comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bło ⁊ ne płes dos fore pu¬
tarẽt adiũxit ⁊ ñ sit aliꝰ.
Q ũo dixit moyses scito
⁊ togita tu ĩ corde tuo reũa
ĩsinuat. qr nõis hurꝰ archa¬
na sb̃tilitas. n ͨ uisu nec
auditu n ͨ de corꝑeis sẽlibꝰ

Expanded text:
 ne plures deos fore putarent, adjunxit, et non sit alius. Quod vero dixit Moyses, scito et cogita tu in corde tuo , revera insinuat quia nominis hujus arcana subtilitas, neque visu, neque auditu,
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ ĩtraturũ añ mortẽ xͥ. oꝯNon¬
ob hoc .ii. opmier ꝙ dixisti. distu¬
lit moyses de ꝑadisoloqui. s ag¬
nouit. qr magis ł hus uisibilib
boĩs q̃ sũmo oꝑe exoptabãt ad¬

Expanded text:
jure erant diaboli. Nullus enim mortuus ab Adam usque ad mortem Christi claustra devitavit inferni, et hoc percipimus ex verbis Moysi, qui cum filios Isr
Abbreviated transcription (Latin):
liunt᷑ om̃s ĩtelligi uoluit.
at si drẽt. quousq moriar ⁊
ĩtra cũ filio meo sepeliar
enĩ ꝙ filiꝰ suus ĩ t̾ra ñerat se¬
pultꝰ .ĩmo putãbat ꝙ ab aliqͣ
bestia eẽt deuoratꝰ. ħ gͦ dixit

Expanded text:
liuntur omnes, intelligi voluit. Ac si diceret: Quousque moriar? et in terra cum filio meo sepeliar,enim quod filius suus in terra non erat sepultus, imo putabat quod ab aliqua bestia esset devoratus. Hoc ergo dixit
Abbreviated transcription (Latin):
iquis ad ȩccłam cũ fugiũ fecerit. in atrio
ipsius ȩccłȩ pacẽ habeat. nec sit ei necesse
trahere presumat. sed liceat confiteri
quod fecit & inde ꝑmanus bonoꝵ homi-¬
num ad discussionẽ inpublico ꝓducat᷑¬

Expanded text:
quis ad ecclesiam confugium fecerit, in atrio ipsius ecclesiae pacem habeat, nec sit ei necesse trahere praesumat, sed liceat confiteri quod fecit, et inde per manus bonorum hominum ad discussionem in publico perducat
Abbreviated transcription (Latin):
occasum qͥ ex parte lib̾ata fuit urbs sub seddisił saxis ob¬
ea constatinopolĩ ad ultimũ rome beato laurentio contu¬
nulatus. Unde & in tumulo. Quem syon occidit uob̾
eate ⁊ uidete qm̃ ego sum d̾s. Ibi uacabimus & uidebi¬
sine fiue. Nam ꝙͥs alius uoster est finis: nͥ ꝑuenire ad
regnum cuiis nullus est finis: Euertuntur peccores¬
duob mõdis. Aut sicut sõdomite. ut pro peccatis sius
ipsi homines puniantur aut sicut niinuite ut ipsa
homuiũ peccata penitendo destruantur. Hebron caria¬

Expanded text:
occasum, qua ex parte liberata urbs sub secundo Israel saxis obruea Constantinopolim, Romae ad ultimum B. Laurentio contumulatus, unde et in tumulo: Quem Sion occidit nobis cate et uidete, quoniam ego sum dsine fine. nam quis alius noster est finis nisi peruenire ad regnum, cuius nullus est finis? CLVIIII. Eduobus modis, aut sicut Sodomitae , ut pro peccatis suis ipsi homines puniantur; aut sicut Ninivitae , ut ipsa hominum peccata poenitendo destruantur. + I
Abbreviated transcription (Latin):
singillatim ex p̃ssis. ũba quȩ itdẽ litteris contineant᷑. alt̾i qui
hanc qq̃ nouerit inclustriã. tã et si ꝓcul posito legenda atq
nificams. ł mꝑitos qͦsq quasi diuinando deludens. Cuiꝰ ordo su¬
di ł loquelȩ tał ẽ. Cũ primã alphabeti litt̾am intimare cupis:
unũ manu teneto. cũ scdãm .iͦ. cũ t̾ciam: tria. Et sic exordiẽ
cet̾as. U̾bi gr̃a. Si amicũ int̾ insidiatores positũ ut caute se agit
gitis ostende. huiꝰ nãq ordinis litt̾ȩ cautȩ ag̾e sig̃cãt. Potest
faciliꝰ disci simul atq agi possunt. Q non ut latini paucis iisdem¬
q geminatis suos numeros solent expͥmẽ litt̾is. uerũ toto alpha¬
beti sui caractere ĩ nũoꝵ fig̃as expenso. tres qui plꝰ sunt nũos
notis singlĩs depingũt. eundẽ penȩ num̃ĩ figurandi quẽ scriben-¬¬
di alphabeti ordinẽ seq̃ntes. hoc mͦ. E a e 8¬

Expanded text:
singillatim expressis verba, quae iisdem litteris contineantur, alteri qui singillatim expressis verba, quae iisdem litteris contineantur, alteri qui hanc quoque noverit industriam, tametsi procul posito, legenda atque nificans, vel imperitos quosque quasi divinando deludens. Cujus ordo ludi vel loquelae talis est: cum primam alphabeti litteram intimare cupis, unum manu teneto: cum secundam duo, cum tertiam, tria. Et sic ex ordine caeteras. Verbi gratia: si amicum inter insidiatores positum, ut caute rem agat, gitis ostende. Hujus namque ordinis litterae, Caute age, significant. Potest terisque facilius disci simul atque agi possunt, qui non ut Latini, paucis iisdemque geminatis suos numeros solent exprimere litteris, verum toto alphabeti sui charactere in numerorum figuras expenso, tres qui plus sunt numeros notis singulis depingunt, eumdem pene numeri figurandi, quem scribendi alphabeti ordinem sequentes, hoc modo: Α I
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dicis: eandem in umbilico cretam supinab. I.cũ dicis: eĩ ꝓne
s erecte pollicem ũbilico inpones. Ix. cũ dicis. eadem ꝓna fem̾
leuũ desuꝑ cõp̃hendes. lxx. cũ dicis: eandem supinã fe̾mori suꝑ¬
pones. Lxxx. cũ dicis: eandẽ ꝓnã femori suꝑ pones. xc̃. cũ dicis.
eandẽ lũbos app̃hendes pollice ad iguina u̾so. at uͦ c̃ &.ec. & ce¬
tera usq ad decce. eod qͦ diximꝰ ordine indext̾a corporis parte
cõpleb. Decies aut centena milia cũ dicis: ambas sibi insertis ma¬
n̾inucẽ digitis in plicab. Est ex alt̾iꝰ modi cõpotꝰ aiticłatĩ dec̾¬
rens. qͥ qm̃ specialiter ad paschȩ rationẽ ꝑtinet.cũ ad hanc ex-
ordine uentũ fuerit oportuniꝰ explicabit᷑. Potest autẽ et
de se ipse ipso quem p̃notauimꝰ cõpoto q̃dã manuał loq̃latã
ingenũ exercendi. qua ludi agendi gr̃a figurari. qua litt̾is qͥs

