comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sũt corda: q̃ tũc uasa sũt tẽpłi dñi. cũ plena
uͥtutib placẽt diuine uolũtati᷑ fuit̃ aũ uasa
palatii. qñ place̾ desid̾ãt cuilibet humane
seruierat. postea seruit gule. Uñ iheremias.
ͥ nutͥebant᷑ ĩqͥt ĩcͦceis: amplexati s̃ stercora.
Crocus ĩ oriẽte nascitꝰ: ⁊ colorat ⁊ saporat. In
croceis gͥ nut̾untꝰ. qͥ in u̾tio ꝯu̾sioĩs sue int̾uis
sapore uͥtutũ reficiuntꝰ : ext̾ius uͦ boni oꝑis
uitã. reuocat eos uentͥs cura. Et fit qñq ut qͥ
ĩ sua domo añ ꝯu̾sionẽ sobrie uixerãt: pꝰmo¬
dũ ĩ monast̾io gulosi fiãt. Placat᷑ ds̃ uenter
diu̾soꝵ hostiis fercoꝵ: inclinat aurẽ rumo¬
rib ͣ excitat᷑ sapoꝵ gen̾ib : demulcet᷑ ꝯfa¬
bulatioẽ. ñ or̃one: otio gͣtulat᷑ . ⁊ sõnolẽtia¬

Expanded text:
sunt corda, quae tunc sunt vasa templi Domini, cum plena virtutibus placent divinae voluntati, fiunt autem vasa palatii, quando placere desiderant cuilibet humanae servierat, postea servit gulae. Unde Jeremias: Qui nutriebantur, inquit, in croceis, amplexati sunt stercora . Crocus in Oriente nascitur, et colorat, et saporat. In croceis igitur nutriuntur, qui in initio conversionis suae interius sapore virtutum reficiuntur, exterius vero boni operis vitam, revocat eos ventris cura. Et fit quandoque, ut qui in sua domo ante conversionem sobrie vixerat, postmodum in monasterio gulosus fiat. Placatur Deus venter diversorum hostiis ferculorum, inclinat aurem rumoribus, excitatus saporum generibus, demulcetur confabulatione non oratione, otio g
Abbreviated transcription (Latin):
tcie laq̃us. De pͥma dr̃: uidi sathanan qͣsi
fulgun de celo cadentẽ. De scda: ĩ sudore
uultꝰ tui uesci̾s pane tuo. De t̾cia: laq̃o se
suspedit ⁊ crepuit mediꝰ. His tͥb tres claus
dire uolũt: alii uͦ qͥ familiares magistͭ lo¬
d̃os portãt: ⁊ ĩ occulto detͣhentes magistros
cruciãt. Edꝰ Nocet ne dignitas. potestas.
⁊ familiaritas: C reatꝰ in tãta dignitate
angłs ut lucifer uocaret᷑. ñ attendẽs dignitatẽ
creatiõis: casurꝰ sedẽ q̃siuit elatioĩs. Sic qͥdam¬

Expanded text:
laqueus. De prima dicitur: Vidi Satanam quasi fulgur de coelo cadentem . De secunda: In sudore vultus tui vesceris pane tuo . De tertia: Laqueo se suspendit, et crepuit medius . His tribus tres claustdire volunt, alii autem, qui familiares magistris loculos portant, et in occulto detrahentes magistros cruciant. Quid? nocetne dignitas, potestas et familiaritas? Creatus in tanta dignitate angelus ut Lucifer vocaretur, non attendens dignitatem Creatoris, casurus sede
Abbreviated transcription (Latin):
si ueniret sathan ad capłm ꝯfessioĩs: ĩpetrare
poss ĩdulgẽtiã remissioĩs. S ne desꝑaret
hõ cũ audiret angłm tãte dignitatis desꝑasse.
hoĩem tãte potestatis peccasse. discipłm tãte
familiaritatis apostatasse: ostendit nob̃ ds̃
amici dei facti sũt. An ignoras pet̾ negatio¬
nẽ: an nescis thome dubitationẽ: Nonne
pꝰ culpã dilex̃ mariãꝰ Amat xp̃s ꝯfitentiũ
humilitatẽ: ⁊ ñ suꝑboꝵ obstinationẽ: qͥ de

Expanded text:
eniret Satanas ad capitulum confessionis, impetrare posset indulgentiam remissionis. Sed ne desperaret homo, cum audiret angelum tantae dignitatis desperasse, hominem tantae potestatis peccasse; discipulum tantae familiaritatis apostatasse, ostendit nobis Deus amici Dei facti sunt. An ignoras Petri negationem? An nescis Thomae dubitationem? Nonne post culpam dilexit Mariam? Amat Christus confitentium humilitatem, non superborum obs
Abbreviated transcription (Latin):
bet ⁊ qd deceat. In his tͥb ꝑsonis: designari pot᷑
forma ꝑfecte religionis. In martha ministrã¬
ordine q̃rat. uł culpã suã humilit̾ ꝯfiteat᷑.
n his siqͥdẽ seruãdis sũmꝰ ẽ medicꝰ: ⁊ ꝑfecta¬

Expanded text:
bet et quid deceat. In his tribus personis designari potest bet et quid deceat. In his tribus personis designari potest forma perfectae religionis. In Martha ministranordine quaerat, vel culpam suam humiliter confiteatur. In his siquidem servandis summus est medicus
Abbreviated transcription (Latin):
platoꝵ uł ex ꝑu̾sitate subditoꝵ. ĩ capło lites
multiplicari: qr uͭ deẽ seu̾itas discipline. orũt᷑
iurgia. crescũt rixe. Locunt᷑ de extĩorib ne¬
gociis ĩ domo ꝯfessioĩs. adducut̃ oues ⁊ boues
ĩ capło: ut ubi hab̾i debetꝰ sermo de aĩabus.
habeat᷑ cura de bob. Cõmouent᷑ int huimͦs
u̾ba simpliciores fiis. turbantꝰ discreti: ha¬
bet iracũdi locũ: ꝑu̾si tp̃s loqñdi. S onq̃rit᷑
marcha. respõdet maria: qr ñ ẽ qͥ respõdeat
ꝓ ea. Ubi enĩ nimia simplicitas p̃latoꝵ ñser¬
uat pacẽ claustraliũ. uł ñ ĩcrepat culpas mi¬
nistrantĩ: ibi nec marcha ꝯpescit᷑. nec marie
silẽtiũ custodit᷑. Lego q̃stũ marche. s ñ lego
p̃lati. Hortat᷑ enĩ marchã: laudat maniã.
illã ne desistat a bona oꝑatioẽ: istã ut ꝑseu̾et
ĩ ꝯtẽplatiõe. Pulcher ordo recte uiuentiũ: ut
ĩ capło tͦbato fr̃i ñ respõdeat. nͥ qͥ scit qd de¬

Expanded text:
l perversitate subditorum, in capitulo lites multiplicari, quia ubi deest severitas disciplinae, oriuntur jurgia, crescunt rixae. Loquuntur de exterioribus negotiis in domo confessionis, adducunt oves et boves in capitulum, ut ubi haberi deberet sermo de animabus, habeatur cura de bobus. Commoventur inter hujusmodi verba simpliciores fratres, turbantur discreti, habent iracundi locum, perversi tempus loquendi. Conqueritur Martha, respondet Maria, quia non est qui respondeat pro ea. Ubi enim nimia simplicitas praelatorum non servat pacem claustralium, vel non increpat culpas ministrantium, ibi nec Martha compescitur, nec Mariae silentium custoditur. Lego questum Marthae, sed non lego ri possunt praelati. Hortatur enim Martham, laudat Mariam. Illam, ne desistat a bona operatione; istam, ut perseveret in contemplatione. Pulcher ordo recte viventium, ut in capitulo turbato fratri non respondeat, nisi qui scit quid de
Abbreviated transcription (Latin):
monachos. canonicos ⁊ ꝯu̾sos. qͥ ei obnoxꝰ ser¬
uiunt ÷ eos uideł. qͥ sub otio ĩ eccłia dei remisse
uiuunt: qͥ ñ qr̃ secretas or̃ones. s fabulosas
otiosoꝵ ꝯfessioẽs: int̾ qͦs ñ audiunt᷑ singultꝰ
i suspiria ꝯpuc̾te m̃tis: s risꝰ ⁊ cachinnanoẽs.

