comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exp̾ssius ꝓfc̃õ significans modũ
secretissimum archani in ꝯpie¬
hensibilis ⁊ meffabilis sacͣmẽ¬
ti quo qͣi inumbra cum sola et
minus se ydoneum ꝯfitetur i¬
magnus ille ihões cum se ĩ dig¬
num ꝑhibet solu̾e corrigiam:
calciam̾ti. S ⁊ ipãm uirginem
rogo unde probabitur ex nomĩe
uł ex fatie ante cognitam ange¬
lis ꝙ ip̃a iudelicet eẽt quam d̾s
elegĩt in matrem sibi excepto d̾¬
taxat archangło cui ⁊ seruan¬
da ab initio tradita fuisse credẽ¬
da est. Porro aut̾ si diabolus eã
nec post ꝯceptõem agnouit io¬
sephutiq desponsatione deceptꝰ
credi potest ⁊ sanctis angłis ł
ante minime innotuisse ꝙ ip̃a
uidelicet eẽt dei mir futura Sa

Expanded text:
; expressius profecto significans modum ; expressius profecto significans modum secretissimum arcani incomprehensibilis et ineffabilis sacramenti, quo quasi in umbra cum sola, et minus se idoneum confitetur magnus ille Joannes, cum se indignum perhibet solvere corrigiam calceamenti. Sed et ipsam Virginem, rogo, unde probabitur ex nomine, vel ex facie ante cognitam Angelis, quod ipsa videlicet esset quam Deus elegerit in matrem sibi, excepto duntaxat archangelo, cui et servanda ab initio tradita fuisse credenda est! Porro autem si diabolus eam nec post conceptionem agnovit, Joseph utique desponsatione deceptus; credi potest et sanctis Angelis vel ante minime innotuisse, quod ipsa videlicet esset Dei mater futura. Sa
Abbreviated transcription (Latin):
umdecumq ꝑtinere doceret:
Sic qͦ nathanael doctus ⁊ ip̃e
in lege phyllippo numtianti ile¬
sum filium ioseph anazarech
mor sub int̾rogatione ad muã¬
do respondit. A nazareth inquit
tura recoleret. Aut si nõ int̾ro¬
rando quid s magis affirmãdo
ilud respondisse ꝯtenditur me¬
mor utiq p̾fati testimonii qͣm
nazareus uocabitur non tñ ꝓm̃¬
ꝙ in nazareth ꝯceptus fu̾it ihus
eum agnouisse ꝯstabit cũ młte
alie cause occurrere potuissent
cur illud ppħa predix̾it. Potuit
tam incomprehensibilem ꝙ̃ et
uirgo sollicita requisuit unde
qͥso doceri queam angłis fuisse
y̾cognitum. Michi uͦ uidetur ne
ip̃i quid̃ ut pace eius dixĩm qui
nuntiabat Qd ⁊ ip̃e fatetur si
eius u̾ba diligent̾ ad u̾timus :
ad magist̾rum sp̃ẽ sancti cuius
unctione doceatur de om̃ib qͦꝵ
ipẽ sibi nõ presumit scientiam
⁊ dicat exꝑiendo ꝙ audiendo ñ
poterat:Deniq subiumgit ⁊
uirtus altissimi obumbrabit tͥ

Expanded text:
undecunque pertinere doceret 20. undecunque pertinere doceret 20. Sic quoque Nathanael, doctus et ipse in lege, Philippo nuntianti Jesum filium Joseph a Nazareth, mox sub interrogatione admirando respondit: A Nazareth, inquittura recoleret. Aut si non interrogando quidem, sed magis affirmando illud respondisse contenditur, memor utique praefati testimonii, quoniam Nazaraeus vocabitur: non tam in Nazareth conceptus fuerit Jesus, cum agnovisse constabit; cum multae aliae causae occurrere potuissent, cur illud propheta praedixerit. Potuit tam incomprehensibilem, quem et Virgo sollicita requisivit, unde, quaeso, doceri queam Angelis fuisse praecognitum? Mihi vero videtur, ne ipsi quidem ut pace ejus dixerim qui nuntiabat: quod et ipse fatetur, si ejus verba diligenter advertimus. ad magisterium Spiritus sancti, cujus unctione doceatur de omnibus, quorum ipse sibi non praesumit scientiam, et discat experiendo quod audiendo non poterat? Denique subjungit: Et virtus Altissimi obumbrabit tibi
Abbreviated transcription (Latin):
nazareth quam illo c̾nerent
umum: Siquid̃ ꝙ p̾electa fue
tioni non tñ similit̾ ut arbi¬
tror preuisum fuisse ⁊ apph̾is e¬
uidens aliꝙ inuenitur de scͥp¬
turis testimonium. Nam ꝙ
de ꝓph̾a sumit nõ tam ad con¬
ceptionem ꝙͣ ad educationẽ
referri satis euident̾ ostendit
ꝙ illo uidelicet ex egypto satiᷤ¬
euident reportatus fu̾t illic¬
q nutritus. Deniq uidei ad
loqͥbantur ⁊ qui magist erat
in isrł nichilq facile ignorant.
ex om̃ib ⁊ tñ tota fidutia insti¬
bant monstrantes scripturas.
non loqui xp̃m uenire agalile¬
a cutus nazareth cunitas eẽ c¬
noscuur. Plus sane ad manim
fuit eis testimonium de ꝓpħa
ex quo regi locum sciscitanti
natiuitatis incunctant̾ bechle¬
em respond̾unt. Itaq natus in
phetas manifestum est. Con¬
ceptus eque est ⁊ in nazareth u¬
passus cuuitate galilee nec tam̃
uisum est occurrere quippiã.
ł nichodemo ꝑ ꝙ siue galileam
siue nazareth ad xͥ aduentum

Expanded text:
Nazareth, quam illo cernerent Nazareth, quam illo cernerent vinum? Siquidem quod praeelecta fuertioni, non tamen similiter, ut arbitror, praevisum fuisse et a Prophetis, evidens aliquod invenitur de Scripturis testimonium. Nam qude propheta sumit, non tam ad conceptionem, quam ad educationem referri satis evidenter ostendit, quod illo videlicet ex Aegypto reportatus fuerit, illicque nutritus. Denique Judaei ad loquebantur, et qui magister erat in Israel, nihilque facile ignoraret ex omnibus: et tamen tota fiducia instabant, monstrantes Scripturas non loqui Christum venire a Galilaea, cujus Nazareth civitas esse cognoscitur. Plus sane ad manum fuit eis testimonium de propheta, ex quo Regi locum sciscitanti nativitatis, incunctanter Bethlehem responderunt. Itaque natus in phetas manifestum est. Conceptus aeque est et in Nazareth civitate Galilaeae: nec tamen visum est occurrere quidpiam vel Nicodemo, per quod sive Galilaeam, sive Nazareth ad Christi adventum
Abbreviated transcription (Latin):
est ⁊ predicere. s ꝙ potissimum
tempus. quemue locum ł mod̾
p̾cipueq ꝙͣ uirginem ad im¬
plendum ꝓpositum suũ elegis¬
set d̾s. si inqͣm hoc dei ꝯsilum
angelos sensim ⁊ scripsim pro¬
fcõ nõ tudeo cur incredibile ui¬
deatur. Sane ibi unusquisq ĩ
suo sensu securus hũmdat uͥ
aut certe rationi aut ñ ꝯtemp¬
nende auctoritati ꝙ sentitur
nõ obuiat. Quenam enĩ me r̃õ
siue auctoritas sentire cogat ⁊
tp̃s illud ab antiquo angu̾s ĩno¬
lius magis fortasse uidetur ut
sicut futuri aduentus dñi ip̃o
teste diem ꝓrsus ignorant. ita
ꝙͦ prioris tp̃s nequaꝙͣ p̾scierĩt
Qus scit enim simͦ illo sp̃ali di¬
sapientia de primo aduentu su
O⁊ angelis illud loquta sit ꝙ
scd̾o legitur respondisse. Non
est inquiens ur̃m nosse tp̃rar
momenta que pater posuit in
sua potestate.Que me rursũ
crede̾ compellat nc̃citas angłoᷤᷤ
iam ante adu̾tisse cuutatem

