comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ro mauri ans auguaus dũ e̾ẽt ur deu̾
timens malebat in hoc scło facinorum
suoꝵ corporali supplicio mudc̃am ꝓsol¬
uere qͣm torm̃tis gehennalib crician.
Qd̃ cũ ugiter insius oratõnib dñm
precaretur: meruit exaudiri. Quadam
itaq nocte dum instratu suo quies c̾et
uidit ꝑ sompniũ ante se eneam asta¬
re saluatoris esfigiem: que erat aute
palatii portam. Ex qua cmissa est uox
ad cum: dicens. Date mauritiũ. Et te¬
nentes eum quidam iudiciarii iiuistͥ
ex hibuerũt ei. Tũc ait ad eum saluato¬
ns ymago. Ubi ius reddã tibi mala q̃
meriusti. hic an in futurd scło. Et ille.
D amator hominũ dñe. hic pociꝰ qͣm in
illo. Tunc iussit diuina nox tradi eum.
⁊ ꝯstantiam tius uxorẽ et om̃em corũ
cognatonem phote militi. Ex ꝑgefõs uo
nusit ad accersiendũ philipicum ge¬
nerum suũ. Cm sibi assistenti dyxit n¬
mauritius. Scis iit̾ agiina nostra
aliquẽ militẽ uoĩe ꝑhocamꝰ Cui ille.

Expanded text:
ro Mauritius Augustus dum esset vir Deum timens, malebat in hoc saeculo facinorum suorum corporali supplicio vindictam persolvere, quam tormentis gehennalibus cruciari: quod cum jugiter in suis orationibus Dominum precaretur meruit exaudiri. Quadam itaque nocte cum in stratu suo quiesceret, vidit per somnum ante aeneam se astare Salvatoris effigiem, quae erat ante palatii portam, ex qua emissa est vox ad eum dicens: Date Mauritium, et tenentes quidam judiciarii ministri exhibuerunt ei. Tunc ait ad eum Salvatoris imago: Ubi vis reddam tibi mala quae meruisti? hic an in futuro saeculo? Et ille: O amator hominum, Domine, hic potius quam in illo. Tunc jussit divina vox tradi illum, et Constantiam ejus uxorem, et omnem eorum cognationem Phocae militi. Expergefactus vero misit ad accersendum Philippicum generum suum. Cui sibi assistenti dixit Mauritius: Scis inter agmina nostra aliquem militem, nomine Phocam? Cui ille:
Abbreviated transcription (Latin):
dilatari francoꝵ et p̾fatus rex clodoueus
chulderici filius a beato remigio rhemor
archiep̃o tali occasione nolun laptirari.
Dum quadã die atra alamãnos ⁊ fug̾et
⁊ eius grauiter ced̾etur excitus. clenatis
opem deuotus efflagito. Et si mͦ uittori¬
am in hoc ded̾is certamine: spondeo tibi
in fugam acti sũt. et rex cũ triumphore¬
meauit ad ꝓpria. Gunc accersito scõ re¬
delit̾ a dimplenit. et laptizatus est cum
gente sua regni sui anno qͥnto decimo.

Expanded text:
dilatari Francorum, et praefatus rex Clodoveus Childerici filius a beato Remigio Remorum archiepiscopo tali occasione voluit baptizari. Dum quadam die contra Alemannos confligeret, et ejus graviter caederetur exercitus, clevatis opem devotus efflagito, et si mihi victoriam dederis in hoc certamine, spondeo tibi, in fugam acti sunt, et rex Clodoveus cum triumpho remeavit ad propria. Tunc accersito sancto Redeliter adimplevit, et baptizatus est cum gente sua, regni sui anno decimo quinto.
Abbreviated transcription (Latin):
dericũ ad se uenuire fet. eiq curã palacui sui
celegauit. Et nõ post iustos dies ratriciat
honore tt̾um eũ insignitum ad partes y¬
tlalie destinauit. Quo cũ uenisset odoa¬
trem heruloꝵ regem uariis suocessib detes¬
lauit. et regno tandem exturbatum utter¬
fetit. Demũ autẽ regnũ ytbalic sibi p̾sũp¬
sit et nsurpauit. Qd̾ ut sibi ꝑhenutter a fir¬
maret filias suas uicims regi copuiauit.
daus unam carum regi gotio alarico. ⁊ ai¬
t̾am regi burgũdionũ si gismũdo. Neptẽ
gborum hermẽfrido. Ut qr gentẽ sibi francoꝵ

Expanded text:
venire fecit, eique curam palatii sui commendavit, et non post multos dies patriciatus honore iterum eum insignitum ad partes Italiae destinavit. Quo dum pervenisset, Odoacrum Herulorum regem variis successibus debellavit, et regno tandem exturbatum interfecit. Demum autem regnum Italiae sibi praesumpsit et usurpavit. Quod ut sibi perenniter confirmaret, filias suas vicinis regibus copulavit, dans unam Gothorum regi Alarico, alteram regi Burgundorum Sigismundo, neptem gorum Hermenfrido, et sorore
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ est inter clrothi et uarũnam. scminam
edidisse prolem. Quoꝵ unus anteam
nasceretur interiit. Alter uolaptirat.:
nensib in frantian ea regressus. Et ñ
post multũ tepus ad capuam camprra¬
e urtem ꝑ ytlaliam ꝑrexit. et inde redi¬
ens beslum teneuentanis in dixit. Ue¬
rum dux promntie aragisus nomine
regis ferocatatẽ ferre nõ preualens. fili¬
os suos romaldum et grimaldum ob¬
sides ci pro ascruanda fidelitate trans mi
sit. Et iterum post hec karolus mag¬
nus adgalliam ca reu̾sus. Saioaricũ
demq bellum est croctum ca. et celerit
cõsuminatũ. Set et sclauis bellum est
rant federati. Sed hos omẽs una tan
tum erreditione rex sepedictus ita edo¬
muit. aut contudit ut udt̾ius illi mallẽt
uares idem rex potentissimus aggress
en. Qd̃ bellum intra octanũ quo ceptũ
es annũ: feliciter est cõsũmatum. Sõ¬
tam p̾terea frisiam atq britãniam
suo dñatu subiugauit. Icom uero un¬

Expanded text:
et est inter Droth et Warunnam, geminam et est inter Droth et Warunnam, geminam edidisse prolem; quorum unus antequam nasceretur interiit, alter vero baptizatnensibus, in Franciam est reversus, et non post multum tempus ad Capuam Campaniae urbem per Italiam perrexit, et inde rediens, bellum Beneventanis indixit. Verum dux provinciae Aragisus nomine, regis ferocitatem ferre non prevalens, filios suos Rumaldum et Grimaldum obsides ei pro conservanda fidelitate trasit. Et iterum post haec Carolus Magnus ad Galliam reversus. Bajoaricum denique bellum est exortum, et celeriter consummatum. Sed et Suaevis bellum est rant confoederati. Sed hos omtum expeditione rex sepe dictus ita edomuit aut contudit, ut ulterius illi mallent s quoque et Avares idem rex potentissimus aggressus est. Quod bellum intra octavum quo ceptum est annum feliciter est consummatum. Totam preterea Phrisiam atque Britanniam suo dominatui subjugavit. Leoni vero im
Abbreviated transcription (Latin):
ciperent. et francis uuiti unus ppłs effi
beslum traheretur dispositis ꝑ loca cõ¬
grua p̾sidus hyspaniam est ingressus.
Saltuq pyreneisuꝑato. et om̃ib que
adierat oppidis atq castellis in deditio¬
nem susceptis: reu̾sus est. Sed dũ inte
rediret: iu ip̃o pyrenei uigo Wasconum
ꝑ fidiam es expertus. Nam cũ agmine
longo ut loci et angustiarum situs per¬
mntelnt porrectus iret eecitus A alco¬
nes insum montis in sidiis colloca¬
tis extremiam partem agiminis inua¬
scrunt et in cubiectam uallem deie¬
cerunt. Conscrtoq cum eis prelio: õs
quos inuenerunt interfecerm̃. In q ͦ
prelio eggibardus regie mense s̾posit.
et anselmus comes palatu. et rosland
p̾fertus limitis britantuai cũ aliis qͣmͣ
psibus sũt int̾fecti. Ex quib rollandꝰ
blania cascello deportatus est ata sepł
corum karolus ab hyspania reu̾sus.
reperit cõuigem suam hil cegardam in
mlla regia que uocatur cassmos iue