Expanded text:
monachus canonicos et conversos, qui ei obnixius serviant, eos videlicet, qui sub otio in Ecclesia Dei remisse vivunt, qui non quaerunt secretas orationes, sed fabulosas otiosorum confessiones; inter quos non audiuntur singultus et suspiria compunctae mentis, sed risus et cachinnationes,
Abbreviated transcription (Latin):
on negat religio qd̵ reqͥrit necessitas ex qͥsitꝰ.¬
nature: ꝓhibet tñ qd̵ appetit suꝑfluitas
gule. Causari ⁊ enĩ solẽt qͥdã scl̃ares. qđ̾ tot
diu̾sis ⁊ tã delicatis utantꝰ cibis: qd tã magno
labore cib ꝯficit᷑: i tã cito glutit᷑. Nec minus
forsitan causari debẽt qͥdã religiosi: qr delica¬
ciores possũt appellari. Q enĩ delicatiora q̃r̃.:
delicatiores dici possũt. Cũ gͥ legas deliqͥsse
ionatan ĩgustu mellis. esau ĩ edulio lentis:
sodomitas in saturitate panis: putasne si¬
ne ꝑicło eẽ. tot carniũ fercłis. tot pisciũ gen̾ib.
tot frixurarũ diu̾sitatib delectari: Nonne
sic differt palatiũ a refectorio: sic̃ egipius
a desertoꝰ Sigͥ ĩ deserto sumꝰ: mirandũ ñ
ẽ si ollas carmũ suspiramꝰ. Ollas carniũ sus¬
pirat: quẽ carnis desidiũ tẽptat. Isti aũ qͣre
suspirẽt: qͥ ollas carniũ seꝑ hñt: Adhuc escer
qͥt eoꝵ erat ĩ ore ipsoꝵ: ⁊ tra dei ascẽdit suꝑ eos.

Expanded text:
on negat religio quod requirit necessitas naturae, prohibet tamen quod appetit superfluitas gulae. Causari etenim solent quidam saeculares, quod tam diversis et tam delicatis utuntur cibis, quod tam magno labore cibus conficitur, et tam cito deglutitur. Nec minus forsitan causari debent quidam religiosi, qui delicatiores possunt appellari. Qui enim delicatiora quaerunt, delicatiores dici possunt. Cum enim legas deliquisse Jonathan in gustu mellis . Esau in edulio lentis , Sodomitas in saturitate panis , putasne sine periculo esse tot carnium ferculis, tot piscium generibus, tot frixurarum diversitatibus delectari? Nonne sic differt palatium a refectorio, sicut Aegyptus a deserto? Si igitur in deserto sumus, mirandumne est si ollas carnium suspiramus? Ollas carnium suspirat, quem carnis desiderium tentat. Isti autem quare suspirent, qui ollas carnium semper habent? Adhuc escae inquit eorum erant in ore ipsorum, et ira Dei ascendit super eos .
Abbreviated transcription (Latin):
ĩqͥt decestãda ꝑu̾sitas: ut ĩ monastio ubi qͣntũ
possũt suit diuites laboriosi. fiãt pauꝑes deli¬
cati. Mentior si ñ uidi qͦsdã qͦꝵ pauꝑtas talis
erat qñ foris erãt. qd nec ipsa necessaria po¬
eis ad qͦs foris accede ñ audebãt: s egressi de
pauꝑe eccłia. cͥcuier̃ ditiores ut ibidẽ reciꝑent᷑:
sẽꝑ nouos aut p̃ciosos hr̃e ꝯtẽilãt: ⁊ qͥ añ ꝯu̾sionẽ¬
lectulũ ꝓpͥũ nusqͣm habebãt : nc̃ si forte uolũ¬
tas eis fuerit eundi alicubi: ornam̃ta lectuli
secũ portãt. Timeo aũ ne ĩ huiꝰmodi lectulis ui¬
deant᷑ sõnia uanitatis: ne ĩ eisdẽ paciat᷑ animꝰ
illusionẽ carnis. Sic̃ enĩ ĩ extiori lectulo caro
mollit᷑ uolu. tat᷑: sic ⁊ ĩ uoluptatis lectulo aĩa
spoliata uͥtutib eneruit᷑ delectat᷑. In lectulo
gͥ fluxe m̃tis dũ dilectꝰ q̃rit᷑: ñ inuenit᷑. In

Expanded text:
inquit, detestanda perversitas, et in monasterio ubi quantum possunt, fiunt divites laboriosi fiant pauperes delicati. » Mentior, si non vidi quosdam, quorum paupertas talis erat, quando foris erant, quod nec ipsa necessaria poeis, ad quos foris accedere non audebant, sed egressi de paupere Ecclesia circuierunt ditiores, ut ibidem reciperentur, semper novos aut pretiosos habelectulum proprium nusquam habebant, nunc si forte voluntas eis fuerit eundi aliquo, ornamenta lectuli secum portant. Timeo autem, ne in hujusmodi lectulis videantur somnia vanitatis, ne in eisdem patiatur animus illusionem carnis. Sicut in exteriori lectulo caro molliter volutatur, sic et in voluptatis lectulo anima spoliata virtutibus enerviter delectatur. In lectulo igitur fluxae mentis dum dilectus quaeritur, non invenit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: i głia eoꝵ ĩ ꝯfusione. Solẽt enĩ diis tẽpla
ꝯstrui: altaria erigi: ministri ad seruiendũ
ordinari: immolari pecudes: thura ꝯctema¬
ri. Deo siqͥdẽ uentri. tẽplũ ẽ coqͥna: altare
m̃sa: ministri coci: immolate pecudes. coc¬
te carnes: fumꝰ ĩcensoꝵ. odor sapoꝵ. Hec

Expanded text:
et gloria eorum in confusione. Solent enim diis templa construi, altaria erigi, ministri ad serviendum ordinari, immolari pecudes, thura concremari. Deo siquidem ventri templum est coquina, altare mensa, ministri coqui, immolatae pecudes, coctae carnes, fumus incensorum, odor saporum. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
ritatib fultꝰ reu̾tit᷑: ponit diẽ cause: ꝑsonas
ĩduc̃: q̃ si ueł parate sũt iurare qd ẽ: ⁊ si uelis
iterũ iurẽt qd̾ ñ ẽ. ħ sũt pͥncipũ negotia. Audi
ait tͥ hab̾e uxorẽ fr̃is tui. Qͥd gͥ dicã: Nõne
mag̃ amat monachꝰ causidicꝰ eẽ desimul dis¬
cũbentib cũ herode qm in uincłis ⁊ carc̾e teñi

Expanded text:
ribus fultus revertitur, ponit diem causae, personas ribus fultus revertitur, ponit diem causae, personas inducit, quae si velis, paratae sunt jurare quod est, et si velis, iterum jurare quod non est. Haec sunt principum negotia. Audi tibi habere uxorem fratris tui . Quid igitur dicam? Nonne magis amat monachus esse causidicus, de simul discumbentibus cum Herode, quam in vinculis, et carcere teneri
Abbreviated transcription (Latin):
ontinge qñq solet ut monachi qͥ curias
freq̃ntãt. causas audiãt. iudicia ꝑ qͥrant:
⁊ si aliqnͣo ꝓpͥe cause necessitates occurrãt: ad
curiã securiores recurrãt. Nec tãtũ suasi s q̃
alienas defendut causas. Hoc amãt. hoc fre¬
q̃ntat̃. Amãt dec̾ta ꝯcilioꝵ: ñ secreta mistioꝵ.
Decreta ñ psalmos ruminãt: fuĩt oratores in
causis: rethoricis utunt᷑ colorib. Laudari ap¬
petut qr ꝓmultis locunt᷑: s monachꝰ multum
loquẽs multis displicet. Conugia copulant
illicita: licita qnq dissoluunt: qͦꝵ ñ nouer̃
patres. atauos nominãt: ꝯsanguinitatis ordi¬
nẽ narrãt. Hũc ex illo descendisse ꝯfirmant:¬
de ĩcertis iudicãt: testantꝰ sepissime qd̵ igno¬
rãt. Si uͦ aliqͦtiẽs illicita conubia ꝯungunt.
tunt: pacẽ popłi: patͥe salutẽ. Si uͦ res sic ad
effectũ ꝑuenire ñ ualeat: monachꝰ causidicus
forsitan inuitꝰ pat̾etꝰ᷑. Onerat᷑ carcuł: aucto¬