Expanded text:
cum dicis, eamdem in umbilico erectam supinabis. L cum dicis, ejusdecum dicis, eamdem in umbilico erectam supinabis. L cum dicis, ejusde. LX cum dicis, eadem prona femur laevum desuper comprehendis. LXX cum dicis, eamdem supinam femori superpones. LXXX cum dicis, eamdem pronam femori superpones. XC cum dicis, eamdem lumbos apprehendes, pollice ad inguen verso. At vero C et CC usque ad DCCCC eodem quo diximus ordine in dextera corporis parte complebis. Decies autem centena millia cum dicis, ambas sibi manus insertis invicem digitis implicabis. Est et alterius modi computus, articulatim decurrens: qui, quoniam specialiter ad Paschae rationem pertinet, cum ad hanc ex ordine ventum fuerit, opportunius explicabitur. Potest autem et de ipso quem praenotavi computo quaedam manualis loquela, tam ingenii exercendi quam ludi agendi gratia figurari: qua litteris quis
Abbreviated transcription (Latin):
medios indicis et impudici art̾ inmittes. Cũ dicis xxx. un¬
gues iditis et̃ pollicis blando coniunges amplexu. Cum
b dũ taxat erectis. Cũ dicis .l.: pollicem extore artum
star grece litt̾ȩ gãmȩ curuatũ ad palmã inclinas: Cũ dicis
Ixxpollicẽ ut supra curuatum indice circũflexo diligenter
palice subimpleb̾. unguȩ dũ taxat illiꝰ erecto trans mediũ
mdicis artum. Cũ dicis lxxx: indicẽ ut supra circũ flexũ polli¬
i ee in longum tenso impleb̾. Unguȩ uidelicet illĩ in mediũ indi¬
cis arcũ flexo. Cũ dicis xc: indicis inflexi unglã radici polliciꝰ
erecti insuges. Hactenꝰ in leua. C. uͦ in dexteram. quomͦ m
pectoris sũmã appones digitis tñ ad collũ erectis. ax. cũ dicis.
eandem pectori expansam late suꝑ pones.xxx.cũ dicis: eadem
ꝓna sede recta pollicẽ cartilagini mediĩ pectoris inmites. xl

Expanded text:
medios indicis et impudici artus immittes. Cum dicis triginta, unmedios indicis et impudici artus immittes. Cum dicis triginta, ungues indicis et pollicis blando conjunges amplexu. Cum bus duntaxat erectis. Cum dicis quinquaginta, pollicem exteriore artu instar Graecae literae Γ curvatum, ad palmam inclinabis. Cum dicisicis sexaginta, pollicem ut supra curvatum indice circumflexo diligenter per implebis, ungue duntaxat illius erecto trans medium indicis artum. Cum dicis octoginta, indicem ut supra circumflexum pollice in longum tenso implebis, ungue videlicet illius in medium indicis artum infixo. Cum dicis nonaginta, indicis inflexu unguem radici pollicis erecti infiges. Hactenus in laeva. Centum vero in dextera quomodo X in pectori supinam adpones, digitis tantum ad collum erectis. XX cum dicis, eamdem pectori expansam late superpones. XXX cum dicis, eadem prona sed erecta pollicem cartilagini medii pectoris immittes. XL
Abbreviated transcription (Latin):
quondã uoluptatis illecebris abstinẽ tanto maiꝰ et p̾miũ. por¬
ro centesimꝰ numerꝰ q̃so diligenter lector adcende. Asinistra
transfert᷑ ad dexterã. et usdẽ ꝗͥ digitis s ñ eadem manu. qͥb
in leua manu nuptȩ signant᷑ et uiduȩ. circłm faciens expͥ¬
digitum inflectens in mediũ palmȩ arcum infiges . Cũ dici
ii. scđm̃ a minimo flexum ibidem impones. Cũ dicis tria : t̃¬
tium similit̾ afflectes. Cũ dicis quattuor. itidem minimũ
uiterciũ nichilominꝰ eleuab̾. in medio dũ taxat solo qui
medicꝰ appellat᷑ in mediũ palmȩ fixo. Cũ dicis uII. minimũ
solum cet̾is int̾im leuatis suꝑ palmȩ radicẽ pones. Iuxta qũe
cum dicis octo: medicum. Cum dicis . uiiii. impudicum
eregione cõpones. Cũ dicis .x: unguem medicis in medio
siges arcu pollicis. Cũ dicis xx. sũmitatẽ pollicis inter

Expanded text:
quondam voluptatis illecebris abstinere, tanto majus et praemium. Porquondam voluptatis illecebris abstinere, tanto majus et praemium. Porro centesimus numerus quaeso, diligenter, lector, attende a sinistra transfertur ad dextram, et isdem quidem digitis, sed non eadem manu, quibus in laeua nuptae significantur et uiduae, circulum faciens expridigitum inflectens, in medium palmae artum infiges. Cum dicis Duo, secundum a minimo flexum, ibidem impones. Cum dicis Tria, tertium similiter afflectes. Cum dicis Quatuor, itidem minimum Sex, tertium nihilominus elevabis, medio duntaxat solo, qui Medicus appellatur, in medium palmae fixo. Cum dicis Septem, minimum solum, caeteris interim levatis, super palmae radicem pones. Juxta quod. Cum dicis octo, medicum. Cum dicis novem, impudicum, e regione compones. Cum dicis decem, unguem indicis in medio figes artu pollicis. Cum dicis viginti, summitatem pollicis inter
Abbreviated transcription (Latin):
utilissimã pͥmo ꝓmtissimãq fleaꝰ digitoꝵ paucis p̃monstrare
sollerciam ut cũ maximã cõputandi facilitatẽ dederimꝰ tũ para¬
tiore legentiũ ingenio ad inuestigandã dilucidandãq cõputan¬
do seriẽ tẽpoꝵ ueniamꝰ. Neq enim c̃tẽpnenda parui ue penden¬
da ẽ regła: cuiꝰ om̃s penȩ sacrȩ expositores scripturȩ ñ minus
qꝙͣ litt̾ar̃ figuras monstrant᷑ amplecti. Deniq et multi alii alias
⁊ ipse diuinȩ int̾prẽs historiȩ hieronimꝰ in euangelicȩ tractu
sententiȩ huiꝰ adiumentũ disc iplinȩ non dubitauit assumere
Centesimꝰ inquit & sexagesimꝰ et tͥcesimꝰ fructus q̃ꝙ̃ de una t̾ra
& de uno semente nascat᷑. tñ multũ differt in numerorexx.
referũt᷑ ad nuptias. Nã et ipsa digitoꝵ coniunctio et quasi
lxiad uiduas eo qđ in ang̾tia et tbulatiõe sint positȩ. Un̾ et
in suꝑiore digito depͥmunt̃. Qntoq maior ẽ difficultas ex ꝑtȩ

Expanded text:
utilissimam primo, promptissimamque flexus digitorum, paucis praemonstrare solertiam, ut cum maximam computandi facilitatem dederimus: tum paratiore legentium ingenio ad investigandam dilucidandamque computando seriem temporum veniamus. Neque enim contemnenda, parvive pendenda est regula, cujus omnes pene sacrae expositores Scripturae, non minus quam litterarum figuras monstrantur amplexi. Permulti siquidem alii alias, et ipse divinae interpres historiae Hieronymus, in evangelicae tractatu sententiae hujus adjumentum disciplinae non dubitavit assumere: Centesimus inquit et sexagesimus, et tricesimus fructus, quanquam de una terra, et de una semente nascitur, tamen multum differt in numero. Triginta referuntur ad nuptias; nam et ipsa digitorum cogem. sexaginta uero ad uiduas, eo quod in angustia et tribulatione sint positae, unde et superiori digito deprimuntur, quantoque maior est diff
Abbreviated transcription (Latin):
penetͣsset duricia m̃tis. Int̾ro¬
uenturus. hodie ĩquit si nͥbis
credid̾itis ei a hus .ni. n̾bis in¬
hora mandatis xp̃i obediens
⁊ credulus fu̾it: illico dĩ filiꝰ
ad eũ accedit. m aifeste ⁊⁊
liqͥdo tibi credo pat̾e: q̃ tũq¬

Expanded text:
penetrasset duritia mentis. Interroventurus, « hodie, ait, si verbis credideritis ejus. » His enim verbis invis hora mandatis Christi obediens et credulus fuerit, illico Dei Filius ad eum accedit. Manifeste etiam et liquido tibi credo patere q
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ ꝙ d̾ma sẽ tẽtia ĩ totũ isra¬
elis desemat ppłm illiꝰ te¬
letͥ ac ignoret᷑ psona ĩ ꝙ̃
illd̾ fuit ad missũ :. In su ꝑ
cũ reatus iste ĩ hebreo ẜ̃¬
mone tali describat᷑ uota¬
bulo qͣle ĩpoiit᷑ illi qͥ ne¬
ñ equat᷑ uegatoi d̾i. S ip̃i

