¬
nem ꝓximũ deputand̾ eẽ. P roxi¬
ium uõ nomen ad alicuid est nͣ

Expanded text:
ficium, quis non videat, cum usque ad inimicos etiam porrectum sit Domino dicente: Diligite inimicos Manifestum est ergo omnem hominem proximum esse reputandum. Proximi vero nomen ad aliquid est; ne
Abbreviated transcription (Latin):
u nũc formataꝯ sistit eat q t̃reũ
subsistens cẽtis inuna confusione
lutum erat ut apparere ñ poss esd̃
fuit. illa uero tria inuna perimxco¬
ne ꝯfusa cͥcumquaq suspensa eous¬
q in alcum perrigebantu quous¬
q nc̃ sũmitas corporee nature per¬
tingit ⁊ sicut cimbdam ur uitra
locum firmam̃ti extendebatur il¬
la moles ciue ininferioriparce spĩ¬
sior atq grossior erat./ Insuperio
tebat de qua rariori sub̃a putant
quid̃ fuisse aquasq̾ supra firma¬

Expanded text:
ubi nunc formata subsistit. Eratque terrenum subsidens caeteris in una confusione lutum erat, ut apparere non posset quod fuit. Illa vero tria in una permixtione confusa circumquaque suspensa, eousque in altum porrigebantur, quousque nunc summitas corporeae naturae pertingit. Et sicut quibusdam videtur, ultra locum firmamenti extendebatur illa moles, quae in inferiori parte spissior atque grossior erat, in superiortebat; de qua rariori substantia putant quidam fuisse aquas, quae super firma
Abbreviated transcription (Latin):
quõ om̃ia dicant᷑ eẽ ĩdeo
et deus in om̃ib qmͣ discep¬
tatõnẽ quasuncident̃ suscepime
quia id uidebatur postulare res cͥ
bamus enĩ de scĩa siue sapĩa dei.¬

Expanded text:
o omnia dicantur esse in Deo, et Deus in omnibus; quam disceptationem quasi incidenter suscepimus, quia id videbatur postulare res cirbamus enim de scientia sive sapientia Dei
Abbreviated transcription (Latin):
que est patris et filii. unio /itacia
et nomen tenet proprie.ꝙ pateri
et filio commnuniter quodammͦ
congruit. unde augꝰ. in .xu. li. de
filium ⁊patrem diligit filius in¬
effabilem comnunionem dem̃os¬
trat amboꝵ quid conuenientius
quam̾eproprie dicatur caritas
quis est comnunis spiritus ambo¬
bus ħ enim sanins creditur et in¬
tra proprie oaritas non cupͤatur.
pp̃ illa que dicta sunt /non solus
qua et pater spiritus. ⁊ filiuꝰ spiri¬
tus. ⁊pater sanctus. et filius sanceꝰ¬
mnon tam̃ frustra dicitur sꝑuitꝰ
sanctus aim enim conmmunis est¬
ambob id nocatur ip̃e proprie et qd̃
ambo conmuniteraliocin siũilla
tlutate solus spiritus sanctus est
caritasꝑfcõ et tlius non soluis
stulit nos in reginm filii caritatis
non solus ibi fit caritas sp̃c. Iss pp̃¬

Expanded text:
quae est Patris et Filii unio, ita et nomen tenet proprie, quod Patri et Filio communiter quodammodo congruit; unde Aug. in, lib. 15 de Filium, et Patrem diligit Filius, ineffabilem communionem demonstrat amborum, quid convenientius quam ut ille proprie dicatur charitas, qui spiritus est communis ambobus? Hoc enim sanius creditur et intra proprie charitas nuncupetur propter illa quae dicta sunt; sicut non solus quia et Pater Spiritus, et Filius Spiritus, et Pater sanctus, et Filius sancrie dicitur Spiritus sanctus. Quia enim est communis ambobus, id vocatur ipse proprie quod ambo communiter. Alioquin si in illa Trinitate solus Spiritus sanctus est charitas, profecto et Filius non solius stulit nos in regnum Filii charitatis non solus ibi sit charitas Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
accipi qd̾ spacia aeris ęxcellit. aqͣs aut̃ q̃ sp̃
illud celum sunt: dieit uaporalit̾ thi. et
leuissimis suspendi guttis. Sic̃ aer iste nubi
leuiorem: cur non ctamꝰ etiã sr̃ illd̾ leuius
celum. innultiorib guttis.⁊ leuiorib ĩ ma¬
nare uaporib s quoqͦmͦ ibi sinte ibi ẽẽ¬

