comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et p̃mũ es̃ ipod inc̃ctur post
si ficat᷑:eciã hoc genus. qm̃ ĩ eo
est magis durãõ ⁊ miq durãs
Et hoc genus confertur ad alia cora
et in mari fuut quedã in quib est
Et suunt conti cũ locis ĩ qnib ĩuẽĩ¬
mitur et plura ex eis corrũpid̃tur
si mute̾tur as ielis locis sicut soliue
si eradicent᷑ a suis locis. Et om̃e gea
torii testri est sile̾ plaute cũ ad ał.

Expanded text:
et primum ens, quod invenitur post rsificatur etiam hoc genus, quoniam in eo est magis durans et minus durans . Et hoc genus quando confertur ad alia corpora Et in mari sunt quaedam, in quibus est et sunt continua cum locis, in quibus inveniuntur, et plura ex eis corrumpentur, si mutentur ab illis locis, sicut solinez si eradicentur a suis locis, et omne genus corii testei est simile plantae,
Abbreviated transcription (Latin):
et ita uidet᷑ ꝙ ib sit spẽs uite Radi¬
qd̾ assilãtur cor.Gniꝰ nature non mi¬
trit corpus alt̃ius nature n tuss¬
mute᷑ in illud. s itrimẽtũ assed¬
tum est scipiti in radice g̾ ñ nue̾t
inisitã nisi p̾us cũsiutẽ᷑ ⁊ scipitẽ
si mutut. insita .g̾. insita mita᷑¬

Expanded text:
 sit species vitae raditum assimilatum corpori unius naturae non nutrit corpus alterius naturae nisi transmutetur in illud; sed nutrimentum assimilatum est stipiti in radice; ergo non nutrit insitam nisi prius transmutetur in stipitem ; sed nutrit insitam; ergo insita muta
Abbreviated transcription (Latin):
Radicis nõ młtũ diu̾sificat᷑: afigima
scipitio ⁊ Ramoꝵ ¶ Rridix em̃ trahit
mt̾iẽtĩ ꝑ poros qui eopꝭ sũt in ra
fixus in loco nut̾menti. Scipis tra¬
Hiere mit̾mentũ. ut Radix ⁊ cõnale¬
scit ¶Lomꝰ autez signũ est ꝙ cortep
inspissatus ccͣ radicẽ plaute ꝓp̃ hoc

Expanded text:
non multum diversificatur a figura stipitis et ramorum . Radix enim trahit nutrimentum per poros, qui etiam sunt in ramfixus in loco nutrimenti incipit trahere nutrimentum ut radix et convalescit. Huius autem signum est quod cortex insp
Abbreviated transcription (Latin):
crahẽ Radix mit̾m̃tũ. situt prius
per aꝑcõne poroꝵ. in medio Radicis
Et plauta incipiet. gm̃iare ⁊ uiree
nist forte suꝑiores ita desicate sint
ꝙ non possint attralie. mit̾mentũ
q̃uod est in Radice Tuc enĩ a. Radice
pululabut. sicculi ꝑ quos redit ad
in ꝑtibus coris ut auguille ⁊ ẜpẽtes
ii ore. Et ideo ꝑ defseui. ors quo
accipit cibũ. ⁊ deffclĩ. at meubui¬

Expanded text:
trahere radix nutrimentum sicut prius propter apertionem pororum in medio radicis, et planta incipiet germinare et virere nisi forte superiores partes ita desiccatae sint quod non possunt attrahere nutrimentum , quod est in radice; tunc enim a radice pullulabunt surculi, per quos redit ad in partibus corporis, ut anguillae et serpentes in ore, et ideo per defectum oris, quod accipit cibum,
Abbreviated transcription (Latin):
cacõne uel diuisione nisi ꝑ sem̃
in quo estꝰ g adiuisione fubiecti
uel in utiaq romau̾ent quedaim
spẽs ⁊ uirtutes affixe illis quibus
mou̾ent ad tale. epo. tale. ꝑtes ałiũ¬

Expanded text:
cationem vel divisionem nisi per subiectum in quo est; ergo ad divisionem subiecti vel in utraque remanent quidam spiritus et virtutes affixae | illis quibus moventur ad te
Abbreviated transcription (Latin):
gẽ di tñ si distł gu̾etur hret ꝓp̾id.
s tue essi seꝑatu aconsiquẽti Et
licet hoc sit in oñii qnͣto. ut dem
mela fig̃a h ͦ Gri est. quod de tri-¬
gulo figure. Ti ahat᷑ liuea ad̾ cd¬
trid ip̃mo figure que est pluriũ
auguloꝵ. Et sic est mͥ ꝑtibus

Expanded text:
n si distingueretur, haberet proprium sed tunc esset separatum a consequenti. Et licet hoc sit in omni quanto, ut dictnulla figura hoc verum est, quod de triangulo figurae trahatur linea ad centrum ipsius figurae, quae est plurium angulorum. Et sic est in partibus
Abbreviated transcription (Latin):
srĩt in loco. uno ⁊ quorod̾ ĩ ocis
diu̾sis. Et illa quoꝵo salus et nr¬
titiuentũ. fũt in loco uno. acci¬
piũt mit̾mẽtũ ad modũ plaute
digestĩo. p̾ira digestioẽ tarictum
atͬra. ⁊ ideo nõ mo̾ nec l organt¬

Expanded text:
sunt in loco uno et quorundam in locis diversis. Et illa quorum salus et nutrimentum sunt in loco uno, accipiunt nutrimentum ad modum plantae digestum prima digestione tractum a terra; et ideo non movetur nec
Abbreviated transcription (Latin):
despiciens desidiõ. Latenti cogita¬
uerit pontere ipo t̾repe cogitatõ¬
nis panlatim in infrora dilabit᷑
n ͨ. subito aperfecta icorͣsitate
luceũ corpus induit s sensit ꝑ
tacita detrimenta ⁊ longiorem
sumplicis ⁊ ab solutissimũ purita¬
tis recessidr̃ quadã siderei corpis
ine̾menta turgescit. In singulis
enĩ speris que celo subiecte sant
gradatim societati lmꝰ indumeti
testei consiliet᷑. et ideo totidem
mortib quot speras tnsit ad haẽ¬

Expanded text:
despiciens, desiderio latenti cogitauerit, pondere ipso terrenae cogitationis, paulatim in inferiora delabitur. Nec subito a perfecta incorporalitate luteum corpus induitur, sed sensim, per tacita detrimenta et longiorem simplicis et absolutissimae puritatis recessum, in quaedam siderei corporis incrementa turgescit. In singulis enim sphaeris quae caelo subiectae sunt gradatim societati huius indumenti testei concilietur, et ideo, totidem mortibus quot sphaeras transit, ad ha
Abbreviated transcription (Latin):
ess lũtũ. ꝓducit et in faturni
Rarõciuatonẽ et intelligatrã ꝓ logi¬
sticacio cheori cõnocant ĩ Ioiuis
uimi agendi. quod practicũ dicitur
in martis aͤositatis. ardore̾ q
limico mueupat᷑. in solis rẽciẽdi
opiadi q natura. qd ocheticon
e⁊ fautasticon appellat de id̾ui

Expanded text:
ducit: in Saturni ratiocinationem et intelligentiam, quod logisticon et theoricon vocant ; in Iovis vim agendi, quod practicum dicitur; in Martis animositatis ardorem, quod thymicon nuncupatur ; in Solis sentiendi opinandique naturam, quod aestheticon et phantasticon appella
Abbreviated transcription (Latin):
non intend̾it. dice̾ ꝙ aĩa uegetallis
uol sensi ᷝ ͥ ᷤᷤ suit in seĩe. sicut accus
in poteñ. s sũt in xp̃o. ut ibidem
dicit. sicut artificiũ in artifice. n ͨ in¬
tendit dice̾ ꝙ aĩa uege ᷝ iᷤ sit aute
sensibilẽm in hoie in cempore. s qd̾
plus manifestant᷑.oꝑatõnes enis
Ex hoc nichil prohilet ꝙ ala Roris¬

