comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
intus innouatur: Et quo magis
exterius aduersa tolerat. eo ube¬
rius uirtutum lumine interiꝰ
choruscat: paulo attestante qui
ait. Sed licet is qui foris ẽ nr̃ ħ̾o
corrumpitur: tamen is qui intus
est renouatur. de die indiem. Idem̃
tribulationis nr̃e : supͣmodum in
sulimitate eternum głe pondꝰ oꝑa¬
tur in nobis. Et notandum qd̃ nequa¬
quam cum consumptꝰ fueris. sed cũ
te consũptũ putaueris dicit. quia
&e qd̾ uidemus indubietate est: &
qd̾ speramꝰ incertitudine. Unde &
idem paulus non se consũptum
nouerat. secd putabat: qui & in au̾¬
sa tribulationum corruens. ut luci¬
fer resplendebat. dicens. Quasi mori-
entes: & ecce uiuimꝰ. Quasi tristes: sẽꝑ
autem gaudentes Sicut egentes: mł-¬
tos autem locupletantes. Sciendum
quoq est: qd̃ bonorum mens quo
duriora ꝓueritate tolerat: eo eter¬
nitatis p̾mia certius sperat. Unde ap-¬
te subiungitur. Et habebis. fiduciam:
I ꝓposita. tibi spe. Tanto namq spes
indeum solidior surgit. quanto ꝓ

Expanded text:
intus innovatur; et quo magis exterius adversa tolerat, eo uberius virtutum lumine interius coruscat, Paulo attestante, qui ait: Sed licet is qui foris est noster homo corrumpitur, tamen is qui intus est renovatur de die in diem. Id tribulationis nostrae supra modum in sublimitate aeternum gloriae pondus operatur in nobis . Et notandum quod nequaquam cum consumptus fueris, sed cum te consumptum putaveris dicit, quia et quod videmus in dubietate est, et quod speramus in certitudine. Unde et isdem Paulus non se consumptum noverat, sed putabat, qui et in adversa tribulationum corruens ut lucifer resplendebat, dientes, et ecce vivimus, quasi tristes, semper autem gaudentes; sicut egentes, multos autem locupletantes . Sciendum vero est quod bonorum mens, quae duriora pro veritate tolerat, aeternitatis praemia certius sperat. Et ERS. 18. Et habebis fiduciam, proposita tibi spe. - Tanto namque spes in Deum solidior surgit, quanto qu
Abbreviated transcription (Latin):
tas cura carnis transeat: aut ieo qd̃
morerate exequitur. de se p̾̃sumat.
Sepe uero animꝰ fallitur. ut quod
uoluptuose appetit. necessarium sus-¬
pcetur. quatinus om̃e quodlibet
uite clebitam utilitatem putet: & se¬
pe quia effectus ꝓuidentiam sequi¬
tur. in sui fidutia mens leuatur. Cumq
sibi adest qd̾ deesse ceteris uidet. cogi-¬
tatione tacita de magnitudine sue ꝓ-¬
uisionis hylarescit: tantoq iam aue¬
ra ꝓuisione longe fit. quanto ipsam
quoq elationem quam patitur
nescit. Unde sollerti semꝑ custo¬
die intentione pensandum est
uel quid oꝑe agimꝰ. ł quid corde
uersamꝰ: ne aut mentem prepe¬
diens forasse terrena cura multi¬
plicet. aut saltem de eiꝰ modera¬
mine intꝰ se cogitatio exaltet : ut
cum diuina. iudicia. temporali
circui spectione metuimus. sempi-¬
terni supplicia horroris euadamꝰ.¬

Expanded text:
tas cura carnis transeat, aut in eo quod tas cura carnis transeat, aut in eo quod moderate exsequitur, de se praesumat. Saepe vero animus fallitur, ut quod voluptuose appetit, necessarium suspicetur, quatenus omne quod libet vitae debitam utilitatem putet. Et saepe quia effectus providentiam sequitur, in sui fiducia mens levatur. Cumque sibi adest quod deesse caeteris viderit, cogitatione tacita de magnitudine suae provisionis hilarescit; tantoque jam a vera provisione longe fit, quanto ipsam quoque elationem quam patitur nescit. Unde solerti semper custodiae intentione pensandum est vel quid opere agimus, vel quid corde versamus, ne aut mentem praepediens, foras se terrena cura multiplicet, aut saltem de ejus moderamine intus se cogitatio exaltet; ut cum divina judicia temporali circumspectione metuimus, sempiterni supplicia horroris evadam
Abbreviated transcription (Latin):
ris ñ appareat. & uideri iactanter e¬
rubescat: ut qͣsi post tergum uiri sub
discretione sp̃s solis necessariis inten¬
ta. nequaꝗͣ sciat procaciter detegi sed
uerecunde moderari. Cui tamen sepe
cum dicitur. ut de se minime p̾sumat.
sed totam se indiuine spei fiduciam
tranfferat despicit : & cessante studio
ad esse sibi uite subsidia posse diffi¬
dit. Unde & hec eadem sara ꝓmissi-¬
ones dei audiens ridet. sed ridens
corripitur. correpta autem ꝓtinus fe¬
cundatur. Et que uiuentute uigens
fecundari non potuit. annis fracta
senilib. uetero marcescente concepit.
quia cum cura carnis sui conficdenti-¬
am habere desierit: contra spem ex
diuina ꝓmissione accipit. quod habi¬
turam se ex humana ratione dubita¬
uit. unde bene & isaac idest risus
dicit᷑ qui generatur: quia cum suꝑne
spei fiduciam concipit. quid mens nr̃a
aliud quam gaudium parit: Curan-¬
dum itaq est : ne aut necessitatis me-¬

Expanded text:
ras non appareat, et videri jactanter eras non appareat, et videri jactanter erubescat, ut quasi post tergum viri sub discretione spiritus, solis necessariis intenta, nequaquam sciat procaciter detegi, sed verecunde moderari. Cui tamen saepe cum dicitur ut de se minime praesumat, sed totam se in divinae spei fiduciam transferat, despicit, et, cessante studio, adesse sibi vitae subsidia posse diffidit. Unde et haec eadem Sara promissiones Dei audiens ridet, sed ridens corripitur, correpta autem protinus fecundatur; et quae juventute vigens fecundari non potuit, annis fracta senilibus, utero marcescente, concepit, quia cum cura carnis sui confidentiam habere desierit, contra spem ex divina promissione accipit quod habituram se ex humana ratione dubitavit. Unde et bene Isaac, id est risus, dicitur qui generatur, quia cum supernae spei fiduciam concipit, quid mens nostra aliud quam gaudium parit? Curandum itaque est ne aut necessitatis me
Abbreviated transcription (Latin):
ratur. Nam quia sollicitos nos esse
ueritas in crastinum ꝓhibet habere.
ut cumq curam in p̃sentib non ne-¬
gat: quam̃ tendi ad tempꝰ qd̃ sequitur
uetat. Et nimirum paulus cum curã
Discretione gͦ magni moderaminis.
carnis cura frenanda est ut seruiat.
& mininie principetur. ne quasi do-¬
mina animum uincat. sed sub acta
mentis dominio. quasi ancilla famu¬
letur: ut uissa adsit. atq ad nutũ
cordis repulsa dissiliat. ut uix a ter¬
go scẽ cogitationis appareat : & nuĩ¬
quam contra faciem recta cogitan¬
tis obsistat. Quod bene nobis hysto¬
ria sacre lectionis innuitur: cum a¬
braham trib angłis occurrisse me¬
moratur. Ipse quippe uenientibus
extra ostium occurrit. sara uero post
ostium substitit: quia uidelicet
ut uir ac dñs domus spiritalis nr̃
scilicet intellectus. debet in cognitione
trimitatis cdaustra c̃anis excedere. ce¬
quasi habitationis in fime ianuam ex¬
ire. Cura autem carnis. ut femina fo¬

