comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hominib uiuenit socios cho¬
ros angłorum. Discite igit᷑
frẽs temporalia cuncta des¬
picere: discite honorem trͣi¬
senntem contempnere et̾¬
nam głam amare. Hono¬
rate quos panperes cernitiᷤᷤ.
et qͦs foris conspititis despec¬
tos seculi intus arbitrami
amicos dei. Cum his part̾i¬
cipamini quod habetis. ut ħ
quandoq dignentur uobis¬
cum participari quod hñt.
Pensate quod ore magistri
gentiu dicitur. In ħ tem¬
pore ur̃a habundantia illo¬
rum in opiam suppleat ut
⁊ illorum habundantia

Expanded text:
hominibus invenit socios chohominibus invenit socios choros angelorum. Discite ergo, fratres, temporalia cuncta despicere, discite honorem transeuntem contemnere, aeternam gloriam amare. Honorate quos pauperes videtis, et quos foris conspicitis despectos saeculi intus arbitramini amicos Dei. Cum his participamini quod habetis, ut hoc quandoque dignentur vobiscum participari quod habent. Pensate quod ore magistri gentium dicitur: In hoc tempore vestra abundantia illorum inopiam suppleat, ut et illorum abundan
Abbreviated transcription (Latin):
diu uyxit incorpore: quis il¬
lam hr̃et in honorem: In¬
digna cunctis: otmnib des¬
pecta uidebatur. Quis ad
illam accedere: quis ad il¬
lam uẽire dignaretur: S
latebat insterquilinio mar¬
garita dei. Sterqͥlimũ fr̃s
hanc ipsam corruptibili¬
tatem corporis apello. St̾¬
quiliiũ abiectionẽ pauꝑ¬
tatis nomino. Assumpta
est gͦ marita que iacebat
insterquiliio et posita ĩ
celestis regis ornamento.
Iam inter supernos cuies
emicat iam inter ignotos
ulios lapides eterm dyade¬
matis choruscat. Ouos
qui in hoc mundo diuites
aut esse creditis aut estis:
conferte si potestis falsas di¬
uitias ur̃as ueris diuitus
romule. Uos in huius miũ¬
di uia omĩa amissuri possi¬
detis: illa nichil quesunt ĩi¬
tinere. et omiua inuenit ĩ
peruentione. uos letam ui¬
tam uitam ducitis. tristem
mortẽ timetis. ista tristem
uitam pertulit. ad letam
mortem peruenit. Uos ad
tempus queritis ob sequiũ
homimum: illa despecta ab

Expanded text:
diu vixit in corpore, quis ildiu vixit in corpore, quis illam haberet in honore? Indigna cunctis, despecta omnibus videbatur. Quis ad illam accedere, quis illam videre dignaretur? Sed latebat in sterquilinio margarita Dei. Sterquilinium, fratres, hanc ipsam corruptibilitatem corporis appello, sterquilinium abjectionem paupertatis nomino. Assumpta est ergo margarita quae jacebat in sterquilinio, et posita in coelestis Regis ornamento, jam inter supernos cives emicat, jam inter ignitos illos lapides aeterni diadematis coruscat. O vos qui in hoc mundo divites aut esse creditis, aut estis, conferte, si potestis, falsas divitias vestras veris divitiis Romulae. Vos in hujus mundi via omnia amissuri possidetis; illa nihil quaesivit in itinere, et omnia invenit in perventione. Vos laetam vitam ducitis, tristem mortem timetis; illa tristem vitam pertulit, ad laetam mortem pervenit. Vos ad tempus quaeritis obsequium hominum, illa despecta ab
Abbreviated transcription (Latin):
tam suoꝵ moꝵ magistmͣ
blanda uoce conso lari dicũs.¬
Noli tim̾e mat̾. Non mori¬
qr modo. Cumq hoc crebꝰ¬
diceret: paulatim lux que
fuerat emissa subtracta÷.
mansit. Sie q dies sedũs
et t̾ciuis transut ut aspersa
fraglantia odoris maneret.
Nocte igitur quarta: eand̾
magistram suam iterum
uoeauit. Qua ueniente:
iaticum petiit et accepit.
Necdum uͦ eadem redempta
uł alia eius discipula ale¬
ctulo eius iacentis absces¬
serant: et ecce subito in pla¬
tea ante eusdem cellule
ostium duo chori psallẽ¬
tium. constiterunt. Et si¬
cut se dicebãt sexus ex uocib
discreuisse : psalmodie cantꝰ
dicebant uiri et femine res¬
pondebant. Cumq ante fo¬
res celle ex hib̾entur celesteꝰ
exequie: sancta illa anma
carne soluta est. Qͣ ad celũ
ducta: quanto chori psallẽ¬
tium altius ascendebant.
tanto cepit psalmnodia le¬
nius audiri. quousq eisd̃
psalmodie sonitus. et odo¬
ris suauitas elongata fi¬

Expanded text:
tam, suorum morum magistram, tam, suorum morum magistram, blanda voce consolari, dicensnoli timere, mater, non morior modo. Cumque hoc diceret, paulatim lux quae fuerat emissa subtracta esmansit. Sicque dies secundus et tertius transiit, ut aspersa odoris fragrantia remaneret. Nocte igitur quarta eamdem magistram suam iterum vocavit; qua veniente, viaticum petiit, et accepit. Necdum vero eadem Redempta, vel illa alia ejus discipula a lectulo jacentis abscesserant, et ecce subito in platea ante ejusdem cellulae ostium duo chori psallentium constiterunt, et sicut se dicebant sexus ex vocibus discrevisse, psalmodiae cantus dicebant viri, et feminae respondebant. Cumque ante fores cellulae exhiberentur coelestes exsequiae, sancta illa anima carne soluta est. Qua ad coelum ducta, quanto chori psallentium altius ascendebant, tanto coepit psalmodia lenius audiri, quousque et ejusdem psalmodiae sonitus, et odoris suavitas elongata fi
Abbreviated transcription (Latin):
quoq in eodem tempore ag¬
noui. Cumq noctis medio
lectulo lacentis assisterent:
subito celitus lux emissa omẽ
illius cellule spatumi imple¬
uit. Et splendor tante cla¬
ritatis euituit: ut corda
assistentium in estimabłi
pauore perstringeret. atq
ut post ipse referebant o¬
mẽ meis corpus obrigesce̾t
et in sb̃ito stupore remane¬
rent. Cepit namq quasi
cuiusdam magne multi¬
tudinis ingredientis sonitꝰ
audiri. ostium cellule con¬
cuti: ac si ingredientium tͤ¬
ba premeretur. Atq ut di¬
cebant intrantium multi¬
tudinem sentiebant. s n¬
mietate timoris et lumĩs
udere nil poterant qr eaꝵ
crulos et panor deprehense¬
rat et ipsa tanti luminis
claritas reuerberabat. Qmͣ
lucem ꝓtinus miri odoris ẽ
flagrantia sõsecuta: ita u
earum aĩm qr lux emissa t̾¬
ruerat odoris suaurtas refo¬
ueret. S cum uim clari¬
tatis illius ferre non possẽt:
cepit eadem romula assistẽ¬
tem et trementem redemp¬

