comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nitas utq a ceł uenit diuinitate nec
tam̃ discesfit iñ. fic et nunc a celis
humanitate uenit que tamen iͥcdẽ
semꝑ ꝑsistit. Et sicut cliuuntas iñ¬
irenit ꝑ humanitatẽ . iͣ. et humani¬
tas iñ uenit ꝑcluunitatem deus
tunc. ꝑ humanitatẽ suam mam¬
feste ⁊ homo nunc ꝑ suam cliuini¬
tatẽ occulte. Tunc emm sensibiłr
nunc homo insensibilit̃. Tunc
deus humane et nũc homo diui¬
ne. Nec homo solum inspũ suo.
s et in carne sua nec sine diuuim¬
tate sua. s cum sua ⁊ in sua. et ex
sua diuinitate et iõ totum geri
et non spiritus. cib tamen est
non carnis. et corporis s spiri¬
tus et mentis: Cib quidem int̾i¬
oris est hominis nec tamen huma¬
nus s diuinus. Sp̃ualit̾ et diuine
in sp̃m uadens non fe in spm̃ conu̾¬
oꝑans. uia spũali a celis ueniens.
ia spũali al celos rediens. qd̾ cre¬
z pus
cum apud nos est et incelis est. Apud
nos quoq diuersis in locis in altaribꝰ
diuersis temp̃̃ non diuerso nec ꝑ par¬

Expanded text:
it divinitate, nec tamen discessit inde, sic et nunc e coelis venit humanitate, quae tamen semper ibidem persistit. Et sicut divinitas venit per humanitatem, ita et humanitas inde venit per divinitatem. Deus tum per humanitatem suam manifeste, et homo nunc per suam deitatem occulte. Tunc Deus sensibiliter, nunc homo insensibiliter. Tunc Deus humane, et nunc homo divine. Nec homo solum in spiritu suo, sed et in carne sua, nec sine divinitate sua, sed cum sua, et in sua, et ex sua divinitate, et ideo totum geritet non spiritus, cibus tamen est non carnis et corporis, sed spiritus et mentis. Cibus quidem interioris hominis est, nec tamen humanus, sed divinus spiritualiter et divine in spiritum vadens, non se in spiritum conveoperans. Via spirituali a coelis adveniens, via spirituali ad coelum rediens. Quod corpus cum apud nos est, et in coelis est; apud nos quoque diversis in locis, in altaribus diversis, tempore non diverso. Nec per par
Abbreviated transcription (Latin):
unitatẽ spũs seruare debemꝰ.
qr suimis unum corpus ⁊ unus
spĩis. Unum corpus eum ꝓxĩo
⁊ unus sp̃us cum deo. Unum̃ cor¬
pus ad inuicem subministran¬
do. Uiis sp̃us. id̾ uolendõ. Unũ
corpus sumus multoꝵ m̾broꝵ ad¬
unatione ⁊ unus sp̃s habitat in
nob̃. Io ⁊̃ debemus seruare unita¬
tem sp̃s. Quia nob̃ ẽ uns dñs ⁊

Expanded text:
unitatem spiritus servare debemus quia sumus unum corpus, et unus spiritus. Unum corpus cum proximo, et unus spiritus cum Deo; unum corpus adinvicem subministrando, unus spiritus idem volendo. Unum corpus sumus multorum membrorum adunatione et unus spiritus habitat in nobis. Ideo et debemus servare unitatem spiritus, quia nob
Abbreviated transcription (Latin):
inung̾e ⁊ ꝑ ipãm unctionem no¬
stram domum suam in nobis e¬
dificare. Que donus licet iphius
sit. litet eam etiam edificet ut eã
in habitet ibi tam̃ ⁊ nos ei cohabi¬
tamus nec ip̃e quidem ea indiget.
s solinos indigemus. Non gͥ nͥ ex lola

Expanded text:
am unctionem domum suam in nobis aedificare. Quae domus, licet ipsius sit, licet eam aedificet, ut eam inhabitet, ibi tamen et nos ei cohabitamus, nec ipse quidem ea indignum sed soli nos indigemus. Igitur ex sola
Abbreviated transcription (Latin):
tere. Nanum ẽ iõ in cognitõe
u̾itatis laborare ut in noticiã
se susciꝑe uolunt nec in aliis sci
¶Hultum miser ẽ qui nec illd̾
tempꝰ quod nat᷑alit̾ quieti da¬
tum est quiecum hr̃e potest.
affligit᷑ iꝑ noctem cura ⁊ solli¬
citudine cruciat᷑. Illi gͦ labo

Expanded text:
. Vanum est idcirco in cognitione veritatis laborare, ut in notitiam se suscipere volunt, neque in aliis sciuMultum miser est, qui nec illud tempus, quod naturaliter quieti datum est, quietum habere potest. atteritur, per noctem cura et sollicitudin
Abbreviated transcription (Latin):
fuit ille qui a sinu prĩs uenit ad nos
ut domum cdei eclificaret in nobis
ut eẽt. tab̾naculum dĩ cum hoĩb
illos. Cum ilł quia habitu inuen¬
tus est ut homo in illis quia non
rapinam arbitratur s naturam se
eẽ equalem dõ. Quis nam uͦ est te¬

Expanded text:
fecto ille fuit qui venit ad nos, ut domum aedificaret in nobis, ut esset tabernaculum Dei cum hominibus, illos. Cum illis, quia habitu inventus est ut homo ; intra illos, quia non rapinam arbitratus est se esse aequalem Deo . Quisnam
Abbreviated transcription (Latin):
Si ascend̾o ĩ celum tu illic es. Si descẽ¬
d̾o adinfernũ ad es. In celo ẽ. ĩ infer¬
no ad est. In celo manens. In ĩferno
adueniens. incelo expectat ad se ueniẽ¬
tes. Inĩferno seqͥt᷑ fugientes. ascẽdẽ¬
tes incelum ibi inueniunt eum.

Expanded text:
si ascendero in coelum, illic es; si descendero ad infernum, ades. Ergo in coelo est, in inferno adest; in coelo manens, in infernum adveniens, in coelo exspectat advenientes, in inferno sequitur fugientes. Ascendentes in coelum illic eum inveniunt,
Abbreviated transcription (Latin):
subicit ⁊ quicquio illa corrup¬
tionis adconfusionẽ ĩgerit hoc
sapĩa d̾i lege mirabili ⁊ secreta dispẽ¬
satione addecorem oꝑm suoꝵ conu̾¬
tit ex ñ pulchro efficiens ut pulcher¬
runum fiat qđ pulchr̃ est. Et qđ

Expanded text:
suae: et quidquid illa corruptionis ad confusionem ingerit, haec lege mirabili secretaque dispositione ad decorem operum suorum convertit, ex non pulchro efficiens, ut pulcherrimum fiat quod pulchrum est, et quod
Abbreviated transcription (Latin):
ergo spũs scũs in colunba appa¬
ruit ⁊ non in alia specie. Quia
uit ex sp̃u meo. Et corpus tum̃
mortuum extra incħ iium
inuenitur. Ad cuiꝰ corꝑis uni¬
tatẽ nos inuitat apłs dicens.
Solliciti estote seruare unita¬
tẽ spus in uincło pacis. Unitatẽ
uocat spũs. illam unitatẽ quã

Expanded text:
ergo Spiritus sanctus in columba apparuit, et non in alia specie, quia vit ex spiritu meo, et corpus tuum mortuum, extra nihil vivum invenitur. Ad cujus corporis unitatem nos invitat Apostolus, dicens: Solliciti estote servare veritatem spiritus in vinculo pacis . Unitatem vocat spiritus, illam unitatem quam
Abbreviated transcription (Latin):
to ꝯfũdimͣ. ⁊ quid aliud ꝓ his
oĩb quã ꝯfusionẽ merem᷑:. Rec¬
te gͦ huiꝰ mͦi salicta babilonica
dicta sunt. que semꝑ ꝯfusionẽ
ad ducunt. Babilon nãq ꝯfusio
int̾p̃tat᷑. uñ ⁊ recte ad illã spec¬
tare uident᷑ que ꝯfusionẽ oꝑã¬
tur. Sunt gͥ qͥnꝙ salieta quia
infirmitatis humane st̾ilitas

