comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
leue eristimat ex remuneratione. Sic sic
electi quiq cũ mundi huiꝰ aduersa pacr¬
untur. cũ honestatis contumelias. rerum
dãpna. cruciatus corporis tolerant: esse gra
uia quib excercentur pensant. Sed cum
mentis oculũ ad ȩternȩ patriȩ considerati¬
onẽ tendunt : ex comparatione premĩi. quã
sit leue qͦd paciuntur iueniunt. Qa
enĩ ualde esse inportabile ex dolore osten¬
ditur .: consideratione ꝓuida ex remunera¬
tione leuigat᷑. Hinc est quod paulus semꝑ
seipso robustior. contra aduersa erigitur.
quia nimirũ finẽ sui oꝑis sicut mercenna¬
rius prestolatur. Graue nãq quod sustin&
aestimat: sed leue hoc ꝑpremii considera¬
tionẽ pensat. Ipse qͥppe quã sit graue qͦd
patitur indicat. qui incarcerib habundanti¬
us. in plagis supͣ modũ. in mortib frequent̃
se fuisse testatur. Qui a uideis quinquies
⁊quadragenas. una minus accepit. Qui ter

Expanded text:
leve existimat ex remuneratione. Sic sic leve existimat ex remuneratione. Sic sic electi quique cum mundi hujus adversa patiuntur, cum honestatis contumelias, rerum damna, cruciatus covia, quibus exercentur, pensant, sed cum mentis oculum ad aeternae patriae considerationem tendunt, ex consideratione praemii, quam sit leve quod patiuntur inveniunt. Quod enim valde esse importabile ex dolore ostenditur, consideratione provida ex renumeratione levigatur. Hinc est quod Paulus semper semetipso robustior contra adversa erigitur, quia nimirum finem sui operis sicut mercenarius praestolatur. Grave namque quod sustinet aestimat, sed leve quippe hoc per praemii considerationem pensat. Ipse quippe quam sit grave quod patitur, indicat, qui in carceribus abundantius, in plagis supra modum, in mortibus frequenter se fuisse testatur: qui a Judaeis quinquies quadragenas una minus accepit: qui ter
Abbreviated transcription (Latin):
ipse liber et tranquillus innotescit. Unde
& recte &iam ꝑ paulũ dicit᷑. Ipsa creatura
liberabitur a seruitute corruptionis: in li
bertate głȩ filioꝵ dĩ. Electos enim nunc
pena corruptionis ad grauat. sed tunc in¬
corruptionis gła exaltat. Et quantũ ad p̃¬
sentis necessitatis pondera. nunc in dei
filiis de libertate nichil ostenditur : tantũ
uͦ ad subsequentis libertatis głam. tunc in
di famulis de seruitute nichil apparebit.
Creatura gͦ seruitute corruptionis exuta.
& dignitate libertatis accepta. infilioꝵ dĩ
se declaratur. Sed qui adhuc umbrã desi
derat. geruus est. Quia quo usq ȩstus tem
nis portat. Ubi apte subditur. Et sicut mer.¬
narius & enĩ cum facienda oꝑa conspicit.
mentẽ ꝓtinꝰ ex longinquitate & pondere
laboris addicit. Cũ uͦ lassiscentẽ animũ ad
considerandũ oꝑis premiũ reuocat: uigo¬
rẽ max animi ad exercicium laboris re¬
format. Et quod graue ꝑpendit ex oꝑe.

Expanded text:
tipsi liber et tranquillus innotescit. Unde tipsi liber et tranquillus innotescit. Unde et recte etiam per Paulum dicitur: Ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis, in libertatem gloriae filiorum Dei . Electos enim nunc poena corruptionis aggravat, sed tunc incorruptionis gloria exaltat et quantum ad praesentis necessitatis pondera nunc in Dei filiis de libertate nihil ostendit. Quantum vero ad subsequentis libertatis gloriam, tunc in Dei famulis de servitute nihil apparebit. Creatura ergo servitute corruptionis exuta et dignitate libertatis accepta, in filiorum Dei se declderat, cervus est; quia quousque aestum tentnis portat. Ubi apte subditur: Et sicut mernarius etenim cum facienda opera conspicit, mentem protinus ex longinquitate et pondere laboris addicit; cum vero lassescentem animum ad considerandum operis praemium revocat, vigorem mox animi ad exercitium laboris reformat, et quod grave perpendit ex opere,
Abbreviated transcription (Latin):
derare est: post temptationis aestũ sudo¬
remq oꝑis. aeterni refrigeriĩ requiem que¬
rere. Hanc nãq umbr̃a seruus ile desiderauerat
qui dicebat. Sinuit anima mea ad dm̃ uiuũ:
qͣndo ueniã & parabo ante faciem d̃ĩ. Et
rursũ. Neu me qͦd incolatꝰ m̃s ꝓlongatꝰ est.
Qui qͦsi a labore agri estũ fugiens. atq ad
optinendã requiem refrigerii tegmen quȩ¬
rens: iterũ dicit. Ingrediar in locum taber¬
naculi ad mirabilis. usq ad domũ di. Hanc
umbrã cõprehendere paulus anhelabat: desi¬
deriũ habens dissolui. & cum xp̃o esse. Ad
hric umbrã ex desideriĩ iam ꝑfectione ꝑuene¬
rant. qui dicebant. Nos qui por tauimus pon¬
dus diei & aestus. Bene autẽ qͥ desiderare
umbrã dicit᷑. geruus uocatur. qͥa electꝰ quisq
quo usq infirmitatis conditione constringit᷑.
sub dominantis corruptionis iugo. quasi
sub ȩstus anxietate recinet᷑. Qui nimirũ
cũ corruptione exutus fuerit : tunc sibim&¬

Expanded text:
derare est post tentationis aestum, sudoremque operis, aeterni refrigerii requiem quaerere. Hanc namque umbram servus ille desideraverat qui dicebat: Sitivit anima mea ad Deum vivum; quando veniam, et parebo ante faciem Dei ? Et rursum: Heu me! quod incolatus meus prolongatus est . Qui quasi a labore acri aestum fugiens, atque ad obtinendam requiem refrigerii tegmen quaerens, iterum dicit: Ingrediar in locum tabernaculi admirabilis, usque ad domum Dei . Hanc umbram comprehendere Paulus anhelabat, desiderium habens dissolvi, et cum Christo esse . Ad hanc umbram ex desiderii jam perfectione pervenerant qui dicebant: Nos qui portavimus pondus diei et aestus . Bene autem qui desiderare umbram dicitur, servus vocatur, quia electus quisque quousque infirmitatis conditione constringitur, sub dominantis corruptionis jugo, quasi sub aestus anxietate retinetur. Qui nimirum cum corruptione exutus fuerit, tunc sibime
Abbreviated transcription (Latin):
ExPECTABO yESPE RAM. In nocte qͥppe
dies queritur: in die uespera desiderat᷑:
quia nimirũ dolor. non ꝑmittit
placere quȩ ad sunt. Cũq mentẽ ꝑ experi¬
mentũ p̃sentium afficit: sẽꝑ hanc quasi con¬
solante desiderio. ad alia ꝑ exspectationẽ
tendit. Sed quia & afflicta mens ꝑ ad peti¬
tũ ducit᷑. & tamen dolor eiꝰ &iam seductꝰ
desideriis non finitur: recte subiungit. Et
BRas. Causa autẽ eiusdẽ doloris expͥmitur:
cũ ꝓtinus subinfertur. Indyta Est caro¬

