comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
glorie offerunt: quasi oleum uendt̃
De quo profecto oleo psamista dicit.
nr̃m: capuct est Appellatione autem
capitis: ea que principatur corpori
mens uocatur. In pinguat gͦ capuct
oleum petcatoris: cum de mulcet m̃¬
tem fauor adulantis. S cum irent
emere uenit sponsus: quia oum ui¬
te sue testiuinonium a ꝓximis quer̃t
undex uenit. qui non oꝑum s cordĩ
testis estz Que autem parate erant
intrauerunt cum eo ad miptias: ⁊ clau¬
sa est ianua. O si sapere incordis pa¬
lato possit. quid ad mirationis habet
quod dicit᷑ uenit sponsus. quid dulcedi¬
nis intrauerunt cum eo ad nuptias. qͥd
a maritudinis ⁊ clausa est ianua. uẽ¬
uit quippe ille qui aduentu suo elem̃¬
ta concutit. in cuius conspectu celum ⁊
terra contremiscit. Unde etiam ꝑ profe¬
tam dicit. Adhuc semel ⁊ ego mouebo
non solum terram s etiam celũ. ad
cuius eramen omne humanum ge¬
nus de ducitur. cui ad uindictam ma¬
lorum remunerationemq bonorum

Expanded text:
gloriae offerunt, quasi oleum vendunt. gloriae offerunt, quasi oleum vendunt. De quo profecto oleo Psalmista dicit:nostrum caput est. Appellatione autem capitis ea quae principatur corpori mens vocatur. Impinguat ergo caput oleum peccatoris, cum demulcet mentem favor adulantis. Sed dum irent emere, venit sponsus, quia cum vitae suae testimonium a proximis quaerunt, judex venit, qui non solum otestis est. Quae autem paratae erant, intraverunt cum eo ad nuptias, et clausa est janua. 4. O si sapere in cordis palato possit quid admirationis habet quod dicitur: Venit sponsus! quid dulcedinis: Intraverunt cum eo ad nuptias! quid amaritudinis: Et clausa est janua! Venit quippe ille qui adventu suo elemeta concutit, in cuius conspectu caelum cum terra contremescit. Unde etiam per prophetam dicit: Adhuc semel, ego movebo non solum terram, sed etiam caelum. Ad cuius examen omne humanum genus deducitur, cui ad vindictam malorum remunerationemque bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
eternam reciꝑe beatitudinẽ ex pectant.
apparuerant: in aduentu iudicis intus
obscurantur. Et adeo retributionem
ñ inueniunt: quia pro eis receperũt.
ab hominibus laudes qͣs amauerunt
Quid est autem quod tunc a prudenti¬
bus oleum petunt. nisi quod in aduen¬
tu iudicis cum se intus uacuas inuene¬
ruit. testimonium foris querunt. ac si
a sua ficlucia decepte ꝓrimis dicant.
quia nos quasi fine oꝑe repelli conspi¬
citis: dicite de nt̃is oꝑib quid uidistis.
s prudentes uirgines respondent di¬
centes. Ne forte ñ susficiat nobis et
uobis. In illo enim die quod tamen
de quibusdam in pate eccł̃ie quiesten¬
tibus loquor. sibunet ipsis testimoni¬
um umus cuiusq uix susficit. quan¬
to minus ⁊ sibi et prorimo: ubi et
protinus ꝑ increp̾ationẽ subdunt.
Ite pocius ad uendentes ⁊ emite nobis
Uenditores quippe olei: adulatores
sunt. Qui enun accepta qualibet
gr̃a uanis suis laudibus nitorem

Expanded text:
aeternam recipere beatitudinem exspectant. aeternam recipere beatitudinem exspectant. nibus foris apparuerant, in adventu judicis intus obscurantur. Et a Deo retributionem non inveniunt, quia pro eis receperunt ab hominibus laudes quas amaverunt. Quid est autem quod tunc a prudentibus oleum petunt, nisi quod in adventu judicis cum se intus vacuas invenerint, testimonium foris quaerunt? Ac si a sua fiducia deceptae proximis dicant: Quia nos quasi sine opere repelli conspicitis, dicite de nostris operibus quid vidistis. Sed prudentes virgines respondent, dicentes: Ne forte non sufficiat nobis et vobis. In illo enim die quod tamen de quibusdam in pace Ecclesiae quiescentibus loquor sibum uniuscujusque vix sufficit, quanto minus et sibi et proximo? ubi et protinus per increpationem Ite potius ad vendentes, et emite vobis. Venditores quippe olei adulatores sunt. Qui enim accepta qualibet gratia, vanis suis laudibus nitorem
Abbreviated transcription (Latin):
oleum non habent. Quia plerumq
in se bona oꝑa cum electis ⁊ reprobis
ostendunt. s soli ad sponsum cum oleo
ueniunt: quie de bis que foris egenuit
intus gloriam requirunt. Unde per
psalmistam quoq de scã electoꝵ eccłia
Moram autem faciente sponso: dor¬
mitauerunt omnes et dormierunt.
Qua dum uenire index adextremum
iudicium differt: electi ⁊ repiobi in
mortis sompno sopuntur. Dormire
⁊ enum mori est. Ante somnum uero
dormitare. est ante mortem a salute
languescere. quia ꝑ pondus egritudi
nis ꝑuenitur ad sõprnum mortis. Me¬
dia autem nocte clamor factus est: ecte
sponsus uenit exite obuiam ei. De ad¬
nentu sponsi clamor in media nocte fit:
quia sic uidicii dies subripit. ut pre¬
uideri ñ ualeat qñ uenit. Unde scrip¬
tum est. Dies domini sicut fur ĩ nocte:
ita ueniet. Tunc om̃s uͥgines surgunt:
quia electi et reprobi a sompno sue
mortis ex citantur. Lampades ornant: qr
sua secum oꝑa numerant. pro quib

Expanded text:
oleum non haoleum non hain se opera, cum electis et reprobis ostendunt, sed soli ad sponsum veniunt cum oleo, qui de his quae foris egerint intus gloriam requirunt, unde per Psa. Moram autem faciente sponso dormitaverunt omnes, et dormierunt. Quia dum venire judex ad extremum judicium differt, electi et reprobi in mortis somno sopiuntur: dormire etenim mori est. Ante somnum vero dormitare, est ante mortem a salute lanis pervenitur ad somnum mortis. Media autem nocte clamor factus est: Ecce sponsus venit, exite obviam ei. 3. De adventu sponsi clamor in media nocte fit, quia sic dies judicii subrepit, ut praevideri non valeat quando venit. Unde scriptum est: Dies Domini sicut fur in nocte ita veniet . Tunc omnes virgines surgunt, quia et electi et reprobi a somno suae mortis excitantur. Lampades ornant, quia sua secum opera numerant, pro quibus
Abbreviated transcription (Latin):
suis reciꝑe laudes humanas nolunt.
Hii minirum gloriam suam ñ more
hominum ponunt: sed intra conscien¬
ciam contegunt. Et sunt pleriq qui cor¬
pus ꝑ abstinenciam affugunt: s de ip̃a
sua abstinencia humanos fauores expe¬
tunt. Doctrine inseruiunt: indigentib
multa larguintur. S fatue ꝓfecto st̃
uirgines. quia solam laudis transitorie
tetributionem querunt. Unde ⁊ apte sub¬
oleum secum. Prudentes autem accepe¬
runt oleum inuasis suis cum lampadi¬
bus. ꝑoleum quippe: nitor głe designa¬
tur. Uascula autem: nr̃a sunt corda in
quibus ferimus cuncta que cogitamus
Prudentes gͦ oleum in uasis habent: qr
nicorem glorie intra conscienciam reti¬
nent. Paulo attestante qui ait. Gloria
nr̃a hec est: testimonium consciencie
nr̃e. fatue autẽ uirgines oleum secum
non sumunt: quia gloriam intra consci¬
enciam non habent. dum hanc ab ore
proximorum querunt. Notandum uͦ
quod omnes lampades habent: s om̃s

