comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ordine. nicħ illoꝵ que uelut magna in scołis gͣmati¬
coꝵ aut rechoꝵ dicit. in illis diumis uiris defusse
cognosoet. et multa reperiet locutionis genera tanti
decoris. que quidem ⁊ ĩ nr̃a. que maxime in sua
lingira decora sunt. quoꝵ nulla in eis quib isti in¬
flantur litc̃is inueniuntur. s cauendum ẽ ne di¬
umis grauib sententiis. dum additur numenspõ¬
dus detrahatur. Nam illa mufica dasciplina ubi
nũs iste plenissime discutit᷑. usq adeonõ defuit
ꝓpħis nr̃is ut uir doctus teronimus. qutoꝵdã etiã me¬
tra cõmemorat. inshebrea dũ taxat lingna: cuiꝰ utue¬
ritatem seruaret miterbis hec inde nõ transtulitego
ut de sensu meo loquar. qui m qm̃ aliis ⁊ qͣm alioꝵẽ
utiq notior sicut ĩmeo eloquto. qnͣtus modestefieri
aeuitror nd̃ p̃tetinito istos numeros clausulax. ita
in actorib nr̃is hoc mͥ plus placet qd̃ sbi eos rarissime

Expanded text:
ordine; nihi. illorum quae velut magna in scholis grammatiordine; nihi. illorum quae velut magna in scholis grammaticorum aut rhetorum didicit, illis divinis viris defuisse cognoscet: et multa reperiet locutionis genera tanti decoris, quae quidem et in nostra, sed maxime in sua lingua decora sunt, quorum nullum in eis, quibus isti inflantur, litteris invenitur. Sed cavendum est ne divinis gravibusque sententiis, dum additur numerus, pondus detrahatur. Nam illa musica disciplina, ubi numerus iste plenissime discitur, usque adeo non defuit Prophetis nostris, ut vir doctissimus Hieronymus quorumdam etiam metra commemoret, in hebraea duntaxat lingua : cujus ut veritatem servaret in verbis, haec inde non transtulit. Ego autem ut de sensu meo loquar, qui mihi quam aliis et quam aliorum est utique notior, sicut in meo eloquio, quantum modeste fieri arbitror, non praetermitto istos numeros clausularum; ita in auctoribus nostris hoc mihi plus placet, quod ibi eos rarissime
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m: ⁊ carnis ꝓuidentiam ne feceritis in concupiscẽ¬
cits ur̃is. Qd̾ si quisqm ita diceret ⁊ carms ꝓuiden¬
tiam ne in concupiscentiis feceritis sine dubio aures
clansula numerosiore miflceret. s grauiorẽinterp̃s
etiam ordinem maluit tenere u̾boꝵ Quom᷑ aũ hoc
in greto eloquio sonet. quo ẽ locutus apłs iuderint
eius eloqnii usq ad ista doctiores. Michi tam̃ quod
nõbis eodem uerboꝵ ordine int̃pretatum ẽ: nec ĩbi
uidetur currere numerose. Sane hũc elocutionis orna¬
tum qui numerosis fit clausũlis deesse fatendũ ẽ
auctorib nr̃is qd̃ utrũ ꝑ interp̃tes factũ sit. an qd̃
magis arbitror consulto illi hec plansibilia deuitaue¬
tint affirmare nõ audeo. qm̃ me fateor ignorare. Illud
aũ scio qd̃ si aliquis huiꝰ munerositatis ꝑttus illoꝵ
clausillas etudem numerositatis legen componat¬
qd̾ facile fit mutatis quibdam ulbis que tantudem
significatione ualent. uł inuitato eoꝵ que ĩuenent

Expanded text:
m, et carnis providentiam ne feceritis in concupiscentiis . Quod si quisquam ita diceret, Et carnis providentiam ne in concupiscentiis feceritis; sine dubio aures clausula numerosiore mulceret: sed gravior interpres etiam ordinem maluit tenere verborum. Quomodo autem hoc in graeco eloquio sonet, quo est locutus Apostolus, viderint ejus eloquii usque ad ista doctiores: mihi tamen quod nobis eodem verborum ordine interpretatum est, nec ibi videtur currere numerose. 41. Sane hunc elocutionis ornatum, qui numerosis fit clausulis, deesse fatendum est auctoribus nostris. Quod utrum per interpretes factum sit, an quod magis arbitror consulto illi haec plausibilia devitaverint, affirmare non audeo, quoniam me fateor ignorare. Illud tamen scio, quod si quisquam hujus numerositatis peritus illorum clausulas eorumdem numerodam verbis, quae tantumdem significatione valent, vel mutato eorum quae invenerit
Abbreviated transcription (Latin):
doctor ẽẽ magnaꝵ nõ semꝑ eas debet grandit̾
dice. s sũmisse cũ aliquid decetur. temꝑate cum
aliquid intuꝑatur siue laudatur. Cum u̾o a¬
liquid agendũm ẽ. ⁊ ad eos loquimur qui hoc
agere defent. net tñ uolunt. tunc ea q̃ magna ft̃
dicenda sũt grandit᷑ tad flectendos animos con¬
gruenter. Et aliqñ de unra eadem q re magna
et ssimisse dicit᷑ si docetur. ⁊ temꝑate si p̃dicatur
et grandit᷑ si ausus inde animus ut conutatur
umpellitur. Quid enĩ deo ip̃o maius ẽ numqͥd
ideo nõ dicitur aut qui docet unitatẽ trinitatis
debet nisi sũmissa dispittatione agere ut res ad
tfumquidut aliquid agat ẽ flectendus auditor
et nõ potius ut discat instruendus. Porrocũ lau¬
datirr d̾s. siue de se ip̃o sure de oꝑib suis. qͣnͣta
faties pulcre ac splendide ditconis oboritur ei
qui potest qnͣtũ pot̾ laudare. quẽ nemo ꝯuemen¬

Expanded text:
dictor esse magnarum, non semper eas debet granditer dictor esse magnarum, non semper eas debet granditer dicere, sed submisse, cum aliquid docetur: temperate, cum aliquid vituperatur sive laudatur. Cum vero aliquid agendum est, et ad eos loquimur, qui hoc agere debent, nec tamen volunt: tunc ea quae magna sunt, dicenda sunt granditer, et ad flectendos animos congruenter. Et aliquando de una eademque re magna et submisse dicitur, si docetur: et temperate, si praedicatur: et granditer, si aversus inde animus, ut convertatur impellitur. Quid enim Deo ipso maius est? Nunquid ideo non discitur? Aut quid, qui docet unitatem Trinitatis, debet nisi submissa disputatione agere, ut res ad aeruntur? Nunquid ut aliquid agat, est flectendus auditor: et non potius ut discat, instruendus? Porro cum laudatur Deus sive de seipso sive de operibus suis, quanta facies pulchrae et splendidae dictionis oboritur ei qui potest quantum potest, laudare quem nemo convenien
Abbreviated transcription (Latin):
Domuts istt hĩtauit int̾ram ⁊ polluerunt eam¬
ĩmunditiam m̃striate fc̃a ẽ uta eoꝵ añ faciem
meam. ⁊ effitdi iram meã suꝑ eos ⁊ disꝑsi illos
inter nationes ⁊ uentilaui eos ĩ regiones ⁊ scd̾
intelligere de illa domo nc̃ł dequa dicit apłs.¬

