comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cunt. Q gͥ pꝰ acceptũ sacrũ
ordinẽ lapsꝰ in peccato car¬
nis fuerit sacͦ ordine ita ca¬
reat ut ad altaris ministiũ
ilectissime ⁊ sc̃issime mat̾
felicitati. ⁊ fr̃i rustico. et
sororib q̃ uob̾c̃ st̃: augustinꝰ
& qͥ mec̃ st̃ in dño salutem.
te in suis uiscerib ꝯsolat᷑.
exssntũ enĩ diligat cͤden¬
illũ atq inuicẽ diligẽ¬

Expanded text:
cunt. Qui ergo post acceptum sacrum ordinem lapsus in peccato carnis fuerit, sacro ordine ita careat ut ad altaris ministerium ILECTISSIMAE ET SANCTISSIMAE MATRI FELICITATI ET FRATRI RUSTICO ET SORORIBUS QVAE VOBISCUM SUNT AUGUSTINUS ET QVI MECUM SUNT IN DOMINO SALUTEM. te in suis uisceribus consolatur. quantum enim diligat credeillum atque inuicem dilige
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiã sanatũ ẽ. in dele¬
tacionẽ sui animũ ꝯcutit. Syr¬
insidias ocłis cord̃ uidemꝰ lũq
insensibilit̾ in ħ delectatio sub¬
repit ꝗͣuis iã plangat qd fec̾it
tedet tñ infelicẽ aĩam qͣdam¬
ñ fecisse q̃ plangat. He s cord

Expanded text:
enitentiam sanatum est, in delectationem sui animus concutitur. Saeinsidias oculis cordis videmus. Cumque insensibiliter in hoc delectatio subrepit, quamvis jam plangat quod fecerit, taedet tamen infelicem animum quaedam fecisse quae plangat. Hae sunt cord
Abbreviated transcription (Latin):
aliqñ fessa taceat. atq ab studii
sui ex̾citacione torpescat. Anti¬
quiis uͦ hostis mox ut otiosã
mentẽ inuen̾it: ad eã sub qͥ¬
bda occasionib locut᷑us uenit:
i q̃dã ei de gestis p̃titis ad me¬
moriã reduc̃. Audita qͦndã
u̾ba indecent̾ cogitationi re¬
eoꝵ speciem cordis ocłis opponit
Et qͦs de p̾sentib ñ ualet inqͥ

Expanded text:
aliquando fessa jaceat, atque a studii aliquando fessa jaceat, atque a studii sui exercitatione torpescat. Antiquus vero hostis mox ut otiosam mentem 966 invenerit, ad eam sub quibusdam occasionibus locuturus accedit, et quaedam ei de gestis praeteritis ad memoriam reducit, audita quondam verba indecenter cogitationi reeorum speciem oculis cordis opponit, ut quem de
Abbreviated transcription (Latin):
diuini oracłi implet p̃ceptu
qd̃ scͥptũ ẽ. Iustꝰ in pͥncipio
accusator sui. ẽ. Nec tñ dubito
maiores te hostis callidi insi¬
dias ꝓpeti: qͥ maiora contͣ eũ
bella pꝑasti. Tanto qͥppe ille¬
deceptionis molimina ardẽtiꝰ
exqͥrit: qnͣto te celesti patrie
feruentiꝰ inhiare cognoscit.
dicimꝰ : & si formidolosi ac
monachos dix̾im qͥ feruore
uirtutis etiã ante atiem exire
festinatis: Cur gͦ eũ ñ singłã¬
riter hostis impetat. a qͦ se mi¬
peti singłarit̃ expectat. Et
nos qͥdẽ qͥ int̾ hoĩes uiuimꝰ.
sepe ꝑ hoĩes a callido hoste
tẽptam᷑. Uos aut̃ qͥ uiã uite
p̾sentis extͣ hõiũ freqͤntiã
ducitis: tanto maiora c̾tami¬
na pati necẽẽ ẽ: qnͣto ad uos
ipse tẽptationũ magist acce¬
dit. Neq enĩ uacare orationi¬
b ac laudib dĩ sine aliqͣ int̾¬
ruptione tp̃is potestis. qͥa
si intentio ꝯtinue ꝓmpta ẽ:
ipsa tñ humanitatis infirmi¬
tas ad semet ipsã relabit᷑. ut

Expanded text:
divini oraculi imples praeceptum, quo scriptum est: « Justus in principio accusator est sui . » Nec tamen dubito majores te hostis callidi insidias perpeti, qui majora contra eum bella praeparasti. Tanto qdeceptionis molimina ardentius exquirit, quanto te coelesti patriae ferventius inhiare cognoscit. ducimus, etsi formidolosi ac monomachos dixerim, qui fervore virtutis etiam ante aciem exire festinatis? Cur ergo eum non singulariter hostis impetat, a quo se impeti singulariter spectat? Et nos quidem qui inter homines vivimus, saepe per homines a callido hoste tentamur. Vos autem qui viam vitae praesentis extra hominum frequentiam ducitis, tanto majora certamina pati necesse est, quanto ad vos ipse tentationum magister accedit. Neque enim vacare orationibus ac laudibus Dei sine aliqua interruptione temporis potestis, quia etsi intentio continue prompta est, ipsa tamen humanitatis infirmitas ad semetipsam relabitur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
inclusũ. Dilectionis tue scͥpta
suscepi. qͦ in meo sensu amo¬
ris melle condita sapuert̃.
u̾boꝵ tipꝰ apparebat: s solam
u̾itatis atq caritatis radicem
tenentia. ꝑ omne qd̃ locuta
st̃ cebestis patͥe amorẽ flagͣbañ.
In eis uͦ tua a me dilectio pet̾e
studuit. ut ad hanc libellum
exhortatoriũ scͥb̃e deb̾em. S
tantis podagre dolorib tan¬
tisq curarũ tumultib p̾mor.
ut qmuis me ñ ꝗͣ aliqͥd fuisse
reminiscar. ualde tam̃ me
uideã ñ ẽẽ qͥ fuerĩ. Qd aũ se
etatẽ adhuc iuuenilib desi¬

Expanded text:
incluso. Dilectionis tuae scripta suscepi, quae in meo sensu amoris melle condita sapuerunt. verborum typus apparebat, sed solam veritatis atque charitatis radicem tenentia, per omne quod locuta sunt, coelestis patriae amorem fragrabant. In eis vero tua a me dilectio petere studuit ut ad hanc libellum exhortatorium scribere deberem. Sed ime, quia tantis podagrae doloribus, tantisque curarum tumultibus premor, ut quamvis nunquam me aliquid fuisse reminiscar, valde tamen me videam non esse qui fuerim. Quod autem etate
Abbreviated transcription (Latin):
Cum leena genuerit catulũ
gen̾at eũ mortuũ. ⁊ custodit
eũ tͥbs dieb donec ueniens
pat̾ die t̾cia. ⁊ insufflat in
faciẽ eiꝰ ⁊ inuificat illũ. Sic

Expanded text:
cum leaena peperit catulum, generat eum mortuum, et custodit eum tribus diebus; donec ueniens pater eius die tertia, insufflat in faciem eius et uiuificat eum. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
impediuit. Impediunt᷑ nt̃
electi eccłie si nec ipsi qͦ sacer¬
dotes in nõcte ħ sacram̃ta ꝑci¬
Qͥ carnes tantũ ⁊ ñ dm̃ deside¬
rauert᷑: qͥd in seqͣnti ꝑtulert᷑
uideamꝰ. Ad huc esca eoꝵ erat
in ore ipsoꝵ. ⁊ ira dei ascendit

Expanded text:
impedivit. Impediuntur, et nunc electi Ecclesiae: si ne ipsi quoque sacerdotes innocenter haec sacramenta perci carnes tantum, et non Deum desideraverunt, quid in sequenti tulerint, videamus. Adhuc esca eorum erat in ore ipsorum, et ira Dei ascendit
Abbreviated transcription (Latin):
ponebat᷑ aliqͣn ꝓ flatu ful¬
Decoctores itͣ qͥ simulata pau¬
ꝑtate partẽ debiti soluunt.
⁊ in totũ accepti ratione ꝑ
fraudẽ lib̾ant᷑ ⁊ ĩ fames effi¬
ciunt᷑. Ido decoctores q̃ sũmã
debiti decoqͣnt. Auruͣ aũt c̃
coqͥt᷑ minuit᷑. Ergo qͣsi decoqͥt᷑
debitum negatione. debitoris.