Expanded text:
suis recipere, laudes humanas nolunt. suis recipere, laudes humanas nolunt. Hi nimirum gloriam suam non in ore hominum ponunt, sed intra conscientiam contegunt. Et sunt plerique qui corpus per abstinentiam affligunt, sed de ipsa sua abstinentia humanos favores expetunt; doctrinae inserviunt, indigentibus multa largiuntur, sed fatuae profecto sunt virgines, quia solam laudis transitoriae retributionem quaerunt. Unde et aperte suboleum secum; prudentes autem acceperunt oleum in vasis suis cum lampadibus. Per oleum quippe nitor gloriae designatur; vascula autem nostra sunt corda, in quibus ferimus cuncta quae cogitamus. Prudentes ergo oleum in vasis habent, quia nitorem gloriae intra conscientiam retinent, Paulo attestante, qui ait: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Fatuae autem virgines oleum secum non sumunt, quia gloriam intra conscientiam non habent, dum hanc ab ore proximorum quaerunt. Notandum vero quod omnes lampades habent, sed omnes
Abbreviated transcription (Latin):
erit hic magnus uocatur in regno celoꝵ.
Mancdatum quippe soluit ⁊ docet. qͣndo
hoc quisq uoce p̃dicat. quod uiuendo
oꝑe implere quod docet. Quomodo gͦ ĩ eo
mimimus uocatur qui ad hoc nullo
modo intrare ꝑ mititur.: Quid itaq
ꝑbanc sentenciam. nisi p̃sens ecclesia
celorum regnum dicit᷑. inqua doctor
qui manclatum soluit minimus uoca¬
tur: Quia cuiꝰ uita despicitur: restat
autem corporis sensibus unusquisꝙ
subsistit. Geminatus autem quina¬
rius: denarium ꝑ ficit. Et quia exutͦq
sexu fidelium multido colligitur scã
ecclia decem uirginibus similis de nũci¬
atur. Inqua quia malicum bonis ⁊ re
probi cum electis ad mixti sunt: recte
similis uirginibus prudentibus ⁊ fa¬
tuis esse ꝑhibetur. Sunt namq pleri¬
q continentes. qui ab exteriori se appe¬
titu custodiunt: ⁊ sepe ad interiora ra¬
piauntur. Carnem macerant: ⁊ toto
desiderio ad suꝑnam patriam anhelãt.
Eterna p̃mia erpe tunt: ꝓlaboribus

Expanded text:
erit, minimus vocabitur in regno coelorum . Mandatum quippe solvit, et docet, quando hoc quisque voce praedicat, quod vivendo vult opere implere quod docet. Quomodo ergo in eo minimus vocatur, qui ad hoc nullo modo intrare permittitur? Quid itaque per hanc sententiam nisi praesens Ecclesia coelorum regnum dicitur? in qua doctor qui mandatum solverit minimus vocatur, quia cujus vita despicitur, restat ue corporis sensibus unusquisque subsistit. Geminatus autem quinarius denarium perficit . Et quia ex utroque sexu fidelium multitudo colligitur, sancta Ecclesia decem virginibus similis denuntiatuprobi cum electis admixti sunt, recte similis virginibus prudentibus et fatuis esse perhibetur. Sunt namque plerique continentes qui ab exteriori se appetitu custodiunt, et spe ad interiora rapiuntur; carnem macerant, et toto desiderio ad supernam patriam anhelant, aeterna praemia expetunt pro laboribus
Abbreviated transcription (Latin):
pacientia longanimiter expectat. Nã
illi tetros sp̃c ante mortem uidisse et
inducias petisse quid ꝓfuit. qui easdem
ne nob̾ inuacuum tempora pereant. ⁊ tũc
queramus adbene agendum uiuere:
com iam compellimur de corꝑe exire
Mementote quid u̾itas dicat. Brate ne
fiat fuga ur̃a hyeme uel sabbato. Per
legis quippe mandatum: ambulare
longuis sabbato non licet. Nyens qͦq
ad ambulandum impedimentum est:
quia gressus ambulancium torpor fri¬
goris ad stringit. Ait gͦ. Drate ne fiat
fuga ur̃a hyeme uel sabbato. Ac si aꝑ¬
te dicat. Uidete ne tunc queratis pecta
ta nr̃a fugere : quando iam ñ licet am¬
bulare. Illud gͦ tempus quo fugere ñ
licet: modo debet cogitari dum licet
Illa hora est nr̃a eritis semꝑ intuencla:
ista redemptoris admonitio. ante mentis
oculos semꝑ ponenda qui ait. Uigilate
itaq: quia nescitis diem neꝙ horam.

Expanded text:
patientia longanimiter exspectat. Nam patientia longanimiter exspectat. Nam illi tetros spiritus ante mortem vidisse, et inducias petiisse, quid profuit, qui easdem ne nobis in vacuum tempora pereant, et tunc quaeramus ad bene agendum vivere, cum jam compellimur de corpore exire. Mementote quid Veritas dicat: Orate ne fiat fuga vestra hieme vel Sabbato . Per legis quippe longius in sabbato non licet. Hiems quippe ad ambulandum impedimento est, quia gressus ambulantium torpor frigoris astringit. Ait ergo, Orate ne fiat fuga vestra hieme vel sabbato. Ac si aperte dicat: Videte ne tunc quaeratis peccata vestra fugere, quando jam non licet ambulare. Illud ergo tempus quo fugere non licet, modo debet cogitari dum licet. Illa hora est nostri exitus semper intuenda; ista Redemptoris admonitio ante mentis oculos semper ponenda, qui ait: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam .
Abbreviated transcription (Latin):
ma uachus monachum iudi: nimus
⁊ turbatis clamoribus uocare dicens.
Marime curre: numquam tͥ mali
aliquid feci in fide tua me suscipe. Tur¬
batus mox maximus ad fuit. lugens
et ꝑstrepens familia conuenit. Los au¬
tem quos ille insistentes sibi grauit̃
tolerabat. ipsi malignos sp̃c uidere
non poterant: s erant eorum p̃senci¬
am inconfusione ⁊ pallore ac tremore
illuis qui trabebatur uidebant. Pauo¬
re autem tetre eoꝵ imaginis huc illuc¬
ꝙ uertebatur in lectulo: iacebat in si¬
nistro latere. aspectum eoꝵ ferre non
poterat. Uertebatur ad parietem: ibi
aderant. Cumq constrictus nimis re¬
laxari se posse iam desperaret: cepit
magnis uocibus clamare dicens. Indu¬
cias uel usq mane inducias uel usq
mane. S cum hec clamaret: in ipsis
suis uocibus de habitaculo sue carnis
euulsus est. De quo nimirum constat
qr ꝓ nobis ista non pro se uiderit: ut eiꝰ
uisio nob̃ ꝓficiat. quos adhuc diuina