Expanded text:
Domus Israel habitavit in terra, et polluerunt Domus Israel habitavit in terra, et polluerunt immunditiam menstruatae facta est uia eorum ante faciem meam. et effudi iram meam super eos et dispersi illos inter nationes et uentilaui eos in regiones, secundintellegere de illa domo Israhel, de qua dicit apos
Abbreviated transcription (Latin):
atrtissime disputant. sadem rõ est si nd̃ de iaqͣꝙ
ciuritate. sed de unaquaꝙ ꝓuintia ist gente lres
no. talle aliquid in diuinis reꝑiatur eloquiis. siẽ
ciuitate. siue tyro siue babylonia siue alia qua¬
libet dititur aliquid inscripturis sc̃s qd̃ modũ
es excedat ⁊ cõueniat potius om̃ib. uerum etã
ciuitate ⁊ gente inqua sunt płime tiuitates
et innotictam uulgi uerba ista uenerit ut t̃
y̾diote intelligant quid spetialit̾ quid gen̾alit
Inquocumq p̃cepto impiali sit constitutũ. fit
hoc etiam de hominib sicut ea quo desalone di¬
cuntur excedunt eius modum. ⁊ potuis ad xp̃n¬
uł eccłiam cuĩ ille ꝑs ẽ relicta clarescunt nͨ sp̃e
et tii modo aꝑtissime cõgruant. S cũ ab sp̃e
transiturad ge̾nus: qͣł adhric desp̃e loq̃nte scup¬
tura sbiuigisare debet lectoris intentiout q̃rat
inspe qd̃ ingenere potest melius ⁊ certius ĩuem¬

Expanded text:
acutissime disputant eadem ratio est, si non de unaquaque acutissime disputant eadem ratio est, si non de unaquaque ciuino tale aliquid in divinis reperiatur eloquiis. Non scivitate, sive Tyro, sive Babylonia, sive alia qualibet dicitur aliquid in Scripturis sanctis, quod modum ejus excedat, et conveniat potius omnibus gentibus: vlia gente, in qua sunt plurimae civitates, et in notitiam vulgi verba ista venerunt, ut etiam idiotae intelligant quid specialiter, quid generaliter in quocumque praecepto imperiali sit constitutum. Fit hoc etiam de hominibus; sicut ea quae de Salomone dicuntur, excedunt ejus modum, et potius ad e antummodo apertissime congruant: sed cum a specie transitur ad genus, quasi adhuc de specie loquente Scriptura, ibi vigilare debet lectoris intentio, ne quaerat in specie quod in genere potest melius et certius inven
Abbreviated transcription (Latin):
ait apłs oportet hereses ẽẽ ut ꝓbati manifesti fiant
ĩuobis: multo diligentiores ingilantiores ꝙ reddi¬
dit ut auerteremꝰ inscripturis sc̃ĩs qd̃ istum tyxho¬
hoste sollicitum. fugit etiã ipãm scilicet fidem doñ
sllius ẽẽ. qui enis mensuram umicuiq parcitur.
ni ꝓ eo. Unde quis dubitet utrũq ẽẽ det donũ qͥ
fidesit̾ atq intesligent̾̃ audit uttum ꝙ donatum:
plura sũt ⁊ alia testimonia quib hoc ostenditur
S hoc nũt nõ agimus. alebi aũ atq albi sepissime
ita egimus. Quarta tychonii regula ẽ de sp̃e ⁊ gen̾e
sic enĩ eam uocat. uolens intelligi spẽm partem. ge¬
nus aũ totum cuiꝰ ea ꝑs ẽ qͣm nũccupat sp̃em. sic̃
unaq̃q critas ꝑs ẽ utiq uniu̾sitatis gentium.
hanc isle uocat spem. genus aũ om̃s gentes. Ne¬
q hit ea discemendiutslitas adhfbenda ẽ que a
dialetitis traditur. qui int̾ partẽ ⁊ sp̃em quid int̾sit

Expanded text:
tolus: oportet haereses esse, ut probati manifesti fiant tolus: oportet haereses esse, ut probati manifesti fiant in uobis, multo uigilantiores diligentioresque reddidit, ut aduerteremus in scripturis sanctis quod istum Tycohoste sollicitum fugit, etiam ipsam scilicet fidem donum esse illius qui eius mensuram unicuique partitur. ni pro eo. unde quis dubitet utrumque esse dei donum, qui fideliter atque intellegenter audit utrumque donatum? plura sunt et alia testimonia, quibus id ostenditur, sed hoc nunc non agimus, alibi autem atque alibi saepissime irtem, genus autem totum, cuius ea pars est, quam nuncupat speciem, sicut unaquaeque ciuitas pars est utique uniuersitatis gentium. hanc ille uocat speciem, genus autem omnes gentes. neque hic es discernendi subtilitas adhibenda est, quae a dialecticis traditur, qui inter partem et speciem quid intersit
Abbreviated transcription (Latin):
Qmͣuis tłli ianisignificentur hiis uerbis. S qm̃
nunc in uo sunt. tanqm de ip̃is loquitur de quib
loquebatur nõ tam̃ semꝑ iuno erunt. Ip̃e ẽ quippe
alle seruus ꝯmemoratus ineungłio cuĩ dñs cũ uene¬
rit diuidet eum. ⁊ partem eius cũ ypocritis ponet.
Tercia regitla ẽ deꝓmissis ⁊ lege. que alio mͦ dici pot̃
de sp̃u ⁊ lict̾a. sicut eam nos appellauimꝰ cũ de hacre
librum scriberemus. Potest etiam sic dici degr̃a ⁊ mã¬
dato. Hec aũ magis mithi uidetur magna ẽẽ questro
qmͣ regisla que soluendis q̃stionib adhibenda ẽ. Hec¬
ẽ qͣm nõ intelligentes pelagiani ist condiderunt suã
chonius benes nõ plene. Disputans enĩ de fide ⁊ oꝑi
b oꝑa nobis dixit a deo darimerito fidei ipãm u̾o fidẽ
sic ẽe a nobis ut nobis nõ sit a deo. Net attendat apłm
dicentem. pax fr̃ib ⁊ caritas cũ fide a deo patre ⁊ dño
sħu xp̃o. S nõ erat exꝑtus hanc heresim que nr̃o tꝑre

Expanded text:
tur his uerbis. sed quoniam nunc in uno sunt, tamquam de ipsis loquitur de quibus loquebatur. non tamen semper in uno erunt: ipse est quippe ille seruus commemoratus in euangelio, cuius dominus, cum uenerit, diuidet eum et partem eius cum hypocritis ponet. Tertia regula est "de promissis et lege". quae alio modo dici potest "de spiritu et littera", sicut eam nos appellauimus, cum de hac re librum scriberemus. potest etiam sic dici: "de gratia\' et mandato". haec autem magis mihi uidetur magna quaestio quam regula, quae soluendis quaestionibquam non intelligentes Pelagiani, vel condiderunt suam chonius bene, sed non plene. Disputans enim 56 de fide et operibus, opera nobis dixit a Deo dari merito fidei, ipsam vero fidem sic esse a nobis, ut nobis non sit a Deo; nec attendit Apostolum dicentem: Pax fratribus, et charitas cum fide a Deo Patre et Dosto . Sed non erat expertus hanc haeresim, quae nostro tempore
Abbreviated transcription (Latin):
theo idem dicit apłs. loquens utiꝙ ad discipulũ
doctor. Tu añ ꝓseiera nshiis que didicisti ⁊ t̾radita
sunt tibi sciens aquo didiceris. Sicut enĩ corꝑis
medicam̃ta que hominĩb ab hõib adhibentur. nõ¬
nisi eis ꝓ sunt qułb deus opatur salutẽ. qui ⁊ sine
illis mederi potest cũ sine ip̃o illa ñ pꝰsunt. ⁊ tam̃
adhibentur. ⁊ sihoc officiose fiat inter oꝑa miscd̃ie
isł benefictentie deputatitr: ita ⁊ adiuienta doctͥ.¬
ne tunt ꝓsunt amie ad hibita ꝑ hõtem cũ deus

