comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
on inchoantib p̃miũ promittit᷑. s ꝑseuerantib dat᷑. Sic̃
scriptũ ẽ. Quiꝑseuerauerit usq infunẽ. hic saluus erit. Tunc
enim placet d̾o nra conu̾satio. qu̾ bonum qd̾ in choamus ꝑseueran
tifine oplemus. Nam ficut scriptũ ẽ. ue his qui sustinentiã ꝑdide-¬
runt. idẽ opus bonũ ñcõsũmauerunt. Indulgentia peccatoꝵ sci¬
endũ ubi quando uł qualib dat᷑. Ubi quippe nisi intra eccłiam
catholicam: Quando nisi ante uenturi exitus diẽ: Quia ecce nũc
uł quanti fulgoris radio iusticia clareat. nisi quis pͥus toto m̃tis
nisiiconu̾taturad dm̃. quatinus ipso lumine quo illustrat᷑ ⁊ su¬
am feditatẽ agnoscat. ⁊ lum̃ qd̾ ceco corde ñ intuebat᷑ intelligat.
Tunc aũ in attingibilẽ intelligi posse iusticiã dũ eã quisq seqͥ
ou̾sus temptaui̾t. Qͥa lux ñ intelligit᷑ nisi cum uidet᷑. Iudiciũ
qd̾ in hominis potestate osistit. ꝯu̾sionis ẽ grã. ꝑ quã nosmetip¬

Expanded text:
promittitur, sed perseverantibus datur, sicut scriptum est: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Tunc enim placet Deo nostra conversio, quando bonum quod inchoamus, usque in finem perducimus. Sic enim scriptum est: Vae his qui sustinentiam perdiderunt, id est, opus bonum non consummaverunt . 3. Indulgentia peccatorum, sciendum, ubi, quando, vel qualibus datur. Ubi quippe? nisi intra Ecclesiam catholicam? Quando, nisi ante venturi exitus diem? Quia ecce nunc vel quanti fulgoris radio justitia clareat, nisi qui prius toto mentis nisu convertatur ad Deum, quatenus ipso lumine quo illustratur et suam foeditatem agnoscat, et lumen quod caeco corde non intuebatur intelligat. 5. Tunc autem inatti. Judicium quod in hominis potestate consistit conversionis est gratia, per quam nosmetip
Abbreviated transcription (Latin):
principũ d̾o placita facta secuntur. ita facile multi praua eoꝵ exem¬
pla sectant᷑. Pleriq aũ apuo iniquos principes necessitate magis ꝙͣ
uotomali existunt. dumimꝑiis eoꝵ obediunt. Nonnulli aut̃ sicut
ꝓmpti sunt sequi reges in malum. sic pigri funt imitari illos in bonũ.
Sepe unde mali reges peccant inde boni iustificant᷑ dum p̃cedentiũ
cupicditatẽ ⁊ maliciam corrigunt. Nam reuera peccatis eoꝵ cõmuni¬
cant. si qd̃ illi diripuerunt isti retentant. Cuiꝰ peccatũ quisq sequit᷑
necesse ẽ ut eiꝰ penam sequat᷑. Neq eni imparerit supplicio euiꝰ ertori
quisq par est ac uicio

Expanded text:
principum Deo placita facta sequuntur, ita facile multi prava eorum exemprincipum Deo placita facta sequuntur, ita facile multi prava eorum exempla sectantur: plerique autem apud iniquos principes necessitate magis quam voto mali existunt, dum imperiis eorum obediunt. Nonnulli autem, sicut prompti sunt sequi reges in malum, sic pigri sunt imitari illos in bonum. Saepe unde mali reges peccant, inde boni justificantur: dum praecedentium cupiditatem et malitiam corrigunt. Nam re vera peccatis eorum communicant, si qnecesse est ut ejus poenam sequatur. Neque enim impar erit supplicio, cujus errori quisque par est, ac vitio
Abbreviated transcription (Latin):
ifficile est principem regrediad melius si uiciis fuiꝰt implieatꝰ.
Populi enĩ peccantes iudicem metuunt. ⁊ amalo suo legib co¬
ercentur. reges autẽ nisi solo d̾i tunore metuq gehenne coerceant᷑.
lib̾i inp̃ceps proruunt. ⁊ ꝑ arbrutũ licentie in omne facinus uicioꝵ
labuntur. Quanto quisq in suꝑiori constitutus est loco tanto in ma-¬
iori u̾sat᷑ ꝑiculo. Et quanto splendoris honore celsior quisꝙ ẽ. tanto si de¬
linquat peccato maior ẽ. Potentes enim: potñt̾ torm̃ta patiunt᷑. Cui
enim plus cominittit᷑. plus ab eo exigitur. etiam cum usura penaꝵ
Reges uitam subditoꝵ facile suis exemplis uł eclificant uł subu̾tunt.
Id̾oq principem ñ oportet delinq̃re ne formam peccandi faciat peccati
eius impunita licentia. Nam rex qui ruit in uiciis eito uiam ostendit
erroris. sicut legit᷑ de ieroboam qui peccauit ⁊ peccare fecit isrł. Iui aũ
ascribit᷑ quicquid exemplo eiꝰ a subditis ꝑpetratur Sicut ñ nulli bonoꝵ

Expanded text:
ifficile est principem regredi ad melius, si vitiis fuerit implicatus. Populi enim peccantes judicem metuunt, et a malo suo legibus coercentur. Reges autem, nisi solo Dei timore metuque gehennae coerceantur, libere in praeceps proruunt, et per abruptum licentiae in omne facinus vitiorum labuntur. 5. Quanto quisque in superiori constitutus est loco, tanto in majori versatur periculo; et quanto splendoris honore excelsior quisque est, tanto, si delinquat, peccator major est. Potentes enim potenter tormenta patientur . Cui etenim plus committitur, plus ab eo exigitur, etiam cum usura poenarum. 6. Reges vitam subditorum facile exemplis suis vel aedificant, vel subvertunt, ideoque principem noejus impunita licentia. Nam rex qui ruit in vitiis, cito viam ostendit erroris. Sicut legitur de Hieroboam, qui peccavit, et peccare fecit Israel. Illius autem ascribitur, quicquid exemplo ejus a subditis perpetratur. Sicut nonnulli bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
mirabilis uirtus oꝑm. ꝙͣ uirtꝰ signoꝵ. ita nunc ⁊ in eccłia plus ẽ
bñ uiuere quã signa facere. Quod nunc eccłia ñ ea miracula faciat.
q̃ fub apłis faciebat. ea cã ẽ. qr tunc oportebat mundũ miraculis
crede nunc uero iam credentem oportet bonis oꝑib choruscare. Hat
iło tunc signa fiebant exti̾us. ut interiꝰ fides roboraret᷑. Iam infide n¬
racula quic̃q requirit. uanã gloriã ut laudet᷑ querit. Scriptũ este
Lingue in signum sũt. ñ fidelib s infidelib. Eece fignũ ñ ẽ fidelib ne

Expanded text:
virtus operum quam virtus signorum. Ita et nunc in Ecclesia plus est bene vivere quam signa facere. 2. Quod nunc Ecclesia non ea miracula faciat quae sub apostolis faciebat, ea causa est, quia tunc oportebat mundum miraculis credere, nunc vero jam credentem oportet bonis operibus coruscare. Nam ideo tunc signa fiebant exterius, ut interius fides roboraretur. 3. Jam in fide miracula quicunque requirit, vanam gloriam, ut laudetur, quaerit. Scriptum est enim: Linguae in
Abbreviated transcription (Latin):
ed interea ad hec que iam suꝑiꝰ diximus caritatis
studio retorquemur: ut p̃dicator quisq plus actib ꝙͣ
uocib insonet.⁊ beneuiuen do uestigia sequacib imp̾mat
quam loquendo quo gradiantur ostendat: quia &e gauꝰ
iste quem ꝑ expͥmenda boni p̾dicatoris specie. in locutione
sua dñs assumpsit. ⁊ cum iam edere cantus parat. pͥus alas¬
excutit.⁊ semet ipsum feriens: iugilantiorem reddit. Quia
nimirum necesse est ut hi qui u̾ba scẽ p̃dicationis monent
pͥus studio bone actionis eiugilent. ne insemet ipsis torpentes
sopore. alios excitent uoce. Prius se ꝑ sublimia facta excuti¬
ant: ⁊ tunc ad bñuiuendum alios sollicitos reddant. Pͥus
cogitationũ alis semet ipsos feriant quicquic in se inutilit̾tor¬
pet sollicita inuestigatiõe dep̃hendant. districta animadu̾siõe corti¬
gant. ⁊ tẽ demũ alioꝵ uitã loq̃ndo componant Pus punire ꝓpͥafle¬
qualiter predicator ad semet ipsum redeat.lx.u.

Expanded text:
ed inter haec ad ea quae jam superius diximus, charitatis studio retorquemur, ut praedicator quisque plus actibus quam vocibus insonet, et bene vivendo vestigia sequacibus imprimat potius, quam loquendo quo gradiantur ostendat. Quia et gallus iste, quem pro exprimenda boni praedicatoris specie in locutione sua Dominus assumit, cum jam edere cantus parat, prius alasexcutit, et semetipsum feriens vigilantiorem reddit, quia nimirum necesse est ut hi qui verba sanctae praedicationis movent, prius studio bonae actionis evigilent, ne in semetipsis torpentes opere, alios excitent voce; prius se per sublimia facta excutiant, et tunc ad bene vivendum alios sollicitos reddant; prius cogitationum alis semetipsos feriant; quidquid in se inutiliter torpet, sollicita investigatione deprehendant, districta animadversione corrigant; et tunc demum aliorum vitam loquendo componant; prius punire propria fleQUALITER PRAEDICATOR OMNIBUS RIT
Abbreviated transcription (Latin):
uere. Nichil ꝓclest omnẽ scire prudentiã. cum ignorantia d̾i. ⁊ nich in
ista non ꝑro se s pro dño seit. Hichil obest cuiꝙͣ si ꝑ simplicitatẽ alis¬
qũa deelem̃tis indigne sentiat. dũ modo de do uera ꝓnuntier Nã
ꝙ̃ uis deĩcorẜꝯRcorporcis q naturis nequeat quisq dis

Expanded text:
re. 13. Nihil prodesse omnem scire prudentiam cum ignorantia Dei, et nihil re. 13. Nihil prodesse omnem scire prudentiam cum ignorantia Dei, et nihil ista non pro se, sed pro Deo scit. 14. Nihil obesse cuiquam si per simplicitatem anquam de elementis indigne sentiat, dummodo de Deo vera pronuntiet. Nam quamvis de incorporeis corporeisque naturis nequeat quisque dis
Abbreviated transcription (Latin):
st̃. scrutanda ñ st̃. Quicquid supͣ hoĩs intellectũ ẽ.: querendũ non ẽ.
consilio a ũdiuino seruandũ ẽ. ut hoc credat᷑ eẽ iusticia qd̃ diuine place¬
erit uoluntati. Non enim potit eẽ iniustũ: qd̾ usto complacet iudic in
Omĩs sapientia scientia ⁊ opinatione ꝯsistit.Melior ẽ aũ ex scientia i¬
ueniens. quã ex opinatione sẽtentia. Nam illa uera ẽ:⁊ sta dubia.
Ad maioris culpe cumulũ ꝑtinet. scire quẽꝙͣ quod sequi debeat. ⁊ seqͥ
nolle qd̾ sciat. Unde ⁊ dñs. Seruus inquit sciens uoluntatẽ diñ sui ⁊
ñ faciens digna: plagis uapulabit multis. Et iacobus. Scienti inqͥt
ciam. simplicitatẽ uero c̃ prudentia. uocari sapientiã. Utile ẽ multa
scire ⁊ recte uiuere. Quod si utrũq nõ ualemꝰ: melius ẽ ut bñuiuere¬
di studiũ quã multa sciendi seq̃mur. Nonꝑtinet ad beatitudinẽ us¬
ꝯsequendã scientia rerũ. nec ẽ beatũ multa scire. s ẽ magnũ beatȩ uibi¬

Expanded text:
a non sunt. Quidquid supra hominis intellectum est quaerendum non est. Consilio autem divino reservandum est, ut hoc credatur esse justitia, quod divinae placuerit voluntati. Non enim poterit esse injustum quod justo complacet judici. 8. Omnis sapientia ex scientia et opinatione consistit. Melior est autem ex scientia veniens quam ex opinatione sententia. Nam illa vera est, ista dubia. 9. Ad majoris culpae cumulum pertinet scire quemquam quod sequi debeat, et sequi nolle quod sciat. Unde et Dominus: Servus, inquit, sciens voluntatem Domini sui, et non faciens, digne plagis vapulabit multis . Et Jacobus: Scienti bonum tiam, simplicitatem vero cum prudentia vocari sapientiam. 11. Utile est multa scire et recte vivere. Quod si utrumque non valemus, melius est ut bene vivendi studium quam multa sciendi sequamur. 12. Non pertinere ad beatitudinem consequendam scientiam rerum, nec esse beatum multa scire, sed esse magnum beate vive
Abbreviated transcription (Latin):
fos ẽ omĩs nõ ab scientia. Pͥmum est scientie studiũ quꝰ¬
rere dm̃. deinde honestatẽ uite. cũ innocentie oꝑe. Nullus sapientiã
di plene recipit. nisiqui se ab om̃i abstħere actionũ cura contendit.
Unde ⁊ scriptũ ẽ. Sapientiã scribe in tempore ocii. ⁊ qui minoratꝰ ꝯ¬
ctu ipse ꝓcipiet eã. Non ad parue intelligentie aroem ꝑcepisse qui seit
fecte scure nos denegamꝰ. Int̾clum q̃dã nescire conuenit. Nullus aũ in
culpa maior ẽ: quam ille qui dm̃ nescit. Inuestigationem iu̾tatis

Expanded text:
s est omnis homo a scientia sua . 3. Primum est scientiae studium quaerere Deum, deinde honestatem vitae cum innocentiae opere. 4. Nullus sapientiam Dei plene recipit, nisi qui se ab omni abstrahere actionum cura contendit. Unde et scriptum est: Sapientia scribae in tempore otii, et qui minoratur actu, ipse percipiet eam . 5. Non ad parvae intelligentiae arcem pervenit, qui scit ndo eum perfecte scire nos denegamus. 6. Interdum quaedam nescire convenit. Nullus autem in culpa major est quam ille qui Deum nescit. 7. Investi
Abbreviated transcription (Latin):
ea ut̾ndũ nisi in sola necessitate. Nonẽ ot᷑ d̾i p̃ceptũ uitare: s dũ uss
uirandi facimꝰ ꝑiuris crim̃ incurrimꝰ. Nunꝙ̃ gͦiuret qui ꝓiurar
ꝑurant. ut ꝑ fidẽ sac̃m̃ti fidem faciant u̾bi: sieꝙ fallendo dũ ꝑ¬
iurant ⁊ m̃trunt᷑. hominẽ incautũ dccipiunt. Int̾dũ ⁊ falsis lac¬
mis seducti decipimur. ⁊ creddit᷑. dũ plorant qui c̃redñdũ ñ erat:
credunt quod dicimꝰ urare ꝯpellim᷑ taliq necessitate iurandi ꝯsuetudinẽ
facimꝰ Sunt multi ad credñdũ pigri. qui ñ mouent᷑ ad fidem u̾bi. Gra-¬
uit᷑ aũ delinquunt qui sibi loquentes uirare compellunt. Quacũq ar¬
te u̾boꝵ quisq iuret d̾s̃ tñ qui ꝯscientie testis ẽ. ita hoc accipit sicut ile

Expanded text:
eo utendum nisi in sola necessitate. Non est contra Dei praeceptum jurare, sed dum usum jurandi facimus, perjurii crimen incurrimus. Nunquam ergo juret qui perjurare perjurant, ut per fidem sacramenti fidem faciant veejerant, et mentiuntur, hominem incautum decipiunt. Interdum et falsis lacrymis seducti decipimur, et creditur dum plorant, quibus credendum non erat. credunt quod dicimus, jurare compellimur, talique necessitate jurandi consuetudinem facimus. Sunt multi ad credendum pigri, qui non moventur ad fidem verbis. Graviter autem delinquunt, qui sibi loquentes jurare cogunt. Quacunque arte verborum quisque juret, Deus tamen, qui conscientiae testis est, it
Abbreviated transcription (Latin):
peipitatione loqui m̾datiũ. meditari aũ ñ pͣ. nisi ꝑ studiũ. Gra¬
ui gꝰ ule exstudio m̃tiri ꝑhibetur. ꝙͣ is quiex p̃cipitatione sola
m̃tit᷑. summoꝑe cauendũ ẽ omne mendatiũ quamuis ñ nũꝙͣ sitali

Expanded text:
praecipitatione loqui mendacium, meditari autem non potest nisi per studium. Grapraecipitatione loqui mendacium, meditari autem non potest nisi per studium. Gravius ergo ille ex studio mentiri perhibetur, quam is qui ex praecipitatione sola mentitur. Summopere cavendum est omne mendacium, quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
silentio linguã p̃mit. tanto acriorem dolorem intrinseeꝰ nutrit. uñ
⁊ uere quidã poetarũgentiliũ dixit. Quoq magis tegit᷑. tectus ma-¬
gis estuat ignis. secus enim languor uehemens est. ac nimnis qr ta
endates faciunt ut nec uera dicentib credat᷑. Reddit enĩ sepe
hominẽ multa falsitas ⁊ iã inui̾tate suspectũ. Sepe uera p̃¬
mittit qui falsa dict᷑s ẽ: ut cũ pͥmũ adquisierit ficdẽ ad reliqͣ m̃datia
audintes credulos faciat. M ultis uident᷑ uera eẽ que falsa sunt. ⁊
ids ñ ex d̾o. s ex suo m̃datium loquunt᷑. Hon nonquã faifitas ue¬
nloquio adiungit᷑. ⁊ plerumq a ueritate incipit qui falsa confin¬
git: Latent sepe uenena curũlita melle u̾boꝵ: ⁊ tamdiu deceptor
uitatẽ simulat quousq fallendo decipieit. Non numꝙ̃ perꝰ est
m̃datiũ meditariꝙͣ. loqui slam int̾clũ quisq incautus solet ex

Expanded text:
silentio linguam premit, tanto acriorem dolorem intrinsecus nutrit. Unde silentio linguam premit, tanto acriorem dolorem intrinsecus nutrit. Unde et vere quidam poetarum gentilium dixit: Quoque magis tegitur, tectus magis aestuat ignis. Caecus enim languor vehemens est ac nimius, quia tndacio. 1. Mendaces faciunt ut nec vera dicentibus credatur. Reddit enim saepe hominem multa falsitas etiam in veritate suspectum. 2. Saepe vera praemittit, qui falsa dicturus est, ut cum primum acquisierit fidem, ad reliqua mendacia audientes credulos faciat. 3. Multis videntur vera esse quae falsa sunt, et ideo non ex Deo, sed ex suo mendacium loquuntur. 4. Nonnunquam falsitas veriloquio adjungitur, et plerumque a veritate incipit, qui falsa confingit. 5. Latent saepe venena circumlita melle verborum; et tandiu deceptor veritatem smendacium meditari quam loqui. Nam interdum quisque incautus solet ex
Abbreviated transcription (Latin):
Semel male loqͥtur: qui post uiciũ cito corrigit᷑. Bis male loquitur. qͥ¬
⁊ male uiuit ⁊ male docet. Item bis mal lo quit᷑. qui male cogitat¬
⁊ ma le refert eogitata. Item bis male loquit᷑ qui ⁊ bonũ qd̾ deduit ñ
egit.⁊ malũ qd̾ ñ oportebat admisit. Mali mala respondent ꝑ bonis
⁊ adu̾sa ꝑ optimis. Boni bona respondent pro malis: ⁊ ꝓsꝑa p̾ro Adu̾sis
u̾bi q̃ foris impugnat. tolerantie uirtute discedat deuicta.Non omĩs
qui patit᷑ ꝓbͣ iustus ẽ. s qui ꝓ ui̾tate in nocens patit᷑. ille tm̃modo ui¬
stus ẽ. Int̾ uituꝑationes lingue ⁊ obꝑbria hominũ isto se remedio
mens iusti corroborat. ut tanto soliclius in dm̃ figat᷑ interius. quan¬
to extius ab humanis sꝑnit᷑ sensib Qui illatas sibi otumelias tͣn¬
rant. Qui dolorem inuirie clauso pectore tegit. quanto amplius

Expanded text:
Semel male loquitur qui post vitium cito corrigitur. Bis male loquitur quSemel male loquitur qui post vitium cito corrigitur. Bis male loquitur qui male vivit et male docet. Item bis male loquitur qui et male cogitat, et male refert cogitata. Item bis male loquitur qui et bonum quod debuit non egit, et malum quod non oportebat, admisit. 22. Mali mala respondent pro bonis, et adversa pro optimis. Boni bona respondent pro malis, et prospera pro adveverbi, quae foris impugnat, tolerantiae virtute devicta distate innox patitur, ille tantummodo justus est. 25. Inter vituperationes linguae et opprobria hominum isto remedio mens justi se corroborat, ut tanto solidius in Deum figatur interius, quanto exterius ab humanis spernitur sensibus. 26. Qui illatas sibi contumelias tranrant. 28. Qui dolorem injuriae clauso pectore tegit, quanto amplius
Abbreviated transcription (Latin):
qua uł bonũ bene. uł malũ male. seu bonũ male. uł malũ bene
ꝓfert᷑. Bonum quippe bene loquit᷑. qui ea q̃ rectast̾ humilit̃ an¬
nũtiare uidet᷑. Malũ male loqͥtur qͥ q̃libr flagitia ꝑsuad̾e conat᷑. Buñ malem
qͥt᷑ qͥ qd c̃q rectũ arrogant̃ p̃dicare sentit᷑. Malũ bñ loqͥt᷑ qͥ aliqd̾ narrãdo
detestat᷑ ut ab eo hoiẽs au̾tant᷑. Corde bene loquit᷑ qui caritab
ñ simulat. Ore bene loquit᷑: qui ueritatẽ annuntiat.Factis be¬
ne loquitur: qui alios bonis exemplis edificat. Corde male
loquitur qui interius eogitationes noxias meditat᷑ ⁊ cogitat.
Lingua male loquit᷑. qui ꝓ eo qd̾ maleagit flagellat᷑ ⁊ murm
factis male loquitur qui male uiuendõ exemplis suis aliosa
pͣue agendũ inforiat. Semel bene loquit᷑. qui se penitendo redar¬
guit. Bis bñ loquit᷑. qui beneuiuendo exemplis sius alios instruit

Expanded text:
qua vel bonum bene, 230 vel malum male, seu bonum male, vel malum bene qua vel bonum bene, 230 vel malum male, seu bonum male, vel malum bene profertur. 17. Bonum quippe bene loquitur, qui ea quae recta sunt, humiliter annuntiare videtur. Malum male loquitur, qui quodlibet flagitium persuadequid quodcunque rectum arroganter praedicare sentitur. Malum bene loquitur, qui aliquod narrando vitium detestatur, ut ab eo homines avertantur. 18. Corde bene loquitur, qui charitatem non simulat. Ore bene loquitur, qui veritatem annuntiat. Factis bene loquitur qui alios bonis exemplis aedificat. 19. Corde male loquitur qui interius cogitationes noxias meditatur et cogitat. Lingua male loquitur qui pro eo quod male agit flagellatur, et murmurat. Factis male loquitur qui male vivendo exemplis suis alios ad prave agendum informat. 20. Semel bene loquitur qui se poenitendo redarguit. Bis bene loquitur qui bene vivendo et alios instruit. 21.
Abbreviated transcription (Latin):
ueram sapientiã gustu int̾ni saporis sentit. Asentiendo enĩ sententia
dicit᷑. ac ꝑ hoc arrogantes qui sine humilitate dicunt de sola scien¬
tia dicunt. ñ de sentñtia. Ille eñĩ uere sapit. qui recte ⁊ scł̾m dm
sapit. In suam dicunt otumeliã doctores. si dũ sint ab eis dicta
sapient̃. nuniũ tñ eloꝙ̃ter. Horret eiũ sapientia spumeũ u̾boꝵ ã¬
bitum ac fucũ mundialis eloquentie inflatis sermonib ꝑornatũ.
Quidã curiosi delectant᷑ audire quoslib sapientes. ñ ut ueritatẽ ab
eis q̃rant. s ut facundiã sermonis eoꝵ agnoscant: more poetaꝵ
qui magis ꝯpositionem u̾boꝵ quã sententiam ui̾tatis sequuntur.
tiendo quid bene ꝓfertur. aut nichil sentiendo nichil dr̃. aut pa¬
rum sentiendo loquacitas sola otẽstat᷑ aut optime sentiendo ñ
elegant᷑ ꝓfertur qd̾ intelligit᷑. Item quadriꝑtita ẽ. loꝙ̃di ratio

Expanded text:
veram sapientiam gustu interni saporis sentit. A sentiendo enim sententia veram sapientiam gustu interni saporis sentit. A sentiendo enim sententia dicitur. Ac per hoc arrogantes, qui sine humilitate dicunt, de sola scientia dicunt, non de sententia. 11. Ille enim sapit, qui recte et secundum Deum sapit. 12. In suam dicunt contumeliam doctores, si dum sint ab eis dicta sapienter, nimium tamen eloquenter. Horret enim sapientia spumeum verborum ambitum ac fucum mundialis eloquentiae inflatis sermonibus perornatum. 13. Quidam curiosi delectantur audire quoslibet sapientes, non ut veritatem ab eis quaerant, sed ut facundiam sermonis eorum agnoscant, more poetarum, qui magis compositionem verborum quam sententiam veritatis sequuntur. tiendo quid bene profertur, aut nihil sentiendo nihil dicitur, aut parum sentiendo loquacitas sola ostentatur, aut optime sentiendo non eleganter profertur quod intelligitur. 16. Item quadripartita est loquendi ratio,
Abbreviated transcription (Latin):
tu cõmittimꝰ ad fortiora sccła. ⁊ horrenda peccandi ꝯsuetud̾ie labit̃.
dient plerũ ꝙ multiloquoꝵ stultitia rep̃hendit᷑ ita rursum nimis
taentiũ uicia denotant᷑. Iili enim satis laxando linguam in leui¬
tatis uiciũ defluunt. isti nimis reticendo ab utilitate torpeseũt
mpiti sic̃ loqui nesciunt. ita tacere ñ possunt. Mente eñi ieruditioreᷤ
loquaces u̾bis ꝑstrepunt. sensu nichil dicũt. Sicut falsitatis cͥmina
tur. Uani sermones inore xͥuni eẽ non debent. slam sicut malos
mores bona collo quia corrigunt. ita uana colloquia bonos mores cor¬
corrũpunt. Custodia oriponit᷑. dum quisq ñ se iustũ. s qd̾ magis
uerũ ẽ peccatorem fatetur. Manum suꝑ os ponit qui bonis oꝑib lin¬
gue excessum oꝑit. Manũ suꝑ os ponit qui male locutionis culpas
bone actionis uelamine tegit. Loquens q̃ ad dm̃ ꝑtinent nec faciẽs:
⁊ si inutilis sibiẽ: audientib tñ prodest. Qui de sapientia se laudan

Expanded text:
tu committimus, ad potiora scelera et horrenda peccandi consuetudine labimur. 2. Sicut plerumque multiloquorum stultitia reprehenditur, ita rursus nimis tacentium vitia denotantur. Illi enim satis laxando linguam in levitatis vitio defluunt, isti nimis reticendo ab utilitate torpescunt. 3. Imperiti, sicut loqui nesciunt, ita tacere non possunt. Mente enim ineruditi, ore loquaces, verbis perstrepunt, sensu nihil dicunt. 4. Sicut falsitatis crimina. 5. Vani sermones in ore Christiani esse non debent. Nam sicut malos mores bona colloquia corrigunt, ita prava bonos mores corrumpunt . 6. Custodia ori ponitur , dum quisbue non se justum, sed, quod magis verum est, peccatorem fatetur. 7. Manum super os ponit, qui bonis operibus linguae excessus operit. Manum super os ponit, qui malae locutionis culpas bonae actionis velamine tegit. 8. Loquens quae ad Deum pertinent, nec faciens, etsi inutilis sibi est, audientibus tamen prodest. 9. Qui de sapientia se laudari
Abbreviated transcription (Latin):
uiciorũ allegoria colligunt᷑. quia sequit᷑ exꝑgiscimini ebrii ⁊ flete
Aliquando utilit̃ peccat᷑ in minimis iudiciis: ut maiora utiliꝰ ca¬
ueant᷑. Lege paulũ apłm minora ꝑmittentẽ peccã ne maiora ꝑpen

Expanded text:
vitiorum allegoria colliguntur, quia sequitur: Expergiscimini, ebrii, et flete. vitiorum allegoria colliguntur, quia sequitur: Expergiscimini, ebrii, et flete. Aliquando utiliter peccatur in minimis vitiis, ut majora utilius caveantur. Lege Paulum apostolum minora permitte
Abbreviated transcription (Latin):
Go̾ ex uicio uicia. ⁊ ex uirtutib uirtutes oriuntur.sxxxiii.
ic gignunt᷑ ex peccõ peccã. ut dũ ñ euitant᷑ parua. incidat᷑ in ma¬
ximis. Et dum defendunt᷑ admissa nec lam̃tant᷑. ex flagitio in
suꝑbiam it᷑. Unde fit ut duplicati sit cͥminis reus. qui ⁊ admittit
sceła ꝑ uoluntatẽ ⁊ defendit ea ꝑ audatiã ⁊ tumorẽ. Sic uicio uiciũ
gignitur. sic̃ uirtꝰ uirtutes ocipit. Ex uicio enĩ gignit᷑ uiciũ: sicuti
dauid. qͥ dũ ñ euitauit adult̾iũ ꝑpetrauit homicidiũ. Itẽ uͥtꝰ uirtus¬
te concipit᷑. sicut ꝑ uirtutẽ euuangłice p̃dicationis uirtutẽ marty¬
rii apłi meruerunt. In cordib secularit iuiuentiũ inuicẽ sibi succe¬
dunt uicia. ut dũ unũ abierit succedat aliud iuxta iohel ꝓph̾e te¬
stimoniũ qui ait. Residuũ eruce comedit locusta. ⁊ residuũ locuste
comedit bruccus. ⁊ residuũ bruci comedit rubigo. ꝑ eo gͦ ista sub

Expanded text:
tutibus virtutes oriuntur. 1. Sic gignuntur ex peccato peccata, ut dum non evitantur parva, incidatur in maximis, et dum defenduntur admissa, nec lamentantur, ex flagitio ad superbiam itur. Unde fit ut duplicati sit criminis reus qui et admittit scelera per voluntatem, et defendit ea per contumaciae tumorem. 2. Sic vitio vitium gignitur, sicut virtus virtute concipitur. Ex vitio enim gignitur vitium. Sicuti David qui, dum non evitat adulteriute concipitur, sicut per virtutem evangelicae praedicationis virtutem martyrii apostoli meruerunt. In cordibus saeculariter viventium invicem sibi succedunt vitia, ut dum unum abierit, succedat aliud, juxta Joel prophetae testimonium, qui ait: Residuum erucae comedit locusta, et residuum locustae comedit bruchus, et residuum bruchi comedit rubigo . Per id ergo ista sub
Abbreviated transcription (Latin):
buntur nisi prius interioris rationis ꝑdicłint oculos: ficut samson
naute ab allofilis aderror legatꝰ ẽ machinã: nisi postꝙͣ eistꝰ tumi¬
sa oculoꝵ extincta. Quidã uegetante m̃tis ratione uicioꝵ suꝑant᷑ inc̃su

Expanded text:
buntur, nisi prius interioris rationis perdiderint oculos, sicuti Samson buntur, nisi prius interioris rationis perdiderint oculos, sicuti Samson non antea ab Allophylis ad erroris ligatus est machinam, nisi postquam ei sunt lumina oculorum exstincta . 8. Quidam, vegetante mentis ratione, viti
Abbreviated transcription (Latin):
solum ñ odiunt uicia. s toto ea amore sectant᷑. Satis delicate se pal¬
pat qui uult sine labore uicia suꝑare dum peccati legem quam sibi des¬
iuenuo uiciis fecit sine uiolentia doloris resecare ñ possit. ꝑ fecte re¬
nuntiat uicio qui occasionẽ euitat in ꝑꝑetrando peccato. Nam
si uelis tm̃dẽ ñ peccare ⁊ data occasione ñ peccauis: ut tͥ reus ⁊ iudex
es. qui⁊ cõmissa dãpnas ⁊ dãpnata omittis. Se aũ uidice reus ẽ: qͥ
uicia ⁊ accusat ⁊ ꝑpetrat. Quedã uicia dũ ñ ꝑfecte uitant᷑ suos in se
faciunt relabi auctores. Dam si unũ uiciũ districte uitetꝰ. ⁊ alia ne¬
gligant᷑. in anis labor ẽ. Non enĩ pͭ in unius obseruatione uirtutis
fortit̾ ꝑdurare cuiꝰ alia uicia dominant᷑ in corde. Non numꝙͣ homi¬
nẽ sua uicia ꝑ sequunt᷑: qr nimirũ qui pͥus uolendo ea fibi fecit so¬
cta. postea sentit ⁊̃ nolẽs stimbosat Ion nulli ñ ante inerrorẽ uicioꝵ la¬

Expanded text:
solum non odiunt vitia, sed toto ea amore sectantur? 3. Satis delicate se palpat qui vult sine labore vitia superare, dum peccati legem, quam sibi deserviendo vitiis fecit, sine violentia doloris resecare non possit. 4. Perfecte renuntiat vitio, qui occasionem evitat in perpetrando peccato. Nam si velis tantumdem non peccare, et data occasione peccaveris, tu tibi et reus, et judex es, quia et commissa damn perpetrat. 235 5. Quaedam vitia dum non perfecte vitantur, suos in se faciunt relabi auctores. Nam si unum vitium districte vitetur, et alia negligantur, inanis labor est. Non enim potest in unius observatione virtutis fortiter perdurare, cujus alia vitia dominantur in corde. 6. Nonnunquam hominem sua vitia persequuntur, quia nimirum qui prius volendo ea sibi fecit socia, postea sentit etiam nolens stimulosa. 7. Nonnulli non antea in errorem vitiorum la
Abbreviated transcription (Latin):
ad se redeunt. Bona mens ad malũ nec p̃miis nec t̾rorib uincit᷑.
Nam iniqui terrorem blandiciis miscent: ut aut oblectatione quẽ¬
quam decipiant. aut t̾rorib frangant. Qui laudat᷑ inauditoꝵ am¬
re in seritur. s si ueracit᷑ ⁊ ñ ficte laudet᷑ ħ ẽ si uera funt q̃ de illo
dicunt᷑¬

Expanded text:
ad se redeunt. 233 12. Bona mens ad malum nec praemiis, nec terroribus vincitur. ad se redeunt. 233 12. Bona mens ad malum nec praemiis, nec terroribus vincitur. Nam iniqui terrorem blanditiis miscent, ut aut oblectatione quemquam decipiant, aut terroribus frangant. 13. Qui laudatur in auditorum amore inseritur, sed si veraciter et non ficte laudetur, hoc est, si vera sunt quae de illo dicuntu
Abbreviated transcription (Latin):
m̃datii genus ꝑfcĩ uiri sũmoꝑe fugiunt. ut nec uita cuiꝰlibet. ꝑ eoꝵ
fallatiã defendat᷑. ne sue aĩe noceant. dum p̾stare nitunt᷑ aliene car¬
ni quamꝙͣ hoc ipsũ peccati genus facillime credimꝰ elaxari. Nam siq̃¬
lib culpa sequenti mercede purgat᷑. quantomagis hec facile abst̾git᷑. ꝙͣ me¬
Sic q fit ut et isti m̃tiendo pereant ⁊ eos quos laudant ad uaneglorie
ruinam ꝑducant. Sicut bene sibi ꝯscius ñ metuit aliene lingue oiuiei¬
um. ita ⁊ qui laudat᷑ ab illo ñ debet errorem aliene laudis attend̾e. s
magis unusquisq testimoniũ ꝯscientie sue querat. eui plus ipse
p̃sens ẽ quam ille qui eũ laudat. Opus eni suũ unusquisq ꝓbet ut
ñ palam in aliena lingua. ꝑfecti qui alta radice fundati sunt ⁊ fi
flammine laudis ac iutuꝑationis ut cũq quasi uentoꝵ int̾elũ cur¬
uent᷑ impulsu funditꝰ tñ ñ deiciunt᷑. s ꝓtinus firmitate radicis

Expanded text:
dacii genus perfecti viri summopere fugiunt, ut nec vita cujuslibet pro eorum fallacia defendatur, nec suae animae noceant dum praestare nituntur alienae carni, quamquam hoc ipsum peccati genus facillime credimus relaxari. Nam si quaelibet culpa sequenti mercede purgatur, quanto magis haec facile abstergitur, quam mersicque fit ut et isti mentiendo pereant, et eos quos laudant ad vanae gloriae ruinam perducant. 9. Sicut bene sibi conscius non metuit alienae linguae convicium, ita et qui laudatur ab alio non debet errorem alienae laudis attendere; sed magis unusquisque testimonium conscientiae suae quaerat, cui plus ipse praesens est, quam ille qui eum laudat. 10. Opus enim suum unusquisque probet, ut entia, non palam in aliena lingua. 11. Perfecti, qui alta radice fundati sunt, etsi flamine laudis ac vituperationis utcunque quasi ventorum interdum curventur impulsu, funditus tamen non dejiciuntur, sed protinus firmitate radicis
Abbreviated transcription (Latin):
dam carnis immundiciã it᷑. Nam alt̾m pendet ex altoᷤ. S
sicut ꝑ suꝑbiam m̃tis it᷑ in ꝓstitutionẽ libidinis. ita ꝑhumilitatẽ m̃tis
carnis manifestam ruinã. Libidinis nasci iminudiciã de aĩ occu¬
cessisset latens suꝑbia. ñ seq̃ret᷑ libidinis manifesta runa. Non nũꝙͣ
gemino uicio xp̃ianus adiabolo appetit᷑. ⁊ occulto ꝑelationẽ. ⁊ publico
ꝑ libidinẽ. s dũ quiseuitat libidinẽ. cadat in elationẽ. Itẽ dũ incaute de¬
clinat elationẽ: cadit segnit̾ in libidinem. Sicq de occulto uicio elatio¬
nis it᷑ in aꝑtũ libidinis. ⁊ de aꝑto libidims it᷑ in occultũ elatõis. S dĩ
seruus discrete utrũq pensans sic cauet libidinẽ. ut ñ incurrat elatio¬
nẽ. ⁊ sic p̃mit e lationẽ ut ñ resoluat animũad libidinẽ. Luxuriosis atꝙ
suꝑbis demones amplius fautores existunt. Dũꝙ in cetis uiciis sp̃c ma¬
ligni deseruiant. his tñ maiori familiaritate iungunt᷑: eis q ampliꝰ

Expanded text:
pendet ex altero; sed sicut per superbiam mentis itur in prostitutionem libidinis, ita per humilitatem mentis carnis manifestam ruinam. 2. Libidinis nasci immunditiam de animi occucessisset latens superbia, non sequeretur libidinis manifesta ruina. 3. Nonnunquam gemino vitio Christianus a diabolo appetitur, et occulto per elationem, et publico per libidinem. Sed dum evitat quis libidinem, cadit in elationem. Item dum incaute declinat elationem, cadit segniter in libidinem; sicque ex occulto vitio elationis itur in apertum libidinis, et de aperto libidinis, itur in occultum elationis. Sed Dei servus discrete utrumque pensans, sic cavet libidinem, ut non incurrat elationem; et sic premit elationem, ut non resolvat animum ad libidinem. 243 4. Luxuriosis atque superbis daemones plus fautores existunt, dumque in caeteris vitiis spiritus maligni deserviant, his tamen majori familiaritate junguntur, eisque amplius
Abbreviated transcription (Latin):
Dicturꝰ enĩ baptisma. p̃misit penitentie lam̃ta. ut prius se
aqua sue afflictionis infund̾ent.⁊ postmodũ sacram̃to baptis¬
matis lauarent. Qua gͥ m̃te qui transactas culpas flere negli¬
gunt. uiuunt securi de uenia. quando ip̃e summus pastor
eccłe huic etiam sacram̃to addendam penitentiam credidit.¬

Expanded text:
Dicturus enim baptisma, praemisit poenitentiae lamenta, ut prius se Dicturus enim baptisma, praemisit poenitentiae lamenta, ut prius se aqua suae afflictionis infunderent, et postmodum sacramento baptismatis lavarent. Qua igitur mente qui transactas culpas flere negligunt, vivunt securi de venia, quando ipse summus Pastor Ecclesiae huic etiam Sacramento addendam poenitentiam credidit
Abbreviated transcription (Latin):
medetur. ut qui uoluptatib delectati discessimus fletib
amaricati redeamus. Et qui ꝑ ulicita defluendo cecidimꝰ
etiam alicitis nosmet ipsos restringendo surgamus. Et eor q̃d
uana leticia infud̾a̾t. salubris tristicia exurat. Et q̃d uulne¬
rauerat elatio suꝑbie: curet abiectio humilis uite. Hinc enĩ
scriptũ est. Dixi iniquis nolite inique agere: ⁊ delinquenti¬
b nolite exaltare cornu. Cornu quippe delinquentes exaltãt
si nequaquã se ad penitentiã ex cognitione sue iniquitatis
humiliant. hinc rursum dicitur.: Cor contritũ ⁊ humiliatũ
ds n̾ sꝑuit. Qsqͥs eni pecca plangit nͨ tñ desit̾: cor quidẽ ꝯtit. s humili¬
mirum iuos emendatior uita scĩficat. quos ꝑ penitentiam a¬
bluens affuctio fletuũ mundat. hinc petrus cũ quosdã t̾ritos
malorũ suoꝵ consid̾atione conspiceret. admonuit dicens. Pe¬
nitentiam inquit agite.⁊ baptiretur unusguisq ur̃m.

Expanded text:
medetur, ut qui voluptatibus delectati discessimus, fletibus medetur, ut qui voluptatibus delectati discessimus, fletibus amaricati redeamus; et qui per illicita defluendo cecidimus, etiam a licitis nosmetipsos restringendo surgamus; et cor quod insana laetitia infuderat, salubris tristiraverat elatio superbiae, curet abiectio humilis vitae. Hinc enim scriptum est: Dixi iniquis: Nolite inique agere! Et delinquentibus: Nolite exaltare cornu! Cornu quippe delinquentes exaltant, qui nequaquam se ad paenitentiam ex, cognitione suae iniquitatis humiliant. Hinc rursus dicitur: Cor contritum et humiliatum deus non spernit. Quisquis enim peccata plangit nec tamen deserit, cor quidem conterit, sed humilimirum illos emendatior vita sanctificat, quos per poenitentiam abluens afflictio fletuum mundat. Hinc Petrus, cum quosdam territos malorum suorum consideratione conspiceret, admonuit dicens: Poenitentiam agite, et baptizetur unus quisque vestrum .
Abbreviated transcription (Latin):
ubera. ⁊ fracte sunt mamme pub̾tatis eaꝵ. In egypto qͥp¬
pe ubera subiguntur: cum turpi huiꝰ mundi desid̾io hu¬
mane mentes uoluptatib subst̾nuntur. In egypto pub̾ta¬
tis mamme frangunt᷑: quando naturales sensus adhuc
in semetipsis integri pulsantis concupiscentie corruptione
uitiantur. Admonendi sunt peccata carnis exꝑti. ut uigi¬
lanti cura conspiciant. post delicta nobis ad se redeuntib
d̾s quanta beniuolentia sinum sue pietatis expandat: cum
ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Si dimisit uir uxorẽ suã. ⁊ illa recedens
duxerit uirũ aliũ. numquid reu̾tetur ad eã ultra:. Nunq̃d

Expanded text:
eorum, et fractae sunt mammae pubertatis earum . In Aegypto quipeorum, et fractae sunt mammae pubertatis earum . In Aegypto quippe ubera subiguntur, cum turpi hujus mundi desiderio humanae mentis voluntas substernitur. In Aegypto pubertatis mammae franguntur, quando naturales sensus adhuc in semetipsis integri, pulsantis concupiscentiae corruptione vitiantur. Admonendi sunt peccata carnis experti, ut vigilanti cura conspiciant post delicta nobis ad se redeuntibus Deus quanta benevolentia sinum suae pietatis expandat, cum per prophetam dicat: Si dimiserit vir uxorem suam, et illa recedens duxerit virum alium, nunquid revertetu
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ admonendi sunt peccatoꝵ carnis conscii. atq alit̾ ig¬
nari. Admonendi namq sunt peccã carnis exꝑti. ut
mare saltem post naufragium metuant.⁊ ꝑditionis sue
discrimina uł cognita ꝑhorrescant. ne qui pie post ꝑpetrata
mala seruati sunt. hec impie repetendo moriantur. Unde
peccanti anime nũquamq apeccato desinenti dicitur. fr̃ons
mulieris meretricis facta est tibi: noliusti erubescere. PAd mo¬
nendi itaq sunt. ut studeant. quatinus si accepta nature
bona integra seruare noluerint. saltem scissa resarciant.
Quib nimirum necesse est ut ꝑpendant. in tam magno
fideliũ numero. quam multi &e se illibatos custodiant:¬
⁊ alios ab errore cont̾itant. Quid gͥisti dicturi sunt: si
aliis in integritate stantib. ipsi nec post dampna resipiscunt:
Quid dicturi sunt sicum multi ⁊ alios secũ ad regnum defe¬
runt: hi expectante domino. nec semetipsos red̾ucunt: Ad
hoc mundo mentib transactas culpas ad memoriam reuo

Expanded text:
liter admonendi sunt peccatorum carnis conscii, atque aliter ignari. Admonendi namque sunt peccata carnis experti, ut mare saltem post naufragium metuant, et perditionis suae discrimina vel cognita perhorrescant; ne qui pie post perpetrata mala servati sunt, haec improbe repetendo moriantur. Unde peccanti animae et nunquam a peccato desinenti dicitur: Frons mulieris meretricis facta est tibi, noluisti erubescere . Admonendi itaque sunt ut studeant quatenus si accepta naturae bona integra servare noluerunt, saltem scissa resarciant. Quibus nimirum necesse est ut perpendant 82 in tam magno fidelium numero quam multi et se illibatos custodiant, et alios ab errore convertant. Quid ergo isti dicturi sunt, si aliis in integritare stantibus, ipsi nec post damna resipiscunt. Quid dicturi sunt, si cum multi et alios secum deferunt ad regnum, hi exspectanti Domino nec semetipsos reducunt? Amonhoc mundo mentibus tr
Abbreviated transcription (Latin):
tes ut et p̃minere urginitatẽ coniuguis sciant. ⁊ tñ se siꝑ
coniuges ñ extouant. quatinus dũ & uuginitatẽ p̃ferunt.¬
⁊ se postponunt. ⁊ ulud ñ deserant q̃d ẽe melius estimant
⁊ se custodiant. quo se inaniter ñ extollant: admonendi st̾
ut consid̾ent q̃d plerũq actione secularium uita confun¬
ditur continentiũ: eum et illi ultra habitũ assumunt
opera. et isti uixta ordinẽ ꝓpriũ ñ excitant corda. Unde
bñ ꝑ ꝓpham dicit᷑. Crubesce sydon: ait mare. Quasi eni
ꝑ uocem maris ad uerecundiam sydon adducitur: quando
ꝑ compationem uite secularium atq in hoc mundo flu¬
ctuantium. eius qui munitus.⁊ quasi stabilis cernitur.
cata redeuntes. tanto se ardentius in bonis oꝑib exhibent.
quanto dampnabiliores se de malis uident. Et sepe quidã in
carnis integritate ꝑdurantes. cum minus se respiciunt ha-¬

Expanded text:
tes, ut et praeeminere virginitatem conjugio sciant, et tamen se super tes, ut et praeeminere virginitatem conjugio sciant, et tamen se super conjuges non extollant, quatenus dum et virginitatem praeferunt, et se postponunt; et illud non deserant quod melius esse aestimant, et se custodiant quo se inaniter non exaltant. Admonendi sunt ut considerent quod plerumque actione saecularium vita continentium confunditur, cum et illi ultra habitum assumunt opera, et isti juxta ordinem proprium non excitant corda. Unde bene per prophetam dicitur: Erubesce, Sidon, ait mare . Quasi enim per vocem maris ad verecundiam Sidon adducitur, quando per comparationem vitae saecularium atque in hoc mundo fluctuantium, ejus qui munitus et quasi stabilis cernitur, cata redeuntes, tanto se ardentius in bonis operibus exhibent, quanto damnabiliores se de malis vident. Et saepe quidam in carnis integritate perdurantes, cum minus se respiciunt ha
Abbreviated transcription (Latin):
ñ colligitur in amorẽ unils d̾itatis. Mens eñĩ soluta in diu̾sis
cathena caritatis ñ astringit᷑. s male laxata. male ad omnem oc

Expanded text:
n colligitur in amorem unius Deitatis. Meus enim soluta in diversis catena charitatis non astringitur, sed male laxata, male ad omnem occ
Abbreviated transcription (Latin):
tuido.: quia desistente pulcͥtudie hõ manet. Ac ꝑ hoc qui ita
intelligit dm̃ corporeũ ẽẽ cͣdit. dum pulcͥtudo et magnitudo
seuquia ñ aliud ẽ ip̃e. et aliud qd̾ in ip̃o ẽ. Inordinate cdici
seu conferri uicuis ea que ord̾iata st̃ in do̾ patet: ut pote simpli¬
citas que aliquando dr᷑ prostultieia. ⁊ ñ ẽ: apuddm̃ uero sum¬
ma simplicitas ẽ. Iuxta hanc regulã ⁊ cetã existimanda sũt¬
Quod imm̃sus ⁊ omp̃s sit d̾s .ii.

Expanded text:
ritudo; quia, desistente pulchritudine, homo manet. Ac per hoc, qui ita ritudo; quia, desistente pulchritudine, homo manet. Ac per hoc, qui ita intelligit Deum, corporeum esse credit, dum pulchritudo et magnitudo seu quia non aliud est ipse, et aliud quod in ipso est. Inordinate dici seu conferri vitiis ea quae ordinata sunt in Deo patet utpote simplicitas, quae aliquando dicitur pro stultitia, et non est. Apud Deum vero summa simplicitas est. Juxta hanc regulam, et caetera aestimanda suntQuod immensus et omnipotens sit Deus. 1.
Abbreviated transcription (Latin):
immortalitas nisi eius incommutabilitas:
Nam et angłi et aĩe immortales funt: s ims
imutabiles ñ sunt. Ido ꝙ solus łs dicit᷑
unmortalis quia solus in commutabit: Nam aĩa morit᷑. dũ
deserente leo de bono in malũ mutat᷑. Sic ꝙ angłs dum
deserente deo ẽ lapsus. Quod materiam h̃t unde ęxistat mu¬
tabile ẽ. quia de informi ad formam transit. Quod uͦ ñ ht̃ ma¬
teriã immutabile ẽ: sic̃ d̾s utiq ẽ. Bene ac substantialit st̃
ista in do edẽ in corruptõ. immortalitas. in cõmutabilitas. uñ
q merito cunctȩ ⁊̃ponit᷑ ereate᷑. Opus nͦ ꝯsiliũ apd̾ dm̃ muta¬
ri nec uariarieũ potest: quia ꝑ uaria tempora diu̾sa p̃cipit
set manens idem incommutabilis ⁊ et̾nus Q uid euiꝙ ꝯgruũ
eẽt tempori: ab ipsa ẽt̃nitate in eiꝰ mansit dispositõe ꝯsili. ⁊ son
usu nr̃o aliud dm̃ putare: aliud pulchritudinẽ eiꝰ. atꝙ aliuel
magnitudiem ip̃ius debemus. sicut aliud ẽ hõ. aliud pulcͥ¬

Expanded text:
rtalitas, nisi ejus incommutabilitas? Nam et angeli et animae immortales sunt, sed immutabiles non sunt; ideoque solus Deus dicitur immortalis, quia solus incommutabilis est. Nam anima moritur, dum, deserente Deo, de bono in malum mutatur, sic et angelus, dum, deserente Deo, est lapsus. 3. Quod materiam habet, unde existat, mutabile est, quia de informi ad formam transit. Quod vero non habet materiam, immutabile est, sicut Deus utique est. Bene, ac substantialiter sunt ista in Deo, id est, incorruptio, immortalitas, incommutabilitas. Unde et merito cunctae  117 variari eum, quia per varia tempora diversa praecipit, sed manens idem incommutabilis, et aeternus, quid cuique congruum esset tempori, ab ipsa tamen aeternitate in ejus mansit dispositione consilii. 5. Non usu nostro aliud Deum putare, aliud pulchritudinem ejus, atque aliud magnitudinem ipsius debemus sicut aliud est homo, aliud pulch
Abbreviated transcription (Latin):
dus g quiss eẽ aut frigidus queritur. ne tepidus euomat̾
ut sudelicet aut necdum conu̾sus adhue de se conũsiones
spte p̃beat. aut iam conu̾sus in uirtutib inarlescar: nee¬
uomatur tepictus. qui a calor quem ꝓposuit. torpore adno

Expanded text:
dus ergo quisque aut frigidus esse quaeritur, ne tepidus evomatur: dus ergo quisque aut frigidus esse quaeritur, ne tepidus evomatur: ut videlicet aut necdum conversus adhuc de se spem conversionis praebeat, aut jam conversus in virtutibus inardescat, ne evomatur tepidus qui a calore quem proposuit torpore ad no
Abbreviated transcription (Latin):
tum est. Meliuis erat eis non cognoscere uiam iusticie. ꝙͣ
post aguitionem retroisum conuerti. Audiant q̃d scriptũ
est. Utinam frigidus ẽẽs aut calidus. s quia tepidus es.
nec frigidus. nec calidus. incipiam te euomere ex ore meo.
Calidus quippe est: qui bona studia. ⁊ arripit & consuminat.
frigidus uͦ est: qui consu̾manda nec inchoat. Et sicut a fri¬
gore ꝑ teporem transit᷑ ad calorem. ita a calore ꝑ teporem
reditur ad frigus. Quisquis gͦ amisso infidelitatis frigore
ħ nequaquam tepore suꝑato excrescit. ut ferueat: ꝓcul¬
dubio calore desꝑato. dum noxio in tepore demorat᷑ agir
ut frigeseat s sient ante teporem frigus fub spe est. ita post
srigis tepor in desꝑatione. Qui enim adhue an perraio ũ
conũsionis fcouciam non amittat. Qui u̾o post conu̾sionẽ
tepuis. ⁊ sp̃ẽ que ẽẽ potuit de peccatore subtraxit. Abio maat

Expanded text:
tum est: Melius erat eis non cognoscere viam justitiae, quam tum est: Melius erat eis non cognoscere viam justitiae, quam post agnitionem retrorsum converti . Audiant quod scriptum est: Utinam frigidus esses, aut calidus; sed quia tepidus es, et nec frigidus, nec calidus, incipiam te evomere ex ore meo . Calidus quippe est qui bona studia et arripit et consummat; frigidus vero est qui consummanda nec inchoat. Et sicut a frigore per teporem transitur ad calorem, ita a calore per teporem reditur ad frigus. Quisquis ergo amisso infidelitatis frigore vivit, sed nequaquam tepore superato excrescit ut ferveat, dubio calore desperato, dum noxio in tepore demoratur, agit ut frigescat. Sed sicut ante teporem frigus sub spe est, ita post frigus tepor in desperatione. Qui enim adhuc in peccatis est, conversionis fiduciam non amittit. Qui vero post conversionem tepuit, et spem quae esse potuit de pec
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑandi remissio contra hoc q̃d oꝑatũ est pugnat. hinc
est enĩ q̃d ꝑ salomonem dicit᷑. Qui mollis ⁊ dissolutus in
oꝑe suo fui̾t: fr̃ est sua oꝑa. dissipantis. quia uidelicet qͥ
cepta bona dustricte ñ exequitur. dissolutione negligentie
manũ destruentis imitatur. Hinc sarlis eccłẽ ab anglo
dicitur. Esto iugilans ⁊ confirma cetã que moritura erant
ñ enĩ inueni oꝑa tria plena coram d̾o meo. Qͥa gͥ plena corã
u̾o eius oꝑa inuenta ñ fuerant: moritura reliqua etiam qͦ
erant gestant p̃clicebat. Si enĩ qd mortuum in nobis est. ad
uitã non accenditur. hoc etiã extinguitur. q̃d quasi adhuc
iuuum tenetur. Ad monendi suiit ut ꝑpendant q̃d tolera¬
bilius ẽẽ potuisset. rectam uiam ñ arripere. quam post arrep¬
tam post t̾gum redire. Nisi enĩ retro respicerent. erga cep¬
tũ studiũ nullo torpore languerent. Audiant quod serip¬

Expanded text:
operandi remissio contra hoc quod operatum est, pugnat. Hinc operandi remissio contra hoc quod operatum est, pugnat. Hinc est enim quod per Salomonem dicitur: Qui mollis et dissolutus est in opere suo, frater est sua opera dissipantis . Quia videlicet qui coepta bona districte non exsequitur, dissolutione negligentiae manum destruentis imitatur. Hinc Sardis Ecclesiae ab angelo dicitur: Esto vigilans, et confirma caetera quae moritura erant, non enim invenio opera tua plena coram Deo meo . Quia igitur plena coram Deo ejus opera inventa non fuerant, moritura reliqua etiam quae erant gesta praedicebat. Si enim quod mortuum in nobis est ad vitam non accenditur, hoc etiam exstinguitur, quod quasi adhuc vivum tenetur. Admonendi sunt ut perpendant quod tolerabilius esse potuisset recti viam non arripere, quam arrepta post tergum redire. Nisi enim retro aspicerent, erga coeptum studium nullo torpore languerent. Audiant ergo quod scrip
Abbreviated transcription (Latin):
runt. arigiditate antea sue prauitatis correptionis manu
euertendi sunt. ut ad statum postiodum recde operationis
erigantur. Quia et iccirco altũ silue lignum fuccidimus.
ut hoc in edificiũ tegminis subleuemus. s tñ ñ repente in
fabrica ponitur. ut nimirum pͥus uitiosa eius uiriditas
exficcetur. Cuiꝰ quo plus in infimis humor excoquitur.eo
ad fumma solidius leuatur. At contra admonendi st̃
qui inchoata bona minime consummant: ut cauta
cireumspectione consid̾ent. quia dũ proposita ñ ꝑficiunt.
etiam que fuerant cepta conuellunt. Si enim q̃d udetur
gerendum sollicita intentione ñ crescit: etiam q̃d fuerat
bene gestum dectescit. In hoc quippe mundo humana
anima quasi more naiuis est contra ictũ fluminis conde¬
scendentis. uno in loco nequaquã stare ꝑmittitur: quia
ad una relabitur. nisi ad summa conetira. Si gͦ inchoata
bona fortis oꝑantis manus ad ꝑfectionẽ ñ subleuat. ipsa

Expanded text:
runt, a rigiditate antea suae pravitatis, correctionis manu runt, a rigiditate antea suae pravitatis, correctionis manu evertendi sunt, ut ad statum postmodum rectae operationis erigantur, quia et idcirco altum silvae lignum succidimus, ut hoc in aedificii tegmine sublevemus; sed tamen non repente in fabrica ponitur, ut nimirum prius vitiosa ejus viriditas exsiccetur, cujus quo plus in infimis humor excoquitur, eo ad summa solidius levatur At contra admonendi sunt qui inchoata bona minime consummant, ut cauta circumspectione considerent quia dum proposita non perficiunt, etiam quae fuerant coepta convellunt. Si enim quod videtur gerendum sollicita intentione non crescit, etiam quod fuerat bene gestum decrescit. In hoc quippe mundo humana anima quasi more navis est contra ictum fluminis conscendentis: uno in loco nequaquam stare permittitur, quia ad ima relabitur, nisi ad summa conetur. Si ergo inchoata bona fortis operantis manus ad perfectionem non sublevat, ipsa