comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
autem apls factum inqui¬
ens exmuliere. factum pro
nato posuit. diumi eloqͥi.
consuetudine. quo factus ꝓ
nato ponit᷑. Scđm illud ꝓ
patrib tuis facti sunt tibi
filii. uel illud. Priꝰquam a¬
braam fieret ego sum. In qͦ
scilicet euidenter dixisse noᷤ
rem natiuitatis ostendens.
quia efficientiam facti ha¬
bet. quicqͥd non indiget iã
ut fiat. Qui propt̃ nos gͦ in¬
quit uenit. et natus est ex
maria uirgine.Si homo
solitarius ex maria natus
est. cur uenisie dicatur: he¬
q enimuenit. nisi qͥ habet id
ipsum ineẽncia ut uenire
possit. Qui autẽ non dũ id
ipsum acceperat ut esset. qͦ¬
modo id habere poterat. ut
ueniret: Uides ergo qͦd ip̃e
aduentus nomne fuisset an¬
tea. de signatus adueniens:
Quia ueniendi facultatem
non habuerat. nisi cui ex
hoc ipso quod erat suppete¬
re poterat. ut ueniret. Hõ
autem ante conceptũ om¬
nino non fuit. Ergo inse nõ
habuit. ut uenire possit.
deum ergouenisse certum

Expanded text:
autem apostolns factum inquiautem apostolns factum inquiens ex muliere factum pro nato posuit diuini eloquii consuetudine, quo factus pro nato ponitur secundum illud: pro patribus tuis facti sunt tibi filii, uel illud: priusquam Abraham fieret, ego sum: in quo scilicet euidenter dixisse noscrem natiuitatis ostendens, quia efficientiam facti habet, quidquid non indiget iam ut fiat. qui propter nos ergo inquit uenit et natus est ex Maria uirgine. si homo solitarius ex Maria natus est, cur uenisse dicatur?neque enim uenit nisi qui habet id ipsum in essentia ut uenire possit. qui autem nondum id ipsum acceperat ut esset, quomodo id habere poterat ut ueniret? uides ergo quod ipso aduentus nomine fuisse antea designatur adueniens, quia ueniendi facultatem non habuerat, nisi cui ex hoc ipso quod erat suppetere poterat ut ueniret. homo autem ante conceptum omnino non fuit: ergo in se non habuit ut uenire posset. deum ergo uenisse certum
Abbreviated transcription (Latin):
terior. ep̃c quam incipiens.
factus es nunc discipurꝰ pꝰꝙͣ
magister esse cepisti. Sed
ideamꝰ cetera que secunt᷑.
dicens ergo symbolus dnin
bili statim connexiõe sub¬
lunxit. Qui propter nos in¬
quit uenit et natus est ex
maria uirgine. Iile ergõ qͥ
deus uerus. qui omousios
patri qui creator scłoꝵ qui
factor omniũ. ille inqͣm ue¬
nit inmundũ et natus ẽ
exmaria uirgine. scđm illd̃
scilicet pauli apłi. At ubi
uenit plenitudo tempoꝵ
misit d̾s filium suũ facty
ex muliere. factũ sub lege.
uides quomodo scripturis
sacris symboli sacram̃ta
conueniant: Apl̃s filiumdes
missum apatre predicat sỹ¬
bolus uenisse confirmat.
hoc enim erat consequens
ut quem missũ apłc edo¬
cuerat. fides confiteret᷑ nr̃a
uenisse. Deinde apłe ait.
Ex muliere factum. symbo¬
lus autẽ exmaria procrea¬
tum. Ad uertis itaq qͦd ip¬
sa in symbolo scriptura lo¬
quitur. Aqua symbolꝰ ipse
descendisse testatur. Bene

Expanded text:
terior episcopus quam incipiens terior episcopus quam incipiens factus es nec discipulus postquam magister esse coepisti. Sed uideamus cetera quae sequuntur. dicens ergo symbolus dominbili statim co-! nexione subiunxit: qui propter nos, inquit, uenit et natus est ei Maria uirgine. ille ergo, qui deus uerus, qui homousios patri, qui creator saeculorum, qui factor omnium, ille, inquam, uenit in mundum et natus est ex Maria uirgine secundum illud scilicet Pauli apostoli: at ubi uenit plenitudo temporum, misit deus filium suum factum ex muliere, factum sub lege. uides quomodo scnptuns sacris symboli sacramenta conueniant: apostolus filium dei missum a patre praedicat, symbolus uenisse confirmat. hoc enim erat consequens, ut, quem missum apostolus edocuerat, fides confiteretur nostra uenisse. deinde apostolus ait ex muliere factum, symbolus autem \'ex Maria procreatum\'. aduertis itaque quod ipsa in symbolo scriptura loquitur, a qua symbolus ipse se descendisse testatur. bene
Abbreviated transcription (Latin):
dicas deum. cum uolueris
putes ẽẽ figmentum. dixis
ti symbolo uerum d̾m. nc̃
dicis hominẽ solitarium.
Quomodo hec sibi compet̾e
et coaptari queunt. ut sdẽ
sit summa uirtꝰ. sdem sola
infirmitas: Idem fumma
maiestas. idem sola mor¬
talitas: Non conueniunt ħ
sibi inuno eodemq dñou
eundem incultum et con¬
tumeliã diuidens ex parte
quamuis facias honorem.
ex parte qͣmiuis facias inui¬
nam. Dixisti in symbolo
cum sacramentum uere sa¬
lutis acciperes dnm iħmxͣ
factorem omniũ. Ubi es o
dolor. ubi es ille qui tẽ fy¬
isti ͦ Ubi es illa fides. ubi
illa confessio: Adque portẽ¬
ta. nunc ad que prodigia
recidisti:᷑ Que te stulticiȩ
quȩ amenciȩ̃ perdiderut:
Deum tocius potenciȩ ac
maiestatis. ad manimã mate¬
riam et figmenta insensibi¬
lia transtulisti. Profecit uide¬
licet fides tua tempore pro¬
fecit etate. profecit sacerdo¬
cio. deterior senex quam qͦn¬
dam paruulus. Nuno uete¬
ranus. quam trrunculus de¬

Expanded text:
dicas deum, cum uolueris, dicas deum, cum uolueris, putes esse figmentum. dixisti in symbolo uerum deum, nunc dicis hominem solitarium. quomodo haec sibi competere et coaptari queunt, ut idem sit summa uirtus, idem sola infirmitas: idem summa maiestas, idem sola mortalitas? non conueniunt haec sibi in uno eodemque domino, ut eundem in cultum et in contumeliam diuidens ex parte qua uis facias honorem, ex parte qua uis facias iniuriam. dixisti in symbolo, cum sacramentum uerae salutis acciperes, dominum Ifactorem omnium. ubi eB, o dolor, ubi es ille qui tunc fuisti? ubi es illa fides? ubi illa confessio ? ad quae portenta nunc, ad quae prodigia recidisti? quae te stultitiae, quae amentiae perdiderunt? deum totius potentiae ac maiestatis ad inanimam materiam et figmenta insensibilia transtulisti. profecit uidelicet fides tua tempore, profecit aetate, profecit sacerdotio. deterior senex quam quondam paruulus, nunc ueteranus quam tirunculus, de
Abbreviated transcription (Latin):
modo non factus eẽ dicatur.
Quia contra rõnem reripsuꝰ
atq honorem est. ut factor
omniũ. factura ẽẽ credatur:
Et sic ipse auctor ceptorum
omniũ ceperit. sicut ab eo
cuncta ceperunt. Et iõ nat᷑
ñ factꝰ dicitur. quia singulariꝰ
ei est natiuitas. ñ factura com¬
munis. Et cum sit deus ex de¬
onatus.totum necesse est ha¬
beat diuinitas geniti. qͥcqͥd
magnitudo generantis. Se¬
quitur autẽ insymbolo d̾m
uerũ ex deo uero. omousion
patri. perqͤm et secula com¬
paginata sunt omnia fac¬
da. Et cum hoc totum dix¬
eris. memento de dño iħu
xp̃o. tecuncta dixisse. hoc
enim in symbolo habes cre¬
derete. indominũ iħm xpͦ¬
re. Et post hec atq alia dm
uerum exdeo uero omousi¬
on patri perquem et scła
compaginata sunt. Quomͦ
ergo idem d̃s. et non deus:
Idem deus. et idem statua:
hem ds̃. et idem organum:
Non concordant sibihec. Ohe¬
retice in aliquo nec conueni¬
unt. ut eundẽ cum uolueri

