comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
usu in iuuenibus scitur hec a pueris precio discitur
hanc qui scuit ceteros despiciũt ⁊ despiciendo suꝑbiunt
eis hec eademduplicitas iniquitatis nonũe palliato di¬
ligitur dum mentis peruersitas urbanitas uocatur hec
sibi obsequentib precipit honoꝵ culmina q̃rere adepta
tp̃alis gle uanitate gandere irogata ab aluis mala
młtiplicius Reddẽ cũ uires suppẽtut nullis resistentibus
cedere cũ uirtutis possibilitas deest quitquid ĩplere non
ualet ꝑer malicia hoc in pacifica bonitate simulare
est nichil per ostensiont fingere sensu uerbis aperire
uerba ut sunt diligere falsa deuitare bona gratis exhibẽ
mala libentius tollerare ꝙͣ facere nullam nurie ultione
querere pro ueritate contumeliã sustinere lucrum put¬
are sed iustor simplicitas deridetur qr hͨ a mundi sa¬
pientibus puritatis uirtus fatuitas creditur Quid¬
stultius uidetur mũdo ꝙͣ mentem uerbis ostendere uel
calida machinaciõe siniuilare nullas pro contumelus¬

Expanded text:
usu a juvenibus scitur, haec a pueris pretio discitur, hanc qui sciunt caeteros despiciendo superbiunt; eis haec eadem duplicitas iniquitatis, nomine palliata, diligitur, dum mentis perversitas urbanitas vocatur. Haec sibi obsequentibus praecipit honorum culmina quaerere, adepta temporalis gloriae vanitate gaudere, irrogata ab aliis mala multiplicius reddere, cum vires suppetunt nullis resistentibus cedere, cum virtutis possibilitas deest, quidquid explere per malitiam non valet, hoc in pacifica bonitate simulare.  nil per ostentationem fingere, sensum verbis aperire, vera ut sunt, demonstrare, falsa devitare, gratis bona exhibere, mala libentius tolerare quam facere, nullam de injuria ultionem quaerere, pro veritate contumeliam pati lucrum putare. Sed haec justorum simplicitas deridetur, quia ab hujusmodi sapientibus puritatis virtus fatuitas crediturstultius videtur mundo quam mentem verbis ostendere, nil callida machinatione simulare, nullas injuriis contumel
Abbreviated transcription (Latin):
diues comotus confirmatur ab amicis suis humilis
aut cũ ceciderit expelletur et a notis. diuiti de cepto
multi Recuperatores. loquutus est superbe et iustifi¬
cauerut illum. huumilis deceptus est insuper ⁊ arguit᷑
loquutus est sensate et non est ei datus locus. diues
loquutus est et oms tacuerũt et uerbum illius usqz
ad mibes perducet pauper loquitus est et dicut quis
est hic et si offenderit subuertent illum Sequitur Et

Expanded text:
Dives commotus confirmabitur ab amicis, humilis autem cum ceciderit, expelletur et a notis. Diviti decepto multi recuperatores: locutus est superba, et justificaverunt illum. Humilis deceptus est, et insuper arguitur. Locutus est sensate, et non est ei datus locus. Dives locutus est, et omnes tacuerunt, et verbum illius usque ad nubes perducent. Pauper locutus est, et dicunt: Quis est hic? Et si offenderit, subvertunt illum . Et
Abbreviated transcription (Latin):
sedes et om̃ĩs ppłs prestolatur a mane usqi ad uesperam
Cui Respondit moyses ueuit ad me ppls querens suiam
dei Cumq acciderit eis aliqua disceptacio ueniuĩt ad
et tu et ppls iste qui tecum est ultra uires tuas est ne
gociũ solus illud non poteris sustinere Sed audi uerba
plebe uiros potentes et timentes deum in quibus sit
ueritas et qui oderint auariciã et constitue ex eis tri¬

Expanded text:
sedes et omnis populus praestolatur de mane usque ad vesperam cui respondit Moses venit ad me populus quaerens sententiam Dei cumque acciderit eis aliqua disceptatio veniunt ad et tu et populus iste qugotium, solus illud non poteris sustinere. Esto tu populolebe viros potentes et timentes Deum, in quibus sit veritas et qui oderint avaritiam; et constitue eos
Abbreviated transcription (Latin):
pax scdm Rer Berenitas mentis tranquillitas amimi
simplicitas cordis unicłmn amioris consorciũ caritatis
hec est que dispersos colligit bella compescit lites cõ
amat discordes sedat nimicos concordat cuctis est
teneat qui perdidit Repetat donec de medio fiat

Expanded text:
quillitas animi, simplicitas cordis, amoris vinculum, consortium charitatis. Haec est quae simultates tollit, bella compescit, comprimit amat, discordes sedat, inimicos concordat, cunctis est teneat; qui perdidit, repetat; qui amisit
Abbreviated transcription (Latin):
re. Maĩfestũ ẽ ã ĩ pͥorib ⁊ ad qͦt
texquot ħ erit. Et ũde idouer
erimꝰ hoꝵ amplius a quomͦ ĩt̾ro¬
gãda ł ordinãda q̃stio omĩs. Et
de respõsionib. ⁊ solucõmb. ⁊¬
pate factũ ẽ a̾ ⁊̃ de aliis q̃ eiꝰd̾¬

Expanded text:
 ad quot et ex quot hoc erit, et unde idonei erimus horum, amplius autem quomodo interroganda vel ordinanda quaestio omnis, et de responsionibus et solutionibus Patefactum est autem et de aliis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
q̃rẽtes multũ tẽpꝰ laloremꝰ.S iant
udetur ꝯsiderãtib nob̾ ñelut ex
hiis q̃ aprĩcipio eeñt halere ars
sufficiẽter supͣ alia negaia q̃exͣ
dictõne ad auctast᷑. reliquũ. ent
omissis qͥd̾ ara̾is ĩdulcionẽ ĩuẽ
as ã młtas lulere grades.

Expanded text:
rentes multum tempus laboraremus. Si autem videtur considerantibus nobis velut ex his quae a principio essent habere ars sufficienter supra alia negotia quae ex traditione adaucta sunt, reliquum erit omissis quidem artis indultionem, inventis autem multas habere grates.
Abbreviated transcription (Latin):
bu̾at ⁊ arguẽtẽ ⁊ nõ arguẽtẽ
dubiũ facuit᷑. Nã qr licet ĩ fine
ꝯcliusl nõ ꝙ affirmant negare
dic̾e s equiuore. ⁊ siꝙ maxime
ꝯtĩgit ĩ idẽ ferat. dubiũ siredar¬
gutꝰ ẽ. dubiũ.n. siuera dic̃ nc̃.
Si a̾ diuidens ĩterrogass eqͥnocũ
aut ambolũ. nõ dubius eẽt elẽ

Expanded text:
bilant et arguentem et non arguentem dubium faciunt. Nam quia licet in fine conclusi non quod affirmavit negare dicere, sed aequivoce, et si quam maxime contigit in idem ferat, dubium si redargutus est; dubium enim si vera dicit nunc. Si vero dividens interrogasset aequivocum aut amphibolum, non dubius esset
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nõ talẽ eẽ qles q̃ monstant eo
ꝙ litgiosus nõ nõ sic se hñt oĩo
ut falsigrapħ. Nõ em̃ erit para¬
logisticus exdex̾minati cuiꝰdã ge¬
neris pͥncipiis s coͣ oẽ gñs er̃
culacom̃ ⁊ deelẽchis qͥdẽ apparẽti¬
b. dcm̃ẽ falsũ a in aliqͦ ostẽdere

