comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gͣ lucet intenebris. Quod si eam tenebre
non comprebendunt. illuminentur dei¬
deo dono. deo prius ut sint fideles: et inti¬
piant et̃ lux in comparatõne infideliũ.
atip hoc premisso fundamento edificen¬
tur ad uidenda que credunt et aliquan¬
do possunt uideri. Sunt enim que ita cre¬
duntur. ut uideri iam omnino non pos¬
suit. Non enim xp̃c iterum incruce uidẽ¬
dus est sed nisi hoc credatur: quod ita
fastum atq uisum est ut futurum ab
udenclum iam non speretur. ñ ꝑuenit᷑
ad xp̃m qualis sine fine uidendus esti
Quantum uero atrinet adillam sũmã
in effabilem in corporalem immutabilẽ¬
q naturam per intelligentiam ut cumq
cemendam. nusquam se melius regente
dumtaxat fidei regula acies humane
menus excerreat: quamineo quod ip̃e ho¬
mo in sua natura melius cetetis anima¬
libus. melius ectam ceteris anune sue
partibus habet. quod est ip̃a mens: cui
quidam rerum iniusibilium tributus

Expanded text:
ergo lucet in tenebris; quod si tenebrae ergo lucet in tenebris; quod si tenebrae eam non comprehendunt, inluminentur dei dono prius, ut sint fideles et incipiant esse lux in comparatione infidelium, atque hoc praemisso fundamento aedificentur ad uidenda quae credunt, ut aliquando possint uidere. sunt enim quae ita creduntur, ut uideri iam omnino non possint; non enim Christus iterum in cruce uidendus est. sed nisi hoc credatur quod ita factum atque uisum est, ut futurum ac uidendum iam non speretur, non peruenitur ad Christum, qualis sine fine uidendus est. quantum uero attinet ad illam summam, ineffabilem, incorporalem incommutabilemque naturam per intellegentiam utcumque cernendam, nusquam se melius, regente dumtaxat fidei regula, acies humanae mentis exerceat quam in eo quod ipse homo in sua natura melius ceteris animalibus, melius etiam ceteris animae suae partibus habet, quod est ipsa mens, cui quidam rerum inuisibilium tributus
Abbreviated transcription (Latin):
illo: sicut procedit et ip̃o. Hec de illo ser¬
mone inhunc librum transtuli. sed fide¬
libus non infidelibus loquens. Uerum si
ad hancymaginem contuenidam. et adiu¬
denda ista quam uera sint que in eorum
mentes sunt. nec tria sic sunt ut tres per¬
sono sint. sed omnia tria hominuis sunt
que una petsona est est minus ydonei
sunt. curnon de illa sumia truntate q̃
deus est creclunt pocius quod in sacris
littens inuenitur qͣm poscunt liquidis¬
na mente tarda scllicet infumaq non
capitur: Et certe cum in contusse credi¬
derint scripturis sanctis tamquam ue¬
racissimis testibus agant orando et que¬
rendo et bene iuuendo ut intelligant id
est ut quantum iideri potest indeatur
mente: quod tenetur fide. Quis hoc ꝓ¬
hibeat. imino uero ad hoc quis non hor¬
teturt Si autem ꝓpterea negandũ pu¬
tant itaẽẽ quia ea non ualent cecis men¬
tibus cemere debent. et alli qui ex nati¬
intate sua cti suntt ẽs solim negar. Lix

Expanded text:
illo, sicut procedit et de ipso." haec de illo serillo, sicut procedit et de ipso." haec de illo sermone in hunc librum transtuli, sed fidelibus, non infidelibus loquens. Verum si ad hanc imaginem contuendam et ad uidenda ista quam uera sint quae in eorum mente sunt nec tria sic sunt, ut tres personae sint, sed omnia tria hominis sunt, quae una persona est, minus idonei sunt: cur non de illa summa trinitate, quae deus est, credunt potius quod in sacris litteris inuenitur, quam poscunt liquidisna mente, tarda scilicet infirmaque, non capitur? et certe cum inconcusse crediderint scripturis sanctis tamquam ueracissimis testibus, agant orando et quaerendo et bene uiuendo, ut intellegant, id est ut, quantum uideri potest, uideatur mente quod tenetur fide. quis hoc prohibeat, immo uero ad hoc quis non hortetur? si autem propterea negandum putant ita esse, quia ea non ualent caecis mentibus cernere, debent et illi qui ex natiuitate sua caeci sunt esse solem negare. lux
Abbreviated transcription (Latin):
estr ab illo habet utiq ut eciam de illo pro
ip̃o habet patre. Hic utrumq eciam illud
intelligitur quantum a talibus quales
ceret᷑ quod ab surdissim̃ est. filius quippe
nullus est duorum: nisi pris etmatris b¬
sit autem ut inter deum pr̃em et deum siliũ
tale aliquid suspicemur:. quia nec filius
hominum simul et ex patre et exmatre ꝓ¬
cedit: sed cum in matrem procedit ex pr̃e.
ñ tunc procedit ex matre: et cum in hanc
lucem procedit ex matre. non tunc procedit
ex pr̃e. Sp̃c autem sõs non de pr̃e procedit
infilium. et de filio procedit ad sanctifican¬
dam creaturam: sedsimul de ucroq ꝓcedit
quam ius hoc filio pater dederit. ut quem¬
admodum de seita de illoquoq procedat.
Neq enim possumus clicere quod non sit
uita sp̃c sanctus. cum uita pater uita sit fi¬
lius. Ac ꝑ hoc sicut patertum habeat uitã
insemetip̃o. dedit et filio uitam habere
insemet ip̃o: sic ei dedit uitam ꝓcedere de

Expanded text:
s ab illo habet utique, ut etiam de illo procs ab illo habet utique, ut etiam de illo procipso habet Patre. Hic utcunque etiam illud intelligitur, quantum a talibus quales ceretur; quod absurdissimum est. Filius quippe nullus est duorum nisi patris et matris. Absit autem, ut inter Deum Patrem et Deum Filium tale aliquid suspicemur. Quia nec filius hominum simul et ex patre et ex matre procedit; sed cum in matrem procedit ex patre, non tunc procedit ex matre, et cum in hanc lucem procedit ex matre, non tunc procedit ex patre. Spiritus autem sanctus non de Patre procedit in Filium, et de Filio procedit ad sanctificandam creaquamuis hoc filio pater dederit, ut quemadmodum de se, ita de illo quoque procedat. neque enim possumus dicere, quod non sit uita spiritus sanctus, cum uita pater, uita sit filius; ac per hoc sicut pater, cum habeat uitam in semet ipso, dedit et filio habere uitam in semet ipso, sic ei dedit uitam procedere de
Abbreviated transcription (Latin):
corporali et ineffabiliter mi et processioĩs¬
mutabili atq inseparabili tri spiritus¬
nitate difficilimum est generatõem sancti.
a ꝓcessione distinguere. sufficiat interĩ
eis qui extendi non ualent amplius id
quod de hac re insermone quodam profe¬
rendo ad aures populi xp̃iam dicimus.
clictumq conscripsimus Intercetera enĩ
cum ꝑ scripturarum santarum testimo¬
nia dociuissem de utroq procedere spiritũ
sanctum. Si ergo in quam et de patre et
de filio procedit sp̃c sanctus cum filius
dixit depatre procedit. curputas nisi quẽ¬
admodum solet ad eum referre quod ip̃¬
sius est de quo et ip̃e est. Unde et illuclẽ
quod ait mea doctrina non est mea sede¬
ius qui misit me. Si igiturhic intelli¬
gitur eius doctrina quam tamen dixit
non suam sed patris. quantomagis illic
intelligendus est et de ip̃o procedere sp̃c
sc̃s. ubi sicait. de pr̃e ꝓcedit. ut non di¬
ceret deme non ꝓceclit: Aquo autem ha¬
bet filius ut sit deus. est enm de deo deus¬