Expanded text:
accipi quod spatia aeris excedit. Aquas autem quae super illud coelum sunt dicit vaporaliter trahi, et levissimis suspendi guttis. Sicut aer iste nubilleviorem, cur non credamus etiam super illud levius coelum minutioribus guttis et levioribus emanare vaporibus; sed quoq
Abbreviated transcription (Latin):
linquit᷑ de uenia. Tam diu gaudeat ⁊ sꝑ
ĩte oriatur. Qd̾ quomͦ saluabit᷑ nisi do¬
ior ĩpenitẽcia. ꝯtinue custodiatur. Hic
semꝑ doleat. ⁊ de dolore gaudeat. ⁊ nõsit
satis. qd̾ doleat. s ex fide doleati ⁊ nõ sẽ¬

Expanded text:
quod dolet admisisse. Et item : Continue dolendumn te oriatur. Quod quomodo servabitur nisi dolor in poenitentia continue custodiatur? Hinc semper doleat, et de dolore gaudeat; et non sit satis, quod doleat, sed ex fide doleat et non se
Abbreviated transcription (Latin):
exalatio siue de cadau̾ib gignũt ͦ. Q dã
enim de corruptione lignoꝵ ec ħbarum et
fructuũ. et deus auctor omĩum esti potest
autem dici. qd̾ ea que de corꝑib aĩaliũ
maxime mortuoꝵ nascunt᷑. cũ aĩalib
c̃ata non fuerunt. uisi potenciałr et ma¬

Expanded text:
errae, sive de cadaveribus gignuntur; quaedam etiam de corruptione lignorum et herbarum et fructuum; et Deus auctor omnium est. Potest autem dici quod ea quae de corporibus animalium, maxime mortuorum, nascuntur, cum animalibus creata non fuerint, nisi potentialiter et ma
Abbreviated transcription (Latin):
implere. Si forte tua cõiux ħ teꝯ susciꝑe
animi uł carius ĩfirmitate recusaret.
Nã uouenda talia ñ sunt acõiugatis. nͥ
ex ꝯsensu ⁊ uoluntate cõmuii. ⁊ si ppro¬
ꝑe fcm̃ fu̾it mag̃ ẽ corrigenda temu̾tas
siqͥs ex alio ad uou̾it s pociꝰ usurpare

Expanded text:
implere, si forte tua coniux hoc tecum suscipere animi seu carnis infirmitate recusaret. nam et uouenda talia non sunt a coniugatis nisi ex consensu et uoluntate communi et, si praepropere factum fuerit, magis est corrigenda temeritas si quis ex alieno aliquid uouerit, sed potius usurpare
Abbreviated transcription (Latin):
nenciã tuã illa deb fiꝰ fornicatͥx si alteri¬
impsi̾t te uiuo: adult̾a erit. Nõ uult ta
exigis s recdis qd̾ debet uxori. Id̾ .s. u̾ba¬
appłica ⁊̃ si uir ꝯtui̾e uoluisset. ⁊ tu noluisseᷤᷤ
debitũ tͥ redd̾e cog̾etur. ⁊ illi imputaret d̾s¬
cõtinẽciã si ñ sue s tue ced̾et ĩfirnutati
ne in adult̾iũ cad̾es. Q uisqͥs gͥ ꝯpaciens ĩ¬
firmitati uxoris retdit: ñ exigit debitũ
aut si pp̃ ꝓpͥam infirmitatẽ duc̃ uxorem
plangrẽs pociꝰ. qr sũ uxore ẽẽ ñ potuit
qͣm gaudens qͥa duxit. securꝰ exp̃c̃tat diẽ

