comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scito q ñ solum inumbra s etiam in
speculo. ⁊ qñq infacie se exhibee cernen¬
dum. Speculum sacca scͥptura ẽ. ĩ qua
imagiiem suam speciosam ualde osten¬
dte nob̾ ad ꝯsolationem. In speculo isto
uidet anima qͣm lit pura xͥ diuinitas.
qͣm dulcis eius bonitas. quam diut᷑na ciꝰ
cteruitas. quam in estimabile gaudium qd̃
ꝑse patientib reꝓmittit. Non dum inspe¬
culo isto uidetur speties cuis sicnt sicuti est.
Ex parte enini cognoscimus. ⁊ expatti ꝑphe¬
tamus. sicut dicit apłe. Res siquidem cuiꝰ
tura uidemus ad huc ĩmagna gła sua
uenturus est. qñ uidebimus cum facie
ad faciem. Sedeamus gͥ modico tempore
subumbra passionis cuis ꝑimitationẽ.
uideamus formam eiꝰ inspcculo ad con¬
solationem. ut tandem uideamꝰ eum
in decore suo. gaudium ꝑcipientes. ꝙ
nec uoce exp̃mi nec corde excogitari p̃
quod nec luctu obumbrabit᷑. nec de fec¬
tu finem accipiet. Prestante dño nr̃o

Expanded text:
scito quia non solum in umbra, sed etiam in scito quia non solum in umbra, sed etiam in speculo, et quandoque in facie se exhibet cernendum. Speculum sacra Scriptura est, in qua imaginem suam speciosam valde ostendit nobis ad consolationem. In speculo isto videt anima, quam sit pura Christi divinitas, quam dulcis ejus bonitas, quam diuturna ejus aeternitas, quam inaestimabile gaudium, quod pro se patientibus repromittit. Nondum in speculo isto videtur species ejus sicuti est: ex parte enim cognoscimus, et ex parte prophetamus, sicut dicit Apostolus. Res siquidem, cujus tura videmus, adhuc in magna gloria venturus est, quando videbimus eum facie ad faciem. Sed eamus ergo modico tempore sub umbra passionis ejus per imitationem, videamus formam ejus in speculo ad consolationem: ut tandem videamus eum in decore suo gaudium percipientes, quod nec voce exprimi, nec corde excogitari potest, quod nec luctu obumbrabitur, nec defectu finem accipiet, praestante Domino
Abbreviated transcription (Latin):
tienti. ĩmo potiꝰ reserua tibi. qi ĩ futuro
centuplum accipies ⁊uitã et̃nam posli¬
debil. Si potẽs aliquis diuitias multas
tͥ contulisset. unsurgent inte in̾mici qͥ
ꝓpter collendam peccuniam etiã uitam
uellent auferre. ⁊ dic̾er tͥ is qͥ te ditauit.
cõmenda mͦ pe cuniam tuam. lib̃abo te
ab hostib. conseruabo uitã tuam. apecumã
ao integrum resignabononne multas gr̃as
agens acqͥesceta illi: Ecce bona tempo¬
ralia accepisti a xp̃o. Insurgit ĩte luxu¬
ria. partem illoꝵ sibi uult uenditare.
iuitam tibi auferre. Hoc ip̃m facit
gula. ꝯmessationes ⁊ ebrietates appeten¬
uo. facit hoc suꝑbia. luxũ uestiũ ⁊ pom¬
pam scłarem ambiendo. Da gͦ pauꝑi
bona tem poralia ĩmo xp̃o in paupere
ea ꝯmenda. quo fcõ uitam ꝯseruasti
tibi. ⁊ recipies ea in die nccessitatis.
Et ne forte iuideat᷑ graue diu subumbra
xp̃i residere. ⁊ conformari passionib eiꝰ.

Expanded text:
tienti: imo potius reserva tibi, quia in futuro tienti: imo potius reserva tibi, quia in futuro centuplum accipies, et vitam aeternam possidebis. Si potens aliquis divitias multas tibi contulisset, et insurgerent in te inimici, qui propter tollendam pecuniam etiam vitam vellent auferre, et diceret tibi is, qui te ditavit: Commenda mihi pecuniam tuam, liberabo te ab hostibus, conservabo tibi vitam tuam, et pecuniam ad integrum resignabo, nonne multas gratias agens acquiesceres illi? Ecce bona temporalia accepisti a Christo, insurgat in te luxuria, partem illorum sibi vult vendicare, et vitam tibi auferre: hoc ipsum facit gula, comessationes et ebrietates appetendo: facit hoc superbia, luxum vestium et pompam secularem ambiendo. Da ergo pauperi bona temporalia, imo Christo in paupere ea commenda, quo facto vitam conservasti tibi, et recipies ea in die necessitatis. Et ne forte grave videatur diu sub umbra Christi residere, et conformari passionibus ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
am. Resipise gͦ o anuna miscta. sede sb̃
uinbra xp̃i. conformare de formitati eiuil.
macera carnem tuam ieiuniis ⁊ absti
extinctus reuiuiscit. Si enim umbra
petri potuit suscitare mortuos. ñ poterit
hoc p̃m facere umbra xp̃i: Certe li labo¬
rares intirmitate aliqua corporali: unã¬
daret tibi ypoctas uł galienus ꝑclientulũ
suum abstinere auino. ⁊ saginatis. modi¬
cas. oblationes lumere. libent obedires.
ꝓconsequenda sanitate corporis. Mandat
cibi eadem deul pater ꝑxp̃m siumut sa¬
neris in anima. ⁊ ñ exaudis: At magis
oportebat deo obedire quam hominibus
sicut petrus dicit. Ne dicas uolo sedere sb̃
umbra xp̃i. s ñ comparet deformutas
uł ignominia passionis eius. Respice
omnes cribulatos. infirmos. incarceratos.
pauꝑes fame ⁊ siti horridos. in his omi
b xp̃m uides umbrosum ⁊ repletum despec
esurienti panem tuum. da elemosinã
necessitatem patienti. Da inquam pa¬

Expanded text:
am. Resipisce ergo, o anima misera, sede sub am. Resipisce ergo, o anima misera, sede sub umbra Christi, conformare deformitati ejus, macera carnem tuam jejuniis et abstiritus etiam extinctus reviviscit. Si enim umbra Petri potuit suscitare mortuos , non poterit hoc ipsum facere umbra Christi? Certe si laborares infirmitate aliqua corporali, et mandaret tibi Hippocrates vel Galenus per clientulum suum abstinere a vino et saginatis, modicas oblationes sumere, libenter obedires pro consequenda sanitate corporis. Mandat tibi eadem Deus Pater per Christum suum, ut saneris in anima, et non exaudis: At magis oportebat Deo obedire, quam hominibus, sicut Petrus dicit . Ne dicas: volo sedere sub umbra Christi, sed non comparet deformitas vel ignominia passionis ejus. Respice omnes tribulatos, infirmos, incarceratos, pauperes fame et siti horridos, in his omnibus Christum vides umbrosum et repletum despectesurienti panem tuum. Da eleemosynam necessitatem patienti, da, inquam, pa
Abbreviated transcription (Latin):
Qui insurgens in dnm̃ suum contossum
uulnerib multis occidit eum. Quid relpõ¬
cidisti qui spm̃ tuum nullis uirtutib nul¬
la pinguedine deuotionis. ł bonoꝵ oꝑum
refecisti. Tu seruum ꝯtumacen nutrui¬
sti delicate. qñ caruem tuam ꝯmeslatio¬
nib ⁊ ebrietatib cet̾isq uoluptatib uite
huius delectasti. Propt̾ea te porrigente ma¬
num auxilii. caro insurrexit in spm̃ cum
uitiis carnis hoc est luxurie ⁊ ĩmunditie eũ
seruire coegit. Et outinam cͥ sufficeret occi¬
disse tantum uirũ. ⁊ñ illuderes mortuo.
ñ se uires in extinctum. ñ in flig̾es uulũa
uulñib. quod faciunt omines qui peccatũ
peccato aditiunt. Reuoca ad memoriam
tamosos peccatores huius seculi qui mon¬
struosis uitiis. ꝯtumeliis nat᷑e. passionib
ignominie. spm̃ affligunt. Symoniacos.
pliti saccilegio.i. male acqͥrendo. ⁊ma¬
le uiuendo possident. tales omues grassan¬
tur ĩ animam extinctam ĩ creatoris ĩ iuri¬

Expanded text:
qui insurgens in Dominum suum confossum qui insurgens in Dominum suum confossum vulneribus multis occidit eum. Quid responcidisti, qui spiritum tuum nullis virtutibus, nulla pinguedine devotionis, vel bonorum operum refecisti. Tu servum contumacem nutrivisti delicate, quando carnem tuam comessationibus, et ebrietatibus, caeterisque voluptatibus vitae hujus delectasti. Propterea te porrigente manum auxilii caro insurrexit in spiritum, cum vitiis carnis, hoc est luxuriae et immundiciae, eum servire coegit. Et o utinam tibi sufficeret occidisse tantum virum et non illuderes mortuo, non saevires in extinctum, non infligeres vulnera vulneribus, quod faciunt omnes qui peccatum peccato adjiciunt. Revoca ad memoriam famosos peccatores hujus seculi, qui monstruosis vitiis, contumeliis naturae, passionibus ignominiae spiritum affligunt: Simoniacos Splici sacrilegio, id est male acquirendo et male vivendo, possident: tales omnes grassantur in animam extinctam, in Creatoris injuri
Abbreviated transcription (Latin):
gere: Plange saltem mortuũ tuum. Mor¬
tuus tuus spc̃ tuus ẽ. multitudine scele¬
rum tamqͣm plagis multis excĩtus.
Mortuus inqͣm qui subito casu corru¬
it: s cui cu causam mortis itulisti. Nec
est hic mortuus quadriduanus in sepule.
qui a memoria tua iam excid̾it. s ẽ mor¬
tius inporta qui iam euanescat ab ocłis
tuis. s est idomo tua p̃ocłis tuis. uͭ sem¬
ꝑ eum uideas: horrore concutiaris . un¬
desinenter plangas mortuũ. cui uiuen¬
ti parcere noliusti. Iudiciũ equũ act
postulo. tu ne de traxeris u̾itati.. Qui¬
dam uir nobilil ⁊ cius seriis. contu¬
max incustodia tͥ dati sunt. hac lege.
ũ seruum pane ⁊ aqua more serui. no¬
bilem. autem iurũ scd̃m dignitatem
natalium suors̃ splendide ꝓcurares.
Tu uͦ incontrarium oꝑatus el. qui nobilẽ
uirum fame ⁊ liti multũq aliis iniurus
confectum subegisti. seruum uͦ omni delici¬
arum genere fecisti in solentem ⁊ suꝑbum.

Expanded text:
gere, plange saltem mortuum tuum. Morgere, plange saltem mortuum tuum. Mortuus tuus spiritus tuus est, multitudine scelerum tanquam plagis multis extinctus: Mortuus, inquam, non quia subito casu comparuit, sed cui tu causam mortis intulisti. Nec est hic mortuus quatriduanus in sepulchro, qui a memoria tua jam exciderit: non est mortuus in porta qui jam evanescat ab oculis tuis, sed est in domo tua prae oculis tuis, ut semper eum videas, et horrore concutiaris, et indesinenter plangas mortuum, cui viventi parcere noluisti. Judicium aequum a te postulo, tu ne detraxeris veritati. Quidam vir nobilis, et ejus servus contumax in custodia tibi dati sunt hac lege, ut servum pane et aqua more servi, nobilem autem secundum dignitatem natalium suorum splendide procurares. Tu vero in contrarium operatus es, qui nobilem virum fame et siti multisque aliis injuriis confectum subegisti: servum vero omni deliciarum genere fecisti insolentem et superbum,
Abbreviated transcription (Latin):
surrexit. Alutata c̃ ains spetiosital in
deformitatem. qñ inpassione ꝓnobis in
cruce suspensus est. Thec ẽ umbra qua no¬
bis obumbrauit. ꝑ quam nos a seruitute
egiptiaca ⁊ potestate diaboli liberauit. Sub
hac sedebat helias insolitudine. quia ⁊ de
eo scͥptum ÷. Sedebat inquit subumbra
iuniꝑi. ⁊ petiuit anime sue ut moreretur.
Iuniꝑus enim arbor ẽ humilis: ⁊ hyspi¬
da. ⁊ significat xp̃m humiliatum ⁊ de¬
spectum inpassione. Adhanc umbram ĩ¬
uitamur omnes hoc sacro tempore dñĩce
passionis ut sedeamꝰ lubea fc̃i imitatores
ipsius. nã qui dicit se in ip̃o mañe: debet
pꝰt eum ambulare. Hac umbra mͦ obumbta
est scã eccłia. dum cessant abore eiꝰ cantus le¬
ticie. cessat ornatus ministroꝵ apparatus
altarium. s ⁊ anime compuncte suꝑ pec¬
catis suis. ꝙ lacͥme ⁊ suspiria penitentiũ
confitent᷑. Nunc gͦ o aninia xͥana que ca¬
ractere xp̃i insignita es. reside subumbra
ista. conuerte gaudium tuum in luctum.

Expanded text:
mutata est ejus speciositas in deformitatem, quando in passione pro nobis in cruce suspensus est. Et haec est umbra qua nos obumbravit, per quam nos in servitute Aegyptiaca et potestate diaboli liberavit. Sub hac sedebat Helias in solitudine, quia et de eo scriptum est: Sedebat, inquit, sub umbra juniperi, et petivit animae suae ut moreretur : Juniperus enim arbor est humilis et hispida, et signat Christum humiliatum et despectum in passione. Ad hanc umbram invitamur omnes hoc sacro tempore Dominicae passionis, ut sedeamus sub ea facti imitatores ipsius: nam qui dicit se in ipso manere, debet etiam post ipsum ambulare . Hac umbra modo obumbrata est sancta Ecclesia, dum cessant ab ore ejus cantus laetitiae, cessat ornatus ministrorum, apparatus altarium, sed et animae compunctae super peccatis suis, quod lachrymae et suspiria poenitentium confitentur. Nunc ergo, o anima Christiana quae charactere Christi insignita es, reside sub umbra ista, converte gaudium tuum in luctum,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpe niniuẽ. ut uideret quid actideret ciui¬
tati. Unibra qua obumbrauit beate uirgi¬
m. infirmitas fuit assumpte carnis. quã
splendor diuinitatis ita temꝑatus pariter.
⁊ obumbratus ẽ: ut inhac oblturitat᷑ caꝑ¬
it eum ut̃us uirginis. quem insua dari¬
cate omniũ rerũ amplitudo caꝑe ñ po¬
tuit. Dehac umbra ex ꝑsona beate uir¬
giuis incantico amoris scͥptum eiꝰt. Sub
bra uero qua obumbrauit nob̃. fuit ig¬
nominia paslionis: qũ. speciolus ille for¬
ma p̃filiis hominum. deformis ⁊ umbro¬
sus fc̃ ẽ. tea ut̾ c̃ce liuidꝰ plagis. pallidus
noete. ⁊ omnimodis obꝑbriis saturatus.
Hec circa ip̃m mntatio. nr̃a obumbratio
fuit. et cum multe cͥca ip̃m̃ mutationes
fuerint. ħ sola obumbrauit nobis. Mu¬
tata ẽ enim eiꝰ sublimitas: in humilita¬
ten. qñ formam lerui assumpsit. Muta¬
ta est infirmitas eius ĩmaiestatem. qñ
assumplit petrum ⁊ iacobũ ⁊ iohannem