Expanded text:
ciperent et Francis uniti unus populus efciperent et Francis uniti unus populus efbellum traheretur, dispositis per loca congrua presidiis, Hispaniam est ingressus, saltuque Pyrenei superato et omnibus quae adierat oppidis atque castellis in deditionem susceptis, reversus est. Sed dum inde rediret, in ipso Pyrenei  jugo Wasconum perfidiam est expertus. Nam cum agmine longo, ut loci et angustiarum situs permittebat, porrectus iret exercitus, Wascones, in sinu montis insidiis collocatis, extremam partem agminis invaserunt et in subjectam vallem dejecerunt. Consertoque cum eis prelio, omnes quos invenerunt interfecerunt. In quo prelio Eggibardus regiae mensae prepositus et Anselmus comes palatii et Rollandus prefectus limitis Britannici cum aliis quam pluribus sunt interfecti. Ex quibus Rollandus Blavia castello deportatus est ac sepultumagnus rex Francorum Karolus ab Hispania reversus, repperit conjugem suam Hildegardam in villa regia quae vocatur Cassinogilus,
Abbreviated transcription (Latin):
cum ꝓuintia cui p̾erat eius porestati
ꝑmisit. Porro dum ad karolum mag¬
nonũe petrus ab adriano pontifice in¬
missus ad eundem głosum regem kã¬
rolum uenit. postulans ab eo auxiliũ a¬
tra longobardorum regem desicerium
qui more patris sui aistulfi romana
inquictabat eccłiam. Cui karolus ob¬
audiens bellũ atra desid̾ium magna
uiriũ copia p̾parauit. et ꝑ montem
cenisuim ytbaliam introuut. et cũ¬
forti robore pa pyam ythalie ciuitatem
cutum dedit. et ibi desid̾ium reg̃s cepii.
et in exiliũ nusit. Preterea filium desi¬
der a dalgisum aregno patrio effuga¬
arripuit. Saxones autem ita eius ft̃
uirtute ꝑ domiti et emollitr ut decem
nulia hominũ ex eis cũ uxorib et ꝑmi
sublatos transtulerit ⁊ ꝑ galliam et
germaniam multimoda diuisione di¬
stribuertt. Tali q tamdem aditione bel¬
lum ꝯstat ẽẽ finitum in abiecto demo¬
num cultu xp̃iane fidei sacramenta sus¬

Expanded text:
cum provintia cui preerat ejus potestati cum provintia cui preerat ejus potestati permisit. ADO. Porro dum ad Karolum,nomine Petrus, ab Adriano pontifice missus ad eumdem gloriosum regem Carolum venit, postulans ab eo auxilium contra Longobardorum regem Desiderium, qui more patris sui Astulphi Romanam inquietavit Ecclesiam. Cui Carolus obediens bellum contra Desiderium magna virium copia praeparavit, et per montem Cenisium Italiam intravit, et ferti robore Papiam Itariae civitatem circumdedit, et ibi regem Desiderium cepit et in exilium misit. Preterea filium Desiderii Adalgisum a regno patrio effugaarripuit. Saxones autem ita ejus sunt virtute perdomiti et emolliti, ut decem milia hominum ex eis cum uxoribus et parvulis sublatos transtulerit et per Galliam Galiam et Germaniam multimoda divisione distribuerit. Talique tandem conditione bellum constat esse finitum, ut abjecto demonum cultu christianae fidei sacramenta sus
Abbreviated transcription (Latin):
imperii sui anno mortuo niccta ⁊stanti¬
nopoleos patriarcha. paulus genere cypri
aui auitoritate romami pontificis ⁊ acta¬
rie ex prefcito palacu francorũ rex fuerat
institutus obut in parisiaca urte anno
regni sui quintodecimo incaruatonis
literis sins karolo et Rarolomagno au
quos gtinerat regni successio. Quorum
karolus inuomomensi urle regiam sus
transacto bic̃mo quo sublimatus est in
regno uita decessit. et uxor eius et filu ad
desideriũ regem longobardoꝵ nulla in
⁊pulsi fugierunt. euis patro cinum expe¬
tentes. sic qr totius regni francorũ cõsen¬
su iroꝵ karolus regni monarchiam so
sui anno aquitanã ingressus. ducẽ
hunoldũ qui post waifarii mortem
ip̃am sibi ꝓuintiam retuiere parabat
est agg̾ssus. Q uem etiam Wascho¬
niam petere cõpulit. Sed karolus lu¬
po Wasconũ duci mantauit ut ꝓfugũ
reddat. et nisi hoc mature faciãt bello
se eum ex petiturum. Lupus uero sa¬
mori usus consilio non solum hunol¬
dum reddidit. uerum etiam se ip̃m

Expanded text:
imperii anno, mortuo Niceta Constantinopoleos patriarcha, Paulus genere Cyprius, qui auctoritate Romani pontificis Zachariae ex prefecto palatii Francorum rex fuerat institutus, obiit in Parisiaca urbe anno regni sui 15, incarnationis liberis suis Karolo et Karlomanno, ad quos pertinebat regni successio. ADO. Quorum Karolus  in Noviomensi urbe regiam suscmannus, transacto biennio quo sublimatus est in regno, vita decessit; et uxor ejus et filii ad Desiderium regem Longobardorum nulla vi compulsi fugerunt, ejus patrocinium expetentes; sicque totius regni Francorum consensu virorum Karolus regni monarchiam solsui anno Aquitaniam ingressus, ducem Hunoldum, qui post Waifari necem ipsam sibi provinciam retinere parabat, est aggressus. Quem etiam Wasconiam petere compulit. Sed Karolus Wasconum duci Lupo mandavit ut profugum reddat, et nisi hoc mature faciat bello se eum expetiturum. Lupus vero saniori usus consilio, non solum Hunoldum reddidit, verum etiam se ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
stantinopolitanus ad eum misit. et
firmis umum fedus cum eo disposut.
ficus imꝑator karolus cum sue finẽ
auite sibi cerneret imminere: ludouico
filio suo quem a quithame regemdu¬
dum ordiuaucrat coronam uptria¬
lem dereliquid. Bernardũ aute filiũ
pipim fui sin ỹthalie regtin fecit. de¬
cessit autẽ anno nite sue septuagesĩo
in eccl̃ia saucte dei genitrias mane a¬
quis grani. artusq supra tumulum et
de auratus es cxtructus. Ceterum e
omina gesta que uulgo narantur. nĩ
sunt hic ꝓpter uitandum fastidum
legẽtis plenit᷑ explanata. Iorete ra
rome post leonem cuius supra focimꝰ
mentionem. sedit scepħs quartus. Ste¬
plano quoq succenit pascialis. Godẽ
quoq temare floruit sc̃s egidius ⁊¬
fessor pregipnus. natione g̾cus. Qui
dei uutu ueniens ad gallias in prouin¬
nia au septimania nomen ea hemiti¬
cam duxit urtam. Claruit etiam ina
temporib paulus gentis sue id ẽ longe¬
rariorum hystorie scriptor. Qui demo¬