Expanded text:
ponebatur aliquando pro "flatu fulDecoctores sunt qui simulata paupertate partem debiti solvunt et in totum acceptilatione per fraudem deliberantur et infames efficiuntur; ideo decoctores, quod summam debiti decoquunt; aurum enim cum coquitur, minuitur; ergo quasi decoquitur debitum negatione debitoris.
Abbreviated transcription (Latin):
occasione reꝑta. eccłasticã dis¬
ciplinã fugiunt.⁊ de suis car¬
nalib actib rep̾hendi ꝑtimes¬
cunt. subesse sedis apłice pre¬
ceptis nolunt. ⁊ nos qͣsi de fid̾
rep̃hendt̃ qmͣ ipsi nescuit̃.
Et dum neq in fide recti
st̃. neq in bonis oꝑib intenti:
dũ in eis culpa grossescit. qͣ qͣsi
de zelo feruoris uidĩ ĩ lauda¬
bił appetit. S iuxta ħ q̃ scͥptũ
ẽ. ex oꝑib eoꝵ cognoscetis eos.
uitã eoꝵ tua caritas attendat.
& meritũ intentionis aspi¬
ciat. Ut enĩ dilectioni tue de
eade re breuit᷑ loqͣr: sc̃a calce¬
donensis sinodꝰ. usq ad diffi¬
uitionẽ fidi ⁊ plationẽ canoñ
specialia ep̃oꝵ c̾ramina sopi
suã q in extͤma parte smodi
iaceat agnoscis. Q uidel epłã¬

Expanded text:
occasione reperta, ecclesiasticam disciplinam fugiunt, de suis carnalibus actibus reprehendi pertimescunt, subesse sedis apostolicae praeceptis nolunt, et nos quasi de fide reprehendunt, quam ipsi nesciunt. Et dum neque in fide recti sunt, neque in bonis operibus intenti, dum in eis culpa grossescit, quae quasi de zelo fervoris videri etiam laudabilis appetit. Sed juxta hoc quod scriptum est: Ex operibus eorum cognoscetis eos. Vitam eorum tua charitas attendat, et meritum intentionis aspiciat. Ut enim dilectioni tuae de eadem re breviter loquar, sancta Chalcedonensis synodus usque ad definitionem fispecialia episcoporum certamina sopirsuam, quod in extrema parte synodi jaceat, agnoscis. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
Alie uͦ sterilitatẽ p̃bent ⁊ n¬
dũ sati hoĩs homicidiũ faci¬
unt. Nonnulle c̃ sentiunt se¬
ꝯcepisse de scelere. aborti ue¬
nena meditant᷑. ⁊ freqͣnt̃ etiã
ipse ꝯmortue tenent᷑ cͥminũ
re e. sic ad inferos ꝑducunt᷑
homicide sui. xp̃i adultere.¬

Expanded text:
aliae uero sterilitatem praebibunt et necdum sati hominis homicidium faciunt. nonnullae, cum se senserint concepisse de scelere, aborti uenena meditantur et frequenter etiam ipsae commortuae trium criminum reae ad inferos perducuntur, homicidae sui, Chri
Abbreviated transcription (Latin):
na. Qs̃ enĩ diuicie de iniq̃¬
tate descendunt. Et nͥ alt̾ ꝑdi¬
d̾it alt̾ ñ pt̃ inuenirẽ. Unde¬
et illa uulgata sententia uidr
ẽẽ uerissima. Diues aut inquꝰ¬

Expanded text:
mnes enim diuitiae de iniquitate descendunt et, nisi alter perdiderit, alter non potest inuenire. unde illa uulgata sententia mihi uidetur esse uerissima: \'diues aut iniqu
Abbreviated transcription (Latin):
qui a sinodo dampnat᷑ ẽ. et
ꝓculdubio definicioni sc̃e sino¬
di ꝓbat᷑ adu̾sa. S qͣa eiꝰ defen¬
sores solent dice̾. q hane ibaᷤ
eo tꝑe scͥpsit. qͦ adhuc cirillꝰ¬

Expanded text:
qui a synodo damnatus est, et procul dubio definitioni sanctae synodi probatur adversa. Sed quia ejus defensores solent dicere quod hanc Ibas eo tempore scripsit quo adhuc Cyrill
Abbreviated transcription (Latin):
nas fabule tres fingunt fu¬
isse ex parte uirgines et ex
parte uolucres. habentes alaᷤ
et ungulas. qͣrũ una uoce.
altera tibiis. alt̾a lẏra cane¬
bat. que illectos nauiganteᷤᷤ
suo cantu in naufragia canͣ¬

Expanded text:
nas tres fingunt fuisse ex parte virgines, et ex parte volucres, habentes alas et ungulas: quarum una voce, altera tibiis, tertia lyra canebat; quae illectos navigantes sub cantu in naufragia tra
Abbreviated transcription (Latin):
sobolem p̃ter illd̃ aliud cubile¬
calid̃ ouis maturo ortu fetus
eruꝑit interior.⁊ pulli eiꝰ edu¬
faciẽ feruidi soł opponit. & qͥ
egͣm ⁊ ĩualidã corusco radioꝵ
pulsu aciem submiserit ocłoꝵ.
mat̾no dãpnat᷑ arbitrio.⁊ a

Expanded text:
sobolem aliud aliquando cubilecalidis ovis maturo ortu fetus eruperit interior, pullos edufaciem fervidi solis opponit, et qui aegram et invalidam corusco radiorum appulsu aciem submiserit oculorum, materno damnatus arbitrio, et a
Abbreviated transcription (Latin):
a me. Ex qͦ apparet nͨ honora¬
ri ab eis dñm nͨ timeri qͥ eiꝰ
p̃cepta ñ faciunt. Unde exp̃ssiꝰ
ad dauid dr qͥ peccatũ admi¬
serat. ꝓ nichilo dixisti dm̃.
Et ad heli sermo fit dñi. Q
honorificat me: honorifica¬
bo eum. Qui aut̃ ꝓ nichilo
me habent: ad nichilum re¬
digentur.

Expanded text:
 meus? ex quo apparet nec honorari ab eis dominum nec timeri, qui eius praecepta non faciunt. unde expressius ad Dauid dicitur, qui peccatum admiserat: et pro nihilo duxisti dominum, et ad Heli sermo fit domini: qui honorificat me, honorificabo eum; qui autem pro nihilo me habent, ad nihilum redigentur.
Abbreviated transcription (Latin):
ei .lxx. uiros ꝑitissimos. qͥ ueni¬
entes alexandriã in una basilica
congregati tͣnstulert̃ scͥpt᷑as de
hebreo in grecũ ꝯferentes adin¬
uicẽ. S illi qͥ.lxx. nimiũ uen̾a

Expanded text:
ei LXX viros peritissimos. Qui venientes Alexandriam in una basilica congregati, transtulerunt Scripturas de Hebraeo in Graecum, conferentes ad invicem.
Abbreviated transcription (Latin):
in liquorẽ. coctisq frugib
aqua pinguior colorat᷑. Qc¬
qͥd in ebriat et statũ mentis
euertit : fuge simisit̾ ut
uinũ. nec hoc dices qd̾ a
nob̾ creatura dampnatur.
Siqͥdem et dñs potator
teo dolenti stomacũ modica
uni sorbicio relaxata ẽ sed
modum etatis & ualitudinsᷤ
&e corꝑum qͣlitates exigimꝰ
in potando. qd̃ si absq uino
ardeo adolescentia et inflam¬
mor calore sanguinis. & su¬
culento ualidoq sum corꝑe.
libent̃ carebo pocło in qͦ sus¬
picio ueneni est. Pulchre dr̃
apud grecos. & nescio utrũ
apd̾ nos eque resonet. pingui
uenter ñ gignit tenuẽ sen¬

