comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hierusalem : denatura igitur omnium lapidum
& perpartes singulorum non est hulus temporis
dicere neque enim semꝑ dicenda sunt omnia nunc
tantum decarbunculos affiro & iaspide disseramus
carbunculus qui paratur siue ꝑ oredinem sternitur
udetur mihi ignitus sermo doctrinȩ qui fugato
errorẽ tenebrorum inluminat corda credentiõ:¬
porro saffirus quiponitur in fundamentis cali ha¬
& similitudinem & supranos eris & quitalis ẽ¬
nice hoc est murorum minȩ laspide roboratur
qui possunt cmnnem altitudinem eleuantem
se contrascientiam dĩ destruere atq conumcere
&mendacium subicere ueritatiquiergo indispu¬
tando fortissimus est & scãrum scripturarum
testimoniis roboratus istepro pugnaculum acłae
est portȩ istius ciuitatis delapide sunt cristallo
quisellpitur uariis modis quolapide nihilpuri¬
ont nulla debere sorde maculari sed fidei esse
urissimȩ & dicere cum ꝓpheta amandatistuis
ibooc lopidib electis instruuntur quos

Expanded text:
ulum? De natura igitur omnium lapidum, et per partes singulorum, non est hujus temporis dicere; neque enim semper dicenda sunt omnia. Nunc tantum de carbunculo, sapphiro et jaspide disseramus. Carbunculus qui paratur, sive per ordinem sternitur, videtur mihi ignitus sermo doctrinae, qui fugato errore tenebrarum, illuminat corda credentiPorro sapphirus, qui ponitur in fundamentis, coeli habet similitudinem, et supra nos aeris: qui talis esnicae, hoc est murorum moenia jaspide roborantur, qui possunt omnem altitudinem elevantem se contra scientiam Dei destruere atque convincere, et mendacium subjicere veritati . Qui ergo in disputando fortissimus est, et sanctarum Scripturarum testimoniis roboratus, iste propugnaculum Ecclee autem istius civitatis de lapide sunt crystallo, qui scalpitur variis modis, quo lapide nihil purisunt, nulla debere sorde maculari, sed fidei esse purissimae, et dicere cum propheta: A mandatis tuis ρίβολος, lapidibus electis exstruuntur, quos
Abbreviated transcription (Latin):
tus templi quiest autem alius quihabitauit intaberno¬
culo iudeorum & in domo quondam dĩ. nisi iudaicae legis
sermo & redo quae inueteris instrumenti lectione uer¬
sate ert : It que traditioni dicitur at que doctrinae
Quid hic ogis curtibiuis aedificare domum in occidin¬
riotuo uocabo puerum meum heliacim cui dixi & in
alio loco megnum tibi est uocari tepuerum meum
Heliacim interpractatur resurgens dr̃ siue dĩ resurno¬
tio Isteigitur resurgens dr̃ qui es filius chelcie idest
portis dñi accipiet locum tuum. tuqu eiduetur
stola & cingulotuo confortabitur. Vt quodthabelis
inlittera ille possideat in sp̃ur & erit pater habiton¬
tium in hierusalem. hoc est in uisione pacir quoe inter¬
prectotur cecclesia. dabo quoque inquid ei clapem

Expanded text:
tus templi. Quis est autem alius, qui habitavit in tabernaculo Judaeorum, et in domo quondam Dei, nisi Judaicae legis sermo et ratio, quae in veteris Instrumenti lectione versata est? Huic itaque traditioni dicitur atque doctrinae: quid hic agis? Cur tibi vis aedificare domum in occidenrio tuo, vocabo puerum meum Eliacim, cui dixi et in alio loco: Magnum tibi est vocari te puerum meum . Eliacim interpretatur resurgens Deus, sive Dei resurrectio. Iste igitur resurgens Deus, qui est filius Helciae, id est, partis Domini, accipiet locum tuum, tuaque induetur stola, et cingulo tuo confortabitur, ut quod tu habebas in littera, ille possideat in spiritu, et erit pater habitantium in Jerusalem, hoc est, in visione pacis, quae interpretatur Eccles
Abbreviated transcription (Latin):
gentium quando x p̃srex impera uerit cum iustitia
& principes elus a postoli & apostoliciuri praefuerint
credentib: cum ludicio: dirigetur sermo ꝓpheticus ad
mulieres opulentas quas uel urbes iudae uel sinagoga
illius temporis uelud plerique arbitrantur matro¬
nas diuitum quondam populi iudeorum debemus
accipere quib: quasi lacentib dicitur postruinam
surgite & nihilominus appellantur filiae confiden¬
tessiue sperantes : praecipiturque eis ut audiant ser¬
mones dñi & recordentur dierum & anni dequo
consequentib: dicturisumus ipsui saluatore di¬
centem spr dñi suꝑ me propter qu od unxit me
euangelitare pauperib: misit me praedicare e ap¬
tiuis remissionem & caecisiui sum uocare annũ dñi

Expanded text:
gentium, quando Christus rex imperaverit cum justitia, et principes ejus, Apostoli et apostolici viri praefuerint credentibus cum judicio, dirigetur sermo propheticus ad mulieres opulentas, quas vel urbes Judaeae, vel synagogas illius temporis, vel ut plerique arbitrantur, matronas divitum quondam populi Judaeorum debemus accipere, quibus quasi jacentibus dicitur post ruinam: Surgite; et nihilominus appellantur filiae confidentes, sive sperantes: praecipiturque eis ut audiant sermones Domini, et recordentur dierum et anni, de quo in consequentibus dicturi sumus, ipso Salvatore ditus domini super me, propterea unxit me, euangelizare pauperibus misit me, praedicare captiuis remissionem et caecis uisionem, uocare annum domi
Abbreviated transcription (Latin):
quitur semeł ds̃ quod omni potens st & duo audit
pohcta quod omni potentiã illius in utraque par¬
te praeualeat ut & poenitentib: tribuat miseri¬
cordiam & ꝑmanentib in peccato reddat simpli¬
cia qua mgrentur luxta quod & in hoc loco duo
occurrunt huierusalem quae singula bina habent
pumã enĩ siue uastitatem sequitur contritio: fa¬

Expanded text:
quitur Deus, quod omnipotens sit, et duo audit Propheta, quod omnipotentia illius in utraque parte praevaleat, ut et poenitentibus tribuat misericordiam, et permanentibus in peccato reddat supplicia quae merentur. Juxta quod et in alio loco duo occurrerunt Jerusalem, quae singula bina habent. Ruinam enim, sive vastitatem sequitur contritio: fa
Abbreviated transcription (Latin):
meã. Irritum factumese pactum cum populo iudeo¬
rum proiecit dr̃ciuitotes eorum nonreputabit eos in¬
ter homines propterea uos qui longe estis audite
qua fecerim & ad propinquate ut agnoscecis fort¬
tudinẽ meam i conterriti sunt siuerecesserunt quiere
in sion peccatores uel impi & tremor possid&s hi po
critas quib: dñr in e uangelio loquebotur: ua uobis
scribae & pͥarisaei hypocrite quis poterit habitare
inplurib: iustitis & non semel sed semꝑ iustitias di
pecra fortissima & in xp̃oihũ quae petra isrł papi¬
lum sequebatur ut biber& deea & illios fortitu¬
dine ꝓtegctur: panis ei dabitur & aquacelus
fideles sunt quaegentiliũ fabulae inambrosia
nectere intelligunt: nos autem panẽ & aquas
tempore desidera uerant. terrẽ mioũ &nians us¬
torum dequa in euangelio scriptum estibeatim¬
tes quõ ipsi possidebunt terram siue incaelo pasiti
terrena despient : ubi est scriba ubi legis uerba¬
ponderans ubi doctor paruulorũ ubi sum in¬

Expanded text:
as, irritum factum est pactum cum populo Judaeorum, projecit Deus civitates eorum, non reputavit eos inter homines; propterea vos qui longe estis, audite quae fecerim, et appropinquate ut agnoscatis fortitudinem meam. Conterriti sunt, sive recesserunt qui erant in Sion peccatores vel impii et tremor possedit  Al. possidebit hypocritas, quibus Dominus in Evangelio loquebatur: Vae vobis Scribae et Pharisaei hypocritae ! Quis poterit habitare in pluribus justitiis, et non semel, sed semper justitias dipetrae fortissimae, in Christo Jesu: quae petra Israel populum sequebatur, ut biberet de ea, et illius fortitudine protegeretur. Panis ei dabitur, et aquae ejus fideles sunt: quae gentilium fabulae in ambrosia et nectare intelligunt. Nos autem panes et aquas tempore desideraverant, terram mitium et mansuetorum, de qua in Evangelio scriptum est: Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram : sive in coelo positi, terrena despiponderans? ubi doctor parvulorum ? ubi sunt, in
Abbreviated transcription (Latin):
sode ser usalem solus um cula collitu captiua filiasion:
uere esim captiuus est populislo dȩorũ quius que ho¬
dien ab uechodonosor porte dugum. & peccatorũ ac
blospheniart suarum strictus est fumib quigra tiscest
uenditun a pnũ qil secit diȩnuõ propter quod posse spadrmn¬
Quetant cresoronoooquequã argento & pec unia sed
prertiosoxp̃i senguine ut audiant ꝑ opostolus graior
ꝑsobis speso houenĩ ob merita sedobgratiã a fidemu
iib sđo reconciliat sumosianimȩ quo que dicuntor
qoe uitiarum polluta sordib candorem pistine con¬

Expanded text:
in quo ait: Solve vincula colli tui, captiva filia Sion. Vere enim captivus est populus Judaeorum, qui usque hodie Nabuchodonosor portat jugum, et peccatorum ac blasphemiarum suarum strictus est funibus: qui gratis est venditus, et nihil fecit dignum propter quod possit redimiluerint credere, nequaquam argento et pecunia, sed pretioso Christi sanguine, ut audiant per Apostolos: Gratia vobis et pax . Non enim ob merita, sed ob gratiam et fidem Christi Deo reconciliati sumus. Animae quoque dicitur, quae vitiorum polluta sordibus, candorem pristinae con
Abbreviated transcription (Latin):
qui pr edaris nonne ipse prae da ueris & quispernis
atum magistrisibeaciqui seminant suꝑ omnem aquõ
ubi bos & a sinuscalcant nunc ad ꝑsecutores eorum
maledictionem dirigit Immo aduersum principem
qui corda possid& impͥorũ quod quidquid fecerint
recipiant & prȩsens potentia futurorõ sit materiator¬
mentono dne miserere nostrite& pectauimus esto
brachusuorũ inmane & salus nostra intempore tribu¬
lationis a uoce egeli fugerunt populi & est sensus dñe in

Expanded text:
qui predaris! Nonne et ipse predaberis? Et qui spernis, arum magistris: Beati qui seminant super omnem aquam, ubi bos et asinus calcant: nunc ad persecutores eorum maledictionem dirigit; immo adversum principem eorum, qui corda possidet impiorum, quod quidquid fecerint recipiant; et praesens potentia, futurorum sit materia torDomine miserere nostri te expectavimus esto brachium eorum in mane et salus nostra in tempore tribulationis a voce angeli fugerunt populi ab exaltatione tua
Abbreviated transcription (Latin):
nisuorabit eumi significat autem angelum aquo
centum octoginta quinquemilia assyriorũ una
nocte deleta sunt ipsequoquerex assyrius fugit
non hominum sediram dĩ lta uelumienes illius
atque robusti uectigale ficent medis nat arei locũ¬
istum intelliguntꝰ ofilii isrł qui consilio pessime
dĩ filiũ denegastis reuertimini ad eum & ãposto¬
los elus sienim feceritis omnia abicitis idola
qua e uobis prius fuerat in peccatum & cad& uob
diabolus non uestris uirib: sed miseric ordia dĩ
& iuuenes elus quiquondam ꝓpugnauerant

Expanded text:
i potentia. Significat autem Angelum, a quo centum octoginta quinque millia Assyriorum una nocte deleta sunt. Ipse quoque rex Assyrius fugiet non hominum gladium, sed iram Dei: ita ut juvenes illius atque robusti, vectigales fiant Medis, de quistum sic intelligunt: O filii Israel, qui consilio pessimo Dei filium denegastis, revertimini ad eum et ad Apostolos ejus. Si enim hoc feceritis, omnia abjicietis idola quae vobis prius fuerant in peccatum, et cadet vobis diabolus, non vestris viribus, sed misericordia Dei: et juvenes ejus qui qu
Abbreviated transcription (Latin):
tus est soron sic̃ desercum & concussa ese basan&
oppellatur regio in oua latissimi compi fertilesq:
tenduntum basan quoque regiatrans lordonen¬
terea dñs uel denimia pacientia uel ab infert n¬
recturumes sedicit & qaltandum ingentib: &sib¬
leuandum incrucei & adipsos lulaos aposto fomfacit
concipieti s ardorem & pariecisstipulam as sp̃rue
ter uob conflabit incendiũ & conceptũ & partũ uori
flamma consumat & erunt inquid populi iudeorn

Expanded text:
tus est Saron sicut desertum, et concussa est Basan et Joppen et Liddam, in qua latissimi campi fertilesque tenduntur. Basan quoque regio est trans Jordaneterea Dominus vel de nimia patientia, vel ab inferis resurrecturum esse se dicit, et exaltandum in gentibus, et sublevandum in cruce. Et ad ipsos Judaeos apostropham facit, Concipietis ardorem, et parietis stipulam, et spiritus vester vobis conflabit incendium, ut conceptum et partum vorax fl
Abbreviated transcription (Latin):
& obedientibus premia reꝓmis sunt nunc e con¬
trario malis & contentionibus suplicia nuntian¬
tur quod dñs impleat cogitationem suã & ad pu¬
niendos longo post tempor eueniat & incunctos
sementiã proserat sp̃oque orissui interficiat
impium quem frenum appellat fuis se populorũ
non quo subiectos reger& sed quo subditos sibi
usque ad collum inundantis ut finem omnium
uenisse test ecur si cuttorrens suffocat eum
ad culus collumusque ꝑuenerit sic iudicium di neminẽ
in punitum abirepatictur: cumautem frenum quod in
mox illis erat omnium gentium cum sobditis ei gentib
perediderit & ad nihili deduxerit tuno uobis inquid
scĩs quimeis iussionib: obedistis: erit canticum sicut
uox sc̃i ficatae sollemnitatis quando egressiestis de
aegipto & in sollemnitate paschȩ iugum seruitutis
aegiptiae proiectis dicentes inmari rubro faraone
sub merso cantemus dño gloriose enĩ magnificatus

Expanded text:
et obedientibus praemia repromissa sunt, nunc econtrario malis et contemptoribus supplicia nuntiantur, quod Dominus impleat cogitationem suam, et ad puniendos longo post tempore veniat peccatores, et in cunctos sententiam proferat, spirituque oris sui interficiat impium, quem frenum appellat fuisse populorum: non quo subjectos regeret, sed quo subditos sibi usque ad collum inundantis, ut finem omnium venisse testetur. Sicut enim torrens suffocat eum, ad cujus collum usque pervenerit: sic judicium Dei neminem impunitum abire patietur. Cum autem frenum, quod in maxillis erat omnium gentium, cum subditis ei gentibus perdiderit, et ad nihili deduxerit: tunc vobis, inquit, sanctis, qui meis jussionibus obeditis, erit canticum, sicut nox sanctificatae solemnitatis, quando egressi estis de Aegypto, et in solemnitate Paschae jugum servitutis Aegyptiae projecistis, dicentes in mari Rubro Pharaone submerso: Cantemus Domino, gloriose enim magnificatus
Abbreviated transcription (Latin):
qui modo interim non confunditor: significat autem
re iudaeorum inmedio nationum ddm̃ ꝑpetrare uirtu¬
tes & xp̃i nomen gentib: prȩdicore & dicere paternos¬
terquis incaelis sc̃ĩficettor nomentuu: illiem̃ scĩfica¬
eunt scm̃ quiortus est delacob & dm̃ istł docebunt in
gentib: utidolis derelictis dicant quã falsa posside¬
runt patres nostri idola & non est in illis qui pluat
x tunc scient qui nuncerrant spt̃ intelligenti amdũ
& qui quondõ in soli todinẽ murmurobant comra
dñm discent legem culus prius notitiã non habebene:¬

Expanded text:
qui modo interim non confunditur. Significat autem re Judaeorum, in medio nationum Domini perpetrare virtutes, et Christi nomen gentibus praedicare, et dicere: Pater noster, qui es in coelis, sanctificetur nomen tuum . Illi enim sanctificabunt Sanctum qui ortus est de Jacob, et Deum Israel docebunt in gentibus, ut idolis derelictis, dicant: quam falsa possederunt patres nostri idola, et non est in illis qui pluat; et tunc scient qui nunc errant spiritu, intelligentiam Dei, et qui quondam in solitudine murmurabant contra Dominum, discent Legem, cujus prius notitiam non habeban
Abbreviated transcription (Latin):
mel & cermel in saltũ reputabitur & saroneo dẽ
habere intelligentiã scriptura dicento: factur
est soron sic ut desercõ omnis igitur candorculeur
dĩ & circũcisionis scientta & locauberrima atq
campestria quae appellantur soron ꝓquib: sỹma¬
chus inter pratatus est campos dabuniur deser¬
te quon damaecło & habitatores illius uident
gloria dm̃ & decorem sibeatitu dinẽ dĩ nostr

Expanded text:
bitur ; et Saron eamdem habere intelligentiam, Scriptura dicente: Factus est Saron sicut desertum. Omnis igitur candor, cultus Dei, et circumcisionis scientia, et loca uberrima atque campestria, quae appellantur Saron, pro quibus Symmachus interpretatus est campos, dabuntur desertae quondam Ecclesiae, et habitatores illius videbunt gloriam Domini, et decorem sive altitudinem Dei nos
Abbreviated transcription (Latin):
ble dius sc̃s siue durus & magnus & fortis fuerit
inductus fugi& quinũ quã fugi rȩ consueuerao
nesciens illud scriptum quouadam abspũtuo
aut a facietua quo fugiam uectem autem siue¬
claudentem puto appellori quod multos suo
corcere cluserit & ꝓprie subiecerit potesto¬
tinihilq: in sec retum hob& etid circo dicitur
tortuosus nec imitari potest uirgadñi dequan
seriptumest uirga directionis uirgeregnitun
quem dñs interficiet sp̃ orissui habitatorem quon

Expanded text:
gladius sanctus sive durus, et magnus, 361 et fortis fuerit inductus, fugiet qui numquam fugere consueverat, nesciens illud scriptum: Quo vadam a spiritu tuo, aut a facie tua quo fugiam claudentem puto appellari, quod multos suo carcere clauserit, et propriae subjecerit potestati, nihilque in se rectum habet, et idcirco dicitur tortuosus, nec imitari potest virgam Domini, de qua scriptum est: Virga directionis, virga regni tui . Quem Dominus interficiet spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
libanus motis phenicis uersus sit̃ at que tronlatus in
montem cormelum qui hebraice chermel dicitur &.
est inconfinio palestinae atque phenicis & quomo
quod cum dicere non potuerint. audiam liba num qusꝰ
interprȩtatur dealbatio reserti ad populum gentium
quilotus in dño & purgatis sordibus pristinis. totismun
suũ transferri inchermel hoc est incircum cisionis
scientiã ut spiritalis & uere circuincisionis mysteria
recognoscat & in loco sit quondam popoli iucdoeorum
illos autem quixp̃m susc ipere noluerunt. reputari in
saltum & iarboressteriles quae non possunt cumlignis
fructiferis lauda redñm cum aũt libanus inchermeb
& chermel in sailtũ fierit commutatos: tunc quiprius
surdierant & uerba libri ꝓphetici audire non poteraul¬

Expanded text:
Libanus mons Phoenices versus sit atque translatus in montem Carmelum, qui Hebraice dicitur Chermel; et est in confinio Palestinae atque Phoenicis imminentum? quod cum dicere non pointerpretatur dealbatio, referri ad populum gentium, qui lotus in Domino et purgatis sordibus pristinis, totus mundum transferri in Charmel, hoc est, in circumcisionis scientiam, ut spiritualis et verae circumcisionis mysteria recognoscat: et in loco sit quondam populi Judaeorum: illos autem qui Christum suscipere noluerunt reputari in saltum, et in arbores steriles, quae non possunt cum lignis fructiferis laudare Dominum. Cum autem Libanus in Charmel, et Charmel in saltum fuerit commutatus, tunc qui prius surdi erant, et verba libri prophetici audire non potera
Abbreviated transcription (Latin):
doctores obuias sesibi inhierusalem & mutuosun¬
disse conpectus & transisse acreliquisse eam &
ad diuerses ꝓuincias perrexisse qui d ñs manda¬
uerateis lte & dacete omnes gentes baptigantes.
eas in nomine patris & filii & sp̃r sc̃i & spr illius con¬

Expanded text:
tum ; obviasse sibi in Jerusalem et mutuos vidisse conspectus, et transisse ac reliquisse eam, et ad diversas provincias perrexisse, quia Dominus mandaverit eis: Ite et docete 446 omnes gentes baptizantes eas in nomine Patris, et Filii
Abbreviated transcription (Latin):
ũ quibus praecipiat ds ut agant poenitentiã ne in¬
pꝰ iant comedere cum moabitis & similes esse
entilium: ipse ent̃ expugnauit orihel & omnẽ uir¬
cutem eorum atque diuitias suocircũ dabitex¬
ercitu turrib: que hoc est magistri aecłae humi¬
uabit interra sermones eorũ ut nequa quã pononł

Expanded text:
dum: quibus praecipiat Deus ut agant poenitentiam, ne incipiant comedere cum Moabitis, et similes esse gentilium. Ipse enim expugnabit Ariel, et omnem virtutem eorum atque divitias suo circumdabit exercitu. Turribusque, hoc est, magistris Ecclesiae humiliabit in terra sermones eorum, ut nequaquam ponant
Abbreviated transcription (Latin):
iñs sp̃m̃ soporis : contra scribas & pariseos est qui
abentes clouẽ scientiae nec ipsi introeunt nec
uolentes alios hntroire ꝑmittant & precipitur
pis ut stupore at quemiraculo immo luxta lxx
dissolutione totius corporis & mentis excessumꝰ¬
nebrientor atque moueantur & fluctuent
lachillantes non uino nec sicera sed spũsoporis
siue conponetionis dm̃ac intelligentes malum
scribae & parisei quiestis principes iudȩorũ
quodredda tuobis dñsuit isi tudinẽ uestrã uos
nnim audentes dñm saluatorẽ Intelligereno¬
uistis & clausistis ocolos uestros necum uide¬
recis & aures a grauastis neaudi recis ldeo &
ille claudet oculos uestros qui sunt ꝓphetȩ per

Expanded text:
id est, Ariel contra scribas et pharisaeos est, qui habentes clavem scientiae, nec ipsi introeunt, nec volentes alios introire permittunt. Et praecipitur eis, ut stupore atque miraculo, immo juxta Septuaginta dissolutione totius corporis et mentis excessu inebrientur, atque moveantur et fluctuent: vacillantes non vino nec sicera, sed spiritu soporis, sive compunctionis Domini, ut intelligentes malum scribae et pharisaei, qui estis principes Judaeorum, quod reddat vobis Dominus vicissitudinem vestram. Vos enim audientes Dominum Salvatorem, intelligere noluistis, et clausistis oculos vestros, ne eum videretis, et aures aggravastis, ne audiretis. Ideo et ille claudet oculos vestros, qui sunt prophetae, per
Abbreviated transcription (Latin):
non receperunt elus notitia nec legts habucro
precepta uirga emundat & baculo: frument
tatislimus ali exponunt suꝑ populo & sacerelo cib
quod uulgus indoctum indie iudicii quasi gath&
ceminum corripiatur uirga & baculo sacerelot
aũt qui habuerunt clauem scientiaȩ magnis sup¬
eus torqueantur & hoc dñi fiat iudicio qui asten¬
dit incumetis mirabile consilium sum: & iuserci

Expanded text:
non receperunt ejus notitiam, nec Legis habuere non receperunt ejus notitiam, nec Legis habuere praecepta, virga ementati sumus, alii exponunt super populo et Sacerdotibus, quod vulgus indoctum in die judicii quasi gith et cyminum corripiatur virga et baculo; sacerdotes autem qui habuerunt clavem scientiae, magnis suppliciis torqueantur: et hoc Domini fiat judicio, qui ostendit in cunctis mirabile
Abbreviated transcription (Latin):
itaque ego ꝓpheta quae ad ñõdõ omnipotente su¬
tura cognoui suiꝑuniuerstrm terram hȩc uobis nun.¬
tio utdminentem iram poenitentia praeuenia¬
tis gabaonenim collis interpractatur ut faciat¬
opera suaquae sunt opera a maritudinis quando
cogrtor mutare clementiã & ꝓdulci amorus ef¬
fucitur Numquid tota die a rabit arans prosem¬
rit faciem edus ser& gith & cyminum sparg&r
& pon& triticum ꝑordinem & hordeum & mili¬
um a uniciam in finib: suis & erudi& illum in
iudicio dr̃ suus docebit nonenim inserris tritura¬
bitur gith nec rota plauferi suꝑ cyminũ circumiba
sed uiegt &xcuiti eturgith &ciminũ baculo ponis
atem comminuitur: ut filius sensum ꝓ quo¬
ista dicunt possumus intelligere dĩuaniege nu
dispensat hunmanũ nunc punit nunc misere¬
tur nunc corripit nunc defendit id est nun
arat nunc serit maturas fruges megit & de¬
messat in areis teritorbemq suũ gube natui
uoluerit gith & cĩminũ idestomnes gentes oru

Expanded text:
Itaque ego propheta quae a Domino Deo omnipotente futura cognovi super universam terram, haec vobis nuntio, ut imminentem iram poenitentia praeveniatisopera sua quae sunt opera amaritudinis; quando cogitur mutare clementiam, et pro dulci, amarus efficiturrit faciem ejus, seret gith, et cyminum sparget,  ponet triticum per ordinem et hordeum et milium et viciam in finibus suis et erudiet eum illud in iudicio Deus suus docebit eum illud non enim in serris triturabitur gith nec rota plaustri super cyminum circumiet sed in virga excutietur gith et cyminum in baculo panis autem comminuetur ista dicuntur, possimus intelligere. Deus varie genus dispensat humanum, nunc punit, nunc miseretur: nunc corripit, nunc defendit; id est, nunc arat, nunc serit, nunc maturas fruges metit, et demessas in areis terit, orbemque suum gubernat ut voluerit. Gith et cyminum, id est, omnes gentes quae
Abbreviated transcription (Latin):
pacrem omniõ mendacu suppliciorum eorum
p nddo subueri& & ꝓceccionemi subqua uos cuto p
fore arbitramini tempestos uelida &a qua rum incl¬
titudo del euit itauta micitia & foeelus quod ba¬
bebatis cummorte &cum inferna hocer cumdi¬
abolopereat inaecernum & flagellum quetẽ

Expanded text:
patrem omnis mendacii, suppliciorum meorum grando subvertet. Et protectionem, sub qua vos tutos fore arbitrabamini, tempestas valida et aquarum multitudo delebit, ita ut amicitia et foedus quod habebatis cum morte et cum inferno, hoc est, cum diabolo, pereat in aeternum. Et flagell
Abbreviated transcription (Latin):
ncras satus a dipe agnorũ & hircorum medul¬
latorũq arietũ atqr taurorũ ut & princ ipes &
populi pariter signific& puniendos uietima
enĩ dñi in bosrabosra autem lingua nostra muni¬
ta isonat atq: circ ũdata siue firmata ut orbem
tertarũ dñ uoluntate doceatesse solidato: pos¬
generolem totius orbis consumationẽ refert scrip¬
turã adhierusalẽ cui illo tempore loquebatur
& uastitatem elus pleno sermone describit quod
scilic& posiquã tempus romane obsidionis aduene¬
rit pice& sulphor & flãmis ardentib: omnia con¬
pleant & fumus illius moneat in acternũ: habitenl¬
qe ibi onocrotalus & hericius & ibis & coruus

Expanded text:
incrassatus adipe agnorum et hircorum, medulincrassatus adipe agnorum et hircorum, medullatorumque arietum atque taurorum: ut et principes et populum pariter significet puniendos. Victima enitur . Bosra autem in lingua nostra munitam sonat atque circumdatam, sive firmatam: ut orbem terrarum Domini voluntate doceat esse solidatgeneralem totius orbis consummationem reverti Scripturam ad Jerusalem, cui illo tempore loquebatur, et vastitatem ejus pleno sermone describi: quod scilicet postquam tempus Romanae obsidionis advenerit, pice et sulphure et flammis ardentibus omnia compleantur, et fumus illius maneat in aeternum, habitentque ibi
Abbreviated transcription (Latin):
nis incaelo & hoc considerandum quod nondicat in¬
tepirecaelos sed replicar siue complicari quasi librum.
& post quã omnia peccata aperta fuerint & relic¬
ta conpicentur qui prius a perti fuerant ut ne qua¬
quã ulrra scribantur ineis delicta multorõ alni¬
uero has stellas putant espe seruituras de quibus
& paulus opofolus seribit non es nobis certamen aduer¬
sus sanguinẽ & carnem sed oduerscs principatus ad¬
uersus potestates aduersus rectores te nobrarum is¬
tib nam & sathanas transfiguratur in angelum
lucis stellam essesimulans & saluator in diteũ
quasi fulgor decaelocadentem: & tropologicae
deco quasi destella magna dicitur quomodo ce¬
cidiluciferquimane oriebatur hec uniuer¬
sofient quia in ebriotus est in caelo gladiuselus
cumque in ebriatus fuerit & repletus incalo hoc
est inaere qui consutudine scripturarũ caelũ
dciturtunc adidum eã quoque idest adterre¬
nadescendit ire post poenã clamonũ etia homi¬

Expanded text:
nis in coelo . Et hoc considerandum, quod non dicat interire coelos, sed replicari, sive complicari, quasi librum, ut postquam omnia peccata aperta fuerint et relecta, complicentur qui prius aperti fuerant, ut nequaquam ultra scribantur in eis delicta multorvero has stellas putant esse ruituras, de quibus et Paulus Apostolus scribit: Non est nobis certamen adversus sanguinem et carnem, sed adversus principatus, adversus potestates, adversus rectores tenebrarum ist. Nam et Satanas transfiguratur in Angelum lucis , stellam se esse simulans. Et Salvator vidit eum quasi fulgur de coelo cadentem . Et tropologice de eo quasi de stella magna dicitur: Quomodo cecidit Lucifer qui mane oriebatur ? Haec universa fient, quia inebriatus est in coelo gladius ejusCumque inebriatus fuerit et repletus in coelo; hoc est, in aere, qui consuetudine Scripturarum coelum dicitur, tunc ad Idumaeam quoque, id est, ad terrena descendet: ut post poenam daemonum, etiam homi
Abbreviated transcription (Latin):
nem sustine tribulationem sustine ex peeta
spem & pecta spem ad huc modicum adhuc
modicum illis uertetur in poenã qui audire
serononem dñi noluerunt. Propter hoc audite¬
uerbum dñi uiri in lusores quidominamini suꝑ po¬
pulum meum qui est in hierusalem uiri in lusores

Expanded text:
nem sustine, tribulationem sustine; exspecta nem sustine, tribulationem sustine; exspecta spem, exspecta spem: adhuc modicum, adhuc modicum, illis vertetur in poenam, qui audire sermonem Domini noluerunt, verbum Domini viri inlusores qui dominamini super populum meum qui est in Hierusalem dixistis
Abbreviated transcription (Latin):
dicum ibi modicum ibi ꝓphecis uentura nuntianti¬
bus & nisi fecissent quae preec epta erant tormen¬
ta abmibitantibus soliebant dicere subsannan¬
tes manda remanda manda remanda id est p̃¬
cipe p̃cipe impera quoe facere debeamus cumq
abuterentur dĩ pacientia qui differt irom ut
preebeat miseri cordiã solebant etiam hoc &
ꝑsone ꝓphetorum ludentes dicere &xpecta paui¬
lisper & pecta modicum uenient quae futura
prediximus hȩc aũt uniuersaloquebantur in
populo quia dĩ sermonib: non credobant loqui
tur aũt ad chorum a postolorum omnium quȩ
credentium ut non adunã sod admultas separ&
tribulationes ut cum tribulatus fuerit atque
deproesssrursum sper& et spem suꝑ spem hobeoto
quod si paululum tardo uerit quo e ꝓmissa sunt
non sit incredulus modicum enim peruulumo
& uenient quae ꝓmissa sunt & enim tribulatio
patientiam operatur patientia ꝓbationem illis
haec praȩdicantib: audire impii noluerunt
unde hoc ad dĩ populum dicebatur tribulatio¬

Expanded text:
diumque, qui prophetis ventura annuntiantibus, et nisi fecissent quae praecepta erant, tormenta minitantibus, solebant dicere subsannantes: Manda, remanda; manda, remanda, id est, praecipe, praecipe, impera quae facere debeamus. Cumque abuterentur Dei patientia, qui differt iram, ut praebeat misericordiam: qui solebant etiam hoc ex persona prophetarum ludentes dicere: Exspecta paulisper, exspecta modicum, venient quae futura praediximus. Haec autem universa loquebantur in populo, quia Dei sermonibus non credebant; statitur autem ad chorum apostolorum omniumque credentium, ut non ad unam, sed ad multas se paret tribulationes, ut cum tribulatus fuerit atque depressus, rursum speret, et spem super spem habeat. Quod si paululum tarda verint quae promissa sunt, non sit incredulus: Modicum enim parvulumque et venient quae promissa sunt. Etenim tribulatio patientiam operatur; patientia probationehaec praedicantibus, audire impii noluerunt. Unde hoc quod ad Dei populum dicebatur: Tribulatio
Abbreviated transcription (Latin):
dom repmisionis terro fuit nullus reperiatur
sermo doctrinae nihilscientiae scripturarumi &¬
uos congregamini unus & unus fili i srł Ixxuos aũt
congregote unum & unum filios isrł. : filu i
quidisrł proquo interprecats est symmachusdo¬
mus isrł percussis aduersoriis uestris ariuo flumi¬
minis usque ad torrentem aegipti id est ab eu phro¬
te us que adnilum uos uel ipsi congregamini ad fi¬
dem dñi unus & unus: quia iuda eorum turba non
credidit ꝑ quod significat paucos exludeis in salua¬
torem dñm credituros uel certe a postoli & apos¬
toliciuiri iudeorum multitu dini non credente
uos de coto orbequos putueritis quasi oues morbi¬
dos referce ad caules dñi & congregate eascum
gentium populo : ut impleatur illud quod pau¬
lus a postolus & bornabas loquuntur adiudeos
uobis quidem primũ oportebat adnuntiore uer¬
bum di sed quia indignos uos iudi castis salutd

Expanded text:
dam repromissionis terra fuit, nullus reperiatur dam repromissionis terra fuit, nullus reperiatur sermo doctrinae, nihil scientiae Scripturarum, vos congregabimini unus et unus, filii Israel. LXX: Vos autem congregate unum et unum, filios Israel. O filii Israel, pro quo interpretatus est Symmachus, domus Israel: percussis adversariis vestris a rivo fluminis, usque ad torrentem Aegypti, id est, ab Euphrate usque ad Nilum, vos vel ipsi congregabimini ad fidem Domini unus et unus, quia Judaeorum turba non credidit, per quod significat, paucos ex Judaeis in Salvatorem Dominum credituros. 369 Vel certe, o Apostoli et apostolici viri, Judaeorum multitudine non credente, vos de toto orbe, quos potueritis, quasi oves morbidas referte ad caulas Domini, et congregate eas cum gentium populo, ut impleatur illud, quod Paulus Apostolus et Barnabas loquuntur ad Judaeos: Vobis quidem primum oportebat annuntiare verbum Dei; sed quia indignos vos judicastis
Abbreviated transcription (Latin):
demulierib: loquitur quinudatis pectoribus
sanguinantes feriunt lacertos & implecur dñi
sed plangite suꝑuos & suꝑfilios uestros luxta lxx¬
resurgentem & tenuerunt pedes elus & ab eo
audire meruerunt noli tetimere Itẽnuntiate
frotrib: meis utuadant ingalilea & ibi meuide¬
bunt : deistis mulierib: multo prius quem nes¬
cerentur propheticussermo praenuntiat & uocat
easaspectaculo dominicae passionis & resurrec¬
tionis ute uangelium praedcent & iuxta hebraicũ
doceant hierusalem siue terrẽ isrł quodiste sit dñs
& dr̃ populo enim isrł non habent sapientiam illo
tempore quando passus est dñs & implecum est
uaticinium prophetalem saluum mefac dñe qm̃¬
defecit sc̃s qm̃ non est populus habens intellecum
& propterstultitiã elus nullam acreator& suo
misericordiã consecutus est : id circo ꝑcutiet siue
concludec dñs ab albeo uelriuo fluminis usque
ad tosrentem aegipti in uni uersa iudea quae quon¬

Expanded text:
de mulieribus loquitur, quae nudatis pectoribus, sanguinantes feriunt lacertos, et implebitur sed plangite super vos et super filios vestros . Magnaqresurgentem, et tenuerunt pedes ejus, et ab eo audire meruerunt: Nolite timere: Ite, nuntiate fratribus meis ut vadant in Galilaeam, et ibi me videbunt . De istis mulieribus multo priusquam nascerentur, propheticus sermo praenuntiat, et vocat eas a spectaculo Dominicae Passionis et Resurrectionis, ut Evangelium praedicent, et, juxta Hebraicum, doceant Jerusalem sive terram Israel, quod iste sit Dominus et Deus. Populo enim Israel non habente sapientiam illo tempore, quando passus est Dominus, et impletum est vaticinium prophetale: Salvum me fac, Domiam non est populus habens intellectum, et propter stultitiam ejus, nullam a Creatore suo misericordiam consecutus est. Idcirco percutiet, sive concludet Dominus ab alveo vel rivo fluminis usque ad torrentem Aegypti, ut in universa Judaea, quae quon
Abbreviated transcription (Latin):
est quod postquã dñs scribos & pharis eoscn sub¬
uerterit & socium eorum iudam ꝓditorem qui
ab initio fueratloculos enĩ pecunioe pauperũ
ipseportabat cuncsit in ppẽ & inglorae coro¬
nam his quide iuclaeis in dño crediderunt aut
dubium quin a postolos signific& quos adprȩ¬
dicationẽ euangelii reseruarit quem docebit

Expanded text:
est, quod postquam Dominus Scribas Pharisaeosque subverterit, et socium eorum Judam proditorem, qui ab initio fur fuerat, loculos enim pecuniae pauperum ipse portabat : tunc sit in spem et in gloriae coronam his qui de Judaeis in Dominum crediderint, haud dublum quin apostolos significet, quos ad praedicationem
Abbreviated transcription (Latin):
similis eris mossi dequos criptum est loqueba¬
tor morses & dñs respondebot ei : Et dabit
uobis dñs panem artum & oquam breuem : pa¬
nis artus & a quabreuis iuxta apostolum
paulum & hunc eundem isaiam ꝓpetam
euangelicus sermo praedicetur quipla¬
ciniosis legis obseruationib: atqueman¬
datis in uno uerbo re capitulauit omnia di¬
liges proximum tuum sicutte ipsum consum¬
matumenim abreuiationem sermonem feu¬
dñs suꝑterrom cumenim dñscredentibus
dederit panem artum &o quã breuemn
quaquam ultra faci& auolare abeis illũ
quiidoc et hominem scientiã sed semꝑ uide¬
bunt oculi elus proeceptorem suum & aurt
illius uerbum posttergum monentis edo¬
ad sinistram. Et contominabis lãmines
sculptilium argentitui & uestimentum

Expanded text:
similis eris Moysi, de quo scriptum est: Loquebasimilis eris Moysi, de quo scriptum est: Loquebatur Moyses, et Dominus respondebat ei . Et dabit vobis Dominus panem arctum, et aquam brevem.  aqua brevis, juxta Apostolum Paulum, et hunc eumdem Isaiam prophetam, evangelicus sermo praedicitur, qui pro laciniosis Legis observationibus 411 atque mandatis, in uno verbo recapitulavit omnia: Diliges proximum tuum, sicut teipsum. Consummatum enim et abbreviatum sermonem fest. Cum enim Dominus credentibus dederit panem arctum, et aquam brevem, nequaquam ultra faciet avolare ab eis illum qui docet hominem scientiam; sed semper videbunt oculi ejus praeceptorem suum, et aures illius ad sinistram. Et contaminabis laminas sculptilium argenti tui, et vestimentum
Abbreviated transcription (Latin):
poenitentiã & donecnos auitiis conuerta mur
ille potentem contrahat manum neferire coga¬
tur ldeo autem miseretur & parcas utixal¬
tecur illius miseri cordia : populus enin sion
habitauit inhierusalem iudeihec adcpritempo¬
ra referunt quando debabilone in iuda eam seuer¬
sus est populus sub ⁊oro babel & hie supont fico
nos autem ut saepelam diximus omnes reꝓmis¬
siones quȩ excedunt medio caritatem illius tem¬
poris ad xp̃i referamus aduentum in quocao¬
tiuusa quondã populus passione dm̃ib
beracus habitauit insion & hierusalem in speso¬
laui delic& et inuisione pacis hoc est in aecło¬
audieris respondebittibi : cum reuersus fue
ris insion & habitaueris in hierusalem nec¬
qua quã plorabis ut ante ploraueros sed ele¬
tustuus uertetur ingaudium : beacienim flen¬
tes quia ipsi ridebunt & postquã clama uers
& dixerir ad dñm clomaui in toto cordemeo
& audime dnẽ statim tibi dñs respondebit &

Expanded text:
poenitentiam, et donec nos a vitiis convertamur, poenitentiam, et donec nos a vitiis convertamur, ille potentem contrahat manum, ne ferire cogatur. Ideo autem miseretur et parcit, ut exaltetur illius misericordia, et bonhabitabit in Jerusalem. Judaei haec ad Cyri tempora referunt, quando de Babylone in Judaeam reversus est populus sub Zorobabel et Jesu Pontifice. Nos autem, ut saepe jam diximus, omnes repromissiones quae excedunt mediocritatem illius temporis, ad Christi referamus adventum, in quo captivus quondam populus passione Domini liberatus, habitavit in Sion et Jerusalem, in specula videlicet, et visione pacis, hoc est, in Ecdixerris in Sion, et habitaveris in Jerusalem, nequaquam plorabis, ut ante ploraveras, sed fletus tuus vertetur in gaudium: Beati enim flentes, quia ipsi ridebunt . Et postquam clamaveris, et dixeris ad Dominum. Clamavi in toto cordes penetret: statim tibi Dominus respondebit, et
Abbreviated transcription (Latin):
ta editionẽ omnes ad penitentiã peccatores
& praecipue hereticos cohortotur sermodiui¬
nus quod cum reuersi auitus ingem uerint&
egerint poenitentiam: saluifiantꝰ & tunc intelli¬
gant ubi prius fuerint & quod frustra inuanis
speraueritit cum que eor ad poenitentiã cohor¬
tecur illie contrario confidunt infalsis magistris
& incerto saeculi diq: uerba audirenolentes
equos aegiptios desiderant & eorum uelocita¬
te lactantur quos multi plicari dñs ꝓhibuit:
idcireo eeclosiasti ciuiri eos uelociter ꝑ sequen¬
tur & unius bellatoris uocem siue quinque pue¬
nantium quod ad mentem & ad quinque sensus
referte debemus mille homines & incondita
turba fugientium sustinere non poterunt : & quo mo¬
dosi fracta naui & compage illius dissoluta sola ar¬
bor quoe malus dicitur remaneat & ponatur pro
signo insumitate montis siue in excelso colle siq
signo atquȩ uestigio uix unus & alter resideant
addĩ potentiã demonstrandã expectet nosttã¬

Expanded text:
XX editionem, omnes ad poenitentiam peccatores, et praecipue haereticos cohortatur sermo divinus, quod cum reversi a vitiis ingemuerint, et egerint poenitentiam, salvi fiant; et tunc intelligant ubi prius fuerint, et quod frustra in vanis speraverint. Cumque eos ad poenitentiam cohortetur, illi e contrario confidunt in falsis magistris, et in incerto saeculi: Deique verba audire nolentes, equos Aegyptios desiderant, et eorum velocitate laetantur, quos multiplicari Dominus prohibuit . Idcirco ecclesiastici viri eos velociter persequentur, et unius bellatoris vocem, sive quinque pugnantium quod ad mentem et ad quinque sensus referre debemus mille homines et incondita turba fugientium sustinere non poterunt. do si fracta navi et compage illius dissoluta, sola arbor quae malus dicitur, remaneat, et ponatur pro signo in summitate montis, sive in excelso colle: sic pro signo atque vestigio, vix unus et alter resideant, ad Dei potentiam demonstrandam. E
Abbreviated transcription (Latin):
cameli quosquidemsic interpraetotus est ut oscensorẽ
asina iuxte euangelicam lectionem & propheciom
zachariae xp̃m diceret & contrario ascensorem ca¬
meli contreniam fortitudinem propter foeditatẽ
tortuosi animentis alii uero duos ascensores litte¬
rae & spr̃ ad duo referunt testemente. Super¬

Expanded text:
cameli. Quos quidam sic interpretatus est ut ascensorem cameli. Quos quidam sic interpretatus est ut ascensorem asini juxta Evangelicam lectionem , et prophetiam Zachariae meli contrariam fortitudinem propter foeditatem tortuosi animantis. Alii vero duos ascensores litterae et spiritus ad duo referunt testamenta. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
pite clipeum illa enim babilon proqua aquila & theo¬
dotio tenebres interprȩcoti sunt ut significorent
mundum istum qui inmaligno positus est & culus
principessunt iuxta apostolum paulum rectoreste¬
nebrorum istarum quȩ quondam uel prophetȩ uel
dõ amabilis fuit focto est in sua sub uersione mirabi¬
lis unde prophetae prȩcipitor ut uescens in mensa
dñi & illius saturatus cibo diligentius contemple¬
tur que euentar a sint mundo diercur quae ꝑeum
domnes credentes ut comedentes & bibentes corpus&
songuinem dñi uertantur in principes aecclesioȩ &
cumꝰ epostolis audient surgite arripiant que clipeum
fide deormeturo apostoli pauli in quo possint ignita
hiaboli locula restringere : hoc iuxto hebraicum &
coeptom supermundo interprȩcotionem hȩc enimedxit
mihi uode&pone speculotorem & quod cumque uiderit
adnunti& et uidicurrum duorum equi & ascensorem
latorem & diligentius intueri qua euentura sunt mun¬
do uiditq duos equites ascensorem asini & ascensorem

Expanded text:
neret. Illa enim Babylon pro qua Aquila, et Theodotio, tenebras interpretati sunt, ut significarent mundum istum, qui in maligno positus est , et cujus principes sunt juxta apostolum Paulum , rectores tenebrarum istarum, quae quondam vel Prophetae, vel Deo amabilis fuit, facta est in sua subversione mirabilis. Unde Prophetae 304 praecipitur, ut vescens in mensa Domini, et illius saturatus cibo, diligentius contempletur, quae ventura sint mundo: diciturque per eum ad omnes credentes, ut comedentes et bibentes corpus et sanguinem Domini, vertantur in principes Ecclesiae, et cum Apostolis audiant, Surgite: arripiantque clypeum fidei de armatura Apostoli Pauli , in quo possint ignita diaboli jacula exstinguere. Hoc juxta Hebraicum, et coeptam super mundo interpretationem. Transeamus  pone speculatorem et quodcumque viderit adnuntiet et vidit currum duorum equitum ascensoremlatorem, et diligentius intueri quae ventura sunt mundo: viditque duos equites, ascensorem asini, et ascensorem
Abbreviated transcription (Latin):
nitis: omnis scriptura sancta quae unius liber appel¬
atur magistris igitur iudeorum ũsque in prae¬
entem diem neque untib: legere & aperire signa¬
cula &misteria pandere scripturarum: sidede¬
is eum librũ indocto populo quia suis praecep¬
coribus deboratur fatebantur nescire selicte¬
as & idcircolegere non posse atqueduobus malis
nulto leuius er inperitiã conficeri qua lactare
prudentiã & non possescire quod dicitur. Et
memandato hominũ & doctrinis Ideo ecce
go addom ut admiretionem fociã populo hu¬
cimiraculo grandi & stupendo: hoe testimonio¬

Expanded text:
ura sancta, quae unus liber appellatur. Magistris igitur Judaeorum usque in praesentem diem nequeuntibus legere et aperire signacula, et mysteria pandere Scripturarum, si dederis eum librum indocto populo, qui a suis praeceptoribus devoratur, fatebuntur nescire se litteras, et idcirco legere non posse. Atque e duobus malis multo levius est legis imperitiam confiteri, quam jactare prudentiam; et non posse scire quod dicitur. . Eme mandato hominum, et doctrinis. Ideo ecce ego addam ut admirationem faciam populo huic miraculo grandi et stupendo: peribit eni
Abbreviated transcription (Latin):
uandum quod in nocte ad huc positi animo deside
tris totase ad dm̃ mente cõm ouerit mane ugilem us
ad eum atq: ut manifescius dicam animae nox & de¬
siderium spr aũt mane sungitur &uigilia porrospũ
in praccordiissuis euigilat addm̃ quia potest dicepe

Expanded text:
vandum, quod in nocte adhuc positi, animo desidertris tota se ad Deum mente commoverit, mane vigilemus ad eum, atque ut manifestius dicam, animae, nox et desiderium, spiritui autem mane jungitur et vigiliae. Porro spiritu in praecordiis suis evigilat ad Deum, qui potest dicere
Abbreviated transcription (Latin):
& antemurale ego puto hoc essecanticum dequo
& in alio loco sc̃is proecipitur canta tedño ctnticũ
nouũ eritaũt conticũ hoc quod sequitor urbs
fortitudinis nostrae saluator quae est ista urbs
que e in monte sit a latere non potest dequa & in
alio loco scriptum est fluminis impetus laecifi¬
catciuitatem dĩ & rursum gloriosa dicte sunt de
te ciuitas dĩ hulus urbis ille conditor es dequo
loquitur pater it eaedificabit ciuito tẽmeo
immo urbsforcitudinis nostroe saluator est
lemurus bonorum operum & antemurale
recte fidei ut duplici septa sit munimento
non enĩ sufficitmurum habere fideinsiip¬
safides bonis operib: confirmetor A perite¬

Expanded text:
a aliena ? Ego puto hoc esse canticum, de quo et in alio loco sanctis praecipitur: Cantate Domino canticum novum . Erit autem canticum hoc quod sequitur: Urbs fortitudinis nostrae Salvator . Quae est ista urbs? Quae in monte sita latere non potest. De qua et in alio loco scriptum est: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei ; et rursum: Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei . Hujus urbis ille conditor est, de quo loquitur pater: iste aedificavit civitatem meam: immo urbs fortitudinis nostrae Salvator est, antemurale. Murus bonorum operum, et antemurale rectae fidei, ut duplici septa sit munimento. Non enim sufficit murum habere fidei, nisi ipsa fides bonis operibus confirmetur. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
tribulatione passionis suae spesa turbine patibu¬
li & umbraculum ab aestu quando locutus est
pater in manustuas commnendo spm̃ meũ post
turbine liberauerit faciet dñs nec quaquã
populo iudeorum sed omiiib: gentib: in mon¬
tem sion pingue conuiuiũ holocouta medulla¬
ta & uinum uindemio defecate & praecipitȩ
& ab sorberi faciat faciem mortis & uinculi quo
omnes populi ligabantur dirum p&que rete
mortis & telam qua e omnes coeperant natio¬
nes & iuxta a postolum ab sorbebitur mors in
perpecbum & aufer& dñs lacrimẽ ab omni fa¬
ciequando morte superata xp̃i aduenerit
telam quã ordita sit suꝑ uniuersas gentes qui¬
damantixp̃m intelligiuolunt qui in monte
oliueti consumendussit. Absorta morte in ꝑ¬
petuõ populus dĩ qui demanu mortis fuerit
increduli hominẽ tantum putabant ex pec¬
tauimus eõ hoc es uerbis elus credidimus
qui sua ꝑmis sa conpleuit & salua uitnos prop

Expanded text:
tribulatione passionis suae, spes a turbine patibuli, et umbraculum ab aestu, quando locutus est: Pater, in manus tuas commendo spiritum meum turbine liberaverit, faciet Dominus nequaquam populo Judaeorum, sed omnibus gentibus in monte Sion pingue convivium, holocausta medullata, et vinum vindemiae defaecatae, ut praecipitet et absorberi faciat faciem mortis et vinculi quo omnes populi ligabantur; disrumpetque rete mortis, et telam quae omnes ceperat nationes. Et juxta Apostolum, absorbebitur mors in perpetuum . Et auferet Dominus lacrymam ab omni facie, quando morte superata, Christi advenerit telam quae ordita sit super omnes gentes, quidam Antichristum intelligi volunt, qui in monte Oliveti consumendus sit, quod et in erpetuum, populus Dei qui de manu mortis fuerit increduli hominem tantum putabant; et exspectavimus eum, hoc est, verbis ejus credidimus, quia sua promissa complebit, et sal
Abbreviated transcription (Latin):
Nicut turbidines ab africo uenient de deserto uenit
decerro hostili uisiodura nuntiota est mihi qui in¬
credulus est infidelitet turbines atque tempestes¬
dedeserto ueniunt deterra orribili ubi non est ha¬
bitator dr̃ & ubiuni uersa terrena sunt & quicumq
est incredulus agitrem congruam infidelitatis sue
et qui depopulator est uastat unde audater contra

Expanded text:
icut turbines ab africo veniunt de deserto venit de terra horribili visio dura nuntiata est mihi qui incredulus est infideliterde deserto veniunt, et de terra horribili, ubi non est habitator Deus, et ubi universa terrena sunt: et quicumque est incredulus agit rem congruam infidelitati suae, et qui depopulator est, vastat. Unde audacter contra