comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cusur ut boncamopinionem ab his quisoris su
at: et quib: doctrinedisplic& placeat conuer¬
satio: put oquod non sit facilerepperire: ma¬
ximequeallud ut porsitaduersari irresistere
et pueriasopprimere & superare doctrinas:
&ut nonne ophitur episcopus ordinur : quod
uidemus nostristem porb: prosum me ligiun¬
titicc sienim baptis mumstatim iustum facerd
& ominiplenum iustitiac. Nequaquã utique cc¬
postalds neo phitum refutar& ÷ sedbaptis mũ
u&era peccata conced& : noua s uirtutes non
tribuit. dimittit ecarcere: & dimisso silabo¬
rauerit. praemia pollic&ur: Aut nullus in¬
quam autrarus est. quiomnia habeat quae
haberedeb& episcopus: et ta men siunum uel
eo damnabitur quod non hab&: sedex eocoro¬
nabitur quod possid&: omniacenim habere
et nulla indigere uirtute eius est qui peccatũ
non fecit: nec dolus inuentus est moreeius: qui
cum maledicer&ur non remadedixit: qui con¬
fidenter uirtutum conscientia loquebatur:

Expanded text:
ccusetur: ut bonam opinionem ab his qui foris suat; et quibus doctrina displicet, placeat conversatio: puto quod non facile sit reperire, maximeque illud, ut potens sit adversariis resistere, et perversas opprimere et superare doctrinas. Vult ut non neophytus episcopus ordinetur, quod videmus nostris temporibus pro summa eligi justitia. Si baptismum statim justum faceret, et omni plenum justitia, nequaquam utique Apostolus neophytum refutaret; sed baptismus vetera peccata conscindit, novas virtutes non tribuit, dimittit e carcere, et dimisso, si laboraverit, praemia pollicetur. Aut nullus, inquam, aut rarus est, qui omnia habeat, quae habere debet episcopus. Et tamen si unum vel eo damnabitur, quod non habet, sed ex eo coronabitur, quod possidet. Omnia enim habere, et nullo indigere, virtutis ejus est qui peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus; qui cum malediceretur, non remaledixit : qui confidenter virtutum conscientia loquebatur:
Abbreviated transcription (Latin):
nequaquã uelis: uerita senĩ laborare potest uincin
p̃otest.
ATES Laba sententia stua fparumper discute¬
re ut intellegant sectatarestui. quam diunum
intemirentur ingeniũ: dicis sine peccato er re ñ
posse ninquiscientiam legir habuerit. per quod
magnec̃ pastem xpianorum exdudis aiustitice: et
qui pradicator: es inpercantiae: omnes prope pecca¬
tores esse pronuntias: quotus enim quis que
torib ecdesie autraro autdifficulter inuenias:
uerũtu itantȩ es liberalitatis & fauorem tibia puo
amatonas tuas concilas : ut in alio loco scripseris q
scentiam legis &iam seminas haberedebere cũ
a postolus dicat tacendum essemulierib in ex¬
desico & siqui dignorant domiuros debere c̃¬
sulere : nec sufficit tibi dedisse agminicuo sci¬
entiam scriptur arum nis earum uoce & canti¬
cis delecteris Iungisenim & ponis inttulo quod

Expanded text:
nequaquam velis. Veritas enim laborare potest, vinci non nequaquam velis. Veritas enim laborare potest, vinci non potest. A. Libet sententias tuas parumper discutere, ut intelligant sectatores tui, quam divinum in te mirentur ingenium. Dicis, Sine peccato esse non posse, nisi qui scientiam legis habuerit, per quod magnam partem Christianorum excludis a justitia, et qui praedicator es impeccantiae, omnes prope peccatores esse pronuntias. Quotus enim quisque toribus Ecclesiae; aut raro, aut difficulter invenias? Verum tu tantae es liberalitatis, 722 ut favorem tibi apud Amazonas tuas concilies, ut in alio loco scripseris, Scientiam legis etiam feminas habere debere: cum Apostolus doceat esse tacendum mulieribus in Ecclesia; et si quid ignorant, domi viros suos debere consulere . Nec sufficit tibi dedisse agmini tuo scientiam Scripturarum, nisi earum voce et canticis delecteris. Jungis enim et ponis in titulo, Quod
Abbreviated transcription (Latin):
argumentationis ostendam esse poss& e dice¬
re quod esse non possit: hocenim quod propo¬
suistipossehominem sine peccato esse siuelit aut
uerum est aut fedsum: siuerum est. ostendeqͥis
suerit. si falsũ est quicquid falsũ est fierinũ quã
potest: uerum hac quasi exa ꝓlosataceantur-
& inscriniolis uestris tantũmussitent publicam
beper p&uoc oratione utendum est: Itadũtaxat:
ut habeas potestatem resellendi & quaerendi: si
quiduolueris:
REΠDł Rudiam patienter : Nonenimdicam
libenter & mirabor ingeniũcuius magirstu¬
peo fed sitatem¬
ATC DIX̃ Vtrum fedras intanuera quaedic¬
turus sum cumaudieritunc probabis.
CRΕΠO Noque reutius : mihidecr&um est
si respondere pon potuero magissilere
quacm menda cio cdquies cere:
ARCDIXIT Quͥ dinterest. utrumte tacenee
anloquentem superem &iuxta protei fec hu¬
lcꝰ iuigilantẽ capiam indormientem
Cresobł i Cũ dixeris quiduolueris audics quae

Expanded text:
argumentationis ostendam, esse posse, te aio diceargumentationis ostendam, esse posse, te aio dicere, quod esse non possit. Hoc enim, quod proposuisti, posse hominem sine peccato esse si velit, aut verum est, aut falsum est. Si verum est, ostende quis fuerit: si falsum; quidquid falsum est, numquam fieri potest. Verum haec quasi explosa taceantur, et in scriniolis vestris tantum mussitent, publicam bus perpetua oratione utendum est, ita dumtaxat, ut habeas potestatem refellendi et quaerendi si quid volueris. C. Audiam patienter, non enim dicam libenter; et magis mirabor ingenium, cujus stupeo falsitatem. A. Utrum falsa sint an vera quae dicturus sum, cum audieris tunc probabis. C. Loquere ut vis, mihi decretum est si respondere non potuero, magis silere, quam mendacio acquiescere. A. Quid interest utrum te tacentem, an loquentem superem, et juxta Protei fabulam vigilantem capiam, an dormientem? C. Cum dixeris quae volueris, audies quae
Abbreviated transcription (Latin):
testimonio con probatur. pos se homine mes¬
se sinepeccato. & maculam non habere :
ΑΓΕΟ Non intellegis quid proposueris: Neq
enim homo potest esse sine peccato: quod tua ha¬
b& sententia: sed potest siuoluerit ds̃ seruare
hominem sine peccato: & inꝰ maculatum suami¬
sericordia custodire: hoc & egodi  quod cuncta
dõpos sibilia sunt: homini autem non quic¬
quiduoluerit pos sibileest: et maxime idesse
quod nullã habere legeris creaturam:¬
queloB .R. Non dicohominem esse sine pec¬
cato quod tibi forsitan in porsibile uidcatur red
porse essesiuelit: aliudestenim esse: aliut pos¬
seesse: quaerife exemplũ . posseostendit im¬
perii ueritatem:¬
Tc or̃. Nugaris nec meministi. illius prouer¬
bii actum neagas & in eodem caeno uolutaris
immolaterem lauas. proquonihil aliud audi¬
es nisihoc quod omnib pat&: renite uelle fir¬
mare : quae nec est: nec fuit. forsitan nec futura
est: atqueut ipso uerbo utar. & stultitiam. tuae¬

