comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dei. Deficulnea plantata ĩ uinea.
rborem fici habebat quidã
plantatam inuinea sua.
⁊ uenit fructum q̃rere inuilla.
non inuenit. Ninea ista plebs
fuit ifrłitica. in qua erat sina¬
goga qͣ firulnea plantata. Cul¬
tor uinee moyses ⁊ ꝓpħe Tres
anni. tͥa temꝑa. tempus natu¬
ralis legis. tempus scͥpre legis.
tempius grẽ. fossio. p̃dicatio. mis¬
sio stereoꝵ. recordatio peccatorũ
Er cisio ficulnee detractio synago¬
ge. Scd̃m moralem sensum. arbor
ista ẽ unaqueq anima infructu¬
osa ꝑ simulationẽ uirtutũ ⁊ ex¬
hibitioẽm bonoꝵ oꝑum. folis
cutiundata. s afructu uere iusti¬
cie aliena. Tres aͣnni rogna̾tioẽm
arboris. extractioẽm significat
cupiditatis. fossoria. p̃dicationes.
st̾cora expͥmunt carnis peccã
que mittunt᷑ ad radicem ar
coris redit ad fecunditatẽ oꝑis
Excisio infructuose arboris. iu¬
dicium dampnationis. Cultor
istius arboris p̃dicator qui sẽꝑ
ꝓtali anima debet int̃cetierẽ.

Expanded text:
I. De ficu plantata in vinea. Arborem fici habebat quidam plantatam in vinea sua; et venit fructum quaerere in illa, et non invenit . Vinea ista plebs fuit Israelitica, in qua erat Synagoga quasi ficulnea plantata. Cultor vineae, Moyses et prophetae. Tres anni, tria tempora: tempus naturalis legis, tempus scriptae legis, tempus gratiae. Fossio est praedicatio; missio stercorum, recordatio peccatorum. Excisio ficulneae, dejectio Synagogae. Secundum moralem sensum, arbor ista unaquaeque anima infructuosa, per simulationem, virtutum, et exhibitionem bonorum operum foliis circumdata, sed a fructu verae justitiae aliena. Tres anni, cognitionem sarboris, extractionem significat terrenae cupiditatis fossorio praedicationis. Stercora exprimunt carnis peccata, quae mittuntur ad radicem arbcoris, redit ad fecunditatem operis. Excisio infructuosae arboris, judicium est damnationis; cultor istius arboris, praedicator, qui semper pro tali anima debet intercedere,
Abbreviated transcription (Latin):
Descendit pluuia .i. aerie potestaris
inpugnatio. ueniunt flumina .i.
humana potentia ⁊ ꝑsecutio ⁊ flãt
uenti .i. demonum ⁊ maloꝵ homi¬
num suggestio ꝑu̾sa. ⁊ irrunt in
domum illam ꝑmportunã temp¬
tatioẽm. s illa minime cadit ꝑ ali¬
cuiꝰ praui ꝯsensus delib̾atioẽm Stul¬
tus sr̃ arenam edificat. qr ꝯtemp¬
tis celestib t̃renis in hiare ñ cessat
Ueniunt supra dicta mala ⁊ quatut
fabrica eius. ꝑ inopinatam oꝑatia¬
tionem. ⁊ cadit ꝑ cuiuslib culpe
ꝑpetracionem. ⁊ fit ruina eius mag

Expanded text:
statis impugnatio: veniunt fulmina, id est humana potentia, et persecutio: et flant venti, id est daemonum et malorum hominum suggestio perversa: et irruunt in domum illam per importunam tentationem, sed illa minime cadit per alicujus pravi consensus deliberationem. Stultus super arenam aedificat quia contemptis coelestibus, terrenis inhiare non cessat. Veniunt supradicta mala, et quatitur fabrica ejus per inopinatam tentationem, et cadit per cujuslibet culpae perpetration
Abbreviated transcription (Latin):
faciliora sunt ⁊magis manifesta
ñ multa inmorandu eẽ s succincte
ẽẽ transeundum decreuimus. hõ
iste qui bonum sem̃ seminauit
uerbum. ininuicus diabołũ ⁊ira¬
siue peccata. Cum aut̃ dormi¬
minauit ⁊ itania. Dormitio ho¬
malis suggestionibꝰ. crescunt male
segetes .i. mali homines. Uis inqui¬
unt serui eamꝰ ⁊colligamꝰ ea : Et
ait. Non. neforte colligentes ⁊ ira

Expanded text:
faciliora sunt et magis manifesta, non multum morandum esse, sed succincte esse transeundum, decernimus. Homo iste, qui bonum semen seminavit, verbum Dei. Inimicus, diabolus; zizalibet peccata. Cum autem dormiminavit zizania. Dormitio homalis suggestionibus: crescunt malae segetes, id est mali homines, Vis, inquiunt servi, eamus et colligemus ea? Et ait:
Abbreviated transcription (Latin):
datium. ⁊ coluer̃ ⁊ seruier̃ creatu¬
re potius quã creatori. qui est
benedictus inscia. am̃. Carene
uel ꝯpedes quib ligabatur. quas
frangebat. naturalis legis p̃cepta
siue gentiũ legis decrcta quibus
amalo refrenari debuetant sig̃cãt.
S catene ⁊ ꝯpedes demoniacꝰ liga¬
tus frangebat qr gentilis ppłus
quanto amplius his aut illis p̃¬
cepris ligabatur. ꝑ maloꝵ ꝓhibi¬
tionem tanto furiosuis ea rum¬
pebar ꝑ transgressionẽ. Nabita¬
lat inmonum̃tis. qi ꝯu̾sabatur
inferidis. ⁊ mortus oꝑib De hac
ruptiõe catenax ⁊ ꝯpedum hoo
mͦ paulus intulit dicens. femine
eoꝵ mutauerunt naturałe usũ.
in usum qui ẽ ꝯtͣ naturam.¬
Simiłr masculi. relicto nat᷑ali usu
femine. ex arser̃ indesiderus sius¬
in inuicem masculi. in mascu¬
los turpitudinẽ opantes. ⁊ m̾¬
cedem quam oꝑantur erro¬
ris sui insemetipĩs recipienteᷤᷤ
noticiã. sic tradidit illos inre¬
ꝓbum sensum ut faciant que
ñ ꝯueniunt repletos omni in¬

Expanded text:
servierunt creaturae potius quam Creatori qui est benedictus in saecula. Amen . Catenae vel compedes, quibus ligabatur quasque frangebat, sunt naturalis legis praecepta, sive gentilium legum decreta quibus a malo refrenari debuerat, significant. Sed catenas et compedes daemoniacus ligatus frangebat, quia gentilis populus quanto amplius his aut illis praeceptis ligabatur per malorum prohibitionem, tanto furiosius ea rumpebat per transgressionem. Et habitabat in monumentis, quia conversabatur in fetidis et mortuis operibus. De hac ruptione catenarum et compedum hoc modo Paulus intulit dicens: Feminae eorum immutaverunt naturalem usum in eum usum, qui est contrausu feminae exarserunt in desideriis suis invicem, masculi in masculos turpitudinem operantes, et mercedem quam oportuit erroris sui, in semetipsis recipientes. notitia, sic tradidit illos Deus in reprobum sensum, ut faciant ea quae non conveniunt, repletos omni in
Abbreviated transcription (Latin):
um. Et notandum. puella duo¬
aennis fuit. ⁊ mulier annuis.
xii. sanguinis fluxum passa ẽ.¬
nasci ⁊ gentes fedari ydolatria
ceꝑunt. Unde retro inturbaac¬
cessit ⁊ teͣgit uestim̃tum eius.
⁊ ꝯfestim cessauit sanguis enis.
s post ad fidei ⁊ agnitionis grãm
ticipatiõe sacram̃toꝵ eius. me¬
ruit saluari apeccatis. Nluxus
quippe sanguinis origineni pecca¬
ti ⁊ pͥmordiũ in munde cogitati¬
onis sigẽ. ex quo omne peccatũ.¬

