comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ditlio icm̃ mereri spm cõmemorato. Et ex põdelx
np̃o opere sc̃iambrosis aliquid exquto iste. uiremora¬
NIon enĩ uoluntate tm̃ humana insũ ẽ. s sicut
ronum ẽ nobis quoꝙ bonũ uideri possitioperatur
quẽ enĩ miseratur ⁊ uorat. Et ideo qui xp̃m sequit᷑
pot̾ interrogatus cur eẽ uolu̾it ip̃ianus respondere
insum ẽ mithi. Sd̾ cum dicit. nõ nogat deo isu
a deo enĩ p̃parat᷑ uoluntas hominũ. Ut enĩ d̾s ho¬
uorificetur a sco. dei gra ẽ. Ecce quid iste sapiat uer¬
bis ambrosii delectatur qd̾ adeo pp̃aratur nsluntas
lomuũ ⁊ nslla ut nõ magna questio ẽ. Qus ut
qudo ꝓficiatur. dũ tam̃ sine xp̃i gr̃a id ip̃m fierĩ
posse minime dubites deuide quantũ erat stat¬
tenderet. iste unũ u̾sum de anibr osii u ⁊ ubis
que posuit. cũ eñ ille dixisset. nã cũ eccłia ex
gentib hec ẽ experatorib congregata. At quo ẽx

Expanded text:
emorabo et ego de hoc ipso opere sancti Ambrosii aliquid, ex quo iste commemoranon enim uoluntate tantum humana uisum est, sed sicut que bonum videri possit operatur. Quem enim miseratur, et vocat. Et ideo qui Christum sequitur, potest interrogatus cur esse voluerit christianus, respondere, Visum est mihi. Quod cum dicit, non negat Deo visum; a Deo enim praeparatur voluntas hominum: ut enim Deus honorificetur a sancto, Dei gratia est. » Ecce quid iste sapiat, si verbis Ambrosii delectatur, quod a Deo praeparatur voluntas hominum, et nulla uel non magna quaestio est, quis uel quando perficiatur, dum tamen sine Christi gratia id ipsum fieri posse minime dubitetur. deinde quantum erat, ut adtenderet iste unum uersum de Ambrosii uerbis quae posuit! cum enim ille dixisset : nam cum ecclesia ex gentibus, hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
stremus. De qua natura item panlo post dixi etiã
ip̃am natirã alit̾ dicimus. cũ ꝓprie loqͥmurna¬
turam hõis inqua pͥmũ insuo genere ĩculpabi¬
lis factus ẽ. Alit̾ iftam inqua exilli dampnati
pena ⁊ ignari ⁊ carm sibditi nascimur nta q̃
reate niueudum frigidos ⁊ pigros xp̃ianis exhor¬
tauonib excitare ⁊ accendere primitus exhorte¬
murad fidem qua xp̃iani fiant. ⁊ eł nõie fubiti¬
tib. ⁊ p̃mioꝵ laudib erigantur. Ita sane ut ñ
solum ad bonas actiones uerũ etiam ad pias or¬
tiones eos exhortan meminerimꝰ. Atq hat in¬
struere sanitate doctrine ut ⁊ illit gr̃as agant
cũ infatuerint bene uiuere qd̃ aliquid sine dif¬
fitultate feceruit. ⁊ ubi difficittate aliqm sentiũt
fidelissimis ⁊ ꝓseuerantissimis p̃cib ⁊ miscd̃ie
ꝓmptis oꝑib facilitatẽ a dño impetrare ꝓsis¬
tant. Sic aũ ꝓficientes ubi ⁊ qñ plenissima usti¬
cia ꝓficiantur. ñ nimis curo. Ubicumq aũ ⁊ qñ¬

Expanded text:
ixi: etiam ipsam naturam aliter dicimus, cum proprie loquimur naturam h hominis in qua primum in suo genere inculpabilis factus est, aliter istam, in qua ex illius damnati poena et ignari et carni subditi nascimur. iuxta recte uiuendum frigidos et pigros christianis exhortationibus excitare et accendere\', primitus exhortemur ad fidem, qua Christiani fiant et eius nomini subiciribus et praemiorum laudibus erigantur. ita sane, ut non solum ad bonas actiones. uerum etiam ad pias orationes eos exhortari meminerimus atque hac instruere sanitate doctrinae, ut et illine gratias agant, eum instituerint bene uiuere, quod aliquid sine difficultate fecerint, et ubi difficultatem aliquam sentiunt, fidelissimis et persenerantissimis precibus et misemtis operibus facilitatem a domino impetrare persistant. sic autem proficientes ubi et quando plenissima iustitia perficiantur non nimis curo; ubicumque autem
Abbreviated transcription (Latin):
ces. ⁊ aliud ẽ ꝑ quẽdam absturentie peccatum co
natũ saltẽ id agere qd̾ scriptũ ẽ. Post concũpias
tuas nõ eas. nichil hoꝵ tam̃ scire si recte posse sñ
gr̃a saluatoris. Facere ẽ ergo iustictã ĩ uero dei
cultu cũ int̾no concup̃ie malo. interia conflictati¬
one pugnare. ꝑficere aũ oim̃o adu̾sanũ nõ habe
Nam qui pugnat ⁊ adhuc ꝑrclitatur. ⁊ aliqñ pcu¬
titur. ⁊ tñ nõ sternitur Qui aũ nõ ht̃ adu̾sarium
plena pate letatur ⁊ ip̃e ẽẽ sine peccato uerissime
dicitut ii quo niallĩ hitat peccatũ. nõ qui ꝓ absti¬
uentiam mali operis dicit. iam ñ ego operor illud
sed id qd niut halutat pccan Nam aperos sluipeo¬
cet humndinditẽ malo mad infaurtaris p mto pe

Expanded text:
ces ; et aliud est per quemdam abstinentiaeces ; et aliud est per quemdam abstinentiaenatum saltem id agere quod item scriptum est: post concupiscentias tuas non e a s, nihil horum tamen scire se recte posse sine gratia saluatoris. facere est ergo iustitiam in uero dei cultu cum interno concupiscentiae malo interna conflietatione pugnare, perficere autem omnino aduersarium non habere. nam qui pugnat et adhuc periclitatur, et aliquando percutitur. etiamsi non sternitur; qui autem non habet aduersarium, plena pace laetatur. et ipse esse sine peccato uerissime dicitur, in quo nullum habitat peccatum. non qui per abstinentiam mali operis dicit: iam non ego operor illud, sed id quod in me habitat peccatum. Nam et ipet
Abbreviated transcription (Latin):
saluatore affuit etiam si hec meo fuisse pp̃ similicu¬
diuem carius petrati euuangelio teste uideamus.
Beatus u̾o hylarius cuĩ hec u̾ba posuit nõ enĩ per
le ceritemus quid dixit contͣ id qd̾ dicimꝰ. uł qͥd
istũ adiuuet nescio nisi quia posse eẽ hoĩem inũ¬
eũ dixisse cõmemorat qi tob litteras legerat ut
abstineret se ab om̃i re maligna. quta d̾ni sola
mente uiciis nõ admixta ueneratur. d̾m aũ colere
ꝓprũt iusticie officiũ ẽ. Qd̾ fecisse iob daciti um
quid inboc scl̃o ꝑfecisset ut sine gr̃a saluatoris
quẽ etiam ꝓpħauit. uł fecisset ut ꝑfecisset. abftt¬
net enĩ se ab om̃i re mala. etiam qui ht̃ peccatum
qd̃ in se regnare ñ sinit. cui subrepit mmpbanda
cogitatio qm ꝑuentre ad finẽ oꝑis nõ ꝑmutit.
S aliud ẽ nõ habere peccatũ. aliud ñ obedire deside¬
rus eius. Alud ẽ implere qd̾ p̃ceptũ ẽ. nõ concupis¬

Expanded text:
saluatore afuit, etiamsi haec in co fuisse propter similitusaluatore afuit, etiamsi haec in co fuisse propter similitudinem carnis peccati euangelio teste uideamus. Beatus uero Hilarius, cuius haec uerba posuit: non enim nisi le cernemus, quod dixit contra id quod dicimus uel quid istum adiuuet nescio, nisi quia posse esse hominem muneum dixisse commemorat: quas s Iob litteras legerat u t ab stineret s e ab omn i re maligna ? quia deum sola mente uitiis non ammixta ueneratur, deum aute m colere proprium iustitiae off icium est, quid fecisset lob dicit, non quid in hoc saeculo perfecissetquem etiam prophetavit, vel fecisset vel perfecisset. Abstinet enim se ab omni re mala, etiam qui habet peccatum, quod in se regnare non sinit, cui subrepit improbanda cogitatio, quam pervenire ad finem operis non permittit. Sed aliud est non habere peccatum, aliud non obedire desideriis ejus. Aliud est implere quod praeceptum est, Non concupis
Abbreviated transcription (Latin):
rer Unde ingratus ẽẽ nõ debeo ⁊ familiari ore affectu
noli terrere qui hũc mͥ detulit honorem. Orima n
que posuit quia nom̃ enis qui ea dixit ibi ñ legi.
siue qr ille nõ scripsitisiue q codex quẽ iisistis id
aliqua forte mendositate nõ hũit ꝑtractare quid op̃
ẽ. Maxime q̃m̃me in huimodi quoꝵlibet hominun
scriptis liberum. quia solis caronitis debeo sine ul¬
la recusatione consensũ nichil mouet qd̵ de illius
scriptis citiꝰ nom̃ nõ ibi inueni ille posui. Oportuit
magr̃m doctorem ꝙ uirtutis homini simslimũ fieri.
ut uincendo peccatũ deceat hoĩem uincere posse pecra
tum. Quomͦ enĩ ductũ sit auctor huiꝰ sententte ui¬
derit qualit̾ possit exponere. Dum tam̃ nos minime
ita posuit. ⁊ iterũ in desid̾iis carius edomitis doc̃et
nõ necc̃itatis ẽẽ pecrare. S ꝓpositi ac uoluntatis ego
dius ⁊ si quid huimodi ẽ. Phec enĩ quidã qmuis
ea sint inculꝑabilia. inculpas decidunt. Sd̾ ab illo

Expanded text:
rer. unde ingratus esse non debeo et familiariore affectu nolo ut erret, qui hunc mihi detulit honorem. prima enim quae posuit, quia nomen eius qui ea dixit non ibi legi, sine quia ille non scripsit sine quia codex quem misistis id aliqua forte mendositate non habuit pertractare quid opus est? maxime quoniam me in huiusmodi quorumlibet hominum scriptis liberum — quia solis canonicis debeo sine ulla recusatione consensum — nonnihil mouet quod de illius scriptis, cuius nomen non ibi inueni, ille posuit: oportuit magistrum doctoremque uirtutis ho mini simillimum fieri, ut uincendo peccatum doceat hominem uincere posse pecc ut m. quomodo enim dictum sit, auctor huius sententiae uiderit qualiter possit exponere, dum tamen nos minime ita posuit: et iterum: u t desideriis carnis edomitis doceret non necessitatis esse peccare, sed propositi a c ac l uoluntatis. ego dinis et si quid huiusmodi est. per haec enim quidam, quamuis ca sint inculpabilia, in culpas decidunt; quod ab illo
Abbreviated transcription (Latin):
dimittimꝰ debitorib nr̃is. spem suã tam̃ in xͦ
atꝙ in eius ꝓmissionib ueram certã firmã
ẽẽ confidant. Nullo tam̃ mͦ nisi adiuuante
gr̃a saluatoris xp̃i crucifixi. ⁊ dono sp̃t eius
uł quoslibet ad plenissimã ꝑfectionẽ. it quẽ¬
quã ad qualencumq ꝓuectum ũe pieq uis¬
ac pet hoc ut ea testimonia que nõ quidẽ de
scripturis canonicis. s de quibdam catholicoꝵ
tractatoꝵ opusculis posint uolens occuirere
hiis qui eũ solũ dic̾ent ista defend̾e. it neq
deputans qui cũ fllis cõmemorari dignꝰ usde

Expanded text:
dimittimus debitoribus nostris, spem suam tamen in Christo dimittimus debitoribus nostris, spem suam tamen in Christo atque in eius promissionibus ueram, certam, firmam esse confidant! nullo tamen modo nisi adiuuante gratia saluatoris Christi crucifixi et dono spiritus eius uol quolibet ad plenissimam perfectionem uel quemquam ad qualemcumque prouectum uerae piaeque iusAc per hoc et ea testimonia, quae non quidem de scripturis canonicis, sed de quibusdam catholicorum tractatorum opusculis posuit uolens occurrere his qui cum solum dicerent ista defendere, ita deputans, qui cum illis commemorari dignus uide
Abbreviated transcription (Latin):
Et noluit aliquid dicẽ de eo qd ip̃a natura gr̃a
enĩ inhoc scło fuerit uł sit uł possit ẽẽ aliqͥs
ita iuste uiuens ut nullũ hẽat oĩno peccatũ
potest ẽẽ alia questio inter ueros pios ꝙ xp̃ra
nos. posse tamen ẽẽ certe post hanc uitam qͥs¬
quis ambigit desipit. set ego nec de ista uita
uolo contendere. Quamqͣm enã mͥ ñ uideatur
alit̾ intelligendũ qd scriptũ ẽ. Nõ uistiica¬
bitur inconspectu tuo om̃is uiuens. ⁊ si qua
similia. Tam̃ utinam possit ostendi. uł hectes¬
timonia melius alit̾ intelligi posse. uł ꝑfet¬
tam plenam q iusticiam cui ꝓrsus nich addẽ¬
dum sit ⁊ heti fuisse maliquo cũ misto corpe
uiueret. ⁊ hodie ẽẽ. ⁊ tras futurã. Dum tamẽ
longe plures sint qui cũ sibi usꝙ ad iltumnũ
uite huiꝰ diem neccͣm ẽẽ ñ dubitent ut uera¬
cit̾ dicant. Dimitte nobis debita nr̃a sic̃ ⁊ nos

Expanded text:
et noluit aliquid dicere de eo, quod ipsa natura gratiet noluit aliquid dicere de eo, quod ipsa natura gratienim in hoc saeculo fuerit uel sit uel possit esse aliquis ita iuste uiuens, ut nullum habeat omnino peccatum, potest esse aliqua quaestio inter ueros piosque \'Christiano; posse tamen esse certe post hanc uitam quisquis ambigit desipit. sed ego nec de ista uita uolo contendere. quamquam enim mihi non uideatur aliter intellegendum quod scriptum est: non iustificabitur i n conspectu tuo omnis uiuens et si qua similia, tamen utinam possit ostendi uel haec testimonia melius aliter intellegi posse uel perfectam plenamque iustitiam, cui prorsus nihil addendum sit, et heri fuisse in aliquo, dum in isto corpore uiueret, et hodie esse et eras futuram, dum tamen longe plures sint, qui cum sibi usque ad ultimum uitae huius diem necessarium esse non dubitent, ut ueraciter dicant: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos
Abbreviated transcription (Latin):
ne ĩtretis intemptationẽ. Q d uo cont eos dis¬
putat qui dicunt ⁊ quis nolit sine pectato eẽ si
bec in hominis eẽt positum potestate. Recte qͥdẽ
disputat hoc ip̃m eos confiteri nõ eẽ. in possibi¬
le. qr hoc uł mistti uł om̃s uolunt. sed hoc unde
tes adiuuari ut nõ peccemus. nusqm dicere
uoluit. Qd̃ si forte satent̾ sentit. Ignoscat ali¬
ter suspicantib. Ip̃e enĩ hoc fecit qui cũ tantã
dehatre patiatur iuidram sentire id ult ⁊
confiteri ut ꝓfideri nõ uilt. Quid erat magnũ
ut hoc diceret cũ p̃sertim sibi hoc tanqsm expso¬
ua adu̾sarioꝵ oppositum tractare ⁊ aperire sus¬
cepit. Cur islic solam naturã defentere uoluit
et quia hõ ita creatus ẽ ut nõ peccare posset si pͥ¬
care noluisset asseruit. Ac per hoc qd̾ ita creatus
ẽ eam posssbilitatẽ ad gr̃am dei ptinere defini¬
uit. qua possibilitate si noluit peccare ñ peccat.

Expanded text:
ne intretis in temptationem. Quod uero contra eos disne intretis in temptationem. Quod uero contra eos disputat, qui dicunt: \'et quis nolit sine peccato esse, si hoc in hominis esset positum potestate?\' recte quidem disputat \'hoc ipso eos non esse inpossibile. quia hoc uel multi uel omnes uolunt\'; sed hoc unde tes adiuuari, ut non peccemus, nusquam dicere uolunt. quod si forte latenter sentit, ignoscat aliter suspicantibus. ipso enim hoc facit, qui cum tantam de hac re patiatur inuidiam, sentire id uult et confiteri uel profiteri non uult. quid erat magnum ut hoc diceret, cum praesertim sibi hoc tamquam ex persona aduersariorum oppositum tractare et aperire susceperit? cur illic solam naturam defendere uoluit et quia ita homo creatus est, ut non peccare posset. si peccare noluerit. asseruit, ac per hoc quod ita creatus est eam possibilitatem ad gratiam dei pertinere definiuit, qua possibilitate, si noluerit peccare, non peccat,
Abbreviated transcription (Latin):
fine petcato aut ullo modo Regare debemus
timus ut iusta ⁊ beata sit aquo creata ẽ ut
sit. facile itaꝙ refellitur qd̾ aquibdã dicit
sibi opponi. diabolus nobis adu̾satur. Orsus
huic obiectioni ⁊ eadem uerba respondimus q̃
ip̃e ixdit resistamits illi ⁊ fugiet. Relistite m¬
quit beatus apłs diabolo ⁊ fugret a uõbis
uñ aminadutendum quid possit hus necere
quos fugit. uł qmͣ uirtutem habere ĩtelligeri¬
dits sit qui solis pͥualere nõ resistentib potest
het ⁊ uerba mea sunt. uerius enĩ dici nõ potest.
Sed hoc uiter est int̾ nos ⁊ istos qd̾ nos ettam
cũ diabolo resistitur poscendum dei aduitoru
nõ solum nõ negamus uerum eitam p̃dicamꝰ
ut pietati auferant orationẽ. Nam utiꝙ utͤ
diabolo resistimits ⁊ fugiet a nobis. Ides p̃can¬
tes dicimus ne nos inferas intemptationem
Iteo etraminoniti sumꝰ tanqm ab iperarre
nilites exhortante. ⁊ dicente uigllate ⁊ orate

Expanded text:
sine peccato aut ullo modo negare debemus sine peccato aut ullo modo negare debemus cimus, ut iusta et beata sit, a quo creata est ut sit. facile itaque refellitur, quod a quibusdam sibi dicit opponi: \'diabolus nobis aducrsatur\'. prorsus huic obiectioni eadem uerba respondemus, quae ipse respondit: resistamus illi, et fugiet. res istite, inquit beatus apostolus, diabolo, et f ugi e t a uob i s. unde animaduertendum quid possit his nocere quos f ugit uel quam uirtutem habere intellegendus sit, qui solis praeualere non resistentibus potest. haec et mea uerba sunt; uerius enim dici non potest. sed hoc interest inter nos et istos, quod nos etiam cum diabolo resistitur poscendum dei adiutorium non solum non negamus, uerum etiam praedicamus, ut pietati auferant orationem. nam utique ut diabolo resistamus et fugiat a nobis, ideo precantes dicimus: n p nos inferas in temptationem; ideo et admoniti sumus tamquam ab imperatore milites exhortante et dicente: uigilate et orate,
Abbreviated transcription (Latin):
estis adhuc sublege snb loge ẽ enĩ qui timore
supplicii quod lex minat᷑ nõ amore iusticie
se seutit abstinere ab opere peccati. ñ dum liber
net alienits a uoluntate peccandi. In ip̃a enĩuo¬
luntate reus ẽ qua malet si fieri posset nõ eẽ
qd̾ tuneat ut libere faciat qd̾ occulte destderat
Ergo si spĩt inquit ducimini ñ adhuc estis sub¬
lege. utiꝙ lege que timorem incutit ñ tributca¬
ritateni. que caritas dei daffusa ẽ incordib nt̃is.
onde ⁊ ille nõ quidem iam lege dei terrelaturut
senuis. set condelectabatur ei scd̾m interiorem
hoĩem uidet tam̃ adhuc aliam. legẽ inmenbs
condelectatur legi dei nõ est sub legis timore.
qr timor torm̃tum ht̃ nõ delectationem. Oin¬
de si recte sentimus sicut ꝓmenbris sanatłs
grãs agere ita ꝓ sanandis orare debemus. ut
absolutissima cu nicħ addi possit sanitate per¬
fecta dei suauitate dei plena lebertate ꝓfruam̃
Nõ enĩ abnuimus humanam naturã posse ẽe

Expanded text:
estis sub lege. sub lege est enim, qui timore supplicii quod lex minatur, non amore iustitiae sc sentit abstinere ab opere peccati, nondum liber nec alienus a uoluntate peccandi. in ipsa enim uoluntate reus est, qua mallet, si fieri posset, non esse quod timeat ut libere faciat quod occulte desiderat. ergo sispiritu. inquit, ducimini, non ad huc estis sublege, utique lege, quae timorem incutit, non tribuit caritatem, quae caritas dei diffusa est in cordibus nostris unde et ille non quidem iam lege dei terrebatur ut seruus. sed condelectabatur ei secundum interiorem hominem; uidet tamen adhuc aliam legem in membricondelectabatur legi dei, non est sub legis timore, quia timor tormenum habet, non delectationem. Proinde si recte sentimus, sicut pro membris sanatis gratias agere ita pro sanandis orare debemus, ut absolutissima cui nihil addi possit sanitate, perfecta dei suauitate, plena libertate perfruamur. non emim abnuimus humanam naturam posse esse
Abbreviated transcription (Latin):
titum. ñ de carnis substantia s de oꝑib senti¬
te necc̃e ẽ. Hoc ⁊ nos dicimiꝰ nõ de carnis sub̾a
set de oꝑib dc̃m q̃ ueniunt de carnali cõcup̃ta
de ꝑcc̃o scilicet de quo p̃cipit ut nõ regnet i
nt̃o mortali corpore ad obediendum desiderus
eius. S attendat etiã ip̃e iam baptriatis fuisse

Expanded text:
ritum, non de carnis substantia, sed de operibus sentiritum, non de carnis substantia, sed de operibus sentire necesse est. hoc et nos dicims dictum, quae ueniunt de carnali coucupiscentia, de peccto scilicet, de quo praecipit ut non regnet in nostro mortali corpore ad oboediendum desideriis eius. Sed adtendat etiam ipse
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. Hincẽ qd̾ clamat. Infelix homo quis melibera¬
bit de corpore mortis huĩ. Sinatur orare. sinatir
ad uitorium medici potentissuni flagitare. Quid c̃¬
tradititur quid obstrepitur. quid miser miam ip̃i
bebant set etiam int̾tumultũ contradicentium
audit ille clamantẽ. Unde huic responsumẽ. gr̃a dei
petrainus ut nõ dum baptitati implorent aux̃li¬
uimgr̃e saluatoris. Non ẽ hoc quidem parum adũ¬
sus illamł defensionem tantͣm sibi suffictentis
nature. ⁊ potestatis liberi atbitrii. Neq enĩ sibi
sufficit qui dicit infelix homo quis mne liberabit
aut plenam libertatem hr̃e ditendus ẽ. Qm se
ad huc postulat leberari. Uerumptũ etiam illud
usdeamus uttũ illi qui baptriati ũũt faciant bo¬
na que uolunt niella carns contupiscentia re¬
pugnante. d quid hinc dicamus. ip̃e cõmemorat
ubi concludens hunc locũ ut diximus inquit il¬
lud quo continetur. Caro concitpiscit adusus spi¬

Expanded text:
fuit. hine est quod clamat: infelix homo! quis me liberafuit. hine est quod clamat: infelix homo! quis me liberabit de corpore mortis huius ? sinatur orare, sinatur adiutorium medici potentissimi flagitare. quid contradicitur? quid obstrepitur? quid miser misericordbebant; sed etiam inter tumultum contradicentium audit ille clamantem. unde huie responsum est: gratia petramus, ut nondum baptizati implorent auxilium gratiae saluatoris, non est hoc quidem parum aduersus illam falsam defensionem tamquam sibi sufficientis naturae et potestatis liberi arbitrii; neque enim sibi sufficit qui dicit: infelix homo! quis me e liberabit? aut plenam Jibertatem habere dicendus est, qui se adhuc postulat liberari. Verum tamen etiam illud uideamus, utrum illi qui baptizati sunt faciant bona quae uolunt nulla carnis concupiscentia repugnante. sed quid hinc dicamus. ipse commemorat, ubi concludens hunc locum: ut diximus, inquit, illud quo continetur: caro concupiscit aduersus spi
Abbreviated transcription (Latin):
etram mninferuo Te diues muenit. Hinc senõ pte¬
rat utiꝙ laberare qui dicit. Qiiis me liberabit deoo¬
pore mortis hus. Ubicimꝙ aũ istam pordent deor¬
tatem certe inserabilis ẽ possibilitas ita utute. he
posse ꝓnaturale subsidium. ht uelle ꝓliberum ax¬
bitũm cuex querit bapatis sacram̃tum An põ cõmis¬
sa p̃teara ut ea tantũ ionoscantur qure sien pe semi
ñ possunt. Dimite hominem clamat qd̃ clamabat
dion enĩ tantũ desiderat ut ꝑnidulgentiã sit de p̃te¬
nitis ipimitus. s etiam ut sit de cetero ad ñ peccã¬
dum fortis ⁊ ualidus. Condelectatur enĩ legr dei sc̃
iuteriorem hoĩem. Uidet aũ aliant legem ⁊̃ menbus
sius repugnantem legi mentis sue. uidet enĩ nõ re¬
colit fuisse p̃sentib urgetur ñ p̃terita reminisat᷑
tiontantũ repugnantẽ uidet. uerum etiã captiuã¬
tem. set inlege peccati que ẽ in menbris ei. ñ qͣue

Expanded text:
etiam in inferno ille dives invenit . Hinc se non poteetiam in inferno ille dives invenit . Hinc se non poterat utique liberare qui dicit, Quis me liberabit de corpore mortis hujus? Ubicumque autem istam perdiderit libertatem, certe inseparabilis est possibilitas illa naturae, habet posse per naturale subsidium, habet velle per liberum arbitrium; cur quaerit baptismatis sacramentum ? an propter commissa praeterita, ut ea tantum ignoscantur, quae fieri infecta non possunt? dimitte hominem, clamet quod clamabat. non enim tantum desiderat, ut per indulgentiam sit de praeteritis inpunitus. sed etiam ut sit de cetero ad non peccandum fortis et ualidus. condelectatur enim legi dei secundum interiorem hominem, uidet autem aliam legem in membris suis repugnantem legi mentis suae; uidet esse, non recolit fuisse: praesentibus urgetur, non praeterita reminiscitur. nec tantum repugnantem uidet, uerum etiam captiuantem sc in lege peccati, quae est in membris eius, non quae
Abbreviated transcription (Latin):
tiratis contrariam confiterer. S sine ulla excep¬
tione dicere debui carnem nulli ẽẽ contrariam.
Eoce quo se ip̃e conpingit. Ecce que loquitur qͥ
xp̃o illi hoc clament qui nõ dum tale beneficiũ
ꝑsceperunt. Quoꝵ in se uoces figurabat apłs. Si
tam̃ uł hoc dicunt. s nature ista defensio. nec il¬
los hac uoce exclamare ꝑmittit. Neq enĩ in
baptiratis natura ẽ t in nõ baptuatrs natura
nõ est. Aut si uel millis uitiata ẽẽ conteditur
ut nõ sine causa clament. Infelix homo quis
me liberalut decorpore mortis huiꝰ. eis q sub¬
humanam medico xp̃o indigere naturã. Quero
aũ ibi natura ista ꝓdederit libertatem qiͣm ubi
aoi exoptat cum dicit. Quis me liberabit de corpore¬
cũ dicital cbenari se cupere de corpore mortis huis. cum
etiam corpuis situt anime naturatona deoancitau
de corpore mors corporis separat. set contracta ex
etlo urtia eoherent quib iusta pena debetur qma

Expanded text:
tizatis contrariam confiterer, sed sine ulla exceptizatis contrariam confiterer, sed sine ulla exceptione dicere debui carnem nulli esse contrariam\'. ecce quo sc ipse conpingit, esse quae loquitur, qui Christo? illi hoc clament, qui nondum tale beneficium perceperunt, quorum in se uoces figurabat apostolus; si tamen uel hoc dicunt. sed naturae ista defensio nec illis hac uoce exclamare permittit. neque enim in baptizatis natura est et in non baptizatis natura non est. aut si uel in illis nitiata esse conceditur, ut non sine causa clament: infelix homo! quis me liberabit de corpore mortis huius ? eisque subhumanam medico Christo indigere naturam. Quaero autem, ubi natura istam perdiderit libertatem, quam sibi dari exoptat, cum dicit: quis me liberabit ? non ecum dicit liberari se cupere de corpore mortis huius, cum etiam corporis sicut animae natura deo bono auctori dillo vitia cohaerent, quibus justa poena debetur, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ut cuicũq iam baptitato sit caro contraria sig¬
nificauit nõ baptitatis carnem posse contrariã cẽ
Nam cur addidit iam baptitato cum posset
etiam hec nõ addito dicere. quomͦ fieri potest. ut
cuicumq sit caro contraria. Atq ad hoc ꝓband̾
subicere illam ratiocinationem suam. qr utrũ¬
q hominẽ a bono conditum. ⁊ ideo nõ pot̾ in ter
se ee contrarium. Si ergo nõ baptirati quib certe
fatetur carnem ẽẽ coutrariam. sius illũ int̾ro¬
gationib urgeant ⁊ dicant. Quis fecit hõĩs
spm. ita respondebit deus. Itemq illi caritẽ qͥs
bumi ẽ. atq illi unũ qd̾ restitit inquirant. Et
utrumq quod bomis auctor creauit bonũ est.
iste fatebitur. Tunc illi eum suo gladio ngu¬
contraria. Hit forte ille respondebit. Date ueniã
qr nõ debui dicere. cuicũq baptitato carnẽ nõ
posse oẽ contrariam. Ut hoc modo uobis ñ bap¬

Expanded text:
ut cuicumque iam baptizato sit caro contraria, sigut cuicumque iam baptizato sit caro contraria, significauit non baptizatis carnem posse esse contrariam. nam cur addidit iam baptizato, cum posset etiam hoc non addito dicere: \'qui fieri potest, ut cuicumque sit caro contraria\' atque ad hoc probandum subicere illam ratiocinationem suam, quia utrumque bonum est a bono conditum et ideo non potest inter se esse contrarium? si ergo 11011 baptizati, quibus certe fatetur carnem esse contrariam, suis illum interrogationibus urgeant et dicant: \'quis fecit homini spiritum ? iste respondebit: \'deus\'. itemque illi: \'carnem quis bium est. atque illi unum quod restat inquirunt: \'et utrumque quod bonus auctor creauit bonum est?\' iste fatebitur. tunc illi cum suo gladio iugucontraria?\' hic forte ille respondebit: \'date ueniam, quia non debui dicere cuicumque baptizato carnem non posse esse contrariam, ut hoc modo uobis non bap
Abbreviated transcription (Latin):
turelles ⁊ ad dei creaturã ꝑtinentes. Substantie
quippe nõ ꝑ se ip̃as. set ꝑ suas qualitates sicut
aqua ⁊ ignis dicunt᷑ sibi ẽẽ contraria. Quid
si ita sunt caro ⁊ sp̃t qd̃ quidem ñ affirmanĩ
s ut ratocinationẽ eius nõ necͣcaria illati¬
one contlusani ostenderemꝰ hoc diximus. pos¬
sunt enĩ ⁊ contraria nõ niuitem adiersari¬
dere sicut incorpore siccitas ⁊ humiditas. frigits¬
calor quoꝵ oĩum temperatione bona corporalis
ualitudo consistits quod contraria ẽ caro spui
ut ñ ea que uolumus fatiamus uitiũ ẽ. non
natura gr̃a medicinalis queratur ⁊ controu̾sia
fintaturꝰ. duo quippe ista bona abono deo condita
quomͦ contra huiꝰ ratiocinationẽ in nõ baptira¬
tis hominib possunt sibi ẽe contraria. An ⁊ hoc
eũ dixisse penitebit quod affectu aliquo fidei
xp̃iane locutus ẽ. Cum enĩ dixit qũo fieri pot̾.

Expanded text:
turales et ad dei creaturam siturales et ad dei creaturam siquippe non per se ipsas, sed per suas qualitates, sicut aqua et ignis, dicuntur sibi esse contrariae. Quid, si ita sunt caro et spiritus? quod quidem non affirmamus; sed ut ratiocinationem ejus non necessaria illatione conclusam ostenderemus, hoc diximus. Possunt enim et contraria non invicem adversaridere: sicut incalor, quorum omnium temperatione bona corporalis ualitudo consistit. sed quod contraria est caro spiritui, ut non ea quae uolumus faciamus, uitium est, non natura. gratia medicinalis quaeratur et controuersia finiatur. Duo quippe ista bona a bono deo condita quomodo contra huius ratiocinationem in non baptizatis hominibus possunt sibi esse contraria? an et hoc eum dixisse paenitebit, quod affectu aliquo fidei christianae locutus est? cum enim dixit: qui fieri potest,
Abbreviated transcription (Latin):
bt intessigi nõ sitb̾am. set oꝑa carnis. Quid ħ
ad rem uitia carius contraria sũt uolmtati
hominis ñ natura accusatims uicus medicꝰ
q̃rttur. quid ẽ qd̾ interregat quis fecit hõini
spm ⁊ respondet sibi sine dubio deus. Et iterũ
int̾rogat. Carnem quis treauit. Itemq yedet.
credo deus. Interrogat tertio bonus ẽ quiutrũꝙ
creauit deus. Respondet milli dubiũ est. Ad¬
huc in terrogat ⁊ utrũꝙ qd̾ bonus auctor crea¬
unt hoĩem. Et ad hec respondet. confitendum ẽ.
bona possunt stbi ẽẽ contraria Omitto dicere
quia tota ssta ratiotinatio turbaretur. Si quis
ab eo quereret estũ ⁊ frigits qui fecit. responde¬
ret ent sinc dũbio deus. Non ego multa int̾¬
rogo ip̃e concludat itirũ aut ista nõ possunt
dici bona nõ. ant nõ apparcant inter secc̃ria ẽ
Hit forte dicit qualitares sũt iste substanti¬
ariĩ. nõ sube. Ita est uerũ ẽ. S qualitates na¬

Expanded text:
lit intellegi non substantiam, sed opera carnis\'. quid hoc lit intellegi non substantiam, sed opera carnis\'. quid hoc ad rem? uitia carnis contraria sunt uoluntati hominis; non natura accusatur, sed uitiis medieus quaeritur. quid est quod interrogat: uitiis fecit homini spiritum? et respondet sibi: sine dubio deus. et item interrogat: carnem quis creauit? itemque respondet: idem. credo, deus. interrogat tertio: bonus est qui utrumque creauit deus ? respondet: nulli dubium est. adhuc interrogat: et utrumque quod bonus auctor creauit, bonum est? et ad hoc respondet: confitendum est. bona possint sibi esse contraria? omitto dicere quia tota huius ratiocinatio turbaretur, si quis ab eo quaereret: \'aestus et frigus quis fecit?\' responderet enim sine dubio: \'deus\'. non ego multa interrogo, ipse concludat, utrum aut ista possint dici non bona aut non appareant inter shic forte dicit: qualitates sunt istae substantiarum, non substantiae. ita est, uerum est, sed qualitates na
Abbreviated transcription (Latin):
legi mentis mce. ⁊ captiuũ me ducentẽ in loge
peccati. que ẽ in menbris meis. Etce qd̃ uitiũ
nature humane mobedientia uoluntatis in¬
flixit. Orare sinatur ut sanetur. Quid tantũ
de nature possibilitate p̃simiitur. iuslnerata
lautiata uexata. ꝑdita ẽ. uera confessione nõ
falsa defensione opus ht̃. Gratia ergo dei nõ
qua infutuatirrꝰ s qua restrniat᷑ queratur¬
Que abuto sola clamatur nõ eẽ necessarta
oĩ tacenur. Qui si om̃uo nicħ de gr̃a dei dicẽt
net eam q̃stionẽ soluendam sibi ꝓponeret ut
de hac re inuidiam remoueret. posset putari
hec quidem sentire qd̾ uitas ht̃ sed nõ dixisse.
qr ñ ubiq om̃ia dicenda sũt . ꝓposuit degr̃a
questionan. Id respondit qd̾ hẽbat in corde.
defirata questio ẽ. Non quã uolebamus. ⁊et
ũbi quid sentiret dubitabamꝰ. Deinde multis
uerbis a płi conatur ostend̾e. unde nõ ẽ contro¬
uersia qd̃ camo ab illo ita sepe nõietur ut ue¬

Expanded text:
me ducentem in lege paceati, quae est in membris meis.ecce quod uitium naturae humanae inoboedientia uoluntatis inflixit. orare sinatur, ut sanetur. quid tantum de naturae possibilitate praesumitur? uulnerata, sauciata, uexata. perdita est. uera confessione, non falsa defensione opus habet. gratia ergo dei, non qua instituatur, sed qua restituatur, quaeratur;quao ab isto sola clamatur non esse necessaria, cum tacetur. qui si omnino nihil de gratia dei diceret nec eam quaestionem soluendam sibi proponeret, ut a se de hac re inuidiam remoueret, posset putari hoc quidem sentire, quod ueritas habet, sed non dixisse. quia non ubique omnia dicenda sunt. proposuit de gratia quaetionem, id respondit quod habebat in corde; definita quaestio est, non quam nolebamus. sed ubi quid sentiret dubitabamus. Deinde multis uerbis apostoli conatur ostendere, unde non est controuersia, \'quod caro ab illo ita saepe nominetur, ut ue
Abbreviated transcription (Latin):
tis rectissime dicit quare sine adiuitorto qt̃ed̾
dicitis hoĩem ẽẽ sine pecrato. Nõ tunt de clra
gr̃a questio ẽ qua ẽ honio conditus.s deista
enĩ orantes dicunt. sie nos inferas intempta¬
tioitẽ. set libera nos a malo. Si ad est possibi¬
litas ut quid oranti aut quo malo. stuberani
orant nisi mat̃ie de corpore mortis huł. uñ

Expanded text:
ine adjutorio gratiae Dei dicitis hominem posse esse sine peccato? non tunc de illa gratia quaestio est, qua est homo conditus; sed de ista,enim orantes dicunt, Ne nos inferas in tentationem; sed libera nos a malo . Si adest possibilitas, utquid orant? Aut a quo malo se liberari orant, nisi maxime de corpore mortis hujus? unde
Abbreviated transcription (Latin):
oĩno possimus. qr cũ sp̃m ducere cogimur simł
et odorem quẽ nolumꝰ trahimus. Situt gͦ iste si¬
mslitudines false sinitita et illud pr̃ qd̾ ⁊ eas
ugliar adhibrre. sequit᷑ enĩ ⁊ dicit s pppili ergo
mn de uo peccandi possibilitate intelligen dñ ẽ.

Expanded text:
nino possimus, quia cum spiritum ducere cogimur, simul nino possimus, quia cum spiritum ducere cogimur, simul et odorem quem nolumus trahimus. Sicut ergo istae similitudines falsae sunt, ita et illud propter quod est uoluit adhibere. sequitur enim et dicit: si- mili ergo modo de non peccandi possibilitate i
Abbreviated transcription (Latin):
lo loco aliquo includat Item si quid audire pos¬
ctione. Qd uõ audimus uł nõ audimuus hoc est
porie uoluntatis. Eut ñ attendit qnͣta audia¬
mus inuiti. que penetrant in sensum nr̃m etiã
aircib obduratis sicuti ẽ de ꝓximo serre stridor
utł grimnitus suis quaqͣm obduratio auriũ
ostendit. nõ inpotestate nr̃a ẽẽ apertis aurib
ñ audire facit. etiam fortasse talis obduratio
que ip̃m sensũ nr̃m adimat ut ĩ nr̃a potesta¬
te sit etiã audire nõ posse. De odoratu ettã qͥd
dicit nisi parum qd̾ dicit. attendit nõ ẽẽ ĩ nr̃a
potestate nõ ẽẽ posse odorari. uł nõ posse. s ĩnr̃a
potastate eẽ. hoc ẽ in libera uolintate odorati. uł
nõ odorari. Cum int̾ odores graues ⁊ molestos
qnͣdo constituti fuerimus. si quis nos illic ma¬
nib ligatis constituat. seruata ꝓrfus integritate
at salute menbroꝵ itelimus ñ odorare ut nõ¬

Expanded text:
so loco aliquo includat? item si quod audire posso loco aliquo includat? item si quod audire posetione, quod uero audimus uel non audimus. hoc est propriae uolnntatis, cur non adtendit, quanta audiamus inniti. quae penetrant in sensum nostrum etiam auribus opturatis. sicuti est de proximo serrae stridor uel grunnitus suis? quamquam opturatio aurium ostendit non in potestate nostra esse apertis auribus non audire, facit etiam fortasse talis opturatio, quae ipsum sensum nostrum adimat, ut in nostra potestate sit etiam audire non posse. de odoratu autem quod dicit. nisi parum quod dicit adtendit, \'non esse in nostra potestate posse odorari uel non posse, sed in nostra potestate esse\', hoc est in libera uoluntate, \'odorari uel non odorari\' cum inter odores graues et molestos quando constituti fuerimus, si quis nos illic manibus ligatis constituat, seruata prorsus integritate ac salute membrorum uelimus non odorari nec om
Abbreviated transcription (Latin):
aperiatur innr̃a sit potestate. Cum in potestate fu̾it
nt clauderetur manente integritate ⁊ sanitate
menbroꝵ. Set quid ad nos uideamꝰ quid deinde cõ¬
texat. Uoluntatis etiam arbit̾o inquit ac delibera¬
tione pͥuatur quicquid naturali neccitate con¬
stringitur. Et hic mlla q̃stio ẽ. ẜenĩ absurdum ẽ
ut ideo dicamus ñ ꝑtinere ad uoluntatem nr̃am
qd̾ beati ẽe uolumus. qr id oĩno nolle ñ possumus
nescio qua ⁊ bona constrictione nature nec ditere
andemus. Ideo dñm ñ uoluntatẽ s necc̃itatẽ hr̃e
iustitie qr nõ potest nelle peccare. Aitendite etiã
q̃ sequuntur. Hoc inquit ⁊ de auditu. edoratu uł
uisu sentiri possibile ẽ quod audire odorari inde
potestatis nr̃e sitposse uero audire uł odorari ł
adimamus. Qũo aũ in nr̃a potestate ẽ iudere
siuelims. cũ etiam salua integritate naturre
hibentur ademptis. siue nos quisqm intenebro¬

Expanded text:
aperiatur in nostra sit potestate, cum in potestate fuerit aperiatur in nostra sit potestate, cum in potestate fuerit ut clauderetur manente integritate et sanitate membrorum. Sed quid ad nos? uideamus quid deinde contexat. uoluntatis enim arbitrio, inquit, ac deliberatione priuatur quicquid naturali necessitate constringitur. et hic nonnulla quaestio est. per enim absurdum est, ut ideo dicamus non pertinere ad uoluntatem nostram quod beati esse uolumus, quia id omnino nolle non possumus nescio qua et bona constrictione naturae nee dicere audemus ideo deum non uoluntatem sed necessitatem habere iustitiae. quia non potest uelle peccare. Adtendite etiam quae sequuntur. hoc, inquit, et de auditu, odoratu uel uisu sentiri possibile est, quod audire, odorari, uidere potestatis nostrae sit, posse uero audire uel odorari uel adimamus? quomodo autem in nostra potestate est uidere, si uelimus, cum etiam salua integritate naturae hibentur ademptis siue nos quisquam in tenebro
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Dicimus enĩ cuiꝰcũq rei possibilitatem. ñ tam
in arbitrii humani potestate quã in nature ne¬
cessitate consistere. Exemplis etiam ł simlitudi¬
nib quid dicat ulustrat. ut pitat inquit loqͥ
possum. quod loqui possum meimi ñ ẽ. qd̾ loquor
Quia u̾o qd̃ loqui possũ meũ nõ est .i. arbutrii
mei atq uoluntatis necõe ẽ me semꝑ loqui pos¬
pleri offictum potest. Mistta quidem dici possent
qusb si uelit homo adimat. si possebilitatẽ loqndi
nõ ad epto illo menbro quo loquũ uelut si ali¬
aus siat unde uoy ipa toianlr es nemo poet
manentib menbris. Non enĩ nox homnis menbꝵ
ẽ uexato sane aliquo int̾iore menbro fieri pot̾. nõ
adempto. set ne uerbo p̃mere uidear. michi q conten¬
tiose dicatur etiam uexare adimiere ẽ. possumus qͥdẽ
io efficere ⁊ ore aliquib uinculis sic dauso acq
obserato ut id aperre minime ualeamus neq ut

Expanded text:
est. dicimus enim cuiuscumque rei possibilitatem non tam est. dicimus enim cuiuscumque rei possibilitatem non tam in arbitrii humani potestate quam in naturae necessitate consistere. exemplis etiam uel similitudinibus quid dicat inlustrat. ut puta, inquit, loqui possum. quod loqui possum meum non est; quod loquor quia uero quod loqui possum meum non est, id est arbitrii mei atque uoluntatis, necesse est me semper loqui pospleri officium potest. multa quidem diei possent, quibus, si uelit. homo adimat sibi possibilitatem loquendi non adempto illo membro quo loquimur. uelut si aliquid fiat unde uox ipsa tollatur, loqui nemo poterit manentibus membris; non enim uox hominis membrum est; uexato sane aliquo interiore membro fieri potest, non adempto. sed ne uerbo premere uidear mihique contentiose dicatur: \'etiam nexare adimere est\', possumus quidem id efficere et ore aliquibus uinculis sic clauso atque obserato, ut id aperire minime ualeamus neque ut
Abbreviated transcription (Latin):
expediat. O ignorantie cecitas inquit. Oimpite m̃¬
tis ignauia. que id sine dei gr̃a defensari existurat
qd̃ deo tantũ audeat debere reputari. Si nescirenꝰ
que sequantur. hus tantũ modo audatis falsa nos
de illis iactante fama. Et quibdam fĩtb ydoieis
testib asseuerantib credidisse ꝑutaremꝰ. Suid em̃
dici breuius potuit ⁊ perns qͣm possibilitatẽ non
peccandi quantacũꝙ ut erit in homine nõ mũ deo
debere reputari. Hoc ⁊ nos dicimus iuugamꝰ dextras
an audienda sũt cetera. Audienda plane ⁊ corripi¬
enda utiq isł cauenda. Nam cum dicitur ĩquit
ipm posse arbitrii humani om̃ino ñ eẽ. s nature.
sed auctoris nature dei scaicet. Et qui fieri potest
ut absꝙ dei gr̃a intelligatur qd̃ ad d̾m ꝓprie ꝑtin̾e
censetur. Iam cepit apparere quid dicat. S nẽ forte
fallam̃ latius id explanat ⁊ clarus. S ut hoc in¬
quit manifestuis fiat paulo latius disputand̃

Expanded text:
expediat: o ignorantiae caecitas, inquit, o inperitae meexpediat: o ignorantiae caecitas, inquit, o inperitae mentis ignauia, quae id sine dei gratia defensari existimat, quod deo tantum audiat debere reputari! si nesciremus quae sequantur, his tantummodo auditis falsa nus de illis iactante fama et quibusdam fratribus idoneis testibus asseuerantibus credidisse putaremus. quid enim dici breuius potuit et uerius quam possibilitatem non peccandi, quantacumque est uel erit in homine, non nisi deo debere reputari? hoc et nos dicimus, iungamus dexteras. An audienda sunt cetera? audienda plane et corrigenda utique uel cauenda. nam cum dicitur, inquit, ipsum posse arbitrii humani omnino non esse, sed naturae, sed auctoris naturae, dei scilicet, ecqui fieri potest ut absque dei gratia intellegatur, quod ad deum proprie pertinere censetur ? iam coepit apparere quid dicat; sed ne forte fallamur, latius id explanat et clarius. sed ut hoc manifestius, inquit, fiat, paulo latius disputandum
Abbreviated transcription (Latin):
cato. set ittũ ẽẽ potuerunt siue possint Ita ego enã¬
si fuisse ist ẽẽ consentiam. nullo mͦ tam̃ potuisse
ut posse confirmo nisi iustificatos gr̃a dei. ꝑ ih̾m
des iustos saluauit antiquos que saluat ⁊ nos.
id ẽ mediatoris dei thominũ. hominis iħu xp̃i
fides sanguinis euis. fides crucis eiꝰ. fides mor¬
tis ⁊ resurrõnis eius. habentes ergo eundẽ sp̃m
fidei ⁊ nos credimus. pp̃ qd̾ ⁊ loquusi. Iste uero
abiecta sibi questione inqua reuera intolerabilis
uidetur cordib xp̃ianis. quid respondeat attenda¬
mus. Ait enĩ sedhoc ẽ quod multos mouetin¬
quies qd̾ nõ ꝑ dei grãm hoĩem sine peccato eẽ pos¬
se defendis prorsis. hec ẽ quod mouer. hoc ẽ qd̾
obicimus. rem ip̃am dicis hoc oĩo egercime susti¬
nemus. Hinc a xp̃ianis talia disputari ea qͣm
in alios ⁊ intp̃os habemus dilectioñe ñ ferrimus
Audiamus gͥ quom se ab obiectione q̃stionis ħ

Expanded text:
cato, sed utrum esse potuerint siue possint\', ita ego etiamcato, sed utrum esse potuerint siue possint\', ita ego etiamsi fuisse uel esse consentiam nullo modo tamen potuisse uel posse confirmo nisi iustifieatos gratia dei per Iedes iustos sanauit antiquos, quae sanat et nos, id est mediatoris dei et hominum hominis Christi lesu, fides sanguinis eius, fides crucis eius, fides mortis et resurrectionis eius; habentes ergo eundem spiritum fidei et nos credimus, propter quod et loquimur. Iste uero obiecta sibi quaestione, in qua reuera intolerabilis uidetur cordibus christianis, quid respondeat adtendamus. ait enim: sed hoc est quod multos mouet, inquies, quod non per dei gratiam hominem sine peccato esse posse defendis. prorsus hoc est quod mouet, hoc est quod obicimus. rem ipsam dicit; hoc omnino aegerrime sustinemus, hinc a Christianis talia disputari ea quam in alios et in ipsos habemus dilectione non ferimus. audiamus igitur quomodo se ab obiectione quaestionis huius
Abbreviated transcription (Latin):
acbitͥo atq uiste uiuendum potestate libera con
stitutũ. Sed nũt de illo agit᷑ quẽ semiuiuũ latro¬
nes mita reliq̃runt. Qin granib santius confes¬
susꝙ uianerib. nõ ita potest ad iusticie culmen as¬
cendere sicut potuit in de descendere. Qui iam si m
stabulo ẽ adhuc curatur. Non gͥ deus impossibilia
iubet. set iubendo ammonet.⁊ facere qd̾ possis ⁊
petere qd̾ nõ possis. Iam nũc uideamiꝰ unde possit
unde ñ possit. Iste dicit uoluntate nõ ẽ. qd̾ uatina
potest. Ego dito uoluntate quidem ñ est homo istĩ
si natura potest set medicina pot̾it ꝗd̃ uitio ñ potest.
Niud ergo iam opus ẽ inplurib ĩ morari. uemans
int̾ius ad causam qm̃ inhac dum taxat q̃stione
uł solã. uł pene solam cum istis hẽamus. Sicut
enĩ dicit ad qd nũc agit ñ ꝓtiñe ut q̃ratur utrũ
fuerint ut sint aliqui bomines ithac uita sine per¬

Expanded text:
arbitrio atquearbitrio atqueagitur, quem semiuiuum latrones in uia reliquerunt, qui grauibus saucius confossusque uulneribus non ita potest ad iustitiae culmen ascendere, sicut potuit inde descendere, qui etiam si iam in stabulo est adhuc curatur. non igitur deus inpossibilia iubet, sed iubendo admonet et facere quod possis et petere quod non possis. iam nunc uideamus unde possit, unde non possit. iste dicit: uoluntate non est, quod natura potest. ego dico: \'uoluntate quidem non est homo iustus, si natura potest, sed medicina poterit quod uitio non potest\'. Quid ergo iam opus est in pluribus inmorari? ueniamus interius ad causam, quam in hac dumtaxat quaestione uel solam uel paene solam cum istis habemus. sicut enim ipse dicit, ad quod nunc agit non pertinere ut quaeratur, utrum fuerint uel sint aliqui homines in hae uita sine pec
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃i nõ nstificabitur in conspectu dei ꝯm̃is uluens
dion tam̃ ibi eẽ questionem. set in ip̃a nõ peccandi
rostibilitate contendit inqua nec nos adusus eũ
tertare opirs ẽ. Nam neq ellud nunis curo utrũ
hic aliqui ut fnt uł ẽẽ possint qui ꝑfectam cri
nicħ addendum eẽt habiterint uł heant ut ha¬
bituri sint caritatem dei Ip̃a ẽ enĩ nerissima ple
et defendo qnͣdo uł ubi ist inquo fiet nimium
certare nõ debeo. neꝙ de ip̃a porsibelitate contendo
cũ sanata ⁊ adiuta hominis uoluntate possibili¬
tas ip̃a simul cũ effectu in scĩs ꝓuemier. dũ cari¬
tas dei qłitum plenissime natura nr̃a sana atq
agitur qͣm se ip̃e agendo dicit defens ace naturam
cũ ⁊ creator ⁊ saluator agnoscitur. qm cũ defensa
uelut sana uiꝑib ꝙ integris creatura opitulatio
tam bonus qm iuistus talem hõĩem fecerit qui
peccati malo carere sufficeret. s si itoluisset quis
enĩ rescit eũ sanũ ⁊ inculpabslem fcm̃. ⁊ libero

Expanded text:
nspectu dei omnis uiuens, non tamen ibi esse quaestionem, sed in ipsa non peccandi possibilitate contendit, in qua nec nos aduersus cum certare opus est. nam neque illud nimis curo, utrum fuerint hic aliqui uel sint uel esse possint, qui perfectam, cui nihil addendum esset, habuerint uel habeant uel habituri sint caritatem dei - ipsa est enim uerissima, pleet defendo, quando uel ubi uel in quo fiat nimium certare non debeo. neque de ipsa possibilitate contendo, cum sanata et adiuta hominis uoluntate possibilitas ipsa simul cum effectu in sanctis proueniat, dum caritas dei, quantum plenissime natura nostra sana atque agitur — quam se iste agendo dicit defensare naturam —, cum et creator et saluator agnoscitur quam cum defensa uelut sana uiribusque integris creatura opitulatio tam bonus quam iustus talem hominem fecerit, qui peccati malo carere sufficeret, sed si uoluisset\'. quis enim eum nescit sanum et inculpabilem factum et libero
Abbreviated transcription (Latin):
enim inuitem adu̾santur. ut nõ ea q̃ uusltis fa¬
tiatio Ad galathas ut opinor id scripsitiquib
dicit. Qui ergo tribuit uobis sp̃m ⁊ uirtutes
opatur ĩ uobis ex oꝑib legis. an exauditu fidei
nde apparet eũ xp̃ianis loqui. ⁊ quib ds tubu

Expanded text:
enim inuicem aduersantur, u t non ea quae uultis faciatis. ad Galatas, ut opinor, id scripsit, quibus dicit: qui ergo tribuit uobis spiritum et uirtutes operatur in uobis, ex operibus legis an ex auditu fidei? unde apparet eum Christianis loq
Abbreviated transcription (Latin):
dicat quid contigent cũ sit uitũq hoc ẽ ⁊ caro ⁊
sp̃c creatura uns eiusdẽꝙ creatoris ꝓculdibio¬
bona quia boni nsi quia hocẽ uitiũ qd̃ ꝓpria
infuctum ẽ uoluntate. ⁊ hoc ut ĩ natura sanetur
eo ip̃o opus ẽ saluatore. quo instituta ẽ natura
creatore hoo ẽ saluatore eaqstis meditina quau
bum caro fc̃m ẽ ut hĩtaret innobis si opis eẽ fa¬

Expanded text:
dicat quid contigerit, cum sit utrumque, hoc est et caro et dicat quid contigerit, cum sit utrumque, hoc est et caro et spiritus, creatura unius eiusdemque creatoris proculbona, quia boni: nisi quia hoc est vitium, quod propria inflictum est voluntate; et hoc ut in natura sanetur, eo ipso opus est salvatore, quo instituta est natura creatore. Hoc salvatore, eaque illius medicina, qua Verbum caro factum est, ut habitaret in nobis , si opus esse fa
Abbreviated transcription (Latin):
fieripotest ut cui baptitato sit caro contͣria. cũ
scd̾m eumdẽ apłm in carne ñ ẽẽ intelligat᷑. Ita
enĩ ait. uos aũ incarne nõ estis. Bene qd̾ baptua¬
tis ditit carnem contrariã eẽ nõ posse qd̃ utrũꝙ
uerũ sit post idebimus. Nunc u̾o qr nõ potuit
penituisse obluusci ẽẽ xp̃ianũ s id licet tenuit᷑
recordatus ẽ. Recessit a defensione nature. Ubi ẽ
ergo inseparabilitas possibilitatis. an forte nõ¬
dii baptuati iñ natura hominũ nõ sũt. Hic ꝓr¬
su ͣ posset iugilare ⁊ si adu̾tat potest. Q uom fieri
pot̾ inquit ut cuicumq baptriato sit caro cc̃rra.
ergo nõ baptiratis potest caro ẽẽ contraria. Ex¬
pon̾at quẽ admodũ cũ sit etiam in ip̃is illa ab
eo multũ defensa natura. Certe ut meis cõcedit
ẽẽ uitiatam. siiam inbaptiratis ille santius
sanus destabulo egressus ẽ. aut samis ĩstabillo ẽ
quo eũ sanandimi misericors samaritau aduexit
porro si uelistis concedit carnẽ eẽ contranam

Expanded text:
aro contraria, cum secundum eundem apostolum in carne non esse inteltellegatur? ita enim ait: uos autem carne non estis. bene, quod baptizatis dicit carnem contrariam esse non posse; quod utrum uerum sit post uidebimus. nunc uero quia non potuit penitus se obliuisci esse Christianum, sed id licet tenuiter recordatus est, recessit a defensione naturae. ubi est ergo inseparabilitas possibilitatis? an forte nondum baptizati in natura hominum non sunt? hic prorsus, hic posset uigilare et, si aduertat, potest. qui fieri potest, inquit, ut cuicumque baptizato sit caro contraria? ergo non baptizatis potest caro esse contraria. exponat quemadmodum, cum sit etiam in ipsis illa ah co multum defensa natura. certe uel in eis concedit esse uitiatam. si iam in baptizatis ille saucius sanus de stabulo egressus est, aut sanus in stabulo est, quo cum curandum misericors Samaritanus aduexit. porro si uel istis concedit carnem esse contrariam,