comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mopcio uendidint dicend̃ ⁊̃totã pͥori
emptam man̾e quẽ ad̾m siqui mͥ to¬
tum fundũ ad diem adexiss postea
uero p̾cio adiecto dimidiũ alii adie¬
cit mirari se a nemine adusũ ꝙ si pri¬
or emptor itacontͣhat ut nͥ totũ fandũ
emptũ uolet hr̃e non hr̃et eũ eã ꝑtem
emptam quã unꝰ ex sociis postiorei ẽp¬
tori adic̾e uoluit. ¶Uerũ estautem
uel unũ ex uenditorib posse meliorẽ
afferre condcõem. Emere .n. cũ tota
re ⁊̃ ur̃am partem possumus.
remallatã condc̃oem cũminoris uł
⁊̃ tantidem aliiuend̾et utͥq empto¬
ri in solidũ erit obligatus. ¶d si
emptor s̃ ydoneũ subiecit ei ꝙ sindꝰ¬

Expanded text:
io uendiderint, dicendum est totam priori emptam manere, quemadmodum si quis mihi totum fundum ad diem addixisset, postea uero pretio adiecto dimidium alii addicit mirari se a nemine animaduersum, quod si prior emptor ita contraxit, ut nisi totum, fundum emptum nollet habere, non habere eum eam partem emptam, quam unus ex sociis posteriori emptori addicere noluit.Uerum est autem vel unum ex venditoribus posse meliorem adferre condicionem: emere enim cum tota re etiam nostram partem possumus. rem allatam condicionem, cum minoris vel etiam tantidem alii venderet, utrique emptori in solidum erit obligatus. Sed si emptor alium non idoneum subiecit eique fund
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ młtũ qud inter ꝯtͣhentes actum
re dicedat. ¶ Itemqd̾̃ sabinꝰ ait sitͥ¬
buendentib duo post̾iori addix̾int
uñ nomuserit adietłdem hiũ partẽ
priori duoꝵ post̾ĩori emptam ita dc̃m

Expanded text:
resse multum, quid inter contrahentes actum re discedat.Item quod Sabinus ait, si tribus uendentibus duo posteriori addixerint, unus non admiserit adiectionem, huius partem pri
Abbreviated transcription (Latin):
ħ principał eoꝵ oꝑa est ut actus sui
eas sola ꝑs ronũ qĩ ad instruend̃
aliquẽ ꝑtincat inspiciatur ⁊ desc̾¬
batur. ¶ Cum autẽ in id actio com¬
petit qnͣti agentis int̾sit editas si¬
birõnes ẽẽ eueniet ut sũ quis ꝯ dep̃¬
am tueri possit. Id ip̃m qd̾ita ꝑ di¬
derit hac actoe conscqͣtur s an hoc

Expanded text:
 principalis eorum opera est, ut actus sui ea sola pars rationum, quae ad instruendum aliquem pertineat, inspiciatur et describatur. Cum autem in id actio competit, quanti agentis intersit editas sibi rationes esse: eueniet, ut, siue quis condemam tueri possit, id ipsum, quod ita perdiderit, hac actione consequatur. sed an hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sup̃iseruo adño fuiss solutũ s ita dem̃
sip̾stit̾it actõne de peccłio dñs ꝙ seruus¬
qd̾ in rem eius uertant cet̾m si ñ p̾stit̾it
manet actio de in remu̾so.

Expanded text:
ipsi seruo a domino fuisset solutum, sed ita demum, si praestiterit ex actione de peculio dominus quod seruus in rem eius uerterat: ceterum si non praestiterit, manet actio de in rem uerso.
Abbreviated transcription (Latin):
peccłiũ penes sit quitradendo id lega¬
tario selib̾auit pegasius autem am
hedi deb̾eait ab eo cui peccłiũ legatum
sit quia ad eum ueuerint creditores gͦ
sitradid̾it sñ cautone erit conueniendꝰ
iprecepto seruo ⁊ peccłiorogat᷑ sit hes
restitũe heditatem si de peccłio ꝯuema¬
tur trebellianiexceptõne ñ utet᷑ ut
nĩrceliꝰ tractans admmittit Isautencͥ
restituta est ħeditas nontenetur ut
sceuolaait ꝯpeccłiũ nõ hẽat nec dolo
extinctoint᷑ annũ actõem dandam¬

Expanded text:
peculium penes eum sit, qui tradendo id legatario se liberauit. Pegasus autem caueri heredi debere ait ab eo, cui peculium legatum sit, quia ad eum ueniunt creditores: ergo si tradiderit sine cautione, erit conueniendus. Si praecepto seruo et peculio rogatus sit heres restituere hereditatem, si de peculio conueniatur, Trebelliani exceptione non utetur, ut Marcellus tractans admittit: is autem cui restituta est hereditas non tenetur, ut Scaeuola ait, cum peculium non habeat nec dolo exstincto intra annum act
Abbreviated transcription (Latin):
est d ut ip̃e lib̾iorem actõem hẽat cer¬
te si preuentũ sit ab aliquo ⁊ actũ est¬
de peccłio de in remu̾so actõaccessit ui¬
dendumest ⁊ refert pomp̃. Iuł existima¬
re de peccłio actõemꝑimi de inremũso

Expanded text:
at. certe si praeuentum sit ab aliquo et actum de peculio, de in rem uerso actio an cesset, uidendum. et refert Pomponius Iulianum existimare de pe culio actione peremi de in rem uerso
Abbreviated transcription (Latin):
uii ur manumissione ẽe peccłiũ ut pos¬
sit ei accede̾ in peccłii fructib uł pecoꝵ
fetu ancillaꝵq partu ⁊ decede̾ ueluti
si mortuũ sit animaluł alio quolz mͦ
pericrint. R̾ De ĩ rẽu̾so.¬

Expanded text:
erui uel manumissione esse peculium, ut possit ei accedere ut peculio fructibus uel pecorum fetu ancillarumque partubus et decedere, ueluti si mortuum sit animal uel alio quolibet modo perierit. DE IN REM UERSO
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sũ sit ⁊ cess de peccłio actio quid .n. si
dũs peccłiũ ademit sũ dolomalo quid
si mortescrui extinctũ est peccłiũ ⁊ ãnus
utilis de p̾terierit de in remu̾so manet
actio perpetua ⁊ locum h siueademit¬

Expanded text:
uersum sit et cesset de peculio actio. quid enim si dominus peculium ademit sine dolo malo? qui‹d› si morte serui exstinctum est peculium et annus utilis praeteriit? de in rem uerso namque actio perpetua
Abbreviated transcription (Latin):
simorte pr̃is uł deportatõne sin uiris
fu̾it esfectus filus de peccłio intͣ annũ
non h̾esprĩs s fiscus tenebitur In au¬
enatõne accipitur utiq uenditor qui
actõne de peccłio intͣ annũ tenetur.
⁊ si donau̾it seruũ uł permutamt uł
indotem dedit meademcãz temhe¬

Expanded text:
si morte patris uel deportatione sui iuris fuerit effectus filius, de peculio intra annum heres patris uel fiscus tenebuntur. In alienatione accipitur utique uenditor, qui actione de peculio intra annum tenetur: sed et si donauit seruum uel permutauit uel in dotem dedit, in eadem ca
Abbreviated transcription (Latin):
posseut se reponant in obligatõem.
Si metu a tecoactus acceptamtͥ
apud quem ex hoc edicto agitur nõ
solũ illud continetur ut intua ꝑͣ re¬
yooneos adhibeas p̾t̾eaut et pigno
sũ malicia fideiussoris ut fide iussori
accepto fi̾et iumfecit ñ tenebit᷑ si de¬
iussor ut quo rei obligatõem resti