Expanded text:
um. Et notandum quod puella duoum. Et notandum quod puella duodenis fuit, et mulier annis duodecim sanguinis fluxum passa enasci, et gentes foedari idolalatria coeperunt. Unde retro in turba accessit, et tetigit vestimenta ejus, et confestim cessavit fluxus sanguinis ejus. sentem; sed post ad fidei et ad agnitionis gratiam ticipatione sacramentorum ejus, meruit sanari a peccatis. Fluxus quippe sanguinis , originem peccati, et primordium immundae cogitationis significat, ex quo omne peccatu
Abbreviated transcription (Latin):
num sr̃ eam ut salua sit.⁊
luminarus. ⁊ sigẽ iudaicum
ppłm in antiquis patribus ⁊ ꝓ¬
his. moyse. samuele. dauid. ⁊
aliis illuminatis. Archi sinago¬
gi filia. est synagoga. legali in¬
stitutiõe aeposita. quaũ unica
quante qñ spũalem sobolem
adeo gn̾are debuit. moriebat᷑.
subito languore ꝯst̾nata.S ꝑ
gente dño ad filiam archisyna¬
gogi. morbosa mulier patiens
fluxum sanguinis sanata ẽ.
quia sic dispensata est salus
humani gnis ut pͥmo aliqͥ
ex isrł. aciñ plenitudo gen¬
tium intraret. ⁊sic omnis
israhel saliuis fieret. Nulier
ergo samaritana adeo curata.
eccłia est de gentibus ingenti
carnalium delectationũ fligxu
polluta. ⁊ acetu fidelium segre¬
saluare dec̾neret. ad iam ꝑatã
aliis salutẽ spe c̾ta p̃uenit.⁊
multa ex penderat in medi
rium. doctorib qui se utilia
quantomagis naturalis in¬
dustre iuires expendebant.
tanto minus sanari poterãt.
S cum audissent uidaicum po¬
pulum egrotare. ⁊ uerum me

Expanded text:
ana sit et luminatus et significat Judaicum populum in antiquis patribus, prophetis, Moyse. Samuele, David et aliis illuminatum. Archisynagogi filia est Synagoga legali institutione disposita, quasi unica quante, quando spiritualem prolem Deo generare debuit, moriebatur, subito languore consternata. Sed, pergente Domino ad filiam archisynagogi, morbosa mulier patiens fluxum sanguinis praeripit salutem, quia sic dispensata est salus humani generis, ut primo aliqui ex Israel, deinde plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret . Mulier ergo sanguinaria a Deo curata Ecclesia est de gentibus ingenti carnalium delectationum fluxu polluta, et a coetu fidelium segresalvare decerneret, ad jam paratam aliis salutem spe certa praevenit, et multa expenderat in medicrium doctoribus, qui se utilia quanto magis naturalis industriae vires expendebant, tanto minus sanari poterant. Sed cum audissent Judaicum populum aegrotare, et verum med
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑletitiam diuinã similitudinẽ
quam aesignant innobis iocundi¬
tate dilectionis. Sac̾aos ⁊ leuita
qui iuso spoliato ⁊ uuln̾ato trans¬
ierunt. patres antiquos expͥmunt
qui uite p̃sentis statum tunc sc̃e
uiuendo transierunt. s humanũ
genus ꝑculpam uuln̾atũ mini
to uinum ⁊ oleum infudit. dum
ꝑ p̃dicatioẽm suam illi ⁊ blandam
ꝯsolatiõem ⁊ austeram incͥpatiõem
exhibuit. Alligans uuln̾a eius in
ium̃tum suum leuauit. dũ ꝑ car¬
nem assumptus incruce suspensul
morte sua culpam illius expiaũ.
Instabulum dum intra scãm ec¬
cdlesiam collocauit. Stabulum
ecclesiam significat. qr sic̃ ium̃ta
instabulo suas in mundicias di¬
mittunt. sic peccatores qui besti¬
aliter ante iperunt. ꝑ ꝯfessioẽm
⁊ satis factiõem inscã eccłia peccã
sua dimutunt. Alt̾a die ꝓtulit
auos denarios stabulario ⁊ ut
curam eius ageret dedit. qñ
ꝑacto mist̾io redemptionis om¬
nibus qui eccłiam gub̾ nare

Expanded text:
r laetitiam, divinem similitudinem, quam determinant in jucunditate dilectionis. Sacerdos et levita qui, viso spoliato et vulnerato transierunt, patres antiquos exprimunt, qui vitae praesentis statum tunc sancte vivendo transierunt; sed humanum genus per culpam vulneratum minimto vinum et oleum infudit, dum per praedicationem suam illi et blandam consolationem et austeram increpationem exhibuit. Alligans vulnera ejus in jumentum suum levavit, dum, per carnem assumptam in cruce suspensus, morte sua culpam illius expiavit. In stabulum duxit, dum intra sanctam Ecclesiam collocavit. Stabulum autem Ecclesiam significat; quia, sicut jumenta in stabulo suas immunditias dimittunt, sic peccatores, qui bestialiter antea vixerunt, per confessionem et satisfactionem in sancta Ecclesia peccata sua deponunt. Altera die protulit duos denarios stabulario, et ut curam ejus ageret, dedit, quando, peracto mysterio redemptionis, omnibus qui Ecclesiam gubernare
Abbreviated transcription (Latin):
Ialia multa .s. ea que scͥpta sũt
laborent ex cogitare. Ialiis p̃dli¬
cõne manifestare. Indie autẽ
iudicii cum dñs redierit .s. mi
incura ista ⁊̃ exigat nr̃a quid dic¬
turi. quid facturi sumus: qui ra
ramꝰ quid denobis erit qui etiã
innumabiles sententias adiunan¬
te grã ꝑ nr̃m studiũ ⁊ laborem
ex cogitatas uł saltẽ ab aliis au¬
ditas ⁊ diligentissime incorde
care deberemus: Possumus itaq
na. latrones. demones. descensus.
culpa. uestes. in mortalitas. ⁊ in¬
nocentia uuln̾a uitia leuia. sa¬
c̾dotes patres antiqui. siue mi¬
nistri uet̾is sac̾dotii. Samarita¬
⁊ blanda ꝯsolatio. uinũ austera
incͥpatio. eleuatio redemptio.
stabulũ eccłia. stabularii p̃lati
auo denarii scĩa ut̾usq testi.¬

Expanded text:
alia multa secundum ea quae scripta sunt laborent excogitare, et aliis praedicatione manifestare. In die autem judicii cum Dominus redierit, secundin cura ista exigat etiam nostra, quid dicturi, quid facturi sumus, qui rarramus, quid ne nobis erit, qui etiam innumerabiles sententias, adjuvante gratia, per nostrum studium et laborem excogitatas, vel saltem ab aliis auditas, et diligentissime in cordecare deberemus? Possumus itaquena; latrones, daemones; descensus, culpa; vestes, immortalitas et innocentia; vulnera, vitia; levita et sacerdos, patres antiqui, sive ministri veteris sacerdotii; Samarita, blanda consolatio; vinum, austera increpatio; elevatio, redemptio; stabulum, Ecclesia; stabularii, praelati; duo denarii, scientia utriusque Test
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝯsummatio p̃dicationis euuan¬
gelice. cõg̾gat ex omni gen̾e ho¬
minum.qi exiudeis quibꝰ p̃dicaũ¬
unt petrus ⁊ paulus. ex indis quibꝰ
thomas. ex ꝑsis quib p̃dicau̾unt sy¬
mon ⁊ uidas. ex hominib minoris
indie quibus bartholomeus. exsyris
quib philippus. ex asianis quibꝰ p̃di¬
cauit iohes. ex achaicis quib andre
ex omnib nationib assumit. ex om̃i
gn̾e piscium trahit. Aliter. Cong̾¬
gat ex omni gen̾e pisciũ. qr con¬
gregat ex omni gen̾e peccatorũ.
Congregat in mundos peccatores.
fornicatores. adulteros. incestuosoᷤ.
fen̾atores. ⁊ ex omnib aliis qui mi
⁊ neminem ex pellit. qui ad ip̃a audi¬
ta facta intrare uoluerit. Continet
aut̃ sagena ista pisces multos ⁊ diu̾¬
sos. bonos ⁊ malos. s intim aum sa¬
gena adlitus irahitur. isti in illos
freqñter ꝯmutantur. Doni eteim
aliqñ boni siunt ꝑ grãm ⁊ ñ pot̃

