comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Aund ucerpellectius uedostus dosle. ecrus dcere. Autauocabulo uhostũ
hosbrctim ab solutũ es hicepelletius nulle dibuaetioest. Aut cesle
is pñoimine meis mecctimn. Tuus tucctim & niluil aliuid significat meatĩ
tucctĩ. Nisimeo more. tuomore. putcc meaũ fecisti. quide meatim
fecisti idest meomore. tucctim fecisti ide tuomore. Ite auocabulo
ut hestium hostiatim. s & hostiũ tiomẽẽ. quidergo met est. qđ diet ucm̃
et uocabulũ ÷ quidinter ẽ qđ nomen uult cẽ cenimeclis: uocabulũ uilt ẽẽ
reimcenimcelis : putec hostiũ. fenestrapaeries. omniee istec uocabulas:
& teneo ab eo qđ ẽ pes & teneo utrõq fastũ ẽ pedeũtim. idẽ sensim sine
in t̃missione : Itẽ indulgens indulgent̃ aitȩcc apasticipio nascitur
idest ecce ad uerbiũ quod a pasticipionatũ ẽ NegeNomnes solus
nondeb& ncesci ad uerbiũ a pasticipio & decipit᷑ꝰ nomine : & ideo
indulgens pasticipiũ ẽ & nonuidit qm̃ hoc ipsũ indulgens pot̃ eẽ nom̃ :

Expanded text:
aut ab appellatiuis, ut doctus docte, clarus clare, aut a uocabulo, ut ostium ostiatim {absolutum est, in appellatiuis nulla dubitatio est}; aut certe a pronomine, meus meatim, tuus tuatim. et nihil aliud significat meatim tuatim nisi meo more, tuo more. puta meatim fecisti: quid est meatim fecisti? id est meo more; tuatim fecisti, id est tuo more. item a uocabulo, ut ostium ostiatim. sed et ostium nomen est. quid ergo interest, quod dicit nomen et uocabulurei inanimalis. puta ostium fenestra paries, omnia ista uocabula sunt. quasi pes et teneo} ab eo quod est pes et teneo; utrimque factum est pedetemtim, id est sensim sine intermissione. item indulgens indulgenter ait, ecce a participio nascitur, id est ecce aduerbium quod a participio natum est. negant omnes; solus non debet nasci aduerbium a participio; et decipitur nomine, et ideo indulgens participium est, et non uidit quoniam hoc ipsum indulgens potest esse et n
Abbreviated transcription (Latin):
uerba deficiunt ut ẽ sũ es est sidicer& sũ es & possum dicere secunde
coniugationis. Nec̃ secundec coniugatio ꝑesexit s ꝓdustũ ut sedeo sede¬
doceo doces hoc autẽ ñ ꝓducit᷑ sũ es : & ñ possũ dicere sũ es. Vnde appa
qm̃ coniugationẽ nullcc̃ heb& : Nec .a. hocb& Nec e ꝓdustũ nec i
Pergenera sidicas audeo defec̃ꝑgenus Namsi audeo Neutrale est toti
ausus erã gecuisussũ gauisus erec̃ : Ner numeros faxo dicimꝰ faxim̃ nem
tollo quidhabes dicere. quo modo erit pra&eritũ tẽprꝰ sofero defec̃piꝰ¬

Expanded text:
uerba deficiunt, ut est sum es est. si faceret sum es et, possemus dicere secundae uerba deficiunt, ut est sum es est. si faceret sum es et, possemus dicere secundae coniugationis; nam secunda coniugatio pe non possumus dicere sum ēs. unde apparet quoniam coniugationem nullam habet; nec habet a nec e productum nec i. per genera: si dicas audeo, deficit per genus. nam si audeo neutrale est, totum ausus eram, gauisus sum gauisus eram. per numeros: faxo dicimus, faximus nemo tollo quid habes dicere? quo modo erit praeteritum tempus? sed fero defici
Abbreviated transcription (Latin):
totmodis uerba deficiunt quot s̃ quae accidunt uerbis : quots quaẽ
accidunt: septẽ : qua litas coniugatio genus aumerus figura
tempus ꝑsona  quemad modũ septẽ :̃ quae acciduat Necesss
ut iot modis uerboc deficiant : putc ꝑ qua litectes inuenies uerbũ defestũ
ut sit frequentatiuũ & non sit modus : qqua litasenĩ aut in modis aut in formis ẽ
constituteo: lacesso facesso Non pot᷑ inueniri primũ ipsius idẽ principib:
qm̃ frequentatiua sepe ꝑ unũ gradũ ascendunt : Raro ꝑduos ꝑtres
nũ quã Ergo habes facio indefasto indefastito : sidicas faxo iancontra
astẽ ascendit : & nullũ uerbũ inuenitꝰ quastũ gradũ ascendens:
nisi solũ imperatiuũ caedo quid adtulisticedo. quid dicis cedo quid facia
& istcc̃ uncc̃ ꝑsonc̃ legimꝰ Nec edtercõ potes inuenire : cedo & calte id ẽ
plautũ idẽ date pactrimeo. Ecce ꝑ modos & ꝑformas & ꝑ coniugationes

Expanded text:
tot modis uerba deficiunt, quot sunt quae accidunt uerbis. quot sunt quae tot modis uerba deficiunt, quot sunt quae accidunt uerbis. quot sunt quae accidunt? septem, qualitas coniugatio genus numerus figura tempus persona. quem ad modum septem sunt quae accidunt, necesse est ut tot modis uerba deficiant. puta per qualitates inuenis uerbum defectiuum, ut sit frequentatiuum, et non sit modus. qualitas enim aut in modis aut in formis est constituta. lacesso facesso: non potest inueniri primum ipsius, id est principale. quoniam frequentatiua saepe per unum gradum ascendunt, raro per duos, per tres numquam. ergo habes facio, inde facto, inde factito. si dicas facesso, iam contra artem ascendit, et nullum uerbum inuenitur <in> quartum gradum ascendens. nisi solum imperatiuum, cedo quid attulisti? cedo quid dicis? cedo quid facies?  istam unam personam legimus, nec aliam potes inuenire, cedo et cette, id est Plautum, id est date patri meo. ecce per modos et per formas. et per coniugationes
Abbreviated transcription (Latin):
nisi .u. sequectꝰ. Cũ autẽ .i. ñ sequacł q̃ prae poni non deb& ergore¬
moue isi om̃s a .o.f. .l.q.r. & .t. istis exceptis litteris quae nonin¬
ueniunt᷑ anteo. reliquȩ consoncentes illo ic̃ inueniunt .e. ut exeo
÷ ut audio .u. ut cennuo & consoncntes om̃s abae. puta b. bibo cplaco
dreddo .g. ligo .h. traho l puta impello m.ut amo .N. ut cano r utaro
s. lasso .x. elixo potest inuenire omnes ante .o. exceptis stis. Quin&ic̃
illaeduae i&u. quae transeunt in consonantiũ potestatẽ possinueniri
s imilit̃ loco consoncntiũ positae aio .÷ ante .o. eccemodo ÷ non est
uocalis s quasi consoncens est : Adiuuo ecce inuenit᷑ .u. ante .o. na
modo transit in consonantis potestatẽ & modo .u. ñꝓuo caliest
sꝓ consoncntis potestate : Quaeritꝰ copud as tigra phos quot modis
uerba deficiant : donatus tenuit compendiũ optimum a dit