Expanded text:
o comprobatur posse hominem esse sine peccato, et maculam non habere. A. Non intelligis, quae proposueris. Neque enim homo potest esse sine peccato, quod tua habet sententia; sed potest, si voluerit Deus, hominem servare sine peccato, et immaculatum sua misericordia custodire. Hoc et ego dico, quod Deo cuncta possibilia sunt. Homini autem non quidquid voluerit possibile est; et maxime id esse, quod nullam legeris habere creaturam. C. Non dico hominem esse sine peccato, quod tibi forsitan possibile videtur; sed posse esse si velit. Aliud est enim esse, aliud posse. Esse, quaerit exemplum; posse, ostendit imperii 721 veritatem. A. Nugaris, nec meministi illius proverbii: « Actum ne agas; et in eodem coeno volutaris, immo laterem lavas. » Pro quo nihil aliud audies, nisi hoc, quod omnibus patet: rem te velle firmare, quae nec est, nec fuit, et forsitan nec futura est. Atque ut ipso verbo utar, et stultitiam
Abbreviated transcription (Latin):
leuandum: et apostolus: sie suerit inimicustuus
dailli cibum, sisitierit. dailli potum: haecenim
fatiens carbone s ignis coaceruabis super caput
eius: Non inmaledictũ & condemnationemut
plerique aestimant: sed incorrectionem & paeni¬
tudine ut superatus beneficuis. ex cocto frigo¬
re caritatis in imicuses se desistat : xodis praco¬
repromitti : Ponis que testimonia deccpocrephis
cũ per spicuũ sit regnũ caeloũ primũ ineuangelia
praedi cariper iohannem baptistam: & c̃c̃¬

Expanded text:
levandum: et Apostolus: Si esurierit inimicus tuus, levandum: et Apostolus: Si esurierit inimicus tuus, ciba illum; si sitierit, da illi potum. Hoc enim faciens, carbones ignis congregabis super caput ejus ; non in maledictum et condemnationem, ut plerique existimant, sed in correctionem et poenitudinem, ut superatus beneficiis, excoctus fervore charitatis, inimicus esse desistat. 31. Arepromitti; » ponisque testimonia de apocryphis: cum perspicuum sit regnum coelorum primum in Evangelio praedicari per Joannem Baptistam,
Abbreviated transcription (Latin):
rici cau&e & monachi: uiduxe& uirgines pe¬
rȩduoemini : pisisordidoeruos atque paenno¬
sces uulgusaes pexerit : Tacco dehominib: se¬
culi quib: apertebellum indicitur . & inimici¬
tiae contradm̃ si pradions atquenitentibu su¬
tantur exuuuir audiamus &c&erc inimicos
ut proximos diligendor statimque opprer¬
stis grauis simolĩ targo ponisacdicis inimico
num quac̃ esre credendum: quod sibi es secon¬
trarium eticc mesilente perspicuũ est: sed dicis
aduertens quo sensu insiur locisdicta sint: Pracep¬
tumest mihi ut diligam inimicos. et orem pro
per secutorib nũ quidius sumest: ut ita diligã
quasi proximor & consanguineos &cemicor. ut
interaemulum & necessariũ nulla distanti¬
cesit᷑ Simi cos diligo quacsi proximos a micir
quidam plius exhibeo : autsi hoc dixeras illut
taceredebueras ne contrarias ibimeodemlo¬
codicere uidereris Inimiconum quã csse cre¬
dendum: sed quomodo diligatur in imicus&
lex doc& iumentũ cduersarii siceciderit: sub¬

Expanded text:
rici, cavete, monachi, viduae et virgines, periclitamini nisi sordidas vos atque pannosas vulgus aspexerit. Taceo de hominibus saeculi, quibus aperte bellum indicitur, et inimicitiae contra Deum, si pretiosis atque nitentibus unt? etc. Audiamus et caetera. « Inimicos ut proximos diligendos: » statimque oppressus gravissimo lethargo ponis ac dicis, « Inimico nunquam esse credendum; » quod sibi esse contrarium, etiam advertens, quo sensu in suis locis dicta sint. Praeceptum est mihi, ut diligam inimicos, et orem pro persecutoribus. Numquid jussum est, ut ita diligam, quasi proximos et consanguineos et amicos, ut inter aemulum et necessarium nulla distantia sit? Si inimicos diligo quasi proximos, amicis quid amplius exhibebo? Aut si hoc dixeras, illud tacere debueras, ne contraria sibi in eodem loco dicere videreris, Inimico numquam esse credendum . Sed quomodo diligatur inimicus, et lex docet : Jumentum adversarii si ceciderit, sub
Abbreviated transcription (Latin):
cum peccauerint inpulchritudinem iustinȩ & inexpec¬
tationẽ patrummi dnm tusscire quando peccata omnia
siniantur: audieundem prof&cm: In tempore illo
dicit dñs quȩ retur iniquitas israhel & nonerit &
peccatum iudȩ & nominueniur: Curquȩ so sequitur
quiccpropitius croillis : ubergo propitiatio est. prȩ¬
cessit ante peccatum: Tolleigitur posse : & canaedac
omnic: dõdonante subsistere. Donumest prȩstola¬
ricumsilentio salutarednĩ bonum est ponerempul¬
uere õssuum. da repercutiente se maxillam: satu¬
rari obprobrus spemhabere in dño sienimabie¬
cit & miscrebitur ux tamultitudinem miscricor¬
diarum suarũ Neque humiliauit cordesuo & abie¬
at silios hominum: Frustramur murathamo pro
peccatis suis: scrute muruias nostras. & quȩ ramus
& reuertamurad dnm Icuemus corda cum mani
iracundiam prouocamus id araotu mexorabilises¬