Expanded text:
nae consummatio praedicationis evangelicae. Congregat ex omni genere hominum, quia ex Judaeis, quibus praedicarunt Petrus et Paulus; et ex Indis, quibus Thomas; ex Persis, quibus praedicaverunt Simon et Judas; et ex hominibus minoris Indiae, quibus Bartholomaeus; ex Syriis quibus Philippus; ex Asianis, quibus praedicavit Joannes; ex Achaicis, quibus Andreaex omnibus nationibus assumit: ex omni genere piscium trahit. Aliter. Congregat ex omni genere piscium, quia congregat ex omni genere peccatorum. Congregat immundos peccatores, fornicatores, adulteros, incestuosos feneratores, et ex omnibus aliis qui minet neminem expellit, qui, ipsa audita, eam intrare voluerit. Continet autem sagena ista pisces multos ut diversos bonos et malos; sed interim dum sagena ad littus trahitur, isti in illos frequenter commutantur. Boni etenim aliquando boni fiunt per gratiam, et
Abbreviated transcription (Latin):
sam quo iudicam᷑ ex quo boni
uł mali sumus. Iudiciũ sedm
oꝑatioẽm. quo udicam᷑ ꝑma
nifestam actioẽm ẽẽ boni uel
mali. qui pͥus scdm causam era¬
his quatuor iudiciis duo sunt
occulta. duo manifesta. Oc culia

Expanded text:
sam, quo judicamur ex quo boni et mali sumus. Judicium secundum operationem, quo judicamur per manifestam actionem esse boni et mali qui prius secundum causam erahis quatuor judiciis, duo sunt occulta, duo manifesta. Occulta,
Abbreviated transcription (Latin):
Int̾im tñ dum p̃sens agit᷑ uita.
in omni mͦ uiuendi. semꝑ mali
Iꝓice cum abste .⁊c̾. Debemus ac¬
cipe actioẽm ꝑ manum. ꝑ pedem
corporis motiõem. ꝑoculum cordis
intentionem. Multi sunt quos
manus sua maie scandalizat.
tardat. Sunt ⁊̃ qui ĩmotu corpo¬
ris ⁊ uagatiõe delectant᷑. ciuitateᷤ.
castella. oppida. uicos. ꝑ agrant.⁊
t̃ram cireueunt. ⁊ ꝑambulant.
sore quidam u̾sificator ait. Dũ
fuit inmundo ꝑmundũ uixit
eundo. hec postrema dies hec sibi
pͥma quies. Quid qͥ tales qui ñ
grã orõnis. aut temꝑalis necessi¬
tatis. s solius causa curiosiratis
regiones ꝑuolant. quid in quã¬
hanc uagatioẽm que multũ
placet. nisi scandalum patiun

Expanded text:
Interim tamen, dum praesens agitur vita, in omni modo vivendi semper ice abs te , etc. Debemus accipere actionem per manum; per pedem, corporis motionem; per oculum, cordis intentionem. Multi sunt, quos manu sua male scandalizat. tardat. Sunt etiam, qui in motu corporis, et vagatione delectantur: civitates, castella, oppida. vicos peragrant, et terram circumeunt, et perambulant, sore quidam versificator ait. Dum fuit in mundo, per mundum vixit eundo. Hic postrema dies, hic quoque prima quies. Quid igitur tales, qui non gratia orationis, aut temporalis necessitatis, sed solius causa curiositatis regiones pervolant, quid nihanc vagationem, quae multum place
Abbreviated transcription (Latin):
uenit homo abscondit. ⁊p̃gau¬
dio illius uadit ⁊ uendit uniu̾¬
sa que ht̃ ⁊ enut agrum illum.
latio boni. ⁊ notieia diaboli. uel
apperitus fauoris humani. omĩa
itaq uendit ⁊ agrum emit qͥs

Expanded text:
venit homo abscondit, et prae gaudio illius vadit, et vendit universa quae habet, et emit agrum illum . ltatio boni a notitia diaboli et ab appetitu favoris humani. Omnia autem vendit et agrum emi
Abbreviated transcription (Latin):
nes ꝯsortes passionis ÷ͥ faciunt. Et
reuersi sunt ductores ad dni su¬
um qr ꝑ secutores fidelium aug¬
mento scelerum suoꝵ det̾ĩores
semꝑ fiunt. Porro filii isrł descen¬
dentes debetulia uen̾unt ad achi¬
or. quem soluentes duxerunt ad
betuliam. Sic doctores ad arborẽ
tem ꝑtimesc̾e docent. quasi ad ar¬
borem ligant. soluunt aũ cum a
formidine crucis m̃tem pauidam
exuunt. ⁊ ad paciendum instruũt.
Hoc aut̃ melius fit exemplo orie.
⁊ carmi. qui cõfortautes achior p̃¬
ces deuotas cum omni ppło effun¬

Expanded text:
es Christi passionis faciunt. Et reversi sunt ductores ad dominum suum, quia persecutores fidelium, augmento scelerum suorum deteriores semper fiunt. Porro filii Israel descendentes de Bethulia, veniunt ad Achior, quem solventes duxerunt ad Bethuliam. Sic doctores Ecclesiae tem pertimescere docent. Quasi ad arborem ligatum solvunt, cum a formidine crucis mentem pavidam eruunt, et ad patiendum instruunt, hoc autem melius fit, si exemplo Oziae et Carmin qui confortantes Achior, preces devotas cum omni popu
Abbreviated transcription (Latin):
eccłie ꝯtinentur qui hoc exemplũ
minime secuntur. quam multi
sunt qui desuis parentibus inqui¬
runt si corpe sani sint. si hãnt uie¬
tum sine uestitum. domos agros.
equos greges. arm̃ta. aurum ⁊ argen¬
tum. pacem tempalem. si grãm po¬
tentum. ⁊ diuitum possideãt. Ide
his que ad corpa ꝑtinent eirca ami¬
cos suos solliciti sunt. dehis uͦ que
est aut̃ ne rales qui ad antiqua
uicia relapsi sunt ⁊ quod ip̃i salu
te iam careant quam nec sus p̃¬
suis diligent̃ in quirũt an sint
pͥmi. si pacem cũ hañt cum omnibꝰ.
sibonum oꝑentur ad omnes. ma¬
xime ad domesticos fidei. Isti. enim
lib̾atum istum imirantur. qui ad
uocem dñi ad salutẽ inse factam
aliis student nunciare. ⁊ ꝑ decapo¬
lim p̃dicare. Decapolis que ẽ inre¬
factam p̃dicat. qui scẽ eccłie fide¬
lib adiabolo se lib̾atum eẽ u̾bis ⁊
opibus bonis demonstrat. Studea¬
mus ⁊ nos si ñdum lib̾ati sumus
quam oprinuisse nos gaudemus
memores qł scͥptum ẽ. Nui ñ est

