comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinent. relinquenda sunt:
ΑΓΕΟ Ignoscenuhi : cumlegis & omnium scriptu¬
rarum scientic̃ iactites non anĩa duestir quidiflĩdicese:
CRETOBI R Hocintellego quod loqueris & non
quod iaces:
ATCO Iacere tibiuideor quitantis exemplis doce
racuolui peccarehominem ꝑignorantiã & propec¬
cato ut in legehostias : Itacmeuangelio offerendcm
ti ubierror &ignorantia &inpossibiliã s manda¬
a teneatur in crimine :
ATCO Non neces seest multa proferre: unum
ꝓseram cunceste contradicere non poteris
uas lectionis per spicue loquitur consentio enĩ
legidĩ iuxtamteriorẽ hominem: uideo autem
aliam legem minem brismeis repugnantem
legimentis meae. & captiuantem memlege pec

Expanded text:
pertinent, relinquenda sunt. A. Ignosce mihi, cum Legis 742 et omnium Scripturarum scientiam jactites, non animadvertis quid velim dicere. C. Hoc intelligo quod loqueris, et non quod taces. A. Tacere tibi videor, qui tantis exemplis docere te volui, peccare hominem per ignorantiam: et pro peccato, ut in Lege hostias, ita et in Evangelio offerendam ti, ubi error et ignorantia, et impossibilitas mandati teneatur in crimine. A. Non necesse est multa proferre. Unum proferam, cui certe contradicere non poteris. Vas electionis perspicue loquitur: Consentio enim legi Dei juxta interiorem hominem. Video autem aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis mea
Abbreviated transcription (Latin):
ti hominis ueritatem: &omnicar ebis scandalo
si filiusdi aliquidincarne & propteri carnem non
potuissenar ratur: Nos qui toticar neisumur &
cotidie sproperib repugnamꝰ. contraca posto lisen¬
tentiam quȩ uolumur cuncte faciemus ł p̃arus ec¬
postolus : triauult in monte sacere tabernaculac ti¬
nũ dño alterum mos si. tertiũ heliȩ pesciens qid
loquatur. timore perterrius &̃ nosprdagorica
philo sofice ructamus superbiam : oedie &hora con¬
summationisultimȩ & angelus calorum & silium
gnorare respondit & plencc̃ scientiam pollicemi¬
ni : carnis in sirmitar dõ habitatore gaudebat &
ta men inensuram fragilitatissuȩ excedere nom po

Expanded text:
ti hominis veritatem, et omni carebis scandalo. ti hominis veritatem, et omni carebis scandalo. Si Filius Dei aliquid in carne et propter carnem non potuisse narratur, nos qui toti carnei sumus, et quotidie spiritus operibus repugnamus, contra Apostoli sententiam quae volumus cuncta faciemus? Petrus apostolus tria vult facere in monte tabernacula, unum Domino, alterum Moysi, tertium Eliae, nesciens quid loquitur timore perterritus: et nos Pythagoricae philosophiae ructamus superbiam? De die et hora consummationis ultimae et Angelos coelorum, et Filium ignorare respondit, et nos plenam scientiam pollicemur? Carnis infirmitas Deo habitatore gaudebat, et tamen mensuram fragilitatis suae excedere non po
Abbreviated transcription (Latin):
sententiã temperat: pater si possibileest : uerũ¬
tamen : Non sicut ego uolo sed sicut tu: &crecobo¬
lus meus adducto super cilio loquitur: potestho¬
mosine peccato es sesiuelit ⁊ apostoliaudiunt: sic
non potiustis unahor auigilccre : pondixit noluis¬
tis sed non pocunstis: A postolihuncchora uigilocre
non possunt somnqͥmȩrore : & carnis fragilitate supe¬
rati: et tupotes longo tempore omniccsimul peccoc¬
tacsuperare : marcus euangelista scribit dedñõ & ñ
poterat ibi neunã quidem facercun tutem̃ pisi pau¬
cisȩ grotantib: manus inponens. sanauiteos &am
mirabatur propter incredulitate eorum: Dñrdi¬
citur non potuisse innagar& b neuncẽquidem face¬
reuir tutem. & infidelitatis alie nȩ stupore r&me¬
latere non potuit : Etuere utique cupiebat latẽ¬
re & quod cupiebat sacere non potuit. ut aduen¬
tus sui omnium conscientiam declinaretꝰ quae¬
rqs causas curlatere non potuerit: cogita ccasũp¬

Expanded text:
sententiam temperat: Pater, si possibile est; verumsententiam temperat: Pater, si possibile est; verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu : et Critobulus meus adducto supercilio loquitur, Potest homo sine peccato esse si velit. Apostoli audiunt: Sic non potuistis una hora vigilare mecum ? Non dixit, noluistis, sed, non potuistis. Apostoli una hora vigilare non possunt, somno, moerore et carnis fragilitate superati, et tu potes longo tempore omnia simul peccata superare? Marcus Evangelista scribit de Domino: Et non poterat ibi ne unam quidem facere virtutem, nisi paucis aegrotantibus manus imponens, sanavit 758 eos, et admirabatur propter incredulitatem eorum . Dominus dicitur non potuisse in Nazareth ne unam quidem facere virtutem, et infidelitatis alienae stupore retinelatere non potuit . Vere utique cupiebat latere, et quod cupiebat, quare facere non poterat, ut in adventu suo omnium conscientiam declinaret? Quaeris causas, cur latere non potuerit? Cogita assump
Abbreviated transcription (Latin):
ta sed multec. Nec quorundam. sedomnium posuit:
Omnes enim quȩ sua sunt quȩ runt . & non ea quȩ disinc
tnurbonus dĩdicitur . & imagistriquasi hominis boni¬
tas refutcctur Iolege doctirsimus omiae fecisse sedicit:
quã obrem &amatur cedño. Ex ta men plenam iustitiã
non hab& : quia noluit substantiam suam pauperibus
erogare: Vnde difficultas difficultatiͥm immomipos¬
sibile mpos sibili comparatur: Nec camelũs persoram̃¬
& interiora nequaquam hab& sordib: coinquinata
quis sepulchrorum extrinsecir dealbatorum po¬
test similitudinem decdinare : ne& nobis dicatihr̃
deforis quidem uidemini hominib: iusti intusaũt¬
templeniestis hi ppocrisi & iniquitate: quc c̃uisali¬
is uituis carereporiimus hi ppocrireos maculcm
non habere aut paucorum est aut nullorum: Pa
uerum tamen non sicut ego uolo sed s̃cuttu : Falius
dĩ quidixit & facta sunt manda uit &crecta sunt
omnem secundum hoc quod silius hominis dicitur