Expanded text:
theo idem dicit apostolus, loquens utique ad discipulum theo idem dicit apostolus, loquens utique ad discipulum doctor: Tu autem persevera in iis quae didicisti, et credita sunt tibi, sciens a quo didiceris . Sicut enim corporis medicamenta, quae hominibus ab hominibus adhibentur, nonnisi eis prosunt quibus Deus operatur salutem, qui et sine illis mederi potest, cum sine ipso illa non possint, et tamen adhibentur; et si hoc officiose fiat, inter opera misericordiae vel beneficentiae deputatur: ita et adjumenta doctrinae tunc prosunt animae adhibita per ho
Abbreviated transcription (Latin):
gue hortare. increpa: m om̃s longamitate ⁊ dectrina
Item q ad tytum nõne dicit. ep̃m urxta doctrinã
fidelis u̾bi ꝑseuerantem ẽẽ debere. ut potenssit ĩ doctͥ¬
na sana. ⁊ contradicentes redarguere. Ibi etrã dicit.
eu u̾o loquere que decet sanam doctrinã. senes sobͥ¬
os ẽẽ ⁊ q̃ secuntur ibi. Et illud. Hec loquere ⁊exhorta¬
Admone silos principib ⁊ potestatib susbditos ẽẽ.
et cet̾a. Quid ergo putamus: Numquid ccͣ se ip̃m
sentit apłs. qui cũ dicat dectores oꝑatione fieri sp̃c
sci. Ip̃e illis p̃cepit quid ⁊ quẽadmodũ doceant. An
intelligendum ẽ hominũ offitria ip̃o spũ sc̃o largi¬
ente. in docendis etiam ip̃is doctorib ñ debere cessare
et tñ neq qui plantat aliquid eẽ. neq qui rigat. s
rette discit qͥue ꝑtinent ad utuendum cũ deo. nͥ fiat
a deo doctlis. cui dicit᷑ in psalmo. Doce me facere uo

Expanded text:
gue, obsecra, increpa in omni longanimitate et doctrina gue, obsecra, increpa in omni longanimitate et doctrina . Itemque ad Titum, nonne dicit episcopum juxta doctrinam fidelis verbi perseverantem esse debere, ut potens sit in doctrina sana et contradicentes redarguere ? Ibi etiam dicit: Tu vero loquere quae decent sanam doctrinam, senes sobrios esse , et quae sequuntur. Ibi et illud: Haec loquere, et exhortaAdmone illos principibus et potestatibus subditos esse , etc. Quid ergo putamus? Numquid contra seipsum sentit Apostolus, qui cum dicat doctores operatione fieri Spiritus sancti, ipse illis praecipit quid et quemadmodum doceant? An intelligendum est, et hominum officia ipso sancto Spiritu largiente, in docendis etiam ipsis doctoribus non debere cessare; et tamen neque qui plantat esse aliquid, neque qui rigat, sed recte discit quae pertinent ad vivendum cum Deo, nisi fiat a Deo docilis Deo, cui dicitur in Psalmo: Doce me facere vol
Abbreviated transcription (Latin):
loquitur ĩuobis. Si ergo loquitur ĩ eis sp̃c sc̃us qͥ ꝑse
dum quid ũt quẽadiodũ doceantisi doctores sc̃s ef¬
ficit sp̃o: Potest dicere nͥ orandum nobis ẽẽ qr dñs ait
scit pat̾ ur̃ quid uobis neccͣrium sit priusqͣm peta¬
tis ab eo. aut apłm paislom tymocho ⁊ tyto ñ debius¬
se p̃ciꝑe quid ut quẽadmodum᷑ p̃ciꝑent aliis. Quas
tres apłicas epłas ante oculos habere debet. cui ẽ in
etcłia ꝑsona doctoris imposita. Nõne in pͥma ad tymo¬
tħm legitur. annuntia hec ⁊ doce. Que aũ sint supra
dictum ẽ. Nõne ibi ẽseniorem ñ increpauerrs. s ob¬
secraut ꝑatrem. Nõne inscd̾a ei dicit᷑. formã habe
sanoꝵ u̾boꝵ que a me audisti. Nõne sbi ei dicitur
Satis age te ip̃m ꝓbabilem oꝑarium exhĩbens deo.
ñ erubescentẽ u̾bum ueritatis recte tractantem. Ibi
ẽ ⁊ sllud p̃dica u̾bum. Insta oportune importune. ar¬

Expanded text:
loquitur in vobis . Si ergo loquitur in eis Spiritus sanctus, loquitur in vobis . Si ergo loquitur in eis Spiritus sanctus, dum quid, vel quemadmodum doceant, si doctores sanctus efficit Spiritus, potest dicere nec orandum nobis esse, quia Dominus ait, Scit pater vester quid vobis necessarium sit, prius quam petatis ab eo ; aut apostolum Paulum Timotheo et Tito non debuisse praecipere quid, vel quemadmodum praeciperent aliis. Quas tres apostolicas Epistolas ante oculos habere debet, cui est in Ecclesia doctoris persona imposita. Nonne in prima ad Timotheum legitur: Annuntia haec et doce ? quae autem sint, supra dictum est. Nonne ibi est: Seniorem ne increpaveris, sed obsecra ut patrem ? Nonne in secunda ei dicitur: Formsanorum, quae a me audisti ? Nonne ibi ei dicitur: Satis age, teipsum probabilem operarium exhibens Deo, non erubescentem, verbum veritatis recte tractantem ? Ibi est et illud: Praedica verbum, insta opportune, importune; ar
Abbreviated transcription (Latin):
se sipotu̾it. ⁊ inquantũ potuerit. pietate magis or̃onũ
qm oratoꝵ facisttate nõ dubitet ut orando ꝓ se ac
ꝓ illis quos ẽ allocuturus: sit orator antequã dector
ip̃a hora iam dicat. Accedens pͥusqm exeat ꝓferentẽ
linguam ad d̾m leuet aiãm sitientem ut ructet qͣd
bibetit ũt qd̃ impleuent fundat. Cum enĩ deunaqͣꝙ
re que scd̃m fidem delectationẽ q tractanda simt. inł¬
het sciunt quis nouit quid ad p̃sens tempus uł nob̃
dicere. ist ꝑ nos expediat audiri. nisi qui corda õium
uidet: Et quis facit ut qsd̾ oportet. ⁊ quemad modum
oportet dicatur a nõbis nisi incuiꝰ manu sũt ⁊ nos ⁊
sermones nr̃i. Ac ꝑ hoc discat quidẽ om̃ia q̃ docenda
sunt. qui ⁊ nosse uult ⁊ docere. facisltatem q dicendi
ut decet uirum eccłiasticum comparet. Ad horam u̾o
ip̃ius dictionis: sllud ponius bone m̃ti cogrcet cõueni¬
re qd̃ dñs ait. Nolite togitare quõ aut quid loqua