Expanded text:
juxta Niniven, ut videret quid accideret civijuxta Niniven, ut videret quid accideret civitati. Umbra qua obumbravit beatae Virgini, infirmitas fuit assumptae carnis, qua splendor divinitatis ita temperatus pariter et obumbratus est, ut in hac obscuritate caperet eum uterus Virginis, quem in sua claritate omnium rerum amplitudo capere non potuit. De hac umbra ex persona beatae Virginis in Cantico amoris scriptum est: Sub bra vero qua obumbravit nobis. sicut ignominia passionis. quando speciosus ille forma prae filiis hominum, deformis et umbrosus factus est, ita ut esset lividus plagis, pallidus morte, et omnimodis opprobriis saturatus. Haec circa ipsum mutatio, nostra obumbratio fuit, et cum multae circa ipsum mutationes fuerint, haec sola obumbravit nobis. Mutata est enim ejus sublimitas in humilitatem, quando formam servi assumpsit: mutata est infirmitas ejus in majestatem, quando assumpsit Petrum, et Jacobum, et Joannem,
Abbreviated transcription (Latin):
gram. U̾ gͦ de. ñ sit mat̾iale. s formalẽ.
xp̃c de spiritu sc̃o conceptͥus est. ñ cui sp̃t
spc̃ sc̃ mat̾iam seminis attulit. s cui
formam sc̃itatis int̾omnes creaturas.
clegantiꝰ inpressit. Sequit᷑. Et uirtus al¬
tissimi obumbrabit tͥ U̾tutem hoc in
loco accipe. de qua psalmista dic̃. Notã
fecisti inpopulis mitutẽ tuã. redemisti
ibrachio ppłm tuũ filios iacob ⁊ ioseph.
cei sapientia. Hecgͦ iuitus altissimi que
xp̃c est obumbrauit quondam filii s illis
neqͣm. ppłm loquor uideorũ. obumbͣuit.
brate uirgini. obumbrauit etiam nobis.
Umbra qua obumbrauit genti iudaice:
litt̃alis sensus uelamen fuit. quo spũał
intelligentia de xp̃o et sacram̃tis eius in
lege uelabatur. ne cã ĩ tellig̾ent. Uñ cum
moyses loqueret᷑ filiis isrl. uelamen po¬
nebat super faciem suam. qi ñ potant in
eum aspicete ꝓpt̾ głam uultus eius que
euacuatur. Hec umbra significata ẽ per
umnbram hedere subqua sedebat ionas

Expanded text:
go de, non sit materiale sed formale, Christus de Spiritu sancto conceptus est, non cui Spiritus sanctus materiam seminis attulit, sed cui formam sanctitatis inter omnes creaturas elegantius impressit. Sequitur: Et virtus Altissimi obumbrabit tibi. Virtutem hoc in loco accipe, de qua Psalmis a dicit: Notam fecisti in populis virtutem tuam, redemisti in brachio tuo populum tuum, filios Jacob et JoDei sapientia . Haec ergo virtus Altissimi, quo Christus est, obumbravit quondam filiis illis nequam, populum loquor Judaeorum, obumbravit beatae Virgini, obumbravit etiam nobis. Umbra quae obumbravit genti Judaicae, literalis sensus velamen fuit, quo spiritalis intelligentia de Christo, et sacramentis ejus in lege velabatur, ne eam intelligerent. Unde cum Moyses loqueretur filiis Israel, velamen ponebat super faciem suam: quia non poterant in eum aspicere propter gloriam vultus ejus, quae evacuatur. Haec umbra significata est per umbram hederae, sub qua sedebat Jonas
Abbreviated transcription (Latin):
delectare. cu dictum est. truncato capi¬
te post tridinim suspendeiiᷤ. auium
esca futurus. Sane in hoc positisumtꝰ
omnes. ⁊ nemo incarcere siue incru
nocens inuenitur immunis. quãdo
pecc̃or requiem speret: Cet̾um siquiᷤᷤ
uolens sustinet dicens. nos quidem u¬
ste. mercedem habedit. sinautem in¬
uitus. ⁊ blasphemans. ⁊ negans deum
factis. dupplex ei contritio est. Siquis
testimonium h̃t salutis etiam. ⁊ caro eiᷤ
requiescet in spe. ⁊ ꝓphe farmula pul¬
mentum condit. atq dulcorat. ut ĩ
olla. iam non mors. s rata sit.

Expanded text:
delectare, cui dictum est: Truncato capidelectare, cui dictum est: Truncato capite post triduum suspenderis, avium esca futurus? Sane in hoc positi sumus omnes, et nemo nisi in carcere, sine crucnnocens invenitur immunis, quando peccator requiem speret? Caeterum si quis volens sustinet et dicit, Nos quidem juste , mercedem habebit: sin autem invitus et blasphemans, et negans Deum factis, duplex ei contritio est. Si quis testimonium habet salutis, etiam et caro ejus requiescit in spe, et Prophetae farinula pulmentum condit atque dulcorat, ut in olla jam non mors, sed vita sit
Abbreviated transcription (Latin):
res in carcere quondam fuisse
legunus. tres in cruce. Iosephũ¬
quidem cum pincerna. ⁊ pistore re¬
gis. carnali custodie mancipatꝰ. xp̃c
uerus iosephcum duob utiq celera¬
tis reputatus est. ⁊ illi quidem in carce¬
re uidere sompnia ⁊ audiere interp̃¬
tationem. isti in cruce u̾ba loquuti st̃.¬
⁊ unus accepit ꝓmissionẽ priorum si¬
quidem alt ꝓpmarat regi ⁊ audiuit
restitueris in gradum pristinum alt̃
cepit. Ip̃i quippe sunt porci. quos pa¬
unt ilłe ꝓdigus adolescens. Spurci siqͣ¬
dem ⁊ esati merito porcorum ⁊ auium
nomine designantur. Porro eorum
qui crucifixi sunt cum saluatore al¬
teri utiq confitenti dictum ẽ. hodie
mecum eris in paradiso. alt̾i blasphe¬
manti. non quidema domino. neq e
num ille iudicabat quemqͣm. s a socio
responsumẽ. nec tu times deum. qd̾ i
eadem dampnaticẽ es. Esd gͦ ꝑutamuᷤ
quid duob illis quorum atã dictum
ẽ restitueris post tres dies. alt̾i hodie

Expanded text:
res in carcere quondam fuisse legimus, tres in cruce. Joseph siquidem cum pincerna et pistore regis carcerali custodiae mancipatus; Christus verus Joseph cum duobus utique sceleratis reputatus est. Et illi quidem in carcere videre somnia, et audiere interpretationem: isti in cruce verba locuti sunt, et unus accepit promissionem. Priorum siquidem alter propinabat regi, et audivit: Restitueris in gradum pristinum. Altecepit . Ipsi quippe sunt porci, quos pavit ille prodigus adolescens . Spurci siquidem et elati merito porcorum et avium nomine designantur. Porro eorum qui crucifixi sunt cum Salvatore, alteri utique confitenti dictum est, Hodie mecum eris in paradiso; alteri blasphemanti, non quidem a Domino neque enim tunc ille judicabat quemquam, sed a socio responsum est, Neque tu times Deum, qui in eadem damnatione es? Quid ergo putamus, quid duobus illis, quorum alteri dictum est, Restitueris post tres dies; alteri, Hodi
Abbreviated transcription (Latin):
centia persistente. nũc inquit hons¬
rame coram populo. hoccine est el
Merito non pepercit qui intuebatur

Expanded text:
entia persistente, Nunc, inquit, honora me coram populo. Hoccine est quod Merito 310 non pepercit qui intuebatur
Abbreviated transcription (Latin):
eneruit̾ in carnis uoluptate dissol¬
uit᷑. qr totũ intus possidet in quo de¬
lectat᷑. Congrue gͥ ꝯtͣ ext̾iorẽ uolup¬
tatem int̾ior dulcedo opponit᷑. ut qͣn¬
to illa plus saꝑe.⁊ placere inceperit:
tanto liberius atq libentiꝰ ista con¬
tempnat᷑. tandẽq insemet ip̃a menͤ
pacificata dum nicħ ẽ qd foris ap
gens. ⁊ foris cõcupiscentie ardorẽ tẽ¬
perat. ⁊ sopita cõcupiscentia intus
pacem creat. qͣtinus dum mens to¬
ta ad int̾num gaudium colligiẽ:
plene. ac ꝑfecte hõ ad ymaginem
ꝑe munusculũ de .u. septenis qd̾ po¬
stulasti a⁊ tũ illud respexeris memẽ¬
domei. Grã dei sit tecum. am̃.

