comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
amborũ littẽ ppłis recitent᷑ ineffabili exultabo le¬
ticia. Si aũ id equo animo ñ accipis quid frates
faciã. nͥ ut te quoq inuito epłas nr̃as ppło
catholieo legã quõd ẽẽ possit instructioe: Quod
si rescribere dignat᷑ ñ fueris ł meas solas leg̾e
decreui ut saltĩ diffidencia ur̃a cognita re¬
baptizari erubescant. Neq id agã cũ miles
p̃sens ẽ. nequis urm arbitret᷑ tumultuosius
me ag̾e uoluisse. quã racio peicis desiderat. s:
pꝰ abscessũ militis ut om̃s qui nos audiunt
intelligant non ħ ẽẽ propositi mei ut in uiti
homines ad cuiꝗͣ cõmunicionẽ cogantur
S ut quetissime querentib ueritas ignotes¬
cat cessabit a nr̃is partib cerror tẽpalium
pocestatũ.: cess ⁊̃ a uñs partib terie congre¬
agamꝰ. quieti atq tranquilli quantũ possumiꝰ
petamꝰ. queramꝰ. pulsemꝰ. ut accipiamꝰ. ⁊ ĩuenia¬

Expanded text:
amborum litterae populis recitentur, ineffabili exultabo laeamborum litterae populis recitentur, ineffabili exultabo laetitia. si autem id aequo animo non accipis, quid faciam, frater, nisi ut te quoque inuito epistulas nostras populo catholico legam, quo esse possit instructior? quod si rescribere dignatus non fueris, uel meas solas legere decreui, ut saltem diffidentia uestra cognita rebaptizari erubescant. Neque id agam, cum miles praesens est, ne quis uestrum arbitretur tumultuosius me agere uoluisse, quam ratio pacis desiderat, sed post abscessum militis, ut omnes, qui nos audiunt, intellegant non hoc esse propositi mei, ut inuiti homines ad cuiusquam communionem cogantur, sed ut quietissime quaerentibus ueritas innotescat. cessabit a nostris partibus terror temporalium potestatum; cesset etiam a uestris partibus terror congreagamus, quieti atque tranquilli quantum possumus petamus, quaeramus, pulsemus, ut accipiamus et invenia
Abbreviated transcription (Latin):
machariana. nec ego seuiciã cũcelionũ. Si hac
ad te ñ pertinet. nec illud ad me. area onica ñdũ
uentilata ÷ sine paleis eẽ ñ potert. Nos oiemꝰ atq
agamꝰ quantũ possumꝰ ut frum̃tũ sunꝰ. Eigõ re.¬
baptirato diacono nostro. silere non possũ. Scio
tt quã mͥ silenciũ ꝑniciosũ sit. Non eni cogitoĩ
eccłasticis honorib temꝑa uentosatransigere.
s cogito me pͥncipi pastorũ omĩũ racionem de
cominissis ouib redditurũ. Si focte nolles ut
Oultũ enĩ timeo ne me tacente ⁊ dissimulante
ali quoq rebaptizent᷑ a uob̾. Decreui gͦ quãtr̃
uires i facultatẽ dñs p̃bere dignat᷑. causam is¬
tam sic age̾. ut pacificis cõsolacioĩb nr̃is om̃s
qui nob̾ cõmunicant nouerint ab łeresib aut
sit cauenda pernicies ł riraniorũ ł p̃cipsorum
de uite dñi sarm̃torũ: Quam concemplacionẽ
mecũ silibenti aĩo susceꝑis. ut cũ cordib nobis

Expanded text:
Macariana nec ego saeuitiam Circumcellionum. si hoc Macariana nec ego saeuitiam Circumcellionum. si hoc ad te non pertinet, nec illud ad me. area dominica nondum uentilata est; sine paleis esse non potest. nos oremus atque agamus, quantum possumus, ut frumentum simus. ego rebaptizato diacono nostro silere non possum; scio enim, quam mihi silentium perniciosum sit. non enim cogito in ecclesiasticis honoribus tempora uentosa transigere, sed cogito me principi pastorum omnium rationem de commissis ouibus redditurum. si forte nolles, utmultum enim timeo, ne me tacente et + dissimulante alii quoque rebaptizentur a uobis. decreui ergo, quantum uires et facultatem dominus praebere dignatur, causam istam sic agere, ut pacificis conlationibus nostris omnes, qui nobis communicant, nouerint, ab haeresibus aut sit cauenda pernicies uel zizaniorum uel praecisorum de uite domini sarmentorum. quam conlationem mecum si libenti animo susceperis, ut concordibus nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ne propt̃ honores nrõs de qua sartina periculosa
racio reddit᷑. misere plebes credentes in apm̃ habgat
in domib suis cõmunes cibos  meĩssã xͥ s cõmu¬
nem habere ñ possint. Nonne. ingomisdinais
tant̾ diaboli triumpħꝰ. tanta ꝑnicies animar̃
Siꝑ tuã modestiã. ⁊ prudentiã ⁊ dilectionem qͣ
de medio in his regionib fuerit: quis explicet
uerb̾ quã tͥ palmã p̃paret dñs ut ad cet̾a m̃bͣ
sananda quȩ per totã affricã tabefacta mise¬
rabilit̾ racent. a te prosiciscat᷑. tam inimu¬
tabile medicinȩ sacd̃mnentum: Quã uereoa¬
qm̃ cor meũ uide̾ non potes ne tͥ cũ insultaciõe
pociꝰ quã eũ oilectione loqui uidear. S certe ãplt
quid faciam non inuenio nͥ ut inspiciendum
sermonẽ mer̃ tibi offeram auimũ deo. Tollamꝰ
de medio mania obiecta. quȩ a partib in ꝑitis ua¬
etari ꝯtra inuicẽ solent. Nec tu obicias tempora

Expanded text:
ne propter honores nostros, de qua sarcina periculosa ne propter honores nostros, de qua sarcina periculosa ratio redditur, miserae plebes credentes in Christum habeant in domibus suis communes cibos et mensam Christi communem habere non possint. nonne ingemescimus, tantus diaboli triumphus, tanta pernicies animarum si per tuam modestiam et prudentiam et dilectionem, quam de medio in his regionibus fuerit, quis explicet uerbis, quam tibi palmam praeparet dominus, ut ad cetera membra sananda, quae per totam Africam tabefacta miserabiliter iacent, a te proficiscatur tam imitabile medicinae documentum? quam uereorquoniam cor meum uidere non potes, ne tibi cum insultatione potius quam cum dilectione loqui uidear! sed certe, amplius quid faciam, non inuenio, nisi ut inspiciendum sermonem meum tibi offeram, animum deo. Tollamus de medio inania obiecta, quae a partibus inperitis iactari contra inuicem solent, nec tu obicias tempora
Abbreviated transcription (Latin):
ueniret ad me samaritanꝰ. uelletq illo errore dere
licto quẽ dñs ⁊ improbauit dicens. uos adoratis
ciderant fieri uideus. uacaret certe iteracionis auda¬
cia. ⁊ id quod ap̃ heresem factũ erat quod p̃ceꝑat. deuꝰ
ñ repet̾e s approbare cogeremꝰ. S si incarue curũ¬
cisi hominis non inuenirẽ locũ uͥ cur̃cisionem
repetẽm. quia unũ ÷ illud m̃brũ. multo minus
inuenit᷑ locꝰ inunocorde uͥ baptismũ xͥ repetatur
Iõ qui duplicare baptismũ uultis necesse ÷ omnino
ut corda duplicare queratis. Clama gͦ recte te face
si ñ rebaptizas ⁊ ñ solũ sine trepidacione s ⁊̃ cũ
gaudio iñ mͥ scrib̾e. Nulla te tuoꝵ concilia fr̃m
exterreant. Si enĩ ħ eis displicuerit ñ sunt dig.¬
ni qui te habeant. Si aũ placuerit credimꝰ de mi
scda dñi qui timentes sibi displic̾e̾ ⁊ conantes
placere uunꝗ̃ deserit quod int̃ nos ⁊ uos pax erit

Expanded text:
ueniret ad me Samaritanus uelletque illo errore derelueniret ad me Samaritanus uelletque illo errore derelicto, quem etiam dominus improbauit dicens: Vos adoratis,ciderant, fieri Iudaeus, uacaret certe iterationis audacia et id, quod apud haeresem factum erat, quod praeceperat deus, non repetere sed adprobare cogeremur. quod si in carne circumcisi hominis non inuenirem locum, ubi circumcisionem repeterem, quia unum est illud membrum, multo minus inuenitur locus in uno corde, \'ubi baptismum Christi repetatur. ideo qui duplicare baptismum uultis, necesse est omnino, ut corda duplicia requiratis. Clama ergo recte te facere, si non rebaptizas, et non solum sine trepidatione sed etiam cum gaudio mihi inde rescribe. nulla te tuorum concilia, frater, exterreant. si enim hoc eis displicuerit, non sunt digni, qui te habeant; si autem placuerit, credimus de misericordia domini, qui timentes sibi displicere et conantes placere numquam deserit, quod inter uos et nos cito pax erit,
Abbreviated transcription (Latin):
crediderant: s morientẽ uidebant. s aꝑsecutorib
uestis cõscissa ÷ pendentis incruce. cur a xp̃ianis
destruit᷑ sacram̃tũ sedentis inceloꝰ Si ueteris popłi
temꝑib iudeus eem̃. qñ aliud meliꝰ eẽ non possem
accepissẽ utiq circ̃cisionẽ. Quod signaculũ iusticie
dñi aduentu: ut infantẽ filix̃ moysi angłs p̃foca¬
set. nͥ mat̾ arrepto calculo cirt̃cidisset puerũ. ⁊s
sacm̃to inminentẽ perniciem depulisset. ħ sacra
cifixꝰ. tñ nat̾ accep̃. Non enĩ singnacula illa damp¬
nata q̃. s succedentib oportuniorib decesserunt.
Nam sit cnrt̃esionẽ abstulit dm̃ pͥm̃ aduent᷑. sic bap¬
tismũ aufer᷑t sed̃s aduent᷑. Sic̃ enĩ nunc p̾tea quam
dampnatisq impiis nemo baptirabq̃tur. S quod
ista p̃figurant .i. cut̃cisio cord̃ ⁊ mundacio cõscienciȩ
manebit inet̃nũ. Si gͦ illo temꝑe uideus eem̃. &

Expanded text:
crediderant, sed morientem uidebant. si a persecutoribus crediderant, sed morientem uidebant. si a persecutoribus uestis non conscissa est pendentis in cruce, cur a Christianis destruitur sacramentum sedentis in caelo? si ueteris populi temporibus Iudaeus essem, quando aliud esse melius non possem, accepissem utique circumcisionem. quod signaculum iustitiaei euacuaretur aduentu, ut infantem filium Moysi angelus praefocasset, nisi mater arrepto calculo circumcidisset puerum et hoc sacramento imminentem perniciem depulisset. hoc sacrcifixus, tamen natus accepit. non enim signacula illa damnata sunt, sed succedentibus opportunioribus decesserunt. nam sicut circumcisionem abstulit domini primus aduentus, sic baptismum auferet secundus aduentus. sicut enim nunc, posteaquam damnatisque impiis nemo baptizabitur, sedt circumcisio cordis et mundatio conscientiae manebit in aeternum. si ergo illo tempore Iudaeus essem et
Abbreviated transcription (Latin):
eribentur. defendent᷑ forte bona consciencia de¬
fend̾e aut̃ non poterunt malã. Quod gͦ tam
pio ⁊ tam relligioso animo facis. si tñ facis ut
eccłȩ catholice baptismũ non iteres s adꝓbes
pociꝰ quã uniꝰ uerissime matͥs q̃ oĩb gentib ⁊ re¬
generandis p̃bet sinũ ⁊⁊ regeneratis ubera infũd̾
tanꝗͣ uniꝰ possessionis xͥ sese usq ad t̾re t̃minos
porrigentis. si ħ uere facis cur ñ erũprus in exul¬
tantem ⁊ liberã uocẽ: Cur lucernȩ tuȩ tam uti¬
lem splendorem p̃mis sub modio: Cur non discissis
atq abiectis ueterib pellib timide seruitutis cͥana
pociꝰ indut᷑ fiducia quã ex ilis⁊ dicis. ego unũ noui¬
baptismũ patris ⁊ filii ⁊ sp̃c scĩ noĩe consec̾tũ. atq
signatũ: hanc formã uͥ inuenio necesse ÷ ut ap¬
probem. Nondestruo quod dnicũ agnosco non exuf¬
non uiolauerunt. & illi adhuc xpm̃ ñ resurrectũ.

Expanded text:
exhibentur, defendentur forte bona conscientia, deexhibentur, defendentur forte bona conscientia, defendere autem non poterunt malam. Quod ergo tam pio et tam religioso animo facis, si tamen facis, ut ecclesiae catholicae baptismum non iteres, sed adprobes potius tamquam unius uerissimae matris, quae omnibus gentibus et regenerandis praebet sinum et regeneratis ubera infundit tamquam unius possessionis Christi sese usque ad terrae terminos porrigentis, — si hoc uere facis, cur non erumpis in exultantem et liberam uocem ? cur lucernae tuae tam utilem splendorem premis sub modio? cur non discissis atque abiectis ueteribus pellibus timidae seruitutis christiana potius indutus fiducia existis et dicis: Ego unum baptismum noui patris et filii et spiritus sancti nomine consecratum atque signatum; hanc formam ubi inuenio, necesse est ut adprobem; non destruo, quod dominicum agnosco, non exsufnon uiolauerunt; et illi adhuc Christum non resurrecturum
Abbreviated transcription (Latin):
cio ut eũ rebaptizatũ eẽ non credam. Quare te
Q uod iõ seripsi ne c̃ id postea face̾m quod me non
sꝑares eẽ fact̾um. offend̾em caritatẽ ⁊ iustã ⁊ ustã
de me aput communes amicos querelã depones.
Quid gͦ te impediat ad rescribendũ non udeo. Si em̃
rebaptitas. nicħ ÷ quod homines de tuo collegio for¬
mides. cũ id te rescͥpseris face̾. quod te illi ÷ si nol
m̃tis faciendũ eẽ defenderis: ñ solũ non succen¬
sebunt. s ⁊̃ p̃dicabunt. Si aũ ñ rebaptizas. arri
uerearis aut orreas potestatẽ. Transit honor
huiꝰ scłi transit ambicio. In futuro &ͥ iudicio.
nec abside graclate. nec catedre uelatȩ nec scĩmo¬
nialir occursanciũ atq cantanciũ gregeꝰ adhibe¬
bunt᷑ ad defensionẽ. uͥ ceꝑit accusare cõsciencia ⁊
conscienciarũ arbit iudicare. Quȩ hic honorant
ibi onerant. Que hic releuant ibi grauant. Ista
quȩ protempore pp eccłȩ ucilitatẽ honori nr̃o.

Expanded text:
tio, ut eum rebaptizatum esse non credam. Quare te, Quod ideo scripsi, ne cum id postea facerem quod me non sperares esse facturum, offenderem Charitatem tuam, et justam de me apud communes amicos querelam deponeres. Quid ergo te impediat ad rescribendum, non video. Si enim rebaptizas, nihil est quod homines de tuo collegio formides, cum id te rescripseris facere quod te illi facere etmentis faciendum esse defenderis, non solum non succensebunt, sed etiam praedicabunt. Si autem non rebaptizas, arriput reprehensionem verearis, aut exhorreas potestatem. Transit honor hujus saeculi, transit ambitio. In futuro Christi judicio, nec absidae gradatae, nec cathedrae velatae, nec sanctimonialium occursantium atque cantantium greges adhibebuntur ad defensionem, ubi coeperit accusare conscientia et conscientiarum arbiter iudicare. quae hic honorant, ibi onerant; quae hic releuant, ibi grauant. ista quae pro tempore propter ecclesiae utilitatem honori nostro
Abbreviated transcription (Latin):
tencia dictũ erat. quod mortuoꝵ funerib plena
sint lutora agnosc̾e pociꝰ ⁊ acceptair quã exsuf¬
flare ⁊ rescindere maluit totũq dissoluit quod
male intelligentes dice soletis quia qui bap¬
tiratur a mortuo quid ei ꝑdest lanacrum eiuis:
Si gͦ non dicen̾t nec causa cause. nec persona ꝑsonȩ
p̃udicat ra tenerent᷑ in causa pͥmiani: Cũ autẽ ħ¬

Expanded text:
tentia dictum erat. quod mortuorum funeribus plena tentia dictum erat. quod mortuorum funeribus plena sint litora, agnoscere potius et acceptare quam exsufflare et rescindere maluit totumque dissoluit, quod male intellegentes dicere soletis, quia qui baptizatur a mortuo, quid ei prodest lauacrum eius? si ergo non dicerent: \'Nec causa causae nec persona personae praeiudicat\'. rei tenerent
Abbreviated transcription (Latin):
ce donati qui causam oinniũ sustinerent: si qͥd
egissent. gratũ ⁊ acceptũ ceteri habe̾nt. tñ in
eo quod illos temẽ ⁊ ñ recte dixisse arbit̾rs. ñ
ius ut tͥ preuidicent: Uerũ gͦ dixerunt q nec
causa cause. nec persona ꝑsonȩ p̾iudicat. ⁊ ibi debẽ
agnosce quia si ꝑsona tot ep̃oꝵ tuoꝵ in ilł septẽ
constitutoꝵ ñ uis ut p̃iuidicet ꝑsone donati mu¬
tugennesis presb̾i. quanto minꝰ non deb p̃iudi¬
care ceciliani ꝑsona. ⁊̃ si mali aliquid in illo eẽt.
mugenna cõcduditur. s toto terrarũ orbe dif¬
ffundit᷑ S ecce facimꝰ quod uoliusti. sic tecũ
agimꝰ ac si non dixerint ur̃i. nec causa causȩ
nec ꝑsona persone p̃iudicat. Tu in ueni quid
illi dice̾ debuerint. cũ eis obiecta eẽt causa⁊
ꝑsona primiani. qui dampnatores suos ⁊ dam¬
nauit cũ ceteris. ⁊ damnatos ac detestatos
in suo rursꝰ honore suscep̃. baptismũ quem
mortiui dederant. q de ipsis in illa p̃clara sen¬

Expanded text:
te Donati, qui causam omnium sustinerent et, si quid egissent, gratum et acceptum ceteri haberent, tamen in eo, quod illos temere et non recte dixisse arbitraris, non uis ut tibi praeiudicent, uerum ergo dixerunt, quia <nec causa causae nec persona personae praeiudicat\'. et ibi debes agnoscere, quia, si persona tot episcoporum tuorum in illis septem constitutorum non uis ut praeiudicet personae Donati Mutugennensis presbyteri, quanto minus non debet praeiudicare Caeciliani persona, etiamsi mali aliquid in illo esset Mutugenna concluditur, sed toto terrarum orbe diffunditur! Sed ecce facimus, quod uoluisti; sic tecum agimus, ac si non dixerint uestri: Nec causa causae nec persona personae praeiudicat\\ tu inueni, quid illic dicere debuerint, cum eis obiecta esset causa et persona Primiani, qui damnatores suos et damnauit cum ceteris et damnatos ac detestatos in suo rursus honore suscepit et baptismum, quem mortui dederant. quia de ipsis in illa praeclara sen
Abbreviated transcription (Latin):
nos dissensio tolleret᷑. cũ ecce añ paucos dies dia¬
conũ nrm̃ muta gennensem te rebaptizasse ñ¬
ciatũ ÷ Polui uehem̃t ⁊ illiꝰ miserabilẽ lapsũ.
⁊tuũ frat̃ inopinarũ sceł. Noni em̃ quȩ sit ȩccła
eatholica. Gentes sunt hereditas xͥ ⁊ possessio. xͥ
facillime auolentib sciri potest. Rebaptirare gͥ
heretiẽ hominẽ qui ħ scĩtatis signa perceperit
q̃ arͥana tradidit disciplina: oĩo peccatũ : Rebapti¬
zare aũ catholicũ. inmanissimũ sceł est. Tam̃ nõ
deo credens quia de te mͥ bene persuasũ tenebã

Expanded text:
nos dissensio tolleretur, cum ecce ante paucos dies dianos dissensio tolleretur, cum ecce ante paucos dies diaconum nostrum Mutugennensem te rebaptizasse nuntiatum est. dolui uehementer et illius miserabilem lapsum et tuum, frater, inopinatum scelus. noui etenim, quae sit ecclesia catholica. gentes sunt hereditas Christi et possessifacillime a uolentibus sciri potest. rebaptizare igitur haereticum hominem, qui haec sanctitatis signa perceperit, quae christiana tradidit disciplina, omnino peccatum est; rebaptizare autem catholicum immanissimum scelus est. tamen non adeo cred
Abbreviated transcription (Latin):
eõꝑat᷑ ⁊ nim̃tis in sensatis. ⁊ simił fact̾ ⁊ ilł.
Cur gͦ te honorabilẽ inquantũ hõ es ñ appel¬
lem. cũ p̃sertĩ de tua salute atq correctiõe
quãduu in hac uita es desꝑare ñ audeam:
Fratrẽ uͦ ut uocẽ non latet p̃ceptũ. nob̾ eẽ
diuinit᷑ ut ⁊ ois qui negant se fratreꝰ nrõs
Iam enĩ reddita racione cur epłȩ talẽ ianuã
fecerĩ. audi placidissime que secunt᷑. Ego
cũ in ista regione consuetudinẽ hominum
elonent᷑ apĩanos rebaptitare nondubitant quib uerb
poteiã detestarer ñ defuerunt laudatores tui qui
mͥ dicẽnt te ista non face. f ateor pͥmo ñ credidi
dem̃ considerans posse fieri ut animã humanã
de fut᷑a uita cogitantẽ csi timor in uad̾e̾t ut se ab
scelere apertissimo temperaret. Gratulat credidi
quod tali ꝓposito ab eccła catholica nolueris ni
inis ẽẽ alieñ. Querebã sane occasionẽ loquendi
tec̃ ut sifieri posset ea que parua remanserat ĩt̃

Expanded text:
est iumentis insensatis et similis factus est illis. cur ergo te honorabilem, in quantum homo es, non appellem, cum praesertim de tua salute atque correctione, quam diu in hac uita es, desperare non audeam? fratrem uero ut uocem, non te latet praeceptum nobis esse diuinitus, ut etiam eis, qui negant se fratres nostros iam enim reddita ratione, cur epistulae talem ianuam fecerim, audi placidissime, quae sequuntur. Ego cum in ista regione consuetudinem hominum e glorientur, Christianos rebaptizare non dubitant, quibus uerbis poteram, detestarer, non defuerunt laudatores tui, qui mihi dicerent te ista non facere. fateor, primo non credidi. deinde considerans posse fieri, ut animam humanam de futura uita cogitantem dei timor inuaderet, ut se ab scelere apertissimo temperaret, gratulatus credidi, quod tali proposito ab ecclesia catholica nolueris esse nimis alienus. quaerebam sane occasionem loquendi tecum, ut, si fieri posset, ea quae parua remanserat inter
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. s ⁊̃ potestati linguȩ subiace uideat᷑. Multa
sunt que de trinitatis in esfabilitate dicant᷑. ut
ipłã ñ dicat᷑. Alioquin ñ ÷ inesfabił. s ut illis
dicis illa dici ñ posse intelligat᷑. uerũ iã ut ar¬
biteror modũ ercessit epla mea cuor ꝑ tuam
cũ ꝑtuam me ammonueris breuit scribere
S quia institucione ueterũ te excusare digna¬
tꝰes. ñ tͥ absurdꝰ iudebor. si modũ quarũdã epłaꝵ
ciceroniꝰ. qr eiꝰ quoq inlitteris tuis m̃cionem
fecisti: non te pigeat Re COR DARI :

Expanded text:
lta sunt quae de Trinitatis ineffabilitate dicantur; non ut ipsa dicatur, alioquin non est ineffabilis, sed ut illis dictis illa dici non posse intelligatur. Verum jam, ut arbitror, modum excessit epistola mea, cum per tuam me admonueris breviter scribere: sed quia institutione veterum te excusare dignatus es, non tibi absurdus videbor, si modum quarumdam epistolarum Ciceronis, quia ejus quoque in litteris tuis mentionem fecisti, non te pigeat recordari
Abbreviated transcription (Latin):
sint qͥ e ad et̃nũ int̾itũ ñ adutã et̃uã qꝰ ta cõpelle¬
isadigebãt̃. Audiui quod dixeris apłmi paullũ sig¬
nificasse b feri deb̾e. tͥ ait. ⁊ si tiradidero corpꝰ meũ¬
tta ut aideam. Quia uidelic oĩa bona dicebat. q̃
sine cartate nicb ꝓsunt. sic̃ sunt linguȩ homi¬
nũ ⁊ angłoꝵ ⁊ oiã sacram̃ta ⁊ om̃is sciencia. ⁊ oũs
ꝓpbetia. ⁊ oĩs fides ita ut montes tranfferantur.
⁊ rerũ suarũ distribucio pauperib iõ uider᷑ tibi

Expanded text:
sint, qui eos ad aeternum interitum non ad uitam aeternam, quo tu compellesint, qui eos ad aeternum interitum non ad uitam aeternam, quo tu compelleris, adigebant. audiui, quod dixeris apostolum Paulum significasse hoc fieri debere, ubi ait: Et si tradidero corpus meum, ut ardeam. quia uidelicet omnia bona dicebat, quae sine caritate nihil prosunt, sicut sunt linguae hominum et angelorum et omnia sacramenta et omnis scientia et omnis prophetia et omnis fides ita, ut montes transferantur, et rerum suarum distributio pauperibus, ideo uidetur tibi
Abbreviated transcription (Latin):
in puteũ ut morereris misisti utiq libera
uoluntate fecisti. S quã crudeles eẽnt sui
dr̃. si te huic male uoluntati ꝑmitterent. ⁊ ñ¬
te de illa morte liberarent: Quis eos ñ merito
culparet. Quis ñ impios recte iudicaret:⁊ tñ
tute uolens in aquã misisti ut morereris.
illi te nolentẽ de aqͣ leuauerũt ne morereris. Tu
fecisti scd̾m uolũtatẽ tuã. s in ꝑniciem tuam.
illi cõtͣ uoluntatẽ ttiã. s ꝓpt̃ salutem tuam.
Sigͦ sal ista corꝑał sic custodienda ẽ ⁊̃ in no¬
lentib ab eis qui eos diligunt. quanto mag̃
Quia ⁊ si non ad salutẽ. ñ ad eccłe pacẽ. ñ ad xͥ¬
caritatẽ. s ad mala aliqͣ cogereriꝰ. nec tͥ sic ipse
morẽ seire debuist Condem script̃a dumnã
⁊discute quantũ potes. ⁊ unde utrũ ħ fecerit aliqͥs
aliqñ nuistoꝵ atq fideliũ. c̃ ab eis tãta mala ꝑpessi

Expanded text:
in puteum, ut morereris, misisti, utique libera in puteum, ut morereris, misisti, utique libera uoluntate fecisti. sed quam crudeles essent serui dei. si huic malae tuae uoluntati te te de illa morte liberarent! quis eos non merito culparet? quis non impios recte judicaret? Et tamen tu te volens in aquam misisti ut morereris; illi te nolentem de aqua levaverunt, ne morereris: tu fecisti secundum voluntatem tuam, sed in perniciem tuam; illi contra voluntatem tuam, sed propter salutem tuam. Si ergo salus ista corporalis sic custodienda est, ut etiam in nolentibus, ab eis qui eos diligunt, servetur; ququia etsi non ad salutem, non ad Ecclesiae pacem, non ad caritatem sed ad mala aliqua cogereris, nec sic tibi ipse mortem inferre debuisti. Considera scripturas diuinas et discute, quantum potes, et uide, utrum hoc fecerit aliquis aliquando iustorum atque fidelium, cum ab eis tanta mala perpessi
Abbreviated transcription (Latin):
cecaret᷑. excecat᷑ ut mutaret᷑ mutat᷑ ut mitt̾et᷑.
missus ut qualia fecerat in eriore. talia pro ue
coactꝰ ⁊ domit᷑ ditigat᷑: Uñ idẽ dicit. Tu quidẽ
ꝑcutis eũ uirga: aiãm aut̃ eiꝰ liberab̾ a morte.
Si mala uolũtas semꝑ sue ꝑmittẽda ÷ uolun¬
lłitati. quare corripiunt᷑ negligentes pastoreᷤ
corripiunt᷑. ⁊ dicit᷑ eis. erantẽ ñon reuocastis. ꝑditam
ñ inquisistis: & uos oues xͥ estis caracterẽ domi¬
ni comportatis insacͣmento quod accepistis. s er¬
ratis ⁊ ꝑisfis. Non iõ uob̾ displiceamꝰ quia reuo¬
camꝰ erranteᷤ: quia querimꝰ ꝑditoᷤ. Meliꝰ enĩ
facimꝰ uoluntatẽ dnĩ monentiᷤᷤ. ut uos ad eiuͤ
ouile redire cogamꝰ. quã. consentimꝰ uoluntati
ouiũ erranciũ ut ꝑire uos ꝑmittamꝰ. Noli
gͦ iãdic̾e quod te assidue dic̾e̾ audio. sic uolo
errare sic uolo perire. Meliꝰ enĩ nos ħ omĩo
ñ ꝑmittimꝰ. quantũ possumꝰ. Modo quod te

Expanded text:
caecaretur, excaecatus est ut mutaretur, mutatus ut mitteretur, missus ut qualia fcoactus et domitus dirigatur? unde idem dicit: Tu quidem percutis eum uirga, animam autem eius liberabis a morte. si mala uoluntas semper suae permittenda est libertati. quare corripiuntur neglegentes pastores et dicitur eis: Errantem ouem non reuocastis, perditam non inquisistis? et uos oues Christi estis; characterem dominicum portatis in sacramento, quod accepistis, sed errastis et peristis. non ideo uobis displiceamus, quia reuocamus errantes et quaerimus perditos; m�lius enim facimus uoluntatem domini monentis. ut uos ad eius ouile redire cogamus, quam consentimus uoluntati ouium errantium, ut perire uos permittamus. noli ergo iam dicere, quod te assidue audio dicere: \'Sic uolo errare. sic uolo perire\'; melius enim nos hoc omnino non permittimus. quantum possumus. Modo quod te
Abbreviated transcription (Latin):
pinari sacͥlegũ ẽ. restat ut fateam᷑. ñ sine se
factũ eẽ aut factũ ñ eẽ. Nõ aũ sine se factũ
eẽ ñ possumꝰ dicere: Sienĩ ipse se fecit. iam
erat anteꝗ̃ fieret. Siaũ ad se faciendũ alteri
a quo fatus est adirtorñ p̃buit nchleminꝰ
ete sẽ aduiuante ip̃e fieret iam erat añ quã
feret Nelinqͥt᷑ itaq ut sine se factꝰ sit . . qͥ qut̃

Expanded text:
pinari sacrilegum est, restat. ut fateamur aut non sine se factum esse aut factum non esse. non autem sine se factum esse non possumus dicere. si enim ipse se fecit, iam erat ante, quam fieret; si autem ad se faciendum alteri, a quo factus est, adiutorium praebuit, nihilo minus, ut se adiuuante ipse fieret. iam erat ante, quam fieret. relinquitur itaque, ut sine se factus sit. quicquid autem
Abbreviated transcription (Latin):
ipso factũ: nich̃. atego qͣuis cardꝰ : ñdũ or¬
tsa caligine. sauciũ m̃tis oculũ gerens ad in
cum: tñ hoc tota facilitate complecto quod
comphende̾mꝰ illã diuinitatẽ . s ut hinc am¬
monerem᷑ ñ oporte̾ nos de temeraria com¬
p̃bensione iactare. Si enĩ oiã ꝑ ip̃m facta s̃.¬

Expanded text:
ipso factum est nihil. at ego quamuis tardus et nondum detersa caligine saucium mentis oculum gerens ad intntiam tamen hoc tota facilitate complector. quocomprehenderemus illam diuinitatem, sed ut hinc admoneremur non oportere nos de temeraria comprehensione iactare. si enim omnia per ipsum facta s
Abbreviated transcription (Latin):
racionẽ breuit᷑ reddã. dño scrisi quia scriptũ est
in uicem. Cũ ego ł ħ ipso officio literarũ. ꝑcaritatẽ
tͥ seruiã. non absurde te dñm uoco. propt̃ unũ
di ut honorarẽ episcapatũ tuũ. mͥ enĩ episcop̃
non es. Neq b̃ cũ contumelia dictũ acceꝑis. s
ex animo quo in ore nr̃o debet eẽ. ẽ ẽ. non . ñ.
Neq enĩ ignoras aut quisꝙ̃ hominũ qui nouit

Expanded text:
rationem breuiter reddam. \'domino\' scripsi, quia scriptum est:rationem breuiter reddam. \'domino\' scripsi, quia scriptum est:inuicem. cum ergo uel hoc ipso officio litterarum per caritatem tibi seruiam, non absurde te dominum uoco propter unum di, ut honorarem episcopatum tuum; mihi enim episcopus non es. neque hoc cum contumelia dictum acceperis,. sed ex animo, quo in ore nostro esse debet est est, non non. neque enim ignoras aut quisquam hominum, qui DOS
Abbreviated transcription (Latin):
necessaria est. ac non sens ipse cõmuniᷤᷤ ita uerũ
eẽ ꝑspicua racione proclamat ut quisqͥs contͣ¬
dixerit dem̃tissim̾ habeat᷑. hoc si in ista obscuris¬
sima questione quȩ de anuna ẽ p̃stare aliquid
potestadiuuet imꝑiciã meã. Quod si ñ pͭ non
culpet cunctacionem meã de uirginitate
aut̃ scȩ mariȩ si ħ quod scripsi ñ ꝑsuadet fieri
potuisse neganda sunt omĩa que mirabilit̃
in corꝑib acciderũt. Quod si propt̾ea ñ credit᷑
quia semel factũ: quere ab amico quẽ ħ adhuc
tate. s sic̃ existimãt historica fide. Tre obsecte
senĩ tale aliquidtale in ilł litteriꝰ inueniri ne¬
gauerit ammonenduz est. si autem falzus
fuerit: soluta questio es⁊.¬
no. augꝰ. p̃ibit̃ eccłe chatolice in dño salutem
rius q̃ adrẽ ueniã de qͣ tuȩ beniuolenciȩ scibers uo¬
lui. tituli b̾ epłȩ ne uel te ueł quẽpiã moueat:

Expanded text:
m auctoritas necessaria est ac non sensus ipse communis ita uerum m auctoritas necessaria est ac non sensus ipse communis ita uerum esse perspicua ratione proclamat, ut, quisquis contradixerit, dementissimus habeatur. hoc si in ista obscurissima quaestione, quae de anima est, praestare aliquis potest, adiuuet inperitiam meam; quod si non potest, non culpet cunctationem meam. De uirginitate autem sanctae Mariae si hoc, quod scripsi. non persuadet fieri potuisse, neganda sunt omnia, quae mirabiliter in corporibus acciderunt. quod si propterea non creditur, quia semel factum est, quaere ab amico, quem hoc adhuc tate! sed, sicut existimant, historica fide; quaere, obsecro te. si enim tale aliquid in illis litteris inueniri negauerit, admonendus Į est; si autem fassus fuerit, soluta quaestio est.US PRESBVTER ECCLESIAE CATHOLICAE IN DOMINO SALUTEM. Priusquam ad rem ueniam, de qua tuae beniuolentiae scribere uolui, tituli huius epistulae, ne uel te uel alium quempiam moueat,
Abbreviated transcription (Latin):
tradidit illos ds̃ in concupiscenciã cordis eoruo.
ꝓ iñ unũ uerbũ relinqͥt᷑ quod dictũ est reuertat᷑
ad dm̃i. ꝓpeccato accipi poss renerti uͥ añ non fuit
Si anime insuis queq corporib fiunt solo uerbo
una illarũ quatuor angustat᷑ opinio. S neq ꝓpt̾
hoc unũ uerbũ tem̾e̾ existimo illã sentenciã
eẽ resutãdã. ne forte possit ostñdi aliquo gen̾e
locucioniᷤ quo scã script᷑a titi solet. Hoc qͦ recte
ad eũ ap̃ quẽ pͥmit̾ fuit ħ iõ scripsi ut quisqͥs
illarũ quatuor de anima sentñciar aliquam
uoluerit astruere atq defend̾e̾. talia ꝓferat
ł de script᷑is in auctoritatẽ eccłasticã receptis
q̃ ñ possũt alit̃ accipi. sicutti : quod ds̃ fec̃
hominem ł racione cãcerta ut cõtradictio aut
nulla existat aut insaniȩ simił merito uidi¬
cet᷑. Uelud si quisꝗͣ dicat nec ueritatẽ cognos

Expanded text:
Tradidit illos Deus in concupiscentiam cordis eorum . Tradidit illos Deus in concupiscentiam cordis eorum . proinde unum uerbum relinquitur, quod dictum est: Reuertatur ad deum, quo pacto accipi possit \'reuerti\', ubi ante non fuit, si animae in suis quaeque corporibus fiunt, quo solo uerbo una illarum quattuor angustatur opinio. sed neque propter hoc unum uerbum temere existimo illam sententiam esse refutandam, ne forte possit ostendi aliquo genere locutionis, quo sancta scriptura uti solet. hoc quoque recad eum, apud quem primitus fuit. Haec ideo scripsi, ut, quisquis illarum quattuor de anima sententiarum aliquam uoluerit adstruere atque defendere, talia proferat uel de scripturis in auctoritatem ecclesiasticam receptis, quae non possint aliter accipi, sicuti est, quod deus fecit hominem, uel ratione tam certa, ut contradictio aut nulla existat aut insaniae similis merito iudicetur, uelut si quisquam dicat nec ueritatem cognosc
Abbreviated transcription (Latin):
añ sp̃c iste credendꝰ ÷ Item quomͦ animȩ
spõte labant᷑ in corpꝰ cũ scriptũ sit. dedit
eũ ñ tã in proptu ÷ explicari. Ac ꝑħ ut
dixi. duȩ istȩ opiniones sub u̾b̾ hꝰ testimoĩi
laborant. una qua putãt᷑ incorpora queq
animȩ insuis singłis corꝑib fieri. Alt̾a qua
putant᷑ incorꝑa spõte demergi. Duab aut̃
⁊ ap̃ dm̃ cõstitutȩ singłis corꝑib dent᷑ sine
labore u̾ba ista coaptant᷑ ⁊ tñ si adsertores
eiꝰ sententiȩ qua credunt᷑ anime in suis
singłis corꝑib fieri affirment ita ẽẽ dictũ
de spũ qui pro anima est posit᷑ deus dedit
bebat quȩ cũ op̃ eẽt daret. hoc est adderet ⁊ ad uĩg̾et
Sed illic ea fecit in corpore eni dedifse illa dr̃. Quid es
respondeat᷑ ignoro. nͥ forte alia ł testimonia ꝓse¬
rant᷑ ł certa racio uñ ista opinio refallatur. Itẽq
illi qui putant animas in corpora sponte fluere
sic accipiunt dictũ. ds dedit eũ. Quomͦ dictũ:

Expanded text:
 fuisse credendus est. Item quomodo animae sponte labantur in corpus, cum scriptum sit, dedit eum, non tam in promptu est explicare. Ac per hoc, ut dixi, duae istae opiniones sub verbis hujus testimonii laborant: una, qua putantur singulae quaeque animae in singulis suis corporibus fieri; alia, qua putantur in corpora sponte deet apud deum constitutae singulis corporibus dentur, sine labore uerba ista coaptantur. Et tamen, si assertores eius sententiae, qua creduntur animae in suis singulis corporibus fieri, adfirment ita esse dictum de spiritu, qui pro anima est positus, Meus dedit bebat, quae cum opus essent, daret, hoc est adderet et adiungeret, sed illic ea fecit in corpore, cui dedisse illa dicitur, quid ei respondeatur non uideo. nisi forte alia uel testimonia proferantur uel certailli qui putant animas in corpora sponte defluere, sic accipiunt dictum, Deus dedit eum, quomodo dictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
pociꝰq mͥ succenseas. quod ñ tͥ iã sic̃ sapiẽti
g̃cllatꝰ quã grãs agas. quod tͥ sapienciã dep̃cat᷑
sim. Ueruntũ si ego portans ep̃ał nominis
sarcmã. libentissime amplector beniuolentiã
tuã. quod bonoso ⁊ iasoni ut scribis doccissimiˢ
uiris.⁊ trans mare mite̾ dignat᷑ est. ad repoe¬
tandos ex disputacioib eoꝵ uberẽ fructꝰ. Qd̃ de¬
niq ad det̃gendas tociꝰ errocis caligine̾. libellũ
cꝰdam ep̃i uri. ingenio ⁊ uirib elaboratũ ad me
ꝑferendũ sollicita benignitate curasti. Quãto
ẽ eqͥus te bono animo accipere quod ea quȩ
nulla humana ope. ⁊ uirib dari posst̃. a d nõ
dõ tͥ ut cõcedant᷑ optaur apłs enĩ inqͥt. ñ spm̃¬

Expanded text:
potiusque mihi suscenseas, quod non tibi iam sicut sapienti potiusque mihi suscenseas, quod non tibi iam sicut sapienti gratulatus, quam gratias agas, quod tibi sapientiam deprecatus sim. uerum tamen si ego portans episcopalis nominis sarcinam libentissime amplector beniuolentiam tuam, quod me Bonoso et Iasoni, ut scribis, doctissimis uiris, etiam trans mare mittere dignatus es ad reportandos ex eorum disputationibus uberes fructus, quod denique ad detergendas toticopi uestri ingenio et uiribus elaboratum ad me perferendum sollicita be- nignitate curasti, quanto est aequius te bono animo accipere. quod, ea, quae nulla humana ope et uiribus dari possunt, a domino deo tibi ut concedantur, optaui! apostolus enim inquit: Non sp
Abbreviated transcription (Latin):
nrõs cõmutitis tãquã spinᷤᷤ ⁊ asꝑitate pleni
estis. Uos tanq̃ in sepib in uenimꝰ ⁊ intrare
compellimꝰ. Qui cõpellit᷑. quo ñ nult cogitur.
S cũ intrauerit. iã uolens pascit᷑. Coibe itaq iam ĩiquĩ
uenias SalUtARΕ CONUIUIOM. aoΝ¬
Nõ eximio meritoq honorabili ⁊ desidera¬
BILI. ETPIDIO. AUGUSTINUS. QuIS nostiũ
sane habeo quod me quãuiᷤᷤ incognitũ facie. tñ
quia errare credidistis reuocare ab eritxe conat᷑
es. hꝰ tͥ beniuolenciȩ m̾cedẽ retͥbuat ds ⁊ nosse te
faciat quod nosse te putas. Res enĩ ardua est
ut existimo. ⁊ q̃so te ne in ullã concumeliȩ
partẽ acceperis quod tibi cancȩ cognicionis
munꝰ optaui. Uereor enĩ ne opinate scienciȩ
p̃udicĩ si ñ p̃cepca uera. que nequaquã acł te
mͥ arrogauerĩ. At certe bona uota nr̃a quȩ
mͥ ⁊̃ indocto hab̾e de te licet. Nõ enĩ ꝑite s a¬
mice exibenda sunt. repellat ab aurib tuis

Expanded text:
nostros committitis, tanquam spinis et asperitate pleni estis, vos tanquam in sepibus invenimus, et intrare compellimus. Qui compellitur, quo non vult cogitur; sed cum intraverit, jam volens pascitur. Cohibe itaque tam iniquum invenias salutare convivium. INO EXDIIO MERITOQVE HONORABILI ET DESIDERABILI ELPIDIO AUGUSTINUS. Quis nostrum o est. gratum sane habeo, quod me quamuis incognitum facie tamen. quia errare credidisti, reuocare ab errore conatus es. huius tibi beniuolentiae mercedem retribuat deus et nosse te faciat, quod nosse te putas; res enim ardua est. ut existimo. et quaeso te. ne in ullam contumeliae partem acceperis, quod tibi tantae cognitionis munus optaui. uereor enim, ne opinatae scientiae praeiudicium si non praecepta uera, quae nequaquam ad te mihi adrogauerim, at certe bona uota nostra, quae mihi etiam indocto habere de te licet — non enim perite sed amice exhibenda sunt —, repellat ab auribus tuis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ita ut ds̃ qui solus bt̃ immorcalitatẽ. s mͦ
quodã sui generis ⁊ eã ẽ creatuiam non substancũ
creatoris ⁊ siquid aliud de natura eius certissimũ
tenes. S quia hoc me compellit facere de aĩe
exortu caliginosissime questionis obscuritas
manũ pociꝰ porrigant ꝯfitenti. ⁊ quicqͥd ilto
est nosse cupienti ⁊ doceant si possunt ł ostñ¬
dant. si quid de hac re ł certa racione didice¬
riuit ł aptissimo diuino eloquio crediderunt
Sienĩ racio contra diuinarũ scripturarũ auctori¬
tatem reddit᷑. quam libet acuta sit fallit ueri si¬
militudine. nã uera ẽẽ ñ pot̃. Qurs si manifestis¬
sime exerteq racioni uelut scripturarũ sc̃arũ¬

Expanded text:
non ita ut deus, qui solus habet inmortalitatem, sed modo non ita ut deus, qui solus habet inmortalitatem, sed modo quodam sui generis et eam esse creaturam, non substantiam creatoris et si quid aliud de natura eius certissimus teneo. sed quia hoc me facere compellit de animae exortu caliginosissimae quaestionis obscuritas, manum potius porrigant confitenti et, quicquid illud est, nosse cupienti et doceant, si possunt, uel ostendant, si quid de hac re uel certa ratione didicerunt uel apertissimo diuino eloquio crediderunt. si enim ratio contra diuinarum scripturarum auctoritatem redditur, quamlibet acuta sit, fallit ueri similitudine; nam uera esse non potest. rursus si manifestissimae certaeque rationi uelut scripturarum s
Abbreviated transcription (Latin):
similitudo illa carnis peccati. Nec sic istis uerb̃
nobis habent. quod sulcen seant. constat quippe nͥ
fallor eandẽ carnẽ ⁊̃ sine uicio. s natura infirma
est. tñ p̾ peccm̃ cepisse nasci quia neq ita cre
at÷ adam. neq aliquẽ genuit añ peccatum.
Querant gͦ alia q̃ recte rep̃hñdant. ñ solũ in
aliis festinanciꝰ editis uerũ ⁊̃ in istis libris
meis de libero arbito neq enĩ eos inuen¬
turos nego uñ mͥ ⁊ beneficiũ cõferant
Qm̃ si illi quod iã multoꝵ manꝰ exierunt cor¬
rigi non possunt. Ego c̾te quod uiuo adhuc
possũ. Hȩc aut̃ uerba tam caute a me po¬
sita. ut nulli de aĩȩ exortu. quatuor illarũ
opinioni racioniue p̃scb̾em. hi tantũ rep̃hñ¬
dant qui rep̃hñdã putant eandem ipsã de re
tã obscura cunctacionẽ meã contͣ quos me ñ
defendo quo recte faciã in hac questione c̃c̃tari
cum omnino ñ dubitẽ i immortale ẽẽ anim̃ã

Expanded text:
similitudo illa carnis peccati, nec sic istis uerbis similitudo illa carnis peccati, nec sic istis uerbis nostris habent quod suscenseant. constat quippe, nisi fallor, eandem carnem, etiamsi non uitio sed natura infirma est, tamen post peccatum coepisse nasci, quia neque ita creatus est Adam neque aliquem genuit ante peccatum. Quaerant ergo alia, quae recte reprehendant, non solum in aliis festinantius editis uerum etiam in his ipsis libris meis de libero arbitrio. neque enim eos inuenturos nego, unde mihi et beneficium conferant, quoniam, si illi, quod iam in multorum manus exierunt, corrigi non possunt, ego certe, quod uiuo adhuc, possum. haec autem uerba tam caute a me posita, ut nulli de animae exortu quattuor illarum opinioni rationiue praescriberem, hi tantum reprehendant, qui reprehendendam putant eandem ipsam de re tam obscura cunctationem meam. contra quos me non defendo, quod recte faciam in hac quaestione cunctari, cum omnino non dubitem et inmortalem esse animam
Abbreviated transcription (Latin):
pͥpecc̃m ut quodlibet postea si fieri posset discus¬
sa racio declararet. siue peccm̃ eiꝰ siue peccatum
apparentib carnis eiꝰ. recte dictũ intellige̾tur. qđ
corp̾ snũ. ñ omni mͦ ꝓ arbitͥo. qi ⁊ caro concupis.¬
cit adisus spm̃ ⁊ ingemiscimꝰ gͣuati. ⁊ corpꝰ quod
corrũpit᷑ aggͣuat animã.⁊ quis omnia enarry
ptibile ħ̃ induerit incorrupcionẽ ut absorbeat᷑
mortale a uita. Tunc itaq spũale corpꝰ reget oĩ
modo ꝓ arbitrio. nunc uͦ non omnimꝰ. s sic̃ le¬
ges unu̾sitatis sinunt. ꝑ quas constitutũ es ⁊
ut corꝑa orta occidant. ⁊ aucta senescant. Nam
missũ : ex qua deinceps propagaret᷑ caro pec¬
cati. aĩa racionał sic ÷ in ĩferiorib corꝑib ordi¬
nata. ut ñ omnimodo ꝑ arbit̾o regat corpꝰ sũu.
Quod si ñdũ acqͥesct̃ in paruuł qui ñdũ ulla pecc̃a
commiserũt ꝓͥa. ia tñ caro ẽẽ peccati. qr ⁊ hiic
sanando cũ baptizant᷑ necessaria ÷ medicina

Expanded text:
peccatum\', ut, quodlibet postea, si fieri posset, discussa ratio declararet siue peccatum eius siue peccatum parentis carnis eius, recte dictum intellegeretur, quod et caro concupiscit aduersus spiritum et ingemescimus grauati et corpus, quod corrumpitur, adgrauat animam et — quis omnia enarretptibile hoc induerit incorruptionem, ut absorbeatur mortale a uita. tunc itaque spiritale corpus reget omni modo pro arbitrio. nunc uero non omni modo sed sicut leges uniuersitatis sinunt, per quas constitutum est, ut corpora orta occidant et aucta senescant. nam missum esset, ex qua deinceps propagaretur caro peccati, anima rationalis sic est in inferioribus corporibus ordinata, ut non omni modo pro arbitrio regat corpus suum. quod si nondum adquiescunt in paruulis, qui nulla acommiserunt, iam tamen carnem esse peccati, quia et huic sanandae, cum baptizantur, necessaria est medicina
Abbreviated transcription (Latin):
pastore. ut ñ solũ inuitet. s ñ cogat adbonum.
Hoc tunc dñs significare uolebat. qͥ quãuis hab̾et
magnã potestatẽ pꝰ tñ eleg̃ commendare humili¬
tatẽ. Hoc ⁊ in illa cõiugii similitudine. satis eui¬
dent̃ ostñdit. uͥ misit adĩuitato. ⁊ uenire noluer̃.
Iait seruo Exi in plateas ⁊̃ uicos cuuitatiꝰ. ⁊ pauꝑeᷤ
ac debiles cecos ⁊ gͥlandos incͦduc huc.  adhuc loc ÷¬
impleat᷑ domꝰ mea. Uide quẽ ad modũ nunc de his
Ita significatas̃ eccłȩ pͥmordia adhuc crescentis.
ut eeñt uires ⁊ cõpellendi. łĩ qi oportebat iã eiꝰ
uirib ⁊ magnitudine roborata. ⁊̃ cõpelli homineᷤ

Expanded text:
potestate ut non solum invitet, sed etiam cogat ad bonum. potestate ut non solum invitet, sed etiam cogat ad bonum. Hoc tunc Dominus significare volebat, qui quamvis haberet magnam potestatem, prius tamen elegit commendare humilitatem. Hoc et in illa convivii similitudine satis evidenter ostendit, ubi misit ad invitatos, et venire noluerunt; et ait sermo: « Exi in plateas et vicos civitatis; et pauperes, ac debiles, et caecos, et claudos introduc huc . » Eeatur domus mea . Vide nunc quemadmodum de his ita significata sunt Ecclesiae primordia ad hoc crescentis, ut essent vires etiam compellendi. Proinde, quia oportebat ejus jam viribus et magnitudine roborata etiam compelli hom
Abbreviated transcription (Latin):
potuerint. Uide utrũ ñ pociꝰ ⁊̃ ꝓ illo multa egerĩt.
⁊plurib lectioĩb quas contͣ se ꝓtulerunt ⁊ recita¬
uerunt. causã eiꝰ bonã omnino firmauerunt.
Lege ista ł legant᷑ tibi. considera oĩa retracta diligñ¬
ter ⁊ elige quid sequaris. utrũ nob̾c in eccla pace
ne faria dissensione. ꝑ donati parte. ꝓ saclega diui¬
sione. importunitatẽ nrae cura te dilectionis diu¬
ciꝰ sustinere. Adtãdis enĩ ⁊ sepe repetis sic̃ audio. Qd
in euãgłio scriptũ ÷ recessisse a dño septuaginta
discipulos. ⁊ arbitͥo suo male atq impie discessioĩ
fuisse ꝑmissos. cererisq .xii. qui remanserant fuisse
responsũ. Numquid⁊ uos uultis ire: ⁊ ñ ad cñdis
quia tunc pͥmũ eccła nouello germine pullula¬
bat. Nũdũq in ea fuerat cõpleta illa ꝓphecia.:
adorabt̃ eũ om̃s reges t̃rȩ. õs gente̾ seruient ei Qd̃¬
utiq quanto mag̃ implet᷑. tãto maiore uttt᷑ ecclã

Expanded text:
 illo multa egerint et pluribus lectionibus, quas contra se protulerunt et recitauerunt, causam eius bonam omnino firmauerint. lege ista uel legantur tibi. considera omnia, retracta diligenter et elige, quid sequaris, utrum nobiscum in Christi nefaria dissensione, pro Donati parte, pro sacrilega diuisione importunitatem nostrae circa te dilectionis diutius sustinere. Adtendis enim et saepe repetis, sicut audio, quod in euangelio scriptum est recessisse a domino septuaginta discipulos et arbitrio suae malae atque impiae discessionis fuisse permissos ceterisque duodecim, qui remanserant, fuisse responsum: Numquid et uos uultis ire? et non adtendis, quia tunc primum ecclesia nouello germine pullulabat nondumque in ea fuerat completa illa prophetia: Et adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes seruient utique quanto magis impletur, tanto majore utitur Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
dĩsunit stulicia ẽ enĩ illi. Mag̾ engo tec si fieripo¬
set malle ãrere. quousꝙ apelland̾ sit animat
bor at sieu iã transaloẽdimꝰ recte fortasse illa q̃
sup humanã mentẽ atq incelligenciã in cõmu¬
dabilt̾ manẽẽt. aliq̃ er parte nos attigise gau¬
deansꝰ. Cauendũ: enĩ ne ꝑpterea uideat᷑ sultum.
eũ flliũ ꝓnaudamꝰ equalẽ. qr hominẽ animalẽ
aobue agimꝰ. de qͦ dictiũ : quod stuaciarẽ an. qulẽ

Expanded text:
 si fieri posset, mallem quaerere, quousque appellandus sit animalis homo, ut, si eum iam transcendimus, recte fortasse illa, quae supra humanam mentem atque intellegentiam incommutabiliter manent, aliqua ex parte nos attigisse gaudeamus. cauendum est enim, ne propterea uideatur stultum, cum filium patri audiamus aequalem, quia hominem animalem adhuc agimus, de quo dictum est, quod stulti
Abbreviated transcription (Latin):
ambigit᷑ utrũ aut̃ ita positũ : in b testimoĩo
uel ut singła singłis parili racione reddãt᷑
caro scilicet conuertat᷑ int̾ra sic̃ fuit m̃eñ¬
ad dm̃i qui dedit eñ qñ insufflauit eum
infaciem hominiꝰ quẽ finxerat flatũ uitȩ
⁊ fact̾ est hõ in animã uiuã ut deinceps
ex utraq re utrĩq rei ꝓpago decurreret. Uerũ.
tñ si illud est uerũ quod animas ñ ex illa una
ꝓpagatas s alibi creatas singłis singłas dõdat
⁊̃ huic sentñciȩ cõgruit quod dictũ ÷ Sp̃c̃
reuertat᷑ ad dm̃ qui dedit eũ. Sole gͦ reliquȩ
duȩ opiniones uident᷑ excludi. quia sifierent
dici debuisse non putant᷑ Sp̃c reuertatur
addm̃ qui dedit eũ. s ad dm̃ qui fecit eum
Dedit enĩ ueluti sic sonat quasi iam extra fue¬
rit quod dari poss Dem̃ quod dictũ ⁊ reu̾tat᷑
addm̃. Urgent u̾bo ⁊ p̃mut iterbs dicentes

Expanded text:
ambigitur. utrumque autem ita positum est in hoc testimonio, ambigitur. utrumque autem ita positum est in hoc testimonio, uelut singula singulis parili ratione reddantur, caro scilicet conuertatur in terram, sicut fuit — inad deum, qui dedit eum, quando insufflauit in faciem hominis, quem finxerat, flatum uitae et factus est homo in animam uiuam, ut deinceps ex utraque re utriusque rei propago decurreret. Verum tamen, si illud est uerum, quod animas non ex illa una propagatas sed alibi creatas singulis singulas deus dat, etiam huic sententiae congruit, quod dictum est: Spiritus reuertatur ad deum, qui dedit eum. solae ergo reliquae duae opiniones uidentur excludi, quia, si fierent dici debuisse: Spiritus reuertatur ad deum, qui dedit eum, sed ad deum, qui fecit eum; \'dedit\' enim ueluti sic sonat. quasi iam extra fuerit, quod dari posset. deinde, quod dictum est: Reuertatur ad deum, urgent uerbo et premunt dicentes:
Abbreviated transcription (Latin):
in eis s quod inse ip̃o ł pro eis mñuenit apponit.
Urempli gtã diligent̃ adcñde quod dicã. Scriptũ:
ꝓpe fiñe libri qui uocat᷑ eccłastes cũ de solucioẽ
hominis que sit ꝑ mortẽ istã qua dirimit᷑ anima
a ccepore feript᷑a loqueret᷑. ⁊ cõu̾tat᷑ pulius int̾ra
sic̃ fuit. ⁊ spẽ reuertat᷑ ad dm̃ qui dedit eũ. Sen¬
tencia hꝰ auctoritatis ꝓcul dubio certa⁊ nec quẽqꝙͣ
decip̃ falsitate. S si quispiã uoluerit eam intp̃tari.
ut iñ animarũ ꝓpaginẽ quod exilla una ꝗͣ ds̃
pͥmo hõi dedit om̃s cetere ueniant conet᷑ adstru¬
ere. Uidet᷑ illi suffragari quod ibi de carne dictũ
est pulueris nomine. Non utiq puluis ⁊ sp̃c
sit de traduce illiꝰ animȩ quã pͥmo hõi dedit
ds̃ quẽ admodũ conu̾tit᷑ caro int̾rã. cũ sitr̃
hoc quod de carne notissimũ est deb̾e nos
cred̾e illo quod de anima occultũ ÷ De tra¬
duce quippe carniꝰ ñ ambigit᷑. s de animd

Expanded text:
se ipso uelut pro eis inuenit, opponit. Exempli gratia diligenter adtende quod dicam. scriptum est prope finem libri, qui uocatur ecclesiastes, cum de solutione hominis, quae fit per mortem istam, qua dirimitur anima a corpore, scriptura loqueretur: Et conuertatur puluis in terram, sicut fuit, et spiritus reuertatur ad dt, nec quemquam decipit falsitate: sed si quispiam voluerit eam sic interpretari, ut inde animarum propaginem, quod ex illa una quam Deus primo homini dedit, omnes caeterae veniant, conetur adstruere; videtur illi suffragari quod ibi de carne dictum est pulveris nomine nam utique pulvis et spiritus sit de traduce illius animae quam primo homini dedit deus, quem ad modum conuertitur caro in terram, cum sit etiam hoc, quod de carne notissimum est, debere nos credere illud, quod de anima occultum est. de traduce quippe carnis non ambigitur, sed de animae