Expanded text:
 divina sententia in totum Israelis desaeviat, populum, illius celetur ac ignoretur persona in quem illud fuit admissum, insuper cum reatus iste in Hebraeo sermone tali describatur vocabulo, quale imponitur illi qui nenon aequatur negationi Dei. Sed ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
ncħ dẽpsitatis hñs ĩ seͥ di¬
xerũt aĩam sb̃tilẽ ẽẽ. si uͦ
obscuritatis ad heat ⁊ spissi¬
tudims diyuut aĩam segnẽ
eẽ ⁊ obtusam. tali illd̃ argum̃¬
to ꝓbãtes. Ex adiũctõe ĩ q̾ũt
qͣꝵdã reꝵ talia gigni uidemꝰ¬

Expanded text:
dixerunt animam subtilem esse; si vero obscuritatis aliquid habeat et spissitudinis, dixerunt animam segnem esse et obtusam tali illud argumento probantes. Ex adjunctione, inquiunt, quarumdam rerum talia gigni sae
Abbreviated transcription (Latin):
yid contra dm murmuratis quia premit uos angustia pau¬
pertatis: Cum uobis porrigit manum tũc exultatis. cũ
relaxat tunc desꝑatis. In ħ uidemini nõ diligere donantẽ
s dona. ñ largientem̃ s largientis oblatioẽm. Cum lar¬
gitur. dominus est & amicus. cũ cessat indignans uobis
nat ꝓ uobis. Sepe enĩ fideles suos tẽptat. ut eisdem utrũ¬
se diligant innotescat. Nũc tẽptat uos ꝑ inopie molestiaᷤᷤ

Expanded text:
id contra Dominum murmuratis, quia premit vos angustia paupertatis? Cum vobis porrigit manum, tunc exsultatis; cum relaxat, tunc desperatis. In hoc videmini non diligere donantem, sed dona; non largitorem, sed largientis oblationem. Cum largitur Dominus, amicus est; cum cessat, inimicus vobis nat pro vobis; saepe quidem fideles suos tentat, ut utrum diligant ipsum innotescat. Nunc tentat vos per inopiae molestias,
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ ⁊ harazel ĩ hebraita.
haroth u̾o ⁊ maroth ĩ lĩgͣ
appellãt᷑ ar abita. Et ħ dia¬
bolꝰ pctõ ⁊ ñ quitate sua ag
sior effecta⁊ Sic de celoꝵ sũ¬

Expanded text:
Hazazel in Hebraica, Haroth vero et Maroth in lingua appellantur Arabica. Et hic diabolus peccato et iniquitate sua aggsior effectus, et sic de su
Abbreviated transcription (Latin):
nescis ꝓphas dixisse dm̃ caput
ałos. nares. manꝰ. brachia. ⁊ uni¬
ui sa corpis inieam̃tah̃e ip̃ĩ etiã
dixñt eũ singłis dieb irasc ⁊ ut
leonẽ rugire. ⁊ alia młta q̃ illor

Expanded text:
nescis prophetas dixisse Deum caput, oculos, nares, manus, brachia et universa corporis lineamenta habere? Ipsi etiam dixerunt singulis diebus irasci, et ut leon
Abbreviated transcription (Latin):
ce. heu mͥ heu mͥ ut qͥd domũ in eã
ĩ desertũ redegi : ⁊ tẽplũ meũ cͤ¬
maui : ⁊ filios meos ĩ gẽtes tͣnstu¬
li. heu prĩ qͥ tͣustulit fllios suos.
⁊ heu filus qͥ tͣnslati ft̃ de mẽsa

Expanded text:
heu mihi! ut quid domum meam in desertum redegi, et templum meum cremavi, et filios meos in gentes transtuli? Heu patri qui transtulit filios suos! et heu filiis qui translati sunt de mensa
Abbreviated transcription (Latin):
n ͨ p̾tib eũ ĩqͥetare assiduis. qͣnto
enĩ freꝙ̃ciꝰ oratis tauto magis eiꝰ
dolorẽ mouatis ⁊ qͣnto magis
ab orõe cessando eũ ñ ĩqͥetauitis
tanto magis eũ ꝯsolari ꝑmitti¬
tis. S dic p̾cor o moyses. dic ĩ

Expanded text:
nec precibus eum inquietare assiduis, quanto enim frequentius oratis, tanto magis ejus dolorem innovatis, et quo magis ab oratione cessando eum non inquietaveritis, tanto magis eum consolari permittetis. Sed dic precor, o Moyses, dic, in
Abbreviated transcription (Latin):
fecisse ꝙͣ sit uos de captiuita¬
te lib̾are uelicti cũ .x. plagis e¬
giptũ ꝑtussit ⁊ iñ uos ĩ manu
ualida eduxit. ⁊ rubrũ mare di¬
uisit ĩ qd̾ pharaonẽ cũ excitu
suo dem̃sit. mãna qͦ ⁊ cot᷑ncibꝰ
iordams ĩ loto uno mõtis ĩstar

Expanded text:
cisse quam si vos de captivitate liberaret, veluti cum decem plagis Aegyptum percussit , et inde vos in manu valida eduxit, et Rubrum mare divisit, in quod Pharaonem cum exercitu suo demersit , manna quoque et coturnicibus Jordanis in loco uno montis instar
Abbreviated transcription (Latin):
cedatis s fslioꝵ ĩ t̃uẽtu accidẽtiũ
eũ ĩpotẽtẽ fim̃ eẽ ditatis pt
quoꝵ abscessũ posse suũ retu¬
ꝑaturũ ẽẽ tredatis. alt̾m hor
necẽe ẽ fateam̃i. illa a cudẽ¬
ut capture ciul a regeillaca
sue uolũtatis eũ pot̃ate pͥuat.
don ͭ lib̾tate sutcedẽte recedat.
Q si ex es ⁊ ĩ eo fuisse dica¬

Expanded text:
entu accidentium, eum impotentem factum dicatis, post quorum abscessum eum posse suum recuperaturum credatis, alterum horum necesse est fateamini; illa accidenut captivitas cuilibet a rege illata suae voluntatis eum potestate privat, donec libertate succedente recedat. Quod si ex eo et in eo fuisse dica
Abbreviated transcription (Latin):
ui dã ad repellenda imꝑitoꝵ machinaiñta
& suas preparandas responsiones & concilia
m̃ses mandaurrunt concedi. quidã aut̃
annium. in qͦ pluruni concordant. minus
ñ sub angustotp̃r dandę. sed longotpr con¬
cedendesunt. ut acusati sep̃parart & uni¬
uersos cõmunicatores inꝓuintus positos
conuenire & testes p̃parare atq: contra insidia¬
tores se plenit̾ armare ualeant. Ludices
rnĩ & accusatores tales rẽ debent qui omĩ
careant susspitione. & exradice caritatis
suã desiderent ꝓmere fententiam. Ex empł¬

Expanded text:
im ad repellenda imperitorum machinamenta, et suas praeparandas responsiones, et testes menses mandaverunt concedi; quidam autem annum in quo plurimi concordant. Minus longo spatio concedendae sunt, ut accusati se praeparare, et universos communicatores in provinciis positos convenire, testes praeparare, atque contra insidiatores se pleniter armare valeant. XXI. Judices enim et accusatores esse debent, qui omni careant suspicione , et ex radice charitatis suam desiderent promere sententiam. His e
Abbreviated transcription (Latin):
cipro cum fecisset ds celũ & t̾ram tamꝙͣ domum unam:
ip̃a que ex corꝑib mundi reddita est uinbra his que in¬
trinsecus clausa fuerant tenebras ex se dedit. S cũ uolun¬
tas d̃i introduxisset lucẽ: tenebre ille que ex umbra cor¬
porum facte fuerant continuo deuorate sunt. Tum de¬
iude lux in diem: tenebre deputant᷑ in noctem. Iam
uͦ aqua que erat int᷑ mundum. ĩ medio pͥmi illiꝰ celi t̃¬
req spacio. qͣi gelu concreta. & cristallo solidata distendi¬
tur: & huiꝰ modi firmam̃to. uelut int̾cludunt᷑ media ce¬
li act̾re spacia. Idq firmam̃tũ celum conditor appellauit.
antiquioris illiꝰ uocabulo nuncupatũ: & ita totius mun¬
di machinam cum una esset domꝰ. in duas diuisit regi¬
ones. Diuisiouis autem hec fuit causa: ut suꝑna regio
angłis habitacłm: inferior uͦ preberet hominib. Post ħ¬

Expanded text:
cipio, cum fecisset Deus coelum et terram, tanquam domum unam, ipsa quae ex corporibus mundi reddita est umbra, his quae intrinsecus clausa fuerant tenebras ex se dedit. Sed cum voluntas Dei introduxit lucem, tenebrae illae quae ex umbra corporum factae fuerant, continuo devoratae sunt. Tum deinde lux in diem, tenebrae deputantur in noctem. Jam vero aqua quae erat intra mundum in medio primi illius coeli terraeque spatio, quasi gelu concreta, et cristallo solidata, distenditur, et hujusmodi firmamento velut intercluduntur media coeli ac terrae spatia, idque firmamentum coelum conditor appellavit, antiquioris illius vocabulo nuncupatum, et ita totius mundi machinam, cum una domus esset, in duas divisit regiones. Divisionis autem haec fuit causa, ut superna regio angelis habitaculum; inferior vero praeberet hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
it. & gr̃a dĩ omi potentis ostendit: ħ me animi intentio ad
inquisitioñẽ ueritatis. & agnitionẽ uere lucis adduxit.
Et ne longa utar narratione: cũhis ego cogitationis mee
estib agitarer. fama quedam sensim in imꝑio tyberii cefaris
initio ex orientib partib sumpto ꝑuenit ad nos ⁊ ꝑ singła
conualescẽs. uelut ad̾o quidam bonꝰ nuntiꝰ missus. uini

Expanded text:
it, et gratia Dei omnipotentis ostendit, haec me animi intentio ad inquisitionem veritatis, et ad agnitionem verae lucis adduxit.erae lucis adduxit. Cum his ego cogitationis meae aestibus agitarer, fama quidem sensim in imperio Tyberii Caesaris initio ex Orientis partibus sumpto pervenit ad nos; et per singula convalescens, velut a Deo bonus quidam nuntius mis
Abbreviated transcription (Latin):
sub eodem anno uir quidam astans in urbis loco celeberrimo
pclamaret ad popłm dicens. Audite me ociues romani. Filius
ts actus suos direxerĩt. Propt̃ qd̾ conũtimini a malis ad bona:
ce a temꝑalib ad et̾na. Agnoscite unũ ẽẽ dm̃ celi t̾req recto¬
rem. in cuiꝰ uistis aspectib uos iniusti mundũ eiꝰ habitatis.
nientes. & eterni effecti ineffabilib eiꝰ bonis ac p̃miis ꝑfrue¬
partib. natione hebreus. nomine barnabas. qui se etiam
unũ ex eiꝰ discipłis esse diceret: missumq ob hoc. ut hec uolen¬
tib indicaret. Quib ego auditis: cũ reliqua multitudine
sequi eũ cepi. & audire que diceret. Intelligebam sane quod
cendi fuco que audisset a filio dei uł uidisset exponeret. Asser¬

Expanded text:
sub eodem anno, vir quidam astans in urbis loco celeberrimo proclamaret ad populum, dicens: Audite me, o cives Romani, Filius tus suos direxerint. Propter quod convertimini a malis ad bona, et a temporalibus ad aeterna, agnoscite unum Deum esse, coeli terraeque rectorem, in cujus estis aspectibus vos, qui injuste mundum ejus habetis. nientes, et aeterni effecti, ineffabilibus ejus bonis perfruer, natione Hebraeus, nomine Barnabas: qui se etiam unum ex discipulis ejus esse dicebat, missumque ad hoc ut haec volentibus indicaret. Quibus ergo auditis, cum reliqua multitudine sequi eum coepi, et audire quae diceret: intelligebam sane quod cendi fuco quae audisset a Filio Dei, vel vidisset, exponeret.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ nͥ nouissima pͥma ue fieri lua
qđ uocant coitum. lunȩ aũ
utriꝰq sidĩs defectꝰ statu¬
tis dieb horisq sub t̾ra. nec
tñ cum suꝑnę faciant ubi¬
q cerni. aligñdo ꝑꝑ nebulas. sepius globo t̾rȩ obstante ꝯuexitatib
mundi. Intrac ducentos annos hi parti sagatitate cõꝑtũ ẽ. Beatꝰ¬

Expanded text:
non nisi novissima primare fieri luna, quod vocant coitum, lunae auteutriusque sideris defectus statis diebus horisque sub terra nec tamen, cum superne fiant, ubique cerni, aliquando propter nubila, saepius globo terrae obstante convexitatibus mundi. xi 57 intra ducentos annos Hipparchi sagacitate compertum est et
Abbreviated transcription (Latin):
ne tenebras factas suꝑ terram. qͥ scripser inqͥd contra ȩũglia sus-¬
picant᷑ deliquiũ soł qđ ueris estatisq tẽporib accidẽ solet. disci¬
płõs cp̃i ob imꝑitiã suꝑ resurrectiõe int̾pretatos. cũ defectu solis
numꝗͣ nisi ortu lunȩ fieri soleat. Nulli aut̃ dubiũ ẽ paschȩ tp̃r lu¬
nã fuisse plenissimã.

Expanded text:
ram: « Qui scripserunt, inquit, contra Evangelia, suspicantur deliquium solis, quod veris aestatisque temporibus accidere solet, discipulos Christi ob imperitiam super resurrectione Domini interpretatos, cum defectus solis nunquam nisi ortu lunae fieri soleat; nulli autem dubium est, Paschae tempore lunam fuisse plenissimam.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ posse meo.M. Iam ĩ laq̃ũ
decidisti de quo ũ pot̃is expe¬
diri. Cũ .n. ĩ principio de lege q̃¬
sissẽ moysi si eã ut ab ipõ data
debaris m̾e tu qͥd̾ eã te ꝯple¬
eiꝰ semitas recto gressu ĩtede

Expanded text:
 posse. MOYSES. Jam in laqueum decidisti, de quo non poteris expediri. Cum enim in principio de lege quaesissem Moysi, si eam ut ab ipso data debaris mihi, tu quidem eam te compleejus semitas recto gressu inceder
Abbreviated transcription (Latin):
ue sũt ⁊ tũ de iudeis nate nõ
fuerũt ᷑ Si .i. salue fut᷑e nõ
essent utiq uiri sui qͥ ⁊ scĩ fu
erũt ⁊ ꝓph̾e erant eas ꝓ uxori¬
b ñ haberẽt ut ĩ eis filios ge n̾¬
arent. o De ħ sane tͥ dare e¬

Expanded text:
vae sunt, et tamen de Judaeis natae non fuerunt? Si enim salvae futurae non essent, utique viri sui, qui et sancti et prophetae erant, eas pro uxoribus non haberent, aut in eis filios generarent. MOYSES. De hoc sane tibi dare ne
Abbreviated transcription (Latin):
dispntatũ ℥̃. S in disputatõis
exordio nũ adhuc dixisti uidel
ꝙ hor a baptisinatis tui apłos
credidisti. de qͣ credulitate qͥd
sit mͥ postulo respond̾i utr̃ .s.