Expanded text:
corporali, et ineffabiliter immutabili atque inseparabili Trinitate, difficillimum est generationem a processione distinguere, sufficiat interim eis qui extendi non valent in amplius, id quod de hac re in sermone quodam proferendo ad aures populi Christiani diximus, dictumque conscripsimus. Inter caetera enim, cum per Scripturarum sanctarum testimonia docuissem, de utroque procedere Spiritum sanctum: Si ergo, inquam, et de Patre et de Filio procedit Spiritus sanctus, cur Filius dixit: De Patre procedit? Cur, putas, nisi quemadmodum solet ad eum referre, et quod ipsius est de quo et ipse est? Unde et illud est quod ait: Mea doctrina non est mea, sed ejus qui me misit. Si igitur hic intelligitur ejus doctrina, quam tamen dixit non suam, sed Patris, quanto magis illic intelligendus est et de ipso procedere Spiritus sanctus, ubi sic ait: De Patre procedit, ut non diceret, de me non procedit. A quo autem habet Filius ut sit Deus est enim de Deo Deu
Abbreviated transcription (Latin):
as inxcp̃m per donum sp̃c sansti ut imple¬
cetur quod in psalmo cantur. Non sunt
pulatus et quodammodo myxtus est
homo. cum ueniente plenitudine tempo¬
ris missus est. in hunc mundum. fĩs
ex femmna filius dei. ut eẽt et filius ho¬
minis pp̃ filios hominum. Hanc per¬
sonam angelica natuta figurare antia
fotuit. ut prenuntiaret. non ex ꝓpria¬
i ut ipsa esset. Cap̃ xci. De sensibili

Expanded text:
ras in Christum per donum Spiritus sancti; ut impleras in Christum per donum Spiritus sancti; ut impleretur quod in Psalmo canitur, Non sunt pulatus, et quodam modo commixtus est homo, cum veniente plenitudine temporis missus est in hunc mundum factus ex femina Filius Dei, ut esset et filius hominis propter filios hominum. Hanc personam angelica natura figurare antea potuit, ut praenuntiaret; non expropriare, ut ipsa esset. CAPUT XXI. De sensibili
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt. cum aꝑte scriptura dlicat
et multis locis ostendat sp̃u sancto eos locu¬
tos fuisse. cum et de iohanne baptista dc̃m
sit. sp̃u scõ replebitur iam inde ab utero o¬
matus mee sue. et sp̃u scõ repletus Racha¬
nas iuenttur: pater euus ut de illo tali¬
lia diceret. ce sp̃u scõ maria ut talia de do¬
minꝰ quem gestabat utero predicabist̃t
spũ sancto symeon et anna ut magni¬
tucdinem xp̃npanuili agnoscerent. Quo¬
modo ergo sp̃c non cdum erat datus. quia
ih̾o non clum erat clarficatus. nisi quia
illa dato uel donatio uil missio sp̃o sancti
babitura erat quandam ꝓprietatem suam
in ip̃o aduentu. qualis antea numquam
futtr Nusquam enim legimus lingius
quas non nouerant homines locutos. ue¬
niente in se sp̃u sancto sicut tuno factum
estt cum oporteret eius ad uente signis
sensibus demonstrari. ut ostenderetur per¬
totum orbem tertatum. atq omnes gen¬
tes in lingns uariis constitutas. credit᷑¬

Expanded text:
ti sunt? cum aperte Scriptura dicat, ti sunt? cum aperte Scriptura dicat, et multis locis ostendat, Spiritu sancto eos locutos fuisse: cum et de Joanne Baptista dictum sit, Spiritu sancto replebitur jam inde ab utero matris suae: et Spiritu sancto repletus Zacharias invenitur pater ejus, ut de illo talia diceret; et Spiritu sancto Maria, ut talia de Domino quem gestabat utero, praedicaret ; Spiritu sancto Simeon et Anna, ut magnitudinem Christi parvuli agnoscerent : quomodo ergo Spiritus nondum erat datus, quia Jesus nondum erat clarificatus; nisi quia illa datio, vel donatio, vel missio Spiritus sancti habitura erat quamdam proprietatem suam in ipso adventu, qualis antea nunquam fuit? Nusquam enim legimus, linguis quas non noverant homines locutos, veniente in se Spiritu sancto, sicut tunc factum est, cum oporteret ejus adventum signis sensibilibus demonstrari, ut ostenderetur totum orbem terrarum atque omnes gentes in linguis variis constitutas, creditu
Abbreviated transcription (Latin):
dit et alium quem post ascensionem su¬
am misit: Unus enim sp̃c est spc dei.
catur omnia in omnibus. S ed quod
bis datus est. cdispensatio certe signi¬
ficationis fuit. de qua suo loco quan¬
tum dominus dederrit disseremus. Qd̾
ergo dominus ait quem ego mittam
et filii. Quia etiam cum dixisset quẽ
mittet pater. acdlidit in nomine meo.
non tamen dicit quem mittet pater a
me. quemadmodum dixit quem ego
mittam uobis a patre uidelicet ostendẽs.
quod tocius diumitatis uel si melius
dicitur cłctatis principium pater est. Q
ergo ex patre procedit et filio ad eum
refertur a quo natus est filius. Et
quod clicit euangelista sp̃c non dum
erat datus. quia iħo non dum eratg¬
lorificatus. quomodo intelligatur nisi
quia certa illa sp̃c sancti datio ł missi¬
o post clarificatonem xp̃i futura erat.
qualis numquam ante fuerat.. Neq
enim antea nulla etate sed talis non
fuerat. Si enim antea sp̃c sanctus
non dabatur. quo impleti ꝓphete locu¬

