comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cleastica mnisteria. & scrina atq tentoria ceceraq
subsidia que tanto itneri uidebantur necesaria. &
cꝰ prefato herioldo ire p̾cepit. dentians ut eiꝰ fidei
maxima̾ iꝰpenderent sollicitudinem. eumq & suos
qui siniul cꝰ eo baptizati fuerat. pia exhortatione
ne ad pristinos reducerent᷑ dabq ᷤᷤ nistiganta errores con¬
tinuc roborarent. simulq etiã alios ad suscipiendã xp̃i¬
untacẽ uerbo predicationis strenue coramonerent:xx¬
imissi itaq ab imꝑatore. nullum habuer̃t sotium
qui eis aliquid seruitii impenderet. qm̃ nemo ex
familia abbatis cũ eis sua sponte ire nec ille quemquã
ad hoc inuitum siolebat. Herioldus quoq cun cõmis
si fuerant adhuc rudis & neophitus. ignorabat qua¬
liter serui dei tractari debuisscnt. Cuͦi qͥ tunc nuper
conuersi e longe aliter cducati. ñ multa suꝑ eos cura
intendebant. Cum graui itaq difficultate hanc suscipi¬
entes ꝑegrinationem ꝑuenert̃ colonia. Ubi tunc tem¬

Expanded text:
a ministeria, et scrinia atque tentoria, caeteraque subsidia, quae tanto itineri videbantur necessaria: et cum praefato Herioldo ire praecepit, denuntians, ut ejus fidei maximam impenderent sollicitudinem, eumque et suos, qui simul cum eo baptizati fuerant, pia exhortatione, ne ad pristinos reducerentur diabolo instigante errores, continue laborarent; simulque etiam alios ad suscipiendam Christianitatem verbo praedicationis strenue commonerent. Dimissi itaque ab imperatore nullum habuerunt socium, qui eis aliquid servitii impenderet: quoniam nemo ex familia abbatis cum eis sua sponte ire, nec ille quemquam ad hoc invitum cogere volebat. Hesi fuerant, adhuc rudis et neophitus, ignorabat, qualiter servi Dei tractari debuissent. Sui quoque, tunc nuper conversi et longe aliter educati, non multa super eos cura intendebant. Cum gravi itaque difficultate hanc suscipientes peregrinationem, pervenerunt Coloniam. Ubi tunc tem
Abbreviated transcription (Latin):
omnia que huabuerant ꝑdider̃t̃. axcepto purũ quis. quo
forte ꝑsilentes enaui secũ anferre & asportare poterant.
Inter quȩ & pene xi. libros quos ad seritiũ di sibi aggro¬
gauerant illis dimpientib aniserunt. Hoc itaq facto
cũ quidum rguerti. quidĩ in antea ire dispotiedeat. setiris
ai accepto itne riꝰ re uulla ratione fietaa potait. quin
potius indi pontuis arbitrio quiad illt cotitingeret. nequa¬
quã recire disposuit antequã nutudi dinosceret. utrum
in illis partib licentia predicandi fieri posset.ru.
um graui icaq difficultate pedib post hec ꝑ longis¬
simam uiam incedentes. deubi congruebat inter ia¬
centu maria naiugio transeuntes. tandem ad potum rog¬

Expanded text:
o parum quid, quod forte prosilientes e navi secum auferre et asportare poterant. Inter quae et pene 40 libros, quos ad servitium Dei sibi aggregaverant, illis diripientibus amiserunt. Hoc itaque facto, cum quidam reverti, quidam inantea ire disponerent, servus Dei a coepto itinere nulla ratione flecti potuit. Quin potius in Dei ponens arbitrio, quid illi contingeret, nequaquam redire disposuit, antequam nutu Dei dinosceret, utrum in illis partibus licentia praedicandi fieri posset. 11. Cum gravi itaque difficultate pedibus post haec per longissimam viam incedentes et, ubi congruebat, interiacentia maria navigio transeuntes, tandem ad portum reg
Abbreviated transcription (Latin):
Quid plina ⁊ Iubente rege euoctẽ aã palatitim. Cui ab¬
aperuit. Qsi ad dĩ seruitium. ĩ omib que ei causa o¬
bedientie ĩ uingerentur. patitim esse respondit: uIIII.¬
eductus itaq ad presentiã augnsti. c̾ ab ipso int̾¬
garetur. utrum ꝓdĩ nouune: causa ingentib dauoru̾
cuuangłm p̾dicandi comes fieri uellet herioldi. omĩno se
uelle ãstanter respondit: Cui ettam c̃ ablus intulisset
nullatenꝰ se tantum onus irbendo isli inponere. sipse
tamen boc sua sponte ȩligera. sibi gratum esse & sus̨¬
actoritatis ei licentiam dare: Quod ille nicbilomirꝰ
st e eligere x modis omib ꝑficere uelle respondit.
ni.cͦ hec prplice ꝓtestarent᷑. essetq cognitiuu
om̃ib Cen ciomo cͣuersabantur abbatis. ceperũt multi
tautam eiꝰ ad mirari ĩmutationem qd̾ seslicet relicta
dulcissima affectione alienas e petere uellet nationes.
& c̃ ignocis ac barbatris conu̾sari. Multiqͦ eum suꝑ

Expanded text:
Quid plura? Iubente rege evocatur ad palatium. Cui abQuid plura? Iubente rege evocatur ad palatium. Cui abaperuit. Qui se ad Dei servitium in omnibus, quae ei causa oboedientiae iniungerentur, paratum esse respondit. Deductus itaque ad praesentiam augusti, cum ab ipso interrogaretur, utrum pro Dei nomine causa in gentibus Danorum euangelium praedicandi comes fieri vellet Herioldi, omnino se velle, constanter respondit. Cui etiam cum abbas intulisset, nullatenus se tantum onus iubendo illi imponere; si ipse tamen auctoritatis ei licentiam dare, quod ille nihilo minus se et eligere, et modis omnibus perficere velle respondit.  haec publice protestarentur, essetque cognitum omnibus qui in domo conversabantur abbatis, coeperunt multi tantam eius admirari immutationem; quod scilicet, relicta dulcissima affectione, alienas expetere vellet nationes et cum ignotis ac barbaris conversari. Multi quoque eum super
Abbreviated transcription (Latin):
ui erat contradictio ut ipsi uidebat᷑. sed ẽrat in omuib
contiunacib t̾ror diuuiuitꝰ illatꝰ. ⁊ ereptio fiebat opp̾ssor ũ
& qͥes magna moĩb. ita ut meluil contradictionis aut
contrarietatis in ipso inderet᷑ ẽẽ ituicrẽ.i
ost hane itaq uisionẽ ad p̾dictũ ppłia suĩ ipse pa

Expanded text:
la erat contradictio, ut ipsi videbatur, sed erat in omnibus contumacibus terror divinitus illatus, et ereptio fiebat oppressorum, et quies magna in omnibus, ita ut nihil contradictionis aut contrarietatis in ipso esse videretur itinere. Post hanc itaque visionem ad praedictum populum suam ipse pa
Abbreviated transcription (Latin):
O ucre beatũ c omni laudis p̃conio lignissiuũ uirũ quẽ talem
ac tantũ imitari. quẽ solũ plurimorũ cet simu. ł abere uer¬
tuces contigit. qui m̃te sc̃s ⁊ corpore castus. c̃ iurgaid agnũ
uidicũ sede in regenatione sesfuriis mundũ ÷ quẽ contẽpserit
iudicaturus. & c̃ martiribꝰ nisticie coronã ⁊ palmã n ⁊ tyrii
adepturus. Martirii duo eẽ gentra constant. unũ ii. ꝓace
gecłis octultũ. alterũ ꝑsec itionis aiticulo ingruenit riara¬
festũ utrũq noluntate cenuit. ad alterũ effectu ꝑuerat. Qͥa
eiũ cotichc semꝑ lacrimas. ingilias .i. uinia. carnis matratio¬
nem & desideriorũ carnaliũ mortifcatio nẽ mariendis do mac¬
tabat. martiriũ ꝑfecco qđ pacis tempõre ñ potuit conse⁊itꝰ
ẽ. sa uͦ ad adꝑtũ corporis martiriũ. ꝑsecutoris sibi aramꝰ

