comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sinuil in tempore uno ⁊ in pͥncipio temꝑis. qñ ip̃a tp̃a
ceperint: stã est siue creata ꝑit̃ rerum oũlm iusibłui
mat̾ia. ⁊ iuisibłium in creatura angłica ⁊ in sp̃uali
natura. Nec fuisse in tempore. nec cepisse alt̾am sñ al¬
qua fuerunt exemplaria sapĩe quoꝵ effectus sunt. ⁊ ex¬
pssiones que iisibłia condita sunt. ⁊ hoc mͦ pͥmo õiũ¬
ireatos ẽe. ⁊ substitisse ante omĩa que mutabsia facta
cepit᷑. ⁊ ñ fuit tempus añ mũdum: qm̃ mutabilitas ñ

Expanded text:
simul in tempore uno oeperunt, facta est sive creata pariter rerum omnium visibilium materia, et invisibilium in creatura angelica et spirituali natura. Nec fuisse in tempore nec coepisse alteram sine alqua fuerunt exemplaria sapientiae quorum effectus sunt et expressiones quae visibilia condita sunt, ex hoc modo primo omniucreatos, et substitisse ante omnia quae mutabilia facta coepit, et non fuit tempus ante mundum, quoniam mutabilitas non
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmordiales. ⁊ iniusibłes ⁊ inc̾ate candoꝵ oĩum in
m̃te diuina. Scd̾o̾ loco angłica natura ĩuisibsis qͥs
ad angłicam nat᷑am rõnalem. ⁊ inuisibłem. Denĩ
ad humanã uisibłem ⁊ rõnalem de qua ꝓpositũ pͥ¬
mum fuit. ut consũmet᷑. Nam de uisibilib q̃dem
q̃ post̾ma sunt idcuro pͥmam ꝓpositõem fecimꝰ. ut
de hiis que apparent ad latentiu cognitõem humanã

Expanded text:
es et increatae creandorum omnium in mente divina. Secundo loco angelica natura invisibilis quidem ad angelicam naturam rationalem et invisibilem. Deinde ad humanam visibilem et rationalem, de qua propositum primum fuit ut consummetur. Nam de visibilibus quidem quae postrema sunt idcirco primam propositionem fecimus, ut de his quae
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ cͦq ã ratio omĩa continebat. ⁊ maior erat in
toto. ⁊ quasi suꝑhabundabat singłis. ⁊ id̃o ñ erant
dentia una discreta sunt que futura eiant. ⁊ in ꝑte ⁊ in
toto. Id̃o ⁊ muiꝰ futura erant in ꝑte qͣm in toto. ip̃abo
aut illud in rõne diuina ꝓ exemplari sufficẽ potuit.
ad ciuꝰ similitudĩem formaret᷑ s quasi totũ assũpsit
deum. ut eius ip̃ius ymago fieret. ⁊ exp̃ssa exp̃ ad to¬
tum emulans ꝑfeccõem ut sicut deus ꝑfectꝰ erat. ⁊

Expanded text:
ue quae ratio omnia continebat; et major erat in toto et quasi superabundabat singulis. Et ideo non erant dentia una discreta sunt quae futura erant in parte et toto, et minus futura erant in parte quam in toto. Ideo m aliquid aut hoc aut illud in ratione divina pro exemplari sufficere potuit, ad cujus similitudinem formaretur; sed quasi totum assumpsit Deum ut ejus ipsius imago fieret, et expressa est ad totum aemulans perfectionem. Ut sicut Deus spiritus erat, et
Abbreviated transcription (Latin):
est uoluntas creatoris qm̃ ex ip̃a sunt omĩa. post t̾ciis¬
sunt que ex ea sunt. Que in ea sunt et̾na sunt. neo gra¬
dum hñt nec successionẽ. qm̃ in unitate consistũt. ⁊ ĩ
et̾nitate ñ transeunt. Queex ea sunt creata sunt ꝑ eã.
ã cãm sumpserũt ex ip̃a ñ sułam in ip̃a. qꝑ diuinana¬
tura sub̾alit̾ ex se ñ genuit q̃ causalit̾ creauit᷑. qr ñ po¬

Expanded text:
est voluntas Creatoris, quoniam ex ipsa sunt omnia. Post cunda sunt quae ex ea sunt. Quae in ea sunt aeterna sunt, nec gradum habent nec successionem, quoniam in unitate consistunt et in aeternitate non transeunt. Quae ex ea sunt creata sunt per eam, quae causam sumpserunt ex ipsa non substantiam in ipsa; quia divina natura substantialiter ex se n
Abbreviated transcription (Latin):
in unitate totum. ĩ ĩmensitate plenũ. in et̃nitate
ꝑfedtũ. Tres aũ ꝑsonas nicħ aliud ẽẽ qͣm ẽentiã unã
qr trib est unum. ⁊ una cẽntia est. Quap̃p tres unũ
sunt. s tres uiius ñ sunt. Quia si tres unum ñ ẽẽnt:
una ẽẽntia tͥum ñ ẽẽt ⁊ si tres unus ẽent: tres ñ ẽẽnt.
una est natura p̃ris ⁊ filii. s ñ qui pat̃ est filius est.
qr alia est ꝑ sona patris. ⁊ alia filii. Item q̃ de dõ scd̾¬

Expanded text:
ernitate perfectum. Tres autem personas nihil aliud esse quam essentiam unam, quia tribus esse unum est et una essentia est. Quapropter tres unum sunt, sed tres unus non sunt; quia, si tres unum non essent una essentia trium non esset, et si tres unus essent non tres essent. una est natura Patris et Filii. Sed non qui Pater est, Filius est; quia alia est persona Patris et Filii. Item quae de D
Abbreviated transcription (Latin):
quam contͣposuimꝰ. ⁊ potest facile m̃tib infirmis scã¬
dalũ nasci in alt̾utrũ isi conueniat. ꝓpt̃ hoc dicimꝰ
qr ñ erant prescii euentꝰ sui. neq eis data est cognitio
eorum que futura fuerant. suꝑ eos. qm̃ ñ oportuit ut
lib̾am hr̃ent electionem uoluntatis sue. sñ t̾rore. ⁊ spe
in utroq. ꝓpt̃ea monstratũ est eis quid faciendũ ẽẽt.
ñquid ẽẽtꝰ fut᷑m. ut nlła necessitate ꝓuidentie ĩpelli ui¬
d̾ent᷑. s rat̃one dirigi. ⁊ ꝓpua deflect᷑i uoluntate in am¬
bob. ⁊ ita bonũ suit ⁊ conueniens. ⁊ ñ est sic rẽphensi¬
one dignũ opus dei. qr ita fecit ut bonũ fuit. Quales¬

Expanded text:
quam contra posuimus, et potest facile mentibus infirmis scanquam contra posuimus, et potest facile mentibus infirmis scandalum nasci in alterutrum nisi conveniat. Propter hoc dicimus quod non erant praescii eventus sui, neque eis data est cognitio eorum quae futura fuerant super eos. Quoniam non oportuit ut ita liberam haberent electionem voluntatis suae sine terrore et spe in utroque. Propterea monstratum est eis quid faciendum esset non quid esset futurum, ut nulla necessitate providentiae impelli viderentur, sed ratione dirigi et propria deflecti voluntate in ambobus. Et ita bonum fuit et conveniens; et non est sic reprehensione dignum opus Dei, quia ita fecit ut bonum fuit. CA
Abbreviated transcription (Latin):
ad t̾ciam ꝑtingere. sic neq a .uͣ. inciꝑe debuert̃. Aloqͥn ꝑfi¬
ciendi locum aditum q ĩuenire nõ ualuissent eundi ĩ me¬
lius nisi reliquũ suisset post pͥma dona nat᷑e quo crescere
⁊ in sapiã data agnouert̃ quid fut᷑m ẽet suꝑ eos.
uidr enĩ utr̃q aliquid incõuenientis occurere. Si enĩ qͥ
futuri erant mali lapsũ suũ p̃scuiert̃. penam q cogno¬
uerunt q̃ ruinam sequi debu̾at. ⁊ finiri nõ debuerat
tanta sibi mala ĩmin̾e ñ uidentes aut uitare uoluer̃t̃
s ñ potuerunt. ⁊ erant miseri. aut potuert ⁊ noluer̃t.
⁊ stulti erant ⁊ maligni. Si aũ nesciuer̃t: ceci erant.
n cognouer̃t̃ quo ꝑgerent ⁊ ĩ contingens ac fortuit̃
miserunt pedem. ut ult̾ ꝓcede̾nt quo nesciebant. ⁊
uidet᷑ quasi aliqͥd absurditatis afferre. si ħ dicat᷑.⁊
meluis sedere. ⁊ aptum ẽẽ magis ut scientes dicant᷑
eoꝵ que futura fuerant. Et repugnat it̃malia ratio

Expanded text:
ad tertiam pertingere, sic nec a secunda incipere debuerunt. Alioqui proficienti locum aditumque invenire non valuissent eundi in melius, nisi reliquum fuisset post prima dona naturae quo crescere et in sapientia data agnoverunt quid futurum esset super eos. Videtur enim utrinque aliquid inconvenientis occurrere. Si enim qui futuri erant mali, lapsum suum praescierunt, poenamque cognoverunt quae ruinam sequi debuerat, et finiri non debuerat, tanta sibi mala imminere praevidentes aut vitare voluerunt sed non potuerunt, et miseri erant; aut potuerunt et noluerunt et stulti erant, et maligni. Si autem nesciverunt caeci erant, neque agnoverunt quo pergerent; et in contingens ac fortuitum miserunt pedem ut ultra procederent quo nesciebant. Et videtur quasi aliquid absurditatis afferre si hoc dicatur, et melius sedere et aptum esse magis, ut scientes dicantur eorum quae futura fuerant. Et repugnat iterum alia ratio
Abbreviated transcription (Latin):
congruũ fuit uł ꝓm̃ito uirtutis adipiscendo neces
ultienim nesciunt. ⁊ ignorant estimantes suꝑ¬
⁊ eoꝵ que cura se uentura erant fuisse in ilis. ⁊ aut᷑
imꝑfc̃os ⁊ ignorantes ⁊ ñ sicut oporant consũmatos tor¬
⁊ plenos. qualia facere om̃potentẽ ñ decuit. ⁊ ꝑfectũ.¬

Expanded text:
congruum fuit, vel pro merito virtutis adipiscendo necessmperfecti. Multi enim nesciunt et ignorant existimantes suporum quae circa ipsos ventura erant fuisse in illis; et aliter imperfectos, et ignorantes, et non sicut oportuit consummatos et plenos; qualia facere omnipotentem non decuit et perfectu
Abbreviated transcription (Latin):
est esse. ⁊ bñplacitũ qd̾ fut᷑m est añqͣm est. Preceptũ aũ
⁊ ꝓhibitio ĩnuũt tm̃ qm̃ ita est in uoluntate iuben¬
tis ut fiat suie nõ fiat. ⁊ demonstrat̃oem facũit qua
ustũ ⁊ p̃ium est ñ aliud cred̾e illũ cui fit. ⁊̃ si aliud
est in illo a quo sit. Et p̃cipit᷑ sepe ut fiat qd̾ fut᷑m ⁊
ñ est. nec fiet. ⁊ ꝓhibet᷑ ut ñ fiat qd̾ futt᷑m est ⁊ siet. ⁊ ñ
est in bñplacito nisiħ solũ ut sit̃ qd̾ fiet. qm̃ bonũ est
it̾a  esse. ⁊ ñ aliud qmͣ fiet siue oꝑatione dei qd̾ bonũ¬

Expanded text:
neplacitum quod futurum est antequam est. Praeceptum autem et prohibitio innuunt tantum quod ita est in voluntate jubentis ut fiat, sive non fiat. Et demonstrationem faciunt quod justum est et pium non aliud credere illum cui fit etiam si aliud est in illo a quo fit. Et praecipitur saepe ut fiat quod futurum non est, nec fiet. Et prohibetur ut non fiat quod futurum est, et fiet, et non est in beneplacito nisi hoc solum ut sit quod fiet; quoniam bonum est ita esse et non aliud quam fiet sive operatione Dei quod bonu
Abbreviated transcription (Latin):
tate sua mali uidicant᷑ qua uolũtati dei contͣrii sunt.
ñqͣm uoluntati euis resistendo ut sat qd ñ uult quia.
non possunt s resist̾e uolendo quia mali sunt. ⁊ ipsa
mala uoluntas culpa est. qua aliud uolunt. facultaᷤᷤ
aũ iusta: qua aliud ñ possunt. Et cũ uolũt qd̾ deus
uult. ñ ud̾ bom sunt qi ñ pp̃ hoc uolunt qi d̾s uistt¬

Expanded text:
e sua mali judicantur, quia Dei voluntati contrarii sunt. Non quidem voluntati ejus resistendo ut fiat quod non vult quia non possunt; sed resistere volendo quia mali sunt. Et ipsa mala voluntas culpa est qua aliud volunt; facultas autem justa qua aliud non possunt. Et cum volunt quod Deus vult, non ideo boni sunt, quia non propter hoc volunt quia Deus
Abbreviated transcription (Latin):
mauis bonũ ẽx malo ⁊ bono qmͣ ex solo bono.
ꝓ quo uoluit sũmũ bonũ. ut eẽt hoo bonũ ⁊ qd̃ uoluit
fuit bonũ. Sicut gͦ et̃ne sapientie illsꝰ ignotũ ẽẽ nõ
potuit. om̃e qd̾ sit᷑m fuit. sic coet̾ne uolũtati eiꝰ dis¬
plicẽ non potuit om̃e qd̾ bonũ suit. Et udit totũ tꝑ
fut᷑m fuit. ⁊ bonũ eẽ. hoc totum ut ẽẽt totũ. ⁊ uoluit
ut ẽẽt totum. quia bonũ fuit. ut eẽt iotũ. Et uidit
⁊ płcriora fierent comꝑatĩem maloꝵ. ⁊ bona eẽnti
mala uit̾ bona q̃ ñ erant bona qm̃ ex eisornarent᷑
bona. ⁊ cõmendarent᷑ ⁊ ampliꝰ bonũ acciꝑent ad de¬
corẽ ⁊ płcͥtudĩem uniu̾soꝵ. Et respexit cuncła sordĩe

Expanded text:
m ex bono et malo quam ex solo bono; pro quo voluit summum bonum ut esset hic bonum, et quod voluit fuit bonum. Sicut ergo aeternae sapientiae illius ignotum esse non potuit omne quod futurum fuit, sic coaeternae voluntati ejus displicere non potuit omne quod fuit. Et vidit totum quod futurum fuit, et bonum esse hoc totum ut esset totum, et voluit ut esset totum, quia bonum fuit ut esset totum. Et vidit et pulchriora fierent comparatione malorum, et bona essent mala inter bona quae non erant bona. Quoniam ex eis ornarentur bona et commendarentur, et amplius bonum acciperent ad decorem et pulchritudinem universorum. Et respexit cuncta in ordine
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in fine suo omĩa uidicant᷑ siue bona sint siuema¬
la. tim̃ scuptura manifeste ostendit. q bonũ unũ
⁊ bonũ ip̃m aliis est oror uite in uitam aliic odor mor¬
tis in mortem. qm̃ ex bono malã. ⁊ ex malo bonũ
⁊ bonũ mał ad malũ. ⁊ malũ bonis ad bonũ. ⁊ qd̾
bonũ in toto est: maiꝰ est qͣ qd̾ in ꝑte solũ est. secpid¬

Expanded text:
in fine suo omnia judicantur sive bona sint sive mala. Quoniam Scriptura manifeste ostendit quod bonum unum et bonum ipsum aliis est odor vitae in vitam; aliis odor mortis in mortem ; quoniam ex bono malum et ex malo bonum, et bonum malis ad malum, et malum bonis ad bonum. Et quod bonum in toto est majus est quam quod in parte est s
Abbreviated transcription (Latin):
Sed nos interim magis aꝓpbamꝰ qd̾ dc̃m est ꝓ captu iñ¬
telligentie nr̃e. salua reu̾entia secretoꝵ in quib nicħ
tem̾e asserendũ putamꝰ. ⁊ adhũo modũ uit̾m diffi¬
nimꝰ qm̃ simł fc̃ã sunt omĩa. ⁊ inuisibłia ⁊ inuisibilia.
sicut scriptura dicit. Qui uiuit in et̾nũ cauit oĩa simł.

Expanded text:
magis approbamus quod dictum est pro captu intelligentiae nostrae salva reverentia secretorum in quibus nihil temere asserendum putamus. Et ad hunc modum interim definivimus, quod simul facta sunt omnia visibilia et invisibilia ; sicut Scriptura dicit: Qui vivit in aeternum creavit omnia simul
Abbreviated transcription (Latin):
uł ꝑmissione ꝓbet᷑ cum fc̃m fu̾it. Tunc enĩc̃cum
est cumꝰ fecerit᷑ deus. siuuie ꝑmiserit ut fiat ⁊ fc̃m
fu̾it qñ in bñplacito et̾no ita fuit ut eẽt. ut sc̃mẽ
est cm̃i ita bonũ est eẽ ut est Cum aũ p̃ceptũ fuerit᷑
uł ꝓhibitũ aliqͥ ñdum constat ad huc quid ce ip̃o diffi¬
nitũ sit̃ in bñplacito etͥuo donec ilsꝰ ierũ esfestꝰ ine

Expanded text:
missione probetur cum factum fuerit. Tunc enim certum est cum hoc fecerit Deus, sive permiserit ut fiat, et factum fuerit: quod in beneplacito aeterno ita fuit ut esset ut factum est; quoniam bonum ita est esse, ut est. Cum autem praeceptum fuerit vel prohibitum aliquid, nondum constat adhuc quid de ipso definitum sit in benepla
Abbreviated transcription (Latin):
Rgo qm̃ p̃p illũ mandatũ fit cui fit ip̃m mandatũ.
bonũ ip̃iꝰ eẽ debet cui mandat᷑ mandatũ. Neq ali¬
Iud mandari debet nͥ qd̾ bonũ est illi cui mandat᷑ man¬
datum. Frustra enĩ mandatũ fieret si illi p̃p quẽ fieret: bo¬
num ñ ẽẽt maxime cum a bono mandatũ eẽt qui nich
p̃t bonũ mandare deberet. Neq enim creature sue d̾s
auctor mali ẽẽ deberet. n cansatõem ip̃iꝰ assum̾̃e sibi qͣi
cocendo corrũꝑtt̃. qd̾ creau̾at incorruptũ. Nonitaq hab

Expanded text:
rgo propter illum mandatum fit cui fit, ipsum mandatum; bonum ipsius esse debet cui mandatur mandatum. Neque aliud mandari debet nisi quod bonum illi est cui mandatur mandatum. Frustra enim mandatum fieret, si illi propter quem fieret bonum non esset; maxime cum a bono mandatum esset qui nihil praeter bonum mandare deberet. Neque enim Creaturae suae Deus auctor mali esse debet, neque causationem illius assumere sibi quasi docendo corruperit quod creaverat incorruptum. Non itaque habet
Abbreviated transcription (Latin):
erat similit̾. Quare precipit deus om̃e qd̾ precipit.
ed ħ altius cãm. ⁊ modum p̃cepti considare opor¬
tet ⁊ ꝓhibit̃onis sid̾m eũdem modũ. Oẽ .n. pre¬
ep̃tũ uł ꝓhibitio aut p̃p ip̃m sit cui sit. aut p̃p ip̃m
a quo fit. ant p̃p aliũ ꝓ quo fit. Tota aũ p̃cepti uti
siue idem sit ille. siue alius ab eo cui sit̃. uł ab eo cui¬
sit̃ a quo fit. finis aũ mandati fructus est. ⁊ utilita.¬

Expanded text:
CAP. XVI. Quare praecipit Deus omne quod praecipit. Sed hic altius modum et causam praecepti considerare oportet et prohibitionis, secundum eumdem modum. Omne enim praeceptum vel prohibitio aut propter ipsum fit cui fit; aut propter ipsum a quo fit; aut propter alium pro quo fit. Tota autem praecepti utilsive idem sit ille, sive alius ab eo cui fit, vel ab eo a quo fit. Finis autem mandati fructus est et utilita
Abbreviated transcription (Latin):
de alio est ẽẽ. ñ tñ in aliud. Qd̃ añ ꝓced̾e est. ab aliqͦ est
quo. ⁊ inspirat᷑ in aliquo. Idõ sũpta sunt uocabula
ad significand̾ id qd̾ dicend̾ erat de d̾o ut intelligi ali¬
qͣtenus potuisset qd̾ comp̃hendi ñ pot̾at. Item sic ab
inicio suam noticiam dens cꝑauit ab hoĩe. ut nͨ tot᷑
manifestꝰ ẽẽt. nec totus abscondit᷑. Si enĩ totꝰ mani¬
sestus ẽet. fides ñ exc̾ceret᷑. ⁊ infidelitas ⁊ uinc̾et᷑. Si u̾o
totus ẽẽt abscondit᷑. fides ñ uiuaret᷑. ⁊ iufidelitas ex¬
cusaret᷑. It̃ .uiͦiͬ. modis inuisibłis deus ad noticiam
homini egredit᷑ duob intꝰ. duob foris. Int̃ ꝑ iõem
⁊ aspiratõem forisꝑ creat᷑am. ⁊ doctͥnamꝰ ⁊ ex hiis
duo ad natͣam ꝑtinent. duo ad gr̃am rõ. ⁊ creatura. ⁊o
nat᷑am ꝑtinent. aspiratio. ⁊ doctrina ad gr̃am. ꝓpt̾ea
post hec in doctͥna aspicienda sunt. que auctoritas pro¬
bat. quia rõ humana nͥ u̾bo dei fuerit illumĩata nĩ¬

Expanded text:
de alio est esse, non tamen in aliud. Quod autem procedere est, de aliquo est tur, et spiratur in aliquo. Ideo sumpta sunt vocabula ad significandum id quod dicendum erat de Deo, ut intelligi aliquatenus posset quod comprehendi non poterat. Item sic ab initio suam notitiam Deus temperavit ab homine, ut nec totus manifestus esset nec totus absconditus. Si enim totus manifestotus esset absconditus, fides non juvaretur et infidelitas excusaretur. Item quatuor modis invisibilis Deus ad notitiam hominis egreditur: duobus intus, duobus foris. Intus per rationem et aspirationem; foris per creaturam et doctrinam. Ex his duo ad naturam pertinent, duo ad gratiam: ratio et creatura ad naturam pertinent; aspiratio et doctrina ad gratiam. Propterea post haec in doctrina aspicienda sunt quae auctoritas probat, quia ratio humana nisi verbo Dei fuerit illuminata vi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥcaquid in illo esti ⁊ quicqͥd in illo ñ est ẽẽ ñ potest.¶lec
cont᷑ ip̃m. nec extra ip̃m. nec sñ ip̃o auꝙͥ est in om̃ qpẽ
Et constat ip̃m. ⁊ ratum est. nec cassar potest aliqñ ps
in ip̃o est. O mĩa ãcunq uoluit fecit. In hoo ꝓbatũ est
quia ñ cassat᷑ uoluntas eius Et uolũtati eins qm resistit᷑:
In hoc ꝓbatũ est quia ñ impedit᷑ bñplacitũ ip̃ius. Itacon¬
sonat rerũ effectib bñplacitũ ip̃iꝰ ⁊ ip̃i effectꝰ rerũ nõ
discordant ab illo. Fĩt enim om̃e qd̾ uult ⁊ om̃e qd̾ nõ
uult ñ fit. ⁊ om̃e qd̾ uult semꝑ uult ut fiat qd̾ ñ sꝑ
est aliqñ qd̾ uult. Et hoc bñplacitũ ułe qd̃ eĩnũ ẽ ⁊¬

Expanded text:
quidquid in illo est, et quidquid in illo non est, esse non potest. Nec contra ipsum, nec extra ipsum, nec sine ipso aliquid est, in omni quod est. Et constat ipsum et ratum est; nec cassari potest aliquando quod in ipso est, Omnia quaecunque voluit fecit , in hoc probatum est, quia non cassatur voluntas ejus. Et voluntati ejus quis resistit? In hoc probatum est quod non impeditur beneplacitum ipsius. Ita consonat rerum effectibus beneplacitum ipsius: et ipsi effectus rerum non discordant ab illo. Fit enim omne quod vult, et omne quod non vult non fit, et omne quod vult semper vult ut fiat, quod non semper est aliquando quod vult. Et hoc beneplacitum universale
Abbreviated transcription (Latin):
explicatio eius ⁊ effectus illiꝰ. ⁊ paria illsꝰ ⁊ tñ ñ coet̾na
Quicqͥd enĩ i illa semꝑ est in istis aliqñ est. Et qͥoqͥd in
istis aliqñ non est: in illa ñ qmͣ est. Om̃e enĩ qd ẽ. ĩ illa
semꝑ est. ⁊ om̃e qd̾ est in istis: aliqñ est. qr nec aliqͥp est
p̃t̾ enis uoluntatẽ nec aliqͥd fieri potest exͣ oꝑationẽ
qͥpsꝰ slue ꝑiissionẽ. Et secunt᷑ duo unã. ⁊ una i aiob:
inuenit᷑ qm̃ nec nolens oꝑat᷑ nec ꝑmitiit nͥ uolens st
tum fit aliquid d̾̃ hoc uoluntas dei. quia uolũtate di fa¬
cdum est. ut hoc fieret uł ꝑmissum. ⁊ uoluntate fecit
qd̃ fecit. ⁊ bñ fecit. ⁊ bonũ fecit qd̾ fecit. ⁊ uoluntarie

Expanded text:
tus illius et paria illi, non tamen coaeterna. Quidquid enim in illa semper est in istis aliquando est, et quidquid in istis aliquando non est in illa nunquam est. Omne enim quod est in illa semper est, et omne quod est in istis aliquando est; quia, nec aliquid est praeter ejus voluntatem, nec aliquid fieri potest extra operationem ipsius sive permissionem. Et sequuntur duo unam et una in ambobus invenitur, quoniam nec nolens operatur, nec permittit nisi volens. Et cum fit aliquid, dicitur noc voluntas Dei, quia voluntate Dei factum est, ut hoc fieret vel permissum. Et voluntate fecit quod fecit et bene fecit et bonum fecit quod fecit. Et voluntar
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ñ suũ. ⁊ id̾o uoluit bonũ qd̾ p̃cepit. ⁊ ñ uoluiti
malũ qd̾ ꝑmisit. qr suũ fuit bonũ. ⁊ de suo. ⁊ amicũ
sibi ⁊ suo. Et dilexit suĩt ⁊ aꝓpbanit. ⁊ concupiuit̃ ad
se. ⁊ amauit in se desid̾io et̾̃no. Et malũ qd̾ suũ ñ fuit ĩ
se ñ dilexit. n ad se concupiuit. s repbauit. ⁊ renuit
aĩo dilectõnis. ⁊ ñ suscepit consenssi caritatis. ut locũ

Expanded text:
uit bonum quod praecepit, et non voluit malum quod permisit, quia suum sui bonum et de suo, et amicum sibi et de suo, et dilexit suum et approbavit, et concupivit ad se et amavit in se desiderio aeterno. Et malum quod suum non fuit in se non dilexit, neque ad se concupivit; sed reprobavit et renuit animo dilectionis: et non suscepit in se consensu charitatis, ut locum
Abbreviated transcription (Latin):
nu̾sa q̃ uidit in cõplacito uno quo bonũ fuit. ⁊
aliud ñ eẽ. Et hac uolũtate postea fecit ut bona eẽnt.
q̃ ẽẽ bonũ eẽrat sicut id̾at ⁊ uolu̾at. ⁊ ꝑmisit̃ ut
mala eẽnt q̃ eẽ bonũ erat. q̃ cum bonis futura eẽ pre¬
uid̾at. ⁊ ut eẽnt cum bonis uolu̾at q bonũ erat. Et
erat qͥdem uoluntas enis et̾na. ⁊ de bonis ⁊ de malis.
q̃ uoluit ut ẽent s non erat notũ hõib don ⁊plerent᷑
t fierent de quib bonis ⁊ malis uolũtas eiꝰ eint ut

Expanded text:
onum fuit et aliud non esse. Et hac voluntate postea fecit ut bona essent quae esse bonum erat, sicut viderat et voluerat. Et permisit ut mala essent quae esse bonum erat, quae cum bonis futura esse praeviderat, et ut essent cum bonis voluerat quia bonum erat. Et erat quidem voluntas ejus aeterna et de bonis et de malis quae voluit ut essent; sed non erat notum hominibus donec complerentur et fierent, de quibus bonis et malis voluntas ejus erat ut
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ibi pr̃em qui a nullo erat. sicut in sepotẽtia
a potentia ⁊ sapĩa ꝓcesserat. ⁊ id̾o potentiã patri
tribuit. qr in se simłitudo fu̾at illi. ⁊ sapĩa filio.i¬
qm̃ ħ in se ymago ills erat. q̃ potentia orta eint

Expanded text:
venit ibi Patrem qui a nullo erat, sicut in se potentia; venit ibi Patrem qui a nullo erat, sicut in se potentia; a potentia et sapientia processerat. Et ideo potentiam Patri tribuit, quia in se similitudo fuerat illi in se imago illius erat, quae a potentia orta erat;
Abbreviated transcription (Latin):
potentia q̃dam. ⁊ ius q̃dam erat. ⁊ ex ea natꝰ est intel¬
ad sapiam suam. ⁊ ip̃e solum dilectio erat. qr sñ ip̃o
pĩa que de potentia nata fu̾at. Nouissime amor qͥ
alia potentia erat. ꝙ p̾or erat sine sapĩa. ⁊ adhuc sapi¬
entia ñ erat. ⁊ uenit pꝰea sapĩa. ⁊ cum potentia esse
cepit. quasi aluid in alio. ⁊ erant iam duo poten¬
tia ⁊ sapientia. ⁊ additũ est t̾ciũ ⁊ tͥa eẽ ceperunt.
potentia ⁊ sapĩa. ⁊ amor. ⁊ ñ erat potentia de aliqͦ.
⁊ de ip̃o sapĩa erat. amor aũ de potentia ⁊ sapĩa pro¬
cesserat. ⁊ ñ erat potentia sapĩa quia potentia ã¬
te sapĩam erat ⁊ de ip̃a sapĩa exierat. Neq rursũ
amor potentia. uł sapĩa dici pot̾at. q ꝓcesserat i¬
tm̃ ab istis. ⁊ ip̃a aliqũ sñ ip̃a extiterant. ⁊ ħ tͥa dis¬
creta sunt in aĩa. ⁊ in hiis trib tͥnitas aĩe ĩuenta
est. ⁊ ascendit aĩa ab hiis ad sũmam t̾nitatẽ. ⁊ in¬

Expanded text:
posset quod nondum erat. Et ex ea natus est intelad sapientiam suam; et ipse solum dilectio erat, quia sine ippientia, quae de potentia nata fuerat; novissime amor quialiud potentia erat quia prior erat sine sapientia et adhuc sapientia non erat. Et venit postea sapientia, et cum potentia esse coepit, quasi aliud in alio. Et erant jam duo, potentia et sapientia: et additum est tertium. Et tria esse coeperunt, potentia, et sapientia, et amor. Et non erat potentia de aliquo, et de ipsa sapientia erat; amor autem de potentia, et sapientia praecesserat. Et non erat potentia sapientia, quia potentia, ante sapientiam erat et de ipsa sapientia exierat. Neque rursum amor potentia vel sapientia dici poterat; quia processerat tantum ab ipsis, et ipsa aliquando sine ipso exstiterant. Et n his tribus Trinitas animae inventa est. Et ascendit anima ab his ad summam Trinitatem, et in
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃i. ⁊ ip̃a signa nec potentia erant. nec sapĩa. nͨ amor
sicut intus. s signa tm̃ potentie. sapĩe ⁊ amoris po¬
tentie enĩ signũ fuit tr̃ ĩ mensitas. sapĩe pschtudo.
bonitatis utilitas. ⁊ ñ erant ip̃a signa potentia. ł sapi¬
entia ut lonitas. S tm̃ signa hoꝵd atrestantia hisã
untꝰ erant ꝓpͥa. ⁊ ꝓbata est tunctas uera in oꝑib su¬
est ħ que om̃e rõnale ꝑficiuit. nec sñ hiis ꝑsectum
est alicͥo. Simłr ad omem effectum concunt̃ trra
ħ cuioꝵ si quid desuerit nicħ ab soluit᷑. ⁊ si adsint.
ꝑic̃ omĩa consũmant᷑ ħ sunt potentia scĩa. ⁊ uolũ¬
tas. ex quib si collas unum aliqd̃ ꝑsc̃onem ĩ mnius
Si cunsta ꝑ it constituas: nicħ de esse confiters he
pͦ ⁊ ip̃e rerum conditor oꝑa sua ꝑfecit ⁊ constat ip̃e
ꝑfectus qm̃ in ip̃o ꝑfcã sunt que nec in ꝑte augeri

Expanded text:
t ipsa signa, neque potentia erant neque sapientia neque amor sicut intus, sed signa tantum potentiae, sapientiae et amoris. Potentiae enim signum fuit rerum immensitas; sapientiae pulchritudo; bonitatis utilitas. Et non erant ipsa signa potentia vel sapientia, vel bonitas; sed tantum signa eorum attestantia, his quae intus erant propria. Et probata est Trinitas vera in operibus suhaec quae omne rationale perficiunt, nec sine his perfectum est aliquid. Similiter ad omnem  absolvitur; et si adsint pariter omnia consummantur Haec sunt potentia, scientia et voluntas; ex quibus si tollas unum aliquod, perfectionem imminuis; si cuncta pariter constituas, nihil deesse confiteris. His ergo et ipse rerum conditor opera sua perfecit, et constat ipse perfectus, quoniam in ipso perfecta sunt quae neque in parte augeri
Abbreviated transcription (Latin):
dunt᷑ p̃cepta ⁊ ꝓhibitões. ⁊ sunt ip̃a quoq signa. ⁊ de¬
monstratões uolũtatis sũme. ⁊ complaciti et̃ni ꝑ ap¬
probatõem ⁊ dilectõem. ñ similia quid̃ signa priorib.
s demonstratões tm̃. ⁊ significatõnes appeolatonis. ⁊ cõ¬
placiti in eo quid bonũ sit. ⁊ ñ ineo quid ẽẽ bonũ sit̃. si¬
ue bonũ ip̃m siue malũ sit. ⁊ id̾o sigͣnt ip̃a. ñ hoc qͥdem
quid in sũma sit uoluntate ut fiat. s quid in xplaci¬
to. ⁊ approbatione sit̃ si fiat ⁊ tñ utr̃q uoluntatis eẽ
⁊ hoc bonũ esse etiam si ñ fiat. illd̾ aũ sic bonũ ẽẽ ut fiat.

Expanded text:
demonstrationes voluntatis summae et complaciti aeterni per approbationem et dilectionem; et non similia quidem signa prioribus, sed demonstrationes tantum et significationes approbationis et complaciti in eo quod bonum sit; et non in eo quid esse bonum sit, sive bonum ipsum sive malum sit. Et ideo significant ipsa non hoc quidem quod in summa sit voluntate, ut fiat, sed quid in complacito et approbatione sit si fiat; et tamen utrumque voluntatis esse et hoc bonum esse etiam si non fiat: illud autem sic bonum esse ut fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾so alia dubietas. ⁊ pulsat ꝑsone tres dñr:¬
⁊ int̾rogat se ip̃am r̃o quare tͥa illa quem uitate n
deitate reꝑta sunt ꝑsone dicant᷑ cum int̾ni dicũt᷑.¬
tate una quã in semet ip̃a pͥmũ mens reꝑit. tria
simłs̾ ĩuenta sunt. nec cũ tres ꝑsonas in sem̃temia¬
tõnaiẽ continere aut tͥb ꝑsonis constare aĩam. ra¬
tionablis considłtio ponat᷑. ⁊ dilgent̃ conqrtt cõ q̃r
tta sit̃ cum nec ita ẽe dubitareliceati nec quom sit fa¬
cile sciri possit. ⁊ cñ uidet aliqͥd ex eo qd̾ totiũ ñ uidet.
nee ignorare ꝑmitit᷑ qd ñ sinit᷑ app̃hend̾e̾. uidet em̃

Expanded text:
adverso alia dubietas, et pulsat mentem prterrogat seipsam ratio, quare tria illa quae in Deitate reperta sunt personae dicantur; cum in trinitate illa quam in semetipsa primum mens reperit tria similiter inventa sint, nec tamen tres personas in se mentem rationalem continere, aut tribus personis constare animam rationabilis consideratio patiatur. Et diligenter conquirat ratio quare ita sit, cum nec ita esse dubitare liceat, nec quomodo sit facile sciri possit. Et tamen videt aliquid ex eo quod totum non videt, nec ignorare permittitur quod non sinitur apprehendere.
Abbreviated transcription (Latin):
Am sicut sapĩa hominis ñ uidet᷑ nisi ab ip̃o hoĩe¬
donec exeat ⁊ manifestet᷑ ꝑ u̾bum. ita sapientia d̾i
inaisibłis fuit. ⁊ ñ potuit agnosci nsi ab ip̃o solo cuiꝰ
erat. donec manifestata est ꝑ opus suũ ⁊ erat ip̃a sapĩa u̾
bum. s quasi u̾bum intͥnsec̃ ⁊ absconditũ qd̾ omĩo sci¬
ri ñ posset nisi ꝑ u̾bum intͥnsecũ manifestaret᷑. Quẽ ad¬
modũ ⁊ cogitatio hõis quasi intͥnsecũ u̾bum illiꝰ est qd̾
latet ⁊ absconditũ est donec reuelet᷑ ꝑ ꝓlatõem oris. ⁊
est ip̃a ꝓlatio uocis u̾bum. Simłr ito u̾bum est cogi¬
tatio cordis. s u̾bum qd̾ manifestũ est. ꝓdit ⁊ reuelat
u̾bum qd̃ est occultum. sic ⁊ in do u̾bũ intͥnsecũ ⁊ occł¬
tum ⁊ inuisibłe u̾bum fuit cordis eius. ⁊ sapĩa erat.
hoc u̾bum ⁊ inuisibłe donec manifestatũ est ꝑ u̾bũ
extͥnsecũ qd̾ uisibłe fc̃m est. qd̾ erat opꝰ euis. sic̃ ꝑuer¬

Expanded text:
am sicut sapientia hominis non videtur nisi ab ipso hominedonec exeat et manifestetur per verbum, ita sapientia Dei invisibilis fuit et non potuit cognosci nisi ab ipso solo cujus erat, donec manifestata est per opus suum. Et erat ipsa sapientia verbum. Sed quasi verbum intrinsecum et absconditum quod omfestaretur; quemadmodum cogitatio hominis quasi intrinsecum verbum illius est quod latet et absconditum est donec reveletur per prolationem oris; et est ipsa prolatio vocis verbum similiter ut verbum est cogitatio cordis. Sed verbum quod manifestum est prodit et revelat verbum quod occultum est. Sic et in Deo verbum intrinsecum et occultum et invisibile verbum fuit cordis ejus; et sapientia erat hoc verbum et invisibile, donec manifestatum est per verbum extrinsecum quod visibile factum est, quod erat opus ejus. Sicut per ver
Abbreviated transcription (Latin):
creatorem suũ quẽ ñ uidet agnoscit cũ se ip̃am ad il¬
lius ymagĩem fc̃am intelligit. In hoc gͦ pͥmũ tͥnita¬
tis uestigiũ ĩuentũ est cumagnosd̾e cepit ip̃a qd̾e¬
rat in se. ⁊ ex eo consid̾a̾uit qd̾ erat supͣ se. uidit enĩ
qm̃ ⁊ ip̃a nascit᷑ sapĩa que in ip̃a est. ⁊ diligit ip̃a sapi¬
entiam suam. ⁊ ꝓcedit amor ex ip̃a sapĩa sua qͦ amat
eam genitam de se. ⁊ in se manentẽ ñ diuidit a se.⁊
apparent t̾a q̃dam in uno Mens. Sapĩa. amor ⁊ ẽ mẽs¬

Expanded text:
Creatorem suum, quem non videt, agnoscit, cum se ipsam ad illius similitudinem factam intelligit. In hoc ergo primum Trinitatis vestigium inventum est, cum agnoscere coepit ipsa quod erat in se, et ex eo consideravit quod erat supra se. Vidit enim quod ex se ipsa nascitur sapientia quae in ipsa est, et diligit ipsa suam sapientiam; et procedit amor ex ipsa et sapientia sua, quo amat ipsam genitam de se, et in se manentem non dividit a se. Et apparent tria quaedam in uno, mens, sapientia et amor. Et es
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pulcͥus suscipit᷑ confiteri. qm̃ alicubi est. Qui enĩ
uocib seruire elegerunt potius qmͣ u̾itati.⁊ id solũ
respuendum est. putant. qd̃ aures uulgaritatis abor¬
rent. uistum est ut in hoc quoq a sententia sua ñ declinẽt.
Dicant gͦ si hoc aurib efferre p̃sumunt. qm̃ deus nꝰ qmͣ
est. ⁊ ñ statimn ex eo consequi arbitrent᷑. qm̃ qd̾ nusqͣm
est: ip̃m omĩo nicħ est. Si gͦ cõuenient̃ dici ñ potest. ꝙ
deus nusqmͣ est. quem ẽẽ ⁊ u̾iꝰ omnib que sunt ẽe. ne¬
cesse credi dicant ubi est. Si enĩ alicubi est. ⁊ uͥq nõ
est. ẽ uͥest. ⁊ ẽ ubi ñ ẽ ⁊ iam localis fit deus ⁊ t̾mino
⁊ fine concludit᷑ qd̃ omĩo ĩpossibłe est. fatendũ ẽ ita
⁊ sñ dubitatione confitendũ qm̃ diuina natura cĩ
pro ĩmensitate sui nꝰqͣm deẽẽ potest in om̃i loco u̾aci¬
ter ⁊ eẽntialit̾ est. nec tñ loco comp̃hendit᷑ ullo. qm̃¬

Expanded text:
 pulchrius suscipitur, confiteri quod alicubi est. Qui enim vocibus servire elegerunt potius quam veritati, et id solum respuendum putant quod aures vulgaritatis obhorrent, justum est ut in hoc quoque a sententia sua non declinent. Dicant ergo si hoc auribus efferre praesumant quod Deus nusquam est; et non statim ex eo consequi arbitrentur, quoniam quod nusquam est ipsum omnino nihil est. Si ergo convenienter dici non potest quod Deus nusquam est, quem esse et verius omnibus quae sunt esse necesse est credi, dicant ubi est. Si enim alicubi est, et ubique non est, est ubi est, et est ubi non est; et jam localis fit Deus; et termino et fine concluditur quod omnino impossibile est. Fatendum est itaque et sine dubitatione confitendum quod divina natura quae pro immensitate sui nusquam deesse potest in omni loco veraciter et essentialiter est; nec tamen loco comprehenditur ullo, q
Abbreviated transcription (Latin):
sid̾ locum sit̃. qm̃ ħ manifeste ñ uides. ⁊ ñ est for¬
ma aliqͥd omĩo nisi dispositõ ꝑtium in toto ⁊õ
in toto. quia dispositõ ꝑtiũ mutat᷑ q̃ est focora
totĩ. ⁊ ita mutatio forme i eoto fieri ñ potest
nisi cum cotũ locum mutat consistentib ꝑtĩb
in toto. Sic mutatio tp̃is sequit᷑ mutationẽ
loci ⁊ forme. ⁊ ñ est umqmͣ sñ ip̃is in corꝑe qm̃s¬
It̾m consid̾andũ est qm̃ ex hiis tb mutatõnib
due extͥnsecus fiunt. qm̃ ñ mutant eẽ rei.s c
rem aliqͥd. hoc est mutatio temꝑis. ⁊ loci. It̾m pri¬
ma mutatio scd̾am ⁊ t̾ciam infert. qm̃i cã iliaꝵ
est. Sot̾a aũ t̾tiam: qm̃ causa iliꝰ est . Tercia ui

Expanded text:
sit quoniam haec manifeste non videtur. Et non est forma aliquid omnino nisi dispositio partium in toto; et in toto, quia dispositio partium mutatur quae est forma totius. Et ita mutatio formae in toto fieri non potest nisi cum totum locum mutat consistentibus partibus in toto. Sic mutatio temporis sequitur mutationem loci et formae; et non est unquam sine ipsis in corpore. QuonItem considerandum est quoniam ex his tribus mutationibus duae extrinsecus fiunt; quoniam non mutant esse rei, sed circa rem aliquid: hoc est mutatio loci et temporis. Iterum prima mutatio secundam et tertiam infert, quoniam causa illarum est. Secunda aut
Abbreviated transcription (Latin):
redeunt it̾m cum abierint. ⁊ uariant᷑ coͣ ip̃am nes
hec aliquid. Itaq cum sit homo ipe ꝑsona ħ ault cest
s ꝑsone inẽẽ tm̃. Cum aũt que indeo sunt aptadar
ip̃o esse non possint nec quasi accidentia. alit aeeo¬
tones ex tempore mutabses. aut seꝑables nata inco¬
mutabili eẽntie. ⁊ cm idem sit cotumł eẽ qs  tł cõuenco¬
re tria i eo u̾acit̾ p̃dicant᷑. ⁊ mib unũ & ⁊ ꝓpuenis

Expanded text:
redeunt iterum cum abierint et variantur circa ipsam, nec m ei quod est hoc aliquid. Itaque cum sit homo ipse persona, haec sed personae inesse tantum. Cum antem quae in Deo sunt aliud ab ipso esse non possunt, quasi nec accidentia aut affectiones ex tempore mutabiles sive separabiles natura incommutabili essentiae, et cui idem sit totum esse quod est: Convenire
Abbreviated transcription (Latin):
net. Quia enim est iͥ qui a nullo est. ⁊ est ibi qui ab sllo
est. ⁊ parit̾ cum utro qui abutiaq est tnitas et Nle¬
q enĩ qui a nullo est eẽ potest ille qui ab alio est ⁊ qui
abutraꝵ est. uł ille quia niclio est uł qui ab illoti
ess eẽ potest. itaꝙ tͥmitas uera est. ⁊ unitas mane ꝑttã:¬

Expanded text:
ui ab illo est, et pariter cum utroque qui ab utroque est, Trinitas est. Neque enim qui a nullo est, esse potest ille qui ab alio est; et qui ab utroque est, vel ille qui a nullo est, vel qui ab illo tantum est, esse potest. Itaque Trinitas est vera, et unitas manet
Abbreviated transcription (Latin):
t posuit nomĩa fides quib in trinitate¬
signiacaret᷑ qd̾ condit᷑. Et dictus est pat̾ in tͥni¬
t̃ p̾pea a quo erat qui cum ip̃o erat idem qd̃ ip̃e erat.
pat̾ distus est qm ab ip̃o erat. suius. Qui aũ ab utq
nat: it̾usq filius ñ erat. ne alio eent patres uni᷑

Expanded text:
 Posuitque nomina fides quibus significaretur quod creditur; et dictus est Pater in TriniEt propterea a quo erat qui cum ipso erat idem quod ipse erat, Pater dictus est; quia ab ipso erat Filius Qui autem ab utroque erat, utriusque Filius non erat
Abbreviated transcription (Latin):
creator erat. solus quid̾. s tñ ñ solitart q cũ
ñb erit sapĩa sua. in qua om̃ĩa ab et̃no ꝑ ꝓundẽ¬
tiam fuerunt. que ab ip̃o in tp̃e ꝑ eẽntiam fcã st
fuit ꝙ aliena societate ñ eguit. quis snfficiens suit.
cui nich̾ defuit quia sicut dcm est totũ in ip̃o ꝑ pui¬

Expanded text:
Creator erat solus quidem, sed tamen non solitarius, quia cum ipso erat sapientia sua in qua omnia ab aeterno per providentiam fuerunt quae ab ipso in tempore per essentiam facta sunt. , quia aliena societate non eguit qui sibi sufficiens fuit; cui nihil defuit, quia, sicut dictum est, totum in ipso per provi
Abbreviated transcription (Latin):
delonge significantia. ⁊ hñtia simłi̾tudĩem pro
ꝑte. Quedam uͦ exp̃ssa ymagine. ⁊ ꝑfc̃a emulatõne
consignata. claram demonstratõem efficiũt. In hiis gͦ
citius qd̃ inuisibłe̾ dei est agnoscit᷑ in quib eudentiꝰ
manifesta declaratione demonsitat᷑ Ca namq ꝑfectiꝰ
auctorem suũ manifestant. que illiꝰ similitudini ui

Expanded text:
ignificantia et habentia similitudinem pro rte. Quaedam vero expressa imagine, et perfecta aemulatione consignata, claram demonstrationem efficiunt. In his ergo citius quod invisibile Dei est agnoscitur in quibus evidentius manifesta declaratione demonstratur. Ea namque perfectius auctorem suum manifesta
Abbreviated transcription (Latin):
Dilect̾o est pat̾. ⁊ nulliꝰ dilectio ẽ qr a nullo ẽ. Siliꝰ aũ
luis est. ⁊ sapĩa patris est qͥ a pr̃e est. sp̃c s. duectio est
dilectioq patris ⁊ filii est qꝑ a pr̃e ⁊ filio est u diligẽt̾
cauendũ est. ne in cõmunione confundat᷑ qd̾ distiñ¬
guendũ est. n in singłaritate distingnat᷑ qd̾ ꝓpͥum
est hoc est cum ꝑsonas in tͥnitate disting̾e uolumꝰ
ñ attribuamꝰ uni qd̾ alteri cõmune est. neq cum
sb̾e unitatem demonstrare assignemꝰ alt̾i qd̾ uni est¬

Expanded text:
Dilectio est Pater et nullius est dilectio, quia a nullo est. Filius autem ctus est dilectio Patris et Filii, quia a Patre et Filio est. Ubi diligenter cavendum ne communione confundatur quod distinguendum est, neque singularitate distinguatur, quod proprium est: hoc est cum personas in Trinitate distinguere volumus, non attribuamus uni quod alteri commune est, neque cum substantiae unitatem demonstrare assignemus alteri, quod uni
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃c aũ incãtꝰ qm̃ om̃i loco presens est. nec tñ ullo ĩ lo¬
co concludi. aut circũscribi põt. u̾acit̾ in om̃i loco esse
ro tñ quosdam ab om̃i sp̃u locum uniu̾salit̾ remo¬
uere uoluisse. qm̃ scd̾m dim̃sionẽ solam ⁊̃ cucũsqͥ¬
tionẽ corporalem locum constare ꝓbauier̃t. S horũ
ut supͣdiximꝰ consid̾atio nimis a cõmuni estimatõe
⁊ possibłitate recessit. Magis aũt ea ponenda ĩ ussĩ
loq̃ndi q̃ se sponte accõmodant. ⁊ nicħ alat̾e ingant
aliemĩ a u̾itate. Ratio qͣliter deus. ñ solum unꝰ. s

Expanded text:
s, quoniam omni loco praesens est, nec tamen ullo in loco concludi aut circumscribi potest, veraciter in omni loco esse ro tamen quosdam ab omni spiritu locum universaliter removere voluisse; quoniam secundum dimensionem solum et circumscriptionem corporalem locum constare probaverunt. Sed horum, ut supra diximus, consideratio nimis a communi existimatione et possibilitate recessit. Magis autem ea ponenda in usum loquendi quae se sponte accommodant; et nihil a latere ingerant alienum a veritate.
Abbreviated transcription (Latin):
siece tũ tres benigni ⁊ tres boni. s inꝰ benigiꝰ ⁊ muis
ut ñ erraret in deo suo. simłia hõib ã ñ erant in ipo
ñ ad omẽm siłitudĩem. s ad significanda ũ d łerit
supͣ hoĩes. ⁊ erat auquid sise doi ne mitatio aliẽ¬
na eẽt. s ñ cotum ne idem credet᷑ qd in tantũ dete¬
rebat. i dictus est in deltate pat̾. qm̃ ibi erat a quo
erat. qui de sua sb̃a erat. Sicut quigignit de sua
Et erat in hec simsitudo int̃ duuna ⁊ huma. t ipo¬
ea ex hoo diaus est pat̾ ⁊ filius quia gennt cłex
iste genitꝰ est ⁊ ñ est qui genuit pat ile quige¬
nitus est filius ⁊ tñ quia natura una est gĩgnẽ
quia deus est.⁊ deus unus gingnens. ⁊ genitꝰ q dei¬
tas una gignentis ⁊ geniti. ꝓpt̃ea unĩ inuentus
iuaio qd deus erant. ꝙ unũ erant totũ qd erant
luis qui a pr̃e erat. ⁊ sp̃o sanctus qui ab utͦq erat᷑¬

Expanded text:
Nec tamen tres benigni et tres boni, sed unus benignus et unus ae ne erraret in Deo suo similia hominibus quae non erant in ipso non ad omnem similitudinem sed ad significanda quae Dei erant supra homines; et erat aliquid simile ibi ne imitatio aliena esset, sed non totum, ne idem crederetur quod in tantum differebat; et dictus in deitate Pater, quoniam ibi erat a quo erat qui de sua substantia erat. Sicut qui gignit de sua Et erat in hoc similitudo inter divina et humana; et propterea ex hoc dictus est Pater et Filius, quia genuit ille, et iste genitus est. Et non est qui genuit Pater, iste qui genitus est Filius; et tamen quia natura una est gignentiquia Deus est; et Deus unus, gignens et genitus, quia deitas una gignentis et geniti. Propterea unum inventi sunt in illo quod Deus erant; quia unum erant totum quod erant; Filius qui a Patre erat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filius ⁊ sp̃o sanctꝰ. Dictus estgͣ pat̾. qi de sub̾a sua
filium genuit. ⁊ erat in hoc simłitudo: s ne putaret᷑
ẽẽ potest. nisi pat̾ filium añcedat. p̃pea potens dictꝰ
lo magis dubitari pot̾at. quasi de pͥore ⁊ antiquo. ⁊
annoꝵ nu̾ositate defecto. ⁊ dictus est filius sapiens.
ñ qd̾ solus erat sapiens. s quia de ip̃o solo magis du¬
bitari poterat. quasi de posfiore. ⁊ etate ad huc ĩma¬
turo. ⁊ sensu imꝑfecto. Idcirco dictus est p̃r potens. ne
putet᷑ pͥor filio. ⁊ filius sapiens. ne credat᷑ patre po¬
sterior ⁊ sp̃s sanctus bonꝰ siue benignus. ne crudelis
existimaret᷑ deus. ⁊ const̾naret᷑ ad eum conscĩa huma

Expanded text:
. Dictus est ergo Pater quia de sua substantia Filium genuit, et erat in hoc similitudo. Sed ne putaretur am aliter esse potest nisi Pater Filium antecedat; propterea potens dictuslo magis dubitari poterat quasi de priore et antiquo et annorum numerositate defecto. Et dinon quod solus erat, sed quia de ipsa solo magis dubitari poterat quasi de posteriore et aetate adhuc immaturo et sensu imperfecto. Idcirco dictus est pater potens, ne putetur prior Filio; et Filius sapiens, ne credatur Patre posterior; et Spiritus sanctus bonus sive benignus, ne crudelis existimaretur Deus et consternaretur ad eum conscientia human
Abbreviated transcription (Latin):
sed̾m dim̃isionem corporis constat. ⁊ cͥcũscͥpt̃cem. ⁊ ñ po¬
se ullo modo hoc sp̃ui cõuenire qui corꝑalis qntitati p
expers est. Ppt̾ea corpus solũ in loco ee ⁊ iaco mittars ⁊¬
mutari s tempore. Sp̃m aũt c̾atorẽ nec in loco eẽ nec
loco muttari. s tempore qm̃ corpꝰ ñ est nec tp̃r mittari

Expanded text:
dum dimensionem corporis constat et circumscriptionem; et non posse ullo modo hoc spiritui convenire qui corporalis quantitatis expers est. Propterea corpori soli in loco esse et loco mutari mutari sed tempore. Spiritum autem creatorem nec in loco esse nec loco mutari, quoniam corpus non est, nec tempore mutari
Abbreviated transcription (Latin):
chil nouũ d̾o est ut illd̾ tunc uł nũc amare incipiat.
qd̃ pͥus ñ nou̾at. aut obluusci sicut ho dilecti¬
onis antique. ut in memoriã ueniat qd̾ prius co¬
gnitũ fuerat. aut errare bonũ estimans ꝙ malũ
est ut diligat illo qd̾ ñ oportet. ⁊ postea qͣsi penitẽs:
n oscetars oor i affectum uarians cum ceꝑit ag¬
noscere eiporem suũ q ħ digna deo ñ sunt. nec ꝓ¬
bat ratio ut ita sentiamꝰ de illo qui sapient ett

Expanded text:
hil novum Deo est ut illud tunc vel nunc amare incipiat quod prius non noverit; aut oblivisci sicut homo dilectionis antiquae, ut in memoriam non veniat quod prius cognitum fuerat; aut errare bonum existimans quod malum est, ut diligat illud quod non oportet; et postea, quasi poenitens et mutans cor et affectum varians cum coeperit agnoscere errorem suum. Quia haec digna Deo non sunt, nec probat ratio ut ita sentiamus de illo qui sapiens est
Abbreviated transcription (Latin):
uestigiũ aliqd̾ t̾nitatis sũme qͣntũ ualet rõ
humana de modico qd̾ suum est. ⁊ dat̃ est illi. ⁊ est
in illa ⁊ modicum est ad ꝑfcm̃ totũ. Tria enĩ ĩuenit
in se ⁊ ex hiis tͥnitatem dep̃hendit. que erat supͣ se. ⁊
contestata est illi natura foris. sicut de d̾itatis unita¬
te. ⁊ apparuert̃ tͥa foris signa tͥnitatis s ñ ymago
go erant potentie creatoris ⁊ sapĩe. ⁊ amoris. qr ħ
erant. ⁊ ibi erant. S hic in ymagine ibi ĩ u̾itate.

Expanded text:
aliquod Trinitatis summae quantum valet ratio humana de modico quod suum est, et datum est illi et est in illa, et modicum est ad perfectum totum. Tria enim invenit in se et ex his Trinitatem deprehendit quae erat supra se. Et contestata est illi natura foris, sicut de unitate deitatis. Et apparuerunt tria foris signa Trinitatis, sed non imago go erant potentiae Creatoris; et sapientiae, et amoris, quia hic erant et ibi erant. Sed hic in imagine erant, ibi in veritate;
Abbreviated transcription (Latin):
emus. In loco quidẽ qm̃ hic alicubi p̃sens c̾nit᷑. localẽ
uͦ qm̃ cum sit alicubi ñ ubiq ĩuenit᷑. Om̃e enĩ qd̾ di¬
ffinitũ est scd̃ aliquid locale est. qm̃ in eo ip̃o qd̾ finem
⁊ t̾minũ ħ̾t. locum ħt. ⁊ dec̾minat locum sicut dec̃¬
minatũ est in loco. S corpus qd̾ dim̃sionẽ ht. loco
assignat᷑. Sp̃o uͦ qm̃ dim̃sionem ñ capit s diffiniti¬
one sola t̾minat᷑ circũscͥptionem quid̾ ñ recipit loci ⁊
tũ loco quodã modo concludit᷑. qm̃ cum hic alicubi p̃¬
sens sit totus alibi ñ inuenit᷑. Itaq corpus locale est:

Expanded text:
. In loco quidem quoniam hic alicubi praesens cernitur; localem vero quoniam cum sit alicubi non ubique invenitur. Omne enim quod definitum est, secundum aliquid locale est; quoniam in eo ipso quod finem et terminum habet locum habet, et determinat locum sicut determinatum est in loco. Sed corpus dimensionem habens loco Spiritus vero quoniam dimensionem non capit sed definitione sola terminatur circumscriptionem quidem non recipit loci; et tamen loco quodammodo concluditur, quoniam cum hic alicubi praesens sit totus, alibi non invenitur. Itaque corpus locale est,
Abbreviated transcription (Latin):
uno oportet ꝑ singła que ꝓposita sunt c̾conum. ¶ u¬
currentẽ consid̾are qualit᷑ mens humana q̃
tam longe a deo est tanta de deo potuerint comp̃hende.
⁊ pͥmũ usqͦ ip̃a humana ratõ ex insito sͥ lumine
u̾itatis cõualuerit dignũ est consid̾atõne. ne uel
inuestigat᷑õnis ordine ꝓseq̃m᷑ quo ratio hominis.
uł ꝑ se directa. uł ab hiis que excra se naturalia erãt
iuisibłia amonita ad uerũ cognoscendũ enyca est.de

Expanded text:
unc oportet per singula quae proposita sunt currentem considerare, qualiter mens humana quae tam longe a Deo est, tanta de Deo potuerit comprehendereEt primum usquequo ipsa humana ratio ex insito sibi lumine veritatis convaluerit, dignum est consideratione; ne si investigationis ordine prosequamur, quo ratio hominis vel per se directa vel ab iis quae extra se naturalia erant visibilia admonita, ad verum cognoscendum enisa est.
Abbreviated transcription (Latin):
tis sñ capite.⁊ pͥncipio. ⁊ mod̾atore. ⁊ clamanit ili
natura foris ⁊ contestata ad eandẽ u̾itatẽ. ⁊ dyxit
opus unũ: auctorem unũ. ⁊ concordia una: ꝯsili¬
um unũ ⁊ administratio una: ꝓuidentiã unam.
Et manifestatꝰ est deus muus. creator unus mod̾a¬
soꝵr ne turbam faceret. nec cõpõne ꝑtium ne mas¬
sam faceret uł formaret nec sum litudine młtoꝵ.
ne pluralitas suꝑflua. uł singłaritas imꝑfc̃a appare¬
ret. Omnis enĩ unitas in similitudĩe sola ⁊sistens
płimoꝵ. aut imꝑfectõem ostendit in ꝑte. si minꝰ
hñt singła. aut suꝑfluam geminatõem un toto. s

Expanded text:
ne capite et principio et moderatore. Et clamavit illi natura foris, et contestata est ad eamdem veritatem; et dixit opus unum et auctorem unum; et concordia una consilium unum, et una administratio providentiam unam. Et manifestatus est Deus unus, creator unus, moderarsorum ne turbam faceret; nec compositione partium, ne massam formaret; nec similitudine multorum, ne pluralitas superflua vel singularitas imperfecta appareret. Omnis enim unitas in similitudine sola consistens plurimorum, aut imperfectionem ostendit in parte si minus habent singula, aut superfluam g
Abbreviated transcription (Latin):
Idet᷑ in d̾m necessitas eadem necessitas adere
rerũ faciendaꝵ. quasi creator ẽẽ uidetu¬
uenire tiasi fieri ñ possit. ut ñ eueniat. qd ꝓuisu̾m
est. uł p̾scitum a d̾o. qd̾ utr̃q pari incõuementia aui
sidandũ est qua rõne rr̃ faciendaꝵ necessitas in d̾i
eadẽ iuideat ex p̃scientia ⁊ ꝓuidentia ex dispositee ut
ẜ destinat̃one eoꝵ q̃ facienda fuerant a ipo Smius
re scĩa sicuit alicꝰ est quia in aliq̃ est ita alicꝰest: qr de

Expanded text:
idetur enim in Deum necessitas cadere rerum faciendarum, quasi Creator esse norovenire, quasi fieri non possit ut non eveniat quod praevisum est vel praescitum a Dsiderandum est qua ratione rerum faciendarum necessitas in Deum cadere videatur ex praescientia et providentia, ex dispositione et praedestinatione eorum quae facienda fuerant ab ipso. Omnpe scientia sicut alicujus est quia in aliquo est; ita al