Expanded text:
exspectat futura. --In nocte quippe dies quaeritur, in die vespera desideratur, quia nimirum dolor non permittit placere quae adsunt; cumque mentem per experimentum praesentium afficit, semper hanc quasi consolante desiderio ad alia per exspectationem tendit. Sed quia et afflicta mens per appetitum ducitur, et tamen dolor ejus etiam seductus desideriis non finitur, recte subjungitur,--bras. Causa autem ejusdem doloris exprimitur, cum protinus subinfertur: CAPUT X  R
Abbreviated transcription (Latin):
finẽ oꝑis sui: sic & ego habui mẽsses uacu¬
os. & noctes laboriosas enumeraui michi.
Incõparatione gͦ duo sunt quȩ p̃misit :
in expressione &iam fatigationis duo
ꝓtinus subdidit. Ad aestuantẽ qͥppe men-¬
ses uacuos reddidit.: quia quo magis ae-¬
ternũ refrigerium quęritur : eõ magis
conspicit᷑. quã uacuȩ pro ista uita laborat᷑.
Ad prestolantẽ uͦ laboriosas noctes subin-¬
tulit. qͥa quo magis ex termino oꝑis p̃miũ
qͦd sequamur inspicimꝰ: eõ magis ingemis¬
cimꝰ diu nos nescisse quod querimꝰ. Unde
& ipsa pęnitentis cura uigilant̃ expͥmit᷑.
ut laboriosas noctes enumerasse dicat᷑.
quia qͣnto uerius ad dm̃ reuertimur.
tantõ subtilius labores qͦs ꝑignoranciã
in hoc mundo ꝑtulimus. dolendo pensamꝰ
Nã quo unicuiq plus dulce fit quod
de ȩternis desiderat: eõ ei magis graue
ostendit᷑ qd pro p̾sentiũ amore tolerabat.
Si uͦ ad solam historiam sequentia uerba
pensantur: ꝑ hȩc ꝓcul dubio animus do¬

Expanded text:
 ego habui menses vacuos, et noctes laboriosas enumeravi mihi. In comparatione etenim duo sunt quae praemisit; in expressione etiam fatigationis duo protinus subdidit. Ad aestuantem quippe menses vacuos reddidit, quia quo magis aeternum 250 refrigerium quaeritur, eo magis conspicitur quam vacue pro vita ista laboratur. Ad praestolantem vero laboriosas noctes subintulit, quia quo magis ex termino operis praemium quod assequamur inspicimus, eo magis ingemiscimus diu nos nescisse quod quaerimus. Unde et ipsa poenitentis cura vigilanter exprimitur, ut laboriosas noctes enumerasse diceretur, quia quanto verius ad Deum revertimur, tanto subtilius labores, quos per ignorantiam in hoc mundo pertulimus, dolendo pensamus. Nam quo unicuique plus dulce fit quod de aeternis desiderat, eo ei magis grave ostenditur quod pro praesentium amore tolerabat. Si vero ad solam historiam sequentia verba pensantur, per haec procul dubio animus do
Abbreviated transcription (Latin):
dictNs. SUrER EUEIllyo IN RUi¬
tis: Et sys utrteut nitimini
aMicỹ UESTRU. Qͣntȩ nãq infirmi¬
tatis se ꝑpendat insinuat: quẽ pupillũ
uocat. Quia uͦ ab amore recedere & iã
lesa caritas nescit. & subuerti uelle se
querit᷑. & tam̃ amicũ se esse testatur.

Expanded text:
. Super pupillum irruistis, et subvertere nitimini amicum vestrum. - Quantae namque infirmitatis superpendat, insinuat quem pupillum vocat, quia vero ab amore recedere etiam laesa charitas nescit, et subverti velle se queritur, et tamen amicum se esse testatur.
Abbreviated transcription (Latin):
positũ meum seruare in illũ diem. Sc̃ĩ
igit᷑ uiri. quot labores nunc ueritati com¬
mendantes exhibent: tot iam remunerati¬
onis suȩ pignora. intra spei cubiculũ clau¬
sa tenent. Sed grauis nunc sentit᷑ aestus
inopere: ut qͣndoq refrigeriũ ꝑcipiatur
exquiete. Unde & apte subditur. Sicyt¬

Expanded text:
positum meum servare in illum diem . Sancti positum meum servare in illum diem . Sancti igitur viri quot labores nunc veritati commendantes exhibent, tot jam remunerationis suae pignora intra spei cubiculum clausa tenent. Sed gravis nunc sentitur aestus in opere, ut quandoque refrigerium percipiatur ex quiete. Unde et apte mox subditur: C
Abbreviated transcription (Latin):
ne. In laboris nãq studio conspicit: quid
ꝑcipere intempore remunerationis possit.
Nã cũ opus crescit: premii fiducia ꝓficit.
Cũ uͦ opus torpuerit: spes a remuneratio
ne lassescit. Unde & electus qͥsq uitã suã
quasi mercennarii dies pensans. tanto fiden¬
tius spem tendit ad p̃miũ. qͣnto nunc ro-¬
bustius ꝑdurat ad laboris incrementũ. Qui
sit decursus p̾sentis temporis pensat. dies
cũ oꝑibus numerat: ne a labore uacua
transeant uitȩ ꝑremia momenta. formidat.
Aduersis gaud&. passione resicitur. merore
refouetur. Quia subsequentis uitȩ p̃miis.
tantõ se remunerari largius conspicit. qͣntõ
ꝓ amore illius cotidianis se mortib ueruis
impendit. Hinc namq est. quod ciues suꝑnȩ
patriȩ conditori eiꝰ. psalmiste uocib dicunt.
Propter te morte adficimur tota diȩ. Hinc
pacior : sed non confundor. Scio eñi cui
credidi & certus sum : quia ꝑositum est de¬

Expanded text:
nem. In laboris namque studio conspicit quid nem. In laboris namque studio conspicit quid percipere in tempore remunerationis possit. Nam cum opus crescit, praemii fiducia proficit; cum vero opus torpuerit, spes a remuneratione 247 lassescit. Unde et electus quisque vitam suam quasi mercenarii dies pensans, tanto fidentius spe tendit ad praemium, quanto nunc robustius perdurat ad laboris incrementum; qui sit decursus praesentis temporis pensat, dies cum operibus numerat, ne a labore vacua transeant vitae momenta formidat; adversis gaudet, passione reficitur, moerore refovetur, quia subsequentis vitae praemiis tanto se remunerari largius conspicit, quanto pro amore illius quotidianis se mortibus verius impendit. Hinc namque est quod cives supernae patriae conditori ejus Psalmistae vocibus dicunt: Propter te morte afficimur tota die . Hinc patior, sed non confundor; scio enim cui credidi, et certus sum quia potens est de
Abbreviated transcription (Latin):
uiã non patriam. miliciã non palmã depu¬
tat. Et eõ se ab esse longius a premio conspi¬
cit  quo tardius ad finẽ uenit. Considerandũ
quoq est: quod mercennarius in alienis labo¬
rib exudat: sed tamen sibi premiũ ꝓpͥum
preparat. U oce autẽ redemptoris dicitur.
regnũ meũ non est de hoc mundo. Om̃s gͦ
qui spe cȩlestiũ prediti. exercitio uitae
p̃sentis adterim̃. in alieno laboramue.
Nã sepe &repbis seruire cogimur. mun¬
do quȩ mundi sunt reddere coartamur.
Et alieno quidẽ labore fatigam̃: sed tam̃
premia nr̃a ꝑcipimus. Et ꝑ hoc ꝑuenimus
ad ꝓpͥa. quod pure ministramus aliena.
Quo contra quibuscła ueritas dicit. Si inali¬
eno fideles non fuistis. qͦd ur̃m est quis da¬
bis uobis. Sciendũ quoq est qͦd mercenna¬
rius sollicite curat inspicere. ne umquam
dies uacuus labatur ab oꝑe: & expectatus
finis tẽporis. in anis ueniat a remuneratio¬