Expanded text:
in liquorem, coctisque frugibus, in liquorem, coctisque frugibus, aqua pinguior coloratur. Quidquid inebriat, et statum mentis evertit, fuge similiter ut vinum. Nec hoc dico, quod Dei a nobis creatura damnetur siquidem et Dominus vini potator theo dolenti stomachum, modica vini sorbitio relaxata est , sed modum pro aetatis, et valetudinis et corporum qualitate exigimus in potando. Quod si absque vino ardeo adolescentia, et inflammor calore sanguinis, et succulento validoque sum corpore, libenter carebo poculo, in quo suspicio veneni est. Pulchre dicitur apud Graecos, et nescio an apud nos aeque resonet: Pinguis venter, non gignit sen
Abbreviated transcription (Latin):
rit᷑. qͥ carnis infirmitate fit
fortior. Inde ẽ qđ nnulli ui¬
tam pudicã appetentes: in
medio itinere corruunt. dũ
solam abstinentiã carniũ
putant. et leguminib one¬
rant stomacũ. Que modera¬
te parceq sumpta: innoxia
st̃. Et qͦd ut sentio loquor.
nichil sic inflaminat corꝑa.
et titillat membra genitaha.
ut indigestꝰ cib. ructusq
uoluptatũ ẽ: uenenũ puta.
Partꝰ cib et semꝑ uent̾ esu¬
riens triduanis ieuiniis p̃¬
fertur. Et multo meliꝰ ẽ co¬
tidie parum: qm aro sati
sumere. Pluuia illa optima
ẽ : que sensim descendit ĩ
t̾ras. Subit᷑ et nimiꝰ imber
p̾ceps. arua subuertit. Nũq̃¬
Uiuolentos sacerdotes et mo¬
uetꝰ lex phibet. Qui altari
deserui̾unt: uinũ et sicerã
ñ bibant. Sicera hebreo ser¬
mone: omnis potio nuncu¬
pat᷑ que inebriare potest:
siue illa que fermento con¬
ficit᷑. siue pomoꝵ succo aut
faui decoquunt᷑ in dulcem
et barbaram potionẽ aut
palmaꝵ fructus expͥmunt᷑

Expanded text:
aeritur, quae carnis infirmitate fit fortior. inde est, quod nonnulli uitam pudicam adpetentium in medio itinere corruunt, dum solam abstinentiam carnium putant et leguminibus onerant stomachum, quae moderate parceque sumpta innoxia sunt. et ut, quod sentio, loquar, nihil sic inflammat corpora et titillat membra genitalia nisi indigestus cibus ructusque uoluptatum est, uenenum puta. parcus cibus et sempèr uenter esuriens triduanis ieiuniis praeferatur et multo melius est cottidie parum quam raro satis sumere. pluuia illa optima est, quae sensim descendit in terras; subitus et nimius imber praeceps arua subuertit. Qropinare. Vinolentos Sacerdotes et vetus lex prohibet . Qui altario deserviunt, vinum, et siceram non bibant. Sicera Hebraeo sermone omnis potio nuncupatur, quae inebriare potest; sive illa quae frumento conficitur; sive pomorum succo, aut cum favi decoquuntur in dulcem et barbaram potionem, aut palmarum fructus exprimuntur
Abbreviated transcription (Latin):
hiñc delirare dicunt᷑ boues
cum exorbitant. Inde dicimꝰ
deliros homines insauos exor¬
bitantes a ratione et sensu. hy¬
beras nenias hispanicas uanita¬

Expanded text:
Hinc delirare dicuntur boves cum exorbitant. Inde dicimus deliros homines insanos, exorbitantes a ratione et sensu. Hiberas naenias, id est Hispanicas vanita
Abbreviated transcription (Latin):
Dum sublatꝰ fuerit diabolꝰ
ut dampnet᷑: multi electi
qͥ in corꝑe st̃ inueniendi a
dño ad iudiciũ ueniente cõ
cuciendi sc̃ uidentes tali
adhuc peccata remanserint:
metu ipso qͦ diabolũ dãpnare
conspexerint. pͣgabunt᷑. Hinc
ẽ qd̾ ait iob. Cum sublãtus
fuerit: timeb̾t angłi et exter¬
riti purgabuntur. Incipit¬

Expanded text:
Dum sublatus fuerit diabolus, ut damnetur, multi electi, qui in corpore sunt inveniendi, Domino ad judicium veniente, metu concutiendi sunt, videntes tali adhuc peccati remanserit, metu ipso quo diabolum damnari conspicium purgabuntur. Hinc est quod ait Job: Cum sublatus fuerit, timebunt angeli, et exterriti purgabuntur . 7. Mult
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe qd̃ inuolutũ ẽ: finem
suum qͣsi nusꝙͣ indicat: qr
sic̃ ñ ostendit quo incipit:
ita ñ detegit qͦ desistat. In¬
uolui gͦ amaritudine anti
etiam infinita p̃parant᷑ anti¬
districtꝰ ad extremũ iudiciũ
uidex uenit. Unde et bene
subdit᷑. Noctẽ illã tenebro¬
sus turbo possideat. Tenebs
gͦ turbo. hanc noctẽ possi¬
seqͣcib a conspectu distͥcti
iudicis. ad et̾na supplicia
pauenda illa tempestas ra¬
pit turbine. Ergo nox ista
possidet᷑: qͥa suꝑba eiꝰ am
cecitas districta animad ⁊¬
uersione ꝑcutit᷑. Cunctis¬

Expanded text:
quippe quod involutum est finem quippe quod involutum est finem suum quasi nusquam indicat, quia sicut non ostendit quo incipit, ita non detegit quo desinit. Involvi ergo amaritudine antiqetiam infinita praeparantur. Antidistrictus ad extremum judicium Judex venit; unde et bene subditur: Noctem illam tenebrosus turbo possideat . Tenebrosus ergo turbo hanc noctem possiritum a conspectu districti Judicis ad aeterna supplicia pavenda illa tempestas rapit. Turbine ergo nox ista possidetur, quia superba ejus caecitas distr icta animadversione percutitur. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dr̃. Discedite a me male¬
dic̾ti in ignẽ et̾nũ: qͥ p̾parat᷑
ẽ diabolo et angłis eiꝰ. N qͣle
erit illud spectaculũ qͣndo
hec immanissima bestia. elec¬
toꝵ ocłis ostendet᷑: que hoc
belli temꝑe minis illos t̾rene
poterat si uideret᷑. S occulto
ac miro dei consilio agitur.
ut et nc̃ ꝑ eiꝰ gr̃am a pugnã¬
tib ñ uisa u̾incat᷑: & tc a
letis uictorib iam captiua
uideat᷑. Tunc iusti diuino
adiutorio qnͣtum debitores
sint pleniꝰ recognoscunt: qñ
tam forte̾ bestiam uidint. ꝙͣ
nc̃ infirmi uicert̃: ce ĩ hostis
sui immanitate conspiciunt.
qntã debeant grãm defensio¬
nis sue. Antiquus qͥppe hostĩ
neqͥtie sue uinculis strictus:
cidit. nc̃ semet ipsũ intͥnsecꝰ
erroris caligine confundit.
nacionis sue temꝑe amari¬
tudine inuoluit᷑: qͥa ex me¬
rito spontanee caliginis et̾¬
ne gehenne torm̃to cruciat᷑.
Recte de antixp̃o: beatꝰ iob
ait. Occupet eũ caligo: et in¬
uoluat᷑ amaritudine. Omne