Expanded text:
modo, non factus esse dicatur, modo, non factus esse dicatur, quia contra rationem rei ipsius atque honorem est, ut factor omnium factura esse credatur et sic ipse auctor coeptorum omnium coeperit, sicut ab eo cuncta coeperunt. et ideo natus, non factus dicitur, quia singularis ei est natiuitas, non factura communis: et cum sit deus ex deo natus, totum necesse est habeat diuinitas geniti, quidquid magnitudo generantis. Sequitur autem in symbolo: deum uerum ex deo uero, homousion patri, per quem et saecula conpaginata sunt ta. Et cum hoc totum dixeris, memento de Domino Jesu Christo te cuncta dixisse. Hoc enim in symbolo habes: Credere te in Dominum Jesum Chc atque alia: deum uerum ex deo uero, homousion patri, per quem et saecula conpaginata sunt. quomodo ergo idem deus et non deus, idem deus et idem statua, idem deus et idem organum? non concordant sibi haec, o haeretice, in aliquo nec conueniunt, ut eundem, cum uolueris,
Abbreviated transcription (Latin):
bitanter ds. Neq enĩ aliuᷤ
unigenitꝰ et primogenitꝰ
tociũs creaturȩ. nil̃i unige¬
nitus dei filius. Sicut primo¬
genitꝰ creaturaꝵ ita et creator
omniũ deus. Et quomͦ soli¬
tarium hominẽ exuirgine
natum asseris. qͣm dm ante
scła fuisse confessus es: De¬
inde inquit symbolum ex
patre natum ante omnia
secula et non factum. Hoc
symbolũ perte socutum ẽ.
hoc tu per symbolũ iħm xpͣ.
et non factum. Numqͥd ali¬
qͥd de phantasiis his quib nc̃
furis symbolum dicit. nũqd
eciam tu ipse dixisti: ubihec¬
statua. ubi organum tuum
inquam: Absit enim ut hoc
alteriꝰ sit quam tuũ. Ubril
d̃s. sed quia imago dei sit. ad¬
orandum putas: Et ex dño
maiestatis organum facienꝰ
non propt̃ se eum. sed ꝓpter
eum. qui quasi in eo spiret
ac resonet.honorandum eẽ
blasphemias. Dixisti insim
ex deo patre ante omnia scła
et non factum. qͦd utiq nõ
nisi unigenito tantũ filio
dei competit. ut natiuitaᷤ illiꝰ
factura non sit. et natus tantỹ¬

Expanded text:
nter Deus. Neque enim alius unigenitus primogenitas totius creaturae, nisi unigenitus Dei Filius. Sicut primogenitus creaturarum, ita et creator omnium Deus. Et quomodo solitarium hominem ex Virgine natum asseris, quem Deum ante saecula fuisse confessus es? Deinde, inquit symbolum, ex Patre natum ante omnia saecula, et non factum. Hoc symbolum per te locutum est, hoc tu per symbolum: Jesum Chet non factum. Numquid aliquid de phantasiis his quibus nunc furis symbolum dicit? Numquid etiam tu ipse dixisti? Ubistatua, ubi organum tuum? tuum, inquam: absit enim ut hoc alterius sit quam tuum. ubi il non quia deus, sed quia imago dei sit adorandum putas et ex domino maiestatis organum faciens non propter se eum, sed propter eum qui quasi in eo spiret ac resonet honorandum esse blasphemas? dixisti in symum natum ex deo patre ante omnia saecula et non factum. quod utique non nisi unigenito tantum filio dei conpetit, ut natiuitas illius factura non sit et natus tantum
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd igitur o indignum facinꝰ
o intolerabilis dolor. qͥd faciꝰ
in eccła catholica. catholicoꝵ
preuaricator: Cur cetum po¬
puli polluis. qui fidem popłi
denegasti: In super et consiˢ
occupare cathedram. presũ¬
mere sacerdocium. profite
dere eum in cuiꝰ dei templo
sint dm negare. Et post hec
omnia. o in sama. ofuror.
doctorẽ te et ep̃m putas.cũ
eum ipsum utiq oinfelix
cecitas eum ipsũ inquam
dm deneges. cuiꝰ te esse as¬
seras sacerdotem.Sed effe¬
rimur pre dolore. Quidgͦ
inquit symbolus. uel qͥd in
symbolo ipse dixisti: deum
uerum ex deo uero. omo u¬
sion patri. ꝑ quem et sclła cre¬
ata sunt. et omnia facta.
hunc eundem propt̃ nos
uenisse et natum ẽẽ ex ma
am dei matrẽ negas: Cũ
deum uenisse dixeris. quomͦ
d̃m nunc negas ẽẽ qui tie¬
nit: Dixisti in symbolo cre¬
do iniħm xp̃m filiũ dei cre¬
do indeum uerũ ex deo ue¬
ro omousion patri qui ꝓpt̃

Expanded text:
quid igitur — o indignum facinus, quid igitur — o indignum facinus, o intolerabilis dolor — quid facis in ecclesia catholica, catholicorum praeuaricator? cur coetum populi polluis, qui fidem populi denegasti? insuper et consistoccupare cathedram, praesumere sacerdotium, profiterdere, eum ipsum in cuius dei templo sint deum negare. et post haec omnia — o insania, o furor — doctorem te et episcopum putas, cum eum ipsum utique — o infelix caecitas - eum ipsum, inquam, deum deneges, cuius te esse asseras sacerdotem. sed efferimur prae dolore. quid i ergo inquit symbolus uel quid tu in symbolo ipse dixisti? l dominum uerum ex deo uero, r homousion patri, per quem et saecula creata sunt et omnia facta, hunc eundem propter nos uenisse et natum esse ex r Mam dei matrem negas? cum deum uenisse dixeris, quomodo deum nunc negas esse qui uenit? dixisti in symbolo: credo in Iesum Christum filium dei, credo in deum uerum ei deo uero, homousion patri, qui propter
Abbreviated transcription (Latin):
tum ex patre natum .omo¬
usion patri. qui descendit
et sepultus est. non statim
auditus ipse accipit plagã
Acerbitas quidem atq im̃pi¬
etas dicti tui cogere nos ad
immoderatũ. ac feruidum
respondendi impetũ potest.
Sed restringenda paululũ
pii doloris sunt retinacula
Te ergo inquam te ipsũ con¬
sulo. Dic michi queso fiui¬
deoꝵ quispiam aut paga¬
noꝵ catholice fidei symbo¬
lum neget. nũ audiendũ
eum existimes: Nonuti¬
q Quid si id ipsum hecicuꝰ
aut apostata. multo certe
minus. quia intolerabi¬
lius est ueritatẽ cognitã
delinquere qͣm incogni¬
tam denegare.Duos igit᷑
inte uidemus catholicũ
et apostatam. Et prius qͥ¬
dem catholicum nẽ apos¬
tatam. Quem ergo nob
sequendum putẽs ipse
constitue. Alterũ enĩ pre¬
ponere inte non potes
nisi alterum in te ipse damp¬
naueris. Dicis ergo dampnari
ate eum qui prius fueris. dãp
nari catholicum ate symbo¬
lum. dampnari omniũ cõ¬
fessionẽ dãpnari fidem. Et

