comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Die si quidem quo palma.¬
rum rami ex more defer.¬
ri solent ordinatione dei
et euentu inopinabili ad
processionem quȩ de mon¬
te oliueti in uallem iosa.¬
phath tunc descendebat.
caterua lugubris. et do¬
lendi fimeris iatrix ad¬
uenit: Quo uiso et sicut
erat cognito. pro cantu
planctum. pro leticia ge¬
mitum cuncti qui ad¬
erant dederunt: P lorant
franci. lugent sẏri. et qͥ
hoc uidebant saraceni:
Quis enim se continere
posset qui non ibi pie
fleret: Igitur ad urbẽ¬
tunc redeuntes tam cle¬
rus quam populus. fece.¬
runt quod dolori con¬
uenit et consuetudini:
Et sepelierunt eum in
golgatha iuxta ducem go¬
defridum suum germanũ.
Cum rex iste ruit franco.¬
rum gens pia fleuit: Cu.¬
ius erat scutum. robur
et auxilium: Nam fuit
arma suis. timor hostibꝰ
hostis et illis: Dux uali.¬
dus patrie consimilis
iosue. Achon. cesaream.
berittum nec ne sidonem:
Abstulit infandis hosti.¬
bus in digenis: Post ter¬
ras arabum uel quȩ tan.¬

Expanded text:
Die siquidem, quo palmaDie siquidem, quo palmarum rami ex more deferri solent, ordinatione Dei, et eventu inopinabili, ad processionem, quae de monte Oliveti in vallem Josaphat tunc descendebat, caterva lugubris, et dolendi funeris latrix advenit. Quo viso, et sicut erat cognito, pro cantu luctum, pro laetitia gemitum, cuncti qui aderant dederunt. Plorant Franci, lugent Syri, et qui hoc videbant Sarraceni. Quis enim se continere posset, qui non ibi pie fleret? Igitur tunc ad urbem redeuntes, tam clerus quam populus, fecerunt quod dolori convenit et consuetudini. Et sepelierunt cum in Golgotha juxta Godefridum ducem, germanum suum. Cum rex iste ruit, Francorum gens pia flevit; Hujus erat scutum, robur et auxilium. Nam fuit arma suis, timor hostibus, hostis et illis: Dux validus patriae, consimilis Josue Achon, Caesaream, Berithum, necne Sidonem, Abstulit infandis hostibus indigenis. Post terras Arabum, vel quae tan
Abbreviated transcription (Latin):
Balduini pͥmi .xlu.¬
a partu uirgi.¬
tu martii mensis urbem
quam pharamiam nomi.
diripuisset : die quadam
cum de ambulanter flu.¬
uium quem greci dicunt
nilum. hebrei autem geon:
oppido memorato proxi.¬
mum cum aliquantis de
siuis letus adisset. et de
piscibus illic inuentis
eques tres lanceis suis
caute cepissent. et ad
ospitia sua adurbem pre.¬
fatam detulissent. et ex eis
comedissent. sensit rex in trin.¬
secus se angore plage sue
ueteris grauissime renoua¬
to debilitari: Quo suis
confestim in timatõ. prõ in¬
firmitate ulius audita.
cuncti proinde pie compa.¬
cientes contristat᷑i et con¬
turbati sunt: R editu aut̃
statuto. cum non posset rex
equitare de papilionum
perticis lecticam ei appara.¬
uerunt. in qua eum collo¬
cauerunt: Et precone sig.¬
num cornu dante remea.¬
re iherusalem edictum ẽ.
tate ingruente et illum
penitus consumante de¬
fungitur. Et lotis eius¬
tunc intestinis et sallitis.
atꝙ in loculo conditis.
iherosolimam properauerͣ.

Expanded text:
Balduini primi. Aa partu Virgitu Martii mensis urbem, quam Pharamiam nominadiripuisset, die quadam, cum deambularet fluvium, quem Graeci dicunt Nilum, Hebraei autem Geon, oppido memorato proximum, cum aliquantis de suis laetus adiisset, et de piscihus illic inventis equestres lanceis suis caute cepissent, et ad ospitia sua ad urbem praefatam detulissent, et ex eis comedissent, sensit rex intrinsecus se angore plagae suae veteris gravissime renovato debilitari. Quo suis confestim intimato, pro infirmitate illius audita cuncti proinde compatientes contristati et conturbati sunt. Reditu autem statuto, cum non posset rex equitare, de papilionum perticis lecticam ei apparaverunt, in qua eum collocaverunt. Et praecone signum cornu dante, remeare Hierusalem edictum est.tate ingruente, et illum penitus consumente, defungitur. Et locatis ejus intestinis et salitis, atque in loculo conditis, Hierosolymam properaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
a maiori usq ad minimũ
occiderunt. totamq sub.¬
stantiam eorum sibi arri¬
puerunt: Urbe itaq p̃ro¬
trita. buamundus antio.¬
chiam remeauit de qua
tunc homines raimundi
comitis quos ibi relique¬
rat ꝓporcionis suę custo.¬
des eliminauit. quam ur¬
bem postea cum prouintia¬
tota possedit: Aiebat enĩ
per prolocutionem suam
et machinamentum: eam
traditam fuisse: Comes
uero raimundus iuncto
sibi tan credo inceptum
iter tenuit. sed et rotber.¬
tus normannus qui die
scđo discessionis amara
urbe quam ceperant eidẽ
exercitui aggregatus est:¬

Expanded text:
a majori usque ad minimum occiderunt, totamque substantiam eorum sibi arripuerunt. Urbe itaque protrita, Boamundus Antiochiam remeavit; de qua tunc homines Raymundi comitis, quos ibi posuit portionis suae custodes, eliminavit. Quam urbem postea cum tota provincia possedit. Aiebat enim per prolocutionem suam et machinamentum eam traditam fuisse. Comes vero Raymundus, juncto sibi Tancredo incoeptum iter tenuit. Sed et Robertus Northmannus, qui die secundo discesserat a Marra urbe quam ceperant, eidem exercitui aggregatus est
Abbreviated transcription (Latin):
gente sua duas urbes ba.¬
ram uidelicet et maram
magne probitatis in uasio.¬
ne comprehenderunt: Pri.¬
ori quarum citissime cap¬
ta. et cede ciium prorsus
de populata raptisq om¬
nibus quȩ in ea repererũt:
festim alteram adierunt.
Ubi obsidione per .xxͣ.
dies ꝑ acta. famem nimiam
ꝑtulit gens nr̃a. Dicere
ꝑ horreo. quod pleriq nos.¬
trum ex asperati famis ra.¬
bie : abscidebant de na¬
tibus sarraceni iam mor.¬
tui frustum unum uel
duo. Quo parum assato:
deuorabant ore diro:
Itaq plus obsessores qͣm
obsessi angebantur:. In¬
terea machinis factis. et
tandem muro ad motis
magne audacitatis assul.¬
tu. suffragante deo per mu¬
ri fastigium franci se intro.¬
miserunt. qui die illo atꝙ
sequenti cunctos sarracenoᷤᷤ

