comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lomonẽ dicit᷑. Stelio manibꝰ nititur.
& morat᷑ ĩ aedibꝰ regis. Plerũq enim
aues quas aduolatũ penna subleuat. ĩ
uepribꝰ resident: & stelio qͥ aduolatum
pennas non hab&. nitens manibꝰ regł
edificiũ ten&. Quia nimirũ sȩpe inge¬
niosi quiq dũ ꝑ negl ͥgenciã torpent.
in prauis actibus remanent: & simpli¬
ces quos ingenii penna non adiuuat.
ad optinenda ȩterni regni mȩ̨nia. uir¬
tus oꝑationis eleuat. Stelio ergo dũ
manibꝰ nitit᷑. in regis aedib moratur:
Quia illo simplex ꝑ intentionẽ recti
oꝑis ꝑuenit. quo ingeniosus minime as¬
cendit. Sed his auditis. questio nr̃o cordi
suboritur: cur uel negl: genti intell gen¬
ciȩ donũ tribuit᷑. uel studiosus quisq sen-
sus sui tarditate prepeditur. Ad quam
Nichil in ttura suit caysa fit.
dcirco enĩ sepe desidiosus ingeniũ accipit.
ut de neglꝰ gencia iustius puniat᷑: quia
qͦd sine labore adsequi potuit. scire contẽp¬

Expanded text:
Salomonem dicitur: Stellio manibus nititur, Salomonem dicitur: Stellio manibus nititur, et moratur in aedibus regis . Plerumque enim aves, quas ad volatum penna sublevat, in vepribus resident; et stellio, qui ad volatum pennas non habet, nitens manibus, regni aedificium tenet, quia nimirum saepe ingeniosi quique dum per negligentiam torpent, in pravis 187 actibus remanent, et simplices, quos ingenii penna non adjuvat, ad obtinenda aeterni regni moenia virtus operationis levat. Stellio ergo dum manibus nititur, in regis aedibus moratur, quia illo simplex per intentionem recti operis pervenit, quo ingeniosus minime ascendit. Sed his auditis, quaestio nostro cordi suboritur, cur vel negligenti intelligentiae donum tribuitur, vel studiosus quisque ssus sui tarditate praepeditur. Ad quam Nihil in terra sine causa . Idcirco enim saepe et desidiosus ingenium accipit, unde negligens etiam justius puniatur. Quia quod sine labore assequi potuit, scire contem
Abbreviated transcription (Latin):
uicias stultus oculis aspicit. & inornamͣti
sui usũ minime ad sumit: quia uerba le¬
gis audiens magna quidẽ esse considerat:
sed ad cõprehenda hȩc. nullo studio amo¬
ris elaborat. At contra alius sitĩ hab&
ĩgenium non hab&. Amor ad meditandr̃
ꝑtrahit : sensus ebit̾udo contra dicit.
& sepe hoc indiuinȩ legis eruditione
is qͣndoq studendo intellegit: quod ꝑne
gł genciã ingeniosus nescit. Huiꝰ gͥ stul¬
ti diuicias sicientes bibunt : dum precep¬
ta di quȩ ingeniosi fastidientes nesciunt.
ebetes amantes ad secunt᷑. In his nimirũ
tenebras ebitudinis : inlustrat oculus amo-¬
ris. Nã hoc tardiorib sitis aperit. qͦd
uelocioribꝰ fastidium claudit. Qui &
idcirco ad intelligenciȩ alta ꝑueniunt:
quia agere quȩ intellexer int. uel mini¬
ma nulla contempnunt: Ꝙ dũ sensum
manibꝰ adiuuant: se se ultra altitudi¬
nẽ ĩgeniosoꝵ leuant. Unde bene ꝑsa-

Expanded text:
vitias stultus oculis aspicit, et in ornamenti vitias stultus oculis aspicit, et in ornamenti sui usum minime assumit, quia verba legis audiens, magna quidem esse considerat, sed ad comprehendenda haec nullo studio amoris elaborat. At contra alius sitim habet, ingenium non habet; amor ad meditandum pertrahit, sensus hebetudo contradicit; et saepe hoc in divinae legis eruditione quandoque studendo intelligit, quod per negligentiam ingeniosus nescit. Hujus ergo stulti divitias sitientes bibunt, dum praecepta Dei, quae ingeniosi fastidientes nesciunt, hebetes amantes assequuntur. In his nimirum tenebras hebetudinis illustrat oculus amoris; nam hoc tardioribus sitis aperit, quod velocioribus fastidium claudit. Qui et idcirco ad intelligentiae alta perveniunt, quia agere quae intellexerunt, vel minima nulla contemnunt; et dum sensum manibus adjuvant, sese ultra altitudinem ingeniosorum levant. Unde bene per
Abbreviated transcription (Latin):
cũ mala aꝑta suggerens humanȩ menti. bo¬
na om̃ia simul destruere conat᷑. Sed armatꝰ
uenit: qͣndo bona alia intacta deserens. la¬
tenter alia corrũpit. Nã sȩpe qͦsdã in intellec¬
tu non temptat. eisq insacri eloquii medi¬
tatione non obuiat: sed tamen eoꝵ uitam
in oꝑatione supplantat. Qui dũ de scienciȩ
uirtute laudantur : nequaquã suoꝵ operũ
dãpna respiciunt. Cũq infauoris dlecstio¬
nẽ animus ducit᷑. uitȩ suȩ uulnera non me.¬
detur. Huncs armatꝰ hostis rapuit: quem
fraude tectus in alia deserens. ex alia par¬
te superauit. Sequit᷑. Ꝙ bibent sicien¬
ni liquoris fontẽ. sed non bibit: qͥa inge¬
niũ quidẽ intellegencie accipit: sed tam̃
ueritatis sentencias cognoscere legendo
contẽpnit. Scit qͥa intelligere studendo
preualeat: sed ab om̃i doctrinę studio
fastidiosus cessat. Diuiciȩ quoq mentis:
sunt uerba sacrȩ locutionis. Sed has di¬

Expanded text:
cum mala aperte suggerens humanae menti, bocum mala aperte suggerens humanae menti, bona omnia simul destruere conatur. Sed armatus venit, quando bona alia intacta deserens, latenter alia corrumpit. Nam saepe quosdam in intellectu non tentat, eisque in sacri eloquii meditatione non obviat; sed tamen eorum vitam in operatione supplantat, qui dum de scientiae virtute laudantur, nequaquam suorum operum damna respiciunt; cumque in favoris delectationem animus ducitur, vitae suae vulneribus non medetur. Hunc ergo armatus hostis rapuit, quem fraude tectus in alia deserens, ex alia parte superavit. Sequitur: CAPUT X. Ini liquoris fontem, sed non bibit, quia ingenium quidem intelligentiae accipit, sed tamen veritatis sententias cognoscere legendo contemnit; scit quia intelligere studendo praevaleat, sed ab omni doctrinae studio fastidiosus cessat. Divitiae quoque mentis, sunt verba sacrae locutionis; sed has di
Abbreviated transcription (Latin):
melicus comed&. Hab& &iam stultus
messem: qͣndo iniquus quisq donũ rectȩ
intellegentiȩ accipit: quod scripture sacrȩ
nec tam̃ diligit. Laudando ex aggerat.
uiuendo calcat. Quia gͦ stultꝰ iste recta
& intellegit & dicit. sed tam̃ hec oꝑando . ñ.
amat: messẽ habendo ieiunat. Quã nimi¬
rũ famelicꝰ comedit: qͥa is qui ad dm scĩs
desideriis anhebat. discit qͦd audit. agit
qͦd didicerit. Ꝙ dũ doctoris praui recta
prȩdicatione reficit᷑ : quid aliud quã stul¬
ti fruge saciat᷑. An non famelicos suoᷤ
ueritas ut stulti messẽ comederent ad¬
monebat: cũ ꝑ desideria sc̃ã flagrantib¬
de phariseis p̃ciper& dicens: quȩ dicunt
facite. iuxta oꝑa ueraꝰ eoꝵ nolite fa-¬
cere Ac si aꝑte dicer&. Uerbi
messẽ loquendo excolunt. sed hanc ma-¬
le uiuendo minime contingunt. ues¬
tr̃ã gͦ famẽ messis ista reficiat: quia uobis
hanc ꝑfatuitatis suȩ fastidium seruant.
Antiquus nãq hostis quasi inhermis uincit᷑:

Expanded text:
lii comedant. --Habet etiam stultus messem, quando iniquus quisque donum recte intelligentiae accipit: Scripturae sacrae nec tamen diligit; laudando exaggerat, vivendo calcat. Quia ergo stultus iste recta et intelligit et dicit, sed tamen haec operando non amat, messem habendo jejunat. Quam nimirum famelicus comedit, quia is qui ad Deum sanctis desideriis anhelat, discit quod audit, agit quod didicerit; et dum doctoris pravi recta praedicatione reficitur, quid aliud quam stulti fruge satiatur? An non famelicos suos Veritas, ut stulti messem comederent, admonebat, cum per desideria sancta flagrantib Pharisaeis praeciperet, dicens: Quae dicunt facite, juxta opera vero eorum nolite facere . Ac si aperte diceret: Verbi messem loquendo excolunt, sed hanc male vivendo minime contingunt. Vestram ergo famem messis ista reficiat, quia vobis hanc per fatuitatis suae fastidium servant. Antiquus namque hostis quasi inermis vincitur,
Abbreviated transcription (Latin):
hͥgunt. Sunt angłi: & uiuunt & senti¬
unt. & in tellͥ gendo discernunt. Homo
arborib sentire cum animalibꝰ. discerne.¬
re cũ angłis. recte nomine uniuersitatiᷤ
exprimitur . in quo iuxta aliquid ipsa uni¬
uersitas tenetur. Unde & discipulis ue-¬
ritas dicit. Euntes inmundũ uniuersũ:
p̾dicate euuangłiũ om̃i creaturȩ. Omnẽ
uidelic& creaturã solũ intelligi hominẽ
uoluit. cui cõmune aliquid cũ om̃ibus
telleͥgi & aliter possunt. Sc̃i enim sp̃s
gr̃a. cum sibi diuites subicit: pauperes
non repellit. Cũ fortes humiliat: ueni¬
re ad se debiles non recusat. Cum nobileᷤᷤ
colligit. simul & ignobiles ad prehendit.
Cũ sapientes suscipit: imꝑitoꝵ stulticiã
non contẽpnit. Unuersa gͦ d̾s aquis

Expanded text:
ligunt. Sunt angeli, et vivunt, et sentiligunt. Sunt angeli, et vivunt, et sentiunt, et intelligendo discernunt. Homo arboribus, sentire cum animalibus, discernere cum angelis, recte nomine universitatis exprimitur, in quo juxta aliquid ipsa universitas tenetur. Unde et discipulis Veritas dicit: Euntes in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae . Omnem videlicet creaturam solum intelligi hominem voluit, cui commune aliquid cum omnibus telligi et aliter possunt. Sancti enim Spiritus gratia cum sibi divites subjicit, pauperes non repellit, cum fortes humiliat, venire ad se debiles non recusat; cum nobiles colligit, simul et ignobiles apprehendit; cum sapientes suscipit, imperitorum stultitiam non contemnit. Universa ergo D
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ societate credimus. necesse est ut hec
eliphaz uerba mistice disseramꝰ. Om̃ps
enĩ d̾s terrȩ pluuiam tribuit: cũ aren
tia corda gentiliũ suꝑnȩ gͥrã p̃dicatio¬
nis infundit. Et aquis unuiersa in rigat.
qͥa sterilitatem ꝑditi hominis repletione
sp̃s. ad fructificationẽ format. sicut ꝑ
sem&e ipsam ueritas dicit. Qui biberit
nũ. Uniu̾sitatis autẽ nomine. homo sig¬
nat᷑: qͥa in ipso uera species. & magna cõ¬
munio uniuersitatis ostendit᷑. Om̃ẽ nãq
qͦd est. aut est & non uiuit: aut est &
uiuit. sed nequaqu̾ã sentit. Aut est. &
uiuit. & sentit. sed non intell git. nec
discernit. Aut est. & uiuit: sentit.
tamen uiuunt. Sunt arbusta: uiuunt
quidẽ. nec tamen sentiunt. Herbarũ
nãq atq arboꝵ uita. uiriditas uocat᷑.
sicut ꝑ paulum de seminib dicitur.
Insipiens tu qͦd seminas non uiuificatur.
nisi prius moriat᷑. St̃ bruta animalia :
uiuunt & sentiunt. nec tamen intel¬

Expanded text:
ejus societate credimus, necesse est ut haec ejus societate credimus, necesse est ut haec Eliphaz verba mystice disseramus. Omnipotens enim Deus terrae pluvitia corda gentilium supernae gratia praedicationis perfundit; et aquis universa irrigat, quia sterilitatem perditi hominis repletione spiritus ad fructificationem format, sicut per semetipsam Veritas dicit: « Qui biberit 13. Universitatis autem nomine homo significatur, quia in ipso vera species et magna communicatio universitatis ostenditur. Unde et quod est, aut est et non vivit, aut est et vivit, sed nequaquam sentit; aut est et vivit, et sentit, sed non intelligit nec distamen vivunt. Sunt arbusta, vivunt quidem, nec tamen sentiunt. Herbarum namque atque arborum vita viriditas vocatur, sicut per Paulum de seminibus dicitur: Insipiens, tu quod seminas, non vivificatur, nisi prius moriatur . Sunt bruta animalia, vivunt et sentiunt, nec tamen intel
Abbreviated transcription (Latin):
borem creder&. nisi certum hoc ꝑ experim̃¬
tũ tener&. Intanta nãq unius grani par-¬
uitate & pęne nulla sui dissimilitudine:
ubi lat& ligni duricia & ligno tenerior
uel durior medulla. Asperitas corticis.
uiriditas radicis: Sapor fructuũ. sua¬
uitas frum : Colorũ diuersitas. molli¬
cies foliorũ Et tam̃ qͥa hoc ꝑ experim̃tũ
nouimus : ex uno grano seminis prodire
om̃ia non dubitamus. Quid gͦ est diffici¬
le ut puluis inmenbra redeat. dũ con-¬
ditoris potenciam cotidie cernimus. quia
ex grano ligna mirabilit̾ & adhuc mira¬
bilius fructus ex lignis ereat: Dicat gͦ
qui facit magna & inscrutabilia : & mira¬
bilia absq numero. Quia diuinoꝵ ope¬
rũ magnitudo. nec ex qualitate ual&
discuti : nec ex quantitate numerari. Un-
SUPER FACIEM TERRE. ET INRIGAT
acyis UNIUtasa. Qui ꝑonit hyoriles
IN SUBUMI.ET MERENTES ERIGIT SOS¬
pitatt. Quia amicos beati iob eruditoᷤ