Expanded text:
 non talem esse quales quae monstrant, eo quod litigiosus non est sic se habens omnino ut falsigraphus; non enim erit paralogisticus ex determinati cuiusdam generis principiis, sed circa omne genus erit culationem. Et de elenchis quidem apparentibus dictum est; falsum autem in aliquo ostendere
Abbreviated transcription (Latin):
dere ꝯulis ꝑcussũ. ⁊ dicere. iuidere
oculis ꝑcussũ. Et enthidum añ
or̃o. putas nemdisti tũs nc̃ coex¬
istens ĩpyrai naues ĩ sicilia ens
⁊ nirsum putas ne ẽ lonũ sutorẽ
malũ ẽẽ. Ert aũ qͥs bonꝰ sutorima¬
lus quidas nequoꝵ stiẽcie loue.
lonas disciplinas. mali a uonadis¬
ciplii. boua gͦ discipbna malũ
at uͦ ⁊ malũ ⁊ disciplinã ẽ malũ
Quare maladiscipbna malum
o ẽ maloꝵ dis ciplinabona. ꝑn¬
tas ne u̾ũ dic̾e nc̃ qm̃ tu factꝰ ⁊¬

Expanded text:
dere oculis percussum et dicere videre oculis percussum. Et Euthidimi autem oratio, putas ne vidisti tu nunc coexistentes in Pirai naves in Sicilia ens? Et rursum, putas ne est bonum sutorem malum esse? Erit autem quis bonus sutor malus. Putas ne quorum scientiae bonae, bonas disciplinas? Mali autem bona disciplina; bona ergo disciplina malum. At vero et malum et disciplina est malum, quare mala disciplina malum. Sed est malorum disciplina bona. Putas ne verum dicere nunc quoniam tu fact
Abbreviated transcription (Latin):
q̃rere locis.: Ne fac̾e̾ migari. Qͥs
Gigͦ ẽ dublũ dunidii duplũ. Erĩt
dumdii duuidii duplũ. Errursũ
siꝑduplo duplũ dimidii ponatur
ter erit dc̃m. dimidii. dimidii. dimi¬
dii. duplũ. Et putas ẽ cupiscẽ cia

Expanded text:
rere locis; de facere nugari, quid si ergo est duplum dimidii duplum, erit dimidii dimidii duplum. Et rursum si pro duplo duplum dimidii ponatur, ter erit dictum, dimidii dimidii dimidii duplum. Et putas est concupiscentia
Abbreviated transcription (Latin):
nãtur. utrũ .n. corruꝑtibił. ł in¬
mortał sit aĩa aĩaliũ nõ det̾mt̃a¬
tũẽ mutis ã quib gͦ dubiũ est
utromͦ soleat dicippoĩtum. utipumm
⁊ ueras opiniones. ⁊ totas negacõ¬

Expanded text:
 corruptibilis vel immortalis sit anima animalium, non determinatum est multis, in quibus ergo dubium est utro modo soleat dici propositum utrum et veras opiniones et totas negatio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯͣrietates ꝯsid̾andũ aut ad ea q̃ ab
eo st̃ dc̃a. aut qͦs ꝯfitetur bñdic̾e
łfac̾e Ampliꝰ ad eos q̃ uidẽtur
hꝰmoĩ. aut ad similes ẜad płes
ład om̃s. et sic̃ respõtẽtes secũ
redarguũtur faciũt duꝑlex side¬
quid̃ accidit sic̃ aũt nõ. qũi sic̃
supsit̃. ut dõfon fac̃ ĩ mãdragu¬
lobulo. E eciã absiscẽtes ab or̃s¬
ab eo ꝙ dictũ ẽ illud extra sum̃
licofron fecit proposito lir̃ ex¬
tis autem quibusdam. obser¬
nabilius quod iunuersaliter
accidit inelenchis dicere ꝯtra¬
dictionem. quoniam quod
eadem discipliua. Nõ opprret
autẽ ꝯclusionom. nt per om¬
nec interrogare set ut ꝯses

Expanded text:
dum aut ad ea quae ab eo sunt dicta, aut ad quos confitetur bene dicere vel facere; amplius ad eos qui videntur huiusmodi aut ad similes vel ad plures vel ad omnes. Et sicut respondentes saepe, cum redarguuntur, faciunt duplex, si dequidem accidit sic autem non, quoniam sic sumpsit, ut Cleophon facit in Mandrabulo. Oportet etiam absistentes ab oratab eo quod dictum est, illud extra sumenLicophron fecit proposito liram extis autem quibusdam observabilius quod universaliter accidit in elenchis, dicere contradictionem, quoniam quod eadem disciplina. Non oportet autem conclusionem ut proposnec interrogare, sed u
Abbreviated transcription (Latin):
putat .ii. sequinocis iustiꝰ orõnũ
ad hus eget ĩ trogacõm. siad uuũ
aspiciens dicat equiugũ. sic. esñ
dante ent elẽchus. similes a̾ ⁊ hoe
digitum nõ hẽbit cecẽ digitos.
millus dediss.si tanta. aut hoꝵ¬

Expanded text:
equivocis inscius orationum adhuc eget interrogatione, si ad unum aspiciens dicat aequivocum; sic enim dante erit elenchus. Similes autem et digitum non habebit decem digitos. nullus dedisset, sed aut tanta aut ho
Abbreviated transcription (Latin):
Ampliꝰ aũt ex uolũtatib ⁊ maĩ¬
festis opinonib. Nõ .n. ead̾ uo
lunt ⁊ dicũt. s dic̃t quidẽ decora
iꝰte mag̾ ꝙͣ diuiçiis asfluere pͣmue. uo¬
lunt. aut̃ ꝯtͣria. gͦ cũ qͥ ẜ dic̃ uolũ¬

Expanded text:
Amplius autem ex voluntatibus et manifestis opinionibus. Non enim eadem et volunt et dicunt, sed dicunt quidem decoratiuste magis quam divitiis affluere prave, volunt autem contraria. Ergo eum qui dic
Abbreviated transcription (Latin):
ad ĩt̾rogant significat ad ꝑ redic̃¬
tum duplum. aut nicħ. Et si
ad significat utrũ idẽ aut ꝯu̾isũ
ẜ ꝯclusionẽ dcm statim. ⁊ uidetur
eo ꝙ nom̃ id̾ sĩt id̾ ⁊ significare
Solescismꝰ ã qͣle qͥd̾ ẽ dictũ ẽ prius

Expanded text:
adinterrogant si significat aliquid per se dictum duplum aut nichil, et si aliquid significat, utrum idem aut diversum, sed conclusionem dicunt statim. Et videtur eo quod nomen idem sit idem et significare. Soloecis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpoĩtũ. Est gͦ in t̾rogare młta ꝙͣuis
detͥminatum. sit ad ꝙ disputat ⁊
eaq̃uidẽtur et ditere ꝓbure. fac̃
ꝙͣdã idoneitatẽ ut ad ĩopinabile
ducat. ł falsum. Et sim trogatꝰ
dicat aut neget aliqͥd hoꝵ. ducͥe
ad q̃ argum̃tari idonens ẽ. posst̃

Expanded text:
opositum. Et interrogare multa, quamvis determinatum sit ad quod disputat, et ea quae videntur dicere probare facit quandam idoneitatem ut ad inopinabile ducat vel falsum; et si interrogatus dicat aut neget horum aliquid, ducere ad quae argumentari idoneus est. Possunt
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ad ĩ tellig̾e eũqͥ utit᷑ disciplina:
⁊ accipo disaplinã Et rirsus
qm̃ mala bona. Nã q̃ expediunt
in malis ⁊̃. Est .n. malłi quiddꝰ¬
Ampliꝰ eundẽ sedore ⁊ stare lahora¬
re ⁊ sanũ eẽ. Nam qui surgebat. stat
⁊ qͥ sa nasutur. sauus ẽ. surgebat a'
sedens ⁊ sauabat᷑ laborans Nã
laborat aut sedet. qñ aũt qͥ labo¬
rat prius u̾um sanabat᷑ qui dẽ ⁊ la¬
boraus ⁊ nõ labprans. saus ẽ a̾ la