Expanded text:
patre natum, homousion patri, qui descendit et sepultus est, non statim auditus ipse accipit plagam? acerbitas quidem atque impietas dicti tui cogere nos ad inmoderatum ac feruidum respondendi impetum potest: sed restringenda paululum pii doloris sunt retinacula. Te ergo, inquam, te ipsum consulo. dic mihi, quaeso, si Iudaeorum quispiam aut paganorum catholicae fidei symbolum neget, num audiendum eum esse existimes? non utique. quid, si id ipsum haereticus aut apostata? multo certe minus, quia intolerabilius est ueritatem cognitam derelinquere quam incognitam denegare. duos igitur in te uidemus, catholicum et apostatam, et prius quidem catholicum, nunc apostatam. quem ergo nobis sequendum putes, ipse constitue: alterum enim praeponere in te non potes, nisi alterum in te ipse damnaueris. dicis ergo damnari a te eum qui prius fueris, damnari I a te catholicum symbolum, damnari omnium confessionem, damnari fidem. et
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c uenit et natus est ex
maria uirgine. et cruci¬
fixus est sub poncio pila¬
to. et sepultus est. ce resur¬
rexit scdm scripturas. Con¬
fiteri hoc eccłas non pudet
apłos predicare non pudo¬
it. tu ipse. tu inquam ipse
cuiꝰ nunc omnis uox sacͥ¬
legrum est. qui nichil ad¬
modũ negas. hec tam̃ oĩa
non negasti. deum utiq
natum. deum passum. de¬
um resurrexisse. Et qͥd pꝰ
hec: quo de uolutꝰ es qui
defectus. in que redactꝰ Qdͥ
ais. quid euomis: Qd ipse sci¬
licet. ut qͥdam ait ñ sanieẽ
hominis ñ sanus iuret ho¬
restes. Quid enim dicis: Td
est igitur qui xp̃o conatus
est filius dei : Ut puta sidixe¬
rimus. credo indeum ũbũ.
filium dei uingenitũ ex pa¬
tre natum. omousion pa¬
tri. qui descendit. et sepuitꝰ
est. non statim audit᷑ ipse
accipit plagam dm mor¬
tuum: Et ĩterum. fierine
inquis potest. ut qui ante
omnia scła natus est scd̾a
uice nascatur: et hoc deus:
Si fieri omnia hec omnino
symbolus facta ẽẽ dicit. qͦ¬

Expanded text:
t ex Maria uirgine, et crucifixus est sub Pontio Pilato et sepultus est, et resurrexit secundum scripturas confiteri hoc ecclesias non pudet, apostolos praedicare non puduit. tu ipse, tu, inquam, ipse, cuius nunc omnis uox sacrilegium est, qui nihil admodum non negas, haec tamen omnia non negasti, deum utique natum, deum passum. deum resurrexisse. et quid post haec? quo deuolutus es, quid effectus, in quae redactus? quid ais, quid euomis? quod ipse scilicet, ut quidam ait, non sani esse hominis non sanus iuret Orestes. quid enim dicis? quis est igitur qui a Christotoco natus est filius dei? ut puta si dixerimus: credo in deum uerbum filium dei unigenitum, ex patre natum, homo-1 usion patri, qui descendit et sepultus est, non statim auditus ipse accipit plagam? deus mortuus? et iterum fierine, inquis, potest ut, qui ante omnia saecula natus est, secunda uice nascatur, et hoc deus? si fieri omnia haec omnino symbolus facta esse dicit? qu
Abbreviated transcription (Latin):
sit excelsum pro deo dicere sict̃
illud ꝓpħs dedit uocem suã ex¬
excelsus. et mota est terra. Et
tu solus excelsus suꝑ omnẽ ter¬
ram. Isaias qͦq qui hec inqͥt:
dicit excelsus et sublimis habi¬
tans eternitatem. inquo mani¬
feste intelligendumẽ: cũ illic
excelsum sine ulla adiectione
dei posuerit. qͦd eciam hic d̾m
in excelsi nomine nuncuparit
Ergo quia euidenter ꝑ ꝓph̃am
uit: uideamꝰ an ueteribꝰ testi¬
moniis. eciam nunc conueni¬
ant. et concordent noua. Qd
fuit inquit aprincipio apts

Expanded text:
sit excelsum pro deo dicere, sicut sit excelsum pro deo dicere, sicut illud prophetae: dedit uocem suam excelsus, et mota est terra, et: tu solus excelsus super omnem terram, Esaias quoque: quia haec, inquit, dicit excelsus et sublimis, habitans aeternitatem: in quo manifeste intellegendum est, cum illic excelsum sine ulla adiectione dei posuerit, quod etiam hic deum in excelsi nomine nuncuparit. ergo quia euidenter per prophetam uit, uideamus an ueteribus testimoniis etiam nunc conueniant et concordent noua. Quod fuit, inquit, a principio, apos
Abbreviated transcription (Latin):
ex pressit. Quiescite inqͥt ab ho
quid non una eademq senten¬
cia et humani corporis suscepti¬
onem. et dei locutꝰ est ueritatem:
Quiescite inqͥt ab homine qͥa ex¬
celsus reputatꝰ est ipse. Nõne tͥ
queso palam alloqui ꝑsecutoreᷤᷤ
dominiuidet᷑ dicens. quiesciteab
homine quẽ ꝑsequimini qͥa ħ
homo d̾s est: et licet inhumili¬
tate humanȩ carnis appareat
incelsitudinetam̃ diinȩ ma¬
gnificencie perseuerat: Bene
autẽ dicens ꝓph̃a. quiescite ab
homine cuiꝰ sp̃c innarib eiꝰ
certissima humani corporis si¬
gnificatõne hominẽ demon¬
strauit. intrepide utiq ac fidu¬
cialit̾: ut pote qui tam cõstã¬
ter ueritatẽ hominis asserene
qͣm dei. Quia bec fides uera est
et catholica. credere dnm iħm
ap̃m ita sub̃am ueri corporis. si¬
cut ueritatẽ ꝑfecte diuinita¬
tis habuisse. Hisi forte in illo
aliquid ambigendum putes:
quia excelsum ꝓdeo posuit. cum
utiq hic mos scripture sacrȩ