Expanded text:
ontingere quandoque solet, ut monachi, qui curias frequentant, causas audiant, judicia perquirant, et si aliquando propriae causae necessitates occurrant, ad curiam securiores recurrant. Nec tantum suas, sed etiam alienas defendunt causas, hoc amant, hoc frequentant. Amant decreta conciliorum, non secreta mysteriorum. Decreta, non psalmos ruminant, fiunt oratores in causis, rhetoricis utuntur coloribus; laudari appetunt, quia pro multis loquuntur. Sed monachus multum loquens, multis displicet. Conjugia copulant illicita, licita quandoque dissolvunt, quorum non noverunt patres, atavos nominant, consanguinitatis ordinem narrant, hude incertis judicant, testantur saepissime quod ignorant. Si vero aliquoties illicita connubia conjungunt, tunt, pacem populi, patriae salutem. Si vero res sic ad effectum pervenire non valeat, monachus causidicus forsitan invitus pateretur. Oneratur chartulis, aucto
Abbreviated transcription (Latin):
s ñ faciũt. Ex correpuoẽ manasses factꝰ ẽ
melior: nabal ex ꝯmonitioe det̾ior: pharao
ex afflictioẽ durior. Manasses ĩ carc̾e positꝰ.
cathenis ⁊ ꝯpedib astrictꝰ dm̃ ꝯgnoui: quẽ
pꝰ lib cognosc̾e noluit. Tales sũt qͥdã claus¬
trales. q̃ qͣmdiu sui iuris sũt ꝑu̾se iiiuunt:
dũ uͦ ĩ claustro qͣsi ĩ carc̾e tenent᷑ astricti ca¬
thenis obedientie scił ⁊ timoris.dũ ꝯpedes
ĩ addunt᷑ qr uagari uł egredi foras ñ ꝑ¬
mittunt᷑ : fit qñq ut dm̃ quẽ pꝰ despex̾at.
correpti diligãt: ⁊ qͥ fec̾ant de lib̾tate ser

Expanded text:
n faciunt. Ex correctione rex Manasses factus est melior , Nabal ex commonitione deterior , Pharao ex afflictione exstitit durior . Manasses in carcere positus, catenis et compedibus astrictus, Deum cognovit, quem prius liber cognoscere noluit. Tales sunt quidam claustrales, qui quandiu sui juris sunt, perverse vivunt. Dum vero in claustro quasi in carcere tenentur astricti catenis, obedientiae scilicet et timoris; dum compedes etiam adduntur, quia vagari vel egredi foras non permittuntur; fit quandoque, ut Deum, quem prius despexerant, correpti diligant; et qui fecerant de libertate ser
Abbreviated transcription (Latin):
lor monachũ camisia uestitũ. iocantẽ ⁊ dicẽtẽ
Carior ẽ staminia qͣm camisia: tunica uͦ ues¬
tiri magna ẽ difficultas. S forsitan dices
qͣm ĩfirmꝰ erat huiꝰmodi: ĩmo sanꝰ ⁊ petulãs.
⁊ pingui residẽs eqͦ habundãs reb. ⁊ curias fre¬

Expanded text:
lor, monachum camisiam indutum, locantem et dicentem: lor, monachum camisiam indutum, locantem et dicentem: carior est stamina, quam camisia; tunica vero vestiri magna est difficultas. Sed forsitan dices, quod infirmus fuit hujusmodi, imo sanus et petulans, t pingui residens equo, abundans rebus, et curias fre
Abbreviated transcription (Latin):
tu nob̃ ĩfirmis ꝯdescendãt. Uidet etiã dñm
ĩ nixũ scale. ut uideat si ẽ ĩtellige̾s aut reqͥ¬
rẽs dm̃: nec mirũ si hoc uideat qͥ caput in
audite de uestim̃to. Et ĩduit ĩqͥt eũ mater
sua uestib esau ualde bonis: qͣs apd̃ se ha¬
bebat. Forsitan cũ audis qd̾ iduit eũ mat̾ sua
uestib ualde bonis. similit̾ p̃ciosis uestiri q̃¬
ris. dũ legis tunicã ioseph fuisse talarẽ: cona
lacob fraglãtia uestim̃toꝵ famã designat
u̾tutũ: ĩ ioseph tunica talaris ꝑseu̾antiã lon¬
ganimitatis: He sũt gͥ uestes qͣs apd̃ se ha¬
bebat rebecca. ⁊ qͥb ĩduit iacob cũ apatre
bñdic̾etꝰ: qr paciẽtia ꝑseu̾ãs. custos ẽ uͥtutũ:
ut ĩfine qͥlibet bñdictiõe ꝑfruat᷑. Int̾ illos
ñ qͥ tunicis ĩduunt᷑. uoluptas pedẽ posuit: ñ
qd̾ camisiis utant᷑. s qͦdã delicato pãno q̃ uul
pãni suauitatis mollitiẽ q̃rͣ. Uidi ⁊ ego nͥ fal¬

Expanded text:
tiam Dominum innixum scalae, ut videat, si est intelligens aut requirens Deum . Nec mirum si hoc videat, qui caput in audite de vestimento: Et induit, inquit, eum mater sua vestibus Esau valde bonis, quas apud se habebat . Forsitan cum audis, quod induit eum mater sua vestibus valde bonis, similiter pretiosis vestiri quaeris, dum legis tunicam Joseph fuisse talarem, conarJacob fragantia vestimentorum famam designat virtutum; in Joseph tunica talaris perseverantiam longanimitatis? Hae sunt igitur vestes, quas apud se habebat Rebecca, et quibus induit Jacob cum a patrea custos est virtutum, ut in fine quilibet benedictione perfruatur. Inter illos etiam, qui tunicis induuntur voluptas pedem posuit, non quod camisiis utantur, sed quodam delicato panno, qui vupanni suavitatis mollitiem quaerunt. Vidi et ego, ni fal
Abbreviated transcription (Latin):
ñ differ̃ apallio militis: s ut ait qͥdã sapiẽs.
miles ⁊ monachꝰ ex eodẽ pãno parciunt᷑ sibi
cucullã ⁊ clamidẽ. Non multũ differt habitꝰ
canonici reglaris ⁊ scłaris: s si forte regłarẽ
uideas. archidiaconũ uł ep̃m te uidisse ꝯtẽdas.
S forsitan dices. Delicatis delicata ꝯueniunt:
ex regl̃a testimoniũ ꝓferẽs. Ait enĩ b̃s̃ augtinꝰ.
Si eis qͥ uener̃ ex morib delicatiorib ad monastĩũ

Expanded text:
ut ait quidam sapiens, miles et monachus ex eodem panno partiuntur cucullam, et chlamydem. Non multum differt habitus canonici regularis et saecularis, sed si forte regularem videas, archidiaconum vel episcopum te vidisse contendas. Sed forsitan dices, delicatis delicata conveniunt, ex regula testimonium proferens. Ait enim beatus Augustinus: « Si eis, qui venerunt ex moribus delicatis ad monas
Abbreviated transcription (Latin):
na ꝯstituit᷑: qr qͥ sub ꝑu̾so magist᷑ bñ uixerit:
ciciꝰ ad regim̃ aĩarũ sublimari ꝓm̾et᷑: ut
cũ d obtineat regnũ: ⁊ cũ xͦ regnet ĩ et̾¬
nũ. Misit enĩ nintios dđ ad abigail: ipsa
aũ secuta ẽ eos. Nuntios dd̃ abigail sequit᷑:
dũ qͥlibet fideł. eccłie doctores uita ⁊ mo¬
rib imitat᷑. S ũ qͥnq puelle pedisseq̃ ier̃¬

Expanded text:
nstituitur, quia qui sub perverso magistro bene vixerit, citius ad regimen animarum sublimari promeretur, ut cum David obtineat regnum, et cum Christo regnet in aeternum. Misit enim nuntios David ad Abigail; ipsa autem secuta est eos. Nuntios David Abigail sequitur, dum quilibet fidelis, Ecclesiae doctores vita et moribus imitatur. Sed et quinque puellae pedissequae ier
Abbreviated transcription (Latin):
discũbo: saltantẽ puellã ꝯsid̾o: caput ioħis
truncatũ ĩdisco ꝯspicio. H erodes siqͥdẽ: pellis¬
głia uͦ filiarũ scłi deforis ẽ. In ꝯuiuio gͥ cũ
herode sedeo. dũ ĩ delectatiõe uitioꝵ uane
głie fauorẽ q̃ro: saltantẽ ꝯspicio filiã hero.¬
diadis: dũ mͥ placet uanitas curiositatis. ħ
sut illa duo q̃ aufer̃ caput ioħis: uanitas scł¬

