comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scole uiratꝰ deponat sbp̾sentia
suarem sic̃ suꝑtus depositũ est
fuisse subsecutã. ⁊ subobtutibꝰ
sius unũq̃q militẽ solatiũ
suũ mami sua ab erogatoris
dext̾a suscepisse ⁊ huiꝰ moĩ gesta
relatt̃e iuro clanssimo tͥbimo
uł denotissimis p̾ncipiis uit̾
tres m̃ses muttẽda. ex quoꝓ

Expanded text:
scholae iuratus deponat, sub sua praesentia rem sicut superius dispositum est fuisse subsecutam, et sub obtutibus suis unumquemque militem solacium suum manu sua ab erogatoris dextera suscepisse: et huiusmodi gesta relatione a viro clarissimo tribuno vel devotissimis principiis intra tres menses mittenda, ex quo
Abbreviated transcription (Latin):
celsitudĩs si hãc nr̃e mansuetudĩs
formã quoc̃ suꝑ militibꝰ quibꝰdã
deputãdis. aliquid statutũ fu̾it
gestis insiuuare ⁊ ꝗd eos quib
dati sũt. ꝓut nob̾ placiit agnosce
oportet. itidem publicare mum̃i
curau̾it. tam dispendiũ ꝙ c̃q pu¬
blicũ hac excã sustini̾nt tam dep¬

Expanded text:
tudinis, si hanc nostrae mansuetudinis formam, quotiens super militibus quibusdam deputandis aliquid statutum fuerit, gestis insinuare et, quid eos, quibus dati sunt, prout nobis placuit, agnoscere oportet, itidem publicare minime curaverit, tam dispendium, quodcumque publicum hac ex causa sustinuerit, e
Abbreviated transcription (Latin):
fatimis ꝑpetͣtum adnoticiam
nr̃e mansuctudins uł tertead
scĩam illistrissime magest̾ie fer¬
recurau̾it potestatis. ut endem
apparitioĩs ꝑic uł tale flagitiũ
pͥncipales minime possint aures
sitõis lesi si̾unt. liceat sacratissi mũ
lites ꝓomĩb u̾ba facturos pet̾e
comieatũ ⁊ porrectos p̾cib ꝙ ccͣ¬

Expanded text:
titiam nostrae mansuetudinis vel certe ad scientiam illustrissimae magisteriae referre curaverit potestatis, ut eiusdem apparitionis periculo tale flagitium principales minime possit aures lsitionis laesi fuerint, liceat sacratissimum nlites pro omnibus verba facturos, petere comitatum et porrectis precibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯseqũdi publica solacia ded̾it.
quid qͥd obim qui dimissiõem.
ameit. solut᷑ũ nec pͥus id̾ tribu¬
nꝰ abeodem discedat mͣo insi
om̃s huiꝰmoĩ milites .i quos

Expanded text:
nsequendi publica solacia dederit, quidquid ob iniquam dimissionem amiserint, soluturum. Nec prius idem tribunus ab eodem discedat numero, nisi omnes huiusmodi milites, id est quos
Abbreviated transcription (Latin):
militib eregande fuerant publi¬
ce rõm erogator nõ dubitet repor¬
tandas sciat uo tͥbunus p̾ter
iam ꝯstitutas suꝑ huiꝰ moĩ faci¬
nore int̾minatcẽs se de ꝓp̾ͥis fa¬
cłtatibꝰ singłis nulitib quib¬

Expanded text:
militibus erogandae fuerant, publicae rationi erogatur non dubitet reportandas. Sciat vero tribunus praeter iam constitutas super huiusmodi facinore interminationes sese de propriis facultatibus singulis militibus, quib
Abbreviated transcription (Latin):
op̃. uał. ã. Hulli mlitariũ pro
bis ãnonis q̃ inpuĩciis delegãt re¬
⁊pudiata ad tp̃s sperũ copia. ⁊ in¬
opie occõne captata p̾cia liceat
postulare ita ut siquis ꝑꝑ anni
habundãciã susciꝑe oblata negle¬
x̾it ac postea impositis ꝓnecessita¬
te rerũ ꝓiũciis repudiata taxau̾it.
exige̾ neq id qd̾ accipe dissimła¬
uerit a sequatur.

Expanded text:
o. Nulli militarium pro his annonis, quae in provinciis delegantur, repudiata ad tempus specierum copia et inopiae occasione captata pretia liceat postulare, ita ut, si quis propter anni abundantiam suscipere oblata neglexerit ac postea inpositis pro necessitate rerum pretiis repudiata taxaverit,exigere neque illud, quod accipere dissimulaverit, consequatur.
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ spẽs annonarias incimori¬
blimitib aꝓuincialib ordi¬
natis ad castra ꝯferri. s inuet̾¬
amo castris ꝯstituti milites.
duas aliouiaꝵ partes itidẽ
decreditis sumant nͨ ampliꝰ ꝙͣ
t̾ciam partem ip̃i ueh̾e cogãtir.
dieꝵ spacio pitãtia autentica
ꝯfestim tͣdiderint spẽs quas
exfiscalibꝰ creditis dissimłam̾̃t
gare deꝓpͥis facłtatibꝰ uł mili¬
tib ip̃is us fiscalibꝰ horitis ad

Expanded text:
es annonarias vicinioribus limitibus a provincialibus ordinabis ad castra conferri. sed in veteranis castris constituti milites duas alimoniarum partes ibidem de conditis sumant nec amplius quam tertiam partem ipsi vehere cogantur.dierum spatio pittacia authentica confestim tradiderint, species, quas ex fiscalibus conditis dissimularintgare, de propriis facultatibus vel militibus ipsis vel fiscalibus horreis ad
Abbreviated transcription (Latin):
dis obẜuan decernimꝰ. ut ero¬
gatorom̃s peccuinas q̃ mortius
militib usq addiem mortis
ui lib̾is eoꝵ nõ dubitẽt mĩstͣndas.
maximas mextusabiles iões
quibdam adcustodiẽ uł anã
huiꝰ moĩ cãm milites deputari
hoc modo publicũ aliꝙ dap̃nũ
seu dispẽdiũ sustin̾e. iubenus
siqui fortissum milites exqͦc̾q
nũo curus uł quibꝰ dam corporibꝰ
annouaꝵ ui capitũ eis p̾bentoꝵ
erogatoẽz.publicis iõnib q̃dã
lesio ingeratur. eand̾ tepͥo ꝑsc̾a

Expanded text:
s observari decernimus, ut erogator omnes pecunias, quae mortuis militibus usque ad diem mortis vel liberis eorum non dubitet ministrandas.maximas et inexcusabiles rationes quibusdam ad custodiam vel aliam huiusmodi causam milites deputari hoc modo publicum aliquod damnum seu dispendium sustinere, iubemus, si qui fortissimi milites ex quocumque numero curiis vel quibusdam corporibus annonarum vel capitum eis praebendorum erogationem publicis rationibus quaedam laesio ingeratur, eadem de proprio
Abbreviated transcription (Latin):
da. Annonas om̃s q̃ uimu̾sis of¬
sicus atq sacri palatii minist̾iis
sacris scimiis cet̾is q cunctarũ
ãmuncłis diguitatum a solent
delegari. quasazhi qui adeaz
exactõmi mittuntur. ꝓcupidita¬
te ⁊ libidine sua gͣuit exꝓuĩcia¬
liũ uiscerib eruerant. adsimili¬
tudinẽ mlitum quib erariep̃¬
bentur annone aderare p̾cipimꝰ
ut omĩb supͣ designatis emo¬
lum̃ta debita inp̾ciis depodispo¬
sitio tui culimims ꝓpublica uti¬
litate taxatis p̾cipiat erogari.

Expanded text:
. Annonas omnes, quae universis officiis atque sacri palatii ministeriis et sacris scriniis ceterisque cunctarum adminiculis dignitatum adsolent delegari, quasque ii, qui ad earum exactionem mittuntur, pro cupiditate et libidine sua graviter ex provincialium visceribus eruebant, ad similitudinem militum, quibus aerariae praebentur annonae, adaerari praecipimus, ut omnibus superius designatis emolumenta debita in pretiis dispositio culminis tui pro publica utilitate taxatis praecipiat erogari.
Abbreviated transcription (Latin):
atenoĩe ꝯsecunt᷑ resistentes spẽs
nõ aliter adb̾ent. nͥ ut inforore¬
rum ueliũ distͥhunt᷑.
quis militum int̾clusam sp̾erũ
exactõem resticare temptauit uł
adheratt̃es statutas ausus fu̾it
im mutare tam iur spectabilis
ad iecta sacͥlegii pena que diualiũ
scitoꝵ uolatores palam insequit᷑¬
tuitu regendos numõs dedenmꝰ
deerrarus annonis singulos scoł
ꝑopinatores caballatoĩs qq̃ ioẽ¬

Expanded text:
ae nomine consequuntur resistentes species, non aliter adaerentur, nisi ut in foro rerum venalium distrahuntur. quis militum interclusam specierum exactionem refricare temptaverit vel adaerationes statutas ausus fuerit immutare, tam vir spectabilis adiecta sacrilegii poena, quae divalium scitorum violatores palam insequittuitu regendos numeros dederimus, de aerariis annonis singulos solidos per opinatores, caballationis quo
Abbreviated transcription (Latin):
differendo erogatõez ausus
fu̾it retin̾e. sciat semodis oĩ¬
b dampnũ ꝙ exnegotiatõe
miles sustiuuut exprop̾is
facłtatibꝰ militisolutũ sciẽti¬
b hiꝰ ꝙ p̃fate dispositoĩs
obẜuantiã sine indifferent᷑
uit᷑ sigillatum diffinitum

Expanded text:
differendo erogationem ausus fuerit retinere, sciat se modis omnibus damnum, quod ex negotiatione miles sustinuerit, ex propriis facultatibus militi soluturum. Scientibus his, qui praefatae dispositionis observantiam sive in differenda ultra sigillatim definitum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsuam manũ solatio ip̃e eũ actu¬
ario denegatõe actuariis ꝑinissa
rio siue statim sine post unũ duos ue
seu amplius annos seu ãpliꝰ re
tate pacisci liceat ampliꝰ aut̃ ꝙͣ
nnũ tremissẽ nullus actuanus
penitus ꝑmittat᷑. nec ulla possit
lixitate. uniuꝰ qnͣtitatem tre¬
missis exced̾e. siqͣtũ int̾ actuan¬
ũ ⁊ mlitẽ suꝑ pactõe seu negatõe
tpĩs erogatoĩs emerẜit dubi¬
tatõ. iubenꝰ eid̃ militidandas
pecumas ab erogare. p̾ͥncipiis
tineri qͣtenꝰ cã ap̃ deuotissima
pͥncipia ꝓpositis sacio scĩs scͥp¬
tͣis int̾ actuariũ ⁊militẽ tcͣtet᷑.
ut ex onũ parte miles nullm
accuarii negattẽ. deberi ꝯstit̾it
patiatur suꝑhis uo quos datis
forte comeatibꝰ ab ẽẽ ꝯtigiͣt
hec uolumꝰ obẜuari ut peciũe
que erogande sũt. usq ad .xxx.
milites qͦs tm̃ modo datis co¬
meatib dimuiti. sacͣ ꝯstitutio
ꝯtinet ap̃ denotissĩa pͥncipia

Expanded text:
suam manum solacio ipse cum actuario de negotiatione actuariis permissario, sive statim sive post unum duosve seu amplius annos restitutum fueate, pacisci liceat. Amplius autem quam unum tremissem nullus actuariuspenitus permittatur, nec ulla possit oris prolixitate unius quantitatem tremissis excedere. Si qua tamen inter actuarium et militem super pactione seu negotiatione tempore erogationis emerserit dubitatio, iubemus eidem militi dandas pecunias ab erogatore principiis tineri, quatenus causa apud devotissima principia propositis sacrosanctis scripturis inter actuarium et militem tractetur, ut ex omni parte miles nullumactuariis negotiatione debere constiterit, patiatur. Super his vero, quos datis forte commeatibus abesse contigerit, haec volumus observari, ut pecuniae quae erogandae sunt usque ad triginta milites, quos tantummodo datis commeatibus dimitti sacra constitutio continet, apud devotissima principia
Abbreviated transcription (Latin):
milites ⁊ eoꝵ suꝑ his stantes
inch̾ penitus aꝓuncialibus
acciꝑe audeant sciant euim mi¬
lites ꝙ oportet eos ꝯmoda
sua que annonaꝵ ꝑceptitte
adipiscuntur accipiẽtes ex tͥu¬
secꝰ detrim̃tis ꝓuinciales nõ¬

Expanded text:
milites et eorum superstantes nihil penitus a provincialibus accipere audeant. sciant enim milites, quod oportet eos commoda sua, quae in annonarum perceptione adipiscuntur, accipientes extrinsecus detrimentis provinciales no
Abbreviated transcription (Latin):
acetum. s ⁊ lardũcarnem uerue¬
ciuam q̃ milites nr̃os ita sołe¬
tcio diepanem. uno die uinũ alio
die acetũ. uo dielardum bid¬
uocamem ueruecinam.

Expanded text:
etum, sed et lardum, carnem vervecinam etiam milites nostros ita solertio die panem: uno die vinum, alio die acetum: uno die lardum, biduo carnem vervecinam.
Abbreviated transcription (Latin):
usticia est
uoluntas ns siumum
cuiq tribuens. ¶Iuris¬
prudencia ẽ diuinaꝵ atq humͣ¬
naꝵ rerum noticia iusti atq
in uisti scĩa ¶Edis geñaliter
coͥgnitis. ⁊ nicipientib nob̾. ui

Expanded text:
ustitia est voluntas ius suum cuique tribuens. Iurisprudentia est divinarum atque humanarum rerum notitia, iusti atque iniusti scientia. His generaliter cognitis et incipientibus nobi
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ gnͣale iõ possimuis ut
tensã emphiteosin que no pro¬
cul abalienatõe consistit. s õ
u̾q sac̾dotes ab huiꝰ mõi aue¬
natõe ꝓ hibemus pẽĩs subito
quib leoiis piememorie usa

Expanded text:
mus, ut tensam emphyteosin, quae non procul ab alienatione consistit. Sed omnes ubique sacerdotes ab huiusmodi alienatione prohibemus poenis subditos, quibus Leonis piae memoriae usa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcipientis dãe scĩssimã maiorẽ
eccłam. sub hac tam̃diffmitc̃e
ut is quihũc acceꝑit munifi¬
centiã eiusdẽ quantitatis repẽ¬
s. rem scissime maiori ecclẽ. sub
ꝓpͥetateis ratõe. exquapossit eũdẽ
redditum sc̃ssima eccłã hr̃e . quã¬
tum ille exnsu accep̃ pꝰ ꝑcipiẽtis
utiq mortẽ aut cdifmitũ tp̃s in

Expanded text:
cipientis dare sanctissimam maiorem ecclesiam, sub hac tamen definitione, ut is, qui hanc accepit munificentiam, eiusdem quantitatis repenset rem sanctissimae maiori ecclesiae sub proprietatis ratione, ex qua possit eundem reditum sanctissima ecclesia habere, quantum ille ex usu accepit; post percipientis utique mortem aut def
Abbreviated transcription (Latin):
dam nrarum constitũtroẽm de¬
finiuimꝰ. quidẽ us ad ꝑas tres
enphiteos infł accipientis. ci du¬
orum successorũ aliorũ. ħ c ͥ sr̃re¬
b scissime maioris eccłie. fĩ ꝑ
mitentes nõaũt uitras extam
partem releuãĩ enphiteosm.
tientes quiauõ dicticimꝰ effrise
c⁊ impieabaliquib fr̃ docum̃ta
ut n sextarelinquatur st̃issie̾
gestamonum̃torũ constituõs. ed¬
sinegestis quidẽ. us ad solam.⁊
uitam accipientis emphiteosi.
dii mꝑfectam is ad solam
ilioce simpatriarche sedis ehuiꝰ¬

Expanded text:
dam nostrarum constitutionum definivimus quidem usque ad personas tres emphyteosin fieri, accipientis et duorum successorum aliorum; hoc et super rebus sanctissimae maioris ecclesiae fieri permittentes, non autem ultra sextam partem relevari emphyteosin cientes. Quia vero didicimus sic effuse et impie ab aliquibus fieri documenta, ut neque sexta relinquatur sanctissimae gesta monumentorum constituens fiesine gestis quidem usque ad solam vitam accipientis emphyteusin, dique imperfectam, usque ad solam dioecesin patriarchicae sedis hu
Abbreviated transcription (Latin):
hac feslicissim̾ea existen̾tes ciu¬
tate. aut cirea eius confinia. n
sub patriartha sede huuis felici¬
ssime ciuitatis constitutas. qͣꝵ
menopolitas ĩp̃e pormat. neq
aliũ ullũ undiq n patriarthã¬

Expanded text:
hac felicissima existentes civitate aut circa eius confinia neque sub patriarchica sede huius felicissimae civitatis constitutas, quarum metropolitas ipse ordinat, neque alium ullum undique neque patriarcha
Abbreviated transcription (Latin):
quetũq nr̃e sũt tr̃e. nec nõ qui
moccidente sũt. dõ amabiles ep̃o
abip̃a seniore roma. us adocce¬
nodochũim. aut ꝓtocothophuĩ
aut nasconuumi. aut orphão¬
tiophiũ. aut geronto chonum
aut bephotrophuu. aut moã¬
stĩ oruni uirorũ ac mulierũ
abbatẽ seu abbatissa̾.aut queli¬
b omĩo p̾sidentẽ uenerabilib
collegus licentiã hrͣe alienare
reni imobilẽ. aut indomibꝰ
aut inagris. aut mortis aut

Expanded text:
que nostrae sunt terrae, nec non qui in Occidente sunt deo amabiles episcopos ab ipsa seniore Roma usque ad ocenodochum aut ptochotrophum aut nosocomum aut orphanotrophum aut gerontocomum aut brephotrophum aut monasterii virorum vel mulierum abbam seu abbatissam, aut quemlibet omnino praesidentem venerabilibus collegiis licentiam habere alienare rem immobilem aut in domibus aut in agris aut in hortis aut
Abbreviated transcription (Latin):
qucͣq maximos uidices quiad
ca̾usis aut confici: ap̃ semetip̃oᷤ.
monum̃ta ꝓꝯfirmatõe talum
dc̃ationum. aut aliorũ actium
patiumur. ⁊ tingulo ⁊ cligͥtate

Expanded text:
quoque maximos judices, qui ad causis, aut confici apud semetipsos monumenta pro confirmatione talium donationum aut aliorum actuum patiuntur, cingulo, et dignitate
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ iussu tuo adiret. Nam hebita
ex qua drigis equoꝵ imũ occident
Sit excomedis imus seruus fu̾it.
occisus. nõ solũ occisi estimac̾o. s
eo amplius id quoq cõputabitur
qͣte depciati sunt qui suꝑ sunt. ¶La¬
nũ utoicõ ꝑsequi &e capitalis cri¬
minis eũ reũ fac̾e. ¶Capud scb̾
legis aquilie ĩusu nõ ẽ. ¶Capite t̾¬
cio deonũ cͥet̾o uampno cauetur.

Expanded text:
s iussu tuo adiret: nam hereditex quadriga equorum unum occiderit, vel ex comoedis unus servus fuerit occisus: non solum occisi fit aestimatio, sed eo amplius id quoque computatur, quanto depretiati sunt qui supersunt. Linum persequi et capitalis criminis eum reum facere. Caput secundum legis Aquiliae in usu non est. Capite tertio de omni cetero damno cavetur.
Abbreviated transcription (Latin):
itẽ momĩbus rebus q̃ aĩa carent
dampnũ. ĩ uuia. Datum ac ꝑte uĩ¬
dicatur. siquid enĩ ustũ. aũ rupt̃
aut fractum fu̾it. accõ ex ħ capite
cõstituitur ꝗͣmͣ pot̾it sola rupti
appllacõ moñs istas causas. suffi¬
cere. Ruptũ enĩ intlłigitur. ꝙ qͦ¬
quo modo corruptumẽ. uñ non
solũ usta aut fracta. s ꝰ cissa ce¬
ce collisa. or esfusa ce quo quo
modo ꝑempta. atq det̾iora fcã
ẽ siquis ĩalienũ uinũ uł oleum
ĩmiserit. qͣuo naturał honitas
uini uł olei corrumpit᷑. ex hac ꝑte
legis eũ teni. ¶Illud palam ẽ sic̃
expͥmo capite. ita demũ quisq te¬
netur. si dolo aut culpa eius hõ
aut quadrupes occisus occisa ue
fui̾t. ita exꝰ ħ capite ex uolo aut cul¬
pa. oc de cet̃o dampno quẽq teu̾i.
ħ̃ tam̃ capite nõ qͣntũ ĩ eo anno.
res fu̾it. obligatur is qui dedeut
iñ habendã estimac̃om. ac sietiã
hac ꝑte plurimi quidem uerbum
ad iectum fuiss. nam plebẽ ioma¬

Expanded text:
in omnibus rebus quae anima carent, damnum iniuria datum hac parte vindicatur. si quid enim ustum aut ruptum aut fractum fuerit, actio ex hoc capite constituitur: quamquam potuerit sola rupti appellatio in omnes istas causas sufficere: ‘ ruptum ’ enim intellegitur quoquo modo corruptum. unde non solum usta aut fracta, sed etiam scissa et collisa et effusa et quoquo modo perempta atque deteriora facta est, si quis in alienum vinum aut oleum id immiserit quo naturalis bonitas vini vel olei corrumperetur, ex hac parte legis eum teneri. Illud palam est, sicut ex primo capite ita demum quisque tenetur, si dolo aut culpa eius homo aut quadrupes occisus occisave fuerit, ita ex hoc capite ex dolo aut culpa de cetero damno quemque teneri. hoc tamen capite non quanti in eo anno, res fuerit, obligatur is qui damnum erinde habendam aestimationem ac si etiam hac parte ‘ plurimi ’ verbum adiectum fuisset: nam plebem Roma
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩem alienũ aũ pecus ĩ cluserit
ut fame necaret᷑. aũ ium̃tum
uehem̃t̾ egerit ut rumpetur. añ
petus intm̃ exagitauit. ut p̾cipi¬
taret᷑ aũsicrius alieno sero per¬
suasentz ut arborem ascenderet.
uł inputeũ descend̾e̾t. ꝙ ist ascẽ¬
dendo uł descendendo mortuus
utił ĩ eum accõ datur. ¶ S ce si qͥs
alienũ seruũ deponte aũ deupa
ĩ flum̃ ꝓiecerit. ꝙ is suffocatus
S si ñ corꝑe uampnũ fui̾t. datum
n corpus lesum fuerit. s alio mo¬
do dampnũ alii cõtingit. crim nõ
sufficit. n directa neq utilis acĩ¬
lia placinit. eum qui obnoxius

Expanded text:
hominem alienum, aut pecus ita incluserit ut fame necaretur, aut jumentum tam vehementer egerit ut rumperetur, aut pecus intantum exagitaverit ut praecipitaretur, aut si quis alieno servo persuaserit ut in arborem ascenderet, vel in puteum descenderet, et is ascendendo vel descendendo mortuus utilis in eum actio datur. sed si quis alienum servum de ponte aut ripa in flumen deiecerit et is suffocatus sed si non corpore damnum fuerit datum neque corpus laesum fuerit, sed alio modo damnum alicui contigit, cum non sufficit neque directa neque utilis Aquilia, placuit eum qui obnoxius
Abbreviated transcription (Latin):
sunt equi. muli. asini. boues.
oues. capre. desuibz qͦ soem pla¬
cuit. nã &e sisues pecoꝵ applłone
cõtinent᷑ qr oe hii gregatim pas¬
cunt᷑ sic demq & homerus mo
uissia att. sic̃ elius marcianus ĩ

Expanded text:
sunt equi, muli, asini, boves, oves, caprae. de suibus quoque idem placuit : nam et sues pecorum appellatione continentur, quia et hi gregatim pascuntur: sic denique et Homerus in Odyssea ait, sicut Aelius Marcianus in
Abbreviated transcription (Latin):
ulło iure occiditi itaq qui lat̾ro¬
nẽ occidit. non tenet᷑. Itaq si ałr
ꝑicłm effug̾e nõ pot̾sãt nec is
cluidẽ hac lege tenetur. qui caũ
occroit Simodo culpa eius nlła
s̃uenitiu nã alioquin: nõ minꝰ
ex dolo qmͣ exculpa quisq hac le¬
ge tenetir: ¶ Itaq siquis dum
iaculis ludit. uł ex̾citat᷑ transe¬
untẽ seruum tuũ traiec̾it. distĩ¬
guitur. Nam si idamilite qui ĩ cã¬
po eoq ubi solitumẽ ex̾citari ad¬
missum ẽ. nlła culpa eius ĩ tlłigit᷑
Sialius tale quid aomisit. culpe
reus eidẽ uiris ẽ demilite si ĩ alio
loco qmͣ qui ex̾citandis militibus
destinatus ẽ aomisit. ¶ It̃ siput᷑ator
exarbore deiecto ramo sernũ tirum
tͣnserintẽ occiderit. si ꝓpe uiã pub¬
licam aũ uicinalem to fc̃m ẽ. neq
p̃clamainit ut casus euitari possit.¬

Expanded text:
 qui latronem occidit, non tenetur, utique si aliter periculum effugere non potest. Ac ne is quidem hac lege tenetur, qui casu occidit, si modo culpa eius nulla invenitur: nam alioquin non minus quam ex dolo ex culpa quisque hac lege tenetur. Itaque si quis, dum iaculis ludit vel exercitatur, transeuntem servum tuum traiecerit, distinguitur. nam si id a milite quidem in Campo, locove ubi solitum est exercitari, admissum est, nulla culpa eius intellegitur: si alius tale quid admisit, culpae reus est. idem iuris est de milite, si is in alio loco quam qui exercitandis militibus destinatus est, id admisit. Item si putator ex arbore deiecto ramo servum tuum transeuntem occiderit, si prope viam publicam aut vicinalem id factum est neque praeclamavit
Abbreviated transcription (Latin):
optin̾e censuerunt s etiam ĩ i¬
uasionibus q̃ cͥca reꝰs soli fiunt.
homines abstineant. ¶Sane in
actoris ẽe. nam siuie ubonis sit
sũ nõ sit sitam̃ ex̾bonis sit. locũ
si inre depoĩta. culpam quoq ꝓ¬
misit. sũ bona fide possideat. suĩ
usum fructum ĩea quis habeat.
uł ꝙ aliuo rus. ut int̾sit eius
nõ rapiroicendum. ẽ conpet̾e ei
hanc accõm. ut nõ diu̾um accipi
latum ẽẽ ꝓponatur. ¶Et gn̾aliter
dicendũ ẽ. exquib cãis furti ac
cio cõpetit inre clam ft̃a. exhisdẽ

Expanded text:
inere censuerunt, sed etiam in invasionibus quae circa res soli fiunt, homines abstineant. In hac acactoris esse: nam sive in bonis sit sive non sit, si tamen ex bonis sit, locum si in re deposita culpam quoque promisit, sive bona fide possideat, sive usum fructum in ea quis habeat, vel quod aliud ius ut intersit eius non rapi: dicendum est, competere ei hanc actionem, ut non dominium aclata esse proponatur. Et generaliter dicendum est, ex quibus causis furti mihi actio competit in re clam facta, ex hisdem
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ nõ totũ pena ẽ. s extra penã
rei ꝑsecucio sicuti ĩaccõe farti ma¬
riifesti dixͦ. s inqruadruplo inest
ce rei ꝑsecut̾o. ut pena tripli sit.
sũ conp̾hendatur raptor in tp̃o de¬
licto sũ nõ. Ridiculũ ẽ enĩ leuio
ris cõdicõnis eẽ eum qui ui rapit.
qmͣ qui clam amouet. ¶Quiã tñ
ita cõpetit ħ accõ sidolo malo qͥsq
rapu̾it. Nam qui aliquo errore
prucłes iurris eo animo rapuit.

Expanded text:
autem non totum poena est et extra poenam rei persecutio, sicut in actione furti manifesti diximus: sed in quadruplo inest et rei persecutio, ut poena tripli sit, sive comprehendatur raptor in ipso delicto sive non. ridiculum est enim levioris esse condicionis eum qui vi rapit quam qui clam amovet. Quia tamen ita competit haec actio, si dolo malo quisque rapuerit: qui aliquo errore prudens iuris eo animo rapuit
Abbreviated transcription (Latin):
Cadem placuerunt de eo q uoq
qui cũ equo ueheretin inpetũ
eius aũ pp̃ mnfirmitatẽ. aut pp̃t
ĩꝑitiam suam retin̾e̾ nõ potiu̾t.
plurimi fu̾it illa suĩa expͥmitur.
ut siqius hominẽ tuũ qui hodie
erat occiderit. qui ĩ eo aͣnno ĩreg̾
aut p̃ciosus fu̾it. c iõ nõ tantite¬
neatur qͣnti is ho die erat. s qͣnͣti
ĩ eo anni plurum fu̾it. qua rõne
creditum ẽ penalẽ eẽ huiuis legis
ligatur. qͣntum dampn ded̾it. s
aliqñ ionge płis. ido̾ constat ĩh̾e

Expanded text:
adem placuerunt de eo quoque, qui cum equo veheretur, impetum ejus aut propter infirmitatem, aut propter imperitiam suam retinere non potuerit. plurimi fuerit illa sententia exprimitur, ut si quis hominem tuum qui hodie erit, occiderit, qui in eo anno integer aut pretiosus fuerit, non tanti teneatur quanti is hodie erit, sed quanti in eo anno plurimi fuerit. qua ratione creditum est, poenalem esse huius legis ligatur quantum damni dederit, sed aliq
Abbreviated transcription (Latin):
sic cansis i ut iuste ⁊ legnti¬
me sit̃ oĩb memencti. scietes
quia sidata a nob aminimsiratoe
male ⁊ indigne utat᷑ a nob̾ cõ¬
cessa. sibilicenna subiacehiace¬
bunt. supplitis que pͥmit᷑us di

Expanded text:
sic causis uti, ut iuste et legitime sint omnibus metuendi, scientes quia, si data a nobis administratione male et indigne utantur a nobis concessa sibi licentia, subiacebunt suppliciis quae primitus di
Abbreviated transcription (Latin):
b̾ deuotioẽ mre stituetis ⁊ nĩto
tiam. ¶ Illud scientes ut qr
udicib inminet ũdiq fesca¬
lium ꝑnusum ⁊ maĩfestum.
quia inꝓpͥo suo ꝑiculo atmim¬
stratões ad sumũt. ⁊ no hoc a¬
gnoscentes exomnimodo ⁊ in¬
teindeuotõe. ⁊ nolite uras uo¬
luntates ita p̾bere ĩ obedientes
quatinus eorumegeatis uehe¬
mentia quam neccessaĩum ẽ
eos assumere p̃p uieutabilem
fiscalium exactiõem¶scientib
uob̾ nr̃is subiectis. quia mili¬
tares expense. ⁊ ostium uise¬
cunoẽs. muita egent diligeta
⁊ nõ possunt tirra peccunias ħ a
gi. Causã uitelicet nullam re¬
cipientẽ dilatioẽm. n nob̾ cõ¬
cedentib despici. romanorũ trã
dimuuitam qui ⁊ libiã oẽm re¬
ꝑauimus ci guãdalos in ẜuitu¬
temrediginus. ⁊ płima ad huc

Expanded text:
 devotionem restituetis et merito tiam: illud scientes, ut quia iudicibus imminet undique fiscalium periculum, et manifestum, quia in proprio suo periculo administrationes assumunt: et vos hoc agnoscentes ex omni modo evitate indevotionem et nolite vestras voluntates ita praebere inoboedientes, quatenus eorum egeatis vehementia, quam necessarium est eos assumere propter inevitabilem fiscalium exactionem; scientibus vobis nostris subiectis, quia militares expensae et hostium insecutiones multa egent diligentia, et non possunt citra pecunias haec agi, causa videlicet nullam recipiente dilationem, neque nobis concedentibus despici Romanorum terram diminutam: qui et Libyam omnem reparavimus et Vandalos in servitutem redegimus et plurima adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
inp̃dictis causis. nec pͥm̃legio
uti quolib n̃ eͦxħ sibimet᷑ inpe¬
trare ut delinquãt uinoxie. nõ
eiꝰ quiom̃ni ab sanẽt acceptõe
uidices alud quidam dĩ c⁊ legis
stitutos ei subiamus n in ħage¬
bunt p̃cepto cũiuspiam aut ꝓp̾o
a nob̾ aut anr̃is iudicib s p̃sẽti
legeutentur. ⁊ hãc eis ostendt̃
ut auxiliẽntur eis utentib ui¬
ditiau fidutia scientes que nisiħ̾
ggerint ⁊ emolum̃torũ ⁊ militie
sustinebunt caũm. ⁊⁊ ĩ corpꝰ ꝑi

Expanded text:
in praedictis causis nec privilegio uti quolibet neque ex hoc sibimet impetrare, ut delinquat innoxie: Non enim qui omni abstinent acceptione iudices aliud quiddam dei et legis stitutos eis subicimus, neque in hoc egebunt praecepto cuiuspiam proprio aut a nobis aut a nostris iudicibus, sed praesenti lege utentur et hanc eis ostendent, ut auxilientur eis utentibus iudiciali fiducia, scientes quia, nisi hoc egerint, et emolumentorum et militiae sustinebunt casum et in co
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ agere ꝓquib ꝯpetentes ẽ fi¬
occurretis uidicib. Illi uõ facilẽ
⁊ p̃ꝑata fiscalium inlatioẽm ĩ
nos exibinͣt. ⁊ uditũ lautabi¬
mus studiu. ⁊ ur̃am ad ꝓba

Expanded text:
 pro quibus competens est fioccurretis iudicibus, illi vero facilem et praeparatam fiscalium illationem in nos exhibuerint, et iudicum laudabimus
Abbreviated transcription (Latin):
alium quippe c⁊ aliarũ parum
nõ diligat eum. ⁊ hõestate cõple¬
ri magna putet. sinr̃o d̾c̾to uidi¬
tioq tui culminis adtingulum
ueniat. testimõiũ quitẽ hñfqr
sit optimꝰ. gratis uo eũ suscipiẽs
nõ uacans om̃ino ꝑ prouĩtia¬
dedit congreg nec uñcolligat
aurum. s ut ħ solum hãt stutiũ
deo nolł̾q semetip̃m conmẽdare
⁊ głia ꝑfriuoptima. ⁊ rep̃sen¬

Expanded text:
alium quippe et aliarum personalium quippe et aliarum personnon diligat eum et honestate compleri magna putet, si nostro decreto iudicioque tui culminis ad cingulum veniat, testimonium quidem habens quia sit optimus, gratis vero eum suscipiens, non vacans omnino per provinciadedit congreget nec unde colligat aurum, sed ut hoc solum habeat studium, deo nobisque semet ipsum commendare et gloria frui optima et repen
Abbreviated transcription (Latin):
gulo insuꝑ ⁊ supplitiis subia¬
cebunt que cõngrũat delictis
nistratoẽs p̃om̃ib studium ha¬
bere decet fiscaliauigilãt inspi¬
cere ⁊ indeuotos quidem c⁊ egẽte
neccessitate cumom̃ exigere for¬
tutidine. innullo flexos n ꝓip̃o
luirum aliꝙ om̃ino considerãtes
deuons aũt pat̃ ne se exibere. de¬
iolentia nichꝰ abullo eorum p̾ci¬
pientes. s equisint inuiditiis
equiuo in publicis disciplins
exequentes quoq indelicta innoxios
quidemundiq custodientes eos
centes quiuõ rei monstrantur ca¬
stigantes ac punientes oẽmq ui¬
stitiam. ⁊ inpublicis ⁊ inp̾uatis
docum̃tis eis ẜuantes. ⁊ nõ ipi sdi
tale sum̃tes. . qui cura eis sunt
omnes ut nõ uideantur illĩ quidẽ
uelut innoxii eẽ ꝑalios aũt delĩ¬
quant atq furentur hoc ꝙ oxig̃
turpius ẽ. ut ⁊ participes in iu¬
stinarim sumãt. Iõq licebit
tne celsidim honestarum qͦs¬
dam amministratoes tirigere ⁊¬
⁊ scientiu iributa fiscalia cui̾¬

Expanded text:
gulo, insuper et suppliciis subiacebunt quae congruant delictis nistrationes, prae omnibus studium habere decet fiscalia vigilanter inspicere, et indevotos quidem et egentes necessitate cum omni exigere fortitudine, in nullo flexos neque prom aliquod omnino considerantes, devotis autem paterne se exhibere; deviolentia, nihil ab ullo eorum percipientes: sed aequi sint in iudiciis, aequi vero in publicis disciplinis, exequentes quoque delicta, innoxios quidem undique custodientes eos centes, qui vero rei monstrantur, castigantes ac punientes, omnemque iustitiam et in publicis et in privatis documentis eis servantes; et non ipsi soli talem sumentes et qui circa eos sunt omnes: ut non videantur illi quidem velut innoxii esse, per alios autem delinquant atque furentur, hoc quod magis turpius est, ut et participes iniustitiarum sumant. Ideoque licebit tuae celsitudini honestiorum quosdam ad administrationes dirigere et scientium tributa fiscalia, curi
Abbreviated transcription (Latin):
admunstratões sibunctip̃is au¬
ferentes licentiam anministra¬
torib nocentib inc̾pandi iuste
⁊ ip̃i eaque ꝑcipiebãt celãto iusti
putati ⁊ ꝓp̾os collocatores p̃pꝰ ħ ab¬
riꝑe amat iudicib nõ ualentes.
uñ nec ip̃is iudicib inc̾pare po¬
terant. agere caste occasioẽ p̃¬
dicte cause. Nos aũt̃ suffitietẽ
imꝑio q̃uestũm eẽ putamusut
collatores sola fisca conferãt tri¬
buta. ⁊ nich̾ aliudut extr̃isecꝰ
queraturꝙ. subiectis oẽm cõ¬
pͥmitus a nob̾dictũm᷑ẽ. ad huc
maiorioꝑe ⁊ subtiliori cõpleri
extimauius legis latõe quati¬
nus nr̃a intentio omnib fiata¬
ꝓuintiarũ animnnstratores cmͣa
omĩfactos pectiũarũ suffragio.
⁊ abhis dato iuire uirando me¬
mores hr̃e. c⁊ hãc hr̃e a nob̾ licen¬
tiamut nulla sit ulli aput eos
tus n incriminb. ⁊ que hĩe o¬
rumtur lesiõĩb n inseditioĩb
publicis. n intributorum publi

Expanded text:
administrationes, sibimet ipsis auferentes licentiam administratoribus nocentibus increpandi iuste, et ipsi ea quae percipiebant celando iusti putati, et proprios collatores propter re a malis iudicibus non valentes, unde nec ipsis iudicibus increpare poterant agere caste, occasione praedictae causae. Nos autem sufficientem imperio quaestum esse putamus, ut collatores sola fiscalia conferant tributa, et nihil aliud extrinsecus quaeratur, quod subiectis omnem comprimitus a nobis dictum est, adhuc maiori opere et subtiliori complecti existimavimus legislatione, quatenus nostra intentio omnibus fiat aa omne factos pecuniarum suffragium, et ab his datorum iureiurandorum memores, habere et hanc a nobis licentiam, ut nulla sit ulli apud eos tiis neque in criminibus et quae hinc oriuntur laesionibus, neque in seditionibus publicis neque i
Abbreviated transcription (Latin):
aliis cingnla hñtib. n qui circa
cos consfnn sũt nec altĩ culib
ꝑoccasioẽm patrocinii s sicut smñ
suffragio accep̃ anministratõe
apublico ꝑcepturus annonas. ha
consueidinis a nob̾ eis deffim¬
ta sunt. que scilicet ⁊ sufficere so¬
la putantes dai dẽcͣernmꝰ. nõ ĩn¬
parius pẽa fiet s maximm quidẽ
uidices acciꝑe aliquid p̾sum̃tes¬

Expanded text:
abentibus neque qui circa eos constituti sunt, nec alteri cuilibet per occasionem patrocinii; sed sicut sine suffragio accepit administrationem, a publico percepturus annonas has consuetudinum a nobis eis definita sunt quae scilicet et sufficere sola putantes dari decrevimus, non inparvis poena fiet: sed maximi quidem iudices accipere aliquid p
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽsciat quia ci confiscatõe ⁊ exili¬
um sustmebit.  ĩ corpꝰ uerbera
atq supplitium. ip̃m quoq qui
accepit abeo sicut p̾cdiximus ori¬
lis subitiens maximus puras eͥ
b manus ut collatores custoctia¬
mus. Et istequidem tã ex legib
quã ex anministratioĩb imm¬
nebunt. pene his qui inp̃clutis
anministratioĩb sũt sitale ali¬
quidegerint. Damus aũt ⁊̃ ꝓ
ꝓuntiã in iustum qui anmini¬
stratoẽm ht̃ egĩt. uł sidanlis ali¬
quib aut caiũpmiis subchit mõs
rigant exponentes tingulum ha¬
bentis delicta. ꝯlos enĩh̾ agno¬
scentes dirigimꝰ inꝓuintiam ħ̾
examinatuirum quatinus ip̃e u̾
iniustinã fecit. illic quoq peas
subeat delictorum ut n alt̃ quis¬
piantale aliquicdagere p̾sumat

Expanded text:
ciat quia et confiscationem et exilium sustinebit et in corpus verbera atque supplicium, ipsum quoque qui accepit ab eo, sicut praediximus, malis subiciens maximis. Puras enim bus manus, ut collatores custodiamus. Et istae quidem tam ex legibus quam ex administrationibus imminebunt poenae his qui in praedictis administrationibus sunt, si tale aliquid egerint. Damus autem etiaprovinciam iniustum, qui administrationem habet, egerit, vel si damnis aliquibus aut calumniis subdat nostros rigant, exponentes cingulum habentis delicta. Nos enim haec agnoscentes dirigimus in provinciam haec examinaturum, quatenus ipse, ubi iniustitiam fecit, illic quoque poenas subeat delictorum: ut neque alter quispiam tale aliquid agere praesumat
Abbreviated transcription (Latin):
intuulib om̃mo cau̾sis toĩcare.
u̾ ⁊ nos cis hõestaiẽ ẜuemꝰ. ⁊ illi pui tatẽ
ctiquia p̃p̃ eorũ utiitatem. ⁊ ũdi¬
q eorum in dẽp̃nitatẽ. ⁊ ut ꝑcẽz
agantur quietem. ⁊ nõ cogãtur
ꝓuntias relinquere. ⁊ inperegͥ¬
nis afligi. ꝓptã p̃sentem legem
scͥpsimus deo eam uouentes. ⁊⁊ p̃¬
sentib uene̾rabilib maximie es
conmumonis q̃u̾e festuũns die¬
b ut om̃ib liceat pãtres susciꝑe
magis iudices quam fures ⁊ so¬
llicitatores ⁊ eorum substantiis. ĩ sidi¬
te Oportet quoq nos ñds subiecto
scientes quantumuri ꝓposiumꝰ

Expanded text:
icare: ut et nos eis honestatem servemus et illi puritatem cti, quia propter eorum utilitatem et undique eorum indemnitatem, et ut per omnem, agantur quietem et non cogantur provincias relinquere et in peregrinis affligi, propterea praesentem legem scripsimus, deo eam voventes et praesentibus venerabilibus maximae eius communisque festivitatis diebus: ut omnibus liceat patres suscipere magis iudices quam fures et sollicitatores et eorum substantiis insidiantes. Oportet quoque vos nostros subiectos, scientes, qua
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t̾ furtum ħ curauidices agese.
sõ enĩ siuideatur uehem̃tissimꝰ ĩ¬
deuotiis. p̃t̃ fiscalium oxactõem.
aut p̃p̃delutorum executioẽm da¬
binius subiectis agere aliquidad¬
eũ oũim amãissimis subuigamꝰ.
si eos qui puis sũt mãib usi. ex
fiscalium exattõe cumoĩ detuler̃
subtilitate. pꝰegeponentes anmini¬
cum omi fauorẽ poͣst legitiimũ
ip̃s prouinnas telinquentes de¬
dipxint¶ Oportet enĩ eos quipt᷑ hãc
nr̃am legem fauendi sũt. clari¬
ssimos subiectarum ꝓuintiarum
uidices considerare. Quãta ꝗdẽ
fruentur głia tales apparenͣtes.
Quãtis aut sunt incursuri diffi¬
cuitatib legem hãc soluere. qũa¬
tum ad se p̾sim̃tes¶ Erit em̃ absũ¬
dum. si eos quidẽ quiinuilib ca¬
puntur furtis. ꝙp̃ĩ torquebũtur.¬
⁊ nõ pͥmitus quiestunt. donecre¬
dlant furta.⁊ p̃i dut innoxu mã¬
ẜint. in maximis constimi fũtis.
⁊ n aput subietos erurescentes
exemplumͣ. liceat eis hõestis et

Expanded text:
udices agere. Non enim, si videatur vehementissimus indevotis propter fiscalium exactionem aut propter delictorum executionem, dabimus subiectis agere aliquid adeos omnium amarissimis subiugamus, si eos, qui puris sunt usi manibus et fiscalium exactionem cum omni detulerunt subtilitate, postea deponentes adminicum omni favore post legitimum tempus provincias relinquentes deduxerint. Oportet enim eos qui post hanc nostram legem faciendi sunt clarissimos subiectarum provinciarum iudices considerare, quanta quidem fruentur gloria tales apparentes, quantis autem sint incursuri difficultatibus legem hanc solvere quantum ad se praesumentes. Erit enim absurdum, si eos quidem, qui in vilibus capiuntur furtis, ipsi torquebunt et non primitus quiescant, donec reddant furta, ipsi autem innoxii manserint in maximis constituti furtis, et neque apud subiectos erubescentes exemplum, cum liceat eis honestis et
Abbreviated transcription (Latin):
uouere nos metip̃o. ⁊ nr̃m cõ¬
mendare imꝑium. ⁊ nõ uidea¬
mur despicere homines oppssos
quos nob̾ tradidit dr̃ ut ⁊ eis ꝑ
omina parramus eius sequẽ¬
ta benignitatem. Iõq quatũ
aͥdños consecretur deo eo ꝙ nicl
inmentem nr̃am ueniens bõi
ꝓtiuiõe subiectorum relinqui¬
mus uolentes enimin hõesta
subiectos quiete ꝓpuntalib
uimꝰ gratis anministratoes eis
dare ut nec ip̃is liceat deliñq̃re
⁊ abriꝑe subiects quorum cã
oẽm ꝑferimꝰ labce̾m dedignãtes
minitaĩ es qui ante nos imꝑa¬
uert̃. quipatimiis ordinabãt.¬

Expanded text:
vovere nosmet ipsos et nostrum commendare imperium, et non videamur despicere homines oppressos, quos nobis tradidit deus, ut eis per omnia parcamus eius sequentes benignitatem. Ideoque quantum ad nos consecretur deo, eo quod nihil in mentem nostram veniens boni pro tuitione subiectorum relinquimus. Volentes enim inhonesta subiectos quiete a provincialibus vimus gratis administrationes eis dare, ut nec ipsis liceat delinquere et abripere subiectos: quorum causa omnem perferimus laborem, dedignantes imitari eos qui ante nos imperaverunt, qui pecuniis ordinabant
Abbreviated transcription (Latin):
inrintem quia uoͣ intentio nob̾
ẽ ab̾mare quidem orcdinatõem hĩc
aũt scĩssime maioris ecclie exce¬
llentẽ expensam ad mediocrẽ qũa¬
titatem quatenꝰ murituto ei e xpẽ¬
sarũ minuatur. pp̃ ħ oem̃ cutũ

Expanded text:
virtutem. Quia vero intentio nobis est adbreviare quidem ordinationes, hinc autem sanctissimae maiori ecclesiae excellentem expensam ad mediocrem quandatitatem, quatenus multitudo ei expensarum minua
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a iuidreũ auctõitate pendẽt dem̃
ess qui c publicas exactoẽs hñt. cuu¬
tatum de fensorib oĩb modis au¬
xiliaĩ ⁊ si op᷑ fu̾it occasiõẽ ꝯtẽptus
contumane tributoriorũ. monu¬
m̃ta conficere. ⁊ ħ fi̾ uelocit̃. ⁊ in¬
f eẽ. ⁊ ut inorilinate ãgentes iͦu¬

Expanded text:
a iudicum auctoritate pendent. Deinde eos qui et publicas exactiones habent civitatum defensoribus omnibus modis auxiliari, et si opus fuerit occasione contemptus contumacium tributariorum monumenta conficere, et hoc fieri velociter, et interesse, ut inornate agentes
Abbreviated transcription (Latin):
fensde̾s cuutatũ extraoẽ conmo¬
dũfient᷑. ⁊ ꝓdecretis eorũ siquidẽ
auitates maiores sc̃ qͣ tuor solũ¬
mocodabumtr aurei foro tue
sublimitatis. Siuõ mmores tres

Expanded text:
fensores civitatum extra omne commodum fient, et pro decretis eorum, si quidem civitates maiores sunt, quattuor solummodo dabuntur aurei foro tuae sublimitatis, si vero minores, tres,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ab solute uidicum optinere orti¬
ne ⁊ maximeqñ absũt᷑. ⁊ officiale
ꝓuintie quicũq inciuitate sũt. il¬
la inqua defensor ẽ obedire illi. ꝙ̃¬
adiuuare. ut absentib p̾sidib
gennium nich̾ uit̾atur deẽẽ ciui¬
tatib sub illorũ p̃sentia expum¬
tiali aũt offinohr̃e. c eͣxͣcep̾torẽ
exhis ministrantẽ. i tuos offiti᷑a¬
les quiea que abeis dec̾nuntur.¬
¶ ⁊⁊ adimpleat̃. ⁊ iliticare ĩ causiꝰ.
omnib peccuniariis usq adaureoᷤ
trecentos nõ uaientib nr̃is subiec¬
tis t̾rapere sibimet obligatos ap̃d̾
cda̾issimos ꝓuinnarũ uidices suis¬
q ad p̃clictã trecentorũ solicorũ quã¬
actores amplius extimare lites
ut conterant reos ⁊ nõ ciuitatis.
defensori. s ꝓunine deferãt iudici.
S si quidẽ tale egerit. ⁊ siũa mãr¬
festet. minorẽ litẽ ẽẽ trecentorũ
aureorum. ⁊ studio auctã ut ap̃
ꝓuintie iuidicẽ. ⁊ nõ ciuitatis de¬
fensores examinaretur solum

Expanded text:
solute iudicum obtinere ordinem, et maxime quando absunt. Et officiales provinciae, quicumque in civitate sunt illa in qua defensor est, oboedire illadiuvare: ut absentibus praesidibus gentium nihil videatur deesse civitatibus sub illorum praesentia. Ex provinciali autem officio habere et exceptorem eis ministrantem et duos officiales, qui ea quae ab eis decernuntur adimpleant. Et iudicare in causis omnibus pecuniariis usque ad aureos trecentos: non valentibus nostris subiectis trahere sibimet obligatos apud clarissimos provinciarum iudices, si usque ad praedictam trecentorum solidorum quanactores amplius aestimare litem, ut conterant reos et non civitatis defensori, sed provinciae deferant iudici. Sed si quid tale egerint et sententia manifestet minorem litem esse trecentorum aureorum et studio auctam, ut apud provinciae iudicem et non civitatis defensorem examinaretur, solum
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ fensoĩs offinũ insemetip̃m uẽtes
siue cligmt᷑ans siuemilitie siue
pͥus legii. siuealt̾ius cuiꝰpiã occa¬
siõẽ istequĩq librarũ auri subiect᷑
soĩs implere sollitinidinẽ. ꝯueĩt eĩ
nnũquẽq nobiliũ sõꝑ fũctõe agẽ
ciuitatum. quas inhitant ⁊ hãc ẽs

Expanded text:
defensoris officium in semet ipsum veniens, sive dignitatis sive militiae sive privilegii sive alterius cuiuspiam occasione, iste quinque librarum auri subiectussoris implere sollicitudinem Convenit enim unumquemque nobilium semper functionem agere civitatum quas inhabitant, et hanc eis
Abbreviated transcription (Latin):
fensorib applłatoẽs adip̃os fĩ uͣdi¬
ces ¶Siũo egerit aliquid iniiriosũ
p̃sides ulcisci. ⁊ castigare offitiales
licenniã enĩdamus defensorib siħ
neglexiͣnt gentiũ p̃sites selis cue
auxiluimeis ⁊ uinclicta ⁊ ꝯpetẽs
⁊ reuera defensores e̾os ẽẽ contra
deluiquentes ⁊⁊ hñtes iudiciarie

Expanded text:
fensoribus appellationes ad ipsos ferri iudices. Si vero egerint aliquid iniuriosum ciarum praesides ulcisci et castigare officiales. Licentiam enim damus defensoribus, si hoc neglexerint gentium praesides, sedi tuae auxilium eis et vindicta competens: et revera defensores eos esse contra delinquentes, habentes iudiciariae
Abbreviated transcription (Latin):
digniuõ uitentur. coĩcare uitulũ
impleat᷑. reliquũ tp̃s ultra ꝙ null
ciuitate in desendat. S us ad ħ so¬
lum stet tp̃s. iusicũtta cuittas re¬
luctante nullo egit eum ⁊ ħ fcõ
alio bieniuo suscipiat solliatudi¬
nẽ ⁊ mcelis om̃ib depõatur. ⁊ tẽ
adclixi̾t ordinem. ne fraquẽnas
liquib insimia p̾dicta gub̾uatio
his om̃ib ualituris ĩ oem ip̃s. qm̃¬

Expanded text:
 videntur communicare circulum, impleant reliquum tempus: ultra quod nullus civitatem defendat, sed usque ad hoc solum stet tempus, nisi cuncta civitas reluctante nullo elegerit eum; et hoc facto alio biennio suscipiat sollicitudinem et modis omnibus deponatur, et tunc adduxerit ordinem: ne frequentia liquibus infinita praedicta gubernatio. His omnibus valituris in omne
Abbreviated transcription (Latin):
explet̾ur. tursus reu̾tenb adsolli¬
citudinem ⁊ cuutati pp̃dictã cirã
ministrantib ut numaquaq ci¬
uitate defensor uidex pocius quã
defensor ẽẽ iudeatur. decto quidẽ
cum iuire iurando factus oũim po¬
ssessorũ in illa ciuitate ꝯstitutorũ.
S nõ in hac inͣbe degentiũ. Iusui¬

Expanded text:
tur, rursus revertentibus ad sollicitudinem et civitati per praedictam curam ministrantibus: ut in unaquaque civitate defensor iudex potius quam defensor esse videatur, decreto quidem cum iureiurando factus omnium possessorum in illa civitate consistentium, sed non in hac urbe degentium; iusiu
Abbreviated transcription (Latin):
aliudẽ monim̃torũ ꝓpͥum non
ualente clãissimo ꝓuintie uidice
ꝓhibere ꝙ agenctum ẽ. aut p̃ciꝑe
quia nõ uellit aliquil agi. autac¬
tum nõ edi. Nõ enĩ huiusmodiali¬
ctuus ei oĩo potestatem damus ab¬
surdissimum extimantes necce¬
ssaris reb cedere homines ꝑꝑ uidi¬
cum forte. irratiõabiles monus atq
⁊ ede̾. ⁊ licet ꝙ agitur tangat ꝓiũ
geret ecs quiniat ministratõĩb
sũt. aut inquãlib potestate ut nõ

Expanded text:
um; non valente clarissimo provinciae iudice prohibere quod agendum est, aut praecipere quia non velit aliquid agi aut actum non edi. Non enim huiusmodi alicuius ei omnino potestatem damus, absurdissimum aestimantes necessariis rebus cadere homines propter iudicum forte irrationabiles nutus atque et edere, et licet quod agitur tangat provigere eos qui in administrationibus sunt aut in qualibet potestate, non ut
Abbreviated transcription (Latin):
Isi uelorit᷑ reuocenius curã defẽ¬
sorum ꝑ ꝯpetẽs offitium. nec ip̃i
uit̾ius antiquorum nominũ yã¬
bebius u̾itatem. aliis si quitẽ. a¬
lia auta sũt abañtiq̃nitate nõia si¬
gnificatiua aperte rerum ħ aũt
defensorum nom̃. pure temõstrat
antiquitatẽ aliquos p̃posuise rebꝰ
quatenꝰ exõi oos inuistrria uẽdi
nus eripiant mat inuistitiam
p̃auentem. Nẽ aũt ħ defensoꝵ¬
nom̃ ualce ᷤ  cͣuscatum ẽ. multis

Expanded text:
isi velociter revocemus curam defensorum per competens officium, nec ipsam ulterius antiquorum nominum habebimus veritatem. Aliis siquidem alia data sunt ab antiquitate nomina significativa aperte rerum, hoc autem defensorum nomen pure demonstrat antiquitatem aliquos praeposuisse rebus, quatenus ex omni eas iniustitia vindicamus, quatenus eripiant malis iniustitiam patientes. Nunc autem hoc defensorum valde conculcatum est in multis
Abbreviated transcription (Latin):
mandus aut̃ sicut nc̃ exp̃ceptogłi¬
ossissimorũ nr̃orũ p̃fectorũ in bien¬
nͣio aũt atministraus solo ⁊ reox¬
uenͣcdus acura. Nõ habente licenitã
dãissimo ꝓuintie iudice remouẽ¬
di eum. S si quicluideatur agere
nõ recte nuntiare ad głiossissimq
ministratori. aut ip̃is defensorib
uices agentes defensorum facere. s
n ꝓp̾as uices agentes ꝑciuitates
claissimos uiclices destinare nisi
ip̃os defensores quos uititium of¬
fitium cõpłe̾ inciuitatib uolumꝰ.
ip̃os quoq mõib diligentiam ad¬
hibere ciuitatib inquib sunt ⁊⁊¬

Expanded text:
unc, ex praecepto gloriosissimorum nostrorum praefectorum, in biennio vero administrans solo, et removendus a cura. Non habente licentiam clarissimo provinciae iudice removendi eum, sed si quid videtur agere non recte, nuntiare ad gloriosissimos ministratori aut ipsis defensoribus vices agentes defensorum facere, sed s vices agentes per civitates clarissimos iudices destinare nisi ipsos defensores, quos iudicum officium complere in civitatibus volumus; ipsosque in omnibus diligentiam adhibere civitatibus, in quibus sunt
Abbreviated transcription (Latin):
quarump̃a scissima maior eccła
gub̾natõem ⁊ expensas suscip̃ ꝯtĩ
lectorẽ aut cantorem mori. nõ a¬
liũ mox extrinseꝰ introduai. S
consiterare quanta ẽ iẽ m̃esura.
ibidẽ ministrantiũ reuerentissiꝯ̃ꝵ
clĩcorum. ⁊ siquitẽ nẽdũ cłicorũ

Expanded text:
quarum ipsa sanctissima maior ecclesia gubernationem et expensas suscepit, conlectorem aut cantorem mori, non alium mox extrinsecus introduci, sed considerare. quanta est tunc mensura ibidem ministrantium reverentissimorum clericorum.
Abbreviated transcription (Latin):
uissimũ detennquentes ⁊ alios in
illorum ꝓuehũt offuium. qĩ lociẜ
uatoies sos cefensorum facientes¬
⁊ tħ mnanno frequent᷑ inpliu̾ib ẜx¬
iuinib agentes ut ⁊ offittales ⁊ ci¬
u atum uidices ⁊ earũ hĩtatores
nouissimo cõtẽptu defensorẽ hãt.

Expanded text:
issimum delinquentes, et alios in illorum provehunt officium, quasi loci servatores eos defensorum facientesc in anno frequenter in pluribus hominibus agentes, ut et officiales et civitatum iudices et harum habitatores in novissimo c
Abbreviated transcription (Latin):
s. a. Primi legio sp̃ali ciuitatis
ac domicilii uoluntate admu¬
uera cuulia quiquiͣ nocari
iectio adoptacio. Incolas uoͣ sic̃
⁊ diuus adorianꝰ edictosuo maĩ¬
festissime decłanit. domicilium
facit ⁊ meod̾ lico singłos hr̃e
domiciliũ facit nõ ambigꝰ. ubi
quis larem reꝵq ac fortunaꝵ

Expanded text:
. Privilegio speciali civitatis ac domicilii voluntate ad munera civilia quemque vocari lectio adoptio, incolas vero, sicut et divus Hadrianus edicto suo manifestissime declaravit, domicilium facit. Et in eodem loco singulos habere domicilium non ambigitur, ubi quis larem rerumque ac fortunarum
Abbreviated transcription (Latin):
tiquitatis normã infeminĩs ꝑ¬
sonis. bñ positũ suo ordĩe relin¬
q̃ntes. ut ꝑo duodecim̃ annii cõ¬
ꝑletum uiri potẽtes esse credant᷑
It̃ finitur tutela si ar rogati sũt
adhuc inp̾ubes. uł deportati It̃

Expanded text:
in femininis personis bene positam suo ordine relinquentes, ut post duodecimum annum completum viripotentes esse credantur. Item finitur tutela, si adrogati sint adhuc impuberes vel deportati: item