Expanded text:
expressit. quiescite, inquit, ab expressit. quiescite, inquit, ab st ipse. numquid non una eademque sententia et humani corporis susceptionem et dei locutus est ueritatem? quiescite, inquit, ab ab homine, quia excelsus reputatus est ipse. nonne tibi, quaeso, palam alloqui persecutores domini uidetur, dicens: quiescite ab homine quem persequimini, quia hic homo deus est, et licet in humilitate humanae carnis appareat, in celsitudine tamen diuinae magnificentiae perseuerat? bene autem dicens propheta quiescite ab homine, cuius spiritus in naribus eius certissima humani corporis significatione hominem demonstrauit, intrepide utique ac fiducialiter, utpote qui tam constanter ueritatem hominis assereret quam dei, quia haec fides uera est et catholica, credere dominum Iesum ita substantiam ueri corporis sicut ueritatem perfectae diuinitatis habuisse. nisi forte in illo aliquid ambigendum putes, quia excelsum pro deo posuit: cum utique hic mos scripturae sacrae
Abbreviated transcription (Latin):
imipso statim uirginis utero ple¬
nitudo diuinitatis habitarit
sicut et alibi idem ꝓpħa. ueritaᷤᷤ
inquit deterra orta est. & iustici¬
a de cȩlo prospexit. Ut intellig̃e¬
mus. sciticet prospiciente. de ce¬
lis filio dei. id est adueniente
ac descendente iusticia natam
eẽ de carne uirginis non ꝑfan¬
tasiam corporis. sed ueritatem.
Ip̃e enim est ueritas. scđm illd̾
ipsius testimoniũ ueritatis
go sum ueritas et uita. Ergo
quia anteriorib libris ueritatẽ
tum ex uirgine dm ꝓbauimuꝰ
nunc ut libello ab hinc ꝓximo
instituimꝰ eum qͥ ex uirgine na¬
sciturꝰ effet. semꝑ dm p̾renun¬
tiatum ess e doceamꝰ. dit itaq
Ysaias ꝓpb̃a. Quiescite ab hoĩe.
cuiꝰ sp̃us in narib eiꝰ. quia in
quo reputatꝰ est ipseꝰ Uel ut
uerius atq euidentius in hebre¬
o est: qua excelsus reputatꝰ est
ipse. Pulcre autem dicens qͥeꝰᷤ¬
cite uerbo ium prohibentis.
inquietudinem ꝑsecutionis

Expanded text:
in ipso statim uirginis utero plein ipso statim uirginis utero plenitudo diuinitatis habitant, sicut et alibi idem propheta ueritas, inquit , de terra orta est et iustitia de caelo prospexit, at intellegeremus scilicet prospiciente de caelis filio dei, id est adueniente ac descendente iustitia natam esse de carne uirginis non phantasiam corporis, sed ueritatem. ipse est erum aentas secundum illud ipsius testimonium ueritatis: ego sum ueritas et uita, ergo quia anterioribus libris ueritatem tum ex uirgine deum probauimus, nunc, at libello abhinc proximo instituimus, eum, qui ei uirgine nasciturus esset, semper deum praenuntiatum esse doceamus. ait itaque Esaias propheta: quiescite ab homine, cuius spiritus in naribus eius: quia in quo reputatus est ipse? uel, at uerius atque euidentius in Hebraeo est, quia excelsus reputatus est ipse. pulchre autem dicens quiescite uerbo uim prohibentis inquietudinem persecutionis
Abbreviated transcription (Latin):
de xp̃o res atq racio est: in qͦ
omnis plenitudo diuinita
habitat corporalit᷑. et qui ita
diuinitatis plenitudinẽ in se
habet. ut cunctis de sua pleni¬
tudine largiatur. Quinha¬
bitante inse diuinitatis ple¬
nitudine. ita ipse insingulis
scõrum habitat: prout eos dig¬
nos suo putarit habitaculo. &e
ita omnib de plenitudine su¬
a tribuit. ut ipse mnplenitudi¬
ne sua iugiter ꝑseueret. Qui
litiq eciam cum incorpore su¬
o interra eẽt. animab tñ scõꝵ
omniũ merat. cȩlos terras
mare. omnẽ deniq uniu̾sita¬
tẽ infinitate potenciȩ suȩ.
ac maiestatis implebat. Et
ita totus in se ipso erat.ut eũ
tam̃ mundi uniũsa ñ cape¬
rent. Quia quãlibet magna
sint et ineffabilia que facta s̃.
nulla tam̃ tam capacia et in¬
mensa sunt. quȩ ipsum pos¬
utiq postea uisus et cum ho
d̾̃s m̃s estu. ostendens utiq
qͦd numquã homo ile dñi¬
cus sine unitate dei fuerit in qͦ

Expanded text:
de Christo res atque ratio est, in quo de Christo res atque ratio est, in quo omnis\tplenitudo diuinitahabitat corporaliter, et qui ita divinitatis plenitudinem in se habet, ut cunctis de sua plenitudine largiatur; qui inhabitante in se divinitatis plenitudine, ita ipse in singulis sanctorum habitat, prout eos dignos suo putarit habitaculo, et ita omnibus de plenitudine sua tribuit ut ipse in plenitudine sua jugiter perseveret; qui utique etiam cum in corpore suo in terra esset, animabus tamen sanctorum omnium inerat, caelos, terras, mare, omnem denique uniuersitatem infinitate potentiae suae ac maiestatis implebat et ita totus in se ipso erat, ut eum tamen mundi uniuersa non caperent, quia, quamlibet magna sint et ineffabilia quae facta sunt, nulla tamen tam capacia et inmensa sunt, quae ipsum posutique postea uisus est, et cudeus meus es tu, ostendens utique quod numquam homo ille dominicus sine unitate dei fuerit, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
omnis inxp̃o plenitudo diui¬
nitatis in habitat corporalit̾
ñ quia aliqͣndo habitauerit
et aliquando non habitaue¬
rit. nec quia postea fuerit. &¬
ante non fuerit. Alioqͥn ad
illam pelagianȩ hereseos
impietatem diuoluitur. ut
dicamus excerto tempore ha¬
bitantem in xp̃o đm. tunc in
eum suꝑuenisse. qͣndo ille ui¬
ta et conũsatione id ꝓmeru¬
erit. ut inse uirtꝰ diumnitatiᷤᷤ
habitaret. hominũ ergo ho¬
minũ sunt hec ñ dei. ut ĩ qͣn¬
tum humana in becillitas ua¬
let. deo se humilient. deo se
subdant. dei se habitaculum
faciant. et habere hospitem
atq habitatorem dm fide. &
pietate mereant᷑. Quia ꝓut
quis idoneus munere dei fy¬
erit: ita eum diuina gr̃a mu¬
nerat᷑. Put quis dignus pu¬
tatur deo. ita dei fruitur ad¬
uentu. scđm dñi illam ꝓmiꝰ
sionem. Si quis diligit me
sermonẽ meũ seruabit. Et
ego et pater meus ueniemꝰ
ad eum et mansionẽ apud
eum faciemꝰ. Longe aũ alia