Expanded text:
est, ad intelligere eum qui utitur disciplina, et ad accipere disciplinam. Ea rursus quod mala bona sunt, nam quae expediunt in malis est enim quoddAmplius eundem sedere et stare, et laborare et sanum esse. Nam qui surgebat stat, et qui sanabatur sanus est. Surgebat autem sedens et sanabatur laborans. Namlaborat aut sedet, quandoque autem qui laborabat prius. Verum sanabatur quidem et laborans et non laborans; sanus est a
Abbreviated transcription (Latin):
am philolia ⁊ equi uocacõ ẜ hosio¬
dos st̃ Sdc̃m ã composicionem
huuis modi. ut poͥ ͤ sedẽ tẽ ambula¬
re ⁊ uõ scxilẽtẽ scaibere. stõ .ii. idem
significat si diuidens quis dicat ⁊

Expanded text:
amphibolia et aequivocatio circa hos modos sunt, secundum compositionem autem huiusmodi, ut posse sedentem ambulare et non scribentem scribere. Non enim idem significat si dividens quis dicat et
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ mũda est. Qd̾ si rursum u̾sa fuit in
albr siue subruffa ad ducet᷑ ad sacerdo¬
tem hõ. Q cũ uid̾it loc̾ lepre humilio¬
rem came reliqͣ. ⁊ pilꝙ u̾sq incandore:
cõtaminabit eum. Plaga enĩ lepre. ꝙ¬
ta est mulcere. Qd̾ si pilus coloris est᷑
pristini. ⁊ cicatrix subobscum. ⁊ iucna
carne nõ est humilior: recludet eũ .uii.
dieb. Et si quidẽ creu̾it: ad iudicabit eũ
lebre. Sin au̾t stet̾it inloco suo. ultens

Expanded text:
« Quod si rursum versa fuerit in alba sive subrufa adducetur homo ad sacerdotem qui cum viderit locum leprae humiliorem carne reliqua et pilos versos in candorem contaminabit eum plaga enim leprae orta est in ulcere quod si pilus coloris est pristini et cicatrix subobscura et vicina carne non est humilior recludet eum septem diebus et siquidem creverit adiudicabit eum leprae sin autem steterit in loco su
Abbreviated transcription (Latin):
tum. ⁊ pullũ colu̾be siue turtinẽ pro
pcc̃o ad rostiu tabrnacłi cestimomii.
⁊ tradet sacerdon. Qͥ offeret illa coram
domino. ⁊ orabit ꝓea: ⁊ sic mu̾dubitur
aproflumo sangnime sui. Ista lex pat
turientis masculũ ⁊ feminui. Qd̾ si nõ
s̃ uen̾it manꝯ eius nec potuent offer¬
reagnum. simet duq turtures ue
duos puliꝙ colu̾be: unũ ĩ bolocastũ

Expanded text:
lum columbae sive turturem pro peccato ad ostium tabernaculi testimonii et tradet sacerdoti qui offeret illa coram Domino et rogabit pro ea et sic mundabitur a profluvio sanguinis sui ista est lex parientis masculum ac feminam quod si non invenerit manus eius nec potuerit offerre agnum sumet duos turtures vel duos pullos columbae unum in holocaustum
Abbreviated transcription (Latin):
tum. ⁊ pullũ colu̾be siue turtinẽ pro
pcc̃o ad rostiu tabrnacłi cestimomii.
⁊ tradet sacerdon. Qͥ offeret illa coram
domino. ⁊ orabit ꝓea: ⁊ sic mu̾dubitur
aproflumo sangnime sui. Ista lex pat
turientis masculũ ⁊ feminui. Qd̾ si nõ
s̃ uen̾it manꝯ eius nec potuent offer¬
reagnum. simet duq turtures ue
duos puliꝙ colu̾be: unũ ĩ bolocastũ¬

Expanded text:
lum columbae, sive turturem pro peccato ad ostium tabernaculi testimonii, et tradet sacerdoti, qui offeret illa coram Domino, et rogabit pro ea, et sic mundabitur a profluvio sanguinis sui. Ista est lex parientis masculum aut feminam. Quod si non invenerit manus ejus, nec potuerit offerre agnum, sumet duos turtures vel duos pullos columbae, unum in holocaustu
Abbreviated transcription (Latin):
uo contauo. ad apprehendendum formam eius quod for¬
matur in humore cristallino. ex similitudinib corporum
quod sͥ conuenit ex commotõe aeris qui constringitur
instar sui motus. ⁊ cõmotõnes illius motus tangunt nertiẽ¬
odoratus est ius lita induab cau̾tulis anterioris ꝑtis crebri
simlibus manullarum caprib ad app̾h endendũ quod offert
ei aer attractus ex odore crebri qui est inuapore ꝑ mixto cum
aere ex odore impͥsso in illo ex ꝑimitatõe qtie fit ex coͣr odori¬
de corporib contingentib illam cum ꝑmiscent᷑ uentuoso

Expanded text:
vo optico ad apprehendendum | formam eius quod formatur in humore crystallino ex similitudinibus corporum quod sibi evenit ex commotione aëris, quae contingit instar sui motus, et commotiones illius motus tangunt nerolfactus est vis ordinata in duabus carunculis anterioris partis cerebri similibus mamillarum capitibus ad apprehendendum id quod offert ei aër attractus de odore, qui est in vapore permixto cum aëre, aut de odore impresso in illo ex permutatione , quae fit ex corpore odoriex corporibus contingentibus ipsum, cum permiscentur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qͦ sp̃ finta ĩ funitis. eẽ pͥora. nt eqͣle ĩ eqͣli . uirtutẽ iui¬
qũa aut nͣ. cũ ꝑticła uogatĩa. aut toti uegõ qͦr futo
auxietas aut obcuriora .st. fortase qͣ ip̃e desiderat nici
ad me ꝑtinet cogncõem facilem: pollic̾etẽ. ueq .i.
rndibꝰ ħ tociꝰ airis. set ĩbutis ⁊ ulteriore peneuto ꝑgͦ ᷤ¬

Expanded text:
LE INAEQUALI, VIRTUTEM VITIQUAM AUT NOMEN CUM PARTICULA NEGATIVA AUT TOTA NEGATIO, QUARE FINITO anxietas aut obscuriora sint fortasse quam ipse desiderat, nihil ad me cognitionem facilem pollicentem. Neque enim rudibus haec totius artis, sed imbutis et ulteriore pene loco progr
Abbreviated transcription (Latin):
ui. reg. hic ab anastasio excecatꝰ ᷤ Anastasuis. re.ui. an. hic
a cheodosici captꝰ pħr ordinat᷑. Theodosiꝰ re.i.an. hic catho¬

Expanded text:
ses sex. Hic ab Anastasio excaecatur. Anastasius annos sex. Hic a Theodosio captus presbyter ordinatur. Theodosius annum unum. Hic Catho
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑit᷑ aqua putti. ⁊ ꝙ ꝯtingit sepe unũ puteũ pꝰt alt̾um fa¬
cis. ⁊ aridis locis aqua putei reꝑitur.
stringũt᷑. nͨ pt̃ calor euaporare. qͥ remanẽs int̾ t̾ram calefa¬
cit aquã. In estate u̾o poris suꝑficiei t̾re ex calore aꝑtis. fu¬
nuis euaporat minuit᷑q calor. Uñ ab intꝰ erũpẽs exit frigi¬
da. Est gͦ aqua putei in estate frigidissima. aqua u̾o fõtis
finiri. uñ uctũq ꝯtingat uideamꝰ. Quid sit aqua ut p̃¬
diximꝰ fonti coͣloris suppõita. Contingit hisorem pau. lisꝑ¬
fusus eat. S̾t qͥ dicũt ex om̃i eleuatõne planetar̃ uł cep̃ssi¬
one eoꝵ ꝯting̾e. Si .n. om̃s planete sił eleuãt᷑ plus soli¬
to a t̾ra remoti. minꝰ de hũore s̃ assumũt. Uñ humor cre¬
scens ꝑ t̾ram se diffuidit. fitq diluuiũ. S si unꝰ uł ouo