Expanded text:
e continentur, qui hoc exemplum minime sequuntur? Quam multi sunt, qui de suis parentibus inquirunt utrum corpore sani sint, utrum habeant victum, utrum vestitum, domos, agros, equos, greges, sarmenta, aurum, argentum, pacem temporalem, utrum gratiam potentum et divitum possideant, et sic de iis quae ad corpora pertinent circa amicos suos solliciti sunt; de iis vero, est autem, ne tales ad antiqua vitia relapsi sunt, et quod ipsi jam salute careant, quam nec suis prsuis diligenter inquirunt, an sint m pacem Dei habeant cum omnibus, utrum bonum operentur ad omnes, maxime ad domesticos fidei. Isti etenim liberatum istum imitantur qui ad vocem Domini salutem sibi factam aliis studuit nuntiare, et per Decapolim pfactam praedicat, qui sanctae Ecclesiae fidelibus, a diabolo se liberatum esse verbis et operibus bonis demonstrat. Studeamus et nos si nondum liberati sumus,quam obtinuisse nos gaudemus, memores quod scriptum: Qui non est
Abbreviated transcription (Latin):
ocrurrit ei dcmonum̃tis homo
insp̃ũ inmundo qui domiciliũ
habebat inmonum̃tis. Demonia¬
cus qͣuem legio possidebat ppłm
gentium ab uniu̾sitate aemonũ
dui possessum aesignat. Ppłus nãq
gentilis ab omnib possossus demo¬
nibus tamdui tenebatur. quam¬
aui per multiplicem ydolatrie
cultum omnibus famulabatur.
Gentiles enĩ ut ait apłus mutaue¬

Expanded text:
occurrit de monumentis homo in spiritu immundo: qui domicilium habebat in monumentis . Daemoniacus iste, quem legio possidebat, populum gentium ab universitate daemonum diu possessum designat. Populus namque gentilis ab omnibus possessus daemonibus tandiu tenebatur, quandiu per multiplicem idololatriae cultum, omnibus famulabatur. Gentiles etenim, sicut ait Apost
Abbreviated transcription (Latin):
piscina .u. porticus hñs. Piscina ꝓ¬
batica .i. ouilis inqua oues laua¬
bantur. que insacͥficiũ dni offere¬
bantur. ꝯu̾satioẽm designat scãm
sensus corpis ꝑ quos omnis actio
ad effectum uł ꝑfectum ducit᷑.
Inhis aut̃ .i. sensib nr̃is iacet mul¬
titudo magna languentium.
qr multiplex ẽ corruptio sensinĩ
corꝑalium. Corrumpit᷑ enĩ uisuꝰ
uana uidendo. auditus uana
audiendo. gustus suauia auude
taculis unitatis. ⁊ multiplici spẽ
rerum tempalium. qui uidet mu¬
lierem aad cõcupiscendum cã. qui au¬
appetitus ht̃. tot in eoaem sensu
languentes ꝯtinet. Qui delectatur
inuanis diu̾soꝵ sonoꝵ aut modu
lationibus aut illecebrosis cantib
detractiones libenter. audiendo. in¬
tra auditus sui ambitum multi¬
tudinem ht̃ languentiũ. Nui de¬
licatis cibis ⁊ diu̾sis soporib ⁊ pori¬
bus ꝯcupiscentie palati sui ⁊gule
satis facit. intra porticus huius
ambitum multitudinẽ ianguen
factui satisfac̾e ꝯrendunt. Alii le¬

Expanded text:
inque porticus habens . Piscina probatica, id est ovilis, in qua oves lavabantur, quae in sacrificium Domini offerebantur, conversationem designat sanctam sensus corporis, per quos omnis nostra actio ad effectum perfectum ducitur. In his autem quinque sensibus nostris jacet multitudo magna languentium, quia multiplex est corruptio sensuum corporalium. Corrumpitur enim visus, vana videndo; auditus, vana audiendo; gustus, suavia avide taculis vanitatis et multiplici specie rerum temporalium, qui videt mulierem ad concupiscendum eam ; qui auappetitus habet, tot in eodem sensu languentes continet. Qui delectatur in vanis diversorum sonorum aut vocum modulatibus, aut illecebrosis cantibusat sanguinem, detractiones libenter audiendo, intra auditus sui ambitum multitudinem habet languentium. Qui delicatis cibis, et diversis saporibus, et potibus concupiscentiae palati sui et gulae satisfacit, intra porticus hujus ambitu multitudinem languentfactui satisfacere contendunt. Alii
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. fuit indiebus hcrodis re¬
gis iudee sacerdos nomine ⁊acha¬
rias. ꝑ fatiem uero aquile designa¬
tur iohes. qui ad alta euolans ait.
Inpͥncipio erat uerbum .Ic. facies
hominis ad humanitatẽ ꝑtinet.
fatͥes uituli ad passionem. facies
leonis ad resurrectionẽ. facies aqͥ¬
le addiuinitatem. ⁊ ascensionem.
Sic facies hominis ⁊ facies leonis
rectio. omnium gentilium leticia
est. Uitulus dr asinistris. quia
mors xp̃i apłis fuit tristis. Aqui¬
la nõ uxta s supra describitur.
qr ascensionem design̾at. ⁊ dita¬
animalia. supra omnia cõmemo¬
ratur aquila. quia iohannes ꝑ hoc
transit. Possumus itaq istas facies re
ascendit ut aquila. Unusquisq ꝑ
sacͥficio. leo infortitudine. aquila in
ꝯtemplatione. Que enim inquatuor
animalibus dñr. ad omnes ꝑfectos re¬
feruntur. Sc̃s quoq ioħes inapocalip¬
si scõs euanguistas describit ꝑ easdem
dine quasdam guitas cupientes hau¬
rire. ibi incipimus exponere. ubi xp̃c

Expanded text:
Fuit in diebus Herodis regis sacerdos nomine Zacharias . Per faciem autem aquilae designatur Joannes, qui ad alta evolans, ait: In principio erat Verbum , etc. Facies hominis ad humanitatem pertinet, facies vituli ad passionem, facies leonis ad resurrectionem, facies aquilae ad divinitatem et ascensionem. Sed facies hominis et facies leonis rectio omnium generalis laetitia est. Vitulus dicitur a sinistris quia mors Christi apostolis tristis fuit. Aquila, non juxta, sed supra describitur; quia ascensionem designat, et Deitaanimalia, supra omnia commemoratur aquila. Quia Joannes per hoctransit. Possumus itaque istas facies refascendit ut aquila. Unusquisque esacrificio, leo in fortitudine, aquila in contemplatione. Quae enim in quatuor animalibus dicuntur, ad omnes perfectos referuntur. Sanctus quoque Joannes in Apocalypsi sanctos evangelistas per easdem dine, quasdam guttas cupientes haurire, ibi incipimus expositionem, ubi C
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecti sunt in malo. Legio ab
homine pulsa porcos ingredit᷑
qr aemones ab illis qui aduitã
et̃nam p̃destinati sunt ꝑ grãm.
redemptoris fugati. malis male
los temptare p̃sumunt nͥ poten¬
tia diuina ꝑmittat. Grex uͦ
porcoꝵ alegione in mare p̃ci¬
pitatur. dum ꝑ demones maloꝵ.
uniu̾sitas ad infernalem amaᷤ¬
ritudinẽ ꝑducit᷑. Uiderunt
homines ciuitatis illius alegiõe
lib̾atum sed̾e ad pedes iħu uesti¬
tum ⁊ sane m̃tis. tunuerunt.
nitas m̃tis. iustificationẽ. Et ro¬
gauerunt ih̃m ut discederet
asinibus eoꝵ. Si ẽ petrus fragi¬
litatis sue memor. ait. exi ame
anẽ quia homo peccator ego¬
sum. sic isti ad huc infirmi ti¬
muerunt eum. ⁊ ut definibꝰ eoꝵ
aiscederet rogauerunt. ait ie¬
sus liblito. Uade in domum tuã
ad tuos. ⁊ nuncia illis quanta tͥ

