comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiauerat regi inuenit. Ex quo tristis effec¬
tus qiurpe: qui nulli uolens mentirrregieẽt
menticus: relicto ꝓtinus oꝑe adaulam repe¬
dabat mestus. Et mox itt pͥncipem adiit. solo
itico corruic:mendatium indicauit: & auc ue¬
niam aut mortem poposcit. S cum rex paruis
simam tei causam agnouisset: magis instupo¬
rem uersus. eius in iuriȩ condoluit: motq ad
circumstantium eum multitudinem tnfit. Eoce
quam p̾clara & quã uenerabilis xp̃ifides. Du¬
ces michi & domestici spatiosas surripiunt uillaᷤ
palmum quidem passus ẽ nobis celare de humo.
Sic ergoclement eligio consolato: dupplicauit
donum quod dudum tribuerat pusillum. Ex
quo facto liquido patet quantum uir sc̃s men¬
datii culpam ꝑtimuit: qui tam uilissime rei
piaculum sibi conscium minime reseruauit
Talis enim fides ad celum euexit. Hȩc illium side¬
litas & do carum & hominib fecit ꝑclarum.

Expanded text:
nuntiaverat regi: ex quo tristis effectus, quippe qui nulli volens mentiri, regi esset mentitus, relicto protinus opere ad aulam repedat moestus, et mox ut principem adiit, solo illico corruit, mendacium indicavit, aut veniam aut mortem poposcit; sed cum rex tam parvi simae rei causam agnovisset, magis in stuporem versus, ejus injuriae condoluit, moxque ad circumstantium conversus multitudinem, infit: Ecce quam praeclara et venerabilis Christi fides! Duces mei et domestici spatiosas surripiunt villas,Domino non palmum quidem passus est celare de humo. Sic ergo clementer Eligio consolato duplicavit donum quod dudum tribuerat pusillum. Ex quo facto liquido patet quantum vir sanctus mendacii culpam pertimuit, qui tam vilissimae rei conscium sibi piaculum minime reservavit. Talis eum fides ad coelum evexit, haec illum fidelitas et Deo charum, et hominibus fecit praeclarum.
Abbreviated transcription (Latin):
dei suspende ausa est a diuinis s tantus ter¬
ror ex signis patentib puinciales inuasit.
ut nullus om̃ino aut ꝓ rarus fuit. qui au¬
deret a diuinis cessare ꝑ exhibitione iusticie:
aut ꝓ humanitatis offõ debitum in xp̃o de¬
functis munus sollempnit̾ exhibere. hoc¬

Expanded text:
Dei, suspendere ausa est a divinis; sed tantus terDei, suspendere ausa est a divinis; sed tantus terror ex signis patentibus provinciales invasit, ut nullus omnino aut perrarus, qui auderet a divinis cessare pro exhibitione justitiae aut pro humanitatis officio debitum in Christo defunctis munus solemniter exhibere.
Abbreviated transcription (Latin):
corpore: non pedem mouit aut manum si¬
cariis insultantib se instrage ꝓclitoris pa¬
cem patrie recsdisse. Ceterun frustra quis¬
ob nubilare desiderat. qđ deus clarificare is¬
ponit. Eo enĩ ampluis ꝑcrebuere miracu¬
la. quo uidebatur impiis studiosius occul¬
tanda. homo uidet in facie. solꝰ deus est qui
renes et torda sccutatur. Nam cum beati
martẏris corpꝰ sepulture tradendum eẽt et
de more pontificalib indueret᷑: quod aĩ mo¬
dum pauci familiares eius nouerant. inuẽ¬
tum ẽ cilicio pediculis et uermĩb referto
inuolutum. ip̃aꝙ femoralia eius int̾iora
usq ad poplites cilicina: quod̃ antea ap̃¬
nr̃ates fuerat in auditum. reꝑta sunt. Quis¬
qđ sequitur sine lacrimis referre poterit uł
audire: Eccl̃ia quidem q̃ sacro cruore uio¬
lata fuerat. uł pocius consecͣta. se non tm̃
sine hesitacione et de liberatõne multa pp̃
metum impioꝵ ad ꝑtestandam iniuriam

Expanded text:
corpore, non podem movit aut manum sicorpore, non podem movit aut manum sicariis insultantibus se in strage proditoris pacem patriae prodidisse. Carnifobnubilare desiderat, quod Deus clarificare disponit. Eo enim amplius percrebuere miracula, quo videbantur impiis studiosius occultanda. Homo videt in facie, solus Deus est qui renes et corda scrutatur. Nam, cum beati martyris corpus sepulturae tradendum esset, et de more pontificalibus indueretur, quod admodum pauci familiares ejus noverant, inventum est cilicio pediculis et vermibus referto involutum, ipsaque femoralia ejus interiora usque ad poplites cilicina, quod apud nostrates antea fuerat inauditum, reperta sunt. quod sequitur sine lacrymis referre poterit vel audire? Ecclesia quidem quae sacro cruore violata fuerat, vel potius consecrata, se non tam sine haesitatione et deliberatione multa propter metum impiorum ad protestandam injuriam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsequi pietas ñ ꝑmittit. que carnifices imn:¬
manissimi dei timore contempto. et tam fi¬
dei quam tocius humanitatis immemore ᷤ.
commiser̃t. Non enim suffitit eis sanguinẽ
sacerdotis et nece ꝓphanare eccłiam .⁊ iliem
sacͣtissimum incestare. nisi corona capitis
qͣm sacri crismatis unctio deo dicau̾at am¬
putata. qđ etiam distu horribile est. funes¬
tis gladiis iam defuncti eicerent cerebrum.
et ꝑ pauimentum in cruore et ossib crude¬
delissime sparg̾ent immaniores xͥ crucifi¬
xorib qui eiuis crura qͤm obiisse uid̾ant.
sicut adhuc uiuentium non censuer̃t esse
frangenda. d in hiis om̃ib cruciatib.
inuicti animi et admirande constancie in
martyr. non u̾bum uł clamorem emisit.
ñ edidit gemitĩ. nec brachium aut uestẽ
opposuit ferienti: s caput inclinat̃ quod.
gladiis exposuerat donec consũmaret᷑ tene¬
bat immobile. Deniq in t̾ram ꝑcidens recto

