comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
longe lateq disfusis. in cõfimo alium possidere ñ patit᷑:
dum t̾minos uingit. fines ꝓdueit: calũ pniatur pauꝑi.
mediocrem p̃mit. uicinum excludit: ⁊ õs circum cͥcapo¬
sitos infestando ac ꝑsequendo depellit: qui ñ ad quirit.
nisi aliꝰ fleuerit: lucra non condit. nͥ aliꝰ gemuerit: cui
soli bonum÷. quod publicum malum: dum aut fruc¬
tus seruat. aut annonam captat: aut inflat prẽtia aut
femis exaggerat: dum ad quirit lucra. ꝑ nocendi exqͥrit
ingena. Potest ne talis miscd̾iȩ implere officia. cui pu¬
yillorum dulcis ÷. gemitꝰ. ⁊ uiduarum suauis ÷. fletꝰ.
qui diues ÷ archa ñ m̾ito. possessione non gen̾e̾. noĩe
non dignitate: Potestne miscd̾ia tangi aut humani¬
tate moueri. cuiꝰ auariciȩ nec ꝓprium sufficit. nec
modum imponit alienum. qui ⁊ si pauꝑi tribuat.
& esurientis pane esurientem pascat.⁊ nudum spo liis
uestiat alienis. cum scͥptum sit. qui offert sacrificium ex

Expanded text:
longe lateque diffusis in confinio alium possidere non patitur, dum terminos jungit, fines producit, calumniatur pauperi, mediocrem premit, vicinum excludit, et omnes circumcirca positos infestando ac persequendo depellit, qui non acquirit, nisi alius fleverit, lucra non condit, nisi alius gemuerit: cui soli bonum est, quod publicum malum est, dum aut fructus servat, aut annonam captat, aut inflat pretia, aut fenus exaggerat, dum acquirendi lucra ingenia. Potestne talis misericordiae implere officia, cui pupillorum dulcis est gemitus, et viduarum suavis est fletus, qui dives est arca non merito; possessione, non genere; nomine, non dignitate? Potestne misericordia tangi aut humanitate moveri, cujus avaritiae nec proprium sufficit, nec modum imponit alienum? qui etsi pauperi aliquidet esurientis pane esurientem pascat, et nudum spoliis vestiat alienis, cum scriptum sit: Qui offert sacrificium ex
Abbreviated transcription (Latin):
pħasq mandauit. Quid ẽ. enim sint lumbi ur̃i pre¬
cincti. nisi declinate a malo: Quid ÷. lucernȩ ardentes
nisi facite bonum: Quid ẽ sint lumbi ur̃i p̃cincti. nͥ
quiescite ag̾e ꝑu̾ise: Quid ÷. sint lucernȩ ardentes. nisi
discite benefacere: Precingunt᷑ gͥ fidelium lumbi. dũ
concupiscentia mala cõpͥmitur. dum iniqua cogitatio
cohibetur: dum libidini resistit animꝰ. dum lascuuȩ
denegatur effectus: dum calcat᷑ luxuria. dum aua¬
ricia contẽpnitur ⁊ rapina: dum pximi deurtatur
ardent uero lucerne fidelium. dum recte fidĩ regl̃i
seruant: dum in sinu matris eccłie. longanimiter
pseuerant: dum terrena contempnunt.⁊ celestia con¬
cupiscunt: dũ solliciti pacem eustodiunt. dum se muicẽ
pure cdiligunt: dum mutuo se honore p̾ueniunt. du
man suetudine cordis ⁊ humilitate ꝓficiunt: dũ mi¬

Expanded text:
phetasque mandavit. Quid est enim, Sint lumbi vestri praephetasque mandavit. Quid est enim, Sint lumbi vestri praecincti, nisi, Declinate a malo? Quid est, Sint lucernae ardentes, nisi, Facite bonum? Quid est, Sint lumbi vestri praecincti, nisi, Quiescite agere perverse? Quid est, Sint lucernae ardentes, nisi, Discite benefacere? 11. Praecinguntur igitur fidelium lumbi, dum concupiscentia mala comprimitur, dum iniqua cogitatio cohibetur, dum libidini resistit animus, dum lasciviae denegatur affectus, dum calcatur luxuria, dum avaritia contemnitur et rapina, dum proximi laesio dArdent vero lucernae fidelium, dum rectae fidei regulam servant, dum in sinu matris Ecclesiae longanimiter perseverant, dum terrena contemnunt et coelestia concupiscunt, dum solliciti pacem custodiunt, dum se invicem pure diligunt, dum mutuo se honore praeveniunt, dum mansuetudine cordis et humilitate proficiunt, dum mi
Abbreviated transcription (Latin):
dentes habeamꝰ: hoc utiq iubet. ut ⁊ lumine uerȩ fidĩ
splendeamꝰ: ⁊ sc̃ȩ caritatis oꝑib ferueamꝰ. Iubens ut
sint lumbi nr̃i precincti: mandat. ut mala desid̾ia atq
oꝑa fugiamꝰ. Iubens ut sint luc̃ne nr̃e ardentes: monae
ut bona diligamꝰ atq faciamꝰ. Ista quȩ de euangłio
ꝓposuimꝰ: cum ꝓpheticis sermonib conferamꝰ. Utrũq
enim testam̃tum ds̃ unꝰ instituit. unꝰ ds̃ dedit: ⁊ si sint
utriꝰq testam̃ti diuersa ꝓ temporib sacͣm̃ta. concordat
tam̃ in utroq salutis humanȩ sententia. qua p̃cipit᷑
ut non peccemꝰ: ⁊ iubetur ut bonis oꝑib insistamꝰ.
Preceyit itaq dñs. ꝑ beatum daiuid dic̃s. Declina a malo
⁊ fac bonum. Per ysaiam qͦ: om̃s his ammonet uerbis.
Auferte malum cogitationum ur̃arum ab ocłis meis.
Quiescite ag̾e ꝑu̾se: discite bene fac̾e̾. Hoc gͦ nunc dñs

Expanded text:
dentes habeamus, hoc utique jubet ut et lumine verae fidei dentes habeamus, hoc utique jubet ut et lumine verae fidei splendeamus, et sanctae caritatis operibus ferveamus. Jubens ut sint lumbi nostri praecincti, mandat ut mala desideria atque opera fugiamus; jubens ut sint lucernae nostrae ardentes, monet ut bona diligamus atque faciamus. 10. Ista quae de Evangelio proposuimus, cum propheticis sermonibus conferamus. Utrumque enim Testamentum Deus unus instituit, unus Dominus dedit; et si sunt utriusque Testamenti diversa pro temporibus sacramenta, concordat tamen in utroque salutis humanae sententia, qua praecipitur ut non peccemus, et jubetur ut bonis operibus insistamus. Praecipit itaque Dominus per beatum David, dicens: Declina a malo, et fac bonum . Per Isaiam quoque omnes his admonet verbis: Auferte malum cogitationum vestrarum ab oculis meis; quiescite perverse agere, discite benefacere . Hoc ergo nunc D
Abbreviated transcription (Latin):
tue cogitationis intelligas. Ostendens aũ dñs quom
in celis thesauritare possimꝰ: ait. Sint lumbi ur̃i pre¬
cincti: ⁊ lucerne ardentes in manib ur̃is. Si istum
dm̃ sermonem. scd̾m litt̾am uolumꝰ accrꝑe: nichil
in eo cõmodi sp̃alis possumꝰ inuenire. Quid enim
ꝓficit ad amme salutem. si aliquis corporaliter aut¬
suos lumbos p̃cingat. aut lucernam accendat: Alia
gͦ in p̃cinctis lumbis ⁊ lucernis ardentib. querenda
est intelligentia sp̃alis. quȩ scilicet diuino sit p̃cep¬
to condigna: quȩ nr̃e saluti congrua reꝑiatur ⁊ cõ¬
moda. sseq enim frustra quodam loco ipse dñs ait.
Uerba quȩ ego locutꝰ sum uob̃: sp̃e ⁊ uita sunt. In
lumbis itaq concupiscentia carnał ostendit᷑: in
lucernis uͦ fides ⁊ caritas xp̃rana monstrat᷑. Iubens
gͥ dñs lumbos nr̃os p̃eingi: concupiscentias earnis
sine dubio p̃cipit refrenari. Imꝑans aũ ut lucernas ar¬