Expanded text:
nisi u sequatur; cum autem u non sequatur, q praeponi non debet. ergo renisi u sequatur; cum autem u non sequatur, q praeponi non debet. ergo remoue istas omnes, a o f k q y et z; istis exceptis litteris, quae non inueniuntur ante o, reliquae {consonantes} illae iam inueniuntur, e, ut exeo, i, ut audio, u, ut annuo, et consonantes omnes aliae, puta b bibo, c placo, d reddo, g ligo, h traho, l inpello, m amo, n cano, r aro, s lasso, x elixo. potes inuenire omnes litteras ante o exceptis istis. quin etiam illae duae, i et u, quae transeunt in consonantium potestatem, possunt inueniri similiter loco consonantium positae: aio, i ante o; ecce modo in non est uocalis, sed quasi consonans est: adiuuo, ecce inuenitur u ante o; nam modo transit in consonantis potestatem, et modo u non pro uocali est, sed pro consonantis potestate. quaeritur apud artigraphos, quot modis uerba deficiant. Donatus tenuit conpendium optimum et ait,
Abbreviated transcription (Latin):
f. tdrepperit᷑ ideirco ergecnt quisic seribuas triũ fo. ꝑ f. noce ne ceser
ut litterã illcc̃ grecã ꝙ. cũ uolueris exprimere ꝑ .p. & .h. & .o. scribees
filipphus ꝑ .oͥ. scribunt. lactine siuo iueris scribere ꝑ .p. & .h. scribis
putac qINΟC̃ latine ꝑ .p. & .h. scribis & id circo triũpho sic
deb& scribi inde enĩ hacb& originẽ AΠΟΤΟΥXΡΙΑ ΛΡΙΕΙΝ
trium phus copudro manos non fuit. Necapud grecos ẜex cusa
liberi pectris. Liber poct̃ cũ uiciss& indos & cũ saltatione & tropeis
redira qđ uincer& exinde trastũ ẽ ut haec sollem nitcesserua¬
r& imperatorib: uistorib : Nam id circo quaendo uincunt imper¬
ratores exercitus ante ipsos cembulant p̃cedunt milites & dicunt
aliquac lasciua cedimitationẽ satirorũ quem cadmodũ scctyri
cnte liberũ pactrẽ cmbulantes dicebcnt thricõbae usae. dicunt
go cũo. sequatꝰ quomodo pot̃ L. pracponi : Itẽ q non praeponit᷑

Expanded text:
r; idcirco errant qui sic scribunt, triumfo, per f. nam necesse est ut, litteram illam Graecam φ cum uolueris exprimere, per p et h et o scribas. Filippus per φ scribunt; Latine si uolueris scribere, per p et h scribis. puta φίλος Latine per p et h scribis, et idcirco triumpho sic debet scribi. inde enim habet originem, ἀπὸ τοῦ θριαμβεύειν. triumphus apud Romanos non fuit nec apud Graecos, sed ex causa Liberi patris. Liber pater cum uicisset Indos et cum saltatione et tropaeis rediret, quod uicerat, exinde tractum ut haec sollemnitas seruaretur imperatoribus uictoribus. nam idcirco, quando uincunt imperatores, exercitus ante ipsos ambulant, praecedunt milites et dicunt aliqua lasciua ad imitationem Satyrorum, quem ad modum Satyri ante Liberum patrem ambugo cum o sequatur, quo modo potest k praeponi? item q non praeponitur,
Abbreviated transcription (Latin):
mine ꝓprio. Inistis cedũbuis maegna difficultes ẽ. quo modo na scuntur
utrũ horatie dixit dicam̃. Anhoraticnedixit. Vtrũ tullie dixit an
tullicene : Inuenimus etũ celiquec indiriuatione quae hane naturac̃ sequaem̃ꝰ
quoties simliratione diriuatꝰ. tale eẽ debuit: & debuim dicere horatie
dixisti. s ẽ regula Ergotene istcc̃ regulcẽ: Omnice adũbia quae p
diriuationẽ nascuntꝰ Necesse hcbent crescere. melius est sicrescarT
quaesi secundũ numerũ syllebarũ ficent : putac tullius trissillabũs
Crescit indiriuatione tullicene. Virgilius quact tuors syllabae
uirgilicone quinq s̃: Horatius horaticne. deb& codũbiũ qđ nascit᷑
coliunde crescere : Diriuatio autẽ plerũq cresc̃. plerũq ñ cresct
ut dixim horatius horatic. lex horatic Ecce ae quales hacba
syllccbes lic& sit illcc diriuatio : Ergo in diriuatione quee ndo puta

Expanded text:
mine proprio: in istis aduerbiis magna difficultas est, quo modo nascuntur, mine proprio: in istis aduerbiis magna difficultas est, quo modo nascuntur, utrum Horatie dixit dicamus, an Horatiane dixit, utrum Tullie dixit, an Tulliane. inuenimus enim aliqua in deriuatione, quae hanc naturam sequantur: simili ratione deriuatur, tale esse debuit, et debuimus dicere: Horatie dixisti. sed est regula; ergo tene istam regulam. omnia aduerbia quae per deriuationem nascuntur necesse habent crescere {melius est, si crescant, quam si secundum numerum syllabarum fiant}. puta Tullius trisyllabum est, crescit in deriuatione, Tulliane; Vergilius quattuor sunt syllabae, Vergiliane quinque sunt; Horatius Horatiane. debet aduerbium quod nascitur aliunde crescere. deriuatio autem plerumque crescit, plerumque non crescit, ut diximus, Horatius {Horatia}, lex Horatia; ecce aequales habet syllabas, licet sit illa deriuatio. ergo in deriuatione, quando puta
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝓut inuenta fuerint it echabes dicere : Illcc uero quae aliunde originẽ sumundt
haec inastẽ ueniunt. Adubi cs̃ quae ase nascuntꝰ ut cras horno hor nõe
fastum ẽ. id est hoc eonno : In ade &ic̃ fruges hornoticȩ dicunt: Legistis in fruntora
quaentum cũ que frumenti hornitini exccruerunt : quec quec̃ cicero hor ñtini
frumentidi. Horatius non đt hornstini si hornifrum̃ti & hor ncosrure
lccres: ꝓ eo qđẽ hornatina fruge : Ergo hornõ ẽ anno praesente. Alico
uero quae aliunde originẽ sumunt cebistisreb trechunt᷑. Aut a nomitie
ꝓprio. Aut a nomine appelloctiuo Aut a uerbo aut a nomine & uerbo :
Aut aprt aomine & coduerbio. Aut a pasticipio: Omgiec adũbiceqiucaliun
originẽ sumunt ab istis reb ueniunt : ła nomine ꝓprio uel aba ppellatiuo
A ꝓprio tullius tullicne Virgilius uirgilicnȩ horatius horatiane ano¬

