comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩem xp̃m oculis pati c̾nebati dicim
eũ fidem passionis hũisse. ñ in eo qd̾
credebat hoiẽm pati qr hec uidebat: s ĩ
eo qd̾ credebat deũ eẽ qui paciebat. ñ. n
uirtus fideierat. qd̾ credebat᷑ hõ pati⁊
mori. qd̾ iudeus t̾nc̃s credebat. s qd̾
credebatur eẽ deus. qui paciebatur. Unde

Expanded text:
bat, dicimus eum fidem passionis habuisse, non in eo quod credebat hominem pati, quia hoc videbat; sed in eo quod credebat Deum esse, qui patiebatur. Non enim virtus fidei erat, quod credebatur homo pati et mori, quod Judaeus cernens credebat; sed quod credebatur Deus esse, qui patiebatu
Abbreviated transcription (Latin):
umu̾sis excellentius caritatis munus
cognosces que nt oleũ nõ põt p̃mi ĩ ymo.
latenus ad spititalẽ amorẽ attingit᷑.
Non .ni. caritas fidẽ. s fides caritatẽ p̾ce¬
dit. qr nẽo põt amare. qd̾ nõ crediderit.¬

Expanded text:
sis excellentius charitatis munus cognosces; quae, ut oleum, non potest premi in imo, latenus ad spiritualem amorem attingitur. Non enim charitas fidem, sed fides charitatem praecedit, quia nemo potest amare
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑans ꝑ dilectionẽ. utiz sine spe eẽ ñ
pot. nec amor sñ spe. nec sine amore
spes. nec utrũ sine fide. ⁊ fides sine amo¬
re. nich uiodest. põt tñ crecli aliquid qd̾¬
Idecq crede̾. qd̾ ÷ actus fidei. naturalit̾ p̃¬
ratur. Inde z. ꝙ in script̾a plerũ reꝑitur.
ꝙ fidos p̾redit spẽ. ⁊ spes sequit fidẽ. Nõ

Expanded text:
operans per dilectionem utique sine spe esse non potest, nec amor sine spe, nec sine amore spes, nec utrumque sine fide; et fides sine amore nihil prodest; potest tamen credi aliquid, qIdeoque credere, quod est actus fidei, naturaliter prratur. Inde est quod in Scriptura plerumque reperitur quod fides praecedit spem, et spes sequitur fidem; non
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ ꝙͣ dei: de illo ft̃a ⁊ uoluntas dei. It
in ecdem. Sic oportebat prius hoĩem
fierait ⁊ bene poss uelle.⁊ male. nec
frustra si bñ. nec ĩpune si male. Idem
queq in libro de correctae ⁊ gr̃a ait. Si ħ
ftĩsunt. defuiss qñ nõ talis natura
ft̃a erat. ut sine ilimino auxilio poss
man̾esi uell. ñ utiq sua culpa cecitdis¬
man̾e nõ poss. Id̾. dederat d̾s hõi bonã
uolũtatẽ in illa quippe. eũ fec̾at rectũ.
ded̾at acdintoriũ. sñ quo nõ poss in ea¬
man̾e si uellet. ⁊ per qd̾ poss. Ut a hac
uellet. in eius dimisit arbitͥo. In eodẽ.
acceꝑat posse si uellet. s ñ hũit uelle.
quo poss. Nam si habuiss ꝑseu̾ass.
his testimoniis euident̾ mõstͣcur ꝙ
hõ rectitudinẽ. ⁊ bonã uolũtatẽ. in cre¬
atione accepit.atq auxiliũ quo stare

Expanded text:
 de illo facta est voluntas Dei. Item in eodem: Sic hominem prius oportebat fieri, ut et bene posset velle, et male; nec frustra si bene, nec impune si male. Idemus in libro De correptione et gratia: Si hoc facti sunt defuisset quoniam non talis natura facta erat ut sine divino adjutorio posset manere si vellet non utique sua culpa cecidismanere non posset. In eodem: Dederat Deus homini bonam voluntatem; in illa quippe eum fecerat rectum: dedit adjutorium sine quo in ea non posset permanere si vellet, et per quod posset; utvellet, in ejus dimisit arbitrio. In eodem: Acceperat posse si vellet, sed non habuit velle quo posset; nam si habuisset, perseverasset. His testimoniis evidenter monstratur quod homo rectitudinem et bonam voluntatem in creat
Abbreviated transcription (Latin):
rectã ⁊ bonã uolũtatẽ hũit ho. si
ber eam nec m̾eri uitã ualuit. nec ea¬
uolebat. ⁊ ad tempus stare uoluit. s ñ
pseu̾anter. ⁊ id̾o recta. ⁊ bõa fuit tũc. uo¬
luntas hoĩs. Oppositõ ⁊̃ illd̾ ꝙ dc̃m lo

Expanded text:
rectam et bonam voluntatem habuit homo, si per eam nec mereri vitam valuit? volebat, et ad tempus stare voluit, sed non perseveranter, et ideo recta et bona fuit tunc voluntas hominis. 3. Oppositio c
Abbreviated transcription (Latin):
q⁊ ĩ carne. utrũ sit culpa an pena.
uł pena. siue aliqͥd aliud. Culpa eẽ ñ
n. culpa eẽt in carneante infusionẽ
aĩe actualis eet. uł originalis. S ac¬
tualis ibi nõ Inec originalis culpaꝵ¬

Expanded text:
 in carne, utrum sit culpa, an poenavel poena, sive aliquid aliud. Culpa esse non enim culpa esset in carne ante infusionem animae, actualis esset, vel originalis. Sed actualis ibi non est; nec originalis culpa
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ siłitalinũ inductione ad rosse sĩ
msinuas. ang̾. in li. de bap̃o ꝑuuloꝵ¬
ita inquiẽs. Qũo p̃putiũ. per tirtũtisi
onẽ auft̾ur. manet tñ in eo . quẽ ge¬
Enuerũt curtũtisi. Qũõ ĩ palea. q̃ ꝓpere
Shũano. tanta cliligẽtia seꝑat᷑. manet
m̃ infructu. qui de purgato nascitur¬
fructu tritico. Ita pcc̾m qd̾. in parẽti¬
b. per bap̃m mundat̾. manet meis
quos genuerũt. Ex .ni. gignũt. qd̾
ad huc uetustũ thunt. ñet ex hic. qͣd
r nosuitate ꝓmouit. eos. int̾ filios¬

Expanded text:
rum similitudinum inductione id posse fieri insinuat Aug. in lib. de Baptismo parvulorum, inquiens: Q quem genuerunt circumcisi; quomodo etiam palea quae opere humano tanta diligentia separatur, manet tamen in fructu qui de purgato nascitur tritico; ita peccatum quod in parentibus per baptismum mundatur manet in eis quos genuerunt. Ex hoc enim gignunt, quod adhuc vetustum trahunt; non ex hoc, quod lex in novitate promovit eos int
Abbreviated transcription (Latin):
do p̾dicau̾it anatħa sit. Aliud gͦ posu¬
uerit .i. contͣrium anatħa sit. nõ dic̃
siquis adlid̾it. Nam sullud diceret:
scribebat. sicut ad thessalonicẽses ut
suppleret que illorum fidei deerat. s
qui supplet qd̃ minus erat adclit. nõ
qd̾ merat tollit. Qͣ autem pret̾g̾dit fi¬
dei regulam nõ acredit inuia s rece¬
clita uia.¶Ad illud a qd̃ de eu̾ngłio
opponũt: rendemus ita qr cum dicat