Expanded text:
ignissimum virum, quem tales ac tantos imitari, quem solum plurimorum tot simul habere virtutes contigit, qui mente sanctus et corpore castus cum virginibus agnum, iudicum sede in regeneratione sessurus, mundum est, quem contempserat, iudicaturus et cum martyribus iustitiae coronam et palmam duo martyrii esse genera constet, unum in pace ecclesiae occultum, alterum persecutionis articulo ingruente manifestum, utrumque voluntate tenuit, ad alterum effectu pervenit. Quia enim cotidie se per lacrimas, vigilias, ieiunia, carnis macerationem et desideriorum carnalium mortificationem in ara cordis Deo mactabat, martyrium profecto, quod pacis tempore non potuit, consecutus est. Quia vero ad apertum corporis martyrium persecut
Abbreviated transcription (Latin):
turũ done publica finiret᷑ nussa. Qua fiuita. ẽ parũper
comedisset ⁊ bibisset. ꝑ omñe pene dic̃ studiosius suos com¬
monere. & ad dni seruitiũ accendere studuit. nanc cõinu¬
nit̾. nunc singillatĩ quẽq ꝓut poterat. ad diuinũ anunans
de sua fuit legatione adgentes. Noctẽ qͦ sequentẽ. in
talib ad monitionib pene duxit contimiã. fratres nͦ qui
aderant. c̃ ⁊ letaniã facerent. ⁊ psalmos ex more ꝓcius exi¬
tu decantarent. admonuit ipse. ut etiã liymnũ ad laudẽ
di cõpositũ. Id c̃ te dm̃i laudamiꝰ parit̾ cancrent. fidẽ qͦ catho¬
licã abeato athanasio cõpositã.III.¬
ane uͦ facto omiub fere qui aderant sacerdotib sacra mis¬
sarũ sollempnia ꝓ eo celebrantib diñci corpor is ⁊ sangumis
cõnunione ꝑcepta. eleuata manu p̾cabat᷑. ut quic̃q nieũ quo

Expanded text:
turum, donec publica finiretur missa. Qua finita, cum parumper turum, donec publica finiretur missa. Qua finita, cum parumper comedisset et bibisset, per omnem pene diem studiosius commonere suos et ad Domini servitium accendere studuit, nunc communiter, nunc singillatim quemque, prout poterat, ad divinum animans de sua fuit legatione ad gentes. Noctem quoque sequentem in talibus admonitionibus pene duxit continuam. Fratres vero qui aderant, cum et laetaniam facerent et psalmos ex more pro eius exitu decantarent, admonuit ipse, ut etiam ymnum ad laudem Dei compositum, id est Te Deum laudamus, pariter canerent, fidem quoque catholicam a beato Athanasio compositam. Mane vero facto, omnibus fere qui aderant sacerdotibus sacra missarum sollemnia pro eo celebrantibus, dominici corporis et sanguinis communione percepta
Abbreviated transcription (Latin):
ifirmitate o epyphania dñi transsesset. optare apit.
sire liceret. Qua udelicet festiuitato ad ꝓpinquante:
p̃cepit ⁊ clero n pauꝑib coninuiũ p̃ꝑari. ut impso
scĩssimo die epularent᷑ Iussit etiã ut tr̾os figrent
cerei mag̃ni ex sua speciali cera quã optunã tc̃ tiabuit.
Dcib fictis inipsa iugilia p̃dicte festiuitacis fratcos
ance se ferre. Qunb allatis unũ aAltare sc̃ẽ Manie aceen
ciperent egredientẽ. qui in supra dicta iusione olmi cins
fucrant daccores c.Ui.
cterũ pedicca infirinitate iti erat facigatꝰ ⁊ attricꝰ.¬
ut pene iam in corpore ipsius niehil remaucret exotp¬
tis ossib nerius ligatis & corio toctis. Attam̃ ipse scmꝑ iu
dñi laude se crercebat. Illucescente uͦ um dictt fit̾iuitatĩ
die missas ꝓ eo sicuti cotidie solici fuerant. ꝗc uncti pene qͥ
affucre sacerdotes celebrarunt. Ipse uͦ ordinare cepit. qua¬
lit̃ ad ppłm ficret sermo. assereus miehi se codẽ die gusta¬

Expanded text:
Epiphania Domini transisset, optare coepit, sire liceret. Qua ergo festivitate appropinquante, praecepit clero et pauperibus convivium praeparare, ut in ipso sanctissimo die epularentur. Jussit etiam ut tres fierent cerei magni ex sua speciali cera. Quibus factis, in ipsa vigilia praedictae festivitatis fecit eos ante seciperent egredientem, qui in supra dicta visione olim eius fuerant ductores. Ceterum praedicta infirmitate itihil remaneret, exceptis ossibus, nervis ligatis et corio tectis. Attameo ipse semper in Domini laude se exercebat. Illucescente vero iam dictae festivitatis die, missas pro eo, sicuti cotidie soliti fuerant, cuncti pene qui affuere sacerdotes celebrarunt. Ipse vero ordinare coepit, qualiter ad populum fieret sermo, asserens nihil se eodem die gusta
Abbreviated transcription (Latin):
mnartir testis dicat᷑. ipse diuini senuꝑ uerbi ⁊ xp̃ifici uominis
extiit testis. Di ua uire nemo nuret᷑ eũ ad hoc qđ sũmo ipse
desiderio optabat. ⁊ sibi reꝑinisũ putabat martiriũ ñ ꝑuenis¬
st. quia nec hoc sibi pollicitũ uixta hinꝰ nõminis int̾ptationẽ ꝓbat̾.
Et certe poterat in aꝑto corporis martirio. aliqua forte sue m̃ti
clatio subriꝑe. Did ut caueret᷑. noc diuina ꝓ udentia ⁊ spopon¬
at.⁊ concessit. uude ⁊ meritis suis nichil mututret᷑. ⁊ humilita¬
ti. quę omniũ ÷ custas uirtutũ ꝓ uideret᷑. Ouo circa quia

Expanded text:
 ipse divini semper verbi et christifici nominis extitit testis. Qua in re nemo miretur, eum ad hoc quod summo ipse desiderio optabat et sibi repromissum putabat martyrium non pertinxisse, quia nec hoc sibi pollicitum iuxta huius nominis interpretationem probatur. Et certe poterat in aperto corporis martyrio aliqua forte suae menti elatio subrepere. Quod ut caveretur, hoc divina providentia et spopondit et concessit, unde et meritis suis nihil minueretur et humilitati, quae omnium est custos virtutum, provideretur. Quocirca, quia
Abbreviated transcription (Latin):
solato reliquerir in quo solo pene om̃iũ antiquorũ uiꝗt¬
bart exe pla scoꝵ. Siquidẽ ut ab ipso statĩ electorũ om¬
niũ capite incipiamꝰ. xp̃m ipse i ops inopẽ secutꝰ. c̃ ipłis
arñ freo ea remox̃ ucnis. monasterii sol itudinc̃ expeti
unbi c̃ empiais ꝓcessu cotidiano ꝑꝓfeet. excreuisset. &
de ut ute ini iriucẽ iuiissei. uas electionis ad portandũ xp̃i
cuiii p̃i odũ curã c̃ pͥncipe apłoꝵ petro suscepit. Inquo re¬
grrine q ali se quintũq exhibuerit. hoc uel maxime ꝓba
t iurcet quł inter ceiũ ⁊ terrã mediꝰ. int̾ dm̃ ⁊ ꝑrimũ sequester.

