comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ non cessabinus dones ad solum regis ꝑue¬
niamus. Deambulabimꝰ ꝑ cunctã opera
restaurationis nr̃e ab exordio usq ad con
tus rerum ⁊ facta hominũ. Cumq intrĩsecͦ
que sunt contemplati fu̾imꝰ ego aliqñ ape¬
riam fenestram arche ⁊ alcernatun ea q̃
foris sunt respicientes in aquis huiꝰ diliun
oculos m̃tis tenouabimꝰ. Magis .n. delectabile
erit alteris uicib nũc ea que euasimus qͣsi
de quadam statione mala prospic̾e. nũc ea
que inuenimꝰ ⁊ possidemus bona reductis
ad interiora ocłis considerare. Attꝰ ipsa
lona amabimus si uicissim miscrie qͦ ⁊ ꝑidĩ¬
semꝑ reminisa studu̾imꝰ Tuũ ergo ent ex
om̃ib que uel intrinsecus uł extͥnsecus uideri
mirabilia quantũ uolu̾is ⁊ dignũ indicau̾is
interrogare. meũ autem erit qnͣtũ ualuero
tuis interrogatõnib respondere. Introducã
aut̃ prim̃ ce in parce suꝑiori domꝰ. hoc est

Expanded text:
et non cessabimus donec ad solium regis perveet non cessabimus donec ad solium regis perveniamus. Deambulabimus per cuncta opera restaurationis nostrae ab exordio usque ad contus rerum et facta hominum. Cumque intrinsecus quae sunt contemplati fuerimus, ego aliquando aperiam fenestram arcae, et alternatim ea, quae foris sunt, respicientes in aquis hujus diluvii oculos mentis renovabimus. Magis enim delectabile erit alternis vicibus, nunc ea, quae evasimus quasi de quadam statione, mala prospicere nunc ea quae invenimus et possidemus bona reductis ad interiora oculis considerare. I. Arctius ipsa bona amabimus, si vicissim miseriae qsemper moneri studuerimus. D. Tuum ergo erit ex omnibus, quae vel intrinsecus vel extrinsecus videris mirabilia, quantum volueris et dignum judicaveris interrogare, meum autem erit quantum voluero tuis interrogationibus respondere. Introducam autem primum te in partem superiorem domus. hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
fiuctite̾ sunt homines iusti bonoꝵ operum
exempla nob̾ ad refectionem portantess.
sontes sunt sapientes. campi humiles. Uinee
ꝑ disciplinam sem ipõs excolentes diuerlis
uirtutib quasi orti ⁊ prata uernantes m
messe laboris sui alios reficientes ⁊ gregem
fidelium uerbo ⁊ exemplo alios ad fidem tra¬
hendo. ⁊ quasi pariendo młtiplicantes. has
delicias in domo dei extrinserus habemus ex¬
ceptis illis singłarib epulis quib mater gr̃a
nos intrinsetus cotidie sagiat ⁊ reficit. In¬
grediamur ergo nunc ⁊ dñs dux nob er̃it
ut dirigat gressus nrõs in semita mandatoꝵ
suorumut recolentes miserationes eius que
a scło sunt in eius amore excitemus cor nr̃m
⁊ accendamus desiderium. Cum aut̃ ingcessi fu¬
erimꝰ ego ducam te precedens ꝑ omĩa a pͥma
frõte domus usq ad interiora penetralium
in longum ⁊ latum ⁊ altũ umniu̾sa lustiabi¬
nius cenacła ⁊ tristega caiidem conscendemꝰ

Expanded text:
fructiferae sunt homines justi bonorum operum fructiferae sunt homines justi bonorum operum exempla nobis ad refectionem portantes, fontes sunt sapientes, campi humiles, vineae per disciplinam semetipsos excolentes, diversis virtutibus quasi horti, et prata vernantes, messe laboris sui alios reficientes, et gregem fidelium verbo, et exemplo alios ad fidem trahendo, et quasi pariendo multiplicantes. Has delicias in domo Dei extrinsecus habemus, exceptis illis singularibus epulis, quibus mater gratia nos intrinsecus quotidie saginat et reficit. Ingrediamur ergo nunc, et Dominus dux erit nobis, ut dirigat gressus nostros in semita mandatorum suorum, ut recolentes miserationes ejus, quae a saeculo sunt, in ejus amore exerceamus cor nostrum, et accendamus desiderium . Cum autem ingressi fuerimus, ego ducam te praecedens per omnia a prima fronte domus usque ad interiora penetralium, in longum, et latum, et altum, universa lustrabimus caenacula, et tristega, tandem conscendemus
Abbreviated transcription (Latin):
tus ⁊cũ quib en utritus ÷ hr̃e desiderat c̃ ilł
uni̾e ⁊ inter illos senescẽ ab ilł optat nͨ in
morte separari ut nec moriens deserat
quos uiuos notos ⁊ caros habebat. hanc
cuꝑit semꝑ habere societatem haric man¬
sionem hãs delicias. hanc iocunditatem.
Nichil extra hec requirit. nich̾ ampliu
concupiscit Taliter studeamus comĩsari ĩ
domo diũi ⁊ inueniemus pacem pariter
⁊ requiem ⁊ iocunditatem. Simus simpli¬
ces aliena non concupiscentes delectatio¬
nes quas nob̾ deus p̃parauit que in domo eiꝰ
ĩiemiuntur magis qm oblectam̃ta m̃di
hunuis amantes. In eis iugit᷑ exerceamus
cor nrm̃ letificemus auim̃. accendamus
affectum. Habemus ibi fontes lucidissĩos
habemus prata florida. campos plenos ⁊
speciosos uineas ułes. greges fecundos. d̾¬
messem fertilem. pomeria fructifera. ortos
irriguos. ⁊ om̃iũ deliciarum gn̾a q̃ mens
lene pot̾ appete uel feliat positers. Artorẽ¬

Expanded text:
tus, et cum quibus enutritus est, habere desiderat, cum illis tus, et cum quibus enutritus est, habere desiderat, cum illis vivere et inter illos senescere, ab illis optat nec in morte separari, ut nec moriens deserat, quos vivos, et notos, et charos habebat. Hanc cupit semper habere societatem, hanc mansionem, has delicias, hanc jucunditatem. Nihil extra requirit, nihil amplius concupiscit. Taliter studeamus conversari in domo Domini, et inveniemus pacem pariter, et requiem, et jucunditatem. Simus simplices aliena non concupiscentes, delectationes quas nobis Deus praeparavit, quae in domo ejus inveniuntur, magis quam oblectamenta mundi hujus amantes. In eis jugiter exerceamus cor nostrum. Laetificemus animum nostrum, accendamus affectum. Habemus ibi fontes lucidissimos. Habemus prata florida, campos planos et spatiosos, vineas uberes, greges fecundos, messem fertilem, pomaria fructifera, hortos irriguos, et omnium deliciarum genera, quae mens bene potest appetere vel feliciter po
Abbreviated transcription (Latin):
magno gaudio ⁊ tripudio dom̃ deportare.
⁊ quasi de sua uenatione licet tenuina¬
gis qͣm de alienis copiis refectionem q̃r̾e
Si forte cognouerit patrem suũ quo qm
iturum siue ad uillam siue ad castellum
siue ad nundinas siue ad sollempnitates
⁊ in proximo rediturum optat simł ire i
illa noua ⁊ insolita uideat. ut reuersus p̾sit
sodalib suis narrare que uiderit. qͥs cultus
hoñm. quis situs locorum. que magnitudo
urbum. que celsitudo domorũ quẽ copia
rerũ uenalium. quid inuenent. quid em̾̃it
quid attulerit. Reuersurus ergo libenter¬
aliqñ exit s siquis in exiliũ uñ reditus ã¬
płuis sperati non poss ire eum compelłet
non sine magno gemitu ⁊ dolore de pat̾a
domo exiret. Libent̾ ergo eeit ut redeat
uidere ea que foris sunt alñ appetit ut uel
ditior uelrecentior ad sua reuertatur. Mã¬
sionem autem ꝑpetuam nõ nͥ in domo pa¬
tris sui ⁊cum domesticis eius inter quosna¬