Expanded text:
borem crederet, nisi certum hoc per experimeborem crederet, nisi certum hoc per experimentum teneret? In tanta namque unius grani parvitate et pene nulla sui dissimilitudine, ubi latet ligni duritia, et ligno tenerior vel durior medulla, asperitas corticis, viriditas radicis, sapor fructuum, suavitas odorum, colorum diversitas, mollities foliorum? Et tamen quia hoc per experimentum novimus, ex uno grano seminis prodire omnia non dubitamus. Quid ergo est difficile, ut 190 pulvis in membra redeat, dum conditoris potentiam quotidie cernimus, qui et ex grano ligna mirabiliter, et adhuc mirabilius fructus ex lignis creat? Dicat ergo: Qui facit magna et inscrutabilia, et mirabilia absque numero, quia divinorum operum magnitudo nec ex qualitate valet discuti, nec ex quantitate numerari. Undesuper faciem terrae, et irrigat aquis universa. Qui ponit humiles in sublimi, et maerentes erigit sospitate.
Abbreviated transcription (Latin):
ta considerent: dũq resurrectionis uim
colligere ex ratione non possunt. hȩc ad
statum pristinũ redire posse desperent.
Mira igitur quȩ ex fide credenda sunt. ꝑ¬
scrutanda ꝑ rationem non sunt: Quia si
hȩc nr̃is oculis ratio expander&. mira non¬
essent. Sed cum inhis fortasse animus
titubat: necesse est ut ea quȩ ꝑusũ nouit
nec tamen ꝑrationem colligit. ad memoriã
reducat: quatinus rei similis argumento
fidẽ robor&. quã labe factare sua sagaci¬
tate dep̾hendit. Considerato qͥppe huma-¬
nȩ carnis puluere. quorundã mens concussa
desper&. quando puluis ad carnem redeat.
& rediuiuũ corpus ꝑ membroꝵ linia m̃ta
cõponat. Quando illa terrȩ ariditas ꝑ ui-¬
uentia membra uiridescat. ac se se ꝑ eoꝵ
species formasq distinguat. Hoc nimirũ
cõprehendi ꝑ rationem non potest : sed tam̃
credi facile ꝑ exemplũ potest. Quis enim ab
uno grano seminis in mensam surgere ar¬

Expanded text:
ta considerent; dumque resurrectionis vim ta considerent; dumque resurrectionis vim colligere ex ratione non possunt, haec ad statum pristinum redire desperent. Miracula Dei, quae ex fide credenda sunt, perscrutanda per rationem non sunt; quia si haec nostris oculis ratio expanderessent. Sed cum in his fortasse animus titubat, necesse est ut ea quae per usum novit, nec tamen per rationem colligit, ad memoriam reducat; quatenus rei similis argumento fidem roboret, quam labefactari sua sagacitate deprehendit. Considerato quippe humanae carnis pulvere, quorumdam mens concussa  quando pulvis ad carnem redeat, et redivivum corpus per membrorum lineamenta componat; quando illa terrae ariditas per viventia membra viridescat, ac se per eorum species formasque distinguat. Hoc nimirum comprehendi per rationem non potest, sed tamen credi facile per exemplum potest. Quis enim ab uno grano seminis, immensam surgere ar
Abbreviated transcription (Latin):
tidie sparsa grana seminũ plenitudine
multiplicant᷑ spicarũ: & nemo miratur.
Aquã semel inuino ꝑmutatã uidentes.
cuncti mirati sunt: Cotidie humor t̾rȩ
ĩ radicẽ uitis adtractus. ꝑ botrũ in uinũ
uertitur. & nemo mirat᷑. Mira itaq¬
sunt om̃ia quȩ mirari homines negl gua.
qͥa ad considerandũ ut p̃diximus usu tor-
na: adiunxit statim. & inscrutabilia. Minꝰ
enĩ fuerat magna facere:si tam̃ ea quȩ
facta sunt ꝑscrutari potuissent & recte
subdit᷑. Et mirabilia absq numero. qͥa
minoris ess& magnitudinis. si quȩ inscru-¬
tabilia condidit. pauca suissent. Sed int̃¬
hȩc sciendũ est. qͥa diuina miracula & sẽꝑ
debent considerari ꝑstudiũ: & numqũã
discuti ꝑ intellectũ. Sepe nãq humanus
sensus dũ quarundã rerum rationẽ que¬
rens non inuenit: indubitationis se uora¬
ginẽ mergit. Unde fit ut non nulli ho-¬
mines mortuoꝵ corpora inpuluerẽ redac¬

Expanded text:
tidie sparsa grana seminum, plenitudine tidie sparsa grana seminum, plenitudine multiplicantur spicarum, et nemo miratur. Aquam semel in vinum permutatam videntes cuncti mirati sunt, quotidie humor terrae in radicem vitis attractus, per botrum in vinum vertitur, et nemo miratur. Mira sunt itaque omnia quae mirari homines negligunt, quia ad considerandum, ut praediximus, usu torpena, adjunxit statim: Et inscrutabilia. Minus enim fuerat magna facere, si tamen ea quae facta sunt, perscrutari potuissent. Recte autem subditur: Et mirabilia absque numero, quia minoris esset magnitudinis, si quae inscrutabilia condidit, pauca fuisset. 19. ivina miracula et semper debent considerari per studium, et nunquam discuti per intellectum. Saepe humanus sensus, dum quarumdam rerum rationem quaerens non invenit, in dubitationis se voraginem mergit. Unde fit ut nonnulli homines mortuorum corpora in pulverem redac
Abbreviated transcription (Latin):
sufficiat: quod cuncta ex nichilo creauit.
qͦd ipsa mundi fabrica mira potentiȩ uir¬
tute disposita est & suꝑ aera cęlũ suspen¬
ditur. & suꝑ abyssum terra libratur: qͦd
ex rebus inuisibilib om̃is hȩc uniuersitas
ita dixerim inbreui colligens mundũ alte¬
rũ sed rationalem: qͦd hunc ex anima &
carne constituens. in in uestigabili uirtutis
sed tamen mirari negl :ͥgimus: qͥa ea quȩ
Iincomp̃hensibili indagatione mira sunt.
humanis oculis usu uiluerunt. Unde fit
ut si mortius homo suscit ͤ tur : in admira.¬
tionẽ om̃is exiliant. Ꝙ cotidie homo qui
non erat nascitur. & nemo mirat᷑. dũ ꝓcul
dubio om̃ibꝰ const&. quia plus sit creari qͦd
non erat. quã reparari quod erat. Quia
arida aaron uirga floruit: cuncti mirati
sunt. Cotidie exarente terra arbor pro¬
ducit᷑. uirtusq pulueris in lignũ uertit᷑.
& nemo miratur. Quia quinq sunt pa¬
nib quinq milia hominũ saciati. creuis¬
se ȩscas indentib cuncti mirati sunt. Co¬

Expanded text:
sufficiat, quod cuncta ex nihilo creavit, quod ipsa mundi fabrica mira potentiae virtute disposita est, et super aera coelum suspenditur, et super abyssum terra libratur; quod ex rebus invisibilibus omnis haec universitas ita dixerim, in brevi colligens mundum alterum, sed rationalem; quod hunc ex anima et carne constituens investigabili virtutis sed tamen mirari negligimus, quia ea quae incomprehensibili indagatione mira sunt humanis oculis, viluerunt. Unde fit ut si mortuus homo suscitetur, in admirationem omnes exsiliant; et quotidie homo qui non erat nascitur, et nemo miratur: dum procul dubio omnibus constet quia plus sit creari quod non erat quam reparari quod erat. Quia arida Aaron virga floruit, cuncti mirati sunt; quotidie ex arente terra arbor producitur, virtusque pulveris in lignum vertitur, et nemo miratur. Quia quinque sunt panibus quinque millia homines satiati, crevisse escas in dentibus cuncti mirati sunt: quo
Abbreviated transcription (Latin):
me głȩ illius delectatio tenuiss&. Sed sr¬
ne tarditate maledixi: qͥa supplicia man-¬
sura conspiciens. eiꝰ potenciã sine dubita¬
tione reprobaui. Sed quia iniqui quiq
quo plus in hoc mundo ꝓficiunt. pluree secũ
ad interitũ trahunt: recte subditur. Lon¬
ge fient filii eius asalute. Filri qͥppe
stulti sunt. qͥ in ambitione huiꝰ scłi ex eiꝰ
imitatione nascunt᷑. Qui ꝓfecto tanto¬
a salute longius fiunt: qͣnto inꝑpetrati.¬
one nequiciȩ nulla infirmitate feriunt᷑.
bis aditus porta dicit᷑: ita est dies iudi¬
cuĩ porta regni: qͥa ꝑ eũ ab electis om̃ib
ad cȩlestis patriȩ głam intratur. Vnde
& hunc diem. cũ ad retributionẽ scȩ̃ ȩcđȩ
salomon ꝓpinquare conspicer&. dixit.
Nobilis inportis uir eiꝰ. qͣndo sederit cũ
senatoribus terrȩ. Uir qͥppe est ȩccłȩ:
humani generis redemptor. Qui in por¬
tis se nobilẽ ostendit: quia despectus