Expanded text:
dit, et alium quem post ascensionem sudit, et alium quem post ascensionem suam misit? Unus enim Spiritus est Spiriratur omnia in omnibus . Sed quod bis datus est, dispensatio certe significationis fuit, de qua suo loco, quantum Dominus dederit, disseremus. Quod ergo ait Dominus, Quem ego mittam et Filii. Quia etiam cum dixisset, quem mittet Pater, addidit, in nomine meo; non tamen dixit: quem mittet Pater a me, quemadmodum dixit, quem ego mittam vobis a Patre: videlicet ostendens, quod totius divinitatis, vel si melius dicitur, Deitatis principium Pater est. Qui ergo ex Patre prefertur a quo natus est Filius. Et quod dicit evangelista, Spiritus nondum erat datus, quia Jesus nondum erat glorificatus : quomodo intelligitur, nisi quia certa illa Spiritus sancti datio vel missio post clarificationem Christi futura erat, qualis nunquam antea fuerat? Neque enim antea nulla erat, sed talis non fuerat. Si enim antea Spiritus sanctus non dabatur, quo impleti Prophetae locu
Abbreviated transcription (Latin):
quemadinodlum qui genuit. et qui geni¬
tus est: ita et qui misit et qui missus
est. unum sunt quia pater et filius imũ
sunt. Ita eciam sp̃c sanctus cum eis
unum esti quia hec tria unum sunt
Sicut enim ẽẽ natum est. filio a patre
ẽe. ita mitti est. filio cognosci. quod ex il¬
lo sit. Et sicut spui sancto donum dei
ẽẽ est. a patre procedere ita mitti cognos¬
si est. quod ab illo ꝓcedat. Neo possumuᷤ
dicere quod sp̃c sanctus et a filio non
procedat Seq emm frustra i dem sp̃c et
patris et filii sp̃c dicitur:. Net uideo quid
aliuid significare uoluerit. cum suff¬
lans in faciem discipulorum ait. acci¬
pite sp̃m sanctum. Neq enim flatus ille
corporeus cum sensu corporaliter tang̃e¬
di procedens ex corpoe. substantia sp̃c sc̃
fuit. sed demonstratio per congruam sig
nificatõnem. non tantum a patre sed ⁊
enim dementissimus dixerit alium fu¬
isse sp̃m sanctum quem sufflãtus de¬

Expanded text:
quemadmodum qui genuit et qui geniquemadmodum qui genuit et qui genitus est, ita et qui misit et qui missus est, unum sunt, quia Pater et Filius unum sunt: ita etiam Spiritus sanctus unum cum eis est, quia haec tria unum sunt. Sicut enim natum esse est Filio, a Patre esse, ita mitti est Filio, cognosci quod ab illo sit: et sicut Spiritui sancto donum Dei esse, est a Patre procedere, ita mitti, est cognosci quod ab illo procedat. Nec possumus dicere quod Spiritus sanctus et a Filio non procedat; neque enim frustra idem Spiritus et Patris et Filii spiritus dicitur. Nec video quid aliud significare voluerit, cum sufflans in faciem discipulorum ait: Accipite Spiritum sanctum . Neque enim flatus ille corporeus, cum sensu corporaliter tangendi procedens ex corpore, substantia Spiritus sancti fuit, sed demonificationem, non tantum a Patre, sed eenim dementissimus dixerit, alium fuisse Spiritum sanctum quem sufflans de
Abbreviated transcription (Latin):
na. Quia enim in sapientia dei non po¬
terat mundus cognoscere per sapienti¬
am deum. q̃m luxo lucet intenebris. et
tenebre eam non comprehenderunt. pla¬
cuit deo per stulticiam predicationis sal¬
uos faceee credentes. ut uerbum caro fi¬
eret et habitaret in nobis. Cum au
mitti quidem clicitur sed non in hunc
muncdum. Neq enim sensibiliter appa¬
ret. id est sensibus corporeis presto est est.
quia et nos secundum quod mente a¬
liquid et̾num quantum possumus ca¬
pimus. non in hoc mundo sumus. Et
omnium iustorum sp̃c etiam aclhuc
in hac carne iuuentium. in quantum
diuina sapiunt. non sunt in hoc mun¬
do. Sed et pater cum ex tempore a quo¬
quam cognosoctur. non dicitur missuꝰ.
non enim habet de quo sit. aut ex quo
procedat. Sapientia quippe dicit. Ego
ex ore altissum prodii. et de sp̃u sancto di¬
citur a patre procedit. pater uero anullo.
Sicut ergo pater genuit. filius genituᷤ
estiita pater mifit. filius nussus est. Es

Expanded text:
na. Quia enim in sapientia Dei non pona. Quia enim in sapientia Dei non poterat mundus cognoscere per sapientiam Deum; quoniam lux lucet in tenebris, et tenebrae eam non comprehenderunt: placuit Deo per stultitiam praedicationis salvos facere credentes ; ut Verbum caro fieret, et habitaret in nobis . Cum aumitti quidem dicitur, sed non in hunc mundum: neque enim sensibiliter apparet, id est, corporeis sensibus praesto est. Quia et nos secundum quod mente aliquid aeternum, quantum possumus, capimus, non in hoc mundo sumus: et omnium justorum spiritus, etiam adhuc in hac carne viventium, in quantum divina sapiunt, non sunt in hoc mundo. Sed Pater cum ex tempore a quoquam cognoscitur, non dicitur missus: non enim habet de quo sit, aut ex quo procedat. Sapientia quippe dicit, Ego ex ore Altissimi prodivi ; et de Spiritu sancto dicitSicut ergo Pater genuit, Filius genitus est, ita Pater misit, Filius missus est. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
ritu. apparuit angelis. predicatum est.
ingentibus. creditum est in mundo.
assumptum est in gloria. Ab illo emm
mittitur dei uerbum cuius est u̾bum:
ab illo mittitur de quo natum est m
Mittit qui genuite mittitur quod ge¬
nitum est. Et tunc cuiq mutitur cum
a quoquam cognoscitur atq percipi¬
tur: quantum cognosc et percipi potest.
pro captu uel proficientis in deum uel
ꝑfecte in deo amme rationalis. Nongͦ
eo ip̃o de patre natus missus dicitur fili¬
us. seduel eo quod appariit huic min¬
do uerbum caro factum. unde dicit. a pa
tie exii et uemi in hunc mundum uel eo
quod ex tempore cuiusquam mente
ꝑcipitur: sicut dictum est. mitte illam
ut mecum sit. et mecum laboret. Quod
ergonatum est ab eeterno in eternum
est. Candor est eni lucis eterne. quod
autem mutitur: ex tempore a qͦuqͣ sognosci¬
tur. Sed cumin carne manifestatus est fi¬
lius dei. in hunc mundum missus est
inplenitudine temporis factus ex femi¬

