comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
talenta acriꝑe metuit. ñ ita secu¬
rus sit qͣi iam ultuis falli nõ poslit. Na
sicut ille solus sapiene̾ dise̾nit ⁊ pdene.
sibi ꝯsulit qͣm diuina grã in spirat. ⁊ ẽ¬
ius inspiracio aluminat. sic cũc solum

Expanded text:
talenta accipere meruit, non ita securus sit, quasi jam ulterius falli non possit. Nam, sicut ille solus sapienter discernit et prudenter sibi consulit, quem divina gratia inspirat et ejus inspiratio illuminat, sic tu
Abbreviated transcription (Latin):
Que .n. m om̃ib sũmũ gͦdit optinet. si¬
cut nͨ c̾scere sic nͨ dec̾scere ht̃. S sicut est
miranda arbit lib̾tał ab alio cogi non
polle: sic miseranda ꝓRsus ĩ fimutas
in se ip̃o ad om̃e bonũ torpere. Quia igit ᷑
m hoĩe illo int̾iori int̾ nat᷑alia bona nich
hac libertate dignius. nicħ splumiꝰ ĩuenit᷑.
recte ꝑ caput designat᷑. Et qr cũ assignata
ifirmitute om̃is hõ nimt ⁊ morit᷑: Congͣ e
sane langori comꝑatus¬
De ignorãcia boui ⁊ mali triiia
inne inquit caput languid̾: ⁊ om̃e
cor merens. Et c̾te quid̃ qͣm diuca¬
put om̃e languet : Omẽ t cor meret. do¬
leR siquid̾ capitis: est sufficiens tausa dolo¬
ris. Si gͥ corhñis. si omĩo excordes ͣerciti¬
mꝰ. nisi oĩo ꝯsilio destituti sumꝰ: tantũ malũ
dissimnlare nõ possumꝰ. nͦ debemꝰ. Si. n ꝑ cor
ut dc̃m ÷ ꝯsilium inelłigi debet. qͥ hꝰmõi cor
ht. dolore cat̾e nõ ualet: qr małũ qd̾ ĩ seui¬

Expanded text:
Quae enim in omnibus summum gradum obtinet, sicut nec crescere, sic nec decrescere habet. Sed, sicut est miranda arbitrii libertas ab alia cogi non posse, sic miseranda prorsus infirmitas in seipso ad omne bonum torpere. Quia igitur in homine illo interiori inter naturalia bona nihil hac libertate dignius, nihil sublimius invenitur, recte per caput designatur. Et quia, cum assignata infirmitate omnis homo vivit et moritur, congrue sane languori compaDe ignorantia boni et mali. Omne, inquit, caput languidum, et omne cor moerens. Et juste quidem; quandiu caput omne languet, omne etiam cor moeret. Dolor siquidem capitis est sufficiens causa doloris. Si igitur cor habemus, si omnino excordes non existimus, nisi omni consilio destituti simus, tantum malum dissirecte intelligi debet, qui hujusmodi cor habet, dolore carere non valet, quia malum quod in se vi
Abbreviated transcription (Latin):
crecõne iudicũ querimꝰ int̾ mala. que
sunt punienda. Ne si ea uos hi mus dgxite¬
ꝑcutimꝰ in ultimo die punienda reserue¬
mꝰ. Singła autem eoꝵ que expediũt. quio
ł qnͣtũ utilitatis ꝯferant. neminẽ puto pns

Expanded text:
cretionem judicii quaerimus inter mala quae e magis sint punienda, ne si ea nos hic minus digne percutimus, in ultimo die punienda reservemus. Singula autem eorum quae expediunt quid vel quantum utilitatis conferant, neminem puto pos
Abbreviated transcription (Latin):
debemꝰ magis dilige. que mãg sunt bona
ã tam̃ magis exceccit. cũ sepe sint unpotꝰ¬
sibilia. uł minꝰ ntilia. Set sicut ex hac sida
prudencie regła docem᷑. illa magis excereñ¬
da sunt. que mag̃ expediunt. Quaiis se¬
pe meliora sart que xt̾eri nom posunt. uel
minime xxpediunt. Sic ttaq studeamꝰ que
meliora sunt mag amare: ut tn sa amꝰ cũ
mag expediũt. ⁊ ninꝰ bona sunt. ampliꝰ erc̃¬
ceamꝰ: ut illa q̃ minꝰ exc̾cent᷑. ⁊ maliora ꝓbant᷑
mag̃ diligamꝰ. In ht̃ itaq modũ. ab u̾nio ecdꝙ
dño alii accipiũt. qͥuꝙ talenta in distrecõ¬
ne uidicii. alii aũ duo in delibͥatõne con¬
silii. Cu¬

Expanded text:
iligere quae magis sunt bona, non tamen magis exercere, cum saepe sint impossibilia, vel minus utilia. Sed, sicut ex hac secunda prudentiae regula docemur, illa magis exercenda sunt quae magis expediunt, quamvis saepe meliora sint quae exerceri non possunt, vel minime expediunt. Sic itaque studeamus quae meliora sunt magis amare, ut tamen sciamus, cum magis expediunt, et minus bona sunt amplius exerceamus, ut illa quae minus exercentur, et meliora probantur magis diligamus. In hunc itaque modum ab uno eodemque Domino alii accipiunt quinque talenta in discretione judicii, alii autem duo in deliberatione consilii. C
Abbreviated transcription (Latin):
duas ꝑtes. ⁊ concitãt int̾ se sope p̾lia ⁊ sadicõne.
inuenit fma pax. aut plena requies. S Uñq̃so
ista in torde humano multifmis alt̾cacõ. ⁊ in¬
finita contencio. uisi de langore capitis. ⁊ defectu
natiue aͥtutis. ⁊ pͥriacõne antique potestatis.
ffnet .ti. usq hodie: om̃e caput languidũ:

Expanded text:
itant inter se saepe praelia, et seditiones, invenitur firma pax, aut plena requies. Sed unde, quaeso, ista in corde humano multiformis altercatio, et infinita contentio, nisi de languore capitis, et defectu nativae virtutis, et privatione antiquae potestatis? Manet enim usque hodie omne caput languidum,
Abbreviated transcription (Latin):
tenelo habitans in regione umbre mor¬
tił. Impossibile sane est hoc omi hõt
qmͣ dĩu tenebre sũt suꝑ faciem abyssi.
Donͣ ille qui dixit de tenebris lum̃ splcu¬
des̾e. emittens lucem suã ⁊ u̾atatẽ
suam. incipiat lucem atenebris dunde
⁊ fiat uesꝑe ⁊ mane. Emissa namq ⁊ ac¬
cepta inelligencia u̾itatis. Incipit statĩ
homo diuid̾e lucem a tenebus. ⁊ discͥnere p̃¬

Expanded text:
tenebris, habitans in regione umbrae mortis? Impossibile sane est hoc omni homini, quandiu tenebrae sunt super faciem abyssi, donec ille, qui dixit de tenebris lumen splendescere, emittens lucem suam, et veritatem suam, incipiat lucem a tenebris dividere, et fiat vespere, et mane. Emissa namque et accepta intelligentia veritatis, incipit statim homo videre lucem a tenebris, et discernere p
Abbreviated transcription (Latin):
sit lib̃m ⁊ ex ꝑte capriimi. S quis nesciat.
qr si mille dñot hrẽm. ⁊ uno solo ad huc
pͥm̃te. cet̾is otñib lib̾cate donarer. ut pie
qui achuc dum htẽm. libꝰ Utur tecte dicra
possem. S̾onstat sq qr hõis. lib̾um arbitudit¬