Expanded text:
gente sua duas urbes, Baram videlicet, et Maram, magnae probitatis invasione comprehenderunt. Priori quarum citissime capta, et caede civium prorsus depopulata, raptisque omnibus quae in ea reperierunt, festini alteram adierunt. Ubi obsidione per viginti dies peracta, famem nimiam pertulit gens nostra. Dicere perhorreo quod plerique nostrum, exasperati famis rabie, absciderunt de natibus Sarraceni jam mortui frustum unum, vel duo. Quo parum assato, manducabant ore diro. Itaque plus obsessores quam obsessi angebantur. Interea machinis factis et tandem muro admotis, magnae audacitatis assultu, suffragante Deo, per muri fastigium Franci se intromiserunt; qui die illo atque sequenti cunctos Sarraceno
Abbreviated transcription (Latin):
iherosolimam. et quid eun¬
tibus accidit. et quantũ
res et labor ipse paulatĩ
iuuante deo ꝓficiendo cla.¬
ruit: decet amplius nes¬
cientibus enucleari. quod
ego ipse fulcherius carno¬
tensis cum cȩteris peregri¬
nis iens. postea sicut ocu¬
us uidi diligenter et sol¬
licite in memoriam poste¬
ris collegi: aro aro caro
mense marcio post concili.¬
um de quo dictum est ar¬
uernicum quod in mense
nouembri domnus urba.¬
nus tenuit. alii paratu
prõptiores aliis. iter sem̃
carpere ceperunt. alii qui.¬
dem mense aprili. uel ma¬
io. uel uinio. siue iulio. nec
non augusto. seu septẽbri.
atq octobri. pro ut sump¬
tuum oportuitas occur¬
rit subsecuti sunt. Quo
anno pax et ingens ha¬
bundantia frumenti et
uini ꝑcuncta terrarum cli.

Expanded text:
Hierosolymam, et quid eunHierosolymam, et quid euntibus accidit, et quantum res et labor ipse paulatim, juvante Deo, proficiendo claruit, decet amplius nescientibus enucleari. Quod ego ipse Fulcherius Carnotensis, cum caeteris peregrinis iens, postea, sicut oculis vidi, diligenter et sollicite in memoriam posteris collegi. CAPUT II. Anno mense Martio, post concilium, de quo dictum est, Arvernicum, quod in mense Novembri dominus Urbanus tenuit, alii paratu perniciores aliis, iter sanctum carpere coeperunt; alii quidem mense Aprili, vel Maio, vel Junio, sive Julio, nec non Augusto seu Septembri atque Octobri, prout sumptuum opportunitas occurrit, subsecuti sunt. Quo anno pax et ingens abundantia frumenti et vini per cuncta terrarum cli
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesia in qua principalitaᷤᷤ
correctionis uniuersȩ xpia¬
nitatis obtinetur. turbine
quolibet confunditur: con.¬
festim accidit. membra sibi
subdita a capitaneis fibris
dolore diriuato passibilit̾
compacienter debilitari Ea
enim uero ȩccłia mater sci¬
ucet nr̃a iacte cinus educa.¬
bamur. documento instrui
ualebamus. consilio mimi¬
ebamur. ab illo suꝑbo gui.¬
berto uehementer ꝑcussa
erat Cumq capud sic tri.¬
lesa sunt. Si caput egro¬
tet: cȩtera membra dolent:
Sed quia capite sic leso
etiam membris marcescen¬
tibus dolore diriuato. qͥa
inpartibus omĩum euro¬
pe. pax. bonitas. fides. in
ecclesiis et extra tam ama.¬
ioribus quam minoribus
iuliter subigebantur : neces¬
se erat ut malis tantimo.¬
dis dimissis. monitione a
papa urbano sic exorsa. con.¬
tra paganos saltem certa.¬
mina inter se et contra se
dudum consueta distende.¬
rent: Nunc igitur ad in¬
ceptum reuerti congruum
est Nam de iter a gentibꝰ

Expanded text:
Ecclesia, in qua principalitas Ecclesia, in qua principalitas correctionis universae Christianitatis obtinetur, turbine quolibet confunditur, confestim accidit membra sibi subdita, a capitaneis fibris dolore dirivato, passibiliter compatientia debilitari. Ea enimvero Ecclesia, mater scilicet nostra, lacte cujus educabamur, documento instrui valebamus, consilio muniebamur, ab illo superbo Guiberto vehementer percussa erat. Cumque caput sic trilaesa sunt. Si caput aegrotet, caetera membra dolent. Sed, quia capite sic laeso, etiam membris marcescentibus dolore dirivato, quia in partibus omnibus Europae, pax, bonitas, fides, in Ecclesiis et extra, tam a majoribus quam minoribus viriliter subigebantur, necesse erat ut malis tanti modis dimissis, monitione a papa Urbano sic exorsa, contra paganos saltem certamina inter se et contra se dudum consueta distenderent. Nunc igitur ad incoeptum reverti congruum est. Nam de iter agentibus
Abbreviated transcription (Latin):
pre erant:. Sed cui horum
obȩdiretur: aquam pluri¬
mis ignorabatur. uel a quo
consilium posceret᷑. uel qͥs
egrotis mederetur: Aui
niuc. alii alteri fauebant.
Pro ut aspectibus homi¬
num patebat: urbanus
prosperior et iustior erat.
Putandus est recte forcior.
qui cupiditates tamquã hos¬
tes subicit: Rauennȩ urbis
giubertus ep̃s erat. honore
et diuitiis opulentus ual¬
de splendebat. mirandum
quare sibi tam locupleti tan.¬
tum non sufficiebat: Qui
etiam ab omĩbus exemplar
iuste actionis et humilita¬
tis considerari debebat. cur
temere philopompus in¬
uadere presumpsit regen¬
dum sceptrum imperii dei:
Sane non est ui rapiendũ.
uerum cum ratione et de¬
uotione suscipiendum: De.¬
bet susceptor non ꝓhonore
tumere. sed commissum si¬
bi fideliter ꝓcurare. et quȩ
dignitati honoris tanti
ꝑtinent: si disꝑsa fuerint
oportune regregare. Hec
mirum si mundus tunc
in quietaretur totus et con¬
turbaretur. qm̃ si romana

Expanded text:
praeerant, sed cui eorum praeerant, sed cui eorum obediretur, a quamplurimis ignorabatur, vel a quo consilium posceretur, vel quis aegrotis mederetur. Alii huic, alii alteri favebant. Prout aspectibus hominum patebat, Urbanus prosperior et justior erat; putandus est recte fortior, qui cupiditates, tanquam hostes subjicit. Ravennae urbis Guibertus episcopus erat, honore et divitiis opulentus valde splendebat. Mirandum, quare sibi tam locupleti tantum non sufficiebat. Qui etiam ab omnibus exemplar justae actionis et humilitatis considerari debebat, cur temere philopompus invadere praesumpserit regendum sceptrum imperii Dei? Sane non est vi rapiendum, verum cum ratione et devotione suscipiendum. Debet susceptor non pro honore tumere, sed commissum sibi fideliter procurare; et quae dignitati honoris tanti pertinent, si dispersa fuerint, opportune regregare. Nec mirum si mundus tunc inquietaretur totus, et conturbaretur, quoniam si Romana
Abbreviated transcription (Latin):
tem recte electo. et ab epis
cardinalibus conseerato.
maior et sancior pars ppłi
post ildebranni excessum:
obediendo aspirauit: Guit.¬
bertus autem sustentami¬
ne imperatoris predicti et
plerorumq ciuium roma.¬
norum irritamento anima¬
tus. urbanum quam du
potuit amonasterio scĩ pe¬
tri alienum fecit. Sed dũ
ab eccłia illa sic eliminatꝰ
erat. ꝑregiones in cedens
ppłm in aliquantis deuiũ
deo conciliabat Guitbertꝰ
uero ob ȩccłiȩ principatum
turgidus. papam ꝓcluiẽ
oberrantibus se ostentabat:
et apłatus offitium licet
in iuste inter consentientes
exercebat. et urbani facta
tamquam irrita uili pende¬
bat: Urbanus tamen eo
anno quo primitus franci
iherusalem ituri ꝑromam
transierunt : totam omni¬
no potestatem apłicam ad¬
eptus est. auxilio cuiusdã
nobilissimȩ matrone mal.¬
tildis nomine. quȩ in roma¬
na patria tunc potestate
multa uigebat Guitbertꝰ
uero tunc in alemannia
erat: Itaq duo pape rome