Expanded text:
ndit dicere quod anima vegetabilis et sensibilis sint in semine sicut actus in potentia, sed sunt in ipso, ut ibidem dicit, ut artificium in artifice; nec intendit dicere quod anima vegetabilis sit ante sensibilem in homine tempore , sed quod prius manifestantur operationes eius. Et hoc nihil prohibet quod ani
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ h ͦ aĩu Racõnalez. ⁊ angelõs
ioyͣsos nõ dixᵗͭ. c̾ãni. ut intelli¬
gaut᷑ ante tata ¶Tercia Racio
sua est ĩ quadicit sic si autem
quis ex eo qđ post plasmatoẽm
post corpus gu̾atam eat esse exci¬
dit aueritate. aut igit᷑ eã mor¬
taeem dicat ut aplis qui dixit

Expanded text:
onalem et angelos Moyses non dixit creari, ut intelligantur ante creata. 7 Tertia ratio sua est, in qua dicit sic: ‘Si autem quis ex eo quod post plasmationem post corpus genitam eam esse, excidet a veritate. Aut igitur mortalem eam dicat, ut Arist
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ sit ex hũs et uidẽ. ꝙ scipes mutẽ.
in insitãx si em̃ duo corlaiã per¬
mutẽt᷑ ad feñtem illud accipit᷑
s insita magio mit̾t᷑.. ⁊ augotut.
ꝙͣ scipeo ¶ gͦ stipes muta᷑ in insitã¬

Expanded text:
 fit ex his. Et videtur quod stipes mutetur in insitam. Si enim duo corpora animata permutantur ad se invicem, illud accipit sed insita magis nutritur et augetur quam stipes ; ergo stipes mutatur in insita
Abbreviated transcription (Latin):
inisitͤ poe e ͭ c̾are aias et aliaosfes
non est potenͣ infi ͭ ͣ absolute nnsi ĩ
deo. gͦ soliu̾s dei erit c̾ar aiae.
et om̃elres. ¶ Soluc̃o tholet̾.
excusat se ⁊ a dtĩo scoꝵ̃ dicens

Expanded text:
ntiae erit creare animas et alias res; non est autem potentia infinita absolute nisi in deo; ergo solius dei erit creare animas et omnes res. Solutio: Toletanus excusat se a dictis sanctorum dicens
Abbreviated transcription (Latin):
macrobius expͦsse est he̾sis ⁊ in fide.
nicheore qui dicut̃ aĩas descende̾ per
uid corpus ⁊ sil. mori ⁊ postra de¬
trudi. in siãc uita morͣle. In qͣ etiã
Et tandẽ Reascendẽẽ ⁊ roidurẽ cora¬

Expanded text:
Macrobius, expresse| est haeresis et in fide nichaeorum qui dicunt animas descendere per unum corpus et semel mori, et postea detrudi in hanc vitam mortalem, in qua etiam et tandem reascendunt
Abbreviated transcription (Latin):
q nasci cibũ ꝓuideatis ⁊ ĩtͤmenta
decisa. post dissolucoe id fenꝰ. cre¬
dideratis. fcã successine aid. ⁊ cor ͥ¬
descendũt et iteꝵ post mortoad
tam fore. s siuiic̾ent᷑. ĩiustam
et cõfiagosa. ⁊ uictricib quid ac
cõparre scolle contubunũ sedem
Reditũ ꝙ patẽ aetinis. deinceps
uitam beraz e⁊ btãm̃ uitas porro
tunc a uicus cessant. descenduẽ
ad det̾iora corͣ uestriaꝵ ⁊ auiuiii.
liᵇ sic iodicũ. cͥcłm ita lactens

Expanded text:
eatis et incrementa detis ac post dissolutionem id faenus quod credide|ratis , facta secessione animae et corpodescendunt et iterum post mortem ad tam fore, sed si vincerentur, iniustam et confragosam. Et victricibus quidem ad comparis stellae contubernium sedem reditumque patere acturis, deinceps vitam veram et beatam, victas porro tunc a vitiis cessant, descendunt ad deteriora corpora bestiarum et avium. libro sic: ‘Zodiacu
Abbreviated transcription (Latin):
corem ilale exte̾de̾tẽ mẽbra Radi¬
calia mn omiẽi dimẽsione̾ ⁊ plqilõgũ
Et iõ tũ extensio fortor est ꝙͣ nł̃ti¬
tudo ꝑciũ additaꝵ. possit ĩspissare.
est corpuis nuitrituo. subtile x ⁊ raꝵ
sicut sũt corpora pnoꝵ. qñt̃ autem
utridqi ꝓporcõnatĩo est utrtq e corpi¬

Expanded text:
lorem naturalem extendentem membra radicalia in omnem dimensionem et plus in longum. Et ideo cum extensio fortior est quam multitudo partium additarum possit inspissare, est corpus nutritum subtile et rarum, sicut sunt corpora puerorum. Quando autem utrumque proportionatum est utr
Abbreviated transcription (Latin):
sigta mĩnia qͣtũ. quei ad actũ di¬
idencis ⁊ nõ qñtũ ad actũ diurilis
Calor enĩĩ diuiᵈ . carnẽ mit̾eͣdc̃ ⁊
diuidͭ mit̾m̃tũ arde̾do cuil par̾ti
ma siguata ini carne. et ĩ nut̾mẽto.
mo. tanta eris ꝑe mit̾ñti additi ꝙ̃ta
Si forte dicat᷑. ꝙ calor in ĩora dĩ¬

Expanded text:
signata minima quantum ad actum dividentis, et non quantum ad actum divisibilis; calor enim dividit carnem nutriendam, et dividit nutrimentum addendo cuilibet parti ma signata in carne, et in nutrimento mo, tanta erit pars nutrimenti additi, quanta Si forte dicatur quod calor in minora di
Abbreviated transcription (Latin):
ot gs m es  crio ⁊ mto ¶ Ad aliud
dicendũ. ꝙ untus est ultim. potentie
et pe et ido cũ ultimuo potb̾tie nuitu¬
tine sit saluare per restauracõnem
ris difficultatis sit eptẽde manne
is quod faluatũ est oppoitet. qr hͦ sit
asteria untutio que est aug⁊ico¬

Expanded text:
Ad aliud dicendum quod virtus est ultimum potentiae in re, et ideo cum ultimum potentiae nutritivae sit salvare per restaurationem ris difficultatis sit extendere in maius id quod salvatum est, oportet quod hoc sit alterius virtutis, quae est aug
Abbreviated transcription (Latin):
as mebra suꝑiora ⁊ efficiũt᷑ suꝑiora
Corpus inspissat᷑ ⁊ cac̾a efficit᷑ de¬
Silioi non transsit ad infioia iñbra
in mit̾me̾to nsi quod est subtile ⁊
sit ad infibra ⁊ ibo infio̾ra efficuat᷑
quaiora suꝑiorib scdm ꝓportõe sui¬

Expanded text:
ra et efficiuntur superiora corpus inspissatur et calor efficitur debilior, non transit ad superiora membra de nutrimento, nisi quod est subtile , nsit ad inferiora, et ideo inferiora efficiuntur maiora superioribus
Abbreviated transcription (Latin):
et illue est facilis descensꝰ. nitri ͭ ͥ
ad augientio. ⁊ dicendi ꝙ sursum
dinis. Et hoc tam in toto corꝑe ꝙẜin
ane̾bris aiãti corpis. unde sursum
est uric in quod extẽd.  mẽbraẜin¬