Expanded text:
posse, ut se reponant in obligationem. si metu a te coactus acceptam titu iudicis, apud quem ex hoc edicto agitur, non solum illud continetur, ut in tua persona renon minus idoneos adhibeas: praeterea ut et pignorsine malitia fideiussoris ut fideiussori accepto fieret uim fecit, non tenebitur fideiussor, ut rei quoque obligationem resti
Abbreviated transcription (Latin):
filia dotemꝓmisit ⁊ pͥusqͣm solu̾et
h̾ede ea relicta decessit que postea cũ
ꝓmarit᷑ de exigenda dote egit accep¬
to lib̾anda est quesitũ est an ꝓsocio
eag̾et dotis qnͣtitatẽ perciꝑet deb̾et
si forte ꝯueniss int̾ socios ut de coĩ¬
dos ꝯstitu̾et᷑ dixit ñ pactũ ẽẽ iniqũ
utiq si ñ de alt̾us tm̃ filia ꝯuenit
Nam si cõmune hoc pactum fuit
cet̾m si nũatam dotem pr̃ defuncta
iñ m̃imo filia recuperass reddi p̾cu¬
niam societatis debiuss pecc̃m exeqͥ

Expanded text:
filia dotem promisit et prius quam solueret herede ea relicta decessit: quae postea cum marito de exigenda dote egit, accepto liberata est. quaesitum est, an, si pro socio ageret, dotis quantitatem praecipere deberet, si forte conuenissdos constitueretur. dixi pactum non esse iniquum, utique si non de alterius tantum filia conuenit: nam si commune hoc pactum fuit,ceterum si numeratam dotem pater defuncta in matrimonio filia reciperasset, reddi pecuniam societati de
Abbreviated transcription (Latin):
siue eqũ sit sĩ iniqũ parere debeamꝰ.
Q̾ obseruatur quotiens ex comꝓmi¬
sso ad arbitriũ interest alt̾m eiꝰ moi
ut ad boni iurlarbitriũ redigidebe¬
at ⁊ si noĩatim ꝑsona sit comp̾hen-¬
sa cuius arbitratus fiat.¬

Expanded text:
siue aequum sit siue iniquum, parere debeamus quod obseruatur, cum ex compromisso ad arbitrum itum est, alterum eiusmodi, ut ad boni uiri arbitrium redigi debeat, etsi nominatim persona sit comprehensa, cuius arbitratu fiat
Abbreviated transcription (Latin):
ad. Ap hostib autem captis post¬
luminio reuersis succurritur aut
ibi mortuis qr nec ꝓcuratorem hr̃e
possunt cum aliis suprascriptis ⁊̃
per ꝓcuratorem possit subuenirip̾¬
ter eos qui in seruitute detinent᷑
Ego autem ĩ noie eius̃ qui inhosti¬
um potestate est. si curatorut płniz¬
sic fi̾it m bonis ꝯstitutus auxiliũ
competere existimo. on minus
autem ab hostib capto qm̃ ibi na¬
to qui post luminiũ ħt. succursũ
iudetur Si dampni infecti missuᷤᷤ
sit in edes militis si quidem presen¬
te eo iussit pretor possiderinon resti¬
tutur. sinuero alisente eo dicencł¬
dum suꝑueniriei debere. S qd̃ sc̃¬
pliciter pretor edixit postea ueitã
accipiend̾ est ut si inthoacta sit bo¬
ne fi dei possessoris oetentio añ sen¬
tentiam finita aut reu̾so restitu
ita demum srintͣ modicum temp᷑
qqmͣ reont hoc contingit .i. dũ hospi¬
tium aiusconduxit sarcimulas
componit querit aduocatũ nam
eum ciui differt restitutõem ñ eẽ

Expanded text:
.Ab hostibus autem captis postliminio reuersis succurritur aut ibi mortuis, quia nec procuratorem habere possunt: cum aliis supra scriptis etiam per procuratorem possit subueniri praeter eos, qui in seruitute detinentur. ego autem etiam nomine eius, qui hostium potitus est, si curator ut plerumque fuerit bonis constitutus, auxilium competere existimo.Non minus autem ab hostibus capto quam ibi nato, qui postliminium habet, succursum uidetur.Si damni infecti missus sit in aedes militis, si quidem praesente eo iussit praetor possideri, non restituitur, sin uero absente eo, dicendum subueniri ei debere.Sed quod simpliciter praetor edixit 'posteaue' ita accipiendum est, ut si inchoata sit bonae fidei possessoris detentatio ante absentiam, finita ita demum, si intra modicum tempus quam rediit hoc contigit, id est dum hospitium quis conducit, sarcinulas componit, quaerit advocatum: nam eum, qui differt restitutionem, non esse
Abbreviated transcription (Latin):
actõꝯpetit. si arbitraria actõ. Si tũctoᷤ
loco ꝯducturũ secuiis stipłatꝰ sit hac a¬
alibi qmͣ caupue petatur arbitraria a¬
gidebeat. lisq tanti estimetur qnͣtienis
uł actoris int̾fu̾it eam sũmã capue po
forte per reum stet̾it quommꝰ tota .c.
capue solu̾entur. obligõem fideuisso¬
ris aug̾i. Neq .n. hec causa recte ꝯ ꝑa¬
bitur obligõni usuraꝵ ibi .n. qͣm tcta¬
mus due stiplones sunt. hicautẽ una

Expanded text:
petit, non arbitraria actio. Si tamen certo loco traditurum se quis stipulatus sit, hac aalibi quam Capuae petantur, arbitraria agi debeat lisque tanti aestimetur, quanti eius vel actoris interfuerit eamforte per reum steterit, quo minus tota centum Capuae solverentur, obligationem fideiussoris augeri: neque enim haec causa recte comparabitur obligationi usurarum: ibi enim duae stipulationes sunt, hic autem una
Abbreviated transcription (Latin):
de pecłio tenebit᷑ s ⁊ filiꝰ ip̃e in solidũ
plane si uolũtate dñi uł pr̃is ex̾teat
in solidum tenebũt᷑ pret̾ea ⁊ filiussi
⁊ ip̃e uoluntatẽ accõmodauit ĩ solidũ
erit obligatus mͣꝙͣ autẽ ⁊ siꝯ ma¬

Expanded text:
de peculio tenebitur, sed filius ipse in solidum. plane si uoluntate domini uel patris exerceant, in solidum tenebuntur et praeterea et filius, si et ipse uoluntatem accommodauit, in solidum erit obligatus.Quamquam autem, si
Abbreviated transcription (Latin):
b plane si unꝰ ex oĩb uolũtate ex̾tuit
insolidũ ille tenebitur ⁊ ĩo puto ꝙ ĩ
sr̃iore caũinsolidũ om̃s ten̾i. i seruꝰ
sit qui nauẽ ex̾cuit uolũtate dñi ⁊ ali¬
enatus fu̾it nicħoꝰ is qui eũ alienau̾it

Expanded text:
 plane si unius ex omnibus uoluntate exercuit, in solidum ille tenebitur, et ideo puto et in superiore casu in solidum omnes teneri.Si seruus sit, qui nauem exercuit uoluntate domini, et alienatus fuerit, nihilo minus is qui eum alienauit
Abbreviated transcription (Latin):
riuisũ est sicut ꝯmoda one¬
sentimꝰ exactu institoꝵ ita et
d nonidem facit ccͣ eiumqui institoxm
ꝓposuit ut exꝑiri possit s siquuis scruum
Apriũ institorem hũit pot̾ essesecurus

Expanded text:
ri uisum est, sicut commosentimus ex actu institorum, ita eniri. sed non idem facit circa eum qui institorem praeposuit, ut experiri possit: sed si quidem seruum proprium institorem habuit, potest esse
Abbreviated transcription (Latin):
Publicum ius est qd̃ ad statum reiro¬
mane spectat. priuatum est qd̃ ad sin¬
guloꝵ utilitatẽ. sunt cnim quedam
publice utilia. quedam priuatim pu¬
lectum enim est ex naturalib precep¬
tis aut gentiũ aut ciuilib. Ius natu¬
rale est qd̾ natura om̃a aĩalia docu¬
it. nam uis istud non solũ hũani ge¬
ueris ꝓpriũ est s omĩũ aĩaliũ que in
terra uel in mati uascuntur auiũqͦ

Expanded text:
publicum ius est quod ad statum rei Romanae spectat, priuatum quod ad singulorum utilitatem: sunt enim quaedam publice utilia, quaedam priuatim. pulectum etenim est ex naturalibus praeceptis aut gentium aut ciuilibus.Ius naturale est, quod natura omnia animalia docuit: nam ius istud non humani generis proprium, sed omnium animalium, quae in terra, quae in mari nascuntur, auiu
Abbreviated transcription (Latin):
piram constituit ⁊ uti ab eo possessa
dom̃ fuit gaio seio uendidit quero
anpira que ab actore domui cõuincta
erat ad emptorẽ quo iure emptonis
pertineat.R. eodem ure fore uenditã
ẽẽ emptori dictum est quantum in¬
sula locata est tm̃ emptori pr̃arep̾ste¬
tur pauł immosi insulã totouno no¬
mine locau̾is ⁊ pluris conductor lo¬
cau̾it crimen danda insula m̾cedem

Expanded text:
‹rip›am constitu‹i›t et uti ab eo possessa ‹rip›am constitu‹i›t et uti ab eo possessa domus fuit, Gaio Seio uendidit: quaero, an ripa, quae ab auctore dom‹u›i coniuncta erat, ad emptorem quoque iure emptionis pertineat. respondit eodem iure fore uenditam esse emptori dictum est, quanti insula locata est, tantum emptori praestetur. Paulus: ‹i›mmo si insulam totam uno nomine locaueris et amplioris conductor locauerit et in uendenda insula mercedem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuto nisi cluid in ea re uenditor dolo fẽc.
tum cuius cy rographa tributoꝵ ⁊ a debi¬
toreretro solu toꝵ apud se depoĩta hẽbat
uendidit meiuo ealege ut si quid tribu¬
torũ noĩe debitum ee emptor solu̾et
Idem fundꝰ ob cam eoꝵ tributoꝵ que iam
soluta erant a contradictõe saltu inqͦ
idem fun dus est ueiit eũc idem me¬
iuĩ emit ⁊ p̾ciũ solũ q̃sitũ est an empti
iuditio uł aliq̃ actõe emptor euendi¬
striuñta de quib querent᷑ exhibeant᷑.
Prediũ estimatũ in dotẽ a pr̃e filie sue
noĩe datũ ob legatũ creditori dep̾hen¬
ditur q̃sitũ est an filius ꝙ heditatem
patris retinz cũ ab̾ cã se filia abstimuss
dote contenta actde ex empto teneat᷑
a creditore luere ⁊ marito librũ prare
& tem. ¶ Int̾ uenditorẽ ⁊ emptorẽ
a quo exig̾e d et quid ex huiꝰ modi
pacto uenditor emptori pr̃are debe
rias eo noĩe qͣs hr̃et pr̃are deb̾e ¶ Añ
domũ mari inuinctam molib iacłiᷤ

Expanded text:
uto, nisi si quid in ea re uenditor dolo fecit.tum, cuius chirographa tributorum a debitore retro solutorum apud se deposita habebat, uendidit Maeuio ea lege, ut, si quid tributorum nomine debitum esset, emptor solueret: idem fundus ob causam eorum tributorum, quae iam soluta erant, a conductore saltus, in quo idem fundu‹s› est, uenit eumque idem Maeuius emit et pretium soluit: quaesitum est, an empti iudicio uel aliqua actione emptor a uendistrumenta de quibus quaereretur exhibeantur. Praedium aestimatum in dotem a patre filiae suae nomine datum obligatum creditori deprehenditur: quaesitum est, an filius, qui hereditatem patris retinet, cum ab ea se filia abstinuisset dote contenta, actione ex empto teneatur, ut a creditore lueret et marito liberum prae teneri. Inter uenditorem et emptorem a quo exigere debet et quid ex eiusmodi pacto uenditor emptori praestare derias eo nomine quas haberet praestare debere. Ante domum mari iunctam molibus iactis
Abbreviated transcription (Latin):
tñ rome defendi d quia succedit ĩ eiꝰ
locum a quo heres relictus est.
potest ẽẽ ⁊ uel in futurum ꝯcipi itã¬
⁊ iuditium impendenti pot ee uł
de hiis reb que postea in obligatõ¬
nem aduenture sunt nam nemi¬
nem puto dubitaturs̃ qum fide¬
iussor añ obligatoem rei accipi
possit. iuditium uero añ qmͣ aliqͥd
debeatur non posse.
ex iustis causis ⁊ ex certis personis
sustinende sunt cogitatones uelu¬
ti siistr̃a litis apud eos eẽ dicant᷑
qui rer p. causa ab̾erunt. Idemq
diui fr̃es in hec u̾ba rescripserunt
humanum est pp̃fortuitos casus

Expanded text:
tamen defendi debet, quia succedit in eius locum, a quo heres relictus est. potest esse et vel in futurum concipi, ita iudicium in pendenti potest esse vel de his rebus quae postea in obligationem adventurae sunt. nam neminem puto dubitaturum, quin fideiussor ante obligationem rei accipi possit: iudicium vero, antequam aliquid debeatur, non posse.ex iustis causis et ex certis personis sustinendae sunt cognitiones: ueluti si instrumenta litis apud eos esse dicantur qui rei publicae causa aberunt: idque diui fratres in haec uerba rescripserunt. humanum est propter fortuitos casus
Abbreviated transcription (Latin):
priori iuditio fuit deductam eẽ. nec
.ii. qiuis qm̃alienam actõemiñ iudi¬
tium inuito coherede deduce potest.
lp̃ł ii. de osfõ proconsur. Si idex
tui terta temꝑa p̾stita erant deceisẽ¬
rit ⁊ alius in locum eiusdatus finit tã¬
Ta ex integro temꝑa in persona eius
prestitura intelugemus qm̃uis ma-¬
gr̃atus noĩatim hoc in sequenti do
natõne ñ exp̾sserit. ita tñ ut limatẽ¬

Expanded text:
priore iudicio fuerit deductam esse: nec enim quisquam alienam actionem in iudicium inuito coherede perducere potest.primo de officio consulis. Si iudex, cui certa tempora praestita erant, decesserit et alius in locum eius datus fuerit, tanta ex integro tempora in persona eius praestituta intellegemus, quamuis magistratus nominatim hoc in sequentis datione non expresserit: ita tamen ut le
Abbreviated transcription (Latin):
nego in quo aduoratus ct̃ pr̃em eiꝰ
fuss. S ⁊ slo permissũ ab eo est ag̾e
tutorem pupilli tñ adu̾sus fiscum
in ciua adu̾sus pr̃em pupilli aute
aduccatus fisci suiss Qui autem int̾
infames sunt sequenti titulo expla
risuerba dnt infamia
notantur qui ab ex̾citius
nominie tã ab imꝑatore eo uecui
de eare statuendit potãs fu̾it dimus¬
sus erit. Qn artis iudicre cũ pͥnum¬
ciandinecã iusce namꝓdierit q̃ui
ienocimũ fecit qui iudicio publico
cisse iudicatus erit Qui furti iuiroꝵ¬

Expanded text:
negotio, in quo aduocatus contra patrem eius fuisset. sed et illud permissum ab eo est agere tutorem pupilli caus‹am› aduersus fiscum, in qua aduersus patrem pupilli antea aduocatus fisci fuisset. Qui autem inter infames sunt, sequenti titulo explanris uerba dnotantur notatur , qui ab exercitu ignominie causa ab imperatore eove, cui de ea re statuendi potestas fuerit, dimissus erit, qui artis ludicre provinciandive causa in scenam prodierit, qui lenocinium fecerit, qui in iudicio publico, cisse iudicatus erit, qui furti, vi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑentib q pr̃oni prone de quib p̃sõ
int subsidio de ĩ ius uocando plenius
diximꝰ. It adicit ubis ne suis frẽ soro¬
re uxore socero socrii gn̾o nurou uitͥto
nouerca pnignopͥiagna pupillop¬
istisauo personis curator detur.

Expanded text:
entibusque patroni patronae': de quibus itulo de in ius uocando plenius diximus. Item adicit: 'liberisue suis, fratre sorore, uxore, socero socru, genero nuru, uitrico nouerca, p‹r›iuigno priuigna, pupilloistis quoque personis curator detur.
Abbreviated transcription (Latin):
cende ꝯstitiuss ⁊ si qd̃ qui aquã duce̾
ꝓhibitus ẽet siccitatib detrimentice¬
piss ueluti si prata arbores ue sueexa
intendit s aliciuo modo littẽ perdi¬
dit culpa sua non est hoc equũcertil
dampnoẽe. s si per collusionẽ cessit
littem ad u̾sario cet̾is dandã eẽ actõem
ctas hũit quesitũ est. si hee fundole¬
gato non cederent eumq legatariꝰ
uendicass aut iste fundus aliqmͣ
seruitutem casis deb̾et aut si ex fidei¬
omissi cã sibi dari legatariꝰ desidera¬
ret heres seruitutẽ aliqmͣ casis excipe
omunem ut ius ꝯpascendi hẽrent m̾¬
cati sunt idq ⁊̃ a fuccessorib eoꝵ est
obseruatũ. s non nulli ex hiis qui ħ¬

Expanded text:
e ohibitus esset, siccitatibus detrimenti cepisset, veluti si prata arboresve exaruissintendit, sed aliquo modo litem perdidit culpa sua, non est aequum hoc ceteris damno esse: sed si per collusionem cessit lite adversario, ceteris dandam esse actionem unctas habuit: quaesitum est, si hae fundo legato non cederent eumque legatarius vindicasset, an iste fundus aliquam servitutem casis deberet aut, si ex fideicommissi causa cum sibi dari legatarius desideraret, heredes servitutem aliqcommunem, ut ius compascendi haberent, mercati sunt idque etiam a successoribus eorum est obseruatum: sed nonnulli ex his, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃r. Pignoris perseciuntio in rem
parit actionem creditori.
sic tuetur me per seruianã p̾tor ꝙ̃ ad¬
modum debitoremper publicianã
niuerso quantum debeatur
deml. Cuicõuenit ut is qui ad
refectõem eoificii credidit de pensioi¬
nib uire pignori ip̃e creditũ recipiat
⁊ actres utiles adu̾sus inquilmos
accipiet actõnis cautõnis exemplo
quam debitor creditori pignori de

Expanded text:
.Pignoris persecutio in rem parit actionem creditori. nori accepi, sic tuetur me per Seruianam praetor, quemadmodum debitorem per Publicianam.niuerso quantum debeturm.Cum conuenit, ut is, qui ad refectionem aedificii credidit, de pensionibus iure pignoris ipse creditum recipiat, etiam actiones utiles aduersus inquilinos accipiet cautionis exemplo, quam debitor creditori pignori de
Abbreviated transcription (Latin):
d̾e uend̾e dicend̾ est noc̾e ei exceptõne.
¶S si intͣ annũ aut biẽniũ concesserit
creditor uend̾e huꝰ ħ tempꝰ uendendo au¬
fert pignus creditoris ti creditor y pothe¬
caria usus a possore litis estimatõem cõ¬
sequutus fu̾it ⁊ a debitore petat debitũ
puto doli mali exceptõem ei obstaturã.
od̾. Citius semꝑnio fundũ pignori
dedit ⁊ cundem fund̾ postea gaio seiopi¬
gnori dedit atq ita idem ticiꝰ sẽꝓnio ⁊
gaioseio endẽ sundũ massam uendidit
quib pignori autem dederat in solid̾
singłis quero anuenditõe int̾poĩta
ius pignoris extĩctũ sit anper ħ ius so¬
lũ emptõnis apd̾ ambos ꝑmanserit.
emptionis iure pertin̾e tõconsensum
mutuo uenditione dedisse ꝓponantur
inuitem pignoraticiã ⁊ ad̃emcos ñ hr̃e
Titiᷤ seio cum pectiũam sub pignore
fundi deddat qui fund̃ cum eẽt rei publi

Expanded text:
ocere ei exceptionem. Sed si intra annum aut biennium consenserit creditor uendere, post hoc tempus uendendo non aufert pignus creditori. Si creditor hypothecaria usus a possessore litis aestimationem consecutus fuerit et a debitore petat debitum, puto doli mali exceptionem ei obstaturam.. Titius Sempronio fundum pignori dedit et eundem fundum postea Gaio Seio pignori dedit, atque ita idem Titius Sempronio et Gaio Seio fundum eundem in assem uendidit, quibus pignori ante dederat in solidum singulis. quaero, an uenditione interposita ius pignoris exstinctum sit ac per hoc ius solum emptionis apud ambos permanserit. emptionis iure pertinere: cum consensum mutuo uenditioni dedisse proponantur, inuicem pigneraticiam actionem eos non habere. Titius Seio pecuniam sub pignore fundi dederat: qui fundus cu
Abbreviated transcription (Latin):
nstr̃o cautõnis cãm re publica fc̃a
a seio int̾fuisse ⁊ subscripsisse quo cau̾at
seius fundũ nlłi alii eẽ obligatũ q̃ro

Expanded text:
ento cautionis cum re publica facto a Seio interfuisse et subscripsisse, quo cauerat Seius fundum nulli alii esse obligatum: quaero,
Abbreviated transcription (Latin):
abotr. EAlege fundum locauit si
non ca lego collectus relocare. cũ iͥlu
tm̃ locaui qluero an hoc ip̃m pr̃are debe
am . In huimodi obligationib id
maxĩe expectare deb̾emus qd̃ int̾utrã
pirtem ꝯuenit uidetur autẽ ibacpẽ¬
ti ero silentio ꝯuenisse ne quid pr̃aret᷑
neretur. ¶Locaui opus faciendita¬

Expanded text:
arum.Ea lege fundum locaui, ut, si non ex lege coleretur, relocare eum mihi tamen locaui: quaero, an hoc ipsum praestare debe in huiusmodi obligationibus id maxime spectare debemus, quod inter utramque partem conuenit: uidetur autem in hac specie id silentio conuenisse, ne quid praestaretur, neretur.Locaui opus faciend
Abbreviated transcription (Latin):
fcã pueliã suqec ip̃e uxorẽ ducẽ nec fili¬
osuo ĩ m̾imo ad ĩung̾e pot̾ scias tmmn ꝙͥ
de niptiis tractaniꝰ ⁊ ad spõsalia ꝑtin̾e
R ratio imꝑatoꝵ antonini ⁊ ꝯ¬
modi que qͣsdam nuptias in ꝑͣmsena
toꝵ nhibuit de sponsalib nich lociuus¬
casib ip̃o uire ulłiꝰ c̃ẽ mom̃ti ut supple¬
aturꝙ ⁊rationi deest.

