comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quam᷑ deuir nubus disputo quos nulla ambiguita sest
pe &iam sinongentis uiuere mus annis. ut anti qui homi¬
nes: tamen breue pirtandumess& quod haber &
aliquandofinem & esseces sar& nunc uero cumbreuis
sit nontam l&itia quantir b blatio nuptiarum
quidac cipimus uxores quascito cogimur amittere :
&& quiflent in quie & gaudent Remunt & utunt᷑
hoc mundo sic sint quasinonfleant gaudeant.
emant: ut antur hoc mundo ꝓr& teritenim
figurahuius mundi Simundus transit quo
uniuersa luduntur immo figura & conuersa¬
tio haec mundi quasi nubes pr&terit iut̃ e&era¬
mundi opera & nuptiae prae teribunt: neque enim: postresur¬
r&tionem coniugia: Si autem mors finis est nuptiarum.
Cur necessitatem non inuo iuntatem uertimus & quod
inuitis &tor quendum est ounisdeeoraemnio rum offeri¬
musdõ . Qui sineuxore est sollicitus est quȩ dñi sunt

Expanded text:
quam jam de virginibus disputo, quos nulla ambiguitas est quam jam de virginibus disputo, quos nulla ambiguitas est prope est. Etiamsi nongentis viveremus annis, ut antiqui homines, tamen breve putandam esset, quod haberet aliquando finem, et esse cessaret. Nunc vero cum brevis sit non tam laetitia, quam tribulatio nuptiarum, quid accipimus uxores, quas cogemur cito amittere? Et qui flent, inquit, et gaudent, et emunt, et utuntur hoc mundo, sic sint, quasi non fleant, gaudeant, emant, utantur hoc mundo. Praeterit enim figura hujus mundi . Si mundus transit, quo universa clauduntur: immo figura et conversatio hujus mundi, quasi nubes, praeterit, inter camundi opera et nuptiae praeteribunt. Neque enim erunt post resurrectionem conjugia. Si autem mors finis est nuptiarum: cur necessitatem non in voluntatem vertimus? Et quod invitis extorquendum est, cur non spe praemiorum offerimus Deo? Qui sine uxore est, sollicitus est quae Domini sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
quam incestae: ac neuider &ur in eo quoꝗdixe¬
rat & sinupserit uirgo non p&cauit.
Dur sum caelebes adnuptias prouo carestatim¬
Aserefrenauit & aliud inferendo infirma¬
uit quod concesse rat dicens: tribulationem
tamen carnis. habebunt huius ma di Qui sunt
isti qui tribulationem carnis habebunt : quibus supra
indulserat : s̃ acceperis ux orem non p& casti & sinupserit
uirgo non p&cauit: tribulationem in quid carnis habe
bunt᷑ huius cemodinosignar iuerum putabamus nup¬
ti as saltem carnȩs habere laeticiam: Si autem nubentib
&incarne tribulatio est in quasola uidebantur habere
delicias: quiderit relidim propt̃ quoinubant cum& in
spũ & mnanima & inipsa carne tribulatiosit : Ego aũtẽ
uobis parcosic ait os tendo cdrꝰnis tribulationẽ quasi non
maiora sint propt̃ quae nubere non debeatis: Igitur
hoc dieco fratres tempus brebe est reliquum est ut & qui
habent uxores sic sint tam quam non habentes ne qua¬

Expanded text:
quam incestae. Ac ne videretur in eo quod dixequam incestae. Ac ne videretur in eo quod dixerat: Et si nupserit virgo, non peccavit, 259 rursum coelibes ad nuptias provocare, statimse refrenat , et aliud inferendo, infirmavit quod concesserat, dicens: Tribulationem tamen carnis habebunt hujusmodi. Qui sunt isti qui tribulationem carnis habebunt? Quibus supra indulserat: Si acceperis uxorem, non peccasti; et si nupserit virgo, non peccavit : tribulationem tamen carnbunt hujusmodi. Nos ignari rerum, putabamus nuptias saltem carnis habere laetitiam. Si autem nubentibus etiam in carne tribulatio est, in qua sola videbantur habere delicias, quid erit reliquum propter quod nubant, cum et in spiritu, et in anima, et in ipsa carne tribulatio sit? Ego autem vobis parco. Sic, ait, obtendo carnis tribulationem, quasi non majora sint propter quae nubere non debeatis. Igitur hoc dico, fratres: Tempus breve est. Reliquum est, ut qui habent uxores, sic sint tamquam non habentes. Nequa
Abbreviated transcription (Latin):
utego non soluo conugia si se melligata sunt: itatunon legef
quod solutum est.: Simulque significantia conside¬
randa uerborum est: quiuxorem hab& & debitor dici¬
tur & esse in praeputio & seruus uxoris & quod
malorum feruorum est alligatus: qui autem sineuxo¬
reest primum nullius debitor deindircum cisus t̃tio
liber ad&x tremum solutus.: Curramus ꝑreliqua¬
neque enim nos patitur magnitudo uolumnis diutius
insingulis inmorari. Siautem acceperis uxorem
non p& casti. aliud est non p& care aliud bene facere
& sinupserit uirgo non p& cauit: non illa uirgo quae sesemel
dĩ cul tui dedicauit : harumenimsi quanupserit habebit
damnationem: quia primam fidem iñritam fecit: Siau¬
tem hoc deuiduis dic tum obie cerit quanto magis
deuir ginibus prãualebit. cum &iam his nonliceat
quibus aliquando licuerit: uir gines enim. quae post
consecrationem nupserint: nontam adulterȩ sunt

Expanded text:
Ut ego non solvo conjugia, si semel ligata sunt; ita tu non liges Ut ego non solvo conjugia, si semel ligata sunt; ita tu non liges quod solutum est. Simulque significantia consideranda verborum est. Qui uxorem habet, ut debitor dicitur, et esse in praeputio, et servus uxoris, et quod malorum servorum est, alligatus. Qui autem sine uxore est, primum nullius debitor est, deinde circumcisus, tertio liber, ad extremum solutus. Virgines neque enim nos patitur magnitudo voluminis diutius in singulis immorari. Si autem acceperis uxorem, non peccasti. Aliud est non peccare, aliud benefacere. Et si nupserit virgo, non peccavit . Non illa virgo, quae se semel Dei cultui dedicavit: harum enim si qua nupserit, habebit damnationem, quia primam fidem irritam fecit. Si autem hoc de viduis dictum objecerit, quanto magis de virginibus praevalebit, cum etiam his non liceat, quibus aliquando licuit! Virgines enim, quae post consecrationem nupserint, non tam adulterae sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nuchus in hierenia & spado illeregine candacis
in actis a posto lorum qui obrobur fidȩi uirinomen
obtinuit ad hos& clemens succes sor a postolipe
que poene sermonem suum de uirginitatis puni¬
tate conta it & de inceps multia postolici & mar¬
teres & in lustres taminscĩ tate quam ineloquen¬
tia uiriquos &x propriis scriptis nosse per facile
quaes praeto uiculo coniugaliuirginitatis ap¬
petit libertatem ue prsgnantibus & nutrienti¬
bus in illo die non hic scorta non lupanaria con¬
dempnantur dequorum dampnatione nulla
dubitatio est seduteritumentis & infantum
uagitus & fructus adque opera nuptiarum
Qnm bonumest hominisic esse: Sibonum est
hominisicesse malũ est ergo homini sic non
esse Alligatus es uxo rinoliquere resolu¬
rẽ : Hab& unusquis que nr̃mter in inossuos
Red demihiꝰeum & tuten&uum : sialligatus es uxore neilli
derepudium sisolutus sum ab uxore non quaeram uxorem