Expanded text:
evidenter in carnis voluptate dissolevidenter in carnis voluptate dissolvitur: quia totum intus possidet, in quo delectatur. Congrue igitur contra exteriorem voluptatem interior dulcedo opponitur, ut quanto ista plus sapere, et placere incoeperit, tanto liberius atque libentius illa contemnatur: tandemque in semetipsa mens pacificata, dum nihil est quod foris appgens, et foris concupiscentiae ardorem temperat, et sopita concupiscentia intus pacem creat: quatenus dum mens tota ad internum gaudium colligitur, plene ac perfecte homo ad imaginem pe manusculum de quinque septenis, quod postulasti: et cum illud respexeris, memento mei. Gratia Dei sit tecum. Am
Abbreviated transcription (Latin):
us pane reficitur. ñ magnoꝑe curat.
si foris ad tempꝰ famem carnis paciat᷑.
Datur gͦ ꝯtͣ gulam sp̃c intelligenties
ille ad cor ueniens emundat illudat¬
q pͣificat. ⁊ illum int̾iorẽ oculum cog¬
nitõe u̾bi dei quasi quodam collirio sa¬
nans eo usq luminosum atq sere¬
num efficit: ut ad ip̃am ⁊̃ deitatis cla¬
ritatem ꝯtemplandam yspicax fiat.
Contͣ uicium gͥ gule: remedium oꝑ¬
ponit᷑ sp̃c intelligenrit. Ex sp̃u aũ in¬
telligentie mundicia cordis nascit᷑
Mundicia uͦ cordis uisionem dei pro¬
m̾etur. sicut scriptum est. Beati mũ¬
do corde qm̃ ip̃i deum uidebunt. Sep¬
tima ꝑetitio ẽ ꝯtra luxuriam qͣ cłr.
tiuo libertatem restituat. ⁊ iugũ ini¬
que dñationis qd̃ suis uirib illeñ ua¬
luit.: ꝑ grãm adiutus euadat. Sapĩa¬
namꝙ a sapore dr. cũ mens gustu
int̾ne dulcedinis tacta. totam seꝑ
desidium intus colligit. neͤforis iã

Expanded text:
us pane reficitur, non magnopere curat us pane reficitur, non magnopere curat si foris ad tempus famem carnis patiatur. Datur ergo contra gulam spiritus intelligentiae: sed ille ad cor veniens, emundat illud atque purificat: et illum interiorem oculum cognitione verbi Dei, quasi quodam collirio sanans, eo usque luminosum, atque serenum efficit, ut ad ipsam etiam deitatis claritatem contemplandam perspicax fiat. Contra vitium gulae igitur remedium appiritus intelligentiae. Ex Spiritu autem intelligentiae munditia cordis nascitur. Munditia vero cordis visionem Dei promeretur; sicut scriptum est: « Beati munde corde, quoniam ipsi Deum videbunt . » Septima petitio est contra luxuriam, qua dictivo libertatem restituat, et jugum iniquae dominationis quod suis viribus non valuit, per gratiam adjutus evadat. Sapieninternae dulcedinis tacta, totam se per desiderium intus colligit: nec foris jam
Abbreviated transcription (Latin):
rati nom̃ suũ. quatinus ei ꝑ humi¬
litatem subiecti simꝰ. qui per suꝑbi¬
am rebelles ⁊ ꝯtumaces extĩtimus.
Huic petitioni datur donũ sp̃c timo¬
ris dñi ut ille ad cor ueniens uirtutẽ
in eo creet humilitatis. q̃ suꝑbie mor-¬
bum sanet. qͣtinus ad regnũ celoꝵ
homo humilis ꝑuenire possit. Se¬
cunda petitio est contra iñuiliam.
qͣ dr. Adueniat regnum tuum. Rog¬
num siqͥdem dei est salus hominũ.
herendo per fidem. ⁊ post inherendo
ꝑspẽm. Qui gͦ petit ut regnum dei
adueniat: ille ꝓfecto salutẽ q̃rit
hominũ. Ac ꝑ hoc dum ꝓ ꝯmuni
oĩum salute postulat. liuoris ui¬
cium se reꝓbare demonstrat. Huic
petitioni datur sp̃c pietatis. ut ip̃e
ad cor ueniens ad benignitatẽ illd̾
accendat. qͣ tinus ad eandem homo
et̾ne ħeditatis possessionem ad qͣm
alios ꝑuenire cupit: ip̃e ꝑueniat.
Tercia petitiõ ẽ. ꝯtra iram. qͣ d̾r. fiat
uoluntas tua sicut in celo ⁊ in t̾ra
Non .R. uult ꝯtendere qͥ dicie. fiat

Expanded text:
rari nomen suum, quatenus ei per humilitatem subjecti simus, qui per superbiam rebelles et contumaces exstitimus. Huic petitioni datur donum spiritus timoris Domini, ut ille ad cor veniens virtutem in eo creet humilitatis quae superbiae morbum sanet: quatenus ad regnum coelorum, homo humilis pervenire possit. Secunda petitio est contra invidiam, qua dicitur: Adveniat regnum tuum. Regnum siquidem Dei est salus hominum; haerendo per fidem et post inhaerendo per speciem. Qui ergo petit, ut regnum Dei adveniat ille profecto salutem quaerit hominum; ac per hoc dum pro communi omnium salute postulat, livoris vitium se reprobare demonstrat. Huic petitioni datur spiritus pietatis, ut ipse ad cor veniens, ad benignitatem illud accendat: quatenus ad eamdem homo aeternae haereditatis possessionem, ad quam alios pervenire cupit, ipse perveniat. Tertia petitio est contra iram, qua dicitur: Fiat voluntas tua, sicut in coelo, et in terra. Non enim vult contendere, qui dicit: F
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ oĩa pacĩam exhibere. Optime gͦ ꝑ ꝯ
ira ⁊ indignatio animi mitigaturr.
qr econu̾so stultum ira int̾ficit. qñ
in adu̾sis ꝑ impatientie uicium a¬
gitatus atq cecatus. uel malum
quod patitur se metuisse. Uel bonũ¬

Expanded text:
ia patientiam exhibere. Optime ergo peira et indignatio animi mitigatur quia e converso stultum ira interfecit, quando in adversis per impatientiae vitium agitatus, atque caecatus, vel malum quod patitur se meruisse, vel bonu
Abbreviated transcription (Latin):
mutabilem. et̾num fecisti mortalẽ.
ł̾ꝯ oĩa fecisti ut dura corda nr̃a cmol¬
lires. ⁊ insensibiles affectus ꝯpunge¬
res. ut se a corpore suo resolu̾ent ⁊ fa¬
cilius ea sagitte tue penetrarent.
Nec incassum hoc fecisti. Multi .R. sic
a cesuꝑati sũt. Multi iam tͥ manus
deder̃t. Multiiam in suis p̃cordiis sa.¬
gũtas tuas infixas portant. ⁊ altiꝰ
adhuc eas infigi desid̾ane. Delecta.¬
bilitern. et suauit̾ uulnerati sũt.¬
⁊ plagas tuas se ꝑcepisse nͭ dolent
nec erubescunt. O caritas qͣnta est
uictoria tua: Unum prius uuln̾as.¬
ti. ⁊ ꝑ illum om̃nes postinodũ supe¬
qd̾ in laudem tuam excellentiꝰ pos¬
sit dici. Nestio .n. si forte maius st te
deũ dic̃e. an deum te suꝑasse. Qd̾ si
maius est etiam hoclibent̃ ⁊ fiduci¬
alit̾ de te dicam. Deus caritas ẽ. ⁊ qͥ
manet in caritate in d̾oma. ⁊ d̾s ĩ eo.
Audi hõ. ⁊ ne amplius parum repu¬
tes si caritatem habes. audi qr d̾s ca¬