Expanded text:
sit liberum, et ex parte captivum. Sed quis nesciat quia, si mille dominos haberem, et uno solo adhuc premente, caeteris omnibus libertate donarer utpote qui adhuc Dominum haberem, liber utique recte dici non possem. Constat itaque quod hominis arbitri
Abbreviated transcription (Latin):
di abt̾naniciũ uscissitudinũ sustinet. Qũ¬
diu in t̾ra uiuimꝰ. qmͣ diu in t̾ra sumꝰ has
demꝑũ uicissitudines nessessario stmnemꝰ
In celo dies sine nocte. in inf̾no nox sine
die. in t̾ta nͨ nox sine die. ñ dies sine nocte
Ieaꝙ in celo gaudũ sine ꝑtlacõne. I ufemo do¬
lor sine consolatõne. Inrt̾ra si dolor sine sp̃e. tec
gaudiũ sine timore. In summo lotus semꝑ riden¬
di. ĩ imo semꝑ locꝰ flendi. In medio tẽpus udẽ¬
di ⁊ tempꝰ flendi. Risus dolore mis̾et᷑. ⁊ ertͣma
gaudii luctus occupat. Nlecesse gͦ ht̃ om̃e car
ut doleat. ut lugeat. donec tenebrał suas ple¬
he euadat. donͦ seliũ gie teneat ⁊ fiat chronius
Qꝰ sicut dies celi. Quid ergo mirũ. si ille ꝑ dica¬
tur luge. qui potest onut diem uidicare. eo qd̾
⁊ nͥa uͥ caligat. ibi sepe iudiciũ clare considat
Sicut autem suꝑius diximꝰ ꝑ cor consilĩt intili¬
git᷑. Uuide gtͦ utrũ niam consilũ calligare pos.¬

Expanded text:
net? Quandiu in terra vivimus, quandiu in terra sumus, has temporum vicissitudines necessario sustinemus. In coelo, dies sine nocte; in inferno, nox sine die; in terra, nec nox sine die, nec dies sine nocte. Itaque in coelo gaudium sine perturbatione; in inferno dolor sine consolatione; in terra nec dolor sine spe, nec gaudium sine timore. In summo locus semper ridendi; in imo locus semper flendi; in medio tempus ridendi, et tempus flendi. Risus enim dolore miscebitur, et extrema gaudii luctus occupat. Necesse ergo habet omne cor ut doleat, ut lugeat, donec tenebras suas plene evadat, donec solium gloriae teneat, et fiat thronus ejus sicut dies coeli. Quid ergo mirum, si ille etiam dicatur lugere, qui potest omnem diem judicare, eo quod um caligat, ibi saepe judicium clare considerat. Sicut autem superius diximus, per cor consilium intelligimus; vide ergo utrumnam consilium caligare pos
Abbreviated transcription (Latin):
statens. ut. do ip̃i de uanitate in idip̃m.
Ad ħ sane aliꝙͥ in statera appñdit᷑: ut eꝰ
qnͣtitas non ignoret᷑. Sic auri. sic argẽ¬
ti pondꝰ querimꝰ. ut eoꝵ p̾cut itcte esti¬
memꝰ. S nemo in stat̾a rĩdax essec. si
nemo aliũ deciꝑet si neens ab alis de¬
ceptꝰ fuilłet. Huic ⁊ illud: qd̾ ꝑ sapien¬
tem dt̃. Statera dolosa. pondꝰ ⁊ pondꝰ
ut᷑ꝙ ab hominabile ÷ d̾o. Quo cont . in
lege p̾cipit᷑. Sit uistus modius. enꝰ ꝙ sex¬
tarius. hĩt ÷ qs̾ filiĩ isrł cũ ꝓmissamhe
ditatem accipiũt. int̾ se illa ĩ funieulo
i sua actõne iꝰte eqͥtatis metifuram te¬
excedat. Quis mͥ ĩuemiat hotuinẽ. qui
nũqmͣ erret in estimacõne qͣlitatis tu̾
quantitatis. qui nũqͣm circũuiematur¬

Expanded text:
ant ipsi de vanitate in idipsum . Ad hoc sane aliquid in statera appenditur, ut ejus quantitas non ignoretur. Sic auri, sic argenti pondus quaerimus, ut eorum pretium recte aestimemus. Sed nemo in statera mendax esset, si nemo alium deciperet, si nemo ab alio deceptus fuisset, hinc est illud quod per sapientem dicitur: Statera dolosa pondus, et pondus, utrumque abominabile Deo . Quo contra in lege praecipitur: Sit justus modius, aequusque sextari inter se, illam in funiculo in sua actione justae aequitatis mensuram teexcedat. Quis mihi inveniat hominem, qui nunquam erret in aestimatione qualitatis aut quantitatis, qui nunquam circu
Abbreviated transcription (Latin):
hũit ante pectatũ. non ad om̃e bonũ faci¬
endum. s ad om̃e debitũ soluendũ. ⁊ ad õe
malum tauendũ. Quanta queso ħ potestas
ad bonũ . ⁊ ccͣ malũ fuit: quã x cooꝑante
gr̃a hũit. quis głet᷑ se hanc possibili¬
tatis indegritatem reouꝑasse. ł recuꝑare¬

Expanded text:
on ad omne bonum faciendum, sed ad omne debitum solvendum, et ad omne malum cavendum. Quanta, quaeso, haec potestas ad bonum, et contra malum fuit quam ex cooperante gratia habuit? Quis glorietur se hanc possibilitatis integritatem recuperasse, vel pr
Abbreviated transcription (Latin):
faluim᷑ : ⁊ ruptis equitatis loras ad nr̃a desisia
effrenat᷑. Nus qͣm modꝰ: nusꝙͣ cͥta mãsura suat᷑.
dum aĩus scmꝑ ex carnis impetu tͦbins mote
huc illucꝙ impellit᷑. Aplanta itaꝙ pedes usꝙ
ad u̾ticem: ñ est in eo santas. felix tempꝰ ͣ
expectabił hora. uͥ iã ectͥius nulla cogitatio
in sua saminacõne falit᷑. Uͥ nła ałfectio
in suo desid̾io effrenat᷑. hanc cogitacõis inte¬
mꝰ cogitatõne atting̾e. ulla ãĩ indꝰtͥa seruate.

Expanded text:
s aequitatis loris ad nostra desideria effrenamur. Nusquam modus; nusquam certa mensura servatur, dum animus semper ex carnis impetu turbinis more huc illucque impellitur. A planta itaque pedis usque ad verticem non est in eo sanitas. Felix tempus et exspectabilis hora, ubi jam ulterius nulla cogitatio in sua examinatione fallitur, ubi nulla affectio in suo desiderio effrenatur. Hanc cognitionis intemus cogitatione attingere, nulla
Abbreviated transcription (Latin):
itaꝙ sec gͣtis recuꝑare potest. ⁊ in recuꝑ¬
aitã gr̃a cotidie cresce potest. Uerumptũ
pͥme posłibilitatis. integritatẽ recuꝑare ñ
semel truncatꝰ. maiꝰ corpꝰ hr̃e potest. inte¬
grũ aũ om̃ino hr̃e non potest. Grãm sane
uitegłi ueracit᷑ et̃ hr̃et si ad omne debĩtũ
soluendũ. ⁊ om̃e illicitũ cauendũ sibi sus.

Expanded text:
in recuperata gratia quotidie crescere potest. Verumtamen primae possibilitatis integritatem recuperare non semel truncatus majus corpus habere potest, integrum autem omnino habere non potest: gratiam sane integrum veraciter tunc haberet, si ad omne debitum solvendu
Abbreviated transcription (Latin):
ł cũ fu̾it diuine opitulacõnis manu subleuat̃.
Nũꝙͣ .i. ad bonũ ił aliena manu erigit᷑. ⁊ absq
boni de se ip̃o etiã añ peotatum. ⁊ cũ
adbuc ẽẽt in paradyso: Quid .n. hu̾it. quod
non accepit: Nachil sane habuit ꝙ ab alio nĩ
accepit ⁊ nich omuino potuit nͥ et eo. ⁊ scdm̃
id quod accepit. ⁊ alia potuit ex nat᷑a. ⁊ alia
potuit exgr̃a. Alia namꝙ bona nat᷑e. ⁊ alia
ex grã subsequenti. Recte gͦ ⁊ p̾ueniens et
sub sequens potest dicigr̃a. S illa pͥma. ista ẜa.
S consuecudo ht̃ cominuẽ nom̃ unĩ sp̃aliter.
ad tͥbuere. ⁊ eiꝰ significaconem. Circa unius
ex usu grãm uotare. Nlam primam grãm
hominẽ ante pectatũ aliqͥd boni posse ex se

