comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in abstinentia amplior inuigiliis crebrior: ꝓlixior ioratione:
ꝯtan ta diligentia exeq̃batur: ut cleri uel ecch̃e iura nullatenꝰ
ꝑuutteret mutilari. Tan tam autẽ ꝯpunctionis grãm hab̾e
ꝯsueuerat int̾ orationum secreta. uel missar̃ sollempnia: ut
eruditis oculis ad fletum. ip̃e totus in lacrimis efflueret: ⁊¬
arsenium in huius gr̃e titulo rep̃sentaret. Sciens qͦq quod
miscdia mitiget iudicium ⁊ pietas uite q̃ nunc est ⁊ future-
habeat ꝓmissionem a deo pia suꝑ afflictos ⁊ pauꝑes gestabat
uiscera: ut egentes in elemosine bñlictõib p̃uenire solitus
esset. Ab iectiores eoꝵ quos religionis efferebat opinio: notos et
familiares habebat: ⁊ ut ab eis esurire ⁊ sitire iusticiam disce¬
ret. secretiori eoꝵ collo quio crebrius fruebat᷑. Er̃ga tales xͥ ser-¬
uos ⁊ milites elegit uir misericors in ueste cibo q lib̾alis ẽẽ ⁊ lar¬

Expanded text:
in abstinentia amplior, in vigiliis crebrior et in oratione proliin abstinentia amplior, in vigiliis crebrior et in oratione prolicuncta diligentia exsequebatur, ut cleri vel Ecclesiae jura nullatenus permitteret mutilari. Tantam autem compunctionis gratiam habere consuevit inter orationum secreta vel missarum solemnia, ut eruditis ad fletum oculis ipse totus in lacrymis efflueret et arsenium in hujus gratiae titulo repraesentaret. Sciens quoque quod misericordia mitiget judicium, et pietas vitae quae nunc est et futurae habeat permissionem, adeo super afflictos et pauperes gestabat misericordiae viscera, ut egentes in eleemosynae benedictionibus praevenire solitus esset. Abjectiores eorum, quos religionis efferebat opinio, notos et familiares habebat, et ut ab iis esurire et sitire justitiam disceret, secretiori eorum colloquio crebrius fruebatur. Erga tales Christi servos et milites elegit vir misericors in veste ciboque liberalis esse et lar
Abbreviated transcription (Latin):
ci sp̃c sancti gr̃a repletꝰ. Ambulans enim in nouitate uite
nouus homo mutatus in uirum alterum cuius om̃ĩa in
melius conu̾sa sunt. In tan ta autem gr̃a sacrauie p̃sula¬
tus sui pͥmortlia ut indutus s clamculo monacili scemate
monachi adimpleret opus ⁊ meritum. Et exemplo baptiste
ꝯ cumstantia relum iusticie ꝑfecte ꝯceꝑat in corde parificare
ei quoq studuit in ueste penitentie. Reiecta namq syndone
qua hactenus dum mollia regum blandirent᷑ uti ꝯsueuerat.
cilicio asprimo suꝑ nuclum uestiebat᷑. Addiclit etiam femora-¬
lia cilicina: ut artius carnem mortificaret: ⁊ sp̃m uiuificaret.
Hec autem sicut ⁊ alia sp̃ualis uite exercitia suꝑ dictis aliis ue¬
stib ad modum consciis oculis ⁊ noticie hominum exibebat.
quia non ab homine s acleo głam q̃rebat. lectio tercia.¬
Am tunc uir uirtutis iustificationes dei ingretliens: esse cepit

Expanded text:
ci Spiritus sancti gratia repletus. Ambulans enim in novitate vitae ci Spiritus sancti gratia repletus. Ambulans enim in novitate vitae novus homo mutatus est in virum alterum, cujus omnia in melius conversa sunt. In tanta autem gratia sacravit praesulatus sui primordia, ut indutus sed clanculo monachili schemate, monachi adimpleret opus et meritum. Et qui exemplo Baptistae cum constantia zelum justitiae perfecte conceperat in corde, parificari ei quoque studuit in veste poenitentiae. Rejecta namque sindone qua hactenus dum mollia regum blandirentur uti consueverat, cilicio asperrimo super nudum vestiebatur. Addidit etiam femoralia cilicina, ut arctius carnem mortificaret, et spiritum vivificaret. Haec autem sicut et alia spiritualis vitae exercitia superductis aliis vestibus, paucis admodum consciis, et oculis et notitiae hominum eximebat, quia non ab homine sed a Deo gloriam quaerebat. Jam tunc vir illustris justificationes Dei ingrediens esse coepit
Abbreviated transcription (Latin):
in celis collata est cum angelis beatitudo ⁊ gła. gaudium
de nouitate securitas cle eternitate. Hinc terra mariq
mirificis int̾ra choruscare non desinit miraculis. uerũ
quia om̃ino tlecet ut patrem pium filii non degene¬
res imitari satagant expetlit succinte ⁊ simplici ser-¬
eccłie archicliaronus in archiep̃m ⁊ pͥmitẽ totiꝰ
angłie in nomine sc̃e triuitatis sollempnit̾ eligit᷑ ⁊ post
motlicum ꝯseeratur. Erat autẽ piis mentib spes firma:
⁊ ficlucia magna intlño: qd̃ idem ꝯsecratus. utrius tp
hominis habitu nuitato: morib meliceatus p̃sicleret
Pr obatissimũ siqͥlem tenebat᷑ seclem illam selem scõꝵ
else: scm̃ rescipere aut facere: uel citius ⁊ facile intlignũ
abicere. Qd̃ ⁊ in beato thoma nusericordit̾ impletũ est ꝓ¬
motus gͦ electus dei pontifex sacre q unctionis scĩficatio¬
ne delibutꝰ e uestigio rem sacramenti est adeptus ⁊ multipli¬

Expanded text:
in coelis collata est cum angelis beatitudo et gloria, gaudium in coelis collata est cum angelis beatitudo et gloria, gaudium de novitate, securitas de aeternitate. Hinc terra mariquemirificis coruscare in terra non desinit miraculis. Verum quod omnino decet ut patrem pium filii non degeneres imitari satagant, expedit succincte et simplici serEcclesiae archidiaconus in archiepiscopum et primatem totius Angliae in nomine sanctae Trinitatis solemniter eligitur, et post modicum consecratur. Erat autem piis mentibus spes firma et fiducia in Domino, quod idem consecratus, utriusque hominis habitu mutato, moribus melioratus praesideret. Probatissimum siquidem tenebatur, sedem illam sedem sanctorum esse, sanctum recipere aut facere, vel citius et facile indignum abjicere. Quod et in beato Thoma misericorditer impletum est. Promotus ergo electus Dei pontifex, sacraeque unctionis sanctificatione delibutus, e vestigio rem sacramenti est adeptus, et multipli
Abbreviated transcription (Latin):
Igne fratres km̃i huius diei predara festiui¬
tas: fidelium deuotione frequentatura sollemp¬
nis agitur ⁊ celebris: in qua patris nr̃i ⁊ patrie ꝓtectoris
inuictissimi athlete thome. mors in conspectu dei pretiosa
efficitur. ⁊ uictoria coram angelis ⁊ hominib dinoscit᷑
głosa. Hodie naiq spectaculum factus deo angelis ⁊ ho¬
minib. pro lege dei sui uitiliter certauit ułq ad mortem:
⁊ in sacra fidei constantia ꝑmanens: triumphali morte in¬
signis. ⁊ ꝓprio sanguine laureatus terre corpus resignans
beatam animam cum in effabili gaudio celo intulit. Con¬
grue igitur mors talis dicit᷑ natalis: qui gignit ad uitã.
Uita quippe p̃sens misera est ⁊ mortalis: ⁊ mors illa beata
ta ꝑ hanc uitalem mortem ad uitalem uitam. Hoclie
namq multiplici meritoꝵ głia adornatꝰ celesti patͥa
terreni carceris ꝯmutauit exilium: de labore transi¬
uit ad requiem: de mundo ad patrem. Hotlie beato
thome afidelib honor ⁊ reuerentia exibetur interris:

Expanded text:
igne, fratres, hujus dici praeclara festivitas, fidelium devotione frequentata, solemnis agitur et celebris, in qua patris nostri et patriae protectoris invictissimi athletae Thomae mors in conspectu Dei efficitur pretiosa, et victoria coram angelis et hominibus dignoscitur gloriosa. Hodie namque spectaculum factus Deo, angelis et hominibus, pro lege Dei sui viriliter certavit usque ad mortem et in sacra fidei constantia permanens, triumphali morte insignis et proprio sanguine laureatus, terrae corpus resignans, beatam animam cum ineffabili gaudio coelo intulit. Congrue igitur mors talis dicitur natalis, quae gignit ad vitam. Vita quippe praesens misera est et mortalis: et mors illa beata ta per hanc vitalem mortem ad vitam vitalem. Hodie namque multiplici meritorum gloria adornatus coelesti patria terreni carceris commutavit exsilium, de labore transivit ad requiem, de mundo ad Patrem. Hodie beato Thomae a fidelibus honor et reverentia exhibetur in terris;
Abbreviated transcription (Latin):
Sciebat enuim carius proprie numquam fore ꝓtligum. q̃m
alicuiꝰ rei temꝑalis ꝯstabat eẽ auarum. Hec estꝰ fragalitas
uestimentoꝵ nr̃i iacob sic̃ odor agri adeo bñdc̃i. Hec sunt mu¬
si Hactenus piꝰ dñs qui pauꝑem facit ⁊ ditat: humiliatꝰ et
sublimat. seruum suũ cumulare diuitiis ampliare uoluit
honorib. de cet̾o adu̾sis temptare disposuit. Temptando anse

Expanded text:
igum, quem alicujus rei temporalis constaret esse avarum. Haec est fragrantia vestimentorum nostri Jacob, sicut odor agri a Domino benedicti. Haec sunt musi. Hactenus pius Dominus qui pauperem facit et ditat, humiliat et sublevat, servum suum cumulare divitiis et ampliare honoribus voluit, de caetero adversis tentare disposuit. Tentando an se
Abbreviated transcription (Latin):
martir ante necem post futuro martyrio coronam adeptu¬
rus duplicem. Sed nec sic abstractus est: uel illectꝰ. Nam ꝑfec¬
tus incaritate abluci blandiciis. seluci blandiciis: frangi
nesciuit adu̾sis. Concuti potuit palmes uinee celestis: s ñ
acceptissimꝰ principib regni ⁊ ecclesiaꝵ patrib ad modum
familiaris: omnib ut dignũ habebatur reuerendus. Consi¬
lium quidem thome expetibile ut chusi: iocunda scõ socie¬
tas ut ionathe: opus zelans iusticie ut finees. Crescebat adõ
tis. ut ab indigenis non simpliciter archiep̃e. s sanctus archi

Expanded text:
martyr ante necem, post futuro martyrio coronam adeptumartyr ante necem, post futuro martyrio coronam adepturus duplicem. Sed nec sic abstractus est vel illectus. Nam perfectus in charitate abduci blanditiis, seduci fallaciis, frangi nescivit adversis. Concuti potuit palmes vineae coelestis sed non acceptissimus, principibus regni et ecclesiarum Patribus admodum familiaris, omnibus ut dignum erat habebatur reverendus. Quippe consilium Thomae expetibile ut Chusi, jucunda societas ut Jonathae, opus zelans justitiam ut Phinees. Crescebat autemtis, ut ab indigenis regni non simpliciter archiepiscopus, sed sanctus archi
Abbreviated transcription (Latin):
uscepit eo temꝑe xp̃iauissimus rex francoꝵ ludo¬
uicus uenerabilem archi cp̃m in magnam grãm:
⁊ postulante papa ei ꝯsuis in om̃i lib̾tate necessaria
ministrabat. Iam enim redditus dñi cantuariensis: ussi sũt
confiscari. Exulans gͦ beatus thomas in sumina humilitate
pͥstine głorie sue. si qͣ sucrepxerat: expiauit suꝑbiam. ⁊ omneᷤ
animi motus redegit in honestatem ⁊ seculi ꝯtemptum. Hiis
atq aliis uirtutum odorib exacerbatus inius exactor diabo¬
is furorem suũ in parentes cognatos ⁊ familiares scĩ p¬
cis exacuit: ⁊ ꝓscriptionem eis ꝯ enormi crudelitate excitauie.
Iam tune uidere erat spectaculum miserabile utriusq scilicet
sexsus: diuerse etatis ⁊ conclitionis uiros ac mulieres maritos
ris ⁊ ꝯfusionis aute pii patris p̃sentiam lugubres ⁊ desolatos exi¬
beri. Sc̃s uero p̃sul ꝯ ueteranoꝵ deportationẽ ꝯspiceret: ⁊ par¬
uuloꝵ qͦrum adhuc alim̃ta inmatͥns pendebant uberib. altꝰ¬

Expanded text:
uscepit eo tempore christianissimus rex Francorum Ludovicus venerabilem archiepiscopum in magnam gratiam, et postulante papa, ei cum suis in omni liberalitate necessaria ministrabat. Jam enim reditus domini Cantuariensis jussi sunt confiscari. Exsulans ergo beatissimus Thomas in summa humilitate pristinae gloriae suae in qua irrepserat expiavit superbiam, et omnes animi motus redegit in honestatem et saeculi contemptum. His atque aliis virtutum odoribus exacerbatus iniquus exactor diabolus furorem suum in parentes, cognatos et familiares sancti pontificis exacuit et proscriptionem eis cum enormi crudelitate excitavit. Jam tunc videre erat spectaculum miserabile utriusque scilicet sexus, diversae aetatis et conditionis, viros ac mulieres, maritosris et confusionis ante pii patris praesentiam lugubres et desolatos exhiberi. Sanctus vero praesul cum veteranorum deportationem conspiceret et parvulorum, quorum adhuc alimenta in mat
Abbreviated transcription (Latin):
nt estimationem. P̾recipites gͦ ⁊ stupidi in sequente
chiep̃m: extractis gładis intrant eccłiam. furiose clamanteᷤ
Ubi est ꝓtlitor ille : Nemine uero respondente: ingeminãt
rus martir pͥori nomine se falso impetr: agradib obuiam
ꝯstantia: ut nec animus eius pauore nec corpꝰ horrore ꝯcuti
te uoto infesto eriꝑetur: facinus accelerarunt. Cumq unus
ex eis extendens uibraret gladium incapud archiep̃r bra¬
chium cuiꝰdam qui a̾stabat clerici fere absciclit ⁊ ip̃m ꝑit̾
incapite uulneraliit xp̃m dñi. Extenclerat enĩ idem cdericꝰ
brachium suꝑ capud patris: ut ferientis exciꝑet uel poti