Expanded text:
perfecti sunt in malo. Legio ergo ab perfecti sunt in malo. Legio ergo ab homine pulsa, porcos ingreditur, quia daemones ab illis, qui ad vitam aeternam praedestinati sunt, per gratiam Redemptoris fugati, malis male los tentare praesumunt, nisi potentia divina permittat. Grex vero porcorum a legione in mare praecipitatur, dum per daemones malorum universitatis ad infernalem amaritudinem perducitur. Viderunt homines civitatis illius a legione liberatum, sedere ad pedes Jesu, vestitum et sanae mentis, et timuerunt. nitas mentis, justificationem. Et rogaverunt Jesum, ut discederet a finibus eorum. Sicut Petrus fragilitatis suae memor ait: Exi a me, Domine, quia homo peccator sum . Et sic adhuc isti infirmi timuerunt eum, et ut a finibus suis discederet, rogaverunt. Ait Jesus liberato: Vade in domum tuam ad tuos, et nuntia
Abbreviated transcription (Latin):
catenas ⁊ ꝯpedes rumpebat. qͦ¬
modo in monum̃tis habitabat.
Qui bñ nocte ⁊ die inmonuimen¬
tis ⁊ in montib clamasse ⁊ lapi¬
dibus se ꝯscidisse dr̃. qr ⁊ in ad
⁊ lapideoꝵ deoꝵ cultura semet¬
ip̃m lacerabat. Grex pocorum
qui uixta montem pascebat᷑.¬
⁊ quem legio ab homine pul¬
sus intrauit. ⁊ in mare p̃cipi¬
tauit. multitudinẽ infideliũ
⁊ quorũlibet in mundoꝵ ex¬
pͥmit hominũ. Qui recte iux¬
ta montem pascuntur. adsu
perbiam elati. similitudine
porcoꝵ ad ima ruunt. super¬
na nesciunt. ⁊solis transitoruᷤ
bestialiter se immergunt. ⁊ dum se
inquinam̃to carnis aut sp̃e pollu¬
Heu quam multiplex est mulritu¬
do ista portoꝵ. hominum .s. tur¬
piter ⁊ bestialiter uiuentium.
⁊ portos qui infimis totũ bonũ
suum querunt imitantur. Ut
enim deiuideis ⁊ paganis taceamꝰ.
nem falsoꝵ. rͥanoꝵ. qui quã ius
liam facientes male uiuendo de
semetipsis eam expulerunt.
horrendis se sceleribus polluer̃.

Expanded text:
catenas et compedes rumpebat, quomodo in monumentis habitabat. Qui bene nocte et die in monumentis, et in montibus clamasse, et lapidibus se conscidisse dicitur, quia et lapideorum deorum cultura semetipsum lacerabat. Grex porcorum, qui juxta montem pascebatur, et quem legio ab homine pulsa intravit, et in mare praecipitavit, multitudinem infidelium et quorumlibet immundorum exprimit hominum, qui recte juxta montem pascuntur, dum per superbiam elati, similitudine porcorum ad ima curvi superna nesciunt, et solis transitoriis bestialiter se immergunt; et dum se inquinamHeu quam multiplex est multitu iste porcorum, hominum scilicet turpiter et bestialiter viventium, et porcos qui in infimis totum bonum suum quaerunt, imitantium! Ut enim de Judaeis et paganis taceamus,nem falsorum Christianorum qui, quamvisliam facientes, male vivendo de semetipsis eum expulerunt, et horrendis se sc
Abbreviated transcription (Latin):
cor paliter spũaliter segͥgati. Quo¬
ciens cumq igitur dñs aliquẽ huiꝰ¬
modi impium iustificat. recte le¬
ꝓsum mundat. Quamaui autẽ
mundetur ꝑ grãm. longius infu¬
penam.Sic̃ aut̃ ꝑ lepram peccã
dampnabilia. sic per seabiem de
inutilis cogitatio. ociosus aliqñ
sermo. risus ⁊ huiusmodi. Et notan
scꝑamur. Debemus tñ istam sca¬
Quodlibet enim peccm licet h õi¬
nibꝰ uideatur eẽ minimum si
non displiceat. pot̃ apud dm̃ fi̾ci
magnum. Dic̃ namq siẽ ab aliis
audiuimus sc̃s augustinꝰ. nullũ
peccm̃ cͥminale cẽ dum displicer.
nullum ueniale dum placet. Stu¬
deamus qͥ ñ solum magna s mini¬
tempnimus. paulatim defluamꝰ.¬

Expanded text:
ritualiter segregati. Quotiescunque igitur Dominus aliquem hujusmodi impium justificat, recte leprosum mundat. Quandiu autem mundetur per gratiam, longius in fuoenam. Sicut autem per lepram peccata damnabilia, sic per scabiem pecinutilis cogitatio, otiosus aliquando sermo, risus, et hujusmodi. Et notanddelium separamur: debemus tamen istam scaQuodlibet enim peccatum licet hominibus videatur esse minimum: si non displiceat, potest apud justum fieri magnum. Dicit namque sicut ab aliis audivimus, B. Augustinus. Nullum peccatum criminale dum displicet; nullum veniale dum placet. Studeamus igitur non solum magna, sed et miniontemnimus, paulatim in m
Abbreviated transcription (Latin):
suetudine indesꝑatiõem. aedẽ¬
sꝑatiõe inet̃nam dampnatioẽm.
Sunt aut̃ tͥa gñra hominũ edifi¬
cantium. Sunt qui amant solũ
dm̃. hii edificant aurum argñ¬
tum ⁊ lapides p̃ciosos. In amore
uirtutis aurum. in cognitiõe
u̾itatis argentũ. in cooꝑatiõe
boni opis lapides p̃ciosos. Sunt
alii qui amant aliquid ꝑꝑ am̃¬

Expanded text:
suetudine in desperationem, de desperatione in aeternam damnationem. Sunt autem tria genera hominum aedificantium. Sunt, qui amant solum Deum: hi aedificant aurum, argentum, lapides pretiosos. In amore virtutis, aurum; in cognitione veritatis, argentum; in cooperatione boni operis, lapides pretiosos. Sunt alii, qui amant aliquid pra
Abbreviated transcription (Latin):
baudere ⁊ exultate srẽs. in multis
ria qnͣdo uulgus laudibus nos ex¬
tollit. gaudemus ⁊ex ultamus
cum magis dolere magis fiere
spera quam aduersa. laudes quam
amus ut apłi quibus salubre gau¬
aium. salubris exultatio demon¬
stratur. cum eis ꝯtiumeliis ⁊ ꝑsecu¬
tionibus gaudendum eẽ ⁊ exultan¬
dum denunciatur. Subiungit cam¬
gaudii dicens. Meices eñ ur̃a mul¬
ta est mcelo. Alerces ista frẽs mul¬
ta est. magna est. p̃ciosa ẽ diutur¬
na est. tam multa est qđ ñ potest
N ter omnia que fragilitas
humana fac̾e pot̾ ut: plac̾e cõ¬
aitori uł eum placare ualeat. plu¬
dico cum cordis humilitate cum¬
ta si cor nr̃m suerit elatiõẽ reple¬
tum. or̃o nr̃a apud dm ñ recipit᷑.
nec nr̃ animus eraudit᷑ Qui cnĩ
au̾tit aurẽ suam ne audiat legẽ.