Expanded text:
peritur aqua putei et quod contingit saepe uno puteo post post alterum fasiccis et editis locis aqua putei reperitur. remanens, intus terram calefacit, et aquam. In aestate vero poris, superficiei terrae ex calore apertis, fumus evaporat, minuiturque calor: inde ab intus erumpens, exit frigida. Est ergo aqua putei in aestate frigidissima: aqua vero fontis, finiri, unde utrumque contingat videamus. Cum sit aqua, ut praediximus, fonti caloris supposita, contingit hfusus eas adurat. Sunt qui dicunt ex communi elevatione planetarum vel depressione ea contingere. Si enim omnes planetae simul eleventur plus solito, a terra remoti minus de humore consumunt. Unde humor crescens per terras se diffundit fitque diluvium. Sed si unus vel duo
Abbreviated transcription (Latin):
nͨ inf̾i̾orẽ locũ t̾ra obtin̾et ⁊ ignis sriorẽ. hio q̃reret sꝑ¬
locũ infi̾orẽ ⁊ ħ sr̃iorem. ⁊ sic eẽt iuordinata iactatioi
Hãc redegit creator in ordinẽ ꝯfe̾ndo t̾re locũ infi̾orẽ. igni
sr̃iorem. ut hic ñ hẽat qͦ descendat. nͨ ħ qͦ deͣscendat Ex inor¬
diata gͥ iactatõe q̃ ñ fuit s ẽẽ potuit. Deꝰ elta redegit ĩ
nob̾ nͥ ip̃e esset accidiss. fuerunt .n. in pͥma creatõne ubi nũc

Expanded text:
et ignis superiorem, haec quaereret semper inferiorem, hic superiorem: et sic esset inordinata jactatio. Hanc redegit Creator in ordinem, conferendo terrae locum inferiorem, igni superiorem, ut hic non habeat quo descendat, nec haec quo ascendat. Ex inordinata igitur jactatione, quae non fuit, sed esse potuit, Deus elementa redegit in ed quia iste nobis nisi esset, accideret. Fuerunt in prima creatione ubi nunc
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ alicꝰ eẽ possut. Est etenĩ mat̾ia q̃ accepta forͣ transit in
st̃ calide ⁊ sicce. ⁊ sio de aliis. It̾m reclamãt ore macrobii qu¬
dic̃ cũ in singulis elem̃tis eẽnt diu̾se qͣlitates talẽ dedit uni¬
cuiq ut in eo cui iuheret ⁊ cognatã ⁊ similẽ mat̾iã reꝑiret
ut aqͣ cũ t̾ra frigid̾itatẽ. aer cũ aqͣ hũĩditatẽ. Ignis cũ aere
Constãtinꝰ u̾o ut pħicus de nat᷑is corꝑũ tractãs. simplices

Expanded text:
 alii esse possint. Est etenim materia quod accepta forma transit in sunt calidae et siccae, et sic de aliis. Iterum reclamadicit : Cum in singulis elementis essent diversae qualites, talem dedit unicuique, ut in eo cui inhut aqua cum terra frigiditatem, aer cum aqua humiditatem, ignis cum aere Constantinus igitur ut physicus de naturis corporum tractans simplices
Abbreviated transcription (Latin):
hũt singłarẽ ex se aliã ex alio. Ignis ex se calidꝰ. siccꝰ ẽ ex t̾ra
aer hũidꝰ ex se. calidꝰ ex igne. aqua hũida ex aere s frigida
ex se. Terra u̾o sicca. s ex aqua õ frigida. Qd̃ u̾o ĩ unoqͦ
ditas sit ex se. calor ex alio qr ex igne. gͦ p̃naluit ĩ eo hũi¬
t̾re. si ĩ eo stelle ẽẽnt. ex uicinitate t̾rã incẽd̾e̾nt nec ãd ĩ ea¬

Expanded text:
habent singularem ex se, aliam ex alio. Ignis ex se calidus est, siccus ex terra; aer humidus ex se, calidus ex igne; aqua humida ex aere, ex se; terra vero est sicca, sed ex aqua est frigida. Quod vero in unoquoque ditas sit ex se, calor ex alio quam ex igne: ergo praevaluit in eo humiterrae, si in eo stellae essent, ex vicinitate terram incenderent, nec a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯp̃hendẽdũ ñ sufficimꝰ uicinũ domui nr̃e ꝯuocemꝰ .i. manẽ¬
tẽ in eadõ fide cathplicũ inqͥramꝰ. Si a̾ ne nos. nez ille ad
id ꝯp̃hendẽdũ sufficiamꝰ. tunc igne fidei illd̾ ꝯburamꝰ. S isti
uistos uicinos habẽtes domui sue ꝯm̃ctos ex suꝑbia nolũt
aliꝙ̃ ꝯuocare. malũtq nescire ꝙͣ ab alio q̃rere. ⁊ si inq̾ren¬
tẽ aliꝙ̃ sciant illũ ẽẽ ħ̾eticũ clamãt. plꝰ do suo caputio p̃¬
sum̃tes. ꝙͣ sapĩe sue ꝯfidentes. S q̃so ne habitui credas. Iam
.n. ĩplecũ ẽ ꝙ ait satiricus. fronti nulla fides.qͥs .n. ñ uicinꝰ
habũdat tͥb obscenis. Et it̾m. rarꝰ ẜ mo illis ⁊ magna libido
tacẽdi. Et qm̃ de pͥma cãtione fecimꝰ mẽtõm ꝙͣ diu̾sis¬

Expanded text:
manentem in eadem fide catholica inquiramus. Si autem neque nos, neque ille ad id comprehendendum sufficiamus, tunc igne fidei comburamus. Sed isti vicinos multos habentes domui suae conjunctos, ex superbia nolunt aliquem convocare: maluntque nescire, quam ab alio quaerere: et si inquirentem aliquem sciant, illum esse haereticum clamant, plus de suo caputio praesumentes, quam sapientiae suae confidentes. Sed quaeso, ne habitui credas, jam enim impletum est quod ait satyricus: Fronti nulla fides. Quis enim non vicus abundat, Tristibus obscaenis? Et iterum: Rarus sermo illis, et magna libido tacendi. Et quoniam de prima creatione fecimus mentio
Abbreviated transcription (Latin):
t quĩ dixinuꝰ filiũ genitũ a patͤ. ⁊ tñ illi coet̾nũ eẽ de
illa genit᷑a aliꝙͥ dicamꝰ. illud añ orãtes ne si ĩueniat᷑
illd̃ gñãtionẽ eiꝰ qͥs enarrabit᷑ : putet nob̾ offic̾e̾ illd̃.n.¬
filiũ genuit. et loc ex se ñ ex alio. qr nͨ alicꝰ doctͥna. ne usꝰ
exꝑientia s ꝓpria nat᷑a hoc scire hũit ex qͦ añ fuit. Si
fas ẽ dice̾ de et̾no ex qͦ hoc sciuit ñ fuit q̃ ista sciret. sic gͦ¬

Expanded text:
t quoniam diximus Filium genitum a Patre, et tamen illi coaeternum esse, de illa genitura aliquid dicamus: illud ante orantes, ne si inveniatur illud: Generationem ejus quis enarrabit? putetur nobis officere. Illud enFilium genuit: et hic ex se, non ex alio, quia neque alicujus doctrina, neque usus experientia, sed propria natura hoc scire habuit, ex quo ante fuit, si fas est dicere, de aeterno, ex quo hoc scivit, non fuit quin ista sciret. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
an sit. Qͥd sit. Quãtũ. sit. Ad qͥd sit. Qͣle sit. Quid agat. Qͥd
in ip̃m agat᷑. ubi sit. qualit̾ ii loco sicũ sit. qñ sit. quid
ix̃at. ꝑfcẽ gͦ aliꝙͥ cognosc̾e̾ ẽ ista .xi. de illo scire. s ꝙͣis sa¬
aniꝰ ẽẽ dm̃ quid sit ꝑfc̃e ñ ꝯp̃hendimiꝰ. Quautitas uero eĩdẽ
qͥ omiã implet. angustias nr̃i oꝑis excedit. ad celatõ uemi
illius explanãdã hũaua sapiã deficit qͣlitates illius ñ cõp̃¬
uoleutis. ubi sit supͣ omĩa. infra oĩa totꝰ et integ̾. qͣlit
loco sit. qͥ localis ñ sit. ẽ. de tẽꝑe uͦ illuis qͥ aute om̃e cẽp̾ẽ
Quid hẽat. Qͥ oĩa palmo ꝯtinet. Nullus ꝑfecte explicare
põt. noc gͦ ullũ oĩno ignoramꝰ. quẽ eẽ scimꝰ. nͨ ꝑfcẽ cog¬
noscimꝰ. de qͦ p̃ocã ignoramꝰ.¬