Expanded text:
magno gaudio et tripudio domum deportare, magno gaudio et tripudio domum deportare, et quasi de sua venatione, licet tenui, magis quam de alienis copiis refectionem quaerere. Si forte cognoverit patrem suum quoquam iturum sive ad villam, sive ad castellum, sive ad nundinas, sive ad solemnitates, et in proximo rediturum, optat simul ire ut illa nova, et insolita videat, ut reversus possit sodalibus suis narrare quae viderit, quis cultus hominum, quis situs loco rum, quae magnitudo urbium, quae celsitudo domorum, quae copia rerum venalium, quod invenerit, quod emerit, quod attulerit. Reversurus ergo libenter exit, sed si quis exsilium, unde reditus amplius sperari non posset, ire eum compelleret, non sine magno gemitu et dolore de patria domo exiret. Libenter ergo exit, ut redeat, videre ea quae foris sunt, aliquando appetit ut vel ditior vel recentior ad sua revertatur. Mansionem autem perpetuam non nisi in domo patris sui, et cum domesticis ejus, inter quos na
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nos caliter conuersari. Ip̃e namq oiit nesi
efficiam̾i sicut paruulus isto nõ intrabitis in
regnũ celorũ. Qͥd ergo ꝑuulus facit: il on
est sollicitus nec concupisait. ludo simplia ⁊ in¬
nocenti exercet se inc̃m domestica oulgit᷑ ut
ad regñ etiam translatus antiqua requnat
⁊solitis int̾esse desid̾et. Cognosat possessionẽ
prĩs sui. nũc in campo. nũc in orto. ĩs i rẽ¬
ieriis. nũc in pratis. nũc ad fontes. ucin: ad
sequitur. in estacemetentes. ꝙ in autump̾nõ
uindemiantes comicat᷑ ubiq pistũ. uꝙ ionẽ
ubiq refectionem. ubiq delectatõm inue¬
nit ꝙ preter illas cocidianas ⁊ domesticas
epulas. quib domi pascitur eciam foris ci¬
bariis seruorum non numqͣm degustatis
ad priores delicias renouatur. Gaudet no¬
uelios fructus decerꝑe spicas inmaturis
ad huc granis igne costas confricare botros
maturescentes elig̾e auicularũ iudos ex¬
plorare ⁊ uel oua uel pullos inuencos cĩ

Expanded text:
it: Nisi efficiamini sicut parvulus iste, non intrabitis in regnum coelorum . Quid ergo parvulus facit? D. Non est sollicitus, nec concupiscit, ludo simplici, et innocenti exercet se, in tantum domestica diligit, ut ad regnum etiam translatus magis antiqua requirat, et solitis interesse desideret. Cognoscit possessionem patris sui, nunc in campo, nunc in horto, nunc in pomeriis, nunc in pratis, nunc ad fontes, nunc ad sequitur, in aestate metentes et in autumno vindemiantes comitatur. Ubique pastum, ubique jocum, ubique refectionem, ubique delectationem invenit, et praeter illas quotidianas et domesticas epulas, quibus domi pascitur, etiam foris cibariis servorum nonnunquam degustatis ad priores delicias renovatur. Gaudet novellos fructus decerpere, et spicas immaturis adhuc granis igne tostas confricare, betros maturescentes eligere, avicularum nidos explorare, et vel ova, vel pullos inventos cum
Abbreviated transcription (Latin):
Conuersussũ ⁊ uideo. Quid uides:
Uideo nuptias cel brari. Quid c̾ uide
natus ⁊ apparatus multus ⁊ ut quod in iudẽ
dilectõnis uinculum pacen ⁊ ꝯcordiam parit᷑
animoꝵ. hoc societatem ꝯm̃dat. amorẽ scĩfi¬
cat. amiciciam seruat. hinc fructus plis orit᷑
neãtati resisficum ⁊ dempna patrũ in alis
repant᷑. Nam cur illud ꝯmemorem qd̃ in
hoc solo carnis cõcupiscencia que alias nec
sine magno labore cohiber. nec sine turpi¬
tudine laxari pot̃ ita honeste atq ꝑudi

Expanded text:
Conversus sum, et video. D. Quid tu vides? I. Conversus sum, et video. D. Quid tu vides? I. Video nuptias celebrari. D. Quid tibi natus, et apparatus multus, et ut quod mihi videtur dilectionis vinculum pacem et concordiam parit animorum. Hoc societatem commendat, amorem sanctificat, amicitiam servat. Hinc fructus prolis oritnecessitati resistitur, et damna patrum in filiis reparantur. Nam cur illud commemorem, quod in hoc solo carnis concupiscentia, quae alio nec sine magno labore cohiberi, nec sine turpitudine laxari potest, ita honeste atque pudi
Abbreviated transcription (Latin):
necesse sit. a quib nec honorem nec gr̃aciam
net utilitatem sꝑare possit. Cum retinet male¬
dicitur. cum tͥbuit uanis adulationib undẽ¬
tur s mens conscia non minus irrisione sua
qͣmͣ moledictione offenditur. semꝑ acerba
semꝑ tristis. semꝑ pusillanimis. semꝑ cura p̃¬
sendum oppressa ⁊ timore futurorum ãxia
in bonis presentib non confidens. s semper
mala ĩminentia inetuens. In tantis er go
dolorib ⁊ ꝑturbationib mentis que q̃so
pot̾ uera esse suauitas aut delectatõ car¬
nis: Qd fomentũ corpori ac̾bum non red.¬
ditur uͥ ꝯscĩa talib aculeis lacerat᷑: Hec
est felicitas diuitum quam cudum falsa f¬
foris bona cernes laudare ceꝑas. qr ueram
u̾itus miseriam non uidebas Si sic ditrẽ
inimicꝰ sibi fit qui młta possidere ꝯcupiscit.
Quid gͦ tibi uidet᷑: Quale est hoc opus
hoĩm:. Hoc qͦ uanitas est ⁊ uanitas uani¬
tatum. Conu̾te nunc te ad alia et uide