Expanded text:
do praedicaverit, anathema sit. Aliud ergo posuverit, id est contrarium, anathema sit; non dicit: Si quis addiderit. Nam si illud diceret, scribebat, sicut ad Thessalon., ut suppleret quae illorum fidei deerant. Sed qui supplet, quod minus erat addit; non quod inerat tollit. Qui autem praetergreditur fidei regulam, non incedit in via, sed recedit a via. Ad illud autem quod de Evangelio opponunt, respondemus ita: Quia cum dicat
Abbreviated transcription (Latin):
gas. Qui si filiumunitũ minorem
genuit. aut nõ potuit aut nõ uoluit.
gigñe equalem. Si autem ditis quia
Si autẽ nõ potuit: ubi est oĩpotetia
dei prĩs: prorsus ad hũc articulum.
sibi gigñe filium. aut non potu̾it.
aut nolu̾it. Si non potitit: infirmꝰ
si noluit: inuidus ĩuenitur. S u¬
trumq hec falsum est. Patri igitur
filius uerus: equalis est. Genuit gͦ
pater sibi equalem filium. ⁊ ab u¬
troq ꝓcedit. utriq equalis. sp̃s. scũs.
eumdem. pater in unico filio. plenã
gignere potuit. nec tñ plenã genuit.
s minorem. Eoimini patrẽ inuicdũ.
lit qd non minorem pater filiũ ge
⁊̃ qr si poss homo. maiorem meliorẽ¬
q seipo gign̾ẽ filium. s maius uel
melius deo quicqͣm eẽ nõ põt. deus
ergo cur nõ equalem ut ais genu¬
it filium. cui nec anni netessarii
fu̾nt. per quos adimpłe̾tur eqͣlitas.
nec omnipotencia defuit. anforte¬
noluit ergo qd̾ absit: inuidit. S
non inuidit. equalem igitur genu¬

Expanded text:
gas. Qui si Filium unicum minorem genuit, aut non potuit, aut non voluit gignere aequalem. Si autem dicis, quia si autem non potuit, ubi est omnipotentia Dei Patris? Prorsus ad hunc articulum sibi gignere Filium, aut non potuerit aut noluerit. Si non potuit, infirmus; si noluit, invidus invenitur. Sed utrumque hoc falsum est; Patri ergo Filius verus aequalis est. Genuit ergo Pater sibi aequalem Filium, et ab utroque procedit utrique aequalis Spiritus sanctus. m Pater in unico Filio plenam gignere potuit nec tamen plenam genuit, sed minorem, cogimini Patrem invidum dit quod non minorem Pater Filium genetiam, si posset homo, majorem melioremque seipso gigneret filium. Sed majus vel melius Deo quidquam esse non potest. Deus ergo cur non aequalem, ut ais. Filium genuit; cui nec anni necessarii fuerunt, per quos adimpleretur aequalitas, nec omnipotennoluit? Ergo, quod absit, invidit. Sed non invidit: aequalem igitur genu
Abbreviated transcription (Latin):
tem̃. s ⁊̃ niali per cicasione ita creaa¬
onẽ reruĩ uisibiliũ d̾s int̾ius oꝑatur.
Ext̾iores & oꝑationes atq ⁊tempatio¬
nas causas ab elemẽtis ⁊tͣhere. qͣnto
facilius ÷. tanto mirabiliores. in hiꝰo
perib eoꝵ existunt celeritates. s nõ÷
creator nisi qui pͥnͣdepalit̾ ista format.
net quisꝙͣ hec põt. nisi unus creator
deus. Aliud ÷ enĩ ex intimo ac sũmo.
causarũ carcline. ⁊ dere ac mĩstͣre trea

Expanded text:
a creationem rerum visibilium Deus interius operatur. Exteriores autem operationes atque contemplationas causas ab elementis contrahere quanto facilius est, tanto mirabiliores in hujusmodi operibus eorum existunt celeritates; sed non est creator nisi qui principaliter ista format, nec quisquam hoc potest nisi unus creator Deus. Aliud est enim ex intimo ac summo causarum cardine condere ac ministrare crea
Abbreviated transcription (Latin):
am tres ꝑsone dicantur eẽ una eẽn¬
cia. sicut ex eodem auro si fierent tres
statue. clic̾emus tres statuas unum
aurum. nõ autẽ sit trinitatẽ .i. tres
ꝑsonas dicimus unã cẽnciar. ⁊ unũ
deum. tanꝙͣ ex una mat̾ia tria que¬
dam subsistant. In statuis enĩ eqͣlib.
plus auri est tres simul: qͣm sigule.¬

Expanded text:
am tres personae dicantur esse una essentia; sicut ex eodem auro si fierent tres statuae, diceremus tres statuas unum aurum. Non autem sic Trinitatem in tres personas dicimus unam essentiam, et Deum unum, tanquam ex una materia tria quaedam subsistant. In statuis enim aequalibus, plus auri est tres simul quam singul
Abbreviated transcription (Latin):
est. indiuidua a: abraham.ysaac.⁊ ia¬
tob. Si enim eẽncia spẽs est.uit hõ: sicut
nõ dicitur unus hõ eẽ. abraham. ysa¬
at. ⁊ iatob: ita nõ dr̃ eẽ una eẽncia esse
tres psone. Nonitaq scd̃m genus ⁊ sp̃ẽs
ista dicimus. Net sccłm mat̾ialẽ cãm¬
otandũ dlicunt tres ꝑsone una es-¬

Expanded text:
est, individua autem Abraham, Isaac et Jacob. Si enim essentia species est, ut homo, sicut non dicitur unus homo esse Abraham, Isaac, et Jacob, ita non dicitur una essentia esse tres personae. Non itaque secundum genus et species ita dicimus. 11. Nec secundum materialem causam dicuntur tres
Abbreviated transcription (Latin):
peiorẽ ũgat in exitũ. lib̾e illud. salubͥ¬
orͣiᷤ ⁊silio. mutand̾ nou̾imꝰ ac magis¬
Neͤ instante ncãtate. peierand̾ ẽẽ nob̾. ꝙͣ
ꝓ uitando ꝑiurioã aliud crimẽ gͣuius
ee liu̾tend̾. Deniq iurauit dd̾ ꝑ deu
accid̾e nabal. uirũ stultũ. s ad pͥmã int̾

Expanded text:
peiorem vergat in exitum, libere salubriori consilio mutandum novimus, ac magis instante necessitate peierandum nobis, quam pro vitando periurio in aliud crimen gravius esse divertendum. Denique iuravit David per Deum occi
Abbreviated transcription (Latin):
testẽ adhib̾e. Est ⁊̃ qd̾dam genus iura¬
mẽti gͣnissimũ qd̾ fit per execͣtionẽ. ut
cũ hõ dicit. si illud feciallõ paciar uł il¬
lud ꝯtingat. filus meis. scd̾ quẽ modũ
accipit᷑ ĩ int̾cdũstũ aliquis uirãdo dicit.

Expanded text:
testem adhibere. Est etiam quoddam genus juramenti gravissimum, quod fit per execrationem: ut cum homo dicit: Si illud feci, illud patiar, vel illud contingat filiis meis, secundum quem modum accipitur etiam interdum cum aliquis jura
Abbreviated transcription (French):
pñiam. ⁊ si ⁊tumax extit̾it: anath̾a¬
testificatõ quedã. ꝓmissionis
spontance. que d̾o ⁊ de his que
dei st̃ ꝓprie fieri d ¶Sunt en i uota stu¬
ltoꝵ que frangenda sũt. De clifferẽ¬

Expanded text:
ntiam; et si contumax extiterit, anathematestificatio quaedam promissionis spontaneae, quae Deo, et de his quae Dei sunt, proprie fieri debet. Sunt tamen et vota stultorum, quae frangenda sunt. 2. De
Abbreviated transcription (Latin):
prodest alicui. ut obsit alti.¶ Qrtũ sola
mẽtiendi fallendiq libidine. qd̾ mi¬
rũ mendatiũ÷Quintũ qd̾ fit placẽ¬
tli tupiclitate. de suaui eloquio his oĩ
⁊ nulli obest et ꝓdest alicui. Ut siquis pet
cuniã alicuiꝰ. ũuste tollendã. sciẽs ubi
siti se ex̃ nescire mẽciatur. Septimũ qd̾ ⁊
nulli obest.⁊ prodest alicui. ut siquis. no¬
lẽs hoĩem. ad mortẽ q̃situm. ꝓdere. mẽti¬
atur. Octauũ qd̾ nulli obest. ⁊ ad hxc ꝓdẽ.
ut ab ĩmũdicia corꝑalit̾ aliꝙ̃ tueatur.
In his a. tanto minus peccat quisacũ
quis uͥo aliqd̾ genus eẽ mẽdacũ qd̾ pec¬
catũ ñ sit. putau̾it. decipiet scip̃m tͥpit᷑.¬

