comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
noris sed contumeliȩ est. maxime
unum horum sine altero offerre.
Unde talia repudians munera quȩ
utriusq nature confessione non
sinent. gemina pariter et distinc̃¬
ta atq protempore. & sacramen¬
to diuisa. Dicit adcaim. Si recte
offeras. recte antem non diuidas:
peccasti. Quia ille solus recte diui¬
dit. qui non ignorat scđm quid
filius equalis est patri: &e scđm qͥd
eodem minor est patre. scđm quid
passus & mortuus. et scđm quid
immortalis pariter & impassibilis
mansit. Quȩ non solum confunde.
sed & non recte diuidere reatus est
criminis. In uno enim eutichetis :
in alio nestorii. dampnatur impie¬
tas. Dum quod ille male confun¬
dit: pessime iste discernit. Dequoꝵ
diuersitate dogmatum. sibi inui¬
cem aduersantium quantum
exilis nrͣi ingenii facultate ualui¬
mus duobus suꝑiorib expressimꝰ
libris. et qm isto &iam tercio in re¬
futabili quantum opinor diuinȩ
scripture auctoritate dociumus

Expanded text:
noris, sed contumeliae est maximae, noris, sed contumeliae est maximae, unum horum sine alio offerre. Unde talia repudians munera, quae utriusque naturae confessione non sint gemina pariter et distincta, atque pro tempore et sacramento divisa, dicit ad Cain: Si recte offeras, recte autem non dividas, peccasti . Quia ille solus recte dividit qui non ignorat secundum quid Filius aequalis est Patri, et secundum quid eodem minor est Patre; secundum quid passus et mortuus est, et secundum quid immortalis pariter et impassibilis mansit. Quia non solum confundere, sed et non recte dividere reatus est criminis. In uno enim Eutychetis, in alio Nestorii damnatur impietas, dum quod ille male confundit, pessime iste discernit. De quorum diversitate dogmatum, sibi invicem adversantium, quantum exilis nostri ingenii facultate valuimus, duobus superioribus expressimus libris. Et quoniam isto etiam tertio, irrefutabili quantum opinor divinae Scripturae auctoritate docuimus,
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. Dupplicis enim naturȩ est
xp̃s. & ideo ut dixi. nec thesaurus
sine agro. nec ager sine chesauro ui¬
re potest ab aliquo possideri. Nam
manicheus & eutiches quia uoluit
thesauros in agro possidere. idest
solam diuinitatem sine carne fate¬
ri: utriusq in xp̃o naturę confessio
nem refugiens: procul abiectus et
exclusus abhac possessione extorris
habetur. Fotinus quoq & ei similes qͥ
agrum solum modo non & chesau-¬
rum eius possidere. idest humani¬
tatem xpͣi non & diuinitatem fate¬
ri uoluerunt. hac possessione pri¬
uati sunt. Unde merito sola illa in
prouerbiis mulier beatitudinis pͣ¬
conio digna habetur. quȩ hunc a¬
grum comparans dupplitia pallea
uiro suo fecisse describitur. In palleis
enim confessionis honor accipitur.
Naturȩ scilicet utriusq quia nec dig¬
naretur uir eus unum abea con¬
fessionis pallium accipere. aut di¬
umitatis tantu modo. aut solum
humanitatis suȩ. Id enim non ho¬

Expanded text:
tatem. Duplicis enim naturae est tatem. Duplicis enim naturae est Christus, et ideo, ut dixi, nec thesaurus sine agro, nec ager sine the auro potest ab aliquo possideri. Nam Manichaeus et Eutyches, qui volunt thesaurum sine agro possidere, id est solam divinitatem sine carne fateri, utriusque in Christo naturae confessionem uterque refugiens, procul abjectus et 33 exclusus ab hac possessione extorris habetur. Photinus quoque et ei similes, qui agrum solummodo, non et thesaurum ejus possidere, id est humanitatem Christi, non et divinitatem fateri voluerunt, hac possessione privati sunt. XIII. Unde merito sola in Proverbiis mulier beatitudinis praeconio digna habetur, quae hunc agrum comparans, duplicia pallia viro suo fecisse describitur. In palliis enim, confessionis honor accipitur, naturae scilicet utriusque: quia nec dignaretur vir ejus unum ab ea confessionis pallium accipere, aut divinitatis tantummodo, aut solum humanitatis suae; id enim non ho
Abbreviated transcription (Latin):
hoc enim agro: maxime isaac in sius¬
benedictionib ꝓphetauit. Ecce di¬
cens odor filii mei. sicut odor agri
cui benedixit dñs. Corpꝰ enim do¬
minicum magnis diuersarum uir¬
tutum flagrat odorib. et sui bene¬
olentia infirmos quosq uiuificat.
sumus deo: de uita inuitam. his qui
salui fiunt. Cuius tam precipui et
saluifici odoris suauitate in lecta. in
cantico canticorum. ad eum: dicit
eccłia. Post te in odore unguentoꝵ
tuorum curremus. De huius agri
plenitudine & ipse loquitur inpsal¬
mo qua dragesimo nono. Et speties
agri mecum est. ꝑ cuius agri głam.
eccłia in pͣdicto salomonis libro soda¬
les adiurat dicens. Adiuro uos ingła.
et uirtutib agri. Quem agrum
ipsa illa fortis & sapiens in ꝓuerbiis
salomonis mulier id est eccłia intro¬
ducitur. comparasse. Sic enim de ea
dicitur. Agrum uidit: et emit illũ.
Reciosa est huius agri possessio. quȩ
xp̃i intrase absconsam retinet dei¬

Expanded text:
hoc enim agro maxime Isaac in suhoc enim agro maxime Isaac in subenedictionibus prophetavit: Ecce, dicens, odor filii mei sicut odor agri, cui benedixit Deus . Corpus enim dominicum magnis diversarum virtutum fragrat odoribus, et sui beneolentia infirmos quosque vivificat.sumus Deo, de vita in vitam, his qui salvi funt . Cujus tam praecipui et salvifici odoris suavitate illecta in Cantico Canticorum ad eum dicit Ecclesia: Post te in odorem unquentorum tuorum curremus . De hujus agri pulchritudine et ipse loquitur in psalmo quadragesimo nono: Et species agri mecum est . Per cujus agri gloriam Ecclesia in praedicto Salomonis libro sodales adjurat, dicens: Adjuro vos in gloria et virtutibus agri . Quem agrum ipsa illa fortis et sapiens in Proverbiis Salomonis mulier, id est Ecclesia, introducitur comparasse; sic enim de ea dicitur: Agrum vidit et emit illum . Pretiosa est hujus agri possessio, quae Christi intra se absconsam retinet dei
Abbreviated transcription (Latin):
gaudio abiit et uendidit omĩa sua
et emit agrum illum. Nonne quasi
ri. non satis prudenter egisse : Quid
enim necessitatis uł impedimenti fu¬
erat ut inuentum chesaurum non
statim auferret de agro. cum utiq
ipso illo ocio temporis et secreto qͦ
reppererat auferre potuerit. & tam
facili compendio sine propriarum
dispendio facultatum emendi agri
necessitatem uitare : Sed cognouit
utiq prudentissimus homo in effica¬
cem. & in utilemꝰ immo periculosam
ex̃ thesauri huius sine agro possessio¬
nem. Nam uide quia sicut abscon¬
sum inuenerat: ita ipse abscondit.
nec agrum nudare ac uacuare thes¬
auro ausus: omĩa sua festinauit uen
dere. ut iure legitimo & thesauro po¬
tiretur & agro. Igitur chesaurum in
agro absconditum ds est latens in
carne sua. Audi apłm dicentem de
xp̃o. In ipso inquit sunt om̃s thesau¬
ri sapientiȩ. & scientiȩ absconditi. Et
ideo omĩs est prorsus in utilis & impi
hominem solum. non & dm̃ fatetur.
suꝑius lata testimonia docent. De

Expanded text:
gaudio abiit, et vendidit omnia sua, et emit agrum illum . Nonne quasi ri non satis prudenter egisse? Quid enim necessitatis vel impedimenti fuerat, ut inventum thesaurum non statim auferret de agro? cum utique ipso illo otio temporis et secreto, quo repererat, auferre potuerit; et tam facili compendio, sine propriarum dispendio facultatum emendi agri necessitatem vitare. 32 Sed cognovit utique prudentissimus homo inefficacem et inutilem, imo periculosam esse thesauri hujus sine agro possessionem. Nam vide quia sicut absconsum invenerat, ita et ipse abscondit, nec agrum nudare ac vacuare thesauro ausus, omnia sua vendere festinavit, ut jure legitimo, et thesauro potiretur et agro. Igitur thesaurus in agro absconditus Deus est, latens in carne sua. Audi Apostolum dicentem de Christo: In ipso, inquit, sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . Et ideo omnis est prorsus inutilis et impiahominem solum, non et Deum fatetur. superius illata testimonia docent. De
Abbreviated transcription (Latin):
in audita adhuc penitus. tam
inquisita ꝑscriptio. Itaq sugge¬
rente ipso dese scõ sp̃u respondeo.
Nunc oportet nos: unum ꝓmultis ꝑtine̾s
dare auctoritatis exemplum. Mlemento
unitam eȩͣ hanc nature uirtutem mit¬
tentis et missi : dum hic qui nunc mis¬
sus est ipse iam pridem misisse mitten¬
tem inueniatur. Deniq ꝑscm ysaiam:
dñm dei filium accipe testantem. Ac-¬
cedite adme: & audite hec Non abini¬
cio in occulto locutus sum: cum fierent
illic eram. et nunc dñs misit me. & sp̃s
eiꝰ. Disce tandem aliquando unitam
ẽẽ hanc naturam diuinitatis mittentis
et missi. dum qui nunc in euangłio qua
uis missurum se sp̃m paraclitum testat᷑
sit. tamen se ipse ab eo iam prius missum.
dum hic qui mittitur amittente nũꝗͣ.
diuiditur: quia in discreta natura est.
dum inter mittentem & missum ꝑsone
ostenduntur. et nulla in diuinitate diui¬
sio est. Preterea dum ubiq presens sit hec
unita plenitudo. & omĩa impleat inte¬

Expanded text:
inaudita adhuc penitus tam inquisita perscriptio! Itaque suggerente ipso de se sancto Spiritu respondeo. Nunc oportet nos unum pro multis pertinens dare auctoritatis exemplum. Memento unitam esse hanc naturae virtutem mittentis et missi, dum hic qui nunc missus est, ipse jampridem misisse mittentem inveniatur. Denique per sanctum Isaiam Dominum Dei Filium accipe testantem: Accedite ad me, et audite haec. Non ab initio in occulto locutus sum: cum fierent, illic eram; et nunc Dominus misit me, et Spiritus ejus . Disce tandem aliquando unitam esse hanc naturam divinitatis mittentis et missi, dum qui nunc in Evangelio quamvis missurum se Spiritum paraclitum testatus sit, tamen se ipse ab eo jam prius missum pdum hic qui mittitur a mittente nunquam dividitur, quia indiscreta natura est: dum inter mittentem et missum personae ostenduntur, et nulla in divinitate divisio est, propterea quod ubique praesens sit haec unita plenitudo, et omnia impleat inte
Abbreviated transcription (Latin):
profiteor
athanasus dixit.
Ponum igitur eum. sapientem.
Niustum. omĩpotentem confite¬
ris atq ꝑfectum:
arrius dixit.

Expanded text:
profiteor. Athanasius dixit: Bonum igitur eum, sapientem, justum, omnipotentem confiteris, atque perfectum. Arius dixit
Abbreviated transcription (Latin):
illum : dixit. ut faciam uoluntat᷑e
tuam ds̃ meus uolui: et uoluntarie
sacrificabo cibi. Qui ait pater mã¬
ior me est : dixit. ego & pater unũ
sumus. & sint in nobis unum sicut¬
et ego & tu sumus unum: & omĩa
mea tua sunt : & tua omĩa mea
sunt. et creditis quia ego in patre &
pater in me : & pater meus usq mo-¬
do oꝑatur et ego oꝑor. & sicut pa¬
ter suscitat mortuos et uiuificat.i¬
ta & filius quos uult uiuificat: &
qui me uidet uidet & patrem me¬
clarificaui te suꝑ terram. et mani¬
festaui nomen tuum hominibus.
t ut omĩs humane cauillationis
quiescat intentio. ioħis euangłiste
cuius superius usus sum testimoni¬
um proferam. quo ait: in principio
erat uerbum. et uerbum erat apd̃
dm̃: & ds̃ erat uerbum. Si hȩc tanta
diuinitati conuenientia quibus et¬
patrem et filium unum eẽ. docium.
ꝑfidis non suffitiunt : alia si uidetur
ꝓsecutioni arrius nisus fuerit
obiiare: certum est eum non ratio¬

Expanded text:
illum, dixit: Ut faciam voluntatem illum, dixit: Ut faciam voluntatem tuam, Deus meus, volui ; et Voluntarie sacrificabo tibi . Qui ait: Pater major me est , dixit, Ego et Pater unum sumus ; et Sint in nobis unum sicut ego et tu unum sumus ; et Omnia mea tua sunt, et tua mea sunt ; et Creditis quia ego in Patre, et Pater in me est ; et Pater meus operatur, et ego operor ; et Sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, ita et Filius quos vult vivificat ; et Qui me videt, videt et Patreclarificavi te super terram ; et Manifestavi nomen tuum hominibus . Et ut omnis humanae cavillationis quiescat intentio, Joannem evangelistam, cujus superius usus sum testimonio, proferam testem, qui ait: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. divinitati convenientia, quibus Patrem et Filium unum esse docuimus, perfidis non sufficiunt, alia si videturet tam certae prosecutioni Arius nisus fuerit obviare, certum est eum non ratio
Abbreviated transcription (Latin):
imperauit & uentis. & quinq mi¬
lia hominum de quinq panibus
saturauit. ¶ Calicem passionis ut
homo tristis accepit: ut ds̃ autẽ
pit nomen: ut in hoc nomine cȩ̨¬
lestia terrestria. & inferna adorẽt
Exaltatus est de imis ad inferio¬
ra: id est de carnę humanitatis ac¬
fragilitatis ad dm̃ conscendẽs . F. Se¬
det addexteram maiestatis. ut eo
non dubitet humana infirmitas
sequi. ubi capud suum uiderit
gloriari.Unctus est : ut crisma¬
cis ipsius unctione. malo prioris
hominis delicto purgemur. Ex¬
citatus amortius est: ut nos exemplo
resurrectionis a mortis aculeo libere¬
mur. Sedes discipłis petentibus se
non posse dare testatur : ne inter
eos diuortium nasceretur. Nam qui
ait non est meum dare uobis: ipse
iam dudum discipłis duodecim se¬
dium iuidicandi tribuit potestate̾.
Quȩ sunt patri placita fecit : quia
contraria facere nescit. Nam qui
uenit non ut faceret uoluntatem
suam. sed uoluntatem eius qui misit

Expanded text:
imperavit et ventis, et quinque miimperavit et ventis, et quinque millia hominum de quinque panibus saturavit. Calicem passionis ut homo tristis accepit, ut Deus autempit nomen ut in hoc nomine, coelestia, terrestria et inferna adorent. Exaltatus est de imis ad superiora, id est de carne humanae fragilitatis, ad Deum conscendens. Sedet ad dexteram majestatis ut eum non dubitet humana infirmitas sequi, ubi caput suum viderit gloriari. Unctus est, ut chrismatis ipsius unctione, a labe prioris hominis delicti purgemur. Excitatus a mortuis est, ut nos exemplo resurrectionis ejus a mortis aculeo liberemur. Sedes discipulis petentibus se non posse dare testatur, ne inter eos divortium nasceretur. Nam qui ait, Non est meum dare vobis, ipse jam dudum discipulis duodecim sedium judicandi tribuit potestatem. Quae sunt Patri placita fecit, quia contraria facere nescit. Nam quia venit non ut faceret voluntatem suam, sed voluntatem ejus qui misit
Abbreviated transcription (Latin):
abea quam habet dedit. & quantu
habet tantum dedit : uł siqua ali-¬
a quȩ pater filio in diuisibiliter
et insep arabiliter contulissȩ mon¬
stratur. Sed hȩc omnia nascenti
pocius quam indigenti dedisse
probatur : cui afilio dicitur. Om¬
nia mea tua sunt : & tua omĩa me¬
a sunt. Si ista omĩa quȩ ꝑhibetꝰ
pater filio contulisse : alia in eo.
et alia uidentur eȩ̃ infilio: men¬
dacem sine dubio facimus filium.
qui dicit sua eę que patris sunt.
Sed si in his quȩ dixit mendax filius
inuenitur. & euangłista qui ait. e¬
quale se faciens deo. omni uirtute
fallitur : acsic nec pater filio in tegrę
ac ueraciter aliquid contulisse moͬ
stratur. sed si uera sunt sicut sunt
que pater filio inseparabiliter &
in discrete contulit. conticescant
dementium hominum linguȩ. qͣ
nituntur filium apatris substan¬
tia separare. E Rogat filius pa¬
trem: ut hominem uerum se gesta¬
re contendat. Nam ut deitatis

Expanded text:
ab ea quam habet dedit, et quantum ab ea quam habet dedit, et quantum habet tantum dedit, vel si quae alia, quae Pater Filio indivisibiliter et inseparabiliter contulisse monstratur. Sed haec omnia habenti potius quam indigenti dedisse probatur, cui a Filio dicitur: Omnia mea tua sunt, et tua omnia mea sunt . Si ista omnia quae perhibetur Pater Filio contulisse, alia in eo, et alia videntur esse in Filio, mendacem sine dubio facimus Filium, qui dicit sua esse quae Patris sunt. Sed si in his quae dixit, mendax Filius invenitur, et evangelista, qui ait: Aequalem se faciens Deo , omni virtute fallitur; ac sic nec Pater Filio integre ac veraciter aliquid contulisse 171 monstratur. Sed si vera sunt, sicut sunt, quae Pater Filio inseparabiliter et indiscrete contulit, conticescant dementium hominum linguae, quae nituntur Filium a Patris substantia separare. Rogat Filius Patrem, ut hominem verum se gestare contendat. Nam ut deitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ȩqualitatem ostendit apło confir¬
mante. Hec est inquit uoluntas
dei: inxp̃o ihu. Nam quia ad di¬
dit. sicut dixit michi pater: sic
loquor. quare hominum genus
quod rectum est intelligens. audi¬
to hoc uerbo curbetur : Sienun
aliter xpͣs quam ds̃ pater loquere¬
tur. tunc magis patri in ęqualis uł
dissimilis monstraretur. Si uero qͣ
loquitur pater. ea loquitur filius :
numquam in ȩ̨qualis patri aut dis¬
similis inuenitur. Quod dedit mͥ
inquit seruaui: & omĩa quȩ michi
dedit: nemo aufert amȩ. Dona enͣt
diuina: hoc modo intelligenda sũt
filio attributa. Dedit enim pater fi¬
lio potentiam omĩpotentie: maiesta¬
tem tribuit maiestati. uirtutem de¬
dit uirtuti. prudentiam dedit pru¬
denti. prescientiam dedit prescien¬
ti. diuinitatem diuinitati. eternita¬
tem eternitati. coȩqualitatem coequa¬
litati. in mortalitatem in mortalitati.
in uisibilitatem in uisibilitati. regi reg¬
num. uitam uite : & non alteram

Expanded text:
aequalitatem ostendit; Apostolo confiraequalitatem ostendit; Apostolo confirmante: Haec est, inquit, voluntas Dei in Christo Jesu . Nam quia addidit, Sicut dixit mihi Pater, sic loquor . Quare hominum genus, quod rectum est intelligens, audito hoc verbo turbetur? Si enim aliter Christus quam Deus Pater loqueretur, tum magis Patri inaequalis vel dissimilis monstraretur. Si vero quae loquitur Pater, ea loquitur Filius, nunquam inaequalis Patri aut dissimilis invenitur. Quod dedit mihi, inquit, servavi ; et Omnia quae mihi dedit, nemo aufert a me . Dona enim divina, hoc modo intelligenda sunt Filio attributa. XXXI. Dedit enim Pater Filio omnipotens omnipotentiam, majestatem tribuit majestati, virtutem dedit virtuti, prudentiam dedit prudentiae, praescientiam dedit praescientiae, divinitatem divinitati, aeternitatem aeternitati, coaequalitatem coaequalitati, immortalitatem immortalitati, invisibilitatem invisibilitati, regi regnum, vitam vitae, et non aliam
Abbreviated transcription (Latin):
Uantum uelit ꝑcurrat in
elatione sermonis arrii cal¬
liditas. et sibi de auctoritate diui
ne legis plaudat testimoniis. qui¬
bus uidelicet nititur ab equalitate
patris filium sequestrare: cunc ta
quȩ ab eo ꝓlixius inserta noscunt᷑.
isdem etiãm cestimoniis a nobis eiꝰ
intentio absq ulla difficultate fru¬
strabitur. Xp̃s igitur filius dei in
forma serui quam sumpserat exiuir¬
gine patri dicitur eͣę subiectus: apło
paulo nichilominus affirmante.
Ubi uenit inquit plenitudo tempo¬
rum : misit ds̃filium suum factum
ex muliere. fac tum sublege. Ille itaq
dicitur ẽę subiectus. qui sublege ex
muliere noscitur generatus: & in ea
informa dei patris: angłicus ei cho¬
rus ꝓbatur prebuisse ministerium.
Ita in euangłio scriptum est. Et dis¬
cessit abeo diabolus : et uenerunt
angłi et ministrabant ei. Obid qđ
uoluntatem patris fecerit & non
suam: in hoc magis laudabilis huiꝰ
uerbi debet agnosci: quia qui pa¬
tris uoluntatem ȩquanimiter fecit.

Expanded text:
uantum velit percurrat in elatione sermonis Arii calliditas, et sibi de auctoritate divinae legis prolatis plaudat testimoniis; quibus videlicet nititur ab aequalitate Patris Filium sequestrare: cuncta quae ab eo prolixius inserta noscuntur, iisdem etiam testimoniis a nobis ejus intentio absque ulla difficultate frustrabitur. Christus igitur Filius Dei, in forma servi, quam sumpsit ex Virgine, Patri dicitur esse subjectus, apostolo Paulo nihilominus affirmante: Ubi venit, inquit, plenitudo 170 temporum, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub lege . Ille itaque dicitur esse subjectus qui sub lege ex muliere noscitur generatus, et in ea n forma Dei Patris, angelicus ei chorus probatur praebuisse ministerium. Ita enim in Evangelio scriptum est: Et discessit ab eo diabolus, et venerumt angeli, et ministrabant ei . Objicit quod voluntatem Patris fecerit, et non suam. In hoc magis laudabilis hujus verbi dicto debet agnosci, quia qui Patris voluntatem aequanimiter fecit,
Abbreviated transcription (Latin):
uiter fuisse expositam. Uere in hoc edi¬
cto unitum deitatis nomen patris. et
nis tantum distincta sunt. Uere nec
lex. nec ꝓphete : tam absolute hoc
archanum misterium reuelauerũt.
Suꝑ omnem custodiendam diuinitꝰ
dispositionem: hoc maxime custodi¬
endum est. Uere suꝑ hoc non est quod
addi: & ab hoc non est quod minuere.
Uere in hoc donum babtismi p̾ceptum
addere uel minuere: blasphemũ est.

Expanded text:
viter fuisse expositam Vere in hoc ediviter fuisse expositam Vere in hoc edicto unitum deitatis nomen Patris et F personis tantum distincta sunt. Vere nec lex, nec prophetae, tam absolute hoc arcanum mysterium revelaverunt. Super omnem custodiendam divinitus dispositionem hoc maxime custodiendum est. Vere super hoc non est quod addi, et ab hoc non est quod minuere. Vere in hoc donum baptismi praeceptum addere vel minuere blasphemum est.
Abbreviated transcription (Latin):
Ro PTE R qđ
ampensissime obse¬
cro tuam sublimi¬
tatis głam: ut elon¬
ges asensibus nͣris
Net eradicanda atq comburenda
semina azante. & quantum distat
oriens aboccasu. tantum recedat a
cordibus nͣris hec insuꝑiori loco pre¬
scripta adulterina hereticorum con¬
fessio. Unde putohic iã nullam igno¬
antie fuisse derelictam excusationẽ
nter uiam lucis: & uiam tenebrarũ.
Ergo ubi placet quisquis es proficisce¬
re. sane non sumus emuli in sacra¬
mento diuino celando: sed magis
hortamur ut inuiam benedictio¬
nis unitͣ ingredientes inueniamur.
Unde prius nobis maxima cura do¬
cendi. detam admirabili regaliq
decreto. in quo omĩb gentibus pre-¬
mium uite eterne promittitur:
dicente dño. Funtes babtizate om̃s
gentes: in nomine patris. &e filii. et
sp̃s scĩ. Uere in hoc ego satis ad miror.
et stupore mentis diutius intentus
collaudo tantam sacratissime tri¬
nitatis głam: induodecim penitus
uerbis distinctionum. uł sillabis bre¬

Expanded text:
ropter quod impensissime obsecro sublimitatis gloriam, ut elonges a sensibus nostris haec eradicanda atque comburenda semina zizaniae, et quantum distat oriens ab occasu, tantum recedat a cordibus nostris haec in superiori libro praescripta a nobis adulterina haereticorum confessio. Unde puto hic jam nullam ignorantiae fuisse derelictam excusationem inter viam lucis et viam tenebrarum. Ergo ubiubi placet quisquis es proficiscere. Sane non sumus aemuli in sacramento divino celando; sed magis hortamur ut in viam benedictionis uniter ingredientes inveniamur. Unde prius nobis maxima cura fuit docendi de tam admirabili regalique decreto, in quo omnibus gentibus praemium vitae aeternae promittitur, dicente Domino: Euntes baptizate omnes gentes in Spiritus sancti , vere in hoc ego satis admiror, et stupore mentis diutius intentus collaudo tantam sacratissimae Trinitatis gloriam in duodecim penitus verbis distinctionum vel syllabis bre
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃: & uixit. Sed & apłs adhec testat᷑.
in uisibilis absoluit. faciamꝰ hominem
adimaginem & similitudinem nrͣam.
Uides unam eȩ̃ inuisibilitatis diuinȩ
nature imaginem patris & filii inmo
et sci sp̃s purȩ: quam nemo uidit um¬
quam hominum. nec uideri potest.
sicut scriptum est. deum nemo uidit
umquam. Nam si homo uerȩ assũptꝰ
uisus. palpatus. flagellatus. pallio cir-¬
cundatus. spinis coronatus. felle & acę¬
to potatus in ligno crucis clauis con¬
stipatus. lancea laterȩ ꝑforatus. sangͥ-¬
ne & aqua madidatus. et usq ad eo
sepulture traditus. uł humatus est:
nonne hec cuncta uere scđm naturã
hominis sustinuit : Marcionitis.¬
arcionita deniq de ipsa
natura hominis scriptum
accipe. & tu paganis consimi¬
lis solicola.
Manicheis

Expanded text:
Deum et vixit . Sed et Apostolus ad haec testatur: Deum et vixit . Sed et Apostolus ad haec testatur: it: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Vides unam esse invisibilitatis divinae naturae imaginem Patris, et Filii, imo et sancti Spiritus pure, quam nemo vidit unquam hominum, nec videre potest, sicut scriptum est: Deum nemo vidit unquam . Nam si homo vere assumptus, visus, palpatus, flagellatus, pallio circumdatus, spinis coronatus, felle et aceto potatus, in ligno crucis clavis constipatus, lancea latere perforatus, sanguine et aqua manavit, et usque adeo sepulturae traditus vel humatus est, nonne haec cuncta vere secundum naturam hominis sustinuit, Marcionita? Denique de ipsa natura hominis scriptum accipe, et tu paganis consimilis solicola Manich
Abbreviated transcription (Latin):
solitarii terra contremuit: aut rupes &
saxa sese illidentia dissoluerunt : Nũ qͥd
homo sine deo demones increpabat. aut
uirtutes faciebat : Num quid homo sine
deo uentis imꝑabat. & placidas ęquoris
undas compescebat : Num quid homo
solitarius amortuis resurgere potuit. aut
in medio discipłoꝵ ianuis clausis stetit in¬
ter illos. & docuit eos de regno dei : Nũqͥd
homo solitarius suꝑ om̃s celos ascenderȩ
a semet ipso sine deo ualuit: Hȩc cun¬
cta mirabilia facta ds̃ causa assump¬
ti hominis sui sit oꝑatus. ideo omĩs po-¬
testas signorum & prodigiorum deo
facienti ẽ asscribenda. et omĩs infirmi¬
tas passionis homini est reputanda. sa¬
ne hic scđm inuisibilem deitatis natu¬
ram &e non hominis: dicta accipe dicẽ¬
tis. Qui me uidet. uidet & patrem meu̾.
Sed & alio in loco idem ipse repetit. Nemo
uidit patrem nisi filius: nemo scit fili¬
um. nisi pater. Siue hoc. Nemo uidit

Expanded text:
solitarii terra contremuit? aut rupes et solitarii terra contremuit? aut rupes et saxa sese illidentia dissiluerunt? Nunquid homo sine Deo daemones increpabat, aut virtutes faciebat? Nunquid homo sine Deo ventis imperabat, et placidas aequoris undas compescebat? Nunquid homo solitarius a mortuis resurgere potuit. aut in medio discipulorum januis clausis stetit inter illos, et docuit eos de regno Dei? Nunquid homo solitarius super omnes coelos ascendere a semetipso sine Deo valuit? Haec cuncta mirabilia facta cum Deus causa assumpti hominis sui sit operatus, ideo omnis potestas signorum et prodigiorum Deo facienti est ascribenda, et omnis 225 infirmitas passionis homini est imputanda. Sane hic secundum invisibilem deitatis naturam, et non hominis, dicta accipe, dicentis: Qui me videt, videt et Patrem meum . Sed et alio in loco idem ipse repetit: Nemo vidit Patrem, nisi Filius. Nemo scit Filium, nisi Pater . Sive hoc: Nemo vidit
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute dei. Uides quia scđm infirmi¬
tatem nram homo uere crucifixus est. &
scđm dei uirtutem uiuit: deniq consi¬
dera: dm̃ pro dispensatione hominis sui
quem assumpsit locutum fuisse. solui¬
te templum hoc. & intribꝰ diebus suscita¬
bo illud. Nonne detemplo corꝑis sui lo¬
cutus est hec quod post triduum ipse
suscitauit a mortuis : Num quid homo
qui orabat ut calix ab illo cransiret.
contra se dicebat. potestatem habeo po¬
nendi animam meam: & potestatem
habeo rursus assumendi eam. Uides qr
ubi omĩs potestas est nulla indeitate au¬
ctoritas mortis est. Ubi autem infirmi¬
tas corꝑis est. ibi tristicia cordis est. Respõ det¬
umnquid homo solita fotiniacis.
rius fotine oheretice sine deo a¬
quas in uinum transtulit. aut confiden¬
tia sua mare pedib ambulauit : Nũqͥd¬
na homo qui morte̾ timuisse uidebatur
sine deo mortuos suscitasse inuenitur :
Numquid simeon phantasiam ulnis gesta¬
uit: Num quid ña ꝑpotentiam hominis

Expanded text:
m infirmitatem nostram homo vere crucifixus est, et secundum virtutem Dei vivit. Denique considera Deum pro dispensatione hominis sui, quem assumpsit, locutum fuisse: Solvite templum hoc, et in tribus diebus suscitabo illud . Nonne de templo corporis sui locutus est haec, quod post triduum ipse suscitavit a mortuis? Nunquid homo qui orabat ut calix ab illo transiret, contra se dicebat: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo rursus assumendi eam ? Vides quia ubi omnis potestas, nulla in deitate auctoritas mortis est? Ubi autem infirmitas corporis est, ibi tristitia cordis est. Nunquid homo solitarius, Photine o haeretice, sine Deo aquas in vinum transtulit? aut confidentia sua mare pedibus ambulavit? Nunquid homo qui mortem timuisse videbatur sine Deo mortuos suscitasse invenitur? Nunquid Simeon phantasma ulnis gestavit? Nunquid per potentiam hominis
Abbreviated transcription (Latin):
homini est imputanda: sicut legimꝰ pro¬
phetam dicentem. Homo in plaga positꝰ
sciens ferre infirmitates. qm auersata est
facies eiꝰ. & dehonestata est. nec aliquid
estimata est. Hic peccata nr̃a portat : et
ꝓnobis dolens. Et sic ꝓsecutus est. A dñs
cradidit eum ꝓpeccatis nrͣis & ipsȩ quia

Expanded text:
homini est imputanda, sicut legimus, prohomini est imputanda, sicut legimus, propheta dicente: Homo in plaga positus, sciens ferre infirmitates: quoniam aversata est facies ejus, et dehonestata est, nec aliquid aestimata est. Hic peccata nostra portat, et pro nobis dolet . Et sic prosecutus est: Et Dominus tradidit eum pro peccatis nostris
Abbreviated transcription (Latin):
cipis. interrogabo te de mediatore meo.
immo om̃ĩum nͣrm. Responde michi cui
causa scriptum uł distinctum inuenitur.
utrum dei an hominis qui esuriuit. aut
sitiuit. aut lacrimatus est & in agonia po¬
situs ẽ. et sanguinẽ̾ sudauit. & ad postre¬
mum passionem mortis uere sustinuit.
Si dm̃ ꝓprie sumiꝰ dicendo. hȩc uniuersa ꝑ¬
pessum fuisse. occurrit tibi ysaias contra¬
dicens. Ds̃ eternus: ds̃ qui fecit extrama
terrȩ. Noͣ esuriet. neq laborabit : nec est
inuentio prudentiȩ eius. Dans esurien¬
tibus cybum: & laborantibꝰ uirtutem.
quid eris ut homo dormiens. &e sicut uir
qui non potest saluus fieri : Uides quia
ds̃ non esuriuit umquam: qui uniuer¬
sa ex nichilo constituit. Sed nec deitas
eius aliquam passionem sustinuit: cum
ipsius nutu uniuersa reguntur & uiui¬
ficantur. Quaꝓpt̾ omĩs potestas signoꝵ
uel ꝓdigiorum deo facienti ẽ adscriben¬
da. & omis necessitas tristiciȩ passionis

Expanded text:
cipis, interrogabo te de mediatore meo, cipis, interrogabo te de mediatore meo, imo omnium nostrum. Responde mihi cujus causa scriptum vel distinctum invenitur; utrum Dei, in hominis, qui esurivit, aut sitivit, aut lacrymatus est, et in agonia positus sanguinem sudavit, et ad postremum passionem mortis vere sustinuit? Si Deum proprie sumis dicendo haec universa perpessum fuisse, occurrit tibi Isaias contradicens: Deus aeternus, Deus qui facit extremit terrae, non esuriet, neque laborabit, nec est inventio prudentiae ejus; dans es orientibus cibum, et laborantibus virtutem . quid eris ut homo dormiens, et sicut vir qui non potest salvus fieri ? Vides quia Deus non esuriet unquam, qui universa ex nihilo constituit. Sed nec deitas ejus aliquam passionem sustinuat, cum ad ipsius nutum universa regantur et vivificentur. Quapropter omnis potestas signorum vel prodigiorum Deo facienti est ascribenda, et omnis necessitas tristitiae passionis
Abbreviated transcription (Latin):
nis ex resurrectione mortuorum. Ecce
scđm hominem. eccȩ scđm dm̃. unam
tamen ꝑsonam dupplici significatione
essȩ ostendit : sicut ipse alio loco repetit.
unus enim ds. Et non in alia ꝑsona
hec dicendo distinxit: unus mediator
tantum pure sine homine quem assũp¬
sit dici potest. nec homo sine deo: Con¬
sidera quia dupplex est in una ꝑsona
mediatoris significatio ds̃ & homo. dum
de deo ds̃ sit. & scdm carnem idem ipse
filius hominis sit. Ideo uerus ds̃ &e ho¬
mo uerus est. hic mediator: sicut & for¬
ma dei et forma hominis. Unde recep¬
tissimus ꝓphetarum hieremias adhȩc di¬
cit. Hic est ds̃ nr̃: & nõ estimabitur alius
absq illo. Qui ad inuenit omnẽ uiam
scientiȩ: et dedit eam iacob puero suo. &
isrł dilecto suo. Post hȩc intͣris uisus est:
& cum hominibus conuersatus est. Uides
ergo oheretice dm̃ ꝑ oꝑationem suam. id ÷
hominem fuisse agnitum : Siuero hanc
tantam ꝓbationem scripturarum non ac¬

Expanded text:
nis ex resurrectione mortuorum. Ecce secundum hominem, ecce secundum Deum. Unam tamen personam duplici significatione esse ostendit, sicut idem ipse alio in loco repetit: Unus enim Deus. Et non in alia persona haec dicendo distinxit: Unus est mediatantum pure sine homine quem assumpsit dici potest, nec homo sine Deo. Considera quia duplex est in una persona mediatoris significatio, Deus et homo: dum de Deo Deus sit, et secundum carnem idem ipse filius hominis sit. Ideo verus Deus, et homo verus est hic mediator, sicut et forma Dei, et forma hominis. Unde receptissimus prophetarum Jeremias ad haec dicit: Hic est Deus noster, et non aestimabitur alius absque illo: qui adinvenit omnem viam scientiae, et dedit eam Jacob puero suo, et Israel dilecto suo. Post haec in terris visus est, et cum hominibus conversatus est . 223 Vides ergo, o haeretice, Deum per operationem suam, id est hominem, fuisse agnitum. Si vero hanc tantum probationem Scripturarum non ac
Abbreviated transcription (Latin):
deitatis. totidemq sunt et speties diuer-¬
sitatis : Absit. dum hȩc uniuersa ad de¬
itatem unitam substantiȩ diuinitatis
usiȩ dicta declarentur. illud accedit
ad causam. Numquid ubi unita ple¬
nitudo diuinitatis est pars diuisa uł
excisa in parte in equalis in ea est:
dum plenitudo nullam diminutio¬
nis partem admittat sibi propriȩ com¬
parari. cum forma dei omnem pleni¬
tudinem inse contineat diuinitatis:
et ipsa sacroscã indiscretio ȩ qualita¬
tis nullam patitur differentiam ma¬
iestatis. sicut ipse testatur. Ego in pa¬
tre oe pater in me : S ysaias hec com

Expanded text:
deitatis, totidemque sint et species diverdeitatis, totidemque sint et species diversitatis? Absit, dum haec uniitatem unitam substantiae divinitatis usiae dicta declarentur, Illud accedit ad causam: Nunquid ubi unita plenitudo divinitatis est, pars diversa vel excisa in parte inaequalis in ea est? Dum plenitudo nullam diminutionis partem admittat sibi proprie comparari, cum forma Dei omnem plenitudinem in se contineat divinitatis, et ipsa sacrosancta indiscretio aequalitatis nullam patiatur differentiam majestatis, sicut ipse testatur: Ego in Patre, et Pater in me ; sed et Isaias haec
Abbreviated transcription (Latin):
in his eẽ. hereticȩ posiumus. dum in comꝑ¬
abilis sit hec unita ęqualitas diuinitatis:
Quia dete ds̃ sensi rem quam adliquidũ
dixerim. dum dete ds̃ credendum & nõ
definiendum. michi enim credere uissum
est: non discutere ꝑmissum est. Ideo xp̃s
dei forma. uł imago dei patris in uisibi¬
lis: quia una est in his forma & glȩ ȩqua¬
litas. N on ne scriptum est omnis ple¬
nitudo diuinitatis corꝑaliter habitat
in ipso : Si aliquid minus est. ubi om¬
nis plenitudo est : Aut si aliquid de ẽ
ubi totum ẽ plenum: Num quid in quo
omnis plenitudo diuinitatis corꝑali¬
ter habitat. id ÷ ut sic dicatur deali¬
ter quid potest inueniri in ipso minꝰ:
Numquid ohereticȩ plurali numero ple¬
nitudines. aut diuinitates. aut formas.
aut imagines. aut ȩqualitates. in his ꝑ¬
sonis asacrosca scriptura dici inuenies.
cum unita sit deitas eorum dem: Num¬
qͥd qͦt significationes dicuntur ad gła

Expanded text:
in his esse haeretice posuimus; dum incompin his esse haeretice posuimus; dum incomparabilis sit haec unita aequalitas divinitatis? Quia de te, Deus, senserim quam ad liquidum dixerim, dum de te, Deus, credendum, et non definiendum. Mihi enim credere jussum est, non discutere permissum est. Ideo Christus Dei forma, vel imago vera Dei Patris invisibilis, quia una est in his forma et gloriae aequalitas; nonne scriptum est: Omnis plenitudo divinitatis corporaliter habitat in ipso ? Si aliquid minus est, ubi omnis plenitudo est? Aut si aliquid deest, ubi totum est 220 plenum? Nunquid in quo omnis plenitudo divinitatis corporaliter habitat, id est, ut sic dicatur, dealiter, quid potest inveniri in ipso minus? Nunquid, o haeretice, plurali numero plenitudines, aut divinitates, aut formas, aut imagines, aut aequalitates in his personis a sacrosancta Scriptura dici invenies, cum unita sit Deitas eorumdem? Nunquid quot significationes d
Abbreviated transcription (Latin):
patrem non habet : formȩ filii comparati¬
onem non habet. nemo ei dignȩ compa¬
randus est. Et ut quid chorus cum pauli
apłi intonantis eloquium rennus dicen¬
tis. xp̃s qui cum informa dei ȩ̃ȩt non rapi¬
nam arbitratus est eę. se equalem deo: uł
hoc intellige. qui nemo sibimet ipsi formȩ
ȩqualis comparetur. cum forme ȩqualis
in una ꝑsona sabellii dici non possit. dũ
unita equalitas in utrisq consistat. Et hȩc
unita ȩqualitas. non tantum in uolunta¬
te concordiȩ sit. sed immo indeitate. dum
hec forma ęqualis omino in parte non
diuidatur. quia ubi una equalitas est ibi
diuersitas nulla est. Uł ubi una ęqua¬
litas est : alter alteri non ante ponitur.
sed nec preponitur. uł subicitur : dum¬
dum unita equalitas indiscreta sit. quȩ eͣ.
plenitudo diuinitatis. Numquid quia
equalem patrem & filium indeitate. scd̾m
auctoritatem euangłicam atq apłicam
dicimꝰ. aliquam comparantes mensurã

Expanded text:
parem non habet formae Filii comparatiparem non habet formae Filii comparationem: nemo ei digne comparandus est. Et utquid coruscum Pauli apostoli intonantis eloquium renuis, dicentis: Christus, qui dum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo ? Vel hoc intellige, quia nemo sibimetipsi formae aequalis comparetur, cum forma aequalis in una persona Sabelli dici non possit, dum unita aequalitas in utrisque consistat; et haec unita aequalitas non tantum in voluntate concordiae sit, sed imo in deitate, dum haec forma aequalis omnino in parte non dividatur. Quia ubi una aequalitas est, ibi diversitas nulla est: vel ubi una aequalitas est, alter alteri non anteponitur, sed nec praeponitur, nec subjicitur; dum unita aequalitas indiscreta sit, quae est plenitudo divinitatis. Nunquid quia aequalem Patrem et Filium in deitate, secundum auctoritatem evangelicam atque apostolicam dicimus, aliquam comparantes mensuram
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad mortem: mortẽ autẽ crucis. Iui
autem in forma dei est: minor eẽ non
potest. Rogo quomodo pater maior p̃¬
ponitur filio: & filius minor subditur pa¬
tri. cũ forma dei una ꝑfecta sit : & in partȩ
ȩqualis. et inparte diuinitatis in equalis
dici non possit : Utiq qui aut totus into¬
aut totus. quia in toto totus nonsit. sed si¬
mul in toto sit in equalis apđ nos. Igitur
elige tibi unum deduobus. Aut una est
in his diuinitatis głȩ equalitas. aut una
in equalitas. dum formȩ suȩ nemo sit ma¬
ior uł minor. Aliuid est si contra auctori¬
tatem beatissimi apłi doctoris gentium:
xp̃i formam dei patris neges: Si ergo
forma eiꝰ: itaq forme suȩ in comparabili
maior ȩe̾. non potest. nec non xp̃o. sed sibi¬
met ipsi pater maior sit : quia formȩ suę
a uob̾ maior essȩ dicitur. Qđ fieri nullo
modo potest: dum nemo sibimet ipsi ma-¬
ior sit. Sed ne forte ȩtiam hoc presumas
arrianȩ dicendo. pater in natura deitatis

Expanded text:
usque ad mortem, mortem autem crucis . Qui autem in forma Dei est, minor esse non potest. Rogo, quomodo Pater major praeponitur Filio, et Filius minor subditur Patri, cum forma Dei una perfecta sit; et in parte aequalis, et in parte divinitatis inaequalis dici non possit? utique qui aut totus in toaut totus in toto totus non sit, sed simul in toto sit inaequalis, ut apud vos. Igitur elige tibi unum de duobus, aut una est in his divinitatis gloriae aequalitas, aut una inaequalitas, dum forma sua nemo sit major vel minor. Aliud est, si contra auctoritatem beatissimi Apostoli, doctoris gentium Christum formam Dei Patris esse neges. Si ergo forma ejus est, itaque forma sua incomparabiliter major esse non potest; ne non Christo, sed semetipso Pater major sit, quia forma sua a vobis major esse dicitur. Quod fieri nullo modo potest, dum nemo semetipso major sit. Sed ne forte etiam hoc praesumas, Ariane, dicendo: Pater in natura deitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ame. Itaq intellige quia prius hic ho¬
mo in natiuitate demaria uirgine as¬
sumptus est & inpassione ꝑmittente po¬
testate eius traditus est : & post passion̾e
denuo assumptus ab ipso uł acceptus
est sicut scriptum est. Nam si crucifi

Expanded text:
a me . Itaque intellige, quia prius hic hoa me . Itaque intellige, quia prius hic homo in nativitate de Maria Virgine assumptus est, et in passione permittente potestate ejus traditus est, et post passionem denuo assumptus ab ipso vel acceptus est, sicut scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
Ut ouis ad occisionem ductus est : & sicͣ
agnꝰ coram tondente sȩ sinȩ uoce sic noͣ
aꝑuit ossuum. in humilitate. Nam qͥd
amplius. quam quod ipse homo dȩ se
testatur: Quid me queritis interficerȩ
hominem qui ueritatem locutus sum
uobis : Numquid addeitatẽ ꝑtinet hoc
dictum. tristis est anima mea usq ad
mortem: Num quid causa dei scriptu
est. quia oportet filium hominis mul¬
ta pati a senioribus & principibꝰ sacerdo¬
tum. & scribis. et occidi. & t̾cio diȩ resur¬
gere : Numquid causa dei hec oratio of-¬
fertur. pat si fieri potest. transfer calice̾
istum ame: Si hȩc uniuersa diuinitati
sunt imputanda: Absit: cum hic homo
uerȩ ꝓ nobis passus sit. qui naturam de
uirgine extraduce nr̃a infirma inse
habuit. Ideo nrͣas infirmitates nrͣ mor¬
talis uł passibilis homo uere sustinuit :
qui post passionẽ adeo rursus uerȩ assũp¬
tus est. Qđ ipse dñs absoluit. Ego pono
animam meam: ut iterum accipiã eã.
Nemo tollit ȩam ame. sed ego pono eam

Expanded text:
s ad occisionem ductus est; et sicut agnus coram tondente se sine voce, sic non aperuit os suum in humilitate. Nam quid amplius quam quod ipse homo de se testatur: Quid me quaeritis occidere, hominem qui veritatem locutus sum vobis ? Nunquid ad deitatem pertinet hoc dictum: Tristis est anima mea usque ad mortem ? Nunquid causa Dei scriptum est: Quia oportet Filium hominis multa pati a senioribus, et principibus sacerdotum, et scribis, et occidi, et tertia die resurgere . Nunquid causa Dei haec oratio offertur: Pater, si fieri potest, transfer calicem istum a me , si haec universa divinitati sunt imputanda? Absit. Cum hic homo vere pro nobis passus sit qui naturam de Virgine ex radice nostra infirma 224 in se habuit. Ideo nostras infirmitates mortalis, vel passibilis homo vere sustinuit, qui post passionem a Deo rursus vere assumptus est. Quod ipse Dominus absolvit: Ego pono animam meam, ut iterum accipiam eam. Nemo tollit eam a me, sed ego pono eam
Abbreviated transcription (Latin):
nobiscum ds̃. Quid aliud intelligitur.
quam quod uerus ds̃ hominem uerũ
de maria uirgine ꝓsalute assumpserit
nͣra: Quȩ tamen maria ex tribu uida
mo solitarius sine deo: sed nec ds solita¬
rius sine homine quem suscepit dici po¬
test. Unde filius dei & filius hominis uo¬

Expanded text:
nasius. Quid aliud intelligitur quam quod Deus verus hominem verum de Maria Virgine pro salute assumpserit nostra? Quae tamen Maria ex tribu Juda mo solitarius sine Deo sed nec solitarius sine homine quem suscepit dici potest, unde Filius Dei et Filius hominis vo
Abbreviated transcription (Latin):
homo dm̃ assumpsit. & non ds̃ hominẽ :
Ds utiq hominem: non homo dm̃ assũp¬
sit. Nam &e si assumpsit demaria uirgi¬
ne: non quod semꝑ ante assumptione̾
hominis una cum patre fuit amisit :
sed neq deitas eiꝰ in hominem augmen¬
tum aut detrimentum ullum sustinu-¬
it. Cum talisinhoĩe fuerit p̾sẽti tempo¬
re. qualis ẽ insinu patris semꝑ: ante as-¬
sumptionem hominis una cum patre
fuisse cognoscitur. Sed ediuerso dicis
michi. quemadmodum homine̾ ds̃ as-¬
sumpsit. Ignoras isaiam ꝓphetasse. ȩccȩ
uirgo inutero concipiet et pariet fili-¬
um: & uocabitis nomen eiꝰ emmanuel.
quod interpretatum est nobiscum ds̃.

Expanded text:
homo Deum assumpsit, et non Deus hominem? homo Deum assumpsit, et non Deus hominem? Deus utique hominem, non homo Deum assumpsit: nam etsi assumpsit de Maria Virgine, non quod semper ante 222 assumptionem hominis una cum Patre fuit amisit, sed neque deitas ejus in homine augmentum aut detrimentum ullum sustinuit, cum talis in homine fuerit praesenti tempore, qualis et in sinu Patris semper ante assumptionem hominis una cum Patre fuisse cognoscitur. Sed e diverso dicis mihi: Quemadmodum hominem Deus assumpsit? Ignoras Isaiam prophetasse: Ecce virgo in utero concipiet, et pariet filium, et vocabis nomen ejus Emmanuel; quod interpretatur
Abbreviated transcription (Latin):
una est equalitas. quȩ est in en arrabi¬
lis sempiterna claritas. sanȩ inhis diutiꝰ
immoremur : & excusationȩ exquisita.
tam diu ꝓlixa oratione fecerimus. ut de
questionȩ arrii proponentis. non tamꝗͣ.
cauillantes fugissȩ uideremur. Deniq
ysaiam audiant. aduersus dogmata
iniquitatis ipsoꝵ hanc sententiam irro¬
gantem. Stultus enim stulta loquitur
ad disꝑdendas animas esurientes. et ani¬
mas sicientes in anes faciet. Consilium
enim malorum iniqua cogitauit:
disꝑdere humiles insermonib iniquis.
dissiparȩ uerba humilium in iuditio.
Nam pii sapientiam cogitauerunt: &
hoc consilium manebit. Unde oportet
nos uniuersa scđm regłam ȩuangłicã
limantes uł distinguentes: ad causam
cogitationis contradicentis accedere.
Insuperiore dicentis qui mę misit ma¬
ior me est: animaduerte causa assump¬
ti hominis dictum fuisse: sicut scriptũ
est. Misit de summo & accepit mȩ: as-¬
autem assumpsit mȩ. Num quid nam

Expanded text:
una est aequalitas, quae est inenarrabiuna est aequalitas, quae est inenarrabilis sempiterna claritas. Sane in his diutius immoremur, et excusatione exquisita tandiu prolixam orationem fecerimus, ut de quaestione Arii proponentes, non tanquam cavillantes fugisse videamur. Denique Isaiam audiant adversus dogmata iniquitatis ipsorum hanc sententiam irrogantem: Stultus enim stulta loquitur,ad disperdendas animas esurientes, et animas sitientes inanes faciet. Consilium enim malorum inique cogitavit disperdere humiles in sermonibus iniquis, et dissipare verba humilium in judicio . Nam pii sapientiam cogitaverunt, et hoc consilium manebit, unde oportet nos universa secundum regulam evangelicam limantes, vel distinguentes ad causam cogitationis contradicentis accedere in superiore dicentis: Qui me misit major me est . Animadverte causa assumpti hominis dictum fuisse, sicut scriptum est: Misit de summo et accepit me, asautem assumpsit me . Nunquidnam
Abbreviated transcription (Latin):
Omnes de plenitudine eius accepimꝰ :
& gram pro gr̃a. Quod ipse dñs ab
soluit. Sicut enĩ pater suscitat mor¬
tuos & uiuificat: sic & filuis quos
uult uiuificat. Siue hoc. Pater meus
usq modo oꝑatur : et ego operor. Et
alio in loco idem ipse indicat. Quecũq
enĩ pater facit: eadem & filius simi¬
onem in natura diuinitatis : que cre¬
dentibus uitam eternam tribuit.
Et nemo uenit adme: nisi pater addu¬
cat eum. Et nemo uadit ad patrem:
nisi ꝑme. Disce. quia ꝑfilium itur
ad patrem: & de patrȩ unitͣ uenitur
adfilium. Numqͥd ut predixĩ iam plu¬
rali numero plenitudinis in hoc loco de¬
signauit oheretice dum unita sit ple¬
nitudo diuinitatis. quȩ uitam eternã
oꝑatur credentibus : Utiq om̃s creden¬
tes dehac ipsa unita plenitudine patris
et filii. immo & scĩ sp̃s. accepimus: et sẽꝑ
est plenum. quia nichil de indiscreta
deitate trinitatis est minus. Ac ꝑhoc

Expanded text:
Omnes de plenitudine ejus accepimus, 221 Omnes de plenitudine ejus accepimus, 221 et gratiam pro gratia . Quod ipse solvit: Sicut enim Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat . Sive hoc: Pater meus usque modo operatur, et ego operor . Et alio in loco idem ipse indicat: Quaecunque enim Pater facit, eadem et facit simionem in natura divinitatis, quae credentibus vitam aeternam tribuit. Et, Nemo venit ad me, nisi Pater adducat eum . Et, Nemo vadit ad Patrem nisi per me . Disce quia per Filium itur ad Patrem, et de Patre venitur ad Filium. Nunquid, ut jam praedixi, plurali numero plenitudines in hoc loco designavit, o haeretice, dum unita sit plenitudo divinitatis, quae vitam aeternam operatur credentibus? Utique omnes credentes de hac ipsa unita plenitudine Patris et Filii, imo et sancti Spiritus accepimus, et semper est plenum, quia nihil de indiscreta Trinitate deitatis est minus. Ac per hoc