Expanded text:
ratur. Nam quia sollratur. Nam quia sollVeritas in crastinum prohibet, habere utcunque curam in praesentibus non negat, quam tendi ad tempus quod sequitur vetat. Et nimirum Paulus cum carnis Discretione ergo magni moderaminis carnis cura frenanda est, ut serviat et minime principetur, ne quasi domina animum vincat, sed, subacta mentis dominio, quasi ancilla famuletur, ut jussa adsit, atque ad nutum cordis repulsa dissiliat, ut vix a tergo sanctae cogitationis appareat, et nunquam contra faciem recta cogitantis obsistat. Quod bene nobis historia sacrae lectionis innuitur, cum Abraham tribus angelis occurrisse memoratur . Ipse quippe venientibus extra ostium occurrit, Sara vero post ostium stetit, quia videlicet ut vir ac dominus domus spiritalis, noster scilicet intellectus, debet in cognitione Trinitatis claustra carnis excedere, equasi habitationis infimae januam exire; cura autem carnis, ut femina, fo
Abbreviated transcription (Latin):
rumq se aduiam rectitudinis a¬
nimus accingit. torporem decutit.
tantoq incelestib desiderio rapit᷑.
ut pene nil ex eo in¬
ferius
reman¬
sisse
uideatur : & tamen cum ad
carnis curam reducitur. sine
qua p̃sentis uite uia nullo mͦ ex pletͣ
ita hunc ĩ feriꝰ de p̃ssũ tenet: ac si
ad huc de sũmis nulla contitisset.
Auditis uerb̃ celestis oraculi. ĩ amo
aggere sepe aggere sepelitur:
atq interra cordis. nequaꝗͣ suꝑne
spei semen ꝓficit. quia cogitationis
infime spina densesscit. Quam ui¬
delicet spinam n semet ipsam ueri-¬
tas manu scẽ exhortationis eradicat:
dicens. Nolite sollictti esse incrasti
num. Contra hanc quoq ꝑpaulum
dicitur. Carnis curam ne feceritis ĩ
concupiscentiis. Sed inhis mimirum
ducis. ac militis uerbis agnoscimus:
quia tunc ab ea mortifero uulnere
animus piingitur. cum inea men¬
sure equitas non tenetur. Neq enĩ
mortali adhuc incarne uiuentibus.
funditus cura carnis absciditur:
sed ut discrete animo seruiat tempe¬

Expanded text:
rumque se ad viam rectitudinis animus accingit, torporem discutit; tantoque in coelestibus desiderio rapitur, ut pene nil ex eo inferius remansisse videatur. Et tamen cum ad carnis curam reducitur, sine qua praesentis vitae via nullo modo expletur, ita hunc inferius depressum tenet, ac si adhuc de summis nulla contigisset. Auditis verbis coelestis oraculi, in amorae aggere sepelitur; atque in terra cordis nequaquam supernae spei semen proficit, quia cogitationis infimae spina densescit. Quam videlicet 336 spinam per semetipsam Veritas manu sanctae exhortationis eradicat, dicens: Nolite solliciti esse in cranum . Contra hanc quoque per Paulum dicitur: Carnis ne feceritis curam in concupiscentiis . Sed in his nimirum ducis ac militis verbis agnoscimus, quia tunc ab ea mortifero vulnere animus pungitur, cum in eo mensurae aequitas non tenetur . Neque enim mortali adhuc in carne viventibus funditus cura carnis absciditur, sed ut discrete animo serviat, tempe
Abbreviated transcription (Latin):
deria sepelit: hos sibi postmodũ
ꝑtormenta comungit. Et qm̃ nc̃
insemet ipsis reꝓbi malignos sp̃s
illicita ꝑpetrando suscipiunt: tuc
na cognouimus: &e instruente nos
sacro eloquio quantꝰ in dampna¬
tione ignis. quanta migne obscu¬
ritas. quantꝰq in obscuritate pauor
sit. nullatenus ambigimꝰ. Sed qͥd
ꝓdest ista p̃nosse. si non contin-¬
gat euadere: Tota gͦ intentione
curandum est: ut cum uacatio¬
nis tempꝰ accipimꝰ. bene uiuendi
studio. maloꝵ ultricia tormenta
fugiamus. hinc quippe ꝑ salomo¬
nem cdicit᷑.⁊ Quod cũꝙ potest ma¬
nus tua facere. instanter oꝑare:
quia nec opus: nec ratio. nec scien

Expanded text:
deria sepelit, hos sibi postmodum deria sepelit, hos sibi postmodum per tormenta coniungit. Et quoniam nunc / in semetipsis reprobi malignos spiritus inlicita perpetrando suscipiunt, tunc na cognovimus; et instruente nos sacro eloquio, quantus in damnatione ignis, quanta in igne obscuritas, quantusque in obscuritate pavor sit, nullatenus ambigimus. Sed quid prodest ista praenosse, si non contingat evadere? Tota ergo intentione curandum est ut, cum vacationis tempus accipimus, bene vivendi studio, malorum ultricia tormenta fugiamus. Hinc quippe per Salomonem dicitur: Quodcunque potest manus tua facere, instanter operare, quia nec opus, nec
Abbreviated transcription (Latin):
simul obscuritatis & luminis. quan¬
do ex ꝑnnento nouimus quia ce
tedarum flamma lucet obscurat:
Tunc edax flãma comburit. quos
nunc carnalis delectatio potluit.
tunc ĩ finite patens inferm bara-¬
trum deuorat. quos nunc manis
elatio exaltat: atq qui quolibet
exuitio hic uoluntatem callidi ꝑ¬
suasoris expleuerunt. tc̃ cum duce
suo repbi ad tormenta ꝑueniunt.
& quamuis angłoꝵ atq hominũ
longe sit natura dissimilis: una
tamen pena implicat. quos unus
incrimine reatus ligat. Quod bene
ac breuiter insinuat ꝓpheta qui ait.
ꝑelationem cadens antiquus hostis
expͥmitur. qui pro eo qd̃ multos ad
culpam ꝑtrahit: cum cuncta sua
multitudine. ad inferm claustra des¬
cendit. Sepulchra autem mortuos
tegunt. Et quis alius mortem acriꝰ
ꝑtulit. quam is qui conditorem
despiciens uitam re¬
Quem uidelicet mortuum cum
humana corda suscipiunt: eiꝰ
ꝓculdubio sepulchra fiunt. Sed
incircuitu illiꝰ sepulchra eiꝰ sunt:
quia ĩ quoꝵ sementib nc̃ ꝑdesi¬