Expanded text:
tem recte electo et ab episcopis tem recte electo et ab episcopis cardinalibus consecrato, major et sanctior pars populi, post Hildebranni excessum, obediendo aspiravit. Guibertus autem sustentamino imperatoris praedicti, et plerorumque civium Romanorum irritamento animatus, Urbanum quandiu potuit a monasterio Sancti Petri alienum fecit. Sed dum ab Ecclesia illa sic eliminatus erat, per regiones incedens, populum in aliquantis devium Deo conciliabat. Guibertus vero ob Ecclesiae principatum turgidus, papam proclivem oberrantibus se ostentabat, et apostolatus officium, licet injuste, inter consentientes exercebat, et Urbani facta tanquam irrita vilipendebat. Urbanus tamen eo anno, quo primitus Franci, Hierusalem ituri, per Romam transierunt, totam omnino potestatem apostolicam adeptus est, auxilio cujusdam nobilissimae matronae, Mathildis nomine, quae in Romana patria tunc potestate multa vigebat. Guibertus vero tunc in Alemannia erat. Itaque duo papae Romae
Abbreviated transcription (Latin):
non deficiet in ȩt̃num eme.¬
ritus tandem miles ꝑcipi¬
at. Taliter urbanus uir
prudens et uenerandus
ẽ meditatus opus. quo
postea floruit orbis: Nam
pacem renouauit ȩccłieq
iura modos inpristinos res.¬
tituit. sed et paganos de
terris xp̃ianoꝵ instinctu
uiuaci effugari conatus ẽ.
Et qm̃ cuncta quȩ dei sũt
ex altare omĩmode stude¬
bat. om̃s fere paternitati
suȩ sub obȩdientia libent᷑
se dediderunt. Sed diabo¬
lus qui ad detrimentum
nititur. et ueluti leo que.¬
rit circinando quẽ deuo¬
ret : huic aduersarium
quendam nomine: Guit.¬
bertum. suꝑbiȩ stimulo
irritatum. ad confusionẽ
populi concitauit: qui
dudum imperatoris baio¬
ariorum proteruitate suf.¬
fultus. dum predecessor
gregorius qui et hilde¬
brannus insede iure ha.¬
bebatur. apłicatus offitium
usurpare cepit. ipso gregorio
aliminibus basilicȩ sci petri
exeluso: Et quia ꝑuerse sic
egit : ppłs eum melior cog¬
noscere noluit. Urbano au¬

Expanded text:
non deficiat in aeternum, emenon deficiat in aeternum, emeritus tandem miles percipiat. Taliter Urbanus, vir prudens et venerandus, est meditatus opus, quo postea floruit orbis. Nam pacem renovavit, Ecclesiaeque jura modos in pristinos restituit. Sed et paganos de terris Christianorum instinctu vivaci effugari conatus est. Et quoniam cuncta quae Dei sunt exaltare omnimode studebat, omnes fere paternitati suae sub obedientia libenter se dediderunt. Sed diabolus, qui ad detrimentum nititur, et veluti leo quaerit circinando quem devoret , huic adversarium quemdam, nomine Guibertum, superbiae stimulo irritatum, ad confusionem populi concitavit; qui dudum imperatoris Bajoariorum protervitate suffultus, dum praedecessor Gregorius, qui et Hildebrannus, in sede jure habebatur, apostolicatus officium usurpare coepit, ipso Gregorio a foribus basilicae Sancti Petri excluso. Et quia perverse sic egit, populus eum melior cognoscere noluit. Urbano au
Abbreviated transcription (Latin):
O quam dignum erat et
amenum nobis om̃ibus
cruces illas. cernentibus
uel sericas uel. aura nter¬
textas aut quolibet gene¬
re pallii decoras. quas in
clamidibus suis aut bir.¬
ris siue tunicis peregrini
iussu pape predicti. post
uotum eundi suꝑ hume¬
ros suos consuebant: Sane
pugnatores dei merito uic¬
toriȩ signo in signiri et
muniri debebant: qui ob
nonorem eus ad prelian.¬
dum se p̃parabant. Et qm̃
significans sub agnitione
fidei circa se sic pinxerunt:
deniq diriuatum significa.¬
tum uerius ad epti sunt:
Speciem insignierunt: ut
rem speciei consequerentur:
Patet quidem. quia medi.¬
tatio bona: bonum opus
machinatur agendũ Opꝰ
uero bonum: salutẽ iucrat᷑
animȩ. Quod si bonum ẽ
bene meditari: mellius au¬
tem post cogitatum. opus
iustum patrari : optimum
est gͦ compendium saluta¬
re quod ꝑ dignam actionẽ¬
nactum est: Unus quisq
igitur uonum cogitet. qd̾
opere digno meliorando
compleat. ut optimum qd

Expanded text:
O quam dignum erat et O quam dignum erat et amoenum, nobis omnibus cruces illas cernentibus, vel sericas vel auro textas, aut quolibet genere pallii decoras, quas in chlamidibus suis, aut birris, sive tunicis, peregrini, jussu papae praedicti, post votum eundi, super humeros suos consuebant! Sane pugnatores Dei merito victoriae signo insigniri et muniri debebant, qui ob honorem ejus ad praeliandum se praeparabant. Et qui significans sub agnitione fidei circa se sic pinxerunt, denique dirivatum significatum verius adepti sunt. Speciem insignierunt, ut rem speciei consequerentur. Patet et quidem, quia meditatio bona bonum opus machinatur agendum; opus vero bonum salutem lucratur animae. Quod si bonum est bene meditari, melius autem est, post cogitatum opus, justum patrari. Optimum est ergo compendium salutare, quod per dignam actionenactum est. Unusquisque igitur bonum cogitet, quod opere digno meliorando compleat, ut optimum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
intrent: His dictis. et au.¬
dientibus gratanter ad
hoc amimatis : nichil actu
tali dignius estimantes.
statim plures astantium se
ituros. et ceteros absentes
inde diligenter se exortatu.¬
ros spoponderunt: De qͥbꝰ
fuit unus ep̃s podiensis
ad imarus nomine. qui
postea uice fungens apłica
cunctum dei exercitum
prudenter et consulte re¬
xit. et ad negocia ꝑ agenda
inuaciter animauit: Ta¬
uter inconcilio quȩ diximꝰ
statutis. et ab om̃ibus be¬
ne confirmatis. ab solutio¬
nis benedictione data tũ
discesserunt. et hȩc nesci¬
entibus post modum ad
mansiones suas regressi.
ꝓut gestum fuerat dilu¬
cide diuulgauerunt: Qđ
ut passim ꝑ prouincias e¬
dictum est: uiris iuran¬
di firmitudine pacem quã
dicunt treuiam inuicẽ te¬
nendam constituerunt. de¬
inceps uero multi cuius li¬
bet artis fungentes offitio.
comꝑta remissione peccatoꝵ
se ꝓfecturos defeccate m̃tis
intentione deuouerunt
quorsum ire iussum fuerat:

Expanded text:
intrent. » His dictis, et auintrent. » His dictis, et audientibus gratanter ad hoc animatis, nihil actu tali dignius aestimantes, statim plures astantium se ituros, et caeteros absentes inde diligenter se evocaturos spoponderunt. De quibus fuit unus episcopus Podiensis, Ademarus nomine, qui postea vice fungens apostolica, cunctum Dei exercitum prudenter et consulte rexit, et ad negotia peragenda vivaciter animavit. Taliter in concilio quae diximus statutis, et ab omnibus bene confirmatis, absolutionis benedictione data, tunc discesserunt, et hoc nescientibus, postmodum ad mansiones suas regressi, prout gestum fuerat dilucide divulgaverunt. Quod ut passim per provincias edictum est, jurisjurandi firmitudine pacem, quam dicunt Treviam, invicem tenendam constituerunt. Deinceps vero multi cujuslibet artis fungentes officio, comparata remissione peccatorum, se profecturos defaecatae mentis intentione devoverunt quorsum ire jussum fuerat.
Abbreviated transcription (Latin):
cilla. gentẽ cuncti poten¬
tis dei fide preditam et
xp̃i nomine splendidam sic
superauerit : O quanta im¬
ꝓperia uobis abipso dño
imputabuntur. si eos non
uiueritis: qui ꝓfessione
xp̃iana censentur sicut et
contra infideles ad pug¬
nam: iam incipi dignam.¬
et tropheo ex plendam. qͥ
abusiue priuatum certa.¬
men contra fideles consues¬
cebant distendere quondã
Nunc fiant milites: qui
dudum extiterunt rapto.¬
res: Nunc iure contra bar.¬
baros pugnent. qui olun
contra fr̃s et consanguine.¬
os dimicabant: Nunc
ȩterna premia nanciscant᷑.
qui dudum ꝓsolidis pau¬
cis mercennarii fuerunt:
Prohonore duplici laborẽt.
qui ꝓdetrimento corporis
et animȩ se fatigabant:
Quin inmo: Hic tristes
et pauperes. illic locupletes.
me munici dñi. illic ami.¬
ci eius erunt: Ituris aut̃:
mora nõ differat iter: Sed
propriis locatis. sumptibꝰq
collectis. cessante bruma.
uerno subsequente. dño
preuio : tramitem alacrit᷑̃

Expanded text:
cilla gentem cunctipotencilla gentem cunctipotentis Dei fide praeditam et Christi nomine splendidam sic superaverit! O quanta improperia nobis ab ipso Domino imputabuntur, si eos non juveritis qui professione Christiana censentur, sicut et contra infideles ad pugnam jam incipi dignam, trophaeo explendam, qui abusive privatum certamen contra fideles consuescebant distendere quondam. Nunc fiant milites, qui dudum exstiterunt raptores. Nunc rite contra barbaros pugnent, qui olim contra fratres et consanguineos dimicabant. Nunc aeterna praemia nanciscantur, qui dudum pro solidis paucis mercenarii fuerunt. Pro honore duplici laborent, qui pro detrimento corporis et animae se fatigabant. Quinimo hic tristes et pauperes, illic locupletes; hic inimici Domini, illic amici ejus erunt. Ituris autem mora non differat iter, sed propriis locatis, sumptibusque collectis, cessante bruma, verno subsequente, Domino praevio tramitem alacriter
Abbreviated transcription (Latin):
turci et arabes apud ro¬
manie fines. et tͣras illoꝵ
xp̃ianorum magis magisq
occupando lite bellica iam
uice septuplicata uictos
superauerunt. multos occi¬
dendo uel captiuando. ȩc¬
clesiasq subuertendo. reg¬
num quoq uastando. Quo ᷤᷤ
quidem sisic aliquandiu
quiete ꝑmiseritis. multola¬
cius fideles dei super gre¬
dientur: Qua dere suppli¬
ci prece ortor non ego sed
dñs ut cunctis cuius libet
ordinis tam peditibus
quam equitibus. tam pau¬
peribus quam diuitibus.
edicto frequenti uos xp̃i
precones suadeatis. ut ad
id genus nequam eregio¬
nibus nostratibus exter¬
minandum: tempestiue
Presentibus dico. absen¬
tibus mando. xp̃s autem
imperat: Cunctis autem
illuc euntibus. si aut gra¬
diendo. aut transfretando.
siue contra paganos dimi.¬
cando. uitam fimerint :
peccaminum remissio pre¬
sens aderit: Quod ituris
annuo: dono tanto inues.¬
titus a deo: O quantum
dedecus si gens tam spreta
de gener et demonibus an.¬

Expanded text:
Turci et Arabes, apud RoTurci et Arabes, apud Romaniae fines; et terras illorum Christianorum magis magisque occupando, lite bellica jam vice septuplicata victos superaverunt, multos occidendo vel captivando, ecclesiasque subvertendo, regnum quoque vastando. Quos quidem si sic aliquandiu quiete permiseritis, multos latius fideles Dei supergredientur. Qua de re supplici prece hortor, non ego, sed Dominus, ut cunctis cujuslibet ordinis tam peditibus quam equitibus, tam pauperibus quam divitibus, edicto frequenti, vos Christi praecones, suadeatis, ut ad id genus nequam e regionibus nostratibus exterminandum tempestive Praesentibus dico, absentibus mando: Christus autem imperat. Cunctis autem illuc euntibus, si aut gradiendo, aut transfretando, sive contra paganos dimicando, vitam finierint, peccaminum remissio praesens aderit: quod ituris annuo, dono tanto investitus a Deo. O quantum dedecus, si gens tam spreta, degener et daemonibus an
Abbreviated transcription (Latin):
dispositis. cuncti assistenteᷤᷤ
tam clerus quam popłs
deo grãs agendo. dictis
domni urbani summi pon¬
tificis uoluntariȩ aspira¬
uerunt. et fideli pollicita¬
cione decreta illa uene te¬
nenda confirmauerunt.
Sed aliud ilico nõ minus
tribulationis superius
memorate. sed et aut maius
aut pessimum ex altero. mun¬
di climate xp̃ianitati obesse
ad iecit in quiens. qm̃ o filii
dei si pacem apud uos te¬
da fideliter conseruanda
sustentare uirilius solito dõ
polliciti estis: extat opere
p̃cium ut insuꝑ ad quod¬
dam aliud negocium dei
et ur̃m emendatione dei¬
ca nuꝑ uegetati. ꝓbitatis
ur̃ẽ ualitudinem uersetis.
Necesse est enim quatimis
confr̃ibus ur̃ĩs in orienta¬
li parte habitantibus. au¬
xilio ur̃o iam sepe ꝓclama.¬
to in digis. accelerato itine¬
re succurratis: In uaserunt
enim eos sicuti plerisque
ur̃m iam dictum est usq¬
ad mare mediterraneum.
ad illud scilicet quod bra.¬
chium scĩ georgii uocant