Expanded text:
quoque eodem tempore agquoque eodem tempore agnovi. Cumque noctis medio, lectulo jacentis assisterent, subito coelitus lux emissa omne illius cellulae spatium implevit; et splendor tantae claritatis emicuit, ut corda assistentium inaestimabili pavore perstringeret, atque, ut post ipsae referebant, omne in eis corpus obrigesceret, et in subito stupore remanerent. Coepit namque quasi cujusdam magnae multitudinis ingredientis sonitus audiri, ostium cellulae concuti, ac si ingredientium turba premeretur. Atque, ut dicebant, intrantium multitudinem sentiebant, sed nimietate timoris et luminis videre nil poterant, quia earum oculos et pavor depresserat, et ipsa tanti luminis claritas reverberabat. Quam lucem protinus miri odoris est fragrantia subsecuta, ita ut earum animum, quia lux emissa terruerat, odoris suavitas refoveret. Sed cum vim claritatis illius ferre non possent, coepit eadem Romula assistentem sibi et trementem Redemp
Abbreviated transcription (Latin):
liquid imperfectionis hñt
sicut sepe imperiti hommeꝰ
nec dum perfecte sculpentes
sigilla conspicimus. etiam
quasi perfecta laudannus.
que ad huc artifer consid̾at
et limat. laudare iam audz
et tamen ea tundere meli¬
orando non desmit: ħ qmͣ
predinus romula. quam
greco uocabulo mediti para¬
lysim uocant molestia cor¬
porali percussa est. Multis¬
q annis in lectulo decubãs.
pene omni iacebat membͦ¬
rum officio destituta: nec
tamẽ hec eadem eius mentẽ
adimpatientiã flagella ꝑ¬
duxerant. Nam ipsa ei de¬
trimenta membroꝵ facta
fuerant incrementa uirtu¬
tum: quia tanto sollititiꝰ
adusum orationis suctre¬
uerat qnͣto ⁊ aliud quodl
agere nequa quam ualebat
Nocte igitur quadam eand̾
redemptam quam prefa¬
tus sum que utrasq disci¬
pulas suas filiarum loco
nutriebat uccauit dicens.
Mater ueni mater ueni.
Que mox cum alia euis dis¬
cipula surrexit sicut utris¬
q referentibus et multis
res eadem claruit: et ego

Expanded text:
liquid imperfectionis habent, liquid imperfectionis habent, sicut saepe imperiti homines necdum perfecte sculpta sigilla conspicimus, et jam quasi perfecta laudamus, quae adhuc artifex considerat et limat, laudari jam audit, et tamen ea tundere meliorando non desinit; haec quam praediximus Romula ea quam Graeco vocabulo medici paralysin vocant molestia corporali percussa est, multisque annis in lectulo decubans pene omnium jacebat membrorum officio destituta, nec tamen haec eadem ejus mentem ad impatientiam flagella perduxerant. Nam ipsa ei detrimenta membrorum facta fuerant incrementa virtutum, quia tanto sollicitius ad usum orationis succreverat, quanto et aliud quodlibet agere nequaquam valebat. Nocte ergo quadam eamdem Redemptam, quam praefatus sum, quae utrasque discipulas suas filiarum loco nutriebat, vocavit dicens: Mater, veni, mater, veni. Quae mox cum alia ejus discipula surrexit, sicut utrisque referentibus et multis res eadem claruit, et ego
Abbreviated transcription (Latin):
refero. ꝙͣ bñ is quip̾sto est fr̃
et cõprbĩt̾ meꝰ sp̃osus nouit.
Eodem tp̃r quo monast̾iũ
petut: anus quedã redẽpta
nomine in sc̃imoniali hĩtu
cõstituta. murbe hac iirta
bẽ marie semper uirginis
eccłiam manebat. Hec il¬
luis hirundinis discipula
fuerat: que uirginis urtu¬
tib pollens sĩ prenestinos
montes uitã heremitica in
duxisse ferebatur. Huic due
neodem habitu discipiue
adherebant. Una nomine
romula. et altera que mĩc
super est quam quidem fa¬
cie scio: sed nomine nescio.
Tres itaq hee uno habita¬
culo cominanentes morum
quid̃ diuitiis plenam s ta¬
men rebus pauperem uitã
ducebant. Hec autem qͣm
prefatus sum romula: a¬
liam quam predixi condis¬
cipulam suam magnis ui¬
te meritis auteibat. Erat
amppe nure patientie sum¬
me obedientie custos oris
sui ad silentium: studiosa
ualde ad continue oratioĩs
usum. Sed quia plerumq
hi quos iam perfectos ho¬
mines estimant. ad huc ĩ
cculis sumini opifitis a¬

Expanded text:
qui praesto est frater et compresbyter meus Speciosus novit. Eodem tempore quo monasterium petii, anus quaedam, Redempta nomine, in sanctimoniali habitu constituta, in urbe hac juxta beatae Mariae semper virginis ecclesiam manebat . Haec illius Herundinis discipula fuerat, quae, magnis virtutibus pollens, super Praenestinos montes vitam eremiticam duxisse ferebatur. Huic duae in eodem habitu discipulae adhaerebant: una nomine Romula, et altera, quae nunc adhuc superest, quam quidem facie scio, sed nomine nescio. Tres itaque hae in uno habitaculo commanentes morum quidem divitiis plenam, sed tamen rebus pauperem vitam ducebant. Haec autem, quam praefatus sum, Romula aliam quam praedixi condiscipulam suam magnis vitae meritis anteibat. 1660 Erat quippe mirae patientiae, summae obedientiae, custos oris sui ad silentium, studiosa valde ad continuae orationis usum. Sed quia plerumque hi quos jam perfectos homines aestimant adhuc in oculis summi opificis a
Abbreviated transcription (Latin):
obtuli ut hẽat sanctum col¬
legium nrm̃ indie tante sol¬
lemnitatis nunꝰ latim ser¬
monis in quo discat tenera
infantia lactis experiri dul¬
cedinem ⁊ de exigius eximia
cogitare: qualit̾ fauente dõ
per singłos annos tanta ħ
dies expendatur in laudem.
et cum gaudio celebretur
ne forte si uenerit nr̃is ĩma¬
nibus illd̃ apocrifum detran¬
situ eiusdem uirginis dubia
procertis recipiatis. Quod
multi latinorum pietatis
amore. studio legendi cariꝰ
amplectuntur. Presertim
ex his cum nichil aliud expe¬
riri potest procerto: nͥ ꝙ ho
dierna die głosa uirgo migͣ¬
uit acorpore. Monstratur a̾
sepulcrum eius cernentihus
⁊nobis usq ad presẽs inual¬
lis iosaphat medio. que ual¬
lis est inter montem syon
⁊ montem oliueti posita.¬