Expanded text:
est, et praedicere, sed quod potissimum est, et praedicere, sed quod potissimum tempus, quemve locum, vel modum, praecipueque quam virginem, ad implendum propositum suum elegisset Deus; si, inquam, hoc Dei consilium Angelos senserim et scripserim; profecto non video cur incredibile videatur. Sane ibi unusquisque in suo sensu securus abundat, ubi aut certae rationi, aut non contemnendae auctoritati quod sentitur non obviat. 19. Quaenam enim me ratio sive auctoritas sentire cogat, etiam tempus illud ab antiquo Angelis innolius magis fortasse videtur, ut sicut futuri adventus Domini, ipso teste, diem prorsus ignorant ; ita quoque prioris tempus nequaquam praescierint. Quis scit enim, si modo illo spirituali DeSapientia de primo adventu suo et Angelis illud locuta sit, qsecundo legitur respondisse: Non est, inquiens, vestrum nosse tempora vel momenta, quae Pater posuit in sua potestate? Quae me rursum credere compellat necessitas, Angelos jam ante advertisse civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
rare quid facerent. ⁊ si forte de
apło dubitce quis ꝙ carnem
suam emulans sicut homo mꝰ¬
tiri pocui̾t ubi ait. Si enu cos
tis apparet inqirantis iaceat pe¬
catum ignorantie tenebris qui
ignorat peccari posse int̾dum
ꝑ ignorantiam U de hiis hacten
N fine iͥ insinuas
a micabilit̾ quid momi moui
alquos suꝑ quadam mea snĩa
qua dixi cum euamgelium ex¬
pnem ꝯsilium dei nulli etiam
in reuelatum Primo quid
Siquid̾ p̾missa una causa que
iuidebatur cur euamgłista
cum diceret. missus est angłs
gabriel nominatin sb̃iecerit.
cessitas ⁊ lectori daretur eligẽ
staiepotest. de altera quid sug¬
gillor. quippe qui neutram af¬
firmans lectoris utramq ma¬
gis iuditio derelinquo Qũatpͣ
⁊ si ex sur̃a dixĩm ignotum us
lium. nõ quid̾ quia ꝑ incarnã¬
di u̾bi mistĩum dei ꝓpositum
erat qͣndoq oꝑari salutem in
medio t̾re. et hoc enim ⁊ młtis
mortalium ⁊ p̾scire donatum

Expanded text:
rare quid facerent; etsi forte de rare quid facerent; etsi forte de Apostolo dubitet quis, quod carnem suam aemulans, sicut homo mentiri potuerit, ubi ait: Si enim cogatis apparet, in quantis jaceat ignorantiae tenebris, qui ignorat peccari posse interdum per ignorantiam? Sed de his hactenn fine mihi insinuas, amicabiliter quidem, moveri aliquos super quadam mea sententia, qua dixi cum Evangelium exponerem, consilium Dei nulli, etiam gini revelatum. Primo quidem » Siquidem praemissa una causa quae mihi videbatur, cur Evangelista, cum diceret: Missus est angelus Gabriel, nominatim subjecerit, cessitas, et lectori daretur eligendstare potest, de altera quid suggillor, quippe qui neutram affirmans, lectoris utramque magis judicio derelinquo? Quanquam etsi ex sententia dixerim, ignotum usqlium, non quidem quia per incarnandi Verbi mysterium Dei propositum erat quandoque operari salutem in medio terrae hoc enim et multis mortalium et praescire donatum
Abbreviated transcription (Latin):
in dño Si ignorantia numt᷑p
pcc̃m est cur dictum est ĩ epła
ad ebreos qr inscd̾o tab̾naculo
semel manno pontifex intra¬
ret nõ sñ sanguine ꝙ̃ offerros
pro sui ⁊ ppłi ignorantia. Si
pcc̃m ignorantie nullum est
nõ gͦ peccauit saulus ꝙ ꝑsequ¬
tus est eccł̃am dei qñ quid̃ ig¬
noians lioc fecit manens in ĩ¬
credulitate. Bn itaq fatiebat
ꝙ erat blaphemus ⁊ ꝑsequtor
⁊̃ ꝯtumeliosus ꝙ erat spirãs
minarum ⁊ cedis indisciplõs
emulator existens p̃rnarum
suarum traditõnum siõ gͦ
quem ignorantia re apoc̃o rede¬
bat inmunem insuꝑ ⁊emulat
remuerabilem uidicabat S.
inquam ignorantia numqͤ pi¬
catur. quid gͦ causamur adus
illos. s insuꝑ qͦ id fatiendo ar¬
trati sunt obsequium se p̾stan
deo. S ⁊ frustra incruce salus¬
tor orabat. ꝓ sius crucifixoribus
quippe nescientib ip̃o teste quid
facerent ⁊ ita nequaꝙͣ pecrãti
Neq enim fas est ullatenuss¬
picari mentitum fuisse dr̃m

Expanded text:
 17. Si ignorantia nunquam peccatum est, cur dictum est in Epistola ad Hebraeos, quia in secundo tabernaculo semel in anno solus pontifex intraret, non sine sanguine, quem offerret pro sui et populi ignorantia? Si peccatum ignorantiae nullum est, non ergo peccavit Saulus, quod persecutus est Ecclesiam Dei, quoniam quidem ignorans hoc fecit, manens in incredulitate. Bene itaque faciebat, quod erat blasphemus, et persecutor, et contumeliosus; quod erat spirans minarum et caedis in discipulos aemulator existens paternarum suarum traditionum . Non erquem ignorantia a peccato reddebat immunem, insuper et aemulatio remunerabilem judicabat. Si, inquam, ignorantia nunquam peccatur; quid ergo causamur adversus illos, sed insuper quoque id faciendo arbitrati sunt obsequium se praestare Deo? Sed et frustra in cruce Salvator pro suis orabat crucifixoribus, quippe nescientibus, ipso teste, quid facerent , et ita nequaquam peccantibus. Neque enim fas est ullatenus suspicari mentitum fuisse Domin
Abbreviated transcription (Latin):
sessiones que ratio uobis cõ¬
tulit cum ħ omĩa nõ admo¬
nachos s ad cl̃̾itos canõita
sanctione ꝑtineant. Illis:
quippe quoꝵ offitium ẽ bap¬
tizare ⁊ predicare ⁊ reliqua
q̃ ad animarum ꝑtinẽt sa¬
lutem gerere ħ ꝯcessa sunt.
ut nõ sit eis necesse implica¬
risecularib negotiis s qͥa
in eccł̃a laborant de eccł̃a
uiuant. ut dñs dicit dig¬
nus est operariuis m̾cede su¬
a. At uos quare hye usurpa¬
tis: cum nichil horum que
diximus facere debeatis: Et

Expanded text:
sessiones, quæ ratio vobis contulit: cum hæc omnia non ad monachos, sed ad clericos canonica sanctione pertineant? Illis quippe, quorum officij est baptizare & prædicare, & reliqua quæ ad animarum pertinent salutem gerere, hæc concessa sunt: vt non sit eis necesse implicari secularibus negociis, sed quia in ecclesia laborāt, de ecclesia viuant, vt Dominus dicit, Dignus est operarius mercede sua. At vos quare hoc vsurpatis, cum nihil horum quæ diximus facere debeatis? Et
Abbreviated transcription (Latin):
morem: ꝓprium ep̃m hab̾e
refugitis: Q quam sit ab¬
surdum. etiam imꝑitis ma
dictiones: Unde ad postre
ep̾i iussu canonice fiert nõ
possunt: Certe ihiis ñ sobũ
monachoꝵ s ⁊ oĩum regu¬
lam exreditis xanorum¬

Expanded text:
morem, proprium Episcopum habere refugitis. Quod quam sit absurdum, etiam imperitis mdictiones? Vnde ad postrem aut Episcopi iussu canonice fieri non possunt? Certe in his non solum monachorum, sed & omnium regulam exceditis Chr
Abbreviated transcription (Latin):
torium cantaretur ⁊ in oĩb
horis añ ꝑsalmos p̾mittetur ⁊¬
u̾sus mem̃to salutis auctor cũ
gła sua. Causa institutihꝰ
fuit honor mr̃i dñ sr̃ oẽm cre¬
aturar singłarit̾ exhibendus
⁊ ut qr eiꝰ hore in ꝯuentu publi
saltẽ incaplla ipĩus apantiorb̾
ex integro cantarentur. Si

Expanded text:
torium cantaretur, et in omnibus horis ante psalmos praemitteretur versus: Memento, salutis auctor, cum Gloria sua. Causa instituti hujus fuit honor matri Domini super omnem creaturam singulariter exhibendus, et ut, quia ejus horae in conventu publicsaltem in capella ipsius a paucioribus ex integro cantarentur.
Abbreviated transcription (Latin):
coib ⁊ institutionib ad nr̃m
ordinem ꝑuolasse pulsasse in¬
trasse. Quiħ̃quid̃ agendo ⁊ su¬
is scandala relinquerunt ⁊ nb̾
nichilominꝰ attułunt d̾ qͣntũ
illos sua temerarra discessione

Expanded text:
tionibus et institutionibus ad nostrum ordinem pervolasse, pulsasse, intrasse; qui hoc quidem agendo suis scandala reliquerunt, et nobis nihilominus attulerunt, dum quantum illos sua temeraria discessione
Abbreviated transcription (Latin):
Norb̾to sciscitamini siui¬
delicet iturꝰ sit shesolimam ego
nescio Nam cum ante hos pau¬
cos dies euis faciem uide ⁊ de
celesti fistula ore uidelicet ip̃r
suma haurir m̾uerim hoc tn̾
iip̃ nõ audiui Uerum de an¬
pp̃o cum inquirerem quid sen¬

Expanded text:
Norberto sciscitamini, si videlicet iturus sit Jerosolymam, ego nescio. Nam, cum ante hos paucos dies ejus faciem videre, et de coelesti fistula, ore videlicet ipsius, plurima haurire meruerim; hoc tamen ab ipso non audivi. Verum de Antichristo cum inquirerem quid sen
Abbreviated transcription (Latin):
memorari uram pietatẽ uolo
ullius pauꝑis ⁊ exuulis humb̾ti
nomine quidudum c̾ trecis eẽ¬
no uob̾ supplicabat qͣtinus ad co¬
mitem theob̾ qui eum exh̾edaire¬
rat int̾cedẽtis ꝓeo. Qd̾ ⁊ ego nũc
pretate Nam urãs litt̾as dehac
rep̾catorias iam ad predictum
principem misi s grãm nõ ĩue
sic currit nõ quasi minctum s
pugnat nõ qͣt aerem u̾berans
Drate qͣtinus sic currat ut ꝯpre¬
hendat. sic pugnet ut uincat

Expanded text:
memorari vestram pietatem volo illius pauperis et exsulis Humberti nomine: qui dudum, cum Trecis essetis, vobis supplicabat, quatenus ad comitem Theobaldum, qui eum exhaeredaverat, intercederetis. Quod et ego nunc pietate. Nam nostras litteras de hac re precatorias jam ad praedictum principem misi: sed gratiam non invesic currit, non quasi in incertum: sic pugnat, non quasi aerem verberans. Orate, quatenus sic currat ut comprehendat; sic pugnet ut vincat
Abbreviated transcription (Latin):
batẽ sc̃i .O. sugg̾i t̾ a cogitatiõib
tius. dese̾re prĩam domumq cu
d̾o auctore prees. ⁊ ꝑgere iheroso¬
limam uacare deinceps deo uiu̾e
t Et quid tendenti ad ꝓfectoẽm
prĩam relinq̾re fortassis expedi¬
at dicente deo. exi de t̾ra tua ⁊ de
cognatione tua. s qͣ ratione curã
⁊ traditam animarum exponere
debeas om̃ino nõ uideo. Quid eĩ:
nisi cum scandalo. Ubi enĩ scan¬
dalum ibi ꝓculdubio caritatis
e det̾mentum. Ubi aut̾ diminu¬
tio caritatis miror ꝙ ur qͣle pos¬
sit spũar ex̾citii sꝑari lucrũ De¬
nq si ꝓpriam quisq quietẽ con¬
mnuni p̾tuli̾t utilitati. quis iã
om̃ib mortuus est S dicis:
Undegͦ mͥ tantum desid̾ium:
siex deo non est. Pace tua dixe
Ab anglo sathane sub p̾textu an¬
gu̾ uitis sicenti cordi tuo infu¬
di nõ dubitat quisqͥs astutias¬
eins nõ ignora. Et ie uera quis
alus possit scandaloꝵ eẽ sugges¬
tor. discidii auctor. turlator uni¬
tatis ⁊ pacis. nͥ u̾itatis ad u̾sari

Expanded text:
sii, suggeri tibi a cogitationibus tuis, deserere patriam, domumque, cui Deo auctore praees; et pergere Jerosolymam, vacare deinceps Deo, vivere tibi. Et quidem tendenti ad perfectionem, patriam relinquere fortassis expediat, dicente Deo: Exi de terra tua et de cognatione tua : sed qua ratione curam tibi creditam animarum exponere debeas, omnino non video. Quid enim? nisi cum scandalo. Ubi enim scandalum, ibi procul dubio charitatis est detrimentum: ubi autem diminutio charitatis, miror quod vel quale possit spiritualis exercitii sperari lucrum. Denique si propriam quisque quietem communi praetulerit utilitati, quis jam omnibus mortuus est? 2. Sed dicis: Unde ergo mihi tantum desiderium, si ex Deo non est? Pace tua dixerab angelo satanae sub praetextu angeli lucis, sitienti cordi tuo infundi non dubitat, quisquis ejus astutias non ignorat. Et revera quis alius possit scandalorum esse suggestor, discidii auctor, turbator unitatis et pacis, nisi veritatis adversarius,
Abbreviated transcription (Latin):
Dea dequib nrãm curasti
ꝯsulere partutatem prim
buid non respond̾e statueram. ñ
ꝙ dubitaui̾m quid respond̾e debe¬
rem. s qr uiro consilii ꝯsiliũ dare
aut p̾sumptuosum iudicabam:
aut suꝑfluum. Cet̾m cogitans ꝙ
płisq. inmo cunctis pene ꝯtige̾
sapientib sol. in reb uidel du¬
biis plus alieno se ꝙͣ. ꝓprio credere
uiditio. ⁊ qui alioꝵ facile ambi
queq̃ elucidant insiuis ꝯsueu̾t
scrupulosius hesitare. statutum
non ut arbitror irrationabilit̾
frango ⁊ simplicit̾ pango ꝙ uisĩ
est mͥ nõ preuidicans sanius sa¬
pienti. Significastimͥ nͥ fallor

Expanded text:
ea de quibus nostram curasti consulere parvitatem, primum quidem non respondere statueram: non quod dubitaverim quid respondere deberem, sed quia viro consilii consilium dare aut praesumptuosum judicabam, aut superfluum. Caeterum cogitans quod plerisque, imo cunctis pene contingere sapientibus solet, in rebus videlicet dubiis plus alieno se, quam proprio credere judicio; et qui aliorum facile ambigua quaeque elucidant, in suis consueverunt scrupulosius haesitare: statutum non, ut arbitror, irrationabiliter frango, sed simpliciter pando quod visum est mihi, non praejudicans sanius sapienti. Significasti mihi, nisi fallor
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nunc honis que te face indet ĩ¬
indet ⁊ cum sit mendax ab initõ
mentitur ⁊ nunt meltora polli¬
ceus que non uidet Quando nã¬
qr uĩtas fidelissime illi scientie
obiaret: alligatus es uxorr no¬
li quere solutionem. aut q̃n ca¬
ritas scandalum suiad̾e̾t que ad
oĩmn scandala uri se ꝑhibet:
cum uo felle ꝑmiscens d̾ ꝓmit¬
tit dubia pro cͥtis. inmitrit ⁊̃¬

Expanded text:
 nunc bonis quae te facere videt, invidet: et cum sit mendax ab initio, mentitur et nunc, meliora pollicens quae non videt. Quando namque veritas fidelissimae illi sententiae obviaret: Alligatus es uxori? noli quaerere solutionem , aut quando charitas scandalum suaderet, quae ad omnium scandala uri se perhibetcum vero felle permiscens, dum promittit dubia pro certis, immitit e
Abbreviated transcription (Latin):
dicare S ecre unde meas in cu¬
ras credidi leuigari inde fateor
amplius grauari me sentio Nã
añ qd̾ sola q̃ te innotescente ꝑ¬
ceꝑam aut dolebam aut metu¬
cbam Nunc auf̃ quid iunqͣm
mau enenire pot ꝙ ego ñ metu¬
am: Inmo iuxͣ crũ ouidium
qñ ego nõ trui gͣmora ꝑicula
ueris. Eo quippe suspectus oĩa
qͦ incertus de om̃ib uerã sepe
de falsis tristiciam ꝯtrahere co¬
gor Mens siquid ꝙͣ semel affei¬
ci̾t karitas sui iuris ẽẽ nõ sini¬
tur Metuit q̃ nescit dolet ꝙ ñ
oꝑtet sollicitatur plusꝙͣ m̾ue¬
rit uoluit ⁊ unde noluit ꝯpãti¬
cur uolens. mise̾tur inuita. Ꝙ
qr uides fili nec meam meticło¬
sam industriam nec tuã piã
prudentiam in hac ꝑte ꝓdesse
mͥ iam q̃so noli celare que cir¬
ca te aguntur ne uinde te m̾
parr̾e putas: magis affligas Oyꝰ¬
cula mea que habes da oꝑam cũ o¬
ꝑtune potiu̾s ut h̾eam

Expanded text:
dicare . » Sed ecce unde meas mihi curas credidi levigari, inde fateor amplius gravari me sentio. Nam ante quidem sola quae te innotescente perceperam, aut dolebam, aut metuebam; nunc autem quid unquam mali evenire potest, quod ego non metuam? Imo juxta tuum Ovidium . Quando ego non timui graviora pericula veris? eo quippe suspectus omnia, quo incertus de omnibus, veram saepe de falsis tristitiam contrahere cogor. Mens siquidem quam semel affecerit charitas, sui juris esse non sinitur. Metuit quod nescit, dolet quod non oportet, sollicitatur plus quam voluerit, et unde noluerit, compatitur nolens, miseretur invita. Et quia vides, fili, nec meam meticulosam industriam, nec tuam piam prudentiam in hac parte prodesse mihi, jam, quaeso, noli celare quae circa te aguntur, ne unde te mihi parcere putas, magis affligas. Opuscula mea quae habes, da operam, cum opportune potueris, ut habeam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtraria dixistis. Illa discuti¬
amus quib ineuitabilipe¬
riculo nob̃ ad quiescentes
dicitis cinctos ut ad quãcũ¬
tores nõ ẽẽ nõ possint: Hoc
certe de illis dicitis qui post
semel promissam alibi sta¬
bilitatem conu̾sionem moꝵ

Expanded text:
contraria contraria amus quibus inevitabili periculo nobis acquiescentes dicitis cinctos, ut ad quamcuntores non esse non possint. Hoc certe de illis dicitis qui post semel promissam alibi stabilitatem, conversionem mo
Abbreviated transcription (Latin):
fa̾nt. Nos aut̾ ad portã diũ¬
portarium curponemus:
qui nec portam habemus
Porte quippe nr̃e nõ claudũ¬
tur ꝑ diem si assidue patẽ¬
tes sñ ꝑsone discretõe intro¬
itum aduenientib p̾bent.
Nec necesse est aliquem
pulsare. nec necesse est a¬
liquem clamare. quia nõ
tantum muroꝵ aditum.
s etiam hospitii introitum
apertium inuenit ⁊ illico reꝯ¬
rens uni̾isa parata repperit.
Ne cogantur uo fr̃s extra do¬
mos ꝓprias man̾e sapientem
⁊ honestum famulum uixta
man̾e ⁊ iacere facimus qͥ me¬
ndianis horis siue illis quibꝰ
ostia cuncta monasterii ex
consuecudine clauduntur:
pulsantib uł clamantibus
non tantum uocis clamore
qͣntum obsequii exhibitõe
respondeat. Sic certe. sic agẽ¬
do. nõ preuaricatores s ꝓ pos¬
se nr̃o regule conseruatores
existimus
unc tandem nunc ad
illa ueniamus que cũ
tanta ad miratrẽ ꝓtulistis
que om̃i ratoĩ ⁊ au̾ctoritati

Expanded text:
ferant. Nos autem ad portam ferant. Nos autem ad portam portarium cur poneremus, qui nec portam habemus? Portæ quippe nostræ non clauduntur per diem: sed assidue patentes, sine personæ discretione introitum aduenientibus præbent. Nec necesse est aliquem pulsare, nec necesse est aliquem clamare: quia non tantum murorum aditum, sed etiam hospitij introitum apertum inuenit, & illico recumbens, vniuersa parata reperit. Ne cogantur vero fratres extra domos proprias manere, sapientem & honestum famulum iuxta manere & iacere facimus: qui meridianis horis, siue illis quibus ostia cuncta monasterij ex consuetudine clauduntur, pulsantibus vel clamantibus, non tantum vocis clamore, quantum obsequij exhibitione respondeat. Sic certe, sic agendo, non præuaricatores, sed pro posse nostro Regulæ conseruatores existimus. Nunc tandem, nunc ad illa veniamus, quæ cum tanta admiratione protulistis, quæ omni rationi & auctoritati
Abbreviated transcription (Latin):
d portam monasterii senẽ
sapientem poni. dicitis
regulam precepisse. nec nosħ
facere. Nos aut̃ dicimus. Si
portarius nr̃ sapiens fuit. se¬
nex aut̃ nõ fu̾it. preuaricate
regule rei . ⁊ ob hoc inferno dig¬
in iudicabimur: Quid ⁊ si se¬
nectutẽ ⁊ sapientiam in eadẽ
ꝑsona ĩuenure nequiuimus:
An har de causa nisi ⁊ senex e¬
tate. ⁊ sapiens morib ad portã
monast̾ii nõ ponetur: Et quid
est ꝙ scriptura dicit. cani sunt¬
sunt senstis hominis ⁊ etas se¬
nectutis uita inmaculata:
Suꝑhec nisi pulsantib ⁊ cla¬
mantib idem portarius d̾o
grãs responderit. aut bene¬
dictionem uociferatus fue¬
rit. etiam si cuncta alia hu¬
manitatis offitia ad ueniẽ
exhibu̾it. tam̃ scd̾m uos ni¬
chil proderit. nec etiam uniu̾¬
sa regula optime in aliis cõ¬
seruata. nisi iam dcũs osti¬
arius d̾o grãs celsa uoce inso¬
nuerit. susfice̾ poti̾t ad sa¬
lutem. Hoc iudicat ratio.
tatis amatores. ⁊ nobis ta¬
centib ꝙ indesentunt pro¬

