comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
plures habuerit abraham. plures habu
riq ñ tam pia quã audaci temerita.¬
te confingunt. Tu dicis mariã uirginẽ
ñ ꝑmansisse ego mͥ plus uindico. etiã
ipsum ioseph uirginẽ fuisse ꝑ mariã
ut ex uirginali comugio uirgo filius
nasceretur. Sienĩm uirũ scm̃ forni¬
catio non cadit. & aliam eum habiuis
se uxorẽ ñ scribitur: Mariȩ autẽ quã
putatus ẽ habuisse custos fuit potius
quã maritus: relinquitur eũ uirginẽ
mansisse cum maria: qui pat̾ dñi
meruit appellari. & quia de comꝑa¬
tione uirginitatis & nuptiarũ sum
aliqua dicturꝰ. obsecro lecturos ne me
putent nuptiis detraxisse in uirginũ
laude. & aliquã fecisse distantiã int̾
scõs uet̾is testamenti & noui. idẽ int̾
eos qui habuere coniugia & hos qui a cõ¬
plexu mulierũ penitus recesserunt
uerum ꝓconditione tempoꝵ aliȩ
eos tunc subiacuisse sententiȩ & aliȩ noᷤ
in quos fines scłorũ decucurrerunt.

Expanded text:
plures habuerit Abraham, plures habueplures habuerit Abraham, plures habueuod plerique non tam pia quam audaci temeritate confingunt. Tu dicis Mariam virginem non permansisse: ego mihi plus vindico, etiam ipsum Joseph virginem fuisse per Mariam, ut ex virginali conjugio virgo filius nasceretur. Si enim in virum sanctum fornicatio non cadit, et aliam eum uxorem habuisse non scribitur: Mariae autem, quam putatus est habuisse, custos potius fuit, quam maritus: relinquitur, virginem eum mansisse cum Maria, qui pater Domini meruit appellari. 20. Et quia de comparatione virginitatis et nuptiarum sum aliqua dicturus, obsecro lecturos ne me putent nuptiis detraxisse in virginum laude, et aliquam fecisse distantiam inter sanctos veteris Testamenti et novi, id est, inter eos qui habuere conjugia, et hos qui a complexu mulierum penitus recesserunt, verum pro conditione temporum alii eos tunc subjacuisse sententiae, et alii nos, in quos fines saeculorum decurrerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
mensib uterũ insolescentẽ. fastidia.
partum. sanguinẽ. pannos. Ipse tibi de¬
scribatur infans tegmine mẽbranarũ
solito conuolutus. Ingerantur dura p̃.¬
sepia. uagitus paruuli. octauȩ diei cir¬
cumcisior tempus purgationis. ut ꝓ¬
betur ĩmundus. Non erubescimus.
ñ silemus. Quanto sunt humiliora
quȩ ꝓme passusẽ tanto illi plus debeo
tumeliosius ꝓferes quã ꝓfitemur & cͤ¬
dimꝰ. & in quã de hostib triumphamꝰ
S ut hec quȩ scripta sunt ñ negamus:
ita ea quȩ non sunt scripta reniumꝰ.
Hatum dm̃ eẽ de uirgine credimus.
quia legimꝰ. Mariam nupsisse pꝰ par.¬
tum non credimꝰ: quia ñ legim᷑. Nec
ħ ideo dicimꝰ quo nuptias condemne.¬
mus. ipsa quippe uirginitaᷤᷤ fructus est
nuptiarũ: s qđ nobis de scĩs uiris te¬
mere estimare nicħ liceat. Possumꝰ enĩ
hac estimationis possibilitate contendẽ.
plures quoq uxores habuisse ioseph. qr

Expanded text:
mensibus uterum insolescentem, fastidia, mensibus uterum insolescentem, fastidia, partum, sanguinem, pannos. Ipse tibi describatur infans, tegmine membranorum solito convolutus. Ingerantur dura praesepia, vagitus parvuli, octavae diei circumcisio, tempus purgationis, ut probetur immundus. Non ernon silemus. Quanto sunt humiliora quae pro me passus est, tanto illi plus debeo. tumeliosius proferes: quam profitemur, et credimus, et in qua de hostibus triumphamus. 19. Sed ut haec quae scripta sunt, non negamus, ita ea quae non sunt scripta, renuimus. Natum Deum esse de Virgine 227 credimus, quia legimus. Mariam nupsisse post partum, non credimus, quia non legimus. Nec hoc ideo dicimus, quo nuptias condemnemus, ipsa quippe virginitas fructus est nuptiarum: sed quod nobis de sanctis viris temere aestimare nihil liceat. Possumus enim hac aestimatione possibilitatis contendere, plures quoque uxores habuisse Joseph, quia
Abbreviated transcription (Latin):
iustinũ. martyres. multosq alios apłicoᷤᷤ
& eloquentissimos iuros. qui aduersuᷤ
eadem sentientes. plena sapientiȩ uo¬
lumina conscripserunt:. Quȩ silegis¬
ses aliquando plus saꝑes. S melius pu.¬
to breuit ad singła respondere. quãdi¬
utius ĩmorando uolum̃ extendere. In
illud nẽ impetum facio. in quo tu iur.¬
ginitatẽ & nuptias comparando diser¬
tus ẽẽ uoluisti. Risimꝰ inte ꝓu̾bium: ca¬
melũ uidimus saltantẽ. Dicis. Nunqͥd
meliores sunt uirgines abraham ysaac
& iacob qui habuere coniuigia: Nunqͥd
ñ cotidie manib dĩ paruuli fingunt᷑
inuentrib ut merito erubescere debe¬
amꝰ mariã nupsisse post partũ: Qđ̾ si
hoc illis turpe uidetur suꝑẽ ut ñ creda.¬
nt etiam dm̃ ꝑ genitalia uirginis na¬
tum. Turpius est enĩ iuxta eos dm̃ ꝑ
uirginis pudenda genitũ. quã uirginẽ
uiro suo nupsisse post partum. Iunge
silibet alias nature contumelias nouẽ

Expanded text:
Justinum Martyrem, multosque alios apostolicos Justinum Martyrem, multosque alios apostolicos et eloquentes viros, qui eadem sentientes, plena sapientiae volumina conscripserunt? Quae si legisses aliquando, plus saperes. Sed melius puto breviter ad singula respondere, quam diutius immorando, volumen extendere. 226 18. In illud nunc impetum facio, in quo tu virginitatem et nuptias comparando, disertus esse voluisti. Risimus in te proverbium, Camelum vidimus saltitantem. Dicis: « Numquid meliores sunt virgines Abraham, Isaac, et Jacob, qui habuere conjugia? Numquid non quotidie Dei manibus, parvuli finguntur in ventribus, ut merito erubescere debeamus, Mariam nupsisse post partum? Quod si hoc illis turpe videtur, superest ut non credant, etiam Deum per genitalia virginis natum. Turpius est enim juxta eos, Deum per virginis pudenda genitum, quam virginem suo viro nupsisse post partum. » Junge si libet et alias naturae contumelias, novem
Abbreviated transcription (Latin):
uenit philippus nathanael. & ait illi.
Quẽ scripsit moyses in lege & ꝓphetȩ in¬
uenimus iħm filiũ iosepb anarareth
Certe hoc intuo codice continetur. Re¬
sponde michi quomͦ iħc sit filius iosepb.
seph pater fuit: quãuis sis hebes dicere
non audebis. An putabatur: Eodem mͦ
enauigauit oratio: pandenda sunt ue¬
la &e in epilogos illius irruendum inqͥ¬
b sciolus sibi uisus tertullianũ intesti.¬
monium uocat. & uictorini pictabio.¬
nensis ep̃i uerba ꝓponit. Ꝙ de t̾tullia¬
no quicde nicħ amplius dico. quã eccłie
hominẽ non fuisse. De uictorino uero
id assero. qd & de euangłistis fr̃s eum
dixisse dm̃ nonfilios mariȩ. Er̃s autẽ eo
sensu quẽ suꝑius exposuimꝰ ꝓpinqui.¬
tate non matre. Uerum nugas terimi
&e fonte u̾itatis omisso opimonũ ruuilos
consectamur. Nunquid ñ possum tibi
totam ueterum scriptoꝵ greciam com¬
mouere. ignatiũ. policarpũ. hireneum.