Expanded text:
cum peccaverint in pulchritudinem justitiae, et in exspeccum peccaverint in pulchritudinem justitiae, et in exspectationem patrum. Vis scire quando omnia peccata finiantur? audi eumdem prophetam: In tempore illo, dicit Dominus, quaeretur iniquitas in Israel, et non erit, et peccatum in Juda, et non invenietur . Cur, quaeso? sequitur: Quia propitius ero illis. Ubi autem propitiatio est, praecessit ante peccatum. Tolle igitur posse, et concedam, omnia, donante Deo, subsistere. ri cum silentio salutare Domini, bonum est viro cuvere os suum, dare percutienti se maxillam, saturari opprobriis, spem habere in Domino . Si enim abjecit, et miserebitur juxta multitudinem misericordiarum suarum; neque enim humiliavit corde suo et abjecit filios hominum. Frustra murmurat homo pro peccatis suis. Scrutemur vias nostras, et quaeramus et revertamur ad Dominum . Levemus corda cum 779 miracundiam provocavimus, idcirco tu inexorabilis
Abbreviated transcription (Latin):
dñr meus promea salute sensurus est ⁊ miser &ur hu¬
meno generidr̃ & non uult perire quor fecit: Noli
timere ia cobidicitdñs. egoenim sm tecum. & muer¬
ficia monines gentes inquas dispersice : ue roi pid̃ peri¬
renon faciam. sed eastigabotetum iustitia & i tamise¬
rebor turut tein noxium non relinquam: unde&
placentes dõ. non suo tantum merito. sed eiuscle¬
mentiac cui omnes creatura subiecta est: Et inlig&
misericordiacius: audiant hereaci quiel euantur.
persuperbiam: & dicunt ipsinobis fecimus cornua
audiant illud quodaudiuit moab: audiuimur super¬
biam mocb superbus est ualde : Alttudinem illius.
&clationem & gloriationem. a iflatione man dis
egocognouidicit dñs quõ nequac quõe iuxtocmfles.¬
tionemcius fortitudo illius est ⁊ dicitur que ad huius¬
modi homines : mimiciautemeorum : hauidubiũ
quin gregis dñi consirmant dicentes. Nompeccaum

Expanded text:
Dominus meus pro mea salute sensurus est. Miseretur huDominus meus pro mea salute sensurus est. Miseretur humano generi Deus, et non vult perire quod fecit. Noli timere, Jacob, dicit Dominus: ego enim sum tecum et interficiam omnes gentes in quas dispersi te: te vero ipsum perire non faciam, sed castigabo te in justitia, et ita miserebor tui, ut te innoxium non relinquam . 29. Splacentes Deo, non suo tantum merito, sed ejus clementia, cui omnis creatura subjecta est, et indiget misericordia ejus. Audiant haeretici, qui elevantur per superbiam, et dicunt: Ipsi nobis fecimus cornua. Audiant illud quod audivit Moab: Audivimus superbiam Moab, superbus est valde . Altitudinem illius, et elationem et glorificationem, et inflationem cordis ego cognovi, dicit Dominus, quoniam nequaquam juxta inflationem ejus et fortitudo illius est . Diciturque ad hujuscemodi homines: Inimici autem eorum haud dubium quin gregis Domini confirmant, dicentes: non peccavimus,
Abbreviated transcription (Latin):
u& erum prȩceptorum repromittitur euangeli gra¬
tia Hegem que dnr pollic&ur. ut omnescum noue¬
rint ammimo usquead maximum dicens: dimit¬
tam peccata eorum. & iniquitatum illorum memor
ultra nonero : quam autem habuerint sc̃iuiri inu&e
rilege iustitiam sequenti sermone de monstrat: Fi¬
li iprahel & filiuuda : iniquitatem fecere perp&uã
inconspectumco ab addlescentia succusquem prȩ
sentem diem: & ciuitas hierusalem abinitio condi¬
tionis suae : usque ad diem euersonissuae mea dira¬
cundiam prouocauit : Adtende quiddicat : Fin ẽ iungit pͥn¬
nuncer godñe mirex audideprecationem meam:
& prȩualeat apudte obsecratiomea peremittas
me indomõ ioatham scribȩ neibi peream: Gꝓ
f&a curtimȩs impium regem. cur eũ m&ugs
quem nostiĩamque periturum carceremre¬
formidas cui paratur para dirus : responidebitmibi
o sum incor ne mortedi & corruptibili constitu¬
tus dolorem sentio orrescocruciatus : quos &iam

Expanded text:
erum praeceptorum, repromittitur Evangelii gratia, legemque Dominus pollicetur, ut omnes eum noverint a minimo usque ad maximum, dicens: Dimittam peccata eorum, et iniquitatum illorum ultra memor non ero. Quam autem habuerint sancti viri in lege veteri justitiam, sequenti sermone demonstrat: Filii Israel, et filii Juda iniquitatem facere perpetuam in conspectu meo: ab adolescentia sua usque ad diem praesentem, et civitas Jerusalem ab initio conditionis suae usque ad diem eversionis suae me ad iracundiam provocavit. Attende quid dicat, finem junge prinNunc ergo, domine mi rex, audi deprecationem meam, et praevaleat apud te obsecratio mea, ne remittas 778 me in domum Jonathan scribae, ne ibi peream . O Propheta, cur times impium regem? Cur eum metuis, quem nosti jam jamque periturum? carcerem reformidas, cui paratur paradisus? Respondebit mihi: o sum in mortali carne et corruptibili constitutus, dolorem sentio, horresco cruciatus, quos etiam
Abbreviated transcription (Latin):
predicant: quȩstiunculces responsurum.
ullienim dubiũ: quin histoicorũ & peripa¬
t&icorũ hoc est u&eris a cademiae istoc
contentio: quod alii corũ adserant nASeN
quas nos pertur bationes possumus dicere.
egritudinẽ gcudiũ spemtimorem: Cra¬
in frenõs equor. quidã lupatisco herceri,
quorum sententias & tullius intusculanis di¬
putationib: explicat: & origenes ecde siastio
ueritati instromatibus suis miscẽre conatin
ut praxer eã manicheũ priscilianũ. eteuo

Expanded text:
edicant, quaestiunculas responsurum. Nulli enim est dubium, quin Stoicorum et Peripateticorum, hoc est, veteris Academiae ista contentio sit, quod alii eorum asserant πάθη, quas nos perturbationes possumus dicere: aegritudinem, gaudium, spem, timorem erainfrenes equos quibusdam lupatis coerceri. Quorum sententias et Tullius in Tusculanis disputationibus explicat, et Origenes Ecclesiasticae veritati in Stromatibus suis miscere conatur, ut praeteream Manichaeum, Priscillianum, E
Abbreviated transcription (Latin):
esseꝑfectos. sed ne angelorum quidem &c&ero¬
rum hominum. qui uirtutum culmina cons¬
cenderunt : ut cumitu qui meliores. alium con¬
lation&ui imꝑfectum esre monstraueris. rur¬
sum ab aliote prae eunte uincarif aꝑ hocnon
habeas ueram ꝑfectionem : qua s̃ ꝑfecta sit nul
tionem diuinus sermo prouocat¬
UT̃D hacratione quadixi ut secundum uirer
nostras. unusquis que quantũ ualuerit exten¬
datur si quomodo possit peruenire & comp¬
hendere brauium super nae uocationis:
Denique omp̃r dr̃ cuidoc& a postolos iuxta dis¬
penrationem carnis ad rumptae subiciendum
filium ut sitdr̃ omnia inomnib: prt spicue de¬
monstrat. Nequa quacm sibi cuncta esse ribiecta,
unde & prof&ao subiectionem siuin finem prae¬
sumit dicens: Non nedo subiecta eritanima me¬
a ab ipio enim salutarem meum : et quia mncor¬
pore ecdesiae caput xp̃sest. quib: dam ad