Expanded text:
simul obscuritatis et luminis, quando experimento novimus, quia et taedarum flamma lucet obscura? Tunc edax flamma comburit quos nunc carnalis delectatio polluit; tunc infinite patens inferni barathrum devorat quos nunc inanis elatio exaltat; atque qui quolibet ex vitio hic voluntatem callidi persuasoris expleverunt, tunc cum duce suo repEt quamvis angelorum atque hominum longe sit natura dissimilis, una tamen paena implicat, quos unus in crimine reatus ligat. Quod bene ac breviter insinuat propheta, qui ait: per elationem cadens antiquus hostis exprimitur? Qui pro eo, quod multos ad culpam pertrahit, cum cuncta sua multitudine ad inferni claustra descendit. Sepulchra autem mortuos tegunt. Et quis alius mortem acrius pertulit quam is, qui conditorem suum despiciens vitam reQuem videlicet mortuum cum humana corda suscipiunt, eius procul dubio sepulchra fiunt. Sed in circuitu illius sepulchra eius sunt, quia in quorum se mentibus nunc per desi
Abbreviated transcription (Latin):
formidinem nr̃e exultationi misce¬
amus: quatinus &e de alienis ꝓuec¬
tibus caritas gaudeat. & de suis
infirmitatibus conscientia contre¬
miscat. Sed cum fraterno ꝓuec¬
tu reficimur: cum districtionem
suꝑ nos int̾m iudicis ex ipso nr̃o
torpore pensamus. quid restat.
nisi ut ad discutiendum se ani-¬
mus redeat. & quicquid inse re-¬
ꝓbum. quicqͥd prauũ dep̃hendit
affugat: Unde apte subiungit.
Et pene militant in me. Conside¬
ratis quippe di testibus pene in
nobis militant: quia dũ miranda
illorũ facta cernimꝰ. uitam nr̃am
que exeoꝵ nobis comparatione dis-¬
plicet. studiosa afflictione crucia¬
mus. ut quicqͥd in nobis polluer̃t
oꝑa diluant lamenta: & si qͥd adhuc
culpa delectationis inquinat pena
quid ĩ se gemere debeat. subtilius
agnoscit. sed magni doloris magi-¬
sterio dũ sua plangit. ad lamenta
nos ĩstruit: ut quo uirtutes maliis
cernimꝰ. eo apud districtũ iudicem

Expanded text:
formidinem nostrae exsultationi misceformidinem nostrae exsultationi misceamus, quatenus et de alienis provectibus charitas gaudeat, et de suis infirmitatibus conscientia contremiscat. Sed cum fraterno proveatu reficimur, cum districtionem super nos interni judicis ex ipso nostro torpore pensamus, quid restat nisi ut ad discutiendum se animus redeat, et quidquid in se reprobum, quidquid pravum deprehendit, affligat? Unde et apte subjungitur: Et poenae militant in me. Consideratis quippe Dei testibus, poenae in nobis militant, quia dum miranda illorum facta conspicimus, vitam nostram, quae ex eorum nobis comparatione displicet, studiosa afflictione cruciamus; ut quidquid in nobis polluerunt opera, diluant lamenta; et si quid adhuc culpa delectationis inquinat, poena conspicit, quid in se gemere debeat subtilius agnoscit. Sed magni doloris magisterio, dum sua plangit, ad lamenta nos instruit: ut quo virtutes in aliis cernimus, eo apud districtum judicem
Abbreviated transcription (Latin):
& testium instauratione memorata:
ꝓtinus apte subiungitur. Et multipli¬
cas iram tuam. Eo nobis multipli-¬
cari ira dicitur. quo esse multi-¬
plex indicatur: quia ex ipsa nc̃
bonorum uita a& labore cognos¬
cimus. si emendari dum tempꝰ
est nolumus. quanta post anima¬
duersione feriamur. Electos quip¬
pe di cernimꝰ ce pia agere: & cru¬
delia multa tolerare. hinc gͦ col¬
ligitur. districtꝰ iudex quanta il¬
lic feriat districtione quos rep¬
bat. si hic sic cruciat quos amat:
petro attestante qui ait. Tempꝰ
est: ut iudicium incipiat de do¬
mo di. Si autem primum anobis.
quiᷤᷤ finis eorum qui nõ credunt
contra nos testes instaurat. iram
multiplicat: quia quo bonorum
uitam nr̃is oculis obicit. eo praui¬
tatis ꝑpetrate duritiam. qua dis¬
trictione iniudicio ꝑcutiat. osten¬
dit. Nam cũ solis se sequentib do¬
na exaggerat: torpentes iam quia
reliquerit demonstrat. Cum bona
gͦ in aliis cernimꝰ: ualde necesse ẽ:
ut & exultationẽ nr̃e formidini. &

Expanded text:
 testium instauratione memorata, protinus apte subjungitur: Et multiplicas iram tuam. Eo nobis multiplicari ira Dei dicitur, quo esse multiplex indicatur, quia ex ipsa nunc bonorum vita et labore cognoscimus, si emendari, dum tempus est, nolumus, quanta post animadversione feriamur. Electos quippe Dei cernimus et pia agere, et crudelia multa tolerare. Hinc ergo colligitur districtus judex quanta illic feriat districtione quos reprobat, si hic sic cruciat quos amat; Petro attestante qui ait. Tempus est ut judicium incipiat de domo Dei; si autem primum a nobis, quis finis eorum qui non credunt Deus cum contra nos testes instaurat, iram multiplicat, quia quo bonorum vitam nostris oculis objicit, eo pravitatis perpetratae duritiam qua districtione in judicio percutiat ostendit. Nam cum solis se sequentibus dona exaggerat, torpentes jam quia reliquerit demonstrat. Cum bona ergo in aliis cernimus, valde necesse est ut et exsultationem nostrae formidini, et
Abbreviated transcription (Latin):
seq subtiliter indagantes terrena¬
rum rerum curam abiciunt: Et ef¬
fossis plene cogitationibus cum nullo
sereatu criminis morderi dep̃hendt̃.
uelut instratũ cordis apud se securi
requiescunt. latere quoq ab huius
mundi adib appetunt. semꝑ sua
considerant: Et cũ loco regiminis
minime c̃stringunt᷑. iudicare que
aliena st̃ recusant. Effossi gͦ securi
dormiunt: qui cũ sua intima uigi¬
lant̾ penetrant. alaboriosis se huiꝰ
mundi onerib. sub quietis otio oc¬
cultant. Unde es adhuc subditur.¬

Expanded text:
se subtiliter indagantes, terrenase subtiliter indagantes, terrenarum rerum curas abjiciunt, et, effossis plene cogitationibus, cum nullo se reatu criminis morderi deprehendunt, velut in strato cordis apud se securi requiescunt. Latere quoque ab hujus mundi actibus appetunt, semper sua considerant, et cum loro regiminis minime constringuntur, judicare quae aliena sunt recusant. Effossi ergo securi dormiunt, quia dum sua intima vigilanter penetrant, a laboriosis se hujus mundi oneribus sub quietis otio occultant. Unde et adhuc subditur
Abbreviated transcription (Latin):
de tribulatione magna: & lauerunt
stolas suas. & candidas eas fecerunt
tionem seritur. ut post gaudii fructꝰ
metatur. tanto maior fiducia mẽtẽ
roborat: quanto hanc fortior ꝓueri¬
tate afflictio angustat. ubi apte ꝓtinꝰ
ens. Sicut enĩ malis p̾sens securitas
laborem: ita bonis p̃sens labor ꝑpe¬
tuam securitatẽ parit. Unde & defossũ
se securum dormire posse iam noue¬
rat: qui dicebat. Ego enĩ iam delibor:
&e tempꝰ mee resolutionis in stat. Bonũ
certam̃ certaui. cursum consumaui:
fidem seruaui. Dereliquo reposita est
mͥ corona iusticie: quam redclet mi¬
chi dñs in illa die iustꝰ iudex. Quia
enĩ contͣ mala transeuntia sine defec¬
tu certauerat. demansuris nimirum
Reb namꝙ sepe transitoriis occupati:
pensare negliginus ꝑ quanta peccamꝰ.
Sed si reducto considerationis oculo.
a sinu cordis terrene cogitationis ag¬
ger excutitur: quicqͥd inmente late¬
bat. ĩuenitur. Unde scĩ uirr animoꝵ
latebras ꝑ scrutari non desinunt. se¬

Expanded text:
de tribulatione magna, et laverunt stolas suas, et candidas eas fecerunt  tribulationem seritur, ut post gaudii fructus metatur, tanto major fiducia mentem roborat, quanto hanc fortior pro veritate afflictio angustat. Unde apte protinus Sicut enim malis praesens securitas laborem, ita bonis praesens labor perpetuam securitatem parit. Unde et defossum se securum dormire jam noverat, qui dicebat: Ego enim jam delibor, et tempus meae resolutionis instat; bonum cdem servavi; de reliquo reposita mihi est corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in die illa justus judex . Quia enim contra mala transeuntia sine defectu certaverat, de mansuris nimirum Saepe namque, rebus transitoriis occupati, pensare negligimus per quanta peccamus; sed si, reducto considerationis oculo, a sinu cordis terrenae cogitationis agger excutitur, quidquid in mente latebat invenitur. Unde sancti viri animorum latebras perscrutari non desinunt, se
Abbreviated transcription (Latin):
to uerius istas deplorant. Quia igitur
electus quisq in infirmitatis sue consi¬
deratione se comprimit: dicatur recte. qͦd
uir sanctus insterquilinio dolens sedet.
Qui enĩ uere se humiliat: continue con¬
siderationis oculo. quib circuin septus
sit delictorum sordib. prospiciens pen¬
sat. Sciendum uero est quia plerumq
in prosperis in portina temptatione mẽs
tangitur: sed tam̃ aliquando & aduersa
exterius patimur. & intus temptationis
impulsu fatigamur. ut & carnem flagel¬
la crucient. &e tamen ad mentem carna¬
lis suggestio mundẽt. Unde & bene post

Expanded text:
to verius istas deplorant. Quia igitur to verius istas deplorant. Quia igitur electus quisque in infirmitatis suae consideratione se comprimit, dicatur recte, quod vir sanctus in sterquilinio dolens sedet. Qui enim vere se humiliat, continuae considerationis oculo, quibus circumseptus sit delictorum sordibus proficiens pensat. Sciendam vero est quia plerumque in prosperis importuna tentatione mens tangitur, sed tamen aliquando et adversa exterius patimur, et intus tentationis impulsu fatigamur; ut et carnem flagella crucient, et tamen ad mentem carnalis suggestio inundet. Beatus Job,
Abbreviated transcription (Latin):
luxuria inflammat. Et plerumq cõ¬
tigit. ut is quem suꝑbia deprimit. aliũ
respiciat qualiter ira succendat: & qͥa
se ira non citius instigat. meliorem se¬
iracundo iam deputat. atq apud semet
ipsum quasi de iusticia extollitur: qͥa
pensare negligit uitium quo grauius
tenetur. Plerumq contĩgit ut is quem
auaricia sauciat. alium in luxurie
uoragine mersum cernat: & quia se a
pollutione carnali alienũ respicit. qͥb
ipse sordib spiritalis uicii in trinsecus
polluitur non attendit: dumꝙ in alio
pensat malũ quod iꝑse non habet. in
se negligit considerare quod habet. Sicq
fit. ut dũad aliena iudicanda mens dii¬
citur. proprii iudicii lumine pruietur.
& eo durius contra aliena superbiat:
quo sua negligentius ignorat. At con¬
tra hii qui ad alta uirtutũ surgere ue-¬
raciter appetunt. cum alienas culpas
audiunt. mox cor ad proprias reducũt:¬
& tanto rectius illas diiudicant. quan¬

Expanded text:
luxuria inflammat. Et plerumque conluxuria inflammat. Et plerumque contingit ut is quem superbia deprimit, alium respiciat qualiter ira succendat; et quia se ira non citius instigat, meliorem iracundo jaipsum quasi de justitia extollitur, quia pensare negligit vitium quo gravius tenetur. Plerumque contingit, ut is quem avaritia sauciat, alium in luxuriae voragine mersum cernat; et quia se a pollutione carnali alienum respicit, 98 quibus ipse sordibus spiritalis vitii intrinsecus polluitur, non attendit; dumque in alio pensat malum quod ipse non habet, in se negligit considerare quod habet: sicque fit, ut dum ad aliena dijudicanda mens ducitur, proprii judicii lumine privetur; et eo durius contra aliena superbiat, quo sua negligentius ignorat.  tra hi, qui ad alta virtutum surgere veraciter appetunt, cum alienas culpas audiunt, mox cor ad proprias reducunt; et tanto rectius illas dijudicant, quan
Abbreviated transcription (Latin):
in altũ mentem subleuant. & preire se
ceteros. uirtutũ meritis putant. Hi ni¬
mirũ apud se introrsus humilitatis
sterquilinium deserunt. & elationis fa¬
stigia ascendunt: illum uidelicet imi-¬
tantes. qui primus se apud se extulit.
sed eleuando prostrauit. Illum imitan¬
tes: qui accepta conditionis dignitate
contentus non fuit. dicens. In celũ con
lonia. idest confusa multitudo peccan¬
tium: dicit. Dedeo regina: &e uidua nõ
sum. Quisquis ergo introrsus intumes¬
cit. in altum se apud semet ip̃m posuit:
sed eo se grauius ininfimis deprimit.
quo de se infima ueraciter sentire con
tempnit. Sunt uero nõ nulli qui nichil
quidem uirtutis agere student: sed ta-¬
men cum alios peccare conspiciunt. iustos
se in eorũ comparatione suspicant᷑. Neꝙ
enĩ corda omniũ: una uel similis cul¬
ꝑa transfigit. Hunc namq superbia
in laqueat: illũ forsitan ira supplan-¬
tat. hunc autẽ auaricia cruciat. illum