Expanded text:
ritu, apparuit Angelis, praedicatum est ritu, apparuit Angelis, praedicatum est in gentibus, creditum est in mundo, assumptum est in gloria . 28. Ab illo ergo mittitur Dei Verbum, cujus est Verbum; ab illo mittitur de quo natum est: mittit qui genuit, mittitur quod genitum est. Et tunc unicuique mittitur, cum a quoquam cognoscitur atque percipitur, quantum cognosci et percipi potest pro captu vel proficientis in Deum, vel perfectae in Deo animae rationalis. Non ergo eo ipso quo de Patre natus est, missus dicitur Filius: sed vel eo quod apparuit huic mundo Verbum caro factum; unde dicit, Exivi a Patre, et veni in hunc mundum : vel eo quod ex tempore cujusquam mente percipitur, sicut dictum est, Mitte illam, ut mecum sit, et mecum laboret. Quod ergo natum est ab aeterno, aeternum est: Candor est enim lucis aeternae. Quod autem mittitur ex tempore, a quoquam cognoscitur. Sed cum in carne manifestatus est Filius Dei, in hunc mundum missus est, in plenitudine temporis, factus ex femi
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Sed aliter mitutur ut sit cum
homine. aliteramissa est. ut ip̃a sit ho¬
mo. In ammas enimn sanctas se trans¬
fert. atq amicos dei et ꝓphas constituit.
Sicutt eciam implet sanctos angelos. et
omnna talibus ministeriis congrua ꝑ
eos operatur. Cum autem ueiit pleni¬
tudo temporis missa est. non ut impleret
angelis. nec uteretur angelis nisi inqͣn¬
tum consilium patris annuntiabat. qd̃
et ip̃ius eratinec ut ẽet cum hominibus.
aut in hominibus. Hoc enim et antea
in patribus et in ꝓphetis sed ut ipsum
uerbum caro fieret id est homo fieret.
in quo futuro reuelato sacramento e¬
ciam eciam eorum sapientium atq sa¬
nctorum salus ẽẽt. qui priusquam ip̃e
de uirgine nasceretur. de mulieribus
nati sunt. et in quo facto atis predicato
salus sit omnium. credentium. speranti¬
um. cliligentium. Hoc est. enim mag¬
num piecatis sacramentum. quod ia¬
nifestum est. in carne. iustificatum in spi¬

Expanded text:
sunt. Sed aliter mittitur ut sit cum sunt. Sed aliter mittitur ut sit cum homine, aliter missa est ut ipsa sit homo. In animas enim sanctas se transfert, atque amicos Dei et Prophetas constituit , sicut etiam implet sanctos Angelos, et omnia talibus ministeriis congrua per eos operatur. Cum autem venit plenitudo temporis missa est , non ut impleret Angelos, nec ut esset Angelus, nisi in quantum consilium Patris annuntiabat, quod et ipsius erat; nec ut esset cum hominibus aut in hominibus, hoc enim et antea in Patribus et Prophetis: sed ut ipsum Verbum caro fieret, id est, homo fieret: in quo futuro revelato sacramento, etiam eorum sapientium atque sanctorum salus esset, qui priusquam ipse de virgine nasceretur, de mulieribus nati sunt, et in quo facto atque praedicato salus sit omnium credentium, sperantium, diligentium. Hoc enim magnum pietatis est sacramentum, quod manifestatum est in carne, justificatum est in spi
Abbreviated transcription (Latin):
de qua manat. quam suspitionem tulit
cumait. candor est illius. id est lucis eter¬
ne. atq ita ostendit equalem. Si enmi
hec minor est obscuritas illius est non
candor illius. Si autem maior est. n̾o
ex ea manat. Non enim uinceret eam de
qua genita est. Quia ergo ex illa man¬
at. non est maior quam illa. Quia ue¬
ro non obscuritas illius sed candor illi¬
us est: non est minor. Equalis est ergo.
Neq hoc mouere debet. quia dicta est.
manatio quedam claritatis ommpotẽ¬
tis dei. sincera. tamquam ip̃a non siromnni¬
potens: sed ommpotentis manatio. ¶Hox
enim de illa dicicitur. Et cum sit una:
omma potest. Quis est autem ommipo¬
tens. nisi quia omna potest U illo i¬
taq mutitur: a quo emanat. Sic enĩ
expetitur ab illo qui amabat eam et de¬
siderabat. Emitte inquit eam de sanctis
celis tuis. emitte illam a sede magni¬
tucdinis tue. ut mecum sit. et mecum
laboret. id est doceat me laborare ut non
laborem.Labores enim eius: uirtutes

Expanded text:
de qua manat: quam suspicionem tulit, de qua manat: quam suspicionem tulit, cum ait, Candor est illius, id est, lucis aeternae; atque ita ostendit aequalem. Si enim haec minor est, obscuritas illius est, non candor illius. Si autem major est, non ex ea manat: non enim vinceret de qua genita est. Quia ergo ex illa manat, non est major quam illa: quia vero non obscuritas illius, sed candor illius est, non est minor; aequalis est ergo. Neque hoc movere debet, quia dicta est manatio quaedam claritatis omnipotentis Dei sincera: tanquam ipsa non sit omnipotens, sed omnipotentis manatio. Mox enim de illa dicitur, Et cum sit una, omnia potest . Quis est autem omnipotens, nisi qui omnia potest? Ab illo itaque mittitur, a quo emanat. Sic enim expetitur ab illo qui amabat eam et desiderabat. Emitte, inquit, illam de sanctis coelis tuis, et mitte illam a sede magnitudinis tuae, ut mecum sit, et mecum laboret , id est, Doceat me laborare, ne laborem. Labores enim ejus virtutes
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ergo mirum si mittitur: non
quia in equalis est. patri sed quia est
manatio quedam claritatis ommpotẽ¬
tis dei sincera: Ibi autem. quod manat
et de quo manat unius eiusdemq sb̃¬
stantie est. Neq enim sicut aqua de fo¬
ramine terre aut lapidis manat. sed
sicut lux de luce. Nam quod dictum
est candor est enim lucis eterne. quid
aliud dictum est qͣm lux est lucis et̾¬
ne. Candor quippe lucis. quidnisi lux
est. et ideo coeterna luci de qualux est. Na¬
luit autem cdicere candor lucis quam lux
lucis. ne obscurior putaretur ista que ma¬
nat. quam illa de qua manat. Tum enm
auditur candor eius ẽẽ ista. facilius est.
ut per hanc lucere illa quam hec minus
lucere credatur: Sed quia cauendum nõ
erat ne minor lux illa putaretur. que istã
genuit. Hoc enim nullus uniquam. he¬
reticus ausus est. clicere. nec credendum.
est aliquem ausurum illi cogitationi
occurut scriptura. quia posset iuderi ob¬
scurior luxista que manat quam illa

Expanded text:
Quid ergo mirum si mittitur, non Quid ergo mirum si mittitur, non quia inaequalis est Patri, sed quia est manatio quaedam claritatis omnipotentis Dei sincera? Ibi autem quod manat et de quo manat unius ejusdemque substantiae est. Neque enim sicut aqua de foramine terrae aut lapidis manat; sed sicut lux de luce. Nam quod dictum est, Candor est enim lucis aeternae; quid aliud dictum est, quam, Lux est lucis aeternae? Candor quippe lucis, quid nisi lux est? Et ideo coaeterna luci, de qua lux est. Maluit autem dicere, Candor lucis, quam, Lux lucis; ne obscurior putaretur ista quae manat quam illa de qua manat. Cum enim auditur candor ejus esse ista, facilius est ut per hanc lucere illa, quam haec minus lucere credatur. Sed quia cavendum non erat, ne minor lux illa putaretur quae istam genuit hoc enim nullus unquam haereticus ausus est dicere, nec credendum est aliquem ausurum, illi cogitationi occurrit Scriptura, qua posset videri obscurior lux ista quae manat, quam illa
Abbreviated transcription (Latin):
S
dicitur quia ille pater est intelligatur
ille filius nullo modo impedit filius mi¬
ut credamus equalem patri ẽẽ fi ssus. et¬
lium et consubstantialem et coeter cete¬
num. et tamen a patre missum filium. ra.¬
non quia ille maior est et ille minor. sed
quia ille pater est. ille filius. ille genitor
ille genitus. ille a quo est. qui mittitur
ille qui est ab eo qui mitcit. Filius enĩ
a patre est. non patera filio. Sccl̃m. hoc
iam potest intelligi. non tantum ideo di¬
cimissus filius. quia uerbum caro fa¬
ctum est. sed ideo missus ut uerbum ca¬
io factum est fieret. et per presentiam cor¬
poralem illa que scupta sunt operaret᷑
id est ut non tantum homo missus in¬
telligatur quod uerbum caro factum
est sed et uerbum missum ut homo fie¬
ret: quia non secunclum imparem po¬
testatem uel sub̃am uel aliquid quod
in eo patri non sit equale missus est:
sed secundum id quod filius a patre ẽ.
non pater a filio. Uerbum enim patris
est filius. quod et sapientia eius dicit᷑