Expanded text:
tuae cogitationis intelligas. Ostendens autem Dominus quomodo tuae cogitationis intelligas. Ostendens autem Dominus quomodo in coelis thesaurizare possimus, ait: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes . 9. Si istum Domini sermonem secundum litteram velimus accipere, nihil in eo commodi spiritalis possumus invenire. Quid enim proficit ad animae salutem, si aliquis corporaliter, aut lumbos praecingat, aut lucernam accendat? Alia ergo in praecinctis lumbis et lucernis ardentibus quaerenda est intelligentia spiritalis, quae scilicet divino sit praecepto condigna, quae nostrae saluti congrua reperiatur et commoda. Neque enim frustra quodam loco ipse Dominus ait: Verba quae ego locutus sum vobis, spiritus et vita sunt . In lumbis itaque 550 concupiscentia carnalis ostenditur, in lucernis vero fides et caritas Christiana monstratur. Jubensnus lumbos nostros praecingi, concupiscentias carnis sine dubio praecipit refrenari. Imperans autem ut lucernas ar
Abbreviated transcription (Latin):
simꝰ amator: sit iste scõrum pauꝑum piissimꝰ conso¬
lator. Habeat iste apud dm̃ patronos pauꝑes: quos
ille se gaudet uirtutis habere consortes. Sit ille tał
qui cum dño uidicaturꝰ sedeat: sit iste talis. qui ad
dext̾am uidicandꝰ existat. Sit ille tał. qui eterna
tab̃nacła ꝑpetuo uire possideat: sit iste tał quẽ ille
slemo p̃sentium dilectione futura contẽpnat: nemo
eterna despiciens. sola temporalia ꝑuersus aspiciat.
Nemo sp̃alib corporalia p̃ferat: nemo t̾rena celesti¬
b anteponat. Thesaurum nr̃m fr̃s in celis ponamꝰ.:
ut etiam cor nr̃m in celis habere possimꝰ. Necesse ẽ. ⁊t
ut quo p̃cesserit dilectionis thesaurꝰ: illuc etiam co¬
gitationis sequatur affectus. Ideo u̾itas ait. Ybi at
thesaurꝰ ur est: ibi ⁊ cor ur̃m erit. Ut gͦ in celis thes¬
attende quod cogitas. Ita fiet ut thesaurum tiui
extuo amore cognoseas: ⁊amorem tuũ indicium

Expanded text:
simus amator, sit iste sanctorum pauperum piissimus consosimus amator, sit iste sanctorum pauperum piissimus consolator. Habeat iste apud Deum patronos pauperes, quos ille se gaudet virtutis habere consortes. Sit iste talis qui cum Domino judicaturus sedeat; sit ille talis qui ad dexteram judicandus assistat. Sit ille talis qui aeterna tabernacula perpetuo jure possideat; sit iste talis quem ille nemo praesentium dilectione futura contemnat, nemo aeterna despiciens, sola temporalia perversus aspiciat; nemo spiritalibus corporalia praeferat, nemo terrena coelestibus anteponat. Thesaurum nostrum, fratres, in coelis ponamus, ut etiam cor nostrum in coelis habere possimus. Necesse est enim ut quo praecesserit dilectionis thesaurus, illuc etiam cogitationis sequatur affectus. Ideo Veritas ait: Ubi enim thesaurus vester est, ibi et cor vestrum erit . Ut ergo in coelis thesattende quid cogitas. Ita fiet ut thesaurum tuum ex tuo amore cognoscas, et amorem tuum indicium
Abbreviated transcription (Latin):
nis: au̾tat hoc ds̃ a fidelib suis. Apłs enim ueraciter
dic̃: quia neq auari. neq rapaces regnum dĩ possi¬
debunt. Mamfestum ÷. aũ. quia õs qui a regno dei
alienabuntur: in et̾no igne cum diabolo eiusq an¬
głis dampnabunt᷑. Proinde dilectissimi si ñ õs posst̃
implere qͦd dñs ait. uendite quȩ possidetis: illd̾ tam̃
adsistat dira cupiditas. omnib ÷. salubre: si ferueat
caritas. Cunctis gͦ debet eẽ. cõmune: ut omnib doni¬
tur et̾na felicitas. Qui gͦ tantam uirtutem accipit
a dño. ut omnia quȩ in mundo sunt celestis regni
amore conttempnat: quȩ ht̃ uendat. ⁊ egenis expen¬
dat. Qui uͦ tante uirtutis ñdum ÷: de his quȩ habe
in quantum ht̃ elemosinam faciat. Tantum oꝑetͤ
bona uoluntas: quantũ subpetit facultas. Perfectꝰ
possideat pͥmũ uirtutis locum: imꝑfectus saltem
ꝑuemat ad scd̾m. Efficiatur ille gloriosȩ dignꝰ: sit ill
laudabilit̾ largus. Sit ille sc̃ȩ: pauꝑtatis ardentis¬

Expanded text:
tat hoc Deus a fidelibus suis. Apostolus enim veraciter dicit quia neque avari, neque rapaces, regnum Dei possidebunt . Manifestum est autem quia omnes quia a regno Dei 549 alienabuntur, in aeterno igne cum diabolo ejusque angelis damnabuntur. 7. Proinde, dilectissimi, si non omnes possunt implere quod Dominus ait, Vendite quae possidetis , illud tameadsit dira cupiditas; omnibus salubre, si ferveat caritas: cunctis ergo debet esse commune ut omnibus donetur aeterna felicitas. Qui ergo tantam virtutem accipit a Domino ut omnia quae in mundo sunt coelestis regni amore contemnat, quae habet vendat, et egenis expendat. Qui vero tantae virtutis nondum est, de his quae habet, in quantum habet, eleemosynam faciat. Tantum operetur bona voluntas quantum suppetit facultas. Perfectus possideat primum virtutis locum, imperfectus saltem perveniat ad secundum. Efficiatur ille gloriose dignus, sit iste laudabiliter largus. Sit ille sanctae paupertatis ardentis
Abbreviated transcription (Latin):
spt̾ea linguȩ date sunt: ut in linguis sit cognitio u̾itatis.
in igne amor uirtutis. In lingua enim u̾bum ÷ in igne
slama: ⁊ u̾bum quidem ad cognitionem ꝑtinet. ignis uͦ
ad dilectionem: ⁊ ideo u̾bum cum igne uenit. sapientia eũ
dilectione: ut alt̾um illuminaret. alt̾um inflãmaret. Altũ
ꝯt᷑ ignorantiam: alt̾um ꝯtͣ concupiscentiã. Hec uͦ dona non
nisi in unum cong̾gatis. ad suꝑiora sublenatis. ꝑuenire po¬
tuerunt. Congͥgatis ꝑꝯsensum. sublenatis ꝑ desid̾um. E¬
gͥgatis ꝑ dilectionem ꝑximi: subleuatis ꝑ dilectionem dĩ
÷ nos gͥ si talia ddona ꝑciꝑe uolumꝰ: tales zimꝰ. aorer¬