Expanded text:
ta, sed multa, nec quorumdam, sed omnium posuit: ta, sed multa, nec quorumdam, sed omnium posuit: Omnes enim quae sua sunt quaerunt, et non ea quae Dei sunt . Unus bonus Deus dicitur, et magistri quasi hominis bonitas refutatur. In Lege doctissimus omnia fecisse se dicit, quamobrem et amatur a Domino; et tamen plenam justitiam non habet, quia noluit substantiam suam pauperibus erogare. Unde difficultas difficultati, immo impossibile impossibili tunc comparatur, quia nec cameet interiora habet nequaquam sordibus inquinata? Quis sepulcrorum extrinsecus dealbatorum potest similitudinem declinare; ne et nobis dicat Jesus: De foris quidem videmini hominibus justi, intus autem pleni estis hypocrisi et iniquitate ? Quamvis et aliis vitiis carere possimus, hypocriseos maculam non habere aut paucorum est, aut nullorum. 14.Verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu . Filius Dei qui dixit, et facta sunt, mandavit et creata sunt omnia , secundum hoc quod Filius hominis dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
tollit crucem suam & sequiturme non est medig
tisȩculo ne& frumentum pariter eradic&ur:
palẽ dominica futuro iudicio reseruatur : quan¬
doiusti fulgebunt quasisol & ẽgredientur ange¬
lie se parabunt malos de medio iustorum: pe¬
trus mergitur & merctur audire : modicefi¬
dei quare dubi tasti: simillo modica fides. in quo
magna sit nescio: De corde in quit egrediuntur
cogitationes pessimȩ. homicidia: adulteric
fornicationes furtae falsa testimonia blas¬
phemiae hȩ sunt quȩ coinqui nant homines:
procedat qui incor desuo hȩc nones se testeur: &
plenam incorpore istomortali iusttiam consite¬
bor. quiuult inquit saluare animã suam perdecam:
et quiper diderit animc c̃suam propter me saluã faci
& Iterum dicam : hȩc sunt faciliamandata : Vamin¬
do abscandalis: Necesseestenim. ut ueniant scanda¬
la, Et propterta inalio loco scriptum est : mmultis
offendimus siue erramus omnes: Non pauca pecca¬

Expanded text:
tollit crucem suam, et sequitur me, non est me digntollit crucem suam, et sequitur me, non est me dignti saeculo. ne et frumentum pariter eradicetur. Pala Dominica futuro judicio reservatur, quando justi fulgebunt quasi sol, et egredientur Angeli, et separabunt malos de medio justorum. Petrus mergitur, et meretur audire: Modicae fidei, quare dubitasti ? Si in illo modica fides, in quo magna sit, nescio. De corde, inquit, egrediuntur cogitationes pessimae, homicidia, adulteria, fornicationes, furta, falsa testimonia, blasphemiae. Haec sunt quae coinquinant homines . Procedat qui in corde suo haec non esse testetur, et plenam in corpore isto mortali justitiam confitebor. Qui vult, 757 inquit, salvare animam suam, perdet eam: et qui perdiderit animam suam propter me, salvam faciet eam . Iterum dico: Haec sunt facilia mandata? Vae mundo a scandalis, necesse est enim ut veniant scandala . Et propterea in alio loco scriptum est: In multis offendimus, sive erramus, omnes . Non pauca pecca
Abbreviated transcription (Latin):
prȩcmgete & calciare gadigstuis duas autem tonicas
ut deceeris taceam. puto quod etego & tupor fideam
sitamenamplius non habemur. hȩc dico & iterum
Iterum que a cpersingula ingeram: ut erubestas ad
filii contra parentes. &mterficient cos. & critis inqit
odio cunctis hominib: propter nomenin cum: et
qui facilia iusserat & sciebatea facile posse cõmpleri
propterea utreifa cilitatem ostender&: copulauit
dicens qui ꝑ seuerauerit usquem finem hic saluus
erit : Nonueni inquit pacemmit tere super terrã
sed gladium: ueni diudere hominem contrapatrẽ
suum : & filiã contra matrem & nurũ contra socrũ
et neomnia percurrendo longiorem sententiã
facer& : unocmetoc sermone conꝰprehendit dicens
inimicihominis domesticicius: cumque posurs&: qui
amat patrem aut matrem superme non est medign :
& quiamat filium aut siliam superme non est medig¬
nus : obfacilitatem prȩceptorum intulit : & quin

Expanded text:
ea te caligis tuis . Duas autem tunicas, ut de caeteris taceam, puto quod et ego et tu possideamus, si tamen amplius non habemus. Haec dico, 756 et iterum iterumque ac per singula ingeram, ut erubescas ad filii contra parentes, et interficient eos. Et eritis, inquit, odio cunctis hominibus propter nomen meum . Et quia facilia jusserat, et sciebat facile ea posse compleri, propterea, ut rei facilitatem ostenderet, copulavit dicens: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Non veni, inquit, pacem mittere super terram, sed gladium. Veni dividere hominem contra patrem suum, et filiam contra matrem, et nurum contra socrum . Et ne omnia percurrendo, longiorem sententiam faceret, uno cuncta sermone comprehendit, dicens: Inimici hominis, domestici ejus . Cumque posuisset: Qui amat patrem aut matrem supra me, non est me dignus: et qui amat filium aut filiam supra me, non est me dignus , ob facilitatem praeceptorum intulit: Et qui non
Abbreviated transcription (Latin):
quia dsumptus est : tue contrario loqueris possum s incpec¬
ato es sesiuo luero : Illenihil exsepotest facere ut homi¬
nis indicit ueritatem : tupoter omnicpeccata uitare.
ut adhuc incorpore conflitutus AΝTΙΘΘΩΝ ess&e

Expanded text:
qui assumptus est. Tu e contrario loqueris; Possum sine pecqui assumptus est. Tu e contrario loqueris; Possum sine peccato esse, si voluero. Ille nihil potest ex se facere, ut hominis indicet veritatem. Tu potes omnia peccata vitare, ut adhuc in corpore constitutus ἀντίθεον esse
Abbreviated transcription (Latin):
licierat positũ potestate. siuo luirs& ut non de¬
sicer& fideseius qua utque deficiente : pec¬
ctatum sub ingreditur : In quib:dam exempla¬
rib: tanigrȩcis quã latinis inuenitur scribentelu
apparuit autem illiangelus decȩlo confortanreũ
hautd dubium quindnim saluatorem. & factur
inagonia prolixius orabat. facturque est su¬
dor eius tamquam guttae sanguinis decurres¬
tis interram. Saluator in passione ab ango
confortatur. & cr&obolus meus non indiga
auxilio di habens liberi arbi triipotestatema
& tamuehe menter orabat ut guttae sangiuns¬
expaste prorumperent : quem totum erat in
passione fusurus : Quid inquit dormitis : sar gite
orate nem itr&is in temptationem. Debuit uxtecuo
dicere quid dormitis. surgite &resiste liberumnenim
b&is arbitrium & semel uobis concessa ad nõ potest
calumniam. sed respondit ecle siuã ex ꝑsona homins
hocdici