Expanded text:
stantinopolitanus ad eum misit, et stantinopolitanus ad eum misit, et firmissimum fedus cum eo disposuit,ificus imperator Karolus cum finem vitae sibi cerneret imminere, Ludovico filio suo, quem Aquitaniae regem dudum ordinaverat, coronam imperialem dereliquit; Bernardum autem, filium Pipini filii sui, Italiae regem fecit. Decessit autem anno vitae suae in ecclesia sanctae Dei genitricis Mariae Aquisgrani, arcusque supra tumulum ejus deauratus est exstructus. Ceterum ejus omnia gesta quae vulgo narrantur non sunt hic propter vitandum fastidium legentis pleniter explanata. Preterea Romae post Leonem, cujus supra fecimus mentionem, sedit Stephanus quartus; Stephano quoque successit Paschalis. Eodem quoque tempore floruit sanctus Egidius confessor precipuus, natione Grecus, qui Dei nutu veniens ad Gallias, in provintia cui Septimania nomen est heremiticam duxit vitam. Claruit etiam his temporibus Paulus gentis suae, id est Longobardorum, historiae scriptor. Qui de mo
Abbreviated transcription (Latin):
ceusuit instituendos. ut tam filu qͣm filie
primo liberalib studus ambr et ip̃e ope¬
ram dabat crudirentur. Cum filios cum
primũ etas panetatur more francorum
equitare et armis ac uenationib exceri
fecit. filias nero lanificio assucssere colo¬
q ac fusone ꝑ ocium torperent operam
impendere: atq ad om̃cm honestate cru¬
diri iussit. Ex hũs om̃il duos tantum
filios ac filiam priusqͣm moreretur a¬
misit. Karolum. qui natu maior erat.
⁊ pipimim quem regem ythalie fec̾at.
et rothtrudem que filiarum eius pͥmo¬
genita aconstantino grecorum imper¬
tore cesponsata erat. Quorum pipimĩ
unũ filium bernardum. filias autem
quiuq a dalaydem. atulam. gundra¬
dam. berthaidem. ac theoderatam suꝑ¬
stites reliquid. In quib rex pietatis suc
precipuum documentum oftendit. cũ
filio de functo. nepotem patri sucraere.
⁊ neptes int filias suas educari feass
Imperator deniq nycephorus con¬

Expanded text:
censuit instituendos, ut tam filii quam filiae censuit instituendos, ut tam filii quam filiae primo liberalibus studiis, quibus et ipse operam dabat, erudirentur. Tum filios, cum primum aetas patiebatur, more Francorum equitare et armis ac venationibus exerceri fecit. Filias vero lanificio assuescere coloque ac fuso, ne per otium torperent, operam impendere atque ad omnem honestatem erudiri jussit. Ex his omnibus duos tantum filios ac filiam, priusquam moreretur, amisit, Karolum, qui natu major erat, et Pipinum, quem regem Italiae fecerat, et Rothrudem, quae filiarum ejus primogenita a Constantino Graecorum imperatore desponsata erat. Quorum Pipinus unum filium Bernardum, filias autem quinque, Adalaydem, Atulam, Gundradam, Berthaidem ac Theoderatam superstites reliquit. In quibus rex pietatis suae precipuum documentum ostendit, cum filio defuncto nepotem patri succedere et neptes inter filias suas educari fecisset. Imperator denique Nicephorus Con
Abbreviated transcription (Latin):
libris sancti angustin. p̾cipueq hus
qui deciuitate dei p̾titulati sunt uinõ¬
uero et om̃is potus a deo partus inbitẽ¬
do trat: ut suꝑ cenam raro plusqͣm ter bi¬
ltret. Estate post cybum meridiamim
pomorum aliquid sumeus ac semel bidẽs
depositis uestib et calciamentis ueluo
uoctu solitus erat duab aut tribus horis
quiescere. Noctib sic dormiebat ut somp¬
num quater aut quimquies non solum
expergrscendo. sed etiani surgendo inter
rolum indelicet pipinũ et ludouicum x¬
bint ⁊ tres filias. Rottrudem. bergani et
gislam. Habuit etiam duas alias filias
de fastrada sua uxore. Fastrada uero de fũs¬
ta:lcothgardam a lamannam durit ur¬
orem. Et ea mortua: habuit cterum
duas cõcubinas gres uindam saxonici
generis. de qua nata est. ei filia nomine
adalthrut. et reginam que senuit ei d¬
drogonem. et hugonem. Preterea mat̾
cius terthrada inmagno apud eum ho¬
nore consenurt. Liberos quoq suos itã

Expanded text:
libris sancti Augustini, precipueque his libris sancti Augustini, precipueque his qui de civitate Dei pretitulati suntvero et omnis potus adeo parcus in bibendo erat, ut super coenam raro plus quam ter biberet. Aestate post cibum meridianum pomorum aliquid sumens, ac semel bibens, depositis vestibus et calciamentis, velut noctu solitus erat duabus aut tribus horis quiescere. Noctibus sic dormiebat, ut somnum quater aut quinquies non solum expergiscendo sed etiam surgendo interrrolum videlicet, Pipinum et Ludovicum. Habuit et tres filias, Rothrudem, Bergam et Gislam. Habuit etiam alias duas filias de Fastrada sua uxore. Fastrada vero defuncta, Leothgardam Alamannam duxit uxorem; et ea mortua, habuit iterum duas concubinas, Gresuindam Saxonici generis, de qua nata est ei filia nomine Adaltruth, et Reginam, quae genuit ei Drogonem et Hugonem. Preterea mater ejus Bertrada in magno apud eum honore consenuit. Ib. c. 19. Liberos quoque suos ita
Abbreviated transcription (Latin):
ris et sacrificu tempore impigre frequẽ
marima preditus erat. ut qui nõ solũ
in suo regno illis subuenire. uerum ⁊¬
intrans marins regionib in syriam.
⁊ egyptum. et affricam et ierlums. et
alexandrie. atq k arthagini peciũas
multas mutere satagetat. Ob hoc etiã
maxime transmarinorũ regũ anucia¬
as expetebat. ut sub eis degentib xp̃ia
terea serenissimus imperator corpore fu¬
it amplo atq robusto statura eminen¬
ti et apice capitis rotundo. naso paulu¬
lum mediocͥtatem exredente. oculis pul¬
chris canitie ueneranda. facieleta. uoce
clara ualitudine prospera. Demq cõui
uabatur rarissime. cenaq cotidiana qͣ¬
ternis tantum ferculis prebebatur pretͥ
assam carnam qͣm uenatores uerubus
inferre solebant. qua ille libentius qmͣ
uillo auo cibo uescelatur. Inter cenandũ
autem aliquod acroama aut lectorẽ
audielat. Legetantur ei hystorie anti¬
quoꝵ et res geste. Delectabatur etiam