Expanded text:
omnis in Christo plenitudo diuiomnis in Christo plenitudo diuinitatis inhabitat corporaliter, non quia aliquando habitauerit et aliquando non habitauerit, nec quia postea fuerit et ante non fuerit, alioquin ad illam Pelagianae haereseos impietatem deuoluimur, ut dicamus ex certo tempore habitantem in Christo deum tunc in eum super-uenisse, quando ille uita et conuersatione id promeruerit, ut in se uirtus diuinitatis habitaret. hominum ergo, hominum sunt haec, non dei, ut, in quantum humana inbecillitas ualet, deo se humilient, deo se subdant, dei se habitaculum faciant et habore hospitem atque habitatorem deum fide et pietate mereantur, quia, prout quis idoneus muneri dei fuerit, ita eum diuina gratia muneratur, prout quis dignus putatur deo, ita dei fruitur aduentu secundum illam domini promissionem: si quis diligit me, sermonem meum seruabit, et ego et pater meus ueniemus ad eum et mansionem apud eum faciemus. longe autem alia
Abbreviated transcription (Latin):
dem in se dm etomnes filii dei
facti sunt. et omnes theodoci
fuert̃. sed diuersa utiq multo
dissimiliq racione. Omnes .ii.
credentes d̾m filii dei sunt ꝑ
ad optionem unigenitꝰ autẽ
tantũ filius ꝑnaturã. qui ñ
ex materia anqua ẽ apatre ge¬
nitꝰ. quia omnisres. et omniᷤᷤ
rerũ materia ꝑunigenitum
dei filium est. Non exnichilo
qͥa expatre. non qͣsi partus.qͥa
nicħ indeouacuũ. atq muta¬
bile. sed in effabiliter.atq ineᷤᷤ¬
timabilit̾ d̾s pater inhis q̃
ingenita in seerant.unigeni¬
tum suũ genuit. ac sic ab in¬
genito sũmo ac sempiterno pa¬
tre unigenitꝰ summꝰ et sempi¬
ternꝰ est filius: idem habendꝰ
incarne qui habetur in spri:
idem credendꝰ incorpore qͥ cre¬
dit᷑ inmaiestate.Quia nasci¬
turus incarne. non diuisionẽ
aliquam aut discissionem su¬
nasceretur: aut aliqͥd in eo di¬
lunitatis postea suꝑueniret.
qͦd in eo natum exungine ñ
fuisset. Omnis enĩ iuxta apłm¬

Expanded text:
idem in se deum et omnes filii dei idem in se deum et omnes filii dei facti sunt et omnes theodochi fuerunt, sed diuersa utique multo dissimilique ratione. omnes enim credentes deum filii dei sunt per adoptionem, unigenitus autem P tantum filius per naturam. qui non ex materia aliqua est a patre genitus, quia omnis res et omnis rerum materia per unigenitum dei filium est, non ex nihilo, quia ex patre, non quasi partus, quia nihil in deo uacuum atque mutabile: sed ineffabiliter atque inaestimabiliter deus pater in his, quae ingenita in se erant, unigenitum suum genuit, ac sic ab ingenito summo ac sempiterno patre unigenitus summus et sempiternus est I filius, idem habendus in carne qui habetur in spiritu, idem credendus in corpore qui creditur in maiestate, quia nasciturus ialiquam aut discissionem sunasceretur; aut aliquid in eo divinitatis postea superveniret, quod in eo natum ex Virgine non fuisset. Omnis enim, juxta Ap
Abbreviated transcription (Latin):
ficiis suis inuiria fiat. ut qͥa ha¬
bitatione sua dignatꝰ est homi¬
nem. idcͥco idem qͦd homo eẽ
dicatur: Quinimo hoc interil¬
lum inter est et scõs omnes. qͦd
int̾ habitacłm et habitatorem
qͦd utiq ut habitet᷑. non habita¬
culi est. sed habitatoris. In cuiꝰ
scilicet arbitrio est. ut ẽdificatõ
habitaculi et usus. idest. uelut
cum uelit habitacłm ipsum
facere. uel ut cum fecerit dig¬
hominẽ habitare xp̃m ꝑ fi¬
dem incordib ur̃is. Uides qͥd
intersit inter doctrinam apoᷤ¬
tolicam et blasphemiã tuã.
Tuinxp̃o dm uelut in homine
habitare dicis. ille xp̃m ipsum
inhominib habitare testat᷑
Quod ꝓfecto ut tuais caro. et
sangiis facere ñ posst̃. scilicet
ut ex hoc ipso quo eum deum
tu eẽ denegas d̾s probet᷑. Nã
cumeũ qui in homine habi
dm esse credamus. Omnes gͦ
siue patriarchȩ. siue ꝓphetȩ
siue apłi. siue martireᷤᷤ siue de¬
niq sanctiomnes. habuert̃ qͥ¬

Expanded text:
ficiis suis iniuria fiat, ut, quia haficiis suis iniuria fiat, ut, quia habitatione sua dignatur hominem, idcirco idem quod homo esse dicatur. Quin immo hoc inter illum interest et sanctos omnes, quod inter habitaculum et habitatorem, quod utique ut habitetur non habitaculi est, sed habitatoris, in cuius scilicet arbitrio est et aedificatio habitaculi et usus, id est, uel ut, cum uelit, habitaculum ipsum facere, uel ut, cum fecerit, dighomine habitare Christum per fidem in cordibus vestris . Vides quid intersit inter doctrinam Apostolicam et blasphemiam tuam? Tu in Christo Deum velut in homine habitare dicis; ille Christum ipsum in hominibus hquod profecto, ut tu ais, caro et sanguis facere non possunt, scilicet ut ex hoc ipso, quo eum deum tu esse denegas, deus probetur. nam cum eum, qui in homine habitdeum esse credamus. omnes ergo siue patriarchae, siue prophetae, siue apostoli, siue martyres, siue denique sancti omnes habuerunt qu
Abbreviated transcription (Latin):
qui pene omnes impietate uice¬
rit. hac amencia uicisse uideari
Ais ergo xp̃m theotocon imagi¬
nem appellandum.idest non
d̾m inse susceperit honorand̃
hoc modo ergo nicħ inter eum
et omnes qui fuert̃ scõs homi¬
nes esse asseris quia omnesu¬
tiq sancti homines d̾m inse
habuerunt. Si quidẽ et inpa¬
triarchis dm fuisse. et inꝓphe¬
tis dm locutum ñ ignoramꝰ.
Omnes deniq ñ dico apłos
martires. sed omnes qͦq scõs
dei. ce seruos dei. habere in se
sp̃m dei credimus. scd̃m illud
Uos emmestis templũ deiui¬
ii. sicut dixit ds. quia in ha¬
bitabo meis. Et iterum. Nesci¬
tis quia templũ dei estis ⁊ sp̃c¬
sc̃i habitat in uobis: Et ꝑhoe
omnes hi theodochi sunt. Ac
sic hoc modo.cunctos admo¬
dũ xp̃o similes et deo pares
dicis. Sedabsit hec abhomi¬
handi erroris impietas. ut fac¬
turȩ sue factor. ut famulis su¬
is dns. ut terrene fragilita¬
ti ds cȩlestium et terrestriũ
com paretur. et hec ei exbene¬