Expanded text:
li erat positum potestate, si voluisset, ut non deli erat positum potestate, si voluisset, ut non deficeret fides ejus, qua utique deficiente, peccatum subingreditur. In quibusdam exemplaribus tam Graecis quam Latinis invenitur, scribente Luca: Apparuit illi Angelus de coelo confortans eum , haud dubium quin Dominum Salvatorem. Et factus in agonia 761 prolixius orabat, factusque est sudor ejus sicut guttae sanguinis decurrentis in terram . Salvator in passione ab Angelo confortatur; et Critobulus meus non indiget auxilio Dei, habens liberi arbitrii potestatem: et tam vehementer orabat, ut guttae sanguinis prorumperent ex parte, quem totum erat in passione fusurus. Quid, inquit, dormitis? surgite et orate, ne intretis in tentationem . Debuit juxta vos dicere: Quid dormitis? surgite et resistite, liberum enim habetis arbitrium, et semel vobis concessa a Domino potestate,  . Ariani objiciunt calumniam, sed respondet Ecclesia, ex persona hominis haec dici
Abbreviated transcription (Latin):
nostro est arbitrio facere quodudimus. Dixerur
apostali: x quis potest scduuserst᷑ audiuntadño
quȩ m̃pos sibilic sunt apud homines porpbilia a¬
puddmꝰ, sunt ergo aliquaquȩ apud homines iñ po¬
sibilia sunt: & certe ea esse in pos sibilia excoos¬
tenditur. quod apud dm possibilia sunt:
giter go& apud dm porsibile. homini siuelit doma
repeccata : non ipsius meriti sed suadementic
apud hominem quãquamsibile liberi arbi¬
trii potestate : quod nutudo iantis accipitur:
Non suffeterat apostolisdudum super dignitatẽ
quȩ sis se quiscorum maior ess&. sed inipsone¬
cessitatis : & pas sonis articulo scribitur decir
facta est autem & contentio inter illos: quis cocũ
naioress&: Optimũ reuera tempus. in stante
cruce dedignitate contendere: Symon inquid
simonecesatanas exp&ituor: ut cribrar& qͥa¬
sitriticum. ego autem rogaui prote : ut non¬
deficiat fidestua: et certe iuxtauor ina posto¬

Expanded text:
nostro arbitrio est facere quod volumus. Dixerunt nostro arbitrio est facere quod volumus. Dixerunt Apostoli: Et quis potest salvus esse? Audiunt a Domino: Quae impossibilia sunt apud homines, possibilia apud Deum sunt . Ergo aliqua, quae apud homines impossibilia sunt, certe ea esse possibilia ex eo ostenditur, quod apud Deum possibilia sunt. Sit ergo et apud Deum possibile, homini, si velit, donare impeccantiam, non ipsius merito, sed sua clementia, et apud homines nequaquam possibile liberi arbitrii potestate, quod nutu donantis accipitur. Non suffecerat Apostolis dudum super dignitate quaesisse, quis eorum major esset, sed in ipso necessitatis et passionis articulo scribitur de eis: Facta est contentio inter illos, quis illorum major esset . Optimum revera tempus instante cruce de dignitate contendere. Simon, inquit, Simon, ecce Satanas expetivit vos, ut cribraret sicut triticum. Ego autem rogasto
Abbreviated transcription (Latin):
essediscipulus: et qui non portat crucemn suam & re¬
quiturme: non potest essemeus discipulus: Et in hodo¬
cotemerariis proclamabo: Potest homo siuelit om¬
ma intare peccata : facilia enim sunt mandata ciur:
quimerentur audire adñõ sluatore : Vorestis qui
iustors uos essedicitis coram hominib:: ds̃ autem no¬
uit cordauestra: quia quod a pud homines excelsum
est abominabile est coramdõ: In possibile inquit¬
est. ut scandala nonueniant: puto quod peccatum
standalumest quod perscandalum uenit: nis fallorem̃
& riunec Nomen accepit: propterea in multir of¬
sendimus omnes ⁊ facut non comnruer ꝥcerteossen¬
di & non mnuno sedmmplurimis arbitror quad & in
aliquo ossendis sepeccatum sit: Dixerunt a postolid
auge nobis fidem. quiresponditcis : Sihabueritis
sidem quasi granum sinapis. quodutique minim
estoninium seminum & er&obolurmcur fidei
num quã deficere: Frustra semper oramus si

Expanded text:
esse discipulus . Et, Qui non portat crucem suam, et seesse discipulus . Et, Qui non portat crucem suam, et sequitur me, non potest meus esse discipulus . Et in hoc loco temerarius proclamabo: Potest homo, si velit, omnia peccata vitare; facilia enim sunt mandata ejus? Qui merentur audire a Domino Salvatore: Vos estis qui justos vos esse dicitis coram hominibus, Deus autem novit corda vestra, 760 quia quod apud homines excelsum est, abominabile est coram Deo . Impossibile est, inquit, ut scandala non veniant . Puto quod peccatum scandalum sit, quod per scandalum venit. Nisi fallor et ruina nomen accepit. Propterea in multis offendimus omnes . Fac ut non corruerim, certe offendi, et non in uno, sed in pluribus. Arbitror quod in aliquo offendisse peccatum sit. Dixerunt Domino Apostoli: Auge nobis fidem. Qui respondit eis: Si habueritis fidem, quasi granum sinapis , quod utique minimum est omnium seminum; et Critobulus meus fidei numquam deficere . Frustra semper oramus, si in
Abbreviated transcription (Latin):
cessor iouinianiaud& loqui : eos quiplena side baptis¬
mac consecutisunt nonposse temptaeri: immoalis
uerbis. porse hominem bapti fatum siuoluerit neqa¬
quam ultra peccare: Iacharias iustr auditabange¬
loquia non credidisai uerbis meis : paeteriunatici de
a postolis loquitur Rogaui discipulo stuor uterxe¬
rentcum idest dȩmonem & non poruerunt : & ipsi
discipuli interrogant saluatorem : qua re non po¬
tuimus eiecere illum & audiunt: propter incredi¬
litatem uestram ⁊curquȩ sõquia omnicpossedno
seruabatur: Intrauit cogitatio ina postolos quis
hum ilite sublimita temutatur : non recipitur
a burbe samaritanorum: quiccfacies eiuserat
cuntis hierusalem: Iacobur&iohanner uere filu
tonitrui & zeliardore seruentes finees & helia signe
decelo deducere cupiunt & corripiuntur aedño : qi
utique non corriperentur si absqueerrore uolu
rores in super & animam suam: Non potest meus

