comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ait apłs. Om̃t eñ astabimus ante eͥbunal xp̃ĩ oc
referat umusa̾s scd̃m̃ ea que ꝑ corpus gessst sine
bonũ siue malũ Non te satis uide sigͥficas hec.
quippe aplica sententia. Ante mortem ãmonet fieri
quod possit ꝓdesse post mortem. Non tuuc quando
rit᷑ dum in hoc corpore uunt᷑ ut aliquid adiuuẽt ista
defunctos ac ꝑ hoc scdm̃ ea qũe ꝑ corpus gesserunt
eis que post corpus religiose ꝓ illis foã fuerint ad¬
iuuant᷑ suit enĩ quos nde incħ omĩno adiuuant
ista. siue ꝓ eis fiant quoꝵ tam mala sunt mi̾tã ut
nec talibus digni sunt adiuuari siue pro eis quoꝵ
tam bona ut talibus non indigeant adium̃tis Gene̾ ui
corpus. Nam mitum quod ꝑ illa ꝓsunt si nullũ ꝯꝑa¬
tum est in hac uita frustra post hauo qͣr uitam Iͥta
fic ut u manit᷑ eccĩa uł suorum cura ꝓ defũctis
quod pot̾it religionis impodiat ⁊ cũ ferat umis
ut enĩ hoc quod̾ impendit᷑ possit ei prodesse post

Expanded text:
stabimus ante tribunal Christi, ut ferat unusquisque secundum ea quae per corpus gessit, siue bonum siue malum, non te satis uidere significas. haec quippe apostolica sententia ante mortem admonet fieri quod possit prodesse post mortem. non tunc, quando ritur, dum in hoc corpore uiuitur, ut aliquid adiuuent ista defunctos, ac per hoc secundum ea quae per corpus gesserunt eis quae post corpus religiose pro illis facta fuerint adiuuantur. sunt enim, quos nihil omnino adiuuant ista, siue pro eis fiant, quorum tam mala sunt merita, ut nec talibus digni sint adiuuari, siue pro eis, quorum tam bona, ut talibus non indigeant adiumentis. genere corpus. nam meritum per quod ista prosint, si nullum conparatum est in hac uita, frustra post hanc quaeritur uitam. ita fit, ut neque inaniter ecclesia uel suorum cura pro defunctis quod potuerit religionis inpendat et tamen ferat unusra ejus. Ut enim hoc quod impenditur possit ei prodesse post
Abbreviated transcription (Latin):
Ssti ꝑ homines filie ur̃e religosissime fsore q̃rert
a me ut ͫ prosit alicui post marrẽ ꝙ corpurs eus
apud scĩ alitꝰ memoriam sepeliat᷑ hoc em̃ abs te
uidiu memorata petierat ꝓ dofũcto in eiuis ꝑti¬
bus filio suo et rescͥpseras consolans eam id qr
nũcians de cadauere fidelis uiuenis cifiegñ ꝙ
mat̾no ⁊ pio afb̾tũ desid̾auit eẽ cõpletum ues

Expanded text:
rae religiosissimae Florae, quaerens a me, utrum prosit cuique post mortem, quod corpus eius apud sancti alicuius memoriam sepelitur. hoc enim abs te uidua memorata petiuerat pro defuncto in eis partibus suo filio et rescripseras consolans eam: idque etiam nuntians de cadauere fidelis iuuenis Cynegii, quod materno et pio affectu desiderauit, esse conpletum,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i Iemo uos deducat manibꝰ u̾bis Cum gͦ aueite¬
nuo auosdam formoatores ⁊ ĩmũdos ⁊ auaos ꝑ
ignen Saluari ut habeant hẽditatẽ in reguo ał
⁊ xp̃i Non obsurdeccamꝰ contea istum reclamantẽ
di dicence̾ Om̃is farmeto aut ĩmundits ant ana¬

Expanded text:
nemo vos seducat inanibus verbis . Cum ergo audierimus quosdam fornicatores, et immundos, et avaros per ignem salvari, ut habeant haereditatem in regno Christi et Dei, non obsurdescamus contra istum reclamantem et dicentem, Omnis fornicator, aut immundus, aut ava
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid bñficii in hoc loco possic cẽ possit poste
miortẽ quanto mag̾ sibi anima feret ipã restiglũ¬
sua ꝑ se confitendo pcc̃a quatu in eoꝵ refrigim
ab alus oblatio ꝓcurat᷑¬
Iei aliquid de hac re in eo libro quem miꝑ ad
scm̃ paulinũ uolanũ epm̃ scͥpsi cum me consa¬
liss utͫ sepultura que fit ni in emorus martioe
ꝓostt. aiquid̾ opĩtibus mortuoꝵ Inde est quod hiro

Expanded text:
aliquis beneficii in hoc locus possit esse post mortem, quanto magis sibi anima ferret ipsa refrigendo peccata, quam in eorum refrigerium ab aliis oblatio prxi aliquid de hac re in eo libro quem nuper ad sanctum Paulinum Nolanum episcopum scripsi, cum me consuluisset utrum sepultura quae fit in memoriis martyrum, prosit aliquid spiritibus mortuorum. Inde est ho
Abbreviated transcription (Latin):
quo aꝑte alio soco scͥptum est uasa figuli ꝓba¬
bit foruax ⁊ hommes iustos tempratio tribula¬
toiuis isto iguie intm in hao uitã facit̾ quod a¬
płs dixit si accidat duobus fidelibus. uims ui
Di quomid placeat uxori .i. edifioanti suꝑ idem fũ¬
dam̃tum tigna fenum stipulam illius enĩ opus
rere quam xp̃o nec timore amitendi talia dese¬
rit xp̃i quanius doleat cum amittit saliuis qui¬
dem erit sic tam̃ q ꝑ ignem quia uiit eum do
lor rr̃ quas dilexerat amissard o non ob̾uer¬
tit. m osuinit findam̃ti stabilitate at int coreup¬

Expanded text:
 Vasa figuli probat fornax, et homines justos tentatio tribulationis . Iste ignis in hac interim vita facit quod Apostolus dixit, si accidat duobus fidelibus, uni scildi, quomodo placeat uxori , id est, aedificanti super idem fundamentum ligna, fenum, stipulam: illius enim opus llet quam Christo, nec timore amittendi talia deserit Christum, quamvis doleat cum amittit, salvus est quidem, sic tamen quasi per ignem: quia urit eum rerum dolor, quas dilexerat, amissarum; sed non subvertit neque consumit fundamenti stabilitate atque incorrup
Abbreviated transcription (Latin):
ti saluat. ab ͭ ͤ añ dcm̃ est et aꝑte Quid ꝓdest
si dicat quis se hrẽ fidem oꝑa aut̃ nõ habeat
sõ quid pot̾it fides saluare eum Dicam quam b ͤ¬
quod ad ꝓfessionem meam attinet p̃cipue tene¬
atur quod de hac male me dixi audire meliores
fundam̃tum xp̃c est in structura architecti sa¬
pientis hoc expõe non indig aꝑte enĩ dcm̃ ÷̃
fundamĩtũ enimalud nemo pt̃ pone̾ p̃t̾ id qd ꝰ