Expanded text:
an sit, quid sit, quantum sit, ad quid sit, quale sit, quid agat, quid in ipsum agatur, ubi sit, qualiter in loco situm sit, quando sit, quid habeat. Perfecte ergo aliquid cognoscere est ista undecim de illo scire. Sed Deum esse, quid sit perfecte non comprehendimus. Quantitas vero ejusdem, qui omnia implet, angustias nostri pectoris excedit. Relationi illius explicandae, humana sapientia deficit. Qualitates illius non comprvolentis. Ubi sit, supra omnia, infra omnia totus et integer? Qualiter in loco sit, qui localis non est. De tempore vero illius, qui ante omne tempus est. Quid habet, qui omnia palmo continet, nullus perfecte explicare potest. Nec ergo illum omnino ignoramus, quem esse scimus: nec perfecte cognoscimus, de quo praedicta ignoram
Abbreviated transcription (Latin):
tullius in ꝓlogo recthoricoꝵ Eloqñtia sũ
sapĩa nocet᷑. Sapĩa uero sine eloqñtia. et si
dest. Errant qui postposito ꝓficiente et nõ
nocente. adherent nocenti et ũ ꝓficienti. Id namq ẽ mer¬
curii et philegie ꝯiugiũ. tanta cura urtutis est appol¬
linis. ꝙ q̃situm in ꝯuentu do̾ꝵ approbat᷑ solu̾e. ietiã¬
gladiũ sꝑ acuere. s ñꝙͣ in p̃lio ꝑcutere. Multis tñ nomĩ
phia scientes. Aliquid se nescire confiteri erubescentes sue
imꝑitio solatiũ q̃rentes. ea q̃ nesciũt nullius utilita¬
tis minuis cautis p̃dicant. S qr ut ait terentins. Non
ẽ mirũ si m̾etrix impudent̾ agit. Impudentia illoꝵ
Excitemiꝰ. Incipientes ig̾ a pͥma cã rerũ us ad hominẽ
ꝯtinuabinꝰ tractatũ. de ip̃o hoĩe multa dicentes. Illud
ã pͥncipiũ dictõnis petentes ut si aliquid in hoc ope imꝑ¬
ctum uideat᷑. hiĩane imꝑfcõni deputet᷑. nec io̾ ꝙ in eo

Expanded text:
Tullius in Prologo Rhetoricorum: Eloquentia sine sapientia nocet, sapientia vero sine eloquentia, etsi maxime prodest. Errant qui, postposito proficiente et non nocente, adhaerent nocenti et non proficienti. Id namque agere, est Mercurii et Philologiae conjugium, tanta cura virtutis et Apollinis quaesitum omni conventu deorum probatum solvere. Igladium semper acuere, sed nunquam in praelio percutere. Multos tamen nomen phia scientes, aliquid se nescire confiteri erubescentes, suae imperitiae solatium quaerentes, ea quae nesciunt, nullius utilitatis minus cautis praedicant. Sed, quia, ut ait Terentius: Non est mirum si meretrix impudenter agit, impudentia illorum ue ad hominem continuabimus tractatum, de ipso homine multa dicentes, illud autem principium dictionis ponentes, ut si aliquid in hoc opere imperfectum videatur, humanae imperfectioni deputetur; nec ideo, quod in eo
Abbreviated transcription (Latin):
infumitas q̃ uenit ex colera minꝰ mala q̃ ex ficuate ⁊¬
In eo ucile ẽ uti frigidis ⁊ humidis. augm̃tandꝰ ẽ potꝰ : ⁊
minuendꝰ ẽ cib cũ .n. ex calore aꝑti sunt pori corꝑis e¬
uaporat calor nat᷑alis. ⁊ ñ ita bũ digg̾itꝰ cib. s qr potus
aito tͣnsit ii sangumẽ. augniẽtandꝰ ẽ. Hic ⁊̃ oritur qõ.
Cũ iste diu̾sitates in p̃dictis tp̃rib ex ꝓpinqͥtate ⁊ remo¬
tione solis hẽant ꝯting̾e Sol uero existens in leone tm̃
distat a nr̃a habitacłi. ꝙͣtum existens in geminis in
uirgine ꝙͣtum ii tauro. in libra ꝙͣtũ in ariete. Qre in
illis tͥb oꝑet᷑ calorẽ ⁊ humorẽ in hiis duobꝰ calorẽ ⁊ sio¬
citatẽ. Cui respondend̾ ẽ ꝙ existẽs in tͥb u̾nalib ex hoo

Expanded text:
infirmitas, quae venit ex colera, minus mala, quae infirmitas, quae venit ex colera, minus mala, quae  est utile uti frigidis et humidis. Augmentandus est potus, et minuendus est cibus. Cum enim ex calore aperti sunt pori corporis, evaporat calor naturalis, ex quo non ita bene digeritur cibus, sed quia potus cito transit in sanguinem, augmentandus est. Hic oritur quaestio. Cum istae diversitates in praedictis temporibus ex propinquitate et remotione solis habeant contingere, sol vero existens in leone, tantum distat a nostra habitabili, quantum existens in geminis, in virgine quantum in tauro, in libra quantum in ariete quare in illis tribus operetur calorem et humorem, in his duobus calorem et siccitatem? Cui respondendum est: Quod existens in
Abbreviated transcription (Latin):
ic subiciet aliqͥs uñ gͦ ẽ ꝙ si aliqͥs intret in aliqͣm
ĩ fimitatẽ. ñ ita seꝑe morit᷑ in hyeme sicͤ in uerseᷤᷤ
cũ infirmitates oriant᷑ a malo huniore ꝑ membra se
diffundente ex frigiditate hyemis ꝯstringunt᷑ humores
uec possũt defluere. Ex calore aũt ueris iidem humores¬
tauro ⁊ geminis. pͥmũ medio aprilis ẜ medio maui ĩ¬
trat. huit temꝑi ꝯsiłies sunt. aer. sangnis ⁊ puericia
qr calidi ⁊ hũidi sũt. In eo se meluis nñt melancolici
peuis sanguinei melius senes peĩ pu̾i. Pessima insu¬
mitas ẽ q̃ uenit ex sangiũe. minꝰ mala ꝙͣ melancolia
ut qͣrtana. In eodẽ ẽ ꝯueniens uti frigidis ⁊ siccis. Cũ
a sol us asce ad centrũ ascendit ex ꝓpinqͥtate sua ter¬
ram ĩcendit ⁊ desiccat. Uñ ẽ estas calida ⁊ sicca. q̃ inciꝑi¬
tuti. hoo .ni. calida ⁊ sicca siit. In eo se meliꝰ hñt fleuma¬
tia. peiꝰ colerici. meliꝰ decrepiti. peiꝰ iuuenes. Pessima est

