comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sipse exturba funt idcirto illud
quid̃ edc̾m pp̃ atrocitatem fc̃ũ¬
fti qdrupli penam diuin atur.
at̾ b̾dupli s ⁊ b̾ ⁊ illud intraan¬
nuim tribuit exꝑumdi facul¬
tatem pꝰ aniuim insimplum
ꝯpetit. ¶Loquitur aũt ħ ed¬
ictum dedampno dato⁊ dea¬
Impta alicui relinquntur sa¬
sa forteuł fracta. ¶Hec aũt
actio infcm̃ ẽ ⁊ datur indup¬
lum qnͣti ea res erit ꝙ adpañ¬
rei ueꝵ refertur.⁊ p̾sentis tẽ¬
poris fit extimacio ⁊ semꝑĩ
duplum intra anñ ẽ docẽqa¬
ctor inturba dampnum da
tum ẽẽ d cet̾m si alibi dat᷑
sit qm̃niturba cessabit ħac
tio. ¶Si cum ẜuum meum
ticuis pulsaret turba fuĩt
collecta isq ẜuus m̾s inea
turba quid ꝑdidit cum eo
qui pulsabat ag̾e põssumi ꝙp

Expanded text:
dcirco illud quidem edictum propter atrocitatem facti quadrupli poenam comminatur, at hoc dupli. Sed et hoc et illud intra annum tribuit experiundi facultatem: post annum in simplum competit. Loquitur autem hoc edictum de damno dato et de aupta alicui relinquuntur, scissa forte vel fracta. Haec autem actio in factum est et datur in duplum, quanti ea res erit: rei refertur. et praesentis temporis fit aestimatio: et semper in duplum intra annum est. Docereque actor in turba damnum esse datum debet: ceterum si alibi datum sit quam in turba, cessabit haec actio. Si, cum servum meum Titius pulsaret, turba fuerit collecta isque servus in ea turba aliquid perdiderit, cum eo qui pulsabat agere possum,
Abbreviated transcription (Latin):
qua dm̃ ẽent. si u̾o ita lucioti¬
cio ⁊ gaio seio dñs meis dare
spondes dubitaretur ntrum
pniriles ꝑtes in ꝓdnica por¬
cione eis debẽtur ⁊ int̾ ẽẽ ꝙͥ
cuiꝰ demonstrandi grã eẽt adi¬

Expanded text:
qua domini essent: si vero ita: "Lucio Titio et Gaio Seio dominis meis dare spondes?", dubitaretur, utrumne viriles partes an pro dominica portione eis deberetur. et interesset, quid cuius demonstrandi gratia esset adi
Abbreviated transcription (Latin):
aul. Dyociens quis debitor
expłib cañsis umũm debitu
soluit ẽ marbitrio soluentis
dr̃e ꝙ pocais debitum uolu̾it
solitum ⁊ ꝙ dixĩt᷑ id ent sobu¬
tum p̾sumus enim c̾tam legẽ

Expanded text:
um. Quotiens quis debitor ex pluribus causis unum debitum soluit, est in arbitrio soluentis dicere, quod potius debitum uoluerit solutum, et quod dixerit, id erit solutum: possumus enim certam legem
Abbreviated transcription (Latin):
rit demandati accio peccũlio
acqunatur. ¶Agnatum fu¬
nosi aut ꝓdigi curatoremno¬
nandi ius h̾re minime dubit¬
andum ẽ. si ħ fimoso uł ꝓdigo
expediat. ¶In sũma admonẽ¬
di sumus. inch̾uetare ima scipła¬
cione ple̾s obligões nouari ł¬
nti si ita scipłemur. ꝙ ticum¬

Expanded text:
tiam mandati actio peculio adquiritur. Adgnatum furiosi aut prodigi curatorem novandi ius habere minime dubitandum est, si hoc furioso vel prodigo expediat. In summa admonendi sumus nihil vetare una stipulatione plures obligationes novari, veluti si ita stipulemur
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. QUãuis scipłanti nxori
solutum dare tñ satis eẽ offe¬
rre dotis qnͣtitatem. ¶Ide
frontom rndit ꝑseu̾anti
tutori intutele administrat¬
potuisse id ꝙ pupillobõa
side debetur. ex solui
alia uolenti solũit ⁊ enic̾ta
fu̾it res. man p̾stina obligõ¬
obligõ durat. nam non acce¬
piss rẽm integram creditor.
nͥ p̃solido eius fieret s ⁊ si dn
nt euicto alt̾o fundo remanet
stat. cum psolido fca ẽ recipi
entis suscipientis. ¶ Sr ⁊ siqͣ

Expanded text:
 quamuis stipulanti uxori solutum dare, tamen satis esse offerri dotis quantitatem. idem Frontoni respondit perseueranti tutori in tutelae administratpotuisse id, quod pupillo bona fide debetur, exsolui. alia uolenti soluerit et euicta fuerit res, manet pristina obligobligatio durat: nam non accepisset re integra creditor, nisi pro solido eius fieret. Sed et si bito dederit, euicto altero fundo remanet aestat, cum pro solido facta est suscipientis.
Abbreviated transcription (Latin):
mine ignorans usucape pot̾it sicu¬
ti nec pfugitinum quid quem nõ¬
uenandi cã posũas aꝑincidit cu
eo cohereret exceptum eum abstu¬
li mĩ tibiuideor tuũ aꝑꝵ abstulisse
⁊ si tuũ putas fuisse si solutum eu
insiluam dimisissem an eo casutũ
ẽe desiss an man̾et ⁊ quam actõem
mecum hr̾et si disiss tuũ ẽe nũ infa

Expanded text:
mine ignorans usucapere poterit, sicuti ne per fugitivum quidem,uenandi causa posueras, aper incidit: cum eo haereret, exemptum eum abstuli: num tibi uideor tuum aprum abstulisse? et si tuum putas fuisse, si solutum eum in siluam dimississem, eo casu tuus esse desisset an maneret? et quam actionem mecum haberes, si desisset tuus esse, num in fa
Abbreviated transcription (Latin):
pe meenata insula ⁊ postea totum
fumen fluere mt eam ⁊ insulami
cepit relicto suo alueo quomaior
amis flurcat mimquid dubites qñ
q̃ msula mea maneat ⁊ niho euro
soui ꝙ fumen reliquid ꝑd fiat mei
rego quidsencias scribas ilporłi
quiint᷑ eam insulam fu̾at ⁊ eranfũ.¬
dum incim qui transsiumen erat
fiuere cepit int̃ ẽam insulam ⁊ fũd

Expanded text:
 est insula et postea totum flumen fluere inter me et insulam coepit relicto suo alueo, qu‹o› maior amnis fluerat, numquid dubites, quin etiam insula mea maneat et nihilood flumen reliquit, pars fiat mea? rogo, quid sentias scribas mihi. Prqui inter eam insulam fuerat et eum fundum vicini, qui trans flumen erat, fluere coepit inter eam insulam et fund
Abbreviated transcription (Latin):
menis ẽẽ intelligatur intelligo e
ut cum ex alt̾a pte infule alneus
stumis exaruerit desisse insula
eẽ s quo facilius res intellige̾tur¬
eum agnim qui insula fu̾at ĩsulã¬

Expanded text:
eius esse intellegatur. intellego, ut et cum ex altera parte insulae alveus fluminis exaruerit, desisse insulam esse, sed quo facilius res intellegeretur, agrum, qui insula fuerat, insula
Abbreviated transcription (Latin):
tendo ułlccando uł ꝯducendo oblis¬
n ipso inre pot̾it. ¶ S ⁊ dampnmꝰ
tam̃ culpam indampno dando en¬
ge debeamꝰ guiorem nec tamieue
quam ab ẽxneo at si iuissu nr̃o ꝙie
quid uirenra gerant uł ab sentib
nob qi ꝓtuatores aliquid agant
danda erit meosãctio ñ solum si
aut exdotis nõieant etlegatis ꝑ¬
tie ad nos cepint ant exhr̃ditate
id̾ pr̃abunt. ¶ Aec solum simosi
putauiiꝰ s ⁊̃ si cc̃es aut fnictur