Expanded text:
s icitur, quia ille Pater est, ille Filius, nullo modo impedit ut credamus aequalem Patre esse Filium et consubstantialem et coaeternum, et tamen a Patre missum Filium. Non quia ille major est, ille minor: sed quia ille Pater, ille Filius; ille genitor, ille genitus; ille a quo est qui mittitur, ille qui est ab eo qui mittit. Filius enim a Patre est, non Pater a Filio. Secundum hoc jam potest intelligi, non tantum ideo dici missus Filius quia Verbum caro factum est , sed ideo missus ut Verbum caro fieret, et per praesentiam corporalem illa quae scripta sunt operaretur; id est, ut non tantum homo missus intelligatur quod Verbum factum est, sed et Verbum missum ut homo fieret: quia non secundum imparem potestatem vel substantiam vel aliquid quod in eo Patri non sit aequale missus est; sed secundum id quod Filius a Patre est, non Pater a Filio. Verbum enim Patris est Filius, quod et Sapientia ejus dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
usdet iudet et patrem nisi quia uideba¬
tur et non uidebatuꝵ Uidebatur sicut
missus factus erat. non uidebatur si¬
cut per eum omnia facta erant. Aut
unde etiam illud dicit. qui habet man¬
data mea. et seruat ea: ipse est qui me¬
diligit. et qui me diligit. diligetur a
patre meo. et ego diligam eum. et mani¬
festabo ei meipsum. cum esset manife¬
stus ante oculos hominum. nisi quia
carnem quod uerbum in plenitudine
temporis factum erat. suscipiende no¬
stre fidei porrigebat. ipsum autem uer¬
bum per quod omnia facta erant pur¬
gatis per fidemmentibus contemplan¬
dum in iternitate seruabat. et oetera.

Expanded text:
vidit, vidit et Patrem; nisi quia videbavidit, vidit et Patrem; nisi quia videbatur, et non videbatur? Videbatur sicut missus factus fuerat, non videbatur sicut per eum omnia facta erant. Aut unde etiam illud dicit, Qui habet mandata mea et servat ea, ipse est qui diligit me; et qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei me ipsum ; cum esset manifestus ante oculos hominum: nisi quia carnem, quod Verbum in plenitudine temporis factum erat, suscipiendam nostrae fidei porrigebat; ipsum autem Verbum per quod omnia facta erant, purgatae per fidem menti contemplandum in aeternitate servabat? CAPUT XX.
Abbreviated transcription (Latin):
na tremuetunt. Cum ergo uenit plenitu¬
do temporis. misit deus filium suum fc̾m
ex muliere factum sub lege. usq a deo par¬
uum ut factum. Eo itaq missum: quo
factum. Si ergo maior mitut minorem.
fatemur. et nos factum muorem et in.
tantum minorem in quantum factum
et in tantum factum in quantum missũ.
Misit enim filium suum factum ex in¬
uliere. Per quem tamen quia facta sunt
omnia. non solum pruis quam factus mit¬
ceretur: sed priusquam ẽẽnt omnia eun¬
dem m̃itenti confitemur equalem quem
dicimus missum minorem. Quomodo
ergo ante istam plenitudinem temporis
qua eum miti oportebat priusquam mis¬
sus eẽt. uideri a patribus potuit. cum eis
angelica quedam iuisa demonstrarentur
quando nec iam missus sicut qualis est
patri uidebatui Unde enim dicit phylip.¬
po. a quo utiq sicut a ceteris. et ab ipsis
a quibus crucificus est. in carne uideba¬
tui: tanto tempore uobiscum sum et
non cognoiistis me philyppe. qui me

Expanded text:
na tremuerunt. 26. Cum ergo venit plenituna tremuerunt. 26. Cum ergo venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub Lege ; usque adeo parvum, ut factum; eo itaque missum, quo factum. Si ergo major mittit minorem, fatemur et nos factum minorem, et in tantum minorem in quantum factum, et in tantum factum in quantum missum. Misit enim Filium suum factum ex muliere, per quem tamen quia facta sunt omnia, non solum priusquam factus mitteretur, sed priusquam essent omnia, eumdem mittenti confitemur aequalem, quem dicimus missum minorem. Quomodo ergo ante istam plenitudinem temporis, qua eum mitti oportebat, priusquam missus esset videri a Patribus potuit, cum eis angelica quaedam visa demonstrarentur, quando nec jam missus sicut aequalis est Patri videbatur? Unde enim dicit Philippo, a quo utique sicut a caeteris, et ab ipsis a quibus crucifixus est in carne videbatur, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui me
Abbreviated transcription (Latin):
missum ẽẽ filium dei. Que forma dei pa¬
mundaremur ad contemplandam᷑ neret¬
ueritatem in rebus ortis ab eternita eqͣ
de prolatis. et ad eternitatem relatis lis¬
temporaliter gesta sunt. aut testimoni¬
a missionis fuerunt. aut ip̃a missio fi¬
lii dei. S ed testimonia quedam uenturꝵ
prenuntiauunt: quedam uenisse testata
sunt. Factum quippe creaturam per quẽ
facta est omnns creatura. omnem creatu¬
ram testem habere oportebat. Nisi enm
multis missis predicaretur unus. nõ
multis cdimissis teneretur unus. Et
nisi talia ẽẽnt testimonia. que parius
magna ẽẽ uiderentur. non crederetur ut
magnos faceret magnus. qui ad ꝑuos¬
missus missus est. paruus. In compara¬
biliter enim maiora filii dei facta sunt oe¬
lum et terra et omina que in eis sunt.
quia omma per ipsum facta sunt. qͣm
signa atq portenta que in eius testimo¬
monium proruꝑunt. Sed tamen homi¬
nes ut heo magna per ip̃m facta par¬
ui crederent illa parua tamquam mag¬