Expanded text:
stolis datae sunt, ut in linguis sit cognitio veritatis, in igne amor virtutis. In lingua enim verbum est, in igne flamma. Et verbum quidem ad cognitionem pertinet, ignis vero ad dilectionem. Et ideo verbum cum igne venit, sapientia cum dilectione, ut alterum illuminaret, alterum inflammaret: alterum contra ignorantiam, alterum contra concupiscentiam. Haec vero dona non nisi in unum congregatis, et ad superiora sublevatis venire potuerunt. Congregatis per consensum, sublevatis per desiderium. Congregatis per dilectionem proximi sublevatis per dilectionem Dei. Et nos ergo, si talia d
Abbreviated transcription (Latin):
amor bonꝰ: ⁊ gaudium malũ. ⁊ amor malꝰ: similit̾ ÷. enim
mor dei. ⁊ amor mundi: ⁊ amor pecẽi. Quidam enim solum
om̃ amant. quidam aliud p̃t̾ dñi cum deo amant: ncħ t̾n
contͣdñ. Alii ꝯtͣ dm̃ quedam amant: ⁊ hii dm̃ ñamant.
Qui solum dm̃ amant edificant suꝑ fundam̃tũ ligna. fenũ.
possessionis: in stipła. affectum familiaritatis: in qͥb oĩb
aliquid amant. hii supͣ fundam̃tum ñ edificant. s destru¬
unt fundam̃tum: quia amor dei in corde eẽ. nĩ pot̃. ubi ñ
est uł solꝰ: sic̃ in his qui cum deo aliquid amant. nec tam̃
contra dm̃. In eo amore quo aliuio cum deo amant. gaudiũ
ẽ. uanitatis : in eo amore quo contͣ dm̃ aliquid amat᷑. gau¬
dium iniqͥtatis. Illic amor mundi infec̃: hic amor peccati
polluit. Et tͣnsit mundꝰ. ⁊ concupiscentia eiꝰ: u̾bum aũ dm̃¬
manet met̾num: sic̃ ipse met̾num manet. Qui enim sta¬
bit est ꝑgaudium iniqͥtatis. uł qui stabili adheret ꝑ gau¬

Expanded text:
amor bonus et gaudium malum et amor malus similiter. Est enim amor Dei, et est amor mundi, et amor peccati. Quidam enim solum Deum amant Quidam aliud praeter Deum cum Deo amant, nihil tamen contra Deum. Alii contra Deum quaedam amant, et hi Deum non amant. Qui solum Deum amant, aedificant super fundamentum aurum, possessionis, in stipula affectum familiaritatis. In quibus omnialiquid amant, ii super fundamentum non aedificant, sed destruunt fundamentum, quia amor Dei in corde esse non potest ubi non est vel solus, sicut in iis contra Deum. In eo autem amore quo cum Deo aliud amatur, gaudium est vanitatis. In eo amore quo contra Deum aliquid amatur, gaudium iniquitatis. Illic amor mundi inficit; hic amor peccati polluit. Et transit mundus et concupiscentia ejus ; verbum autemaeternum, sicut ipse in aeternum manet. Qui enim instabilis est per gaudium iniquitatis, vel qui instabili adhaeret per gau
Abbreviated transcription (Latin):
ere cepit in mustũ diuinitatis. Et uoluit ut uasa
cordium p̃parentur: ut uinũ nouum fundetur in
utres nouos. srimum mundarentur: ne infusum pollu¬
eretur. Postea ligarentur: ne effufum amitt̾etur. Ounda¬
rentur a gaudio iniquitatis: ⁊ malum gaudiũ ÷. gau¬
uas sordidum. gaudium uanitatis fac̃ rimosum. Gau
auim iniquitatis ÷. quando pecẽm diligitur: gaudium
uanitatis quando tͣnsitoria amantur. Eice gͦ qͥd malũ est.
ut qͦd bonum ÷. ꝑciꝑe possis. Effunde amaritudinẽ: ut
dulcedine implearis. Sp̃s sẽs gaudium :: ⁊ sp̃s sc̃s amor.¬

Expanded text:
ere coepit mustum divinitatis, et voluit ut vasa ere coepit mustum divinitatis, et voluit ut vasa cordium praepararentur ut, dum vinum novum funderetur in utres novos, primum mundarentur, ne infusum pollueretur; postea ligarentur, ne effusum amitteretur. Mundarentur a gaudio iniquitatis, ligarentur contra gauudium iniquitatis, quando peccatum diligitur; gaudium vanitatis, quando transitoria amantur. Ejice ergo quod malum est, ut quod bonum est percipere possis. Effunde amaritudinem, ut dulcedine implearis. Spiritus sanctus gaudium est, et Spir
Abbreviated transcription (Latin):
ne possit quisqͣm non habendi excusatione purgari.
gratuita misediȩ indicuntur officia: ut ostendatur
Calicem aquȩ frigidȩ ꝓpħȩ porrigere: p̃miũ ꝓpħȩ ꝓ¬
ex gratuitis ꝓmereri. qui de substantia ñ pot̾ mise¬
tri: ut iam constet ꝓ qualitatib hõium. mised̾ie
non debere cessare officia: ut oꝑantib possint p̃mia
dispensari celestia. ut cum ceꝑint miscd̾es expungi.
⁊ steriles condempnari: ⁊ misericors quia misertꝰ est.
gaudeat. ⁊ sterił penas quas non sꝑauit inueniat:¬
p̃s dm̃i repleuit orbem t̾rarum. Quid mirum
Isi sp̃c domini implere potuit corda hõĩũ qui
sũmatũ ÷: ꝓpt̾ hoc enim omnia facta sunt quȩ fac¬
ta funt uł in natiuitate. uł in passione. uł in resur¬
rectione. uł in ascensione tħu xͥ. siue in cet̾is omnibꝰ
quȩ u̾bum incarnatum uisibilit̾ oꝑatũ ÷. ad repara¬
tionẽ hõium. ut hoc bonũ suũ rectꝑet hõ ad qͦd condi-¬
tatꝰ fuerat ad toreular crucis: & exp̃ssione facta. flu¬

Expanded text:
 inquiens, non habendi excusatione purgari, gratuita misericordiae indicuntur officia, ut ostendatur Calicem aquae frigidae prophetae porrigere, praemium pmunerari, qui de substantia non potest misereri, ut jam constet pro qualitatibus hominum, misericordiae non debere officioelestia; ut cum coeperint misericordes expungi, et steriles condemnari, et misericors quia misertus est, gaudeat, et sterilis poenas, quas non speravit, inveniats Domini replevit orbem terrarum . Quid mirum si Spiritus Domini implere potuit corda hominum qui summatum est. Propter hoc enim omnia facta sunt a quo facta sunt, vel in nativitate vel in passione, vel in resurrectione vel in ascensione quae Verbum incarnatum visibiliter operatum est ad reparationem hominum, ut hoc bonum suum reciperet homo, ad quod conditatus fuerat ad torcular crucis, et expressione facta flu
Abbreviated transcription (Latin):
tendis omitte. Nullus miser est nisi qui misereri nolu¬
erit: quia nec quisqͣm misereri desiderans. poterit ñ
habere quod tribuat. Nullus petentem pauꝑem po¬
terit non habere manem relinquere: nisi qui ei nolu¬
erit cõmodare. Non enim miscd̃iȩ difinita sunt p̃tia:
aut nisi quis multum dederit. acceptabile eẽ qͦd dat᷑
non poterit: aut inopes tantum a quoqͣm exposcunt.
quantum qui poscuntur dare ñ possunt: aut ex mo¬
dico multum. aut de exiguo plurimũ dare qͥspiam
cogitur: cum libenter ex modico modicum attribu¬
tum. diuina pietas gratuletur. Deniq uidua heli