Expanded text:
nentiam tuam debet illa fieri fornicaria? Si alinupserit te vivo, adultera erit. Non vult talexigis, sed reddis quod debetur uxori. Times, isses, debitum tibi reddere cogeretur; et illi Deus imputaret continentiam, si non suae, sed tuae concederetur infirmitati, ne in adulterium caderes. Quisquis ergo compatiens infirmitati uxori reddit, non exigit debitum; aut si propter propriam infirmitatem ducit uxorem, plangens potius quia sine uxore esse non potuit, quam gaudens quia duxit, securus expectat diem
Abbreviated transcription (Latin):
ad oꝑa. dm̃ .n. uñ crodebat. s filiũ eiꝰ nes¬
ciebat incarnatũ. ꝑ fidem placueit᷑ d̾o
iñq̃n ñ credebat. S si posset sine fidexͥ
ẽẽ saluus. ñ ad eũ mitt̾etar architectꝰ ecͨc
petrꝰ. attende qd̾ ait sñ fide x rĩ posse eẽ¬

Expanded text:
ad opera. Deum enim unum credebat, sed Filium ejus nesciebat incarnatum. Per fidem placuerunt Deoin quem non credebat? Sed si posset sine fide Christi esse salus, non ad eum mitteretur architectus Ecclesiae Petrus. Attende quid ait, sine fide Christi
Abbreviated transcription (Latin):
sit cã ut hõ ste dec̾ior ind̾o nõ ẽẽ asse¬
rit nr eod̾.li. sic dicens. Ut sit homo det̾ior
aut in ip̃o est. aut in alio. aut ĩ nichilo
Si in nichilo: nulla cã est. Si in alio:
est aut ineo. qd̾ nec d̾s nec homo. aut
in nichilo. Ex hiis aꝑde ostenditur.
quod ñ est bonum ut sit hõ det̾ior qr
nõ est gͥ bonum: ut abeo fiat malũ
Non gͥ uult deus. ut ab eo fiat malũ

Expanded text:
sit causa ut homo sit deterior, in Deo non esse asserit, in eodem lib. dicens ut si homo deterior, aut in ipso est, aut in alio, aut in nihilo. Si in nihilo, nulla causa est. Si in alio, est, aut in eo quod neque Deus neque homo, aut in nihilo. Et ex his aperte ostenditur quod non est bonum ut sit homo deterior, non est ergo bonum ut ab eo fiat malum; non ergo vult Deus ut ab eo fiat malum.
Abbreviated transcription (Latin):
amare qd̾ emersmo qͥd uł qͣle st nescit. nͦ
pot̃ nescire qͥs sit qd̃ se uelle scit. Seqr᷑ ut
siñt beati. Coͣtinuo aũ miseri sunt. qͥ uł¬
uult male. Ille qͥipe beate uiuit. qui uiuit¬
ut ut uult. nec male aͥd uult. Cũ gͥ ex
duob constet beata uita licet ĩ malis sit
aliqͥs bonꝰ ñ tam̃ nͥ finitis omĩb malis ÷
beatꝰ. Cũ uͦ ex ħ uita qͥ in hiis miseriis fi¬
deł ⁊ bonꝰ ẽ uen̾it ad heatã uitã. tẽ erit

Expanded text:
amare quod omnino quid vel quale sit nescit, nec potest nescire quid sit, quod se velle scit, sequitur ut sint beati. Continuo autem miseri sunt, quvult male. Ille quippe beate vivit, qui vivit ut vult, nec male aliquid vult. Cum ergo ex his duobus constet beata vita, licet in malis sit aliquis bonus, non tamen nisi finitis omnibus malis est beatus. Cum ergo ex hac vita, qui in his miseriis fidelis et bonus est, venerit ad beatam vitam, tunc erit
Abbreviated transcription (Latin):
atq alibi. Quomͦ gͥ om̃s amant qd̾ ñ om̃s
sciunt. Quis pͭ amare qd̾ nescit sic̃ scͥpt᷑a supͣ
disputaui: Cur gͦ b̾itudo amat᷑ ab om̃ib ẽ
nec tũ scitur ab om̃ib an forte sciũt om̃s
q̃ ipã sid s non om̃s sciunt ubr siti. et m̃
contentio ẽ. An forte falsum ẽ qd̾ ꝓuero