Expanded text:
me gloriae illius delectatio tenuisset; sed sime gloriae illius delectatio tenuisset; sed sine tarditate maledixi, quia supplicia mansura conspiciens, ejus potentiam sine dubitatione reprobavi. Sed quia iniqui quique quo plus in hoc mundo proficiunt, plures secum ad interitum trahunt, recte subditur: Longe fiant filii ejus a salute. Filii quippe stulti sunt, qui in ambitione hujus saeculi ex ejus imitatione nascuntur; qui profecto a salute tanto longius fiunt, quanto in perpetratione nequitiae nulla infirmitate feriuntur. bis aditus porta dicitur; ita est dies judicii porta regni, quia per eum ab electis omnibus ad coelestis patriae gloriam intratur. Unde et hunc diem cum ad retributionem sanctae Ecclesiae Salomon appropinquare conspiceret, dixit: Nobilis in portis vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrae . Vir quippe est Ecclesiae humani generis Redemptor, qui in portis se nobilem ostendit, qui despectus
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa humana gła om̃imodo nichil sit cũ
gemitu fatentur: ita ut protinus dicant.
ecce quã nichil est homo. Qui hoc nimirũ
rectius dicerent: si cum ingła hominem
cernerent. tunc eius interitũ cogitantes.
transeuntẽ potenciam nichil esse sensisseñ.
Tunc qͥppe est humana elatio pensanda
quã nichil sit: cũ se se suꝑ cęteros succes¬
sibꝰ extollit: tunc considerandũ est quo
cursu felicitas transuol&: cũ ante huma¬
nos oculos quasi ꝑmanens poll&. Nam
głam morituri nihil esse: in ipsa iam mor-¬
te pensare infirmi qͥlib& possunt. Tunc
enĩ ei &iam illi derogant: qui hanc & usq
Ad mortẽ sequentes amant. Bene itaq
dicit᷑: ego uidi stultũ firma radice &
malediri pulchritudini eiꝰ statim. Ac si
aꝑte dicer&. Contra stulti pulchritudinẽ
morã ĩ maledietione non habui: quia cũ
hanc cernerẽ. simul &iam pęnã sequentẽ
uidi. Non enĩ statĩ maledicerẽ: siqua

Expanded text:
quia humana gloria omni modo nihil sit, cum quia humana gloria omni modo nihil sit, cum gemitu fatentur, ita ut protinus dicant: Ecce quam nihil est homo. Qui hoc nimirum rectius dicerent, si cum in gloria hominem cernerent, tunc ejus interitum cogitantes, transeuntem potentiam nihil esse sensissent. Tunc quippe est humana elatio pensanda quam nihil sit, cum sese super caeteros successibus extollit. Tunc considerandum est quo cursu felicitas transvolet, cum ante humanos oculos quasi permanens pollet. Nam gloriam morituri nihil esse, in ipsa jam morte pensare infirmi 185 quilibet possunt. Tunc enim ei etiam illi derogant, qui hanc et usque ad mortem sequentes amant. Bene itaque dicitur: Ego vidi stultum firma radice, et maledixi pulchritudini ejus statim. Ac si aperte diceret: Contra stulti pulchritudinem, moram in maledictione non habui, quia cum hanc cernerem, simul etiam poenam sequentem vidi. Non enim statim maledicerem, si qua
Abbreviated transcription (Latin):
radice: & maledixi pulchritudini eiꝰ statim.
Pulchritudini qͥppe stulti maledicere est:
eiꝰ głam exconsiderata dãpnatione iudicare:
qͥa eo atrocius intormentis obruitur. quo
altius in peccatis eleuatur. qͥa transit qͦd
extollitur. ꝑmance qͦd pinit᷑ qui honsͦ¬
ratur inuia: in ꝑuentione dampnabit᷑:
& quasi ꝑ amena prata ad carcerẽ ꝑuenit.
qͥ ꝑ presentis uite ꝓsꝑa ad interitũ ten¬
dit. Notandũ uero qͦd cũ stulti pul¬
chritudini maledixisse se dicer&: addidit
litate. uarietur. Sepe enĩ eiꝰ iudiciũ
cũ ipsa p̃sentis rei specie ducit᷑: & iuxta
hoc quod aspicit intentio illius sensusq
format᷑. Nam plerũq non nulli dum
quorundã głam cernunt: eiusdẽ głȩ aspec-¬
tibꝰ delectantur. Hanc magnũ aliquid
ȩstimant: sẽq ut talia mereant᷑ exoptant.
Cũ uͦ gloriosos quosq aut deiectos subito
aut fortasse &iam morientes aspiciunt.

Expanded text:
radice, et maledixi pulchritudini ejus statim. radice, et maledixi pulchritudini ejus statim. Pulchritudini quippe stulti maledicere, est ejus gloriam ex considerata damnatione judicare, quia eo atrocius in tormentis obruitur, quo altius in peccatis elevatur; quia transit quod extollitur, permanet quod punitur; quia qui honoratur in via, in perventione damnabitur; et quasi per amoena prata ad carcerem pervenit, qui per praesentis vitae prospera ad interitum tendit. Notandum vero, quod cum stulti pulchritudini maledixisse se diceret, protinulitate varietur. Saepe enim ejus judicium cum ipsa praesentis rei specie ducitur, et juxta hoc quod aspicit, intentio illius sensusque formatur. Nam plerumque nonnulli, dum quorumdam gloriam cernunt, ejusdem gloriae aspectibus delectantur, ac magnum aliquid existimant, seque ut talia mereantur exoptant. Cum vero gloriosos quosque, aut dejectos subito, aut fortasse etiam morientes aspiciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑: ut apte monstraretur qͥa ipse int̾ra
fundam̃tũ posuit. qui asoliditate cȩlestis
patriȩ alienus fuit. Quasi firma radice
stultus ad tollit᷑. quando hic temporali
ꝓsperitate fulcitur: ut om̃e quod appecit
ad sequatur. Aduersa nulla sustineat. contͣ
infirmos sine repugnatione preualeat.
Bene agentibꝰ ex auctoritate contra dicat.
ad maiora cõmoda ex peiori semꝑ actione
ꝑueniat. Ꝙ unde uiam uitȩ deserit. inde
ad tempus felicior uiuat. Sed cum malos
florere infirmͥ conspiciunt. trepidant. &
apud sem& ipsos peccanciũ ꝓsperitate
turbati. intus ingressibꝰ mentis nutant. Quo¬
rũ ꝓfecto speciem sũpsit psalmista: cum di¬
cer&. Mei autẽ pęne moti sunt pedes:
pene effusi sunt gressus mei. Quia ze laui
uͦ eoꝵ głam fortes aspiciunt: ꝓtinus quae
post głam pęna sequatur adtendumt. Et
alta intus cogitatione despiciunt. hoc qͦd
suꝑbi foras fastu uacuę inflationis intumes¬
cunt. Bene gͦ dicitur. ego uidi stultũ firma