Expanded text:
necesse sit, a quibus nec honorem, nec gratiam, necesse sit, a quibus nec honorem, nec gratiam, nec utilitatem sperare possit. Cum retinet maledicitur, non tribuit, vanis adulationibus irridetur, sed mens conscia non minus irrisione sui quam maledictione offenditur. Semper acerba, semper tristis, semper pusillanimis, semper cura praesentium oppressa, et timore futurorum anxia; in bonis praesentibus non confidens, sed semper mala imminentia metuens. In tantis ergo doloribus et perturbationibus mentis, quae, quaeso, potest vera esse sanitas, aut delectatio carnis? Quod fomentum corpori acerbum non redditur, ubi conscientia talibus aculeis laceratur? Haec est felicitas divitum, quam tu dum falsa foris bona cerneres laudare coeperas, quia veram intus miseriam non videbas. I. Si sic diviti est, inimicus sibi fit, qui multa possidere concupiscit. D. Quid ergo tibi videtur, quale est hoc opus hominum? I. Hoc quoque vanitas est et vanitas vanitatum. D. Converte nunc te ad alia, et vide. I.
Abbreviated transcription (Latin):
hab. Et ium solus pre om̃ib sollicitudinis
pondus sustineat aliis amplius qmͣ sibi psũt
ea que uel cupide querit uelauare conseruat
hunc sine intermissione surũ estus aiuarũ
exagitat. tĩm ne parta deficiant: qm̃ et si
magna ẽ rerum possessio. nõ est minor dist᷑¬
hentium multitudo. Timet uolenciam po¬
tentũ. suspectam habet fidem familiarũ. sꝑ
ĩminentes. pauet insidias exceroꝵ. ꝙ quod
se scit cum odio omĩũpossidere. hoc misera q̃¬
dam et infelici ꝯtentione contra om̃s nitit
defend̾e. sicꝙ sit ut dum se studio prauita¬
tis a ꝯmum omiũ societate seꝑat cunctis
odiosus. ⁊ ab omĩũ caritate aliemꝰ fiat. Cer¬
tum etiam habet qd̾ si qñ ab eo rerũ abun¬
dantia defec̾it nulla eum aliene compassio.¬
nis miseratõ exceptura sit. Nerũ suarũ ip¬
sum quidem cura non deserit. S usus ad a¬
lienos transit int̾im ut sepe illis ⁊̃ largirã

Expanded text:
habet. Et cum solus prae omnibus sollicitudinis habet. Et cum solus prae omnibus sollicitudinis pondus sustineat, aliis amplius quam ipsi prosunt ea, quae vel cupide quaerit, vel avare conservat. Hunc enim sine intermissione suarum aestus curarum exagitat. Timet ne parta deficiant, quoniam tametsi magna est rerum possessio, non est tamen minor distrahentium multitudo. Timet violentiam potentum, suspectam habet fidem familiarium, semper imminentes pavet insidias exterorum, et quod se scit cum odio omnium possidere, hoc misera quadam et infelici contentione contra omnes nititur defendere, sicque fit ut, dum se studio pravitatis a communi omnium societate separat, cunctis odiosus, et ab omnium charitate alienus fiat. Certum etiam habet, quod si quando eum rerum abundantia defecerit, nulla eum alienae compassionis miseratio exceptura sit. Rerum suarum ipsum quidem cura non deserit, sed usus ad alienos transit interim, ut saepe illis etiam largiri
Abbreviated transcription (Latin):
affluenciam. natos proficientes. seruos alacteᷤ
fecundos greges. horrea plena. apotecas re¬
dundantes. in uita sanitatem. in abundanca:
pacem. in pace secuitatem in securitate felici¬
tatem. Quid tibi uidetur: Nichilego ħ
dolendum uel timendũ uideo. Priorib tam̾
exemplis edoctus cem̾e deinceps quempiam
boatificare non p̃sumo: uolo potuis a te au¬
dire quid estimandũ sit. Talem gͦ felicẽ
putas: Cur non prtem nescio. Qiuid gͦ
plus felicem facit inulta possidere an paucis
indigere: Magis paucis indigere qm młta
possidere Ergo fencius  niulł indigere. fẽ¬
licius plane. Non ergo felix estimandus est
unde necessitatem suam suppleat. qr eepertist
qͣri miser ille sit queni iu sua necessitate rerã
inopia coangustat. Si małi pauꝑis et di¬
uitis comparare uolueris: diuitem magis
qmͣ paupem miserũ agnoscis. ⁊iues .n. ꝙͣto
plura possidet. tanto maiorem sollicitudiñem

Expanded text:
affluentiam. Natos proficientes, servos alacres, affluentiam. Natos proficientes, servos alacres, fecundos greges, horrea plena, apothecas redundantes, in vita sanitatem, in abundantia pacem, in pace securitatem, in securitate felicitatem. D. Quid tibi videtur? I. Nihil ego hic dolendum vel timendum video. Prioribus tamen exemplis edoctus temere deinceps quempiam beatificare non praesumo. Volo potius a te audire quid existimandum sit. D. Talem ergo felicem putas? I. Cur non putem nescio. D. Quid ergo plus felicem facit multa possidere an paucis indigere? I. Magis paucis indigere quam multa possidere. D. Ergo felicius est nullis indigere? I. Felicius plane. D. Non ergo felix existimandus est unde necessitatem suppleat, quia experti sunt quam miser sit ille, quem in sua necessitate rerum inopia coangustat. D. Si mala pauperis et divitis comparare volueris, divitem magis quam pauperem miserum agnoscis. Dives enim quanto plura possidet, tanto majorem sollicitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
capesfere quemq eregione sui on̾is aduen
curum omĩa longe lateq deserta eẽ. omẽm
hominũ ꝯu̾satiõnem procul consist̾e auxi¬
lium nullũ uel sꝑari posse. Undiq hoste
concurre̾ uno animo impetum face msticudi¬
ne plures cupiditate fortes. solitudine audace̾
Quid miseri frustra contenditis: Oruid resist¬
tis: Quid in sup̃mo ꝑicło consticuti uitam cũ
reb ꝑd̾e uulcis. Hẽi mͥ iam alios necari alio
spoliari conspicio. aũoi mortuos cad̾e alios uix
nudos effug̾e uideo. s utrũ sic cadentes uel
sic effugientes mag̃ miso̾s dicam ignoro. Illi
eñ moriendo a miseria lib̾ant᷑. isti mortem ef¬
fugiendo ad miseriam reseruant᷑. Quos pottꝰ
plangam: Quos magis arguam: Plangam
morientes. S arguam fugientes: Nonne
rectissĩe ⁊ illi de tali morte arguendi ⁊ isti
de tali fuga plangendi sũt: Quia ⁊ illos in
mortem miseram duxit auaricia. ⁊ istos fu
diuitis. Quidibi iides: Rerum omĩum

