comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uati sunt. Et hic manifeste notat: qd i
steria xꝑi ꝓsint hominib ad salutẽ. Et
quia dñs est fortitudo plebis: gͦ dñe facs
endo de inimicoꝵ potestate. dirigendod
ipsi facto hereditati tuȩ. & rege eos scđil
mores & uirtutes: & extolle illos de uid¬
te inuirtutẽ usq ineternũ. id est dones
ueniant usq adȩternitatem. Expł d¬
salmus dauid: inconsũmatione ta
listeis. & reducta in iherłm. cũ phiberet᷑ a na¬
than ꝓpħa ne fac̾et domũ dñi quia uir san¬
gunũ erat: fecit tab̃naculũ de tentoriis:
inquo reponeret archamcli. Quo consũma¬
to. inuitauit multos ut ad tempłu illud
uenirent: ñ uacius manib. s ibi adductas
hostias immolarent dño. Et post hanc con
sũmationẽ. scͥpsit psalmũ istũ ñ qd̾ de histo¬
tiali consũmatione scriberet: s nobis consũ¬
cuiꝰ consũmatio illiꝰ tab̾naculi figura erat.
Quod sciens esdras ꝓpħam dauid intellexisse:

Expanded text:
hristum salvati sunt. Et hic manifeste notat, quod hristum salvati sunt. Et hic manifeste notat, quod mysteria Christi prosunt hominibus ad salutem. Et quia Dominus est fortitudo plebis, ergo, Domine, fac endo de inimicorum potestate, dirigendo ad ipsi facto: Haereditati tuae: et rege eos, Secundum mores et virtutes: Et extolle illos, De virtute in virtutem, usque in aeternum. Idest, donec perveniant ad aeternitatem. Psalmus David in consummatione tablisthaeis, et reducta Hierusalem, cum prohiberetur a Nathan propheta ne faceret domum Domini, quia vir sanguinum erat: fecit tabernaculum de tentoriis, in quo reponeret arcam Dei . Quo consummato, invitavit multos, ut ad templum illud venirent : non vacuis manibus, sed ut ibi adductas hostias isummationem scripsit psalmum istum: non quod de historiali consummatione scriberet, sed nobis consumus consummatio, illius tabernaculi figura erat. Quod sciens Hesdras propheta David intellexisse,
Abbreviated transcription (Latin):
deinde ꝑspei meritũ di aduitoriũ augeat᷑.
Et ostendit in quo adiutꝰ sit: dicens. Et res¬
ruit caro mea. Antea floruerat xꝑi caro: cũt
it immunis ab om̃ĩ peccato. Refloruit: qnͣd
impassibilitatẽ & immortalitatẽ resurgen¬
Sdosuscepit. Propt̾ea sequit᷑. Et ex uoluntit
Smea confitebor illi. Uoluntariã confession
diligit ds: coacta autẽ seruicia ñ recipit. U¬
de scͥptum ẽ. Seruus ñ manet indomo ingi¬
num: filius manet in ȩt̾num. Seruus ẽ qr
seruit extimore: filius est qui obedit ex an¬
re. Ille a cȩlesti domo excludit᷑ qui seruusi
iste intͦducit᷑ quia filius est. Confiteam᷑s
dñ o tota uoluntate toto affectu: ut tans
deuoti filii. consequam᷑ hereditatẽ dĩ. Il
namq debet᷑ recte confessio de qͦ subdit᷑. li
minꝰ fortitudo plebis suȩ: id ẽ sͥ deuote. fon¬
tudo dei in eo est. qui homines dediaboli
uigo eripit. & suos facit: & ipse ẽ ꝓtectorl¬

Expanded text:
deinde per spei meritum Dei adjutorium augeatur. deinde per spei meritum Dei adjutorium augeatur. Et ostendit in quo adjutus sit Deus. Et refloruit caro mea. Ante floruerat Christi caro, cum fuit immunis ab omni peccato: refloruit quando impassibilitatem et immortalitatem resurgendo suscepit. Propterea sequitur: Et ex voluntate mea confitebor illi. Voluntariam confessionem diligit Deus: coacta autem servitia non recipit. Unde scriptum est, Servus non manet in domo in aeternum, filius manet in aeternum . Servus est qui servit ex timore, filius est qui obedit ex amore. Ille a coelesti domo excluditur, quia servus est. Iste introducitur, quia filius est. Confiteamur ergo Domino tota voluntate, toto affectu: ut tanquam devoti filii consequamur haereditatem Dei. Illi namque debetur recte confessio, de quo subditur, 8. Dominus fortitudo plebis suae. Idest sibi devotae. Fortitudo Dei in eo est, quia homines de diaboli jugo eripit, et suos facit. Et ipse est protector sal
Abbreviated transcription (Latin):
usq in finem: quando eoꝵ. reliquiȩ saluaburt᷑.
Corꝑalit̃ uͦ: nunqmͣ restituent᷑. Ab hoc u̾su in¬
cipit agere gr̃as. de sua exauditione. Ait enĩ.
Benedictus dñs: qm̃ exaudiuit uocẽ dep̃cati¬
Sonis mee. Quotiens exaudimur a dño: debe¬
mus illũ benedice. Non enim habet homo.
quid retͥbuat d̾o ꝓ tantis eiꝰ beneficiis: nisi
benedictionẽ & laudem. Nemo autẽ donis
dei fit beatus: si donanti existit ingratus
Sic autẽ colitur a nob̃ pat̾ luminũ. a quo
om̃e datũ optimum. & om̃e donũ ꝑfectum
descendit. scilicet sacrificio laudis. & actionib
gr̃arũ. Non tantũ exaudiuit de remouen
mea ÷ sꝑauit autẽ de resurrectione. & ido ad¬
uitꝰ sum. Ad hoc nos adiuuat in bono. & pte¬
git in malo om̃ps ds̃: ut spem nr̃am confi¬
tuamꝰ in ipso. Quanto autẽ fidentius in ipsi
sꝑamꝰ: tanto ab ipso adiuuam᷑ ub̃us. Undi
fit. ut ꝑdĩ adiutoriũ spes in nobis generet᷑:

Expanded text:
usque in finem: quando eorum reliquiae salvabuntur: usque in finem: quando eorum reliquiae salvabuntur: corporaliter vero numquam restituentur. Ab hoc versu incipit agere gratias de sua exauditione. Ait enim, 6. Benedictus Dominus, quoniam exaudivit vocem deprecationis meae. Quotiens exaudimur a Domino, debemus illum benedicere. Non enim habet homo quid tribuat Deo pro tantis 124 ejus beneficiis, nisi benedictionem et laudem. Nemo autem donis Dei fit beatus, si donanti existit ingratus. Sic autem colitur a nobis Pater luminum, a quo omne datum optimum et omne donum perfectum descendit: scilicet sacrificio laudis et actionibus gratiarum. 7. Non tantum exaudivit de removenmea: speravit autem de resurrectione. Et ideo, Adjutus sum. Ad hoc nos adjuvat in bono, et protegit in malo omnipotens Deus, ut spem nostram constituamus in ipso. Quanto autem fidentius in ipso speramus, tanto ab ipso adjuvamur uberius. Unde fit, ut per Dei adjutorium spes in nobis generetur, et
Abbreviated transcription (Latin):
tuos suscitabat. & alia multa miracula. quȩ
ꝑfiliũ suũ faciebat pater. Hincu̾itas uideis
aiebat. Simͥ ñ creditis. uł oꝑib credite. Oꝑa
enum quȩ ego facio: testimoniũ ꝑhibent de
me. Excusabiles autẽ inuenirent᷑ in occultis:
siñ inuenirent᷑ in aꝑtis. Quia gͦ in oꝑa ma¬
nifesta ñ intellexerunt ut m̃te ꝑciꝑent diui¬
na: idõ sequit᷑. Destrues eos sꝑualit᷑ & corꝑali¬
ter. sicut fuit in destructione titi e uespasia¬
ni. Et ꝓpħa p̃uidens illam destructionẽ ẽẽ ir¬
raꝑabiłẽ addit. Et ñ edificabis eos ult̾ius. In
aliis enim destructionib reꝑauerat eos ds:
ut in destructionib babyloniȩ. & incaptiui¬
tate egypti. Uł etiam si sꝑualit̾ eẽnt destruc¬
ti. ut si sub aliquo duce eent ydolatrȩ: ꝑ aliũ
ducẽ d̾s eos ab ydolatria lib̾abat. De hac au¬
tẽ nouissima excecatione sꝑuali. ñ reꝑabunt᷑