Expanded text:
viam non patriam, militiam non palmam depuviam non patriam, militiam non palmam deputat; et eo se abesse longius a praemio conspicit, quo tardius ad finem venit. Considerandum quoque est quod mercenarius in alienis laboribus exsudat, sed tamen sibi praemium proprium praeparat. Voce autem Redemptoris nostri dicitur: Regnum meum non est de hoc mundo . Omnes ergo qui, spe coelestium praediti, exercitio vitae praesentis atterimur, in alieno laboramus. Nam saepe et reprobis servire cogimur, mundo quae mundi sunt reddere coarctamur; epraemia nostra percipimus, et per hoc pervenimus ad propria, quod pure administramus aliena. Quo contra quibusdam Veritas dicit: « Si in alieno fideles non fuistis, quod vestrum est quis dabit vobis? » Sciendum quoque est quod mercenarius sollidies vacuus labatur ab opere, et exspectatus finis temporis ne inanis veniat ad remuneratio
Abbreviated transcription (Latin):
Milicia gͦ est uita hominis suꝑ terrã: qͥa sic̃¬
& suꝑius diximꝰ. unusqͥsq dũ cotidie ad uitȩ
terminũ ꝑ tempoꝵ augmentũ tendit. augen¬
do uitã uiuere desinit. Dies qͥppe expec¬
tat ut ueniant : sed cũ ad augmentũ uitae
ueniunt. iã ab augm̃to uitȩ subtrahuntur:
qͥa & itinerantis gressus dũ in anteriora
ꝓficit: qͦd restat iter decrescit. Cita gͦ nr̃a
milicia est: quȩ quo ad augm̃tũ ducitur:
eo ut non sit finitur. Bene gͦ dicit᷑. milicia
est uita hominis suꝑ terram: qͥa dũ ꝑspa¬
cia tẽpoꝵ crescere appetit: ab eodẽ spatio
qͦd ꝑdendo colligit. crescendo ꝑtransit. Un¬
de apte quoq ipse miliciȩ cursus exprimit᷑.
cũ ꝓtinus subinfertur. Et sieyt dits¬
narius e uolui cicius exoptat: ut ad labort
sui p̃miũ sine tarditate ꝑueniat. Dies itaq
hominis uera & eterna sapientis recte dieb¬
mercennarii comparat᷑ : quia p̾sentẽ uitã

Expanded text:
Militia ergo est vita hominis super terram, quia et, sicuMilitia ergo est vita hominis super terram, quia et, sicut superius diximus , unusquisque dum quotidie ad vitae terminum per temporum augmenta tendit, augendo vitam, vivere desinit. Dies quippe exspectat ut veniant; sed cum ad augmentum vitae veniunt, jam ab augmento vitae subtrahuntur, quia et itinerantis gressus dum in anteriora proficit, quod restat iter decrescit. Vita ergo nostra militia est, quae quo ad augmentum ducitur, eo ut non sit finitur. Bene igitur dicitur: Militia est vita hominis super terram, quia dum per spatia temporum crescere appetit, ab eodem spatio, quod perdendo colligit, crescendo pertransit. Unde apte quoque ipse militiae cursus exprimitur, cum protinus subinfertur: CAPUT VInarius evolvi citius exoptat, ut ad laboris sui praemium sine tarditate perveniat. Dies itaque hominis vera et aeterna sapientis recte mercenarii diebus comparantur, quia praesentem vitam,
Abbreviated transcription (Latin):
ad prescienciam subleuat: eiq uentura
quȩq iam p̃sentia ostendat. Sed dũ sepe &e
inmultis suꝑ sem&ipsũ tollitur. ut futura
ueraciter contemplet᷑: mens in sui confidentiã
deducta. eum qͥ haberi sẽꝑ non potest. semꝑ
senserit ꝓpheciam putat. qͥa sibi hanc & cum
non hab& tribuit. & inqͣntũ habere potuit
amittit. Sicq fit ut inde post alioꝵ merita
tristis redeat. unde ȩstimatione om̃iũ lȩcus
terrã quȩ aut aliena auirtutib ad cȩleste
p̃miũ surgere non ual&: aut ditata donis spũa.¬
lib aliqͣndo deterius ex occasione uirtutum
tionẽ qͦd miliciam dirimus.. sciendũ sũ mope.¬
re est: quod quiddã nobis appellatione mili¬
ciȩ. amplius quã nomine tẽptationis innuit᷑.
Hoc nãq nr̃o intellec tui expressione miliciȩ
augetur: quod nimirũ ꝑ miliciã ad finem
cotidie tendit᷑. Cũq ꝑ ordinẽ miliciȩ locus
crescit: tota simul homini milicia deficit.

Expanded text:
ad praescientiam sublevat, eique ventura ad praescientiam sublevat, eique ventura que jam praesentia ostentat. Sed dum saepe et 246 in multis super semetipsum tollitur, ut futura veraciter contempletur, mens, in sui confidentiam deducta, eum qui haberi semper non potest semper senserit prophetiam putat, quia sibi hanc et cum non habet tribuit, et in quantum habere potuit amittit. Sicque fit ut inde post aliorum merita tristis redeat, unde aestimatione omnium laetus per terram, quae aut aliena a virtutibus ad coeleste praemium surgere non valet, aut ditata donis spiritalibus aliquando deterius ex occasione virtutum tionem quod militiam diximus, sciendum summopere est quod quiddam nobis appellatione militiae amplius quam nomine tentationis innuitur. Hoc namque nostro intellectui expressione militiae augetur, quod nimirum per militiam ad finem quotidie tenditur; cumque per ordinem militiae locus crescit, tota simul hominum militia deficit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmanserit : ante eius oculos ob ortarũ ima¬
ibi quoq reatũ descensionis inuenit. ubi
se ꝓuectum comp̃hendere ascensionis puta:¬
uĩt. Et inde mens confundit᷑. unde surge¬
re aconfusione nitebat᷑. ut ꝑhoc ad semet ipsam
deͥ uerberata redeat. ꝑ qͦd semetipsam iã
collecta & co adunata transibat. Iste ab eru¬
ditione diuinȩ legis alienꝰ. ignorantia sua
deprimit᷑. nequid optinendȩ salutis opet᷑:
Ille diuinȩ legis scientia prȩditus. dũ sibi
p̃ceteris gaud& intellectũ sub petere. quia
priuato gaudio erultat: ꝑcepti intellectus
in se munera dissipat. Et inde in iuditio
cȩteris de terior exhibetur: unde clarior cȩ¬
teris ad tẽpꝰ ostendit᷑. Hunc qͥa uirtutum
dona non subleuant. &iam uiã simplicem
rectitudinis declinat: & uelud extraneum
se acȩlesti munere deputans. qͣsi eõ securiuᷤ
praua agit. quo suꝑni doni sublimia mu¬
nera non ꝑcipit. Illũ ꝓpheciȩ sp̃s replet.