Expanded text:
sed prout inuenta fuerint, ita habes dicere. illa uero quae aliunde originem sumunt, sed prout inuenta fuerint, ita habes dicere. illa uero quae aliunde originem sumunt, haec in artem ueniunt. aduerbia sunt quae a se nascuntur, ut cras horno. horno est factum est, id est hoc anno. inde etiam fruges hornotinae dicuntur: l«quantumcumque frumenti hornotini exarauerunt». quamquam Cicero «hornotini frumenti» dicit, Horatius non dicit hornotini sed horni frumenti, «et horna fruge Lares», pro eo quod est hornotina fruge. ergo horno est anno praesente. alia uero, quae aliunde originem sumunt, ab istis rebus trahuntur, aut a nomine proprio, aut a nomine appellatiuo, aut a uerbo, aut a nomine et uerbo, aut a pronomine et aduerbio, aut a participio. omnia aduerbia, quae aliunde originem sumunt, ab istis rebus ueniunt: uel a nomine proprio uel ab appellatiuo, a proprio Tullius Tulliane, Vergilius Vergiliane, Horatius Horatiane. a no
Abbreviated transcription (Latin):
sequit̃ ceduerbiũ soqm̃ ad uerbiũ sequit᷑ uerbum:
cc̃ potestẽẽ uerbum & non eẽ adũbiũ econtra¬
rio non pot eẽ ad uerbiũ sine uerbo : Vt puta qucendo
dico orator fecit plenccẽ elocutio orator nom̃. fecit
uerbumest. Ecce hoc loco cedũbiũ r̃ ẽ & tecm̃
plenccest elocutio
Cras adubiũ ẽ : &tcm̃ adhuc cliquid de est Aisiced dideris uerbum : ergo
eẽ uerbum qñ cdũbiũ sequitꝰ. Er goced uerbiue parsorationis distacqͥm̃ sẽꝑ
sequit ũbũ. Aduerbiccomnic aut aseoriunt᷑. Aut ab aliis pastib ueniunt:
plurimcs̃ adubico quaenaturalit̃ a senata sunt : plurimces quae aliunde originẽ
ducunt : Nacturalit̃ ceseoriunt᷑ ita crecs Nũquid hceba originẽ undeueniat :
non hab& : Hodie uero hceb& originẽ undeuenicet. hodie quasi hoc die
uel nacturalit̃ longae ł Nccturalit̃ breues carent ratione qm̃ primco
originis est ñ hab& fino nẽ. Er goccduerbic illeo quaea se neescunt᷑ rationecaren :

Expanded text:
sequitur aduerbium, sed quoniam aduerbium sequitur uerbum. nam potest esse uerbum et non esse aduerbium; e contrario non potest esse aduerbium sine uerbo. ut puta quando dico: orator fecit, plena est elocutio: orator nomen, fecit uerbum est; ecce hoc loco aduerbium non est, et tamen plena est elocutio. cras aduerbium est, et tamen adhuc aliquid deest, nisi addideris uerbum. ergo m aduerbium sequitur. ergo aduerbium est pars orationis dicta, quoniam semper sequitur uerbum. aduerbia omnia aut a se oriuntur, aut ab aliis partibus ueniunt. plurima sunt aduerbia quae naturaliter a se nata sunt, plurima sunt quae aliunde originem ducunt. naturaliter a se nascuntur ita, cras. numquid habet originem, unde ueniat? non habet. hodie uero habet originem, unde ueniat, hodie quasi hoc die.uel naturaliter longae uel naturaliter breues carent ratione, quoniam proriginis est non habet rationem. ergo aduerbia illa quae a se nascuntur ratione carent,
Abbreviated transcription (Latin):
dat regulas in uerbis defestiuis s in illis cantũ modo utit̃ ꝑsonis in uerbis
defestiuis quaelestae sunt : Ergo demissis defestiuis incipit trastare deplor
hecb& puta non pot̃ quẽ ad modũ llud hab& .e. ante .o. uteeo au
ut audio aut .u. ut annuo. Non potest inueniria ante .o. Eccehabe
uncẽ uocalẽ quae excludit. Itẽ alice ubi nonitiuenit .o. anteo

Expanded text:
dat regulas in uerbis defectiuis, sed illis tantum modo utimur personis in uerbis dat regulas in uerbis defectiuis, sed illis tantum modo utimur personis in uerbis defectiuis, quae lectae sunt, ergo dimissis defectiuis incipit tractare de plenis. habet. puta non potest, quem ad modum illud habet e ante o, ut exeo, aut i, ut audio, aut u, ut annuo, non potest inueniri a ante o. ecce habes unam uocalem quae excluditur. item alia uocalis, non inuenitur o ante o
Abbreviated transcription (Latin):
accuso illius quis hoc nesciat: s timuituim grecã: grecienum accuso
illius dicunt ΚΑΤΗΥΟΡΕΚΟΙΝΥ ergo ut facer& differentiam
ꝓt̃ grecã elocutionẽ ideo hui : rei redditrationẽ. Vbienum dubtatũ
utrũ sic hoc possit dici sem ꝑ acuso illu dicimus : sppt̃ expressionẽ uerbi
greci ideo hoc fecit. Auestor abłtmregit auestor ab illc.rẽ. abscd
abillacre : fruor septimũ regit. fruor illarẽ potior illarẽ : ergo
hecbes uerba quae secuntꝰ casũ gent̃m. ut misereor illius. Sun que
ut abscedo ab illo. Sq̃ septimũ ut fruor illacrẽ :¬
Imnis ꝑsonce iex dicatiui modi tẽporis instcentis numeris singłis in fine o
hcb& lego scribo doceo, curro. Nato sinon habueriNt .o. iamdifeco
uerbũ ẽ utodi .Noui memini aut sũ ꝓsũ. aut pud&. Omniccistec
quae non in .o. exeunt defestiuces : Ergo dimissis defestiuis. Ncc̃ ne mo

Expanded text:
accuso illius. quis hoc nesciat? sed timuit uim Graecam. Graeci enim accuso accuso illius. quis hoc nesciat? sed timuit uim Graecam. Graeci enim accuso illius dicunt, κατηγορῶ ἐκείνου. ergo ut faceret differentiam propter Graecam elocutionem, ideo huius rei reddit rationem. ubi enim dubitatum est, utrum hoc sic possit dici? semper accuso illum dicimus. sed propter expressionem uerbi Graeci ideo hoc fecit. auertor ablatiuum regit, auertor ab illa re, abscedo ab illo. fruor septimum regit, fruor illa re, potior illa re. ergo habes uerba quae secuntur casum genetiuum, ut misereor illius; sunt quae ut abscedo ab illo; sunt quae septimum, ut fruor illa re. omnis prima persona indicatiui modi temporis instantis numeri singularis in fine o habet, lego scribo doceo curro nato. si non habuerit o, iam defectiuum uerbum est, ut odi noui memini, aut sum prosum, aut pudet; omnia ista quae non in o exeunt defectiua sunt. ergo dimissis defectiuis nam nemo
Abbreviated transcription (Latin):
ut dicas. pute tunc quando illud. auttunc quaendo illud: srtunc quaendo
putcc legeris illud uerbũ datõ iungi. Itcc iungis : qucendo a cõ itcciungis
Ergo iungitur a cõpud& me : iungit᷑ dat̃o lib& mihi. Quo modo dixm
ẽẽ nomina quae iungunt᷑ casib: quae nomina faciunt figurces: Sic
sunt &icc̃ uerba aliqua quae iungunt᷑ casib: puta inimicus mncclis
possũ dicere &inimicus meclo : Secundus a romulo Nũ quid possũ
dicere secundro muli: quomodo illa nomina addistas casib sics
quae septimũ : Eccemisereor semꝑ gentm̃ regit Ñ possũdicere misereor
ptin& non quantũ ad sensũ : Ncc̃ idem ẽ misereor illũ. & misereor
illius simisereor genetmten& miseror actm̃ : ergo habes uerbũ
mhixcentum modo. Aco accusatiuũ regit tantũ modo: acuso illũ.
Non possum dicere accuso illius hoc sccos latinũ ẽ : Nemo potest dicero

