comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
multi minꝰ studiosi minime ai cendant. ante tẽpꝰ iudicant: sp̃s mo¬
bilis & sp̃s stabilis ñ inceilige ites q̃:fferentiã. Si qͥs uͦ laicꝰ ad hanc
ꝓrupit insaniã. ut indation.e & acceptione uirgȩ putet se posse
ibuere sacramentũ. uł rẽ sacramenti eccłastici: illũ prsus ul¬
dicamꝰ hereticũ ⁊̃ ꝓot̃ manualẽ inuestiturã. s ꝓpt̾ p̃sũptionẽ ͥ¬

Expanded text:
multi minus studiosi minime attendant, ante tempus iudieant, spiritus momulti minus studiosi minime attendant, ante tempus iudieant, spiritus mobilis et spiritus stabilis non intelligentes differentiam . Si quis vero laicus ad hanc prorumpit insaniam, ut in datione et acceptione virgae putet se posse tribuere sacramentum vel rem sacramenti ecclesiastici, illum prorsus iudicamus hereticum non propter manualem investituram, sed propter presumptionem
Abbreviated transcription (Latin):
dis. ẽ. adi̾ticiã. oris : tẽ confessio ad salutẽ: ita heresis error est adu
piecaic. ꝓfessio uͦ eiꝰdẽ erroris.ẽ. ad ꝑriciẽ. Et fides & error: excor¬
de ꝓcedunt. Inuestitura uͦ illa dequa tantꝰ. ẽ motꝰ. in solis est manib
dintis a accipientis. quȩ bona & mala agere posfunt: er e. lere uł
eri are uifide noi. possunt. Ad hȩc si hec ini satura heresis. eet.
ei tenuncians. sine uulnere adeã redire non posset. Uidemꝰ aute
in pactib ermanarũ & galliarũ multas honestas ꝑsonas: pur¬
sũmi pontifices minime fecissent: siin taliͣsiestitura heresim &ꝰ
peccatũ n sp̃m sc̃m latere cognouissent. Cũ gͦ ea quȩ ȩt̃no ege sa¬
cita ñ st̃ .s ꝓͥonestate & utilitate eccłȩ instituta uł ꝓhibiti. peadẽ
occasione ad tẽpꝰ remutunt᷑ ꝓqua inuenta sunt: non c̃ nst tutoꝵ
dãnoia p̃uaricatio.s laudabilis & salubrima dispensin: dcum

Expanded text:
dis est ad iustitiam, oris autem confessio ad salutem: ita heresis error est ad dis est ad iustitiam, oris autem confessio ad salutem: ita heresis error est ad impietatem, professio vero eiusdem erroris ad perniciem. Et fides et error ex corde procedunt. Investitura vero illa, de qua tantus est motus, in solis est manibus dantis et accipientis, quae bona et mala agere possunt, credere vel errare in fide non posaunt. Ad haec, si haec investitura heresis esset, ei renuncians sine vulnere ad eam redire non posset. Videmus autem in partibus Germaniarum et Galliarum multas honestas personas pursummi pontifices minime fecissent, si in tali investitura heresim et peccatum in Spiritum sanctum latere cognovissent. Cum ergo ea, quae aeterna lege sancita non sunt, sed pro honestate et utilitate ecclesiae instituta vel prohibita pro eadem occasione ad tempus remittuntur, pro qua inventa sunt, non est institutorum dampnosa prevaricatio, sed laudabilis et saluberrima dispensatio. Quod cum
Abbreviated transcription (Latin):
passer sincera caritate sin uienire. Nec ipse pͥnis nec suus faccꝰes
tris disci plina fuit mor. pͥmop̾cepit discipłis ut non ferrent aui
neq perã. qͥa tunc nulla urgebat necessitas. ĩmine.ite uͦ t̃ ꝑe palla
us suȩ : scienseos penuriã panis passuros cũ transirent de ioco ad loci
tẽꝑauit p̾ceptũ: danseis licentiã ut ferrent perã & saet uuĩ. non iam
imꝑans cupiditati s indulgens necessita .i: acũ heroses quersi gn¬
uis pallularent ꝑ diuer las partes mundi. ut catholiei territi seu¬
ritate sententiȩ: hereticoꝵ seductiones cauerent. seuerissime p̃ces¬
hpruertentes & catholicã uniatate a ꝓfitentes fr̃ne fuscepit. & in ho¬
norib suis manere concesfit. iudicans meliꝰ eẽ ut fieret aliquod iuiliꝰ
incortice matris ar ducis quod caritas sanaret: quã eccłia de om̃ib
quos pae sua mẽbrano: collig̾et. Postremo dͦd dã nuestitu¬
cã bereum u uanc. cũheresis non sit nͥerxor infiea. uẽ eñifides cor¬

Expanded text:
posset sincera charitate subvenire. Nec ipse primus nec solus factus est terris disciplina fuit morum, primo precepit discipulis, ut non ferrent sacculum neque peram, quia tunc nulla urgebat necessitas; imminente vero tempore passionis suae, sciens eos penuriam panis passuros, cum transirent de loco ad locum, temperavit preceptum, dans eis licentiam, ut ferrent peram et sacculum, non iam imperans cupiditati, sed indulgens necessitati. Ita cum hereses diversi generis pullularent per diversas partes mundi, ut catholici territi severitate sentenciae hereticorum seductiones caverent, severissime preceesi revertentes et catholicam unitatem profitentes fraterne suscepit et in honoribus suis manere concessit, iudicans melius esse, ut fieret aliquod vulnus in cortice matris arboris quod caritas sanaret, quam aecclesia de omnibus, quos posset, sua membra non colligeret. Postremo quod quidam investituram heresim vocant, cum heresis non sit nisi error in fide, sicut enim fides cor
Abbreviated transcription (Latin):
positũ suũ listris ꝑmisit circuncidi timotħm ꝓpt̾ scandalũ iudeoꝵ. q̃n¬
iis sciret &e p̾dicaret sacramentũ circũcisionis xp̃iane religioni n ẽe ne¬
cessariũ. Exemplo gͦ suo nos docuit: quia ibi dispensatio adiitenda. ẽ: u
rigor pieulosus.ẽ. Possem plura scribere in hc̃ modũ: s qr prudentib loquo
hec pauca fufficiant. Uał.¬