Expanded text:
venit Philippus Nathanael, et ait illi: venit Philippus Nathanael, et ait illi: Quem scripsit Moyses in Lege, et Prophetae, invenimus Jesum filium Joseph a Nazareth . Certe 225 hoc in tuo codice continetur. Responde mihi, quomodo Jesus sit filius Joseph, m? Vere Joseph pater fuit? Quamvis sis hebes, dicere non audebis? An putabatur? Eodem modenavigavit oratio, pandenda sunt vela, et in epilogos illius irruendum, in quibus sciolus sibi visus, Tertullianum in testimonium vocat, et Victorini Petabionensis episcopi verba proponit. Et de Tertulliano quidem nihil amplius dico, quam Ecclesiae hominem non fuisse. De Victorino vero id assero, quod et de Evangelistis, fratres eum dixisse Domini, non filios Mariae. Fratres autem eo sensu, quem superius exposuimus, propinquitate, non natura. Verum nugas terimus, et fonte veritatis omisso, opinionum rivulos consectamur. Numquid non possum tibi totam veterum Scriptorum seriem commovere: Ignatium, Polycarpum, Irenaeum,
Abbreviated transcription (Latin):
mitto uicia sermonis. quib omĩs lib
tuus scatet. taceo ridiculũ exordiũ.
O temꝑa. omores. Non quero eloqͦn¬
tiam quã ipse non habens in frẽ car¬
terio requisisti. Non inquã flagito lin¬
guȩ nitorẽ animȩ quero pietatem. Apd
xp̃ianos enĩ soloecismꝰ ẽ magnꝰ &e uiciũ
turpr quid uel narrare uł facere. Ad cal¬
cem uenio. & te cornuta in trogatione cõ¬
cludo. Sicq tecum agam quasi suꝑius
nichil egerim: in eodem mͦ dictos ẽẽ fr̃s
dñi. quo ioseph dictus ẽ pat̾. Ego inqͥt
& pater tuus dolentes querebamꝰ te.
Mater hec loquitur non udel. & ipse
euangłista referens. Q erat pat̾ illius
& mat̾ admirantes suꝑhis quȩ diceban¬
tur de eo. & his similia quȩ iã enumera.¬
uimus. in quib parentes uocantur. Ac.
ne forte de exemplarioꝵ uarietate cause.¬
ris. qua tibi stultissime ꝑsuasisti grecos
codices ẽẽ falsatos: ad ioħis eugłium
uenio. in quo planissime scribitur. In.¬

Expanded text:
rmitto vitia sermonis, quibus omnis liber rmitto vitia sermonis, quibus omnis liber tuus scatet. Taceo ridiculum exordium. O tempora! o mores! Non quaero eloquentiam; quam ipse non habens, in fratre Craterio requisisti. Non, inquam, flagito linguae nitorem, animae quaero puritatem. Apud Christianos enim soloecismus est magnus et vitium, turpe quid vel narrare, vel facere. Ad calcem venio, et te cornuta interrogatione concludo, sicque tecum agam, quasi superius nihil egerim: Eodem modo dictos esse fratres Domini, quo Joseph dictus est pater, Ego, inquit, et pater tuus, dolentes quaerebamus te . Mater haec loquitur, non Judaei. Et ipse Evangelisadmirantes super his quae dicebantur de eo , et his similia, quae jam enumeravimus, in quibus parentes vocantur. Ac ne forte de exemplariorum varietate causeris, quia tibi stultissime persuasisti Graecos codices esse falsatos, ad Joannis Evangelium venio, in quo planissime scribitur: In
Abbreviated transcription (Latin):
uirginis tuam rabiem contulisti. iex¬
emplum eius quẽ fabulȩ ferunt cum
uulgo ĩgnotus ẽẽt. & nil boni posset fa-¬
cinoris excogitare quo nobilis fieret. di¬
ane incendisse templum. & nullo ꝓden¬
te sacrilegiũ. fert᷑ ipse inmediũ ꝓcessis¬
se: clamitans sese incendiũ subiecisse.
sciscitantib ephesi principib quã ob
causam hoc faccre uoluisset. respondis.¬
se ut quia bene ñpoterã male omib
innotescerem: & hoc quidẽ greca nar
poris succendisti. tu contaminasti sacra¬
rium sp̃c sc̃i. ex quo us quadrigam
fr̃m &e sororum ꝓcessisse congeriem.
Deniq cum iuideis uoce sociata dicis.
ñ nehic ẽ fabrifiliꝰ: Nonne mat̾ eius
nossunt: Om̃s. nisi de turba non dr̃.
Quis te oro ante hanc blasphemiã no¬
uerat: Quis dipondio supputabat: Con¬
secutus es qđ uolebas nobił es factus
inscelere. Ego ipse qui contrate scribo.
cum in eadem tecũ urbe consistam. al¬
bus ut aunt ater ue sis nescio. Pret᷑¬

Expanded text:
Virginis tuam rabiem contulisti, in exVirginis tuam rabiem contulisti, in exemplum ejus quem fabulae ferunt, cum vulgo esset ignotus, et nihil boni posset facinoris excogitare, quo nobilis fieret, Dianae incendisse templum; et nullo prodente sacrilegium, fertur ipse in medium processisse, clamitans sese incendium subjecisse: sciscitantibus Ephesi principibus, quam ob causam hoc facere voluisset, respondisse: Ut quia bene non poteram, male omnibus innotescerem. Et hoc quidem Graeca narrporis succendisti, tu contaminasti sanctuarium Spiritus Sancti, ex quo vis quadrigam fratrum, et sororum processisse congeriem. Denique cum Judaeis voce sociata, dicis: Nonne hic est fabri filius? Nonne mater ejus Omnes, nisi de turba, non dicitur. Quis, te oro, ante hanc blasphemiam noverat, quis dupondii supputabat? Consecutus es quod volebas, nobilis es factus in scelere. Ego ipse qui contra te scribo, cum in eadem tecum Urbe consistam albus, ut aiunt, aterve sis, nescio. Praete
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s. Restat igitur ut uixta suꝑiorem
expositionem fr̃s eos intelligas appella¬
tos cognatione non affectu. ñ gentis pͥ.¬
uilegio non natura quomͦ loth abrahȩ
quomͦ iacob labȩ ẽ. appellatus fr̃. quo.¬
modo & filiȩ saphath accipiunt clerũ
inter fr̃s suos quomͦ & ipse abraham
saram sororem suam habuit uxorem.
Q̾ enĩ ait. uere sorormea ẽ de patre sed
non de matre. idẽ fr̃is est filia non soro¬
ris. Alioquin quale ẽ ut abraham uir
iustus patris sui filiam comugẽ sump.¬
scĩtatem id ipsum scͥptura ñ nominet
malens intelligi quã ꝓferri. & deus le¬
ge postea sanciat & minetur. qui acce¬
ꝑit sororem suam de patre suo uł de
matre sua & uidit turpitudinẽ eius.
& ipsa uiderit turpitudinẽ illius. oꝑ.
generis sui. turpitudinẽ sororis suȩ de.¬
texit. peccatum suum accipient: Imꝑitissi¬
me hominũ ista non legeras & toto scͥp¬
turarum pelago derelicto ad iniuriã

