comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ deum ꝓximo compatit᷑ miscd̾iam a deo in
ad omne qͦd facit agendum. impellit᷑. un̾
et tunor. alt̾ amor. Hec ouo cum lona sunt:
om̃e bonum efficiunt. ꝑ timorem enĩ maia
mala sn̾t: om̃ium malorum cansa existunt.
ꝑ tiorem enim malum: a bono recedit᷑. ꝑ amo¬
bem uͦ malum: mala ꝑpetrant᷑. Sunt g dũoi
quasi porte due. ꝑ quas mors ⁊ uita ingrediꝰ¬
unt᷑. mors quidem qñ aꝑunt᷑ ad malum. uita
autem tmͣdo ad bonum reserant᷑. Q sit
dit̃. timore recedit. Si iniusticia ꝑsttaisset ħo
ex uoluntate subic̾et᷑ meliori. nunc aũ exnct̃i
Quam ꝓfecto penam tunc caritas foras nit̾¬
tit. anͣdo subiectõem uoluntariam facit̃. Qnͣto
magis trescit caritas tanto magis crescit᷑ uo¬
luntas. qͣnto magis crescit uoluntas. tanto
magis decrescit necessitas. ⁊ iam ꝑfecta cctri¬
tate: amat ad reu̾entiam: meliorem uolũ¬
tarius. ñ timet ad penam: fortiorem inuit᷑.

Expanded text:
propter Deum proximo compatitur, misericordiam a Deo in propter Deum proximo compatitur, misericordiam a Deo in ad omne quod facit agendum impellitur. Unus est timor, alter amor. Haec duo cum bona sunt omne bonum efficiunt. Per timorem enim mala mala sunt, omnium malorum initium et causa existunt. Per timorem enim malum a bono receditur; per amorem vero malum mala perpetrantur. Sunt ergo duo haec quasi portae duae, per quas mors et vita ingrediuntur Mors quidem quando aperiuntur ad malum, vita autem quando ad bonum referantur. CAP. dit, timore recedit. Si in justitia perstitisset homo, ex voluntate subjiceretur meliori. Nunc autem ex necquia profecto poenam tunc charitas foras mittit , quando subjectionem voluntariam facit. Quanto magis crescit charitas, tanto magis crescit voluntas; quanto magis crescit voluntas, tanto magis decrescit necessitas, et jam perfecta charitate amat, ad reverentiam meliorem voluntarius, non timet ad poenam fortiorem invitus.
Abbreviated transcription (Latin):
qual ãdam antidota. it sanitates contͣ.uii.
uiciorum corruptionem sub eodem nu̾o dispon̾r.
Prima est humilitas .ii. mansuetudo .ii. m̃tiᷤᷤ
gͥ in pec̾cis iacens: egrotus est. uicia: uuln̾a. Deꝰ
medicus. dona sp̃o sancti: antidota uirtutes: sa¬
tutates. beatitudines: gaudia. ꝑ dona enĩ spc
stĩ uicia sanant᷑. Sanitas uiciorum: integritas
est uirtutũtum. Sanus oꝑat᷑. oꝑans remu̾at᷑.
Sic post uirtutes oꝑa bona secunt᷑. ⁊ ex itutib
oꝑa ip̃a oriunt᷑. Sex oꝑa miscd̾ie in euͣngłio ⁊¬
sp̃alit̾ a dño enu̾ant᷑. in quib ꝑfectio oꝑumbo¬
norum significat᷑. Primum est esurientem pas¬
cere. Scd̾m sitͣientem potare .ui. hospitem colu¬
gere .iiii. nudum uestire .u. infirmum usita
re.ui. ad incarc̃atum. ⁊ clausum uenire. In his¬
enum ncc̃itatib omnis uite humane molestia.
uł comp̾hendit᷑ uł sigurat᷑ in quib quisqui

Expanded text:
quasi quaedam antidota vel sanitates contra septem quasi quaedam antidota vel sanitates contra septem vitiorum corruptionem sub eodem numero disponuntur. Prima est humilitas, secunda mansuetudo, tertia mentis igitur in peccatis jacens aegrotus est, vitia vulnera, Deus medicus, dona sancti Spiritus antidota, virtutes sanitates, beatitudines gaudia. Per dona enim Spiritus sancti vitia sanantur: sanitas vitiorum integritas est virtutum. Sanus operatur, operans remuneratur. Sic post virtutes opera bona sequuntur, et ex virtutibus opera bona oriuntur. Sex ospecialiter a Domino enumerantur, in quibus perfectio bonorum operum significantur. Primum est esurientem pascere, secundum sitientem potare, tertium hospitem colligere, quartum nudum vestire, quintum infirmum visitare, sextum ad incarceratum et clausum nim necessitatibus omnis vitae humanae molestia vel comprehenditur vel liguratur, in quibus quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
Tiusticie oꝑa oriunt᷑. Pecc̃a aũt alia uenialia. a¬
la crminalia dñr. uenialia sunt que nec faccie
uitar possunt ut aliqñ ñ fiant neq multam
tupitudĩem. ieł lesionem magnam hñt. sislãt.
bomiaidia. ad ult̾ia. ꝑ uiria. furta. ⁊ que his siłi¬
a adiungunt᷑ uł continent᷑ in istis sicut rapine.
saculegie.⁊ incestus. ⁊ cec̾a talia. benialia sunc
siut ira lenis ⁊ tnsitoria risus. ⁊ huiꝰmodi. que
sue delib̾atione agentium contingunt. siue ex
regligentia incante. siue ex infumitate pcipi
aluid peccm qd̃ ex ip̃o nicio ꝓcedit: ita i¬
celligimus aluid ẽẽ iurtutes. atq alud opera
iusticie que ex ip̃is oriunt᷑. uirtus enĩ quasiã¬
dam sanitas est ⁊ integritas aĩe iõnalis cuut̾
corruptio uicium uocat᷑. Opus uͦ iusticie estĩ
notu mentis rõnalis qui scom d̾m incedit aco¬
plrime num̾ant᷑. maxime i que in eungłio

Expanded text:
njustitiae opera oriuntur. Peccata autem alia venialia, anjustitiae opera oriuntur. Peccata autem alia venialia, alia criminalia dicuntur. Venialia sunt quae nec facile vitari possunt, ut aliquando non fiant, neque multam turpitudinem vel laesionem magnam habent si fianthomicidia, adulteria, perjuria, furta, et quae iis similia adjunguntur, vel continentur in istis; sicut rapinae, sacrilegia, incestus, et caetera talia. Venialia sunt sicut ira levis et transitoria, risus et hujusmodi, quae sine deliberatione agentium contingunt, sive ex negligentia incaute, sive ex infirmitate praecaliud peccatum quod ex ipso vitio procedit, ita intelligimus aliud esse virtutes, atque aliud opera justitiae quae ex ipsis oriuntur. Virtus enim quasi quaedam sanitas est et integritas animae rationalis, cujus corruptio vitium vocatur. Opus vero justitiae est in motu mentis rationalis, qui secundum Deum incedit, a corplurimae numerantur, maxime vero quae in Evangelio,
Abbreviated transcription (Latin):
mod̾atus appetitiis edendi. Luxuna est concupiscẽ¬
tia est conc exꝑiende uoluptatis nimia. uł concu¬
bitus desid̾ium supͣ modum uł contͣ rationem ef¬
⁊ feruens. Suꝑbie duo sunt gn̾a. unum intꝰ. aliud
foris. Intus est suꝑbia: foris iactantia. Suꝑbiaĩ
elatione cordis. iactantia in ostentione oꝑit. Suꝑ¬
bia in eo qd̃ s̾ placet: alienum cestimoniũ despic̃
Iactantia aũt ut magis sͥ placeat: auienum testi¬
monium requint. Ppc̃ea iactantia ꝑ lenitatem
blandam se simłat. Suꝑbia uͦ in tumore crudelẽ
domonstrat. Suꝑbia eiłim tim̃i uult. Iactantia
amari. ⁊ utraq tam̃ in eo qd̾ appetit s̾ placens ꝑ¬
ĩse diu̾so licet modo: mordinate conuincit᷑ gła¬
¶ri. Si quis gͥ suꝑbiam ⁊ iactantiam sib uno cõ¬
pittau̾it membro: septem inueniet uiciã capi¬
talia. de quib pecc̃a omĩa .i. actus miqͥtatis ⁊ ĩ¬