Expanded text:
dendo, vel locando vel conducendo, obligari ipso iure poterit. Sed damnum tamen culpam in damno dando exigere debeamus graviorem nec tamen levem quam ab extraneo. At si iussu nostro quid in re nostra geraocuratores aliquid agant, danda erit in eos actio. Non solum si aut ex dotis nomine aut ex legati pertinere ad nos coeperunt aut ex hereditate, idem praestabunt: nec solum si nostros putauerimus,
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃r ifucapi p̾sit nec ne ueluti si pup¬
illi sit. aut in p̃osẜa aut p̾sidi cͣc leg¬
em uił. rẽpctundaꝵ donata ⁊ ab eoa
lienata sit bone fidei emptori. ¶In
faciam. putouerend̾ nefit bone fidei¬

Expanded text:
ec ne, ueluti si pupilli sit aut ui possessa aut praesidi contra legem repetundarum donata ab eoque abalienata sit bonae fidei emptori. In cfaciam. Pomponius uerendum, ne non si
Abbreviated transcription (Latin):
illũd ad factum ꝑtinut quis bona
aut mala fide possideat. nec cõum est
uctu sunt ⁊ io adbone fidei empto¬
rem ꝑtinent ⁊ si p̃gnantes uenie¬
rt. que subrepte sint: ⁊ sane qm̃l
ac suum faciat. ꝙͣius plens ubib̾

Expanded text:
illud ad factum pertinere, ut quis bona aut mala fide possideat: nec contrariumuctu sunt et ideo ad bonae fidei emptorem pertinent, etiamsi praegnates venierint vel subreptae sint. et sane quin lac s
Abbreviated transcription (Latin):
firmato cͣctu uendicatim. ⁊ esti¬
macio eius fisco inferturna
⁊ nauem meadem ꝓuincia in
quã quis administrat edifica¬
re ꝓhibetur. ¶ Fiscus semp ħt
ius pignorisqui opensatõem
opponit fiscointra duos m̃ses
debitum sͥ docẽ d. ¶Ot debi¬
torib fisci ꝙ fiscus d. openset᷑
sepe dstitũtum ẽ. excepta c̾at̾
butoria ⁊ scipendioꝵ. item p̃¬
ciorei afisco rei empte ⁊ qr excã
annonaria debetum ¶Inrea¬
tu ostitũtris bona sua admi¬
nistiare pot̾ eiq debitor recte
bona fide solunit ¶Actoresq¬
distrahunt pciratoresuene¬
mindare indsultis pͥncipib
phibentur ⁊ siueneant uend¬
içiomullas nires habebit.¬
¶ Snus cesans si iuissu ꝓdirat¬
oris adiit hrditatem cesari
uolentiadquint. ¶Simn¬
iti fisco frandem fec̾ot ñmac
simul qͣ̃drupli penam ꝓuir¬
liporcione debent sane ꝓnon
gał. h̾rdes habuat aquib pͦad
aditam hr̾ditatem faua sem¬
lla ⁊ alii p̃dia em̾ant cumĩon

Expanded text:
infirmato contractu uindicatur et aestimatio eius fisco infertur: nam et nauem in eadem prouincia, in qua quis administrat, aedificare prohibetur.Fiscus semper habet ius pignoris.Qui compensationem opponit fisco, intra duos menses debitum sibi docere debet.Ut debitoribus fisci quod fiscus debet compensetur, saepe constitutum est: excepta causa tributoria et stipendiorum, item pretio rei a fisco emptae et quod ex causa annonaria debetur.In reatu constitutus bona sua administrare potest, eique debitor recte bona fide soluit.Actoresdistrahunt procuratores uenundare inconsultis principibus prohibentur, et, si ueneant, uenditio nullas uires habebit.Seruus Caesaris si iussu procuratoris adiit hereditatem, Caesari uolenti adquirit.Si multi fisco fraudem fecerint, nonsemel quadrupli poenam pro uirili portione debent. sane pro non galis, heredes habuerat, a quibus post aditam hereditatem Faria Senilla et alii praedia emerant. c
Abbreviated transcription (Latin):
potuit. R. seius si alicquin obliga¬
tus non esset non propter quod ea
scriptura queꝓponeretur interpositi
sit obligatum essosseia cum salan¬
um constituere uellet ita epistolã
misit lucio ticio salutem. simeode
animo et incadem affectione crta
tua uenitibus quamdui unuam p̃¬
stabo annos decem scio enim qm̃ u¬
alde mebene me ames quero cum et
rem suam distraxerit lucius ciouis
⁊ ad eam ꝓfectus sit et ex eo cum ea
sit an ei exeis epistolis salanum de¬

Expanded text:
uin obligatus non esset, non propter quod ea scriptura quae proponeretur interposita sit, obligatum esse. Seia, cum salarium constituere uellet, ita epistulam emisit: 'Lucio Titio salutem. Si in eodem animo et eadem affectione circatua uen‹i› hoc: tibi quamdiu uiuam praestabo annuos decem. scio enim quia ualde me bene ames'. quaero, cum et rem suam distraxerit Lucius Titius et ad eam profectus sit et ex eo cum ea sit, an ei ex his epistulis salarium
Abbreviated transcription (Latin):
antmo non ẽẽ edes alcius tolłe.
nec res ab eo desend̾eti. ꝑtes in¬
dicis non alĩas futuras fuisse a¬
it qm̃ ut eum cum quõ ig̾eture
canẽ ĩub̾e̾t non p̾ͥus seedificatu¬
rum quam ult̾ro egiss ius d ẽe

Expanded text:
no non esse aedes altius tollere nec res ab eo defenderetur, partes iudicis non alias futuras fuisse ait, quam ut eum, cum quo ageretur, cavere iuberet non prius se aedificaturum, quam ultro egisset ius sibi esse
Abbreviated transcription (Latin):
iubẽtnec opus nomii sem̃ina¬
afum.nec edificium factumm.
eaq rde bactemis is quiremñ
defendẽt ꝓumirctur. ut deiure
toris ꝑtes sustĩere.

Expanded text:
iuberet nec opus novum se nuntiaturum nec aedificanti vim facturum. eaque ratione hactenus is, qui rem non defenderet, punietur, ut de iureitoris partes sustinere.
Abbreviated transcription (Latin):
quid̃ exuoluntate õĩm opus fiat
om̃s nunciaciotẽnebit. siu̾o qdã
ignorent insolidum obligabit
qui cͣc edc̾m p̾toris fecit necad
rem ꝑtin ciiꝰ solum sit in quo
opus fiats quis eius soli pos¬

Expanded text:
quidem ex voluntate omnium opus fiat, omnes nuntiatio tenebit, si vero quidam ignorent, in solidum obligabitur, qui contra edictum praetoris fecerit. Nec ad rem pertinet, cuius solum sit, in quo opus fiat, sed quis eius soli po
Abbreviated transcription (Latin):
senti die debentur ostat ⁊̃ beo.¬
quociens indistincte quidid¬
luitur ingͣmorem cam iud̾i
solutimisi aũt milla p̃g̃uet.
.i. si nõia omnia siłia fuuint. in
antiquiorem guior ud̾r que
sub satisdacione debetur. qmͣ
ea que pnra ẽ. ¶Siduosqs
dedit fideuissores pot̾ ita sol
c̃ditor peccimiam redegit. si sit
usure debite. ⁊ alie indebitͭ ͤꝙ
soluitur musuras adutr̃a
c̃am usuraꝵ tam debitaꝵꝙͣ mͣ