Expanded text:
mutabilem, aeternum fecisti mortalem. mutabilem, aeternum fecisti mortalem. Haec omnia fecisti, ut dura corda nostra emollires, et insensibiles affectus compungeres, et ut se a torpore suo resolverent, et facilius ea sagittae tuae penetrarent. Nec incassum hoc fecisti, multis, enim sic a te superati sunt, multi jam tibi manus dederunt. Multi jam in suis praecordiis sagittas tuas infixas portant, et altius adhuc eas infigi desiderant. Delectabiliter enim et suaviter vulnerati sunt, et plagas tuas se percepisse nec dolent, nec erubescunt. O charitas! quanta est victoria tua! unum prius vulnerasti, et per illum omnes postmodum supequod in laudem tui excellentius possit dici. Nescio enim an forte majus sit te Deum dicere an Deum te superasse. Quod si majus est, etiam hoc libenter et fiducialiter de te dicam: Deus charitas est, et qui manet in charitate in Deo manet, et Deus in eo . Audi, homo, et ne amplius parum reputes si charitatem habes, audi quod Deus cha
Abbreviated transcription (Latin):
indigna. hic dira passum. ⁊ tñ cur
uel illa dignaretur. ł ista pat̾etur
si cãm querimus. aliam p̃ter solã
caritatem cãm ñ inuenimus. O ca-¬
ritas qͣntum. si tantũ inualuisti
erga deũ. qntomagis erga homĩes:
Si d̾s ꝓpt̃ hoĩem tanta pertulit. qͥd
hõ ꝓpter deum colerare recusabit:
s fortassis facilius uincis d̾m qͣm
hoĩem. citius p̾ualere potes deo ꝙͣ
hõi. qr quo magis beatum. eo mag̃
deo c̃ debitum a tesuꝑari: Hoc opti¬
me tu nostrł noueras. que ut faci¬
lius uinceres prius illum sciꝑabas.
adhuc nos rebelles hũisti. qñ illũ
tͥ obedientẽ de sede pat̾ne magesta.¬
tis us  ad infirma nr̃e mortalira¬
tis suscipienda descend̾e coegisti. Ad¬
duxistiitium uinculis tuis alligatõ.
adduxisti illum sagittis tuis uuln̾̃a.¬
tum. Amplius puderte hoĩem tͥ resis¬
cere. cum te uideret ⁊̃ in deum tͥum¬
phasse. uulu̾asti impassibilem. li¬
gasti insuꝑabilem. traxisti incom¬

Expanded text:
indigna, hic dira passum, et tamen cur indigna, hic dira passum, et tamen cur vel illa dignaretur, vel ista pateretur, si causam quaerimus, aliam praeter solam charitatem non invenimus. O charitas! quantum potes? si tantum invaluisti erga Deum, quanto magis erga homines! Si Deus propter hominem tanta pertulit, quid homo propter Deum tolerare recusabit? Sed fortassis facilius vincis Deum quam hominem, magis praevalere potes Deo quam homini, quia quo magis beatum, eo magis Deo est debitum a te superari. Hoc optime tu noveras, quae ut facilius vinceres, prius illum superabas; adhuc nos rebelles habuisti, quando illum tibi obedientem de sede paternae majestatis usque ad infirma nostrae mortalitatis suscipienda descendere coegisti. Adduxisti illum vinculis tuis alligatum, adduxisti illum sagittis tuis vulneratum. Amplius ut puderet hominem tibi resistere, cum te videret etiam in Deum triumphasse. Vulnerasti impassibilem, ligasti insuperabilem, traxisti incom
Abbreviated transcription (Latin):
atrix es. adu̾sos concilians. disiunctos
socians ⁊ tm̃ dispares qͦda ninͦ coeqͣns.
Dcum humilians. nos sublimans. illũ
ad ima trahens. nos ad summa crigẽs
Sic tñ ut nec abiecta. s pia sĩt ciꝰ des¬
censio. nec suꝑba s głosa sit nr̃a ex¬
altatio. Magnam gͦuim habes cari¬
tas. Tu sola d̾m trahere potuisti de celo
ad t̾ras. O qͣm forte est uinculum tuũ.
q̃ ⁊ ds ligari poture .⁊ hõ ligatue ui¬
cula iniqͥtatis dirupit. Nescĩosi qͥd
maius in laude tua dicere possim:
qͣm ut deum de celo traheres. ⁊ hoĩẽ
deterra ad celum eleuares. Magna
ẽuittus tira ut ꝑ teusq ad hoc hũi¬
liaretur deus. ⁊ usq ad hoc exaltaret᷑
homo. Considero deum ex femina na¬
tum. infantem pannis obsitũ. ua¬
gientemin cunis. suggentẽ ubera.
Respicio postea ꝯp̾hensum. ligatũ.
flagellis cesum. spinis coronatum.
ꝯputis illitum. lanceatum. clauis
fixum. felle et aceto potatum. Illic

Expanded text:
atrix es, adversos concilians, disjunctos atrix es, adversos concilians, disjunctos socians, et tantum dispares, quodammodo coaequans. Deum humilians, nos sublimans, illum ad ima trahens, nos ad summa erigens. Sic tamen ut nec abjecta, sed pia sit ejus descensio, nec superba, sed gloriosa sit nostri exaltatio; magnam ergo vim habes, charitas, tu sola Deum trahere potuisti de coelo ad terras. O quam forte est vinculum tuum, quo et Deus ligari potuit, et homo ligatus vincula iniquitatis disrupit! Nescio si quid majus in laudem tui dicere possim, quam ut Deum de coelo traheres, et hominem de terra ad coelum elevares. Magna virtus tua, ut per te usque ad hoc humiliaretur Deus, et usque ad hoc exaltaretur homo. Considero Deum ex femina natum, infantem, pannis obsitum, vagientem in cunis, sugentem ubera. Respicio postea comprehensum, ligatum, flagellis caesum, spinis coronatum, sputis illitum, lanceatum, clavis fixum, felle et aceto potatum, illic
Abbreviated transcription (Latin):
ner in caritate. in deo manet ⁊ d̾s in eo.
deum diligimꝰ. deum eligimus. ad deũ
currimꝰ. ad d̾m ꝑuenimꝰ. d̾m possidemꝰ.
Quid amplĩ dicam de te caritas: Ducẽ
te dixi in uia dei. Et quid si te ip̃am
uiam dei dixerim: utiq sĩc. Caritas
tas. Tu es namq uia suꝑextellens.ui¬
a suꝑeminens. uias distortas dirigẽs.
uias rectas ostendens. Tu es caput uia
currunt. Nam p̾cepta dei uie st̃ eius.
q̃ omnia a te pendent. ⁊ in te ꝯsistũt.
Tu es plenitudo i̾ticie. ꝑfectio legis. cõ¬
summatio uirttis. agnitio u̾itatis.
uia gͥes o caritas. Quał uia: Super¬
excellens. suscipicus. dirigens et per¬
ducens. Cuius uia: uia hoĩs ad deum.
⁊ uia dei add hoĩes. Obeata uia q̃ sola
cõmertium nr̃e salutis agnoscis. Tu
deum ad hoĩem deducis. tu hoĩem ad
dcum dirigis. Ille descendit qñ ad nos
uenit. Nos ascendimus: qñ ad illum
imus. Nec ille tñ nec nos nisi ꝑ te ad
alt̾utrum tͣnsire possumus. Tu medi¬