Expanded text:
t dictis. « Nullus miser, inquis, nisi qui misereri noluerit, quia neque quisquam misereri desiderans, poterit non habere quod tribuat. Nullus petentem poterit inanem relinquere, nisi qui ei noluerit commodare: non enim misericordiae definita sunt pretia; aut nisi quis multum dederit, acceptabile esse, quod datur, non poterit: aut inopes tantum a quoquam exposcunt, quantum qui poscuntur, dare non possunt; aut ex modico multum, aut de exiguo plurimum dare quispiam cogitur, cum libenter ex modico modicum attributum divina pietas gratuletur. » En di
Abbreviated transcription (Latin):
uina miscd̾ia oꝑetur in omnib nob̾: ut nos quos
uoluit eẽ. dispensatores. fideles faciat ⁊ prudentes.
uos quoq faciat obedientes ⁊ humiles: ut m̃suram
tritici dñiei quam uob̾. damꝰ. cõmunem uob̾eum sa¬
lubrit̾atq utiliter habeamus: S̾mo b̃i ioħis ep̃i: de¬

Expanded text:
vina misericordia operetur in omnibus nobis, ut nos, quos vina misericordia operetur in omnibus nobis, ut nos, quos voluit esse dispensatores, fideles faciat et prudentes; vos quoque faciat obedientes et humiles: ut mensuram tritici dominici, quam vobis damus, communem vobiscum salubriter atque utiliter habeamus. SERMO II. De d
Abbreviated transcription (Latin):
catholiee fidĩ uera sanaq doctrina: hȩc ẽ insura tritie.
dequa oni redemptoris est pascenda familia. Ex hac
uob̾ quantum dñs tribuit damꝰ: iꝑsumq dñm uigit
exoramꝰ. ut &e nos ⁊ uos in timore gr̃ȩ suo pascere digne¬
tur auxilio. auferat a nob̃ dñationem prauȩ eupidita¬
tis: donet omnib ꝓfectum ⁊ ꝑ seuerantiam caritatis.
lumbos nr̃os ipse p̃eingat. lucernas nr̃as ipse ardere
faciat ardentesq custocdiat: ut nec refrigescat nr̃a ca¬
ritas. nec aliqua nob dominet᷑ iniquitas: s dñsac re¬
demptor nr̃ omnib grãm tribuat: uniu̾sis donum
sc̃ẽ illuminationis ac uirtutis infundat. Nob̾ donet
ut qͣd ab illo audimꝰ. rectȩ intelligamꝰ: ⁊ ficut oportet
faciamꝰ. uob̾q faciendum sermone sufficienti ⁊ congu
p̃dicemꝰ. Nob quoq donet. ut quod ab illo ꝑ seruos ei
auditis. ⁊ corde intelligatis: ⁊ oꝑe ꝑficiatis. Hoc gͦdi

Expanded text:
catholicae fidei vera sanaque doctrina. Haec est mensura tritici catholicae fidei vera sanaque doctrina. Haec est mensura tritici de qua Domini redemptoris est pascenda familia. Ex hac vobis , quantum Dominus tribuit, damus; ipsumque Dominum jugiter exoramus, ut et nos et vos in timore gratiae suo pascere dignetur auxilio. Auferat a nobis dominationem pravae cupiditatis, donet omnibus profectum et perseverantiam caritatis. Lumbos nostros ipse praecingat, lucernas nostras ipse ardere faciat ardentesque custodiat: ut nec refrigescat nostra caritas, nec aliqua nobis dominetur iniquitas. Sed Dominus ac Redemptor noster omnibus gratiam tribuat, universis donum sanctae illuminationis ac virtutis infundat. Nobis donet ut quod ab illo audimus recte intelligamus et sicut oportet faciamus, vobisque faciendum sermone sufficienti et congruo praedicemus. Vobis quoque donet ut quod ab illo per servos ejus auditis, et corde intelligatis
Abbreviated transcription (Latin):
xͥanus p̃cictos habeat lumbos. ut fugiat libidinem.
irdentem habeat lucernam. ut eustodiat castitatem.
hecinctos habeat lumbos. ut aliquid alienum nec ra¬
pat nec furetur: ardentem habeat luc̾nam. ut de suo
ñ oppͥmat: ardentem habeat lucernam. ut oppresso ue¬
lam usticiȩ ddum taxat defensionis impendant. Pre¬
einctos habeat lumbos. ut habent ñ aitferat cibum. al¬
dentem habeat luenanam. ut esurient tribuat alim¬
tim. Precictos habeat lumbos. ut ñ expoliet uestitũ.
amentem habeat luc̾nam. ut uestiat nudum. Precine¬
tos habeat lumbos. ut domũ nulliꝰ inuadat. ardentẽ
habeat lumbos. ut fugiat elationem: ardentem habe¬
at lucnam. ut seruet humilitatem. Precinetos habe¬
at lumbos. ut expellat a se inuidiam ⁊ luiorem: arden¬
tem habeat luc̃nam. ut puram cuncꝰtis exhibeat cari¬
tatem. Recinctos habeat lumbos. ut ñ exhibeat inbra
sua arma iniquitatis pecc̃o: ardentem habeat luena.
ut exhibeat menbra sua arma iusticiȩ deo. Hec ẽ fres

Expanded text:
anus praecinctos habeat lumbos, ut fugiat libidinem; ardentem habeat lucernam, ut custodiat castitatem: praecinctos habeat lumbos, ut aliquid alienum nec rapiat, nec furetur; ardentem habeat lucernam, ut de suo non opprimat; ardentem habeat lucernam, ut oppresso velamine justitiae justae defensionis auxilium impendat: praecinctos habeat lumbos, ut habenti non auferat cibum; ardentem habeat lucernam, ut esurienti tribuat alimentum: praecinctos habeat lumbos, ut non spoliet vestitum; ardentem habeat lucernam, 551 ut vestiat nudum: praecinctos habeat lumbos, ut domum nullius invadat; ardentem habeat lumbos, ut fugiat elationem; ardentem habeat lucernam, ut servet humilitatem: praecinctos habeat lumbos, ut expellat a se invidiam et livorem; ardentem habeat lucernam, ut puram cunctis exhibeat caritatem: praecinctos habeat lumbos, ut non exhibeat membra sua arma iniquitatis peccato; ardentem habeat lucernam, ut exhibeat membra sua arma justitiae Deo . 13. Haec es
Abbreviated transcription (Latin):
to. Qui uidet inquit me: uidet ⁊ patrem. Quomͦ fr̃s
in patre filioq eius unꝰ eẽ. poterat ⁊ in discretus aspectꝰ.
nͥ eẽt ei una ⁊ indiscreta substantia: X p̃e gͥ natura ds̃. na¬

Expanded text:
to? Qui videt, inquit, me, videt et Patrem . Quomodo, fratres, to? Qui videt, inquit, me, videt et Patrem . Quomodo, fratres, in Patre Filioque ejus unus esse poterat et indiscretus aspectus, nisi esset ei una et indiscreta substantia? Christus igitur na
Abbreviated transcription (Latin):
plicando namq escas in ore mandentium.⁊ panes
reformando de micis: fecit pene non eẽ. mirabile.
qͦd manna fluxit e celo. Quis non adu̾tat in xp̃o pa¬
ternȩ equalitatis opꝰ. cum uideat eum auctoritate
dominantis terrene demones. fugare langores. ocłoᷤ
dare homim: necdum figuratos in hoĩe. Cuiꝰ etiã
uestim̃t fimbrias occulto aditu mulier egrota tau¬
gendo. uelut furtiuam subripuit sanitatem. d tai¬
quam uere ds̃. quẽ nullum humanorum pectorum
poterat latere secretum.⁊ egressam de se mox ꝓdidi
medicinam: ⁊ circum stantib turbis credentis femi¬
nȩ m̾itum publicauit. Hidet in filio maiestatem
pat̾nam. qui aspicit xp̃m ñ impetrantis grã. y u
bentis imꝑio: ⁊ paternȩ uoluntatis assensu. aut
de lectulis sius mortuos aut de tumulis suscitantem.
Si diuine ẽ. oꝑationis creasse hominem. eiq dedisse ui¬
tam. qͦmͦ non diuini ẽ. oꝑis salutem reddidisse defunc¬

