comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
debam certũ quod certũ ẽẽ cupiebam.
õsertim cum & ille ab alio audisse se dice.¬
ret: & rei nouitas fidẽ sermonis auferr&
Rursus suspensam uoto nutante mentem
quidã alexandrinus monachus qui ad ego
ad credulitatẽ nuncii auctor impulerat.
Fateor & in hoc meam labitasse sententiam.
Nam cum &x patriã tuã ignorarot & nomen.
asserebat: quȩ etiã aliis indicauerat. Tan.¬
dem plenũ ueritatis pondus erupit. Rusi.
machariũ. crebra cõmeantũ turba refere.¬
bat. Hic uero tota credulitatis frena laxa.¬
ui: et tunc uere ȩgrotũ ẽẽ me dolui. Et
nisi me attenuatȩ corporis uires quadam
cõpede p̃pedissent: Nec mediȩ feruor esta¬
tis. Nec nauigantib semꝑ incertũ mare.
portũ nauta ꝓspectat: Non sic sitientia
imbres arua desiderant. non sic curuo
inherens litori anxia filiũ mat̾ expectat.
Post quã me a tuo latere subitus turbo con¬
uoluit. postquã glutino caritatis heren¬

Expanded text:
debam certum, quod certum esse cupiebam, debam certum, quod certum esse cupiebam, praesertim quum et ille ab alio se audisse diceret, et rei novitas fidem sermonis auferret. Rursum suspensa vota, nutantemque mentem quidam Alexandrinus Monachus, qui ad Aegad credulitatem nuntii auctor impulerat. Fateor et in hoc meam labasse sententiam. Nam cum et patriam tuam ignoraret, et nomenasserebat, quae jam alius indicaverat. Tandem plenum veritatMacarium crebra conmeantium multitudo referebat. hic uero tota credulitatis frena laxaui et tunc uere aegrotum esse me dolui. et nisi me adtenuatae corporis uires quadam conpede praepedissent, nec mediae feruor aestatis nec nauigantibus semper incertum mare portum nauta prospectat, non sic sitientia imbres arua desiderant, non sic curuo adsidens litori anxia filium mater expectat. Postquam me a tuo latere subitus turbo conuoluit, postquam glutino caritatis haeren
Abbreviated transcription (Latin):
tribuere quã rogatur. et ea sȩpe
concedere quȩ  nec ocłs uidit.
nec auris audiuit. Nec incor homi.¬
nis ascendit. licet exsacroꝵ magiste.¬
rio uoluminũ ante cognouerimꝰ: ta¬
menin causa ꝓpria nunc ꝓbaui. Rufine
Rõe. Ego enim qui anxia satisuota
credebam. si uicissitudine litterarum
imaginẽ nob̾ p̃sentiȩ mentiremur: au-¬
dio te egypti secreta penetrare. mona.¬
chorũ imiusere choros. &e cȩlestẽ int̾ris
circũire familiã. Osi michi dñs iħs xp̃s¬
uł philippi ab eunucho. uel abacuc ad
danihelis trans lationẽ repente conce-¬
deret. quam ego minc tua artius strin.¬
gerem colla cõplexib. quã illud os qđ
mecũ uel errauit aliquando. uł sapuit.
imp̃ssis figerem labiis: Uerum quia nͣ
tamadte sic uenire. quam ego ate sciri
non mereor : etiã cũ ualidumꝰ. etiã cum
sanum ẽ corpusculũ. crebri figere mor.¬
bi: has mei uicarias & tibi obuias mitto.
quȩ te copula amoris innexũ. adme
usq ꝑducant. Prima inopinati gaudii

Expanded text:
tribuere, quam rogatur, et ea saepe concedere, quae nec oculus uidit nec auris audiuit nec in cor hominis ascenderunt, licet ex sacrorum magisterio uoluminum ante cognouerim, tamen in causa propria nune probaui, Rufine carissime. ego enim, qui audacia satis u.ota credebam, si uicissitudine litterarum imaginem nobis praesentiae mentiremur, audio te Aegypti secreta penetrare monachorum inuisere choros et caelestem in terris circuire familiam. o si mihi nunc  Philippi ad Eunuchum , vel Abacuc ad Danielem translationem repente concederet, quam ego nunc tua arctis stringerem colla complexibus, quam illud os, quod mecum vel erravit aliquando, vel sapuit, impressis figerem labiis? Verum quia non tam te sic ad me venire, quam ego ad te sic ire non mereor; et invalidum, etiam quum sanum est, corpusculum crebri fregere morbi, has mei vicarias, et tibi obvias mitto, quae te copula amoris innexum, ad me usque perducant. 2. Prima inopinati guadii
Abbreviated transcription (Latin):
sed incruce et humiliatone.
p̃dicabant. Ciuitas inmonte
posita undiq circum specta.
ab scondi ñ pot̾: humilitas sẽꝑ
precedit gloriam.
frangunt᷑. et pauci pisciculibe¬
nedicunt᷑. et fragmentis. septẽ
sporte plene sustollunt᷑. Septẽ
noui testamenti. q̃m piscis as¬
si partẽ dñs resurgens postulat.
et piscem suppositũ prumis. dis.¬
eipulis in captura pisciũ porri¬
git. Post hec ueniunt beth saidã
Bechada. domus uallis interp̃e.
Que ẽ alianisimundꝰ. q̃ ẽ uallis
lacrimarum:
dducũt duodecima uirtu¬
te cecum. qui uidet man¬
te nec retro .⁊. quid fuit. qͥd ẽ. qͥd
erit. Et rogant eum ut illum
qui compungit᷑: Et app̃hendit
manũ ceciut lamentat᷑onem
de cecitate cordis suiagat. deflẽs
ut ieremias euersionẽ ciuitatisᷤ
dei .÷ animȩ sue. Et ducit illum

Expanded text:
sed in cruce et humiliatione.praedicabant. Civitas enim in monte posita undique cirabscondi non potest: humilitas semper praecedit gloriam. franguntur, et pauci pisciculi benedicuntur: et de fragmentis septem sportae plenae sustolluntur. Septemnovi Testamenti: quoniam piscis assi partem Dominus resurgens postulat, et piscem superpositum prunis, discipulis in captura piscium porrigit. Post haec veniunt Bethsaida, quae domus vallis interpretatur, quae est alia nisi mundus, qui est vallis lacrymarum? Adducunt duodecima virtute, caecum qui non videt, nec ante nec retro, id est, qui fuit, qui est, qui erit. Et rogabant eum ut illum qui compungitur? Et apprehendit manum caeci, ut lamentationem de caecitate cordis sui agat deflens, ut Jeremias eversionem civitatis Dei: hoc est, animae suae. Eduxit eum
Abbreviated transcription (Latin):
flatum sc̃i sp̃c: impositis manib
Et aspiciens ait. uideo homines
uett̃ arbores ambulantes .i. oẽs¬
homines existimat superiores
B. inddignum se iudicans ut dauid.
uocari hominẽ. s carnẽ mortu¬
ũ et pulicẽ unum. Ĩm manus
posuit suꝑ oculos eiꝰ ut uideret
clare omnia .ł ꝑ opera uisibilia.
inuisibilia intelligeret. et q̃ oco¬
lus nonuidit. etclare ammȩ sue
statũ pꝰ rubiginẽ peccati mũdi
cordis oculo intueretur. Seatiemĩ
mundo corde. q̃m ipsidm̃ uide.¬
bunt. Et misit eũ indomũ suã.
ut uideret in se qd̾ ante ñ uidit.
slon em̃putat homo desperansd̃
salute omĩo se posse. qd̾ facile illo¬
minatꝰ ꝓspem pot̾ ꝑspicere. Et di¬
cit ei. inincũ suntraueris nemi¬