Expanded text:
m est et aperte, Quid prodest, si dicat quis se fidem habere, opera autem non habeat? Numquid poterit fides salvare eum? Dicam tamen, quam brequod ad meam professionem attinet, praecipue teneatur, quod de hac me malle dixi audire meliores. Fundamentum Christus est in structura architecti sapientis; hoc expositione non indiget: aperte enim dictum est, Fundamentum enim aliud nemo potest ponere praeter id quod
Abbreviated transcription (Latin):
in scͥpturis ꝯm̃dat᷑ non tantum in eiuiangłio quia tt̃
spẽ sanctus aduenit s etiam in uet̾ibus libris slam
et ĩbi postea quam pascha occiso agno celebrauert̃
quĩquaginta dies miant᷑ us ad diem quo lex da¬
ta est in moute synai famulo dei moysi digito dei
scͥpta In sibris autem euuãgelii aꝑtissime declam¬
t᷑ digitum dei significare spm̃ scm̃ Cum em̃
unus euuangłista dixisset In digito dei eicio demo¬
ma Aluis hoc idem ita dixit In spũ dei eicio de¬
mona Quis hauc leticiam diuinorum sacram̃toꝵ
Cum sane doctrine luce darestunt non p̃ferat
uniu̾sis mundi huius imꝑiis etiam musitata feli¬
citate pacatis sonne tãꝙͣ duo seraphin clamant
adinuicẽ contine̾tiam laudis altissimo. Sc̃ũs .s. s

Expanded text:
non tantum in euangelio, quia tunc spiritus sanctus aduenit, sed etiam in ueteribus libris. nam et ipsi, posteaquam pascha occiso agno celebrauerunt, quinquaginta dies numerantur usque in diem, quo lex data est in monte Sina famulo dei Moysi digito dei scripta, in libris autem euangelii apertissime declaratur digitum dei significare spiritum sanctum. cum enim unus euangelista dixisset: In digito dei eicio daemonia, alius hoc idem ita dixit: In spiritu dei eicio daemonia. quis hanc laetitiam diuinorum sacramentorum, cum sanae doctrinae luce clarescunt, non praeferat uniuersis mundi huius imperiis etiam inusitata felicitate pacatis? nonne tamquam duo Seraphin clamant ad inuicem concinentia laudes altissimi: Sanctus, s
Abbreviated transcription (Latin):
Non intant̃ iuduam in ꝓposito contie̾tie ꝯstitutã
Celchitius quidam cathecũnus iuirens rapit̃
de quibus loquor ille buptizatus et ipẽ in se fcõ
aut̃ dixim contͣ faustum maincheũ aun caluĩp¬
macet᷑ uat᷑ abrahe ꝙ uxorem suam dnobus regibus
mosissuũ mundinatorem appellans auaria ⁊ uẽ¬
deis causa duobus regibus abymelech ⁊̃ pharaõi
diu̾sis temporibus saram ꝯuigem suam sororem m̃¬
titũ quo erat pulc̾tima in ꝯcubit̃ asserit uendi¬
casse non ore uidico .a. t᷑pitudine seꝑat honestatẽ
S ore maledico totum uertit in eͥmen. hoc eñ
abrahe fcm lenocimo siłe uidet᷑ s nõ ualentibꝰ
ex illius etͥne legis liũe a põcis recte fcã dise̾ne
ꝯuibꝰ ⁊ constantia ꝑtinatia uideri pt̃ ⁊ d̾tus si¬
bus s eñ abraham flagito consensit ueoris eius
uendidit adult̾ium s sicut illa fannulã non libi¬
dim mariti ꝑmisit e offiçio gn̾andi ultro optulit
nequaꝙͣ turbato ordine n᷑ãli ubi eius potestas

Expanded text:
noster. Viduam in proposito continentiae constitutam Celticchius quidam catechumenus juvenis rapuit, de quibus loquor. Ille baptizatus et ipso in se facto autem dixerim contra Faustum Manichaeum, cum calumniaretur patri Abrahae, quod uxorem suam duobus regibus missimum nundinatorem appellans, avaritiae ac ventris causa duobus regibus, Abimelech ac Pharaoni, diversis temporibus Saram conjugem suam sororem mentitum, quia erat pulcherrima, in concubitum asserit venditasse; non ore veridico a turpitudine separat honestatem, sed ore maledico totum vertit in crimen. Hoc enim Abrahae factum lenocinio simile videtur, sed non valentibus ex illius aeternae legis quibus et constantia pertinacia uideri potest et uirtus fibus. neque enim Abraham fiagitio consensit uxoris eiusque uendidit adulterium, sed sicut illa famulam suam non libidini mariti permisit, sed officio generandi ultro intulit nequaquam turbato ordine naturali, ubi eius potestas
Abbreviated transcription (Latin):
tus ec̃ intllc̃ũs de lignis ⁊ feno ⁊ stipula ꝙ hũ
salui erut ꝑ iguem qui solam in xp̃o fidem tenẽ¬
tes bona oꝑa necglȩxerunt. Si autẽ ista uera ⁊
dara sunt ꝓcildubio in illa apłi sut̃a aliuio reqͥrt̃¬
dus est intllcũs est atz in hus deputata est quo
petrus diat cẽ in scͥpturis eius quedam dificilia in¬
tellcũ que non debent homines ꝑuert̾e ad ꝓpͥũ
suum int̾itum ut contra eiudentissima testimonia
scͥpturar̃ securos faciant/ de ꝑcipienda salute ne¬
quissimos nequicie sue ꝑtenacissume coh̾entes n ͤ
emendando nec pm̃tendo mutatos hic a me for¬
⁊̃ quonam modo intellũdam putem fateor male
me hinc audire intllũtiores at doctiores qui sic
ꝑtissime scͥptura testat᷑ uich ꝓdesse fidem insi

Expanded text:
ille intellectus de lignis, feno et stipula, quod hi salvi erunt per ignem, qui solam in Christo fidem tenentes bona opera neglexerunt. Si autem ista et vera, et clara sunt; procul dubio in illa Apostoli sententia alius requirendus est intellectus, atque in his deputanda est, quae Petrus dicit esse in scriptis ejus quaedam difficilia intellectu, quae non debent homines pervertere ad proprium suum interitum, ut contra evidentissima testimonia Scripturarum securos faciant de percipienda salute nequissimos, nequitiae suae pertinacissime cohaerentes, nec emendando aut poenitendo mutatos. CAPUT  quonam modo intellegendam putem. fateor, hinc mallem audire intellegentiores atque doctiores, qui sic ertissime scriptura testatur nihil prodesse fidem, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ suꝑ edificauit ncedem accipiet cuiꝰ autẽ opis
arserit dampnũ paciet᷑ ipẽ autẽ s aluus ent
sic tam̃ quasi ꝑ ignẽ. Quod ita intllũdum pui¬
tant ut illi uideant᷑ edificare suꝑ hoc fundam̃t
stipulam. qui cum eandem fidem habeaut male
oꝑant᷑ Unde arbitrant᷑ ꝑ quaidã penas igis
falsas nuptias p̃cendentes uor̃ etiam ⁊ pubłi¬
ce me̾trices i tͣpissima ꝓ fessione ꝑseuerantes
ꝯsuenit admutere insi ab illa pͥmitus ꝓstiturde
ub̃atas s ista rõne cur non õimodo adiuit¬
tant᷑ rõem nõ uideo Quis enĩ nõ malit posito
fuudam̃to licet ligna ⁊ fenũ ⁊ stipulam ꝯge¬
raut aliquanto cͥto diut᷑inore igne pͣgar quã