Expanded text:
atque alibi. Quomodo ergo omnes amant quod non omnes sciunt? Quis potest amare quod nescit, sicut supra disputavi? Cur ergo beatitudo amatur ab omnibus, nec tamen scitur ab omnibus? An forte sciunt omnes quae ipsa sit, sed non omnes sciunt ubi sit, et inde contentio est? An forte falsum est quod pro vero
Abbreviated transcription (Latin):
patͥs et filii et benignitatis q̃ se inuicẽ
et nos diligunt. que tanta esb cuiꝰ finis
dit̃e uł putant. et id̾o penitenciã non
assimĩt. et qui iniqͥtati tã ꝑcinaci m̃te ĩ¬
h̾ent. ut eam ñ qͣm relinq̃re ꝓporanti peti
entia dei abhutentes. et de mĩa dei nims
dire. quib placet malicia pp̃ se. sĩc piis
bonitas. Isti nimia ꝑtinatia ⁊ p̃sũptõne
peceant. autim̃ites dm̃ nõ iustũ. Ili de ᷤ¬
ꝑatõne dm̃ nõ bonũ estimant. tollẽtes
in ħ turbulentissimo iinquitatũ marir
portun diuine indulgencie qͦ se recipi¬
cat fluctuantes.atq ipã desꝑatõne addt̃

Expanded text:
Patris et Filii, et benignitas qua se invicem et nos diligunt; quae tanta est, cujus finis rare putant, et ideo poenitentiam non assumunt; et qui iniquitati tam pertinaci mente inhaerent, ut eam nunquam relinquere proponant, et entia Dei abutentes, et de misericordia ntes; quibus placet malitia propter se, sicut piis bonitas. Isti nimia pertinacia et praesumptione peccant, aestimantes Deum non esse justum. Illi desperatione, Deum non bonum existimant, tollentes in hoc turbulentissimo iniquitatum mari portum divinae indulgentiae, quo se recipiant fluctuantes. Atque ipsa desperatione addunt
Abbreviated transcription (Latin):
s non intelligend̾ ea rõne illud ẽẽ dem̃
quasi d̾s uolu̾it aliqͦs saluari. ⁊ non
saluentur. Quis .n. tam impie desipiat᷑
ut dicat deun. malas homiñ uolũ¬
erit. in bonum non posse conuertere:
Non est utiq uerum quod inpsalmo
it et non fecit. et quod est indigniꝰ
id̾o non fecit. qm̃ ne fieret. quod uo¬
lebat ompẽ uoluntas hoĩs impedruit
Idõq cum audimiꝰ ⁊ insacͥs litt̾is legimꝰ
quod uelit om̃s hoiẽs saluos fi̾. Non tñ

Expanded text:
 intelligendum ea ratione illud esse dictum, quasi Deus velit aliquos salvari et non salventur. Quis enim tam impie desipiat, ut dicat Deum malas hominum volunerit, in bonum non posse convertere? Non est utique verum quod in psal. it et non fecit; et, quod est indignius: Ideo non fecit, quoniam ne fieret quod volebat Omnipotens voluntas hominis impedivit. Ideoque cum audimus, et in sacris Litteris legimus, quod ve
Abbreviated transcription (Latin):
ducat. Non. ẽ .ii. panis iste. qui uadit in cor¬
pꝰ. S panis iste uite et̾ne. qͥ aĩe nr̃e sub¬
stanciam fulcit. Sic gͥ uiue ut cotidie ut¬
m̾earis acciꝑe. ne accedas indignꝰ ẽ qui
cedatis dimittite debitorib urĩs. si dimi¬
ttis dimittet᷑ tibi. ⁊ sic securꝰ accede. panis
enĩ salutaris ẽ. nõ uenenũ. si ita accedis
in nocentiã ad altare portat.
Si illd̾ sa

Expanded text:
ducat. Non est iste panis, qui vadit in Corpus, sed panis vite eterne, qui anime nostre substanciam fulcit. Sic igitur vive et cottidie merearis accipere, ne accedas indignus. Indigaccedas dimitte debitoribus tuis. Si dimittis, dimittetur tibi; et sic securus accede. Panis enim salutaris est, non venenum. Si ita accedis, innocentiam ad altare portat. 7. Si illud s
Abbreviated transcription (Latin):
quelib. ⁊ in uno quoq corꝑe aliud ÷ magni¬
tudo. aliud color. aliud sigura. pot̾ enĩ etmi¬
nuta magnitud̾ie manere ⁊d̾ color. et ead ẽ
figa et colore mutato. man̾e ecid̃ siga et ead̾
magnituda ao ꝑ hoc: multiplex esse ꝯ uĩcit᷑
nͨ. corꝑis. Simplex autem nullo modo.
tione qͦ corꝑis: multiplex ⁊ nõ simplex.