Expanded text:
ropositum suum Lystris permisit circumcidi Timotheum propter scandalum Judaeorum , quaropositum suum Lystris permisit circumcidi Timotheum propter scandalum Judaeorum , quamvis sciret et praedicaret sacramentum circumcisionis Christianae religioni non esse necessarium. Exemplo ergo suo nos docuit, quod ibi dispensatio admittenda est, ubi rigor periculosus est. Possem plura scribere in hunc modum, sed quia prudentibus loquor, haec pauca sufficiant. Va
Abbreviated transcription (Latin):
quatinꝰ hac p̾figueatioe i nc intelligat᷑ eccłe forma ꝑfecta. ct ad
inferib mẽbris : p̃latis suis pꝰ ena fuerit obetient a exhibita. Qla cu
debitã & ore ꝓmutatis & data dextera cons.r metis. Sic apetro dño intꝰ¬
rogante exac̾ta.ẽ. trina confessio.quia eotimente. p̃ce:serat trina negiu
Sic petrꝰ apaulo & bar naba dextra accepit societatis: ut apłatũ sibi eo mi¬
sũ ñ ufurparent. s paulus ingentib petrꝰ incirtuncisione euangłm p̃ai¬
caret. In hunc modũ si uob̾libet satis licet. ut qͥd debetis & corde cenetu
manꝰ quã oris. dicente apł. cor de credit᷑ ad iusticiã. ore autẽ confessio
fit ad salutẽ. S aliquando cogunt nos inuenire noua genera medicanto¬
rũ. noua increm̃ta mor boꝵs. & si eñi qđ absit ex igat᷑ hoc q  dictũ ẽ. ex
aliqua uana occasione.c ũ tñ non obsit fidei & bonis morib adqͥescendũ
ẽ. uob causa refor mandȩ pacis. ex debita humilitate. Sic paulus contrap¬

Expanded text:
quatenus hac praefiguratione tunc intelligeretur Ecclesiae forma perfecta, cum ab inferioribus membris praelatis suis plena fuerit obedientia exhibita; quam quia debitam et ore promittatis, et data dextera confirmetis. Sic a Petro Domino interrogante exacta est trina confessio , quia eo timente praecesserat trina negatio . Sic Petrus a Paulo et Barnaba dextram accepit societatis ut apostolatum sibi commissum non usurparent, sed Paulus in gentibus, Petrus in circumcisione Evangelium praedicaret . In hunc modum, si vobis libet, satis licet, ut quod debetis et corde tenetis, manus quam oris, dicente Apostolo: Corde creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem . Sed aliquando cogunt nos invenire nova genera medicamentorum, nova incrementa morborum. Et si enim, quod absit! exigatur hoc quod dictum est ex aliqua vana occasione, cum tamen non obsit fidei et bonis moribus, acquiescendum est vobis causa reformandae pacis ex debita humilitate. Sic Paulus contra p
Abbreviated transcription (Latin):
nãm sedẽ ur̃am fr̃s maioris monasterii. & adhric unũ solũ restare
q̃ abbas id qđ ꝓfitet᷑ ore. ñ uult data dextera confir mare. d hȩc dilentio
quantũ fuerit illi monisterio sũptuosa. uob̃ autẽ labor iosa: meb  me
nouit prudentia ur̃a. Unde consulendũ excellentiȩ ur̃e uidet᷑. ux pa
ei & unanimitati studeatis: quatinꝰ & monasteriũ debitã uoħ̾ sub. etio¬
ne exhibeat. & etatis ur̃ȩ grauitas. reliqͦs dies uite sue in pace & qͥete
ꝑficiat. Si eñi debitã subiectionẽ abbas ore ꝓfessus fice: it. cũ etiã¬
adobtinendã salutẽ sufficiat ꝓfessio oris cũ fide corqis: credoqͥa cũ
hoc inaudientia eccłȩ testis atus ĩ uerit. ꝓmissionẽ fuã irritam non
faciet. qđ in :÷ famiã eũ truderet. & c inationi obnoxrũ faceret. Ut
eñi se habet simplicitas hominũ. plus horret hoc abbas facere qͥ est
in solitũ. quam quia fit illicitũ. Ec cũ dicat apłs corde credit᷑ ai ui¬