Expanded text:
se si potuerit, et in quantum potuerit, pietate magis orationum quam oratorum facultate non dubitet: ut orando pro se ac pro illis, quos est allocuturus, sit orator antequam dictor. Ipsa hora jam ut dicat accedens, priusquam exerat proferentem linguam, ad Deum levet animam sitientem, ut ructet quod biberit, vel quod impleverit fundat. Cum enim de unaquaque re, quae secundum fidem dilectionemque tractanda sunt, mul ab eis qui haec sciunt; quis novit quid ad praesens tempus, vel nobis dicere, vel per nos expediat audiri, nisi qui corda omnium videt? et quis facit ut quod oportet, et quemadmodum oportet, dicatur a nobis, nisi in cujus manu sunt et nos et sermones nostri ? Ac per hoc, discat quidem omnia quae docenda sunt, qui et nosse vult et docere; facultatemque dicendi, ut decet virum ecclesiasticum, comparet: ad horam vero ipsius dictionis, illud potius bonae menti cogitet convenire quod Dominus ait, Nolite co
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s linee pares mnextrema ducãtur eadem ẽ in
magno disco q̃ innumulo exigno. tta ubi parua
iuste geruntur ñ minuitur iusticie magnitudo
De iudiciis dentb sclarib quib utiq insi pecuns¬
ariis cũ loqueretur apss. audet quisquã utm in¬
quit adu̾sus alterum negotium hñs udicari ab
iniquis. ⁊ ñ aput scõs. An nescitis qr scĩ mundũ
iudicabunt. Et si in uobis iudicabitur mundais.
in digni estis qui de miniis iudicetis. Nescitis
eccl̃ia hos collocate ad iudicandum. Ad reuerentiã
uobis dico. Sic nõ ẽ int̾uos quisqm sapiens qͥ possit
int̾ frẽm suũ iudicare. s frat̃ cũ fr̃e iudicatur ⁊ hocap̃

Expanded text:
omnes lineae pares in extrema ducantur, eadem est in omnes lineae pares in extrema ducantur, eadem est in magno disco, quae in nummulo exiguo; ita ubi parva juste geruntur, non minuitur justitiae magnitudo. 36. De judiciis denique saecularibus quibus utique nisi pecuniariis? cum loqueretur Apostolus: Audet quisquam vestrum, inquit, adversus alterum habens negotium, judicari ab iniquis, et non apud sanctos? An nescitis q Et si in vobis judicabitur mundus, indigni estis qui de minimis judicetis? Nescitis Ecclesia, hos constituite ad judicandum. Ad reverentiam vobis dico. Sic non est inter vos quisquam sapiens, qui possit inter fratrem suum judicare? Sed frater cum fratre judicatur, et ho
Abbreviated transcription (Latin):
sermo uersatur. Insllis enĩ ea parua dicunt᷑ ubi de
reb pecuniariis iudicandum ẽ. Ea magna rbi
de salute ac de capite hominũ. Ia ũo ubi nicħ hoꝵ
tudicandum ẽ. incħ q agitut ut agat sure decernat
s tm̃ mͦ ut delectetur auditor int̾ utrũq qͣi media
et ob hoc medica. hoc ẽ mod̾ata dixerunt. opdicis enĩ
modus nom̃ imposuit. Nam modica ꝓ paruis abu¬
siue ñ ꝓpͥe ditimus Inistis aũ nr̃is qͣndo quidẽ oĩa
maxime q̃ deloco suꝑiore pp̃łis dicimus ad homntsi
salutem. nec temꝑalem sed et̾nam referre dẽbemus.
Ubi etiam cauendus ẽ et̾nus interitus: omnia sũt
magna q̃ dicimus usq adeo nͨ de ip̃is pecuniariis
reb ist acquirendis uł amntendis ꝑua uideri dẽbe¬
ant que doctor eccłiastitus diciti suiẽ sit sila magna
siue parua petunia. Neq enĩ parua ẽ iustitia: ꝙͣͣ
ꝑfecto ⁊ inꝑarua pecunia custodire debenus dicẽte
Nam sicut ratio rouinditatis .i. ut apuncto medio

Expanded text:
sermo versatur. In illis enim ea parva dicuntur, ubi de rebus pecuniariis judicandum est; ea magna, ubi de salute ac de capite hominum: ea vero ubi nihil horum judicandum est, nihilque agitur ut agat sive decernat, sed tantummodo ut delectetur auditor, inter utrumque quasi media, et ob hoc modica, hoc est moderata dixerunt. Modicis enim modus nomen imposuit: nam modica pro parvis abusive, non proprie dicimus. In istis autem nostris, quandoquidem omnia, maxime quae de loco superiore populis dicimus, ad hominum salutem, nec temporariam, sed aeternam referre debemus, ubi etiam cavendus est aeternus interitus, omnia magna sunt quae dicimus; usque adeo ut nec de ipsis pecuniariis rebus vel acquirendis vel amittendis parva videri debeant, quae doctor ecclesiasticus dicit, sive sit illa magna, sive parva pecunia. Neque enim parva est justitia, quam profecto et in parva pecunia custodire debemus, dicente Nam sicut ratio rotunditatis, id est ut a puncto medio
Abbreviated transcription (Latin):
ad eloq̃ntiam grauiorem modestiorẽ q restrinx̾it
qualis meius conset̃ntib lict̾is secute aniat᷑. religi¬
ose appetiturꝰ. s difficilime ĩpletur. Aitergo quodã
loco. Petamus hanc sedem: dant secessũ uicina secre¬
ta ubi d̾imn erratici palinitũ lapsu pendulis nexib
ꝓharundines bauilas repunt initerea porticũ fron¬
dea tecta fecerunt. Non dicunt᷑ ĩsta: nisi mirabilit̾
affluentissima fecumnditate facundie: s ꝓfusione ni¬
mia grauitati displicẽt. Qui u̾o ħ amant ꝓfecto eos
qui nõ ita dicunt. s castigatius eloquuntur ñ posse
ita eloqui existimant ñ iudicio ista uitare. Qua ꝓpt̾̃
iste uir scus ⁊ posse se ostendit sic dicere. qr dixit ali¬
cubi. ⁊ nolle qm post modũ nusqm. Agit itaꝙ nr̃¬

Expanded text:
ad eloquentiam graviorem modestioremque restrinxerit; ad eloquentiam graviorem modestioremque restrinxerit; qualis in ejus consequentibus litteris secure amatur, religiose appetitur, sed difficillime impletur. Ait ergo quodam loco: Petamus hanc sedem: dant secessum vicina secreta; ubi dum erratici palmitum lapsus pendulis nexibus per arundines bajulas repunt, viteam porticum frondea tecta fecerunt . Non dicuntur ista nisi mirabiliter affluentissima fecunditate facundiae, sed profusione nimia gravitati displicent. Qui vero haec amant, profecto eos qui non ita dicunt, sed castigatius eloquuntur, non posse ita eloqui existimant, non judicio ista devitare. Quapropter iste vir sanctus et posse se ostendit sic dicere, quia dixit alicubi, et nolle, quoniam postmodum nusquam. CAPUT XV.-- Or
Abbreviated transcription (Latin):
deus petras. Hinc enĩ simile ẽ u̾bum suũ qd̃ per
lcõs ꝓp̾ħas fecit. ꝑ hunc ip̃m ꝓpħam deus ip̃e dixit
absitͣitaq absit a nobis ut sacerdotes plaudant
iiquta dicentib ⁊ plebs dei diligat sic. Absita
nobis inquã tanta clem̃itia. Nam quid fatiamꝰ
ĩ futuro: ⁊ cecte uiniꝰ intelligantur minus placeãt
minus moueant q̃ dicuntur uera tam̃ dicantur
et iusta nõ inqua lebent᷑ audiantur. Qd̾ utiq
nõ fieret nisi suauit᷑ dice̾ntur. In ppło aũ graui
de quo dc̃m ẽ deo. in ppło graui laudabo te nec illa
suauitas delectabisis ẽ. qua nõ quidẽ unqͣ dicũ¬
turis exigna ⁊ fragilia bona sp̃u meo ũboꝵ am¬
bitu ornantut quãli net magna atꝙ stabilia de¬
cent᷑ ⁊ grauit̾ ornarent᷑. lst tale aliqͥd ĩ epła bi iere¬
niilcypriani qd̃ ideo puto uł accidisse uł cõsulto fac¬
tum esse ut sciretur a posteris qm linguã dectrine
xp̃iane sanitas ab ista redundantia reuocau̾it. ⁊

