comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et ad ficum. et ad iuitem. et ad rubum. Oꝵ
totũ utiq fingitur ut ad rem q̃ intenditur
fidta q uid̃ uarratione. ñ m̃dacii tñ s n̾aci
significatõe ueniatur. Hec dixi pp̃ id qd̾ suͥ¬
ꝑtum est de ihũ. et ip̃e se fuixit longiꝰ ire. ne
quisqña ex hoc uerbo sicut p̾scilliauiste. li¬
citum uolens hr̃e m̃daciũ. insuper eciam
uult intelligere illud fingendo qͥd p̃fig̾a¬
uĩt: actendat quid agendo ꝑfecerit. Longiꝰ
namq postea ꝓfc̃s suꝑ onĩs celos: ñ tñ deẜ¬
tut discipulos suos. Propt̾ hoc significand̾
futurũ diuintꝰ fcm̃: ad psens illud est hũa¬
nitus fictum. Et ĩo significatio uerax in illa
est fictione p̃missa: quia in hac ꝑfectione
illius est significationis u̾tas sb̾ secuta. Ine
gͥ contendat xpm̃ m̃titũ eẽ fingendo: qui
negat eum qd̃ significauit ĩ pleuisse faci¬
endo ¶Quia gͦ ñ inueniunt m̃daces here¬
tici ĩ testam̃ti uoui litt̾is muttanda exem¬

Expanded text:
et ad ficum et ad uitem et ad rubum. quod et ad ficum et ad uitem et ad rubum. quod totum utique fingitur, ut ad rem, quae intenditur, ficta quidem narratione, non mendaci tamen, sed ueraci significatione ueniatur. haec dixi propter id, quod scriptum est de Iesu: et ipse se finxit longius ire, ne quisquam ex hoc uerbo, sicut Priscillianistae, licitum uolens habere mendacium insuper etiam uult intellegere illud fingendo quid praefigurauerit, adtendat, quid agendo perfecerit. longius namque postea profectus super omnes caelos non tamen deseruit discipulos suos. propter hoc significandum futurum diuinitus factum ad praesens illud est humanitus fictum. et ideo significatio uerax in illa est fictione praemissa, quia in hac profectione illius est significationis ueritas subsecuta. ille igitur contendat Christum mentitum esse fingendo, qui negat eum quod significauit inpleuisse faciendo. Quia ergo non inueniunt mendaces haeretici in testamenti noui litteris imitanda exem
Abbreviated transcription (Latin):
oħ aliuid significasset ibc in eo qd longius
ire sefuxit᷑: nũto iudicaretur eẽ m̃daciũ.
orro aũ si bñ intelligatur. et ad id quoduo¬
lurt significare referatur. inuenitur esse
mystiũ. Aliogum erunt cuncta mẽdacia.
tur. Uñ est illa de duob umiꝰ homĩs filiis
filiis. maiore qui mansit ap̃ prem̃ siuim
et minore qui longe qui ꝑegͥnatus est tam
ꝑlixa narratio. In quo gnẽ fingendi. hũa
eciam fc̃a uł dc̃a irratõuabilib aiãncibus
et robus sensu carentib. homines addider̃.
ut eusd̾ modi fictis uarrationib s u̾acibus
significationib. qd̃ uellent ꝯm̃daciꝰ intima¬
Cella uulpecłe. ut per narcationẽ fictam
ad id quod agitur uera significatio refãtur
uinde et esopi tales fabulas ad eum finem
relatas nullus tam meruditus fuit qui
putaret appellanda m̃dacia: sed in lũs qͦ
tacris. sicut in libro iudicum. ligna s̾ re¬
gem requirunt. et loquũtur ad oleam.

Expanded text:
hil aliud significasset Iesus in eo, quod longius hil aliud significasset Iesus in eo, quod longius ire se finxit, merito iudicaretur esse mendacium. porro autem si bene intellegatur et ad id, quod uoluit significare, referatur, inuenitur esse mysterium. alioquin erunt cuncta mendacia, tur. unde est illa de duobus unius hominis filiis, maiore, qui mansit apud patrem suum, et minore, qui longe peregrinatus est, tam prolixa narratio. in quo genere fingendi humana etiam dicta uel facta inrationalibus animantibus et rebus sensu carentibus homines addiderunt, ut eius modi fictis narrationibus, sed ueracibus significationibus quod uellent commendatius intimastela uulpeculae, ut per narrationem fictam ad id, quod agitur, uerax significatio referatur: unde et Aesopi tales fabulas ad eum finem relatas nullus tam ineruditus fuit, qui putaret appellanda mendacia. sed in litteris quoque sacris, sicut in libro Iudicum, ligna sibi regem requirunt et loquuntur ad oleam
Abbreviated transcription (Latin):
gerebat plebis gentiũ iuide p̾missa fu̾at ꝓp̃he¬
qia. populus quẽ ũ cognoui ẜuiuit mͥ. ex lata¬
tus remotus a niuentib tanquã ibi iacebat
ꝑ significatiuam similitudinẽ ubi ille cuuus
uox est. ꝓiectus sum a facie oculoꝵ tuoꝵ. Eo
iõ tanquã nesciretur a xp̃o. et illa qd fuĩt et
iste ubi poĩtus fuĩt. u̾bis in t̾rogantis est fi¬
guratum. ec om̃e uitatũ u̾aci significatõe
m̃dacium. Hinc ẽ eciã illud qd̾ ꝯmemora¬
sti eos dicere. dum̃ ihm̃ postea quã resurre¬
xit ambulasse in itinere cũ duob discipłis
et ꝓpucmͣitib eis castello quo ibant illum
longuis se ire finxisse. ubi enuangelistadi¬
ceus. ip̃e aũ se finxit longuis ire: eclã ipsum
u̾bum posuit quo m̃daces nimiũ delectan¬
tur ut ipune m̃ciantur. qĩ m̾dacium sit
om̃e qd̾ fingitur. cũ ueracit̾ aliud ex auosi¬
gnificandi grã multa fingantur. Si gͦ ui¬

Expanded text:
gerebat plebis gentium, unde praemissa fuerat prophegerebat plebis gentium, unde praemissa fuerat prophetia: populus, quem non cognoui, seruiuit mihi, et Lazarus remotus a uiuentibus tamquam ibi iacebat per significatiuam similitudinem, ubi ille, cuius uox est: proiectus sum a facie oculorum tuorum. et ideo, tamquam nesciretur a Christo et illa, quae fuerit, et iste, ubi positus fuerit, uerbis interrogantis est figuratum et omne uitatum ueraci significatione mendacium. Hinc est etiam illud, quod commemorasti eos dicere \'dominum Iesum, posteaquam resurrexit, ambulasse in itinere cum duobus discipulis, et propinquantibus eis castello, quo ibant, illum longius se ire finxisse\', ubi euangelista dicens: ipse autem se finxit longius ire, etiam ipsum uerbum posuit, quo mendaces nimium delectantur, ut inpune mentiantur: quasi mendacium sit omne quod fingitur, cum ueraciter aliud ex alio significandi causa tam multa fingantur. si ergo ni
Abbreviated transcription (Latin):
quod ꝑferant. q figuias p̾nũciatiuas prtãt
ẽe m̃dacia. eo qd m̾daciis sint aliqũ similia
S cũ referũtur ad eas res pp̃ quas significã¬
das ita frã uł dc̃a sunt: reꝑuintur. significa¬
cõues eẽ ueraces ao ꝑ hoc nullo mõ ẽẽ mẽ¬
dacia. Mendaciĩ est quippe faisa significa¬
tio cũ uoluntate fallendi. Non est aũ faisa
significatio. ubi et si aliud ex auo significa¬
tur: uerum est tũ qd̃ significatur. si recte
intelligatur. Sunt q̃ dam enisdẽ modi eciã
q̃ fluxum sanguinis paciebatur ait. Quis
ie tetigit: Et de lazaro. Uͥ posustis eñ : Sio
quippe int̾rogauit q̃i nesciens: qd̾ utiq scie¬
bat. Ac ꝑ hoc nescire se fuixio: ut aliud ali¬
ud illa uelud ignorancia sua significaret
Que significatio qm̃i uerax erat: m̃daciũ
ꝓfecto ũ erat. Eos namq significanbant.
siue illa fluxũ sanguuns paciens. suie ille mor¬
tuus quatriduauꝰ. quos eciam qui cuncta sci¬
ebat. quodamnõ nesciebat. Namet illa typñ