Expanded text:
m et fratres Majoris Monasterii, 100 et ad hoc unum solum restare, quod abbas id quod profitetur ore, non vult data dextera confirmare. Sed haec dissentio, quantum fuerit illi monasterio sumptuosa, vobis autem laboriosa, melius me novit prudentia vestra. Unde consulendum excellentet unitati studeatis, quatenus et monasterium debitam vobis subjectionem exhibeat, et aetatis vestrae gravitas reliquos dies vitae suae in pace et quiete perficiat. Si enim debitam subjectionem abbas ore professus fuerit, cum etiaad obtinendam salutem sufficiat professio oris cum fide cordis, credo quia cum hoc in audientia Ecclesiae testificatus fuerit, promissionem suam irritam non faciet, quod in infamiam eum truderet, et damnationi obnoxium faceret. Uti enim se habet simplicitas hominum, plus horret hoc abbas facere, quia est insolitum, quam quia sit illicitum. Et cum dicat Apostolus: Corde creditur ad
Abbreviated transcription (Latin):
ldhu eñi ngebar udeoꝵ & gentilui scđ̾m lege naturalẽ sociata con¬
rogautib s liceret homini uxorẽ dimittere quacunq ex causa: respon¬
fuẽ. adño: nullũ contugatoꝵ fieri posse diuortiũ. excepta fornicatio¬
is usa. Sed quia scđm apł zeçm doctrinã thorum im maculatũ & ho¬
restũ conubiũ oporet eẽ. in. nib crescente religione xopiaia adcan¬
sasduiortii addit᷑ ẽ. incestꝰ. qͥ si in aliqua copula reptꝰ fuerit.: n potest
pbari tho: et. ĩmaculatꝰ & incestꝰ. Hoc gͥ mͥ consia Iũ uidet de mulie¬
regue resid udaismo conuolauit adbaptismũ utrũ consangui¬
nea fuerit poris mariti. an non. Qđ si reꝑtũ fuerit: credo sed̾m
legõ xp̃iar ã quã ꝓfessa. ẽ: a pͥori marito posse dissolui. & nube curire¬
lit in dño. Alioqͥn: uir ÷ inupserit ac uit̾ erit & ipsa adultera. Bap¬
tismꝰ eñi scđm innocentiũ papã peccata damittit. ñ co. iugia soluit.

Expanded text:
eorum et gentilium, secundum legem naturalem, sociata conrrogantibus - Si licet homini uxorem dimittere quacunque ex causa, responsum est a Domino, nullum conjugatorum fieri posse divortium excepta fornicationis causa . Sed, quia secundum apostolicam doctrinam thorum immaculatum et honestum connubium oportet esse in omnibus , crescente religione Christiana ad causas divortii additus est incestus; qui si in aliqua copula repertus fuerit, non potest probari thorus esse immaculatus et honestus. Hoc ergo mihi considerandum videtur de muliere quae relicto Judaismo convolavit ad baptismum, utrum consanguinea fuerit prioris mariti, an non. Quod si repertum fuerit, credo secundum legem Christianam quam professa est, a priori marito posse dissolvi, et nubere cui velit in Domino; alioquin vir cui nupserit adulter erit, et ipsa adultera; « baptismus enim secundum Innocentium papam peccata dimittit, non conjugia solvit.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ soluit ligatũ licet suscitatũ. nͥ de monum̃to elatũ. idest publica satis¬
factione purgatũ. Hinc: ẽ. qđ eccła crimina sua confitentes asacram̃¬
toꝵ cõmunione suspendit. & incrnere & cilicio positos abintro:
eccłarũ stlituto tẽpor e excludit. ut ꝑ hoc ex ꝑiat᷑ si iã st̃ intꝰr niil¬
cati.cũ fuerint longua penitentiȩ maceratione ⁊ b̾ati. Si hȩc aten

Expanded text:
non solvit ligatum, licet suscitatum nisi de monumento elatum, id est publica satisnon solvit ligatum, licet suscitatum nisi de monumento elatum, id est publica satisfactione purgatum. Hinc est quod Ecclesia sua crimina confitentes a sacramentorum communione suspendit, et in cinere et cilicio positos ab introitu ecclesiarum statuto tempore excludit, ut per hoc experiatur, si jam sunt intus vivificati, cum fuerint longa poenitentiae maceratione probat
Abbreviated transcription (Latin):
hora ꝑeccator conu̾sus ingeni. ei it saluus erit: & unodalis quȩ cͥm¬
na sua confitentes. aliquai. aiu acorporis & sanguinis xp̃i cõmuii¬
ora suspendit. Repugnare eñi tͥ uidet᷑. dissentire sententiã capitis¬
idest eccłia subpen. ec aru uligatos retineat. Quȩ quęstic sar ile sol¬
uit᷑. si int̾ni iudicis animad x humanȩ fragilitatis considac oq
ligent̾ attendat᷑. Cũ eñi criminalis culpa delinquentẽ seꝑet a capite
& corpore: rationis ordo hoc exigit. ut int̾nꝰ uiuex tanto remutat
riꝰ : quanto solus magis uidet interiꝰ. uidex uͦ qͥ tantũ uiu̾er nifacie.
usq adeo delinquentes sub peccati pęna detineat: cnet ꝑmran. festũ
penitentiȩ fructũ qͥ sit pęniten.: saffectꝰ intelligat P u. Arũ eni genl.¬
tũ satis fit int̾no iudici: & iccir co indilata a eo d ⁊ eccat rem isio.
cui manifesta. ẽ. int̾na conuersio. Eccłia uͦ quia occulta cordis ignorat

Expanded text:
et synodalis, quae crimina sua confitentes aliquandiu a corporis et sanguinis Christi communione suspendit; repugnare enim tibi videtur dissentire sententiam  itid est Ecclesia sub poena peccati diu ligatos retineat. Quae quaestio facile solvitur, si interni judicis animadversio et humanae fragilitatis consideratio diligentius attendatur. Cum enim criminalis culpa delinquentem separet a capite et a corpore, rationis ordo hoc exigit ut internus judex tanto remittat celerius quanto solus magis videt interius; Judex vero qui tantum videt in facie, usque adeo delinquentes sub peccati poena detineat, donec per manifestum poenitentiae fructum, qui sit poenitentis affectus intelligat. Per internum enim gemitum satisfit interno judici, et idcirco indilata datur ab eo peccati remissio, cui manifesta est interna conversio. Ecclesia vero, quia occulta cordis ignorat,
Abbreviated transcription (Latin):
respuenssi ratiora ex auctoritate uł diui. s¬
rar one dicere ualuerit. De ac. acho qͥ in ignẽ ci alen iuueni caula
fiat. ñ uoluntate sed casu: non uidetur : eẽ. criminau qđ fecut. deta¬
to sicato augustino& icente. Peccatũ adeest uolunt rũ. ut si nonsit u¬
luntariũ: constat. ion. eẽ. peccatũ. Unde .. ad tẽpꝰ mo: ichꝰ iue ã. ficie ẽ

Expanded text:
ritate vel divina inspiratione dicere valuerit. De monacho qui in ignem cadendi juveni causa fuit non voluntate, sed casu, non videtur mihi esse criminale quod fecit, testante beato Augustino et dicente: « Peccatum adeo est voluntarium, ut si non sit voluntarium, constet non esse peccatum. » Unde si ad tempus mo
Abbreviated transcription (Latin):
our itdite coerceat. ut ort̃is qͥ audierint. a ca execrabili abufione
tapenãi corrigendũ. qr scđm beatũ augustinũ noua grnora
borũ. cogunt nos inuenire noua genera ciuationum. ual
Uo dĩ gr᷑a car not̾sis eccłe minuiei. Gaufrido uindocinensis.
monasteri abbati inom̃ib lib̾am tenere iusticia. De monacho r
iuramento constrinxisti.ne ultͣ illã administraret obȩdientuã
aliquandiu sibi usur ꝑauerat ꝑ inobȩdhentiã: consiliũ meũ ẽ: ut

Expanded text:
ritate coereeat ut omnes qui audierint, a tam exsecrabili abusione ita poena est corrigendum, quia, secundum beatum Augustinum, nova genera morborum cogunt nos invenire nova geneiae Carnotensis minister, GAUFRIDO Vindocinensis monasterii abbati, in omnibus libram tenere justitiae. De monacho illo quem juramento constrinxisti, ne ultra illam administraret 69 obedientiam quam aliquandiu sibi usurpaverat per inobedientiam, consilium meum est ut
Abbreviated transcription (Latin):
endo &. credas. qͦd d̃e naufragio nudꝰ euasisti s iłł potiꝰ condole qͦsadi¬
mc uides malto piclitari. Ialẽ te haccenꝰ intelleximꝰ. talẽ te aahuc
stenamꝰ nisi simplicitatẽ tuã ꝑturbatoꝵ duplicitas moueat & a
qlitate mentis expellat. De eȩto gͦ fiqͥd in abbate. siqͥd in subre tis
cor  gesidũ cognoueritis. mitiorib uerbis frͣne admone. ut edifi¬
catiom stude uidearis non uindicte. Si autẽ te non audierinrr
ancequã aliqua chissentio or iat᷑. re ꝑperã factã ad noticiã nr̃am
fere stude uit pacẽ monasteriis necessariã studeamus talib¬

Expanded text:
lendum esse credas, quod de naufragio nudus evasisti, sed illis potius condole quos adhlendum esse credas, quod de naufragio nudus evasisti, sed illis potius condole quos adhuc vides in alto periclitari. Talem te hactenus intelleximus, talem te adhuc aestimamus, nisi simplicitatem tuam perturbatorum duplicitas moveat, et a tranquillitate mentis expellat. De caetero ergo si quid in abbate, si quid in subjectis corrigendum cognoveris, mitioribus verbis fraterne admone, ut aedificationi studere videaris, non vindictae. Si autem te non audierint, antequam aliqua dissentio oriatur, rem perperam factam ad notitiam nostram perferre stude, ut pacem monasteriis necessariam studeamus talib
Abbreviated transcription (Latin):
lere unitatis & ambitionis. quasi cũ amore relictã abbatiã teni
& cũ dolere amis eris. Dicis enĩ inlitteris tuis sitam̃ tuȩ st̃. p¬
dictũ maririciũ ut cunq loco tuo positũ. impulfu maloꝵ deuul¬
quẽ etiã minacit̾ loqueris. si in aliquo eũ tuȩ uoluntati contiau
ꝑspexeris. Si hȩc uerb tua sunt: longe extrate fact ei. noncon¬
gruunt proposito tuo. non congruunt᷑ gẽstis tuis. qͥ in manu: ccl
abbatiam dimisisti: & inelectione ipsiꝰ mauric̃ri pͥmã uocẽ dedilli
Redigͦ dilectissime ad cor tuũ. & ne plus credas adculatori tuoimo
ꝑturbatori tuo de te quã tͥ. qͥa plus aliquando nos iuuãt in imlai
r̃ep̃hendentes. quã a mici fallacit᷑ blandientes. Nosti eñ quia dic
er mo apłicꝰ. pacẽ sequimini. sine qua nemo uidebit dm̃a Pacẽ g uulla
crumo at prȩtericarũ inuriarũ recordatio nec tͥ dolendũ uł condo¬

Expanded text:
dolere vanitatis et ambitionis, quasi cum amore relictam abbatiam tenueris, dolere vanitatis et ambitionis, quasi cum amore relictam abbatiam tenueris, et cum dolore amiseris . Dicis enim in litteris illis, si tamen tuae sunt, praedictum Mauricium, utcunque loco tuo positum, impulsu maloquem etiam minaciter loqueris, si in aliquo eum tuae voluntati contraire perspexeris. Si haec verba tua sunt, longe extra te factus es. Non congruunt proposito tuo, non congruunt gestis tuis, qui in manu Romanabbatiam dimisisti, et in electione ipsius Mauricii primam vocem dedisti. Redi ergo, dilectissime, ad cor tuum, et ne plus credas adulatori tuo, imo perturbatori tuo de te quam tibi quia plus aliquando corrigunt nos inimici reprehendentes quam amici fallaciter blandientes juvant. Nosti enim quia dicit sermo apostolicus: Pacem sequimini, sine qua nemo videbit Deum . Pacem ergo nulla tibi auferat praeteritarum injuriarum recordatio. Nec tibi dolendum vel condo
Abbreviated transcription (Latin):
menti immobilitatẽ sui pręnunciasse consilii. Preterea ad pp
redundaret infamiã. si palliata obediencia ꝑiuranti tuã adhibe
coniuentiã. Plura de his dicere possemꝰ. que silentio prȩter in
ignota tibi esse non credimus. Uał.
irretortis ocłis inanteriora se extende. Quã delectabilis quan
cessaria seruis ddĩ sit quies mentis cũ quiete corpo.f credo ⁊i
entia quã erperientia didicit scã fr̃nitas tua. Ali. eñi mensa
eurrentiũ rumusculis. & dissidentiũ obtrectatiori paten
turbatas ac saucias habet orationes. nec se potest quantuncin
suo conamine inunitate colligere. donec: in naui dor mu
tantis fluctib circũ acta. intenso clamore nscitet᷑ qͦ iner ipa¬
uix possũ credere ate fuisse dictatas. cũ non tranquillo sp̃u s ꝑtu¬
bat o dictate ẽẽ. uideant᷑. & quasi ferro excusso de manubrio indi¬
tis ictib. non lignũ cedere.s fr̃em occid̾e. Uident᷑ etiã non nichil ri¬

Expanded text:
menti immobilitatem sui pronuntiasse consilii. Praeterea ad propriam redundaret infamiam, si palliata obedientia perjuranti tuam adhiberes conniventiam. Plura de his dicere possemus, quae silentio praeterimus, quia ignota tibi esse non credimus. Vale.irretortis oculis in anteriora se extendere. Quam delectabilis, quam necessaria servis Dei sit quies mentis cum quiete corporis, credo, tam scientia quam experientia, didicit sancta fraternitas tua. Aliter enim mens discurrentium rumusculis et dissidentium obtrectationibus patens, perturbatas aut saucias habet orationes, nec se potest quantocunque suo conamine in unitatem colligere, donec Dominus in navi dormiens tantis fluctibus circumacta intenso clamore suscitetur, quo increpantvix possum credere a te fuisse dictatas, cum non tranquillo spiritu, sed perturbato dictatae esse videantur, et quasi ferro excusso de manubrio indiscretis ictibus, non lignum caedere, sed fratrem occidere . Videntur etiam non nihil re
Abbreviated transcription (Latin):
ibacua femuia sacramenta eccłastis  ꝓphanauit breuit ⁊ espondeo
qut sacrilegꝰ & idolatra iudicand.e. Que si tactare uultis sedmcenlu
icanonicã. oportet ut adhibitis uob̾ aliis qͥnq. exis. publice detraeti
cerdotalib indumentis. ꝑsingłoseũ grao deponatis. & depositũ upecuo
aicere dãnetis. aut in eternũ exiliũ detrudatis. Quoo si ioracere fueri
sisficile uob̾. tam ab om̃i eũ clericali honore suspendice. & ceta q̃ supdu
Iert remouenoꝰ sit ne feda facti memoriasi plicũ mences ꝓcurbe
mria cã execrabilis sedicatis. Quanto magis gͦ abocłis conscior remo¬
uoẽ. quẽ nulla defendit in nocentia. nulla excusat innocentia

Expanded text:
r respondeo, quia ut sacrilegus et idololatra judicandus est. Quam si tractare vultis secundum censuram canonicam, oportet ut adhibitis vobis aliis quinque episcopis, publice detractis sacerdotalibus indumentis per singulos eum gradus deponatis, et depositum perpetuo carcere damnetis, aut in aeternum exsilium detrudatis. Quod si id facere vobis fuerit difficile, tamen ab omni honore clericali eum suspendite, et caetera quae supra verunt removendus sit, ne foeda facti memoria simplicium mentes perturbet, moriam tam exsecrabilis foeditatis. Quanto magis ergo ab oculis consciorum removendus est quem nulla defendit innocentia, nulla excusat ignorantia
Abbreviated transcription (Latin):
asorib epalis honor nullatenꝰ. ẽ. tͥbuendꝰ Non. ẽẽ. etiã clericatu dignos
nuritate qͥ non accepit assũserit. Qͦs ñ. eẽ. sa erdotes beatꝰ grꝰegoriꝰ ita con
mo merceri. non offici. s. nom̃ att ndit. ñ. eẽ.s dici tantũ sacerdos concupiscit. Itẽ
aus ẽ. ita fugientib offerensꝰ. Et sic scriptũ. ẽ: nęͦqͥsꝗ̃ sibi sumit honorẽ: s qͥ uocat᷑ a¬
sic qͥultro aut importune se ingerit ꝓculdubio repellendꝰ. Hinc dic̃ papa paschasiꝰ¬

Expanded text:
asoribus episcopalis honor nullatenus est tribuendus. Non esse etiam clericatu dignos meritate quod non accepit assumpserit. » Quos non esse sacerdotes beatus Gregorius ita contione mercari, non officium, sed nomen attendit; non esse, sed dici tantum sacerdos concupiscit. » Idedus est, ita fugientibus offerendus. Et sicut scriptum est: Nec quisquam sibi sumit honoresic qui ultro inportune se ingerit procul dubio est repellendus. Ideoque qui
Abbreviated transcription (Latin):
ordinationẽ suã de sy moniaca heresi & qͥb dã cͥmib apud me tropolit in
& cõpuinciales ep̃os ate & aliis honestis pulsatꝰ. diẽ statutȩ examinatiõ
anticipando subtͥfugit. & uiolentia pͥncipis consecrationẽ ad eptꝰ. sedi

Expanded text:
ordinationem suam de Simoniaca haeresi, et quibusdam criminibus apud metropolitanum ordinationem suam de Simoniaca haeresi, et quibusdam criminibus apud metropolitanum et comprovinciales episcopos a te et aliis honestis pulsatus, diem statutae examinationis anticipando subterfugit, et violentia principis consecrationem adeptus sedi
Abbreviated transcription (Latin):
õs ita st̃ fuȩ salutis inimici. ut penitꝰ sit inutilis labor tuuis: consulo ir:¬
ti tuȩ ut reicta t̾ra maledicta. ad t̾rã benedictã te conferas uͥ ⁊ si ñ alte:÷. tui
saltẽ saluti ꝓuideas. Sic eñi ꝓpinato sibi uenẽobeat᷑ pat̃ t.: ec̃ benec . ctͦ. qͥ
p̃ẽe his noluit. qͥb ꝓdesse ñ potuit. Quẽ ũ imitaris: monalticȩ ꝓfession. nul¬
latenꝰ adu̾saris. Hȩc pauca tͥ ꝓmultis scrib̾e curaui. ꝑsuasione p̾dictiᷤ ris
tui raimb̾ti: uidelicet ut in hoc consilii tui sũmã diligent̃ attendas. qͣti
aut cũ aliqͦ fructu onꝰ tͥ uriunctũ longanimit᷑ feras. aut sine aliqͦ fructi
tibi uicturus deponas. Uał.¬
uo dĩ gr̃a humił car noten siũ ep̃s: Eudoni normaniae dapifero. a¬
zelo bono non tepescere. Quesiuit a me dilectiotua. utrũ contͣ eũ qͥ ante

Expanded text:
omnes ita sunt suae salutis inimici ut penitus sit inutilis labor tuus, consulo fraomnes ita sunt suae salutis inimici ut penitus sit inutilis labor tuus, consulo fraternitati tuae ut relicta terra maledicta ad terram benedictam te conferas, ubi et si non alterius, tuae saltem saluti provideas. Sic enim propinato sibi veneno beatus Pater tuus fecit Benedictus, qui praeesse his noluit quibus prodesse non potuit . Quem si imitaris, monasticae professioni nullatenus adversaris. Haec pauca tibi pro multis scribere curavi, persuasione praedicti fratris tui Raimberti Ramberti, v. c. , videlicet ut in hoc consilii tui summam diligenter attendas, quatenus aut cum aliquo fructu onus tibi injunctum longanimiter feras, aut sine aliquo fructu tibi victurus deponas. VaO, Dei gratia humizelo bono non tepescere . . . . Quaesivit a me dilectio tua utrum contra eum qui ante
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ suffraganeis sine mora d. rexi.adhiu tam̃ tacent canꝗͣ canes mut.
ualentes latrare. uał.¬
i.is tuis fidelit̾ administras. licet ipsos conser uos ingͣtos. ⁊ de sua se ute ñsais
disciplinatã monasterii cõmissi tͥ conu̾sationẽ: quodã tedio taberactꝰ. on
tͥ ĩpositũ disponas deponere. & inociũ te conferre: magis eligens inimo sa¬
uari. ꝗͣ in sũmo ꝑiclitari. Et hec forsitan bona intentio. ẽ: ł sũma & freci
libãtione pri.sanda. ne angłs sathanȩ tͣnsfigurans se in angim lucis.sub
hoc pallio piȩ intentionis te arectitudinis tuȩ statu deiciat. & sic paul atĩ
ad ꝑpetͣnda aliqua inordinata latent̃ inducat. Nã si aliqͥb ibi ꝓdesse p. tel.
ñ .ẽ. sanũ consiliũ ut fr̃s tͥ ordinate cõmissos inordinate relinꝰquas. s. ori
sollicitudinẽ tuã intꝰ & foris ilł ĩpendens. bonos uerbo & exẽplo admeior
ꝓuoces. malos corrigendo toleres. õs cõmunit̾ ames. Sic̃ eñi ait hecitꝰ :ego.