Expanded text:
am suam nec ipse uxorem ducere nec filio suo in matrimonio adiungere potest. scias tamen, quod de nuptiis tractamus, et ad sponsalia pertineratio imperatorum Antonini et Commodi, quae quasdam nuptias in personam senatorum inhibuit, de sponsalibus nihil locucasibus ipso iure nullius esse momenti, ut suppleatur quod orationi deest.
Abbreviated transcription (Latin):
emł. Plcrumq nit̾est uitires
ad cum ꝑtineat maxie si aĩalia ĩ dotẽ
acceꝑit uel uestem qiua młr utitur eue¬
nit .n. si extimata sit ⁊ eam młr attri¬
uit ut nichoᷤ maritus estimatdemea
rum pr̃et. Quotiens gͥ non estimatereᷤ
in doteui dantur ⁊ meliores ⁊ det̾iores
mulieris fuerit᷑. uel prediis mestuma¬
tis aliquid accessit hoc ad compendiũ
mulieris pertinet. Si aliquid decessit
młłis dampnũ ẽs ¶ Siseruo sobo¬
lem cdiderunt mariti lucrũ ñ est s
fetus dotaliũ pectoꝵ ad maritũ ꝑ̃ti¬
net quia fructib cõputant᷑ sit tnu
d supleri ꝓprietatẽ priꝰ oporteat ⁊ si mis¬
sus in locũ de mortuoꝵ capitu ex ia

Expanded text:
m. Plerumque interest uiri res ad eum pertineat, maxime si animalia in dotem acceperit uel uestem, qua mulier utitur: eueniet enim, si aestimata sit et ea‹m› mulier adtriuit, ut nihilo minus maritus aestimationem eorum praestet. quotiens igitur non aestimatae res in dotem dantur, et meliores et deteriores mulieri fiunt. Si praediis inaestimatis aliquid accessit, hoc ad compendium mulieris pertinet: si aliquid decessit, mulieris damnum est. si serui subolem ediderunt, mariti lucrum non est. Sed fetus dotalium pecorum ad maritum pertinent, quia fructibus computantur, sic tamen, ut suppleri proprietatem prius oporteat et summissis in locum mortuorum capitum ex
Abbreviated transcription (Latin):
an ⁊ tradantur s qr ñ puto hec agi int̾
uirum ⁊ uxorem ut dñiũ ad eũ tnͣsfe¬
ratur s magisut certũ sit ĩ domueius
sllata ne si qmͣ separatio fiat negetur
⁊ q płmq custodiam eaꝵ maritus re¬
ꝓmittit ia młri ꝯmisse sint uidebi¬
m᷑ eaꝵ rerũ noĩe. Sinõ reddant᷑ utrum
perũ ãmotaꝵ an depoĩti an mandati
młrag̾epossit ⁊ si custodia marito
oputtit᷑ depoĩti uł mandati agi pot̾it

Expanded text:
an ei tradantur?, sed quia non puto hoc agi inter uirum et uxorem, ut dominium ad eum transferatur, sed magis ut certum sit in domum eius illata, ne, si quandoque separatio fiat, negetur: et plerumque custodiam earum maritus repromittit, nisi mulieri commissae sint. uidebimus harum rerum nomine, si non reddantur, utrum rerum amotarum an depositi an mandati mulier agere possit. et si custodia marito committitur, depositi uel mandati agi poterit:
Abbreviated transcription (Latin):
res quas solet iuluhre in domoma¬
riti n in dotem date in libellũ solet cõ¬
ferre eumq libellũ marito offerre ut
hiis subscribas qͣs res acceꝑit ⁊ uelut
cyrogͣphũ eius uxori retinz resqͥ libel¬
lo contiuentur in domo eius se intuliss

Expanded text:
res, quas solet in usu habere in domo mariti neque in dotem dat, in libellum solet conferre eumque libellum marito offerre, ut is subscribat, quasi res acceperit, et uelut chirographum eius uxor retinet res quae libello contine‹n›tur i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯueniat. Tunc enĩ qiͣ cognatione fõa
fructus ñ redduntui Siususfructus
in dotem datus sit uideamus ut rũ fru¬
ctus redoendi sunt nec ne ⁊ celsus. ł.
in dotẽ eẽ non ⁊̃ fructus per qd̾ accipiñt᷑
Sires indotẽ date sint puto in bonis
mariti fĩ accessionem tẽꝑis marito ex
pͣ młris concedenda fiunt autem ma
riti si constante minio in dotẽ dentur

Expanded text:
onatione facta fructus non redduntur. Si usus fructus in dotem datus sit, uideamus, utrum fructus reddendi sunt nec ne. et Celsus liin dote esse, non etiam fructus qui percipiuntur. Si res in dote dentur, puto in bonis mariti fieri accessionemque temporis marito ex persona mulieris concedendam. fiunt autem res mariti, si constante matrimonio in dotem dentur.
Abbreviated transcription (Latin):
si nptie forte non sequant᷑ in uitio
renusso si quidẽ dedit sic młr ut statim
res uiri fiant condic̾eeas debebit mi¬
ssos i ũtio enim uero si sic ded̾it ut
tio remisso statim easuendicabis sed
aut nũcium remissum si uendicab̾¬

Expanded text:
si forte nuptiae non sequantur nuntio remisso, si quidem sic dedit mulier, ut statim uiri res fiant, condicere eas debebit misso nuntio: enimuero si sic dedit, ut tio remisso statim eas uindicabit. sed ante nu‹n›tium remissum si uindicab
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝓfesta est de bonis ꝑ fcõ eiꝰ siue gͥ per
uissit alul dare siue cum quis dedisset
negõm eius gerens parens ratũ hu̾it
ꝓfesticia dos est cuud ⁊ si qui̾d patci
donaturusdedit marcelł .ł .ui. ꝓbat¬

Expanded text:
te profecta est de bonis uel facto eius. Siue igitur iussit alium dare siue, cum quis dedisset negotium eius gerens, parens ratum habuerit, profecticia dos est. Quod si quis patri donaturus dedit, Marcellus lib
Abbreviated transcription (Latin):
tor pupillam intͣ iuicesuũ ⁊ sextum
annũ non desponsatã a patre nec testa¬
mento destinatam duxit uxorẽ uel cã
filio suo uingat quo fc̃o ut̾q infama¬
tur ꝓ dignitate pupille exͣ ordinem co¬
hercetur nec int̾est filius sui uiris anĩ
¶libertum eampupillã ciuuspatronꝰ res
ãmini strat uxorem duc̃e satis ĩutileẽe.¬
mortem eiꝰ fił. ius tutoris uxorem duc̾e
ꝓhibiturã ciiꝰ tutele rationi obstrictus
pater fuit nec puto iñt̾ee ex cet̾ns eishe¬
res filius an abstinu̾t pat̾na hereditate
an necheres fuit forte ex h̾edatus aut
ut per fraudem in eum collocatã bona
patris pp̃tutelam reuocauit oporteat¬
gessit ex filio emancipatio nate ant
ne poti ex alt̾o filio eam collocare possit
siue emancipato siue manenti in po¬
testate qui apar affectionis causa
suspicationẽ fraudis ãmouet. S ⁊ sise¬
natus consultũ stricto iure contͣ om̃s
tutores instituitur ante tm̃ sũ meaf¬
fectionis auite intuitu hm̃modu

Expanded text:
tur pupillam suam intra uicesimum et sextum annum non desponsam a patre nec testamento destinatam ducat uxorem uel eam filio suo iungat: quo facto uterque infamatur et pro dignitate pupillae extra ordinem coercetur: nec interest, filius sui iuris an in libertum eam pupillam, cuius patronus res administrat, uxorem ducere satis inciuile emortem eius filius tutoris ducere uxorem prohibetur eam, cuius tutelae rationi obstrictus pater fuit: nec puto interesse, exstiterit ei heres filius an abstinuerit paterna hereditate an nec heres fuit forte exheredatus aut ut per fraudem in eum collocata bona patris propter tutelam reuocari oporteatgessit neptis ex filio emancipato natae, an nepoti ex altero filio eam collocare possit siue emancipato siue manenti in potestate, quia par affectionis causa suspicionem fraudis amouet. sed etsi senatus consultum stricto iure contra omnes tutores nititur, attamen summae affectionis auitae intuitu huiusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
gis uel prĩ euis non oporte eam nub̾e
nunquid nec fr̃ĩ qui est in eiusdẽ pote¬
state. ¶ S uideamus si ticii filius
dux̾it uxorem eamq tua pupilla fu¬
it deuide ticium uł filiũ eius adopta¬

Expanded text:
ri eius non oportere eam nubere: numquid nec fratri, qui est in eiusdem potestate? Sed uideamus, si Titii filius duxerit uxorem eam, quae tua pupilla fuit, deinde Titium uel filium eius adopta
Abbreviated transcription (Latin):
fiant accipientis anseqnutis nuptus
ũstatĩ inutio misso cõdicam siu̾o ñ
statĩ poto uendicare qr mee res sunt
nuptiis secuntis eius donis efficiant᷑¬
⁊ añ nuptias decessero an sequutis u¬
ptiis dotilee incipiant ⁊̃ uereor ne n
possint in dñio eiuseffici cui datesũt
qr post mortẽ incipiat dñiũ discedere
ab co qui dedit qr pendet donatio idiᷤ
emi nuptiarũ ⁊ consequit᷑ cõditio mi¬
ꝑtiaꝵ iam ħedis diiũ est aquo disce¬
imꝑomi ħedi consentire ei quid defuct
fetit aut si distułit ⁊ ab sit ⁊̃ uolente
uł absente ꝯ dñũ ad maritũ ip̃o iure
transferri se młr ne maneat indotata
dotis autẽ cã data acciꝑe debemꝰ ea que
ciantur mariti ⁊ puto si fic dentur
meuulgo fieri iudemus nam mulier

Expanded text:
ecutis nuptiis: si statim, nuntio misso condicam: sin uero non statim, potero uindicare, quia meae res sunt. nuptiis secutis dotis efficiantet ante nuptias decessero, an secutis nuptiis dotis esse incipiant? et vereor, ne non possint in dominio eius effici cui datae sunt, quia post mortem incipiat dominium discedere ab eo qui dedit, em nuptiarum et cum sequitur condicio nuptiarum, iam heredis dominium est, a quo disceimponi heredi consentire ei quod defunctus fecit aut, si distulerit uel absit, etiam nolente uel absente eo dominium ad maritum ipso iure transferri, ne mulier maneat indotata. Dotis autem causa data accipere debemus ea, quae ciuntur mariti. et putem, si sic dentur mae uolgo fieri uidemus nam mulier
Abbreviated transcription (Latin):
filie in dotem det̾ hanc quo ꝓfesticiãẽe.
Si ꝑat̾ repudiau̾it heditatẽ dotis cõstitu¬
cude causa forte qd̃ marituserat ansub¬
stitutus aut qi potuit ab intestato he
au̾it pat̾ ut apd̃ ħedem generũ rema¬
neat dotis cõstituende cã. Iuł ꝓbat nõ¬

Expanded text:
. Si pater repudiauerit hereditatem dotis constituendae causa forte quod maritus erat substitutus aut qui potuit ab intestato herauerit pater, ut apud generum heredem remaneat dotis constituendae causa, Iulian
Abbreviated transcription (Latin):
reum ꝓ se dedit ego puto ꝓfectitiã eẽ do
siue fi deiussori. ¶Si filius familias
mutuatꝰ croditorem delegau̾it ut daret
dotemab auo profectam neratiꝰ ait
hactenus quatenꝰ alius eẽt dotaturꝰ nep¬
tem suam. Id enĩ uidetur in rem aui uͥ
sum. ¶Si quiscertam qnͣtitatẽ pri
donau̾it ita ut hoc ꝓ filia daret ñ esse
det condictione teneat᷑ hoc iuris ⁊ ĩ mbe
euis cẽ ait si forte sub ea condictõe uxor
maritodet ut ꝓ filia gn̾o in dotẽ daret
nec uideri uxorẽ marito donasse. Recti¬
ssimc gͦait ut ñ sit int̾dicta donatio
lure ciuili ñ .n. ad hoc dedit ut ip̃e hat
s ut geño ꝓ filio expendat deniq si
ue dederit condictione tenet eẽ gͣ dotẽ
ista aduẽticiã Iurait ⁊ ita utim̾sifiliꝰ
familias dotempiiserit ⁊ sui uiris fa

Expanded text:
reum pro se dedit, ego puto profecticiam esse dotsiue fideiussori. Si filius familias mutuatus creditorem delegauit, ut daret dotem ab auo profectam Neratius ait hactenus, quatenus auus esset dotaturus neptem suam: id enim in rem aui uideri uersum. Si quis certam quantitatem patri donauerit ita, ut hanc pro filia daret, non esse ddederit, condictione tenetur. hoc et in matre iuris esse ait, si forte sub ea condicione uxor marito det, ut pro filia genero in dotem daret, nec uideri uxorem marito donasse rectissime ergo ait, ut non sit interdicta donatio iure ciuili: non enim ad hoc dedit, ut ipse habeat, sed ut genero pro filia expendat: denique si non dederit, condictione tenetur. esse igitur dotem istam aduenticiam Iulianus ait: et ita utimur. Si filius
Abbreviated transcription (Latin):
acoptiuo dictũ est an ⁊ optio impeditur
qd̃ magis dicend̾ est ⁊ si curator dugerit
curam adoptau̾it maritũ eius puelle
cuius curator est.⁊ am finita iã tutela
⁊ nupta puella alii uereor nelongum
sit adoptionẽ mariti ei impedire ⁊ qi pp̃¬

Expanded text:
adoptato dictum est an adoptio impeditur? quod magis dicendum est et si curator, dum gerit curam, adoptaverit maritum eius puellae, cuius curator est. nam finita iam tutela et nupta puella alii vereor, ne longum sit adoptionem mariti eius impedire, q
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ peccunie dampnũ sentiret ¶Si pat̾ ali¬
enũ fundũ bona fide emptũ ĩ dotẽ dedit
ab ip̃o ꝓfectus intlłr Si indotem
⁊ equuo non ouenit lucrari aliquem
tũ dampno alt̾ius aut dampnũ senti¬
re pro alterius lucro.

Expanded text:
sentiret. Si pater alienum fundum bona fide emptum in dotem dedit, ab ipso profectus intellegitur. Si in dote et aequo non conveniat aut lucrari aliquem cum damno alterius aut damnum sentire per alterius lucrum.
Abbreviated transcription (Latin):
pater c̃ẽ uolu̾it cui miptui filia ꝯmu¬
inscollocassent frustra tmn ab eo tutor
datus eliget n enĩ n intelligit᷑ pacer
de persona tutoris cogitasse ꝯ iõ maxĩe.
mr̃em pertulit ne filie nuptie ⁊ tutori
ꝯmitt̾entur. Młr lib̾to uiri ac patro¬
ni sui mala rõne ꝯuĩguntur. Tutor
qui rõnes curatori redde debuit puel¬
lam suam añ ꝯstitutũ temp̃ etatis eiꝰ
uxorem ducẽ nec mr̃em ab alio inio¬
cohortis uł equitũ aut tribunis si cõtͣ
int̾dictum eius ꝓuintie dux̃ uxorem in
potentatus nuptias ꝓhibu̾it s anh
huic quo si uulgo nupsit ñ sit auferẽ¬
dum ꝙ testainto relictũ est delib̾ari pot
exemplo tm̃ pupille nupte tutori ꝙ
relictum eit pot̾ młr consequi peccu¬

Expanded text:
pater esse uoluerit, cui nuptum filia communis collocaretur, frustra tamen ab ea tutor datus eligetur: neque enim intellegitur pater de persona tutoris cogitasse, cum ideo maxime matrem praetulit, ne filiae nuptias tutori committeret. Mulier liberto uiri ac patroni sui mala ratione coniungitur. Tutor, qui rationes curatori reddidit, puellam suam ante constitutum tempus aetatis eius uxorem ducere nec matrem ex alio matrcohortis uel equitum aut tribunus contra interdictum eius prouinciae duxit uxorem, inpotentatus nuptias prohibuerit. sed an huic quoque si uirgo nupsit, non sit auferendum quod testamento relictum est, deliberari potest: exemplo tamen pupillae nuptae tutori, quod relictum est pot
Abbreviated transcription (Latin):
pericłm tm̃ tutele ad eũꝑtineat añ
siñ amoronis contineat᷑ ueluti si
pupilia ab hostib captaerat aut fal¬
sis allegationib a tutela se excͥlisau̾it
ut ex sacris cõstitutionib ꝑiculũ adeũ
pertineat ⁊ dicend̾ est eos quo ad seua¬
tus consultũ pertin̾e nam ⁊ hiu̾mo¬
di pericłmmimerum triũ ꝑsc̃aꝵ¬
uideam̃ ue extrasenatus sententiã con¬
sulti sit ueluti si magratus intutele
peritulũ m̃cid̾it uł ficeuisserit quis
ꝓ tutore uł curatore qr nͣe ⁊̃ ĩ nuumm
trũ tutelaꝵ hȩc imputantur ⁊ coscq̃us
est hoc ꝓlare quid gͦ sihonoris ca tutor
datus sit quatenꝰ nec hñmodi tutela i
numerum ꝯputat᷑ nunquid idẽ sit s rõ
in contrariũ ducit qd̾ oc̃mest ahonora¬
riũ tutorem pericłi sole pati si malepa¬
sus sit administrari tutelã qui ille qui
pertineat ad or̃oem ñ est dubitand̾ quia
perinde tenetur ex sacrisconstitutõnib
ato si gessiss quid gͦ si cũse uell extu¬

Expanded text:
periculum tamen tutelae ad eum pertineat, an sententia orationis contineatur? ueluti si pupilla ab hostibus capta fuerit aut falsis allegationibus a tutela se excusauerit, ut ex sacris constitutionibus periculum ad eum pertineat? et dicendum est hos quoque ad senatus consultum pertinere: nam et huiusmodi periculum in numerum trium uideamus ne extra sententiam senatus consulti sit: ueluti si magistratus in tutelae periculum incidit uel fideiusserit quis pro tutore uel curatore, quia nec in numerum trium tutelarum haec imputantur: et est hoc probare. Quid ergo si honoris causa tutor datus sit? quatenus nec huiusmodi tutela in numerum computatur, numquid idem sit? sed ratio in contrarium ducit, quod dictum est et honorarium tutorem periculum so lere pati, si male passus sit administrari tutelam. Quin autem ipertineat ad orationem, non est dubitandum, quia perinde tenetur ex sacris constitutionibus atque si gessisset. Quid ergo si, cum se uellet excu
Abbreviated transcription (Latin):
s iͥhoc ueqͣqm placet n quũ .n. est ꝓpt
dilationẽ que forte ñ dolo s que ex necci¬
tate ꝯtigit non excusari uł nuptias im¬
pediri extusa tõe percepta. Qmͣus u̾bis
M̃ons cautũ sit ne uxorẽtutor pupillã
suam diicat tm̃ intelligend̾ est n des¬
pond̾i ciuidẽ posse. Namcũqua nptie
despondi pon̾it Namq duci iure potest
despondetur. quid g̾ si adoptinus filiꝰ
tutoris dux̾it pupillã illicite posteaq
emancipatus filit credend̾ est de adopti¬
uis eiuancipat᷑ senatũ non sensisse q
post cmancipatõem ĩtotũ adoptus fa¬

Expanded text:
 hoc nequaquam placet: iniquum enim est propter dilationem, quae forte non dolo, sed quae ex necessitate contingit, non excusari vel nuptias impediri excusatione recepta. Quamvis verbis orationis cautum sit, ne uxorem tutor pupillam suam ducat, tamen intellegendum est ne desponderi quidem posse: nam cum qua nuptiae desponderi potest: nam quae duci potest, iure despondetur. Quid ergo si adoptiuus filius tutoris duxerit pupillam illicite posteaque emancipatus fuerit? credendum est de adoptiuis emancipatis senatum non sensisse, quia post emancipat
Abbreviated transcription (Latin):
tit qui ex gradu ascendentiũ uxorem
duxĩt qui u̾o ex lat̾e eam dux̾it qmͣ
uetatus uel asfinem qmͣ impeditum
si quidem palam fec̾it leuiꝰ puniat᷑
si u̾o clam hoc ꝯmiserit grauiꝰ cuiꝰ di¬
usantur clam ꝯmittent̾ se excontu¬
maces plectuntus
tua est ⁊ cũ uoto eiꝰ qui dat
ita contͣhit᷑ ut semꝑ apud

Expanded text:
descendentium uxorem duxerit. qui uero ex latere eam duxerit quam uetatur, uel adfinem quam impeditur, si quidem palam fecerit, leuius, si uero clam hoc commiserit, grauius pusantur, clam committentes ut contumaces plectuntur.tua est, et cum voto eius qui dat ita contrahitur, ut semper apud
Abbreviated transcription (Latin):
auti. Senatoris filia qiue corꝑe q̃stĩt
uł artem ludicram fecit aut iuditio
publico dampnata fuit impuneliber¬
tino nubit nechonor ei seruatur que
se in tantũ d fedus deduxit.
ip̃i pr̃ono daretur ex siũa legis acco¬
modatur. Idemq dicend̾̃ erit ⁊ si alt̾i pa¬
troni filius alt̾o uiuo libertã eoꝵ uxo¬
remdux̾it Sugnominiosam lib̾tam
suam patronꝰ uxorẽ dux̾it placet qr
contra legem maritus sit nam hr̃e
eũ hoc legis bñfitiũ Si uni ex filiis
assignatã alt̾ uxorem dux̾it nõ idẽ
ius qd̃ in patrono tribuend̾ est nicħ
eñ iuris habebit quia senat᷑ om̃e ius
lib̾toꝵ assignatoꝵ ad cũ transtulit
cui id pater tribuit.
oris gradus hoĩes ducant uxores