Expanded text:
missum esse filium dei. quaecumque pmundaremur, ad contemplandam uerite prolatis et ad aeternitatem relatis temporaliter gesta sunt, aut testimonia missionis hujus fuerunt, aut ipsa missio Filii Dei. Sed testimonia quaedam venturum praenuntiaverunt, quaedam venisse testata sunt. Factum quippe creaturam per quem facta est omnis creatura, omnem creaturam testem habere oportebat. Nisi enim multis missis praedicaretur unus, non multis dimissis teneretur unus. Et nisi talia essent testimonia quae parvis magna esse viderentur, non crederetur, ut magnos faceret magnus, qui ad parvos missus est parvus. Incomparabiliter enim majora Filii Dei facta sunt coelum et terra et omnia quae in eis sunt, quia omnia per ipsum facta sunt, quam signa et portenta quae in ejus testimonium proruperunt. Sed tamen homines, ut haec magna per cum facta parvi crederent, illa parva tanquam mag
Abbreviated transcription (Latin):
mini est salus. et superppłm tuum
beneclictio tua. quasi alteri clictum
sit. non ei de quo clixerat domim est
salus. Et iterum a te inquit eruar a
temptatõne et in deo meo sperans trans¬
grealiar murum. quasi alteri dix̾it
a te eruaꝵ a temptatione. et iterum.
Sopuli sub te cadent in corda inimoꝵ
regis. Ac si liceret. In corda imnicoꝵ
tuorum. Ei quippe regi dycerat. id ẽ
incorda mimicorum regis Rarus ista
in nom testamentilitteus inuemutur
sedtamen ad romanos apłc de filio suo
inquit quid factus est. ei ex semine dd̾ se¬
cundum carnem qui predestinatus ẽ.¬
filius dei inuictute secundum sp̃m sã¬
ficat̾onis exresurrectione mortuorum
sħu xp̃i domimi nostri tamquam de alio
supraliceret. Quid est enim filius d̾i
predestinatus ex rescirrestione mortu¬

Expanded text:
mini est salus, et super populum tuum mini est salus, et super populum tuum benedictio tua : quasi alteri dictum sit, non ei de quo dixerat, Domini est salus. Et iterum, A te, inquit, eruar a tentatione, et in Deo meo sperans transgrediar murum : quasi alteri dixerit, A te eruar a tentatione. Et iterum, Populi sub te cadent in corde inimicorum regis : ac si diceret, In corde inimicorum tuorum. Ei quippe regi dixerat, id estin corde inimicorum regis. Rarius ista in Novi Testamenti litteris inveniuntur. Sed tamen ad Romanos Apostolus, De Filio suo, inquit, qui factus est ei ex semine David secundum carnem, qui praedestinatus eius Dei in virtute secundum Spiritum sanctificationis ex resurrectione mortuorum Jesu Christi Domini nostri. Tanquam de alio supra diceret: quid est enim Filius Dei praedestinatus, ex resurrectione mortu
Abbreviated transcription (Latin):
fecit deus aclymaginem Di. quasi dice¬
retur. fecit pater ad ymaginem filii. sic
ubi non solum deus sed eciamuerus de¬
us dictus est filius. In hoc emi cestuonio
dum aliud soluere intendunt sic se mi¬
plicant: ut expedire non possunt. Si
enim pater fecit ad ymaginem filii. ita
ut non sit homo ymago patris sed fi¬
lii. dissimilis est patri filius. Si aũt
pia fides docet sicuti docet filium esse
ad equalitatem eẽntie similem patri qd̃
adsimilitudinem filii factum esti nec̃te
esteciam ad similitudinem prĩs factũ
sit. Seinde si hominem pater non ad su¬
am sed ad filii fecit ymaginem. cur n̾o
ait faciamus hominem ad ymaginẽ
et similitudinem tuam. Sed ait no¬
stram nisi quia trinitatis ymago fi¬
ebat in homine. ut hocmodo ẽẽt homo
ymago unius ueri dei. quia ipsa
trinitas unus uerus deus est : Locuti¬
ones autem sunt innumerabiles da¬
les inscripturis. sed has ꝓtulisse suf¬
fecerit. Est in psalmis ita dictum do¬

Expanded text:
Fecit Deus ad imaginem Dei; quasi diceFecit Deus ad imaginem Dei; quasi diceretur, Fecit Pater ad imaginem Filii: sic nta, ubi non solum Deus, sed etiam verus Deus dictus est Filius. In hoc enim testimonio dum aliud solvere intendunt, sic se implicant, ut expedire non possint. Si enim Pater fecit ad imaginem Filii, ita ut non sit homo imago Patris, sed Filii, dissimilis est Patri Filius. Si autem pia fides docet, sicuti docet, Filium esse ad aequalitatem essentiae similem Patri, quod ad similitudinem Filii factum est, necesse est etiam ad similitudinem Patris factum sit. Deinde, si hominem Pater non ad suam, sed ad Filii fecit imaginem, cur non ait, Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem tuam, sed ait, nostram; nisi quia Trinitatis imago fiebat in homine, ut hoc modo esset homo imago unius veri Dei, quia ipsa Trinitas unus verus Deus est? Locutiones autem sunt innumerabiles tales in Scripturis, sed has protulisse suffecerit. Est in Psalmis ita dictum, Do
Abbreviated transcription (Latin):
timemus sanctam et in maginem¬
tabilem karitatem taiquam ooooooo.¬
coniuigem dei patris de illo existentem.
Sed nunc sicut prolem ad gignendum
uerbum per quod facta sunt omnra co¬
gitare. sed quia eam falsam diuina o¬
scriptura euidenter ostendit. Sixit enĩ
deus. Faciamus hominem ad ymaginẽ
et similitudinem nostram. Paulo post
autem dictum est. Et fecit deus homi¬
nem ad ymaginem dei. Nostra incerte
quia pluralis est numerus non recte
diceretur si homo ad unius persone
Tymaginem fieret siue patris siue filii
siue sp̃t sancti. Sed quia fiebat ad yma¬
ginem crinitatis: ꝓpterea dictum est ad
Rursus autem ne in trinitate creden¬
dos arbitraremur tres deos cum sit ea¬
dem trinitas umus deus. et fecit inquit
deus hominem acl ymaginem dei. pro
eo ac si diceret ad ymaginem suam. S̾t
enim tales usitate in illis litteris locu¬
tiones quas non nulli eciam si catho¬
licam fidem asserunt non temen ddi¬
ligentᷤs aduettunt ut putent ita dictum

Expanded text:
timemus sanctam et intabilem charitatem, tanquam conjugem Dei Patris, de illo existentem, sed non sicut prolem ad gignendum Verbum per quod facta sunt omnia cogitare: sed quia eam falsam divina Scriptura evidenter ostendit. Dixit enim Deus, Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram: paulo post autem dictum est, Et fecit Deus hominem ad imaginem Dei . Nostram certe, quia pluralis est numerus, non recte diceretur, si homo ad unius personae imaginem fieret, sive Patris, sive Filii, sive Spiritus sancti: sed quia fiebat ad imaginem Trinitatis, propterea dictum est, ad Rursus autem ne in Trinitate credendos arbitraremur tres deos, cum sit eadem Trinitas unus Deus, Et fecit, inquit, Deus hominem ad imaginem Dei: pro eo ac si diceret, Ad imaginem suam. 7. Sunt enim tales usitatae in Litteris illis locutiones, quas nonnulli etiamsi catholicam fidem asserunt, non tamen diligenter advertunt, ut putent ita dictum,
Abbreviated transcription (Latin):
xiit dicens. fecit eum masculum et fe¬
feminam. fecit eos et benedixit eos: uł
suta clistinguendum est et fecit deus
hominem ut deude in feratur ad ymagi¬
nem dei fecit eum. et terria subranctio sit
mascilum et femnram feciteos. quidã
enm timuerunt dicere fecit eum mascu¬
lum et feminam. ne quasi monstruo sũ
aliquicl intelligeretur sicuti sunt qͦs
ermaftoditos uocant cum eciam sic men¬
daciter possit intelligiutrumq in nie¬
ro singulan ꝓpter id quod dictum est
duo in care una. Cur ergo ut dicere
cepetam innatura hominis adymagi¬
nem dei facta preter masculum. et femi¬
nam non commemorat scriptura. ad im¬
plendam quippe ymaginem trmitatis
huom lumbis patus constitutum. sicut
mulier etat in latere. an forte iam facta
erat et mulier et scripturabreui comp¬
lexione constrmycerat quod postea quem¬
admodum sit factum diligentius ex¬
plicaret. et ꝓptetra filius commemorar
non potuit quia nondum erat natus.

Expanded text:
xuit dicens, Fecit Deus eum; masculum et xuit dicens, Fecit Deus eum; masculum et feminam fecit eos, et benedixit eos ? Vel si ita distinguendum est, Et fecit Deus hominem; ut deinde inferatur, ad imaginem Dei fecit illum; et tertia subjunctio sit, masculum et feminam fecit eos. Quidam enim timuerunt dicere, Fecit eum masculum et feminam, ne quasi monstruosum aliquid intelligeretur, sicuti sunt quos hermaphroditos vocant: cum etiam sic non mendaciter possit intelligi utrumque in numero singulari, propter id quod dictum est, Duo in carne una. Cur ergo, ut dicere coeperam, in natura hominis ad imaginem Dei facta, praeter masculum et feminam non commemorat Scriptura? Ad implendam quippe imaginem Trinitatis huc in lumbis patris constitutum, sicut mulier erat in latere. An forte jam facta erat et mulier; et Scriptura brevi complexione constrinxerat, quod postea quemadmodum sit factum, diligentius explicaret; et propterea filius commemorari non potuit, quia nondum erat natus?
Abbreviated transcription (Latin):
cum dici potuisset ut sit a te inuirtute
sua. aut secundum sp̃m sanctificati¬
ons sue. aut ex resurrectione mortu¬
orum eius uel mortuorum suorum.
non cogimur intelligere aliam perso¬
nam sed unam eandemq scilicet filis
dei domini nostri ib̃u xp̃i: itacum au¬
dimus fecit deus hominemad ymagi¬
nem dei quamius posset usitatus di¬
ci ad ymaginem suam: non tam̃ cogi¬
mimuur auiam personam intelligere
utrmitate sed ip̃am unam eandemq
crinitatem qui est imus deus. ad cuius
ymaginem factus est horo. Que cũ
ita sint si eandem trinitatis ymagi¬
nem nonimo sed intribus homini¬
bus acceperimus patre et matre et fi¬
lio: non erat ergo ad ymaginem dei
factus homo antequamucor ei fieret.
et antequam filium ꝓpagarent. quia
nonclum erat trinitas. Anlicit a¬
liquis. Iam trinitas erat. quia et si
non dum forma ꝓpria. iamtamen
origmalinatura et mulit eratin
latere uiri. et filius in lumbis patris.
Curergo cum scuiptura dixissex fecit
deus hommem ad ymaginem dei conte¬

Expanded text:
cum dici potuisset usitate, In virtute sua, aut, Secundum Spiritum sanctificationis suae, aut, Ex resurrectione mortuorum ejus, vel mortuorum suorum; non cogimur intelligere aliam personam, sed unam eamdemque, scilicet Filii Dei Domini nostri Jesu Christi. Ita cum audimus, Fecit Deus hominem ad imaginem Dei: quamvis posset usitatius dici, Ad imaginem suam; non tamen cogimur aliam personam intelligere in Trinitate, sed ipsam unam eamdemque Trinitatem, qui est unus Deus, et ad cujus imaginem factus est homo. 8. Quae cum ita sint, si eamdem Trinitatis imaginem, non in uno, sed in tribus hominibus acceperimus, patre et matre et filio, non erat ergo ad imaginem Dei factus homo antequam uxor ei fieret, et antequam filium propagarent; quia nondum erat trinitas. An dicit aliquis: Jam trinitas erat, quia etsi nondum forma propria, jam tamen originali natura et mulier erat in latere viri et filius in lumbis patris? Cur ergo, cum Scriptura dixisset, Fecit Deus hominem ad imaginem Dei; conte
Abbreviated transcription (Latin):
naliter naturam uerbi dei trinitate do¬
atq sapientiam que in se ip̃amini nr̃i.¬
manens innouat omnia quem unicum
dei filium dicimus non solum mutabi¬
lem. uerum etiam uisibilem ẽẽ putaue¬
runt. Hi enim multum crassum cor di¬
umis rebus inquirendis. audatius qͣ
religiosius attulerunt. Anmia quippe
cumsit substantia spiritalis. cumq eci¬
am ip̃a facta sit. neq per alium fieri po¬
tuerit nisi per quem facta sunt omnia.
ce sine quo factum est. nichil. quamius
sit mutabilis non est. tamen uisibilis.
quod illi de uerbo ip̃o atq ip̃a dei sapi¬
entia per quam factaest. amma crecli¬
derunt. cum sit illa non inuisibilis tan¬
tum quod et anima est. sed eciam incõ¬
mittabilis quod amma ñ est. Fadem
quippe incommutabilis eius comie¬
morata est. ut diceretur. in se ip̃a manẽs
umouat ormina. Et istiquidem riunam
erroris sui duunarum scripturarũ
testimoniis quasi fultire conantes acd¬
hibent pauli apłi sententiam ce quod

Expanded text:
naliter naturam Verbi Dei atque Sapientiam, quae in se ipsa manens innovat omnia, quem unicum Dei Filium dicimus, non solum mutabilem, verum etiam visibilem esse putaverunt. Hi enim multum crassum cor divinis rebus inquirendis audacius quam religiosius attulerunt. Anima quippe cum sit substantia spiritualis, cumque etiam ipsa facta sit, nec per alium fieri potuerit, nisi per quem facta sunt omnia, et sine quo factum est nihil quamvis sit mutabilis, non est tamen visibilis quod illi de Verbo ipso atque ipsa Dei Sapientia, pequam facta est anima, crediderunt; cum sit illa non invisibilis tantum, quod et anima est; sed etiam incommutabilis, quod anima non est. Eadem quippe incommutabilitas ejus commemorata est ut diceretur, In se ipsa manens innovat omnia . Et isti quidem ruinam erroris sui divinarum Scripturarum testimoniis quasi fulcire conantes, adhibent Pauli apostoli sententiam; et quod
Abbreviated transcription (Latin):
dei omnia per ip̃m facta sunt. secũdum
formam serui ip̃e factus ex muliete factũ
sub lege. secundum formam dei ip̃e ce pat̾
unum sunt: secundum formam seru
mam dei sicut habet pater iuitam in semet ip¬
so sic dedit fillio uitam habere insemetip̃o:
secunclum formam serui tristis est amma
mea usq acd mortem. et pater inquit si fie¬
ri potest transeat a me calixiste. Sctłm for¬
mam deu p̃e est deus uerus et uita et̾ena:
secundum formam serui factus est obe¬
diens usq admortem. mortem autenu
crucis. Secundum formam dei omnia
que habet pater ip̃ius surt. et omnia tu
a mea sunt inquit: & mea tua. scđm for¬
mam serui. non est doctrina ip̃ius: sed il¬
lius quieum misit. Capitulum .xii. Qua