Expanded text:
d portam Monasterij senem sapientem poni dicitis Regulam præcepisse, nec nos hoc facere. Nos autem dicimus. Si portarius noster sapiens fuerit, senex autem non fuerit: præuaricatæ Regulæ rei, & ob hoc inferno digni iudicabimur? Quid si & senectutem & sapientiam in eadem persona inuenire nequiuerimus? An hac de causa, nisi & senex ætate, & sapiens moribus, ad portam Monasterij non ponetur? Et quid est quod scriptura dicit, Cani sunt sensus hominis: & ætas senectutis vita immaculata? Super hæc nisi pulsantibus, & clamantibus idem portarius Deo gratias responderit, aut benedictionem vociferatus fuerit, etiam si cuncta alia humanitatis officia aduenientibus exhibuerit, tamen secundum vos nihil proderit: nec etiam vniuersa Regula optime in aliis conseruata, nisi iam dictus ostiarius Deo gratias celsa voce insonuerit, sufficere poterit ad salutem. Hoc videat ratio, itatis amatores: & nobis tacentibus quod inde sentiunt, pro
Abbreviated transcription (Latin):
fatiens ducat secum plusꝙͣ tͦs
equitaturas ł si prior ord̾is fuit
qͣtuor aut plus quinꝙ. ⁊ ħ tã
um societatis ꝙͣ pp̃ offitia eccli¬
astira studiosius decantanda
Causa instituti huiꝰ fuit ne

Expanded text:
faciens, ducat secum plus quam tres equitaturas, vel si prior ordinis fuerit, quatuor, aut plus quinque: et hocum societatis, quam propter officia ecclesiastica studiosius decantanda. Causa instituti hujus fuit, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ad cor trium. Memoiare noins¬
suna tua ⁊ non pecrabis Me¬
morare que tua sub̾a ⁊ utiliter
timebis. Et tu puer inquit
assensĩs. si ad quieuis morte m¬
rieris Memento uxoris locha
sodoma quid̃ erepte quia d̾o cr¬
drdit s inuia mutate qr retͦ a¬
pexit. Disce in euͣingłio ꝙͣ uoi
liceat retro aspice ei qui seml
manum ad aratrum misit:
Autunculus tuus qͥrit auiman
tuam qui iam ꝑdidit suam:
U̾ba oris eius iniquitas ⁊ dolus
Noli intlłigere filimi ut male
agas noli intend̾e inuanitatis
⁊ insanias falsas Etre miia
ꝙͣ ambulas abscondit la quers
tetendit retia. Molliti sunt sa¬
mones eius suꝑ oleum ⁊ ip̃ist
iacula. uide fili mi ne capians
a labiis iniquis ⁊ aliugua do¬
losa. Configat carnes tuas di¬
umus timor. ne te decipiat aal¬
nalis amor Blanditur s sub
lingua eius labor⁊ dolor. Lacq¬
matur s insidratur. Insidians¬
nidiatur ut rapiat ꝑauperem .i.¬

Expanded text:
ad cor tuum; memorare novisad cor tuum; memorare novissima tua, et non peccabis : memorare quae tua substantia, et utiliter timebis. Et tu puer, inquit, si assenseris, si acquieveris, morte morieris. Memento uxoris Lot de Sodoma quidem creptae, quia Deo credidit; sed in via mutatae, quia retro aspexit . Disce in Evangelio quod non liceat retro aspicere ei, qui semel manum ad aratrum misit . Avunculus tuus quaerit animam tuam, qui jam perdidit suam. Verba oris ejus, iniquitas et dolus. Noli intelligere, fili mi, ut male agas ; noli intendere in vanitates et insanias falsas . Ecce in via qua ambules, abscondit laqueos, tetendit retia. Molliti sunt sormones ejus super oleum, et ipsi sunt jacula . Vide, fili mi, ne capiaris a labiis iniquis, et a lingua dolosa. Configat carnes tuas divinus timor, ne te decipiat carnalis amor. Blanditur, sed sub lingua ejus labor et dolor; lacrymatur, sed insidiatur; insidiatur ut rapiat pauperem
Abbreviated transcription (Latin):
potit. Fulco canonicus ẽ reglari¬
si reu̾titur ad seculum notabil
erit ⁊ infamis S tollerabiliꝰ
ẽ hocaudire de illo qͣm uiuere
su̾ illo Cedat gͦ nunc honestas
utilitati pudor ncc̃itati malo
sabili subtacere tristicie Atqͥes¬
cens itaq consilio carns ratioĩs
oblitus ⁊ legis tanꝙͣ leo ꝑatus
ad predam ⁊ sicut leeua rapto ca¬
tulo rapiens ⁊ rugiens sacͣ nõ
ui̾tus scõꝵ irrupit hĩtaculum
derat a ꝯtradictione linguarͥ.
post mod̾ ad nuxturus ꝯsortio ã¬
gloꝵ. Querit ac flagitat reddi
sͥ nepotem suum Queritur ⁊
clamat iniuste ab illo relictũ.
miser: Quid furis: Quid me
ꝑseq̾ris: Nou sufficit tͥ ꝙ tuã.
tuoq exemplo multoꝵ mͥ aĩas
tuleris. sinon ⁊̾ hunc ausu satͥ¬
lego rapias de manu meas Nõ
tues tri futur iuditium. an cõ¬
tempnis t̾rorem meum: Cui
hoc facis: Cui bellum indicis:
Bribit utiq: ⁊ei qui aufert spi¬
ritum principum Insane redi

Expanded text:
poterit. Fulco canonicus est regularipoterit. Fulco canonicus est regularisi revertitur ad saeculum, notabilis erit et infamis. Sed tolerabilius est hoc audire de illo, quam vivere sine illo. Cedat ergo nunc honestas utilitati, pudor necessitati. Malo serabili subjacere tristitiae. 6. Acquiescens itaque consilio carnis, rationis oblitus et legis, tanquam leo paratus ad praedam , et sicut leaena rapto catulo rapiens et rugiens, sacra non veritus, sanctorum irrupit habitaculum,derat a contradictione linguarum, postmodum admisturus consortio Angelorum. Quaerit ac flagitat reddi sibi nepotem suum; queritur et clamat injuste se ab illo relictum, miser? quid furis? quid me persequeris? Non sufficit tibi, quod tuam, tuoque exemplo multorum mihi animas tuleris, si non etiam hunc ausu sacrilego rapias de manu mea? Non times tu futurum judicium? an contemnis terrorem meum? Cui hoc facis? cui bellum indicis? Terribili utique, et ei qui aufert spiritum principum . Insane, redi
Abbreviated transcription (Latin):
centia fecit: Q uis. quelex. q̃
iustitia. que ratio ut ꝙ̃ exutero
nutͥendum suscepi alius fruat᷑
adulto Iam caput asꝑsus cͣrns
heuuite mee. reliqum expendã
cum merore quia me desu̾it ba¬
culus senectutis mee Seu mͥsi
hac nocte expetitur ame aiuma
mea que paraui cuiꝰ erunt ꝓp̃¬
tuaria mea eructantia ex hoc
in illud. oues mee fetose habũ¬
dautes in egressibz siuis. boues
mee crasse cui remanebunts
Predia. pͣta. domus argentea ua¬
sa. ⁊ aurea cui congregata sunt:
Ditiores qͦsꝙ ac qͥstuosiores ec¬
d̾e mee honores atquisierã mͥ¬
fulcone. reliquos ⁊ si non licebat
hr̃e spẽ tñ infulcone tenebam.
Quid gͥ fatiam: ꝓpt̾ alum unũ
tot ⁊ tanta ꝑdam: Nam quicͥo
sñ illo possed̾im amisisse me ui¬
dico Quin potius ⁊ ista retiunebo.
⁊ illum reuocabo si potero. Sed
quõ. factum auditum ẽ Quod
factum est nõ potest nõ fieri
Qd auditum est celatum ẽẽ nõ

Expanded text:
centia fecerit? Quod jus, quae lex, quae centia fecerit? Quod jus, quae lex, quae justitia, quae ratio, ut quem ex utero nutriendum suscepi, alius fruatur adulto? Jam caput aspersum canis, heu! vitae meae reliquum expendam cum moerore, quia me deseruit baculus senectutis meae. Heu mihi! si hac nocte expetitur a me anima mea, quae paravi, cujus erunt? Promptuaria mea plena, eructantia ex hoc in illud: oves meae fetosae, abundantes in egressibus suis; boves meae crassae cui remanebunt? Praedia, prata, domus, argentea vasa et aurea, 10 cui congregata sunt? Ditiores quosque ac quaestuosiores ecclesiae meae honores acquisieram mihi; reliquos, etsi non licebat habere, spe tamen in Fulcone tenebam. Quid igitur faciam? Propter illum unum tot et tanta perdam? Nam quidquid sine illo possederim, amisisse me judico. Quin potius et ista retinebo, et illum revocabo si potero. Sed quomodo? Factum est, auditum est. Quod factum est, non potest non fieri: quod auditum est, celatum esse non
Abbreviated transcription (Latin):
tia retrahit nepotes suos ut set
trahat ad inferos : Ita ne solet
reuocat secum inetͥnum arsu¬
⁊ dicat Quotiens uolui ꝯgrega¬
re nepotes tuos quemadmodu
gallina congregat pullos suos
sub alas ⁊ noliusti. Lp̃c dicit si¬
nite paruulos uenire ad me ta¬
lium enim est regnum celorũ
Auumculus ait. sinite ne potes
meos ut ardeant mecum Ip̃s
nõ tuo. Ego u̾o redemi nõ sam¬
cupit ouerare t̾renis celestibus
ias. Fulconi primo pulsanti ape
ruit. letis amplexib excep letũ
excepit. Quid plura uetem ho¬
minem exuitur. nouum indui¬
tur ꝙq solo nomine extiterat
morib ⁊ uita canonicum ꝓfite¬
tur. fama uolat Bonus odor xͦ
ns ꝙͣ nuterat quam carnalit̾
anabat solatium ꝑdebat: Et¬
si aliis res illa fuit odor uite ad
intam s non illi. Quare : Quia
anunalis homo non ꝑcipit ea q̃
sunt sp̃c dei Stulticia enim illi
tristis tale aliquid secum ugl
quid: Debet ne stare quicquid
asq meo consilro absq mea li¬

Expanded text:
tia retrahit nepotes suos, ut secum tia retrahit nepotes suos, ut secum trahat ad inferos? Itane solet revocat secum in aeternum arsu dicat: Quoties volui congregare nepotes tuos, quemadmodum gallina congregat pullos suos sub alas, et noluisti? Ecnite parvulos venire ad me; talium enim est regnum caelorum : avunculus ait. Sinite nepotes meos ut ardeant mecum. Christus non tuo; ego vero redemi non sancupit onerare terrenis, coelestibus ejiciam foras , Fulconi primo pulsanti laetus aperuit, laetis amplexibus laetum excepit. Quid plura? veterem hominem exuitur, et novum induitur; quodque solo nomine exstiterat, moribus et vita canonicum profitetur. Fama volat, bonus odor Christo; nis, quam nutrierat, quam carnaliter amabat, solatium perdebat? Etsi aliis fuit res illa odor vitae ad vitam , sed non illi. Qnare? Quia animalis homo non percipit ea quae sunt spiritus Dei. Stultitia enim illi tristis tale aliquid secum volvquid? debetne stare quidquid absque meo consilio, absque mea li
Abbreviated transcription (Latin):
ens exire non audet ambiente
cato. Et tu cum uidebas furem
currebas cum eo: Nonꝙͥ aliud
ꝙͣ furem dixi̾m qui p̾tiosam xp̃i
margaritam id est animã tuã
furari non dubitaui̾t Uolebam
si possem illuis errorem dissimu¬
lare ne odium ⁊ fructum nul¬
lum consequerer ex uitate U
non potui fateor intactum tran
effectus nõ minus culpat᷑ affec
restitit s quid nocuit: Inmo
płimum p̾stititit Destitit i¬
uitus tandem senex auumcłs
aꝑsequtione Extitit inuictus
puer nepos gliosior de tempta¬
tione. S heu quõ te uicit qui
ulum uinc̾e nõ potuit: Aut qͦ¬
mͦ qui te uicit au illo suꝑatus ẽ:
Non quid te fortio ille: Nonqͥd¬
te pudentior: Cete qui antea.
utrumq nouerant guirrico
fulconem p̾ferebant. At pꝰt qͣm
uentum est ad bellum exitus in¬
dicat hominum errasse iuditi¬
um Ibi ꝓpudor fugit qui prefe¬
rebatur ubi fortit᷑ uicit qͥ infiꝰ¬
or credebatur Sz quid de auuin¬
culi dicam ialitia qui a xͥ mui¬

Expanded text:
ens exire non audet, ambiente ens exire non audet, ambiente cato: et tu cum videbas furem, currebas cum eo? Nam quid aliud quam furem dixerim, qui pretiosam Christi margaritam, id est animam tuam, furari non dubitaverit? 3. Volebam, si possem, illius errorem dissimulare, ne odium et nullum fructum consequerer ex veritate. Sed non potui, fateor, intactum transeffectus, non minus culpatur affectrestitit: sed quid nocuit? Imo plurimum praestitit. Destitit invitus tandem senex avunculus a perseeutione; exstitit invictus puer nepos, gloriosior de tentatione. Sed heu! quomodo te vicit, qui illum vincere non potuit? Aut quomodo qui te vicit, ab illo superatus est? Nunquid te fortior ille? nunquid prudentior? Certe qui antea utrumque noverant, Guirrico Fulconem praeferebant. At postquam ventum est ad bellum, exitus indicavit hominum errasse judicium. Ibi, proh pudor! fugit qui praeferebatur, ubi fortiter vicit qui inferior credebatur. 4. Sed quid de avunculi dicam malitia, qui a Christi mili
Abbreviated transcription (Latin):
sandas excusationes inpoc̃is pre
tendebant. Ut̾q tñ sue culpe dig¬
nam exrepit snĩam Nolo decañ
accuses. nolo te ꝑ illum excuses
uextu sabius emm es Illiꝰ culpa
tuam nõ excusat Quidnam ille
fecit: Nonquit te rapiit: Nõ¬
quid uun intiuit: Rogauit
non ligatum. blandiendo at¬
traxit. non uiolent̾ traxit :
Quis te cogebat cred̾e blandienti
assentire attrahentis Ille sua
numdum reliquerat. Quid mi¬
rum si te qui suus eras require¬
bat: Si agnum degrege uitulũ
de armento cũ ꝑdit requirit. ⁊
uemo causatur. te qͦ qui młtis
ouib uł uitulis. apud eum płi
es ad emptum si repetit quis iñ
muretur: Si quid nõ usurpat
iliam sͥ ꝑfectionem de qͣ dicit᷑
Si quis abstulit tua ne reputes
Repetebat adhu gͦ suũ qui sua
adhuc tenebat. At tu qui iam
seculum spreueras secularem se¬
qui debebas: Fugit ouis treme¬
buinda ueniente luppo. absꝯdit
se columba tremens ãcipite in¬
so De cau̾nula sua mus esuri¬

Expanded text:
sandas excusationes in pesandas excusationes in petendebant, uterque tamen suae culpae dignam excepit sententiam . Nolo decanum accuses, nolo te per illum excuses: inexcusabilis enim es. Illius culpa tuam non excusat. Quidnam ille fecit? Nunquid te rapuit? nunquid vim intulit? Rogavit, non ligavit; blandiendo attraxit, non violenter traxit. Quis te cogebat credere blandienti, assentire attrahenti? Ille sua nondum reliquerat; quid mirum si te qui suus eras, requirebat? Si agnum de grege, vitulum de armento cum perdit, requirit, et nemo causatur; te quoque, qui multis ovibus vel vitulis apud eum pluris es, ademptum si repetit, quis inde miretur? Siquidem non usurpat illam sibi perfectionem, de qua dicitur: Si quis abstulerit tua, ne repetas . Repetebat ergo suum, qui sua adhuc tenebat. At tu qui jam saeculum spreveras, saecularem sequi debebas? Fugit ovis tremebunda, veniente 9 lupo; abscondit se columba tremens, accipitre viso; de cavernula sua mus esuri
Abbreviated transcription (Latin):
sunt pacificauit. Ip̃a est que dm̃
homini placans. homiuem d̾o
reconciliauit. Ip̃a est mi fulco q̃
fr̃s illos cum quib olim dulces
capiebas cibos hĩtare facit uniꝰ
moris indomo Hec talis tamty
honorabilis mr̃. ate se querit᷑
offensam expostulat lesain. Le¬
sa tñ non ꝓuocat s spreta te re¬
uocat ostendens tibi inte de se
u̾eracit̾ scͥptum eẽ. Caritas pa¬
nens est benigna est. Licet lesa.
ucet offensa si conu̾sus fuũs ad
ilam obinabit tibi qͣi mr hono¬
rificata. Contemptus oblita sui
uet in amplexiumtui. gaudens
Ineo ꝓculdubio ꝙ te quẽ sinui
suo lacte nutͥendum m̃rno sus¬
cepat aute tp̃e ablactastir. ꝙ exper¬
tam lactis dulcedinem inquo
posses cresce nsaltem tã leuit̾
ã celerit̾ ex sufflasti O puer r¬
ensate. o puer magis sensu qͣm
itate quis te fascinauit a bñ cep¬
to itnĩe taincito disced̾e: Auum¬
culus inquies Sic adam qͦndã
morem. uxor serpentem ad excu¬

Expanded text:
sunt, pacificavit . Ipsa est quae Deum sunt, pacificavit . Ipsa est quae Deum homini placans, hominem Deo reconciliavit. Ipsa est, mi Fulco, quae fratres illos, cum quibus olim dulces capiebas cibos, habitare facit unius moris in domo . Haec talis tamque honorabilis mater a te se queritur offensam, expostulat laesam. Laesa tamen non provocat: sed spreta te revocat, ostendens tibi in te de se veraciter scriptum esse, Charitas patiens est, benigna est . Licet laesa, licet offensa, si conversus fueris ad illam, obviabit tibi quasi mater honorificata. Comtemptus oblita sui, ruet in amplexum tui; gaudens In eo, procul dubio, quod te quem sinu suo lacte nutriendum materno susceperat, ante tempus ablactasti; quod expertam lactis dulcedinem, in quo posses crescere in salutem, tam leviter, tam celeriter exsufflasti. O puer insensate! o puer magis sensu quam aetate! quis te fascinavit a bene incoepto itinere tam cito discedere? Avunculus, inquies. Sic Adam quondam uxorem, uxor serpentem ad excu
Abbreviated transcription (Latin):
letari. in adolescentia uinde in
senectute non peniteat Non
miror simireris. s miror si non
mireris uinde mͥ ut ad te scͥbere
uellem. cuiem rusticus. scolaᷤ¬
ticum monachus. cum ulła
hinc tͥ occasio ncc̃ia occurrat
ulła se ratio patens ostendat
At si attend̾is ꝙ scriptum legis
pientib debitor siua. Et illud
caritas nõ querit que sua sunt.
fortassis intlłiges quicquid illa
iussit̾ non ẽẽ presumptum Ca¬
ritas enim ad te obiurgandũ
ꝙ cum sis dolendus nondoles.
misendus miserabilis nõ es
Nec frustra forsitam ł ꝯpatitur
dum mͦ patient̾ tu audias unde¬
mise compatiatur uult te tuꝰ
sentire dolorem ut iam nõ hẽa
unde dolere. uult te tuam scin.
misi̾am ut incipias miser nõ i
O bona mat̾ caritas que siue si¬
ueat infirmos. siue ex̾ceat ꝓui¬
tos. siue arguat inquietos du¬
sa diu̾sis exhibens sicut filios di¬
ligit unu̾isos Cunte arguit si¬
pli mittis est cumblanditur si¬
plex ext Pie solet seuire. sine d¬

Expanded text:
laetari in adolescentia, unde in senectute non poeniteat. 1. Non miror si mireris, sed miror si non mireris, unde mihi ut ad te scribere vellem, civem rusticus, scholaticum monachus, cum nulla hinc tibi occasio necessaria occurrat, nulla se ratio patens ostendat. At si attenderis quod scriptum legis, pientibus debitor sum ; et illud, Charitas non quaerit quae sua sunt : forsitan intelliges quidquid illa jusserit, non esse praesumptum. Charitas enim ad te objurgandum quod cum sis dolendus, non doles: miser sis, miserabilis non es. Nec frustra forsitan tibi compatitur, dummodo patienter tu audias unde compatiatur. Vult te tuum sentire dolorem, ut jam non habeas unde dolere: vult te tuam scire miseriam, ut incipias miser non esse. O bona mater charitas, quae sive foveat infirmos, sive exerceat provectos, sive arguat inquietos; diversis diversa exhibens, sicut filios diligit universos! Cum te arguit, mitis est; cum blanditur simplex e
Abbreviated transcription (Latin):
cis ẽ dominus. Aut c̾te nondũ
gustasti ⁊ nescis quid sapit xp̃c
id̾oq nõ appetis in exꝑtum Aut
si gustati ⁊ dulce non sapuit sa¬
num nõ habes palatum Ip̃e qͥppe
est dei sapientia que ait Quo co¬
medit me adhuc esuriet.⁊qͥ
bibit me adhuc siciet. S quõ
nus cotidie siliquis porcortun:
monioꝵ detrastio est.⁊ inuidi¬
a est Calix demonioꝵ crapula
⁊ ebrietas est Que cũ impleue¬
rint uł uent mentem uł uen¬
trem tuum .xͨ inte nõ inueĩt
locum Non mireris ꝙ dito In
domo auumculi tui nõ potesĩ¬
ebriȩari ab ub̾tate domus deiz
Cur iiquis: Quia domus deu¬
tiarum ẽ. Quõ ignis et aqua
simul ẽẽ nõ possunt. sic sp̃ualiꝰ
⁊ carnales delitie in eod̾ se non
patumtur. Y crapulam ructis¬
xͨ uina sua dultiora suꝑ mel et
fauum menti ꝓpinare nõ dig¬
natur. Y curiosa ciboꝵ diu̾sita

Expanded text:
cis est Dominus. Aut certe nondum cis est Dominus. Aut certe nondum gustasti, et nescis quid sapit Christus; ideoque non appetis inexpertum: aut si gustasti, et dulce non sapuit, sanum non habes palatum. Ipse quippe Dei est sapientia, quae ait: Qui comedit me, adhuc esuriet; et qui bibit me, adhuc sitiet . Sed quomodo um, plenus quotidie siliquis porcorum? moniorum detractio et invidia est, calix daemoniorum crapula et ebrietas est; quae cum impleverint vel mentem vel ventrem tuum, Christus in te non invenit locum. Non mireris quod dico. In domo avunculi tui non potes inebriari ab ubertate domus Dei. Cur, inquis? Quia domus deliciarum est. Quomodo ignis et aqua simul esse non possunt, sic spirituales et carnales deliciae in eodem se non patiuntur. Ubi crapulam ructan vina sua, dulciora super mel et favum, menti propinare non dign
Abbreviated transcription (Latin):
ego ꝓp̃ singularitatem erroris
tui. ꝓp̃ inmanitatem pcc̃i tui
⁊ si mordinati ⁊ indisciplinati
sunt nond̾ tñ ordinẽ aut disci¬
pluram ꝓfessi sunt. Sunt qͥ dẽ
pcc̃oies s nõ preuaricatores
neste iuiuas. si caste. sisobue
si omĩno religiose te habeas dõ
tũ minus accepta tua religio:
qͣm deturpat uoti preuaricatio
Idcirco lm̃e ne te tuis coetaneis
compares. aquib ꝓfessio seꝑat
nec respectu scłarium detua tͥ
forte paulo grauiori ꝯtinentia
blandiaris: cum tͥ dñs dicat:
Utinante calidum aut frigib̾
si uł qͣles isti sunt frigidꝰ eẽs
Illos utiq deus patient̾ expec¬
tat defrigore qͣndoꝙ ad calorẽ
ꝓfic̾e. Te ito indignans au̾tit
de calore iam inteporẽ defecisse.
Et q tepidum te inueni mapt¬
am inquit te euome̾ ex ore me¬
o. Et mĩto qr tu ad tuum noit¬
fastidis de quo scriptum est mn
mel ⁊ lac sub lingua eius: Mi¬
ror ꝙ ad gustum cibi dulcissumm
nausiaris si tñ gustasti qͣm dul¬

Expanded text:
tem erroris tui, propter immanitatem peccati tui. etsi inordinati et indisciplinati sunt; nondum tamen ordinem aut disciplinam professi sunt. Sunt quidem peccatores, sed non praevaricatores. neste vivas; si caste, si sobrie, si omnino religiose te habeas: Deo tamen minus accepta est tua religio, quam deturpat voti praevaricatio. Idcirco, charissime, ne te tuis coaetaneis compares, a quibus professio te separat; nec respectu saecularium de tua tibi forte paulo graviori continentia blandiaris, cum tibi Dominus dicat: Utinam te calidum aut frigidum si vel quales illi sunt, frigidus esses. Illos utique Deus patienter exspectat de frigore quandoque ad calorem proficere, te vero indignans advertit de calore jam in teporem defecisse. Et quia tepidum te inveni, incam, inquit, te evomere ex ore meo . Et merito, quia tu ad tuum vomifastidis de quo scriptum est: Mel et lac sub lingua ejus? Miror, quod ad gustum cibi dulcissimi nausearis; si tamen gustasti quam dul
Abbreviated transcription (Latin):
lit. ⁊ si qua sunt alia ĩnmici ia¬
cula. non extinguit Deniq ꝙ
magis metuis febrẽ uõ ꝓhib
mortem nõ arcet. Ubi sunt ar¬
ma bellica: Ubi scutum fideiͤ
U̾ galea salutis: u̾ patientie
lorica: Quid trepidas. Plures
sunt nob̾cum ꝙͣ cum illis Su¬
me arma. resume uires dum
p̾lium durat. Ao sunt angeli
spectatores ⁊ ꝓtectores. ad est
ip̃e dominus adiutor ⁊ suscep¬
tor. quidoceat manus tuas ad
p̾lium ⁊ digitos tuos ad bellũ
Pcedamus in adiutorium frm̃t
ne si forte sine nob̾ pugnent su̾
nob̾ iuncant sñ nob̾ ingͥdiant᷑
nouissimeq cum dausa fu̾it:
iantia: sero pulsantib nob̾ de
intus respondeatur Am̃ dico uoˢ¬
b̾ uescio uos. Fac queso te pͥꝰ e
sciri. fac te prius uud̾i ne aen
tunc nesciaris ad głam: õit
sciaris aut̾ ad penam Site xͤ
agnoscit in bello cognoscet in
celo. Et sirut ꝓmisit manifeste¬
bit tͥ se ipm̃ Si tñ ⁊ tu penicẽ
do respicendo talem te exhibu¬

Expanded text:
lit; et si qua sunt alia ignea inimici jalit; et si qua sunt alia ignea inimici jacula, non exstinguit. Denique, quod magis metuis, febrem non prohibet, mortem non arcet. Ubi sunt arma bellica? ubi scutum fidei? ubi galea salutis? ubi patientiae lorica? Quid trepidas? Plures sunt nobiscum, quam cum illis. Sume arma, resume vires, dum adhuc praelium durat. Adsunt Angeli spectatores et protectores: adest ipse Dominus adjutor et susceptor, qui doceat manus tuas ad praelium, et digitos tuos ad bellum . Procedamus in adjutorium fratrum, ne si forte sine nobis pugnent, sine nobis vincant, sine nobis ingrediantur; novissime cum clausa fuerit janua, sero pulsantibus, nobis de intus respondeatur: Amen dico vobis, nescio vos . Fac, quaeso, te prius sciri, fac te prius videri: ne tunc nesciaris ad gloriam, sciaris autem ad poenam. Si te Christus agnoscit in bello, recognoscet in coelo; et sicut promisit, manifestabit tibi se ipsum ; si tamen, et tu poenitendo et resipiscendo talem te exhibu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpares t̾ freua aurea. sellas de¬
pictas calcaria deargentata
uarias grisasq pellicias a col¬
lo ⁊ inanib ornatu purpureo
cem urestitum de altario retmes
tuum non est. rapina est sacri¬
legim est. Orabat quidam sa¬
piens tantum iuctui suo tͥbui
⁊ ornatum. Et quidã alius sc̃s
Sidedit inquit mͥ dñs panẽ ad e¬
dendum ⁊ uestimentum qͦ oꝑiar
quib hĩto. si nõ fatio  cet̾i de
singularitate notabor Ppterea
intpͣ exi de medio eoꝵ. ne aut ĩ
urbe notabilit̾ iiuas aut exẽ¬
plo ꝑeas alioꝵ. Quid agis in
urbe delicate miles Conmilito¬
nes tui quos fugiens desi̾sti
pugnant ⁊ uincunt. pulsant ⁊
intrant celum rapiunt ⁊ regnãt
Et tu sedens suꝑ ambulato¬
ł li rẽ tuum indutus purpura
ho ⁊ bysso arcuis plateas u¬
cos ꝑambulas Sec sunt patis
ornamenta nõ belli mnunim̃ita¬
Au dicis par ⁊ nou est pax: Pur¬
pura nõ ꝓpulsat libidinem ñ
suꝑbiam. non auariciam repel¬

Expanded text:
compares tibi frena aurea, sellas decompares tibi frena aurea, sellas depictas, calcaria deargentata, varia griseaque pellicea a collo et manibus ornatu purpureo cem vestitum de altario retines, tuum non est; rapina est, sacrilegium est. Orabat quidem sapiens tantum victui suo tribui  ornatum. Et quidam alius sanctus: Si dederit, inquit, mihi Dominus panem ad manducandum, et vestimentum quo operiar quibus habito; si non facio quod caeteri, de singularitate notabor. Propterea, inquam, exi de medio eorum. ne aut in urbe notabiliter vivas, aut exemplo pereas aliorum. 12. Quid agis in urbe, delicate miles? Commilitones tui quos fugiens deseruisti, pugnant et vincunt; pulsant et intrant; coelum rapiunt et regnant - et tu sedens super ambulatorem tuum, indutus purpura et bysso, circuis plateas, vicos perambulas? Haec sunt pacis ornamenta, non belli munimentaAn dicis, Pax et non est pax? . Purpura non propulsat libidinem, non superbiam, non avaritiam repel