Expanded text:
esse perfectos, sed ne Angelorum quidem et caeteroesse perfectos, sed ne Angelorum quidem et caeterorum hominum, qui virtutum culmina conscenderunt; cum et tu qui melior es alterius collatione, quem imperfectum esse monstraveris, rursum ab alio te praeeunte vincaris: ac per hoc non habeas veram perfectionem, quae si perfecta sit, nultionem divinus sermo nos provocat? A. Hac ratione qua dixi, ut secundum vires nostras unusquisque quantum valuerit extendatur, si quo modo possit pervenire, et comprehendere bravium supernae vocationis. Denique omnipotens Deus, cui docet Apostolus juxta dispensationem carnis assumptae subjiciendum Filium, ut sit Deus omnia in omnibus , perspicue demonstrat, nequaquam sibi cuncta esse subjecta. Unde et Propheta subjectionem sui in finem praesumit dicens: Nonne Deo soli subjecta erit anima mea? ab ipso enim est salutare meum . Et quia in corpore Ecclesiae cap
Abbreviated transcription (Latin):
lierum parentib: suis meliorest: Nonenim solũ
hominib:. sed & angelis testimonio dñi comͣpara¬
tur: et tamen qui cunctis hominib: eratmaior
interra minimo in regnocaelorum minor fu
alios esse meliores alios inferiores cume contra¬
citur: qua multis erat peccatorum confusecuul¬
nerib: iustificata est sodomacexte : Non quoso¬
domec perse iusta sit qua in aernos conlap¬
ratioris hierusalem. haxiustecuideatur Illeo
dantiam panis & ꝑ luxdriae magnitudinem
&ces sit modd̃ libi dinis: publicanus ineuan ge¬
lio quiper cutiebat pectus: quasitheraurum
cogitationum pessimarum. & conscientiae
delictorum. oculosnon audebat ad tolleres
suꝑbientis pharisaei conlatione sitiustior:
et thamar subspecie mer&ricis fallit iudã
& ipsius sentential deceptus est meretur audire :
iustificata est thamar magis quamego: ex qui¬
b: omnib: ad probatur itipon solum ad comͣpara¬
tionem diuinae maiestatis. hominer nequaquã

Expanded text:
lierum, parentibus suis melior est. Non enim solum lierum, parentibus suis melior est. Non enim solum hominibus, sed et Angelis testimonio Domini comparatur. Et tamen qui cunctis hominibus erat major in terra, minimo in regno coelorum minor fuialios esse meliores, et alios inferiores, cum e contracitur, quae multis peccatorum erat confossa vulneribus. Justificata est Sodoma ex te : non quod Sodoma per se justa sit, quae in aeternos collapratioris Jerusalem haec justa videatur. Illa dantiam panis, et per luxuriae magnitudinem excessit modum libidinis. Publicanus in Evangelio , qui percutiebat pectus, quasi thesaurum cogitationum pessimarum, et conscientia delictorum, oculos non audebat attollere, erbientis Pharisaei collatione fit justior. Et Thamar sub specie meretricis fallit Judam, et ipsius sententia qui deceptus est, meretur audire: Justificata est Thamar magis quam ego . 713 Ex quibus omnibus approbatur, non solum ad comparationem divinae Majestatis homines nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
fectum dicitur : rursum que argenteum au¬
rei conlatione d&eriusest: At que hoc mododũ
sibiinuicem conparantur : & mperfecta &
persecta sunt omnia : Ina groterraebonȩ ex
unc semente trecȩnarius. & sexa genarius
&centenarius fructus exoritur ipsis nume¬
ris indicatur inꝰ parerse quod nascitur & ta¬
men in suo perfecta sunt singuloc
elis ab&h & zachariar quo testimonio quasi inpene¬
trabili uteris dipeo. docere nosposrunt : quanto
mperiores sint beatae mariae matris dñi sc̃itate
quȩ conscientia in sehabitantis di libere prodama¬
bect ecceenimex hoc beatam medcentomnes
generationes quia fecitmi hi magna qui potens
est & scm̃ nomeneius : & mi sericordiacius in pro¬
genies & progeniestimentib cum: feci poten¬
tiam in brachio suo Inquo cnimaduerte quod
beatã essedicat . non propriomerito atqueuir¬
tute : seddi mnsehebitantis dementia : Ipsequo¬
que iohannes. quomaio non fiũ internatosmu¬

Expanded text:
rfectum dicitur, rursumque argenteum aurfectum dicitur, rursumque argenteum aurei collatione deterius est. Atque hoc modo, dum sibi invicem comparantur, imperfecta et perfecta sunt omnia. In agro terrae bonae, et ex una semente tricenarius et sexagenarius et centenarius fructus exoritur: ipsis numeris indicatur impar esse quod nascitur, et tamen in suo genere perfecta sunt singula. Elisabeth et Zacharias, quo testimonio, quasi impenetrabili uteris clypeo, nos docere possunt, quanto inferiores sunt beatae Mariae matris Domini sanctitate, quae conscientia in se habitantis Dei libere proclamat: Ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes. Quia fecit mihi magm nomen ejus. Et misericordia ejus a progenie in progenies timentibus eum. Fecit potentiam in brachio suo . In quo animadverte, quod beatam se esse dicat, non proprio merito atque virtute, sed Dei in se habitantis clementia. Ipse quoque Joannes; quo major non fuit inter natos mu
Abbreviated transcription (Latin):
diuersa sunt : aliud oculus aliud: manur aliud
pesagunt. undedicit apostolus: Non potest dice¬
re oculus manui nones mihi necessaricc. aut
iterum caput pedib: Non desidero operaues¬
tra. nũquidomnes a postoli num quidom¬
nes hebent sanitatum num quidomnes lingu¬
is loquuntur num quid omnes interpra&an.¬
tur amulamini dona meliora: omnia au
de quod non dixerit secundum quodunum¬
quod que membrum cupit. sed secundum quod
ipseuult sp̃s. Neque enim dicere potest uas fi¬
gulo suo quã reita uelita me fecisti: aut non
hab& figulus potestatem decodem luto aliud
uas facere in honorem aliud in contumeliam
unde consequenter adiecit : demulaminido nocme¬
liora ut fide & industricplusc&eris caris mactib
haberemereamur : meliores que simus his. qui
comparatione nostri: in secundo uel tertio gradu
alia argentecc aenea ferrea lignea que & ta¬
men secundum modulum suum cumȩ neum
uas ꝑfectũ sit comparatione argentei uasis in ꝑ¬