Expanded text:
um sola mentiendi fallendique libidine, quod merum mendacium est. quintum, quod fit placendi cupiditate de suaui eloquio. his omnet nulli obest et prodest alicui; uelut si quispiam pecuniam alicuius iniuste tollendam sciens usit nescire se mentiatur; septimum, quod et nulli obest, et prodest alicui: ut si quis nolens hominem ad mortem quaesitum prodere, mentiatur; octavum, quod nulli obest, et ad hoc prodest, ut ab immunditia corporis aliquem tueatur. In his autem tanto minus peccat quisque disquis vero aliquod genus esse mendacii quod peccatum non sit putaverit, decipit seipsum turpit
Abbreviated transcription (Latin):
corpus nr̃m. p̾cipitur a d̾s diligi a ꝓxi¬
mus. ut & quis se cdiligat. p̾cepto nõ ÷
opus. Qntũlibet .n. hõ excidat au̾ita¬
poris sui. qr nẽo umꝙ carne suã cilio
hab̾uit. Namuin iusto qui corpus suũ
cruciãt: nõ corpus. s corruptiones eiꝰ

Expanded text:
ligi et proximus. Ut autem quisque se diligat, praecepto non est opus. Quantumlibet enim homo excidat a veritaporis sui: quia nemo unquam carnem suam odio habuit . Nam viri justi qui corpus suum cruciant, non corpus, sed corruptiones ejus
Abbreviated transcription (Latin):
a. su ¶ S sp̃ale de hec p̾ceptũ nõ erat dan¬
clũ nec sp̃ali p̾cepto opus erat id tradi.
ut quis se. uł corpus suũ dilig̾et: qr
hec illo p̾cepto ꝯtinetur. Diliges ꝓrimũ
tuũ sicut te ip̃m. Ibi. n ⁊ ꝓtimũ totũ ⁊ te
totũ intellig̾e ꝓotes uł debes. Uñ aug̾. ĩ

Expanded text:
am suam? Sed speciale de hoc praeceptum non erat dandum, nec speciali praecepto opus erat id tradi, ut quisque se vel corpus suum diligeret, quia hoc in illo praecepto continetur: Diliges proximum tuum sicut teipsum. Ibi enim et proximum totum, et te totum intelligere debes. Unde Aug
Abbreviated transcription (Latin):
obeclire te uolo ꝑpħe dicenti. s euela nͣ¬
aͣmtuam antedeum. Ergo tua ꝯfitere
prt̃a: apud uͥm iudice cu orõne delicta
tua ꝓnũcia. ñ lingua. s ꝯscĩe tue memo¬
Si hũens pet̾a tua in mẽte ꝯtinue: nũ¬
um ĩ corde tuo tenebis. Idẽ. Pcc̃a tua
dit̾e: dicito ea cotidie in aĩa tua. ñ di¬
to ut ꝯfitearis ea ⁊ẜuo tuout tibi exꝓ¬
beret. dicito d̾o qui curat ea. Nec.n. si
to erat. cũ aclmittes ea cognou̾at. suĩ¬
nõ erubuisti. ⁊ ⁊fiti crubescis: dicito
in hac uita: ut ĩ alia requiẽ habeas. cdi¬
cito ĩgemiscẽs ilactimãs. In codice
scripta sunt pec̃a tua. Spongia pcc̃oꝵ
prc̃a hũanã noticiã latent. ñ ab ip̃is
ꝯfessa: nec ab aliis publicata. Si ea :¬
fiteri auł emendare nolu̾int. deũ quẽ
hñt testem. ip̃m ⁊ hĩturi sũt ultorẽ.
Ꝙ si ip̃i sui iudices fiant: ⁊ ueluti sue
iniquitatis ultores: hic in se uolũtari¬
ampenã seu̾issime aĩadu̾sionis ex̾te¬

Expanded text:
obedire volo prophete dicenti: Revela viam tuam ante deum. Ergo tu confitere peccata, / aput verum iudicem cum oradone delicta tua pronunccia non ligua, sed consciencie tue memoSi habueris peccata tua in mente continue, nuum in corde tuo tenebis. Idem: Peccata tudicere, dicito ea quotidie in animo tuo; non dico ut confitearis ea conservo tuo, ut tibi exbret. Dicito Deo, qui curat ea. Nec enim sto erat; cum admitteres ea, cognoverat. Numnon erubuisti, et confiteri erubescis? Dicito in hac vita, ut in illo requiem habeas. Dicito ingemiscens et lacrymans. In codice scripta sunt peccata tua: spongia peccatorum a humanam notitiam latent, non ab ipsis confessa, nec ab aliis publicata, si ea confiteri vel emendare noluerint, Deum quem habent testem, ipsum et habituri sunt ultorem. Quod si ipsi sui judices fiant, et veluti suae iniquitatis ultores, hic in se voluntariam poenam severissimae animadversionis exerce
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑne ciuitatis gaudia recipiãt. his
aũctib ĩnitunt᷑ qui suffic̾e ꝯtendũt
do ꝯfitĩ pct̾a. sine sacdote. clicũt .n. ꝙ si
quis timẽs detegi culpã suã ap̃ hoĩes.
nemde obꝓbrio habeatur. uł alii suo
exẽplo hẽatur ad peccandũ accingan¬
tur. ⁊ ideo taceat hoĩ ⁊ reuelet do̾. ⁊ se

Expanded text:
ecipiant. His auctoritatibus innituntur qui sufficere contendunt Deo confiteri peccata sine sacerdote. Dicunt enim quod si quis timens detegere culpam suam apud homines, ne inde opprobrio habeatur, vel alii suo exemplo ad peccandum accingantur, et ideo tacet homini, et revelat Deo, conse
Abbreviated transcription (Latin):
citur ꝗd̾ g̾itur. ⁊ sic ad hibetur intẽtio. ⁊
si intentõ. nõ clicatur dẽ ẽe ⁊ficiendi il¬
lud mistium. tñ ex quo intẽdit ea dr̃e.
i ag̾ẽ. que ab aliis guntur. ĩplet mis¬
terium ¶llud ⁊̃ sane dici po̾t̾. qd̾ abru

Expanded text:
citur, et sic adhibetur intentio, et si intentio dicatur deesse conficiendi illud mysterium, tamen ex quo intendit ea dicere et agere quae ab aliis geruntur, impletur mysterium. Illud etiam sane dici potest, quod a bru
Abbreviated transcription (Latin):
Etͣte quib ⁊ qͣliter ꝓsint illa que pro
desunctis freq̃ntat ecc̃a Mediccriter
malis.suffragantur ad penc mitiga¬
tione. mediacrit̾ bonis. ad plenã ab¬
solutionẽ. qui nõ hñt tante ꝑfectio¬
nis m̾ita. ut ñ incligeant iuuari.per poͤ¬

Expanded text:
Ecce quibus et qualiter prosunt illa quae pro defunctis frequentat Ecclesia. Mediocriter malis suffragantur ad poenae mitigationem; mediocriter bonis ad plenam absolutionem; qui non habent tantae perfectionis merita
Abbreviated transcription (Latin):
uerẽt. ħ sibiut postea possent prodesse
mcruenĩt. Est .n. quidã uiuendi modꝰ
nec tã bonus. ut ñ requirat ista.pꝰ mor¬
teniec tam malus ut ei ñ ꝓsint ista pꝰt¬
mortẽ. Soo talis inbonout ista nõ re¬
quirat. ⁊⁊ ruisus talis in malo. ut nͨ
his ualeat. cũ ħ nita fnsierit. adinua¬
ri. Quo cura ħ om̃e m̾itũ rꝑatur. qͦ¬

Expanded text:
verent, haec sibi ut postea possent prodesse meruerunt. Est enim quidam vivendi modus nec tam bonus ut non requirat ista post mortem, nec tam malus ut ei non prosint ista quidquam. Est vero talis in bono, ut ista non requirat; et est rursus talis in malo, ut nec his valeat, dum ex hac vita transierit, adjuvari. Quocirca
Abbreviated transcription (Latin):
de noĩm cliu̾sitate. quib lo¬
quentes de bittate ac frinitate inef¬
fabili. utimur. Deinde ostendenclũ
est quib modis. de ea aliquid clica¬
tur. Illud igitur p̾cipue teneamꝰ que¬