Expanded text:
senti die debentur, constat, quotiens indistincte quid soluitur, in grauiorem causam uideri solutum, si autem nulla praegrauet, id est si omnia nomina similia fuerint, in antiquiorem. grauior uidetur, quae et sub satisdatione uidetur, quam ea quae pura est. Si duos quis dederit fideiussores, potest ita solucreditor pecuniam redigit: si sint usurae debitae et aliae indebitae, quod soluitur in usuras, ad utramque causam usurarum tam debitarum
Abbreviated transcription (Latin):
actoem opets. ¶Añaditam
hrditatem sicaccipe debemus.
añquam uł abimo imo ade¬
atur hrditas. namu̾imus ł
adit opetit lib̾tas. ¶Sipu¬
pillus br̃s institutus ⁊ asubstit¬
uto eius lib̾tas d̾ata medioq
tp̃r quedam admittantur siqd̃
nem istam lccum b̾re. ¶Hecac¬
boins fuer̃t testatoris s ⁊ siħr¬
dis int fuit .do. nradmissum
ñ ẽẽ quominiꝰ ad sepueniret: et
ĩo sceuola plenius tractabisi
eam rem sumpuiss ẜuus ꝙͣ de¬
sunctus pignori acceꝑat bãc
actõem honorariam locumba¬
b̾e̾ plemus enim c̾am boñoꝵħ
accipimꝰ putilitate. nam sulo¬
̃cum deficientis furti actõis.
pp̃ sututem hanc actõem resti¬
bancactõem ⁊ mrebus pignor¬
atis ⁊ mreb aliems bona fider
possessis locum hr̃e. item e̾ ⁊ de
re ꝯmodata testatori. ¶Item
si fructus p̾mortem testatoris
ꝑceptos. hic ẜuus quĩ lib̾tate
ꝓspicit cͣctauit locas erit huic
actioni s ⁊ si ꝑtus uł fetus p

Expanded text:
actionem competere. 'Ante aditam hereditatem' sic accipere debemus 'antequam uel ab uno adeatur hereditas': nam ubi uel unus adit, competit libertas. Si pupillus heres institutus sit et a substituto eius libertas data medioque tempore quaedam admittantur: si quidem nem istam locum habere. Haec acs fuerunt testatoris, sed et si heredis interfuit dolum malum admissum non esse, quo minus ad se perueniret. et ideo Scaeuola plenius tractat et si eam rem subripuisset seruus, quam defunctus pignori acceperat, hanc actionem honorariam locum habere: plenius enim causam bonorum hic accipimus pro utilitate. nam si in locum deficientis furti actionis propter seruitutem hanc actionem substihanc actionem et in rebus pigneratis et in rebus alienis bona fide possessis locum habere: idem et de re commodata testatori. Item si fructus post mortem testatoris perceptos hic seruus, qui libertatem prospicit, contrectauerit, locus erit huic actioni: sed et si partus uel fetus post
Abbreviated transcription (Latin):
uł m̾cenani Ap̃ quos deg̾t
subripiu̾t ¶Delinquĩtat
aut ꝓposito. aut ĩpẽtuant ca¬
su ꝓposito. delinqunt latro¬
cum pͥebrictatem admaniᷤᷤ
aut ad ferrum uenituncãsn
n̾ocum inuenando telum ĩ
fa̾m missum hoiem int̾ fecit¬
¶Capitis pena ẽ bestus subi¬
ci. uł alias similes pena  pati¬

Expanded text:
uel mercennarii apud quos degunt subripiunt.Delinquitur autem aut proposito aut impetu aut casu. proposito delinquunt latrocum per ebrietatem ad manus aut ad ferrum uenitur: casu uero, cum in uenando telum in feram missum hominem interfecit.Capitis poena est bestiis obici uel alias similes poenas pati
Abbreviated transcription (Latin):
ciend̃ ẽ iudicanti᷑ ueq pnacio¬
iud aut durius aut remiss¬
ius ostituatur quam cã dep¬
oscit. nec enim aut sem̾tatiᷤ.
aut clemencie gła affectano¬
res expostulat statuend̾ est.
piane inlemorib causis ꝓ¬
climores adlenitatem nidi¬
ces ẽẽ debent inguiorib peiᷤ.
scͥu̾itatem legum cumaliqͦte¬
pam̃tõ benignitatis subseq¬
Cfurta domestica si ĩuliora st̃
mittenda ẽ huimodi accusa¬

Expanded text:
ciendum est iudicanti, ne quid aut durius aut remissius constituatur, quam causa deposcit: nec enim aut seueritatis aut clementiae gloria affectanres expostulat, statuendum est. plane in leuioribus causis proniores ad lenitatem iudices esse debent, in grauioribus poenis seueritatem legum cum aliquo temperamento benignitatis subsequi.Furta domestica si uiliora sunt, mittenda est huiusmodi accusa
Abbreviated transcription (Latin):
ui se̾qm̃ qui p̾sidet ¶ Siue at
cõrpors sinẽ. no p̾sidens quis de¬
iectus ẽ palam ẽ eum in deiectũ
udĩ / idcnto siquis de agro suouł
tedomo ꝓcessiss. nemme suoꝵrel¬
icto mox reu̾tens ꝓħ̾itus sit ĩgoi

Expanded text:
uam qui possidet. Siue autem corpore siue animo possidens quis deiectus est, palam est eum ui deiectum uideri. idcircoque si quis de agro suo uel de domo processisset nemine suorum relicto, mox reuertens prohibitus sit ing
Abbreviated transcription (Latin):
mortis ca donationum argimã.
ami quis millo p̾sentis ꝑicłi me¬
tu cont̾ritus s sola cogitatc̃e mo¬
um genꝰ ẽ donationis. ut siquis
picło mortis non sic dat ut stat

Expanded text:
sa donationum ait, unam, cum quis nullo praesentis periculi metu conterritus, sed sola cogitatione moum genus esse donationis ait, si quis periculo motus non sic det, ut stat
Abbreviated transcription (Latin):
custodis id euenit castigand
eum ⁊ indet̾iorem miliciam
dari. si u̾o fortuito amiẜit in
cħ̃ meum statuend si paganie
uaẜit cũstodiam id̾puto ex¬
quirend̾ qui ꝙ circamilitum
psonas explorandum retuli.
ti ẽẽnt incartem ospĩuenĩt
ut ruptis uinculis ⁊ effract
o carce Quadant. ampluiꝰ
qm̃ c̃a exqua recepti st̾ repos¬
centes ĩuemiantur exeo crim

Expanded text:
custodis id euenerit, castigandum eum et in deteriorem militiam dar‹i›: si uero fortuito amiserit, nihil in eum statuendum.Si paganos euaserit custodia, idem puto exquirendum, quod circa militum personas explorandum rettuli.ti essent in carcerem, conspirauerint, ut ruptis uinculis o carcere evadant, amplius, quam causa ex qua recepti sunt reposcentes inveniantur ex eo crim
Abbreviated transcription (Latin):
otrrũ. ut ñ ałriubeat restitur
qm̃ si condcc̃em petitor remut̾
reus litis extimatõem substuł¬
itut aũt omim̃o. ab soluat r̃e¬
uniaut ꝙ mag̾ placet. si patu̾
ẽẽt petitor extimatoẽm reftitu̾e
nec restituetur ei homo qnͣti m

Expanded text:
ri, ut non aliter iubeat restitui, quam si condictionem petitor remittereus litis aestimationem sustulerit, ut aut omnimodo absoluat reum aut quod magis placet, si paratus esset petitor aestimationem restituere nec restituetur ei homo, quanti in
Abbreviated transcription (Latin):
si exhonesta causa inter est.
pollienda ueuestim̃ta accepit.
semꝑ ãgit pr̃are enim lustodiã
res picło eus sit s nemo deĩp᷑¬
bitate sua dsequituractõem. et
i̾o soli bõne fidei posẜori ñ ⁊̃ male¬