Expanded text:
onfundimur, et quid aliud pro his omnibus quam confusionem meremur? Recte ergo hujusmodi salicia Babylonica dicta sunt, quae semper confusionem adducunt: Babylon namque confusio interpretatur, unde et recte ad illam spectare videntur quae confusionem operantur. Sunt igitur quinque salicia, quia infirmitatis humanae sterili
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ continuerant ab heri ⁊ nu¬
diꝰ terciꝰ. Porro tͥa sunt q̃ mundi¬
tiam castitatis roborãt. ⁊seruãt.
Siqͥs iugit̾ recolat dissolutionem
corꝑis. examei iudicis. cruciatũ
pene gehennał. De pͥmo legitur.¬
fili memorare noutissima tia. ⁊ ñ pec

Expanded text:
m continuerant ab heri et nudiustertius . Porro tria sunt, quae munditiam castitatis roborant et servant. Si quis jugiter recolat dissolutionem corporis, examen judicis, cruciatum poenae gehennalis. De primo legiturFili, memorare novi
Abbreviated transcription (Latin):
honore unꝰqͥsꝙ nr̃m ĩhoc anulo dona¬
tur. Ecce qͣlia. ecce gͣta bona ꝯtulit nob
uirgo ⁊ mater nr̃i saatatoris. Ex ei
uesiere uestimur ⁊ornamur Ex
fructu t̾re illiꝰ pasci᷑. ⁊ sandafi de¬

Expanded text:
ulo donatur! Ecce qualia, ecce quanta bona contulit nobis virgo mater nostri Salvatoris. Ex ejus vellere vestimur et ornamur. Ex fructu terrae illius pascimur et sanamur, de
Abbreviated transcription (Latin):
osissimas apposuit ditas nissiones.
alt̾am doctrine salutais. alt̾am
discipline regłaris. alt̾am heologiꝰ
alt̾am canonicis. alt̾am. qi part̾em
aduerticem. Ueruntamen qui
ħ edunt. adhuc esurient.⁊ qui ħ
bibunt adhuc sicient. ⁊beati qui
esuriunt qm̃ ipsi saturabuntur.
Cum torrente uoluptatis sue sa¬
ciabit eos dominus. Quo circa ore¬
mus singłi. ore mus uniuersi ut
de mensa patris nr̃i augustinitra¬
hat nos ad mensam patris sui. ih̃e
xp̃c dominus noster. uidex nost̾
cum uenerit iudicare uiuos et
mortuos. & scłm ꝑ ignem ameg:¬

Expanded text:
uit duas missiones, alteram doctrinae salutaris, alteram disciplinae Regularis; alteram Theologis, alteram canonicis; alteram quasi partem ad verticem. Verumtamen qui hic edunt, adhuc esurient; qui hic bibunt, adhuc sitient; et beati qui esuriunt, quoniam saturabuntur , cum torrente voluptatis suae satiabit eos Dominus. Quocirca oremus singuli, oremus universi, ut de mensa patris nostri Augustini trahat nos ad mensam Patris sui Jesus Christus Dominus noster, judex noster, cum venerit judicare vivos et mortuos, et saeculum per ignem
Abbreviated transcription (Latin):
bilis. qr solo tractu aeris. longe posi¬
tas sentit uenationes. fidelitas cõ¬
mendabilis. qi dominum suum ꝑ ĩ
ura :⁊ ꝑuia morti. sequit᷑.⁊ obsequit᷑
patre augustino. qui libros eiꝰ dili¬
genter inspexerit: indubitanter
cognoscet. Quasi enĩ latrans contra
herecicos. ⁊ falsos fr̃s disputauit. qͣi¬
uͦ medicans uerba uitȩ ȩternȩ habuit.
ꝗ ẽ salubre antidotum. contra mo¬
lestias scłi. & animi languores. cuiꝰ
exꝑimentum ñ ẽ fallax. Nam et
quid eẽt ds̃ ꝗͣtum humana fragi¬
litas caꝑe potest. scͥpto nob̾ insinu¬
auit. docens quid ẽ ds̃ in se ip̃o. qͥd
ĩmundo creator ⁊ rector anangło
decor ⁊ sapor. in electo. lib̃ator et
adiutor. in repbo. terror. ⁊ horror.
quasi sagax. quid. cui. quando: ⁊qͦmͦ
diceret. diligenter considãuit. qͣsi
fidelis in eloqͥo suo nicħ opimoĩs
ad ulterme inseruit. totum pisti¬
cum fuit. ⁊ fidele. ꝓbatum terte.

Expanded text:
bilis quia solo tractu aeris longe posibilis quia solo tractu aeris longe positas sentit venationes, et fidelitas commendabilis, quia Dominum suum per pervia et invia mortis sequitur, et obsequitur Patre Augustino, qui libros ejus diligenter inspexerit, indubitanter cognoscet. Quasi latrans contra haereticos et falsos fratres disputavit. Quasi medicans verba vitae aeternae habuit, quod est salubre antidotum contra molestias saeculi et animi languores; cujus experimentum non est fallax. Nam et, quid esset Deus, quantum humana fragilitas capere potest, scripto nobis insinuavit, docens quid est Deus in se imundo creator et rector, in angelo decor et sapor, in electo liberator et adjutor, in reprobo terror et horror. Quasi sagax; quid, cui, quando et quomodo diceret, diligenter consideravit. Quasi fidelis in eloquio suo nihil opinionis adulterinae interseruit: totum pisticum fuit et fidele, probatum terrae,
Abbreviated transcription (Latin):
s sap̃ia mundi inflatus. sapiencia
carnis distractus. qͣrum utraq ini¬
mica ẽ dõ. Erat leo mortuus. ꝑ sapi¬
entiam .N. mundi saꝑe. desipere ẽ.
ꝑ sap̃iam carnis saꝑe. insanire ẽ.
um reꝑbabo. Postmodum ut dix¬
unus. factus ẽ de leone mortuo ca¬
nis unius. Quam sit utilis iugis
custodia cansi. in libistica demos¬
tenis legit᷑. Philippꝰ macedo obsede¬
rat athenas. dumq colloq̃rentus
de pace. dixit legatis atheniensi¬
um. date mͥ ex uob̃ .x. oratores qͦs
⁊pastores urgium habebant: ⁊col¬
loquentib de pace. dixerunt lupi.
Sola causa: semmarium odii inter
nos sunt canes ur̃i. date nob ca¬
plicitas pastoꝵ. dedit eis canes. Tc̃
inuaserunt. ⁊ seuierunt in eis ad
libitum suum. Porro in sacra scͥp¬
tura. canis. ⁊tetris. ⁊aureis litteris
scribit᷑. id est & in bono. & in malo ac¬
dimi. s occidi mandatur. Quatuor
uͦ incane ꝯmendant᷑ latͣtus utilis.
lingua medicinał. sagacitas mira¬

Expanded text:
us, sed sapientia mundi inflatus, sapientia carnis distractus, quarum utraque est inimica Deo. Erat enim leo mortuus; per sapientiam mundi sapere, desipere est; per sapientiam carnis sapere, insanire est,udentium reprobabo . Postmodum, ut diximus, factus est de leone mortuo canis vivus. Quam sit utilis vigil custodia canum in Philippica Demosthenis legitur: « Philippus Macedo obsederat Athenas: dumque colloquerentur de pace, dixit legatis Atheniensium: Date mihi ex vobis decem oratores, quos et pastores jurgium habebant, et colloquentibus dixerunt lupi: Sola causa et seminarium odii inter nos sunt canes vestri. Date nobis camplicitas pastorum dedit eis canes. Tuncinvaserunt, et saevierunt in eos ad libitum suum. » Porro in sacra Scriptura, canis et tetris, et aureis litteris scribitur, id est et in bono, et in malo acdimit, occidi mandatur. Quatuor vero in cane commendantur: latratus utilis, lingua medicinalis, sagacitas mira
Abbreviated transcription (Latin):
possumꝰ ⁊ nos uti eisd̃ uerb̃ trans¬
sũptiue. ⁊ u̾bum notũ. redlere
nouũ ⁊ u̾ba salomonis facere
nr̃a. et ex eis nr̃m et nouum formare
intellectum. ad cõm̃dationẽ patͥs au¬
gustan. Fortassis ẽ aliquis comm̃dãs
patrem augustinum. dticens eũ fu¬
isse phylosophum. inter summos no¬
minatum. Cõmendat in eo torren¬
tem eloguii tulliantim. Admirat᷑
in eo qd hanelantib uerb̃ demoste¬
nis. suos reb noui̾t maritare sermo¬
nes. Iomnem phylosophoꝵ. ꝑitiam
meo fuisse ꝑtestatur. ad ꝙ. respon¬
dere possumus. fe̾ modicum ẽ ł ni¬
sane dũ eẽt phylosophꝰ. facundꝰ erat.
de doctore erroris. doctor u̾itatis.
custos dñici gregis. de eo qͥ fuerat in¬
imicus. ⁊ impugnator fidei. factꝰ ẽ
defensor xp̃i. scd̃m illd. dñe lingua¬

Expanded text:
possumus et nos uti eisdem verbis transpossumus et nos uti eisdem verbis transsumptive, et verbum notum reddere novum, et verba Salomonis facere nostra, et ex eis nostrum et novum formare intellectum ad commendationem P. Augustini. Fortassis est aliquis commendans P. Augustinum, dicens eum fuisse philosophum, inter summos nominatum; commendat in eo torrentem eloquii Tullianum, admiratur in eo quod anhelantibus verbis Demosthenis suos rebus novit maritare sermones, et omnem philosophorum peritiam in eo fuisse protestatur. Ad quem respondere possumus. Frater modicum est, Sane dum esset philosophus, facundus erat, de doctore erroris doctor veritatis, custos Dominici gregis, de eo qui fuerat inimicus et impugnator fidei, factus est defensor Christi, secundum illud: Domin
Abbreviated transcription (Latin):
angius uidetur. s puteus altus ẽ.
E tdeamꝰ ip̃m ⁊ fortassis inue¬
nieiius aquam uiuam: suauẽ
ad bibendum. E ccłastes eni sapi¬
entissimꝰ hominũ. temꝑauit nob
grande fercłm in uase breuip̃ci¬
osum infictili. cibũ gnͣdem ⁊cibũ
grandium. Sub methaphora enĩ
canis utiu: leonis mortui. contulit.
⁊ abiectum in domo dĩ sui. iudeo
de iusticia legis glorianti:⁊ philo¬
so gentium de sapĩa mundi suꝑ¬
bienti. Ille .N. ex fide sua unnt. isti
tanꝗͣ mortui dormiunt insepul¬
chris. qͦrũ ñ ẽ adhuc memordñs.
Ueruntam̃ ñ ẽ de eis desꝑandũ.
qͥa qͥ dormit. adicere potest. ut
resurgat. surgere ut uiuãt. uñ
apłs surge qui dormis. exurge
amortius. et illuminabit tͥ xp̃c.
Sicut enim iustus in p̃sent utuit
uita mortali. pꝰmodum uiedirus
uita uitali. sic impiꝰ in p̃senti mo¬
rit᷑ morte mortali. in futo mo¬
riturꝰ morre uitali. Predictaiq
metaphora usus est salomon ĩ
cõmendationẽ fideliũ : ⁊ insug¬

Expanded text:
anguis videtur, sed puteus altus est . Eruderemus ipsum, et fortasse inveniemus aquam vivam et suavem ad bibendum. Ecclesiastes sapientissimus hominum temperavit nobis grande ferculum in vase brevi, pretiosum in fictili, cibum grandem et cibum grandaevum. Sub metaphora enim canis vivi et leonis mortui, contulit, et abjectum in domo Dei sui, Judaeo de justitia legis glorianti, et philosopho gentium, de sapientia mundi superbienti. Ille enim ex fide sua vivit ; isti tanquam mortui dormiunt in sepulcris, quorum non est adhuc memor Dominus . Verumtamen non est de eis desperandum; quia qui dormit, adjicere potest, ut resurgat, surgere ut vivat. Unde Apostolus: Surge, qui dormis, exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus . Sicut enim justus in praesenti vivit vita mortali, postmodum victurus vita vitali, sic impius in praesenti morte mortali, in futuro moriturus morte vitali. Praedicta itaque metaphora usus est Salomon in commendationem fidelium. Veru
Abbreviated transcription (Latin):
diocritas. castitas. hemlitas. Medio¬
critas confertur dulcedini. castitas
mundificatõm. humilitas descẽsui.
dulcedinem mediocͥtatis attendenᷤᷤ
phylosophus. auream medioc̾tatẽ
appellauit. Ienim fas ẽ ⁊ ab hoste
beatiorem iocundissime marciał.
dinem mediocͥtatis altiꝰ expͥme̾
possumus. Cria sunt q̃ comitant᷑
mediocritatem. Sufficientia. tnͣ¬
quillitas. securitas. Sufficiens ẽ
qr ñ inhiat q̃rendis. ñ ĩcubet q̃sitiᷤᷤ
ñ se cructat ꝓamissis. T ranquilla

Expanded text:
diocritas, castitas, humilitas: mediocritas confertur dulcedini, castitas mundificationi, humilitas descensui. Dulcedinem mediocritatis attendens philosophus, auream mediocritatem appellavit. Etenim Fas est et ab hoste beatiorem, Jucundissime Martialisdinem mediocritatis altius exprimere possumus. Tria sunt, quae comitantur mediocritatem: sufficientia, tranquillitas, securitas. Sufficiens est, quia non inhiat quaerendis, nec incubat quaesitis, non se cruciat pro amissis. Tranquilla
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m pauꝑem seqͥ preelegit. Quid
in celo. claustralis insterquilinio.
Tolerabilis ẽ indiuite suꝑbia. quã
in pauꝑẽ. Uera humilitas ẽ inui¬
riam ñ posse facẽ ⁊ factam posse
tołare. Et cũ oĩa fec̾imꝰ. dicamus.
serui imtiles sumꝰ. q̃ debuinꝰ face̾¬
ħ fecimꝰ. De ꝯm̃datione humilitatiᷤᷤ
legit᷑ in hunc mod. H ẽ pͥmogenita
filia summi regis sal: Ndimentum
reliqͣrum uirtutũ. dulce uehi¬
culum compeditis. qͥ iniecerunt
pedes suos in compedes sapiencie.
Porro tͥa sunt q̃ radicatam nutͥunt
humilitatem. Assiduitaᷤᷤ subiec¬
tionis. Beatꝰ .ii. qͥ portau̾it iugum
ab ad olescentia sua Consid̾atio
pͥe fragilitatis. Comꝑatio iuri me