Expanded text:
rosequi pietas non permittit quae carnifices imrosequi pietas non permittit quae carnifices immanissimi, Dei timore contempto, et tam fidei quam totius humanitatis immemores, commiserunt. Non enim suffecit iis sanguine sacerdotis et nece profanare ecclesiam et diem sacratissimum incestare, nisi corona capitis, quam sacri chrismatis unctio Deo dicaverat, amputata, quod et dictu horribile est, funestis gladiis jam defuncti ejicerent cerebrum et per pavimentum cum cruore et ossibus crudelissime spargerent, immaniores Christi crucifixoribus qui ejus crura, quem obiisse viderant, sicut adhuc viventium, non censuerunt esse frangenda. Sed in his omnibus cruciatibus, invicti animi et admirandae constantiae martyr, nec verbum vel clamorem emisit, non edidit gemitum, nec brachium aut vestem opposuit ferienti, sed caput quod inclinatum gladiis exposuerat donec consummaretur tenebat immobile. Denique in terram procidens recto
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm animi. qi quod om̃ium martytum pa¬
ce ex animi mei sentencia fidentͥ dixecim:
nullus uidet᷑ isto constantior fuisse. et ego
um queritis. ꝓhibeo ex parte omnipotẽtis
dei et sub anathemate. ne cuiqͣm alii siue o
monacho siue cłico uel laico. maiori uel mi¬
norin aliquo noceatisz s sint inmines a
pena. sicut extiter̃t a causa. Non enun illis
amplector: dum modo eccłia in effusione sã¬
guinis mei pacem consequat᷑ et libettatem.
Quis isto uidet᷑ in catitate feruentior qui
dumi se ꝓ lege dei ꝑsecutorib offerẽbat. in
id solum erat sollicitus. ne ꝓximiin aliquo
tis finite hos abire: his dictis uidens carni¬
fices eductis gladiis. in modum orantis in¬
clinauit caput hec nouissima ꝑferens uer¬
ba. Deo et beate marie et sanitis huiꝰ eccl̃ie
patronis et beato dyonisio cõmendo meĩp̃m
et eccł̃ie cãm. Cetera quisquis sine ^ pitus.
singultib et lacrimis refecat: Singła ꝑ¬

Expanded text:
quam animi, quia quod omnium martyrum paquam animi, quia quod omnium martyrum pace ex animi mei sententia fidenter dixerim nullus videtur isto constantior fuisse: « Et egum quaeritis, prohibeo ex parte omnipotentis Dei, et sub anamonacho, sive clerico vel laico, majori vel minori, in aliquo noceatis, sed sint immunes a poena, sicut exstiterunt a causa; non enim illis, amplector, dummodo Ecclesia in effusione sanguinis mei pacem consequatur et libertatem. Quis isto videtur in charitate ferventior? qui dum se pro lege Dei persecutoribus offerebat, in id solum erat sollicitus ne proximi in aliquotis, sinite hos abire? His dictis, videns carnifices eductis gladiis, in modum orantis inclinavit caput, haec novissima proferens verba, Deo et sanctae Mariae et sanctis hujus ecclesiae patronis et beato Dionysio: Commendo me ipsum et Ecclesiae causam. » Caetera quis sine suspiriis, singultibus et lacrymis referat? Singula p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfitebant᷑. et amitoꝵ fidem. Sant mita dłi
cunsta sapient et salubriter ordinantis cdis¬
pensatione contigit. quod qui her tam male.
passus abscondi ut hic etiam itmporaliterꝰ
nifero ꝓditoꝵ̃ iuda. sermone celebri uulga¬
tum est. pari iure trahendum ẽ. et acl com¬
plicrs suoseo quod de similib reb isem cõ¬
stet eẽ iudicium ut xp̃ĩanis om̃ib ex fi¬
de liqueat. quod celi reuelabunt iniquita¬
tem ip̃oꝵe et adusus eos t̾ra consurget. Quis
aut̃ fidelium audeat dubitare. qđ seus au¬
stores et ꝑpetratores tani saccilegii aut cõ¬
ueriet aut conteret: Passurꝰ autem in ecclia
ur ditum est coram altati xp̃i mamyt an
teqͣm ferireturcum se audisset inquiti. a¬
militib qui adhoc uenerant in turba curum¬
uultis: Cui unus funestoꝵ militum in sp̃r
furoris intulit. ut modo moriaris. Impossi¬
bile ẽ enim ut amplius uiuas. Respondit
aut̃ archiep̃ non minori constantia uenbi

Expanded text:
profitebantur et amicorum fidem. Sane mira Deiprofitebantur et amicorum fidem. Sane mira Deicuncta et sapienter et salubriter ordinantis dispensatione contigit, quod qui haec tam male, passus abscondi: ut hic etiam temporaliter inifero proditorum Juda sermone celebri vulgatum est, pari jure trahendum est et ad complices ejus, eo quod de similibus rebus idem constet esse judicium, ut Christianis omnibus ex fide liqueat, quod coeli revelabunt iniquitatem ipsorum, et adversus eos terra consurget. Quis enim fidelium audeat dubitare quod Deus auctores et perpetratores tanti sacrilegii aut convertet aut conteret? Passurus autem in ecclesia, ut dictum est, coram altari Christi martyr, tequam feriretur, cum se audisset inquiri, militibus qui ad hoc venerant in turba cvultis? » cui unus funestorum militum in spiritu furoris intulit: « Ut modo moriaris, impossibile enim est ut amplius vivas. » Respondit archiepiscopus non minori constantia verbi
Abbreviated transcription (Latin):
tulit ꝓprium. Nec licuit ministris sachane
ĩimmolatione discipłi et seriũ. qđ preambu¬
extea prtum ctucifixus ẽ ininistetio utiꝙ
gentilium qui dera lmi nouerant. et autto¬
ritate publice porestats hiis eum deferentib
qͣnx legem nisus ẽ ĩmprgnare: discipulo fi
moio in ur̃be. s intra eccł̃iam ñ tempore
ꝓfano. s die quem natiuitaus dñice sollẽp¬
nitas conserͣbat. Et om̃i iure decuit. ut na¬
ꝓcurauere dicipłi. saceubtum pͥncipes forma¬
uerunt tanto in malicia annam et caiphã.
pylatum et herodem amplius p̾cadentes qͣn¬
to diligentiꝰ precauerunt. ne in iudicum
traheret᷑. ne conueniret᷑ ab appariatorib ne¬
appareret anit faciem p̾sidis. ie priuuilogio
sacti loct uł temporis aut dignitatis. aut gmi¬
dus aut reformate pacis et date securitatis
condicione: sacrilegas manus euaderet nõ
gentilium ñ hostium s coꝵ qui legem xͥ

Expanded text:
tulit proprium. Nec licuit ministris Satanae tulit proprium. Nec licuit ministris Satanae in immolatione discipuli et servi, quod praeambuextra portam crucifixus est, ministerio utique gentilium, qui Dominum non noverant, et auctoritate publicae potestatis, his reum deferentibus quorum legem visus est impugnare, discipulo, fimodo in urbe, sed intra ecclesiam, non tempore profano, sed die quem nativitatis Dominicae solemnitas consecrabat, et omni jure decuit ut naprocuravere discipuli, sacerdotum principes formaverunt: tanto in malitia Annam et Caipham, Pilatum et Herodem amplius praecedentes, quanto diligentius praecaverunt ne in judicium traheretur, ne conveniretur ab accusatoribappareret ante faciem praesidis, ne privilegio sacri loci vel temporis, aut dignitatis, aut gradus, aut reformatae pacis et datae securitatis conditione sacrilegas manus evaderet, non gentilium, non hostium, sed eorum qui legem Dei
Abbreviated transcription (Latin):
lo temptationis recedens. adusa ꝑpessus ẽ.
s exilium. et acecbam ꝓscriptionem mãnũ¬
um septinum ꝓtelauit: tanta quidem uir¬
tute constantie regia uia incedens. et xp̃r⁊
inus. nec fortune seuientis impetu frangi
posset nec blancdicis emolliri. D et uͥ sit mn¬
molatus adutite. Certt in eccłia que caput¬
regni ẽ. et aliaꝵ omiium mat̾ est in xp̃o.
coram altari. int consaceridtes et manus
religiosoꝵ. quos armatoꝵ carnificum tu¬
nultũ fecerat ad stupenilum ⁊ miserabile
spetaculum conirenire. Qui gͦ seipsum
a multo tp̃r exhibuerat hostiam uiuam.
sanctam. deo placentem qui carnem suam
in or̃onib et uigiliis. reiumiis. ⁊ aspioris ci
cifixerat. qui dorsum quod sancti familiares
eius nouerant. tamqͣm xp̃i puerulus expone
consueuerat ad flagella. qui xͥ corpus ⁊ san¬
guinem solitus erat offerre in altari. corã
altari ꝓstratus effusum manib impioꝵ ob¬

