comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tio qr filiũ genint de suba sua. idecp
si poss gigne equalem ⁊ nõ gign̾et.
ĩuitlus eẽt. alia u̾o. que nõ de suba
ꝙͣ. siue ĩ rerum uniu̾sitatẽ. in qua
maior ꝯsumatio expssa ÷. nõ posse cẽ
meliore. qͣm ÷. siuc ideo qr sũme bõa
zata ut milla oĩno honi ꝑfectio ei
desit. siue ido. qr maiuis bonũ. qd̃ ei
teest. care ip̃a nõ naleat: S si ita sũ¬
me bona dr̃. ut nulla ei perfectio bo¬
ni desit. iam c̾atura. c̾atori equafur.
Siu̾o ideo nõ po̾t melior et qr bonũ
amplius. qd̾ ci dcest. tape ip̃a nõ ua¬
let. Iam hec ip̃m nõ posse. defectionis
si fiat capax melioris boni. qd̃ ip̃e po¬
test. qui eam fecit. pot̃ ergo d̾s meli
cisse. qui nec peccare poss. nec uellet.¬
⁊ si talem feciss: quis dubitat eũ me¬
liorem fuisse: Exͣ p̃clictis ꝯstat. ꝙ põt
deus. ⁊ alia fac̾e. ꝙͣ facit. ⁊ que facit.
meliora ea fac̾e. ꝙͣ facit. Utrũ alio ł
meliori mõ possit fac̾e quam fa

Expanded text:
it de substantia sua. Ideoque si posset gignere aequalem et non gigneret, invidus esset; alia vero quae non de substantia quam sive etiam rerum universitatem, in qua major consummatio expressa est, non posse esse meliorem quam est? Sive ideo quia summe bona est, ita ut nulla omnino boni perfectio ei desit; sive ideo quia majus bonum quod ei deest, capere ipsa non valeat. Sed si ita summe bonum dicitur, ut nulla ei perfectio boni desit, jam creatura Creatori aequatur. Si vero ideo non potest melior esse, quia bonum amplius quod ei deest, capere ipsa non valeat, jam hoc ipsum non posse defectionis si fiat capax melioris boni, quod ipse potest qui eam fecit. Potest ergo Deus meliocisse, qui nec peccare posset, nec vellet; et si talem fecisset, quis dubitat eum meliorem fuisse? Ex praedictis constat quod potest Deus et alia facere quam facit, et quae facit meliora ea facere quam facit. 3. Utrum alio vel meliori modo possit facere quam facit.
Abbreviated transcription (Latin):
dignitas. sic una ĩiuria. S siquis corꝑis
spetie deceptus hũani: remissius aliqͥd
sp̃t̃ dignitatẽ. maiestatẽ a põitatẽ abne¬
get sempit̾nã. ⁊ putet nõ in sp̃u dei ci¬
ci demonia s in beelzebub. nõ põt ibiex
hortatio eẽ uenie. ubi sacrilegii pleni¬
tudo ℥. Satis aꝑte hic explicat᷑. qd̾ sit

Expanded text:
dignitas, sic una injuria. Sed si quis corporis specie deceptus humani remissius aliquidSpiritus dignitatem, majestatem et potestatem abneget sempiternam, et putet non in Spiritu Dei ejici daemonia, sed in Beelzebub, non potest ibi esse exhortatio veniae, ubi sacrilegii plenitudo est. Satis hic aperte explicatur quid sit
Abbreviated transcription (Latin):
in li. relt. rememoras aliquid adcliciẽ¬
clũ ibi fore. nec asserendo se cdixisseraꝑit.
ita clicẽs. Qr quidẽ nõ ⁊firmaui. qm̃ hoc
putare medixi. S tñ adiciend̾ fuit si
in hac scełate mentis ꝑu̾sitate. finiret
hanc uitã. qũ de quocumq pessimosi
hac uita estituto/ nõ ⁊ desꝑand̾. net ꝓ il
lo imprudent᷑ ł oratur.de quo ñ desꝑa¬
tur. hiͦs u̾bis insimiatur. ptãm ymis¬
sa diffinitõe descͥptum. tũc solũ debere
desꝑand̾ in hac uita. ⁊ id̾o pro om̃i eĩ
orandũ. uñ illd̾ iohisͤ. Non pro eo di¬
coait quis oret sit accipiend̾ uid̃. uty
aliquo pocante ad mortemuł in sp̃m¬

Expanded text:
 c. 9, rememorans, aliquid adjiciendum ibi fore, nec asserendo se dixisse, aperit, ita dicens: Quod quidem confirmavi, quoniam hoc putare me dixi. Sed tamen addendum fuit si in hac scelerata mentis perversitate finierit hanc vitam, quoniam de quocumque pessimo in hac vita constituto non esratur de quo non desperatur. His verbis insinuatur peccatum praemissa definitione descriptum, tunc solum debere desperandum est in hac vita, et ideo pro omni esse orandum. Unde illud Joan. 5: Non pro eo dico ut quis oret, sic accipiendum videtur, ut pro aliquo peccante ad mortem vel in Sp
Abbreviated transcription (Latin):
sit ignoscend̾ pct̾anti si peniteat. S qr
tanta ⁊ labes pcã illius ut depͥcancli
hũilitatẽ. subire nõ possit.⁊̃ si poc̾m su¬
um. mala ⁊scĩa agnosc̾e.⁊ ãnũciare to¬
gatur. ut iudas. tũ lixit. pettaui. faci

Expanded text:
sit ignoscendum peccanti si poeniteat, sed quia tanta est labes peccati illius, ut deprecandi humilitatem subire non possit, etiam si peccatum suum mala conscientia agnoscere et renuntiare cogat
Abbreviated transcription (Latin):
miscibile. nõ quin aliqñ dimitat᷑.
s qr uix ⁊ raro ac cdifficult̃ climittit᷑.
siõ .n. soluit tristallus nͥ uehemẽti spt̃
ĩpet. Alii uͥo tͣclũt. nõ qͣmlibet obsti¬
nationẽ. uł desꝑationẽ appellari pcc̃m

Expanded text:
missibile, non quin aliquando remittatur, sed quia vix et raro et difficulter dimittitur. Non enim solvitur cristallus, nisi vehementi spiritus impetu. Alii vero tradunt non quamlibet obstinationem vel desperationem appellari peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
hec mõ facta ÷. Stans corã femina. ho¬
stis suꝑbꝰ. nõ andet inu̾ba ꝑsuasionis
exire. metues dep̾hendi: s sub int̾roga¬
cione. eam agrediturut ex rensione
Ecollig̾e̾s. qͣliter in malicia ꝓced̾e poss
Cur inquit p̾cepit uob̾ d̾s. ut nõ come¬
deretis. de oĩ ligno ꝑadisi. Rensio muli

Expanded text:
hoc modo facta est: Stans coram femina hostis superbus non audet in verba persuasionis exire, metuens deprehendi, sed sub interrogatione eam aggreditur, ut ex responsione colligeret, qualiter in malitiam procedere posset. Cur, inquit, praecepit vobis Deus, ut non comederetis de omni ligno paradisi? Cui
Abbreviated transcription (Latin):
asensum poc̾i delinet. ⁊ talis teptatio
t̃ fit ab aclũsano. Intior u̾o tempta¬
cio ⁊ qñ iͥnsibilit̾ malũ nob̾ extͥnsecus
sugg̾itur. ⁊ ħ temptatio aliqñ fit ab ho¬
ste aliqñ a carne. Nã ⁊ diaꝰ ĩuisibilit̾
mala sugg̾it. ⁊ ex carnis cormuptõe. sb̾¬
orit̾ motus illicitus ⁊ titillatõ pͣua.
Ideoq tẽpratio que ex carne ⁊ nõ fit