Expanded text:
quod proferant, quia figuras praenuntiativas putant esse mendacia, eo quod mendaciis sint aliquando similia. Sed cum referuntur ad eas res propter quas significandas ita facta vel dicta sunt, reperiuntur significationes esse ueraces, ac per hoc nullo modo edacia. mendacium est quippe falsa significatio cum uoluntate fallendi. non est autem falsa significatio, ubi, etsi aliud ex alio significatur, uerum est tamen quod significatur, si recte intellegatur. Sunt quaedam eius modi etiam quae fluxum sanguinis patiebatur, ait: quis me tetigit? et de Lazaro: ubi posuistis eum? sic quippe interrogauit quasi nesciens quod utique sciebat. ac per hoc nescire se finxit, ut aliquid aliud illa uelut ignorantia sua significaret. quae significatio quoniam uerax erat, mendacium profecto non erat. eos namque significabant siue illa fluxum sanguinis patiens siue ille mortuus quadriduanus, quos etiam qui cuncta sciebat quodam modo nesciebat. nam et illa typum
Abbreviated transcription (Latin):
iu homines d̾i misi̾cordes fuerũt. Non ẽ ita¬
q ineis remun̾ata fallacia. s beniuo lencia
Benignitas mẽtis: nõ iniquitas m̃cientis.
Sicut .ii. mitũ ab surdũq nõ ẽẽt. si auo priꝰ
tp̃r conmusa ab eis aliqua oꝑa mala d̾s ꝓpt̾
post̾iora opera bona uellet ignosc̾e. ita mixã¬
dũ est ño. qd uno tpr in una cansa d̾s utrũ
conspiciens. id ẽ fcm̃ misicordit̾. fcm̃q fal¬
lacitͦ: et bonũ renuin̾auit. et pp̃ hoc bonum
malum illud ignouit. Si .n. pec̾a q̃ pp̃ carmꝰ¬

Expanded text:
in homines Dei misericordes fuerunt. Non est itaque in eis remunerata fallacia, sed benevolentia; benignitas mentis, non iniquitas mentientis. Sicut enim mirum absurdumque non esset si alio prius tempore commissa ab eis aliqua opera mala Deus propter posteriora opera bona vellet ignoscere; ita mirandum non est quod uno tempore in una causa Deus utrumque conspiciens, id est, factum misericorditer, factumque fallaciter, et bonum remuneravit, et propter hoc bonum malum illud ignovit. Si enim peccata qua
Abbreviated transcription (Latin):
pccĩ nom̃ in auare pouniius ĩ qua quisq
uĩ peccat. s aut facit auquid. aut patitur
pro pccõ. Nam et sacrificia pro pccĩs. pec̾a
pcc̃a. cum iusta dũr sacrificia. uł usta sup¬
plicia. Ca uoro q̃ ꝯtra legemd̾i fũut. iꝰta
ẽẽ nõ possunt. Dom̃ aũ est d̾o. Lox tuan̾¬

Expanded text:
i nomen in alia re ponimus, in qua quisque non peccat, sed aut facit aliquid aut patitur pro peccato. nam et sacrificia pro peccatis peccapeccata, cum iusta dicuntur sacrificia uel iusta supplicia. ea uero, quae contra legem dei fiunt, iusta esse non possunt. d
Abbreviated transcription (Latin):
Nec pr̃ eaꝵ hoc in se ficu ꝑmittebat. cũ hoc fa¬
cere conarentur quib hospites ũ ꝑdebat. quam¬
uis miuꝰ malieẽt qd̾ ĩ uuo. qũa nͦ fieret ĩ duobꝰ.
S qnͣtrm potͥat resistebat ne ipm̃ quoq ullꝰ
ꝓprius macularet assensus. qũe libidinosus fu¬
ror eciam si p̃ualuisset corporis inrtibꝰ. tñ ñ cõ¬
sentientẽ ñ maculasset auenus. In filiab aũ ñ
peccantib. nec ip̃e peccabat: ꝙr ñ eas peccare sie
opprimientur inuitesid peccantes fere faciebã
tanqũasi ab impbis ut sui serui cred̾entur of¬
ferret ne hospites enis pat̾entur cedis ĩ uiriã.
⁊ e qua re ñ disputabo qr longum ẽ. utiũ uel
dñs uire sue potestatis rec̾te sic utatur in ẜuo
ut ẜuũ suũ cedi faciat ĩocentẽ ne amitus
enis eciam ip̃e ĩ nocens ĩ domo eius a molentis
imꝓbis uapulet. S certe dd̾ nullo mõ reste
dicitur nitare debuisse seẽe factur̃. quod

Expanded text:
nec pater earum hoc in se fieri permittebat, cum hoc fanec pater earum hoc in se fieri permittebat, cum hoc facere conarentur, quibus hospites non prodebat, quamuis minus mali esset, quod in uno, quam si fieret in duobus, sed quantum poterat resistebat, ne ipsum quoque ullus proprius macularet assensus, quem libidinosus furor etiamsi praeualuisset corporis uiribus, tamen non consentientem non maculasset alienus. in filiabus autem non peccantibus nec ipse peccabat, quia non eas peccare si opprimerentur inuitae, sed peccantes ferre faciebat: tamquam si ab inprobis ut sui serui caederentur offerret, ne hospites eius paterentur caedis iniuriam. de qua re non disputabo, quia longum est, utrum uel dominus iure suae potestatis recte sic utatur in seruo, ut seruum suum caedi faciat innocentem, ne amicus eius etiam ipse innocens in domo eius a uiolentis inprobis uapulet. sed certe Dauid nullo modo recte dicitur iurare debuisse se esse facturum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ñ te timor iste ꝯpellat. ut facias quod ĩ se fllie
tue fieri si uolum̾̃t. facient cũ sodonunis de au¬
ctore nequitiã. si aũ noliu̾nt. pacientur a sodo¬
mitis te auctore molentiã. Noli facere ma¬
gnũ scelus tuũ. dum mauis horrescis alienũ.
tuũ et alienũ: hoo erit tuũ. illud alienũ. Ni¬
si forte ꝓdefensione huiꝰ uiri ĩ eas se quispiã
coartet᷑ angustias: ut dicat qm̃ accipere qmͣ
fat̾e p̃stat mirisan. hospites aũ illi ñ erãt
untiq fcũri inuiriam ꝑati s passuri: maluitur
uir iustus filias suas inuriã pati. qu̾a hospi¬
tes suos. co uire quo filiaꝵ dñs erat et nou̾at
nõ eas pectare si id fieret. qr peccantes poci quibꝰ
ñ consentirent sine pcc̃o ꝓprio sustiuerẽt. ⁊ eniq
si se ip̃e stuprandas quãnis ꝓ mascuł feminas
ꝑillis hospitib obtulerunt ne reas fac̾et non
ꝑpessio libidims aliene: s sue ꝯsensio uolũtatis