Expanded text:
moderatus appetitus edendi; luxuria est concupiscenmoderatus appetitus edendi; luxuria est concupiscentia experiendae voluptatis nimia, vel concubitus desiderium supra modum, vel contra rationem effervens. Superbiae duo sunt genera: unum intus, aliud foris. Intus est superbia, foris jactantia. Superbia in elatione cordis; jactantia in ostensione operis. Superbia, in eo quod sibi placet, alienum testimonium despicit; jactantia autem, ut magis sibi placeat, alienum testimonium requirit. Propterea jactantia per lenitatem blandam se simulat, superbia demonstrat. Superbia enim timeri vult, jactantia amari; et utraque tamen in eo quod appetit sibi placens perverse, diverso licet modo inordinate convincitur gloriari. Si quis igitur superbiam et jactantiam sub uno computaverit membro, septem invenit vitia capitalia, de quibus peccata omnia, actus iniquitatis et i
Abbreviated transcription (Latin):
flagellatum eicit. Sextum: eiectum seducit. Sep¬
tunum. seductum seruituti subicit. Suꝑbia ali¬
feit homini deum. Inuidia. ꝓximum. ira se ipsu
tum eiciti gula. eiectum seducit. luxuria. sedu¬
ctum seruituti subicit. Anima rõnalis in sanita¬
te sua: uasest solidum ⁊ inteigtum nullam hũs.
coruptionem. quam uicia uenientia in eam: hoc
modo uiciant ⁊ corrumpunt. ꝑ suꝑbiam inflat᷑.
ꝑ inuidiam arescit. ꝑ iram crepat. ꝑ acidiam fnͣ¬
git᷑ ꝑ auariciam disꝑgit᷑ ꝑ gulam inficit᷑. ꝑ lu¬
xuriam conculcat᷑. ⁊ in lutum redigit᷑. Suꝑbia¬
n est amor ꝓpͥe excellentie. Inuidia: odium felici¬
tatis aliene. Ira est irrationabilis ꝑturbatio mẽ¬
tis. Accidia est ex confusione mentis: nata tediã
tristicia siue tedium. ⁊ amaritudo animi ĩmode¬
rata. qua iocunditas sp̃ualis extinguit᷑. ⁊ qͦdam
deꝑationis pͥncipio mens in sem ip̃a subu̾tit᷑ a
Auaricia est ĩmod̾atus appetitus hñdi. Gula. im¬

Expanded text:
latum ejicit, sextum ejectum seducit, septimum seductum servituti subjicit. Superbia aufert homini Deum, invidia proximum, ira seipsum,um ejicit; gula ejectum seducit, luxuria seductum servituti subjicit. Anima rationalis in sanitate sua, vas est solidum et integrum nullam habens corruptionem; quam vitia venientia in eam hoc modo vitiant et corrumpunt: per superbiam inflatur, per invidiam arescit, per iram crepat, per acidiam frangitur, per avaritiam dispergitur, per gulam inficitur, per luxuriam concuicatur, et in lutum redigitur. Superbia est amor propriae excellentiae. Invidia odium felicitatis alienae. Ira irrationabilis perturbatio mentis. Acidia est ex confusioTristitia sive taedium est amaritudo animi immoderata, qua jucunditas spiritalis exstinguitur, et quodam desperationis principio mens in semetipsa subvertitur. Avaritia est immoderatus appetitus habendi; gula im
Abbreviated transcription (Latin):
a se p̃cipit postulari. Ncc̃e est gͦ sic fien quia ⁊ sũ
deo scd̃m ꝓpositum erga nos ira ñ fu̾at: in nobis
tam̃ scd̃m reatum ira manebat. que cum debita sa¬
tisfactione soluit᷑. ut ita dicam ñ deus hõi. s do̾ ho
¶raonciliat᷑. De pec̃cis aũt utrum redeant. ut non
ex quo semel dimissa fui̾nt: ego utt̾un ñ asserẽ¬
diun iudico. s u̾endum Quod tam̃ si fit aut ñ
fit. qua iuisticia fiat uł ñ siat: alt̾ius tͣctat᷑ oꝑã¬
expetat. eo p̃cipue qd̾ q̃dam diuinarũ script᷑arũ
testimonia & hac re ambigue edita legunt᷑ ita
etiam ut nicħ̾ ex eis absurditatis nasci iideat᷑. q̃
c̾te ñ leui aut tͣnsitoria consid̾atione discutien¬
da sunt. De eo utrũ pec̾ta irdeãt pꝰqmͣ semel dimiᷤᷤ¬

Expanded text:
a se praecepit postulari. Necesse est ergo sic fieri; quia, etsi in a se praecepit postulari. Necesse est ergo sic fieri; quia, etsi in Deo secundum propositum erga nos ira non fuerat, in nobis tamen secundum reatum ira manebat, quae dum debita satisfactione solvitur, ut ita dicam, non Deus homini, sed homo reconciliatur. De peccatis autem utrum redeant an non, ex quo semel dimissa fuerint, ego interim non afferendum judico, sed verendum. Quod tamen si sit vel non sit; qua justiexspectat, eo praecipue quod quaedam divinarum Scripturarum testimonia de hac re ambigue edita leguntur ita etiam ut ex eis non nihil absurditatis nasci videatur quae certe non levi aut transitoria consideratione discutienda sunt. CAP. IX. De eo utrum peccata redeant postauam semel dimi
Abbreviated transcription (Latin):
deat. ñ nisi magnis p̃cib pr̃em placari posse dicãt.
Causam tñ rei se suscept᷑am asserat. ⁊ ad bonũ
finem remomẽm se ꝑducturam ꝓmittat. uide¬
te queso sin ita causa nr̃a agit᷑. Peccantẽ film̃ de̾
pat̾ expulit quasi iratus. cui tam̃ in ꝓposito bone uo¬
luntatis sue fortassis ñqmͣ iratus fuit. S quiai¬
humana infirmitas ꝑ se de lapsu surg̾e ñ ualet
ad cor pect̾oris mat̾ gr̾a mittit᷑. sac̾dos mt̃cessor q̃¬
rit᷑. ut deus qui iratus nĩ fu̾at complacet᷑. Quiddi¬
cam: Quis saꝑiens ⁊ custodiet ħ. ⁊ intelliget miseri¬
cordias dñ: Nunquidem̃ ideo suꝑfluo factum est ꝙ
factum est: quia deus ab irato in ꝓpicium mutat᷑¬
ñ est qui suis ñ qͣm ꝓpicius ñ est: Absit. S nec̃e est
sio fleri. quia allit̾ reatus nr̃i scełis ñ potest expiari.
Nc̃ce est sic fieri quia deus hoc eciam qd̾ dare desid̾at.