Expanded text:
dens petras! huic enim rei simile esse verbum suum, quod per sanctos Prophetas fecit, per hunc ipsum prophetam Deus ipse dixit . Absit itaque, absit a nobis, ut sacerdotes plaudant iniqua dicentibus, et plebs Dei diligat sic. Absit a nobis, inquam, tanta dementia: nam quid faciemus in futurum? Et certe minus intelligantur, minus placeant, minus moveant quae dicuntur; verumtamen dicantur; et justa, non iniqua libenter audiantur: quod utique non fieret, nisi suaviter dicerentur. 31. In populo autem gravi, de quo dictum est Deo, In populo gravi laudabo te , nec illa suavitas delectabilis est, qua non quidem iniqua dicuntur, sed exigua et fragilia bona spumeo verborum ambitu ornantur, quali nec magna atque stabilia et graviter ornarentur. Est tale aliquid in epistola beatissimi Cypriani, quod ideo puto vel accidisse, vel consulto factum esse, ut sciretur a posteris, quam linguam doctrinae christianae sanitas ab ista redundantia revocaverit, et
Abbreviated transcription (Latin):
do dicitur ꝑsuadere qd̃ bonum ẽ ncħ illoꝵ tͥum
spernens. ut scalicet doceat ut delectet ut flectat oret
atq agat ut quemadmod̃ supͣ diximus intelligen¬
tet᷑ libenter. obedient᷑ q audiatur. Qd̾ cum apte
et conuenient̃ facit. nõ inmerito eloq̃ns dici pot̃.
et sinõ eũ sequatur auditoris assensus. Ad hec enł
tua .l. tit doceat ut delectet ut flectat etrã illa
tria utdetur ꝑtinere uoluisse .i. ip̃e romaniaut¬
tor eloquii cum itidem dixit. His erit gͥ eleq̃us
qui potent parua sumisse. modica temꝑate. ma¬
gna granditer dicere. tanqͣm si adderetilla etiã
tria. ⁊ sic explicaret unam eamdẽq snĩam dice̾s
Is erit gͥ eloq̃ns qui ut doceat pot̾it ꝑua sumisse
ut delectet. modica tempate ut flectat granditer
forensib posset ostend̾e nõ aũ hoc ẽ meccliasticis¬

Expanded text:
do persuadere quod bonum est, nihil horum trium spernens, ut scilicet doceat, ut delectet, ut flectat; oret atque agat, ut quemadmodum supra diximus, intelligenter, libenter, obedienterque audiatur. Quod cum apte et convenienter facit, non immerito eloquens dici potest, etsi non eum sequatur auditoris assensus. Ad haec enim tria, id est ut doceat, ut delectet, ut flectat, etiam tria illa videtur pertinere voluisse idem ipse Romani auctor eloquii, cum itidem dixit, Is igitur erit eloquens, qui poterit parva submisse, modica temgna granditer dicere: tanquam si adderet illa etiam tria, et sic explicaret unam eamdemque sententiam dicens: Is erit ergo eloquens, qui ut doceat, poterit parva submisse; ut delectet, modica temperate: ut flectat, magna dicere forensibus possunt ostendi; non autem hic, hoc est, i
Abbreviated transcription (Latin):
si alto quocumꝙ modo dicat᷑ n out placeat. ⁊ sermo
dicentis datus ẽ ineloq̃ntia. Non ꝑuus etiã delecta¬
tioni loctis q̃ tñ addit ñ sufficit duris. quos nec
intellexisse. nec docentis elocutione delectatos ẽẽ
ꝑfruerit. Quid enĩ ħ duo conferunt homini qui
et confiretur uerum. ⁊ collaudat eloquiũ. nec in¬
clinat assensum p̃p̃ quem solũ cũ altqͥd suadet᷑
reb q̃ dicunt᷑ eiugllat dicentis intentio. Si enĩ
talra docentur que credere uł nosse sufficiat. ni¬
chil ẽ aliud eis consentire nsi confiteri u̾a ẽẽ. Cũ
uo id docetur qd̃ agendum ẽ. ⁊ ideo decet᷑ ut agatur
frustra ꝓsuadetur uerum eẽ qd̃ dicit᷑. Frustra placet
modus ip̃e quo dicitur si nõ ita discitur ut agati
Oportet igitur eloq̃ntem eccłiasticũ qñ suadet
aliquid qd̃ agendum ẽ. nõ folũ docere ut ĩstruat
et delectare ut teneat uerum etiã flectere ut um¬
cat. Ille quippe iam remanet ad consensionẽ flec¬

Expanded text:
si eo modo dicatur, ut placeat et sermo dicentis, datus est in eloquentia non parvus etiam delectationi locus. Quae tamen addita non sufficit duris, quos nec intellexisse, nec docentis elocutione delectatos esse profuerit. Quid enim haec duo conferunt homini, qui et confitetur verum, et collaudat eloquium, nec inclinat assensum, propter quem solum, cum aliquid suadetur, rebus quae dicuntur invigilat dicentis intentio? Si enim talia docentur quae credere vel nosse sufficiat, nihil est aliud eis consentire, nisi confiteri vera esse. Cum vero id docetur quod agendum est, et ideo docetur ut agatur, frustra persuadetur verum esse quod dicitur, frustra placet modus ipse quo dicitur, si non ita discitur ut agatur. Oportet igitur eloquentem ecclesiasticum, quando suadet aliquid quod agendum est, non solum docere ut instruat, et delectare ut teneat, verum etiam flectere ut vincat. Ipse quippe jam remanet ad consensionem flec
Abbreviated transcription (Latin):
quidem cũ dicendo uera monstrantur. Qd̾ ad offici¬
umi deceudi ꝑtinet ñ elaqtto agitur neq rͤ atendit
uera sunt. manifesta delectant. Unde plerimq de¬
lectant etiam falia patefca atq cõricta. Neꝙ ⁊t
delectant qr falsa sunt: s qr falsa ẽẽ uerum est
delectat. ⁊ dictio: qr hocuerum ẽẽ monstratum ẽ.¬

Expanded text:
a monstrantur, quod ad officium docendi pertinet, non eloquio agitur, neque hoc attenditur, uoniam vera sunt, manifestata delectant. Unde plerumque delectant etiam falsa patefacta atque convicta. Neque enim delectant, quia falsa sunt; sed quia falsa esse verum est, delectat et dictio qua hoc verum esse monstratum e
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntolibet ⁊ qntimslabet qͣmuts planissime ditẽ¬
tis ueisentur eloquio que inppłi Audientiam ut
raro si aliquid urget. ist mimqͣm oĩno mittenda
sunt. In libris aũ qr itascisbuntur. ut ip̃i sibi qͦ¬
dam: modo lectorem teneant cũ intelliguntur.
Cũ aũ ñ intelliguntur molesti nõ sint nolentib¬

Expanded text:
ntolibet et quantumlibet, quamvis planissime, dicentis versentur eloquio; quae in populi audientiam, vel raro, si aliquid urget, vel nunquam omnino mittenda sunt. In libris autem, qui ita scribuntur ut ipsi sibi quodammodo lectorem teneant cum intelliguntur, cum au
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ mhits que adexercendas ⁊ elimandas quodã mͦ
m̃tes legentium. ⁊ ad rumpenda fastidia. atq acu¬
enda studia discere uolentium celandos quoq. siue
ut ad pietatem conũtant᷑ sute ut amisteriis sectu¬
dantur. animos impioꝵ utili ac salubri obscirita¬
te dixerunt. Sit quippe illi locuti sunt ut post̾rores
qui eos recte intelligerent. ⁊ exponerent alteram gͣtiã¬