Expanded text:
fratres. Restat igitur, ut juxta superiorem fratres. Restat igitur, ut juxta superiorem expositionem fratres eos intelligas appellatos, cognatione, non affectu; non gentis privilegio, non natura. Quomodo Lot Abrahae, quomodo Jacob Laban est appellatus frater, quomodo et filiae Salphaad accipiunt Clerum inter fratres suos, quomodo et Abraham ipse Saram sororem suam habuit uxorem. Etenim ait, Vere soror mea est de patre, sed non de matre , id est, fratris est filia, non sororis. Alioqui quale est, ut Abraham vir justus, patris sui filiam conjugem sumpr aurium sanctitatem idipsum Scriptura non nominet, malens intelligi, quam proferri; et Deus lege postea sanciat, ac minetur: Qui acceperit sororem suam de patre suo, vel de matre sua et uiderit turpitudinem eius et ipsa uiderit turpitudinem eius, <inpropectu generis sui:> turpitudinem sororis suae reuelauit, peccatum suum accipient. me hominum, ista non legeras, et toto Scripturarum pelago derelicto, ad injuriam
Abbreviated transcription (Latin):
affectu fr̃s dici. qui in duo scinditur
insp̃itale & incõmune. In sp̃ĩtale quia
nom̃ tuum fr̃ib meis: & alibi. Uade dic
frĩb meis. Porro incõmune qr om̃s ho¬
mines in cõmune ex uno patre nati
fr̃ nominatur fornicator. aut auarꝰ.
aut ẏdolis seruiens. aut maledicus
aut ebriosus. aut rapax. cũ eiusmodi
nec cibum sumere. & cȩtera his simili.
a.Int̾rogo nunc uixta quẽ modũ fr̃s
dñi in eugłio intelligas appellari. Iux.¬
ta naturam: S scriptura ñdicit. nec
mariȩ eos uocans filios. nec ioseph.
Iuxta gentẽ: S absurdũ ẽ ut pauci
ex iudeis uocati sint fr̃s cũ om̃s qui ibi
erant hac lege uidei fr̃s potuerint ap¬
pellari. Iuxta affectum humani uiris
apłi quos docebat intrinsecus quos ma¬
tres uocabat & fr̃s : Aut siom̃s quia
homines fr̃s. stultũ fuit nunciari qͣ¬
si ꝓpriũ. ecce fr̃s tui querunt te. cum¬
generalit̾ om̃s homines hoc uire sint

Expanded text:
affectu fratres dici, qui in duo scinditur, affectu fratres dici, qui in duo scinditur, in spiritale et in commune. In spiritale, quianomen tuum fratribus meis . Et alibi: Vade dic fratribus meis . Porro in commune, quia omnes ex uno patre nati,frater nominatur fornicator, aut avarus, aut idolis serviens, aut maledicus, aut ebriosus, aut rapax, cum ejusmodi nec cibrogo nunc, juxta quem modum fratres Domini in Evangelio intelligas appellari. Juxta naturam? Sed Scriptura non dicit, nec Mariae eos vocans filios, nec Joseph. Juxta gentem? Sed absurdum est, ut pauci ex Judaeis vocati sint fratres, quum omnes qui ibi erant hac lege Judaei, fratres potuerint appellari. Juxta affectum humani juris Apostoli, quos docebat intrinsecus, quos matres vocabat et fratres? Aut si omnes quia homines, fratres, 223 stultum fuit nuntiari quasi proprium Ecce frgeneraliter omnes homines hoc jure sint
Abbreviated transcription (Latin):
Q osculatus ẽ iacob rachel ce exclamant
uoce sua plorauit & indicauit rachel.
quia fr̃ est patris eius. & quia filius re¬
becce ẽ. Ecce hic &e eadem lege qua supͦ
fr sororis filius appellatur. Et iterum. Dix̃
ces tua. Expletis itaq .xx.annis cum
ignorante socero uxorib filiisq comita¬
tus reuerteretur ad patriã: consecutus
ẽ eum laban inmonte galaad. Ꝙ cum
ydola quȩ rachel occultabat quesita ñ
inuenisset insarcinis: respondit iacob &
dixit ad laban. Quȩ culpamea ẽ. & qͦd
delictum meũ qͦd ꝑ̃secutus es me & qr
scrutatus es omĩa uasa mea: Quid inue¬
nisti de om̃ib reb tuis: Pone hic ĩ con
guent int̃ duos nos. Responde qui st̃
isti fr̃s iacob &e laban. qui tunc fuerus
in presenti. Esau certe fr̃ iacob absens
erat. & laban filius batuhel. fr̃s excep.¬
rabilia s̃ istius modi libris inserta di.¬
uinis. S ne longum faciam: ad extre¬
mã diuisionis partẽ reuertar. id ẽ &

Expanded text:
Et osculatus est Jacob Rachel, et exclamans Et osculatus est Jacob Rachel, et exclamans voce sua, ploravit, et indicavit Rachel, quia frater est patris ejus, et quia filius Rebeccae est . Ecce et hic eadem lege qua supra, frater, sororis filius appellatur. Et iterum: Dixitces tua. Expletis itaque viginti annis, cum ignorante socero, uxoribus filiisque comitatus reverteretur ad patriam, consecutus est 222 eum Laban in monte Galaad. Et cum idola quae Rachel occultabat quaesita non invenisset in sarcinis, respondit Jacob, et dixit ad Laban: Quae culpa mea est, et quod delictum meum, quod persecutus es me? et quare scrutatus es omnia vasa mea? Quid invenisti de omnibus tuis? Pone hic in consguent inter nos duos . Responde, qui sint isti fratres Jacob et Laban, qui tunc fuerant in praesenti. Esau certe frater Jacob absens erat, et Laban filius Bathuel fratres, exceprabilia sunt istiusmodi, libris inserta divinis. Sed ne longum faciam, ad extremam divisionis partem revertar, id est, et
Abbreviated transcription (Latin):
aram. & aram genuit loth. & rursum.
Abraham autẽ erat annoꝵ septuagin¬
ta quinq cum exiret de carra. & sũp¬
sit abraham saram uxorem suam &
loth filium frĩs sui. Quod si adhuc
dubitas frẽm frĩs filiũ nuncupari ac¬
cipe exemplũ. Cum autẽ audisset a¬
braham qi captuius ductus ẽ loth fr̃
siuis numerauit u̾naculos suos tre.¬
centos decẽ ⁊ octo. Et cũ cedem noctur¬
ni impetus descripsisset: adiecit. & re¬
duxit omnẽ equitatũ sodomoꝵ & loth
frẽm suum reuocauit. Sufficiant hec
adea quȩ diximꝰ approbanda. S ne in
aliquo cauilleris & te quasi lubricꝰ an¬
guis euoluas: testimonioꝵ stringenduo
umculis ne querulus sibiles & tedicas
magis argumentationib tortuosis. qͣm
scripturarũ ueritate suꝑatum. Iacob.
ysaac filius & rebeccȩ cum fr̃is insidias
metuens mesopotamiã ꝑrexisset. acces¬
sit &r deuoluit lapidem de ore putei &
aclaquant oues laban fr̃is matris suȩ