Expanded text:
si honesta causa interest. 1polienda‹ue› uestimenta accepit, semper agit: praestare enim custodiam res periculo eius sit: sed nemo de inprobitate sua consequitur actionem et ideo soli bonae fidei possessori, n
Abbreviated transcription (Latin):
iis dici d s ⁊ obstetricem ãnd¬
iat quentiq medicinam exh¬
is quis accipiet ⁊̃ eos quiali¬
cuĩ ꝑtis corporis uel certido¬
ioris sanitatem pollicentur.
ut puta si auicularius. Si
fistuleuł dẽncium non tñ sũ
cantauit si p̃catus ẽ si uen
ulgari u̾bo in post̾um itar. si
exortirauit non sutĩstame

Expanded text:
ius dici debet.Sed et obstetricem audiant, quae utique medicinam exhis quis accipiet etiam eos, qui alicuius partis corporis uel certi doloris sanitatem pollicentur: ut puta si auricularius, si fistulae uel dentium. non tamen si incantauit, si inprecatus est, si, ut uulgari uerbo impostorum utar, si exorcizaui
Abbreviated transcription (Latin):
ħ genus q̾ois ĩmortis c̃a donaci¬
tat. ut si ita donetur.ut pꝰquin¬
qñmum manumittatur p̾se di
ausũcapionem sequi. ¶Laceo
ait. siqius mͥrem alienam dõa

Expanded text:
 genus quaestionis in mortis causa donatitat ut, si ita donetur, ut post quinquennium manumittatur, posse dici usucapionem sequi. Labeo ait, si quis mihi rem alienam dona
Abbreviated transcription (Latin):
tem. PAisto ait: cimnmixtũ
sit negm cum donatẽt obligãe
non coñtrahi meo casu quo doa
nem putare. si ẜurm tibi trãd
tradidissem. ut otinuo mamũ¬
ttas hic enim nec donacioni loc̃¬

Expanded text:
tum Aristo ait, cum mixtum sit negotium cum donatione, obligationem non contrahi eo casu, quo donnem putare, si servum tibi tradidtibi tradidissem, ut continuo manumittas: hic enim nec donationi loc
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰliminum datum q̾saptiuꝰ
aũsi a nob̃ mãnumissus fu¬
ent ⁊ ꝑuenit ad suos.ita dem̃
pꝰ limimio reu̾sus intelligr̃
di malit eos sequi quam i̾nra
gulo quem cartaginensesr
rom̃ans miẜunt. rensum ẽ
ñ ẽe eum p̾liminioreũsumq
urum ⁊ ñ hãbẽbat᷑ ammum

Expanded text:
postliminium datum est. Captivus autem si a nobis manumissus fuerit et pervenerit ad suos, ita demum postliminio reversus intellegitur, si malit eos sequi quam in nosgulo, quem Carthaginienses Romam miserunt, responsum est non esse eum postliminio reversum, ur
Abbreviated transcription (Latin):
dem. ¶Ulier mopus sali a¬
naꝵ obmaleficiumdãta ⁊ m̃
alatruncłis ext̾e gentistata
capta ⁊ iire om̃cuuendita. ac
redempti incãm suãm recdit.
coccio aũt firmo centuriom
precigum exfiscorẽddend̃ est

Expanded text:
 Mulier in opus salinarum ob maleficium data et deinde a latrunculis exterae gentis capta et iure commercii vendita ac redempta in causam suam reccidit. Cocceio autem Firmo centurioni pretium ex fisco reddendum est
Abbreviated transcription (Latin):
gesfit. ẜuand̾ eutiq si bona fide ge¬
Dit quid gͥ siquibdam cͥditorib
soluit demde bona uencunt. si q̃rã
añ repeticio sit ẽxc̃a id statuend̾ in¬
uanꝰ ait ne alt̾ins ant negligenca.
aut cupiditas. buic qui diligons
fuit nͣcceat. ꝙ si utro instante tibi
gͣtificat᷑ tutor soluit equum ẽe. a¬
aut pͥus eandem mͥ porteem q̃r aui
pparet a ec neꝵ lo eum si exboniᷤ
pr̾ns solutum sit quid gͦ si ali¬
ude pripilł solu̾it. reddi ei debeb̾
mbonis deducend exh̾rditate sõ¬
lid̃. eremplo eius qui gessit nẽgo¬
cia s si nich̃ sit inbonis ñ ẽc̃ iniquñ
adũs c̾ditorem dandam repeticio¬
nem. quasi indebiti soluti.

Expanded text:
ide gessit.Quid ergo, si quibusdam creditoribus soluit, deinde bona uenierint? si quaeratur, an repetitio sit, ex causa id statuendum Iulianus ait, ne alterius aut neglegentia aut cupiditas huic, qui diligens fuit, noceat. quod si utroque instante tibi gratificatus tutor soluit, aequum esse aut prius eandem portionem miapparet autem loqui eum, si ex bonis paternis solutum sit. quid ergo, si aliunde pupillus solverit? reddi ei debebitbonis, deducendum ex hereditate solidum exemplo eius, qui gessit negotia: sed si nihil sit in bonis, non esse iniquum adversus creditorem dandam repetitionem quasi indebiti soluti.
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃debeatur ⁊ ĩo deducto eo debit
pupillans peccunia ut possit
ydoneis hominib cͥdi ẜuata ĩter¬
ditoris nec tutoris det̾mentu
ẽqcum desorte debita ostaret. et
deusuris litigatum eẽt nouiss¬
aiatum ẽ solutas quid̾usura sñ
rẽpeti infutum u̾o non deb̾i q̃ro
peccuma data.utrum cumi su¬
nis ꝓced̾e̾ deb̾et ꝙ petitor defende¬
ret᷑. anu̾o sorti ꝓficiet ¶ Sale¬
nus. Nsi s qui dabat insorte
se dare dixiss usuram non debe
reꝓfic̾e. ¶alẽrius lucius tiã
ẜuus rescripsit. accipi amarito
ex sũma auire tot aureos q̃ro
anb̾ sũma inpximum annum
ei accepto fern debeat: cum suꝑi¬
oris animi sit reliq̃ tñ. io in
sũmam. lib̾atc̃em. ꝑficẽ ꝓficere

Expanded text:
m debebatur, et ideo deducto eo debitupupillaris pecunia, ut possit idoneis nominibus credi seruata, ita interditoris nec tutoris detrimentum esse. Cum de sorte debita constaret, de usura litigatum esset, nouissuntiatum est solutas quidem usuras non repeti, in futurum uero non deberi: quaero, pecunia data utrum usuris cedere deberet, quod petitor defenderet, an uero sorti proficeret. respondi, si qui dabat, in sortem se dare dixisset, usuris non debere proficere. Ualerius Lucii Titii seruus scripsit: 'accepi a Mario Marino ex summa maiore tot aureos': quaero, an haec summa in proximum annum ei accepto ferri debeat, cum superioris anni sit reliquator. respondi summam li
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quid̃ in pͥmis exigend̾ ẽ ut sit facdm¬
t᷑as agendin sufficit reo exꝑiundi r¬
secum fac̾e pot̾atem uł h̾re eum qui
se ydonee defendat nͥ auctor quozn
ulla ydonea c̾a ĩpediatur exꝑin pĩ¬

Expanded text:
 quidem in primis exigendum est, ut sit facultas agendi. neque sufficit reo experiundi secum facere potestatem, vel habere eum qui se idonee defendat, nisi actor quoque nulla idonea ca
Abbreviated transcription (Latin):
sit satis acce ꝓnitͣ ꝯtimuo dies sa.¬
tusdatõis cede incipiet intuer ẽ id
debemꝰ. an exꝑiundi pot̾as fuit adu̾¬
s eum qui obligatꝰ ẽ anͣ is ag̾e potĩt
qui rem inobligõem deduxit ali¬
oquin ent iniquissim̃ exodẽde actoꝵ̃

Expanded text:
sit, satis acceperit, continuo dies satisdationis cedere incipiet: intueri enim debemus, an experiundi potestas fuerit adversus eum, qui obligatus est, non an is agere potuerit, qui rem in obligationem deduxerit: alioquin erit iniquissimum ex condicione actorum
Abbreviated transcription (Latin):
ĩcãm transactõid uen̾at auo suofu
isse ab eodem ticio obligatu. ¶ Ouz
g cõstat pͥus auomemi br̾dis in oblig¬
atõem eum dem sund̃ dat̃ dequo
meuiꝰ suꝑatꝰ ẽ. que rõ anius aui sui qd
t̃c cum deeodem fundo ag̾et᷑ ĩgnorab¬

Expanded text:
am transactionis uenerat, etiam auo suo ab eodem Titio fuisse obligatum. cum ergo constet prius auo Maeuii heredis in obligationem eundem fundum datum, de quo Maeuius superatus est, quaero, an ius aui sui, quod tunc, cum de eodem fundo ageretur, ignorab
Abbreviated transcription (Latin):
orib eandem rem pignori dedit᷑
segit postior cum priore pĩgnor¬
aficia ⁊ obtinuit mor illeagere
simili actione instituit q̃itum es
an excepcio rei iudicate obstaret s
dem enim qͥom reuocat iniud̾m
de ab eo qui cumtotum argentũ
onem miudicio feciss p̃ ea eunde¬
ẽẽ petitum deaigento quo leg¬
to treb̾ ait nec obstituram ei
exceptc̃em᷑ ꝙͣ nonͣ sit petitum ꝙ
nec actor petͥe putass. nec iudex
inde iudicio sensiss.¬
tam ẽẽ appareat nonẽ deducta ĩ
qr nlitigatores n index dealio
quam deargento actum intelli¬
gant: ¶ Si peciero gregem petud¬
m̃o gregis it̾m eund̃ gregempe

Expanded text:
oribus eandem rem pignori dedit: egit posterior cum priore pigneraticia et optinuit: mox ille agere simili actione instituit: quaesitum est, an exceptio rei iudicatae obstaret. sdem enim quaestionem reuocat in iudicde ab eo, qui, cum totum argentum ei ionem in iudicio fecisset: postea eundem petiturum de argento quoque legato Trebatius ait nec obstaturam ei exceptionem, quod non sit petitum, quod nec actor petere putasset nec iudex in iudicio sensisstneque litigatores neque iudex de alio quam de argento actum intellegant. Si petiero gregem et vero gregis iterum eundem gregem pe
Abbreviated transcription (Latin):
aut ⁊ duob seꝑatim agentib alt
uictoris cet̾is suturq mamimis¬
ioris cõsisułatur. ¶Debitor dedo¬
minio rei qmͣ pignori dedit n̾oad
ignoris ouencio sin̾am prẽcessit¬

Expanded text:
am duobus separatim agentibus altuictoris futurique manumissoris consulatur.Si debitor de dominio rei, quam pignori dedit, non aignoris conuentio sententiam praecess
Abbreviated transcription (Latin):
ciens manꝰ inferutiusu̾bis at
qucciens ñmanꝰ inseninturat
uinam aut incorp̾infem ant
addignitatem. aut ad isami¬
am ptine incorp̾ fit. cumquis
pͥulsatiufddignitatem ami
cõmes matrone ab dũaitinsio
infamiam cum pudicica adt̃e¬
ptatur. ¶Item aut ꝑsem ip̃m
alicui fitmiuria. uit panas

Expanded text:
otiens manus inferuntur: uerbis autem, quotiens non manus inferuntur, iuriam aut in corpus inferri aut ad dignitatem aut ad infamiam pertinere: in corpus fit, cum quis pulsatur: ad dignitatem, cum comes matronae abducitur: ad infamiam, cum pudicitia adtemptatur. Item aut per semet ipsum alicui fit iniuria aut per alias
Abbreviated transcription (Latin):
benigne erit admittend̾. p̾t̾easi
oceptus sit aplebeio. mox ante
edicionem p̾r enisdem decuo¬
natum ad eptus.añ edicione
amifit. ñ infauorabiłr quis me¬
dium tempꝰ illi ꝓdẽe.uẽluti ia
nato ixndẽbit. ¶ Aullum prĩs
delictum ĩnocenti filio pena ẽ iõ¬
q nec ordine decuonum aut cct̾¬
is honorib pp̃ eius modi c̾am ꝓ¬
hibetinimaiores anisl uadde¬

Expanded text:
benigne erit admittendum.Praeterea si conceptus sit a plebeio, mox ante editionem pater eius decurionatum adeptus ante editionem amiserit: non infauorabiliter quis medium tempus illi prodesse ueluti iam nato respondebit.Nullum patris delictum innocenti filio poenae est: ideoque nec ordine decurionum aut ceteris honoribus propter eiusmodi causam prohibetur.Maiores annis
Abbreviated transcription (Latin):
tpc peccmia soluatuu certe si se int̾¬
pb̃nant actenꝰ debent intucnirent
ipam remadietmi apiant. ⁊ dist.¬
hant. q̃i nodumi uincło pignoris li¬
b̾atam. ¶ Sic quo indices exequã¬
tur indicatum ut noĩa iure pigno¬
ns capiant. sinicħ̾ aluid sit ꝙ capi
p̾sit p̾se eĩ nom unre pignoris capi

Expanded text:
si se interponant, hactenus debebunt intervenire, ut ipsam rem addictam capiant et distrahant, quasi nondum vinculo pignoris liberatam. Sic quoque iudices exsequentur iudicatum, ut nomina iure pignoris capiant, si nihil aliud sit quod capi possit: posse enim nomen iure pignoris capi
Abbreviated transcription (Latin):
dum s̃ an sic distrabi p̾sit ut dimis
ptorem inuem̾it res que capta ẽqui
dimisso pͥore cͥditore suꝑfimm solu¬
rei distrãctionec ind̾r det̾ior odicio
c̾ditoris sĩ sũ osecuti nec pͥus iuᷤ
pignoris dimissu quamsi fue¬

Expanded text:
dum est, an sic distrahi possit, ut dimissptorem inuenerit res quae capta est, qui dimisso priore creditore superfluum solurei distractio. nec uidetur deterior condicio creditoris fieri suum consecuturi nec prius ius pignoris dimis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sic extestam̃ta ne ordinent. ĩ
scribent. uł signentserit ⁊ illa
pena. neqiiis negcniis pu ĩẜ
ueniat hic enim p̾uatis qd̾
int̾ee pot̾it publicis ꝓhibet᷑¬

Expanded text:
 sic, ut testamenta ne ordinent uel scribant uel signent Erit et illa poena, ne quis negotiis publicis interueniat: hic enim priuatis quidem interesse poterit, publicis prohibe
Abbreviated transcription (Latin):
neantur huiꝰ leg̃. ¶ Itemis c̾
familia sciente eo adĩpiscende¬
sũmpbit. ¶ Item qui actors
ẽdicionis fiit ⁊ qui naufrag¬
nim supp̃ssit. qui ue falsam
dicla confess fu̾it confitenda¬
ue curañit quo quis m̃ocens
elie defictans.⁊ ueneficis pe¬
na insule deptacio ẽ ⁊ ꝯ̾ium to¬
noꝵ ad em̃ptio. s solent bodie
capite ꝓum. nͥ honestiore loco
positi fuit. ut penam iegis
sustineant humiliores eni
solent uł bestiis subici alcior¬
es u̾o dẽportantur minsula
transfugas .s. nbicum iue¬
ti fuerint.q. hostes int̾fice̾ l.

Expanded text:
neantur huius legis. Item is, cuius familia sciente eo apiscendasumpserit: item qui auctor seditionis fuerit: et qui naufragium suppresserit: et qui falsa indicia confessus fuerit confitendaue curauerit, quo quis innocens neliae de sicariis et ueneficis poena insulae deportatio est et omnium bonorum ademptio. sed solent hodie capite puniri, nisi honestiore loco positi fuerint, ut poenam legis sustineant: humiliores enim solent uel bestiis subici, altiores uero deportantur in insulam. Transfugas licet, ubicumque inuenti fuerint, quasi hostes interficere.
Abbreviated transcription (Latin):
neccitate debiti redditus suo̾m
t̾im ad oꝑa facienda ꝯcessit mu¬
ificencie sue fructum deinscͥp¬
cione nois sui oꝑib si qua fec̾it
cape ꝑ inuidiam ñ ꝓhibetm.
Euratores opumi cum redemp¬
torĩb neg̾m hñt res.pu.ã cum
inͣt q̃tenus g ⁊ quis ⁊ cui obsiͥ¬
ctus eͥexistimacio p̃sidis ꝓuin¬
ciee. ne eiis nõie auiꝰ lib̾alitate
opus exstructum ẽ eraso alioꝵ
no̾ia inscribantm. ⁊ pp̃ea renccẽt᷑
siłes cuulium inpr̾ias ub̾alitat¬
es p̾ses ꝓuincie auctoritatem
suam int̾ponit.

Expanded text:
sitate debiti, reditus suos interim ad opera finienda concessit, munificentiae suae fructum de inscriptione nominis sui operibus, si qua fecerit, capere per invidiam non prohibetur. Curatores operum cum redemptoribit. quatenus ergo et quis et cui obstrictus est, aestimatio praesidis provinciae est. Ne eius nomine, cuius liberalitate opus exstructum est, eraso aliorum nomina inscribantur et propterea revocentur similes civium in patrias liberalitates, praeses provinciae auctoritatem suam interponat
Abbreviated transcription (Latin):
ẽh̾t pactum dret aliquis. pot̾ꝰ
gͥ non eẽ consensus cur non p̾¬
sit fingamus eum qui accepto
ferebat. scientem prudentem¬
q nullius ẽe momĩti acceptil¬
acionem. sic accepto tulisseꝗs
dũbitat noninẽe pactum cu
consensum pasciscendi non la¬
bũit. ¶Suus cõis sicut ui
exdiu̾s stipłari pot̾.ita ⁊̃ accep¬
tum rõgare uni ex dñis pot̾᷑. ei¬
q insolidum lib̾at. ⁊ ita ccctan¬
enus putat. ¶Acceptolib̾a¬

Expanded text:
et pactum. dicet aliquis: potest ergo non esse consensus? cur non possit? fingamus eum, qui accepto ferebat, scientem prudentemque nullius esse momenti acceptilationem sic accepto tulisse: quis dubitat non esse pactum, cum consensum paciscendi non habuerit? Seruus communis sicut uni ex dominis stipulari potest, ita etiam acceptum rogare uni ex dominis potest eumque in solidum liberat: et ita Octauenus putat. Accepto libera
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ honorarie obligões si que sunt
adu̾sus dñm qr h̾iure utimur
ut iuris gencium sit acceptil¬
acio⁊ ĩo puto ⁊ grece posseacc

Expanded text:
etiam honorariae obligationes, si quae sunt aduersus dominum. quia hoc iure utimur, ut iuris gentium sit acceptilatio: et ideo puto et Graece posse acc
Abbreviated transcription (Latin):
cailia nõie ẜui captinoꝵ pͥ¬
sitent. insuspenso sunt nam
fca intelliguntur. si ibi dece¬
ssint ꝑlegem corneliamadh¬
eredes eoꝵ ꝑtinebunt. ¶ Si
quis cum p̃gnantem uxore
puemit: moxnatus filius eiꝰ
uxore ducta filium uł filiam
reu̾sus fu̾it omina uira nepo¬
tis nõie ꝑindecapiet ac si fil¬

Expanded text:
ari nomine serui captiuorum possident, in suspenso sunt: nam facta intelleguntur, si ibi decesserint, per legem Corneliam ad heredes eorum pertinebunt. Si quis, cum praegnatem uxorem peruenerit, mox natus filius eius uxore ducta filium uel filiam reuersus fuerit: omnia iura nepotis nomine perinde capiet, ac si fil
Abbreviated transcription (Latin):
puto ꝯtinge̾mͥ lib̾atõemut ꝑ
ħ̾ h̾rditas usa ipsa lib̾arẽtur.
¶ S ⁊ si dñs ap̃ hostes sit dicend
ẽ iure p̾limimi confimari ac¬
ceptiłom. ¶Nam ⁊ stipłari ei
qui ap̃ hostes ẽ ẜuus pot᷑est.

Expanded text:
puto contingere liberationem, ut per hoc hereditas ipsa liberetur. Sed et si dominus apud hostes sit, dicendum est iure postliminii confirmari acceptilationem: nam et stipulari ei, qui apud hostes est, servus potest.
Abbreviated transcription (Latin):
rius quo ẜuus lib̾areaccept̾
rogando fructuanum̃ pot̾ qr
Idem dicemus ⁊ meo qui bõa
side nobis ẜuit. ⁊ incetĩs qui
nr̃o iuri subiectist᷑. ¶S et¬

Expanded text:
rius quoque seruus liberare acceptum rogando fructuarium potest, quia idemque dicemus et in eo, qui bona fide nobis seruit, et in ceteris, qui nostro iuri subiecti s
Abbreviated transcription (Latin):
told.m. inturba dampnum
quid fcm̃ ẽẽ dicetur. ineumm
anno quo pͥmum inea re exꝑ¬
iundi pot̾᷑as fuuĩt induplum.
pꝰannum insimplum̃ iud̾m da¬
bo. ¶ Ax edc̃m de eo dampno
ꝓponitur ꝙ quis inturba ded̾.¬
turbam aũt appellatam la¬
beo ait exgenẽ tumultus id
rixam omifint. utiq ñ acap¬
mines.turba dicetur quid g
si tres aut quatuor turba u¬
tiq ñ erit ⁊ rectissime lãbeo ĩ¬
t̾ turbam ⁊ rixam multum
int̾c̃ẽ ait nam turbam mul¬
titudinis hominim ẽẽ ꝑturb¬
ationem ⁊ cetum⁊ rixamẽd
duoꝵ. ¶doc ã edcõ tenetur. ñ
solum qui dampnumintur¬
ba dedit. s ⁊ is qui dolom. fe¬
cit ut inturba dampni quid
daretin siue illo uen̾it siueñ

Expanded text:
o in turba damnum quid factum esse dicetur, in eum in anno, quo primum de ea re experiundi potestas fuerit, in duplum, post annum in simplum iudicium dabo'.Hoc edictum de eo damno proponitur, quod quis in turba dedit.Turbam autem appellatam Labeo ait ex genere tumultus idqrixam commiserint, utique non accipmines, turba dicetur. quid ergo, si tres aut quattuor? turba utique non erit. et rectissime Labeo inter turbam et rixam multum interesse ait: namque turbam multitudinis hominum esse turbationem et coetum, rixam etiam duorum.Hoc autem edicto tenetur non solus, qui damnum in turba dedit, sed et is, qui dolo malo fecerit, ut in turba damni quid daretur, siue illo uenerit siue non
Abbreviated transcription (Latin):
Sans. Nt̾oum accidit ut no
b̾at finti actc̃em. is cuiꝰ int̾erẽ
saluam ẽẽ ut ecce c̾ditor õbre
debitoris subreptam fintiag¬
ereñ pot̾ et si aliunde c̾ditum

Expanded text:
.Interdum accidit, ut non habeat furti actionem is, cuius interest rem saluam esse. ut ecce creditor ob rem debitoris subreptam furti agere non potest, etsi aliunde creditum
Abbreviated transcription (Latin):
tir. ¶Ex furtuus equis natia
adbone fidei emptorem stati¬
ptinebunt mito qr infrũctu
num̾antur at ꝑtus ancille nõ
nuimantur infructu. ¶ Eum fur
rem furtiuam uendidiss eiq n
gr fintiuum ñ ẽẽ nemini dub¬

Expanded text:
tu.Ex furtiuis equis nati statim ad bonae fidei emptorem pertinebunt, merito, quia in fructu numerantur: at partus ancillae non numeratur in fructu.Cum fur rem furtiuam uendidisset eique gitur, furtiuum non esse nemini dub
Abbreviated transcription (Latin):
or c̃a cognita ipsi qui imunam
accepisse dicetur id̾m ꝑminti.
ita accpiend̃ o̾ut incognitõe ca¬
use ħ ũsetur quam̃ longe pat̾
quid is qui muiriaꝵ miltactio¬
nem mou̾e senicor assit mutilis
admod̾ qui sit ñ sufficiatadreia
licuiꝰ. administratõem ac ꝑħ̾nec
adactõem. ¶ G dem̃ ait quñ
iunam accep̾mnt̾dim ita accip¬
iend̾e̾ ut pr̃i ens opetat actio¬
p̃sens ẽ. anus ab est. scribit iuł. ꝑ
onem. quam ipsi nepoti.ad

Expanded text:
a cognita ipsi, qui iniuriam accepisse dicetur, iudicium permitti, ita accipiendum est, ut in cognitione causae hoc uersetur, quam longe pater quid is, qui iniuriarum uult actionem mouere, segnitior uel inutilis admodum, qui non sufficiat ad rei cuius administrationem ac per hoc nec ad actionem. Quod deinde ait 'qui iniuriam accepit', interdum ita accipiendpraesens est, auus abest: scribit Iulianus onem quam ipsi nepoti: ad
Abbreviated transcription (Latin):
ib oportẽ acsi inpr̃ia sua ꝓfite
nulla pͥuiliã pr̾ant uãcatõem
Eorp̃us m̾suraꝵ srum̃ti iusta
tis nccͣitas ⁊ militi ⁊ lib̾alium
arcium ꝓfessorib int̾cet̾a rem

Expanded text:
ribus oportere, ac si in patria sua profiternulla priuilegia praestant uacationem. Corpus mensurarum frumenti iuxta tis necessitas et militi et liberalium artium professoribus inter cetera rem
Abbreviated transcription (Latin):
peccuniana mulcta ĩnumnim
iudicio milicie mutacio gdus
deiectio ignomimosa missio na
ĩmetallum aut ĩmetalli ñ dab¬
untur. nec torquentur. ¶E

Expanded text:
pecuniaria multa, munerum indictio, militiae mutatio, gradus deiectio, ignominiosa missio. nam in metallum aut in opus metalli non dabuntur nec torquentur. Ema
Abbreviated transcription (Latin):
eodem pompeio ⁊ faustino h̾r¬
dib institutis. millas p̾cepa¬
ones pompeio dedat ħ ꝑsona
que caꝑe ñ pot̾at. sedetułat
dsulti impatores ꝓpciratori¬
b rescripsant. si non ꝓbaret
mutatam uoluntatem eẽ. p̃ssi¬
dum fidciomissumm atq ita pom¬
peius odempnatus defid̾abat¬
id homus eẽ hr̃ditatis oportẽq
p̃ceptiones n̾accepat. nec pͥse

Expanded text:
eodem Pompeio et Faustino heredibus institutis nullas praeceptiones Pompeio dederat. haquae c‹a›pere non poterat, se detulerat. consulti imperatores a procuratoribus rescripserant, si non probaretur mutatam uoluntatem esse, praestandum fideicommissum: atque ita Pompeius condemnatus desiderabat onus esse id hereditatis oportere, quia praeceptiones non acceperat, nec posse
Abbreviated transcription (Latin):
nes funt duci tñt ñ p̾sut ut puta
puteales ⁊ que ita sunt subm̾se ⁊ͣ de¬
fluere exͣ t̾ram ⁊ usui ẽẽ ñ pꝰsunt. s
huiꝰ aquis quedua ñ pꝰsimt. haus

Expanded text:
nes sunt, duci tamen non possunt, ut puta puteales et quae ita sunt summersae, ut defluere extra terram et usui esse non possint. sed huiusmodi aquis, quae duci non possint, haus
Abbreviated transcription (Latin):
munis p̃diumͣ płuim ẜuus enit.
utiq inf̾eos quo ent extimatõ
diuidenda. ¶ Silib̾ homodum
ẜuus estimatur tortus sit qr et
ipse condcc̃em suam ignorati
mag̾ admittit ceciluis actõem

Expanded text:
munis plurium seruus erit, utique inter eos quoque erit aestimatio diuidenda.Si liber homo, dum seruus existimatur, tortus sit, quia et ipse condicionem suam ignorat: magis admittit Caecilius actionem
Abbreviated transcription (Latin):
tes eum ẜnum extimari ⁊ ubi
ectimauĩnt tantam peccunia
adulterũ et eum qui nom̃ eins
dare iubebunt /s dispiciamꝰan
ista pen̾a pranda sit.qr lex euz
dicemꝰ eum eẽ adquem eares ꝑ¬
tin. ¶ Eum quo qui pigno¬
n accepit magadmittimꝰ ĩca¬

Expanded text:
 ubi aestimauerint, tantam pecuniam et alterum tantum eum, qui nomen eius dare iubebunt.Sed d‹i›spiciamus, cui ista poena praestanda sit, quia lex eum dicemus eum esse, ad quem ea res pertinet.Eum quoque, qui pignori, accepit, magis admittimus in ea
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵrap. indicio tenetiu ma¬
xime si nõ intelligebat ex nau¬
fragio uł incendio ruina uecã
ẽc iacentẽm quo rem exnausr¬
agio q̃ fluctib exꝓulsa sit siqͥ
abstulit płiq id putant. ꝙ ia¬
int̾cesẜit. alioquin inipso na¬
ufragii tp̃r id accidit. nich̾int̃¬
ẽutrum exipso mani quisq ra¬
piat an exnaufragio. an exlit̾¬
ore deeo quo ꝙ exratenaue ex¬
lcum spõłiatur aut ui̾gitur
an anchore ĩuõluantur dema

Expanded text:
orum iudicio tenetur, maxime si non intellegebat ex naufragio uel incendio ruinaue eam esse. iacentem quoque rem ex naufragio, quae fluctibus expulsa sit, si quis abstulerit, plerique idem putant. intercesserit: alioquin si in ipso naufragii tempore id acciderit, nihil interest, utrum ex ipso mari quisque rapiat an ex naufragiis an ex litore. de eo quoque, quod ex rate naue excum spoliatur aut mergitur aut ancorae involantur de ma
Abbreviated transcription (Latin):
rem. ¶Equid ex nanfragũ
dirpĩatu. neuequis exnens
int̾ueniat colligendis ẽnus.
multiphariam ꝓspectum ẽ
nam ⁊ diuus adri. edicto p̃ce¬
prtut hii qui iuxta uttora
maris possident. scirent/qñn
ragiadmpiant impsos indieã¬

Expanded text:
e quid ex naufragiis d‹i›ripiatur uel quis extraneus interueniat colligendis eis, multifariam prospectum est. nam et diuus Hadrianus edicto praecepit, ut hi, qui iuxta litora maris possident, scirent, si qragia d‹i›ripiant, in ipsos iudi
Abbreviated transcription (Latin):
ut ita ⁊ magr̾atum adipiscã
tociens ẜuari d. quociens yd¬
oneos ⁊ sufficientes om̃s dtĩ¬
git cet̾m si ita quid̃ tenues
⁊ hansti st̾ut ñ m̾o pũblicis
honorib pares ñ sint. s ꝯm̃t
tum ẽ tãlib mandari magr̃atũ
p̃ẜtim cum sint qui oueniẽt᷑¬
rei ⁊sue fortue ⁊splendorii

Expanded text:
ut ita et magistratum apiscatur, totiens seruari debet, quotiens idoneos et sufficientes omnes contingit. ceterum si ita quidam tenues et exhausti sunt, ut non modo publicis honoribus pares non sint, sed et uix tum est talibus mandari magistratum, praesertim cum sint qui conuenienter ei et suae fortunae et splendori
Abbreviated transcription (Latin):
diciis easdem pẽnas pacimtin
nicus ẜuus m̃s h̾rdi meo ded̾it
xlib̾ esto. deinde debonis hus cep¬
it otr̃ou̾sia ẽe qui se lege hrdem¬
eam br̾ditatem ad se ꝑtiñe diceb¬
at alt̾ qui hrditeatem p̾sidebat
hrdem ẽẽ deinde andromas q̃re¬
rem iuidicata ẽet illum iẜunt¬
ute fore labeo b̾ꝙ quintꝰ mucniᷤ
scribit. ita putat᷑. neꝵ ẽs si u̾a le
ge abintestato h̾rs sit. is quim
citnam si muma iudicis nctꝰ

Expanded text:
iudiciis easdem poenas patiunturnicus servus meus heredi meo dederit decem, liber esto". deinde de his bonis coeperat controversia esse: qui se lege heream hereditatem ad se pertinere dicebat, alter, qui hereditatem possidebat, heredem esse. deinde Andronicus quaererem iudicata esset, illum in seruitute fore. Labeo hoc, quod Quintus Mucius scribit, ita putat uerum esse, si re uera lege ab intestato heres fuit is qui uicit: nam
Abbreviated transcription (Latin):
io l ignorauĩt hrs astatu libo
ant quilib alius dñs a ẜuo suo
amotumaliquid cormptum¬
ue eẽt ñimpetrat p̾lib̾tatẽm ei
ullam actc̃em quanis implibuᷤᷤ
alus c̃ns iusta ignorancia ext¬
it subodicione mamimissum.
res amonentem si cĩto ddicio exti¬
tert hac actione conueniend̾.¬
p̃. furti adu̾sus nautas canp
datur. siue fuitum ope ⁊ ꝯsino¬

Expanded text:
ime ignorauerit heres a statulibero aut quilibet alius dominus a seruo suo amotum aliquid corruptumue esse, non impetrat post libertatem eius ullam actionem, quamuis in pluribus aliis causis iusta ignorantia exit sub condicione manumissum res amouentem, si cito condicio extitit, hac actione conueniendum. FURTI ADUERSUS NAUTAS CAUPOdatur, siue furtum ope consi
Abbreviated transcription (Latin):
utimur ut tam li applło.12. co
int̾posita sit. tñ adeundem om
iudicemaquo quis ꝓuocauit
opelletur alias c̾as siquas ħ̾ta
ge. nec utetur ħ p̾textu q̃i adõ¬

Expanded text:
utimur, et, tametsi appellatio interposita sit, tamen apud eundem iudicem, a quo quis provocavit, compelletur alias causas si quas habet agere: nec utetur hoc praetextu, quasi ad
Abbreviated transcription (Latin):
nitabsentis ꝯdempnaciõ fit
nullius mom̾̃ti ẽẽ siu̾am ostitu¬
ciones demonstrant ¶Sia¬
pud eum iudicem inuicempe¬
tamꝰ si ⁊ mea ⁊ tua peticio sine
iisuis fuit. ⁊ uidexͣ pͥorem t̾¬
possis. p̾usquam demea quo pe¬
ticionẽ iudicetu s mag̾ ẽ nt
applło int̾ponatuispãul. Rn¬

Expanded text:
nit absentis, condemnatio fit, nullius momenti esse sententiam constitutiones demonstr‹a›nt.Si apud eundem iudicem inuicem petamus, si et mea et tua petitio sine usuris fuit et iudex me priorem tpossis, priusquam de mea quoque petitione iudicetur. sed magis est, ut appellatio interponatur. Paul
Abbreviated transcription (Latin):
ueluti cum sineademptõe loꝵ
relegatus enam si ad empti
tomis relegatus uł minsula
deportatus. uł uł ĩmetallum
datus ꝓuccatõe intposita dece

Expanded text:
eluti cum sine ademptione bonorum relegatus est. nam si ademptis bonis relegatus vel in insulam deportatus vel in metallum datus provocatione interposita dece
Abbreviated transcription (Latin):
iles iire militan testõ sco lib̾ta¬
tem ded̾it infraudem creditoꝵ
⁊ non soluendo moriatur imped
uittur libertates.
mittat et ille ꝓterritus scripsit
libeꝵ ẽẽ eum. ¶ Itemnet ille lib̾
fieri potest qui adomino non est
defensus incapitali crimine pos¬
t̾a absolutus ẽ. ¶Qm bac lege
uenierint ne manimmiitantii. ł
qui intestõ ꝓhibiti sunt mami¬
mitti.uł iussus presidis ꝓuincie
licet manuittantur tamen a¬

Expanded text:
iles iure militari testamento facto libertates dederit in fraudem creditorum et non soluendo moriatur, impediuntur libertates. mittat, et ille perterritus scripsit liberum eum esse.Item nec ille liber fieri potest, qui a domino non est defensus in capitali crimine posteaque absolutus est.Qui hac lege uenierint, ne manumittantur, uel qui testamento prohibiti sint manumitti uel iussu praesidis prouinciae, licet manumittantur
Abbreviated transcription (Latin):
serius sius libertatem. non ꝑuen¬
iunt. ut senatus censuit. s nec in
b̾tates impeduntur s ita si cum
non erat soluendo ⁊̃ infraudem
mamimisit.

Expanded text:
numissi ad libertatem non veniunt, ut senatus censuit. Sed nec in bertates impediuntur, sed ita, si, cum non erat solvendo, in fraudem manumisit.
Abbreviated transcription (Latin):
itib codicillos confinnanit
deinde cum consilioum creditoru
frandendoꝵ cepiss ub̾tates codi¬
allis ded̾it optini non pot̾ quom
mus lege lib̾tate s. interpellentur.
nam consilium testatoris frand¬
ulencum non eo tempore obsern.l¬
atur quo codicilli confirmantur
am apud concli manimit¬
tendi h̾ret tibi eum. ut manum¬
itteres dedit neganit eum ꝓculꝰ¬

Expanded text:
ibus codicillos confirmavit, deinde, cum consilium creditorum fraudandorum cepisset, libertates codicillis dederit, optineri non potest, quo minus lege libertates interpellarentur: nam consilium testatoris fraudulentum non eo tempore observatur, quo codicilli confirmantur,am ad consilium manumittendi haberet, tibi eum ut manumitteres dedit: negavit eum Procul
Abbreviated transcription (Latin):
quo mamimittit soluendo non
ẽuel datis lib̾tatib desitimis
ẽ soluendo ẽs sepe enm defacuł¬
tatib sius amplius quam inh
iis ẽ spant. lomines ꝙ frequent
accidit. is qui transmarinas ne¬
gitiationes ⁊ alus regionib ꝙͣ
inquib ipsi morantur. ꝑẜuos
atq libos ex̾cent ꝙ sepe attriti
istis negctiationib longo tp̃r¬

Expanded text:
quo manumittit, soluendo non est uel datis libertatibus desiturus est soluendo esse. saepe enim de facultatibus suis amplius, quam in is est, sperant homines. quod frequenter accidit his, qui transmarinas negotiationes et aliis regionibus, quam in quibus ipsi morantur, per servos atque libertos exercent: quod saepe, adtritis istis negotiationibus longo t
Abbreviated transcription (Latin):
diciom pere potunt s si actusc
oꝵ com̾it̾ gestus iti mirtus fu¬
erit ut seꝑar non p̾sit ncͣcio alt̾
cessando. Altius lib̾tatem. imped¬
iet nec indeb̾r condico. malt̾ms
ꝑsona impleta nͥ mid ꝙ oputa

Expanded text:
dicioni parere poterunt. sed si actus eorum communiter gestus ita immixtus fuerit, ut separari non possit, necessario alter cessando alterius libertatem impediet. nec videbitur condicio in alterius persona impleta, nisi id, quod