Expanded text:
discumbo, saltantem puellam considero, caput Joannis truncatum in disco conspicio. Herodes siquidem interpgloria vero filiarum saeculi deforis est. In convivio igitur cum Herode sedeo, dum in delectatione vitiorum vanae gloriae favorem quaero. Saltantem conspicio filiam Herodiadis, dum mihi placet vanitas curiositatis. Haec sunt illa duo, quae auferunt caput Joannis
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ diligat᷑ pauꝑtas. Qi enĩ diuitiis habundãt.
qͣlis eẽ debeat religioĩs habitꝰ. Ait enĩ. Non
ĩ ueste p̃ciosa. Ꝙ molliciei mulierũ p̃ciosio
rẽ negat: putas ne monacho p̃ciosiorẽ ha¬
bitũ ꝯcedat. Plus amat sponsꝰ spõse castitatẽ
qͣm speciosã uestẽ: plus simplicitatẽ qͣm tortũ
cnẽ. Sic ĩ mortał sponsꝰ plus amat int̾i̾orẽ
habitũ: qͣm ext̾ĩorẽ. Molles mollia q̃r̃: elati
p̃ciosa: delicati speciosa. Ext̾ior ⁊ enĩ suꝑfluitas:
aĩ nuntiat uanitatẽ. Iuxta regłam qd uilius
occurrerit ñ qd̾ cariꝰ fuerit em̃dũ puto: ut sit
mollib induunt᷑: in domib regũ sũt. Loqͦr
qͣliscũq canonicꝰ de canonicis: s qͥd dici debeat
de qͥbdã nr̃i ordinis canonicis:⁊ mẽs ⁊ facies
uehem̃t̾ erubescũt. Lectuli ⁊ enĩ eoꝵ culcitris
fulciuntꝰ᷑ plumeis: linteis ⁊ lodicib accurate
parant᷑: catinis tegunt᷑ oꝑtoriis: qͦs nͥ forte

Expanded text:
nisi diligatur paupertas. Qui enim divitiis abundant, qualis esse debeat religionis habitus, ait enim: Non in veste pretiosa . Qui mollitiei mulierum pretiosam vestem negat, putasne monacho pretiosiorem habitum concedat? Plus amat sponsus sponsae castitatem quam pretiosam vestem, plus simplicitatem quam tortum crinem. Sic immortalis sponsus plus amat interiorem habitum quam exteriorem. Molles mollia quaerunt, elati pretiosa, delicati speciosa. Exterior ergo superfluitas, animi nuntiat vanitatem. Juxta Regulam: « Quod vilius occurrerit, non quod carius fuermollibus vestiuntur, in domibus regum sunt . Loquor qualiscunque canonicus de monachis. Sed quid dici debeat de quibusdam nostri ordinis canonicis? et mens, et facies vehementer erubescunt. Lectuli eorum culcitris fulciuntur plumeis, linteis et lodicibus accurate parantur, cothurnis teguntur et opertoriis, quod si forte
Abbreviated transcription (Latin):
nũ suꝑfluitatẽ ꝓduc̃. Qͤ cesaries gͣuat mentẽ:
dũ depͥmit t̾rena ĩ habitacio sensũ multa cogi¬
tantẽ. Qͥ tonsꝰ semel ĩ ãno ducẽtis siclis cͥnes
pond̾at: qñ ĩ oĩ spatio uite sue. cupiditatibus
scłi semel renuntiat:⁊ ħ ĩ fine. Tũc enĩ tantũ ab
his q̃ possidet spoliatꝰ: qñ succisiõe mortis ultune
a t̾renis seꝑatꝰ. Pond̾at aũ plus t̾rã qͣm celũ: plus
enĩ amat ẽẽ ĩ domo lutea. qm ĩ ñ manu facta
q̃ ẽ ĩ celis: ĩ trãsitoria qͣm ĩ et̾na᷑ ⁊ ħ ponde pub¬
lico. ñ pode scuarii. Audi pondꝰ scuarii: pondꝰ

Expanded text:
at mentem, dum deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Qui tonsus semel in anno ducentis siclis crines ponderat, quando in omni spatio vitae suae cupiditatibus saeculi semel renuntiat, et hoc in fine. Tunc enim tantum ab iis, quae possidet, spoliatur, quando succisione mortis ultimae a terrenis separatur. Ponderat autem plus terram quam coelum, plus enim amat  in coelis, in transitoria quam aeterna. Et hoc pondere publico non sanctuarii. Audi pondus sanctuarii, pondus
Abbreviated transcription (Latin):
asmo. uirga scił ⁊ onus. Uirgga correclios̃
⁊ onꝰ lab̾oris. Inter ungã siqͣdẽ . ⁊ onus: n
ẽ ocii locus. Laboret gͥ hõ int̾ior ⁊ ext̾ior. ne
dicat᷑ eis: qͥdꝰ ic statis tota die ociosi. T ota die
ociosi stant: qͥ oĩ tẽꝑe uite sue cessantes a
bono oꝑe. ĩ foro uane głie torpẽtes ꝑseue¬
rant. Audiãt tñ p̃lati causã otii. Nemo in
ad q̃rendũ forsitan honorẽ. ñ ad laborem:
ad curiã. ñ aduineã. Ibi agit᷑ de pondere
pecunte. ñ de qͣntitate culpe: de examina¬
cione argẽti. ñ de purgatioe peccati. Sunt
tñ boni p̃lati qͥ oꝑarios ad laborẽ ꝯducũt:
u̾bo enĩ docent: ⁊ exẽplo p̃cedunt. Ad huc̃
laborẽ diu̾si ueniunt .i. pueri. iuuenes et
uesꝑe. Mane pueri. meridie iuuenes: ues¬
pere senes. Mane maurꝰ. meridie paulus:
uesꝑe gentianꝰ: Ic large accipimꝰ iuuentu¬
tẽ: ut ñ tantũ ad olescentiã. s q̃ maturã
cõp̃hendamꝰ etatẽ. Hec ẽ etas labori cõ¬

Expanded text:
asino, virga scillcet et onus, virga correctionis et onus laboris. Inter virgam siquidem et onus, non est otio locus . Laboret igitur homo interior et exterior, ne dicatur eis: Quid hic statis tota die otiosi? Tota die otiosi stant, qui omni tempore vitae suae cessantes a bono opere, in foro vanae gloriae torpentes perseverant. Audiant tamen praelati causam otii. Nemo, inAd quaerendum forsitan honorem non ad laborem, ad curiam non ad vineam. Ibi agitur de pondere pecuniae, non de quantitate; culpae de examinatione argenti, non de purgatione peccati. Sunt tamen boni praelati, qui operarios ad laborem conducunt, verbo enim docent, et exemplo praecedunt. Ad hunc laborem diversi veniunt, id est pueri, juvenee. Mane pueri, meridie juvenes, vespere senes; mane Maurus, meridie Paulus, vespere Gentianus. Hic large accipimus juventutem, ut non tantum adolescentiam, sed etiam maturam comprehendamus aetatem. Haec est aetas labori con
Abbreviated transcription (Latin):
uiuunt. qͥ cũ mulierib dormiut̃. cũ uł hoc
realit̾ agut. uł dũ carnis desidiis se ꝯungut᷑.
Illos qͥ ueniũt ĩ silo ne sacͥficẽt impediunt:
cũ nouit᷑ ꝯu̾sos u̾bis ⁊ exẽplis ab exsercio bo¬
ne oꝑatioĩs au̾tunt. Accendi ñ ꝑmittunt
adipẽ: qr extĩcto caritatis igne. ñ ĩfundũt bo¬
coqͥ solẽt uicia carnis. Carnẽ crudã iccͥco desi¬