Expanded text:
ut dicas puta tunc, quando illud, aut tunc, quando illud; sed tunc, quando ut dicas puta tunc, quando illud, aut tunc, quando illud; sed tunc, quando puta legeris illud uerbum datiuo iungi, ita iungis; quando accusatiuo, ita iungis. ergo iungitur accusatiuo pudet me, iungitur datiuo libet mihi. quo modo diximus esse nomina quae iunguntur casibus, quae nomina faciunt figuras, sic sunt etiam uerba aliqua quae iunguntur casibus. puta inimicus malis possum dicere et inimicus malo. secundus a Romulo: numquid possum dicere secundus Romuli? quo modo illa nomina addicta sunt casibus,quae septimum. ecce misereor semper genetiuum regit; non possum dicere misereor pertinet, non quantum ad sensum. nam idem est miseror illum et misereor illius; sed misereor genetiuum tenet, miseror accusatiuum. ergo habes uerbum mihi tantum modo. accuso accusatiuum regit tantum modo, accuso illum; non possumus dicere accuso illius. hoc satis Latinum est; nemo potest dicere
Abbreviated transcription (Latin):
in popinda ꝑsonac. ergo ppt̃ confusiones antiquitectis dedit
negoliu uitscieos que casũ cuiꝑ sonat lungere debeas
Testicc semꝑ nominatiuũ ten&. Eticmuerba in ꝑsoncelia quae
intres ex eunt regulaes ut nouimꝰ intur. in. & in .it. habent difinitos
casus quib: iungantur. Omnicc quae intur exeunt abłtmregun:
legitur ame quaeritͥate. scribitur cebillo : ergo quae intur exeunt
in ꝑsona licc abłm hecbent: Quae autẽ in . it exeunt datmcasũ
regunt. contingit mihi. tibi illi : Quae in & exeunt duas hecbent
lib& me illud facere ñ ẽ latinũ penitus si lib& mihi : Lib& enĩ dacm̃
ten& casũ : Ergo intur abłam ten& ut ager&ame. Quae in .it.
dectm̃ casũ tenent contingit mihi hic nulla dubitatio ẽ : quȩ autẽ in &.
exeunt aliquando iungunt᷑ datiuo. aliquando iungunt᷑ a cõ: quando¬
a c̃õ nullcnisi austoritatis : In aste non habes regulcs definitcos:

Expanded text:
in secunda persona. ergo propter confusiones antiquitatis dedit in secunda persona. ergo propter confusiones antiquitatis dedit regulam, ut scias, quem casum cui personae iungere debeas tertia semper nominatiuum tenet. etiam uerba inpersonalia, quae in tres exeunt regulas, ut nouimus, in tur, in casus, quibus iungantur. omnia quae in tur exeunt ablatiuum regunt, legitur a me, quaeritur a te, scribitur ab illo. ergo quae in tur exeunt inpersonalia ablatiuum habent. quae autem in it exeunt, datiuum casum regunt, contingit mihi tibi illi. quae in et exeunt, duas habent libet me illud facere non est Latinum penitus, sed libet mihi: libet enim datiuum tenet casum. ergo in tur ablatiuum tenet, ut agitur a me; quae in it, datiuum casum tenent, ut contingit mihi. hic nulla dubitatio est. quae autem in et exeunt, aliquando iunguntur datiuo, aliquando accusatiuo. <quaaccusatiuo? nulla nisi auctoritatis. in arte non habes regulas definitas,
Abbreviated transcription (Latin):
expestec ego tibilego: nonidago ut me ostendat̃ sut a c&eris segregẽ
Neincipics ab aliis expestare : Melius est tam̃ si prumc ꝑsona ñ ac¬
cipiat nominatiuũ lego scribo: Secunda autẽ ꝑsona ne cesfario
ten& legitille scribit ille currit puta illa : Ergo primecrion
eg& casu. Socundec uoctm semꝑten& : Testicc nominatiuũ
semꝑten&. quaratione hocdixit: Moli putare exsuꝑfluo hoc ei
fecisse. habemꝰ inantiquis austorib praepuae iniantiquis po&is lraue¬
ratio: Itis pasłes cernice qucc̃ primũ uiri & alio loco doxit danai
qui pcerent atridis quc̃ primũ armcesumite. Danai qui casustu
uocs si nedubio Iste uões casus qucc ꝑsoncc̃ debuittenere : secunda
Parerd restic ꝑsonaẽ. Ecce iunxit testicẽ ꝑ soncẽ uocatiuo donu
quipcefere atridis: debuerat dicere õdanai qui pare tas qđ ẽ

Expanded text:
expecta, ego tibi lego, non id ago, ut me ostendam, sed ut a ceteris segregem, expecta, ego tibi lego, non id ago, ut me ostendam, sed ut a ceteris segregem, ne incipias ab aliis expectare. melius est tamen, si prima persona non accipiat nominatiuum, lego scribo. secunda autem persona necessario inatiuum tenet, legit ille, scribit ille, currit {puta} ille. ergo prima non eget casu, secunda uocatiuum semper tenet, tertia nominatiuum semper tenet. qua ratione hoc dixit? noli putare ex superfluo hoc eum fecisse. habemus in antiquis auctoribus, praecipue in antiquis poetis inueratio. «itis, paratis arma quam primum, uiri»; et alio loco dixit «Danai, qui parent Atridis, quam primum arma sumite». Danai qui casus est? uocatiuus sine dubio. iste uocatiuus casus quam personam debuit tenere? secundam. parent tertia persona est: ecce iunxit tertiam personam uocatiuo, «Danai, qui parent Atridis»; debuerat dicere: o Danai, qui paretis, quod est
Abbreviated transcription (Latin):
er sonȩ a uerbis acidunt tres prima secunde testia. Pri¬
macest quaedicit ipsius hominis loquentis: prima ꝑsonce¬
Vt puta lego scribo dico: Haec ꝑsonac stulte accipit Nominec tiuũ:
lic& dicat isterecipere clit̃ recipit Non ꝑsona recipit . s elocutiorecipit
nominatiuũ: C&erum ipsec ꝑsona nũ queẽ recipit nomintem: ꝑsone
prima noneg& nominatiuo : si quiuelit tibi dicere quid facis pita
lego abundat. Non solũ dixit quid facer& s&iã seipsũ ostenda
legstitẽ. C&erum sitibidicat expesta ego tibi lego hoc enim ipsũ
lego Numquid significat &icmnisi ego ipsec ꝑsonce Hcebelelic̃
inse ꝓnomen. hacb& in seuim ꝓnominis & quid poss̃ dicere ego
tibi lego. Ecce dixisti ego tibilego. s non adhane causec̃ ut te
ostẽderes. sut alium non ostendes: Ncc̃ putaquinq stat:
& cb homnib: sperasi Numquidaccipere lestionẽ : quandodico