Expanded text:
dei omnia per ipsum facta sunt, secundum dei omnia per ipsum facta sunt, secundum formam serui ipse factus est ex muliere, factus sub lege; secundum formam dei ipse et pater unum sunt, secundum formam seruimam dei, sicut habet pater uitam in semet ipso, sic dedit filio habere uitam in semet ipso; secundum formam serui tristis est anima eius usque ad mortem et: pater, inquit, si fieri potest, transeat hic calix; secundum formam dei ipse est uerus deus et uita aeterna; secundum formam serui factus est oboediens usque ad mortem, mortem autem crucis; secundum formam dei omnia, quae habet pater, ipsius sunt: et omnia, inquit, tua mea sunt et mea tua; secundum formam serui non est doctrina illius, sed illius qui eum misit. Et de die
Abbreviated transcription (Latin):
rarum de filio dei. nunc au¬
ut distinguamus quid in eis sotem mi¬
net secundum formam deun qua est. nor.¬
et equalis est. patri. ce quid secundum
formam serui quam accepit. et minor est
patre: non conturbabimur tamquam con¬
trariis ac repugnantibus inter se scõꝵ
librorum sententiis. Nam secundum for¬
mam dei equalis est patri. & filius ce sp̃o
sanctus quia neuter eorum creatura ẽ
sicut iam ostenclimus. Secundum au¬
tem formam seruiminor est patre: quia
ip̃e clycit. pater maior me est. ¶Minor est
se ip̃o: quia de illo clictum est semet ip̃m
tutes operatus est clicens. Si ego in
sp̃udei eicio demonia: certe superuenit
inuos regnum dei. Et apucl ysaiam cli¬
cit quam iestionem ip̃e in synagogam
recitauit. et de se compleram sine stru¬
pulo dubitatõnis ostendit sp̃c inquit
domini supet im. ꝓpter quod unxitme:
euangelizare pauperibus misitie. p̾¬
clicarẽ captuus remissionem et cetera.
a que facienda iteo se dicit missum: qr

Expanded text:
rarum de Filio Dei, ut distinguamus quid in eis sonet secundum formam Dei in qua aequalis est Patri, et quid secundum formam servi quam accepit, in qua minor est Patre, non conturbabimur tanquam contrariis ac repugnantibus inter se sanctorum Librorum sententiis. Nam secundum formam Dei aequalis est Patri et Filius et Spiritus sanctus, quia neuter eorum creatura est, sicut jam ostendimus: secundum autem formam servi, minor est Patre, quia ipse dixit: Pater major me est : minor est se ipso, quia de illo dictum est, Semetipsam tutes operatus est, dicens: Si ego in Spiritu Dei ejicio daemonia, certe supervenit super vos regnum Dei . Et apud Isaiam dicit, quam lectionem ipse in synagoga recitavit, et de se completam sine scrupulo dubitationis ostendit. Spiritus, inquit, Domini super me; propter quod unxit me, euangelizare pauperibus, misit me praedicare captiuis remissionem et cetera, d quae facienda ideo se dicit missum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
qui uidebunt inquem pupugerunt
et ip̃a uisio mala erit eis. quia penal̾
erit. Hoista sententia dixisse dominũ.
quid me interrogas de bono. nemo bo¬
nus nisi unus deus. Hisq documentis que
cumq memoraui ꝓbabile est. quia uisio
illa dei qua contemplabimur incommu¬
tabilem. atq humanis oculis inuisibilẽ
dei substantiam. que solis sanctis ꝓmitti¬
tͣ᷑ qͣm dicit apłc paulus facie ad faciem. ce
de qua dicit apłt iohannes. similes ei eri

Expanded text:
qui videbunt in quem pupugerunt ; qui videbunt in quem pupugerunt ; et ipsa visio malum eis erit, quia poenalis erit. Ex ista sententia dixisse Dominum Quid me interrogas de bono? Nemo bonus, nisi unus Deus, his documentis quae commemoravi probabile est, quia visio illa Dei qua contemplabimur incommutabilem atque humanis oculis invisibilem Dei substantiam, quae solis sanctis promittitur, quam dicit apostolus Paulus, facie ad faciem ; et de qua dicit apostolus Joannes, Similes ei eri
Abbreviated transcription (Latin):
de bono. & uocas me secundum quod ui¬
des magistrum bonume Heo forma filii
homnus est. heo forma accepta est. hec for¬
ma apparebit in iudicio. non tantum
iustis. sed et impiis. ce huius forme i¬
sio non erit in bonum eis qui male ag̃t.
Est autem uisio forme mee. in quacũ
ẽẽm non rapinam arbrtratus sum ẽẽ e¬
qualis deo: sed ut hanc acciperem me n¬
sum exinanui. Ille ergo unus deus pa¬
ter et filius oe spiritus sanctus. qui n̾õ
apparebit nisi ad gaudium quod non
auferetur a iustis. cui gaudio futuro
suspirat qui dicit unam pecii a domino
Hanc requiram. ut in habitem in domo
domini perommes dies uite mee. ut cõ¬
tompler dilectationem domini. Unus
ergo deus ip̃e est solus bonus. ad hoc
quia nemo eum udet ad luctum ce ad
planctum: sed tantum ad salutem et
leticiam ueram. Secindum illam for¬
mam sime intelligis. bonus sum. si
autem secundum hanc solam. quicl
me int̾rogas de bono. si inter illos eris

Expanded text:
de bono et uocas me secundum quod uide bono et uocas me secundum quod uides magistrum bonum? haec forma filii hominis est, haec forma accepta est, haec forma apparebit in iudicio non tantum iustis sed et impiis, et huius formae uisio non erit in bonum eis qui male agunt. est autem uisio formae meae, in qua cum essem non rapinam arbitratus sum esse aequalis deo, sed ut hanc acciperem, me ipsum exinaniuit." ergo ille unus deus pater et filius et spiritus sanctus, qui non apparebit nisi ad gaudium, quod non auferetur a iustis, cui gaudio futuro suspirat qui dicit: unam petii a domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo domini per omnes dies uitae meae, ut cotempler delectationem Domini : unus ergo Deus ipse est solus bonus, ob hoc, quia nemo eum videt ad luctum et planctum, sed tantum ad salutem et laetitiam veram. Secundum illam formam si me intelligis, bonus sum: si autem secundum hanc solam, quid me interrogas de bono? si inter illos es