Expanded text:
li, ut habeat sanctum Collegium vestrum in die tantae solennitatis munus Latini sermonis, in quo discat tenera infantia lactis experiri dulcedinem, et de exiguis eximia cogitare: qualiter favente Deo, per singulos annos tota haec dies expendatur in laudem, et cum gaudio celebretur: ne forte si venerit in manus vestras illud apocryphum, De Transitu ejusdem Virginis, dubia pro certis recipiatis: quod multi Latinorum pietatis amore, studio legendi charius amplectuntur: praesertim cum ex his nihil aliud experiri possit pro certo, nisi quod hodierna die gloriosa migravit a corpore. Monstratur autem sepulchrum eius cernentibus nobis usque ad presens in uallis Iosaphat medio; que uallis est inter montem Syon et montem Oliueti posita
Abbreviated transcription (Latin):
per se ueritas dicit. Quam¬
diu fetistis uni de his fũibus
meis nimiimis: michi feci¬
stis. Ad retribuendum ergo¬
pigri. cur estis: quando hec
qd̃ iacenti interra porrigitis.
sedenti in celodatis: Sed
hec ommnpotens deus qui
per me mur̃is aurib lcquit᷑ ᷤ
per se inut̾is mentib loqt᷑
qui uiuit ⁊ regtiat cam pa

Expanded text:
as dicit: Quandiu fecistis uni de his fratribus meis minimis, mihi fecistis . Ad tribuendum pigri cur estis, quando hoc quod jacenti in terra porrigitis sedenti in coelo datis? Sed aec omnipotens Deus quae per me in vestris auribus loquitur, per se in vestris mentibus loquatur, qui vivit
Abbreviated transcription (Latin):
res ereptori suo gr̃as referũt:
qnͣto uident in aliis quid ip̃i
perpeti si essent relicti potuer̃t̃.
Nec illam tante bĩtudinis
claritatem apud iustorum
aĩm fuscat aspectata pena
reproborum qr uͥiam cõpassio
miserie non erit. minuere ꝓ¬
culdubio bõꝵ leticiã non ua

Expanded text:
res ereptori suo gratias referunt, res ereptori suo gratias referunt, quanto vident in aliis, quid ipsi perpeti, si essent relicti, potuerunt. Nec illam tantae beatitudinis claritatem apud iustorum animum fuscabit aspecta pena reproborum, quia ubi iam compassio miseriae non erit, minuere procul dubio beatorum letitiam non va
Abbreviated transcription (Latin):
ut testetur illis ne ⁊ ipsi ue¬
torum. Qua in re notantł
est ardenti diuiti qnͣta ad
supplicium tumuulantur.
Ad peuam namq suam: ei
et cognitio seruatur et me¬
moria. Cognoscit enim la¬
zarum quem desperit: frm̃
quoq suorum meminit quoᷤᷤ
reliquit. Perfecta quippe ul¬
tio de paupere non esset: si h̾s
in retributionem non cognos¬
ceret. Et perfecta penã in
igne ñ esset si non in hoc ꝙ
ipse patitur etiam fuis time¬
ret. Ut ergo pcc̃ores in sup¬
plicio puniantur. et eorum
uident gloriam quos contẽp¬
serunt: et de illorum etiam
pena torquentur quod in¬
utiliter amauerunt. Cre¬
dendum uero est quod ante
retͥbutõnem
extremi iudicii iniusti uire¬
quie quosd̾ iustos aspitũt uͭ
eos uidẽtes ingaudio non so¬
lum de suo supplitio. s etiam
de illoꝵ bono crucientur. Iusti
uero uitorm̃tis semper intu¬
entur inustos. ut hinc eorũ
gaudium crescat. qr malum
conspicumt ꝙ mis̾icorditer
euaserunt. Tantoq maio¬

Expanded text:
ut testetur illis, ne et ipsi veut testetur illis, ne et ipsi vetorum. Qua in re notandum est ardenti diviti quanta ad supplicium cumulantur. Ad poenam namque suam ei et cognitio servatur et memoria. Cognoscit enim Lazarum quem despexit, fratrum quoque suorum meminit quos reliquit. Perfecta quippe ei ultio de paupere non esset, si hunc in retributione non recognosceret. Et perfecta poena in igne non esset, si non hoc quod ipse patitur etiam in suis timeret. Ut ergo peccatores in supplicio amplius puniantur, et eorum vident gloriam quos contempserunt, et de illorum etiam poena torquentur quos inutiliter amaverunt. Credendum vero est quod ante retributionem extremi judicii injusti in requie quosdam justos conspiciunt, ut eos videntes in gaudio non solum de suo supplicio, sed etiam de illorum bono crucientur. Justi vero in tormentis semper intuentur injustos, ut hinc eorum gaudium crescat, quia mala conspiciunt, quae misericorditer evaserunt, tantoque maio
Abbreviated transcription (Latin):
tunc auctoris si iusticie ꝯ¬
iuncte. tanta rectitudine
constringuntur: ut nulla
ad reprobos compassione mo¬
ueantur. Ipsi quippe iudici
concordant cui inherent ⁊¬
eis quos eripere non possunt
nec ex misericordia nec con¬
scendunt. quia tantum il¬
los tunc a se uidebunt extra¬
neos. auantum et abeo ꝙ̃
diligunt auctore suo conspi¬
ciunt repulsos. Nec inusti
ergo ad beatorum sortem tnͣ¬
seunt. quia dampnatione
perpetua constringuntur nͤ
iusti transire ad reprobos poꝰ¬
sunt quia erecti iam perui¬
sticiam iudicis. eis nullo ma
ex aliqua cõpassiõe misent᷑.
S postꝙͣ ardenti duiti de se
spes tollitur. esꝰ animos ad
ꝓpniquos quos reliquerat
recurrit: quia reproborum
mentem pena sua qnͣdoq
inutiliter erudit ad carctatẽ
ut iam tunc etiam suos spĩ¬
taliter diligant. qui hic dũ
peccata diligerent nec se a¬
mabant. Unde nunc dicitur.
Rogo ergo te pater ut mit¬
tas eũ in domo prĩs mei.
Habeo enim quinq fratres

Expanded text:
tunc auctoris sui justitiae ctunc auctoris sui justitiae conjunctae, tanta rectitudine constringuntur, ut nulla ad reprobos compassione moveantur. Ipsi quippe judici concordant cui inhaerent, et eis quos eripere non possunt nec ex misericordia condescendunt, 1658 quia tantum illos tunc a se videbunt extraneos, quantum ab eo quem diligunt auctore suo conspiciunt esse repulsos. Nec injusti ergo ad beatorum sortem transeunt, quia damnatione perpetua constringuntur; nec justi transire ad reprobos possunt, quia, erecti jam per justitiam judicii, eis nullo modo ex aliqua compassione miserentur. 8. Sed postquam ardenti diviti de se spes tollitur, ejus animus ad propinquos quos reliquerat recurrit, quia reproborum mentem poena sua quandoque inutiliter erudit ad charitatem, ut jam tunc etiam suos spiritaliter diligant, qui hic, dum peccata diligerent, nec se amabant. Unde nunc subditur: Rogo ergo te, Pater, ut mittas eum in domum patris mei; habeo enim quinque fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
quia non nulla etiam et¬
in ala acta. Prospera uita
secuta est. De illis uero sol¬
licite pensate: quia eorum
uitam magistra paupertas
cruciat. quousq ad inte reo¬
titudinem perducat. Sequi¬
tur. Et mhis omnib inter
nos ⁊ uos chaos magnum
firmamentum est ut hii¬
qui uolunt aduos transire
non possunt: neq inde huc
transmeare. Qua inre ual¬
de querendum est. quomodo
dicatur hii qui uolunt ad
uos transire non possint.
quia enim hii qui minfer¬
no sunt. ad beatorum sortẽ
transire cupiunt dubium
non est. Qui uͦ iam ibitu¬
dinis sorte suscepti sunt qͦ
pacto dicitur qr transire ad
eos qui minferno crucian¬
tur uolunt: s ficut transi¬
re reprobi ad electos cupiunt
idest. a suppłiciorum suorũ
afflictione migrare. it a ad
afflictos atq tormentis po¬
sitos. transire iustoꝵ est. m̃¬
te ire per misericordiam
eos qz uelle liberare. Sed
qui uolunt ad beatorum se¬
de ad afflictos atq intor¬
mentis positos transire non