Expanded text:
non te timor iste conpellat, ut facias, quod in se filiae non te timor iste conpellat, ut facias, quod in se filiae tuae fieri si uoluerint, facient cum Sodomitis te auctore nequitiam; si autem noluerint, patientur a Sodomitis te auctore uiolentiam. noli facere magnum scelus tuum, dum maius horrescis alienum: tuum et alienum, hoc erit tuum, illud alienum. nisi forte pro defensione huius uiri in eas se q\'Q.ispiam coartet angustias, ut dicat: quoniam accipere quam facere praestat iniuriam, hospites autem illi non erant utique facturi iniuriam, sed passuri, maluit uir iustus filias suas iniuriam pati quam hospites suos eo iure, quo filiarum dominus erat et nouerat non eas peccare, si id fieret, quia peccantes potius, quibus non consentirent, sine peccato proprio sustinerent. denique non se ipsae stuprandas quamuis pro masculis feminas pro illis hospitibus obtulerunt, ne reas faceret non perpessio libidinis alienae, sed suae consensio uoluntatis.
Abbreviated transcription (Latin):
meus. Ut nõ miraremur uł illũ ĩ timoris te¬
nebris uł istum oculo turbato ñ iudisse. qd̾ui¬
dũdũ fuit. ne fac̾ent qd̾ facioudũ ñ fuit. Et
scõ quid̃ daud iustius dicipotiut. qd̾ nec rras¬
cidebiu̾t qñauis ingrato et rededenti mala ꝓ
bonis. Sed et suit hom̾itra sb̾ repsit. ñ utiqͥtã¬
tũ debuit p̾ualere. ut se fcũrum uiraret. quod
aut seuiendo faceret aut peiorando nõ faceret.
Illi aũ int̾ sodomitaꝵ libidinosas insamas cõ¬
stituto. quis auderet dic̾e. eciam si tui hospiteͤ
ĩ tua domo quo cos intrare humanitate ui¬
olentissima ꝯpulisti ab ĩpudicis app̾hensi et op¬
p̃ssi muliebria paciantur. nicħ timeas. uicħ cu¬
res. ñ expauestas. non horresdas. nõ contremis¬
cas: Quis ħ uł illoꝵ sceleratoꝵ sociꝰ hospiti pio
dicere. aud̾ebit: S plane rectissime dic̾et᷑. age
quicquid potes. ne fiat quod m̾ito tues. S

Expanded text:
meus, ut non miraremur uel illum in timoris temeus, ut non miraremur uel illum in timoris tenebris uel istum oculo turbato non uidisse, quod uidendum fuit, ne facerent quod faciendum non fuit. Et sancto quidem Dauid iustius dici potuit, quod nec irasci debuerit, quamuis ingrato et reddenti mala pro bonis, sed etsi ut homini ira subrepsit, non utique tantum debuit praeualere, ut se facturum iuraret, quod aut saeuiendo faceret aut peierando non faceret; illi autem inter Sodomitarum libidinosas insanias constituto quia auderet dicere: etiamsi tui hospites in tua domo, quo eos intrare humanitate uiolentissima conpulisti, ab inpudicis apprehensi et oppressi muliebria patiantur, nihil timeas, nihil cures, non expauescas, non horrescas, non contremescas? quis haec uel illorum sceleratorum socius hospiti pio dicere auderet? sed plane rectissime diceretur: age quidquid potes, ne fiat, quod merito times, sed
Abbreviated transcription (Latin):
nitas si consulatur a nob̾. faciendũ nõ ẽẽ clama¬
bit et uidebit pocius ut sic nr̃a pcc̃a caucamus:
auiena quippe ille uir iuistus tuũdo pccã. que
nͥ consentientes inquinare ñ possũt: ꝑturbat᷑
ñ atrendit suũ. quo uoluit ib̾dere filias libidi¬
qñ fõa credimus. eciã facienda credamꝰ. neui¬
olemus p̃cepta dũ passim sectaniur exẽpla
Anuero qr uirauit dauid se occisurũ ẽe uabal.
et olerrĩt ꝯsid̾atione ñ fecit pp̃ea illũ imittan¬
dũ eẽ dicemus. ut temere iuremꝰ nos ẽẽ fcãroͤ
quod ñ eẽ faciendũ posteaudeamꝰ. S sicur
illumtimor ut ꝑstitu̾e fdlias uellet: sic istum
ut tem̾e uiraret ira turbauit. ⁊ emq si ambo¬
b int̾rogando ut dic̾ent. cur ħ fec̾int. fas no¬
b̾ oẽt inquirere: poss ille sꝑnd̾e. Timoret tre¬
mor uenerũt suꝑ me. et ꝯtexerũt me tenebͤ.
Posset eciã dic̾e̾ iste. Turbatus ẽ p̾ira oculus

Expanded text:
nitas, si consulatur a nobis, faciendum non esse clamanitas, si consulatur a nobis, faciendum non esse clamabit et iubebit potius, ut sic nostra peccata caueamus, aliena quippe ille uir iustus timendo peccata, quae nisi consentientes inquinare non possunt, perturbatus non adtendit suum, quo uoluit subdere filias libidiquia facta credimus, etiam facienda credamus, ne uiolemus praecepta, dum passim sectamur exempla. an uero, quia iurauit Dauid se occisurum esse Nabal et clementia consideratiore non fecit, propterea illum imitandum esse dicemus, ut temere iuremus nos esse facturos, quod non esse faciendum postea uideamus? sed sicut illum timor, ut prostituere filias uellet, sic istum, ut temere iuraret, ira turbauit. denique si de ambolus interrogando, ut dicerent cur haec fecerint, fas nobis esset inquirere, posset ille respondere: timor et tremor uenerunt super me et contexerunt me tenebrae, posset etiam iste: turbatus est prae ira oculus
Abbreviated transcription (Latin):
si tu sceleratꝰ fui̾s. ego sceleratior ero. aut nͥ tu
hoc scelus fec̾is. ego talia plura faciã: scelus uo¬
b̾ indeamur admit̾e. si uelimus a scelere tẽ¬
ꝑare. Hoc sapere quid ẽ aliud uisi desipere. uł
pocius insanire: Ainea quippe iniquitate non
ab aliena siue ĩ nie. siue ĩ aliis ꝑpetrata mͥ est
cauenda dampnatio. Anima .i. q̃ peccau̾it᷑
ip̃a morietur. Si gͦ peccare ne grauiꝰ uł ni uos
uł ĩ quosubet alii peccent: ꝓculdubio ũ debemꝰ:
ꝯsid̾ andũ est ĩ eo qd̃ fecit loch. utrũ exemplũ
sit qd inittari: an pociꝰ qd̾ uitare debeamͦ. Ma¬
gꝰ .n. iidetur ĩtuendũ et notandũ. cũ tam hor¬
rendũ maiũ ex ĩpietate flagiosissinia sodomi¬
taꝵ suis ĩpenderet hospitib qd̾ cuꝑet depellere
nec ualeret. sic eciã iusti aĩmũ potuisse tur¬
bau. ut uellet fac̾e qd̾ ñ humani timoris ne¬
bulosa tẽpestas. s diuim iuris tnsquilla sere¬

Expanded text:
si tu sceleratus fueris, ego sceleratior ero, aut nisi tu si tu sceleratus fueris, ego sceleratior ero, aut nisi tu hoc scelus feceris, ego talia plura faciam; scelus nobis videamur admittere, si velimus ab scelere temperare. Hoc sapere quid est, nisi desipere, vel potius insanire? A mea quippe iniquitate, non ab aliena, sive in me, sive in alios perpetrata, mihi est cavenda damnatio. Anima enim quae peccaverit, ipsa morietur . 21. Si ergo peccare, ne gravius vel in nos vel in quoslibet alii peccent, procul dubio non debemus; considerandum est in eo quod fecit Loth, utrum exemplum sit quod imitari, an pogis enim uidetur intuendum et notandum, cum tam horrendum malum ex inpietate flagitiosissima Sodomitarum suis inpenderet hospitibus, quod cuperet depellere nec ualeret, sic etiam iusti animum potuisse turbari, ut uellet facere, quod non humani timoris nebulosa tempestas, sed diuini iuris tranquilla sere
Abbreviated transcription (Latin):
itm. ut ꝯmitamsꝰ inmora. ne alii maioraꝰ
uittant. lato luntte. ĩ mo nullo limite. sed
ꝯnulsis et remotis om̃ib t̾iuinis infinito
spacio cuncta ntrabunt atq reguabũt. Qis
i. fui̾t defmituĩ. pectandũ ec̃ homini minꝰ.
ne auns pectet amplsꝰ. pro fecto et furtis miꝰ
stupra cauebuntur auena. et inicesta stupͥs
et si qua pietas iusa fuit ĩ peior incestis.i¬
cest quoq facienda dicentura nob̾. si eo modo
agi potu̾im ut illa impietas ñ ꝯmittatur ab
ta ꝓfurtis. et stupra ꝓstupris. et incesta ꝓ ĩcesti
et sacrilegia ꝓsaculegis. facienda putabũtur
nr̃a ꝓ alienis. ñ solum minora ꝓ maiorib. ue¬
r̃ eciam si ad ip̃a sũma et pessima uemiatur
pantiora ꝓ płib. si se ia rr̃ u̾set incursus ut
at̾r aui ñ se abstineant a pccĩs. nisi inius au¬
qnͣto s tñ peccantib nob̾. ⁊ta ut omĩo ubidix̾it
nimicus qui habuit huiꝰmodi potestatẽ. ni¬