Expanded text:
monachus monachum vidi, nimiis monachus monachum vidi, nimiis et turbatis clamoribus vocare, dicens: Maxime curre, nunquam tibi aliquid mali feci, in fidem tuam me suscipe. Turbatus mox Maximus adfuit, lugens et perstrepens familia convenit. Eos autem quos ille insistentes sibi graviter tolerabat ipsi malignos spiritus videre non poterant, sed eorum praesentiam in confusione, in pallore ac tremore illius qui trahebatur videbant. Pavore autem tetrae eorum 1481 imaginis huc illucque vertebatur in lectulo, jacebat in sinistro latere, aspectum eorum ferre non poterat; vertebatur ad parietem, ibi aderant. Cumque constrictus nimis relaxari se jam posse desperaret, coepit magnis vocibus clamare, dicens: Inducias vel usque mane, inducias vel usque mane. Sed cum haec clamaret, in ipsis suis vocibus de habitaculo suae carnis evulsus est. De quo nimirum constat quia pro nobis ista, non pro se, viderit, ut ejus visio nobis proficiat, quos adhuc divina
Abbreviated transcription (Latin):
ent inducias uiuendi querimus. Ut
peccata nr̃a defleamus: et eas cũ mag¬
no estu desiderii petimus. quas accẽp
caritas ur̃a ex consideratione illuis ue¬
hementer instruetur. Quidam uir
nobilis in ualeria ꝓuincia nomine cri¬
sarius fuit: quem lingua rustica popu¬
lus cryserium uocabant. Uir ualc̾di¬
ues: s tantum plenus uiciis quautum
rebtis. subꝑbia tumidus. carnis sue
uoluptatibus subditus inad quirendis
rebus auaricie fascibus accensus. S cum
tot malis dominus finem ponere decre¬
uisset: sicut a religioso quodã qui ñc
suꝑ est ꝓpinquo illuis didici. corporis
langore ꝑcussus est. Qui adextremũ
ueniens: eadem hora qua iam de corpore
erat exiturus aꝑtis oculis uidit tetros.
⁊ nigerrimos sp̃c coram se ad sistere. ⁊
uehement̃ imminere. ut adinferni
claustra se raperent. Cepit teremere
pallescere. sudare. ⁊ cum magnis uoci¬
bus inducias petere filiumꝙ suum
nomine marimum. quem ipse iam

Expanded text:
1480 inducias vivendi quaerimus, ut 1480 inducias vivendi quaerimus, ut peccata nostra defleamus, et eas cum magno aestu desiderii petimus, quas acceptacharitas vestra, ex consideratione illius vehementer instruetur. Quidam vir nobilis in Valeria provincia nomine Chrysaorius fuit, quem lingua rustica populus Chryserium vocabat: vir valde idoneus, sed tantum plenus vitiis, quantum rebus; superbia tumidus, carnis suae voluptatibus subditus, in acquirendis rebus avaritiae facibus accensus. Sed cum tot malis Dominus finem ponere decrevisset, sicut a religioso viro quodam, qui nunc superest, propinquo illius didici, corporis languore percussus est. Qui ad extremum veniens, eadem hora qua jam de corpore erat exiturus, apertis oculis vidit tetros et nigerrimos spiritus coram se assistere, et vehementer imminere, ut ad inferni claustra se raperent. Coepit tremere, pallescere, sudare, et magnis vocibus inducias petere, filiumque suum nomine Maximum, quem ipse jam
Abbreviated transcription (Latin):
angustia: tunt inuocabunt me. et
non exaudiam. Mane consurgent ⁊
non inuenient me. Ecce aꝑire clamãt.
⁊ repulsionis sue dolore compulse: ap¬
pellationem dominantis ingeminant
dicentes. Domine domine: aꝑi nobis.
Dreces offerunt s nesciuntur: qr tunc
uelut incognitos deus deserit. quos mͦ
suos ꝑ uite meritum non agnoscit ubi
aꝑte quoq generalis ad discipulos sub
Quia post peccata deus penitentiam
suscipit. Si siciret quisq dep̃senti scło
quo tempore. eriret. Aliud tempus uolup¬
tatibus : atq aliud penitencie aptare
potuisset. S qui penitenti ueniam spo¬
pondit: peccanti diem crastinum non
ꝓmisit. Semꝑ gͦ extremum diem de¬
benuis metuere: quem nunquam pos¬
sumus preuidere. Ecce hunc ipsum
diem in quo loquimur: adinducias
conu̾sionis accepimus: et tam̃ mala
que fecimus flere recusamus. Non
solum cominissa non plangimus: s
etiam que defleantur augemus. At si
aliqua nos egritudo corripiat. si signa
egritudinis uicinam mortem denunci-

Expanded text:
ingruerint, tunc invocabunt me et non exaudiam, mane consurgent et non invenient me . Ecce aperiri clamant, et repulsionis suae dolore compulsae appellationem dominantis ingeminant dicentes: Domine, Domine, aperi nobis. Preces offerunt sed nesciuntur: quia tunc velut incognitos Desuos per vitae meritum non agnoscit. 6. Ubi apte quoque generalis ad discipulos exhoQuia post peccata Deus poenitentiam suscipit, si sciret quisque de praesenti saeculo quo tempore exiret, aliud tempus voluptatibus, atque aliud poenitentiae aptare potuisset. Sed qui poenitenti veniam spopondit, peccanti diem crastinum non promisit. Semper ergo extremum diem debemus metuere, quem nunquam possumus praevidere. Ecce hunc ipsum diem, in quo loquimur, ad inducias conversionis accepimus, et tamen mala quae fecimus flere recusamus. Non solum commissa non plangimus, sed etiam quae defleantur augemus. At si aliqua nos aegritudo corripiat, si signa aegritudinis vicinam mortem denuntient,
Abbreviated transcription (Latin):
sagena scilicet tunc uniuersaliter re¬
plecur: cum in fine suo humani generis
sumina concluditur. Quam educunt
et secus litus sedent: quia sicut mare
seculum ita secłi finem significat litus
maris. In quo scilicet fine boni pisces
in uasis eliguntur. mali autem proi¬
cuntur foras: quia et electus quisꝙ
intabernacula eterna recipitur. et in¬
terni regni luce perdita ad exteriores
tenebras reprobi pertrabuncur. Nunc
enim bonos malos q communiter quasi
ꝑmirtos pisces. fidei sagena nos continet:
sed litus indicat. sagena sancte ecclesie
quid trahebat. Et quidem pisces
qui capti fuerant mutari non pos¬
sunt: nos autem mali capimur
Cogitemus igitur in captione:
ne diuidamur in litore: Ecce
erna sollennitas. ita ut non se mo¬
dicum ad dicat: si cui ex hoc conuen¬
tu uestro deẽe contingat. Quid ergo