Expanded text:
flatum Spiritus sancti: impositis manibus, Et aspiciens ait: Video homines velut arbores ambulantes. Dehomines existimans superiores sibi, indignum se judicans, ut David, vocari hominem, et canem mortuum, et pulicem unum. Iterum manus posuit super oculos ejus, ut videret clare omnia, id est, per opera visibilia, invivisibilia intelligeret, et quae oculus non vidit: et clarae animae suae statum, post rubiginem peccati, mundi cordis oculo contueretur. Beati enim mundo corde: quoniam ipsi Deum videbunt. Et misit eum in domum suam, ut videret in se, quod ante non vidit. Non enim putat homo desperans de salute omnino posse, quod facile illuminatus per spem potest perficere. Et dicit ei: Et si in vicum introieris, nemi
Abbreviated transcription (Latin):
ogitatõnib et acti¬
b mortinatis. sermonibq ĩ¬
compositis. ducit᷑ qui sanari me.¬
ret᷑. Digiti qui m aures eius
qͦ dicit᷑. Digitus dei hicẽ. Et o¬
pera digitoꝵ tuoꝵ sunt celi. Ex
ꝓuens tetigit linguam eiꝰ Sep
tima de capite dm̃ ẽ diuina sa¬
pientia. que soluit uincula la¬
bioꝵ humani generis. ut dicat:
reliqͣ. Ot suspiciens incelũ in¬
gemuit .a. gemere nos docuit
et incelum thesaurũ ooediꝰ ñ
tionis intime afriuola leticia
cariis purgat᷑ ut dicit᷑. Rugie¬

Expanded text:
ogitationibus, et actibus inordinatis, sermonibusque incompositis ducitur, qui sanari meretur. Digiti qui in aures ejus quo dicitur: Digitus Dei hic est. Et, Opera digitorum tuorum sunt coeli. Ex exspuens tetigit linguam ejus. Spuma de carne Domini, est divina sapientia: qubia humani generis, ut dicat: etc. « Suspiciens in coelum ingemuit » , id est gemere nos docuit, et in coelum thesaurum nostri cordis tionem a frivola laetitia carnis purgatur, ut dicit
Abbreviated transcription (Latin):
loq̃bat᷑ recte. Aperit aures ad
hymnos et cantica &e psalmoᷤᷤ
solinit linguã ut eructuet ũ¬
bumbonsi qd̃ non possunt mi-¬
ne nec uerbera cohibere: ut¬

Expanded text:
cordis mei . Aperiuntur aures ad hymnos et cantica et psalmos. Solvitur lingua, ut eructet verbum bonum, quod non possunt minae nec verbera cohibere. Un
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Hȩc sunt mala quȩ d̃s facit. idest pecca¬
corib pęnas qd̃ in ignẽ mittet arbores. quȩ
in malicia ꝑseuerantes fieri bonȩ noluerint
cum hoc ipsis arborib malũ sit. ds̃ aũ ito se¬
pe dixi ñ dat fructꝰ malos. qr ĩusticiȩ fructꝰ
est iundicta peccati.

Expanded text:
tur. haec sunt mala, quae deus facit, id est peccatur. haec sunt mala, quae deus facit, id est peccatoribus poenas, quod in ignem mittet arbores, quae in malitia perseuerantes fieri bonae noluerint, cum hoc ipsis arboribus malum sit. deus autem, ut saepe dixi, non dat fructus malos, quia iustitiae fructus est uindicta peccati
Abbreviated transcription (Latin):
facere cũ eẽnt arbores male. sic enĩ ⁊ sub.¬
iungit. hipocrite qͦmodo potestis bona loqͥ
cũ sicis mali: Mala gͦ arbor fructꝰ bonos fa¬
cere ñ pot̾: s ex mala fieri bona pot̃. ut bo¬
nos fructꝰ ferat. Euistis enĩ aliquando tene¬
brȩ inqͥt. nc̃ aũ lux in dnõ. Tanquã si diceret.
fiuistis aliquando arbores malȩ: ⁊ ido ñ potatᷤ
tunc nͥ malos fructus facere. Nt̃ aũ lux in
dnõ: id est etiã facteͥ arbores bonȩ: date fru¬
ctus bonos. qd sequitur dicens. sicito filii lu¬
cis ambulate. Fructus enĩ luminis est in omĩ
iusticia ⁊ ueritate ꝓbantes qͥd sit beneplacitũ
dnõ. Nam in ipso ȩuangłii capitulo si ñ studio
maliuolentiȩ fug̾et adimantꝰ posset aduercẽ
qͦmodo dicatur d̾s malũ facere. Ibi enĩ aro dnis
qd̃ etiã iste cõmemorauit. Omĩs arbor quȩ ñ
fac̃ fructus bonos: excidetur ⁊ in ignẽ mitce¬

Expanded text:
facere, cum essent arbores malae. sic enim et subfacere, cum essent arbores malae. sic enim et subiungit: hypocritae, quomodo potestis bona loqui, cum sitis mali? mala ergo arbor fructus bonos facere non potest: sed ex mala fieri bona potest, ut bonos fructus ferat. fuistis enim aliquando tenebrae, inquit, nunc autem lux in domino. tamquam si diceret: fuistis nisi malos fructus facere; nunc autum lux in domino, id est iam facti arbores bonae date fructus bonos; quod sequitur dicens: sicut filii lucis ambulate — fructus enim luminis est in omni iustitia et ueritate — probantes quid sit beneplacitum domino. nam in ipso euangelii capitulo, si non studio maliuolentiae fureret Adimantus, potuit aduertere, quomodo dicatur deus malum facere. ibi enim ait dominus, quod etiam iste commemorauit: omnis arbor, quae non facit fructus bonos, excidetur et in ignem mitte
Abbreviated transcription (Latin):
q omẽ iustũ bonũ est. ⁊ iusta est illa uindicta.
E ido ñ est contrariũ qd adimantꝰ obicit dixis¬
se dnm̃. Arbor bona fructus bonos facit. mala
aũ arbor malos fructꝰ facit. Quanuis eni ma E¬
lũ sit gehenna dãpnato: iusticia tam̃ di bona
est. ⁊ ipse fructus est ex arbore bona. Ille aũ ma-¬
lis peccatoꝵ suoꝵ thesaurizat sibi iram in die
ire ⁊ reuelationis iusti iudicii di. qui reddet
uniciiq scd̃m oꝑa sua. Euanꝗͣ duȩ istȩ arbo¬
res manifestissime in similitudine duoꝵ homi¬
nũ posite sint. id est iusti iniusti. qr nͥ qͥsq
uoluntatẽ mutauerit bonũ oꝑari ñ pot̃. Id
in nr̃ã potestate eẽ positũ alio loco docet ubi
ait. Aut facite arhorẽ bonã ⁊ fructũ eiꝰ bonũ:
aut facite arborẽ malã. ⁊ fructũ eiꝰ malũ.
lils enĩ hoc dic̃. qui putabant se bona loqͥ
posse cũ essent mali. hoc est bonos fructus