Expanded text:
quia ipse in terra fundamentum posuit, qui a soliditate coelestis patriae alienus fuit. Quasi firma radice stultus attollitur, quando hic temporali prosperitate fulcitur; ut omne quod appetit assequatur, adversa nulla sustineat, contra infirmos sine repugnatione praevaleat, bene agentibus ex auctoritate contradicat, ad majora commoda ex pejori semper actione perveniat, ut unde viam vitae deserit, inde ad tempus felicior vivat. Sed cum malos florere infirmi consapud semetipsos peccantium prosperitate turbati, intus in gressibus mentis nutant. Horum ergo speciem sumpsit Psalmista, cum diceret: Mei autem pene moti sunt pedes, pene effusi sunt gressus mei; zelavi gloriam fortes aspiciunt, protinus quae post gloriam poena sequatur, attendunt; et alta intus cogitatione despiciunt hoc, quod superbi foras fastu vacuae inflationis intumescunt. Bene ergo dicitur: Ego vidi stultum firma
Abbreviated transcription (Latin):
tribꝰ isrł. Quod ysaias quoq longe ante
prenuncians ait. Dñs adiudicandũ ueni&:
cũ senioribꝰ popłi sui. De his portis. salo¬
mon iterũ dicit. Date ei de fructu manuun
suarũ: & laudent eam inportis oꝑa eius.
Tunc qͥppe scã ȩccła de fructu manuũ sua¬
rũ accipit: cũ eã adꝑcipienda cȩlestia labo¬
ris sui retributio ad tollit. Tunc eã sua oꝑa
inportis laudant: qͣndo eiꝰ menbris ĩ ipso
regni aditu dicit᷑. E suriui & dedistismͥ
manducare: sitiui. & dedistis mͥ bibere.
Hospes eram & collegistis me: nudus & co¬
operuistis me. Ꝙ cętera. ł ili igit᷑ huius
stulti ante portã elati sunt. sed inporta
conterent᷑: quia amatores huiꝰ scłi inp̃senti
uita suꝑbiunt. sed in ipso regni aditu ae¬
terna anĩ aduersione feriuntur. Bene
autẽ subdit᷑: & non erit qui eripiat. Illos
qͥppe ueritas ab ȩterna aduersitate eri¬
pit: quos intẽporalibꝰ ꝓsꝑis ꝑ disciplinã pre-¬
mit. Qui gͦ nunc rennuit premi. tunc

Expanded text:
ribus Israel . Quod Isaias quoque longe ante praenuntians ait: Dominus ad judicium veniet cum senioribus populi sui . De his portis Salomon iterum dicit: Date ei de fructu manuum suarum, et laudent eam in portis opera ejus . Tunc quippe sancta Ecclesia de fructu manuum suarum accipit, cum eam ad percipienda coelestia laboris sui retributio attollit. Tunc eam sua opera in portis laudant, quando ejus membris in ipso regni aditu dicitur: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi bibere; hospes eram, et collegistis me; nudus, et cooperuistis me , et caetera. Filii igitur hujus stulti ante portam elati sunt, sed in porta conterentur, quia amatores hujus saeculi in praesenti vita superbiunt, sed in ipso regni aditu aeterna animadversione feriuntur. Bene autem subditur: Et non erit qui eripiat. Illos quippe veritas ab aeterna adpit, quos in temporalibus prosperis per disciplinam premit. Qui ergo nunc renuit premi, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
÷ ego sũ ostiũ ꝑ me siquis introierit sal¬
uabitur ł ilii igit᷑ huius stulti extra
portam ꝓficiunt᷑ in porta conteruntur.
quia prauȩ iudȩoꝵ soboles ante media¬
toris aduentũ in legis obseruatione floru¬
erunt: sed in ipsa redẽptoris nr̃i p̾sentia.
a diuinitatis obsequio ꝑfidiȩ suȩ meritis
repulsi ceciderunt. Quos nimirũ non est
qui eripiat: qͥa scilic& dũ ipsum redemp¬
torẽ extinguere ꝑsequendo conati sunt.
De quo bene subditur. Cyius messt̃¬

Expanded text:
 Ego sum ostium, per me si quis introierit, sal Ego sum ostium, per me si quis introierit, salvabitur ? Filii igitur hujus stulti extra portam proficiunt, et in porta conteruntur, quia pravae Judaeorum soboles ante Mediatoris adventum in legis observatione floruerunt; sed in ipsa Redemptoris nostri praesentia a Divinitatis obsequio, perfidiae suae meritis repulsi ceciderunt. Quos nimirum non est qui eripiat, quia scilicet dum ipsum Redemptorem exstinguere persequendo conati sunt, de quo bene subditur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ȩt̃nȩ sapientiȩ spreuit. Qui qͦsi firma ra-¬
dice conualuit. qͥa electoꝵ uita tempora¬
liter extinguendo superauit. Sed hunc
eliphar maledicendo despicit : quia nimirũ
om̃s heretici quoꝵ tenere speciem amicos
beati iob dirimus. cũ de nomine xp̃i glo-¬
riant᷑: iudeoꝵ ꝑfidid̃ ex auctoritate repͣ¬
hendunt. De quo stulto ꝓtinꝰ subdituꝵ¬
LONGE FIENT FIlII EIUS ASALUTE
Filii huiꝰ stulti st̃: om̃s qͥ ꝑfidiȩ illius
p̃dicatione generantur. Qui scilic& a salu-¬
te longe sunt: qͥa & si temporalẽ uitam
sine afflictione ꝑcipiunt. ę̧t̾na grauius
ultione feriuntur. Sicut de eisdẽ filuis
sei hẏpocrite: qͥa circuitis mar̾ẽ & aridam.
ut faciatis unũ ꝓselitũ. Q cum fuerit fac¬
tus: facitis eũ filiũ gehennȩ duplo quã
uos. Sequitur. Et̃ cONTERENTUR
IN PORTA: ET NON ERIT QUI ERIDI-¬
at. Quis alius portȩ nomine. nisi medi-¬
ator dĩ & hominũ deb& intelligi qͥ ait:¬

Expanded text:
aeternae Sapientiae sprevit. Qui quasi firma raaeternae Sapientiae sprevit. Qui quasi firma radice convaluit, quia electorum vitam temporaliter exstinguendo superavit. Sed hunc Eliphaz maledicendo despicit, quia nimirum omnes haeretici, quorum tenere speciem amicos beati Job diximus, cum de nomine Christi gloriantur, Judaeorum perfidiam ex auctoritate reprehendunt. De quo stulto protinus subdituejus a salute. - Filii ejus stulti sunt omnes qui perfidiae illius praedicatione generantur. Qui scilicet a salute longe sunt, qui etsi temporaliter vitam sine afflictione percipiunt, aeterna gravius ultione feriuntur. Sicut de eisdem filiis aei hypocritae, qui circuitis mare et aridut faciatis unum proselytum, et cum fuerit factus, facitis eum filium gehennae 183 duplo quam vos . Sequitur: Et conterentur in porta, et non erit qui eripiat. Quis alius portae nomine, nisi mediator Dei et hominum debet intelligi, qui ait:
Abbreviated transcription (Latin):
iob quos here ticoꝵ tenere speciem dix¬
imꝰ. in dictis suis nequaquã ꝑ om̃ia reꝓ-¬
bamus: qͥa dũ ꝑ suꝑnã sentenciã contra
Seos dicitur. non estis locuti corã me rec¬
tũ. & ꝓtinus addit᷑. sicut seruus m̃s iob.
ꝓfecto liqu&. quia non om̃ino despicit᷑.
quod ex melioris cõparatione reꝓbatur.
In rep̃hensione qͥppe eius in caute di¬
labunt᷑: sed tamen quia tanti uiri amici
sunt. ex familiaritate illius mistica
multa didicerunt. Unde sicut superi¬
us dirimus. eoꝵ uerbis &iam paulus
utitur: & hȩc iassertionis suȩ adiutorio
assumens. prolata exueritate testatur.
Quȩ tam̃ ueritas recte reprehendit: quia
quamlib& fortis sentencia. contra scmͣ uirũ
ꝓferriͥ non debuit. Possunt gͦ mystice
eliphar uerba pensari : quibꝰ ad beatũ iob
ma Radict: Et Martoiri eylchrrityoi-¬
NEM EIUS Statim. Stultus qͥppe iudeoꝵ
populus extitit: qui ipsam in carne p̾senciã