Expanded text:
qui paene omnes impietate uicequi paene omnes impietate uicerit, hac amentia uicisse uidearis. Ais ergo Christum theodochon imaginem appellandum id est non Deum in se susceperit honorandum. Hoc modo ergo nihil inter eum et omnes qui fuerunt sanctos homines esse asseris, quia omnes utique sancti homines Deum in se habuerunt. Siquidem et in patriarchis deum fuisse et in prophetis deum locutum non ignoramus. omnes denique non dico apostolos, martyres, sed omnes quoque sanctos dei et seruos dei habere in se spiritum dei credimus secundum illud: uos enim estis templum dei uiui, sicut dixit deus: quia inhabitabo in eis, et iterum: nescitis quia templum dei estis et spiritus dei habitat in uobis? et per hoc omnes hi theodochi sunt, ac sic hoc modo cunctos admodum Christo similes et deo pares dicis. sed absit haec abominandi erroris impietas, ut facturae suae factor, ut famulis suis dominus, ut terrenae fragilitati deus terrestrium et caelestium conparetur et haec ei ex bene
Abbreviated transcription (Latin):
res excitare. Dicis ergoxp̃m
hominẽ tantũm solitarium
natum ẽẽ. Hoc utiq et illa
qͣm inprimo libro ostendi
mus pelagianȩ impietatiᷤ
heresis predicauit xp̃m ho¬
minẽ tantũm solitariũ na¬
tum ẽẽ. Addis preterea dmip
scilicet ut eum non propter
se quasi sit ds. sed qͥa dm inse
susce̾piat honorandum pu¬
tes. hoc utiq eciam illa qͣm
ante dixi heresis asserebat xpͣ
non propter se colendum. ui¬
delicet. quia ds eẽt: sed qͥabo¬
nisac pus actib dm inse ha¬
bere meruisset. Ergo uideᷤᷤ pe¬
lagianum te uirus uomere.
pelagiano te spũ sibilare. Un¬
de conuenit. ut de te non tã
iudicandum qͣm uidicatũ
uideat᷑. quia cum eiꝰdem erro¬
ris sis. necesse est eiꝰdem qͦq
eciam dampnationis ẽẽ cre¬
daris. Ut non dicam interĩ
illud qͦd imperiali statue de¬
um comparans. intantam¬
sacrilegii impietatẽ acbla̾phe¬
miam ꝓrupisti. ut recte admo¬
dum eciam pelagium ipsũ

Expanded text:
res excitare. Dicis ergo Christum res excitare. Dicis ergo Christum hominem tantummodo solitarium natum esse. hoc utique et illa quam in primo libro euiagianae impietatis haeresis praedicavit, Christum hominem tantummodo solitarium natum esse. Addis praeterea Dominum ipsscilicet, ut eum non propter se, quia sit deus, sed quia deum in se suscipiat, honorandum putes. hoc utique etiam illa quam ante dixi haeresis asserebat, Christum non propter se colendum, uidelicet quia deus esset, sed quia bonis ac piis actibus deum in se habere meruisset. ergo uides Pelagianum te uirus uomere, Pelagiano te spiritu sibilare. unde conuenit ut de te non tam iudicandum quam iudicatum esse uideatur, quia, cum eiusdem erroris sis, necesse est eiusdem quoque etiam damnationis esse credaris: ut non dicam interim illud, quod imperiali statuae deum comparans in tantamsacrilegii impietatem ac blasphemiam prorupisti, ut recte admodum etiam Pelagium ipsum,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ. et ideo mariã xp̃otocon ñ
theotoconẽẽ appellandã. qͥa
sit xp̃i mater non dei. Addit
preterea sacrilegr assercioni ꝗͣ
praua argumenta. tam friuo¬
la dicens. Nemo anteriorem se
parit. Quasi ueroungeniti
dei natiuitas aꝓphetis p̃dicta.
a scłis prenunciata. humaniᷤ
sit tractanda: aut estimãda
racionib. aut uero ipsa qͥsqͥs
es heretice cui de partu suo
calumpniaris uirgo maria
ꝓpriis hoc quod actum est e¬
gerit consumaritq uircuti¬
b. ut ei intanta re. ac tanto
opere imbecillitas obiceret᷑.
humana.Si qͥd itaq in hac
re ꝑhominis opꝰ actum ẽ. hu¬
manas querere raciones. Si
autem totũ qͦd actum est dei
lurtꝰ est. qͥd impossibilitatẽ
spectas humanã. ubi efficiẽ¬
tiam uides eẽ diuinã: Sed
dehoc tam̃ pleniꝰ postea. nc̃
qͦd pauloante ordiri cepimꝰ
exequamur: ut omnes sci¬
ant te inpelagians cineribꝰ
ignem querere.et nouis sacri¬
legiorum flatib fauillas uete¬

Expanded text:
esse, et ideo Mariam Christotocon, non esse, et ideo Mariam Christotocon, non theotocon esse appel- landam, quia sit Christi mater, non dei. addit praeterea sacrilegae assertioni quam praua argumenta tam friuola, dicens: nemo anteriorem se parit. quasi uero unigeniti dei natiuitas a prophetis praedicta, a saeculis praenuntiata humanis sit tractanda aut aestimanda rationibus, aut uero ipsa, quisquis es, o haeretice, cui de partu suo calumniaris, uirgo Maria propriis hoc quod actum est egerit consummaritque uirtutibus, ut ei in tanta re ac tanto opere imbecillitas obiciatur humana. si quid itaque in hac re per hominis opus actum est, humanas quaere rationes: si autem totum, quod actum est, dei uirtus est, quid inpossibilitatem spectas humanam, ubi efficientiam uides esse diuinam? sed de hoc tamen plenius postea. nunc quod paulo ante ordiri coepimus exequamur, ut omnes sciant te in Pelagianis cineribus ignes quaerere et nouis sacrilegiorum flatibus fauillas uete
Abbreviated transcription (Latin):
tollens quod erat. huiꝰ gͦ mor¬
tifere ac ꝑniciose prauitatiᷤᷤ
hec que nunc orta est recens
heresis qͣsi rediuiuos qͦdãm
suscitans cineres inueterib
fauillis. nouũ mouit incen¬
dium. Solitarium qͥppe hoĩem
natum asserit dñm iħmxp̃m
Et ideoͬ necesse est ut regurra¬
mꝰ an inconsequentib eius
peruersitatis sit. quȩ est incapi¬
te ipso sceleris uniusꝰ Super¬
fluum quippe est exspectare
in posteriorib qualis sit que
expectandi omnino causas iã
inprincipio non reliquit. Que
enim racio est explorare an
insimilitudinẽ superioris he¬
seos eadem ꝓmittat homini.
quȩ qͦd ĩmanissimũ sceluꝰ ẽ
eadem tollit deo: Ita ut pene
impiũ sit: cum uideamꝰ que
precesserit requirere qͥd seqͣt᷑.
Quasi aliqua uero inconsequena¬
b causa afferri possit. qua se pro¬
bet non eẽ impiũ qui negaue¬
rit dm. Ait ergo ut sepe iã di¬
ximꝰ. noua heresis d̾nm nr̃m
do solitarium ex uirgine natỹ

Expanded text:
tollens quod erat. huius ergo mortollens quod erat. huius ergo mortiferae ac perniciosae prauitatis haec quae nunc orta est recens haeresis quasi rediuiuos quodammodo suscitans cineres in ueteribus fauillis nouum mouit incendium: solitarium quippe hominem natum esse asserit dominumet ideo quid necesse est ut requiramus, an in consequentibus eius peruersitatis sit quae est in capite ipso sceleris unius? superfluum quippe est expectare in posterioribus qualis sit, quae expectandi omnino causas iam in principio non reliquit. quae enim ratio est explorare, an in similitudinem superioris haereseos eadem promittat homini, quae, quod immanissimum scelus est, eadem tollit deo, ita ut paene impium sit, cum uideamus quid praecesserit, requirere quid sequatur? quasi uero aliqua in consequentibus causa afferri possit, qua se probet non esse impium qui negauerit deum. ait ergo, ut saepe iam diximus, noua. haeresis, dominum Iesum do solitarium ex uirgine natum
Abbreviated transcription (Latin):
iximꝰ libro primo
heresimillam pe¬
lagiane hereos dis¬
pulam atq imita¬
tricẽ. id omnibꝰ mo¬
dis temptasse. atq pugnas¬
et arepta post modũ uirtutiᷤᷤ
iua id eum pie ac religiose
iuuendo optinuisse. ut dig¬
nus per hanc uite scĩmomiã
fieret cui semaiestas diuia
sociaret. Ac sic exclusa ab eo
penitꝰ sacre originis digni¬
tate. sola ei tantũ modome¬
ritoꝵ relinqueret᷑ electio: id
an intentes utiq ac laboranteᷤ.
ut eo qͣsi inplebem omniũ
misso. et uelud inturbã hu¬
mani gnĩs aggregato: id ꝑ
bonoꝵ actuum conũsationẽ
mereri omnes homines poᷤ¬
se dicerent. qͥd qͥd bene uiuẽ¬
do ille meruisset. Pestifera
scilicet ac letalis assercio. que
deo uera derogans et homini¬
b falsa promittens: in utroq
nefandi eẽt dampnabilisq
mendacii. dum et sacrilegii
imuria dm afficit. ethoĩes ĩ
spem faisȩ presumptionis in¬
ducit: ꝑu̾sissima scilicet atq
impiissima assercione. morta¬
litati donans qͦd non erat. deo