Expanded text:
capessere quemque e regione sui oneris advencapessere quemque e regione sui oneris advencircum omnia longe lateque deserta esse, omnem hominum conversationem procul consistere, auxilium nullum vel sperari posse. Undique hostes concurrere, uno animo impetum facere, multitudine plures, cupiditate fortes, solitudine audaces. Quid, miseri, frustra contenditis? Quid resistitis? Quid in supremo periculo constituti, vitam cum rebus perdere vultis? Hei mihi, jam alios necari, alios spoliari prospicio, alios mortuos cadere, alios vix nudos effugere video. Sed utrum sic cadentes, an sic effugientes magis miseros dicam, ignoro. Illi enim moriendo a miseria liberantur, isti mortem effugiendo ad alteram miseriam reservantur. Quos potius plangam? Quos magis arguam? Plangam morientes, et arguam fugientes. Nonne etiam rectissime et illi de tali morte arguendi, et isti de tali fuga plangendi sunt? Quia et illos in mortem miseram traxit avaritia, et istos fugdivitis. D. Quid ibi vides? I. Rerum omnium
Abbreviated transcription (Latin):
mentorum ⁊ pecorum absq timn̾o. uñ
rutas istiuemunt. aut quo uadũt: ui
detur qd̃ hoĩes deregione longinqua ad¬
ueniant. ⁊ om̃s has rerũ copias in exteras
nationes lucri causa ꝯmutandas transdu¬
cant. Apparent aut̃ uiri feruentes ⁊ alacͤs
⁊ qnͣtum ex ipõ eoꝵ gaudio datur intlłi
prosꝑe incedences. Quidtibi iudetur
tudiũ satis laboriosum ego usdeo. S
rerum nouitas ⁊ lucri cupiditas dulcia
laborantib solacia pbestant. Gxpecta ⁊
udebis tantus labor quantũ capiet fruct᷑.
fructus presens est si ꝑmanẽs eẽ potist.
Sustine parumꝑ quod futarum est aco
ueniet Iam longius processerunt
de fauce prodire iuudeo. et tunto no ĩ sidie
sint Timo cardus doloreni nõ effugiet
Uno ꝑiter impetu descendunt ⁊ quasi
uiri latrones ad diripiendam predam ue¬
niunt. Iam uiatores urõs auxios ⁊ trem̃tes
cirta sarcinas suas conglobar uideo. arma

Expanded text:
mentorum et pecorum, absque numero. D. Unde mentorum et pecorum, absque numero. D. Unde putas isti veniunt, aut quo vadunt? I. Videtur quod homines de regione longinqua adveniant, et omnes has rerum copias in exteras nationes lucri causa commutandas traducant. Apparent autem viri ferventes et alacres, et quantum ex ipso eorum gaudio datur intelligi, prospere incedentes. D. Quid tibi videtur? I. Studium satis laboriosum ego video, sed rerum novitas, et lucri cupiditas dulcia laborantibus solatia praestant. D. Exspecta, et videbis tantus labor quantum capiet fructum. I. Fructus praesens est, si permanens esse potest. D. Sustine parumper, quod futurum est cito veniet. I. Jam longius processerunt.um de fauce prodire ego video, et timeo ne insidiae sint. D. Timor tardus dolorem non effugiet. I. Uno pariter impetu descendunt, et quasi viri latrones ad diripiendam praedam veniunt. Jam viatores nostros anxios et trementes circa sarcinas suas conglobari video, arma
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qr uerum malum qd̾ uobis imminebat
prouidere noluistis ab appecitu fallacios
boni qui uos trahebat anmos non cohi¬
buistis. O infelices ⁊ miseri. Ecce illa leticia
ura quõ tam cito ĩmucata est ⁊ uita ur̃a
ad quam miseriam deuoluta est. Prius
uobis maniter exultantib pisces maris
allu s erunt. nunc nos naufragos ⁊ mise¬
rabiliter abiectos pisces maris in pastum
accipunt. Quid tibi uidetur quale est
hoc opus hominũ: Uanitasest ⁊ uanita
uanitatum. Conuerte nunc te ad aluid
⁊ uide. Conuersus sum ⁊ uideo. Quid
uides: Uideo hoĩes ꝑgentes uiam suam
młtis ⁊ magnis mercib omstos. camelos
ĩnum̃abiles onera diuersa porcantes. plaust
płima. ⁊ bigas non paucas in comitatu e¬
untiũ. Omnem spẽm pignentorum atq a¬
romatũ ibi iudeo. omia gen̾a p̃ciosarum
uestium agnosco. ingentes massas metalloꝵ
omĩum ⁊ omẽm lapidem preciosum ibi con¬
spicio. equos ⁊ mulos. ⁊ mancipia. greges ar¬

Expanded text:
et quia verum malum, quod vobis imminebat, et quia verum malum, quod vobis imminebat, providere noluistis, ab appetitu fallacis boni, qui vos trahebat, animos non cohibuistis? O infelices et miseri! Ecce illa laetitia vestra quomodo tam cito mutata est, et vita vestra ad quam miseriam devoluta est! Prius vobis inaniter exsultantibus pisces maris alluserunt, nunc vos naufragos et miserabiliter abjectos pisces maris in pastum accipiunt. D. Quid tibi videtur, quale est hoc opus hominum? I. Vanitas est, et vanitas vanitatum. D. Converte te nunc ad aliud, et vide. I. Conversus sum, et video. D. Quid vides? I. Video homines pergentes viam suam multis et magnis mercibus onustos, camelos innumerabilies onera diversa portantes, plaustra plurima, et bigas non paucas in comitatu euntium. Omnem speciem pigmentorum atque aromatum ibi video, omnia genera pretiosarum vestium agnosco, ingentes massas metallorum omnium, et omnem lapidem pretiosum ibi conspicio, equos et mulos, et mancipia, greges ar
Abbreviated transcription (Latin):
uiuturna magna felicicas: Istud ergo est
pp̃ qd̾ mundus placet tͥ. Et cur displicere
debeat ignoro. fige paulisper ocłm ⁊ noli
declinare incuitum dum uideas finem. per¬
sequor euntes. ⁊ quid sequatur expecto.
uides: Timeo dic̾e qd̾ tam̃ celare ñ possũ.
Quid igitur uides: uideo undiq in¬
gresc̾e celum ꝙ acͥuentorũ concursu nu¬
bes agitari conturbari mare fluctus intu¬
mescere. ꝙ quasi ab uno eu̾sum fundo totũ
ĩcumulũ femi. eheu. Qind laudaui:
Quid ẽ : O miser quid uob̾ cũ maris
Quare fallaci sereno credidistis. qr̃ in du¬
bio securi fuistis: Quare tranquillitatem
equoris suspectam non habuistis: Quare
ꝑfido elemendo uitam nr̃am ꝯmitt̾e non
timuistis: Quare soliditatem litoris deseru¬
istis: Quare securum iter in terra non
tenuistis: Quid uob̾ lucra tanto ꝑicło
adquisita: Ecce qmͣ exiguũ bonũ secuti
estis. ꝙecce qmͣ calamitatem incurristis.

Expanded text:
diuturna magna felicitas. D. Istud ergo est, diuturna magna felicitas. D. Istud ergo est, propter quod mundus placet tibi. I. Et cur displicere debeat ignoro. D. Fige paulisper oculum, et noli declinare intuitum dum videas finem. I. Persequor euntes, et quid sequatur exspecto.meo dicere quod tamen celare non possum. D. Quid igitur vides? I. Video undique nigrescere coelum, et acri ventorum concursu nubes agitari et conturbari, mare fluctibus intumescere et quasi ab uno sursum fundo totum in cumulum ferri, heu quid laudavi? D. Quid est? I. O miseri, quid vobis cum mari? Quare fallaci sereno credidistis? Quare in dubio securi fuistis? Quare tranquillitatem aequoris suspectam non habuistis? Quare perfido elemento vitam vestram committere non timuistis? Quare soliditatem littoris deseruistis? Quare securum iter in terra non tenuistis? Quid vobis lucra tanto periculo acquisita? Ecce quam exiguum bonum secuti estis, et ecce quantam calamitatem incurristis,
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑib hoĩum tecum disputare uolo. uide ͤ
igitur uinuersa oꝑa hominũ quanta et
qualia sunt: Mzagna ⁊ admiranda sa
prorsus aliter existimo ⁊ aliter te quo
existimare uolo. Non sum tam ꝑtinax
quin libent᷑ a u̾itate uinci uelim. tantum
ꝑge quolibet ⁊ sequar te. Respice oĩa
⁊ ꝯsidera diligenter singła. Respicio ⁊
ꝯsido ⁊ quid in hiis omnib demonstrare
uebs expectos Quid uides: Nauigãtes
uideo in mare ⁊ magnam tranquillitatem
maris. magnamq serenitatem aeris. uẽtis
qͦ scd̃is lemit̾ spirantib optato cursu na¬
uigium ferri. uiros aut̃ per nauem discuni¬
bentes ad epulas ⁊ canentes in liris ⁊ tẏbis
⁊ tytharis. et omĩgenere dulcis cantilene
au̾ditũ mulcentes. Ipĩs eciam aquis melo¬
dia resultantib pices maris greges circum¬
duc̃e ⁊ exultantib alludendo leciciam aug̾e
Quid tibi uidetur: Quid nͥ magnũ
gaudium. magna iocunditas. ⁊ si esse poss

Expanded text:
operibus hominum tecum disputare volo. Vides operibus hominum tecum disputare volo. Vides igitur universa opera hominum quanta et qualia sunt. I. Magna et admiranda sattimas? D. Prorsus aliter existimo, et aliter te quoque existimare volo. I. Non sum tam pertinax, quin libenter a veritate vinci velim, tantum perge quo libet, et sequar te. D. Respice omnia, et considera diligenter singula. I. Respicio et considero, et quid in his omnibus demonstrare velis exspecto. D. Quid vides? I. Navigantes video in mari, et magnam tranquillitatem maris, magnamque serenitatem aeris, ventis quoque secundis leniter spirantibus, optato cursu navigium ferri. Viros autem per navem discumbentes ad epulas, et canentes in lyris, et tibiis, et citharis omni genere dulcis cantilenae auditum mulcentes. Ipsis etiam aquis melodia resultantibus pisce maris greges circumducere, et exsultantibus alludendo laetitiam augere. D. Quid tibi videtur? I. Quid? nisi magnum gaudium, magna jucunditas, et si esse posset
Abbreviated transcription (Latin):
hancisolũ modo spẽm diuiui oꝑis s mutabs¬
tacem quo humane in hoc mundo ouersã¬
ciouis. ⁊dic gͥ nichi oꝑa hominũ queuides
quid homo sit: miror quõ calia fac̾e possit̃
Si bene ꝯsiderares quid sit homo non
mirareris qd̾ talia fac̾e poss. a qd̃ in talib
consid̾et S qr noudum attend̾e cepisti nec
dignitatem hominis. nec uilitatem hũani
operis idcurco tam stulte ꝙ inordinate ami¬
raris. Qͣmius multum ꝯtra meam exis¬
tunationem loquaris fieri samen potest
ut et ego deceptus sim ⁊ tu uerum dixeris
uolo igit᷑ magis auscultare qͣm ꝯtend̾e u
si assertionem tuam probare potueris im¬
pudenter restitisse non peniteat. Si aut̃ nõ
poteris prudent̾ tacuisse non noceat. Dic gͥ
que sit dignitas hominis que ulitas hũ¬
mani oꝑis. qr profecto si id qd̾ foris appar
solum iuspicitur homo ipẽ oꝑe suo nec qu¬
titate maior. nes forma decentior nec tẽ¬
pore diuturnior inuenitur. Primũ de

Expanded text:
divini operis, sed mutabilitatem humanae in hoc mundo conversionis. Dic igitur mihi opera hominum, quae vides, ero quid homo sit, miror quomodo talia facere possit. D. Si bene considerares quid sit homo, non mirareris quod talia facere posset, sed quod in talibus confideret. Sed quia mundum attendere coepisti, nec dignitatem hominis, nec vilitatem humani operis, idcirco tam stulte et inordinate admiraris. I. Quamvis multum contra meam existimationem loquaris, fieri tamen potest, ut et ego deceptus sim, et tu verum dixeris. Volo igitur magis auscultare quam contendere, ut si assertionem tuam probare potueris, impudenter restitisse non poeniteat, si autem non poteris, prudenter tacuisse non noceat. Dic ergo quae sit dignitas hominis, quae vilitas humani operis. Quia profecto si id quod foris apparet solum inspicitur, homo ipse opere suo nec quantitate major, nec forma decentior, nec tempore diuturnior invenitur. D. Primum de
Abbreviated transcription (Latin):
alia ocłm habrat aꝑtũ suũ cũ interitiũ au pre¬
iidere nequeat ant cauere de crectet. Qil ipte
aut̃ eiuismõ hoĩes nec caucelam instanciã.
nec prouidenciam habeant futuroꝵ lub̾¬
ca eorũ uita et dissoluta conu̾satõ necnõ
et infames gressus satis demonstrant.
Quid ergo tibi iidetur. Quale est hoc
opus hominũ: uideo plane qr hoc quo
uanitas est. ⁊ uanitas uanitatum

Expanded text:
 interitum aut praevidere nequeat, aut cavere detrectet. Quod autem ejusmodi homines nec cautelam instantium, nec providentiam habeant futurorum, lubrica eorum vita, et dissoluta conversatio, nec non et infames gressus satis demonstrant. D. Quid ergo tibi videtur, quale est hoc opus hominum? I. Video plane quod et hoc vanitas, et vanitas vanitatum
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ corꝑes corde quoq deorsum suisse. Nam
dam̃ umusicatem minus ꝓdoneus ⁊ expedit
fui. Nũc gͥ ab hiis quib hactenꝰ in herebam
mentem ȩxuo ⁊ quasi deposito onere alleuia¬
tus sim. cunctis me statim suꝑiorem agnos¬
co. Nescio enim quo pacto mirabili subito s¬
in me frm̃ sit ut dum studeo nullis specialit᷑
cio. ꝙ quioqud seomĩb michi demonstrare
uolueris sine mora ac diffidcate uide.