Expanded text:
plicando namque escas in ore mandentium, et panes plicando namque escas in ore mandentium, et panes reformando de micis, fecit pene non esse mirabile quod manna fluxit e coelo. Quis non advertat in Christo paternae aequalitatis opus, cum videat cum auctoritate dominantis terrere daemones, fugare languores, oculos dare homini nec dum figuratos in homine. Cujus etiam vestimenti fimbrias occulto aditu mulier aegrota tangendo, velut furtivam subripuit sanitatem: sed tanquam verus Deus, quem nullum humanorum pectorum poterat latere secretum, et egressam de se mox prodidit medicinam, et circumstantibus turbis credentis feminae meritum publicavit. Videt in Filio majestatem paternam, qui aspicit Christum non impetrantis gratia, sed jubentis imperio, et paternae voluntatis assensu, aut de lectulis suis mortuos, aut de 248 tumulis suscitantem. Si divinae est operationis creasse hominem eique dedisse vitam, quomodo non divini operis est salutem reddidisse defunc
Abbreviated transcription (Latin):
tio: Et reuera fr̃s sicut uidere filium. uidere ẽ. pa¬
trem: ita intellecto patre intelligitur ⁊ filiꝰ. slam
qui patrem credit ⁊ confitetur ȩternum: credat ne¬
cesse ÷ ⁊ filium coet̾num. S iam uideamꝰ quis iste sit
aspectus in filio: quo parit̾ uideri asseritur ⁊ pater.
Uidet sine dubio in filio patrem: qui credit filiũ
scd̾m incogitabilem dĩtatis naturam. in effabiliter
natum ẽȩ de patre: nec posse aliuo hunc qui eẽ natꝰ
est: quam eẽ. ille qui genuit. Uidet in xp̃o patrem.
qui oꝑa xỹi non extranee possibilitatis. s paterne.
credidit ẽȩ uirtuti s. Uidet in filio patrem: qui inten¬
dit illum sub cõmunione paterni nominis. non inge¬
mose artis industria. s simplicis potestate p̃cepti aqͥs
in uina uertentem. creaturarum mitare naturiᷤ
ubertate etiam benedictionis suȩ. exesum panem
fecundis esurientum morsib augm̃tantem. Mula¬

Expanded text:
tio? Et re vera, fratres, sicut videre Filium videre est Patio? Et re vera, fratres, sicut videre Filium videre est Patrem, ita, intellecto Patre, intelligitur 247 et Filius; nam qui Patrem credit et confitetur aeternum, credat necesse est et Filium coaeternum. Sed jam videamus quis iste sit aspectus in Filio, quo pariter videri asseritur et Pater. Videt sine dubio in Filio Patrem qui credit Filium secundum incogitabilem Deitatis naturam ineffabiliter natum esse de Patre, nec posse aliud hunc esse qui natus est quam est ille qui genuit. Videt in Christo Patrem qui opera Christi non extraneae possibilitatis, sed paternae credidit esse virtutis. Videt in Filio Patrem qui intendit illum sub communione paterni nominis, non ingeniosae artis industria, sed simplicis potestate praecepti, aquas in vina vertentem, creaturarum mutare naturas, ubertate etiam benedictionis suae exesum panem fecundis esurientium morsibus augmentantem; multi
Abbreviated transcription (Latin):
creasse patrem: s ꝑ ineffabile maiestatis secretum
de uirtute ꝓdisse uirtutem: ⁊ lum̃ manasse de lu¬
mine. Rursus ne uerbum ipsum ñ substantiã u̾ita¬
tis. s ꝓlatium loquentis dei putares ȩẽ sermonem.
dr filiꝰ: ut in eo. eius qui pater ẽ. ⁊ consonantiã eẽ. dis¬
ceres ⁊ affectum. Iterum qr lum̃ dr̃. nec forte eum ue¬
lut radium solis aut splendorem lucerne. alieno pu¬
tares lucere fulgore: ait de ipso. beatus euangłista
ioħs: cui archanum dĩ ⁊ uidere ⁊ reuelare concessum
÷ dic̃s. Erat lum̃ uerum. Lum̃ uerum ait: ut scias
illum. non cuiꝰcumq creaturalis deficientisq lumi¬
nis eẽ. fulgorem: s auera luce u̾itatem eẽ. qͦd lum̃ ÷
In tantum aũ uerum ÷ lum̃: ut ñ solun non egeat
illuminari s illuminandi habeat potestatem. Illumi¬
⁊ patrem. Quomͦ ñ ⁊ duo inunum sunt. cum alter
iudeatur in alt̾o. ⁊ unum uidisse. sit utriusq cogni-¬

Expanded text:
creasse Patrem, sed per ineffabile majestatis secretum creasse Patrem, sed per ineffabile majestatis secretum de virtute prodisse virtutem, et lumen manasse de lumine. Rursus, ne Verbum ipsum non substantiam veritatis, sed prolatitium loquentis Dei putares esse sermonem, dicitur Filius, ut in eo illius qui Pater est et consonantiam esse disceres et affectum. Iterum quia lumen dicitur, ne forte eum velut radium solis, aut splendorem lucernae, alieno putares lucere fulgore, ait de ipso beatus Evangelista Joannes, cui arcanum Dei et videre et revelare concessum est, dicens: Erat lumen verum . Verum lumen ait, ut scias illum non cujuscunque creaturalis deficientisque luminis esse fulgorem, sed a vera luce veritatem esse, quod lumen est. In tantum autem verum est lumen, ut non solum non egeat illuminari, sed illuminandi habeat potestatem: illumiet Patrem. Quomodo non et duo, et unum sunt, cum alter videatur in altero, et unum vidisse sit utriusque cogni
Abbreviated transcription (Latin):
non pot̃ eẽ. diuisus. Quid mͥ nunc hereticȩ inpatre
⁊ eiꝰ filio diu̾sitatem conaris astruere. cum filiꝰ sub¬
stantiȩ fuȩ nos edocens u̾itatem dix̾it. ego ⁊ pater
unum sumꝰ: Qui ⁊ unum dicit.⁊ sumꝰ: nec sepa¬
ratione se diuidit. nec unione confundit. Qui unĩ
cum patre ẽ. nec ꝑpetuitate a patre differt: nec uir¬
tute discordat. Cumq sit cum patre unum. de pi¬
tre tam̃ natus asseritur: nec ut imꝑiꝰ bla fphemal
arriꝰ. aut creatura quecumq filiꝰ. aut patri impar esse
credatur. Audis gͦ o homo dm̃ de deo natum. S in tantũ
hoc ꝓfundo habes. quod fide credas: non habes qͦd discu¬
tas argum̃tis. audi filium de patre natum. s ne sexũ
aliquem possis in duunitate rimari: ipse filiꝰ ⁊ u̾bũ
dicitur ⁊ lum̃. ⁊ dr̃ etiam dĩ uirtꝰ ⁊ dĩ sapientia: ut ad¬
u̾tas non quasi ꝑ limam̃ta genitalium. corporaliter