Expanded text:
de nominum diversitate, quibus loquentes de unitate ac Trinitate ineffabili utimur. Deinde demonstrandum est quibus modis de ea aliquid dicatur. Illud ergo praecipue teneamu
Abbreviated transcription (Latin):
unus. sicut pater. ⁊ filius. tanta pa¬
ce uni adherẽs. intelligatur i⁊̃ ip̃apar.
ꝙͣuis nõ ememoretur. Uno gͦ istoꝵ
noĩato. ⁊̃ reliqui intelliguntur. qd̾ ĩ
plurib scripture locis occurrit. De no¬

Expanded text:
unus, sicut Pater et Filius, tanta pace uni adhaerens intelligatur etiam ipsa pax, quamvis non commemoretur; uno ergo istorum nominato, etiam reliqui intelliguntur, quod in pluribus Scripturae locis occurrit. D
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗtuis dũ ecipet̾. u̾itatẽ carins accepit ex
gritatẽ uiginitatis ẜuanit in matre.
Et paulo post. hic d̾s huanam natura.
in unitatẽ ꝑsone suscepit. qui se hũi¬
lians per mĩam. ĩ cormupte uirginis u¬
teris exea nasciturꝰ. impleuit. formã

Expanded text:
eritatem carnis accepit ex gritatem virginitatis servavit in matre. » Et paulo post: « Dei Filius humanam naturam in unitate personae suscepit, qui se humilians per misericordiam incorruptae Virginis uterum ex ea nasciturus implevit. Non
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ in se bonũ ⁊ cuifit. s nõ est
fõnũ facienti. ut cũ subuenit pauꝑi.
s nõ pp̃ deumi ⁊ aliquid bonũ ÷ ĩ se.
⁊ facienti. s nõ ex cui fit. ut cũ u̾itas.
pp̃ deum alicui. nõ obedienti p̾dicat᷑.
odor uite in uitã. aliis odor mortis in¬
mortem est autẽ alt̾m qd̾ non in se
bonũ. ⁊ facienti nocet et damynat.
nisi peniteat. ut malũ. ualet tñ ad a¬
liquid. Ut .n. ait aug̃. in enchericdiõ.

Expanded text:
d in se bonum est, et cui fit; sed non est bonum facienti, ut cum subvenitur pauperi, sed non propter Deum. Et aliquid bonum in se et facienti, sed non ei cui fit, ut cum veritas propter Deum alicui non obedienti praedicatur. odor vitae, aliis odor mortis. Est autem aliud quod nec in se bonum est, et facienti nocet, et damnat nisi poeniteat, ut malum: valet tamen ad aliquid. Ut enim ait Aug. in Ench., cap.
Abbreviated transcription (Latin):
nẽt. ꝓpħa nõ sensit. apłs nõ int̾rgauit.
filius ip̃ nõ edidit. Cess ergo dolor que¬
relarũ. nõ putet hõ sua intelligẽtia ge¬
nerationis safmentũ posse ⁊sequi. ab¬
solute tn intelligendus pr̃a fi.⁊s .s.
lius a pr̃e qͥ ÷ unigenitꝰ ab ingenito.
ꝓgemes a parẽte. iuuus a niuonõ na¬
tura deitatis. alia. ⁊ alia. qui ambou¬
nõ ꝑuenturũ sciã. tñ gͣtulabor ꝓfectu¬
rum. Q .R. pie infinita ꝓsequit᷑. ⁊ si
nõ ꝯtingat aliqñ. tñ ꝓficiat prodeun¬
do. s ne te inseras in illud secretũ. et
archano inopinabilis natiuitas. ne
te ĩ mergas sũma intelligẽtie ⁊p̃hen¬
dere p̾sumẽs. s intellige ĩ comp̃hen¬
sibilia eẽ. his aliis młtis euident᷑ os

Expanded text:
eta non sensit, Apostolus non interrogavit, Filius ipse non edidit. Cesset ergo dolor querelarum: non putet homo sua intelligentia generationis sacramentum posse consequi. Absolute tamen intelligendus est ab ingenito, progenies a parente, unus ab uno; non natura deitatis alia et alia, quia ambo unon perventurum sciam, tamen gratulabor profecturum. Qui enim pie infinita prosequitur, etsi non contingat, aliquando tamen proficiet prodeundo. Sed ne te inseras in illud secretum et arcanum inopinabilis nativitatis, ne le immergas, summam intelligentiae comprehendere praesumens; sed intellige incomprehensibilia e
Abbreviated transcription (Latin):
manifestũ ÷ ꝙ pret alias penali¬
tãtes.pro ptc̃o illo. hõ incurit penam
incorrupec̾e. ⁊ dep̾ssione lib̾i arbiti. per
illud namq ptc̃m. natalia bona ĩ ho
mine. corrupta st̃. a gͣtuita detͣcta. hic
tis que per gr̾am naturalib adclita
fu̾ant. hec sunt data optimal doͣna

Expanded text:
manifestum est quod praeter alias poenalitates pro peccato illo, incurrit homo poenam in corruptione et depressione liberi arbitrii. Per illud namque peccatum naturalia bona in ipso homine corrupta sunt, et gratuita detracta. Hic tis, quae per gratiam naturalibus addita fuerant. Haec sunt data optima, et don
Abbreviated transcription (Latin):
se iacob. quĩ talem fut̾m p̾sciuit.
qui in eum cred̾et. ⁊ ei ẜuret. qd̾ aliqñ
ex eletione palis ÷ factus. itadicẽs. Sis¬
pntano quid elegit ds nundũ nato.
cui clixit ẜuiturũ ẽẽ maiorẽ. ⁊ quidĩ
eodẽ mnaiore silr nõdum nato. repba
que ipe daturꝰ ÷ s fidem elegit mn p̾scĩa.¬

Expanded text:
se Jacob, quia talem futurum praescivit qui in eum crederet, et ei serviret; quod aliquando ex tali electione talis est tactus; ita dicens: Disputans ergo quid elegerit Deus in nondum nato, cui dixit serviturum esse majorem, et quid in eodem majore similiter nondum nato reprobaquae ipse daturus est, sed fidem elegit in pra
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mĩe m̃itũ. ne gr̾a uacuet. si ñ gra¬
tis donet᷑ s mits reddit᷑ miẜetur
ita scd̾m gr̃am. que gͣtis datur. ob¬
clurat a. scd̾m iuliciũ. qd̃ m̃itis red¬
ditur. uñ datur intelligi. ut sic̃ rey¬
batio dei ÷. nolle misereri. ita obdu¬
ratõ dei sit. nõ miẜeri. ut niõ ab illo
mogetu aliquid quo sit ho detior.
s tñ quo sit melior. nõ eregetur.