Expanded text:
et in unoquoque corpore aliud est magnitudo, aliud color, aliud est figura. Potest enim imminuta magnitudine manere idem color et eadem figura; et colore mutato manere eadem figura et eadem magnitudo, ac per hoc multiplex esse convincitur natura corporis; simplex autem, nullo modo. dit quomodo sit multiplex, et non simplex.
Abbreviated transcription (Latin):
id̾o cum sit aliquid: in qͣuis exigua ꝑtieula
corꝑis qd̾ sentiat anima . ꝙͣ uis nõ fiat into¬
to corpore. illa noͣn tota sentit qr dotã ñ lat
S tñ nec in ipã aĩa. u̾a simplicitas est. Cũ
enim aliud sit artificiosum esse: aliud in¬
ħtem. aliud acutum. aluid memior ÷ aliud
cupiditas. alud timor. aliud letieia. aliud
mutabile est. Onũs ã cͤtura mutabilis est
Nulla gͦ cͤatura: u̾e simplex est. U̾s uͦ et si
młtiplicõ dicat᷑ u̾e tamen ⁊ sũme simplex:

Expanded text:
ideo cum fit aliquid in quavis exigua particula corporis quod sentiat anima, quamvis non fiat in toto corpore, illa tamen tota sentit, quia totam non latet. Sed tamen nec in ipsa tota anima vera simplicitas est. Cum enim aliud sit artificiosum esse, aliud inertem, aliud acutum, aliud memorem, aliud cupiditas, aliud timor, aliud laetitia, aliudmutabile est; omnis autem creatura mutabilis est; nulla ergo creatura vere simplex est. Deus vero etsi multiplex dica
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ. nec uini nͥ in sãg̃. nec debet dici duo
sacm̃ta: s unũ. qr sub ut᷑q spẽ id̾ sumit᷑¬
nͨ it̾ari sacmentũ. qr bñdictõ nõ repetitur
suꝑ eanid̾ spem̃. Neq alie substancie in sacͥ¬
ficiũ tͥnitatis osferri debent. qr de alus nõ¬

Expanded text:
carnem, nec vini nisi in sanguinem. Nec debent dici duo sacramenta, sed unum, quia sub utraque specie idem sumit iterari sacramentum, quia benedictio non repetitur super speciem eamdem. Neque aliae substantiae in sacrificium veritatis offerri debent, quia de aliis no
Abbreviated transcription (Latin):
manatũ uer̾bũ ẽe incepisse: intlłigat᷑
nec tñ si moepit eẽ humanatũ uerbũ. iõ
seqͥtur. qd̾ inceꝑit ẽẽ u̾bũ. Nec si deus fc̃s
est humanatũ uerbum. seqͥtur qd̾ fc̃s sit
uerbum. sic̃ de aliquo dr᷑. hodie iste cep̃ ẽẽ bo¬
nꝰ homo. uł fc̃s ẽ bonꝰ hõ. nec tam̃ hodie cep̃
ẽẽ homo uł fc̃s est homo

Expanded text:
incoepisse intelligatur. Nec tamen si incoepit esse humanatum Verbum, ideo sequitur quod incoeperit esse Verbum; nec si Deus factus est humanatum Verbum, sequitur quod factus sit Verbum; sicut de aliquo dicitur, hodie iste coepit esse bonus homo, vel factus est bonus homo, nec tamen hodie coepit esse homo, vel factus est homo
Abbreviated transcription (Latin):
ruerit. m̾uit quid̃ m̃bus redẽptõnem. a dia¬
bolo. a pcc̃o. a pena. ⁊ regni resa̾tõnẽ. ut ad¬
mota ignea rũphea. lib̾e pat̾et introiturꝰ
s ⁊ sibi m̾uit impassibilitatis. ⁊ in morta¬
litatis głam. sic̃ arc apłs xͨ. fe̾s ẽ obediens¬

Expanded text:
ruerit. Meruit quidem membris redemptionem a diabolo, a peccato, a poena, et regni reserationem; ut, amota ignea romphea, liber pateret introitus; sed et sibi meruit impassibilitatis et immortalitatis gloriam, sicut a
Abbreviated transcription (Latin):
menbra. uł partim de capite: ꝑtim de
menbris. De capite nõ est tͣnsgssus. et
non fecit malũ. De menbris potuit tͣnꝰ¬
gred ⁊ fac̾e malum.
Si d̾s potũ assum̾e horem̃ ĩ sexu

Expanded text:
membra, vel partim de capite, partim de membris. De capite, non est transgressus, et non fecit malum. De membris, potuit transgredi, et facere malum. 5. Si Deus potuerit assumere hominem in sexu
Abbreviated transcription (Latin):
cipit᷑.s. ꝓutili. ꝓremun̾ ab ili ꝓ signo boni
ꝓ sp̃ẽ boni. ꝓ licito ⁊ aliis forte modis:
Solaq illaᷤ iitentio remun̾abilis ẽ ad
nitam. qͣm fides dirigit. s nori ella sola
bona est ut auĩt. Cam sidͥis iud̾s uł ma¬

Expanded text:
cet pro utili, pro remunerabili, pro signo boni, pro specie boni, pro licito, et aliis forte modis. Solaque illa intentio remunerabilis est ad vitam, quam fides dirigit; sed non illa sola bona est, ut aiunt. Nam si quis Judaeus
Abbreviated transcription (Latin):
tͥfariam distinctõnẽ actuũ faciũt ñ hm̃¬
oꝑa cuncta q̃ ad nat᷑e subsidiũ fiũt: sẽꝑ
bona ẽẽ astruunt. S quod augꝰ malaeẽ
dicit: si malas hañt cãs: non ita est acci¬
piend̾. qͣi ipã mala sint. s qr peccant eo
mali sunt. qui ea malo fine agrt Itẽ¬
et illud aliud .s. bonũ opꝰ intentio facit

Expanded text:
fariam distinctionem actuum faciunt, opera cuncta quae ad naturae subsidium fiunt, semper bona esse astruunt. Sed quod Aug. mala esse dicit, si malas habeant causas, non ita accipiendum est, quasi ipsa mala sint, sed quia peccant et mali sunt qui ea malo fine agunt. Item illud aliud, scilicet bonum opus intentio fac
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑e᷑ imuitã siłitudi̾em. Uñ st̃ .n. uatꝰ et
tariꝰ filiꝰ ẽ. nec felitariꝰ nec disparItẽ in
eodem. Sicut inprẽ ⁊ filio. cͤdere duos
deos impium est. ita prõm ⁊ filiũ sin¬
głarem dm̃ p̃dicare sacͥlegiũ est Nuchil

Expanded text:
em. Unum sunt enim natus et tarius Filius est, nec singularis, nec dispar. Item in eodem: Sicut in Patre et Filio credere duos deos impium est, ita Patrem et Filium singularem Deum praedicare, sacrilegum est. Nihil
Abbreviated transcription (Latin):
dicendꝰ ÷ ds. qr singłaritas. uł solitudo ꝑ¬
sonaꝵ płalitatẽ excludit. ⁊ diu̾sitas ii¬
tatẽ eẽntie tollit diu̾sitas in duc̃. seꝑa¬
tionẽ d̾itatis ł d̾mitatis. Singłaritas
adimit distĩctõnẽ tͥnitatis. Io ambrꝰ. ĩ.

Expanded text:
 singularitas vel solitudo personarum pluralitatem excludit, et diversitas unitatem essentiae tollit. Diversitas inducit separationem divinitatis, singularitas adimit distinctionem Trinitatis. Ideo Ambros.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ omĩ eͥmmoso. Qnomͦ gͦ qui cͥm̃ reser¬
uat. de alio reciꝑet uemam. Sine dei a
more cõsec̃iueretur ueniã. sñ qͦ nemo ũ¬
qͣm inuenit grãm. hostis enĩ dei ẽ. dum.
dimidiã sꝑare ueniã. Iam enĩ sũ uera pe¬
nitencia nõ iueniret grãm. Penitẽcia
cere. Recte enĩ penitens. qͥcqͥd sordispꝰ
purificatõnẽ cõtͣxit: oportet ut abluat
saitem lacͥmis mentis. Sed satis duiꝰ
tẽꝑis. uł mortẽ amici. ⁊ dolorẽ peccati

