comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Cuntes p̃dicate dicentes: Quiad ꝓpinquaũ regnũ
dit quasi iã nob̵ exꝓximo regnũ. alio qđ seqͥ tur
ostendit : Ipsisiã & aqͥb:dã amat᷑ amarus ẽ e
nã suidom̃ quassa taminare t᷑ quis qͥs in illa
habitar& fugir& & qui stantẽ dilexerat re¬
cedere quanto cius acadente festinar& : Sugit᷑
lumus potius quã habita re: quia nullanos
ratio aruina. illius separat quos passionib:
amordiligat. facile ergo ẽ: Ianunc cũ distrio¬
ta om̃a cernimꝰ animũ nrm̃ ab eiꝰ dilectione
dis uingere sed ocmin illo tempr dificillimũ¬

Expanded text:
icentes, quia appropinquavit regnum dit, quasi jam nobis e proximo regnum aliud quod sequitur ostendit. Ipsis jam et a quibus amatur amarus est. nam sui domus quassata minaretur, quisquis in illa habitaret fugeret, et qui stantem dilexerat recedere quantocius a cadente festinaret. Si igitur lumus potius quam habitare, quia nulla nos ratio a ruina illius separat quos in ejus passionibus amor ligat. Facile ergo est nunc jam, cum destructa omnia cernimus, animum nostrum ab ejus dilectione disjungere. Sed hoc illo
Abbreviated transcription (Latin):
nde dix̃ : oppone lingue tue claustri silentie cir¬
cũ clude linguã muniti ñ custodie: Intende opor
loquere : Tẽpr c̃gruotace : Introgatio ostuũ aꝑ¬
tasint urba tua pauca: Tolle uerbositatẽ suꝑflui
lingue incurras periculũ: Multiloqr ñeffug¬
unt culpã : multilo quiũ ñdeclinant poc catum
pluuius ex habundans cito colligit lutũ ultramodũ flatꝰ
maris periculũ parit: Breuius sermo scientiã facit
alieno. õs tuũ ñ quo in quine ne detrais peccatis sed
consulete : qđ in aliũ detrais inte potius ꝑtimesce:¬

Expanded text:
e, oppone linguae tuae claustra silentii, circumclude linguam munitione custodiae. Intende opporloquere, tempore congruo tace. eriat, sint verba tua pauca. Tolle verbositatem sermonisatione linguae incurras periculum, multiloquia non effugiunt culpam, multiloquium non declinat peccatum, fluvius exundans cito colligit lutum, ultra modum flatus maris periculum parit, imbrium nimiealieno os tuum non coinquines. Non detrahas peccanti, sed condole; quod in alio detrahis, in te potius pertimesce
Abbreviated transcription (Latin):
icut in eadẽ lectione legit᷑: infirmos curate mor¬
Suios suscitate: leprus mundate: De monia eicitt
Forente mundo crescente humano generi diui
niabacuita subsistendi : Carne exurante rerũ
opulentia quis cũ audierit uictã eẽ aliã reder&
Quis inui sibilia uisibilib p̃ferr&: Sed ad salutem
rede untib : Infirmis ad uitã sur gentib maetus
Carnis mundicia recipientib leꝑsis tot ui sibilib

Expanded text:
cut in hac eadem lectione subjungitur: Infirmos curate, mortuos suscitate, leprosos mundate, daemones ejicite. Florente mundo, crescente humano genere, diu in hac vita subsistente carne, exuberante rerum opulentia, quis cum audiret vitam esse aliam crederet? Quis invisibilia visibilibus praeferret? Sed ad salutem redeuntibus infirmis, ad vitam resurgentibus mortuis, carnis munditiam recipientibus leprosis, ereptis
Abbreviated transcription (Latin):
ipse dix̃ : Breuis ẽ huius mundi felicitas modica est
huius scłi gloria: Caducaẽ & fragilis potentia¬
tẽ poralis: Dic ubis reges ubis principes. ubi im¬
peratores: Vbi locupletes rerũ ubi potentes scłi:
Vbidiuites mudi quasi ũbra transi er̃ &ue lut sõ¬
riculũ ducunt: Elalde rarũ ẽ. ut qui diuitias pos¬
sedunt adrequiẽ tendunt. qui securis t̃renis:
se inflectit adĩ amore seseperat: Qui in rerũ
amore defigit᷑ in dõ nullatenꝰ delectatur:
Gure enĩ rerũ ab intentione dĩ auertunt: Nemo

Expanded text:
e. Brevis est hujus mundi felicitas, modica est hujus saeculi gloria. Caduca est et fragilis temporalis potentia. Dic ubi sunt reges? ubi principes? ubi imperatores? ubi rerum locupletes? ubi potentes saeculi? ubi divites mundi? Quasi umbra transierunt, et velut somut qui divitias possident ad requiem tendant; qui curis terrenis se implicant, a Dei timore se separant. Qui in rerum amore defigitur, in Deo nullatenus delectatur. 94. Curae enim rerum ab intentione Dei avertunt. Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiendo in obediendo in uis ibilia sequendo
Cibũ uetitũ gustando dis cessimus sed adeam.
neces se.ẽ. ut flendo oboediendo uisibilia
c̃tẽ nendo atq: appeticũ carnis refrenan¬
do redeam: Ergo ꝑ aliã uiã ad regionẽ nram

Expanded text:
biendo, inobediendo, visibilia sequendo, cibum vetitum gustando, discessimus, sed ad eam necesse est, ut flendo, obediendo, visibilia contemnendo, atque appetitum carnis refrenando redeamus. Per aliam viam ad regionem nostram
Abbreviated transcription (Latin):
ni quippe more ut aura: contegerit in partẽ
one tangitur: in partẽ quã lib& inclinatur:
rescit ex tollit᷑ totũ que sequasi ad graciam
in flectit: Sedsi inde uentus detractionis
eripuerit unde laudis aura ueniebat mox hunc¬
quasi in partẽ al terã adum furoris incli
sed arundo uento agi tata iobs non erat.
nec aduersa nouerat inclinare : Arundoer
rectitudine nulla rerũ uarietas inflec¬
agitata non eẽ solidemꝰ animũ int̃ auras
lingarũ positus inst& inflexibilis status
m̃tis: nullanos detractio adirã ꝓuoc& atq
adremisionẽ inutilis gratie: Nullus fauor
inclin& ñ nos pros pera eleuent ñ aduersa
ꝑebent & qui in soliditate fidei figimure
ne qua quã rerũ transeuntiũ mol iuate