Expanded text:
 meritum, ne gratia evacuetur si non gratis donetur, sed meritis redditur. Miseretur itaque secundum gratiam, quae gratis datur. Obdurat autem secundum judicium, quod meritis redditur. Unde datur intelligi, ut sicut reprobatio Dei est nolle misereri, ita obduratio Dei sit non misereri; ut non ab illo irrogetur aliquid quo sit homo deterior, sed tantum quo sit melior non erogetur.
Abbreviated transcription (Latin):
it bona sua. ⁊ quibtũz donat. ꝓcul
dubio se donaturũ ẽẽ p̾sciuit. Prepa¬
rauit ⁊̃ d̾s ut ait fulgentius. mał
ignẽ et̾nũ. illis utiq quos iuste pre¬
parauit ad luenda supplitia. nec tñ
p̃paranit eos ad facienda ptc̃a. p̃para¬
nõ ꝙ hũana iniquitas admitt̾et.
Nlon .n. sicut p̾parauit sc̃os ad iusti¬
ciam ꝑcipiendam. sic p̾parauit ini¬
quos ad iusticiã aclinittẽdam. qr
pͥuitatis pparator nũꝙͣ fuit. ꝙ obdu

Expanded text:
it bona sua, et quibuscumque donat, procul dubio se donaturum esse praescivit. Praeparavit etiam Deus, ut ait Fulgentius, malis ignem aeternum; illis utique, quos juste praeparavit ad luenda supplicia, nec tamen praeparavit ad facienda peccata. Praeparanon quod humana iniquitas admitteret. Non enim sicut praeparavit sanctos ad justitiam percipiendam, sic praeparavit iniquos ad justitiam amittendam; quia pravitatis praeparator nunquam fuit. Sicu
Abbreviated transcription (Latin):
queri. si hrͣtici ab ecc̃a prisi. ⁊
dampnati. possint t̾d̾e sacris¬
ordines. ⁊ si ab eis orclinati. redeũtes
ad ecc̃e mnuitatẽ debeãt reorclinari. Hãc¬
qõnẽ ꝓplexam. ac pene ĩdissolubilẽ. fa¬
tiunt doctoꝵ u̾ba. qui płimũ clissẽtire
uident uident᷑ .n. quidã t̾rade. hrtictos

Expanded text:
si haeretici ab Ecclesia praecisi et damnati possint tradere sacrordines, et si ab eis ordinati, redeuntes clesiae unitatem debeant reordinari. Hancionem perplexam ac pene insolubilem fiunt doctorum verba, qui plurimum dissentire videntur. Videntur enim qu
Abbreviated transcription (Latin):
lignũ portasse. qr per ip̃ius pena. ꝙ̃ in
crute tulit. oĩs pena temꝑalis que pro
pit̾o rliso debetur in bapo penitꝰ relaxã¬
tur uit nulla a baptizato exigatur. ⁊ in
penitẽtia mimnorat. Non .n. sufficet illa
iustoꝵ qui fũnt añ aduentũ xp̃i. ĩ sus¬
tentatõe d̾i fuisseais ad mortẽ xp̃i clic̃¬

Expanded text:
lignum portasse; quia per ipsius poenam quam in cruce tulit, omnis poena temporalis, quae pro peccato conversis debetur, in baptismo penitus relaxatur, ut nulla a baptizato exigatur, et in poenitentia minoratur. Non enim sufficeret illa justorum, qui fuerunt ante adventum, in sustentatione Dei fuisse usque ad Chr
Abbreviated transcription (Latin):
dam puerilit̾ intelligũt. ꝙ in ualleis
saphat que ÷ in lat̾e mõtis oliueti.
descensurꝰ sicũt doꝰ ad iucliciũ. ꝙ fri¬
ris sedebit. ⁊tͣlocũ motis oliuetiet qͦ
angłi defe̾nt añ eum signũ crutis. uñ¬

Expanded text:
dam pueriliter intelligunt, quod in valle quae est in latere montis Oliveti descensurus sit Dominus ad judicium, quod friris sedebit contra locum montis Oliveti, ex quo Angeli deferent an
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃t. solus ⁊memoratur pater. his u̾
rem ex pr̃e ꝓtedentẽ cum prẽ ⁊ filioi
coaclorand̾. ⁊ głificand̾. ⁊c. Illud est
symbolũ qd̃ inmissa cantatur. etli¬
tum in niceno ꝯcilio. in fine cuiꝰ sb̃¬
iunctũ est. qui aliud docũit. uł p̾cli
thematizatos tlñt. qr ditimus sp̃m¬

Expanded text:
Spiritus solus commemoratur Pater, his verSpiritus solus commemoratur Pater, his verrem, ex Patre procedentem, cum Patre et Filio coadorandum et glorificandum, etc. Illud est symbolum quod in missa cantatur, editum in Nicaeno concilio, in fine cujus subjunctum est: Qui aliud docuerit, vel alitthematizatos dicunt, quia dicimus Spir
Abbreviated transcription (Latin):
patre a non a filio. quod ideo cli¬
cunt qr u̾itas ineu̾ngelio fidem in¬
tegre ⁊tinentẽ de ꝓcessione sp̃c loq̃ns.
solum prem ꝯmemiorat dicens. scu¬
Sp̃t qui a pr̃e ꝓcedit. s⁊ ⁊̃ ideo qr in prin¬
cipalib ⁊ciliis que apud eos celebra¬
ta sunt: ita symbola eoꝵ. subiunctis
anatħatib.sanctita st̃.ut nulli det̾¬
nitatis fide. aliud docere.uł alit̾ p̾clica¬
re qͣm ibi p̾clicatur ⁊tinetur. liceat. In
quib quidem symbolis cum sp̃c. ꝯme
cum inquiunt. a filio eum ꝓced̾e ad¬
clunt. anathema ĩcurrũt.t a. uñ
⁊ nos arguunt anatħatis reos. ¶adclut
enim ⁊̃ ad asẜtionẽ sue oppinionis. l
in testimoniũ nr̃e dãpnationis. de sĩ¬
bolo fidei quod sccłm traclitionẽ p̾clit¬
toꝵ ꝯcilioꝵ. leo t̾cius romane. tͣnscͥp¬
tum in tabula argentea. post altare
b̾i pauli põita. posteris reliquit ꝓ a
more. ut ip̃e ait. ⁊ cautela fidei ortedox¬
e. In quo quidẽ symbolo. inꝓcessione

Expanded text:
Patre, et non a Filio. Quod ideo dicunt, quia veritas, in Evangelio fidem integram continente, de processione Spiritus loquens solum Patrem commemorat dicens: Spiritus qui a Patre procedit. Et etiam ideo quia in principalibus conciliis, quae apud eos celebrata sunt, ita symbola eorum subjunctis anathematibus sancita sunt, ut nulli de Trinitatis fide aliud docere vel aliter praedicare quam ibi continetur, liceat. In quibus quidem symbolis cum Spiritus scumque, inquiunt a Filio eum procedere addunt, anathema incurrunt; unde et nos arguunt anathematis reos. Addunt etiam ad assertionem suae opinionis et in testimonium nostrae damnationis, de Symbolo fidei, quod, secundum traditionem praedictorum conciliorum, Leo III Romae transcriptum in tabula argentea post altare beati Pauli posita posteris reliquit pro amore ut ipse ait et cautela fidei orthodoxae. In quo quidem symbolo, in processione
Abbreviated transcription (Latin):
ligi. nec ip̃os quidẽ tͣnsgssores ange¬
los. ⁊ aereas pot̾tates. in imã istam
caliginẽ. tanꝙͣ in sui gn̾is cart̾em.
ab illius sublimis etheree poĩtatisi
per quos magite artes possũt. quit¬
quid possunt.alłase aliquit. nisi da¬
ta desuꝑ põttate. Catłir a uł ad fal¬
lendos fallaces. sicut in egypios ⁊
in ip̾os ⁊̃ magos data estait in eoꝵ¬

Expanded text:
 ne ipsos quidem transgressores angelos, et aerias potestates, in imam istam caliginem, tanquam in sui generis carcerem, ab illius sublimis aetheriae per quas magicae artes possunt quidquid possunt, valere aliquid nisi data desuper potestate. Datur autem, vel ad fallendos fallaces, sicut in Aegyptios, et in ipsos etiam magos data est, ut in eo
Abbreviated transcription (Latin):
norau̾it. qd nec ecc̃a retiꝑit. nec p̾mis¬
se auctes paciunt᷑ sic intelligi. s ita
sane põt a ttpi. ut qͣntũ ad uis ũ hoĩm.
⁊ sui sensus ostensionẽ. xp̃t ꝓfecisse tli¬
cat̾. ꝓficiebat gͦ hũanus sensus in eo. ẜ
qr ita se hẽbat. ⁊ gerebat. at si agnitio¬
ic q̃ri o parẽ cũ d̾o ⁊ sic oĩa scit

Expanded text:
noraverit; quod nec Ecclesia recipit, nec praemissae auctoritates patiuntur sic intelligi. Sed ita sane potest accipi, ut quantum ad visum hominum et sui sensus ostensionem, Christus profecisse dicatur. Proficiebat ergo humanus sensus in eo secquia ita se habebat et gerebat ac si agnitioI
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ mutat᷑. nõ ÷ diuinũ. Sensus gͥ ꝓfi¬
ciebat hũanus. sensũ gͦ suscepit hũa¬
nũ. nec pot̾at ⁊ fortari uirtus dei. nec
cresc̾e deus net altitudo sapĩe dei im¬
pleri. que gͥ implebat᷑. erat ñ dei. s
nr̃a sapia. Nam qũo implebat. qui
ut oĩa impleret descenclit. per ꝙ̃ ã
sensum dixit ysaias. ꝙ prem puer
nesciebat. aut mrẽm. scriptũra.ẽ.n.
accipiet spolia samare. Sapiã .N. dei.fu¬
tura ⁊ occulta. ñ fallunt. expers & agni¬
cionis infancia.ꝑ hũanam utiq ĩpru¬
denciam. qd̾ adhuc nõ didicit ignorat.