Expanded text:
nuchus in Jeremia ; et spado ille reginae Candacis nuchus in Jeremia ; et spado ille reginae Candacis in Actis Apostolorum , qui ob robur fidei, viri nomen obtinuit. Ad hos et Clemens 258 successor Apostoli Peque pene sermonem suum de virginitatis puritate contexit: et deinceps multi Apostolici, et Martyres et illustres tam sanctitate quam eloquentia viri, quos ex propriis scriptis nosse perfacile quae, spreto vinculo conjugali, virginitatis appetit libertatem? Vae praegnantibus et nutrientibus in illo die . Non hic scorta, non hic lupanaria condemnantur, de quorum damnatione nulla dubitatio est: sed uteri tumescentes, et infantum vagitus, et fructus atque opera nuptiarum. Quoniam bonum est homini sic esse . Si bonum est homini sic esse, malum est ergo homini sic non esse. Alligatus es uxori, noli quaerere solu27. Habet unusquisque nostrum terminos suos: redde mihi meum, et tuum tene. Si alligatus es uxori, ne illi des repudium. Si solutus sum ab uxore, non quaeram uxorem.
Abbreviated transcription (Latin):
ait sentitis quod non expediat homini adcalo¬
rum regnatendenti accipereuxorem secddif¬
ficilsres est & non omnes capiunt uerbumistuo
uerum quibus datumest alios eunuc hos natura facit
alios uis hominum mihiilli eunuchi placent quos
caftrauit non necessitas sed uoluntas libenter
illos in meos recipio sinus quȩ se castrauerunt
propter regnacae lorum & obmeumcultum
nolueruntes se quod natisunt : simulque tractan¬
da sententia : qui sein quidcastrauerunt prop¬
ter regnacȩlorum: sicastrati mercedem habent
regna caelorumergo quise non castrauerunt
locum non possunt accipere castratorum quipo¬
test inquioa pere capiat : Crandis fidei est
grondis que uirtutis dĩ tem plũes sepuris simũ:
tonim se holo caustum offerredño & iuxtaeundẽ
a postolum essesc̃m & corpore & spũ hi sunt eu nuchi
quis elignum aridumobsterelitatem putan tesxudidn
per esaiam quod profiliis & filiabus locumhabeant¬

Expanded text:
sentitis, ait, quod non expediat homini ad coelosentitis, ait, quod non expediat homini ad coelorum regna tendenti, accipere uxorem; sed difficilis res est, et non omnes capiunt verbum istud, verum quibus datum est. Alios eunuchos natura facit, alios vis hominum. Mihi illi eunuchi placent, quod castravit non necessitas, sed voluntas. Libenter illos in meos sinus recipio, qui se castraverunt propter regna coelorum, et ob mei cultum noluerunt esse quod nati sunt. Simulque tractanda sententia: Qui se, inquit, castraverunt propter regna coelorum. Si castrati mercedem habent regni coelorum, ergo qui se non castraverunt, locum non possunt accipere castratorum. Qui potest, inquit, capere, capiat. Grandis fidei est, grandisque virtutis, Dei templum esse purissimum, totum se holocaustum offerre Domino; et juxta eumdem Apostolum, esse sanctum et corpore et spiritu. Hi sunt eunuchi, qui se lignum aridum ob sterilitatem putantes, audiunt per Isaiam , quod pro filiis et filiabus locum in coe
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt propter regnum caelorum: qui potest ca¬
pere capiat : In propatulo estcur aposto lus dixe¬
rit eleuir ginibus autem prȩceptum dñi non habeo:
profecto quia prgmiserat dñs no nomnes capiunt
uerbum sed quibusdatum est & quipotest capere
capiat: proponit c̃rΩΝoe ΕTrẽ premium
inuitat adcursumtenet in manuuir ginitatis
Bpcc Boñ ostendit purissimum fontem & cla¬
mitat: qui sitit ueniat & bibat qui potestcape¬
re capiat: non dicit uelitis nolitis bibendum uobisest
at que currendum s ed quiuoluerit quit᷑ uerit curre¬
re adque putare ille uinc& ille satiabitur & ideo
plusamat uirgines xp̃s quias ponte tribuunt quod
sibi non fuerat imperatum maioris que gratiae est
offerre quod non debeasquam redde re quod &i¬
geris: a posto liuxoris onere conplatositalis est
inquiunt causa hominiscumuxore& pedit nube¬
re: quorum dñs sententiam probans recte quidã

Expanded text:
verunt propter 257 regnum coelorum. Qui potest caverunt propter 257 regnum coelorum. Qui potest capere, capiat . In propatulo est cur Apostolus dixerit, De virginibus autem praeceptum Domini non habeo; profecto quia praemiserat Dominus: Non omnes capiunt verbum, sed quibus datum est. Et, qui potest capere, capiat. Proponit ἀγωνοθέτης praemium, invitat ad cursum, tenet in manu virginitatis bravium: ostendit purissimam fontem, et clamitat: Qui sitit, veniat, et bibat. Qui potest capere, capiat . Non dicit, velitis, nolitis bibendum vobis est, atque currendum: sed qui voluerit, qui potuerit currere, atque potare, ille vincet, ille satiabitur. Et ideo plus amat virgines Christus, quia sponte tribuunt, quod sibi non fuerat imperatum. Majorisque gratiae est, offerre quod non debeas, quam reddere quod exigaris. Apostoli uxoris onera contemplati: Si talis est, inquiunt, causa hominis cum uxore, non expedit nubere. Quorum Dominus sententiam probans: Recte quidem
Abbreviated transcription (Latin):
mihi apostolus: & uis utego iubeam quod dñs
obtulit potius quam precepit . ille creator
& figulus sciens fragilitatem uasculi quodo pe¬
ratus est: uirginitatem in audientis potest ate dimi¬
sit & ego doctor gentium quiomnibus omnia fac¬
tus sum utomnes lucri facer emonus perpetuȩ
castitatis statim in principio credentium it po¬
nam ceruicibus  infirmorum discant
prius ferias nuptiarum uacent ad tempus ora¬
tioniut acceptogustu pudicrtioe semper
habere desiderent quod ad modicũ ddectatisum
Dñs temptatus apharisȩis utrum secundum le gsmor¬
si uxores licer & dimittere omnino prohibuit fie¬
ri quod discipuli considerantes dixerunt ei : sitalis
est caussa hominȩs cumuxore. non e pedit nubere:
quibus illerespondit: non omnes capiunt uerbiim seo
quibus datum est sunt enim eunuchi quideutero
matris itanati sunt & sunteunuchi qui ab Homini¬
bus eunuchi gatisunt & sunt eunuchi qui secastraa¬

Expanded text:
mihi Apostolus: Et vis ut ego jubeam, quod Dominus mihi Apostolus: Et vis ut ego jubeam, quod Dominus obtulit potius, quam praecepit? Ille creator et figulus sciens fragilitatem vasculi, quod operatus est, virginitatem in audientis potestate dimisit, et ego Doctor Gentium, qui omnibus omnia factus sum , ut omnes lucrifacerem, onus perpetuae castitatis statim in principio, credentium imponam cervicibus infirmorum? Discant prius ferias nuptiarum, vacent ad tempus orationi, ut accepto gustu pudicitiae, id semper habere desiderent, quo ad modicum delectati sunt. Dominus tentatus a Pharisaeis, utrum secundum legem Moysi uxores liceret dimittere, omnino fieri prohibuit. Quod discipuli considerantes, dixerunt ei: Si talis est causa hominis cum uxore, non expedit nubere. Quibus ille respondit: Non omnes capiunt verbum, sed quibus datum est. Sunt enim eunuchi, qui de utero matris ita nali sunt; et sunt eunuchi, qui ab hominibus eunuchizati sunt; et sunt eunuchi, qui se castra
Abbreviated transcription (Latin):
sauirginitas nascitur si prȩcidis s& radicẽ
quomodo fruges quȩ rer& nisi ante funda¬
menta ieciss& quaratione: adificium ex¬
truer& & operturum cuncta desuper cul¬
meninponer& multo labore fossorum sub uer¬
tuntur monteste rrarũꝰ poene inferna pene¬
trantur ut inueniatur aurũ: cum que degra¬
nis minutissimis prius conflatione fornacis:
de incallida artificis manusuerit monilecom¬
pactum nonillebeatus uocatur qui de luto ex¬
creuit aurum sed quiauri utitur pulchritu¬
dine noliigitur admirari sinterti tillationẽ
carnis & incentiua uitiorum angelorumuitã
nonexigimur sed docemur quia ubi consilium
datur offerentis arbitriumest ubi prȩcef¬
tum necessitas seruitutis: Prȩceptum
in quid dñi non habe o consilium autem dotã¬
quam misericordiam consecutus adño sinon
habes prȩceptum dñi quareaudes da reconsi¬
lium de quo non habes iussio nem̃ res pondebit

Expanded text:
sa virginitas nascitur. Si praecidisset radicem, sa virginitas nascitur. Si praecidisset radicem, quomodo fruges quaereret? Nisi ante fundamenta jecisset, qua ratione aedificium exstrueret, et operturum cuncta desuper culmen imponeret? Multo labore fossorum subvertuntur montes: terrarum pene inferna penetrantur, ut inveniatur aurum. Cumque de granis minutissimis prius conflatione fornacis, deinde callida artificis manu fuerit monile compactum; non ille beatus vocatur, qui de luto excrevit aurum, sed qui auri utitur pulchritudine. Noli igitur admirari, si inter titillationes carnis, et incentiva vitiorum, Angelorum vitam non exigimur, sed docemur. Quia ubi consilium datur, offerentis arbitrium est: ubi praeceptum, necessitas est servientis. Praeceptum, inquit, Domini non habeo; consilium autem do, tamquam misericordiam consecutus a Domino . Si non habes praeceptum Domini, quare audes dare consilium, de quo non habes jussionem? Respondebit
Abbreviated transcription (Latin):
sed & sipotes liber fieri magis utere sugillas secon¬
tinentiamuideretur & in famu latumtradisse nos¬
hoininum redemptisumus prȩciosis simo xp̃i sangui
ne immo latus est pro nobisagnus has persicali¬
mus quibus in baptis mata mortud s est farao & uni¬
uersus eius suffocatus &xercitus: Curror sumg
gyptum quaerimus & postmanna angelorũ cibd̃
alia & eipe & pepones &carnes :arias suspiramus :
Maritorum & continentiũ disputatione prȩmissa
uer sarius tota &xultatione bacchatur
Hoc uelut fortissimo uariete uirgini¬
iatis murum quatiens : Ecce in quĩda posto¬
lus profitetur deuirginibus dñi sonon ha¬
bere prȩceptũ & quicumauctoritate de
maritis &ux oribus iusseratnonaudo
imperane quod dñs non prȩcepit & recte
quodenim precipitur imperatur quod
imperatur neces seest fieri quod neces se
est fiere nisi H÷ poenam hab& frustra
& hominum̃ auferre seminarium: unde & ip¬

Expanded text:
sed et si potes liber fieri, magis utere, suggillasse consed et si potes liber fieri, magis utere, suggillasse continentiam videretur, et in famulatum nos tradidisse rvi hominum. Redempti sumus pretiosissimo sanguine Christi: immolatus est pro nobis agnusmus. Quibus in baptismate mortuus est Pharao et universus ejus suffocatus exercitus, cur rursum Aegyptum quaerimus? et post manna, angelorum cibo, allia et cepe et pepones et carnes varias suspiramus? Haec Hieronymus: Maritorum vero et continentium disputatione praemissa, versarius tota exsultatione bacchatur: hoc velut fortissimo ariete, virginitatis murum quatiens: « Ecce, inquit, Apostolus profitetur de virginibus, Domini se non habere praeceptum: et qui cum auctoritate de maritis et uxoribus jusserat, non audet imperare quod Dominus non praecepit. Et recte. Quod enim praecipitur, imperatur: quod imperatur, necesse est fieri: quod necesse est fieri, nisi fiat, poenam habet. Frustra et hominum auferre seminarium, unde et ip
Abbreviated transcription (Latin):
propter hoc habere tristitiam nec dea missa uirgini¬
tate suspires sed &iam si potes causas aliquas inue¬
nire discidii. ut libertatẽ pudiciti& per fruaris noli
salutem tuam cum alterius interituquȩrene habeto
paulisper uxorem nec prȩcurras morante m ex¬
pecta dum sequitur siegeris patienter coniux mu¬
seruus libertus est dñi Si militer quiliberuoca¬
tus est seruus est xpired diteausas cur nolituxo¬
res de seriidcirco ait prȩtło ut in xp̃m de gentili¬
tate credentes initaante fidem matrimonia non
relinquant quia quiux orem habens crediditnon
tanto diseruitio detȩnetur quanto uirgines & in¬
nuptae : sed quod modo est liberior & seruitutis illi
frenalaxantur: & dum uxoris est seruus iitita
dicamilibertus est dñi : porro quiuxo rem non habens
credidit & liberaser urtute coniuguuocatus ad ño ist.
iste uere seruus est xp̃iquanta felicitas. nonuxorisser¬
supradixerat seruus uocatus es non sit tibicurae

Expanded text:
propter hoc habere tristitiam nec de amissa uirginitate suspires. sed etiam sipotescausasaliquas inuenire discidii, ut libertatem pudicitiae perfruaris, noli salutem tuam cum alterius interitu quaerere. habeto paulisper uxorem nec praecurras morantem: expecta, dum sequitur. si egeris patienter, coniux muservus, libertus est Domini: similiter qui liber vovatus est, servus est Christi. Reddit causas cur nolit uxores deseri. Idcirco ait: Praecipio, ut in Christum de gentilitate credentes inita ante fidem matrimonia non relinquant: quia qui 255 uxorem habens credidit, non tanto Dei servitio detinetur, quanto virgines et innuptae; sed quodammodo est liberior, et servitutis illi frena laxantur: et dum uxoris est servus, ut ita dicam, libertus est Domini. Porro qui uxorem non habens, credidit, et liber a servitute conjugii vocatus est a Domino, ille vere servus est Christi. Quanta felicitas, non uxoris sersupra dixerat, Servus vocatus es, non sit tibi curae:
Abbreviated transcription (Latin):
noe & iob erant quos multis ante seculis fuisse cognouimus
& est sensus sitales & talesuri fuerint intrap&ecatrice filios
suos &filias lberare non potterunt quia iuistitia patris non
uberabit filum n& poc catum alterius alteri seputabitur
rege captum eotempore quo hie xihelductus est incapti¬
uita tẽ quomo ergo potuit habere filios qui ad huc puererat
& &x pl&o triennio introductus est adregis obsequiũ.
Aonequis put& hie gȩdhel iamuiri meminis se danibelis
& non pueri factũ est in quĩd inanno sex toregis scilic& ioa¬

Expanded text:
Noe et Job erant quos multis ante saeculis fuisse cognovimus. Noe et Job erant quos multis ante saeculis fuisse cognovimus. Et est sensus: Si tales et tales viri fuerint in terra peccatrice, filios suos et filias liberare non poterunt; quia justitia patris non liberabit filium; nec peccatum alterius alteri imputabitur.rege captum eo tempore, quo Ezechiel quoque ductus est in captivitatem. Quomodo ergo potuit habere filios, qui adhuc puer erat? et expleto triennio, introductus est ad regis obsequium. Ac ne quis putet Ezechiel jam viri meminisse Danielis, et non pueri; Factum est, inquit, in anno sexto, regis scilicet Joa
Abbreviated transcription (Latin):
pat̃ filiis notam faci& ueritatem tuam : Ha&mirum
si holela uxor sellum proph&is sacon sulatur ab iosia
ficientibus uiris sc̃is mulieres inuirorum laudentur
obprobria Suꝑ fluum autem est declaniel dice¬
re cumebraius queo die autłment & illum &tres
pueros fuisse eunu chos &illađi sententia quam
esaias loquitur adegȩciam : & defiliistuis quinascen¬
tur &te tollent & facient eunuchos in domoregis:
Nursuf que in daniellegimus & dixitr& aspha t¬
ne ⁊aħprincipi eunuchorum ut introducer &
pul chros facie & intellegentes sapientiã: & argu¬
men tantur : sidesemine regio el &ctisunt danhel
& trespueri desemine autem regio eunu chos
foreserptura praehxit. hofesse quieunuchi factisunt : siuero illud
opposierit quo di hie zechi ohel dicitur noc & cdambel exiob
hiterra paeattra ce filios & filias liberare nom posse responden
duimest quodiuxtar pothesti dictum sitneq enim eotẽpore

Expanded text:
Pater filiis notam faciet veritatem tuam. Nec mirum Pater filiis notam faciet veritatem tuam. Nec mirum si Olda uxor Sellum prophetissa consulatur  Al. condeficientibus viris sanctis, mulieres in virorum laudentur opprobria. Superfluum autem est de Daniele dicere, cum Hebraei usque hodie autument, et illum, et tres pueros fuisse eunuchos, ex illa Dei sententia, quam Isaias loquitur ad Ezechiam: Et de filiis tuis qui nascentur ex te, tollent et facient eunuchos in domo regis . Rursusque in Daniele legimus: Et dixit rex Asphanez principi eunuchorum, ut introduceret pulchros facie, et intelligentes sapientiam . Et argumentantur, si de semine regio electi sunt Daniel et tres pueri; de semine autem regio eunuchos fore Scriptura praedixit, hos esse qui eunuchi facti sunt. Si vero et illud opposuerit, quod in Ezechiele dicitur , Noe et Daniel et Job in terra peccatrice fdum est, quod juxta hypothesin dictum sit. Nec enim eo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum scepe commoneo ut mesciasquȩ loquor neces¬
sitate dicere n& detrabere his quin lege praecesse¬
rint sed seruis seeos temporib: & conditionibus
suis & illã dñ implesse sententiã crescite &multi¬
plicamini & replete t̃ram & quod his maius est futi¬
rorũt cypos praebuisse: Nobis autẽ quibus
dicitur tẽpus in coll& tnest suꝑ est ut quihabent
uxores sic sint quasiñ habeaNt. aliud pracipi&
uir gitatẽ saluator e uirgine dedicari:
cente manifestum est. Sienim iohannes baptistauenit inspũ
& uir tute heliae. & io hannes uirgo est utiquenon solum
inspueiuis uenit sed &iam in corporis castitate : Porro illud
quod dee ģechia cominemorari potest quaquã ille solitasto¬
liditate nonuiderit quod post uitam recuperatam & quin¬
dec t̃ annorũ spatia protelata dixerit amodo filios faciõ
sciat in hebraeis uoluminibus non haberi sed legi prohaec

Expanded text:
ipsum saepe commoneo, ut scias me, quae loquor, necesipsum saepe commoneo, ut scias me, quae loquor, necessitate dicere: nec detrahere his qui in Lege praecesserint, sed servisse eos temporibus et conditionibus suis, et illam Domini implesse sententiam: Crescite, et multiplicamini, et replete terram ; et quod his majus est, futurorum typos praebuisse. Nobis autem, quibus dicitur: Tempus in collecto est, superest, ut qui habent uxores, sic sint, quasi non habeant, aliud praecipi, et virginitatem a Salvatore virgine dedicari. cente, manifestum est. Si enim Joannes Baptista venit in spiritu et virtute Eliae, et Joannes virgo est: utique non solum in spiritu ejus venit, sed etiam in corporis castitate. Porro illud quod de Ezechia commemorari potest, quamquam hoc ille solita stoliditate non viderit, quod post vitam recuperatam, et quindecim annorum spatia protelata, dixerit: Amodo filios faciam; sciat in Hebraeis voluminibus non haberi, sed legi pro hoc:
Abbreviated transcription (Latin):
&reierim: geheimnȩ & ad ulteriũ insolo nobis asp&tur eputa¬
bitur:. Fransit adsalomonem ꝑquẽ sececinit ipsa
sapientia: & edem uxoriũ eũ clicat atquelnillius laudib inmore¬
tur : oniror cur iungat & illud decantico canticorum:
sex aginta sunT reginȩ &oe toginta concubinde & adules¬
centulȩ quarum non est numerus : & illud deregnorũ t̃tio
quod septingentẽs habuerit uxores & trecentas concubi¬
nas & alias mmimerabiles: Hae nempesunt quae a uerte¬
runt coreus a dño: & tamen antequam plures haber &
uxores & carnis uitiis laberetur in principio regni&
adules centiae &xtruxit qno tempłu : Unusquisq
enim non de futuris sed de praesentibus iudicatus ÷
Quod sisalo monis illiexempla placent. iamdiçamus¬
Honꝰ erit & trigamus sed nisi septingentas habuerit
VXores & trecentas concubinas trpum eius & me¬
iitũ implere non poterit : obseor ote l&ctor &id

Expanded text:
et rei erimus gehennae, et adulterium in solo nobis aspectu reputaet rei erimus gehennae, et adulterium in solo nobis aspectu reputabitur. Transit ad Salomonem, per quem se cecinit ipsa sapientia: et cum uxorium eum dicat, atque in illius laudibus immoretur, miror cur non jungat et illud de Cantico canticorum: Sexaginta sunt reginae, et octoginta concubinae: et adolescentulae, quarum non est numerus . Et illud de Regnorum tertio, quod septingentas habuerit uxores, et trecentas concubinas, et alias innumerabiles . Hae nempe sunt, quae averterunt cor ejus a Domino: et tamen antequam plures haberet uxores, et carnis vitiis laberetur, in principio regni et adolescentiae exstruit Domino templum. Unusquisque enim non de futuris, sed de praesentibus judicatur. Quod si Salomonis exempla ei placent, jam non digamus erit et trigamus; sed nisi septingentas habuerit uxores, et trecentas concubinas, typum ejus et meritum implere non poterit. Obsecro te, lector, et id
Abbreviated transcription (Latin):
sed& sine patre sine matre apeneaos i foc hocest sine:
nuptus: & reueramagnas fructus x liberis samuel capit
ut qui ipse placuit do: tales genuerit qui dño displicerent :
Iuod siboos & ruthnobis obicit ad conproban damdiga¬
Amiam sciat in euangelio obtrpum & desiae &iãraab
mere tricem in ordine maiorum dñi enumeratã :
ux orem nouerit illam & alias habuis secomplułd¬
rimas & micholfiliam saul quã pat̃ alteritradiderat
postea recepisse &iam se nensunamitis puellae cals factũ
esse complexibus n& hoc dico quod de scĩr uiris quiequã
d&rahere audeam sed quod aliudsit inlegeuersari.¬
aliud in euangelio:lle oc cidit uriam h&th eum mochus
nonut plerique aestimant propterbella sed propt̃ho¬
micidiũ templum dñi edificare prohibitur: nosaute
siunum deminimis scandali ⁊ auerimus & si fratri
utmola asinaria lig&ur circacollũ nostrum

Expanded text:
sedec sine patre, sine matre, ἀγενεαλόγητος, hoc est, sine sedec sine patre, sine matre, ἀγενεαλόγητος, hoc est, sine nuptiis. Et revera magnos fructus ex liberis Samuel capit: ut quia ipse placuit Deo, tales genuerit, qui Domino displicerent. Quod si Booz et Ruth nobis objicit ad comprobandam digamiam, sciat in Evangelio ob typum Ecclesiae, etiam Raab meretricem in ordine majorum Domini enumeratam. uxorem, noverit, illum et alias habuisse quamplurimas: et Michol filiam Saul, quam pater alteri tradiderat, postea recepisse; et jam senem Sunamitidis puellae calefactum esse complexibus. Nec hoc dico, quod sanctis viris quidquam detrahere audeam; sed quod aliud sit in Legealiud in Evangelio. Ille occidit Uriam Hethaeum Gethaenon ut plerique existimant propter bella, sed propter homicidium, Templum Domini aedificare prohibetur. Nos autem si unum de minimis scandalizaverimus, et si fratri ut mola asinaria ligetur circa collum nostrum,
Abbreviated transcription (Latin):
nia &apostolus ep̃m scribat unius uxoris uirum ha¬
bentem filios cum omni castitate : simulque noscen¬
dum. quod samuel leuita non sacerdas n& pontifex fu¬
erit unde & faciebat illimat̃ sua efodbad superume¬
&naseudelia& lineum: qui habitus proprieleuitaru
sed intereos quilnuoeant nomendñi: moses & aaron
insacer dotibus eius & samuel int̃eos qui inuo cantnomen
eius. Heuienim genuit oaath ea athꝗ enuit ami¬
na dab: aminadab genuit chre dore genuit asir:
asir genuit helcanam hel cana genuit sub subgenuit.
thougenuit elu eliugenuit hiero amhiero hamginuit lilcana
helcana genuit samuelem : Nulliqu e dubium est sacer dotes
deaa ron &eliẽzer & finees stirpegeneratas quicum & ipsi
uxores habuerint r& tenobis opponerentur: sierrore
engͥratitarum ducti contenderemus matrimonia rep¬
banda & noness& noster pontifex secundum ordinẽ melchi¬

Expanded text:
nia: et Apostolus episcopum describat unius uxoris virum, hania: et Apostolus episcopum describat unius uxoris virum, habentem filios cum omni castitate I Tim. III . 274 Simulque noscendum, quod Samuel Levita, non sacerdos, non Pontifex fuerit. Unde et faciebat illi mater sua Ephod bad, superhumerale videlicet lineum, qui habitus proprie Levitarused inter eos qui invocant nomen Domini: Moyses, et Aaron in Sacerdotibus ejus, et Samuel inter eos, qui invocant nom. Levi enim genuit Caath, Caath genuit Aminadab, Aminadab genuit Chore, Chore genuit Assir, Assir genuit Helchana, Helchana genuit Sub, Sub genuit Tou genuit Eliu, Eliu genuit Jeroam, Jeroam genuit Helchana, Helchana genuit Samuelem. Nullique dubium est sacerdotes de Aaron et Eleazar et Phinees stirpe generatos. Qui cum et ipsi uxores habuerint, recte nobis opponerentur, si errore Encratitarum ducti, contenderemus, matrimonia reprobanda: et non esset noster Pontifex secundum ordinem Melchi
Abbreviated transcription (Latin):
Iacobi quicum concitus. equi pernicitate ferr&
a serpente ꝑcussus retror sumcecidit deborrã¬
prorsus non intellego cũ aliud sit bellorũ princi¬
pes & historice ordinemtexere al iut figuras aliquas
significare conlugii quacelnistis omiino non cop¬
parent: porro quod pree fert lepthe patris
fidem lacrimis uirginis filice pronobis factt & nos
hebreorũ re praehenditur pater uotiteme¬
rarii qua dixerit p̃tradens tradiderit filios amon in m¬
nibus meis omnis quicumque &ierit dedomomea hoc¬
cur sum mihi cum reuerti coepero in pace afiliis a mon
erit dño & offeram illud holo caustum : sicanis inquiunt:
siasinus occur riss& quid facer& & quo uolunt dđi dis¬
pensationeper f&ctũ : qut qui in prosp&te uoue¬
rat errorẽ uotorũ filiae mortesentir &
lautem samuel nutritus in tabernaculo ducit ux orẽ :
quid hoc ad praeiudicium ꝑtin& uirginitatis qua¬
sinonodie quȩ plurimis acerdotes habeant matrimo¬

Expanded text:
acob Genes. XLIX , qui cum concitus equi pernicitate ferretur, acob Genes. XLIX , qui cum concitus equi pernicitate ferretur, a serpente percussus, retrorsum cecidit. Debboraprorsus non intelligo: cum aliud sit bellorum principes et historiae ordinem texere: aliud figuras aliquas significare conjugii, quae in istis omnino non comparent. Porro quod praefert Jephte patris fidem, lacrymis virginis filiae, pro nobis facit. Et nos Hebraeorum reprehenditur pater voti temerarii, qui dixerit: Si tradens tradideris filios Ammon in manibus meis, quicumque exierit de domo mea in occursum mihi, cum reverti coepero in pace a filiis Ammon, erit Domino, et offeram illum holocaustum . Si canis inquiunt, si asinus occurrisset, quid faceret? Ex quo volunt Dei dispensatione esse factum ut qui improspecte voverat, errorem votorum in filiae morte sentiret. Si autem Samuel nutritus in tabernaculo duxit uxorem, quid hoc ad praejudicium virginitatis? Quasi non hodie quoque plurimi sacerdotes habeant matrimo
Abbreviated transcription (Latin):
bene dictionemaxinia ponebantur ixxortua
Sicutuitis habundans inlateribus domus
tuȩ si lutui sicut no uella oliuarũ incircuitu
mense tuae. Ideirco sepulcrum eius positum inualle describi¬
tur contradomum Idol quod propriãe libidini com¬
sec ratur: Nor aũ quimilitamus sul. hue suduce
usq: ad prae sentẽ diem ignoramus ubi mores se
dõplacere non possunt. & dñsonte eliluuum quo¬
que dixerit: non ꝑ manebitsp̃s m̃s inoninibus istis
quia caro sunt: quã obrẽ & mõses moriens plangit᷑
a populo irł hie sus au quacsiuicturus non plangi¬
tur: nuptiae enimfiniuntur inmorte uirginitas
postmortẽ incipitcoronari: Sam son quoq: pro
ducit in medium: nec de caluatũ ꝗ ndandnĩ za¬
reum amuliere considerat : quilic& tỹpum tene¬
at saluatoris qđ mer&ricem & gentib: alamarti
ecdesiã & multo pluresostium moriens quã uiuds
occiderit: tamen conlugalis pudicitiae&empla
non praeb&: & certe iste est secundũ propli& iã

Expanded text:
benedictione maxima ponebatur, Uxor tua benedictione maxima ponebatur, Uxor tua sicut vitis abundans in lateribus domus tuae. Filii tui sicut novellae olivarumensae tuae ; idcirco sepulcrum ejus positum in valle describitur contra domum idoli, quod proprie libidini consecratur. Nos autem qui militamus sub Jesu duce, usque ad praesentem diem ignoramus ubi Moyses sit Deo placere non possunt. Et Dominus ante diluvium quoque dixerit: Non permanebit spiritus meus in hominibus istis, quia caro sunt . Quamobrem et Moyses moriens plangitur a populo Israel: Jesus autem quasi victurus non plangitur. Nuptiae enim finiuntur in morte, virginitas post mortem incipit coronari. ducit in medium, nec decalvatum quondam Domini Nazaraeum a muliere considerat; qui licet typum teneat Salvatoris, quod meretricem ex gentibus adamarit Ecclesiam; et multo plures hostium moriens, quam vivus occiderit: tamen conjugalis pudicitiae exempla non praebet. Et certe iste est secundum prophetiam J
Abbreviated transcription (Latin):
mesit hiesus populum &abierunt filiis rł unus quis que
Inhereitatem fuam ut possiderent terram & seruiuit
populus dño cunctisdiebus hie su & cetera statĩque
sub iungitur: & mor tuus est hesusnauae seruus dñi
centum decem annorum. Porro moses uidit
tantunt t̃ram repromisionis & intrare non potuit
& mortuus est int̃ramoab: & sepelierunt cum bi¬
uallae int̃ramo ab contradom̃ũ phogor & non
iognouit uir sepulcrum eius usque in diemhanc:
mo abi moritur hiesus inter raiudoee Alle sepe¬
litur inualle contradomum phogor quođ
int̃ pr&a turlgnomina propriae quippepͥogor
iulingua hebrea priapus oꝑellatur hi inmante
ephram ab aquilone montis gac es& hoc in uerbis
simplicibis semꝑ diuinarũ scripturaruia sensus
agustior quia apudiudoeos gloria erat in party¬
bus & parturitionibus & maledicta sterdis
quae non habebat semeninisrł : &beatus cuus
bat ese men insion & domestic in hierusalem & in

Expanded text:
Misit Jesus populum, et obierunt filii Israel, unusquisque Misit Jesus populum, et obierunt filii Israel, unusquisque in haereditatem suam, ut possiderent terram. Et, Servivit populus Domino cunctis diebus Jesu, et caetera. Statimque subjungitur: Et mortuus est Jesus Nave servus Domini centum decem annorum. Porro Moyses vidit tantum terram repromissionis, et intrare non potuit, et mortuus est inalle terrae Moab contra domum Phogor, et non cognovit vir sepulcrum ejus usque in diem hunc Moab moritur, Jesus in terra Judaeae. Ille sepelitur in valle contra domum Phogor, quod interpretatur ignominia proprie quippe Phogor lingua hebraea Priapus appellatur; hic in monte Ephraim ab aquilone montis Gaas. Et est in verbis simplicibus semper divinarum Scripturarum sensus augustior. Quia apud Judaeos gloria erat in partubus et parturitionibus; et maledicta sterilis, quae non habebat semen in Israel; et beatus cujus erat semen in Sion, et domestici in Jerusalem: et in
Abbreviated transcription (Latin):
inutroque testimonio mosen legem significari sicuter go
leginius quod inõses idestl& habuerit uxorem ostende
mihi hie sum nauae uel uxorem habuis se uel filios & simons¬
riniun terrae iudae ae in partione accipitlo cums morit̃¬
quenon iniu genarionumero quise ins cripturis inf austus
est in quõ scrũiuit iacob&uenditus est iosepha& quem dili¬
git esau accipiens qua dam munera sed incimo: qͥẽ cu¬
ius laude crebro deximus sepelitus que inthensathsare
id est in ꝑ factis simo principatd siue lunumero o ꝓmen¬
tino urutuir ginum significar& greges saluatoris
auxilio cooꝑ tũs in mante ephram hoc est in monte
tatur commotio mons enim sio ntera aquilanisciui¬
tas magne regisi quaeos posita semꝑ iniudia est & ꝑsin¬
gulas temcationis dicitineiuero poene moti sunt
pedes. Cum que inse pultura hiesisliber qui & nomi¬
neuius appellatur xpl&us sit rur sum in iudiciem
uolumine quasiuiuens resur gensque descibitur & sub

Expanded text:
in utroque testimonio Moysen Legem significare. Sicut ergo legimus quod Moyses, id est, Lex habuerit uxorem, ostende mihi, Jesum Nave vel uxorem habuisse, vel filios: erimum terrae Judaeae in partitione accepit locum, moriturque, non in vicenario numero qui semper in Scripturis infaustus est: in quo servivit Jacob, et venditus est Joseph, et quem diligit Esau, accipiens in eo quaedam munera; sed in decimo, de cujus laude crebro diximus: sepeliturque in Thamnath sare, id est, in perfectissimo principatu, sive in 272 numero operimenti novi: ut virginum significaret greges, Salvatoris auxilio coopertos in monte Ephraim, hoc est in monte tatur commotio: Mons enim Sion, latera aquilonis, civitas regis magni , quae opposita semper invidiae est, et per singulas tentationes dicit: Mei vero pene moti sunt pedes . Cumque in sepultura Jesu, liber qui ex nomine ejus appellatur, expletus sit; rursum in Judicum volumine, quasi vivens resurgensque describitur: et sub
Abbreviated transcription (Latin):
feste relatum dealiis apostolis quoduxores habue¬
rint : &cum deuno scriptum sit acdec&e ristaci¬
tum sntellege debeamus si neuxoribus eosfuisst
dequibus ni hil tale scriptura signific& &ttamen
neni fuisse generatũ: idest denuptiis uirginẽ dele¬
ge euangeliũ dematrimonio castitatẽ ut a prophe¬
ta uirgineur godñs & ad nuntiar&cur & bapci¬
ar&ur : Possumus autẽ dep&ro dicere quod
habuerit socrum eo tempore quo credidit &uxo¬
rem lam non habuerit quã quã legatur iñ sseepiodic
&uxor eius & filia sednunc nobis decanone omne
certamen est x quia ad apostolas pronocauit.
quodprincipes discipline nostrȩ & xp̃iani dog¬
matis duces ur gines non fuerint ut eos interim
concedamus uirgines non fuisse iequeenim hoc
praeter p&ru probaripotest nouerit hoceseo¬

Expanded text:
feste relatum de aliis Apostolis, quod uxores habuefeste relatum de aliis Apostolis, quod uxores habuerint; et cum de uno scriptum sit, ac de caeteris tacitum, intelligere debemus sine uxoribus eos fuisse, de quibus nihil tale Scriptura significet. Et tamen nem fuisse generatum, id est, de nuptiis virginem, de Lege Evangelium, de matrimonio castitatem, ut a Propheta virgine, virgo Dominus et annuntiaretur, et baptizaretur. Possumus autem de Petro dicere, quod habuerit socrum eo tempore quo credidit, et uxorem jam non habuerit, quamquam legatur in περιόδοις et uxor ejus, et filia. Sed nunc nobis de Canone omne certamen est. Et quia ad Apostolos provocavit, quod principes disciplinae nostrae, et Christiani dogmatis duces, virgines non fuerint, ut eos interim virgines concedamus non fuisse neque enim hoc praeter Petrum probari potest noverit hos
Abbreviated transcription (Latin):
& lllud quod in graecis codicibus est: Num quid non habem:
patestatẽ sorores mulieres ueluxores circumducendi Ex quo
appar& de aliis sc̃ĩs dixisse mulieribus quae iuxta morẽ
iudaicum magistris gesua substantia. ministrabant
sicutlegimus ipsi quoquȩ dño factitatũ : Nam & or do uer¬
borũ hoc significat. Num quid non habemus potestatẽ
mandu candi &bibendi aut sorores mulieros circũ¬
ducendi ũbi de come dendo & bibendo ac deministratio¬
ne sumptuũ pra&ȩ mit tit᷑ & demu lieribus sororibus
sicliferturperspiqͥuum est nonuexores intellegi debere
sed eas ut diximus quae desua substantia ãministrabanł
quo d& inu&eri lege desuna mitt illas cribit᷑ quaesoli¬
tasit heliseum recipere & ponere ei mensam & panẽ
res accipimus non mulieres sid quod ad ditur sororestol¬
lit uxores & ostenditeas germanas in spũ fuis se non con¬
iuges: quã quam &cepto apostolo p&ro nonsit mani¬

Expanded text:
et illud quod in Graecis codicibus est: Numquid non habemus et illud quod in Graecis codicibus est: Numquid non habemus potestatem sorores mulieres, vel uxores circumducendi? Ex quo apparet eum de aliis sanctis dixisse mulieribus, quae juxta morem Judaicum magistris de sua substantia ministrabant, sicut legimus ipsi quoque Domino factitatum. Nam, et ordo verborum hoc significat: Numquid non habemus potestatem manducandi, et bibendi, aut sorores mulieres circumducendi ? Ubi de comedendo et bibendo, ac de administratione sumptuum praemittitur, et de mulieribus sororibus infertur, perspicuum est, non uxores debere intelligi, sed eas, ut diximus, quae de sua substantia ministrabant. Quod et in veteri Lege de Sunamitide illa scribitur, quae solita sit Elisaeum recipere, et ponere ei mensam, et panem, res, accipimus, non mulieres, id quod additur, sorores, tollit uxores, et 278 ostendit eas germanas in spiritu fuisse, non conjuges. Quamquam, excepto Apostolo Petro, non sit mani
Abbreviated transcription (Latin):
rum: & ꝑspicue comprobatur eotẽpore quoh& dice ban¬
tur denoe & clanihel &iob ad huc puerũ fuisse danibe¬
lẽ n& habere potuisse filios & filias quossua iustitia
lberarit : Huc usq: delegeuenit adeuangeliũ
erum eius: & consu&a udecor dia non intellegit istas quoq: int̃eos qͥle¬
gi seruerint debuis fenumerari: Neq enim euangelium antecru¬
h abuerint quidem uxores. sed quas eotẽpore acceperant quo
euangelium niesciebant quiad sũpti postea in aposto latum relin¬
qͣunt officiũ coniugale: Nam cum pa&rus & ꝑsona apostolo
sumuste: Responditei dñs: amendico uobis qm̃ nemo est quidi¬
miserit domum autparentes autfratres autuxorem aut
filios pront̃ regnium dĩ qui non recipiat multo plura inseculo
opposuerit ad conprobandũ quod omnes apostoliuxor es
habuerint: Nunquid non habemus potestatẽ mulier esuel
uxores circumducendi quia r̃ NNapud graecas utrũq signi
ficat sicuti c&eri apostoli & cephas & fratres dñi iungat

Expanded text:
rum. Et perspicue comprobatur, eo tempore quo haec dicebantur de Noe et Daniele et Job, adhuc puerum fuisse Danielem, nec potuisse habere filios et filias, quos sua justitia liberaret. Huc usque de Lege. 277 Evangelium crum ejus, et consueta vecordia non intelligit istos quoque inter eos, qui legi servierint, debuisse numerari. Neque enim Evangelium ante cruhabuerunt quidem uxores, sed quas eo tempore acceperant, quo Evangelium nesciebant. Qui assumpti postea in Apostolatum, relinquunt officium conjugale. Nam cum Petrus ex persona Apostolorsumus te: respondit ei Dominus, Amen dico vobis, quoniam nemo est qui dimiserit domum, aut parentes, aut fratres, aut uxorem, aut filios propter regnum Dei, qui non recipiat multo plura in saeculopposuerit ad probandum, quod omnes Apostoli uxores habuerint, Numquid non habemus potestatem mulieres vel uxores circumducendi quia γυνὴ apud Graecos uficat sicut caeteri Apostoli, et Cephas, et fratres Domini, jungat
Abbreviated transcription (Latin):
corporis regnauer in &his quasi principibus fuerint uniuer
ts hi esa uec illum leũẽ nõses scribitur habusse uxoren mõ sen
auum edũs noster : & apostolus Interpra &aturin legeha
bent mosen & proph&as & abadam usque ad nosenreg

Expanded text:
ctusque regnaverint, et his quasi principibus fuerint universctusque regnaverint, et his quasi principibus fuerint universtis Jesu vexillum levemus. Moyses scribitur habuisse uxorem. Moysen autem et Dominus noster, et Apostolus interpretantur Legem: Habent Moysen et Prophetas
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse caecatus: udeamus & consequentia: post euangelii
cir cum cisionem & consecrationem duo decimlapidum
in locoreuelationis : Statim pascha celebratur łmmo¬
latur eis agnus & sanctae terrȩ uescuntur alimentis :
egreditur hiesus occurritei princeps militiae gladiuni
tenens ĩ dest uel procir cum ciso populo pugnare semans¬
trans uel dis secans glutinum nuptiarum similiter queut
mõsi praeceptum suerat & huic dicitur : solue corrigiã¬
caltia mentituilocus enini inquostas terra scã est: quia sic
eratchi armatus &ercitus in tubis sacerdo talibusquasi
ad euangeli cam prae dicationem subty pohieri chomun¬
dus dis eribctur: & ut infinita praeteream: nequȩ enim
nunc mihi propositum est omnia u&eris instrumen¬
ti aperiremisteria : Quinquereges qui lnt̃rarepro¬
to intell& tũ esse ꝑ spiqͣuum quad ante quã dñs
populum suũ educer& & aegypto &circum cide¬
r& eum iusus odoratus gustus auditus tactusq:

Expanded text:
fuisse caecatos. Videamus et consequentia. Post Evangelii fuisse caecatos. Videamus et consequentia. Post Evangelii circumcisionem, et consecrationem duodecim lapidum in loco revelationis, statim Pascha celebratur: immolatur eis agnus, et sanctae Terrae vescuntur alimentis. Egreditur Jesus, occurrit ei Princeps militiae gladium tenens, id est, vel pro circumciso populo pugnare 271 se monstrans, vel dissecans glutinum nuptiarum. Similiterque ut Moysi praeceptum fuerat, et huic praecipitur: Solve calceamentum tuum. Locus enim in quo stas, terra erat Domini armatus exercitus in tubis sacerdotalibus, quasi ad Evangelicam praedicationem sub typo Jericho, mundus subvertitur. Et ut infinita praeteream neque enim nunc mihi propositum est omnia veteris Testamenti aperire mysteria, quinque reges, qui in terra reproto intellectu esse perspicuum, quod antequam Dominus populum suum educeret de Aegypto, et circumcideret eum, visus, odoratus, gustus, auditus, tactusqu
Abbreviated transcription (Latin):
tur in hebreo o see idest saluatar: ipseenim secunđt̃
epistalam iudae saluauit & eduxit populum isrł
Deaegypto & interram repromissionis biduxit:
hic hies ufutuenit adiordanen: aquae nuptiarum:
quae semꝑ inlege fluxerunt: arae factae sunt & ste¬
terunt: & sic cis pedibus ac nudis: populus omnistran¬
siit: & uenit adgal gala ibique secundo est circũ¬
cisus : quod siiux talit teram ac cipimus penitus sta¬
re non potest: si eium duplex haberemus prae¬
putium. uel absci sabellicula iterumnascer&ur:
r& te secunda cir cuicisio haber& locum :
nunc autem hoc significatur quõ hie sus cubrello
euangelispopulum quiꝑ desertum uenerat
circum cidit &circum cidit cuł tello p&ri¬
a inunum tumulum coaceruata & sepulta & terraobru¬
ta & ablatum ob proprium aegrpti & nomen locigabra¬
laquodint̃ pra&atur reue latio ostendunt dumꝰ in prae¬
putio ambulauerit populus ꝑ desertum oculaseius

Expanded text:
tur in Hebraeo, Osee, id est, salvator. Ipse enim, secundum tur in Hebraeo, Osee, id est, salvator. Ipse enim, secundum Epistolam Judae, salvavit, et eduxit populum Israel ex Aegypto, et in terram repromissionis induxit. im ut venit ad Jordanem, aquae nuptiarum, quae semper in Lege fluxerant, arefactae sunt, et steterunt: et siccis pedibus ac nudis populus omnis transiit, et venit in Galgala, ibique secundo est circumcisus. Quod si juxta litteram accipimus, penitus stare non potest. Si enim duplex haberemus praeputium, vel excisa pellicula iterum nasceretur, recte secunda circumcisio haberet locum. Nunc autem hoc significatur, quod Jesus cultello Evangelii populum, qui per desertum venerat, circumcidit, et circumcidit cultello petria in unum cumulum coacervata et sepulta, et terra obruta, et ablatum opprobrium Aegypti, et nomen loci Galgala, quod interpretatur revelatio, ostendunt, dum in praeputio ambularet populus per desertum, oculos ejus