Expanded text:
permanserit, ante oculos ejus obortarum imapermanserit, ante oculos ejus obortarum imaibi quoque reatum descensionis invenit, ubi se provectum comprehendere ascensionis putavit; et inde mens confunditur, unde surgere a confusione nitebatur, ut per hoc ad semetipsam diverberata redeat, per quod semetipsam jam collecta et coadunata transibat. Iste, ab eruditione divinae legis alienus, ignorantia sua deprimitur, ne quid obtinendae salutis operetur. Ille divinae legis scientia praeditus, dum sibi prae caeteris gaudet intellectum suppetere, quia privato gaudio exsultat, percepti intellectus in se munera dissipat; et inde in judicio caeteris deterior exhibetur, unde clarior caeteris ad tempus ostenditur. Hunc quia virtutum dona non sublevant, etiam viam simplicem rectitudinis declinat; et velut extraneum se a coelesti munere deputans, quasi eo securius prava agit, quo superni doni sublimia munera non percepit. Illum prophetiae spiritus replet,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓrimi grauetur. Cũs ingerere alteri lesio¬
nẽ metuit. ad hoc qͦd dudũ presserat falla¬
ciȩ uiciũ. qͣsi exstudio pietatis redit. Sicq
fit: ut & si malicia mentẽ non ten&: in ea
tam̃ ueritatis radiũ umbra mendacii obscu¬
r&. Unde & sȩpe quia ꝑcunctatꝰ qͥsq conti¬
cissere non ual&. aut falsum dicens suam
mentẽ trucidat: aut uera loquens ꝓximi
uitã grauat. Alius amore conditoris excita¬
tus a terrenis cogitationib mentẽ curat ad¬
sidua oratione suspendere: atq hanc inse¬
creta quietis intima. securitate conlocare:
Sed in ipso suȩ orationis ascensu. dũ eleuari
ab infimis nititur. infimoꝵ fantasmare re.¬
uerberat᷑. Atq ad intuendã lucem mentis
oculus tenditur: sed ex corporeo usu surgenti¬
bus terrenarũ rerum imaginib obscuratur.
Unde fit plerumq ut intendentis animꝰ ipsa
sua infirmitate fatigatus. aut orationẽ dese¬
rens. desidia torpeat: aut si diu moratione

Expanded text:
proximi gravetur; cumque ingerere alteri laesioproximi gravetur; cumque ingerere alteri laesionem metuit, ad hoc quod dudum presserat fallaciae vitium, quasi ex studio pietatis redit; sicque fit ut etsi malitia mentem non teneat, in ea tamen veritatis radium umbra mendacii obscuret. Unde et saepe quia percontatus quisque conticescere non valet, aut, falsum dicens, suam mentem trucidat, aut, vera loquens, proximi vitam gravat. Alius, amore conditoris sui excitatus, a terrenis cogitationibus mentem curat assidua oratione suspendere, atque hanc in secreta quietis intimae securitate collocare; sed in ipso suae orationis ascensu, dum clevari ab infimis nititur, infimorum phantasmate reverberatur; atque ad intuendam lucem mentis oculus tenditur, sed ex corporeo usu, surgentibus rerum terrenarum imaginibus, obscuratur. Unde fit plerumque ut intendentis animus, ipsa sua infirmitate fatigatus, aut, orationem deserens, desidia torpeat, aut, si diu in oratione
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbientes qͦsdã usq ad oppressionis in no¬
centiã erumpere conspicit. ⁊eli excitatione
succensus. post ponere aliquatenꝰ cogitur
qͦd decreuit. Uim rectitudinis exerit:
prauisq non mansuetudine. sed auctori.¬
tate contra dicit. Unde plerũq fit. ut aut
humilitatis studio zelũ rectitudinis dese¬
rat aut rursũ zelo rectitudinis. tur¬
b& humilitatis studiũ qͦd tenebat. Cũq
seruari simul & zeli auctoritas. & ꝓposi.¬
tionis humilitas uix possit. sibim& ipsi ho.¬
mo ex ꝑturbatione in cognitꝰ redditur.
ita ut uehement̃ ambigat. ne apud seduc¬
tũ animũ aut suꝑbia se auc toritatem.
reli insinu&e. aut torpor pauidus humilita¬
tẽ fingat. Alius qͣnta sit fallaciȩ culpa consi¬
derans muniri arce ueritatis de cernit. ut
exore iam filsus sermo non ꝓdeat : se seq fon¬
ditus amendaciĩ transgressione disiungat.
Sed fit plerũq ut cum uerum dicit᷑. uita

Expanded text:
superbientes quosdam usque ad oppressionem innosuperbientes quosdam usque ad oppressionem innocentium erumpere conspicit, zeli excitatione succensus, postponere aliquatenus cogitur quod decrevit, vim rectitudinis exerit, pravisque non mansuetudine, sed auctoritate contradicit. Unde plerumque fit ut aut humilitatis studio zelum rectitudinis deserat, aut rursum zelo rectitudinis turbet humilitatis studium quod tenebat. Cumque servari simul et zeli auctoritas, et propositionis humilitas vix possit, sibimetipsi homo ex perturbatione incognitus redditur, ita ut vehementer ambigat, ne apud seductum animum aut superbia se auctoritatem zeli insinuet, aut torpor pavidus humilitatem fingat. Alius, quanta sit fallaciae culpa considerans, munire se arce veritatis decernit, ut ex ore jam falsus sermo non prodeat, seseque funditus a mendacii transgressione disjungat. Sed fit plerumque ut cum verum dicitur, vita
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ interruptione fuscetur. Alius namq
A luxuria iam carnẽ refrenat: sed tamen
adhuc lururiȩ fantasmata tolerat. Quia
quȩ uolens fecit. horum inuitus meminit.
& pȩnã sustin&e qͦd uoluptatem putauit.
Quia uͦ ad deuictã culpã recrahi metuit.
uentrẽ mirȩ abstinenciȩ uigore restringit.
uultusq ex abstinencia pallescit. Cumq in
facie pallor aspicitur: reuerenda ab om̃ib
uita laudatur. Maxq in anis gła ad absti'¬
nentis animũ. cũ uerbis fauoxs uenit. Qũã
concussa mens dum subigere non uala&e: eũ
ꝑquem uenerat tergere a facie pallorem
quęrit. Sicq fit: ut infirmitatis nexib
lig̾ata. aut pallorẽ abstinentiȩ fugiens. ite¬
rũ ꝑ alimenta subdi luxurię metuat: aut
impulsũ lururiȩ ꝑ abstinenciã superans.
pallorẽ suũ in ani głȩ. militare ꝑtimescat.
Alius lapsũ suꝑbiȩ superans: toto iam de-¬
siderio statũ humilitatis adp̃hendit. Cũq