Expanded text:
cum vel hoc realiter agunt, vel cum carnis desideriis se conjungunt. Illos etiam qui veniunt in Silo, ne sacrificent, impediunt; cum noviter conversos verbis et exemplis ab exercitio bonae operationis avertunt. Accendi non permittunt adipem, quia exstincto charitatis igne non infundunt bocoqui solent vitia carnis. Carnem crudam idcirco desi
Abbreviated transcription (Latin):
surgẽtes ad uigilias obuient fñs. uigilan¬
tib ilł dormiãt : redeuntib surgant. Sed
meliꝰ forsitan eẽt si nicħ dicerent: qͣm si sub¬
tractis sillab̾ aut dictionib oscitando psal¬
mos decantarẽt. Hec ẽ tarditas ociosoꝵ qͥ
nichil oꝑant᷑ ad horã: s sẽꝑ comitant᷑ mo¬
ram. hi sut qͥ expectant cũ asino. nec ascen¬
dunt cũ ysaac ĩ montẽ: portantes pale¬
as ⁊ stimulũ q̃ adasinũ ꝑtinẽt. ñ ignẽ
⁊ gladiũ q̃ ꝑtinẽt ad sacrificiũ. Ait enim
tant: qr tarditatẽ sẽꝑ amãt. Duo dicuntur
eẽ pueri. ociosi uidelicet ⁊ tepidi portantes
stimulũ carnis:⁊ paleã leuitatis. Abraã uͦ
qͥ int̾ptat᷑ pat̾ multarũ gentiũ .i. animiꝰ ge¬
nitor multarũ cogitationũ ascendit cũ pue
ro .i. cũ corde puro: portans ignẽ ⁊ gladiũ
in manib. ꝑ ignẽ caritatẽ: ꝑ gladiũ p̃di¬
catiõis u̾bũ ĩcelligimꝰ. Portat gͥ ignẽ ⁊ gla¬

Expanded text:
surgentes ad vigilias obvient fratres, vigilansurgentes ad vigilias obvient fratres, vigilantibus illis dormiant, redeuntibus surgant. Sed melius forsitan esset, si nihil dicerent, quam si subtractis syllabis, aut dictionibus, oscitando psalmos decantarent. Haec est tarditas otiosorum, qui nihil operantur ad horam, sed semper comitantur moram. Hi sunt, qdunt cum Isaac in montem: portantes paleas et stimulum, quae ad asinum pertinent; non ignem et gladium, quae pertinent ad sacrificium. Ait enim tant; quia tarditatem semper amant. Duo dicuntur esse pueri, otiosi videlicet et tepidi portantes stimulum carnis et paleas levitatis. Abraham vero, qui interpretatur pater multarum gentium, id est animus genitor multarum cogitationum, ascendit cum puero, id est cum corde puro, portans ignem et gladium in manibus. Per ignem, charitatem; per gladium, praedicationis verbum intelligimus: portat ig
Abbreviated transcription (Latin):
qͦsdã doctores. qͥ ex ꝯmonitioe subditoꝵ fiunt
detĩores: qͥ pueris dd̃ cibũ negãt: qr pure ui¬
uere uolẽtib u̾bũ dei ñ ꝓpinãt. Tonsorib uͦ
suis ꝯuiuiũ parãt: qr uacãtes otio. adulãtium
ꝯfabulatiões amãt. Accusat nabal dđ ⁊ dic̃:
hodie ĩcreuer̃ serui qͥ fuguit dños suos. Iu̾si
siqͥdẽ p̃lati dolẽt cũ uidẽt num̾ũ religiosoꝵ
multiplicari: timẽt. cũ uidint dđ̃ .i. bonos
latos honore p̃latioĩs pͥuari. S qͣre timent:
Ne ⁊ ipsi pͥuent᷑ honorib : ne loco eoꝵ restitu¬
atur aliqͥs melioꝵ. Q ĩdicauit abigail na¬
bal. oĩa u̾ba q̃ audierat a dd̃.i emortuũ ẽ
cor eiꝰ intrinsecꝰ: i factꝰ ẽ qͣsi lapis. Boni siqͥ¬
dẽ subditi.ꝑu̾sos magistros de negligentia
ꝯmonẽt: s ex ꝯmonitioẽ det̾iores qnoq fie

Expanded text:
subditorum fiunt deteriores; qui pueris David cibum negant, quia pure vivere volentibus verbum Dei non propinant. Tonsoribus vero suis convivium parant, quia vacantes otio, adulantium confabulationes amant. Accusat Nabal David, et dicit: Hodie increverunt servi, qui fugiunt dominos suos . Perversi rsi quidem praelati dolent, cum viderint numerum religiosorum multiplicari, timent cum vident David, id est bonos ersos praelatos honore praelationis privari. Sed quare timent? ne et ipsi priventur honoribus, ne loco eorum restituatur aliquis melior. Et indicavit Abigail Nabal omnia verba, quae audierat a David, et emortuum est cor ejus intrinsecus, et factus est quasi lapis. Boni siquidem subditi perversos magistros de negligentia commonent, sed ex commonitione deteriores fie
Abbreviated transcription (Latin):
sens: qͥ qͣsi puelle pedisseq̃ cũ abigail gͣdiũt᷑:
dũ ꝑ munditiã ꝯtinentie. cuilibet iusto serui¬
entes obsequnt᷑. Pharao uͦ qͥ popłm dei moy¬
si dimitt̾e ꝓmisit. nec tñ dimisit: illos de¬
signat qͥ uite melioris em̃dationẽ ꝓmittũt.
nec culpã dimitunt: nec tñ ĩ sp̃u colũbino
ꝯtͥcionẽ: s ĩ uoce coruina dilatioẽm q̃runt:
qͦr t̾ra diu̾sis plagis affligit᷑ nec emollit᷑
s ex ꝯsuetudine peccandi mag̃ ac mag̃ in¬
durat᷑. Tunc enĩ dñs aqͣs ĩsanguinẽ ꝯu̾tit:
cũ de rerũ causis aliqͥs carnalit᷑ sentit. Terra
ꝓduc̃ ranas: cũ ĩ aliqͦ garriẽti dñat᷑ uana
locacitas. C ynoinia siqͥdẽ ⁊ cimphes sunt
ĩ portum m̃tis ĩpetꝰ:⁊ canim mores. Mors
pecoꝵ. mortẽ designat cogitationũ: q̃ peco¬
rib assimilari solẽt. qñ rõnabili ĩtellectu

Expanded text:
Abigail gradiuntur, dum per munditiam continentiae cuilibet justo servientes obsequuntur. Pharao vero, qui populum Dei Moysi dimittere promisit, nec tamen dimisit, illos designat qui vitae melioris emendationem promittentes, nec culpam dimittunt, nec tamen in spiritu columbino contritionem, sed in voce corvina dilationem quaerunt; quorum terra diversis plagis affligitur, nec emollitur, sed consuetudine peccandi magis ac magis induratur. Tunc enim Dominus aquas in sanguinem convertit, cum de rerum causis aliquis carnaliter sentit. Terra producit ranas, cum in aliquo garrienti dominatur vana loquacitas. Cynomyia quidem et ciniphes sunt in portum mentis impetus et canini mores. Mors pecorum mortem designat cogitationum, quae pecoribus assimilari solent, quando rationabili intellectu
Abbreviated transcription (Latin):
cium stulticiã: labor scientiã gen̾at.
Est aũ labor ⁊ otiũ intioris homĩs:
ẽ labor ⁊ otiũ ext̾ioris. Labor int̾ioris.
labor scientie: labor ext̾ioris. exercitiũ
oꝑatioĩs. Sciẽtie labor ĩ tͥa diuiditꝰ : .i. ĩ labore
discipline. exercitii:⁊ doctrine. In pue
ricia labor discipline. ĩ iuuentute exercitii.

Expanded text:
stultitiam, labor scientiam generat. Est autem et labor et otium interioris hominis, est labor et otium exterioris. Labor interioris, labor scientiae; labor exterioris, exercitium operationis. Scientiae labor in tria dividitur, id est, in laborem disciplinae, exercitii et doctrinae. ritia est labor disciplinae, in juventute labor exercitii,
Abbreviated transcription (Latin):
Quatuor sũt aũ uoces. scił uxoris. mundi.
diaboli. ⁊ dei. Audiã gͥ qͥd loqͣt᷑ in me dñs
ds̃: ñ qͥd loqͣt᷑ diabolus. ñ qͥd loqͣt᷑ caro aut
mundꝰ. Uox uxoris. uox carnis: uox autẽ
carnis uoluptas. uox mũdi uanitas: uox
diaboli ĩiqͥtas. uox dei bonitas. Uocigͥ uxo¬
ris obediut : qͥ carnis sucgestionib ñ ꝯtra¬
dicunt: ⁊ plus uoci uxoris: qͣm uoci creato
ris. Est aũ uox creatoris ad subiectos de
qͥ ĩ male oꝑantib obedire iussit : ut sic
ĩgrediaris. ⁊ egrediaris cũ dd sub saule.
⁊ eundẽ honores licet reꝓbũ. cũ samuele.
n obediẽtes gͥ ⁊ suꝑbos se ipsos ẽẽ testant᷑.
qͥ p̃latis licet ꝑu̾sis ñ obediut̃: ⁊ eos nõ
uenerant᷑. Nec bonis tñ obedias ĩ malũ.