Expanded text:
am. Senatoris filia, quae corpore quaestum uel artem ludicram fecerit aut iudicio publico damnata fuerit, impune libertino nubit: nec enim honos ei seruatur, quae se in tantum foedus deduxit. ipsi patrono daretur, ex sententia legis accommodatur. idemque dicendum erit et si alterius patroni filius vivo altero libertam eorum uxorem duxerit. Si ignominiosam libertam suam patronus uxorem duxerit, placet, quia contra legem maritus sit, non habere eum hoc legis beneficium. Si uni ex filiis adsignatam alter uxorem duxerit, non idem ius quod in patrono tribuendum: nihil enim iuris habebit, quia senatus omne ius libertorum adsignatorum ad eum transtulit, cui id pater tribuit. oris gradus homines ducant uxores
Abbreviated transcription (Latin):
tori suo uł filio eius est senatus relegã¬
dum censuit senatus ꝯsulto quo ꝓhi¬
bentur cutores ⁊ filii eoꝵ pupillas su¬
as duce putohedem quo tutoris extͣ¬
neum siña app̾hendi Cum ĩo prohiberi
huiꝰ modi nup̾tias pupille in re fami
hari circuiscribant᷑ ab hiis qui rõnes
euis geste tutele redd̾e compellenturd̃
Tutor autem pupilli non ꝓhibet᷑ filiã
suani collocare pupillo suo in iniuo
aue non uidi contra mandata ex ea¬
dem ꝓuintia uxorem duce poct ⁊̃ cniiti

Expanded text:
tori suo vel filio eius est, senatus relegandum censuit. Senatus consulti, quo prohibentur tutores et filii eorum pupillas suas ducere, puto heredem quoque tutoris extraneum sententia adprehendi, cum ideo prohibuerit huiusmodi nuptias, ne pupillae inliari circumscribantur ab his, qui rationes eis gestae tutelae reddere compelluntur. Tutor autem pupilli non prohibetur filiam suam collocare pupillo suo in matrimnt, non uideri contra mandata ex eadem prouincia uxorem ducere idque eti
Abbreviated transcription (Latin):
tim idcirco noc a furioso diu̾tendo soluit
se huiᷤ legis necc̃itate nec si ab ignorã¬
te diu̾titur. Rectius enĩ hic inuitus
dr̃ qͣm qui dissenserit. ¶ Si ab hosti¬
b patronus captus ec̃ ꝓponatur uere¬
or ne possit ita hab̾e onubiũ nubendo
quemad̾m hr̃et si mortuus ẽẽt ⁊ qui
cõnubiũ putat enĩ Iulianus durare
patroni reu̾entiã certe si maliã serui¬
tutem patronus sit deductus ꝓculd
dubio dissolutum est m̃iu¬
Iauisł. Illud dubitationis est a
an ⁊ qui ꝯminẽ lib̾tam uxorẽ duxit
ad hoc ius admittat᷑. iaboleñ negaũ
quia nou ꝓpͥe uidetur eius lib̾ta que
⁊ alt̾iꝰ sit aliis contͣ uissũ est qr lib̾ca
eius esse negari non pot̾ licet alt̾ius
quoz libertas sit quam sisiam pleriqz¬

Expanded text:
tium: idcirco nec a furioso diuertendo soluit se huius legis necessitate nec si ab ignorante diuorterit: rectius enim hic inuitus dicitur quam qui dissensit. Si ab hostibus patronus captus esse proponatur, uereor ne possit ista conubium habere nubendo, quemadmodum haberet, si mortuus esset. et quiconubium: putat enim Iulianus durare itate propter patroni reuerentiam. certe si in aliam seruitutem patronus sit deductus, procul dubio dissolutum esset mPapiam. Illud dubitationis est, an et qui communem libertam uxorem duxerit ad hoc ius admittatur. Iauolenus negauit, quia non proprie uidetur eius liberta, quae etiam alterius sit: aliis contra uisum est, quia libertam eius esse negari non potest, licet alterius quo
Abbreviated transcription (Latin):
quis lib̾tam suã dux̾it uxorẽ qiuã ex fi¬
dei cõmissicã manumiserit liceat liber¬
te inuito eo nptias contraħx putoqr
nouerat ferendus ex nectĩtate qui ma¬
numisit ñ suo arbitrio magisem̃ de¬
bitam libertatẽ pr̃at qiłi ullũ bñfici¬
um in młrem contulit.
lo uxor dici pot̾ qmͣ a quo manuus¬
sa est nisi patronus m̃m̃ eius remui¬
ciauit Si autem filius familias m̾¬
mii causa iussu prĩs ancillã manui¬

Expanded text:
quis libertam suam duxerit uxorem, quam ex fideicommissi causa manumiserit, liceat libertae invito eo nuptias contrahere: puto, quia non erat ferendus is qui ex necessitate manumisit, non suo arbitrio: magis enim debitam libertatem praestitit quam ullum beneficium in mulierem contulit. lio uxor duci potest quam a quo manumissa est, nisi patronus matrimonio eius renuntiauerit. Si autem filius familias matrimonii causa iussu patris ancillam manu
Abbreviated transcription (Latin):
Ceuoll Et nichil int̾est ex iusis
nuptiis cognatio descendat an u̾o nõ
tur eam qͦ uxorẽ duce̾ q̃ per adoptio¬
nem filia nepti sue eẽ ceperit in tĩn ut
si per emancipatõem adoptio dissolu¬
ta est idem iuris maneat. Item patris
adoptiui mei mr̃em mat̾teram aut
neptẽ ex filio uxorem duc̾e ñ possum

Expanded text:
um. Et nihil interest, ex iustis nuptiis cognatio descendat an uero non: tur eam quoque uxorem ducere, quae per adoptionem filia neptisue esse coeperit, in tantum, ut et, si per emancipationem adoptio dissoluta sit, idem iuris maneat. Patris adoptiui mei matrem aut materteram aut neptem ex filio uxorem du
Abbreviated transcription (Latin):
Nich int̾est neget quis an taceat
int̾rogatur̃ an obscure Rndeat ut
incertũ dimittat int̾rogatorẽ. ¶Ex
causa sucturri ei qui int̾rogatꝰ Rn¬
dit ñ dubitam᷑ ¶Nam ⁊ siquis
int̾rogatus an pr̃is heres ẽc̃t. R.¬

Expanded text:
Nihil interest, neget quis an taceat interrogatus an obscure respondeat, ut incertum dimittat interrogatorem.Ex causa succurri ei, qui interrogatus respondit, non dubitamus: nam et si quis interrogatus, an patri heres esset, r
Abbreviated transcription (Latin):
instituta actõe ꝯuenitur. ¶Si cũ cẽt quis
ex semisse heres dix̾it se ex oqͣdrante
ẽẽ ex iiore parte qui .n. si nescit sibi
partem accͥuisse uł ex inc̾ta parte
sũ institutus cur ei Rnsũ nocebat.¬
ui tacuit qͦq ꝗ apud p̾torem ĩ ea cã
est ut instituta actõe insolid̾ ꝯueni¬
ce si conuenietur atqz si ex ca parte heres
eet fides .ii. ei toutͣ se habebitur. ¶Qui

Expanded text:
instituta actione conuenietur.Si, cum esset quis ex semisse heres, dixerit se ex quadrante, edem ex minore parte: quid enim, si nescit sibi partem adcreuisse uel ex incerta parte fuit institutus? cur ei responsum noceat?Qui tacuit quoque apud praetorem, in ea causa est, ut instituta actione in solidu sic conuenietur, atque si ex ea parte heres esset: fides enim ei contra se habebitur.Qui