Expanded text:
ris et sacrificii tempore impigre frequentris et sacrificii tempore impigre frequentmaxima preditus erat, ut qui non solum in suo regno illis subvenire, verum etiam in transmarinis regionibus in Syriam et Aegiptum et Affricam et Hierosolimis et Alexandriae atque Kartagini peccunias multas mittere satagebat. Ob hoc etiam maxime transmarinorum regum amicitias expetebat, ut sub eis degentibus christerea serenissimus imperator corpore fuit amplo atque robusto, statura eminenti et apice capitis rotundo, naso paululum mediocritatem excedente, oculis pulchris, canitie veneranda, facie leta, voce clara, valitudine prospera. Ib. c. 24. Denique convivabatur rarissime, coenaque cotidiana quaternis tantum ferculis prebebatur, preter assam carnem, quam venatores veribus inferre soullo alio cibo vescebatur. Inter coenandum aut aliquod acroma aut lectorem audiebat. Legebantur ei hystoriae et antiquorum res gestae, delectabatur etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ueribus amplissimis etiam honoribus
ditauit. Et insuper quod est precosius.
orum qui sub eius dictõne manerant
Roma. Rauẽna. Mediolauñ. Foroiu¬
lium. Gradus. Colonia Magontiac᷑
Lunanũ. Et salt zbngr. Treneris. Seno¬
nis. Uesontium. Iugdunum. Rofhoma¬
gus.Rhemus. Arelas. uicima. Paranta
muncrib excolebat. s et precipue roma¬
nam inter eas eccłiam et fideliter defẽ¬
sabat. et sius opibus exornabat. Nee ra
trio sermone erat atentus: sed etiam in
ꝑegriis lingnus ed iscendis operam un¬
pendit. Ucrum grecam lingm melius po¬
terat intellig̾e quam pronuntiare. In
discenda demq gramatica petrum pysa¬
numi lũnit auditorem: et in ceteris disci¬
pliuis albinum cognomento alcunũ.
Temptalut etiam scriterere. tabulasꝙ
ferebat: ut cum uacuũ tempus eẽt mañ
literis effigiendis assuesceret. S parũ
profuit labor prepostus. ac sero inaoa
ma pietate semper excoluit. et eccłiam
mane et uespere. necnõ et nocturius ho¬

Expanded text:
neribus, amplissimis etiam honoribus neribus, amplissimis etiam honoribus ditavit, et insuper, quod est preciosius, orum quae sub ejus ditione manebant: Roma, Ravenna, Mediolanum, Forojulium, Gradus, Colonia, Magontiacus, Juvavum et Saltburg, Treveris, Senonis, Vesontium, Lugdunum, Rothomagus, Remis, Arelas, Vienna, Darantasmuneribus excolebat; sed precipue Romanam inter eas ecclesiam et fideliter defensabat et suis opibus exornabat. Ib. c. 25. Nec patrio sermone erat contentus, sed etiam in peregrinis linguis ediscendis operam impendit. Verum Grecam linguam melius poterat intelligere quam pronuntiare. In discenda denique grammatica Petrum Pisanum habuit auditorem et in ceteris disciplinis Albinum cognomento Alcuinum. Temptabat etiam scribere, tabulasque ferebat, ut, cum vacuum tempus esset, manum litteris effigiendis assuesceret; sed parum profuit labor preposterus ac sero inchoatma pietate semper excoluit, et ecclesiam mane et vespere necnon et nocturnis ho
Abbreviated transcription (Latin):
ad hibens airam ꝑlegatos. ut impera
perio sunt reperta immo afundam̃tis
edificata monasteria. sed precipue ͥee.
Monast̾ium sancti pluliberti. Monaste¬
rium saucti florentir Mou ast̾ium ca¬
roffi. Monastium concas. Mouasteriũ
sancti maxentii. eunast̾ium menate
Monast̾ium magni loci. Monafium
musiacum. ea onasterium sancti sauim
sancti theofridi. Monast̾ium sc̃i pascen¬
tii. Monastum dorosa. Monast̾ium sol¬
lempniacum. Monast̾ium puellare sc̃e
marie. Mouast̾im puellare: sc̃e rade¬
gundis. Monast̾ium de uera. Monasti¬
um deutera in pago tholosa. Monasteri¬
um ualida inseptimania. Monasteriũ
sancti amam. Monast̾ium galune. co¬
uact̾ium sancti laurentu. aonast̾ium
sancts marie quod dicitur in rubine.n
Monasterium cannas. et cetera płima
quibus ueluti quibrdam lihius totũ
decoratur a quitanie regnum. Queo
om̃ia ipse pussimus imperator Rarol
magnus auri et argenti ponderibus
gẽmarumq p̾ciosarum ex horuauit mu¬

Expanded text:
adhibens curam per legatos ut imperatadhibens curam per legatos ut imperatperio sunt reparata, immo a fundamentis aedificata monasteria, sed praecipue haec: monasterium sancti Filiberti, monasterium sancti Florentii, monasterium Carroffi, monasterium Concas, monasterium sancti Maxentii, monasterium Menate, monasterium Magni–Loci, monasterium Musciacum, monasterium sancti Sauinisancti Theotfridi, monasterium sancti Pascentii, monasterium Dosora, monasterium Sollempniacum, monasterium puellare sanctae Mariae, monasterium puellare sanctae Radegundis, monasterium Deuera, monasterium Deutera in pago Tolosano, monasterium Uadala, in Septimania: monasterium Anianę, monasterium Galunę, monasterium sancti Laurentii, monasterium sanctae Mariae quod dicitur In Rubine, monasterium Caunas et cetera plurima, quibus veluti quibusdam lychnis totum decoratur Aquitanie, regnum. Hoomnia ipse piissimus imperator Karolus Magnus auri et argenti ponderibus gemmarumque preciosarum exornavit mu
Abbreviated transcription (Latin):
leston: ubi et defuncta est.
Arolus igitur magnus ex rege
francorum factus impcrator ro¬
cepta sicut suꝑlus dc̃m est. et ordina¬
ta re publica: inchoaun oꝑa płima
ad imperii dignitatem et regni frau
basilica sante dei genitrices a quis gͣ¬
ui opere mirabili cõstructa et pons a¬
pud magontiacum in rheno quin¬
gentorum passuum longitudinis.
liam tanta est ibi fluminis latitubo
Qui tamen uno anteqͣm decederet an¬
no incendio a flagrauit. nec refici po¬
tuit ꝓpter festinatum illius decessum.
quamqͣm in ea meditatõne esser ut ꝓ
ligneo lapideum restitueret. Inchoauit
et palatia operis egregii. unum haud
longe a magontiaca ciuitate uixta
iuslam cuiuocabulum est in gelebem.
et alt̾um nouiomagi super uahalem
fluiium qui battanorum insulam
in parte incridiana preterfluit. Prec¬
puc tam en edes sacras ubicumq into¬
to regno suo uetustate collapsa cõperi
pontificib et patrib ad quorum curam
ꝑtinebant ut restaurarentur imꝑauit.