Expanded text:
quia nonnulla etiam quia nonnulla etiam male acta prospera vita secuta est. De illis vero sollicite pensate, quia eorum vitam etiam magistra paupertas cruciat, quousque ad rectitudinem perducat. 7. Sequitur: Et in his omnibus inter nos et vos chaos magnum firmaqui volunt hinc transire ad vos, non possint, neque inde huc transmeare. Qua in re valde quaerendum est quomodo dicatur, ut hi, qui volunt ad vos transire non possint, quia enim hi, qui in inferno sunt, ad beatorum sortem transire cupiunt, dubium non est, qui vero jam in beatitudinis sorte suscepti sunt quo pacto dicitur quia transire ad eos, qui in inferno cruciantur, volunt? Sed sicut transire reprobi ad electos cupiunt, id est, a suppliciorum suorum afflictione migrare, ita ad afflictos atque in tormentis positos transire justorum est, mente ire per misericordiam, eosque velle liberare, sed qui volunt de beatorum sede ad afflictos atque in tormentis positos transire, non
Abbreviated transcription (Latin):
timi repellat. ne honor hie
uł diuitie non adiumentũ
uirtutis s remimeratio sĩt
laboris. Ecce enim dum dr̃.
recepisti bona inuita tua:
iudicatur et diues iste boni
aliquid habuisse ex quo in
hac uita bona reciperet.
Rursum que dum de lazaro
dicitur. qr recepit mala ꝓ¬
fecto monstratur. et laza¬
rus habuisse malum aliꝙ
quo purgaretur. S mala
lazari purgauit ignis in¬
opie: et bona diitis remi¬
nerauit felicitas transeun¬
tis uite. Illum panpertas
afflixit et tersit: istum
habundantia remunera¬
uit ⁊ reppulit. Quicum¬
q ergo bene in ħ seculo ha¬
betis: cum uos bona egis¬
se recolitis ualde de ipsis ꝑ¬
timescite. ne concessa uobis
prosperitas. eorudem re¬
muneratio sit bonorum.
Et tum quoslibet paupes
non nulla reprehensibilia
perpetrare conspititis no¬
lite despicere. noute despera¬
re quia fortasse quos super¬
fluitas tenuissime praui¬
tatis inquinat. caminus
paupertatis purgat. de
uobis om̃ino pertimescite:

Expanded text:
timi repellat, ne honor hic timi repellat, ne honor hic vel divitiae, non adjumentum virtutis, sed remuneratio sint laboris. Ecce enim dum dicitur: Recepisti bona in vita tua, indicatur et dives iste boni aliquid habuisse, ex quo in hac vita bona reciperet. Rursumque dum de Lazaro dicitur quia recepit mala, profecto monstratur et Lazarus habuisse malum aliquod quod purgaretur. Sed mala Lazari purgavit ignis inopiae, et bona divitis remuneravit felicitas transeuntis vitae. Illum paupertas afflixit et tersit, istum abundantia remuneravit et repulit. Quicunque ergo bene in hoc saeculo habetis, cum vos bona egisse recolitis, valde de ipsis pertimescite, ne concessa vobis prosperitas eorumdem remuneratio sit bonorum. Et cum quoslibet pauperes nonnulla reprehensibilia perpetrare conspicitis, nolite despicere, nolite desperare, quia fortasse quod superfluitas tenuissimae pravitatis in quinat, caminus paupertatis purgat. De vobis omnimodo pertimescite,
Abbreviated transcription (Latin):
edacitatem lusus seqͣtur
testatur satra scriptura que
ait. Sedit populus man¬
ducare et bibere et surrere¬
runt ludere. S priusqͣm
ad ludimi moueatur corpꝰ.
ad iocos aduerba in ana
mouetur lingua. Quid gͦ
est ꝙ minuitur qr in torm̃¬
tis positus diues lingnam
suam refagerare postulat:
nsi ꝙ is qui conuiuando ma¬
gis deloquatitate peccaue¬
rat. per retributionis iusti¬
tiam in lingua atrocius
ardebat : S cum graui
ualde est. pauor pensandũ:
ħ quod ei per abrahe respõ¬
sionem dr. fili recordare qr
recepisti bona muita tuae
⁊ lazarus similiter mala.
Nlune hic consolatur: tu u̾o
cruciaris. Ista fratres kiñi sẽ¬
tentia pauore potius indiget:
quam expositione. Nam siqͥ
estis qui in ħ mundo exterio¬
ris boni aliquid accepistis
ipsum ut ita dicam donum
exterius pertimescere debe¬
tis: ne uob̃ ꝓ quoruidam ue¬
strorum actuum recompen¬
satione sit datun: ne iuidex
qui hic bona exteriora resti¬
tinit: a retributione bomi ĩ¬

Expanded text:
edacitatem lusus sequatur, edacitatem lusus sequatur, testatur sacra Scriptura, quae ait: Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . Sed priusquam ad lusum moveatur corpus, ad jocos ac verba inania movetur lingua. Quid ergo est quod innuitur quia in tormentis positus dives linguam suam refrigerari postulat, nisi quod is qui convivando magis de loquacitate peccaverat per retributionis justitiam in lingua atrocius ardebat? 6. Sed cum gravi valde est pavore pensandum hoc quod ei per Abrahae responsionem dicitur: Fili, recordare quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. autem hic consolatur, tu vero cruciaris. Ista, fratres mei, sententia pavore potius indiget, quam expositione. Nam si qui estis qui in hoc mundo exterioris boni aliquid accepistis, ipsum, ut ita dicam, donum exterius pertimescere debetis, ne vobis pro quorumdam vestrorum actuum recompensatione sit datum, ne judex qui hic bona exteriora restituit a retributione boni in
Abbreviated transcription (Latin):
extremo digito lazari distil¬
lari aquam in ore suo cõ¬
cupiscit. Hinc gͦ hinc frẽs
colligite qnͣta sit districtio
seueritatis dei. Diues enim
iste qui uuluerato pauperi
mense sue uł minima dare
noluit: inniferno positus
usq ad miniina querenda
pecuenit. Nam guttam a¬
que petiuit: qui micas pa¬
nis negauit. S notandũ
ualde est: quid sit quod di¬
ues inigne positus lingͣm
suam refrigerari petit.
Mor quippe est sacri elcquii
ut aliquando aliud dicat
s ex eodem aliud innuat.
Superuis autem hunc sr̃¬
bum diuitem dominus ñ
loquacitati uaccantem dixe¬
rat: s superflua conuiuantẽ
Neq hunc de loquacitate
narrauit: s cum elatione
et tenatia. de edatitate pec¬
casse. S qr habundari inꝯ
uiuus loquacitas solet. is
dicitur. apud infernum gͣ¬
iuus in lingua ardere per¬
hibetur. Prima namq ma¬
le comumantib famulat᷑
culpa loqua citatis. Post
loquacitatem ludendi etiã
leuitas sequitur. Nam qr

Expanded text:
extremo digito Lazari distilextremo digito Lazari distillari aquam in ore suo concupiscit. Hinc ergo, hinc, fratres, colligite quanta sit districtio severitatis Dei. Dives enim iste qui vulnerato pauperi mensae suae vel minima dare noluit, in inferno positus, usque ad minima quaerenda pervenit. Nam guttam aquae petivit, qui micas panis negavit. Sed notandum valde est quid sit quod dives in igne positus linguam suam refrigerari petit. Mos quippe est sacri eloquii ut aliquando aliud dicat, sed ex eodem dicto aliud innuat. Superius autem hunc superbum divitem Dominus non loquacitati vacantem dixerat, sed superflue convivantem. Neque hunc de loquacitate narravit, sed eum elatione et tenacia de edacitate peccasse. Sed quia abundare in conviviis loquacitas solet, is dicitur, apud infernum gravius in lingua ardere perhibetur. Prima namque male convivantibus famulatur culpa loquacitatis, post loquacitatem vero ludendi etiam levitas sequitur. 1657 Nam quia
Abbreviated transcription (Latin):
tus pauper ctesceret ad re¬
mimerationem. Conspi¬
ciebat ille cotidie cui non
mnisere retur: uidebat iste
de quo probaretur. duo infe¬
rius corda: sed unus desuper
inspector. Qui et hunc tẽp¬
tando exercebat ad głam ⁊
illum tolerando expectabat
Adpenam. Nam sequitur:
mirum diues eum cui m
hac uita misereri ñ uolu¬
it in suo iam supplitio posi¬
tus patronum querit. Nã
ecce sb̾ungitur. qr eleuãs
cculos cum esset in tormen¬
tis: iudit abraham a longe:
et lazarum in sinu eius. Et
ipse clamaus dixit. Pater
abraham miserere mei et
nitte lazarum ut intingͣt
extremum digiti sin in aqͣ
ut refrig̾e̾t linguam me¬
am qiuia crutior in hac flã¬
ma. O quanta est sb̾titi¬
tas iuditiorum dei. Oqͣm
districte agitur bonorum
actuum malorum q retri¬
butio. Certe superius dic¬
tum est qr in hac uita laza¬
rus cadentes micas demen¬
sa diuitis querebat et ne¬
mo illi dabat. nunc de sup¬
plitio duuitis dicitur. qr de

Expanded text:
tus pauper cresceret ad retus pauper cresceret ad remunerationem. Conspiciebat ille quotidie cui non miseretur, videbat iste de quo probaretur. Duo inferius corda, sed unus desuper inspector qui et hunc tentando exercebat ad gloriam, et illum tolerando exspectabat ad poenam. Nam sequitur: mirum dives eum cui in hac vita misereri noluit in suo jam supplicio positus patronum quaerit. Nam ecce subjungitur: Qui elevans oculos, cum esset in tormentis, vidit Abraham a longe, et Lazarum in sinu ejus. Et ipse clamans dixit: Pater Abraazarum ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma. O quanta est subtilitas judiciorum Dei! O quam districte agitur bonorum actuum malorumque retributio! Certe superius dictum fuit quia in hac vita Lazarus cadentes micas de mensa divitis quaerebat, et nemo illi dabat; nunc de supplicio divitis dicitur quia de
Abbreviated transcription (Latin):
ne. et non haberet etiam
salutem atq ante se diui¬
tem cerneret salutem et
delicias hr̃e cum uoluptate
se dolore ⁊ frigore affici illũ
gaudere conspiceret. bysso
purpura uestiri. se deprimi
nulnerib. illum defluere
acceptis reb. segere illum
nolle largra : qnͣtus putamꝰ
frẽs kini tune incorde paupe¬
ris tamultus temptationis
fuit. cui certe poterat ad pe¬
nas sufficere paupertas eti¬
am si sanus fiusset et rursũ
suffecisset egritudo. etiam¬
si sõsidium adesset: s ut ꝓ¬
baretur ampliꝰ pauper: sił
hunc et paupertas et egri¬
tudo tabefecit. Atq in super
udebat ꝓtedentem duutẽ
obsequentibus cuneis ful¬
ciri: et se ininfiriitate ⁊
mopia anullo iisitari. Nã
quia nemo ei ad iusitandũ
aderat: testantur canes qui
licenter uulnera lingebãt.
Ex una ergo re onmpotẽs
deus duo iudicia exhibuit.
cum lazarum pauperem
ante ianuam diuitis iace̾
perimisit: ut diues impius
dampnationis sibi auge¬
ret ultionem et tempta¬

Expanded text:
ne, et non haberet etiam ne, et non haberet etiam salutem, atque ante se divitem cerneret salutem et delicias habere cum voluptate; se dolore et frigore affici, illum gaudere conspiceret, bysso et purpura vestiri; se deprimi vulneribus, illum diffluere acceptis rebus; se egere, illum nolle largiri? Quantus putamus, fratres mei, tunc in corde pauperis tumultus tentationis fuit, cui certe poterat ad poenam sufficere paupertas, etiamsi sanus fuisset; et rursum suffecisset aegritudo, etiamsi subsidium adesset? Sed ut probaretur amplius pauper, simul hunc et paupertas et aegritudo tabefecit. Atque insuper videbat procedentem divitem obsequentibus cuneis circumfulciri, et se in infirmitate et inopia a nullo visitari. Nam quia nemo ei ad visitandum aderat, testantur canes, qui licenter ejus vulnera lingebant. Ex una ergo re omnipotens Deus duo judicia exhibuit, dum Lazarum pauperem ante januam divitis jacere permisit, ut et dives impius damnationis sibi augeret ultionem, et tenta
Abbreviated transcription (Latin):
superbum diuitem nestio.
Illum cegnitum per aꝓpba¬
tionem habeo: hunc periu¬
dicium reprobationis igno¬
ro. pensandum nobis est
una et enim res: non ꝓ una
re agitur. Nam ecce plenꝰ
ulceribus mendicus laz arꝰ
aute ianuam diuitis iacet.
Qua de re iua. dominus duo
iudicia expleuit. Habuisset
enim fortasse aliqm extu¬
sationem diues. si lazarꝰ
pauper et ulcerosus ante eiꝰ
lanuam non iacuisset:. si
remotus fuisset. si eius in¬
opia non esset ocuł inpor¬
tuna. ł ursum si longe es¬
set diues. ab ocuł ulcerosi
pauperis. in mortm tolleras¬
set in animo temptationẽ
pauper. S dum egenum
et ulceratum aute ianuã
diuitis et delicus affluentis
posuit: inuna eademq re
et ex uisione pauperis non
miserenti diuiti cumulum
dampnationis intulit et r᷑¬
sus ex insione diuitis temp¬
tatum cotidie pauperem
ꝓbaint. Quantas namq
hunc egenum uulneribus
obsessum temptatione cre¬
ditis in sua cogitatione to¬
lerasse. tum ipse egeret pa¬