Expanded text:
quia omne iustum bonum est, et iusta est illa uindicta. quia omne iustum bonum est, et iusta est illa uindicta. et ideo non est contrarium, quod Adimantus obicit dixisse dominum: arbor bona fructus bonos facit; mala autem arbor malos fructus facit. quamuis enim malum sit gehenna damnato. iustitia tamen dei bona est et ipse fructus est ex arbore bona. ille autem malis peccatorum suorum thesaurizauit sibi iram in die irae et reuelationis iusti iudicii dei, qui reddet unicuique secundum opera sua. quamquam duae istae arbores manifestissime in similitudine duorum hominum positae sint, id est iusti et iniusti, quia nisi quisque uoluntatem mutauerit, bonum operari non potest. quod in nostra potestate esse positum alio loco docet, ubi ait: aut facite arborem bonam et fructum eius bonum: aut facite arborem malam et fructum eius malum. illis enim hoc dicit. qui putabant se bona loqui posse. cum essent mali, hoc est bonos fructus
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ eo qd scriptũ est in amos ꝓpħa. Si fieri
potest ut ambulantes duo in uia mini¬
me se agnoscant. ⁊ leo sine p̃da ad catulũ suũ
reuertatur. si decidet auis sine aucupe in ter¬
ram. si tendunt muscipulã sine causa ut ni¬
chil capiant. si dabit sonũ tuba in ciuitate.
ut plebs ñ terreatur: ita etiã malũ aliqd in ci-¬
uitate ñ ꝑpetratur qd dñs ñ faciet. Malũ hoc
loco ñ peccatũ s pęna intelligenda est. Du¬
pliciter enĩ appellatur malũ. unũ qd homo fa¬
batur ꝓpħa : cũ hoc diceret. Diuina enĩ ꝓuidẽ¬
tia cuncta mod̾ante ⁊ gubernante: ita ho-¬
mo male fecit qd̃ uult. ut male paciatur qd
ñ uult. Sic aũ isti accusant ꝓpħam ista dicentẽ.
quasi in euangłio ñ legerint. Nonne duo pas-¬
seres asse ueneunt. Sunus ex his ñ cadit in t̾¬
ram sine patris ur̃i uoluntate : Ita gͦ d̃s malũ
facit. qd̾ ñ ipsi do malũ est: s eis in qͦs uindi¬
cat. Itaq ipse qͣntũ ad se ꝑtinet bonũ facit.

Expanded text:
 eo, quod scriptum est in Amos propheta: si fieri potest, ut ambulantes duo in uia minime se agnoscant, et leo sine praeda ad catulum suum reuertatur; si decidet auis sine aucupe in terram, si tendunt muscipulam sine causa, ut nihil capiant; si dabit sonum tuba in ciuitate, ut plebs non terratur: ita etiam malum aliquod in ciuitate non perpetratur, quod dominus non faciet. malum hoc loco non peccatum, sed poena intellegenda est. dupliciter enim appellatur malum: unum quod homo fabatur Propheta, cum hoc diceret. Divina enim providentia cuncta moderante et gubernante, ita homo male facit quod vult, ut male patiatur quod non vult. Sic autem isti accusant Prophetam ista dicentem, quasi in Evangelio non legerint: Nonne duo passeres asse veneunt, et unus ex his non cadit in terram sine Patris vestri voluntate ? Ita ergo Deus malum facit, quod non ipsi Deo malum est, sed eis in quos vindicat. Itaque ipse, quantum ad se pertinet, bonum facit;
Abbreviated transcription (Latin):
tonat. Non pocestis duob dominis ser-¬
iuire. Ꝙ audet quisquam mendacem
xp̃m facere. mammonȩ & dño seruien¬
do: Uociferat᷑ ille semꝑ. si quis uult
post me uenire. abneget semet ipsũ sibi.¬
oꝵ tollat crucẽ suam &e̾ sequatur me : et

Expanded text:
tonat: non. potestis duobus dominis sertonat: non. potestis duobus dominis seruire, et audet quisquam mendacem Christum facere mamonae et domino seruiendo? uociferatur ille saepe: si quis uult post me ueni, ab- neget se ipsum et tollat crucem suam et
Abbreviated transcription (Latin):
pus montes habet. & intus inclusũ est
periculũ. intus.ẽ. hostis inclusus. Expe¬
dite rudentes. uela suspendite : crux an¬
temne figatur infrontib. tranquillitas
ista tempestas.c̃. Quid ergo: quicũq in
ciuitate sunt. xp̃iani nonꝰ sunt : Non ẽ
tibi eadem causa quȩ ceteris. Dñm aus¬
culta dicentẽ. Si uis inquit ꝑfectus ẽẽ:
uade uende bona tua. & da pauperib.
& ueni sequere me. Tu autẽ ꝑfectũ te ẽẽ
pollicitus es. Nam cũ derelicta militia
castrasti te ꝓpter regnũ cęloꝵ. Quid
aliud quã ꝑfectam sectatus es uitã : Per.¬
fectus autẽ seruus xp̃i: nichil prȩter xp̃m
habet. Et si preter xp̃m habet: ꝑfectus
non est. Ꝙ si ꝑfectus non ẽ: cũ se per.¬
fectũ do fore pollicitussit: ante mentitꝰẽ.
Osautẽ quod mentitur: occidit animã.
lgit᷑ ut concludã. si ꝑfectus es. cur bona
paterna desideras : Si ꝑfectus non es. dõ¬
quid fefellisti : Diuinis euangłiũ uocib

Expanded text:
pus montes habet, intus inclusum est pus montes habet, intus inclusum est periculum, intus est hostis. expedite rudentes, uela suspen-I dite. crux antemnae figatur in frontibus: tranquillitas ista tempestas est. \'quid ergo? quicumque in ciuitate sunt, Christiani non sunt?\' non est tibi eadem causa, quae ceteris. dominum ausculta dicentem: si uis perfectus esse, uade, uende omnia tua et da pauperibus et ueni, sequere me. tu autem perfectum te esse pollicitus es. nam cum derelicta mi- litia castrasti te propter regnum caelorum, quid aliud quam perfectam sectatus es uitam? perfectus autem seruus Christi nihil praeter Christum habet aut, si praeter Christum habet, perfectus non est. et si perfectus non est, cum se perfectum deo fore pollicitus sit, ante mentitus est. os autem, quod mentitur, occidit animam. igitur, ut concludam, si per- fectus es, cur bona paterna desideras? si perfectus non es, dominum fefellisti. diuinis euangelium uocibus
Abbreviated transcription (Latin):
potest meus eẽ discipłs. Cur timido ani.
mo xp̃ianus es : Respice petrũ. relictum
rete. respice resurgentẽ de theloneo publi.¬
canũ. statim apłm. Filius hominis non
habet ubi caput reclinet. & tu amplas por.¬
ticus & ingentia tectorũ metiris spatia:
Int̾pretare uocabulum monachi. hoc. ẽ.
nomen tuũ. Quid facis inturba qui so¬
lus es: Sed hȩc ego non integris rate
uel mertib. quasi ignarus fluctuũ. & in-¬
doctus nauta premoneo. sed quasi nuꝑ¬
e naufragio ad litus eiatus timida
nauigaturis uoce demintio. In illo
estu charibdis lux uriae salutem uorat.
Ibi ore uirginco ad pudicitiȩ ꝑpetranda
naufragia scylla ceũ renitens libidoblan.¬
ditur. Hic barbarũ litus. hic diabolus
pyrata cũ socus portat uincula capien-¬
dis. Nolite credere. Nolite esse securi.
Licet in morem stagni fusum ȩquor arri-¬
deat. licet uix sũma unda iacentis elem̃ti
pyrata terga crispentur: Magnos hic cã¬

Expanded text:
potest meus. esse discipulus. Cur timido animo potest meus. esse discipulus. Cur timido animo Christianus es? respice cum patre relictum rete, respice surgentem de teloneo publicanum, statim apostolum. filius hominis non habet, ubi caput reclinet: et tu amplas porticus et ingentia tectorum spatia metaris? isti? interpretare uocabulum monachi, hoc est nomen tuum: quid facis in turba, qui solus es? et haec ego non integris rate uel mercibus quasi ignaros fluctuum doctus nauta praemoneo, sed quasi nuper naufragio eiectus in litus timida nauigaturis uoce denuntio. in illo aestu Charybdis luxuriae salutem uorat, ibi ore uirgineo ad pudicitiae perpetranda naufragia Scyllaceum renidens libido blanditur; hic barbarum litus, hic diabolus pirata cum sociis portat uincla capiendis. nolite credere, nolite esse securi. licet in morem stagni fusum aequor adrideat, licet uix summa iacentis elementi spiritu terga crispentur, magnus hic cam
Abbreviated transcription (Latin):
regno xp̃i & di. Et quãquã generaliter
& idolatria sit cui omĩa idola mancipant᷑.
tamen & in alio loco Nominatim speciat̃ĩq
determinat dicens. Mortificate inquit¬
membra urã quȩ in tra sunt. Exponens
fornicationẽ & immunditiã. & concupiscen¬
tiã malã. & cupiditatẽ. quȩ sunt idolorũ
seruitus. eropt̾ quod uenit iradei. Non-
est tantũ in eo seruitus idoli: si quis duob
digitulis tura cõprehensa inbustũ arȩ
iaciat. aut. haustum paterę poculo infun-¬
dat merum. Neget auaritiam idolatriã¬
ẽẽ : qui potest triginta argenteis dñm
crilegiũ in libidine eẽ. is qui membra xp̃i.
& hostiam uiuã placentẽ do. cũ publica.¬
norũ libidinũ uictimis nefaria colluinone
uiolauit. Non fateatur idolatras eẽ eos.¬
& similes eoꝵ qui in actib apłoꝵ ex patri.¬
monio suo partem precii reseruantes. pre-¬
sente periere uindicta. Animaduerte
renuntiauerit cunctis quȩ possidet: non

Expanded text:
regno dei et Uhnstl. et quamquam generaiiter regno dei et Uhnstl. et quamquam generaiiter  idolatria sit, cui omnia idola mancipantur, tamen et in alio loco speciatim j nominatimque determinat dicens: mortificate membra uestra, quae in terra sunt, exponentes fornicationem, inmunditiam et concupiscentiam malam et cupiditatem, quae sunt idolorum seruitus, propter quae uenit ira dei. non est tantum in eo seruitus idoli. si quis duobus digitulis tura conprehensa in bustum arae iaciat aut haustum patera fundat merum. neget auaritiam idolatriam, qui potest triginta argenteis dominum crilegium in libidine, sed is, qui membra Christi et hostiam uiuam placentem deo cum publicarum libidinum uictimis nefaria conluuione uiolauit; non fateatur idolatras eos, sed similis eorum, qui in actibus apostolorum ex patrimonio suo partem pretii reseruantes praesenti periere uindicta. animaduerte, non renuntiauerit cunctis, quae possidet, non
Abbreviated transcription (Latin):
Si non credunt : mortui sepeliant mor¬
putas uniquã xp̃ianũ ꝑsecutionẽ non
pati. & tunc maxie opͥpugnaris. si te
oppugnari nescias. Aduersarius nr̃ tãꝗͣ
leo rugiens. aliquẽ deuorare quę̧rens
circũit᷑. & tu pacẽ putas: Sedet in insi¬
diis cũ diuitib in occultis: ut int̾ficiat
innocentẽ. Ocłi eius in pauꝑem respici¬
dose arboris tectus umbraculo. molles
somnos futura p̃da carpis: Inde me ꝑ¬
sequitur luxuria. inde auaritia conat᷑
irrũpere. inde uenter m̃s. uult michi ds̃
inme sp̃m sc̃m fugem. ut templum dei¬
uiolẽ. Persequitur me inquã hostis cui mille¬
nomina sunt. mille nocendi artes. & ego iN.¬
felix uictorem me putabo eẽ dum capior:
minora arbitreris idolatrie criminum eẽ
quȩ diximꝰ . immo apłi disce sententiã qui
ait. Hoc enĩ scitote intelligentes. quia om̃is
fornicator aut immundꝰ. aut auarus. quod¬
est idolatria: non habet hereditatẽ i

Expanded text:
si non credunt, mortui sepeliant morsi non credunt, mortui sepeliant morputas umquam Christianum persecutionem non pati; et nunc cum maxime oppugnaris, si te oppugnari nescis. aduersarius noster tamquam leo rugiens aliquem deuorare quaerens circuit et tu pacem putas? sedetininsidiiscumdiuitibusinoccultis, ut interficiat innocentem; oculi eius in pauperem respicidosae arboris tectus umbraculo molles somnos, futura praeda, carpis? inde me persequitur luxuria, inde auaritia conatur inrumpere, inde uenter meus uult mihi deus in me spiritum sanctum fugem, ut templum eiuiolem, persequitur me, inquam, hostis, cui nomina mille, mille nocendi artes: et ego infelix uictorem me putabo, dum capior? minora arbitreris idolatriae crimina esse, quae diximus; immo apostoli disce sententiam, qui ait: hoc enim scitote intellegentes, quia omnis fornicator aut inmundus aut fraudator, quodestidolatria, nonhabethereditatem in
Abbreviated transcription (Latin):
heret lacertis. Nunc illi cũ quib ad oleuisti
uernaculi aiunt. Cui nos seruituros relin-¬
quis: Nec non & gerula quondã iã anus
& nutricius. secundus post naturalẽ pie.¬
tatis pater: clam&. Morituros expecta
paulisꝑ &e sepelies. Forsitan &e mat̾ laxis
uberũ pellib. & aratã rugis frontẽ anti.¬
quũ referens: mamillas congeminet.
Dicant si uolunt &e grãmatici. Inte om̃is
domꝰ inclinata recũbit. facile rumpit
hȩc uincula amor xp̃i. & tunor gehennȩ.
At scriptura p̾cepit parentib obsequen¬
dũ. Sed quicũq eos supra xp̃m amat:
ꝑdit animã suã. Gladium tenet hostis
ut me perimiat. & ego de matris lacrimiᷤᷤ
cogitabo: Propter patrẽ militiã deserã.
sulens petrus scandalũ fuit: paulus re.
turbantes cor meũ: Ego enĩ non solũ
ligari. sed mori in ierłm paratꝰ sũ. ꝓ no.¬
quofides quatitur: euangłii inucrone
ueant michi ꝓ nomine eiꝰ pugnaturo.

Expanded text:
haeret lacertis, nunc illi, cum quibus adoleuisti, haeret lacertis, nunc illi, cum quibus adoleuisti, uernulae aiunt: \'cui nos seruituros relinquis?\' nunc et gerula quondam, iam anus, et nutricius, secundus post naturalem pietatis pater, clamitat: \'morituros expecta paulisper et sepeli.\' forsitan et laxis uberum pellibus, arata rugis fronte antiquum referens mamma lallare congeminet. dicant, si uolunt, et grammatici: in te omnis domus inclinata recumbit. facile rumpit haec uincula amor Christi et timor gehennae. at scriptura praecipit parentibus obsequendum\': sed quicumque eos supra Christum amat, perdit animam suam. gladium tenet hostis, ut me perimacogitabo? Propter patrem militiam Christi deseram? sulens Petrus scandalum fuit . Paulus retiturbantes cor meum? Ego enim non solum ligari, sed mori in Jerusalem paratus sum pro noquo fides quatitur, Evangelii ueant mihi pro eius nomine pugnaturo;
Abbreviated transcription (Latin):
uerba iurasti: ꝓ nomine eiꝰ non te ma-¬
tri parciturũ eẽ. non patri. Ecce ad¬
uersarius in pectore tuo xp̃m conat᷑
occidere. Ecce donatiuũ. quod milita¬
turus acceꝑas. hostilia castra suspiradd.
Licet paruulus excollo pendeat nepos.
licet sparso crine. & scissis uestib. ube¬
ra quib nutriebat mat̾ ostendat: licet
in limine pater iaceat: ꝑ calcatũ ꝑge
patrẽ. Siccis ocłis ad uexillũ crucis uo¬
la. Pietatis genus est: in hac recrudelẽ¬
ẽẽ. Ueniet postea dies. quo uictor re-¬
fortis. coronatꝰ. incedas. Tunc munici¬
patũ cũ paulo capies. tunc parentib
tius enisdem ciuitatis ius petes. tunc &
ꝓme rogabis: qui ut uinceres incitaui.
Neq uero nescio. qua de nunc dicas cõ¬
pede retineri. Non ẽ nobferreũ pectꝰ.
Nec dura p̃cordia. Non ex silice natꝰ. hyrca.¬
nȩ non te nutriuere tygrides. Et nos ꝑista
transiuimꝰ. Nunc tibi blandis uidua soror

Expanded text:
uerba iurasti: pro nomine eius non te mauerba iurasti: pro nomine eius non te matri parciturum esse, non patri. ecce aduersarius in pectore tuo Christum conatur occidere; ecce donatiuum, quod militaturus acceperas, hostilia castra suspirant. licet paruulus ex collo pendeat nepos, -licet sparso crine et scissis uestibus ubera, quibus nutrierat, mater ostendat, licet in limine pater iaceat, per calcatum perge patrem, siccis oculis ad uexillum crucis uola! pietatis genus est in hac re esse crudelem. Ueniet postea dies, quo uictor relestem uir fortis coronatus incedas. tunc municipatum cum Paulo capies, tunc et parentibus tuis eiusdem ciuitatis ius petes, tunc et pro me rogabis, qui, ut uinceres, incitaui. neque uero nescio, qua te nunc dicas conpede praepediri. non est nobis ferreum pectus nec dura praecordia, non ex silice natos Hyrcanae nutriere tigrides. et nos per ista transiuimus. nunc tibi blandis uidua soror
Abbreviated transcription (Latin):
omia apponentur uob̃. Non pera tibi
sumenda ẽ: Non uirga. Affatim diues
est: qui cũ xp̃o pauꝑ est. Sed quidago
rursus inprouidus. obsecro abeant
p̾ces. blandim̃ta discedent. Debet amor
lesus irasci. Qui rogantẽ contẽpseras:
forsitan audias obiurgantẽ. Quid facis
in paterna domo delicate mles: Ubi
uallũ. ubi fossa. ubi hiemps acta sub
pellib : Eoce de cęlo tuba canit. Ecce
cum nubib debellaturꝰ orbẽ. impera¬
tor armatꝰ egreditur. Eccebis acutus
gladius ex regis ore ꝓcedens. obuia
quȩq metet e Tu michi de cubiculo
ad aciem. tu deumbra egrederis ad so¬
lem. Corpꝰ assuetũ tunica. loricȩ onꝰ
non suffert. caput cooꝑtũ linteo: ga¬
leã recusat. Mollẽ. otio manũ: durus
exasꝑat capulus. Audi edictũ regis
tui. Qui mecũ non ẽ. contra me est:
et qui mecũ non celligit. spargit. Re-¬
cordare tyrocinii tui diem. quo xp̃o
in baptismate consepultꝰ. insaeram̃ti

Expanded text:
omnia adponentur nobis. Non pera tibi omnia adponentur nobis. Non pera tibi sumenda, non virga est; adfatim dives est, qui cum Christo pauper est. Sed quid ago? Rursus inprovidus obsecro? Abeant preceS, blandimenta discedant; debet amor laesus irasci. qui rogantem contempseras, forsitan audies obiurgantem. quid facis in paterna domo, delicate miles? ubi uallum, ubi fossa, ubi hiemps acta sub pellibus? ecce de caelo tuba canit, ecce cum nubibus debellaturus orbem imperator armatus egreditur, ecce bis acutus gladius ex regis ore procedens obuia quaeque metit: et tu mihi de cubiculo ad aciem, de umbra egrederis ad solem? corpus adsuetum tunica loricae onus non suffert, caput opertum linteo galeam recusat, mollem otio manum durus exasperat capulus. audi edictum regis tui: qui mecum non est, contra me est; et qui mecum non colligit, spargit. recordare tirocinii tui diem, quo Christo in baptismate consepultus in sacramenti
Abbreviated transcription (Latin):
& amore contenderẽ. ut pa¬
riter in heremo moraremur.
consciũ mutuȩ caritatis pectꝰ
agnoscit. Quib lam̃tis. quo dolore.
quo gemitu. te ab euntẽ ꝓsecutus sum.
iste quoq litterȩ testes sunt: quas lacri.¬
mis cernis int̾litas. Uerũ tu quasi par.¬
uulus delicatus: contẽptũ rogantis ꝑ
blandim̃ta fouisti. Et ego in cautꝰ quid
tunc agerem nesciebã. ⁊acere ñ poterã.¬
sed quod ardent uolebã: modate dissi¬
mulare ñ poterã. Impensius postulabã.
sed tu audire nolebas: quia similiter
ñ amabas. Quod unũ potuit spreta
caritas: Quẽ p̃sentẽ retinere ñ ualuit.¬
nunc quęrit absentẽ. Qm̃ igitur &
tu ipse abiens postularas. ut tibi post¬
quã ad deserta migrassem. inuitatoru
ad te scripta transinitterẽ. & ego facturꝰ
receperã: Inuito. Iam ꝓpera. &e nolo
pristinarũ necessitatũ recorderis. Nudoᷤ
amat heremꝰ. Nolo antique peregrina¬
tionis te terreat difficultas. Qui in xp̃o
credis: & euis crede sermonib. Quȩrite

Expanded text:
et amore contenderim, ut pariter in heremo moraremur, conscium mutuae caritatis pectus agnoscit. Quibus lamentis, quo dolore, quo gemitu te absentem persecutus sim, istae quoque litterae testes sunt, quas lacrimis cernis interlitas. Verum tu quasi parvulus delicatus contemptum rogantis per blandimenta fovisti et ego incautus, quid tunc agerem, nesciebam. Tacerem? Sed quod ardenter volebam, moderate dissimulare non poteram. Impensius obsecrarem? Sed audire nolebas, quia similiter non amabas. Quod unum potuit, spreta caritas fecit. Quem praesentem retinere non valuit, quaerit absentem. Quoniam igitur et tu ipse abiens postularas, ut tibi, postquam ad deserta migrassem, invitatoriam a me scriptam transmitterem, et ego facturum receperam, invito, iam propera. Nolo pristinarum necessitatum recorderis—nudos amat heremus—nolo te antiquae peregrinationis terreat difficultas. Qui in Christo credis, et eius crede sermonibus: Quaerite
Abbreviated transcription (Latin):
Non sunt condigne passiones huius
bitur in nobis. Delicatus miles es¬
illa dies. qua corruptuũ hoc & mor¬
tale. induat incorruptionẽ. & immor.¬
talitatẽ. Tunc beatus ille seruus. quẽ
inuenerit dñs uigilantẽ: tunc ad uocẽ
tube pauebit t̾ra cum popłis. tunc
gaudebis uidicaturo dño. Lugubre
& tͣribus ad tribum ferient pectora.
Potentissimi quondã reges: nudo la¬
tere palpitabunt. Exhibebitur tunc
eũ ple sua uen eris. tuncigndtꝰ iuꝑit̃
adducetur: & cũ suis sollicitus plato
discipłis. aristotilis arqum̃ta ñ ꝓdert̃.
Tunc tu rusticanus & pauꝑ exulta¬
bis: ridebis & dices. Eoce crucifixus
dñs m̃s. ecce iudex qui obuolutus
pannis in p̃sepio uagiit. Hic est ille
opariĩ. & quȩstũriȩ filius. Hic ÷ qui
matris gestatus sinu. hominẽ deus
fugit inegiptũ. Hic uestitur coccmno.
hicꝰ sentib coronatur. Hic magus
demoniũ habens. & samaritanus. Cer-¬
ne manus uidee quas fixeras. cerne

Expanded text:
Non sunt, inquit, condignae passiones hujus Non sunt, inquit, condignae passiones hujus bitur in nobis. Delicatus es, carisilla dies qua corruptivum hoc et mortale induat incorruptionem et immortalitatem. beatus seruus, quem dominus inuenerit uigilantem. tunc ad uocem tubae pauebit terra cum populis, tu gaudebis. indicaturo domino lugubre tribus ad tribum ferient pectora; potentissimi quondam reges nudo latere palpitabunt; exhibebitur cum prole sua uere tunc ignitus Iuppiter; adducetur et cum suis stultus Plato discipulis; Aristoteli argumenta non proderunt. tunc tu rusticanus et pauper exultabis, ridebis et dices: \'ecce crucifixus deus meus, ecce iudex, qui obuolutus pannis in praesepio uagiit. hic est ille operarii et quaestuariae filius, hic, qui matris gestatus sinu hominem deus fugit in Aegyptum, hic uestitus coccino, hic sentibus coronatus, hic magus daemonium habens et Samarites. cerne manus, Iudaee, quas fixeras; cerne
Abbreviated transcription (Latin):
test ẽẽ sub aqua: sic creator ñ po¬
test ẽe sub creatura. oleũ de ama¬
ritudine surgit radicis. et ĩpa-¬
bulũ luminis et in medicam̃ta
uulnerũ. et in refectõnẽ esuriẽ¬
tium. et in cacumine crescit. Uñ
fit unctio corporis xp̃i. De ama¬
ritudine passionis. et ꝑuenit
ad głam resurrectõnis. unde
nos apłs admonet dicens. hoc
autẽ sentite inuobis qd̃ & in

Expanded text:
test esse sub aqua: sic creator non potest sub creatura. Oleum de amaritudine surgit radicis, et in pabulum luminis, et in medicamina vulnerum, et in refectionem esurientium, in cacumine crescit. Unde fit unctio corporis Christi? de amaritudine passionis, et pervenit ad gloriam resurrectionis: unde nos Apostolus admonet, dicens: Hoc enim sentite in vobis, quod et in
Abbreviated transcription (Latin):
bestiis. et angeli ministrabãt
uus ad fi. aqͣrũ desiderãs. saltꝰ
in planis et ardius dat. et cuł¬
mina tm pratoꝵ carpit. ⁊ pal¬
mas inuertice portat. et ueld̃
apis melliflua flores agricui
odor ysaac uerisimilat᷑ sũma¬
tim gustat. Unde anatareth
galileȩ uenientẽ iħm ad bap¬
tismũ in iordane. a iohanne
acceptũ enarrat. et statim de
descendiss e. et in eo manere
et uoce decelis facta patris in
dilecto filio complacuisse.⁊ sp̃m

Expanded text:
bestiis, et angeli ministrabant vus ad fontes aquarum desiderans, saltus in planis et arduis dat: et culmina tantum pratorum carpit, et palmas in vertice portat: et velut apis melliflua, flores agri, cui odor veri Isaac simulatur, summatim gustat: unde a Nazareth Galilaeae venientem Jesum ad baptismum in Jordane a Joanne acceptum enarrat: et statim de descendisse, et in ipso mansisse: et voce de coelis facta Patris, in dilecto filio complacuisse:
Abbreviated transcription (Latin):
uenꝰ indeo uero. sine pͥncipio isdẽ
filius hoĩs qui ẽ in celo. et qͦmͦ tã¬
qͣm sponsᷤ ꝓcedit de talamosuo.
.i. de uirginali utero clausũ relm¬
quens. Unde adueniente uerosp̃õ
mea. dilecta mea. colũba mea. Sp̃o.¬
sa in patriarchis.amica inꝓpħis.
ꝓxima inioseph et maria. dilec¬
ta iniohanne baptista: colũba

Expanded text:
ncipio idem filius hominis, qui est in coelo: et quomodo tamquam sponsus procedens de thalamo suo, id est, virginali utero, clausum relinquens. Unde adveniente vero sponsmea, dilecta mea, columba mea. Sponsa in patriarchis, amica in prophetis, proxima in Joseph et Maria, dilecta in Joanne Baptista, columba
Abbreviated transcription (Latin):
na gr̃a ꝓcunbens in baptismo.
cis enĩ extrema pars ẽ corporis.
Infine enĩ ad iusticiã ad est sal¬
uator incarnatꝰ. Unde bene ꝑ ꝓ
pħam dicitur ydumeã exten-¬
dã calciamentũ meũ qr nisium¬
gat᷑ scientiȩ sp̃c. nemo ꝑ grãm re¬

Expanded text:
ia procumbens in baptismo slx enim extrema pars est corporis. In fine enim ad justitiam adest Salvator incarnatus. Unde bene per prophetam dicitur: In Idumaeam extendam calciamentum meum: quia nisi jungatur scientia sp
Abbreviated transcription (Latin):
et penitentiã. Recte semitȩ fi¬
unt ꝑ austera indicia uestis ci¬
licinẽ et zone. pellicie. & cibi lo¬
custimi. et potus mellis siluestͥ¬
ci. et humillime uocis. Unde se¬
Per bap̃m enĩ gr̃a dat᷑. qua ƿec.¬
cata gratis dimittunt᷑. unde dr
Et apłs ait. Gracia salui facties¬
tis ꝑfidem: et hoc non ex uobis.
bi enĩ donum ẽ. nequis glorietur.

Expanded text:
et poenitentiam. Rectae semitae fiet poenitentiam. Rectae semitae fiunt per austera indicia, vestis cilicinae, et zonae pelliceae, et cibi locustini, et potus mellis silvestris et humillimae vocis. Unde seper baptismum enim gratia datur, qua peccata gratis dimittuntur. Unde diEt Apostolus ait: Gratia salvi facti estis per fidem, et hoc non ex vobis: Dei enim donum est, ne quis glorietur
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ et enĩ nobis necc̃e ẽ delere ui¬
cia ꝑpenitenciã uelt̃ mala ger¬
mina. ut reqͥescentes pꝰea p̾side¬
amꝰ desiderabilẽ t̃ram. Rectas.
facite semitas dei eius. Quas se¬
mitas incuruauimꝰ: declinãteᷤᷤ
in dexterã atq sinistrã. Nc̃ ds̃ p̃¬
cipit nobis ut uia regia incedẽ¬
tes ꝑximos nr̃os ut nos.: et nos¬
met ipsos ut ꝓximos diligamꝰ.
Nam qui diligit iniqͥtatẽ odit.
animã suã. Qui enĩ semecip̃m
diligit et ñ diligit ꝓximũ adde¬
xterã declinauit. et qui semet
diuertit. Nam multi bene agc̃
sed non bene corrigc̃. ut fuit he¬
ly. Et multi bene corrigc̃. s ñ
bene agunt. ut fuerũt scribȩ
et pharisei. qͥ sedebant suꝑ ca¬
thedrã moisi. Unde ogturtu¬
ris in lege ad ascellas eiꝰ torq̃¬
riiubet᷑. ne separet᷑ os ab opere.
et opus nr̃m ñ diuidat᷑ ab ore.
Semite autẽ pꝰ uiã sequuntur.
et mandata mor alia pꝰ penitẽ¬
ciã scãm marchũ explanant᷑.
Parat᷑ uia ꝑ fidem et baptismũ

Expanded text:
est delere vitia per poenitentiam velut mala genera: ut requiescentes postea, possideamus desiderabilem terram. Rectas facite semitas ejus. Quas semitas incurvavimus, declinantes in dexteram atque sinistram. Nunc Deus praecipit nobis, ut via regia incedentes, proximos nostros, ut nos: et nosmetipsos, ut proximos diligamus. Nam, qui diligit iniquitatem, odit animam suam. Qui enim semetipsum diligit, et non diligit proximum, ad dexteram declinat. Et qui semetidivertit. Nam multi bene agunt, sed non bene corrigunt: ut fuit Heli. Et multi bene corrigunt, sed non agunt: ut fuerunt scribae et pharisaei qui sedebant super cathedram Moysi. Unde os turturis in lege ad ascellas ejus retorqueri jubetur, ne separetur os ab opere: et opus nostrum non dividatur ab ore. Semitae autem post viam sequuntur: quia mandata moralia post poenitentiam, secundum Marcum, explanantur. Paratur via per fidem, et baptismum,
Abbreviated transcription (Latin):
rib salus. et aures suas graui¬
ter obturauert siẽt aspides
surdȩ. et indignatõnem. ⁊ irã.
meruert. In deserto autẽ fre
uox et clamor qr deserti asp̃o
dei. sict̃ domus uascans et scopa¬
ta. deserti a ꝓpħ̃a. arege. atq sa¬
cerdote.unde iohannes ⁊ iħc
querunt qd̾ in deserto ami̾sũ
ẽ. Ubiuicit diabolꝰ ibi uincit᷑.
ubi cẽdit homo. ibi surrexit.
Ecce ego mitto angłm meum.
chiã ad patrem sonat de filio:
qui ẽ facies patris. unde agni¬
tus ẽ. Angelus autẽ nunciꝰ in¬
terpretat᷑. qui ꝓnunciat de xͦ:
Post meuenie. qui ante me fõs
ẽ. qui p̃parabit uiam tuã. Uia
dñi qua ad homines in gredr
Penitencia ẽ. ꝑ qͣm deus ad nõ
descendit. et nos ad illũ ascendi¬
mꝰ. Unde angłi ascendentes de¬
scendentesq memorant᷑ ad fi¬
liũ hominis. Parate uiam dñi.
hoc ẽ penitenciã agite. & p̃dica¬
te. unde. parasceuen ante sabba¬
tum dicit᷑ .i. penitencia ante re¬
quiẽ futurã hinc namꝙ inciũ

Expanded text:
ribus salus, et aures suas graviter obturaverunt, sicut aspides surdae, et indignationem et iram, meruerunt. In deserto autem fit vox, et clamor, quia deserti a spiritu Dei, sicut domus vacans et scopata: deserti a propheta, a rege, atque sacerdote. Unde Joannes et Jesus quaerunt, quid in deserto amissum est. Ubi vicit diabolus, ibi vincitur: ubi cecidit homo, ibi exsurgit. Ecce ego mitto angelum meum. achiam ad Patrem sonat de Filio, qui est facies Patris, unde agnitus est. Angelus autem nuntius interpretatur, qui praenuntiat de Christo. Post me venit, qui ante me factus est: qui praeparabit viam tuam. Via Domini, qua ad homines ingreditur, poenitentia est, per quam Deus ad nos descendit, et nos ad illum ascendimus. Unde angeli ascendentes, descendentesque memorantur ad filium hominis. Parate viam Domini: hoc est, poenitentiam agite, et praedicate. Unde παρασκευὴ ante sabbatum dicitur, id est poenitentia ante requiem futuram. Hinc namque initium
Abbreviated transcription (Latin):
sis refert. oł eẽ morituros. non est istiu
temporis disputatio. cum om̃is ille liber¬
aut spiritaliter intelligendus sit. ut nos esti.¬
mamus. aut si carnalem in t̾pretationẽ
sequimur. iudaicis fabulis acquiescendũ
sit. ut rursum ȩdificetur ierłm. &e hostiȩ
offerantur in tem. plo. & spiritalicul.¬
tu imminuto: car nales optineant cȩri

Expanded text:
sis refert et esse morituros, non est istius sis refert et esse morituros, non est istius temporis disputatio, cum omaut spiritualiter intelligendus sit, ut nos existimamus, aut si carnalem inerpretationem sequimur, Judaicis fabulis acquiescendum sit, ut rursum aedificetur Jerusalem, et hostiae offerantur in Templo; et spirituali cultu imminuto, carnales obtineant caer
Abbreviated transcription (Latin):
ut non p̾ueniantur ab his qui in xp̃o dor¬
mierunt. Yisq nosse utrũq : sic occur¬
rant in corporib & non aute moriantur:
cũ & dñs nr̃ mortuus sit. & enoch atq
helias secundũ apocalꝰ ꝑsim ioħis mori¬
turi ẽẽ dicantur: Ne scilicet ullus sit qui
nongustauerit mortẽ. Hoc exipsius con¬
tinentia loci sciri potest. qđ sc̃ĩ qui in ad¬
uentu saluatoris in corpore fuerint dep̃.¬
hensi. in isdem corporib occurrant ei.
ita tam̃ ut inglonũ &e corruptũ. & mor¬
talem. gła &e in corruptione & in morta.¬
litate mͦutemur: ut qualia corpora sur¬
rectura sint intalem substantiã etiã uiuoꝵ
corpora trans formentur. Unde dicit in alio
loco apłs. Propt̃ quod nolumus expoliario
sed suꝑ uesti: ut ab sorbettur mortale
hoc a uita. Ne salicet corpus ab anima
deseratur: sed anima habitante in corpore
fiat inclitũ quod ante ingloriũ fuit. De
enochautẽ & helia quos uenturos apo calip¬

Expanded text:
ut non praeueniantur ab his, qui in Christo dorut non praeueniantur ab his, qui in Christo dormierunt, uisque nosse, utrum sic occurrant in corporibus et non ante moriantur, cum et dominus noster mortuus sit et Enoch atque Helias secundum Apocalypsin Iohannis morituri esse dicantur, ne scilicet ullus sit, qui non gustauerit mortem. hoc ex ipsius continentia loci sciri potest, quod sancti, qui in aduentu saluatoris in corpore fuerint deprehensi, in isdem corporibus occurrant ei, ita tamen, ut inglorium et con-upturn et mortale gloria et incorruptione et inmortalitate mutetur, ut, qualia corpora surrectura sunt, in talem substantiam etiam uiuorum corpora transformentur. unde dicit alio loco apostolus: propter quod nolumus spoliari, sed superuestiri, ut absorbeatur mortale hoc a uita, ne scilicet corpus ab anima deseratur, sed anima habitante in corpore fiat inclitum, quod ante inglorium fuit, de Enoch autem et Helia, quos uenturos Apocalyp
Abbreviated transcription (Latin):
ne mortali non possint spiritalia cõpre¬
hendi. Et si enum noueramus quonda ħm
scđm carnẽ. sednunc iam non nouimꝰ eĩ.
futuri sumus. qm̃ uidebis eum sicuti est.
alioquin audiuit & inparadiso uerba inef¬
fabilia. quȩ aliis narrare ñ poterat: aut
si narrauit. nequaquã ineffabilia sunt.
ecunda questio fuit.
inqua dicis legisse te ꝑ transitũ id
opusculis meis. quod agni qui stant a
dextris. & hedi qui a finistris. xꝑiani sunt
atq gentiles. & non potius boni & mali.
Nonmemini hoc aliquando dixisse. Et
si dixissem: non eẽm inerrore ꝑtinax.
Quantũ autẽ dictanti subito occurrit.
in secundo uolumine contra iouinianũ
suꝑ hoc capitulo disputasse me noui. et
cadit: ubi pisces mali a bonis piscib sep¬
rantur. Quod ergo ibi plene dictum est.
nune omittendum uidetur.ii.¬
ẽrtium int̾rogaueras quod dicit
apłs in aduentu dñi saluatoris rapi
quos dam iuuendes obuiam innubib ita

Expanded text:
ne mortali non possint spiritalia conprene mortali non possint spiritalia conprehendi. etsi enim noueramus quondam Iesum secundum carnem, sed nunc iam non nouimus eum. futuri sumus, quoniam uidebimus eum, sicuti est. alioquin audiuit et in paradiso uerba ineffabilia, quae aliis narrare non poterat; aut si narrauit, nequaquam ineffabilia sunt. Secunda quaestio fuit, in qua dicis legisse te per transitum in opusculis meis, quod agni, qui stent a dextris, et haedi, qui a sinistris, Christiani sint atque gentiles et non potius boni et mali. non memini me hoc aliquando dixisse et, si dixissem, non essem in errore pertinax. quantum autem dictanti subito occurrit, in secundo uolumine contra Iouinianum super hoc capitulo disputasse me noui et nin eandem quaestionem cadit, ubi pisces mali a bonis piscibus separantur. quod ergo ibi plene dictum est, nunc omittendum uidetur. Tertium interrogaueras, quod dicit apostolus in aduentu domini saluatoris rapi quosdam uiuentes obuiam in nubibus, ita
Abbreviated transcription (Latin):
AGMIS NOS ꝓuOCAS
questionib. oe torpens otis
ingeniũ dũ int̾rogas: dore
Prima tua sciscitatio fut
quȩ sint illa quȩ nec oculis
uidit. nec auris audiuit. Nec in cor ho.¬
minis ascenderunt quȩ p̾parauit ds̃ h
qui diligunt eũ et quomodo rursũ ill
apłs inferat. Nob̾ autẽ reuelauit ds pe
spm̃ suũ. It si reuelatũ est apło. incelle¬
gere debeamus quod & ille aliis teuell¬
rit. Ad quȩ breuis responsio est ñ debet
nos querere quid sit illud quod nec al
uidit nec auris audiuit: Nec incorbo¬
minis ascendit. Si enim ignorat᷑. quonꝰ
sciri potest: Q d ꝓmittitur infuti ro
non cernitur in presenti. Spes enĩ qul
uidetur. non est spes. sed iam certa p¬
fessio. Quomodo si uelit quispiam dies
ostende michi quod inuisibile ẽ. loque
quod audiri non potest. expone quos
cogitatio non cõprehendit humana. Prgo
hoc sensu apłs dixisse credendus ẽ. quodͦ
carnalib ocłis. & aure carnali. & cogitatio¬

Expanded text:
agnis nos provocas Quaestionibus; et torpens otio ingenium, dum interrogas, doces. Prima tua sciscitatio fuit, quae sint illa, « quae nec oculus uidit nec auris audiuit nec in cor hominis ascenderunt, quae praeparauit deus his, qui diligunt eum, et quomodo rursum idem apostolus inferat: nobis autem reuelauit deus per spiritum suum et, sireuelatum est apostolo, intellegere debeamus, quomodo et ille aliis reuelant. ad quae breuis responsio est: non debere nos quaerere, quid sit illud, quod nec oculus uidit nec auris audiuit nec in cor hominis ascendit. si enim ignoratur, quomodo sciri potest? quod promittitur in futuro, non cernitur in praesenti. spes enim, quae uidetur, non est spes, sed iam certa possessio, quomodo si uelit quispiam dicere: \'ostende mihi, quod inuisibile est; loquere, quod audiri non potest; expone, quod cogitatio non conprehendit humana! ergo hoc sensu apostolus dixisse credendus est, quod carnalibus oculis et aure carnali et cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i tui cõmendatitias. ad ceteros sacer.¬
dotes epłas legens. At tu infelix trans.¬
figurabas te in angłm lucis: & minist̃
saitane. ministrũ iustitiȩ simulabas.
dub uestitu ouiũ latebas lupus: & post
adulteriũ hominis. adulter xp̃i esse
cupiebas. Hȩe idciiro. ut totã tibi sce¬
nam operũ tuoꝵ quasi in breui depin¬
gerẽ tabella: & gesta tua ante oculos
ponerẽ. Ne miscđiam dñi nimiamq
clementĩã. materiã ȩstimes delictoꝵ:
Rursum crucifigens tibi met ipsi filiũ
dei. & ostentui habens: & non legens
illud quod sequitur. Terra enĩ ueni¬
entẽ sȩpe suꝑ se bibens imbrem. & ge¬
nerans herbam oportunã illis a qͥb
colitur: accipit benedictionem a deo.
Proferens autẽ spinas & tribulos. re¬
ꝓba est. & maledicto ꝓxima. cuius
consum matio in cõbustionem.¬

Expanded text:
episcopi tui commendaticias ad ceteros sacerepiscopi tui commendaticias ad ceteros sacerdotes epistulas legens? at tu, infelix, transfigurabas te in angelum lucis et minister satanae ministrum iustitiae ministrum. sub uestitu ouium latebas lupus et post adulterium hominis adulter Christi esse cupiebas. Haec idcirco, ut totam tibi scaenam operum tuorum quasi in breui depingerem tabella et gesta tua ante oculos ponerem, ne misericordiam domini nimiamque clementiam materiam aestimes delictorum rursum crucifigens tibimet ipsi filium dei et ostentui habens et non legens illis, quod sequitur: terra enim uenientem saepe super se bibens imbrem et generans herbam oportunam illis a quibus colitur accipit benedictionem a Deo proferens autem spinas ac tribulos reproba est et maledicto proxima cuius consummatio in conbustionem