Expanded text:
disputatum est, sed in disputationis exordio unum adhuc dixisti, videlicet quod hora baptismatis tui apostolos credidisti de qua credulitate quid sit mihi postulo responderi, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
testat᷑. s it̃ dĩ opꝰ ⁊ illd̾ ꝑartẽ
magitã fit: ĩ resuscitatõe mor¬
tuoꝵ diftãcia ĩgẽs habet᷑. mor¬
tui enĩ ꝑ magũ aliꝙ̃ suscitati ul¬
tra ꝙͣ lõga ÷ umibra sua ambu¬
lare ñ possũt s cũ ad eiꝰ finẽ ue¬
uerint ĩ t̾rã mortui recidũt. qͥ

Expanded text:
artem magicam fit, in resuscitatione mortuorum, distantia ingens habetur. Mortui enim per magum aliquem suscitati, ultra quam longa est umbra sua ambulare non possunt, sed cum ad ejus finem venerint, in terram mortui recidunt, qui
Abbreviated transcription (Latin):
magnã p̾stat. patet ꝓfecto qr
sit̃ diximꝰ.: ꝑ ĩuidiã ⁊ timorẽ
regni sui amitrẽdi ħ fec̾it.
mirari gͥ ñ debes si legis doc¬
tores ⁊ Scribe: ĩui die ueneno
dignitatẽ suã amissur os seeẽ

Expanded text:
stat, patet profecto, quia, sicut diximus, per invidiam et timorem regni sui admittendi hoc fecerint. Mirari igitur non debes, si legis doctores et Scribae invidiae veneno dignitatem suam amissuros se esse
Abbreviated transcription (Latin):
rint uiri ĩtelltũ magno ac sa¬
piẽtia p̾diti: neqͣꝙͣ eũ talem
fuisse ꝑceꝑĩt. Q Si agnoue¬
mile ĩuenimꝰ tꝑ̃e ieroboã re¬
gis isrł ftm̃ ẽẽ. Mortuo qͥppe
salomone ĩ duo diuisũ÷ reg¬
nũ eiꝰ. scͥptura atcestante.
roboam. accepto a̾ ieroboam
cũ optuuatib siuis ꝯsilio: du¬
os aureos fecit uctulos quo ᷤ
ppłs adoraret. ne si ih̾rłm ad
orand̾ ⁊ sacͥficandũ ut mos
erat sepiꝰ ascẽd̾et forsan ali¬
qñ ibid̾ remañet. ꝑtiq roboã
adhereret ⁊ ita dignitatẽ
suã ieroboã amitt̃et sic̃ ead̾
scriptura docet dicẽs dixitq
ieroboã ĩ torde suo. nũc reu̾¬
tet᷑ regnũ ad domũ dd̾ si ascẽ¬
d̾it ppłs iste ut faciat sacͥfi

Expanded text:
rint viri, intellectu magno ac sapientia praediti, nequaquam eum talem fuisse perceperint. Quod si agnovemile invenimus tempore Jeroboam regis Israel factum esse. Mortuo quippe Salomone, in duo divisum est regnum ejus, Scriptura attestante, roboam. Accepto autem Jeroboam cum optimatibus suis consilio, duos aureos fecit vitulos quos populus adoraret, ne, si Hierusalem ad orandum et sacrificandum, ut mos erat, saepius ascenderet, forsan aliquando ibidem remaneret, partique Boboam adhaereret, et ita dignitatem suam Jeroboam amitteret, sicut eadem Scriptura docet, dicens: Dixitque Jeroboam in corde suo: Nunc revertetur regnum ad domum David, si ascenderit populus iste ut f
Abbreviated transcription (Latin):
citis fuisse ⁊ ita moysen pꝰt
tͥũphũ cũ lege alacrẽ descẽ¬
disse. Quot q̃so fatutatis di¬
Qͦ mͦ .ii. meyses corꝑis mole
de p̾ssꝰ altitu dinẽ teli potuit

Expanded text:
citis, et ita Moysen post triumphum cum lege alacrem descendisse. Quot, quaeso, fatuitatis diQuomodo enim Moyses corporis mole depressus, altit
Abbreviated transcription (Latin):
fidelib pretianulla p̃figant nec il lationib
quib lib& inpositis exagitare cupiant re-¬
nascentes. qm̃ qͦd gratis accepimꝰ gratis dare
mandainur. & ideo nichil a p̃dictis ꝓr sus
nex trema epła reqͥ sisti qͥdris respondendũsit
qͥ dilectionẽ tuam doparuuloꝵ animab
reqͥrunt qͥ si negr̃a baptismimoriuntur
dicentes. sicor pꝰ originali tenttur culpa.
unde anima quȩ adõ datur reaerit quȩ
ad huc in ac tualidelicto ñ consentit corpo¬
ri: sed de acre dulcissima mͥ tua caritassciat.
qr deorigine animȩ inter scõs patres reqͥ¬
sitio non parua utrsata ẽ. sed utrũ ipsa¬
anima ab adã descendat ancerte singuł
detur incertum reman sit. tamq: in hac
uita in solubilt̃ fas i sunt te questionẽ.
grauis enĩ ÷ questio nec ual& ab homine
cũ carne nascitur. cur non & iam cũ carne
moriatur : siuͦ cũ carne quȩ ab adã ꝓlata.
obligata peccatis tenetur. E acł magotiensi

Expanded text:
fidelibus pretia nulla praefigant, nec illationibus quibuslibet impositis exagitare cupiant renascentes, quoniam quod gratis accipimus gratis dare mandamur; et ideo nihil a praedictis prorsus sisti quid eis respondendum sit, qui dilectionem tuam de parvulorum animabus requirunt, qui sine gratia baptismatis moriuntur, dicens: Si corpus originali tenetur culpa, unde anima quae a Deo datur rea erit, quae adhuc in actuali delicto corpori non consensit? Sed hac de re dulcissima mihi tua charitas sciat quia de origine animae inter sanctos Patres requisitio non parva versata est; sed utrum ipsa ab Adam descenderit, an certe singulis detur, incertum remansit, eamque in hac vita insolubilem fassi sunt esse quaestionem. Gravis enim est quaestio, nec valet ab homine cum carne nascitur, cur non etiam cum carne moritur? Si vero cum carne quae ab Adam prolata est, obligata peccatis tenetur. Sed cum hoc si
Abbreviated transcription (Latin):
rebaris. srd reser uotͥ nour̃. dam decina.
si non dederis mͥ decimã auferã tͥ nouem.
si dederis mͥdecimã. multi plicabo tͥ nouẽ.
Cuinita iudaicus popłs p̾ceptũ decimarum
testat᷑
adecimas dar&. cur non maiori studio plebs
ruuangłica eandẽ impleat ussionẽ. cui¬
& maior numerꝰ ÷ sacer dotum. & sin cerior
cultꝰ sacram̃toꝵ: Ideo gͦ dan dęfunt de¬
cimȩ. ut hac deuotione ds placatus lar¬
gius p̾st& que necessarla sunt sicut suꝑiꝰ
ostrndimꝰ. & ut sacer dotes ac ministri
eccłȩ cura & sollicitudine necessitatum
cor poralium sine quib hec uita tran¬
sigi ñ potest releuati liberiores fiant
ad meditationẽ diuine legis & doctri¬
ne acministrationẽ atq spĩtał fer¬
uitii uoluntariã ex pletionẽ. & ut

Expanded text:
erebaris, sed reservo tibi novem, da mihi decimam. erebaris, sed reservo tibi novem, da mihi decimam. Si non dederis mihi decimam auferam novem. Si dederis mihi decimam, multiplicabo novem. Cum itaque Judaicus populus ptestatur decimas daret, cur non majori studio plebs evangelica eamdem impleat jussionem, et cui major est numerus sacerdotum, et sincerior cultus sacramentorum? Ideo ergo dandae sunt, ut hac devotione Dominus placatus, largius praestet quae necessaria sunt, sicut superius ostendimus. Et ut sacerdotes ac ministri ecclesiae cura et sollicitudine necessitatum corporalium, sine quibus haec vita transigi non potest, relevati, liberiores fiant ad meditationem divinae legis, et doctrinae administrationem, atque spiritualis servitii voluntarium expletionem.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs ds ipse dare constituit. quia timendũ :¬
qͥs qͥsdõ suum debitum abstrahit ne forte
ds ꝑ peccatũ suum auferat ei sua necessaria.¬
Recipiendum ÷ scđ̃m canonum auctoritatẽ
ut de se pulchris uł drmortuis sepeliendis
nichil muneris exigant. nisi forteis qͥ se¬
pelitur uiuens iusserit ȩccłie incuiꝰ atrio
se pelitur desuis reb aliqͥd triburre. aut
p̾t morte illiꝰ illi qͥb cõmissũ est eiꝰ elemo¬
sinã facere dereb illiꝰ aliqͥd dare sponte
uoluerint. tam̃ nullatenꝰ a prbis illius
Deciinas dõ & sacerdotib dĩ dandas abrahã
factis ia cob ꝓmissis usinuat. deinde lex
statuit. & om̃s scĩ doctores cũ memo rant.
& ꝑfecto dignũ erat ut isrłelite decimas
pͥmo genita cunctoꝵ dis ꝑdidit. gramq
suis prestitit. ut impetratis pecunus spo¬
liarent egyptum. Deqͥb arcimis uenera¬
o homo. inra ẽ t̾ra quã colis. in ea sunt se¬
mina quȩ spargis. mea animalia quȩ
tu qͥminus ac cõmodas solam decunã inȩ¬