Expanded text:
sagena, scilicet, tunc universaliter resagena, scilicet, tunc universaliter repletur, cum in fine suo humani generis summa concluditur. Quam educunt, et secus littus sedent, quia sicut mare saeculum, ita saeculi finem significat littus maris. In quo scilicet fine boni pisces in vasis eliguntur, mali autem projiciuntur foras, quia et electus quisque in tabernacula aeterna recipitur, et interni regni luce perdita, ad exteriores tenebras reprobi pertrahuntur. Nunc enim bonos malosque communiter quasi permistos pisces fidei sagena nos continet, sed littus indicat sagena, id est sancta Ecclesia, quid trahebat. Et quidem pisces qui capti fuerint mutari non possunt; nos autem mali capimur,Cogitemus igitur in captione, ne dividamur in littore. Ecce erna solemnitas, ita ut se non modicum addicat, si cui ex hoc convent
Abbreviated transcription (Latin):
mus. quos ira suꝑat. suꝑbia ĩ flat.
amhitio ꝑturbat. luxuria inqui¬
nat. qui si adipisci. regna celorum
ꝑ bella ꝑsecutionum non possumꝰ
hoc ipsum nobis turpe fit quod
deum nolumus saltem ꝑpacem se¬
qui. Eece nulli nr̃m hoc tempore.
dicit deus. ꝓme morere. s illicita
tantummodo inte desideria occide
qui gͦ in pace subigere carnis
in mare misse dicit᷑: ex omni gene pisci¬
um congreganti. Que impleta adlitus
educitur et in uasis boni pisces eligunt᷑.
mali autem ꝓiciunt᷑ foras. Sancta eccłia
sagene comparatur: qr et piscatoribus ẽ
commissa et ꝑeam quisq ad et̾num reg¬
num. a p̃sentis scłi fł uctibꝰ trabit᷑: ne in
eterne mortis ꝓfunda mergat᷑. Que ex om̃i
gene̾ piscium congregat: qr ad pectatoꝵ
ueniã sapientes et fatuos. liberos et ser¬
uos. diuites et pauperes. fortes et infrr¬
mos uocat. Unde et per psalmistam deo
dicitur. Ad te omnis caro ueniet. Que

Expanded text:
mus, quos ira superat, superbia inflat, mus, quos ira superat, superbia inflat, ambitio perturbat, luxuria inquinat? Qui si adipisci regna coelorum per bella persecutionum non possumus, hoc ipsum nobis turpe sit, quod Deum nolumus saltem per pacem sequi. Ecce nulli nostrum hoc tempore dicit Deus: Pro me morere, sed: Illicita tantummodo in te desideria occide. Qui ergo in pace subigere carnis in mare missae dicitur, ex omni genere piscium congreganti, quae impleta ad littus educitur, et in vasis boni pisces eliguntur, mali autem projiciuntur foras. Sancta Ecclesia sagenae comparatur, quia et piscatoribus 1474 est commissa, et per eam quisque ad aeternum regnum a praesentis saeculi fluctibus trahitur, ne in aeternae mortis profunda mergatur. Quae ex omni genere piscium congregat, quia ad peccatorum veniam sapientes et fatuos, liberos et servos, divites et pauperes, fortes et infirmos vocat. Unde per Psalmistam Deo dicitur: Ad te omnis caro veniet . Quae
Abbreviated transcription (Latin):
uilescunt omnia deserit habita tõ¬
gregata disꝑgit. In ardescit incelesti¬
bus animus. niħ interrenis libet.
Deforme conspicitur quicquid dẽt¬
rene rei placebat spetie: quia sola
preciose margarite claritas fulget
imente. De cuius dilectione recte ꝑ
solomonem dicitur. Fortis est ut mors
dilectio. Quia uidelicet sicut mors corpꝰ
intĩmit. sic ab amore rerum corpora¬
lium. eterne uite caritas ocridit. Nã
quem ꝑfecte absorbuerit: ad terre¬
na fortis desideria ueluc insensibilẽ
reddit. Neq enĩ sancta ħ cuius hodie¬
hodie natalicia celebramus mori ꝓ¬
domino potuisset incorpore. si prins
a terrenis desideriis mortua non
fuiss inmente. Prectus namq in
uirtutis culmine ammus: tormen¬
ta derifrt. premia calcauit. Ante
armatos reges ⁊ p̾sides ducta stetit.
feriente robustioi. iudicante sub¬
limior. Quid inter hec nos barba¬
ti et debiles dicimiis. qui ire ad re¬
gua celestia puellas ꝑferrum ide¬

Expanded text:
vilescunt omnia, deserit habita, convilescunt omnia, deserit habita, congregata dispergit, inardescit in coelestibus animus, nil in terrenis libet, deforme conspicitur quidquid de terrenae rei placebat specie, quia sola pretiosae margaritae claritas fulget in mente. De cujus dilectione recte per Salomonem dicitur: Fortis est ut mors dilectio , quia videlicet sicut mors corpus interimit, sic ab amore rerum corporalium aeternae vitae charitas occidit. Nam quem perfecte absorbuerit, ad terrena foris desideria velut insensibilem reddit. 3. Nec enim sancta haec, cujus hodie natalitia celebramus, mori pro Deo potuisset in corpore, si prius a terrenis desideriis mortua non fuisset in mente. Erectus namque in virtutis culmine animus tormenta despexit, praemia calcavit. Ante armatos reges et praesides ducta stetit, feriente robustior, judicante sublimior. Quid inter haec nos barbati et debiles dicimus, qui ire ad regna coelestia puellas per ferrum vide
Abbreviated transcription (Latin):
patrem ur̃m qui in celis est: s ut
ꝑ hoc quod agimus. laudes exterius
non queramus. Sic autem sit opus
inpublico: quatenus intentio ma¬
neat in occulto. Ut et debono oꝑe pro¬
umis p̃beamus exemplum: ⁊ tamen
ꝑ uitentionem qua deo soli placere
querimus. semꝑ obtemus secretum
Thesaurus autem celeste ẽ desicdł̃ium.
Ager uͦ in quo thesaurus abscondit᷑:
disciplina stulii celestis. Quem pro¬
fecto agrum uenditis omnibuł com¬
parat: qui uoluptatibus carnis
renuntians. cuncta sua terrena
desiłia ꝑdiscipline celestis custodi¬
am calcat. ut nicħ iam qd̾ caro błã¬
dit᷑ libeat nicb qd̾ carnalẽ uitam
trucidat. sp̃c ꝑhorrescat. Rursum
celeste regnum negociatori homini
simile dicitur: qui bonas margaritas
Quam uidelicet in uentam omnia
uendens omit: quia qui celestis iu¬
te dulcedinem inquantum possibi¬
litas ad mutit ꝑfecte cognouerit.
ea que interris amauerat libenter
cuncta de relinquet. Iin comparatioe el