Expanded text:
Quatuor sunt autem voces, scilicet uxoris, mundi, diaboli et Dei. Audiam igitur quid loquatur in me Dominus Deus , non quid loquatur diabolus, non quid loquatur caro, aut mundus. Vox uxoris, vox carnis; vox autem carnis, voluptas; vox mundi, vanitas; vox diaboli, iniquitas; vox Dei, bonitas. Voci uxoris obediunt, qui carnis suggestionibus non contradicunt: et plus ris. Est autem vox Creatoris ad subjectos de qui etiam male operantibus obedire jussit, ut sic ingrediaris, et egrediaris cum David sub Saule , et eumdem honores, licet reprobum cum Samuele . Inobedientes igitur et superbos seipsos esse testantur, qui praelatis licet perversis non obediunt, et eos non venerantur. Nec bonis tamen obedias in
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uult eis. Tres sũt enĩ nuntii mortis: cas:
ĩfirmitas. ⁊ senectꝰ. C asus dubia. ĩfirmitas
guia: senectꝰ certa nuntiat. Casus mortẽ¬
nuntiat latentẽ : ĩfirmitas apparentẽ. senect
p̃sentẽ. Ex incertitudine mortis timor: ex
infirmitatis gͣuitate dolor: excertitudine
senectutis. ñ obstinatio s humilitas.: ⁊ afflic¬
tio seq̃ deb̾et: s forsitan funicłs tͥplex quo¬
qñ malitacio sermoni. sermo oꝑatioĩ ꝯpli

Expanded text:
non vult eis. Tres sunt enim nuntii mortis: casus, non vult eis. Tres sunt enim nuntii mortis: casus, infirmitas, senectus. Casus dubia, infirmitas gravia, senectus certa denuntiat. Casus mortem denuntiat latentem, infirmitas apparentem, senectus praesentem. Ex incertitudine mortis timor, ex infirmitatis gravitate dolor, ex certitsenectutis, non obstinatio, sed humilitas et afflictio sequi deberet; sed forsitan funiculus tquando meditatio sermoni, sermo operationi
Abbreviated transcription (Latin):
pauca dicturi sumꝰ: notandũ fateor ut¬
⁊ de canonico seu ꝯu̾so curiali eadẽ sentiamꝰ.
scłariũ hoĩũ ꝯsortia diligũt: qͥ se ꝯsiliis p̾n¬
cipũ libent̾ inger̃: qͥ secretoꝵ ꝯscii fiunt ⁊
int̾nuntii. curiales possũt appellari. Cõsilia
pͥncipũ ꝑu̾sa. si ea scias ⁊ int̾nuntiꝰ fias: timeo
ẽ. Ibi sedes ĩ insidiis cũ diuitib ĩ occultis.
ut ĩt̾ficias ĩ nocentẽ: ħ audis. ñ sedi cũ ꝯci¬
lio uanitatis. ⁊ c̃ ũqͣ g̾entib ñ introibo. Ibi
ĩ sidiaris ut raplas pauꝑẽ: raꝑe pauꝑẽ dũ
attrahis eũ. Hic dicis. odiui eccłiã malignãtiũ:
⁊ cũ ĩpiis ñ sedebo. Ibi dext̾a tua repleta ẽ mu¬
ñib: ħ lauas int̾ ĩnocẽtes manꝰ tuas. Ibi pau¬

Expanded text:
pauca dicturi sumus notandum fateor ut de canonico seu converso curiali eadem sentiamus. saecularium hominum consortia diligunt, qui se consiliis principum libenter ingerunt, qui secretorum conscii sunt et internuntii, curiales possunt appellari. Consilia principum perversa, si ea scias, et internuntius fias, timeo us est valde. Ibi sedes in insidiis cum divitibus in occultis, ut interficias innocentem ; hic audis: Non sedi cum concilio vainsidiaris ut rapias pauperem, rapere pauperem dum attrahis eum ; hic dicis: Odivi Ecclesiam malignantium, et cum impiis non sedebo . Ibi dextera tua repleta est muneribus; hic lavas inter innocentes manus tuas. Ibi pau
Abbreviated transcription (Latin):
uirũ ĩustũ mala capi. in ĩt̾itu. Si aũ diligis
dies uidẽ bonos: ꝓhibe linguã tuã a malo.
⁊ la. tua ne loꝙͣ. dolũ. Hoc ẽ ꝯsiliũ chusi: illud
achitophel. Lingua enĩ sedet in udo: ⁊ facile¬
labit᷑ ĩ illa ruina fr̃m. In silẽtio enĩ pax nu¬
trit᷑: ꝑ qͣm seruat᷑ dd ne moriat᷑. Erat autẽ¬
Obmutui ĩqͥt dd: ⁊ humiliatꝰ sũ.⁊ silui a bonis.
Sic enĩ fructũ silẽtii iustꝰ amat: ut ⁊̃ aqͥbdã
bonis sileat. Sic amat ꝯsiliũ chusi: ut po¬
nat silẽtiũ ori suo custodiã. dũ ñ loqͥt᷑ ñ ꝑ
licentiã. Cantat dd̃ psalmũ ꝓ u̾bis chusi. U̾ba
chusi: u̾ba silẽtii. U̾ba silẽtii: uelam̃ myst̾ii.
bat absalon amore regnãdi. Hec ẽ radix
õiũ maloꝵ cupiditas: ipsa ẽ caput ex qͦ pen¬
bat absalon: ⁊ gͣuabat eũ.⁊ ñ nͥ semel ĩ ãno
tõdebat᷑ : ⁊ tc̃ cͥnes suos pond̾abat ducẽtis
siclis. põd̾e publico. Absalon pax patͥs ĩt̾p̃¬

Expanded text:
virum injustum mala capient in interitu . Si autem diligis dies videre bonos. prohibe linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum . Hoc est consilium Chusi, illud Achitophel. Lingua enim sedet in udo, et in illa ruina fratrum. In silentio vero pax nutritur, servatur David, ne moriatur. Erat,Obmutui, inquit David, et humiliatus sum, et silui a bonis . Sic enim fructum silentii justus amat, ut etiam a quibusdam bonis taceat. Sic amat consilium Chusai, ut ponat silentium ori suo custodiam, dum non loquitur nisi per licentiam. Cantat David psalmum pro verbis Chusai: Verba Chubat Absalon amore regnandi. Haec est radix omnium malorum cupiditas , ipsa est caput, ex quo penbat Absalon, et gravabat eum, et nonnisi semel in anno tondebatur, et tunc crines suos ponderabat ducentis siclis pondere publico. Absalon pax patris interpr
Abbreviated transcription (Latin):
qd̵ p̃cipit᷑. mõstret qd agit᷑. nominet locum
in qͦ qͥs moratur.
e p̃cepto enĩ dñ. iniungit ei obedientiã.
De facto: cõpleuit eã. De loco: apd̃ illã¬
morat᷑ obediẽtiã. cũ aliqͣm remotã seruat
curiã. Prima ẽ facił. scda grauis. tc̃ia ad

Expanded text:
quod praecipitur, monstret quod agitur, nominet locum quod praecipitur, monstret quod agitur, nominet locum in quo quis moratur. De praecepto enim dicitur: injunxit ei obedientia; de facto: complevit obedentiam; de loco: moratur apud obedientiam, cum aliquam domum servat remotam. Prima e
Abbreviated transcription (Latin):
in tumore: ꝯtingit qñq ut gen̾et lãgorẽ. Mẽs
enĩ carnał. ꝑ tumorẽ suꝑbie ĩ currit sepissi¬
me langorẽ ĩ obediẽtie. Que aũ sut̃ tumoris
sp̃es. duri uidelicet ⁊ mollis. Duricia tumo¬
ris ĩ carne: ẽ obstinatio carnaliũ ĩ ꝯu̾satiõe.
Hec aũ trib modis medi solet. emplastro scił.
unguẽto ⁊ ferro: i. exẽplo bom oꝑis. u̾bo cõ¬
monitioĩs. disciplina correctioĩs. Cũ enĩ mẽs
ñ emittit saniẽ ꝑ ꝯfessionẽ. uł ex cõmonitiõe
ñ ꝓmittit em̃dationẽ: restat ut ferri recipi¬
tumor mollis. cũ mẽs ĩflata delectatꝰ uo¬
luptuosis: dũ sectat᷑ ociũ. sõnolẽtia torpesc.
Ex his gͥ langor aĩe nascit᷑. qñ duricia obsti¬
natioĩs p̾ssa. uł mollicie dissoluta mẽs suꝑ¬
nom̃ obediẽtie: ut solo nomine głiet᷑. S qr
obediẽtia multis modis dñ: expedit ut sermo
de ea habitꝰ. alciꝰ ordiatꝰ. Imponit᷑ enĩ nomen
obediẽtie p̃cepto. facto:⁊ loço: ut designet