Expanded text:
solatos reliquerit, in quo solo pene omnium antiquorum vigebant exempla sanctorum? Siquidem ut ab ipso statim electorum omnium capite incipiamus, Christum ipse inops inopem secutus, cum aposbarum frequentia remotum ducens, monasterii solitudinem expetivit. Ubi cum temporis processu cotidiano profectu excrevisset et de virtute in virtutem ivisset, vas electionis ad portandum Chrisovium postmodum curam cum principe apostolorum Petro suscepit. In quo regimine qualem se quantumque exhibuerit, hoc vel maxime probare videtur, quod inter caelum et terram medius, inter Deum et proximum sequester,
Abbreviated transcription (Latin):
ũtis raptus. anduut uocem quandã sic ugilans. que ip¬
siĩ uelicm̃ter increpabat. qđ ullaconiis ac di ꝓmissione du¬
bitare debuisset. qͥsi aliqua iniquitas di potiusset pictatẽ
uincere: firuissime itaq crede inquit. ⁊ nullatenꝰ dubitas.
quia utrũq tͥ as suagia faciet :ͤ ⁊ pcccata tͥ dinitat. ꝓ qͥb
cione suscepta. ipse qͦ solabat᷑ seiet ipsum eiIII.¬
t ex iude sollicitiꝰ qneq crant indiocesi sua ꝓcuranda.
ccpit disponere. insuꝑ ⁊ pͥulegra apłice sedis quę
erant. de legatione ipsius facta in multis libellis uissit
describere. ⁊ ꝑ om̃s pene domni hludonici regis ep̃os
destinare. Ipsi qͦ. regi hludo uico filioq eiꝰ equiuoco ipsiꝰ
hoc ipsũ dirigeus addens & sui nominis litteras. quib
postulauit ut hec an memoriã haberent simul etiã ꝓut
res dictaret aduitorio rẽne. qͥcimis iegatio ipsa di au¬
riliante grã ipsis adiuuantib fructificare ⁊ crescere in

Expanded text:
mentis raptus audivit vocem quasi vigilans, quae ipsum vehementer increpabat, quod nullatenus de Dei promissione dubitare debuisset, quasi aliqua iniquitas Dei potuisset pietatem vincere. Firmissime crede, inquit, et nullatenus dubites, quia utrtione suscepta, ipse quoque consolabatur semetipsum. Et exinde sollicitius quaeque in dioecesi sua procurando coepit disponere: insuper privilegia apostolicae sedis, quae erant de legatiodescribere et per omnes pene domni Hludowici regis episcopos destinare. Ipsi quoque regi Hludowico filioque eius aequivoco ipsius hoc ipsum dirigens, addens et sui nominis litteras, quibus postulavit, ut haec in memoriam haberent, simul etiam, prout res dictaret, adiutorio essent, quatinus legatio ipsa, Dei auxiliante gratia, ipsis adiuvantibus, fructificare et cre
Abbreviated transcription (Latin):
qruunicrare ñ possumꝰ. Hoc eiũ multorũ assertione cõꝑto
ccptatĩ ad cũ ñ solũ de ipsiꝰ diocesi s etiã de longiquo ue¬
nure solebant egrotantes. medicinã salu¬
tis ab eo poscentes Ipse tam̃ hec oĩa sc̃ꝑ
octultari maluit. quã iilgari. Nempe
c̃ de huiꝰ cemodi uirtutũ signis aliqũ
corã eo fieret sermo. ipsecuidã suo dixit familiari. Sidignꝰ
cẽm apud dñm meũ. rogarẽ quatuꝰ unũ mͥ concederet sig¬
uũ. udelicet ut de ue gr̃a sua bonũ faceret homint̃.¬
ret̾ ea ẽ uitalis ci eẽt uita. infirmitate tam̃ ꝓprii corporiᷤᷤ
pene assidue laborabat. Omnis qͥppe uita eiꝰ. fere marty¬
xͥ nũquã cessauit inducere. S qͥd facimꝰ quipꝰ tot dultia
ce salubria illud cogimꝰ referre. qđ sine nr̃o luctu ñ ualemꝰ
explicare.
cepit corporis morbo laborare dissinteria scilicet uigi.

Expanded text:
assertione comperto, assertione comperto, certatim ad eum non solum de ipsius dioecesi, sed etiam de longinquo venire solebant aegrotantes, medicinam salutis ab eo poscentes. Ipse tamen haec omnia semper occultari maluit quam vulgari. Nempe cum de huiuscemodi virtutum signis aliquando coram eo fieret sermo, ipse cuidam suo dixit familiari: 'Si dignus essem apud Dominum meum, rogarem, quatinus unum mihi concederet signum, videlicet ut de me gratia sua bonueterea cum talis ei esset vita, infirmitate tamen proprii corporis pene assidue laborabat. Omnis quippe vita eius fere martyChristi numquam cessavit inducere. Sed quid facimus, qui post tot dulcia et salubria illud cogimur referre, quod sine nostro luctu non valemus explicare? coepit corporis morbo laborare, dissinteria scilicet iugi.
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ: ita ut se quasi innouatũ sentiret in grã xp̃i. Uox uͦ q̃
uenit. quasi benedictionẽ suꝑ eũ fudit. Post hec ittrũ sic̃
ipsi uidebatur iã dicti uiri admonuert̃ apłia quo eis doctorẽ
quẽ libet destinaret. Contrarii enĩ eẽ uidebint᷑. his quȩ ille
cis ante ꝓposuerat. Quib ille quasi indignãdo respondit.
ũne dixi uobis. quia hic eẽ deberet qͥ inp̾sentiarũ stat.
Quid dubicastis: Nonie audistis aocẽ suꝑ cũ spu scĩ ad hoc
delapsã. it eñ uobis conscrnret pastorẽ: Atio dicto somno ex¬
ꝑgefactꝰ qđ tricnmo anit uiderat quã ad brem̃sem regdadã
inuaceret᷑ eicłiam. eertus omĩno factꝰ c̃. qđ Alicubi innoa

Expanded text:
sancti, ita ut se quasi innovatum sentiret in gratia Christi. Vox vsancti, ita ut se quasi innovatum sentiret in gratia Christi. Vox vero quae venit, quasi benedictionem super eum fudit. Post haec iterum, sicut ipsi videbatur, jam dicti viri admonuerunt apostolum, quo eis doctorem quemlibet destinaret contrarii enim esse videbantur iis quae ille eis ante proposuerat; quibus ille quasi indignando respondit: Nonne dixi vobis quia hic esse deberet, qui in praesentiarum stat? quid dubitastis? nonne audistis vocem super eum Spiritus sancti ad hoc delapsam, ut eum vobis consecraret pastorem? Quo dicto, somno expergefactus, quod triennio ante viderat quam ad Bremensem regendam invitaretur ecclesiam, certus omnino fact
Abbreviated transcription (Latin):
tequã grã cłs illustratꝰ iꝑse inmente sua sentiret qđ meliꝰ
ec̃t. Sicq suꝑna iusitatione certificatꝰ inm̃ts sine cunctaci¬
one. que agencla erant disponebat. Porro eã quẽ ꝑ somnum
nidebat. sicnti iã suꝑiꝰ multa cõp̾hensa funt. tam uera erant.
ut nũquã eatassata rem̃iniscam.xi uiqu
piam ue ad ꝓbationẽ huiꝰ rei omissa referamꝰ. antequã ad¬
i. Mithentensẽ inuitaret᷑. eccłiam⁊ quadã nocte uisũ ẽ ei qđ ue¬
nisẽt in qͥndã regionẽ atuenissimã in qua uiuent beacũ petiõ¬
apsm. Cũq illũ admiraret᷑. uenert̃ quidã homuies pettntis
ut ipse beatus iudelicet petrus eis doctorẽ ⁊ pastorẽ destiua¬
re deberet. Quub c̃ ille respondisset iste ẽ quẽ debetis r ibtre
motus fieret magnus e ipse int̾rã cecidisset. & qđ ucinsiet
uer suꝑ eũ. & magna suauit&s inmentt. unctio udelicet spc̃

Expanded text:
tequam gratia Dei illustratus ipse in mente sua sentiret, quid melius tequam gratia Dei illustratus ipse in mente sua sentiret, quid melius esset. Sicque superna visitatione certificatus in mente, sine cunctatione quae agenda erant disponebat. Porro ea quae per somnium videbat, sicut iam superius multa compraehensa sunt, tam vera erant, ut numquam ea cassata reminiscamur. Nam, ut ad probationem huius rei omissa referamus, antequam ad Bremensem invitaretur ecclesiam, quadam nocte visum est ei, quod venisset in quandaapostolum. Cumque illum admiraretur, venerunt quidam homines petentes, ut ipse, beatus videlicet Petrus, eis doctorem et pastorem destinare deberet. Quibus cum ille respondisset: 'Iste est, quem debetis habere motuvox super eum, et magna suavitas in mente, unctio videlicet Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cio redemptũ ipse secũ ad patriã reduxisset. & c̃ ipsũ mat̾
sua gandens inderet reuersũ sicuti mos ẽ feminarũ. p̾gau
cdio inconspectu eiꝰ astans lacrimata fuisset. ipse qͦ ep̃c com¬
punctꝰ. ñ minꝰ flere ceperit. Statĩq ipsum uidue filiũ li¬
bertate donatũ. matri reddidit domũq gaudentes ire ꝑmisit.¬
t quia cont̾isatio eiꝰ scdm beatũ paulũ apłm
semꝑ erat incelo: ñ nũquã ipse celestib reuelationib si¬
cuti iam p̾fati sumꝰ. licet multa omiserimꝰ. illustrabat᷑ in
terra. ita ut fere oĩa quȩ ei ꝓuentura erant antea scmꝑ. siũe
ꝑsomniũ. siue ꝑ intimã reuelationẽ inm̃te. siue ꝑexc̃essũ
ipsi cognita fierent. Hã qd diximꝰ fieri in m̃te. huiꝰ mochi eẽ¬
a domina enĩ que forte p̾cipiu diffinre debebat. spacium
cogitaudi habere uolebat. & nichil temere disponelut: an¬

Expanded text:
pretio redemptum, ipse secum ad propria reduxisset; et cum ipsum mater pretio redemptum, ipse secum ad propria reduxisset; et cum ipsum mater sua gaudens videret reversum, sicuti mos est feminarum, prae gaudio in conspectu eius astans lacrimata fuisset, ipse quoque episcopus compunctus non minus flere coeperit. Statimque ipsum viduae filium libertate donatua conversatio eius secundum beatum Paulum apostolum semper erat in caelo, nonnumquam ipse caelestibus revelationibus, sicuti iam praefati sumus, licet multa omiserimus, illustrabatur in terra, ita ut fere omnia quae ei proventura erant antea semper sive per somnium sive per intimam revelationem in mente sive per excessum ipsi cognita fierent. NaAd omnia enim quae forte praecipua definire debebat spacium cogitandi habere volebat, et nihil temere disponebat, an
Abbreviated transcription (Latin):
octilos uiduę aliquandiu expectare faceret. Sicq ⁊ oculus gco
nqͥdragesime uͦ tempore .iiiͦi. pauꝑes cotidie in brenia add escam
suscipi ubebat. duos scilicet uiros & iduas feminas. Et uiris qͥdẽ
ipse c̃ fr̃ib pedes lauabat feminis aut̃ in p̃dicto hospitali pau¬
perũ uce illiꝰ quędã dõ sacrata quã ipse indi uoluntate ⁊ re¬
nigionis amore. ꝓbatã habebat. Deniq ẽ ꝑ arocchias more epi¬
copili cireuiret: antequã ipse ad comuuũ accederet. pauꝑes
p̾cipiebat introduici. Quib ipse ⁊ aquã ad manꝰ lauandas
erhibebat. & culoguis datis miscebat. & m̾sa atite ipsos posita
sic demũ ad suũ conuiuũ c̃ hospitib accedebat¬
t ut mscdie acpietatis eiꝰ uiscera ex emplis approbemꝰ.
nidimꝰ qͦndã c̃ int̾ multos abios cuiꝰdã uiduc filiũ in
longinqua regione captiuũ abductũ. in sueonũ uidelicet

Expanded text:
oculos viduae aliquandiu expectare faceret. Sicque et oculus caeco oculos viduae aliquandiu expectare faceret. Sicque et oculus caeco Quadragesimae vero tempore quatuor pauperes quotidie in Brema ad escam suscipi jubebat, duos scilicet viros et duas feminas, et viris quidem ipse cum fratribus pedes lavabat; feminas autem in praedicto hospitali pauperum, vice illius, quaedam Deo sacrata quam ipse in Dei voluntate et religionis amore probatam habebat. Denique cum parochias more episcopali circuiret, antequam ipse ad convivium accederet, pauperes praecipiebat introduci: quibus aquam etiam ad manus lavandas exhibebat, et eulogiis datis miscebat; et mensa ante ipsos posita, sic demum ad convivium suum cum hospitibus accedebatEt ut misericordiae ac pietatis ejus viscera exemplis approbemus, vidimus quondam, cum inter multos alios cujusdam viduae filium in longinqua regione captivum abductum, in Sueonum videlicet,
Abbreviated transcription (Latin):
crearẽt᷑. Per omnẽ qͦ ep̃atũ suũ. accimas aninaliũ ⁊ omniũ
reditiuũ decimasq decimarũ que ad cumꝑtinebant inpauperã
expensionẽ distribuebat. & quicqͥd argtnti uel cuiꝰlibet census
ili ꝓueniebat: musus indigentiũ decimabat. Insuꝑ inqͥnto
anno ominũ animaliũ licet antea decimata fuerint. ad elemo¬
sinarũ dationẽ iterũ ex uitegro decimationẽ faciebat. De argen¬
to etiã qđ ad ecclias inmonastiis ueniebat : quatam partẽ ad
hoc ipsũ destinatã habebat.
Aurã uͦ pupilloꝵ ac uiduarũ maximã semꝑ habebat. &
ubic̃q anachoretas eẽ sciebat. siue uiros siue feminas.
frequentib iusicationib & donis ipsos ind̃ seruicto confortare.
& nocessiriis subsidiis aduiuare studebat. habebat qͦ & inzona
tor elemosine sus decẽt. ipse sine meia qͥd daret haberet. Stu¬
debat em̃ illud beati iobdictũ ꝑ omnia implere. ut nec saltẽ

Expanded text:
recrearentur. Per omnem quoque episcopatum suum decimas animalium et omnium recrearentur. Per omnem quoque episcopatum suum decimas animalium et omnium redituum decimasexpensionem distribuebat: et quidquid argenti vel cujuslibet census illi proveniebat, in usus indigentium decimabat. Insuper in quinto anno omnium animalium, licet antea decimata fuerint, ad eleemosynarum dationem iterum ex integro decimationem faciebat: de argento etiam quod ad ecclesias in monasteriis veniebat, quartam partem ad hoc ipsum destinatam habebat. Curam vero pupillorum ac viduarum maximam semper habebat, et ubicumque anachoretas esse sciebat, sive viros sive feminas, frequentibus visitationibus et donis ipsos in Dei servitio confortare et necessariis subsidiis adiuvare studebat. Habebat quoque et intor elemosinae suae deesset, ipse sine mora quid daret haberet. Studebat enim illud beati Iob dictum per omnia implere, ut nec saltem
Abbreviated transcription (Latin):
abat ⁊lauabat. ictaniã cantabat. ⁊ sic ad eccłiani ꝓfectꝰ tres aut
quatuor missas ipse astans ⁊ officiũ agens celebrari facrebat.
Statuto tam̃ legitimo tempore indie publicã missã nͥ aliqua ei in¬
cõmoditas acqdisset. ipse cantabat. Sin uͦ audiebat.lxx
nlemosinis uͦ dandis quã lberalissimꝰ fuerit. quis euarrare pote¬
rit: sũ oĩa que habebat. indiũ uoluntate necessitatẽ patientib
sub munstrare cupiebat: Ubic̃q enĩ aliquẽ in necessitate posicũ
sciebat: ex qͥuto poterar. eũ adiuiuare satagebat. Et ñ solũ in
ꝓpria parroechia s cciã in longinquis regionib positis. subsi¬
diũ sui aduitorii ministrabat. Specialiꝰ tam̃ hospitale pauꝑm
inbrema constitutũ habebat. ad quẽ decimas deñ nullis uillis
disposuit. ut ibi c̃ cotidiana susceptione pauꝑm egroci qͦ re

Expanded text:
abat et lavabat laetaniam cantabat, et sic ad ecclesiam profectus, tres aut abat et lavabat laetaniam cantabat, et sic ad ecclesiam profectus, tres aut quattuor missas ipse astans et officium agens celebrari faciebat. Statuto tamen legitimo tempore in die publicam missam, nisi aliqua ei incommoditas accidisset, ipse cantabat; sin vero, audiebat. In elemosinis vero dandis quam liberalissimus fuerit, quis enarrare poterit, cum omnia quae habebat in Domini voluntate necessitatem patientibus subministrare cupiebat? Ubicumque enim aliquem in necessitate positum sciebat, ex quanto poterat eum adiuvare satagebat. Et non solum in propria parroechia, sed etiam in longinquis regionibus positis subsidium sui adiutorii ministrabat. Specialius tamen hospitalem pauperum in Brema constitutum habebat, ad quem decimas de nonnullis villis disposuit, ut ibi cum cotidiana susceptione pauperum aegroti quoque
Abbreviated transcription (Latin):
scõs qͥ dõ obediunt beatificat. aliqñ miscros ⁊ peccator es luget.
Quib omnib seiet ipsũ semꝑ det̾iorem dicebat. que tam̃ aliis c̃
co psalmos cantutib funco psalmo ipse solus tacite ruiiuare
solebat. noc ullica manifestare uolebat. Daudã tam̃ nr̃m quiei
faliarissimꝰ erat. magna ui p̾c ũ uix abeo obtuint. ut ci ipsa pig¬
m̃ta sic̃ ille cantare solitꝰ erat dictaret. Que tam̃ ipie conscͥpta
inuente co nemini innotuit. ẜ post obitũ eiꝰ quib que legere uo¬
lentib exhibuit. Int̾ psalmos aut̃ cantandũ frequent̃ etiã ma¬
nib oꝑari solitꝰ erat. nã his temporib rete oꝑabat᷑.lxxu¬
e ipsis uͦ psalmis dispositũ habuit quos in nocte. qͦs iudic
cantaret. quos dũ se admissã cantandã parabat. quos dũ
iterũ discaltiatꝰ ad lectũ ire uolebat. Mane aut̃ semꝑ qñ se calti¬

Expanded text:
sanctos, qui Deo oboediunt, beatificat, aliquando miseros et peccatores luget. sanctos, qui Deo oboediunt, beatificat, aliquando miseros et peccatores luget. Quibus omnibus semet ipsum semper deteriorem dicebat. Quae tamen, aliis cum eo psalmos canentibus, finito psalmo ipse solus tacite ruminare solebat, nec ulli ea manifestare volebat. Quidam tamen nostrum, qui ei familiarissimus erat, magna vi precum vix ab eo obtinuit, ut ei ipsa pigmenta, sicut ille cantare solitus erat, dictaret. Quae tamen ipse conscripta vivente eo nemini innotuit, sed post obitum eius quibusque legere volentibus exhibuit. Inter psalmos autem cantandum frequenter etiam manibus operari solitus erat. Nam his temporibus rete operabatur. De ipsis vero psalmis dispositum habuit, quos in nocte, quos in die cantaret, quos dum se ad missam cantandam parabat, quos dum iterum discalciatus ad lectum ire volebat. Mane autem semper quando se calci
Abbreviated transcription (Latin):
uenerarent᷑ affectu. Forro licet signa uͥtutũ nelut instru¬
i̾ta iactantię cante fugerit. tam̃ eo ñ querente & hec ipia
ñ de erant. Q.cd ciudenti ꝓbatũ ẽ indicio. quia scilicet man
infresia inpago indelicet ostargao indie diũca p̾dicaret ppło.
e int̾ alia ꝓhberet nequis indie festo opus seruile excrceret.
quidã illorũ ut sunt concumaces ⁊ stolididonũ reuersi. qͥa
serenꝰ erat aer. ⁊̃pratũ eiuices collecto freno aceruos ferer̃t.
Qnib factis aduesꝑascente die om̃s illi acerii qui eodẽ dic
faccifucraut diuinit᷑ igni consupti st̃. illesis illis ꝑmancuti¬

Expanded text:
venerarentur affectu. Porro, licet signa virtutum velut instruvenerarentur affectu. Porro, licet signa virtutum velut instrumenta iactantiae caute fugeret, tamen, eo non quaerente, et haec ipsa non deerant. Quod evidenti probatum est indicio, quia scilicet mandin Fresia, in pago videlicet Ostargao, in die dominica praedicaret populo et inter alia prohiberet, ne quis in die festo opus servile exerceret, quidam illorum, ut sunt contumaces et stolidi, domum reversi, quia serenus erat aer, in pratum euntes, collecto feno acervos fecerunt. Quibus factis, advesperascente die omnes illi acervi, qui eodem die facti fuerant, divinitus igni consumpti sunt, illaesis illis permanenti
Abbreviated transcription (Latin):
ritas circ̃sulsit. nͥ qđ illi p̾ceteris s undere sublimia meitit᷑.
lant. diuina suꝑ cos grã iargiꝰ choruscat: In omti cnĩ acti¬
one illiꝰ gr̃im i ẽ eo cernitasse multis exꝑiñtis ꝓbauimus.
Nam quod ipse suꝑ gregis sui custodia sollicitꝰ multa sub¬
luma uidere ꝓmeruerit. & inm̾te diuitꝰ dumiñtꝰ frequen¬
tius cusitatione impiratꝰ sit. suꝑiꝰ iã imultis cõp̾hens ũ
ostendinꝰ. Demq etiã extiꝰ gñi dĩ in eo largiꝰ chepuscaute.
serno ꝙͦ. p̾dicationis. illiꝰ multa suauitate ꝓficsus qurtĩ
crat hoiribilis. ut certo ꝓbaret᷑ indicio infusione sꝑi¬
tali uerbã eiꝰ modcitri. quo miscens terroub blandiñta.
ium diuim iã pretenderet iudicii. inquo uenicus dñs
a t̾ribilis peccatorib ⁊ blandus apparebit iustis:x
qͥsi frat̃ cõplecterent᷑. pauperes autẽ quasi patrẽ piissimo

Expanded text:
ritasritaslant, divina super eos gratia largius coruscat. In omni enim actione illius gratiam Dei cum eo comitasse, multis experimentis probavimus. Nam quod ipse super gregis sui custodia sollicitus, multa sublimia videre promeruerit, et in mente divinitus superna frequentius visitatione inspiratus sit, superius iam in multis comprehensum ostendimus. Denique etiam exterius gratia Dei in eo largius coruscante, sermo quoque praedicationis illius multa suavitate profusus, partim erat horribilis, ut certo probaretur indicio, infusione spiritali verba eius moderari, quo miscens terroribus blandimenta, vim divini iam praetenderet iudicii, in quo veniens Dominus et terribilis peccatoribus et blandus apparebit iustis. quasi fratrem complecterentur, pauperes autem quasi patrem piissimo
Abbreviated transcription (Latin):
mpocentis seruitiũ intrire disposuerit. ñ ut reginar lo
scruirent. D. no dicto uisũ ÷ ei qđ idẽ regnarius leuato pede
& reginario. Cuiꝰ inqͥt hic nominẽ uos tã curpit de hones¬
tatis: Scitoce quia isteiñm habet. ⁊ uos de hac causa ñ
critis in multati. Quo dicto ipsi exterriti facti: contͣbati sc̃.
testat᷑ ultio diuina. que stiꝑ ipsũ uenit reginariũ. Nã non
multo post: iraĩ regis meruit. & cellã ipsam una c̃ omib
que exparte regis habebat ꝑdidit. nec ult̾ius ingr̃am pris¬
tinã redire potuit.
uͦ de pastorali eiꝰ grã qualis quantꝰ q extiterit p̾ctris¬
se ñ udeam᷑. in illo certe ꝓbauimꝰ quã uerũ sit qđ
beatꝰ gregoriꝰ infigura pastorũ qͥ innatiuitate diuĩ suꝑ
gregr̃ suũ uigilabant de pastorib ȩccłiȩ dixit. Luuud ÷ in qͥt
hoc qđ ugilantib pastorib angłs appartut. eosq di cla¬

Expanded text:
nipotentis servitium nutrire disposuerat, non ut Reginario nipotentis servitium nutrire disposuerat, non ut Reginario servirent. Quo dicto visum est ei, quod idem Reginarius, levato pede et Reginario: Cujus, inquit, hic hominem vos tam turpiter dehonestatis? scitote, quia iste Dominum habet, et vos de hac causa non eritis immulctati. Quo dicto ipsi exterriti facti conturbati sunt:testatur ultio divina, quae super ipsum venit Reginarium. Nam non multo post iram regis meruit, et cellam ipsam una cum omnibus, quae ex parte regis habebat, perdidit, nec ulterius in gratiam pristinam redire potuit. 37. Ut vero de pastorali eius gratia, qualis quantusque extiterit, preterisse non videamur, in illo certe probavimus, quam verum sit, quod beatus Gregorius in figura pastorum, qui in nativitate Domini super gregem suum vigilabant, de pastoribus ecclesiae dixit: Quid est, inquit, hoc, quod vigilantibus pastoribus angelus apparuit, eosque Dei cla
Abbreviated transcription (Latin):
abstinentiã agerent. Diuod e factũ ẽ. omic̃sq qui ibi affucrãt.
hoc statutũ lbenti ꝑfecert̃ animo. Multi ctiã pꝰ hec itucrentia
ie amore. ⁊p̃i apud eos itunus que xp̃iani obseruabant infis¬

Expanded text:
abstinentiam agerent. Quod et factum est; omnesque qui ibi affuerant abstinentiam agerent. Quod et factum est; omnesque qui ibi affuerant hoc statutum libenti perfecerunt animo. Multi etiam post haec reverentia et amore Christi apud eos ieiuniis, quae christiani observabant, insis
Abbreviated transcription (Latin):
iecti a obaudientes sicuti antea fiuinꝰ. ur̃o unꝑio eẽ uolumꝰ.
sũq hoc itaq oblita fuernt. noc dũ tam̃ animi iuuenũ sila¬
ri poterant. uerũ alacriores facti & absq meti imꝑt̾riti.
pugaiare cantũ desiderantti. arinis se urbẽ & omina que
haibcrent uastaturos. ipsosq captiuos ab ducturos dicebant:
ex uͦ e pͥncipes samori consilio dextras ab eis accipicutes
fedus imer̃t̃. & thesauris innuinerabilib atq obsidi¬
b .xxx. sibi collitis. c̃ gaudio ad sua reuersi st̃. Deniqi
pace inter eos federata. statĩ suones xp̃i dñi ur̃i oĩpotentiã¬
eẽt deos cotis uirib p̾dicantes. quid ipsi ꝑ quẽ cantã ob¬
tinussent uictoriã uouere deberent. sollicite querere ceper̃.
nde axͥanis edocti negotiatorib quisimul aderant.
xp̃o dño platicũ deuouerẽ ieiuniũ. ita ut ad sua re¬
uersi. postquã domi. ui.diescẽnt. alios.uii. om̃s pariter

Expanded text:
iectiiectiCum haec itaque oblata fuerint, necdum tamen animi iuvenum sedari poterant, verum alacriores facti et absque metu imperterriti pugnare tantum desiderantes, armis se urbem et omnia quae haberent vastaturos ipsosque captivos abducturos dicebant. Rex vero et principes saniori consilio dextras ab eis accipientes, foedus inierunt, et thesauris innumerabilibus atque obsidibus 30 sibi collatis, cum gaudio ad sua reversi sunt. Denique pace inter eos foederata, statim Sueones Christi domini nostdeos esset, praedicantes, quid ipsi, per quem tantam obtinuissent victoriam, vovere deberent, sollicite quaerere coeperunt. Unde a christianis edocti negotiatoribus, qui simul aderant, Christo domino placitum devoverunt ieiunium, ita ut ad sua reversi, postquam domi septem dies essent, alios septem omnes pariter
Abbreviated transcription (Latin):
Quid inquiunt nc̃ nob̃ formidandũ qͥd ue pauendũ est c᷑¬
xp̃c ÷ nobiscũ. pugnemꝰ ⁊ urilit̾ agamꝰ. nichil nobis obsta¬
re poterit. Nec decrit nobis certa uittori a. quia potentis¬
simũ doꝵ. nr̃i adiutorẽ habeiꝰ. Conglobatigͦ oñs leco
e forti amimo. ad bellaudã ꝓfectisiuit urbem Pxi rͦteip
ũq incireuitu adstantes pugnã iuire uellent ꝓbhis
qui intrinsocui erant postulatũ :: ut copia cis derteur
loquendi. Qnod c̃ rex suconĩ anuinsset. illi subsocuti st̃.
Nobis iã pax magisquã pugna placet. . fȩdus uobis cum
iutre copnuꝰ. fp̃rimo quidẽ qͥcqͥd ex polus danorũ p̾cerico
anno in auro ⁊ ariis adquifinimꝰ. nobis ꝓmuuere federis
damꝰ. Denide ꝓ uno qͦ hominũ ui nac urbe consticutorũ.
dinidiã ubiã argenti offtrimus. & insuꝑ censũ quẽ antea
slelumꝰ uobis dire ꝑ soluimꝰ. & ditis obsidib. ab lnuc sub¬

Expanded text:
'Quid', inquiunt, 'nunc nobis formidandum quidve pavendum est? Ch'Quid', inquiunt, 'nunc nobis formidandum quidve pavendum est? Christus est nobiscum; pugnemus et viriliter agamus, nihil nobis obstare poterit. Nec deerit nobis certa victoria, quia potentissimum deorum nostri adiutorem habemus'. Conglobati ergo omnes, laeto et forti animo ad debellandam profecti sunt urbem. Cumque in circuitu astantes pugnam inire vellent, ab his qui intrinsecus erant postulatum est, ut copia eis daretur loquendi. Quod cum rex Sueonum annuisset, illi subsecuti sunt: ' Nobis iam pax magis quam pugna placet, et foedus vobiscum inire cupimus. Et primo quidem quicquid ex spoliis Danorum praeterito anno in auro et armis adquisivimus, vobis pro munere foederis damus. Deinde pro unoquoque hominum in hac urbe constitutorum dimidiam libram argenti offerimus, et insuper censum, quem antea solebamus, vobis persolvimus, et datis obsidibus, abhinc sub
Abbreviated transcription (Latin):
omintiodis nescirtut. querendũ ĩortib statuer̃t. utrũ dii
corũ eis uellent au riliari: Ut uel urctori ã caperent. uel
utui inde cuaderent. Missis itaq sortib neminẽ deorũ qͥ
cis subsidio ẽt̃ uellet reppire potuer̃t. Dd̾ c̃ demintiaretur
ii popło ululatꝰ a gemit᷑ ĩnensus cxortatꝰ ẽ in castris. oĩs¬
q uirtus ab cis recessit. Qi uid inqͥutit infelices accuri sifmꝰ:
Di recessert̃ anobis. ⁊ nullus corũ aduito: ÷ͥ nr̃i. Q.uo fugie¬
mus: Ecce naues nr̃e longiꝰ suit posite. fugientib q nobis
atorũ. memores doctͥnȩ ee institutionis dõm ep̃i sugge¬
tib auriliat᷑. &. potentissimꝰ ẽ in aduiuiando. Oiueranius
auille nobiscũ ec̃ uelit. & uota ei placita libenti ammo spon
tis innotusset. õium corda ita subieo roborata sunt̾. ut
confestĩ adurbem expugnandã. intrepidi uellent acedẽ.

Expanded text:
omnimodis nescirent, quaerendum sortibus statuerunt, utrum du omnimodis nescirent, quaerendum sortibus statuerunt, utrum du eorum eis vellent auxiliari, ut vel victoriam caperent vel vivi inde evaderent. Missis itaque sortibus, neminem deorum, qui eis subsidio esse vellet, repperire potuerunt. Quod cum denunciaretur in populo, ululatus et gemitus immensus exortus est in castris, omnisque virtus ab eis recessit. 'Quid', inquiunt, 'infelices acturi sumus? Dii recesserunt a nobis, et nullus eorum adiutor est nostri. Quo fugiemus? Ecce naves nostrae longius sunt positae, fugientibusque nobis, atorum, memores doctrinae et institutionis domni episcopi, suggetibus auxiliatur et potentissimus est in adiuvando. Quaeramus, an ille nobiscum esse velit, et vota ei placita libenti animo spondtis innotuisset, omnium corda ita subito roborata sunt, ut confestim ad urbem expugnandam intrepidi vellent accedere.
Abbreviated transcription (Latin):
to exercitu. illas adiert̃ partes. Et pͥmo quidẽ in ꝓuise ad
quandã urbẽ regni ipsorũ nocatã serburg. inqua erant.uii.
milia paganerũ deuenientes. penitꝰ illã deuastando ⁊ spoli¬
ando succendert̃.
pientes. ad aliã urbẽ ipsorũ que apulia dicebat᷑. effero
coide ꝓꝑabant. Frant aut̃ in ea urbe .xu. milia homiuũ
bellatorũ. Cũ itaq illo aduenissent conclusis ipsis inciuitate.
alt aforis urbẽ debellare. illideintꝰ cepere uirilit̾ repugnare.
Illiintͥniecut defendebuit. isti exteriꝰ impugnabant. Sic q
tranfiert dies octo. ut omnidie a mane usq ad uesꝑam di tui¬
cantes bello instarent. ⁊ multi hinc u inde caderent. neutͣ
cam̃ pars uiccoriam obtiueret:
ũ ecce nouo die popłs suconũ dutina cede fatigatꝰ. cepit
angustiari. ⁊ timido corde expauescens. hoc solũ cogitare
nauci eorũ stabant. sũ gͦ qͥd sibi cẽt agendñ niniũ curbati

Expanded text:
to exercitu, illas adierunt partes. Et primo quidem improvise ad to exercitu, illas adierunt partes. Et primo quidem improvise ad quandam urbem regni ipsorum vocatam Seeburg, in qua erant septem milia pugnatorum, devenientes, penitus illam devastando et spoliando succenderunt. um arripientes, ad aliam urbem ipsorum, quae Apulia dicebatur, effero corde properabant. Erant autem in ea urbe quindecim milia hominum bellatorum. Cum itaque illo advenissent, conclusis ipsis in civitate, isti a foris urbem debellare, illi de intus coepere viriliter repugnare; illi intrinsecus defendebant, isti exterius impingebant. Sicque transierunt dies octo, ut omni die a mane usque ad vesperam dimicantes bello instarent, et multi hinc et inde caderent, neutra tamen pars victoriam obtineret: cum ecce nono die populus Sueonum diutina caede fatigatus coepit angustari, et timido corde expavescens, hoc solum cogitare,naves eorum stabant. Cum ergo, quid sibi esset agendum, nimium turbati
Abbreviated transcription (Latin):
rteris ꝑductinimis apuad exteros affligthantt. spt ruaado¬
dõuidĩ fugerant. ꝙ ad rͥmos uenirent. ad p̾diceos uidelicit
nordabingnosi. qni ꝓxitni uoscunt᷑ eõ. paganis ipsi cos abͤ¬
q ulla miscratione c̃ adse cͥieuessent cãpiebant. e inum¬
culis. ponebaut. Quorũ alios nttrũ ad paganos ueudelũt.
alios suo maticipabant scruitio. aut aliis xͥanis uenũdabant.
Cũ gͦ hõ dõno in notusset ep̃o. nuniũ tristis effectus fucrat.
qđ tantũ nefas insua diocesi contigisset. S qͣlit̾ id em̃da¬
ri potuisset. ñ satis ratione colligebat. qm̃ in hoc uefau¬
dissimo scelere erant plurum irretiti. qui potentes apud
cos. ⁊ nobiles habebant᷑.
eniq ẽ de hac re nimũ eẽt auxus: quadã nocto mno¬
re solito diuina ei apparuit consolatio. Uidebatur

Expanded text:
terras perducti, nimis apud exteros affligebantur, spe evadendi inde fugerent et ad christianos venirent, ad praedictos videlicet Nordalbingos, qui proximi noscuntur esse paganis, ipsi eos absque ulla miseratione, cum ad se venissent, capiebant et in vinculis ponebant. Quorum alios iterum ad paganos vendebant, alios suo mancipabant servitio aut aliis christianis venundabant. Cum ergo hoc domno innotuisset episcopo, nimium tristis effectus fuerat, quod tantum nefas in sua dioecesi contigisset, sed, qualiter id emendari potuisset, non satis ratione colligebat, quoniam in hoc nefandissimo scelere erant plurimi inretiti, qui potentes apud eos et nobiles habebantur. Denique, cum de hac re nimium esset anxius, quadam nocte more solito divina ei apparuit consolacio. Videbatur
Abbreviated transcription (Latin):
inpondere Iaquã inĩsura sumebat: maxiine quãdin solicu¬
dine ei uti licitũ erat.Lxxxi.¬
uo tempore ñ modice ut ipse affiriabat. a spũ temp¬
gatus ẽ cenodoxiȩ. Studebat nãq iniicus humani
generis peste iã dicca animũ illiꝰ inficere. ⁊ magnꝰ sibi ipse
moculis suis uidebat᷑. quia talit̾ abstiueret. Qaua de re tͥstĩ¬

Expanded text:
pondere et aquam in mensura sumebat. Maxime, quamdiu solitupondere et aquam in mensura sumebat. Maxime, quamdiu solitudine ei uti licitum erat. Quo tempore non modice, ut ipse affirmabat, a spiritu temptatus est coenodoxiae. Studebat namque inimicus humani generis peste iam dicta animum illius inficere, et magnus sibi in oculis suis videbatur, quia taliter abstineret. Q
Abbreviated transcription (Latin):
imitandus. Iam uͦ sumpto apud nos episcopatu. ho omĩno
quod imon.asfio nichauicrat. modis omnib angm̾tare. s ce
omniũ uita sc̃oꝵ imitari studuit. specialiꝰ cam̃ beati martini.
Cilicio nãq ad carnẽ. ñ solũ uidie s ctiã ĩnocte usus ẽ. Dem¬
ꝙ sic̃ ineiꝰ uita legerat. magnoꝑe popłis uerbũ dni p̃dicindo
ꝓdesse studebat. nit̃dũ tam̃ ut se ipsũ indiuina gxercerit
phy losophia. solitudinẽ amabat. Ad quod opiis & cellã aptã
sibi constructã habebat. quã appellabat quietũ locũ.c.
ainicũ merori. Ubi c̃ paucis demoratꝰ. qͦtiensc̃q ap̾dicati¬
one ce eccliasticis officiis. m ab inqͥetutine paganorũ liber
et̃ poterat. habitauit secũ. Ita tam̃ ut ñquã ꝓpͥũ cõmodũ
s solitudinis amorẽ. gregis sibi cõmissi p̃poneret utilitati.
Pouro qͦusq uiuentutis aliqͥtenꝰ potitꝰ: robore ꝑsepe ⁊ panc̃¬

Expanded text:
imitandus. Iam vero sumpto apud nos episcopatu, hoc omnino imitandus. Iam vero sumpto apud nos episcopatu, hoc omnino quod in monasterio inchoaverat modis omnibus augmentare, sed et omnium vitam sanctorum imitari studuit, specialius tamen beati Martini. Cilicio namque ad carnem non solum in die, sed etiam in nocte usus est. Denique, sicut in eius vita legerat, magnopere populis verbum Domini praedicando prodesse studebat. Interdum tamen, ut se ipsum in divina exerceret philosophia, solitudinem amabat. Ad quod opus et cellam aptam sibi constructam habebat, quam appellabat quietum locum et amicum maerori. Ubi cum paucis demoratus, quotienscumque a praedicatione et ecclesiasticis officiis et ab inquietudine paganorum liber esse poterat, habitavit secum; ita tamen, ut numquam proprium commodum et solitudinis amorem gregis sibi commissi praeponeret utilitati. Porro quousque iuventutis aliquatenus potitus est robore, persaepe et pan
Abbreviated transcription (Latin):
& disponere omiserit. quousq ultimũ ex alauit sp̃muite.
Inquo religionis ardore ascto susceptus credimꝰ qđ maximi
secũ comitante fideliũ multicudine. quos exgente danorũ
aq suconũ dño iucratus fuerat. ineritũ bom certaminus
iliꝰ dmina remunerante clem̃tia. indie resurrectionis onntũ
glose a felicit̾ regna penetrabit edorũ lx
ane qͥa de causi iegationis ciꝰ ecura qua alios saluate
Icupiebat. multa iã dixintꝰ gnalis inseinet ipso inexer¬
citatione salutis ꝓpriȩ animȩ extiterit. quailit̾q corpus snũ
ꝓ diuino timore continue afflixerit. iã nẽ tempꝰ ÷ enarrandi.
Qualis nãq in monasterio apud uos in omni frugalitate & de¬
uotionis studio effulserit. ñ opts ẽ nobis eadicere. que uob̾
sunt optime cõꝑta. Tam̾ ut auditũ habemꝰ. ipse adoles¬
cens ⁊ uiuenis. senib & grandeuis mirandus uictebat᷑ .e.

Expanded text:
et disponere omiserit, quousque ultimum exalavit spiritum vitae. et disponere omiserit, quousque ultimum exalavit spiritum vitae. In quo religionis ardore a seculo susceptus, credimus, quod, maxima secum comitante fidelium multitudine, quos ex gente Danorum atque Sueonum Domino lucratus fuerat, meritum boni certaminis illius divina remunerante clementia, in die resurrectionis omnium gloriose et feliciter regna penetrabit caelorum. 35. Sane, quia de causa legationis eius et cura qua alios salvare cupiebat multa iam diximus, qualis in semet ipso in exercitio salutis propriae animae extiterit, qualiterque corpus suum pro divino timore continue afflixerit, iam nunc tempus est enarrandi. Qualis namque in monasterio apud vos in omni frugalitate et devotionis studio effulserit, non opus est nobis ea dicere quae vobis sunt optime comperta. Tamen, ut auditum habemus, ipse adolescens et iuvenis senibus et grandevis mirandus videbatur et
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩ ad fines orbis cirrci Tix¬
& itaq fides. fuit eorũ. ẜat uoluntete exctrarũ gentiũ
fines petiert̃. huiꝰ religionis amore ꝓdño certauer̃t.
a guo ⁊ p̾miũ la horis fui sine dubio ꝑcepturi sunt. Huitis
deuotionis uoluntas. ab animo dni ce patris nr̃i ntiquam
recessit. e ꝓsalutt gẽntlũ ñquã orare cessauit. Qumn potisꝰ
c̃ assidua fere pyratarũ infestatione. qui exgentib iam dic¬
tis ueniebant. parroechia slliꝰ incireuitu uastaref᷑. ac faimba
dirip̾tet᷑. ille tam̃ ꝓ adeuersiantib &e insidiantib sibi iugit᷑
exorabat. & ꝓ conuersione eorũ qui sibi male faciebant. ap̃
di miscđiam sinc cessatione rogabat. petens ne statueret᷑
illis in peccatum. qđ ignorantes cłi iusticiã. errore diabo¬
lico decepti. xanorũ reb cẽne insfesti. Ecuꝰ sollicitudinis
causa in tantũ feruebat. ut etiã uiinfirmitate positus nocus¬
fima. iam dicte sue legationis causã nũquã antea tractare

Expanded text:
Domini ad fines orbis terrae'. Haec itaque fides fuit eorum, hac voluntate exterarum gentium fines petierunt, huius religionis amore pro Domino certaverunt, a quo et praemium laboris sui sine dubio percepturi sunt. Huius devotionis voluntas ab animo domini et patris nostri numquam recessit, et pro salute gentium numquam orare cessavit. Quin potius, cum assidua fere pyratarum infestatione, qui ex gentibus iam dictis veniebant, parroechia illius in circuitu vastaretur ac familia diriperetur, ille tamen pro adversantibus et insidiantibus sibi iugiter exorabat et pro conversione eorum qui sibi malefaciebant apud Dei misericordiam sine cessatione rogabat, petens, ne statueretur illis in peccatum, quod ignorantes Dei iustitiam, errore diabolico decepti, christianorum rebus essent infesti. Cuius sollicitudinis causa in tantum fervebat, ut, etiam in infirmitate positus novissima, iam dictae suae legationis causam numquam antea tractare