Expanded text:
nem quippe, mox ut aura contigerit, in partemangitur, in partem quamlibet inclinatur. , hilarescit, extollitur, totumque se quasi ad gratiam inflectit; sed si inde ventus detractionis eruperit, unde laudis aura quasi in partem alteram ad vim furoris inclinat. Sed arundo vento agitata Joannes non erat, nec adversa noverant inclinare. Arundo eratus sui rectitudine nulla rerum varietas inflecagitata non esse: solidemus animum inter auras linguarum positum, stet inflexibilis status mentis. Nulla nos detractio ad iram provocet, atque ad remissionem inutilis gratiae nullus favor inclinet. Non nos prospera elevent, non adversa perturbent, ut qui in soliditate fidei figimur, nequaquam rerum transeuntium mutabilitate
Abbreviated transcription (Latin):
pilis scitis c̃textis uestitus iobs fuisse descri¬
bitur : & qui nãdicere : Ecce qͥ mollib uestiunt᷑
indomib: regũ sunt: Nisi a pertã sentencia.
de monstrare quia ñ celesti sed t̃reno regno
militant : hipdõ ꝑpeti aspera figunt sed solis
ex teriorib: dediti. p̃cantis uite mollitionem
& dilectionẽ quer̃: Nemo ergo exestim& influ¬
xu atq studio uestiũ peccatũ de eẽ quiasi
hoc culpa ñ & : Nullũ modo ioħm dñs de uesti¬
m̃tisui asperitate licudas s&. Si hocculpaña&
nequaquã p&rus apłs: ꝑ epistolã feminas
ap̃tiosoꝵ uestiũ a petito conpescere dicens
Non inueste p̃tiosa. pensate ergo que culpasit
&iã uiros appetere a quo curaũ pastor ecłe
perarũ quis de monstrauit uob fugire auen
tura ira : Vnde & per salo monẽ dicitur: Uerba
sapienciũ qua si stimuli & sic̃ claui in altũ de¬
fixi : Clauis quippe atq stimu¬
lis sapi¬
enciũ uerba c̃parantur A
culpas
delinquetiũ nesciunt pal¬
pare

Expanded text:
xtis vestitus Joannes fuisse describitur. Et quid est dicere: Ecce qui mollibus vestiuntur in domibus regum sunt, nisi aperta sententia demonstrare quia non coelesti, sed terreno regi militant hi qui pro Deo perpeti aspera fugiunt, sed, solis exterioribus dediti, praesentis vitae mollitiem et delectationem quaerunt? Nemo ergo existimet in fluxu atque studio vestium peccatum deesse, quia si hoc culpa non esset, nullo modo Joannem Dominus de vestimenti sui asperitate laudasset. Si hoc culpa non esset, nequaquam Petrus apostolus per epistolam feminas a pretiosarum vestium appetNon in veste pretiosa . Pensate ergo quae culpa sit hoc etiam viros appetere, a quo curavit Pastor Ecclesiae i aliter potest. Mollibus enim vestitus non fuit, quia Unde et per Salomonem dicitur: Verba sapientium quasi stimuli, et sicut clavi in altum defixi . Clavis quippe atque stimulis sapientum verba comparantur, quia culpas delinquentium nesciunt palpare,
Abbreviated transcription (Latin):
& mansionẽ apud eũ faciemꝰ : Quis quis er¬
go in superbiã m̃tẽ leuat: Quis qͥs auarici¬
e estib: anhelat: Quiqͥs seluxurie inqui¬
nationib: polluit : Cordis ostiũ c̃traueri¬
tatẽ claudit : Ne a se dñs ueniat claustroc

Expanded text:
t mansionem apud eum faciemus. Quisquis ergo in superbia mentem elevat, quisquis avaritiae aestibus anhelat, quisquis se luxuriae inquinationibus polluit, cordis ostium contra veritatem claudit, ne ad se Dominus veniat claustra
Abbreviated transcription (Latin):
tanti ual& quantũ habes : Ualuit nãq: zacheo dimi¬
tro & andreae dimissis retib: & naui : Ualuit uidue
duob: minutis : ualuit alteri calicẽ aq: frigide :
Regnũ itaq dĩ ut diximꝰ. tantiual& quantũ habes
pensate igit᷑ fr̃s Rm̃i quid uilius cũ emit᷑ quid
carius cũ possidetur: Sedfortasse necalixaq:
frigide ñ suppetit qui indigenti p̃beatur:
euã tuno securitatẽ nob ꝓmittit sermodiuinꝰ.
Redẽptori& enĩ nato celiq ostensi s̃ qͥcl amarent
Cloria in ex celsis dõ & int̃ra pax hominib: bone uolun

Expanded text:
tantum valet quantum habes. Valuit namque Zachaeo in dimitro et Andreae, dimissis retibus et navi; valuit viduae duobus minutis , valuit alteri calice aquae frigidae . Regnum itaque Dei, ut diximus, tantum valet quantum habes. 3. Pensate igitur, fratres, quid vilius cum emitur, quid charius cum possidetur. Sed fortasse nec calix aquae frigidae suppetit qui indigenti praebeatur, etiam tunc securitatem nobis promittit sermo divinus. Redemptore etenim nato, coeli cives ostensi sunt, qui clamarent: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax ho
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ initiũ necfinis incipit Recte ergo sudariũ
capitis in uolutũ inuentũ. ẽ: Quiacelsitudo diuinita¬
tis nec cȩpit. eẽ. nec des init: Nec ꝑ iniciũnas citur
nec ꝑt̃minũ coangustant᷑ : Bene aut̃ addit᷑ inu¬
nũ locũ: Qinscisura mentiũds̃ ñ÷. sed in uni

Expanded text:
nec initium nec finis aspicitur. Recte ergo sudarium capitis involutum inventum est, quia celsitudo divinitatis nec coepit esse, nec desinit; nec per initium nascitur, nec termino coangustatur. 4. Bene autem additur: In unum locum, quia in scissura ment
Abbreviated transcription (Latin):
uirtͥ operationis exprimit᷑ Salmista adtes
tante quidic̃: Dirigat᷑ oratio mea sic̃ incen¬
sũ in conspectutuo: ꝑ merra uero carnisnrs
mortificatio figurat᷑. Unde sca ecła de suo
operariis usq: ad mortẽ ꝓdõ certantib dicit
Manus meae distillauer̃ myrra : Nato ergoregi
aurũ offerimꝰ. si in conspectu illius claritate
suꝑñ sapientieres plendemꝰ: Thus offerimus
si cogitationes carnis ꝑscãs orationes & studia
in ara cordis intendimus: Vt suaue aliquid dõ
ꝑceleste desideriũ redolere. lucereq ualeamꝰ
Myrrã offerimꝰ sicarnis uitiã ꝑ abstinenciã mor

Expanded text:
virtus orationis exprivirtus orationis expritante, qui dicit: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . Per myrrham vero carnis nostrae mortificatio figuratur; unde sancta Ecclesia de suis operariis usque ad mortem pro Deo certantibus dicit: Manus meae distillaverunt myrrham . Nato ergo Regi aurum offerimus, si in conspectu illius claritate supernae sapientiae resplendemus. Thus offerimus, si cogitationes carnis per sancta orationum studia in ara cordis incendimus, ut suave aliquid Deo per coeleste desiderium redolere valeamus. Myrrham offeri
Abbreviated transcription (Latin):
us. aurũ. quip peregi c̃ gruit thus uero
indĩ sacrificiũ ponebatur . Myrraut̃ mortuoꝵ cor¬
pora condiunt᷑ Eũ ergo magi quẽ adorant &iã
misticis munerib p̃dicant. auro regẽ thurȩ
am̃ Merra mortalẽ Sic uero ñ nulli heretici
credunt. hic ꝓfecto eitus offer̃. sed offerre&iã
aurũ noluer. Sic̃ ñ nulli qui hunc regẽ exesti¬
mant sed dm̃ negant: buui delic& ei aurum
offer sed offerre thus nolunt: Seds̃ ñnulli
qui hunc &dm̃ & regẽ fatent᷑ sed ad sũ sisse car¬
nẽ mortalẽ negant bii in imirũ ei aurũ &
thus offer̃ sed offerre myrrã adsũte car
nis nolunt : Nos itaq nato dño offeramus¬
dnm̃ aurũ ut hunc ubiq regna re fateam᷑:
fuis secarnẽ mortalẽ. Quã uis in auro turꝑ
& mrrrã intelligit᷑ & alit̃ potest. Aurũ
nãq sapientia de signat᷑ salomone ad testan¬
te quiait : Thesaurus deside rabilis reqͥescit
in ore sapientes: Turẽ aut̃ qđ do incendit᷑

