comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ritudinis ⁊ ĩdignatõis ⁊ ploratõis et̾ue
cur except᷑ ingenibꝰ. cur lactat᷑ ub̃ibꝰ.
natus ĩ cõbustionẽ ⁊ cibꝰ ignis. Qui sic
afficit᷑ sñsũ ꝓculdubio recuꝑauit ti
midꝰ ꝙ ⁊u̾etũdꝰ currit ad cõfessionẽ
qua omiũ pccõꝵ made delũtur. S
dices nõ possũ ita ieuinare. flere. sile
ĩ tegno dĩ. It̃ expict᷑is inquibꝰ aĩadũt̾e
potes pcãs siłilꝰ deb̾i cõsises penas ho¬
minesq ĩm̃bris puniri ĩ quibꝰ pecca¬
u̾ũt. aliũ ingenitalibꝰ uri. aliũ ĩlĩgua.
aliũ ĩpalato. alii ocłos erui. alii pe¬

Expanded text:
ritudinis, et indignationis, et plorationis aeternae? « Cur exceptus in genibus, cur lactatus uberibus , natus « in combustionem et cibum ignis? » Qui sic afficitur, sensum procul dubio recuperavit, ti verecundus currit ad confessionem, qua omnium peccatorum maculae delentur. Sed dices: Non possum ita jejunare, flere, silerin regno Dei. Item: Ex picturis, in quibus animadvertere potes peccatis similibus deberi consimiles poenas, hominesque in membris puniri in quibus peccaverunt: alium in genitalibus uri, alium in lingua, alium in palato; alii oculos erui, alii pe
Abbreviated transcription (Latin):
intres diusit portõnes. equibꝰ unã
cõuigi. alt̾am filiis tradidit. t̾ciã
młto pꝰ scl̃i curis absolutꝰ ad monaffiũ
uixta flum̃ sitũ ꝑuenit acceptaq tõ¬
sura locũ secrete masioĩs ꝙͣ p̃uid̾ at
ut młta illũ q̃ alios lat̾ent uł horrẽ¬
dauł desid̾ anda iuidisse ⁊ si lingua
sileret uitaloq̃ret᷑. Narrabat aũ sic
qd̾ uid̾at. lucidꝰ inqͥens aspectu et
datꝰ erat indum̃to qui me ducebat
cũ aũ tacite incedem᷑ deuenimꝰ ad ual¬
ignes fuentissimos. ⁊ stͥdulos malt̾a.¬

Expanded text:
in tres divisit portiones, e quibus unam conjugi, alteram filiis tradidit, tertiam multo post saeculi curis absolutus, ad monasterium juxta flumen situm pervenit, acceptaque tonsura locum secretae mansionis, quam ut multa illum, quae alios laterent, vel horrenda, vel desideranda vidisse, etiamsi lingua sileret, vita loqueretur. Narrabat autem sic quod viderat: Lucidus, inquiens, aspectu, et clarus erat indumento, qui me ducebat. Cum autem tacite incederemus, devenimus ad valignes ferventissimos, et stridulos; in alt
Abbreviated transcription (Latin):
teris studeas mag̃ insimplicitate
t rectitudĩe uiu̾e. ut int̃ ħ q̃ cernis
agmia leta inet̃nũ uiuas. delectãs
aũ suauitate ⁊ loci decore cõsortõq q
scõꝵ multũ de testatꝰ sũ reu̾ti ad
corpꝰ nͨ tñ ductorẽ aͥd rogare aude¬
bã s int̃ ħ nescio quo ordĩe repñte
me int̃ hoĩes uiuu̾e cemo. Narrabat
inpane crbrario tenuiq dieta in¬
trãs flum̃ cotidie sepe ⁊̃ cõgelatũ
ob carnis castigatõem in qͦ p̃ces et
orõnes fudit dnõ. cui cũ obic̾etur q̃r¬

Expanded text:
rteris, studeas magis in simplicitate et rectitudine vivere, ut inter haec, quae cernis agmina laeta in aeternum vivas. Delectatus autem suavitate et loci decore, consortioque sanctorum, multum detestatus sum reverti ad corpus, nec tamem ductorem aliquid rogare audebam. Sed inter haec, nescio quo ordine, repente me inter homines vivere cerno. Narrabat in pane cribrario, tenuique diaeta, intrans flumen quotidie, saepe etiam congelatum ob carnis castigationem, in quo preces et orationes fudit Domino. Cui cum objiceretur qua
Abbreviated transcription (Latin):
purgatoriꝰ inqͦ aĩe purgande fati¬
gate igne ꝓsiliũt: ĩ mediũ ĩfesti frigo¬
ris. ⁊ uice u̾sa. cũ aũ me paululũ in
int̃iora ꝓduc̾et uidi añ me loca tene¬
brosa. ⁊̃ qi tenebs palpabiles u̾q de
qiuibꝰ rã puteis uidi globos fauillaꝵ
cũ fumo ascende ⁊ fetore ebulliẽte et
emissoᷤ It̃ globos illos relabi ĩꝑfundũ
uicissim. Cũq pauidꝰ ibi paulisꝑ cõ¬

Expanded text:
purgatorius, in quo animae purgandae, fatigatae igne, prosiliunt in medium infesti frigoris, et vice versa. Cum autem paululum me in interiora duceret, vidi ante me loca tenebrosa, et quasi tenebras palpabiles. Ubi, quasi de quibusdam puteis, vidi globos favillarum cum fumo ascendere, et fetore ebulliente, et emisso: item globos illos relabi in profundum vicissim. Cumque pavidus paulis
Abbreviated transcription (Latin):
s pedes seqͣr uos. Qdã ⁊̃ muli¬
er religiosa fere penitꝰ nicħ mã¬
ducãs ⁊ in extasim ⁊ uisionẽ an¬
gelicã sepe rapta dũ sub optũ¬
tu edificande capelle ⁊ agroꝵ i

Expanded text:
 pedes sequar vos. Quaedam etiam mulier religiosa fere penitus nihil manducans, et in exstasim, et visionem angelicam saepe rapta, dum sub obtentu aedificandae capellae, et agrorum
Abbreviated transcription (Latin):
huꝰ cã spe ordinãdi sung̾ssus fu̾o
qr dignꝰ sum ordinari ñ er̃ uitõs
simonia ramos suos ab altaribꝰ
in quibꝰ eradicata sedet inidificat
usq ad fores ⁊ introitũ ordĩ cõferẽ¬
doꝵ assistit .i. capellan᷑ ordĩatoris
ut ordĩe collato statĩ rapiat forci
accepit uidua: rapit manꝰ eiꝰ sacͥle¬
nand̾ in subdiacoñ .ii. soł ĩ diaco
pale ẽ simonia: ita ⁊ accessoriũ et
omĩa ei adiũcta. ex offõ eͣstico de¬
bita ei cui cõftur pͥncipale. gͦ uẽde

Expanded text:
usa spe ordinandi si ingressus fuero, quia dignus sum ordinari, non erit vitiosus Simonia ramos suos ab altaribus in quibus radicata sedet, et nidificat usque ad fores et introitum ordinum conferendorum. Assistit enim capellanus ordinatoris, 106 ut, ordine collato, statim rapiat forcipaccepit vidua, rapit manus ejus sacrilenandum in subdiaconum tres solidopale est Simonia, ita et accessorium, et omnia ei adjuncta ex officio ecclesiastico debita ei, cui confertur principale. Ergo vende
Abbreviated transcription (Latin):
ciam qͣm reqͥrit acies eq̃ stris uł pede¬
stris. Postca p̾ciꝑe d ut duplicent a¬
tiem. ita ꝙ mediecas aciti stacim so¬
paret se a medictate aliã ⁊ soyiatĩ
ordinet seañ ałiam uł pt aliam
ip̃am. Qͦ fc̃o statim d precipet̃e du̾x
belli ut aciem qͣdratam faciant ⁊
uetaũ ut constituant tͥgonũ ꝙ fa¬

Expanded text:
tiam quam requirit acies equestris vel pedestris. Postea praecipere debet ut duplicent aciem ita quod medietas aciei statim separet se a medietate alia, et seriatim ordinet se ante aliam vel post ipsam. Quo facto statim debet praecipere dux belli, ut aciem quadratam faciant, et deinde, ut constituant trigonum: quod fa
Abbreviated transcription (Latin):
ad telland̾ st̃ ꝓyramidał rocũ¬
da ⁊ forficularis. Nam pugͣmis
solũ uolũt se deffonde̾ ⁊ sustine
ictus uł uolũt alios inuadere.
Sigͥ blłantes ñ sentiunt setãtt
po  ut alios deblłare possint s suf¬
ficit cis ut se deffendant tũc est
⁊ ꝯstipare ut acies ñ possit ab hosti¬
b tnͣscinai ccͣ aciem ã in sũmita¬
hoĩes gͣuioris armat᷑e ⁊ meliͦ
amati qͥ absq minori gra ua¬
minc possint ictus sustincre.
Siu ꝓugͣntes credunt se ce̾ ia¬
sunt pauci uł musti. Si hostes sũt
sit aꝑta ad modũ ferri cquis
qͣiͣ forfices ut adũsarios qͣiĩ me¬
dat. Si uͦ hostes sũt młti ꝯstruen¬
⁊ acutam ut possint hostes sc̃m̃¬
derex diui dere. Nam diuisis
hostib faciluis debelłant᷑. Acies
gͦ constructa in forma rotunda
utilis est ad fustinend̾. In forͣ u̾o
forficulari est ntił ad c̾cũdandũ ⁊¬
pauci S in forͣ acuta ⁊ pimri¬
dali utilis est ad scindendum ⁊ dai¬

Expanded text:
ad bellandum, sunt pyramidalis, rotunda et forsicularis. Nam pugnantes vel solum volunt se defendere et sustinere ictus. vel volunt alios invadere. Si ergo bellantes non serviunt se tantae potentiae ut alios debellare possint, sed sufficit eis ut se defendant: tunc est et constipare, ut acies non possit ab hositbus transcindi. Circa aciem autem in summitahomines gravioris armaturae et melius armati, qui absque minori gravamine possint ictus suscipere. Si vero pugnantes credunt se esvel sunt pauci, vel multi. Si hostes sunt sit aperta ad modum ferri equi et quasi forficis, ut adversarios quasi in medat. Si vero hostes sunt multi, construenet acutam, ut possit hostes scindere et dividere. Nam divisis hostibus facilius debellantur. Acies ergo constructa in forma rotunda, utilis est ad sustinendum. In forma vero forficulari, est utilis ad circum dandum pauci. Sed in forma acuta et pyramidali, utilis est ad scindendum et di
Abbreviated transcription (Latin):
hostes. Priꝰ tñdicemꝰ de ortune acieꝵ
Si enuĩ orto scruet᷑ in acie ñ modrcũ
ualz ad puguã. Nam ut ait uegctiꝰ
Nbllantes sint ordinaci ⁊ occupent
debituspatiũ bñ prgͣit ñ pot̾unt.
Nam si nimis fat ꝯstͥcti impediũt᷑
uealios ꝑcut̾e possint .Si uͦ nimis
rarram tlucentes aditũ p̾stant hostibꝰ
nt faciliꝰ deuĩcant᷑. S̾uareã debitũ or¬
dinẽ macie ut eqͥtes ⁊ pedites suam a
ad seruand̾ debitum ordine in acic.
⁊ad facitnd̾ ca q̃ reqͥrimtuy inbelso.

Expanded text:
icemus de ordine acierum. Si enim ordo servetur in ipsa acie, non modicum valet ad pugnam. Nam, ut ait Vegetius, nisi bellantes sint ordinati, et occupent debitum spatium, bene pugnare non poterunt. Nam si nimis sunt constricti, impediuntur ne alios percutere possint. Si vero nimis rari et interlucentes, aditum praestant hostibus ut facilius devincantur. Servare autem debitum ordinem in acie ut equites et pedites suam acad servandam debitum ordinem, et ad faciendum ea quae requiruntur in bello.
Abbreviated transcription (Latin):
lib uentis mas̃ concipiũt mascłos
stantib uͦ australib mag̃ feĩnas
Dio eni flantib boreałib ueutis se
roboratõm caloris mat̾m uti magͥ
possũt ꝯseruare suas fetꝰ. ⁊ cos ꝑfe¬
ctiores fatiuut Da nia ad muesti¬
Nam uiri mag̃ ledũt᷑. si utant᷑ ꝯii¬
gali copła tp̃r calido flante austro
qͣm frigido flante borea. Temꝑ enim
borcali ⁊ frigido qr calor nͣtis mag̃
reseruat᷑ iut̾iꝰ plus possumꝰ ꝯũtere
de alim̃to. qͣrt usus ꝯiugalis copłe
intali tp̃r ñ sic ledit corͣ uiroꝵ nͨ sic
accenuat ea coꝙ maior sit iͥ ꝯũsi¬
o alim̃ti ¶ Tercia uia ad muestigã¬

Expanded text:
ipiunt masculos: flantibus vero australibus, magis foeminas. Omnino enim flantibus borealibus ventis propter roborationem caloris materni uteri, magis possunt conservare suos foetus, et eos perfectiores faciunt. Secunda via ad investiNam viri magis laeduntur, si utantur coniugali copula tempore calido flante austro, quam frigido flante borea. tempore enim boreali et frigido quia calor naturalis magis reservatur interius, plus possumus convertere de alimento. quare usus coniugalis copulae in tali tempore non sic laedit corpora virorum, nec si attenuat ea, eo quod maior sit ibi conversio alimenti. Ter
Abbreviated transcription (Latin):
nes ñ utiꝯragio in ecate nims
inuenili. ħ tñ tanto mag̾ decet
reges ⁊ pͥncipes. qnͣto ip̃i pbus esse¬
debent solliciti ut coꝵ falii sint for¬
mosi ⁊ elegantes coꝑ ⁊ indnstres
corᷤ m̃te ¶ Dato gͦ ꝙ ꝯtingat eos
mli ñ tã debent uti ꝯuigio nͥ in cta¬
te debita ¶ Di ma ad inuestigadẽ
hodẽ sumut᷑ ce intꝑancia muneꝵ

Expanded text:
s iuvenili; hoc tamen tanto magis decet reges et principes, quanto ipsi plus debent esse soliti, ut eorum filii sint formosi et elegantes corpore, et industres mente. Dato ergo quod contingat eos ili, non tamen debent uti coniugio nisi in aetate debita. Secunda via ad investigandum ho
Abbreviated transcription (Latin):
iobsidontes neghigentes fu¬
crint ⁊ ñ diligent̃ semuiri¬
ant ab obsessis po t̃unt molesta¬
ri. Nam cũ ꝯtingat obsessiones ꝑ

Expanded text:
obsidentes negligentes fuerint, et non diligenter se muniant, ab obsessis molestari poterunt. Nam cum contingat obsessiones
Abbreviated transcription (Latin):
dentes ad hilere om̃em diligẽciã
qũo possut obsessis ꝓ hibere aqͣm
Scd̃s modꝰ ipugnͣdi munitões
est ꝑ famẽ.nã mñ cibo durare ñ pos¬
sumꝰ. Idoobsideu tes ut munitõnes
optiucant passus uias ⁊ õĩa loca ꝑ
q̃ possent obsessis uictu alia deferri
dilig̃nt̃ custodire debot. Necis talia
mscotiens plꝰ affligit fames qͣm
gladiꝰ.Inde est ꝙ młtocicus obsi¬
dentes nolentes ciniꝰ obtiñe mu¬
nitõnes si ꝯtingat cos daꝑe a li¬

Expanded text:
em diligentiam, quomodo possint obsessis prohibere aquam. Secundus modus impugnandi munitiones, est per famem. Nam sine cibo durare non possumus; ideo obsidentes, ut munitiones obtineant, passus,vias et omnia loca per quae possent obsessis victualia deferri, diligenter custodire debent, ne eis talia multotiens plus affligit fames quam gladius. Inde est quod multotiens obsidentes volentes citius opprimere munitiones, si contingat eos cape
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ tisternas subueniri obsessis
⁊ursus si ꝑ famẽ ẽ cascru̾uł ci¬
uitas obsessa optinenda meliꝰ c̃
obsessiones fat̾e estruo tp̃r añꝙͣ¬
gridere fructib anni aducni¬
catis citiꝰ ꝑsbũt inopia. Ampliꝰ
si ꝑ błłm ⁊ pugͣm munitõnes
su̾iit obtinende meliꝰ est ħ ag̾e
estiuo tp̃r Nam tp̃e hiemali
hũdant pluuie. replent᷑ fosse
aqͥs. qͣre difficiluus impugͣntur
obsessi Rurfus ĩcõmoditates tẽ¬
poꝵ mag̾ molestant obsidentes
⁊ cxũtes in tampas ꝙͣ obsessos manẽ¬
tes in domib Uł gͥ obsessiones fiẽ¬
de sunt tp̃r estiuo. uł si ꝑ multa
tpra obseisiones durare debent sal¬
tem nochoande st̃ tp̃r estiuo pcyͣ¬

Expanded text:
per cisternas subvenire obsessis. Rursus si per famem est castrum, vel civitas obsessa obtinenda, melius est obsessionem facere aestivo tempore, angaudere fructibus anni advenientis, citius peribunt inopia. Amplius si post bellum et pugnam munitiones sunt obtinendae, melius est hoc agere aestivo tempore. Nam tempore hyemali abundant pluviae, replentur fossae aquis. quare difficilius impugnantur obsessi. Rursus incommoditates temporum magis melestant obsidentes et existentes in campis, quam obsessos manentes in domibus. Vel igitur obsessiones fiendae sunt tempore aestivo,vel si per multa tempora obsessiones durare debent, saltem inchoandae sunt tempore aestivo, p
Abbreviated transcription (Latin):
munitõnes obsessas. ⁊ uͥ imacũ
aliis comedentes apd̾ ip̃o obsesos
maiorẽ famt̃ ⁊ mopiã inducant
Teitiꝰ modꝰ optingidi tmintõnes ẽ
ꝑ pugͣmut cũ itͣ ad muros ⁊ cũ ꝑ
pugniã dimicat᷑ ꝯͣ obsesos S qͣłr¬

Expanded text:
munitiones obsessas, ut ibi una cum aliis comedentes apud ipsos obsessos maiorem famem et inopiam inducant. Tertius modus obtinendi munitiones est per pugna: ut cum itur ad muros, et cum per pugnam dimicatur contra obsessos
Abbreviated transcription (Latin):
humilitas. Sñ humilitate ꝑ pͥdũciã
elig̾e qd diligñd̾ ẽ erronea discretõ
ẽ adu̾sa ꝑ fortitudinẽ suꝑare iac¬
tãs uictoria. illeteb̾s ꝑ tẽꝑanciã re¬
sift̃e temulñta sob̾etas. Uñ huis ne

Expanded text:
humilitas. Sine humilitate, per prudentiam eligere quod diligendum est, erronea discretio est. Adversa per fortitudinem superare, jacens victoria. Illecebris per temperantiam resistere, temulenta sobrietas. Unde e
Abbreviated transcription (Latin):
in pͥncipatu eens in aꝰ p̃t bñ ⁊ male
facere togitat᷑ qͣłr se h̃at. Si gͥ
iñces regia ꝯꝑet᷑ ad ip̃m regem dͥ
reddenda ẽ : qͣndam magnitudĩe
lono si non tnͣsgrediunt᷑ cũ possint
tnͣsgredi maioris m̃iti ec̃ uicent᷑. Di¬

Expanded text:
bene et male facere, cogitat qualiter se habeat. Si ergo merces regia comparetur ad ipsum regem, cui reddenda est, quandam magnitudinem bono, si non transgrediantur, cum possint transgredi, maioris meriti esse videntur. Di
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ bam quictemr. Sic ⁊alia ꝑ ꝯcupis¬
cibsem fagiunt mala tͥstia ⁊ ꝓsecrũ¬
trr bona delcabłia Qnascibilem ũo
aggrediunt᷑ ꝯͣtia que possentca ab
crpisciblem ꝑgit ut ꝓꝓsetitur cibr¬

Expanded text:
am quietem. Sic animalia per concupiscibilem fugiunt mala tristia, et prosequuntur bona delectabila. Per irascibilem vero aggrediuntur contraria, quae possent ea ab cupiscibilem pergit, ut prosequ
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnͣsire. Dicamꝰ qd̾ passĩones uł sur¬
gunt ex bono uł ex malo. Siex ma¬
lo uł ex fat᷑o uł ex p̃senti. Si ex fu¬
turo sic faint in nob̾ passiones tĩoꝵ
⁊ cindatia timor cũ a deꝯ refugim
audatia cũ ĩ aggretim᷑. Int̾has ã
dnas passiones simit᷑ una uirtus
est medietas timoris ⁊ audacie in
riunt᷑ exmalo p̃ntiꝙ ẽ nob̾ iam illa¬

Expanded text:
r pertransire, dicamus quod passiones, vel surgunt ex bono, vel ex malo. Si ex malo, vel ex futuro, vel ex praesenti. Si ex futuro sic fiunt in nobis passiones, timor, et audacia: timor cum ab eo refugimus, audacia cum illud aggredimur. inter has autem duas passiones sumutur una virtus est medietas timoris, et audaciae in riunt
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ces regis. si regnũ suũ recte regat
qr exh ip̃ do̾ maxͤ conformatur
S̾o magnũ ẽ pͥmiu regis si refatꝰ
Potentes.n. transgredi sino trͣis¬
grtdiunt᷑ laudabłiores fiunt ssr¬
ti n ñ exñtes instatu in qͦ possint
mala fac̾e: p̃seruant se a malo.
Qd si tñ ad statũ dignitatis asfu¬
m̃ent᷑.: młtas tͣnsgressiones fuc̃ent.

Expanded text:
rces regis, si regnum suum recte regat, quia ex hoc ipsi Deo maxime conformatur. Secundo, magnum est praemium regis, si referatur potentes enim transgredi, si non transgrediantur, laudabiliores fiunt: multi enim non existentes in statu quo possint mala facere, praeservant se a malo: quod si tamen ad statum dignitatis assumerentur, multas transgressiones efficerent.
Abbreviated transcription (Latin):
restas rõnes faciamꝰ nsumcum
ꝯtingat oꝑari recte ⁊ ñ restesic̃ ẽ
dare rartutem ꝑ qͣm dirigim᷑ in rõ¬
cinando de agibłib. sic ẽ dare prtu¬
tem ꝑ qrm dirigin᷑ in oꝑando agibi¬
lia ¶Amplius qr contingit nos pas
nos ad malũ ut passiones concupis¬
cibiles. qr ꝓnisumꝰ ad agend̾ illa. Qͥ¬
dam uͦ retrahant nos a bonis ut pas¬
siones irascibił. cͣc passiones oz nos

Expanded text:
tiones faciamus. Rursus cum contingat operari recte et non recte, sic ut est dare virtutem, per quam dirigimur in ratiocinando de agibilibus: sic est dare virtutem, per quam dirigimur in operanda ipsa agibilia. Amplius quia contingit nos passnos ad malum, ut passiones concupiscibiles, quia proni sumus ad agendum illa: quaedam vero retrahunt nos a bono, ut passiones irascibiles: circa passiones
Abbreviated transcription (Latin):
prucentiam di̾gim᷑ in bonũ finẽ
inꝙ̾inclinant uircutes morales
Est enĩ prudentis ꝓuidẽ bona sibi
⁊ abiis ⁊ digt se ⁊ alios in optimũ
tem de facili efficiet᷑ tyiaꝰ. qr di¬

Expanded text:
prudentiam dirigimur in bonum finem, in quem inclinat virtutes morales Est enim prudentis, providere bona sibi et aliis, et dirigere se et alios in optimum tem, de facili efficietur tyrannus: q
Abbreviated transcription (Latin):
tentiis sensitiuis. Nam fit̾ ũ lau¬
damͣ nec uicuꝑam᷑ ex potentiis
ex sensib. Nam sic̃ nlłs laudatur
tanqͣm bonꝰ homo ex eo qd̃ bñ di¬
gerit uł bñ crescit. sic nͨ laudatꝰ

Expanded text:
tentiis sensitivis. Nam sicut non laudamur, nec vituperamur ex potentiis ex sensibus. Nam sicut nullus laudatur tanquam bonus homo, ex eo quod bene digerit, vel bene crescit: sic non laudatur
Abbreviated transcription (Latin):
nech̃. Rursus nocicia dei ẽ infallibi
det a noticia dei. tanqͣm esfcũs a
suac̃a. Rursus ccͣ bonitatẽ nr̃ani
notiͣ dei ñ falłr cũ scĩa sua falli ñ
passit. ampliꝰ bontatẽ ⁊ malicia
de notitia dei ⁊ de fam a ⁊ degłia¬

Expanded text:
Met. Rursus notitia Dei est infallibildet a notitia Dei, tanquam effectus a sua causa. Rursus circa bonitatem nostram notitia Dei non fallit, cum scientia sua falli non possit. Amplius bonitatem, et malitiam de notita Dei, et de fama, e
Abbreviated transcription (Latin):
scĩam ⁊ artem a quib dasting᷑. Est
enĩ prudenͣ uͥtutũ moraliũ ducttina.
Nam nͥtutes morales de se ieliuant
infinem sibi ꝯͥentem uit temꝑanͣ in
clinat nsobrietatem ⁊ nõm detesta¬
rimfinem debitũ temꝑan uł infi¬

Expanded text:
 artem, a quibus distinguitur. Est enim prudentia virtutum moralium directiva: nam virtutes morales de se inclinant in finem sibi convenientem, ut Temperantia inclinat in sobrietatem, et in detestari
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsist᷑e. Due gͥ uirtutes exñtes in ĩ¬
rascibli sumũt᷑ ccͣ passiones q̃ oriũ¬
toi de malo. ut fortitudo et pastio¬
a famant᷑ partutes et passiones
que oriunt᷑ cx hono tũt distinend̾
est de bono.Qͥa ꝙdam ẽ bonum
h ordinem ad alios. Wonũ hõis
stabłe ut obi ⁊ pot᷑. ⁊ talia. qͦddam

Expanded text:
sistere. Duae igitur virtutes existentes in irascibili, sumuntur circa passiones, quae oriuntur ex malo. ut fortitudo est circa passioautem sumantur virtutes circa passiones, quae oriuntur ex bono, tunc distinguendum est de bono; quia quoddam est bonum habet ordinem ad alios. Bonum hominis ctabile, ut cibi, et potus, et talia: quoddam
Abbreviated transcription (Latin):
muñari desid̾at. Qͣno gͥ gͥ quis
magͣ gĩt ymaginem ei: ⁊ plus se ꝯ¬
format ei masꝰ mitũ m̃itum ab
co suscipiet. Prrncipis ã status
teqͣrit ut ip̃r sit d̾o ꝯformior ꝙͣ e
fubditi. Imo eoip̃o ꝙ rex studet per

Expanded text:
munerari desiderat: quanto ergo quis magis gerit imaginem eius, et plus se conformat ei, maius meritum ab ipso suscipiet: principis autem status requirit, ut sit Deo conformior, quam eius subditi
Abbreviated transcription (Latin):
soli smones ⁊ sole increpatõnies ĩ¬
clinant cos ad bonũ. S aliqͥ sũt
adco ꝑu̾si qui nͤ de se inclmant᷑
ad bonũ nͨ ꝑ solos sermones corri¬
gunt᷑. Oꝑtuit gͥ saltem pp̃ tales

Expanded text:
crepationes inclinant eos ad bonum. Sed aliqui sunt adeo perversi, qui nec de se inclanantur ad bonum, nec per solos sermones corriguntur: oportuit igitur saltem propter tales
Abbreviated transcription (Latin):
nis e ꝓut cis ind̾it expedire ttles
d ĩlłis leges impoñe Uiso qͣles
leges reges ⁊ pͥncipes deccat poñe
qr ꝯdence sũt leges q̃ sũt uste⁊
utiles ⁊ ꝯpetentes ppło cui impo¬
nũt᷑ de leui pat̾e p̃t ꝙ expedit re¬
no ⁊ ciuitati hiꝰ itges conde Nã
aliqͥ st̃ de se boni. Ita ꝙ amore ho
sistant ag̾e ꝑu̾se aliqͥ ũo ⁊ si ex

Expanded text:
nis; et prout eis viderit expedire, tales debet eis leges imponere. Viso quales leges reges et principes deceat ponere, quia condendae sunt leges, quae sunt iustae, utiles et competens populo, cui imponuntur: de levi patere potest, quod expedit regno et civitati huiusmodi leges condere. Nam aliqui sunt de se boni, ita quod amore honsistant agere perverse. Aliqui vero si ex
Abbreviated transcription (Latin):
dionc̃ cinisi. No det̾inauit de distin¬
ctõne possonũ ẽcrcio de distinctõne
iudicioꝵ. Qͣxto dedist unctõne iudi¬
tantiũ. Qͥnto demͦ iudicantium.
S̾exto ⁊ ultimo statuit qͣldamle
ciam¶ Pꝰ intmisit se de młtitu ͥͤ
⁊ distinctõnc ciuiũ dicens qd̾ op¬
timam qͥntitatẽ ciuiũ cẽ ccͣ x ani¬
lia uiroꝵ. Hnͣc ã qͣntitatẽ distin¬
rit in tres ꝑtes. uidel in bellato¬
res. artificci ⁊ agricolas. uolebat.ai.
bellacores debere hr̃e arma ⁊ ñ t̾rã.
Agricolas uͦ t̾ram. s ñ arma artifi¬

Expanded text:
ctionem civium. Secundo determinat de distinctione possessionum. Tertio de distinctione iudiciorum. Quarto de distinctione iudicantium. Quinto de modo iudicandi. Sexto et ultimo statuit quasdam liam, primo intromisit se de multitudine et distinctione civium, dicens quod optima quantitas cintitatem distinxit in tres partes, videlicet in bellatores, artifices, et agricolas. Volebat autem bellatores debere habere arma, et non terram. Agricolas vero terram, sed non arma. Artifi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥbzdam bonis polititiis cꝯͣrio sta¬
ordinat᷑ indices posse loqͥ sibi inui¬
ꝯfiliũ inpͥnato. ¶ Rarsus desitit
collatõm hr̃e admuiecm ut si iu¬
Nam si qͥcũ sapiens inuemens ad
orpedicns c̃iuitati deb̾et ox ħ debi¬
tumhonorem accipete conarent᷑

Expanded text:
dam bonis politiis econtrario staordinantur iudices posse loqui sibi inviconsilium in privato Rursus deficit collationem habere ad invicem; ut si iunam si quicunque sapiens inveniens aliquid expediens civitati, deberet ex hoc debitum honorem accipere; c
Abbreviated transcription (Latin):
cõcm belatorib. ꝓpͥami agͥcolis. Dice¬
dit ã tũc t̾ritoriĩ cutatis oꝑcime
diuisium eẽ si ꝑs tͥbuctet᷑ miftran¬
tib in templis dinis qm applłabat
sacram. ꝑs uo bellatorib qͣm applla¬
bant coẽm. co ꝙ bellatores cõi bono

Expanded text:
am agricolis. Dicebat autem tunc territorium civitatis optime divisum esse, si par tribueretur ministrantibus in templis divinis, quam appellabat sacram pars vero bellatoribus. quam appellabat communem, eo quod bellatore communi bono
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmges puditas cẽ¶ Tercio oꝵ eas
cẽ abstiaentes ut caneant sibi
a suꝑ fluritatẽ cibĩ Nam cibi suꝑ¬
fluitas ad inconcinẽciam incłinat.
¶Qͣrto decet eas eẽ sob̾as ut caueant
sibi a tẽfluitate patꝰ Nã tã ĩmo¬
derantia cibi ꝙͣꝑ potus nocat uenĩca.¬

Expanded text:
ges pudicas esse. Tertio oportet eas esse abstinentes, ut caveant sibi a superfluitate cibi. Nam cibi superfluitas ad incontinentiam inclinat. Quarto decet eas esse sobrias, ut caveant sibi a superfluitates potus. Nam tam immoderantia cibi quam potus venerea
Abbreviated transcription (Latin):
tes cẽ ⁊ putant tos indigne pati qͣre
sr̃ eis de faclimise̾nt᷑. Senes uͦ mis¬
raciui existũt. qr tũ ip̃i in cor᷑ ⁊ mu
ta deficiant uolũt alios miseoi ⁊
ꝯpati ip̃as. Qͣre cũ de facili qͥs̃ inclme¬
tur ad facitud̾ aliis qd̾ uult ab eig
fieri sib i: senes de facili fr̾ aliis mnde¬
rent᷑. Mulicres qͥdcra miseratiue
sũt ex mollicie cordis. Nam hm̃et
cre molle ñ possũt durũ ad sustiñe
Idõ stacim misent᷑ qñ uident abos
dura pati¶Tertio consid̾andũ estm
ut possint tanta t᷑ pia oꝑari. ħ ã

Expanded text:
tes esse, et putant eos indigne pati. quari super eis de facili miserentur. Senes vero miserativi existunt: quia cum ipsi in corpore et in vita deficiant, volunt aliis miserere et compati ipsis. quare cum de facili quis inclinetur ad faciendum aliis, quod ab eis vult fieri sibi; senes de facili super aliis miserentur. Mulieres quidem miserativae sunt ex mollitie cordis. Nam habentes cor molle, non possunt aliquid sustinere: ideo statim miserentur, cum vident aliquos dura pati. Tertio considerandum est ut possint tanta turpia operari. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
adhibere ut polleant bonitatib s
instruentes ꝯiugem unducentes
cam ꝑ monitõires debitas ad uo¬
sic regendam ec̃ ut sit debite p̾ꝑata¬
Eata: Restat om̃dẽ qũo regenda ut
sit debice tatit᷑na. Naurut scribit᷑¬

Expanded text:
adhibere, ut polleant bonitatibus sinstruentes coniugem, et inducentes eam per monitiones debitas ad bosic regendam esse, ut sit debite temperata: restat ostendere, quomodo regenda sit, ut debite sit taciturna. Nam, ut scribit
Abbreviated transcription (Latin):
its iuducant. Deczgͦ cas cẽ tacitur¬
to uxor mag̃ c̾ constans ⁊ farma:
tanto maior credulitas adgñatur
uiro. ut ci debitum fidan scruet
Talig᷑ regimñe regende st̃ coniu¬
ges ut poslcant p̃oc̃s sex bomtał¬

Expanded text:
ucunt. decet ergo eas esse tacituranto uxor est magis constans, et firma, tanto maior credulitas adgeneratur viro, ut ei debitam fidem servet. Tali ergo regimine regendae sunt coniuges, ut polleant praedictis sex bonitati
Abbreviated transcription (Latin):
cõit̃ ñ tanta bonitate polleant sic̃
rari si aliqͣlem bonitatẽ ħcant aupu¬
ta si pollcant aliqͦ bono coͣrͣli ut sint
pulcre ⁊clegantes. uł si aliqͣ aliabo¬
nitate polleant ꝑticipent ualde cu¬
piũt lauduri ⁊ ꝯm̃dari in ca ꝙ tocũ
ꝯtingit eis ex ĩꝑfc̃õnẽ bõitatis. Nã
bona corꝑis ut elegantia ⁊ pulcͥcudo
res gͦ ut płimũ uł ꝑticipant bonaim

Expanded text:
communiter non tanta bonitate polleant sicut viri; si aliqualem bonitatem habeant, utputa si polleant aliquo bono corporali, ut sint pulchrae et elegantes, vel si aliqua alia bonitate participent; valde cupiunt laudari et commendati in ea. quod totum contingit eis ex imperfectione bonitatis. Nam bona corporis, ut elegantia, pulchritudo, res ergo ut plurimum vel participant bona im
Abbreviated transcription (Latin):
gẽcitati fuissent in armis ⁊ magis
hũissent bellandi indristͥam. Non
est eĩ inqͥens uirũ prudentt̃ ⁊ saga¬
inex̃citrũ arbaoꝵ s̃ sũt industres
p̾b audaciam ut ñ metuat illd̾

Expanded text:
ercitari in armis, et magis habuessent bellandi industriam. Non est enim inconveniens virum prudentem et sagainexercitium armorum non sunt industres praebet audaciam, ut non metuat illud
Abbreviated transcription (Latin):
at. ipedites ⁊ p̃ milites si ꝯtiagat cos
pedes dc̃. si uolunt boni bsłatores exi-¬
st̃t. Sic ab ip̃a iuuentute ex̾titandi st̃
ad saliend ũ ut possint ꝑ salcum sore¬
as ⁊ alla impedim̃ta tnͣsire. Ter

Expanded text:
t pedites, et etiam milites, si contingat eos pedestres esse, si volunt boni bellatores existere, sic ab ipsa iuventute exercitandi sunt ad saliendum, ut possint per saltum fovet alia impedimenta transire. Ter
Abbreviated transcription (Latin):
blłantes ad ꝑcutiendũ cũ plũbatis
Nam pala plũbca uł ferrea cũ cac̾he¬
na aliqͣ ꝯuicta mauub̾o ligneo uche¬
mentẽ ictũ reddit. Nam pp̃ uehomẽ¬
norem motũ acris uelxm̃tiꝰ ꝑ tutit
pila cũ cathena haste infixa ꝙͣsi ip̃a
haste uł ip̃a mamib̾o ligneo cẽt cõ¬
iuncta ad om̃c genꝰ eĩ ꝑtussionun
cx̃citanda sũt blłantes. ut ꝯͣ alios
tandi sũt ad ascensiones cqͦx. Nã
ut uegetiꝰ recitat siebãt antiqͥtus
eqͥ lignoi. Ad qͦs ascendentes inuc¬
nes in hicme ex̃titabant᷑ sub itcto¬

Expanded text:
um plumbatis. Nam pila plumbea vel ferrea cum cathena aliqua coniuncta manubrio ligneo vehementem ictum reddit. Nam propter vehementiorem motum aeris, vehementius percutit pila cum cathena hastae infixa, quam si ipsi hastae,vel ipsi manubrio ligneo esset coniuncta. Ad omne enim genus percussionum exercitandi sunt bellantes, ut contra alios tandi sunt ad ascensiones equorum. Nam, ut Vegetius recitat, fiebant antiquitus equi lignei, ad quos ascendendos iuvenes, in h
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpͣ fostes scoptiñe cretcbat ñ in
om̃ib aciob elc̃os sagitarios miftu¬
issent ¶ Qͥnco fãt blłatores ex̾titã¬
di ad iaciend̾ lapides cũ sinidis. H cĩ
modꝰ bĩsandi in qͥbdam marinis in¬
sulis fint inuentꝰ. In qͥb pũ ut uc¬
getiꝰ retitat adco industres crant uͦ

Expanded text:
obtinere credebat, nisi in omnibus aciebus electos sagittarios miscuisset. Quinto, sunt bellatores exercitandi ad iaciendum lapides cum fundis. Hic enim modusbellandi in quibusdam marinis Insulis fuit inventus, in quibus pueri ut Vegetius recitat adeo industres erant, ut
Abbreviated transcription (Latin):
do qͦscũ labores błsicos. Tercio oc̃¬
titandi st̃ blłatores ad emttodũ
tela ⁊ iacula ⁊ ad ꝑcuciend̾ cũ lance¬
A. Qd̾ ⁊̃ ad defixum palũ fi̾ h. fi¬
ebat eĩ antiqͥtꝰ ut cũ iuuenes cc̃¬
citati erant ad ꝑ tutiend̾ palos in¬
fixos cũ claua. ꝙ c̾citabant᷑ ad ꝑ¬
cuticnd̃ cĩ telo uł cũ iaq̃o. siũ cũ
lancca. Stabant cĩ a remotis.⁊
telum aut lanccam pͥ mbrandũ ẽ
telũ ip̃m. ⁊ p̾cca c̃ fortit̾ impellen¬
dũ. Uibrato ẽ telo pp̾ maiorem
motũ ꝙ̃ ełficit in acrt longiꝰ per¬
git tampliꝰ ułuꝰ infligit Cito
sx̾crtandi fãt bilłantes ad iaciend̃
sagitas. nł cũ artub uł ꝯ balistis.
gittis impugnare. Imo dato quod
pugnantes se cũ hostib possint

Expanded text:
icos. Tertio exercitandi sunt bellatores admittendum tela et iacula, et ad percutiendum cum lancea: quod etiam ad defixum palum fieri habet. Fiebat enim antiquitus ut cum iuvenes exercitati erant ad percutiendum palos infixos cum clava, quod exercitabantur ad percutiendum cum telo vel cum iaculo, sive cum lancea. Stabant enim a remotis et telum, aut lanceam primo vibrandum est telum ipsum, et postea fortiter impellendum: vibrato enim telo propter maiorem motum quem efficit in aere, longius pergit et amplius vulnus infligit. Quarto exercitandi sunt bellantes ad iaciendum sagittas, vel cum arcubus, vel cum ballistis. gittis impugnare: immo dato quod pugnantes se cum hostibus possint
Abbreviated transcription (Latin):
Nã ꝯsuctudo c̃ i nͨa q̃dam. Cũ
g ͤ quis assuetꝰ c̾ ad portand̾ maiꝰ¬
oudus urͣ sibi qͣi ꝙ leuis mecdat
si hon̾ct᷑ mĩori pond̾e. Rar sus q̃¬
solũ arma s ⁊̃ płaaua sũt fendi¬

Expanded text:
et ad percutiendum cum lancea. Quarto ad iaciendum sagittas. Quinto ad proiad percutiendum cum plumbatis. Septimo ad ascendendum equos. Octavo ad sciendum artem natandi. Esset eti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ex̃citandi ut horiati arrais ordĩꝙ¬
tt incedant. aosi dełent pugͣm cui¬
te. Et cũ uid̾it magr̃ bellore eliq̃ra
non ten̾e ordinem debitum macieip¬
dehinqͣt: ipm oĩo repellat ab acit tã¬
qͣm mucilem bllatorera. So ex̃citarx¬
disiuit aunt blłatores tum pedites
qͣmeqͥtes ad cursam ut sint ħibes¬

Expanded text:
armis ordinate incedant, ac si deberent pugnam committere. Et cum viderit magister bellorum aliquem non tenere ordinem debitum in acie, ipdelinquat, ipsum omnino repellat ab acie tanquam inutilem bellatorem. Secundo exercitandi sunt bellatores tam pedites quam equites ad cursum
Abbreviated transcription (Latin):
Recitat cĩ negetiꝰ ꝙ antiqͥtꝰ apd̾ ro¬
mauos incarqpd aliq᷑ młti pali ̃¬
fac̃c optimos bssattres extita¬
bant ad palos illos. ita nt̾ quilz
hr̃et scutum dupli poud̾is ꝙͣ sit

Expanded text:
apud Romanos in campo aliquo multi pali ifacere oprimos bellatores exercitabant ad palos illos ita, ut quilibet haberet scutum dupli ponderis quam sit
Abbreviated transcription (Latin):
dd̾ qũo cc̾citanda fãt błłatores̃
ad ꝑcutiend̾ cũ gladiis ⁊ ensib¬
s de ħ capłm faticiꝰ ¶ Pqͥdem
sũt blłatodes ex̾citandi ad portãd̾¬
pnida ut plus pond̾is portart

Expanded text:
re octo alia, ad quae exercitari debent homines bellicosi. Primo enim exercitandi sunt ad portandum pondera. Secundo ad invadendum et percutiendum cum clava. Tertio ad emittendum tela sive iacula,
Abbreviated transcription (Latin):
S̾õ hest utile ad optinend̾ meliorem
locũ. Nam ⁊locus młtum facit. ld
pugͣm. Id̾o si bellatores cxxrcitati sũt
tium. Tertio ec̾citandist̃ blłatores
ad saltum. at sciant saltim ⁊ ꝑ saltum

Expanded text:
oc est utile ad obtinendum meliorem locum. Nam et locus multum facit ad pugnam. Ideo si bellatores exercitati sunt tium. Tertio exercitandi sunt bellatores ad saltum, ut sciant saltim,vel per saltum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑa bssica restat oñdc̃ qũo ex̃citan¬
di sũt blłsantes. id incedend̾ gradatĩ
⁊ passim a⁊ ad cursum ⁊ ad salcum.
lantib ẽ nociua. pͦ tĩ milites ⁊ peda¬
tes ⁊ ułr blłantes assuefacicudi sũt
ad gradũ ⁊ pastam blłicũ ut gradatĩ
ꝑgant. Ica ut qͥl se i suo ordine te¬
neat. Nam si acies siue peditñ suic
nulitũ ñ ordinate uncedat.: duo ma¬
la inde ꝯscq̃ntꝰ. Nã ñ sernato deba¬
to ordme in una ꝑte erit acies qͣsi

Expanded text:
restat ostendere quomodo exercitandi sunt bellantes ad incedendum gradatim, et passim, et ad cursum et ad saltum. lantibus est nociva. Primo enim milites eter bellantes assuescendi sunt ad gradum et passum bellicum, ut gradatim pergant ita, ut quilibet se in suo ordine teneat. Nam si acies sive peditum sive militum non ordinate incedat, duo mala inde consequantur. Nam non servato debito ordine, in una parte erit acies quasi
Abbreviated transcription (Latin):
o ꝙͣ reqͥrat hiꝰ młtitudo. nec ⁊̃ acci¬
prat᷑ tam modicũ ⁊ ultͣ qͣm debeat
oꝑttat ex̾citũ comstringi ⁊ ꝯstipa¬
ri Qrcosi oporteat rrrloto illo
cxertitũ moram ꝯͣ here ⁊ assit possi¬
błitas cligenda c̃ ccͣ sitũ salubritas
acris. Nam ⁊ in gõcitu ⁊ĩ solũ ca¬
uenda fũt uuln̾a hostĩi. s ut offt̃
se fatultas: caucrde st̃ pestes mor¬
boꝵ ¶ Declarato gͦ q̃ sunt atten
getius munitõnes ⁊ fossas ficu¬
das ec̃ cͣcͣ et̃citum dẽbere hr̃e forͣm
qͣdail at̾am oblongam attñ qr fi¬
g᷑a tͥcolaris õ capacissima eligibi¬

Expanded text:
titudo, nec etiam accipietur tam modicus, ut ultra quam debeat, oporteat exercitum constringi et constipari. Quarto si oporteat in loco illo exercitum moram contrahere, et adsit possibilitas est eligenda circa situm salubritas aeris. Nam in exercitu non solum cavenda sunt vulnera hostium, sed ut offert se facultas, cavendae sunt pestes morborum. Declarato ergo quae sunt attendgetius, munitiones et fossas fiendas circa exercitum debere habere formam quadrilatereum oblongam. Attamen quia figura circularis est capacissima, est elegibi
Abbreviated transcription (Latin):
pler̾it ⁊ ilicubi nult ꝑ noctare uł
ult̾iorem moram ꝯͣbere si ad locum
illum in abitͦ caũ uł maliqͦ euentu
hostes fuꝑuenire possunt statim cͣc
et̃citiũ fiende sũt fosse erigcnde mu¬
nitõnes aliq̃ qͣiad modũ castroꝵ. qr

Expanded text:
omplevit, alicubi vult pernoctare, vel ulteriorem moram contrahere, si ad locum illum in aliquo casu, vel in aliquo eventu hostes supervenire possunt, statim circa exercitum fiendae surt fossae, erigendae munitiones aliquae quasi ad modum ca
Abbreviated transcription (Latin):
nunitam cinitatem sccũ portasse
uideat᷑ Uiso utile cẽ cͣt ex̃ citum
fac̾e fossas ⁊ ꝯstruere castra restat
tes facile est fossasct ex̾citum fo d̾c¬
⁊ munitõnes crig̃t ⁊ castͣ construere
S si adu̾sarii p̃seates assint: daffici¬
lius c̃ castra muire. Sũt cĩ in tãli
caũdro ncc̃ia. Uidel hostib resist̾e
peditũ d ortimarim acie ad pellon¬
dimi impetũ hostiũ. Reliqͣ uo ꝑs
pritũ q̃ possit suffic̃ẽ ad celerem

Expanded text:
munitam civitatem secum portasse videatur. Viso utile esse circa exercitum facere fossas et construere castra: reflattes facile est fossas circa exercitum fodere, munitiones erigere et castra construere, Sed si adversarii praesentes adsint, difficilius est castra munire. Sunt enim in tali casu duo necessaria, videlicet hostibus resistere, peditum debet ordinari in acie ad pellendum impetum hostium: reliqua vero pars peditum quae possit sufficere ad celerem
Abbreviated transcription (Latin):
ios cẽ. Inde est qd̾ ap̃ iomanosantiqͥtꝰ
consuctudo erat ꝙmucnes fut᷑i blła¬
tores pꝰtqͣm ꝑ magͣm ꝑtem diei ex̾ci¬
taci cẽat ad arma si tp̃o erat natatñi
ꝯg᷑um duccbunt᷑ ad fluiũ ut arcc̃
natandi addisce̾nt. Imo ñ solũ pedi¬

Expanded text:
 Romanos antiquitus consuetudo erat, quod iuvenes futuri bellatores postquam per magnam partem diei exercitati esent ad arma, si tempus erat natationi congruum, ducebantur ad fluvium, ut artem natandi addiscerent. immo non solum pedi
Abbreviated transcription (Latin):
es miles kñe si ħ uis gaud̾e in
scło. ⁊ p̾ea regnare cũ ip̃o. Id̾ ad
quiddã ut si nescis : discas. Si aũ
cognonsti: ꝑit̃ gaudeas. Sonosus
tat crucẽ suã nͨ pꝰ t̃gũ: respicit.
seminat ĩ lacͥiis ut ĩgaudiome¬
tat. ⁊ sac̾m̃to moysi sp̾ñtẽ ĩhere¬
sonãte naufraga rupe depñdẽte¬
tui asꝑe cautes ⁊ nuda saxa et so¬
litudo t̾roriẽ qͣi quidã nouꝰ para¬
disi colonꝰ iisedit. nꝰ. iͥ agͥcolaꝵ nullus¬
ibi monachoꝵ nͨ ꝑuulꝰ quid̾. quẽ
nosti onesimꝰ quo ueld̾ frẽ ĩ oscło
fruebat᷑ in tanta uastitate ad¬
heret lat̾i comes. solus iͥ ĩmo xͦ¬

Expanded text:
 hic vis gaudere in saeculo, et postea regnare cum Christo. Item ad quiddam, ut si nescis, discas; si autem cognovisti, pariter gaudeas. Bonosus tat crucem , non post tergum reseminat in lacrimis, ut in gaudio metat, et sacramento Moysi serpentem in heresonante naufragam, cui asperae cautes, et nuda saxa, et solitudo terrori est, quasi quidam novus Paradisi colonus incedit. Nullus ibi agricolaibi monachorum ne parvulus quidem, quem nosti, Onesimus, quo velut fratre in osculo fruebatur in tanta vastitate adhaeret lateri comes. Solus ibi,
Abbreviated transcription (Latin):
gauit. Quid illuc solus facẽt. mec̃
inquid loquor. Cui crates. Caue ĩqͥd
rogo ⁊ diligñt attũde ne cũ hoĩe
malo loquaris. lugñtẽ tim̃tẽq
iratũ ⁊ furibundũ custodire solemꝰ:
ne solitudĩe male utat᷑. slemo ẽ
ex in pͥͣ dñtibꝰ qui relinqͥ sibi debe¬
at. tũc .i. mala cõsilia agitant
tũc aũ aliis aut ipis fut᷑a ꝑicła
struũt. tũc cupiditates in ꝓbas or¬
dinãt. tũc quicqͥd aut pudore aut
metu aĩus celabat exponit. tũcan¬
daciã acuit libidinẽ irritat iracũ
dit. Uide gͦ quid de te sꝑem ĩmo
mͥ spõdeã. spes n inct̾i boni nom̃ẽ
tamꝙͣ illo uidñte faciamꝰ nͦ ĩ m̾tto.
Magna ꝑs quippe pcatoꝵ tollitur
si pͤcatori testis assistit. aliꝙ̃ hãt

Expanded text:
gavit: Quid illic solus faceret? « Mecum, gavit: Quid illic solus faceret? « Mecum, inquit, loquor. » Cui Crates: « Cave, inquit, rogo, et diligenter attende, ne cum homine malo loquaris. » Lugentem timentemque, iratum et furibundum, custodire solemus, ne solitudine male utatur. Nemo est ex imprudentibus, qui relinqui sibi debeat. Tunc enim mala consilia agitant, tunc aut aliis, aut ipsis futura pericula struunt, tunc cupiditates improbas ordinant, tunc quidquid, aut pudore aut metu animus celabat, exponit; tunc audaciam acuit, libidinem irritat, iracundit. Vide ergo quid de te sperem, imo quid spondeam mihi. Spes enim incerti boni nomen am illo vidente, faciamus. Nec immerito. Magna pars quippe peccatorum tollitur, si peccatori testis assistit. Aliquem hab
Abbreviated transcription (Latin):
habitacło putaui me romanis
int̾ẽẽ deliciis. Sedebã solus qr
amaritudĩe replet᷑ erã. horrebãt
sacco m̃bra. deformis ⁊ sq̃lida cutis
sitũ ethiopice carnis obdux̾at.
cotidie lacͥme cotidie gemitꝰ ⁊ si qñ
repugnãtẽ sop̃nꝰ ĩminẽs opp̃ssisset
nuda humo uixossa herñcia colli¬
debã. sic ob iehñne metũ tali me
carce̾ ip̃e dãpnau̾am. ⁊ socius factꝰ
scorpionũ ⁊ feraꝵ: sepe choris int̃¬
erã puellaꝵ. psallẽbãt ora ieumi¬
is. ⁊ mẽs desidiis estuabat. ad ihu
pedes iacebam rigabã la. cͥne t̾ge¬
bam ⁊ repugnãtẽ carnẽ uigiliis ⁊
ieumiis cibo crudo utñs ⁊ aqua
fridida cũ coͣcto aͥd sit luxurie mͥ
turbã. qr nõ tuto illi cõmitt̃is. Si
ñ muto suãm fuge młtitudinẽ.
fuge paucitatẽ. fuge ⁊̃ uñ. Nõ hẽo
cũ quo te coĩcatũ uelĩ ⁊ uide qd̾
uidiciũ tui hẽo audeote tͥ cred̾e.
huiꝰ discipłs crates cũ uidiss ado¬
lescñtulũ secreto ambłantẽ ĩtro¬

Expanded text:
habitaculum, putaui me Romanis interesse deliciis! sedebam solus, quia amaritudine repletus eram. horrebam sacco membra deformis, squalida cutis situm Aethiopicquotidie lacrymae, quotidie gemitus; et si quando repugnantem somnus imminens oppressisset, nuda humo vix ossa haerentia collidebam. Sic ob gehennae metum tali me carcere ipse damnaveram, et socius factus scorpionum et ferarum, saepe choris intereram puellarum. Pallebant ora jejuniis, et mens desideriis aestuabat. Ad « Jesu » pedes jacebam, rigabam lacrymis, crine tergebam, et repugnantem carnem vigiliis et jejuniis cibo crudo utens et aqua frigida, cum in cocto aliquid sit luxuriae, mturbam, quia non tuto illi committeris; siNon muto sententiam. Fuge multitudinem, fuge paucitatem, fuge etiam unum. Non habeo cum quo te communicatum velim; et vide quo judicium meum abeat; audeo te tibi credeis discipulus Crates, cum vidisset adolescentulum secreto ambulantem, interro
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ad deffensionẽ tuiꝰlib ciuita¬
ti regni si ꝯtingat cam ab extra¬
uen impugnari pp̃ faciliorem
deffensionem ⁊ tustõm ucile fuit
cis constrtuere iuiam coĩtatem regnis.

Expanded text:
tum ad defensionem cuiuslibet civitatis regni; si contingat eam ab extraneis impugnari, propter faciliorem defensionem et tuitionem utile fuit cis constituere communitatem unam
Abbreviated transcription (Latin):
regno. qd̃ si tũ pͥncipes tyrãniz a¬
ui uell qͣnͣto minoremi hr̃et po¬
tenciani: tanto mag̃ cẽt çipedi¬
ens cuntati Tertia uia ad in¬
uestigand̾ ħidem sumit᷑ ex ꝑte
deffensionis ⁊ remotõis impedi¬
m̃toꝵ hostiũi. uidemꝰ eĩ qd̾ cũ aliqͥ¬

Expanded text:
regno quod si tamen princeps tyrannizare vellet, quanto minorem haberet potentiam, tanto magis esset expediens civitati. Tertia via ad investigandum hoc idem, sumitur ex parte defensionis et remotionis impedimentorum hostium. Videmus e
Abbreviated transcription (Latin):
o gͦ rectores ciuitatũ hr̃e tiuilem
paͣm ut possint cog̾e̾ ⁊ punire no¬
lentes uͥtuose uiũe ⁊ turbantes
pacem ⁊ bonũ stanũ abioꝵ ciuiũ .
Qͣrecũ ꝓũsi in cintate aliqͣ ñ au¬

Expanded text:
Oportet ergo rectores civitatis habere civilem potentiam, ut possint cogere et punire nolentes virtuose vivere, et turbantes pacem et bonum statum aliorum civium. Quare cum perversi in civitate aliqua non au
Abbreviated transcription (Latin):
reqͥrũt᷑ adintam. Sac ntile est ci¬
uitates płes ꝯg̃gari sub imo pͥn¬
oipatu. aut sub imo regno. ut
farssis ⁊ ncliꝰ sibi iniacem sub¬
ueniant qntũ ad ea qͥb indigemꝰ
inruta. Nam sic drũsa membra
corꝑis ñ candẽ actũ hñt ⁊ unũ in¬

Expanded text:
requiruntur ad vitam: sic utile est civitates plures congregari sub uno principatu aut sub uno regno, ut facilius et melius sibi invicem subveniant quantum ad ea quibus indigemus in vita. Nam sicut diversa membra corporis non eundem actum habent, et unum in
Abbreviated transcription (Latin):
secuteñtes ĩ crresi uncãtes. discalcia¬
ti. distracio ecͥs. ñ suspicantes cor¬
coꝵ aduentũ. Qnto d eib̾genter
cxplixrare qñ bostes magnãfcct
dietãsũt fargati. Hñt lassatos cqͦs.¬
eunc ẽ si cos inuad̾e pot̾unt de faci¬
lit̃gautent. Sexco ẜ uegctiũ d dux

Expanded text:
stentes inermes, vacantes, discalcenti, distractis equis, non suspicantes eorum adventum. Quinto debet diligenter explorare quando hostes magnam fecerunt dietam, sunt fatigari habent laxatos equos:tunc enim, si eos invadere poterint, defacili terga vertent. S
Abbreviated transcription (Latin):
unit amanciũcorda. qͣm lociu
uitas exĩtiũ corͣ. qͣr si imicas loci
facit amor unitas cordiũ cos
uiriliores reddit. Septimũ ꝙ
facit hostes potentõres ad reniten¬

Expanded text:
amantum corda, quam loci unitas existentium corpora. Quare si unitas loci facit, amor et unitas cordium eos viriores reddit. Septimum, quod facit hostes potentiores ad reniten
Abbreviated transcription (Latin):
re ꝑ q̃ hostes fũt fortõres ꝯtͣ im¬
pugͣntes Dm̃ ẽ si fint in acie
hostes faciliꝰ se tuent᷑ cm in alio
Nam in transitu fluuioꝵ inter
p̃cipicia mon ciũ ⁊nit̾ difsicul¬
tates maꝵ si ꝯtingat hostes in
incedcro. Qte silotus mneptus
destͣcnsiora si in eo hostes inueĩ¬
ant᷑ reddat cos debłiores ad
blłand̾. Sic lotas aptus fac̃ cos
Dtentõres ad resistend̾  Teruũ¬

Expanded text:
r quae hostes sunt fortiores contra impugnantes. Primum est, si sint in acie hostes facilius se tuentur, quam in alio. Nam in transitu fluviorum inter praecipitia montium, et inter difficultates viarum si contingat hostes in incedere. Quare sicut locus ineptus defensioni, si in eo hostes inveniantur, reddit eosdebiliores ad bellandum: sic locus aptus facit eos potentiores ad resistendum. Ter
Abbreviated transcription (Latin):
osfõ congregare debiles ⁊ ĩsirmos
de eccłia hortariq eos ꝑ totã uiã
huiꝰ uite.iugilant̃q ⁊ strenue eos
custodire ⁊ reg̾e quousꝙ ascẽdãt
nõ cecidissẽt. cũ mille a lat̾e eiꝰ per
custodiã pastoris tuto itin̾e minã¬
tis eos ꝑdesertũ int̾rã uida. It̃ Re.
uida adhuc puer auditis uerbis
legis dnĩ ꝑlecto corã eo deut̃. ꝑt̾ri¬

Expanded text:
officio congregare debiles et infirmos de Ecclesia, et hortari per totam viam hujus vitae, vigilanterque et strenue eos custodire et regere, quousque ascendant eis cecidisset, cum cecidissent a latere ejus per custodiam pastoris tuto itinere minantis eos per desertum in terram Juda? IV Reg. Juda adhuc puer, auditis verbis legis Domini, perlecto coram eo Deuter
Abbreviated transcription (Latin):
caͦns u̾sus horacũ. ĩderisionẽ pro¬
motoꝵ ĩdignoꝵ ait. lud̾e qͥ nescit
ẽ. promittũt medici tctãt fa. fabri.
ꝑassim. scͥbimꝰ indocti doctiq poe¬
mata passim. sicimͦ currimꝰ docti
ocupet excrem̃ scabies. mͥturpe re¬
linqui ⁊ qd nõ didici sane nescire
hodie cdar᷑ honor uilescit ĩturbaci
aput bonos uiros fit ĩdigna digni¬
tas. quã młti mali possidũt. huiꝰ
fauor adulatõis aures p̾ncipũ de¬
iui ab eccł̃ia regalia regũ ⁊ pͥncipũ
bñficia magna illi collata. ñ ĩuenie¬
tur qui accedat ad eiꝰ labores ⁊ oꝑa.
Qrͣe quia onĩs ĩdignitate estica ho¬

Expanded text:
cens versus Horatii in derisionem promotorum indignorum ait: Ludere qui nescit est, Promittunt medici, tractant fabrilia fabri. Scribimus indocti, doctique poemata passim. Sic et modo currimus docti, Occupet extremum scabies; mihi turpe relinqHodie clarus honor vilescit in turba, et apud bonos viros fit indigna dignitas, quam multi mali possident. 143 Hfavor adulationis aures principum deveri ab Ecclesia regalia regum, et principum beneficia magna illi collata, non invenietur qui accedat ad ejus labores et opera. Quare? quia omnes qui in dignitate ec
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ honꝰ scłariũ negotõꝵ minꝰ uacet
offõ suo. tantan. fiduciã debet illi
omĩa nccĩa eis debñtur ab hu̾is quibꝰ
minãtẽ. Edñtes ⁊ bibũtes q̃ ap illoᷤ st̃.
q̃rant᷑ subiifert q̃ apponũt᷑ uobis.
Si gͦ cibũ queris necesse ẽ ut modi¬
citatẽ apł̃ice p̃dicatõis amplectaris
quibꝰ oꝑaris : cibũ erogari. Quomͦ¬
abscond̾e uł d̾ ea q. nõ obsu̾anda
disputare uł qua auͣc. derogabit᷑¬

Expanded text:
 onus saecularium negotiorum minus vacet officio suo. Tanta enim fiducia debet illi omnia necessaria eis debentur, ab iis quibus rminantem. « Edentes et bibentes, quae apud illos sunt . rantur, subinfert: « Quae apponentur vobis. » Si ergo cibum quaeris, necesse est ut modicitatem apostolicae praedicationis amplectaris,quibus operaris, cibum erogari, quomoabscondere, vel de ea, quasi non observanda, disputare. Vel qua auctorit
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ dm̃ ⁊ subditos. S quis sit media¬
tor etꝰ si conu̾sus fu̾it ĩ lupũ ulmer¬
tẽnariũ nõ legrͣ. s sñ custode sub
p̃tertu officii. ⁊⁊ fruolis quib̾dã rõ¬
nibꝰ se tuens: deseuit in subditoᷤ. qui
tñ successit ĩ locũ ⁊ minisfiũ helie.
cui cũ igneo curru ĩsistũte uuͬ rotis
raꝑetur in celũ: ait heliseꝰ pr̃ mi:¬

Expanded text:
subditos. Sed quis sit mediator ejus, si conversus fuerit in lupum et mercenarium, non legitur, sed sine custode, sub praetextu officii frivolis quibusdam rationibus se tuens, desaevit in subditos, qui tamen successit in locum et ministerium Eliae. Cui cum igneo curru insistente quatuor rotis raperetur in coelum, ait Eliseus: « Pat