Expanded text:
ur: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus . O quale erit illud spectaculum, quando haec immanissima bestia electorum oculis ostendetur, quae hoc belli tempore nimis illos terrere potuerat, si videretur! Sed occulto ac miro Dei consilio agitur ut et nunc per ejus gratiam a pugnantibus non visa vincatur, et tunc a laetis victoribus jam captiva videatur. Tunc um debitores sunt plenius recognoscunt, quando tam fortem bestiam viderint, quam nunc infirmi vicerunt. Et in hostis sui immanitate conspiciunt quantum debeant gratiae defensoris sui . Antiquus hostis nequitiae suae vinculis astrictus, cidit, nunc semetipsum intrinsecus erroris caligine confundit. nationis suae tempore amaritudine involvitur, quia ex merito spontaneae caliginis aeterno gehennae tormento cruciatur. Recte de Antichristo beatus Job ait: Occupet eum caligo, involvatur amaritudine . Omne
Abbreviated transcription (Latin):
plina ẽ. auis ⁊ a tauis de oĩ retͦ
nobilitate ornare ꝗͦ laudas ut
ramoꝵ sterilitat᷑e radix fec̃da
ꝯpenset. ⁊ qd̾ in fructũ ñ teneaᷤᷤ
mireris in trunco. Si tanti ui

Expanded text:
plina est abauis et atauis et omni retro nobilitate ornare, quem laudes, ut ramorum sterilitatem radix fecunda conpenset et, quod in fructu non teneas, mireris in trunco. scili
Abbreviated transcription (Latin):
culo qd̾ ipse fabricat᷑ est.
cum et cominꝰ cuiꝰ finis ẽ
humanos mores nosse atq
describere dixerit sinͤ cerere
et baco frigescit uenꝰ. Primũ
gͥ si tam᷑ stomachi infirmi¬
tas patit᷑. donec iuueniles
annos transeant. aquã ĩ
potum sume qͦ natura
frigidissima ẽ. Beinde in¬
ipsis cibis calida queq deui¬
ta. Non solum de carnib
loquor de qͥb uas electionis
ꝓfert sententiã. Bonũ est
uinũ ñ bibere et carnem
ñ manducare. s etiam in
ipsis leguminib inflantia
queq et grauia declinanda

Expanded text:
culo, quod ipse fabricatus est, cum etiam comicus, cuius finis est humanos mores nosse atque describere; dixerit: sine Cerere et Libero friget Uenus. Primum igitur, si tamen stomachi firmitas patitur, donec puellares annos transeas, aquam in potum sume, quae natura frigidissima eipsis cibis calida quaeque deuita; non solum de carnibus loquor, super quibus uas electionis profert sententiam: bonum est uinum non bibere et carnem non manducare, sed etiam in ipsis leguminibus inflantia quaeque et grauia declinanda
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit᷑. nos ñ sola dĩ confes¬
sione tanti p̾mii magnitu¬
dinẽ ꝓmereri. nͥ fidei iust¬
cie oꝑa iuncta sint. Qualis ẽ
enim illa confessio qͦ si dm̃
credit. ut eiꝰ ꝓ nichilo ducat
imꝑium:. haut ex animo.

Expanded text:
ostenditur nos non sola dei confessione tanti praemii magnitudinem promereri, nisi fidei iustitiae opera coniuncta sint. Qualis est enim illa confessio, quae sic deum credit, ut eius pro nihilo ducat imperium? aut ex animo
Abbreviated transcription (Latin):
Elegit enim ds ignobilia et
contemptibilia huiꝰ mundi.
ut potentes ac nobiles ad
humilitacẽ faciliꝰ adduceret.
Nam et alias frustra sͥ aliqͥs
de nobilitate generis ad plau¬
dit cum uniuersi pariᷤ hono¬
ris. et eiꝰdem apd̃ dm̃ precũ
st̃ qui uno xp̃i sanguine st̃
redempti: nec int̾est qua quiᷤ
condicione sit natꝰ. cum õs ĩ¬

Expanded text:
elegit enim deus ignobilia et elegit enim deus ignobilia et contemptibilia huius mundi, ut potentes ac nobiles ad humilitatem facilius adduceret. nam et alias frustra sibi aliquis de nobilitate generis applaudit, cum uniuersi paris honoris et eiusdem apud deum pretii sint, qui uno Christi sanguine sunt redempti, nec interest, qua quis condicione natus sit, cum omnes i
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑ qm alium reqͥescam.
nͥ suꝑ humilẽ et quietũ.
et trementẽ sermones medᷤ:
Uerum tu eam humilitatẽ
sequere. ñ que ostenditur
atq simulat᷑ gestu corporis
aut fracta uoce u̾boꝵ s qͦ
puro affectu cordis expͥmit.
Anid enim ẽ uirtutẽ hab̾e:
aliud̃ uirtutis similitudinẽ.
Aliud ÷ rerũ umbrã sequi.
aliud ueritatẽ. Multa illa
deformior ẽ suꝑbia qͦ sub
quibdam signis humilica
tis latet. Nescio quo enĩ mͦ
turpiora st̃ uicia c̃ u̾ͥtutum
specie celant᷑. Nulli te u̾aͣm
de generis nobilitate p̃ponã.
nec obscuriores qͦsq et hum¬
liori loco natos te inferiores
putes. Nescit religio nr̃a pso¬
nas nec condiciones hominũ.
s animos inspicit. serui et
nobilem de morib ꝓnuntiat.
ñ seruire peccatis. Sũma ẽ¬
apd̾ eum nobilitas. clarum
uiris nobiliꝰ petro. qͥd in fe¬
muns beata maria illustriꝰ.
que fabri sponsa descͥbit᷑:
sponsa fabri illiꝰ meruit ẽẽ
mat̾. a qͦ ipsi claues date sc̃.

Expanded text:
uem alium requiescam nisi super humilem et quietum et trementem uerba mea? uerum tu eam humilitatem sequere, non quae ostenditur atque simulatur gestu corporis aut fracta uoce uerborum, sed quae puro affectu cordis exprimitur. aliud est enim uirtutem habere, aliud uirtutis similitudinem; aliud est rerum umbram sequi, aliud ueritatem. multo illa deformior est superbia, quae sub quibusdam humilitatis signis latet. nescio quo enim modo turpiora sunt uitia, cum uirtutum specie celantur. Nulli te umquam de generis nobilitate praeponas nec obscuriores quasque et humiliore loco natas te inferiores putes. nescit religio nostra personas nec condiciones hominum sed animos inspicit, seruum et nobilem de moribus pronuntiat. non seruire peccatis, summa apud eum nobilitas clarum uiris nobilius Petro ? quid in feminis beata Maria illustrius, quae fabri sponsa describitursponsa fabri illius meruit esse mater, a quo ipsae claues datae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cie sue opib emit agrũ ĩ
quo repperiat thesaurum
quẽ nec fur effodere nec
latro possit auferre: Scio
me offensurũ ẽẽ ꝙͣ plurimoᷤᷤ
qͥ generalem diuicuis dispu¬
tacionẽ in suã refert̃ contu¬
meliam. & dum mͥ irascunt᷑.

Expanded text:
tiae suae opibus emit agrum, in tiae suae opibus emit agrum, in quo repperiat thesaurum, quem nec fur effodere nec latro possit auferre? Scio me offensurum esse quam plurimos, qui generalem de uitiis disputationem in suam referant contumeliam et, dum mihi ira
Abbreviated transcription (Latin):
gentes uage. Immo belue
habitant ferocissime semꝑ
cibaria. latentibq saxis ua¬
disq dirissimis plena st̃ oñ
ita ut speculator et doctor
in sũma arbore sedeat. et ĩ¬
dirigende &e circũ flectende
nauis dictata predicat. Felix
cursꝰ ẽ si post sex menses
supͣdicte urb̃ portũ teneañ.
a quo se incipit perire oceanꝰ
ꝑ qm uix anno ꝑpetuo ad
indiam ꝑuenit᷑. & ad gangen
fluuiũ quẽ phison sacͣ sc̃p¬
tura cõmemorat. qͥ circuit
omnẽ t̾ram. et multa gen̾a
pigm̃toꝵ de paradisi dicit᷑
fonde euehere. ubi nascitur
carbunculꝰ et smaragdus.
et margarite candide. qͥbs¬
nobilium feminaꝵ ardet
uras et inimensoꝵ corpoꝵ
monstra. Hominib impos¬
sibile ẽ. ut ostendat᷑ nobis
qͣles custodes habeat auari
scli tanta sustinent. ut ad
diuicias et seruent cũ aĩe
discͥmine qͤ multis ꝑicłis
tori faciendum ẽ qͥ uendi¬
tis oĩb querit p̃ciosissimã
margaritã. qͥ totis substã¬