Expanded text:
 quod si aliquis intret aliquam infirmitatem, non tam saepe moritur in hieme quam in vere. Cum infirmitates oriantur ex malo humore per membra se diffundente, ex frigiditate hiemis constringuntur humores, nec possunt defluere. Ex calore autem veris, itidem tauro et geminis. Primum medio Aprilis, secundum medio Maii intrat. Huic tempori consimiles sunt aer, sanguis, pueritia quia calidi et humidi sunt. In eo se melius habent melancholici, pejus sanguinei, melius senes, pejus pueri. Pessima infirmitas est quae venit ex sanguine, minus mala quae ex melancholia, ut quartana. In eodem est conveniens, uti frigidis et siccis. Cum autem usque ad cancrum ascendit, ex propinquitate sua terram incendit et desiccat. Unde est aestas calida et sicca, quae incipituti, haec etenim calida et sicca sunt. In eo melius se habent flegmatici, peius colerici, melius decrepiti, peius iuvenes. Pessima est
Abbreviated transcription (Latin):
usualis. de nat᷑ali gͦ pͥus. dem̃ de usuali disseramus.
sit dios et noctes. hunc. in .iiiͦiͬ. ppħi diuiser̃t. A nona ꝑte
noctis usq ad. t̾ciam diei usualis. calidũ et huimidũ ẽẽ di¬
centes. A t̾cia diei usualis usq ad nonam calid̾ ⁊ siccũ. a
nona eiꝰdem usq ad t̾ciam noctis. fri. et sic. A t̾cia uoctis
de tp̃ribꝰ se hñt. usualis r̾o dies est spatiũ quo sol ab
deide calet. et ad ultimũ descendit ⁊ tepet. Inde ẽ ꝙ
aliqñ namq sũt eqͣles noctib. aliqũ ꝓlixiores. aliqũ breuio

Expanded text:
usualis. De naturali ergo prius, deinde de usuali disseramus. sint dies et noctes. Hunc in quattuor physici diviserunt: a nona parte noctis usque ad tertiam diei usualis calidum et humid um esse dicentes; a tertia diei usualis usque ad nonam calidum et siccum; a nona eiusdem usque ad tertiam noctis frigidum et siccum, a tertia noctis de temporibus habeant. Usualis vero dies est spatium, quo sol ab postea calet, ad ultimum descendit et tepet. Inde est quod aliquando namque sunt aequales noctibus, aliquando prolixiores, aliquando brevio
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Cũ ignis nat᷑alit̾ sꝑ sit in motu nͨ supͣ ip̃m sit qͦ ascen
ra loca ab infĩorib eltĩs occupata erant. It̾m iuutile cẽt
u̾tendo ab ortu ꝑ occasũ refeat seꝯ stellas tani erraticas
ꝙͣ infixas. Quãus cñ cͥca t̾rani uoluat᷑. ñ recto modo seo
obliq̃ circa nrãm habitabilẽ uoluit᷑. ꝙ ꝑ solos polos ui¬
deri pͭ. Est a̾ polus stella ĩmobilis una in hoc capite. alia ĩ
alio. Axis u̾o ẽ liuea intelligibilꝰ de polo ad potũ ꝑ me

Expanded text:
est: cum ignis naturaliter semper sit in motu nec supra ipsum sit, quo ascendra loca ab inferioribus elementis occupata erant, iterum quod inutile fuit vertendo ab ortu per occasum, refert secum stellas, tam erraticas quam infixas. Quamvis tamen circa terram volvatur non recto modo, sed oblique circa nostram habitabilem volvitur, quod per solos polos videri potest. Est autem polus stella immobilis, una in hoc capite, alia in alio. Axis vero est linea intelligibilis de polo ad polum, pe
Abbreviated transcription (Latin):
impbauimꝰ nr̃ãm u̾o ponẽtes ꝓbanimꝰ. ⁊ de stellis infixis ĩ eo
⁊ de cͥculis ⁊ motũ eoꝵdẽ ñ tacuimꝰ. de planetis dic̾e̾ incipia
ãnos ꝯsumẽs. heo stella frigida ⁊ nocuia dr̃ eẽ. De frigidi¬
date gͦ pͥmũ. deiũ de nociuitate disseramꝰ. Scellam istã eẽ
frigidã ⁊ siccã antiqͥ astrologi ꝓbauert̃ cũ scirẽt eẽ solem
existentẽ ui cancro t̾ras admere uidebãt in ãno aliqͦ minꝰ
solico. Scientes aꝰ ex nat᷑a solis hoc sĩ ꝯting̾e̾ q̃siert̃ quis pla¬
ueca iu eodẽ signo eẽt cũ sole. Reꝑientesq satͦnũ dixeĩt

Expanded text:
ram vero ponentes probavimus et de stellis infixis in eo et de circulis et motu eiusdem non tacuimus, de planetis dicere incipiamnex dicitur. Haec stella frigida et nociva dicitur esse. De frigiditate ergo primum, deinde de nocivitate disseramus. Stellam istam esse frigidam et siccam, antiqui astrologi probaverunt cum scirent solem existentem in cancro, terras adurere videbant in aliquo anno minus solito. Scientes autem ex natura solis hoc non contingere, quaesierunt quis planeta in eodem signo esset cum sole reperientesq
Abbreviated transcription (Latin):
uauis quocũq uadit defert ñ ido̾ a ꝯͣrio motu qͥescentẽ
gͦ ꝙ paulatĩ uadiunt ad orientẽ naturalis quisus ẽ qͥ ad
eccnsũ et orcum ex alt̾ius impetu. helpicus dicit hoc
eẽ ñ posse. Cũ .n. ñ sol ñ sit de stellis infrxꝰ in fumame¬
defcit᷑. ⁊u eo u̾o ꝙ sol uadit ad signa u̾sus orientẽ pũi¬
ta. dicit sic uideri ñ uͦ sic ẽẽ. Cum .n. ait firmamẽtũ
⁊ sol nat᷑rali motu ab ortu ad ercalũ tendunt. ad eł. ꝙ ẽ sub
transenudo iidet᷑ ꝙ ad signa pꝰterioa nadat cũ tñ non

Expanded text:
motu quiescentem. Ergo quod paulatim vadunt ad orientem, naturalis cursus est, quod ad occasum et ortum, ex alterius impetu. Helpericus dicit hoc esse non posse; cum enim sol non sit de stellis infixis in firmameDe eo vero, quod sol vadit ad signa versus orientem posita, dicit sic videri, non vero sic esse. Cum enim, ait, firmamentum et sol, naturali motu ab ortu ad occasum tendant, ita quod est sub transeundo, videtur quod ad signa posteriora, cum tamen n
Abbreviated transcription (Latin):
uidet ᷑. uñ ẽ qõ. an in eodẽ tp̃r anni possit ẽẽ lucifer. Et
hespeiꝰ dicũt quidã hio eõ ñ posse. cũ .n. paris uelocitatis cũ
sole et fere in ecdẽ spatio cursũ suũ ꝑficiens. qũo inuna et
eadẽ nocte i uesꝑe sequit᷑ solem. ⁊ in mane p̃cedet. In uno
t᷑ anni tp̃r p̃cedit solem. ⁊ tũc ẽ iucifer. in alio subseͥt et
tño ẽ esꝑus. Ellu dicũt in uno eodemq tp̃r ãni illã ante ortũ
impossibile ẽ. dicũt .n. stellã illã altiorẽ eẽ sole. unde duitins
q p̃cedat ⁊ subsoqͣtur. ꝯ qr ante ⁊ tempꝰ ex su allatudires
nidet. Tercũ dicũt uenerẽ et m̾curiũ eẽ fere ei̾dẽ colorit
ꝙͣtitatis. semꝑq solẽ ꝯ comitari. Cũ gͦ sio comitarit᷑ illũ. ꝙ
uua p̃cedit alia subseqͥt᷑. p̃cedens in uespo ⁊p̃ splendorẽ solis no
udetur. S subseqñs post occasũ eiꝰ appet. Contͣ a ẽ n maꝰ¬
ne p̃oedens uesꝑo nidec  seqñs uero splendore diei occultat