Expanded text:
ersonae uerbis accidunt tres, prima secunda tertia. priersonae uerbis accidunt tres, prima secunda tertia. prima est quae dicit, ipsius hominis loquentis, ut puta lego scribo dico. haec persona stulte accipit nominatiuum. licet dicat iste recipere, aliter recipit: non persona recipit, sed elocutio recipit nominatiuum. ceterum ipsa persona numquam recipit nominatiuum, persona prima non eget nominatiuo. siqui uelit tibi dicere: quid facis? puta lego, non solum dixit quid faceret, sed etiam se ipsum ostendit legentem. ceterum si tibi dicatlego numquid significat etiam nisi ego? ipsa persona habet etiam in se pronomen, habet in se uim pronominis. et numquid possum dicere: ego tibi lego? ecce dixisti: ego tibi lego, sed non ob hanc causam, ut te ostenderes, sed ut alium non ostenderes. nam puta quinque stant, et ab omnibus speras {numquid} accipere lectionem. quando dico:
Abbreviated transcription (Latin):
si duo futra simul ꝓnuntio: id est duo futura sunt & simul significant
Cumergo temp: aduenerit cũ dicã Nuideor quccsi a secundo
iccm complao in coare aliud futurũ si quasi duo significare
ad unũ futurũ : & idcirco iusta ratione hoc đr: Ergosi quistibi
iterũ hoc dicat. ex ponis mihi hodie bestione : si dicã expono
soloe cisnus est: Nenĩ exponis non adhuo facis. s fisturures
Er gonon debuit dicere expono. si exponae : Item in ꝑfestis tẽporib
&ibis grecuia uitia siuelis dicere. putccia legerã iã legi & tam̃
non teneo lestionẽ. ecce praeposterius ususes rẽolim fata.
anterem paulo post fastam : Nergo sic debesdicere suta debes
loquelim legi iam legerã & olimiam legercõ & tam non ceneo
lestionem. sipmutes ordine tum stabit elocutio Ergoatui¬
tem̃ istẽ debemꝰ tenere diffinitionẽ tẽporũ: DTPERSOΗS¬

Expanded text:
sed duo futura simul pronuntio, id est duo futura sunt et simul significant. sed duo futura simul pronuntio, id est duo futura sunt et simul significant. cum ergo tempus aduenerit, cum dicam, non uideor quasi a secundo iam conpleto inchoare aliud futurum, sed quasi duo significare ad unum futurum. et idcirco iusta ratione hoc dicitur. ergo siquis tibi hoc iterum dicat, exponis mihi hodie lectionem? si dicam expono, soloecismus est. non enim exponis, non adhuc facis, sed facturus es. ergo non debuit dicere expono, sed exponam. item in perfectis temporibus et ibi sunt grauia uitia. si uelis dicere puta: iam legeram, iam legi, et tamen non teneo lectionem, ecce praeposterius usus es re olim facta ante rem paulo post factam. non ergo sic debes dicere, sed ita debes loqui, iam legi, iam legeram, et olim iam legeram, et tamen non teneo lectionem. si permutes ordinem, tum stabit elocutio. ergo ut uitemus ista, debemus tenere definitionem temporum. p
Abbreviated transcription (Latin):
dicam futuri crescui : tẽporiserit. futuri. ergo quidicit crcesdica
unius iemporis futuri : cũ iterũ uenerit cras. crasdicit dicam ⁊
Eccealiud futuru: &uid& qua si uitioseloqui: subalem rem inuener̃.
& cocm̃ hodie sicutimur : Crasdico Non enĩ duo futuras : quaratione:
qm̃ quan dodico dicam ꝓmissio ẽ. & quando dicoras ꝓmissio est:
dest. sic hoc ipsũ futurũ fec contingit : so& postquã contigerat. iteru
uidiceres cliud futurũ. Tunc eẽ geminũ futurũ Utrũq autẽ
differs codtempus futurũ &icem ñ differs ad duo tempora futurec
s ad unum anim adueste hoc ipsũ qđ dico ut intellegces. Aliudẽ
quando dico hodiedico & crasdicã. Eccereuera duo temporas
significauit enum rẽ praesentẽ. & rem futurã: Quacrido aut
dicotibi crasdicam non signabi cofuturũ. & ex inde aliud futurũ.

Expanded text:
dicam? futuri. cras cuius temporis erit? futuri. ergo qui dicit: cras dicdicam? futuri. cras cuius temporis erit? futuri. ergo qui dicit: cras dicunius temporis futuri. cum iterum uenerit cras, cras dicit dicam, ecce aliud futurum, et uidetur quasi uitiose loqui. subtilem rem inuenerunt, et tamen hodie sic utimur, cras dicam. non enim duo futura sunt. qua ratione? quoniam quando dico dicam, promissio est, et quando dico cras, promissio est, id est si hoc ipsum futurum iam contigit, sed et postquam contigerat, iterum tu diceres aliud futurum, tunc esset geminum futurum. utrumque autem differs ad tempus futurum, et iam non differs ad duo tempora futura, sed ad unum. animaduerte hoc ipsum quod dico, ut intellegas. aliud est, quando dico: hodie dico et cras dicam. ecce re uera duo tempora sunt: significaui enim rem praesentem et rem futuram. quando autem dico tibi: cras dicam, non significo futurum et exinde aliud futurum,
Abbreviated transcription (Latin):
quofestinas adaudicoriũ : qua re hodie dico soloccisiũ fecisti: dico em̃
ñ ẽ. uisi ei. quiagit quiiã facit hocipsum : Ergo siqui dic̃ hodie dico
quie adhuc uadit addicendũ iam uid& solo ecis mum facere : Deilla re
dico designificatione ipsorum temporum quem ad modum uta mur
ipsis cemporib:: diffiniciones ipsas cene & cunc intellegis quemad mo¬
olim: futurum quod immin&: Ergosi qui dicat festino quia ho¬
diedico non benelo quit᷑: caratione qm̃ uid& hoc agere pasturus eẽ :¬
dicoẽ gras dcõ. futuritẽ porisẽ & dio praesen tis temporis est utiũ
posnt ratio istoc consenqri & dixerunt non potest : quare : quia
dis crepaent istactempora: E eo quidiabaodicereꝰ nã cras fite¬
dicere si hoc n possũ dicere : quidic habem dicere: hoc dicimus
crcesdicã: Sedsi hoc dicas occurrit alia questioitu : temporiseritꝰ

Expanded text:
quo festinas? ad auditorium. quare? hodie dico, soloecismum fecisti. dico enim quo festinas? ad auditorium. quare? hodie dico, soloecismum fecisti. dico enim non est nisi eius qui agit, qui iam facit hoc ipsum. ergo siqui dicit: hodie dico, qui adhuc uadit ad dicendum, iam uidetur soloecismum facere. de illa re dico, de significatione ipsorum temporum, quem ad modum utamur ipsis temporibus. definitiones ipsas tene, et tunc intellegis, quem ad moolim; futurum quod imminet. ergo siqui dicat: festino, quia hodie dico, non bene loquitur, ea ratione quoniam non uidetur hoc adico: cras futuri temporis est, et dico praesentis temporis est: utrum possit ratio ista consentire, et dixerunt, non potest. quare? quia discrepant ista tempora. ergo quid habeo dicere? nam cras fdicere. si hoc non possumus dicere, quid iam habemus dicere? hoc dicimus, cras dicam. sed si hoc dicas, occurrit alia quaestio. cuius temporis erit
Abbreviated transcription (Latin):
sidicas lego ⁊ emo tibi pocest dicere lego nii si qui adhuc agit hoc officiui: in
sede sisse nec conplesse: hoc ẽ in ꝑfectũ ubiomi simꝰ aliquid nec cn
pleuimꝰ: ꝓfm̃ ẽ. ubi conpleuimꝰ paulo ante. ubi iusta ipsa ꝑfestio ẽ. idẽ
legi acsidicas modo desti lam cam̃ rẽper asta: plusquã ꝑ fmñ ÷ lam
res olim compl&a ut puta legerã fucurũ ẽ quod nec dum factũẽ
s fieri pocest legã scribã : Ergosiqui ita loquat᷑. Nũ quid ñ tibi uid&
pessime loqui uerbi causa festinant uadis. nescio quo ꝑ plateam:
occurrit cibi amicus & dic̃ tibi quouadis: ut aduestas quã gnr uice sic
siunt uicigdt̃ cibi. quofestinas dics adaudicoriũ festino: quare melius
si pasticipalit̃ utaris &dicas qm̃ dicturus sum Ecceꝑ pasticipium sane
locutus es dixistienĩ te Necdum fecisse si facturũ eẽ : siaut̃ sidicas

Expanded text:
si dicas lego; nemo tibi potest dicere lego, nisi qui adhuc agit hoc officium. inpsi dicas lego; nemo tibi potest dicere lego, nisi qui adhuc agit hoc officium. inpt legebam docet se desisse nec conplesse: hoc est inperfectum, ubi omisimus aliquid nec conpleuimus. perfectum est, ubi conpleuimus paulo ante, ubi iusta ipsa perfectio est, id est legi, ac si dicas: modo desii, iam tamen re peracta. plusquamperfectum est {iam} res olim conpleta, ut puta legeram. futurum est quod necdum factum est, sed fieri potest, legam scribam. ergo siqui ita loquatur, numquid non tibi uidetur pessime loqui? uerbi causa festinanter uadis nescio quo per plateam, occurrit tibi amicus et dicit tibi: quo uadis? ut aduertas, quam grauia sic fiunt uitia. dicit tibi: quo festinas? dicis: ad auditorium festino. quare? melius, si participialiter utaris et dicas: quoniam dicturus sum. ecce per participium sane locutus es: dixisti enim te necdum fecisse, sed facturum esse. si autem sic dicas,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc fecerunt : ftccio uerbum ꝑ illcc̃ s Vlcebcc̃. stat & ꝑillec̃ nonstaet
Putec legere rudentes. legen rudentes stect. legerunt rudentes non
stcet uersus : Ergo qm̃ sunt celiqua loca ubi exigec t breuis s Vlcebecaliqua
ubilonga. ideo duplicẽ regulec̃ fecer̃ : Tecm̃ quantũ ad sensũ ꝑtin&.
hoc significat leger̃ qđ legere : Accidunt figurae simplex & composta
simplex ẽ lego composita ut neglego: DE EEMPORIPUS¬
cidunt &icem tempora : Tempora sunt naturalit trico praesens pri&eritũ
fucurũ. Sedillud pra&ertũ olutur intro: Inmpfestũ in ꝑfestũ & plus¬
quẽ ꝑfestum  Ergo quinq erun tempora: inuenitur praesens pra&eritũ
ista tempor colligere & sic &icem ut ipsis temporib: qm grauiauitia sic faceos¬
Aut praesentiplus quã ꝑfesto : Interim scire debes ipscos difinitiones. puta
praesens est quodagitꝰ quod inre ẽ. Penitus quod tunc ẽ cũfit hioc ẽ p̃sens

Expanded text:
hoc fecerunt? facio uersum, per illam syllabam stat, et per illam non stat. hoc fecerunt? facio uersum, per illam syllabam stat, et per illam non stat. puta legere rudentes: legere rudentes stat; legerunt rudentes, non stat uersus. ergo quoniam sunt aliqua, ubi exigatur breuis syllaba, aliqua, ubi longa, ideo duplicem regulam fecerunt. tamen quantum ad sensum pertinet, hoc significat legerunt quod legere. accidunt figurae, simplex et conposita: simplex est, ut lego, conposita, ut neglego. accidunt etiam tempora. tempora sunt naturaliter tria, praesens praeteritum et futurum. sed illud praeteritum soluitur in tria, in inperfectum, in perfectum et plusquamperfectum. ergo quinque erunt tempora: inuenitur praesens, praeterituigere et sic etiam uti ipsis temporibus, quoniam grauia uitia sic facaut praesenti pro plusquamperfecto. interim scire debes ipsas definitiones. puta praesens est quod agitur, quod in re est penitus, quod tunc est, cum fit: hoc est praesens,
Abbreviated transcription (Latin):
reaio Nemodicit. quaeso requeso Nemodicit: Ite me contrecrio ẽ compo¬
situm qđ potest fieri simplex. ut hoc ipsũ qđ dixi repono Econpositũ qđ ñ pot̃
fieri simplex ut compleo. Nemo potest dicere pleo : HENVMERIS
uerunt Non nulli dicere accidere uerbo &icc̃ illũ ducclem numerũ
Agrecũ : greciquando de uno loquuntur. itc dicuntunus homolegit.
Quando de multis itccdicunt. multi homines leguns : quecndo deduob
Nec legit dicunt. Nec legunt s legere: querit᷑ utrũ hicnumerus possit
cedmitti cedlcctinitatẽ. ait doncctus. Npot̃ genus ẽ. figurae : & reuero
quaendo poss dicere dequingentis hominib: legere : quantũ ad grecã
rationẽ ꝑtin&. non pot̃ hocdicere : De duob autẽ potesdicere legere aũt
qucendo dico & deduob: pot̃ dicere &x demultis & quidẽ legere᷑ ihil aliud
nisi qđ & leger̃ quic hoc significat legere quod leger̃ : Quare mceluer¬
maiores nrĩ duplicẽ regulc̃ decre: m&rorũ causco : uisscire qm̃ ppt̃ malra

Expanded text:
reaio nemo dicit; quaeso, requaeso nemo dicit. item e contrario est conpositum quod potest fieri simplex, ut hoc ipsum quod dixi, repono; est conpositum quod non potest fieri simplex, ut conpleo, nemo potest dicere pleo. accidunt etuerunt non nulli dicere accidere uerbo etiam dualem illum numerum Graecum. Graeci, quando de uno loquuntur, ita dicunt, unus homo legit; quando de multis, ita dicunt, multi homines legunt; quando de duobus, nec legit dicunt nec legunt, sed legêre. quaeritur utrum hic numerus possit admitti ad Latinitatem. ait Donatus: non potest, genus est figurae. et re uera, quando possunt dicere de quingentis hominibus legere. quantum ad Graecam rationem pertinet, non potes hoc dicere, de duobus autem potes dicere. legere autem quando dico, et de duobus potes dicere et de multis. et quid est legere? nihil aliud, nisi quod emaiores nostri duplicem regulam dare? metrorum causa. uis scire quoniam propter metra
Abbreviated transcription (Latin):
sine casu. Nullũ sine figura. Nullum sinenumero: Iste quinque
res sẽpcoherent nomini : Econtrario. Inueniunt᷑ nomina
q̃ carent conparatione: doctus fac dosticꝵ. Hȩc tor trecipit con¬
parationem : Nũquid fac̃ bectorior E qum. cũ fint species nominũ
appellatiuoꝵ uiginti & septem : Ñ s̃ibi conparationes nisidude qͣuccidut¬
qualitati & quantitati: Ergo uides qm̃ ineopeccauit qm̃ ad numeraũ
conparationem : rẽ ñ nũ quã accidentem int̃res semꝑ accidentes :
Illȩ enĩ seꝑ accidunt qualitas genꝰ num̃s figura casus : Illa

Expanded text:
sine casu, nullum sine figura, nullum sine numero. istae quinque res semper cohaerent nomini. e contrario inueniuntur nomina quae carent conparatione. doctus facit doctior; Hector non recipit conparationem. numquid facit Hectorior? quin cum sint species nominum appellatiuorum uiginti et septem, non sunt ibi nisi duae, quibuqualitatis et quantitatis. ergo uides quoniam in eo peccauit, quoniam adnumerauit conparationem, rem non numquam accidentem, inter res semper accidentes. illae enim semper accidunt, qualitas genus numerus figura casus; illa
Abbreviated transcription (Latin):
& ascientic unius cui :q rei cclu re futecuer̃ istcc̃diffinitionẽ
Ix dixer̃ astẽ distcẽ eẽ : qđ astis prȩceptiscunste concludat.
Nihiluerius sex casuss : & omnia nomine ꝑ istos sex casus decurr̃ : Quinq  s̃
modi & omne uerbũ ꝑ eosdeclincat᷑: Ergo aste & striste diffinitiones quedã
ipscc res discere s hoc exsuꝑfluo : Ars erũ pot̃ dici & tonsoris & plumcerii
literis Inichoant. Nec hoc uerũ ẽ: s qͥ in coat astẽ deb& inchoare a bosto
pastib: orationis: quacratione : quic qui astẽ istcc̃ scribit grac̃matics
đr: Deaste autẽ trecstare quid est. Nisi traestare deostopastib: orationis:
Deuoce trecstare quid est. Nisiuox hoc philo soplorũ est De litteris
trecstare omniũ ẽ : Ncc̃ & orator: quaerit litercos discere & grẽc
macticus similit̃. & macgister iudi ioẽ : Ncc̃ depastib: trastare
hoc grc̃ mactici ẽ. Id circo &i cc̃doncctus inde inhoauit cebistis pcorb

Expanded text:
ia unius cuiusque rei. alii refutauerunt istam definitionem et dixerunt artem dictam esse, quod artis praeceptis cuncta concludat. nihil uerius. sex casus sunt, et omnia nomina per istos sex casus decurrunt; quinque sunt modi, et omne uerbum per eos declinatur. ergo artae et strictae definitiones quaedam ipsa res discere. Sed hoc ex superfluo est: ars enim potest dici et tonsoris et lanarii. litteris inchoant: nec hoc uerum est. Sed qui inchoat artem debet inchoare ab octo partibus orationis. Qua ratione? Quia qui artem istam scribit, grammaticus dicitur. De arte autem tractare quid est, nisi tractare de octo partibus orationis? De uoce tractare quid est uox? Hoc philosophorum est. De litteris tractare omnium est: nam et omaticus similiter et magister ludi idem. nam de partibus tractare, hoc grammatici est. idcirco etiam Donatus inde inchoauit, ab ipsis partibus.
Abbreviated transcription (Latin):
& primc ꝑsonce ẽ & secunda & t̃cice: uisscire. uerũ eẽ : iungo
gec tces ꝑsonaes. uolo uisuult : uolo primect iunge infinitiuũ
modũ legere uolo. legereuis. legere uult Ist e pcers qua
hcebut cõmemorationẽ motata illec tocm̃ ꝑmcensit insig¬
nficatione: Vndeceppcer& infintũ ideodistũ eẽ qm̃ x definices

Expanded text:
uerum esse? iunge egatas personas, uolo uis uult {uolo prima est}, iunge infinitiuo modo, legere uolo, legere uis, legere uult: ista pars quae habuit commemorationem mutata illa tamen permansit in significatione. unde apparet inf
Abbreviated transcription (Latin):
Nũquct̃ currit paliosiodos. hoc autẽ currit ꝑmodos legitur
cu legectur ergosi currit palios modos ñ pocest modus uideri
asu enim raũ quid ideodicamus quia currit palioscana . si edron
sieni ficationes aliqucendo asooriunt aliqutndo abalusoriguis
puduo tedes sir gouides a se mesci aliqucen doase oruirt
Aliquando cliunde originẽ ducun: Siuelis dicere misereor
ecce uerbũ ẽ & facit inde miser&: Scire debes qm̃ itadifinitũ est
inaste : Tutccm̃ siuolueris sequi: uere sequere s i stacuerba defecuuces.¬

Expanded text:
numquam currit per alios modos, hoc autem currit per modos. ecce legitur numquam currit per alios modos, hoc autem currit per modos. ecce legitur  coniunctiuus cum legatur. ergo si currit per alios modos, non potest modus uideri. casum enim numquid ideo dicamus, quia currit per alios casus? sic etiam significationes; aliquando a se oriuntur, aliquando ab aliis originem pudeo taedeo; ergo uides a se nasci {aliquando a se oriuntur}. aliquando aliunde originem sumunt: si uelis dicere misereor, ecce uerbum est, et facit inde miseret. scire debes quoniam ita definitum est in arte. tu tamen, si uolueris sequi uera, require. ista uerba defectiua s
Abbreviated transcription (Latin):
cebisto infinito Ini finitus modus est : In ꝑsonalis non ẽmodus sgeni
uerbi : Infinitus non accipit ꝓ nomince. In ꝑsonceli ubum uaccipi
ꝓ nominec: Ira finitus ndn subimagine quecd cc̃ pot̃ secernen
ꝑsonces : In ꝑsoneele uerbum. secernit ꝑsonces. iungit᷑ ꝓnominb
ame ate ab illo : itccdico legitur ame ate a illo: Ecce suscipit ꝓnomi¬
nec & discreuit ꝑsonces: In infinito non possumus dicere. le gere ame ate
cobillo Non possũ sic coniungere istceꝓnomina infinito que cednoduĩ
coniungimꝰ in ipsonedi: ideo differuit. pra&ereco qm̃ iste infintus
modus N currit ꝓmodos : Illud aute in ꝑsonede currit pinodos lege
qucc illud quednon curric ꝓmodos: ider co dubitectũ ẽ aplerisq uirs
uerbu dicatur hoc aut modus Multidxer̃ modest quice ncesdicr
deuerbo que admodu qucendo dico lego possũ dicere lege porse daeso
utina legte pontum dicere cũ legcẽ. sic possudicere le git a ne aterbel lo¬

Expanded text:
ab isto infinitiuo. infinitiuus modus est, inpersonalis non est modus, sed genus uerbi; infinitiuus non accipit pronomina, inpersonale uerbum accipit pronomina; infinitiuus nec sub imagine quadam potest secernere personas, inpersonale uerbum secernit personas. iungitur pronominibus a me, a te, ab illo: ita dico, legitur a me, a te, ab illo; ecce suscepit pronomina et discreuit personas. in infinitiuo non possumus dicere legere a me, a te, ab illo; non possum sic coniungere ista pronomina infinitiuo, quem ad modum coniungimus inpersonali. ideo differunt; praeterea quoniam iste infinitiuus modus non currit per modos, illud autem inpersonale currit per modos. legitur quam illud quod non currit per modos. idcirco dubitatum est a plerisque, utrum uerbum dicatur hoc aut modus. multi dixerunt, modus est, quia nascitur de uerbo. quem ad modum quando dico lego, possum dicere lege, possum dicere utinam legam, possum dicere cum legam, sic possum dicere legitur a me, a te,
Abbreviated transcription (Latin):
scumdidicero lam nonerit tcc̃ causcẽ r&ineri mod ꝓmisuius :
prope causct̃ istec̃ pleriq ñ eũ repellunt. Illud autẽ qđ diximꝰ
Ncc ic̃ sudeo defestiuũ ẽ. qm̃ unũ hab& tẽp: & imperectiuus ergodefic̃
ueru r&m̃ quo ddeficiat intempora: Nouimꝰ etĩuebũ quod aliquan¬
do induob ẽtemporib aliqucendo in trib:: Ergo suã ad mesus e
defestus temporũ Noli quaerere. utrũ in unũ deficiat. utrũ in duob
dumodo deficiat: ergo isteẽ ꝓmisiuus. sequit᷑ optactiuus:
Optcctiius est ubi adubiu optcentis utince. puta utinec dires

Expanded text:
cum didicero, iam non erit ista causa  retineri modus promissiuus. propter causam istam plerique non eum repellunt. illud autem quod diximnam iam si ideo defectiuum est, quoniam unum habet tempus, et imperatiuus ergo deficit. amen potest inueniri quod deficiat in tempora. nouimus enim uerbum quod aliquando in duobus est temporibus, aliquando in tribus. ergo si iam admissus est defectus temporum, noli quaerere, utrum in uno deficiat, utrum in duobus, dummodo deficiat. ergo iste est promissiuus. sequitur optatiuus. optatiuus est, ubi aduerbium est optantis utinam, puta utinam diceres.
Abbreviated transcription (Latin):
uult cẽ adiuer biũ si nomeni: genus eñ ñ accidit aduerbio
sinomini. Exe quoddx̃ mane nouũ ostendit genꝰ
si ostendi genꝰ fcc̃ nom̃. Item quar iodo dic̃ prius aliud
cras aliud cras si habegenꝰ sine dubio noñ e. temquẽ
ad modũ dic̃ terrentius p̃terea ipsomeridiȩ fociim
nosti pulas colligat ipsomeridie geũ posunt sino dubio
cipiunr a sis ̃ habere quaratione : qua nomina
modononpronominib posita sunt s proadurbus
Aaduerbia autem custs non habent : debere &iam llanomina
que funguaꝰ
usce aduerbiorum casus non hcebere. Itemuideamus uirum ȩcontrario
hoc ipsud possit fieri: Vtuͥ aduerbia possunt ꝓ nominib: ponĩ ͣ onpo

Expanded text:
uult esse aduerbium, sed nomen: genus enim non accidit aduerbio, uult esse aduerbium, sed nomen: genus enim non accidit aduerbio, sed nomini. ex eo quod dixit mane nouum ostendit genus: si ostendit genus, fecit nomen. item quo modo dicit Persius «aliud cras»: aliud cras si habet genus, sine dubio nomen est. item quem ad modum dicit Terentius «praeterea / ipso meridie faciam ut stipulas colligat»: ipso meridie, genus posuit, sine dubio cipiunt casus non habere. qua ratione? quia, si nomina modo non pro nominibus posita sunt, sed pro aduerbiis, aduerbia autem casus non habent, debent etiam illa nomina, quae funguntur uicem aduerbiorum, casus non habere. item uideamus, utrum e contrario hoc ipsum possit fieri, utrum aduerbia possint pro nominibus poni. non po
Abbreviated transcription (Latin):
seruiunt: unaq̃ temporib: seruit: quat tuor: q̃ omnino
neo temporib: nec casib: seruiunt : trescasib: seruiunt iste:
Nom̃ ꝓ nom̃ pasticipium : Nam & nom̃ hab& casum hic
aeneas hui aeneae huic aeneae : & pro nom̃ hic hui huib:
& pasticipium amans amantis : tres istȩ casib: seruiunt.
tem porib: una seruit uerbũ : lego legis legit : r elique
om̃s Ñ seruiunt nec casib: nec tẽporib: it sunt istae
Aduerbiũ p̃positio coniunctio int̃iectio. Idcrco non nob
deb& fallere. illa elocutio : Iam &iã suepius hoctrac¬
tauimꝰ: Plerũq contingit. ut nominib: utamur
ꝓaduerbus & iterum ad uerbiis utamur pronominibus :
Nominib utimur ꝓ aduerbus sidicas toruũ clamat proeo
quod ẽ torueclamat: Horrendũ resonat proeo quod
horrende reronat : Ecce nomina ponis pro aduerbus
Item aduerbia ponis ꝓ nominib: E contrario sidicas cras
multe dictt uingilius dummane nouũ Iam mane ũ

Expanded text:
seruiunt, una quae temporibus seruit, quattuor quae omnino seruiunt, una quae temporibus seruit, quattuor quae omnino nec temporibus nec casibus seruiunt. tres casibus seruiunt istae, nomen pronomen participium: nam et nomen habet casum, hic Aeneas huius Aeneae huic Aeneae, et pronomen, hic huius huic, et participium amans amantis: tres istae casibus seruiunt. temporibus una seruit, uerbum, lego legis legit. reliquae omnes non seruiunt nec casibus nec temporibus, ut sunt istae, aduerbium coniunctio praepositio interiectio. idcirco non nos debet fallere illa elocutio, iam et iam saepius hoc tractauimus: plerumque contingit ut nominibus utamur pro aduerbiis et iterum aduerbiis utamur pro nominibus. nominibus utimur pro aduerbiis, si dicas «toruum clamat» pro eo quod est torue clamat, horrendum resonat pro eo quod est horrende resonat. ecce nomina ponis pro aduerbiis. item aduerbia ponis pro nominibus e contrario, si dicas cras mane. dicit Vergilius «dum mane nouum»: iam mane non
Abbreviated transcription (Latin):
solũ ponit᷑ puta hic hui huic modo pronom̃ ẽ. Hic aeneas
huiaeneae ÷ modo non ẽ pronom̃ si ẽ articulus f rgoeco
habes unã partẽ orationis quã greci conputant lt̾e uos ha
bemꝰ unã pastẽ orationis quã grecit̃ conputant ut ost
int̃iestio: heusi dicas latino dicit tibiint̃ iestio ẽ grecosi
dicas dicit tibi aduerbiũ .e. Nam quãnos int̃iectionem
habem illi non habent int̃iectionẽ s in aduerbio cõputañ
Ee gouides quo modo locutus ẽ istae quis cripsit artẽ
N diẽ aut latinos Ñ habere articulos aut grecos ndr
souli siengunt᷑ asfico int iectiens in aduerbdues puos
osfldo isrtoicili in pnomitae Mulaidicunt duas partes
eẽ orationis Nom̃ & uerbũ. Multiquinq ut dicunt stoici
Multiosto ut dicunt grãmatiu Multinouẽ : multidecim
multiundecim si sciredeb&is qđ ita diuidunt᷑ istae pastes
quomodo diuidunt᷑ ita : tress̃ partesorationis q̃ casib:

Expanded text:
solum ponitur. puta hic huius huic, modo pronomen est; hic Aeneas solum ponitur. puta hic huius huic, modo pronomen est; hic Aeneas huius Aeneae, modo non est pronomen, sed est articulus. ergo ecce habes unam partem orationis, quam Graeci conputant, nos abemus unam partem orationis, quam Graeci non conputant, ut est interiectio. heus si dicas Latino, dicit tibi interiectio est; Graeco si dicas, dicit tibi aduerbium est. nam quod nos interiectionem habemus, illi non habent interiectionem, sed iergo uides, quo modo locutus est iste qui scripsit artem. non dixit aut Latinos non habere articulos aut Graecos nonet illi funguntur officio interiectionis in aduerbio et nos officio articuli in pronomine. multi dicunt duas partes et uerbum, multi quinque, ut dicunt stoici, multi octo, ut dicunt grammatici, multi nouem, multi decem, multi undecim. sed scire debetis quod ita diuiduntur istae partes. quo modo diuiduntur? ita: tres sunt partes orationis quae casibus