comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui aminor fuit administratio
Non quod sufficientes simus aesti¬
mare aliquid anobis quasiex nobis
sit sed sufficientia nostra ex dõ est
Equi idoneos nos fecit ministros noui
testamenti non littora sed spũ
Littora enim occidit. sp̃s autem
uiuicat. Quam uis preferat a posto¬
licam dignitatem: indĩ tamen laudem
prorumpit. Non istud meritis huma¬
nis adscribens. sed eius grae qui digna¬
tus est prouita humana salutarem
predicationem ordinare. quae quos
lex uetus reostenebat. saluaret
ad hoc dataes unt moysi. ut contẽp¬
nentes legemoccideret scđmius
naturae Sp̃s autem idẽ lexfidei
quae non scribitur. sed animo con¬
tinetur. uiuificat re osmortis
conuertentes tamense. iustifica¬
ti decetero non peccent. Pecte
ergo data fuerat lex. ut timor esset
peccandi Sed quia fragil eest huma
num genus. misericordia dĩdata ẽ
inprẽdicatione a postolis. ut donatis
peccatis euaderent mortem cre
rat ds̃ perprophetas. quod simi¬

Expanded text:
quia minor fuit administratio. quia minor fuit administratio. Non quod sufficientes simus aestimare aliquid a nobis, tamquam a nobis sit: sed sufficientia nostra ex Deo est, qui et idoneos nos fecit ministros novi Testamenti, non littera, sed spiritu. Littera enim occidit, spiritus autem vivificat. Quamvis praeferat apostolicam dignitatem, in Dei tamen laudem prorumpit, non istud meritis humanis ascribens, sed ejus gratiae, qui dignatus est pro vita humana salutarem praedicationem ordinare, quae quos lex vetus reos tenebat, salvaret,ad hoc datae sunt Moysi, ut contemnentes Legem occideret secundum jus naturae. Spiritus autem, id est, lex fidei quae non scribitur, sed animo continetur, vivificat reos mortis; convertentes tamen se, ut justificati, de caetero non peccent. Recte ergo data fuerat Lex, ut timor esset peccandi: sed quia fragile est genus humanum, misericordia Dei data est in praedicatione apostolis ut donatis peccatis, evaderent mortem credrat Deus per prophetas. Quod si admi
Abbreviated transcription (Latin):
stus est inanimo eius. Quae cognos¬
scitur et legitur. ab omnib: hom ini¬
Sbus manifestati: quia estis epistola
xp̃iministrata a nobis A pertum ẽ
quia cum dicuntur xp̃iani epistola
xp̃i sunt indicantes salutem quã
deditds̃ in xp̃o omnibus hominib
scribentibus apłis Dum enĩ docent
ta dicuntur qui semperest.
Temporali autematramento
quod absolescit: et ꝑdit memoriã
Non intabulis lapideis. sed inta¬
bulis cordis carnalibus. Nunc
legem ueterem pulsat. quaest
primum data in lapideis tabulis
ab olita est. fractis tabulis sub mon¬
te amorse: Noua autem lex in
animo scribitur. hocest in corde
nonpercalamum sed persp̃m.
quia fides ȩterna resest: abspũ
scribitur: ut maneat Vetera
autem praecepta: deficente
mundo cessabunt Sicut quomo
dodiffertlex alege ita differunt
dispentoreslegis a dispensatorib
dignitassit in apostolis: manifestũ
non hanc habuisse fiduciam a dm̃

Expanded text:
tus est in animo ejus. Quae cognotus est in animo ejus. Quae cognoscitur et legitur ab omnibus hominibus: manifestati quia estis epistola Christi, ministrata a nobis. Apertum est quia cum dicuntur christiani, epistola Christi sunt, indicantes salutem, quam dedit Deus in Christo omnibus hominibus, scribentibus apostolis; dum enim docent, ta dicuntur, qui semper est: temporalia autem atramento, quod obsolescit et perdit memoriam. Non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus. Nunc legem veterem pulsat, quae primum data in lapideis tabulis abolita est, fractis tabulis sub monte a Moyse. Nova autem lex in animo scribitur , hoc est in corde, non per calamum, sed per Spiritum; quia fides aeterna res est, ab Spiritu scribitur, ut maneat: vetera autem praecepta, deficiente mundo, cessabunt. Quomodo ergo differt lex a lege; ita differunt dispensatores illius legis a dispensatoribus um. Quanta dignitas sit in apostolis, manifestat cum non hanc habuisse fiduciam ad Deum;
Abbreviated transcription (Latin):
sicut quidam commendatori is
epistolis aduos. aut ex uobis .
Hocdicens et suum sensum pur¬
gat: et ad huc pseudo apłos notat
quos propru honoris et questus
causa circuire ecclesias probat.
adauferendam non adtribuen¬
dam salutem. Ex his erant quib
dicit dñs Comedi tis domus
uiduarum et pupillorum. oratis¬
one longa orantes: propterea acci¬
pietis magis uidicium hienim
et reseorum. et animas inuade¬
bant. a postolus autem net res
eorum tangebat. et ueritate docs¬
trinae animas eorum saluabat.
Nonergo carnaliter sed spiritalit̃
secommen dabat ad profectum
salutis illorum. ut hoc de illo cre¬
derent quoderat Quia quide
bonomalosentit. peccat: ac ꝑ hoc
commendatio haec istis magis
proficit Episto lanostrauos
estis scripta in cordib: nostris
Epistola salutis indicium est
Recto ergo ait. quia saluscorinthi¬
orum in corde erat a postoli: et eoꝵ
quicum illo erant. Semperenĩ
de salute eorum cogitabant
qui semper alicuius memor ẽ scrip¬

Expanded text:
sicut quidam, commendatitiis sicut quidam, commendatitiis epistolis ad vos, aut ex vobis. Hoc dicens, suum sensum purgat, et adhuc pseudoapostolos notat, quos proprii honoris et quaestus causa circuire Ecclesias probat, ad auferendam, non ad tribuendam salutem. Ex his erant quibus dicit Dominus: Comeditis domos viduarum et pupillorum oratione longa orantes, propterea accpietis majus judicium . Hi enim et res eorum, et animas invadebant: Apostolus autem nec res eorum tangebat, et veritate doctrinae animas eorum salvabat. Non ergo carnaliter sed spiritualiter se commendabat ad profectum salutis illorum, ut de illo hoc crederent, quod erat; quia qui de bono male sentit, peccat: ac per hoc commendatio haec istis magis proficit. Epistola nostra vos estis, scripta in cordibus nostris. Epistola Apostoli salutis indicium est. Recte ergo ait quod salus Corinthiorum in corde erat Apostoli, et eorum qui cum illo erant; semper enim de salure eorum cogitabant.qui semper alicujus memor est, scrip
Abbreviated transcription (Latin):
eris animas eorum Si cominus
ipsi sibi uiderint. tutamen liber
eris aperditione illorum Etad
haec quis idoneus.  non enim sum:
sicut plurimi. adulterantes uerbum
dĩ sed ex sinceritate sicut ex đo. corã
dõ inxp̃o loquimur ꝑseudo apłos
tangit diuersos quicorrupta
doctrina uerbadĩ permalaminter¬
pretationem adulterant: tollen¬
tes diuinum sensum. ponebant
humanum Ex quibus quidam
telum habentes traditionis iudaicȩ:
nec dexp̃o benedo cebant Ideo
minus idoneos hosdicit A posto¬
lus autem sincerit̃ predicasse sic̃
ex dõ datum ẽ antedm̃. idest quo¬
modo ds̃ dedit ipso teste in xp̃o
lo quebantur Non suam queren¬
nosmet ipsos commendare
qm̃ pseudo a postolos notat pra¬
ua eorum commenta designat:
se autem uerum predicatorem
testatur uidetur i terũ cõm̃dare
se sicut dicit in prima epistola
Et nehocuersutia aliquaterres¬
tris lucrigra facere uideretur:
adiecit. Aut num quid indigem:

Expanded text:
eris animas eorum: sin quominus, eris animas eorum: sin quominus, ipsi sibi viderint; tu tamen liber eris a perditione eorum . Et ad haec quis idoneus? Non enim sumus sicut plurimi adulterantes verbum Dei: sed ex sinceritate, sicut ex Deo coram Deo in Christo loquimur, Pseudoapostolos tangit hic versus, qui corrupta doctrina, verba Dei per malam interpretationem adulterabant, et tollentes divinum sensum, ponebant humanum. Ex quibus quidam zelum habentes traditionis Judaicae, nec de Christo bene docebant, ideo minus idoneos hos dicit: apostolos autem sinceriter praedicasse, sicut ex Deo datum est, ante Deum, id est, quomodo Deus dedit, ipso teste, in Christo loquebantur, non suam quaerennosmetipsos commendare. Quoniam pseudoapostolos notat, prava eoram commenta designans, se autem verum praedicatorem testatur; videtur iterum commendare se, sicut in prima epistola. Et ne hoc versutia aliqua terrestris lucri gratia facere videretur, adjecit: Numquid indigemus,
Abbreviated transcription (Latin):
xiliis suus totus prestabat apostolis
ut uerbo cognitionis eius infunde¬
rent patentibus auribus. siue uide¬
is siue gentilibus addito huic sacra¬
mentõ natiuitatis dñi ihu scđm
uoluntatem dĩ et patris eius. inu¬
nitate fidei salutaris ad salutem
credentium. et perditionis diffi¬
dentium. Aliis quidemodor
mortis in mortem Hoc dicit qr
in credulis predicatio crucis xp̃i:
odor mortis est. Audiente senim
uerbum dĩ. sicaccipiunt quasi pestẽ
ex qua oritur mors. et necesse est
ut iuxta fidem illorũ fiateis
Aliis aũt odoruitae aduitam
Uerum est quia fidelis sermo
auditus dĩ nuntius est salutis aet̃¬
nae: et scđm fidemeorum con¬
tingeteis Siue ergo in his
qui pereunt siue in his qui
salufiunt xp̃i. bonus
odor erant dõ a postoli quia since¬
riter predicabant qui enim non¬
credebant: ipsi sibi laqueum cir¬
cum dabant hisliberis sicut
dicit dñs adhie rechielem ꝓphetã
Tupredica site audierint: lucritꝰ¬

Expanded text:
xiliis suis tutos praestabat Deus apostolos, xiliis suis tutos praestabat Deus apostolos, ut verba cognitionis ejus infunderent patentibus auribus, sive Judaeis, sive gentilibus, addito his sacramento nativitatis Domini Jesu secundum voluntatem Dei et Patris ejus in unitate fidei salutaris ad salutem credentium, et perditionem diffidentium. Aliis quidem sumus odor mortis in mortem. Hoc dicit, quia incredulis praedicatio crucis Christi odor mortis est; audientes enim verbum Dei, sic accipiunt quasi pestem, ex qua oritur mors: et necesse est ut juxta fidem illorum fiat eis. Aliis autem odor vitae ad vitam. Verum est, quia fidis sermo auditus Dei nuntius est salutis aeternae, et secundum fidem illorum continget eis. Sive ergo in his, qui pereunt, sive in his, qui salvi fiunt, Christi bonus odor Deo erant apostoli; quia sinceriter ecredebant; ipsi sibi laqueum circumdabant, his liberis, sicut dicit Dominus ad Ezechielem prophetam: Tu praedica, si te audierint, lucrab
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut memisisti in huncmundum:
ita etego eos mitto inhunc mundũ
odorem notitiae dĩ et xp̃i. ꝑ signa
et prodigia manifestarent᷑: uera
uirtutis testimonio probatur
quaeideo inodore significata est
quia cum ds̃ nonuideatur perhanc
quae inuisibiliter operatur in apłos
esse intelligitur. ut ueritas doc¬
trinȩ manifestecur. quiergo
recte ad serit xp̃m: bonus odorẽdo
laude dignus in eo qui credit. nec
ui tuperãbilis in illo qui non credit
qui uero non recte ad seritxp̃m
malusodor est dõ tam in his
qui fidisunt. qutcm in illis
qui difidunt. pro utriusque enim
reuserit Qui enim diffidit. idcir¬
co uidetur non credere: quia per¬
uersumest quod audit. et quicre¬
dit. malecredit. Aposto lusergo
ratione legis locutus est: ut sicut
in legequibostias bonouoto offe¬
rebat. bonus odor eratdõ et accep¬
tabilis: ita et nunc predicationis
uir doctrinae odorem prestat fla¬
grantem in dõ Quam obcausa au¬

Expanded text:
Sicut me misisti in hunc mundum, Sicut me misisti in hunc mundum, ita et ego eos mitto in hunc mundum  odorem notitiae Dei et Christi per signa et prodigia manifestarent. Vera virtutis testimonio probatur: quae ideo in odore significata est, quia cum Deus non videatur, per hanc quae invisibiliter operatur, in apostolis esse intelligitur, ut veritas doctrinae manifestetur. Qui ergo recte asserit Christum, bonus odor est Deo, laude dignus in eo qui credit, nec vituperabilis in illo qui non credit: qui vero non recte asserit Christum, malus odor est Deo, tam in his qui fidi sunt, quam in illis qui diffidunt; pro utrisque enim reus erit. Qui enim diffidit, idcirco videtur non credere; quia perversum est, quod audit: et qui credit, male credit. Apostolus ergo rationem Legis locutus est, ut sicut in Lege qui hostias bono voto offerebat, bonus odor erat Deo et acceptabilis: ita et nunc praedicationis virtus doctrinae odorem praestat flagrantem Deo. Quam ob causam au
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ elo credentium Et haec duo
ab uno impleri non poterant.
aut fideles instruere aut incre¬
dulis repugnare. Ideo que
uale illis facto. qui sus ceperan
eum: profectus esł in macedoniã
dõ autem gratias. qui semꝑ trium
facere insidexp̃i ut calcata ꝑfidia
tropheum habeat fides dum exper¬
fidis fiunt fideles. et maliuolin on
proficiunt inpersequendo credentes
Etodo remnotitiae suae manifestat¬
pernos in omniloco: quia xp̃ibonus
odorsumus dõ in his qui salui fiunt
et in his qui pereunt. Odor notitiae
id circo dixit: quia sicut quaedamres
quaetum non uideant᷑ per hoc odorẽ
tamen cognoscuntur et intellenis
in loco aliquo ẽẽ quod non uides: ita
et ds̃ qui inuisibilis est perxpm se
uoluit intellegi. ut predicatio xp̃i
quaeutiq inuisibiliter sicut ad nares
odor. ita ad aures peruenit dm̃ pa¬
trẽ insinuaret creatorem et filiũ
eius unigenitum Cuius reilega¬
tionemt fungentes a postoli. sicut
dicit dñs ad dm̃. filius ad patrem

Expanded text:
zelo credentium: et haec duo zelo credentium: et haec duo ab uno impleri non poterant, nempe et fideles instruere, et incredulis repugnare. Ideoque, vale illis facto, qui susceperant eum, profectus est in Macedoniam. Deo autem gratias, qui semper triufacere in fide Christi; ut calcata perfidia, trophaeum habeat fides, dum ex perfidis fiunt fideles, et malevoli non proficiunt in prosequendo credentes. Et odoremper nos in omni loco, quia Christi bonus odor sumus deo in his, qui salui fiunt, et in his, qidcirco dixit, quia sicut quaedam res, quae cum non videantur, per odorem tamen cognoscuntur, et intelligis in loco aliquo esse, quod non vides: ita et Deus, quia invisibilis est, per Christum se voluit intelligi; ut praedicatio Christi quae utique invisibiliter, sicut ad nares odor, ita ad aures pervenit Deum Patrem insinuaret createrem, et Filium ejus unigenitum. Cujus rei legatione fungentes apostoli sicut dicit Dominus ad Deum, Filius ad Patrem:
Abbreviated transcription (Latin):
mentem eius uilem effectam:
accedat et sugerat ei ut uel presen¬
tibus fruatur. quide spefuturi
premi deiectus est et pereat frat̃
possessus adiabolo cui ad hoc
penitentia dataerat. ut conuer¬
sus reformaretse sicut in zechiel
propheta Nolo mortem morien¬
tis quantum ut reuertatur et uiuat
et iterum Conuertant᷑ inquit
ctreplantabo eos. Cum autem
uenissem tro ade propter euan¬
zelium xp̃i etostium mihia pertũ
esset in dño: non habui requiem
sp̃umeo. eo quod non inuenirem
titum fratremm eum. sed uale
illis dixi et profectussũ in mace¬
doniam Troade perrexisse
significat ad predicandum eis
eu angelium xp̃i: Et cum cȩpis¬
set predicare fuissent qui cape¬
rent uerbumsdei Sed quia sola¬
tium titi defuit: intollerabilis
erat labor perstrepentiũ causa
quamuis enim quidam eorum a¬
peruer int cordasua ad recipien¬
dum uerbum dĩ: tamen in pru¬
dentia infidelium non minima
existimabat insurgens in apłm

Expanded text:
mentem ejus vilem effectam, mentem ejus vilem effectam, accedat, et suggerat ei; ut vel praesentibus fruatur, qui de spe futuri praemii dejectus est; et pereat frater possessus a diabolo, cui ad hoc poenitentia data erat, ut conversus reformaret se, sicut dicit Ezechiel propheta: Nolo mortem morientis, quantum ut revertatur, et vivat . Et iterum: Convertatur, inquit, et replantabo illos . Cum autem venissem Troadem propter Evangelium Christi, et ostium mihi apertum esset in Domino, non habui requiem spiritui meo, eo quod non invenerim Titum fratrem meum: sed vale illis facto, profectus sum in Macedoniam. Troadem se perrexisse significat ad praedicandum eis Evangelium 175 Christi, et cum coepisset praedicare, fuisse qui caperent verbum fidei: sed quia solatium Titi defuit, intolerabilis erat labor perstrepentium causa. Quamvis enim quidam eorum aperuerant corda sua ad recipiendum sermonem Dei; tamen impudentia infidelium non minima existebat, insurgens in Apostolum
Abbreviated transcription (Latin):
statim intellegerent faciendum
quod dicebat ãpostolus. in causa
huius dum taxat. ideo obsecrat
ut dimitant illi: significans dm̃
quia si magister petentib: discipu¬
lis donauit cui uoluerꝰ peccatum
quanto magis obaudiredebent
discipulimagistro  et ut rarum
essecuidonauit ostender et apud
dm̃ ait inpersonaxp̃i sed donas¬
se quod dauit. idẽ acceptotulisse
xp̃m cuius legatione fungebat᷑
ut factum apłi. factum sit xp̃i
sicut dixit. quaecum que solue¬
ritis superterram: erunt soluta
et incaelo Siergo huic proquo
petierunt ꝑ apostolum x p̃cigno¬
uit : quanto magis huic iamigno¬
tum erat cui utdonent. etiam
ipsehortaturi Nepossideam
a satana nec enĩ ignoramꝰ uersutias
eius hoc dicit quod suprame¬
moraui quia consolatio debet
subsequi fratrem delictũ flentẽ.
nediu contristatus et contẽptus
a caritate ecclesiae. incipiatde¬
sperare dese etui densqui semꝑ
in insidiis ẽ. subtilis diabolus

Expanded text:
statim intelligerent faciendum statim intelligerent faciendum esse, quod dicebat Apostolus in causa hujus dumtaxat: ideo obsecrat ut dimittant illi, significans Deum quia si magister petentibus discipulis donavit, cui voluerunt, peccatum; quanto magis obaudire debent discipuli magistro? Et ut ratum ei, cui donavit, ostenderet apud Deum, ait in persona Christi se donasse, quod donavit: hoc est, accepto tulisse Christum, cujus legatione fungebatur; ut factum Apostoli, factum sit Christi, sicut dixit: Quaecumque solveritis super terram, erunt soluta et in coelo . Si ergo huic pro quo petierunt per Apostolum Christus ignovit, quanto magis huic jam ignotum erat, cui ut donent ipse etiam hortatur? Ne possideamur a satana; non enim ignoramus astutias ejus. Hoc dicit quod supra memoravi, quia consolatio debet subsequi fratrem delictum flentem; ne diu contristatus, et contemptus a charitate Ecclesiae, incipiat desperare de se, et videns qui semper in insidiis est subtilis diabolus,
Abbreviated transcription (Latin):
ta quibus grauat. absorbeatur
a scđa morte: haec enimuera
penitentia est. iam cessare apec¬
cato Sicenim probat dolorese
sibi sidetero desinat Propten
quod obsecro uos ut confirmetis
in illo caritatem: ut ad hocenim
atscripsi. ut scirem an in omnibus
oboedientes estis quantum dat᷑
intellegi oboedientes hosfactos
inceteris probat Emenda ueran
enim quae ad or dinem ecclesi¬
asticum pertinent. Vnde etiam
in hoc uult illos esse oboedientes
ut confirment fratrem incaritate.
suscipientes eum in communione
Sicui autemaliqđ donastis et ego
Manifestum est: quia quod iubꝰ&
fieri: ipse facit Nec potest hoc
abnuere quod etiam obsecrans
ut fiat scrib cum haberet potesta¬
tem iubendi Sed quia in prima
ut horrerent illud omnes : Nunc
cum recipi illum uult: oratnead¬
huc exulcerato animo ad uersum
illum durum illis esset habere
cum illo communionem et clesiȩ
Neque enim tanta in eis erat
quanta in apło prouidentia ut

Expanded text:
ta, quibus gravatus absorbeatur ta, quibus gravatus absorbeatur a secunda morte. Haec enim vera poenitentia est jam cessare a peccato; sic enim probat dolere se sibi, si de caetero desinat. Propter quod obsecro vos, ut confirmetis in illum charitatem: nam ad hoc scripsi, ut probarem an in omnibus obedientes sitis. Quantum datur intelligi; obedientes hos factos in caeteris probat; emendaverant enim quae ad ordinem ecclesiasticum pertinent. Unde etiam in hoc vult illos esse obedientes, ut confirment fratrem in charitate, suscipientes eum in communionem. Si cui autem quid donastis, et ego. Manifestum est quia quod jubet fieri, ipse facit: nec potest hoc abnuere, quod etiam obsecrans ut fiat, scribit; cum haberet potestatem jubendi. Sed in prima ut horrerent illum omnes: nunc cum recipi illum vult, orat ne adhuc exulcerato animo adversus illum, durum illis esset habere cum illo communionem Ecclesiae. Neque enim tanta in eis erat, quanta in Apostolo providentia; ut
Abbreviated transcription (Latin):
inquit: haec quae fit apluribus¬
obiurgatio. Magnum dolorem
utique patitur. quidelictum suu
pluribus uidethorere. Ita utẽ
contramagis donetis et console¬
miniNequo modo habundan¬
tiore tristia absorbeatur. qui
eius modi est Afflictio omni
petcati. proprii causa subueniri
precepit: quia penitentia si de uero
animo est. hoc est sicorreptus
statim in animo doleat. protinus
habet fructum denique inreg¬
norum abetur: quia ab ac cum ar¬
guisset eum propheta commotꝰ
animo statim meruit ueniam
Et dauid in causa urie etheicor¬
reptus. quia cognouit petcasse se
delictum eius deletum est
Ita etapłs illum qui incestum
commiserat habens uxorem patris.
obiurgatum. et abiectum. dolorem
reuoca reibet. nediuuidens se
contristatum. spernidesp erans
desedaret animum admunđ fru¬
endum quasi quilocum apud dm̃
iam non haberet hoc est maiore
tristitia ab sorberi desperantem.
deseconuerti ad amittenda pecca¬

Expanded text:
objurgatio haec, quae fit a pluribusobjurgatio haec, quae fit a pluribus. Magnum dolorem utique patietur, qui delictum suum videt pluribus horrere. Ita ut e contra magis donetis, et consolemini; ne quomodo abundantiori tristitia absorbeatur, qui ejusmodi est. Afflicto homini peccati proprii causa subvenire praecipit; quia poenitentia, si de vero animo est, hoc est, si correptus statim in animo doleat, protinus, habet fructum. Denique in Regnorum libro habetur, quia Achab, cum arguisset eum propheta, commotus animo statim meruit veniam . Et David in causa Uriae Hethaei correptus quia cognovit se peccasse, delictum ejus deletum est . Ita et Apostolus illum, qui incestum commiserat, habens uxorem patris, objurgatum et abjectum, dolentem revocari jubet; ne diu videns se contristatum sperni, desperans de se, daret animum ad mundum fruendum, quasi qui locum apud Deum jam non haberet. Hoc est enim majori tristitia absorberi, desperantem de se converti ad admittenda pecca
Abbreviated transcription (Latin):
Gaudium enim a postoli purisi¬
catio est populi Ideo enimgaudet
quia uitu peratio non est in eis quos
simul o portet gaudere namex
multa pressura et angustia cordis
scripsi uobis ꝑmultas lacrimas.
non ut contristemini: sed ut cog.¬
noscatis caritatem. quam habeo
abundantius in uobis Manifestũ
est quia quando hoca ffectuquis
aliquẽ corripit : ut plus illo dobeat
peccatiseius nonutique ut illum
contris tet corripit. sed ut ostendat
illi quo amorediligat eum qui
enim non hoc affectũ corripit:
fratrem contristat. insultatenim
qui non condolet fratri Siquisaũt
contris tauit non me contristauit.
sed ex parte ut non onerẽ uos om̃s
duae enim parte sinpopulo sunt
sicut in prima e pła memoraui
hiergo exparte scorums quos
contristatos merore fratris signi¬
ficat sicut et semetipsum
hoc dicens onerauit peccantẽ uel eũ
qui peccauerat. plus enim fitreus
incuius delicto multi tribulant᷑

Expanded text:
Gaudium enim Apostoli purifiGaudium enim Apostoli purificatio est populi; ideo enim gaudet, quia vituperatio non est in eis, quos simul oportet gaudere. Nam ex multa pressura et angustia cordis scripsi vobis per multas lacrymas, non ut contristemini, sed ut cognoscatis quam charitatem habeam abundantius in vobis. Manifestum est quia quando hoc affectu quis aliquem corripit, ut plus illo doleat peccatis ejus; non utique ut illum contristet, corripit: sed ut ostendat illi, quo amore diligat eum. Qui enim non hoc affectu corripit, fratrem contristat; insultat enim, qui non condolet fratri. 174 Si quis autem contristavit me, non me contristavit, sed ex parte; ut non onerem vos omnes. duae enim partes in populo sunt, sicut in prima epistola memoravi. Hi ergo ex parte sanctorum sunt, quos contristatos in errore fratris significat, sicut et semetipsum. Hoc autem dicens, oneravit peccantem, vel eum qui peccaverat. Plus enim fit reus, in cujus delicto multi tribulantur
Abbreviated transcription (Latin):
emeelatione gaudium huius
gaudii aduitoressumus inquid.
quia uolentibus eis emendare se
offerunt cõmonitiones. ut quod
ripiens paucos. multos contristaret
ipse etiam contristatus Compati¬
untur enim om̃a membra: unius
s merore Sienim ego contristo uos
et quis est quimelȩtificet nisi qui
contristatur exme hoc dicit quia
non uult eos contristare sed quia
peccatis studuerant necesseerat
illos contristari inuito apło. Ita
tamen ut decetero obaudientes
facti lȩtificaret eos qui contrista¬
bantur cum eis ut qui corripiendo
contristauerat eos. laetarentur
exhis dum corriguntur. Ideo et¬
Ideo et
scripsi hoc ipsum necum uenis¬
ssem tristitiam haberem. aquib
oportuerat negaudere certũ
bbens quiam eum gaudiũ urmẽ
posteaueniens non haberetunde
contristaretur sublatis uitus sed
gauderet cum eis. quasi cum caris¬
simis filuis ut quiab infidelibus
tribulationibus ad ficiebatur: ab his
utique gauderet quicredideran

Expanded text:
emendatione gaudium. Hujus emendatione gaudium. Hujus gaudii adjutores sumus, inquit; quia volentibus eis emendare se, offerunt commonitiones; ut quod ripiens paucos, multos contristaret, ipse etiam contristatus; compatiuntur enim omnia membra unius moerori. Si enim ego contristo vos, et quis est qui me laetificet, nisi qui contristatur ex me? Hoc dicit, quia non vult eos contristare: sed quia peccatis studuerant, necesse erat illos contristari, invito Apostolo; ita tamen ut de caetero obaudientes facti, laetificarent eos, qui contristabantur cum eis; ut qui corripiendo contristaverat eos, laetificaretur ex his, dum corriguntur. Ideo et scripsi hoc ipsum, ne cum venissem, tristitiam haberem, a quibus oportuerat me gaudere: certum habens, quia meum gaudium omniumpostea veniens, non esset unde contristaretur, sublatis vitiis: sed gauderet cum eis, quasi cum charissimis filiis; ut quia ab infidelibus tribulationibus afficiebatur, ab his utique gauderet, qui crediderant.
Abbreviated transcription (Latin):
Omnis enim sumꝰperfectionis : in
trinitate consistit. Ego uero tes¬
tem dm̃ inuoco in animam meam.
quod parcens uobis ñuenicorinthũ
Nunc manifestat quacausacumuo¬
luisset. ire ad illos distulit. ut tunc
iret quando iam prope omnes em̃¬
datos inueniret: His enimnunclo¬
quitur qui uidebantur uelle se
corrigere: sed operam non dabanc
ut hoc implerent quia ergo cor¬
ripere illos necesse erat: iter suum
ad alios conuertit. ne contristaret
multos. Et hoc fuit illis parcere.
quod ut mentibus eorum cõmen¬
det dm̃ testem dat: neputarent
indignosse esse et contempti ab illo
quõ conperto ut presentiam eius
mererentur: emendarentse.
Non quod dominemur fidei urãe:
sed ad iutores sumus gaudiuri. fide
enim statis qm̃ fides non necessita¬
tis sed uoluntatis rẽs ẽ id eo dicit
non quod dominemur fideiurãe
dominatus enim : nec es sitatis causa
est Adiutores aut̃ inquid sumus
gauduuestri hoc est quia sicut in
malo opere tristitia est: itaetin

Expanded text:
omnis enim summa perfectionis in Trinitate consistit. Ego vero testem Deum invoco in animam meam, quod parcens vobis, nondum veni Corinthum. Nunc manifestat qua causa, cum voluisset ire ad illos, distulit; ut tunc iret, quando jam prope omnes emendatos inveniret. His enim nunc loquitur, qui videbantur se velle corrigere, sed operam non dabant, ut hoc implerent. Quia ergo corripere illos necesse erat, iter suum in alios convertit; ne contristaret multos, et hoc fuit illis parcere. Quod ut mentibus eorum commendet, Deum testem dat; ne putarent se indignos esse, et contemni ab illo: quo comperto, ut praesentiam ejus mererentur, emendarent se. Non quod dominemur fidei vestrae, sed adjutores sumus gaudii vestri; fide enim statis. Quoniam fides non necessitatis, sed voluntatis res est, ideo dicit: Non quod dominemur fidei vestrae; dominatus enim necessitatis causa est. Sed adjutores sumus, inquit, gaudii vestri; hoc est, quia sicut in malo opere tristitia est, ita et in
Abbreviated transcription (Latin):
St non dixit facta carnis quia
carnis uita punienda semper ẽ
do spiritaliter aliquando car¬
snaliter operatur Sciente sigitur
stimorem dñi hominibus suãdemꝑ¬
s dõ autem manifesti sumus
ꝗmergo iudicium dĩ futurũ est
perxp̃m adsingulorum discrimi¬
nandao pera idcirco apłssuaderese
dicit. ad bonum sensum etuitam.
ut auditores eius securisint depena
futura et ipse glorietur in his habens
fructum laborum suorum quia
quorundam prauiloquio dies
iudiciidĩ indubium deducitur

Expanded text:
Et non dixit; facta carnis; quia Et non dixit; facta carnis; quia carnis vitia punienda semper: spiritaliter, aliquando carnaliter operatur. Scientes igitur, timorem Domini hominibus suademus: Deo autem manifesti sumus. Quoniam ergo judicium Dei futurum est per Christum ad singulorum discriminanda opera, idcirco Apostolus suadere se dicit ad bonum sensum et vitam; ut auditores ejus securi sint de poena futura, et ipse glorietur, in his habens fructum laborum suorum; quia quorumdam praviloquio dies judicii Dei in dubium deducitur
Abbreviated transcription (Latin):
dicimur. quando enim non eum
uidemus. licet presenssit absen¬
tes ab eosumus. Audemus ergo
et consentimus magis peregrinari
acorpore. et presentes esse ad dm̃
Recte ait audemus. habentes enim
fiduciam ꝓmissionis dĩ. et scientes
multum expedire illic eẽ quam
in scło. Consentiunt etoptant.
excedere decorpore. ut requies¬
cant usque ad diem resur rectio¬
nis sub altaredĩ: Ideo enim con¬
tendimus siue presentes siue
peregrinantes placere illi
Idagendum dicit et bonis operib
insistendum. ut siue inhac ad¬
huc uitapositi. siue ante tribun al
xp̃i prȩsentes placeamus ei
Vnde si disciplina seruetur. & hic
et illic placebimus Quia qui hic
placet illic non displicebit
Om̃s enimnos manifestareopor¬
tet ante tribun alxp̃i ut recipiat
unus quisque propria corporis
prout gessit siuebonasiuemala
Igitur siudicantexp̃o unusquis¬
quenrm facta corporis recipiet
non utique sine corpore aut¬
iudi cabitur bono aut malo

Expanded text:
dicimur. Quando enim non eum dicimur. Quando enim non eum videmus, licet praesens sit, absentes ab eo sumus. Audemus ergo et consentimus magis peregrinari a corpore, et praesentes esse ad Deum. Recte ait, audemus; habentes enim fiduciam promissionis Dei, et scientes multum expedire illic esse, quam in saeculo, consentiunt et optant excedere de corpore; ut requiescant usque in diem resurrectionis sub altare Dei. Et ideo contendimus sive praesentes, sive peregrinantes placere illi. Id agendum dicit, et bonis operibus insistendum; ut sive in hac adhuc vita positi, sive ante tribunal Christi praesentes, placeamus ei. Unde si disciplina servetur, et hic et illic ei placebimus; quia qui hic placet, illic non displicebit. Omnes enim nos manifestari oportet ante tribunal Christi ut recipiat unusquisque propria corporis, prout gessit, sive bona, sive mala. Igitur si judicante Christo; unusquisque nostrum facta corporis recipiet; non utique sine corpore adjudicabitur bono aut malo.
Abbreviated transcription (Latin):
p̾assionibus inplicari hocẽ abson¬
beri auita Non enim dicit dumẽ
ab sorberiauita quia ad hoc surgit
centes poscimus idẽ non ut exiu
sed super in dui mereamur. iuxta
supra dictum sensum indieiudicii
dm̃ proficere dicit: Qui promisit
et fidelis est dans huius reiim¬
plendȩ pignus sp̃m ipseest enim
signaculum ad optionis nostrae
Fidentesigitur semꝑ et scientes
quia in habitantes in corpore
peregrinamur adño perfidem
÷ ambulamus non perspeciem
Mani festum est quia perfidem.
cum dño sumus Nonperpresentiã
acperhoc pere grinamur non per¬
fidem sed perspeciem
Et quare cum idẽ dicat in actib
apostolorum Ipso enim uiuimus
et in ipsomouemur et sumus. hoc
loco peregrinarenos cidño dicit.
Siuliqueest quomodohic positi
pere grinamur adñõ Sinedu¬
bio ubique immo omnia in dõsi
Sed quia sedesdi incęlisest & illic
semperuidetur ideo hic positi.
ubin on uide tur pere grinari abeo

Expanded text:
passionibus implicari: et hoc est absorpassionibus implicari: et hoc est absorberi a vita; non enim dicendus est absorberi a vita, qui ad hoc surgit,centes poscimus, id est, non ut exui, sed ut superindui mereamur, juxta supradictum sensum, in die judicii Deum perficere dicit; quia promisit, et fidelis est, dans hujus rei implendae pignus Spiritum; ipse est enim signaculum adoptionis nostrae. Fidentes igitur semper, et scientes quia inhabitantes in 182 hoc corpore, peregrinamur a Domino; per fidem enim ambulamus, non per speciem. Manifestum est quia per fidem cum Domino sumus, non per praesentiam: ac per hoc peregrinamur non fide, sed specie. Et quare, cum idem dicat in Actibus apostolorum: In ipso enim vivimus, et movemur, et sumus ; hoc loco peregrinari nos a Domino dicit? Si ubique est, quomodo hic positi, peregrinamur a Domino? Sine dubio ubique, immo omnia in Deo sunt: sed quia sedes Dei in coelis est, et illic semper videtur; ideo hic positi, ubi non videtur, peregrinari ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
non nudi inueniamur idest siexeun¬
tes decorpore xp̃o uestiti fuerimus
baptismi et traditionis manserimus
expoliati corpore non nudi inue¬
niemur quia in interiore homine
habitat xp̃c Quem cum induti
siue spũsco dato nobis uidebimur.
erimus digni super in diu ꝓmissa
celesti gloria In illumenim
decidet promissaclaritas quem
uiderit signum adoptionis habe¬
re Nam cum summus in isto
corpore idest mortali ingemesci¬
mus grauati eo quo dnolumus
exui sed suꝑ indui ut ab sorbea tur
mortalehocauita Idem sensus
est ideo enim dicit grauatos nos
passionibus corporis ipsius mundi
tem pestatibus postolationem
addm̃ dirigere Ne in mute mur
uicti& in digiefficiamur. Sedut
contigerit exitus ꝑseuerantes in
super indiu promissa gła poterim:
si exuticorpore non despoliatiasc̃o
spũ fuerimus Sic mortale absor¬
betur auita idẽ utresurgentes
suꝑ induamur in mortalitate cũ
gloria neultramoripossit aut

Expanded text:
non nudi inveniamur: id est, si exeunnon nudi inveniamur: id est, si exeuntes de corpore Christum vestiti fuerimus;baptismi et traditionis manserimus, exspoliati corpore, non nudi invenimur; quia in interiore homine habitat Christus, quem cum induti, sive Spiritu sancto dato nobis videbimur, erimus digni superindui promissa coelesti gloria. In illum enim decidet promissa claritas, quem viderit signum adoptionis habere. Nam cum sumus in hoc corpore, id est, mortali, ingemiscimus gravati; eo quod nolumus exui, sed superindui; absorbeatur mortale hoc a vita. Idem sensus est, ideo enim dicit gravatos nos passionibus corporis, et ipsius mundi tempestatibus, postulationes ad Deum dirigere, ne immutemur victi, et indigni efficiamur: sed ut contigerit exitus, perseverantes in superindui promissa gloria poterimus, si exuti corpore, non despoliati a sancto Spiritu fuerimus. Sic mortale absorbetur a vita, id est, ut resurgentes superinduamur immortalitate cum gloria; ne ultra mori possit, aut
Abbreviated transcription (Latin):
ne intua gloria alius percat si
tamen acciderit libenter feren¬
dum est. Terrestremenim domũ
carnem hanc dicit. quia mortalis ẽ
Vt side hac dissoluti fuerimus.
aedificatum inuenimus in caelis
domum ȩternam. haec domus
corpus łmortale significat. in quo
resurgentes semꝑerimus Cuius
forma iam in cȩlis est in dñicorpo¬
re declarata. Et enim in hoc inge¬
s mescimus habitaculo nr̃o quod
sde caelo ẽ suꝑ in duicupientes.¬
s siquidẽ induti ñ nudi in ueniam᷑
Propterea dicit inprecibus in gemes¬
ci ut gloria promissa decaelis possit
resurgentis inducere. hoc ergo de¬
siderantes insistunt precibus. nesur¬
gentes recepta utique corporenudi
idest alieni promissa gloria inueni¬
antur hoc enim opus est ut indu¬
ta anima corporedĩ iudicio super¬
induatur et gloria quae est in mu¬
tatio inclaritatẽ. Mors enim de
terraest resurrectio decaelis sitam̃
in mutemur ingloriam. Alucodi¬
ces sichabent: Si quidem expoliati

Expanded text:
ne in tua gloria alius pereat; si ne in tua gloria alius pereat; si tamen acciderit, libenter ferendum est. Terrestrem enim domum carnem hanc dixit, quia mortalis est: ut si de hac dissoluti fuerimus, aedificatam inveniemus in coelis domum aeternam. Haec domus corpus immortale significat, in quo resurgentes, semper erimus, cujus forma jam in coelis est in Domini corpore declarata. Etenim in hoc ingemiscimus habitaculo nostro, quod de coelo est, superindui cupientes; siquidem induti, non nudi inveniamur. Propterea dicit in precibus ingemisci, ut gloria promissa de coelis possit resurgentes induere. Hoc ergo desiderantes insistunt precibus; ne resurgentes, recepto utique corpore, nudi, id est, alieni a promissa gloria inveniantur. Hoc enim opus est, ut induta anima corpore, Dei judicio superinduatur et gloria, quae est immutatio in claritatem. Mors enim de terra est, resurrectio vero de coelis; si tamen immutetur in gloriam. Alii codices sic habent: Siquidem exspoliati,
Abbreviated transcription (Latin):
aeternum pondus gloriae operari
patientibus: par uis enim laboribus
magnaredditur merces. et proleui
tribulatione supramodum sublimi¬
s Non contem plantibus quȩ uidentur
sed quae non uident᷑ quȩ enĩ uident᷑
uidentur aeternasunt. Deside¬
rium caelestium et sp̃italium
habentes haec presentia et t̃rena
spernere profitetur quia ad com¬
parationem sp̃italium hȩc nullas̃
Sienim sunt haec ad superna.
quomodo figura adueritatem
Figura deperit ueritasmanet
metuunt iusti sed gaudent
Scimus autem quia si terrestris
sdomus nr̃a huuis habitationis.¬
s dissoluatur quia aedificationem¬
s ex dõ habemus domum non manu¬
factam aeternam in caelis
Hac fiducia dicit non timendum
dis solui decorpore iuolentia in¬
fidelium aut fortuita. quia pre¬
parata est huius modi hominibus
habitatio in caelis ȩterna Vt tem¬
porali et terrena expulsi in per¬
petuo domorecipiant᷑ Vnde hoc
et optandum est sifieripotest:
sed quia hoc optandum nonest.

Expanded text:
aeternum gloriae pondus operari aeternum gloriae pondus operari patientibus. Parvis enim laboribus magna redditur merces, et pro levi tribulatione supra modum sublimis non intuentibus quae uidentur, sed quae non uidentur. quae enim uidentur cernuntur, aeterna sunt. Desiderium coelestium et spiritualium habentes, haec praesentia et terrena spernere profitetur; quia ad comparationem spiritualium haec nulla sunt. Sic enim sunt haec ad superna, quomodo figura ad veritatem: figura deperit, veritas manet; metuunt justi, sed gaudent. CAPUT V. Scimus autem quia si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quia aedificationem ex Deo habemus, domum non manufactam, aeternam in coelis. Hac fiducia dicit non timendum dissolvi de corpore violentia infidelium, aut sorte vitae; quia praeparata est hujusmodi hominibus habitatio in coelis aeterna, ut de temporali et terrena expulsi, in perpetuam domum recipiantur. Unde et hoc optandum est, si fieri potest: sed quia hoc optandum non est,
Abbreviated transcription (Latin):
non deficimus. Manifestumest hȩc
ad superiorem sensũ ꝑtinere. ut enim
deuotionem suã ad huc propensiorẽ
indĩreb ostendat. haet subicit quib
nullo genere deficere seprobat. quo¬
minus id quod dõ placitum est imple¬
atur Securus tamen deresurrec¬
tione promissa Licetꝰ exterior homo
noster corripitur. sed interior renoua¬
stur dedie indiem Pressuris plagis
fame siti frigore nuditate corrũpitꝰ
sed anima spefuturi premurenoua¬
tionib purgatur. Proficit enim.
in prȩssura non interit. ita ut acce¬
dentibus temptationib: cotidie ad¬
quirat admeritum Quia et corpo¬
ricorruptio haec proficit ad inmor¬
talitatẽ merito animȩ Idenim qđ
Sin presenti ẽ momentaneum
set leue pressurae nrãe. supramodũ
in sublimitate ae ternum pondus
gloriae operatur in nobis
Presentis temporis. tribulationes
quae causa fidei inferuntur mom̃¬
tanetis etdeuesdicit quias tempora¬
les supramodum tam̃ in sublimitate

Expanded text:
non deficimus. Manifestum est haec non deficimus. Manifestum est haec ad superiorem sensum pertinere; ut enim devotionem suam adhuc propensiorem in Dei rebus ostendat, haec subjecit, quibus nullo genere deficere se probat quominus id quod Deo placitum est, impleatur; securus tamen de resurrectione promissa. Et licet si exterior homo noster corrumpitur; sed interior renovatur de die in diem. Pressuris, plagis, fame, siti, frigore, nuditate caro corrumpitur, sed anima spe futuri praemii renovationibus purgatur. Proficit enim in pressura, non interit, ita ut accedentibus tentationibus quotidie acquirat ad meritum; quia et corpori corruptio 181 haec proficit ad immortalitatem merito animae. Id enim quod in praesenti est momentaneum et leve pressurae nostrae, supra modum in sublimitate aeternum gloriae pondus operatur in nobis. Praesentis temporis tribulationes, quae causa fidei ingeruntur momentaneas et leves dicit, quia sunt temporales; supra modum tamen in sublimitate
Abbreviated transcription (Latin):
depassionibus horum uelut com¬
patientes Simul et partici peserun
inuita promissa utsimul contristati
simul gaudeant ꝓpter illos Sic
loquitur quiaresur rectonem nega¬
bant. quos et in prima epistola expro¬
sbat Omnia enim propteruos ut
gratiam habundans. ꝑmultorum
gratiarum actionem. habundet
ingloriã xp̃i. Amuneresuo ds̃nullũ
uoluit esse alienum. & quia non om̃s
capiunt uerbum fidei apłsdĩuolun¬
tatem sciens persecutiones & peri¬
cula patinontimuit dũmodo omni¬
b fideliter predicar& ut plures pos¬
sent credere ut habundansdonũdĩ
non ꝑ paucorum gratiarũ actionem
muineretur ad contum eliam dĩ
sed multis ꝓficiens afflueret per
multorũ gratiarum actionem adgłam
dĩ quando ergo hic dignus est honore
est qui animamsuam semper morti
in iecit. nedonum dĩ longe alit̃ ꝓficera
quamdatum est. Num quid non maz¬
na contumelia eiusẽ. qui cenam faci¬
ens opulentã ac multos inuitans
paucoshabet insumma Quappt̃

Expanded text:
de passionibus horum velut comde passionibus horum velut compatientes, simul et participes erunt in vita promissa; ut simul contristati, simul gaudeant. Propter illos sic loquitur, qui resurrectionem negabant, quos et in prima epistola exprobrat. Omnia enim propter vos, ut gratia abundans, per multorum gratiarum actionem abundet ad gloriam Dei. A munere suo Deus nullum voluit esse alienum: et quia non omnes capiunt verbum fidei, Apostolus Dei voluntatem sciens, persecutiones et pericula pati non timuit, dummodo omnibus fideliter praedicaret, ut plures possent credere; ut abundans donum Dei non per paucorum gratiarum actionem minueretur ad contumeliam Dei, sed multis proficiens afflueret per multorum gratiarum actionem ad gloriam Dei. Quanto ergo hic dignus honore est, qui animam suam semper morti subjecit; ne donum Dei longe aliter proficeret, quam datum est? Numquid non magna contumelia ejus est, qui coenam faciens opulentam, ac multos invitans, paucos habet in summa? Quapropter
Abbreviated transcription (Latin):
propter quod locutus sumetnos
credimus ꝓpter quod & loquimur
Exemplum ideo dedit depsalmo
centesimo quinto decimo ut osten¬
deret se ideo promtumesse ad
omniatolleranda quia credidit
futuram resurrectionem
Secur usergo de futurauita. prae¬
sentiuita non habet curam. quip¬
pecum hoccredatur. ut tunc illa
beatauita speretur sihȩc contemp¬
natur. Securus ergo quia quod
credidit uerum ẽ audethoc prae¬
dicare ut ceteros spei suae partici¬
pesfaciat Scientes quod qui susci¬
suscitauit et constitiut uobiscum
hac spedicit laborare ꝓpt̃ fidem
quia exemplũ precedit. resurret¬
ficabuntur Ad amenim forma
mortis. est causa peccati xp̃c uero
formauitae propter iustitiam.
quia peccatum non fecit nec dolus
inuentus est in oreeuis Et quia par¬
ticipes hos cõmunis fideidixit re¬
suscitatos inquit constituit uobiscũ
ut unius fidei inunas int domo pacis
Cum enim intellegunt quiaꝓipsis
patiuntur exitia et isti sollicitisun

Expanded text:
propter quod locutus sum; et nos credimus, propter quod et loquimur . Exemplum ideo dedit de psalmo centesimo decimo quinto, ut ostenderet ideo se promptum esse ad omnia toleranda, quia credit futuram resurrectionem. Securus ergo de futura vita, praesentis vitae non habet curam; quippe cum hoc credatur, ut tunc illa beata vita speretur, si haec contemnatur. Securus ergo quia quod credidit, verum est, audet hoc praedicare, ut caeteros spei suae participes faciat. Scientes quod qui suscisuscitabit et constituet vobiscum. Hac spe dicit laborari propter fidem, quia exemplum praecedit resurrecomnes vivificabuntur. Adam enim forma mortis est, causa peccati: Christus vero forma vitae propter justitiam; quia peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus. Et quoniam participes hos communis fidei dixit, resuscitatos, inquit, constituet vobiscum; ut unius fidei in una sint domo pacis. Cum enim intelligunt quia pro ipsis patiuntur exitia, et isti solliciti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
codu frat̾nitatis omnes enim crimeneiꝰ
sciebant dnonar guebant. Publiceenĩ
nouercam suam locouxoris habebat.
inquare neq testibus opuserat neque
ter giuersatio nealiquac poterat tergi
autemauet oritate sp̃s quinus quã ab est
Ilam iuidicaui ut p̃senseum qui sicopera¬
s congregatis uobis &meo spũ cumuirtu
tedñi ihũ tradere huiusmodisatane
in interitum carnis Qm̃ omniscarnis
uoluptas adiab olo est. acꝑhoc cum huic
uoluptati remit titur traditur satanȩ
Caro enim hochab& innatura ut intereat
Anima ergo cum selungit desiderio eius.
infirmans sp̃ital simuigorem. simul

Expanded text:
coetu fraternitatis; omnes enim crimen ejus coetu fraternitatis; omnes enim crimen ejus sciebant, et non arguebant; publice enim novercam suam loco uxoris habebat. In qua re neque testibus opus erat, neque tergiversatione aliqua poterat tegi autem auctoritate spiritus, qui nusquam abest. Jam judicavi ut praesens, eum qui hoc asti congregtri Jesu, tradere hunc Satanae in interitum carnis. Quoniam omnis carnis voluptas a diabolo est, ac per hoc cum huic voluptati remittitur, traditur Satanae; caro enim hoc habet in natura, ut intereat; anima ergo cum se jungit desiderio ejus, infirmans spiritualem suum vigorem, simul
Abbreviated transcription (Latin):
hic multandus ess& ostender & qui sub
terrena &s diuina iustitia constitutus
tantis sceleris crimenad miserat
lta ut quis uxorem patris habeat
Premissi criminis prodidit genus. ut ñ
solum illum aꝑter eum mortis facer&
sed & adherentes illi non in munes acrimi¬
ne de monstrar& in quo enim difficile
peccator plusfacit reum. Et uos inflati
estis & non magis luctum habuistis
Suꝑbiam illorum in tantum humiliat
ut non quȩ rulosiã sed magis supplices fa¬
ciat. Erant enim &ipsiparticipes dum
paterentur reum tam ingentis facinoris
secum incorreptũ conuenire. ut omnes
uno consilio abicerent eum sine gards emen¬
darese. Siautem quispotestatemnon
hab& quemscitreum abicere aut ꝓbare
non ual& inmunis est. Suidicis nonẽ sine
accusatore dampnare quia & dñs iudã
cum fur e& sciebat: sed quia non ẽ accusa
tus minimeabiecit. Vt tolleretur deme¬
dio urm qui hoc opus fecit Cognito
opere istopellendum illum fuisse de

Expanded text:
hic mulctandus esset ostenderet, qui sub hic mulctandus esset ostenderet, qui sub aeterna et divina justitia constitutus, tanti sceleris crimen admiserat. Ita ut quis uxorem patris habeat. Praemissi criminis prodidit genus; ut non solum illum aperte reum mortis faceret, sed et adhaerentes illi non immunes a crimine demonstraret, in quo enim difficile peccatur, plus facit reum. Et vos inflati estis, et non magis luctum habuistis. Superbiam illorum in tantum humiliat, ut non querulos jam, sed magis supplices faciat. Erant enim et ipsi participes, dum paterentur reum tam ingentis facinoris secum incorreptum convenire; ut omnes uno consilio abjicerent eum, si negaret emendare se. Si autem quis potestatem non habet, quem scit reum, abicere, aut probare non valet, immunis est; et iudicis non est sine accusatore dampnare, quia et dominus Iudam, cum fur esset, quia non est atus, minime abjecit. Ut tolleretur de medio vestrum, qui hoc opus fecit. Cognito opere isto, pellendum illum fuisse de
Abbreviated transcription (Latin):
nem ꝓmitit seir ead illos. sed sidñs permit¬
ter& ut quia plus scit ds̃quam homo. si
utique indignitatis illorum. Et cognoscã
non sermonem illorum qui in flatisunt
seduirtutem Confundit illos quia
cum obliqui uersarentur indignabant᷑
quasi digniessent ab apostolo uisitari
Nec enim insermoneest regnum dĩ sed
inuirtute Vt sicut regnum dĩ non splen¬
dore uerbi commendatur seduirtute
signorum ltad hi non uerbis nudis sed
uirtute operum spiritalium dignum se
ostendero ab aposto louisitari. Quiduul¬
tis inuir gauerii amaduos. aut incarita
tesp̃s &m̃ansuetudinis Terroris uerba
insert it pudorem passi qui ln flatieran
humiliarentur ut siuere a postoli prę¬
sentiam desiderarent. prepararent se
ad excipiendum eum. Id est abluerent
ab omniplaga criminis ut ueniens ad illos
ostender& nec abhis hocdixit admitti
quidm̃ nesciuint ut per inde quapo ena

Expanded text:
nem promittit se ire ad illos, sed si Dominus permitnem promittit se ire ad illos, sed si Dominus permitteret; ut quia plus scit Deus quam homo, ideo si utique indignitatis illorum. Et recognoscam non sermonem illorum, qui inflati sunt, sed virtutem. Confundit illos, quia cum oblique conversarentur, indignabantur, quasi digni essent ab Apostolo visitari. Nec enim in sermone est regnum Dei, sed in virtute. Ut sicut regnum Dei non splendore verborum commendatur, sed virtute signorum, ita et hi non verbis nudis, sed virtute operum spiritualium dignos se ostenderent ab Apostolo visitari. Quid vultis? In virga veniam ad vos, an in charitate et spiritu mansuetudinis? Terroris verba infert, ut pudorem passi, qui inflati erant, humiliarentur; ut si vere Apostoli praesentiam desiderarent, praepararent se ad excipiendum eum, id est, abluerent se y ab omni macula criminis; ut veniens ad illos, ostenderet, nec ab iis hoc dixit admitti, qui Deum nesciunt; ut proinde qua poena