Expanded text:
dispositis, cuncti assistentes, dispositis, cuncti assistentes, tam clerus quam populus, Deo gratias agendo, dictis domini Urbani pontificis summi voluntarie aspiraverunt, et fideli pollicitatione decreta illa bene tenenda confirmaverunt. Sed aliud illico, non minus tribulationis superius memoratae, sed et aut majus, aut pessimum, ex altero mundi climate, Christianitati obesse adjecit, inquiens. « Quoniam, o filii Dei, si pacem apud vos tera fideliter conservanda sustentare, virilius solito Deo polliciti estis, exstat operae pretium ut insuper ad quoddam aliud negotium Dei et vestrum, emendatione Dominica nuper vegetati, probitatis vestrae valetudinem versetis. Necesse enim est quatenus cum fratribus vestris, in orientali parte habitantibus, auxilio vestro jam saepe proclamato indigis, accelerato itinere succurratis. Invaserunt enim eos, sicuti plerisque vestrum jam dictum est, usque mare Mediterraneum, ad illud scilicet quod Brachium Sancti Georgii vocant
Abbreviated transcription (Latin):
euangłio memorato conti¬
git. qui non idcirco punitus
est quod aliena abstulisset.
sed quia rebus acceptis se¬
ipsum male dereliquit. His
uero ut dictum est iniqui¬
tatibus inquit karissimi
mundum uidistis grauissi.¬
me dui confusum fuisse.
adeo ut nullus in aliquibꝰ
ꝓuntiarum urãrum sicut
nobis areferentibus pate¬
factum est ꝑ in becillitatem
forsitan iustificationis ur̃ẽ
uix tute ꝑuiam gradi au¬
deat. quin uel die apre-¬
domibus uel nocte a latro¬
nbus aut ui aut inge¬
no maligno indomo uel¬
extra subripiatur Qua ꝓpt̃
treuiam sic uulgariter die.¬
tam iam dudum a scĩs pa¬
tribus nris det̾minatam
reformari oportet. quam
firmissime unusquisq ur̃m
in episcopatu suo teneri fa¬
ciat: monendo flagito. Qd̃
si aliquis siue auiditate
siue suꝑbia seductus eam
sponte infregent. dei auẽ¬
toritate et huius scĩ conei¬
lii decretoꝵ sanctione. a¬
nathematizetur. His et
aliis pluribus competent̃

Expanded text:
Evangelio memorato contiEvangelio memorato contigit, qui non id circo punitus est quod aliena abstulisset, sed quia, rebus acceptis, seipsum male dereliquit . His vero, ut dictum est, iniquitatibus, charissimi, mundum vidistis gravissime diu confusum fuisse, adeo ut nullus in aliquibus provinciarum vestrarum, sicut nobis a referentibus patefactum est, per imbecillitatem forsitan justificationis vestrae virtute per viam gradi audeat, quin vel die a praedonibus, vel nocte a latronibus, aut vi aut ingenio maligno, in domo velextra, subripiatur. Quapropter treviam, sic vulgariter dictam, jamdudum a sanctis Patribus nostris determinatam, reformari oportet; quam firmissime unusquisque vestrum in episcopatu suo teneri faciat, monendo flagito. Quod si aliquis sive aviditate, sive superbia seductus, eam sponte infregerit, Dei auctoritate et hujus concilii decretorum sanctione anathematizetur. » His et aliis pluribus competenter
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ sentitis ei placita li¬
benter exercete: Res ec¬
clesiasticas precipue in suo
iure constare facite. et ut
sẏmoniaca heresis nullatenꝰ
apud uos radicet cauete.
ne uendentes ac ementes
pariter flagris flagellati
dnĩcis: ꝑ angi portus ad
exterminium confusionis
miserabiliter ꝓpellant᷑. Ec¬
clesiam suis ordinibus om¬
nimode liberam ab omni
seculari potestate sustentate.
Decuasq deo ꝓprias de
om̃ibus terre cultibus fi¬
deliter dari facite. nec uen¬
dantur aut retineantur.
Quod qui ep̃m ceperit: om.¬
nino exlex habeatur. Qđ
qui monachos. uel clericoᷤᷤ.
uel scĩmoniales. et eorum
famulos ceperit. aut expo¬
lauerit. uel peregrinos. uł
mercatores anathema sit
Raptores et domoꝵ com¬
bustores. et eorum consen¬
tientes. ab eccłia extorres
anathemate feriantur.
Summoꝑe igitur consideran.¬
dum est qua multandus
sit pena qui aliena diripit.
si inferni damnatione ꝑcu¬
titur qui propria non lar¬
gitur. Sic enim diuiti in

Expanded text:
quae sentitis ei placita liquae sentitis ei placita libenter exercete. Res ecclesiasticas praecipue in suo jure constare facite, et ut Simoniaca haeresis nullatenus apud vos radicet, cavete ne vendentes aut ementes pariter flagris flagellas Dominicis, per angiportus ad exterminium confusionis miserabiliter propellantur. Ecclesiam suis ordinibus omnimode liberam ab omni saeculari potestate sustentate, decimasque Deo proprias de omnibus terrae cultibus fideliter dari facite; nec vendantur, aut retineantur. Quod qui episcopum ceperit, omnino exlex habeatur. Quod qui monachos vel clericos, vel sanctimoniales, et eorum famulos ceperit aut exspoliaverit, vel peregrinos vel mercatores, anathema sit. Raptores, et domorum combustores, et eorum consentientes, ab Ecclesia extorres, anathemate feriantur. Summopere igitur considerandum est qua mulctandus sit poena qui aliena diripit, si inferni damnatione percutitur qui propria non largitur. Sic enim diviti in
Abbreviated transcription (Latin):
eam alloqui quandoq uo¬
luerit dño insulsa puteat.
nam si uermes hoc est pec.¬
cata. causa desidie ꝓcurati.¬
onis ur̃e. inea reppererit:
ilico ulipensam imprecipi¬
tium spurcitiarum eam
subigi precipiet. et quia
tantum ꝑditum ei restau¬
rare nequiueritis. uos iu.¬
ditio dampnatos a fami¬
liaritate dilectionis sue
prorsus exterminabit: S
huiusmodi sallitorem opor¬
tet esse prudentẽ. ꝓuisorem.
modestum. edoctum. pacifi¬
cum. scrutatorem. pium. ius.¬
tum. ęquum. mundum. nã
quomodo in doctus doctos.
immodestus modestos. un¬
mundus mundos. efficere
ualebit : Quod si pacẽ ode¬
rit. quomodo pacificabit:
Aut siquis habuerit manꝰ
suas sordidatas. quomodo
sordes alterius co inquina¬
tionis tergere poterit: Lec̃¬
tum est etiam. quod si cęcꝰ
cecum duxerit. ambobus
fouea patebit. cȩterum uos
ipsos prius corrigite ut
irrep̃hensibiliter subditos
queatis emendare: Si qui¬
dem amici dei uultis esse.