Expanded text:
stum pauperem sequi praeelegit. Quid in coelo, claustralis in sterquilinio. Tolerabilior in divite superbia, quam in paupere. Vera humilitas est injuriam non posse facere, et factam posse tolerare. Et cum omnia fecerimus, dicamus: Servi inutiles sumus; quod debuimus facere, fecimus . De commendatione humilitatis legetur in hunc modum. Haec est primogenita filia summi regis, sal et condimentum reliquarum virtutum, dulce vehiculum compeditis, qui injecerunt pedes suos in compedes sapientiae. Porro tria sunt, quae radicatam nutriunt humilitatem; assiduitas subjectionis: Beatus enim qui portaverit jugum ab adolescentia sua ; consideratio propriae fragilitati
Abbreviated transcription (Latin):
ore huiꝰ leonis occisi. inuentuᷤ ẽ
faiuiᷤᷤ melł .i. dulcisona ordinat̃õ
discipline regłaris: Sic̃ eñĩ ĩ io
corpore faui ples comp̃hendunt᷑
cellule mellifluentes. ita in eod̾
loco. plures uiri canonice deo
militantes. inimo uidelicet loco
orõnis. inuno loco refectionis.
inuno loco dormit̾onis. inuno
loco correptionis hꝰ uite dulcedi¬
nem ammiratur ꝓphͣa dicenᷤ.
Ecce ꝗͣ bonum ⁊ ꝗͣ iocundum
h.f. inunum. Heruntamen de
fauo melliᷤᷤ minutiꝰ ꝓsequi lib.
tͥa comiendantur ĩ melle. Est
enĩ dulce. nec ẽ dulcedo sic̃ dulce¬
do mellis. E st mundificatum. est
descendens. Contͣ eni naturã alioꝵ
liquoꝵ. quod gͦssum ẽ in eo ⁊ fecu¬
lentũ suꝑenatat qͥo liquidiꝰ descẽdit¬

Expanded text:
ore hujus leonis occisi inventus est ore hujus leonis occisi inventus est favus mellis , id est dulcisona ordinatio disciplinae regularis. Sicut enim in uno corpore favi plures comprehenduntur cellulae mellis fluentes, ita in eodem loco plures viri canonice Deo militantes, in uno, videlicet, loco orationis, in uno loco refectionis, in uno loco dormitionis, in uno loco correctionis. Hujus vitae dulcedinem admiratur Propheta, dicens: Ecce quam bonum, et quam jucundum in unum . Verumtamen de favo mellis minutius persequi libet. Tria commendantur in melle. Est enim dulce, nec est dulcedo sicut dulcedo mellis: est mundificativum, est descendens. Contra enim naturam aliorum liquorum, quod grossum est in eo, et faeculentum supe
Abbreviated transcription (Latin):
uite canonice caput instituert̃
apli intrib. in cõmuni sub̃a. in
cõmuni obedientia. in communi
dilectione frat̾na. Hanc sopitã
ꝑ interualla temꝑm suscitauit
etiam exarauit scͥpto. q̃dam fr̃¬
addens ad uenustatem ordiniᷤᷤ
ł potiꝰ ad stc̾orationem ficulnee
sterilis. ne succidat᷑ ⁊ in ignem
mittat᷑. uidelicet de sobrietate
ciboꝵ. de modicitate uestium.
de custodia labioꝵ. de temꝑib
ieuinioꝵ. de distinctionib ora¬
tionum. Ialia ĩ hunc modum.
Porro ħparticularis utilitas ĩ¬
modum dicit dñs. Ego occidã.
⁊ sic uiuere faciam. uxta quod
dictũ ẽ petro. Macta.⁊ manduca.
tribus. Hedus enĩ animal ẽ olidũ.
peculcum. hispidum. fecor pecran¬
tis est inconsuetudine¶Petulan¬
tia in instabilitate. asꝑitas inũ¬
mis corrosione. de fetore legit᷑¬
Ascendunt usq ad celos. ⁊ descendt̃
usq ad abyssos. moti sunt uelud
ebrii. De asꝑitate ibi cerra tuaspi¬
nas ⁊ tͥbulos germinabit tibi. In

Expanded text:
caput instituerunt apostoli in tribus; in communi substantia, in communi obedientia, in communi dilectione superna. Hanc sopitam per intervalla temporum suscitavit etiam exaravit scripto; quaedam superaddens ad venustatem ordinis, vel potius ad stercorationem ficulneae sterilis, ne succidatur et in ignem mittatur: videlicet, de sobrietate ciborum, de modicitate vestium, de custodia labiorum, de temporibus jejuniorum, de distinctionibus orationum, et alia in hunc modum. Porro haec particularis utilitas inmodum dicit Dominus: Ego sic occidam, et sic vivere faciam . Juxta quod dictum est Petro: Macta et manduca . tribus. Haedus enim animal est olidum, petulcum, hispidum. Fetor peccantis est in consuetudine, petulantia, et instabilitate, asperitas in vermis corrosione. De fetore legAscendunt usque ad coelos, et descendunt usque ad abyssos. Moti sunt velut ebrii . De asperitate ibi: Terra tua spinas et tribulos germinabit tibi . In
Abbreviated transcription (Latin):
leguntur insacra scͥptura. Est .ip.
leo d̾s. ⁊ ẽ leo d̾i. qͥ hebraice d̾r ariel.
Est leo ⁊abulͦ. ⁊ ẽ leo ⁊abuli. Pmꝰ
ẽ leo uita. scd̾s ẽ leo uiuꝰ. terciꝰ leo
mors. qͣrtus leo mortiuis. Primꝰ
stat inspecula. seds ꝗdit᷑ in ura.
tercius latet inspelunca. quartꝰ
fremit inplatea. De primo legit᷑.
Uicit leo de tribu iuida. qui stat
inspecula sedens ad dexteram
patris. & ꝓspicit suꝑ filios homarũ.
ut uideat. si est. intelligens aut re¬
quirens dm. de qͦlegitur in ysaia.

Expanded text:
leguntur in sacra Scriptura; est enim leo Deus, et est leo Dei, qui Hebraice dicitur Ariel; est leo Zabulus, et est leo Zabuli. Primus est leo vita; secundus leo vivus; tertius leo mors; quartus leo mortuus. Primus stat in specula, secundus graditur in via, tertius jacet in spelunca, quartus fremit in platea. De primo legitur: Vicit leo de tribu Juda , qui stat in specula, sedens ad dextram Patris, et prospicit super filios hominum, ut videat, si est intelligens, aut requirens Deum; d
Abbreviated transcription (Latin):
subtilitatem ⁊ sublimitatẽ m̃tis uͥgi¬
nee. O cogitatones subtiles. osensus fub¬
limes. q̃ de m̃te uͥgmea surgunt q̃ se
ñ ĩpilorum morem s in lane simili¬
tudinem subtiliꝰ ⁊ longiꝰ. extendum.
Dsublimes. osubtiles uͥgniei intellect.
D sublimes. o fubtiles uͥginis affedꝰ. Ospe¬
ciosum oglosum. uͥginei pectoris uellꝰ
Ex ħ pectore õĩum uͥtutum ornatus
ex ħ pectore totiꝰ gr̾e. totiꝰ głe cumuls

Expanded text:
subtilitatem et sublimitatem mentis virgisubtilitatem et sublimitatem mentis virgineae. O cogitationes subtiles, o sensus sublimes, quae de mente virginea surgunt, quae se non in pilorum morem, sed in lanae similitudinem subtilius et longius extendunt! O sublimes, o subtiles virginis intellectus! O sublimes, o subtiles virginis affectus! O speciosum, o gloriosum virginei pectoris vellus! Ex hoc pectore omnium virtutum ornatus, ex hoc pectore totius gloriae cumulus,
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd. solam t̾ram uirginee carns.
Uẽ singłaris gła uirginis mane.
Descendet sic̃ plimia ĩuelł QLid ẽ uell̾
nͥ lana acarne decisa ⁊ acorꝑe fublata.
D qͣle uellus. illud uͥgneũ pectus. longe re¬
motum. ualde alienũ adesid̾iis caralibꝰ.
⁊sordidis corꝑm passioĩb. Oq̃le uellꝰ uir¬
gniee m̃tis mundi cogitatꝰ. d qͣle uellꝰ.
uirginei pectoris casti affectus Oq̃le uellꝰ
uͥtutimi om̃iũ ornatꝰ. Quis ñ gaudeat
sẽ uestiri posse. de uͥtutum uelle̾ bate¬
uͥginis marie: Oqntꝰ. o qͣlis. ⁊ ꝗ̃ głosus¬
ornatꝰ eccłie catholice. ⁊ hoc de uellere
uͥginis marie. Om̃is gła eiꝰ filie regis ab
intus infynbriis aureis cͥcumamicta
uarietate. Est itaq cͥcumamicta uarie¬
tate. s ħ de uelle uͥginis oarie. Pilis car¬
nis. pilis sordidis. pilis capͥnis ad igno¬
miniam teg̾is. sñ ħ uelle uestiaris.
Comꝑa si placet pilos c̃ lana.⁊ ex ꝯꝑato¬
comꝑatione. ⁊ ex eiꝰ qualitate collige.