Expanded text:
Patrem vestrum qui in coelis est , sed ut Patrem vestrum qui in coelis est , sed ut per hoc quod agimus laudes exterius non quaeramus. Sic autem sit opus in publico quatenus intentio maneat in occulto, ut et de bono opere proximis praebeamus exemplum, et tamen per intentionem, qua Deo soli placere quaerimus, semper optemus secretum. Thesaurus autem coeleste est desiderium, ager vero in quo thesaurus absconditur disciplina studii coelestis. Quem profecto agrum venditis omnibus comparat, qui, voluptatibus carnis renuntians, cuncta sua terrena desideria per disciplinae coelestis custodiam calcat, ut nihil jam quod caro blanditur libeat, nihil quod carnalem vitam trucidat spiritus perhorrescat. 2. Rursum coeleste regnum negotiatori homini simile dicitur, qui bonas margaritas quam videlicet inventam, omnia vendens emit, quia qui coelestis vitae dulcedinem, in quantum possibilitas admittit, perfecte cognoverit, ea quae in terris amaverat libenter cuncta derelinquit; in comparatione ejus
Abbreviated transcription (Latin):
terrenis reb simile dicit᷑: ut ex
his que animus nouit surgat ad in¬
cognita quatinus exemplo uisibiliũ
se ad inuisisibilia rapiat. Et ꝑea q̃
nsu didicit quasi confricatus incales¬
cat Ut ꝑ hoc quod scit notum dilige̾:
discat. ⁊ incognita amare. Ecte enim
celorum regnum thesauro abscondi¬
to inagro comparatur qui inuenit
homo abscondit. ⁊ p̃gaudio illius
uadit ⁊ uendit uniuersa q̃ habet
⁊ emit agrum illum. Qua inre.
hoc quoq notandum est: quod in¬
uentus thesauris abscondit᷑ ut ser¬
uetur. quia studium celestis cdesicłii
a malignis spiritibus custodire ñ
sufficit: qui hoc ab humanis lau¬
dibus non absconclit. In p̃senti et¬
enim uita quasi inuia sumus: qua
ad patriam ꝑgimus. M aligni autẽ
sp̃c iter nr̃m quasi quidam latrũ¬
culi obsident. Dep̃cari gͦ desiderat:
qui thesaurum publice portat ĩ uia.
hoc autem lico non ut ꝓrimi oꝑa
nr̃a non uideant: cum scriptum ẽ.
Uideant oꝑa ur̃a bona ⁊ glorificent

Expanded text:
dicitur, ut ex his quae animus novit surgat ad incognita, quatenus exemplo visibilium se ad invisibilia rapiat, et per ea quae usu didicit, quasi confricatus, incalescat, ut per hoc quod scit notum diligere, discat et incognita amare. Ecce enim coelorum regnum thesauro abscondito in agro comparatur, quem qui invenit homo, abscondit, et prae gaudio illius vadit et vendit universa quae habet, et emit agrum illum. Qua in re hoc quoque notandum est, quod inventus thesaurus absconditur, ut servetur, quia studium coelestis desiderii a malignis spiritibus custodire non sufficit, qui hoc ab humanis laudibus non abscondit. In praesenti etenim vita quasi in via sumus, qua ad patriam pergimus. Maligni autem spiritus iter nostrum quasi quidam latrunculi obsident. Depraedari ergo desiderat, qui thesaurum publice portat in via. Hoc autem dico, non ut ideant, cum scriptum sit: Videant opera vestra bona, et glorificent
Abbreviated transcription (Latin):
premia non inuitant. Audiat de re¬
gno quod amet. audiat desuplicio
unusquisq quod timeat: ut torpen
tem animum ⁊ terre uehementer
inherentem. si a mor ad regnum ñ
trahit: uł timor minet. Ecc̃e enim de
gehenne expressione dicitur. Ibi erit
fletus et stridor dentium. S quia p̃¬
sentia gaudia secuntur. ꝑ petua la¬
menta: hic fratres kuũ uanam le¬
ticiam fugite si illic flere fornuda¬
tis. Neno et enim potest ⁊ hic gau¬
dere cum seculo:: ⁊ illic regnare
cum deo. Temporalis itaq leticie
flura restrĩgite: carnis uoluptates
edomate. Quicquid animo exp̃sen¬
ti scło arridet: ex consideratione
eterni ignis amarescat. Quicquid
inmente pueriliter hylarescit. li
discipline iuuenił sensus coherceat:
ut dum sponte temporalia fugitis:
eterna gaudia si neͣ capiatis. Pres¬

Expanded text:
praemia non invitant. Audiat de repraemia non invitant. Audiat de regno quod amet, audiat de supplicio unusquisque qtem animum et terrae vehementer inhaerentem, si amor ad regnum non trahit, vel timor minet. Ecce enim de gehennae expressione dicitur: Ibi erit fletus et stridor dentium. Sed quia praesentia gaudia sequuntur perpetua lamenta, hic, fratres charissimi, vanam laetitiam fugite, si illic flere formidatis. Nemo etenim potest et hic gaudere cum saeculo, et illic regnare cum Domino. Temporalis itaque laetitiae fluxa restringite, carnis voluptates edomate. Quidquid animo ex praesenti saeculo arridet, ex consideratione aeterni ignis amarescat. Quidquid in mente pueriliter hilarescit, hoc disciplinae juvenilis censura coerceat, ut dum sponte temporalia fugitis, aeterna gaudia sine labore capiatis, praes
Abbreviated transcription (Latin):
ni gen̾is fuit ad inferni claustra des¬
cendere: ꝓpeccatis sius supplicia et̃¬
na tollerare. cui ꝑ mediatoris ad¬
uentum nouum aliquid accessit :
ut si hic recte studeat uiuere. celoꝵ¬
ualeat regna penetrare. Et homo
interra editus a corruptibuli uita mo¬
riatur: incelo collocandus.⁊ uetus
icaq est ut pro culpa humanum
genus iueterna pena interreat: ⁊
nouum ut conuersus in regno uͥuat.
Quod gͦ inconclusione locutionis
sue dominus subdidit: hoc est utiꝙ
quod p̃misit. Prꝰ eñi de regni simili¬
tuline thesaurum inuentum ac
bonam margaritam ꝓtulit: post¬
modum uero inferni penas. de ma¬
lorum combustione enarrauit. atq
inclusione subiunxit. Ideo doctus scri
ba in regno celorum similis est patri
familias:. ꝓferenti de thesauro suo
noua et uet̾a. Ac si aꝑte diceretur.
Ille in sancta eccł̃ia doctus p̃dicator.
est. qui et noua scit ꝓferre de suaui¬
tate regni.⁊ uestusta dicere det̾rore
supplicii: ut uel pene deterreant. qͦs

Expanded text:
stra descendere, pro peccatis suis supplicia aeterna tolerare. Cui per Mediatoris adventum novum aliquid accessit, ut si hic recte studeat vivere, coelorum regna valeat penetrare: et homo in terra editus, a corruptibili vita moriatur, in coelo collocandus. Et vetus itaque est, ut pro culpa humanum genus in aeterna poena intereat; et novum, ut conversus in regno vivat. Quod ergo in conclusione locutionis suae Dominus subdidit, hoc est utique quod praemisit. Prius enim de regni similitudine thesaurum inventum, ac bonam margaritam protulit, postmodum vero inferni poenas de malorum combustione narravit, atque in conclusione subjungit: Ideo omnis scriba doctus in regno coelorum, similis familias proferenti de thesauro suo nova et vetera. Ac si aperte diceretur: Ille in sancta Ecclesia doctus praedicator est, qui et nova scit proferre de suavitate regni, et vetera dicere de terrore supplicii, ut vel poenae terreant quos
Abbreviated transcription (Latin):
doctum fuisse denegamus qui ⁊ uete¬
noui et ueteris testamenti.⁊ si facta
nouit minime uerba nuntiauit.
Moysen quoq docto patri familias
comparare non possumus: qui ⁊ si tes¬
tamentum uetus edocuit. noui tam̃¬
testamenti dicta non protulit. dum gͦ
ab hoc intellectu excludimur ad aliũ
uocamur. G ineo quod ueritas dicit.
Omnis scriba doctus in regno celorum
similis est homini patri familias
intelligi ualet. quia ñ de his que fue¬
runt. s de hisque in eccłia ẽẽ. iecclia
poterant loquebatur. Qui tunt noua
⁊ uetera ꝓferunt: cum utrusq tasta¬
menti predicamenta uocibus ⁊ morib