Expanded text:
uiam, ut committamus minora, ne alii maiora uiam, ut committamus minora, ne alii maiora committant, lato limite, immo nullo limite, sed conuulsis et remotis omnibus terminis infinito spatio cuncta intrabunt atque regnabunt. quando enim fuerit definitum peccandum esse homini minus, ne alius peccet amplius, profecto et furtis nostris stupra cauebuntur aliena et incesta stupris et si qua inpietas uisa fuerit etiam peior incestis, incesta quoque facienda dicentur a nobis, si eo modo agi potuerit, ut illa inpietas non committatur ab um et furta pro furtis et stupra pro stupris et incesta pro incestis et sacrilegia pro sacrilegiis facnostra pro alienis, non solum minora pro majoribus, verum etiam si ad ipsa summa et pessima veniatur, pauciora pro pluribus; si se ita rerum verset incursus, ut aliter alii non se abstineant a peccatis, nisi minus aliquanto, sed tamen peccantibus nobis; ita ut omnino ubi dixerit inimicus qui habuerit hujusmodi potestatem, Ni
Abbreviated transcription (Latin):
dicantur. Quis .n. dubitet ẽe glide peccatũ.
si pr̃ filias suas ꝓstituat forucationib ĩpioꝵ
Et tũ exritt eauta: qua ħ uir uistus debere
se faccre existimet. qñ sodomite nefario libidi¬
nis impetis hospicib cuis irruebant. Ait eñ.
Sunt m̾ due filie q̃ nõ cognouer̃ uirũ. ꝓdu¬
cam illas ad uos. et utimini eis quõ placuent
hic dicemus: Nonne ita scelus qd̾ sodomite
hospitib illus nuuisti facere conabantur.
horremꝰ at qmequid fieret ne hoc fieret arbi¬
iremus faisse faciendũ. Donet ⁊̃ maxime
ꝑsona facientis. q̃ mito iusticie libabatur a
sodomis. Ut qm̃ minꝰ maiũ est. feminas qũas
uitos perpeti stuprũ. eciã hoc ad instĩam itisti
illiꝰ peramuise dicatur qd̾ ĩ filiab hoc main¬
it fieri qña i hospitib suis. ñ tĩ id uolens aĩo
uerum. et offe̾ns uerbo. et si illi assensi funssẽt
impleturiis et fc̃o. S si hauc pec̾i̾s aꝑucrimꝰ

Expanded text:
dicantur. quis enim dubitet esse grande peccatum, dicantur. quis enim dubitet esse grande peccatum, si pater filias suas prostituat fornicationibus inpiorum? et tamen extitit causa, qua hoc uir iustus debere se facere existimaret, quando Sodomitae nefario libidinis inpetu hospitibus eius inruebant. ait enim: sunt mihi duae filiae, quae non cognouerunt uirum; producam illas ad uos, et utimini eis, quomodo placuhic dicemus? nonne ita illud scelus, quod Sodomitae hospitibus illius uiri iusti facere conabantur, horremus, ut quidquid fieret ne hoc fieret, arbitremur fuisse faciendum? mouet etiam maxime persona facientis, quae merito iustitiae liberabatur a Sodomis, ut, quoniam minus malum est feminas quam uiros perpeti stuprum, etiam hoc ad iustitiam iusti illius pertinuisse dicatur, quod in filiabus hoc maluit fieri quam in hospitibus suis, non tantum id uolens animo, uerum et offerens uerbo et, si illi assensi fuissent, inpleturus et facto. sed si hanc peccatis aperuerimus
Abbreviated transcription (Latin):
rando furatur. Quis .ii. dicat ẽẽ pecsandũ
eciã si aliud sit dampnabile. aliud ueniale
pecm̃: Nunc aũ q̃rimiꝰ. si hoc aut illud quis
fecto. quis nõ peccabit. siue peccabit. nõ quis
grauiꝰ leuins ne peccabit. Nami et ip̃a furta
leuiꝰ utiq pumuntur lege: qu̾ã stup᷑. Sũt
aũ utraq pec̃a: quãius alia leuiora. alia gͣ¬
uora. ita ut lemꝰ habeatur furtũ qd̃ cõcupis¬
cendo quã stuprum qd̾ sb̾uemendo ꝯmũtit᷑.
In suo quippe gnẽ aliis enisd̾ gnis pocis leni¬
ora fuuit. q̃ bono aĩo iudentur admitti. cũ
orib inuemantur ẽẽ grauiora. Grauiꝰ est .ii.
a. ⁊eq nũc agitur quid sid leuis siue gͣuiꝰ:
sed que sint pcc̃a uł nõ suo. N emo .n. dix̾to
debuisse peccari. ubi constat ẽe peciũ. S de¬
bere dicimus a ita uł ida pecm̃ est. ignosci ł
ñ ignosci Um qd̾ fatendũ est. ita humanos
aios q̃dam opensatua pecã pertur bant. ut ĩ
putẽtur debere laudari. ac pociis recte fc̃a

Expanded text:
ndum. quis enim dicat esse peccandum, etiamsi aliud sit damnabile, aliud ueniale peccatum? nunc autem quaerimus. si hoc aut illud quisque fecerit, quis non peccabit siue peccabit, non quis grauius leuiusue peccabit. nam et ipsa furta leuius utique puniuntur lege quam stupra; sunt autem utraque peccata, quamuis alia leuiora, alia grauiora, ita ut leuius habeatur furtum, quod concupiscendo, quam stuprum, quod subueniendo committitur. in suo quippe genere aliis eiusdem generis peccatis leuiora fiunt, quae bono animo uidentur admitti, cum oribus inueniantur esse grauiora. grauius est enima. neque nunc agitur, quid sit leuius siue grauius, sed quae sint peccata uel non sint. nemo enim dixerit debuisse peccari, ubi constat esse peccatum; sed debere dicimus, si ita uel ita peccatum est, ignosci uel non ignosci. Verum, quod fatendum est, ita humanos animos quaedam conpensatiua peccata perturbant, ut etiam putentur debere laudari, ac potius recte facta
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩm fallatiũ ꝑueĩte: ip̃as falsitates sina¬
inꝰ tanqu̾a insuꝑabiles ꝑ mane: cũ pociꝰ de¬
beamꝰ et inlatentiũ cordib destruere faisi¬
tates: qũa ꝑcendo falsitarib inueniri falla¬
ces. Porro int̾ illa dogmata eoꝵ q̃ sb̾u̾tenda