Expanded text:
ram virgineae carnis. Vere singularis gloria virginis Mariae, descendet sicut pluvia in vellus. Quid est vellus, nisi lana a carne recisa et a carne sublata? O quale vellus illud virgineum pectus, longe remotum, valde alienum a desideriis carnalibus et sordidis corporum passionibus! O quale vellus virgineae mentis, mundi cogitatus! O quale vellus virginei pectoris, casti affectus! O quale vellus virtutum omnium ornatus! Quis non gaudeat se vestiri posse de virtutum vellere B. Virginis Mariae? O quantus, o qualis et qu hoc de vellere virginis Mariae! Omnis gloria ejus filiae regis ab intus, in fimbriis aureis, circumamicta varietate. Est itaque circumamicta varietate, sed hoc de vellere virginis Mariae, pilis carnis, pilis sordidis, pilis caprinis ad ignominiam tegeris, si non vellere vestiaris. Compara, si placet, pilos cum lana, et ex comparatiocomparatione, et ex ejus qualitate collige et
Abbreviated transcription (Latin):
ditur. Et clamauit leo. E gosto fr̃
specłam domini. iugiter ꝑ diem ⁊
noctem. Leo unuus ꝓprie dicit᷑ mar¬
tyr. qui non timet quad faciat sibi
homo. de qͦ salomon. Eria sunt que
bene gͣdiutur. ⁊ qͣrtum qd incedit
feliciter. Leo fortissimus bestiarũ.
ad nulliꝰ pauebit occursum. hic est
martir:. qui pedem suum tinguit
insangume. ut tandẽ uolet super
pennas uentoꝵ Leo zabulus latet
inspelunca. insidiatur ut raprat
bñ gradientes.:⁊ diuidat p̃dam cato¬
lis suis. de qͦ petrus. leo rugiens qͥ¬
circuit q̃rens quem deuoret. cui
resistite fortes in fide. Leo mortuꝰ
fremit inplatea. terret. ⁊ attrahit
eos. qui latam terunt uiam. que
ducit ad mortem. de qͦ salomon di¬
cit. ꝑig̾. leo fortis ẽ in medio plate¬
arum. occidendus sum. hic intel¬
ligi potest pͥr. ceps impiꝰ scd̃m illd.
leo fremens. pͥnceps impiis suꝑ pau
phylosophꝰ. qui ꝯꝑatur regiani¬
malium. qr p̃ibat erudiende aĩa¬
lem ppłm. docens eũ ñ solũ inuti¬

Expanded text:
ditur: et clamavit leo. Ego sto super speculam Domini jugiter per diem et noctem . Leo vivus proprie dicitur martyr, qui non timet quid faciat sibi homo. De quo Salomon: Tria sunt quae bene gradiuntur, et quartum, incedit feliciter. Leo fortissimus bestiarum, ad nullius pavebit occursum, . Hic est martyr, qui pedem suum tingit in sanguine ut tandem volet super pennas ventorum. Leo Zabulus latet in spelunca; insidiatur, ut rapiat bene gradientes, et dividat praedam catulis suis, de quo Petrus: Leo rugiens circuit, quaerens quem devoret, cui resistite fortes in fide . Leo mortuus fremit in platea, terret et atterit eos, qui latam terunt viam, quae ducit ad mortem; de quo Salomon: Dicit piger: Leo fortis est, in medio platearum occidendus sum . Hic intelligi potest princeps impius, secundum illud: Leo fremens princeps impius super paphilosophus, qui comparatur regi animalium, quia praeibat erudiendo animalem populum, docens cum non solum inuti
Abbreviated transcription (Latin):
pulcͥtudinis. fructꝰ et̾ne batitudiis. Nlo¬
res ꝑfecte bonitatis. c̃ fructibꝰ et̾ne b̾ati¬
tudis. Ores miranda. ⁊ ualde stupenda.I
imo eodemq ligno sic fructꝰ adueniũt.
ũ flores ñ recedant. sic fructꝰ maturas¬
cũt. u flores ñ marcescant. Ecce qͣlem
g̾minauit fructũ t̾ra illaba̾ta. q̃ ge¬
nuit faluatorẽ głosa uͥgo marta. Sicut
stillicicha inquit stillantia suꝑ t̾ram.
Inhac t̾ra iũentꝰ ẽ lapis ille sn̾ manib
excisus. qͥ cͤuit ĩmontẽ magnũ ⁊ ĩple

Expanded text:
pulchritudinis, fructus aeternae beatitudinis; flores perfectae bonitatis cum fructibus aeternae beatitudinis. O res miranda et valde stupenda! In uno eodemque ligno sic fructus adveniunt, ut flores non recedant; sic fructus maturescunt, ut flores non marcescant. Ecce qualem germinavit fructum terra illa beata, quae genuit Salvatorem, gloriosa virgo Maria: Sicut stillicidia, inquit, stillantia super terram. In hac terra inventus est lapis ille sine manibus excisus, qui crevit in montem magnum, et imple
Abbreviated transcription (Latin):
.d. l.c. int: Ecce ꝗͣta sit utilitas caniᷤ
suscitati de leone mortuo. s ħ qͥdem
altera iꝑsius utilitas speciał in erudi¬
tione canonicoꝵ regulartum. Ipse
.ii.uitam canonicam restaurauit
ñ instaurauit. Ip̃a ẽ enĩ uita apłi¬

Expanded text:
 ; ecce quanta sit utilitas canis suscitati de leone mortuo. Sed haec qualtera ipsius utilitas specialis in eruditione Canonicorum Regularium. Ipse enim vitam canonicam restauravit, non instauravit; ipsa enim est vi
Abbreviated transcription (Latin):
se effudit Quidam qͣi necessitatis gr̾a
dum cibo potuiq niiis indulgent.
carnis contra se bella incauti commo¬
uent. Alii dum carnem inmoderate
macerando affligunt. solatium suũ
unde ad bonum adiuuari pot̾ant
in ꝓuide ꝑimunt. Innumera sunt
huiusmodi in quib homines sepe fr¬
audant ⁊ frauidantur. decipiunt
⁊ decipiunt᷑ S dicis michi. Eoce iam
ꝑ erꝑimentum didici. quia ħͥ discre¬
tionis oculus ꝗͣ dextrum dixisti freq̃¬
ter mͥ falsa ꝓueris affirmat. ĩuidicio
multociens errat.⁊ dum parum dis¬
cernit me non parum scandalitat.
Lego tͥ respondeo quia si ocłs tituis dex¬
ter scandalirat te erue eum ⁊ proice
absite. Melus siquidem tͥ ẽ cum ino
ło ingredi ad uitam. ꝗͣ duos ocłos