Expanded text:
gentes uagae, immo beluae gentes uagae, immo beluae habitant ferocissimae. semcibaria. latentibus saxis uadisque durissimis plena sunt omnia, ita ut speculator et ductor in summa mali arbore sedeat et inde regendae et circumflectendae nauis dictata praedicat. felix cursus est, si post sex menses supra dictae urbis portum teneant, a quo se incipit aperire oceanus, per quem uix anno perpetuo ad Indiam peruenitur et ad Gangen fluuium — quem Phison sancta scriptura cognominat —, qui circuit omnem terram Euilat et multa genera pigmentorum de paradisi dicitur fonte euehere. ibi nascitur carbunculus et zmaragdus et margarita canden et immensorum corporum monstra, hominibus impossibile est: ut ostendatur nobis, quales custodes habeat avaritsaeculi tanta sustinent, ut ad diuitias, et seruant cum animae discrimine, quae multis periculis tori faciendum est, qui uenditis omnibus quaerit pretiosissimum margaritum, qui totis substan
Abbreviated transcription (Latin):
et sollicite diligentie suꝑare.
cũ natꝰ sis in carne. ñ car¬
nalit̾ uiuere. tecũ pugna¬
re cotidie inclusũ hostem
ut de aͬgro fabule ferunt
centum ocłis obseruare. Ai¬

Expanded text:
et sollicitae diligentiae superare, quod natus sis in carne, non carnaliter uiuere, tecum pugnare cottidie et inclusum hostem Argi, ut fabulae ferunt, centum oculis obseruare.
Abbreviated transcription (Latin):
miseratio dĩ magna ẽ: mul¬
titudinẽ peccatoꝵ meoꝵ ig¬
noscit. Miscia et ira apud
ipsum st̃: et in peccatorib
i ẽ in peccatis ꝑseueranteᷤ.
respicit ira eiꝰ. Si enim hec
fidelit᷑ et diligent̃ adtendi¬
mus: ce ad penitentie medi¬
camenta sine aliqͣ dilatione

Expanded text:
miseratio Dei magna est, mulmiseratio Dei magna est, multitudini peccatorum meorum ignoscet. Misericordia et ira apud ipsum sunt, et in peccatores, id est, in peccatis perseverantes, respicit ira ejus . Si enim haec fideliter et diligenter attendimus, et ad poenitentiae medicamenta sine aliqua dilati
Abbreviated transcription (Latin):
facere infecta de factis: totis
uirib laboremꝰ. ut qd̾ uiuimꝰ.¬
ñ morti ꝓficiat s saluti. Sint
tam efficaces gemit᷑ qͥ peccata
in ossib scrutent᷑: qͥ in medul¬
lis crimina ꝑseq̃nt᷑. Nichil ĩ¬
tactum flet̾. nichil incuratũ
medicabilis penitencie dolor
relinqͣt: qd̾ contͣ nos in die
discussionis adsurgat: qđ
pꝰ uedera scła repente nouũ
in reatũ malȩ conscientie m̃tis
appareat. Festinemꝰ emendatã
offerre. Hic extingͣmꝰ mortẽ
moriendo pͥeccatis. hic uitã
uite meritis adqͥramꝰ. nͨ nos
in dempore senectutis ad pe¬
nitencie remedia reseruemꝰ
Qui enim dix̃ peccator in qͣcq
die conuersꝰ ingemuerit: os
iniqͥtates illiꝰ obliuiomi tra
dent᷑: ipse dix̃. Nolite tardare
conu̾ti ad omm̃n. Si te facie¬
bant ꝓmissa illa securum.
faciat᷑ te contestacio ista sol¬
licitũ: et audi scͥpturã dicentẽ.
Memento fili: qͥa mors non
tardat. Et ilid̾. Ne dixeris qr

Expanded text:
facere infecta de factis; totis facere infecta de factis; totis viribus laboremus, ut quod vivimnon morti proficiat, sed saluti. Sint tam efficaces gemitus, qui peccata in ossibus perscrutentur, qui in medullis crimina persequantur. Nihil intactum fletus, nihil incuratum medicabilis poenitentiae dolor relinquat, quod contra nos in die discussionis assurgat, quod post vetera saecula repente novum in reatum malae conscientiae mentis appareat. Festinemus emendatam offerre. Hic exstinguamus mortem moriendo peccatis; hic vitam vitae meritis acquiramus, nec nos in tempore senectutis ad poenitentiae remedia reservemus. Qui enim dixit, Peccator in quacumque die conversus ingemuerit, omnes iniquitateetiam dixit, Noli tardare converti ad Dominum . Si te faciebat promissio illa securum; faciat te contestatio ista sollicitum: et audi Scripturam dicentem, Memento, fili, quia mors non tardat ; et illud, Ne dixeris quia
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ ꝑdest. S dicit aliqͥs. Quomͦ
caritatẽ ñ habere iudicabit᷑:
qͥ pauꝑib tanta largit᷑: Cui
ego respondeo. Quomͦ in aliiᷤ
caritatẽ custodit qͥ se ipsum
int̾ficit: qͥ in animã suam
crudelis existit: Non enim
homicidia cõmutimꝰ aiãs nr̃as
occidimꝰ: qͥd nob̃ ꝓdest qd̾ in
aliis benigni sumꝰ. et in nob̃
ipsis impũ ẽẽ cognoscim᷑: ele¬
mosinas dando alienã carnẽ
pascimꝰ. et crimina cõmitendo
nr̃as animas iugulamꝰ. Et idõ
sic̃ freqͣnt᷑ ãmonui: sic ꝓ ma¬
iorib peccatis elemosinas de¬
mus. ut nũꝗͣ ad ipsa c̃mi¬
na redeamꝰ. Non sanitati c̃¬
dendũ ẽ: ñ ẽtati. In remedi¬
um salutis sue semꝑ tardꝰ ẽ:
qͥ uite sue incertꝰ ẽ. O si tẽpꝰ
penitentie sic disponeret᷑ qñ
ẽ in potestate positũ: quomͦ
desiderat᷑ amissũ: Nos gͦ qͥbo
achue et si sub incerta breui¬
tate conceditur curare macłas.
lauare culpas: subuenire pͥo¬
teritis: consulere futuris. et

Expanded text:
s. Sed dicit aliquis: Quomodo charitatem non habere judicabitur, qui pauperibus tanta largitur? Cui ego respondeo: Quomodo in aliis charitatem custodit, qui se ipsum interficit, qui in animam suam crudelis existit? Non enim homicidia committimus, animas nostras occidimus; quid nobis prodest quod in aliis benigni sumus, et in nobis ipsis impii esse cognoscimur? Eleemosynas dando alienam carnem pascimus, et crimina committendo nostram animam jugulamus. Et ideo, sicut frequenter admonui, sic pro majoribus peccatis eleemosynas demus, ut nunquam ad ipsa crimina redeamus. Non sanitati credendum est, non aetati. In remedium salutis suae semper tardus est, qui vitae suae incertus est. O si tempus poenitentiae sic disponeretur, quando est in potestate positum, quomodo desideraretur amissum? 3. Coadhuc, etsi sub incerta brevitate conceditur curare maculas, lavare culpas, subvenire praeteritis, consulere futuris, et
Abbreviated transcription (Latin):
accinctis renib pulla tunica.
barba ꝓlixa. a mulierib ñ
posse discedere. sub eodem
man̾e decto. simul mire cõ¬
uiua. ancillas iuuenes ha¬
bere in ministerio. hos caue.¬
renuntiare scło uestim̃tis
dũtaxat & uocis ꝑfessione
ñ reb nichil de pristina
conu̾satione mutasse. Res
familiares magis aucte qm
iminute. eadem ministeria
seruoꝵ. idẽ apꝑatꝰ conuiuii.
in uitro et patella fictili au¬
ro comedit᷑. & int̾ turbas &
examina ministroꝵ nom̃ s̃
uendicant solitarii. Tu uͦ si¬