Expanded text:
etiam cum fuerit divinae opitulationis manu sublevatum? Nunquam enim ad bonum, nisi aliena manu, erigitur, et absque boni de seipso etiam ante peccatum, et cum adhuc esset in paradiso? Quid enim habuit quod non accepit? Nihil sane habuit quod ab alio non acceperit, et nihil omnino potuit nisi ex eo et secundum id quod accepit. Sed alia potuit ex natura, et alia potuit ex gratia. Alia namque bona naturae, et alia ex gratia subsequenti. Recte ergo et praeveniens, et subsequens potest dici gratia; sed illa prima, ista secunda. Sed consuetudo habet commune nomen uni specialiter attribuere, et ejus significationem circa unius ex usu, gratiam vocare. Nam primam gratiam hominem ante peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
natta tellenta in dñica lucra reportare
otandũ teiq qd pͥora ala quiꝙ trilenta
augenda ⁊ młtiplicanda sũt. inastes¬
tionie: ista in actõne. Quod .ii. ibi et diss¬
tione uidicii semel imp̃ssit ÷ cogni cõni. stũ¬
diose pꝰmodũ impͥmi debet ⁊ astectoni. hi
aũ qd̵ ex osilũ delibatine p̃ fi g untãt.i im

Expanded text:
nata talenta in Dominica lucra reportareotandum itaque quod priora illa quinque talenta augenda, et multiplicanda sunt in affectione, ista in actione. Quod enim ibi ex discretione judicii semel impressum est cognitioni studiosae, postmodum imprimi debet et affectioni, hic autem quod ex consilii deliberatione praefiguratum
Abbreviated transcription (Latin):
resrenabat᷑. rep̾mebat᷑. S. qm sublimis roe¬
nolucres celi ⁊ pistos maris. sub pͤtate hr̃e
Sͦ dignitas sublimitatis .o. sul lmital pͤtatis tot
uolas aniũ. toc diꝯcꝰsus bestiarũ. uot natatꝰ pil.¬
nit. in toꝵ studis. tot execitiis. tot oblectam̃¬
tis. subliiũ inuestigacõnũ. multipliũ asfconũ
uariaꝵ uolũptatũ. sub arbitrii suĩ ire pꝰsid̾e.¬

Expanded text:
 reprimebatur. O quam sublimis potevolucres coeli et pisces maris sub potestate habere! O dignitas sublimitatis! O sublimitas potestatis, tot volatus avium, tot discursus bestiarum, tot natatus piscium, in tot studiis, tot exercitiis, tot oblectamentis sublimium, investigationum, multiplicium affectionum, variarum voluptatum, sub arbitrii sui jure pos
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓpoĩtũ resipiscendi ñ amittũt: ⁊ ñ solũ pͣca¬
tͣa dimtt̾e. ĩmo ⁊̃ oĩa q̃ mũdi sũt relĩq̃re.
⁊ ad ordinẽ ⁊ religionẽ uenire ꝓponunt
Quid aliud isti qmͣ boni gͥnus radices re¬
tinent. uñ cũ tẽpꝰ miserendi ꝑ diũo bñpla¬
cito aduen̾it ad bonũ studuim pollulentᷤ
Aluiaũ cũ de ꝯu̾sione admouent᷑. ñg. se ad ordĩ

Expanded text:
 solum peccata dimittere, imo etiam omnia quae mundi sunt relinquere, et ad ordinem, et religionem venire proponunt. Quid aliud isti quam boni germinis radices retinent? Unde cum tempus miserendi pro divino beneplacito advenerit, ad bonum studium pullulant. Alii autem, cum de
Abbreviated transcription (Latin):
uat᷑a eẽt corrupta. S si aliquid bom posseet
ip̃ã ꝯdicionis suc nat᷑a accepit: ħ ÷ quod p̾can¬
do anusit Amisit iͣꝙ potestatem. non autẽ
lib̾tatem. Ham bonũ posse est u̾e posse. si¬
cut cogi non posse. est u̾s libm̃ esse. Si euim
ab bonũ scu ad malũ ab alii cogiposset iã
oĩo lib̾ non eẽt. ⁊ si bonũ facere ł ualum deli¬
nare posset. non solũ liber. s ⁊ potem eẽt q
si etiã eũ añ pccm̃ aluꝙͥ boni sit adiũcta g cã
potuisse negamꝰ. tñ nemi mediocrem faciendi
boni possibilitatem. ptcando amissisle negare
non possumꝰ. Quid .n. ꝑ grãm uͤͭ potuit. ⁊ qd̾¬

Expanded text:
a esset corrupta? Sed si aliquid boni potuisset, ex ipsa conditionis suae natura accepit, hoc est quod peccando amisit. Amisit itaque potestatem, non autem libertatem. Nam bonum posse, est vere posse, sicut cogi non posse, est vere liberum esse. Si enim ad bonum seu ad malum ab alio cogi posset, jam omnino liber non esset; et si bonum facere vel malum declinare posset, non solum liber, sed et potens esset. Sed si etiam eum ante peccatum aliquid boni sine adjuncta gratia potuisse negamus, tamen non mediocrem faciendi boni possibilitatem peccando amisisse negare non possumus. Quod enim per gratiam potuit,
Abbreviated transcription (Latin):
la. Quis eñĩ neget multos ꝙ diuna in¬
spiratõne nossẽ non solu  Utiliñs elig̾e: uerũ
te gemia uade p̾siosa de dñ commissione ꝑ¬
cepisse talenta. cum coꝑis recte distinguere
int̾ utilici ⁊ in ntilia. ⁊ item int̾ itilia que

Expanded text:
la. Quis enim neget multos ex divina inspiratione nosce non solum utilia eligere, verum te gemina valde pretiosa de Domini commissione percepisse talenta, cum coeperis recte distinguere inter utilia, et inutilia, et item inter utilia quae
Abbreviated transcription (Latin):
tiende ssi uibet iusticia puniri misitrda
mandat ignosa. tiec patit᷑ uistica sepe ut
parumꝙͥ a suo se tigore relaxiti. nec susli¬
net musericordia ł minimũ quid a sua fe
leuitate deflecti sec inpat b̃ totũ ulcisti¬

Expanded text:
 jubet justitia puniri, misericordia mandat ignosci, nec patitur justitia saepe, vel parum quid se a suo rigore relaxari, nec sustinet misericordia vel minimum quid a sua se lenitate deflecti. Sed imperat haec ulcis
Abbreviated transcription (Latin):
tõne desingnane᷑: q̃ in suis locis plenius exponẽt᷑.
U̾e aliquid magnũ aͥe aliꝙͥ ꝓfundũ. ĩmo ⁊ salub̾¬
timũ eẽ debuit. ꝙ ex ore dei sonuit. ⁊ de diuino ora¬
cło manauͭ. S ꝯtempnit᷑ humana. ñquid saltẽ ꝑui¬
pendenda ⁊ doctͥna diuina: Cũ uͦ mea legenis młta¬
q rep̾hendenda ĩuen̾is. facile mͥ flput te uemã im¬
pee̾bis. nam si insipiens factꝰ sum tu me coegisti.
da ueniam lector. non ego docere presũpsi: sec
petencia mico satisfacere uolui.
statu int̾ioris hõis pꝰ lapsum ..¬