Expanded text:
Aram: et Aram genuit Lot. Et rursum: Aram: et Aram genuit Lot. Et rursum: Abraham autem erat annorum septuaginta quinque, cum exiret de Charan. Et sumpsit Abraham Saram uxorem suam, et Lot filium fratris sui . Quod si adhuc dubitas fratrem, fratris filium nuncupari, accipe exemplum. Cum autem audisset Abraham, quia captivus ductus est Lot frater suus, numeravit vernaculos suos trecentos decem et octo . Et cum caedem nocturni impetu descripsisset, adjecit: Et reduxit omnem equitatum Sodomorum, et Lot fratrem suum revocavit . Sufficiebant haec ad ea quae diximus approbanda. Sed ne in aliquo cavilleris, et te quasi lubricus anguis evolvas, testimoniorum stringendus es vinculis, ne querulus sibiles, et dicas, te magis argumentationibus tortuosis, quam Scripturarum veritate superatum. Jacob, Isaac filius ac Rebeccae, cum fratris insidias metuens, Mesopotamiam perrexisset, accessit et devolvit lapidem ab ore putei, et adaquavit oves Laban fratris matris suae .
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ut indeutero nomio. Si autẽ eme¬
ris frẽm tuũ qui ẽ hebreus. uł que ẽ
hebrea. seriiet tͥ sex annis. & septimo
anno dimittes eum libum abste. Ꝙin
eodem. Constituendo constitues suꝑ
te principẽ quẽ elegerit dñs ds̃ tuus
eum qui ex fr̃ib tuis sit. Non enĩ pote¬
ris constituere suꝑ te hominẽ alienige¬
tib ꝑuiam negligas ea: S reuersione
tuo. Quod sinon appropinquat tibi
fr̃ tuus neq noueris eum. colligesea
intra domũ tuam. & erunt tecum do¬
nec querat᷑ fr̃ tuus & reddes ei. Item a¬
postolus paulus. Optabam inquit ip
Porro cognatione fr̃s uocantur.qui sun
de una familia. id ẽ patria:. quas lati.
ni paternitates interp̾tantur c̃ ex u.¬
na radice multa generis turba diffun¬
ditur ut ingenesi. Dixit aut̃ abraham
git sibi loth regionẽ iordanis. & eleua¬
uit loth aboriente &e discesserunt unꝰ¬
quisq a frẽ suo. & certe loth ñ ẽ frat᷑
abrahe: s filius fr̃is eius amram. Tha¬
ra quippe genuit abraham & nachor &

Expanded text:
i autem emeris fratrem tuum, qui est Hebraeus, vel quae est Hebraea, serviet tibi sex annis: et septimo anno dimittes eum liberum abs te . Et in eodem: Constituendo constitues super te principem, quem elegerit Dominus Deus tuus, eum qui ex fratribus tuis sit. Non enim poteris constituere super te hominem alienigetibus per viam, negligas ea: Reversione tuo. Quod si non appropinquat tibi frater tuus, neque noveris eum, colliges ea intra domum tuam: et erunt tecum donec quaerat ea frater tuus, et reddes ei . Et Apostolus Paulus, Optabam, inquit, ePorro cognatione fratres vocantur, qui sunt de una familia, id est, patria: quas Latini 221 paternitates interpretantur; cum ex una radice multa generis turba diffunditur, ut in Genesi. Dixit autem Abraham git sibi Lot regionem Jordanis, et elevavit Lot ab Oriente, et discesserunt unusquisque a fratre suo . Et certe Lot non est frater Abrahae, sed filius fratris ejus Aram. Thara quippe genuit Abraham et Nachor et
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ dñi putandus. & quomͦ t̾cius ad di-¬
stinctionem maioris appellabit᷑ minor.
cum maior &e minor non int̾ tres s int̾
duos soleant p̾bere distantiam. & frat̃
trienniũ ueni ierosolimã uidere petr
& mansi apud illũ dieb quindecim.
aliũ autem apłoꝵ uidineminẽ nisi¬

Expanded text:
ni putandus, et quomodo tertius ad distinctionem majoris appellabitur minor, cum major et minor, non inter tres, sed inter duos soleant praebere distantiam; et fratetriennium veni Jerusalem videre Petrum, et mansi apud illum diebus quindecim. Alium autem Apo
Abbreviated transcription (Latin):
sum nos usus ẽ testimoniis reumcat᷑
re potuisse quȩ scripta sunt. Pri ma¬
Xp̃i autem generatio sicerat.r:
Cum eẽt desponsata mater eiꝰꝰ ma¬
ria ioseph priusqͣm ꝯuenirent ĩuenta

Expanded text:
sum nos usus est testimoniis, revincatur, potuisse quae scripta sunt, et isti autem generatio sic erat: Cum esset desponsata mater ejus Maria Joseph, priusquam convenirent, inventa
Abbreviated transcription (Latin):
Stabant autẽ uixta crucem iħu ma¬
ter eius & soror matris eius maria cleo¬
phȩ ce maria magdalenȩ. Nulli dubi.
um ẽ duos fuisse apłos iacobi uocabu¬
lo nuncupatos. iacobum rebedei &e ia-¬
cobum alphei. Istum nescio quẽ minorẽ
iacobum quẽ mariȩ filium nec tamen
matris dñi scriptura cõmemorat: apo¬
stolũ uis. eẽ. an ñ : Si apłs ẽ alphei filiꝰ
erit: & credet in iħm. & non erit de il¬

Expanded text:
Stabant autem juxta crucem Jesu maStabant autem juxta crucem Jesu mater ejus, et soror matris ejus Maria Cleophae, et Maria Magdalene . Nulli dubium est, 219 duos fuisse Apostolos Jacobi vocabulo nuncupatos, Jacobum Zebedaei, et Jacobum Alphaei. Istum, nescio quem minorem Jacobum, quem Mariae filium, nec tamen matris Domini Scriptura commemorat, Apostolum vis esse, an non? Si Apostolus est, Alphaei filius erit; et credet in
Abbreviated transcription (Latin):
habuerint matrẽ eius dicamꝰ absentẽ.
aut alterameẽ mariã nescio qͣm con¬
fingamus p̾sertim cũ eugłm ioħis te
lam dñs de cruce iam iuduam ut ma¬
trẽ ioħi commendat: Aut nunquid a¬
euangłistȩ falluntur & fallunt. ut eoꝵ
mariam matrẽ dicerent quos uidei fr̃s
iħu eẽ dixerunt: O furor cecus. & inꝓ
prium exitum mens uesana. Dicis ad cru.¬
cem dñi matrẽ eius fuisse p̾sentem di¬
cis ioħi discipło ob uduitatẽ & solitudi.¬
nem cõmendatam: quasi uyxta te non
haberet quatuor filios. & innumeras fili.¬
as quarũ consortio frueretur. Uiduam
quoꝙ nominas: qͦd scriptura ñ loquit᷑.
c̾ cum omnia ȩuangłistarũ exempła pro¬
ponas. soluis tibi iobis uerba ñ compla¬
cent. Dicis transitorie ad crucẽ dñi eã
fuisse p̾sentem ne consulto preterisse
uidereris. & tam̃ quȩ cum illa mulie¬
res fuerint siles. Ignoscerem nescienti.
nisi uderem consulto reticentẽ. Au.¬