Expanded text:
iximus libro primo haeresin illam Pelagianae haereseos . discipulam atque imitatricem id omnibus modis temptasse atque pugnaset arrepta postmodum uirtutis uia id eum pie ac religiose uiuendo obtinuisse, ut dignus per hanc uitae sanctimoniam fieret cui se maiestas diuina sociaret, ac sic exclusa ab eo penitus sacrae originis dignitate sola ei tantummodo meritorum relinqueretur electio, id annitentes utique ac laborantes, ut eo quasi in plebem omnium misso et uelut in turbam humani generis aggregato id per bonorum actuum conuersationem mereri omnes homines posse dicerent, quidquid bene uiuendo ille meruisset: pestifera scilicet ac letalis assertio, quae et deo uera derogans et hominibus falsa promittens in utroque nefandi esset damnabilisque mendacii, dum et sacrilegii iniuria deum afficit et homines in spem falsae praesumptionis inducit, peruersissima scilicet atque impiissima assertione mortalitati donans quod non erat, deo
Abbreviated transcription (Latin):
sum negasti. sed negare te
forsan non putas. uideamꝰ
simbolitextum. ut siea diciᷤ
que prius. non arguaris:
Sin autẽ multo alia et con¬
traria. non expectes iamut
ame confuteris cumtu te
te ipse dampnaueris.Sr .N.
et aliud nunc asseris qͣmĩ
sẏmbolo est. et aliud quam
prius ipse dixisti. qͥd reliquũ
est.nisi ut nulli preter quã
tibi imputes animaduer¬
sionem tuã. cum eandem
esse udeas sentenciã inte
omniũ qͣmtuam: Credo gͦ
inquit sẏmbolũ munũ de¬
um patrẽ ommpotentem.
creatorẽ omniũ uisibiliũ
et inuisibiliũ creaturarũ.
eius unigenitum. et primo¬
genitũ tocius creaturȩ. ex
eonatum ante omnia se¬
cula et non factum. Iam pͥ¬
mũ adhec respondere te con¬
uenit. fatearis hoc de iħu xp̃o
dei filio. aut neges. Si confi¬
tearis: sana sunt omnia. Sin
minꝰ: quomͦ nunc negas. qͦd
ipse ante confessus es. Elige
ergo quid malis. Alterum
enĩ eduob fieri necesse ẽ.
ut eademte tua ipsa con¬

Expanded text:
sum negasti. sed negare te sum negasti. sed negare te forsan non putas. uideamus symboli textum, ut, si ea dicis quae prius, non arguaris: sin autem multo alia et contraria, non expectes iam ut a me confuteris, cum tu te ipse damnaueris. si enim et aliud nunc asseris quam in symbolo est et alprius ipse dixisti, quid reliquum est, nisi ut nulli, praeterquam tibi, imputes animadversionem tuam, cum eamdem esse videas sententiam in te omnium quam tuam? Credo, inquit symbolum, in unum Deum, Patrem omnipotentem, creatorem omnium visibilium et invisibilium ceius unigenitum et primogenitum totius creaturae, ei eo natum ante omnia saecula et non factum. iam primum ad haec respondere te conuenit, fatearis hoc de Iesu Christo dei filio aut neges? si confiteris, sana sunt omnia: sin minus,. quomodo nunc negas quod ipse ante confessus es ? elige ergo quid malis: alterum enim e duobus fieri necesse est, ut eadem te tua ipsa con
Abbreviated transcription (Latin):
quentes doloris impetum. qͣsi
uentũ ferentem dum cupidi
cursus sumus.tenorem ad mo¬
dum recti itneris excessimꝰ.
Symbolum ergo heretice. cuiꝰ
superius textum diximus. li¬
cet omniũ eccłarum sit. quia
una omniũ fides peculiarit̃.
tamen antiochenȩ urbis at¬
q eccłȩ est. Idest illius inqͣ
tu editus. in qua institutus.
inqua renatus es. Huiꝰ te ita¬
q perduxit symbolifide ad
uitȩ fontem. ad salutis rege¬
nerationem. ad eucharistiȩ
gr̃ãm ad dñi cõmunionem.
Et quid plura: Omniũ gra¬
ius et luctuosa conquestio.
ad ministerii eciã officiũ
ad presbiterii culmen. ad sa¬
cerdocii dignitatem. facile
hoc infebix furor. aut leueeᷤᷤ¬
se arbitraris: Non uides qͥd
egeris. in quod te barathrum
precipitaueris: ꝑdens sym¬
boli fidem. totum̃ quod fue¬
ras perdidisti. Sacramenta
enim sacerdocii. ac salutis
tuȩ symboli ueritate cõsta¬
bant. Negare tetantũmͦ il¬
lum putas. tete inquã ip¬

Expanded text:
quentes doloris impetum r quasi quentes doloris impetum r quasi uentum ferentem, dum cupidi cursus sumus, tenorem admodum recti itineris excessimus. Symbolus ergo, haeretice, cuius superius textum diximus, licet omnium ecclesiarum sit, quia una omnium fides, peculiariter tamen Antiochenae urbis atque ecclesiae est, id est illius in qua tu editus, in qua institutus, in qua renatus es. huius te itaque perduxit symboli fides ad uitae fontem, ad salutis regenerationem, ad eucharistiae gratiam, ad domini communionem — et quid plura? o nimium grauis et Iuctuosa conquestio — ad ministerii etiam officium, ad presbyterii culmen, ad sacerdotii dignitatem. facile hoc, infelix furor, aut lene esse arbitraris? non uides quid egeris, in quod te barathrum praecipitaueris ? perdens symboli fidem totum quod fueras perdidisti: sacramenta enim sacerdotii ac salutis tuae symboli ueritate constabant. negare te tantummodo illum putas? te, te, inquam, ip
Abbreviated transcription (Latin):
lapsum. minus fidem ñ ha¬
bitam: quam amissã: minꝰ
ueterem herecũ quã nouũ
apostatam. Minus enimĩ¬
tulisses cuncte eccłȩ. uel la¬
bes uel pestilencias. minꝰ deni¬
q esses. ł acerbus ad dolorem.
ł grauis ad exemplũ si popu¬
laris potius temptare quã
sacerdos eccłam posses. Ergo
ut supradixi si sabelliane aut
arrianȩ. aut cuiꝰlibet hereses
discipulꝰ. atq assertor esses tu¬
eri utiq te parentum exem¬
plo uelles magistroꝵ insti¬
tutione. plebis societate. sym¬
boti fide. Non iniquũ ate he¬
retice. non iniquũ. aut graue
aliquid postulo. hoc fac inca¬
tholica fide editus. quod fue¬
ras pro peruersitate facturꝰ.
bene parentũ institutionem.
tene ecclȩ fidem.tene sym¬
boli ueritatem: tene baptima¬
tis salut: Quod genus inte
ꝓdigii. quod genus monstriẽ:
Prote tu non facis. qͦd alii ecrã
pro errore fecerunt.Sed pro¬
gressi satis in altum sumꝰ. &
pro cognatȩ urbis affectu se¬