Expanded text:
non potest esse divisus. Quid mihi nunc, haeretice, in Patre non potest esse divisus. Quid mihi nunc, haeretice, in Patre et ejus Filio diversitatem conaris astruere, cum Filius substantiae suae nos edocens veritatem, dixerit: Ego et Pater unum sumus? Qui et unum dicit, et sumus, nec separatione se dividit, nec unione confundit. Qui unum cum Patre est, nec perpetuitate a Patre differt, nec virtute discordat; cumque sit cum Patre unum, de Patre tamen natus asseritur; ne ut impius blasphemat Arius, aut creatura quaecunque Filius, aut impar esse credatur. Audis ergo, o homo, Dhoc profundo habes quod fide credas, non habes quod discutias argumentis. Audis Filium de Patre natum: sed ne sexum aliquem possis in Divinitate rimari, ipse Filius et Verbum dicitur et lumen. Dicitur etiam Dei virtus et Dei sapientia, ut advertas non quasi per lineamenta genitalium corporaliter
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Nec inferni sicut dictum est adu̾sus eum porta
p̃ualuit: qui sibi portȩ et̾nalis ingressum. regem głe
confessus aꝑuit. Aut quomodo ei non pateret porta
illa uitalis. qui plenitudine euangłicȩ lectionis e¬
doctus. in patre filioq eius inscrittabile unicȩ ma¬
iestatis asseruit sacram̃tum: edocens ⁊ ostendens
quȩ eẽt in uno eodemq dĩ filio ⁊ suscepte carnis ra¬
tio. ⁊ naturalis pͥuilegium dĩtatis:: Sciebat ꝓfecto
saluatorem dixisse. Ego ⁊ pater unum sumꝰ: ⁊ qui
me uidet. uidet ⁊ patrem. Hȩc illum confessio. et
honorabilem t̾ris: ⁊ celo reddidit gloriosum. S ne¬
cessarium nunc ẽẽ reor: ut occasione bĩ huiꝰ patris¬
tł. confessoris. quem in tantam głiam catho licor um
eccłiarum fides indeclinabiliter ab eo seruata ꝓuex
nos quoq ꝓpicio largiente deo. salutarib doctrine
Qui dic̃ unum sumꝰ: utiq ab eo eum quo unum esti

Expanded text:
vit. Nec inferi, sicut dictum est, adversus eum porta vit. Nec inferi, sicut dictum est, adversus eum porta praevaluit, qui sibi portae aeternalis ingressum, regem gloriae confessus, aperuit; aut quomodo ei non pateret porta illa vitalis, qui, plenitudine evangelicae lectionis edoctus, in Patre Filioque ejus inscrutabile unicae majestatis asseruit sacramentum, edocens et ostendens quae esset in uno eodemque Dei Filio et susceptae carnis ratio, et naturalis privilegium deitatis? Sciebat profecto Salvatorem dixisse: Ego et Pater unum sumus: et qui me videt, videt et Patrem . Haec illum confessio et honorabilem terris, et coelo reddidit gloriosum. Sed necessarium nunc esse reor, ut occasione beati hujus Patris nostri, quem in tantam gloriam catholicarum Ecclesiarum fides indeclinabiliter ab eo servata provexit, nos quoque, propitio largiente Domino, salutaribus doctri nae qui dicit, Unum sumus, utique ab eo cum quo unum est
Abbreviated transcription (Latin):
cõrum patrum memorias religiosis conuen
& munera in eis diuina miramur. Qui idcͥco nob̃
sunt uen̾abiles: quia p̃sentis titȩ luce contempta.
despectoq suorum corporum cruciatu: seiu entem
mundum dei ꝓ honore tucerunt. Sicut beatissimꝰ
hic pater nr̃. dum ꝓ assertione indisputabił dĩta¬
tis sp̃u feruentiore consurgens: arrianis impietati¬
b obluctatib ⁊ eccłias dei concertantium hereticoꝵ
ꝓcellis ac turbinib ꝑturbatas. serene fidei tranqͥlli¬
tate pacauit: ⁊ sibi ȩterna p̃mia. multimoda passi¬
one quesiuit: illiꝰ nimirum in concussa sequens
uestigia. ad quem dñs ait. Tu es petrꝰ. ⁊ suꝑ hanc pe¬
train edificabo eccłam meam. Et porte inferi ñ pre¬
ualebunt adũsus eam. Uere ac m̾ito. cunctis poste¬
ritatib honorandꝰ: ille qui firmissime petre soli¬
ditatem secutꝰ. mimicos xp̃i ⁊ celestis sp̃s auctoritate
confudit: ⁊ infatigate pacientiȩ fortitudie tͥumpha¬

Expanded text:
ctorum Patrum memorias religiosis conventrum merita, et munera in eis divina miramur: qui idcirco nobis sunt venerabiles, quia, praesentis vitae luce despecta, contemptoque suorum corporum cruciatu, saevientem mundum Dei pro amore vicerunt; sicut beatissimus hic Pater noster, dum, pro assertione indisputabilis deitatis spiritu ferventiore consurgens, Arianis impietatibus obluctatur, et Ecelesias Dei, concernentium haereticorum procellis ac turbinibus perturbatas, serenae fidei tranquillitate pacavit, et sibi aeterna praemia multimoda passione quaesivit, illius nimirum inconcussa sequens vestigia, ad quem Dominus ait: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam: et portae inferi non praevalebunt ei . Vere ac merito cunctis posteritatibus honorandus ille qui firmissimae petrae soliditatem secutus, inimicos Christi et coelestis Spiritus auctoritate confudit, et infatigatae patientiae fortitudine triumpha
Abbreviated transcription (Latin):
anem mitdetur. Qõ si sterilitas migner mualie
apaertas quid meretur: Aut quid recipiet oueale¬
nas tulerit. si semꝑ ardebit qui de suo nͥ dederies
eti iudiceium sine mised̾ia erit illi qui ñ fec̃ misdiã.
quale udicium erit illi qui fec̃ ⁊ rapiname iia eau
podłidet ⁊ elemosinam det: ut de terra coradeebñi lenet
ne auariciam calcet. ut ad ꝑfectiomis culmento a mins
ntentione festinet: ut non sit solliertꝰ quȩ fitnt mund
haus sunt domini: ut mundum sibi erueifixum dr¬
uendendarum rerum suarum in eẽ uirtute. easꝙ
aun. Rece hoc tam magnum bonum. implere pauei
possunt : mutti ñ possunt. Numqui quia pane ist
ponatur ista ꝑfectio propt̾ea debent ee pessimi qui¬
fotte nonaum pot os res suas pauꝑib erogienẽ
aut ides dͥebet aliena concupiscere. qr ꝓpͥa nondũ¬

Expanded text:
nem mittetur . Quod si sterilitas in ignem mittitur, rapacitas quid meretur? Aut quid recipiet qui alienum tulerit, si semper ardebit qui de suo non dederit? Et si judicium sine misericordia erit illi qui non fecit misericordiam , quale judicium erit illi qui fecerit et rapinam? Timepossidet et eleemosynam det, ut de terra cor ad coelum levet, ut avaritiam calcet, ut ad perfectionis culmen tota mentis intentione festinet, ut non sit sollicitus quae sunt mundi, sed quae sunt Domini ; ut mundum sibi crucifixum havendendarum rerum suarum inesse virtutem. Unusqsic . Ecce hoc tam magnum bonum implere pauci possunt, multi non possunt. Nunquid quia paucis donatur ista perfectio, propterea debent esse pessimi quiforte nondum potest omnes res suas pauperibus erogare? Aut ideo debet aliena concupiscere, quia
Abbreviated transcription (Latin):
dum: ut unusqͥsq deficere non delectur in peuis.
pluit. ille colit: ipse fecunditatem donat. ipse fructi¬
ficandi grãm subministrat. Nuuia dĩ. est sermo sce
p̃dicationis: cultura dĩ. est infusio grȩ sp̃ał. Ds̃ g y
cepto nos compluit: ad uitorio colit. Dum cõpluit.
aufert a nob̾ ignorantie siccitatem. Dum colit:
bñ uiuendi condonat ub̾tatem. Dum pluit. t̾ram
nri cordis irrigat: dum uͦ colit. de ipsa t̾ra spinas
e tribulos mundane cupiditatis exstirpat. Debenꝰ itae&
fcundare celestib pluuiis: debemꝰ congiua finctifiea¬
none: manib suyni respondere cultoris. Et sini pos¬
Aiit om̃s arbores equales fructus afferte:⁊ uula t me
debes in agro dm̃ico sterilis ꝑmanere. Wultum me