Expanded text:
nt. Aurum quippe regi congruit, thus vero in Dei sacrificium ponebatur, myrrha autem mortuorum corpora condiuntur. Eum ergo magi quem adorant etiam mysticis muneribus praedicant, auro regem, thure Deum, myrrha mortalem. Sunt vero nonnulli credunt. Hi profecto ei thus offerunt, sed offerre etiam aurum nolunt. Et sunt nonnulli qui hunc regem existimant, sed Deum negant. Hi videlicet ei aurum offerunt, sed offerre thus nolunt. Et sunt nonnulli qui hunc et Deum et regem fatentur, sed assumpsisse carnem mortalem negant. Hi nimirum ei aurum et thus offerunt, sed offerre myrrham assumptae mortalitatis nolunt. Nos itaque nato Domino offeramus aurum, ut hunc ubique regnare fateamur; fuisse carne mortalem. Quamvis in auro, thure et myrrha intelligi et aliud potest. Aurum namque sapientiam designat, Salomone attestante, qui ait: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis . Thus autem, quod Deo incenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
malaur̃a p̃terita & p̃sentia uob in dulgeat & ut mnan¬
rea ñ pec cetis custodire iubeat: Ido latrie & beñfitia
inimicitiȩ contentiones. emu lationes rixas ani¬
mositates ꝓuocationes dissensiones hereses. in ui¬
dia telo: cõmis sationes tolitalia facere
cito ꝑ purã c̃ fessionẽ & uerã penitentiã cũ ope¬
rib: bonis & elemosinas iustas sexm̃ d& ante
turã ds p̃cepit facere in õnib custo dite. di¬
misioñ: in õnib: dõ gratias agite. Adecła cũde¬
uotao animo & fiderecta. sepius c̃uenite p̃cipue
omnib: dieb: dominicis & cunctas festiuitates p̃¬
claras tam aues ꝑtinis uigł uł matutinis quã
admissas celebrandas. uas frequentate &i bidẽ
luxuriosa ñ faciat Nec ad ipsas ecłas Nec in domib
depagonoꝵ c̃suetudinẽ remansit sed ad ipsa sc̃ã ecła
ut scriptũ ẽ in lege dñi meditabit᷑ diac noc te
Vota ur̃a bona adõ ad ecła reddite Primitias onẽ fru¬
gũ uroꝵ adbene dicendũ sacerdotib: adferte & sic paste

Expanded text:
a praeterita et praesentia vobis indulgeat, et ut inantea non peccetis, custodire jubeat. Idololatria, veneficia, inimicitias, contentiones, aemulationes, rixas, animositates, provocationes, haereses, invidiam, zelum, commessationes, nolite et alia facere, cito per puram confessionem et veram poenitentiam cum operibus bonis turam Deus praecepit facere, in omnibus custodite. Dirmissione, et in omnibus Deo gratias agite. Ad Ecclesiam cum devoto animo et fide recta saepius convenite, praecipue omnibus diebus Dominicis, et cunctas festivitates praeclaras, tam vespertinis vigiliis et matutinis, quam ad missas celebrandas vos frequentate. Et ibi licam fugite, nec ad ipsas ecclesias nec in domibusde paganorum consuetudine remansit. Omnia phylacteriaut scriptum Dei; in lege Dei meditate die ac nocte. Vota vestra bona Deo ad ecclesias reddite. Primitias omnium frugum vestrarum ad benedicendum ad sacerdotes afferte, et sic postea
Abbreviated transcription (Latin):
quia sollicitudoẽ. futura p̃scire inceruulus
te abulare uiri in uestes femineas femine¬
rimã: Nolite uestire mẽ bra. exligno facta :
Itriuios. aut ad arbores uł ali ubi : Nolite facere :
neq: ꝑmittere : qr nulla sanitate uos poss̃ p̃s¬

Expanded text:
est futura praescire. Servulos te ambulare. Viri, vestes femineas, feminaerima, nolite vestire. Membra ex ligno facta in trivios et ab arboribus vel alio nolite facere, neque mittere, quia nullam sanitatem vobis poss
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo hominẽ bodiohabeat. seduitia & peccata: hodiũ
enĩ a regno dĩ. hominẽ excudit: Unde apł ait: fratrẽ
qͥ ñ diligit man& in mortẽ: Omĩs qͥ hodit fratrẽsuũ
c̃tentiones: Emulationes. rixas dis sensiones
sectes & reliqͣ similia : Vt ait apł: qm̃ qͥ tali agunt
regnũ dĩ ñ pos sidebunt : Nolite manducare mor¬
ticinũ neq: sanguinẽ: neq: animalia. uel auesque a
bestia uł canes suȩ: accipit᷑: c̃sũ maueris simor¬
te inueniunt᷑ : q in leuitico dñs. ait: Sanguinẽ uni¬
uerse carnis ñ cõmedetis q anima carnis in san¬
guine . ẽ: & qͥcũq: cõ mederit illũ interibit ani¬
maillius: &iterũ morticinũ & captũ abestiã ñ cõ
sidebunt : & alibi : Nolite in ebriare uino inquo ẽ luxu¬

Expanded text:
Nemo hominem odio habeat, sed vitia et peccata. Odium enim a regno Dei hominem excludit. Unde Apostolus ait: Qui non diligit, manet in morte. Omnis qui odit fratrem suum, contentiones, aemulationes, rixas, dissentiones, sectas, et reliqua his similia, ut ait Apostolus: Qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt. Nolite manducare morticinium, neque sanguinem, neque animalia, vel apes, quas bestiae, vel canes, vel accipiter consummaverunt, si mortua inveniuntur, quia in Levitico Dominus ait: Sanguinem universae carnis non comedetis, quia anima carnis in sanguine est. Et: Quicunque comederit illud, interibit anima ejus. Et iterum: Morticinium et captum a bestia non sidebunt. Et alibi: Nolite inebriari vino, in quo est luxu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ dm̃ patient̃ sustinete: Inimicos uros diligite &
ꝓipsis oiate : ñ maledicite sed siqͥs uob maledixerit.
ñ remale dicite sedã plius bene dicite: ꝑsecutionẽ
ꝓpt̃ iustitiã sustinete. Nullũ hominẽ hodio habeatis
subiciat peccata: Ñ sitis suꝑbi. nõ ebriosi. ñ c̃cupis cenue
gule sectantes: Ñ sitis sõnolenti. ñ pigri. ñ otiositate
uacantes. Nolite detrabere inuicẽ. Nsitis marmo¬