Expanded text:
cessor Joviniani audet loqui: Eos qui plena fide baptiscessor Joviniani audet loqui: Eos qui plena fide baptisma consecuti sunt, non posse tentari; immo aliis verbis: Posse hominem baptizatum, si noluerit, nequaquam ultra peccare. Zacharias justus audit ab Angelo: Quia non credidisti verbis meis, eriApostolis loquitur: Rogavi discipulos tuos, ut ejicerent eum, id est daemonem, et non potuerunt . Et ipsi discipuli interrogant Salvatorem: Quare non potuimus ejicere illum? Et audiunt, Propter incredulitatem vestram. Cur, quaeso? quia omnia posse, Domino servabatur. Intravit cogitatio in Apostolos, quishumilitas sublimitate mutatur. Non recipitur ab urbe Samaritanorum, quia facies ejus erat euntis Jerusalem. Jacobus et Joannes vere filii tonitrui, et zeli ardore ferventes Phinees et Eliae ignem de coelo deducere cupiunt, et corripiuntur a Domino: qui utique non corriperentur, si absque errore talia rores, insuper et animam suam, non potest meus
Abbreviated transcription (Latin):
pronus interram aora batdicens: patersi pos sibilo
est ꝯcurquȩ so sententiam ambigentis ex promit.
quimaliolo codixerat quȩ apud honiinerm̃ porsibilia
cepud dm̃ possibilia sunt : sed homo pcersurus homi¬
nis uerbis loquitur : Illedicit sipos sibileest unccho¬
ra prȩtereat tudicis porsibile est omni tempore
me grȩciscodicib: iuxta marcum in fine cuangelii¬
cius seribitur : Posteccumaccubuissent undecĩ
apparuiteis . & ex probrauit incredulitati& duri¬
tiaecor diseorum quia his quicũ uiderant resur¬
gentem non crediderunt: Et illiratis faciebant
dicentes: reculum istud miquitatis & incredulita¬
tir subsatana est. qui non sinit per mniundos sps
ueramdiꝰ ad prȩhendiuirtutem : Id circolam
nunc reuela iustitiã tuam : cuisi contradicitis
illudceste renuere non audebitis mundus m
ma ligno positus est & quod dnm suũ satanas temp¬
tare ausus sit & uictus atq confusus recesserit
us quecedtempus. utique passionis: ille temptatur & suc¬

Expanded text:
pronus, et orabat dicens: Pater, si possibile est . Cur, quaeso, sententiam ambigenter exprimebat, qui in alio loco dixerat, Quae apud homines impossibilia, apud Deum possibilia sunt ? Sed homo passurus, hominis loquitur verbis. Ille dicit: Si possibile est, una hora praetereat. Tu dicis, possibile est omni tempore in Graecis codicibus, juxta Marcum in fine ejus Evangelii scribitur: Postea cum accubuissent undecim, apparuit eis Jesus, et exprobravit incredulitatem et duritiam cordis eorum, quia his qui viderant eum resurgentem, non crediderunt . Et illi satisfaciebant dicentes: 759 Saeculum istud iniquitatis et incredulitatis substantia est, quae non sinit per immundos spiritus veram Dei apprehendi virtutem: idcirco jam nunc revela justitiam tuam . Cui si contradicitis, illud certe renuere non audebitis: Mundus in maligno positus est : et quod Dominum suum Satanas tentare ausus sit, et victus atque confusus recesserit, usque ad tempus, utique passionis. Ille tentatur, et suc
Abbreviated transcription (Latin):
neue ciuitati magnȩ. inqua sunt plus quã centũ
xx. milia hominum quinesciunt quid sit inter
dexteram & sinistram suam si parudlorum ada
tes & simplicum quosterte peccatorer fuis se non
poterir abiprobcre tantum fuithominum multi¬
cudo quid dicinus deutriusque sexus a& cte diuer¬
scc : quȩ uxxta philonem a prudentirimor philoso
forum ab infcentiaus que ced de crepiteẽ senectute
tum incremenio succedunt: ut quando dealia tran¬
seamus adaliam sentire minime ualeccmur

Expanded text:
nive civitati magnae, in qua sunt plus quam centum nive civitati magnae, in qua sunt plus quam centum viginti millia hominum, qui nesciunt quid sit inter dete et simplicium, quos certe peccatores fuisse non poteris approbare, tanta fuit hominum multitudo, quid dicemus de utriusque sexus aetate diversa, quae juxta Philonem, et prudentissimum philoso, ab infantia usque ad decrepitam senectutem, tum incrementa succedunt, ut quando de alia transeamus ad aliam, sentire minime valeamus?
Abbreviated transcription (Latin):
illeerat propria uoluntate facturus: Accusaer go
dm̃ mendacii qua redixerit perionã. ad huctresdi¬
es & nineue subuert&ur: sedres pondebit tibi phiere
miam profocam: ad summam loquar contra gentem
& regnum uteradicem & distruam & disperda illio
Sipaenitentiamegerit genr illaamalo suo quod
locutursum aduerrimeam : agam & ego paeniten¬
tiam supermala quȩ cogitaui ut faceremei: & ad sũ
mam loquar degente & regno. utaedificem & ut
plantem illud nfeceritmala inconspectumeo
ut non audeat uocem meam: paenitentiamagam
superbonum quod locutus sum ut faceremei : Indis¬
nabatur quondã &ionas curdõ fuerit iubente men¬
titur. sed iniusti maroris arguitur: malenstum
pernicie innumirabilis populi uerum dicere : quã
cumtantorum salute mentiri : Poniturci exemplũ.
tudoles super hedera siue cucurbitainqua non la¬
borasti neque fecisti ut crescer& : quȩ subuna nocte
nataest & imcnoc teperit. &ego non parcam ni¬

Expanded text:
ille erat propria voluntate facturus. Accusa ergo ille erat propria voluntate facturus. Accusa ergo Deum mendacii, quare dixerit per Jonam: Adhuc tres dies, et Ninive subvertetur . Sed respondebit tibi per Jeremiam: Ad summam loquar contra gente regnum ut eradicem et destruam et disperdam illud si paenitentiam egerit gens illa a malo suo quod locutus sum adversum eam agam et ego paenitentimam loquar de gente et regno, ut aedificem et plantem illud, si fecerit malum in conspectu meo, ut non audiat vocem meam, poenitentiam agam super bono, quod locutus sum ut facerem ei . Indignabatur quondam et Jonas, cur Deo fuerit jubente mentitus: sed injusti moeroris arguitur, malens cum pernicie 789 innumerabilis populi verum dicere, quam cum tantorum salute mentiri. Ponitur ei exemplum: Tu doles super hedera, sive cucurbita in qua non laborasti, neque fecisti ut cresceret, quae sub una nocte nata est, et una nocte periit, et ego non parcam Ni
Abbreviated transcription (Latin):
inculpaerit quielegit saul futurum
postea regem impussimũ: & saluator autig¬
nor anticce autiniustitiae tenebiturreur Curin e¬
uangelio sit locutus Non neduo d ecimuos egoelegi
a postolos : xunus ex uobis diabolur est : Intetiogeo
cum curiudam elegerit proditorem: cureiloculos
commiserit: quem ruremerse nonignorabat : uis
audire rationem ÷ ds̃ prȩsentia iudicat non futura
uec condem nat exprȩscientia quemnouerit taleso
sore qui sibi postec edis plicecet sed tantȩ bonitatirest:
& ineffeduilis dementiae uteligatcum que minterĩ
bonũ cernit: & sat malum futurum &dam poter¬
tatem conuersionis & paen&entia: uxtccillum sensũ
a postoli Ignoras quod benignitas dĩ ad penientiam
teadducat secundũ duritiam autemtuam & inpeni¬
tenscor thens aurizas tiburam indieirȩ & reue
lationis iustiiudicidĩ : qui red d& unicuique fecundũ
operacius: Nequenim id eopeccauit adam quia d r̃
hoc futurum nouerat. sed prȩsciuit dr quasi dr̃ quod