Expanded text:
accinctis renibus, pulla tunica, barba prolixa a mulieribus non posse discedere, sub eodem conmanere tecto, simul inire convivia, ancillas iuvenes habere in ministerio et praerenuntiavere saeculo, vestimentis duntaxat, et vocis professione, non rebus, nihil de pristina conversatione mutarunt. Res familiaris magis aucta quam imminuta. Eadem ministeria servulorum, idem apparatus convivii. In vitro, et patella fictili aurum comeditur, et inter turbas et examina ministrorum, nomen sibi vindicant solitarii. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
tatores adhib̾e. et caragios sor¬
tilogos diuinos inqͥrere. totũ
hoc ad pompã uel ad opera
diaboli.ñ ẽ dubiũ ꝑtinere.
Et idõ qͥa pauci inueniri pos¬
sunt: qͥ se ex his omnib libe¬
ros ẽẽ congaudeant: unꝰqͥsq
sic̃ iam dixi currat ad consci¬
enciã suã et dũ adhuc aĩa
eiꝰ in hoc corpusculo continet᷑:

Expanded text:
tatores adhibere, et caragios, sortatores adhibere, et caragios, sortilegos inquirere, totum hoc ad pompam vel ad opera diaboli non est dubium pertinere. Et ideo quia pauci inveniri possunt, qui se ex his omnibus liberos esse congaudeant; unusquisque, sicut jam dixi, recurrat ad conscientiam suam: et dum adhuc anima ejus in hoc corpusculo continet
Abbreviated transcription (Latin):
int̾rogat᷑ ẽ abrenuntias dia¬
bolo pompis et oꝑib eiꝰ. tẽ
ei sacerdos subscribendo pac¬
tũ obtulit. Qnͣdo aũ respon¬
dit abrenuntio: tc̃ subscͥpsit.
Si gͦ sic̃ iam sup̃dictũ ẽ qd
do ꝑmisimꝰ ñ implemꝰ: nes¬
cio si hõib fidẽ seruare pos¬
simꝰ. ẜmisimꝰ enĩ nos abre¬
nuntiaturos diabolo: põpis
et oꝑib eiꝰ. Que aut̃ st̃ põpe
diaboli: ꝓpe nulus ignorar.
lam̃ uł ex parte aliqͣ dicere
nob̾ necesse ẽ. Dĩa spectacula
uł furiosa. uel cruenta. uel
turpia: pompe diaboli sunt.
Gule uł ebrietati seruire. li¬
bidim uł luxurie infelicem
animã subiugare. ad põpã
diaboli. certũ ẽ ꝑtin̾e: qͥa in
talib actib illiꝰ uolupͥtas im¬
plet᷑. De adulterus uͦ et ho¬
micidiis rapinis uł testimo¬
nuis falsis. qđ opꝰ ẽ ut dicañ
ad pompã uel ad oꝑa diabo¬
li ꝑtin̾e. cũ hoc nullus possit
hominũ ignorare: Nam et
auguria obseruare. et p̃can¬

Expanded text:
interrogatus est, Abrenuntias diainterrogatus est, Abrenuntias diabolo, pompis et operibus ejus? tunc ei sacerdos subscribendum pactum obtulit. Quando autem respondit, Abrenuntio; tunc subscripsit. Si ergo, sicut jam supra dictum est, quod Deo promisimus non implemus, nescio si hominibus fidem servare possimus. Promisimus enim nos abrenuntiaturos diabolo, pompis et operibus ejus. Quae autem sunt pompae diaboli prope nullus ignorat: tamen ex parte aliqua dicere nobis necesse est. Omnia spectacula vel furiosa vel cruenta, vel turpia, pompae diaboli sunt. Gulae vel ebrietati servire, libidini vel luxuriae infelicem animam subjugare, ad pompam diaboli certum est pertinere; quia in talibus actibus illius voluptas impletur. De adulteriis vero vel homicidiis, rapinis vel testimoniis falsis quid opus est ut dicantur ad pompam vel ad opera diaboli pertinere; cum hoc nullus possit hominum ignorare? Nam et auguria observare, et praecan
Abbreviated transcription (Latin):
in gehennã: Fiat gͦ in pͥmis
ꝓmissũ fuerit impleat᷑. Con¬
sidẽt unꝰqͥsq conscientiã suã.
et si se implesse uidit qd̃ pro¬
misit abrenuntiasse diabolo
et pompis illiꝰ ñ solũ uerb̾
s etiã et oꝑib recognoscat:
fidem integrã se seruasse cõ¬
gaudeat. Sic tam̃ sit securꝰ
de p̾teritis. ut sit sollicitꝰ de
futuris qͥa ñ qͥ ceꝑit: s qui
ꝑseu̾auerit usq in finẽ: hic
saluꝰ erit. S ne forte aliquis
credat qđ fidem ꝑ capitalia
tantũ crimina frangi possit
qͥd int̾est utrum si maiore
aut minore gladio unꝰqͥsq
ꝑcutiens int̾ficiat᷑: Qd hoc
dic̃. adtendat etiam de ocioso
sermone fidẽ ꝑiclitari posse:
de qͦ dñs in die iudicii ratio¬
nem dix̃ ẽẽ reddendã. Et illd̾.
Qui dixerit fri suo racha. siue
fatue: reus erit gehẽne igniˢ.¬
dictũ ẽ qd̾ in baptismi sacͣ¬
mñto ꝓmisit: & qͥa pactum
c̃ dño fec̃. uideat si id ex nul¬
la parte uiolauit. Qnͣdo enĩ

Expanded text:
in gehennam ? Fiat ergo imprimis promissum fuerit impleatur. Consideret unusquisque conscientiam suam, et si se implesse viderit quod promisit, abrenuntiasse diabolo et pompis illius non solum verbis, sed etiam et operibus recognoscat; fidem integram se servasse congaudeat. Sic tamen sit securus de praeteritis, ut sit sollicitus de futuris: quia perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Sed ne forte aliquis credat quod fides per capitalia tantum crimina frangi possit, quid interest utrum se majori an minori gladio unusquisque percutiens interficiat? Qui hoc dicit, attendat etiam de otioso sermone fidem periclitari posse, de quo Dominus in die judicii rationem dixit esse reddendam: et illud, Qui dixerit fratri suo, Racha, sive, Fatue, reus erit gehennae ignidictum est, quod in Baptismi sacramento promisit. Et quia pactum cum Domino fecit, videat si id ex nulla parte violavit. Quando enim
Abbreviated transcription (Latin):
cia et bonis oꝑib putat pro¬
mereri misdiam. Et male
desꝑat: si pꝰ bona oꝑa ñ se
credit recepturũ eẽ miscdiã.
Unde ante oĩa considerandũ
ẽ. et tim̃dũ ne nob̃ sine bo¬
nis oꝑib credamꝰ fidẽ posse

Expanded text:
tia et bonis operibus putat protia et bonis operibus putat promereri misericordiam: et male desperat, si post bona opera non se credit recepturum esse misericordiam. Unde ante omnia considerandum est et timendum, ne nobis sine bonis operibus credamus fid
Abbreviated transcription (Latin):
delis et stulta ꝓmissio. Mul¬
to meliꝰ ẽ ñ uouere: qͣm pꝰ
uotũ ꝓmissa ñ reddere. Et
ut hec etiã erga nos uel fa¬
mulos nr̃os possimꝰ agnos¬
cere euident᷑. dicat mͥ aliqͥs
si ei sufficit ut eum seruꝰ suꝰ
tota die dñm dicat ẽẽ. et mul¬
tis eum laudib p̾dicare nõ
desinat: et tam̃ oꝑa qͤ uisse¬
rit. implere dissimulet. Si
placent: qͣntomagis apud
dm̃ fides sine oꝑib ꝓdesse
ñ poterit. Ante oĩa tm̃dũ
ẽ ne se aliqͥs sic credat accep¬
turum dĩ miscdiam: ut ñ
expauescat iusticiã. Quã rẽ
si fecerit. ñ ẽ fides. Et iterũ
si sic expauescit iusticiã. ut
desꝑet de miscdĩa: ñ ẽ fide.
Et idõ qͥa ds̃ ñ solũ miseri¬
cors s et iustꝰ ẽ: utrumq cͤ¬
damꝰ. Nec iusticiã metuentes
de miscdĩa desꝑemꝰ: nec sic
amemꝰ miscdiam ut iustigiã
negligamꝰ. Ergo nec male spe¬
randum ẽ : nͨ male desꝑandũ.
Male sꝑat: qͥ se sine peniten¬