Expanded text:
habuerint, matrem ejus dicamus absentem: habuerint, matrem ejus dicamus absentem: aut alteram esse Mariam, nescio quam, confingamus: praesertim cum Evangelium Joannis teslam de cruce Dominus jam viduam, ut matrem Joanni commendabat. Aut numquid Evangelistae et falluntur et fallunt, ut eorum Mariam matrem dicerent, quos Judaei fratres Jesu esse dixerunt? » 13. O furor caecus, et in proprium exitium mens vesana! Dicis ad crucem Domini matrem ejus fuisse praesentem, dicis Joanni discipulo ob viduitatem et solitudinem commendatam: quasi juxta te non haberet quatuor filios, et innumeras filias, quarum consortio frueretur? Viduam quoque nominas, quod Scriptura non loquitur. Et cum omnia Evangelistarum exempla proponas, solius tibi Joannis verba non placent. Dicis transitorie, ad crucem Domini eam fuisse praesentem, ne consulto praeterisse videaris: et tamen quae cum illa mulieres fuerint, siles. Ignoscerem nescienti, nisi viderem consulto reticentem. Au
Abbreviated transcription (Latin):
uocabula ab euangłistis in loco alio no
dubium quin ante crucẽ dñi etiam
mulieres multȩ alonge expectantes. qͣ
secute fuerant iħm agalilea ministran.¬
tes illi. Interquas erant maria magda¬
lenȩ &e maria iacobi ce iosetis. &e mater
filioꝵ ⁊ebedei. Item marcus. Erant aut̃
& mulieres delonge aspicientes inter qͣͦs
erat maria magdalene & maria iacobi
minoris & iosẽtis mat᷑ & salomȩ. Ibiq
postmodicũ. Q aliȩ multe quȩ ascende.¬
rant cum eo inierłm. Nec non &e lucas
mitet ea quȩ ꝓse faciant a nob̃ ẽẽ subtrac¬
ta. & sententiam suã non testimoniis
scripturarũ s lubrica disputatione con¬
uulsam. Ecce inquit iacob & ioseph fi.
Minoris autẽ iacobi ad distinctionem
maioris qui erat filius debedei: sicut &
in alio loco marcꝰ ponit. Maria autẽ
magdalene & maria iacobi ce iosetis ui¬
derunt ubi pon̾etur & transacto sabbo
emerunt aromata & uenerunt admo.¬
num̃tum. Et utiq ait. quã miserum

Expanded text:
vocabula ab Evangelistis in alio loco nomvocabula ab Evangelistis in alio loco nomdubium quin ante crucem Domini et mulieres multae a longe spectantes, quae secutae fuerant Jesum a Galilaea, ministrantes illi. Inter quas erant Maria Magdalene, et Maria Jacobi, et Joseph mater, et mater filiorum Zebedaei . Item Marcus: Erant autem et mulieres a longe aspicientes, inter quas erant Maria Magdalene, et Maria Jacobi minoris, et Jospost modicum: Et aliae multae quae ascenderant cum eo in Jerusalem. Necnon et Lucas:mitet, ea quae pro se faciant, a nobis esse subtracta, et sententiam suam, non testimoniis Scripturarum, sed lubrica disputatione convulsam. « Ecce, inquit, Jacobus et Joseph filitis mater. Minoris autem Jacobi, ad distinctionem majoris, 218 qui erat filius Zebedaei, sicut et in alio loco Marcus ponit: Maria autem Magdalene, et Maria Jacobi, et Josetis, viderunt ubi poneretur: et transacto sabbato, emerunt aromata, et venerunt ad monumentum. Et utique ait: Quam miserum
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo enĩ in occulto aliquid faciens.
querit ipse inpalameẽ. Si ħ facis. ma¬
nifesta te ipsum huic mun .s. do: ioħe
desuꝑ inferente. neq enĩ fr̃s eius tunc
credebant ineum. Itẽ marcꝰ atq matħs.
Q docebat eos insynagoga eoꝵ in patͥa
sua: ita ut stuperent & dicerent. Un.¬
de huic omĩs hec sapientia & uirtuteᷤ:
Nonne hic ẽ fabri filius : non ne mat᷑
eius dicitur maria. & fr̃s eius iacob &¬
ioseph. & symon &e uidas. ce sorores eius
om̃s apud nos s̃: Lucas quoq in ac¬
tib apłoꝵ ita refert. Hi om̃s erant in¬
stantes unanimes orationi cum muli¬
ipsius. Nec ñ & paulus apłs in eande
hẏstoriȩ ueritatem pari uoce concordat
Ascendi autẽ scd̃m reuelationẽ: ce ne¬
minẽ uidi nisi petrũ & iacobum frẽm
dm. Et rursum in alio loco. Hunquid
ñ habemꝰ potestatem manducandi & bi¬
bendi: nunquid non habemus potesta
errore deceptos quo in patre estimando
s̃ lapsi. argute p̾cauit & ait hec eadem

Expanded text:
lto faciens, quaerit ipse in palam esse. Si haec facis, manifesta teipsum mundo . Joanne desuper inferente: Neque enim fratres ejus tunc credebant in eum . Item Marcus et Matthaeus: Et docebat eos in synagoga eorum in patria sua, ita ut stuperent, et dicerent: Unde huic omnis haec sapientia et virtutes? Nonne hic est fabri filius? nonne mater ejus dicitur Maria, et frJoseph, et Simon et Judas, et sorores ejus omnes apud nos sunt ? Lucas quoque in Actibus Apostolorum ita refert: Hi omnes erant instantes unanimes in oratione cum muliipsius . Necnon et Paulus Apostolus in eadem historiae veritate pari voce concordat: Ascendi autem secundum revelationem, et neminem vidi, nisi Petrum et Jacobum fratrem Domini . Et rursum in alio loco: 217 Numquid non habemus potestatem manducandi et bibendi? Numquid non habemus potestaterrore deceptos, quo « in patre aestimando sunt lapsi, argute praecavit, et ait: Haec eadem
Abbreviated transcription (Latin):
deret attingere. is postqͣm pastoꝵ uoce
cognouerat angłm dñi uenisse de cȩlis
& dixisse ad eos. nolite timere. ecce eu.¬
angelizo uobis gaudium magnũ qͦd
erit om̃i popło. quia natus ẽ uobis ho¬
die saluator. qui ẽ xp̃c dñs inciuitate

Expanded text:
deret attingere: is postquam pastorum voce deret attingere: is postquam pastorum voce cognoverat, Angelum Domini venisse de coelis, et dixisse ad eos: Nolite timere; ecce evangelizo vobis gaudium magnum, quod erit omni populo, quia natus est vobis hodi
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ adhuc recenti temꝑe uiuentib his
qui iuderant moysen sepulchrum eiꝰ
potuit ignorari. multo magis tot scłis
pretereuntib. Iuxta qͦd & illud intelli¬
gitur de ioseph euangłistã id indicas¬
se. de quo scandalum poterat moueri
ñ eam cognitam ẽẽ a uiro suo usq ad
partum: ut multo magis intelligere¬
mus cognitam ñ fuisse pꝰ partum a qͣ
tunc se abstinuit cum adhuc deuisio¬
ne poterat flucturare. Ad summã illud
requiro. quare se abstinuerit iosephusqp
ad partus diem. Respondebit utiq qr
ferimꝰ. Qcerte audierat. Ioseph fili da.¬
uid. ne timeas acciꝑe mariã uxorem tuã.
Ahibitum ei fuerat ne relinqueret. ne
adulterã estimaret uxorẽ. Nunqͥd &
acongressu conuigis separatus fuerat
cum utiq ne separaretur magis fuis.¬
set amonitꝰ: & audebat inquit uir
iustꝰ dĩ in utero audiens filium de uxo¬
ris coitu cogitare: Pulchre. Qui gͥ som¬
mo tantũ credidit ut uxorem non au¬