Expanded text:
r er aedificauit, mercedem accipiet; si cuius autem, opus arserit, damnum patietur; ipse autem saluus erit, sic tamen quasi per ignem. quod ita intellegendum putant, ut illi uideantur aedificare super hoc fundamentum stipulam, qui cum eandem fidem habeant, male operantur. unde arbitrantur per quasdam poenas ignis falsas nuptias praetendentes; verum etiam publicae meretrices in turpissima professione perseverantes, consuevit admittere, nisi ab illa primitus prostitutione liberatas. Sed ista ratione cur non omni modo admittantur, omnino non video. Quis enim non malit eas posito fundamento, licet ligna, fenum et stipulam congerant, aliquanto certe diuturniore ign
Abbreviated transcription (Latin):
audire uł legere cuł ox cogitare potuis. peto
michi mittere nõ graueris. Ego eiũ quod̾ cõ¬
fitendum est caritati tue plus amo disc̃e ꝙͣ do¬
aut̃ om̃is uelox ad audiendum tardus aut̃ ad
loquendum. ut aut̃ discamꝰ iuitare nos d sua¬
uitas u̾itatis ut aut̃ doceamꝰ coge̾ ncc̃itas cã¬
ritatis ubi potius oꝑandum est ut transeat ista
ncc̃itas qua hominẽ docet aliquid homo et simnus
om̃s dociles dei quanus hoo simus cum ea que ad
doce̾ homo quia n qui płantat est aliquid n qui
rigat s qui inc̾m̃tum dat deus Cum ita cum
deus int̾m̃t non daret nich eẽnt apłł płantato¬
res ⁊ rgatores quantomagis ego et tu uł quil¬

Expanded text:
audire, aut legere, aut cogitare potueris, peto mihi mittere non graveris. Ego enim quod confitendum est Charitati tuae plus amo discere quam doautem omnis homo uelox ad audiendum, tardus ad loquendum. ut ergo discamus, inuitare nos debet suauitas ueritatis: ut autem doceamus, cogere necessitas caritatis. ubi potius optandum est, ut transeat ista necessitas. qua hominem docet aliquid homo, ut simus omnes dociles deo. quamuis hoc simus. cum ea, quae ad videtur homo. Quia neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus. Cum itaque, si Deus incrementum non daret, nihil essent apostoli plantatores, et rigatores: quanto magis ego, vel tu, vel quil
Abbreviated transcription (Latin):
bus rebus multa me latent s etiam in ipis stĩs
scͥpturis multo nesciam plura quam sciam s ideo
opem in nõie xp̃i nõ infinctuosa ingero quia nõ sulũ
credidi domino meo iu illis duobus p̃ceptis totã

Expanded text:
bus rebus multa me latent, sed etiam in ipsis sanctis bus rebus multa me latent, sed etiam in ipsis sanctis Scripturis multo nesciam plura quam sciam. Sed ideo spem in nomine Christi non infructuosam gero, quia non solum credidi Deo meo, in illis duobus
Abbreviated transcription (Latin):
tura dei boua est ⁊ ncħ abiciendum quod cum grãꝵ
actione ꝓcipitur scificat᷑ enĩ ꝑ u̾bum dei ⁊ orõem
Et alio loco de hus robus loquit᷑ Om̃a inquit
munda mundio. Ĩmundis autẽ ⁊ infidelibus nich̃
ritam faciam gr̃ãm dei quia ni libertatem uocati
sunt tantum sie lib̾tatẽ in occasione carnis assu¬
maut ⁊ ideo iam non refͤnande carualis ꝯcupiẽ¬
hoc ꝑmittit᷑ suꝑsticiose at infidelit̾ facere hu
u̾o̾ qui de paganis euuangłicis sortos legunt
Et si optandum est ut hoc potius faciant ꝙͣ¬
ut ad demonia consulenda ꝯc̾rant tam̃ eciam
ista michi displiçet consuetudo ad negotia scła¬
ria et ad uite huiꝰ uanitatem pp̃ aliam uitam loqũtia
ea que roauifisti non putauiꝰs ninis ignoras ⁊
uires ⁊ occupatõnes meas tantum enĩ absim ab
eo ꝙ putasti uil me la tere ut nicħ in eplã tua
legerim tͥstius quia ⁊ aꝑtissime fłm̃ ess. Et iiror
quia hoc te latet ꝙ non solũ in alus ĩmim̾abili¬

Expanded text:
a Dei bona est, et nihil abjiciendum quod cum gratiarum actione percipitur; sanctificatur enim per verbum Dei et orationem . Et alio loco de his rebus loquitur: Omnia munda mundis; immundis autem et infidelibus nihil ritam faciant gratiam Dei, quia in libertatem vocati sunt; tantum ne libertatem in occasionem carnis assumant, et ideo jam nolint refrenandae carnis concupirmittitur superstitiose atque infideliter facere. 37. Hi vero qui de paginis evangelicis sortes legunt, etsi optandum est ut hoc potius faciant, quam ad daemonia consulenda concurrant; tamen etiam ista mihi displicet consuetudo, ad negotia saecularia, et ad vitae hujus vanitatem, propter aliam vitam loquentia ea quae requisisti non putaveris, nimis ignoras et vires et occupationes meas. Tantum enim absum ab eo quod putasti nihil me latere, ut nihil in epistola tua legerim tristius, quia et apertissime falsum est; et miror quia hoc te latet, quod non solum in aliis innumerabili
Abbreviated transcription (Latin):
bus ĩniabilit̾ uariant᷑ Ita ut uix aut oĩno nũ¬
quam inueniri possunt cause quas in eis insticu¬
endis hoiẽs secuti sint ubi facultas tribuit᷑ a
ne uua dubitatõe resecanda existimo quãis eĩ
i hoc imuieniri possit quom̃o contͣ fidem sit̃ pp¬
uoluit seruilibus hom̾bus p̃munit ut tolsabilior sit
condicio udorum. Qui etiam si tempus lib̾tatis ñ
agnouerunt. legalibus tam̃ sarcinis non huma¬
nis p̃sup̃tionibus subiciũt᷑ sed eccĩa dei int̾ multã
paleãtmłtaz ⁊izama constituta multa tolenit et
tam̃ que sunt contra fidem uł bonam uitam nec ap¬
ꝓbat nec tacet nec facit Ita illud quad se̾psisti
ĩmundas arbitrent᷑ aꝑtissime contͣ fidem sanam ã
doctrina mest sed hunic ego si dutius disputare
uolu̾o pt̃ putari a non nullis obsture hinc apło p̃
copisse qui etiam multa que de hac re dixit sic de¬
testatus est hereticoꝵ impiam opimonem utdice̾t¬

Expanded text:
bus innumerabiliter uariantur, ita ut uix aut omnino numquam inueniri possint causae, quas in eis instituendis homines secuti sunt, ubi facultas tribuitur, sine ulla dubitatione resecanda existimo. quamuis enim neque hoc inueniri possit, quo modo contra fidem sint, ipuoluit, seruilibus oneribus premunt, ut tolerabilior sit condicio Iudaeorum, qui, etiam si tempus libertatis non cognouerunt, legalibus tamen sarcinis, non humanis praesumptionibus subiciuntur. sed ecclesia dei inter multam paleam multaque zizania constituta multa tolerat et tamen, quae sunt contra fidem uel bonam uitam, nec adprobat nec tacet nec facit. Itaque illud, quod scripsisti endis, ut inmundas arbitrentur, apertissime contra fidem sanamque doctrinam est. sed hinc ego si diutius disputare uoluero, potest putari a nonnullis obscure hinc apostolum praecepisse, qui etiam inter multa, quae de hac re dixit, sic detestatus est haereticorum impiam opinationem, ut dice
Abbreviated transcription (Latin):
quasi obẜuatio sacram̃ti sit aꝓpbare non possum
uł tͣbulentar̃ ꝑsonar̃ standala deuitanda libi̾us
imꝓbare non audeo /S hoc nimis doleo quia me¬
ta que in dĩms̃ libris salub̾time p̃cepta st inus
curant᷑ ⁊ tam multis p̃sũptiombus. Siõ plena
sunt omĩa ut grauurs corripiat᷑ qui ꝑ octauas
suas t̾ram nudo pede teug̾it quani qui iñtẽ uio¬
lentia sepelierit omĩa uti talia que n scãrum seͥp¬

Expanded text:
quasi obseruatio sacramenti sit, adprobare non possum, quasi obseruatio sacramenti sit, adprobare non possum, uel turbulentarum personarum scandala deuitanda liberius inprobare non audeo. sed hoc nimis doleo, quam multa, quae in diuinis libris saluberrime praecepta sunt, minus curantur; et tam multis praesumptionibus sic plena sunt omnia, ut grauius corripiatur, qui per octauas suas tlentia sepelierit. Omnia itaque talia, quae neque sanc
Abbreviated transcription (Latin):
amplius detm̃tum sit si em̃ eo modo impediat ut
maiora studioꝵ lutra sꝑanda sint quani calũpnia¬
torum decͥm̃ta metuenda sme dubitatõne me¬
tuend̃ est maxmie id quod ⁊̃ de scͥpturis defendi
p̃cepta de hac re tam ucilia ad mouendum pie
animũ ⁊ accendend̾ diuine dilcõnis asstm̃ ua¬
ria ꝯsuetudo est s plera in asfrica eccĩe m̃bra
pigriora sunt ita ut denatiste nos rep̃hendant
cum ip̃i ebretates suas ad cant̃ psalmoꝵ hño ĩ¬
gemo ꝯpositoꝵ quasi ad tubas exhortatõnis in¬
flaĩment. Quando aucẽ non est tempus cum in
eccĩa fratres ꝯgregant᷑ stã cantandi insi cam le¬
git᷑ aut disputat᷑ aut amstites cdara uoce dep̃¬
cant᷑ aut cõis oratio uoce dyacom indicit᷑ Aliis
uoͥ ꝑiculis tempoꝵ quid melius.a cong̾gatis xa¬
nis fiat quid utilius quid sanctius om̃tno nõ
uideo Quod aut̃ institait᷑ p̃p̃ consuetudinõ ur

Expanded text:
amplius detrimentum sit. si enim eo modo impedit, ut amplius detrimentum sit. si enim eo modo impedit, ut maiora studiosorum lucra speranda sint quam calumniatorum detrimenta metuenda, sine dubitatione faciendum est, maxime id quod etiam de scripturis defendi praecepta. de hac re tam utili ad mouendum pie animum et accendendum diuinae dilectionis affectum uaria consuetudo est et pleraque in Africa ecclesiae membra pigriocum ipsi ebrietates suas ad canticum psalmorum humano ingenio compositorum quasi ad tubas exhortationis inflamment. quando autem non est tempus, cum in ecclesia fratres congregantur, sancta cantandi, nisi cum legitur aut disputatur aut antistites clara uoce deprecantur aut communis oratio uoce diaconi indicitur? Aliis uero particulis temporum quid melius a congregatis Christianis fiat, quid utilius, quid sanctius omnino non uideo. quod autem instituitur praeter consuetudinem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ud pedibꝰ cum hoc dñs p̃p hm̾litatis formã quã
inheret s ne ad ip̃m baptisiui sacram̃tum ꝑuenire
uide̾t᷑ multi hoc in consuetudinem reciꝑe uoluerunt siõ¬
nulli etiam de consuetudine auferre non dubitaue¬
runt aliqui autem. ut hoc ⁊ sacratiore tempore ꝯm̃¬
darent ⁊ a. baptisiui sacram̃to distinguerent uł
diem t̾cium octauãꝵ quia t̾narius nuͣs in multis
sacram̃tis maxime excellit uł etiã ipm̃ octaiĩ ut
hoc face̾nt elegerint miror sane quid ita uoliu̾s
ut de hus que uarie ꝑ diu̾sa loca obẜuaut᷑ ti¬
bi aliquid scribe̾m cum ⁊ nõ sit ncc̃ium ⁊ una
In hiis salubrima regula retinenda sit ut que
non. st̃ coutͣ fidem u ꝯtra bonos mores ⁊ hñt
aliquid ad exhortatõem uire melioris ubiꝯ insti¬
tui uidemus uł instituta cognoscimꝰ slon solum
non inꝓbenius s̃ eciam laudando ⁊ ymitando sec¬
tem᷑ si aliquoꝵ infirmitas nõ ita impedit ut

Expanded text:
uero pedibus, cum hoc dominus propter humilitatis formam, quam uero pedibus, cum hoc dominus propter humilitatis formam, quam inhaereret. sed ne ad ipsum baptismi sacramentum pertinere uideretur, multi hoc in consuetudinem recipere noluerunt. nonnulli etiam de consuetudine auferre non dubitauerunt. aliqui autem, ut hoc secretiore tempore commendarent et a baptismi sacramento distinguerent, uel diem tertium octauarum, quia et ternarius numerus in multis sacramentis maxime excellit, uel etiam ipsum octauum, ut hoc facerent, elegerunt. Miror sane, quid ita uolueris, ut de his, quae uarie per diuersa loca obseruantur, tibi aliqua scriberem, cum et non sit necessarium et una in his saluberrima regula retinenda sit, ut, quae non sunt contra fidem neque bonos mores et habent aliquid ad exhortationem uitae melioris, ubicumque institui uidemus uel instituta cognoscimus, non solum non inprobemus, sed etiam laudando et imitando sectemur, aliquorum infirmitas non ita impedit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
pisciũ slam ⁊ ipẽ nuͣs septimꝰdecimꝰ surgens in tͥgo¬
nũ cent̃ qĩquagĩta triũ sũmã ꝯplec ab uno ita
us ad decem ⁊̃ septẽ surgens om̃s medios adde ⁊
inuenies ad unũ .s. adde duo funt̃ uti Rͥa. adc̾e Ea
fiut̃ sex adde quatuor fuĩt decem adde .u. fiũt
mũ decimũ fuint centum quĩquagnnta tͥa ħ de sop¬
turis f̾missime tenent᷑ .id. est pascha ⁊ penthecostes¬
siam ut quadraginta illi dies ante pascha abẜuent᷑
eccĩe ꝯsentie roborauit sic etiam ut octo dies neo¬
phitoꝵ distinguãt᷑. a cetĩs id est ut octauus pͥmo
cõcinat ut ant̃ alleluxa ꝑ illos solos dies qͥnqͣgĩta
in ecc̃ia cancet᷑ nõ us qua abs̾uat᷑ siam ⁊ aliio die¬
bus uarie cantat᷑ alibi at alibi. ⁊pĩs cam̃ diebus
ubi ut añ stantes ⁊ iłlio deb ⁊ om̃ibus dnĩcis ore¬
mus utͫ ubi seruet᷑ ignoro tñ quid in eo sequat᷑
eccĩa dixi ut potui ⁊ arbitͦr eẽ manifm̃ de lauãdis

Expanded text:
gens in trigonum centum quinquaginta trium summam complet. ab uno utique usque ad decem et septem surgens omnes medios adde et inuenies: ad unum scilicet adde duo, fiunt utique tria; adde tria, fiunt sex; adde quattuor, fiunt decem; adde quinque, mum decimum, fiunt centum quinquaginta tria. Haec de scripturis firmissime tenentur, id est pascha et pentecoste. ut quadraginta illi dies ante pascha obseruentur, ecclesiae consensio roborauit; sic etiam, ut octo dies neophytorum distinguantur a ceteris, id est ut octauus primo concinat. ut autem alleluia per illin Ecclesia cantetur, non usquequaque observatur: nam et aliis diebus varie cantatur alibi atque alibi; ipsis autem diebus ubique. Ut autem stantes in illis diebus et omnibus dominicis oremus, utrum ubique servetur ignoro: tamen quid in eo sequatur Ecclesia, dixi ut potui, et arbitror esse manifes
Abbreviated transcription (Latin):
eius in nob̾ hoc gͥ uniu̾sa ecc̃ia que in ꝑegnia¬
tione mortalitatis inuenta est expͨtat in fine
⁊ corpus eius cui caput est ip̃e non nisi ecc̃a
est Nõnulli enĩ attẽdentes u̾ba que assidue dẽ
apłs quia ⁊̃ mortui sumus cum xp̃o et resu¬
reximus cum eo siec intellũtes quatemis dicãt᷑
tlus in fine tempori ẽẽ sꝑandam Ex quibꝰ est
inquit hymeneus ⁊ philetus qui cͣc̃ u̾itatem ab¬
errauerunt dũtes resurectõem iam fcãm eẽ ⁊
fidem queꝵdam subu̾tunt Idem apłs eos argu¬
ens decestat᷑ qui tam̃ dicit uos resurexisse cimi
xp̃o unde insi quia hoc ꝑ fidem ⁊ spem ⁊ dilcõem
stĩ et̾ dicit in nobis scdm̃ pͥnitias opt̃ s quia
spes que uidet᷑ nõ est spes ⁊ ideo si quod̾ nõn
ip̃is ingemiscimus unde et illud spe gaudentes
quidam tͣnsitus .a. morte ad uitani qui sit̃ pͥmo
ꝑ fidem ut in spe gandeamus et in tribulatõne
pacientes sumus Cum adhuc extior homo re¬

Expanded text:
eius in uobis. hoc igitur uniuersa ecclesia, quae in peregrinatione mortalitatis inuenta est, expectat in fine ortuis, quia et corpus eius, cui caput est ipse, non nisi ecclesia est. Nonnulli enim adtendentes uerba, quae assidue dicit apostolus, quia et mortui sumus cum Christo et resurterius in fine temporum esse sperandam, ex quibus est, inquit, Hymenaeus et Philetus, qui circa ueritatem aberrauerunt dicentes resurrectionem iam factam esse et fidem quorundam subuertunt. idem apostolus eos arguens detestatur, qui tamen dicit nos resurrexisse cum Christo. unde, nisi quia hoc per fidem et spem et dilectionem factum esse dicit in nobis secundum primitias spiritus? sed quia spes, quae uidetur, non est spes et ideo, si, quod non utipsis ingemiscimus. Unde equidam transitus de morte ad uitam, qui fit primo per fidem, ut in spe gaudeamus et in tribulatione patientes simus, dum adhuc exterior homo
Abbreviated transcription (Latin):
in nob̾. ħ ⁊ ex aucł̾ate diuinar̃ soͥpturarũ et
uniu̾se eccĩe que toto orbe diffundit᷑ conscentõe
ꝑ ãnu̾sariũ pascha celebrat᷑ iu magna uci
isi ex m̃se nouoꝵ luna quartadecima us ad oi¬
cesimã pͥmã Ex euuãgłio tam̃ quia maĩsñ¬
est quo etiam die dominus crucifixus sit in
sepultura fuit ⁊ resurexit adiũcta est etiani
ip̃orum dierum obseruatio ꝑ patrum consilia
⁊ orbi umu̾so xpĩano ꝑsuasimi est eo modo pas¬
cha celebrari oportẽ quadiagesima sane ieuimoꝵ
ht̃ auctoritatem et ii xet̾ibus libtis es ieuimo moy¬
si ⁊ helye ⁊ ex euuãgłio qr totidẽ diebus dñs
ieiunauit demõstrans euuangłrun non dissenti
a lege ⁊ ꝓphĩs In ꝑsona quippe moysi lex in
ꝑsona helye ꝓphe̾ accipudt᷑ int̾ quos ⁊ in mõte
głosus aꝑpuit ut eindentius emino̾t quod de
qua gͦ ꝑte anni ꝯgͦentius obẜuatio quadrage¬
sime constitue̾t᷑ nisi cõfins at ꝯtigua diñca e

Expanded text:
t uniuersae ecclesiae, quae toto orbe diffunditur, consensione per anniuersarium pascha celebrantur in magno utique, nisi ei mense nouorum luna quarta decima usque ad uicesimam primam; ex euaest quo etiam die dominus crucifixus sit et in sepultura fuerit et resurrexerit, adiuncta est etiam ipsorum dierum obseruatio per patrum concilia et orbi uniuerso christiano persuasum eo modo pascha celebrari oportere. quadragesima sane ieiuniorum habet auctoritatem et in ueteribus libris et ex ieiunio Mosi et Heliae et ex. euangelio, quia totidem diebus dominus ieiunauit demonstrans euangelium non dissentire a lege et prophetis. in persona quippe Moysi lex. in persona Heliae prophetae accipiuntur, inter quos in monte gloriosus apparuit, ut euidentius emineret, quod dequa ergo parte anni congruentius obseruatio quadragesimae constitueretur nisi confinis atque contigua dominicae
Abbreviated transcription (Latin):
quĩquaguita lex in archa est scĩficatio in corpore do
quam ꝑficiendam sc̃õ spũ caritas inspirat᷑ spt̃ aut̃
quiem tussm tu ⁊ archa scĩficatõnis tue ubi requies
ibi scĩficatio unde nũc ut ameinus ⁊ deside̾inus pig¬
nus accepimus uocant᷑ aut̃ ad requiem alt̾nis uite
quo ab ista tͣusit᷑ quod pascha significat om̃s in
in illis magnis piscibus inuenit᷑ auos dñs iam post
rrͦnem nouam uitam demonstrans. a detͣ ꝑte leuari
imꝑauit nec retia discupta sunt qr tunc h̾e̾ticoꝵ mqͥ¬
etudo nõ erit tunc homo ꝑftũs ⁊̃ quietus p̾gatus
in anima ⁊ corpore ꝑ eloquia domim casta argent̃
igne examĩatum t̾re p᷑gat̃ septuplo accpiet m̾cedẽ¬
ut sinc decem ⁊ septem siam ⁊ in hoc mĩo sicut in
aliis multiplices figuras exhibentibꝰ sacͣm̃t᷑ mirable̾
reꝑit᷑ Nec ĩmi̾to ⁊̃ psalmus septimꝰdecimꝰ in regꝰ libͥs
solus int̾eger legit᷑ qr reginĩ illud significat ubi

Expanded text:
ii, qui fiunt quinquaginta. Lex in arca est sanctificatio in corpore Domquam percipiendam sancto Spiritu charitas inspiratur. Spiritus autem quiem tuam, tu et arca sanctificationis tuae. Ubi requies, ibi et sanctificatio. Unde nunc ut amemus et desideremus, pignus aquo ab ista uita transitur, quod pascha significat, omnes iin illis magnis piscibus inuenitur, quos dominus iam post resurrectionem nouam uitam demonstrans a dextera parte leuari imperauit; nec retia rupta sunt, quia tunc haereticorum inquietudo non erit. tunc homo perfectus et quietus. purgatus in anima et corpore per eloquia domini casta, argentum igne examinatum teut sint decem et septem. nam et in hoc numero sicut in aliis multiplices figuras exhibentibus sacramentum mirabile reperitur. nec inmerito etiam psalmus septimus decimus in regnorum libris solus integer legitur, quia regnum illud significat, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
dancia sacͣtam cõcnũt u̾itatẽ. Occidit᷑ ouis cele¬
brat᷑ pascha. ⁊ int̾positis quĩquaginca diebꝰ
datur lex ad timorem scͥpta digito dei Occidit᷑
et int̾positis quĩquagita diebus datur ad
caritatem spẽ sanctus qui est digitus dei ꝯͣrius
om̃ibus sua q̃rencibꝰ ⁊ idõ iugumꝰ asꝑum ⁊ alr¬
cinam grauem portantibꝰ nec ĩuenientibꝰ requi

Expanded text:
dantia sacratam concinunt veritatem? Occiditur ovis, celebratur Pascha, et interpositis quinquaginta diebus datur Lex ad timorem scripta digito Dei. Occidituet interpositis quinquaginta diebus datur ad charitatem Spiritus sanctus, qui est digitus Dei, contrarius hominibus sua quaerentibus, et ideo jugum asperum et sarcinam gravem portantibus, nec inven
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃hendam sicut app̃hensus sum aꝑte se nõ
app̃ħ endisse confitet᷑. frẽt inquit Ego me nõ
arbitror a pp̃hendisse o tam̃ quia ip̃a apes ee
ꝓmissiene uitatio eta nobis est cum dice̾t
cõsepulti gͦ sumus illi ꝑ bapt̃m in mortem ss¬
spe quietis In carue uetustatis sed in fide noui¬
tans Dicit enĩ corpus quidem mortuũ est pp̃pͦ¬

Expanded text:
adprehendam, sicut et adprehensus sum, aperte se non adprehendisse confitetur: Fratres, inquit, ego me non arbitror adprehendisse. sed tamen quia ipsa spes ex promissione ueritatis certa nobis est, cum diceret: Consepulti ergo sumus illi per baptismum in morte, suspe quietis, in carne uetustatis sed in fide nouitatis. dicit enim: Corpus quidem mortuum est prop
Abbreviated transcription (Latin):
tatibus ne ꝑdamus latitudinem hylarit atis
de qua diat᷑ ope gaudentes qr sequit᷑ in tribłã¬
tõe pacientes sloita gͦ uita in fide nũc mcho
mortale. a uita. cum ab sorbebit᷑ mors in uicto¬
riam cuni illa nouissima destruet᷑ mors cũ t̃mi¬
tati fui̾us et eauales angłis fã. Om̃s em̃ õ¬

Expanded text:
latitudinem hilaritatis, de qua dicitur, Spe gaudentes; quia sequitur, in tribulatione patientes . Nova ergo vita in fide nunc inchomortale a vita, cum absorbebitur mors in victoriam, cum illa novissima inimica destruetur mors, cum immutati fuerimus, et aequales Ang
Abbreviated transcription (Latin):
petenda ⁊ ꝯcupistenda st̃ unde iltud. optim̃
aut̃ in carne ncc̃ium in quit pp̃ uos. Quod̾ g ͦ it
dissolui ⁊ eẽ cum xp̃o inde mopit requies q̃
non int̾rũpit᷑ resurextione s darificat᷑ que ta¬
s̃ nũc fide retinet᷑ quia iustus ex fide uiuit᷑ ã¬

Expanded text:
cupiscenda sunt. unde illud optimum autem in carne necessarium, inquit, propter uos. quod ergo ait dissolui et esse cum Christo, inde incipit requies, quia non interrumpitur resurrectione, sed clarificatur, quae tamen nunc fide retinetur, quia iustus ex fide uiuit. i
Abbreviated transcription (Latin):
mem̃to cum Sepe ꝯmemorem ne iam nũc in ista
uita uos bcõs fieri debere arbitrem̃ ⁊ ab om̃ibꝰ
difficultatibus liberos ao sic in angustuo n
huic uite nccĩa seo alia sunt solatia mistroꝵ ałia
gaudia bc̃orum Domine niquit stdm̃ mittitudi¬
nem dolorum in corde meo exhortatões tue ioꝯda

Expanded text:
mento quam saepe commemorem, ne jam nunc in ista vita nos beatos fieri debere arbitremur, et ab omnibus difficultatibus liberos; ac sic in angustiis rhuic vitae necessaria; sed alia sunt solatia miserorum, alia gaudia beatorum. Domine, inquit, secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo, exhortationes tuae
Abbreviated transcription (Latin):
uitam etͥnam ita q̃ etiani longinido qua totũ
corpus extendit᷑ ip̃am tołantiami significae
unde lougamines dur̃ qui t̾olerant ꝓfundum ãt
quod t̾re nifixuui est sec̾tum sacͣm̃tum p̃figãt
Necordaris enĩ insi fallor que u̾ba apłica in ista
designatõe crucis expediat ubi ait In caritate
radicati at fundati ut possitis comp̃hende̾ eũ
omibus scĩs que sit longitudo altitudo ⁊ profũ¬
dum. Ea uero que necdum uidemus ⁊ nũdum tẽ¬
mio s fide ⁊ spe gerimus in alio biduo fig̾a¬
ta sunt ħ enim que mĩc agimus tãꝙͣ clauis p̃¬
ceptorum in dei tunore cõfingim᷑ sicut seꝰptum
est consige clauis a timore tuo carnes meas

Expanded text:
nam. itaque etiam longitudo, qua totum corpus extenditur, ipsam tolerantiam significat, unde longanimes dicuntur, qui tolerant. profundum autem, quod terrae infixum est, secretum sacramenti praefigurat. recordaris enim, nisi fallor, quae uerba apostolica in ista designatione crucis expediam, ubi ait: In caritate radicati atque fundati, ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit longitudo, latitudo, dum . Ea vero quae nondum videmus, et nondum tenemus, sed fide et spe gerimus, in alio biduo figurata sunt. Haec enim quae nunc agimus, tanquam clavis praeceptorum in Dei timore confixi, sicut scriptum est, Confige clavis a timore tuo carnes meas
Abbreviated transcription (Latin):
inãĩfẽ didicimꝰ ⁊ nõ acciꝑe muanũ nom̃ domĩ
dei nr̃i ⁊ honorare patrẽ ⁊ mr̃em ⁊ non me¬
dunt ⁊̃ mistice aliud significant s sic obẜuan¬
bem᷑ ad litt̾am quorum scdm̃ ociũ ab oꝑe
corꝑali situt obẜuant iudei ⁊ ip̃a eoꝵ obẜua¬
tio qr ita p̃cepta est nisi aliam quandã spãlẽ¬
grãm requiem dignificat ridenda iudicat᷑ uñ
non inꝯuement̾ intlłimus ad amorem excitã¬
D̃ quo ad requiem tendimus ualere om̃ia
q̃ figurate in scͥpt̾is dñr quando quidem nõ
in decalogo figurate p̃cipit᷑ ubi requies ꝯm̃dat᷑
sunt actione aua corpora retepta uegetant᷑ ta¬
lem quippe actioneni significat dies octauus
qui ⁊ pͥmus quia non aufert illam requiem s
glĩficat. sion enĩ redit̃ cum corpore difficitas
ex corpore quia nec corruptio O eĩ corruptibile
pat᷑s plenos ꝓphĩco spũ ocłaui sacͣm̃tum neqͣ ꝙͣ
iateret quo significaret᷑ rrꝰ siam ⁊ ꝓ octauo ps¬

Expanded text:
e didicimus; et non accipere in vanum nomen Domini Dei nostri, et honorare patrem et matrem, et non moedunt, et mystice aliud significant; sed sic ob ad litteram jubemur, secundum otium ab opere corporali, sicut observant Judaei: et ipsa eorum observatio quae ita praecepta est, nisi aliam quamdam spiritualem requiem significet, ridenda judicatur. Unde non inconvenienter intelligimus ad amorem excitandum, quo ad requiem tendimus, valere omnia quae figurate in Scripturis dicuntur; quandoquidem id solum in Decalogo figurate praecipitur, ubi requies commendatur, sunt actione, qua corpora recepta uegetantur. talem quippe actionem significat dies octauus, qui et primus, quia non aufert illam requiem, sed glorificat. non enim redit cum corpore difficultas ex corpore, quia nec corruptio: Oportet enim corruptibile patres plenos prophetico spiritu octaui sacramentum nequaquam lateret, quo significaretur resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
motus quam diu rebus adhuc t̾renis implica
in illis głitudimbꝰ figurant᷑ ipõ quasi tnͣ¬
siti uegetat᷑ et tãꝙͣ in facula ignis agitans accẽ̾¬
dit᷑ et ardentiore delcãtione rapit᷑ ad auietemi¬
da siei deo que int̾ om̃ia decem illa p̃cepta soł¬
quia mi ĩbi auod de sabbẽ põĩtum est fig᷑a¬
quanuis te obsuandum p̃cipit᷑ quam figurã¬
ũulta nos uitllñdam. slon etiã ꝑ ociũ corͣle
celebrandam suscepimus Sum enũ sabbõ sigͥ
dece qm̃ ego sum dominus Et aui uocantur
homines ab ip̃o domino dñte uenite ad̾ me
om̃s qui laborati ⁊ b̾uerati estis ⁊ ego uos

Expanded text:
motus. quam diu rebus adhuc terrenis implicamotus. quam diu rebus adhuc terrenis implicaae illis similitudinibus figurantur, ipso quasi transitu uegetatur et tamquam in facula ignis agitatus accenditur et ardentiore dilectione rapitur ad quietem. Ideoque inter omnia decem illa praecepta solum ibi, quod de sabbato positum est, figurate obseruandum praecipitur. quam figuram nos intellegendam, non etiam per otium corporale cedete, quoniam ego sum dominus, et quo uocantur homines ab ipso domino dicente : uenite ad me omnes, qui laboratis et onerati estis, et ego uos
Abbreviated transcription (Latin):
cordibus ur̃is ꝑ op̃m fauctum qui datus estuo¬
bis quia sc̃ificauit deus diem septamũ iti g
requieuit ⁊ cio p̃cepto legio insinuat᷑ quas
scͥptum est de obseruacõe sabbati nonut iam in ista
uita nos requesc̾e existimus s ut omĩa que
bñ oꝑam᷑ non habeant intẽtionem insi in futurã
requiem sẽpit̾nam mem̃to enim maxime quod iã
ꝯmemoraui quia sepe salui fc̃i sumꝰ spes autem
que ui᷑ uon est spes Qd ipm̃ aut̃ ignem amoris
nutͥend̃ ⁊ flagitandum quodam modo quo tãqͣm
pondere sursum uł intͦrsum ref̾am᷑ Ad irequiẽ
oĩa ista ꝑtinent que figurate nobis insimiãt᷑
plus enĩ mouent ⁊ accendunt amorem quam si
nuda sine ullis sacͣm̃toꝵ słĩtudinbus pou̾e̾nt᷑
Ouiꝰ rei cãm difficile est dicere s tam̃ ita se ht̃
ut aliquid ꝑ allegoricam õigͥficatõem ĩtimat᷑
plus moneat plus delcẽt plus honoret᷑ ꝙͣ si
uerbis ꝓpͥũs aꝑtissime dice̾t᷑ Credo ꝙ ip̃e aiẽ

Expanded text:
est nobis, quia sanctificauit deus diem septimum, in quo requieuit, tertio praecepto legis insinuatur, quod scriptum est de obseruationesabbati, non ut iam in ista uita nos quiescere existimemus, sed ut omnia, quae bene operamur, non habeant intentionem nisi in futuram requiem sempiternam. memento enim maxime,. quod iam supra commemoraui, quia spe salui facti sumus; spes autem quae uidetur, non est spes. Ad ipsum autem ignem amoris nutriendum et flatandum quodam modo, quo tamquam pondere sursum uel introrsum referamur ad requiem, omnia ista pertinent, quae figurate nobis insinuantur; plus enim mouent et accendunt amorem. quam si nuda sine ullis sacramentorum similitudinibus ponerentur. cuius rei causam difficile est dicere: sed tamen ita se habet, ut aliquid per allegoricam significationem intimatum plus moueat, plus delectet et plus honoretur. quam si uerbis propriis apertissime diceretur. credo, quod ipse animae
Abbreviated transcription (Latin):
ad̾ eam sic tͣusit᷑ ꝑ quietẽ ut ip̃o fabor quiets¬
achõne quod ad quierẽ ꝑtinot neo in oꝑe sabora¬
pͥma uitã que ꝑegͥnatõe redoũtibꝰ ⁊ piuã stolam
accipientibus reddit᷑ ꝑ unam sabbĩ quẽ diem de
minicam dicimus sigurat᷑ Quare septem dies gene¬
sim legens Inuenies septim̃ siue uespe qr redẽ
sine fine significat pͥma g  uita ño flut sẽpi¬
t̾na pꝰcanti requiesi aut ultima dempitna est ao
ꝑ hoc ⁊ octanus Sempit̾nam bñtudinem ħebit ꝙ

Expanded text:
ad eam sic transitur per quietem, ut ipsi labor ad eam sic transitur per quietem, ut ipsi labor actione quod ad quietem pertinet, nec in opere laboraprima uita, quae a peregrinatione redeuntibus et primam stolam accipientibus redditur, per unam sminicum dicimus, figuratur. Quaere septem dies Genesim legens, invenies septimum sine vespera, quia requiem sine fine significat. Prima ergo vita non fuit sempiterna peccanti: requies autem ultima sempiterna est, ac per hoc et octavus
Abbreviated transcription (Latin):
mam s quia illud eorum pascha quo passas est do¬
dius ess sabbati dies addendũ prẽs nrĩ censuert᷑
Ut ⁊ nr̃a festiuitas a uideoꝵ festuntate distingũet᷑
ot quod non stustra fcc̃ et̃ credendum est ab illo qui¬
est ante tempora ⁊ ꝑ quem fec̃ st tempora ⁊ qui ue¬
mt in plenitudinem temporum ⁊ qui potestate ħẽbat
ponendi anmam suam. et iterum recipiendi eam. s ldõ
non facalem s oportunam sacͣmto quod̾ ꝯm̃dare d̃¬
sticuerat horam expͤtabat cum dicẽt nondum uenit
hora mea ut in ãiu̾sario passionis enis celebrarõs
a post̾is su̾aret᷑ Quod eñ nũc ut supus dei t̃e¬
de.ao spe ginius at ut ad id ꝑuemanut dilcõe ea
non desidiosa segnitia s quedam mesfabilis tnqua¬
litas actõiis aguitõnis ociose. ⁊i c enim ab huiꝰ oite
oꝑibud in fine requiescit ut in altius unte agnitos
gaudeat᷑ s qr talis actio in dei sande agnt̾tae
sine labore augoꝵ mbroꝵ sine angore cirat ho

Expanded text:
mam. sed quia illud eorum pascha, quo passus est dodius esset sabbati dies, addendum patres nostri censuerunt, ut et nostra festiuitas a ludaeorum festiuitate distingueretur, et quod non frustra fempora et qui uenit in plenitudine temporum et qui potestatem habebat ponendi animam suam et iterum recipiendi eam, et ideo non fatalem, sed opportunam sacramento, quod commendare instituerat, horam exspectabat, cum diceret: nondum uenit hora mea, ut in anniuersaria passionis eius celebratione a posteris seruaretur. quod enim nunc, ut superius dixi, fide ac spenon desidiosa segnitia, sed quaedam ineffabilis tranquillitas actionis otiosae. Sic enim ab hujus vitae operibus in fine requiescitur, ut in alterius vitae actione gaudeatur. Sed quia talis actio in Dei laude agitur, sine labore membrorum, sine angore curarum; non
Abbreviated transcription (Latin):
ta ⁊ ornata in quodl ꝑtes diuidant quibꝰl uoca¬
bulis nocent ubiꝯ soł eẽt m̃se nouoꝵ illic cũ
repiret᷑ ħ celebratio pp̃ slĩtudinem. Sacram̃ti
cut iam locus ille syderum aecies poss uocari pp̃

Expanded text:
cta et ordinata in quaslibet partes diuidant, quibuslibet uocacta et ordinata in quaslibet partes diuidant, quibuslibet uocabulis notent, ubicumque sol esset mense nouorum, illic eum reperiret haec celebratio propter similitudinem sacramenti etiam locus ille siderum aries posset uocari propter
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc sunt hyb̾ne resiquie Qut temps sem̃andi
est auod ymbribus autũpnalibus t̾ra saciata est uł
Si quis forte abii uales esstũs cõ motus aetis ⁊ hũo
dmatissima cõu̾sitione notati sunt de quibus doñ
est dum conde̾n̾t᷑ ⁊ sint in signis ⁊ in temporibus
et in diebus ⁊ in annis di que aut̃ figure słitudinũ
non tant̃ de celo ⁊ de sidibus s etiam de Eatura
infiore ducunt᷑ ad dispensatõem sacram̃toꝵ eloqũ¬
tia qued̾am est doctue salutatis mouendo asftiũ dis¬
centiũ ad̾ ꝯmod̾ata. a uisibilibꝰ ad iiusibilia a cor
in ariece est sicut illi appellant quẽdam syderũ
locum ubi reuera m̾se nouoꝵ sol iueint᷑ s
siue illi ariecem sine aliquid aliud eandem ꝑ tem
cełi uocare uolui̾nt nos de sc̾ͥpturis sanctis hoc
didicimus ꝙ omĩa sidera deuo condidit ⁊ locis ce¬
lestibus quibus uoluit ordinauit Que stellis distĩ¬

Expanded text:
adhuc sunt hibernae reliquiae; aut, Tempus seminandi adhuc sunt hibernae reliquiae; aut, Tempus seminandi est, quia imbribus autumnalibus terra satiata est; vel si qui forte alii naturales effectus circa motum aeris et humoatissima conuersione notati sunt, de quibus dictum est, dum conderentur: Et sint in signis et temporibus et in diebus et in annis. si quae autem figurae similitudinum non tantum de caelo et sideribus sed etiam de creatura inferiore ducuntur ad dispensationem sacramentorum, eloquentia quaedam est doctrinae salutaris monendo affectui discentium accommodata a uisibilibus ad inuisibilia, a corin ariete est, sicut illi appellant quendam siderum locum, ubi re uera mense nouorum sol inuenitur; sed siue illi arietem siue aliud aliquid eandem partem caeli uocare uoluerint, nos de scripturis sanctis hoc didicimus, quod omnia sidera deus condidit et locis caelestibus, quibus uoluit, ordinauit. quae stellis distin
Abbreviated transcription (Latin):
nos de dola ⁊ luna ⁊ annuis menstrus ue tpr¬
bus actõm nr̃a euenta comcimus ne m̃uite huẽ
ꝑiculosissimis tempestatibus tãꝙͣ in scopulis misẽ
s̾iututis illi si a libero arbito naufragenns o
ad rem sacrate significandam słrtudines adhibi¬
tas religiosissimsi deuotõe suscipimus sicutꝰ. de ce¬
tera catura de uentis de man de tra de uolaci¬
libus de pistibus de pecorsbus de arboris dehoi¬
bus ad symonẽ quidem inulti ad celebratõem uõ
sacͣiñtoꝵ iam xpĩana lib̾tate ꝑcissine sicut de aqua
frunito de uino de oles In g̾uituce autem uetlo popuill ml¬
ta etiam celebrari imꝑata sunt que nob̾ tãtũmõ incll̃da
tradunt᷑ sion ita dies obẜuamus ⁊ m̃ses ⁊ annos
et tempora ne audiamus ab apło ⁊ ieo uos ne for
te sine causa saboraulm in uos Eos eni culpat qui
illa stella michi agit m̃sem ueł agam qr uia susci¬
die auia tempestas exorta est. Aut non nauigem ꝙ

Expanded text:
nos de sole et luna annuis menstruisue tempornos de sole et luna annuis menstruisue temporibus actionum nostrarum euenta conicimus, ne in uitae humanae periculosissimis tempestatibus tamquam in scopulos miserae seruitutis inlisi a libero arbitrio naufragemus, sed ad rem sacrate significandam similitudines habitas religiosissima deuotione suscipimus sicut de cetera creatura de uentis, de mari, de terra, de uolatilibus, de piscibus, de pecoribus, de arboribus, de hominibus ad sermonem quidem multipliciter, ad celebrationem uero sacramentorum iam Christiana libertate parcissime sicut de aqua, de frumento, de uino, de oleo. in seruitute autem ueteris populi multa etiam celebrari imperata sunt, quae nobis tantum modo intellegenda traduntur. non itaque dies obseruamus et annos et mete sine causa laboraverim in vos . Eos enim culpat qui illa stella mihi agit mensem; vel, Agam, quia suscedie, quia tempestas exorta est; aut, Non navigem, quia
Abbreviated transcription (Latin):
multa sacram̃torum figurate ad informatões inysti¬
cum decestatõe ridenda sunt Qubꝰ cum obiecͥimꝰ
uana ꝯm̃ta uñ hoĩes in errorem p̃cipitaut quo p̾is
p̃cipitati st̃ garruli sibi unr̃ cum dũt nob̃ cur ⁊
nos ad solis ⁊ sune ꝯputatõem pascha çelebra¬
tis quasi nos ordines syderum aut uicissitudines
temporum a sũmo atz optimo dõ conditas argua
abutit᷑ siam si mathematicꝰ nobis ꝯdcũrus est
de sꝯderibus ⁊ su̾aribus celi ad satm̃ta mistice
figuranda słitudines duce̾ ꝯͣdicant et augares
ne dicat᷑ nobis estote simplices ut colũbe ꝯͣdi¬
cant Et marsisine dicat᷑ nabis astuti ut spẽ¬
tes ꝯͣdicant hystriones sie i ꝑsalmis ocharam
nõiemus Nut qr ex hus rebus ad mistia u̾bi deisi¬
militudinũ signa sumũt᷑ dicant si placet uel anspi¬
cia nos captare uel uenena confice ułtheatͥcas aspc¬
tare luxurias quod dem̃tissimũ eso dic̾e Non gͣ

Expanded text:
, sacramentorum figurae ad informationes mysti, sacramentorum figurae ad informationes mystie ridenda sunt, quibus cum obiecerimus uana commenta, unde homines in errorem praecipitant, quo prius praecipitati sunt, garruli sibi uidentur, cum dicunt nobis: \'Cur et uos ad solis et lunae computationem pascha celebratis?\' quasi nos ordines siderum aut uicissitudines temporum a summo atque optimo deo conditas arguamabutitur. nam si mathematicus nobis contradicturus est de sideribus et luminaribus caeli ad sacramenta mystice figuranda similitudines ducere, contradicant et augures, ne dicatur nobis: Estote simplices sicut columbae; contradicant et Marsi, ne dicatur nobis: Astuti ut serpentes; contradicant histriones, ne in psalmis citharam nominemus; aut quia ex his rebus ad mysteria uerbi dei similitudinum signa sumuntur, dicant, si placet, uel auspicia nos captare uel uenena conficere uel theatricas affectare luxurias, quod dementissimum est dicere. Non igitur