Expanded text:
delis et stulta promissio. Muldelis et stulta promissio. Multo melius est non vovere quam post votum promissa non reddere . Et ut haec etiam erga nos vel famulos nostros possimus agnoscere evidenter, dicat mihi aliquis si ei sufficit ut eum servus suus tota die dominum dicat esse, et multis eum laudibus praedicare non desinat; et tamen opera quae jusserit implere dissimulet. Si placent, quanto magis apud Deum fides sine operibus prodesse non poterit! Ante omnia timendum est, ne se aliquis sic credat accepturum Dei misericordiam, ut non expavescat justitiam: quam rem si fecerit, non est fides. Et iterum si sic n est fides. Et ideo quia Deus non solum misericors, sed et justus est, utrumque credamus: nec justitiam metuentes, de misericordia desperemus; nec sic amemus misericordiam, ut justitiam negligamus. Ergo nec male sperandum est, nec male desperandum. Male sperat qui se sine poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
aut fuisse aut eẽ cognoseit ꝑ
penitentiã et elemosinam
et p̾cipue. ꝑ indulgentiam
inimicoꝵ suoꝵ redimere uł
em̃dare festinet. et sic cũ dĩ
adiutorio p̾terita uulnera
studeat curare: ut numꝗͣ
postea unde iterũ uuln̾ari
possit. p̾sumat admit̾e̾. nec¬
m̃s qm accepi. Bene credis:
si fecisti qd̾ ꝓmisisti. Si pac¬
tum qd̾ cum dño inieras.
conseruasti: securus esto qr
ñ ꝑibit nec fides nͨ baptismͦ
tuus. Si uͦ qd̃ uerb̃ ꝓmisist
oꝑib implere dissimulasti.
qͣ fronte uel qͣ conscientia
scis qd̃ ñ perierit baptismꝰ
tuus. cũ non custodieris pac
iterũ. Q habet mandata mea.
et fac̃ ea: ipse ẽ qͥ dilig̃ me.
Et iterũ. Non õs qͥ dicunt
num celoꝵ. s qͥ faciunt uo¬
luntatẽ pat̾s mei qͥ in ceł ẽ.
Diligenter adtende. qr scd̃m
supra scͥptas sentencias nichil
ꝓdest homini qd̵ se fidem
oꝑib implere neglexerit:
scdm illud scͥpture. Siquid
uouisti dõ: ne moreris red¬
dere. Displicet enim ei: infi¬

Expanded text:
cognoscit, per poenitentiam et eleemosynam, et praecipue per indulgentiam inimicorum suorum redimere vel emendare festinet; et sic cum Dei adjutorio praeterita vulnera studeat curare, ut nunquam postea unde iterum vulnerari possit, praesumat admittera. meus quem accepi. Bene credis, si fecisti quod promisisti. Si pactum quod cum Domino inieras conservasti, securus esto, quia non peribit nec fides nec Baptismus tuus. Si vero quod verbis promisisti, operibus implere dissimulasti; qua fronte vel qua conscientia scis quod non perierit Baptismus tuus, cum non custodieris pactiterum, Qui habet mandata mea, et facit ea, ipse est qui diligit me ; et iterum, Non omnes qui dicunt num coelorum; sed qui faciunt voluntatem Patris mei, qui in coelis est . Diligenter attendite, quia secundum supra scriptas sententias nihil prodest homini quod se fidem operibus implere neglexerit; secundum illud Scripturae, Si quid vovisti Deo, ne moreris reddere: displicet enim ei infi
Abbreviated transcription (Latin):
curare. sordes uestiũ candi¬
de mentis indicia st̃. Uilis
tunica contemptũ scłi ꝓbet.
ita dum taxat. ne animus¬
tuus tumeat. ne anim ser¬
las eque deuita. ut candi¬
das. ornat᷑. & sordes pari mͦ
fugiende. qͥa alterũ diuigaᷤ.
alterũ głam redolet. Non
absq amictu linteo incedẽ.
s p̾cium uestiũ lineaꝵ nõ
habere laudabile ẽ. Alioqͥn
ridiculũ et plenũ dedecoris

Expanded text:
tuae. sordes uestium candidae mentis indicio sint, uilis tunica contemptum saeculi probet ita dumtaxat, ne animus tumeat, ne habitus serlas aeque uita ut candidas; ornatus et sordes pari modo fugiendae, quia alterum delicias, alterum gloriam redolet. non absque amictu lineo incedere, sed pretium uestium linearum non habere laudabile est; alioquin ridiculum et p
Abbreviated transcription (Latin):
est. inde dupplicit̾ reus ers.
qͥa qđ uerb̃ ꝓmisisti imple¬
re noluisti. Et clamat tͥ ꝑ
qͥd homo ꝓmiserit si potest
debeat oꝑib adimplere. illã
nẽ ꝗͣ eo tp̃re qͦ in bãptismo
renascim᷑ dõ ꝓmitimꝰ. specia¬
liter cũ ipsiꝰ adutorio serua¬
re debemꝰ. Int̾rogamͣ enĩ in
baptismo. utrũ abrenuntie¬
nus diabolo pompis et oꝑibꝰ
eiꝰ: et abrenuntiaturos nos
uoce libera respondemꝰ. qđ
qͥa infantes ꝑ se minime ꝑ¬
fiteri possunt. parentes ip̃soꝵ
ꝓ eis fideuissores existunt.
Si gͦ hoc qđ pͥmũ ẽ. et in
qͦ fundam̃tũ xp̃iane reli¬
gionis consistit fidelit̾ cõser¬
uamꝰ. certum ẽ qd̾ reliq̃ cũ
ipsiꝰ achutorio implere pote¬
rimus. Si uͦ hoc qd̾ dõ ꝓmit¬
timꝰ implere negligimꝰ: nes¬
cio si illam fidem que inter
homines agit᷑ seruare poss¬
mͥ. Si enim homini cuilibet
potestatẽ habenti ꝑiculose
hominẽ ideo uerem᷑: qͥa aut
mortẽ aut dampnũ corporis

Expanded text:
est, inde dupliciter reus eris; est, inde dupliciter reus eris; quia quod verbis promisisti implere noluisti; et clamat tibi per dquid homo promiserit, si potest, debeat operibus adimplere; illam nem, quam eo tempore quo in Baptismo renascimur, Deo promittimus, specialiter cum ipsius adjutorio servare debemus. Interrogamur enim in Baptismo, utrum abrenuntiemus diabolo, pompis et operibus ejus: et abrenuntiaturos nos voce libera respondemus. Quod quia infantes per se minime profiteri possunt, parentes ipsorum pro eis fidejussores existunt. Si ergo hoc quod primum est, et in quo fundamentum christianae religionis consistit, fideliter conservamus; certum est quod reliqua cum ipsius adjutorio implere poterimus. Si vero hoc quod Deo promittimus, implere negligimus; nescio si illam fidem quae inter homines agitur servare possimus. Si enim homini cuilibet potestatem habenti periculose hominem ideo veremur, quia aut mortem aut damnum corporis
Abbreviated transcription (Latin):
tuam passuri sint penam. c̃
hec fidelit̾ credit. si toto aui¬
mo contendit bona oꝑa face
ꝑ que possit ad p̾miũ ꝑueni¬
re et mala ñ ag̾e ut penam
possit euadẽ. fidem rectã se
tenere congaudeat et dõ grͣaᷤ
agat. et c̃ ipsiꝰ adiutorio in
ipso oꝑe ꝑseuerare conten¬
dat. Hec gͦ fr̃s si diligenter
uultis adtendere: et nom̃
fidei et uirtutẽ eiꝰ plemiꝰ po¬
teritis agnoscere. Et qͥa fides
a fit sic̃ suꝑiꝰ dixi nom̃ acce¬
pit: si te meliꝰ dicas fidẽ ha¬
b implere uolueris. penit᷑
ñ est fides. Et si te asseras
credẽ et p̃miũ qd̃ ꝓmittit
ds̃: &e suppliciũ qd minat᷑.
et tam̃ ut sepe iam dictũ ÷
bene agere nolueris: penitꝰ
ñ ẽ fides. Et si te asseras cre¬
dere. et p̾mium qd̃ ꝓmittit
as. et suppliciũ qd̾ minatur.
et tam̃ ut sepe iã dictũ est
etiam nocet. Quia meliꝰ est
rit implere ñ uelle. Solũ
enim nom̃ fidĩ. te lib̾are ñ
poterit: qͥnpotiꝰ sic̃ iã dictũ

Expanded text:
tuam passuri sint poenam; cum tuam passuri sint poenam; cum haec fideliter crediderit, si toto animo contendit bona opera facere per quae possit ad praemium pervenire, et mala non agere ut poenam possit evadere, fidem rectam se tenere congaudeat, et Deo gratias agat, et cum ipsius adjutorio in ipso opere perseverare contendat. Haec ergo, fratres, si diligenter vultis attendere, et nomen fidei et virtutem ejus plenius poteritis agnoscere. Et quia fides a Fit, sicut superius dixi, nomen accepit, si te melius dicas fidem habus implere nolueris, penitus non est fides. Et si te asseras credere praemium quod promittit Deus, et supplicium quod minatur; et tamen, ut saepe jam dictuere nolueris, penitus non est fides. Et si te asseras credere praemium quod promittit Deus, et supplicium quod minatur; et tamen, ut saepe jam dictum est,etiam nocet; quia melius estrit implere non velle. Solum enim nomen fidei te liberare non poterit: quin potius, sicut jam dictum
Abbreviated transcription (Latin):
s etiam humanaꝵ rerũ fir¬
mitas continet᷑. Unde qͥblibet
uerb̾ etiam si cũ multis iura¬
mentis dicat se aliqͥs fidem
hab̾e. si id qd̃ se dicit credere
uerb̾. implere noluerit fachᷤ:
ñ est fides. qͥa sic̃ dixi fides
a fit nom̃ accepit. Uideamꝰ¬
qͥd sit qd̾ debeat fac̾e. q̃ fidẽ
uult integͣm custodire. Hoc
sinedubio in qͦ fundam̃tũ
xp̃iane religionis firmissi¬
me continet᷑. ut et qd̵ ꝓmit¬
tit ds̃ et qd̾ minat᷑ toto corde
uerũ ẽẽ confidat. Tc̃ enĩ et
nom̃ fidĩ intellig̾e. et uirtu¬
tem eiꝰ pleniꝰ poterit agnoscẽ.
si ista duo sͥ ante ocłos suos
et suppliciũ pene ꝓpetue.
Et qͥa unũ credẽ. et de alio
dubitare nichil ꝓdest: cum
gͣndi diligentia unꝰqͥsq int̾¬
roget cor suũ. si utrumq
fidelit̾ credit. Et si in istis dua¬
b reb uerã fidem se hab̾e¬
enĩ a cognouerit: corde firmis¬
cio̾ simo retinens. qd̃ et iusti
pꝰ bona oꝑa accepturi sint
głam et iniusti pꝰ mala ꝑpe¬

Expanded text:
sed etiam humanarum rerum firmitas continetur. Unde quibuslibet verbis etiamsi cum multis juramentis dicat se aliquis fidem habere, si id quod se dicit credere verbis, implere noluerit factis, non est fides; quia, sicut dixi, fides a Fit nomen accepit. quid sit quod debeat facere, qui fidem vult integram custodire: hoc sine dubio in quo fundamentum christianae religionis firmissime continetur; ut et quod promittit Deus et quod minatur, toto corde verum esse confidat. Tunc enim et nomen fidei intelligere, et virtutem ejus plenius poterit agnoscere, si ista duo sibi ante oculos suos et supplicium poenae perpetuae. Et quia unum credere, et de alio dubitare nihil prodest; cum grandi diligentia unusquisque interroget cor suum, si utrumque fideliter credit: et si in istis duabus rebus veram fidem se habere cognoverit, corde firmissimo retinens quod et justi post bona opera accepturi sint gloriam, et injusti post mala perpe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectum fore dõ pollicit᷑ sit:
ante dm̃ mentit᷑ ẽ. Os aut̃
qđ mentit᷑ occidit animã.
Igit᷑ ut concludã si ꝑfectus es.
cur bona pat̾na desideras :
Si ꝑfectus ñ es: dnm̃n fefel¬
sisti. Diuinis eũgłiũ uocib
tonat. Non potestis duobus
dnĩs seruire. Et audet qͥsꝙͣ
me uenire. abneget semet¬
ipsum: &e tollat crucẽ suã.
et sequat᷑ me. Et ego omistꝰ
auro. arbitror me xp̃m seqͥ.

Expanded text:
e Deo pollicitus sit, ante, mentitus est. Os autem quod mentitur, occidit animam. Igitur ut concludam, si perfectus es, cur bona paterna desideras? Si perfectus non es, Deum fefellisti. Divinis evangelium vocibus intonat: Non potestis duobus dominis servire, et audet quisqume venire, abneget seipsum sibi, et tollat crucem suam, et sequatur mei et ego onustus au
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s um̃i: fides multis p̃conis
conlaudat᷑: qͥa ñ solũ diuine
scͥpture. s etiam totũ genus
humanũ laudare ñ cessat:
atq uti nam qͦm laudat᷑
ling̃ sic laudaret᷑ &e uita.
Quomͦ p̾dicat᷑ ex ore
sic et teneat᷑ ex corde.
sic oꝑib impleret᷑. Tanta enĩ
ẽ uirtus fidei: ut etiam illi
eam laudare p̾sumant. qͥ eã
seruare dissimulant. Et uere
merito laudat᷑ fides. sine qͣ
nichil unqͣm boni oꝑis in¬
choat᷑. atq ꝑficit᷑. scđm illud
qd̾ scriptũ ẽ. Sine fide ĩpossi¬
bile ẽ qmꝗͣ plac̾e dõ. De ipsa
Ipsam etiam beat᷑ apłs paulꝰ
in illo cathalogo. uͥ õs antiqͦs
scõs conlaudauit. ꝑ singulos
cõmendauit dicens. Fide abel.
fide enoch. fide noe. fide abra¬
ham placuert̃ dõ: et cetera.
De hac etiam ipse dñs ĩ eu̾głio
dix̃. Fides tua te saluũ fecit.
eradicare et transplantare &
fiet nob̾. Cũ gͦ tantis laudib
bonũ fidei p̾dicet᷑: a multiᷤᷤ
tam̃ nominis eiꝰ ꝓpͥetas

Expanded text:
rissimi, fides multis praeconiis collaudatur; quam non solum divinae Scripturae, sed etiam totum genus humanum laudare non cessat. Atque utinam quomodo laudatur lingua, sic laudaretur et vita; quomodo praedicatur ex ore, sic et teneatur ex corde; sic operibus impleatur. Tanta enim est virtus fidei, ut etiam illi eam laudare praesumant, qui eam servare dissimulant. Et vere merito laudatur fides, sine qua nihil unquam boni operis inchoatur atque perficitur; secundum illud quod scriptum est, Sine fide impossibile est quemquam placere Deo . De ipsa Ipsam etiam beatus apostolus Paulus, in illo catalogo ubi omnes antiquos sanctos collaudavit, per singulos commendavit dicens: Fide Abel, fide Enoch, fide Noe, fide Abraham placuerunt Deo , etc. De hac etiam ipse Dominus in Evangelio dixit, Fides tua te salvum fecit ; Eradicare et transplantare, et fiet vobis . Cum ergo tantis laudibus bonum fidei praedicetur, a multis tamen nominis ejus proprietas