Expanded text:
enim adhuc recenti tempore, viventibus his enim adhuc recenti tempore, viventibus his qui viderant Moysen, sepulcrum ejus potuit ignorari, multo magis tot saeculis praetereuntibus. Juxta quod et illud intelligitur de Joseph, Evangelistam id indicasse, de quo scandalum poterat moveri, non eam cognitam esse a vito suo usque ad partum, ut multo magis intelligeremus cognitam non fuisse post partum, a qua tunc se abstinuit, cum adhuc de visione poterat fluctuare. 8. Ad summam, illud requiro, quare se abstinuerit Joseph usque ad partus diem. Respondebit utique, qferimus, et certe audierat, Joseph, fili David, ne timeas accipere Mariam uxorem tuam . Prohibitum ei fuerat, ne relinqueret, ne adulteram existimaret uxorem. Numquid et a congressu conjugis separatus fuerat, cum utique ne separaretur magis fuisset admonitus? Et audebat, inquit, vir justus, Dei in utero audiens filium, de uxoris coitu cogitare? Pulchre. Qui ergo somnio tantum credidit, ut uxorem non 213 au
Abbreviated transcription (Latin):
ra moab ꝑ uerbum dñi & sepelierunt
eum ingeth ꝓpe domũ phegor. & ne¬
mo scit sepulchrum eius usq in diem
istum. Certe hodiernus dies illus temꝑi
estimandus ẽ quo hystoria ipsa contex¬
ta ẽ. Siue moysen dicere uolueris au¬
ctorem pentateuchi. siue ezram eius¬
dem instauratorẽ oꝑis: ñ recuso. Nc̃
hoc queritur ut id qđ dictum ẽ usq
indiem istũ: ad illam referatur etatẽ
qua libri editi siue conscriptisunt.
Doceat igitur pꝰt illam diem̃ tot ĩa
annoꝵ usq ad nos uoluminib exac.¬
tis aut ydola quȩ subterebinto condi¬
ta fuerint reꝑta. aut moysi tumulũ
inuestigatum. quia obnixe asserit pꝰt
donec & usq ẽẽ inciꝑe. quod tam diu
ñ fuit. quandui usq compleretur. &e
ddonec. Quinpotius animaduertat scͥp.¬
tiuȩ sc̃ȩ idioma. & nobiscum in quo he.¬
sitabat intelligat ea de quibꝰ posset am¬
bigi sinon fuissent scripta signari. cȩt̾a
uero nr̃ȩ intelligentiȩ derelinqui. Si

Expanded text:
ra Moab per verbum Domini, et sepelierunt ra Moab per verbum Domini, et sepelierunt eum in Geth, prope domum Phegor, et nemo scit sepulcrum ejus usque in diem istum . Certe hodiernus dies illius temporis aestimandus est, quo historia ipsa contexta est, sive Moysen dicere volueris auctorem Pentateuchi, sive Ezram ejusdem instauratorem operis, non recuso. Nunc hoc quaeritur, an id quod dictum est, usque in diem istum, ad illam referatur aetatem, qua libri editi sive conscripti sunt. Doceat igitur post illam diem tot jam annorum usque ad nos voluminibus exactis, aut idola, quae sub terebintho condita fuerant, reperta, aut Moysi tumulum investigatum, quia obnixe asserit, post donec et usque, esse incipere, quod tamdiu non fuit quamdiu usque compleretur et donec. Quin potius animadvertat Scripturae sanctae idioma, et nobiscum, in quo haesitabat, intelligat ea, de quibus posset ambigi, si non fuissent scripta, signari, caetera vero nostrae intelligentiae derelinqui. Si
Abbreviated transcription (Latin):
dictum sit. Non negamus de eo qui
passus ẽ crucem: qui postea sedere iu¬
betur a dextris. Quid sibi uult hoc
qͦd ait. oportet enĩ illum regnare do¬
nec ponat om̃s inimicos sub pedib
euis: Nunquid tam diu regnaturꝰ
pedib eius. & postqͣm illi sub pedibus
fuerint regnare desistet.cum utiq tc̃
magis regnare incipiat cum immici
cȩꝑint ẽẽ sub pedib: Dauid quoq in
quarto graduum psalmo. Sicut oculi
dñm quãdu miscd̃iam impetret. &
pꝰt impetratam miscđdiam oculos tor.¬
quebit ad terras qui in alio loco dicit
nem lacessentis ꝓcacitatem testimorii¬
oꝵ nube celare. Uerum adhuc pauca
subiciã. ut his similia ipse sͥ lector inue.¬
niat. Loquitur ingenesi sermo diuinꝰ
& tradiderunt iacob dõs alienos qui e¬
rant in manib eoꝵ & maures quȩ e.¬
rant in auricuł eoꝵ. & abscondit eos
iacob subtus terebintum q̃ ẽ in sichi.¬
mis &e ꝑdidit eos usq in hodiernum
diem. Item infine deutronomii. Q
defunctus ẽ moyses seruus dñi inter¬

Expanded text:
dictum sit, non negamus de eo qui passus est crucem, qui postea sedere jubetur a dextris. Quid sibi vult hoc quod ait, Oportet enim illum regnare, donec ponat omnes inimicos sub pedibus ejus? Numquid tamdiu regnaturus pedibus ejus; et postquam illi sub pedibus fuerint, regnare desistet: cum utique tunc magis regnare incipiet, cum inimici coeperint esse sub pedibus? David quoque in quarto graduum psalmo: Sicut oculi Dominum, quamdiu misericordiam impetret, et post impetratam misericordiam, oculos torquebit in terram? Qui in alio loco dicit:nem lacessentis procacitatem, testimoniorum nube celare; verum adhuc pauca subjiciam, ut his similia ipse sibi lector inveniat. 7. Loquitur in Genesi sermo divinus: Et tradiderunt Jacob deos alienos, qui erant in manibus eorum, et inaures quae erant in auriculis eorum. Et abscondit ea Jacob subter terebinthum, quae est in Sichimis, et perdidit ea usque in hodiernum diem . 212 Item in fine Deuteronomii: Et defunctus est Moyses servus Domini in ter
Abbreviated transcription (Latin):
ne mortlentes inuicẽ consũmamini
abinuicẽ. Iam tuȩ moderationis ẽ &
tuoꝵ nullã occasionẽ impatientib
dare. ñ ne om̃s mei similes inuenias
qui possint figuratis laudib delecta

Expanded text:
 mordentes inuicem consumamini ab inuicem. iam tuae moderationis est et tuorum nullam occasionem inpatientibus dare, ne non omnes mei similes inuenias, qui possint figuratis laudibus delecta
Abbreviated transcription (Latin):
t ꝑfecti de phinon castra metati s̃
musto plene fũitit absq spiramine ilico
disrumpunt᷑. Pugnauerũt magi contͣ
moysen ⁊ aaron.⁊ amuliere que erat inen
lis illudit᷑. Multe s̃ p̾stigie ⁊ innumĩabi¬
les laq̃i quib anime capiunt̾ humane.
s nos dicamus in dño confidentes laq̃us
contͥcus est. ⁊ nos lib̾ati sumꝰ. & si ambu¬
lauero inmedio umbre mortis ñ timebo
mille ⁊ decem milia adextͥs tuis. Non ti¬
mebimꝰ ab incursu ⁊ demonio meridia¬
no. s obturabimꝰ aures nr̃as ne audiamꝰ
uoces incaritantiũ. ⁊ si renarum carmi¬
ua negligamꝰ. Post imaginẽ d̃i que in
cordis racione monstrat᷑. ⁊ confessionem
fidi que ore ꝑfert᷑. consurgunt serpenteᷤᷤ¬
tartes malefice ad bella nos ꝓuocant. S
nos qͥ habemiꝰ p̾ciosissimũ thesaurũ inua¬
sis fictilib q̃ frangi possunt. ita ut q̃dam
uix testa remanserit inqua hauriri pos¬
sit aque pusillum. oñ custodia cͥtumdemus
cor nostrum.