Expanded text:
ervat, de alio recipiet veniam? Sine amore Dei consequeretur veniam, sine quo nemo unquam invenit gratiam. Hostis enim Dei est, dum dimidiam sperare veniam. Jam enim foret sine poenitentia invenire gratiam. Poenitentia cere. Recte enim poenitens quidquid sordium post purificationem contraxit oportet ut abluat, saltem lacrimis mentis. Sed satis durus temporis, vel mortem amici, et dolorem peccati
Abbreviated transcription (Latin):
tionales uaria sorte ꝓ arbitͥo uolũtatis
sue disponẽs illis. quos in sua podestate
relinq̃rat sursũ in celo mansionẽ illis uͦ
quos corꝑib terrenis sociau̾at decesum
int̾ra habitatõnẽ ꝯstituit utͥsq regłam
imponẽs obediẽcie qͣtmꝰ et illi ab eo ubi
erant ñ cad̾enti ⁊ isti ab eo uͥ erant ad
Hid.⁊ uͥ non erant ascend̾ent. Fecit itaq
d̾s hominẽ ex duplici sub̾a. corpꝰ de t̾ra
fingens. aiãm uͦ de nichilo faciens Io

Expanded text:
tus, varia sorte pro arbitrio voluntatis suae disponens, illis quos in sua puritate reliquerat sursum in coelo mansionem; illis vero quos corporibus terrenis sociaverat, deorsum in terra habitationem constituit, utrisque regulam imponens obedientiae, quatenus et illi ab eo ubi erant non caderent, et isti ab eo ubi erant ad id ubi non erant ascenderent. Fecit itaque Deus hominem ex duplici substantia, corpus de terra componens, animam vero de nihilo faciens. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
amiciciam tãtã ꝯuig̾e neqͣꝙͣ ei ĩpossibłe
futur̃ rõnalis c̃ature humilitatẽ. licet lõ¬
ge inf̾i̾orẽ ad sue głe ꝑticipatõnẽ sublima¬
re. Quia gͦ ꝓ exemplo ratõnalis spẽ: in
ꝑte usq ad ꝯsortium. terrem corꝑis humi¬
liatus est ne forte m hoc nuis dep̃ssus
uid̾etur: addidit d̾i ꝓuidentia ut pꝰ mod̾
ꝯ eodem corꝑe głificato: ad ꝯsortiũ illoꝵ
qui in sua ꝑstiterunt puritate sublima-¬
retur ut qd̾ nuꝰ ex dispensadõne c̾atoriᷤᷤ

Expanded text:
ei impossibile futurum rationalis creaturae humilitatem, licet longe inferiorem, ad suae gloriae participationem sublimare. Quia ergo, pro exemplo, rationalis spiritus in parte usque ad consortium terreni corporis humiliatus est; ne forte in hoc nimis depressus videretur, addidit Dei providentia ut postmodum, cum eodem corpore glorificato, ad consortium illorum qui in sua permanserunt puritate, sublimaretur, ut quod minus ex dispensatione Creatoris
Abbreviated transcription (Latin):
p dici. qd̾ id̾o d̾s uoluit eã corꝑt uniri:
spm̃i. Inqͣ diligit᷑ ex toto corde. ⁊ uidet᷑
facie ad faciem. Putaret .n. t̾atura
se nõ posse uniri c̾atori suor danta
ꝓpinquitate: ut eum tota m̃te dilige¬
ret. et cognosceret: nẜ̃i uideret spm̃ qͥ
ẽ excellentissa cͤatura tam insuue .i. car¬
ni que de t̾ra est .i. intanta dilestone
uiuri: ut nõ ualeat artari. ad ħ ut ue¬
lit eam relinquere: sic̃ apłs ostñdit di¬