Expanded text:
superbum divitem nescio. superbum divitem nescio. Illum cognitum per approbationem habeo, hunc per judicium reprobationis ignoro 4. Pensandum nobis est Una etenim res non pro una re agitur. Nam ecce plenus ulceribus mendicus Lazarus ante januam divitis jacet. Qua de re una Dominus duo judicia explevit. Habuisset enim fortasse aliquam excusationem dives, si Lazarus pauper et ulcerosus ante ejus januam non jacuisset, si remotus fuisset, si ejus inopia non esset oculis importuna. Rursum si longe esset dives ab oculis ulcerosi pauperis, minorem tolerasset in animo tentationem pauper. Sed dum egenum et ulceratum ante januam divitis et deliciis affluentis posuit, in una eademque re et ex visione pauperis 1656 non miserenti diviti cumulum damnationis intulit, et rursum ex visione divitis tentatum quotidie pauperem probavit. Quantas namque hunc egenum et vulneribus obsessum tentationes creditis in sua cogitatione tolerasse, cum ipse egeret pa
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾so colligere: quia si ab¬
lectio ulis uestimenti uir¬
tus non esset eungelista
iungilanter de iohe non di¬
ceret. erat indutus pilis
camelorum. S notandũ
nob̾ magnopere est. more
ueritatis desuperbo diuite
et humili paupere qnͣtus
sit ordo narrationis. Ecce
enim dr̃. Homo quidam
erat diues. Et ꝓtinus sb̾ĩ¬
fertur. Et erat quid̃ mendicꝰ
nomme lazarus. Certe in
populo plus solent nommna
diuitum qmͣ pauperum sci¬
ri. Quid est ergo quod domi¬
nus depaupere et diuite uer¬
bum faciens nomen paupe¬
ris dicit. et nomen diuitis
non dicit: nnsi qd̃ dominus
humiles nouit atq aꝓpbat:
et superbos ignorat: ude et
amibusdam de miraculorum
uirtute superbientibus infi¬
ne dicturus est. ⁊lescio uos
unde scitis. Discedite ame õs
operarii iquitatis. At con¬
tra moysi dicitur. Noui te
ex nommne. Ait ergo de di¬
uite. Homo quid̃. Ait de
paupere:egenus nomine
lazarus. Ac si aperte dicat.
paupererem humilem scio:

Expanded text:
diverso colligere, quia si abdiverso colligere, quia si abjectio vilis indumenti virtus non esset, evangelista vigilanter de Joanne non diceret: Erat indutus pilis camelorum . Sed notandum nobis est magnopere, in ore Veritatis de superbo divite et humili paupere quantus sit ordo narrationis. Ecce enim dicitur: Homo quidam erat dives; et protinus subinfertur; Et erat quidam mendicus nomine Lazarus. Certe in populo plus solent nomina divitum quam pauperum sciri. Quid est ergo quod Dominus, de paupere et divite verbum faciens, nomen pauperis dicit, et nomen divitis non dicit, nisi quod Deus humiles novit atque approbat, et superbos ignorat? Unde et quibusdam de miraculorum virtute superbientibus in fine dicturus est: Nescio vos unde sitis: discedite a me omnes operarii iniquitatis . At contra Moysi dicitur: Novi te ex nomine . Ait ergo de divite: Homo quidam. Ait de paupere: Egenus, nomine Lazarus. Ac si aperte dicat: Pauperem humilem scio,
Abbreviated transcription (Latin):
auena non rapioe s con¬
diues iste non idcirco punitꝰ
ẽ qm̃ aliena abstulit: sed
quia acceptis rebus semetip¬
sum male dereliquit. Hcc qͦ
fuit qd̃ huuc inferno tra¬
didit. qr insua felicitate ti¬
midus non fuit: qr percepta
dona ad usum arrogantie ĩ¬
flexit qr iuscera pietatis ig¬
norauit: qr peccata sua rẽ¬
dunere etiam cum sibi hñ¬
daret precium noluit. Et
sunt non nulli: qui cultum
bb̾tilium preciosarumq ue¬
stium non putant esse pec¬
catum. Ꝙ si uidelicet culpa
non esset: nequa quam ser¬
mo dei tam uigilanter expri
meret. qd̃ diues qui torque¬
tur apud inferos purpura
et bysso indutus fuisset.
ilemo quippe uestimenta p̾¬
cipua nisi adiuanem głam q̃¬
rit: uidelicet ut honorabili¬
or ceteris esse iudeatur. Nã
qr pro sola mani gła uesti¬
mentum prectosius querit᷑:
res ipsa testatur. quod ne¬
mo uult ibi preciosis uesti¬
bus indui ubi ab aliis nõ
possit uideri. Quam culpã
possumus melius etiam ex

Expanded text:
liena non rapio, sed conliena non rapio, sed condives iste non idcirco punitus est quoniam aliena abstulit, sed quia acceptis rebus semetipsum male dereliquit. Hoc quoque fuit quod hunc inferno tradidit, quia in sua felicitate timidus non fuit, quia accepta dona ad usum arrogantiae inflexit, quia viscera pietatis ignoravit, quia peccata sua redimere etiam cum sibi abundaret pretium noluit. Et sunt nonnulli qui cultum subtilium pretiosarumque vestium non putant esse peccatum. Quod si videlicet culpa non esset, nequaquam sermo Dei tam vigmeret, quod dives qui torquetur apud inferos, bysso et purpura indutus fuisset. Nemo quippe vestimenta praecipua nisi ad inanem gloriam quaerit, videlicet, ut honorabilior caeteris esse videatur. Nam quia pro sola inani gloria vestimentum pretiosius quaeritur res ipsa testatur, quod nemo vult ibi pretiosis vestibus indui, ubi ab aliis non possit videri. Quam culpam possumus melius etiam ex
Abbreviated transcription (Latin):
si uerba spiritalit̾ intellig̾e
contempsit: ad eum dequo
moyses loqutus fuerat. non
perueiit. Hec nos fratres
karissimi proindagandis
alegorie misteriis. succincte
transisse sufficiat: nunc ad
intuendam latius rei geste
moralitatem animus re¬
turrat. Honio quidam
erat diues et induebatur
purpura et bysso: et epu¬
labatur cotidie splendide.
Erat quid̃ mendicus noĩe
laz arus qui iacebat ante
ianuam eius ulcerib ple¬
nus. Non nulli putant p̾¬
cepta ueteris testamenti
districtiora esse qm noui.
S hii niuirum in proui¬
da consideratioue fasluntur.
In illo enim : non tenatitas
uuiste sb̾lata restitutione
quadrupli puntur. hic aũt
diues iste non abstulisse ali¬
ena reprehenditur: s ꝓpͥa
non dedisse. ⁊ec dicitur qr
ui quempiam oppressifsit:
s qr in acceptis rebus se ex¬
tulit. Hinc ergo hinc sum
mopere colligendum est.q
pena multandus sit aui alie¬
na diripit. si inferm camꝑ¬
natione pertutitur qui ꝓpͥa