Expanded text:
 non est divinum. Sensus ergo proficiebat humanus. Sensum ergo suscepit humanum. Nec poterat confortari virtus Dei nec crescere Deus, nec altitudo sapientiae Dei impleri. Quae ergo implebatur, erat non Dei, sed nostra sapientia, nam quomodo implebatur, qui ut omnia impleret descendit? Per quem autem sensum dixit Isaias, c. 8, quod patrem nesciebat puer aut matrem? Scriptum est enim: accipiet spolia Samariae, Sapientiam enim Dei futura et occulta non fallunt. Expers autem agnitionis infantia, per humanam utique imprudentiam, quod adhuc non didicit, ignorat.
Abbreviated transcription (Latin):
exemplis doceri põt. multa rerũ
bdam reb adhibere. sicut legis noĩe.
aliqñ simul om̃ia uet̾is instrumẽ¬
tosignificantur eloquia. aliqn aut
ꝓprie uccatur lexque data est ꝑ moy.¬
sen. Multa alia suppetunt exempla.
s in re aꝑta uitanda est longitudo ẜ¬
monis. Sicut ergo unicũ dei u̾bum.
ꝓprie uocamus noĩe sapĩe. tum sit u¬

Expanded text:
exemplis doceri potest multa rerum ibusdam rebus adhiberi: sicut legis nomine aliquando simul omnia veteris Testamenti significantur eloquia, aliquando autem proprie vocatur lex quae data est per Moysen. Multa alia suppetunt exempla, sed in re aperta vitanda est longitudo sermonis. Sicut ergo unicum Dei Verbum proprie vocamus nomine sapientiae, cum sit u
Abbreviated transcription (Latin):
pater.nsolus ita deus est.ut non sit
ex deo. ⁊ ideo clilectio que ita d̾s ut ex
deo sit. non ipẽ pater est: s aut filius.
uicem diligamus. atq ita in nob̾¬
deus maneat. qr utiz dilectionẽ diñ
clixerat. statim uolen de hac rea¬
pertius aliquid eloqui anquit. In
hec cognoscimus qr in ip̃o manemꝰ.

Expanded text:
Pater enim solus ita Deus est, ut non sit ex Deo; et ideo dilectio, quae ita Deus est ut ex Deo sit, non ipse Pater est, sed aut Filius vicem diligamus, atque ita Deus in nobis maneat; quia utique dilectionem Deum dixerat, statim volens de hac re apertius aliquid eloqui, inquit: In hoc cognoscimus, quia in ipso manemus
Abbreviated transcription (Latin):
fier uelit. uel sinendo. ut fiat uł ip̃e fa¬
tiento. Nec dubitand̾ ÷ deum fac̾e bene.
⁊̃ sinendo fieri. quetũ fiũt male. nõ
enĩ het nisi iusto iuditio sinit. ⁊ pͣfes¬
to bonum z omne qd̾ iustum. Etebͥ
manifeste hẽs. dei uoluntatẽ. appella¬
riipuis oꝑationẽ. uł ꝑmissionẽ. cũ ali¬
cit nõ fieri aliquid. nisi op̃ fieri uelit.
uibi includit ⁊ bona ⁊ mala oĩa que
fiunt. Ideaq aꝑte listinguit. qũo deũ
uelle dix̃it. ne eadem rõe intellig̾etur
uelle bona. ⁊ mala. fubdẽs uł sinẽdo.
ut fiat. hc qͣntum ad mala clicit uł
ip̃e faciendo.kt qͣntum ad bona. Ma¬
la .n. sinit fi̾. s nõ facit. bona u̾o ip̃e
facit. Ideoq dlyxit eũ uelle. qr uolẽs
mala sinit. ⁊ uolõs bona oꝑatur. ⁊ ob
hit ꝑmissio. ⁊ oꝑatio uoluntas d̾iclñr.¬

Expanded text:
fieri uelit, uel sinendo ut fiat uel ipse faciendo. Nec dubitandum est Deum facere bene, etiam sinendo fieri quaecumque fiunt male. Non enim hoc nisi iusto iudicio sinit. Et profecto bonum est omne quod justum est. Ecce hic manifeste habemus Dei voluntatem appellari ipsius operationem vel permissionem, cum dicit non fieri aliquid nisi Omnipotens fieri velit, ubi includit et bona et mala omnia quae fiunt. Ideoque aperte distinguit quomodo Deum velle dixerit, ne eadem ratione intelligeretur velle bona et mala, subdens: Vel sinendo ut fiat, hoc quantum ad mala dicit; vel: Ipse faciendo, hoc quantum ad bona. Mala enim sinit fieri, sed non facit; bona vero ipse facit. Ideoque dixit eum velle, quia et nolens mala sinit, et volens bona operatur; et ob hoc permissio et operatio voluntas Dei
Abbreviated transcription (Latin):
rabilis .s. dei bñplacitũ. Ideoq diligẽ¬
der cdistingat lector ubide uolurtate
dei scriptura ⁊memorat. iuxͣ quẽ mo¬
dum accipi oporteat.utrũ.s. pro bene¬
placito deian ꝓ aliquo signo eiꝰ. Mag¬
na .ni. adhibenda ÷ discretõ in cog¬
nitione diuine uolũtatis qr ⁊ bñpla

Expanded text:
ilicet Dei beneplacitum. Ideoque diligenter distinguat lector ubi de voluntate Dei Scriptura commemorat, juxta quem modum accipi oporteat, utrum pro beneplacito Dei an pro aliquo signorum ejus. Magna enim est adhibenda discretio in cognitione divinae voluntatis, quia et benepla
Abbreviated transcription (Latin):
rata saꝑe incipit: primo timore corri¬
filius. ne uł in modico ccłos amãtissi¬
mi pr̃ĩs offendat. uͦterq ĩ futo cessabit.
Caritas u̾o nũꝙͣ excidet. Aug̃ u̾o sr̃ illũ
locũ pͣsĩ. Adorato ad templũ sc̃m tuu̾ĩ
timore tuo. Timorẽ dicit desiturũ. sic.¬

Expanded text:
rata sapere incipit, primo timore corrifilius, ne vel in modico oculos amantissimi patris offendat; uterque in futuro cessabit, charitas vero nunquam excidet. August. vero super illum locum psalm. 5: Adorabo ad templum sanctum tuum in timore tuo, timorem Dei desiturum dic
Abbreviated transcription (Latin):
mutatt̾e tunctas condidit naturas.¬
a demꝰq so. hic de simplicitate.
partumꝰnec accidencium. seu qua¬
mo quare omnis treatura sit młti¬
plex. ⁊ nullo modo u̾e simplex. ⁊ pri¬
mo de corꝑali. postea de sp̃uali catiua¬
partib constat. ita ut sit ibi alia
pes maior alia minor. ⁊ maius sit
aliud figura. pot. n nminuta mag¬
nitudine. man̾e idem corloꝵa eadẽ
młtiplex eẽ ruincitur. natura corpo¬
ris. simplex & nullo modo. hic de sp̃u¬
au creatura ostencdit qũo sit multiplet
reatura ⁊ nõ simplex.