Expanded text:
solum corpore, sed corde quoque deorsum fuisse. Nam solum corpore, sed corde quoque deorsum fuisse. Nam sitatem minus idoneus minusque expeditus fui. Nunc igitur ab his quibus hactenus inhaerebam, mentem exuo, et quasi deposito onere levatus sim, cunctis me statim superiorem agnosco. Nescio enim quo pacto mirabili, subito in me hoc factum sit, ut, dum studeo nullis specialiter cio, et quidquid ex omnibus mihi demonstrare volueris sine mora ac difficultate videbo. D.
Abbreviated transcription (Latin):
suftinit. Nolorgiur uit cogites iusonẽ
huiꝰ oculi qũ audis te ad uidendũ ĩuitari.
babes alium ocłm intus multũ clariorem
isto. qui precterta p̾sentia ⁊ futura simui
fundit qui occulta penetrat. subtilia inues¬
demonstraturus sum carnis ocłs simł com¬
p̃hende non pot̃. ad hanc uisionem nõ cami
s cordis ocłs p̃parindus ẽ Constitue aut̃ te
qͣrin quadam m̃tis specła ⁊ exinde aciem rñ
aream buiꝰ mundi cirtumquaq lustrandan
dirige ut totus contemplanti coram põitus
sit nundus. S inde tibi uniuersa demonstra¬
bo. que prius uel non uisa ignorasti ulussa
nõ qũo oportuit ꝯsidasti. I. Uere nunc fa¬
teor qr nich uniuersorũ aspectui cernentis
absconditur. cum cordis oculus studiose adꝰ
uidend̾ aꝑitur Cum autem carnis oculũ ad
uiderd̾ apeno quamlib lace cuncta pateãt
i comꝑotione totius minim̃ ÷ qd̾ compre¬
hendo. S ecce dui conor quantum ualleo
cor sursum erig̾e inuenio me huc usq non

Expanded text:
unt. Nolo igitur ut cogites visionem hujus oculi, quando audis te ad videndum invitari. Habes alium oculum intus multo clariorem isto, qui praeterita, praesentia et futura simul uncta diffundit, qui occulta penetrat, subtilia invesdemonstraturus sum, carnis oculus simul comprehendere non potest, ad hanc visionem non carnis, sed cordis oculus praeparandus est. Constitue igitur te quasi in quadam mentis specula, et ejus aciem in arcam hujus mundi circumquaque lustrandam dirige, ut totus contemplanti coram positus sit mundus, et inde tibi universa demonstrabo, quae prius vel non visa ignorasti, vel visa non quomodo oportuit, considerasti. I. Vere nunc fateor, quod nihil universorum aspectui cernentis absconditur, cum cordis oculos studiose ad videndum aperitur. Quando autem carnis oculum ad videndum aperio, quamlibet late cuncta pateant, in comparatione totius minimum est, quod comprehendo. Sed ecce dum conor, quantum valeo, cor sursum erigere, invenio me hucusque non
Abbreviated transcription (Latin):
nis eepanditur quando omnia quodam mͦ
corno posita intuetur. Es hec quidem eoipõ
quo per corporis instrum̃tũ emicat inusti ac
uariis modis nullo ⁊̃ foris interuenentes &¬
staculo in semet ip̃a colligar. sam qangul¬
deͥ ot imaeiina cocuprehendere non suatiat
& quia heles est miima uou discetast. qr
qutem prgro est cum in remotissona eeten¬
ditir edansi nicbil incercurrat sola tamẽ
spacilonorequitate hebetatur. quia aero
ꝓspreix non est intima queq non peuxetert
Sr e tola que po rerum suꝑficie sunt cor¬
sticont aberrat  tecensone pre centasur

Expanded text:
nis expanditur, quando omnia quodammodo nis expanditur, quando omnia quodammodo coram posita intuetur; sed haec quidem eo ipso, quo per corporis instrumentum emicat, multis ac variis modis nullo etiam foris interveniente obstaculo, in semetipsa caligat. Nam quia angusta est, maxima comprehendere non sufficit; et quia hebes est, minima non discernit, quia autem pigra est, cum in remotissima extenditur etiam si intercurrat, sola tamen spatii longinquitate hebetatur, quia vero perspicax non est, intima quaeque non penetrat, sed ea sola, quae in rerum superficie sunt cons
Abbreviated transcription (Latin):
id ⁊ munde inmuide. ¶Uare di¬
ADu Otpuctus cuus. hoc promissio
babemus. manes remansimus. Omunde
inmunde: quare dileximus te:
Quid uides homo: MITUTOS Nuchil
melius qͣm fug̾e̾ I Non satis intelligo qͥd
dice̾ uelis uideo tamen sicut iste qas stu¬
por irdicat quod uel graue aliquid pace¬
no uel nouum udisti. uel magnum moliri
Ne igicur abscondas quicquid illud sit qͥa
si peridm est simul liberasti me dͥi autẽ ꝑi
sican consolabor te. D. Consingo ⁊ ascen¬
deet aspice mecum. & ostendam tibi mira¬
bilia magna antiquis uetera. presentibĩ
noua ⁊ posteriora futuris .T. ouando rem
ipam urdero dequa loqueris. tunc meliuis
forcasse intelligam quid dic̾e uelis. Nunc
igitur ostende michi quo ascende deream ũ
et ego uidere possim mirabilia ista de quib
tu sic conturtoris. U. Oculus carns quet
sublimior et in alto consticucus fant tanto
amplius ꝑ uisionem inaltum se diffudit tã¬
ilius quippe desuper insubiecta acies uisio.¬

Expanded text:
e, o munde immunde, quare sist fructus tuus? Haec promissio habemus, inanes remansi sumus. O munde immunde, quare sic dileximus te? I. Quid vides, o homo? D. Nihil melius quam fugere. I. Non satis intelligo quid dicere velis: video tamen, sicut iste tuus stupor indicat, quod vel grave aliquid pateris, vel novum vidisti, vel malum moliris. Ne igitur abscondas quidquid illud sit, quia si periculum est, simul liberasti me. Sin autem nusitan consolabor te. D. Consurge, et ascende, et aspice mecum, et ostendam tibi mirabilia magna, antiquis vetera, praesentibus nova, et posteriora futuris. I. Quando rem ipsam videro, de qua loqueris, tunc melius fortasse intelligam quid dicere velis. Nunc igitur ostende mihi quo ascendere debeam, ut et ego videre possim mirabilia ista, de quibus tu sic conturbaris. D. Oculus carnis quanto sublimior, et in altiore loco constitutus fuerit, tanto amplius per visionem in latum se diffundit. Facilius quippe desuper in subjecta acie visio
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ⁊frequenti usu probatũ. Dicitur ho¬
mini qñ aliquid pacitur tu te ip̃m tur¬
basti. tu tibi feasti malũ hoc. Sic iħs se¬
met ip̃m turbauit qñ miseratõ turbauit
eum. quam sponde susceꝑat. ⁊ sein ip̃m tra¬
didit. qũ ille tradidit cui ad tradendũ po¬
testatem concesserat. Sic itaq iħ̾c in hũa¬
nitate assumpta qmͣdiu eam passibilem
portare uolũ snñ ꝓprietatem humanitati᷑
⁊ passionem in caͣrne. ⁊ compassionem in
mente portauit. In qua tũ modo ad ĩunuta¬
bilitatem trausłata. nec pati pot̃ ad cor¬
ruptionem uec cõꝑati ad turbationem.
runt inquit sicut fumus dies mei. rossa
mea sicut cremiũ aruerũt Dies defece¬
runt pp̃ passionem ossa aruerũt pp̃ cõpas¬
sionem. Propter passionem mortua est
caro. propt̃ compassionem arefacta ẽ aĩa.
Dolor compassionis qiͣ frixura q̃dã aĩe fuit
qua urebatur miseracione. premebat ᷑ com

Expanded text:
hoc et frequenti usu probatum. Dicitur hohoc et frequenti usu probatum. Dicitur homini quando aliquid patitur: Tu teipsum turbasti; tu tibi fecisti malum hoc. Sic Jesus semetipsum turbavit, quando miseratio turbavit eum quam sponte susceperat; et semetipsum tradidit, quando ille tradidit cui ad tradendum potestatem concesserat. Sic itaque Jesus in humanitate assumpta quandiu eam passibilem portare voluit secundum proprietatem humanitatis et passionem in carne et compassionem in mente portavit. In qua tamen modo ad immutabilitatem translata nec pati potest ad corruptionem, nec compati ad turbationem. runt, inquit, sicut fumus dies mei, et ossa mea sicut cremium aruerunt . Dies defecerunt propter passionem; ossa aruerunt propter compassionem, propter passionem mortua est caro, propter compassionem arefacta est anima. Dolor compassionis quasi frixura quaedam animae fuit, qua urebatur miseratione, premebatur comp
Abbreviated transcription (Latin):
pietatem aliis mitigari exorabat quam
imutabłr p̃uidebat. Pietas .n. qd̾ suum
erat operabatur miserendo: ⁊rõ quod suũ
erat scquebatur diuine dispõni obediendo
disponebat. futurũ nõ esse presciebat quia
⁊hoc ad ueram humanitatem pertinebat.
ut pietate moueretur. ⁊ ħ ad ueram diui¬
nitatem ꝑtinebat ut a sira dispositione
nõ moueret᷑. Itaq sm̾ utrũq fecit quod
⁊illud nolle utrũq uoluit Scriptũ Ihc
autem infremuit spũ ⁊ turbauit semet¬
ip̃m. Hic intendite. Turbauit seinzipsũ.
¶õ turbauit: Que fuit ista turbatõ. E
sem ip̃m turbauit iħc: Pietas ip̃a. misera¬
tio ip̃a fuit turbatio. Bona turbatõ. Bene
turbabatur qui pietate mouebat᷑. Tur¬
bauit sem ip̃m. Miseratio curbauit eũ.
Dipẽ sem ip̃m turbauit qui miseratõnem
sponte suscepit. Sicut cradidit samet ipsũ
qñ iudas cradidit eum. Sic turbauit sein¬
ip̃m qñ miseratio turbauit eũ. Notũ est

Expanded text:
pietatem aliis mitigari orabat, quam pietatem aliis mitigari orabat, quam immutabiliter praevidebat. Pietas enim quod suum erat operabatur miserando, et ratio quod suum erat sequebatur divinae dispositioni obediendo.omnia disponebat futurum non esse praesciebat; quia et hoc ad veram humanitatem pertinebat, ut pietate moveretur, et hoc ad veram divinitatem pertinebat, ut a sua dispositione non moveretur. Itaque secundum utrumque fecit quod et illud nolle utrumque voluit. Scriptum est: Jesus autem infremuit spiritu et turbavit semetipsum . Hic intendite: Turbavit semetipsum . Quomodo turbavit? Quae fuit ista turbatio qua semetipsum turbavit Jesus? Pietas ipsa, miseratio ipsa fuit turbatio. Bona turbatio, bene turbabatur qui pietate movebatur? Turbavit seipsum. Miseratio turbavit eum, et ipse semetipsum turbavit, qui miserationem sponte suscepit. Sicut tradidit semetipsum, quando Judas tradidit eum: sic turbavit semetipsum quando miseratio turbavit eum. Notum est
Abbreviated transcription (Latin):
sione ĩmente. tũs ĩutroq sanabitur. ut per
metur. Sicut .n. egritudo carnis est patr. ita¬
egritudo mĩcisz compati. propterea deus
homo qui utrũz colłe uenit. utrũ tołauit
Suscepit passionem in carne. suscepit com¬
passionem in mente. In utro egrotare uo¬
luit pp̃ nos: ut in utroq nos egrotantes sa¬
nar. Infirmatus est passione in pena sua: in¬
firmatus ÷ compassione in miseria aliena.
Eousq passionem sustinuit. ut pro moritu¬
ris moreretur. eousq compassionem susce¬
pit ut pro perituris lacrimaretur. Propt̃
miseriam carnem suam tradidit ad passi
compassionem. In carne sua doluit pro
nob̾ patiendo: ĩ mente sua ꝯdoluit nobis
compatiendo. ꝙ quemadmnod̃ carius infir-¬
mitas in ipõ. sm̃n affectum nature noluit pe¬
passionis sm̾ carnis uoluntatem a se trans¬
ferri postulabat. quem non transferendũ
presciebat: sic sñam ꝯdempnationis scd̾m

Expanded text:
sione in mente, tunc in utroque sanabitur, ut per sione in mente, tunc in utroque sanabitur, ut per metur. Sicut enim aegritudo carnis est pati, ita aegritudo mentis est compati. Propterea Deus homo, qui utrumque tollere venit utrumque toleravit. Suscepit passionem in carne; suscepit compassionem in mente. In utroque aegrotare voluit propter nos, ut in utroque nos aegrotantes sanaret. Infirmatus est passione in poena sua; infirmatus est compassione in miseria aliena. Eousque passionem sustinuit, ut pro morituris moreretur, eousque compassionem suscepit, ut pro perituris lacrymaretur. Propter miseriam carnem suam tradidit ad passiocompassionem. In carne sua doluit pro nobis patiendo, in mente sua condoluit nobis compatiendo, et quemadmodum carnis infirmitas in ipso secundum affectum naturae noluit poepassionis secundum carnis voluntatem a se transferri postulabat, quem non transferendum praesciebat, sic sententiam condemnationis secundum
Abbreviated transcription (Latin):
inesse pot̾it. Nunc ergo mutabilitate sua bi
utrũq utitur. si ⁊ caro in passione patiẽtiã
nõ deserit. ⁊ animus in compassione iustĩe
mensuram non transcendit. Si igitur tem¬
pus compassionis queris. qmͣ diu pati possu¬
mus. compati debemus. Si locum queris. illic
compassionis miseria exhibenda ÷ uͥ adhuc
passionis miseria exhibenda misicordia des¬
peranda nõ ÷. Dauid egrotante filio lacri¬
mas fudit mortuo faciem lauit. ũ ostẽdet
qr tamdiu compassionis miseria portanda
Est camen quidam compassionis affectus
qui nacuram ⁊̃ ꝑditam mniseratione ꝓsehͥtur.¬
sm̾ quẽ in urĩ genis siłitudĩe sicut cł̾pe nõ
corrigende irascimur ita nature nõ extin¬
guends miseremur. Nũc autem uita mõrł.
⁊ mutabilitati subdita. nũc int̾im pro ꝑte
miserie sustinet. S postea ad incorruptio¬
nem cranslata deponet Nunc ĩterim ĩnt̾q¬
egrotat. ⁊passione uidelz in carne ⁊ compas¬

Expanded text:
inesse poterit. Nunc ergo mutabilitate sua bene inesse poterit. Nunc ergo mutabilitate sua bene utrumque utitur, si et caro in passione patientiam non deserit, et animus in compassione justitiae mensuram non transcendit. Si igitur tempus compassionis quaeris, quandiu pati possumus compati debemus. Si locum quaeris, illic compassionis miseria exhibenda est, ubi adhuc passionis misericordia desperanda non est. David, aegrotante filio, lacrymas fudit; mortuo faciem lavit , ut ostenderet quod tandiu compassionis miseria portanda Est tamen quidam compassionis affectus qui naturam etiam perditam miseratione prosequiturm quem in nostri generis similitudine sicut culpae non corrigendae irascimur ita naturae non exstinguendae miseremur. Nunc autem vita mortalis et mutabilitati subdita, interim pro parte miseriae sustinet; sed postea ad incorruptionem translata deponet. Nunc infirma in utroque et passione videlicet in carne, et compas
Abbreviated transcription (Latin):
leute. Triplex .n. compassionis modusest. Est
quippe compassio alla ex uicio. alia ex natu¬
ra. alia ex u̾tute. Compassio ex uicio ÷ qnto
affectus illic rep̃hensibili dolore cangit᷑ ubi
illicito pͥus amore tenebatur. Compassio ex
natura÷ qñ ex insito sibi pietatis affẽctu aĩ¬
mus alienis erũpnis condolet quotiens ꝯtͣ
pietatis uł hũanitatis mensuram naturã
oppͥmi siũ affligi uidet. Compassio ex uir
timur. cum scil uel iustĩam p̃mi. uł in no¬
cenciam affligi uidemus. Compassio et uicio
ꝯpassio ex uirtute laudabił. Prima repre¬
henditur. Tercia laudatur. Scd̾a ã nec culpã
ht. qr ex natura ÷ nec preiniũ qr ex uirtute
non ÷. In hac ergo uica qmdiu caro mõrlis
ledi potest passione. tamdiu etiam animus
mutabił tangi pot̃ compassione Ubi autẽ
utrũq ueraciter impassibile erit. tũs ꝑfecto
neq passio sarni n compassio menci ulla

Expanded text:
lente. Triplex enim compassionis modus est. Est lente. Triplex enim compassionis modus est. Est quippe compassio, alia ex vitio alia ex natura, alia ex virtute. Compassio ex vitio est quando affectus illic reprehensibili dolore tangitur, ubi illicito prius amore tenebatur. Compassio ex natura est quando ex insito sibi pietatis affectu animus alienis aerumnis condolet, quoties contra pietatis vel humanitatis mensuram naturam opprimi sive affligi videt. Compassio ex virttimur, cum scilicet vel justitiam premi vel innocentiam affligi videmus. Compassio ex vitio,compassio ex virtute laudabilis, prima reprehenditur, tertia laudatur. Secunda autem nec culpam habet, quia ex natura est; nec praemium, quia ex virtute non est. In hac ergo vita quandiu caro mortalis laedi potest passione, tandiu etiam animus mutabilis tangi potest compassione. Ubi autem utrumque veraciter impassibile erit, tunc profecto neque passio carni, neque compassio menti ulla
Abbreviated transcription (Latin):
situs pro frĩb sollicitatur. ut ei ad miserie
cumulũ acredet. qd̾ eñ in sua pena ⁊̃ aliena
miseria cruciarz. Abraham autem ⁊ crucia¬
cum uidit. ⁊ tñ sũ compassionis dolore ⁊̃ gau¬
dio felicitatis persistens eũ per iustĩam repu¬
corda iustoꝵ diuine iustĩe per ueritatis a¬
morem ĩmutabiliter iuh̾encia. non aliud
appet̾e uł approbare poterunt. nͥ hoc solũ qd̾
sm̃ illam ẽẽ cognoscunt ait Introibo ĩpogenci¬
am drũ. dñe memorabor iustĩe tue soliꝰ. In
hac autem uita ubi eiusdem diuine iusticie
⁊̃ q̃ sm̃ ip̃am iusta ñsũt sine ĩiustĩa uelled
possumꝰ: qr ħ solũ ad nos pertin. ut ubi nes¬
cimus quid potius deo placeat. ħ potissimũ e¬
eam deinceps pietacti locus nõ debetur quia
siquid nos sslic ex compassione tetig̾it uel
ex uicio est affectui dñante. uł ex infirmita¬
te corruptibił nature passioni resist̾e non ua¬

Expanded text:
situs pro fratribus sollicitatur, ut ei ad miseriae situs pro fratribus sollicitatur, ut ei ad miseriae cumulum accederet, quod eum in sua poena etiam aliena miseria cruciaret. Abraham autem etiam cruciatum vidit, et tamen sive compassionis dolore in certitudine felicitatis persistens , eum per justitiam repucorda justorum divinae justitiae per veritatis amorem immutabiliter inhaerentia, non aliud appetere vel approbare poterunt, nisi hoc solum quod secundum illam esse cognoscunt ait: Introibo in potentiam Domini; Domine, memorabor justitiae tuae solius . In hac autem vita ubi ejusdem divinae justitisecundum ipsam justa non sunt sine injustitia velle possumus; quia hoc solum ad nos pertinet ut ubi nescimus quid potius Deo placeat, hoc potissimum eeam deinceps pietati locus non debetur. Quia si quid nos illic ex compassione tetigerit, vel ex vitio est affectui dominante, vel ex infirmitate corruptibilis naturae passioni resistere non va
Abbreviated transcription (Latin):
patiatur: ut per passionem deleatur iniqui¬
tas. per compassionem exerceatur bonitas.
hoc siquidem ad bonitatẽ pertin uitemor¬
talis. ut se aliis conditionis sue accõmodet.
⁊ aliene passionis per compassionem parti¬
ceps efficiatur uc sicut id quod pacitur ueces¬
sitatis ẽ: ita id qđ compatit᷑ opus sit bõĩta¬
tis. Ubi autem pari ũ erit. compati ñ erit.
Non tñq crudelitas erit in pena aliena. ded
qr oruciatus nõ merit ex aliena miseria. hic
compati u̾tutis ÷ illic non compati felicitati
hic compat̾is uolũcate mouens pietate cõ¬
doles bonitace. Illic non compat̾is felicitace
ñ moueris eternitate. non condoles impassi¬
ti est. Sane qui illic pati nõ exuunt cõpati
nõ deponũt. qr sicut pro sua iniquitate cor¬
ruptibiłr patiũtur ita pro aliena ĩfelicita¬
te sm̃ uite mortał affectum carnałr compa¬
tiuntur. Hinc est qd̾ diues ille ĩcormentis po¬

Expanded text:
patiatur, ut per passionem deleatur iniquipatiatur, ut per passionem deleatur iniquitas, per compassionem exerceatur bonitas. Hoc siquidem ad bonitatem pertinet vitae mortalis, ut se in aliis conditioni suae accommodet, et alienae passionis per compassionem particeps efficiatur, ut sicut id quod patitur necessitatis est, ita id quod compatitur opus sit bonitatis. Ubi autem pati non erit, compati non erit. Non tamen quia crudelitas erit in poena aliena, sed quia cruciatus non inerit ex aliena miseria. Hic compati virtutis est; illic non compati, felicitatis. Hic compateris voluntate, moveris pietate, condoles bonitate. Illic non compateris felicitate, non moveris aeternitate, non condoles impassiti est. Sane qui illic pati non exuunt compati non deponunt; quia sicut pro sua iniquitate corruptibiliter patiuntur, ita pro aliena infelicitate secundum vitae mortalis affectum carnaliter compatiuntur. Hinc est quod dives ille in tormentis po