Expanded text:
facilis descensus nutrimenti ad augmentum, dicendum quod sursum dinis, et hoc tam in toto quam in membris animati corporis. Unde sursum est hoc in quod extenduntur membra
Abbreviated transcription (Latin):
neracõnẽ nouã consequit᷑. maior
qnͣtitas neq a qua agẽs augens.
ei in parte una. Et ꝑ hoc ꝑitet
solucio as p̾mid ¶ Ad̃ alub dice̾d
Incelligitur Additamentũ fieri cuilib
parti. scdm̃ spem̃ per subĩduccõnem.
ꝙͦ aqua auget igne ¶ Ad id quod qr¬

Expanded text:
nerationem consequitur maior quantitas; nec aqua augens ei in parte una. 1 Et per hoc patet solutio ad primum. 2 Ad aliud dicendintelligitur additamentum fieri cuilibet parti secundum speciem per subinductionem aur quando aqua auget ignem. 3 Ad id quod q
Abbreviated transcription (Latin):
acn.apñcipiis ĩ quibus locãt᷑
quesita que lũta fuoult. ĩ p̾tito.
ausa autem est ut dicit ꝙ ueloit̾
formitatem. Etabhisido Ruuiset
ueris. quod est tempne cas aoͥ cu

Expanded text:
a principiis, in quibus locantur quaesita, quae habita fuerunt in praeterito. ‘Causa autem est’, ut dicit, ‘quod velociter nformitatem, ‘et ab humido reminiscuntur veris’, quod est tempus calidum et
Abbreviated transcription (Latin):
tuẽ uidet᷑ iem̃ sabilitas esse actꝰ
proset ꝙ rem̃istibilitas sit corꝑea
Rassio ⁊ sic dicons ꝙͥaulẽ coipr̃a
passio. ⁊ Remiistibilitas fit. signũ
est hanc lub. quosd̾ã. et incendit

Expanded text:
tunc videtur reminiscibilitas esse actus probet quod reminiscibilitas sit corporea passio sic dicens: ‘Quod autem corporea passio et reminiscibilitas sit, signum est hanc habere quosdam’. Et intendit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ iuotus lucis in dyasfano. subito
est ⁊ nõ in tempore: Et cũ color ĩ¬
mutet actũlius erit riitato. cao¬
rre ad modĩo ĩmutatoĩs cñis. hoc
autẽ enc suppoͣtur. qrin sequẽtibus
probabr̃. Ei ꝓpł̾ h ͦ. non est ib̃i ꝓprie
motus / n ͨ alteratõ. n. Roci mutatõ.

Expanded text:
 motus lucis in diaphano subito est et non in tempore, et cum color immutet actu luminis, erit immutatio coloris ad modum immutationis luminis. Hoc autem hic supponatur, quia in sequentibus probabitur . Et propter hoc non est ibi proprie motus neque alteratio neque loci mutatio,
Abbreviated transcription (Latin):
pͥnid ergo dicend̃ ꝙ natura in
qna coĩcant aer et aqua cũ ꝓpo ͦ
suꝑius corpore. dupꝭ. est. unaex
parte potoncie. et altera ex partẽ
actus. illa que est ex ꝑte potencie
est dyaffanitas ⁊ liͬ est transca¬
rencia que cansal ex raro subtili.

Expanded text:
 ergo dicendum quod natura, in qua communicant aër et aqua cum perpetuo superius corpore , duplex est, una ex parte potentiae et altera ex parte actus. Illa quae est ex parte potentiae, est diaphanitas , hoc est transparentia, quae causatur ex raro su
Abbreviated transcription (Latin):
lus uebsus crientẽ poĩtus. s aspitiẽs
ad occidente̾ .ẜ. aute oculus poĩtus
uersus octidentẽ frasꝑitiẽs̃ ad orͭ ͣ
Et sit distaucia mecia .p. cubitoꝵ
uelieuĩtis albedinis ĩnuutas aerem
uiqi ad ote sñ poĩtũ in oppoĩto ex ꝑte
occidentis. Ex ꝑte aute̾ occide̾tis
sit. d. nigrã corpus uehem̃tis n¬
gredis. ĩnuitas aerẽ usq ad oclm̃
poitĩ. u̾sus oriente̾. Et discẽt ista

Expanded text:
positus, sed aspiciens ad occidentem, B autem oculus positus versus occidentem, sed aspiciens ad orientem; et sit distantia media decem cubitorum. pus vehementis albedinis immutans aërem usque ad oculum positum in opposito ex parte occidentis . Ex parte autem occidentis sit D nigrum corpus vehementis nigredinis immutans aërem usque ad oculum versus orientem. Et distent i
Abbreviated transcription (Latin):
efficientẽ Et hͦ est a p̃mis qͣlitatib
Alia est ꝑ co̾mixtionẽ eoꝵ q̃ essẽ¬
cialitꝰ. saluant᷑. in mixto Et sedñ
hoc extremi. sapores sũi simplices
et medii compoiti as illis ¶ Qͣtũ
ergo ad puia genatõne ca sartrꝭ
S

Expanded text:
efficientem, et hoc est a primis qualitatibus. Alia est per commixtionem eorum quae essentialiter salvantur in mixto, et secundum hoc extremi sapores sunt simplices et medii compositi ab illis. Quantum ergo ad primam generationem causa s
Abbreviated transcription (Latin):
res. sensus. ¶ Forte a̾s uellet dic̾e.
ꝙ piecta tartus Redutũt᷑. ad duoque
sld̃ in gẽnere uno rad tangibile
et ĩtaugible ẜ srͦ n ͤ est. Tangible
enĩ ⁊ ĩtangibile se hũl. sicut p̾ua ⁊ lĩt¬

Expanded text:
res sensus. Forte aliquis vellet dicere quod obiecta tactus reducuntur ad duo, quae sunt in genere uno, scilicet ad tangibile et intangibile, sed hoc nihil est, tangibile enim et intangibile se habent sicut priv
Abbreviated transcription (Latin):
p̾se nisi qualitates tactus g ꝑ unid
tactud apprehedimꝰ om̃es qbitateo¬
q̃rietates tangibilud ¶ Ad aͦ dicedũ
ꝙ aliud est ĩ gustu ⁊ intactu in lĩgna
Gustus enĩ Indicud saporis est et ra¬
stent᷑ ad constitutõnẽ corꝑis aĩati
Et ꝓpe̾ soc sicet gustus essi diffusus
pertetũ corpus. inchilloꝰ differret
atactu ¶ Si in tangibilib nenẽ fic.

Expanded text:
per se nisi qualitates tactus; ergo per unum tactum apprehendemus omnes contrarietates tangibilium. 6 Ad aliud dicendum quod aliud est in gustu et tactu in lingua. Gustus enim iudicium saporum est, et sascentur ad constitutionem corporis animati; et propter hoc licet gustus esset diffusus per totum corpus, nihilominus differet a tactu. Sed in tangibilibus non est sic;
Abbreviated transcription (Latin):
uie brs. m nerius cutie totiꝯ¬
corporis. ⁊ m enũbuo̾ caruib corpis
seucientis. ¶Item Gidet᷑ tactus cc̃
quiap em̃ est ut fũdtimẽtid. ad al¬
trrũ põito illo. cuiꝰ est fũdamẽtũ.
ponet᷑ ⁊ illud quod est fuddandtio.
De ntcitate s uon cõuitit᷑. trt tactus
est ut fũcaimẽtũ ad onĩs fensꝰ g̃