Expanded text:
doctum fuisse denegamus, qui doctum fuisse denegamus, qui Novi et Veteris Testamenti etsi facta novit, minime verba nuntiavit. Moysen quoque docto patrifamilias comparare non possumus, 1475 qui etsi Testamentum Vetus edocuit, Novi tamen dicta non protulit. Dum ergo ab hoc intellectu excludimur, ad alium vocamur. Sed in eo quod Veritas dicit: Omnis scriba doctus in regno coelorum, similis est patrifamilias, intelligi valet, quia non de his qurant, sed de his qui esse in Ecclesia poterant, loquebantur. Qui tunc nova et vetera proferunt cum utriusque Testamenti praedicamenta vocibus et moribus
Abbreviated transcription (Latin):
non se modicum addicat.: si cui ex
hoc conuentu nr̃o de ẽẽ contingat:
Quid gͦ in illa die acturus est qui
a conspectu uidicis rapitur ab electoꝵ
societate separatur: Qui te nebrescit
alumine. cruciatur eterna com¬
bustione. Unde ⁊ hanc eamdem cõ¬
parationem. dominus sub reuitate
Aꝑit cum subiungit. Sic erit in cõ¬
suinmationem scl̃i: Exibunt angeli
⁊ separabunt malos de mecdio iustoꝵ.
⁊ mittent eos incaminum ignis. ibi
erit fletus et stridor dentim. hoc
gis quam exponendũ. Aꝑta ⁊ enim
uoce tormenta peccantium dicta sũt:
ne quis ad ignorancie sue exrusa¬
cionem recurreret si quid de eterno
supplicio obscure diceretur. Unde
⁊ subditur. Intellexistis hec omnia:
Dicunt eĩ Utiq domine. Atq incon¬
clusione subiungitur. Ideo omnis scri
ba doctus in regno celorum: similis
est homini patri familias proferẽ¬
ti de thesauro suo noua et uetera. Si
ꝑ nouum et uetus quod dicitur. utrũ¬
q testamentum accipimus: abraham

Expanded text:
n modicum addicat, si cui ex hoc conventu vestro deesse contingat. Quid ergo in die illa acturus est, qui a conspectu judicis rapitur, ab electorum societate separatur, qui tenebrescit a lumine, cruciatur aeterna combustione? Unde et hanc eamdem comparationem Dominus sub brevitate aperit cum subjungit: Sic erit in consummatione saeculi. Exibunt angeli, et separabunt malos de medio justorum, et mittent eos in caminum ignis. Ibi erit fletus et stridor dentium. Hoc tius quam exponendum. Aperta etenim voce tormenta peccantium dicta sunt, ne quis ad ignoratiae suae excusationem recurreret, si quid de aeterno supplicio obscure diceretur. Unde et subditur: Intellexistis haec omnia? Dicunt ei: Utique, Domine. 4. Atque in conclusione subjunlorum similis est homini patrifamilias proferenti de thesauro suo nova et vetera. Si per novum et vetus quod dicitur, utrumque Testamentum accipimus, Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
ua oꝑa fugere: mundi huius inqui¬
narenta deuitare. S hodierna scĩ
euangelii lectione compellor dicẽ
ut ⁊ bona que agitis cum magna
cautela timeatis. ne ꝑ hoc quod a
uob̾ rectum geritur. fauor aut gr̃a
humana requiratur. Ne appetitus
laudis subripiat. ⁊ quod foris ostẽ¬
ditur: intus amercede uacuetur. Le¬
ce et enim redemptoris uoce detẽ
uirgines ⁊ omnes dicuntur uͥgines
⁊ tamen inte aͣ beatitudinis ianu¬
am non omnes recepte sunt: qr¬
earum quedam dum de uirginita¬
te sua gloriam foris expetunt. in ua¬
sis suis oleum habere noluerunt.
S prius querendum nobis est quod
sit celorum regaum. aut cur decem uir¬
ginibus comparetur: que etiam uirgi¬
nes prudentes ⁊ fatue dicuntur. Dum
enim celorum regnum constet. quia re¬
proborum nullus ingreditur. etiã fatu¬
is uirginibus cur simile esse ꝑhibetur:
S sciendum est: quod sepe in sacro elo¬
quio regnum celorum p̃sentis temporis
eccłia dr̃. De quo alio in loco dominus

Expanded text:
ndi hujus inquinamenta devitare; sed hodierna sancti Evangelii lectione compellor dicere ut et bona quae agitis cum magna cautela timeatis, ne per hoc quod a vobis rectum geritur favor aut gratia humana requiratur, ne appetitus laudis subrepat, et quod foris ostenditur intus a mercede vacuetur. Ecce enim Redemptoris voce decem virgines, et omnes dicuntur virgines, et tamen intra beatitudinis januam non omnes sunt receptae, quia earum quaedam, dum de virginitate sua gloriam foris expetunt, in vasis suis oleum habere noluerunt. Sed prius quaerendum nobis est quid sit regnum coelorum, aut cur decem virginibus comparetur, quae etiam virgines prudentes et fatuae dicantur. Dum enim coelorum regnum constat quia reproborum nullus ingreditur, etiam fatuis virginibus cur simile esse perhibetur? Sed sciendum nobis est quod saepe in sacro eloquio regnum coelorum praesentis temporis Ecclesia dicitur. De quo alio in loco Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
seitare nͦ ĩticiam. Senes sobrii sint: pudici.
prudentes sani inficle. dilectione.⁊ patientia.
Nolite pũi effici sensib. s malicia paruuli
Genectus enĩ: non numero annoꝵ ꝯputabi
tur. Cani sunt aut̃ sensus hominum: et
etas senectutis uita in maculata. placens do
Au̾sio paruulorum interficiet eos. Intelli¬
gite parunli astutiã: ⁊ insipientes ani¬
madutite. Relinquite infantiã ⁊ uuite:
ambulate ꝑ uiã prudentie. Ex studiis sius
intelligitur puer: si munda ⁊ recta sunt

Expanded text:
Sectare vero justitiam . Senes sobrii sint, pudici, prudentes: sani in fide, dilectione et patientia . Nolite pueri effici sensibus, sed malitia parvuli Senectus enim ni sunt autem sensus hominis, et aetas senectutis vita immaculata placens Deo . Adversio parvulorum interficiet eos . Intelligite parvuli astutiam, et insipientes animadvertite . Relinquite infantiam, et vivite, et ambulate per vias prudentiae . Ex studiis suis intelligit puer, si munda sunt
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. ñ qui inetate. s qui in sensu ꝑfectꝰ :
Non tibi obest puerisis etas si fui̾s mente

