comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qua deglitiat᷑. Os diaboli. uerba eius sunt.
Uba nͥ euis. inspirationes occulte sunt.
q uib hominum alloquens. occultis urit
cupititatib. Quidam ob in corrigibilem
iniquitatem quia sponte non corrigunt᷑
immundis sp̃itib uexandi traduntur.
Ut arripientes eos demones corporalit̃
habeant potestatem terrorib eorum afflic¬
ti humilt̃ peniteãt ⁊ saluentur. Situt ⁊
apłs cormihiis scͥbens dicit. trad̾e hunis¬
modi sathane in int̾itum carnis. ͭ sp̃c sal¬
uus sit. Utile est enim quos dam peccanteᷤ
ut in anima saluent᷑ sathane corporalit̃
deputari. quatinus ex p̃senti correcticne
futurum iudicium timeant. ⁊ de cet̾o de¬
linquere caueant. Quidam autem potes¬
tati demonum ad emendationem depu¬
tantur. quidam uero despecti ad solam
ꝑditionem tradunt᷑. Nunquam uacat
diabolus adũsus hominem nistum. Ant
enim tͥbulationes cordis illi exaggerat.
aut dolores corporis suscitat. Hinic ẽ. enĩ

Expanded text:
qua deglutiatur. Os diaboli verba ejus sunt; qua deglutiatur. Os diaboli verba ejus sunt; verba vero ejus inspirationes occultae sunt, quibus corda hominum alloquens occultis urit cupiditatibus. Quidam ob incorrigibilem iniquitatem, quia sponte non corriguntur, immundis spiritibus vexandi traduntur ut arripiendi eos daemones corporaliter habeant potestatem, terroribusque eorum afflicti humilientur, et poeniteant ac salventur. Sicut et Apostolus Corinthiis scribens dicit: « Tradite hujusmodi Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus sit . » Utile est enim quosdam peccantes, ut animae salventur, Satanae corporaliter deputari, quatenus ex praesenti correptione futurum judicium timeant, et de caetero delinquere caveant. Quidam autem potestati daemonum ad emendationem deputantur; quidam vero despecti ad solam perditionem traduntur. Nonnunquam diabolus adversus hominem justum aut tribulationes cordis illi exaggerat, aut dolores corporis suscitat. Hinc est quod
Abbreviated transcription (Latin):
citatur. ut exeat abelectis: Non nulliquoꝰ
iam aiuido ore diabolus deuoͣia tͤ. rursus
dinum iudicii occulta miseratione ab eius
ore eripiuntim .⁊ saluti restituuntur.
Nam sepe multos quos antiquus hostis
luxurie uoragine mersos tenuit. potentia
diuina ꝑ penitentiam ab eius faucib trax¬
it. Quomodo de bonorum int̃itu ꝓpħia
dicit electam ẽẽ. diaboli escam. dumali¬
bi scͥptum sit de illo. fenum fic̃ bos come¬
det nisi quod in ocł̃is dĩ fenum sunt. qͥ
electi cibi scłm homines uidentur. ac
ꝑ hoc qui de bouorum numero ꝑeune.
apud homines electi. apud deum fenũ
existunt: Cum diabolus iam deglutis¬
se dr. quemiam ꝑfecto scelere deuoras¬
se uidetira. Fum uͥ quem non degluti¬
uit oꝑis ꝑfectione. sed tempͣtonum il¬
lecebris mordet ut deuoret. ad huc
quasi in maxillis mandit. Unde ⁊ pau¬
lus habet stumlos carnis quib humi¬
liatur. non habet peccandi ꝑtectionẽ.

Expanded text:
citatur, ut exeat ab electis. Nonnulli, quos citatur, ut exeat ab electis. Nonnulli, quos jam avido ore diabolus devoraverat, rursus divini judicii occulta miseratione ab ejus ore diripiuntur, et saluti restituuntur. Nam saepe multos, quos antiquus hostis luxuriae coeno mersos tenuit, potentia divina per poenitentiam ab ejus faucibus traxit. Quomodo de bonorum interitu propheta dicit electos esse diaboli escam , dum alibi scriptum est de illo: « Fenum ut bos comedet , » nisi quod in oculis Dei fenum sunt, qui electus cibus secundum homines videntur. Ac per hoc qui de bonorum numero pereunt, apud homines electi, apud Deum fenum existunt. Tum diabolus jam deglutisse dicitur quem jam perfecto scelere devorasse videtur. Eum vero quem non deglutivit operis perfectione, sed tentationum illecebris mordet ut devoret, adhuc quasi in maxilla mandit. Unde et Paulus habet stimulos carnis quibus humilietur, non habet peccandi perfectionem
Abbreviated transcription (Latin):
auis ꝓcarc̃e meruit. t̾ram ut animal bru
urm. serpens ut huius scl̃i mari in sana
uctetira fluctuatione. Ex eo enim quod ꝑ
menbra sua diabolus oꝑatur sortitur uoca¬
bula. ita ut quod singuli agunt: incitante
illo ipse nominetur ex eo. Quem enim non
ditipit diabolus: unde animal est ut hoc
est ꝑ carnis luxuriam temptat. Unde ser
Quem autem nec sic ilecipit: insidiatur.
unde anis ẽ: hoc ẽ. suꝑbi ⁊ ruina. Undiꝙ:
enim dolos pͣparat quousꝙ inueniat ui¬
ani. ꝑ quam in cantum decipiat. Aliuo
est intrare in mentem cuius aiabolum.
aliud uͦ in habitare. Nam ⁊ incordib scorũ
in greditur. dum malas suggestiones insi¬
nuat. Sed non habitat meis.
quia in suo corpore non eos trañducit.
Qui uero in corpore eius sunt ipsos in ha¬
bitat. quia ipsi sunt templum eius. Et si
surripiat mentib electorum diabolus.
non autem in eis requiescit: sicut incor¬
dib repborum. Nam calore ficd̃i mox ex¬

Expanded text:
avis, pro carcere meruit; terram, ut animal brutum avis, pro carcere meruit; terram, ut animal brutum sit; serpens, ut in hujus saeculi mari insana jactetur fluctuatione. 273 28. Ex eo enim quod per membra sua diabolus operatur, sortitur vocabula: ita ut quod singuli agunt, incitante illo, ipse nominetur ex eo. Quem enim non decipit diabolus? Unde animal est, hoc est, per carnis luxuriam tentat; unde serpQuem autem nec sic decipit, insidiatur ei; unde avis est, hoc est, superbiae ruina. Undique enim dolos praeparat, quousque inveniat viam per quam incautum decipiat. 29. Aliud est intrare mentem cujusquam diabolum, aliud vero inhabitare. Nam et in cordibus sanctorum ingreditur, dum malas suggestiones insinuat; sed non habitat in eis, quia in suo corpore non eos transducit. Qui vero in corpore ejus sunt, ipsos inhabitat, quia ipsi sunt templum ejus. Et si subrepat mentibus electorum diabolus, non autem in eis requiescit, sicut in cordibus reproborum; nam calore fid
Abbreviated transcription (Latin):
ut euadendi aditus pattat: minora potiuis
eligenla sunt: ut maiora uitentur. Diabs
plicat: unde ap tum hominẽ ad petcandts
inspexerit. Ex ea parte homines diabolis¬
temptar: qua eos ꝑ extresctitem humale
facile inclinari ad uitia conspicit. Ut scd̃m
huoris consꝑsionem : adhibeat.⁊ temptati
onem. lege balaam qui in figura diaboli con
laqueos: ex qua sensit eos facilius ẽt lapsu¬
ros. Nam ⁊ qui a quam alicubi deducit. ñ
eam ꝑ aliam partem mittit: nisi ubi impe¬
tum eins intendit. Hullus culpam existimet
quam ex compassione ꝓpͥa sustinet. sed quã¬
tum ualet contra id quod tolerat pugnet.
Nam si compassioni cedit᷑: temptationi
uł uitio nequaquam resistitur. Io dia¬
bolus in sacris eloquis betmoth id ẽ. am¬
mal dr. quia de celis lapsus ad terras citidit.
Id̃o leuiathan id ÷ serpens de aquis: quia
ad alta sustollitur. Et recte his tͥb uocabu¬
lis appeslatur: quia ꝓ suo merito aerem qͣsi

Expanded text:
ut evadendi aditus pateat, minora potius ut evadendi aditus pateat, minora potius eligenda sunt, ut majora vitentur. Diabol applicat unde aptum hominem ad peccandum inspexerit. Ex ea parte homines tentat, qua eos per exercentem humorem facile inclinare ad vitia conspicit, ut secundum humoris consparsionem adhibeat tentatonem . Lege Balaam, qui in figura diaboli contlaqueos, ex qua sentit eos facilius esse lapsuros. Nam et qui aquam alicubi deducit, non eam per aliam partem mittit, nisi ubi impetum ejus intendit. 272 26. Nullus culpam existimet, quam ex conspersione propria sustinet; sed, quantum valet, contra id quod tolerat pugnet. Nam si conspersioni ceditur, tentationi vel vitio nequaquam resistitur. 27. Ideo diabolus in sacris eloquiis Behemoth, id est, animal dicitur, quia de coelis lapsus ad terras cecidit. Ideo Leviathan, id est, serpens de aquis, quia ad alta sustollitur. Et recte his tribus vocabulis appellatur, quia pro suo merito aerem, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
utilitate ꝓdesse. Ut dum illi impediunt᷑:
non ꝓficiant qui docendi sunt. Maligni sp̃s
hoc quodd intra nos mundari cupimus: sine
int̾iiissione temptant iterum sordidare.
ut de intumis puri inueniantur. Codem bsa¬
dimento decipiunt᷑ nunc ꝑdiabolum homi¬
nes: quo ꝑtirplasti in paradiso sunt decepa.
Multis enim uitiorim p̾stigiis mentes rex
ꝓmissis decipit. nnc reb transitoriis quas
netessariis illicit. nunc etiam ipsa in ferm
supplicia quasi leuia ⁊ transitoria suggerit.
quatinus miserorum corda incupiditatem
lascuuamq: dissolua t. secumꝙ ad tartara
ducat. Argumenta machinationum. mal¬
arumq cogitatinum semina. que in corai¬
b hominum diabolus fundit: ita sepe tmdi¬
q captam implicant mentem. utt quacũꝙ
parte ꝓnade. quisq temptauerit : sine
ꝑicło gtire. non possit. Ueluti si iuires hal¬
fac̃e quod si firctis pecces: si non feceris re¬
us ꝑuirii as. Intanto gͦ mali discͥuine.

Expanded text:
utilitate prodesse, ut, dum illi impediuntur, utilitate prodesse, ut, dum illi impediuntur, non proficiant qui docendi sunt. 21. Maligni spiritus hoc, quod intra nos mundare cupimus, sine intermissione tentant iterum sordidare. ut de intimis puri inveniantur. 22. Eodem blandimento decipiuntur nunc per diabolum homines, quo protoplasti in paradiso sunt decepti. Multis enim vitiorum praestigiis mentes reprpromissis decipit; nunc rebus transitoriis, quasi necessariis, illicit; nunc etiam ipsa inferni supplicia, quasi levia, et transitoria, suggerit; quatenus miserorum corda in cupiditatem, lasciviamque dissolvat, secumque ad tartara ducat. 23. Argumenta machinationum malarumque cogitationum semina, quae in cordibus hominum diabolus fundit, ita saepe undique captam implicant mentem, ut ex qua parte evadere quisque tentaverit, sine periculo exire non possit, veluti si jufacere; quod si feceris pecces; si non feceris, reus perjurii sis. In tanto ergo mali discrimine
Abbreviated transcription (Latin):
diabolus incursu pͣt̾ite uite non decipie:
in nonissimis supplantare disponit. Pm¬
de quanuis quisꝙ sit iustus: nunqͣm
tamen necesse est ut sit in hat uita secu¬
rus. sed semꝑ humił taueat. semꝑq ne
in fine cͦaruat sollicinus ꝑtimescat. Dia¬
bolus suis fautorib blanditur. dei uͦ ser
ꝑtemptari. Diabolus scõs omnes nonte¬
nendo possidet: sed temptando ꝑsequit᷑.
Nam quando non in eis intrinsecus regnat:
contra eos extrinsecus pugnat. Et quia in¬
t̃ius amisit dñium : ecc̃ius commnouet
bellum: Tunc contra eum quem possidet
diabolus acͥus seuit. quando se uirtute di¬
uina ab eo expellendum cognoscie. Unde
immundus sp̃c tunc decerpit grauiuis pu¬
erum in quo habitatͣ ÷ quando ad xp̃i imꝑi¬
um exire abeo coactus est. Quod factũ ⁊
ad iob uerbarespicit. ubi in noussimis bee¬
moth caudam suam quasi cedrus astring̃.
tionib insistere: qui possiure ⁊ alis sua

Expanded text:
diabolus in cursu praeteritae vitae non decipit, diabolus in cursu praeteritae vitae non decipit, in novissimis supplantare disponit. Proinde quamvis quisque sit justus, nunquam tamen tutum est ut sit in hac vita securus, sed semper humilis caveat, semperque ne in fine ruat sollicitus bolus suis fautoribus blanditur, Dei servis pertentari. Diabolus sanctos omnes non tenendo poNam quia non in eis intrinsecus regnat, contra eos extrinsecus pugnat. Et qui interius amisit dominium, exterius commovet bellum. 19. Tunc contra eum quem possidet diabolus acrius saevit, quando se virtute divina ab eo expellendum cognoscit. Unde immundus spiritus tunc discerpsit gravius puerum in quo habitabat, quando ad Christi imperium exire ab eo coactus est . Quod factum et ab Job verba respicit, ubi in novissimis Behemoth caudam suam, quasi cedrus, astringittionibus insistit, qui possunt et aliis sua
Abbreviated transcription (Latin):
quando ⁊ qui decipitur sua detͥmenta ñ
sentit. sed tanquam sint uirtutes que sunt
uitia sectatur ⁊ diligit. In ocł̃is carnaliũ
diabolus t̃ribilis est: in ocłis electorum
terror euisu ilis est. Ab in credulis ut
leo timetur. a fortib in fide ut uermis con¬
temintuꝵ atq admomentum ostensus
repellitur. Qui suggestiones diaboli non
recipit: in eius insidias inimmne transit.
Nam fatile in consequenti oꝑe repllituꝵ:
ni pͥma eius oblectamenta respuant᷑. Dia¬
bolus mnim serpens est lubricus. Cuis
si capiti id ẽ pͥme suggestioni non resisti¬
tur: totus in int̃na cordis dum non senti¬
tur illabitur. Temptationum diabolica¬
rum initia tragilia sunt. que si non caue
antua. sed ꝑusum in consuetudinem
transeant: in nouissimis fortit̃ conuales¬
cunt: itaut aut nunquam aut cum dif¬
ficultate uincant᷑. Dum in tota diabolus una:¬
est dictum. Et tu insicdiab̾is calcaneum
eus. Quia nimirum hominem quem

Expanded text:
quando et qui decipitur sua detrimenta non quando et qui decipitur sua detrimenta non sentit, sed, tanquam sint virtutes, quae sunt vitia sectatur et diligit. 13. In oculis carnalium diabolus terribilis est, in electorum oculis terror ejus vilis est. Ab incredulis, ut leo, timetur; a fortibus in fide, ut vermis, contemnitur, atque ad momentum ostensus repellitur. 14. Qui suggestiones diaboli non recipit, in ejus insidias minime transit. Nam facile in consequenti opere repellitur, si prima oblectamenta illius respuantur. Diabolus enim serpens est lubricus, cujus si capiti, id est, primae suggestioni non resistitur, totus in interna cordis, dum non sentitur, illabitur. 270 15. Tentationum diabolicarum initia fraantur, sed per usum in consuetudinem transeant, in novissimis fortiter convalescunt, ita ut aut nunquam aut cum difficultate vincantur. Cum in tota vita diabolus praeest dictum : Et tu insidiaberis calcaneo ejus; quia nimirum hominem quem
Abbreviated transcription (Latin):
non habens cor. Sed ido columba: quia
simplex. ido autem non habens cor: qͥa
ignara prudentie. Sepe fraus sathane
scõrum cordib aꝑitirr. quando ꝑspeciẽ
licum errorem ⁊ uititum cognoscant: ac
solicite caueant. Discretio sc̃orum tanta
cẽ debet: ut int̃ bonum ⁊ malum p̃ditira¬
none diuidicent. ne eos diabolus ꝑspeciẽ
ne de se iuidicant sc̃i: quando tos ułs fal¬
latiam demonum ⁊ temptamenta facit in¬
tellig̃ẽ. Multi decipiunt᷑ adiabolo. ⁊ igno¬
rant se ẽẽ deceptus osee ꝓpħe testimonio
declarante. Comeder̃t inquit alieni robur
euis. ⁊ ipse ignorauit. Aliem nanꝙ ma¬
ligni sp̃c significant᷑. Qui uirtutes mei.¬
tis comedunt. sed hoc corda neglegenti¬
um non intelligunt. Lanquam mermis
diabolus uincit᷑: quando de aꝑta iniqui¬
tate hominem deprauare conat᷑. Arma¬
tus uͦ tunc incedit: dum ꝑ speciem sc̃ita¬
tis ⁊ uirtutis ea que sc̃a sunt destruunt᷑.

Expanded text:
non habens cor . Sed ideo columba, quia non habens cor . Sed ideo columba, quia simplex; ideo autem cor non habens, quia ignara prudentiae est. 9. Saepe fraus Satanae sanctorum cordibus aperitur, quando per speciem licum errorem interius cognoscant, ac sollicite caveant. 10. Discretio sanctorum tanta esse debet, ut inter bonum et malum praediti ratione dijudicene de se 269 judicant sancti, quando ab eis Deus fallacia daemonum tentamenta facit intelligi. 11. Multi decipiuntur a diabolo, et ignorant se esse deceptos, Oseae prophetae testimonio declarante: Comederunt, inquit, alieni robur ejus, et ipse ignoravit . Alieni namque maligni spiritus significantur, qui virtutes mentis comedunt; sed hoc corda negligentium non intelligunt. 12. Tanquam inermis diabolus vincitur, quando aperta iniquitate hominem depravare conatur; armatus vero tunc incedit, dum per speciem sanctitatis et virtutis ea quae sancta sunt destruit,
Abbreviated transcription (Latin):
di sunt non nisi temptari d̾s iuste ꝑ mit¬
tit. Unde etiam in libris regum de diabs¬
lo scͥptum est quia sp̃c dm̃ malus irruit
in saul. Ubi iuste queritur. Si dm̃. cur
malus. si malus cur cdm̃: ged duob ũbis
comp̃hensa est ⁊ dĩ potestas iusta.⁊ diaboli
noluitas iniusta. Nam sp̃e malus ꝑ neqͥs¬
ptam iustissimam potestatem. Diabolus
non est immissor. sed iicentor potius uiti¬
orum. Neq enim alibi concupiscentie fo¬
menta fuctendit. nisi ubi pͥus praue cogi¬
tationis delectanones aspexerit. Que si a
nobis sꝑuunt᷑. sine dubio ille confusus ab¬
scedit. Statimq frangunt᷑ iacła concupis¬
centie eius. contempteqz iacent ⁊ sine lu¬
ce faces illuis. Sollicite hostis insidias in¬
telligẽ parit ⁊ cau̾e dei seruum oportet.
sicq in innocentia uite existere simplicẽ:
ut oporteat cum simplicitate ẽẽ prudẽ¬
tem. Qui prudentiam simplicitati ñ mis¬
ret: iuxta ꝓpłiam columba est seducta.

Expanded text:
di sunt, non nisi tentari Deus juste permitdi sunt, non nisi tentari Deus juste permittit. 6. Unde etiam in libris Regum de diabolo scriptum est quia Spiritus Domini malus irruebat in Saul . Ubi juste quaeritur: si Domini, cur malus? si malus, cur Domini? Sed duobus verbis comprehensa est et Dei potestas justa, et diaboli voluntas injusta. Nam spiritus malus per nequisptam justissimam potestatem. 268 7. Diabolus non est immissor, sed incentor potius vitiorum. Neque enim alibi concupiscentiae fomenta succendit, nisi ubi prius pravae cogitationis delectationes aspexerit; quas si a nobis spernimus, sine dubio ille confusus abscedit; statimque franguntur jacula concupiscentiae ejus: Contemptaeque jacent, et sine luce faces illius. 8. Sollicite hostis insidias intelligere pariter, et cavere Dei servum oportet; sicque in innocentia vitae existere simplicem, ut tamen oporteat cum simplicitate esse prudentem. Qui prudentiam simplicitati non miscet, juxta prophetam, columba est seducta,
Abbreviated transcription (Latin):
amplius temptat electos diabolus. quamdi
uoluntas ꝑmittit. Temptando autem. scorũ
ꝓfectib seruit. Et si nolens. ittilitati tam̃
scõrum seruit diabolus. quando eos temp¬
tationib suis non decipit. sed potits eru¬
dit. Nam temptationib quas ille ad huma
Insidie diaboli atq astutie quaruis hucatꝙ
illuc querentis quem deuoret diffundant᷑:
a potestate tamen diuna non egͣdiuut᷑. ne
tantum noceant quantum maliciose con¬
tendunt. Nam quando scõrum nuirtus
tanta tolerare potuisset. si suꝑna dispen¬
satio pio mocdamine nequitiam demonum
non refrenaret: Et licet iiabolus tempta¬
tionem iustorum semꝑ inferre cupiat. ta¬
men si adło potestatem non acceꝑit. nullate¬
uus adipisci potest quod appette. Unde et
omnis uobantas diaboli innista est: sedta¬
men ꝑniitente dõ omĩs potestas nista. Et
se temptare quoslibet iniuste appetit.
sed eos qui temptandi sunt ꝓ ut temptan¬

Expanded text:
amplius tentat electos diabolus quam Dei amplius tentat electos diabolus quam Dei voluntas permittit. Tentando autem, sanctorum profectibus servit. 4. Etsi nolens, utilitati tamen sanctorum servit diabolus, quando eos tentationibus suis non dejicit, sed potius erudit. Nam tentationes, quas ille ad humanInsidiae diaboli, atque astutiae, quamvis huc atque illuc quaerentes quem devorent diffundantur , a potestate tamen divina non egrediuntur, ne tantum noceant, quantum malitiose contendunt. Nam quomodo sanctorum virtus tanta tolerare posset, si superna dispensatio pio moderamine nequitiam daemonum non frenaret? Et licet diabolus tentationem justis semper inferre cupiat, tamen, si a Deo potestatem non acceperit, nullatenus adipisci potest quod appetit. Unde et omnis voluntas diaboli injusta est, et tamen, permittente Deo, omnis potestas justa. Ex se enim tentare quoslibet injuste appetit, sed eos, qui tentandi sunt, et prout tentan
Abbreviated transcription (Latin):
alienari a xp̃oquia talia pati tur: sed ma¬
gis ꝓ hoc co comendabilem se ẽẽ estimet.
si dum ħ pati t᷑ laudet deum potius. ñ
accuset. Admagnam utilitatem diuino
iudicio mens iusti diũsis passionum temp¬
tationib agitatuꝵ. ꝑ quib si gr̃as egertt. sue¬
ꝙ tulpe quod tali dignus sit reputauerte.¬
hoc quod passione tolerat ei ꝓuftrtib repu¬
cabituꝵ. qui ⁊ diuinam cognoscit iusticiã.
⁊ suam culpam intelligit .u. De temp¬
ultis calamitatum tacionibus¬
iusti in hac uita pulsatur. Unde ⁊ͦopor¬
tec hoc ab scło funditus euelli. quo ⁊ eĩ¬
nis careat. ⁊ fixam illi securitatem inue¬
niat. Int̃ has penas quas uistiul in corpe
patit᷑. atq eas quas mente ꝑ fraudem diabo¬
li toleratanultum int̃ est. Nam grauius fert
quas int̾uis luget. quam eas quas ext̃ius susti¬
net. Has enim ⁊ loco euitat ⁊ tempore. illas
nec loco potest euitare nec tempore. Non

Expanded text:
alienari a Christo, quia talia patitur; sed maalienari a Christo, quia talia patitur; sed magis per hoc Deo commendabilem se esse existimet, si, dum haec patitur, laudet Deum potius, non accuset. 5. Ad magnam utilitatem divino judicio mens justi diversis passionum tentationibus agitatur, pro quibus si Deo gratias egerit, suaeque culpae, quod talihoc quod ex passione tolerat ei pro virtutibus reputabitur, quia et divinam agnoscit justitiam, et suam culpam intelligit. Justultis calamitatum tenjusti in hac vita pulsatur, unde et optat ab hoc saeculo funditus evelli, quo et aerumnis careat, et fixam illic securitatem inveniat. 2. Inter eas poenas quas justus in corpore patitur, atque eas 267 quas mente per fraudem diaboli tolerat multum interest. Nam gravius fert, quas interius luget, quam eas quas exterius sustinet. Has enim et loco evitat, et tempore: illas nec loco potest evitare, nec tempore. 3. Non
Abbreviated transcription (Latin):
infiagellis di peccator homo non
debẽt. quia marime ꝑ hoc quod corri¬
pitur emendat᷑. Unusquisq autem
tunc leuius portat quod patitur. si sua
discusserit mala ꝓ quib illi in fertur
retbutio iusta. Discat non murmura¬
re qui uale patitun. etiam si ignorat
cur mala patiatur. Et ꝑ hoc iuste se pa¬
ti arbitretur ꝑ quod ab illo iudicatirr:
cuius nunquam inusta indicia sunt.
Qui flagella sustinet.⁊ contra dm̃ mur mu¬
rat: iusticiam iudic̃atis accusat. Quiuͦ
se cognoscit a iusto iudice pati quod sustinet.
etiam si ꝓ quo patitur ignoret. ꝑ hoc iam
iustificat᷑: ꝑ quod ⁊ seipsum accusat. ⁊ d̃ĩ
iustitiam laudat. Dum ex reb ꝓsꝑis uti¬
lia uuistus exempla p̃stat hominib neces¬
se est it̃um eum ⁊ adũ̾sitatib tangi. qua¬
tinus eius patientia comꝓbetur. Ut de¬
nuo fortitudinis documenta ex eo sumant.
qui ꝑsꝑitatis eius temꝑantiam agnoue¬
runt. Qui passionib auime insidiante
adũsario truciatur. non iccirto se credat

Expanded text:
flagellis Dei peccator homo non debet, quia maxime per hoc quod corripitur, emendatur. Unusquisque autem tunc levius portat quod patitur, si sua discusserit mala, pro quibus illi infertur retributio justa. Discat non murmurare qui mala patitur, etiamsi ignorat cur mala patitur; et per hoc juste se pati arbitretur, pro eo quod ab illo judicatur cujus nunquam injusta judicia sunt. Qui flagella sustinet, et contra Deum murmurat, justitiam judicantis accusat. Qui vero se cognoscit a justo judice pati, quod sustinet, etiam si pro quo patitur ignoret, per hoc jam justificatur, pro quo et seipsum accusat, et Dei justitiam laudat. 3. Dum ex rebus prosperis utilia justus exempla praestat hominibus, necesse est eum iterum et adversitatibus tangi, quatenus ejus patientia comprobetur, ut denuo fortitudinis documenta ex eo sumant, qui prosperitatis ejus temperantiam agnoverunt. 4. Qui passionibus animae insidiante adversario cruciatur, non idcirco se credat
Abbreviated transcription (Latin):
tum animi appecitum. cui non fuffi¬
cit donum quod meruit. nisi inde
ant laudles aut lucra damnanda qͤsi¬
erit. Int̾dum uirtutes uitia gignunt.
dum aliquando ꝓ temꝑe oportu no
minime laxantuur. Sic a fre. ut que
congruo loco uirtutes sunt: ucon¬
gruo uitͥa deputent᷑. Ueluti si ꝓ fra

Expanded text:
tum animi appetitum, cui non suffitum animi appetitum, cui non sufficit donum quod meruit, nisi inde aut laudes aut lucra damnanda quaesierit. 2. Interdum virtutes vitia gignunt, dum aliquando pro tempore opportuno minime relaxantur. Sicque fit, ut quae congruo loco virtutes sunt, incongruo vitia deputentur, veluti si
Abbreviated transcription (Latin):
sicut uirtus uirtute concipit᷑. Ex uitio
dum non euitauit adult̾iũ. ꝑpetͣuit.
ihomicidium. Item uirtute uirtus
concipitur. sicut ꝑ uirtutẽ euangłice
p̃dicationis. uirtutem martyrii apłi.
meruerunt. In cordib scłarit᷑ unuentiũ
inuicem sibi succedunt uitia. ut dum u.¬
num abierit. succedat aliud: iuxta iohel
ꝓpħae testimomũ qui ait. Residuum eruc
ce comedit locusta. ⁊ residuum locuste
comedit brucus. ⁊ residuum bruci co¬
medĩ rubigo. ꝓhoc gͦ ista sub uitiorũ
allegoria colliguntur. quia sequit᷑. Ex¬
ꝑgiscuim ebrii ⁊ flete. Aliquando uti¬
lit̃ peccatur in minimis uitiis ut maio¬
rautilius caueant᷑. Lege paulum apłm
imora ꝑ mittentem peccata. ne maiora
ꝑ petrentur. Neracit᷑ antẽ sanaut᷑ uitia.
que uirtutib non uitiis excluduntur.
Quorundã autẽ quedã latentia tunc
appareut. quando mn aliis uitiis desi¬
Nterdum ⁊ male use uirtutes. ex se
uitia gignunt. Quod fit ꝑ immod̾a¬

Expanded text:
sicut virtus virtute concipitur. Ex vitio sicut virtus virtute concipitur. Ex vitio dum non evitavit adulterium, perpetravit et homicidium. Item virtus virtute concipitur, sicut per virtutem evangelicae praedicationis virtutem martyrii apostoli meruerunt. In cordibus saeculariter viventium invicem sibi succedunt vitia, ut dum unum abierit, succedat aliud, juxta Joel prophetae testimonium, qui ae comedit locusta, et residuum locustae comedit brucus, et residuum bruci comedit rubigo . Per id ergo ista sub vitiorum allegoria colliguntur, quia sequitur: Expergiscimini, ebrii, et flete. Aliquando utiliter peccatur in minimis vitiis, ut majora utilius caveantur. Lege Paulum apostolum minora permittentem peccata, ne majora perpetrentur. Veraciter autem sanantur vitia quae virtutibus, non vitiis, excluduntur. Quorumdam autem quaedam latentia vitia tunc apparent, quando ab aliis vitiis desi1. Interdum et male usae virtutes ex se vitia gignunt: quod fit per immodera
Abbreviated transcription (Latin):
etiam nolens stimulosa. Non nulli non an¬
tea in errorem uitiorum labunt᷑. nisi pͥus
int̾iores rationis ꝑdiderint ocłos. Sicuti
sanson non antea ab allophilis ad erroris
ligatus est machinam. nisi postquam ei
sunt lumina ocłorum extincta. Quidam
uagante mentis ratione . uitiorum suꝑ¬
antur in cursu. sicq deinde intentionẽ
bonorum oꝑum ꝑdunt. Sicut rex babi¬
lonis. in ocłos sedechie pͥus filios ipsius
intfecit. ⁊ sic postea ocłos euis euulsit.
de ꝑ hoc post multorum oꝑum consue¬
udinem et int̾eptionẽ bonorum. ꝑit
quorundam ⁊ ratio.xxxiii. Hnod ex ĩ¬
ic ciis uicia & ex uͥtutib ultutes
gignuntur ex peccato pecata: oriat᷑
ut dum non euitantur parua. inceda¬
ur in maximis. ⁊ dum defenduncur
adinissa uec lamentantur ex flagitio ad
suꝑbiam itur. Unde fit. ut duplicati
sit tͥminis reus. qui ⁊ ad mittit scelera
yuoluntatem. ⁊ defendit ea ꝑ contuma¬
ae cumorem. Sic uitio uitium gignit᷑.

Expanded text:
etiam nolens stimulosa. 7. Nonnulli non anetiam nolens stimulosa. 7. Nonnulli non antea in errorem vitiorum labuntur, nisi prius interioris rationis perdiderint oculos, sicuti Samson non antea ab Allophylis ad erroris ligatus est machinam, nisi postquam ei sunt lumina oculorum exstincta . 8. Quidam, vegetante mentis ratione, vitiorum superantur incursu, sicque deinde intentionem bonorum operum perdunt. Sicut rex Babylonis in oculis Sedeciae prius filios ipsius interfecit, et sic postea oculos ejus evulsit, ac per hoc post malorum operum consuetudinem et interemptionem bonorum, perit quorumdam et ratio. CAPUT XXXIII. Quod ex vitiis vitia, et ex virtutibus virtutes gignuntur ex peccato peccata, ut dum non evitantur parva, incidatur in maximis; et dum defenduntur admissa, nec lamentantur, ex flagitio ad superbiam itur . Unde fit ut duplicati sit criminis reus, qui et admittit scelera per voluntatem, et defendit ea per contumaciae tumorem. Sic vitium vitio gignitur,
Abbreviated transcription (Latin):
statim uitiorum traditur potestati.
uNum patit᷑ in festa uitia. reũtendo un¬
de c̾ędit᷑ respiscat. Et si sancti toto annisu
contendunt suꝑare uitia nec extinguuie
quid agunt ii qui non solum non odiunt.
seo toto ea amore sectantur: Satis deli¬
cate se palpat. qui uult sine labore suꝑ¬
are uitia. dum peccati legem quam sibi
ddeseruiendo uitiis fecit. sine uolentia
doloris resecare non possit. ꝑfecte renuis¬
tiat uitia. qui occasionẽ euitat in ꝑpcm̃¬
do peccata. Nam si uelis cantumdẽ nou
pectare. ⁊ data occasione peccaueris. il
tibi ⁊ rens ⁊ iudex es: qui ⁊ cõmissa danis¬
nas. et damnata cõmitris. Se autem nili¬
suos in se faciunt relabi auctores. Nã
si unum uitium districte uitetur. ⁊ ales
neglegant᷑: in anis labor est. Non eni
pocest inunius obseruatione uirtutis
torut̃ ꝑ durare: cui alia uitia csamͥnant᷑
incorde. Nonnunquam hominem sua
uitia ꝑ sequũt᷑. quia nimirum qui pͥus
uolendo ea sibi fecit socia: postea sentit

Expanded text:
statim vitiorum traditur potestati, ut dum patitur infesta vitia, revertendo, unde ceciderat resipiscat. 2. Et si sancti toto nisu contendunt superare vitia, nec exstinguunt, quid agunt hi qui non solum non odiunt vitia, sed toto ea amore sectantur? 3. Satis delicate se palpat qui vult sine labore vitia superare, dum peccati legem, quam sibi deserviendo vitiis fecit, sine violentia doloris resecare non possit. 4. Perfecte renuntiat vitio, qui occasionem evitat in perpetrando peccato. Nam si velis tantumdem non peccare, et data occasione peccaveris, tu tibi et reus, et judex es, quia et commissa damnas, et damnata committis. Se autem judisuos in se faciunt relabi auctores. Nam si unum vitium districte vitetur, et alia negligantur, inanis labor est. Non enim potest in unius observatione virtutis fortiter perdurare, cujus alia vitia dominantur in corde. 6. Nonnunquam hominem sua vitia persequuntur, quia nimirum qui prius volendo ea sibi fecit socia, postea sentit
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃e psalmista dicit. In curuatus
sum. & huimiliatus sum usq quaq
Quorum culpam quoq ꝑsemet¬
ipsam ueritas repbans ait. Sem̃
autem quod in spinis cecidit. hi
fructum. Lippus uero est: cuius
quidem ingenium ad cognitionẽ
ueritatis emicat. sed tamen hoc
carnalia oꝑa obscurant. In lippis
quippe ocłis pupille sane sunt:
sed humore defluente. in firmi¬
tate palpebre grossescunt. Quo¬
rum quia in fusione crebro atc̃i¬
tur: etiam acies pupille uitiat᷑
Et sunt non nulli quorum sen¬
sus carnalis uite oꝑatio sautiat.
qui uide recta subtilit̃ ꝑ ingeniũ
pot̾ant: sed usu prauorum actu¬
um caligant. Lippus itaq est:
cuius sensum natura exacuit.
sed conuersionis pͣuitas confun¬
dit. Cui bñ ꝑ angłm dicit᷑. Colli¬
rio mungue ocłos tuos ire

Expanded text:
specie Psalmista dicit: Incurvatus specie Psalmista dicit: Incurvatus sum et humiliatus sum usquequaque . Quorum culpam quoque per semetipsam Veritas reprobans, ait: Semen autem quod in spinis cecidit, hi fructum . Lippus vero est, cujus quidem ingenium ad cognitionem veritatis emicat, sed tamen hoc carnalia opera obscurant. In lippis quippe oculis pupillae sanae sunt, sed humore defluente infirmatae palpebrae grossescunt; quorum, quia infusione crebro atteruntur, etiam acies pupillae vitiatur. Et sunt nonnulli quorum sensum carnalis vitae operatio sauciat, qui videre recta subtiliter per ingenium poterant, sed usu pravorum actuum caligant. Lippus itaque est, cujus sensum natura exacuit; sed conversationis pravitas confundit. Cui bene per angelum dicitur: Collyrio inunge oculos tuos ut
Abbreviated transcription (Latin):
quibdam in quisitionib plusquã
necesse est exercentes. exnimia
subtilitate fallunt᷑. Unde hic quoq:
subdit᷑. uł grandi ⁊ torto naso. Nasuis¬
et enum grandis et tortus est: discre¬
tionis subtilitas immod̾ata Que dũ
plusquam debet excreuerit :
adionis sue rectitudinẽ ip̃a con¬
sundit. Fracto autem pede uł ma¬
nu est: qui uiam di ꝑg̃e ommimͦ
non ualet. atq: a bonis actib fun¬
ditus exors uacat : quatinus hec
non ut cladus saltem cum in fir¬
mitate teneat. sed ab his omuim
alienus existat. Gybb uͦ est. quẽ
terrene sollicitudims pondus de¬
pͥmit. neunquam ad suꝑna respi¬
ciat: sed solis his qui in infimis
caltur intendat. Qui &e si quando
aliquid ex bono patrie celestis audi¬
erit. ad hoc nimirum ꝑuerse ꝯsu¬
etudinis pondere p̃grauatus cor¬
dis faciem non atcollit: quia cogi¬
tationis statum erigẽ non ualet.
quem t̾rene usus sollicitudinis
curuum tenet. Ex horum quippe

Expanded text:
quibusdam inquisitionibus plus quam quibusdam inquisitionibus plus quam necesse est exercentes, ex nimia subtilitate falluntur. Unde hic quoque subditur: Vel grandi et torto naso. Nasus enim grandis et tortus est discretionis subtilitas immoderata, quae dum plus quam decet excreverit, actionis suae rectitudinem ipsa confundit. Fracto autem pede vel manu est, qui viam Dei pergere omnino non valet, atque a bonis actibus funditur exsors vacat, quatenus haec non ut claudus saltem cum infirmitate teneat, sed ab his omnimodo alienus existat. Gibbus vero est quem terrenae sollicitudinis pondus deprimit, 12 ne unquam ad superna respiciat, sed solis his quae in infimis calcantur intendat. Qui et si quando aliquid ex bono patriae coelestis audierit, ad hoc nimirum perversae consuetudinis pondere praegravatus, cordis faciem non attollit, quia cogionis statum erigere non valet, quem terrenae usus sollicitudinis curvum tenet. Ex horum quippe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑg̃e debeat aspicit. sed ꝑ in firmita¬
tem mentis. uite uiam ꝑfecte non
ualet tenere. quam uidet. quia ad
uirtutis statum᷑ fluxa ꝯsuetudo non
erigit᷑ : quo desid̃ium in nititur.
illuc gressus oꝑis efficacit᷑ non sequ¬
unt᷑. Hinc et enim paulus dicit.
Remissas manus et dissoluta genu¬
a erigite. et gresus rectos facite
pedib ur̃is. ut non quis claudicans
erret. magis autem sanet᷑. Paruo
autem naso est: qui ad tenendam
mensuram discretionis idoneus
non est. Naso quippe odores f ͤ torẽ¬
q discernimus. Recte gͦ ꝑ nasum.
discretio exprimit᷑. ꝑ quam uirtu¬
tes eligimus. delicta repbamus. Unde
et in laude sponse dicit᷑. Nasus tu¬
us sacut turris que est in libano.
Quia minirum sc̃a eccl̃a. que ex cau¬
sis singulis temptam̃ta ꝓdeant ꝑ
discretionem conspicit. ⁊ uentura
uitiorum bella exalto dep̃hendit.
Sed sunt non nulli. qui dum esti¬
mari ebetes nolunt: sepe se in

Expanded text:
pergere debeat aspicit, sed per infirmitapergere debeat aspicit, sed per infirmitatem mentis, vitae viam perfecte non valet tenere quam videt, quia ad virtutis statum dum fluxa consuetudo non erigitur, quo desiderium innititur, illuc gressus operis efficaciter non sequuntur. Hinc enim Paulus dicit: Remissas manus et dissoluta genua erigite, et gressus rectos facite pedibus vestris, ut non claudicans quis erret, magis autem sanetur . Parvo autem naso est, qui ad tenendam mensuram discretionis idoneus non est. Naso quippe odores fetoresque discernimus. Recte ergo per nasum discretio exprimitur, per quam virtutes eligimus, delicta reprobamus. Unde et in laude sponsae dicitur: Nasus tuus sicut turris quae est in Libano , quia nimirum sancta Ecclesia quae ex causis singulis tentamenta prodeant, per discretionem conspicit, et ventura vitiorum bella ex alto deprehendit. Sed sunt nonnulli qui dum aestimari hebetes nolunt, saepe se in
Abbreviated transcription (Latin):
re audeat: si quod in se ad huc uiti¬
um damnabiliter regnat. ne is
quem cͥmen de prauat ꝓpͥum: intceᷤ¬
sor fieri appetat ꝓculpis aliorum.
inc & enim suꝑna uoce ad mo¬
ysendicit᷑. Loquere ad a.xi¬
aron. homo de semine tuo ꝑ faimi¬
lias qui habuerit macłam. non of¬
feret panes d̃o suo. nec accedet ad
ministerium eius. Ubi et repen¬
te sub iungit᷑. Si cecus fuerit. si
claudus. si uel paruo uł grandi
et torto naso. si fracto pede. si manu.
si gibb. si lippus. si albuginem ha¬
bens in oculo. si iugem scabiem. si
impetiginem in corpore. uł pondero¬
sus. Cecus quippe est: qui suꝑne¬
lumen contemplationis ignorat. qui
p̃sentis uite tenebris p̃ssus. dum ueꝵ¬
turam lucem ne quaquam diligendõ
conspicit: quo gressum oꝑis porrigat
nescit. Hinc et enim. ꝓpħante anna
dicit᷑. Pedes scõrum suorum serua¬
bit. et impii in tenebris conticescent.
Claudus uero ẽ: qui quidem quo

Expanded text:
re audeat, si quod in se adhuc vitire audeat, si quod in se adhuc vitium damnabiliter regnat, ne is quem crimen depravat proprium, intercessor fieri appetat pro culpis aliorum. Hinc etenim superna voce ad Moysen dicitur: Loquere ad Aaron: Homo de semine tuo per familias qui habuerit maculam, non offeret panes Domino Deo suo, nec accedet ad ministerium ejus . Ubi et repenterium eius si caecus fuerit si claudus si vel parvo vel grandi et torto naso si fracto pede si manu si gibbus si lippus si albuginem habens in oculo si iugem scabiem si inpetiginem in corpore sus . Caecus quippe est, qui supernae contemplationis lumen ignorat; qui praesentis vitae tenebris pressus, dum venturam lucem nequaquam diligendo conspicit, quo gressus operis porrigat nescit. Hinc etenim prophetante Anna dicitur, Pedes sanctorum suorum servabit, et impii in tenebris conticescent . Claudus vero est qui quidem quo
Abbreviated transcription (Latin):
qui sibi iratus. nobis uero est in cogni¬
tus ducat: ꝓtinus respondemus.
Ad int̃cedendum uenire non possu¬
mus: quia familiaritatis ens noticiã
non habemus. Sigͦ homo apud ho¬
minem de quo minime p̃sumit fie¬
ri int̃cessor erubescit. qu a mente
apud dñm int̃cessionis locum ꝓ po¬
pulo arripit. qui familiarem se eius
gr̃e esse ꝑuite meritum nescit:
Aut ab eo quomͦ aliis uem am pos¬
tulat. qui utrum sibi sit placatus
ignorat: Qua in re est adhuc ali
ud sollicius formidandum. ne qui
placare posse iram credit᷑: hanc
ipse ex ꝓpͥo reatu mereat᷑. Cunctie¬
nim liquido nouimus. quia cum
is displicet ad int̾cedendum mitti¬
tur: irati animus ad det̾iora ꝓuo¬
cat᷑. Quigͦ adhuc desideriis tͣremꝰ
astringitur: caueat ne districtii¬
ram iudicis grauiꝰ accendens. dũ
loco delectat᷑ głe. fiat subditis au¬
ctor ruine. Sollert̃ gͦ se quisq me¬
tiat᷑. ne locum regiminis assume¬

Expanded text:
qui sibi iratus, nobis vero est incogniqui sibi iratus, nobis vero est incognitus, ducat, protinus respondemus: Ad intercedendum venire non possumus, quia familiaritatis ejus notitiam non habemus. Si ergo homo apud hominem de quo minime praesumit fieri intercessor erubescit, qua mente apud Deum intercessionis locum pro populo arripit, qui familiarem se ejus gratiae esse per vitae meritum nescit? 11 Aut ab eo quomodo aliis veniam postulat, qui utrum sibi sit placatus ignorat? Qua in re adhuc aliud est sollicitius formidandum, ne qui placare posse iram creditur, hanc ipse ex proprio reatu mereatur . Cuncti enim liquido novimus, quia cum is qui displicet ad intercedendum mittitur, irati animus ad deteriora provocatur. Qui ergo adhuc desideriis terrenis astringitur, caveat ne districti iram judicis gravius aloco delectatur gloriae, fiat subditis auctor ruinae. Solerter ergo se quisque metiatur, ne locum regiminis assume
Abbreviated transcription (Latin):
tem corpus. nec ualde ꝑ contumeliã
repugnat sp̃e. qui ad aliena cupien¬
da non deducit᷑ sed ꝓpͥa largit᷑. qui
ꝑ pietatis uiscera citiꝰ ad ignoscendũ
flectit᷑. sed numquam plusquam de¬
ceat ignoscens: ab arce rectitudinis
inclinat᷑. qui nulla illicita ꝑpetrat.
sed ꝑpetrata ab alis ut ꝓpͥa deplorat.
qui ex affectu cordis. aliene in firmi¬
tati compatit᷑. sicq in bonis ꝓximi
sicut in suis ꝓfectib letat᷑. qui ita
se imitabilem cet̾is in cunctis que
agit in sinuat. ite int̃ eos non habeat
quod saltem de transactis erubes¬
cat. qui sic studet uiuere. ut ꝓximo¬
rum quoq: corda arentia doct̃ne
ualeat fluentis irrigare. qui oratio
nis usu et exꝑimento iam didicit.
quod optiñe a dño que poposcerit
possit. cui ꝑ effectus uocem iam que¬
si specialit̃ dicit᷑. Ad huc loqtiente
te dicam. ecce assum. Si enim fortas¬
se quis reniat. ut ꝓse ad int̃cedendũ
nos apud potentem quempiam uirũ

Expanded text:
tem corpus, nec valde per contumeliam tem corpus, nec valde per contumeliam repugnat, qui ad aliena cupienda non ducitur, sed propria largitur; qui per pietatis viscera citius ad ignoscendum flectitur, sed nunquam plusquam deceat ignoscens, ab arce rectitudinis inclinatur; qui nulla illicita perpetrata, sed perpetrata ab aliis ut propria deplorat; qui ex affectu cordis alienae infirmitati compatitur: sicque in bonis proximi, sicut in suis profectibus laetatur; qui ita se imitabilem caeteris in cunctis, quae agit insinuat, ut interius non habeat quod saltem de transactis erubescat, qui sic studet vivere ut proximorum quoque corda arentia doctrinae valeat fluentis irrigare; qui oranis usu et experimento jam didicit, quod obtinere a Domino quae poposcerit, possit, cui per effectus vocem jam quasi specialiter dicitur: Adhuc loquente te, dicam, Ecce adsum . Si enim fortasse quis veniat, ut pro se ad intercedendum nos apud potentem quempiam virum,
Abbreviated transcription (Latin):
si ormino re dim nitit᷑: caueat ne accep¬
tam pe. Quo cumam in sudariũ
ligans. de eius occultatione iudicet᷑
Pecuniam quippe in sudario ligare
est : ꝑcepta dona sub otio lenti tor¬
poris abscondẽ. At contra iste cum
regimen appetit : attendat ne ꝑ
exemplum praui oꝑis. phariseorum
more. ad ingressum regni tenden¬
tib. oli staculum fiae. qui iuxta ma¬
gistri uocem. nec ip̃i intrant. nec
alios intrare ꝑmittunt. Cui consi¬
isandum quoq est: quia cum cau¬
sam populi electus p̃sul suscipit qͣ¬
si ad egrum medicus accedit. Si gͦ
ad huc eius moꝑe passiones u¬
uunt. qua p̃sumptione ꝑcussum
med̾i ꝓꝑat. qui in facie iuilnus poitat:
exemplum inuendi ꝑtrahi. qui cun¬
ctis carnis passionib moriens iam sp̃u¬
alit̾ uiuit. qui ꝓsꝑa mundi postponit.
qui nulla ad uersa ꝑtimescit. qui sola
in t̾na desicdat. Cuius intentiomi bñ
congruens nec omnino ꝑ in becillita¬

Expanded text:
si omnino renititur, caveat ne accepsi omnino renititur, caveat ne acceptam pecuniam in sudarium ligans, de ejus occultatione judicetur . Pecuniam quippe in sudario ligare, est percepta dona sub otio lenti torporis abscondere. At contra, iste cum regimen appetit, attendat ne per exemplum pravi operis, Pharisaeorum more, ad ingressum regni tendentibus obstaculum fiat: qui juxta Magistri vocem nec ipsi intrant, nec alios intrare permittunt. Cui considerandum quoque est, quia cum causam populi electus pasi ad aegrum medicus accedit. Cujus si adhuc in opere passiones vivunt, qua praesumptione percussum mederi properat, qui in faciem vulnus portat? exemplum vivendi pertrahi, qui carnis cunctis passionibus moriens, jam spiritualiter vivit qui prospera mundi post posuit, qui nulla adversa pertimescit, qui sola interna desiderat. Cujus intentione bene congruens, nec omnino per imbecillita
Abbreviated transcription (Latin):
suppetit fugẽ. qui ad hanc didicit
cum deesset anhelare. Nequaquam
uinc̃e auaritiam potest. quando ad
multor sustentationem tendit is
cui suffic̃e ꝓpͥa nec soli poturunt.
Ex ante acta gͦ uita. se quisq inue¬
mat: ne in appetitu se culminis
imago cogitationis illudat.
Plerumq in occupatione regimi¬
nis ipse quoq bom opis usus ꝑ dit᷑
qui in tranquillitate tenebat᷑: quia
quieto mari recte nauem et imꝑitus
dirigit. turbatis autem tempestatis
fuictib etiam ꝑitus se nauta confun¬
dit. Quid nanq est potestas culmi¬
nis nisi tempestas mentis. in qua sẽ¬
ꝑ cogitationum ꝓcellis naiis cordis
quatit᷑. huc illucq incessant impel¬
lit᷑: ut ꝑ repentinos excessus oris
oꝑis quasi ꝑ obuiantia sara frangat᷑ :
Int hec itaq. qͥd seq̃ndũ ẽ. & qͥd te¬
uendũ. nͥ uͥ uͥtitib pollens coactꝰ ad
regim̃ ueniat. uͥtutib uacuus nͨ coactꝰ aicedat: Ille

Expanded text:
suppetit fugere, qui ad hanc didicit suppetit fugere, qui ad hanc didicit cum deesset anhelare. Nequaquam vincere avaritiam potest, quando ad multorum sustentationem tenditur is cui sufficere propria nec soli potuerunt. Ex anteacta ergo vita se quisque inveniat, ne in appetitu se culminis imago cogitationis illudat. Quamvis plerumque in occupatione regiminis ipse quoque boni operis usus perditur, qui in tranquillitate tenebatur, quia quieto mari recte 10 navem et imperitus dirigit; turbato autem tempestatis fluctibus, etiam peritus se nauta confundit. Quid namque est potestas culminis, nisi tempestas mentis? In qua semper cogitationum procellis navis cordis quatitur, huc illucque incessanter impellitur, ut per repentinos excessus oris et operis quasi per obviantia saxa frangatur. Inter haec itaque quid sequendum est, quid tenendum, nisi ut virtutibus pollens coactus ad regimen veniat, virtutibus vacuus nec coactus accedat? Ille
Abbreviated transcription (Latin):
ed plerumq ii qui subire
magist̾ĩum pastorale cupiunt.
non nulla quoq bona oꝑa animo
ꝓponunt. Et quamuis hoc elatio¬
nis intentione appetant: oꝑaturoᷤ
tamen. se magna ꝑ tractant. fit̃q
ire aliud in imis intentio suppͥmat.
aliud tractantis animo suꝑficies co¬
gitationis ostendat. Nam sepe sibi
de se mens ipsa mentit᷑. & fingit se
de bono oꝑe amare quod non amat.
de mundi gła non amare quod amat.
Que pͥncipari appetens. fit ad hoc
pauida. cum querit. audax cum ꝑ¬
uenerit:. Tendens enim non ñe ꝑueniaũ
trepidat: sed repente ꝑuemens. iure
sibi hoc debitum. ad quod ꝑuerit
putat. Cumq ꝑcepti pͥncipatus
extra usum ducit᷑: ebris: ꝓtinus
mentis ocłs. ad oꝑa transacta reuocet᷑.
ac penset quisq quid subiectus ege¬
rit. & repente cognoscit. si p̃latus bo¬
na ag̃e que ꝓposuerit possit. quia
nequaquam ualet. in culmine humi¬
litatem disc̃e. qui inimis positus. ñ
desinit suꝑbire. Nescit laudem cũ

Expanded text:
ed plerumque hi qui subire magisterium pastorale cupiunt, nonnulla quoque bona opera animo proponunt; et quamvis hoc elationis intentione appetant, operaturos tamen se magna pertractant; fitque ut aliud in imis intentio supprimat, aliud tractantis animo superficies cogitationis ostendat. Nam saepe sibi de se mens ipsa mentitur, et fingit se de bono opere amare quod non amat, de mundi autem gloria non amare quod amat: quae principari appetens, fit ad hoc pavida cum quaerit, audax cum pervenerit. Tendens enim, ne non perveniat trepidat; sed repente perveniens, jure sibi hoc debitum ad quod pervenerit putat. Cumque percepti principatus extra usum ducitur, protinus mentis oculus ad opera transacta revocetur; ac penset quisque quid subjectus egerit, et repente cognoscit si praelatus bona agere quae proposuerit possit, quia nequaquam valet in culmine humilitatem discere, qui in imis positus non desiit superbire. Nescit laudem cum
Abbreviated transcription (Latin):
tionis stimulo delectatur. Uitium
quippe est ponderis cum humor
tuscerum ad uires labit᷑. que ꝓfecto
cum molestia dedecoris in tumescunt.
Ponderosus gͦ est: qui totis cogita¬
tionib. ad lasciuiam defluens: pondus
turpitudinis gestat in corde. et quã¬
uis praua non exerceat ope: abhis
tam̃ non euellit᷑ mente. nec adusũ

Expanded text:
tionis stimulo delectatur. Vitium tionis stimulo delectatur. Vitium quippe est ponderis, cum humor viscerum ad virilia labitur, quae profecto cum molestia dedecoris intumescunt. Ponderosus ergo est, qui totis cogitationibus 14 ad lasciviam defluens, pondus turpitudinis gestat in corde; et quamvis prava non exerceat opere, ab his tamen non evellitur mente. Nec ad usu
Abbreviated transcription (Latin):
absterg̃e. tum dicebat:. Temptatio
uos non ap̃phendit. nisi humana.
Ac si aꝑte diceret. Humanum qͥ¬
Impetiginem quoq: habet incorpore.
quisquis auaritia uastat᷑ in mente.
Que si in paruis non compescit᷑:
nimirum sine mensura dilatatur.
Impetigo quippe sine dolore corpus
occupat. & absq occupati tedio ex¬
crescens: membrorum de corem
fedat. quia & auaritia capti animũ
dum quasi delectat. exulcerat. dũ
adipiscenda queq cogitationi obicit:
adnunicitias acrendit. et dolorem
in uulñe non facte: quia estuanti ani¬
mo exculpa abundantiã ꝓmittit.
corpus exasꝑat: quia ꝑ uinuersa uitia.
animum supplantat. paulo attestante
qui ait. Radix omnium malorum.
est cupiditas. Ponderosus uero est.
qui turpitudinem non exercet in
oꝑe. sed tamen ali hac cogitatione con¬
tinua sine mod̾amine grauat᷑ in m̃ite
Qui nequaꝗͣ quidem usq ad opus
nefarium rapit᷑: sed eius animus
uoluptate luxurie sine ullo repugna¬

Expanded text:
abstergere cum dicebat: Temptatio abstergere cum dicebat: Temptatio vos non apprehendat nisi humana . Ac si aperte diceret, Humanum quperari. Impetiginem quoque habet in corpore quisquis avaritia vastatur in mente; quae si in parvis non compescitur, nimirum sine mensura dilatatur. Impetigo quippe sine dolore corpus occupat, et absque occupati taedio excrescens, membrorum decorem foedat; quia et avaritia capti animum, dum quasi delectat, exulcerat, dum adipiscenda quaeque cogitationi objicit, ad inimicitias accendit, et dolorem in vulnere non facit, quia aestuanti animo ex culpa abundantiam promittit. otum corpus exasperat, quia per universa vitia animum supplantat, Paulo attestante, qui ait: Radix omnium malorum est cupiditas . Ponderosus vero est qui turpitudinem non exercet in opere, sed tamen ab hac cogitatione continua sine moderamine gravatur in mente; qui nequaquam quidem usque ad opus nefarium rapitur, sed ejus animus voluptate luxuriae sine ullo repugna