Expanded text:
icos vestros diligite, et pro ipsis orate. Non maledicetis, et si quis vos maledixerit, non maledicetis, sed amplius benedicite; et persecutionem propter justitiam sustinete. Nullum hominem odio habeatis, sed vitia et peccata. Non sitis superbi, ebriosi, non concupiscentiae gulam sectantes; non sitis somnolenti, non pigri, non otiositatem vacantes. Nolite detrahere invicem, nolite esse murmu
Abbreviated transcription (Latin):
operemalo & c̃uertamꝰ nos adõne opꝰbonũ
q: re. tã tarde cordesumꝰ ad c̃uertendũ ulem̃¬
tate remedia: q pius dñs indulgentiã nob̃
de diem: Mescitis qͥd faciat. suꝑuenturus
dies: Amaneusq: adues perũ mutabit᷑ tẽpꝰ
fuga ur̃a. geme uł sabbato & iterũ : Uigila¬
te & sorate qr nescitis diẽ neq: horã. & apłs.¬
Quid enĩ ẽ. uita ur̃a uaporẽ ad modicũ parens de incep̃s intmi¬
namalo ordine tollebat. & suã in iuste retenebat sit
crastina. &idem ipsedñs stulte hac nocte animã tuã
repetunt ate q̃aut̃ parasti cui er̃ : & apł pauł dix̃ Haben

Expanded text:
onum; quare tam tardi sumus ad convertendum vel emetate remedia, quia pius Dominus indulgentiam nobis in de die in diem; nescitis quid afferat superventurus dies, a mane usque ad vesperum mutabitur tempus. fuga vestra in hieme vel Sabbato. Et iterum: Vigilate et orate, quia nescitis diem neque horam. Et aposQuae est enim vita vestra? Vapor est ad modicum parens, deinceps extermiui malo ordine dolebat et sua injuste retinebat, sit crastino. Et idem ipse Dominus - Stulte, hac nocte animam tuam repetunt a te, quae autem parasti cujus erunt? Et Apostolus d
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ ut in eo. at̃renis. operib: uelamundi in lece¬
bris abstenentes tantũ diuinis cultib: seruiam̃:
deo rogexm uob. dũ tanta & talia sc̃a sic testimo¬
nia de ipso ꝓ ferunt᷑ ut ipsodie sic̃ dec& sc̃s:¬
xp̃ianis suxta qđ supra dictũ .ẽ cũ magna hono¬
re & diligentia in amore xp̃i ꝓretributione et̃na :¬

Expanded text:
cebris abstinentes, tantum divinis cultibus serviamus. Ideo rogamus vos ut dum tanta et talia sacra testimonia de ipso die proferuntur, ut ipso die, sicut decet Christianis, juxta quod scriptum est, cum magno honore et diligentia, in amore Christi pro retributione aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
incende rehabe in infernũ alligate sasciculos adc̃bu¬
endũ hacẽ dumicida cũ homiidis. adulori iuadulteris
Rapaces cũ rapacib dit qͥcũq hic similis fuit inculpa &ibi
nitate & unitate intrinitate & diligite eũ extotocorde
Nc̃ uos metipsos : Nallus ex uob homicidã facit: & adulte

Expanded text:
incendere debet infernus: Alligate fasciculos ad comburendum, hoc est, homicidae cum homicidis, adulteri cum adulteris, rapaces cum rapacibus, ut quicunque hic similes fuerunt in culpa, ibidDeum in Trinitate. Diligite eum ex toto corde sicut vosmet ipsos. Nullus ex vob
Abbreviated transcription (Latin):
nec credere : nã uulganalia & R obseruare lau¬
roponere pedẽ obseruare. effundere suꝑ truncũ
fruge & uinũ & panẽ infontẽ mittere. Mulie¬
res intela sua. minerua nominare & ueneris
aut aliũ diẽ innuptiis obseruare: & quodie
inuia ex eat᷑: adtendere : om̃a ista qͥdẽ aliu d
dere. Nec aliquid ꝓ eis dare qͥdicunt qđ mao¬

Expanded text:
as observare, laurus operire, pedem observare, estundere super truncum frugem, et vinum et panem in fontem mittere, mulieres in tela sua Minervam nominare, et Veneris aut alium diem in nuptiis observare, et quo die in via exeatur attendere, omnia ista quid aliud dere, nec aliquid pro hoc eis dare. Qui im
Abbreviated transcription (Latin):
Neq: ad ecła. nec in domib: nec intriuios. nec in
nullũ locũ . balationes cantationes salta¬
tiones. uł iocos. & lus adiabolica facere ñ p̃sũ¬
. mat
Mima ritias aut uerba turpia . & a maturia uł luxuriosa
exore suo ñ ꝑferat: Om̃a philacteria diabolica & cunc¬
ta supra dicta nolite credere necadorare. Neq: uota
illius uota reddere Nec nulla honorẽ inpendere : qr in

Expanded text:
neque ad ecclesiam, neque in domibus, neque in trivio, nec in ullo loco balationes, cantationes, saltationes, jocus et lusa diabolica facere non praesumat. Mimaritias et verba turpia et amatoria, vel luxuriosa, ex ore suo non proferat. Omnia phylactricia diabolica, et cuncta supradicta nolite ea credere, nec adorare, neque voti i
Abbreviated transcription (Latin):
tifuer̃ homines int̃se. reddat rationẽ dõ. indie
bistuis te c̃dẽpnaueris: Nemosit facilius. ac prõ¬
tꝰ inrisu : qr scriptũ: Pisus dolorẽ eccemis cebit᷑
lus detrahat ꝓximũ suũ : Detractioenĩ graue
peccatũ ẽ : Unde scriptũ ẽ: qͥ de trahit eradic abit᷑
de t̃rauiuentiũ. & apł ait. nolite detrahere.
alteru trũ fr̃s quando aliũ decrahis tediscute¬

Expanded text:
se, reddent rationem de eo in die tuis condemnaberis. Nemo sit facilis ac promptus in risu, quia scriptum est: Risus dolore miscebitur, lus detrahat proximum suum. Detractio grave peccatum est, unde scriptum est: Qui detrahit, eradicabitur de terra viventium. Et Apostolus ait: Nolite detrahere de alterutro, fratres. Quando alteri detrahis, te ipsu
Abbreviated transcription (Latin):
surgimꝰ: Omnis hamo in quacũq etate moctuus fuerit aut
paruus aut senex: aut in utero matris sue. uiui ficat ẽ
martuus fuerit in xxxannoꝵ etate resurgimꝰ: Omnis ad
iudiciũ & peccatores & iusti ueniemͦ : Iusti uero & dͥ fuer̃
peccatores qͥ uerã pȩnitenciã eger̃ & inbonis operib: ꝑ