Expanded text:
net in charitate, in Deo manet, et Deus in eo. Deum diligimus, Deum eligimus, ad Deum currimus, ad Deum pervenimus, Deum possidemus. Quid amplius dicam de te, charitas? ducem te dixi in via Dei. Et quid si teipsam viam Dei dixerim? utique sic charitas tas: Tu es namque via superexcellens, via supereminens, vias distortas dirigens, vias rectas ostendens. Tu es caput viarcurrunt. Nam praecepta Dei viae sunt ejus, quae omnia a te pendent et in te consistunt. Tu es plenitudo justitiae, perfectio legis, consummatio virtutis, agnitio veritatis. Via igitur es, o charitas. Qualis via? superexcellens, suscipiens, dirigens et perducens. Cujus via? via hominis ad Deum, et via Dei ad homines. O beata via, quae sola commercium nostrae salutis agnoscis! Tu Deum ad hominem deducis, tu hominem ad Deum dirigis. Ille descendit quando ad nos venit; nos ascendimus, quando ad illum imus. Nec ille tamen nec nos nisi per te ad alterutrum transire possumus. Tu medi
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntam m nob̃ corcuptõẽm supra¬
dc̃a uicia generent. ut qͣnto ꝑiculo¬
sior languor. ostendit᷑. tantoma¬
gis necessaria medicina cõꝓbetur.
P suꝑbiam gͥ cor inflacur. ꝑ inuidi¬
am arescit. per iram crepat. ꝑ tristi¬
ciam cont̾itur. ⁊ qiͣ in pulu̾em redi¬
gitur. ꝑ auaritiam disꝑgitur. per
gulam inficitur. ⁊ qiͣ humectatur.
ꝑ luxutiam conculcat᷑ ⁊ in lutum
redigit᷑. ita ut iam miser dicẽ pos¬
sit. Infixus sum in limo ꝓfundi. ⁊ ñ
ic limo ꝓfundi animꝰ fu̾it infixꝰ
⁊ luto coinquinatõnis ⁊ inmũditi¬
e obuolutus euelli neq̃qͣm potest.
nͥ ad illum clamet. ⁊ eiꝰ auxiliũ pos¬
tulet de qͦ psalmista loquit᷑ dicens
Expectans expectaui dñm. ⁊ ĩten¬
dit mͥ. ⁊ exaudiuit p̾ces meas ⁊ e.

Expanded text:
quantam in nobis corruptionem supraquantam in nobis corruptionem supradicta vitia generent; ut quanto periculosior languor ostenditur, tanto magis necessaria medicina comprobetur. Per superbiam igitur cor inflatur, per invidiam arescit, per iram crepat, per tristitiam conteritur, et quasi in pulverem redigitur, per avaritiam dispergitur, per gulam inficitur et quasi humectatur, per luxuriam conculcatur et in lutum redigitur: ita ut jam miser dicere possit: Infixus sum in limo profundi, et ic limo profundi animus fuerit infixus, et luto coinquinationis et immunditiae obvolutus, evelli nequaquam potest, nisi ad illum clamet et ejus auxilium postulet? De quo Psalmista loquitur, dicens: Exspectans exspectavi Dominum, et intendit mihi. Et exaudivit preces meas, et
Abbreviated transcription (Latin):
ceait auaricia: que flagellatũ eicit
qr int̾no gaudio amisso. foris cõsola¬
tionem q̃ rere ꝯpellit. Postea accedit
gula. que eiectum seducit. qr ani¬
mum ext̾iorib inhiantem ħ uiciũ
in primis qĩ euicino temptans. uer
ip̃m naturalem appetitum ad exces¬
sum elicre. Postremo supreuenit lux¬
utia. que seductum molent̾ seriũ¬
tuti subicit. qr postꝙͣ caro ꝑ crapu¬
lam inflaminata est. ardorem libi¬
dinie suꝑuenientem emollitus atq
cneruit᷑ resolutus animus uinc̾e ñ
mens turpit̃ subacta. ⁊ nisi exorata
subueniat saluatoris pictas: ñ erre
iam uñ captiuo seruienti amissa
restituat᷑ libertas. S ecuntur itaqͥ
oratur ut subueniat qui nos ⁊ orare
docuit. ⁊ qd̾ orantib sp̃m bonum ad
sananda uulnera nr̃a. ⁊ ad soluendĩ
iugum captiuitatis nr̃e daturꝰ eẽt.
reꝓmisit. S nos añ qͣm ad explana¬
toe̾m haꝵ ueniamus. prius uolumus
alia adhuc siłitudine demonstrare

Expanded text:
cedit avaritia quae flagellatum ejicit, cedit avaritia quae flagellatum ejicit, quia, interno gaudio amisso, foris consolationem quaerere compellit. Postea accedit gula, quae ejectum seducit quia animum exterioribus inhiantem hoc vitium imprimis quasi e vicino tentans per ipsum naturalem appetitum ad excessum illicit. Postremo supervenit luxuria, quae seductum violenter servituti subjicit quia postquam caro per crapulam inflata est, ardorem libidinis supervenientem emollitus atque enerviter resolutus animus vincere nomens turpiter subacta; et nisi exorata subveniat Salvatoris pietas non erit jam unde captivo servienti amissa restituatur libertas. Sequuntur itaque oratur ut subveniat, qui nos et orare docuit, et quod orantibus bonum ad sananda vulnera nostra et ad solvendum jugum captivitatis nostrae daturus esset, repromisit. Sed nos, antequam ad explanationem harum veniamus, prius volumus alia adhuc similitudine demonstrare
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ alt̾ius bonum simul possideret. Nc̃
gͥ qͣntum seꝑelatõem cont̾ creatorẽ
excollit: tantum ꝑ liuorem sub ꝓxi¬
mo cadit. ⁊ qͣntum ibi fallacit̾ erigi.
neq hic sistere potest semel cepta cor¬
ruptio. Mox &. ut de supbia inuidia
nata fu̾it. iram ip̃a de se parit. qr mi.¬
ser animus p̃pea iam sibi ip̃i de sua ĩ¬
ꝑfectẽ irascitur. qr de bono alterius
p caritatem ñ letatur. Atqiõ id ⁊̃ qd̾¬
ht̃ sibi displicere incipit. qm̃ in alio
id qd̾ hre ñ potest agnostit. Qui gͦ. ꝑ
caritatem in deo totum hr̃e potuit d
am ꝓdit ꝓximum. ⁊ ꝑ iram scret¬
ip̃m. Quiã gͥ. oĩb amissis nich suꝑ¬
est iunde gaudeat infelix ꝯscĩa. ꝑ tris¬
titiam in semet ip̃a colliditur. ⁊ q̃ de
alienobono pie letari noluit: de suo
malo iuste cruciatur. Post suꝑbiam
gͦ ⁊ inuidiam ⁊ iram que hominem
sposiant. continuo tristicia sequit᷑.
q̃ nudatum flagellat. Cui deiñ suc¬

