comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis uirginũ caterius: tu
seq̃ris agnũ quocũq ꝑrex̾it
tu uirgineos choros ⁊ abincẽ¬
tiuis carins illecebris alienos.
ꝑ albentia lilia rosasq u̾nan¬
tes ad fontem ꝑ henins uite po¬
tandos inuitas: tu nullarũ be¬
atarũ urtutũ felicissima re¬
gione. primi ordinis dignita¬
te indempta plantis roscidis ob¬
errans: int̾ paradisi amenita¬
tis gramineos choros tenero
poplite ꝑgens: feliciq palma
uolas in marcessibiles carpis.
Tu continentib sine fine con¬
iuncta choris. angelis archan¬
gelis q sociata: in defessa uo¬
te sc̃s clamitare ñ desinis. Sed
quid dicam pauꝑ ingenie cum
dete quicquid dix̃o minus pro¬
fecto ẽ qmͣ dignitas tua meret᷑:
Simr̃em gentium te uocem:
p̃cellis. Si formam d̾i appellẽ
digua exsistis. Si nutricem ce¬
lestis panis. te uocitem: lactis dł¬
cedine reples. Lactaergomir ci¬
bum nr̃mi: lacta panem teles¬
teni ⁊ lacta cibum angłorum:
lacta eum qui talem fecit te

Expanded text:
cunctis virginum catervis, tu sequeris Agnum quocunque perrexerit. Tu virgineos choros, et ab incentivis carnis illecebris alienos, per albentia lilia rosasque vernantes ad fontem perennis vitae potandos invitas. Tu in illarum beatarum virtutum felicissima regione primi ordinis dignitatem adepta, plantis roscidis oberrans, inter paradisi amoenitatis gramineos choros tenero poplite pergens, felicique palma violas immarcessibiles carpis. Tu concinentibus sine fine conjuncta choris, angelis archangelisque sociata, indefessa voce Sanctus clamitare non desinis. Sed quid dicam, pauper ingenio, cum de te quidquid dixero, minus profecto est quam dignitas tua meretur? Si matrem gentium te vocem, praecellis; si formam Dei appellem, digna existis; si nutricem coelestis panis te vocitem, lactis dulcedine reples. Lacta ergo, mater, cibum nostrum, lacta panem coelestem, lacta cibum angelorum, lacta eum qui talem fecit te,
Abbreviated transcription (Latin):
ad orauerunt eum. Et aꝑtis thes¬
auris sinis: obtulerunt eimime¬
ra. Aurum thus: imirram. ħ
enim ẽ: ꝙ ⁊ balaam ille diuinꝰ:
mnũs intulit dicens. Orietur
stella ex iacob: ⁊ consurget hõ de
isrł̃. maginamo aborientis par¬
mi stella iudice mĩciauerunt:
ut quẽ artis eorũ princeps ante¬
illi cumstelle uisu nascentem
surrexisse hominẽ demõstra¬
rent. Huic ⁊ ysaias. Om̃s desaba
uement aurumi ⁊ thus deferẽ¬
tes: ⁊ laudem dño annũciantes.

Expanded text:
oraverunt eum. Et apertis thesauris suis, obtulerunt ei munera, aurum, thus et myrrham. Hoc enim et Balaam ille divinus in Numeris intulit dicens: Orietur stella ex Jacob, et consurget homo de Israel . Magi namque ab Orientis parprimi stella indice nuntiaverunt, ut quem artis eorum princeps anteilli cum stellae visu nascentem surrexisse hominem demonstrarent. Hinc et Isaias: Omnes de Saba venient, aurum et thus deferentes, et laudem Domino annu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ẽ nobiscum d̾s. Erubesce in pu¬
re ⁊ inde eundẽ nobiscum ẽẽ de¬
um qui natus ẽ homo. Qrͣ ñ
credis luce de loco natinitati eiꝰ
dicenti. ascendit ioseph agali¬
lea de ciuitate nararetb inuide¬
am cuitatẽ daid que uocat᷑

Expanded text:
 Nobiscum Deus . Erubesce, impure, et vide eumdem esse nobiscum Deum, qui natus est homo. Quare non credis Lucae dicenti de loco nativitatis ejus: Ascendit Joseph a Galilaea de civitate Nazareth, in Judaeam civitat
Abbreviated transcription (Latin):
lis ꝓprietatis oromẽ existen¬
ñ possit eũtere: Quid ẽ ꝙ d̾s
ñ ualeat noua conditione cre¬
are. Discutiant itaq iuxta
modulum suũ litt̾arum dũ¬
taxat quib ad hus in digent
elementa: nec altiora se nsur¬
pent diuina mist̾ia.
iylosopbus

Expanded text:
lis proprietatis ordinem, existennon possit evertere? quid est quod Deus non valeat nova conditione creare? Discutiant itaque juxta modulum suum litterarum duntaxat, quibus adhuc indigent, elementa; nec altiora se usurpent divina mysteria. Philosophus
Abbreviated transcription (Latin):
uestigia ꝯregũ Incubiculo gͣ su¬
o uurginali more resideat: ꝙ¬
ris ostium clausim teneat: ⁊
numꝙͣ nisi q̃ ad expectandu
ꝑtinent sponsi celestis aduen¬
tum locutura peo cedat. Sisu
umbra se silentii reprimat. ⁊¬
ne de color uideatur ab omni
se estu negocii scłaris abscon¬
dat. ut non inm̾ito possit cã¬
illuis ciuem desiderabam sedł
⁊ fructus eius dultis grituri me¬
o. Introduxit me incellam ui¬
nariam: ordinauit inme ca¬
ritatem. Solent aũ spõse no¬
bilium diu̾sas pigmentorum
spẽs mandendo ꝑ ora reuolc̃e.
ut aduenientib proeis flagrã¬
tius ualeant ac snamius redole¬
re. anma ⁊̃ nr̃a cepas. allia.
tudine feruet ꝓrsus ab horre¬
at: casiam u̾o assidue orationis
stracten sacre lectionis. psalmo¬
diarum cinnamona. ⁊ cuncta
odoramenti spũalis aromata.
sit om̃e ꝙ louuitur. omne ꝙ
delectatur. om̃e ꝙ sapit: om̃e

Expanded text:
vestigia gregum .» In cubiculo igitur suvestigia gregum .» In cubiculo igitur suo virginali more resideat, oris ostium clausum teneat, et nunquam, nisi quae ad expectandum pertinent sponsi coelestis adventum, locutura procedat; sub umbra se silentii reprimat, ne decolor videatur; ab omni se aestu negotii saecularis abscondat, ut non immerito possiabam, sedi, et fructus ejus dulcis gutturi meo: introduxit me rex in cellam vinariam, ordinavit in me charitatem .» Solent autem sponsae nobilium diversas pigmentorum species mandendo per ora revolvere, ut advenientibus procis fragrantius valeant, ac suavius redolere. Anima etiam nostra caepas, allia, itudinem fervet, prorsus abhorreat; cassiam vero assiduae orationis, stacten sacrae lectionis, psalmodiarum cinnama et cuncta odoramenti spiritualis aromata sit omne quod loquitur; omne quod delectatur, om
Abbreviated transcription (Latin):
capiamur: Sepe aũ sermo nt̃
ñ locinti. s audienti pugnam
gen̾at ita ut corenis modim
illius qui cõtraria u̾ba prot¬
lerat uehement̃ accendat. Et
si facultas assit. ñ tamu̾bis uer¬
ba reddere: qmͣ male retribui¬
tionis parat actib respond̾e.
hec aũ in ip̃a u̾borum confa¬
bulatione parmpendenda no¬
bis uidentur ⁊ lemia: s cumad
orõnũ secreta returrimus reduc¬
ta protinus ad memoriam. du¬
ra prorsus ⁊ intolerabilia in¬
dicamus. Qua pp̃ dilectissimi
fr̃s mei. studeamus nosmetip̃os
intͣ silentu claustrare prime:
tilib eloquiis cohib̾e. anima
namq nr̃a. suꝑni regis ẽ spõ¬
sa: cui accepto pignore sc̃i sp̃c
signaculo fid̾i ẽ dotata. mane¬
at ergo insrns penetralib uir¬
go. ñ indecent̃ in publicũ pro¬
deat: nõ ꝑ oris limẽ eg̃ssa. in
in amnt̃ fundat: ne cum deii¬
are eam sponsus a modesta
pudicitie sue grauitate can¬
speit. qñq ob urgans dicat.
mulieres: eg̾dere. ⁊ abi post

Expanded text:
capiamur? Saepe autem sermo noster non loquenti sed audienti pugnam generat, ita ut cor ejus in odium illius, qui contraria verba protulerat, vehementer accendat, et, si facultas adsit, non tam verba verbis reddere quam malae retributionis parat actibus respondere. Haec autem in ipsa verborum confabulatione parvipendenda nobis videntur et levia, sed cum ad orationum secreta recurrimus, reducta protinus ad memoriam, dura prorsus et intolerabilia judicamus. Quapropter, dilectissimi fratres mei, studeamus nosmetipsos intra silentii claustra reprimere, tilibus eloquiis cohibere. Anima namque nostra superni regis est sponsa, quae accepto pignore sancti Spiritus, signaculo fidei est dotata. Maneat ergo in suis penetralibus virgo, non indecenter in publicum prodeat, non per oris limen egressa, in inaniter fundat, ne si deviare eam sponsus a modesta pudicitiae suae gravitate conspexerit, quandoque objurgans, dicat: mulieres, egredere, et abi post
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmĩciet. xp̃m assidua cordi
meditatione ꝑtractet. ama¬
re alim nesciat: ad huc solũ
totis insc̾ib mardescat. Illum
sũmis desid̾ii uocib clamet
illum ad se uenire sus piriis.

Expanded text:
istum assidua cordis meditatione pertractet. Amare alium nesciat, ad hunc solum totis visceribus inardescat. Illum summis desiderii vocibus clamet, illum ad se venire suspiriis
Abbreviated transcription (Latin):
parmense opidum degerem
biq litt̾arum arcium studiis
insudarem: quiddam me conti¬
git nosse ꝙ ñ mittile uideturad
post eroꝵ notitiam stili turrẽ¬
tis articulo tradere. Ad occiden¬
tem sane eiusdẽ urbis ẽ quedã
extra muros sita basilica: gemi¬
no beatoꝵ mrͣm Geruasũ ⁊ pro¬
thasii titulo decorata. Nocte qͣ¬
dam que iudelicet eorumdẽ mͣr¬
tirũ nathalicia p̃cedebat: uir
quidara maturius surrexit.
bouesq suos inpascua remoti¬
ora deduxit. Cui conuitinꝰ qui¬
dam flamina nequissime libi¬
dinis inflamniat᷑:. insidiatus
ẽ ut eius uxorem polluere mol¬
liretur. Eademg̃ nocte callidus
ad domum enis explorator actes¬
sit: ⁊ occasione repta ñ dntius
postqmͣ iste cum pascendis ani¬
malib abut. ille febricitare se
diabolica machinatõe cõfru¬
gens in lectum iycoris illuisuir
sumuilatus intrauit. Cumq ne.¬
lut frigescens intrem̃et. denti¬
um stridores emitt̾et. crebrius
singultiret. in felꝑx mulier
tamqim egrotanti uiro compa¬

Expanded text:
Parmense oppidum degerem, ibique liberalium artium studiis insudarem, quiddam me contigit nosse, quod non inutile videtur ad posterorum notitiam styli currentis articulo tradere. Ad Occidentem sane praedictae urbis est quaedam extra muros sita basilica, gemino beatorum martyrum Gervasii et Protasii titulo decorata. Nocte quadam, quae videlicet eorumdem martyrum natalitia praecedebat, vir quidam maturius surrexit, bovesque suos in pascua remotiora deduxit: cui convicinus quidam, flamma nequissimae libidinis inflammatus insidiatus est, ut ejus uxorem polluere moliretur. Eadem igitur nocte callidus ad domum ejus explorator accessit, et occasione reperta, non diutius postquam iste cum pascendis animalibus abiit, ille febricitare se diabolica machinatione confingens, in lectum uxoris illius vir simulatus intravit. Cumque velut frigescens intremeret, dentium stridores emitteret, crebrius singultiret, infelix mulier, tanquam aegrotanti viro compa
Abbreviated transcription (Latin):
roponat᷑
ad huc suꝑstitiose questi¬
onis obloqunim. uideatur ⁊̃
extiua sit radite productum.
qͥuatinus nep̃cipiti raptu ub̾es
ruat. s hiãtu t̾re dignus cũ
ip̃o suo fonteriuus arescat.
a

Expanded text:
roponatur adhuc superstitiosae questionis obloquium. Videatur etiam, ex qua sit radice productum, quatinus ne praecipiti raptu uberes ruat, hiatu terrae dignus cum ipso suo fonte rivus arescat. A
Abbreviated transcription (Latin):
lectissimi qr tantus pĩtsorũ
ac molentoꝵ hominũ nos li¬
uor infestat ꝙ nisi uobis rap¬
tim celerit᷑q succurrã uos lo¬
co ceditis: aliumq uobis qui
rapinis hiis atq molestiis ñ
tristauit adu̾sitas. Nam cum
assidue indeamini dmuinis
insistere paginis mirum est
quõ uobis ad huc ignota sit
mirũ cuncta de seruiunt uo¬
lumina scripturaꝵ. Que tũ

Expanded text:
lectissimi, quia tantus perversorum ac violentorum hominum vos livor infestat, quod nisi vobis ego raptim celeriterque succurram, vos loco ceditis aliumque vobis, qui rapinis his atque molestiis nontristavit adversitas. Nam cum assidue videamini divinis insistere paginis, mirum est quomodo vobis adhuc ignota sit mirum cuncta deserviunt volumina Scripturarum: « Qu
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc idẽ. U̾e diuine gene¬
rationis hoc secretum testisuir¬
ginis partus ostenditur. qui
mat̾ni pudoris custos: ing̾ssus
tus. Nichil ergo aꝑtius dr̃e q̃¬
unt nichil manifestuis hii sc̃i
doctores de partu uirginis qmͣ¬
ꝙ integra uirgo clausaq per¬
manserit ut fuit auteqmͣ pare¬
ret: ꝙ oĩo ñ eẽt siin partumo¬
re teterarum fetnmaꝵ cormp¬
tiomi subiaceret. Nusla gͥ nir¬
go: huuis cemodi subiacet

Expanded text:
adhuc idem vere divinae geneadhuc idem vere divinae generationis hoc secretum testis virginis partus ostenditur, qui materni pudoris custos ingressus tus. Nihil ergo apertius dicere queunt, nihil manifestius hic sancti doctores de partu Virginis, quod integra virgo clausaque permanserit, ut fuit antequam pareret, quod omnino non esset si in partu, more caeterarum feminarum, corruptioni subjaceret. Nulla igitur virgo hujusmodi subjacet
Abbreviated transcription (Latin):
falsam assertionẽ xp̃m in
delictis conceptum ⁊ iniqui¬
tatib natum. qr ⁊ si deuir¬
gine nõ ẽ natus: falsum est
falsum ⁊ ꝙ om̃is scriptura no¬
i ac uet̾is testamenti de illa
testatur. S qr oĩo uirgo per¬
mansit: nullis passa ẽ dolorib
innullo corrupta fuit. ⁊ ideo
ñ scd̃arum spurcitias taxit.
ñ sanguinis fluxum emisit:
nõ cormuptiones inscerum in¬
fra extra ꝑtulit. Quod si ta¬
lib ⁊ huiuscemodi pateret᷑
puepera tormentis: proculdu¬
bio uirgo non ẽẽt. qr uirgina¬
lis integritas molata eẽt. Hĩc
sedulius rechor romane ecc̃ie:
in paschali suo opere ait. Infãs
namq pariuis ac maximus:
emenbris scilicet exignus cor¬
pore s d̾itate p̾celsus. ꝑ hospi¬
talis templi sinceram defluẽs
castitatem: ñ lesit corpus ab¬
scedens. ꝙ ñ leserat cum uenis¬
ita natus ẽ ut cet̾i nascuntur
cormpto corpore. s islesis uis¬
cerib d̾s ⁊ homo natus ẽ. uñ

Expanded text:
falsam assertionem Christum in falsam assertionem Christum in delictis conceptum, et iniquitatibus natum. Quia et si de virgine non est natus, falsum est falsum et quod omnis Scriptura Novi ac Veteris Testamenti de illa testatur. Sed quia omnino virgo permansit, nullis pressa est doloribus, in nullo corrupta fuit; et ideo non secundarum spurcitias traxit, non sanguinis fluxum emisit, non corruptiones viscerum infra extraque pertulit. Quod si talibus et hujuscemodi pateretur puerpera tormenta, procul dubio virgo non esset, quia virginalis integritas violata esset. Hinc Sedulius, rhetor Romanae Ecclesiae, in Paschali suo opere ait: Infans namque parvus ac maximus, membris scilicet exiguus, deitate praecelsus, per hospitalis templi sinceram defluens castitatem, non laesit corpus abscedens, quod non laeserat cum uenisita natus est ut caeteri nascuntur corrupto corpore, sed illaesis visceribus Deus et homo natus est. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
de utroq sexu nascitur ꝑ con¬
cupiscentiam carnis cũ obliga¬
tione delicti. cuius reatus re¬
generatione oiluitur s qͣlẽ
de uirgine nasci oportebat.
quem fides mir̃is nõ libido cõ¬
ceꝑat. Qm̃ si uel ꝑ nascentẽ
torrumpetur euis integritas:
ñ iam ille de nirgine nascere
tur. eumq falso ꝙ absit natũ
de uirgine maria tota confi¬
t̾etur eccĩa: que imitans eius
matrẽ cotidie parit mẽbrae᷑
ad uolusi anũ satis elegañt
scribit: ad quem ⁊̃ librum noᷤ
legendum ꝓ hoc renuitit.
S isti qr nec illum librum
n hũc locum legere uolunt᷑.
errant sua temeritate decep¬
ti. Alioquin ut hic eg̃gius doc¬
tor fat̾etur: si uel ꝑ nascentẽ
corrũperetur integritas uir¬
ginalis. ñ fas eẽt eam dicere
uirginem cormupta. a nascen¬
te iurginitate. Et sicorrup¬
ta eẽt uł ꝑ nascentem quomͦ
integra ⁊ illesa uirgo: Au¬
diant itaq hi uamiloqui
tiũ doctorem ⁊ resipiscant:
ne forte introducant ꝑ suã

Expanded text:
de utroque sexu nascitur per concupiscentiam carnis cum obligatione delicti, cujus reatus regeneratione diluitur; sed qualem de virgine nasci oportebat, quem fides matris, non libido conceperat: quo si vel nascente corrumperetur ejus integritas, non jam ille de virtur, eumque falso, quod absit, natum de Virgine Maria tota confitetur Ecclesia, quae imitans ejus matrem, quotidie parit membra ejad Volusianum satis eleganter scribit, ad quem etiam librum nos legendum pro hoc remittit. Sed isti quia nec illum librum, nec hunc locum legere volunt, errant sua temeritate decepti. Alioquin, ut hic egregius doctor fatetur, si vel per nascentem corrumperetur integritas virginalis, non fas esset eam dicere virginem, corrupta a nascente virginitate. Et si corrupta esset vel per nascentem, quomodo integra esset et illaesa virgo? Audiant itaque hic vaniloqui tantum doctorem, et resipiscant, ne forte introducant per suam
Abbreviated transcription (Latin):
sim enarrare magnificencias
tuas. atq confiteartibi mi¬
sericordias tuas: ⁊ mirabilia
tua filiis hominũ qui uiuit
⁊ regnas inscła scłorum amẽ.

Expanded text:
sim enarrare magnificentias tuas, atque confitear tibi misericordias tuas, et mirabilia tua filiis hominum, qui vivis et regnas in saecula saeculorum. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝓph̾as. ꝑ oratula intimauit.
ꝑfiguras in notuit. ꝑ p̾ceden¬
cia ꝓ misit. ꝑ subsequentia cõ¬
pleuit : te negaute. te ñ cre-
ante. te resultante: te blasphe¬
mante. Ego noui. ego credi¬
di. ego sapio. ego ueneror. ego
honoro. ego głifico. ego amplec
tor. ego diligo. ego p̃dicoͬ qr
me grã p̾uenit. fides impleuit.¬
nũa subsecuta ẽ. amor prouex̃:
⁊ rei huiꝰ głia exaltauit. Tnaũ
quẽ ꝑfidia au̾tit. quẽ pͣuitas
occupauit. quẽ cecitas adiit. ꝙ̃
error obtinuit. quẽ obstinatio
in durauit: dicito quare ñ cre¬
dis ingenere tuo puerperam
urginem. Quare ñ credis si¬
ne iuiro uirginem ꝯcepisse:
Quare nõ credis uirginẽ ꝓpri¬
um gestare filium: Quare
partum: An illo mendacui ge¬
nere islinitus. illo ꝑfidie pri¬
meue ueneno crapitlatus. il¬
lo parentalis fallacie argumẽ¬
to confisus: illo infide ꝑsecuti¬
onis astu ꝑu̾sus illo antiq per¬
tinatie munim̃to firmissimꝰ.
in satris litt̾̃is adolescentulam.

Expanded text:
 per oracula intimavit, per figuras innotuit, per praecedentia promisit, per subsequentia complevit, te negante, te non credente, te nte, te resultante, te blasphemante, ego novi, ego credidi, ego sapio, ego veneror, ego honoro, ego glorifico, ego amplector, ego amo, ego diligo, ego praedico. Quia me gratia praevenit, fides implevit amor provexit, et rei hujus gloria exaltavit. Te autem quem perfidia avertit, quem pravitas occupavit, quem caecitas adiit, quem error obtinuit, quem obstinatio induravit, dicito, quare non credis in genere tuo puerperam virginem? Quare non credis sine viro virginem concepisse? Quare non credis proprium virginem gestare filium? Quare partum? An illo mendacii genere illinitus, illo primaevae perfidiae veneno crapulatus, illo parentalis fallaciae argumento confisus, illo infidae persecutionis astu perversus, illo antiquae pertinaciae munimento firmissimus, in sacris litteris adolescentulam,
Abbreviated transcription (Latin):
certe ad dmine indignationis
in ditium contigit: ut panes
de iptialib mensis in plate¬
as ante camũ ora proiecti mini¬
me tang̾entur. In suꝑ odini¬
ne animadũsionis pauenda
seu̾itas. Dum rigidus stat. dum
p̾ceptis sacerdotalib se ñ hn¬
miliat: quiuigilare sibi ao la¬
lutem noluit in cubitulo dormi¬
entẽ repente de celestib ireuẽs
fulgur extinxit. Sic sic dinini
furoris exꝑtuse moriendo sẽ¬
tentiam qui nulm̾ suo dum
uueret ad hiberet contemp

Expanded text:
certe hoc ad divinae indignationis certe hoc ad divinae indignationis indicium contigit, ut panes de nuptialibus mensis in plateas ante canum ora projecti minime tangerentur. Insuper, o divinae animadversionis pavenda severitas! dum rigidus stat, dum praeceptis se sacerdotalibus non humiliat, qui vigilare sibimet ad salutem noluit, in cubiculo dormientem repente de coelestibus irruens fulgur exstinxit. Sic sic divini furoris expertus est moriendo sententiam, qui vulneri suo dum viveret adhibere contemp
Abbreviated transcription (Latin):
dare milli oubium ẽ: sitñ eũ
ad hoc ꝓpria uanitas trahat.
nõ necessitas antitͣ compel¬
lat. Et quid̃ płima suppetunt
compendii regula prohiberet
S ofacinus. a deo me sola sedes
apsica cruciat: ut ab hrii om̃i¬
b me dicendis au̾tat. In qua
nimirum sede tum ammirari
soleamus ren̾ende matestatis
autistitẽ: nuĩt despicabilis cer
nimus mentionem. Hec uene¬
rabilis illeuir exꝑtus fũat.
puis uidelicet apsarensis ep̃c
macho regno ytaliam nangãs
littorib anconitane urbis ap¬
plicuit. Is michi dum totius cir¬
ca se regni reu̾entiam cõques¬
tus expon̾et ac moleste inciui¬
etudinis tedia nunciaret: inter
cet̾a unum mũtintulit ꝙ uos
latere ñ patior. Quidã inquit
degener quidem morib. s ma¬
iornm titulis insignitus: sun ⁊
copulanit. Quid plura: ꝓhi¬
bitus ꝑstitit. ex cõminnicatus
adhesit. tomuinq eccĩastite cẽ¬
sure nigorem migarum pue¬
riliũ fabulas deputauit. Cuiħ

Expanded text:
dare, nulli dubium est; si tamen eum dare, nulli dubium est; si tamen eum ad hoc propria vanitas trahat, non necessitas antiqua compellat. Et quidem plurima suppetunt,compendii regula prohiberet. Sed, o facinus! adeo me sola sedes apostolica cruciat, ut ab his omnibus me dicendis avertat. In qua nimirum sede, cum admirari soleamus reverendae majestatis antistitem, nunc despicabilis personae cernimus Mintionem. Haec venerabilis ille vir expertus fuerat, Petrus videlicet Apsarensis Ausanico regno Italiam navigans, littoribus Anconitanae urbis applicuit. Hic mihi, dum totius circa se regni reverentiam conquestus exponeret, ac molestae inquietudinis taedia numeraret, inter caetera unum intulit, quod vos latere non patior. Quidam, inquit, degener quidem moribus, sed majorum titulis insignitus, sui gecopulavit. Quid plura? Prohibitus perstitit, excommunicatus adhaesit, totumque ecclesiasticae censurae vigorem, nugarum puerilium fabulas deputavit. Cui
Abbreviated transcription (Latin):
positum. armati undiq ma¬
ipuli constiparent ⁊ quem
decuerat reu̾ent̾ incedere. cũ
choro psallentiũ. audire co¬
morum unde fit ut modopõ¬
bellatores. Pensemus ⁊̃ qualeħ
facultatib eccĩe ueluit nolint
carinsemunt. Cotidie regales
eplile. cotidie apparatus: cotidie
nuptiale conuiuiũ. Et undere¬
frigare debuerant indigentes:
rubentium tabularum recre¬
ant gestatores. Et cum ep̃c dis¬
pensator prompt᷑ debeat eẽ pa¬
perum: ad eoꝵ mensam afflu¬
entib deliciis aliem ructant. cũ
⁊ illi quorum ẽ tota sub̾a pro¬
cul exclusi famis inopia conta
la. ⁊ illud excedit ⁊ diabolicã
ꝓpemodum uidetur eqͣre ne¬
quiciam qr p̾diis inmliciam
profecto lib̾alitas in honesta
⁊ indigentib adimit unde ui¬
uant. ⁊ diocesanos det̾ret ut de¬
timas nĩ ꝑsoluant. unasclicet
res ⁊ illic subtrahit corporale sb̃¬
sidium: ⁊ istis ꝑiculum proni¬
det animarum. Ꝙ totum in
male munifici caput redum¬

Expanded text:
positum armati undique manpositum armati undique manipuli constiparent? Et quem decuerat reverentur incedere cum choro psallentium, audire comorum? Unde fit, ut modo ponbellatores. Pensemus etiam qualfacultatibus Ecclesiae, velint nolint, charius emunt. Quotidie regales epulae, quotidie apparatus, quotidie nuptiale convivium, et unde refrigerare debuerant indigentes, rubentium tabularum recreant gestatores. Et cum episcopus dispensator, et promus debeat esse pauperum, ad eorum mensam affluentibus deliciis, alieni ructant; cum et illi, quorum est tota substantia, procul exclusi, famis inopia contabla illud excedit, et diabolicam propemodum videtur aequare nequitiam, quia praediis in militiam ibus. Quae profecto liberalitas inhonesta, et indigentibus adimit unde vivant; et dioecesanos etiam deterret, ut decimas non persolvant. Una scilicet res et illis subtrahit 445 corporale subsidium, et istis periculum providet animarum. Quod totum in male munifici caput redun
Abbreviated transcription (Latin):
dustria de cet̾is sileam: trdã
sc̃ penitens cuius me ad p̃sẽs
nocabulum fugit iamante sep¬
tenniũ fere ep̃atu dimisso. tã¬
dem angelo iusitante pcipit᷑
ut ad ep̃atum redeat. s recusat
donec admonente eodem an¬
gelo bs̃ aduenit sub celerita
ĩ tuta formidans humanoces¬
sit imꝑio. qui ad angelitum
prius oraculum rigidus stecit.
pontificale deseruit. ⁊ fartẽse
monast̾ĩum contempta sacer¬
celebrat : testis ẽ moderna de¬
uotio que piam eius memori¬
am in benedictione frecinen
ineadẽ sede usq aduite t̃ mir̃̃
ꝑdurarunt: ⁊ tam oꝑosam fiͤ¬
tum deo millatenus attułunt.
mani regis laiti uidelicet ho¬
minis tradicionẽ eccĩe te susce¬
pisse contigerat. cathedram
contempsisti adq ad remoti
oris uite custodiam te protim
contulisti. Quidrogo iste fa¬
teret. si tormenta quib nr̃i
si scutatoꝵ ⁊ lanceatoꝵ turme
post eqintantis terga conflu¬
erent. sieum tamqmͣ gentił
milicie ducem in procinctu

Expanded text:
dustria de caeteris sileam, quidam dustria de caeteris sileam, quidam sanctus poenitens, cujus me ad praesens vocabulum fugit, jam ante septennium fere episcopatu dimisso, tandem angelo visitante praecipitur, ut ad episcopatum redeat; sed recusat, donec admonente eodem angelo, beatus advenit sub celeritatetiam tuta formidans, humano cessit imperio, qui ad angelicum prius oraculum rigidus stetit. pontificale deseruit, et Farfense monasterium, contempta sacercelebrat; testis moderna devotio, quae piam ejus memoriam in benedictione frequentain eadem sede usque ad vitae terminum perdurarunt, et tam operosum fructum Deo nullatenus attuleruntmanu regis, laici videlicet hominis, traditionem Ecclesiae te suscepisse contigerat, cathedram contempsisti, atque aoris vitae custodiam te protinus contulisti. Quid, rogo, iste faceret, si tormenta, quibus nostri Si scutatorum et lanceatorum turmae post equitantis terga confluerent? Si eum tanquam gentilis militiae ducem in procinctu
Abbreviated transcription (Latin):
plerice pontificatus iurañ
deserunt. ⁊ desinistris sunt.
Quot ruot aũ legimus rec¬
taintentione dimisisse: cer¬
ta spes ẽ eos de et̾na cum xp̃o
societate gauderen hoc dm̃is
ut passim deseri ep̃atum liceat᷑.
nsi idelicet id fẽ necessitas
magna compellat. Enimuͦ
b̃s ualerius dum sibi ꝓuidet
successorẽ magnum augusti¬
nũ ypponensis ecc̃e intronizat
antistitẽ. Lucidus ticloclensis
ep̃c dum ꝓpincriũ sibimet o¬
bitum ĩmin̾e cognoscat ad ce¬
nobialis portum conuolat ordi¬
nis: ac sa cerdotalis insulas dig¬
nitatis monachicis mutat in¬
dum̃tis. Et ut noũis quid sibi
comũsio ista contułit: sicutat¬
tentica registri testatur hysto¬
ria. sub ip̃o migrantis obitu
inuultu. Cui ninirũ ⁊ ante¬
as apparuit: ⁊ ciua hora migͣ¬
turus ẽẽt excorpore nũtiant.
Quid beatum ad elbertum mͣr¬
tỹrẽ dicam: Qui nimirũ qm̃ be
dram: monachum mouens.
triumphalẽ martirii meruit
in uenire coronã. Utiq exin¬

Expanded text:
plerique pontificatus jura non deserunt, et de sinistris sunt: quotquot autem legimus recta intentione dimisisse, certa spes est eos de aeterna cum Christo societate gaudere. Neque hoc dicimus, ut passim deseri episcopatum liceat, nisi videlicet id fieri necessitas magna compellat. Enimvero beatus Valerius dum sibi providet successorem, magnum Augustinum Hipponensi Ecclesiae inthronizat antistitem. Lucidus Ficoclensis episcopus dum propinquum sibimet obitum imminere cognoscit, ad coenobialis portum convolat ordinis, ac sacerdotalis infulas dignitatis monachicis mutat induviis: et ut noveris quid sibi conversio ista contulerit, sicut authentica Registri testatur historia, sub ipso migrantis obitu in vultu. Cui nimirum et anteas apparuit; et qua hora migraturus esset ex corpore, nuntiavit. 444 Quid beatum Adelbertum martyrem dicam? Qui nimirum quoniamdram, monachum induens, triumphalem martyrii meruit invenire coronam? Utque ex in
Abbreviated transcription (Latin):
tipate. Post tot quippe ita¬
gatioties ⁊ noxie lib̾tatis ex¬
cessus. quid restat: iisi ut me
religationis atq silentu cẽ¬
sura coherceat: S hic forte
neroniana semꝑ pietate cõ¬
doluit. quime colasizando de¬
mulsit. qui me certe a quali¬
no ut ita loqirar ungue pal¬
pauit. hanc q̃riaus erumpet
inuocem. Ecre latibulumpe¬
tit: ⁊ subcolore pnĩe. rome
subt̃ fugere q̃rit accessum.
lucrari machinatur deinobe¬
diencia otiũ ⁊ cet̾is inbellum
ruentib. hic sibi degem̃s um¬
bre q̃rit opacũ. S hoc ego sc̃o
sathane meo respondeo: ꝙꝑ fi¬
lii ruben⁊ gad moysi ductori
suo respondisse noscutur. Nos
inquiunt armati ⁊ accincti ꝑ¬
genus adp̾lium ante filios isrł.
donec introꝯucamus eos adło¬
ta sua pariuili nr̃i ⁊ qinicquid
hr̃e possumꝰ erant murbibus
muratis pp̃ mlũtatoꝵ insidi¬
as: ñ reu̾temur in domos no¬
stras nsqͦ possideant filiusrł
hereditatẽ suã. nͦ quictͣmͣ ãri¬
mus transiordanem qr iam hẽ¬

Expanded text:
 mancipate. Post tot quippe vagationis et noxiae libertatis excessus, quid restat, nisi ut me religationis atque silentii censura coerceat? Sed hic forte hi Neroniana semper pietate condoluit, qui me colaphizando demulsit, qui me certe aquilino, ut ita loquar, ungue palpavit, hanc querulus erumpet in vocem: Ecce latibulum petit, et sub colore poenitentiae, Romae subterfugere quaerit accessum; lucrari machinatur de inobedientia otium, et caeteris in bella ruentibus hic sibi degeneris umbrae quaerit opacum. Sed hoc ego sancto Satanae meo respondeo, quod filii Ruben et Gad Moysi ductori suo respondisse noscuntur: « Nos, inquiunt, armati, et accincti pergemus ad praelium ante filios Israel, donec introducamus eos ad loca sua; parvuli nostri, et quidquid habere possumus erunt in urbibus muratis propter habitatorum insidias; non revertemur in domos nostras usquequo possideant filii Israel haereditatem suam, nec quidquam quaeremus trans Jordanem, quia jam hab
Abbreviated transcription (Latin):
giens nobistam atirahit islic
b indubitant̃ ẽẽ ostendit.
uñ ego cum eccłiastitum uo¬
bis regimen renuntiare dis¬
posui. ñ erraur qi romane
que uos estis eccĩe. ꝙ sinĩ erat
digne restitui. Et uobis me
confessum ẽẽ confitear. pro
hac refutatione centũ anno¬

Expanded text:
rahit, illic esse bus indubitanter ostendit. Unde 443 ego cum ecclesiasticum vobis regimen renuntiare disposui, non erravi; quia Romanae, quae vos estis Ecclesiae, quod suum erat digne restitui: et ut vobis me confessum esse confitear, pro hac refutatione centum anno
Abbreviated transcription (Latin):
bat: sic eum allocuta ẽ uoce.
Propera moccursum seruedĩ
rectissime: accipe muinusculũ
demanumea ꝙ de thesauro fi¬
lii mei tibi attuli. Sic enĩ tibi
opus ẽ ut bñdictione tegminis
que tibi dataẽ in meo tm̃ de
utaris. Et qr oculos fidi fycos
in meo semꝑ seruitio tenens ꝑ¬
mansisti ⁊ laudem meam dit᷑¬
fusa inlabiis tuis gr̃ã dultiter
in cordib fidelium depinxisti:
ex uestimentis ecc̃e iam in hac
uita ornatus eris. ⁊ in futuro
in prõptuarus meis cum aliit
seruis filii meiletab̾is. Et hec
dicens: ab otulis eius unã cum
uirginib ⁊ luce qͣ uenerat re¬
meanit. Remansit dei serunt

Expanded text:
bat sic eum allocuta est voce: « Propera in occursum, serve Dei charissime, accipe munusculum de manu mea, quod de thesauro Filii mei tibi attuli; sic enim tibi opus est, ut benedictione tegminis quae tibi delata est, in meo tantum die utaris; et quia oculis fidei fixis in meo semper servitio permansisti, et in laudem meam diffusa in labiis tuis gratia tam dulciter in cordibus fidelium depinxisti, et vestimentis gloriae jam in hac vita orneris, et in futuro in promptuariis meis cum aliis servis Filii mei laeteris. » 8. Et haec dicens ab oculis ejus una cum virginibus et luce qua venerat remeavit. Remansit Dei ser
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ ip̃e ueniet: ⁊ saluos nos fa¬
riet. Item abacuch. Ex isti in
salutem plebis tue: ut saluos
nit. Itẽ qũo uenit : abiectus
utiq ⁊ egenus. dicat zacha¬
rias. Dicite filie syon. Ecce rex
tuus uenit tibi iustus. ⁊ sal¬
indomitum. Item ap̃ ysaiam
⁊ ꝑsona di pr̃is. Ecce intelliget
tabitur. ⁊ sublimis erit ualde.
Sicut obstupuerunt suꝑ te
multi: sic ingłosus erit inter
uiros aspectus eius. ⁊ forma eiꝰ
interfilios hominũ. Iste asper¬
get gentes multas suꝑipsum
continebunt reges os suũ. Qͥa
quib ñ ẽ nuntiatum de eo iu¬
debunt. ⁊ qui ñ audierunt cõ

Expanded text:
noster, ipse veniet, et salvos nos faciet. Item Habacuc: Existi in salutem plebis tuae, ut salvos . Item quomodo venit? Abjectus utique et egenus. Dicat Zachas: Dicite filiae Sion: Ecce rex tuus 30 venit tibi justus, et salindomitum . Item apud eumdem ex persona Dei Patris: Ecce intelliget vabitur, et sublimis erit valde; sicut obstupuerunt super te mulviros aspectus ejus, et forma ejus inter filios hominum. Iste asperget gentes multas. Super ipsum continebunt reges os suum, quia quibus non nuntiatum est de eo, videbunt, et qui non au
Abbreviated transcription (Latin):
nieus. ad oꝑi osineum:
⁊ reple illud illud confessione
lam cordis mel dicens ad a¬
ꝑire: ut audiam quid dica
osmeum laude tua: ut pos

Expanded text:
eus, adaperi os meum, et reple illud confessione lam cordis mei dicens: Adaperire; ut audiam quid loquaos meum laude tua, ut pos
Abbreviated transcription (Latin):
Ꝙ tempus olim ẽẽ completũ.
p̾dictarum rerum: ⁊ euentus
dicat micheas. Et tu bechlẽ¬
em domus effrata. numquid
minator ifrł. Et hoc scd̾m car¬
nem. Nam scdm diuiuitatẽ:
illud ẽ cõnectat qd̾. Et egres¬
sus ẽ adieb et̾nitatis. Itemda¬
ud. ambulabit deuirtute in
uirtutẽ: ⁊ udebitur d̾s deoꝵ
in syon. Itẽ ieremias: in libro
bitur alt̃ absq eo: qui inue¬
nit omnẽ uiam prudencie. ⁊
ostendit eam iacob puero su¬
o: ⁊ urł dilecto suo. Post hec in¬

Expanded text:
 tempus olim esse completum, praedictarum rerum et eventus dicat Michaeas: Et tu, Bethleem, domminator in Israel . Et hoc secundum carnem; nam secundum divinitatem, illud est quod connectit: Et egressus ejus a diebus aeternitatis. Item David: Ambulabunt de virtute in virtutem, et videbitur Deus deorum in Sion . Item Jeremias in lib. bitur alter ad eum: qui invenit omnem viam prudentiae, et ostendit eam Jacob puero suo, et Israel dilecto suo
Abbreviated transcription (Latin):
bre ꝙ amauit. O si rediuinũ
penitẽcie tp̃c mereri potuiss.
riperet. qͣlia ⁊ qnͣta promitt̾et᷑.
qnͣtis se deuotationĩ unicuł
innodaret. Int̾ea dum hebes

Expanded text:
 amavit. O si redivivum poenitentiae tempus mereri potuisset,riperet! qualia et quanta promitteret! quantis se devotationum vinculis innodaret! Interea, dum hebes
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝙ ad eccłiastiti stans uniũ sale
ꝑiculum abinuicẽ sacerdotium
imꝑiumq resiliunt atq ad dĩ
omnipotentis in iurtã cum u
nus ppͣ in apostolico sit solio
conscitutus alt̃ afinib aquilo¬
nis destinatur electus. O ille
pape abusiũ papam pro tul
dubio suꝑ addidit: qui primꝰ
orĩpotentis d̾i uocabulum
tius flere compellimur: qmͣ ꝓ¬
lixius quid scribere oilectenur
apłica orbis olum głia. nũc proh
dolor effic̾it. officina symonis.
Terunt incudem mallei nũmi
sunt cartarei. Insto d̾ĩ iudicio
fit ista conditio: ut quisquis
redim̾e ñ desinat donec male ꝑ¬

Expanded text:
 ad ecclesiastici status universale periculum ab invicem sacerdotium imperiumque resiliunt, atque ad Dei omnipotentis injuriam nunc cum unus papa in apostolico sit solio constitutus, alter a finibus aquilonis destinatur electus. Sed ille papae abusivum papam procul dubio superaddit, qui primus omnipotentis Dei vocabulum tius flere compellimur, quam prolixius quid scribere delectemur. apostolica Orbis olim gloria: Nunc, proh dolor! efficeris Officina Simonis. Terunt incudem mallei, Nummi sunt tartarei: Justo Dei judicio, Fit ista conditio. Ut quisquis Redimere non desinat, Donec male
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑib asserant. Quid emĩ ma¬
gis xp̃iane legi uidetur ẽẽ con¬
trariũ qm̃ retribuitõ lesionũ:
ubiq̃so sunt tot p̾conia scriptu
nobis ñ licet eadem ip̃a que no¬
bis ablata sunt repetere. qũo
ꝓhiis licet ultorie retribiiti¬
onis nulnus inferre: ubi ⁊ illad
si ꝑcusserit tibi maxillam. p̃be
ei ⁊ alteram. si angariau̾it te
mille passus. uade cum eo alia¬
duo milia: si tułi̾t tibi tunicã
da es ⁊ pallium: At fortasse qͥs
obitit turbis scłarib hec eẽ
mandata ñ saterdotib nimi¬
rum ut eccłiaꝵ p̾suleshec p̃¬
dicare debeant ñ seruare. Si
quis hoc uł desipiens sentiat
cum dñs dicat qui solu̾̃itimũ
demandatis istis minimit ⁊ do
cĩit sic homines minimus uo¬
cabitar in regno celoꝵ. Q aũ
tur. Sacerdos itaq qui ĩ reg¬
no celoꝵ nult ẽẽ magnus
sit inppło preuius: ut ꝙ uo
ce se seq̃ttib dictat. Primus
ip̃e uiuis oꝑib impleat. Uñut
omis praui intellectus occasio

Expanded text:
ibus asserant. Quid enim magis Christianae legi videtur esse contrarium quam redhibitio laesionum? Ubi, quaeso, sunt tot praeconia Scripturnobis non licet eadem ipsa, quae nobis ablata sunt, repetere; quomodo pro his licet ultoriae retributionis vulnus inferre? Ubi et illud: « Si percusserit tibi maxillam, praebe ei et alteram: Si angariaverit te mille passus, vade cum eo duo alia millia: Si tulerit tibi tunicam, da ei et pallium . » At fortasse quis objicit turbis saecularibus haec esse mandata, non sacerdotibus, nimirum ut Ecclesiarum praesules haec praedicare debeant, non servare. Sed quis hoc vel desipiens sentiat, cum Dominus dicat: « Qui solverit unum de mandatis istis minimis, 115 et docuerit sic homines, minimus vocabitur in rtur . » Sacerdos itaque, qui in regno coelorum vult esse magnus, sit in populo praevius, ut quod voce se sequentibus dictat, primus ipse vivis operibus impleat. Unde, ut omnis pravi intellectus occasio
Abbreviated transcription (Latin):
satri iuris inuadant: ñ nullos
monet utr̃ eccĩarũ rectores ex¬
pet̃e iundictam debeant ut ma¬
lis mala more scłarium reddãt
Nampleriq moxut eis infer¬
tur uis iiurie adindicenda ꝓ¬
tinus bella ꝓsiliunt armatoꝵ
cuneos in struũt: sicq hostes
suos acrius forte qmͣ lesi fu̾ant
absurdum ut ip̃i dm̃i sacerdotes
attemptent. ꝙ tͣbis uulgari

Expanded text:
sacri juris invadant, nonnullos movet, utrum Ecclesiarum rectores expetere vindictam debeant, ut malis mala, more saecularium, reddant. Nam plerique mox, ut eis vis injuriae, ad indicenda protinus bella prosiliunt, armatorum cuneos instruunt, sicque hostes suos acrius forte, quam laesi fuerant,absurdum, ut ipsi Domini sacerdotes attentent quod turbis vulgari
Abbreviated transcription (Latin):
ignem igniti corporis aĩadũ¬
sione signauit. papula sitͥ¬
dem ꝑuiciose uredinis impe¬
de enis pestilent̃ exorta. sic to

Expanded text:
ignem igniti corporis animadversione signavit. Papula siquidem perniciosae uredinis in pede eius pestilenter exorta, sic to
Abbreviated transcription (Latin):
iuscera sua miserabilit̾ conqͣs¬
sabat. Hoc itaq modo maligas
spt̃ eum coslidere ñ cessauit. do¬
nec in felicem animã coram po¬
pulo qui aderat de corpore illi¬
us euulsit. uidentes aũ qui ad¬
erant mmñsamanctori deo ius¬
titie głiam referunt: qui et
impune ñ passus ẽ abire pec
cautẽ: ⁊ innocentẽ consolatus
mittẽtib ulciscatur: dicens ĩ
corde suo. Nonuidebit dñt nec
intelliget ds iacob. S siuem̃a
data di calcando. sine detracti¬
onib stimulando quis arrogã¬
tur adhoram m̾eantur osten¬
dit. Desinat oro iam desinat. qͥs¬
fecto tale ẽ qui sic dm̃ derogati¬
onib lacerat: ut ⁊ contͣ seruũ
euis de illius impossibilitate
confligat.

Expanded text:
viscera sua miserabiliter conquassabat. Hoc itaque modo malignus spiritus eum collidere non cessavit, donec infelicem animam, coram populo qui aderat, de corpore illius evulsit. Videntes autem qui aderant, immensam auctori Deo justitiae gloriam referunt; qui et impune non passus est abire peccantem, et innocentem consolatus mittentibus ulciscatur, dicens in corde suo: « Non videbit Dominus, nec intelliget Deus Jacob . » Sed sive Dei mandata calcando, sive Deum detractionibus stimulando, quis arroganunes videntur, ad horam mereantur, ostendit. Desinat, oro, jam desinat quis . Quod profecto tale est, qui sic Deum derogationibus lacerat, ut et contra servum ejus de illius impossibilitate confligat.
Abbreviated transcription (Latin):
qr respexit humilitatẽ antille
sue: ecce enim ex hoc beatam
me dicent om̃s gen̾ationes. ue¬
rumptñ in nullo dese p̃sump¬
sit. in nullo aluud de se altũ
sapit: s tota in deo exultat᷑.
totus q sp̃c eius indeo gaudet:
i tota eius anima dm̃n magni¬
ficat. ⁊ ronlaudat. Nichil sibi
attribuit nũtorũ: nichil sibi
de se ad plaudit. s solum mo¬
do ea que dĩ sunt reqiuirit ⁊ sa¬
pit. Iccirco nullo tota exultat᷑.
tota gaudet ⁊ letatur. solam
sibi uendicat humilitatẽ an¬
cille. que mr̃ neneratur ab
angelo saluatoris. Nec tñ eã¬
dem humilitatẽ a se aliquid
ẽẽ dixit. S qr altissimus eam
respexit. ⁊ acceptam sibi fecit.
ideo inquit beatam medicẽt
omĩs geñationes. O mira cõ¬
fessio. ⁊ mira humilitas confi¬
tetur humilitatẽ: qm̃ solam
in se respexisse dicit. qui cunc¬
ta respicit: ⁊ continuo p̃dica¬
tur bĩtudo ip̃ius: de qua hodie
nare creditur: qr completa st̃¬
pe ẽ. Om̃is qui se humiliat

Expanded text:
 respexit humilitatem ancillae suae; ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes. Verumtamen in nullo de se praesumpsit, in nullo aliquid de se altum sapit; sed tota in Deo exsultat, totusque spiritus ejus in Deo gaudet, et tota ejus anima Dominum magnificat et collaudat. Nihil sibi attribuit meritorum, nihil sibi de se applaudit; sed solummodo ea quae Dei sunt requirit et sapit. Idcirco in illo tota exsultat, tota gaudet et laetatur; solam sibi vendicat humilitatem ancillae, quae mater veneratur ab angelo Salvatoris. Nec tamen eamdem humilitatem a se aliquid esse dixit, sed quia Altissimus eam respexit, et acceptam sibi fecit, ideo, inquit, beatam me dicent omnes generationes. O mira confessio, et mira humilitas! Confitetur humilitatem, quam solam in se respexisse dicit, qui cuncta respicit, et continuo praedicatur beatitudo ipsius, de qua hodie nare creditur, quia completa sunpe est: Omnis qui se humiliat
Abbreviated transcription (Latin):
ori digitum suꝑ pono. querele
nimus brenit̃ inferã. Bene¬
dicta om̃ipotentis orspensa¬
tio conditoris: qr ad uos mi¬
ꝑ ascendens duorum ep̃atum̃
unius regendi alt̾ius insitan¬
di mole dep̾ssis. p̃mpta alpi¬
um iuga transmisi moxq
litudinem tamqm fugitiuꝰ
liminio repedaui. Lib et itaz
subqͣdam mentis energia. qĩ
diu scipitib attritos agitare
pedes ⁊ durisq cathenis edo¬
mitas subleuare ceruices: illd̾
q ꝓpħicum a lacrit̃ decantare.
Dirupisti dñe uintula mea:
tibi sacrifitabo hostiam lau¬
dis. Nostis plane c̾tumq tene¬
tis: hec inme proiesta fuisse
oña ñ suscepta. Et ut ita loqͣ
retiacłm nõ ing̃ssus sum. sed
iuolent̃ oꝑtus. Qua pp̃ occasi¬
one nacta pondus libent̃ au¬
ieci: ꝙ ultronens aute ñ subii.
Et qr nos apłica sedes. uos ro¬
mana estis eccĩa. ad deponen
ram. integrum mͥ iusum ẽ ñ
adire fabritam lapidum: sed
eo potins in cnb inget ip̃ins
eccĩe sacram̃tum. Nub ꝑseui¬

Expanded text:
ori digitum superpono. Querela nimus, breviter inferam. dicta omnipotens dispensatio conditoris, quia ad vos nuper ascendens duorum episcopatuum, unius regendi, alterius visitandi mole depressus, praerupta Alpium juga transmisi, moxqulitudinem tanquam fugitivus postliminio repedavi. Libet itaque sub quadam mentis energia, quasi diu stipitibus attritos agitare pedes, durisque catenis edomitas sublevare cervices, illudque propheticum alacriter decantare: « Dirupisti, Domine, vincula mea: tibi sacrificabo hostiam laudis . » Nostis plane, tumque tenetis haec in me projecta fuisse onera, non suscepta; et, ut ita loquar, retiaculum non ingressus sum, sed violenter opertus. Quapropter occasione nacta, pondus libenter abjeci, quod ultroneus ante non subii. Et quia vos apostolica sedes, vos Romana estis Ecclesia, ad deponendram, integrum mihi visum est non adire fabricam lapidum; sed eos potius, in quibus viget ipsius Ecclesiae sacramentum. Sub persecu
Abbreviated transcription (Latin):
ilectissi dimisent.
mo apłice sedis elec¬
co. ⁊ uirge assur hildebrando
petrus pcc̃or monachus serui¬
tutẽ. Ferunt qui in rimandis
hoc lnncib naturalit̾ insitũ.
qr tum post t̾garespiciunt.
oculos au̾tit. ad memoriam
postmod̾ nõ redutit. Quorũ
uidelicet animaliũ qnͣtiam
uobis meẽ similitudinẽ dice¬
rem: insi me magnitudinis
eium qr tam acuta prudenti¬
tam sintera ⁊ feruentissima
caritas que me suscipit af¬
fectuose p̾sentem: nũqmͣ siue
ꝑstilum siue ꝑ u̾bum uisitare
dignatur absentem. Porro
gotium agẽtir. drẽm qr illa

Expanded text:
ilectissimis postolicae sedis electo, et virga Assur HILDEBRANDO, PETRUS peccator monachus servitutem. Ferunt, qui in rimandis hoc lyncibus naturaliter insitum, quia cum post terga respiciunt, oculos avertit, ad memoriam postmodum non reducit. Quorum videlicet animalium quamdam vobis esse similitudinem dicerem, nisi me magnitudinis enim, quia tam acuta prudentitam sincera et ferventissima charitas, quae me suscipit affectuose praesentem, nunquam sive per stylum, sive per verbum visitare dignetur absentem. Porro gotium ageretur, dicerem; quia illa
Abbreviated transcription (Latin):
tissimi dr̃. Hoc meisermonis
absintium uobis indulcedinẽ
u̾tat. ⁊ cncquid inuobis est
frigidum qnicquid obscurũ
flamina sui sp̃t mirifitus illus¬
trator accendat. ad hildebn¬

Expanded text:
tissimi, hoc mei sermonis absynthium vobis in dulcedinem vertat, est quidquid in vobis et frigidum, quidquid obscurum flamma sui spiritus mirificus illustrator accendat. E
Abbreviated transcription (Latin):
ñ fructus s labor suꝑuatuns
uñ cum ego petitione frm̃ se¬
pe pulsarer. nͣtinus seq̃st̃ acte¬
derem ⁊ si possibile ẽẽ patis in¬
ter eos fed̾a continnarẽ: hac
runt dignumẽ. ut inquietit
calamitatum tribulationũq
ꝓcellis atq turbinib agiten
tur. ũm nelectorem diutis
ꝑtraham. fr̃s illi hec tĩ dix̃am
ñ dubiis erumpentib signil
u̾a probantes. marcto siti tã¬
dem. ad cor redeunt. panimẽ¬
tose humilit̾ st̾mint. ac per¬
cepta pnĩa nuimamͣ se decet̃o
negletturos solita genitritit
di p̃conia unammit poilicẽ¬
tur. moxitats ita ut fatea
post choruscos atq tonitrua
tanta celi serenitas rediit.
ut extunc usqs hodie fis io
tunde patis ocio ꝑfruant ur
acde stillea noragine se delatos
ad portum gub̾nante filio uir¬
ginis gratulentur. Im pletũ er
suorũ statura conuellunt. is¬
ta consid̾ent: ⁊ ne diuini fu¬
roris sr̃ eos gladius uemiat. nõ
sine cã formident. Parcite ori
deste correptionis: relopotius

Expanded text:
non fructus, sed labor supervacuus. Unde cum ego petitione fratrum saepe pulsarer, quatenus sequester accederem, et si possibile esset, pacis inter eos foedera continuarem: hac runt, dignum est ut inquietis calamitatum tribulationumque procellis atque turbinibus agitentur. Verum ne lectorem diutius protraham, fratres illi haec quae dixeram non dubiis erumpentibus signis, vera probantes in arcto siti, tandem ad cor redeunt 236 pavimento se humiliter sternunt ac percepta poenitentia, nunquam se de caetero neglecturos, solita genitricis Dei praeconia unanimiter pollicentur. Mox itaque, ut fatear, ita post coruscos atque tonitrua, tanta coeli serenitas rediit, ut ex tunc usque hodie fratres jucundae pacis otio perfruantur, ac de Scyllaea voragine se delatos ad portum, gubernante Filio Virginis, gratulentur. Impletum ergosuorum statuta convellunt, ista considerent, et ne divini furoris super eos gladius veniat, non sine causa formident. Parcite ori destae correptionis excessi, zelo potius
Abbreviated transcription (Latin):
tium replebr̃ egestate. ad hãc
sane agritulturã iosne alle¬
goricis ex hortationib ꝓno¬
cabat filios ioseph. Si ppłs ĩ¬
quit multus es ascende insil¬
uã. ⁊ succide tibi sꝑatia in t̾ra
pherezei ⁊ raphaini: qr an¬
gusta ẽ tibi possessio mõtis
effraim. Cumq illi cõq̃rent᷑¬
⁊ dic̾ent ñ potimus ad mõta¬
na conscend̾e cum ferreis cur¬
rib utant᷑ chananel quihĩtãt
int̾ra campestri: respondit
iosue. Popłs multuses ⁊ mag¬
ne fortitudinis. ñ hẽbis sor¬
tem unã. s transibis ad mon¬
tem. ⁊ succices tibi atq purga
bis ad montẽ. ⁊ succides tibiat¬
q purgabis adhĩtanidum spa¬
tia: ⁊ pot̾is ultra procedere
tum subũteris chananeum
quẽ dicis ferreos hẽre turrus.
⁊ ẽẽ fortissimum. Que nimi¬
rum multis indigentia ũbis
ta compendii epłaris obsta¬
ret. Hoc tm̃ qĩ sũmotenus
perstringendo suffitiat qr cũ
iosue p̃cipit ppło siluarũ con

Expanded text:
tium, replebitur egestate . » Ad hanc sane agriculturam Josue allegoricis exhortationibus provocabat filios Joseph: « Si populus, inquit, multus es, ascende in silvam, et succide tibi spatia in terra Pherezaei et Raphaim, quia angusta est tibi possessio montis Ephraim : » Cumque ibi conqet dicerent: Non poterimus ad montana conscendere, cum ferreis curribus utantur Chananaei qui habitant in terra campestri. Respondit Josue: Populus multus es et magnae fortitudinis, non habebis sortem unam, sed transibis ad montem, bis ad montem, et succides tibi atque purgabis ad habitandum spatia; et poteris ultra procedere cum subverteris Chananaeum, quem dicis ferreos habere currus, et esse fortissimum . » Quae nimirum multis indigentia verbista compendii epistolaris obstaret; hoc tantum quasi summotenus perstringendo sufficiat quia, cum Josue praecipit populo silvarum con
Abbreviated transcription (Latin):
go. uirgo cum nascituro: uir¬
go cum nascẽte: nrgo post
filiũ natũ. Coniuux dictaẽ
uirgo: coniux assumpta et
uirgo. conuĩx credita ⁊ uir¬
go: cum cõiuge simul ⁊ prole
ꝑhennus uirgo. Ignota semꝑ
li collegio. Et tunc certe. tũc
indubie tunc u̾e: tunc u̾aci¬
ter. scã uirgo. beata uirgo.
głiosa uirgo. honesta urgo.
S post generatõnẽ incarna¬
tiũbiͥ post natiuitatẽ d̾i ho¬
minis fũ: post generationẽ
in deo hominis assumpti pꝰ na

Expanded text:
go. Virgo cum nascituro, virgo. Virgo cum nascituro, virgo cum nascente, virgo post filium natum. Conjux dicta et virgo, conjux assumpta et virgo, conjux credita et virgo, cum conjuge simul et prole perennis virgo. Ignota sempeli collegio. Et tunc certe, tunc non dubie, tunc vere, tunc veraciter sancta virgo, beata virgo, gloriosa virgo, honesta virgo. Sed post generationem incarnati Verbi, post nativitatem Dei hominis facti, post generationem i