Expanded text:
in culpa erit qui elegit Saul futurum in culpa erit qui elegit Saul futurum postea regem impiissimum. Et Salvator aut ignorantiae, aut injustitiae tenebitur reus, cur in Evangelio sit locutus: Nonne vos duodecim ego elegi Apostolos, et unus de vobis diabolus est ? Interroga eum, cur Judam elegerit proditorem? Cur ei loculos commiserit, quem furem esse non ignorabat. Vis audire rationem. Deus praesentia judicat, non futura. Nec condemnat ex praescientia, quem noverit talem fore, qui sibi postea displiceat: sed tantae bonitatis est, et ineffabilis clementiae, ut eligat eum, quem interim bonum cernit, et scit malum futurum, dans ei potestatem conversionis et poenitentiae, juxta illum sensum Apostoli: Ignoras quia benignitas Dei ad poenitentiam te adducit? secundum duritiam autem tuam et cor impoenitens, theslationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera ejus . Neque enim ideo peccavit Adam, quia Deus hoc futurum noverat; sed praescivit Deus, quasi Deus, quod
Abbreviated transcription (Latin):
&ta menfecimus quod noluimus. non nor sedille
supe ratus est: sinautem noluit adiuta¬
est culpȩ eius quiuo luitracere. sed illius qui uiuccre
potuit & noluit: XTCO: Non intellegis MIATIN¬
Naton tuum ingrande blasphemicrum decide¬
rebaratrum ut exutraque parte aut in uclidur
sit dr̃ aut inuidus: & nontantvmei. laudisnt quod
bonorum auctor est &ccdutor: quantum uitupe¬
rationis: quod mala non coercuit: D&rechatin
ergo illa curdiabolumesse permiserit . curpas¬
sursit & hucusque patiatur cotidie aliquit in mu¬
do meclifieri: quȩ rithoc marcion & omnerher
ticorum canes. quiu& us laniant testamentum
& hiuus modi sillogis mum tẽxere consuerunt : au
sciuit dr̃. hominem in paradi. sopositum prȩuari¬
catbrum es remandatum illius. aut nesciuit: Ñsa¬
uit: non est inculpec qui prȩrenticm diuitareno
potuit sedille quitalem condidit utdi non pos¬
set scientiam deuitare sinesciuit ciui prȩscien¬
tiam tollis: aufers & diumnitatem: hoceni mge

Expanded text:
s, non nos, sed ille superatus est. Sin autem noluit adjuvaest culpa ejus, qui voluit facere; sed illius qui adjuvare potuit, et noluit facere. A. Non intelligis διλήμματον tuum in grande blasphemiarum decidisse barathrum: ut ex utraque parte, aut invalidus sit Deus, aut invidus, et non tantum ei laudis sit, quod bonorum auctor est et adjutor, quantum vituperationis, quod mala non coercuit. Detrahatur ergo illi, cur diabolum esse permiserit, cur passus sit, et hucusque patiatur quotidie aliquid in mundo mali fieri. Quaerit hoc Marcion, et omnes 788 haereticorum canes, qui vetus laniant Testamentum, et hujuscemodi syllogismum texere consueverunt. Aut scivit Deus hominem in paradiso positum praevaricaturum esse mandatum illius, aut nescivit. Si scivit, non est in culpa is qui praescientiam Dei vitare non potuit; sed ille qui talem condidit, ut Dei non posset scientiam devitare. Si nescivit, cui praescientiam tollis, aufers et divinitatem. Hoc enim genere
Abbreviated transcription (Latin):
dare non deber aut malum &idcirconon nostrigra¬
ticc sed pddore siluist CRETUULI Dicadica
aliquando: quodientio omminis dnsputatiotucc illuedila¬
lebas & nolebas dicere᷑ dicdcquȩso ut omnestucc
fruantur prudentia: Reprȩhendi dm̃i quar e hemi¬
nem fecerit hominem. Reprȩbendant & ange¬
licur angelisint: omnis creatura causeair. quare
id sit quod condita est. & nonid quod condipotuit
scilic& : nunc mihi puerilib delamat runculis
ludenduest. Qaculice atq: formica usq adcerubin
ueniam & seraphin curnon singula in melioristatu
condita sint : Cum que ced excelsar uenero potestater.

Expanded text:
dare non debes: aut malum, et idcirco non nostri gratia, sed pudore siluisti. C. Dicam, aliquando quod sentio. Omnis disputatio tua illuc delalebas, et nolebas dicere? dic, dic quaeso, ut omnes tua fruantur prudentia. Reprehendis Deum, quare hominem fecerit hominem? reprehendant et Angeli, cur Angeli sint. Omnis creatura causetur, quare id sit quod condita est, et non id quod condi potuit. Scilicet nunc mihi puerilibus declamantiunculis ludendum est, et a culice atque formica usque ad Cherubim et Seraphim veniam, cur non singula in meliori statu condita sint. Cumque ad excelsas ve
Abbreviated transcription (Latin):
torium di ergo ille laud&ur. quiditollitauxilium:
CREΠOBR Non tollo aixxiliũdĩ. quippepercuin
gratiam porsumus omne quod pornimus. sedutrum¬
quesius finib: terminamus. ut & dint gratiȩ quod de¬
dit libericerbitr ii potestatem & nostrȩ uoluntatis face¬
requiduel non sacere quod & facientib prȩmium:
& non sacientibus poenaseru&ur:
supra dictun sit pereardem disputationis reuertili¬
neas: hocenin longa disputatione condusum est

Expanded text:
 ergo ille laudetur, qui Dei tollit auxilium. C. Non tollo Dei auxilium, quippe per cujus gratiam possumus omne quod possumus; sed utrumque suis finibus terminamus: ut et Dei sit gratiae quod dedit liberi arbitrii potestatem, et nostrae voluntatis, facere quid, vel non facere: et quod facientibus praemium, et non facientibus poena servetur. supra dictum sit, per easdem disputationis reverti lineas: hoc enim longa dissertione discussum est
Abbreviated transcription (Latin):
bemterrarum sed hocdoleo curuiriedesiastici a
qui mcgistrorum sibiusurpant uoccbulum : tollam
liberum arbitrium: quo sublato manichei secta com¬
truitur: ATES Egoneliberum tollo arbitrium. qi
in tota dispđ̃tactione meanihilegi aliud. nisi ut ommni¬
potentiamdi cum libero arbitrio reseruarem

Expanded text:
um: sed hoc doleo, cur viri ecclesiastici, et qui magistrorum sibi usurpant vocabulum, tollant liberum arbitrium: quo sublato, Manichaeorum secta construitur. A. Egone liberum tollo arbitrium, qui in tota disputatione mea nihil aliud egi, nisi ut omnipotentiam Dei cum libero arbitrio conservarem
Abbreviated transcription (Latin):
ubi est manditorum facilitas ł multi hoc quod seriptũ
est non ueniuoctere iustos sed peccatores adpȩniten¬
tiam: simpliciter accipiunt : iuxta illum rensum non
indigent ranimedico scl hi quimalehabent :
alii uero inter pr&antur coactius ponueniuoca¬
reiustos: Nullus enim adperfectum iustus est sed
ex aliqua parte peccator: sed peccatores quib: mut¬
dus refertus est dicente dauid: saluum mefacdñe¬

Expanded text:
: ubi est mandatorum facilitas? Multi hoc quod scriptum : ubi est mandatorum facilitas? Multi hoc quod scriptum est: Non veni vocare justos, sed peccatores ad poenitentiam , simpliciter accipiunt, juxta illum sensum: Non indigent sani medico, sed hi qui male habent . Alii vero interpretantur coactius. Non veni vocare justos , nullus enim ad perfectum justus est, sed ex aliqua parte peccator; sed peccatores, quibus mundus refertus est, dicente David: Salvum me fac
Abbreviated transcription (Latin):
demille inueniatur qui ista non facrat: Respon
esse soliciti de crastino. crastinus enuimdies sollicitur
erit prose: sufsicit dici malita succ : Uos decrastino ñ
cogitatis & instarauium prȩsentib: contentiestir
quorum epistolȩ brblianȩ uolctant trans flumi¬
nec ahopiȩ : ut intersimias & pauos noua de
opher sala monidonec mittantur: uis audire
racilitaten prȩceptorum dĩ: ausculta quod di
citur: quã arta &angusta uia est quȩ ducitaduitã
& pauci sunt qui inueniunt ecem: Nondixit quimgre¬
diuntur peream. hoc enim uel difficllimum est.
sed quiinueniunt Paucienim inueniunt: & mul¬
to pauciores ingrediuntur perec̃: Filius inquit
hominis non hab& ubi caput redin& : Quidicitm
Isaia suscipite las sum : & hȩc est requies mecc sinꝰ
hab& ubi caput reclin& & in quorequiescat: dicens
inalioloco super quem requiescam. pisi superhu¬
milem & qui&um & trementem uerba mea

Expanded text:
de mille inveniatur, qui ista non faciat. 12. Urgde mille inveniatur, qui ista non faciat. 12. Urg, solliciti esse de crastino. Crastinus enim dies sollicitus erit pro se. Sufficit diei malitia sua . Vos de crastino non cogitatis, et instar avium praesentibus contenti? quorum Epistolae biblinae volitant trans flumina Aethiopiae, 755 ut inter simias et pavos, nova de Ophir Salomoni dona mittantur. Vis audire facilitatem praeceptorum Dei? ausculta qvia et angusta est, quae ducit ad vitam, et pauci sunt qui inveniunt eam ! Non dixit, qui gradiuntur per eam: hoc enim difficillimum est, sed qui inveniunt eam. Pauci enim inveniunt, et multo pauciores ingrediuntur per eam. Filius, inquit, hominis non habet ubi caput suum reclinet , qui dicit in Isaia, Suscipite lassum, et haec est requies mea . Si non habet ubi caput suum reclinet, et quo requiescat, dicens in alio loco: Super quem requiescam nisi super humilem, et quietum, et trementem verba mea
Abbreviated transcription (Latin):
ae omnis homomendax nescia ł scriptum incliolo¬
co os quod mentitur occiditanima: uerberanti
maxillec̃ alteram iubemur opponere. tollenti
conicam : &iam pallium concedendũ est: angari¬
antise milleparsib: duob: millib: collec prȩbendar :
petenateda & uolentẽ atemutiũ accipere nea¬
uerseris. Siduos nummulos habuero & alius popor¬
cerit : autdabo & ipsimi hi mendicandicandumerit:
autsinon dedero trans grersor legis inueniar:
Illud auteni quoddicitur. diligite mimicos uestros
bene sacite his quio derunt uos. & orate proper¬
muestro coetu. repperiantur: Apud nos rara
uis est qui peccata simpliciter confitentes meremilis
humilitatedementiam saluatoris: Quod que seqͦ¬
tur. cau&e neiustitiam. hoc est elemosincm uestũ
faciatis coram hominib: utuid eamini abeis. Nescio
quis possit implere: cedlargiendum fructũ panis
et binos num indlus prȩco conducitur: et exten¬
dentes manum huc illuc quecir cimspicimus¬
quȩ si nullus uiderit contractior sit: esto utunus

Expanded text:
ae, Omnis homo mendax , et nesciat scriptum in alio loco: Os quod mentitur, occidit animam . Verberanti maxillam, alteram jubemur opponere. Tollenti tunicam, etiam pallium concedendum est. Angarianti se mille passibus, duobus millibus colla praebenda sunt. Petenti te da, et volentem a te accipere mutuum, ne averseris . Si duos nummulos habuero, et alius poposcerit, aut dabo ipsi, et mihi mendicandum erit, aut si non dedero, transgressor legis inveniar. Illud autem quod dicitur: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos, et orate pro perin vestro coetu invenitur, apud nos rara avis est. Qui peccata simpliciter confitentur, merentur humilitate clementiam Salvatoris: quodque sequitur, Cavete, ne justitiam, hoc est, eleemosynam vestram, faciatis coram hominibus, ut videamini ab eis : nescio quis possit implere. Ad largiendum frustum panis et binos nummulos praeco conducitur, et extendentes manum, huc illucque circumspicimuse si nullus viderit, contractior fit. Esto unus
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt simul inutiles facti sunt: Nonest quisaciat
bonum nonest urque adinum: Nolite ait posside¬
re aurũ neque argentum. Neque pecuniam in
nis uestris: Nonperam inuia non panẽ nequedu¬
astonicas neque calciamenta nequeuirgam: hȩc
inquies prȩcepta a postolica sunt: & certea postolus
parus ga li cas habuis senarratur dicente angelo

Expanded text:
les facti sunt, non est qui faciat bonum, non est usque ad unum . Nolite, inquit, possidere aurum, neque argentum, neque pecuniam in zonis vestris, non peram in via, non panem, neque duas tunicas, neque calceamenta, neque virgam . Haec, inquies, praecepta Apostolica sunt. Et certe Petrus Apostolus caligas habuisse narratur, dicente ad e
Abbreviated transcription (Latin):
dit peccata plurmic: ergononfecit quodipse tantũ
ttudine : redẽuui rmperio qui prȩcepit ut ficro: ilito

Expanded text:
 peccata plurima . Ergo non fecit quod ipse tantumtitudine, sed ex ejus imperio qui praecepit ut fieret. Il
Abbreviated transcription (Latin):
se si facere uoluis set
ISD Quis enimnon uult facere quod per¬
fectumest: autquis noncunctis cupiat florere
uirtutib: sitotum requires ab omnib tol¬
les rerum diuersitatem . & gratiarum distanti¬
cem. & creators artificem uari&atem: cuisa
croprof&ac sonat carmine: omnibeinsapian¬
tia fecisti: Indign&urlucifer: quare lanoe¬
sulgorem non hab&: lunac super suis depecti¬
b & labore caus&ur cur annuum solis circulũ
singulis mensib expleat: sol quaeratur quio
offenderit . ut lunae cursutardioasit: clame¬
mur &nos homunculi quid cause extferit
ut homines & non angeli factisimur quã quã
magister uester oapxaioc decuius hac

Expanded text:
se, si facere voluisset. se, si facere voluisset. A. Quis enim non vult facere quod perfectum est? Aut quis non cunctis cupiat florere virtutibus? Si totum requiris ab omnibus, 715 tollis rerum diversitatem, et gratiarum distantiam, et Creatoris artificis varietatem, cujus sacro Propheta sonat carmine: Omnia in sapientia fecisti . Indignetur lucifer, quare fulgorem lunae non habeat. Luna super suis defectibus et labore causetur, cur annum solis circulum singulis mensibus expleat. Sol queratur, quid offenderit ut lunae cursu tardior sit. Clamemus et nos homunculi, quid causae exstiterit, ut homines et non Angeli facti simus: quamquam magister vester, ὁ ἀρχαῖος, de cujus ha
Abbreviated transcription (Latin):
Sed non cpostolorum: Neque
enimcurȩ mihiest quidaris toteles sed quid
paulus docect:
omnium reum
Ipselocus seinter pr&atur: Nonenim
dixit unde coeperat disputatio quidi uitem
pauperi in honorem pra&ulerit: Reus estad¬
ulteri uelho micidii in hocenim delfrant
stoici: paria contendentes es sepeccata sed
ita quidexit non moe haberis. dixit & non
occides: quod sino noccider moecharis autẽ
factur es trans grersor legis: Ieuia enimleui¬
b: peccatis & grauia grauib conꝰparantur. Nec
ferulc dignum uitium glacdio uindicandum
est necgla dio dignũ scelus ferulac coercendũ :
Estout nullus scõrum omnes
uir tuteshabeat hoccer tedabis. in eo quod po¬
test facere s seceris esseperfectum
VΕΩ Non tenes quid su pradixerim¬
Re Inł . quidnamilludest
Per fectues se meo quod focit. & mn¬
perfecitum meo quod sacere non potuit:
CRETOBłR Sed sicutper fectus est ieo quod
secit quia faccre uoluit. ittc&ineo perquod m̃ꝑ¬
fectus est quia non fecit. perfectumesse potuis¬

Expanded text:
Sed non Apostolorum. Neque enim mihi curae est quid Aristoteles, sed quid Paulus doceat. omnium reum? A. Ipse locus se interpretatur. Non enim dixit unde coeperat disputatio, qui divitem pauperi in honore praetulerit, reus est adulterii vel homicidii. In hoc enim delirant Stoici, paria contendentes esse peccata. Sed ita: Qui dixit, non moechaberis, dixit et, non occides; quod etsi non occidis, moecharis autem, factus es transgressor legis . Levia cum levibus, et gravia cum gravibus comparantur. Nec ferula dignum vitium, gladio vindicandum est; nec gladio dignum scelus, ferula coercendum. C. Esto, ut nullus Sanctorum omnes virtutes habeat; hoc certe dabis, in eo quod potest facere, si fecerit, esse perfectum. A. Non tenes quid supra dixerim? C. Quidnam illud est? A. Perfectum esse in eo quod fecit, et imperfectum in eo, quod facere non potuit. C. Sed sicut perfectus est in eo quod fecit, quia facere voluit, ita et in eo, per quod imperfectus est, quia non fecit, perfectum esse potuis
Abbreviated transcription (Latin):
inconsequentib: quoque narrat mor res: quod incon¬
secratione aaron & siliorũ eius obtulerit uitulũ pro
peccato & posuerint a aron& filucuis manus super
cis supercaput uidellic& uituliquierat propec¬
cato & macta ueriteũ & tulerit desangui ne cius¬
& posuerit supercor nucc altaris incirtuitd digito
suo ad quealtare mundauerit: similiter in ari&e
fecerint & de sanguine eius t&igerint auriculã
cius dexteram & manũ dexteram : & summita¬
tem pedis dextri: et postmulta cdia quae narra¬
relongissimu est enumeratis dieb: septem ita
legimus: Factũ que est in dieo etauo & uocauitmo¬
÷ siraaron & filioseius. &omnes seniorerirrahd:
et dyxita aron: Tolleuitulũ debab ꝓpeccato: & a
cum de capris unũ propeccato &uitulum: in moc¬
culcctum aenniculũ in holo caustum: dixitque mo¬
÷ ses ccdaaron : accede ad altare & facpropeccato
tuo & reliqua: Rursumque eleuauit que a aron ma¬

Expanded text:
In consequentibus quoque narrat Moyses quod in conIn consequentibus quoque narrat Moyses quod in consecratione Aaron et filiorum ejus obtulerit vitulum pro peccato et posuerit Aaron et filii ejus manus super eum, super caput videlicet vituli, qui erat pro peccato, et mactaverit eum, et tulerit de ejus sanguine, et posuerit super cornua altaris in circuitu digito suo, atque altare mundaverit. Similiter in 733 ariete fecerit, et de sanguine ejus tetigerit auriculam ejus dexteram, et manum dexteram, et summitatem pedis dextri. Et post multa alia, quae narrare longissimum est, enumeratis diebus septem ita legimus: Factum est quoque die octavo, et vocavit Moyses Aaron, et filios ejus, et omnes seniores Israel, et dixit cum de capris unum pro peccato, et vitulum immaculatum anniculum in holocaustum. Dixitque Moyses ad Aaron: Accede ad altare et fac pro peccato tuo, et reliqua. Rursumque elevavit Aaron ma
Abbreviated transcription (Latin):
masculũ immaculatũ & ponit manus suas
supercaput cius: interficient que illum in loco
ubimactantur holo causta coramdnõ: quia ꝓ
peccato est: statim que in consequentib: sitoige¬
rit aliquid mꝰmundum quod non lic& tange¬
re & fecerit perignorantiã & posteadidi¬
cerit. siue promiserit cdiquid & fuerit oblitus
pronuntiatut peccatũ suum quod peccassepes
spicit & offert dno prohis quae peccauit agnũ
cerdos superpeccato : & dimmitt&ur ei pecca¬
tum siautem non praualuerit manus eius ut
offerat ouem propeccato suo quod peccauit
duos turtures aut duos pullos columbarũ
offer& dño unu propeccato & unũ in holo¬
causto & postabit eam codsacerdotem & offe¬
r& sacerdos id quod propeccato est primum:
& inipso reconcilicbitus propeccato qđ peccauit
&dimit titurei: c&era que his similic: quae studio
breuitats omitto Nefastidiu stomachotuo faciam:

Expanded text:
masculum immaculatum: et ponet manus suas masculum immaculatum: et ponet manus suas super caput ejus, interficietque illum in loco ubi mactantur holocausta coram Domino, quia pro peccato est . Statimque in sequentibus: Si tetigerit aliquid immundum, quod non liceat tangere, et fecerit per ignorantiam, et postea didicerit, sive promiserit aliquid, et fuerit oblitus, pronuntiabit peccatum suum, in quo peccasse se perspicit, et offeret Domino pro his quae peccavit, agnam cerdos super peccato, et dimittetur ei peccatum. Sin autem non praevaluerit manus ejus, ut offerat ovem pro peccatis suis quibus peccavit, duos turtures, aut duos pullos columbarum offeret Domino, unum pro peccato, et unum in holocaustum: et portabit ea ad sacerdotem, et offeret sacerdos id quod pro peccato est primum, et in ipso reconciliabitur pro peccato quod peccavit, et dimittetur ei . Caeteraque his similia, quae studio brevitatis omitto, ne fastidium stomacho tuo faciam.
Abbreviated transcription (Latin):
totempore & inliae primo concubitus & adqi
chracorpora diligit & informia destatur Iuga
ia cob mostem filiuio seph. & multotem pore con¬
solationem non recipit filiorum. respond& qͥue
iugens agemens uadam ad infernum a pro¬
bat se heminen : dũiustur ignorat quidactum
sit de iusto filio ioseph: Inexodostriptum est siper¬
cus serit aliquis quempiam & mortuus fuerit
mortemoriatur. siautem nonuolens. sed dr̃
tradidit cum in manib: eiur. dabotibi locumad
quem confugiat quio cciderit : Inquonotandũ-
quod dr̃tradiderit hominem imanusciur.
& ille qui occidit per ignorantiam. exilio con¬
demnour : In leuitico lexponitur anima si
peccauerit in cons pectudnĩ. Nonsponte: ex
omnib: praeceptis dni qua nonoport& sieri fe¬
cerit que unũ ex eis. siue pontif ex fuerit. siue
omnes snago gec & reliquus populus & poste¬
Adidicerit peccatu suum quod peccauit per
ignorantiã : offer&munus hircũ decapris

Expanded text:
to tempore, et in Liae primo concubitu fuerit cchra corpora diligit, et deformia detestatur. Luget Jacob mortem filii sui Joseph, et multo tempore consolationem non recipit 732 filiorum, respondetque: Lugens et gemens, vadam ad infernum : et probat se hominem, dum justus ignorat quid actum sit de justo filio Joseph. In Exodo scriptum est: Si percusserit aliquis quempiam, et mortuus fuerit, morte moriatur. Sin autem non volens, sed Deus tradidit eum in manibus ejus, dabo tibi locum, ad quem confugiat qui occiderit . In quo notandum est, quod Deus tradidit hominem in manus ejus, et ille qui occidit per ignorantiam, exsilio condemnatur. In Levitico lex ponitur: Anima si peccaverit in conspectu Domini non sponte, ex omnibus praeceptis Domini, quae non oportet fieri, feceritque unum ex eis, sive Pontifex fuerit, sive omnis synagoga, et reliquus populus, et postea didicerit peccatum suum, quod peccavit per ignorantiam, offeret munus, hircum de capris,
Abbreviated transcription (Latin):
plicanda sunt. quomodopersinguleo diascir
elagitecur auxiliũ & in singulis operibur suis
illo adiutore & protectore uti desiderent:
Lege totũ psalterium &omnes scõrumuocer.
nihilerit nisi addm̃ in cuncti soperib depraetaa
exquo perspicue ostenditurte autdĩnegare
gratiam quã tollis in partibꝰ aut simparti¬
bus dederis quodnequa quam te uelleman¬
qui sic liberũ hominis seruamus arbitriũ
utdiꝑ singulcadiutoriũ nonne gemus
dedia lecticorum arte discendens: Mihiautem
nullus auferre potest liber i arbitrii potesta¬
tem pesi moperib: meis dr̃ semꝑ cediutor ex¬
qerit non mihi debeatur merces. sedei qui
ime operatus est
Vð Fruere liberi arbitrii potestatem. ut
contradiñ armes linguãtuã & in cotelibe¬
rum prober sitibiliceat blasphemare:
uerũ super hoc quidsentias nullidubium est:
et p̃stigia confessionis tuae : apertis sima lu¬
ceclaruerunt: Nuncreuertamur adid

Expanded text:
plicanda sunt, quomodo per singula Dei a sanctis plicanda sunt, quomodo per singula Dei a sanctis flagitetur auxilium et in singulis operibus suis, illo adjutore et protectore uti desiderent. Lege totum Psalterium, omnes sanctorum voces, nihil erit, nisi ad Deum in cunctis operibus deprecatio. Ex quo perspicue ostenditur, te aut Dei negare gratiam, quam tollis in partibus; aut si in partibus dederis, quod nequaquam te velle manqui sic liberum homini servamus arbitrium, ut Dei per singula adjutorium non negemusde dialecticorum arte descendens. Mihi autem nullus auferre poterit liberi arbitrii potestatem, ne, si in operibus meis Deus adjutor exstiterit, non mihi debeatur merces, sed ei qui in me operatus est. A. Fruere liberi arbitrii potestate, ut contra Deum armes linguam tuam, et in eo te liberum probes, si tibi liceat blasphemare. Verum super hoc quid sentias, nulli dubium est, et praestigia confessionis tuae apertissima luce claruerunt. Nunc revertamur ad id,
Abbreviated transcription (Latin):
ad seram conditum ut perdĩ gratiam me¬
ae datum sit uoluntati: uel facere quid uel ns
facere:
Ad Doemitat igitur dr̃ inoperibus nostris
semel data liberi arbitrupotestate : Necora¬
dus est ut in singulis rebus nosuuet cũuolinitatis
nostra sit & proprii arbitrii uel facere siuolunur
nis ordoseruatur sic concersase melliberi arbi¬
tri potestate nostrauo luntati omnia dere¬
licta sunt:
Ergo utdixi: non debeo adõ per singula
auxilium de prȩcari: quod semel in meo datũ
est iudicio
r̃gimomnib ipse cooperatur: non est
meum sedeius quiadiuuat: immo qui in me
operatur praesertim cũ absque cofacerenihil
possim
mus nostrũ quidemes seuelle &currere¬
sedutuo luntar nostra compleatur acursus ad
dimiseri cordiã pertinere : Atqueita sieri : uta
in uoluntate nostra & incursuliberum seru&ur
arbitrium: et in consumatione uoluntatis &
cursus dicuncta potentiae relinquatur: Sa¬
lica nunc mihi seripturarum testimonia re¬

Expanded text:
asseram conditum, ut per Dei gratiam measseram conditum, ut per Dei gratiam meae datum sit voluntati, vel facere quid, vel non facere. A. Dormitat ergo Deus in operibus nostris, semel data liberi arbitrii potestate: nec orandus est, ut in singulis operibus nos juvet, cum voluntatis nostrae sit et proprii arbitrii, vel facere si volumusnis ordo servatur: sic concessa semel liberi arbitrii potestate, nostrae voluntati omnia derelicta sunt. A. Ergo, ut dixi, non debeo a Deo per singula auxilium deprecari, quod semel meo datum est judicio? C. Si in omnibus ille cooperatur, non est meum, sed ejus qui adjuvat, immo qui in me cooperatur: praesertim cum absque eo facere nihil possim. mus nostrum quidem esse velle et currervoluntas nostra compleatur et cursus, ad Dei misericordiam pertinere, atque ita fieri, ut et in voluntate nostra et in cursu, liberum servetur arbitrium, et in consummatione voluntatis et cursus, Dei cuncta potentiae relinquantur. Scilicet nunc mihi Scripturarum testimonia re