Expanded text:
rent aestimationem. Praecipites ergo et stupidi insequentes rent aestimationem. Praecipites ergo et stupidi insequentes archiepiscopum, extractis gladiis intrant ecclesiam furiose clamantes: « Ubi est proditor ille? » Nemine vero respondente ingeminant rus martyr, priore nomine se falso impeti, alterum vero sibconstantia ut nec animus ejus pavore nec corpus horrore concute voto infecto eriperetur, facinus accelerarunt. Cumque unus ex iis extendens vibraret gladium in caput archiepiscopi, brachium cujusdam qui astabat clerici fere abscidit, et ipsum pariter in capite vulneravit christum Domini. Extenderat enim idem clericus brachium suum
Abbreviated transcription (Latin):
nu eoꝵ erat salus: exconcepta malitia salutationis el¬
gium p̃termittentes: infastu ⁊ suꝑbia alloquntur.
Accipiunt reddunt q minas minis abicientes respon̾sum. Dein¬
de ꝓbra ⁊ ꝯtumelias post se relinquentes exierunt. Continuo¬
q reuertentes. claustrum monachoꝵ irruperunt: ui multa
armatoꝵ. S qd̾ latebat ipsos armatos iam p̃cesserat eos p̃sul
cum modestia ⁊ grauitate in oratorium suadentib monachiᷤᷤ
immo ꝯpellentib ꝓpt̾ diem sollempnẽ: ad ꝑagenlum uesꝑ¬
tinam sinaxim ꝯ eos a tergo respiciunt in medio elaustri ar¬
matos. Arcere cos tlebuit templo ꝓpria malignitas: s necfa-¬
cinus dissuasit sollempnitatis reuerentia: nec asanguine
cohibuit patriarche innocentia. usqͦ ad eo occupauit ⁊ exce-¬
cauit eos impudorata patrandi facinoris uoluntas: ut nec
militie iacturam recogitarent: nec ullius discriminis habe¬

Expanded text:
nu eorum salus ex concepta malitia salutationis elnu eorum salus ex concepta malitia salutationis elogium praetermittentes, cum fastu et superbia alloquuntur. Accipiunt redduntque minas, minis adjicientes responsum. Denique probra et contumelias post se relinquentes exierunt, continuoque revertentes, claustrum monachorum irruperunt cum multa armatorum sequela et ipsi armati. Jam praecesserat eos praesul cum modestia et gravitate in oratorium, suadentibus monachis, imo compellentibus propter diem solemnem ad peragendam vespertinam synaxin, cum eos a tergo respiceret in medio claustri armatos. Arcere eos de templo debuit propria malignitas: sed nec facinus dissuasit solemnitatis reverentia, nec a sanguine cohibuit patriarchae innocentia. Usque adeo occupavit et excaecavit eos impudenda patiendi facinoris voluntas, ut nec militiae jacturam recogitarent, nec ullius discriminis habe
Abbreviated transcription (Latin):
in pacis osculo receptis: familiarit̾ ꝯmorans int̾ eos ꝯu̾sa¬
tione sua: ⁊ exortationis u̾bo omnes edificabat. Lc uii.¬
ccepto post modicum inmandatis ne officium suũ
exequendo angliam ꝑagraret resedit pontifex in sua¬
eccłia: intrepiclus expectans horam. qͣ a deo ꝑciꝑet mar¬
tirii coronam. Premunitꝰ siquidem amultis: sciebat qd̾ bre¬
uis foret eius uita: ⁊ mors in ianuis. Ibi tc̃ quasi uiue̾ cepiss:
exactum uite tempus sp̃ualib exercitiis redimere satagebat.
ne sue ꝯflictum. Cursum gͦ ꝯsummando cucurrie: non qͣsi
mnincertum bene certandor pugnauit non qͣsi aerem u̾be¬
rans. p̾rodibat tunc omnis fere cogitatio ⁊ sermo de fine huiꝰ
uite: ⁊ uite miseria. uix ꝑ mensem pater iu eccłia sua moramfe¬
cerat: ⁊ ecce quinta dñice natiuitatis die ueniunt cantuariã
quatuor milites: umo sathane condicli satellites. uiri quidẽ
generis p̃minentia ꝯspicui: s enormis sceler is ausu milicie

Expanded text:
liariter commorans inter eos, conversatione sua et exhortationis verbo omnes aedificabat. Acceptis post modicum in mandatis ne officium suum exsequendo Angliam peragraret, resedit in sua pontifex Ecclesia, intrepidus exspectans horam qua a Deo perciperet martyrii coronam. Praemunitus siquidem a multis sciebat quod brevis foret ejus vita et mors in januis. Ibi quasi tunc vivere coepisset, exactum vitae tempus spiritualibus exercitiis redimere satagebat. inxit ad pugnae conflictum. Cursum ergo consummando cucurrit non quasi in incertum bene certando, non quasi aerem verberans. Prodibat tunc fere ejus cogitatio et sermo de fine hujus viae et vitae miseria. Vix per mensem pater in ecclesia sua moram fecerat, et ecce quinta Dominicae nativitatis die veniunt Cantuariam quatuor milites, imo Satanae condicti satellites: viri quidem generis praeeminentia conspicui, sed enormis sceleris ausu militiae
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃e nominaretur.
xulans gͦ beatissimus pater cum suis iam fere sex
annos expleuit: quib inuirum ꝑfectũ creuerat: ꝯ
toto eo temꝑe inter ip̃m ⁊ regem angloꝵ pax nullate¬
nus posset reformari: s magis deformata iuderetur. Deniq
placuit om̃ium dispensatori deo sui thome recumpansare
merita ⁊ longos labores ꝯsummare uictoriosa martirii pal¬
ma. Regis gͦ sententiam in meluis mutauit: ⁊ mediantib tã
ep̃oꝵ ꝯsilio quam etiam principum supplici int̾uentu archi-¬
ep̃m recepit ingrãm ⁊ ad suam redire ꝯcessit eccliam. Incho-¬
ante autem antio septimo ꝯiam eẽt uir deo amabilis spi¬
fectior: ad seclem suam qͣmtotiꝰ repedare festinabat. Noluit
enim pater pius cantuariensem eccłiam diutius desolatam
relinquere: uel quam ut creditur iulerat: certaminis sui
głam ꝓtelare: aut alibi moriendo sedem ꝓpriam martirii
sui honore pͥuare. Transito itaq mari archiepresul ⁊ futu¬
rus martir in magna gr̃a gła ⁊ honore p̃cipue amona¬

Expanded text:
pus nominaretur. Exsulans ergo beatissimus pater cum suis, jam fere sex annos explevit, quibus in virum perfectum creverat, cum toto eo tempore inter ipsum et regem Anglorum pax nullatenus posset reformari sed magis deformata videretur. Denique placuit omnium dispositori Deo sui Thomae recompensare merita et longos labores consummare victoriosa martyrii palma. Regis ergo sententiam mutavit in melius et mediantibus tam um episcoporum consilio, quam etiam principum supplici interventu, archiepiscopum recepit in gratiam et ad suam redire concessit Ecclesiam. Inchoante autem anno septimo, cum jam Deo vir esset amabilis spifectior, ad sedem suam quantocius repedare festinabat. Noluit enim pater pius Cantuariensem Ecclesiam diutius desolatam relinquere vel quam ut creditur in spiritu viderat certaminis sui gloriam protelare, aut alibi moriendo sedem propriam martyrii sui honore privare. Transito itaque mari, archipraesul et futurus martyr in magna gloria et honore praecipue a mona
Abbreviated transcription (Latin):
ali crudelitate debachatus: iam prostrato iam expiranti. coronam
rasilem abscidit: testam capitis lissipauit: ⁊ mucrone u̾tici intru-¬
so. cerebrum ꝯsanguine ꝑ pauimentum lapideum effuclit. Disco¬
lor inmixtura utriusq sustantie bifarie discreta: sanguis mar¬
tiris merita pie intuentes doc̾e uiclebat᷑. Candebat namq incere¬
bro byssus innocentie: rubebat insanguine pur pura marti¬
rii. Undiq martir thomas quasi ueste nuptiali decenter
ad hornatur: celestis mense ꝯuiua dignus efficit᷑. Sie sie mar
pis p̃ciosus gladioꝵ ꝯquadratus ietib angulari lapidi xͦ
in celis est ꝯiunctꝰ Cumsummatus gͦ nr̃ abel in martirii
gła: inbreui expleuit temꝑa multa. Cuius uitam innocentẽ
nortem cause merito: in ꝯspectu dei p̃ciosam innumer
dicant miracula q̃ non solum locum reqͥessionis eiꝰ: s ⁊ indi¬
u̾sis nationib ⁊ regnis mirifice exibent᷑. Silspirances gͦ post
fratres: sequamͦ per semiitas ueritatis ⁊ iusticie. ut ꝑueniamꝰ

Expanded text:
ali crudelitate debacchatus, jam prostrato, jam expiranti, coronam rasilem abscidit, testam capitis dissipavit, et mucrone vertici intruso cerebrum cum sanguine super pavimentum lapideum effudit. Discolor in mistura utriusque substantia bifarie discreta martyris merita pie intuentem docere videbatur. Candebat namque in cerebro byssus innocentiae; rubebat in sanguine purpura martyrii. Utroque martyr Thomas quasi veste nuptiali decenter adornatus, coelestis mensae conviva dignus efficitur. Sic noster pis pretiosus, gladiorum conquadratus ictibus angulari lapidi Christo in coelis est conjunctus. Consummatus ergo noster Abel in martyrii gloria, in brevi explevit tempora multa. Cujus vitam innocentem et mentem causae merito in conspectu Dei pretiosam, innumera praedicant miracula, quae non solum loco requietionis ejus, sed et in diversis nationibus et regnis mirifice exhibentur. Suspirantes ergo post eum, fratres, sequamini per semitas veritatis et justitiae, ut perveniamus
Abbreviated transcription (Latin):
um om̃s fere calumpniis ⁊ accusationib insurgerent ra-
pontificem. ⁊ probrosis insultationib impeterent. Cumq uix
inueniret᷑ qui ei loqueret᷑ uel faceret bonum: s omĩa cederent
incontrarium: ⁊ mora certum traherent ꝑiculiu. facta appel-¬
latione iniquitati cessit: clam paucis q comitatꝰ recessit: ma-¬
re adiit tnfretauit. Ibat autẽ ꝑuiam suam gauclens ⁊ exul¬
tans: quod dignꝰ hibitus ⁊ ꝓ iusticia a concilio ꝯtumeliam
pati. Adito q beatissimo papa alexandro qui ea tempestate in
franciam uenerat: negotiosa q̃dam sicut ⁊ ante proposuit
tunc de salute anime. tunc de opp̃ssionib eccl̃ie qͣm regendam
susceꝑat: cliligent̾ exposuit. It ꝯpat̾ ⁊ pastor uniu̾salis aduẽ¬
tus coep̃i sui causam ex integro cognouisset: de tanta ⁊ tali
columpna udomo clei erepta gr̃as egit. Exultabat gͦ uberiꝰ
qd̵ lucerna tam mirifice artdens ⁊ lucens inuenta sit ad occi¬

Expanded text:
um omnes fere calumniis et accusationibus insurgerent in um omnes fere calumniis et accusationibus insurgerent in pontificem et probrosis insultationibus impeterent. Cumque vix inveniretur qui ei loqueretur vel faceret bonum, sed omnia cederent in contrarium et mora certum traheret periculum, facta appellatione iniquitati cessit clamque paucis comitatus recessit, mare adiit, transfretavit. Ibat autem per viam suam gaudens et exsultans; quia dignus habitus est pro justitia a concilio contumeliam pati. Aditoque beatissimo papa Alexandro qui ea tempestate in Franciam venerat, negotiosa quaedam sicut et ante proposuit, tum de salute animae suae, tum de oppressionibus Ecclesiae quam regendam susceperat, diligenter exposuit. At cum pater et pastor universalis adventus coepiscopi sui causam ex integro cognovisset, de tanta et tali columna in domo Dei erecta gratias egit. Exsultabat quoque uberius, quod lucerna tam mirifice ardens et lucens inventa sit, ad occi
Abbreviated transcription (Latin):
onsicderans itaq hostis liuidus nouũ pontificem: no¬
uũ hominem tam multiplici uirtutũ gr̃a u̾nare: machi¬
natus ÷ temptationis uredinem immittere: quod iam
exortum meritoꝵ germen posset suffocare. Nec mora qui seꝑat
hominem adeo suo. amicum a ꝓximo: in exorabiles cdiscordi¬
as uit̾ reg̃e ⁊ archiep̃m seminauit. Orta interim ꝓcuranti¬
b uiri dei immo dei adu̾sar iis questione: suꝑ ꝯsuetudinib
regni ⁊ iure eccłiastico. ⁊ suꝑ hiis ꝯtentione diutius ꝓtracta:
ꝓposuit rex accito consilio sed̾m assentationem ꝓcerum auitas
regni ꝯsuetudines ⁊ eas archiep̃i ⁊ suffraganeoꝵ auctoritate
firmari. ⁊ satis ꝑtinaci exegit constantia. In qͦ adeo iiualuit.:
fieri annueret. S resumpto post modum sp̃ũ ⁊ post casum
fortior ꝯsuetulines illas illicite ꝯcessas ꝯtra lib̾tatem eccłie
ꝯfirmare ꝯstanter negauit. Huiusmodi incrementis irarũ
⁊ discorlie uirus adeo crassabat᷑ ut accitũ ad aliud ꝯcili¬

Expanded text:
onsiderans itaque lividus hostis novum pontificem, novum hominem, tam multiplici virtutum gratia vernare, machinatus est tentationis uredinem immittere, quo jam exortum germen meritorum posset suffocare. Nec mora: qui separat hominem a Domino suo, amicum a proximo, inexorabiles discordias inter regem et archiepiscopum seminavit. Orta interim procurantibus viri Dei imo Dei adversariis quaestione super consuetudinibus regni et jure ecclesiastico, et super his contentione diutius protracta, proposuit rex, accito concilio, secundum assentationem procerum avitas regni consuetudines, et eas archiepiscopi et suffraganeorum auctoritate firmari et scriptis pertinaci exegit instantia. In quo adeo invaluit fieri annueret. Sed resumpto post modicum spiritu, et post casum fortior, consuetudines illas illicite concessas contra libertatem Ecclesiae confirmare constanter negavit. Hujusmodi incrementis irarum et discordiae virus adeo grassabatur, ut accitum ad illud concili
Abbreviated transcription (Latin):
one: corpꝰ exangue a suꝑuenientiũ infestatiõe ferarũ diligenter
ꝯseruantes. Inc̾ea cũ canib reqͥrebat᷑. ⁊ seq̃nti die cũ dececta sub
algore noctis ꝑnoctasset inuenta. ad uillã relata ẽ. Adeo auccẽ
erat macerata. qͦd uix in ea potãt dinosci forma humana. de la¬
cero corꝑe u̾mes ⁊ sanies ebulliebant: aspectui t̾ribilis etiã exi¬
pulerant eã ĩmiscditer: Plectrũ linguę ad u̾bum aliqͥd forman
dũ mouebat᷑. ⁊ uictualia ori intrusa ꝑ foramina guituris ⁊
pectoris ex ibant. incorꝑato tenui ł modico sapore. Neruoꝵ con¬
tradione ⁊ m̃broꝵ lesione genua pectori adherebant.: uuln̾a
de quib n modica caro detracta fu̾at. corio suꝑduci ñ potͣant

Expanded text:
tium infestatione ferarum diligenter conservantes. Interea cum canibus requirebatur; et sequenti die, cum detecta sub algore noctis pernoctasset, inventa, ad villam relata est. Adeo autem erat lacerata, quod vix in ea agnosci poterat forma humana. De lacero corpore vermes et sanies ebulliebant: aspectu terribilis erat, epudum: victualia ori infusa per foramina gutturis et pectoris exibant, incorporato tenui vel modico sapore. Nervorum contractione et membrorum laesione genua pectori adhaerebant; et vulnera, de quibus non modica caro detracta fuerat, cute superduci non poterant
Abbreviated transcription (Latin):
succubuerat. matre brachiũ a corꝑe pueri euulsũ du̾taxat retinen¬
cas collig̾e̾t. ortum intrau̾at. Nebulosũ qͥppe tempꝰ erat. S ecce duo lu¬
pi cũ tanto strepitu. ut putarent᷑ eqͥtes aduenisse. accurrer̃t: unꝰ
tam uuln̾ib ñ uillȩ recto tramite. qͦ freqͣnter fugari solebant a
canib. s trans muros duos ⁊ sepes tres uelut ouẽ ꝓicientes: ad filiã
ꝑtraxert᷑. Silua uͦ ꝑ dimidiũ miliare distabat ab oppido. Mulier aũ

Expanded text:
succubuerat, matre brachium a corpore pueri evulsum duntaxat retinencas colligeret. Nebulosum quippe tempus erat. Et ecce duo lupi cum tanto strepitu, ut putarentur equites advenisse, accurrerunt; quobus sauciatam, non villae recto tramite, quo frequenter fugari solebant, a canibus, sed trans muros duos, et saepe tres velut nihil projicientes, ad silvam pertraxerunt. Silva vero per dimidium milliare ab o
Abbreviated transcription (Latin):
eunagra & ꝓfunda intꝰ audiebat: q lucẽ ñ huiꝰ scli intu¬
ebat. Qui autẽ linguas infantũ facit disertas .&. infirma
meundi eligu ut fortia queq confundat: etiã hune te¬
stet sue glorificationis facere dignatꝰ ẽ. constituti gͣ tẽpe
testimonui expleto ut diximꝰ post paulo decessit. Cuius
Rẽs muti ad eande memoriã

Expanded text:
na et profunda intus audiebat et lumen non hujus saeculi intuebatur. Qui autem linguas infantium facit disertas, et infirma mundi eligit ut fortia quaeque confundat, etiam hunc testem suae glorificationis facere dignatus est. Constituti igitur tempore testimonii expleto, ut diximus, post paulo decessit; cujus res muti ad eamdem memoria
Abbreviated transcription (Latin):
memoriã gr̃e ñ ingratis. lacrimis & humilitate in tuo a¬
more feruentibꝰ. hec st̃ miracła nr̃a: que p̾cipue cordi st̃
nobis. Phis glorificamꝰ te dñe shu. laudamꝰ & adoramus.
qͥa istẽ totꝰ fructꝰ qͥ ꝑmanet in uitã et̾nã. pietas &. humilitas
NUo refero muacłm : cuiꝰ simile utrũ legerĩ audid
aut uisũ in p̃teritis scłis. nescio. Mulier queda uo¬
mine Gundrada uirũ habens nomine theoderio
cõmanens in raparia ultra auxonã fluuiũ qui p̃terui¬
bit᷑ urbẽ suessonicã de uilla que dicit᷑ audiginicurtis. m¬

Expanded text:
memoriam gratiae non ingratis lacrymis et humilitate in tuo amemoriam gratiae non ingratis lacrymis et humilitate in tuo amore ferventibus. Haec sunt miracula nostra quae praecipue cordi sunt nobis, pro his glorificamus te, Domine Jesu, laudamus et adoramus, quia iste totus fructus qui permanet in vitam aeternam, pietas et huUnum refero miraculum, cujus simile utrum legerim auditum aut visum in praeteritis saeculis, nescio. Mulier quaedam nomine Gundrada virum habens nomine Theodoricum, commanens in riparia ultra Axonam fluvium quae praeterlabitur urbem Suessonicam, de villa quae dicitur Audiguncurtis
Abbreviated transcription (Latin):
de materia extinctoꝵ omĩno uictos nos esse fatem᷑: quia ñ
crecdo ullũ hominẽ posse referre nͥ hoc tantũ. qr fama tam
copiose gre excitabat om̃s usq ad lutora occeani. &. ripas re¬
ni : &. quotqͣt ueniebant sanabant᷑.
mtumerabili uiroꝵ ac mulierũ. diuitũ & pauꝑũ
senũ. iuuenũ. pueroꝵ. quis auderet uel inchoare ser
arũ suꝑato rigore yemali & asperitate itgneris poss refer¬
re. que seruat᷑am inundo tenerã carnẽ. secandã frigori
qi cruentanłã. idest sacrificiũ do deuotũ optulerunt:
Qs eras dñe in cordib earũ. quantꝰ ardor. quanta caritas:
quanta rabies dilectionis tue : Qs lacrimas & p̃ces .& con¬
uuilsos ab intimo p̃cordioꝵ gemitus. et penitentie rugitus
uere iustũ ẽ miracła. Nos uͦ grãm tuã magis ãmiram᷑.
añe in peccatorib tuo pauore conterritis. &. ad deuotam
penitentiã conuersis . & de monum̾tti quasi suscitatis & ob

Expanded text:
de materia exstinctorum omnino victos nos esse fatemur, quia non de materia exstinctorum omnino victos nos esse fatemur, quia non credo ullum hominem posse referre nisi hoc tantum, quia fama tam copiosae gratiae excitabat omnes usque ad littora Oceani, et ripas Rheni, et quotquot veniebant sanabantur. innumerabili virorum ac mulierum, divitum et pauperum, senum, juvenum, puerorum, quis auderet vel inchoare narrarum, superato rigore hiemali et asperitate itineris posset referre, quae seet cruentandam idem sacrificium Deo devotum obtulerunt? Quid erat, Domine, in cordibus earum, quantus ardor, quanta charitas, quanta rabies dilectionis tuae? Quis lacrymas et preces et convulsos ab intimo praecordiorum gemitus, et poenitentiae rugitus vere justum est, miracula; nos vero gratiam tuam magis admiramur, Domine, in peccatoribus tuo pavore conterritis, et ad devotam poenitentiam conversis, et de monumento quasi suscitatis, et ob
Abbreviated transcription (Latin):
pabant tẏmpana .&. laude om̃ipotenti do modulata suaui¬
tate a degentib in eccła creberrime personabant: &. qui
ad domos suas cenãq concesserant. nec lacrimas nec p̃co¬
nia laudũ continere poterant. Qͥd multa: Intra quinde
puelle distortis menbris que aduenerant. ad sanitatis
gr̃am restitute¬
Nos erat ut egroti suauitate recepta per nouẽ dies¬
ibicłe manicarent . &. in his dieb ꝑ singłos dies socco
cuxulato benedicebant᷑. x. osculabantur illũ. Cũ
una de his que sanitatẽ receꝑat. dũ oscula figit
nimio ficłi amore succensa ddentib arripuit. Qua indig¬
uatione ꝑmota gestatrix &. custos eiꝰdẽ socci. stomacando
cepit in ula tanti criminis reã inuehi . &. culpare acriter
qd hec ausa fuerit. nec ulterus ꝓ huius modi excessu ad eas
plucturã. Illa uͦ caritatis consci̾a. s criminatricẽ suã metu¬
ens. imino laudabilis tã furiose dilectionis. conticuit. Et

Expanded text:
pant tympana et laudes Deo omnipotenti modulata suavipant tympana et laudes Deo omnipotenti modulata suavitate a degentibus in ecclesia creberrime personabant; et qui ad domos suas coenamque jam concesserant nec lacrymas nec praeconia laudum continere poterant. Quid multa? Intra quindecpuellae distortis membris quae advenerant ad sanitatis gratiam restituts erat ut aegroti, sanitate recepta, per novem diesibidem manicarent, et in his diebus per singulos de socco circumlato benedicebantur et osculabantur illum. Cum una de his quae sanitatem acceperant, dum oscula figit, nimio ardore fidei succensa dentibus arripuit; qua indignatione permota gestatrix et custos ejusdem socci, stomachando coepit in illam tanti criminis ream invehi, et culpare acriter quod hoc ausa fuerit, nec ulterius pro hujusmodi excessu ad eas producturam. Illa vero charitatis conscia, sed criminatricem suam metuens, imo laudabilis tam furiosae dilectionis conticuit, et
Abbreviated transcription (Latin):
uirgo maria. quotiens replicatũ: quotiens inclamatũ ẽ:
guentib pridie huiꝰ beneficii celitꝰ clati uisas esse claritates copi¬
osaĩ celitus ꝑ fenestras eccłe uitreas illapsas: quasi queda preco
postulandi. p᷑aucos ante dies p̃buerat eiuscłe głose uirginis
benignitas. puella queda signꝰita & sanata ꝑ soccũ eiusdẽ¬
uirginis matris dñi maRiC qͦd in eadem seruat᷑ eccła. Nam
dorẽ assidui clamoris eiꝰ: assũpto beate uirginis marie socco. ꝓ¬
cessit una cũ suo comitatu. Et mox ubi signata ẽ p̃dicta pu¬
ella: absq mora fugato dolore. suauitate recepta conualuit.
Exhinc ꝓfusa benignitate beatissima uirgo maria. mater
pietatis: quotq̾t ueniebant ꝑ singłos dies resfinguebat & sana¬
bat : &. ad ꝓpria fugato dolore redibant. Neq iam erat difficul¬
tas. in p̃stancla sanitate. Noc te & die iterũ &. iterũ concre¬

Expanded text:
Virgo, quoties replicatum, quotiVirgo, quoties replicatum, quotiguentibus pridie hujus beneficii coelitus dari visas esse claritates copiosas, coelitus per fenestras ecclesiae vitreas illapsas, quasi quaedam praepostulandi paucos ante dies praebuerat ejusdem gloriosae virginis benignitas, puella quadam signata et sanata per soccum ejusdem matris Domini, qui in eadem servatur ecclesia: nam itatem et stridorem assidui clamoris ejus, assumpto beatae Virginis socco, processit una cum suo comitatu, et mox ubi signata est praedicta puella absque mora fugato dolore, suavitate recepta convaluit, et hinc profusa benignitate beatissima Virgo mater pietatis quotquot veniebant per singulos dies restinguebat et sanabat, et ad propria fugato dolore redibant. Neque jam erat difficultas in praestanda suavitate. Nocte et die iterum et iterum concre
Abbreviated transcription (Latin):
uideat᷑. p̾cursor eiꝰ aduentus tã magnus terror eccłam re¬
pleuit. ut terremotũ esse factũ. aut eccłam a fundam̃ti
concussã arbitrantes om̃s fugerent: &. anticipasse hostia
&.exitus. tardũ singlis uideret᷑. Reuerentiã tante potentie.
elem̃ta &. m̃tes hominũ sentire debebant: &. a facie diuine
uirtutis. mortalia corda ꝑcelli. Ubi uͦ nichil adesse ꝑiculi
senserunt. reuersi in se. omnẽ ardorẽ languentiũ extincꝰ¬
tũ. x. omnẽ dolorẽ consopitũ. celerrima suauitate collata
inueniunt. Quoꝵ ergo gemitꝰ dolentiũ intolerabiles modo
erant p̃ subitã liberatione. nc̃ emttunt infinitas uoces leti¬
cie ad celũ.&. iunctis sibi exultantib populis. laudes & lacri¬
me & grãrũ actiones ꝑ reliquũ diei uidebant᷑ ñ posse fini¬
ri.Dant signa &. tẏmpana. uocẽ suã. contrepantia głam
uictorie di: & certatĩ conementia. concipere nouũ sp̃m
tant᷑. Qͥs tc̃ cessauit a laudib xp̃ie Et tuũ nom̃ gloriosa

Expanded text:
tam magnus tremor ecclesiam replevit, ut terrae motum esse factum, aut ecclesiam a fundamentis concussam arbitrantes, omnes fugerent et anticipasse ostia et exitus tardum singulis videretur. Reverentiam enim tantae potentiae elementa et mentes hominum sentire debebant, et a facie divinae virtutis mortalia corda percelli. Ubi vero nihil adesse periculi senserunt, reversi in se omnem ardorem languentium exstinctum, et omnem dolorem consopitum celerrima suavitate collata inveniunt. Quorum ergo gemitus dolentium intolerabiles modo erant, prae subita liberatione nunc emittunt infinitas voces laetitiae ad coelum, et cunctis sibi exsultantibus populis laudes et lacrymae et gratiarum actiones per reliquum diei non videbantur posse finiri: dant signa et tympana vocem suam, concrepantia gloriam victoriae Dei et certatim concinentia, concipere novum spiritantur. Quis tunc cessavit a laudibus Christi, et tuum nomen, gloriosa
Abbreviated transcription (Latin):
ħcło .&. sce̾ marie: ꝑ quindecĩ dies se ibide gratis oꝑari ꝓmisit
quasi hac exhibitione seruitii. merito liber esse deberet ab
annuali seruitio q̃o ꝓsequi nolebat. His gͦ qum deci dieb exple¬
et iã montẽ ascendens. dũ altitudinẽ eiꝰ nititur app̃hende¬
re. sic inutilis manib &. pedib cepit fieri &. m̃bris conrra¬
bixuit onũ facultate itmeris ad domũ reducentis negita
cõpulsus sit cũ lacrimis repetere urbe suessonicã. &. mẽmo¬
riq̃ beate uirginis maric. quã ipse m̃dax in uadẽ reliqrat.
&. opẽ eius flagitare. hIã ꝑtinax & ꝑfidꝰ ñ semel tẽptauerat¬

Expanded text:
ctae Mariae: per quindecim dies se ibidem gratis operari promisit, quasi hac exhibitione servitii merito liber esse deberet ab annuali servitio quod prosequi nolebat. His ergo quindecim diebus expleet jam montem ascendens dum altitudinem nititur ejus apprehendere; sic inutilis manibus et pedibus coepit fieri et membris contrahi, ut omni facultate itineris ad domum reducentis negata, compulsus sit cum lacrymis repetere urbem Suessonicam, et memoriam beatae Mariae Virginis quam ipse mendax in vadem reliquerat, et opem ejus flagitare. Na
Abbreviated transcription (Latin):
cartilaginis in naso eiꝰ ꝓminebat .&. labiũ superiꝰ qͦd naso
subiacet usq ad maxillares &. gingiuas molares erat. igni
tabeficꝰ depopulans turpauerat. Qd plura: Miscdiam po¬
stulauit &. optinuit: &i extinctꝰ ẽ a facie eiꝰ uastator ignis
S quia generale erat &. publicũ. quasi minꝰ miraculũ cõ¬
putaturꝰ. Nã maiora sequunt᷑ &. untꝰ inusitata. in eadem
ꝑsona celebrata. Interĩ licet beneficio grẽ caruerit tanto do¬
lore. ñ tam̃ euasit uisionis horrorẽ: miscdĩam ꝙ. iudiciũ tu¬
ũ circũferens dñe. Omĩ gͦ occursanti iã molesta .&. odiosa fie

Expanded text:
cartilaginis in naso ejus prominebat, et labium superius quod naso subjacet usque ad maxillares et gengivas molares erat, ignis tabificus depopulans turpaverat. Quid plura? Misericordiam postulavit et obtinuit, et exstinctus est a facie ejus vastator ignis: sed quia generale erat et publicum quasi minus miraculum computatur, nam majora sequuntur et virtus inusitata in eadem persona celebrata. Interim licet beneficio gratiae caruerit tanto dolore, non tamen evasit visionis honorem, misericordiam et judicium tuum circumferens, Domine. Omni ergo occursan
Abbreviated transcription (Latin):
cere. Electa ẽ igit᷑ area talis pugne. eccła beate uirginis ꝙ. ma¬
tris dñi marie. ut x. ipsam sibi in auxiliũ in tanta necessi¬
tate conlucerent. Dato gͥ signo a sacerdote ut p̃cib quia
iã hora ẽ inqͥt. gladio uastanti occurrerent.ꝙ. concurrent
Tunc uͦ dimittunt habenis lacruis .&. clipeo fidĩ protento
forti ardore insistunt: &. clamor eoꝵ ascendit usq ad ce¬
lũ. Et ecce adest in auxiliũ imperiosa regina angłoꝵ et
lestiũ spirituũ. ad cuiꝰ p̃sentiã formidar&. inferus &. paue¬
rent porte mortis .&. omĩs aduersa ualitudo. uel quelib&

Expanded text:
esia beatae Virginis et matris Domini, ut et ipsam in auxilium sibi in tanta necessitate conducerent. Dato igitur signo a sacerdote ut precibus jam hora est, inquit gladio vastanti occurrerent et concurrerent: tunc vero dimittunt habenas lacrymis et clypeo protento fidei, forte ardore insistunt, et clamor eorum ascendit ad coelum, et ecce adest in auxilium imperiosa Regina et lestium spirituum, ad cujus praesentiam formidaret infernus et paverent portae mortis, et omnis adve
Abbreviated transcription (Latin):
tes deuastantis. concussa st̃: Fit concursus in eandẽ eccle¬
siã ab om̃i popło. ꝓceclunt tã de aliis quã de maiori ec¬
clesia congregationes. pede nudo. exẽplo niniuitarũ armati
humilitate. & adiunctis sibi penitentie copiis ut congreclerent᷑
cũ pio & misericorde deo: congrederent᷑ inquã .&. uincerent
Pius ẽ enĩ .&. ñ potest diutius sufferre imp̃ssiones p̃cordialis
doloris. &. minise miserie: s statĩ cedit &. uinc. quia
quia
pus ẽ. Hec st̃ arma celestia. que ꝓtegunt. Hec st̃ arma ce¬

Expanded text:
tes devastantis concussa sunt. Fit concursus in eamdem eccletes devastantis concussa sunt. Fit concursus in eamdem ecclesiam ab omni populo, procedunt tam de aliis, quam de majori ecclesia congregationes pede nudo, exemplo Ninivitarum armati humilitate, et adjunctis sibi poenitentiae copiis, ut congrederentur cum pio et misericorde Deo: congrederentur, inquam, et vincerent. Pius est enim, et non potest diutius sufferre impressiones praecordialis doloris et immensae miseriae, sed statim cedit et vincitur, quia pius est. Haec sunt enim arma coelestia quae
Abbreviated transcription (Latin):
se societ : nisi medicam̃tis occurrat᷑. Horror ẽ ꝙ infirmar¬
tes &. recens sanatos intueri.&. uestigia mortis euase in
corporib eoꝵ .&. faciẽ exterminatis oculis ꝑerrare. Quanto
autẽ maior miseria: tanto gratiosior miscłia. factũ ẽ g¬
tanta ꝑurgente necessitate. &. plaga iã seiuente. & genera
pericło imminente. ubi humanũ auxiliũ nec ꝯgitari
poterat. confugiũ fecerunt in quos ignis iã deseuiebat
ad piã & ꝓpitiam dĩ matrẽ se̾ꝑq uirginẽ mariam: neq
frustrati sunt ab spe sua. Erant tam sex dieb mense¬
septẽbrio in eccła beate uirginis maris que sita ẽ in ur¬
be suessoniça: .x. ñ cessantib dolorib. numeroq languen¬
tiũ ꝑ singłos dies accrescente. qui esse quieti ñ poterant.
iugib &. acrosis uocib & quales illa mors solita ẽ forma¬
re. quillũ qui audiret qͥescere sinebant. ꝑcussa ẽ ciuitas

Expanded text:
se societ, nisi medicamentis occurratur. Horror est et infirmanse societ, nisi medicamentis occurratur. Horror est et infirmantes et recens sanatos intueri, et vestigia mortis evasae in corporibus eorum et faciebus exterminatis oculis pererrare. Quanto autem major miseria, tanto gratiosior misericordia. Factum etanta necessitate, et plaga jam saeviente, et generali periculo imminente, ubi humanum auxilium, nec cogitari poterat, confugium fecerunt in quos ignis jam desaeviebat ad piam et propitiam Dei matrem semperque virginem Mariam, neque frustrati sunt tandem a spe sua. Erant autem sex diebinis quae sita est in urbe Suessonica, et non cessantibus doloribus numeroque languentium per singulos dies accrescente; qui esse quieti non poterant, jugibus et atrocibus vocibus et quales illa mors solita est formare, nullum qui audiret quiescere sinebant. Percussa est civitas
Abbreviated transcription (Latin):
uirtuti. plaga inuisibili ꝑcutere homines di¬
uerse eratis & sexus. in pago suessioniensi:
ita ut semel succensa eoꝵ corpora. cũ into¬
lerabili cruciatu arderent. usq ad exclu¬
sionẽ anime : nisi sola medicina dĩ occurreret. Est autẽ
morb hic tabeficus. sub extenta liuenti cute. carnẽ ab os¬
sib separans. &. consumens. & mora tẽporis augmenta
doloꝵ & doloris capiens. ꝑ singła mom̾ta cogit miseros
mori .&. tam̃ defiderantib mort̾e. tantũ remediũ de¬
negat᷑ .&. donec depastis pͥorib artub celer ignis inua¬
dat m̃bra uitalia. Et qͦd mirũ ẽ ignis hic sine calore
ualidus ad consũm̃dũ. tanto frigore. uelut glaciali per¬
fundit miserabiles. ut nullis remediis possint calefieri:
tẽ qͦd ñ minꝰ ẽ mirabile. ex quo diuina grã restinctus
fuerit. fugato mortali frigore. tantꝰ calor in eiscłẽ par¬
tib egros ꝑͦuadit. ut morb cancri eidẽ feruori ꝑsepe

Expanded text:
virtuti plaga invisibili percutere homines divirtuti plaga invisibili percutere homines diversae aetatis et sexus in pago Suessionensi, ita ut semel succensa corpora eorum cum intolerabili cruciatu arderent usque ad exclusionem animae, nisi sola Dei medicina occurreret. Est autem morbus hic tobificus sub extenta liventi cute carnem ab ossibus separans et consumens, et mora temporis augmenta dolorum et ardoris capiens per singula momenta, cogit miseros mori, et tamen desiderantibus mortem tantum remedium denegatur: donec prioribus depastis artubus, celer ignis invadat membra vitalia et, quod mirum est, ignis hic sine calore validus ad consumendum, tanto frigore velut glaciali perfundit miserabiles, ut nullis remediis possint calefieri. Item quod non minus est mirabile, ex quo divina gratia restinctus fuerit, fugato mortali frigore tantus calor in eisdem partibus aegros pervadit, ut morbus cancri eidem fervori persaepe
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is. uirtutẽ mirabiliũ suoꝵ dignatꝰ ẽ d̾s osten¬
dere: popło suo: ut credentib det hereditatem
gentium. & diligentib se bona que ꝓmisit
israeli. Qui ergo semel illuminati participes facti spc̃ sc̃i.¬
t iam᷑ uir tutes scłi uenturi quitantes nichilominꝰ
bonũ dĩ uerbũ: & ido fastidiose &. negligenter agentes
hec p̃sentia. datũ ẽ eis ex munere consolationis. optata
uisione libare potentiam regni inuisibilis . & haurire
oculis timnorẽ & amorẽ seueritatis &. miscdĩe diuine.
Hec ẽ enĩ fortitudo dĩ magna per quã mala coherceat᷑
.x. diligentib se bona inuisibilia.&. diuitias głe sue lar¬
giat᷑. Hec ẽ in quã fortitudo łi magna & potentia reg¬
ni eiꝰ maxima. uirtꝰ uiuisibilis. uirtꝰ archana in refre¬
nandis malis. que uelut morb exuberarent in regno
electis suꝑhabundanti amore p̾bente fiduciam. S hec
alias.
intelligat qͥ ualet. s concessa ẽ potestas aduerse

Expanded text:
nostris virtutem mirabilium suorum dignatus est ostendere Deus populo suo, ut credentibus det haereditatem gentium, et diligentibus se bona quae promisit Israeli. Qui ergo semel illuminati participes facti Spit jam virtutes saeculi venturi, gustantes nihilominus bonum Dei verbum, et ideo fastidiose et negligenter agentes haec praesentia, datum est eis ex munere consolationis, optata visione libare potentiam regni invisibilis, et haurire oculis timorem et amorem severitatis et misericordiae divinae. Haec est enim fortitudo Dei magna per quam mala coerceat, et diligentibus se bona invisibilia et divitias gloriae suae largiatur: haec est, inquam, fortitudo Dei magna et potentia regni ejus maxima, virtus invisibilis, virtus arcana in refrenandis malis, quae velut morbus exuberarent in regno electis superabundanti amore praebente fiduciam: sed haec alias. intelligat qui valet, concessa est potestas adversae
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. Huiꝰ autẽ uisionis tã in claritate qua excolit᷑. ab om̃i
itate &. sexu. & conditione. quã in copia munerũ et
oblationũ. tot st̃ testes. quot hedie suꝑstites qui uicdere
uolunt. Nã puer se paulo post moriturũ testatꝰ est.
& ita euenti ueq enĩ m̃sem suꝑuixit. Mirũ autẽ ualde et
Et e&enẜ uers erat q̃d ab mitio niundi ominẽ historia uecere
reterens. torã narrationẽ sua richinite digerebat. De nouie
etnt lege utũ euuangelii & acł cñi sic ordine recensebat
tano sia omiã in libro legera : & dicta ab aliis ꝓnuntiaras
stos facre uuginis marie. inter cetera ait. Qui tenet scep¬
tiũ florentis uuirge scustos erit gloriose puelle. Q. mire
bet legerat. ioseph florẽ uiginitatis tenuisse : ꝑ quã etiã
beate marie uirginitas assertionẽ acciperet. enouant

Expanded text:
mus. Hujus autem visionis tam in claritate qua excolitur ab omni mus. Hujus autem visionis tam in claritate qua excolitur ab omni aetate et sexu et conditione, quam in copia munerum et oblationum, tot sunt testes, quot hodie superstites qui videre volunt. Nam puer se post paulo moriturum esse testatus est, et ita evenit, neqe hoc puero erat, quod ab initio mundi omnem historiam veterem retexens, totam narrationem suam cursim rhithmice digerebat. De nova etiam lege textum Evangelii et actus Domini sic ordine recensebat, tanquam omnia in libro legeret et dictata ab aliis pronuntiaret. nsus sacrae Virginis, inter caetera ait: Qui tenet sceptrum florentis virgae, custos erat gloriosae puellae. Et mirum ubi legimus Joseph florem virginitatis tenuisse, per quam etiam beatae Mariae virginitas assertionem acciperet. Renovantur
Abbreviated transcription (Latin):
accepit grãm liberationis .&. suaues habuit somnos. &. ad in¬
gressũ ꝓcessionis matris eccłe. dũ frequens turba comitatur.
a quiete excussus. ob grãrũ actionẽ rũpit clamorib ethera:
&. in se celebrata denuo beneficia testatur. Narrat ꝙ. om̃ib
popło suo auertere: & hanc scintillam que acciderat auferre
.&. ad hoc a filio suo responsũ benigne accepisse. Mater. tu es
maris stella: fiat omĩs tua uoluntas. Dũ itẽ querit᷑ eadem
urgo beata suꝑ domo sua que uilis &. abiecta erat p̃ ceteris:
itẽ a filio suo audiuit. qͦd detrans mare .&. tletrans renũ pecuns¬
ã facera. afferri. de qua domꝰ eiꝰ ecdificaret᷑. & in om̃iũ oculis
respicientiũ claxitate magna &. gła illustraret eã. Popuilo
etiã suessionensi mala euenire ex parte dĩ p̃dixit: quia
sue genitricis eccłam ñ reficerent. Et qͥdem multos ex ea¬
se ciuitate. ignis inuasit. Que &. qualia restent nesci¬

Expanded text:
accepit gratiam liberationis et suaves habuit somnos, et ad inaccepit gratiam liberationis et suaves habuit somnos, et ad ingressum processionis matris ecclesiae, dum frequens turba comitatur, a quiete excussus ob gratiarum actionem rumpit clamoribus aethera, et in se celebrata denuo beneficia testatur, narrat, et omnibus populo evertere et hanc scintillam quae acciderat auferre, et ad hoc a filio suo responsum benigne accepisse: Mater, tu es maris stella, fiat omnis voluntas tua. Dum item queritur eadem virgo beata super domo sua quae vilis et abjecta prae caeteris erat; item a Filio suo audivit, quod de trans mare et de trans Rhenum pecuniam faceret afferri, de qua domus ejus aedificaretur, et in omnium oculis respicientium claritate magna et gloria illustraret eam; populo etiam Suessionensi mala evenire ex parte Dei praedixit, quia suae Genitricis ecclesiam non reficeret. Et quidem multos ex eadem urbe ignis invasit, quae et qualia restent nesci