Expanded text:
imandas quodammodo mentes legentium, et ad rumpenda fastidia atque acuenda studia discere volentium, celandos quoque, sive ut ad pietatem convertantur, sive ut a mysteriis secludantur, animos impiorum, utili ac salubri obscuritate dixerunt. Sic quippe illi locuti sunt, ut posteriores qui eos recte intelligerent
Abbreviated transcription (Latin):
nõ pigust dace int̾pretes nr̃os. Et congregãbo
conlienticula eoꝵ de sanguinib qm senserunt
ad rem ꝑtinere ut eo loco pluralit̾ enuntiaretur
loqͣntem ossum potius qm os dicete. neistã silla¬
ba nõ ab eo qd̃ sunt ossa. s ab eo qd̾ sũt ora ĩ telli

Expanded text:
congregabo conventicula eorum de sanguinibus , quoniam senserunt ad rem pertinere, ut eo loco pluraliter enuntiaretur loquentem, ossum potius quam os dicere, ne ista syllaba non ab eo quod sunt ossa, sed ab eo quod s
Abbreviated transcription (Latin):
as suas singille trib q̃ gentes singłas feterant
qñ erat om̃ib una cõmunis. ac ꝑ hoc ad iũctũ¬
ẽ recapitulando. Et erat om̃is terralabiũ inũ
et uoxuna om̃ib latent̾ narratõe redeunte.
ut diceretur quo fc̃m sit ut exuna oium lingua
fuerint diuisi ꝑmistatas. Et continuo de illa tur¬
ris edificatõe narratur. ubi hec eis iuditio diuino
rius. sicut in eungłio dicit dñs. die quo exiit loch
hora. qui erit ĩtecto ⁊ uasa eiuis ĩdomo. ñ descẽdat
tollere illa. Et qui magro similit̾ nõ reuertatur ret
meminent uxoris loch. Numquid cũ dñs fu̾it
reuesatus tunt sũt ifta seruanda. ne quisqͥs ret̾
respitiat id ẽ uitam p̃teritam cui renuntiauit
inquirat. ⁊ nõ potius istotemꝑr. Ut cũ fu̾it reite

Expanded text:
as suas singulae tribus, quae gentes singulas fecerant, as suas singulae tribus, quae gentes singulas fecerant, quando erat omnibus una communis. ac per hoc m est: et erat omnis terra labium unum, et uox una omnibus, latenter narratione redeunte, ut diceretur quomodo factum sit, ut ex una omnium lingua fuerint diuisi per multas, et continuo de illa turris aedificatione narratur, ubi haec eis iudicio diuino rius. sicut in euangelio dominus dicit: die, quo exiit Loth hora qui erit in tecto et uasa eius in domo, non descendat tollere illa; et qui in agro, similiter non reuertatur retro. meminerit uxoris Loth. numquid cum dominus fuerit reuelatus, tunc ista seruanda, ne quisquam retro respiciat, id est uitam praeteritam, cui renuntiauit, inquirat, et non potius isto tempore, ut, cum dominus fue
Abbreviated transcription (Latin):
filioꝵ noe. dictum ẽ. Hii filii cham intribub
sius scd̃m linguas suas ĩgen̾tõnib suis ⁊ in
gentib sius. Enimeratis quoq filits sem dacitͤ.
Hũ filii sem intribib suis scd̃m linguassuas
ingenerationib sius ⁊ ingentib sius. Et annec¬
titur de om̃ib. Hee tribus filioꝵ noe sccłm
generationes suas ⁊ scd̃m gentes eoꝵ. Ab hiis
dispse sunt insule gentium suꝑ t̾ram post dilu
uium. ⁊ erat om̃is terra labium unũi ⁊ uox
una om̃ib. Hec ita q qd̾ adiunctũ ẽ. ⁊ erat
om̃is terra labium sinum. ⁊ uox una om̃ib
.i una lingua oĩum. ita dc̃m uidetur. tanqͣm
eo iam temꝑe quo dispsi fuerant suꝑt̾ram etiã
scd̃m insulas gentiũ una fuerit om̃ib ling¬
ua cõmunis. Qd̃ ꝓcitl dubio repugnat suꝑtori¬
b ubis ubi dcm̃ est intribub sius scd̾m singͣs
suas. Neꝙ enĩ dic̾entur hũisse iam linguas su¬

Expanded text:
filiorum Noe, dictum est: Hi filii Cham in tribubus filiorum Noe, dictum est: Hi filii Cham in tribubus suis, secundum linguas suas in regionibus suis et in gentibus suis. Enumeratis quoque filiis Sem dicitur: Hi filii Sem in tribubus suis, secundum linguas suas in regionibus suis et in gentibus suis. Et annectitur de omnibus: Hae tribus filiorum Noe, secundum generationes eorum et secundum gentes eorum. Ab his dispersae sunt insul vox una omnibus . Hoc itaque quod adjunctum est, Et erat omnis terra labium unum, et vox una omnibus, id est, una lingua omnium, ita dictum videtur tanquam eo jam tempore, quo dispersi fuerant super terram etiam secundum insulas gentiuua communis. quod procul dubio repugnat superioribus uerbis, ubi dictum est: in tribubus suis, secundum linguas suas. neque enim dicerentur habuisse iam lingu
Abbreviated transcription (Latin):
uit d̾s ꝑadysum ⁊ posuit ibi hominẽ quẽ forma¬
uit recapitulando redeat ⁊ dicat qrd̃ p̃termise¬
rat qũo scilicet padysus fu̾it plantatus. qr
ꝓduxit deus ad huc det̾ra om̃e lignũ spetiosũ
et bonum in escam. deniq secutus adimixit. Et
lignũ ute in medio paradisi. ⁊ lignũ sciendi boni
et mali. Deniq flumẽ quo ꝑadisus irrigaretur
diuisi inqͣtuor pͥntipia fluuioꝵ. qͣtiior exp̃li¬
cantur qd̾ totum ꝑtinet adinstitutionẽ ꝑadysi
Qd̾ ibi t̾minauit repetiuit sllud qd̾ iam dixe¬
rat. Et re uera hoc sequebatur atqait. Et sũpsit
dñs deus hoĩem quem finxit. ⁊ posuit eũ inpara¬
dyso ⁊ cet᷑a. Post ista enĩ fcã ibi est positus homo
sicut nunc ordo ip̃e demonstrat. Nõ post hominẽ
ibi positũ fcã sunt ista sicut prius dictũ putari
potest. nisi recapitislatio illic uigilanter intelli¬
gatur qua reditum ẽ ad ea que fuerant p̃termissa
temq meolibro cũ cõmemiorarent᷑ generatões

Expanded text:
vit Deus paradisum, et posuit ibi hominem quem formavit, recapitulando redeat et dicat quod praetermiserat, quomodo scilicet paradisus fuerit plantatus, quia produxit Deus adhuc de terra omne lignum speciosum et bonum in escam. Denique secutus adjunxit: Et lignum vitae in medio paradisi, et lignum scientiae boni et mali. Deinde flumen, quo paradisus irrigaretur, divisum in quatuor principia fluviorum quatuor, explicatur; quod totum pertinet ad institutionem paradisi. Quod ubi terminavit, repetivit illud quod jam dixerat, et revera hoc sequebatur, atque ait: Et sumpsit Dominus Deus hominem quem finxit, et posuit eum in paradiso , etc. Post ista enim facta ibi est positus homo, sicut nunc ordo ipse demonstrat: non post hominem ibi positum facta sunt ista, sicut prius dictum putari potest, nisi recapitulatio illic vigilanter intelligatur, qua reditur ad ea quae fuerant praetermissaem libro, cum commemorarentur generationes
Abbreviated transcription (Latin):
uiuam scãm deo placentem. ⁊ totus fere ip̃ius exhor¬
tationis locus: temꝑatũ ht̃ elocutionis genus. ubi
ełla pislcriora sũt. inquib ꝓpͥa ꝓpriis tanqm debita
reddita decent̾ excurrũt. sicuti ẽ. Habentes dona di¬
itersa scd̃m gr̃am que datã ẽ nobis. siue ꝓpħiam scd̃¬