Expanded text:
dicitur, non qui in aetate, sed qui in sensu perfectus est; non enim tibi obest puerilis aetas, si fueris mente
Abbreviated transcription (Latin):
se nesciunt: q̃ ñ didicert̃ doce concupiscũt. qͥ pondꝰ
magisterii tanto leuiꝰ estimãt: quanto uim magni¬
ta cognouerunt: cordis se medicos ꝓfiteri ñ me¬
tuunt: qui dũ pigm̃torum ium nesciunt. uidĩ
medici carnis ũ erubescunt. Quantũ loco suꝑio¬

Expanded text:
se nesciunt quae non didicerunt docere concupiscunt; qui pondus magisterii tanto levius aestimant, quanto vim magnita cognoverunt, cordis se medicos profiteri non metuunt, dum qui pigmentorum vim nesciunt, videri medici carnis erubescunt. Nam su
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ sanari lenit̃ ñ poss̃. Qͥ ãmonit̾ secͤto corrigi de
sanari nesc̃: manifeste debeat em̃cdari. Palã sunt
arguendi: qͥ palã nocent ut dum aꝑta oburgatõ e
sanant᷑: hi qͥ eos imitando deliquerant: corrigantur.
Dum unus corripit᷑. płimi em̃dant᷑. Meliꝰ: ut pro

Expanded text:
 sanari non possunt. Quia admonitus secreto, corrigi de sanari nescit, manifeste debeat emendari. Palam sunt arguendi qui palam nocent, ut dum aperta objurgatione sanantur, hi qui eos imitando deliquerunt, corrigantur. Dum unus corripitur, plurimi emendantur. Melius est ut pro
Abbreviated transcription (Latin):
nũnulli qui sollerti cura sp̃ualia p̃cepta ꝑscru¬
tant᷑. s que intelligendo. penetrando. uiuendo.
conculcant. Repente docent. quod ñ oꝑe. s me¬
ditatione diditerunt. ⁊ quod u̾bis p̃dicant:
oꝑib impugnant. Nemo qͥppe amplius ĩ eccłia¬
pidissimã pastores bibtint: cum siuenta u̾ita¬
tis recte inelligentes hauriunt s eandem
male iuuendo corrumpere. Aqͣm scilicet per¬

Expanded text:
nonnulli qui solerti cura spiritalia praecepta perscrutantur, sed quae intelligendo penetrant, vivendo conculcant, repente docent quae non opere, sed meditatione, didicerunt, et quod verbis praedicant, moribus impugnant. Unde mpidissimam pastores bibunt, cum fluenta veritatis recte intelligentes hauriunt; sed eamdemale vivendo corrumpere. Aquam scilicet e
Abbreviated transcription (Latin):
qui hic sponte cecidit ĩcecitatẽ cordĩ. ͥ¬
fletus quoꝙ ⁊ stridor dentiũ esse ꝑhibe¬
tur. ut illic dentes strideant. qͥ hic de etla¬
titate gaudebant. Illic oculi defleant
qui hic ꝑ illicitus concupiscentias u̾sa¬
bantur inmundo. Quatenus singła
queq menbra supplitio subiaceant.
que hic singulis quib ꝙ uiciis subiec¬
ta seruiebant. S repulso uno inquo
uidelicet omne malorum corpꝰ expri¬
mitur: generalis ꝓtinus sententia
sub infert᷑ qͣ dicitur. Multi aũt sunt
uocati pauci uero electi. Trem̃dum
nos omnes iam uocati ꝑfidem. adce¬
lestis regis nuptias uenimus. incarna¬
tionis eiꝰ mist̾uim. ⁊ credimus et confi¬
temur. Diuini u̾bi epłas sumimus.
s futuro die uidicii pex intraturus ẽ:
Quia uocati sumus nouimus: si sumꝰ
electi nescimus. Tanto gͦ neceẽ ẽ: ut
unusquisq nr̃m in humilitate se de¬
primat: qnͣto si sit electꝰ ignorat. Non¬

Expanded text:
qui hic sponte cecidit in caecitatem cordis. Ubi qui hic sponte cecidit in caecitatem cordis. Ubi fletus quoque et stridor dentium esse perhibetur, ut illic dentes strideant, qui hic de edacitate gaudebant; illic oculi defleant, qui hic per illicitas concupiscentias versabantur; quatenus singula quaeque membra supplicio subjaceant quae hic singulis quibusque vitiis subjecta serviebant. 14. Sed repulso uno, in quo videlicet omne malorum corpus exprimitur, generalis protinus sententia subinfertur, qua dicitur: Multi enim sunt vocati, pauci vero electi. Tremendumnos omnes jam vocati per fidem ad coelestis regis nuptias venimus, incarnationis ejus mysterium et credimus et confitemur, divini Verbi epulas sumimus, sed futuro die judicii rex intraturus est. Quia vocati sumus, novimus; si sumus electi, nescimus. Tanto ergo necesse est ut unusquisque nostrum in humilitate se deprimat, quanto si sit electus ignorat. Non
Abbreviated transcription (Latin):
qr pauca hec inconsolatione habentis ⁊
infirmantis dirimus. Nunc adeum qui
hanc omnimodo non habet. u̾ba u̾tamus
Sequitur. Tunc rex dixit ministris. ligatis
bras ext̾iores ibi erit fletus ⁊ stridentium:
ligantur tunc pedes ⁊ manus ꝑdistric¬
tionem sentencie. qui modo apͣuis om̃ib¬
oꝑib ligari noluerunt ꝑ meliorationẽ
uite. Uel certe tunc ligat pena: quos mͦ
abonis oꝑib ligauit culpa. Pedes enim
qui uisitare egrũ negligunt manus q̃
nichil indigentib tribuunt: abono oꝑe
iam ex uoluntate ligate sunt. Que gͦ nũc
sponte ligantur inuitio: tunc insupplicio
ligantur inuite. Sene autem dicit᷑ quod
inexteriores tenebras mutitur ꝓp̾iciat᷑
Interiores quippe tenebras dicimus: ce¬
citatem cordis. Exteriores uero tenebras:
eternam noctem dampnationis. Tunc
dampnatus quisq ñ ĩteriores s mex¬
teriores tenebras mittitur. qr illic ⁊̃¬
uitus ꝓicit᷑ in nocꝰtem dampnationis