Expanded text:
linet, et talis tentatio tantum fit ab adversario. Interior vero tentatio est quando invisibiliter malum nobis intrinsecus suggeritur, et haec tentatio aliquando fit ab hoste, aliquando a carne. Nam et diabolus invisibiliter mala suggerit, et ex carnis corruptione suboritur motus illicitus et titillatio parva. Ideoque tentatio quae ex carne est non fi
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ⁊ malũ. Attende ordinẽ. ⁊ ꝓgressũ.
hũane ꝑclitõis. Primo d̾s dix̾at. Qua¬
cũ die comederitis ex eo: morte mori¬
emini. Deinde mlr tlixit. ne forte mo¬
namur. Nouissime ẜpens dixit. neqͣ¬
ꝙͣ moriemini. Deus affirmauit. Mlr̃
boli qui ut facilius ꝑsuaderet malũ
remouit ⁊ bonũ in pollitito dupplicauit.
i ad suam ꝑsuasionẽ pleniter
suffulciendã.i. ut malũ qd̾ ĩten¬
cebat. lib̾e ꝑsuad̾et. ⁊ malũ qd̃ mulier
timuit. aiegando remouiti ⁊ ꝓmissio¬
nẽ addit. ⁊ ut eiꝰ ꝑsuasio cicius rec iꝑe¬
tu. ꝓmissionẽ clupplicauit. Unã nani

Expanded text:
de ordinem ad progressum humanae perditionis. Primo Deus dixerat: Quacunque die comederitis ex eo, morte moriemini. Deinde mulier dixit: Ne forte moriamur. Novissime serpens dixit: Nequaquam moriemini. Deus affirmavit; mulier boli, qui, ad facilius persuadendum, malum removit, et bonum in pollicito duplicavit. Qui ad suam persuasionem pleniter suffulciendam, id est, ut malum quod intendebat libere persuaderet, et malum quod mulier timuit negando removit, et repromissionem addidit: et ut ejus persuasio citius reciperetur, promissionem duplicavit. Unam nempe
Abbreviated transcription (Latin):
deus maneat. qr utiz dilectionẽ din
clicerat. statim uolens de hac resa¬
pertius aliquid eloquianquit. In¬
hec cognoscimus qr in ip̃o manemꝰ.
⁊ ip̃e innobis. qr de sp̃u suo declit no¬
bis. Sc̃us ita sp̃t. de quo nob̾ declit.

Expanded text:
Deus maneat, quia utique dilectionem Deum dixerat: statim volens de hac re apertius aliquid eloqui: In hoc, inquit, cognoscimus quia in ipso manemus, et ipse in nobis, quia de Spiritu suo dedit nobis. Sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
sionis. s ut mĩster. net tñ sñ dõ anc¬
nistĩaht̃ ext̾ius saficare. itai mistĩo hi¬
beret int̾ius mũdare. ⁊ sicut illud fat̃
do̾ auttore. qui cũ eoa in eo oꝑat᷑ illd̾ ex¬
terus. ita mt̾ius mu̾daret. d̾o auctore.
qui eius ũbo. uelud quodã mĩstĩo nr̾e.

Expanded text:
t minister, nec tamen sine Deo auchabet exterius sanctificare, ita in ministerio haberet interius mundare; et sicut illud facit Deo auctore, qui cum eo operatur illud exterius, ita interius mundaret Deo auctore, qui ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ẜmis elicit se baptizare. recte dicit. set
bonussiue malus baptizet. Inde ĩne¬
mo clicit bap̃s meus. tũ tũ dicat. eũn¬
geliũ meũprudẽtia meaditet ħ sita¬
lius alio oꝑatur m euͣngłiz ando. ⁊ ali
alio prudencior. alius alio a: magis.
minis ue. laptizat᷑. siue ab infĩore. sũ
a maiore baptizetur. dici nõ põt. q̃ fint

Expanded text:
servus dicit se baptizare, recte dicit, sed bonus sive malus baptizet. Inde etiam nemo dicit, baptismus meus, cum tamen dicat Evangelium meum, prudentia mea, licet silius operatur in evangelizando, et alius alio prudentior est. Alius autem alio magis minusve baptizatus sive ab inferiori sive a majori baptizetur, dici non potest. 3. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
baptizant. utrũ rebaptizãdi st̃.
cũq sit. qui baptizat. si ẜsiatur forma
lum sumit. ñ d᷑ baptizari. uñ beda̾.:
Siue hr̃titus. sine scismatitꝰ. siue faci¬
norosus qułisꝙͣ. in ⁊fessione sc̃ẽ ti

Expanded text:
antur utrum rebaptizandi sint, icumque sit qui baptizet, si servatur forma lum sumit non debet rebaptizari. Unde Beda: Sive haereticus, sive schismaticus, sive facinorosus, quisque in confess
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ alii quidã qui dr̃c uident᷑i ab hr̃tius¬
tat. nõ posse tratli bap̃m. ⁊ cos eẽ rebapti¬
zandos. cũ ueniũt ad ecc̃am. qui ab
illis dñr bapͥtizati s hic de illis um
⁊ qui exͣ forͣm eccẽ. baptizare presu¬
mũt Mypriassus tñ ibi a u̾itate de¬
uiasse uidr̃. qui ait de hr̃tico. qũo a
cũ tetig̾it ĩmundꝰ. ĩmunda erũt.
quis põt dart. qd̾ ip̃e nõ ht̃ ht g ͦ exig¬
norãcia eũ dixisse. aug. ismuat. dis¬
tes. martirẽ cyprianũ głosum. qui a¬
pud hr̃ticos. uł sasmatitos. datum
bap̃m. nolebat cognostedũ eos nimiᷤ
detestaretur. tanta eiꝰ m̃ita.us ad
triumphũ martirii secuta st̃. ut ⁊̃ ca¬
nitatis. q̃ excellebat luce. obubratio
illa fugaretur E siquid purgand̾
erat. passõnis falce tolleretur. nͥ no
qui bapi u̾itatẽ. ⁊ hr̃ticoꝵ iniquita¬
tẽ agnoscimꝰ. ido cypriano melio¬
res sumꝰ. sic net retro. qr gentes iu¬

Expanded text:
 alii quidam, qui dicere videntur ab haereticis non posse tradi baptismum, et eos esse rebaptizandos cum veniunt ad Ecclesiam, qui ab illis dicuntur baptizati. Sed hoc de illis verum est, qui extra formam Ecclesiae baptizare praesumunt. Cyprianus tamen ibi a veritate deviasse videtur, qui ait de haeretico: Quomodo ue tetigerit immundus, immunda erunt; quis potest dare quod ipse non habet? Hoc vero ex ignorantia eum dixisse Aug. innuit dicens: Martyrem Cyprianum gloriosum, qui apud haereticos vel schismaticos datum Baptismum nolebat cognoscere, cum eos nimis detestaretur, tanta ejus merita usque ad triumphum martyrii secuta sunt, ut et charitatis qua excellebat luce obumbratio illa fugaretur, et si quid pugnandum erat, passionis falce tolleretur. Nec nos qui Baptismi veritatem et haereticorum iniquitatem agnoscimus, ideo Cypriano meliores sumus, sicut nec Petro, quia gentes ju
Abbreviated transcription (Latin):
Renero. si mesius int̾o. si pauꝑes largiꝰ
sustentau̾o. si cantate ardenciꝰ flagra¬
uero. Qs ur̃m ita desipit ut huic ho¬
minidicat. nich tibi ista imposterũ ꝓ¬
derũt. uade saltẽ huiꝰ uite suauitate
fruere. Au̾tat d̾s tam ĩmanẽ sacri¬
legamq demẽciam. It idhes crisosto¬
inus. de reꝑatõe lapsi. Talis michi
trede talis÷ erga hoĩes pietas dei. nũ¬
rum. ⁊ inde tñ uelit ren̾ti ad uirtu¬
tis uianis suscepit libent̾ ampletti¬
tur. ⁊ facit oĩa qͣtinus ad priorẽ re¬
uocet statũ. Ꝙq ÷ ad huc p̾stantius.
ieminẽtuis. ⁊̃ si nõ potuit quis ex¬
plere omnẽ satisfaciendi orclinẽ.
gestam. nõ respuit pnĩam. suscipit

Expanded text:
evero, si melius vixero, si pauperes largius sustentavero, si charitate ardentius flagravero; quis vestrum ita desipit, ut huic homini dicat: Nihil tibi ista in posterum proderunt; vade, saltem hujus vitae suavitate fruere? Avertat Deus tam immanem sacrilegamque dementiam. Item Joan. Chrysost., de Reparatione lapsi: Talis, mihi crede, talis est erga horum, et inde tamen velit reverti ad virtutis viam, suscipit, et libenter amplectitur; facit omnia, quatenus ad priorem revocet statum, et, quod est adhuc praestantius et eminentius, etiamsi non potuerit quis explere omnem satisfaciendi ordinem, gestam non respuit poenitentiam; susc
Abbreviated transcription (Latin):
quosdam hr̃ticos. qui pectantib post
hapm. semel tm̃ dicebant utilem cẽ
semel peccantib post bap̃m. ualeat pe¬
intencia. nõ tñ sepe pectantib. prode¬
rit itata. Alioquin remissio. ad itc̃m
eẽt incitatio. Dicũt .n. quis ñ semꝑ
pectaret. si semꝑ redire poss: dicũt
enĩ cdñm incitatorem malisi sẽper
stant enĩ. ei młtum pcc̾a displicere.¬
S qui semꝑ pͥsto  ÷ ea destruere. Si ei a
maret.nõ ita semper ea destrueret.
Idem ad macedoniu. iiig. io ma
tas aliqͣndo progreditur aliqñ ut ĩ
mittant. ⁊ tr̃ d̾s fatit ⁊̃ suꝑ tales.
orin solem suũ. nec minus tribu

Expanded text:
quosdam haereticos, qui peccantibus post baptismum semel tantum dicebant utilem essesemel peccantibus post baptismum valeat poenitentia, non tamen saepe peccantibus proderit iterata; alioqui remissio ad peccatum esset incitatio. Dicunt enim: quis non semper peccaret, si redire semper posset? Dicunt enim Dominum incitatorem mali, si semper stat enim multum ei peccata displicere, qui semper praesto est ea destruere. Sed si ea amaret, non semper ea destrueret. Item ad Macedonium, epist. 54: tas aliquando progreditur, ut etiam posmittant. Et tamen Deus facit etiam super tales oriri solem suum, nec
Abbreviated transcription (Latin):
Non alio magnus. alio deus ⁊: s eo
magnus quo deusz. qr non aliud
illi est magnũ: esse: aliud deum eẽ.
Eadem quippez eius magnitudo. que
uirtus. ⁊ eadem eẽricia. que magni¬
tudo. pater igitur ⁊ filius. simul u¬
na eẽncia: ⁊ una magnitudo. Ita ĩ
potencia deieẽncia cliuina est. Uñ an
tas. ⁊ potencia dei deus ip̃e. Et̾nitaᷤ
quoq dei eẽncia diuina est. qd̾ aug̃
ostendit suꝑ illum locum psalim.
In illa erunt ann dei. qui nõ tͣnse¬
anm dei: aliud ip̃e. S anni dei eter¬
nitas dei est. et̾nitas u̾o ip̃a sub̾a dei
est: nicħ̾ habens mutabile. Incõcusse.
igitur teneamus. qd̾ unum ⁊ idem

Expanded text:
Non alio magnus, alio Deus est; sed eo magnus, quo Deus, quia non est illi aliud magnum esse, aliud Deum esse. Eadem quippe ejus magnitudo est, quae virtus; et eadem essentia, quae magnitudo. Pater ergo et Filius simul una essentia, et una magnitudo. Ita etiam et potentia Dei, essentia divina est. Unde tas et potentia Dei Deus est. Aeternitas quoque Dei essentia divina est. Quod Aug. ostendit super illum locum Psal.: It, sanctis. In illa erunt anni Dei qui non transeanni Dei, aliud ipse; sed anni Dei aeternitas Dei est. Aeternitas vero ipsa Dei substantia est, nihil habens mutabile. Inconcusse ergo teneamus quod unum et idem
Abbreviated transcription (Latin):
ait aug̾. in li. de fide ad petrum. breui¬
ter aꝑiens. qũo intelligatur eqͣlitas.
decet. Nullus horum aluraut prece¬
dit et̾nitate: aut excedit magnitu¬
dine. aut suꝑat pot̾tate: qr nec filio.
ne a te unitatem ꝑtinet. aut ant̾i¬
or. aut maior est pater. nec filius. sp̃u
sc̃o. Et̾num quippe. ⁊ sine initõ est. ꝙ¬
filius de pr̃ĩs natura existit. ⁊ et̾num
acsine mitioꝵ. qr sp̃s .s. de natura pa¬
tris filiiq ꝓcetlit. Ob hoc ergo. tres u¬
qr una ꝓrsus et̾nitas. una ĩmẽsitas.

Expanded text:
inus in libro De fide ad Petrum breviter aperiens quomodo intelligatur aequalitas, docet. Nullus horum alium aut praecedit aeternitate, aut excedit magnitudine, aut superat potestate; quia nec Filio rae unitatem pertinent, aut anterior, aut major est Pater; nec Filius Spiritu sancto. Aeternum quippe est et sine initio, quod Filius de Patris natura exstitit, et aeternum ac sine itris et Filii procedit. Ob hoc ergo tres rquia una prorsus aeternitas, una immensitas,
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur ostendiꝙ ꝓprie solus deus
dici debeat tota trintas. ⁊ hec tripa¬
telligitur cum apłs dicit. beatus ⁊¬
ribi. Inusibiliꝰ soli deo. Non .n. hec
de solo pr̃e accipienda sunt ut ⁊ten¬
Aat maximinus. ⁊ alii hrͣtici. s de t̾¬
nitate. Sicut il

Expanded text:
idetur ostendi quod proprie solus Deus dici debeat tota Trinitas. Et haec Trinitelligitur cum Apostolus 1: Invisibili soli Deo. Non enim de solo Patre haec accipienda sunt, ut contendebat Maximinus et alii haeretici, sed de Trinitate. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
que scd̾m deũ÷ ac uerus a p̃cipius cult᷑
enisz. Si ergo colat mẽs hoĩs deu̾. cuiꝰ
ab eo capax fc̃a z. ⁊ cuiꝰ ẽẽ particeps põt.
sapiẽs ip̃a fit. ⁊ ñ sua luce. s sũme illiꝰ
lutis ꝑticipatõe. sapiẽs sit. Ista gͦ hoĩs
sapĩa a⁊̃ dei z u̾mptũ nõ ita dei zait ea sa

Expanded text:
um Deum est, ac verus et praecipuus cultus ejus est. Si ergo colat mens hominis Deum cujus ab eo capax facta est, et cujus esse particeps potest, sapiens ita fit, et non sua luce, sed summae illius lucis participatione sapiens fit. Ista ergo hominis sa
Abbreviated transcription (Latin):
ter ⁊ filius ⁊ sp̃t sc̃s ⁊ hec trinitas urnꝰ
tura intelligitur. qd est sumu tonu
qd̾ purgatissimis mẽtib c̾uitur/ax¬
tis .n. hũane acies inualidal intam
exceslenti luce nõ figitur nisi ꝑ uis¬
tͣiiam fidei emũdetur. In eod̾. No ap¬

Expanded text:
 haec Trinitas unius tur et intelligitur, quae est summum bonum, quod purgatissimis mentibus cernitur. Mentis enim humanae acies invalida in tam excellenti luce non figitur, nisi per justitiam fidei emundetur. De ha
Abbreviated transcription (Latin):
se fides. ita habeat. demõstrand̾ deñd̾
sitionib satiffacientes: masuetos
p̃lenus mstruamꝰ ⁊ illi si nequiue¬
rnt inuenire qd̾ querũt: de suis
mentib itous ꝙ̃ de ip̃a u̾iate. uł

Expanded text:
m fides ita se habeat, demonstrandum est. Desitionibus satisfacientes, mansuetos plenius instruamus, et illi si nequiverint invenire quod quaerunt, de suis mentibus potius quam de ipsa veritate,
Abbreviated transcription (Latin):
sũmo bono. ita ⁊ de uoluntate bona
elicimus. Uñ aug̃. in li .x. deu. ait.
u̾oluntas ÷ per qͣm fiuimur. ĩtai ꝑ
uiitutes fruimur. nõ eis nisi forte
aliqͣ uuirtus sit deus ut caritas. de qua
post tractabitur. Epylogus.
reb sp̃alit̾ tractauim: hec sũ¬
ma ẽ ꝙ alie sunt quib fruend̾. alie
quib utend̾. alie que fruunt᷑. ⁊ utũ¬
tur. ⁊ int̾ eas quib utend̾ est: ⁊̃ que¬
clum ℥. ac primũ de reb quib fruen

Expanded text:
 de voluntate bona dicimus, unde Aug. in lib. 10 de Trin. ait: Voluntas est per quam fruimur; ita et per virtutes fruimur, non eis, nisi forte aliqua virtus sit Deus, ut charitas; de qua post tractabitur, dist. 71, rebus specialiter tractavimus, haec summa est: Quod aliae sunt quibus fruendum est, aliae quibus utendum est, aliae quae fruuntur et utuntur, et inter eas quibus utendum est, etiam quaendum est: ac primum de rebus quibus fruen
Abbreviated transcription (Latin):
ait. d̾s op̃e. cui reruĩ ÷ sũma põitas. cũ
sũme bonus sit. nullo mõ sin̾et a liqͥd
demalis bona fac̾e. ꝙ mala nulla ꝑ¬
mitt̾e ex hoc itaq sensudt̃m ÷. ac ue

Expanded text:
ait: Deus omnipotens, cui rerum est summa potestas, cum summe bonus sit, nullo modo sineret aliquid de malis bona facere, quam mala nulla permittere. Ex hoc itaque sensu dictum est ac ve
Abbreviated transcription (Latin):
tiant. ⁊ ꝑ exortismos ac cet̾a ecc̃astice
liscipline munimina. mĩstri eccẽ. ta¬
les sanare ꝓcurẽt. qd̾ si nõ potuint: se¬
parari ualebũt. S postꝙͣ alias nup¬
cias expetierint. illis nuẽtib quibus
iuncte fu̾int. priorib  quo reliq̃rant.

Expanded text:
ciant, et per exorcismos ac caetera ecclesiasticae disciplinae munimina ministri Ecclesiae tales sanare procurent. Quod si non potuerint, separari valebunt. Sed postquam alias nuptias expetierint illis viventibus quibus post junctae fuerint, prioribus quos reliquerant
Abbreviated transcription (Latin):
patri uł filio. donabilis ꝓcessit. sic̃ ⁊
nobis tm̃ datus ÷. ⁊ filius u̾e datus
⁊ nobis. ⁊ ab et̾no ꝓcessit a pre. non
ut donabilis tm̃: s ut genitus. qui
genitus. s tm̃ ut donũ. Donum a
semper fuit. nõ solum qr donabilis.
nũ erat: ⁊̃ anteqͣm daretur. Ideoq
donabilis. s aliter donabilis ꝙͣ fili¬
us. Nam ⁊ alit̾ datus a alit̾ ꝓcessit.
qͣm filius. filii .ni. ꝓcessio genitura
est. uel natiuitas. Sp̃t sancti u̾o pro¬
cessio. natinitas non ꝑ. utraq uero
ineffabilis z. Ꝙ sicut filius nascen

Expanded text:
lio, donabilis processit, sicut et nobis tantum datus est. Et Filius vere datus est nobis, et ab aeterno processit a Patre non ut donabilis tantum, sed ut genitus qui egenitus, sed tantum ut donum. Donum autem semper fuit, non solum quia donabilis, num erat, etiam antequam daretur, et ideo donabilis est; sed aliter donabilis quam Filius; nam et aliter datur, et aliter processit quam Filius. Filii enim processio genitura est, vel nativitas; Spiritus sancti vero processio, nativitas non est; utraque vero ineffabilis est. 6. Quod sicut Filius nascen
Abbreviated transcription (Latin):
a patre . filio. uela filio. pri: s qr ab
eterno ꝑcessit donabilis. Querit au
donabilis. Ped quentur. cui dona¬
bilis. utrum pr̃i. ⁊ filio. antm̃ nobis:
qui nondũ eramus. Si & nõ erat
donabilis pr̃i ⁊ filio: s tm̃ nobis. et
ex eo donum erat. qr sic donabilis ꝓ¬
cedebat. Uidetur ꝙ filius eadem rõne.

Expanded text:
Filio, vel a Filio Patri, sed quia ab aeterno processit donabilis. 5. Quaeritur cui donabilis. Sed quaeritur cui donabilis; utrum Patri et Filio, an tantum nobis qui nondum eramus. Si autem non erat donabilis Patri et Filio, sed tantum nobis, et ex eo donum erat, quia sic donabilis procedebat, videtur quod Filius semper eadem
Abbreviated transcription (Latin):
donari. ex eadem ratione uidetur sp̃t
scũs dici datuma donũ¶ hec ⁊̃ uidetur
sc̃m̃. donũ appellari: qr datur Si a ex
eo tm̃ appellatur donũ qr dat: nõ ab
et̾no fuit donũ. qr nõ datur nisi ex

Expanded text:
ritum sanctum donari, ex eadem ratione videtur Spiritus sanctus dici datum et donum. Hoc etiam videtur sanctum donum appellari, quia datur. Si autem ex eo tantum appellatur donum, quia datur, non ab aeterno fuit donum, quia non datur, nisi ex
Abbreviated transcription (Latin):
Corpus .ni. subsistit. ⁊ ideo sub̾a est. siẽ
sub̾a ꝓprie alici possit. inest in eoaliꝙ.
tanqͣm in subiecto. ⁊ nõ ÷ simplex.
Nefas ÷ antẽ dice. ut subsistat deus.
i subsit bͥonitati sue atq illa boĩtas.
deus sit bonitas sua. s in illo fit tan¬
quã in subietto. unde manifestum
⁊ deum abusiue subam uocari. ut no¬
siłine usitatiori intelligatur eẽncia.
quoo u̾e ac ꝓprie clicitur. ita ut fortas
sinceritas tanta est.ꝙ non est
in ea aliquid qd̾ non sit ip̃e. s idem
est hñs a quos haletur. Unde hylari.
in .uiiii. e an ait. Non ex compositid
deus qui uita est. subsistitn qui uuir¬
tus ÷: ex infumis xtinetur: nec qui
lux estex obscuris coaptaturinec qui
spẽ est. ex clisparib formalis ÷. Cotũ
quod in eo ÷ unũ est ¶ sd̾em in .uiii.li.
detn ͤ non hũano modo ex cõpositis
deus est. ut in eo aliud sit. qd̾̃ abeo
hẽtur. ⁊ aliud sit ip̃e qui habeat. s to¬

Expanded text:
Corpus enim subsistit; et ideo substantia est. Res substantia proprie dici possit, inest in eo aliquid tanquam in subjecto; et non est simplex. Nefas est autem dicere ut subsistat Deus et subsit bonitati suae; atque illa bonitas Deus sit bonitas sua, sed in illo sit, tanquam in subjecto. Unde manifestum est Deum abusive substantiam vocari, ut nomine usitatiore intelligatur essentia, quod vere ac proprie dicitur, ita ut fortasssinceritas tanta est, quod non est in ea aliquid quod non sit ipsa, sed idem est habens et quod habetur; unde Hilar. in lib. 6 de Trin. ait: Non ex compositis Deus qui vita est, subsistit; neque qui virtus est, ex infirmis continetur: neque qui lux est, ex obscuris coaptatur: neque qui spiritus est, ex disparibus formalis est; totum quod in eo est, unum est. Idem in lib. 8 de Trin.: Non humano modo ex compositis Deus est, ut in eo aliud sit quod ab eo habetur, et aliud sit ipse qui habeat; sed to
Abbreviated transcription (Latin):
licẽs. Intelligamus deum qͣntum
possumus. sinc qualitate bonũ sine
qͣntitate magnum. sine indigẽtia
creatorem. sine situ p̾sidentẽ. sine ha¬
bitu omĩa ꝯtinentẽ. sine loco ubiq
totum. sine temꝑe sempitnũ. sine¬
ulla suimutatione. mutabilia faci¬
entẽ. nicħꝙ pacientẽ. Quisquis ita deu
togitat: ⁊ si nondum po̾t oĩo iuerii
quidsit pie tñ caueat. qͣntum põtaliꝙͥ
de illo sentirqd̾ non sit. Ecce si subti¬
liter intendas. ex his atq p̾dictis. aꝑi¬
tur illa p̃clicamenta artis cdlialetice. dei
nature. minime ⁊uenire. que nullis
subiecta est accidentib. unde nõ ꝓprie¬

Expanded text:
ium: « Intelligamus Deum quantum possumus, sine qualitate bonum, sine quantitate magnum, sine indigentia Creatorem, sine situ praesentem, sine situ praesentem, sine loco ubique totum, sine tempore sempiternum, sine commutatione sui mutabilia facientem, nihil patientem. Quod si quis ita Deum cogitat, quid sit; pie tamen caveri quantum potest, aliquid de illo sentire quod non sit. Ecce si subtiliter intendas, ex his atque praedictis aperitur illa praedicamenta artis dialecticae Dei naturae minime convenire, quae nullis subjecta est accidentibus. Unde nec pr
Abbreviated transcription (Latin):
um & hoĩes qui fruunt᷑ dum.
⁊ utunturalus reb res alique
sint. quentur utrũ frui se debeãt an
utimur eo uidetur & michi pp̃ aliud
cliligendꝰ. Qd̾ enĩ ꝓpter se diligend̾
est: in eo ꝯstituitur beata uita quuiꝰ ⁊̃
ponenda non ẽ. qr maledactus qui
hec facit. Ergo si liquide adu̾tas. nec
Si dyxiss tm̃ te fruar. ⁊ nõ addicliss
in adño: uidetur finẽ ddilectionis ac
spem ⁊stituisse meo. s qr illud adcli¬
eit inclño: se fi̾ne᷑ posuisse. eodemq
frui significauit. Cum .n. ut id̾ aug̃¬
ait. homine in deo frueris: deo pociꝰ
ꝙͣ hoĩe frueris. hic querit utrum d̾
Ed cũ d̾s fruatur anurit nobis.
tdiligat nos ait freq̃nter scrip

Expanded text:
m homines qui fruuntur et utuntur aliis rebus, res aliquae sint, quaeritur utrum se frui debeant, an utimur eo . Videtur autem mihi propter aliud diligendus. Quod enim propter se diligendum est, in eo constituitur beata vita, cujus etponenda non est, quia maledictus est qui hoc facit . Ergo Si dixisset tantum te fruar, et non addidisset in Domino, videretur finem dilectionis ac spem constituisse in eo; sed quia illud addidit in Domino se finem posuisse, eodemque frui significavit. Cum enim homine in Deo frueris, Deo potius quam homine frueris. 7. Hic quaeritur an Deus fruatur, an utatur nobis. diligat nos, ut frequenter Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
quo cdiligitanut utẽs an ut fruẽs.
srpcedit ita si fruitur: eget bono nr̃o¬
quod nemo sanus dicit. Ait .n. ꝓpħa.ꝓ¬
bonor meoꝵ nõ indiges. Om̃e.n. lo¬
nũ nr̃m uł ip̃e est. uł ab ip̃o est Nõ¬
etgo fruitur nob̾ s utitur.Si. n. net¬
fruitur nec utit: nõ ĩueno qũo dili¬
nos aliis reb. Nos enĩ res quib uti¬
murad id referimus ut dei bonutate
pfruam. ds uo ad suam conitaterisn̾
ñm refertsille .n. miscretur nr̃ ꝓpt̾
suam bonitatẽ nos a nob̾ inuicẽ pp̃¬

Expanded text:
o diligat: an ut utens, an ut fruens; et procedit ita: Si fruitur, eget bono noquod nemo sanus dixerit. Ait enim PBonorum meorum non eges. Omne erum vel ipse est, vel ab ipso est; noergo fruitur nobis, sed utitur. Si efruitur, nec utitur, non invenio quomodo dilinos aliis rebus. Nos enim res quibus utimur ad id referimus ut Dei bonitate perfruamur: Deus vero ad suam bonitatem usum nostrum refert. ille enim miseretur nostri propter suam bonitate
Abbreviated transcription (Latin):
rmittant᷑. de est .n. fides. ubi uir tũ alia.
uł mlr̃ cum alio coit. hoc igitur bonũ
ita riugio adheret. ut ex eosi assit am¬
plius ⁊mendetur ⁊ingui. si no assit. ñ ĩde
ad nitħetur. Que eĩ aclult̾a est. ñ id̾o con

Expanded text:
comitantur. Deest enim fides, ubi vir cum alia, vel mulier cum alio coit. Hoc ergo bonum ita conjugio adhaeret, ut ex eo, si adsit, amplius commendetur conjugium, si non adsit, non inde annihiletur. Quae enim adultera est, non ideo
Abbreviated transcription (Latin):
adest ⁊ingib. Quidã .n. pari noto xti¬
nẽtiam ẜ̃uatialii pro etatis defectus uł
alfius rei cã. gn̾are nõ nalent. Nec om̃s
spes. que ad religionẽ. ñ rest̾ur. ĩmo ad
hr̃ditariam successionẽ. ut cũ quis he¬
redes t̾rene possõnis hr̃e desid̾at᷑. s spes.
as desid̾ium. quo ꝓles ad hoc q̃ritur. ut

Expanded text:
ibus. Quidam enim pari voto continentiam servant. Alii pro aetatis defectu vel alterius rei causa generare non valent. Nec omnes spes quae ad religionem non refertur, imo ad haereditariam successionem ut cum quis haeredes terrenae possessionis habere desiderat, sed spes ac desiderium quo proles ad h
Abbreviated transcription (Latin):
scĩam hõ petcando. nõ ꝑdidit. sic̃ nec il¬
co in scriptura hõ de hiꝰ nõ eruditur.
s de scĩa aĩe ꝙͣ pectando amisit. De cog¬
atoris. primus hõ fl̃usse creditur.
Cognonit .n. a quo c̾atus fu̾at. nõ eo
pͥsentiam ⁊ templabatur. ñ tñ ita excel¬
lent̾. sicut post hãc uitã scĩ uisuri st̃. n¬
ita ĩ enigmate q̃lit̾ in hac uitauidemus.

Expanded text:
iam homo peccando non perdidit, sicut nec ilco in Scriptura homo de hujusmodi non eruditur, sed de scientia animae quam peccando amisit. 4. De coatoris primus homo habuisse creditur. Cognovit enim a quo creatus fuerat, quadam praesentiam contemplabatur; non tamen ita excellenter, sicut post hanc vitam sancti visuri sunt, neque in aenigmate sicut in hac vita videmus.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s c̾are quos psciebat malos fut᷑os. Sci¬
ebat .Ri. bõĩs ꝓfuturos. ⁊ iuste pro mala
uolũtate puniendos addũt ⁊̃. talẽ ho bi¬
minẽ deb̾et fac̾e. qui noll oĩo peccare.
Concelimꝰ quide meliorẽ naturã ẽ
que oĩno pectare noll. ⁊cedãt ⁊ m̃n¬
cẽ malam.que talis fc̃a ut poss nõ
pectare. si uellet. ⁊ iuste punitã. que uo¬
luntate. nõ ncc̃itate. pectauit. Cũ gͦħ
bona sitalla melior. cur ñ utͣmq face¬
ret. ut ub̾ius laudaret᷑ de utͣꝙilla .n.

Expanded text:
Deus creare quos praesciebat malos futuros; sciebat enim bonis profuturos, et juste pro mala voluntate puniendos. Addunt etiam talem hominem debere facere, qui nollet omnino peccare. Concedimus quidem meliorem naturam esse quae omnino peccare nollet. Concedant e malam quae talis facta est, ut posset non peccare si vellet; et juste punitam, quae voluntate non necessitate peccavit. Cum ergo haec bona sit, illa melior, cur non utramque faceret, ut uberius laudaretur de utraque? illa enim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmisitait qd̾ uellent eẽnt. ⁊ boĩ quidẽ
nõ infructuose. mali u̾o ñ impune
discetionẽ boĩ ⁊ mali. Scĩam quaq reꝵ
ꝯfectioni ⁊gruebat. mox editus ñ in¬
egnie accepisse putatur. ⁊ ad illã non¬

Expanded text:
t boni quidem non infructuose, mali vero non impune discretionem boni et mali. Scientiam quoque rerum rfectioni congruebat, mox conditus non incongrue accepisse putatur. Habuit
Abbreviated transcription (Latin):
hõ primus ante lapsũ. triplici cog¬
Rerũ quippe cognitionẽ hoĩem accepis¬
aliquis. s hõ oĩb aĩantib noĩa ĩpo¬
suerit. ut ostend̾etur ꝙ singulorũ noti¬
tam hõ ip̃ẽ habuit. Que .ni. ꝓpterillũ tre¬
ata erant.⁊ ab illo regenda. ⁊ lisponẽ¬
bus quoꝵ alioꝵq qd̾ aialiũ. d̾s hõi tu¬
ram reliquit et ꝓuidenciã. ut dñatõni
eius subicentur. ⁊ rõni illius gub̾na¬

Expanded text:
o primus ante lapsum triplici cogRerum quippe cognitionem hominem accepisaliquis, sed homo omnibus animantibus nomina imposuerit; ut ostenderetur quod singulorum notitiam homo ipse habuerit. Quae enim propter illum creata erant, et ab illo regenda, et disponenbus. Quorum aliorumque animalium Deus homini curam reliquit et providentiam, ut dominationi ejus subjicerentur, et r
Abbreviated transcription (Latin):
sciebat qr pͥuid t quid boni. de malis e¬
orumicẽt fcurus. Sic .n. eos fecit. ut re¬
linqueret eis. unde aliquid fac̾ent. ⁊ si
culpabilit̾ aliquid fac̾e̾nt allũ de se lau¬
dabilit̾ oꝑantẽ ĩuenirẽt. A se hñt. uolũ

Expanded text:
ia praevidit quid boni de malis eorum esset facturus. Sic enim eos fecit, ut relinqueret eis unde aliquid facerent; quia, si culpabiliter aliquid agerent, illum de se laudabiliter operantem invenirent. A se
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. ⁊ orõ eius fiat in pot̾m. ut ñ solũ e¬
mẽdare nequiu̾it ꝓlitionis nefas. S
ꝓpru hoititlui scelus addid̾it.¶ Caue qͣli¬
ter intelligas illud. ut emẽdare ñ ua¬
leat ꝗd̾ peccauit. ⁊ c.Nõ .n. emendato ħ
intelligenda ÷: rei dẽpte recõpesatõ. s de¬

Expanded text:
io ejus fiat in peccatum, ut non solum emendare nequiverit proditionis nefas, sed proprii homicidii scelus addiderit. Cave qualiter intelligas illud: Ut emendare valeat quod peccavit, etc. Non enim emendatio hic intelligenda est, rei demptae recompensatio, s
Abbreviated transcription (Latin):
ta ꝑsoluat. Nic de illo adult̾io agitur.
ꝙ̾cũ cognato uiriuł cũ cognata uxo¬
ris rmittitur. ñ  aimntẽda uxor ꝓ aliqͣ

Expanded text:
ta persolvat. Hic de illo adulterio agitur, quod cum cognato viri, vel cognata uxoris committitur. 6. Non est dimittenda uxor pro aliq
Abbreviated transcription (Latin):
bitriũ hõĩs. ⁊ ex ip̃o ⁊ arbit̾o ꝓcreatur
⁊ in aĩs bonus affectus sine bonus mo¬
tus mentis. ⁊ hoc ⁊ primũ bonũ hoĩs
meritum. Sient u̾bi gr̃a. ex fidei uit¬
tute a hoĩs arbitrio. gn̾atur inmente.
motus quidã bonus ⁊ remun̾abilis.
s. ip̃m cred̾e̾ ita ex caritate. ⁊ li. ar. Aliꝰ¬

Expanded text:
bitrium hominis, et ex ipso arbitrio procreatur in anima hominis bonus affectus sive bonus motus mentis; et hoc est primum bonum hominis meritum. Sicut, verbi gratia, ex fidei virtute et hominis arbitrio generatur in mente motus quidam bonus et remunerabilis, scilicet, ipsum credere; ita ex charitate et libero a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ̾it᷑ nõ clicit missus cum ab aliquo
cognoscitur ut filius.
it queritur cur pat̾ nõ dr̃ missꝰ.
cum ex tp̃r a quayͣ cognoscitur.
sicut filius. ad qd̾ dicimius. qd̾ in

Expanded text:
Pater non dicitur missus, cum ab aliquo cognoscitur, ut Filius? Hic quaeritur cur Pater non dicitur missus, cum ex tempore a quoquam cognoscitur, sicut Filius. Ad quod dicimus quia in
Abbreviated transcription (Latin):
sionis filii. ⁊ scłm alt̾m semel
tm̃ missus ÷ dei filius: scłm alt̾m
sepe missus ÷. ⁊ mittitur cotulie. Nã
scłm alt̾m missus est ut sit homo ꝙ
mittitur. ut sit cum hoĩe. Qũo toti¬
clie mittitur ad stõs ꝗ missus est e ti¬
am ante incarnationẽ ad om̃s scõs.
qui ante fu̾nts⁊ ⁊̃ ad angłos. unde
ut sit cum hoĩe. aliter missa est ut
ret angłos. nec ut eẽt angłs. nec ut
ess cum hoĩb uł in hoĩb ut antea.
in patrib erata in ꝓpħis. s ut ipsũ
alt̾m incdum dr missus ĩmund̾.
sccł̾m alt̾m non.
ret̾ea notanilũ est ꝙ cum his
tluob incelis mittatur filius.
do apparuit. Unde aug̃. in eodẽ li. ait.
mitti quidẽ dr̃. s nõ inhũc mũcdũ.
Non .ii. sensibilit᷑ apparet .i. corporeiᷤᷤ
sensib p̾sto ÷. Nam ⁊ nos scłm ettiã¬

Expanded text:
 semel tantum missus est Dei Filius, secundum alterum saepe missus est, et mittitur quotidie. Nam secundum alterum missus est ut sit homo, qmittitur ut sit cum homine, quando quotidie mittitur ad sanctos, et missus est etiam ante incarnationem, et ad omnes sanctos qui ante fuerunt, et etiam ad angelos. Unde ut sit cum homine, aliter missa est ut ret angelos, nec ut esset angelus, nec ut esset cum hominibus vel in hominibus, ut antea in patribus erat et in prophetis, sed ut ipsum alterum modum dicitur missus in mundum, secundum alterum non. Praeterea notandum est quod cum his duobus modis mittatur Filius, do apparuit. Unde Aug., in eisdem lib. et mitti qui dicitur, sed non in hunc mundum, non enim sensibiliter apparet, id est, corporeis sensibus praesto est. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
liter mundo apparuit: carne indu¬
tus. uł cumse in aĩas pias sit tͣns¬
fert.ut ab eis ꝑcipiaturat cognosca¬
tur. hos luos missionis modos aug̃
aperte clistinguit. in .iiii. li. de tri. di
cens. Non co ip̃o ꝙ de patre natus

Expanded text:
el cum visibiliter mundo apparuit carne indutus, vel cum se in animas pias sic transfert, ut ab eis percipiatur ac cognoscatur. Hos duos missionis modos aperte August. distinguit in lib. 4 de Trin., c. 20, dicens: Non eo ipso quod de Patre natus
Abbreviated transcription (Latin):
est de sapia. Emitte illam de celis
scĩs tius. ⁊ a sede magnitudinis tu¬
e. ut metum sit.a metum laboret.i.
deceat me laborare: Et tunt unicuiq
mittitur. cum a quaꝙͣ cognoscitur.
atq pcipitur. qͣntum cognostia ꝑcipi
potest ꝓ captu uł ꝓficientis in deum.¬

Expanded text:
ent. 9: Emitte illam de coelis sanctis tuis, et a sede magnitudinis tuae, ut mecum sit et mecum laboret, id est, doceat me laborare. Et tunc unicuique mittitur, cum a quoquam cognoscitur atque percipitur, quantum cognosci et percipi potest, pro captu vel proficientis in Deum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊tlitor d̾s. rõnales sp̃t̃ uaria sorte ꝓ ar¬
bitrio uoluntatis sue clisponẽs illis qͦs
in sua ꝑmitate reliquerat:
sursũ incelo marisionẽ. Illis u̾o quo
corꝑib f̾renis scciau̾at: deorsum in t̾ra.
hĩtacionẽ estituit. utris regulã impo¬
ad id ubi nõ erãt ascend̾ent. tercia. fe¬
cit itaq d̾s hoĩem ex cluppliti sub̾a cor¬
pus de t̾ra finge̾s. Aĩam u̾o de nithi¬
lo facies. Ideo ⁊̃ smnite sũt aĩẽ corꝑib.
ut in eis deo famulãtes: maiorẽ me¬
reant᷑ coronã. post sacͣmentũ tͥnitatiꝰ
de catura triꝑtita agend̾ ÷. ⁊ prius de

Expanded text:
r Deus rationales spiritus, varia sorte pro arbitrio voluntatis suae disponens, illis quos in sua puritate reliquerat sursum in coelo mansionem; illis vero quos corporibus terrenis sociaverat, deorsum in terra habitationem constituit, utrisque regulam impoad id ubi non erant ascenderent. Fecit itaque Deus hominem ex duplici substantia, corpus de terra componens, animam vero de nihilo faciens. Ideo etiam unitae sunt animae corporibus, ut in eis Deo famulantes majorem mereantur coronam. 11. Post sacramentum Trinitatis de creatura tripartita agendum
Abbreviated transcription (Latin):
Tradens deumĩs in cip̃io tepor insuu¬
dũ treasse.⁊ ante demꝑaet̾nalit extitis¬
se. signifita. sap̃ius efnitatẽ: ⁊ oĩpotẽ¬
aam ꝯmendĩs. qu ꝑoluisso fate. qr

Expanded text:
tradens, Deum in principio temporum mundum creasse, et ante tempora aeternaliter extitisse significat, ipsius aeternitatem et omnipotentiam commendans, cui voluisse, facer
Abbreviated transcription (Latin):
lemiosaphat. ⁊ disceptabo ibicũ eis q
huuuis capłi expõne. ita reꝑgi. Ihec qͥ¬
dam puerilit intelligũt ꝙ in ualleis
saphat que ÷ in lat̾e mõtis oliueti.
ris sedebit ⁊tͣlocũ motis oliuetiex qͦ
angłi defe̾nt añ eum signũ crutis. unͣ

Expanded text:
lem Josaphat, et disceptabo ibi cum eis. In cujus capituli expositione ita reperi: Hoc quidam pueriliter intelligunt, quod in valle quae est in latere montis Oliveti dris sedebit contra locum montis Oliveti, ex quo Angeli deferent ante eu
Abbreviated transcription (Latin):
et cur pcipitur hõi ista ꝑfectõ cũ ĩbac d¬
uita eã nemo hẽat. qr nõ recte cili¬
ntur. si quo currend̾  nesciatur. Qũo a
sciretur.si nulliis p̾ceptis ostend̾etur. Et¬
ce hx̃s. cur illud p̾ceptum: qd̾ hic penit᷑
fectionẽ ue. Alia est .n. ꝑfactio curẽtis.
alia ꝑueniẽtis. facit hec mandatu. ut cur¬
sorqui deum ante omnia. et pre om¬
mbus diligit. nec tamen oĩo perficit¬
ũꝙ alt̾m mandatũ in altero est.
ꝓrimo. nec primꝰ sinc d̾o. tliligi põt. Uñ
apss. Om̃e mandatũ legis. dicit ĩstau

Expanded text:
ed cur praecipitur homini ista perfectio, cum in hac vita eam nemo habeat? Quia non recte curritur, si quo currendum est nesciatur. Quomodo autem sciretur, si nullis praeceptis ostenderetur? Ecce habes cur illud praeceptum est quod hic penitus fectionem viae. Alia est enim perfectio currentis, alia pervenientis. Facit hoc mandatum ut cursor, qui Deum ante omnia et prae omnibus diligit, nec tamen omnino perficitum mandatum in altero est. proximo, nec proximus sine Deo diligi potest. Unde Apostolus, omne mandatum legis dic
Abbreviated transcription (Latin):
fliligonda ft̃ s ea sola que uł nob̾ cũ.
societate qͣdam. refu̾ntur ĩ deũ. sic̃ ÷ hõ.
uł angłs. uł ad nos relata. bñficio dei.
per nos inligẽt. ut corpus qd̾ ita pcipi¬
end̾ ÷ diligi. ut ei orcdinate. prudent̾q.
gere totũ ꝓrimũ ⁊ nos totoXA

Expanded text:
genda sunt; sed ea sola quae vel nobiscum societate quadam referuntur in Deum, sicut est homo vel angelus; vel ad nos relata, beneficio Dei per nos indigent, ut corpus: quod ita praecipiendum est diligi, ut ei ordinate prudenterque GERE TOTUM PROXIMUM ET NOS TOTO
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ nõ sͥs mẽbris tĩ meru̾it meruit
quidẽ mẽbris redẽpcionẽ a cliaboloa pet¬
cato a pena ⁊ regni reẜatõem. ut amo¬
ta igͣnesa tuphea. lib̾e pat̾et introitus s ĩ
sibi meruit ĩ passibilitatis ⁊ ĩmortalita¬

Expanded text:
 sed membris tantum, meruerit. Meruit quidem membris redemptionem a diabolo, a peccato, a poena, et regni reserationem; ut, amota ignea romphea, liber pateret introitus; sed et sibi meruit impassibilitatis et immortalita
Abbreviated transcription (Latin):
mata passione metũ calicis tͣnsit̾um. qͥ
nisi eũ bibiss tͣnsire nõ poss. nec finis t̃¬
roris. nisi ꝯsũmata passõe t̾rori succed̾et.
ce infurmitatis scandalũ pelłetur. Intel¬
lige lector his u̾bis. pia diligẽtia ne sĩt

Expanded text:
licis transiturum, qui nisi cum bibisset transire non posset; nec finis terroris nisi consummata passione, terrori succederet: cae infirmitatis scandalum pelleretur. Intende, lector, his verbis pia diligentia ne sint
Abbreviated transcription (Latin):
in motu ꝯsistat. In d̾o a motus millus¬
aliqͣ fĩ ⁊tingit. nulla tñ in ip̃o. uł ĩ eiꝰ
calore. facta mccione. uł mutatõe. ita ex
dei uolũtate. noua hñt cẽ sire muta¬
tione anctoris qui z unui solu ꝓͥnci

Expanded text:
in motu consistat, in Deo autem motus nullusaliqua fieri contingit, nulla tamen in ipso vel in ejus calore facta motione vel mutatione: ita ex Dei voluntate nova habent esse sine mutatione auctoris, qui est unum, et solu
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m auctori non ⁊ ambignũ defuis¬
se. qr sigignenti est infinitũ gignere.
⁊ nascenti ⁊̃ infinitum ÷ nasci. Mecli¬
um enim quid. int̾ natiuitatem deifi¬
lii. ⁊ gn̾ationem dei pr̃is. nec sensus ad¬
mittit. qr ⁊ in gn̾atione natiuitas est.
⁊ innatiuitate gn̾atio est. qr sine utro¬
q neutrũ est. utrumq ergo sine int̾

Expanded text:
 auctori ambiguum defuisse; quia si gignenti est infinitum gignere, et nascenti etiam infinitum nasci est. Medium enim quid inter nativitatem Dei Filii et generationem Dei Patris, nec sensus admittit; quia et generatione nativitatis est, et in nativitate generatio est; quia sine utroque neutrum est; utru
Abbreviated transcription (Latin):
uit cdñs: ꝙ̃ om̃o nõ lib̾auit. Totũ .n.
hoĩem sanauit in salło. qr ⁊ corpꝰ ab
oĩ ĩfirmitate. ⁊ aĩam ab oĩ tagione.
indicas. pentente oportẽ simul dołe
de ol crimine. Scio .ii. dñm ĩnnitũ om̃i
tͥminoso. Quõ ergo quicrimẽ reẜ¬
uat de alio reciꝑet ueniã: Sine amo¬
rẽdeo ⁊seq̃retur ueniã. sine quo ne¬
mo ũꝙͣ ĩuenit grãm. hostis.N. dei
tas infidelitatis ⁊ ab illo. qui iustꝰ¬
nitẽcia .ni. u̾a ad bapĩ puritatẽ cona¬
tur duce. Recte .n. penitẽs. quicqͥd
sorilis. post punficatõem ⁊fcit bap̃i
oportet ꝙ abluat saltẽ. latͥmis mẽ¬
tis. S satis durꝰ ⁊ cuiꝰ mẽtis
dolorẽoculi nõ declarãts S pcc̃o

Expanded text:
omnino liberaverit. Totum enim hominem sanavit in Sabbato, quia et corpus ab omni infirmitate, et animam ab omni contagione; indicans poenitentem oportere simul dolere de omni crimine. Scio enim Dominum esse criminoso. Quomodo ergo qui crimen reservat, de alio recipiet veniam? sine amore Dei consequeretur veniam, sine quo nemo unquam invenit gratiam. Hostis enim Dei tas infidelitatis est, ab initentia enim vera ad baptismi puritatem conatur ducere, recte enim poenitens quidquid sordis post purificationem contraxit, oportet ut abluat saltem lacrymis mentis. Sed satis durus est, cujus mentis dolorem oculi non declarant. Sciat
Abbreviated transcription (Latin):
demonio lib̾asse. ꝑ hoc docet nos nũꝙͣ
.uii. ut oĩa cͥmina simul eicienda doc̾et.
legionẽ u̾o demonũ ab alio eiciens:
nullũ reliquit de oĩb. qui lib̾atũ pos¬
sidet. ostendẽs. si qd̾ ⁊ pt̾a sĩt nulle.o

Expanded text:
daemonio liberasse : per hoc docens nos nunquam septem, ut omnia crimina simul ejicienda doceret. Legionem autem ab alio ejiciens , neminem reliquit ex omnibus qui liberatum poss
Abbreviated transcription (Latin):
si u̾e estis penitẽtes. ⁊ nõ estis irridẽ¬
tes. mutate uitã recc̾ciliamini dõ. pe¬
nitẽciam agis. genua flectis. ⁊ rides.
nitẽs. si gͦ penites: curfaris que male
fenisti: si fetisse penites: noli fac̾e. Si

Expanded text:
si vere estis poenitentes, et non estis irridentes, mutate vitam, reconciliamini Deo. Poenitentiam agis, genua figis, et rides: nitens. Si ergo poenitet, cur facis quae male fecisti? Si fecisse poenitet, nol
Abbreviated transcription (Latin):
dr cantas. que ÷ pr̃is ⁊ filii unio. ita
⁊ nom̃ t̾enet ꝓprie. qd̾ patria filio ⁊¬
munit᷑ quodammodo ꝯgruit. Unde
quit. qua pater cliligit filium.⁊ pa¬
trem diligit filius. ineffabiliter cõ¬
munionem demõstrat amboꝵ. qͥd̾

Expanded text:
r charitas, quae est Patris et Filii unio, ita et nomen tenet proprie, quod Patri et Filio communiter quodammodo congruit; unde quit, qua Pater diligit Filium, et Patrem diligit Filius, ineffabilem communionem demonstrat amborum, quid
Abbreviated transcription (Latin):
Idco ⁊̃ ex uno hoĩe. om̃s cẽ uoluit d̾s ut
cduu cognost̾ent se ab uno et̃. om̃s seͥ ͤ¬
qͣi unũ amarẽt.¬
non de ali stolrors parte formata siti

Expanded text:
iam ex uno homine omnes esse voluit Deus, ut dum cognoscerent se ab uno esse omnes, se quasi unum amarent.non de alia corporis parte formata sit
Abbreviated transcription (Latin):
inde sequit qd̾ a d̾o sit. ut mala fiãt.
Si .n. hec drẽturanctor maloꝵ d̾s eẽ i¬
tellig̾etur. qd̾ ex fiłi manifeste falsum᷑
ostendit᷑. deus ꝓhibet furtũ fi. s fur

Expanded text:
inde sequitur quod a Deo sit ut mala fiant. Si enim hoc diceretur, auctor malorum Deus esse intelligeretur; quod ex simili manifeste falsum ostenditur: Deus prohibet furtum fieri: sed fur
Abbreviated transcription (Latin):
in eodẽ libro a ꝑte explicat.ta dicẽs. Qͥ
omniũ que sunt auctor÷. ⁊ ad cuiꝰ boĩ¬
tatem id ꝑtinet. ut sit omne qd̾ ⁊.bo
ni tm̃imodo cã ÷ quo circa mali auctor
nõz. ⁊ ideo ip̃e sũmũ ÷ bonũ. a quo
in nullo efice. bonũz ⁊ malum  de¬
cli ad nõ etꝰ. qłu ut ita dicam cendi

Expanded text:
io et fine, aperte explicat ita dicens: Qui omnium quae sunt auctor est, et ad cujus bonitatem id pertinet ut sit omne quod est, boni tantummodo causa est. Quocirca mali auctor non est, et ideo ipse summum bonum est, a quo in nullo deficere bonum est, et malum est deendi ad non esse, qui, ut ita
Abbreviated transcription (Latin):
emꝰde idem aug̾. querẽs
nõ eẽ asẜit.in eodẽ libro. sic dicẽsuit sit
hõ det̾ior aut in ip̃o ÷. aut in alioaut
in nichilo. Si in nichilo. nulla cãz. Si
in alio aut in ded. aut in aliquo quo¬

Expanded text:
einde idem Aug., quaest. non esse asserit, in eodem lib. dicens ut si homo deterior, aut in ipso est, aut in alio, aut in nihilo. Si in nihilo, nulla causa est. Si in alio, aut in Deo, aut in alio quo
Abbreviated transcription (Latin):
radet in̾telligenciam nr̃am ut nõ fu¬
erit semꝑ cin ꝓprium est. semꝑ eẽ qd̾
natum est. Nlatum igitur unigenitũ
deum confitemur. s natum ante tẽ¬
pora/nec ante cẽ qͣm natum. nec ante
natum ꝙͣ eẽ. qr nasci qd̃ erat: iam ñ
tm̃ nasci est: s seip̃m demutare nas¬
tendo hic autẽ hũanũ sensum ⁊ ĩtel¬
ligenciam mundi exceclit. Non hoc
capit ratio humane intelligencie. s
prudencie fidelis. ꝓfessio est. ħ de sp̃u¬

Expanded text:
cadet in intelligentiam nostram ut non fuerit semper, cui proprium est semper esse quod natum est? Natum ergo unigenitum Deum confitemur, sed natum ante tempora, nec ante esse quam natum, nec ante natum quam esse, quia nasci quod erat jam, non nasci est, sed seipsum demutare nascendo. Hoc autem humanum sensum et intelligentiam excedit mundi, non hoc capit ratio humanae intelligentiae, sed prudentiae fidelis professio est. DIS
Abbreviated transcription (Latin):
ed inquiet hr̃ticus. Omne qd̾ na¬
tum est. nõ fuit semper. qr in id
Dem᷑o ambigit quin que in rebus
humanis nata sunt: aliqñ non fu¬
crint. s aliud ex eo nasci quod nõ fu¬
it: aliud ex eonatum eẽ qd̃ semꝑ est.
ibi nec semꝑ fuit qui pater est. nec sẽ¬
per pater est. ⁊ qui non semꝑ pat̾⁊: nõ
semꝑ genuit. ubi autẽ semꝑ pater est:

Expanded text:
ed inquiet haereticus: Omne quod natum est non semper fuit, quia in id Nemo ambigit quin ea quae in rebus humanis nata sunt, aliquando non fuerint. Sed aliud est ex eo nasci quod semper non fuit, aliud est ex eo natum esse quod semper est. Ibi nec semper fuit qui pater est, nec semper pater est; et qui non semper pater est, non semper genuit; ubi autem se