Expanded text:
suae interruptione fuscetur. Alius namque suae interruptione fuscetur. Alius namque a luxuria carnem jam refrenat, sed tamen adhuc luxuriae phantasmata tolerat, quia quae volens fecit, horum invitus meminit, et poenam sustinet, quod voluptatem putavit. Quia vero ad devictam culpam retrahi metuit, ventrem mirae abstinentiae vigore restringit, vultusque ex abstinentia pallescit; cumque in facie pallor aspicitur, reverenda ab hominibus vita laudatur; moxque inanis gloria ad abstinentis animum cum verbis favoris venit, quam concussa mens dum subjicere non valet, eum per quem venerat tergere a facie pallorem quaerit; sicque fit ut, infirmitatis nexibus ligata, aut pallorem abstinentiae fugiens, iterum per alimenta subdi luxuriae 245 metuat, aut, impulsum luxuriae per abstinentiam superans, pallorem suum inani gloriae militare pertimescat. Alius, lapsum superbiae superans, toto jam desiderio statum humilitatis apprehendit; cumque
Abbreviated transcription (Latin):
la sogitationis gressum figere nititur:
sed infirmitatis suȩ lapsib eneruatur.
Quȩ nimirũ mutabilitatis sue onera qͣsi ꝙ
uolens expecũt: nolens portat. Quietꝰ ho¬
mo possidere carnẽ potuit: si bene ab
auctore conditꝰ possideri uoluisset.
Cũq se erigere contͣ conditorẽ studuit
insemceipso ꝓtinus carnis contumeliã ĩue¬
nit. Sed quia cũ culpa simul ab origine
&iam pena ꝓpagatur. inserto infirmita¬
tis uitio nascimur. Et qͣsi nobiscũ hostẽ
deduicimꝰ: quẽ cũ labore supere̾mus. Ipsa
ergo hominis uita temptatio est. cui ex
semaipsa nascit᷑ unde perimatur. Quȩ¬
& semꝑ ex uirtute succidit. qͦd ex infirmi¬
tate generat: semꝑ tamen ex infirmitate
generat. qͦd ex uirtute succidat. Sic̃ itaq
humana uita temptatio est: ut & si iam
ab iniquitatis ꝑpetratione compescitur: ⁊̃
ipsis tamen bonis oꝑib modo maloꝵ memo¬
ria. mͦ seductionis caligine. mͦ intentionis

Expanded text:
let. Cogitationis gressum figere nititur, let. Cogitationis gressum figere nititur, sed infirmitatis suae lapsibus enervatur. Quae nimirum mutabilitatis suae onera quia volens expetiit, nolens portat. Quietus homo possidere carnem potuit, si bene ab auctore conditus, possideri voluisset. Cumque se erigere contra conditorem studuit, in semetipso protinus carnis contumeliam invenit. Sed quia cum culpa simul ab origine etiam poena propagatur, inserto infirmitatis vitio nascimur, et quasi nobiscum hostem deducimus, quem cum labore superamus. Ipsa ergo hominis vita tentatio est, cui ex semetipsa nascitetsi semper ex virtute succiderit quod ex infirmitate generat, semper tamen ex infirmitate generat quod ex virtute succidat; sic itaque humana vita tentatio est, ut etsi jam ab iniquitatis perpetratione compescitur, in ipsis tamen bonis operibus, modo malorum memoria, modo seductionis caligine, modo intentionis
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd exterius resonat: sed unũ eundemq con-¬
corditer intellec tũ format. Quid enĩ nisi
pugna contͣ malignos sp̃s: nomine tẽpta¬
tionis exprimitur.  & quid appellatione
miliciȩ: nisi contͣ hostes ex. erciti ũ designat᷑
Temptatio itaq ipsa milicia est: qͥa dum
contra malignoꝵ spirituũ insidias uigilat.
inbelloꝵ ꝓcinctu ꝓcul dubio exudat. No¬
tandũ uͦ est qͦd hec eadem uita hominis.
non tẽptationẽ habere dicitur. sed ipsa tẽp¬
tatio esse ꝑhibetur. Sponte qͥppe absta¬
tu conditionis lapsa. & corruptionis suȩ
putredini subdita: dũ sibi ex sema ipsa
molestias gignit. hoc est iam facta quod
tolerat. Quia enĩ statũ mentis inclina¬
ta deseruit. quid in se nisi motũ uarieta¬
tis inue̾nit. E Unde nunc & si ad sũ ma
appetenda se erigit. mutabilitatis lubri¬
cȩ impulsu ꝓtinus ad sem& ipsam cadit.
Uult incontẽplatione stare: sed non ua¬

Expanded text:
quod exterius resonat, sed unum eumdemque conquod exterius resonat, sed unum eumdemque concorditer intellectum format. Quid enim nisi pugna contra malignos spiritus, nomine tentationis exprimitur? Et quid appellatione militiae, nisi contra hostes exercitium designatur? Tentatio itaque ipsa militia est, quia dum contra malignorum spirituum insidias vigilat, in bellorum procinctu procul dubio exsudat. Notandum vero, quod haec eadem vita hominis non tentationem habere dicitur, sed ipsa tentatio esse perhibetur. Sponte quippe a statu conditionis lapsa, et corruptionis suae putredini subdita, dum sibi ex semetipsa molestias gignit, hoc est jam facta quod tolerat. Quia enim statum mentis inclinata deseruit, quid in se nisi motum varietatis invenit? Unde nunc etsi ad summa appetenda se erigit, mutabilitatis lubricae impulsu protinus ad semetipsam cadit. Vult in contemplatione stare, sed non va
Abbreviated transcription (Latin):
ci alia aꝑte dicere: alia in occultis tene¬
re. Per linguã qͥppe aꝑta locutio: ꝑ fau¬
ces uͦ occulta tractatio designat᷑. Scãe
ticia infaucib resonat: quia ea quȩ per
publicam locutionẽ p̾dicat: &iam ꝑ in¬
timã fidem seruat. Nec inaꝑto aliud do¬
c&atq in occultis aliud retin&. fed & qͦd
sentit loquendo eicit: & quod loquitur
uiuendo custodit. Ac de sapientia suꝑnȩ
conuiuio. quicqͥd ꝑ linguã predicationis
seminat: hoc ꝑ fauces tacitȩ expec tationiᷤ
degustat. Sed beatus iob unũ scilica mẽ¬
brũ uniuersalis ȩccłȩ sua insinuans. atq
electoꝵ om̃ium corda manifestans. om̃e
quod sentit aꝑiat: ut mentis eius rectitu¬
dinẽ ad testatio locutionis innotescat. Se¬
SUrtR terram. Hoc in loco translati¬
one ueteri. nequaquã milicia uita homi¬
nis : sed temptatio uocatur. Sedsutriusq
uerbi sensus aspicitur. diuersum quidẽ est

Expanded text:
ci alia aperte dicere, alia in occultis teneci alia aperte dicere, alia in occultis tenere. Per linguam quippe aperta locutio, per fauces vero occulta tractatio designatur. 7. Ectitia in faucibus resonat, quia ea quae per publicam locutionem praedicat, etiam per intimam fidem servat; nec in aperto aliud docet, atque in occultis aliud retinet, sed et quod sentit 244 loquendo ejicit, et quod loquitur vivendo custodit; ac de sapientiae supernae convivio quidquid per linguam praedicationis emanat, hoc per fauces tacitae exspectationis degustat. Sed beatus Job unum scilicet membrum universalis Ecclesiae, sua insinuans, atque electorum omnium corda manifestans, omne quod sentit aperiat, ut mentis ejus rectitudinem attestatio locutionis innotescat. Sest. --Hoc in loco translatione veteri nequaquam militia vita hominis, sed tentatio vocatur. Sed si utriusque verbi sensus aspicitur, diversum quidem est
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Et Non INUEMEtiS IN LINOUA Mta
iniauitatem. Nec in faycioys meis
St ulticia etrsonabit. Ac si aꝑte dicer&e.
Si subtilius ur̃a ꝑpenditis. uerius aliena
pensatis: Et cum rectũ cȩperit esse quod
dicitis. iustũ cognoscitis quod auditis. Ne.¬
quaquã qͥppe amea uobis lingua stulticia
resonat: si a ur̃a conscientia non ꝓcedat.
Sic sic scã ȩccła studa prius assertiones hos¬
tiũ falsas ostendere: & tunc p̃dicamenta
ueritatis aperire: Quia cũ recta se tene¬
re ȩstimant. recta quȩ audiunt contuma¬
citer inpugnant. Ante gͦ necesse est ut erro¬
rẽ suũ heretici sentiant: ne audite uerita¬
ti contͣ dicant. Quia & campoꝵ sentes si ara¬
tor uomeris scissione non eruit. terra ac-¬
cepta semina in segetẽ non ꝑducit. Et cũ
putredinẽ medicus uulneris aꝑtione non
eicit: nequaquã in loco putredinis sana caro
calescit. Prius gͦ ꝑuersa destruens dicat. lo¬
quentes id qͦd iustũ est iudicate post autẽ