Expanded text:
et eorum suffraganeis sine mora direxi; adhuc tamen tacent, tanquam canes muti non valentes latrare. Varvis tuis fideliter administras, licet ipsos conservos ingratos et de sua salute non satindisciplinatam monasterii tibi commissi conversationem quodam taedio tabefactus, onus tibi impositum disponas deponere, et in otium te conferre, magis eligens in imo salvari quam in summo periclitari. Et haec forsitan bona intentio est, sed summa et frequenti libratione pensanda, ne angelus Satanae transfigurans se in angelum lucis sub hoc pallio piae intentionis te a rectitudinis tuae statu dejiciat, et sic paulatim ad perpetranda aliqua inordinata latenter inducat. Nam si aliquibus ibi prodesse potes, non est sanum consilium ut fratres tibi ordinate commissos inordinate relinquas, sed omnem sollicitudinem tuam intus et foris illis impendens bonos verbo et exemplo ad meliora provoces, malos corrigendo toleres, omnes communiter ames. 13 Sicut enim ait beatus
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ subimꝰ : Quos qͥdẽ sacer dotes. eẽ. saltẽ cred̾e om̃ino errare. ẽ. De quoꝵs repulsi¬
one.etiã incanonib parisii ꝓmulgatis: ita habet᷑. Si ꝑ ordinationẽ regiã honoris
istiꝰ culmen aliqͥs ꝑuade nimia temeritate p̃sũpserit: acg̃puincialib ep̃is nullatenꝰ
recipi mereat᷑. que indebitȩ or dinatũ cognosc̃t. Inde ait beatꝰ ambrosiꝰ in libro pasto¬
rali. O. sis carnalib uidet᷑ magnꝰ ep̃s. s diuinis obtutib ẽ. leꝓsus: qͥ ꝑpecuniã adqͥsi
uit indebitũ ordinẽ. Hinc ⁊beatꝰ martyr cẏpͥanꝰ. Plebs obsequens dñic is pͣceptis
& dm̃ metuens: apeccatore sacer dote seꝑare se debet: cũ habeat potestatẽ dignos
eligendi & recusandi indignos. Qͥa in lege oftendit dñs ordinationes sacer dota¬
les. ñ nͥ subpopłi assistentis conscientia fieri oportere: ut plebe p̾sente. uł maloꝵ
crimina detegant᷑. uł bonoꝵ merita p̃dicent᷑. Si g rationes ur̃ȩ constant: constat

Expanded text:
ta ms. c. 7. » Quos quidem sacerdotes esse saltem credere, omnino errare est. De quorum repulsione etiam in canonibus Parisiis promulgatis ita habetur: « Si per ordinationem regiam istius honoris culmen aliquis pervadere nimia temeritate praesumpserit, a comprovincialibus episcopis nullatenus recipi mereatur, quem indebite ordinatum cognoscunt. » Inde ait beatus Ambrosius in libro Pastorali: « Oculis carnalibus videtur episvit indebitum ordinem. » Hinc et beatus martyr Cyprianus: « Plebs obsequens Dominicis praeceptis, et Deum metuens, a peccatore sacerdote separare se debet, cum habeat potestatem dignos eligendi, et recusandi indignos, quia in lege ostendit Dominus ordinationes sacerdotales, non nisi sub populi assistentis conscientia fieri oportere, ut plebe praesente vel malorum crimina detegantur, vel bonorum merita praedicentur. » Si igitur rationes vestrae constant, constat
Abbreviated transcription (Latin):
rit. hic iã mͥat̾go reu̾tit᷑. hic adextra ⁊ leua frequent̃ aurib meis qͣsi
nouus infert᷑. hoc deuotarũ mulier cularũ submur murat & circũ¬
fert curiosa loquacitas. hoc heremitar ũ contristat habitacła. hoc mo¬
nasterioꝵ qͣsi cõmiserando mirant᷑ conuentꝰ. hoc qͣsi argumentũ adde¬
fensionẽ abusionũ fuarũ subsannando sibi absciscunt qͥdã ȩccłarũ cȩtͦ¬
aug̾ens &e ideo alte ir ge miscens amplꝰ sustinere n uauri.qͥndlorẽ cͥ mei
a oneta occasione descendos.na ensumũ magis qua splendo te uir.cun¬
Uen. Serfeinddas Sieñi uera st̃: apud auditores tuos repbẽ. sermotueis. se

Expanded text:
 laeva frequenter auribus meis, quasi novus infertur. Hoc devotarum muliercularum submurmurat et circumfert curiosa loquacitas. Hoc eremitarum contristat habitacula. Hoc monasteriorum quasi commiserando mirantur conventus. Hoc quasi argumentum ad defensionem suarum abusionum subsannando sibi resciscunt quidam ecclesiarum coetaudiens et ideo alte ingemiscens, amplius sustinere non valui, quin dolorem tibi mei venta honesta occasione descendas, ne amodo fumum magis quam splendorem circumstantibus effundas. Si enim vera sunt, apud auditores tuos reprobus est sermo tuus, e
Abbreviated transcription (Latin):
scandalo concedatis. Qua inre ñ. ẽ. uob̃ for midandũ: qr satis in hoc serui¬
bo modũ. Hoc etiã apud uos interĩ uolo hab̾e pͥuilegiũ. ut si qͥ absit ini¬
p̾latũ ur̃m & aliquẽ de fr̃ib fuerit orta contentio. & aliqua ii. tẽꝑani
Zeli adu̾sus alt̾ũ alt̾̃ exarserit: si hoc cõmode ꝑ nos sedari ñ poterit. ũ iͥ us ad
aures publicas causa hȩc ꝓdeat : ꝗͣ ad me deferit᷑ ut studeã uł ĩmodatũ ⁊elul¬
tẽꝑare. uł demũ cõnonicȩᷤ seueritati uires dai e Ine ꝑtꝰ eñi auriga dũ nescu
frena modari: pͥmo cursu cegit equũ accelerazone sassari. Cũ gͦ sit ar sarti
mulare. qͥd d̃ebeat in ymptu uindicare: tc̃ iã suo & ur̃o iudicio conte.iti pote¬

Expanded text:
scandalo concedatis. Qua in re non est vobis formidandum, quia satis in hoc servascandalo concedatis. Qua in re non est vobis formidandum, quia satis in hoc servabo modum. Hoc etiam apud vos interim volo habere privilegium, ut si quae, trum et aliquem de fratribus orta fuerit contentio, et aliqua intemperantia zeli adversus alterum alter exarserit, si hoc commode per vos sedari non poterit, non prius ad aures publicas causa haec prodeat quam ad me deferatur, ut studeam vel immoderatum zeluInexpertus enim auriga, dum nescit frena moderari, primo cursu cogit equum acceleratione lassari. Cum ergo sit ars artiumulare, quid debeat in promptu vindicare, tunc jam suo et vestro judicio contenti, pote
Abbreviated transcription (Latin):
ilios carnis suȩ tolerasse uix posst̃ inueniri. Cũ gͦ impediente nescio. ia qͥ
tiuã de cuiꝰ ub̃ib lac suggatis. ne aliqͥ ur̃ m ante tẽpꝰ ablactati matrẽ q ia e¬
pectant non inueniant. & sic ad solidã escã non ꝑueniant. In eligendo i aq
õs in cõm une consulite. ut nemo ibi pͥuatã occasionẽ attendat. nemo de pͥ
excellentia intumescat. nemo contentiosus existat. nec illi humilit̾ sub li
refugiat. quẽ fr̃na concordia ꝓuisa utilitate sibi pͥferri cxi. ꝰtulat. Qui tñn
to nc̃ diligentiꝰ a uob̾.ẽ. discutiendꝰ. qͣnto postea ñ rep̃hendei d. s ab om̃ib. qu¬
nimiter. ẽ. tolerandꝰ. Nolo autẽ certã uob̃ designare ꝑsonã s hab̾e lił iniel¬
ctionis arbitriũ. ut electũ ur̃m eo ȩquanimiꝰ toleretis. quo eũ uoluntar
be uoluero. mͥ sic̃ patͥ filiũ tͣnsmittatis. ⁊ sicubi eũ manere uoluero: si a

Expanded text:
filios carnis suae tolerasse vix possunt inveniri. Cum ergo impediente nescio qua Deifilios carnis suae tolerasse vix possunt inveniri. Cum ergo impediente nescio qua Deiadoptivam, de cujus uberibus lac sugatis, ne aliqui vestrum ante tempus ablactati, matrem quam exspectant non inveniant, et sic ad solidam escam non perveniant. In eligendo itaque omnes in commune consulite, ut nemo ibi privatam occasionem attendat, nemo de privata excellentia intumescat, nemo contentiosus existat, nec illi humiliter subdi refugiat, quem fraterna concordia provisa utilitate sibi praeferri expostulat. Qui tamen tanto nunc diligentius a vobis est discutiendus, quanto postea non reprehendendus, sed ab omnibus aequanimiter est tolerandus. Nolo autem certam vobis designare personam, sed habere liberum electionis arbitrium, ut electum vestrum eo aequanimius toleretis quo eum voluntarie habere voluero, mihi sicut patri filium transmittatis, et sic ubi eum manere voluero, sine
Abbreviated transcription (Latin):
suis deuotũ fr̃nitatis ol qͥũ. Sic̃ nauis pͣsentia gbi atoris destit ca licetꝰ
nos habedit nautas & reliquos nauis adiutores er etiã ꝓsꝑum habeatꝰ
tanꝗͣ ab introitu portus. aut diu differt᷑. aut inȩt̾nũ remouet᷑. Quod ego ad¬
dens sic̃ sepe monui ita nc̃ moneo & licentiã do. ut uoħ rectorẽ regłarit᷑ elig¬
tis. quẽ sic̃ patrẽ animarũ ur̃arũ om̃i honore dignũ habeatis. cuiꝰ saluta: ib
monitis cũ om̃ihumilitate in om̃ib obediatis. Nolo eñi cũ ꝑicło meo & ur̃ ouo
pͣlationis meȩ uelamine. habe uos fr̃s ordinatos ꝗͣ filios incõpositos. Nolo enꝰ
sine causa laborasse in uob̾. suos mat̾noaffectu de uet̾i hõie innouũ mediar
dĩ timore generaui. qͦs geminoꝵ uberũ lacte usq ad solidi cibi ꝑceptionẽ ei¬
aui. qͦs ita unice dilexi. ut cũ gaudentib gaudem. cũ doler til dolerẽ. cũ inf¬
mis infirmꝰ fierẽ. qͦr onera tanta mansuetudine supportaui. quanta par. nt

Expanded text:
is, devotum fraternitatis obsequium. Sicut navis praesentia gubernatoris destituta, licet bonos habeat nautas, et reliquos navis adjutores, licet etiam prosperum habeat tanquam ab inroitu portus, aut diu differtur, aut in aeternum removetur. Quod ego attendens, sicut saepe monui , ita nunc moneo et licentiam do, ut vobis rectorem regulariter eligatis, quem sicut patrem animarum vestrarum omni honore dignum habeatis, cujus salutaribus monitis cum omni humilitate in omnibus obediatis. Nolo enim cum periculo meo et vestpraelationis meae velamine; habere vos fratres ordinatos, quam filios incompositos. Nolo enim sine causa laborasse in vobis, quos materno affectu de veteri homine in novum mediante Dei timore generavi, quos geminorum uberum lacte usque ad solidi cibi perceptionem educavi, quos ita unice dilexi ut cum gaudentibus gauderem, cum dolentibus dolerem, cum infirmis infirmus fierem, quorum onera tanta mansuetudine supportavi quanta parentes
Abbreviated transcription (Latin):
buianc i. Non hȩc qͣli ignoranti seriho. s. ꝑ fuasũ. eẽ uelle tuȩ pat̾nitati
ut iter: .na ũ eda:⁊ ũ mit es. & de agrodñi spinas qͣs posses euelleres.
emina queq a.ellem latura suꝑ seminare ñ differres. Hec accenꝰ. De
io deuotissime postulo patnitate tuã qͣtinꝰ paruitati meȩ rescribas.
i rũ naui ꝑiclitantis ