comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
monstrat᷑. Inelinauit çȩlos & descendit: & caligo
sub pedib eiꝰ. Prius scõs e cȩlestes uiros ad pre¬
dicandum eiꝰ humilẽ aduentum misit: quos
deinde secutus ꝑ semet ipsũ descendit. Uerbũ
enĩ caro factum est: & habitauit in nobis. Unde
autẽ humilis in carne apparuit: inde pͥncipem
tenebrarũ omĩmoda subiectione ꝓstrauit: atq
eundẽ ȩccłȩ sue ꝓsternendũ dedit. Unde apłs
factus est ꝑ diuinitatẽ. Unde subdit᷑. Et ascendit
suꝑ cherubin: & uolauit. In eo enim qd̃ ds est:

Expanded text:
monstratur. 10. Inclinavit caelos et descendit, et caligo monstratur. 10. Inclinavit caelos et descendit, et caligo sub pedibus ejus. Prius sanctos et electos viros ad praedicandum ejus humilem adventum misit, quos deinde sequutus per semetipsum descendit. Verbum enim caro factum est, et habitavit in nobis . Unde autem humilis in carne apparuit, inde principem tenebrarum omnimoda subjectione prostravit, atque eundem Ecclesiae suae prosternendum dedit. Unde Apostdeclaratus est per divinitatem . Unde subditur: 11. Et ascendit super Cherubim, et volavit. In eo enim quod
Abbreviated transcription (Latin):
qui petro eoe increpante. tanqͣm cominoti dixis¬
se referunt᷑. uiri frẽs quid faciemꝰ: Quib datũ
est consihũ: ut ꝑ regenerationis lauacrũ remissi
onem reciꝑent peccatoꝵ. De quib adhuc subdit᷑.
Ascendit fumꝰ in ira eiꝰ: &e ignis a facie eiꝰ exat¬
sit: carbones suecensi sunt ab eo. Quid facies eiꝰ
nͥ noticiam: qͥd fumus qui lacrimas exettat. nͥ
lacrimosã penitentiũ cõpunctitinẽ designat: Tim̃¬
tes irã. lacͥmis lauert̃ culpã: & unde dm̃ ꝑfidem
nouert̃: inde accepto sp̃i in eiꝰ amore suauiter ar¬
serunt: & ab eo succensi sunt ut ardentes exiftatt.
qͥ prius peccatores in carne tanqͣm carbones in
cinere mortui iacebant. Ex hiis gͦ uerbis instrui¬
mur. qͥa ꝑ cõpunctionem ignis diuinꝰ accendit᷑:
qͥ interiora mentis illuminat. atq peccatorũ
nigredinẽ penitus deuastat. Et quo ordine hec
facta sint quȩ predicunt᷑: uerbis sequentib de¬

Expanded text:
Qui Petro eos increpante, tanquam commoti dixisQui Petro eos increpante, tanquam commoti dixisse referuntur, Viri fratres, quid faciemus ? Quibus datum est consilium, ut per regenerationis lavacrum remissiquibus adhuc subditur, Ascendit fumus in ira ejus, et ignis a facie ejus exarsit: carbones succensi sunt ab eo. Quid facies ejus, nisi notitiam? Quid fumus qui lacrymas excitat, nisi lacrymosam poenitentium compunctionem designat? Timentes iram lacrymis laverunt culpam. Et unde Deum per fidem noverunt, inde accepto spiritu in ejus amore suaviter arserunt. Et ab eo succensi sunt, ut ardentes existant, qui prius peccatores in carne tanquam carbones in cinere mortui jacebant. Ex his ergo verbis instruimur, quia per compunctionem ignis divinus accenditur, qui interiora mentis illuminat, atque peccatorum nigredinem penitus devastat: et quo ordine haec facta sunt, quae praedicuntur, verbis sequentibus de
Abbreviated transcription (Latin):
ab̾condito reddet tibi. Sic itaq debemꝰ clama¬
re. ut clamorem nr̃m uideat dñs. atq in au¬
res eiꝰ introeat: qͥ utiq clamor ñ tam uocis
est qͣm coidis. Unde moysi dicit᷑. Quid clamaᷤ
ad me: Mentis nr̃e desideriũ: olamor est in
conspectu dĩ. S quid deinde sequat᷑ audiamꝰ.
Commota est & contremuit terra. &e funda¬
menta montiũ conturbata sunt & cõmota st̃:
qm̃ iratus est eis. Si hoc iuxta litrerã accipi¬
mus. passo dño terremotus magnus factus
eso: e suo auctor testimoniũ dederunt etiã
ipsa insensibilia lementa. Si autẽ ꝑ tertam.
terrena carnaliũ corda. & ꝑfundamenta mon¬
tiũ principes intelligimus popłoꝵ. quia uide¬
licet in ipsis firmabant᷑ ceteri tanqͣm in fun¬
damentis: ꝑostqͣm predicantib apłis iram se in-¬
currisse om̃ipotentis di cognouerunt ex eo qd̃ fi¬
lium eiꝰ crucifixerunt. conturbati &e conterriti
ꝓpter culpã: statim comnioti sunt ad penitentiã÷

Expanded text:
abscondito, reddet tibi . Sic itaque debemus clamare, ut clamorem nostrum videat Dominus, atque in aures ejus introeat: qui utique clamor non tam vocis est, quam cordis. Unde Moysi dicitur, Quid clamas ad me ? Mentis nostrae desiderium clamor est in conspectu Dei. Sed quid deinde sequatur, audiamus. 8. Commota est et contremuit terra: fundamenta montium conturbata sunt, et commota sunt, quoniam iratus est eis. Si hoc juxta literam accipimus, passo Domino terrae motus magnus factus est, et suo auctori testimonium dederunt etiam ipsa insensibilia elementa . Si autem per terram terrena carnalium corda, et per fundamenta montium, principes intelligimus populorum: quia videlicet in ipsis firmabantur caeteri, tanquam in fundamentis, postquam praedicantibus Apostolis iram se incurrisse omnipotentis Dei cognoverunt , ex eo quod Filium ejus crucifixerunt, conturbati et conterriti propter culpam, statim commoti sunt ad poenitentiam.
Abbreviated transcription (Latin):
ae ex angło fecit diabolũ: eiq ineternũ inter¬
clusit regnũ cȩloꝵ. Magnũ hoc delictũ est:
a caput atq causa omniũ maloꝵ. Scriptũ
enĩ. Initium om̃is peccati suꝑbia: &e ne

Expanded text:
quod ex Angelo fecit diabolum, eique in aeternum interquod ex Angelo fecit diabolum, eique in aeternum interclusit regnum coelorum? Magnum hoc delictum est, et caput atque causa omnium delictorum; scriptum est enim: Initium pe
Abbreviated transcription (Latin):
da me: ab alienis parce. Tolle mͥ ex corde ma¬
lam cogitationẽ: repelle a me malũ suasorẽ.
I duo genera in exordio delictoꝵ ꝓpria
sitil ce aliena: pͥmitus in exordio claruer̃e.
Dubolus suo delicto cecidit: adam alieno
deccit. Si mei ñ fuerint dñati: tunc imma:¬
culatꝰ ero: &e emundabor a delicto marimo.
Non ait. si ñ fuerint in me delicta. s si mei
incit ñ fuerint dñati. Impossibile enim
ẽ hiinem ẽẽ sine peccato. qͣmdiu hic¬
mor iter uiuit: teste apło qui att. Si di¬
xerunis qͥa peccatum ñ habemus nosip̃õs
seducimꝰ: & lieritas in nobis ñ est. Ergo  si
habeamꝰ peccatũ in carne & sipugnat in nob̃
urnalis concupiscentia: si resistimꝰ quantũ
possamꝰ ex uoluntate: si ñ consentimus ex sp̃ie
immacłati sumꝰ apud dm̃: nec imputabitur
qͣmdiu ñ dominabit᷑ nobis peccatũ. S qd̃ est¬
hoc maximũ delictũ de quo ait: &e emunda¬
bor a delicto maximo: Proculdubio suꝑbia.

Expanded text:
da me, ab alienis parce. Tolle mihi ex corde mada me, ab alienis parce. Tolle mihi ex corde malam cogitationem, repelle a me malum suasorem. Ista duo genera delictorum propria simul et aliena, primitus in exordio claruerunt. Diabolus suo delicto decidit. Adam alieno dejecit. Si mei non fuerint dominati, tunc 88 immaculatus ero, et emundabor a delicto maximo. Non ait, si non fuerint in me delicta: sed, si mei inquit non fuerint dominati. Impossibile est enim hominem esse sine peccato, quandiu mortaliter vivit, teste Apostolo qui ait, Si dixeri veritas in nobis non est . Ergo et si habeamus peccatum in carne, et si pungat nos carnalis concupiscentia, si resistimus quantum possumus ex voluntate, si non consentimus ex spiritu, immaculati sumus apud Deum, nec imputabitur, quandiu non dominabitur nobis peccatum. Sed quod est maximum delictum, de quo ait, Et emundabor a
Abbreviated transcription (Latin):
inde cȩlestẽ reciꝑe merearis: & dicat᷑ dect
qd̃ sequit᷑. Et enim seruus tuus custodit
ea: in custodiendis illis retributio multa.
Quã dulcia ista sc̃: custodiendo ꝓbat seriu
tuus. Non custodienti qͥdem amara sun
ce sequit᷑ pena. In custodiendis autẽ: retrib
tio multa. Non in aliquo extra posito cõme¬
do. s in eo ipso qͦ udicia dñi custodiunt᷑. i¬
ta retributio est: & gaudet᷑ in eis. Inter ail
auescere peccatis: cũ subiungit. Delicta
intelligit : Et ideo sequit᷑ oratio. Ab oc¬
tis meis munda me: ce ab alienis par
seruo tuo. Non est mirũ si delicta sua qͥsq
mutelligat. qͥa ipsa tenebre st̃. & ocłm cordis
pediunt: nec lucẽ sinunt uidere. nec se.
Eđo dicamus qͥ nouit uidere qͥd pur¬
g nouit inspicere qͥd sanec: illi dicamꝰ.
ab occultis meis munda me: &e ab alienis
parce seruo tuo. Delicta mea inqͥnant me:
delicta aliena affligunt me. Abhiis mun¬

Expanded text:
inde caelestem et recipere merearis, et dicatur de te inde caelestem et recipere merearis, et dicatur de te quod sequitur: 12. Etenim servus tuus custodit ea, in custodiendis illis retributio multa. Quam dulcia ista sunt, custodiendo probat servus tuus. Non custodienti quidem amara sunt: et sequitur poena. In custodiendis autem Ex Augustino retributio multa: non in aliquo extra posito commodo, sed in eo ipso, quo judicia Dei custodiuntur, multa retributio est, et gaudetur in eis. Inter haec avescere peccatis, cujus subjungit: 13. Delicta quis intelligit? Et ideo sequitur oratio. Ab occultis meis munda me, et ab alienis parce servo tuo. Non est mirum si delicta sua quisque non intelligat, quia ipsa tenebrae sunt, et oculum cordis impediunt, nec lucem sinunt videre, nec se. Ergo Deo dicamus, qui novit videre quid purget, novit inspicere quid sanet. 14. Illi dicamus, Ab occultis meis munda me, et ab alienis parce servo tuo. Delicta mea inquinant me, delicta aliena affligunt me. Ab his mun
Abbreviated transcription (Latin):
Iudicia dñi iustificata st̃ in semetipsa. ide
ꝑ unitatẽ. ñ ad rixas diuisionis: s ad cons¬
gationẽ unitatis. Ideo linguis omniũ loqͥ
fecit in quos pͥmo uenit: qr linguas omne
gentiũ in unitate se congregaturũ ẽe nui¬
tiauit. Quod t̃c faciebat unꝰ homo accepto
sp̃u sc̃o. ut linguis omniũ gentiũ loquer
hoc mͦ unitas facit: linguis om̃ib loquit᷑
om̃ib gentib. Et ipsa iudicia dñi sunt di¬
sidabilia suꝑ aurũ. & lapidẽ ꝑreciosũ mi¬
tũ: & dulciora suꝑ mel ce fauũ. ꝑ hȩc duo
scilicet aurũ ce are lapidẽ preciosũ quȩ n¬
gis desidant᷑ in hoc scło. uult cõprehen¬
dere om̃s diuitias: ce ꝑ alia duo id est i
cius. uult intelligere om̃s dulcedines: u
tu intelligas nichil tam dulce tam p̾tisi
tam amandũ. tam appetendũ: quam diu¬
na iudicia. Et cũ ea tam cara ẽẽ intellexen
diligas ce custodias illa ÷ quatinꝰ mercedĩ

Expanded text:
Judicia Domini justificata sunt in semetipsa, idest Judicia Domini justificata sunt in semetipsa, idest per unitatem, non ad rixas divisionis, sed ad congregationem unitatis. Ideo linguis omnium loqui fecit, in quos primo venit: quia linguas omnium gentium se in unitate congregaturum esse nuntiavit. Quod tunc faciebat unus homo, accepto Spiritu sancto, ut linguis omnium gentium loqueretur, hoc modo unitas facit: linguis omnibus loquitur in omnibus gentibus. Et ipsa judicia Domini sunt Desiderabilia super aurum et lapidem pretiosum multum et dulciora super mel et favum. Per haec duo, scilicet aurum et lapidem pretiosum, quae magis desiderantur in hoc saeculo, vult comprehendere omnes divitias. Et per alia duo, idest, mel lcius, vult intelligere omnes dulcedines: ut tu intelligas nihil tam dulce, tam pretiosum, tam amandum, tam appetendum, quam divina judicia. Et cum ea tam cara esse intellexeris: diligas et custodias illa: quatenus mercedem
Abbreviated transcription (Latin):
Iusticie dñc. recte letificantes corda. p̃ceptũ
dñi lucidum illuminans ocłos. Recte st̃
iusticie dñi id est inflexibiles: ñ declinatt
ad dexterã siue ad sinistrã: ñ flectunt᷑ in
ꝓsꝑis siue in aduersis: corda obseruantiũ
eas letificant sp̃itali gaudio. Preceptũ quoꝙ
obseruationũ. illuminans ocłos: co est ho¬
minis interioris aspectũ. Timor dñi sc̃s:¬
iege penalis. tẽporalia bona sibi subtͣhi
ꝑhorrescens. quoꝵ dilectione anima forni¬
cat̾ꝰ s castus quo ȩccła sponsũ suum qͣn¬
to aidentꝰ diligit: tanto diligentiꝰ cauet of¬
fendere. Et ideo ñ foras mittit consũmata di¬
lectio timorẽ hunc: s ꝑmanec in scłm scłi. u
dicia eiꝰ qui ñ iudicat quenqͣm: s om̃e ud¬
ciũ dedit filioxere iustificata in cõmutabi¬
uter: neq enĩ uel minatꝰ. uel pollicitꝰ ds
quenqͣm fallit: aut quisqͣm uel impus su¬
pliciũ eiꝰ. uel pus p̃mium eiꝰ pocest eriꝑe.

Expanded text:
ustitiae Domini rectae, laetificantes corda, praeceptum Domini lucidum, illuminans oculos. Rectae sunt justitiae Domini , idest, inflexibiles: non declinant ad dexteram sive ad sinistram, non flectuntur in prosperis sive in adversis: corda observantium eas laetificant spirituali gaudio. Praeceptum quoquobservationum: illuminans oculos, idest, hominis interioris aspectum. 10. Timor Domini slege paenalis, temporalia bona sibi subtrahi perhorrescens, quorum dilectione anima fornicatur, 87 sed castus, quo Ecclesia sponsum suum quanto ardentius diligit, tanto diligentius cavet offendere. Et ideo non foras mittit consummata dilectio timorem hunc , sed permanet in saecustino, qui non judicat quenquam, sed omne judicium dedit Filio : vere justificata incommutabiliter. Neque enim, vel minatus, vel pollicitus Deus quenquam fallit, aut quisquam vel impiis supplicium ejus, vel piis praemium ejus potest eripere.
Abbreviated transcription (Latin):
isũ suũ. Dñs ut aduersus regna tẽporaliũ
anty belligeraret. ñ ꝑacem s gladiũ missutꝰ
int̾ram. in tẽpore posuit tanqͣm militare ha¬
baaculũ suũ: hoc est dispensationẽ incarna¬
tionis. Uel in sole. id est in manifestatione. posuit
tab̾naculũ suum. scilicet ȩccłam suã: quȩ in
hoc scło ñ habet fundamentũ. Uñ ipsa ait
sus sponse. copulatꝰ est. Uerbũ enim caro fac¬
tũ est. & ĩ utero uirginali thalamũ inuenit:
humilis miscđia infra om̃s. fortis maiestate.
suꝑ om̃s apparuit. Uñ sequit᷑. Exultauit ut
gigas ad curtendã uiam. Exultauit sicut for¬
tissimꝰ. & ceteros homines incõparabili uir¬
tute p̾cedens: ñ ad habitandũ s ad curren¬
dã uiam. Non enĩ in uia peccatoꝵ stetit.
Natus ẽ. creuit. docuit: passus ẽ resurrexit.
ascendit: cururrit urã. ñ ad hesit in uia. Uis
audire quantũ cucurrit: A sũmo celo egres¬
sio eiꝰ: & occursus eiꝰ usq ad sũmum eiꝰ. A pa¬

Expanded text:
ustino ut adversus regna temporalium errorum belligeraret, non pacem, sed gladium missurus in terram : in tempore posuit tanquam militare habitaculum suum, hoc est dispensationem incarnationis. Vel in sole, idest, in manifestatione posuit tabernaculum suum, scilicet Ecclesiam suam, quae in hoc seculo non habet fundamentum. Unde ipsa aitsus sponsae copulatus est: Verbum enim caro factum est , et in utero virginali thalamum invenit, humilis misericordia infra omnes, fortis majestate supra omnes apparuit . Unde sequitur: Exsultavit ut gigas ad currendam viam. Exsultavit sicut fortissimus, et caeteros homines incomparabili virtute praecedens, non ad habitandum, sed ad currendam viam . Non enim in via peccatorum stetit. Natus est, crevit, docuit, passus est, resurrexit, ascendit. Cucurrit viam, non adhaesit in via. Vis audire, quantum cucurrit? 86 7. A summo caelo egressio ejus. Et occursus ejus usque ad summum ejus. A Pa
Abbreviated transcription (Latin):
acitatẽ auditoꝵ predicanda sc̃: recte sub¬
iert᷑. Dies diei eructat uerbũ: &e nox nocti mn¬
dint scientiã. Dies diei. id est sp̃itales sp̃italib:
n nocti id est carnales carnalib. Utriq enim
andiunt. & si ñ utriq similit̾: sapiunt: isti tan¬
qͣm uerbũ ructuatũ: illi audiunt tanqͣm scĩam
aniinciatã. Quod enĩ ructuat᷑ presentib ructu-¬
at᷑: q autem nunciat᷑. longe positis nuntiat᷑. Dieᷤ
diei terbũ eructat: cũ dicit paulus. Sapientiã
loquim᷑ inter ꝑfectos. Nox nocti scĩam indicat:
cũ se minꝰ incelligentib tanqͣm minꝰ intelligen᷑
transformat. dicens. Nic hil udicaui me scire

Expanded text:
audientium praedicanda sunt, recte subinfertur: 3. Dies diei eructat verbum, et nox nocti indicat scientiam. Dies diei, idest spirituales spiritualibus: nox nocti, idest carnales carnalibus. Utrique enim audiunt, etsi non utrique similiter sapiunt. Isti tanquam verbum ructuatum, illi audiunt tanquam scientiam annuntiatam. Quod enim ructuatur, praesentibus ructuatur, quod autem nuntiatur, longe positis nuntiatur. Dies diei verbum eructat, cum dicit Paulus, Sapientiam loquimur inter perfectos . Nox nocti scientiam indicat, cum se minus intelligentibus, tanquam minus intelligens transformat, dicens, Nihil judicavi me scire
Abbreviated transcription (Latin):
in mundũ: & occursus eiꝰ usq ad summũ
eiꝰ : quia it̾m reliquit mundũ &e iuit ad
patrẽ. A sũ mo ad sũmum ẽ. cursus eiꝰ: qͥa
ditate ce potentia ȩqͣlis est patri. Postea uͦ
qͣm excurrie inde ce recurrendo remeauits
misit sp̃m suũ: uisȩ st̃ illis suꝑ quos uenit.
linguȩ diuise uelut ignis. Et ideo sequit̃.
Nec est qͥ se absondat a calore eiꝰ. Sicut ig¬
nis uenio sp̃s sc̃s. fȩnũ carnis consũpturꝰ.
aurũ cocturus ce purgaturus. Uel sic po¬
test intelligi. nec est qͥ se abfondat a calo¬
re eiꝰ : id est qͥ ñ habeat aliquẽ calorem.

Expanded text:
in mundum . Et occursus ejus usque ad summum ejus, quia iterum reliquit mundum, et ivit ad Patrem . A summo ad summum est cursus ejus, quia deitate et potentia est aequalis Patri. Postea vero quam excurrit inde, et recurrendo remeavit, misit Spiritum suum: visae sunt illis, super quos venit, linguae divisae velut ignis . Et ideo sequitur: Nec est qui se abscondat a calore ejus. Sicut ignis venit Spiritus sanctus foenum carnis consumturus, aurum cocturus, et purgaturus . Vel sic potest intelligi, Nec est qui se abscondat a calore ejus, idest, qui non habeat aliquem calorem,
Abbreviated transcription (Latin):
ex altatꝰ est cũ ad dexterã di patris ascendits
ereptus est qñ uerbũ fidei qd udeis ablatũ
est. gentib tradidi. Uñ bene dicit᷑: e subdis
poplos sub me. Cumenĩ unum iudaicũ pop
iugũ fidei respuentẽ dure iudicando deserur
multos nationũ popłos miscditer uocando
eidẽ iugo subdidit. Uñ subiungit᷑. Propt̾ea en¬
fitebor tͥ in nationib dñe: &e nomini tuopsi¬
mum dicã ÷ io est ꝑ meos fideles ubiq t̾rari
te laudabo: &e intuo nomine bona agent.In
hoc loco confessio laudẽ significat: ꝑsalmus
uͦ bonam oꝑationẽ. Ille dm̃ uere ce integreli¬
dat: cuiꝰ in laude ipsiꝰ uita & lingria concon

Expanded text:
t. Ereptus est, quando Verbum fidei, quod Judaeis ablatum est, gentibus tradidit. Unde bene dicitur, Et subdis populos sub me. Cum enim unum Judaicum populum, jugum fidei respuentem, dure judicando deseruit, multos nationum populos misericorditer vocando, eidem jugo subdidit. Unde subjungitur: 50. Propterea confitebor tibi in nationibus, Domine, et nomini tuo psalmum dicam. Idest, per meos fideles ubique terrarum te laudabo, et in tuo nomine bona agent. In hoc loco confessio laudem significat. Psalmus vero bonam operationem. Ille Deum vere et integre laudat, cujus in laude ips
Abbreviated transcription (Latin):
disciplina di. Sic autẽ coirigit ce docet. ut mit¬
tat eũ in finem. id est in xp̃m: qui est finis la¬
boris. & merces oꝑis. Hac ꝓculdubio disciplina.
correptꝰ erat &e doctus qui dicebat. Gloriam᷑
in tribulationib. scientes qm̃ tribulatio pati

Expanded text:
disciplina Dei. Sic autem corrigit et docet, ut mitdisciplina Dei. Sic autem corrigit et docet, ut mittat eum in finem, id est, in Christum, qui est finis laboris, et merces operis. Hac proculdubio disciplina correctus et doctus erat, qui dicebat: Gloriamur in tribulationibus, scientes, quia tribulatio pati
Abbreviated transcription (Latin):
&e infirmũ. multis uitiis ce negligentiis corrup¬
tum: postula dĩ miscđiam. & subleuantẽ dex¬
teram: ut ab eo suscipiaris &e saneris. Ipse enĩ
est uera salus. qui ꝓtegit suos ab ext̃iori ꝑsecu¬
tione: ipse subleuans miscđia. qui suscipit¬
çe sanat a ꝓpͥa infirmitate corporis & animȩ.
Et qͥa eosdem quos ꝓtegit ce curat. aliq̃n uti¬
liter flagellat: recte subiunctũ est. Et discipli¬
na tua correxit me in finẽ: & disciplina tua
ipsa me docebit. In hoc apparet qd̃ nos dili¬
git cȩlestis pater: qͥa nobis dare dignatus est
disciplinã. Hinc scriptura sacra nos ammo¬
net dicens. Fili. noli negligere disciplinam
patris tui: ae ne fatigeris cũ ab eo argueris.
Quem enĩ diligit dñs corripit: flagellat omnẽ
filiũ quẽ recipit. Hȩc autẽ dñi disciplina: ad
duo est utilis. Corrigit mores: docet scientiam.
bene morigeratũ bene doctũ reddit hominẽ:

Expanded text:
et infirmum, multis vitiis et negligentiis corrupet infirmum, multis vitiis et negligentiis corruptum: postula Dei misericordiam, et sublevantem dexteram, ut ab eo suscipiaris et saneris. Ipse enim 81 est vera salus, qui protegit suos ab exteriore persecutione. Ipse est sublevans misericordia, qui suscipit, et sanat a propria infirmitate corporis et animae. Et quia eosdem, quos protegit et curat, aliquando utiliter flagellat, recte subjunctum est: Et disciplina tua correxit me in finem, et disciplina tua ipsa me docebit. In hoc apparet, quod nos diligit caelestis Pater, quia nobis dare dignatus est disciplinam. Hinc Scriptura sacra nos admonet dicens, Fili, noli negligere disciplinam patris tui, et ne fatigeris cum ab eo argueris. Quem enim diligit Dominus, corripit: flagellat omnem filium, quem recipit , Haec autem Domini disciplina ad duo est utilis: corrigit mores, docet scientiam. Bene morigeratum, bene doctum reddit hominem
Abbreviated transcription (Latin):
hec nos opoitet ẽẽ doctos ad preliũ. & pug¬
nare armis iusticie a dextͥs ce a sinistriss
& habere fortẽ ceiflexibilẽ intentionẽ tanꝗͣ
archũ ereũ: ad feriendũ inimicũ ce fugan
dũ. Et recte intentiones brachiis comparat᷑:
qͥa sicut in brachiis est fortitudo. & manus
adherent brachiis: ita forcis debet ẽe nr̃a in¬
tentio. & ab ipsa ꝓcedere robusta oꝑatio.
S qͥa nos fragiles. e inimici nr̃i nobis st̃
robustiores: opus est ut fiat nobis qd̃ sequit᷑.
Et dedisti mͥ ꝓtectionẽ salutis tue: ce dext̾a
tua suscepit. me. Dat electis suis dñs salu¬
tẽ suã qua eos ꝓtegat tanquam nudos: dat
dexcerã suam. id est f auorem gr̃e sue. qͣ
suscipiat eos tanqͣm medicus egrotos. Si timue¬
ris estus uitioꝵ. &e tela inimicoꝵ inuisibilium:
siue aduersitates ꝑsequentiũ hominũ: postula
ꝓtectionẽ diuinȩ salutis. Si senseris te pec̃corẽ

Expanded text:
haec nos oportet doctos esse ad praelium, et pughaec nos oportet doctos esse ad praelium, et pugnare armis justitiae a dextris et a sinistris : et habere fortem et inflexibilem intentionem, tanquam arcum aereum, aum. Et recte intentiones brachiis comparantur, quia sicut in brachiis fortitudo, et manus adhaerent brachiis: ita fortis debet esse nostra intentio, et ab ipsa procedere robusta operatio. Sed quia nos fragiles, et inimici nostri nobis sunt robustiores: opus est, ut fiat nobis, quod sequitur: 36. Et dedistis mihi protectionem salutis tuae, et dextera tua suscepit me. Dat electis suis Dominus salutem suam, qua eos protegat, tanquam nudos. Dat dexteram suam, id est favorem gratiae suae, qua suscipiat eos, tanquam medicus aegrotos. Si timueris aestus vitiorum, et tela inimicorum invisibilium, sive adversitates persequentium hominum: postula protectionem divinae salutis. Si senseris te peccatorem
Abbreviated transcription (Latin):
bos nr̃os precingere: ut ante qͥsq se restringe¬
a eontra uitia studeat: qͣm laxatus & impe
pedib sustentor. &e ꝓficio: ad transcendenda
spinosa &e umbrosa implicamenta huiꝰ seli.
Et suꝑ excelsa statuens me: id est in cȩlestib
regnis. ubi sc̃oꝵ est. habitatio. Unde apłs ait
Nostra autẽ conuersatio: in celis est. Sic pro¬
Et posuisti ut arcũ ȩreũ brachia mea: id est
infatigabilẽ intentionẽ bonoꝵ oꝑm Usus
ꝓpħarum est: cito mutare ꝑsonam. Modo
Ad dm̃ uidelicet a quo accepit qd̃ loquit᷑:
ad ꝓximũ  cui expendat qd̃ accepit. Non
sufficit nobis habere gressus rectos ad sectan¬
ad pugnã. Neq enĩ retineri potest iusticia:.
sine pugna. Sunt autẽ multa genera p̾hoꝵ.
Nam est nobis colluctatio ad uersus pͥn¬
cipes. & potestates rectores tenebrarũ: est
nobis pugna aduersus scłm: est in nobis
ipsis discordia int̾ carnem & sp̃m. Contra

Expanded text:
bos nostros praecingere , ut ante quisque se restringebos nostros praecingere , ut ante quisque se restringere contra vitia debeat, quam laxatus et impedpedibus sustentor et proficio, ad transcendenda spinosa et umbrosa implicamenta hujus saeculi. Et super excelsa statuens me. Id est coelestibus regnis, ubi Sanctorum est habitatio. Unde Apostolus ait, Nostra autem conversatio in coelis est . Sic proEt posuisti, ut arcum aereum brachia mea. Id est inlatigabilem intentionem bonorum operum. Usus prophetarum est, cito mutare personam. Modo Ad Deum, videlicet a quo accepit, quod loquitur. Ad proximum, cui expendat, quod accepit. Non sufficit nobis habere gressus rectos ad sectanad pugnam. Neque enim retineri potest justitia sine pugna. Sunt autem multa genera praeliorum: nam est nobis colluctatio adversus principes, et potestates rectores tenebrarum . Est nobis pugna adversus saeculum: est in nobis ipsis discordia inter carnem et spiritum . Contra
Abbreviated transcription (Latin):
luta uia eiꝰ: eloquia dñi igne examinata:
ctor est om̃iũ sꝑantiũ in se. Acsi dicat. hic m̃s
Dis: ñ est sicut ceteri. Namq uia illiꝰ impol¬
a: uerba eiꝰ in tribulatione ꝓbata. spes illiꝰ
ta ae firma: qͥ ꝓtegit sꝑantes in se ne defi¬
nt in tẽptatione. Quid tam impollutũ tam
nos regit. Ds̃ quem amamꝰ: dñs quem timemꝰ.
Sienueniremꝰ talẽ aut meliorẽ: fortassis in illo
E sperandũ. S quia cunctis melior est ce sub¬
me ñ est d̾s: restat ut in ipso spes nr̃a fixa per¬
mineat. Qui p̃cĩxit me uirtute: scilicet fide.
Dce caritate: & posuit immaculatã uiam meã.
delicet ut innocenter uiuã. Et notandũ quod
u̾ ait. ei uxit me: s p̃cinxit. Magnum quidem
õĩpotentis dĩ donum est: cũ ante quisq pre¬
ingit᷑. qͣm ad uitia relaxet᷑. Nec mirũ si eoꝵ
iã immaculatã posuit qͦs talit̾ p̃cinxit: qr uͥ¬
it cingulũ uirtutũ: ñ posst̃ ĩpedite macule
xure uitioꝵ. hinc est qd̾ dñs nos iubet lũ¬

Expanded text:
luta via ejus: Eloquia Domini igne examinata: protector est omnium sperantium in se. Ac sic dicat, Hic meus Deus non est sicut caeteri: namque via ejus impolluta, verba ejus in tribulatione probata, spes illius certa et firma, qui protegit sperantes in se, ne deficiant in tentatione . Quid tam impollutum, tamnos regit, Deus quem amamus, Dominus quem timemus. Si inveniremus talem, aut meliorem, fortassis in illo esset sperandum. 80 Sed quia cunctis melior est, et submior restat, in ipso, spes nostra fixa permaneat. 33. Qui praecinxit me virtute. Scilicet fide, spe et caritate. Et posuit immaculatam viam meam. Videlicet, ut innocenter vivam. Et notandum, quod non ait, Cinxit me, sed Praecinxit. Magnum quidem omnipotentis Dei donum est, cum ante quisque praecingitur, quam ad vitia relaxetur. Nec mirum si eorum viam immaculatam posuit, quos taliter praecinxit: qungulum virtutum, non possunt impedire maculae et laxurae vitiorum. Hinc est, quod Dominus nos jubet lum
Abbreviated transcription (Latin):
tia ñ uisitaui: seruiuit mͥ. p̾cepta mea custodi¬
uit. In audicu auris obediuit mͥ. O culis me ñ
uidit: nomine meo tm̃ audito p̃dicatores meos
recepit. Esto & tu ex popło isto fideli. ut sixp̾m
ñ uidisti incarne. seruias tñ ei in sp̃u: & sis
ei obediens in tota uoluntate. ut beatus ẽẽ me¬
rearis cũ eis de quib scriptũ est: beati qui ñ
uider̃t ae crediderunt. Caue autẽ eoꝵ exemplũ:
de quib subdit᷑. filis aueni mentiti sunc mnͥꝰs
fili alieni inuecati sunt: &e claudicauer̾t a semi¬
xp̃mi filii diaboli facti sunt. In ueritate ñ per¬
manentes: legis facti p̃uaricatores mentiti suit
In pͥmi hominis peccato inuet̾ati st̃: qr nouũ
hominẽ rrcipe nolueit᷑. Et claudicauert a semi¬
tis lius. idest a lege ee ꝓpħis siue in suis incel¬
lectib uel in fide. uno pede nitentes. id est patrẽ
o eifiliũ adorantes: uel uetus e ñ nouũ testa¬
mentũ sequentes: siue literã &e ñ sp̃m tenen

Expanded text:
tia non visitavi, servivit mihi, Praecepta mea custodivit. In auditu auris obedivit mihi. Oculis me non vidit, nomine meo tantum audito praedicatores meos recepit. Esto et tu ex populo isto fideli, ut si Christum non vidisti in carne, servias tamen ei in spiritu, et sis ei obediens in tota voluntate, ut beatus esse merearis, cum eis de quibus scriptum est, Beati qui non viderunt, et crediderunt . Cave autem eorum exemplum, de quibus subditur: 46. Filii alieni mentiti sunt mihi, filii alieni inveterati sunt, et claudicaverunt a semirficientes filii diaboli facti sunt . In veritate non permanentes, Legis facti praevaricatores, mentiti sunt . In primi hominis peccato inveterati sunt, quia novum hominem recipere noluerunt: Et claudicaverunt a semitis suis, id est, a Lege et Prophetis, sive in suis intellectibus, vel in fide uno pede nitentes, id est, Patrem et non Filium adorantes: vel vetus et non novum Testamentum sequentes, sive literam et non spirit
Abbreviated transcription (Latin):
bͥbonum adherere do: & eris cum sc̃o sẽs: cun
innocente innocens: cũ electo electus. Quod si
teris. Ecce duȩ uie tͥ ostense sunc: una iustoꝵ.
att̾a reꝓboꝵ. Una salutis: altera dãpnationis
nosce te puluerẽ. & cinerem: confitere peccata
tua. esto uilis in ocłis tuis: ut cũ popło humili
saluari merearis. Caue ocłoꝵ extollentiã. ne
uidearis tibi głiosus. tibi sapiens. tibi magnꝰ
ne ubi te altũ uideris. ibi te deiciat qͥ ocłos
suꝑborũ humiliat. Inde scriptũ est. Ue qͥ sap¬
entes esti⁊ in ocłis urĩs: e corã uobismet iplie

Expanded text:
tibi bonum adhaerere Deo, et eris cum sancto sanctus, cum tibi bonum adhaerere Deo, et eris cum sancto sanctus, cum innocente innocens, cum electo electus. Quod si teris. Ecce duae viae tibi ostensae sunt: una justorum, altera reproborum: una salutis, altera damnationis: nosce te pulverem et cinerem, confitere peccata tua, esto vilis in oculis tuis, ut cum populo humili salvari merearis. Cave oculorum extollentiam, ne videaris tibi gloriosus, tibi sapiens, tibi magnus, ne ubi te altum videris, ibi te dejiciat, qui oculos superborum humiliat. Unde scriptum est, Vae, qui sapientes estis in oculis vestris, et cor
Abbreviated transcription (Latin):
ticudinẽ fidei: s & ꝓpt̾ longitudinẽ ꝑseuerantie
Et scđm puritatem manuũ mearum. in con¬
spectu ocłoꝵ eiꝰ. non quo homines uident: s
quo ipse: Quoniã que uident᷑ temporalia st:
que autem ñ uident᷑. eterna. Et homo uidet
in facie: ds autẽ in coide. Bonoꝵ quoq oꝑa.
semꝑ in conspectu d̃i sunt: maloꝵ uero non
mouendũ ad fidem rectã: spem certam: oꝑa¬
tionẽ bonam: retributionẽ eternam. Unde.
nc̃ quenq nr̃m. ammonet dicens. Cum sc̃o
sc̃s eris. &e cũ uiro innocente in nocens erie:
ae cũ electo electus eris: & cũ ꝑuerso ꝑuer¬
teris. Attende illum qͥ est sc̃s sc̃̾ox: qui in seme¬
ipso sc̃s est. & alios scĩficare potest: qͥ est uere
innocens agnus sine macła÷ qui cũ maledi¬
ceret᷑. ñ remaledicebat. cum pateret᷑. ñ comini¬
nabat᷑: qui est electus a dõ patre. sicut scrip¬
tum est. hic est filiꝰ meus dilectus: in quo mich
bene cõplaciu. Sociare illi. imittare illum: sit

Expanded text:
fidei, sed propter longitudinem perseverantiae. Et secundum puritatem manuum mearum in conspectu oculorum ejus. Non quo homines vident, sed quo ipse. Quoniam quae videntur, temporalia sunt: quae autem non videntur, aeterna . Et homo videt in facie, Deus in corde . Bonorum quoque opera semper in conspectu Dei sunt, malorum vero non romovendum ad fidem rectam, spem certam, operationem bonam, retributionem aeternam. Undeum sancto sanctus eris, et cum viro innocente innocens eris. Et cum electo electus eris, et cum perverso perverteris. Attende illum, qui est sanctus sanctorum, qui in seipso sanctus est, et alios sanctificare potest. Qui est vere innocens, agnus sine macula : qui cum malediceretur, non maledicebat : cum pateretur, non comminabatur. Qui est electus a Deo Patre , sicut scriptum est, Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene 79 complacui . Sociare illi, imitare illum, sit
Abbreviated transcription (Latin):
in tantũ aliquando confortati st̃ ut quosdam cẽ
electos aliq̃n occiderent in carne: aliq̃n errare
facerent in fide: S eos pius dñs eriꝑe dignatꝰ
est coronando occisos atq ad uiã ueritatis erran¬
tes reducendo. Unde & subdit᷑. Preuener̃t me in
diȩ afflictionis mee: id est p̃uenerunt mͥ in tem¬
pore tribulationis. & ꝑsecutionis. Et factus est
dñs ꝓtector meus: scilicet ꝓtegens me abim¬
pugnatione ꝑsequentiũ. Et qͥa carnales patie¬
bar angustias: eduxit me in spũalem latitudi¬
nẽ fidei. Saluũ me fecit. qm̃ uoluit me. Nul¬
lis meis p̃cedentib meritis: s sola sua beniuolen¬
tia. Ipse est enĩ qui oꝑat᷑ in nobis & uelle &
oꝑari: ꝓbona uoluntate. Et retribuet mͥ dñs

Expanded text:
intantum aliquando confortati sunt, ut quosdam etiam intantum aliquando confortati sunt, ut quosdam etiam electos, aliquando occiderent in carne, aliquando errare facerent in fide. Sed eos pius Dominus eripere dignatus est, coronando occisos, atque ad viam veritatis errantes reducendo. Unde et subditur, 19. Praevenerunt me in die afflictionis meae. Id est praevaluerunt mihi in tempore tribulationis et persecutionis. Et factus est Dominus protector meus. Scilicet protegens me ab impugnatione persequentium. 20. Et quia carnales patiebar angustias, Eduxit me in spiritualem latitudinem fidei. Salvum me fecit, quoniam voluit me. Nullis meis praecedentibus meritis, sed sola sua benevolentia. Ipse est enim, qui operatur in nobis et velle, et operari pro bona voluntate . 21. Et retribuet mihi
Abbreviated transcription (Latin):
ab inspiratione sp̃s irȩ tuȩ dicentis. Nisi
pynicentiã egeritis: om̃s simui moriemini. Postꝗͣ
dixit increpationẽ: adiunxit inspirationẽ. Tunc
enĩ utiliter fors increpam̃: quando inspiram̃ intꝰ
ur timneamꝰ. Hic inquit xp̃c misit de summo. hoc
est de sinu patris: & accepit me. scilicit eaput
eccłs. in equalitatẽ sibi ad dexterã suam.Et assũp¬
sit me. io est ȩccłam meã. quȩ est corpus meum.
de aqͥs multis: Quia ex multis popłis me insti¬
tuit. uel qͥa ex multis uitiis me extraxit: siue qͥa
ex multis tribulationib me liberauit. Et hoc est
qõ sequit᷑. Eripuit me de inimicis meis fortissimeᷤ.s
Qui sunt isti fortissimi inimici: nisi sp̃s maligni ͤ
hoꝵ ꝓcul dubio fortitudinẽ non possemꝰ euadere:
nisi om̃im potentissimus d̾s. nos fragiles digna¬
ret᷑ eriꝑe. Et ab hiis qui odert̃ me. qm̃ confortati
sunt suꝑ me: subaudis. me eripuit. Qui sunt hii
qͥ oderunt ȩccłam: nisi in fideles atq heretiei:ͤ Qi

Expanded text:
ab inspiratione spiritus irae tuae. Dicentis, Nisi poenitentiam egeritis, omnes simul moriemini . Postquam dixit, Increpationem, adjunxit Inspirationem. Tunc enim utiliter foris increpamur, quando inspiramur intus, ut timeamus. 17. Hic inquit Christus. Misit de summo: hoc est de sinu Patris. Et accepit me. Scilicet caput Ecclesiae in aequalitatem sibi, ad dexteram suam. Et assumsit me. Id est Ecclesiam meam, quae est corpus meum. De aquis multis. Quia ex multis populis me instituit: vel quia ex multis vitiis me extraxit: sive quia ex multis tribulationibus me liberavit. Et hoc est quod sequitur: 18. Eripuit me de inimicis meis fortissimis. Qui sunt isti fortissimi inimici, nisi spiritus maligni? Horum proculdubio fortitudinem non possemus evadere, nisi omnium potentior Deus nos fragiles dignaretur eripere. Et ab his, qui oderunt me, quoniam confortati sunt super me. Subaudis, me eripuit. Qui sunt hi, qui oderunt Ecclesiam, nisi infideles atque haeretici? Qui
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i tribulatione. Unde scriptũ est. De qͣcunq
tribulatione clamauerint ad me: eripiã eos
dicit añs. Bene gͦ subdit᷑. Et exaudiuit de tẽ¬
plo sc̃o suo uocẽ meam: ce elamor meus in¬

Expanded text:
omni tribulatione. Unde scriptum est, De quacunque omni tribulatione. Unde scriptum est, De quacunque tribulatione clamaverint ad me, eripiam eos, dicit Dominus . Bene ergo subditur, Et exaudivit de templo sancto suo vocem meam: et clamor meus
Abbreviated transcription (Latin):
inferi circ unddeðrt̃ me: id est illi quos inferna¬
les dolores expectant. Preoccupauer̃t me laquei
mortis: quia cũ gladiis & fustib undiq suꝑue¬
nerunt. Laquei mortis oeo dicunt᷑: quia dia¬
bolicȩ deceptiones in eis erant. Si atantis
ꝑsecutorib circundatus. tot dolorib ee ꝑcur¬
bationib occupatus: ille qui om̃s uno u̾sbo
poterat condẽpnare. & se ab om̃i angustia
liberare: qͥd fecerit audiamꝰ. In tribulatior¬
iii.Non se uindicat: s oiat. Docet te patien¬
tiam: imꝑator tuus. Si te circundant dolores
mortis: ꝑturbationes iniqͥtatis attende qͣnta
ꝑtuierit redẽptor tuus: et exemplo eiꝰ omnia
patienter sustine. Intus in corde tuo inuoca
dñm. ce toto cordis affectu clama ad dm̃ tuũ:
in ipso enĩ est potentia & diuinitas. unde me¬
rito dicit᷑ dñs &e deus: cuiꝰ dñiium & diuini¬
tatis imꝑium. potest oppressos eripere ab

Expanded text:
inferni circumdederunt me. Id est, illi, quos infernainferni circumdederunt me. Id est, illi, quos infernales dolores expectant. Praeoccupaverunt me laquei mortis: quia cum gladiis et fustibus undique supervenerunt . Laquei mortis ideo dicuntur, quia diabolicae deceptiones in eis erant. Sed a tantis persecutoribus circumdatus, tot doloribus et perturbationibus occupatus, ille qui omnes uno verbo poterat condemnare, et se ab omni angustia liberare, quid fecerit, audiamus. 7. In tribulatiovi. Non se vindicat, sed orat. Docet te patientiam imperator tuus. Si te circumdant dolores mortis, perturbationes iniquitatis, attende quanta pertulerit Redemtor tuus, et exemplo ejus omnia patienter sustine. Intus in corde tuo invoca Dominum, et toto cordis affectu clama ad Deum tuum. In ipso enim est potentia et divinitas . Unde merito dicitur Dominus et Deus: cujus dominium et divinitatis imperium potest oppressos eripere ab
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a salus tanqͣm infirmos medicus ad
andoe nos susceptõ. Unde ipse filius bono
re Si e in ꝓsperis e in aduersis dm̃ toto ⁊̃
audaueris: nullus poterit tibi nocere
nitus. De tot &e tantis bonis quȩ cocidie be¬
nigner dñs confere nobis: ñ habemus qͥd repen
Apossimus nͥ laudem. Eeminũ autem donũ
buferc homini laudatio di: tum qͥa in laude
bominis deus honorat᷑: tum quia ipsius merito
laris. homo a malis liberat᷑. Unde ipse dñs
inllio psalmo nos ammonet dicens. Immola
sacrifium laudis: & redde altissimo uotatua.
Binuoca me in diȩ tribulationis: e eruã te. Cir-¬
cuidedert me dolores mortis: id est iudei inferen¬
der mͥ angustias passionis. Et torrentes iniqui¬
tis conturbauer̃t me: quia ecce turba &e qui
eabat᷑ iudas uenit. Uente torrens ce iniquoꝵ
apetꝰ ad discipulox gregem conturbandũ: quia
ꝑcusso pastore disꝑgent᷑ oues gregis. Dolores

Expanded text:
nostra salus, tanquam infirmos medicus ad nostra salus, tanquam infirmos medicus ad sanandum, nos suscepit. Unde ipse Filius bono Deum. Si et in prosperis et in adversis Deum toto corde laudaveris, nullus poterit tibi nocere inimicus. De tot et tantis bonis quae quotidie benignus Dominus confert nobis, non habemus quid rependere possimus, nisi laudem. Geminum autem donum confert homini laudatio Dei: tum quia in laude hominis Deus honoratur, tum quia ipsius merito laudis homo a malis liberatur. Unde ipse Dominus in alio psalmo nos admonet dicens, Immola Deo sacrificium laudis, et redde Altissimo vota tua, et invoca me in die tribulationis, et eruam te . 5. Circumdederunt me dolores mortis. Id est, Judaei inferentes mihi angustias passionis. Et torrentes iniquitatis conturbaverunt me: quia ecce turba, et qui vocabatur Judas venit . Venit torrens et iniquorum impetus ad discipulorum gregem conturbandum, quia, percusso pastore, dispergentur oves gregis . 6. Dolores
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is ꝑ sp̃m sc̃m qui datus est nobis. facit
nos fortes ad toleranda aduersa mundi: ad
expugnanda uitia & tẽptamenta diaboli:
ad exercenda bona sp̃alia: ad contẽpnenda bi¬
na t̾rena. ꝓpter hoc cẽ diligendus est d ñs.
qͥa ipse est firmamentũ nr̃m. in quo firm
fundamentũ habemus. ne uentis tẽpta¬
tionũ moueam᷑÷ & refugiũ ad quem refugi¬
mus. ne in hac miseria ꝑeamꝰ: & liberatoi
ut de seruitute diaboli. & peccati ꝑ eũ liberi¬
ti. ad uerã libertatẽ ueniamus. Ds̃ meus
adiutor meus: & sꝑabo in eum. Deus meus
quia me creauit ex nichilo: adiueoi qͥa
adiuuat in opere bono: & ideo sꝑabo in eum.
uẽ saluabor in futuro. Hoc distat inter dm̃
n est officii. Illud ꝑtinet ad maiestatẽ & dig¬
tatẽ. quȩ ipse est: hoc ꝑtinet ad potestatem
An̾ium qd̃ in nobis exercte. Ibi ostendit᷑ nobis qͥd
emus: hic autẽ quid timeamꝰ: in utroq quid
tutũ regina. Ipsa est iniciũ bonoꝵ:  radix
a malis: ae sicut cornu eminet. ita ipse emi

Expanded text:
 qui datus est nobis : facit nos fortes ad toleranda adversa mundi, et ad expugnanda vitia et tentamenta diaboli ad exercenda bona spiritualia, ad contemnenda bona terrena. Propter hoc etiam diligendus est Dominus, quia ipse est firmamentum nostrum, in quo firmum fundamentum habemus, ne ventis tentationum moveamur: et refugium, ad quem refugimus, ne in hac miseria pereamus: et liberator, ut de servitute diaboli et peccati per eum liberati, ad veram libertatem veniamus. 74 3. Deus meus adjutor meus, et sperabo in eum. Deus meus, quia me creavit ex nihilo. Adjutor, quia me adjuvat in opere bono: et ideo sperabo in eum, per quem salvabor in futuro. Hoc distat inter Deummen est officii. Illud pertinet ad majestatem et dignitatem, quae ipse est: hoc pertinet ad potestatem et dominium quod in nobis exercet. Ibi ostenditur nobis quid amemus, hic autem quid timeamus. In utroque quid virtutum regina, ipsa est initium bonorum, et raa malis, et sicut cornu eminet, ita ipse eminens
Abbreviated transcription (Latin):
dicatione. donec illi deficiant ab iniquita
Confringunt a statu suꝑbiȩ. atꝙ sibi suster.¬
nunt sub om̃imoda humilitate: & p̾cineti ar¬
mis uirturũ sic supplantant eos a uitiis. ut qͥ
insurgentes erant ꝑsequendo. sub sequentes
uant penitendo: & qui p̃ibant minando. &e tra¬
do. retrorsũ fiant obediendo: de odio conuer¬
si u earitatẽ: de conuentione maliciȩ disꝑsi. ce
diuisi ab inuicẽ. Et qͥa ex supra.dictis in imicis
ñ nulli a dño reꝓbant᷑. quia uidelicet ex toto
ands ñ conuertunt᷑. nec utraciter peccata sua
confitent᷑: nec pure dñi miscd̾am deprecant᷑:
subiunctũ est. Clamauer̃t nec erat qͥ saluos face

Expanded text:
a praedicatione, donec illi deficiant ab iniquitate. a praedicatione, donec illi deficiant ab iniquitate. Confringunt a statu superbiae, atque sibi substernunt sub omnimoda humilitate, et praecincti armis virtutum sic supplantant eos a vitiis, ut qui insurgentes erant persequendo, subsequentes fiant poenitendo. Et qui praeibant minando, et trahendo, retrorsum fiant obediendo: de odio conversi ad caritatem, de conventione malitiae dispersi et divisi ab invicem. Et quia ex supradictis inimicis nonnulli a Domino reprobantur, quia videlicet, et toto corde non convertuntur, nec veraciter peccata sua confitentur, nec pure Domini misericordiam deprecantur: subjunctum est, 42. Clamaverunt, nec erat, qui salvo
Abbreviated transcription (Latin):
us suꝑbiã in te insurgentẽ supplantari sub
te: ora dm̃ ut te p̃cingat humilitate. Si uis
tus te luxuriã supplantari: p̃care dñm ut
igat te castitate. Quodcunq uitiũ contra te in¬
gere uideris: postula a dño uirtutẽ contrariã
¶asi dorsũ inimici dant. cũ illiciti appetitus.
utia penitꝰ obliuioni tradunt᷑: cum retro ñ
tespait᷑ ꝑ delectationẽ: &e mentis ocłs ad cȩlestia
conlanda. &e ea que ante nos sunt appeten
da git᷑. Disꝑdit autẽ odientes nos dñs: qñ
repel a nobis malignos sp̃s ne nos tẽptent.
ne nolis noceant. Uel in eo qd̃ suꝑius dictũ est.
ꝑsequar inimicos meos. hostes sc̃e ȩcclȩ conueni¬
ente possumꝰ intelligere. quos sc̃i &e ꝑfecti uiri.
de ñ cesfat cessant ꝑsequi. arguendo. in¬
Nndo. uetando ex cõmunicando: et ex hiis
Ulã comp̃hendunt ce attrahunt ad fidem.
nitentiã. ad conuersionẽ: nec conuertunt᷑

Expanded text:
Si vis superbiam in te insurgentem supplantari subtus Si vis superbiam in te insurgentem supplantari subtus te, ora Deum, ut praecingat te humilitate. Si vis subtus te luxuriam supplantari, precare Dominum, ut praecingat te castitate . Quodcunque vitium contra te insurgere videris, postula a Domino virtutem contrariam Quasi dorsum inimici dantur, cum illiciti appetitus et vitia penitus oblivioni traduntur; cum retro non respicitur per delectationem, et mentis oculus ad caelestia contemplanda, et ea, quae ante nos sunt appetenda, dirigitur. Disperdit autem odientes nos Dominus, quando repellit a nobis malignos spiritus, ne nos sentent, ne nobis noceant. Vel in eo, quod superius dictum est, Persequar inimicos meos, hostes sanctae Ecclesiae convenienter possumus intelligere, quos sancti et perfecti viri quotidie non cessant persequi, arguendo, increpando, vetando, excommunicando: et ex his quosdam comprehendunt, et attrahunt ad fidem, ad poenitentiam, ad conversionem: nec convertuntur
Abbreviated transcription (Latin):
Confringã illos nec poter̃t stare: cadent subti
pedes meos. Sic poteris confringere hostesti
si ñ ꝑmiseris regnare peccatũ in tuo mortali
corpore̾ siuires ei abstuleris: ut ñ prebeas
reppuleris: si statim ut uideris culpã emendl¬
ueris. Confringere inimicos nos docet apls:
cũ dicit. Mortificate mẽbra ur̃a que sunt lils
terrã: fornicationẽ. immunditiã luxuriam:
cȩt̾a. Gadent enĩ subtus pedes tuos. si uitia a
concupiscentias in corde tuo abhominael
eris &e despexeris: & insuꝑ affectus bonos &
ales actiones apposueris. Unde alibi uir ꝑtectꝰ
.Iniquitatẽ odio habui &e abhominatus sũ:
em autẽ tuam dilexi. Hȩc duo faciunt ꝑfecte
ꝑare diabolũ &e uitiũ: scilicet amor dĩ ce odiũ
ecati. Et ne hoc uideat᷑ ascribere suis uirib:
e subinfert᷑. Et p̃cixisti me uirtute ad bellũ:
upplantasti insurgentes in me subtus me.

Expanded text:
82 39. Confringam illos, nec poterunt stare: cadent subtus 82 39. Confringam illos, nec poterunt stare: cadent subtus pedes meos. Si poteris confringere hostes tuos, si non permiseris regnare peccatum in tuo mortali corpore : si vires eis abstuleris, ut non praebeas repuleris, si statim, ut videris peccatum, emendaveris. Confringere inimicos nos docet Apostolus, cum dicit, Mortificate membra vestra, quae sunt super terram, fornicationem, immunditiam, luxuriam, et caetera . Cadent etiam subtus pedes tuos, si vitia et concupiscentias in corde tuo abominatus fueris, et despexeris, et insuper affectus bonos et spirituales actiones apposueris. Unde alibi vir perfectus ait. Iniquitatem odio habui, et abominatus sum: legem autem tuam dilexi . Haec duo faciunt perfecte superare diabolum et peccatum, scilicet amor Dei, et odium mali. 40. Et ne hoc videatur ascribere susubinfertur, Et praecinxisti me virtute ad bellum: et supplantasti insurgentes in me subtus me.
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o iħu. Quisquis gͦ talis est ut supra scͥp¬
tum est. scilicet p̃cinctus uirtute. ꝑfectus oꝑe
ad p̃liandum doctus. in disciplina eruditus:
ꝑfectꝰ in caritate. inuictus in tribulatione. qͥa
iã a nemine suꝑat᷑: idoneus est ut iam inimi¬
cos suos ꝑsequat᷑. Unde uoce ꝑfectoꝵ subiungiͥ¬
Persequar inunicos meos ae cõprehendã illos
&e ñ conuertar donec deficiant. Persequunt᷑ in¬
micos suos sc̃i uiri. cũ malignos sp̃s siue catni¬
les affectus a se repellunt. &e repͥmunt: orando
uigilando. carnẽ suam domando: sp̃alib studi
deseruiendo. Inimicos autẽ comp̃hendere est
immundoꝵ sp̃uum calliditates subtiliter inqͥ¬
rendo cognoscere. & cognitas euitarẽ.Uel inir¬
cos suos comp̃hendit: quisqͥs carnales antini
motus. sub iure rationis constringit. Nec con¬
uerti debet ab hac intentione. ab hoc studio
donec deficiant: io est penitꝰ absumant᷑. eaq
illicite animo reluctant᷑. Recte gͦ subiungitur

Expanded text:
to Jesu . Quisquis ergo talis est, ut supra dictum est, scilicet praecinctus virtute, perfectus opere, ad praeliandum doctus, in disciplina eruditus, perfectus in caritate, invictus in tribulatione: qui jam a nemine superatur, idoneus est, ut jam inimicos suos persequatur. Unde voce perfectoPersequar inimicos meos, et comprehendam illos: et non convertar donec deficiant. Persequuntur inimicos suos sancti viri, cum malignos spiritus, sive carnales affectus a se repellunt et reprimunt, orando, vigilando, carnem suam domando, spiritualibus studiis deserviendo. Inimicos autem comprehendere est, immundorum spirituum calliditates subtiliter inquirendo cognoscere, et cognitas evitare. Vel inimicos comprehendit, quisquis carnales animi motus sub jure rationis constringit. Nec converti debet ab hac intentione, ab hoc studio, donec deficiant, id est, penitus absumantur ea, quae illicite animo reluctantur. Recte ergo subjungitur,