comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nem. ꝙ si furti ht̃ actionem.
conferre debebit. ¶Sitres
mancipati amam incemn
confiuit unusloco sint. nͨ
emancipato filio nepos ema¬
cipatus mortuo ꝓre̾ simult
auo bonoꝵ possõm utriusq
hrdem reliquerit eo modocol¬
latio explicari pot̾. ut si n̾bi
gra centum inbonis hu̾it et
tiones mimeremꝰ. ¶ Si dno
nepotes exfilio mortuo emã
patruo conferre debeant ꝙrͣ
⁊ uius est semisses conferre
eos oportẽ quia ⁊ si muo ano

Expanded text:
nem: sed si furti habeat actionem conferre debebit. Si tres mancipati, quia inuicem non conferunt, unius loco sint: nec emancipato filio nepos emancipatus mortuo patre simul et auo bonorum possessionem utriusque heredem rel‹i›querit: eo modo collatio explicari potest, ut, si uerbi gratia centum in bonis habuit, ettiones numeremus. Si duo nepotes ex filio mortuo emancpatruo conferre debeant, quaeritur. et uerius est semisses conferre eos oportere, quia et si uiuo auo,
Abbreviated transcription (Latin):
curatorem instaurande nontãb e
it qͣi minore pecuia ꝯdempna¬
tum si non sit enis etatit actor cui
ei sub ueniri in qnͣtum alt̾ rel¬
euatus ẽ oportet. ¶ Nomiõ circo
minore pecuiia tutele nditio
condempnatum redditur mu
ob eam cuipam condẽpnati sũt.
itaq si non nidicatum acura¬
torib ft̃m ẽ ꝑ coli exceptonem
curatores consequi potunt sam
actionem prarisibi. dem.¬
tutorem alt̾m tutori ꝙͥ idexin
solidura condempnauit cẽssit¬
cm̃ins postea ndicatum fiat mͦ
accio data non int̾cidit quiap
pͣte cõcempnat tutoris nontu¬
tela redoita s ngĩs p̾cium solu

Expanded text:
curatorem instaurandae non dabit i minore pecunia condemtum, si non sit eius aetatis actor, cuiei subueniri, in quantum alter releuatus est, oportet. Non idcirco minore pecunia tutelae iudicio condemnatum redditur, inob eam culpam condemnati sunt: itaque si non iudicatum a curatoribus factum est, per doli exceptionem curatores consequi poterunt eam actionem praestari sibi. tutorem alterum tutori, quem solidum condemnauit, cessitamuis postea iudicatum fiat, tamen actio data non intercidit, quia pro parte condemnati tutoris non tutela reddita, sed nominis pretium solu
Abbreviated transcription (Latin):
um iuditium ei eẽ opinor.¬
¶Banc accõnem dandam pla¬
cee ⁊ si tutese niditio non agã¬
tur. ⁊ enimn nũꝙͣ pupillusid¬
crrco age tutele non nult quia
nicħ̾ ei debetur. imo plus meu̾

Expanded text:
um iudicium esse ei opinor.Hanc actionem dandam placet et si tutelae iudicio non agatur: etenim nonnumquam pupillus idcirco agere tutelae non uult, quia nihil ei debetur, immo plus in eum
Abbreviated transcription (Latin):
annt ꝓpupillo exiustacã ꝓrogar
uł hiis. iquib pupitlum lib̾auit.
uł quib carint tutor sinmiñ ꝓ¬
funt pupillo pecumam eẽ solutã¬
¶plane si forte tutor. aliquid pecu¬
nie cebint fen̾ate. aliqd ip̾e ꝓpu
llo solu̾t nec ip̾e usuras conseat̃
non prabit. ⁊ si an̾ ĩpendit ire
pupillarem mox inusus suosy̾¬
tit. non indebr̃ utisse qnͣtitaten
que ꝯcurrit cum qnͣtitate sibi
cebita ut enis sume non p̾stet
nsuras. ¶Usuras utrum tamdi¬
u conseq̾turtutor ꝙͣ om tutor
e̾.an eciam post finitam tute¬
lam indeamus an exmoratin̾
⁊ magis esti ut quoadei redda¬
tur pecinna conscqͣtur nec enĩ
d ei sr̾ilis eẽ pecuma. si tm̃ fuit
ẽñ oporte eum usuras apupu¬
lo exigeꝰ ¶ Gund gͦ si dere iupil¬
lari non potuit sibi solu̾e quia
erat cepoita ad p̾diorũ ꝯpano¬
nem. si quid̃ non postusait
mimis ceponatur sibi ĩputet.
si u̾o hoc desig̾ait nec nrtint
dicendimi ẽ nõ deꝑire ens u¬
suras incontrio niditio. suffi¬

Expanded text:
t pupillo ex iusta causa prorogaret, uel his a quibus pupillum liberauit, uel quibus caruit tutor, si nimium profuit pupillo pecuniam esse exsolutam.Plane si forte tutor aliquid pecuniae debuit faenerare, aliquid ipse pro pupillo soluit, nec ipse usuras consequitur non praestabit. et si ante impendit in rem pupillarem, mox in usus suos uertit, non uidebitur uertisse quantitatem, quae concurrit cum quantitate sibi debita, ut eius summae non praestet usuras.Usuras utrum tamdiu consequetur tutor quamdiu tutor est, an etiam post finitam tutelam, uideamus, an ex mora tantum. et magis est, ut, quoad ei reddatur pecunia, consequatur: nec enim debet ei sterilis esse pecunia.Si tamen fuit n oportere eum usuras a pupillo exigere.Quid ergo, si de re pupillari non potuit sibi soluere, quia erat deposita ad praediorum comparationem? si quidem non postulauit minus deponatur, sibi imputet: si uero hoc desiderauit nec impetrauit, dicendum est non deperire ei usuras in contrario iudicio.Suffi
Abbreviated transcription (Latin):
tudelam ei.absunt. conseqͣntꝰ
aut̾ pecimam si qmͣ desuo con¬
sumpsit etiam cũ usuris s uel
tentibrul husque mregione
tuiatus est si ncc̾e hu̾it mutu¬

Expanded text:
tutelam absunt. consequitur autem pecuniam, si quam de suo consumpsit, etiam cum usuris, sed uel trientibus, uel his quae in regione tuatus est, si necesse habuit mu
Abbreviated transcription (Latin):
dit qmͣ est in facultatib indea¬
mus an possit hoc consequi et
labo̾ scripsit posse. sic tñ accipi¬
end̾ est si expedit pupillo ita
non expedit dicend̃ ẽ ab solu
pupillum oporte̾. nem̾ adħ̃¬

Expanded text:
dit, quam est in facultatibus? uideamus an possit hoc consequi. et Labeo scripsit posse. sic tamen accipiendum est, si expedit pupillo ita non expedit, dicendum est absolui pupillum oportere:
Abbreviated transcription (Latin):
tur nepos quim aui sui natura¬
ł est pot̾ate. Iungitur ã nepos
prisuo emancipato sũ pat̾ p̾t̾i¬
dato non alias mungitur mns
instituto ⁊ alio ꝯmittñte edic¬
tum emancipato aut̾ siuc sit

Expanded text:
tur nepos, qui in aui sui naturalis potestate est. iungitur autem nepos patri suo emancipato, siue pater praeteridato non alias iungitur nisi instituto et alio committente edictum, emancipato autem, siue sit
Abbreviated transcription (Latin):
qr fuiti age pot̾ is cuiit̾ est
rem ñ sumpi sint̾ eẽ au̾̃t eius
uid̾r qui dampnum passuniᷤ
ẽ non eius qui lucrum factũs
ꝯposint qͣi datura centimonin
ut ad offm̾ transimitẽtur. s nõ
dedit. lucius ticius ꝓtribuna¬
icatur. qui ansus ẽ libellos de
domo subtractos ꝓtribimali
ignore nich̃ dueniss. uendi¬
ia ditant añqm̃ diẽs uendicio.¬

Expanded text:
 furti agere potest is, cuius interest rem non subripi, interesse autem eius uidetur qui damnum passurus est, non eius qui lucrum facturusmposuit quasi datura centurioni, ut ad officium transmitterentur, sed non dedit: Lucius pro tribunabiciatur, qui ausus est libellos de domo subtractos pro tribunali ignore nihil conuenisset, uendidit, aut ante, quam dies uenditio
Abbreviated transcription (Latin):
cansib putabat br̃ditariaꝵ
ienmm fi fintum ⁊ usucapion¬
em imped̾i. idono hr̾di quo ac¬
cionem furti competere posse.
furti ⁊ ꝯmodati pot᷑ ⁊ si furtia¬
ctun ẽ omodati actio extm¬

Expanded text:
casibus putabat hereditariarum rerum fieri furtum et usucapionem impediri idcircoque heredi quoque actionem furti competere posse. furti et commodati potest: et, si furti actum est, commodati actio ex
Abbreviated transcription (Latin):
qui in deiecit ꝓuen̾it iud̾m da¬
ro. ¶hoc int̾dcm ꝓponitur eiq
in deiectus ẽ ⁊ eiꝰ fuit equissi¬
mum in deiecto subuenirepp
admittatin. ⁊ legib iul us ꝓspi¬
atur publicoꝵ ⁊ pͥuãtoꝵ necũ¬

Expanded text:
i deiecit peruenerit, iudicium dabo'.Hoc interdictum proponitur ei, qui ui deiectus est: etenim fuit aequissimum ui deiecto subuenire: padmittatur, etiam legibus Iuliis prospicitur publicorum et priuatorum nec
Abbreviated transcription (Latin):
blicas cloacas ꝑtin. nequid adcl¬
oacas ĩmitas ne ue facias quous
siat qr eadem utilitas sit p̃torez

Expanded text:
blicas cloacas pertinet, ne quid ad cloacam immittas neue facias, quo fiat, quia eadem utilitas sit: praetore
Abbreviated transcription (Latin):
quo tutoris ⁊ quidinquid
si curatorem hãbea. ⁊ fimoso
.dare issitan curatori dando
ub̾atur ⁊ finge alicui fundum
iegatum si dediss pupillo fur¬
iosone. ¶Et sciendum ẽ ꝙ
mominib istis cansib tutori
git testator nͥ quoquomio ẽẽt
alienus ẽ uł qui erat pignori
ticio obligatus. noxe dedistip
otit is cui ꝯdempnatus es te¬
cumag̾eiũdicati. nec expẽcta¬
erit pignoris obligõ. existi¬
mo prccessum liberãtionẽ¬

Expanded text:
que tutoris. et quid, inquis, si curatorem habeat et si furioso dare iussus sit, an curatori dando liberetur? et finge alicui fundum legatum, si dedisset pupillo furiosove. et sciendum est in omnibus istis casibus tutori git testator, ut, quoquo modo esset alienus est vel qui erat pignori Titio obligatus, noxae dedisti, poterit is, cui condemnatus es, tecum agere iudicati, nec exspectaerit pignoris obligatio, existimo processuram liberation
Abbreviated transcription (Latin):
p. exceptõem. dom. obstat᷑mn. ¶Exͣ
iq̃drante h̾rs scͥptacohr̾de exdodrante
ẜinstituto. emit portc̃em c̾ta qnͣtitate
exqua aliquã sũma ĩnõib ẽx kalen¬
dario uti dai scipłanti spopond de¬
suncto uenditore hrditatis testm
falsum seticiꝰ accare cep̃ ⁊ hrditate
abep̃tore pet̾ ⁊ neqd exea minueret
an he̾des exscipłatu petentes doli
toris si añ euc̃tum cognitõis ꝑgant
petꝰ e exceꝑtõe dolim. p̾se sb̾moua¬

Expanded text:
 exceptionem obstaturam. Ex quadrante heres scriptus a coherede ex dodrante instituto emit portionem certa quantitate, ex qua aliquam summam in nominibus ex kalendario uti daret, stipulanti spopondit: defuncto uenditore hereditatis falsum testamentum Septicius accusare coepit et hereditatem ab emptore petit et ne quid ex ea minueret,an heredes ex stipulatu petentes doli toris, si ante euentum cognitionis pergant petere, exceptione doli mali posse summou
Abbreviated transcription (Latin):
lationem int̾ponat. quid sequ¬
emur ⁊ puto actum uideñ de
iectus spacium tp̃ris inducat.
quo illuc possit ꝑuenire suexd
ies adiectus efficit. ne p̃sentid¬
ie peccuniã debeatu exquo ap¬
paret diei adiectõem ꝓͣreo ẽẽ ñ¬

Expanded text:
lationem interponat, quid sequemur? et puto actum uideri de iectus spatium temporis inducat, quo illo possit perueniri, uerum dies adiectus efficit, ne praesenti die pecunia debeatur: ex quo apparet diei adiectionem pro reo
Abbreviated transcription (Latin):
stipło uires babebit ⁊ si credito¬
mittatur. uł p̃dia distrahantrr
que pignori data erant. ¶Siqͤ
ita scipłatus fin̾t illum si stas
nulla cã ẽ cur non obligõ dstet¬

Expanded text:
o uires habebit: et si creditocommittatur uel praedia distrahantur, quae pignori data erant. Si quis ita stipulatus fuerit: 'illum sistas?', nulla causa est, cur non obligat
Abbreviated transcription (Latin):
qui eum flagris rumpat. ¶Si
quis tam feminam quam̃ mas¬
culum siue ingemios siuẽ lib̾ti¬
nos siue m̃pudicos fac̾e̾ attẽp¬
tauĩt miunaꝵ teneb̾r. s ⁊ si ser

Expanded text:
qui eum flagris rumpat. Si quis tam feminam quam masculum, siue ingenuos siue libertinos, inpudicos facere adtemptauit, iniuriarum tenebitur. sed et si ser
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ iussus ent.
p̾mortem dñi
an aditam hrditatem
mbonis que eius fuint.
fc̃m ẽe dicetur quominus ex
hus bonis adbrdem aliquidpa¬
ueniret ineum intͣutilem ãmĩ
actõem du̾pli ind̾m datur.
iec aũt actiont labeo senpsit.
naturalem pocius insequam: &

Expanded text:
t mortem domini ante aditam hereditatem in bonis, quae eius fuerunt, factum esse dicetur, quo minus ex his bonis ad heredem aliquid perueniret: in eum intra annum utilem dupli iudicium datur. Haec autem actio, ut Labeo scripsit, naturalem potius in se qu
Abbreviated transcription (Latin):
pendant . Si u̾o dies dãtus ẽpe
ccumam deponant intra diez
sin añ inuenire se statuas dixͣ¬
intant loco ꝯtrou̾siam fecĩnt

Expanded text:
pendant. si vero dies datus est, pecuniam deponant intra diem, si aut non invenire se statuas dixerint aut loco controversiam fecerint
Abbreviated transcription (Latin):
Illistrͣ. ¶ Reditores si adũfu
cebitores suos agant ꝑiundi
tebent alioquin si inrem deb¬
itoris sui intrauint id millo
concedente duus martusde¬
c̾nitius c̾diti eos ño hrene
quas putas tẽ bre peticiones¬
or ẽecum maruanꝰ dret uim
nullam fecisti cesardixit tu
nim putas ee solum si hõies
quis id ꝙ deb̾i sͥ pitat no per
iudicem reposcit. no puto aũt
nec uerundie nec dignitati n᷑
pietati ouenire quicquam ñ
iire face quisquis gͥ ꝓbatus
m fu̾it remullam debitoris
ñ ab ipso sͥ traditam sine nllo
iudicio teme posside eum di¬
toritate indicis res debitoris
cccupet hac lege tenetur⁊ t̾ua
pte bonoꝵ mulctatur ⁊ infa

Expanded text:
ibus. Creditores si aduersus debitores suos agant, per iudebent: alioquin si in rem debitoris sui intrauerint id nullo concedente, diuus Marcus decreuit ius crediti eos non habesi quas putas te habere petitioness. Cum Martianus diceret: vim nullam feci, Cesar dixit: tu vim putas esse solum, si homines quis id, quod deberi sibi putat, non per iudicem reposcit. non puto autem nec uerecundiae nec dignitati nec pietati tuae conuenire quicquam non iure facere. quisquis igitur probatus mihi fuerit rem ullam debitoris non ab ipso sibi traditam sine ullo iudice temere possidere, oritate iudicis res debitoris occupet, hac lege tenetur et tertia parte bonorum multatur et infamis
Abbreviated transcription (Latin):
dtineti ner̾ scribit opꝰ ꝙ qd
que exundante palude inagri
eius reftuere solz.si ea palus
aqua pluuia ampliatur ea¬
q aqua repulsa eõ opeag
su uncini ñeceat aque plinue
actõe cogetur tolleste eo oꝑe ue
ꝙ agͥcolendi c̾a aratro fõn fitͣ¬

Expanded text:
tinentur.Neratius scribit: opus, quod quae exundante palude in agrum eius refluere solet, si ea palus aqua pluuia ampliatur eaque aqua repulsa eo opere agris uicini noceat, aquae pluuiae actione cogetur tollere.De eo opere, quod agri colendi causa aratro f
Abbreviated transcription (Latin):
gcciandi c̃ã uendidisse domin
p̾temne domꝰ fui̾t ouictꝰ ut
emptor ⁊ uenditor singłi pci¬
mimi dabit actt̃e aque p¬
amne arcende au̾tetinra¬
qua ¶ Aquam plinuamdi¬
cemꝰ que decelo caditaqq ĩ
olz si forte ĩmittendo camrant

Expanded text:
gotiandi causa uendidisse domum partemue domus fuerit conuictus: ut emptor et uenditor singuli pnum dabit, actione aquae pluuiae arcendae auertetur aqua. aquam pluuiam dicimus, quae de caelo cadit atque soleret, si forte immittendo eam aut
Abbreviated transcription (Latin):
rẽlegãbis aut si sordiooregua es
er̾t mopus ꝓublicum eiuso̾
t̃pr̃is dabis/ ẜuos flagellis ce¬
sos ĩmetallum dampnabis

Expanded text:
relegabis aut, si sordidiores erunt, in opus publicum eiusdem temporis dabis: servos flagellis caesos in metallum damnabis
Abbreviated transcription (Latin):
cetm siquis cornigendĩ aĩo¬
ub̃auł. aut si quis emendan
diñtenetur. ¶Unde q̃rla¬
beo si magrãtus mimmiapalis
suum meum loris nꝑit. an
bonos mores ũbau̾it ⁊ ati
iudicem debẽ inquirere quid
ficientem ẜuum meum uba

Expanded text:
m si quis corrigendi animo aut si quis emendandi, non tenetur. Unde quaerit Labeo, si magistratus municipalis seruum meum loris ruperit, an bonos mores uerberauerit. et ait iudicem debere inquirere, quid f
Abbreviated transcription (Latin):
tincat ⁊ ego exeo pectumami
ticio credicert. nunm tui mõne¬
bunt stipłando. aũt  suus
eatem peccrrniam nchagit.
uendicando gͥ eam pectma:
tu consequi potens. ¶Si ser

Expanded text:
 et ego ex eo pecuniam Titio credidero, nummi tui manebunt, stipulando autem mihi servus eandem pecuniam nihil aget: vindicando ergo eam pecuniam tu consequi poteris. Si ser
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ duos eos aquib impar fus¬
cepta ẽ obligõ ñ idem ꝓband̾
ẽ cum duos quo culpam ꝓmi¬
sissent. si alt̾i p̾ea pacto culpar
tum ⁊ naturam obligõis que
duos mminicioreos fecit muta¬
ꝑa int̾cesẜit ⁊̃ alt̾i pactum cũ
att̾o fc̃m ꝓd̾it. ¶ Cumduos
reos ꝓmutendi fac̾em. ⁊ exd
mĩsis locis capue peccumam da¬
n supłatus sim. expsona cuiꝰq
racio ꝓprii tem̃poris habeb̾rnã
⁊ si maxĩme ꝑem c̾am suscipnti

Expanded text:
esse duos reos, a quibus inpar suscepta est obligatio. non idem probandum est, cum duo quoque culpam promisissent, si alteri postea pacto culpa tum et naturam obligationis, quae duos initio reos fecit, mutapa intercessit, etiam alteri pactum cum altero factum proderit. Cum duos reos promittendi facerem ex diversis locis, Capuae pecuniam dari stipulatus sim, ex persona cuiusque ratio proprii temporis habebitur: nam etsi maxime parem causam suscipiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ adte iõlũm ꝑtinebat mut¬
nam peccumam ded̾it. oblig̃¬
nonem tibi acquitest  fica¬
dem m̾ͥ noĩatim soppłatus fũt.
tebiorem ate non lib̾abit s
ut̾q nostrm habebit actẽc
ego exstipłatu tu ꝙ peccuma
tua mimata sit debitor tñni
dolim̃ ecceptione submoue
potit. ¶Quod ẜuus m̃s mõ

Expanded text:
bat, mutuam pecuniam dederit, obligationem tibi adquiret et, si eandem mihi nominatim stipulatus fuerit, debitorem a te non liberabit, sed uterque nostrum habebit actionem, ego ex stipulatu, tu quod pecunia tua numerata sit: debitor tamen me doli mali exceptione summovere poterit. Quod servus meus meo
Abbreviated transcription (Latin):
actionib comieniret. ¶Eu
tabulis eẽt op̃hensum illum
tillum .c. aureos scipłatos n
adiectumita ut duorei scipul¬
andi ẽẽnt ulem ꝑtem sing¬
uli scipłati idebantur ⁊ edio

Expanded text:
actionibus conveniret. Cum tabulis esset comprehensum "illum et illum centum aureos stipulatos" neque adiectum "ita ut duo rei stipulandi essent", virilem partem singuli stipulati videbantur. Et e
Abbreviated transcription (Latin):
indotem accepteant posfornẽ¬
ditorem deꝓpͥetate rei empte ⁊ ħ
qui scit. coh̾rdem sum age. uł ou¬
eni ꝓhibe eum quomin utiuelit
Pp̾a actc̃e ułdefensione utatmm. nõ

Expanded text:
in dote acceptae, aut possessor uenditorem de proprietate rei emptae: etqui scit coheredem suum agere, prohibere eum, quo minus uti uelit propria actione uel defensione utatur, non
Abbreviated transcription (Latin):
si cc̃ eos iudicatim sit nichncceat
nam sciẽntib nicħ p̾mdicat. nel.¬
nͣti si exduob hrdib debitoris al¬
ter otempnatui namalt̾i integia
defensio ẽ⁊̃ sicum coh̾rde suo agis.¬
cierit ¶ Item si exduobpntorib
alt̾ mctus acquiem̾t. altrus ꝓeti¬

Expanded text:
sos iudicatum sit, nihil nocet. nam scientibus nihil praeiudicat, ueluti si ex duobus heredibus debitoris alter condemnatur: nam alteri integra defensio est, etiamsi cum coherede suo agi scierit. item si ex duobus petitoribus alter uictus adquieuerit, alterius peti
Abbreviated transcription (Latin):
hus actõib exquib dies datura¬
drestituendamtem confesso. tp̃c a¬
tuatur. lis estimab̾r. ¶Siquis ab¬
sente a du̾sano confess sit uidend̾:
nũquid ñ tebeat ꝓindicato ħri qr

Expanded text:
his actionibus, ex quibus dies datur ad restituendam rem, confesso tempus atuatur, lis aestimabitur. Si quis absente aduersario confessus sit, uidendum, numquid non debeat pro iudicato haber
Abbreviated transcription (Latin):
confiscanda mandatis cãuet᷑
De illo uideamꝰ siquis conscita¬
nͣł oscripta morte milla iusta
cã p̾cedente ireatu decesẜit
ansiꝑati fu̾int br̃des casa
suscipe ⁊ ĩnccentem defiict
ostent̾e audiendi st̃ nec pͥus
bonainfiscum cogenda sut¬

Expanded text:
confiscanda mandatis cavetur. De illo videamus, si quis conscita morte nulla iusta causa praecedente in reatu decesserit, an, si parati fuerint heredes causam suscipere et innocentem defunctum ostendere, audiendi sint nec prius bona
Abbreviated transcription (Latin):
ħitacionis pãciebatim nicostrat.
⁊ cum deea re mecum ꝯtuliss dia
p̾se defendi rendinon meram do
irritamẽe ꝙ si expuls nĩcostratꝰ
ueniat adiudicem ad exemplũ
int̾dã. ꝙ fructuano ꝓponitur defe¬
dendꝰ ent.q. loco posẜoris õstitut
qui usũ cenaculi accepit¬

Expanded text:
itationis patiebatur Nicostratus et cum de ea re mecum contulisset, dixi posse defendi non meram donirritam esse. quod si expulsus Nicostratus ueniat ad iudicem, ad exemplum interdicti, quod fructuario proponitur, defendendus erit quasi loco possessoris constitutus qui usum cenaculi accepit
Abbreviated transcription (Latin):
int̾rogitꝰ nicħ dͥ debe̾ tutoris hre
essꝰ s̃ suam confessionem infim¬
nullam fuisse õstabat:ueꝵ ei ꝗ
doñauit ac p̾ea iure p̾torid su¬
ccesẜit qm̃ adu̾sꝰ bonos mores
⁊ ius gencium festinass actoe
b̾rditanas intotum dcnegan

Expanded text:
interrogatus nihil sibi debere tutoris heredes essus est, suam confessionem infirmnullam fuisse constabat: uerum ei, qui donauit ac postea iure praetorio successit, quoniam aduersus bonos mores et ius gentium festinasset, actiones hereditarias in totum denegan
Abbreviated transcription (Latin):
Np̃. Donationes inconcubin¬
am collatas non posse renccan¬
non cõnuenit nec si mm. inter
eosdem post̾a fun̾t õctu. adiri¬
it an ã maritał honor atq affecũ
p̾dem p̃cesfit᷑ ꝓsonis op̃atis inte

Expanded text:
.Donationes in concubinam collatas non posse reuocari conuenit nec, si matrimonium inter eosdem postea fuerit contractum, ad irriit. an autem maritalis honor et affectio pridem
Abbreviated transcription (Latin):
namaccipientib ata ut duorei ĩ¬
solidum eiusdem dẽbiti fuintap̃
aurelium palmam mandatore
sbat mandator allegabat selib̾a¬
tum iure confirsionis qr fiscus
tamcreditori ꝙͣdebitori successe¬
rat ⁊̃ quid̾ si inius debitor fuifs.
ñ dubitabam sicut fide̾ussore.
iti⁊ mandatorem lib̾atum ẽe.

Expanded text:
uam accipientibus, ita ut duo rei eiusdem debiti fuerint, apud Aurelium palmam mandator esserat. mandator allegabat se liberatum iure confusionis, quia fiscus tam creditori quam debitori successerat. et quidem si unus debitor fuisset, non dubitabam sicut fideiussorem, ita et mandatorem liberatum e
Abbreviated transcription (Latin):
am penã obmaletia soluimag¬
naratio suad s ita pocms ut ꝙ
igare non pot s⁊ qui alieno horta¬
tuadfintum faciendum ꝓuec¬
tus enec insinrti penam abeo
qui hortatus ẽ fideuissorem ac¬
ccipe possit in quib cͣasib illa
coita pullam iim babet

Expanded text:
am poenas ob maleficia solui magna ratio suadet, sed ita potius, ut qui igare non possit, et qui alieno hortatu ad furtum faciendum prouectus est, ne in furti poena ab eo qui hortatus est fideiussorem accipere possit. in quibus casibus illa coita nullam vim habet
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ honores petẽ milicie non ꝓhĩbẽ¬
¶ Neus capitał cͥminis u̾olun¬
tarius miles ẜ ixptum diui
ũlatus ẽ sut accedente cãmi
requirend̾ annotatus. ¶Ig¬
nominiosa missus aduidice
suũm remittendꝰ õ nec recipie¬
dus post̾a uõlens militars lic
fuĩt ab soluͣtus. ¶ Adult̾ũ ł
aliquo iudicio .pu. dampna¬
ti int̾milites ñ sunt᷑ recipien¬
disñ omnis quilitem hu̾it no
militau̾it exauctorari iubet
d qui eo ammo milicie se ded̾.
ut suboptẽptu milicie p̃ciosio
uctoratus ẽ eo nõieñ utiq
infamis erit nec ꝓhibendꝰute
finita milicie se e̾iusdem ordĩ
dare alioquin ⁊ si reliq̃nꝑlite.¬

Expanded text:
 honores petere, militiae non prohibetur.Reus capitalis criminis uoluntarius miles secundum diui ulatus est, sed, ut accedente caus‹a› requirendus adnotatus, ignominia missus ad iudicem suum remittendus est nec recipiendus postea uolens militare, licet fuerit absolutus.Adulterii uel aliquo iudicio publico damnati inter milites non sunt recipiendi.Non omnis, qui litem habuit et ideo militauerit, exauctor‹ar›i iubetur, sed qui eo animo militiae se dedit, ut sub optentu militiae pretiosiouctoratus eo nomine non utique infamis erit nec prohibendus lite finita militiae eiusdem ordinis se dare: alioquin et si relinquat lite
Abbreviated transcription (Latin):
Somp. SIis qui simulabat soẽ
cui me delegauit ꝓmitt̾em. fuiti
posita usuis ẽaliter atqr rema¬
ccepitsi extimabit señ inuito
dño id face̾furti ñ tenetin: s nͨ
depositi ullom̃otenebr omoda¬
ti aũt anteneatur incũlpa ex¬
timacio ent.i. an ñ debũit exti¬
uit alius abeo sumpuit. cu
postĩore fure dñs enidrei furti
int̾ fuit ñ pͥoris suris ut id qd̾
surreptum ẽ saluum ẽęt bic qu¬
tus mucius refert. ⁊ u̾a st̾na
si exhonesta cã int̾ ẽnec utimẜ¬

Expanded text:
m.Si is, qui simulabat se pr sibi uel cui me delegauit promitterem, furti eposita usus est aliter atque accepit, si existimavit se non invito domino id facere, furti non tenetur. sed nec depositi ullo modo tenebitur: commodati an teneatur, in culpa aestimatio erit, id est an non debuerit existiuit alius ab eo subripuit, cum posteriore fure dominus eius rei furti interfuit, non prioris furis, ut id quod subreptum est salvum esset. haec Quintus Mucius refert et vera sunt: si honesta ex causa interest
Abbreviated transcription (Latin):
dice qui exħint̾cc̃o sumptus ẽẽt
restitũe. aliuds quis ui aut clam
betur. opus restitũe. ¶Si iusẜo ẜ
ouo tam soli quam cẽli mensura
facienda ẽ. ¶ Siquis pp̃ opusf¬
actum ius aliꝙ p̾du amisit id
meo nnfundum tuum dep̾hendis ei
eam insundum tnum coalu̾it uti¬
le̾e int̾dc̃m ꝙui ui aut clam intͣ
annum s si annus p̾t̾ierit milla
rẽman̾e actõem ⁊ radices que ĩ sũ¬
domeo sint tuas fĩ qr hũs accesf¬
iones sint siquis uiaut clamã¬
uam meam tabũlas fixi̾s ⁊ ego eaᷤᷤ
pͥusquam tibi deminciarem refix̾o.
deinde inuicem deint̾dc̃o ꝙ ni ant
clam eg̾imus. nͥ remittas mut ab¬
soluar condempnand̾ teqͣi rem nõ
restituas quantimea int̾ sit aut
c̾tẽ exceptõem mͥ ꝓfutĩram si nõ
ꝑfund̾ meum tułis enm idte fa¬
cẽ inuenissem quamquam nichil¬

Expanded text:
dice, qui ex hoc interdicto sumptus esset, restituere, alius quis ui aut clam iubetur opus restituere. Si iussero ouo tam soli quam caeli mensura facienda est. Si quis propter opus factum ius aliquod praedii amisit, idmeo in fundum tuum deprehenderis eaque in fundo tuo coaluerit, utile est interdictum quod ui aut clam intra annum: sed si annus praeterierit, nullam remanere actionem radices, quae in fundo meo sint, tuas fieri, quia his accessiones sint. Si quis ui aut clam auam meam tabulas fixeris et ego eas, priusquam tibi denuntiarem, refixero, deinde inuicem interdicto quod ui aut clam egerimus: nisi remittas mihi, ut absoluar, condemnandum te, quasi rem non restituas, quanti mea intersit, aut certe exceptionem mihi profuturam 'si non per fundum meum tuleris, cum id te facere uetuissem, quamquam nihil
Abbreviated transcription (Latin):
dño colerentur innũsos fiu¬
ctus hretsiũo subcolono pẽ¬
sionem accipe tripbonio sugg̃¬
ente quid putarem deindisf

Expanded text:
domino colerentur, uniuersos fructus habere: si uero sub colono, pensionem accipere.Tryphonino suggerente, quid putaret de ari
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯꝑaret adme p̃tine sinc dubio ari¬
sto ait quo quis ei donan̾it. uit
et nego gesto ad quisient id adi¬
psum ꝑtinere. s ⁊ hrditatem lega
nec ulla eius oꝑa ee̾t inlegãto ĩ
hrditate aliquatemis qr pipsu
adiretur. ꝙ ⁊ uarum lucilluma¬
liqũ dubitasse. s u̾ius ẽ non ad̾q
tatem s treb̾. ut. si lib̾ homo bona
fide ẜuens inssu eius an ẜuit. hr¬
ditatem adiss hrdem spsum fĩnet

Expanded text:
pararet, ad me pertinere sine dubio Aristo ait: quod uero quis ei donauerit aut ex negotio gesto adquisierit, ad ipsum pertinere. sed hereditatem legatnec ulla eius opera esset in legato, in hereditate aliquatenus, quia per ipsum adiretur quod et Uarium Lucullum aliquando dubitasse, sed uerius esse non adquiri, tatem. sed Trebatius, si liber homo bona fide seruiens iussu eius cui seruiet hereditat
Abbreviated transcription (Latin):
membͣnis ue tus carmen . uł istor¬
iam uł orom scripẜo huiꝰ corꝑis ñ
ego s tu dñs ẽẽ intellig̾is. s ⁊ si ame
petas tuos libros tuas ne mebͣnas
nec impensas scripture solũe uelis
pot̾ome defend̾e ꝑ exceptt̃em dolim
sim. ¶ S non ut litẽ cartis m̾ebra¬
nis ue cedunt. ita sole̾nt picture
tabulis cede s exdm̾̃so placuit ta
eum qui ping̾it si is tabulamp̃¬
sidcat. utilem actõem dͥ dan quaita
efficaciter exꝑm pot̾it. si picture ĩ¬
pensam ex soluat. alioquin nccebit
ei doli. m exceptio utiq si bona fide
u̾o tabulaꝵ ei qui ꝓmxit directa

Expanded text:
sve tuis carmen vel historiam vel orationem scripsero, huius corporis non ego, sed tu dominus esse intellegeris. sed si a me petas tuos libros tuasve membranas nec impensas scripturae solvere velis, potero me defendere per exceptionem doli mali, sim. Sed non uti litterae chartis membranisue cedunt, ita solent picturae tabulis cedere, sed ex diuerso placuit tabeum qui pinxerit, si is tabulas possidebat, utilem actionem dari, qua ita efficaciter experiri poterit, si picturae impensam exsoluat: alioquin nocebit ei doli mali exceptio: utique si bona fide uero tabula
Abbreviated transcription (Latin):
ficauit bona fidẽ. nam scienti alieñ
c̃e locum pot̾ culpa obici qr tene
ĩmeo solo posũero mea ent exdine¬
so si meam plantam alieno solop̃o¬
suero illi erit si m̃outro casu radi¬
ces egit añqm̃ eĩ radices eg̾it illi¬
egit. meam effici arborem rõemi
eĩ ñ pmitt̾e. ualt̾ius arbor intel¬
ligatur. quam cuiꝰ in fundo radic
p̾dũ s ⁊ si ind̾fimo lapis nascat

Expanded text:
ficasset: nam scienti, alienum esse solum, potest culpa obici, quod temere in meo solo posuero, mea erit: ex diverso si meam plantam in alieno solo posuero, illius erit: si modo utroque casu radices egerit: antequam enim radices ageret, illiices egerit, meam effici arborem: rationem enim non permittere, ut alterius arbor intellegatur, quam cuius fundo radiceSed et si in confinio lapis nascatur
Abbreviated transcription (Latin):
eg̾oꝵ administracio ab eo qui ꝑ
exhiis negocus remuendid̾it ⁊ tra¬
didit. facit eam accipientis. ¶Int̾
dum ⁊ sine tradicione nũda uotu¬
tas dñi sufficit adrem tranfferẽ¬
dam ueluti sirem quam omodani¬
si uendido tibi l eĩ exea c̃a tibie¬
amn̾ tradid̾im: eo tñ ipso ꝙ paci¬
or ipsam exc̃a emptõis ap̃te esse
tuam effici. ¶ Item siquis merces
in orreo repositas uendid̾it. sim¬
ul atq claues horrti emptori ir

Expanded text:
administratio a domino ex his negotiis rem vendiderit et tradiderit, facit eam accipientis. Interdum etiam sine traditione nuda voluntas sufficit domini ad rem transferendam, veluti si rem, quam tibi ali uendidero tibi: licet enim ex ea causa tibi eam non tradiderim, eo tamen, quod patior eam ex causa emptionis apud te esse, tuam efficio. Item si quis merces in horreo repositas uendiderit, simul atque claues horrei tradiderit
Abbreviated transcription (Latin):
am c̃am recidit. ⁊ pinde publicus sit
ioms lc̃cum non hr̃e ostat idq ⁊ di¬
uus pius ostituit ⁊ treb̾. ait igru
qui abhostib deuictis ea condiciõe cõ¬
cessuᷤꝰ sit ut inciuitatem᷑ uemret ha¬
te alluuionem n ẽelĩmitatum.
¶Agnuim aũt mamicaptum lunita¬

Expanded text:
am causam reccidit perindeque publicus sit,ionis locum non habere constat: idque et divus Pius constituit et Trebatius ait agrum, qui hostibcessus sit, ut in ciuitatem ueniret, habere alluuionem neque esse limitatum: agrum autem manu captum limita
Abbreviated transcription (Latin):
¶Qucciens ã dñum transferturad
eum qui accipit tale transfertur
quale fuit apud eum qui tradidit
b transit si lib̾ urti fuit ⁊ si forte
ẜuitutes debebantur fundo qui
traditus ẽ cum nire suitutum de

Expanded text:
utem dominium transfertur, ad eum qui accipit tale transfertur, quale fuit apud eum qui tradit: bus transit, si liber, uti fuit: et si forte servitutes debebantur fundo qui traditus est, cum iure servitutium de
Abbreviated transcription (Latin):
ademptorem. ¶hxcautem amp¬
lius interdum eciam iindertam
psonam collata uoluntas dn̾iti
nt enm ꝙ eoꝵ quisq exceptus sit
et tñ qr uult ꝙ quisq excepent ei
esse statu eorum dominum effic¬
it alia causa ẽ earim rerum q̃ ĩ
tempestate maris leuande nauis
ciisa eicuntur hec enm domin¬
orum ꝑmanent qr non eo eicuit᷑¬
animo quo quis eas hre nonin
it s ꝙ magis cum ipsa naue piu¬
fintum cOmmisit

Expanded text:
mptorem. Hoc amplius interdum et in incertam personam collocata voluntas domini  eorum quisque excepturus sit, et tamen quia uult quod quisque exceperit eius esse, statim eum dominum efficit. Alia causa est earum rerum, quae in tempestate maris leuandae nauis causa eiciuntur: hae enim dominorum permanent, quia non eo animo ult, sed quo magis cum ipsa navi pericufurtum commit
Abbreviated transcription (Latin):
abinicio quis ꝑtem in ẜuo ba¬
bebat. sintiage̾ ñ poͣt̾at. ¶pla¬
omp̃ ¶Inissu debitoris abalic
debitori iste tenetur furtian
nĩmi debitoris ert. ¶ Sirez
meam. ꝙ. tuam tradidero scienti
meam ẽe. magͥ ẽ te surtum fac̾e
silucrandi ao id fecis. ¶Si ẜu

Expanded text:
ab initio quis partem in servo habebat, furti agere non poterat. plam Si iussu debitoris ab alio debitori iste tenetur furti et nummi debitoris erunt. Si rem meam quasi tuam tibi tradidero scienti meam esse, magis est furtum te facere, si lucrandi animo id feceris. Si
Abbreviated transcription (Latin):
tendum ẽ cum sciat ꝑituru
qui muenit suum fecit nec fu
si saluum fu̾it hret ei quiĩne¬
nitaufẽnd̾ ẽ ⁊ si scit ħ qui inn¬
nit. ⁊ aĩo surandi ten surti tet᷑
enim u̾o si ħaĩo ut saluum face¬
ret dño furti ñ tenetin ꝙ si pu¬
tins smpłr iactatum furti siłi

Expanded text:
endum est, cum sciat periturum, qui inuenit suum fecit nec fursi saluum fuerit, haberet: ei qui inuenit auferendum est, et si scit hoc qui inuenit et animo furandi tenet, furti tenetur. enimuero si hoc animo, ut saluum faceret domino, furti non tenetur. quod si putans simpliciter iactatum, furti simi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qͣi dño feciss. ¶ Si mipta filia
fam̃. inunam accepit ⁊ iuret
recte putat tanti prĩ odempn¬
si ca uidua eẽt. uiro tantiqnͣ¬
ti ddempnaretur. si ea ñ ĩmulliꝰ¬

Expanded text:
ino fecisset. Si nupta filia familiae iniuriam acceperit et uir et recte putat tanti patri condemnsi ea uidua esset, uiro tanti, quanti condemnaretur, si ea in nulli
Abbreviated transcription (Latin):
Nul. Nbii qui edes ãlienas
aut uillas expilauint ⁊ frege¬
ntuui  Esmit ⁊ expͣugnau̾int siquid ĩ
tinba cum telis fec̾nt capite
puniuntun teloꝵ au̾t appellce
omina exquib singłi hores noc̃e

Expanded text:
um. Hi, qui aedes alienas aut uillas expilauerint effregerint expugnauerint, si quid in turba cum telis fecerint, capite puniuntur. Telorum autem appellatione omnia, ex quibus singuli homines noce
Abbreviated transcription (Latin):
fant: p̾mortem emptoris mĩ
exuenditorib adiud̾m uccau¬
it p̾cium sͥ deben dicens hr̃des¬
q eius qui sumptus indefens¬
ione c̾anse scõs. cumꝓbannt
p̃cium solutum fuisse exscipł¬
ensas uenditores ꝓmifunt.¬

Expanded text:
post mortem emptoris unus ex uenditoribus ad iudicium uocauit, pretium sibi deberi dicens, heredes eius: qui sumptus in defensione causae factos, cum probarent pretium solutum fuisse, ex stipulatiensas uenditores promiserunt
Abbreviated transcription (Latin):
intraꝓuinciam suam pot᷑ rełe¬
gare. ¶ Iteminpte c̾ta ꝓuin¬
aic moratimim relegare pot̾.
ut forte non excedat aliqm̃a¬

Expanded text:
rouinciam suam potest relegare. Item in parte certa prouinciae moraturum relegare potest, ut forte non excedat ci
Abbreviated transcription (Latin):
siuẽ iure. siue ĩmuria õpus fi¬
dẽnide romitterttur ꝓhibicio.
hactems quatcmis ꝓhibendiꝰ
is qui minciass non bret. ¶ ħ̾
autem edictum. remediumq

Expanded text:
siue iure siue iniuria opus fideinde remitteretur prohibitio hactenus, quatenus prohibendi ius is qui nuntiasset non haberet.Hoc autem
Abbreviated transcription (Latin):
ciacione ⁊ erit transcund̾ adĩ¬
fcm̃ erat: ut r̃estituatum: et ꝙ ĩ
siquid illicite fcm̃ ẽ. ¶ Fluncia¬
cio exħedicto non ħt nec̃ciam p̃¬
toris adicionem. pot̾ enimnũ¬
ciare quis. eciam si cum non ad¬

Expanded text:
atione et erit transeundum ad intum erit ut restituatur', et 'quod in si quid illicite factum est.Nuntiatio ex hoc edicto non habet necessariam praetoris aditionem: potest enim nuntiare quis e
Abbreviated transcription (Latin):
ciatum c̃ anteremssionem e¬
dificau̾it demide ceꝑit agẽ ius
Sẽe ita c̃dificatum h̾re ꝑ̾tora¬
cłionem ei negare d. ⁊ int̾dc̃m
ineum deoꝑe restituendo redde
potest aũt quis deminciare ⁊
ignorans ꝙ opus fiers⁊ pꝰ no¬
se litigatores p̃torie iusccõi

Expanded text:
iatum est, ante remissionem aedificaverit, deinde coeperit agere ius sibi esse ita aedificatum habere, praetor actionem ei negare debet et interdictum in eum de opere restituendo reddere. Potest autem quis nuntiare etiam ignorans, quid opus fieret. Et pose litigat
Abbreviated transcription (Latin):
si p opus nomim minciatu.
conuieniat tibi cumãdu̾sano
ut opus facẽt adanda sit cõ¬
uenciomis extepcio ⁊ ait cels¬
cio p̾uatoꝵ mssui p̃toris. ã¬
posita indeaturquid emmalid̾
agebat p̾̃tor quam h̾ut con¬
trou̾siam eoꝵ dirimet. aqͣuib
si sponte cͣecesẜint. debebit idra¬
fatẽ uid̾r qui uł edificando. ueł ĩ¬
detrahendo aliquid. pͥstinamfa¬
ciem oꝑis miͣstat. ¶Hoc antez
edcĩn non omnna oꝑa complecti
s ea sola que solo comuncta sinst
quoꝵ edificacio uł dẽmolicio ui
detur opus nouum continere.
IAnto placuit siquis messẽs fa¬
ciat arborem ue succidat. uineã
era que m̃solo fiunt ꝑtin ħ ed¬
ictum. ¶ Siquis edificiumͣf.
ulciat anopus nouum minci¬
are ei possumiꝰ uideaniꝰ ⁊ magiᷤ¬

Expanded text:
st opus novum nuntiatum conveniat tibi cum adversario, ut opus faceres, an danda sit conventionis exceptio? et ait Celstio privatorum iussui praetoris antepositagebat praetor quam hoc, ut controversias eorum dirimeret? a quibus si sponte recesserunt, debebit id rafacere videtur, qui aut aedificando aut detrahendo aliquid pristinam faciem operis mutat. Hoc autem edictum non omnia opera complectitur, sed ea sola, quae solo coniuncta sunt, quorum aedidetur opus nouum continere. idcirco placuit, si quis messem faciat, arborem succidat, uineam era, quae in solo fiunt, pertinet hoc edictum.Si quis aedificium uetus fulciat, an opus nouum nuntiare ei possum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibeat ire int̾dcm adu̾s: eum co¬
petit. ¶ hoc int̾dcm ⁊ eum opetit q
tonatioms c̃a fundi uacuam põe

Expanded text:
hibeat ire, interdictum aduersus eum competit.Hoc interdictum et ei competit, qui donationis causa fundi uacuam po
Abbreviated transcription (Latin):
nsus sit. ¶ Item sciendum ẽ ño
tm̃ eũm clamiua uti qui ipseꝓ
p̃qm̃ quis idius retinebat. si eo
phibito ꝑ quam retinebat ntã
plane si ignoram ꝓhibitum ałet
ẽ. ¶ Siquis abanctore meomi
aut clam. aut p̃cario usus e̾re

Expanded text:
sus es.Item sciendum est non tantum eum clam uia uti, qui ipse que, per quem quis id ius retinebat, si eo prohibito, per quem retinebat, utatur. plane si ignoraui prohibitum et est.Si quis ab auctore meo ui aut clam aut precari
Abbreviated transcription (Latin):
ccmia soluatu ex magna tñ ydo¬
nea cansa accedend̾ entadlabeoni
cuitum sit pꝰ remiudicatam ei cui
nebit ordo execitois. sa si pigno¬
ra accepta sint. uł fideuissores mie
cuttẽm quippe cum accesẜit aliꝙͥs
rer iudicaton ẽãre iudicata recessu

Expanded text:
cunia soluatur'. ex magna tamen et idonea causa accedendum erit ad Labeonis cautum sit post rem iudicatam ei, cui nebit ordo exsecutionis. sed et si pignora accepta sint uel fideiussores in recutionem, quippe cum accesserit aliquid rei iudicatae, non sit a re iudicata recessum.
Abbreviated transcription (Latin):
tesensorem debent dare anugo
a defendat. uł defensorem sub¬
tore omittatur scipło obrem
ñ defensam./nam ⁊ si ples hr̾de̾
rei necͣce babebunt innim dare
ꝓcuratorem ne defensio ꝓples
ꝑsonas scisa momodo aliquo
afficiat actorem. ¶ Aliudẽĩ
hr̾dib actoris. quib neccͣitas ni
ĩponinitur ut punum litigẽt᷑¬
¶ Illud sciendum ẽ ubi rem ẽe de¬
fendendam ut recte defendatur

Expanded text:
efensorem debent dare, an uea defendat uel defensorem subtore, committatur stipulatio ob rem non defensam: nam et plures heredes rei necesse habebunt unum dare procuratorem, ne defensio per plures scissa incommodo aliquo adficiat actorem. aliud est in heredibus actoris, quibus necessitas non imponitur, ut per unum litigent. Illud sciendum est ibi rem esse defendendam, ut recte defendatur
Abbreviated transcription (Latin):
atis indesensionem quis suc¬
cedat. palam c̃recte defendi
rem. nec omitti stipłomi. si uero
extrinsecus ꝑsona defensoris
tetur si m̾o ille ꝑatus sit remb¬
oniuiri arbitratu defend̾e ħest
satisdare. Sic enim defendẽ ni¬
d̾r. si satisdet cet̾m si simpłr ꝑa¬
itti qr sͥ imputare d quitalem
defenssorem admisit. ¶ Si ex
defensorib qui iudicatums¬
olui cau̾ant existat. defensoe.
In hac stipłce ħ tractatir. an hu
qui fideuisẜant si fideiussione

Expanded text:
ratis in defensionem quis succedat, palam est recte rem defendi nec committi stipulationem. si uero exstrinsecus persona defensoris tetur, si modo ille paratus sit rem boni uiri arbitratu defendere, hoc est satisdare: sic enim uidetur defendere, si satisdet: ceterum si simpliciter pamitti, quia sibi imputar‹e› debet, qui talem defensorem admisit.Si ex fideiussoribus, qui iudicatum solui cauerant, existat defensor, .In hac stipulatione hoc tractatur, an hi qui fideiusserint, si defensionem
Abbreviated transcription (Latin):
Netor ait quo itmne actuqpͥ¬
uato. dequo agitur uł uia. hoc
annonec uinec clam nec p̃ca¬
rio abalio usus ẽquomimꝰ itan
tarisnim fenetoħ. ¶Hcinter¬

Expanded text:
etor ait: 'Quo itinere actuque priuato, quo de agitur, uel uia hoc anno nec ui nec clam nec precario ab illo usus e‹s›, quo minus ita utaris, uim fieri ueto'. Hoc inter
Abbreviated transcription (Latin):
ore hroitario fidenissorem ac¬
cepit deinde br̾ditatem extre¬
belliano restituit: ficenissoris
ancipatus filius bonoꝵ posẜ¬
onem acceꝑit. fidẽuissoremã¬

Expanded text:
ore hereditario fideiussorem accepit, deinde hereditatem ex Trebelliano restituit: fideiussoris emancipatus filius bonorum possessionem accepit, fideiussorem a
Abbreviated transcription (Latin):
Inus Scoloms ancillaminfũdo
pignoris nomine indux̾it. ⁊ eam
duoꝵ pignoris nomine intułit.¬
ita ututrisq insolidum obligate¬
eẽnt singuli adu̾sus exneum salu¬
iano interdicto recte expientur.¬
possidentis condicio melior enta
debebit ꝑquam dimidiam ꝑtez¬

Expanded text:
colonus ancillam pignoris nomine duxerit et eam rum pignoris nomine intuleita ut utrique in solidum obligasent, singuli aduersus extraneum Saluiano interdicto recte expersidentis condicio melior erit. debebit, per quam dimidias
Abbreviated transcription (Latin):
non impeditur dñitrãnslacio. ac
pp̃ea eisdem nũmis donatori c̃di¬
tis. nouum dĩnum inhiis querit

Expanded text:
non impeditur dominii translatio: ac propterea isdem nummis donatori creditis nouum domi nium in his quaerit
Abbreviated transcription (Latin):
simĩrire cc̃ filiam offensam eiꝰ
reuctare uelit ⁊ u̾ecundie mater¬
ne ogniam boniq uin arbitno
opetentem ferre sm̾am. ¶ Patier
qui filie ꝙͣ habu̾it inpot᷑ate m̃a¬
cipia tonan̾t ⁊ pecculium emã¬
ut ea ipse solus qui deposunt to¬
uet aut p̾mortem dm̃ eliusse¬
paͣtus non iudi celebͣtam db̾at¬
onem irndi. ¶ ꝑfecte donato¬

Expanded text:
iure contra filiam offensa eas reuocare uelit, et uerecundiae maternae congruam bonique uiri arbitrio competentem ferre sententiam. Pater, qui filiae, quam habuit in potestate, mancipia donauit et peculium emanut eam ipse solus qui deposuit tolleret aut post mortem domini Aelius Speratus, non uideri celebratam donationem respondi. Ratae donat
Abbreviated transcription (Latin):
dioꝵ fisci mĩmmĩb fungi sine
dampno fisci oport̾e idq excil¬
tẽ p̾sidem adhibito ꝓcuratore
debe. ¶Imꝑatores seu̾ ⁊ ant̾¬
ixpẜunt. admagr̾itus offici¬
um ꝑtin̾e exactoe peccnie
legatoꝵ. ⁊ si cessau̾int. ip̃sos
uił hr̾des ouem̾. aut si soluẽdo
ñ sñt fideuissores eoꝵ qui ꝓ
lam eiusdem cuutatis indi
cuiꝰ maritus enis ẽ ⁊ ibi nnde
originem trãbit ñ cogim̃u¬
pr̃is qui osulto filum eman¬
cipan̾at. ne ꝓmagratu eius
mandam cuiꝰq originem sat̃

Expanded text:
aediorum fisci muneribus fungi sine damno fisci oportere, idque excutere praesidem adhibito procuratore debere. Imperatores Antnt ad magistratus officium pertinere exactionem pecuniae legatorum, et si cessauerint, ipsos uel heredes conuen‹e›ri aut, si soluendo non sint, fideiussores eorum qui pro lam eiusdem ciuitatis uideri, cuius maritus eius est, et ibi, unde originem trahit, non cogi mupatris, qui consulto filium emancipauerat, ne pro magistratu eius mandam cuiusque originem satis
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. ¶ si filufam. bona ueneant
qui castrense pecculium ħt.an scꝑ¬
acio fiat int̾ castrenses c̾ditores et¬
ceͣtos ideam simul gͦ admitẽt᷑ dũ¬
m̃o siqui cum eo ccͣx̾unt añquam
militaret forte debeant seꝑan ꝙ p

Expanded text:
sunt. Si filii familias bona ueneant, qui castrense peculium habet, an separatio fiat inter castrenses creditores ceterosque, uideamus. simul ergo admittentur, dummodo, si qui cum eo contraxerunt, antequam militaret, fortasse debeant sep
Abbreviated transcription (Latin):
s ⁊ siquid ei atestatore debẽtin:
ꝑacio fnistra desid̾ab̾rutiq si mi¬
sia frandis incurrat suspicio. na
tititeniq tona uemiert: q̃ius o¬
bligo fidenissionis extincta sit

Expanded text:
si quid ei a testatore debetur. 2paratio frustra desiderabitur, utique si nulla fraudis incurrat suspicio: nam titit eiusque bona uenierunt: quamuis obligatio fideiussionis extincta sit
Abbreviated transcription (Latin):
ne castrense pecculium inquietet.¬
qun possit pocins cum pr̃e exp̃m¬
Illud sciend̃ ẽ eos demum c̾ditores pꝰ
se impetrare seꝑatõem. qui ñ nonã
ꝯmod̾ quippecum secuti sunt nom̃
acceputabeo. an impetrant sepa¬
cionem ⁊ ñ puto. hu eĩ secriti st̾ eu
forte qm̃ monebit quid g si satis¬

Expanded text:
te contraxerunt, si bona castrensia distrahantur, non possunt venire cum castrensibus creditoribus. item si quid in rem patris versum est, forte poterit et creditori contradici, mmodum quippe cum secuti sunt nomen acceperunt ab eo, an impetrent separationem. et non puto: hi enim secuti sunt eum. forte quem mouebit: quid
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quesitum e si forte płes sint c̾di¬
tores.sint quid̾secuti hr̾dem quid̾a
ñ secutr hii qui hrdem secuti ñ sũt
impetrau̾int sepatt̃em. an eos se¬
cum amittant qui secuti sunt: et
putem nicħ eis ꝓ̃dẽe hos eĩ cũ ore¬
ditorib hrdis mĩandos. ¶Itez
sciend̾ ẽ. milgo placẽ c̾ditores q¬
dem hr̾dis siquid suꝑfuñt exbõi
testatoris. p̾se hr̃e insuum debitu.
¶ Deditores nõ testatoris exbomiᷤ¬

Expanded text:
Quaesitum est, si forte sint plures creditores, quidam secuti heredem, quidam non secuti, et hi, qui heredem secuti non sunt, impetrauerint separationem, an eos secum admittant, qui secuti sunt. et putem nihil eis prodesse: hos enim cum creditoribus heredis numerandos. Item sciendum est uulgo placere creditores quidem heredis, si quid superfuerit ex bonis testatoris, posse habere in suum debitum, creditores uero testatoris ex boni
Abbreviated transcription (Latin):
ent curminꝰ ydoneos fidenissores
accipienint. ¶ Pt̾ea sciend̾ ẽ p̾ea¬
qm̃ hona hrditana bons h̾rdism¬
ictã st̃. nͥ posse impetratc̃enri seꝑa¬
eͥ cionem confusis eĩbonis ⁊ miiti
seꝑacio impetran ñ pot̾it. quid g
si p̃dia extent.uł mancipia uł poc¬

Expanded text:
doneos fideiussores accipiebant. Praeterea sciendum est, posteaquam bona hereditaria bonis heredis mixta sunt, non posse impetrari separationem: confusis enim bonis et unitis separatio impetrari non poterit. quid ergo si praedia extent uel mancipia uel pe
Abbreviated transcription (Latin):
iendi sepatio eĩ qͣm ipsi pecierũt
ab isti̾ eos boĩus ⁊ seꝑauit. Si tn̾
tem̃e sepatc̃em pecier̾t c̾ditores
defuncti impetrare ueniam p̾st
iustissima. s. ignorancie cã al
tum impetrare p̾se seꝑatt̃em .s.¬

Expanded text:
tio enim, quam ipsi petierunt, eos ab istis bonis separauit. si tamen ‹t›emere separationem petierunt creditores defuncti, impetrare ueniam possunt, iustissima scilicet ignorantiae causa alltum impetrare posse separationem, s
Abbreviated transcription (Latin):
it ita rogo si te ꝓmenu̾nt dig¬
nos ẽẽ lib̾tate eos existimes p̃¬
toris hee sunt ꝓtes. ut cogat li
ut talia officia abhus exigã¬
tur. ꝓquib lib̾tatem meri deb¬
ent arbifum tñ eius enit qui
rogatꝰ sit quotp̃r qu̾e̾o uelit n¬

Expanded text:
it ita: 'rogo, si te promeruerunt, dignos eos libertate existimes'. praetoris hae partes sunt, ut cogat libut talia officia ab his exigantur, pro quibus libertatem mereri debent. arbitrium tamen eius erit qui rogatus sit, quo tempore quemque uelit
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Nonintelligitur frsit¬
audem leg̃i fecisse qui rogat
ẽ palãm restitu̾e s cum quid̃
test̾o suo ita scripsiss uos ro¬
go. ut in eo ꝙ auob̾ pecui fide
p̾stetis. ꝑq dm̾ ut faciatis
rogo ⁊ querereturan id palã
datum intellig̾etin ił.1ͣ.¬
legis fidem suam accomodare.
⁊ fere eoiam decursum ẽ ut
fiaus legi fe uideatur. quit

Expanded text:
. Non intellegitur fraudem legi fecisse, qui rogatus est palam restituere. sed cum quidam testamento suo ita scripsisset: 'uos rogo, ut in eo, quod a uobis peti, fidem praestetis: perque deum, ut faciatis, rogo' et quaereretur, an id palam datum intellegeretur: Ilegis fidem suam accommodare: et fere eo iam decursum, ut fraus legi fieri videatur, quot
Abbreviated transcription (Latin):
unt qui subiecissent accusato¬
res aut subiecti postulassent.
nec ꝑegissent reos^ aut alitr
quam abolicione fc̃a destitisse
quiq tyrographum obaccus¬
andum dedissent pactõem al¬

Expanded text:
qui subiecissent accusatores, aut subiecti postulassent nec peregissent reos, aut aliter quam abolitione facta destitissent: quique chirographum ob accusandum dedissent pactionemue al