Expanded text:
s omnis populus in quacunque aetate mortuus fuerit, aut parvulus, aut senex, aut in utero matris vivificatus mortuus fuerit, in XXX annorum aetate resurgemus omnes, ad judicium et peccatores et justi veniemus: justi vero, et qui fuerunt peccator
Abbreviated transcription (Latin):
uiesuros diligite parentes estote adom̃s beñ facite his : oder̃
uos : Caritas & gaudiũ pax pacientia : benignitas. bonitas
cordib: ur̃is & hoc inbonis cogitationib: & eloqͥis & scĩs operib
conseruate : humilitatẽ ante om̃a custodite. totã spẽuram
indm̃ ponite : bonũ aliqd inuos cũ uideritis ad glauã reputate:
q uos hoc dedit ñ ad ur̃a laudẽ & malũ inuos. cũ uiderit ur̃ȩ
culpe & negligentiis ur̃is hosciatis inuos factũ. Time tediẽ¬
u dicii expauescite gehennã. Desiderate uitã et̃nã : Cogitatio¬
nes & urba sed operaur̃a die noctuq sẽꝑ in bonũ custodite
transitũ ur̃m dehoc mundo qͥ sẽꝑ ad ꝓpinquat õne diesperate:
Pceptis dĩ factis custodite ad implete & dedĩ miser cordiã nũ¬
quã disperatȩ & qđ sibi aliqͥs fieri ñ uult. alio nefaciat. Put

Expanded text:
amore diligite, patientes estote ad omnes, bene facite his qui oderunt vos. Charitas et gaudium, patientia, benignitas, bonitas, vobis, et hoc in bonis cogitationibus et eloquiis et sacris operibus conservate. Humilitatem tenete, omnia custodite, totam spem vestram in Domino ponite; bonum aliquid in vos cum videritis, ad Dei gloriam reputate, qui vobis hoc dedit, non ad vestram laudem. Et malum in vos cum videritis, vestrae culpae et negligentiis vestris hoc sciatis a vobis factum. Timete judicii diem, et pavescite gehennam; desiderate vitam aeternam; cogitationes et verba seu opera vestra diu noctuque semper in bonum custodite. Transitum vestrum de hoc mundo, qui semper appropinquat omni die sperate. Praecepta Dei factis quotidie adimplete, et de Dei misericordia nunquam desperetis; et quod sibi quis
Abbreviated transcription (Latin):
tit scriptũ ẽ : Honorẽ inuicẽ p̃uenientes : esurientes
uenite . dolentes c̃solate : Infirmꝰ uisitate. mortuas
sepe lite: in carcere positos reqrite & debonos ur̃is:
eis ministrate : Viduas & or fanos in tribulationib: adiuuate
Pauperes & om̃s obpressus a prauis hominib: uł deiniqua iudi¬
cia inquantũ potestis adiutoriũ p̃s tate . Iudiciũ rectũ &iusticiã

Expanded text:
ut scriptum est: Honore invicem praevenientes. Esurientibus venite, indolentes consolate, infirmos visitate, mortuos sepelite, in carcerem requirite, et de bonis vestris eis ministrate. Viduas et orphanos in tribulationes eorum adjuvate; pauperes et omnes oppressos a pravis hominibus, vel de iniquo judicio et quantum pot
Abbreviated transcription (Latin):
dete indño sẽꝑ & iterũ: ipse in omnib: sẽꝑ gaudeat: qͥ fuit the¬
diosus qđ ẽ otiositas sit ꝓpriis manib: operans: Ait : quo¬
cũq artifitio bono laborans unde & ipseuiuat & aliis pet̾na
gloria tribuat. sic̃ scriptũ ẽ. Honora dnm̃ dm̃ tuũ detuis
iustis. laborib: & delibere ille deiustitiȩtuȩ fructib & p¬

Expanded text:
dete in Domino semper. Et iterum ipse: Et in omnibus semper gaudete. Qui fuit acediosus, quod est otiositas, sit propriis manibus operans, aut quocunque artificio bonum laborans, unde et ipse habeat, et aliis pro aeterna gloria tribuat, ut scriptum est: Honora Dominum Deum tuum de tuis justis laboribus, et liba illi de justiti
Abbreviated transcription (Latin):
ecła uł ubi lectio diuina recitata uerbosare p̃sũ¬
mat sed lectiones scãs parit̃ audite: q ꝑ morsen
dñs ait Audi isrł &tace: Die dominico nolite c̃ten¬
dere. sedcũ reuerentia colite opꝰ seruile . Id ẽ.
agrũ patrũ uinea uł siqua grauas̃. in eo ñ faciatis
nec causas Nec calõnias int̃uos nolite diceredie
dominico. ꝓpt̃ tantũ qđ ad neces sitatẽ reficien di¬
faciendi. corporali qđ ex coquenda ꝑtin& cibi

Expanded text:
ipsa Ecclesia, vel ubi lectio divina recitatur, verbosare praesumat, sed lectiones sacras libenter audite, quid per Moysen Dominus ait: Audi Israel et tace. Diem Dominicum nolite contemnere, sed cum reverentia colite. Opus servile, id est, agrum, pratum, vineam, vel si quae gravia sunt, in eo non faciatis; nec causas, nec calumnias inter vos nolite dicere die Dominico, praeter tantum quod ad necessitatem reficiendi corpusculum pro excoquendo pertinet cibo,
Abbreviated transcription (Latin):
tandi generib: qͥ uario modo c̃fitiunt᷑: Unde
& nazareis p̃ceptũẽ. Vinũ & sicera. õnino ñ
bibere : Vtraq: enĩ ebrius faciunt: & luxuriam
carnis equalit̃ gignunt: Nulla mulier potio¬
nes. ab ortũ accipiat: Nec filius hab& c̃cept̾ aut
iã natꝰ occidat. & nullas diabolicas potiones mulie¬
res. debent accipere: quasiiã ñ pos s̃ c̃cipere.
Mulier aut̃ qͥ oc fecerit quantꝰ cũq: parere potuerat
tantoꝵ homicidioꝵ sereã. eẽ cognoscat. Nolite
adorareidolis ñ ad petras. neq: ad arbor es : Nad
angulos: Neq: ad fontes. ñ ad triuios. nolite ad¬
orare nec uota reddere : p̃cantatores & sortilec
ꝑcaraius. &rus pices diuinꝰ & ariolos magos¬

Expanded text:
ficiuntur. Unde et Nazaraeis praeceptum est vinum et siceram omnino non bibere, utraque enim ebrios faciunt, et luxuriam carnis aequaliter gignunt. Nulla mulier potionis abortum accipiat, ne filius aut conceptus aut renatus occidat, et nullas diabolicas potiones mulieres debent accipere, per quas jam non possint concipere. Mulier quae hoc fecerit, quantoscunque parere poterit, tantorum homicidiorum se ream cognoscat esse. Noli adorare idola, non ad petras, neque ad arbores; non ad angulos, neque ad fontes, ad trivios nolite adorare, nec vota reddere. PraKaragios, aruspices, divinos ariolos, magos
Abbreviated transcription (Latin):
uobis erit. & manducaũ carnes ur̃as. sic̃ ignis. &
& escã: adus urã nullus p̃sũmat. accipere : qi d ñs
ait in leuitico : N fenerab fratrituo adusuras pecuniã
nec fruges nec quã lib& aliã rẽ. & iterũ siadtinua¬
tis fuerit frat̃ tuus ñ accipias usuras abeo. necãpli

Expanded text:
is. Etet escam. Usuras nullus praesumat accipere, quia Dominus ait: Non fenerabis fratri tuo ad usuram pecuniam, nec fruges, nec quamlibet aliam rem. Et iterum: Si attenuatus fuerit frater tuus, non acci
Abbreviated transcription (Latin):
chatꝰ eã incordesuo. Legitimũ c̃iugiit. nullus se¬
parare p̃sũmit : Nisi exãboꝵ c̃sensu ꝓpt̃ amorẽ xp̃i
quiait : qͥ relinq rit uxorẽ . & reliqua centuplũat¬
cipiet & uitã et̃nã possidebit: & ꝓpt̃ fornicatio¬
nẽ qr pharisei. tẽptantes dnm̃ nrm ihm̃ xp̃mint̃¬

Expanded text:
t eam in corde suo. Legitimum conjugium nullus separare praesumat, nisi ex amborum consensu propter amorem Christi qui ait: Qui reliquerit uxorem, et reliqua, centuplum accipiet, et vitam aeternam possidebit. Et propter fornicationem, quia Pharisaei tentantes Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
fornicatio & fornicationis suscipiant: Lub & uxor
dimittit᷑: qđ ergo sterilis .ẽ. sideformis : Sietate
uetula si foedita. si temolenta si ir acunda malis
morib: si luxoriosa. si fatua. uellis nollis & qualis
cũq: acceptaẽ habenda : Cũ enĩ esses libsponte
seruitute subiecisti: Nemo incesti c̃iunctionib:
se quo in qͥnat: qr dñs in libro leuitico quando legẽ
ad populũ dedit ait : Ego dñs. om̃is homo. ad ꝑximũ
sanguinis sui . ñ accedat securus: Turpitudinẽ
patris tui. & matristuȩ. & uxorẽ patris tui ñdis
coperes: Turpitudo sororistuȩ. & filiitui. uel
patristui & sor orẽ matristue ñ reuelabis nec ac¬
cedas aduxorẽ eiꝰ: Que tibi ad finitatẽ c̃ iungit᷑ : Turpi¬
tudinẽ uxorẽ filiitui. & uxoris fratristui. & uxoristue

Expanded text:
fornicatio, aut fornicationis suspicio, libere uxor dimittatur. Quod ergo sterilis est, si deformis, si aetate vetula, si fetida, si temulenta, si malis moribus, si luxuriosa, si fatua, si guloscunque accepta, habenda; cum esses liber, sponte te subjecisti. Nemo incoestis conjunctionibus se coinquinet, quia Dominus in libro Levitico, quando legem ad populum dedit, ait: Ego Dominus: omnis homo ad proximam sanguinis sui non accedat. Turpitudinem patris tui et matrie matris tuae, et patris tui, non revelabis; nec accedas ad uxorem ejus qui tibi affinitate conjungitur. Turpitudinem uxoris filii et uxoris fratris tui, et uxoris tuae
Abbreviated transcription (Latin):
ius quoque apostolus : itadeaduentu sui iudiciidicit: pse
autem dnis iniusu & inuoce archangeli: & intubadĩ descendit
deccelo gnis enim ante eum psalmista prȩciaente arde¬
bit: & incir cuitueius tempestas ualida ã uia idem quiali¬
quando uenit ut iudicaretur occultus: tunc ueni& utom¬
nes iudic& manifestus ongregatis ergo ominib: scis suis¬
ad faciendũ iudicium deccelo est descensurus : luxta illud
quodesa ias dicit: Ecce ueni& dñs cum scis suis: ad facien¬
dum iudiciumremendus igitur ualde & pauendus
adueni& indie examinissui quando cum angelis & ar

Expanded text:
adventu judicii ita dicit: Ipse autem Dominus in jussu, et in voce archangeli, et in tuba Dei descendet de coelo . Ignis enim ante eum, Psalmista praedicente, ardebit, et in circuitu ejus tempestas valida : quia idem qui aliquando venit ut judicaretur occultus, tunc veniet ut omnes judicet manifestus. Congregatis ergo sanctis suis omnibus, de coelo est descensurus, juxta illud quod Isaias dicit: Ecce veniet Dominus cum sanctis suis ad faciendum judicium . Tremendu sigitur valde et pavendus adveniet in die examinationis suae, quando cum angelis et ar
Abbreviated transcription (Latin):
ullo uitio sineulla deformitate : sicut sine ulla cor¬
riptione sonere difficultateñ n quib: tanta facilitas
nunc corpus animale dicitur qđ tamen corpus. non
anima est: itatunc spiritale corpus eritcorpustam̃
que miseri uelbeati recipiena: & qualiter : quidem in¬
corriptibile & in mostale erit  sed eonim ipsorum qui
recepturis unu loca uel merita: in compara inliter diuer¬
sacrun & a se inuicem longe distantia,nde dicit

Expanded text:
itio, sine ulla deformitate, sicut sine ulla corruptione, onere, difficultate: in quibus tanta facilitas,nunc corpus animale dicitur, quod tamen corpus, non anima est; ita tunc spirituale corpus erit, corpus tamen, quam miseri vel beati recipient, aequaliter quidem incorruptibilis et immortalis erit; sed eorum ipsorum qui recepturi sunt loca vel merita incomparabiliter diversa erunt, et a se invicem longe distantia. Unde dicit
Abbreviated transcription (Latin):
tota & breui uolumine conplicanda congererem &
quid ex hoc maiorim auctoritas senserit. ad positis
eorum sententiis de monstrarem: ut iam in ꝑquisi¬
tione talium quaestionum. numerositas libro rm
quaerenti animȩ laboriosa noness& sed multipli¬
uicem lectoris sitim. hax collecta breuitas satia r&
nsuper quoque definitum a nobis est alternae ca¬
ritatis commertio: ut deresur rectionec ultina
cor posum quantae possunc causa uel questiunculȩ
memoriȩ nostrae sere colende ingerere simili

Expanded text:
tota et brevi volumine complicanda congererem, et tota et brevi volumine complicanda congererem, et quid ex hoc majorum auctoritas senserit, appositis eorum sententiis demonstrarem; ut jam in perquisitione talium quaestionum, numerositas librorum quaerenti animae laboriosa non esset, sed multiplicem lectoris sitim haec collecta brevitas satiaret. Insuper quoque definitum est a nobis, alternae charitatis commercio, ut de resurrectione ultima corporum, quantae possent causae vel quaestiunculae memoriae nostrae se recolendae ingerere, simili
Abbreviated transcription (Latin):
tatesui non leuiter nostrorum animos ad tiger
Sed debis optinam solutionen uel de sinitionem se¬
sus brcuitate non ualentes colligere  erectus efi
nostronĩ pariter animus ut quic quid nobis deha
in quaestionem ueniss& sulo precurrente ad ni¬
tari deberet: Sic quicquid ex hoc ipso res pono¬
dum ratio poscer& quidue catholicorum magis¬
trorim sensu definitum exister& memoria nobis¬
acrelectionis exprimer& Nec libro sum tunc¬
reuolutione continua sediiuae uocis id ageitur
recordationis industria, Tunc egonisallor ur¬
gentibus uobis accito notario: capitula de praemissis
questiunculis eodem die in praesentia uestri quanta
potui breuitate collegi: sed indiuinis rebus: in pati¬
ens ut ad sol& tuae scitudinis animus tenuitatis
meae uires sua uissimo familiaritatis imperio coegit
& indiuiduae societatis praecepto constrinxit: ut haec
ipsaquȩ superius inquaestionem uene rant placebani¬
moxͣ dato mihi diutius otio persensissem. uno

Expanded text:
sitate sui non lenitsitate sui non lenitSed de his optimam solutionem vel definitionem sensus brevitate non valentes colligere, erectus est nostrorum pariter animus, ut quidquid nobis de hac re in quaestionem venisset, stylo percurrente annotari deberet; sicque quidquid ex hoc ipso respondendum ratio posceret, quidve catholicorum magistrorum sensu definitum existeret, memoria sacrae lectionis nobis exprimeret: nec librorum revolutione continua, sed vivae vocis id ageretur recordationis industria. Tunc ego, ni fallor, urgentibus vobis, accito notario, capitula de praemissis quaestiunculis eodem die in praesentia vestri, quanta potui brevitate, collegi. Sed in divinis rebus impatiens, ut assolet, tuae sanctitatis animus, tenuitatis meae vires suavissimo familiaritatis imperio coegit, et individuae societatis praecepto constrinxit, ut haec ipsa, quae superius in quaestionem venerant, emox ut datum mihi divinitus otium persensissem, et uno
Abbreviated transcription (Latin):
opperitur: Qins ibi diuinus sapor nostror
mor talium se in lapsa diffuderit ÷ quis aut serip¬
tis explic& aut reatu condigne uocis sufficiat ex¬
plicare : Eras enim tunc fateor inidũe & firates
scis sime podigrici doloris contor tionibus tabidus
sed multo amplius spe diuinȩ contemplationis erei¬
tus: Credo quodomnis tibi tunc c̃or porei crueut¬
dolor fugerit : cum diunum illud inter nos coc put
depaet magnaȩ necessarie q per quis̃tionis uos
cesione lus traebat his igitur ferculoruĩ dapibus
uiti coepimus internos quȩrere quo modo se ha¬
rent animae defunctorim: ante illam corporũ uli¬
mam resurrectionem : Sicque conlatione mutiu
nos ceremus quid futuri post hanc uitam es se mas
Vt uiuaciter & ueparciter dehoc negotio cogitantes
tanto certius praesentia fugeremus. quanto futu
persenitantes nosceremus auidius: Ortȩ ergo Ansi
hoc negono quaesti unculae quaȩdam sun& quae diuen¬

Expanded text:
opperitur. Quis ibi divinus sapor nostros opperitur. Quis ibi divinus sapor nostros ulcedo mentibus mortalium se illapsa diffuderit, quis aut scriptis explicet, aut relatu condignae vocis sufficiat explicare? Eras enim tunc fateor, mi domine et frater sanctissime podagrici doloris contortionibus tabidus, sed multo amplius spe divinae contemplationis erectus. Credo quod tunc omnis tibi dolor corporei cruciatus fugerit, cum divinum illud inter nos coepit nderat, magnae necessariaeque perquisitionis nos accensione lustrabat. His ergo ferculorum dapibus invitati, coepimus inter nos quaerere quomodo se habeant animae defunctorum ante illam ultimam corporum resurrectionem, sicque collatione mutua nosceremus, quid futuri post hanc vitam essemus: ut vivaciter et veraciter de hoc negotio cogitantes, tanto certius praesentia fugeremus, quanto futura perscrutantes nosceremus avidius. Ortae ergo ex hoc negotio quaedam quaestiunculae sunt, quae diver
Abbreviated transcription (Latin):
Qcis suno aie pre ceteꝑis fucilia pis¬
excepnone conspicuum. quo prasent anno pa¬
riter in urbe regia positi passicnis dominice festuen
festiuo cordium ardore sus cepimus: quis recolendum
dignis explicare affatibus ualeat : Illotunc ac¬
tum est: ut congna tantae festiuitatis silentia ex¬
petentes: remotiorem secreti locum intreremus
Illi diuine pastionis compluendi imbribus: discre¬
tis ambo stratis lectulopi excipimur: ubidum
xterne lucis speculum commoniass tangeremnus:
sacrelectio inmanib: sumpta est lectum est in
diu turnosilentio : dominicae ꝓtunc passionis secreta
congestis euuangeliori concordiis soruta hamur
At ubi uentum est adquendam lectionis desidope¬
bil in locum. quẽ nunc recordari nonualeo: co¬
cutimur gemuimus sus spirauimus sublimie
di lam nibilum in nostris mentibus nescitur:
& ubito inquadam contem plationis arcȩ pro¬
tilumur Oborte lacrima conatum lecno¬
II auertunt : cum munis meror reicit libni
diolus mutua onlationis fecundiri munere

Expanded text:
issimo ac prae caeteris familiarisexceptione perspicuum, quo praesenti anno pariter in urbe regia positi passionis Dominicae festum festivo cordium ardore suscepimus, quis recolendum dignis valeat affectibus explicare? Illo tunc actum est, ut congrua tantae festivitatis silentia expetentes, remotiorem secreti locum intraremus. Illic divinae passionis compluendi imbribus, discretis ambo stratibus lectulorum excipimur, ubi dum aeternae lucis spiculo communius tangeremur, sacra lectio in manibus sumpta est. Lectum est in diurno silentio. Dominicae tunc passionis secreta, congestis Evangeliorum concordiis, scrutabamur. At ubi ventum est ad quemdam lectionis desiderabilem locum, quem nunc recordari non valeo, concutimur, gemimus, suspiramus. Sublime quoddam jubilum in nostris mentibus nascitur, et subito in quamdam contemplationis arcem pertrahimur. Obortae lacrymae conatum lectionis avertunt, communis moeror rejicit librum, et solius mutuae collationis fecundari munere
Abbreviated transcription (Latin):
mero pauperi pauꝑtatis amore consttuit: taunde
pauperio: subministrat : inde & ipsetam quam pauꝑ
uoluntarius uiuat: lericiquoque quos pauperes
uoluntas aut naquitas fecit: cum ꝑfectione uistutis ui¬
tae neces saria siue indomib: suis siue in congregatoone
uiuentes accipian quia adea accipienda non eos
hnabendi cupiditas ducit sed oogit uiuendi necessitas:¬
suis penuntiare non possint: sieaquae accepturi
erant dispensatori relinquant nihilhabentib: conses¬
penda si ne peccato possident sua : Qui& ipsi quoda¬
modo sua pelinqunt quando ꝓpriis contentreb:
hil eorim quae labori uelor dinisuo deberiparbita¬
tur accipiund uodsi putant ideo accipi debere
quae conferintur aedesiae portionem neeam uidex¬
tur abiaere : seuero nom posse sua relinque r : qđ es
deforine sit inter suos paupepes reddi nouerimꝰ
esse deformius possessores de elimiasinis p