Expanded text:
deat, non nisi magnis precibus patrem placari posse dicat; deat, non nisi magnis precibus patrem placari posse dicat; causam tamen rei se suscepturam asserat, et ad bonum finem rem omnem se perducturam promittat. Videte, quaeso, si non ita causa nostra agitur. Peccantem Filium Deus Pater quasi expulit iratus, cui tamen in proposito bonae voluntatis suae fortassis nunquam iratus fuit. Sed quia infirmitas humana per se de lapsu surgere non valet, ad cor peccatoris mater gratia mittitur, sacerdos intercessor quaeritur, ut Deus qui iratus non fuerat, complacetur. Quid dicam? Quis sapiens et custodiet haec et intelliget misericordias Domini? Nunquid enim ideo superfluo factum est quod factum est; quia Deus ab irato in propitium non mutatnon est, qui suis nunquam propitius non est? Absit! Sed necesse est sic fieri, quia aliter reatus meriti sceleris non potest expiari. Necesse est ergo sic fieri, quia Deus hoc etiam q
Abbreviated transcription (Latin):
fac̾ẽ uideat᷑. Ecce peccator compunctus geniit̃. sus¬
þirat. lacrimat᷑. confitet᷑ reatum suum. postulat
ueniam. flagitat miscd̾iam. ⁊ hoc totum qͣsi ex
homĩe ẽẽ credit᷑. s quis queso hoc facit: nisi ille
qui uitus p̃sidet. ⁊ cor hominis ad hoc faciendum
mouet. Obsecro ut ñ sit onerosum si breue qd̾d̃
huius rei exemplum ꝓposuero. Pat̃ quidã contu¬
macem filium quasi cum magno furore expulit
ut ita afflictus humiliari disc̾et. s illo in cõtuma¬
cia sua ꝑsistente quadam secreta dispensatõne
consilii a patre mitict᷑ pai mat̾. ut ñ qͣsi a patre
missa. s quasi mat̾na ꝑ se pietate ducta uenienᷤᷤ
muliebri leuitate obstinatũ demulceat cõtuma¬
cem: ad humilitatẽ flectat. uehem̃t̃ patrẽ ins̃
ũtiet. se tñ int̃uent᷑am spondeat. ueniam ꝓmittał.
consilium salutis suggͥat. int̾cessores q̃rere sua¬

Expanded text:
facere videatur. Ecce peccator compunctus gemit, susfacere videatur. Ecce peccator compunctus gemit, suspirat, lacrymatur, confitetur reatum suum, postulat veniam, flagitat misericordiam; et hoc totum quasi ex homine esse creditur. Sed quis, quaeso, hoc facit nisi ille qui intus praesidet, et cor hominis ad hoc faciendum movet? Obsecro ut non sit onerosum si breve quoddam hujus rei exemplum proposuero. Pater quidam contumacem filium quasi cum magno furore expulit, ut ita afflictus humiliari disceret. Sed illo in contumacia sua persistente quadam secreta dispensatione consilii, a patre mater mittitur, ut non quasi a patre missa, sed quasi materna per se pietate ducta veniens muliebri lenitate obstinatum demulceat, contumacem ad humilitatem flectat, vehementer patrem iratum nuntiet, se tamen interventuram spondeat, veniam promittat, consilium salutis suggerat, intercessores quaerere sua
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃atori. ut discat qmͣ longe peccando a deo reces¬
serit. cum tam difficult̃ penitendo ad d̾m redit.
quia ⁊ cautior de reliquo efficit᷑. cum ñ sine grani
labore penitenti aditus indulgentie aꝑit᷑. Gemat
gͦ peccator ⁊ suspiret. ⁊ anxius ꝓ pec̃co suo timeat
⁊ expauescat. sollicitꝰ discurrat᷑. auciliatores. ⁊
unt̾cessores q̃rat. ꝓsf̃nat se humilit̃ homini qͥ no¬
luit humilit̃ asfare creatori. ut in hoc etiã facto
quodam mͦ ad d̾m clamet ⁊ dicat. Uide dñe ⁊ ⁊ sid̾a
⁊ attende quid facio. Scio quid̃ dñe ⁊ fateor quia
t̾ subici nolle: dampnabłis fuit elatio. s iam
pp̃ te coram homĩe ꝓsfni ñ sit q̃so despicabils
deuotio. Magnũ est qd̾ abstuli. nec parũ est qd̾
reddo. O qmͣ suauis ⁊ iocunda dei nr̃i miseratio.
totum bonum nr̃m ip̃e in nob̾ oꝑat᷑. ⁊ uelud pat̾
alludens infiliis sic totum facit᷑ ut quasi nichi

Expanded text:
peccatori ut discat quam longe peccando a Deo recespeccatori ut discat quam longe peccando a Deo recesserit, cum tam difficulter poenitendo ad Deum redit; quia et cautior de reliquo efficitur, cum non sine gravi labore poenitendi, aditus indulgentiae aperitur. Gemat ergo peccator et suspiret, et anxius pro peccato suo timeat et expavescat, sollicitus discurrat, auxiliatores et intercessores quaerat, prosternat se humiliter homini, qui humiliter noluit astare Creatori, ut in hoc etiam facto quodammodo ad Deum clamet et dicat: Vide, Domine, et considera et attende quid facio. Scio quidem, Domine, et fateor quod tibi subjici nolle damnabilis fuit elatio; sed jam propter te coram homine prosterni non sit quaeso despicabilis devotio. Magnum est quod abstuli, nec parum est quod reddo. O quam suavis et jucunda Dei nostri miseratio! Totum bonum nostrum ipse in nobis operatur, et velut pater alludens in filiis sic totum facit ut quasi nihil
Abbreviated transcription (Latin):
querere. quasi ꝑ se qd̃ uolu̾it ñ ualeat adimplere.
quaqm deo humana cooꝑatio suffraget᷑. Ideo tñ
hoĩem cooꝑatorem fieri: quia salus pec̃coris eo mͦ⁊
petentius ꝑficit᷑. Quid enim pec̃ca nisi plage q̃dam
siuit. ⁊ quid est penitentia nisi medicina: Et scimꝰ
qd̃ in sanandis uuln̾ib carnis nisi congruũ ad¬
hibeat᷑ remedium dolori: neqͣqmͣ sequit᷑ effectus
curationis. Quia gͦ ꝑ suꝑbiam om̃e pec̃cm gerit᷑.
necõe est ut ꝑ humilitatẽ omĩs penitentia cõdiat᷑.
quatenus inobedĩam inobedĩa frangat. ⁊ elationiᷤ
timorem humilitatis deuotio p̃mat. Conueni¬
ens gͦ ualde est ut nos qui peccando deo contuma¬
ces fuimus penitendo hominib etiam serius dei
supplices. ⁊homo qui ad dei gr̃am conseruandã
mediatore ñ eguit: iam eam recuꝑare ñ nͥ ꝑ ho¬
mĩem mediatorem possit. Nam ⁊ hoc salub̾rimũ

Expanded text:
quaerere, quasi per se quod voluerit non valeat adimplere. quaerere, quasi per se quod voluerit non valeat adimplere. quaquam Deo humana cooperatio suffragatur. Ideo tamen hominem cooperatorem fieri; quia salus peccatoris eo modo competentius perficitur. Quid enim peccata nisi plagae quaedam sunt; et quid est poenitentia nisi medicina? Et scimus quod in sanandis vulneribus carnis nisi congruum adhibeatur remedium dolori; nequaquam sequitur effectus curationis. Quia ergo per superbiam omne peccatum geritur, necesse est, ut per humilitatem omnis poenitentia condiatur, quatenus inobedientiam obedientia frangat, et elationis tumorem humilitatis devotio premat. Conveniens ergo valde est ut nos qui peccando Deo contumaces fuimus poenitendo hominibus etiam servis Dei supplices simus, et homo qui ad Dei gratiam conservandam mediatorem non eguit, jam eam recuperare non nisi per hominem mediatorem possit. Nam et hoc saluberrimum est
Abbreviated transcription (Latin):
delit̃. ⁊ deuote acceꝑit. ꝑ illud ad et̾nam salutẽ
ꝑting̾e possit. Item tant᷑a urtus est in sumptõe
corꝑis ⁊ sanguinis mi. ut ꝑ illud quicũq digne
sumpserit: et̾nam uitam consequi possit. Simi¬
li mͦ ħoc dictum existimo. Quorum remiseritis pͦ¬
cata remittunt᷑ eis ⁊ quoꝵ retinueritis retẽta
erunt. Ac si aꝑtius dr̃et᷑. Tantam uob̾ potestatẽ
in ligandis ⁊ soluendis peccis tribuo ut quisqͥs
a nobis ligari meruerit: apud me solutus esse ñ
possit. ⁊ quisqͥsa uob̾ solui meruerit. iam apud
me ligatus ñ sit. Audiant homĩes ⁊ intlłigant
pec̃tores. qd̃ p̃sidium eis a deo concedit᷑. qd̾ rur¬
sum uidicium p̃parat᷑. Fortassis d̾m necdum
utt̾pellare p̃sumũt. hñt hoĩes sac̾dotes uice d̾i
fuingentes cum quib ut̾m causam suam sine
ꝑ ido agẽ possunt. Ament int̾cessores ⁊ timeant
t deo ad soluenda pecca hoĩum hoĩes coopatore