Expanded text:
 nervis cutis totiucorporis et in omnibus carnibus corporis sentientis. 2 Item videtur tactus esse Quicquid enim est ut fundamentum ad alterum, posito illo cuius est fundamentum, ponetur et id quod est fundamentum de necessitate, sed non convertitur; tactus est ut fundamentum ad alios sensus; ergo
Abbreviated transcription (Latin):
auꝙͣ rccipiat forma acalore cordis
qr fiait corformale pñcipiũ est et
esfectum̃ site. in omibne mebris ita
est etia formale pñcipiũ mnt̾ind̾ti
s iustoniacho queda est p̾para insi
ꝙ separat᷑. succositas pstisauaria. ab
torem. completinã autẽ formã. cibi
accpit acałoie cortis et quo ad sioc
gristus ⁊ tactus dicũr hrẽ ĩstr̃a fcãcor¬

Expanded text:
am recipiat formam a calore cordis, quia sicut cor formale principium est et effectivum vitae in omnibus membris, ita est etiam formale principium nutrimenti; sed in stomacho quaedam est praeparatio i separatur succositas ptisanaria ab teriorem ; completam autem formam cibi accipit a calore cordis, et quoad hoc gustus
Abbreviated transcription (Latin):
me ͤ est in poceucia tiñ. sicut color ii
acre¶Insenꝰ autem p̾mo mõ. est
in actu. Cũ autem sapor cõmixtus
Emmori aqueo sit actu ĩ hñore tali.
senciam saut/ nõ s pͥmo mao tuleis¬

Expanded text:
im est in potentia tantum sicut color in aëre, in sensibili autem primo est in actu. Cum autem sapor commixtus humori aqueo sit actu in humore tali, essentiam, aut non. Si primo modo, tu
Abbreviated transcription (Latin):
ratiua im plantis qe ꝑfoccõ begetasiĩ
est. ⁊ non est iuna ꝑte corꝑis plaute̾.
si debat totĩ sicut est ferma tociꝰ exi¬
sructus feia ⁊ plantas ¶ Sic tactus
hni frrma ꝑfectiua est aliõ. ⁊ nõ est po
nis ꝑ compacõne ad epera spalia. situt

Expanded text:
 vegetabilium est, non est in una parte corporis plantae, sed determinat totum - sicut est forma totius exifructus, semina et plantas, sic etiam tactus, qui forma perfectiva est animalis, et non est pars nisi per comparationem ad opera specialia, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ix̃ñus Et ꝓpt̾ hoc multũ inciꝑiũt.
duari pigiditas ⁊ siccitas inaius
et erit tue. fructus fortissiẽ pontici¬
tatis. tandẽ resurgit. calor nalis o¬
nit̾ius. ee ad intus ꝑ calore solis
et expulso frigido incipit adurere
fuctũ p̃ientũ in frrctu ilło. Et tũt
erit fructus amarus ¶Ex lñis col¬
ligitur ꝙ sapores gen̾ant᷑. a pͥmis
qualitatib ¶ Di ꝯtra l ͦ uidet᷑ esse¬

Expanded text:
et propter hoc multum incipiunt dominari frigiditas et siccitas interius, et erit fructus tunc fortissimae ponticitatis; tandem resurgit calor naturalis interius ad intus per calorem solis et expulso frigido incipit adurere siccum inventum in fructu illo, et tunc erit fructus amarus. Ex his colligitur quod sapores generantur a primis qualitatibus. Sed contra hoc videtur esse
Abbreviated transcription (Latin):
pͤcipue ĩ fructiferis plantaꝵ ¶n pͥͣ
enĩ maturadõne respersũ est ĩfruti¬
feris. quoccã calidũ sñdo mima faͭ
exalare lnũtũ ⁊ reunet ficcũ . fere
quidũ ex sngore. quod nascit᷑ ĩ eisex
sonatõne calorio sclie qr hũdũ subiũ¬
ductĩ. cõmiscet᷑. c̾testri sicto ⁊ subti

Expanded text:
praecipue in fructiferis plantarum. In prima enim maturatione respersum est in fructiferis quoddam calidum quod nimis facit exhalare humidum, et remanet siccum fere humidum ex frigore, quod innascitur in eis ex privatione caloris solis, quod humidum subinductum commis
Abbreviated transcription (Latin):
alãi. Et siot patet duabus Racoibi
ponis at. e destructo tactu deforiuit̃
dic uitu odonitu ⁊ gustu nisi scdm qdđ
gustus est quidam tactus. Cid igii
ppẽ fensũ aĩ. sit ałiut dicit auiceñ.

Expanded text:
animam. Et hoc patet duabus rationibponitur animal et destructo tactu destruitur; visu, auditu, odoratu, gustu nisi secundum quod gustus est quidam tactus. Cum igitur propter sensus animal sit animal, ut dicit Avicenna,
Abbreviated transcription (Latin):
est organio uisue. in quoduatur sspx
elem̃tũ aque ꝑ naturã dyaffam et
ꝓpt̃ sioc non patit᷑. nisi atalcre et
luce/ sier est in crgano auditꝰ ĩ quo
dicãtur eleuĩtũ simpr. quod d̾ aer et
poratiugo Idem est in linguaq̃ diuitit¬
actualiter ab accuali liuido saprroso.
Et de talibus cenet obiecto. si est ꝓpor ͦ¬

Expanded text:
est in organo visus , in quo dominatur simplex elementum aquae per naturam diaphani, et propter hoc non patitur nisi a colore et luce. Similiter est in organo auditus, in quo dominatur elementum simplex, quod est aër. Et porativo. Idem est in lingua, quae immutatur ab actualiter humido saporoso. Et de talibus tenet obiectio. Sed est pr
Abbreviated transcription (Latin):
al ietate pniutãte. sicut eĩ uisuo ap¬
preliẽdit uĩsione existente. sidĩ ac-¬
tum sigtactus uidet᷑. ippħeudẽ. tan¬
gente ãquo scdm accĩo. ⁊ ita suꝑfl̾ue
additu qdi fequit᷑ ⁊ afficit / id gruͭ ͤ¬

Expanded text:
utante’. Sicut enim visus apprehendit visione existente secundum actum, sic tactus videtur apprehendere tangente aliquo secundum actum, et ita superflue additur, quod sequitur: ‘et afficit illud
Abbreviated transcription (Latin):
digerente hmddũ ger̾it᷑ sapor dul¬
tis acalido autẽ digonte ⁊ subtili¬
ante aqneũ huodĩ. in huĩdũ aeicũ
gen̾atur sapor pinguis ¶ Acalidosͦ
non dige̾nte. s aduronte ẜ. ãꝙ modũ¬

Expanded text:
digerente humidum generatur sapor dulcis; a calido autem digerente et subtiliante aqueum humidum in humidum aëreum generatur sapor pinguis; a calido vero non digerente sed adurente secundu
Abbreviated transcription (Latin):
auduo manẽcia. autẽ cĩo sit̃ natura
mest om̃ibus. tactus. sicut autem
Brgetatenũ. potest sepanin litactu
et om̃̃i fensũ . gic et tactus asb̃sib
alibus// Alia Racio est ꝑ silĩtudinẽ

Expanded text:
um; manentia autem cum sint natura, inest omnibus tactus; sicut autem vegetativum potest separari a tactu et omni sensu, sic et tactus a sensibus aliis’. Alia ratio est per similitudinem,
Abbreviated transcription (Latin):
ligin calor sc̃is aigeiens rbiq con¬
cequitur. lnũdũ actrattio ¶ postea u ͦ
caor attu it sicut sibi fils̃ ⁊ angu¬
stat poros arbons ita ꝙ calor non
sͥ Bet subĩtrare ad digestionẽ umĩdi.
Et tue ex pͥnatõne calidi fugiditas
et siccitas unicent calorem ⁊ lnoir̃

Expanded text:
r solis digerens ubique consequitur humidum attractum, postea vero calor attrahit siccum sibi simile | et angustat poros arboris, ita quod calor non potest subintrare ad digestionem humidi , et tunc ex privatione calidi frigiditas et siccitas vincent calorem et humorem,
Abbreviated transcription (Latin):
ad Gegetallem̃ sic te luit cet̾i tactꝰ¬
ensus ad tactĩo. Raiã rensibilio
inseꝑabilis est a uegetabũ. g̃ cet̾i̾
tensus erũt inreꝑabiles a tactu Et
fit iterũ sẽtur ꝙ in quocidq oga ͦ¬

Expanded text:
ad vegetabilem, sic se habent ceteri sensus ad tactum; sed anima sensibilis inseparabilis est a vegetabili; ergo ceteri sensus erunt inseparabiles a tactu; et sic iterum habetur quod in quocumque orga
Abbreviated transcription (Latin):
In quibus huddĩ ꝑ calidũ salis
non est fufficient̾ Rigestũ digestiã
que est peporsis ꝙ postea adihibita
ad iguer. efficuc̃tur dulcia ꝑ digestie¬
nem que est epsesie uel optesis. sie
ꝯuigit᷑. ad gusto. qr aliẽnon pene¬
traret a neruũ gustatinũ q̃ est.

Expanded text:
n quibus humidum per calidum solis non est sufficienter digestum digestione, quae est pepansis , quod postea adhibita ad ignem efficiuntur dulcia per digestionem, quae est epsesis vel optesis, sicuconiungitur ad gustum, quia aliter non penetraret ad nervum gustativum, qui est in
Abbreviated transcription (Latin):
tensibiles onri acerebro sicut sp̃m̃
aialemi. ⁊ gustũ essemn imo expãro.
et liugua sicĩ hoc probat exꝑitũ
qr in lingua fentiꝯ sapores ⁊ non
q tactus diffrao ⁊ aliuẽtĩ digit᷑
galienꝰ d ͭ ꝙ digestio fit a calore.
qui ẽ in epate ⁊ Girtis digestiua

Expanded text:
sensibiles oriri a cerebro sicut et spiritum animalem, et gustum esse in nervo expanso in lingua. Similiter hoc probat experimentum, quia in lingua sentimus sapores et non  tactus differentias, et alimentum digeritur : Galienus dicit quod digestio fit a calore, qui est in hepate, et virtus digestiva
Abbreviated transcription (Latin):
felicitatez ẜuẽ ⁊ per feccoem
ita beatos dicemus uinencuõ
quib extiterut uel existut. q̃ diu
sũe. bẽatos aute ita hoĩes ⁊ au¬
golos semꝑ diciꝰ ¶ex hoc acci¬
pitur ꝙ homo ⁊ augelus recep¬
tiblẽs su̾t uti̾tudis una relade
peatitudo aucc̃ est ẜm descẽfĩ

Expanded text:
Felicitatem finem et perfectum ita, beatos dicemus viventium , quibus exstiterunt vel existunt, quae dicta sunt, beatos autem ita homines aut angelos semper dicimus’. Ex hoc accipitur quod homo et angelus receptibiles sunt beatitudinis una relatione. Beatitudo autem est secundum descensum
Abbreviated transcription (Latin):
et tue egdit᷑. in me ͦ ꝑtĩgeõ ad
u̾ituras et qiͣ liuea eg̾dieõ fac᷑
pũctũ. in augulo reflexioiẽ. aut
hi ipm̃ ut sine tñ et sic ẽ inter
pucta diu̾sa rectus motꝰ nõ aũt

Expanded text:
et tunc egreditur in medio pertingens ad creaturam et quasi linea egrediens facit punctum in angulo reflexionis; aut habet ipsum ut finem tantum, et sic est inter puncta diversa rectus motus. Non aut
Abbreviated transcription (Latin):
tib qr augeli dicur̾. uirtutes
uuitĩe. eo ꝙ infiõres ad eandẽ
unitate̾ Reducilẽ acã aũt fit uni-¬
ta uirtutib unitis. ulclus manu¬
duciturtad id quod e suꝑ orã e̾tia

Expanded text:
i angeli dicuntur virtutes unitivae, eo quod inferiores ad eandem unitatem reducunt. Anima autem sic unita virtutibus unitis ulterius manuducitur ad id ‘quod est super omnia
Abbreviated transcription (Latin):
brot modo feg̾e̾ est forme cõdu¬
qraiã xpĩ quos est p̾mus actus
conducit corpus ad esse Et ẜm
qd est accus scdo. ⁊ motor coriͤ
conducit ip̃m ad oꝑatoẽs ¶ Ad̾¬

Expanded text:
hoc modo regere est formae condu quod est primus actus, conducit corpus ad esse, et secundum quod est actus secundus et motor corporis, conducit ipsum ad opera
Abbreviated transcription (Latin):
mens. Et ẜeͫͥ hoc liuea habebit
uersus puctũ illĩ. Et de illo puẽ¬
to est eadẽ rõ. et iteru de alio.
pieto. eacde et scdm̃ hoc accident
ꝑmicta ordinan ad constituendã

Expanded text:
secundum hoc linea habebit versus punctum illum, et de illo puncto est eadem ratio, et iterum de alio puncto eadem. Et secundum hoc accideret puncta ordinari ad con
Abbreviated transcription (Latin):
poliꝰ in contiͦ s si talios unitas
poͣtur momi᷑. fluxus ille u facies
nisi lõgitudiẽz sue latitudiẽ Et
sic aiã si est unitas mota motu
suo. de se fa ͬ lirã. Et sih ͣmea
poͣtur dego moni. de se faciet suꝑ¬

Expanded text:
positum in continuo. Sed si talis unitas ponatur moveri, fluxus ille non faciet nisi longitudinem sine latitudine, et sic anima, si est unitas sic mota, motu suo de se facit lineam . Et si haec linea ponatur moveri, de se faciet sup
Abbreviated transcription (Latin):
sauguinẽ in quibz ꝑtes iguee.¬
ibi congregant᷑ cioca locũ dige¬
stionis nut̾m̃ti ad l ͦ ꝙ compleri
possit digestio Et idcuco I ncipiũt
fulgere ĩbi. sicut in uermiclisqui
lucent de nacte ¶ zꝰ modꝰ est
in quibꝰ piscibus ĩ quib ꝓp̾ ꝯser
nacõnem. caloris nalis in loco
frigido ⁊ hũddo natura extũseca
cibaĩponis partes diras t̾restres
calido digerente coagulatas Et
qr spissa ⁊ dura multũ tenent
calidũ ꝓp̾ hoc młtiplicant᷑. ꝑtes
ignis mn illis Et ideo ĩcipiit.

Expanded text:
sanguinem. In quibus partes igneae congregantur circa locum digestionis nutrimenti ad hoc quod compleri possit digestio, et idcirco incipiunt fulgere ibi, sicut est in vermiculis, qui lucent in nocte. Tertius modus est in quibusdam piscibuvationem caloris naturalis in loco frigido et humido natura extrinsecus circumponit partes duras terrestres calido digerente coagulatas. Et quia spissa et dura multum tenent calidum, propter hoc multiplicantur partes ignis in illis, et ideo incipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
coiuc̃tũ nãture. quod penetratine᷑
u̾sq ad colorẽ. colore epũte in actu
Si gͦ lnñ est tota essencia colone
mmulto forciꝰ debe̾ t calor uidiꝰ. poĩtꝰ
intenebra ab oculo exũte. in liuẽ.¬

Expanded text:
coniunctum naturae oculi, quod penetrat medium usque ad colorem colore existente in actu. Si ergo lumen est tota essentia coloris, multo fortius deberet color videri positus in tenebra ab oculo existente in lu
Abbreviated transcription (Latin):
est in pacĩi. non est ꝑs agentis erst
tam̃ natio. suscipore. subscãtiã. et
formã agentis Et tam̃ tue agens
quod est accu educit educit id quod est
in potentia in fulanĩ ⁊ spem̃ suam
ficut patet in cioculari genacdnie.¬

Expanded text:
 est tamen natum suscipere substantiam et formam agentis, et tunc agens quod est actu, educit id quod est in potentia in substantiam et speciem suam, sicut patet in circulari gene
Abbreviated transcription (Latin):
dicis ꝙ uidit gallũ mortuũ tale̾
et onũi galline tale Et silẽ noo
Sidenia spinas inaores quorb
piscuõ quesut loco spondilud̃ ĩ qb
est mica descendes acapite sic
tut. in illid̾ eũ spimio est huidũ
medullosid quod extractũ ad super¬
ficiẽ ẜuat partes ignio et hꝯ figͫ
est quod talia pntreftã uehemi̾t᷑
exsiccata nõ fiilgent s ĩuenudt:
scissa in ꝑtib casp retidenciaĩ ai¬
neres. ¶ 2ꝯ moꝰ est in nõ coꝵł¬

Expanded text:
grillum mortuum talem et ovum gallinae tale. Et similiter nos videmus spinas interiores quorundam piscium, quae sunt loco spondilium, in quibus est nucha descendens a capite, sic n illis enim spinis est humidum medullosum , quod extractum ad superficiem servat partes ignis. Et huius signum est quod talia putrefacta et vehementer exsiccata non fulgent, sed inveniuntur scissa in partibus tamquam recidentia in cineres. Secundus modus est in non-co
Abbreviated transcription (Latin):
quad que simit abordiẽ. oculi ad
actũ. ecipiẽdi uisibilia ¶Aeĩ bua
sit forma uisilłis q̃ recipr̃ a medio
ceptiblĩtatꝭ. in meͦ. ⁊ in occo. Cum
igit᷑ nͥ me ͦ. Recipiãt naturã ꝓspi¬
cui iͥ oculo duabit᷑ aͥd perspicũoꝵ

Expanded text:
quae sumitur ab ordine oculi ad actum recipiendi visibilia. Cum enim una sit forma visibilis, quae recipitur a medio eceptibilitatis in medio et in oculo. Cum igitur in medio recipiat natura perspicui, in oculo dominabitur aliquid perspicuorum;
Abbreviated transcription (Latin):
frigidũ Et calore rerauit. et facit
latio. et ephaponib calidis ⁊ gus¬
sio diminuit ip̃m in ꝑto ⁊ ꝑtiubi
qu̾titatẽ st ꝑspicui. Et facit trene
s⁊ didret᷑ in oculo iguie. califĩ a
at alido nõ dimuuet᷑: s augetur¬

Expanded text:
et calore resolvit et facit latum, et ex vaporibus calidis et grossis diminuit ipsum in parte et turbat claritatem perspicui et facit tremere si dominaretur in oculo ignis; calidum enim a calido non diminue
Abbreviated transcription (Latin):
carors ꝓpͥũ ⁊uat Et ideo bidẽtur
tuẽ fub calore ⁊ non sub liue̾
¶ Ao uctimũ dicend ꝙ ĩputre factis
quates innis sũt defficientes re¬
tente in huodo. extracto ad suꝑfi ͤ
Et ideo sui dobiles in lñie. Et ꝓp̃.
et lux illa apparet taꝙ ĩ imixta
albedim ¶. Siin illis que nõ sũt
cormipta lmñ est m ꝓtil ignis
caloris nãlis multiplicati circa
Lociõ digestionis et ideo magis est
spño ad succinctoriũ siue dỹafrag¬
ma Et ꝓpt̃ hoc illa lux uidet᷑ qrͣ¬
trausłata successius

Expanded text:
dentur tunc sub colore et non sub lumine. 3 Ad ultimum dicendum quod in putrefactis partes ignis sunt deficientes retentae in humido extracto ad superficiem, et ideo sunt debiles in lumine, et propter hoc lux illa apparet tamquam immixta albedini; sed in illis quae non sunt corrupta, lumen est in partibus ignis caloris naturalis multiplicati circa locum digestionis, et ideo magis est spiritus ad succinctorium sive diaphragma, propter hoc illa lux videtur quasi sufflata successi
Abbreviated transcription (Latin):
et forma que est in spel e ¶lõ em̃
idem lumen est hic m̃c. ⁊ pꝯea
ibi. uel nc̃ lic. Et post teuebram
iterũ ip eodẽ loco. s destruit᷑ lu ͫ
et fuccedit alterũ ad pñciã. et ab¬
fentiã illmantis corꝑis fic̃ et.
Gmbra ex obiectu corporis opiti
ad eĩ. ⁊ figurã inspeᵈ ͦ ex direc¬
ta oppoicione aspicientis ¶Sid¬

Expanded text:
et forma, quae est in speculo. Non enim idem lumen est nunc hic et postea ibi, vel nunc hic et post tenebram iterum in eodem loco, sed destruitur lumen et succedit alterum ad praesentiam et absentiam illuminantis corporis sicut et umbra ex obiectu corporis opaci ad lumen et figura in speculo ex directa oppositione aspicientis
Abbreviated transcription (Latin):
sicut exigit ꝓporcõnem in carte
et cb̾scrirrtate uisibłis staeciãm
epigit ꝓpoicõnem mͥ distanca cõ¬
uendente. siui. Et sitremor al est
in Radio. ieleert in Rridio Repeexo.
as cculũ ⁊ non in emisso ab illo.
¶ As aliud dicend ꝙ oculus sꝑlen¬
denciũ est sicut tersũ. ⁊ plitũ Re¬
Reectens liuñ. ⁊ non sic prahitieẽ
debeãt saluar thymeꝰ non pot᷑
intelligi de radus ext̾ius refle¬
xio. et nẽ ab int̾iori procedẽtib.
tam̃ita diceꝰ. de spõ ignie edacio
et lucis ¶ As aluid dicond ꝓ auc¬
toritas augustim intlls de Raadiio
ext̾ĩoribus. ¶ Ad̾ ã qui obr de opĩo¬
nibus inductis ag̾goͦ uix̃. pacet
paluitio per pͣdicta ¶ Ad i quod ofõ
desensu ⁊ fensato. Dm ꝙ p̃mi
peñ sit dicebant iguẽ dũar̃. in ccu¬
non perfici siue luce ⁊ lucem appella
apparet. in tenebrio uel clausio ocu¬
cis in fefractõe uol Repcussicẽ Et¬

Expanded text:
onem in claritate et obscuritate visibilis , ita etiam exigit proportionem in distantia conveniente sibi. Et si tremor aliquis est in radio, ille erit in radio reflexo ad oculum, et non in emisso ab illo. 5 Ad aliud dicendum quod oculus splendentium est sicut tersum et politum reflectens lumen, et non sicut proiciens debeat salvari Timaeus , non potest intelligi nisi de radiis exterius reflexis , et non ab interiori procedentibus.tamen infra dicemus de specie ignis edaci et lucis. 8 Ad aliud dicendum quod auctoritas Augustini intelligitur de radiis exterioribus. 9 Ad id quod obicitur de opinionibus inductis a Gregorio Nixeno, patet solutio per praedicta. 10 Ad id quod obicitur De sensu et sensato, diphi, si dicebant ignem dominari in ocu secundum actum non perfici sine luce, et lucem appellav illius quae apparet in tenebris vel clausis oculis in refractione vel percussione
Abbreviated transcription (Latin):
Rouũciet eam ⁊ pene ĩp̃mat᷑
as ea accipis ealmde̾ in a. fitu
Et sie unũ in dup ͥ fitu acceptum
apparet duo ¶¶ Et li ͨeadem cã est qͣu
unũ apparet᷑. qnt̃ duo. qñ digitꝰsas¬
qonit᷑ ⁊ clenat᷑. occulus ad sitĩ a¬
ciorẽ. del depͥmit᷑ nd iifiorẽ. et
ides añto magis ponit᷑ exͣ. sitimm
ꝓpũ. inferiꝰ bel alcius. cauto ma¬
gis apparet distancia nũ id in dn¬
pplici situ acceptũ. Et̾ͥ simiꝰ sile̾ est
uidere in sole ꝑcuciẽte sirꝑ aquã
fluẽtẽ. que uidet᷑ esse maĩoris qͣt

Expanded text:
renuntiet eam et plene imprimatur ab ea, accipit eandem in alio situ, et sic unum in duplici situ acceptum apparet duo. Et haec eadem causa est, quare unum apparet duo, quando digitus supponitur et elevatur oculus ad situm altiorem vel deprimitur ad inferiorem . Et ideo quanto magis ponitur extra situm proprium inferius vel altius, tanto maior apparet distantia inter idem in duplici situ acceptum. Et huiusmodi simile est videre in sole percutiente super aquam flu
Abbreviated transcription (Latin):
est.transluceõ. s ĩłitae est accna
qo eux est accũs¶ Item auiceñ
ibidem. lnũ est qͣlitas quã mu¬
tuat corpus non transluceẽ a luod
et translucẽs. efficit᷑. ꝑ eã traus¬
euceus meffectu ergo lum̃̃. cid sie
qͣlit̾as. mutuata Et oiẽ qͣłitas mu¬
tuata sit accũs euit accus S ꝯͣ¬

Expanded text:
est translucens’. Sed qualitas est accidens; ergo lux est accidens. Item, Avicenna ibidem: ‘Lumen est qualitas, quam mutuat corpus non translucens a lucido, et translucens efficitur per eam translucens in effectu’. Ergo lumen, cum sit qualitas mutuata, et omnis qualitas mutuata sit accidens, erit accidens.
Abbreviated transcription (Latin):
luĩqsus ¶ Item om̃is forma situa¬
lit. distensa in eo in quo est ita ꝙ
ĩ maiori ꝑte maior est et in mio¬
n mĩor. Forma accidentalis ⁊ corͣ¬
est. liñ est talis forma. g̾ est acci¬
deus corporis. Uentae ꝙ̃ ͤ patet ꝑ
loc ꝙ forma subalis est simps.
nõ diuisillis diui siõe subiecti
unde ⁊ diuidr̃ ãqua forma diõne¬

Expanded text:
luminosus. Item, omnis forma situaliter distensa in eo in quo est, ita quod in | maiori parte maior est et in minori minor, est forma accidentalis et corporea; lumen est talis forma ; ergo est accidens corporis. Veritas primae patet per hoc quod forma substantialis est simplex non divisibilis divisione subiecti. Unde si dividitur aliqua forma di
Abbreviated transcription (Latin):
inthimues platoiõ ¶ Dator formap
dat uirtutes igentes ⁊ matx facit
ad meliorapõe^ qd em̃ mat̾  sit lar¬
gieus causas non est sente̾cia ꝑsꝑa¬
thetitoꝵ. s farme ⁊ uirtutes ruba¬

Expanded text:
in timaeo Platonis: ‘Dator formarum dat virtutes agentes, et matrix facit ad meliorationem. Quod enim matrix sit largiens causas, non est sententia Peripateticorum ; sed formae et virtutes substa
Abbreviated transcription (Latin):
est Racio qr lux ignis fortõr est
⁊muediate Radiis solis uidebitur
abbus cꝯ siguũ est ꝙ qñdo carbo¬
nes igniti ĩmediate expomidtur
fadus solis. statĩ uidẽtur cooperta
abba fãlla. Et ideo ꝯtĩgit ꝙ forcii¬

Expanded text:
est ideo, quia lux ignis fortior est s exponatur immediate radiis solis, videbitur albus. Cuius signum est quod quando carbones igniti immediate exponuntur radiis solis, statim videntur cooperti alba favilla , et hoc ideo contingit qui
Abbreviated transcription (Latin):
procedit ĩmutãdo insi fecte liuee
tat sicut eñi uide̾ mnͥ sole ĩgrrdiẽte
stra mxta parietom illũiat aeiem
qr non potost tralri recta linea as
ileciante. filr est do /plendore elo

Expanded text:
ando nisi rectilinee, tat, sicut est videre in sole ingrediente stra iuxta parietem illuminat aërem, quo non potest trahi recta linea ab illuminante. Similiter est de splendore
Abbreviated transcription (Latin):
iiͥ extremitate uenaꝵ taaigẽtiũ
ocliñ. suꝑfluitas aute̾ poͬ᷑ ̃ abbu¬
gine ue sit scutũ luõris cristalli¬
ni. ¶ Cixcalos aũc liñores suns
tũice su̾e Recia otili q̃ tunce ex
pte aute sũt. ꝓspicue bt per ipãs¬
possit fieri ĩnuitatõ hũoris cri¬
stallim et circũducit᷑. acies cũ cu¬
cũferencia uigra. bel glauca. cit
ex illocolore sit congregacõ. ⁊ cand¬
iiacio uirtutꝭ uisiue cꝯ natura
est tuibau prinis claritate Gex
hax etiã de cansa palpebre Et su¬
ꝑcilia ponũtur eptriusecꝰ Et idõ

Expanded text:
in extre|mitate venarum tangentium oculum. Superfluitas autem ponitur in albugine, ut sit scutum humoris crystallini. Circa hos autem humores sunt tunicae sive retia oculi; quae tunicae ex parte ante sunt perspicuae, ut per ipfieri immutatio humoris crystallini, et circumducitur acies circumferentia nigra vel glauca, ut ex illo colore sit congregatio et coadunatio virtutis visivae, cuius natura est turbari nimia claritate. hac etiam de causa palpebrae et supercilia circumponuntur extrinsecus, et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
in terelrio bel suꝑuelatio apressiẽ
Cel subito ꝑcussib./ Accidit em̃ iguẽ
luce̾. meiu̾s in oculo. nõ aũt hcet
intlus nisi sit int̾us ¶Iterũ ad̾id
patest obici sic lm̃ciũ simbolũ faci ͤ᷑
est tratisimitatõ. adĩuicẽ. cũ igit᷑.
ri qd facit colorẽ accu soc autem

Expanded text:
in tenebris vel supervelatis compressis vel subito percussis; accidit enim ignem lucere interius in oculo. Non autem lucet interius nisi sit interius. 12 Item, ad idem potest obici sic: ‘Habentium symbolum facilior est transmutatio ad invicem’; cum igitur nari, quod facit colorem actu; hoc autem
Abbreviated transcription (Latin):
finis est a qno denoiãt᷑ ⁊ diffiuic᷑.
mntritĩ nõ artiugit nisi restauia¬
cõnẽ mat̾ie ĩdiuidui. Et cũ matiã
non sit sinis nutritiã non pot̾ essẽ
finis. Et idẽ indicud est de augilõ

Expanded text:
finis est a quo denominatur et diffinitur nutritiva non attingit nisi restaurationem materiae individui, et cum materia non sit finis , nutritiva non potest esse finis. Et idem iud
Abbreviated transcription (Latin):
tiuacordis. aut perit formacõ cordis
aut non. si porit. tuc̃ nõ ent ad for
qͣ formauit unu mẽbrĩ. formabͭ
et alteriõ manes̃ post formatimi
mauet post figula mẽbra for¬
mata consernas ⁊ Regẽs. illud qd
forniatũ est qr non est adc̾ius con¬

Expanded text:
ativa cordis aut perit formato corde aut non. Si perit, tunc non erit aliquid formquae formavit unum membrum, formabit et alterum manens post formatum manet post singula membra formata conservans et regens id quod formatum est, quia non est alterius con
Abbreviated transcription (Latin):
est in pocr̾ciã nullomõ est po agẽte
nec eiusdem malie cũ ipo s ꝓporcõ¬
natur ei scdint esse. formaletm̃.
Et hoc modo se lii in colorib. et luẽ
et filĩs modus est in agente ĩtll̃no
et fantasiuatib. aquib abstualũt᷑
uniu̾salia Et in hoc casu ĩducitur