Expanded text:
mutatione cunctas condidit naturas. 4. Hic de simplicitate. partium, nec accidentium, nec quamo, quare omnis creatura sit multiplex, et nullo modo vere simplex; et primum de corporali, postea de spirituali creaturapartibus constat, ita ut sit ibi aliqua pars minor, alia major, et majus sit aliud est figura. Potest enim imminuta magnitudine manere idem color et eadem multiplex esse convincitur natura corporis; simplex autem, nullo modo. 5. Hic de spirituali creatura ostendit quomodo sit multiplex, et non simplex.
Abbreviated transcription (Latin):
simplex. q̃ Ideo simplex dr̃ respet
ꝑ spacium lcci. s inuno quoq corꝑe.
⁊ intoto tota est. ⁊ in qualibet partei
eius tota est. ⁊ ideo cum fit aliquidr
qua uis exigna particula corpis ꝙ sẽ¬
diat anima. qͣmiris non fiat intoto
corpe. illa tñ tota sentitqr totam non
latet. s tñ nec in ip̃a anma. uera sim¬
plicitas est. Cum .N. aliud sit artifici¬
osum eẽ. aliud inhertem. aliud acutũ.
allud memorem. aliud cupiditas ali¬
mutabile est. Om̃is & creatura mu¬
tabiliꝵ. Nulla ergo creatura uere si
tũa summe simplex est. dr̃ enim mag¬
nus. bonus. sapi̾es. beatus. uerus.⁊ qͣc¬
quidaliud m̃cligne clici uidetur. s cad̾
magnitudo eius est que sapĩa. Nõ.N.
sum beatum eẽ. ⁊ aliud magnũ aut
sapientẽ aut u̾m aut bomi ẽe. aut oĩ¬
Ho esse. Qualit̃ ds cum simplet sit: tũ¬

Expanded text:
deo simplicior est per spatium loci, sed in unoquoque corpore, et in toto tota est, et in qualibet ejus parte tota est; et ideo cum fit aliquid in quavis exigua particula corporis quod sentiat anima, quamvis non fiat in toto corpore, illa tamen tota sentit, latet. Sed tamen nec in ipsa tota anima vera simplicitas est. Cum enim aliud sit artificiosum esse, aliud inertem, aliud acutum, aliud memorem, aliud cupiditas, alimutabile est; omnis autem creatura mutabilis est; nulla ergo creatura vere simvere tamen et summe simplex est, dicitur enim magnus, bonus, sapiens, beatus, verus, et quidquid aliud non indigne dici videtur; sed eadem magnitudo ejus est quae sapientia. Non enim sum beatum esse, et aliud magnum, aut sapientem, aut verum, aut bonum esse, aut omnino esse. 6. Qualiter Deus, cum sit si
Abbreviated transcription (Latin):
mota. e siread cor.⁊ ibi ĩueniret qd̾i
extra leg̾et. hãc gͥ illi p̾uaritari uident᷑.
in illo fc̃õaliis facientes. qd̾ nolebant
fieri. alioquin huiꝰ p̾uaricator ÷ iudex.
dũ punitreũ nolẽs sibi aliquid tale

Expanded text:
mota rediret ad cor, et ibi inveniret quod extra legeret. Hanc ergo illi praevaricari videntur in illo facto, aliis facientes quod nolebant fieri; alioquin hujus praevaricator est judex, dum punit reum nolens aliquid tale
Abbreviated transcription (Latin):
corum ꝯsensus exigendꝰ ⁊ quoꝵ ĩ nupti¬
is desid̾atur. Intelligit᷑ tñ sẽꝑ filia pr̃i¬
⁊ sentire. fsi eiudent᷑ cdissẽtiat. It̾. spon¬
salia sicut nuptie.⁊ senfũ fiunt ⁊thẽ¬
cium. ⁊ iõ sicut ĩ nupciis. ita ⁊ ĩsponsali
b familias filiã ꝯsentut oportet. que

Expanded text:
eorum consensus exigendus est, quorum in nuptiis desideratur. Intelligitur tamen patri filia consentire, nisi evidenter dissentiat. Item, sponsalia sicut nuptiae consensu fiunt contrahentium. Et ideo sicut in nuptiis, ita et in sponsalibus patris familias filiam consentire op
Abbreviated transcription (Latin):
ris ⁊fessione. ꝑ solam cordis ⁊tritio¬
nẽ. por̃m alicui climiitat᷑. Scdo̾ an a¬
liqñ sufficiat ⁊fiti d̾o̾ sine sacͥdote ẽ¬
cio an laico fideli fc̃a. ualeat ꝯfessio.
Inhis .n. ⁊̃ decti. diu̾sa sentire ĩueniunt.
qr suꝑ his uariaac perie adũsa tͣalidis¬
se uidentur dectores Dicũt. li. quidã.
sine ⁊fessione oris. ⁊ sat̾factõe oꝑis. ne¬

Expanded text:
ordis contritionem peccatum alicui dimittatur; secundo an alicui sufficiat confiteri Deo sine sacerdote; tertio, an laico fideli facta valeat confessio. In his etiam docti diversa sentire inveniuntur, quia super his varia ac pene adversa tradidisse videntur doctores. Dicunt enim quidam, sine
Abbreviated transcription (Latin):
bum apłi. nec mors nec uita poterit
nos seꝑare a caritate dei. Caritas dei
in quit hic dicta est uirtus. que aĩ
nostri rectissima affectio ẽque cõ¬
ningit nos deo. qua eum liligimꝰ.
Eite ex his uͥbis exprimit᷑. ꝙ caritas
⁊ affectio ⁊ motus animi. ac perhee

Expanded text:
 11: Nec mors nec vita poterit nos separare a charitate Dei. Charitas Dei, inquit, hic dicta est virtus quae animi nostri rectissima affectio est, quae conjungit nos Deo, qua eum diligimus. Ecce his verbis exprimitur quod charitas est affectio et motus animi; ac per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Don ergo scd̃m corpales modos
ut in eadẽ serie subclit accipienda st̃.
hec que de deo dieunt. ubi enacuans
opinionẽ eorũ. qui ita putãt aliud
ẽẽ deũ. ⁊ aliud qd̾ dei ÷. aliudq natu¬
ram dei.⁊ rem nature.ut ÷ in creatu¬
hõ a. aliquid ei siłe. cũ alicubi erit.
alibi nõ erit. qr id qd̾ ÷ illi. ꝯtinetur¬
qui insistẽs alicii sit. Os  immẽse
uirtutis. uiuẽs põitas. que nusꝙͣ ñ
adsit. nec desit usꝙͣ se omnẽ. per suqͥ
edecet.⁊ sua. nõ aliud ꝙͣ se eẽ sig̾c̃at.¬
ita utubi sua insint: ip̃e eẽ. ꝑ su¬
a intelligatur.Non & corpali modo.
cũ alicubisit. nõ et ubiq ẽ credatur.
cum ꝑ sua in omnib ẽẽ nõ desinat.

Expanded text:
on ergo secundum corporales modos, ut in eadem subdit serie, accipienda sunt haec quae de Deo dicuntur; ubi evacuans opinionem eorum qui ita putant aliud Deum esse et aliud quod Dei est, aliudque naturam Dei et rem naturae, ut est in creatuHomo aut aliquid ei simile cum alicubi erit, alibi non erit, quia id quod est illic qui insistens alicubi sit. Deus autem immensae virtutis vivens potestas, quae nusquam non adsit, nec desit usquam, se omnem per sua edocet, et sua non aliud quam se esse significat: ut ubi sua insint, ipse esse intelligatur. Non autem corporali modo, cum acum per sua in omnibus esse non desinat:
Abbreviated transcription (Latin):
his u̾bis apte significat. si tñ ĩtel¬
ligis hr̃tice. qr cliuina natura. nõ
aliud ÷ ab his. que sua sunt. ita ut
insint. ⁊ per illa in omnib ⁊ suisiq̃
nõ insunt. Sua .n. sunt ã que non

Expanded text:
ficatur, si tamen intelligis, haeretice, quia divina natura non aliud est ab his quae sua sunt, ita ut insint; et per illa in omnibus suis est quae non insunt. Sua enim sunt etiam quae non
Abbreviated transcription (Latin):
unũ deũ. triũ ꝑsonarũ. uł tres ꝑsõas.
unius dei ¶Qd̾ ideo puto scos dectores
uitasse. ne ita forte acciꝑet in cliuinis
ꝑsonis. ut accipitur tum de caturis
d̃ ꝓpt̾ principiũ creatõis. uł gr̃e pri¬
uilegium. ⁊ t̾ature subiectionẽ. uel
ẜuitutẽ. cũ ergo in trintate nichil
sit creatum. uł ẜuiẽsuł subiectũ. nõ
admisit fides. in trinitate talem loci
solẽt ħ noĩa clistĩte ad usonas int̾¬

Expanded text:
unum Deum trium personarum, vel tres personas unius Dei. Quod ideo puto sanctos doctores vitasse, ne ita forte acciperetur in divinis personis, ut accipitur cum de creaturis propter principium creationis, vel gratiae privilegium, et creaturae subjectionem vel servitutem. Cum ergo in Trinitate nihil sit creatum vel serviens vel subjectum, non admisit fides in Trinitate talem locutsolent haec nomina distincte ad personas int
Abbreviated transcription (Latin):
pit ita cẽ in t̾atore. ut uid̾at ĩ creatis.
a quib hec noĩa tͣnslata sũt ad treato¬
rem. In quib pr̃ est prior filio. filius
⁊ post̾ior prẽ. ⁊ ex antiquitate. in pr̃e
defectꝰ. ex post̾itate in filio. ĩꝑfectio sẽ¬
sus solet notari. ideo occurrit scͥptu¬
radicẽs prem oĩpotentẽ. ne uideatur
prior filio. ⁊ ided minus potẽs⁊ filiũ
sapientẽ. ne uideatur postior pr̃e. ⁊ id̾o
minꝰ sapiẽs. Dictus ⁊ ⁊̃ sit̃ .s. d̾s.¬
⁊ dictus ÷ hr̃e sp̃m d̾s. ⁊ uidebat᷑ hxc
Sĩ nomẽ inflationis ⁊ tumoris. Uñ
hũana ⁊scĩa ad deũ pro rigore ⁊ cru¬
elitate acced̾e metuit. Ideo scͥrptura
temꝑauit ẜmonẽ suũ sp̃m bonum
ioĩans. ne qudelis putaret᷑. qui mi¬
tis erat. nõ ꝙ pr̃ solus sit potẽs. uł ma¬
gis potẽs. ⁊ filius solus sapiẽs. uel ma¬

Expanded text:
ita esse in Creatore ut viderat esse in creaturis, a quibus haec nomina translata sunt ad Creatorem, in quibus pater est prior filio, filius est posterior patre, et ex antiquitate in patre defectus, ex posteritate in filio imperfectio sensus solet notari. Ideo occurrit Scriptura dicens Patrem potentem, ne videatur prior Filio, et ideo minus potens; et Filium sapientem, ne videatur posterior Patre, et ideo minus sapiens. ebatur hoc quasi nomen inflationis et tumoris. Unde humana conscientia ad Deum pro rigore et crudelitate accedere metuit. Ideoque Scriptura temperavit sermonem suum, Spiritum bonum nominans, ne crudelis putaretur qui mitis erat; non quod Pater solus sit potens vel magis potens, et Filius solus sapiens vel ma
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ illud hõusyon qd̾ in ⁊cilio niceno
aclũsus hr̃ticos arrianos a catholicis
in ⁊cilio arrianẽsi pp̃ nouitatẽ u̾bi
minus ꝙͣ potuit intellectã ꝙͣ tñ fi¬
rũ fraude deceptis. hr̃tita impietas.
sub hr̃tico imꝑatore ⁊ stantino labe¬
fatae tẽptanit. S post nõ longũ tp̃c.
lib̾tate fidei catholice p̾ualente. postꝙͣ
uis u̾bisicut debuit intellecta÷. hõusy¬
on illud. catholice fidei scĩtate. longe la¬
hõusyon. nisi uniꝰ eiusdẽq sułe: Quid¬

Expanded text:
 illud homousion, quod in concilio Nicaeno adversus haereticos Arianos a catholicis in concilio Ariminensi, propter novitatem verbi minus quam oportuit intellectum quam tamen firum fraude deceptis, haeretica impietas sub haeretico imperatore Constantino labefactare tentavit. Sed post non longum tempus libertate fidei catholicae praevalente, postquam vis verbi sicut debuit intellecta est, homousion illud catholicae fidei sanitate longe lahomousion, nisi unius ejusdemque su
Abbreviated transcription (Latin):
ao . si .n. ibi deess potẽtia. uł sapiẽti
auł bonitas: nõ cẽt sũmũ bonũ. s
q ibi est ꝓfecta potencia. infinita sa¬
piencia. inxphensibilis bonitas: res¬
te dĩ. ⁊ credẽ sũmũ bonum ¶ Cui unũ
⁊ idẽ. penitꝰ sit in deo.potẽtia. sapĩa bo¬
ntas. in sat᷑ tñ scriptura. solent het¬

Expanded text:
o. Si enim ibi deesset potentia, vel sapientia, vel bonitas, non esset summum bonum. Sed quia ibi est perfecta potentia, infinita sapientia, incomprehensibilis bonitas, recte dicitur et creditur summum bonum. Cumque unum et idem penitus sit in Deo potentia, sapientia, bonitas, in sacra tamen Scriptura freque
Abbreviated transcription (Latin):
ri b̾uit trado qd̾ sentio. ut .s. ratõe siłi¬
tuilinis ⁊ sid̾ata. ex eais dicendi dictorũ
intelligenciã assumat. s catholicam
De sac̃ment᷑o unitatis atq trinitatis.
sũme. ⁊ ineffabilismulta iam cliximꝰ.
Nicħ tñ eius ineffabilitate dignũ tra

Expanded text:
ri breviter trado quod sentio, ut si ratione similitudinis considerata ex causis dicendi dictorum intelligentiam assumat, sed catholicamDe sacramento unitatis atque Trinitatis summae et ineffabilis multa jam diximus. Nihil tamen ejus ineffabilitate dignum tra
Abbreviated transcription (Latin):
ergo rerum treatarũ respiciẽs.
inquit. non idẽ natura. qd̾ nature¬
ressubitẽs exempla de ip̃is t̾atiuris.
Inde ostendẽs erroris eẽ. sub mensu¬
ra t̾aturaꝵ metiri c̾atorẽ: adlit.

Expanded text:
ergo rerum creatarum respiciens, inquit: Non idem est natura quod res naturae, subjiciens exempla de ipsis creaturis. Inde ostendens erroris esse sub mensura creaturarum metiri Creatorem, addit:
Abbreviated transcription (Latin):
pater a nemine potenciã acte sa.¬
pit.filus & a pre. fatemur et nos fi¬
lium accepisse potenciã ab illo. de quo
natus ⁊ potens. patri u̾o potenciã nul¬
lus declit. qr nullus eum genuit. Sig¬
nendo .ri. decdit pater potentiam filio.
rit. an minorẽ. si tantam. nõ solũ po¬
tentem s ĩ omnipotentẽ genuisse oĩ¬
potens intelligitur. Si u̾o minorẽ qu̾o
om̃ia que pater ht̃. filii sunt: si prĩs

Expanded text:
Pater a nemine potentiam accepit, Filius autem a Patre. Fatemur et nos Filium accepisse potentiam ab illo, de quo natus est potens; Patri vero potentiam nullus dedit, quia nullus eum genuit. Gignendo enim dedit Pater potentiam Filio, rit, an minorem. Si tantam, non solum potentem, sed etiam omnipotentem genuisse omnipotens intelligitur; si vero minorem, quomodo omnia quae habet Pater, Filii sunt? Si Patris
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ est una ꝑsona: qͣntũ res simul.
⁊ tantũ sunt due. qͣntum una ⁊ ĩ se
infinite sunt. qr nõ est finis mag¬
nitudinis earum¶ Ac per bec apitur qd̾
in singulis. ⁊ omnia in singulis.
⁊ singula momnib. ⁊ om̃ia ĩ oĩb.¬

Expanded text:
m est una persona, quantum tres simul; et tantum sunt duae, quantum una; et in se infinitae sunt, et non est finis magnitudinis earum. Ac per hoc aperitur quin singulis, et omnia in singulis, et singula in omnibus, et omnia in o