Expanded text:
lo tentationis recedens adversa perpessus est; lo tentationis recedens adversa perpessus est; sed exsilium et acerbam proscriptionem in annum septimum protelavit, tanta quidem virtute constantiae regia via incedens et Christimus nec fortunae saevientis impetu posset frangi, nec blanditiis emolliri. Sed et ubi sit immolatus advertite. Certregni est, et aliarum omnium mater in Christo, coram altari, inter consacerdotes et manus religiosorum quos armatorum carnificum tumultus fecerat ad stupendum et miserabile spectaculum convenire. Qui ergo se ipsum a multo tempore exhibuerat hostiam vivam, sanctam, Deo placentem, qui carnem suam in orationibus, vigiliis, jejuniis et asperioris ciliis crucifixerat, qui dorsum, quod sancti familiares ejus noverant, tanquam Christi puerulus exponere consueverat ad flagella, qui Christi corpus et sanguinem solitus erat offerre in altari, coram altari prostratus effusum manibus impiorum ob
Abbreviated transcription (Latin):
mus. ut pote nec acceptor ꝑͣrum̃ nec mu¬
neꝵ assertor eccłiastice libertatis. ⁊ qͣi
turris erecta in ierłm contͣ faciem damaᷤ¬
cr. malleus impioꝵ. s pauꝑum et me¬
rentium consolator. uiderit qui uolue¬
rit. quis eregione ꝓcelat. Et si cã marty¬
rem facit quod nulli restum sapienti ue¬
nit indubium. quid iustius quid sanc¬
tius cã eius qui opes et omnem mundi
gł̾am. qui amicoꝵ et tocius cognatõnis
affectionem ꝓ xp̃i amore contempnens.
exilium subiit. se et suos om̃s exposuit
ꝑiculis et pauꝑtati. qui ꝑ loge dei sui tu¬
enda. et euacuandis abusionib ueteiꝵ
tẏrannoꝵ certauit usꝙ ad mortem. uec
in aliqua obligatione postqͣm semel lapsᷤ
est captus ansidiantium dolo. induci potu¬
it. ut oliquid eoꝵ que exgebant᷑ ab ip̃o
ꝓmitt̾et. quĩ in om̃ib adiceret honorẽ sei
et honestatem eccl̃ie saliam fore: Nec ail̃
modicum et qͣi adbram cedens et in articu¬

Expanded text:
mus, utpote nec acceptor personarum, nec mumus, utpote nec acceptor personarum, nec munerum, assertor ecclesiasticae libertatis, et quasi turris erecta in Jerusalem contra faciem Damasci, malleus impiorum, sed pauperum et moerentium consolator. Viderit qui voluerit quis e regione procedat. Et si causa martyrem facit, quod nulli rectum sapienti venit in dubium, quid justius, quid sanctius causa ejus? qui opes et omnem mundi gloriam, qui amicorum et totius cognationis affectionem pro Christi amore contemnens, exsilium subiit, se et suos omnes exposuit periculo et paupertati, qui pro lege Dei sui tuenda et evacuandis abusionibus veterum tyrannorum certavit usque ad mortem, nec in aliqua obligatione postquam semel lapsus est captus insidiantium dolo, induci potuit ut aliquid eorum quae exigebantur ab ipso promitteret: quin in omnibus adjiceret honorem Dei et honestatem Ecclesiae salvam fore. Nec ad modicum et quasi ad horam credens et in articu
Abbreviated transcription (Latin):
uentacione uł saltem reclamatione
si tantum quisq deo immolat qͣntum
ꝓ ip̃ius amore relinqͥt. non facile in¬
uenitur qui thomam antecrdat. Nã
pro xͦ sua et suos contempsit. contẽpsit
mundum. contempsit et seip̃m. Et qr sti¬
lus ad confessoris ꝓperat passionem.
cuius auctores et cã ex multis et mag¬
nis patent indiciis. in ea michi ñ cen
sui immorandum: p̾sertim cum iam
fere ꝑ orbem latinũ ex relatione płimoꝵ
sit nota et uulgata mat̾ia hoc tñ intan¬
to diuine dispensationis arbit̾o silendũ
ẽẽ non credidi. quod ad dei et martyris
sui głam unu̾si mirantuiz qr sic omnes
cirrumstancie concurrer̃t in agone pon¬
tificis. ut pacientis titulum ꝑpetuo illus¬
trarent. et ꝑsequentium reuelarent im¬
pietatem: et nomen sempi̾tnum macu¬
larent obpbrio. di enĩ personaes huic iñ
intueri et metiri placuerit. occurrit hũ
religiosus archiep̃t britanniaꝵ primas.
sedis apłice legatus. iudex incorruptissi¬

Expanded text:
ventione vel saltem reclamatione ventione vel saltem reclamatione si tantum Deo quisque immolat, quantum pro ipsius amore relinquit, non facile invenitur, qui Thomam antecedat. Nam pro Christo sua et suos contempsit, contempsit mundum, contempsit et se ipsum. Et quia stylus ad confessoris properat passionem, cujus auctores et causa ex multis et magnis patent indiciis, in ea mihi non censui diutius immorandum; praesertim cum jam fere per orbem Latinum ex relatione plurimorum sit nota et divulgata materia. Hoc tamen in tanto divinae dispensationis munere silendum esse non credidi: quod ad Dei et martyris sui gloriam universi mirantur, quia sic omnes circumstantiae concurrerunt in agone pontificis, ut patientis titulum perpetuo iliustrarent et persequentium revelarent impietatem, et nomen sempiterno macularent opprobrio. Si enim personas hinc inde intueri et metiri placuerit: occurrit hinc religiosus archiepiscopus, Britanniarum primas, sedis apostolicae legatus, judex incorruptissi
Abbreviated transcription (Latin):
a dero et ppło receptus. tamqͣm angłs cdñi.
Cum u̾o dñs papa. p̾fatam iam dicti ẽbo¬
racensis et ep̃oꝵ qui ei astiterant p̾sumptio¬
nemscõ thoma conquedente auddiss. tam ẽbo¬
racensem archrep̃m qͣm fauentes ei arthicp̃os.
ab ep̃ali suspendit officio et gillebectum lun¬
doniensem. et iocelinum saresteriensem in sen¬
tencia a nathematis reuocauit. Que seu̾itas
in sancti thome ingressu publicata: regẽ am¬
plius exacerbauit: et linguas toxitatas dechẽ¬
tium efficatiores reiłlĩit acbuoctndum. It̾m
ergo dampnis atͥm atrociorib in iuriis supra
modum et numeꝵ athleta xp̃i affectus est.
et ecc̃o publico ꝓhibitus. eccł̃ie sue septa exi¬
re. Quisquis ei uł alicui suoꝵ faciem hyla¬
rem p̾tendebat. hostis publicꝰ censebat᷑. d ħ
omnia uir dei in multa pacientia sufferebat.
malens ñ modo rr̃ s et salutis subite iacturã.
qͣm iusticiam dei et eicłie uibertatem. absꝙ sub¬

Expanded text:
a clero et populo receptus tanquam angelus Domini. a clero et populo receptus tanquam angelus Domini. Cum vero dominus papa praefatam jam dicti Eboracensis et episcoporum qui ei astiterant praesumptionem, sancto Thoma conquirente audiisset, tam Eboracensem archiepiscopum quam faventes ei episcopos ab episcopali suspendit officio, et Gilbertum Londoniensem et Jocelinum Saresberiensem in sententiam anathematis revocavit. Quae severitas, in sancti Thomae ingressu publicata, regem amplius exacerbavit et linguas toxicatas detrahentium efficaciores reddidit ad nocendum. Iterum ergo damnis, iterum atrocioribus injuriis supra modum et numerum athleta Christi affectus est et edicto publico prohibitus ecclesiae suae septa exire. Quisquis ei vel alicui suorum faciem hilarem praetendebat, hostis publicus censebatur. Sed haec omnia vir Dei in multa patientia sufferebat, malens non modo rerum, sed et salutis subire jacturam quam justitiam Dei et Ecclesiae libertatem absque sub
Abbreviated transcription (Latin):
sumpsit assistentib sibi suffraganeis nec
ꝓtestantib in dorobernensi eccł̃ia Nuĩtipli¬
cats gͦ iniuriis et ꝑuetsis hominib pacien¬
tia xp̃i semꝑ ab utentib. magis ac magis in
regem et suos multiplex et certa et cĩta cõmi¬
racio ꝓcadebat. Instabatty ꝑemptorius dior.¬
dies ut sentencia ult̾ius differri ñ posset. Ar¬
tatus itaq rex seuitate canonica. tandem adqͥ¬
euit ut pax anglicane ectł̃ie reformaret᷑. Reg¬
na itaꝙ gauisa sunt: tunctis credentib nego¬
cium potius u̾aciter agi qͣm concipi simulate: s
quid̃ ag̾ͥetur a quibdam: rei exitus declarauit.
Nontifex enim xp̃i ex fide sua metiens alios:
de contrahentib secum meliora sꝑabat. Et licet
multi dissuaderent ne redire p̾sumereat nisi
pax certiꝰ ficmaretur. ꝑiculum tamen metu¬
ens aĩaꝵ. ad eitł̃iam suam rege sibi p̾stante
conductum. septimo exilii anno reu̾sus est.: et

Expanded text:
sumpsit, assistentibus sibi suffraganeis nec sumpsit, assistentibus sibi suffraganeis nec protestantibus jus Dorobernensis Ecclesiae. Multiplicatis ergo injuriis et perversis hominibus patientia Christi semper abutentibus, magis ac magis in regem et suos multiplex et certa et cita comminatio procedebat. Instabatque peremptorius dies, ut sententia ulterius differri non posset. Arctatus itaque rex severitate canonica, tandem acquievit ut pax Anglicanae Ecclesiae reformaretur. Regna itaque gavisa sunt, cunctis credentibus negotium potius veraciter agi quam concipi simulate; sed quid ageretur a quibusdam rei exitus declaravit. Pontifex enim Christi ex fide sua metiens alios, de contrahentibus secum meliora sperabat. Et licet multi dissuaderent ne redire praesumeret, nisi pax certius firmaretur, periculum tamen metuens animarum, ad Ecclesiam suam rege sibi praestante conductum, septimo exsilii anno reversus est et
Abbreviated transcription (Latin):
ronam martyrii gloriosuis illustrauit. Timẽs
autem occasione sui iuris. sanctis imminere
dispendium: sponte discessit. et ad francoꝵ
xp̃ianissimum regem lͣdouicum se contulit.
qui eum reuerenter excipienf. donec pax refor¬
maret᷑. humanissime necessaria ministrauit.
Sollicitauit etiam summum pontificem in
uirtute amoris et subimpensi ꝓtestatione ob¬
sequii. ne ultius dilationes srustratorias pro¬
iogaret sicut regnum francoꝵ diligebat et
honorem apłice sedis. Miseratus etiam an¬
glicane eccł̃ie de solationem. guilł. senonen¬
sium uenerandus antistes. sedem apłicam
petit et a romana eccl̃ia impetrauit. ut rex
angloꝵ õĩ appellarũ cessantẽ subiceretur.
anathemati. et regnum intͥdicto. uisi pax can-¬
tuariensi eccł̃ie redderetur: Intecim ꝓcuranti¬
bus hiis qui eccl̃ie pacem oderant. Riogerꝰ
si. post ꝓhĩbitationem dñi pape. contͣ digni¬
tatem cantuarieusis eccł̃ie et antiquara cõ¬

Expanded text:
ronam martyrii gloriosius illustravit. Timens ronam martyrii gloriosius illustravit. Timens autem occasione sui juris sanctis imminere dispendium, sponte discessit, et ad Francorum christianissimum regem Ludovicum se contulit, qui eum reverenter excipiens, donec pax reformaretur, humanissime necessaria ministravit. Sollicitavit etiam summum pontificem in virtute amoris et sub impensi protestatione obsequii, ne ulterius dilationes frustratorias prorogaret: sicut regnum Francorum diligebat et honorem apostolicae sedis. Miseratus etiam Anglicanae Ecclesiae desolationem, Willelmus Senonensis venerandus antistes, sedem apostolicam petiit et a Romana Ecclesia impetravit, ut rex Anglorum omni appellatione cessante subjiceretur anathemati et regnum interdicto, nisi pax Cantuariensis Ecclesiae redderetur. Interim procurantibus his, qui Ecclesiae pacem oderant, Rogerus si post prohibitionem domini papae contra dignitatem Cantuariensis Ecclesiae et antiquam con
Abbreviated transcription (Latin):
manis. et piis aurib horrenda crudelitas.
est nequis eum uł orationum suffragi¬
is adiuuaret. Alimsiti quoꝙ publice po¬
testatis. om̃s adultos iurare cogebant. qcł
pontiniatum conttistandi arhiep̃i causa¬
peterent. Ibi enim se uir sanctus ddiu ieiu¬
niis. et orationib macerauitz orans iu¬
giter ꝓ ecclia ꝓ rege et regno angłoꝵ: do¬
nec eum inde rex ꝑ abbates cistercienses
qui de t̾ra sua ad capnulum generale con¬
uenerãt. ꝓturbare curauit. S anteqͣm inde
ꝓgrederetur. diuina reuelatione confortatꝰ
est: telitus sibi ostenso indicio. q̃ ad eccł̃iam
suam rediturꝰ erat cum gła. et inde ꝑ marty¬
rii palmam migratus ad d̾nm. Et sicut bea¬
ta uirgo. cuius animam in filii passione.
doloris gladius transuberauit. plusquam
martyr legitur extistisse: sic et xp̃i confessor.
dum in se et suis. multa. magna. et in auddi¬
ta. et longa supplicia ꝑtulit. meritum ex co¬

Expanded text:
manis et piis auribus horrenda crudelitas. manis et piis auribus horrenda crudelitas. est ne quis eum vel orationum suffragiis adjuvaret. Ministri quoque publicae potestatis omnes adultos jurare cogebant, quod Pontiniacum contristandi archiepiscoppeterent. Ibi enim se vir sanctus diu jejuniis et orationibus maceravit, orans jugiter pro Ecclesia, pro rege et regno Anglorum, donec eum inde rex per abbates Cistercienses, qui de terra sua ad capitulum generale convenerant, proturbare curavit. Sed antequam inde progrederetur, divina revelatione confortatus est, coelitus sibi ostenso indicio, quod ad Ecclesiam suam rediturus erat cum gloria, et inde post martyrii palmam migraturus ad Dominum. Et sicut beata Virgo, cujus animam in Filii passione doloris gladius transverberavit, plus quam martyr legitur exstitisse, sic et Christi confessor dum in se et suis multa, magna et inaudita et longa supplicia pertulerit, meritum et co
Abbreviated transcription (Latin):
pa alexandro senonis honorifice susceptus:
et ab eo in monast̾io pontiniacensi com¬
meudatꝰ est. D rex angloꝵ ep̃os et ꝓceres
stinauit multa ꝓmittens dum modo le¬
gati mittentur: qui causam cantuari¬
ensis archiep̃i quem instantissime. re¬
mitti postulabat. omni appellatione re¬
mota diffinirent. Uidebatur enĩ quod car¬
dinales flecti possentz et testium copia in
omni etiam articulo facillune ꝓcurari.
S cum se in hac petitione redeuntib nun¬
ciis didicisset fuisse repulsum: eccł̃iam et
om̃ia bona aichiep̃i et suoꝵ precepit con¬
fiscari. et quod in nullius hystorie serie
legitur: totam cognationem eius et om̃s
qui eum familiaritate aut quo uis titulo
contingebant. ꝓscciptos aclixit exilio: si¬
ne del. i dignitatis aut ordinis. condici¬
onis aut fortune. etatis aut sexus. Nam
et mulieres in puetpetio detubantes. et
paruuli uagientes in cunis: in exilium
acti sunt. Procesfit ult̾ius foris furor in¬

Expanded text:
pa Alexandro Senonis honorifice susceptus est, pa Alexandro Senonis honorifice susceptus est, et ab eo in monasterio Pontiniacensi commendatus est. Sed rex Anglorum episcopos et proceres siam, multa promittens dummodo legati mitterentur, qui causam Cantuariensis archiepiscopi, quam instantissime remitti postulabat, omni appellatione remota definirent. Videbatur enim quod cardinales flecti possent, et testium copia in omni causae articulo facillime procurari. Sed, cum se in hac petitione redeuntibus nuntiis didicisset fuisse repulsum, ecclesiam et omnia bona archiepiscopi et suorum praecepit confiscari; et quod in nullius historiae serie legitur, totam cognationem ejus et omnes qui eum familiaritate aut quovis titulo contingebant, proscriptos addixit exsilio sine delectu dignitatis, aut ordinis, conditionis aut fortunae, aetatis aut sexus. Nam et mulieres in puerperio decumbentes, et parvuli vagientes in cunis, in exsilium acti sunt. Processit ulterius furor im
Abbreviated transcription (Latin):
ceres ail eum in ip̃o noctis conticinio at¬
cesserunt. uultu miserabiles. et lacrimo¬
si. tundentes pectora sua. et confitentes
et ꝓtestantes ꝑ tremendum iudicium
dei. quod indubitanter sciebant. uiros
magnos et malefactis in signes aitpote
multis pollutos facinorib in illius necem
conspirasse: et se ad eum occidenlum mu¬
tius inuicem astrinxisse iuramentis. Nle
gͦ causa eccl̃ie que noudum plene innotue¬
rat. in morte euis pateret᷑ occasum. eadem
nocte fugam aggressus est. et uno dum¬
taxat ferente fr̃e sibi solatium. dieb deli¬
tesceus. et uoctib iter pagrans. post clicm
segtũ deamu. xul. add portum sandwiti ꝑuenitz et
cum potiores uectores non hr̃et ad ma¬
num: infragili cimbula aduob sacer¬
dot̃b tͣiectus est in flandriam: paucis
aliis nauigium potius impedientib. qͣm
aliquam solatii uel auxilii ferentib opẽ.
Actus gͦ inexilium xp̃i confessor a dño pa.¬

Expanded text:
roceres ad eum in ipso noctis conticinio acroceres ad eum in ipso noctis conticinio accesserunt, vultu miserabiles et lacrymosi, tundentes pectora sua, et confitentes ac protestantes per tremendum judicium Dei, quod indubitanter sciebant viros magnos, et malefactis insignes, utpote multis pollutos facinoribus, in illius necem conspirasse, et se ad eum occidendum mutuis invicem astrinxisse juramentis. Ne ergo causa Ecclesiae, quae nondum plene innotuerat, in morte ejus pateretur occasum, eadem nocte fugam aggressus est, et uno duntaxat fratre sibi ferente solatium, diebus delitescens et noctibus iter peragens, post diem decimum sextum ad portum Sandvici pervenit, et cum potiores vectores non haberet ad manum, in fragili cymbula a duobus sacerdotibus transvectus est in Flandriam, paucis aliis navigium potius impedientibus quam aliquam solatii vel auxilii ferentibus opem. Actus ergo in exsilium Christi confessor, a domino pa
Abbreviated transcription (Latin):
appellatus: ꝓceres tamen licet aduer.¬
sus cos processerit appellatio. et sub ana¬
themate prohibiti sint in patrem et iudi¬
cem suum ferre sententiam. nichilominꝰ
tamen ini eum. nec confessum. nec conui¬
ctum. s priuilegium eccłie et suum dũ¬
taxat protestantem. et inuocantem pu¬
blici iuris auxilium. presumpserunt
ad cumulum. dampnationis sue. non
tam dictare sententiam: qͣm concepti
furoris insaniam uomere. Quam cum
impublicum ꝓferre uellent. uir sanctꝰ
crucem xp̃i quam manu tenebat. ⁊ qͣm
iugiter circumferebat in corde et corpore
suo. in altum etigens. a funesta discessit
curia sub clamantib impiis eum rapiẽ¬
dum ut ꝓditorem et merito suspendentlĩ.
et ut titulum dñi sui. fidelis secuus ag¬
nosceret. fere undiq audiebat Ctucifige
crucifige eum. Ipse autem transiens. ꝑ
medium illoꝵ ibat. Cum aut̃ se in hospi¬
cio recepiss. duo magni et fidelissimi ꝓ¬

Expanded text:
appellatus. Proceres tamen, licet adverappellatus. Proceres tamen, licet adversus eos processerit appellatio, et sub anathemate prohibiti sint in patrem et judicem suum ferre sententiam, nihilominus tamen in eum, nec confessum nec convictum, sed privilegium Ecclesiae et suum duntaxat protestantem et invocantem publici juris auxilium, praesumpserunt, ad cumulum damnationis suae, non tam dictare sententiam, quam concepti furoris insaniam vomere. Quam cum in publicum proferre vellent, vir sanctus crucem Christi, quam manu tenebat et quam jugiter circumferebat in corde et corpore suo in altum erigens, a funesta discessit curia, succlamantibus impiis eum capiendum ut proditorem, et merito suspendendum et ut titulum Domini sui fidelis servus agnosceret, fore undique audiebat: « Crucifige, crucifige eum. » Ipse autem transiens per medium illorum ibat. Cum autem se in hospitium recepisset, duo magni et fidelissimi p
Abbreviated transcription (Latin):
tus meruit relaxati. Porro nec sic rrgis quie¬
uit indignatio. s minis et t̾rorib ampliorẽ
inteutabat seuitiam. nisi consuetudinesqͣs
contra eccl̃iam nitebatur inclucere. archiep̃o
tis. Cuius conatib qr confessor xp̃i futurꝰ
martyr se opponere ausus est. multis inte¬
rim appetitus dampnis. contumeliislaces¬
situs. et affectus iniuriis. tandem norham¬
toniam iure iniquo trastus se licet ꝑ iniꝙͣ
sententiam. in quadam causa pecuniaria.
satis pacienter sustinuit. condempnari:⁊
regi iudicatum solui. sufficientissune cauit.
Inde in eum non adhoc utiꝙ citatum. sub p̾¬
textu de commissis sibi tempore ministrate
cancellarie negotiisreddende rõnis alias calũp¬
nias intorserunt: quib contͣ ius et fas adeo ue¬
xatus est. ut eum oportuerit adusus ep̃os ne
eum iniusto iudicio condempnarent. ut sic re¬
gi blandirent᷑ sedem aplicam appellate: et ab
eis itidem sit ad lñi pape audientiam

Expanded text:
tus meruit relaxari. Porro nec sic regis quietus meruit relaxari. Porro nec sic regis quievit indignatio, sed minis et terroribus ampliorem intentabat saevitiam, nisi consuetudines, quas contra Ecclesiam nitebatur inducere, archiepisctis. Cujus conatibus quia confessor Christi, futurus martyr, se opponere ausus est, multis interim appetitus damnis, contumeliis lacessitus et affectus injuriis, tandem Northamptonam jure iniquo tractus, se licet per iniquam sententiam in quadam causa pecuniaria satis patienter sustinuit condemnari, et regi judicatum solvi sufficientissime cavit. Inde in eum non ad hoc utique citatum sub praetextu de commissis sibi tempore administratae cancellariae negotiis reddendae rationis alias calumnias intorserunt, quibus contra jus et fas adeo vexatus est, ut eum oportuerit adversus episcopos, ne eum injusto judicio condemnarent, ut sic regi blandirentur, sedem apostolicam appellare, et ab eis itidem sit ad domini papae audientiam
Abbreviated transcription (Latin):
causa seerat cum scl̃m salomonem sicut fremi¬
tus leonis: ita et ira regis. Ponclus aut̃ belliĩ
acchiep̃m uecsum est line cuiis tamquam
sine capitis sui consilio. nich audebant episco¬
pi et eiut adquiesceret consulere formida¬
dium membroꝵ et salutis ab antiquo regis
odio impendere uidebat. magisqͣm de ꝓpriis
licet płu̾a et grauissima immninebent: an¬
xiẽbatur ꝑ iculis. et tam ꝓ instanti necessita¬
te qͣm ꝑsuasilib magnoꝵ ui̾roꝵ religionis.
habitum p̾ferentium. uerb̃ deceptus. peticionẽ
regis u̾botenus fieri annuit. Et sic ip̃e et episco¬
pi quib timebat. licet cum dispendliõ cause.
corporis euasere ꝑiculum. S archiep̃e in hac
libecatione corpoꝵ ruinam metiens animaꝵ.
se ip̃m austeriorib alimentis et inlumentis
gͣuius cepit affligere: et se ab officio suspentł.
altaris: donec ꝑ confessionem et condlignos
penitencie fcuctus: a romano pontifice absolu¬

Expanded text:
causa deerat, cum secundum Salomonem: Sicut fremicausa deerat, cum secundum Salomonem: Sicut fremitus leonis, ita et ira regis. Pondus autem belli in archiepiscopum versum est, sine cujus tanquam sine capitis sui consilio nihil audebant episcopi et ei ut acquiesceret consulere formidaus dispendium membrorum et salutis ab antiquo regis odio impendere videbatur, magis quam de propriis licet plurima et gravissima imminerent, anxiabatur periculis, et tam pro instanti necessitate quam pro suasibilibus magnorum virorum religionis habitum proferentium verbis deceptus, petitionem regis verbo tenus fieri annuit. Et sic et ipse et episcopi, quibus timebatur, licet cum dispendio causae, corporis evasere periculum. Sed episcopus in hac liberatione corporum ruinam metuens animarum, seipsum austerioribus alimentis et indumentis gravius coepit affligere, et se ab officio suspendit altaris, donec per confessionem et dignos poenitentiae fructus a Romano pontifice absolu
Abbreviated transcription (Latin):
bantur plurimi supplantare uirum dei s hos¬
tes familiares ꝑuiciosisime ꝑurgebant. Rẽ¬
colit uir inuictissime constancie hominẽ cui
deus assistit. non ẽẽ solum. et eo iuspirante se¬
curus ascendit exaduerso. opponens se muix.
solidissimum ꝓ domo isił. qui nec minis fran¬
gem dei. quo consolante adiutus est. paupere
cum paciẽtium breui numero. Cum uo post
innumeras uexatioues et iniurias. tandem ap̃
darendonẽ regia uoluntate ep̃i et ꝓceres con¬
uenissent. exegit rex instantiusut regni con¬
suetudines quas scdm assentationes ꝓcecum
su firmarentur: nulla omnino conditione
qͣntum licuit impedire aut saltem cuiffecre
conati sunt metientes ꝑiculum quos hinc
inde in euitabilit̾ imminebat. Si enim uici¬
is prauitate molitis consentirent: sequebat᷑
sine dubio fidei salutisq discrimen. Si uer
adu̾sarentui: pax eccł̃ie et incolumitasuite
certis erit õbresta ꝑiculis. Nec iusta timendi