Expanded text:
hominum fallacium pervenire, ipsas falsitates sinahominum fallacium pervenire, ipsas falsitates sinamus tanquam insuperabiles permanere; cum potius debeamus et in latentium cordibus destruere falsitates, quam parcendo falsitatibus invenire fallaces. Porro inter illa dogmata eorum, quae subvertenda
Abbreviated transcription (Latin):
et aceũbent in regno d̾i. Ecce sũt nouissimi
qui erant pͥmi. et sunt pͥmi qui erant nouis¬
sim. Sic .n. quodãm̃o minor maioris pͥma¬
tum̃ fr̃ abstulit atq in se tnͣstulit frĩs. Cum
gͥ tam uera tamq significentur u̾actt. qͥd¬
ħ d putari fcm̃ dem̃ ue m̃dacitꝰ: Cũ .ii. q̃ si¬
gnificantur ñ utiq ñ sunt ĩ u̾̃tate. s sũt
seu p̾t̾ita. seu p̾sentia. seu futura ꝓculdu¬
bio uera significatio. nullũq m̃dacium.
S nuius longũ ẽ ĩ hac significatõe ꝓphe¬
tica enucleate cuncta rimari in quib pal¬
inam uitas ħo. Quiaut significando pre¬
nũciata sunt: iti conseqñdo claruerunt.i
Neq id isto ẜmone suscepi. qd̃ ad te ma¬
gͥ ꝑtinet. qui pscilliastaꝵ latebras aꝑiusti
quãtum ad eoꝵ attinet dogiata faisa at
q ꝑu̾sa ne ita inuestigata iuideantur qͣi
docenda fui̾nt et nõ redarguẽda. Magis
gͦ fac ut expugnata iaceant. q̃ fecisti ut ꝓdi¬
ta pateant. Ne dũ uolumꝰ ad indaginem

Expanded text:
in regno dei. et ecce sunt nouissimi qui erant primi, et sunt primi qui erant nouissimi. sic enim quodam modo minor maioris primatum frater abstulit atque in se transtulit fratris. cum igitur tam uera tamque significentur ueracitmue mendaciter? cum enim quae significantur, non utique non sunt in ueritate, sed sunt seu praeterita seu praesentia seu futura, procul dubio uera significatio est nullumque mendacium. sed nimis longum est in hac significatione prophetica enucleate cuncta rimari, in quibus palmam ueritas habet, quia ut signi- ficando praenuntiata sunt, ita consequendo claruerunt. Neque id isto gis pertinet, qui Priscillianistarum latebras aperuisti, quantum ad eorum attinet dogmata falsa atque perversa; ne ita investigata videantur quasi docenda fuerint, et non redarguenda. Magis ergo fac ut expugnata jaceant, quae fecisti ut prodita pateant: ne dum volumus ad indaginem
Abbreviated transcription (Latin):
to ꝯm̃datius oporter ut dicam cut ista mͥ ui¬
deatur tͥꝑtita rõ disputandi adi̾sus eos cͥi pa¬
tronas mendaciis suis scͥpturas uolunt adhi¬
bere diuinas. Ut pͥus ostendamꝰ ño nulla q̃ i

Expanded text:
iquanto commendatius oportet ut dicam, cur ista mihi uiiquanto commendatius oportet ut dicam, cur ista mihi uideatur tripertita ratio disputandi aduersus eos, qui patronas mendaciis suis scripturas uolunt adhibere diuinas: ut prius ostendamus nonnulla, quae ibi
Abbreviated transcription (Latin):
dꝰ sit xp̃c quo possit int̾ inmicos latere xpĩa¬
nꝰ. Sciam hoc obsecro te dogina ĩpiũ nefari
honoranda iñ dacia. Adte gͦ ꝑtinet sectam
derestabilem cũ refellis sio accipienda mõ¬
strare ista testimomia scͥpturaꝵ ut ui doceas
ñ eẽ q̃ putantur ẽẽ mñdacia. si co m̃o intelli¬
gantur quo intelligenda sf᷑ ics nuittanda
ũ eẽ eciã q̃ manfestũ est ẽẽ m̃dacia uł certe
ad extremũ. de hiis saltem reb q̃ ad doctuã
religionis ꝑtinen millo m̃õ ẽẽ m̃ciendũ.
Sic .n. uere funditꝰ eũtumtur dũ eu̾titur uͥ
delitescium. Ut eo ip̃o iuimmne sectandi et
mnaxime cauendi uidicentur. quo se ad occł¬
randã heresmisuã ꝑfitentur eẽ m̃daces. H
in eis est pͥmit᷑ expugnand̾. hoc eoꝵ uelut y¬
tebra quo ꝯfugiant est pͥbenda. Ut si forte
ab hiis ꝓduncur quos conati fuerint seduc̾e
nec potͦu̾nt. dicant. Temptare illos noliumꝰ
qm̃ prudentes catholici docuerunt ad inue¬

Expanded text:
stus, quo possit inter inimicos suos latere christianus. etiam hoc, obsecro te, dogma inpium nefariuhonoranda mendacia. ad te igitur pertinet, sectam detestabilem cum refellis, sic accipienda monstrare ista testimonia scripturarum, ut uel doceas non esse quae putantur esse mendacia, si eo modo intellegantur, quo intellegenda sunt, uel imitanda non esse etiam quae manifestum est esse mendacia, uel certe ad extremum de his saltem rebus, quae ad doctrinam religionis pertinent, nullo modo esse mentiendum. sic enim uere funditus euertuntur, dum euertitur, ubi delitiscunt: ut eo ipso minime sectandi et maxime cauendi iudicentur, quo se ad occultandam haeresim suam profitentur esse mendaces. hoc in eis est primitus expugnandum, hoc eorum uelut itebra, quo confugiant, est praebenda, ut, si forte ab his produntur, quos conati fuerint seducere nec potuerint, dicant: temptare illos uoluimus, quoniam nos prudentes catholici docuerunt ad inue
Abbreviated transcription (Latin):
orantem ut ualeat sũ m̃datio sb̾uenire: cui
nult p̃r ip̃e cuiꝰ inscrutabilia st iudicia sub
cut a pcc̃o. Nam et aliqñ indacii nom̃. ꝓ pcãno¬
mine ponitur. Dñ illud est. omĩs homo uien¬
dax. Sicut .n. dcĩ est tanquã dic̾etur. om̃is
homo peccans. Et illud. Si aũ uĩtas d̾i ĩ mes
m̃dacio abundauit. Ac ꝑ hoc cũ m̃titur ut hõ:
peccat ut homo. et ea snĩa tenebitur. qua dcm̃
est. om̃is homo m̃dax. Et si dix̾imꝰ. qr pccũiñ¬

Expanded text:
orantem, ut ualeat sine mendacio subuenire, cui orantem, ut ualeat sine mendacio subuenire, cui uult pater ipse, cuius inscrutabilia sunt iudicia, subcut a peccato. nam et aliquando mendacii nomen pro peccati nomine ponitur. unde illud est: omnis homo mendax. sic enim dictum est, tamquam diceretur: omnis homo peccans. et illud: si autem ueritas dei in meo mendacio abundauit. ac per hoc cum mentitur ut homo, peccat ut homo, et ea sententia tenebitur, qua dictum est: omnis homo mendax, et: si dixerimus qui
Abbreviated transcription (Latin):
iubet castitas. nͥ qr hoc nõ docet uitas: Si gͦ ni¬
si qd̃ uĩtas docet facere ñ debemꝰ. cũ iu̾tas doce¬
ati nec pp̃hominẽ baptitandũ facere qd̾ ꝯtra¬
riũ est castitati. quõ nos docebit fac̾e pp̃ bapti
sicut oculi ad intuend̾ solem paꝵ firmi. ea dñ
q̃ sole illustrantur libentur intuentur: sic ãĩe
iam ualentes desectan pulcutudine castiratiᷤ
ñ tñ continuo ꝑ seipam consid̾are m̾tatem
unde lucet castitas possunt ut cũ uentũ fu̾it
ad anquid faciend  qd̾ adu̾sum est u̾tati. ⁊ ta
refugiant et exhorreant: quẽ admod̾ refugiũt
et exhorrent. si faciend̾ aliquid ꝓponatur. quod
adu̾sum est ui̾tati castati. Ine aũ filius qͥ u̾bũ
suscipieus ab perditione louge aberit. et nich̾
falsi ex euis ore ꝓcedit: tam sibi clausũ depu¬
tãt. si ad sb̾uemiendũ hom̃i per m̃daciũ: qua
si ꝑ stuprũ tsisire cogatur. Et pr exaudiuit