Expanded text:
Gaudete, et exsultate. In multis ria, quando vulgus laudibus nos extollit, gaudemus et exsultamus; cum magis flere, magis dolere habent prospera quam adversa; laudes quam amus, quia apostolis salubre gaudium et salubris exsultatio demonstratur, cum eis in contumeliis et persecutionibus gaudendum esse et exsultandum denuntiatur. Subjungit causam dicens: Merces enim vestra multa est in coelo. Merces ista, fratres, multa est, magna est, pretiosa est, diuturna est. Tam multa est quod non potest Inter omnia quae fragilitas humana facere potest, unde placere Conditori, vel eum placare valeat, plut cordis humilitate a, si cor nostrum inani fuerit elatione repletum, oratio nostra apud Deum non recipitur, nec noster animus exauditur. Qui avertit aurem suam ne audiat legem,
Abbreviated transcription (Latin):
locutus. modo apostropham facit
adapłos. quam uis ⁊ hec aliis elec¬
tis ꝯuenianti ostendens apłis in
his uerbis quanta ꝓ eins nomine
passuri sint. Quam pauci sunt qui
inhis uerbis dm ocłis m̃tis inten¬
dant. ⁊ ꝑ eoꝵ ammonitionẽ bea¬
titudinem q̃rant. Quam mul¬
ti sunt qui ꝓpraua uerboꝵ in¬
iuria redaunr si possunt uerb̾a
⁊ si id ꝑfic̾e ñ ualent qđ conan¬
tur. tñ ħ ⁊ maiora minant᷑. Quã
suis imp̃sserunt. qui ibant gau
q ait. m̃tientes. ⁊ ꝓpt̃ me. Si e¬
nim homines qñ uobis maledicũt.
iuste uobis maledicunt. iam nõ¬

Expanded text:
electis. Modo apostropham facit ad apostolos, quamvis et haec aliis electis conveniant, ostendens apostolis in his verbis quanta pro ejus nomine passuri sunt. O quam pauci sunt, qui his verbis Domini oculis mentis intendant, et per eorum admonitionem beatitudinem quaerant! Quam multi sunt, qui pro parva verborum injuria, reddunt si possint verbera; et si perficere non valent, quod conantus impresserunt, qui ibant a coquod ait mentientes et propter me. Si enim homines quando nobis maledicunt, juste nobis maledicunt, jam no
Abbreviated transcription (Latin):
ultare. ⁊ sibi aut suis aliquod tnͣ¬
fitorium emolum̃tum student
q̃rere. s talis oculus intentio ista
que uanam iocunditatem p̃stat.
ut cum sola bona actione. motiõe.
intentiõe uitremus aduitam. ꝙͣ
mala bonis ꝯmiscentes quasi duas
manus. duos pedes. duos ocłõs hñtes
intremus ad gehennam. De eo qͥ¬
omo incił in latrones.
quidam descendebat abierłm
incidit. sic̃ inomeliis legimus. ge¬
nus designat humanum. qđ in
ꝑ culpam corruens. pantiqui hos¬
tis fiau lentiam. ueste unmor¬
talitatis ⁊ innocentie ẽ spoliatꝰ.¬

Expanded text:
altare: et sibi, aut suis aliquid transitorium emolumentum student quaerere. Sed talis oculus, id est, intentio ista, quae vanam jucunditatem praestat:  est, ut cum sola bona actione, motione, intentione, intremus ad vitam, quam bona malis commiscentes, quasi duas manus, duos pedes et duos oculos habentes, intremus in gehennam. CAP.  incidit in latrones. Homo quidam descendebat ab Jerusalem incidit, sicut in homiliis legimus, genus designat humanum. Quod iper culpam corruens, per antiqui hostis fraudulentiam veste immortalitatis et innocentiae est spoliat
Abbreviated transcription (Latin):
uidens. in ter cet̾a sacratissime doc¬
trine uerba formam orõnis insti¬
tuit ⁊ quomͦ patrem orare debea¬
mus edoenit dicens. Cum orabitis
ñ critis sic̃ ypocͥte qui amant in
synagogis ⁊ inangłis plategx stantes
orare. Orantes autẽ nolite mut¬
tum loqui. sic̃ ethuiei. putant¬

Expanded text:
idens, inter caetera suae sacratissimae doctrinae verba, formam orationis instituit, et quomodo Patrem orare debeamus, edocuit, dicens: Cum oraveritis, non eritis sicut hypocritae, qui amant in synagogis, et in angulis platearum stantes orare. Orantes autem, nolite multum loqui, sicut ethnici faci
Abbreviated transcription (Latin):
I malos foras mirtent. in et̃na tor¬
menta. Omnẽs aut̃ qui fidem xͥanã
recepturi ñ sunt. ex tra sagenã
istam sunt. sic̃ sunt uidei ⁊ pa¬
gani. ⁊ tales iam uidicati suntt ñ
solum iudicio scdm p̃scĩam ⁊ iu¬

Expanded text:
et malos foras mittent in aeterna tormenta. Omnes autem, qui fidem Christianam recepturi non sunt, extra sagenam istam sunt, sicut Judaei et pagani. Et tales jam judicati sunt, non solum judicio secundum pra
Abbreviated transcription (Latin):
unus. hoc insinuat qđ qui unita¬
uis suauitatis ꝯtinuo metur. Clau¬
di sunt qui insemitam iusticie¬
gressus oꝑum ñ dirigunt. Ceci sũt
qui nec dñm nec eius mandata
cognoscunt. Aridi sunt qui inbona
actione uł elemosinarũ distributi
one ñ porrigunt. Multi ergo sunt
infirmi sunt s unus sanatur. qr so¬
qđ aliqñ cooꝑante p̃dicatiõe uel
in t̾cessione humana salutem ꝯse¬
querat gralutum domũ reportat.
ra. se adint̃nam sui custodiã cum
ip̃o corꝑe refert. ne quid it̾m ftri¬

Expanded text:
unus, hoc insinuat quod qui unitatualis sanitatis continuo meretur. Claudi sunt, qui semitam justitiae non dirigunt. Caeci sunt, qui nec Deum, nec ejus mandata cognoscunt. Aridi sunt, qui in bona actione, vel eleemosynarum distributione manus non porrigunt. Multi ergo sunt infirmi, sed unus sanatur; quia soquod aliquando, cooperante praedicatione, vel intercessione humana salutem conseguerat, grabatum domum reportat, a, se ad diuturnam sui custodiam cum ipso corpore refert: ne quid iterum unde feri
Abbreviated transcription (Latin):
enim xͥ ds. Iñ eñ maxiie scanda¬
litantur iudei. qr se ẽẽ filium  di
cebat. Uñ scriptum ẽ. facis te ipm̃
d̃m. huius sponsa ablato sponsoie¬
iunio ⁊ orationi oꝑam dant usq
ad ꝯsuminationem scłi. nec errori¬
b h̾eticoꝵ dignatur pollui Cir
multitudinem ꝯg̾gauit. Dixit
uidith ad pbr̃os. Qd̾ est uerbum
inquo ꝯsensit orias ut nadat
ciuitatem assiriis si infra .u. dies
uocet. s potuis qui iram excitet.
⁊ furorem accendat. Posuistis uob̃
tempus nuserationis dñi. ⁊in ar¬
bitrium ur̃m diem ꝯstituistis ei.
Nec tempus nec modum año p̃
patrum in orõne dixisse legitur.
n c̃ adicient᷑ nobis. Presens uita sit
fidelib inusu. futura sir infructu.
Res temꝑalis initinere. et̃na inꝑ¬
gilitatis ⁊ mortis designat. Prdsta¬
tio effectum humilitatis. Pulcͥtu¬
do iudith. spitalem sc̃e cccłie pul¬
critudinem signat. quam ht̃ ꝑ¬

Expanded text:
 maxime scandalizantur Judaei, quod se esse Filium Dei dicebat . Unde scriptum est: Facit seipsum Deum. Hujus sponsa, ablato sponso; jejunio et orationi operam dat usque ad consummationem saeculi, nec erroribus haereticorum dignatur pollui. Cuimultitudinem congregavit. Dixit Judith ad presbyteros: Quod est verbum in quo consentit Ozias, ut tradat civitvocet; sed potius iram excitet, et furorem accendat. Posuistis vos tempus miserationis Domini, et in arbitrium vestrum constituistis ei! Nec patrum in oratione sua dixisse legitur: et omnia adjicientur. Praesens vita sit fidelibus in usu, futura in fructu. Sit res temporalis in itinere, desigilitatis et mortis. Prostratio, effectum humilitatis. Pulchritudo Judith , spiritalem sanctae Ecclesiae pulchritudinem figurat, et
Abbreviated transcription (Latin):
dampna corꝑalia. qui lugere cõ¬
tempnunt dampna s̃pũalia. qñ
aliquis infirmatur aut moritur
sana. ouisio ceca. ouita mortua.
de istis que ñ sunt lugenda. uł
parum lugenda grauiter lugent.
dicens. Ue qui dicitis bonũ malũ
ꝯ malum bonum. ponentes tenebraᷤᷤ
inlucem. ⁊lucem intenebras. ama¬
rum undulce. ⁊ aulce mamarũ.
Ñ iugeamus frẽs amissionẽ carorũ.
s lugeamus amissionẽ bonũ oꝑm.
ginalis integritatis. lugeat mali¬
ciosus amissionẽ pietatis. lugeat
superbus amissionẽ pieratis hu¬
militatis. lugeat iracundus anus¬
sionem et̃ne tranquillitatis. luge¬
at auarus amissionẽ largitatis.
lugeat ebriosus amissionẽ sobri¬
etatis. lugeat accidiosus uel te¬
aiosus amissionẽ spũalis exulta¬
tionis. lugeat inuidus amissioẽm
caritatis. Deati namq qui lugent
ẽẽ gn̾a spũaliter ⁊ fructuose coram
ocłis creatoris lugentium. alii lu
gent ex suauitate grẽ diuinitus

Expanded text:
damna corporalia, qui lugere condamna corporalia, qui lugere contemnunt damna spiritualia! Quando aliquis infirmatur, aut moritur, sana! O visio caeca! O vita mortua! De istis, quae non sunt lugenda vel parum lugenda, graviter lugent; dicens: Vae qui dicitis bonum malum, et malum bonum, ponentes tenebras lucem, et lucem, tenebras; amarum in dulce, et dulce in amarum . Non lugeamus, fratres, amissionem charorum, sed lugeamus amissionem bonorum opeginalis integritatis, lugeat malitiosus amissionem pietatis; lugeat superbus amissionem humilitatis; lugeat iracundus amissionem internae tranquillitatis, lugeat avarus amissionem largitatis, lugeat ebriosus amissionem sobrietatis, lugeat acediosus vel taediosus amissionem spiritualis exercitationis, lugeat invidus amissionem charitatis. Beati namque qui lugent esse genera spiritualiter et fructuose coram oculis Creatoris lugentium. Alii namgent ex suavitate gratiae divinitus
Abbreviated transcription (Latin):
tes. qui neminem ledunt. ⁊ un¬
ꝓbis cedunt. Sunt aut̃ quid̃a
qui uolunt ita ẽẽ mites ut nichil
curent de aliena uita. neminem
debono ammoneant. neminem
demalo corrigant. s talis leuitas
ñ est multum laudanda. qr pati¬
tur defectum. uͥ debet exercere
uirtutis effectum. Tales qͥ ẽẽ de¬
bent mites. ut neminẽ ledant.
mala illara patienter sustineant.
n ñ solum suam. s nec alienã ne¬
gligant uitam. ut si opus ⁊ bonis
ad meliora exhibeant exhortati¬
onem. ⁊ malis de malo correcti¬
onem. łst enim modus uirebus.
qr sic̃ hõ ñ debet ẽẽ nimie asꝑita¬
tis. sic ñ aebet ẽẽ nimie leuitatis
s ut̃ dext̃am ⁊ sinistram ꝑ discre¬
tam mansuetudinem adbeatitu¬
dinis ꝑueniat t̃ram. Heati qui lu¬
gent qm̃ ip̃i ꝯsolabuntur. Luctus
solet eẽ ꝓ amissiõe caroꝵ si ẽ aliqͥs
qñ amittit caros suos. patrem. ma¬
trem. filium. aut aliquem ꝓpui¬
quoiz. Heu quam multi lugent

Expanded text:
tes, qui neminem laedunt et imtes, qui neminem laedunt et improbis cedunt. Sunt autem quidam qui ita volunt esse mites, ut nil curent de aliena vita, neminem de bono admoneant, neminem de malo corripiant. Sed talis lenitas non est multum laudanda, quia patitur defectum, ubi debet exercere virtutis effectum. Tales igitur debent esse mites, ut neminem laedant, mala illata patienter sustineant, et non solum suam, sed nec alienam negligant vitam, ut si opus fuerit et bonis ad meliora exhibeant exhortationem, et malis de malo correctionem. Est enim modus in rebus ; quia sicut homo non debet esse nimiae asperitatis, sic non debet esse nimiae lenitatis, ut inter dexteram et sinistram, per discretam mansuetudinem ad beatitudinis perveniat terram. Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur. Luctus solet esse pro amissione charorum, sicut aliquis quando amittit charos suos, patrem, matrem; filium, aut aliquem propinquum. Heu! quam multi lugent
Abbreviated transcription (Latin):
iħc turbas ascendit in monte.
tem.c̃. Quia añs ꝑ octonarium
quo ad octo beatitudines ꝑuenit᷑.
discipłõs docturus ascendit in
montem. ħ nobis insinuat. quod
qui sacre scripture uerbum dis¬
pensat. ñ inualle praui oꝑis. ñ
in campo effrenate dissolutionis
ꝯsist̾e debeat. s montem spũalis
ꝯu̾sarionis ꝑ exercitia uirtutum
⁊ exhibitionem bonoꝵ oꝑum
ascendat. sic̃ scriprum est. Suꝑ
montem excelsum ascende tu
qui cuuangelizas syon. Ascensio
ergo in montem sublimem desig¬
nat ꝯu̾sationem. Sessio dñi. auc¬
toritatem magisterii. Aꝑtio oris
effectum p̃dicationis. Beati pau¬
ꝑes spũ ⁊c̾. Alii sunt spñ diuites
alii qđ dammodo nil habentes
despũ. nimis pusillanimes alii pau¬
pes humiles. Suꝑbientes faciunt
nõ facienda ꝑ elatioẽm. pusillani¬
mes facienda p̃termittunt. ꝑ pu¬
q sp̃c nil hñs aefectionis nil hñs
suꝑfluitatis. ꝑuiam regiam auẽ
adbeatitudinem suꝑnam. Peati
mites. Mites sunt leues ⁊ pacien¬

Expanded text:
us, ascendit in montem, etc. Quod Dominus octonarium, quo ad octo beatitudines pervenitur, docturus discipulos ascendit in montem, hoc nobis insinuat quod qui sacrae Scripturae verbum dispensat, non in valle pravitatis, non in campo effrenatae dissolutionis consistere debeat, sed in montem spiritualis conversationis per exercitia virtutum, et exhiascendat. Et sicut scriptum est: Super montem excelsum ascende tu, qui evangelizas Sion . Ascensio ergo in montem, sublimem designat conversationem; sessio Domini, auctoritatem magisterii; apertio oris, effectum praedicationis. Beati pauperes spiritu, etc. Alii sunt spiritu divites; alii quodammodo nil de ses, nimis pusillanimes. Spiritu pauperes humiles. Superbientes faciunt non facienda per elationem, pusillanimes facienda praetermittunt, itus, nil habens defectionis, nil habens superfluitatis, per viam regiam ducit ad beatitudinem supernam. Beati mites. Mites sunt lenes et patien
Abbreviated transcription (Latin):
temini. Scdm cñ m̃suram qua
m̃si fueritis remetietur uobis.
Deati quoq misodes. qui aliis in
miserus suis asistunt et eos
scãm possibilitatem suam ꝓtegũt
⁊ defendunt. Beati mundo. qm̃ cors.
ip̃i deum uidebunt. Mundo cor¬
de sunt illi qui nec pulue inuti¬
lis cogitationis. nec luto fedant᷑
pͣue delectationis. Nundo corde
sunt quos ñ tangit nebula t̃rene
ignorantie. ñ corrumpit feruor fe¬
de ꝯcupiscentie. Mundemus qͥ cor¬
da nr̃a ab omini ignorantia ꝑ inqͥ

Expanded text:
temini. Secundum enim mensuram qua mensi fueritis, remetietur vobis. Beati quoque misericordes, qui aliis in miseriis suis assistunt, et eos secundum possibilitatem suam protegunt et defendunt Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Mundo corde sunt illi, qui nec pulvere inutilis cogitationis, nec luto fedantur pravae delectationis. Mundo corde sunt, quos non tegit nebula terrae ignorantiae, nec corrumpit ardor concupiscentiae. Mundemus igitur corda nostra ab omni ignoran
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgitur. Tercia .i. ad olescentia. pͥmũ
ꝑ cohibitioem discipline cirenincidi¬
tur aeiñ p̃ceptis inforiatur. ⁊ ꝯsi¬
lio regitur. Quarta .i. iuuentus
seruire cogitur. ⁊ subicit᷑ regimi¬
ni. ut ꝑ timorem hominis. diuinũ
discat. Quinta .i. iurilis etas ꝑti
morem homimis ad diuinũ uenit.
centia futuroꝵ trahitur. Sic hu
tum .i. diuisione linguarũ disp¬
sum. t̃c̃io inhabraham circumei¬
sum. in moyse p̃ceptis informatũ.
sub iudicib ꝯsilio gub̾natum qrͣ¬
co subregibus dñationi subiectũ.
quinto sub pontificibus religioni
parens. sexto sub grã uera bonitate
illustratur. Iste sex yarie siue inde¬
cursu scłi p̃sentis. siue inuita ho¬
minis. om̃s aquis implentur. qr iu
ãicio plenus est mundus. ⁊ iudicia
tua abissus multa. Multa oꝑarus
ꝑari ñ desinit usq adfinem eius.
circa hominem aprincipio usq ad
finem eius. ⁊ omnia hec iudicia
sunt. ⁊ nichil sine c̾a sit. s quam¬

Expanded text:
id est adolescentia, primum per cohibitionem disciplinae circumciditur; deinde praeceptis informatur, et consilio regitur. Quarta, id est, juventus, servire jam cogitur, et subjicitur regimini, ut per timorem hominis, divinum dicat. Quinta, id est virilis aetas, per timorem hominis ad divinum venit. centia futurorum trahitur. Sic humtum, et divisione linguarum dispersum; tertio, in Abraham circumsum, in Moyse praeceptis informatum, sub judicibus consilio gubernatum. Quarto, sub regibus dominationi subjectum. Quinto, sub pontificibus religioni parens. Sexto, sub gratia vera bonitate illustratum. Istae sex hydriae sive in decursu saeculi praesentis, sive in vita hominis, omnes aquis implentur, quia judicio plenus est mundus. Judicia tua abyssus multa . Multa operatus rari non desinet usque ad finem ejus, et circa hominem a principio usque ad finem ejus, et omnia haec judicium sunt, et nihil sine causa fit. Sed quan
Abbreviated transcription (Latin):
tetigit eum dicens. Uolo. mun¬
darẽ. Iꝯfestim mundata ẽ le¬
pra eius. Mons uihoc loco signi¬
ficat sublimitatẽ. aiuine ma¬
iestatis. campestria uͦ humilita¬
tem incarnationis. Unigenitꝰ
naniq dĩ ante uicar̃nationẽ
fuit inmonte. nrãm aut̃ car¬
nem assumens adima descendẽ
In monte manens informa dĩ
in campestribus apparens infor¬
ma serui. Leprosus quem dñs
sanauit inplanitie campi. genꝰ
designat humanum disꝑsum
ꝑ planiciem mundi. qđ uere
fuit lȩpsum. qr ñ solum origi¬
nali culꝑa uerum ⁊̃ multis ac¬
tualib extitit ꝯtaminatũ. Erat
enim diuersis pollutum ydola
tis flagicioꝵ cͥminib Dñs aut̃
lepsum tetigit. qñ aiuinitatẽ
suam humane fragilitati socia¬
uit. ⁊ lȩꝓsum mundauit. qñ in
cruce culpam gn̾s humani mo¬
riens expiauit. Lepram retigit
ꝯnundus ꝑmansit. qr uerã hu¬
manitatis formam sumpsiti ⁊
culpam ñ ꝯtraxit. Lepsus iste ge

Expanded text:
o, mundare. Et confestim mundata est lepra ejus. Mons in hoc loco, significat sublimitatem divinae majestatis; campestria vero, humilitatem incarnationis. Unigenitus namque Dei ante incarnationem fuit in monte: nostram autem carnem assumens, ad ima descendit: in monte manens in forma Dei, in campestribus apparens in forma servi. Leprosus, quem Dominus sanavit in planitie campi, genus designat humanum, dispersum per planitiem mundi. Quod vere fuit leprosum: quia non solum originali culpa, verum etiam multis actualibus exstitit contaminatum. Erat enim diversis pollutum cultibtis flagitiorum criminibus; Dominus autem leprosum tetigit quando divinitatem suam humanae fragilitati sociavit; et leprosum mundavit, quando in cruce culpam generis humani moriens expiavit. Lepram tetigit et mundus permansit: quia veram humanitatis formam sumpsit et culpam non contraxit. Leprosus iste est
Abbreviated transcription (Latin):
scda puericia. t̃cia adolescentia .iiiͦi.
iuuentus .u. uirilis eras .ui. senectus.
Prima .i. infantia. quasi quodam di¬
luuio lubrice obliuionis obruitur.
ut ñ uideatur in posterum. nec ues¬
tigia sui ulla secuntur. Scda .i. pu
ericia pͥmum dediliuuo obliuioĩs
sensum erigens pꝑ suꝑbiam erigit᷑¬

Expanded text:
unda pueritia, tertia adolescentia, quarta juventus, quinta virilis aetas, sexta senectus. Prima, id est infantia, quasi quodam diluvio lubricae oblivionis obruitur, ut non videatur in posterum, nec vestigia sui ulla relinquat. Secunda, id est pueritia, primum de diluvio oblivionis ad sensum exiens, per superbiam erigit
Abbreviated transcription (Latin):
aqua implemus. qñ fletu nr̃e ꝯpũt¬
tionis. omnes sensus nros aculpa trãs¬
acta ꝑfecte lauamus. Tali aqua pu¬
rificantur iudei .i. ueri ꝯfessores xp̃i.
qui ñ tantum ꝯfitent᷑ eum uoce
oris. s ⁊ ope manuum unulitate cor¬
dis. Capiunt aut̃ ydrie metretas bi¬
lum opus. Aqua deniq ꝯu̾tit᷑ inuinũ.
quia fletum culpe sequitur iocundi¬
tas gr̃e. Omnis homo pͥmum bonũ
senti querunt delectabilia. demĩ
qđ deterus est. quia insuturo re¬
cipient amara. Deus uinum bonũ
seruat. qr ꝑua sunt bona que nob̾
tͥbuit intemꝑe. ad ꝯparationẽ fu¬

Expanded text:
aqua implemus, quando fletu nostrae compuncaqua implemus, quando fletu nostrae compunctionis omnes sensus nostros a culpa transacta perfecte lavamus. Tali aqua purificantur Judaei, id est veri confessores Christi, qui non tantum confitentur eum voce oris, sed et opere manuum in veritate cordis. Capiunt autem hydriae metretas bilum opus. Aqua denique convertitur in vinum, quia fletum culpae sequitur jucunditas gratiae. Omnis homo primum bonum senti quaerunt delectabilia; deinde id, quod deterius est, quia in futuro recipient amara. Deus vinum bonum servat, quia pauca sunt bona, quae nobis tribuit in tempore ad comparationem fu