Expanded text:
in tumorem, contingit quandoque ut generet languorem. Mens enim carnalis per tumorem superbiae incurrit saepissime languorem inobedientiae. Duae autem sunt tumoris species, duri videlicet et mollis. Duritia tumoris in carne, est obstinatio carnalium in conversatione. Huic autem tribus modis mederi solent, emplastro scilicet, unguento et ferro, id est, exemplo boni operis, verbo commonitionis, disciplina correptionis. Cum enim mens non emittit saniem per confessionem, vel ex commonitione non promittit emendationem, restat ut ferri recipit autem tumor mollis, cum mens inflata delectatur voluptuosis; cum sectatur otium, somnolentia torpescit. Ex his igitur languor animae nascitur, quando duris pressa, vel mollitie dissoluta, mens supnomen obedientiae, ut solo nomine glorietur. Sed quia obedientia multis modis dicitur, expedit ut sermo de ea habitus altius repetatur. Imponitur enim nomen obedientiae, praecepto, facto
Abbreviated transcription (Latin):
designat cuiꝰlibet obstinati: qͥ dũ patͥs exer¬
citũ fug̾et: ꝯtigit ut ꝯdense qͣrcui cͥnib in¬
hereret. Absalon aũ pax patris int̾p̃tat᷑
qr patꝰ eũ licet ꝑsequentẽ paciebat᷑: ñ pax
filii. qͥ patrẽ nolebat pati. Quercꝰ intꝰ duri
ĩ heret : qr int̾ꝰ obstinationẽ m̃tis. ext̾iꝰ uͦ fra¬
gilitatẽ comitat᷑. Crinib ĩ herẽs suspẽdit᷑:
qr suꝑfluitatis amore decinetꝰ. Mulus aũ cui
ĩsed̾at ꝑtrãsiit. s ipse q̃rcui suspensꝰ ĩ hesit:
qr luxuria .⁊ dolus cui sẽꝑ studuerat periit:
s pena peccati remãsit. Trib lanceis .i.
auaricia. suꝑbia ⁊ luxuria. cor eiꝰ ꝑforatur:
unde ⁊ usq ĩ hodiernũ diẽ aceruus lapidũ
magnꝰ suꝑ eũ ꝑficit᷑: qr peccatoꝵ suie suppli¬

Expanded text:
designat cujuslibet obstinati, qui dum patris exercitum fugeret, contigit ut condensae quercui crinibus inhaereret. Absalon pax patris interpretatur, quia pater eum licet persequentem patiebatur, non pax filii, qui patrem nolebat pati. Quercus, intus duinhaeret, quia interius obstinationem mentis, exterius vero fragilitatem carnis comitatur. Crinibus inhaerens suspenditur, quia superfluitatis amore detinetur. Mulus autem, cui insederat, pertransiit, sed ipse quercui suspensus inhaesit, quia luxuria et dolus, cui semper studuerat, periit, sed poena peccati mansit. Tribus lanceis, id est avaritia, superbia et luxuria cor ejus perforatur. Unde et usque in hodiernum diem acervus lapidum magnus super eum projicitur, quia peccatoru
Abbreviated transcription (Latin):
Si enĩ cecꝰ cecũ ducat: abo ĩ foueã cadũt. Cem
p̃ceduit Uita ⁊ doctrina. Sic enĩ fiet unũ
ouile ⁊ unꝰ pastor. Pastor unꝰ debet eẽ in se
⁊ unꝰ cũ grege. Unꝰ ĩ se. ut qd̾ docet u̾bis: im¬
pleat oꝑe. ut ꝑ iracundiã ñ immutet᷑ a mã¬
suetudine. ñ eleuet᷑ ꝓsꝑis. ñ frãgat᷑ adu̾sita¬
te. s idem ꝑmaneat paciẽtia ꝑseu̾ante. Te

Expanded text:
ecum ducat, ambo in foveam cadunt . Quomodo praecedunt? vita et doctrina. Sic fiet unum ovile, et unus pastor : pastor unus debet esse in se, et unus cum grege; unus in se, ut quod docet verbis, impleat opere ut per iracundiam non mutetur a mansuetudine, non elevetur prosperis, non frangatur adversitate, sed i
Abbreviated transcription (Latin):
desid̾ant. ut extͣ obediẽtiã eẽ q̃ant. Mul¬
tis aũ modis hec obediẽtia q̃ri solet. i.
auxilio. ꝯsilio. ⁊ ĩgenio. Auxilio uidelicet
Hec aũ obediẽtia q̃ ꝯcedit᷑ alicui. parẽtũ ex ac¬
tioẽ. seu fr̃m seductoria exortatioe. uł etiam
boni oꝑis simulatoria ostensioẽ: obediẽtie
nom̃ ht̃: s re caret. Ad hãcĩ obedientiã
aliis modis ꝑuenit᷑. ut qd illis tͥb p̾cedẽtibꝰ
ñ pot᷑ ꝓmissioẽ mun̾is obtineat᷑. Sic ad¬

Expanded text:
ut extra obedientiam esse queant. Multis autem modis haec obedientia quaeri solet, id est, auxilio, consilio et ingenio. Auxilio videlicet Haec autem obedientia, quae conceditur alicui, parentum exactione, seu fratrum seductoria exhortatione, vel etiam boni operis simulatoria ostensione, obedientiae nomen habet, sed re caret. Ad hanc etiam obedientiam aliis modis pervenitur, ut quod illis tribus praecedentibus non potest, promissione muneris obt
Abbreviated transcription (Latin):
adiligẽti pastore dicat᷑. Bonꝰ pastor ĩqͥt animã
mã ꝓ ouib suis ponit. qͥ ꝑiculosũ regininis
asceilẽs locũ. clauso silẽtii ostio. claustralium
gregẽ ĩ pace custodit. Animã ponit. q solusinet
gia rei familiaris solus exit. ꝗͥ uit̾ adulantiũ
ac detrahentiũ linguas mecdiꝰ ĩ cedit. sͥꝓ ioli¬
firmis laborat ⁊ laborãtes pascit. ꝯsolat᷑ pui¬
sillammes:⁊ cũ suꝑħ ĩcrepãdo ꝯtẽdit. Talis
pastor dic̾e ꝑot̾. cognosco mes: ⁊ cognoseũt
me mee. Cognoscũt oues pastorẽ quẽ sepe
uidẽt p̃sentẽ. quẽ subiectis familiaritase

Expanded text:
et diligenti pastori dicatur. Bonus pastor, inquit, animam et diligenti pastori dicatur. Bonus pastor, inquit, animam m pro ovibus suis ponit, qui periculosum regiminis ascendens locum, clauso silentii ostio, claustralium gregem in pace custodit. Animam ponit, qui a rei familiaris solus exit, qui inter adulantium et detrahentium linguas medius incedit, qui pro infirmis laborat, et laborantes pascit, consolatur pusillanimes, et cum superbis increpando contendit. Talis pastor dicere potest: Cognosco oves meas, et cognoscunt me meae . Cognoscunt oves pastorem, quem saepe vident praesentem, q
Abbreviated transcription (Latin):
uident᷑ q̃ uolũt. stulticie si uelint qd nec scuit
nec possũt. Iili siqͥdẽ qͥ nec scuit nec possiut
nec uolũt: prudent᷑ agut. Sũma enĩ ẽ dis¬
cretio nolle qd ñ potes ꝓuide qd nescrs. Q¬
ꝑtinet ꝯfiliũ. ad discretionẽ iudiciũ. ad humili¬
tatẽ custodia: ad caritatẽ diligẽtia. Consiliũ ꝓ¬
uidentie separat a bonis mala. iudiciũ discre¬
ciõis eligit q̃ meliora sũt : humilitas custodra
uͥtutũ. euitat dãnũ: diligẽtia ꝑicłm. In his neg¬
ligẽtia locũ ñ ht̃. Illos uͦ qͥ ꝓuidẽtie ocłos stul¬
ticle caligine cooꝑtos hñt qͥ ab exsercicio bo¬
ni oꝑis uertes torpẽt. qͥ ꝑcupiditatẽ ad uolup¬
tuosa distrahuntꝰ.i ꝑ suꝑbiã humilib ñ con¬
descendũt. illos dico negligẽtia possidet :i eoꝵ
dissoluit acdioẽs. ꝑstulticiã intrat negligẽtia.
ꝑĩerciã manet. cupiditatis desidio pascitꝰ. ꝑ suꝑ¬
biã regnat. Audiat gͥ negligẽs pastor. qͥd sͥ

Expanded text:
sciunt, nec possunt. Illi siquidem, qui nec sciunt, nec possunt, nec volunt, prudenter agunt. Summa est enim discretio, nolle quod non potes, providere quod nescis. Quapertinet consilium, ad discretionem judicium, ad humilitatem custodiaum discretionis eligit quae meliora sunt, humilitatis custodia virtutum evitat damnum, diligentia periculum. In his negligentia locum non habet. Illos vero qui providentiae oculos stultitiae caligine coopertos habent, qui ab exercitio boni operis inertes torpent, qui per cupiditatem ad voluptuosa distrahuntur, et per superbiam humilibus non condescendunt; illos, dico, negligentia possidet, et eorum dissolvit actiones. Per stultitiam intrat negligentia, per inertiam manet, ambitionis desiderio pascitur, per superbiam regnat. Audiat igitur negligens pastor, quid sibi
Abbreviated transcription (Latin):
Pastor uͦ negligẽs fugit. Sut enĩ qͥdã p̃lati
portabilia imponũt. ⁊ ea digito mou̾e nolut̃.
Fugnit qd̾ p̃cipũt: fuguit̃ cũ se subtra hunt.
F uguit qͥ ꝑ alienas domos uagãtes discuerunt.
fuguit qͥ q̃ sua sũt q̃r̃. fuguĩt licet p̃sentes
sit: cũ negligẽtias uid̾int. se subsilẽtio abscõ
dũt. Fuguit qͥ remoti aꝯuẽtui sub ocio uiuũt.
qͥ a cõmuni fr̃m ꝯsilio recedũt. qͥ pͣua agũt.
⁊ rephendi nolut. Uñ bs̃ gregoriꝰ dic̃. Labet
ĩqͥt ut dũ licent̾ illicita facuĩt: subditoꝵ ne

Expanded text:
egligens fugit. Sunt quidam praelati, portabilia imponunt, et ea digito movere nolunt, fugiunt quod praecipiunt; fugiunt, cum se subtrahunt; fugiunt, cum per alienas domos vagantes discurrunt; fugiunt, qui quae sua sunt quaerunt; fugiunt, licet praesentes sdunt. Fugiunt, qui remoti a conventu, sub otio vivunt; qui a communi fratrum consilio recedunt, qui male vivunt et reprehendi nolunt. Unde beatus Gregorius « : Libet, inquit, ut dum licenter etiam illicita fac
Abbreviated transcription (Latin):
Senex obtinatꝰ. M onachus curiał. Monachꝰ
causidicꝰ. Habitꝰ p̃ciosꝰ. Cib exq̃sitꝰ Rumor
ĩ claustro. Lis ĩ capitulo. Dissolutio ĩ choro.
Irreu̾entia iuxta altare. Immorem᷑ gͥ ĩ singłis.
de singłis pauca disserentes.

Expanded text:
atus, monachus curialis, monachus causidicus, habitus pretiosus, cibus exquisitus, rumor in claustro, lis in capitulo, dissolutio in choro, irreverentia juxta altare. Immoremur igitur in singulis de singulis pauca disserentes.
Abbreviated transcription (Latin):
ria tacet: audit. lacͥmat᷑. Falsa mania ꝯq̃rit᷑
au desidio deuocioĩs: ungit u̾bo ꝯsolationiss
F alsa mania uẽdit: freq̃ntat ñ sepulcrũ s forũ
Timeo aũ ne cũ redierit: cũ fatuis uirginibus
clausã ĩueniat iamiã. Uera marcha ꝯq̃ritur
qd sola ministret. qd̾ sollicitudine rei fami
qͥd dic̃ ei dñs: Marcha marcha sollicita es:
⁊ turbaris erga plurima. Porro unũ ẽ ne¬
cessaruĩ docet xp̃s qͥd sit necessariũ. unũ ĩqͥt:¬

Expanded text:
ria tacet, audit, lacrymatur; falsa Maria conqueritur ria tacet, audit, lacrymatur; falsa Maria conqueritur ionis. Falsa Maria vendit, frequentat non sepulcrum, sed forum. Timeo autem, ne cum redierit, cum fatuis virginibus clausam inveniat januam . Vera Martha conqueritur, quod sola ministret, quod solitudine rei familquid dicit ei Dominus? Martha, Martha, sollicita es, et turbaris erga plurima. Porro unum est necessari
Abbreviated transcription (Latin):
nitate. potestate. officio. fuit enĩ xp̃s sac̾dos.
rex ⁊ minister. Sac̾dos cũ ĩ ara crucis se ip̃m
hostiã dedit. rex cũ aligno regnaret: minist̾.
cũ pet̾ pedib aqͣm ministraret. Sac̾doti gͥ
dignitas. regi potestas: ministro cõpetit of¬
ficiũ. Dignitati debetꝰ reu̾entia. potestati
obediẽtia: offitio cura. Duo gͥ ex his p̃latis
debentꝰ. t̾ciũ subiectis. Reu̾entia ⁊ obediẽtia
p̾latis. exibẽda ẽ asubiectis: cura uͦ ẽ subiec¬
tis impendẽda aplatis. Qde Nonne ĩ his
subiecti p̾latos imitari debẽt: Non. S cũ
uidint p̾latos ĩ dignitate humiles. ĩ potesta¬
te mites. ĩ amministratioẽ cure familiaris
seruientes. sint ipsi humiles. mites. Nuncta
officia benigne suscipiẽtes. Sut enĩ qͥdã qui
Consiliis se ĩger̃. cur. qͦmͦ. a qͦ factũ sit q̃rũt. Sic
mauia q̃ ĩsilẽtio debet ẽẽ. marche dechrait:
hec ẽ falsa marcia. E st enĩ u̾a maria ⁊ falsa
masia: u̾a marcha ⁊ falsa martha. Uera ma¬

Expanded text:
nitate, potestate et officio. Fuit Christus sacerdos, rex, et minister. Sacerdos, cum in ara crucis seipsum hostiam daret; Rex cum a ligno regnaret; minister, cum Petri pedibus aquam ministraret. Sacerdoti igitur dignitas, regi potestas, ministro competit officium; dignitati debetur reverentia, potestati obedientia, officio cura. Duo igitur , tertium subjectis. Reverentia et obedientia praelatis exhibenda est a subjectis, cura vero subjectis impendenda est a praelatis. Quid? nonne in his subjecti praelatos imitari debent? Non. Sed cum viderint praelatos in dignitate humiles, in potestate mites, in administratione curae familiaris servientes, sint ipsi humiles, mites, injuncta officia benigne suscipientes. Sunt enim quidam, qConsiliis se ingerunt, cur, quomodo, a quo factum sit quaerunt. Sic Maria, quae in silentio debet esse, Marthae detrahit, Haec est falsa Maria. Est enim vera Maria et falsa Maria; vera Martha et falsa Martha. Vera Ma
Abbreviated transcription (Latin):
¶bñ uiuunt ⁊ subiectos male uiu̾e ꝑmittunt.
exẽplo qͥppe p̃cedũt. s cũ corrigẽdo ñ ĩcrepãt
errãtes: delinquunt. Licet enĩ bñ uiuãt: ne¬
cesse tñ ẽ ut de grege sͥ cõmisso. gregis dño
rationẽ reddat. Cur suscipiunt curã gregis.
⁊ fugiunt pondꝰ laboris: Si nescuit᷑. cui
suscipiũt: Si sciĩt ⁊ peccare ꝑmitunt. cũ
soli bñ uiu̾e possẽt. cur mortẽ ĩ currunt:

Expanded text:
 vivunt, et subjectos male vivere permittunt, exemplo quidem praecedunt; sed, dum corrigendo non increpant errantes, delinquunt. Licet enim bene vivant, necesse tamen est, ut de grege sibi commisso, gregis Domino rationem reddant. Cur suscipiunt curam gregis, et fugiunt pondus laboris? Si nesciunt, cur suscipiunt? si sciunt et peccare permittunt, cum soli bene vivere possent, cur mortem incurr