Expanded text:
eam alloqui quandoque voeam alloqui quandoque voluerit, Domino insalsa puteat. Nam si vermes, hoc est peccata, causa desidiae procurationis vestrae, in ea repererit, illico vilipensam in praecipitium spurcitiarum eam subigi praecipiet. Et quia tantum perditum ei restaurare nequiveritis, vos judicio damnatos a familiaritate dilectionis suae prorsus exterminabit. Sed hujusmodi salitorem oportet esse prudentem, provisorem, modestum, edoctum, pacificum, scrutatorem, pium, justum, aequum, mundum. Nam quomodo indoctus doctos, immodestus modestos, immundus mundos efficere valebit? Quod si pacem oderit, quomodo pacificabit? Aut si quis habuerit manus suas sordidas, quomodo sordes alterius coinquinationis tergere poterit? Lectum est etiam quod si caecus caecum duxerit, ambobus cavea patebit . Caeterum vos ipsos prius corrigite, ut irreprehensibiliter subditos quea tis emendare. Siquidem amici Dei vultis esse,
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs enim supra familiam
suam ut ei ꝓtempore pabu¬
la modesto sapore condita
ministretis: uos dispensa.¬
tores constituit: Beati aut̃
eritis si fideles tandem dis¬
pensationis ex actor uos in¬
uenerit. Pastores etiam nõ¬
cupamini. uidete autem
ne mercennarii more fun.¬
gamini. Ueri ergo pastores.
et bacculos semꝑ in manibꝰ
habentes estote. nec dor¬
mitantes gregem uobis cõ¬
missum undiq conseruate.
nam si ꝑincuriam urãm
aut neglegentiam ouẽ quã¬
uis lupus abripuerit. mer¬
cedem nimirum uobis pa¬
ratam ad dñm ur̃m amit.¬
tetis. sed et lictoꝵ flagris
primitus asperrime cęsi.
post modum uero in custo.¬
diam funestę conuersationiᷤᷤ
truculenter subruemini:
Uos uero iuxta sermonẽ
euuangelicum sal estis t̾̃re.
Quod si defeceritis: ambi¬
gitur quomodo salliatur:
O quana sallitio Were ne¬
cesse est uos plebem idiotã
et mundi lascuuȩ supra
modum in hiantem sapien¬
tiȩ sale corrigendo sailire.
ne delictis putre facta. dũ

Expanded text:
nus enim supra familiam suam, ut ei pro tempore pabula modesto sapore condita ministretis, vos dispensatores constituit. Beati autem eritis, si fideles tandem dispensationis exactor vos invenerit. Pastores etiam nuncupamini: videte autem ne mercenarii more fungamini. Veri ergo pastores, et baculos semper in manibus habentes, estote; nec dormitantes, gregem vobis commissum undique conservate. Nam si per incuriam vestram, aut negligentiam, ovem quamvis lupus abripuerit, mercedem nimirum vobis paratam apud Dominum nostrum amittetis: et delictorum flagris primitus asperrime caesi, postmodum vero in custodiam funestae conversationis truculenter subruemini. Vos vero, juxta sermonem evangelicum, sal estis terrae ; quod si defeceritis, ambigitur quomodo saliatur. O quanta salitio! vere necesse est vos plebem idiotam et mundi lasciviae supra modum inhiantem, sapientiae sale corrigendo salire, ne delictis putrefacta, dum
Abbreviated transcription (Latin):
tionem qui antiochiȩ tẽ
principabatur in cartula
iuge carmam suam ascen.
bat salutifera Tan crede
uir precipue. milesq op.¬
time. accipe hanc scedu.¬
lam quam tibi qui iop.¬
pen in nabitant per me¬

Expanded text:
tionem, qui tunc Antiochiae principabatur, in chartula idam carinam suam ascendebat salutifera: « Tancrede vir praecipue, milesque quam optime, accipe hanc schedulam, quam tibi qui Joppem inhabitant, re
Abbreviated transcription (Latin):
disset. honeratis iumentis
nr̃is de rebus hostium
nr̃orum pane scilicet atꝙ
urbem philistinorum de
sertam iam transissemus
obuos nobis aspeximus
dientes. qui die bellico¬

Expanded text:
die, oneratis jumentis nostris de rebus hostium nostrorum, de pane scilicet, et urbem Philisthinorum nunc desertam transivimusobvios nobis aspeximus rtentes. Qui die bell
Abbreviated transcription (Latin):
center ad bellandum ordi.
tes. aduersus eos equita.¬
uimus: Abbas quidam
milites his uerbis pie af.¬
fatus est: Eia milites xp̃i.
mere uiriliter agite. et in
hoc prelio fortes estote. et
ex altate. cui de generes
isti semꝑ exprobant et con¬
resurrectionem. Q uod si¬

Expanded text:
center ad bellandum ordinacenter ad bellandum ordinatentes, adversus eos equitavimus. Abbas quidam,milites suos his verbis pie affatus est: « Eia, milites Christi, tes. Viriliter agite, et in hoc praelio fortes estote, et exaltate. Cui degeneres isti semper exprobrant, et resurrectionem non
Abbreviated transcription (Latin):
mus Magna audacitas:
Sed non erat audacitas:
Immo fides et caritas: Qm̃
pro amore ilius mori pa.¬
fecit rex portari uiud dm̃.¬
cȩ crucis lignum quod no¬
bis prebuit salutare solati¬
um: Die quodam de ioppe
exiuimus sequenti uero con¬
tra eos pugnauimus: Et¬
cum ad eos appropiaremꝰ.
culatores eorum de specu¬
la nr̃a ꝑspeximus. sub se.¬
quentiam cȩterorum sta.¬
tim intelleximus: Et cũ
rex cum quibusdam suis
ulterius pro grederetur.
pro spectans uidit tento.¬
ria eorum extensa in pla.¬
nis candescere: Quibus
uisis. mox equo calcaribꝰ
puncto ad nos postremos
recurrit. et quod uiderat
cunctis manifestauit: Un.
enim ad nos non uenirẽt.
nos utiq ad eos iremus.
Melius enim erat nobis
in plams uastis preliari
ut cum superati essent
dño suffragante fuga lon.¬
gior eis fieret. Unde
ga detrimentum. quam si
piope muros suos cum eis
con grederemur: Tunc ius.¬
sit rex arma sumi. et arma.¬
tis cunctis. acies nr̃e de.¬

Expanded text:
mus. Magna audacitas, mus. Magna audacitas, sed non audacitas erat, imo fides et charitas. Quoniam pro amore illius spefecit rex portari Dominicae crucis signum, quod nobis praebuit salutare solatium. Die quodam de Joppe exivimus, sequenti vero contra eos bellavimus. Cumque ad eos appropinquasse cum speculatores eorum de specula nostra prospexissemus, subsequentiam caeterorum statim intelleximus. Et cum rex cum quibusdam de suis ulterius progrederetur, prospectans a longe vidit tentoria eorum extensa in planis candescere. Quibus visis, mox equo calcaribus puncto, ad nos postremo cucurrit, et quod viderat cunctis manifestavit. Undeenim ad nos non venirent, nos utique ad eos iremus. Melius enim erat nobis in planis vastis praeliari, ut cum superati essent, Domino suffragante, longior eis fuga fieret. Unde ent detrimentum, quam si prope muros eorum cum eis congrederemur. Tunc jussit rex arma sumi, et armatis cunctis, acies nostrae de
Abbreviated transcription (Latin):
in peteremus intra menia
et aggeres suos recursu
continuo ad interimendũ¬
nos illuc in terciperent.
Propterea uenire contra
nos nolebant. quia hoc
fieri putabant. Quorũ
calliditate comꝑta. tan¬
dui calliditatem eorum
callidius callentes callu.¬
imus. usq dum animis
eorum pauore marcescen¬
tibus ad uersum nos
suo discesserunt: Quo au¬
dito ioppen reuersi sumus.
et laudes dño dedimus.
eo quod a congressu eorum
sic liberi facti eramus: Cũ¬
quieti sustinuissemus. in¬
ad uersarios nr̃os animo¬
sitate iterata ꝑmoueri. eti.¬
am parari nos appetere ac.¬
ri de iherosolima uidelicet
et tyberiade. cesarea quoq
et caypha: Et quia necessi.¬
gero suo militem fecit. Itaq
Pedites uero. decc. Qui aut̃
contra nos .xi. milia militum.
et .xxi. milia peditum erant:
Hoc quidem sciebamus. sed
quia nobiscum dm̃ habeba.¬
mus eos aggredi non formi.¬
dauimus: Nec enim in ar.¬
mis nec in multa gente con.¬
fidebamus: sed in dño dõ
spem nr̃am omĩno posuera.¬

Expanded text:
intra moenia et aggeres suos recursu continuo nos interceptos interimerent. Propterea venire contra nos nolebant, quia sic evenire putabant. Quorum calliditate comperta, tandiu calliditatem eorum callidius callentes calluimus, usque animis eorum pavore marcescentibus, adversum nos suo discesserunt. Quo audito, Joppem regressi sumus, et laudes Deo dedimus, eo quod a congressu eorum liberi sic facti eramus. Cquieti sustinuissemus, inadversarios nostros animositate iterata commoveri etiam nos appetere parari, de Hierosolyma videlicet, et Tiberiade, Caesarea quoque, et Caypha. Et quia necessigero suo militem fecit. Itaquepedites vero 900. Qui autem contra nos, 11 millia militum, et 21 millia peditum simul erant. Hoc quidem sciebamus, sed quia Deum nobiscum habebamus, eos aggredi non formidavimus. Nec enim in armis, nec in gente multa confidebamus, sed in Domino Deo spem nostram omnino posuera
Abbreviated transcription (Latin):
ti dei ualde anxiȩ. et¬
Hoc dixit et ille ob au.¬
diens mox parum siluit:
Sed cum uerum esse cre¬
deret quod audierat.
pre grandi tristicia et
dolore tam ipse quã alii
qui ad erant lacrimari om¬
nes ceperunt: Et respon.¬
sione legato facta. iussus
rati essent ad iter agendũ
ecce subito breuigerulus
Nam quod de in commo¬
do scriptum erat in prio
num remeasse. et sarace
perasse: Tunc gͦ qui de
detrim̃to doluerant. de
bono successu letati sunt
Omira dei clementia. Nõ¬
enim in multitudine gen¬
tis nrẽ uicimus. sed di¬
uina freti uirtute eos disper.¬

Expanded text:
de anxiae, etHoc dixit. Ille obaudiens parumper siluit. Sed cum hoc verum esse crederet quod audierat, prae grandi tristitia et dolore tam ipse quam omnes alii qui aderant, lacrymari pie coeperunt. Et responsione legato facta, jussus rati essent ad illud iter agendum, ecce subito venit brevigerulus Nam quod de incommodo scriptum erat in priorremeasse, et Sarraceperasse. Tunc ergo qui de detrimento doluerant, de bono successu gavisi sunt. O mira Dei clementia! Non in multitudine gentis vicimus, sed divina freti virtute eos disper
Abbreviated transcription (Latin):
Em̃ prodolor rex iheroso.¬
contra babilomos et asca.¬
lonitas pugnam comini.¬
sit. in congressu illorum
de uictus. et forsan cum
sius om̃ibus quos ad
bellum secum ꝑduxit oc.¬
cisus est: Nam qui cala.¬
mitatis huius miseriam
euasit ioppen fugiens hoc
nobis de prompsit. Qua¬
propter adte non impru.¬
gatus opem querens. ut

Expanded text:
m, proh dolor! rex Hierosolcontra Babylonios et Ascalonitas pugnam commisit, in congressu illorum devictus, vel forsitan cum suis omnibus, quos secum ad bellum perduxit, occisus est. Nam qui calamitatis hujus miseriam vix evasit, Joppem fugiens, hoc nobis deprompsit. Quapropter ad te virum non imprugatus, opem quaeritans, ut
Abbreviated transcription (Latin):
adusq cita inuasione ui.¬
sim eos huc illucq fugere
ut nec alius alium expec¬
non habuit agilem. caput
gladio mox sub egit Et

Expanded text:
s cita invasione arime eos huc illucque fugere, ut nec alius alium exspecnon habuit agilem, caput mox gladio subegit. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
cum nos regredientes iop¬
pe ꝑspexissent. suspicati
sunt nos esse de gente
sua. qui nobis omnibus
in prelio ꝑemptis reliqͦs
xp̃ianos uersus ioppen¬

Expanded text:
cum nos regredientes ad Joppem perspexissent, suspicati sunt nos esse de gente sua; qui nobis omnibus in praelio occisis, reliquos Christianos versus Joppe
Abbreviated transcription (Latin):
dendo quam fugando rex
et sui campos de eis euacu¬
rumdem tentoriis quȩ fu.¬
gitiui reliquerant saraceni.¬
nocte illa quiesceremus.
Iussit: et factum est: Sep¬
tenas idus septembris cũ
legeremus: fecimus noc
bellum. dignum satis ad
recitandum Et fuit adiu.¬
trix diuina grã francis:

Expanded text:
dendo quam fugando rex dendo quam fugando rex et sui campos de eis evacurumdem tentoriis, quae fugitivi reliquerant nocte illa, quiesceremus. Jussum est, et factum est. Septenas Idus Septembris cum legeretur, Fecimus hoc bellum dignum satis ad recitandum, Et fuit adjutrix divina gratia Francis.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ibi iacebant ex ami-¬
numerare deficeret qui¬
dem in computatione. fer¬
tur tamen .U. milia ex
eis tam de militibus quã
andum ad duxerat. cum
nris uero militibus. lxxx.¬
ꝑdidimus: De peditibus
autem ampliuis. Probissi¬
consolator. rigidusq per¬
cussor extitit: Milites qͦq
mi: Certamen illud nõ
fuit du anceps: Iui enĩ
tempestiue fugerunt. in¬
uero eos prompte fugauer̃¬
sum : et intuentibus ꝑhor.¬
ridum: Bellum. quia non
bellum. nam ꝑ antifrasim
est dictum: B ellum cerne¬
bam. mente nutabam. ictꝰ
tuebam: Om̃s in ferrum
ruebant. ac si mortem num.¬
quam inetuerent: Dira cala.¬
mitas. ubi nulla est caritas.
fragor erat nimius. de
nescit miscđiam : nec iste
querit eam. Hic ꝑdit ocu.¬
lum: ille uero pugnum
Mens refugit humana:
ubi talis cernitur miseria:
Mirabile autem dictu:
In capite uicius. in cau.¬
da uero superati sumus:
In cauda xp̃iam ruunt.
in capite autem saracenos
iuncunt: Hos fugauimꝰ
nrĩs mox equitauerunt usq

Expanded text:
quae ibi jacebant exaninumerare, deficeret utique in computatione. Fertur tamen quinque millia ex eisdem militibus et andum adduxerat, cum nostris vero militibus 80 perdidimus, de peditibus vero amplius. Probissiconsolator, rigidus percussor exstitit. Milites quoqumi. Certamen illud non diu fuit anceps. Illi enim tempestive fugerunt, vero prompte eos fugaversum, et intuentibus perhorridum! Bellum, quia non bellum; nam per antiphrasim est dictum. Bellum cernebam, mente nutabam, ictus timebam. Omnes in ferrum ruebant, ac si mortem nunquam timerent. Dira calamitas, ubi nulla charitas. Fragor erat nimius de mnescit misericordiam, nec ille quaerit eam. Hic perdit pugnum, ille vero oculum. Mens refugit humana, ubi talis cernitur miseria. Mirabile quidem dictu! in capite vicimus; in cauda vero superati sumus. In cauda Christiani ruunt, in capite autem Sarracenos vincunt. Hos fugavimus emptis nostris mox equitaverunt usque
Abbreviated transcription (Latin):
est ianua regni cęlestis: Si
gloriosi fulgebitis:. Aut si
fugere uolueritis. francia
ita dictis: om̃s ei assense.¬
runt. Ad pugnam prope.¬
rant. cunctos tedet mora
omĩs: Ecce gens de testan.¬
da nobis occurrens dextra
leuaq uehementer in nos
irruit: Gens quoq nr̃a
licet paucissima. ꝑ sex aci.¬
solent aucupes in multi¬
tudinem auium ita intra
co hortes eorum in gentes
ad iuua ds̃ exclamando
se inserunt: Quoꝵ multi.¬
tudo in tantum nos statĩ
obtexit. ut uix alius alium¬

Expanded text:
s janua regni coelestis. Si gloriosi fulgebitis; si autem fugere volueritis, Francia ita dictis, omnes ei assenserunt. Ad pugnam properant, cunctos mora longa ogitat. Et ecce gens detestanda nobis occurrens, dextra laevaque vehementer in nos irruit. Gens quoque nostra, licet paucissima, per sex acisolent aucupes in multitudine avium, ita inter cohortes eorum ingentes, ADJUVA DEUS exclamantes, se inseruerunt. Quorum multitudo in tantum nos illico obtexit ut
Abbreviated transcription (Latin):
tinanter a parte postrema
sub uenit. Ubi enim spec̃.
lerato cursu cum scara sua
impetui ne fandorum uiri.¬
uter se obdidit. et coram
potentioribus eorum has¬
ta iubrata in qua signum
pendebat album. ictu ian¬
ceȩ ꝑcussit arabem unum
sibi obuium. in cuius cor¬
pore ad terram de som pe.
autem inde extorsam. ad
te detulit. Hinc isti me
illi fortiter pugnabant:
Wideretis utiq hore spa.
equos sessoribus uacuos.
tam de scutis quam pu.¬
presentia eius uerecundi
effecti non solum nos in¬
uadere cessauerunt. sed
et pauore cęlitus ꝑcussi
om̃s in fugam celcrem
suam uerterunt senten¬
tiam: Qui tunc habu.¬
it equum uoluerem. fu.¬
giendo euasit mortem

Expanded text:
sime rex a parte postrema subvenit. Ubi enim virtutelerato cursu cum scara sua, impetui nefandorum viriliter se obdidit, et coram potentioribus eorum hasta vibrata, in qua signum pendebat album, ictu lanceae percussit Arabem unum sibi obvium; in cujus omento cum ad terram de sonipedeautem inde extorsam, sicte detulit. Hinc isti, hinc illi fortiter pugnabant. Videretis utique horae spatio equos sessoribus vacuos. tam de scutis vel ppraesentia ejus verecundi effecti, non solum nos invadere cessaverunt, verum etiam pavore coelitus percussi omnes, in fugam celerem suam verterunt sententiam. Qui tunc habuerunt equum volucrem, fugiendo evaserunt mortem.
Abbreviated transcription (Latin):
t cum de ce¬
sarea et de
omĩbus quȩ
in ea repperi.¬
mus: una cum ianuensibꝰ
pro ut ubuit egissemus.
et archiep̃m communiter
electum ibi prefecissemus.
relictis ad custo diendũ
est prope liddam. ubi per
id congregatis: Sed quia
gens eramus rara. contra

Expanded text:
t cum de Caesarea, et de his omnibus quae in ea reperimus, una cum Januensibus, prout libuit, egissemus, et archiepiscopum communiter electum ibi praefecissemus, relictis ad custodiendum est prope Lyddam. Ubi per regatis. Sed quia gens eramus rara, contra
Abbreviated transcription (Latin):
cum a pressura gentilium
et maior pars nr̃orum
minime hore spatio per¬
empta cecidisset honus
nequiuerunt quin residui
in fugam uerterentur: Sed
licet tam male eis contige¬
rit prius in eos probissime
ulti sunt: Nam exeis quã
plures occiderunt. et de
is siuis priuauerunt: Sed¬
fieri. a superatis superati
sunt: E uasit autem rex
eos grã dei. et nobiliores
militiȩ suȩ aliquanti. qui
cursu cito in urbem ramu¬
iam se intromiserunt: Nõ
enim longius fugere potu.
alibi mori quam illie ui.¬
uter intercipi. accepto pro.¬
tinus consilio committens
se tam morti quam uitȩ
foras exire nisus est: Enq¬
retenti sunt. cursu prepete
montana fugiens petiit:
Itaq dñs eum de manibꝰ
suum tunc proficisceretur
si posset. sed inimicis ob
sistentibus illuc ire non po¬
ce ramulensi remanserunt.
post modum extra ostium
exire non ualuerunt: Qm̃¬
sessi. deniq pro dolor ab
eis sunt comprehensi: Quo.¬
obduxerunt quosdam uͦ¬

Expanded text:
cum a pressura gentilium et major pars nostrorum minimae horae spatio perempta occidisset, onus nequiverunt, quin residui in fugam verterentur; sed licet tam male eis acciderit, prius in eos probissime ulti sunt. Nam plures ex eis occiderunt, et de is suis privaverunt. Dennte, a superatis superati sunt. Evasit autem rex gratia Dei, et nobiliores militiae suae aliquanti; qui cursu cito in urbem Ramulam se intruserunt. Non enim longius fugere potueralibi mori quam ibi utiliter intercipi, accepto protinus consilio, committens se tam morti quam vitae, foras exire conatus est. Eretenti sunt, cursu praepetis equi montana fugiens petiit. Itaque Dominus eum de manibusnc Arsuth proficisceretur, si posset, sed hostibus ei obsistentibus, illuc ire neqube Ramulensi remanserant, postmodum extra ostium exire non potuerunt. Ab impsessi, denique, proh dolor! ab eisdem sunt comprehensi. Quoderunt, quosdam