Expanded text:
et alterius bonum simul possideret. Nunc et alterius bonum simul possideret. Nunc ergo quantum se per elationem contra Creatorem extollit, tantum per livorem sub proximo cadit; et quantum ibi fallaciter erigitur. Sed neque hic sistere potest semel coepta corruptio: mox enim ut de superbia, invidia nata fuerit, iram ipsa de se parit; quia miser animus propterea jam sibi ipsi de sua imperfectione irascitur, quia de bono alterius per charitatem non laetatur. Atqt sibi displicere incipit, quem in alio id quod habere non potest agnoscit. Qui ergo per charitatem in Deo totum habere potuit,am perdit proximum, et per iram semetipsum. Quia ergo omnibus amissis nihil superest unde gaudeat, infelix conscientia per tristitiam in semetipsis colliditur, et quia de alieno bono pie lmalo juste cruciatur. Post superbiam ergo, et invidiam, et iram, quae hominem spoliant, continuo tristitia sequitur, quae nudatum flagellat. Cui deinde suc
Abbreviated transcription (Latin):
abillo datum est ꝑu̾se sibi uendi¬
cat. totum bonum qd̾ in illo ẽ amit¬
tat. Sicq fiat ut nec id qđ̾ ht̃ utili¬
ter habere possit. dum illud in eo a
quo n diligit. Sicut .n. omne bonũ
ueracit᷑ a deo est. ita nullum bonum
necesse est ut in alt̾o bonum qd̾ nõ
ht̃ aspexerit: tanto amarius sua e¬
um imperfectio torq̃at. qͣnto eum
in quo omne bonum ꝯsistit ãĩ amat.
Et idrto superbiam semper inuidia
sequit᷑. qr qui illic amorem ñ figit.
ubi om̃e bonum est. qnͣtum de suo
ꝑũse extollitur. tanto gramꝰ de bono
alieuo torq̃tur. S uaigitur elatio¬
ut iustissime pena deꝑutata ẽ. ip̃a
qͣm de segignit inuidia. que qr cõ¬
mune omniũ bonũ diligere nolu¬
it: tecte nunc boni alieni liuore ta¬
bescit. Qͣm ꝓfecto aliene felicitatis
successus ñ ureret. si illum in qͦ om̃e
bonum est ꝑ amorẽ possid̾et. Nec enĩ
alienum a se iudicaret bonum alt̾i¬
us: si suum ibi dilig̾et ubi ⁊ suum

Expanded text:
ab illo datum est perverso sibi vindiab illo datum est perverso sibi vindicat totum bonum, quod in illo est, amittat: sicque fiat ut nec id quod habet: utiliter habere possit, dum illud in eo a quo habet non diligit. Sicut enim omne bonum veraciter a Deo est, ita nullum bonum necesse est, ut dum in altero bonum, quod non habet, aspexerit, tanto amarius sua eum imperfectio torqueat, quantum eum, in quo omne bonum consistit, non amat. Et idcirco superbiam semper invidia sequitur; quia qui illic amorem non figit, ubi omne bonum est quanto de suo perversius extollitur, tanto gravius de bono alieno torquetur. Sua igitur elationi justissime poena deputata est; ipsa, quam de se gignit, invidia quae quia commune omnium bonum diligere noluit, recte nunc boni alieni livore tabescit. Quam profecto alienae felicitatis successus non ureret, si illum, in quo omne bonum est, per amorem possideret. Nec enim alienum a se judicaret bonum alterius, si suum ibi diligeret, ubi et suum,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ex hus tria hoĩem expoliant. Qrͣ¬
tum expoliatum flagellat. Qͥntũ:
flagellatum eicit. Sextũ eiectum
seducit. S eptimũ seductum serui¬
tuti subicit. Suꝑbia .R. aufert hõi
deum. Inuidia aufert ei ꝓximum.
Ira autert ei se ip̃m. Tristicia spolia¬
tum flagellat. Auaricia flagella¬
tum eicit. Gula eiectum seducit.
Loxuria seductum seruituti subi.¬
cit. Nunc reu̾tentes singula ꝑ or¬
dinem explanemꝰ. Diximus ꝙ su¬
est amor ꝓpͥe excellentie. qñ menc
bonum quod ht̃ singłarit diligit.
.i. sineeo aquobonum accepit. Ope¬
stifera suꝑbia quid agis: Cursua-¬
des riuulo ut se a fonte diuidat:
Cursuades racuo ut se a sole au̾tat:
Cue nͥ ut et ille dum infundi desinit
arescat. ⁊ iste dum ab illuminãte
se au̾titur tenebrosus fiat. Ut̾q uͦ dũ
accipere cessat id qd necdum ht̃. ꝯti¬
nuo illud ⁊̃ qd̾ ht̃ amittat᷑. Hoc ꝓfec¬
tꝯ tu agis. cum doces donum ext᷑ da¬
torem diligere. ut qui partem qd̃

Expanded text:
ex his tria hominem exspoliant, quartum exspoliatum flagellat, quintum flagellatum ejicit, sextum ejectum seducit, septimum seductum servituti subjicit. Superbia enim aufert homini Deum. Invidia aufert ei proximum. Ira aufert ei seipsum. Tristitia spoliatum flagellat. Avaritia flagellatum ejicit. Gula ejectum seducit. Luxuria seductum servituti subjicit. Nunc revertentes singula per ordinem explanemus. Suest amor propriae excellentiae, quando mens bonum, quod habet, singulariter diligit, id est sine eo, a quo bonum accipit. O pestifera superbia quid agis? cur suades rivulo ut se a fonte dividat? cur suades radio ut se a sole avertat? cur, nisi ut et ille dum infundi desinit, arescat, et iste dum ab illuminante avertitur, tenebrosus fiat; uterque vero, dum accipere cessat, id quod necdum habet, continuo illud etiam quod habet amittat. Hoc profecto tu agis, cum doces dona extra datorem diligere, ut qui partem boni, quod
Abbreviated transcription (Latin):
potuisset. Illaberegͥ nob̾ o dulcis et
suauis caritas. dilata cornr̃m. ex¬
pande desid̾ium. distende m̃tis nr̃e
sinũ. amplifica cordis nr̃i ħĩtacłm:
ut caꝑe possit hospitẽ. ⁊ mansorẽ de¬
um. Infundat. ⁊ diffundat te incordi¬
b nrĩs per sp̃m sc̃m suum redẽptor

Expanded text:
potuisset. Illabere igitur nobis, o dulcis et potuisset. Illabere igitur nobis, o dulcis et suavis charitas, dilata cor nostrum, expande desiderium, distende mentis nostrae sinum, amplifica cordis nostri habitaculum, ut capere possit hospitem et mansorem Deum. Infundat et diffundat te in cordibus nostris per Spiritum sanctum suum Redemptor
Abbreviated transcription (Latin):
os ad caritarem exhortando seip̃m in¬
flammat. caritatem oĩb ꝯmendat.
qͣm dulcis amordei. ꝙͣ amarus. ⁊ ꝙͣ
impurus sit amor hꝰ scłi: ñ solũ uote
s oꝑequoq oĩb demonstrat. Deridet
huius mundigłam. sollicitudinẽ
arguit. ⁊ ꝙͣ stultum sit in hiis q̃ tͣnse¬
uire fiduciam hr̃e ostendit. Miratur
cecitatẽ hominũ: qui ħ diligunt.
Mirat᷑ quomͦ iam dudum uniũsa
ħ tͣnsĩtoria ⁊ caduca om̃s ñ tẽpnũt.
Omib estimat dulce ẽẽ qd̾ sibi sapit.
oĩb placere qd̾ diligit. oĩb manifes¬
tat qd̵ cognostit. Istis indituis caritaᷤᷤ
se ꝓdit.⁊ eos in quib habitat ñ solũ
intrinsetus uoluntate. s ⁊ foris ꝯu̾¬
dici pot̃. ⁊ tantũ dicendũ ẽ qͣntum
dici non potest. Qͥa gͥ. õ bona carita.
o cara caritas. quid dignũ dicã lau¬
dib tuis: Certepost tanta pͥoꝵ p̾co¬
nia nichil de te dice mea paruitas
p̃sumeret si uiqͣm de te dici satis