Expanded text:
fecti de Phinon, castra metati sunt musto plenae fuerint, absque spiramine, illico disrumpuntur. Pugnaverunt magi contra Moysen et Aaron ; et a muliere, quae erat in Enlis illuditur . Multae sunt praestigiae, et innumerabiles laquei, quibus animae capiuntur humanae; sed nos dicamus, in Domino confidentes, « Laqueus contritus est: et nos liberati sumus » . Et, « Si ambulavero in medio umbrae mortis, non timebo lle et decem milia a dextris nostris: non timebimus ab incursu et daemonio meridiano, sed obturabimus aures nostras, ne audiamus uoces incantantium, et sirenarum carmina neglegemus. post imaginem dei, quae in cordis ratione monstratur, et confessionem fidei, quae ore profertur, consurgunt serpentes et artes maleficae ad bella nos prouocant. sed nos, qui habemus pretiosissimum thesaurum in uasis fictilibus, quae frangi possunt, ita ut de quodam uix testa remanserit, in qua hauriri possit aquae pusillum, omni custodia circumdemus cor nostrum.
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ tuȩ ut turturis. faciem illiꝰ laudat &
genarũ rubore succenditur. Pulchritu¬
q sine hoc decore tuũ ipsum collũ ẽ orna¬
m̃tum. Post hec fit sponsus in recubitu re¬
quieuit ut leo. ut catulus leonis obdormi¬
uit. ut deinceps possit audire. Quis susci¬
tabit illũ: quo interĩ dormuente appares
sponse sponsi sodales angłi &e his eam sermo¬
nib consolantur. Nos tibi aurea ornam̃¬
ta facere ñ possumꝰ non enĩ tam diuiteᷤ su¬
mus ut sponsus tuus qui aureũ tͥ monile
largiatur. Nos similitudinẽ auri faciemꝰ ñ
eñĩ habemꝰ aurũ. Ꝙ hoc quoq letandũ
ẽ si similitudines auri sistigmata argen.¬
ti faciamus. Similitudines auri faciemꝰ
tͥ cum stigmatib argenti. uerũ non om̃i
tp̃r s donec sponsus tuus surgat de accu¬
bitu. Cum enĩ ille surrex̾it. ipse tibi aurũ
ipse faciet argentũ ipse tuã m̃tem sensũ¬
q decorabit & eris uere diues in sponsi do¬

Expanded text:
nae tuae ut turturis. Faciem illius laudat, et nae tuae ut turturis. Faciem illius laudat, et genarum rubore succenditur. Pulchritunile , ita sine hoc decore et tuum ipsum collum est ornamentum. Post haec fit sponsus in recubitu, requievit ut leo, ut catulus leonis obdormivit , ut deinceps possit audire: Quis suscitabit eum? Quo interim dormiente apparent sponsae sponsi sodales Angeli, et his eam sermonibus consolantur. Nos tibi aurea ornamenta facere non possumus: 516 non enim tam divites sumus, ut sponsus tuus, qui aureum tibi monile largiatur. Nos similitudinem auri faciemus; non enim habemus aurum. Et in hoc quoque laetandum est, si similitudines auri, si stigmata faciamus argenti. Similitudines auri faciemus tibi, cum stigmatibus argenti. Verum non omni tempore; sed donec sponsus tuus surgat ab accubitu. Cum enim ille surrexerit, ipse tibi aurum, ipse faciet argentum, ipse tuam mentem sensumque decorabit, et eris vere dives in sponsi do
Abbreviated transcription (Latin):
re. Equitatui meo incurrib pharaoniᷤᷤ
assimilaui te. Si uis intelligere o spon¬
sa quomͦ scire te debeas. cognosce cuite
comparauerĩ. & tc̃ uidebis talemte ẽẽ
quȩ turpari ñ debeas cũ tuã speciẽ cog¬
noueris. Quid ẽ igitur equitatui meo
in currib pharaonis assimilauite. Scio
equitẽ sponsum. ꝓpħa dicente. & equita.¬
tio eiꝰ salus. Assimilata es gͦ equitatui
meo incurrib pharaonis. Quantum
mergo in fluctib pharaonẽ & tristatas
eius. & ascensores eius & equos eius & cur.¬
rus eius quantũ in quã differt equitatꝰ
m̃s ab equis pharaonis tanto melior es
omĩb filiab tu sponsa. tu ȩcclłasticaa.¬
nima. omĩb animab quȩ ñ sunt eccła¬
stice. Igitur sieccłastica aĩa es. omĩb aĩab
es melior. Si ñ es melior ñ es eccłastica. F¬
quitatui meo incurrib pharaonis assimi.¬
lauite ꝓxima mea. Deinde pulchritudi¬
nem sponsȩ sp̃itali amore describit. Ge¬

Expanded text:
re. 'Equitatui meo in curribus Pharaonis re. 'Equitatui meo in curribus Pharaonis assimilavi te'. Si vis intellegere, o sponsa, quomodo scire te debeas, cognosce, cui te comparaverim, et tunc videbis talem te esse, quae turpari non debeas, cum tuam speciem cognoveris. Quid est igitur: 'Equitatui meo in curribus Pharaonis assimilavi te?' Scio equitem sponsum, propheta dicente: 'Et equitatio eius salus'. Assimilata es ergo equitatui meo in curribus Pharaonis. Quantum mergo in fluctibus Pharaonem et christatos eius et ascensores et equos eius et currus eius: quantum, inquam, differt equitatus meus ab equis Pharaonis, tanto melior es omnibus filiabnima, omnibus animabus, quae non sunt Ecclesiasticae. Igitur si Ecclesiastica anima es, omnibus animabus es melior; si non es melior, non es Ecclesiastica. Equitatui meo in curribus Pharaonis assimilavi te, proxima mea. Deinde pulchritudinem sponsae spirituali amore describit. Ge
Abbreviated transcription (Latin):
annuncia mͥ ubi te querã & inueniã in
meridie. ne forte fiam quasi cooꝑta suꝑ
greges sodalium tuoꝵ. Post hȩc uerba spõ¬
sus ei cõminatur & dicit. Aut cognosces
temet ipsam q̃m regis es sponsa & formo¬
sa. & ame facta formosa: siquidẽ ego me
ex hibui głiosam ȩccłam ñ habentẽ ma¬
culã aut rugam. aut scito qr site non
cognoueris & tuam scieris dignitatẽ
patieris hȩc quȩ secuntur. Quȩ nã ista
sunt: si non cognoueris temet ipsam
opulchra inmulierib egredere tu in
uestigiis gregũ. & pasce non greges oui¬
um. ñ agnoꝵ s hedos tuos. Statuet
quippe oues adextris & a sinistris he¬
dos. Si ñ cognoueris temet ipsam õ
pulchra in mulierib. egredere tu in
uestigiis gregũ. ce pasce hedos tuos in
tab̾naculis pastoꝵ. Inuestigiis inqͥt
pastoꝵ nouissima fies. ñ inter ouess
int̾ hedos tuos. cum quib habitans
ñ poteris mecũ id ẽ cum bono eẽ pasto.¬

Expanded text:
annuntia mihi, ubi te quaeram, et inveniam in annuntia mihi, ubi te quaeram, et inveniam in meridie, ne forte fiam quasi cooperta super greges sodalium tuorum. Post haec verba sponsus ei comminatur, et dicit: Aut cognoscis temetipsam, quoniam regis es sponsa, et formosa, et a me facta formosa: siquidem ego mihi exhibui gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam, neque rugam , aut scito, cognoveris et tuam nescieris dignitatem, patieris haec quae secuntur. Quaenam ista sunt? 'Si non cognoveris temet ipsam, o pulchra in mulieribus, egredere tu in vestigiis gregum, et pasces' – non greges ovium, non agnorum, sed – 'edos tuos'. Statuit quippe oves a dextris et a sinistris hedos. 'Si non cognoveris temet ipsam, o pulchra in mulieribus, egredere tu in vestigiis gregum, et pasce hedos tuos in tabernaculis pastorum'. In vestigiis, inquit, pastorum novissima fies, non inter oves, sed inter hedos tuos, cum quibus habitans non poteris mecum, id est cum bono esse pasto
Abbreviated transcription (Latin):
die. Diligent᷑ obserua ubi meridiẽ legeris.
Apud ioseph meridie fr̃s prandiũ celebͣis
Angłi meridie abrahe suscipiuntur hospi-¬
cio. & cętera istius modi. Quere & inueni.¬
es scͥpturã diuinã ñ frustra seu fortuitu u¬
nũ quẽq usurpare sermonẽ. Quisputasẽ
dignus e nob̾ ut ad meridiẽ usq ꝑueniet
& uideat ubi pascat. ubi cubat sponsus:
Annuncia mͥ quẽ dilex̃ anima mea. ubi
pascis. ubi cubas inmeridie. Nisi enĩ tum
annunciaueris incipio errabunda iacta¬
ri. & dum te quero in alioꝵ greges incur¬
sa. & aliis nudam faciẽ meã non ostendo nͥ
tibi soli quẽ iam pridẽ deosculata sum:
annuncia mͥ quẽ dilex̃ anima mea ubi paᷤᷤ¬
cis ubi cubas inmeridie ne quando fiam sic̃
cooꝑta suꝑ greges sodaliũ tuoꝵ. Ut ista ñ
patiar. ut nonfiam cooꝑta. ut ora ñ conte.¬
gam &e ad alios usq ꝑueniens incipiam
forsitan & eos amare quos nescio: iccirco

Expanded text:
die . Diligenter observa, ubi meridiem legeris. die . Diligenter observa, ubi meridiem legeris. Apud Joseph meridie fratres prandium celebrant. Angeli meridie Abrahae suscipiuntur hospitio , et caetera istiusmodi. Quaere, et invenies Scripturam divinam non frustra, seu fortuitu, unumquemque usurpare sermonem. Quis, putas, est dignus e nobis, ut ad meridiem usque perveniat, et videat, ubi pascat, ubi cubet sponsus? Annuntia mihi, quem dilexit anima mea, ubi pascis, ubi cubas in meridie. Nisi enim tu mihi annuntiaveris, incipio errabunda jactari; et dum te quaero, in aliorum greges incursa, et aliis nudam faciem meam non ostendo, nisi tibi soli, quem jam pridem deosculata sum. Annuntia mihi, quem dilexit anima mea, ubi pascis, ubi cubas in meridie; nequando fiam sicut cooperta super greges sodalium tuorum. Ut ista non patiar, ut non fiam cooperta, ut ora non contegam, et ad alios usque perveniens, incipiam forsitan et eos amare 514 quos nescio: idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
catꝙ uineã meã non custodiui. Deinde
conspicit sponsum. qui conspectus absces¬
se Se frequenter hoc in toto carmine fac̃
qͣd nisi quis ipse patiatur ñ potest intelle¬
gert s epeds testis ẽ sponsu m aduentare
conspeei a mecũ eẽ quã plurimũ. Quosu¬
bito recedente: inuenire ñ potui qͦd que¬
rebam. Rursum gͥ desidero eiꝰ aduentu
e ñ nunqͣm iterũ uenit. & cũ apparuerit
meisq manib fuerit cõprehensus. rursũ
elabitur. & cum fuerit elapsus ame rursũ
inquiritur. & hoc crebro fac̃. donec illũ ue¬
re teneã & ascendã innisus suꝑ fr̃uelẽ me.¬
um. Annuncia mͥ quẽ dilexit aĩa mea u¬
bi pascis. ubi cubas inmeridie. Nonque.¬
ro alia temꝑa quando uesꝑe quando di-¬
luculo. quando insolis pascis occubitu. il¬
lud tempꝰ inquiro quando inflorente die
quando plenaluce inmaiestatis tuȩ splen¬
dore uersaris. Annuncia mͥ quẽ dilexit
anima mea. ubi pascis ubi cubas in meri¬

Expanded text:
catque, vineam meam non custodivi. Deinde catque, vineam meam non custodivi. Deinde conspicit sponsum, qui conspectus abscessit. Et frequenter hoc in toto carmine facit, quod nisi quis ipse patiatur, non potest intelligere. Saepe, Deus testis est, sponsum mihi adventare conspexi, et mecum esse quam plurimum: quo subito recedente, invenire non potui quod quaerebam. Rursus igitur desidero ejus adventum, et nonnunquam iterum venit; et cum apparuerit, meisque manibus fuerit comprehensus, rursum elabitur; et cum fuerit elapsus, rursum a me inquiritur: et hoc crebro facio, donec illum vere teneam, et ascendam innixa super fratruelem meum. Annuntia mihi quem dilexit anima mea, ubi pascis, ubi cubas in meridie. Non quaero alia tempora, quando vespere, quando diluculo, quando in solis pascis occubitu: illud tempus inquiro, quando in florente die, quando plena luce in majestatis tuae splendore versaris. Annuntia mihi, quem dilexit anima mea, ubi pascis, ubi cubas in meri
Abbreviated transcription (Latin):
do aduersum eã frũm pugna surrexit:
mͦ filiꝰ matris eiꝰ pugnauerit contra eam.
ꝑ secutores ȩccłȩ egerunt pęnitentiã & ad¬
uersarii eius rursũ ad sororis signa conũ¬
si p̃dicaser᷑ fidem quã ante destruebant.
hoc ꝓpħico sp̃u sponsa nẽ cantans ait. Di¬
micauer᷑ inme. posuert me custode inui¬
neis. uneã meã ñ custodiui. Ego eccłia
ego sponsa. ego sine macula. plurimarum
custos sũ pon̾ta uinearũ a filiis matrimeȩ
qui contra me aliquando pugnauerant.
plures custodio uineas. uineã meã non ser¬
uaui. Intellige mhoc de paulo &e alio quoc̃
uidebis quomͦ uineã suã ñ custodiens ali.¬
orũ uineta custodiat quomͦ ut alios lu¬
crifaciat ipse in quibdã damna sustine.¬
at. Q eni cũ fuerit liber ex om̃ib. se ipsũ
seruũ fec̃ ut om̃s lucrifaceret. factussum¬
inquit infirmis infirm̃ udeis uideꝰ his
qui sub lege erant quasi sublege & cecera. Di¬

Expanded text:
do adversus eam fratrum pugna surrexit. do adversus eam fratrum pugna surrexit. atris ejus pugnaverit adversus eam. Persecutores Ecclesiae egerunt poenitentiam, et adversarii ejus rursum ad sororis signa conversi, praedicaverunt fidem, quam ante destruebant. Hoc prophetico spiritu sponsa nunc cantans, ait: Dimicaverunt in me, posuerunt me custodem in vineis: vineam meam non custodivi. Ego Ecclesia, ego sponsa, ego sine macula, plurimarum custos sum posita vinearum a filiis matris meae, qui contra me aliquando pugnaverant. plures custodio vineas, vineam meam non servavi. Intellige mihi hoc de Paulo et alio quocumvidebis quomodo vineam suam non custodiens, aliorum vineta custodiat. Quomodo etiam, ut alios lucrifaciat, ipse in quibusdam damna sustineat. Et 513 cum fuerit liber ex omnibus, seipsum servum fecit, ut omnes lucrifaceret: Factus infirmus infirmis, Judaeis Judaeus: his qui sub Lege erant, quasi sub Lege , et caetera: di