Expanded text:
bantur plurimi supplantare virum Dei; sed hosbantur plurimi supplantare virum Dei; sed hostes familiares perniciosissime perurgebant. Recolit vir invictae constantiae, hominem cui Deus assistit non esse solum, et eo inspirante securus ascendit ex adverso opponens se murum solidissimum pro domo Israel, qui nec minis franere legem Christi, quo consolante adjutus est pauperum compatientium brevi numero. Cum vero post innumeras vexationes et injurias tandem apud Clarendonam regia voluntate episcopi et proceres convenissent, exegit rex instantius ut regni consuetudines quas secundum assentationem procerusu firmarentur, nulla omnino conditione quantum licuit impedire aut saltem differre conati sunt, metientes periculum quod hinc inde inevitabiliter imminebat. Si enim vitiis pravitate inolitis consentirent, sequebatur sine dubio fidei salutisque discrimen. Si vero adversarentur, pax Ecclesiae et incolumitas vitae certis erat objecta periculis. Nec justa timendi
Abbreviated transcription (Latin):
arhiep̃i potestas ꝓcaderet. regia dignitas
ẽẽt proculdubio ꝑitura: i nisi sibi et herdi¬
bussuis ꝓspiceret. is demum futuruserat
rex. quem cdlerus eligeret: et qͣm diu plac̾et
atthiep̃o regnaturus. Conuenientib autẽ
epĩs et prot̾ib ex mandato rogis ad exꝑien¬
das regni necessitates. orta forte contentio
est int̾ regem et eccl̃iam. que ꝓtracta duitiꝰ.
instigante di abolo. magis ac magis auge¬
batur iu iales. Et qi episapi cum arthiep̃o
suo unanimiter omues in co crant ꝓposito.
ut regi in his que dei sunt deuotissune pa¬
rerent. nec aliqͣm facorent ꝓmissionem:
aut obligationem cum eo inirent: nisi qͣte¬
nus possent saluo ordine suo. multis modis
ꝓcuratum ẽ ut in ita eccłie unitas scinderetur:
ꝑ quosdam pontifices qui fidei et religionis co¬
lumpne uidebant᷑ ut aut cum eis ꝑuerteretur
arrchiep̃e: aut si solus facile contereret᷑. Nite¬

Expanded text:
archiepiscopi potestas procederet, regia dignitas archiepiscopi potestas procederet, regia dignitas esset procul dubio peritura; et nisi sibi et haeredibus suis prospiceret, is demum futurus esset rex, quem clerus eligeret, et quandiu placeret archiepiscopo, regnaturus. Convenientibus autem episcopis et proceribus, ex mandato regis, ad expediendas regni necessitates, orta forte contentio est inter regem et Ecclesiam, quae protracta diutius, instigante diabolo, magis ac magis augebatur in dies. Et quia episcopi cum archiepiscopo suo unanimiter omnes in eo erant proposito, ut regi in his quae Dei sunt devotissime parerent, nec aliquam facerent promissionem aut obligationem cum eo inirent, nisi quatenus possent salvo ordine suo, multimodis procuratum est ut inita Ecclesiae unitas scinderetur, per quosdam pontifices qui fidei et religionis columnae videbantur, ut aut cum iis perverteretur archiepiscopus, aut si solus staret, facile contereretur. Nite
Abbreviated transcription (Latin):
enim laica. in res et ꝑsonas. omna ꝑ li¬
bitu. eccl̃iastico iure contempto. tacentib
aut murmurantib ep̃is potuis qͣm resistẽ¬
tib usurpabat. Conatus ẽ ergo iex. arthi¬
ep̃m promissis et blandiciis ad suum in¬
clinare consensum s uir dei fundatus in
petra et solidatus. nec blandiciis emolliti po
extelsi maligna int̾pretatione conati sũt
impii obfuscare suꝑsticioni asccibentes:
quod uitam ducebat actiorem: Telum usti¬
cie. crudelitatem mentiebant: quod eclesie
ꝓcurabat utilitates. auaritie attribuebãt
contemptum mundani fauoris uenatõnẽ
fingebatur elatio qđ diuinitus adoctam uo¬
luntatem sequebat. in plurimis nota suꝑ¬
cilii inurebant: quod antecessoꝵ metas in
tuendo iurx sepe uidebat᷑ extelere. temeri¬
tatis arbitrabantur indicium. Nich iã
ab eo uel dici uł ficci pot̾at. quod ñ ma¬
licia infelicium hominum deprauaret
a deo quidem ut rogi ꝑsuadetent. quod si

Expanded text:
enim laica in res et personas omnium pro lienim laica in res et personas omnium pro libito ecclesiastico jure contempto, tacentibus aut murmurantibus episcopis, potius quam resistentibus usurpabat. Conatus est ergo rex archiepiscopum promissis et blanditiis ad suum inclinare consensum. Sed vir Domini, fundatus in petra et solidatus, nec blanditiis emolliri potExcelsi maligna interpretatione conati sunt impii offuscare, superstitioni ascribentes, quod vitam duceret arctiorem. Zelum justitiae crudelitatem mentiebantur: quod Ecclesiae procurabat utilitates, avaritiae attribuebant: contemptum mundani favoris dicebant esfingebatur elatio; quod divinitus edoctam voluntatem sequebatur in plurimis, nota supercilii inurebatur; quod antecessorum metas in tuendo jure saepe videtur excedere, temeritatis arbitrabantur indicium. Nihil jam ab eo vel dici vel fieri poterat, quod non malicia infelicium hominum depravaret; adeo quidem, ut regi persuaderent, quod, si
Abbreviated transcription (Latin):
suum erat. cuiq seruare nitebat᷑ ꝑsonaꝵ
prorsus acceptione. ⁊ muncre ꝑceptione de¬
dusta. uidens autem hostis antiquus tan¬
tum uirum. eccł̃ie dei plurimum ꝓ futu¬
rum inuidit et ne sꝑata pace t̾ra diutius
frueretur: multos et magnos elegit discor¬
die intentores ꝑ quos in corde rogis et cu¬
rialium. odii seminati ̃ parsit. Orta si¬
quidem his ꝓcurantib questione suꝑ reg¬
ni consuetudinib. et iure eccł̃iastico. filioᷤ
ꝑdicionis in ꝑnitiem scĩ uiri excitauit: qͥ
sũbu̾tere molliebant᷑ eccl̃ie libertatem. S
cum om̃s opprimerentur: cantuauẽsis eccł̃ia
ip̃m magis angebat cuius potestati et ho¬
nori. et utilitati płimum derogabat᷑. in sur¬
gentib in eam. primum rog̾o eborascens i¬
qui fidelitate et beneficu¶ eclie tenelatur
obnoxii et ipso rege ꝓhibente sepuis et
ꝑtinatius ne insũbditos. culpis exigentibꝰ
canonicam iusticiam exerteret. Potestas

Expanded text:
suum erat cuique servare nitebatur, personarum suum erat cuique servare nitebatur, personarum prorsus et munerum acceptione diducta. Videns autem hostis antiquus tantum virum Ecclesiae Dei plurimum profuturum, invidit, et ne sperata pace terra diutius frueretur, multos et magnos elegit discordiae concitatores: per quos in corde regis et curialium odii seminarium sparsit. Orta siquidem his procurantibus quaestione super regni consuetudinibus et jure ecclesiastico, filios perditionis in perniciem sancti viri excitavit qui subvertere moliebantur Ecclesiae libertatem. Sed cum omnes opprimerentur, Cantuariensis Ecclesia ipsum magis angebat, cujus potestati honori et utilitati plurimum derogabatur, insurgentibus in eum primum Rogero Eboracensi archiqui fidelitate et beneficiis Ecclesiae tenebantur obnoxii et ipso rege prohibente saepius et pertinacius ne in subditos culpis exigentibus canonicam justitiam exerceret. Potestas
Abbreviated transcription (Latin):
daret canibz aut margaritas spargeret ante por¬
cos. Et qr eum celestis docebat unctio. siue litte¬
ratis siue illiteratis colloquebat᷑. mirum in mo¬
dum eruditus. et eloquens apparebat et p̾dica¬
tio eus tam pondece sentenciaꝵ qͣm putitate
uerboꝵ uitutum. placenferat it efficax.
Post epulas autem. et sompnum ubi ne¬
cessitas poscebat exactum. denuo p̾ter pensũ
horarum. aut negotiis aut sccipturis. aut ho¬
nestis colloquiis insistebat summo opere¬
ocium fugiens. ne uiderent eum hostes. et
deriderent salb̃a eius. Quod autem noctno
sompno sine graui dispendio corporis declu¬
cere poterat. lactimis et or̃onib iudulgebat.
et meditacionib sanctis: castimoniam sec
cosq infatigabiliter expugnabat et num ⁊¬
qͣm induci potuit. ut excommunicatis com¬
municaret: et quisquis sane doctrine adu̾¬
sabatur eum sibi hostem futurum in xp̃ nõ
dubitabat. Iusticie quoꝙ relus feruens. qd̃

Expanded text:
daret canibus aut margaritas spargeret ante pordaret canibus aut margaritas spargeret ante porcos. Et quia eum coelestis docebat unctio, sive litteratis sive illitteratis colloquebatur: mirum in modum eruditus et eloquens apparebat, et praedicatio ejus tam pondere sententiarum quam puritate verborum placens erat et efficax. Post epulas autem et somnum ubi necessitas poscebat exactum, denuo praeter pensum horarum, aut negotiis, aut scripturis, aut honestis colloquiis insistebat, otium summopere fugiens, ne viderent eum hostes, et deriderent Sabbata ejus. Quod autem nocturno somno sine grandi dispendio corporis deducere poterat, lacrymis et orationibus indulgebat, et meditationibus sanctis, cascosque infatigabiliter expugnabat, et nunquam induci potuit, ut cum excommunicatis communicaret. Quisquis sanae doctrinae adversabatur, eum sibi hostem futurum in Christo non dubitabat. Justitiae quoque zelo fervens, quod
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑantiȩ medium tenuit: ne piorsus abstinõs
argueret᷑ suꝑsticionis: aut modice sumens tta¬
pula grauaretur. Notam enim criminosi i hy¬
poccite fere pariter uitans. Id optimum ieunii
genus atbitratus est: sobrietatis tenere mensurã.
Et quidem in ueste p̾ciosa sp̃u pauper in facie
leta. corde contritus. immensam lauta penuri:¬
am eligeus. non nunqͣm uertre magis uacuuᷤs
qͣm refectus sepius magis xefocillatus quam
plenus: semꝑ enim sobrius ꝑmanens se cohãbi¬
tantib formabat: apłm sequens qui saluberri¬
ma dispensatõne omnib om̃ia factus est ut
luccifaceret uniu̾sos. liberabat paupem a po¬
tente. ut qui reuera erat datus a dño paupe.¬
rum pater. et merentium consolator. argue¬
bat libere quaꝵcumq uitia potestatum: sci¬
ens qi ubi sp̃t domini. ibi consequenter liber¬
tas. Pensabat tamen uir discretus mores ho¬
minum quos arguebat. aut monẽbat ne sc̃m

Expanded text:
temperantiae medium tenuit, ne prorsus abstinens temperantiae medium tenuit, ne prorsus abstinens argueretur superstitionis, aut immodice sumens crapula gravaretur. Notam enim criminosi et hypocritae fere pariter vitans, id optimum jejunii genus arbitratus est, sobrietatis tenere mensuram. Et quidem in veste pretiosa spiritu pauper, in facie laeta corde contritus, in mensa lauta penuriam eligens, nonnunquam ventre magis vacuus quam refectus, saepius magis refocillatus quam plenus, semper enim sobrius permanens, se cohabitantibus conformabat, apostolum sequens qui saluberrima dispensatione omnibus omnia factus est, ut lucrifaceret universos. Liberabat pauperem a potente, ut qui revera erat datus a Domino pauperum pater et moerentium consolator. Arguebat libere quarumcunque vitia potestatum, sciens quod ubi spiritus Domini, ibi consequenter est etiam libertas. Pensabat tamen vir discretus mores hominum quos arguebat aut monebat, ne sanctum
Abbreviated transcription (Latin):
In secretiori cellula. tredetim pauꝑum pedes.
curuatis genib. cotidie abluebat in memori-
am xp̃i singulis eoꝵ. post plenam refectionẽ
uictualium. quatuor argenteos largiens. Ꝙ
si forte aliqͣndo. raro tamen. in ꝓpria ꝑsona
gerete prohibat. hoc diligentissime ꝑ uica.¬
rium faciebat impleri. Religiosos uiros tan¬
ta reuerentia excipiẽbat. ut creli posset. se in
eis diuinam p̾sentiam aut angłos uenera¬
ri. In exertenda hospitalitate. et aliis liberalita¬
tis oꝑib sic pollebat. ut quicquid erat in facul¬
tatib eius. cõmune patrimonium omnium
credi posset. Et qͣmuis domus eius ꝓ more gentis
urensilib preciosis et gerendoꝵ uariisinstrumen¬
tis nobilitaret᷑. diuitias tamen et opos. ⁊ omnem
mundi suꝑpellectilem. ꝓ xp̃o contempnebat ut
stercora transitns utens transitoriis potiusutens
ad̃ expediendas necessitates. qͣm fcuens a d explẽ¬
das concupiscentie uoluntates. In cibis ⁊ potibꝰ

Expanded text:
In secretiori cellula tredecim pauperum pedes In secretiori cellula tredecim pauperum pedes curvatis genibus quotidie abluebat, in memoriam Christi singulis eorum post plenam refectionem victualium quatuor argenteos largiens. Quod si forte aliquando, raro tamen, in propria persona gerere prohibebatur, hoc diligentissime per vicarium faciebat impleri. Religiosos viros tanta reverentia excipiebat, ut credi posset se in eis divinam praesentiam aut angelos venerati. In exercenda hospitalitate et aliis liberalitatis operibus sic pollebat, ut quidquid erat in facultatibus ejus, commune patrimonium omnium bonorum credi posset. Et quamvis domus ejus pro more gentis utensilibus pretiosis et gerendorum variis instrumentis nobilitaretur, divitias tamen et opes et omnem mundi supellectilem pro Christo contemnebat, ut stercora; transitoriis potius utens ad expediendas necessitates, quam fruens ad explendas concupiscentiae voluptates. In cibis et potibus