Expanded text:
in locis plenius exponentur. Vere aliquid magnum, vere aliquid profundum, imo et saluberrimum esse debuit, quod ex ore Dei sonuit, quod de divino oraculo manavit. Si contemnitur humana, nunquid saltem parvipendenda est doctrina divina? Cum vero mea legeris, multaque reprehendenda inveneris, facile mihi apud te veniam impetrabis. Nam, si insipiens factus sum, tu me coegisti. Da veniam, lector; non ego docere praesumpsi, sed petenti amico satisfacere volui. statu interioris hominis post lapsum.
Abbreviated transcription (Latin):
re ñ redundat Scimꝰ qr Numina dulcam faciunt
re decideris. i amarcłn u̾tit᷑. qñ qͥdẽ nisus dolore
miscebit᷑. Omĩa flumina in marc ferunt᷑. ⁊ om̃is
aqua dulcis ĩ amaram mutatur. qr õe oblectam̃tũ
ut dc̃m in fastidiũ u̾tit᷑ ⁊ om̃is delectatõ carnis
ĩ amaritudine t̾minat᷑. Quia .n. humana pͣnitaᷤ
bonis suis bene uti nesat . ł ꝯtempnit: suꝑna iꝰticia
hoc cuiq pꝰmod̾ in flagellũ u̾titũr. Uñ pͥꝰ iniuste
delectando delinquit. Si flumĩa in mare intͣnt ⁊
seruat. qr in om̃i eo ꝙ nos adultõnẽ. ł ad cor¬
rectõnem ꝑcucit. uilticie metas nõ excedit.
Marc gͦ non redundat: qr malitie nr̃e m̾itũ
miserie nr̃e qͣntitas nĩ exsuꝑat. Ex hiis ĩ ꝙ ꝑpen
dere licet. quomͦ nos illi ꝯcupiscencie petes

Expanded text:
re non redundat . Scimus quia flumina dulcem faciunt re decidens in amaram vertitur, quandoquidem risus dolore miscebitur. Omnia flumina in mare feruntur, et omnis aqua dulcis in amaram mutatur, quia oblectamentum, ut dictum est, in fastidium vertitur, et omnis delectatio carnis in amaritudine terminatur. Quia enim humana pravitas bonis suis bene uti nescit vel contemnit, superna justitia hoc cuique postmodum in flagellum vertit, unde prius injuste delectando deliquit. Sed flumina in mare intrant, servat, quia in omni eo quod nos ad ultionem vel ad correctionem percutit, justitiae metas non excedit. Mare ergo non redundat, quia malitiae nostrae meritum miseriae nostrae quantitas non exsuperat. Ex his itaque per
Abbreviated transcription (Latin):
nus p̃r gingnag sepe malit filiũ: ⁊ filis bonꝰ
miltociens hẽat patt̃e malũ. Cum .i. mens
de tͦpi delect acõne confundie᷑. ⁊ humiliat᷑. ⁊¬
de tali parente humilitas nasat᷑ recte tatis ꝓles
adu̾sus talem prẽm seꝑat᷑. Simiłt cũ castitas
suꝑbiam gignit. recte ꝓlem suã talis ꝑens
dedestat᷑. ⁊ odit. ⁊ se adu̾sus eam diuidit. ⁊
untͣ᷑ hũc modũ pugnat sepe uir aduis frẽm

Expanded text:
 filius bonus multoties habeat patrem malum. Cum enim mens de turpi delectatione confunditur, et humiliatur, et de tali parente humilitas nascitur, recte talis proles adversus talem patrem separatur. Similiter, cum castitas superbiam gignit, recte prolem suam talis parens detestatur et odit, et se adversus eam dividit et juxta hunc modum pugnat saepe
Abbreviated transcription (Latin):
potͥit. Amisit iͦq potestatẽ: ñ lib̾tatẽ. S qͣlem in¬
quis potestatẽ ẽ Eludi qͣlem accepit: ⁊ intelligil
qͣlem amisit. Omĩa inquit subiecisti sub pedib esꝰ:
oues ⁊ bones Uniu̾sas. ĩsuper ⁊ pecora campi. uo¬
lucies celi ⁊ pistes mans qui ꝑ ambulant semitas¬

Expanded text:
poterit. Amisit itaque potestatem, non libertatem. Sed qualem, inquis, potestatem? Audi qualem accepit, et intelliges qualem amisit. Omnia, inquit, subjecisti sub pedibus ejus, oves et boves universas, insuper et pecora campi, volucres c
Abbreviated transcription (Latin):
uis nesciatx
quam gͣuis sepe contencio. ⁊
quam longa fiat desceptacõ int
auaricitm ⁊ gulam. non dicam de
talento. set uno solo mumo cũ
quod una tubã ułt expondi. atta
p̾cipit reseruari. Sic sepe suꝑ¬
bia lixxurie adu̾sat᷑. ⁊ una ab
totiens ialũ liyxurie qpesti᷑.¬

Expanded text:
uis nesciat quam gravis saepe contentio et quam longa fiat disceptatio inter avaritiam et gulam, non dicam de talento, sed de uno solo nummo, cum quod una vult expendi, altera praecipit reservari. Sic saepe superbia luxuriae adversatur, et una ab ltoties malum l
Abbreviated transcription (Latin):
adis maiꝰ. mali contͤ malos. ⁊ diuiduntur
cont᷑ semet ip̃os: ⁊ faat dñs incͣrere e¬
gyptios adu̾sum egyptios imno qd̵ hũs
om̃ib miribilius ÷. boni in sgunt ns
bonos. ⁊ pugnat ux adu̾sus frẽm su¬
um. ⁊ uir contͣ amicum sũs. ciuitas

Expanded text:
saepe boni contra malos, dividuntur contra semetipsos, et facit Dominus concurrere Aegyptios adversus Aegyptios: imo, quod his omnibus est mirabilius, boni insurgunt contra bonos, et pugnat vir adversus fratrem suum, et vir contra amicum suum, civitas
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ram. atq serpenciũ. Uułti nosse quonio nẽ
p̾uaricatonẽ ex p̾uaritaconis sue m̾ito iuxta
u̾bũ dñi deuorent aues morsu amarilsimo.
Cogitatõnes inquit mee dissipate sũt corqñtes
cor meũ. Dences bestiarũ ꝓpħã timebat: cũ ꝓ
hiis dña supplicabat. dicens. salue me ex ore leoniꝰ:
⁊ a cornib unicormũ bumilitatẽ mieam. Scie
alibi a furore ocłs meus. S mirum in modum
iuixͨ hũane industͥe usum idem ꝓpħa bestias doma¬
bat ad uenaconẽ. et edomitis bestus indomitas
uenebat᷑. ad mortem Rugiebam inquit a gemi¬
tu cordis mei. Etce qͦmodo rugitus gomentis
suffocabat rugicũ pͥus furentis. Ecco quid ꝯtdc̃o¬
nis. ecce qd tebellioms pͥuaricator ĩnenit: in regno

Expanded text:
osse quomodo nunc praevaricatorem ex praevaricationis suae merito, juxta verbum Domini, devorent aves morsu amarissimo? Cogitationes meae, inquit, dissipatae sunt torquentes cor meum . Dentes bestiarum Propheta timebat, cum pro his Domino supplicabat: Salva me ex ore leonis, et a cornibus unicornium humilitatem meam . Sciebalibi, a furore oculus meus . Sed mirum in modum, juxta humanae industriae usum, idem Propheta bestias domabat ad venationem, et edomitis bestiis indomitas venabatur ad mortem: Rugiebam, inquit, gemitu cordis mei . Ecce quomodo rugitus gementis suffocabat rugitum prius furentis. Ecce quid contradictionis, ecce quid rebellionis praevaricator invenit in regno
Abbreviated transcription (Latin):
corde. ł pede senciamꝰ: Uideamꝰ nc̃. quid
De huiꝰmodi s̃t̾ioris hõis mñbris. ex diuino docu¬
m̃to sentire debeamꝰ. Om̃e inquit caput lan¬
guidũ. ⁊ om̃e cor merense a platai pedis ułꝙ
ad u̾ticem. non est in eo sicuitas. taput lan

Expanded text:
corde, vel pede sentiamus, videamus nunc quid de hujusmodi interioris hominis membris ex divino documento sentire debeamus: Omne, inquit, caput languidum, et omne cor moerens, a planta pedis usque ad verticem non est in
Abbreviated transcription (Latin):
mirũ qd̾ sp̃t ꝯcitatꝰ. et in Unã qͣmlibet partemi¬
piusus. ꝑ diu̾sa rapit᷑ ⁊ ꝑ uaria oblectam̃ta a sati¬
anda defd̾ia ftur. ⁊ qͣi iuuu̾sam suꝑficiem t̾re
lustrando. ad ꝯsuetas atq antiquas delectatõnes
it̾m reu̾tit᷑. s alld̾ ualde mirabile. dignũ q adm¬
tacõne. ꝙ contͣnũs sepe. ⁊ subito flatibi actus. nc̃ in
istamnẽ in oipoĩtã ꝑtem agit ᷑. ita ut pͥus ardent̾
amau̾at. in saciabili pꝰ modĩ odio ꝑseqͣt᷑. est aũ hoc¬
tis mutabiliꝰ. uariis ꝙ subiacens passiotub. In enom̃t
in ictu ocłi ut talescit. ⁊ it̾m eadẽ facilitate refgesait
in tr̃ ut ab uno ore. ⁊ pene sub eodem tempe. ul
tenuĩt exal atꝰ ł fortit̾ impulsꝰ. nc̃ calidus exeat.
passiones mutat᷑. Quis nescit quomͦ hõ ad tenu
eti ipinm ͦ suns anm̾statĩ inclinat᷑
ad grãri: ⁊ si ex eodẽ ore ⁊ sub eod tpre uentus
decctõnis erũꝑit statim asffũ in alt̾am ꝑtem flectit.

Expanded text:
mirum quod spiritus concitatus, et in unam quamlibet partem impulsus per diversa rapitur, et per varia oblectamenta ad satianda desideria fertur, et quasi universam superficiem terrae lustrando ad consuetas atque antiquas delectationes iterum revertitur. Sed illud valde mirabile, dignumque admiratione quod contrariis saepe et subito flatibus actus, nunc in istam, nunc in oppositam partem agitur, ita ut quod prius ardenter amaverat, insatiabili pntis mutabilius, variisque subjacens passionibus. In momento, in ictu oculi incalescit, et iterum eadem facilitate refrigescit, intantum ut ab uno ore et pene sub eodem tempore vel tenuiter exhalatus vel fortiter impulsus, nunc calidus exeat, passiones mutatur. Quis nescit quomodo homo ad tenunatur ad gratiam, et si ex eodem ore et sub eodem tempore ventus detractionis eruperit, statim affectum in alteram partem flectit,
Abbreviated transcription (Latin):
obtemꝑat. s in magna sepe ꝯͣdc̃one tebellat.
pocest ⁊ p̾cipitem ab actu iefrenare ⁊ esfre.¬
natũ gͣui ultõne punire. ⁊ animofitatis eiꝰ
audaciam forti canstagacone frang̾e. ⁊ emol
ut arbitr capiti assimłatur. quod ceteris
ominbus principat

Expanded text:
bellat, potest et praeceps ab actu refrenare, et effrenatum gravi ultione percutere, et animositatis ejus audaciam forti castigatione frangere et emollut arbitror, capiti assimilatur, quod caeteris omnibus principat
Abbreviated transcription (Latin):
in multił ⁊ magnis conatib nr̃is. subito
⁊ mopinate subtͣhit᷑. Quam dii gꝰ gram̃
amissam. ad antiqm in tegritatẽ ł stabilẽ
reꝑare non possumꝰ. uͥtutõ m̃tis ad pͥmi ui¬
goris firmitatẽ ñ repamꝰ. ⁊ acceptampri¬
me potestatis potestetem in bono et inte¬
gio non recuꝑamꝰ ⁊ langorem capitił in

Expanded text:
 multis et magnis conatibus nostris subito et inopinate subtrahitur. Quandiu ergo gratiam amissam ad antiquam integritatem vel stabilitatem reparare non possumus, virtutem mentis ad primi vigoris firmitatem non reparamus, et acceptam primae possibilitatis potestatem in bono ex integro non recuperamus, et languorem capitis in
Abbreviated transcription (Latin):
pcc̃m aiste subt᷑bi non potuit Quam ⁊¬
si p̾t metitũ acceꝑat sũ culpa tñ amitt̾e
non debeat. Nũc aũ om̃i hora potest iͥte
subtrabi qr ñqmͣ potest hocno sitie culpa
tueniri. ⁊ sicut nõ potest ꝑ se. semei cuis¬
sam recupare sic quidoni gtatis recupa¬
tam non pͭ nisi ex aliena tutela custodue.
ter illit uidelicet quiruit añ peccm̃. tht¬
qui ÷̃ post hõis lapsum. Primo hũit gram
integram: ⁊ stabilem: nũt aũ ñ utes gͣm
nͨ stabilem. In fuc᷑a stutem uiea. pͥostãm ab¬
sorca fu̾it mors in uictoria. hẽbit nõ sou
stabilem. s ⁊̃ ĩmobilem. Scabilem .in. aute

Expanded text:
ste subtrahi non potuit. Quam etsi praeter meritum acceperat, sine culpa tamen amittere non debebat. Nunc autem omni hora potest juste subtrahi, quia nunquam potest homo sine culpa inveniri. Et, sicut non potest per se semel amissam recuperare, sic quidem gratis recuperatam non potest nisi ex aliena tutela custodire. ter illum videlicet qui fuit ante peccatqui est post hominis lapsum. Primo habuit gratiam integram et stabilem, nunc autem nec integram nec stabilem. In futura autem vita postquam absorpta fuerit mors in victoria habebit non solum stabilem, sed etiam immobil
Abbreviated transcription (Latin):
sue dignitate priticipat᷑. Si siquid̃ ⁊ si aliqͥs
motꝰ in homine gont᷑. ł p̾ter hõis uoluntatẽ scit
Sicut nũqͣm ei nͥ ex arbit̾ lib̾tate ꝯsentit. sic
nũꝙͣ tsi ex pp̃iꝰ ꝑmissione in actũ ꝓtumpit. Imꝑat
sane ꝑsepe motui corꝑis: motus sensualitaris:
ĩꝑat fiequent᷑ ut aĩ dfttus. ñ solũ sensib u̾ũ
⁊ appecitib Nicħ tñ hoꝵ omnĩum ad conatus
su erit effectũ: nͥ ad lib̾i arbitrii nutũ. uoli¬
tariũ ꝙ consensũ. principat᷑ iͨq oib lib̾i arbitͥi
ultroneꝰ consensus qr scd̃m sapiencie documencũ

Expanded text:
i aliquis motus in homine contra vel praeter hominis voluntatem surgit, sicut nunquam ei nisi ex arbitrii libertate consentit, sic nunquam nisi ex ipsius permissione in actum prorumpit. Imperat sane persaepe motui corporis motus sensualitatis, imperat frequenter et animi affectus non solum sensibus, verum et appetitibus. Nihil tamen horum omnium ad conatus sui exit effectum, nisi ad liberi arbitrii nutum voluntariumque consensum. Principatur itaque omnibus liberi arbitrii ultroneus consensus; quia, secundum sapienti
Abbreviated transcription (Latin):
cõne correcta. ĩ spem et̾ne recbuconis reniuis¬
cunt. S qua intencõ ex ꝯsilio accipit ut bona
⁊ uocta sit qͣi de corde sp̃c ꝓcedit. qui ad corpis
uiuificacõnem exiens ꝑ omĩa se uͥtutũ men¬
bia disftundit. Recte gͦ ut arbitror ꝑ corꝯsi¬
liũ designat᷑. cꝰ similitudinem unitatur

Expanded text:
tione correcta in spem aeternae retributionis revirescunt. Sed quia intentio ex consilio accipit ut recta et bona sit, quasi de corde spiritus procedit, quia ad corporis vivificationem exiens per omnia se virtutum membra diffundit. Recte ergo, ut arbitror, per cor consilium designatur cujus similitudinem imitatur
Abbreviated transcription (Latin):
Et aͣle queso ent. si liberoꝵ nt̃oꝵ indͥs ecto¬
res. consciencia ura ꝓͥa noes ee conuuceric cest
in ip̃o ꝓpõito ex mala intentione oꝑa sua cor¬
rumpũt: Alii pꝰt exeticia uͥtutũ ad oblatõnem
uane laudis a pristina intentonẽ manescũt.
Q uid illi nͥ abortinos fetus facuit. isti qͣi iã
natos. seu ⁊̃ adultos octidũt : Non ne melꝰ est.
ñ gign̾e. qmͣ ebortuũ fac̾e̾. satisq utiliꝰ ꝓlem
non parerȩ. qmͣ ł dormiendo oppͥmere. ł ei ꝯsilio
necare. Nonne meliuis ÷ ut uadam absq libis
qmͣ imniolare filios meos: ⁊ filias meas demo¬
tiuł Nonne młto felicior ÷ st̾ilis. ⁊ que ñ
parit. qmͣ filioꝵ meoꝵ necatores sñ mĩa.¬

Expanded text:
quaeso, erit si liberorum nostrorum interfectores conscientia propria nos esse convincit? Alii in ipso proposito ex mala intentione opera sua corrumpunt, alii post exercitia virtutum ad oblationem vanae laudis a pristina intentione inanescunt. Quid illi nisi abortivos fetus faciunt, isti quasi jam natos seu etiam adultos occidunt? Nonne melius est non gignere, quam abortivum facere, satisque utilius prolem non parere, quam vel dormiendo opprimere, vel ex consilio necare? Nonne melius est ut vadam absque liberis quam immolare filios meos et filias meas daemoniis? Nonne multo felicior est sterilis et quae non parit, quam filiorum suorum necatores sine mi
Abbreviated transcription (Latin):
magua: iude in qmͣ ⁊ diligñt᷑ adcende ne forte ꝑͥ
tumia Hot foftassi in has discͥpta ariore res¬
hũsibile fuit hoc fortassis succsionis Ccte
nuni: Sic q serutator÷ magestatis. opͥmetur
a gła Altiora gͥ teue qͥsiens: ne forte ꝓcenus¬

Expanded text:
gna, vide, inquam, et diligenter attende ne forte sit et nimia. Hoc fortassis in hac descripta arbore reprehensibile fuit, hoc fortassis succisionis causbonum, sic qui scrutator est majestatis, opprimetur a gloria. Altiora igit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sõs. de celo descendit Circa hõum curã tambo¬
lii angeli. qmͣ mali. perpetuam sollicitudinem
impendũt. ⁊ nec nocte die nͨ ab hat solliat udi¬
ne. se uł ad modicũ sub stͣhũt : s mali ad im¬
pugnãdũ. boni ad ꝓtegñdũ. inuigilant: ita
utriq recte satis ugiles dia q̃ant. S qd bo¬

Expanded text:
s de coelo descendit. Circa hominum curam tam boni angeli quam mali perpetuam sollicitudinem impendunt, et nec nocte nec die ab hac sollicitudine se vel ad modicum subtrahunt, sed mali ad impugnandum, boni ad protegendum invigilant, ita ut utrique recte satis vigiles dici queant. Sed quod bo
Abbreviated transcription (Latin):
siliũ ad itencõnem bonã aiet᷑. Sicut uita a
corde ꝓcedit. ⁊ se ꝑ oĩa m̃bra diffundit. sic̃ ꝑ
intencõ bona de ꝯsilio surgit ⁊ uͥturũ opa
ad meriti uegacõnem animare ꝯsuenitet
Beste at ꝑ sapientem xͥcipit᷑. om̃i custodia

Expanded text:
onem bonam animetur. Sicut vita a corde procedit, et se per omnia membra diffundit, sic et intentio bona de consilio surgit, et virtutum opera ad meriti vegetationem animare consuevit. Recte igitur per Sapientem praecipitur: Omni custodia
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ ex bono ꝓposito gͥminat: ut in esfectũ
erumpat. ⁊ ad hone ꝯsuetudinis robͦ ꝯuales¬
cat. lt̃ frustͣ uͥtutis arbor ad alpa uitit᷑ q̃ ĩ
spe diuine ꝓpiciatõis ñ radicat᷑. Nõ .n. uo len¬
tis neq currentis: s miserentis ÷ d̾i. Q itaq

Expanded text:
bonum ex bono proposito germinat ut in effectum crumpat et ad bonae consuetudinis robur convalescat, et frustra virtutis arbor ad alia nititur, quae in spe divinae propitiationis non radicatur: Non enim volentis neque currentis, sed miseren
Abbreviated transcription (Latin):
nũ tñ erit. si trulli liceat sine eius
imiꝑio manũ ł pedem mouere. ⁊ po¬
test qui ciꝰmodi ÷ ueracit̾ psallere
Sgo autem ꝯstitutus sum rex ab
ea suꝑ syom montem sanctũ oius.
taq lib̾ ille arbit̾s cotisensꝰ. tociꝰ
t̾te. tot cogitatõnũ. tot asfectu¬
um. appecituũ. sonsuũ. imꝑator
⁊ dñs. non pocest int̾i oĩa
scandala de regno suo au¬
feree: nec plenam ꝑpetuam ꝙ paceni pot̾it

Expanded text:
num tamen erit, si nulli liceat sine ejus num tamen erit, si nulli liceat sine ejus imperio manum, vel pedem movere, et potest qui hujusmodi est veraciem constitutus sum rex ab eo super Sion montem sanctum ejus . Itaque liber ille arbitrii consensus totius terrae, tot cogitationum, tot affectionum, appetituum, sensuum, imperator et Dominus, non potest interim omnia scandala de regno suo auferre, nec plenam perpetuamque pacem poterit
Abbreviated transcription (Latin):
lt̾it ille qui omĩa potest. Que .n. impossibilia
sunt aput homines possibilia sunt aput dm̃
ncipit gtͦ posse ex diuino adintorio. quod non
potͥat de se sp̃o : ⁊ qd̾ iam nonpotest ꝑ nat᷑am
accipit bonti posse ꝑ gr̃am. Cotidie crescit
ad bonũ: cotidie roborat᷑ ad malũ. Crescit
ad bonũ ita ut iam in potestate ꝯłistenł ⁊ hñs
sub se militeł. possit dr̃e huic uade. ⁊ uadit
⁊ alio ueni. ⁊ uemit. ⁊ s̾uo suo fac ħ ⁊ facit.
Roborat᷑ ⁊ eq̃ contͣ malũ. ita ut non reg¬
net pecm̃ in ħ mortali corꝑe: sepe autemad
eo. ut lam sibi dcm̃ credat. ab que imꝑito tuo
nom mouebit quisꝙͣ manũ auc podom: in
om̃i t̾ra egypti. Et pͣntũ ħ eẽ putamꝰ om̃s
rebelles animi motus posse repͥmere. ⁊
ab actu cohih̾e. qmͣuis nͣdum possit õs
ꝑfecte delere. ⁊ regnũ suũ ad plenam
pacem resemare: Qũauis it̃aꝙ nõ pꝰ¬
sit omnes pacis adu̾sarioł excinguere
nͦ om̃iũ manꝰ ł pedes truncare mag¬

Expanded text:
est. Quae enim impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum. Incipit ergo posse ex divino adjutorio quod non potest de seipso, et quod jam non potest per naturam, accipit bonum posse per gratiam. Quotidie crescit ad bonum, quotidie roboratur contra malum. Crescit ad bonum, ita ut jam in potestate consistens, et habens sub se milites, possit dicere huic: Vade, et vadit; et alii: Veni, et venit; et servo suo: Fac hoc, et facit. Roboratur et aeque contra malum, ita ut jam non regnet peccatum in hoc mortali corpore, saepe autem a Deo, ut jam sibi illud dictum, credat. Absque imperio tuo non movebit quisquam manum, aut pedem in omni terra Aegypti. Et quantum hoc esse putamus omnes rebelles animae motus posse reprimere, et ab actu cohibere, quamvis necdum possit omnes perfecte delere, et regnum suum ad plenam pacem reformare? Quamvis itaque non possit omnes pacis adversarios exstinguere, nec omnium manus, vel pedes truncare, mag
Abbreviated transcription (Latin):
signat᷑ ex hat arbore: ⁊ audiamꝰ adhuc ex
lequentib cꝰ fu̾it discipline.¶ Aciduumus
qͦmͦ ꝑ doctͥnã potuit. uł indoctos erudire.
ł̾ inꝯsaltos ĩ stͥcre. Audiamꝰ qͦmͦ ꝑ discipli¬
nã soleat ⁊ carnales p̾mero. ⁊ spĩtales
subimare. Subt̾ eã habitabãt aialia ⁊ bestiẽ:
⁊ in ramis eiꝰ ꝯu̾sabant᷑ uolucͦs coli: ⁊ ex ca
uescebat᷑ oĩs caro. Per ałia ꝑbestias intel¬
lẽe hoĩes aiumales. m̃tes carnales. ⁊ scła¬
tes. Duo autẽ gn̾a carnaliũ salemꝰ uide.
dit iracundie. P aĩalia itaq intelligimꝰ m̃¬
tes uoluptati deditas ꝑ bestias: mentes
sola hic mansireta intlłig̾e debeamꝰ.
Recte gͦ uoluptuose m̃tes designãt᷑ per
aĩalia. q̃ soli uentͥ desu̾iunt. recte ncho¬
muinꝰ m̃ces macũde designãt᷑ ꝑ bestias q̃
deute ⁊ ungue deseruiunt. De talib gͥ recte
dcͣ. Subt eam hãitabant ałia ⁊bestie: eo qd̾
hꝰ modi m̃tes ꝑ concupiscentiã uł iracũdiã¬

Expanded text:
signatur ex hac arbore, audiamus adhuc ex sequentibus cujus fuerit disciplinae. Audivimus quomodo per doctrinam potuit vel indoctos erudire, vel inconsultos instruere, audiamus quomodo per disciplinam soleat et carnales premere, et spiritales sublimaret in ramis ejus conversabantur volucres coeli, et ex ea vescebatur omnis caro. Per animalia et bestias, intellige homines animales, mentes carnales et saeculaestia volantes. Duo autem genera carnalium solemus videre. dit iracundiae. Per animalia itaque intelligimus mentes voluptati deditas; per bestias, mentes sola hic mansueta intelligere debeamus. Recte ergo voluptuosae mentes designantur per animalia quae solo ventri deserviunt. Recte nihilominus mentes iracundae designantur per bestias quae dente et ungue desaeviunt. De talibus ergo recte dicitur: Subter eam habitabant animalia et bestiae, eo quod hujusmodi mentes per concupiscentiam vel i
Abbreviated transcription (Latin):
ert̾ioꝵ oĩum memoria funditꝰ ĩttipit᷑. Sõpniuiu
excessum. in sublimũ ꝯtẽplationẽ ascendit. Some
lecificant: Letificat sane. nͦ mirũ. C ontemplaso
eternoꝵ gaudioꝵ: terret ͦ specłatõ diuinor
iidicioꝵ. Quis enĩ digne eipͥmere possit. ꝙͣ locũ¬

Expanded text:
exteriorum omnium memoria funditus intercipitur. Somnium excessum in sublimium contemplationem ascendit: Somnilaetificant. Laetificat sane nec mirum contemplatio aeternorum gaudiorum, terret vero speculatio divinorum judiciorum. Quis enim digne exp
Abbreviated transcription (Latin):
ctatãta q̃rere. ⁊ qͣi de loco ad locũ tͣnsire. et pꝰqmͣ
saciatꝰ fu̾it. alia pꝰ alia fastidire. ⁊ qͣi unũ locũ post
aliumdeserere: ⁊ aluid i cͦsũ suũ in ꝯͣria flectere. ⁊
retit. Uñ ⁊ salomon dicit. ad locũ uñ exeunt flumĩa
ieu̾tũt᷑ ⁊ it̾m fluant. cppetitꝰ carnis÷ abyssus illa
magna uñ ęxeunt tot flumĩa Uñ tot surgũt ⁊¬
tam infinita desid̾ia. Hideamꝰ gͦ locũ. Uñ tochꝰ¬
modi flumina exeunt. locũ quo t᷑rendo ꝑueniũt:
uideamꝰ qͣ currũt uideamꝰ ꝗͣ ret᷑runt. Locꝰ uñ carnast s
appetitꝰ exit ꝓflunium: nescessitatis. locus qͦ tẽdit
sacietas. Uia qua tͣnsit uoluptas. uia qͣ redit cupidi¬

Expanded text:
et quasi de loco ad locum transire, et postquam satiatus fuerit, alia post alia fastidire, et quasi unum locum post alium deserere, et aliud est cursum suum in contraria flectere, etredit, unde et Salomon dicit: Ad locum unde exeunt flumina revertuntur ut iterum fluant . Appetitus carnis est abyssus illa magna unde exeunt tot flumina, unde tot surgunt et tam infinita desideria. Videamus ergo locum unde hujusmodi flumina exeunt, locum quo currendo perveniunt. Videamus qua currunt, videamus qua recurrunt. Locus unde carnalis appetitus profluvium exit, necessitas; locus quo tendit, satietas; via qua transit, voluptas; via qua redit, cupidi
Abbreviated transcription (Latin):
inpetꝰ cohib̾e. ł irracõnabilia desid̾ia. sub racõns
magist̾io tob̾core. Aniũ celi cohabitatõnẽ amit¬
timꝰ. cũ sublimiũ inuestigatõnũ iocunda spͤtacła
tot phantasmatũ occͦsione tͦbati exerc̾e nõ ualemꝰ
Ramis suis inhabitãtes uolucĩes arbor amntit:
cũ meditacõnes suas cͥca alłuerã moꝵ suoꝵ cͥcũ¬
spcõnẽ exccͥere iãneqͥ. Contub̾nia taliũ uolu¬
crum nos atissis se sepe dolemꝰ: cũ cogitatões
nrãs ab inepta euagatione restͥtg̾e ã ualemꝰ.
ita ut nnꝰquisq nrm illd̾ b̾ati iob recte apucse
dicat. cum suas aues non sine dolore euolasseiã
uideat. Cogitatõnes me e dissipate sũt̃: tor¬

Expanded text:
elibet irrationabilia desideria sub rationis magisterio coercere. Avium coeli cohabitationem amittimus, cum sublimium investigationum jucunda spectacula, tot phantasmatum occursione turbati, exercere non valemus. Ramis suis inhabitantes volucres arbor amittit, cum meditationes suas circa assuetam morum suorum circumspectionem exercere jam nequit. Contubernia talium volucrum nos amisisse saepe dolemus, cum cogitationes nostras ab inepta evagatione restringere non valemus, ita ut unusquisque nostrum illud beati Job recte apud se dicat, cum suas aves non sine suo dolore evolasse jam videat: Cogitationes meae dissipatae sunt, tor
Abbreviated transcription (Latin):
tadi cor tuũ. quiquis contupiscis hũc tam
desid̾abilẽ thesaurũ : ne si nolu̾s custodire.
tog aris cũ ꝓpheta plang̾e ⁊ dr̃e. Cor meũ
dẽreliquit me. dolens ⁊ deflens. quod int̾im
nõ habeas uͥ debeas thesautũ hũc querere.
ł ubi ualeas inrienire. Illos ut arbitror cor
suũ reliquerat. i t om̃e consiliũ eis exciderat
Gẽns absq ꝯsilio. ⁊ sine prudencia. Utina saꝑ¬
ent ⁊ intellig̾ent. ac nouissima ꝓuiderent.

Expanded text:
r tuum, quisquis concupisces hunc tam desiderabilem thesaurum, ne si nolueris custodire, cogaris cum Propheta plangere et dicere: Cor meum dereliquit me , dolens et deflens, quod interim non habeas ubi debeas thesaurum hunc quaerere, vel ubi valeas invenire. Illos, ut arbitror, cor suum reliquerat, et omne eis consilium exciderat,gens absque consilio et sine prudentia, utinam saperent et intelligerent et novissim
Abbreviated transcription (Latin):
desꝑatõnẽ p̾apitat᷑. Qͣi eñi radices suas arbor
cõnem cadit. alrbor illa radicit᷑ aussa ciat. ⁊ sñ
reꝑatõis gͥmisse corruendo remanserat: que
ad dñm loquens. ꝑ de uenia desꝑans. dicebat
Maior cit ini qͥtas mea: qm ut ueniã m̾ear.¬

Expanded text:
desperationem praecipitatur. Quasi enim radices suas arbor t in desperationem cadit. Arbor illa radicitus avulsa erat, et sine reparationis germine corruendo remanserat, quae ad Dominum loquens, et de venia desperans dicebat: Major est iniquitas mea quam ut veniam mer
Abbreviated transcription (Latin):
uelacõne mirandũ ĩmo ⁊ formidandũ aliquid
ꝯsid̾at. postiodũ ad se rediens secũq hetractꝰ
se ipãm forti examinatiõe diuidicat. ne fortedig¬
na sit cui tale a liqͥ ꝯtĩgat. Ex ꝓͥpis nimuirũ agi¬
tatiõib secũ agit᷑. ut sua cã uisio tͥreat. sogita¬
tis: isluminatio sensus intellfualis. Et uisio ues
inqͥ capitis mei: ꝯt᷑ b au̾uint me. Cogtiatõnes
Iasr sue in stratu srs ⁊ uisones clpicis sũ derũ¬

Expanded text:
elatione mirandum, imo et formidandum aliquid considerat, et postmodum ad se rediens secumque retractans seipsam forti examinatione dijudicat, ne forte digna sit, cui tale aliquid contingat ex propriis nimirum cogitationibus secum agitur, ut sua eam visio perterreat. Cogitao vero capitis, illuminatio sensus intellectualis. Et visiones, inquit, capitis mei conturbaverunt me. Cogitationes suae itaque in stratu suo, et visiones capitis sui unum
Abbreviated transcription (Latin):
uoluts coli: eo ꝙ cͥcũ sfstõnes m̃tis p̾cipue inui¬
gilare debent circa cꝰt̾odiã sui. Etce iã audĩ¬
uimꝰ. qͥd de huiꝰmodi arbore sentire debeamꝰ. Ie¬
mo dñ putet me c̾dere. nabugodonosor regẽ
talem fuisse: qͣlẽ me audit. ex mystica signifi¬

Expanded text:
ones mentis praecipue invigilare debeant circa custodiam sui. Ecce jam audivimus quid de hujusmodi arbore sentire debeamus. Nemo tamen putet me credere Nabuchodonosor regem talem fuisse qualem me audit ex mystica signifi
Abbreviated transcription (Latin):
il pꝰt tam nattam ꝓmissionis mee ꝓ cͤstinacõm
in debat᷑ suꝑeẽ. studui dut᷑ne disacõnus dispen¬
dia. saltẽ uberiore debeti fenore reꝯpensare. Int
amice amicianimũ libeat ꝓpend̾e. cui dulce fuit
uꝰ uoluntati. nõ audeo dr̃e ittilitati. diuitiꝰ mili¬
taiet. ꝯpendiosit opꝰ ex industͥa in logũ ꝓthere. S̃p¬
ta gͦ occasione scribendi. seuiciam regła dicendi.
ex illis ysaie u̾bis. que meo tͥ mun̾e exponi postu¬
lasti: quedam de uit̾rioris hominis statu disfusuis
digressi. Deambulantis itaq more. non itineran¬
tis. breuis ituu̾s ꝯpendia. multiplici euagatõne ꝓ¬
q sublimia. curiosa ociositate. ⁊ ociosa curiositate
ꝓlustrans simł ⁊ admirans. Quis .n. nõ miret᷑ me
rico. uestustatił nr̃e statũ. sub tam ꝯpendiosa

Expanded text:
i post tam multam promissionis meae procrastinationem videbatur superesse, statui diuturnae dilationis dispendia, saltem uberiore debiti fenore recompensare. Inter haec, amice, amici animum libeat perpendere: cui dulce fuit lius voluntati non audeo dicere utilitati diutius militaret, compendiosum opus ex industria in longum protrahere. Sumpta igitur occasione scribendi, seu etiam regula dicendi ex illis Isaiae verbis, quae meo tibi munere exponi postulasti, quaedam de interioris hominis statu diffusius digessi. Deambulantis itaque, non itinerantis more brevis itineris compendia multiplici evagatione pmque sublimia curiosa otiositate, et otiosa curiositate per lustrans simul et admirans. Quis enim merito non miretur vetustatis nostrae statum, sub tam compendiosa
Abbreviated transcription (Latin):
D⁊ itm pꝰ sublimes uolatꝰ ad arbors sue
ramos reu̾ti. ibiq inmemorari. immo ⁊ ꝯu̾sa¬
rĩ. Qͥd .ni. aliud ÷ uolucres celi ad ramos sue
arboris semꝑ redire. ⁊ ibi in habitare: il cogita¬
tiones cordis sui. ad morũ oꝑũ suoꝵ ꝯsidatõ¬

Expanded text:
s volatus ad arboris suae ramos reverti, ibique immorari, imo et conversari. Quid enim aliud est volucres coeli ad ramos suae arboris semper redire, et ibi inhabitare, nisi cogitationes cordis sui ad morum, operumque suo
Abbreviated transcription (Latin):
dens ꝙ ingemui: impiũ suꝑeraltatũ ⁊ese¬
uatũ sicut ceds libani Q d qͣso est ꝙ faciti᷑
Qhꝰ modibruta ⁊ bestialia corda in sublumt
astolbeis: ⁊ uelit in aere suspendias. Sie
eos diligitis ⁊ cur ecis non ꝑcitis. Qd q̃so eis aliud
quam ruinã paratis. dum eos ad alta suspenditis
⁊ aͣll in ramis poetatis: Quid aliud qͥdq sio subsi¬
mator.ł pociꝰ subusori dict᷑us ⁊ uifine. In ipõcõ¬
finio ruine. nͥ qr eleuans allisisti me Gonu̾sen¬
cur uolucꝰs celi in ramis: locũꝙ teneant in
lũmis. qͦs subleuat penua sc̃tatis. Bestie sub
ramis locũ tencant in imis: ⁊ ꝓnos ułtus ha¬
bent ꝑ appetitũ carnis. ⁊ distͥctionẽ sõcant
pie seu̾itatis ⁊ iuste humiliacõis. Subtꝰ eam

Expanded text:
ingemui impium superexaltatum et elevatum super cedros Libani. Quid, quaeso, est quod facitis, qui ejusmodi bruta et bestialia corda in sublime attollitis, et velut in aere suspenditis? Si vere eos diligitis, cur eis non parcitis? Quid, quaeso, eis aliud quam ruinam paratis, dum eos ad alta suspenditis et quasi in ramis portatis? Quid aliud quisque suo sublimatori, vel potius subversori dicturus est in fine in ipso confinio ruinae, nisi quia elevans allisisti me? Conversentur volucres coeli in ramis, locumque teneant in summis quos sublevat penna sanctitatis. Bestiae sub ramis locum teneant in imis, et qui pronos vultus habent per appetitum carnis, districtionem sentiant piae severitatis
Abbreviated transcription (Latin):
iat  Ipuorans docet aliũ. ꝗd ab eo discat᷑ Nt e ln¬
hel ab int̾rogante ⁊ ignonãte discit quid discẽtit
doc̾e debeat. Sio utiq sic sepe mens pͥdent᷑ uscẽa
de ꝯtemplacionis lumine reportat: ꝗd pͥmodut
ꝑ medicatõ nẽ inueniat. pletu q gnostate acti¬
qr moditatõ de p̾cognita reublacõis luce. Uñ nods¬

Expanded text:
at, ignorans docet alium, quod ab eo discat, et Daniel ab interrogante et ignorante discit quid discentem docere debeat. Sic utique, sic saepe mens prudenter inscia de contemplationis lumine reportat, quod postmodum per meditationem inveniat, pleniusque cognoscat. Accipitque meditatio de praecognita revela
Abbreviated transcription (Latin):
des. qmͣ ntͦ qmͣ ocołto dei udicio. qd ⁊ de cͣͥe ellcde¬
tus q intͥdum qͥs egrediat᷑ ad rgnũ. ⁊ alinatul
Tregno inopia ꝯslimat᷑ Quem queso diuisioꝗus
dicioꝵ abyssus non tͥreat : cũ diũino lumine tac
forciũ bellũ. sͦ sapienciũ panẽ. si de dlun. ul

Expanded text:
 quam occulto Dei judicio quod et de carcere catenisque interdum quis egrediatur ad regnum, et alius natus in regno inopia consummetur? Quem, quaeso, divinorum judiciorum abyssus non terreat, cum divino lumine tactus fortium bellum, nec sapientium panem, nec d