Expanded text:
dum, ut unusquisque deficere non delectetur in pejus, dum, ut unusquisque deficere non delectetur in pejus, pluit, ille colit, ipse fecunditatem donat, ipse fructificandi gratiam subministrat. Pluvia Dei est sermo sanctae praedicationis, cultura Dei est infusio gratiae spiritalis. Deus igitur praecepto nos compluit, adjutorio colit. Dum compluit, aufert a nobis ignorantiae siccitatem; dum colit, bene vivendi condonat ubertatem; dum pluit, terram nostri cordis irrigat; dum vero colit, de ipsa terra spinas et tribulos mundanae cupiditatis exstirpat. Debemus itaque fecundari coelestibus pluviis, debemus congrua fructificatione manibus superni respondere cultoris. Et si non possunt omnes arbores aequales fructus afferre, nulla tamen debet in agro dominico sterilis permanere. 5. Multum me
Abbreviated transcription (Latin):
isura xp̃e mincupat. ipsam mensurã fidi pauuꝰ aꝑ¬
pellat: ut agnoseamꝰ non aluid ẽȩ. sp̃ale tertieumi q̃ra
uhane fidei ueñabile sac̃ntum. Huiꝰ tritiei m̃suirã
uob in nomine dm̃i damꝰ: quotiens illuminati dono
die ꝑ di famulos uerbum u̾tatis auditis. De ipsa nunc
sͦ tritiei m̃sura loquimur: ex ipsa sicut ds̃ duudit um¬
uersi pascam᷑. Inde alim̃ta bonȩ uitȩ sumamꝰ: ut ad et̾ne
uite p̃mia ꝑuenire possimꝰ. In illum credentes. in illo
sꝑantes: illum p̃ oĩb ⁊ inomnib diligentes. qui se ipsu
nob̾ ⁊ alim̃tum p̃stat ne deficiamꝰ in uia: ⁊ p̃miũ ser¬
uat ut gaudeamꝰ in patria. Xp̃c ÷ enim alim̃tũ nr̃m¬
tium uiatorum: ipse sacietas ⁊ exultatio quiescenti¬
um beatorum. Ad ipsam itaq tritici m̃suram ꝑtine.
qͦd dñis ait. Uendite quȩ possidetis: ⁊ date elemosinam.
facite uob̾ sacculos qui ñ ueterascunt. thesaurum ñ
deficientem inceł. quo fur ñ appropiat: neq tinea co¬

Expanded text:
Christus nuncupat, ipsam mensuram fidei Paulus appellat: ut agnoscamus non aliud esse spiritale triticum quam Christianae fidei venerabile sacramentum. Hujus tritici mensuram vobis in nomine Domini damus, quoties illuminati dono die per Dei famulos verbum veritatis auditis. De ipsa nunc ergo tritici mensura loquamur . Ex ipsa, sicut Deus dividit, universi pascamur, inde alimenta bonae vitae sumamus, ut ad aeternae vitae praemia pervenire possimus, in illum credentes, in illo sperantes, illum prae omnibus et in omnibus diligentes, qui seipsum nobis, et alimentum praestat ne deficiamus in via, et praemium servat ut gaudeamus in patria. Christus est enim alimentum ntium viatorum, ipse 548 satietas et exsultatio quiescentium beatorum. Ad ipsam itaque tritici mensuram pertinet quod Dominus ait: Vendite quae possidetis, et date eleemosynam; facite vobis sacculos qui non veterascunt, thesaurum non deficientem in coelis, quo fur non appropiat, neque tinea cor
Abbreviated transcription (Latin):
tenebras habebis ubi gaudeas. ubi leteris: ubi te uolub¬
tatib carnis oblectes. Non sic erunt ille tenebrȩ. d qͦm
erunt: Ibi erit fletus ⁊ stridor dentium. tortor sine de¬
fectuᷤ nec qui torquet fatigatur: nec qui torquet᷑ mori¬
tur. Erunt gͦ eteruȩ lacrime. ilł qui sic uxerunt. ert
eterna gaudia scõrum: quando uenientes uenient in¬

Expanded text:
tenebras habebis ubi gaudeas, ubi laeteris, ubi te voluptenebras habebis ubi gaudeas, ubi laeteris, ubi te voluptatibus carnis oblectes, non sic erunt ipsae tenebrae. Sed quomodo erunt? Ibi erit fletus et stridor dentium . Tortor sine defectu, tortus sine defectu. Nec qui torquet, fatigatur; nec qui torquetur, moritur. Erunt ergo aeternae lacrymae illis qui sic vixerunt, erunt aeterna gaudia s
Abbreviated transcription (Latin):
runt: Immo colligunt: s qͦd seminauert̃. Quia sy¬
nas seminauerunt. ignem colligunt: ⁊ eunt non de
fletu ad risum. sicut scĩ euntes ibant ⁊ flebant mit¬
tentes semina sua: uenientes aũ uenient in exul¬
tatione. Illi a fletu ad fletum. a fletii cum risu: ad
fletum sine risu. Quio enim illis fiet: Quo eunt
quando resurrexerint: Quid nisi quod dñs dix̃. Ligate
illis manꝰ ⁊ pedes: ⁊ picite eos intenebras ext̾iores: Age.
quid postea tenebre erunt. ⁊ dolor non erit: forte palpa¬
bunt s non dolebunt: non uidebunt. s non cruciabũ¬
tur: Absit. Non sole tenebre erunt. non eis sola tollitur
secies qua gaudebant: s datur etiam quos metrum ge¬
mant. Ne contempn̾es enim tenebras quisqͥs es flagiti¬
osus qui soles ꝓpter tua malefacta. ⁊ ꝓpter lasc iuam ⁊ ad¬
hulteria. non solum tenebras non horrere s querere. qui
soles plus gaudere quando lucerna ex tinguitur: ñtales

Expanded text:
runt? Imo colligunt, sed quod seminaverunt: quia sprunt? Imo colligunt, sed quod seminaverunt: quia spinas seminaverunt, ignem colligunt; et eunt non de fletu ad risum, sicut sancti, Euntes ibant et flebant, mittentes semina sua, venientes autem venient in exsultatione: illi a fletu ad fletum, a fletu cum risu ad fletum sine risu. Quid enim illis fiet? Quo eunt quando resurrexerint? Quo, nisi quo Dominus dixit, Ligate illi manus et pedes, et projicite illum in tenebras exteriores? Age, quid postea? Tenebrae erunt, et dolor non erit? Forte palpabunt, sed non dolebunt? non videbunt, sed non cruciabuntur? Absit. Non solae tenebrae erunt, non eis sola tollitur species qua gaudebant, sed datur etiam quod in aeternum gemant. Ne contemneres enim tenebras, o quisquis es flagitiosus, qui soles propter tua mala facta, et propter lasciva adulteria non solum tenebras non horrere, sed quaerere, qui soles plus gaudere quando lucerna exstinguitur: non tales
Abbreviated transcription (Latin):
uite. ambulate uiam dei: ⁊ uidete quia auditis ubi
est ds̃ tuus. felices eritis. cum hoc audieritis: infeli¬
ces si dixeritis. Quando enim defendimꝰ fidẽ xͥanã
& respondetur nob. ecce p̃dicatur ubiq nom̃ xͥ: quar
habundant mala: Quid aliud dr̃. insi ubi est ds̃ tuus
Qui audit. gemit: quia qui diẽ ꝑit. Sunt lacrimȩ p¬
eorum. Bene oꝑatur.⁊ hilaris est: & plorat ut bene oꝑe¬
tur. Plorat quia bñ oꝑatus est. plorando exigit bonĩ
opus. plorando cõmendat bonum opus quod fecit.
Crebre gͦ sunt lacͥmȩ uistorum: s in ista uia. Nũqͥd
in patria: Quare ñ in patria: Quia uenientes uemi¬
ent mexultatione portantes mampłos suos. felicitas
uenit. nũ quid lacͥma redit: Porro aũ illi qui hic ma¬
niter plorant. Inaiter rident eupiditatib suis dis¬
sipati qñ fraudantur gemunt: qñ fraudant exul¬
tant. Norant ⁊ ipsi in uia ista. plorant ⁊ ipsi: s non