Expanded text:
Unde est quaestio: An in eodem tempore anni possit esse Lucifer et Hesperus? Dicunt quidam hoc esse non posse. Cum enim sit paris velocitatis cum sole, et fere in eodem spatio cursum suum perficiens, quomodo in una et eadem nocte, in vespere sequeretur solem et in manc praecederet. In uno ergo anni tempore praecedit solem, et tunc est Lucifer: in alio subsequitur, et tunc est Hesperus. Alii dicunt in uno eodemque tempore anni, illam ante ortum impossibile est. Dicunt enim stellam illam altiorem esse sole, unde diutius  ante et post ex sui altitudine videtur. Tertii dicunt Venerem et Mercurium esse fere ejusdem coloris et quantitatis, semperque solem comitari; cum ergo sic comitantur illum, quod una praecedit, alia subsequitur: praecedens in vespere, propter splendorem solis non videtur, sed subsequens post occasum ejus apparet. Contra autem est in mane, praecedens nempe videtur, sequens vero splendore diei occultatu
Abbreviated transcription (Latin):
rerit. ibi absq dubio t̾minus paschalis erit. et u seqñti
aprił. us ad xiii. kł. madii sunt requirendi. quos t sic
ĩuenire pot̾is. Termiuũ p̃cedentis anni pons ui pͥmo al¬
ticulo pollicis leue manus ꝑ singulos articulos ungues¬
q digitoꝵ euisdẽ manus dies t̾minoꝵ ꝯputa. qui iterũ
ad pͥmũ articłm occͣrerit. t̾minꝰ erit uł alit̾. A termino

Expanded text:
rerit, ibi absque dubio terminus paschalis erit, et in sequenti imum Kalend. Maii sunt requirendi. Quos et sic invenire poteris. Terminum praecedentis anni pone in primo articulo pollicis laevae manus, et per singulos articulos unguesque digitorum ejusdem manus, dies terminorum computa. Qui terminus ad primum articulum occurrerit, terminus erit. Aliter. --A termino
Abbreviated transcription (Latin):
crucis equali spatio locata. Naui signũ aries in quo
sol ẽ creatꝰ. in oriente ẽ põitũ ꝙ facit u̾nale eqͥnoctiũ: Li¬
bra in qua luna ẽ condita ẽ in occidẽte huic opposita et
facit autũpnale equinoctiũ. Cancer aũt u̾sus aqͥlonẽ
tenet celũ ubi ẽ altissimũ ⁊ facit estiuale solsticiũ. Ca

Expanded text:
io locata. Nam signum arietis, in quo sol est collocatus, in oriente est positum, quod facit vernale aequinoctium. Libra in qua luna est condita, est in occidente, huic opposita, et facit autumnale aequinoctium. Cancer autem versus Aquilonem tenet coelum, ubi est altissimum, et facit aestivale sols
Abbreviated transcription (Latin):
cipit᷑. idõ qͥnto una ꝯcurrens p̃terit᷑ bissextili anno. uer¬
te in ianuario et februario. bissexto ꝓ ꝯtrente in reliqͥł
mensilꝰ ꝯcurrũt.: Primꝰ annꝰ in creatione mundi fu¬
regłarib. si infra uii. fu̾i̾t talis erit feria in ħ.Rb. cuiꝰq
nieusis. Si .uii. excesserit suii. sublatis. ꝙ remanet erit
feria. Hii enĩ regulares ⁊ ꝯcͦrentes septenariũ m̾um ñ
initiũ. ꝙ̃ egiptii ponũt auni pͥncipiũ. ab ip̃is eñ sũt
ĩuenti. hii regulares simile hũt exordiũ ut suꝑiores. ⁊

Expanded text:
Illo uno anno unus concurrens transilitur, bissextili anno utere in Januario, et Februario bissexto pro concurrente. In reliquis mensibus concurrente. Primus annus in creatione mundi furegularibus, si infra septimam fuerit, talis erit feria in Kalendis cujusque mensis. Si septimam excesserit, Septem sublatis, quod remanet erit feria. Hi enim regulares atque concurrentes Septenarium numerum initium, quem Aegyptii ponunt anni principium. Ab ipsis enim sunt inventi. Hi regulares simile habent exordium, ut superiores; et
Abbreviated transcription (Latin):
s. uͥ.s. sexta sabb̾i. Pagani u̾o sio. dies solis. dies lune. di¬
es mͣitis. dies m̾curũ. dies iouis. dies ueu̾is. dies saturni. Set
cũ omĩa noĩa h̃ a planetis habeant. Uidendꝰ ẽ cur ñ eũdem
ordinẽ cur seruãt. S heo cansa ẽ. dies naf᷑alis diuidif᷑ m¬
xxnui. horas. ex quib si unicuiq planete ꝑ circuitũ ter
una lpra cribuit᷑ expensis omib cui planete pͥma ts̃ ob¬
uenit. huis ⁊ nomen dici astrbit᷑. xp̃iani qñt sio dies no¬
corꝑi. ibi et par uinbͣ. ubi lux maior ẽ corꝑe. ĩ umbra defi¬
cit. Ubi lux corꝑe exilior. ibi umbͣ in infinitũ crescit. Cũ sol
ꝓlonguat. Cũ u̾o aqͥlonem. eam nob̾ breuiat. Cũ lima uin¬

Expanded text:
Sabbati; Sabbatum. Pagani vero sic: Dies Solis, dies Lunae, dies Martis, dies Mercurii, dies Jovis, dies Veneris, dies Saturni. Sed cum haec nomina a planetis habeant, videndum cur non eumdem ordinem servent. Sed haec causa est: dies naturalis dividiuor horas, ex quibus si unicuique planetae per circuitum ter una hora tribuitur, expensis omnibus, cui planetae prima iterum obvenit, huic et nomen diei ascribitur. Christiani autem sic dies nocorpori, ibi par est et umbra; ubi lux major corpore, ibi umbra deficit; ubi lux corpore exilior, ibi umbra in infinitum crescit. Cum sol olongat. Cum vero aquilonarem, eam nobis breviat. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
decrescente luna. uł pꝰt uliũ et angꝰtũ mensẽ p̃cisa a uer¬
plicata hũc numerũ terducito et ꝙ ĩ sũma reꝑies. tot
ꝑtib zodiaci lunã a sole nou̾is eẽ remotã. et solem post
xxx. dieb ĩmorat᷑. Uide gͦ in qͦ signo sit et ꝙ diebꝰ ad hͨ
moraturꝰ erit. et tot ex p̃dicta sũma eidẽ signo tribue.

Expanded text:
decrescente luna, vel post Julium, et Augustum mensem praecisa, a verplica, huncque numerum ter ducito, et quot in summa reperies, tot partibus zodiaci lunam a sole noveris, et solem post triginta diebus immoratur. Vide ergo in quo signo sit, et quot dies adhuc in eo moraturus erit, tot ex praedicta summa eidem signo tribue.
Abbreviated transcription (Latin):
hic u̾o dies in iiiͦi. anno.uiͦ. kl̃. martii ĩt̾ kł̃ kalat᷑ ⁊ bissex¬
tꝰ noĩat᷑. hunc iuliuis cesar int̾posuit ⁊ totiuis ꝯpoti errorẽ
ꝑ hunc correxit. Hunc egyꝑtii ⁊ greci in fine anni suppoñt
Roniani aũt in februais. eo ꝙ ceti̾s brfuior ẽ int̾serũt. Ido
uitatẽ lustrabant. ⁊ nicħ eis inciꝑe ante trãsactam festi
in xu. amus ꝯplet᷑. Ciclus bissextilis in qͣtuor ꝯpletur
clus solaris a martio inchpans xxunii. annis. Ciclus ma

Expanded text:
Martii intercalatus et bissextus nominantur. Hunc Julius Caesar interposuit, et totius computi errorem per hunc correxit. Hunc Aegyptii et Graeci in fine anni supponunt, Romani autem in Februario, eo quod caeteris brevior est, inserunt. Quia vitatem lustrabant, et nihil eis incipere ante transactam festivicebat. Cyclus Bissextilis quatuor impletur clus solaris a Martio inchoans, viginti septem a
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ lue noĩat᷑. Idõ ã in nono ãno et in ultimo mense fit
Sciᵈ ꝙ uncia est xii. pars cuiꝰq rei ui xii. diuise. bisse
due ꝑtes alicuiꝰ rei in tribꝰ ꝑtite. t̾cia sublata. q̃ l aut̃
quadrans. relique tres dodrans.
a quo olim Romani anni habuerunt pͥncipur̃. a Roma¬
nis enĩ st̃ ĩuenti. Regulares in de dicunt᷑ ꝙ cacłatores rogant.
ꝯcurrentes u̾o inde ꝙ regnlarib ꝯcurrant.: Regulares hñt
tale exordiũ. Solaris annus. cec. lxu. dieb pagit᷑. Sol autẽ

Expanded text:
 Ideo autem in decimo nono anno, et in Julio mense fit  uncia est duodecima pars cujusque rei in duo divisae: bissae duae partes alicujus rei in tria partitae tertia sublata. Quaelibet aquadrans; reliquae tres, dodrans.a quo olim Romani habuerunt anni principium. A Romanis enim sunt inventae. Regulares inde dicuntur, quod calculatores regant. Concurrentes vero inde, quod regularibus concurrant. Regulares habent tale exordium. S
Abbreviated transcription (Latin):
demia uocat᷑. et in hoo equinoctti libra equat᷑. Hyempsauͣi.
pars anni trib meusib ꝑficit᷑. et a rigore dicit᷑ uł sterilitate
st̃ diu̾si ortꝰ syderum sunt bine in anno estates et bine
menses. ⁊ in medio hyens placida. In egypto quo nr̃a me¬
b . iiͦiͬ. tp̃rum ꝯnectunt᷑. Terra namq sicra et frigida autũp¬
no. Aqua frigida et humida hyemi. Uer calidꝰ et humid̃
ueri. Ignis calidꝰ et siccus. estati. collipno colligant᷑. E¬
isdẽ qͣltatib est humanũ corpꝰ temꝑatum. Uñ et micͥͣ¬
cosmꝰ .i. minor mundꝰ appellat᷑. Sanguis namq qͥ uni ue¬
ra rubra crescens in estate est calida et sicca et hac heo abũ¬
dat in iuuenib.: Melancolia est colera nigra crescens¬
minat᷑ in senib. Hui in qͥb sanguis pollet. sũt hyla¬
res. misericordes. udentes. loqͣces. In quib colera rubea
sũt macilẽti. ueraces. ueloces. audaces. iracundi et agi¬
les: hii in quib nigra colera. stabiles. graues. ꝯpoĩti

Expanded text:
demia nominatur, et in hoc aequinoctium librae aequatur. CAP. LVI.pars anni; tribus mensibus perficitur, et a rigore dicitur. sunt alii ortus siderum, sunt binae in anno aestates, binae messes. In medio hiems placida. In Aegypto quoque natbus quatuor temporum connectuntur. Terra namque sicca et frigida autumno; aqua frigida et humida hiemi; aer humidus et calidus veri; ignis calidus et siccus aestati colligatur. isdem qualitatibus est humanum corpus temperatum, unde et microcosmus, id est minor mundus appellatur. Sanguis namque qui vera rubea crescens in aestate; est calida et sicca, et haec abundat in juvenibus. Melancholia a cholera nigra crescensminantur in senibus. In quibus sanguis pollet sunt hilares, misericordes, ridentes, loquaces. In quibus cholera rubea sunt macilenti, voraces, veloces, audaces, iracundi, agiles In quibus nigra cholera stabiles, graves, compositi
Abbreviated transcription (Latin):
no int̾ponit᷑. Lunarẽ cursũ sio in arcitulis adiũdis
unguib ꝯputabis. a radice policis leuo manꝰ maipo et
ꝑ singulos artitcłos et ungues numer. et in sinomi¬
to leue manus inchoa. et ꝑtransu̾sũ in .iiiͬ. digitis
nu̾a. in iiͦi. sꝑ bissextũ nota. et in alt̾a manu fi¬
uulit̾. et habebis .xx. annos .inr. deĩ in utͦq polli
ce binos annos qͥ pͥorib iuncti reddunt xxuiii. annos.
Geminꝰ ẽ solaris cursus. unꝰ q̃ cotidis ab orientẽ in occidẽ¬
tẽ firmam̃tũ sequit᷑. Alt̾ quo ꝯ firmamentũ nitẽs xx¬

Expanded text:
iculorum. Lunarem cursum sic in articulis adjunctis unguibus computabis. A radice pollicis laevae manus incipe et per singulos articulos, et ungues numera, et in fine mito laevae manus inchoa, et per transversum in quatuor digitis numera. In quarto semper bissextum nota. In altera manu similiter, et hce binos annos, qui, prioribus juncti, perdunt viginti octo annos. Geminus est autem solaris cursus. Unus quo quotidie ab oriente in occidentem firmamentum sequitur, alter quo contra firmamentum nitens
Abbreviated transcription (Latin):
huc in alus t̾raꝵ locis sol uariat umbiã. Nam umbilici
qui eĩnom̃ dr̃ umbram dr̃ in egipto eqͥnoctiali die meridie
suꝑest quinta .xxx. in uenecia usdem Horis umbͣ gẽ Gnom̃ par
a phis ad hoc ip̃m fc̃s totꝰ int̾uis illiũat᷑ In meridie sũt
ppłi fuscii dcĩ qui umbiũ ex utͦq lat̾e mittũt. In yndia sr̃ flu¬

Expanded text:
huc in aliis terrarum locis variat sol umbram. Nam umbilici qui gnomon dicitur umbra, in Aegypto, aequinoctiali die, meridie superest quinta tricesima. In Venetia, iisdem horis umbra gnomoni par s a philosophis ad hoc ipsum factus totus interius illuminatur. In meridie sunt populi, Fiscii dicti, qui umbram ex utroque latere mittunt. In India super flu
Abbreviated transcription (Latin):
Quĩtꝰ mayus. a mayo .i. a ioue .q. a maiestate. siue a
maya mr̃e mercurii. cui mcatores loo mense fabricabant
Dr̃ aũt a maiorib. s. pͥncipibꝰ romanoꝵ qui hoc mense io
erat ꝯsecͣtꝰ. Dũ etiã a unioribꝰ qͥ armis romã deffendebant¬
⁊ regni fastigiũ. a iunone affectabãt.: Septimꝰ iuliꝰ a iu¬

Expanded text:
Quintus Maius a Maia et Jove, quasi a majestate, sive a Maia matre Mercurii, cui mercatores hoc mense sacrificabant. Dicitur et a majoribus scilicet principibus Romanorum, qui hoc mense Joverat consecratus. Dicitur et a junioribus, qui armis Romam defendebant, et regni fastigium e Junone affectabant. CAP. XLII
Abbreviated transcription (Latin):
ars gͥ zone habitabilis ni qͣ sumꝰ in duo diuidit᷑. cũ
ta ⁊ habitabilis est. S qm̃ refluxiones occeani lat̾a t̾be
uixͣ qualitatẽ orizõtis ꝯtingũt in duo illã dundũt. cuiꝰ
suꝑiorẽ ꝑtem habitamꝰ. Ancipodes u̾o ur̃i inferiorẽ. Nul¬
lus tñ nr̃m ad illos ne illoꝵ ad nos ꝑ uenire põt. Ex
ꝑte .ni. septẽtͥonis frigꝰ et refluxiones transitũ ꝓhibẽt
Ex ꝑte uero orientis ⁊ occidentis sol et refluxionos.
Sili alia habitabilis in duo dinidit᷑. suꝑuis quoꝵ añtiqͥ añte
brdam temꝑib ꝯueniũt in quibidam differũt. Nos
gͤ ⁊ nr̃i antipodes sił habemꝰ estatem et hyemẽ ⁊ asia

Expanded text:
Pars ergo terrae habitabilis, in qua sumus, in duo dividitur. Cum est et habitabilis; sed quoniam refluxiones Oceani latera terrae juxta quantitatem horizontis cingunt, in duo illam dividunt. Cujus superiorem lus tamen nostrum ad illos, neque illorum ad nos pervenire potest. Ex parte enim septentrionis, frigus et refluxiones transitum prohibent. ex parte vero orientis et occidentis solae refluxiones. Similiter alia habitabilis in duo dividitur: superius quorum obtinent ibusdam temporibus conveniunt, in quibusdam differunt: nos enim et nostri antipodes simul habemus aestatem et hie