Expanded text:
. Et non invenietis in lingua mea . Et non invenietis in lingua mea iniquitatem, et in faucibus meis stultitia non personabit. - Ac si aperte diceret: Si subtilius vestra perpenditis, verius aliena pensatis. Et cum rectum esse coeperit quod dicitis, justum cognoscetis quod auditis. Nequaquam quippe mea vobis lingua stultitiam resonat, si a vestra conscientia non procedat. Sic sancta Ecclesia studet prius assertiones hostium falsas ostendere, et tunc praedicamenta veritatis aperire, quia cum recta se tenere aestimant, recta quae audiunt contumaciter impugnant. Ante ergo necesse est ut errorem suum haeretici sentiant, ne auditae veritati contradicant, quia et camporum sentes si arator vomeris scissione non eruit, terra accepta semina in segetem non producit; et cum putredinem medicus vulneris apertione non ejicit, nequaquam in loco putredinis sana caro coalescit. Prius ergo perversa destruens, dicat: Loquentes id quod justum est judicate; post autem
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis suis auditoris sentenciam expectat.
qͣsi iudicio sub ponit᷑ a quo audit᷑. Qui igi¬
tur indictis suis reꝓbari metuit. ipse pͥus
deb& ex aminare quod dicit . quatinꝰ int̾̃
cor & linguã ȩquus quidã discretusq arbit̃
sedeat. subtiliter pensans si sic recta uerba
cor offerat. quȩ utiliter suscipiens ad audi¬
toꝵ iudiciũ lingua ꝑducat. Beatꝰ igitur
iob sua contra amicos agens. sed contra he.¬
reticos nr̃a denuntians: precipitationem
loquentiũ rep̃hendat: atq ad eoꝵ mentẽ
uerba recolligat dicens. Loquentes. id quod
iustũ est iudicate. Ac si aꝑte dicer&. Si
in eo qͥd ad nos ꝑ egressum locutionis exitis
rep̃hendi non uultis : intꝰ iusticiȩ libram
tenete: ut tanto foris qͦd dicit᷑ ex ueritatis
pondere placeat. qͣnto hoc interius truti¬
na discretionis pensat. Et qͥa hi erga aliena
dicta rectũ iudiciũ exerunt. qͥ iudicare
pͥus ꝓpria sciunt: postquã dixit loquente
id quod iustũ est iudicate. apte max subdi

Expanded text:
verbis suis auditoris sententiam exspectat, quasi ejus judicio supponitur a quo auditur. Qui igitur in dictis suis reprobari metuit, ipse prius debet examinare quod dicit, quatenus inter cor et linguam aequus quidam discretusque arbiter sedeat, subtiliter pensans, si recta verba cor offerat, quae, utiliter suscipiens, ad auditorum judicium lingua perducat. Beatus igitur Job sua contra amicos agens, sed contra haereticos nostra denuntians, praecipitationem loquentium reprehendat, atque ad eorum mentem verba colligat, dicens: Loquentes id quod justum est, judicate. Ac si aperte diceret: Si in eo quod ad nos egressum locutionis exitis, reprehendi non vultis, intus justitiae libram tenete, ut tanto foris quod dicitur ex veritatis pondere placeat, quanto hoc interius trutina discretionis pensat. Et quia hi erga aliena dicta rectum judicium exerunt, qui judicare prius propria sciunt, postquam dixit, Loquentes id quod justum est, judicate, apte mox subdi
Abbreviated transcription (Latin):
non amat: aut rursũ sẽsẽ sine pacientia
exhibens. neglegit tolerare qͦ lamat. Ut
ergo a nobis caritas uera teneatur. necesse
est quatinus & benignitate̾ paciencia. &
rursum pacientiȩ benignitas suffragetur :
ut magnũ qͦddã in corde nr̃o ȩdificiũ con¬
struens. & benignitatis arcẽ pacientia solidet. & pacientiȩ
fundatȩ ȩdificia benignitas exornet. Beatꝰ gͥ iob promptus¬
ad pacienciã dicat: uerumptam̃ qͦd cȩpistis
explete. Benignitate preditus adiungat.
Prebete aurẽ . & uidete anmentiar. Quia¬
uͦ scã ęccła ex magisterio humilitatis insti¬
tuta. recta quȩ errantib dicit. non quasi
ex auctoritate p̃cipit. sed ex ratione ꝑsuad&¬
bene nunc dicitur. Uidete an mentiar. Ac
si aꝑte dicat. Ea quȩ assero. nequaquã mͥ
ex auctoritate credite : sed anuera sint ex
ratione pensate. Quȩ & si qͣndo dicit quod
ratione comp̃hendi non ual&: ne de occul¬

Expanded text:
non amat, aut rursum sese sine patientia non amat, aut rursum sese sine patientia exhibens, negligit tolerare quos amat. Ut ergo a nobis charitas vera teneatur, necesse est quatenus et benignitati patientia, et rursum patientiae benignitas suffragetur; ut magnum quoddam in corde nostro aedificium construens, et benignitatis arcem patientia solidet, et patientiae fundata aedificia benignitas exornet. Sed ad patientiam dicat: Verumtamen quod coepistis, explete; benignitate praeditus adjungat: Praebete aurem, et videte an mentiar.  Ecclesia ex magisterio humilitatis instituta recta quae errantibus dicit, quasi ex auctoritate pbene nunc dicitur: Videte, an mentiar. Ac si aperte dicat: Ea quae assero nequaquam mihi ex auctoritate credite, sed an vera sint ex ratione pensate. Quae et si quando dicit quod ratione comprehendi non valet, ne de occul
Abbreviated transcription (Latin):
diceret Nec ante in latas molestias tre.¬
pido : nec ingratis auditorib correptio¬
nis adiutoria abscondo qͥa & malis pressuᷤ
exerceor. & ipsis meis ꝑsecutorib benigne
impensus cresco. Mens qͥppe scõꝵ in hoc tẽp¬
tationũ p̃lio. & munita pacientię clyppeo.
& gladiis amoris accincta. ad ꝑferenda mala
sumit foratitudinẽ. & ad rependenda bona
exerit benignitatẽ: quatinꝰ & odioꝵ tela po.¬
tenter excipiat. & amoris iacula ualenter
reddat. Nequaquã qͥppe ad bella armatus
ꝑgit. qͥ aut clyppeũ sumens gladiis non utit᷑:
aut utens gladi ĩs. glẏppeo non mimitur.
Unde & miles dĩ aduersitatłꝰ belloꝵ depreᷤ¬
re ne pereat: & ad p̃dicandũ. promptꝰ amo.¬
ris inferre iacula ut uicat. Cuiꝰ armaturȩ
sũmã : breuiter paulus insinuat dicens.
Caritas paciens est : benigna est. Cũ uͦ unũ
ex utroq defuerit. caritas non est.:Si uide¬
lic& malos aut absq benignitate tolerans