Expanded text:
diversa sunt, aliud oculus, aliud manus, aliud diversa sunt, aliud oculus, aliud manus, aliud pes, agunt. Unde et Apostolus dicit: Non potest oculus dicere manui, non es mihi necessaria; aut iterum caput pedibus, non desidero operam vestram. Numquid omnes Apostoli? numquid omnes habent sanitatum? numquid omnes linguis loquuntur? numquid omnes interpretantur? Aemulamini dona majora. Omnia autde, quod non dixerit, secundum quod unumquodque membrum cupit, sed secundum quod ipse vult Spiritus. Neque enim dicere potest vas figulo suo, quare ita vel ita me fecisti? An non habet figulus potestatem de eodem luto, aliud vas facere in honorem, aliud in contumeliam ? Unde consequenter adjecit, aemulamini dona majora: ut in fide et industria plus caeteris charismatibus habere mereamur, melioresque simus his, qui comparatione nostri in secundo vel tertio gradu alia argentea, aenea, ferrea, ligneaque. Et tamen secundum modulum suum, cum aeneum vas perfectum sit, comparatione argentei 712 vasis impe
Abbreviated transcription (Latin):
ri: qui aliorum conꝰparatione non iusti sunt :
nib: apostolis labor auit : utique iustuserat
scribens adtimotheum: Certa men bonum
diligunt aduentum eius : Iustus erat&timo¬
theus discipulus cius &imitator quem doc&
quida geredebeat : et quem modum tenere
uirtutum putamur. neuncc̃ & eandem in utro¬
que fuis se iustitiam: & non plur habere me¬
rito rum eum quiplus omnib: laborauit
multae mansioner apud patrem quia & meri¬
ta diuersa Stellac abstellec differt ingloria &
in uno ecdesiae corpore membra diuersa sun
hab& sol fulgorem suum luna quoque noc¬
tis tenebras temperat : & quinque alia sidera
qua euocantur errantia: diuersis & cursib:
& luminib: calum peragrant & in numera¬
bilesaliaestellece quasmicare infirma¬
mento cernimus : Insingulis diuersa sunt lumi¬
nec : et tamen in suo unaquaeque perfecta est
Itadutaxat : ut com paratione maioris persec¬
tione careat : Incorpore quoque cuius membra

Expanded text:
ri, qui aliorum comparatione justi non sunt. ri, qui aliorum comparatione justi non sunt. mnibus Apostolis laboravit, utique justus erat scribens ad Timotheum: Certamen bonum cdiligunt adventum ejus . Justus erat et Timotheus discipulus ejus et imitator, quem docet quid agere debeat, et quem modum tenere virtutum. Putamusne unam et eamdem in utroque fuisse justitiam, et non plus habere meritorum eum, qui plus omnibus laboravit? Multae mansiones sunt apud Patrem , quia et merita diversa. Stella a stella differt in claritate , et in uno Ecclesiae corpore membra diversa sunt. Habet sol fulgorem suum, luna quoque noctis tenebras temperat: et quinque sidera alia, quae vocantur errantia, diversis et cursibus et luminibus coelum peragrant. Innumerabiles sunt aliae stellae, quas micare in firmamento cernimus. In singulis diversa sunt lumina, et tamen in suo unaquaeque perfecta est, ita dumtaxat, ut comparatione majoris, perfectione careat. In corpore quoque, cujus membra
Abbreviated transcription (Latin):
Et in eodem loco: Ut iumentũ factus sum aput
te & egosomper tecum & ihieremia stultus
factusest omnis homo. ascientia: etidem pau¬
lus a postolus: Fatuum inquitdi. sapientius est
memoriter quedixisti: sed labortuur & multiplo
testimoniorum replicatio: meae pasti pros g¬
cit. Neque enimego hominem dõ comparo
sed aluis hominib: : quorum conlatione quistu¬
diuni dederit. potestesse ꝑfectus: acperhoc
quandodicitur. homo potestes sesine pecca¬
to si uoluerit. iuxta mensuram hominis pox
iuxta didicitur maiestatem: cuiusconꝰ paratio¬
ne pulla creatura potestes seper fecta.
xrricusð Ocretobole hat memorans me¬
cum facis &egoenim hocsentio : Nullcc̃ ercatu¬
ram secun dumueram consummatam que ius¬
atiam possees se perfectam. c&erum alium
differre alio & diuersccs in hominib: es seius¬
titias. Nulli dubiumest : & uel maioremes seali¬
um uelminorem: Et tamen secundum statũ
tuni & mensuram suam. pos seiustos nomina¬

Expanded text:
. Et in eodem loco: Ut jumentum factus sum apud . Et in eodem loco: Ut jumentum factus sum apud te, et ego semper tecum . Et Jeremias: Stultus factus est omnis homo a scientia . Et idem Paulus apostolus: Fatuum, inquit, Dei sapientius est memoriterque dixisti. Sed labor tuus et multiplex testimoniorum replicatio, meae parti proficit. Neque enim ego hominem Deo comparo, sed aliis hominibus, quorum collatione, qui studium dederit, potest esse perfectus. Ac per hoc quando dicitur, homo potest esse sine peccato si voluerit, juxta mensuram hominis, non juxta Dei dicitur majestatem, cujus comparatione nulla creatura potest esse perfecta. A. O Critobule, haec memorans mecum facis. Et ego enim hoc sentio, nullam creaturam secundum veram consummatamque justitiam, posse esse perfectam. Caeterum alium differre ab alio, et diversas esse in hominibus justitias, nulli dubium est: et vel majorem esse alium vel minorem, et tamen secundum statum et mensuram suam posse justos nomina
Abbreviated transcription (Latin):
secundum
adeam iustitiam: quae pos sit iniustitiam. a¬
liquando mutari et non secundum illã
quae mutarinum quam potest: & dequa
dicitur: ego dr̃ & non mutor: hoc est
quoda postolus in alio loco scribit: et enim
non est glorificatum quod glorificatum est:
propter excellentem gloriam: quod uide¬
lic& legis iustitia ad conꝰparationem euange¬
licae gratiae : nonuideatur esse iustitia: Si
enim ait quod distruitdr glorio sum est. mul¬
tomagis quod ꝑman& eritingloria : et iterũ
expaste scimus & ex paste ꝓph&amus : Cum
autem uenerit quod ꝑfectumest. distruen¬
tur illa quae ex partesunt: et uidemus nunc
ꝑspeculũ in aenigmate: tuncautem facie
ad faciem ⁊ nunc cognosco ex parte. Tunc
cognos cam sicut & cognitussum: et inpsal¬
mis. mirabilis facta est scientiatua ex me
consoetata est nec potero adeam: et iterũ
exstimabam cognoscere. hoclabor est.
ni inconspectumeo donec introeam in
scõarium & intellegam in nouis smiseorum