Expanded text:
os ad charitatem exhortando, seipsum inos ad charitatem exhortando, seipsum inflammat, charitatem omnibus commendat: quam dulcis amor Dei, quam amarus et quam impurus sit amor hujus saeculi non solum voce, sed opere quoque omnibus demonstrat. Deridet hujus mundi gloriam, sollicitudinem arguit, et quam stultum sit in iis quae transeunt fiduciam habere, ostendit. Miratur caecitatem hominum, qui haec diligunt, miratur quomodo jam dudum universa haec transitoria et caduca omnes non contemnunt. Omnibus existimat dulce esse quod sibi sapit, omnibus placere quod diligit, omnibus manifestum quod cognoscit. Istis indiciis charitas se prodit, et eos, in quibus habitat, non solum intrinsecus voluntate, sed et foris dici potest, et tantum dicendum est, quantum dici non potest. Quid igitur, o bona charitas, o chara charitas, quid dignum dicam laudibus tuis? Certe post tanta priorum praeconia nihil de te dicere mea parvitas praesumeret, si unquam de te dici satis
Abbreviated transcription (Latin):
fic̃at. deum demonstrat. Animã
in qua caritas hĩtat. suꝑbia ñ in¬
flat. inuidia ñ deuastat. ira non
dissipat. tͥsticia mala ñ uexat. a¬
uaricia ñ excecat. gula ñ inflam¬
mat. luxuria non inqͥnat. Semꝑ
munda ẽ. semꝑ casta ẽ. Semꝑ qͥeta.
semper leta. semꝑ pacifica. semper
benigna. semꝑ modesta. In adu̾sis
secura. in ꝓsꝑis temperata. Mũdũ
ꝯtempnens. deum diligens omniũ
bona amando sua faciens. sua oĩb
libent̾ impertiens. Non timens ino¬
piam. ñ magnoꝑs expetens habũ¬
danciam. In quo caritas dei ẽ. semꝑ
cogitat qnͣ ad deum ꝑueniat. qͣndo
mundum relinquat. qñ scandala
euadat. qñueram pacem ĩueniat.
Semꝑ cor sursum hc̃. ⁊ desid̾ium in
supna eleuatum. Si qͣndo ambulat.
si qñ sedet. si qñ agce. si qñ quiescit.
quieqͥdegerit cor adco ñ recedit. T̃acc̃s
d̾m cogitat. loq̃ns nil p̃ter deum ⁊ qđ
ad dei amorẽ ꝑtinet loqui desid̾at. ali¬

Expanded text:
ficat, Deum demonstrat. Animam, ficat, Deum demonstrat. Animam, in qua charitas habitat, superbia non inflat, invidia non devastat, ira non dissipat, tristitia mala non vexat, avaritia non excaecat, gula non inflammat, luxuria non inquinat; semper munda est, semper casta est, semper quieta, semper laeta, semper pacifica, semper benigna, semper modesta, in adversis secura, in prosperis temperata, mundum contemnens, Deum diligens, omnium bona amando sua faciens, sua omnibus libenter impertiens, non timens inopiam, non magnopere expetens abundantiam. In quo charitas Dei est, semper cogitat quando ad Deum perveniat, quando mundum relinquat, quando scandala evadat, quando veram pacem inveniat. Semper cor sursum habet, et desiderium in superna elevatum. Si quando ambulat, si quando sedet, si quando agit, si quando quiescit, quidquid egerit, cor a Deo non recedit. Tacens Deum cogitat, loquens nil praeter Deum, et quod ad Dei amorem pertinet, loqui desiderat. Ali
Abbreviated transcription (Latin):
militas est. aut deus pacĩa ẽ. sicut
cłr. d̾s caritas est. qr cum omĩs uirtꝰ
dei donum sit. nłła p̃t̾ solam carira.¬
cem ħ ht̃. ut ñ solum donum dei. s ⁊̃ d̾s
dici possit. Caritas ã id̾o donum d̾i ẽ.
qr idem sp̃e illi a quo datur ꝯsub̾alis
sum hiis tm̃ quos diligit in p̾mium
scruat. Caritas igit᷑ est fons ꝓprius:
caritatem ã malus hiẽ ñ pot̾. s qͥ¬
cumq illam ht̃. ñ iam alienus ẽ
ã deo. s ip̃e in deo. ⁊ deus in eoman.
Sic familiaris ẽ d̾o caritas: ut ip̃e
te. ⁊ manet apudte. ⁊ si tu recedis
a caritate. recedit ⁊ ip̃e ate. ⁊ ñ per¬
maner apud te. S i caritatem nõ¬
te. nec mansit apud ce. Si carita¬
tem ceptam deseruisti: recessit d̾s
a te. Sim caritate cepta ꝑmansi¬
str: deus decum est. ⁊ ꝑmanet ap̃te.
Caritas omnem animelanguorẽ
sanat. Caritas uitioꝵ omniũ ra¬
dices extirpat. Caritas õĩum uir.¬
tutum origo est. Caritas m̃temislu¬
minat. ꝯscĩam mundat. aĩam leci¬

Expanded text:
militas est, aut: Deus patientia est, sicut dicitur: Deus charitas est, quia cum omnis virtus Dei donum sit, nulla praeter solam charitatem hoc habet, ut non solum donum Dei, sed etiam Deus dici possit. Charitas autem ideo iritus illi, a quo datur consubstantialis sum iis tantum, quos diligit in praemium servat. Charitas igitur est fons proprius, Charitatem autem malus habere non potest, sed quicunque illam habet, non jam alienus est a Deo, sed ipse in Deo, et Deus in eo manet. Sic familiaris est Deo charitas, ut ipse te, et manet apud te; si tu recedis a charitate, recedit et ipse a te, et non permanet apud te. Si charitatem nunte, nec mansit apud te. Si charitatem coeptam deseruisti, recessit Deus a te. Si in charitate coepta permansisti, Deus tecum est. et permanet apud te. Charitas omnem animae languorem sanat, charitas vitiorum omnium radices exstirpat, charitas omnium virtutum origo est. Charitas mentem illuminat, conscientiam mundat, animam laeti
Abbreviated transcription (Latin):
uiam. habes socios in uia. habes ħedi¬
tatem in patͥa. habes qua pergas.
requiescas. Qua pergas: i̾titiam.
cum quib ꝑgas: amantes. ⁊ sectã¬
tes iusticiam. quo ꝑuenias.⁊ in qͦ re¬
quiescas. ⁊ auctorem iusticie. ⁊ fon-¬
tem uice. Nulla uia iusticia rectior.
festinus ut uelociter peruenias. fe¬
licit̾ requiescas. Cito ꝑgere est arden¬
ter amare. uide gͦ qͦm totum bonum
tuum ex caritate pendet. ꝑ caritatẽ
uiam eligis. ꝑ caritatem niam cur-¬
ris. per caritatem ad patriam ꝑuenis.
uis uiam scire. qr ñ nisiper caritatẽ
uiam ĩticie eligis: Si quis inquit
dñs diligre me: sermones meos ser¬
uabit. De ip̃o ã sermone alibi dr. Ser¬
mo tuus ueritas est. De qͣ it̾m psal¬
mista. uiam inqͥt u̾itatis elegi. iudi¬
cia tua ñ sum oblitus. Si gͦ sermodo¬
mini u̾itas est: ꝑ illam utiq carita¬
tem uia u̾itatis eligit᷑. ꝑ qͣm sermo
dñi implet̾. Ergo caritas eligit uiã

Expanded text:
viam, habes socios in via, habes haerediviam, habes socios in via, habes haereditatem in patria, habes qua pergas, requiescas. Qua pergas, justitiam. Cum quibus pergas, amantes et sectantes justitiam. Quo pervenias, et in quo requiescas, et auctorem justitiae, et fontem vitae. Nulla via justitia rectior, festinus, ut velociter pervenias, feliciter requiescas: cito pergere est ardenter amare. Vide ergo quomodo totum bonum tuum ex charitate pendet. Per charitatem viam eligis, per charitatem viam curris, per charitatem ad patriam pervenis. Vis scire, quod non nisi per charitatem viam justitiae eligis? Si quis, inquit Dominus, diligit me, sermones meos servabit ; de ipso autem sermone alibi dicitur: Sermo tuus veritas est ; de qua iterum Psalmista: Viam, inquit, veritatis elegi, judicia tua non sum oblitus . Si ergo sermo Domini veritas est, per illam utique charitatem via veritatis eligitur, per quam sermo Domini impletur. Ergo charitas eligit viam