Expanded text:
 dici quod ideo Deus voluit eam corpori uniri, spiritum, in qua diligitur ex toto corde, et videtur facie ad faciem; putaret enim creatura se non posse uniri Creatori suo tanta propinquitate, ut eum tota mente diligeret et cognosceret, nisi videret spiritum, qui est excellentissima creatura, tam infimae, id est, carni, quae de terra est, in tanta dilectione uniri, ut non valeat arctari ad hoc ut velit eam relinquere, sicut ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
na. alios ad minora drlep̃. alios ad melioreᷤ
usus. alios ad munꝰ bonos. Omrã.n. bona
nra: ex eiꝰ dilectõne nob̃ ꝓueniũt. Nlectoꝵ gͦ
alios mag̃. alios minꝰ. dilexit ab et̾no. ⁊ dil¬
g̃ ⁊̃ nẽ. qr aliis maiora. aliis minora ex di

Expanded text:
na, alios ad minora dilexit; alios ad meliores usus, alios ad minus bonos. Omnia enim bona nostra ex ejus dilectione nobis proveniunt. Electorum ergo alios magis, alios minam nunc, quia aliis majora, aliis minora ex dil
Abbreviated transcription (Latin):
uis uirtute ꝑficiunt᷑. tͣnscendũt. quia
nõ hoc solum. qd̾ lex p̃cipit implere cõ¬
tenti sunt: s ⁊ qd̾ ad ꝑfectõnẽ cõsulit᷑ im¬
plere student. De quib ꝓpħa ait. Domi¬
nꝰ adiudiciũ ueniet. cũ senatorib terre¬
ppłi sui. ⁊ salomon ecͤe sponso loq̃ns ait

Expanded text:
quia non hoc solum quod lex praecipit, implere contenti sunt, sed et quod ad perfectionem consulitur, implere student. De quibus Propheta ait : Dominus ad judicium veniet cum senatoribus populi sui. Et Salomon de Ecclesiae sponso loquens ait
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ sp̃c implere duo cordas ⁊ agitare du¬
as iinguas. Si spũ uno .i. imo flatu. ĩple¬
te due tybie ꝯsonant. Implete due lin¬
gue spũ dei dissonare possut: ĩmo ẽ ibi
una. timor ñ ẽ iñ caritate. ⁊ audiunꝰ ex
alia: timor dñi castꝰ ꝑmanet in scłm scłi.
Q uid ẽ h : dissonant ͤ non. excute aures.
m̃tende meladiam. ñ ssi cã hic addidit.
castꝰ Iuic ñ addidit. qr esttimor aͥs qui dr᷑
c̾namꝰ istos duos timores.⁊ intelliganꝰ ꝯso¬
dat caritas ura. sunt hoĩes qui ꝑp̃ea timent
dm̃. ne muttant᷑ in iehãm. ne forte ardeãt
ꝯdi abolo migne et̾no. Ip̃e ẽ timor qui intͦ¬
ip̃ penas times dm̃i. ñd̾ amas ꝙ̃ sic timeᷤ
te ⁊ incipis bona desid̾are. Cũ bona desi¬
d̾are ceꝑis erit inte timor castꝰ. Quid ẽ¬

Expanded text:
unus Spiritus implere duo corda, et agitare duas linguas? Si spiritu uno, id est, flatu impletae duae tibiae consonant, impletae duae linguae Spiritu Dei dissonare possunt? Imo est ibiuna: Et timor non est in charitate; audivimus ex alia: Timor Domini castus permanet in seculum seculi. Quid est hoc? Dissonant? Non. Excute aures, intende melodiam; non sine causa hic addidit castus, illic non addidit; quia est timor aliquis qui dicitur cernamdat charitas vestra. Sunt homines qui propterea timent Deum, ne mittantur in gehennam; ne forte ardeant cum diabolo in igne aeterno. Ipse est timor qui intrpoenas times Deum, nondum amas quem sic times: te, incipis et bona desiderare. Cum bona desiderare coeperis, erit in te timor sanctus,
Abbreviated transcription (Latin):
Tollatur imꝑiꝰ ne uidead głam dei. huma
nitatẽ uidebunt. ut timeãt. diumitatẽ
uͦ^ͣ le gaudeant. Diuinitas .n. sũ gaudio

Expanded text:
Tollatur impius ne videat gloriam Dei . Humanitatem ergo Christi videbunt ut timeant; divinitatem vero non, ne gaudeant. Divinitas quippe sine gaudio