Expanded text:
iubet castitas, nisi quia hoc non docet ueritas? si ergo niiubet castitas, nisi quia hoc non docet ueritas? si ergo nisi quod ueritas docet, facere non debemus, cum ueritas doceat nec propter hominem baptizandum facere quod contrarium est castitati, quomodo nos docebit facere propter hti? sed sicut oculi ad intuendum solem parum firmi ea tamen, quae a sole inlustrantur, libenter intuentur, sic animae iam ualentes delectari pulchritudine castitatis non tamen continuo per se ipsam considerare ueritatem, unde lucet castitas, possunt, ut cum uentum fuerit ad aliquid faciendum quod aduersum est ueritati, ita refugiant et exhorreant, quemadmodum refugiunt et exhorrent, si faciendum aliquid proponatur quod aduersum est castitati. ille autem filius, qui uerbum suscipiens a perditione longe aberit, et nihil falsi ex eius ore procedit, tam sibi clausum deputat, si ad subueniendum homini per mendacium quam si per stuprum transire cogatur. et pater exaudit
Abbreviated transcription (Latin):
phemand̾ dñi S aliqũ nob̾ ipĩus quoq salu¬
tis et̾ue ꝑicłm opponitur. qd̾ nr̃o m̃dacio si a¬
lt nõ põt depellend̃ ẽẽ clamatur. Uelud sidͥs¬
qui baptitaudꝰ ĩ potestate sit impioꝵ atq iñ¬
fideliũ constitutus. ad quẽ ꝑueuira ñ possit
ut lauacro reguationis ab luatur. iusi decep
uib in hoc seculo tͣnscurrentib m̃ciendo cꝰto
ad te uoluntas iu̾tas. Et mͥ absce ꝓponitu
castitas. Cur.ii. si custodes isti ut uos ad bap̾
hominen ad mittant stupro illici possunt ũ faci¬
inꝰ contraria u̾tati castitati. et si mũdatio decipi
possunt faciins contraua iu̾taria uĩtati. cũ ꝓ¬
culdubio ulli eẽt fidelit̾ amabił castitas. si ñ
p̾ciperet eam u̾tas: Pinde ut ꝑueniatur ad ho¬
minem baptirand̾ fallantur m̃ciendo custodes
si hoc iubet u̾itas. S qũo iubeat ui̾tas. ut hõ
bapritetur ẽẽ m̃ciend̾ siñ iuibet castitas ut hõ

Expanded text:
deum. Sed aliquando nobis ipsius quoque saludeum. Sed aliquando nobis ipsius quoque salutis aeternae periculum opponitur, quod nostro mendacio, si aliter non potest, depellendum esse clamatur: uelut si quisquam baptizandus in potestate sit inpiorum atque infidelium constitutus, ad quem perueniri non possit, ut lauacro regenerationis abluatur, nisi deceptribus in hoc saeculo transcurrentibus, non pro ad te, Veritas? Et mihi abs te proponitur castitas. Cur enim si custodes isti, ut nos ad baptizandum hominem admittant, stupro illici possunt, non facimus contraria castitati, et si mendacio decipi possunt, facimus contraria veritati? cum procul dubio nulli esset fideliter amabilis castitas, si non eam praeciperet ueritas. proinde ut perueniatur ad hominem baptizandum, fallantur mentiendo custodes, si hoc iubet ueritas. sed quomodo iubeat ueritas, ut homo baptizetur, esse mentiendum, si non iubet castitas, ut homo
Abbreviated transcription (Latin):
dacia. Nullo m̃õ tñ in tm̃ sunt ꝑmittẽda con¬
scenderesat ad ꝑuina blaspheniasꝙ ꝑueĩant.
Nec alqm causam ꝑrsus oportet obtendi ut
debeat peierari. uł ꝙ extrema execrabiliꝰ. curds
debeat blaspheniar. Non .n. qr ꝑ m̃dacium
blasphematur. Potest quippe hoc modo dici
ratur. Quis .n. ꝑ u̾itatem possit oẽ ꝑ uirus. sie
ciam ꝑ u̾itatẽ nullus põt cẽblasphemꝰ: Sa¬
ne mittiꝰ fł̾m uirat: qui fłm uescit ẽẽ. et u̾m
putat ẽẽ qd̾ uirat. sicut et salus excusabiluis
blasphemanit. qr ignorans fecit. Io aũ peiꝰẽ
blasphemare ꝙͣ peierare: quã peierando fai¬
se rel adhibetut testis deus. Ulasphemado &̃
de ip̃o falsa dũr d̾o. Tauto est aũ quisq mexau¬
sabilius siue ꝑuirꝰ. siue blasphemꝰ. qnͣto mag̾
ea q̃ peierando uł blasphemando asserũt: falsa
nouerunt ẽẽ uł credũt. Quisquis itaq dicit ꝓ
ꝑlitantis homĩs tp̃ali salute uł uita cẽ m̃cien¬
do nimis ip̃e ab itinere exorbitat et̾ne salutis

Expanded text:
llo modo tamen in tantum sunt permittenda conscendere, ut ad periuria blasphemiasque perueniant; nec aliquam causam prorsus oportet obtendi, cur debeat peierari uel, quod est execrabilius, cur deus debeat blasphemari. non enim quia per mendacium blasphematur, ideo non blasphematur. potest quippe hoc modo dici ratur. quis enim per ueritatem possit esse periurus? em nullus potest esse blasphemus. sane mitius falsum iurat, qui falsum nescit esse et uerum putat esse quod iurat: sicut et Saulus excusabilius blasphemauit, quia ignorans fecit. ideo autem peius est blasphemare quam peierare, quoniam peierando falsae rei adhibetur testis deus, blasphemando autem de ipso falsa dicuntur deo. tanto est autem quisque inexcusabilior siue periurus siue blasphemus, quanto magis ea, quae peierando uel blasphemando asserunt, falsa nouerunt esse uel credunt. quisquis itaque dicit pro periclitantis hominis temporali salute uel uita esse mentiendum, nimis ipse ab itinere exorbitat aeternae salutis
Abbreviated transcription (Latin):
quippere satis est eius nota sũa. qua fu̾at
ꝯstitutum. nec uideos qui tuuc ĩ xpm̃ crede¬
bant ꝓhibẽbandos ẽẽ a pat̾nis traditiombꝰ
nec ad eas gentiles cum xp̃iani fierent esse
cogendos. ut illa sacramenta q̃ diuiuitus
p̾cepta eẽ constaret. si danqũa sacrilegia
fug̾entur nec tñ putarentur sic necessariaĩa
nouo testam̃to reuelato: tanqũa sine hiis qui¬
cũq ꝯu̾tentur ad dñi. salui eẽ ñ possent. Crãt
.ii. qui hoc pritabant atq p̾dicabant qũaiuis
iam recepto ewangelio nussla sine illis saluꝰ
eẽt ĩ xp̃o. Hoo error quoꝵdam putabati. hoc ti¬
mor petri siłabat. hoc lib̾tas pauli redargue¬
bat. Quod gͦ ait om̃b omĩa fcũs sum ut õs
lucrifac̾em: compacieudo id feciti ño menciẽdo
Eit .n. quisq tanqũa ille cui uult sb̾uemre:
si ẽẽt ip̃e in ead̾ missa constitutus. Itaq fir tã¬
quã ille: nõ qr fallit illum. s qr secogitat sic̃
sllũ. Uñ illud est eius apłi. qd iam supͣ ꝯmemo¬

Expanded text:
qua fuerat constitutum, nec Judaeos qui tunc in Christum credebant prohibendos esse a paternis traditionibus, nec ad eas Gentiles cum Christiani fierent, esse cogendos: ut illa sacramenta quae divinitus praecepta esse constaret, non tanquam sacrilegia fugerentur; nec tamen putarentur sic necessaria jam Novo Testamento revelato, tanquam sine iis quicumque converterentur ad Deum salvi esse non possent. Erant enim qui hoc putabant atque p recepto euangelio nulla sine illis salus esset in Christo. hoc en-or quorundam putabat, hoc timor Petri simulabat, hoc libertas Pauli redarguebat. quod ergo ait: omnibus omnia factus sum, ut omnes lucri facerem, conpatiendo id fecit, non mentiendo. fitsi esset ipse in eadem miseria constitutus. itaque fit tamquam ille, non quia fallit illum, sed quia se cogitat sicut illum. unde illud est eius apostoli, quod iam supra commemo
Abbreviated transcription (Latin):
u̾m dicendo m̃dacem: Quõ m̃daciũ patro¬
nam s̃ adhibet m̾tatem: An adu̾sario suom̃¬
cit ut a se ip̃a uincatur: Qͥs hanc ab surrditatẽ
liqñ ce m̃ciendũ. id asserendo ẽẽ ueraces. neꝙ
ẽ absurdissim̃ et stultissuũ credere nĩtas uos
doceat ẽe m̾daces. Quale est.n. ut ẽẽ ad ult̾ã¬
dũ. nemo discar a castitate dñi offendũdum
nemodiscat a pietate. cuiꝙͣ uocend̾. uenio di¬
scat a benignitate. et ẽe m̃ciendũ discamꝰ a u̾¬
tate. Porro si hoc nõ docet m̾tas: nõ est ueraim
Si nõ est u̾m. nõ est discend̾: ñ quã ẽ gͥ men
qũauis sinc̾issime nequacͣx placeant ui̾tati.
Dicat hoc quisquis nõ metuit. q̃ conseqñcia

Expanded text:
uerum dicendo mendacem? quomodo mendacium patrouerum dicendo mendacem? quomodo mendacium patronam sibi adhibet ueritatem? an aduersario suo uincit, ut a se ipsa uincatur? quis hanc absurditatem feliquando esse mentiendum, id asserendo esse ueraces, ne, quod est absurdissimum et stultissimum credere, ueritas nos doceat esse mendaces. quale est enim, ut esse adulterandum nemo discat a castitate, deum offendendum nemo discat a pietate, cuiquam nocendum nemo discat a benignitate et esse mentiendum discamus a ueritate? porro si hoc non docet ueritas, non est uerum; si non est uerum, non est discendum; si non est discenquamvis sincerissimae nequaquam placeant veritati. Dicat hoc quisquis non metuit quae consequentia
Abbreviated transcription (Latin):
ño ap̃ homines qui ꝓciadubio s fauunt᷑¬
au̾tuntur a ꝑiicie us aliena uł sua ꝑicl̃itãti¬
b sb̾uenitur hom̃ib. si uos humanꝰ ad m̃cieu¬
dũ nõ melmet affectus: Si pacient̾ me audi¬
at curba mortalitatis. turba infͣmitatis. sen¬
debo auquid ꝑ negocio uitatis. Certe piauera
sd̾̃a castitas ũ inisi ex iu̾tate est. Et quisquis ad¬
u̾sts eam faciti ꝓfecto adu̾sus u̾itatẽ facit. i¬
Cur gͦ et sinõ possit ai̾r ꝑiclitantib sb̾ueniti.¬
qr ꝯͦnum. uõ ꝯmitto stuprũ. qd̾ iõ est contra¬
riũ uitati. qr conitaniũ est castitati. et ut ꝑicli¬
tantib sb̾uematur loquor m̃daciũ. qd̃ ip̃i aꝑ¬
tissime est ꝯͣnũ ut̾tati. Quid nos tr̃ ꝓuieru¬
it castitas et offendit ultas. cũ omĩs ex iu̾tate
stremo qr et paulo añdixi. et it̾m dico. quisqͥs
mͥ ꝓ ꝑsuadendo et defendendo ullo m̃dacio con¬
tradicit quiddicit su̾m nõ dicto. Si aũ pp̃ea ẽ
audiendꝰ qñ uerum dicit. quõ me nult facere

Expanded text:
ines, qui procul dubio, si faauertuntur a pernicie uel aliena uel sua, periclitantibus subuenitur hominibus, si nos humanus ad mentiendum non inclinet affectus? si patienter me audiat turba mortalitatis, turba infirmitatis, respondebo aliquid pro negotio ueritatis. certe pia, uera, sancta castitas nonnisi ex ueritate est: et quisquis aduersus eam facit, profecto aduersus ueritatem facit. cur ergo et, si non possit aliter periclitantibus subueniri, non committo stuprum, quod ideo. est contrarium ueritati, quia contrarium est castitati, et ut periclitantibus subueniatur, loquor mendacium, quod ipsi apertissime est contrarium ueritati? quid nos tantum promeruit castitas et offendit ueritas? cum omnis ex ueritate stremo, quod et paulo ante dixi et iterum dico, quisquis mihi pro persuadendo et defendendo ullo mendacio contradicit, quid dicit, si uerum non dicit? si autem propterea est audiendus, quoniam uerum dicit, quomodo me uult facere
Abbreviated transcription (Latin):
dñt. Ao ꝑ hoc ip̃i ne pͥstillianiste ĩnemiat᷑.
locuntur m̃dacit uera. Nosaũut cos ĩueĩ¬
amꝰ: non solum m̃dacit᷑ loquimur ut ad illoᷤ
ꝑtinere credanuit. s eciam falsaloquimur
ã ad illoꝵ etrorem ꝑtin̾e coguonimꝰ. Itaq
iłl qñ nrĩ puitari uolũt. et faisum ẽ ex ꝑte.
et u̾m ẽ ex ꝑte qd̾ dñt. Faisum est .ni. eosi¬

Expanded text:
 ne Priscillianistae inueniantur, loquuntur mendaciter uera; nos autem, ut eos inueniamus, non solum mendaciter loquimur, ut ad illos pertinere credamur, sed etiam falsa loquimur, quae ad illorum errorem pertinere cognouimus. itaque illi quando nostri putari uolunt, et falsum est ex parte et u
Abbreviated transcription (Latin):
falsi anquid dixit. qui tacint uxorem. dixit
sororem. Hod aũ filius ens fecit ysaac. Nã
et ipm̃ nouimmus ꝓprquã suam ꝯuigẽ fu¬
isse sortitum. Non est gͦ m̃daciũ cũ sulendo ab
fanere uideretur: si diligant̾ añer fidelit̾
attendatur. ñ est m̃daciũ. s inpsfiũ. Quesi
m̾datia dix̾imus: om̃s eciã parabole. ao fi

Expanded text:
falsifalsisororem. Hoc et filius ejus fecit Isaac: nam et ipsum novimus propinquam suam conjugem fuisse sortitum . Non est ergo mendacium cum silendo absfallere videretur, si diligenter et fideliter attendatur, non est mendacium, sed mysterium. Quae si mendacia dixerimus, omnes etia
Abbreviated transcription (Latin):
est celare m̃titur. Plerumq .n. uera ñ m̃ci¬
endo occultamꝰ: s tacendo. Neq .n. m̾titꝰ
est dñs ubi ait. multa ħeo nob̾ dicere. s nõ
potestis illa portare mõ. Uera tacuit ñ falsa
locutus est quib ueris audiendis eos minꝰ
ydoneos. iudicauit. Quod sieis hoc ipm̃ nõ
indicaiset. id est non eos posse portare. q̃ dic̾e
noluit: occultaret quid̃ nncħoꝰ aliquid u̾ta¬
tis. s posse hoc recte fĩ forsitam nesciremꝰ. aut
nõ tanto firmaremur exẽplo. Uñ qui asser̃
rant abrahaui hoc fecisse de sara. qũa sororẽ
suam dixit. Non .n. dixit nõ est uxor mel. s
soror inea est : qd̾ erat reuera tam ꝓpinqua
guẽut soror ñ m̃dacitꝰ diceretur. Qd̾ et pꝰt¬
ea iam sͥ ab illo qui addux̾at ca reddita cõ¬
firmauit sndens illi et dicens. Et uere so¬
ror mea ẽ. de pr̃e nõ de mr̃e. hoc ẽ de pr̃no
gñe. non de mt̃no. Aliquid gͦ ueri tacut ñ

Expanded text:
est celare. mentitur. plerumque enim uera non mentiest celare. mentitur. plerumque enim uera non mentiendo occulimus. sed tacendo. neque enim mentitus est dominus, ubi ait: multa habeo uobis dicere, sed non potestis illa portare modo. uera tacuit, non falsa locutus est, quibus ueris audiendis eos minus idoneos iudicauit. quodsi eis hoc ipsum non indicasset, id est non eos posse portare, quae dicere noluit. occultaret quidem nihilominus aliquid ueritatis, sed posse hoc recte fieri forsitan nesciremus aut non tanto firmaremur exemplo. unde qui asserurant Abraham hoc fecisse de Sarra, quam sororem suam dixit. non enim dixit: non est uxor mea, sed dixit: soror mea est, quod erat reuera tam propinqua genere, ut soror non mendaciter diceretur. quod et postea iam sibi ab illo qui abduxerat ea reddita confirmauit, respondens illi et dicens: et uere soror mea est de patre, non de matre, hoc est de paterno genere, non de materno aliquid ergo ueri tacuit, non
Abbreviated transcription (Latin):
di ĩ spũ lenitatis. intendens te ipm̃ ne er tutẽ.¬
pt̾is. Neoccupationes .n. st̃ iste ĩ quib delingͦ.
dum quid faciendũ sit aut ad horani ñ uidet᷑.
arit qui iud̾it iuncitur. ut scilicet fiat pc̃cm
cũ uł later uitas: uł ꝯpellit infirmitas ¶In
omĩb aũ actib urĩs. maxime eciã bonos tur¬
bant ꝯpensatuia pec̃a. ita ut uec pcc̃a existi¬
mẽtur si hẽant tales causas pp̾quas fiant. et
in quib uideatur pectari poctus si nõ fiant
Et p̾cipue de m̃daciis hoc in hominũ opinioẽ
p̾naluit ut pcc̃a nõ putentur illa m̾dacia. qͥn
cui faili expedit utilitate m̃itur. aut ne ali¬
is noceat qui nocitur᷑ indetur nͥ m̃daciis e¬
interur. ad ħ m̾datioꝵ gn̾a defendenda pluri¬
ma de scͥptuns scĩs suffragari pitantur exem¬
pla. Non aũ hoo ẽ occultare uitatẽ. qd̾ ẽ ꝓfr̾e
m̃daciũ. Qũauis .n. om̃is qͥ m̃titur uel̾it ce¬
lare qd̾ uerũ est. ũõ tñ omĩs qui uult qd̾ u̾m

Expanded text:
ndens te ipsum, ne et tu tempteris. praeoccupationes enim sunt istae, in quibus delinquitur, dum, quid faciendum sit, aut ad horam non uidetur aut et qui uiderit uincitur, ut scilicet fiat peccatum, cum uel latet ueritas uel conpellit infirmitas. In omnibus autem actibus nostris maxime etiam bonos turbant conpensatiua peccata, ita ut nec peccata existimentur, si habeant tales causas, propter quas fiant, et in quibus uideatur peccari potius, si non fiant. et praecipue de mendaciis hoc in hominum opinione praeualuit, ut peccata non putentur illa mendacia, quie pro eius cui falli expedit utilitate mentitur, aut ne aliis noceat, qui nociturus uidetur, nisi mendaciis euitetur. ad haec mendaciorum genera defendenda plurima de scripturis sanctis suffragari putantur exempla. non autem hoc est occultare ueritatem, quod est proferre mendacium. quamuis enim omnis qui mentitur uelit celare quod uerum est, non tamen omnis, qui uult quod uerum
Abbreviated transcription (Latin):
to punit falsariũ eciã qui se iõ testam̃tũ a¬
lienũ corrupisse docu̾a ut ille heres esset
qui fcũrꝰ in de fũat elemosinas largas nõ
illam cũ qua fecit de morte hominẽ lib̾a¬
ret. postremo ut ad rem de qua q̃o ẽ ꝓpriu¬
accedamus. si m̾ito puuit eũ qui femne
alicur pͥscillianistaꝵ tupitudinis cõscie
pp̃ ea se adult̾io ꝯcubimi miscuit ut ad coꝵ la¬
tebras ꝑueniret obsecro te cũ dicat apꝰ. nec exhi¬
beats meubra ut̃a arma niquitatis pcc̃o. et iõ
nec manus. nec corꝑis genitalia. nec alia mẽ¬
bra flagriis exibere debeamus. ut pͥscilliam¬
stas ĩuenire possimꝰ. quid nos lingua. quid
totũ os uriñ. quid organĩ nocis o ffeudit

Expanded text:
to punit falsarium, etiam qui se ideo testamentum ato punit falsarium, etiam qui se ideo testamentum alienum corrupisse docuerit, ut ille heres esset, qui facturus inde fuerat elemosynas largas, non illam, cum qua fecit, de morte hominem liberaret; postremo, ut ad rem, de qua quaestisi merito punit eum, qui feminae alicui Priscillianistarum turpitudinis consciae propterea se adulterino concubitu miscuit, ut ad eorum latebras perueniret: obsecro te, cum dicat apostolus: nec exhibeatis membra uestra arma iniquitatis peccato et ideo nec manus nec corporis genitalia nec alia membra flagitiis exhibere debeamus, ut Priscillianistas inuenire possimus, quid nos lingua, quid totum os nostrum, quid organum uocis offendit
Abbreviated transcription (Latin):
tores suos insuꝑ dicaretur. cur nõ et has ꝑtes
atq artes suscipiat uir misĩcors. quib ꝓ tã
bona causa utatur. ut heãt unde ĩ digentibꝰ
largiatur. nec audiat apłm dñtem. qui fura¬
batur. iam ñ furetur. magis añ laboret oꝑãs
manib siuis bonũ. ut ħ̾eat nñ tribuere ciuo¬
pꝰ ẽ. si quid̾ nõ solũ ipm̃i furtũ. uerũ ⁊̃ faisũ
testimoniũ et adult̾iũ. et om̃e opꝰ malũ. non
erit malũ. s bonũ. si ea cansa ꝑpetretur ut sitũ¬
de fiat bonũ: Quis ista d icat. iisi quis res hu¬
mauas onĩs q conatur mores legesq sb̾u̾tͥe
Quod .n. sceleratissim̃ facmꝰ. qd̃ turpissuũ
flagitiũ. qd̾ impiis simũ sacrilegiũ ñ dicat᷑¬
am głose. ur in co ꝑperuͣdo ñ solũ suppliciai
centur  At si iusticia m̃ito piuut furẽ et qͥ
dix̾it et ostend̾it ĩo se sb̾traxisse superflua
diuiti ut p̾beret necessaria pauperi. si mi¬

Expanded text:
atores suos insuper ditaturae, cur non et has partes atores suos insuper ditaturae, cur non et has partes atque artes suscipiat uir misericors, quibus pro tam bona causa utatur. ut habeat, unde indigentibus largiatur, nec audiat apostolum dicentem: qui furabatur, iam non furetur; magis autem laboret operans manibus suis bonum, u t habeat unde tribuere cui opus est? si quidem non solum ipsum furtum, uerum etiam falsum testimonium et adulterium et omne opus malum non erit malum, sed bonum, si ea causa perpetretur, ut sit, unde fiat bonum. quis ista dicat, nisi qui res humanas omnesque conatur mores legesque subuertere? quod enim sceleratissimum facinus, quod turpissimum flagitium, quod inpiissimum sacrilegiuam gloriose, ut in eo perpetrando non solum supplicia centur? at si iustitia merito punit furem, etiam qui dixerit et ostenderit ideo se subtraxisse superflua diuiti, ut praeberet necessaria pauperi; si meri