Expanded text:
Job, quos haereticorum tenere speciem dixJob, quos haereticorum tenere speciem diximus, in dictis suis nequaquam per omnia reprobamus, quia dum per supernam sententiam contra eos dicitur: Non estis locuti coram me rectum, et protinus subditur, sicut servus meus Job , profecto liquet quia non omnino desquod ex melioris comparatione reprobatur. In reprehensione quippe ejus incaute dilabuntur. Sed tsunt, ex familiaritate illius mystica multa didicerunt. Unde sicut et superius diximus , eorum verbis etiam Paulus utitur, et haec in assertionis suae adjutorium assumens, prolata ex veritate testatur. Quae tamen veritas recte reprehendit, quia quamlibet fortis sententia contra sanctum virum proferri non debuit. Possunt ergo mystice Eliphaz verba pensari, quibus ad beatum Job rma radice, et maledixi pulchritudini ejus statim. - Stultus quippe Judaeorum populus exstitit, qui ip
Abbreviated transcription (Latin):
uror ad maledicendũ nititur: qͥa carnaleᷤᷤ
quiq intra scãm ȩccłam adiutores callidi
tẽptatoris existunt. Quȩ enĩ eum ad
scãm ȩccłam in correctis moribꝰ positi: quo
ꝑfidem bonis uirta sunt. eo ꝑuitam du¬
rius premunt. Quia enĩ qͦsi fideles uita¬
ri nequeunt: a fidelibus tanto deterius.
qͣnto & interius telerant᷑. Amici uͦ illius
qui qͣsi ad consolandũ ueniunt. sed ad uer¬
ba asperȩ inuectionis excedunt. hereti¬
coꝵ speciem tenent: qͥ cũ contra bonos dm̃
superius latius dicta. nunc breuit᷑ studui
ex mistica designatione succingere: ut
lector m̃s ex ipsa hac replicatione memi¬
nerit. me in hoc oꝑe spũali intellectui
deseruire. Et tamen cũ utilitatis usus
postulat: suptilit̾ quoq studeo historiȩ
uerba discutere. Cũ ui necesse est. simul
utrũq complector: ut spũales fructus
allegoria germin&. qͦs tam̃ ex radice
historiȩ ueritas ꝓducit. Amicos uͦ beati

Expanded text:
uxor ad maledicendum nititur, quia carnales uxor ad maledicendum nititur, quia carnales quique intra sanctam Ecclesiam adjutores callidi tentatoris existunt. Quae enim anctam Ecclesiam incorrectis moribus positi, eo per fidem bonis juxta sunt, eo per vitam durius premunt. Quia enim quasi fideles vitari nequeunt, a fidelibus tanto deterius, quanto et interius tolerantur. Amici vero illius, qui quasi ad consolandum veniunt, sed ad verba asperae invectionis excedunt, haereticorum speciem tenent, qui cum contrsuperius latius dicta, nunc breviter studui ex mystica designatione succingere, ut lector meus ex ipsa hac replicatione meminerit me in hoc opere spiritali intellectui deservire. Et tamen cum utilitatis usus postulat, subtiliter quoque 182 studeo historiae verba discutere. Cum vero necesse est, simul utrumque complector, ut spiritales fructus allegoria germinet, quos tamen ex radice historiae veritas producit. Amicos vero beati
Abbreviated transcription (Latin):
RAE
UERITATE:BEATI
ios dicta a¬
MICORUMQ
CA PROPOSUI
scriptura ꝓmittere: eumq ꝑ electos om̃s
Unde & isdẽ beatus iob latino eloquio
dolens dicit᷑: ut ꝑ eius & nom̃ & uulnera
redẽptoris nr̃i passio designet᷑. De quo
⁊ ꝓpħa ait. Uere languores nr̃os ipse tu¬
lit: & dolores nr̃os ipse portauit. Cui tẽp¬
tator ablatis om̃ibus. & seruos & filioe.
occidit: qͥa non solũ iudaicũ populũ ex
timore seruientẽ. sed ipsos quoq aposto¬
los in suo amore generatos. passionis eius
tẽpore telo ꝑfidiȩ ꝑ ulit. Uulneribus
beati iob corpus adterit᷑: qͥa redẽptor nr̃
configi clauis incrucis patibulo non
dedignat᷑. Aplanta pedis usq aduerticẽ
uulnera suscepit: qͥa scam ȩccłam quae
corpꝰ eiꝰ est. non solũ ꝑ extrema & ultima
sed usq ad sũma menbra. ꝑsecutione se¬
uiens temptator affligit. Unde &iam
paulus dicit. Cõpleo ea quȩ de sunt pas¬
sionũ xp̃i. in carne mea. Cui suadere

Expanded text:
ae veritate beati Job dicta, amicorumque ca proposui scriptura promittere, eumque per electos omnes, Unde et idem beatus Job latino eloquio dolens dicitur, ut per ejus et nomen et vulnera, Redemptoris nostri passio designetur, de quo propheta ait: Vere languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit . Cui tentator, ablatis omnibus, et servos et filios occidit; quia non solum Judaicum populum ex timore servientem, sed ipsos quoque apostolos in suo amore regeneratos, passionis ejus tempore telo perfidiae perculit. Vulnere beati Job corpus atteritur, quia Redemptor noster configi clavis in crucis patibulo non dedignatur. A planta autem pedis usque ad verticem vulnera suscepit, quia sanctam Ecclesiam, quae corpus ejus est, non solum per extrema et ultima, sed usque ad summa membra persecutione saeviens tentator affligit. Unde etiam Paulus dixit: Compleo ea quae desunt passionum Christi in carne mea . Cui suadere
Abbreviated transcription (Latin):
ordini repugnar&. Qͦd ꝓfecto discipulos
ueritas premon& dicens. Uenit hora ut
om̃ĩs qui interficit uos: arbitretur se ob¬
sequiũ prestare đo. Sequitur. Et BibENt
Sicieiites diuicias tiys. Huiꝰ stulti
diuicias sicientes bibunt : quia fluentis
sacrȩ locutionis quȩ iudaicus populus
insuꝑbiȩ ostentione possederat. conuersȩ
gentilium mentes inrigant᷑. Unde eis ꝑ¬

Expanded text:
ordinationi repugnaret. Quod profecto discipulos ordinationi repugnaret. Quod profecto discipulos Veritas praemonet, dicens: Venit hora ut omnis qui interficit vos arbitretur obsequium sesitientes divitias ejus. - Hujus stulti divitias sitientes bibunt, quia fluentis sacrae locutionis, quae Judaicus populus in superbiae ostentatione possidet, conversae gentilium mentes irrigantur. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
ETARMatus. Huius enim stulti mes¬
sis fuerant. sacrȩ legis eloquil. Quȩdã
nãq spicarũ grana sunt uerba ꝓpħarũ:
quȩ stultus habuit sed non comedit: qͥa
iudaicus populus legem qͥdem uerbotenus¬
tenuit: sed ꝑ fatuitatis fastidiũ ab eiꝰ intel¬
lectu ieiunauit. Huius uͦ stulti messẽ fame¬
licus comẽdit. qͥa nimirũ gentilis populus
uerba legis intelligendo edidit: ad quȩ plebͤ
iudaica sine intellectu laborauit. Hõs fame.¬
licos fidi dñs p̃uidit: cum ꝑ euuangeliũ dixit.
Beati qui esuriunt & siciunt iusticiã : qmͣ
ipsi saturabunt᷑. De his famelicis. anna pro
phetante dicit᷑. Repleti prius ꝓ panib se
locauerunt: & famelici saturati sunt. Sed qͥa
messem ꝑdidit. recte subiungit᷑. qualiter ip¬
se &iam stultus perit. cum dicit᷑: & ipsum
rapi& armatus. Antiquus hostis iudaicũ
populũ armatus rapuit: qͥa in eo uitam fidi
fraudulent ȩ suggestionis iaculis extinrit
Ut unde se inherere dõ creder&. inde eiꝰ

Expanded text:
tulti messis fuerat sacri seges eloquii. Quaedam namque spicarum grana, sunt verba prophetarum, quae stultus habuit, sed non comedit, quia Judaicus populus legem quidem tenuit, sed per fatuitatis fastidium, ab ejus intellectu jejunavit. Hujus ergo messem famelicus comedit, quia nimirum gentilis populus verba legis intelligendo edidit, a quibus Judaica plebs sine intellectu laboravit. Hos famelicos fidei Dominus praevidit, cum per Evangelium dixit: « Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturase locaverunt, et famelici saturati sunt . Sed quia messem perdidit, recte subjungitur qualiter ipse etiam stultus perit, cum dicitur: Et ipsum rapiet armatus. Antiquus hostis Judaicum populum armatus rapuit, quia in eo vitam fidei fraudulentae suggestionis jaculis exstinxit, ut unde se inhaerere Deo crederet, inde ejus
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis uirtutem sensuũ moraliter inqui¬
ramus. quat nus dũ locutionis eoꝵ pondus
discuti ur. cuiꝰ doctrinȩ fuerint. ostendat᷑¬
radice stultus in terra figitur: quia totis
defideriis in terreno amore solidatur. Un¬

Expanded text:
verbis virtutem sensuum moraliter inquiverbis virtutem sensuum moraliter inquiramus, quatenus dum locutionis eorum pondus discutitur, cujus doctrinae fuerint, ostendatradice stultus in terra figitur, quia totis desideriis in terreno amore solidatur.
Abbreviated transcription (Latin):
na signant᷑: psalmista testatur dicene.
Eloquia dñi eloquia casta: argentũ igne
examinatũ. Qui gͦ argentũ non habent. ad
aquas uocant᷑ : quia nimirũ gentilitas quȩ
scripturȩ sacrȩ precepta non acceperat. sa¬
cri eloquii mnundatione saciatur. Quam
tanto nunc auidius potat: quanto hanc diu
sicca sitiebat. Eademgͦ diuina eloquia: &
messis. & diuiciȩ. uocantur. Messis quia
ieiunã mentẽ reficiunt: diuiciȩ quia mag¬
na nos moꝵ uenustate compõnunt. Eadẽ
& comedi dicunt᷑ & bibi: quia nimirum
dũ quȩdã in eis obscura sunt. quȩ non nisi
int᷑pretata intelł gimus: hȩc quasi manden-¬
do glut t̾imus. Dum quȩdã uͦ ad intellegen¬
dũ facilia. ita sumimꝰ ut inuenimꝰ: ea quasi
ñ mansa bibimus. qͥa in fracta sorbenius. Hȩc
sub intellectu mystico breui locutione
transcurrimus: ne quid forsitan preterisse
uiderimus. Sed quia beati iob amici esse
non possent. nisi in quib̾dã quoq magna
moꝵ honestate sulgerent: restat ut in eoꝵ

Expanded text:
Psalmista testatur, dicens: Eloquia Domini, eloquia casta, argentum igne examinatum . Qui ergo argentum non habent, ad aquas vocantur, quia nimirum gentilitas, quae Scripturae sacrae praecepta non acceperat, sacri eloquii inundatione satiatur, quam tanto nunc avidius potat, quanto hanc diu sicca sitiebat. Eadem ergo divina eloquia et messes et divitiae vocantur: messes quia jejunam mentem reficiunt; divitiae, quia magna nos morum venustate componunt. Eadem et comedi dicuntur et bibi, quia nimirum dum quaedam in eis obscura sunt, quae non nisi interpretata intelligimus, haec quasi mandendo glutimus; dum quaedam vero ad intelligendum facilia ita sumimus ut invenimus, ea quasi non mansa bibimus, quia non fracta sorbemus. Haec sub intellectu mystico brevi locutione transcurrimus, ne quid forsitan praeterisse videremur. Sed quia beati 184 Job amici esse non possent, nisi in quibusdam quoque magna morum honestate fulgerent, restat ut in eorum
Abbreviated transcription (Latin):
Mittentes uocabant tres sorores suas. ut
comederent & biberent cũ eis. Ac si aꝑte
diceret᷑. Infir mos qͦsq blanda ad se ꝑsuasio¬
ne deducebant: quatenꝰ eoꝵ mentes & magna
ꝑ contẽplacionẽ disserentes pascerent. & pͣsia
ꝑhistoriã tradentes nutrirent. Sequitur.¬

Expanded text:
Mittentes vocabant tres sorores suas, ut Mittentes vocabant tres sorores suas, ut comederent et biberent cum eis. Ac si aperte diceretur: infirmos quosque blanda ad se persuasione deducebant, quatenus eorum mentes, et magna per contemplationem disserentes pascerent, et parva per historiam tradentes nutrirent. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
Paucoꝵ qͥppe est forcia & occulta cognoscere.
multoꝵ uͦ historiȩ aꝑta sentire & idcirco iu¬
deȩ nobiles non siti. sed fame interisse asserit.
quia hi qui p̃esse uidebant᷑. dũ totos se exte¬
riori intelligenciȩ dederant. qͦd de intimis¬
discutiendo manderent non habebant. Quia
uͦ sublimioribꝰ ab interno intellectu cadenti¬
bus paruuiloꝵ intelligencia & inerterioribꝰ
exsicatur . recte illic adiungit᷑ multitudo eiꝰ
siti exaruit. Ac si aꝑte dicer&. Dũ uulgus uitȩ
suȩ studiũ deserit. iam nec fluenta historiȩ
exquirit: & occulta mandata saeri eloquii.
& aꝑta se intellerisse testant᷑: qui repb anti
se iudici conquerentes dicunt manducauimꝰ
& bibimꝰ coram te. Qͦd aꝑte exponendo
subiungunt: & in plateis nrĩs docuisti. Quia
gͥ sacra eloquia in locis obscurioribꝰ expo¬
nendo frangunt᷑. in locis uͦ aꝑtioribꝰ ita ut
inuenta fuerint potant᷑. dicat᷑ recte.

Expanded text:
Paucorum quippe est fortia et occulta cognoscere, Paucorum quippe est fortia et occulta cognoscere, multorum vero historiae aperta sentire; idcirco Judaeae nobiles non siti, sed fame interisse asserit, quia hi qui pracesse videbantur, dum totos se in exteriori intelligentiae dederant, qdiscutiendo manderent non habebant. Quia vero sublimioribus ab interno intellectu cadentibus, parvulorum intelligentia et in exterioribus exsiccatur, recte illic adjungitur: Multitudo ejus sisuae studium deserit, jam nec fluenta historiae exquirit. Et occulta mandata sacri eloquii et aperta se intellexisse testantur, qui reprobanti se judici conquerentes det bibimus coram te . Quod aperte exponendo subjungunt: Et in plateis nostris docuisti . Quia ergo sacra eloquia in locis obscurioribus exponendo franguntur, in locis vero apertioribus ita, ut inventa fuerint, potantur, dicatur recte:
Abbreviated transcription (Latin):
lis pascunt. Bene autẽ dicit᷑: ut comederent &
biberent cũ eis. Scriptura enĩ sacra aliqͣndo
nobis cybus est: aliquando potꝰ. Cybus est in
locis obscurioribꝰ: quia quasi exponendo fran-
git᷑. & mandendo glut tit᷑. Potꝰ uͦ est in locis
aꝑtioribꝰ: quia ita sorbet᷑. sicut inuenit᷑. Cybũ
uidit ꝓpħa scripturã scam̃: quȩ ex ponendo
frangeret᷑ cũ dicer&. Paruuli petiert̃ panẽ:
& non erat qͥ franger& eis: Id est infirmi quiq
scripturȩ sacrȩ ualentiores sentencias peciert᷑
exponendo cõminui: sed qui ex ponere debeat.
non ualce inueniri. Potũ uidit scripturam
sacrã ꝓpħa cũ dicer&: om̃s sicientes uenite ad
aquas. Si potꝰ aꝑta mandata non ess&: ꝑ sem&e¬
ipsã ueritas non clamar&. Siqͥs sitit: ueniat
ad me & bibat. Quasi cybũ ac potũ uidit pro.¬
pħa iudeȩ defuisse: cũ dicer&: Nobiles eius in¬
teriert̃ fame: & multitudo eius siti exaruit.

Expanded text:
lis pascunt. Bene autem dicitur: « Ut comederent et lis pascunt. Bene autem dicitur: « Ut comederent et biberent cum eis. Scriptura enim sacra aliquando nobis est cibus, aliquando potus. Cibus est in locis obscurioribus, quia quasi exponendo frangitur, et mandendo glutitur. Potus vero est in locis apertioribus, quia ita sorbetur sicut invenitur. Cibum vidit propheta Scripturam sacram, qui exponendo frangeretur, cum diceret: Parvuli petierunt panem, et non erat qui frangeret eis : id est, infirmi quique Scripturae sacrae valentiores sententias petierunt exponendo comminui; sed qui exponere debeat non valet inveniri. Potum vidit Scripturam sacram propheta, cum diceret: Omnes sitientes venite ad aquas . Si potus aperta mandata non essent, per semetipsam Veritas non clamaret: Si quis sitit, veniat ad me et bibat . Quasi cibum et potum vidit propheta Judaeae defuisse, cum diceret: Nobiles ejus interierunt fame, et multi
Abbreviated transcription (Latin):
sine dubitatione nox cordis est: intellectꝰ
non in merito dies uocat᷑. Unde & ꝑ pau¬
lũ dicit᷑. Alius iudicat diem int̾ diem:
alius iudicat omnẽ diem. Ac si aꝑte dicat.
Alius quedã non nullis inter missis intelligit.
alius uͦ omĩa ad intellectũ possibilia. ita ut
st̃ uidenda agnoscit. Unusquisq gͦ filius ĩ
die suo conuiuiũ ethib&. quia sc̃s quisq
p̾dicator iurta m̃surã inluminatȩ intelligen
ciȩ.mentes audienciũ epulis ueritatis pascit.
Indie suo paulus conuiuiũ fecerat. cũ dice¬
bat: beatiores erunt si sic ꝑmanserint scđm
cogitare cũ dicer&: unusqͥsq in suo sensu ab un
d&. Sequit᷑. Et mit tentes uocabant tres so¬
rores suas: ut comederent & biberent cũ eis.
Sorores filii ad conuiuiũ uocant: quia ĩfir¬
mis auditoribꝰ scĩ apostoli refectionis suꝑnȩ
gaudia pͣdicant: eorũq m̃tes qͥa aueritatis
pabulo ieiunas aspiciunt. diuini eloquii epu¬

Expanded text:
sine dubitatione nox cordis est, intellectus sine dubitatione nox cordis est, intellectus non immerito dies vocatur. Unde et per Paulum dicitur: Alius judicat diem inter diem, alius judicat omnem diem . Ac si aperte dicat: Alius quaedam nonnullis intermissis intelligit, alius vero omnia intellectu possibilia ita ut sunt videnda cognoscit. Unusquisque ergo filius in die suo convivium exhibet, quia sanctus quisque praedicator juxta mensuram illuminatae itiae mentes audientium epulis veritatis pascit. In die suo beatus Paulus convivium fecerat, cum dicebat: « Beatiores erunt, si sic permanserint, » sccogitare cum diceret: « Unusquisque in suo sensu abundet . » Sequitur: « Et mittentes vocabant tres sorores suas, ut comederent et biberent cum eis. » Sorores filii ad convivium vocant, quia infirmis auditoribus sancti apostoli refectionis supernae gaudia praedicant; eorumque mentes, quia veritatis pabulo jejunas aspiciunt, divini eloquii opu
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑. Om̃s qui infide dõ nascunt᷑ superat:
quia non ut cȩteros adoptio. sed natura illũ
diuinitatis ex altat. Queͥ & si humanitate
ceteris apparuit similis: diuinitate tamen
mansit supͣ omĩa singularis. Et ibant filii¬
turi conuiuia ꝑ domos ibant: cuͣ predica.¬
tores apostoli indiuersis mundi regionibꝰ.
uirtutũ epulas audientibꝰ. quasi edentibꝰ
ministrabant. Unde eisdẽ filus: de esuri¬
entibꝰ plebibus dicit᷑: date illis uos mandu¬
care. E rursum. Dimit tere eos ieiunos
nolo. ne deficiant inuia : Id est inp̃dicatio¬
ne ur̃a uerbũ consolationis accipiant. ne
a ueritatis pabulo ieiuni remanentes. in
huiꝰ uitȩ labore succumbant. Hinc rur¬
sũ eisdem filiis dicit᷑. Oꝑamini non cybum
qui peri t: sed qui ꝑman&e inuitam ȩt̃nã.
Quȩ conuiuia quomodo exhiberentur
adiungitur. cũ protinus subinfert᷑: unus-¬
quisq indie suo. Si ignoranciȩ obscuritas.

Expanded text:
retur: Omnes, qui in fide Deo nascuntur, superat, retur: Omnes, qui in fide Deo nascuntur, superat, quia non, ut caeteros adoptio, sed natura illum divinitatis exaltat; qui etsi humanitate caeteris apparuit similis, divinitate tamen mansit super omnia singularis. » XXIV. Ituri convivia per domos ibant, cum praedicatores apostoli in diversis mundi regionibus, virtutum epulas audientibus, quasi edentibus ministrabant. Unde et eisdem filiis de esurientibus plebibus dicitur: Date illis vos manducare . Et rursum: Dimittere eos jejunos nolo, ne deficiant in via. Id est, in praedicatione vestra verbum consolationis accipiant, ne a veritatis pabulo jejuni remanentes, in hujus vitae labore succumbant. Hinc rursum eisdem filiis dicitur: Operamini non cibum qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam . Quae convivia quomodo exhiberentur, adjungitur, cum protinus subinfertuquisque in die suo. » Si ignorantiae obscuritas