Expanded text:
deliter et devote acceperit, per illud ad aeternam salutem deliter et devote acceperit, per illud ad aeternam salutem pertingere possit. Item tanta virtus est in sumptione corporis et sanguinis mei, ut per illud quicunque digne sumpserit aeternam vitam consequi possit. Simili modo hoc dictum aestimo: « Quorum remiseritis peccata, remittuntur eis, et quorum retinueritis, retenta erunt. » Ac si apertius diceretur: Tantam vobis potestatem in ligandis et solvendis peccatis tribuo, ut quisquis a vobis ligari meruerit, apud me solutus esse non possit, et quisquis a vobis solvi meruerit, jam apud me ligatus non sit. Audiant homines, et intelligant peccatores quod praesidium eis a Deo conceditur, quod rursum judicium praeparatur. Fortassis Deum necdum interpellare praesumunt. Habent homines sacerdotes vice Dei fungentes, cum quibus interim causam suam sine periculo agere possunt. Ament intercessores, et timeant t Deo ad solvenda peccata hominum homines cooperatores
Abbreviated transcription (Latin):
loquit᷑. ut quid inde euent᷑um sĩt p̃ñtiare uideat᷑.
⁊ tam̃ nrtutem eius magis qmͣ euentum expͥmat.
quia ñ qd̃ euenire debeat. s quid euenure pꝰsit.
ostendat. U̾bi gr̃a. Dicit quodam loco script᷑a. Qui
credid̾it ⁊ baptizatus fu̾it saluus erit. Et tam̃ sci¬
mus qd̾ multi credentes baptismũ ꝑcipiũt qui
postea culpis suis exigentib reꝓbati ad salutẽ et̾¬
nam ñ ꝑtingunt. Item in alio loco. Qui mandu¬
cat carnem meam. ⁊ bibit sanguĩem meũ: ht
uitam et̾nam. ⁊ in uidiciũ ñ ueniet. s transiet
a morte in uitam. Et tam̃ paulus dicit. Quia
quicquid corpusdñi indigne manducare ⁊ ca¬
licem bib̾e p̃sumpserit: iudicinsͥ manducat¬
⁊ bibit. Ubiq gͦ magis uirtus sacram̃toꝵ expͥ¬
mit᷑. nec qd̃ ꝑ ea quil ꝑticipantes saluandi
sint. s qd̾ salnari possint significat᷑. Quasi dr̃e¬
n tur. Tanta uutus est baptismi. ut quisqͥs illõ fi¬

Expanded text:
loquitur, ut quid inde eventurum sit praenuntiare videatur, loquitur, ut quid inde eventurum sit praenuntiare videatur, et tamen virtutem ejus magis quam eventum exprimat, quia non quod evenire debeat, sed quod evenire possit ostendit. Verbi gratia: Dicit quodam loco Scriptura: Qui crediderit et baptizatus fuerit salvus erit et tamen scimus quod multi credentes baptismum percipiunt, qui postea culpis suis exigentibus reprobati ad salutem aeternam non pertingunt. Item in alio loco: Qui manducat carnem meam et bibit meum sanguinem habet vitam aeternam, et in judicium non veniet, sed transiet de morte ad vitam . » Et tamen Paulus dicit: « Quia quisquis corpus Domini indigne manducare et calicem bibere praesumpserit, judicium sibi manducat et bibit . » Ubique ergo magis virtus sacramentorum exprimitur, ne quod per ea quilibet participantes salvandi sint, sed quod salvari possint significatur. Quasi diceretur: Tanta virtus est baptismi, ut quisquis illud fi
Abbreviated transcription (Latin):
delicto uelit accipere: sciat tm̃ aluid pecc̃m ẽẽ. ali¬
ud impietatem pec̾ci. Impietas namq pecci ipsa
rectissiene obduratio cordis accipit᷑. que pͥmum ĩ
compunctione soluit᷑. ut postmodum in ⁊fessiõe
siue hoc sine alio quocũq mͦ p̃dicte auctoritates ex¬
ponant᷑ nos i̾ussime confitem᷑ sac̾dotes dei in eccla po¬
cestatem hr̃e ligandi atq soluendi ñ ꝑfunctorie ⁊
uusitato quodam gn̾e loquendi significatam. s
u̾acit̃ a dõ concessam. quib dc̃m est. Quoꝵ remise¬
ritis pec̾̃ca: remittunt᷑ eis. ⁊ quoꝵ retinueritis: re¬
tenta erunt. S forte quis opponet quia sac̾dotes
multos in eccła ligant. qui apud d̾m ñ ligant᷑.
Itemq młtos soluunt qui apud d̾m ligati ꝑma¬
nent. quia sepe ⁊ ĩnoscentes ligant. ⁊ in reatu ꝑ¬
manentes absoluũt. ⁊ sic uerum ñ erit. quoꝵ re¬
sciendum est qd̾ sepe sacra scriptura sic de re aliqͣ

Expanded text:
delicto velit accipere, sciat tamen aliud peccatum esse, alidelicto velit accipere, sciat tamen aliud peccatum esse, aliud impietatem peccati. Impietas namque peccati ipsa rectissime obduratio cordis accipitur, quae primum in compunctione solvitur, ut postmodum in confessione sive hoc sive alio quocunque modo praedictae auctoritates exponantur: nos verisimile confitemur sacerdotes Dei in Ecclesia potestatem habere ligandi atque solvendi, non perfunctorie et inusitato quodam genere loquendi significatam, sed veraciter a Deo concessam quibus dictum est: Quorum remiseritis peccata remittuntur eis; et quorum retinueritis, retenta erunt. Sed forte quis opponet quod sacerdotes multos in Ecclesia ligant qui apud Deum non ligantur; item multos solvunt qui apud Deum ligati permanent, quia saepe et innocentes ligant, et in reatu permanentes absolvunt, et sic verum non erit quorum reciendum est quod saepe sacra Scriptura sic de re aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc pecc̃oris salus incipit: qñ u̾acit̾ ꝓ delicti
sius ingemiscit. Que tam̃ salus tunc plene ꝑfict᷑.
qñ id unde ingemuit: etiam ore consitet᷑. Item allo
qd̾ dicit᷑. quia ad huc te loquente: dicam ecce assũ¬
sic conuenient̃ potest accipi. quia prius d̾s adest
ꝑ gĩam. ut cor ad penitentiã compũgat. deinde
adest ut pec̃coꝵ indulgentiã penitenti ⁊ confi¬
tendi tribuat. Postremo id qd̾ de psalmista ꝓpo¬
ablun quo ħ exire ad oꝑa ñ ꝑmitiit. Uñ recte ꝑ
ꝑsalmistam dẽ. Dyxi confitebor ad .i. ĩ. i .d. ⁊
t .r.i. p. mei. Et paulo post. qm̃ facit fit̃ suꝑ hec
ueniã ostendit. qui dum se adhuc ꝓmittt petere.
hoc ad se pet̾e ꝓmittelat: optimut᷑. am̃ius quia
nsq ad opus ñ uen̾at culpa: usq ad cruciatũ
ñ ꝓueniret penitentia. s cogrtata afflictio mẽ¬
tem tergeret qm̃ nimiuni tantũ mͦ cogitata:
iniquitas inquinasset. Quod si quis hoc de quol