Expanded text:
lapsum, minus fidem non halapsum, minus fidem non habitam quam amissam, minus ueterem haereticum quam nouum apostatam. minus enim intulisses cunctae ecclesiae uel labis uel pestilentiae, minus denique esses uel acerbus ad dolorem uel grauis ad exemplum, si popularis potius temptare quam sacerdos ecclesiam posses. ergo, ut supra dixi, si Sabellianae ant Arrianae aut cuiuslibet haereseos discipulus atque assertor esses, tueri utique te parentum exemplo uelles, magistrorum institutione, plebis societate, symboli fide. non iniquum a te, haeretice, non iniquum aut graue aliquid postul hoc fac in catholica fide editus quod fueras pro peruersitate facturus. tene parentum institutionem, tene ecclesiae fidem, tene symboli ueritatem, tene baptismatis salutem. quod genus in te prodigii, quod genus monstri est? pro te tu non facis quod alii etiam pro errore fecerunt? sed progressi satis in altum sumus et pro cognatae urbis affectu se
Abbreviated transcription (Latin):
auctorib tius traditum:
Non hoc te inconuenticulo
illo paterni dogiatis. nec
ineccła ur̃ȩ professionis
audisse. aliud postremote¬
xtum ipsum atq sermonẽ
traditi tibi atq insinua¬
ti symboli continere. In eo
te baptitatum.in eo rena¬
tum eẽ. hoc te tenere qͦd
accepisses. et in eo te uiuere
dicere. in quo regeneratum
esse didicisses. Nonne que¬
so dicens. hec fortissimote c̃ẽ
contraueritatẽ scuto uti arbi¬
trareris: Et uere in negocio ꝗͣ¬
uis improbo. ñ importuna
de fensio. et que non absurde
eciam causam erroris diceret
si pertinacium ñ sociaret er¬
rori. Nam cũ hoc teneres. qͦd
aparuo accepisses. plus habe¬
ret inte emendacio qͦd de p̃¬
senti errore corrigeret. qͣm se¬
ueritas quod de preterito rũ¬
dicaret. Nunc autẽ cum in
tholico baptismate regenera¬
tus sis. numqͥd agere tecum
quasi cum arriano. aut sa.¬
belliano possum: Quiuti¬
nam fuisses minus dolerem
in malis editum. qͣm de bomꝰ

Expanded text:
auctoribus tuis traditum: auctoribus tuis traditum: non hoc te in conuenticulo illo paterni dogmatis nec in ecclesia uestrae professionis audisse: aliud postremo textum ipsum atque sermonem traditi tibi atque insinuati symboli continere: in 00 te baptizatum, in eo renatum esse? hoc te tenere quod accepisses et in eo te uiuere diceres, in quo regeneratum esse didicisses?? nonne, quaeso, dicens haec fortissimo te etiam contra aeri-, tatem scuto uti arbitrareris? et uere in negotio quamuis improbo non inportuna defensio et quae non absurde etiam causam erroris diceret, si pertinaciam non sociaret errori. nam cum hoc teneres quod a paruo accepisses, plus haberet in te emendatio quod de praesenti errore corrigeret, quam seueritas quod de praeterito uindicaret. nunc autem cum in tholico baptismate regeneratus sis, numquid agere tecum quasi cum Arriano aut Sabelliano possum? qui utinam fuisses. minus dolerem in malis editum quam de bonis
Abbreviated transcription (Latin):
pultus. &e tercia die resur¬
rexit scđm scripturas. et in
celos ascendit. et iterum ue¬
met iudicare uiuo et mor¬
tuos. et reliqua. Si arria¬
ne.aut sabelliane hereseos
assertor eẽs. et nontuo ipso
simbolo tecum uterer. con¬
uincerem te. tam̃ testimo¬
nioꝵ sacroꝵ auecoritate.
conuincerem legis ipsius
uoce. conuincerem deniq
probata ꝑuniũsum mũ¬
dum symboli ueritate. di¬
ceremte eciam si expers intel¬
ligencie ac sensus eẽg. oporte¬
re tamen sequi. saltem con¬
sensus generis humani. nec
plus facere debere paucoꝵ
improboꝵ perũsitatẽ qͣm
eccłarum omniũ fidem. Qͤ
utiq axp̃o fundata. ab apoᷤᷤ¬
tolis tradita non aliud ex¬
istimanda eẽt quam uox
atq auctoritas dei. que ha¬
beret inse utiq et uocem
et sensum dei. Et quid tan¬
dem si sic agerem. quid dice¬
res.quid responderes: Nõ¬
ne obsecro illud. non ita te
imbutum. non ita institu¬
tum ẽẽ: Aliud tibi apparen¬
tib. aliud amagistris atq

Expanded text:
resurrexit secundum scripturas, et in caelos ascendit, et iterum ueniet iudicare uiuos et mortuos, et reliqua. Si Arrianae aut Sabellianae haereseos assertor esses et non tuo ipso symbolo tecum uterer, conuincerem te tamen testimoniorum sacrorum auctoritate, conuincerem legis ipsius uoce, conuincerem denique probata per uniuersum mundum symboli ueritate: dicerem te, etiamsi expers intellegentiae ac sensus esses, oportere tamen sequi saltim consensum generis humani nec plus facere debere paucorum improborum peruersitatem quam ecclesiarum omnium fidem, quae utique a Christo fundata, ab apostolis tradita non aliud existimanda esset quam uox atque auctoritas dei, quae haberet in se utique et uocem et sensum dei. et quid tandem, si sic apud te agerem, quid diceres? quid responderes? nonne, obsecro, illud: non ita te imbutum, non ita institutum esse: aliud tibi a parentibus, aliud a magistris atque
Abbreviated transcription (Latin):
bolo de est qui exscriptis dei
perapłos dei conditus to¬
tum inse quantum ad auc¬
toritatem pertinet. habet
quicqͥd uel hominũ est.ut
dei. Quamus eciã quod ꝑ
homines factum est. deiex¬
istimandum sit.quia non
tam illoꝵ perqͦs factum
est. quam illiuis credendũ est
ẽẽ qui fecit. Credo ergoinqͥt
symbolus inunũ. et solum
uerum dm patrẽ omnipo¬
tentẽ. creatorem omnium
uisibiliũ et inuisibilium¬

Expanded text:
bolo deest, qui ex scriptis dei bolo deest, qui ex scriptis dei per apostolos dei conditus totum in se, quantum ad auctoritatem pertinet, habet quidquid uel hominum est uel dei, quamuis etiam quod per homines factum est dei existimandum sit, quia non tam illorum per quos factum est quam illius credendum est esse qui fecit. credo ergo inquit symbolus in unum et solum uerum deum, patrem omnipotentem, creatorem omnium uisibiliu