Expanded text:
mero pauperum paupertatis amore constituit, ita ut, unde mero pauperum paupertatis amore constituit, ita ut, unde pauperibus subministrat, inde et ipse tanquam pauper voluntarius vivat; clerici quoque quos pauperes aut voluntas, aut nativitas fecit, cum perfectione virtutis vitae necessaria sive in domibus suis, sive in congregatione viventes accipiunt, quia ad ea accipienda non eos habendi cupiditas ducit, sed cogit vitae necessitassuis renuntiare non possint, si ea quae accepturi erant, dispensatori relinquant, nihil habentibus conferenda, sine peccato possident sua: quia et ipsi quodammodo sua relinquunt, quando propriis contenti rebus, nihil eorum quae labori, vel ordini suo deberi arbitrantur accipiunt. Quod si putant ideo accipi debere eorum quae conferuntur ecclesiae portionem, ne eam videantur abjicere, se vero non posse sua relinquere, quod eis deforme sit inter suos, pauperes reddi; noverint esse deformius possessores de eleemosynis p
Abbreviated transcription (Latin):
excipiane: aut ne suum censum expensis cotidianis
minuant uodsialiquid defrctib suis aeclesia
uelut ꝓipsa expensa sua contulerine: non seprȩ fe¬
aut quicum nihil habuerit nec habere desideret
quam ille qui ex multis quae possid& aeclesiaȩ ali¬
cilia non facientib: sunc statim facilia facientib: fiunt:
onergo eaquae nolumus obseriare in possibilitas
nobis facit dup sed nouitas: nusum ueniant & re¬
minem frequentata conturbani: amquaero quid
sit eorum quae dixi difficile ut homo id quo opus non
hab& ab aeclesia non accipiat anqđ hab& sine causa¬
ut contemnat: Sippter hoc non uult sua pelinque¬
e ut habeat unde uiuat ut quid accipir unde patio¬
nem peddato ut quid peciatis alienis sua multiplicat:
commnisa est non solum sine cupiditate sedetia¬
i cum laude pietatis accipit apopulo dispensanda
& fideliter dispensat accepta, uia omnia sua
aut reliquit aut aeclesiae rob: ad iunxit. & se innu¬

Expanded text:
excipiant, aut ne suum censum expensis quotidianis excipiant, aut ne suum censum expensis quotidianis imminuant. Quod si aliquid de fructibus suis Ecclesiae velut pro ipsa expensa sua contulerint, non se praefeaut qui cum nihil habuerit, nec habere desiderat, quam ille qui ex multis quae possidet, ecclesiae alicilia non facientibus sunt, statim facilia facientibus fiunt. Non ergo ea quae nolumus observare, impossibilitas nobis facit dura, sed novitas. In usum veniant, et neminem frequentata conturbant. Nam, quaero, quid sit eorum quae dixi difficile? ut homo id quod opus non habet, ab ecclesia non accipiat, an ut quod habet sine causa contemnat? Si propter hoc non vult sua relinquere ut habeat unde vivat, ut quid accipit unde rationem reddat? ut quid de peccatis alienis sua multiplicat? commissa est, non solum sine cupiditate, sed etiam cum laude pietatis accipit a populo dispensanda, et fideliter dispensat accepta, qui omnia sua aut reliquit, aut ecclesiae rebus adjunxit, et se in nu
Abbreviated transcription (Latin):
sapiunt si putana qđ aeclesiae fideliter seruientus
stipendia tepena ac non potius premia & terna ꝑcipia
xcularis quippe militia quia celestia non hab& tes¬
rena strenue militotib: prȩstat: idesatis indig¬
nunrest: si fidelis & operosa deuotio clericorim ꝑp
stipendium tem porele premia sempitestia conten¬
nat: Quod siquilib& minister aedesiae non habeatu¬
deuiuat non ei reddit hic sedneces saria prestat e¬
clesia ut infuturo premium laborissui recipiat q
in hac uitaiam ipse dominicae ꝓmissionis exspectat
lli quoque quiuelut idonei nihil quidem sibi dariu
lut debitum poscunc sed tamen aeclesiae sumptibus
uiunt: non est meu dicere quali peccato cibos paupepi
presumendo suscipianu quiae clesia quam uiuerede
ꝓpris facultatib: debuerinꝰ: suis expensis in super
grcuaneropter hoc fostasis iaogregatione ui¬
uentes nea liquos pauperes pascani ne aduenientes

Expanded text:
sapiunt, si putant quod Ecclesiae fideliter servientes, sapiunt, si putant quod Ecclesiae fideliter servientes, stipendia terrena ac non potius praemia aeterna percipiant. Saecularis quippe militia, quae coelestia non habet, terrena strenue militantibus praestat. Unde satis indignum est, si fidelis et operosa devotio clericorum, propter stipendium temporale praemia sempiterna contemnat. Quod si quilibet minister Ecclesiae non habeat unde vivat, non ei reddat hic, sed necessaria praestet Ecclesia, ut in futuro praemium laboris recipiat, quod in hac vita jam spe Dominicae promissionis exspectat. Illi quoque, qui velut idonei, nihil sibi quidem dari velut debitum poscunt, sed tamen Ecclesiae sumptibus vivunt; non est meum dicere, quali peccato cibos pauperum praesumendo suscipiant, qui Ecclesiam, quam juvare de propriis facultatibus debuerant, suis expensis insuper gravant: propter hoc fortassis in congregationes viventes, ne aliquos pauperes pascant, ne advenientes
Abbreviated transcription (Latin):
sub ueniendi suscipere: Quod hab& aeclesia cum omnib:
nihi habentio: habere cimmune : nec aliquid inde eis
quisibi desuo sufficiunt erogare quando nihil aliud sit
Iec illi quisua pos sidentes derrisibi aliquid
uolunc sine gren dipeccato unde pauꝑ uicturis
efaet accipiunt: Delericis quidem dicit sp̃s sci pec
un nom peccata sed alimenta quib: indigere uidentur
accipiunt ita possessores non alimenta quib: ab un¬
dant sed aliena peccata suscipiunt, psiquoq paupe¬
res sisepos sunc suis artificiis aut laborib: expedire
o ipre sumane qđ deb& debilis & imfirmus accipere
ne foste aeclesia quae potest omniso lacio diftittis neces¬
saria ministrare: siomnes etiam nihil indigentes accipi¬
nii graeuata illis quib: subuenire deb& non ualeat
ui enim aecdesiae seruiunc & labori suo uelut debita
rddi oposter credentes: ea quib: opus non habent aut
accipiunt libenter aut exigunt nimis arnalite

Expanded text:
subveniendi suscipere. Quod habet ecclesia, cum omnibus subveniendi suscipere. Quod habet ecclesia, cum omnibus nihil habentibus habet commune. Nec aliquid inde eis, qui sibi de suo sufficiunt, eec illi, qui sua possidentes dari sibi aliquid volunt, sine grandi peccato suo, unde pauper victurus erat accipiunt. De clericis quidem dicit Spiritus sancentes proprium, non peccata, sed alimenta quibus indigere videntur, accipiunt; ita possessores, non alimenta quibus abundant, sed aliena peccata suscipiunt. Ipsi quoque pauperes, si se possunt suis artificiis aut laboribus expedire, non praesumant quod debet debilis aut infirmus accipere, ne forte ecclesia, quae potest omni solatio destitutis necessaria ministrare, si omnes etiam nihil indigentes accipiant, gravata, illis quibus debet, subvenire non valeat. 2. Qui autem ecclesiae serviunt, et labori suo velut debita reddi oportere credentes, ea quibus opus non habent, aut acc