Expanded text:
diceret: Nec ante illatas molestias trediceret: Nec ante illatas molestias trepido, nec ingratis auditoribus correptionis adjutoria abscondo, quia et malis pressus erceor, et ipsis meis persecutoribus 242 benigne impensus cresco. Mens quippe sanctorum in hoc tentationum praelio et munita patientiae clypeo, et gladiis amoris accincta, ad perferenda mala sumit fortitudinem, et ad rependenda bona exerit benignitatem, quatenus et odiorum tela potenter excipiat, et amoris jacula valenter reddat. Nequaquam quippe ad bella armatus pergit qui aut clypeum sumens, gladiis non utitur, aut utens gladiis clypeo non munitur. Unde et miles Dei, adversitatis bello deprehrre, ne pereat, et ad praedicandum promptus amoris inferre jacula ut vincat. Cujus armaturae summa breviter Paulus insinuat, dicens: Charitas patiens est, benigna est. Cum vero unum ex utroque defuerit, charitas non est: si videlicet malos, aut absque benignitate tolerans
Abbreviated transcription (Latin):
lerans. & infirmũ se ꝑ humilitatẽ con-¬
spicit. & tam̃ a seruandȩ dilectionis
magnitudine non recedit. Sc̃ȩ qͥppe
ȩcdȩ populus. quia mortui patris est fili¬
us. pupillus non incongrue dicit᷑: Cuiꝰ re¬
surgentis uitã. iam quidẽ ꝑfidẽ sequitur.
sed nec dũ ꝑspeciem contemplat᷑. Suꝑ pu¬
pillũ uͦ heretici mruunt cũ humilitatẽ
fidelis populi inportunis falsisq alligatio¬
nibus affligunt. Et tam̃ amicꝰ est. quem ni¬
tuntur euertere: Quia fidelis dĩ populus
ipsos quoq qͦs ꝑsequentes tolerat: amando
non desinit adueritatem uocare. Sed inter
hȩc sciendũ est: qͥa scĩ uiri nec sustinere
falsa ꝑ infirmitatẽ metuunt. nec lesi ũquã
aueritate conticesseunt. Unde & subdit᷑.¬
mtntiar. Quia enĩ aduersa ꝑpeti non
tim&. dicat: uerũptm quȩ cępistis explete.
Quia uͦ ipsis suis ꝑsecutorib ueritatis pre¬
dicam̃ta non subtrahit: adiungit. Prebete
aurẽ: & uidete anmentiar. Uc si aꝑte

Expanded text:
ilitatem conspicit, et tamen a servandae dilectionis magnitudine non recedit. Sanctae quippe Ecclesiae populus, quia mortui patris est filius, pupillus non incongrue dicitur; cujus resurgentis vitam jam quidem per fidem sequitur, sed necdum per speciem contemplatur. Super pupillum vero haeretici irruunt, cum humilitatem fidelis populi importunis falsisque allegationibus affligunt. Et tamen amicus est quem nituntur evertere, quia fidelis Dei populus ipsos quoque quos persequentes tolerat amando non desinit ad veritatem vocare. Sed inter haec sciendum est quia sancti viri nec sustinere falsa per infirmitatem metuunt, nec laesi unquam a veritate conticescunt. Unde subditignitas. --Quia enim adversa perpeti non timet, dicat: Verumtamen quod coepistis, explete. Quia vero ipsis suis persecutoribus veritatis praedicamenta non subtrahit, adjungat: Praebete aurem, et videte an mentiar. Ac si aperte
Abbreviated transcription (Latin):
ONE. Neq enĩ heretici in inquisitionibus
suis ueritatẽ conant᷑ ad sequi: sed uictores
uideri. Cũq foris ostendi sapientes appetunt.:
intꝰ ꝑstulticiam elationis suȩ uinculis ligant᷑.
Unde fit. ut contentionũ certam ina exqui¬
rant : & de dõ qui pax nr̃a est loqui pacifice
nesciant: atq ex pacis negocio rixe iuentoreᷤᷤ
fiant. Quib bene ꝑ paulũ dicit᷑. Siqͥs autẽ
uidetur contentiosus esse: nos talẽ consuetu

Expanded text:
 : « Haeretici in inquisitionibus suis non veritatem conantur assequi, sed victores videri: cumque foris ostendi sapientes appetunt, intus per stultitiam elationis suae vinculis ligantur. Unde fit ut contentionum certamina exquirant, et de Deo, qui pax nostra est, loqui pacifice nesciant, atque ex pacis negotio rixae inventores fiant. Quibus bene per Paulum dicitur: Si quis autem videtur contenti
Abbreviated transcription (Latin):
patior. cuius appetitũ calco: Et qͥa ĩ iusti
quiq ut diximꝰ. tanto fortius labores illius
ꝑferunt. qͣnto auidius eius delectatione
pascunt᷑. recte mox eandẽ reꝓboꝵ fortitu¬
dyo fortityoo orta. Ntc caro orta
ENTA EST Quid hoc loco ere ac lapi¬
dib: nisi insensibiliũ hominũ corda signant᷑
Qui sepe & suꝑnos ictus accipiunt: & tam̃
nulla disciplinȩ ꝑcussione moͥlescunt:
Quo contͣ electis ꝑ propħam dicit᷑. pollicen

Expanded text:
patior, cujus appetitum calco? Et quia injusti patior, cujus appetitum calco? Et quia injusti quique, ut diximus, tanto fortius labores illius perferunt, quanto avidius ejus delectatione pascuntur, recte mox eamdem reproborum fortitudum fortitudo mea, nec caro mea aenea est. » Quid hoc loco aere aut lapidibus, nisi insensibilium hominum corda signatur, quae saepe et supernos ictus accipiunt, et tamen nulla disciplinae percussione mollescunt? Quo contra electis per prophetam, pollicen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdendo fatigant᷑. Unde bene ex humani
generis uoce ꝑ hieremiã dicit᷑. in ebriauit
me absinthio. Ebrius qͥppe. qͦd patitur¬
nescit. Absinthio gͦ est ebrius qͥ p̃amore
laboris amaritudinẽ quã tolerat ignorat.
Quia nimirũ delectabiliter ad cuncta
ducit᷑: in quibꝰ pęnalit̃ fatigat᷑. At contͣ
uir uustus: ad mundi pericula ꝓ mundo
toleranda esse debilis stud&. Finem suum
conspicit: uita p̾sens quã sit transitoria
adtendit. Et ꝓ ea exterius labores ꝑpeti
rennuit. cuiꝰ intrinsecus delectationẽ uin¬
cit. Beatus igitur iob presentis uitȩ aduer¬
sitatib pressus: dicat ex sua. dicat ex om̃ĩũ
uoce iustoꝵ. Quȩ est enim fortitudo mea
ut sustineam: aut qͥs finis m̃s ut pacienter
agam. Ac si aꝑte insinuae dicens. Mala
mundi ꝓ mundo tolerare nequeo: quia ĩa
in eiꝰ desiderio fortis non sum. Dũ enĩ prȩ¬
sentis uitȩ finẽ conspicio: cur pondus eius