Expanded text:
quia pauca haec in consolatione habentis et quia pauca haec in consolatione habentis et infirmantis diximus, nunc ad eum qui hanc omnimodo non habet, verba vertamus. Sequitur: 13. Tunc dixit rex ministris: Ligatis bras exteriores: ibi erit fletus et stridor dentium. Ligantur tunc pedes et manus per districtionem sententiae, qui modo a pravis operibus ligari noluerunt per meliorationem vitae. Vel certe tunc ligat poena, quos modo a bonis operibus ligavit culpa. Pedes enim qui visitare aegrum negligunt, manus quae nihil indigentibus tribuunt a bono opere jam ex voluntate ligatae sunt. Qui ergo nunc sponte ligantur in vitio, tunc in supplicio ligantur invite. Bene autem dicitur quod in exteriores tenebras projiciatur. Interiores quippe tenebras dicimus caecitatem cordis, exteriores vero tenebras aeternam noctem damnationis. Tunc ergo damnatus quisque non in interiores sed in exteriores tenebras mittitur, quia illic invitus projicitur in noctem damnationis,
Abbreviated transcription (Latin):
accendentis. si ꝑ occultam maliciam ue¬
mini nocere festinatis. Ecte rex ad nupti¬
as ingreditur: ⁊ cordis nr̃i habitũ contẽ¬
plat᷑. atꝙ ei quem caritate uestitum ñ
inuenit. ꝓtinus iratus dicit. Amice qͦmͦ
huc intrasti. non habens uestẽ nuptialẽ :
Mirandum ualde ẽ fratres kimi quod
hunc ⁊ amitum uocat ⁊ reꝓbat. Ac si ei
s non amice. Amice ꝑfidem: s non amice
ꝑoꝑationem. At ille obmutuit. Quia qd̵
dici sine gemitu non postẽ ili illa distric¬
tione ultime increpationis: omne argu¬
mentũ cessat excusacionis. Quippe. qr
ille foris increpat: qui testis conscien¬
tie intus animum accusat. S int̃ hec
sciendum est: quia quisquis hanc
uestem uirtutis habet. s tamen ad huc
ꝑfecte non habet. ad pi regis ingressũ
desperare deuenia non debet. Quia ipse
quoq spem nobis: ꝑ psalmistam tͥbuit
dicens: Imꝑfectum meum uiderunt ocłi
tui: ⁊ in libro tuo omnes scribentur. S

Expanded text:
succenditis, si per occultam malitiam nesuccenditis, si per occultam malitiam nemini nocere festinatis. 12. Ecce rex ad nuptias ingreditur, et cordis nostri habitum contemplatur, atque ei quem charitate vestitum non invenit, protinus iratus dicit: Amice, quomodo huc intrasti non habens vestem nuptialem? Mirandum valde est, fratres charissimi, quod hunc et amicum vocat, et reprobat, ac si ei non amice; amice per fidem, sed non amice per operationem. At ille obmutuit, quia, quod dici sine gemitu non potest, in illa districtione ultimae increpationis omne argumentum cessat excusationis, quippe quia ille foris increpat, qui testis conscientiae intus animum accusat. Sed inter haec sciendum est quia quisquis hanc vestem virtutis habet, sed tamen adhuc perfecte non habet, ad pii regis ingressum desperare veniam non debet, quia ipse quoque spem nobis per Psalmistam, tribuens, dicit: Imperfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribentur . Sed
Abbreviated transcription (Latin):
Diligite inimicos ur̃os bene facite his
qui oderunt uos. Ille gͦ securꝰ sancꝰtus
amat qui ꝓpter deum ⁊ illum amat
aquo se intelligit non amarz. Magna
sunt hec alta sunt hec ⁊ multis adexlu¬
bendum difficilia. s tamen ista est mñtis¬
uestis nuptialis. Quisquis hanc recunz¬
bens innuptiis non habet: iam sollicit᷑
metuat. ingrediente rege. qñ mutatur
foras. Ecce enim dicitur. Intrauit rex
adnuptias. ut uideret discumbentes:
⁊ uidit ibi homin̾e ñ uestitũ ueste nu¬
ptiali. Dos sumus fratres qui in nuptiis
uerbi discumbimus. qui iam fictem in
eccłia habemus. qui scripture sacre epuł
pascumur. qui comunc̾tã deo ecclesiam
esse gaudenitis. Consulate rogo si cũ np¬
tiali ueste ad has miptias uenistis: cogi¬
tationes ur̃as sollicita inquisitione discu¬
tite. De reb singulis corda ur̃a trutinate:
si iam contra nullum odiũ habetis si cõtͣ
felicitatẽ alienam. nulla uos in uidie face

Expanded text:
Diligite inimicos vestros, benefacite his Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos . Ille ergo securus amat, qui propter Deum illum amat a quo se intelligit non amari. Magna sunt haec, alta sunt haec, et multis ad exhibendum difficilia, sed tamen ista est vestis nuptialis. Quisquis autem hanc recumbens in nuptiis non habet, jam sollicitus metuat, ingrediente rege, quando mittatur foras. Ecce enim dicitur: Intravit rex ad nuptias ut videret discumbentes, et vidit ibi hominem non vestitum veste nuptiali. Nos sumus, fratres Verbi discumbimus, qui jam fidem in Ecclesia habemus, qui Scripturae sacrae epulis pascimur, qui conjunctam Deo Ecclesiam esse gaudemus. Considerate, rogo, si cum nuptiali veste ad has nuptias venistis, 1641 cogitationes vestras sollicita inquisitione discutite. De rebus singulis corda vestra trutinate, si jam contra nullum odium habetis, si contra felicitatem alienam nulla vos invidiae face
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Sciendum quoꝙ est: qd̾ ipsa di¬
lectio ꝓrimi. induob p̃ceptis subdi¬
uidit᷑. cũ quidam sapiens dic̃. Dinẽ
quod tibi odis fieri: uide ne altĩ ipse
facias. Et ꝑsemet ipsam u̾itas pdicat
dicens. Que utiltis ut faciant uobis
homines:⁊ uos eadem facite illis. Si
enim ⁊ quod impendi nobis recte
uolumus aliis imꝑtimur: ⁊ quod
nobis fieri nolumus. hoc aliis facẽ
ipsi deuitamus caritatis iura illesa
seruamus. S nemo cum quẽ piam
putet: nisi pͥus ipsam uim suedilec¬
tionis eraminet. Nam siquis quẽ libet
amat. s ꝓpter deum non amat: cari¬
tatem ñ habet s hab̾et seputat. Gari¬
tas autem uera est cum ⁊ indeo diligit᷑
amicus: ⁊ ꝓpter deum diligitur inimi¬
cus. Ille enim ꝓpter deum diligit eos
quos dilig̃: quiiam ⁊ eos diligere
a quib non diligit᷑ scit. Sbari enin
caritas. ꝑsolam odii ad nsitae solet.
Unde ⁊ ꝑsemet ipsum dominus dicit.

Expanded text:
bat. 11. Sciendum quoque est quod ipsa dibat. 11. Sciendum quoque est quod ipsa dilectio proximi in duobus praeceptis subdividitur, cum qui dam sapiens dicat: Omne quod tibi odis fieri, vide ne ipse alteri facias . Et per semetipsam Veritas praedicat, dicens: Quae vultis ut faciant vobis homines, et vos eadem facite illis . Si enim et quod impendi nobis recte volumus, hoc aliis impartimur, et quod nobis fieri nolumus, hoc aliis facere ipsi devitamus, charitatis jura illaesa servamus. Sed nemo, cum quempiam putet, nisi prius ipsam vim suae dilectionis examinet. Nam si quis quemlibet amat, sed propter Deum non amat, charitatem non habet, sed habere se putat. Charitas autem vera est cum et in Deo diligitur amicus, et propter Deum diligitur inimicus. Ille enim propter Deum diligit eos quos diligit, qui jam et eos diligere a quibus non diligitur scit. Probari enim charitas per solam odii adversitatem solet. Unde et per semetipsum Dominus dicit: