comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eciã nom̃ eius expͥm̾etur simulq ibi adu̾t̾ẽt.
in hoĩe illo qui regendo et introducendo in regñ.
ppło constitutus mutando uoĩe iħc appellatꝰ ẽ.
suũ nom̃ ẽẽ iħc deus diceret. eumq angelum
noĩaret. eo ip̃o ꝙ mutato noĩe mitcebatur ma¬
gnum aliquid diuinũq nũciantẽ. Nuntium
quippe grece angłm dici quis illa lingua uel
tenuiter cinctus ignoret. Qmͣobrem quiliber
gentił si ꝑu̾sus et ꝑuicax ẽẽ nolles non ideo li¬
bros illos contempneret qr eeũt hebrei. cuiꝰ gẽ¬
tis lege non teneretur. Sed cuꝰuber gentis li¬
bros ideo magmpenderet. qr in eis tanto aute ꝯ¬
scͥpta inueniret. quẽ sius iam tp̃ib implera co¬
gnosceret. Ipm̃q xpm̃ iħm non pp̃ea sꝑneret qr¬
hebracis licceris p̾m̃iciatũ inderet. sed pocius eũ
sacram̃tis ita pmĩciari ꝯmendarq meruisset
cum ingenti admiratone et debita religione

Expanded text:
etiam nomen ejus exprimeretur: simulque ibi adverteret, etiam nomen ejus exprimeretur: simulque ibi adverteret, in homine illo. qui regendo et introducendo in regnum populo constitutus mutato nomine Iesus appellatus est. suum nomen esse deus diceret eumque angelum nominaret eo ipso, quod mutato nomine mittebatur. magnum aliquid diuinumque nuntiantem? nuntium quippe graece angelum dici quis illa lingua uel tenuiter tinctus ignoret? quamobrem quilibet gentilis, si peruersus et peruicax esse nollet, non ideo libros illos contemneret, quia essent Hebraei. cuius gentis lege non teneretur, sed cuiuslibet gentis libros ideo magni penderet, quia in eis tanto ante conscripta inueniret, quae suis iam temporibus inpleta cognosceret ipHebraicis litteris praenuntiatum videret; sed potius eum, sacramentis ita praenuntiari commendarique meruisset, cum ingenti admiratione et devota religione
Abbreviated transcription (Latin):
res ꝑdusta est usq ad nom̃ĩs expressionem. Suꝑ¬
est ut uideus ille si uult et in abscondito in d̾s
esse non luttera sed spũ si uult repitar uer̃ istłi¬
ta in quo dolus non est. recordetur n figura illum
mortuum iħm. qui introduxit in illam ꝓmissi
oms terram morientiũ. et agnostat in u̾itate
iũ iħm quo duce intret in terrã iuuẽtium.
Taus .n. iam nõ ac̾bus resistit tam ꝑspicue pro¬
phecio. sed ex cõi catõne sħu qui introdux̃ in il¬
lam ꝓmissionis terrã mittis effectus: audier
iam ipm̃ cuiꝰ nomẽ ille habebat ueriꝰ intro¬
ducentẽ et dicentẽ. bi mutes qm̃ ip̃i dm̃ uide¬
bunt. et hereditate possidebũt t̾ram. Hic ĩa e
ciam ille gentilis si nõ ninis lapideũ cor hr̃et
aut si ex illis eẽt lapidib de quib suscitat d̾s
filios abrahe noune miraretur in libris anti¬
quis eĩdem gentis ex qua natus ꝑ hi b̾etur iħx.
tam euidentem de ilł ꝯscͥp tam ẽe ꝓpħiam. ut

Expanded text:
res perducta est usque ad nominis expressionem. Superest, ut Iudaeus ille, si uult et in abscondito Iudaeus esse non littera, sed spiritu, si uult reputari uerus Israhelita, in quo dolus non est, recordetur in figura illum mortuum Iesum, qui introduxit in terram mori terram morientium, et agnoscat in veritate vivum Jesum, quo duce intret in terram viventium. talis enim iam non acerbus resistet tam perspicuae prophetiae, sed ex commemoratione Iesu, qui introduxit in illam promissionis terram, mitis effectus audiet iam ipsum, cuius nomen ille habebat, uerius introducentem et dicentem: beati mites, quoniam ipsi hereditate possidebunt terram. hictiam ille Gentilis, si non nimis lapideum cor haberet, aut si ex illis esset lapidibus de quibus suscitat Deus filios Abrahae , nonne miraretur in Libris antiquis ejusdem gentis, ex qua natus perhiberetur Jesus, tam evidentem de illo conscriptam esse prophetiam, ut
Abbreviated transcription (Latin):
mã retinete. non ad aliquid ĩpossibile gens u¬
na uocabatur cũ ei dicetur. Si crederetis mo¬
pa urcectio et in potius ꝙ es miranda et uehe¬
menti arguenda duricia uideoꝵ qui hoc non
recerint qo totum mudum feciste ꝯspicimꝰ
Sam quicguud dicis de salb̾o et circuntisione
carins. et de disferentia ciboꝵ eo aliam fuisse co¬

Expanded text:
ima retinere, non ad aliquid inpossibile gens uima retinere, non ad aliquid inpossibile gens una uocabatur, cum ei diceretur: si crederetis Moysi, crederetis et mihi, potiusque est miranda et uehementius arguenda duritia Iudaeorum, qui hoc non fecerunt, quod totum mundum fecisse conspicimus. Nam quicquid dicis de sabbato et de circumcisione . carnis et de differentia ciborum aliam fuiss
Abbreviated transcription (Latin):
sesẽpta. de xp̃o ñõ solum ẽẽ aliqua. sed ad pͫ
ille sẽpsit. sed de me ille scͥpsit credere debere¬
mus. Nunc aũ et si de isto euigłi capitulo
e ab̾sit dubitandũ eẽt: comꝑtis tam multiꝰ
in scptura moysi de xp̃d testimoniis. om̃is illa
dubitatio tolleretur. Et qr de capitulo eunan¬
geli dubitandum nõ est. eciam si illa comꝑta
ño eeñt ẽẽ tñ credi oporteat ¶lam illud qd ad¬
uingis dissinem fuisse traditionem xp̃i at¬
qͣ moỹseos. et iõ non fuisse uerisimile. ut si
c̃e consequens ut si alteri iudei cred̾ent. alteri
nccio repugnatent non utiq dic̾es si confid̾a¬
tionis ocłm paululum attollens. orbemq tͦ
raꝵ sine contentonis cectate conspiceres in
homĩib doctis atq indoctis atq in doctis. gͤcis¬
atep barbanis. sapientib atq insipientib qͥb
credentem. Si ergo non erat uersimile ut iu
ꝙ endere ed illuis ꝓphiam cũ cusi gelio huĩ
conuemientem. fide robustissima et celebern¬