Expanded text:
vite, ambulate viam Dei; et videte quia auditis, Ubi vite, ambulate viam Dei; et videte quia auditis, Ubi est Deus tuus? Felices eritis, cum hoc audieritis; infelices, si dixeritis. Quando enim defendimus fidem christianam, et respondetur nobis, Ecce praedicatur ubique nomen Christi, quare abundant mala? quid aliud dicitur, nisi, Ubi est Deus tuus? Qui audit, gemit; quia qui dicit, perit. CAeorum. Bene operatur, et hilaris est: et plorat ut bene operetur: plorat quia bene operatus est. Plorando exigit bonum opus, plorando commendat bonum opus quod fecit. Crebrae ergo sunt lacrymae justorum, sed in ista via: numquid in patria? Quare non in patria? Quia venientes venient in exsultatione, portantes manipulos suos. Felicitas venit, numquid lacryma redit? Porro autem illi qui hic inaniter plorant, inaniter rident, cupiditatibus suis dissipati, quando fraudantur gemunt, quando fraudant exsultant: plorant et ipsi in via ista, plorant et ipsi; sed no
Abbreviated transcription (Latin):
sit ds slcuiando ͦ plorate Quando boneroa se e oranos
comoat. Otationes sc̃orum uoluit es mendare ꝑsalioꝰ
orationes ꝑegrinantium. orationes in hae ruta labo¬
rintium orationes amantium. orationes gementiumn.
oationes ȩt̃nȩ patriȩ suspirantium. donec ea ui sar aei¬
intur. qui minc in merore sunt eonetuati. Sit enmo
aro mei quamdui sumꝰ in corpore: pegͥnamur ddies
lon desi derat patriam: ꝑegͥnatio sine laemisictio esi¬
uis quos non habes: funde lacmas. Sam um̃ dicturs
fis deo. posiusti lacͥias meas in confyecta tuoe. auele
Aicturus es deo. facte sunt mͥ lacͥmȩ meȩ panes cabeae
nocte Sanes in factȩ sunt. consolate sunt esarieie.
pauerunt gem̃tem. facte sunt mͥ lac̾me mee panes
Quis uist᷑ꝰ non habuit istas lacͥmas: Qui ñ habuit.
ꝑegͥnum se ẽẽ. non doluit. Qua fronte ad patͥam uenit.
qui non absens suspirauit: Nonne cotidie nob dr̃ ubi
ds̃ tuus: Discite fr̃s mei discite de paucis ẽẽ: bene ui¬

Expanded text:
plorat? Quando bona opera sua orando commendat. Orationes sanctorum voluit commendare Psalmus, orationes peregrinantium, orationes in hac via laborantium, orationes amantium, orationes gementium, orationes aeternae patriae suspirantium, donec ea visa satientur qui nunc in moerore sunt constituti. Etenim, fratres mei, quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino . Non desiderat patriam peregrinatio sine lacryma. Si desideras quod non habes, funde lacrymas. Nam unde dicturus es Deo: Posuisti lacrymas meas in conspectu tuo ? Unde dicturus es Deo: Factae sunt mihi lacrymae meae panis die ac nocte? Panis mihi factae sunt: consolatae sunt gementem, paverun? Quis justus non habuit istas lacrymas? Qui non habuit, peregrinum se esse non doluit. Qua fronte ad patriam venit, qui non absens suspiravit? Nonne quotidie nobis dicitur, Ubi est Deus tuus? Discite, fratres mei, discite de paucis esse. Bene vi
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ est inquit mͥ corona uisticie qͣm reddet mͥ dñs in
illa die ustꝰ uidex. Quasi dic̾e̾t. Reddet mͥ messem:
cui me ipsum imyendo sementem. Hȩc uerba qͣntũ
intelligimꝰ fr̃s. exultantis sunt: non plorantis. Nũqͥd
qͣndo ista dicebat. in lacͥmis erat: Nonne simił erat
hec uerba. ut nec ipsi desꝑent qui in lacͥmis seminari
mitꝰ. Transit tristicia cum fine: ⁊ uenit leticia sine

Expanded text:
superest, inquit, mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in superest, inquit, mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex : quasi diceret, Reddet mihi messem, cui me ipsum impendo sementem. Haec verba, quantum intelligimus, fratres, exsultantis sunt, non plorantis. Numquid quando ista dicebat, in lacrymis erat? Nonne similis erat  ergo referamus haec verba, ut nec ipsi desperent qui in lacrymis seminarunmitus: transit tristitia cum fine, et venit laetitia sine
Abbreviated transcription (Latin):
derent. Ideo prius xp̃c dix̃. Tristis ẽ. anima mea usq ad
mortem. Pater si fieri potest: transeat a me calix iste.
Qiuis hoc dic̃: Quȩ potestas: Quȩ infirmitas: Xp̃c utiq:
quisius dix̃ discipłis. potestatem habeo ponendi anmã
meam: ⁊ potestatem habeo it̾m sumendi eam. Nemo
tollet eam ame: s ego pono eam. ⁊ it̾um sumo eam. ħ
potestas tristis erat: quando faciebat quod non face̾t
nisi uoluisset. Potestate enim fecit. non consid̾atione:
quia ipse uoluit. ñ quia uidis potuit. lunc figurauit
s̾ in se infirma membra corporis sui. Et forte de ilł
dictum est. qui seminant in lacͥmis: in gaudio metent
Id est de infirmiorib. non enim in lacͥmis seminabat
ille ipsiꝰ xp̃i magnus preco quando dicebat. Ego enĩ¬
iam ininolor ⁊ tempꝰ mee resolutionis in stat. Bonĩ
certam̃ certaui. cursum consũmaui: fidem serulaui.
De cetero suꝑest mͥ corona iusticiȩ. Corona de mampłis

Expanded text:
derent. Ideo prius Christus dixit, Tristis est anima mea usque ad derent. Ideo prius Christus dixit, Tristis est anima mea usque ad mortem. Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste . Quis hoc dicit? Quae potestas, quae infirmitas? Audiudite quae dicit: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Nemo tollet eam a me, sed ego pono eam, et iterum sumo eam . Haec potestas tristis erat, quando faciebat quod non faceret, nisi voluisset. Potestate enim fecit, non conditione; quia ipse voluit, non quia Judaeus potuit. Transfiguravit ergo in se infirma membra corporis sui. Et forte de illis dictum est, Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent: id est, de infirmioribus. Non enim in lacrymis seminabat ille ipsius Christi magnus praeco, quando dicebat: Ego enim immolor, et tempus meae resolutionis instat. Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi: de caetero superest mihi corona justitiae, corona de manipulis;