Expanded text:
si verba spiritaliter intelligere si verba spiritaliter intelligere contempsit, ad eum de quo Moyses locutus fuerat non pervenit. 3. Haec nos, fratres charissimi, pro indagandis allegoriae mysteriis succincte transcurrisse sufficiat; nunc ad intuendam latius rei gestae moralitatem animus recurrat: Homo quidam erat dives, et induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide. Et erat quidam mendicus, nomine Lazarus, qui jacebat ante januam divitis, ulceribus plenus. Nonnulli putant praecepta Veteris Testamenti districtiora esse quam Novi; sed hi nimirum improvida consideratione falluntur. In illo enim non tenacia, injuste sublata restitutione quadrupli punitur; hic autem dives iste non abstulisse aliena reprehenditur, sed propria non dedisse; nec dicitur quod vi quempiam oppressit, sed quia in acceptis rebus se extulit. Hinc ergo, hinc sumopere colligendum est qua poena multandus sit qui aliena diripit, si inferni damnatione percutitur qui propria
Abbreviated transcription (Latin):
carnem filios recognoscunt.
Intormentis aũt diues positꝰ
quinq frẽs hr̃e se perhibet:
qr sr̃b isdem uidaicus populꝰ.
qui ex magna iam parte
dampnatus z. seqͣces suos qͦs
sr̃ terram relinquit quiq sẽ¬
sib corporis deditos nouit.
Quiuario ergo numero frẽs
quos reliquerat exprimit:
qr eos ad spiritalem intelli¬
gentiam non assurgere in
inferno positus gemit. Pe¬
tut ut ad eos laz arus mittã.
Cui qr moysen et ꝓph̾as ha¬
beant dr̃. S ait qͥr non tre¬
dunt. nͥ si quis ex mortius re¬
surrex̾it. Cui protmus res¬
pondetur. Si moysen ⁊ ꝓple¬
tas non audiunt: n si qs
ex mortuis resurrex̾it credẽt
ei. Certe de moyse ueritas
dicit. Si crederitis moys: tre¬
deretis utiq ⁊ michi. De me
enim ille scripsit. Impletur
ergo qd̃ perhabrae responsi¬
onem dicitur. Ex mortins
enim domniꝰ resurrexit: sed
iudaicus populus qr moysi
credere noluit. ei etiam qui
resurrexit ex mortius crede̾
contempsit. Cumq moy¬

Expanded text:
carnem filios recognoscunt. carnem filios recognoscunt. In tormentis autem dives positus quinque fratres habere se perhibet, quia superbus idem Judaicus populus, qui ex magna jam parte damnatus est, sequaces suos quos super terram reliquit, quinque sensibus corporis deditos novit. Quinario ergo numero fratres quos reliquerat exprimit, quia quos ad spiritalem intelligentiam non assurgere in inferno positus gemit, petit ut ad eos Lazarus mittatur. Cui quia Moysen et prophetas habeant dicitur. Sed ait: Quia non credent, nisi quis ex mortuis resurrexerit. Cui protinus respondetur: Si Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit credent ei. Certe de Moyse Veritas dicit: Si crederetis Moysi, crederetis utique et mihi. De me enim ille scripsit . Impletur ergo quod per Abrahae responsionem dicitur. Ex mortuis enim Dominus resurrexit, sed Judaicus ille populus, quia Moysi credere noluit, ei etiam qui resurrexit ex mortuis credere contempsit. Cumque Moy
Abbreviated transcription (Latin):
beat: abipsa refectione sue
scientie mente uacua ieiu¬
nat. Ab extremo digito se
tangi desiderat: qr et̾is sup¬
plitiis datus optat operati¬
one iustorum uł ultuma par¬
ticipari. Cui respondetur qd̃
in hac uita bona receperat:
quia om̃e surim gaudium.
felicitatem transitoriam
putauit. Hr̃e hic ⁊ enm pos¬
sunt iusti bona:nec tamen
ħ̾ in recompensatione recipe¬
re: quia dum meliora id est
et̾na appetunt. eorum idi¬
cio quelib bona affuerint
cum scĩs desideriis estuant bo¬
na mimine uidentur. Unde
tur. qmuis et hec ad neccessi¬
tatem bona esse conspiceret
unum̃ita singulariter bono
inhiant̾ estuabat dicens.
Michi autem adherere deo
bonum est. Int̾ heo u̾ uotã¬
dum est ꝙ ei dr̃ memento
fili. Ecce emim abraham fi¬
liuim uocat. quẽ tamen ator¬
mento non liberat: qm̃i huiꝰ
infideł populi precedentes pa¬
tres fideles qr multos asua
fide deuiasse considerant. eos
nulla compassione atormen¬
tis eripuit: quos tamen ꝑ

Expanded text:
beat, ab ipsa refectione suae beat, ab ipsa refectione suae scientiae mente vacua jejunat. Ab extremo digiti se tangi desiderat, quia aeternis suppliciis datus optat operatione justorum vel ultima participari. Cui respondetur quod in hac vita bona receperit, quia omne suum gaudium felicitatem transitoriam putavit. Habere hic etenim possunt et justi bona, nec tamen haec in recompensatione recipere, quia dum meliora, id est aeterna, appetunt, eorum judicio quaelibet bona adfuerint, cum sanctis desideriis aestuant, bona minime videntur. Unde tur, quamvis et haec ad necessitatem bona esse conspiceret, uni tamen singulariter bono inhianter aestuabat, dicens: Mihi autem adhaerere Deo bonum est . Inter haec vero notandum est quod ei dicitur: Memento, fili. Ecce enim Abraham filium vocat, quem tamen a tormento non liberat, quoniam hujus infidelis populi praecedentes patres fideles, quia multos a sua fide deviasse considerant, eos nulla compassione a tormentis eripiunt, quos tamen per
Abbreviated transcription (Latin):
te: et recumbent cum abra¬
ham et ysaic et iacob in reg¬
no celorum. filii autem reg
in eitientur intenebras ex¬
teriores. Qui enim purpͥa
indutus dicitur: recte reg¬
ginquo ad uidendum laza¬
rum cculos leuat: quia d̾
per dampnationis sue suꝑ¬
plitia infideles inimo funt.
fideles quoq ante diem ex¬
tremi iudicii super se nreqͥe
attendunt. quoꝵ post gau¬
dia contemplari nullate¬
nus possunt. Longe ueroz
quod conspiciunt: qr illuc
per meritum non attingũt.
In lingua autem ampliꝰ
ardere ostenditur: cum dicit.
mute lazarum ut intin¬
gat extreium digiti sui
maqua: et rofrigeret lin¬
guam meam : qr crutior in
hac flamina. Infideł populꝰ
uerba legis more tenuit: que
opere seruare contempsit.
Ibiergo ampluis ardebit ubi
se ostendit scire qd̃ facere no¬
luit. Qua ꝓpter bene de doc¬
tis et negligentibus per sa¬
lomonem dr̃. Omnis labor
homins inore euis: s aĩa
illius non implebitur. Q
quisquis ħ solum modo la¬
borat. ut sciat quod loqui de¬

Expanded text:
ent cum Abraham, Isaac et Jacob in regno coelorum. Filii autem regni hujus ejicientur in tenebras exteriores . Qui enim purpura indutus dicitur, recte filginquo ad videndum Lazarum oculos levat, quia dum per damnationis suae supplicium infideles in imo sunt, fideles quoque ante diem extremi judicii super se requiem attendunt, quorum post gaudia contemplari nullatenus possunt. Longe vero est, quod conspiciunt, quia illuc per meritum non attingunt. In lingua autem amplius ardere ostenditur, cum dicit: Mitte Lazarum ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam, 1654 quia crucior in hac flamma . Infidelis populus verba legis in ore tenuit, quae opere servare contempsit. Ibi ergo amplius ardebit, ubi se ostendit scire quod facere noluit. Quapropter bene de doctis et negligentibus per Salomonem dicitur: Omnis labor hominis in ore ejus, sed anima illius non implebitur , quia quisquis hoc solummodo laborat, ut sciat quid loqui de
Abbreviated transcription (Latin):
tunc ꝓnobis intercessores ue¬
mant. Certe nos om̃ino ro¬
gare debemꝰ: ⁊ tũ rogamur.
uidete si neg are debemꝰ quod
petimur: qnͣdo patroni sint
qui petunt. Nolite gͦ mise¬
ricordie tempora perdere:
nolite accepta remedia dissi¬
mulare. Ante supplicium:
cogitate de supplicio. Cum qͦsl
in ħ mũdo abiectos aspicitis
etiam. siqua reprehensibili¬
a eorum esse uideamur. no¬
lite despicere. qr fortasse qͦs
morum infirmitas uulne¬
rat medicina paupertatis
curat. Quorum si qͣ st̃ talia
que debeant iure reprehendi
ħ si uultis ad u̾simi ur̃e mer¬
cedis inflectitis: ut ex ipsis eo¬
rum uiciis cumulentur uo¬
bis incrementa pietatis. qͣti¬
nus panem pariter detis et
u̾bum. Pauem refectionis:
cum u̾bo correptionis. Et
duo auob̾ alimenta percipi¬
at qui unumi querebat:
dum ⁊ exterius cibo.⁊ m
teriꝰ satiatur eloquio pauꝑ
ergo cum reprehensibilis
cernitur. moneri debet.⁊
despici non debet. Siuiͦ re¬

Expanded text:
tunc pro nobis intercessores vetunc pro nobis intercessores venient. Certe nos omnino rogare debuimus, sed tamen rogamur. Videte si negare debemus quod petimur, quando patroni sunt qui petunt. Nolite ergo misericordiae tempora perdere, nolite accepta remedia dissimulare. Ante supplicium cogitate de supplicio. Cum quoslibet in hoc mundo abjectos aspicitis, etiamsi qua reprehensibilia eorum esse videantur, nolite despicere, quia fortasse quos morum infirmitas vulnerat, medicina paupertatis curat. Quorum si qua sunt talia quae debeant jure reprehendi, haec, si vultis, ad usum vestrae mercedis inflectite, ut ex ipsis eorum vitiis cumulentur vobis incrementa pietatis, quatenus panem pariter detis et verbum, panem refectionis cum verbo correptionis; et duo a vobis alimenta percipiant qui unum quaerebant, dum et exterius cibo, et interius satiantur eloquio. Pauper ergo cum reprehensibilis cernitur, moneri debet, despici non debet. Si vero re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ ħ quod per dñm iubetur.
Illa eium dare decimas preci¬
pit: redẽptor uero nr̃ ab his
qui ꝑfectionem sequũtur oĩa
diuutti iubet. Illa põca carmᷤ
resecat. redemptor uero nr̃ il¬
licitas etiam cogitationes
dampnat. Si gͦ moysen ⁊
mortus resurrex̾it credent ei¬
qr hii qͥ uiliora legis precep¬
ta implere negligũt. salua¬
toris nrĩ mãdatis altioribus
obedire qñ conualescunt: et
minirum constat qr cuius
implere dc̃a renuunt. ei pro¬
tuldubio credere recusant. ħ
nos de ipsa rei geste confidera
tione dixisse sufficiat. S
zari. et penam diuitis oegnͦs¬
centes solerter agite culpar̃
ur̃arum intercessores queri¬
te: atq aduocatos nob̾ indiẽ
idicii pauperes proturate.
Multos ⁊ enm mine laza¬
ros habetis ante ianuas
ur̃as iacent: atq his indi¬
gent que uob̾ iam satiatis
cotidie de mensa cadunt. Uba
sacre lectionis debent nos in¬
struere ad inplenda manda
cernimꝰ. Ecce ĩportune se pau¬
ꝑes offerunt: rogant nos qui

Expanded text:
 quod per Dominum jubetur. Illa enim dari decimas praecipit, Redemptor vero noster ab his qui perfectionem sequuntur omnia dimitti jubet. Illa peccata carnis resecat, Redemptor vero noster illicitas cogitationes etiam damnat . Si ergo Moysen et mortuis resurrexerit credent, quia hi qui viliora legis praecepta implere negligunt Salvatoris nostri mandatis altioribus obedire quando convalescunt? Et nimirum constat quia cujus implere dicta renuunt, ei procul dubio credere recusant. Haec nos de ipsa rei gestae consideratione dixisse sufficiat. 10.zari, et poenam divitis cognoscentes, solerter agite, culparum vestrarum intercessores quaerite atque advocatos vobis in die judicii pauperes procurate. Multos etenim nunc Lazaros habetis; ante januas vestras jacent, atque his indigent, quae vobis jam satiatis quotidie de mensa cadunt. Verba sacrae lectionis debent nos instruere ad implenda mandatcernimus. Ecce importune se pauperes offerunt, rogant nos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
uerꝯ pc̃corum aꝓꝓbant dicẽ¬
tes. Confitemini alterutrũ
peccata nr̃a: ⁊ orate pro in¬
uicem ut saluemini: ulce¬
ra lazari canes lingunt.
Sancti etenim doctores dũ
gentilium confessiones ac¬
cipiunt: mentium uulnera
saluti restituunt. Unde et¬
bene lazarus int̾pretatur
aduitus: quia ipsi hunc ad
ereptionem iuuant. qui eiꝰ¬
us uulnera per lingue cor¬
reptionem curant. Post
etiam per linctionem cañ
lata adulantium lingua
signari. Adulantib etem̃
uulnera nostra lingere est
qd̃ plerumq solent etiam
ipsa mala que nos i nob̾
reprehendimus improbo fa¬
uore laudare. Contigit uͦ:
lt ut̾q moreretur. Diues
qui induebatur pipura ⁊
bysso sepultus est minfer¬
no: in sim uero abrahe la¬
zarus ab angelis ductus ẽ.
Qui abrahe sinus nͥ secre¬
tam tequiem significat prĩ¬

Expanded text:
vero peccatorum approbant, dicenvero peccatorum approbant, dicentes: Confitemini alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem, ut salvemini , ulcera Lazari canes lingunt. Sancti etenim doctores dum gentilium confessiones accipiunt, mentium vulnera saluti restituunt. Unde et Lazarus bene interpretatur adjutus, quia ipsi hunc ad ereptionem juvant, quia ejus vulnera per linguae correptionem curant. Potest etiam per linctionem canum lata adulantium lingua signari. Adulantibus etenim vulnera nostra lingere est, quod plerumque solent etiam ipsa mala quae nos in nobis reprehendimus improbo favore laudare. Contigit vero ut uterque moreretur. Dives, qui induebatur purpura et bysso, sepultus est in inferno; in sinum vero Abrahae Lazarus ab angelis ductus est. Quid Abrahae sinus nisi secretam requiem significat patr