Expanded text:
tuos suscitabat, et alta multa miracula, quae tuos suscitabat, et alta multa miracula, quae per Filium suum faciebat Pater. Hinc Veritas Judaeis aiebat. Si mihi non creditis, vel operibus credite. Opera enim quae ego facio testimonium perhibent de me . Excusabiles autem invenirentur in occultis, sed non invenirentur in apertis. Quia ergo in opera manifesta non intellexerunt, ut mente perciperent divina; ideo sequitur: Destrues eos, spiritualiter et corporaliter: sicut fuit in destructione Titi et Vespasiani. Et Propheta praevidens illam destructionem esse irreparabilem, addidit: Et non aedificabis eos, ulterius. In aliis enim destructionibus reparaverat eos Deus, ut in destructionibus Babylonis, et in captivitate Aegypti. Vel etiam si spiritualiter essent destructi, ut si sub aliquo duce essent idololatrae, per alium ducem Deus eos ab idololatria liberabat. De hac autem novissima excaecatione spirituali, non reparabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
ergo. Scd̃m oꝑamanuũ eoꝵ tribue illis:
redde retͥbutionẽ eoꝵ ipsis. Quid ꝑoꝑa
manuũ eius uoluit designari: nisi excel¬
lentẽ iniquitatẽ quã fecerunt in mortẽ dñi:
Cum apponit manuũ post oꝑa: ostendit
illos magnũ studium & affectionẽ ad il¬
lud opus adhibuisse. Quod dicit manuũ.
tradtum est ab artifice: quia illa oꝑa uult
dici suarũ manuũ. que studiose fecit. Be¬
ne autẽ dicit retributionẽ: quia cũ xꝑc
eis bona fecisset. ipsi ei malũ retͥbuerunt.
Acsi aꝑte dicat. Sicut ipsi retͥbuerunt mͥ
malũ: redde ipsis malum similit̾. Et m̾ito
lege mystice scͥpta sunt. suie illa quȩ occulte
post modum oꝑatꝰ est ꝑfilium suum: sicut
est qd̃ eum incarnari fecit de uirgine. qd̾ eũ¬
misit ꝓ nr̃a redemptione. Et in oꝑa manu¬
ũ eiꝰ. id est in manifesta oꝑa. subaudis non
intellexerunt. Hebreum habet: ñ inspexe¬
runt. in oꝑa manuũ eiꝰ. Quȩ sunt illa : Quod
infirmos curabat: leꝑsos mundabat. mor¬

Expanded text:
ergo, Secundum opera manuum eorum tribue illis: redde retributionem eorum ipsis. Quid per opera manuum eorum, voluit designari, nisi excellentem iniquitatem, quam fecerunt in mortem Domini? Cum apponit manum post opera, ostendit illos magnum studium et affectionem ad illud opus adhibuisse. Quod dicit manuum, tractum est ab artifice: quia illa opera vult dici suarum manuum, quae studiose fecit. Bene autem dicit, retributionem: quia cum Christus eis bona fecisset, ipsi ei malum retribuerunt. Ac si aperte dicat: Sicut ipsi retribuerunt mihi malum, redde ipsis malum similiter. Et meritLege mystice scripta sunt, sive illa quae occulte postmodum operatus est per Filium suum: sicut est quod eum incarnari fecit de Virgine, quod eum pro nostra redemtione misit. Et in opera manuum ejus. Idest, in manifesta opera, subaudis, non intellexerunt. Hebraei habent, Non inspexerunt in opera manuum ejus. Quae sunt illa? Quod infirmos curabat, leprosos mundabat, mor
Abbreviated transcription (Latin):
piente. ducente. regente. quod subiungit
audiamꝰ. Credo uidere bona dñi: interra
iuiuentiũ. O bona dñi. dulcia. immortalia.
sempit̾na : Quando uos uidebo: Credoin¬
quit uidere. Iustus enim: ex fide uiuit.
Quid est fides: Credere qd̾ ñuides. Quȩ enĩ
uident᷑. temporalia sunt. Ipsa st̃ in t̾ra mo¬
rientiũ. Quȩ autẽ ñ uidentur. ȩterna. Ip¬
sa sunt int̾ra uiuentium. Terra dicta ẽ ꝑ
similitudinẽ. ꝓpter stabilitatẽ. Nullus
ibi ꝑit. s semꝑmanet & beate uiuit. S qͣd
dicit apłs: Si autẽ qd ñ uidemꝰ sꝑamꝰ. ꝑ pa¬

Expanded text:
piente, deducente, regente, quid subjungat, piente, deducente, regente, quid subjungat, audiamus: 13. Credo videre bona Domini in terra viventium. O bona Domini dulcia, immortalia, sempiterna! Quando vos videbo? Credo, inquit, videre. Justus enim ex fide vivit . Quid est fides? Credere quod non vides. Quae enim videntur, temporalia sunt, ipsa sunt in terra morientium. Quae autem non videntur, aeterna, ipsa sunt in terra viventium . Terra dicta est per similitudinem, propter stabilitatem. Nulius ibi perit, sed semper manet, et beate vivit. Sed quid dicit Apostolus? Si autem quod non videmus
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ bona sunt. maloꝵ. impugnatione ñ
solu̾ñ deficiunt: s etiam magis ẽẽ bona
noscunt᷑. Si doctrina eccłiastica simplex
eẽt. & nullus extrinsecꝰ hereticoꝵ. dogmatũ
assertionib eam stringeret: ñ pot̾at tã
clara & tamȩ raminata uideri fides nr̃a.
S iccirco doctrinã catholicã. contͣdicenti¬
ũ obsidet impugnatio. ut fides nr̃a ñ ocio
torpescat: s exercitiis elimet᷑. Propt̃ hoc̃ de¬
niq & apłs dicebat. Oportet autẽ & hereses
ẽe: ut ꝓbati quiq manifesti fiant int̃ uos.
Ipsum deniq diabolum & obluctantes ad¬
u̾sum nos contͣrias potestates si auferas:
uirtutes animi sine obluctante ñ poter̃t
enitescere. Sic & fidelium gła ñ pot̾it re¬
splendere: nisi eam in fideliũ reꝓbatio &
pena commendat. Post illum circuitũ
& iubilationẽ: post istaꝑicula & laboreᷤ
int̾ manꝰ tͥbulantiũ positus estuans. an¬
helans. laborans. firmus. & certus dño susci¬

Expanded text:
quae bona sunt, malorum impugnatione non quae bona sunt, malorum impugnatione non solum non deficiunt, sed etiam magis esse bona noscuntur. Si doctrina Ecclesiastica simplex esset, et nullus exstrinsecus haereticorum dogmatum assertionibus eam stringeret: non poterat tam clara, et tam examinata videri fides nostra. Sed idcirco doctrinam catholicam contradicentium obsidet impugnatio, ut fides nostra non otio torpescat, sed exercitiis elimetur. Propter hoc denique et Apostolus dicebat, Oportet autem et haereses esse, ut probati quique manifesti fiant . Inter nos, ipsum denique diabolum, et obluctantes adversum nos contrarias potestates, si auferas virtutes animi, sine obluctante non poterunt enitescere. Sic et fidelium gloria non poterit resplendere, nisi eam infidelium reprobatio et poena commendet. Post illum circuitum et jubilationem, post ista pericula et labores, inter manus tribulantium positus, aestuans, anhelans, laborans, firmus et certus, Domino susci
Abbreviated transcription (Latin):
uir sc̃s legem sibi poni inuia. & dirigi a dõ
insemita: quatinꝰ ꝑ legem instructus recte
credat: ⁊ ꝑ gr̃ãm directus. amando & opan¬
do recte incedat. Et hoc facit ꝓpter inimicos
suos. qui eos quos minus eruditos aut im¬
ꝑfectos inueniunt: ad errorẽ siue iniqͥtatẽ
sipossunt trahunt. De quib ad huc subait᷑
Ne tradidis me in animas t̾bulantiũ me.
qũi insurrexerunt in me testes iniqui. &
mentita ẽ iniquitas sibi. Si tradideris car¬
nem meã in manus eoꝵ ñ tradas meñdest
animã meam in animas.idest uolunta¬
tes eoꝵ: ut ex toto animum & desidium
suum expleant de me. lit si occidant corpꝰ.
uł animã ñ occidant. Qm̃ ut ate reuocareit:
insurrexert̃ in me testantes iniquitatẽ &
falsitatẽ. Multotiens enim falsi testes contͣ
scõs surrexerunt: qui eos p̃uaricatores
legis & seductores affirmarent. S iniqͥtaᷤᷤ
mentita est sibi ñ scĩs: quia m̃datiũ eoꝵ.

Expanded text:
vir sanctus legem sibi poni in via, et dirigi a Deo vir sanctus legem sibi poni in via, et dirigi a Deo in semitam: quatenus per legem instructus recte credat, et per gratiam directus, 120 amando et operando recte incedat. Et hoc facit, propter inimicos suos, qui eos quos minus eruditos aut imperfectos inveniunt, ad errorem sive iniquitatem si possunt trahunt. De quibus adhuc subditur: 12. Ne tradideris me in animas tribulantium me, quoniam insurrexerunt in me testes iniqui, et mentita est iniquitas sibi. Si tradideris carnem meam in manus eorum, non tradas me, idest, animam meam, in animas, idest, voluntates eorum, ut ex toto animum et desiderium suum expleant de me: ut si occidunt corpus, vel animam non occidant . Quoniam ut a te revocarent, insurrexerunt in me, testantes iniquitatem et falsitatem. Multotiens enim falsi testes contra sanctos surrexerunt, qui eos praevaricatores legis, et seductores affirmarent. Sed iniquitas mentita est sibi , non sanctis: quia mendacium eorum
Abbreviated transcription (Latin):
est pater om̃iũ impioꝵ: ipse oꝑat᷑ infiliis
disfidentiȩ. Mater est illa babylonia societas
omniũ ꝑditoꝵ. ab oriente usq in occiden¬
tem: ipsa habet regnũ terrenũ. Hec pͥma fu¬
it mater nr̃a: in hac natisumꝰ. Cognouimꝰ
alium patrem dm̃: reliquimꝰ diabolum.
Cognouimꝰ aliam matrẽ ierusalẽ cȩlestem:
quȩ c̃ scã ȩccł̃ia: cuiꝰ portio ꝑegrinat᷑ interra.
reliquimꝰ babyloniam. Seꝑatisumꝰ a mundo
& diabolo: assumpsit nos dns ut pater. qͥa
condidit. quia uocat. quia iubet. qͥa regit.
assumpsit ut mater: quia fouet. quia nu¬
trit. quia lactat. qͥa continet. S assumptꝰ
test intelligi: semita recta: caritas. de qua
apłs discipłis suis ait. ad huc excellentiorem
uiam uobis demonstro: & cepit loquide ca¬
ritate. Inimici sc̃ẽ eccłiȩ sunt. carnaltt̃ uiuen¬
tes ae heretici: qui male uiuendo & pue do¬
cendo compͥmunt seruos dei. Postulat gͦ

Expanded text:
est pater omnium impiorum, ipse operatur in filiis est pater omnium impiorum, ipse operatur in filiis diffidentiae . Mater est illa Babylonia societas omnium perditorum, ab oriente usque in occidentem. Ipsa habet regnum terrenum. Haec prima fuit mater nostra: in hac nati sumus. Cognovimus alium patrem Deum , reliquimus diabolum. Cognovimus aliam matrem Jerusalem coelestem, quae est sancta Ecclesia cujus portio peregrinatur in terra: reliquimus Babyloniam. Separati sumus a mundo et diabolo. Assumsit nos Dominus ut Pater, quia condidit, quia vocat, quia jubet, quia regit. Assumsit ut mater, quia lovet, quia nutrit, quia lactat, quia continet. Sed assumtus test intelligi: semita recta, caritas: de qua Apostolus discipulis suis ait, Adhuc excellentiorem viam vobis demonstro : et coepit loqui de caritate. Inimici sanctae Ecclesiae sunt carnaliter viventes, et haeretici: qui male vivendo, et prave docendo comprimunt servos Dei. Postulat ergo
Abbreviated transcription (Latin):
dam qui illi dicunt. auerte faciẽ tuã a pecco
meis: Quando a peccatis tuis auertit facũ
suam: ñ inira ate declinat. Auertat gͦ facĩ
suam apeccatis tius: s ñ auertat faciẽ siuã
Sadiutor meus estone derelinquas me: neg
despicias me deus salutaris meus. Ecce in
uia sum: petiui a te unam. Liberum arbi¬
trium habeo: recta quȩ agere debeã cogna¬
co: s sine te nicħ agere ualeo. Esto gͦ adutĩ
meus ut ꝓficiam. nec me derelinquas neca¬
dam. neq despicias me ne ꝑeam. qd debes
facere. quia tu deus meus es qui me creast̾
& salutaris meus qui me redemisti. Non
assumpsit me. Exceptis illis duob parenti¬
b de quorum carne natisumꝰ. habemꝰ hic ali¬
um patrem e aliam matrem. uel potius ha¬
buimꝰ. Pater scđm scłm diabolus ẽ: & fuit
nobis pater cum eẽmus infideles: Nam dicit
dñs infidelib. Uos a patre diabolo estis. Ille

Expanded text:
dam qui illi dicunt: Averte faciem tuam a peccatis dam qui illi dicunt: Averte faciem tuam a peccatis meis . Quando a peccatis tuis avertit faciem suam, non in ira a te declinat. Avertat ergo faciem suam a peccatis tuis: sed non avertat faciem suam Adjutor meus esto: ne derelinquas me, neque despicias me, Deus salutaris meus. Ecce in via sum: petivi a te unam, liberum arbitrium: habeo. Recta quae agere debeam, cognosco: sed sine te nihil agere valeo . Esto ergo adjutor meus, ut proficiam: nec me derelinquas, ne cadam: neque despicias me, ne peream: quod debes facere, quia tu Deus meus es, qui me creasti, et salutaris meus, qui me redemisti. Non Dominus autem assumpsit me. Exceptis illis duobus parentibus, de quorum carne nati sumus: habemus hic alium patrem, et aliam matrem, vel potius habuimus. Pater secundum saeculum diabolus est , et fuit nobis pater, cum essemus infideles. Nam dicit Dominus infidelibus, Vos a patre diabolo estis Ibidem. Iste
Abbreviated transcription (Latin):
Duo pretendit: ꝓ quib digne debeat exaudi¬
ridicens. Dum. id est quia oro ad te. & qͥa excol¬
lo manus meas in cruce: ad tempłu. id ẽ ad ec¬
clesiã constr uend̾a: ut sit tempłu sc̃m dei.
Magnũ meritũ exauditionis fuit. incarna¬
tio & passio redemptoris. qui factus est ut
suo. quo lauaret nos apeccatis: & aptaret
sibi ȩccłi̾am ñ habentẽ macuła neq rugam.
Attende & tu caput tuũ. exemplo eiꝰ disce ora¬
re. disce dolerare. disce amare: extende ma¬
nus tuas ad tempłu. extende te ad bonam
oꝑationẽ. ꝓpt̃ regnũ dĩ. Audi & ora qd seqͥt᷑.
Ne simul tradas me cumpeccatorib: & cũ ope¬
rantib iniquitatẽ ne ꝑdas me. Cum peccato.

Expanded text:
Duo praetendit, pro quibus digne debeat exaudiDuo praetendit, pro quibus digne debeat exaudiri, dicens, Dum, idest, quia oro ad te. Et quia extollo manus meas in cruce, ad templum, idest, Ecclesiam construendam, ut sit templum sanctum Dei. Magnum meritum exauditionis fuit incarnatio et passio Redemptoris, qui factus est utsuo , quo lavaret nos a peccatis , et aptaret sibi Ecclesiam non habentem maculam aut rugam . Attende et tu caput tuum: exemplo ejus disce orare, disce tolerare, disce amare. Extende manus tuas ad templum. Extende te ad bonam operationem propter regnum Dei. Audi et ora quod sequitur: 3. Ne simul trados me cum peccatoribus, et cum operan
Abbreviated transcription (Latin):
ca u̾itas non habet hoc nequando taceasl
tñ sine causa. s ꝑ hoc dant nobis intellig̃
eum clamasse de pͥma & scda clarification
ꝑmaclarificatio est ante resurrectionẽ.
cũ fuit immunis ab om̃i peccato. & ꝑeũ
ds miracula fecit: quȩ nemo alius facert
potuit. Scd̾a clarificatio fuit in resurrec¬
tione: qua eiꝰ humanitas impassibilitatĩ
& immortalitatẽ suscepit. Et si sileas rriud¬
tus a me: tunc assimilabor. id ẽ similis lł
descendentib in lacum. id est in huiꝰ mun¬
di miseriam. Si enim homo dominicꝰ a p̃l¬
dio diuini uerbi sibi untti. desereret᷑:. siuil¬
lis utiq aliis hominib inueniret᷑. Bene
dicit descendentib. quia maximꝰ descensꝰ
est a deo deuiare:e se ad huiꝰ mundi miseriaᷤᷤ
inclinare. Ascensus uͦ: relictis his miseriis. ad
bona ꝑpetua festinare. Ido subiungit. Ex¬
audi dñe uocẽ dep̃cationis mee dũ oro adte:s
dũ extollo manꝰ meas ad tempłu sc̃m tuum.

Expanded text:
aica veritas non habet hoc, nequando taceas a aica veritas non habet hoc, nequando taceas a tamen sine caussa: sed per hoc dant nobis intelligere eum clamasse de prima et secunda clarificatione. Prima clarificatio est ante resurrectionem, cum fuit immunis ab omni peccato, et per eum Deus miracula fecit, quae nemo alius facere potuit. Secunda clarificatio fuit in resurrectione, qua ejus humanitas impassibilitatem et immortalitatem suscepit. Et si sileas 122 remotus a me, tunc assimilabor, idest, similis ero descendentibus in lacum, idest, in hujus mundi miseriam. Si enim homo Dominicus a praesidio divini Verbi sibi uniti desereretur, similis utique aliis hominibus inveniretur. Bene dicit, Descendentibus: quia maximus descensus est a Deo deviare, et se ad hujus mundi miserias inclinare. Ascensus vero, relictis his miseriis, ad bona perpetua festinare. Ideo subjungit: 2. Exaudi, Domine, vocem deprecationis meae dum oro ad te, dum extollo manus meas ad templum sanctum tuum.
Abbreviated transcription (Latin):
as inquit a me quantũ ad ext̾iorẽ eruditi.¬
nẽ. & ne aliquando taceas ame: quantũ a
int̾iorem inspirationẽ. Oportet enim ut
misericors d̾s. sicut ꝓ salute humani gen̾
olim locutꝰ est in ꝓpħis. nouissime autẽ in
filio suo. sic & nunc ñ sileat. s ꝑ eiꝰ uicarios
uerbo &e gr̃a informatos. incessant̃ nobis
loquat᷑. nos erudiat. nos aspiret. Et sunqͥ
tacueris: assimilabor descendentib in lac
Si tacuisset xꝑc: similis apparuisset cet̾is
mortalib. S quia in eo d̾s locutꝰ est: ꝓpt̾ea
es xꝑc filius di uiuii. fides enim ex auditu.
auditꝰ autẽ ꝑ uerbũ xꝑi. Rursus si taceat
a doctorib eccłiȩ: eius tacere. nr̃m ꝑire est
Alit̃. ꝑ hoc qd̾ ait clamabo notat se incessat
clamare ad dm: toto temꝑe obedientiȩ su
ꝑhoc quod subiungit. nesileas. notat affi¬
tionẽ piam int̾ dm̃ & hominẽ: quia ex q̃
homo clamare incipit. deus audit. Hebt¬

Expanded text:
as inquit a me: quantum ad exteriorem eruditioas inquit a me: quantum ad exteriorem eruditionem. Et ne aliquando taceas a me, quantum ad interiorem inspirationem. Oportet enim ut misericors Deus, sicut pro salute humani generis olim locutus est in Prophetis, novissime autem in Filio suo : sic et nunc non sileat, sed per ejus vicarios verbo et gratia informatos incessanter nobis loquatur, nos erudiat, nos aspiret. Et si, inquit, tacueris, Assimilabor descendentibus in lacum. Si tacuisset Christus, similis apparuisset caeteris mortalibus. Sed quia in eo Dstus Filius Dei vivi . Fides enim ex auditu, auditus autem per verbum Christi . Rursus si taceat a doctoribus Ecclesiae, ejus tacere, nostrum perire est. Aliter, per hoc quod ait, Clamabo: notat se incessanter clamare ad Dominum toto tempore obedientiae suae. Per hoc quod subjungit, Ne sileas, notat affectionem piam inter Deum et hominem: quia ex quo homo clamare incipit, Deus audit. Hebr
Abbreviated transcription (Latin):
salmus ipsi dauid: id est excellentiori
m̃bro ȩccłiȩ. Negotiũ ẽ eccłiȩ clamantis
ad dñm. ut eiꝰ sic exaudiat dep̃cationẽ. ne eã
cũ oꝑantib iniquitatẽ ꝑdat:: s ꝓut merurt
sibi tribuat: malos autẽ impunitos ñ dese¬
rat qd̾ faciendo suadere intendit.: ut quisq
fidelis. sui exemplo cor suum ponat in dño:
quatinꝰ eiꝰ caro refloreat in ipso. Uel qͥa dicit᷑
ipsi dauid: ipsiꝰ mediatoris uox ẽ. manu for¬
tis in conflictu passionis. Que autẽ uidet᷑
inimicis orare. ñ maliuolentiȩ uotũ est: s
denuntiatio penȩ. Non optat quȩ dicit:
s qd eis immineat predicit. Ait gͦ ꝓse e ꝓ
m̃bris suis sie.¬
d te dñe clamabo deus meus ne sile¬
as a me ne qñdo taceas a me: & assi¬
milabor descendentib in lacũ. Merito dñm
eum uocat: cui subiecta ẽ om̃is creatura: sc
scͥptum est: om̃ĩa seruiunt tibi. Qui cũ õum
est: toto desidĩo toto affectu orare. Ne sile¬

Expanded text:
Psalmus ipsi David, id est, excellentiori membro Ecclesiae. Negotium est Ecclesiae clamantis ad Dominum, ut ejus sic exaudiat orationem, ne eam cum operantibus iniquitatem perdat: sed prout meruit, sibi tribuat: malos autem impunitos non deserat. Quod faciendo suadere intendit, ut quisque fidelis sui exemplo, cor suum ponat in Domino: quatenus ejus caro refloreat in ipso. Vel quia dicitur, ipsi David, ipsius mediatoris vox est, manu fortis in conflictu passionis. Quae autem videtur inimicis orare, non malivolentiae votum est, sed denuntiatio poenae. Non optat quae dicit, sed quid eis immineat praedicit. Ait ergo pro se et membris suis simeus, ne sileas a me: ne quando taceas a me, et assimilabor descendentibus in lacum. Merito Dominum eum vocat, cui subjecta est omnis creatura: sicut scriptum est, Omnia serviunt tibi . Qui cumest toto desiderio, toto affectu orare. Ne sile
Abbreviated transcription (Latin):
scdm oꝑa eoꝵ. & scd̾m modũ culpe. sit retͥbu¬
tio penȩ. S dicit aliquis. Bona fuerunt oꝑa
eoꝵ. etiam cũ xꝑm occiderunt: quia sic hu¬
manũ genus redemptũ ẽ. Ideosequit᷑. Et
scđm nequitiã ad inuentionũ ipsoꝵ. Ac si
dic̾et. Nondico ut scđ̾m utilitatẽ quȩ ex eoꝵ
oꝑib ꝓcessit reddat᷑ eis: s scdm nequitiã
quã se ad utilitatẽ suam inuenisse putaue¬
runt. Non enim ido xꝑm occiderunt ut ge¬
nus humanũ redimeret᷑: s ne illi locũ &
gentẽ amitterent. Qua in re notandũ est. qd
eade actio. scd̾m diu̾sas intentiones & bona
dicit᷑ & mala. Nam filiũ suum quẽ ds̃ pater
tradidit: tradidert̃ uidei. Una exutraq
parte fuit actio: s intentio diuersa. Nam ad
hoc tradidit eum pater. ut nos resurgendo
saluaret: ad hoc tradiderunt eum udei. ut

Expanded text:
m opera eorum. Et secundum modum culpae, sit retributio poenae. Sed dicit aliquis, Bona fuerunt opera eorum, etiam cum Christum occiderunt: quia sic humanum genus redemtum est. Ideo sequitur: Et secundum nequitiam adinventionum ipsorum. Ac si diceret, 123 Non dico eddatur eis: sed secundum nequitiam, quam se ad utilitatem suam invenisse putaverunt. Non enim ideo Christum occiderunt, ut genus humanum redimeretur: sed ne illi locum et gentem amitterent. Qua in re notandum est, quod eadem actio secundum diversas intentiones et bona dicitur, et mala. Nam Filium suum, quem Deus Pater tradidit, tradiderunt Judaei. Una ex utraque parte fuit actio: sed intentio diversa. Nam ad hoc tradidit eum Pater, ut nos resurgendo salvaret. Ad hoc tradiderunt eum Judaei, et
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. & scđm hoc qd̃ eis miscd̃iam facere ue¬
nerat. Iuxta quod de samaritano in euange¬
lio legit᷑. quia proximꝰ dicit᷑ illi qui in latrones
incidit: quia miscdiam ei fecit. Quã multi
tales inueniunt᷑ in ȩccłia dei: qui ꝑsequunt᷑
ad huc corpꝰ xꝑi. hi sunt qui uenunt in ue¬
stimentis ouium: intrinsecus autẽ sunt¬

Expanded text:
fuit: et secundum hoc, quod eis misericordiam facere vefuit: et secundum hoc, quod eis misericordiam facere venerat . Juxta quod de Samaritano in Evangelio legitur, quia proximus dicitur illi qui in latrones incidit, quia misericordiam ei fecit . Quam multi tales inveniuntur in Ecclesia Dei, qui persequuntur adhuc corpus Christi . Hi sunt qui veniunt in vestimentis ovium
Abbreviated transcription (Latin):
& habitauit in nobis: Et cũ impiis deputatꝰ
est. S tam̃ traditꝰ simulcũ peccatorib ñ est.
ut & ipse ẽẽt peccator: quia peccatũ ñ fecit.
nec inuentꝰ est dolus in ore eiꝰ. Descendit in in¬
fernũ ubi descendũt impii. s cũ oꝑantib ini¬
quitatẽ ñ ꝑiit: qͥa & si ab iniquis occisus est.
a morte tñ resurrexit: & nos moriendo rede¬
mit. & sic mors illa ñ ꝑditio. s uita fuit. Ora
& tu ne simul tradaris cũ peccatorib. ne eoꝵ
cũ quib habitas prauis morib corrũparis⁊
se cũ oꝑantib iniquitatẽ ne ꝑdaris. ne uide¬
licet eũ iniquis inȩt̾̃num ꝑeas. quoꝵ ꝑsecu¬
dont̃ tempalit̃ toleras. Et ñ solũ sunt iniqͥ
adu s etĩam in lingua Nam subdit᷑. Quiꝰ
boquant̃ pacem cũ prorimo suo. Qui dixeit.
Stiunꝰ quia a do uenisti magister. Mala autẽ
incordib eoꝵ. Cogitabant enim ut iħm
dolo tenerent: & occiderent. xꝑs iudoꝵ. ꝓxi¬
mus dr & scđ̾m carnẽ: quia de germine eoꝵ.

Expanded text:
nobis , et cum impiis deputatus est . Sed tamen traditus simul cum peccatoribus non est, ut et ipse esset peccator: quia peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus . Descendit in infernum, ubi descendunt impii. Sed cum operantibus iniquitatem non periit, quia et si ab iniquis occisus est, a morte tamen resurrexit, et nos moriendo redemit. Et sic mors illa non perditio, sed vita fuit. Ora et tu, ne simul tradaris cum peccatoribus, ne eorum cum quibus habitas, pravis moribus corrumparis, et cum operantibus iniquitatem, ne perdaris: ne videlicet cum iniquis in aeternum pereas, quorum persecutionem temporaliter toleras. Et non solum sunt iniqui actu, sed etiam in lingua. Nam subditur, Qui loquuntur pacem cum proximo suo. Qui dixerunt, Scimus quia a Deo venisti magister . Mala autem in cordibus eorum. Cogitabant enim, ut Jesum dolo tenerent et occiderent . undum carnem, quia de germine eorum
Abbreviated transcription (Latin):
fut᷑o reseruat᷑. Ido fatigant᷑ & remanent
inuia. Propt̾eã diuinitꝰ ammoneris. ut uiri¬
lit̃ id est fortit̾ agas: & corde confirmatꝰ patien¬
Iter sustineas. Non enim sufficit bona uiri¬
lit̾ agere: nisi ex uirtute animi studeas &
mala ȩquanuit̃ tolerare. Noli dissolui. ne
sis int̾ eos quib dicit᷑. Ue his qui ꝑdidert̃
sustinentiã. Qui sustinentiã ꝑdit. effeminatꝰ
est: ꝑdit uigorẽ. Oꝑare gͦ uirilit̃. sustine pa

Expanded text:
Ideo fatigantur et remanent in via. Propterea divinitus admoneris, ut viriliter, idest, fortiter agas, et corde confirmatus patienter sustineas. Non enim sufficit bona viriliter agere, nisi ex virtute animi studeas et mala aequanimiter tolerare. Noli dissolvi, ne sis inter eos quibus dicitur, Vae his 121 qui perdiderunt sustinentiam ! Qui sustinentiam perdit, effoeminatus est, perdit
Abbreviated transcription (Latin):
soluere: que mutuo acceꝑunt. Et qr male ui¬
uendo. & sibi cõmissa inuste retinendo. ma¬
ledixerunt domino: & ipsi iuste sunt male¬
dicti. Et ut quisq sciat quo tendere debeat.
ne similit̾ ꝑeat: sequitur & dicit. Apud do¬
minũ gressus hominis diriget᷑: & uiã eius
uolet. Nam apud seipsum: non muenit hõ.
nisi errorẽ & peccatũ. Ioeo ipse dñs factus est
nob̃̾ dux & uia̾. ut si ẽrrare non uolumꝰ. apd
ipsum gressus bonoꝵ oꝑum dirigamꝰ. ⁊ in
ipso sit uoluntas nt̃a. qui est uia. ueritas
&& uita. Noli ꝑ aliam uiã uelle ire: qͣm ꝑ illã
qua ipse iuit. Fortassis uidetur dura:. s se¬
cura. Alia forte delicias habet: s latronib
plena est. Meluis est modo uiã dnĩ uelle
tenere. ieiunando. orando. patiendo. ut pꝰ¬
modum inpatria gaudeamꝰ: qͣm uelle tene¬
re uiam scłi ridendo. delectando. carnem
sequendo. ut postmodum in eterna pena bo¬
geamus. Et quia in hac etiam uia dñi ñ est

Expanded text:
solvere, quae mutuo acceperunt. Et quia male visolvere, quae mutuo acceperunt. Et quia male vivendo, et sibi commissa injuste retinendo, maledixerunt Domino, et ipsi juste sunt maledicti. Et ut quisque sciat quo tendere debeat, ne similiter pereat, sequitur et dicit: 23. Apud Dominum gressus hominis dirigetur, et viam ejus volet. Nam apud seipsum non invenit homo, nisi errorem et peccatum. Ideo ipse Dominus factus est nobis dux et via . Et si errare non volumus, apud ipsum gressus bonorum operum dirigamus. Et in ipso sit voluntas nostra, qui est via, veritas et vita . Noli per aliam viam velle ire, quam per illam, qua ipse ivit. Fortasse videtur dura, sed secura. Alia forte delicias habet, sed latronibus plena est. Melius est modo viam Domini velle tenere, jejunando, orando, patiendo, ut postmodum in patria gaudeamus, quam velle tenere viam saeculi, ridendo, delectando, carnem sequendo, ut postmodum in aeterna poena lugeamus. Et quia in hac etiam via Domini, non est
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑes: prestant sibi de bona uoluntate. Ui¬
des cecum a uidente duci ͥ quia nũmos ñ habet
qͦs det. cõmodat ocłos ũ habenti. Unde hoc
fac̃tum est. nisi quia intus est uoluntas bo¬
na: quȩ est thesaurus pauꝑuin: Qui autem
miscret᷑ & tribuet: mercedem bonã recipiet.
ilam subditur. Quia benedicentes ei hedita¬
bunt terrã. Qui bene uiuunt. & bona quȩ pos¬
sunt aliis cum gr̃aꝵ actione tribuunt: ipsi s̃
qui domino benedicunt. Talib iniudicio di¬
c̃turus est. Uenite benedicti patͥs mei: ꝑci¬
pite regnũ quod uob̃ paratum est ab origine
mundi. E cce illa terra. quã iusti heditabt̃.
Quare: E suriui inquit: & dedistis michi man¬
ducare. Et incipiet narrare oꝑa miscđiȩ. in
quib iusti dño benedixerunt: quando ad ho¬
norem euis illa impleuerunt. Maledicenteᷤ
autẽ ei disꝑibunt. Audituri sunt enĩ. Ite ma¬
ledicti in ignem ȩternũ. Isti noluerunt per¬

Expanded text:
pauperes praestant sibi de bona voluntate. Vipauperes praestant sibi de bona voluntate. Vides caecum a vidente duci, quia nummos non habet, quos det, commodat oculos non habenti. Unde hoc factum est, nisi quia virtus est voluntas bona, quae est thesaurus pauperum? Qui autem miseretur et tribuet, mercedem bonam recipiet. Nam subditur: 22. Quia benedicentes ei haereditabunt terram. Qui bene vivunt, et bona quae possunt, 168 aliis cum gratiarum actione tribuunt, ipsi sunt qui Domino benedicunt. Talibus in judicio dicturus est, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum, quod vobis paratum est ab origine mundi . Ecce illa terra, quam justi haereditabunt. Quare? Esurivi, inquit, et dedistis mihi manducare . Et incipiet narrare opera misericordiae, quibus justi Domino benedixerunt, quando ad honorem ejus illa impleverunt. Maledicentes autem ei disperibunt. Audituri sunt enim, Ite, maledicti in ignem aeternum . Isti noluerunt per
Abbreviated transcription (Latin):
soluere poterit: hoc ei a dno dicetur. Euge ser
ue fidelis: intra in gaudium dm̃i tui. Fide¬
liter dispensant diuites: cum de duutiis ele¬
mosinas faciunt. Fideliter dispensant doc¬
tores: cum recte docent. & bene uiuunt. Pec¬
catores uero diuitias & sapientiã uirtutes &
intellectum a dño mutuantes: neꝙ ei gr̃as
referunt: neq pauꝑib quȩ habent tͥbuũt :
nec bene uiuendo ꝑsoluunt que debent: &
ideo sicut fumus deficient. Iustus autẽ mi¬
seretur. id ẽ pia affectione erga afflictos mo¬
uetur. & tribuet. Habet semper unde det:
cuus pectus plenum est caritatis. Ipsa est
caritas: quȩ dicitur & uoluntas bona. Si
habet foris facultatẽ: dat ipsam caritas
Si ñ habet. de̾t beniuolentiã: prestat consi¬
liũ. dat auxiliũ si potest. Si non potest. uel
uoto adiuuat. uel ꝓ contribulato orat: & for¬
te magis hoc ualet᷑ qͣm si panem porrigeret.
Tacare ñ potest uoluntas bona. Ipsi inter se

Expanded text:
solvere poterit, hoc ei a Domino dicetur: Euge, serve solvere poterit, hoc ei a Domino dicetur: Euge, serve bone et fidelis, intra in gaudium Domini tui . Fideliter dispensant divites, cum de divitiis eleemosynas faciunt. Fideliter dispensant doctores, cum recte docent, et bene vivunt. Peccatores vero divitias et sapientiam, virtutes et intellectum a Domino mutuantes, neque ei gratias referunt, neque pauperibus, quae habent tribuunt, nec bene vivendo persolvunt quae debent. Et ideo sicut fumus deficient. Justus autem miseretur, idest, pia affectione erga afflictos movetur: Et retribuet. Habet semper unde det, cujus pectus plenum est charitatis. Ipsa est charitas quae dicitur et voluntas bona . Si habet foris facultatem, dat ipsam charitas. Si non habet, dat benevolentiam, praestat consilium, dat auxilium, si potest. Si non potest, vel voto adjuvat, vel pro contribulato orat: et forte magis hoc valet, quam si panem porrigeret. Vacare non potest bona voluntas. Ipsi inter se
Abbreviated transcription (Latin):
nitates: defitientes cotidie de malo in ꝑeuis: qũe¬
ammocłu fumꝰ deficient. Fumus a loco igins
erumpens in alto excollitur. & ipsa elatione
inglobum magnũ intumescit: s quanto fu¬
erit ille grandior. tanto fit uanior. Sic iniqui
quanto plus sunt erecti. quanto extensi. qͣnto
undiq in inaiorẽ ambitũ diffusi: tanto fiunt exili¬
ores & defitientes & dis parentes. Sic ꝑ multas
partes est ostensum: qͦd melior est iusti modi¬
citas. qͣm diuicie peccõꝵ. Deinde ponit cau¬
sam. quare peccator defitiet: cum subdit. Mu¬
tuabitur peccator: & ñ soluet. Nichil habet
homo: quod mutuo ñ accepit. Unde in eiłn¬
głio dns dicit. Homo quida ꝑegre ꝓficiscens
uocauit seruos suos: & tradidit illis bona
sua. Et uni dedit quinq talenta. alii duo.
alii uero unũ. Ecce petuniam dm̃: mutuo
serui acceꝑunt. Qui autẽ in hoc scło fidelit̾
eam dispensau̾it: & cũ usura dño reu̾tenti

Expanded text:
nitates, Deficientes quotidie de malo in pejus, quemnitates, Deficientes quotidie de malo in pejus, quemadmodum fumus deficient. Fumus a loco ignis erumpens in alto extollitur, et ipsa elatione in globum magnum intumescit. Et quanto fuerit ille grandior, tanto fit vanior. Sic iniqui, qui quanto plus sunt erecti, quanto extensi, quanto undique in majorem ambitum diffusi: tanto fiunt exiliores, et deficientes, et non apparentes. Sic per multas partes est ostensum, quod melior est justi modicitas, quam divitiae peccatorum. Deinde ponit caussam, quare peccator deficiat, cum subdit: 21. Mutuabitur peccator, et non solvet. Nihil habet homo, quod mutuo non accepit. Unde in Evangelio Dominus dicit, Homo quidam peregre proficiscens vocavit servos suos, et tradidit illis bona sua. alii vero unum . Ecce pecuniam Domini servi mutuo acceperunt. Qui autem in hoc saeculo fideliter eam dispensaverit, et cum usura Domino revertenti
Abbreviated transcription (Latin):
dilexit. Unde econtra:. malis dicturus est.
Amen dico uob̃: ñ scio uos. Omĩs enim qui
ignorat: ignorabitur. Et ideo hereditas eoꝵ
necernũ erit. E sto gͦ purus & mundus om̃ib
dieb uitȩ tuȩ: ut placeas dño do tuo in om¬
nitua conũsatione. Et cum dies istos fine¬
tis: meternũ. hereditabis. Non confundent᷑
in tpr̃e malo: & in dieb famis saturabunt᷑.
Modo est tempus malum in quo laborant
usti: unde cotidie dicunt in ora tione. libe¬
tanos a malo. In hoc tpr̃e elati qͥq du suã
lam querunt: siniuriȩ uel contumeliȩ
ibi illatȩ fuerint. erubescunt. Quocontra.
i uiri qui ñ querunt głam suã. s di. si de¬
I assumunt ne deficiant inuia: donec ui¬
one ipsuis satientur inpatria. Et quia su¬
ia dixerat. brachia peccatoꝵ conterentur:
bat hoc cum subinfertur: quia peccatoress
ibunt.Qimͣ: Sequit᷑ e dicit. Inimici u domini
id ẽ peccatores. mox ut honorificati fu̾int in re¬
uerentia habiti. & exaltati ꝑ potentias & dig¬

Expanded text:
dilexit. Unde econtra malis dicturus est, Amen dico vobis, nescio vos . Omnis enim qui ignorat, ignorabitur: et ideo Haereditas eorum in aeternum erit. Esto ergo purus et mundus omnibus diebus vitae tuae, ut placeas Domino Deo tuo in omni tua conversatione . Et cum dies istos finieris, in aeternum haereditabis. 19. Non confundentur in tempore malo, et in diebus famis saturabuntur. Modo est tempus malum, 167 in quo laborant justi. Unde quotidie dicunt in oratione, Libera nos a malo . In hoc tempore elati quique, dum suam gloriam quaerunt, si injuriae vel contumeliae sibi illatae fuerint, erubescunt. Quo contra sancti viri qui non quaerunt gloriam suam, sed Dei, si debum assumunt, ne deficiant in via: donec visione ipsius satientur in patria. Et quia supra dixerat, Brachia peccatorum conterentur, probat hoc, cum infertur: 20. Quia peccatores peribunt. Quomodo? sequitur et dicit, Inimici peccatores: Mox ut honorificati fuerint, in reverentia habita, Et exaltati, per potentias et dig
Abbreviated transcription (Latin):
immortalitaᷤᷤ. uita ęt̾na. Iniusti aut̃ disꝑibt̃.
quia in corꝑe & inanima destruent᷑: simul
reliquie impioꝵ int̾ibunt. sicut alibi dicit᷑
in psalmo. Cum diues factus fuerit homo. &
sit ñ sumet omĩa: neq descendet cũ eo głia
ipmus eius. Interibunt gͦ impioꝵ reliqͥe:
uaiam nullȩ erunt eoꝵ diuitiȩ quas ama¬
erunt. Saluis aũ iustoꝵ a dno. Prima salus
usti est remissio pecc̃oꝵ ꝑ gr̾am fidei. Uñ
iã iusti sunt: quia uistus ex fide iuuit.S

Expanded text:
immortalitas, vita aeterna. 38. Injusti autem disperibunt. immortalitas, vita aeterna. 38. Injusti autem disperibunt. Quia in corpore et anima destruentur. Simul reliquiae impiorum interibunt. Sicut alibi dicitur in psalmo, Cum dives fuerit homo, et rit, non sumet eam: eIntroibunt ergo impiorum reliquiae, quia jam nullae erunt eorum divitiae quas amaverunt. 39. Salus autem justorum a Domino. Prima salus, justi, est remissio peccatorum per gratiam fidei. Unde etiam justi sunt, quia justus ex fide vivit
Abbreviated transcription (Latin):
seuntẽ potentiã nichil eẽ sensissent: i
bumana elatio pensanda ẽ qͣm nich sis
cũ sese suꝑ cęteros successib extollit. Custodi
gͦ innocentiã. & uide equitatẽ. qm̃ sunt re¬
liquiȩ homini pacifico. Innocentia uera ẽ:
quȩ nec sibi nec alteri nocet. Hȩc est animȩ
thesaurus: quã auferre semꝑ molit᷑ mimicus.
Unde & suadet terrena appetere. presentem
głam amare: carnis uoluptatib descriuire.
f quitas dicunt᷑ diuina eloquia: iuxta quod
scriptũ est. quod tibi ñ uis fieri. alii ne feceris.
Et quȩ uultis ut faciant uob̾ homines: & uos
facite illis. E quitas sunt: quia & bona bonis.
& mala mał retribui predicant. In nocen¬
ciã custodire ẽ: a uitiis & pectatis se imina¬
culatũ seruare. Equitatẽ uidet. qui sollicite
pensat & quȩ a dño acceꝑit: & que ei ꝑsoluẽ
debeat. Quisquis hoc agit. ipse est homo ꝑa¬
oficus: cuius reliquiȩ erunt incorruptio.

Expanded text:
seuntem potentiam nihil esse sensissent. Tunc seuntem potentiam nihil esse sensissent. Tunc humana elatio pensanda est, quam nihil sit, cum sese super caeteros successibus extollit. 37. Custodi ergo innocentiam, et vide aequitatem, quoniam sunt reliquiae homini pacifico. Innocentia vera est, quae nec sibi nec alteri nocet. Haec est animae thesaurus, quam auferre semper molitur inimicus. Unde et suadet terrena appetere, praesentem gloriam amare, carnis voluptatibus deservire. Aequitas dicuntur divina eloquia. Juuod tibi non vis fieri, aliis ne feceris . Et quae vultis, ut faciant vobis homines, et vos facite illis . Aequitas sunt, quia et bona bonis, et mala malis retribui praedicant. Innocentiam custodire, est a vitiis et peccatis se immaculatum servare. Aequitatem videt, qui solicite pensat, et quae a Domino acceperit, et quae ei persolvere debeat. Quisquis hoc agit, ipse est homo pacificus: cujus reliquiae erunt incorruptio,
Abbreviated transcription (Latin):
Et transiui. & ecce ñ erat: quesiui eũ & ñ a
inuentus locus eius. Suꝑ ex altatꝰ & el euat
sicut cedrus lẏbam uidetur impius: qͣndo
corde tumens. & uirtute ac gła cȩteros etiã
altos scłi precellens. cernitur elatus. S si
m̃te transeas. & diligent̾ quod futurũ est
ammaduertas: uidebis ocłis fidei qͦd mi¬
la sit etiam cũ aliquid ẽẽ uidet᷑. gła uel po¬
tentia impii. Locus quoq eius ñ inuenitit
cũ status uitȩ p̃sentis ꝓ nchilo reputatul
Et hoc quicde incessanter contingit. Nam
mͦ cernimꝰ aliquos honorib & diuciis fio¬
rere: & ecce quasi in tͣnsitu & in momens
uidemꝰ eosdem interire. Unde & dicimusꝰ
Ubi est ille: ubi tanta gła. tantȩ diuiciꝰ
tanta patientia. Et ingemimꝰ dicentes.
głam morituri in ipsa morte despicere. a
tunc ei etram illi derogant. qui hanc & ulss
ad mortẽ sequentes amant. Qui hoc quid̃
rectius agerent: si cum in gła hominẽ e¬
nerent. tunc eius interitũ cogitantes. eͣn¬

Expanded text:
ecce non erat: quaesivi eum, et non est inventus locus ejus. Superexaltatus et elevatus sicut Cedrus Libani videtur impius, quando corde tumens, et virtute et gloria caeteros etiam altos saeculi praecellens, cernitur elatus. Sed si mente transeas, et diligenter quod futurum est animadvertas, videbis oculis fidei, quod nulla sit, etiam cum aliquid esse videtur, gloria, vel potentia impii. Locus quoque ejus non invenitur, cum status vitae praesentis pro nihilo computatur. Et hoc quidem incessanter contingit. Nam modo cernimus aliquos honoribus et divitiis florere, et ecce quasi in transitu atque in momento videmus eosdem interire. Unde et dicimus: Ubi est ille? ubi tanta gloria? tantae divitiae? tanta potentia? Et ingemimus dicentes! um est, gloriam morituri in ipsa morte despicere: et tunc ei etiam illi derogant, qui hanc et usque ad mortem sequentes amant. Qui hoc quidem rectius agerent, si cum in gloria hominem cernerent, tunc ejus interitum cogitantes, tran
Abbreviated transcription (Latin):
sua cuiq loca tribuens dispositio. Pax domis:
ordinata imꝑandi & obediendi concordia co¬
habitantiũ. Pax animȩ rõnalis: ordinata co¬
gitationis actionis q consensio. Pax corporis &
hominis mortalis & di: ordinata infide. sub e¬
terna lege obedientia. Hȩc sunt in quib man¬
suetus dei se debet nutrire: ut ad cęlestem pa¬
cem ualeat ꝑuenire. Pax uero cęlestis ciuita¬
tis est: ordinatissima & concordissima socie¬
tas fruendi d̾o. & inuicem indo. Et quia qͣm¬
diu hic uiuitur. iusti iniustoꝵ insidias pati¬
tint᷑: subiunctũ est. Obseruabit peccator u¬
stũ. Non enim cessant praui bonoꝵ uitã inqͥ¬
rere: studiose attendentes. siqua ex parte ua¬
leant eis nocere. Hinc de dño scriptum est.
Et ipsi obseruabant eum. Malus gͦ bonũ
obseruat ut eum capiat & ꝑdat: & quod oꝑe
exercere non ualet: fera & bestiali corrosi¬
one uerboꝵ exercet. Et hoc est quod subdit.

Expanded text:
sua cuique loca tribuens dispositio. Pax domus sua cuique loca tribuens dispositio. Pax domus ordinata imperandi et obediendi concordia cohabitantium. Pax animae rationalis ordinata cognitionis actionisque consensio. Pax animae et chominis mortalis et Dei ordinata in fide, sub aeterna lege obedientia. Haec sunt in quibus mansuetus Dei se debet nutrire, ut ad coelestem pacem valeat pervenire. Pax vero coelestis civitatis, est ordinatissima et concordissima societas fruendi Deo, et invicem in Deo. Et quia quandiu hic vivitur, justi injustorum insidias patiuntur, subjunctum est: 12. Observabit peccator justum. Non enim cessant pravi bonorum vitam inquirere, studiose attendentes, si qua ex parte valeant eis nocere. Hinc de Domino scriptum est, Et ipsi observabant eum . Malus ergo bonum observat, ut eum capiat et perdat. Et quod opere exercere non valet, fera et bestiali corrosione verborum exercet. Et hoc est, quod subdit,
Abbreviated transcription (Latin):
ut iustus ꝓbetut. S cũ transierit tempꝰ ꝓbatioĩs
nr̃ȩ. quando ñ erunt qͥ ꝓbentur: ñ erunt ꝑ quos
ꝓbentur: & tc̃ si queiꝰ. s locũ eoꝵ ñ inuenies. Man¬
sueti aũ hereditabunt tertã. M ansueti sunt. qui
dño non resistunt: qͥuigũ nꝰ. humiltte̾ portant.
qui adu̾sa mundi equa. ꝗ nttnt̾ tolerant:
ñ reddentes malũ ꝓ malo ui ues maledic̃tum
ꝓmaledicto: s econtrari ei o benedicentes. Ip¬
si erunt idonei ad hereditandã terrã illam sc̃am
iherłm: quȩ liberabitur de ista ꝑegrinatione.
& meternũ uiuet cũ do & de deo. Et delectabun¬
tur in multitudine pacis. ẜruent᷑ enĩ gt̾no do:
qui est omniũ bonoꝵ fons & plenitudo. Inde il
cis int̾pretatur. Tantũ est autẽ pacis bonũ ut
in reb terrenis nichilgratuis soleat audiri: n¬
chil desiderabiliꝰ concupisci: nichil postremo
litas ordinis. Ordo est. pariũ dispariũq rerũ:

Expanded text:
ut justus probetur. Sed cum transierit tempus probationis ut justus probetur. Sed cum transierit tempus probationis nostrae, quando non erunt qui probentur, non erunt per quos probentur. Et tunc si quaeres locum eorum, non invenies. 11. Mansueti autem haereditabunt terram. Mansueti sunt, qui Domino non resistunt, qui jugum ejus humiliter portant , qui adversa mundi aequanimiter tolerant , non reddentes malum pro malo, vel maledictum pro maledicto: sed econtrario benedicentes . Ipsi erunt idonei ad haereditandum terram illam sanctam Jerusalem, quae liberabitur de ista peregrinatione et in aeternum vivet cum Deo et de Deo. Et delectabuntur in multitudine pacis. Fruentur enim aeterno Deo, qui est omnium bonorum fons et plenitudo. Inde supo pacis interpretatur. Tantum est autem pacis bonum, ut in rebus terrenis nihil gratius soleat audiri, nihil desiderabilius concupisci: nihil postremo rum, tranquillitas ordinis. Ordo est parium dispariumque rerum