Expanded text:
pendendo fatigantur? Unde ex humani pendendo fatigantur? Unde ex humani generis voce per Jeremiam dicitur: « Inebriavit me absynthio . » Ebrius quippe, quod patiturnescit. Absynthio igitur est ebrius, qui pro amolaboris amaritudinem, quam tolerat, ignquia nimirum delectabiliter ad cuncta ducitur, in quibus poenaliter fatigatur. At contra vir justus ad mundi pericula pro mundo toleranda esse debilis studet, finem suum conspicit, vita praesens quam sit transitoria attendit, et pro ea exterius labores perpeti renuit, cujus intrinsecus delectationem vicit. Beatus igitur Job, praesentis vitae adversitatibus pressus, dicat ex sua, dicat ex omnium voce justorum: Quae est enim fortitudo mea, ut sustineam? aut quis finis meus, ut patienter agam? Ac si aperte insinuet, dicens: Mala mundi pro mundo tolerare nequeo, quia jam in ejus desiderio fortis non sum. Dum enim praesentis vitae finem conspicio, cur pondus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
est qͦd electis ꝑ psalmistã dicit᷑. Uiriliter
agite & confortetur cor urm: om̃s qui spe¬
ratis in dño. Hinc ꝓpħa reprobis dicit.
& uiri fortes admiscendã ebrietatẽ. Hinc
debilitate desiderii. internã requiem con¬
occupauerunt animã meã: inruerunt in
me fortes. Quã bene utramq fortitudinẽ:
isaias complexus est dicens. Qui confidunt
in dño : mutabunt fortitudinẽ. Qui enĩ
nequaquã sumunt sed mutabunt dixit:
ꝓfecto patenter innotuit aliam esse quȩ
ponit᷑ : & aliã quȩ inchoat᷑. Annon & ĩã
reꝓbi fortes sunt: qͥ ad presentis uitȩ con-¬
cupiscentiã tot laboribus currunt. Peri¬
culis se audenter obiciunt: ꝓ lucris contu¬
melias libenter ferunt. Ab appetitꝰ sui
libidine. nulla uicti contrarietate resiliuꝗ̃.
ꝑcussionib durescunt. Et mala mundi
tolerant ꝓmundo: Eiusq ut ita dixerim
gaudia quęrentes ꝑdunt: nec tamen hȩc

Expanded text:
est quod electis per Psalmistam dicitur: Viriliter est quod electis per Psalmistam dicitur: Viriliter agite, et confortetur cor vestrum, omnes qui speratis in Det viri fortes ad miscendam ebrietatem. . » Hinc debilitate desiderii internam requiem conceperunt animam meam, irruerunt in me fortes . » Quam bene utramque fortitudinem Isaias complexus est, dicens: « Qui confidunt in Domino mutabunt fortitudinem . » Qui enim nequaquam, « sument, » sed, « mutabunt, » dixit; profecto patenter innotuit, aliam esse, quae ponitur, et aliam quae inchoatur. An non etiam reprobi fortes sunt, qui ad praesentis vitae concupiscentiam tot laboribus currunt, periculis se audacter objiciunt, pro lucris contumelias libenter ferunt, ab appetitus sui libidine nulla victi contrarietate resiliunt, percussionibus durescunt, et mala mundi tolerant pro mundo, ejusque, ut ita dixerim, gaudia quaerentes perdunt, nec tamen haec
Abbreviated transcription (Latin):
igitur iob sermonibꝰ dĩ contͣ dicer&: si de
eius ꝑcussionibꝰ murmurar&. Sed quid
de ꝑcussore suo sentiat indicat: qͥ sicut iã
Sequit᷑. Qyat Est tiim fortityoo
orta ut systinitam. aUT QUIS FINis
ꝓboꝵ. Iustoꝵ qͥppe fortitudo est : carnẽ
uincere. ꝓpriis uoluptatib contra ire.
Delectationẽ uitȩ p̃sentis extinguere. huiꝰ
mundi aspera pro aeternis premiis ama¬
re. Prosperitatis blandimenta contempne
re. aduersitatis metum incorde superare.
Repboꝵ uͦ fortitudo est: transitoria sine
cessatione diligere: contra flagella condi¬
toris insensibiliter ꝑdurare. Ab amore re-¬
rum temporaliũ nec ex aduersitate quiesce¬
re: ad inanem gloriam &iam cum uitae
de trimento ꝑuenire. Maliciȩ augm̃ta
exquirere: bonoꝵ uitam non solũ uerbis
ac moribꝰ. sed & iam gladiis impugnare. In
sem&e ipsis spem ponere : iniquitatẽ cotidie
sine ullo desideriĩ defec tu ꝑpetrare. hinc

Expanded text:
igitur Job sermonibus Dei contradiceret, si de igitur Job sermonibus Dei contradiceret, si de ejus percussionibus murmuraret. Sed quid de Sequitur: « Quae est enim fortitudo mea ut sustineam? aut quis finis proborum. Justorum quippe fortitudo est, carnem vincere, propriis voluptatibus contraire, delectationem vitae praesentis exstinguere, hujus mundi aspera pro aeternis praemiis amare, prosre, adversitatis metum in corde superare. Reproborum vero fortitudo est transitoria sine cessatione diligere, contra flagella conditoris insensibiliter perdurare, ab amore rerum temporalium nec ex adversitate quiescere, ad inanem gloriam etiam cum vitae detrimento pervenire, malitiae augmenta exquirere, bonorum vitam non solum verbis ac moribus, sed etiam gladiis impsemetipsis spem ponere, iniquitatem quotidie sine illo desiderii defectu perpetrare. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
mensȩ formidinis tabescunt. Pauore aestu¬
ant. sinistris agitati suspitionib laborant:
ne in ȩternũ se gr̃a deseruerit. qͦs inp̾senti
uita mali sui retributio nulla custodit.
Timent ne ultio guȩ suspendit᷑: grauior in
fine seruetur. Feriri paterna correptione
desiderant: & dolorẽ uulneris medicam ina
salutis putant. Recte gͦ nunc dicit᷑: hȩc mͥ
sit consolatio. ut affligens me dolore non
parcat. Ac si aꝑte diceret᷑. Qui idõ hic
quibusdã parcit. ut eos inꝑpetuũ feriat:
ido̾ hic me feriat. ut non parcendo in ꝑpe¬
tuo parcat. Ex afflictione enĩ consolor:
qͥa corruptionis humanȩ putredinẽ sciens.
ad spem salutis exuulnere certꝰ reddor.
Quod qͥa non tum̃ti. sed humili mente edi¬
dit: sub iungendo ut p̃dirimꝰ pate facit di
ad nos uerba di non sunt dictoꝵ sonitus.
sed effectus oꝑationum. In eo enĩ loquitur
nobis. quod erga nos tacitus oꝑat᷑. Beatus

Expanded text:
mensae formidinis 221 tabescunt, pavore aestumensae formidinis 221 tabescunt, pavore aestuant, sinistris agitati suspicionibus laborant, ne in aeternum se gratia deseruerit, quos in praesenti vita mali sui retributio nulla custodit; timent ne ultio quae suspenditur gravior in fine servetur; feriri paterna correptione desiderant, et dolorem vulneris medicamina salutis putant. Recte ergo nunc dicitur: Haec mihi sit consolatio, ut affligens me dolore non parcat. Ac si aperte diceretur: Qui ideo hic quibusdam parcit, ut eos in perpetuum feriat; ideo hic me feriat, ut non parcendo, in perpetuum parcat. Ex afflictione enim me consolor, quia corruptionis humanae putredinem sciens, ad spem salutis ex vulnere certus reddor. Quod quia non tumenti sed humili mente edidit, subjungendo, ut praediximus, patefacit, diad nos verba Dei non sunt dictorum sonitus, sed effectus operationum. In eo enim nobis loquitur quod erga nos tacitus operatur. Beatus