Expanded text:
vivam, sanctam, Deo placentem. Et totus fere ipsius exhorvivam, sanctam, Deo placentem. Et totus fere ipsius exhortationis locus temperatum habet elocutionis genus: ubi illa pulchriora sunt, in quibus propria propriis tanquam debita reddita decenter excurrunt, sicuti est, Habentes dona diversa secundum gratiam quae data est nobis; sive p
Abbreviated transcription (Latin):
illas aut reffallatur occurtere. si tam̃ ⁊ ip̃a eax sour̃¬
tio part̾ occurreritne moueamꝰ qd̾ auferre ñ possumꝰ
fit aũ ut cũ incidentes questioni alie q̃stiones ⁊ a¬
lie ruisus cĩcidentib incidentes ꝓtractant᷑ atq sol¬
uuitur̾ ut in eam longitudinem ratiocinationis
extendatur intentio. ut ubi mnemoria płimũ ualeat
atquigeat. ad cap̃ unde agebatur disputator redare
ñ possit. Ualde aũ bonũ ẽ ut quicqd contradici potest
si occurrerit refutetur. ⁊ ñ sbi occutrat ubi nõ ent
qui respondeat. aut p̾senti quidẽ. s tam̃ tacenti occur¬
rat. ⁊ mmus sanatus abscedat. Inillis aũ apłicis ũ̾¬
bis dictio temꝑata ẽ. seniorem ne intrepau̾is. s ob¬
secra ut patrem. tuntores ut fres. anus ut matres
adolescentulas ut sorores. Et illis. Obsetro aũ nos fres
ꝓmiserationẽ dei ut exhsbeatis corpora ur̃a hostrã

Expanded text:
illas aut refellatur, occurrere: si tamen et ipsa earum soluillas aut refellatur, occurrere: si tamen et ipsa earum solutio pariter occurrerit, ne moveamus quod auferre non possumus. Fit autem, ut cum incidentes quaestioni aliae quaestiones, et aliae rursus incidentibus, incidentes pertractantur atque salvuntur, in eam longitudinem ratiocinationis extendatur intentio, ut nisi memoria plurimum valeat atque vigeat, ad caput unde agebatur, disputator redire non possit: valde autem bonum est, ut quicquid contradici potest, si occurrerit, refutetur, ne ibi occurrat, ubi non erit qui respondeat: aut praesenti quidem, sed tacenti occurrat, et minus sanatus abscedat. In illis autem Apostolicis verbis dictio temperata est, Seniorem ne increpaveris: sed obsecra ut patrem, iuniores ut fratres, anus ut matres, adolescentulas ut sorores. Et in illis, Obsecro autem vos fratres miserationem Dei, ut exhibeatis corpora vestra hostiam
Abbreviated transcription (Latin):
ni tito qui ẽ xp̃c. Haxx aũ dico testam̃tum confiriatũ
a deo que post quadringinta ⁊ triginta ãnos fc̃a est
lex: ñ infiriat ad euacuandas ꝓmissiones.Si enĩ
entis cogitationi. ut quid ergo lex data ẽ. si exilla ñ
ẽ hereditas. Ip̃e sibi hoc obicit atq ait uelud ĩterrngãs
Quid ergo lex: deinte respondit transgressionis gr̃a ꝓpo¬
sita ẽ. donet ueniret sem̃ cui ꝓmissũ ẽ disposita ꝑange¬
los ĩmanu mediatoris. Mediator aũ unius ñ ẽ. deus
deus ũo unus ẽ. Et hoc occurrebat qd̾ sibi ip̃e ꝓposuit
lex ergo adũsus ꝓmissa dei: It respondit. absit᷑. Reddi¬
ditq rationens dicens. Si enĩ data eẽt lex que posset
tura om̃ia sub pcc̃o ut ꝓmissio ex fide sħ̾u xp̃i daret᷑
credentib. ⁊c̃. Uł si quid eius modi ẽ ꝑtinet ergo ad
docendicuram ñ solum a ꝑire clausa. ⁊ nodos solu̾e
q̃stionum. s etiam dum hoc agituraliis q̃stionib
que forcassis incederint. ne id qd̾ ditimus ĩ ꝓbetur ꝑ

Expanded text:
onfirmatum a Deo, quae post quadringentos et triginta annos facta est Lex, non infirmat ad evacuandas promissiones. Si enimentis cogitationi, Utquid ergo Lex data est, si ex illa non est haereditas? ipse sibi hoc objecit, atque ait velut interrogans: Quid ergo Lex? Deinde respondit: Transgressionis gratia proposita est, donec veniret semen cui promissum est, disposita per Angelos in manu mediatorisautem unus est. Et hîc occurrebat quod sibi ipse proposuit: Lex ergo adversus promissa Dei? et respondit, Absit. Reddiditque rationem, dicens: Si enim data esset lex quae posset tura omnia sub peccato, ut promissio ex fide IESU Christi daretur credentibus, etc. vel si quid eiusmodi est. Pertinet ergo ad docendi curam non solum aperire clausa, et nodos salvere quaestionum: sed etiam tum hoc agitur aliis quaestionibus, quae fortassis inciderint, ne id quod dicimus, improbetur per
Abbreviated transcription (Latin):
et cõmunionẽ sacram̃toꝵ. Ad hoc ꝑtinet qd̾ d̾r in
cantica canticoꝵ. Eusca sum ⁊ speciosa ut tabernacilla
cedar ut pelles sałonis. Non enĩ ait fusca fui ut tab̃¬
nacula cedar. ⁊ spetiosa sum ut pelles sałonis. S uttrũ¬
ꝙ ẽẽ se dixit pp̃ temporalem unitatem int̾ una retia
piscium bonoꝵ ⁊ maloꝵ. Tabernacula enĩ cedar ad
ysmaelem ꝑtinent: qui ñ erit heres cũ fllio libere
taꝙ cũ debona parte deus dicat. ducani cecos inuiã
qͣm utorunt. ⁊ semitas qͣs nõ nouerũt calcabunt.
st faciani illis tenebras inlucem. ⁊ praua ĩ directũ

Expanded text:
et communionem Sacramentorum. Ad hoc pertinet in Canticis canticorum, Fusca sum et speciosa ut tabernacula Cedar, ut pelles Salomonis . Non enim ait, Fusca fui ut tabernacula Cedar, et speciosa sum ut pelles Salomonis; sed utrumque se esse dixit, propter temporalem unitatem intra una retia piscium bonorum et malorum . Tabernacula enim Cedar ad Ismaelem pertinent, qui non erit haeres cum filio liberae . Itaque cum de bona parte Deus dicat, Ducam caecos in viam quam non noverunt, et semitas quas non noverunt calcabunt; et faciam illis tenebras in lu
Abbreviated transcription (Latin):
inquit inchalanne ⁊ udete.⁊ ite indeitemath
magnam. ⁊ descendite ingeth palestinoꝵ. ⁊ ad op¬
tima queq̃ regnra hoꝵ si latior t̾minus eoꝵter¬
mino utr̃o est. Simisl etiam cũ ista dicitur
locoꝵ nominib tanqͣm luminib ornat᷑ elo¬
quium. qite sunt syon. samaria. chalanne. e¬
math magna.⁊ getħ palestinoꝵ. Deinde uerba q̃
hic adiunguntur locis decentissime uariantin᷑
opillenti estis ⁊ confiditis. transite. Ite. descendite
Conseq̃nter futura denuntiat᷑ subiniquo rege
ꝓpinquare captiuitas qumn adiungitur. Qui seꝑa¬
ti estis in diem malũ ⁊ aꝑpinquatis solio iiqͥta¬
tis. T unt subitiunt᷑ merita lucurie. Qui dormi