Expanded text:
In altum mentem sublevant, et praeire se In altum mentem sublevant, et praeire se caeteros virtutum meritis putant. Hi nimirum apud se introrsum humilitatis sterquilinium deserunt, et elationis fastigia ascendunt. Illum videlicet imitantes qui primus se apud se extulit, sed elevando prostravit. Illum imitantes qui accepta conditionis dignitate contentus non fuit, dicens: In coelum conlonia, id est, confusa multitudo peccantium dicit: Sedeo regina, et vidua non sum . Quisquis ergo introrsus intumescit, in altum se apud semetipsum posuit, sed eo se gravius in infimis deprimit quod de se infima vetemnit. Sunt vero nonnulli qui nihil quidem virtutis agere student, sed tamen cum alios peccare conspiciunt, justos se in eorum comparatione suspicantur. Neque enim corda omnium una vel similis culpa transfigit. Hunc namque superbia illaqueat, illum forsitan ira supplantat, hunc autem avaritia cruciat, illum vero
Abbreviated transcription (Latin):
debat: protinus apte subiungitur. se¬
dens in sterquilinio. In sterquilinio qͥp¬
pe iedere est: uilia de se &e quempiam ab
iecta sentire. In sterquilinio nobis sedere
est: ad ea que illicite gessimus. mentis o¬
culos penitendo rediicere. ut cum ante
nos pectatorũ stercora cernimus: omne
quod in animo de elatione surgit incli-¬
nemus. In sterquilinio sedet. qui infirmi¬
tatem suam sollicitus respicit: & sese de
bonis que per grãm perceperit nõ extol-¬
lit. Annon apud se insterquilinio abra¬
ham sederat qui dicebat. loquar ad dñm
meũ cum sim puluis & cinis: Aperte
enĩ cernimus. in quo se apud se loco po¬
suerat: qui puluerem se accinerem. eti
Sl igitur ita se despicit qui usq ad hono¬
rem diuine collocutionis ascendit. solli¬
sta intentione pensandũ est: qua pena
illi feriendi sunt. qui & ad summa nõ
profitiunt. & tam̃ de minimis se extollũt.¬
Nam sunt non nulli. qui cum parua
agunt. de semetipsis magna sentiunt:

Expanded text:
debat, » protinus apte subjungitur, « sedebat, » protinus apte subjungitur, « sedens in sterquilinio. » In sterquilinio quippe sedere est, vilia de se quempiam et abjecta sentire. In sterquilinio nobis sedere est, ad ea quae illicite gessimus, mentis oculos poenitendo reducere; ut cum ante nos peccatorum stercora cernimus, omne quod in animo de elatione surgit inclinemus. In sterquilinio sedet, qui infirmitatem suam sollicitus respicit, et sese de bonis, quae per gratiam perceperat, non extollit. An non apud se in sterquilinio Abraham sedebat, qui dicebat: « Loquar ad Dominum meum cum sim pulvis et cinis? » . Aperte enim cernimus, in quo se apud se loco posuerat, qui pulverem se ac cinerem, etia Si igitur ita se despicit, qui usque ad honorem divinae collocutionis ascendit, sollicita intentione pensandum est qua poenae illi feriendi sunt, qui et ad summa non proficiunt, et tamen de minimis extolluntNam sunt nonnulli, qui cum parva agunt, de sem
Abbreviated transcription (Latin):
ipsas etiã a se carnales cogitationes e¬
inanit. Quasi enim ius ex carne liqui¬
da in petra funditur: quando mens a
a cogitationum carnaliũ fluxu uacua¬
tur. Que tamen mox angłs uirga tan¬
git: quia intentionem nr̃am nequa¬
quam potestas diuni adiutorii dese¬
Nt. De petra autem ignis exit. & ius. car¬
nesq consumit: quia afflatus a redẽp¬
tore sp̃c tanta cor nr̃m flamma cõpunc¬
tionis concrema. ut omne quod in eo ẽ
islicitũ & operis & cogitationis exirat.
Quod ergo illic est ius in petra fuindere:
hoc hic saniem testa mundare. Perfecta
enĩ mens sollerter inuigilat. ut non so¬
lum peruersa agere renuat: sed omne
etiam quod in se per cogitationes tur¬
uictoria bellum oritur: ut cum immun¬
coa cogitatio uincitur: uictoris animus
elatione pulsetur. Sic gͦ mentẽ necesse ẽ
per munditiam erigi: ut tamen sollicite
debeat in humilitate substerni. Unde &
cum de scõ uiro diceretur. testa saniem ra-¬

Expanded text:
ipsas a se etiam carnales cogitationes exipsas a se etiam carnales cogitationes exinanit. Quasi enim jus ex carne liquida in petram funditur, quando mens et a cogitationum carnalium fluxu vacuatur. Quae tamen mox angelus 97 virga tangit, quia intentionem nostram nequaquam potestas divini adjutorii deserit. De petra autem ignis exit, et jus carnesque consumit, quia afflatus a Redemptore spiritus, tanta cor nostrum flamma compunctionis concremat, ut omne quod in eo est illicitum et operis et cogitationis exurat. Quod ergo illic est jus in petram fundere, hoc est hic saniem testa mundare. Perfecta enim mens solerter invigilat, ut non solum perversa agere renuat, sed omne etiam quod in se per cogitationes tured saepe de ipsa victoria bellum oritur, ut cum immunda cogitatio vincitur, victoris animus elationper munditiam erigi, ut tamen sollicite debeat in humilitate substerni. Unde et cum de sancto viro diceretur. « Testa saniem ra
Abbreviated transcription (Latin):
solum abopere. sed etiam a cogitatione
resecatur. Hinc est quod ieroboal cum a
paleis frumenta exciiteret. angłm uidt
ad cuius imperiũ protinus hedum cori
quem supra petram posuit. & nus carnũ
desuꝑ effudit: que angłs uirga tẽtigit
eaꝙ ignis exiens de petra consumpsit. Et
est enĩ frumentũ uirga cẽdere. nisi rebͥ¬
tudine iudicii a uiciorũ paleis uirtutũ
grana separare: Sed hec a gentib angt¬
lus apparet: quia tantomagis dñs in¬
teriora denuntiat. quanto se studiosi¬
us homines ab exteriorib purgãt. Qui
occidi hedum precipit. id est omnẽ appe¬
titũ nr̃e carnis immolari: carnesꝙ su¬
per petram poni. & ius carniũ desuper
fuudi. Quem alium signat petra. nis̃i
eũ dẽ quo per paulũ dicitur. petra au¬
tem erat xp̃c: Carnes ergo suꝑ petram
ponimus: cum corpus nr̃m in xp̃i imi¬
tatione cruciamus. Ius etiam carniũ
desuꝑ fundit: qui in conuersatione xͥ

Expanded text:
solum ab opere, sed etiam a cogitatione solum ab opere, sed etiam a cogitatione resecatur. Hinc est, quod Jerobaal cum a paleis frumenta excuteret, angelum vidit, ad cujus imperium protinus haedum coxit, quem super petram posuit, et jus carnium desuper effudit; quae angelus virga tetigit, eaque ignis exiens de petra consumpsit . Quid est enim frumentum virga caedere, nisi rectitudine judicii, a vitiorum paleis virtutum grana separare? Sed haec agentibus angelus apparet, quia tanto magis Dominus interiora denuntiat, quanto se studiosius homines ab exterioribus purgant. Qui occidi haedum praecipit, id est, omnem appetitum nostrae carnis immolari, carnesque super petram poni, et jus carnium desuper fundi. Quem alium signat petra, nisi eum, de quo per Paulum dicitur: Petra autem erat Christus . Carnes ergo super petram ponimus, cum corpus nostrum in Christi imitatione cruciamus. Jus etiam carnium desuper fundit, qui in conversatione Christi
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos aspere di uidicando mundamus.
Potest etiam testa: fragilitas mortali¬
tatis intelligi. Testa ergo saniem mũ¬
dare est: mortalitatis cursum fragili¬
tatemq pensare. & putredinem mise¬
re delectationis abstergere. Nam dum
quisq considerat. quam citius caro
ad puluerem redeat. festine superat.
hoc quod se de carne intus tuirpiter¬
impugnat. Cum ergo extemptatione
praua. mentem cogitatio inficit: qua-¬
si ex uulnere sanies decurrit. Sed citiꝰ
sanies tergitur: si in consideratione nr̃a
fragilitas quasi in manu testa teneat᷑.¬
.
Neq enim paruipendenda sunt: que
quamus usq ad effectum non pertra¬
hunt. tamen illicite in mente uersant᷑
Hinc est quod quasi a uulnerib redẽp¬
tor saniem radere uenerat: cum diceba
Audistis quia dictum est antiquis: nõ
mechaberis. Ego autẽ dico uobis: quoa
si quis uiderit mulierem ad concupisc¬
dum eam. iã mechatus est eam in corde
suo. Sanies itaq tergitur: cum culpa nõ

Expanded text:
ipsos aspere dijudicando mundamus. ipsos aspere dijudicando mundamus. Potest etiam testa fragilitas mortalitatis intelligi. Testa ergo saniem mundare, est mortalitatis cursum fragilitatemque pensare, et putredinem miserae delectationis abstergere. Nam dum quisque considerat, quam citius caro ad pulverem redeat, festine superat hoc, quod se de carne intus tuimpugnat. Cum ergo ex tentatione prava mentem cogitatio influit, quasi ex vulnere sanies decurrit. Sed citius sanies tergitur, si in consideratione nostra fragilitas quasi in manu testa teneatur. Neque enim parvipendenda sunt, quae quamvis usque ad effectum non pertrahunt, tamen in mente illicite versantur. Hinc est quod quasi vulneribus Redemptor saniem radere venerat, cum dicebat: « Audistis quia dictum est antiquis: Non maechaberis. Ego autem dico vobis: Quia si quis viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo . Sanies itaque tergitur, cum culpa non
Abbreviated transcription (Latin):
exiit. atq aplanta pedis usq aduerti¬
cem. acceptum feriendo uulnerauit: qͥa
nimirũ cum licentiam percipit. a mini¬
mis incipiens atq usq ad maiora per¬
ueniens. quasi omne corpus. mentis il¬
latis temptationib lacerando transfigit.
sed tamen ad animã feriendo non perue¬
nit: quia cunctis cogitationib interior.
inter ipsa uulnera delectationũ que sus¬
cipit. archani propositi intentio resistit.
ut quamius delectatio mentẽ mordeat:
de liberationem tamen sc̃e rectitudinis
usq ad consensus molliciem nõ inflectat.
Debemus tamen per asperitatem peniten¬
tie ipsa delectationũ uulnera tergere:
& censura districtionis rigide. si quid
fluxum emanat. in cogitatione mun-¬
darẽ. Unde bene mox subditur. Qui te
nisi uigor districtionis. quid ꝑ saniem.
nisi fluxus illicite cogitationis accipi¬
tur: Percussi ergo. testa saniẽ radimꝰ cũ post
pollitõnes cogitatõnis illicite. nosmet¬

Expanded text:
exiit, atque a planta pedis usque ad vertiexiit, atque a planta pedis usque ad verticem acceptum feriendo vulneravit, quia nimirum cum licentiam percipit, a minimis incipiens, atque usque ad majora perveniens, quasi omne corpus mentis illatis tentationibus lacerando transfigit. Sed tamen ad animam feriendo non pervenit, quia cunctis cogitationibus interior, inter ipsa vulnera delectationum quae suscipit, arcani propositi intentio resistit; ut quamvis delectatio mentem mordeat, deliberationem tamen sanctae rectitudinis usque ad consensus mollitiem non inflectat. Debemus tamen per asperitatem poenitentiae ipsa delectationum vulnera tergere, et censura districtionis rigidae, si quid fluxum emanat in cogitatione, mundare. Unde bene mox subditur, CAPUT nisi vigor districtionis; quid per saniem, nisi fluxus illicitae cogitationis accipitur? Percussi ergo testa saniem radimus, cum post pollutiones cogitationis illicitae, nosmet
Abbreviated transcription (Latin):
rat. ut uentura exprimat: sic in facto
rem approbat. ut ei in mẏsterio contra¬
dicat. sic gesta dampnat. ut hec mystice
gerenda persuadeat. Moraut̃m
tim enodantes expleuimus: nunc mo-¬
ralitatis intelligentiam raptim tangen¬
tes exequam᷑. Ad obscuriora quippe dis¬
serenda mens properat: & si apertis diu
inuoluitur. clausa ut dignum est pul¬
sare prepeditur. Sepe antiquus hostis. po-¬
stquã menti nr̃e temptationũ certamẽ
inflixerit. ab ipso suo certamine ad tem¬
pus recedit: non ut illate malicie fi¬
nem prebeat. sed ut corda que per quie¬
tem secura reddiderit. repente rediens
facilius in opinatus irrumpat. Hinc
est quod ad temptandũ beatum iurũ
iterũ redit. eiusq cruciatus expetit:
quẽ tamen ei suꝑna pietas retinendo
tantũ animam illius serua. Sic illic¬
stodit. ut tam̃ premisso temptationis
articulo. statum nobis nostre infirmi¬
tatis ostendat. Qui mox a facie domini

Expanded text:
rat, ut ventura exprimat; sic in facto rat, ut ventura exprimat; sic in facto rem approbat, ut ei in mysterio contradicat; sic gesta damnat, ut haec mystice gerenda persuadeat. SENSUS MOtim enodantes explevimus, nunc moralitatis intelligentiam raptim tangentes exsequamur. Ad obscuriora quippe disserenda mens properat; et si apertis diu involvitur, clausa, ut dignum est, pulsare praepeditur. Saepe antiquus hostis postquam menti nostrae tentationum certamen inflixerit, ab ipso suo certamine ad tempus recedit; non ut malitiae finem praebeat, sed ut corda quae per quietem secura reddiderit, repente rediens facilius inopinatus irrumpat. Hinc est quod ad tentandum beatum virum iterum redit, ejusque cruciatus expetit, quem tamen ei superna pietas retinendo tantum animam illius serva. 57. stodit, ut tamen permisso tentationis articulo 96 statum nobis nostrae infirmitatis ostendat. Qui mox a facie Domini
Abbreviated transcription (Latin):
tedemptor ueniens mancdata spiritalia
piedicat dicens. Si crederetis moysi: cre¬
derets etiam & michi. De me enĩ ille scͥp¬
sit. Legem itaq iudaictis popłs tenet
que eius diuinitatem loquitur: cui is¬
dem popłs credere de dignatur̃. Unde &
uilas ad ioab cũ epistolis ex quib occi¬
di debrat mittitur: quia ifdem ipse iu¬
daicus populus legem portat. qua con¬
uncente moriatur. Dum enĩ mandata
legis retinens implere renititur: ipse
nimirũ defert iudiciũ. unde dampne¬
tur. Quid ergo per factum istud daturo
scelestius. quid uria mundius dici po¬
test: Sed rursus per mysterium. quid
dauid sanctius. quio uria in fidelibus
inuenitur. quando & ille per uite culpã
prophetie signat in nocentiam. & iste
per uite in nocentiam in prophetia ex¬
primit culpam: Non ergo incongrue
per ea que bene ab amicis gesta sunt.
male ab hereticis gerenda signantur. dũ
turtus sacri eloquii sic transacta nar¬

Expanded text:
Redemptor veniens mandata spiritalia Redemptor veniens mandata spiritalia praedicat, dicens: Si crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi, de me enim ille scripsit . Legem itaque Judaicus populus tenet, quae ejus divinitatem loquitur, cui isdem populus credere dedignatur. Unde et Urias ad Joab cum epistolis, ex quibus occidi debeat, mittitur, quia idem ipse Judaicus populus legem portat, qua convincente moriatur. Dum enim mandata legis retinens implere renititur, ipse nimirum defert judicium unde damnetur. Quid ergo per factum istud David scelestius? quid Uria mundius dici potest? Sed rursus, per mysterium, quid David sanctius, quid Uria infidelius invenitur, quando et ille, per vitae culpam, in prophetia signat innocentiam; et iste, per vitae innocentiam, in prophetia exprimit culpam? Non ergo incongrue per ea quae bene ab amicis Job gesta sunt, male ab haereticis gerenda signantur, dum virtus sacri eloquii sic transacta nar
Abbreviated transcription (Latin):
biꝙ coniunxit: quia se per illam pre¬
dicari declarauit. Ur iam tam̃ ad do-¬
mura ire dauid admonet. pedesq laua-¬
re: quia incarnatus dñs ueniens. iu¬
daico populo precipit ut ad conscientiã
reoeat. & sordes operũ fletibus tergat: ut
spiritaliter mandata legis intelligat.
& post tantam duritiam preceptorum.
fontem baptismatis. inueniens. ad aqͣm
post laborem recurrat. Sed urias qui ar-¬
cham dñi esse sub pellibus meminit:
respondit quod domũ suã intrare non
possit. Ac ii iudaicus populus dicat.
Ego mandata dei in sacrifitiis carnali-¬
bus uideo: & redire ad conscientiam per
spiritalem intelligentiam non requiro.
Quasi enĩ archam esse sub pellibus di-¬
cit: qui precepta dei non nisi ad exhibẽ¬
uum ministeriũ carnalis sacrificii in¬
telligit. Hunc tam̃ etiam ad domũ redi-¬
re nolentem. dauid ad mensam uocat:
quia quamius uidaicus popłs ad con-¬
scientiam reuerti contempnat. et tamẽ

Expanded text:
bique conjunxit, quia se per illam praebique conjunxit, quia se per illam praedicari declaravit. Uriam tamen ad domum ire David admonet pedes lavare, quia incarnatus Dominus veniens Judaico populo praecepit ut ad conscientiam redeat, et sordes operum fletibus tergat; ut spiritaliter mandata legis intelligat, et post tantam duritiam praeceptorum, fontem baptismatis inveniens, ad aquam post laborem recurrat. Sed Urias, qui arcam Domini esse sub pellibus meminit, respondit quod domum suam intrare non possit. Ac si Judaicus populus dicat: Ego mandata Dei in sacrificiis carnalibus video, et redire ad conscientiam per spiritalem intelligentiam non requiro. Quasi enim arcam esse sub pellibus dicit, qui praecepta Dei non nisi ad exhibendum ministerium sacrificii carnalis intelligit. Hunc tamen etiam redire ad domum nolentem David ad mensam vocat; quia quamvis Judaicus populus ad conscientiam reverti contemnat, ei tamen
Abbreviated transcription (Latin):
suscipit: eiq epistolas per quas mori
debeat tradit. Cuius autẽ dauid inso¬
lariũ de ambulans tẏpum tenet. ni¬
si eius de quo scriptum est. in sole
posuit tabernaculum suũ: Et quit
est bethsabee ad se ꝑducere. nisi legẽ
littere. carnali popło coniunctam. spi¬
ritali sibi intellectu sociare: Bethsa¬
beẽ enĩ pitteus septimus dicitur: qͥa
nimirũ per cognitionẽ legis. infusio¬
ne spiritalis gratie. per fecta nobis sa¬
pientia ministratur. Quem uero uria
nisi uidaicũ popłm signat. cuiꝰ nons
interpretatũ dicit᷑. lux mea dei: Iudal¬
cus autẽ popłs quia de accepta legio sa¬
entia extolitur: quali de dei luce gloria¬
tui. Seo huic urie. dauro uxorem abstu¬
lit sibiq coniunxit: quia uidelicet ma¬
aufortis quod dauid dicitur. in carne
redemptor apparens. dum de se spirita¬
liter loqui legem innotuit. per hoc qͦd
iuxta litteram tenebatur. hanc a iudai¬
co popło extraneam demonstrauit. si¬

Expanded text:
suscipit, eique epistolas per quas mori suscipit, eique epistolas per quas mori debeat tradit. Cujus autem David in solario deambulans typum tenet, nisi ejus de quo scriptum est: In sole posuit tabernaculum suum ? et quid est Bethsabee ad se perducere, nisi legem litterae carnali populo conjunctam spirituali sibi intellectu sociare? Bethsabee enim puteus septimus dicitur, quia nimirum per cognitionem legis infusione spiritualis gratiae perfecta nobis sapientia ministratur. Quem vero Urias, nisi Judaicum populum signat? Cujus nomen interpretatum dicitur, lux mea Dei. Judaicus 95 autem populus, quia de accepta legis scientia extollitur, quasi de Dei luce gloriatur. Sed huic Uriae David uxorem abstulit, sibique conjunxit: quia videlicet manu fortis, quod David dicitur, in carne Redemptor apparens, dum de se spiritaliter loqui legem innotuit, per hoc, quod juxta litteram tenebatur, hanc a Judaico populo extraneam demonstravit; si
Abbreviated transcription (Latin):
mentem. Cum enĩ amoris dei dolor uiche¬
mens corda nostra transfigit. passim pra¬
ua loqui aduersarius metuit: quia ui¬
det quod intentam mentẽ lacessens. non
solum ad peruersitatẽ tiahere non ualet
sed per exutatam forsitan & quos teniierat
dixisse: quod que bene ab amicis gesta st̃
male ab hereticis gerenda significent. Seo
sic plerumq res quelibet ꝑhystoriam uir¬
tus est ꝑsignificationẽ culpa. sicut aliqͣn
do res gesta. in facto causa dampnationis
est: in scripto autẽ prophetia uirtutis.
Quod uerũ citius ostendimus: ii unũ
sacre scripture testimoniũ. ad utraꝙ pro¬
banda proferamus. Quis namꝙ audient
non solũ fideliũ. sed ipsorũ quoq infi¬
deliũ. non omnimodo detestetur. quod
dauid in solario de ambulans. bechia¬
bee urie uxorem concupiuit: Quẽ tam̃
a prelio reuertentem: ire ad domũ ad
monet pedes lauare. Qui ꝓtinus res¬
pondit dicens. Archa dni sub pellibꝰ
est & ego in domo mea requiescam:
Quem dauid ad mensam propriam

Expanded text:
metuit. --Cum enim amoris Dei dolor vehemens corda nostra transfigit, passim prava loqui adversarius metuit, quia videt quod intentam mentem lacessens, non solum ad perversitatem trahere non valet, sed per excitatam forsitan et quos tenuerat, dixisse, quod quae bene ab amicis gesta sunt, male ab haereticis gerenda significent. Sed sic plerumque res quaelibet per historiam virtus est, per significationem cdo res gesta in causa facta, damnatio est, in scripto autem prophetia virtutis: quod utrumque citius ostendimus, cum hujus sacrae Scripturae testimonium ad utraque probanda proferamus. Quis namque audiens non solum fidelium, sed ipsorum quoque infidelium non omnimodo detestetur quod David in solario deambulans, Bethsabee Uriae concupiscit uxorem? Quem tamen a praelio revertentem, ire ad domum suam admonet, pedes lavare. Qui protinus respondit, dicens: Arca Dei sub pellibus est, et ego in domo mea requiescam ? Quem David ad mensam propriam
Abbreviated transcription (Latin):
tionis hostiam. quasi ad amicorũ cor¬
da permutamus. Hec nos. in trib uolu¬
minib. tripliciter disseruisse sufficiat.
In ipso namq operis huiꝰ exordio. uelin
in molem nasciture arboris. Lingue
oicem fiximus: ut expositionis ramos
postmodũ pro ut singula expetunt lou
perducamus.

Expanded text:
tionis hostiam, quasi ad amica cortionis hostiam, quasi ad amica corda permutamus. Haec nos in tribus voluminibus tripliciter disseruisse sufficiat. In ipso namque operis hujus exordio velut in molem nasciturae arboris, linguae radicem fiximus, ut expositionis ramos postmodum, prout singula expetunt loca, producamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ueraciter dolet: linguam contra nos ui¬
tia non habent. Nam cum plene. uita rec¬
titudinis queritur: suꝑuacua suggestio
prauitatis obturatur. Sepe autẽ si forti
nos studio contra uitiorũ incentiua re-¬
stringimus: ipsa etiam uitia ad usum
uirtutis immutamus. Non nullos for¬
namꝙ ira possidet: sed hanc dũ rationi
subitiunt. in scĩ zeli ministerium uer¬
tunt. Non nullos suꝑbia erigit: sed dũ
diuine formidini animũ indinant.
hanc ad defensionem iusticie in uocẽ
libere auctoritatis immutant. Nõ nul-¬
los fortitudo carnis inlecebrat: sed dũ
exercendis piis operib corpus subdunt.
unde iniquitatis stimulũ passi sunt:
inde pietatis lucra mercantur. Unde &
bene isdem beatus iob: post multa cer¬
tamina. hostiam pro amicis immolat.
Quos enim percontentionem diu hostes
pertulit. quandoq per sacrifitium cuies
reddit: quia dum uitiosas quasq cogi¬
tationes subigendo in uirtutib uertimꝰ
temptationũ aduersa studia. per inten¬

Expanded text:
veraciter dolet, linguam contra nos vitia non habent. Nam cum plene vita rectitudinis quaeritur, supervacua suggestio pravitatis obturatur. Saepe autem si forti nos studio contra vitiorum incentiva stringimus, ipsa etiam vitia ad usum virtutis immutamus. Nonnullos namque ira possidet: sed hanc, dum rationi subjiciunt, in sancti zeli ministerium vertunt. Nonnullos superbia erigit; sed dum divinae formidini animum inclinant, hanc ad defensionem justitiae in vocem liberae auctoritatis immutant. Nonnullos fortitudo carnis illecebrat; sed dum exercendis piis operibus corpus subdunt, unde iniquitatis stimulum passi sunt, inde pietatis lucra mercantur. Unde et bene isdem beatus Job post multa certamina hostiam pro amicis immolat. Quos enim per contentionem diu hostes pertulit, quandoque per sacrificium cives reddit; quia dum vitiosas quasque cogitationes subigendo in virtutes vertimus, tentationum adversa studia per inten
Abbreviated transcription (Latin):
choant. sed aspera nos contrarietate
perturbant. Bene autem dicit᷑. Condi¬
iusitarent eum̃. Uitia quippe sibi
sub uirtutũ pretextu condicunt: qͥa
sunt quedam que aduersus nos int̃
Ie quadã conuenientia conunguntur.
i na namq est ira. suꝑbie: remissio.¬
timori. Condicendo ergo ueniunt: que
contra nos sibi ex quadam prauitatis
nr̃e captiuitatis agnoscimus. si ex amo¬
re eterne patrie tn intimis dolemus:
uitia que male letis subripiunt. bene
tristibus preualere non possunt. Un¬

Expanded text:
choant, sed aspera nos contrarietate choant, sed aspera nos contrarietate perturbant. Bene autem dicitur: Cineunt. --Vitia quippe sibi sub virtutum praetextu condicunt, quia sunt quaedam quae adversum nos inter se quadam convenientia conjunguntur, ina namque est superbia irae, remissiotimori. Condicendo enim veniunt, quae contra nos sibi ex quadam pravitatis nostrae captivitatis agnoscimus, si ex amore aeternae patriae in intimis dolemus, vitia, quae male laetis surrepunt, bene tristibus praevalere non possunt. Un
Abbreviated transcription (Latin):
ne retributionis culmina uere inten¬
tionis gressu tendit. quo magis ual-¬
lari se uitiorũ bello undiq conspicit.
co se uirtutũ armis robistius accin-¬
gu: & tantominus iacula metuit. qͣn-¬
to contra hec uenientia. fortiter pec
magnis uirtutib nitunur. quedam
le nobis uicia sub specie uirtutum te¬
gunt. & quaii blanda ad nos facie ue¬
niunt: sed cuius aduersitatis sint
discussa sentiuntur. Unde & amici bea¬
ti iob quaii proconsolatione contieni¬
unt. sed in contumelias erumpunt:
inlidiantia uitia. uirtutũ faciem su¬
munt. sed hostili inuectione nos fe¬
riunt. Nam sepe im moderata ira. ui¬
sticia.: & sepe dissoluta remissio. mise¬
ricordia uult uideri. Sepe in cautus
timor humilitas: sepe effrenata super¬
bia. appetit libertas apparere. Ad con¬
solandum ergo amici ueniunt sed ad
increpationis uerba dilabuntur: qͥa
nimirum uicia uirtutũ specie pal¬
liata. a blanda quidem superficie in¬

Expanded text:
ae retributionis culmina, verae intenae retributionis culmina, verae intentionis gressibus tendit, quo magis vallari se vitiorum bello undique conspicit, eo se virtutum armis robustius accingit; et tanto minus jacula metuit, quanto contra haec venientia fortiter pectmagnis virtutibus nitimur, quaedam se nobis vitia sub specie virtutum tegunt, et quasi blanda ad nos facie veniunt; sed cujus adversitatis sint, discussa sentiuntur. Unde et amici beati Job quasi pro consolatione conveniunt, sed in contumelias erumpunt; quia insidiantia vitia virtutum faciem sumunt, sed hostili invectione nos feriunt. Nam saepe immoderata ira, justitia; et saepe dissoluta remissio, misericordia vult videri. Saepe incautus timor humilitas; saepe effrenata superbia appetit libertas apparere. Ad consolandum ergo amici veniunt, sed ad increpationis verba dilabuntur; quia nimirum vitia virtutum specie palliata, blanda quidem superficie in