Expanded text:
quam Deus ipse dari sibi constituit, quia timendum est, si quis Deo suum debitum abstrahit, ne forte Deus per peccatum suum auferat ei necessariaecipiendum secundum canonum auctoritatem, ut de sepulcris et hominibus sepeliendis nihil muneris exigant, nisi forte qui sepelitur, vivens jusserit ecclesiae, in cujus atrio sepelitur, de suis rebus aliquid tribuere, aut etiam post mortem illius quibus commissum est ejus eleemosynam facere, de rebus illius aliquid dare sponte voluerint: tamen nullatenus a presbyteris illis Decimas Deo et sacerdotibus Dei dandas Abraham factis , Jacob promissis insinuat , deinde lex statuit , et omnes doctores sancti commemorant. Et profecto dignum erat ut Israelitae decimas primogenita cunctorum disperdidit, gratiamque suis praestitit, ut impetratis pecuniis spoliarent Aegyptum. De quibus decimis Augustit homo, mea est terra quam colis, mea sunt semina quae spargis, mea animalia quae tu qui minus accommodas, solam decimam vix m
Abbreviated transcription (Latin):
ra ꝯsurgit niũ sictꝰ. uñ t loca
nubiũ tͣnsit ꝑuẽiens ad locũ u̾
fio ñ ĩt̾nito sũ ĩt̾missione gr̃as
deorr captiuitatẽ ĩdicare dolorẽ.

Expanded text:
surgit nimium siccus, unde et locum nubium transit, perveniens ad locum ubi fio, non immerito sine intermissione gratias Deo
Abbreviated transcription (Latin):
has ciurrate ⁊ ꝑducas simimi¬
tatẽ umiã ad orietẽ ⁊ aliã ad
ottidẽtẽ. ⁊ siłi mͦ ĩ ali a fatias
riuitate ꝓfẽns ab ea rectã li¬
neã. cuiꝰ una sũmitas ad oriẽ¬
temr ⁊ alia ꝑtĩgat ad occidẽtẽ:
nũ q̃so ut̾usq linee t̾mini ab

Expanded text:
perducas summitatem unam ad orientem, et aliam ad occidentem, et simili modo in alia facias civitate, proferens ab ea rectam lineam, cujus una summitas ad orientem, et alia pertingat ad occidentem, num, quaeso, utriusque lineae termini ab
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa admiratõe diguissimũ ẽ
ꝙ ĩ illa carta ut creditis nͥ
yses lõge pt moriẽs isrłiti cũ
ppłm docẽdo ex semzip̃o eũ
laudq̃s edidit ⁊ pꝰt młta an¬

Expanded text:
ia admiratione dignissimum est, quod in illa charta, ut creditis, niyses longe post moriens Israeliticum populum, docendo, ex semetipso eum laudans edidit, et post multa an
Abbreviated transcription (Latin):
tic.ẜ p. Bicitis siqͥd eũ singlis diebꝰ
semel ĩ die irasci. affentes ĩmediũ
testĩoniũ dd̾ dicẽtis. fortis irascit᷑
condie. pͥma t̾ diei hora eũ irasci
illa hora reges ĩqͥtans exurgẽtes
diademata s̾ ĩponũt ⁊ solẽ adorãt.
uides ne ꝙͣ ab supdus sit ẜ mo iste :

Expanded text:
PETRUS. Dicitis siquidem eum singulis diebus semel in die irasci, afferentes in medium testimonium David, dicentis: Fortis irascitur quotidie . Prima etiam hora diei eum irasci illa hora reges iniquitatis exsurgentes, diademata sibi imponunt, et solem adorant. Videsne quam absurdus sit sermo iste et
Abbreviated transcription (Latin):
rigie nodũ ꝯtẽ dũt fuisse: iõq
dm̃ moysi c̾uitẽ astruũt oñdis
structõm ꝯcedamꝰ. Nã ut moy¬
sen illd̾ corrigie nodũ uidisse
m̃tiam᷑. cũ eiꝰ fatiẽ ulłatenꝰ
uid̾it. uñ dm̃ pixidẽ ĩ ant̾ioris
capitis ꝑ te gestare ꝓbauit.

Expanded text:
rigiae nodum contendunt fuisse: ideoque Deum Moysi cervicem astruunt ostendissstructionem concedamus. Nam ut Moysen illum coronae nodum vidisse mentiamur, cum ejus faciem nullatenus viderit, unde Deum pixidem in anteriori c
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad eã occidẽtis ꝑtẽ dirigẽs
sũmitatẽ liee ĩ stelle fix̾is tentͦ
ita ut media suꝑ t̾rã ⁊ media
sb̾ t̾ra ꝯsistat. illã horã eiꝰ occa¬
sũ ẽẽ dices. Cũq sol tali mͦ octi¬
dit illa hora ap̃ astiogos uerͦ  oc¬
casus diei ⁊ ĩ icuĩ noctis. M Ex¬

Expanded text:
entis partem dirigens summitatem lineae in stellae fixeris centro, ita ut media super terram, et media sub terra consistat, illam horam esse occasum dices. Cumque sol tali modo occiderit, illa hora apud astrologos verus est occasus diei, et initium noctis. M
Abbreviated transcription (Latin):
ad locũ ultͣ ꝙ̃ uisũ ꝓtẽd̾e nequis.
locũ ip̃m tͥ oriẽtẽ eẽ ꝯgnosce. e¬
odẽ mͦ si ab eo ĩ qͦ ꝯsistis loco li¬
neã rectã ĩ octidẽtẽ direxis: cũ
ad talẽ ꝑuen̾it. locũ qͥ uisui tuo

Expanded text:
ad locum ultra quem visum tendere nequis, locum ipsum tibi orientem esse cognosce. Eodem modo si ab eo in quo consistis loco lineam rectam in occidentem direxeris, cum ad talem pervenerit locum, qui visui tuo
Abbreviated transcription (Latin):
ne disputaurmꝰ ⁊ obiettões
meas õs ꝓut placuit ꝑsoluisti.
⁊ nncħ ꝯͣ t̾e explicare potui. s
unũ quidadhut qͣi ĩ thesau¬
ro tibi reseruaui. qd̾ cũ oppo¬
suero te absq defensi one ꝯ¬

Expanded text:
objectiones meas omnes, prout placuit, persolvisti, et nihil contra te explicare potui. Sed unum quod adhuc quasi in thesauro tibi reservavi, quod cum opposuero te absque defensione con
Abbreviated transcription (Latin):
uit a inde ꝑ totũ mũdũ p̾̃di¬
tatõ exiuit patet itaq qr
uit It̾ de noua lege sic loq̾r
ierennas. ette dies ueniũt
dicit dñe ⁊ feriã domui ifrł
⁊ domui uida fedus nouũ
ñ scdm pactũ ꝙ pepigi cũ

Expanded text:
vit, et inde per totum mundum praedicatio exivit. Patet itaque quia vit. Item de nova lege sic loquitur Jeremias: Ecce dies venient, dicit Dominus, et feriam domui Israel et domui Juda foedus novum, non secundum pac
Abbreviated transcription (Latin):
hõis suꝑ ponimꝰ ⁊ ꝑ trutẽ qͥ dẽ
altare ꝑ mnagniẽ uero satͥficiũ
qd̾ suꝑ altare fit designantꝰ
Sic̃ .n. suꝑ altare aĩalia sacͥfi¬
cabant᷑: ita ⁊ suꝑ trutẽ ĩmolat᷑
fuit dĩ agnͦ. ⁊ sicut de lapidũ re¬
liquiis quib altare ꝯstruebãt:
tura nulla erat: qͥd fieret. i.¬
ta ⁊ de reliqͥis crucis ł supposite
imagnus qͥd fiat ñ turamꝰ si¬
cut ⁊ salomon ⁊ alu añ altare

Expanded text:
dem altare, per imaginem sacrificium quod super altare est designamus. Sicut tamen super altare animalia sacrificabant, ita et super crucem immolatus fuit Dei Agnus; et sicut de lapidum reliquiis quibus altare construebant, cura nulla erat quid fieret, ita et de reliquiis crucis vel supra impositae imaginis quid fiat non curamus. Sicut etiam Salomon et a
Abbreviated transcription (Latin):
pactũ ꝙ pepigi tũ prĩbꝰ eoꝵ
in die qua app̾hẽdi manũ eoꝵ
ut educ̃em eos de t̾ra egipti.
hic namq aꝑte loqr de pacto
.i. de legeilla ꝙͣ dedit dñs
moysi in deserto pt egͤssũ
egipti. M Satis duiq dele

Expanded text:
pactum quod pepigi cum patribus eorum in die quo apprehendi manum eorum, ut educerem eos de terra Aegypti. Hic namque aperte loquitur de pacto, id est de lege illa quam dedit Dominus Moysi in deserto post egressum Aegypti. MOYSES. Satis diuque de le
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s ꝓphas facrtis indelicet
tẽ qui illam secet. sculpat ⁊
ĩ hõis spẽm formet. poliat ⁊
depugat. ꝑ quiritis ⁊ unagi¬
uẽ illam ĩ urĩs eccłiis ĩ tełsiori
udelicet loco ꝯstruitis ⁊ ado¬
ratis. uñ ⁊ ysaias ad ĩcrepa¬
cionẽ ⁊ oꝓpbriũ ur̃m dicit hiis
ubis. artifex lignariꝰ extẽdit
normã. formauit illd̾ in rim¬

Expanded text:
omnes prophetas facitis, videlicet ignarium, qui illam secet, sculpat, et in hominis speciem formet, poliat et depingat exquiritis, et imaginem illam in vestris Ecclesiis in celsiori videlicet loco construitis, et adoratis. Unde etiam Isaias ad increpationem et opprobrium vestrum dicit his verbis: Artifex lignarius extendit normam, formavit illud in run
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmũdi sũt don ͨ cin̾is ꝯsꝑsio¬
ne mũdi fuĩt. Quarto a̾ cũ
aliqͣ de cã corꝑi se adiũgit.
ac sũ oꝑe ullo recedit. ut illi
tota die sordidi sole u̾o octi¬
dente absq pur gatõe a liqͣ
mũdi sũt. Quia gͦ carnes ille
ĩmũ de fuerũt: ĩ deo ⁊ a moy¬
se ꝓhibite sũt uidelic ne in

Expanded text:
di sunt, donec cineris conspersione mundi fiant . Quarto autem, cum aliqua de causa corpori se adjungit, ac sine opere ullo recedit, ut illi tota die sordidi, sole vero occidente absque purgatione aliqua mundi sunt , quia autem carnes illae immundae fuerunt, ideo et a Moyse prohibitae su
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ atꝙͣ suscepisset legẽ. cur gͦ
di exordio qͣi siluestres erant
adhuc hoiẽs ⁊ bestiales. nulla¬
tenꝰ tã cito possent adinom̾ ad
obediẽd̾ p̾ceptis dñi. Q di ꝯꝑ¬

Expanded text:
am suscepisset legem, cur ergin mundi exordio quasi silvestres erant adhuc homines et bestiales, nullatenus tam cito possent admoneri ab obediendum praeceptis Dei. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
hsbuerũt ĩmo ⁊ ip̃i comed̾unt.
p. ¶um oĩa q̃ d̾s fecit bona
sint testãte septura ⁊ dicẽte.
qr uidit ds cũcta q̃ fec̾atit e¬
rant ualde bona. et noe at fi¬
lus ẽiꝰ dicat d̃s. om̃e ꝙ mouet᷑¬

Expanded text:
hibuerunt, imo etiam ipsi comederunt? PETRUS. Cum omnia quae Deus fecit bona sint, testante Scriptura et dicente: Quia vidit Deus cuncta quae fecerat, et erant valde bona . Et Noe ac filiis ejus dicat Deus: Omne quod movet
Abbreviated transcription (Latin):
cis uͦ loq ñ curãt: qͥmaiori culpa apd̾ d̾m se obligant. qͥ u̾bu
re recusant. Qͥgͥ talentũ cogniti boni predicando expendit.
largitori talenti lucrifacit.⁊ si ñ in alio. tñ in semetipso.
qr quamus ille qͥ audit. malũ ñ derelinqͣt. boñ ñ faciat. ille
excusat. Et ideo illũ diuina scientia iustiꝰ dampnat. Nemo
aũ ẽ qͥ se possit ab hac talenti erogatiõe excusare: q nemo ẽ

Expanded text:
ui non curant, et qui majori culpa apud Deum se obligant, quia verre recusant. Qui igitur talentum cogniti boni praedicando expendit, largitori talenti lucrum facit, et si non in alio, tamen in semetipso; quia, quamvis ille qui audit malum non derelinquat, bonexcusat, et ideo illum divina sententia justius damnat. Nemo autem est qui possit se ab hac talenti erogatione excusare, quia nemo est
Abbreviated transcription (Latin):
tractatib replete sint. ip̃i uł mediatioi scripturarũ studiũ
nullũ impendut. Erubescant gͦ quariundã eccl̃iarũ mini¬
stri. mutiles. inscii. ⁊ ignaui. torporem excutiant. libros
legant. talentũ expendant. redimant tempꝰ. qm̃ dies ma¬
li sunt. Om̃ib deniq modis qͥb possumꝰ nosmetipsos emen¬
dare. uł alios adiuuare debemꝰ : talentũ dñncũ erogare.
⁊ erogando multiplicare. ut pote de qͦ indistricto: iudi¬
cio. reddituri sumꝰ rationẽ¬

Expanded text:
meditationi Scripturarum studium nullum impendunt. Erubescant ergo quarumdam Ecclesiarum ministri inutiles, inscii et ignari torporem excutiant, libros legant, talentum expendant, redimant tempus quoniam dies mali sunt. Omnibus denique modis quibus possumus nos ipsos emendare, vel alios adjuvare, debemus talentum Dominicum erogare et erogando multiplicare, utpote de quo in stricto judicio reddituri sumus ratione
Abbreviated transcription (Latin):
sepłturã corꝑis angłi eũ nes¬
ciẽtib cũctis delaturi eẽut
ut statĩ sepeliret᷑. hac gͦ cã
detinut. Duo uꝰ frẽs scͥp¬
toris mahometi filu nõie

Expanded text:
sepulturam corporis, angeli eum nescientibus cunctis delaturi essent ut statim sepeliretur. Hac ergo causa detinuit. Duo fratres scriptores Mahomethi
Abbreviated transcription (Latin):
pene ad mortẽ deuen̾unt
sS pr̃ eoꝵ sepe filios ãmo¬
nebat ne ꝑtam longar
mac̾atõnẽ sua fatigarẽt
corꝑa. Ipẽ a̾ uidẽs illos eẽ¬
stultos ⁊ ad mortis hostiũ
p̃ intmo dolore iã deuenisse:
de mahometo uti erat rẽ
patefetit. Cognita a̾ a prẽ¬

Expanded text:
pene ad mortem devenerunt. Pater vero eorum saepe filios admonebat, ne per tam longam macerationem sua fatigarent corpora. Ipse autem videns illos stultos esse, et ad mortis ostium prae nimio labore jam devenisse, de Mahometho uti erat rem patefecit. Cognita aut
Abbreviated transcription (Latin):
icũ di aductorio tũcta ꝑ¬
egissete nõ młtotiẽs deuictus
fuisset. n ͨ ut supͣdiximꝰ dẽtes
eiꝰ ĩ bello crepuissent. qͥ ut
bat aligñ. S pꝰ mortẽ ip̃iꝰ
õs̃ ab ip̃iꝰ lege disced̾e uo¬
luerũt. ip̃e .n. dix̃at t̾cio die
corpꝰ suũ defẽn dũ ẽẽ ad te¬
lũ. Ut u̾o illũ mẽdatẽ ꝯgno¬

Expanded text:
cum Dei adjutorio cuncta peregisset, non multoties devictus fuisset, nec ut supra diximus, dentes illius in bello crepuissent, qui ut bat aliquando. Sed post mortem ipsius omnes ab ejus lege discedere voluerunt. Ipse enim dixerat tertio die corpus suum deferendum esse ad coelum. Ut vero illum mendace
Abbreviated transcription (Latin):
tũctis q̃ de ip̃is dixit m̃titũ
crede me hortaris cũ ĩ õib
fallacẽ ĩuemis. Dei oĩpotẽ¬
ab illiꝰ errorelib̾et ⁊ ꝙͣ cepi
legẽ ĩplere ꝑficiat. amen.

Expanded text:
cunctis quae de ipsis dixit, mentitum credere hortaris, cum in omnibus fallacem inveneris? Dei omnipotenab illius errore liberet et quam coepi legem implere perficiat. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
des ubiq t̾raꝵ fuisse ostẽ¬
dũt. Nulliꝰ a̾ hõis iusti
laudes tãtas fuisse iꝙͣ an
diuimꝰ ut usq ad fines t̃¬
re ꝑuenirẽt. Qui iusto.qz
tribłatões qͣs sũ cã passurꝰ¬

Expanded text:
des ubique terrarum fuisse ostendunt. Nullius autem hominis justi laudes tantas fuisse unquam audivimus, ut usque ad fines terrae pervenirent. Cui justo quia tribulationes quas sine ca
Abbreviated transcription (Latin):
mittetis nomẽ ur̃m ĩ uira¬
m̃tũ elcĩs meis. Et qr õib
hus mal tͣnsactis aliqͣ ad¬
huc spes euadẽdi captiuita¬
tẽ nob̾ poss eẽ residua ad¬
icit adhuc aluid ꝙ eis totũ
fiducie tollat solatiũ. dicit
.n. ĩ t̾ficiet te dñs d̾s tuus.

Expanded text:
mittetis nomen vestrum in juramentum electis meis . Et quia omnibus his malis transactis aliqua adhuc spes evadendi captivitatem non posset esse residua, adjicit aliud quod eis totum fiduciae tollat solatium. Dicit enim: Interficiet te Dominus Deus tuus .
Abbreviated transcription (Latin):
tiles eẽ possũt/. ⁊ qͦ magis
testa quassata durat tãto
sẽꝑ auget᷑ fractura. Cũ ĩq
lend̾. n ͭ ad aꝙͣ de fouea hau¬
riẽdã ualeat. aꝑte dat᷑ ĩtł¬
ligi. qr uestra captiuitas ĩ

Expanded text:
tiles esse possunt: et quo magis testa quassata durat, tanto semper augetur fractura. Cum itaqulendum, nec ad aquam de fovea hauriendam valeat, aperte datur intelligi, quia vestra captivitas in
Abbreviated transcription (Latin):
.n. disc̃uit ut quicũq iudeũ
legis mori debetis. dicto de¬
creto uario dat corꝑa leto. ñ
enĩ õs una coertuit pena. s
singłis suigła sũt gria mor¬
tis ꝓpõita. Aliũ iudel ignis
tremauit. Alt̾ ferrei pecti
illas nr̃e doctͥne lib̾ ex posu¬
it. doctor es a̾ ur̃i huiꝰ austi
ꝓ quo illi ita puniti st̃ nͥ mu¬

Expanded text:
 discernit ut quicunque Judaeum  judicium legis mori debetis. « Dicto decreto, vario dat corpora leto. » Non enim omnes una coercuit poena, sed singulis singula sunt genera mortis proposita. Alium videlicet ignis cremavit, alter ferrei pectinillas vestrae doctrinae liber exposuit. Doctores autem vestri hujus justi pro quo illi ita puniti sunt nomen mu
Abbreviated transcription (Latin):
Muctoritas ista ñ mee suf¬
ficit dubitatõi. qr ñ mõstrat
nos pp̃ hõiem illũ in hant de¬
cidisse captiuitatẽ .p. Qd̃ eiu¬
dẽtiꝰ testiõiũ q̃ritis uõs pp̃¬
xͥ mortẽ hãc Sb̾usse captuu¬
tatẽ ꝙͣ id ꝙ scriptũ apd̾ uos
uitatis exordio quidã t̾re
ur̃e pͥnceps .x. de meliorib
totiꝰ isrłitici ppłi f̃namã .s.¬

Expanded text:
uctoritas ista meae non sufficit dubitationi, quia non monstrat nos propter hominem illum in hanc decidisse captivitatem. PETRUS. Quod evidentius testimonium quaeras vos p mortem hanc subisse captivitatem, quam id quod scriptum apud vos vitatis exordio, quidam terrae vestrae princeps decem de melioribus totius Israelitici populi, Ananiam s
Abbreviated transcription (Latin):
legistis. Increpata uo eoꝵ
ĩiquitate ħ mͦ ꝯdẽpnat
ecce serui mei comiedẽti
⁊ uos esurietis. ette sui mer
bibẽt. ⁊ uos sicietis. ecce s̾¬
ii mei letabũt᷑ ⁊ uos ꝯfuni¬

Expanded text:
udistis . Increpata vero eorum iniquitate hoc modo condemnat Ecce servi mei comedent, et vos esurietis; ecce servi mei bibent, et vos sitietis; ecce servi mei laetabunt
Abbreviated transcription (Latin):
ĩgeminauit ita subitiẽs.
ricati sũt. s qr ꝓ hoc pͥec¬
tato pena plectẽdi essent
dictãte spũ scõ p̾sciẽs ilico
sb̾iũgẽs ait. fortitudo ⁊
fonea ⁊ laq̃us suꝑ te q
ħ̾itator es t̾re. Int̾ cet̾a
quoq de eadẽ gete ait.
granabit eã ĩquitas sua¬

Expanded text:
eminavit, ita subjiciens, ricati sunt. Sed quia pro hoc peccato poena plectendi essent, dictante spiritu praesciens, illico subjungens ait: Fortitudo et fovea, et laqueus super te qui habitator es terrae . Inter caetera quoque de eadem gente ait: Gravabit e
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s isrł. Guxus lignũ du¬
rũ ÷ ⁊ ĩputribile. Iõ a̾ ĩ bux¬
o scribi ⁊ ĩ libro diligẽt᷑ p̾¬
cepit exarari ut ĩ et̾nũ
duraret. ⁊ usq ĩ nouissim̃
diem ĩ testiõiũ ĩtredulita¬
tis sue ⁊ oꝓpbriũ ꝑmauet.¬

Expanded text:
sanctus Israel . Buxus lignum durum est, et imputribile. Ideo autem in buxo scribi, et in libro diligenter praecepit exarari, ut in aeternum duraret, et usque in novissimum diem in testimonium incredulitatis suae et opprobrium pe
Abbreviated transcription (Latin):
. or Racões tue ñ mͥ suf¬
gis arbit̾o. n ͨ ĩest eis ul¬
la ncãtas qͣ me ad credẽd̾
tsbi cogere debeas. uolo a
ut si uales aliꝙͣ de ꝓphetis
auctoritatẽ ĩ mediũ ꝯferas.
qͣ captiuitatẽ istã pp̃ hõiem¬

Expanded text:
Rationes tuae non mihi suffingis arbitrio, nec inest eis ulla necessitas qua me ad credendum tibi cogere debeas. Volo autem, ut, si vales, aliquam de prophetis auctoritatem in medium deferas, qua captivitatem istam pro