Expanded text:
inquit, in Chalanne, et videte, et ite inde in Emath inquit, in Chalanne, et videte, et ite inde in Emath magnam, et descendite in Geth Palaestinorum, et ad optima quaeque regna horo est. Simul etiam cum ista dicuntur, locorum nominibus tanquam luminibus ornatur eloquium, quae sunt Sion, Samaria, Chalanne, Emath magna, et Geth Palaestinorum. Deinde verba quae his adjunguntur locis, decentissime variantur: Opulenti estis, confiditis, transite, ite, descendite. 18. Consequenter denuntiatur futura sub iniquo rege appropinquare captivitas, cum adjungitur, Qui separati estis in diem malum, et appropinquatis solio iniquitatis. Tunc subji
Abbreviated transcription (Latin):
lectis eburneis. ⁊ lasciuitis instratis ur̃s. Qui co¬
meditis agnũ degrege. ⁊ intulos de medio arm̃¬
to. Qui canitis ad uccẽ psalterii sicut dauid pu¬
tauerunt putauerũt sehabere uasa cantici bi¬
bentes inphialis uinũ. ⁊ optimo unguento de¬
libuti ⁊ nicħ patrebantur suꝑ contritione Ioseph.
ruditos. ⁊ elocutionis ignaros. uelut docti diserti¬
q contempnũt. si aliquid eis tale ut̃ intales di¬
cendum fuisset aliud se uoluissent dicere. qui
tũ eoꝵ insanire uoluissent. Quid enĩ ẽ qd̃ isto e¬
loquio aures sobrie plus desiderent. Primo ip̃a ĩ¬
uectio qͣi soꝑitis sensib ut eiuglarent quo fremi¬
tu illisa ẽ. Ue uobis qui opislenti estis insyon
et confiditis in monte samarie optimatẽs. capi¬
ta ppłoꝵ ingredientes pompatice domũ isĩt De¬
inde̾ ut beneficis dei. qui eis ampla spatia regni
dedit ostendat ingratos. qm̃ confidebant ĩmõ¬
tesamarie. isbi itaq ydola colebant᷑. Ctansite

Expanded text:
stratis uestris, qui comeditis agnum de grege et uitulum de medio armenti: qui canitis ad uocem psalterii: sicut Dauid putauerunt se habere uasa cantici: bibentes in phialis uinum et optimo unguento delibuti: et nihil patiebantur super contritione Ioseph. ruditos et locutionis ignaros, velut docti disertique contemnunt, si aliquid eis tale vel in tales dicendum fuisset, aliter se voluissent dicere, qui tamen eorum insanire noluissent? Quid enim est, quod isto eloquio aures sobriae plus desiderent! Primo ipsa invectio quasi sopitis auribus ut evigilarent, quo fremitu illisa est? « Vae vobis, qui opulenti estis in Sion, et confiditis in monte Samariae, optimates capita populorum, ingredientes pompatice domum Israel! Dein, de ut beneficiis Dei, qui eis ampla spatia regni dedit, ostendat ingratos, quoniam confidebant in monte Samariae, ubi utique idola colebantur, Transite,
Abbreviated transcription (Latin):
gn̾um qd̃ pollutũ ẽ int̾ nattones qd̾ pollustis
ĩmedio eaꝵ ⁊ scient gentes qm̃ ego sum dñs. ⁊ã
intentus debet ẽẽ qui legit quemadinodũ sp̃es
excedatur ⁊ adiungatur genus. Sequit᷑ enĩ et
dicit. Cum scĩficabor inuobis ante ocilos eoꝵ
et accipiam uos degentib. ⁊ congregabo uos
exom̃ib teiris. ⁊ induicã uos int̾cam ut̃am. ⁊
aspergam aqua munda ⁊ munidabimini ab oĩ¬
b symulacris nr̃is ⁊ mundabouos ⁊ dabo nob̃

Expanded text:
num, quod pollutum est inter nationes, quod polluistis in medio earum, et scient gentes, quoniam ego sum dominus, iam intentus debet esse qui legit, quemadmodum species excedatur et adiungatur genus. sequitur enim et dicit: dum sanctificabor in uobis ante oculos eorum. et accipiam uos de gentibus et congregabo uos ex omnibus terris et inducam uos in terram uestram. et adspergam uos aqua munda, et mundabimini ab omnibus simulac
Abbreviated transcription (Latin):
mala. ac turpia que malis ⁊ turpib disertissi¬
me ꝑsuasunt ñ ut eis cõsentiatur. s sola delecta¬
tronis gr̃a lectitentur. Auertat deus abeccłia
sua qd̃ de synagoga uideoꝵ teremias ꝓpħa iere¬
mias ꝓpħa cõmemorat dicens. Pauor ⁊ horrẽda

Expanded text:
turpia, quae malis et turpibus disertissime persuasa sunt, non ut eis consentiatur, sed sola delectationis gratia, lectitentur. Avertat autem Deus ab Ecclesia sua quod de synagoga Judaeorum Jeremias propheta commemorat dicens: Pavor et horrenda
Abbreviated transcription (Latin):
toritate ꝑcepit. De qua satis egimus cũ de reb inpͥmo
libro loq̃remur. Qd̾ si amibe ũt etrã om̃s si plures
fu̾int partes ambiguitatis scd̃m fidem sonuerint
textus ip̃e sermonis a p̃cedentib ⁊ consequtib parti¬
b que ambtttatem sslam ĩmedio posuerunt restat
consulendus. utusdeamus cuinam sñie de plurib
que se oftendunt ferat sinfragiũ. eamq sibi contexi
patiatur. Iam nũc exempla considera. Illa herettca dis
tinctio Inprincipio erat u̾bum ⁊ u̾bum eratap̃ d̾m
et deus erat. ut alius sit sensus. Uerbum hoc erat
inpͥncipio apd̃ d̾m. nõ uint d̾m u̾bum confiteri.
S hec regula fidei refellendum ẽ qua nob de trmi¬
tatis equalitate p̃scribitur. ut dicamius. ⁊ d̾s erat
ubum. Demde subiungamus. Hoc erat inpͥncipio
apd̾ d̾mi. Illa uõ distinctionis ambiguitas neutra
parte refistit fidei. ⁊ sdeo textu ip̃o sermonis diuedi¬

Expanded text:
toritate percepit, de qua satis egimus, cum de rebus in libro toritate percepit, de qua satis egimus, cum de rebus in libro primo loqueremur. quod si ambae uel etiam omnes, si plures fuerint partes ambiguitatis, secundum fidem sonuerint, textus ipse sermonis a praecedentibus et consequentibus partibus, quae ambiguitatem illam in medio posuerunt, restat consulendus, ut uideamus, cuinam sententiae de pluribus, quae se ostendunt, ferat suffragium eamque sibi contexi patiatur. iam nunc exempla ctinctio: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat, ut alius sit sensus: Verbum hoc erat in principio apud Deum, non vult Deum Verbum confiteri. Sed hoc regula fidei refellendum est, qua nobis de Trinitatis aequalitate praescribitur, ut dicamus, Et Deus erat Verbum; deinde subjungamus: Hocerat in principio apud Deum. Illa vero distinctionis ambiguitas neutra parte resistit fidei, et ideo textu ipso sermonis dijudi