Expanded text:
scripta de Christo, non solum esse aliqua, sed ad Chrscripsit, sed de me ille scripsit, credere deberemus. nunc autem, etsi de isto euangelii capitulo, quod absit, dubitandum esset, conpertis tam multis in scriptura Moysi de Christo testimoniis omnis illa dubitatio tolleretur; et quia de capitulo euangelii dubitandum non est, etiamsi illa conperta non essent. esse tamen credi oporteret. Nam illud quod adiungis "dissimilem fuisse traditionem Christi atque Moyseos et ideo non fuisse uerisimile, ut si us esse consequens, ut si alteri Iudaei crederent, alteri necessario repugnarent" non utique diceres, si considerationis oculum prrarum sine contentionis caecitate conspiceres in hominibus doctis atque indoctis, Graecis et barbaris, sapientibus et insipientibus, quibus sto simul credentem. si ergo non erat uerisimile, ut Iucredere et illius prophetiam cum euangelio huius conuenientem fide robustissima et celeberr
Abbreviated transcription (Latin):
lectores eẽo ħiturꝰ. ud millus auteres quid pretꝰ¬
mnsic cuturristi dicere. Sed nilla fun̾it: nec xͤ¬
mimine asseuerant capłm hoc fłm ẽe consti¬
rerit Q hoiem̃ se cognantem dictorẽ. et aliũñ
cogitantẽ contradictiorẽ. u̾ est acumẽ tuũ:
Aum mala cansa nõ posses aut᷑: Sed mala
dabimꝰ ¶ette nõ erunt nulla: qr erunt alicͣ
si erũt aliqua: potiur xp̃c asseuerare qd̾ ẽ.
ppositionem tuam qua dixisti. Aut alia dabi
conficiatur ad u̾te. Sclicer non c̾e fł̾m ĩ euu¬

Expanded text:
lectores esset habiturus, ut nullus aduerteret, quid praetelectores esset habiturus, ut nullus aduerteret, quid praetermiseris, concurristi dicere: si nulla fuerint, nec minime adseuerarit, capitulum hoc falsum esse constiterit. o hominem se cogitantem dictorem et alium non cogitantem contradictorem! ubi est acumen tuum? an in mala causa non posses aliter? sed mala non erunt nulla, quia erunt aliqua. et si erunt aliqua, potuit Christus adseuerare, quod est. propositionem tuam, qua dixisti: aut alia dabitconficiatur aduerte: scilicet non esse falsum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
erunt. Hec ꝓpositio uera est. Sed consequens erat
ut ostenderet. et hec de xp̃o minime soripta c̃ẽ. et
alia ostenderet dari nõ posse. Nicħ aũ hoꝵ fectu¬
et suꝑiuis alia musta dedimꝰ que nisi de xp̃o in¬
tellectum hẽe nõ possint. Non est gͦ cut cõclu¬
das fauste nulla ẽẽ a moyse scripta de xp̃o. At¬
tende .n. quid dicas. Qd̾ si hec in quis mininie
de xp̃o scͥpsit: aut alia dabitis. aut nlła erunti
uerum dicis. Emde qr et hec de xp̃o uel pp̃ͫ¬
scͥpta docuimꝰ. et alia multa dedimꝰ. Arguĩe¬
tatio tua pocius nulla erit. Et quidem que
ꝯmemorasti qmͣuis non obtinueris. saitẽ co¬
natus es ostend̾e non ẽẽ scͥpta de xp̃o. Quod a
sb̾didisti. aut alia dabitis. aut nulla erunt priꝰ
demonstrare debiuisti. alia nos dare nõ posse.
ut secur᷑ inferres nulla ẽc̃. Nuno uero tanqm᷑
libellus tuus tam siidos auditores uel cecos

Expanded text:
erunt. haec propositio uera est, sed consequens erat, erunt. haec propositio uera est, sed consequens erat, ut ostenderet et haec de Christo minime scripta esse et alia dari non posse. nihil autem horum fecet superius alia multa dedimus, quae nisi de Christo intellectum habere non possint. Non est ergo cur concludas, Fauste, nulla esse a Moyse scripta de Christo. Attende enim quid dicas: Quod si haec, inquis, minime de Christo scripsit, aut alia dabitis, aut nulla erunt. Verum dicis. Proinde, quia et haec de Christo, vel pscripta docuimus et alia multa dedimus, argumentatio tua potius nulla erit. et haec quidem, quae conmemorasti, quamuis non obtinueris, saltem conatus es ostendere non esse scripta de Christo. quod autem subdidisti: aut alia dabitis, aut nulla erunt, prius demonstrare debuisti alia nos dare non posse, ut securus inferres nulla esse. nunc uero tamquam libellus tuus tam surdos auditores uel caecos
Abbreviated transcription (Latin):
ditas p̾nũciatus est. quis qua iaq anũ doce
uellet ipm̃ int̾ficiendũ moỹses p̾cipiebat qͥd
aũt nunt aliud agit lingua catholica. insi ut
spũali globo utͥusq testam̃ti acie bis acuto ĩ¬
i̾ficiantur om̃s qui nos a deo ño uolunt auer¬
tere aliquod ue infting̾e̾ mandatoꝵ: Int̾ qͦs
p̃cipue cadit ip̃e manicheꝰ. cum eius eiror auer¬
da legis eo ꝓpħaꝵ ueritate ꝑmittit᷑ uolentis nõ
auertere a deo nr̃o. deo abraham. ysaac. eo ia¬
cob quem xp̃c cõmẽdas et nolentis in fugere
mandama legis. In quoꝵ eciam figuris xpm̃
ꝓpħ̾atum ẽẽ cognoscimu ¶Iam uero sllamꝯ
plexionem utrum obtuntissimã. an fraudulẽ¬
tissimam dicam: nescio. Erat .ii. fausto inge¬
num. Unde magꝰ arbitror eum nebulam
micire uoluisse minus attento lectori. qũa
non uidisse quod dicam. Ar.n. Quod si hec de
xp̃o minime scͥpsit. aut alia dabitis. aut nlla

Expanded text:
ditas praenuntiatus est. quisquis itaque alium docere ditas praenuntiatus est. quisquis itaque alium docere uellet, ipsum interficiendum Moyses praecipiebat. quid autem nunc aliud agit lingua catholica. nisi ut spiritali gladio utriusque testamenti acie bis acuto interficiantur omnes, qui nos a deo nostro uolunt auertere aliquodue infringere mandatorum? inter quos praecipue cadit ipse Manichaeus, cum eius error adserta legis et prophetarum ueritate perimitur, uolentis nos auertere a deo nostro, deo Abraham et Isaac et Iacob, quem Christus conmendat, et uolentis infringere mandata legis, in quorum etiam figuratum esse cognoscimus. Iam uero illam conplexionem utrum obtunsissimam. an fraudulentissimam dicam, nescio; erat enim Fausto ingenium . unde magis arbitror eum nebulam inicere uoluisse minus adtento lectori quam non uidisse quod dicam; ait enim: quodsi haec de Christo minime scripsit, aut alia dabitis aut nulla
Abbreviated transcription (Latin):
ex me t̾ ꝓsia non bonorau̾it prem̃ siũ ed iritũ
fecins uerbum dei pp̃ ur̃am traditionẽ. Qua
in re indete qmͣ misita nos doceat. et iudeos
a d̾o suo se nõ au̾tere. eo eius mandata nõ tiñ
se non infugere. uerum eciã illoo a qͥmibus
infring̾entur arguere. et nonnisi om̃ ꝑmo¬
ysen ista mandasse.¶Qmobrem quom̃o nos
credimꝰ om̃ia que scripsit moyses ad xp̃i cõ¬
m̃dationem ꝑtinere. ꝙ isto opere qr demõ¬
strare non possumꝰ. et polliciti sumꝰ in hus
hoc ostend̾e. que faustus de ilła ceptura refel¬
lenda uł uitupanda delegerit. recte a nob̾ debi¬
tum exigitur ut hoc eciam quod p̾cepit moyses
mt̾ficiendũ eẽ ppħam siue pͥncipem qui eos a
d̾o suo uelleo au̾tere. aliquod ue infrmgere
mandatoꝵ ostendamꝰ ad custodiendam fidem
que in ecc̃a xp̃i dicitur ꝑtinere. idebat qͥppe
ille spũ ꝓpħito et deo sͥ loqũte multos exurre¬
cturos hereticos. diu̾soꝵ erroꝵ magrõs aduer¬

Expanded text:
n honorauerit patrem suum; et inritum fecistis uerbum dei propter uestram traditionem. qua in re uidete, quam multa nos doceat et Iudaeos a deo suo se non auertere, et eius mandata non tantum se non infringere, uerum etiam illos, a quibus infringerentur, arguere, et non nisi deum per Moysen ista mandasse. Quamobrem quoniam nos credimus omnia, quae scripsit Moyses, ad Christi conmendationem pertinere, quod isto opere quia demonstrare non possumus. polliciti sumus in his hoc ostendere, quae Faustus de illa scriptura refellenda uel uituperanda delegerit, recte a nobis debitum exigitur, ut hoc etiam, quod praecepit Moyses interficiendum esse prophetam siue principem, qui eos a deo suo uellet auertere aliquodue infringere mandatorum, ostendamus ad custodiendam fidem, quae in ecclesia Christi discitur, pertinere. uidebatur quippe ille spiritu prophetico et deo sibi loquente multos exsurrecturos haereticos diuersorum errorum magistros aduer
Abbreviated transcription (Latin):
n. Illi hoc dicant qui incelligunt dm̃i sine te¬
porali uoliuitate inm̾sa tpr̃a facientẽ. hoci
ad uos multumest qui deiuũ requiem rẽbe¬
llatione gentis tenebraꝵ ꝑhibetis excussam et
hostium repentino impetu ꝑturbatã. An ex
eterno p̃uidens hoc futurum. niniqm hu̾it re¬
quiem qr nũ qm̃ secur̾ fuit qui se cogitabat
tam grane bellum. cum tanta meubroꝵ suo¬
rum labe dampnoq gesturum. Ceterum
illud salr̃m quod imꝑite atq inppie deride¬
tis. nisi et ipm̃ inter ꝓpħias que de xp̃o scpta¬

Expanded text:
ri. illi hoc dicant, qui intellegunt deum sine teri. illi hoc dicant, qui intellegunt deum sine temporali uoluntate uniuersa tempora facientem. hoc ad uos multum est. qui dei uestri requiem rebellatione gentis tenebrarum perhibetis excussam et hostium repentino inpetu perturbatam. an ex aeterno praeuidens hoc futurum numquam habuit requiem, quia numquam securus fuit. qui se cogitabat tam graue bellum cum tanta membrorum suorum labe damnoque gesturum ? Ceterum illud sabbatum, quod inperite atque inpie deridetis, nisi et ipsum inter prophetias. quae de Christ
Abbreviated transcription (Latin):
telligentes xp̃o qui iam hoc spũalit̾ insimiabat
tepugnanerimt. Tu apło responde si potes.
quinatationem ipĩus dici umbram futuri ẽẽ
testatut. Scd si ĩlli restiterint xp̃o nõ intelli¬
gentes uerum saib̾m uos ei nolite resist̾e. et
intelligite ucram ĩnocentiam. Nam in eo ip¬
so loco nbi p̾cipiie destrustor salbati putatur
iħo cum discipiai euis ꝑ segetem tñsenures
et esurientes uellerent spicas et ederente in¬
nocentes eos dixit respondens uideis. Si scite
esuuentium msereri debuerunt. qr hoo il¬
li coat̾ti fame fecerunt. A uob̾ aũ quicquis
miserit spias. no ex traditione xpĩ qui hãc
mocentiam uocat sed extraditione maniche¬
i homicida deputatur. An forte mĩam eius¬
demspicis exibuerunt apłi. ut inde menbea
dei manducando purgarent. sicut ur̃a fabu¬
la est. uos gͦ crudeles qui hoc non facitis. S
udelicer nonio faustus destruere salb̃m. quia
scit mrtitem dei semꝑ atq infatigabilit̾ oꝑa¬

Expanded text:
isto, qui iam hoc spiritaliter insinuabat. repugnauerarit ? tu apostolo responde, si potes, qui uacationem ipsius diei umbram futuri esse testatur. sed si illi restiterunt Christo non intellegentes uerum sabbatum, uos ei nolite resistere et intellegite ueram innocentiam. nam eo ipso loco. ubi praecipue destructor sabbati putatur Iesus, cum discipuli eius per segetem transeuntes et esurientes uellerent spicas et ederent, innocentes eos dixit respondens Iudaeis: si scireesurientium misereri debuerunt, quia hoc illi coacti fame fecerunt. a uobis autem quisquis uulserit spicas, non ex traditione Christi, qui hanc innocentiam uocat, sed ex traditione Manichaei homicida deputatur. an forte misericordiam eisdem spicis exhibuerunt apostoli, ut inde membra dei manducando purgarent. sicut uestra fabula est? uos ergo crudeles, qui hoc non facitis. sed uidelicet nouit Faustus destruere sabbatum, quia scit uirtutem dei semper atque infatigabiliter opera
Abbreviated transcription (Latin):
pociuis ꝙ ab illo au̾t̾entur arguebat. Iandato¬
rum aũ aliquod eoꝵ que ꝑ moysen data sunt :¬
ed infregisse dm̃ qui arbitratur. nõ mirũ si hoc
purat quod iudei. Sed ideo errat: q in hoc erra¬
uerunt uidei. ubi aut faustus cõmemorat ip¬
sum mãdatum qd dum̃ infregiste nult credare
ibi opus est. ut ostendamꝰ quomodo fallatur. si¬
cut iam supͣ ubi oꝑtebat ostendimꝰ. Nuro illd̾
dico. qr si aliquod illoꝵ mandatoꝵ dũs infregis¬
set non eciam de hoc ips nideos arguissca Quib
nes semoꝵ. am illis. Uo quid et uos egredimimꝰ
mandatũ dei. ut traditiones urãs statnatis: Ip¬
sumq dei mãdatũ cõmemorat quod per moysẽ
mandatũ ẽẽ noĩs. Secutus quupe ait. Deus
.ni. dixit. honora prem̃ ed ircm. Et qui male¬
dix̾it pr̃i aut mil: morte morietur.. uos aut

Expanded text:
potius, quod ab illo auerterentur, arguebat. mandatopotius, quod ab illo auerterentur, arguebat. mandatorum autem aliquod eorum, quae per Moysen data sunt. infregisse dominum qui arbitratur, non mirum, si hoc putat, quod Iudaei; sed ideo errat, quia in hoc errauerunt et Iudaei. ubi autem Faustus conmemorat ipsum mandatum, quod dominum infregisse uult credi. ibi opus est. ut ostendamus, quomodo fallatur, sicut iam supra, ubi oportebat, ostendimus. nunc illud dico, quia, si aliquod illorum mandatorum dominus infregisset, non etiam de hoc ipso Iudaeos arguisset: quibunes seniorum, ait illis: utquid et uos egredimini mandatum dei, ut traditiones uestras statuatis? ipsumque dei mandatum conmemorat, quod per Moysen mandatum esse nouimus. secutus quippe ait: deus enim dixit: honora patrem et matrem et: qui maled
Abbreviated transcription (Latin):
itaꝙ cadem note ninc cõuincunt᷑ manichei
qua tunc conuisti sunt caducet. Nam et ip¬
sam restirrectionem alio quidem modo sed tũe
ciam isti negant. Item cum fidem centutioni
laudans diceren Amen dico nob̾ nõ mueni tan¬
tam fidem in isł: adiecit. et aio. Sico aũ nob̾¬
celoꝵ. filii autem regni: ibunt in tenebras ext̾io¬
res. Si gͦ qd̾ negare faustus uo potest ud ꝯmen¬
dauit meyses populo istł dm̃. insi dm̃ abrahani
es ysaas. et iacob. cumq ipm̃ xp̃c ex hiis eo aliis
testimoniis sine dubitatione ꝯm̃dat. non est co¬
natus illum populũ aũt̾e a deo suo. sed ido mi¬
a deo suo. In ciũ regno gentes nocatas ex toto
orbe terraꝵ recubituras dicio cum abraham y
suas. et iacob. non ob alius qm qd fidem temi¬
issent dei. abraam. et ysaiat. et iacob. unde et
apłs dicit. Puidens añ scͥptura. qr ex fide iusti¬
ficat gentes deus p̾nũciauit abrahe dicens. In
semine tuo benedicent᷑ om̃s gentes. Uo ułu .s.¬

Expanded text:
itaque eadem uoce nunc conuincuntur Manichaei, qua tunc conuicti sunt Sadducaei; nam et ipsam resurrectionem alio quidem modo. sed tamen etiam isti negant. item cum fidem centurionis laudans diceret: amen dico uobis, non inueni tantam fidem in Israhel, adiecit et ait: dico autem uobicoelorum; filii autem regni ibunt in tenebras exteriores . Si ergo, quod negare Faustus non potest, non commendavit Moyses populo Israel Deum, nisi Deum Abraham, et Isaac, et Jacob, eumque ipsum Christus ex his et aliis testimoniis sine dubitatione commendat; non est conatus illum populum avertere a Deo suo: sed ideo mid aversos videret a Deo suo, in cujus regno Gentes vocatas ex toto orbe terrarum, recubituras dicit cum Abraham, et Isaac, et Jacob: non ob aliud, quam quod fidem, tenuissent Dei Abraham, et Isaac, et Jacob. Unde et Apostolus dicit, Providens autem Scriptura, quia ex fide justificat Gentes Deus, praenuntiavit Abrahae dicens, Inemine tuo benedicentur omnes gentes. ut ill
Abbreviated transcription (Latin):
głii cimi audit. ilłe .n. de me sc̾ͥpsit m hao ip̃a am¬
bqͣtate sententie. ardet quid ꝓpħe portĩs piciant
quid hom̃ib mnuano. Statimq ũis occutrit ũita
hominũ ⁊ ẽt̃ peudesis. ei q nõ credentes uides. obħ
ipm q pendentẽ uident. Et aliuo quid alieriuis
ctto dicerẽt int᷑ ceteta maiedc̃ã que in illa lectone
ad aiquid de xp̃o indelligendũ nõ ꝑtinent. hoc so¬
lum ͥ et̃ de xp̃o qd̃ scͥptum est. uidebis uitã tuã
pondentem eo nõ credes iute tue. Neq .n. fien
ño posset ut int̾ diuerta maledicta que impto
populo ⁊ phice pͥuunciabantur: Hoc quoq pon̾e¬
tur. Ses ego et qui metum aliqssto attentiꝰ cogi¬
tant euuangelicã illam dñitam ꝙ suĩam quã¬

Expanded text:
ii cum audit: ille enim de me scripsit, in hac ipsa ambiguitate sententiae uidet. quid prophetae porcis proiciant, quid hominibus innuant, statimque illi occurrit uita hominum Christus pendens eique non credentes Iudaei ob hoc ipsum, quia pendentem uident. et alius quidem aliquis cito diceret inter cetera maledicta, quae in illa lectione ad aliquid de Christo intellegendum non pertinent. hoc solum pendentem, et non credes vitae tuae. Neque enim fieri non posset ut inter diversa maledicta quae impio populo prophetice praenuntiabantur, hoc quoque poneretur. Sed ego, et qui mecum aliquanto attentius cogitant evangelicam illam dominicamqu
Abbreviated transcription (Latin):
alia uero pro ĩmũdis. nec contingi quidẽ. cũ
ad helluonem hoc magis ꝑtineat uł nulla dis¬
cernat aut si discernit: su auiora eligat: An
hoc id̾o dicis ut ĩꝑitis continentia tua uelud
ab meunte etate miranda uideatur. quasii
noscientis uł iam obliti qnͣto iocõdiꝰ sapiat.
porcina qmͣ ueruecina: Sed qr et ista moyses¬
b sigc̃ans hoĩes uł incorporandos xp̃i corpori
quod est ecc̃a uel rospuendos uos quoq int̾ ĩ¬
mũdas figurauio. qui pp̃ca fidei catholice nͥ
conuenitis. qr neo ruinatis nerbũ sapiẽcie
et duo testan̾ita uetus et nouum ño concordit di¬
stinguentes tanqu̾a geminã ungiiã nõ ħetis
Quis aũ ferat te quoq adimanti urĩ fallaciam
ciboꝵ mndifferentiã id a suis quid̾ discipiilis om̃s
carnes penitus remoueret selarib nero iulgo c̾o

Expanded text:
pro inmundis ne contingi quidem? cum ad helluonem hoc magis pertineat, ut nulla discernat, aut, si discernit, suauiora eligat. an hoc ideo dicis, ut inperitis continentia tua uelut ab ineunte aetate miranda uideatur quasi nescientis uel iam obliti, quanto iucundius sapiat porcina quam ueruecina? sed quia et ista Moysesibus significans homines uel incorporandos Christi corpori, quod est ecclesia, uel respuendos, uos quoque inter inmunda figurauit, qui proptera fidei catholicae non conuenitis, quia nec ruminatis uerbum sapientiae et duo testamenta, uetus et nouum, non concorditer distinguentes tamquam geminam ungulam non habetis. quis autem ferat te quoque Adimanti uestri fallaciam ciborum indifferentiam, ut a suis quidem discipulis omnes carnes penitus remoueret, saecularibus uero uulgo co
Abbreviated transcription (Latin):
yses. a quo illud ctisma cepit. unde xpi nomee
notuit. et unde xpm̃ eciam ꝑsecutor xp̃i uł ues
ciens ꝓpħauta. slam dẽ maledicto pendentis in
ligno iam̃ qñtum satis uisumẽ supradixinuis:
qui faios ispł a deo suo uellet au̾tere: aliquioue
nfnigere mandatoꝵ nõ adu̾sus xpm p̾cepisse
moysenie et hiis que mista iam egruꝰ sac̾ cda
tum ess. et magis magisq consid̾anti fc̃a et dẽa
ꝙͣ illis moyses diligendũ coiendũ e p̾ceperat̾ ip¬
se est cerce deus abrabam. eo deus ystiac. er deus

Expanded text:
yses ? a quo illud chrisma coepit, unde Christi nomen innotuit, et unde Christum etiam persecutor Christi uel nesciens prophetauit. Nam de maledicto pendentis in ligno iam.' quantum satis uisum est. supra diximus. ue princyses ? a quo illud chrisma coepit, unde Christi nomen innotuit, et unde Christum etiam persecutor Christi uel nesciens prophetauit. Nam de maledicto pendentis in ligno iam.' quantum satis uisum est. supra diximus. quem illis Moyses diligendum colendumque praeceperat, ipse est certe Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus
Abbreviated transcription (Latin):
sepe ñueniũtur in ẜma sc̃oꝵ sicut apłs paulꝰ
Ulexandex ñiquit eratuis in ulta maia m̾ osten¬
dii redder sili dñs scd̾m oꝑa sua. Nam illu di
tanꝙͣ stomiachat᷑ et indignat᷑ cciam male op¬
tasse uidetur apss. ntinam et ab scmdant᷑ qͥ uos
ꝯturbant. Quod ntiqͥ si consid̾es ꝑidnam scribẽ¬
tis. mag̾ eũ elegantissimo ambiguo bñ optasse
intelliges. Sunt .n. spadones qui se ip̃os ambis¬
nos absciterunt pp̾ regnũ celoꝵ. Quod in hiis
quocy u̾bis fanstus sapusset: si pium palatũ
ad estas dnĩcas attulisset. Sic .n. sonuit fortas¬

Expanded text:
 sicut apostolus Paulus, Alexander, inquit, aerarius multa mala mihi ostendit; reddet illi Dominus secundum opera sua . Nam illud tanquam stomachatus et indignatus etiam male optasse videtur Apostolus, Utinam et abscindantur qui vos conturbant ! Quod utique si consideres personam scribentis, magis eum elegantissimo ambiguo bene optasse intelliges. Sunt enim spadones, qui se ipsos absciderunt propter regnum coelorum . Quod in his quoque verbis Faustus sapuisset, si pium palatum ad escas dominicas attulisset. Sic enim sonuit fortas
Abbreviated transcription (Latin):
m euũgłio logitur cui te ad credendum ꝓfestio tua
fecit obnoxium. Cum uideo uero uł gentili ai ne
cesse mͥ fui̾t disputare: ian supra ostñdi quibus
modis pro meis ꝑuuł nirib me agere oport̾e exi
ad moysen dicens. Suscitabo illis ꝓpħam de fr̃i¬
b ip̃oꝵ siłem tibi. Nec me tua lauta et lepida an¬
trcheca quib luteum ẜmonem colorare ac pui¬
gere uoluisti ullo modo ab hac fidei n̾itate do᷑
demonstrare dissimiles. ut ob hoc nõ de xpo uide¬
atur intelligendũ ẽe qd̃ scͥptũ est. sustitabo il¬
lis ꝓphetam similem tͥ opposiusti tibimet exad¬
uerso multa contrania. Quod ille homo. hic d̾s:
ille pccõr. Hic faustus. Ille ex coitu natus: hic ẜ
nos ex uirgine. Scd̾m uos nec ex uirgnie: Ille
offeuso d̾o occiditur in monte: hic pr̃i ꝑplacens
patitur ꝓpeia uoluntate: Quasi uero aliquid cõ

Expanded text:
 Evangelio legitur, cui te ad credendum professio tua fecit obnoxium. Cum Judaeo vero vel Gentili si mihi necesse fuerit disputare, jam supra ostendi quibus modis pro meis parvulis viribus me agere oportere exiad Moysen, dicens: Suscitabo illis Prophetam de fratribus ipsorum similem tibi . Nec me tua lauta et lepida antitheta, quibus luteum sermonem quasi colorare ac pingere voluisti, ullo modo ab hac fidei veritate det et cupiens demonstrare dissimiles, ut ob hoc non de Christo videatur intellegendum esse, quod scriptum est: suscitabo illis prophetam similem tibi, obposuisti tibimet ex aduerso multa contraria, quod ille homo, hic deus, ille peccator. hic sanctus, ille ex coitu natus, hic secundum nos ex uirgine, secundum uos uero nec ex uirgine, ille offenso deo occiditur in monte. 'hic patri perplacens patitur propria
Abbreviated transcription (Latin):
hoc dixisse in eusgłio scriptum ẽ. cuiꝰ tam p̾clarsmn
scam̃q auctoritatem labefactare ño audes. Quia
et cumid ex obliqno audes. Quia ee cũ id: difficł¬
tatis tue pressus angustiis. et cernens qnta rui¬
na te obruat. cũ tibi dicitur nullam õẽ scͥpturam
cuitu de fcis et dictis xp̃i flagites eẽ credendum:
Si auugelio tam sc̃e lateq notissimo credendũ
ẽe uõ pittas. et timens ne amisso xpĩani noĩs
pallio. nuda uanitas urã om̃ib conspuenda et
detestanda remaneat rursus thesautium recolli¬
gere conaris. et dicis quod istis euuͣgeli uerbis
iam te ad credendũ ꝓfessio tua fecit obuoxium.
Sic eirgo to interim cum quo nũc ago. teneo. fe

Expanded text:
hoc dixisse in euangelio scriptum est, cuius tam praeclaram sanctamque auctoritatem labefactare non audes; quia et, cum id ex obliquo audes, difficultatis tuae pressus angustiis et cernens, quanta ruina te obruat, cum tibi dicitur nullam esse scripturam, cui de factis et dictis Christi flagites esse credendum, si euangelio tam sancte lateque notissimo credendum esse non putas, et timens, ne amisso christiani nominis pallio nuda uanitas uestra omnibus conspuenda et detestanda remaneat, rursus te saucium colligere conaris et dicis, quod istis euangelii uerbis iam te ad credendum professio tua fecit obnoxium. sic ergo te interim, cum quo nunc ago, teneo, fe
Abbreviated transcription (Latin):
que in ip̃o dũo iam p̾cessit dissimulantes ea
que secuntur. in quib aꝑte apłs quid dicat
exponit. Uolens .n. ostendere quid eo loco dixe¬
rio carnem: continuo sb̃iecit. Neq .n. corrupͦ
incorruptionem possidebit. Hoc .n. corpus qd̾¬
p̃p mortalitatẽ ꝓpric caro noĩatur. mutarid᷑
in resurrectione. ut iam nõ sit corruptibile
atq mortale. Quod ne puterur nr̃a suspici¬
one dici. ip̃a eius que secuntur uerba con¬
stlite. Ecce inquit mist̾ium dico. Om̃s qͥd̾
resurgemus. nõ tñ om̃s imittabim᷑. In atho¬
mo. in ictu ocłi. in nouissima tuba. Canet

Expanded text:
quae in ipso deo iam praecessit, dissimulantes ea, quae sequuntur; in quibus aperte apostolus quid dicat exponit. uolens enim ostendere, quid eo loco dixerit carnem, continuo subiecit: neque corruptio incorruptionem possidebit. hoc enim corpus, qpropter mortalitatem proprie caro nominatur, mutari dicit in resurrectione, ut jam non sit corruptibile atque mortale. Quod ne putetur nostra suspicione dici, ipsa ejus quae sequuntur verba consulite. Ecce, inquit, mysterium dico: omnes quidem resurgemus, non tamen omnes immutabimur. In atomo, in ictu oculi, in no
Abbreviated transcription (Latin):
nõio. Non ñ. dcm̃ est qd̃ om̃io nõ biberet sed ꝙ
uinũ et sinceram nõ biberer. bibebat gͦ aqu̾a.
Aus aueio non om̃io nllus erat sed locuste
eo ines cluetie. Und̃ gͦ dictus ẽ non mãducãs
neq uibenis. msi q illo uictu quo uidei ittebãs̾
słe nõ utebatut: Hoo gͦ dñs insi uteretr ũ in
en compatione manduians bibens ꝙ dic̾etur¬

Expanded text:
d omnino non biberet, sed quod uinum et siceram non biberet: bibebat ergo aquam. cibus autem eius non omnino nullus erat, sed locustae et mel siluestre. unde ergo dictus est "non manducans neque bibens," nisi quia illo uictu. quo Iudaei utebantur. ille non utebatur? hoc ergo dominus nisi uteretur, non in eius conparatione "manducans bibens
Abbreviated transcription (Latin):
turum xpm̃ ꝓpħauerumt: et ideo uob̾ eũ sicur
uoliuistis finxistis. Nam si aliqui sunt ur̃i qͥb
quid̃ pp̃ea fides hñda non est. qr non nisi a uob̾
proferuntur: tñ si aliqui sunt quos dic̾e aude¬
atis ꝓph̾asse xp̃m faira carne uenturũ. falsa i¬
morte passurum. falsas cicatrices dubitantib
discipulis ablaturum: non dico ex hoc ip̃o qmͣ
sint detestandi atq fugiendi qũaq no possẽt
dicam certe ut dicere ceꝑam scd̾m istum inte¬
llectum urĩn: fures fuerũt et latrones. qm̃añ¬
xpm̃ uenerunt qui eum uenturũ quoquomĩo
p̾cauerunt. Porro si ille intellectꝰ est uerꝰ. sed cũ
sed cumi eos miserit deus et mendacia sua hõib
trones estis. Quia priusqu̾a uos ip̃e illumina¬
ret ut u̾tatem ip̃ius p̾dicaretis eum aũ ueĩre
uoluistis. ut ur̃am fallaciam iactareti ¶ Illis
aũt ubi ei dcm̃ est a uideis. tu de te testificaris
testĩonum tuũ non est uerum: nõ mirũ est

Expanded text:
tum prophetaverint: et ideo vobis eum sicut voluistis, finxistis. Nam si aliqui vestri, quibus quidem propterea fides habenda non est, quia non nisi a vobis proferuntur; tamen si aliqui sunt, quos dicere audeatis prophetasse Christum falsa carne venturum, falsa morte passurum, falsas cicatrices dubitantibus discipulis oblaturum; non dico ex hoc ipso quam sint detestandi atque fugiendi, quamque non possint : ut hoc non dicam, certe ut dicere coeperam, secundum istum intellectum vestrum fures fuerunt et latrones, quonm uenerunt, qui eum uenturum quoquo modo praedicauerunt. porro si ille intellectus est uerus, ut sed cum eos non miserit deus, mendacia sua hominibus trones estis, quia, priusquam uos ipse inluminaret. ut ueritatem ipsius praedicaretis, eum anteuenire uoluistis, ut uestram fallaciam iactaretis. Illic autem, ubi ei dictum est a ludaeis: tu de te testificaris; testimonium tuum non est uerum, non mi
Abbreviated transcription (Latin):
ppi qd̾ turbis dixerat acciꝑe deb̾ent. Ecce et hoc
sit Nam contexit eusigłista et dicit. Respondẽs
aũ petrꝰ ait illi. Narra nob̾ ꝑabolam istã hĩc
intelligimus petrũ putaste non ꝓprie nec aꝑ¬
te dñ locutum fuisse cũ diceren Non quod
irarat i os ꝯmunicat hoie̾m: sed quod ꝓcedit

Expanded text:
psi quod turbis dixerat, accipere deberent. Ecce et hoc fit: nam contexit Evangelista, et dicit, Respondens autem Petrus, ait illi: Narra nobis parabolam istam. Hinc intelligimus Petrum putasse, non proprie, nec aperte Dominum locutum fuisse cum diceret, Non quod intrat in os, communicat hominem;
Abbreviated transcription (Latin):
uidete a quib ita didicitis. ꝑfesto scelerat᷑ores
qͣͣ sili qui dno ita cduetati sunt. Iti .n. non esi¬
unde autẽ s̾ indetur legem moysi ncħ a paganis¬
simo distare. au qr templum. sacrificiũ. altare. sacꝰ¬
repiuntur. S oluite inquit tẽplum hoc. et in tͥduo
resuscitabo illud. Et crm offeis munꝰ tuũ ad aita¬
re. et uade ostende te sacerdoti: et offer pro te sa¬
cuificium qd p̾cepio moyses in testimonũ illis.
Quoꝵ aut figure fueritt iste. ꝑtĩ dñs ip̃e dem̃o

Expanded text:
uidete, a quibus ista didiceritis, profecto sceleratiores uidete, a quibus ista didiceritis, profecto sceleratiores quam illi, qui domino ita conuiciati sunt. illi enim non eUnde autem tibi uidetur legem Moysi nihil a paganismo distare? an quia templum, sacrificium, altare sacereperiuntur. soluite, inquit, templum hoc, et in triduo resuscitabo illud et: cum offers munus tuum ad altare et: uade, ostende te sacerdoti et offer pro te sacrificium, quod praecepit Moyses, in testimonium illis. quorum autem figurae fuerint istae, partim dominus ipse dem
Abbreviated transcription (Latin):
¶õ stute quidem paratum te dicis si quas
pam unde piscis capitut respuas. Sed q moysec
etere. u̾m hoc inter est qd moysen hostilitꝰ in¬
cestans: pistem asi fallacit iaudas. Si .ni. piscem
de mari edere non nocet sicut ip̃e dixisti: cur eñ
uos ita noxiũ p̾dicatis. ut si alia etta si occur¬
rat: prius fame cons̃mamuini quã piste ues¬
camini Quid quod si om̃is caro ĩ mu̾̃da ẽ ut
diectis. et in onũ aqua om̃iq herba uita itia
mnisera del ntĩ retinetur. que per ut̃a alimenta
purganda est: detestabilis suꝑstitio tua. Et pis¬
tem te cogit ꝑicere ꝙ̃ laudasti. et aqmi marinã
bibere aut sꝑmas edere quas iutuꝑasti. Quod
uero eciam demonib dei famulũ comꝑasti ut a
les sili funt cũ xpm̃ confir̾entur. talis et iste acci¬
ꝑiatur si aliquid in euis ubris reperiri potu̾it
quod p̾dicet xpm̃: ille quid̾ ño dedignatur obꝓ¬
brium dm̃ sui. Si .n. p̃rtamilias bees ebub appel¬
latut esti qnͣto magio donrestici ouuis: Sed uos

Expanded text:
stute quidem paratum te dicis, si quas ipsam unde piscis capitur, respuas. sed quia Moysedere. uerum hoc interest, quod Moysen hostiliter insectaris, piscem autem fallaciter laudas. si enim piscem de mari edere non nocet, sicut ipse dixisti, cur ita eum uos noxium praedicatis. ut si alia esca non occurrat, prius fame consumamini quam pisce uescamini? quid ? quod si omnis caro inmunda est, ut dicitis, et in omni aqua omnique herba uita illa misera dei uestri retinetur, quae per uestra alimenta purgata est, detestabilis superstitio tua et piscem te cogit proicere, quem laudasti, et aquam marinam bibere ac spinas edere, quas uituperasti. quo uero etiam daemonibus dei famulum conparasti, u Christum confiterentur, talis et iste accipiatur, si aliquid in eius libris reperiri potuerit, quod praedicet Christum, ille quidem non dedignatur obprobrium domini sui. si enim paterfamilias Beelzebub appellatus est, quanto magis domestici eius! sed uos
Abbreviated transcription (Latin):
ri ꝑu̾tere nel si fu̾it eudentia clarioris u̾itatis
oppressus. Aicere se illa tanquã de mari sauo sua¬
uem piscem capere. nec ideo se ad totam scͥpturã
moyseos uelud ad a quã marmam bibendam
tur. ostendam. Ex quo satis appareat multot
magis cetera. uel statim ꝓnuntiata uel diligẽ¬
ter ac ueraciter ꝑscrutata xpĩane fidei ꝯuenire:
si que deridenda atq dampnanda obicit inimi¬
cus. eis ipĩs ꝯuincatur xp̃iana u̾itate dampnã¬
dus. Qua pp̃ o plane ᷑ fallacia cum dño mewͣge¬
lio dixeriti si cred̾etis moysi cred̾etis et mͥ. Deai. m
ille scͥpsit: nicħ est quod te in ingenti estu poĩtũ
fingas. et cogi udearis in alterum e duobus.
ut aut fłm ꝓnuncies capłm hoc: aut mẽdace

Expanded text:
ri peruertere uel, si fuerit euidentia clarioris ueritatis ri peruertere uel, si fuerit euidentia clarioris ueritatis obpressus, dicere se illa tamquam de mari salso suauem piscem capere nec ideo se ad totam scripturam Moyseos uelut ad aquam marinam bibendam tur. ostendam: ex quo satis adpareat multo magis cetera uel statim pronuntiata uel diligenter ac ueraciter perscrutata christianae fidei conuenire, si ea, quae deridenda atque damnanda obicit inimicus, eis ipsis conuincatur christiana ueritate damnandus. quapropter, o plene omni fallacia, cum dominus in euangelio dixerit: si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille scripsit. nihil est, quod te in ingenti aestu positum fingas et cogi uidearis in alterum e duobus. ut aut falsum pronunties capitulum hoc aut mendacem
Abbreviated transcription (Latin):
Et sepo cõmemorandũ est qr nõ demoniis exibebã¬
tur sed uni uero deo qui fecit celum et terram.
nõ tanqũa indigenti tanb. sed tpr̃a distinguenti
et uibenti p̃sentia per que significaret futura.
uos aũ qui ut seducatis et decipiatis idiotas ĩ¬
ꝑfectosq xpĩanos. paganissimũ fingitis uos¬
detestari: edito nobis auctorem xpĩanoꝵ libroꝵ
rare p̾ceptũ sit. uester gͦ pocius etror paganis¬
mo similis est: qñ quidem nec xpm̃ colitis. sed
xp̃i noĩe nestio quid qd̾ uob̾ mẽciendo finxisti
et deos uł in isto conspicuo celo uisibiles uł au¬
os innumerabiles ꝯmenticios adoratis. Quib
fantasinatis quasi uanis quasi manib simu¬
lacris. non ediculas fabritatis. sed corda uestra
templa fecistis. Txigis a me ut ostendam qͥuã
scripserit de xp̃o moyses. Iam quid̃ multa suꝑiꝰ
demonstrata sunt. Sed quis possit om̃ia deni̾o¬
strare: p̾sertim qr si q̃dam cõmemorẽ: paratꝰ
uidetur iste ꝑu̾sus uel in aliũ sensum ea cona¬

Expanded text:
et saepe commemorandum est, quia non daemoniis exhibebantur, sed uni uero deo, qui fecit caelum et terram, non tamquam indigenti talibus, sed tempora distinguenti et iubenti praesentia, per quae significaret futura. uos autem, qui ut seducatis et decipiatis idiotas inperfectosque christianos, paganismum uos fingitis detestari, edite nobis auctoritatem christianorarare praeceptum sit. uester ergo potius error paganismo similis est. quandoquidem nec Christum colitis. sed Christi nomine nescio quid, quod uobis mentiendo finxistis, et deos uel in isto conspicuo caelo uisibiles uel alios innumerabiles conmenticios adoratis. quibus phantasmatis quasi uanis atque inanibus simulacris non aediculas fabricastis, sed corda uestra templa fecistis. Exigis a me, ut ostendam, quaenam scripserit de Christo Moyses. iam quidem superius multa demonstrata sunt, sed quis possit omnia demonstrare? praesertim quia, si quaedam commemorem, paratus uidetur iste peruersus uel in alium sensum ea cona
Abbreviated transcription (Latin):
At si hoo quod ita credis ex ewͣgelio ut tan¬
quã ex ore dnĩ audisse te dicas. aluis fłm
ẽẽ contendat. atq hoc dixisse xp̃m neget: qͦ ibis.
quid facies: Nonne euuigłicam auatortate qnͣ¬
tis potueris uirib p̃dicaris: Miser. illic scriptũ ẽ
quod non ns cred̾e: ubi didicisti quod ita credis
ut hoc te ab ip̃o xp̃o dicas audisse. Etce nos ntr̃¬
q credimꝰ. qr ewgelio sc̃o credumus. ubi utr̃q
scriptumi est: et de xp̃o scripsisse moy sen. et omĩs
qui aute xp̃m uenerunt fures fuisse et latͦnes
uenisse quippe ita nult intelligi: qr missi non
phete. non ante ipm̃ sed cum ip̃o uenerunti
Quia nõ eũ ꝑ suꝑbiam p̾ced̾e uoluerũt s eũ
per ipõs loquentem humilitꝰ portauerũt. uoꝰ
sũ qui hec dñi uerba sic intelligitis. ẜ in urm sa¬

Expanded text:
at si hoc. quod ita credis ex euangelio, ut tamat si hoc. quod ita credis ex euangelio, ut tamquam ex ore domini audisse te dicas. alius falsum esse contendat atque hoc dixisse Christum neget. quo ibis? quid facies? nonne euangelicam auctoritatem quantis potueris uiribus praedicabis? miser, illic scriptum est, quod non uis credere, ubi didicisti quod ita credis, ut hoc te ab ipso Christo dicas audisse. ecce nos utrumque credimus, quia euangelio sancto credimus, ubi utrumque scriptum est: et de Christo scripsisse Moysen et omnes, qui ante Christum uenerunt, fures fuisse et latrones. uenisse quippe ita uult intellegi, quia missi non ophetae, non ante ipsum, sed cum ipso venerunt; quia non eum per superbiam praecedere voluerunt, sed eum per ipsos loquentem humiliter portaverunt. Vos autem, qui haec Domini verba sic intelligitis, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
fłitatem: qmͣ u̾itatis auctori mendaciũ. Ita ne
xpm̃ credis u̾itatis auctorem quẽ p̾dicas caris
et mortis. et uulnerũ et cicatricũ simulatoremᷤ
uolo mͥ ostendas unde auctorem uitatis didi¬
ceris xpm̃: si eis qui de illo scͥpserunt. quorum
auctoritas recenti memoria ꝯmendata atq fͥ¬
mata in posteros emanauit. audeas scribere
fłitatem. Non .n. uidisti xp̃m: aut quẽ adio¬
dum cũ apłis locutus ẽ tecũ. aut de celo sicut¬
te saulum uocauit Quid de illo sentire. quid
credere possumus insi quod scͥptura testatur
Porro si mendax ẽ eusigeliũ disseminatũ et no¬
locantur: que scͥptura ꝓferri põt cui de xp̃o fi¬
des hñda sit : Quid pot̾is ꝓferre scͥptum qd̾ ñ
ille qui hoc nõ uult credere dicat ẽẽ confictũ
si tanta euuͣgelii noticia uenit in dubũ. De¬
inde sb̾iungis te audisse dicentem. fures fuis¬
se et latrones om̃s qui ueuerunt au te se ͣ¬
illum audisti hoc dicentem nisi ex exͣgelio

Expanded text:
itatem quam ueritatis auctori mendacium. itane tu Christum credis ueritatis auctorem, quem praedicas carnis et mortis et uulnerum et cicatricum simulatorem ? uolo mihi ostendas. unde auctorem ueritatis didiceris Christum, si eis, qui de illo scripserunt, quorum auctoritas recenti memoria commendata atque firmata in posteros emanauit. audes adscribere falsitatem. non enim uidisti Christum, aut quemadmodum cum apostolis locutus est tecum, aut de caelo te sicut Saulum uocauit. quid de illo sentire, quid credere possumus. nisi quod scriptura testatur ? porro si mendax est euangelium disseminatum et nolocatum, quae scriptura proferri potest, cui de Christo fides habenda sit? quid poteris proferre scriptum, quod non ille, qui hoc non uult credere, dicat esse confictum. si tanta euangelii notitia uenit in dubium? Deinde subiungis ipsum te audisse dicentem fures fuisse et latrones omnes, qui uenerunt ante se. unde illum audisti hoc dicentem nisi ex euangelio?
Abbreviated transcription (Latin):
lo delatam. hic est filius meus dilectus. credite
illi. qr nos non audistis: uolite cred̾e illi. Si aui
ideo creditis qr eam in scͥpturis sc̃is ĩuenistis:
ibi est et ista cui credere nõ uisltis. de xp̃o scͥpsis¬
se moysen: Ibi ale multe quib fidem parit᷑
derogatis. Nec timetis miseri. ne ita ꝓphamus
aliquis dicat ustam uocem om̃io nõ somisse de
ceso. et sicut uos contra salutẽ gn̾is humaui
que omib gentib eusigelica auctoritate con¬
fertur. et eciam in ur̃am ꝑniciem arguniẽta

Expanded text:
lo delatam: hic est filius meus dilectissimus, credite illi, quia uos non audistis, nolite illi credere. si autem ideo creditis, quia eam in scripturis sanctis inuenistis, ibi est et ista. cui credere non uultis de Christo scripsisse Moysen; ibi aliae multae, quibus pariter fidem derogatis nec timetis, miseri, ne ita profanus aliquis dicat istam uocem omnino non sonuisse de caelo. et sicut uos contra salutem generis humani, quae omnibus gentibus euangelica auctoritate confertur, etiam in uestram pernic
Abbreviated transcription (Latin):
nõ te uidere ꝓsecutum eũ. ut dic̾et de se ꝓphas¬
te moysen: Non .ii. ħes pium ocłm quo id pos¬
sit uid̾s. Nam ecce id ipm̃ quod eis respondit.
ligentib. insi illum testiũ numerũ in lege ꝓ¬
phetico spũ ꝯsecratũ et ꝯmẽdatũ ut eciã sic
pͥnũciaretur futura reuelatio pris et fili quoꝵ
spe est in illa inseparabili t̾ntate sp̃c sc̃s ideoq
scͥptum ẽẽ. in ore duoꝵ uł tͥum testiũ stet omne
u̾bum: Alioqͥn et unus testis plerumq uerũ
dicit: et plures plerumq mencũtt᷑ pociusq cre¬
ditum est iexordio fideigentiũ. eciã uni apło e¬
usigeli anti. qui ppłis errantib a quib ꝑ secu¬
tionem paciebatur. Non gͥ frustra quodã mõ¬
ꝯsecratus est numerꝰ testiũ. Et cũ hoc dñs sydit:
eo quoq ip̃o intelligi uoluit de se ꝓpħasse mo¬
ysen. An forte inde calumpmami. qr n̾o ait
ĩ lege der: sed in lege ur̃a scͥptum ẽ. Uͥ usitat᷑a
locutionem scͥptutaꝵ quis nõ agnoscat: Lege

Expanded text:
non te videre prosecutum eum, ut diceret de se prophetasse Moysen: non enim habes pium oculum, quo id possis videre. Nam ecce idipsum quod eis respondit: ligentibus, nisi illum testium numerum in lege prophetico spiritu consecratum et commendatum, ut etiam sic praenuntiaretur futura revelatio Patris et Filii, quorum Spiritus est in illa inseparabili Trinitate Spiritus sanctus? Ideo scriptum est, In ore duorum vel trium testium stabit omne verbum . Alioquin et unus testis plerumque verum dicit, et plures plerumque mentiuntur: potiusque creditum est in exordio fidei gentium uni apostolo evangelizanti, quam populis errantibus a quibus ipse persecutionem patiebatur. Non nsecratus est iste numerus testium, et cum hoc dominus respondit, eo quoque ipso intellegi uoluit de se prophetasse Moysen. an forte inde calumniamini, quia non ait, in lege dei, sed in lege uestra scriptum est?'" ubi usitatam locutionem scripturarum quis non agnoscat? in lege
Abbreviated transcription (Latin):
strutatur ut sciat sed qd̃ nescit. scire se putat. ħ
p̃sumptio tumide arrogantie ocłm cordis ueli
forte legenteꝰ p̃teriert de deo ac de dũo ur̃o me¬
moratum in scͥptura moysi. Et hic cito respon

Expanded text:
scrutatur, ut sciat, sed quod nescit, scire se putat." haec scrutatur, ut sciat, sed quod nescit, scire se putat." haec praesumptio tumidae adrogantiae oculum cordis uel forte legentem praeterierit de deo ac domino nostro memoratum in scriptura Moysi. et hic cito
Abbreviated transcription (Latin):
uidei tacere potuissent qͥn statim ut pote mali¬
gni et astuti quererent quidnam illud ẽet qd̾ de
se a moyse scͥptum putaret: Sic et ille uanus et
ꝑditus dicat. Si de celo uox illa sonuisset: om̃s
uidei qui audierant credidissent. Cur gͦ nõ con¬
sidatis miseri. sicut fieri potuit ut et post illam
celestem uocem dura uideoꝵ infidelitas ꝑmane.¬
rer: ita fieri potuisse ut cũ xp̃c diceret de se scͥpsis¬
se moysen: hoc mag̾ maligna astucia timentes
unde ꝯm̃cͥentur: audire omĩo non quererent
quid de ilio scͥpserit moyses. Sed hano ño solũ
sacrlegam aduersus euugłicam sc̃itatem. uerũ
etiam eneruem ac debilem c̃ẽ arginnentationem
sentit faustus. atq intñtionem suam in illud poꝰ
confero eoq se plus teneri dicit qi omnẽ moyse¬
os scͥturam scritatus. nullas ibi de xp̃o ꝓpħias
inuenit᷑. Ni cito respondeo: qi non intesligta Et
si cur nõ intelligat quisꝙs quesierit᷑ respondebo.
qr inimico qr aduerso animo legit. qr non ides

Expanded text:
ssent. quin statim, utpote maligni et astuti, quaererent, quidnam illud esset, quod de se a Moyse scriptum putaret: sic et ille uanus et perditus dicat: si de caelo uox illa sonuisset, omnes Iudaei, qui audierant, credidissent ? cur ergo non consideratis, insani, sicut fieri potuit, ut et post illam caelestem uocem dura Iudaeorum infidelitas permaneret, ita fieri potuisse, ut cum Christus diceret de se scripsisse Moysen, hoc magis maligna astutia timentes, unde conuincerentur, audire omnino non quaererent, quid de illo scripserit Moyses ? Sed hanc non solum sacrilegam aduersus euangelicam sanctitatem, uerum etiam eneruem ac debilem esse argumentationem sentit et Faustus atque intentionem suam in illud potius confert eoque se plus teneri dicit, quia omnem Moyseos scripturam scrutatus nullas ibi de Christo prophetias inuenit. cui cito respondeo: quia non intellegit; et si, cur non intellegat, quisquam quaesierit, respondebo "quia inimico, quia aduerso animo legit, quia non ideo