Expanded text:
 ubi et defuncta est. Karolus  igitur Magnus ex rege Francorum factus imperator Rocepta, sicut superius dictum est, et ordinata re publica, inchoavit opera plurima ad imperium dignitatis et regni Francbasilica sanctae Dei genitricis Aquisgrani opere mirabili constructa, et pons apud Magontiacum in Rheno quingentorum passuum longitudinis; nam tanta est ibi fluminis latitudo. Qui tamen uno antequam decederet anno incendio conflagravit, nec refici potuit propter festinatum illius decessum, quamquam in ea meditatione esset ut pro ligneo lapideum restitueret. Inchoavit et palatia operis egregii, unum haut longe a Magontiaca civitate juxta villam cui vocabulum est Ingelebem, et alterum Noviomagi super Vahalem fluvium qui Batavorum insulam in parte meridiana preterfluit. Precipue tamen edes sacras ubicumque in toto regno suo vetustate collapsas comperit, pontificibus et patribus, ad quorum curam pertinebant, ut restaurarentur imperavit,
Abbreviated transcription (Latin):
post obitum prĩs sui mensib duobus et
diebus scr. Intra auos dies mictael cuo¬
ualates ad imperium est assumptus.
nis. dece .iiĩ. suꝑ stauratium iuua¬
dens imꝑium imperauit anuis .ii. Ab hec
cregit reuerendus patriarcta nycephor¬

Expanded text:
post obitum patris sui mensibus duobus et diebus sex. Intra quos dies Michael Curopalates ad imperium est assumptus. nis anno 804. super Stauratium invandens imperium, imperavit annis duobus. Ab hoc exegit reverendus patriarcha
Abbreviated transcription (Latin):
heriengarde pͥma uror sua .i. lotliriũ
pipinũ. atq luconicum. Et ex lua urore¬
francorum. Porro lotbonus impcratoris
primogenitus dum esset a ptie deuis¬
ucnit. Et sancti pascle dic in eccua lxmi
apl petri a pasctani pp: coronam cũ uoĩe
suscepn augnm. Pasctali utio paꝵe. suaas¬
marturis sebastiam. E uodipetranit
et honorabiliter ut decelat uirta corpus cos¬

Expanded text:
sua, Lotharium, Pippinum, atque Ludovicum: et ex secuFrancorum. Porro Lotharius imperatoris primogenitus, dum esset a patre benegvenit, et sancto Paschae die in Ecclesia Sancti Petri a Paschali papa coronam cum nomine suscepit augusti. Paschali vero papae succesmartiris Sebastiani. Quod et impetravit, et honorabiliter, ut decebat, juxta corpus s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ duodecun fenestras horis cõpletis exi¬
ebant. et impulsu eg̾ssionis sue totidem
fenestras aperiebant. Circa hec pret̾ea
tempus delata sunt ossa beati martyris
cypriam a karthagine cum reliquus le¬
atorũ scillitanorum martyrum sperati
sociorumq eius. et posita sunt in eccłia
beati ioħis baptiste in auitate lugdunẽ¬
si. Sarracem emĩ sardima puisi primo
cum sardis prelium cõmiserunt. Et a¬
missis trib milib suorumi in corsicam
directo cursu ꝑuenerunt. ibiq cum cdasse
cui biugarius comes preerat decotantes.
uti fugati. atq pempti sum. amissis qͣ¬
tuor decum namib suis. Int̾ca etiam sepe
nomati imperatoris ł aioli filuis ludo¬
subigauit. Porro Rarolus magiius cura
ẽẽt rex francoꝵ unperatoris romani rome
fuscepit insignia: octauo l̾s. iauuaru.
anuo qͣrto quo mater constantim mrtia¬
toris horene filio sus definicto sola rece¬
pit imperium. Et dum imperaret roure

Expanded text:
 per 12 fenestras horis completis exi per 12 fenestras horis completis exiebant et impulsu egressionis suae totidem fenestras aperiebant . Circa hoc preterea tempus delata sunt ossa beati martiris Cypriani a Kartagine cum reliquiis beatorum Scillitanorum martirum Sperati sociorumque ejus, et posita sunt in ecclesia beati Johannis baptistae in civitate Lugdunensi. Sarraceni etiam Sardinia pulsi, primo cum Sardis prelium commiserunt, et amissis tribus milibus suorum, in Corsicam directo cursu pervenerunt, ibique cum classe cui Bulgarius comes preerat decertantes, victi, fugati atque perempti sunt, amissis 14 navibus suis. Interea etiam sepe nominati imperatoris Karoli filius Ludosubjugavit.-- Porro  Karolus magnus, cum esset rex Francorum, imperatoris Romani Romae suscepit insignia 8 Kal. Januarii, anno quarto quo mater Constantini imperatoris Hyrene filio suo defuncto sola recepit imperium ANAST.. Et dum imperaret Romae
Abbreviated transcription (Latin):
lendum in dicarer. Ac proiide cum lega¬
tieis quos cũ donariis ad sacratissi m̃
dũi ac samatoris nostri sepulchrum
locum ꝙ resurrectionis miscrat ad cũ¬
uenissent et ei dñi sui uoluntatem
indicassent. non solum que petetan¬
tur ficri permisit. sed etiam sacrum
sancte marie latine locum ut illius
porestati ascriberetur concessit et renet¬
tentib legatis suos ad iungens. int̾
uestes et aromata. et cet̾as orientaliũ
trarum opos ingentia ei dona dierit:
cum ci ante paucos annos cum quẽ
tunc solum habetat roganti nusisset
elephantem. Porro iuter muncra q̃
legati imperatoris a ꝑside detulerunt.
orologium ei ex auricalco ante mecha¬
nica compositum attulerunt. in quo du¬
odcum lorarum cursus ad depsidram
isctantur cum totidem ereis sillulis
que ad completionem hor arum deci¬
debant. et casu suo subiectum sibi cym¬
dalum timure faciebamt. Additis in eod̃
lorologio euisdem mineri equitib qui¬

Expanded text:
lendum indicaret. Ac proinde cum legalendum indicaret. Ac proinde cum legati ejus, quos cum donariis ad sacratissimum Domini ac Salvatoris nostri sepulchrum locumque resurrectionis miserat, venissent et ei domini sui voluntatem indicassent, non solum quae petebantur fieri permisit, sed etiam sacrum sanctae Mariae Latinae locum ut illius potestati ascriberetur concessit, et revertentibus legatis suos adjungens, inter vestes et aromata et ceteras orientalium terrarum opes ingentia illi dona direxit, cum ei ante paucos annos eum quem tunc solum habebat roganti misisset elephantem. ADO. Porro inter munera quae legati imperatoris a Perside detulerunt orologium ei ex auricalco arte mechanica compositum attulerunt, in quo 12 horarum cursus ad clepsidram visebantur, cum totidem ereis pillulis quae ad completionem horarum decidebant et casu suo subjectum sibi cimbalum tinnire faciebant, additis in eodem orologio ejusdem numeri equitibus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
appositam datiam. omnesq preterea
barbaras nationes que iuter rhenum
ac uiseram fluios. occeanum atqr da¬
mibium posite sunt. lingua quicem peni
sini les. S: habitu uel morib ualde dis¬
similes ita ꝑcomuit: in eas sibi tributa
conciliatis. A deo uaniq au defonsũ galli¬
cie atq asturice regem sibi insocietatt̃
deuueit ut is cum ad cum uel luteras
uel legatos mitteret. nõ aliter se apud
illum qm ꝓprium suũ appellari inleret
S cothorum quoq reges sic habuit.
ad suam uolũtatem ꝑ munificemiã
inclinatos. ut eum nunqͣm alit̾ insi
dñm. seq ei subditos et seruos eius
ꝓmuuitiarẽt. Extant epłe ad cum misse
quib huiusmo di affectus corum erga
illum indicatur. Cum arron quoq re¬
ge ꝑsarum qui excepta yudia totum
pene tenebat orientem. talem habuit ĩ
amicicia ꝯcordiam ut hic gr̃am eius
omniũ aui in toto orte t̾rarum erant
regum ac principũ amicicie pdneret
solũqz honore ac munificentia sibi co¬

Expanded text:
appositam Daciam, omnesque preterea appositam Daciam, omnesque preterea barbaras nationes, quae inter Rhenum ac Wiseram fluvios oceanumque atque Danubium positae sunt, lingua quidem pene similes sed habitu vel moribus valde dissimiles, ita perdomuit, ut eas sibi tributarsibi conciliatis. Adeo namque Andefossum Galliciae atque Asturicae regem sibi in societatem devinxit, ut is, cum ad eum vel litteras vel legatos mitteret, non aliter se apud illum quam proprium suum appellari juberet. Scottorum quoque reges sic habuit ad suam voluntatem per munificentiam inclinatos, ut eum numquam aliter nisi dominum seque ei subditos et servos ejus pronuntiarent. Extant epistolae ad eum missae, quibus hujusmodi affectus eorum erga illum indicatur. Cum Aaron quoque rege Persarum, qui excepta India totum pene tenebat Orientem, talem habuit in amicitia concordiam, ut hic gratiam ejus omnium qui in toto orbe terrarum erant regum ac principum amicitiae preponeret solumque honore ac munificentia sibi co
Abbreviated transcription (Latin):
nus rex francoꝵ regnum quod post prer
suum pipinum forte quidem iã mas¬
numq suscererat. ita uobiliter amplia¬
uit atq dilatauit: ut duplum ei ad ic
cerit. Nam cũ prius non amplius qͣm
illa os gallie que intra ruenum et li¬
gcrim occcanumq ac mare luleari¬
cum iacet. et pars germanie que inter
satoniam et damibium rhemima ac
dicũtur in colitur. et preter nec aiamã¬
matq laioar ad regni francorum po¬
testatem ꝑtiuerent. ipse per bella memo¬
rata prima aquitaniam et w̾asconiã.
totumq pyrenei montis ingum usq
ad hyberum annem qui apud uacarior
oritur. et fertilissimos hyfranie a gros
secans sub tortose ciuitatis memiala¬
lcarico mari miscetur. Et ythaliam to¬
tam que ab augusta preroria usq in
chnlabriam infcriorem. in qua grecorũ
ac tencuentanorum constai esse confi¬
iua. Totami pret̾ca saromiam que quidẽ
germanie pars non modica est et utrã¬
q pãnoniam. et in altera danubii ripa

Expanded text:
nus rex Francorum regnum, quod post patrem nus rex Francorum regnum, quod post patrem suum Pipinum forte quidem jam magnumque susceperat, ita nobiliter ampliavit atque dilatavit, ut duplum ei adjeccerit. Nam cum prius non amplius quam ea pars Gallie, quae inter Rhenum et Ligerem occeanumque ac mare Balearicum iSaxoniam et Danubium ac Salam fludicuatque Bajoarii ad regni Francorum potestatem pertinerent, ipse per bella memorata primo Aquitaniam et Wasconiam totumque Pyrenei montis jugum usque ad Hiberum amnem, qui apud Nacarios oritur et fertilissimos Hispaniae agros secans sub Tortosae civitatis menia Balearico mari miscetur, et Italiam totam, quae ab Augusta Pretoria usque in Calabriam inferiorem, in qua Grecorum ac Beneventanorum constat esse confinia, totam preterea Saxoniam, quae quidem Germaniae pars non modica est, et utramque Pannoniam et in altera Danubii ripa
Abbreviated transcription (Latin):
monacham ficri coegitꝰ et theodotem
cubiculariam suam coronauit auouñ.
Int̾ea uero hyrene muinbus et rossessi¬
ouibr sibi cepit ꝯciliare du ces et prin¬
cipes regni. ita ut a sius domesticis au¬
gustus scdo comprehenderetur. Cõsiliaru
namq matris cuis eum oculis priiaue¬
mors sequeretur. sicq sedo impauit hy¬
renc nuo fere quinq̃umo. Eodem criam
anuo rome obeunte beate memorie a daͥ¬
no para ꝯsecratur ineadem sede leo iur¬
ipso tt̾um anno pretati adriam pape
cognati rome cõmouentes ppsin atra
leonem papani tenuerunt eum et exce¬
extiuguere potuerunt. At ille confugn
ad karolum regem francorum. qui ult
est cum et restituit ui sede sua. Leo uero
coronauit illum imꝑatorem untemplo
sauci petri cirtũdans imꝑatoria ueste .i.
Tunc sibi acclamatum est ab iuuuerso
ppso romanor karolo augusto a deo co¬
ronato magno et pacifico uuꝑatori roma
ductis feliciter cõsũmatis karolus mag¬

Expanded text:
monacham fieri coegit, et Theodoram monacham fieri coegit, et Theodoram cubiculariam suam coronavit Augustam. Interea vere Irene muneribus et possessionibus coepit sibi consiliare duces, et principes regni, ita ut a suis domesticis Augustus secundo comprehenderetur. Consiliarii namque matris ejus cum oculis privavemors sequeretur, sicque secundo imperavit Hyrene uno fere quinquennio. Eodem etiam anno Romae obeunte beatae memoriae Adriano papa, consecratur in eadem sede Leo,ipso iterum  anno prefati Adriani papae cognati Romae commoventes populum contra Leonem papam, tenuerunt eum et exceextinguere potuerunt. At ille confugit ad Karolum regem Francorum; qui ultus est eum et restituit in sede sua. ADO. Leo vero coronavit illum imperatorem in templo sancti Petri, circumdans imperatoria veste. Tunc sibi adclamatum est ab universo populo Romanorum: Karolo augusto a Deo coronato magno et pacifico imperatori Romdictis feliciter consummatis, Karolus mag
Abbreviated transcription (Latin):
preterea tempestate dutxit lu̾rene saccl¬
larium sinm ad karolum regem frau¬
corum quod filiami suam nupturam
traderet imperator constantuo filio suo
seo hec post modum irritum recit. Lami
anno unreru constantim et hyrene deci¬
mo excitauit dyabolus liuorem discor¬
dic iuter ĩam hyrenem et filu cius
uuperatoreui. et sepsit cum custodia
rursus recepit imperium. Quod ubi te¬
sumpsit mor stauranum patricim et
hetiũ prothospatariũ matris suc amiooi.
om̃sq suul spadones eius domesticos ĩ
erilium trusit. Ir̃am tamen locauit cũ
afflucntia copiosa ipalatio elentteri
quod ip̃a edificauerat. et in quo pecum¬
asmuitas absconderat. Post modum:
uero moiit excitum aduersus bulgares
sed uictus ab eis rediit murbem nultis
amissis. Qua de re quidam principum
etra cum indignati incephorum filiũ
aui sui ꝯstantiu parabant imperatorẽ
facere. Qd̾ ut comperit ꝯstantinis cun¬
qr patricium armeniorũ luminib orta¬
uit. Set et urorem suam mariam

Expanded text:
tempestate direxit Irene sacellarium suum ad Carolum regem Francorum, ut filiam suam nuptam traderet imperatori Constantino filio suo, sed hoc postmodum irritum fecit. Nam anno imperii Constantini et Irenes decimo excitavit diabolus livorem discordiae inter ipsam Irenem et filium ejus imperatorem, et sepsit eum custodia, rursus recepit imperium. Quod ubi resumpsit, mox Stauratium patricium, et Heticium protospatarium matris suae amicos, omnesque simul spadones ejus domesticos in exsilium misit. Ipsam tamen locavit cum affluentia copiosa in palatio Eleutherii, quod ipsa aedificaverat, et in quo pecunias multas absconderat. Postmodum vero movit exercitum suum adversus Bulgares; sed victus ab eis rediit ad urbem multis amissis. Qua de re quidam principum contra eum indignati, Nicephorum filium proavi sui Constantini parabant imperatorem facere. Quod ut comperit Constantinus, eumexium quoque, patricium Armeniorum, luminibus orbavit. Sed et uxorem suam, nomine Mariam,
Abbreviated transcription (Latin):
amscrunt. ⁊ ex imo quatuo⁊ tyranni ccti¬
cuitur. Quorum unus egyptum et aft¬
dam simuil su. iundicont. Hũs paniam
uero duo et palestinam qrtus ĩt se diuiser
u douicus demqz pius Raroli magnu¬
inueratoris filius pos patris obitũ
lenitattm morum rem pul licam dis¬
poneret tulit fiuem inultis adueruta¬
tibus plenum. tem alidis quam aieg¬
in procoub. crucclitoi impngnatus ti¬
Nit̾um semper preceptor dũi feru cuns¬
simus erequutor et legis sc̃e sticuuis¬
sunus ꝓpagator. Congregatis nempe e¬
piscopis et uobilisanus iuris fecit conqp¬
ui et ordinan lebrum canonicam uou
tri bonerati et angula auro cõpta. et ex¬
quisite uestes. ⁊ alia scłaria parit̾ orna¬

Expanded text:
uno quatuor tyranni efficiuntur. Quorum unus Aegiptum et Affricam simul sibi vendicavit, Hispaniam vero duo et Palestinam quartus inter se divisere. Ludovicus denique Pius, Karoli Magni filius, post patris obitum uorum lenitatem morum rem publicam disponeret, tulit finem multis adversitatibus plenum, tam a liberis quam a regni proceribus crudeliter impugnatus. Fuit tamen semper preceptorum Domini ferventissimus executor et legis sanctae strenuissimus propagator. Congregatis nempe episcopis et nobilissimis viris, fecit componi et ordinari librum canonicam normultris honerati et cingula auro compta et exquisitae vestes et alia secularia pariter orna
Abbreviated transcription (Latin):
tus. Quo amuicate lortanus pr̃em suũ
apud saacti medardi monasu custo¬
diri mancauit. Urorẽ quoq⁊ ip̃ius iudra
crilio relegauit. et karolura quẽ ex ca
cipos inundrem lucouitum a cuitodi
litauerunt. ⁊ pr̃i filiũ lotianum recono¬
lia u̾nt. post hec u̾o a cmentissimus unpa¬
tor inter filios suos qͣtuor suũ duusit ĩ¬
pium. Et lottutio quicem yctanam. ludo¬
iuco aũ germaniam atq saxoniam.

Expanded text:
 Quo annuente Lotharius patrem suum apud sancti Medardi monasterium custodiri mandavit. Uxorem quoque ipsius Judith exilio relegavit, et Karolum, quem ex ea ncipes imperatorem Ludovicum a custodia liberaverunt, et patri filium Lotharium reconciliaverunt. Post haec vero clementissimus imperator inter filios suos quatuor suum divisit imperium; et Lothario quidem Italiam, Ludovico autem Germaniam atque Saxoniam,
Abbreviated transcription (Latin):
Criit editũ acesare augusto ut descrite¬
tur uisus orbis. cesaris octoniam fa¬
ciens itim mentionẽ. quatinus illa que
minus eiant homĩb nota ablus quie
pene apud om̃s celebri fama ferebantur
cũ firmarentur et roborarentur. ¶ d̃ et
multi alii religiosi diuinarũ tractato¬
res hystoriaꝵ fecisse leguntur. Ille qͥ ppe
res geste que ussa regũ ac tẽpoꝵ certitu¬
dine ꝯmendãtur. nõ ꝑ hystoriã rccipiũt.
sed init auiles fablas deputantur. porro
ĩo rp̃c usq ad sextã uenire distulit etatẽ
ut nouo legis plentudinẽ ꝓlixrtas tẽꝑis
nõ auferret. Nam si añ uenisset cũcta for¬
si tan legis none p̾cepta uetustas tẽpis
aloleuisset. Nũc autẽ ea fuare ip̃e ĩmi¬
nens iudicui t̾ror exigit. nec sunt ꝓping̾¬
tas uicun examunis ꝑiclitari noue fidi
ꝑfectõnẽ. Pinde decebat ut qui sexta ferĩ
di etate eũ ad plenitudinẽ legis ꝑ du¬
cẽt. ⁊ iã uet̾escentẽ suo nouo aduẽtu

Expanded text:
iit edictum a Caesare Augusto ut describeretur universus orbis, Caesaris Octaviani faciens iterum mentionem, quatinus illa quae minus erant hominibus nota ab his quae pene aput omnes celebri fama ferebantur confirmarentur et roborarentur; quod et multi alii religiosi divinarum tractatores historiarum fecisse leguntur. Illae quippe res gestae quae nulla regum ac temporum certitudine commendantur, non per historiam recipiuntur, sed inter aniles fabideo Christus usque ad sextam venire distulit aetatem, ut novae legis plenitudinem prolixitas temporis non auferret. Nam si ante venisset, cuncta forsitan legis novae precepta vetustas temporis abolevisset. Nunc autem ea servare ipse imminens judicii terror exigit, nec sinit propinquitas vicini examinis periclitari novae fidei perfectionem. Proinde decebat, ut qui 6. feria di aetate eum ad plenitudinem legis perduc
Abbreviated transcription (Latin):
apłoꝵ sunt hec. Primus coꝵ symon qͥ
dr petrus. Et audreas frater eius. Iacob̾
rebeder. Et ioh̾s frater eius. philippus.
Et bartholomeus. Thomas. Et mathe
publicanus. Iacobus alphei. Et thadeus.
Symon chananeus. Et indas scariothes

Expanded text:
a sunt haec primus Simon qui dicitur Petrus et Andreas frater eius Iacobus Zebedaei et Iohannes frater eius Philippus et Bartholomeus Thomas et Mattheus publicanus et Iacobus Alphei et Thaddeus Simon Cananeus et Iudas Scariotes
Abbreviated transcription (Latin):
tus sum et ego cum authonio minore
tũ flagitio. qr illũ cleopatra uicit. me
anthonius. Ille barbaram: ego amicũ
ces ar. Salue inquid. et nc̃ magis ut̾e¬
regno tuo: qm̃i nõ ĩuidemus murtutib
d delectamur. Dignus es enĩ płinus
ĩ ꝑare qui sie tueris amiciciã ut et in ad¬
uersis positum nõ deneges amicũ. Et¬

Expanded text:
tus sum et ego cum Antonio minore tamen flagitio, quia illum Cleopatra uicit, me Antonius. Ille barbaram, ego amicum Caesar. ‘Salue’, inquit, ‘et nunc magis regno tuo utere, quia non inuidemus uirtutibus sed delectamur. Dignus enim es pluribus imperare, qui sic tueris amicitiam, ut et in aduersis positum non abneges et amicum t
Abbreviated transcription (Latin):
nes uirgilius. salustius thercuti. oratiꝰ
⁊ luuiꝰ ortensis. Porro ces ar augustus liba¬
endas amicicias. rarus. sed ad retin end̃
cõscantissimus. Euit ⁊̃ mits. gratus. ci¬
ilis animi et lepidi. corpore toto pul¬
acium multũ abstineus. seruietat tm̃
libiomi usq ad probrum uulgaris
amore a liene aigis possessus. luuã

Expanded text:
ae Virgilius, Sallustius, Terentius, Horatius, Livius, Hortensius. Porro Augustus Caendas amicitias parcus, sed ad retinendas constantissimus. Fuit mitis, gratus, civilis animi et lepidi, corpore toto pulamen somni abstinens, serviebat tamen libidini usque ad probrum vulgaris amore alienae coniugis possessus Liviam
Abbreviated transcription (Latin):
patrẽ auũq sibi reges exsist̾e et p̾cipue
darium hydaspen mat̾ni generis apicẽ
solita iactare. cõtumelusq ignobilitatis¬
itias afficere. Grauabatur etiam alexã¬
der uxoris insolentia. Aristhobolus quo

Expanded text:
patrem auumque reges sibi et praecipue Darium Hydaspen materni generis apicem solita iactare contumeliisque ignobilitatis afficere der uxoris insolentia. Aristobolus quo
Abbreviated transcription (Latin):
nestus hero des suspitione pessima ꝑ
multa flagitia. Nam ne forte igno¬
extranens. cõbussit omẽs libros in
quib nobilitas gentis in templo ser¬
uabatur ad scripta. ut deficientibus
probametis ipse ad hanc ꝑtinere inidẽ
generi cõmiscet. ab iecta uxore doside

Expanded text:
nestus Herodes suspicione mala per multa flagitia, et ne ignoextraneus, combussit libros omnes quibus nobilitas gentis Judaeae in templo servabatur adscripta, ut, deficientibus probamentis, et ipse ad hanc pertinere generi commisceret abjecta uxore Deside,
Abbreviated transcription (Latin):
hebreoꝵ deus cũ uenisset. ⁊ uenissent
eũ cecos illuminasse. leprosos mũdas¬
se. paralyticos curasse. demones ab hoĩ¬
nib fugasse mortuos ⁊̃ suscitasse. imꝑe¬
rasse uẽtis. ambulasse siccis pedib suꝑ
undas maris. ⁊ multa alia mirabilia¬
fecisse. cũ om̃is. ppłs idoꝵ hũc dei filiũ
principes sac̾dotum michiq eum tradi¬
derunt. ⁊ alia ꝓ alus mentientes dixe¬
ruit illũ mag̾um ẽẽ. ⁊ ꝯtra legem eoꝵ
agere. Ego autẽ credidi ita eẽ. ⁊ flagei¬
latum tradidi arbitrio eoꝵ At illi cruci¬
erũt. Ille u̾o nulitib meis custodientib̾¬
cũ accepissent pecuniã: ad fc̃m fu̾at tace̾
nõ potuerũt. Nam et illum resurroxissẽ
mentiatur. ⁊ existimet cretendũ menda¬
Lex ciĩ erat antiquitus designata ne qͥs
apud romanios deus heretur nisi senatꝰ
decreto ⁊ sentẽtia ꝯ firmatus. Norro sena¬
tus ꝯsecratõnẽ xp̃i recusauit. indignatõ¬
ne cõmotus qd nõ sͥ scd̃m morem priꝰ

Expanded text:
Hebraeorum cum misisset, et vidissent eum caecos illuminasse, leprosos mundasse, paralyticos curasse, daemones ab hominibus fugasse, mortuos etiam suscitasse, imperasse ventis, ambulasse siccis pedibus super undas maris, et multa alia fecisse, cum omnis populus Judaeorum eum Filium ncipes sacerdotum, mihique eum tradiderunt et alia pro aliis mentientes, dixerunt illum magum esse et contra legem eorum agere. Ego autem credidi ita esse, et flagellatum tradidi arbitrio eorum. At illi crucierunt. Ille autem militibus meis custodientibcum accepissent pecuniam, quod factum fuerat tacere non potuerunt; nam et illum resurrexisse tmentiatur et estimes credendum mendaLex etenim erat antiquitus designata, ne quis apud Romanos deus haberetur, nisi senatus decreto et sententia confirmatus. tus receptionem Christi recusavit, indignatus quod non sibi secundum morem prius
Abbreviated transcription (Latin):
b eleuatis deprecaretur. ut trberio mor¬
impatorem. Quo p̃dcto ꝑ cuthicũ libertũ
suum iussu tybcrii in uucula ducitur. et
granib modis extruciatur. nõ ante di¬
missus q̃m tyb̾ius diem claud̾et extremũ.

Expanded text:
us elevans deprecaretur, ut maturius Tiberio morimperatorem. Quo prodito per Eutychum libertum suum, Agrippa jussu Tiberii in vincula ducitur, et gravibus modis excruciatur, non ante dimissus, quam Tiberius diem clauderet.
Abbreviated transcription (Latin):
niũ. Deinde amotis ibi serpentib mor¬
te sopita est. Gunc augustus potitus a¬
lentissima romã triumphans ingress
est. Quib patratis. parthi inditi noĩs¬
S

Expanded text:
vero admotis sibi serpentibus morte sopita est. Tunc Augustus, potitus Alentissima, Romam triumphans ingressus est. Quibus patratis, Parthi inclyti nominis
Abbreviated transcription (Latin):
intimato. ytalia ergo patria siue re¬
gio romanoꝵ acyrcio in eurũ extensa.
h̃t ab affrico tyrrenũ mare. ⁊ aborea a¬
driaticũ siñ. Ib occidente autẽ obicib
Alpiũ obruit. Porro alpes agallico ma¬
ri suꝑ liguscrium siũ exurgẽtes p̾mũ
uarbonentiũ fines. demũ uero galliã
rethiamiq secludũt. donec ĩ sum libur

Expanded text:
ilio. Italia ergo patria, sive regio Romanorum a Cirtio in Eurum extensa, habet ab Africo Tirrenum mare, et a borea Adriaticum sinum. Ab occidente autem obicibus Alpium obruitur. Porro Alpes a Gallico mari super Ligustium sinum exurgentes, primo Narbonensium fines, demum vero Galliam Rethiamque secludunt, d
Abbreviated transcription (Latin):
nec offensam uolebar. Cumulauerat
mulieri gr̃am numerosior partꝰ Nã
quinq ei genu̾at filios. Quoꝵ duo ul
tra priuatoꝵ modũ regio cultu celebra¬
⁊ amor maxime mariãnes cuiꝰ am¬

Expanded text:
nec offensam uolebat. Cumulauerat mulieri gratiam numerosior partus. Nam quinque ei generauerat filios, sed tra privatorum modum regio cultu celebrased amor maxime Mariamnes, quo