Expanded text:
secundum eam justitiam, quae possit in injustitiam aliquando mutari, et non secundum illam, quae numquam mutari potest, de qua dicitur: Ego Deus, et non mutor Et hoc est quod Apostolus alio loco scribit: Etenim non est glorificatum, quod glorificatum est propter excellentem gloriam , quod videlicet Legis justitia ad comparationem Evangelicae gratiae, non videatur esse justitia. Si enim, ait, quod destruitur gloriosum est, multo magis quod 710 permanet, erit in gloria . Et iterum: Ex parte scimus, et ex parte prophetamus. Cum autem venerit quod perfectum est, destruentur illa quae ex parte sunt . Et, Videmus nunc per speculum et in aenigmate, tunc autem facie ad faciem. Nunc cognosco ex parte, tunc cognoscam sicut et cognitus sum . Et in Psalmis: Mirabilis facta est scientia tua ex me, confortata est, et non potero ad eam . Et iterum: Existimabam cognoscere hoc; labor est in conspectu meo, donec introeam in sanctuarium Dei, et intelligam in novissimis eorum
Abbreviated transcription (Latin):
ussi& : quam diuhabemus thesaurum istũm
inuccsis fictilib: & fragilicarne circum¬
damur immo mostedi & corruptibili: bec¬
tos noses secredimur s insingulis uistutib
partib: que uirtutunido. subiectisumus : cum
autem moxtale hoc indutum fuerit mꝰmorta
omnia iomnib: Vt non sit tantum in salaͦmo¬
ne rapientia. indauidanimiman su&udo
inhelia & finees zelus in habrahã fides in
perocuidictum est sy monio hacnnt̃s amas
me perfecta dilectio: melectionis uars studiũ
praedi candi & in c&eris uelbina uel terna
sedut totus incunctissit: & omniuir tutum
choros cõrum numerus glori&ur: & sit dr̃o

Expanded text:
 : Quamdiu habemus thesaurum istum in vasis fictilibus, et fragili carne circumdamur, immo mortali et corruptibili, beatos nos esse credimus, si in singulis virtutibus partibusque virtutum Deo subjecti sumus. Cum autem mortale hoc indutum fuerit immortalomnia in omnibus: ut non sit tantum in Salomone sapientia, in David animi mansuetudo, in Elia et Phinees zelus, in Abraham fides; in Petro, cui dictum est: Simon Joannis, amas me , perfecta dilectio; in electionis vase studium praedicandi, et in 714 caeteris vel bina vel trina; sed totus in cunctis sit, et in omni virtutum choro Sanctorum, numerus glorietur, et sit Deus
Abbreviated transcription (Latin):
erimus dicere : aclarissimo ingenio occupata sunt me¬
iora. Hocunam dicam ut tandem finiatur oratio aut
iouum uos debere simbolum tradere : ut postpoc
ir baptis mac: &iam infantes in remissionempecca¬
orum baptizandos: in similtudinem prȩuaricatio

Expanded text:
erimus dicere, a clarissimo ingenio occupata sunt meerimus dicere, a clarissimo ingenio occupata sunt meliora. Hoc unum dicam, ut tamdem finiatur oratio, aut novum vos debere symbolum tradere, 806 ut post tis baptisma, etiam infantes in remissionem peccatorum baptizandos in similitudinem praevaricatio
Abbreviated transcription (Latin):
misericordiam plus merentur : quod in primostatim
natiuitatis sae orcuplorantes acflenter Nihilaliud
tecc subinuidiccti ranni ds heradiane ab herocicis in¬
nocens caesur est duos libror deinfantib bapti: antir am¬
trahere sq muestram perquam uultis adserere bapti¬
uri inscentes non in remissionempeccatorum: sedinreg¬
icccaelorum : uxta illud quod scriptum est ineuangelio
uiriquis renatus fuerit exaqua & sp̃u . non potest intra
re inregnacȩlorum : Tertium quoque adeundem mar¬
ellinum contraeos quidicunt id est uos posse homi¬
em sinepeccato esse siuelit absquedi graticc & quar¬
um nuper adhilccrum contra doctrinamtuam
pulta peruersa fingentem ⁊ alior quoque spetiali¬
er tuomine cuderedicitur : qui nondum in nostras
ueneremanur: unde super sedendum huicleboricen¬
seo pedicatur mihillud oratir in siluam neligna feras:
atiam eadem diciinus ex superfluo : aut sinoucc uolu¬

Expanded text:
misericordiam plus merentur, quod in primo statim misericordiam plus merentur, quod in primo statim nativitatis suae ortu plorantes ac flentes, nihil aliud tea sub invidia tyrannidis Heracliani ab haereticis innocens caesus est, duos libros de Infantibus baptizandis contra haeresim vestram, per quam vultis asserere, baptizari infantes non in remissionem peccatorum, sed in regnum coelorum, juxta illud quod scriptum est in Evangelio: Nisi quis renatus re in regna coelorum. » Tertium quoque ad eumdem Marcellinum, contra eos qui dicunt id est vos, « Posse hominem sine peccato esse, si velit, absque Dei gratia. » Et quartum nuper ad Hilarium contra doctrinam tuam multa perversa fingentem. Alios quoque specialiter tuo nomine cudere dicitur, qui nondum in nostras venere manus. Unde supersedendum huic labori censeo, ne dicatur mihi illud Horatii, « In silvam ne ligna feras » . Aut enim eadem diceremus ex superfluo: aut si nova volu
Abbreviated transcription (Latin):
re: Beatus martir& prianus. auuste in serip¬
nirarum testimonus dirigendis amulumglo¬
riaris inepistola quã scribit adepiscopum fi¬
dum demfantib: debaptizandis hȩc memorat:
Porro autem si&iam grauis simis delictorib: &
indm multo antepeccantib: cum postea credide¬
rint renursa peccatorum datur & abaptisino at qus
agratia Neno pro hibaur quanto magir prohibo
is nondebent in fanr : quirecenr nihilpceteaulibo
uii quodiecundum cccd̃ carnaliter natus conta gium
moris antiquȩ primanatiuitate contraxit ⁊ quias
iemis sm peccatorum recipiendam: hocipso saq¬
liur accedit quo dille remittuntur Nonproprla
seda liencepeccata. &idcirco frater carimme hȩc
fuit in concilio nostra sententia ab aptirmo atque a¬
graticc di: quiomnib: misericors & benignus cpi¬
us est neminem pernos debere prohiberi: quod
cum circa uniuersor obseruandũ sit: atquer& inendũ
magis circam fanter ipsor & recensnatos obseruans¬
dum puta Or qui hocipsodeo penostrec addium

Expanded text:
re, beatus martyr Cyprianus, cujus te in Scripturarum testimoniis digerendis aemulum gloriaris, in epistola quam scribit ad episcopum Fidum de infantibus baptizandis haec memorat: « Porro autem si etiam gravissimis delictoribus, et in Deum multo ante peccantibus, cum postea credidrint, remissio peccatorum datur, et a baptismo atque gratia nemo ri non debet infans, qui recens natus nihil peccavit, nisi quod secundum Adam carnaliter natus, contagium mortis antiquae, prima nativitate contraxit? Qui ad remissionem peccatorum accipiendam, hoc ipso facilius accedit, quod illi remittuntur non propria, sed aliena peccata. Et idcirco, frater charissime, haec fuit in concilio nostra sententia, a baptismo atque gratia Dei, qui omnibus misericors et benignus et pius est, neminem per nos debere prohiberi. Quod cum circa universos observandum sit atque retinendum, tum magis circa infantes ipsos et recens natos observandum puta, qui hoc ipso de ope nostra ad divinam
Abbreviated transcription (Latin):
tra sicut & nos dimittimus debitori nostris: Debc¬
tis matis fontesurgentes. & regenerati indnmsal¬
uatorem impl&oillo quod desestriptum est. bcati
quorum remis raesunt iniquitates. & quorum tecta
sunt peccata statim in prima communionecor poris

Expanded text:
tra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. De batra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. De baptismatis fonte surgentes, et regenerati in Dominum Salvatorem, impleto illo, quod de se scriptum est: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata , statim in prima communione corporis
Abbreviated transcription (Latin):
sagitta potentis acuta . tum carbonib desolatꝰn¬
is. & post tantũtumorẽ orantis quactantiã & cun¬
sidentiam scĩtatis: qua nstultus stultis persua dere co¬
nisorde purgatus. sinecopere nec sermone peccas¬
ti: dicenteia cobo quiin uerbo non peccat. iste per
die incorporis illius sacramento credentes aude¬
antloqui pat̃ noster quies incȩlis scific&ur nomen
ili inferunt adueniat regnũtuum. ipemi regnisuturote¬
pore prȩstolanter. ut regnante xp̃o Nequa quã regn&
peccatum in mortalieorum corpore iungunt que fi¬
atuolunta stua sicut in cȩlo ita & interra. utimitecur
angelos humana fragilitas. & uoluntar dñi conpleatur
interra : tudicir potest homo siuoluerit omnqͥcare¬
repeccato: panem cotidianum siue superomnes iubs¬
tantiar uenturum quem a postolideprecantur ut dig¬
nisint adumptione corporisxp̃i : & uospernimiam
scĩtatem securã que iustitiam audacter uobis donacȩ¬
lesticc uindicatis sequitur dimittȩ nobis debita nos¬

Expanded text:
carbonibus desolatoriis . Et post tantum tumorem, orantisque jactantiam et confidentiam sanctitatis, quasi stultus stultis persuadere coni sorde purgatus, si nec sermone, nec opere peccasti, dicente Jacobo, Qui in verbo non peccat, iste perfdie in corporis illius sacrificio credentes audeant loqui: Pater noster, qui es in coelis, sanctificetur nomen iat regnum tuum: spem regni futuro tempore praestolantes, ut regnante Christo, nequaquam regnet peccatum in mortali eorum corpore, junguntque: Fiat voluntas tua, sicut in coelo et in terra, ut imitetur Angelos humana fragilitas, et voluntas Domini compleatur in terra. Tu dicis: « Potest homo si voluerit omni carere peccato. » Panem quotidianum, sive, super omnes substantias, venturum Apostoli deprecantur, ut digni sint assumptione corporis Christi. Et vos per nimiam sanctitatem, securamque justitiam audacter vobis coelestia dona vendicatis. Sequitur: Dimitte nobis debita nos
Abbreviated transcription (Latin):
ad duxeris. nonpatronum sed socium nominabis:
tione quare in santuli baptizentur: ATTICΩ
ut eis peccata inbaeptis mc dimittantur
CREIUIT R Quidenim commꝰiierepeccatrꝰ quis¬
quam ne soluitur non ligatus .NFcD Meinter¬
rogas ker pondebittibicuangelutuba: doctor gen¬
tium uas aureum in toto or beres plendenr Reg¬
nauit mors abadam usque admorsen. &iã meor
qui non peccauerunt. insimilitudmem praeuari catio¬
iuscelam quiest formac futuri: quod ñ obieccrirdia:¬
hicerre aliquos qui non peccauerint.: Intellegeilluo
cos non peccarre peccatum: quod peccauit cdam prȩ¬
uaricando in para diso prȩceptumdĩ : c&erum omner
hominer aut antiquui propagatoris adã: aut suo pec¬
ca totenentur ob noxii : quipar uulus est parentism
baptismouiculo soluitur: qui eiur aatgs quȩ pos¬
sit sapere . &alieno & suo peccatox p̃isanguine libera¬

Expanded text:
adduxeris, non patronum, sed socium nominabis. adduxeris, non patronum, sed socium nominabis. tione, quare infantuli baptizentur? A. Ut eis peccata in baptismate dimittantur. C. Quid enim commeruere peccati? Quisquamne solvitur non ligatus? A. Me interrogas? Respondebit tibi Evangelica tuba, Doctor Gentium, vas aureum in toto orbe resplendens: Regnavit mors ab Adam usque ad Moysen: etiam in eos, qui non peccaverunt, in similitudinem praevaricationis Adam, qui est forma futuri . Quod si objeceris dici esse aliquos, qui non peccaverunt, intellige eos illud non peccasse peccatum, quod peccavit Adam praevaricando in paradiso praeceptum Dei. Caeterum omnes homines, aut antiqui propagatoris Adam, aut suo nomine tenentur obnoxii. Qui parvulus est, parentis in baptismo vinculo solvitur. Qui ejus aetatis est, quae potest sapere, et alieno et suo
Abbreviated transcription (Latin):
tracorreptio uiuisicatio est. utheres moriens ui¬
uascatholicȩ fidei : CRΕTBTR sinossitis her&i¬
cor curnonaccusatis : XTCO quia a postolus medoc&
heraicum postuncc̃ & recundim correptionem deui¬
tare Nonaccusare sciens quodper uerrurnit & su
ouidicio damnatus: alio quinstultirsimum est s ẽꝑ
sidẽmecẽ ex alteriur pendere iudicio: Quid enim site
aliur catholicum dixerit: statim neadrensum tribu¬
am⁊ quicum que te defenderit. & peruersa cre¬
dentem benesentiredixerit. Non hocag& ut tein¬
famiceliber& : sedutse in fam& perfidia: multi¬
tudo sociorum: Nequa quam tecatholicum. redse
herocicum demonstrebit : Nerum hȩc codesiastico
calcentur pede nequa ñ paruulir plentib: tristior
quȩdam imago monstr&ur : hoc nobis praesta txp̃i
timor utominer alior contemnomus timores : ꝓ¬
inde auidesende quod credir autrelinque quodde¬
fendere non potes: quẽ cum que indefensionenitus

Expanded text:
tra correptio, vivificatio est: ut haeresi moriens, vitra correptio, vivificatio est: ut haeresi moriens, vivas catholicae fidei. C. Sinos scitis haereticos, cur non accusatis? A. Quia Apostolus me docet 803 haereticum post unam et secundam correptionem vitare, non accusare, sciens quia perversus sit, et suo judicio damnatus. Alioqui stultissimum est, super fide mea, me ex alterius pendere judicio. Quid enim si te alius catholicum dixerit, statimne assensum tribuam? Quicumque te defenderit, et perversa credentem bene sentire dixerit, non hoc agit, ut te infamia liberet, sed ut se infamet perfidiae. Multitudo sociorum nequaquam te catholicum, sed haereticum esse demonstrabit. Verum haec Ecclesiastico calcentur pede, ne quasi parvulis flentibus tristior quaedam imago monstretur. Hoc nobis praestet Dei timor, ut omnes alios contemnamus timores. Proinde aut defende quod credis, aut relinque quod defendere non potes. Quemcumque in defensionem tui
Abbreviated transcription (Latin):
cam eloquens postquã discipulitui uersi sunt in ma¬
gistros: aptoniusenimorator egreguis incuiurlau¬
dib: tullius personat dissertorreaituidis remul¬
cos eloquentem adhuc neminem: Nolugitur mi¬
hioratorum & nontuis florib: ludere. perquor
solent imperitorum atquepuerorum aurerdeci¬
pi sed simpliciter dicquidsentiar: Cretoel ꝵ¬
hocdico concedemihi saltim eoserse cbrque pec¬
cato qui pecccere nonporrnt: ATCD. Conceda
simxpofuerint baptizccti: Nec ilicom& enebis m
codsensum sententiauae qua dixisti. porse homi¬
nemsine peccatoesse siuelit: Istienim nec porsunt
nec uolunt : sed sineullo peccato perdigraticoms:
quem inbaptirmo rirceperit: CRETOBł I¬
Cogirme uta dinuidio sum illudueniam & dicc̃c̃
tibi: quid enim peccauerunt᷑ ut statim in mepopu¬
lorum lapides conicicr. &quemuirib non potes
uoluntate interficiar : XTCΘ: Illeher&icum
interficit: quies seher&icum patitur : coerum nos¬

Expanded text:
cam eloquens, postquam discipuli tui versi sunt in macam eloquens, postquam discipuli tui versi sunt in magistros. Antonius orator egregius, in cujus laudibus Tullius pertonat, disertos se ait vidisse multos, eloquentem adhuc neminem. Noli ergo mihi oratorum et non tuis floribus ludere, per quos solent imperitorum atque puerorum aures decipi, sed simpliciter dic mihi quid sentias. C. Hoc dico, concedas mihi saltem eos esse sine peccato, qui peccare non possunt. A. Concedam si in Christo fuerint baptizati, nec illico me tenebis in assensum sententiae tuae, qua dixisti posse hominem sine peccato esse si velit: isti enim nec possunt, nec volunt: sed sine ullo peccato per Dei gratiam sunt, quam in baptismo susceperunt. C. Cogis me, ut ad invidiosum illud veniam, et dicam tibi: Quid enim peccaverunt? ut statim in me populorum lapides conjicias, et quem viribus non potes, voluntate interficias. A. Ille haereticum interficit, qui esse haereticum patitur. Caeterum nos
Abbreviated transcription (Latin):
nisi incaelo creditur : apudte polaminueniatur in
terris: docereest hoc. a noccidere: leuare d&er¬
ra an prȩcipita redecȩlo: id mulier tulcce tribuere
quod angelinondeant usurpare sinautem pi& cesue¬
ritas atque iustitia non inueniuntur interris. pisim
uncmuliere ubierunt iustitui. quo sabsque peccato
niterris erse iactabas : quȩ duo capitulccorationis ẽ laudi
tulliani ut testudineo incerdenr gradu. quȩ recr&o
bit libros: uit quit quid uideris dirplicere Nontium
sedalienumesre contendar: & quirille tantierit inge¬
citur patientic uestrorum iniquitate uerborum o¬
rote quid infantuli peccauerunt: Nec conscienticcers
delictiimputari potest. Necignorantia . quiux tecio¬
nã proph&cm : manum dexteram nesciunt & imis¬
tram. peccare non possunt . & possunt perirei genua
labantiiagitur uerbanon explicant. balbutiens
tur: ARCD: Nimiũ dȩsertus essecoepisti: ut nondi¬

Expanded text:
nisi in coelo creditur, apud te solam inveniatur in nisi in coelo creditur, apud te solam inveniatur in terris! » Docere est hoc, an occidere? Levare de terra, an praecipitare de coelo, id mulierculae tribuere, quod Angeli non audeant usurpare? Si autem pictas, veritas, atque justitia non inveniuntur in terris, nisi in una muliere, ubi erunt justi tui, quos absque peccato in terris esse jactabas? Quae duo capitula orationis et laudis, Tulliani, ut testudineo incedens gradu, quae secreto bit libros, ut quidquid videris displicere, non tuum, sed alienum esse contendas. Et quis ille tanti erit ingecitur patientia vestrorum iniquitate verborum. Oro te, quid infantuli peccavere? nec conscientia eis delicti imputari potest, nec ignorantia, qui juxta Jonam prophetam manum dexteram nesciunt et sinistram . Peccare non possunt, et possunt perire: genua labant, vagitus verba non explicant, balbutiens tur. A. Ah! nimium disertus esse coepisti, ut non li
Abbreviated transcription (Latin):
sericordia liberari : qui paulo anteliberatur es a pec¬
catis: iuisia cratione qua diximus. uttuomnia fece¬
pharisaei uincit superbiam. & publicani conparatione
daminatur quide longestans oculos ad dm̃ nonaude¬
bat adtollere sedperuitiebatpectus suum dicens dip
pitiur estomihi peccatori Vnde prosertur dñ sententia:
dico uobis discendithic iustificatus indomũ suam. plus
quã ille omnisenim quiscex altat humiliabitur. & qui
rehumiliat ex altabitur: a postolihumilantur utex al¬
tentur . discipulitui eleuantur ut corruant: eidem
addlans uiduȩ nonerubes cis dicere pi&cetem quae
nurquam repperiatur interra &ueritatem que ubi¬
que pere grinant in illcpotis iium commorari:
necrecor daris illius sententiam. populus meus quite
beatum dicunt reducuntte & semitam pedumtuorũ
supplantant: Iaudasque eam dĩuocib & dicis: otefe¬
licem nimiũ. obeatam siustitia quaesse iam non

Expanded text:
sericordia liberari, qui paulo ante liberatus es a pecsericordia liberari, qui paulo ante liberatus es a peccatis? nisi hac ratione qua diximus, ut cum omnia fecePharisaei vincit superbiam, et publicani comparatione damnatur; qui de longe stans, oculos ad Deum non audebat attollere, sed percutiebat pectus suum, dicens: Deus propitius esto mihi peccatori. Unde profertur Domini sententia: Dico vobis, descendit hic justificatus in domum suam plus quam ille. Omnis enim qui se exaltat, humiliabitur, et qui se humiliat, exaltabitur. Apostoli humiliantur, ut exaltentur. Discipuli tui elevantur, ut corruant. Eidem adulans viduae non erubescis dicere pietatem, quae nusquam reperiatur in terra, et veritatem, quae ubique peregrina sit, in illa potissimum commorari, nec recordaris illius sententiae: Populus meus, qui beatum te dicunt, seducunt te, et semitas pedum tuorum supplantant, laudasque eam vocibus, et dicis, « O te felicem nimium, o beatam, si justitia quae esse jam non