Expanded text:
est in potentia, nullo modo est pars agentis nec eiusdem materiae cum ipso, sed proportionatur ei secundum esse formale tantum, et hoc modo se habet in coloribus et lumine. Et similis modus est in agente intellectu et phantasmatibus, a quibus abstrahuntur universalia, et in hoc casu inducitur
Abbreviated transcription (Latin):
Ex pñtia eũi lũis m quibd corꝑibe
non detim̃atis. sicut m mbe gilatiu
asfedo. Et ex p̾nacõe ip̃ius nigredo
Et ideo loc intellr̃ in corꝑib dỹtiffa¬
mẽ colorabilib. tĩ. et non maliis
quoꝵ color non est. id ex ꝓpĩqͦ. et
Rometo. sicut id est coloi. in corꝑib
dedindatis ꝓpinque ⁊ Reõce Aspiciͭi
sibi lum̃. quo agit in ip̃m̃. Est enĩ

Expanded text:
entia enim luminis in quibusdam corporibus non determinatis, sicut in nube, generatur albedo, et ex privatione ipsius nigredo. Et ideo hoc intelligitur in corporibus diaphanis colorabilibus tantum, et non aliis, quorum color non est idem ex propinquo et remoto , sicut idem est color in corporibus desibi lumen quo agit in ipsum; est enim
Abbreviated transcription (Latin):
tibũ illũ ut sufficiat sibisuper
semen hudio quoddã ĩ quosaluart᷑
uirtus farinatiã traliit cetiõ ⁊ de
corpore mastuli gn̾luitib̾. Et cum
est in matrite negociat᷑.cc sau¬
guine̾ mẽstiui in attrahẽdo pmriq
ex eo ad multi plicatoei. suilrãs
utiep eo possit perfici formatio

Expanded text:
cibum illum, ut sufficiat sibi. Similiter semen humidum quoddam, in quo salvatur virtus formativa, trahit secum de corpore masculi generantis, et cum est in matrice, negotiatur circa sanguinem menstruum attrahendo purius ex eo ad multiplicationem sui humidi, ut ex ipso possit perfici formatio
Abbreviated transcription (Latin):
tio ⟦etisio em̃ seis̃ in gũe considata
ist feparatõ medã mit̾mẽti acibo qd
est nucĩ suscine indidiuõ in quo sepa
abes qnod est tibus nccus. ad sustẽ¬
tatoiem corporis plante sibmest ꝓ¬

Expanded text:
isio enim seminis in genere considerata est separatio quaedam nutrimenti a cibo, quod est natum susti|nere individuum, in quo separab eo quod est cibus necessarius ad sustentationem corporis plantae. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
ess iecudatũ nõ luce̾nt illatunt.
Aer eni lucc̾lit die ac nocte. qhiõ
ui deiꝰ unde illalux. in talibus
est a partibr iguis que sue̾ in exfior
ꝑte. et nori progdit᷑ ab int̾iori ał
ad pigiecitẽ fadioꝵ ꝑ quos illiu̾t᷑

Expanded text:
esset illuminatum, non lucerent illa tunc; aliter enim lucerent die ac nocte, quod non videmus. Unde illa lux in talibus est a partibus ignis, quae sunt in exteriori parte, et non progreditur ab interiori oculi ad proiectionem radio
Abbreviated transcription (Latin):
erue̾ in meuris aiãtis ep calore ⁊
fugiditate. mrixta autẽ ex q̃ quodͭ¬
dam erit. caro. ⁊ quoddã dẽ nõ erit
sicut accidit łreb artisicialib. qm̃
talor ⁊ sugus faciut̃ molle ⁊ duro
in ferro. gladius olefficĩ ex mo

Expanded text:
erunt in membris animatis ex calore et frigiditate. Mixtio autem ex qua quoddam erit caro et quoddam os, non erit sicut accidit rebus artificialibus, quoniam calor et frigus faciunt molle et durum in ferro
Abbreviated transcription (Latin):
Racoc̃s Dicit auiceñ cũ c̾atur
mat̾a corporis cũ sit dignũ fieri.
cansa reparata que solet dare
est¶ Ex sioc accipr̃. ꝙ aĩa c̾atur
adeo. si nõ c̾atur mͣsi orgamizato
corpore. eo ꝙ ũmi corpori debeat᷑᷑
uua ⁊ alt̾i altã ¶ Item auiceñ
iin Giͦ de naͣlib accipie̾do Recipid
aiãs soc est aptitudie ĩstrimitoꝵ
paratis. alud quod est aia łfautẽ

Expanded text:
atur materia corporis, quod sit dignum fieri causa separata, quae solet dare e’. Ex hoc accipitur quod anima creatur a deo, sed non creatur nisi organizato corpore , eo quod uni corpori debeatur una et alteri altera. 7 Item, Avicenna in vi de naturalibus: ‘Aptitudo recipiendi animam, hoc est aptitudinem instrumentorum paratis illud quod est anima. Hoc autem
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ feusus ꝓp̾e diff̾nit᷑ ꝑ icipere
et ỹmago ꝑ̾ retinere ¶ uis enĩ re¬
tonitiã debiłis est insensu eo ꝙ nõ.
Detinet insi pñte mat̾ia. S uis
receptiua fortis est . eo ꝙ de facili
Recipit S eqͣrio est mn ymagniagoe¬

Expanded text:
tamen sensus proprie diffinitur per recipere, et imaginatio per retinere, vis enim retentiva debilis est in sensu, eo quod non retinet nisi praesente materia, sed vis receptiva fortis, eo quod de facili recipit, sed e contrario est in imagination
Abbreviated transcription (Latin):
sui sus coĩs est in actu ꝑ abbũ ⁊ dulte
gł in lor nũc fensus coĩs est albũ
et dulce Et deem arguĩcũ tenet
est urins ec alio modo est plures
est unus. Considerat᷑. aute̾ ĩ ꝓporoe
ad sensus particulares. qmi orũdtim
ab eo. Et rouertũtur ad ip̃m Et lest¬
contro est circuli a quo egrediũtur
tus consideratus est in se. tuc̾ est
unus E aut̾ẽ icomꝑacõe ad line¬
as. tur est inratõne multiplicis pñ¬
cipri ex parte obi᷑. Elr̃ est duplex
consideraco Nem̃ magnitudo fubi ͨ
q̃ est ob̃iñ sensus cois consideret᷑.
nise tũt d unũ fensatĩ. sensus q̾s.

Expanded text:
is est in actu per album et dulce; ergo in hoc nunc sensus communis actu est album et dulce. Et idem argumentum tenet est unus et alio modo est plures est unus. Consideratur etiam in proportione ad sensus particulares, qui oriuntur ab eo et revertuntur ad ipsum, et scentro circuli, a quo egrediuntur tus consideratus est in se, tunc est unus, si autem in comparatione ad lineas, tunc est in ratione multiplicis principii . Ex parte obiecti similiter est duplex consideratio. Si enim magnitudo subiecti, quae est obiectum sensus communis, consideratur in se, tunc est unum sensatum sensus
Abbreviated transcription (Latin):
fultasia õo disceruit componedo
et dimidẽdo ymagrã nes q̃ fũt ĩ ala
So non pñte. Et eliciẽdo quasdam
eus ⁊ nõ cõnemiẽs. sicut inte̾tio
bolons cõnõgit᷑ cũ figurr baculi

Expanded text:
tasia autem discernit componendo et dividendo imagines, quae sunt in anima re non praesente, et eliciendo quasdam ens et non conveniens, sicut intentio doloris coniungitur cum figura baculi,