Expanded text:
se effundit. Quidam quasi necessitatis gratia, se effundit. Quidam quasi necessitatis gratia, dum cibo potuique nimis indulgent, carnis contra se bella incauti commovent. Alii, dum carnem immoderate macerando affligunt, solatium suum unde ad bonum adjuvari poterant, improvide perimunt. Innumera sunt hujusmodi in quibus homines saepe fraudant et fraudantur, decipiunt et decipiuntur. Sed dicis mihi: Ecce jam per experimentum didici, quia hic discretionis oculus quem dextrum dixisti, frequenter mihi falsa pro veris affirmat, in judicio multoties errat, et dum parum discernit, me non parum scandalizat. Et ego tibi respondeo, quia, si oculus tuus dexter scandalizat te, erue eum et projice abs te. Melius siquidem tibi est cum uno oculo ingred
Abbreviated transcription (Latin):
commemorat dicens. Sorte dniusit eis
t̾ram ĩ funculo distributioniᷤ. Cunc po¬
pulius dĩ ad mensuram hereditatẽ
accipit. qn q̃q uirtus iuxta eqͥtatis m̃
suram se extendit. Nichil i aliud
est untus ꝗͣ animi motus. ordina¬
tus ⁊ mod̾atus. Ordinatus ẽ quando
ad id ẽ ad quod eẽ decet. mod̾atus ẽ
qn tantus est quantus ẽẽ debet Añ
ad aliud ẽ ꝗͣ expedit. peccat ĩ qͣlitate.
quando maiorem ꝗͣ oporteat. offen¬
dit in quantitate. Ut gͥ anini nr̃i
affectus ordinare ⁊ moderari pos¬
simus. pͥus mores ĩ compositos com¬
pescere debemus. Inde idem ꝓpħa
dicens. Ciecit a facie eoꝵ gentes. ⁊
postea anum motus mordinem
redigimus. ⁊ ad modestram incli¬
namus. Nichil alnid est terram
quanta cautela in hac uerttrtione
sit adhibenda. quanta discretio
exhibenda: Parcitas si se infra ñ¬
suram cohibeat. in auaricitiam
se p̾cipitat. Largitas si se ultra mo¬
dum extendit. in ꝓdigalitatem

Expanded text:
commemorat, dicens: Sorte divisit eis commemorat, dicens: Sorte divisit eis terram in funiculo distributionis . Tunc populus Dei ad mensuram haereditatem accipit, qsuram se extendit. Nihil enim aliud est virtus quam animi affectus ordinatus, et moderatus. Ordinatus est quando ad id est quod esse decet. Moderatus est quando tantus est quantus esse debet; quando ad aliud est quam expedit, peccat in qualitate; quando major est quam oporteat, offendit in quantitate. Ut igitur animi nostri affectus ordinare, et moderari possimus, prius mores incompositos compescere debemus. Unde idem Prophdicens: Ejecit a facie eorum gentes, et postea animi motus in ordinem redigimus et ad modestiam inclinamus. Nihil aliud est terram quanta cautela in hac virtutum mensuratione sit adhibenda, quanta discretio exhibenda? Parcitas si se infra mensuram cohibeat, in avaritiam se praecipitat; largitas si se ultra modum extendit, in prodigalitatem
Abbreviated transcription (Latin):
maiorem ł minorem ꝗͣ sit deceptus
asseuerat. Tales ꝓpħa redargun cũ
dicit. Mendaces filii hominum insta¬
teris. Ad ħ namq quid ĩstatera appen¬
ditur. ut ens quantitas uel m̃fura
dinoscatur. Decipit᷑ in qͣlitate. qͥ au¬
ricalcum existimat ẽẽ aurũ qui ꝓ
gemmnis accipit uitrũ. fallit̾ ĩ quan¬
titate. qui duo auri ponda deceptꝰ
obꝰ uiciis iniuste librationis fere sẽꝑ
decipimur. eo qd̃ ꝑ nos ipsi non pos¬
simus dñs quidem iuxta equitatis
libram n iuxta regule mensuram
uitam nrãm disponere se pollicet᷑.
dicens. Letabor inquit ⁊ partibor sic¬
cimam. ⁊ ꝯuallem tab̾naculoꝵ meti¬
bor.Partibor inquit ⁊ metibor. In
partione agitur. u̇ unusquisq ac¬
cipiat qd hab̃e debet. indim̾sione
uͦ ut tm̃ quisq ꝑcipiat quantum
posside debet. hinc ẽ qd dominus
ꝑ moysen filiis ifrł imꝑat ũ unꝰ¬
quisq in terra ꝓmissionis here¬
ditatem sorte accipiãt. Unde psalmista

Expanded text:
majorem vel minorem quam sit, deceptus majorem vel minorem quam sit, deceptus asseverat. Tales Propheta redarguit cum dicit: Mendaces filii hominum in stateris . Ad hoc namque quid in statera appenditur, ut ejus quantitas vel mensura dignoscatur. Decipitur in qualitate qui aurichalcum existimat esse aurum, qui pro gemmis accipit vitrum. Fallitur in quantitate, qui duo auri pondera deceptobus vitiis injustae librationis fere semper decipimur, eo quod per nos ipsi non possumus, Dominus quidem juxta aequitatis libram, juxta regulae mensuram vitam nostram disponere se pollicetur, dicens: Laetabor, inquit, et partibor Sichimam, et convallem tabernaculorum metibor . Partibor, inquit, et metibor: in partitione agitur ut unusquisque accipiat quod habere debet, in dimensione vero ut tantum quisque percipiat quantum possidere debet. Hinc est quod Dominus per Moysen filiis Israel imperat, ut unusquisque in terra promissionis haereditatem forte accipiat . Unde Psalmista
Abbreviated transcription (Latin):
quisq ꝑtingit. Cum int̾na sua circum¬
spectio rimatur. discretio dnudicet qͥd
mali sibi quid bom dõ mito ascͥbatur.
N ides ne quemadmodũ int̾nos hos ocłos
inrebus discernend ratio dundi non
patitur: sicut ext̾iorum intintus ocło¬
rum. natura id dictante nequaꝗͣ diui¬
ditur: Sciendum uͦ qr oculo circum¬
spectionis sepe subrepit uegligentia.
ocłõ autẽ discretionis insidiatur igno¬
rantia. hunc sepe claudit sompuꝰ corpo¬
ris. illum freq̃nter obnubilat caligo
errans. Eiens it quis uitam siam cirẽ¬
spice̾ negligit. totiens circumspectio¬
nis oculus quasi obdormit. U tunc qͣi
ocłs discretionis caligat. cũ ĩ his discer¬
nend̾ que uidet ꝑ inprudñtiam errat.
Quo sunt in quib discretio sepe decipi¬
tur. Decipitur si qͥdem sepe in qͣlitate.
fallit᷑ nichilommꝰ frequenter in
quantitate. In qͣlitate decipitur. qui q̃
bonum ẽ malum putat. ł qd̾ malũ ẽ

Expanded text:
quisque pertingit. Cum interna sua circumquisque pertingit. Cum interna sua circumspectio rimatur, discretio dijudicet quid mali sibi, quid boni Deo merito ascribatur. Videsne quemadmodum inter nos hos oculos in rebus discernendis ratio dividi non patitur, sicut exteriorum intuitus oculorum, natura id dictante, nequaquam dividitur? Sciendum vero quia oculo circumspectionis saepe subrepit negligentia, oculo autem discretionis insidiatur ignorantia; hunc saepe claudit somnus torporis, illum frequenter obnubilat caligo erroris. Quoties enim quis vitam suam circumspicere negligit, toties circumspectionis oculus quasi obdormit, et tunc quasi oculus discretionis caligat, cum in his discernendis quae videt per imprudentiam errat. Duo sunt in quibus discretio saepe decipitur. Decipitur siquidem saepe in qualitate, fallitur nihilominus frequenter in quantitate. In qualitate decipitur, qui quod bonum est malum putat, vel quod malum est,
Abbreviated transcription (Latin):
his que suppetunt quid expediatꝰ. Thic
est ille discretionis oculus. quẽ paui¬
lo suꝑius dextrum nominaumꝰ.
Qid enim ꝓdest uel p̾terita recołe.
ł p̾sentia respice̾. uel futura preui¬
dere. nͥ de his omnib que sunt
bona ł mala possis discernere: Ed
unꝗͣ prodest qd̾ uitam nrãm cir¬
cumspicimus. si qualis esse debu¬
erit in mine iudicamꝰ: Ut ergo
utilis fit oculis cacumspectionis. adunuie¬
tur oportet ocło discretionis. Si tibi dicit
circunspectionis ocłs qr ħ ⁊ illud egisti.
renuntiare debet discretionis ocłs quid
uhis bñ ł male fecisti. Si que insterit bo¬
na ł mala tͥ renuntiet cͥcumspectio. ad
utraq consilum debet ꝓuidere disc̾t̾o.
Si circunspectio p̾uidet que uł quanta
tͥ ad faciendum suppetunt. discretio sub¬
uingat. q̃ qͦmͦ fieri expediunt. Quotiẽs
ocłs crcumspectionis celum ł infernũ
ꝯtemplando respicit: addat discretio¬
nis oculus quib meritis ad ħ uel ad illd̾.

Expanded text:
his quae suppetunt quid expediat et hic his quae suppetunt quid expediat et hic est ille discretionis oculus, quem paulo superius dextrum nominavimus. Quid enim prodest vel praeterita recolere, vel praesentia respicere, vel futura praevidere, nisi de his omnibus quae sunt bona vel mala possis discernere? Quid, inquam, prodest quod vitam nostram circumspicimus, si qualis esse debuerit minime judicamus? Ut ergo utilis sit oculus circumpectionis, adjuvetur oportet oculo discretionis. Si tibi dicit circumspectionis oculus: quia hoc et illud egisti renuntiare debet discretionis oculus quid in his bene vel male fecisti. Si quae instent bona vel mala renuntiet circumspectio, ad utraque consilium debet providere discretio. Si circumspectio praevidet quae vel quanta tibi ad faciendum suppetunt, discretio subjungat quae quomodo fieri expediunt. Quoties oculus circumspectionis coelum, vel infernum contemplando respicit, addat discretionis oculus quibus meritis ad hoc, vel ad illud
Abbreviated transcription (Latin):
Nunquid potes renouare p̾c̾ita. ordi¬
nare p̾sentia. adduc̾e̾ futura. ĩfer¬
num calcare. celum irrumꝑe. ⁊ ħ
totum ꝓpͥa uirtute: Non utiq u̾
arbitror eo q̃ ñ habeas cormia .uii.
que madmodum agnis ille cui data
est om̃is potestas in celo ⁊ in terra.
Sufficit michi domine intermi in¬
terius unũ cornu hab̾e quo possĩ
inimicos meos ĩ omnem uenituor
bertatis cormi esse putamus. qͦd
peccato numꝗͣ nisi sponte cordis
ceruicem inclinamꝰ: Cota demonũ
turba circa nos ꝑstrepat. totus in
nos mundus deseiat. mentem no¬
stram indõ fixam nũquam asua
uoluntate expoliat. Hutiq cormi
cum dei aduitorio si uolueris ⁊ ip̃e
habere potes. nam cetera ⁊̃ si uelis
habere non potes. quia quetumq
uolueris facere minime potes. Qa
gͥ ad omnia q̃ uolumus uti potesta¬
te non possumus: disc̾tione utiq
uti debenus. Discernendum ẽ itaq
cuiq pͥmo quid ualeat. deinde de

Expanded text:
Nunquid potes renovare praeterita, ordiNunquid potes renovare praeterita, ordinare praesentia, adducere futura, infernum calcare, coelum irrumpere, et hoc totum propria virtute? Non utique, ut arbitror, eo quod non habeas cornua septem, quemadmodum agnus ille cui data est omnis potestas in coelo et in terra. Sufficit mihi, Domine, interim interius unum cornu habere, quo possim inimicos meos in omnem ventum bertatis cornu esse putamus, quod peccato nunquam nisi sponte cordis cervicem inclinamus? Tota daemonum turba circa nos perstrepat, totus in nos mundus desaeviat, mentem nostram in Deo fixam nunquam a sua voluntate exspoliat. Hoc utique cornu cum Dei adjutorio, si volueris, et ipse habere potes: nam caetera, si velis, habere non potes; quia quaecunque volueris facere minime potes. Quia igitur ad omnia quae volumus, uti potestate non possumus, discretione utique uti debemus. Discernendum est itaque cuique primo quid valeat, deinde de
Abbreviated transcription (Latin):
inse tenebras hr̃e quis credat: Sic
que in intimis sunt. ratio eum ignora¬
re non patitur: Oportet gͥ ad solis sinu¬
litudinem ocłi radius locum quem te¬
net prus illustret. ⁊ tunc cet̾a qͥ circa
illa attente considet. Nam si simul
q̃ ante ł retro queq adextris ⁊ asi¬
nistris nec non q̃ sursum ⁊ deorsũ
unaq cum his int̾iora tira aspicere
potuisses. non uno circumspectioĩs
oculo egeres qui .uii. habuisses. Ile
solus hoc potest. qui uno intintu om¬
nia uidet. Omnia uidet. omnia ua¬
ꝑtinent ad noticiam. corma ad
potentiam. De pͥmo dr. omnia nu¬
da ⁊ aꝑta ocłis enis. De scił̃o. Omiua
possit minime dubitatur. S ñ quid
tu smmilit̾. Utinam hr̾es uel unum cor¬
mi utinam ł unum ut ure dicide¬
biuisses filius unicornium. Ego pu¬
to qun quibꝰ erexit cormi salutis
in domo dd̾ pueri sui. sufficit int̾
ũ ha̾it quo possint resistere pec
cato. qͦ ualeant repugnare diaboly.

Expanded text:
in se tenebras habere quis credat? Sic in se tenebras habere quis credat? Sic quae in intimis sunt ratio cum ignorare non patitur. Oportet igitur ad solis similitudinem oculi radius locum quem tenet prius illustret, et tunc caetera quae circa illa attente consideret. Nam, si simul quae ante vel retro, quaeque a dextris et a sinistris, nec non quae sursum et deorsum, unaque cum his interiora tua aspicere potuisses, non uno circumspectionis oculo egeres, qui septem habuisses, ille solus hoc potest qui uno intuitu omnia videt. Omnia videt, omnia vapertinent ad notitiam, cornua ad potentiam, De primo dicitur: Omnia nuda et aperta oculis Dei . De secundo: Omnia possit minime dubitatur. Sed nunquid tu similiter? Utinam haberes vel unum cornu, utinam vel unum, ut jure dici debuisses filius unicornium! Ego puto quia quibus erexit cornu salutis in domo David pueri sui, sufficit interim ut habeant quo possint pacto resistere, quo valeant repugnare diabolo.
Abbreviated transcription (Latin):
plari. Nam si intueri negligis q̃ sintina
ł ꝑata in inferno. ł econtra q̃ sint bo¬
nis reposita in celo. eris ꝓculdubio
de pret̾itis minus dubt timidus. de
p̾sentib parum sollicitus. de futuris
minime ꝓuidus. Parum sit gͦ tͥ ocłm
tuum circunflectere: s ad sꝑe simi¬
litudinem usq qͦq circũfunde. Sice¬
li formam aspicias ammoni̾s utiq
ut oꝑm tuoꝵ t̾ram consid̾ationis
tue ambitu includas. S qͦmͦ inquis
possum q̃ circa me sunt ante ⁊ retꝰ
dextrorsum ⁊ sinistrorsum fursũ
⁊ deorsum simul aspice̾. insuꝑ ⁊ in¬
tima mea de quib adhuc tacinsti
non negligere: S sane simul oĩa
qui circunistant considare ñ fufficii
nͥ agnus ille solus quem ocłos uii. ha¬
bere ⁊ cornua uii. scͥptura sacra de¬
scribit. S de inspectionis ocło qd obi¬
cis idento tacui quia de eo aliqiid cõ¬
memorare suꝑuacuum duxi.Solẽ
namq qui cetera illumnnat. quomͦ

Expanded text:
plari. Nam, si intueri negligis quae sint malis plari. Nam, si intueri negligis quae sint malis parata in inferno, vel econtra quae sint bonis reposita in coelo, eris procul dubio de praeteritis minus timidus, de praesentibus parum sollicitus, de futuro minime providus. Parum sit ergo tibi oculum tuum circumflectere, sed ad sphaerae similitudinem usquequaque circumfunde. Si coeli formam aspicias, admoneris utique ut operum tuorum terram considerationis tuae ambitu includas. Sed quomodo, inquis, possum quae circa me sunt ante et retro, dextrorsum et sinistrorsum, sursum et deorsum simul aspicere, insuper et intima mea de quibus adhuc tacuisti non negligere? Sed sane simul omnia quae circumstant considerare non sufficit, nisi agnus ille solus quem oculos septem habere, et cornua septem Scriptura sacra describit. Sed de inspectionis oculo quod objicis idcirco tacui, quia de eo aliquid commemorare supervacuum duxi. Solem namque qui caetera illuminat, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
de futuris p̾ͥuid̾e nescit. Respici¬
uent quidem qui hꝰmodi sunt: s non
c̃cermispicuut. Alius aũ caute consi¬
dderat ne se ł abuersitas frangit uel
pspitas extollat. ꝓspitas qͣi adextris.
aduersitas quasi asimstris.S qui so¬
la q̃ iustant bona ⁊ mala atcendit. de
pͥtitis sepe minus plangit ꝗͣ culpa
añacta exigit. Calis ꝓfecto qui urta
se posita intuetur rectius aspice̾ qͣm
circumfpice̾ dr. nam ad sepe ꝓunta
ponitur. d qui ñdũ nouit respicere
multominꝰ callet circũspice̾. Alnisd̾¬
corat᷑ ocło ꝓuidu̾̃tie. ꝓ eo qd nouit in
post̾um ꝓuid̾e. Parum tam̃ ꝑficit si
ł de p̾teritis ꝯtempnit ł de p̾sentib
negligit.S si ante ⁊ retro dextrorfỹ
i sinistrorsum ocłm circumflectis
Butiq agendo eurulum quidem ñ
sꝑam facis. Adde adhuc ocłos tuos nẽ
sursum attollere. nunc ad inia depo¬
nere. quia bonum ẽ nunc celestium
nunc eoꝵ q̃ in inferno sunt reminis¬
ci. nunc ħ minc illa suspirando ꝯtem¬

Expanded text:
Respiciunt quidem qui hujusmodi sunt, sed non circumspiciunt. Alius autem caute considerat ne se vel adversitas frangat, vel prosperitas extollat. Prosperitas quasi a dextris, adversitas quasi a sinistris. Sed qui sola quae instant bona et mala attendit, de praeteritis saepe minus plangit quam culpa anteacta exigit. Talis profecto qui juxta se posita intuetur, rectius aspicere quam circumspicere dicitur. Nam ad saepe pro juxta ponitur. Sed qui nondum novit respicere, multominus callet circumspicere. Alius decoratur oculo providentiae, pro eo quod novit in posterum providere, parum tamen proficit, si vel de praeteritis contemnit, vel de praesentibus negligit. Sed si ante et retro, dextrorsum et sinistrorsum oculum circumflectis, hoc utique agendo circulum quidem, non sphaeram facis. Adde adhuc oculos tuos nunc sursum attollere, nunc ad ima deponere; quia bonum est nunc coelestium, nunc eorum quae in inferno sunt reminisci, nunc haec, nunc illa suspirando contem
Abbreviated transcription (Latin):
cat. Quia non custodierunt legẽ tuã.
Dutinam contingat mͥ aliq̾n ut necesse
ñ habeam iam amplius flere p̾sentia
delicta. s p̾t̾ita neo me remordeat ul¬
tra instans culpa s tantum transac¬
ta s ue mͥ misero. cui incumbit co¬
ndie dese ⁊ deflere. non solum ꝓ eõ
domine quod ocłi mei ñ custocdierunt le¬
gem tuam s iccirco ł maxime qd necdum
custodiunt legem tuam. Puto tamen frat̃
quia nichil magis cohibet mentem ne ap¬
ponat iniquitatem suꝑ iniquitatem. ne
uet̾ib suꝑponat cotidie noua: ꝗͣ si semꝑ
memmnerit. sepe defleuerit delicta p̾t̾ita.

Expanded text:
cat: Quia non custodierunt legem tuam. cat: Quia non custodierunt legem tuam. O utinam contingat mihi aliquando ut necesse non habeam jam amplius flere praesentia delicta, sed praeterita, nec me remordeat ultra instans culpa, sed tantum transacta! Sed vae mihi misero cui incumbit dolere et deflere, non solum pro Domine, quod oculi mei non custodierunt legem tuam, sed idcirco maxime quod necdum custodiunt legem tuam. Puto tamen, frater, quia nihil magis cohibet mentem ne apponat iniquitatem super iniquitatem, ne veteribus superponat quotidie nova, quam si semper meminerit, saepe defleverit deli
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uoluerit cenere lacͥmas ñ possit.
Iuic ꝓcul dubio lactime studio non ꝑ¬
ducuntur. s ipse habundanter ꝑ se
eg̃diuntiu. Hec necesse habr qui huiꝰ¬
modi ẽ educere aquas qiͣ exire nolen¬
tes s potius oportet diuidẽ ⁊ deduc̾e
ub̾tim egredientes. Si sponte exeũt:
eritus aquarum sunt. ⁊ deduci possũt.
S qui eas nondum educere potuit. qͥn
deduce p̾ualebit: Illum utiq aque
industrium diductiorem dixerim.
quem ꝑ uoluntatis arbitrio nunc sua
nunc aliena que uoluerit quando li¬
buerit deflere cognouerii. uideat ta¬
men ut illas non nisi ocłi deducant.
ut illa tantum defleat. que ratio ⁊ disc̾¬
tio lugenda ẽẽ denuntiant. Cunc uere
adocłorum arbitͥum aqua diducitir.
qn rationis iudicium affectus fletup¬
sequitur. Si gͥ lacrune sponte exeũt.
si ad dirigentis uotum ultro decurit̃.
fiducialiter cantare potest. Exitus a.
tus ꝓph̃a id subsequent adiungat. ⁊ cli¬

Expanded text:
cum voluerit, tenere lacrymas non possit. cum voluerit, tenere lacrymas non possit. Huic procul dubio lacrymae studio non producuntur, sed ipsae abundanter per se egrediuntur. Nec necesse habet qui hujusmodi est educere aquas quasi exire volentes, sed potius oportet dividere et deducere ubertim egredientes. Si sponte exeunt, exitus aquarum sunt et deduci possunt. Sed qui eas nondum educere potuit, quando deducere praevalebit? Illum utique aquae industrium deductorem dixerim, quem pro voluntatis arbitrio nunc sua, nunc aliena quae voluerit, quando libuerit deflere cognoverit. Videat tamen ut illas nonnisi oculi deducant, ut illa tantum defleat, quae ratio et discretio lugenda esse denuntiat. Tunc vere ad oculorum arbitrium aqua deducitur, quando rationis judicium affectus fletu prosequitur. Si igitur lacrymae sponte exeunt, si ad dirigentis votum ultro decurrunt, fiducialiter cantare potest: Exitus aqutus, Propheta idem subsequenter adjungat et di