Expanded text:
tunc peccatoris salus incipit, quando veraciter pro delictis tunc peccatoris salus incipit, quando veraciter pro delictis suis ingemiscit, quae tamen salus tunc plene perficitur, quando id unde ingemuerit etiam ore confitetur. Item illud quod dicitur: Quia adhuc te loquente dicam: Ecce adsusic convenienter potest accipi, quod prius Deus adest per gratiam ut cor ad poenitentiam compungat, deinde adest, ut peccatorum indulgentiam confitenti tribuat. Postremo id quod de Psalmista oppoabluit quo haec exire ad opera non permittit. Unde recte per Psalmistam dicitur: Dixi: Confitebti mei. » Et paulo post, quam facilis super haec venia sit ostendit, qui dum se adhuc permittit petere, hoc quod se petere permittebat obtinuit, quatenus quia cum usque ad opus non venerat culpa usque ad cruciatum non perveniret poenitentia, sed cogitata afflictio mentem tergeret, quam nimirum tantummodo cogitata iniquitas inquinasse. Quod si quis hoc de quolibet
Abbreviated transcription (Latin):
tione pec̃corum condonat᷑. ñ noc̃e est tñ nos dicere
qd̾ pec̾cor ab om̃i pei debito absoluat᷑ statum ex qͣ
geme ceꝑit donec totum consecutꝰ fu̾it remediũ.
ud̾ deus ad optinendam ueniam instituit. ho est
aũ remedium ut corde peniteat. ⁊ ore consiteat᷑ de¬
lictum. qd̾ cum fec̾it iam amplius debitor dãpna¬
tionis ñ eut. etiam si satisfactio restat: quã ꝓ pecc̃o
ꝑsoluit. Qd̾ si forte pec̾cor u̾e peniteat. s int̾turrẽ¬
te articulo necessitatis ad confessionem uenire nõ
possit: confident̃ ꝓnuntio. quia in eo sũmꝰ sacdo
complet qd̾ mortalis ñ potuit. ⁊ apd̾ d̾m iam fa¬
ctum constat. qd̾ homo quidem uere uoluit. s nõ
ualuit a dimplere. quia confessionẽ ñ contemptꝰ
exclusit. s impediuit necessitas. ꝓinde si io qd̾ di¬
ctum ÷. Quac̃q hora ingemuerit᷑ pect̃or. sal . e. de
p̾senti salute accipit᷑. sic intlłigend̾ est ac si dr̃et᷑.

Expanded text:
tione peccatorum condonatur. Non necesse est tamen nos dicere tione peccatorum condonatur. Non necesse est tamen nos dicere quod peccator ab omni debito suo absolvatur, statim ex quo gemere coepit, donec totum consecutus fuerit remedium, quod Deus ad obtinendam veniam instituit. Hoc est autem remedium, ut corde poeniteat, et ore confiteatur delictum: quod cum fecerit, jam amplius debitor damnationis non erit, etiam si satisfactio restat, quam pro peccato persolvit. Quod si forte peccator vere poeniteat, sed intercurrente articulo necessitatis ad confessionem venire non possit, confidenter pronuntio quod in eo summus sacerdos complet, quod mortalis non potuit, et apud Deum jam factum constat quod homo quidem vere voluit, sed non valuit adimplere, quia confessionem non contemptus exclusit, sed impedivit necessitas. Proinde id, quod dictum est: « Quacunque hora aesenti salute accipitur; sic intelligendum est ac si diceretur
Abbreviated transcription (Latin):
quid aliud qmͣ noui sac̾docii in sp̃ali curatione
contemptꝰ gn̾at᷑. S ⁊ illud tid̃ dicunt. Quac̃q
hora ingemuerit pec̾tor saluus erit. Ego de hiis
p̃cipue dictum existimo qui totam uitam suam
in pecc̃is agentes in fine penitent. ⁊ cunc pec̃ca dese¬
runt. qũ iam in hac uita tempus satisfactionis
hr̃e ñ possunt. Quib d̾r ne tam̃ ullo mͦ de ue¬
niã desꝑent. quia ⁊ tunc qͦ si uere penituerint:
mĩam consequi ualent. Hoc est enim qͣc̃q hora
scił etiam in extremis. ⁊̃ in articło necc̃itatis si pͤ¬
sator ingemu̾it. hoc est ex tota cordis contritõne
conu̾sus fu̾it: saliis erit ab et̾na scił dampnati¬
one. Quasi aliis u̾bis dr̃et᷑ Quacunq hora in p̃¬
senti uita peccator u̾e penituerit: in futura uita
ñ ꝑibit. Qd̾ si quis contendat illd̾ qd̾ dcm est sai¬
nus erit. ñ eẽ dictum de saluatione que ĩ fut᷑o
tribuit᷑. s de illa potius que in p̃senti in ab solu¬

Expanded text:
quam novi quoque sacerdotii in spirituali curatione contemptus generatur? Sed et illud quod dicunt: Quacunque hora ingemuerit peccator salvus erit: ego de iis ecipue dictum existimo qui totam viin peccatis agentes, in fine poenitent, et tunc peccata sua deserunt, quando jam in hac vita tempus satisfactionis habere non possunt. Quibus dicitur, ne tamen ullo modo de venia desperent, quia et tunc quoque si vere poenent. Hoc est, quacunque hora, scilicet etiam in extremis, etiam in articulo necessitatis, si peccator ingemuerit, hoc est, ex tota cordis contritione conversus fuerit, salvus erit, ab aeterna scilicet damnatione. Quasi aliis verbis diceretur: Quacunque hora in praesenti vita peccator vere poenituerit, in futura vita non peribit. Quod si quis contendat illud quod dictum est, « salvus erit, » non esse dictum de salvatione quae in futuro tribuitur, sed de illa potius quae in praesenti absolu
Abbreviated transcription (Latin):
diu namq gratia dei cum homĩe est: solutus ẽ
homo. ⁊ ad bñ oꝑandum expeditꝰ. S cum ꝑ pec¬
catum gr̃a d̾i subtrahit᷑. statim ip̃a sua obdura¬
tione mens intrinsecꝰ obligat᷑. Ista obdiuatio su
excecatio m̃tis: intiores tenebre sunt. in guib
homo ꝓ pecc̃o suo in p̃senti obligatꝰ tenet᷑ ⁊ nͥ
ab hiis in hac uita solutus fu̾it: post modũ liga¬
tis manib ⁊ pedib in tenebras exc̾iores ꝓhiciet᷑.
S quia nemo sua uirtute post ruinam peccati
surgere ualeret. nisi diuina miscd̾ia gratuito
preueniens eum suscitaret: ido̾ ncc̃e est ut deꝰ
gr̃am suam quam peccantib nobis iuste subtͣ¬
xerat. ꝙͣndo ad penitentiam uiuificandi sumꝰ
sola miscd̃ia nłłis nr̃is m̃itis p̃cedentib reddat.
quatenꝰ ip̃a gr̃a adueniens cor nr̃m a corꝑe infid¬
litatis ⁊ a peccati morte exsuscitet. ut scit dun
pͥnum ip̃a sola oꝑante ad penitentiã cõpunti

Expanded text:
ndiu namque gratia Dei cum homine est, solutus est ndiu namque gratia Dei cum homine est, solutus est homo, et ad bene operandum expeditus. Sed cum per peccatum gratia Dei subtrahitur, statim ipsa sua obduratione mens intrinsecus obligatur. Ista obduratio sive excaecatio mentis, interiores tenebrae sunt, in quibus homo pro peccato suo in praesenti obligatus tenetur; et nisi ab eis in hac vita solutus fuerit, postmodum ligatis manibus et pedibus in tenebras exteriores projicietur. Sed quia nemo sua virtute post ruinam peccati surgere valeret, nisi divina misericordia gratuito praeveniens eum suscitaret: Ideo necesse est ut Deus gratiam suam quam peccantibus nobis juste subtraxerat, quando ad poenitentiam vivificandi sumus, sola misericordia nullis nostris meritis praecedentibus reddat, quatenus ipsa gratia adveniens cor nostrum a torpore infidelitatis et a peccati morte exsuscitet, ut scilicet dum primum ipsa sola operante ad poenitentiam compuncti
Abbreviated transcription (Latin):
cordis confessionem qͦ oris ẽẽ ncͣciam: quia si qͥs
etiam post impetͣtam ueniam pec̃coꝵ confit̾i ead
peccata sua neglix̾it: quasi institutionis diuine
contemptor qͣmius ñ ꝓ pec̃cis que iam dimissa st̃
reus teneat᷑ : tam̃ ꝓ contemptu reus erit. uł fortaᷤᷤ¬
sis quia ip̃a pec̾̃ca iam ad contumacem redeunt. q̃
prius ꝑ compunct̃oem humiliato dimissa fueĩt.
Hac gͦ ratione ꝓbant homĩes nullo mͦ potesta¬
tem hr̃e hr̃e dimutendi pec̾ca. s hanc solius diẽẽ.
sicut etiam in euͣngłio uidei contͣ dñm imantes.
quia dix̃at ꝑalitico. Dimissa sunt tͥ pec̾ca tua. al¬
erunt solum deum pecc̃a posse dimitt̾e. S fortas¬
sis qui ħ de absolutione pec̃corum dicunt᷑ quom
quisq liget᷑: ñ satis diligent̃ attendũt. Duob n.
modis pecc̃or ligatꝰ est. Ligatus est obduratione
mentis ligatꝰ est debito future dampnationis. suͣ¬

Expanded text:
cordis confessionem quoque oris esse necessariam, quia si quis cordis confessionem quoque oris esse necessariam, quia si quis etiam post impetratam veniam peccatorum confiteri eadem peccata sua neglexerit, quasi institutionis divinae contemptor, quamvis non pro peccatis quae jam dimissa sunt reus teneatur, tamen pro contemptu reus erit. Vel fortassis quia ipsa peccata jam ad contumacem redeunt, quae prius per compunctionem humiliato dimissa fuerunt. Hac ergo ratione probant homines nullo modo potestatem habere dimittendi peccata, sed hanc solius Dei esse sicut etiam in Evangelio, Judaei contra Dominum murmurantes, quia dixerat paralytico: Dimissa sunt tibi peccata tua : aierunt solum Deum posse peccata dimittere. Sed fortassis qui haec de absolutione  ligetur, non satis diligenter attendunt. Duobus enim modis peccator ligatus est. Ligatus est obduratione mentis, ligatus est debito futurae damnationis. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
peccata quidã soli deo ita ascͥb̾e conant᷑ ut
in ea hoĩem participem fieri posse nullo mͦ conce¬
dant. ⁊ ad confirmatõem huiuis assercionis ad¬
ducunt mundatõem sllius leꝑsi. quem dñs pͥus
ꝑ semet ip̃m sanitati restituit᷑. ac sic deinde ad
t᷑. Simili mͦ nunc in p̃senti eccła dicunt minissi¬
a sac̃dotum nicħ amplius iirtutis hr̃e: nͥ q̃dã
tantũ mͦ signa ẽẽ. ut ille uidelicet qui pͥus ꝑ contri¬
tionem cordis uitus a dño absoluit᷑: post modũ
in confessione oris ab eis absolutꝰ esse ostendat᷑. Qd̃
aũt in sola cordis contritione. ea etiã añ confessionẽ
oris pec̾ca cdimiitant᷑: ꝓpħico illo testimonio ꝓba¬
re uolunt. quo dr. quacũꝙ hora ingemiu̾it peccor:¬
saluus erit. Et alibi. quia ad huc te loqñte dicam.
Ecce assum. Et ꝓsalmista. Dyci inquit confitebor
adu̾sum me iniusticiam meam dño. ⁊ tu remisisti
impietatẽ pec̃ti mei. Idcurco tñ post contritionem

Expanded text:
ccata quidam soli Deo ita ascribere conantur, ut in ea hominem participem fieri posse nullo modo concedant. Et ad confirmationem hujus assertionis adducunt mundationem illius leprosi, quem Dominus prius per semetipsum sanitati restituit, ac sic deinde ad tur. Simili modo nunc in praesenti Ecclesia dicunt ministeria sacerdotum nihil amplius virtutis habere, nisi quaedam tantummodo signa esse, ut ille videlicet qui prius per contritionem cordis intus a Domino absolvitur, postmodum in confessione oris ab eis absolutus esse ostendatur. Quod autem in sola cordis contritione etiam ante confessionem oris peccata dimittantur, prophetico illo testimonio probare volunt quod dicitur: Quacunque hora ingemuerit peccsalvus erit . Et alibi: Quia adhuc te loquente dicam: Ecce adsum . Et Psalmista: Dixi, inquit, confitebor adversum injustitiam meam Domino; et tu remisisti impietatem peccati mei . Idcirco tamen post contritionem
Abbreviated transcription (Latin):
est qd̃ petro pͥncipi apłorum dicit. Tibi dabo cla¬
ues regni celoꝵ. Qd̾ cũq ligau̾is suꝑ t̾ram erit
ligatum ⁊ in celis. Et qd̾cq solu̾is suꝑ t̾ram ent
solutũ ⁊ incelis. Non dixit qd̾c̃q solu̾is. hoc ẽ ut
alli dicunt solutum ostend̾is fuit solittum. s er̃
solutũ quia sententiam petͥ ñ precedit. s subseqͥt
sententia celi. Neaũt hoc soli petro concessum ex
putes: Audi quid omĩb apłis. ac ꝑ hoc omnib
apłorum successorib. ⁊ apłorum uice fungenti¬

Expanded text:
est quod Petro principi apostolorum dicit: Tibi dabo claest quod Petro principi apostolorum dicit: Tibi dabo claves regni coelorum. Quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum et in coelis; et quodcunque solveris super terram, erit solutum et in coelis . Non dixit, quodcunque solveris hoc est, ut illi aiunt solutum ostenderis; fuit solutum, sed erit solutum, quia sententiam Petri non praecedit, sed subsequitur sententia coeli. Ne autem hoc soli Petro concessum esse putes, audi quid omnibus apostolis, ac per hoc omnibus apostolorum successoribus et apostolorum vice fungenti
Abbreviated transcription (Latin):
uinitꝰ collatam sac̾dotib auferre uolunt. Neq uͦ
ego sac̾dotib potestatem dimittendi pec̃ca exibui.
Iule hominib potestatem diuinam tribuit. qui deho¬
minib deos facit. S tam̃ ip̃e sicut ex semet ip̃o deus
est: ita eciam ꝑ semet ip̃m qnͣdo uult sine humana
cooꝑatione peccata dimitt̾e potest. Hii uͦ qͥ ex sem¬
ip̃is dii ñ sunt. illi etiam nisi ei a quo sunt hoc qd̾
sunt in eis ⁊ ꝑ eos cooꝑante. ⁊ eis cooꝑante: pecta¬
s dimitt̾e ñ possunt. Quomͦ gͦ solus deus bomis est.
nec tñ inde sequit᷑ bonos nõ eẽ enam eos qui dõ ser¬
uiunt. Et quomͦ solus dens mirabłia facit. Et tam̃
de iusto homine d̾r. Eecit enim mirabłia in uitasira.
ita etiam solus deus pecc̃a dimiitit: tunc qͦ qñ sacer¬
dos ab eo ⁊ ꝑ eum dimittit. Ipẽ enim hoc in homine
ꝑeum deus facit: ĩmo uͦ ideo multo meluis. ⁊
młto uerius fac̾e quia ꝑ eum deus facit. Hinc

Expanded text:
vinitus collatam sacerdotibus auferre volunt. Neque vero vinitus collatam sacerdotibus auferre volunt. Neque vero ego sacerdotibus potestatem dimittendi peccata tribui. Ille hominibus potestatem divinam tribuit qui de hominibus deos fecit. Sed tamen ipse sicut ex semetipso Deus est, ita etiam per semetipsum quando vult sine humana cooperatione peccata dimittere potest. Hi vero qui ex semetipsis dii non sunt, etiam nisi eo a quo sunt hoc quod sunt, in eis et per eos operante et eis cooperante peccata dimittere non possunt. Quomodo ergo solus Deus bonus est, nec tamen inde sequitur bonos non esse, etiam eos qui Deo serviunt, et quomodo solus Deus mirabilia facit, et tamen de justo homine dicitur: Fecit enim mirabilia in vita sua ; ita etiam solus Deus peccata dimittit, tunc quoque quando sacerdos ab eo et per eum dimittit. Ipse enim hoc in homine per eum Deus facit. Imo vero ideo multo melius et multo verius facere, quia per eum Deus facit. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
ant᷑. Hoc bñ in resuscitatõe lazati signatũet
quẽ ip̃e dñs ꝑ se pͥus intͥnsecus a uindõ moras
absoluit. uiuficatũ aũ deforis minisfio ip̃oꝵ
mortuos pec̾cis ꝑ solam gr̃am suã urt̾ius tuui¬
ficans ad compunctõem afcendit. atq uiuifica¬
tos ꝑ confessionẽ oris foras uenire p̃cipit. ac sic
demũ confitentes ꝑ minisfiũ sac̃dotũ ab ext̾io¬
ri nincło. ħ est a debito dampnationis ꝑsoluit.
Bene aũ debitum dãpnationis ext̃us iunculũ
d̾r. quia ꝑtinet ad tenebras ext̃iores. qͣs euadere
dignus ñ est quisqͥs pͥus in hac uita a tenebris
intiorib absolui ñ meret᷑. S male inqunt desa¬
e dote dm̃ facitis qui ei potestatẽ dmmntendip¬
s cata qd̾ deo soli competit tribiustis. Non ego sa¬
cerdotes deos facio. Sermo diuinut qui m̃tiri
ñ potest. sac̾dotes deos dicit. Diis inquit ñ detra¬
hes. ⁊ pͥncipi ppłi tui ñ maledices. Isti uͦ contͣ
legis p̃ceptum diis detrahunt. quia potestatem di¬

Expanded text:
atione Lazari signatum est, quem ipse Dominus per se prius intrinsecus a vinculo mortis absolvit, vivificatum autem deforis ministerio ipsomortuos peccatis per solam gratiam suam interius vivificans ad compunctionem accendit, atque vivificatos per confessionem foras venire praecipit; ac sic deinde confitentes per ministerium sacerdotum ab exteriori vinculo, hoc est, a debito damnationis absolvit. Bene autem debitum damnationis exterius vinculum dicitur; quia pertinet ad tenebras exteriores quas evadere dignus non est, quisquis prius in hac vita a tenebris interioribus solvi non meretur. Sed male, inquiunt, de sacerdote Deum facitis, qui ei potestatem dimittendi peccata quod soli Deo competit, tribuitis. Non ego sacerdotes deos facio, sermo divinus qui mentiri non potest, sacerdotes deos dicit: Diis inquit, non detrahes, et principi populi tui non maledices . Isti vero contra legis praeceptum diis detrahunt, quia potestatem di
Abbreviated transcription (Latin):
aliud dicit. nisi ñ erant filii etiam qͣndo erant iñꝑ¬
fessione ⁊ nomine filiorum: Non quia iusticiam si¬
mulauerunt. s quia in ea ñ ꝑmanserunt. Neq enĩ
ait. Nam si fuissent ex nobis: n̾am ñ fictam iustici¬
am tenuissent utiq nob̾cum. In bono itaq erant. s¬
quia in eo ñ ꝑmanserunt .i. usq in finem ñ ꝑseuera¬
uerunt: ñ erant inquit̃ ex nobis: etiam qͣndo erant
nobcum. hoc est ñ erant ex nũo filiorum. ⁊ qñ erant ĩ
fide filiorum. Qm̃ qui u̾e filii sunt: p̃scta ⁊ prede¬
stinati. ⁊ scd̾mi ꝓpositũ uocati sunt: ut sint electi
Non enum ꝑiit filius ꝓmissionis. s ꝑditionis. Ac ꝑħ̾
nullus p̃destinatoꝵ ex bono in malum mutat᷑. finit̃
hanc uitam. qm̃ sic est ordinat᷑. ⁊ ideo xp̃o datus ił¬

Expanded text:
aliud dicuntur nisi non erant filii etiam qaliud dicuntur nisi non erant filii etiam qrofessione et nomine filiorum, non quia justitiam simulaverunt, sed quia in ea non permanserunt. Neque enim ait: nam si fuissent ex nobis, veram non fictam justitiam tenuissent utique nobiscum, sed permansquia in eo non permanserunt, id est usque in finem non perseveraverunt: non erant, inquit, ex nobis, etiam quando erant nobiscum. Hoc est non erant ex numero filiorum, etiam quando erant in fide filiorum; quoniam qui vere filii sunt praesciti et praedestinati et secundum propositum vocati sunt, ut sint electi. Non enim periit filius promissionis, sed perditionis. Ac per hoc nullus praedestinatorum ex bono in malum mutatus finit hanc vitam, quoniam sic est ordinatus et ideo Christo datus
Abbreviated transcription (Latin):
computandi siuit. Non enĩ sunt a massa illa ꝑd¬
tionis prescientia dei. ⁊ p̃destinatõne disc̾ci. ⁊ ido
nec scdm ꝓpositũ uocati. ac ꝑ hoo: nec electo s ĩ eis
cum credunt ⁊ baptizent᷑. ⁊ scd̾m d̾m uuunt.
Plane dñr electi a nescientib quid fiti siur. nõ
beatam uuitam ꝑduat electos.Set q illos ttasta¬
g re tit p̃scierit eẽ casuros. hic si a me q̃rat᷑ cur eis deꝰ
ꝑseu̾antiam ñ ded̾it. qui eam qua xͥane uiuerent.
dilectionem dedit me ignorare respondeo. Respon¬
deant ⁊ ip̃i si possunt tur illos deus cum fidelit̾.⁊
pie uiuerent ñ tunc de uite huius ꝑicuł rapuit
ne malicia mutaret intlłm eorum. ⁊ ne fictio decipe¬
ret animas eorum. utrum hoc in potestate ũ habuit̃.
an eorum mala futura nesciuit: Nempe nicħ horũ
nisi ꝑu̾issime adq insanissime dr̃. De hui̾modi att̃
issent mͣ nobis ꝑmansissẽt utiq nob̾cum. Et qtud

Expanded text:
computandi sunt. Non enim sunt a massa illa perdcomputandi sunt. Non enim sunt a massa illa perditionis praescientia Dei et praedestinatione discreti; et ideo nec secundum propositum vocati, ac per hoc necum credunt et baptizantur, et secundum Deum vivunt? Plane dicuntur electi a nescientibus quid futuri sunt, non beatam vitam perducit electos. Scitque illas ita stare ut praescierit esse casuros. Hic si a me quaeratur cur eis Deus perseverantiam non dederit; qui eam qua christiane viverent dilectionem dedit; me ignorare respondeo. Respondeant et ipsi si possunt, cur illos Deus cum fideliter et pie viverent non tunc de vitae hujus periculis rapuit, ne malitia mutaret intellectum eorum, et ne fictio deciperet animas eorum? Utrum hoc in potestate non habuit, an eorum mala futura nescivit? Nempe nihil horum nisi perversissime atque insanissime dicitur. De hujusmodi ait issent ex nobis permansissent utique nobiscum. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
s dei. Qui etiam p̃destinati atq p̃sciti sunt usq
adeo ꝓrsus omĩa: ut etiam si qui eoꝵ deuiant
bonum. quia humiliores redeunt. atis doctor.
Horum si guisqmͣ ꝑit fallit᷑ deus. ⁊ uicio hũa¬
no uincit᷑. S nemo eorũ ꝑit. quia nlła re una¬
t᷑ deus aut fallit᷑. Isti significati sunt ad tymotho
ubi cum dcm fuisset ymeneum ⁊ philetum fida
quoꝵdam subũt̾e: mox additum est. Firmũ autẽ
fundam̃tũ dei stat. hñs signacłm hoc. Sciuit dñs
qui sunt eius. Horum fides q̃ ꝑ dilectionẽ oꝑatut.
ꝓfecto aut omĩo ñ deficit. aut si qui sunt quoꝵ
deficit: reꝑat᷑ anteqmͣ uita ista finiat᷑. ⁊ deleca
que int̾currerat iniquitatȩ: usq in finem ꝑseue¬
rantia deputat᷑. Qui uͦ ꝑseu̾aturi ñ sunt. aclie
a fide xana ⁊ conũsatione lapsuri sunt. ut tale̾
eos uite huiꝰ finis inueniat: ꝓcul dubio nec illo
temꝑe quo bene pieq uiderunt. in istoꝵ num̾o

Expanded text:
sed Dei. Qui etiam praedestinati atque praesciti sunt. Usque sed Dei. Qui etiam praedestinati atque praesciti sunt. Usque adeo prorsus omnia, ut etiam si qui eorum devianbonum; quia humiliores redeunt atque doctiores. Horum si quisquam perit, fallitur Deus; et vitio humano vincitur. Sed nemo eorutro . 16. Isti significati sunt ad Timotheum, ubi cum dictum fuisset, Hymenaeum et Philetum fidem quorumdam subvertere; mox additum est, Firmum autem fundamentum Dei stat, habens signaculum hoc, Scivit Dominus qui sunt ejus . Horum fides, quae per dilectionem operatur, profecto aut omnino non deficit, aut si qui sunt quorum deficit, reparatur antequam vita ista finiatur, et deleta quae intercurrerat iniquitate, usque in finem perseverantia deputatur. Qui vero perseveraturi non sunt, ac sic a fide christiana et conversatione lapsuri sunt, ut tales eos vitae hujus finis inveniat; procul dubio nec illo tempore, quo bene pieque vivunt, in istorum numero
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nũqmͣ inueniunt. Int̾rogant utrum dauid. ⁊
petrus dampnau debuissent si ante penitentiã
iñ pec̃cis suis mortui fuissent. Que questio qͣsi
responsione digna sit utinam uidẽ possent. Q¬
re enim ꝑire ñ debuissent si in pecc̃is siuis mortui
fuissent. s ꝑtre inquinnt ñ potuerunt. qm̃ ad
uitam p̃destinati fuerũt. Quare gͦ similit̾ ñ pec¬
care ñ potuerunt. qm̃ peccaturi presciti fuerunt:
Si enim p̃destinatio impediri ñ potest: nec p̃scĩa
falli potest. Si aũ p̃scĩa peccandi ñ infert nccitatẽ.
nec p̃destinatio: dampnatõnis tollit possibłitatẽ.
Uis adhuc audire quid dicat augustinꝰ q michi
ñ credis: audi qui sunt qui diligunt.⁊ qui sũt
qui ꝑseueraturi sunt.⁊ que sit unitas dilectio¬
nis. ⁊ que sit unrtas p̃destinationis. Scimꝰ qm̃
diligentib d̾m omĩa cooꝑant᷑ in bonum his qui
scd̃m ꝓpositum uocati sunt sc̃i. ꝓpositum aũ ñ suũ

Expanded text:
nquam inveniunt. Interrogant utrum David et nquam inveniunt. Interrogant utrum David et Petrus damnari debuissent, si ante poenitentiam in peccatis suis mortui fuissent. Quae quaestio quali responsione digna sit utinam videre possent! Quare enim perire non debuissent si in peccatis suis mortui fuissent? Sed perire, inquiunt, non potuerunt quoniam ad vitam praedestinati fuerunt. Quare ego similiter non peccare non potuerunt, quoniam peccaturi praesciti fuerunt? Si enim praedestinatio impediri non potest, nec praescientia falli non potest. Si autem praescientia peccandi non infert necessitatem, nec praedestinatio damnationis tollit possibilitatem. Vis adhuc audire quid dicat Augustinus; quia mihi non credis, audi qui sunt qui diligunt, et qui sunt qui perseveraturi sunt; et quae sit unitas dilectionis, et quae sit unitas praedestinationis. Scimus quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum iis qui secundum propositum vocati sunt sancti ; propositum autem non suum
Abbreviated transcription (Latin):
no ꝓposito constitttis ad inquitatẽ ñ imputã¬
tur. cir̃ ñ similit̃ in hiis que ad iniquitatem
decdinauert̃. ex nsu p̃tite uirtutis etiam ĩ ma-¬
lo ꝓposito affectiones quedam amissi siue cor¬
rupti boni aliqͣndo suꝑeẽ dicant᷑. que quid̃ sine
ꝓposito bone uoluntatis ex usu sine ex natura
gens cui soli udicium est cum deo. ⁊ hor solum
si bonum est. ñ est ad malum qͥcqud in homle
est siue bonum sit siue malum. ⁊ item si malum
est : ñ est ad bonum. qͥcquid reliquũ est siue lonii
siue malum. Ad hunc gͦ ocłm ex quo solo totũ cor¬
pus lucet respit̾e debuerunt. qui in affectionib ne¬
scio qualib quas ⁊ incredulis. ⁊ iniquis. aliquo¬
tiens siue ex natura siue ex usu in eẽ uidemꝰ: m̾itũ
hominis conscituũt. Pot̾ant hic satis suꝑsticiose
qõnes finem acciꝑe si tam̃ finem accipere pot̾ant.
slunc aũt querunt ⁊ semꝑ querunt. ⁊ semꝑ q̃ũt¬

Expanded text:
no proposito constitutis ad iniquitatem non imputanno proposito constitutis ad iniquitatem non imputantur; quare non similiter in iis qui ad iniquitatem declinaverunt ex usu praeteritae virtutis etiam in malo proposito affectiones quaedam amissi sive corrupti boni aliquando superesse dicantur, quae quidem sine proposito bonae voluntatis ex usu sive ex natura gens cui soli judicium est cum Deo, et hoc solum  bonum est non est ad malum quidquid in homine est sive bonum sit sive malum; item si malum est, non est ad bonum quidquid reliquum est, sive bonum sive malum. Ad hunc ergo oculum ex quo solo totum corpus lucet respicere debuerunt, qui in affectionibus nescio qualibus quas et incredulis et iniquis aliquoties sive ex natura sive ex usu inesse videmus, meritum hominis constituunt. Poterant his satis s finem accipere poterant. Nunc autem quaerunt et semper quaerunt, et nu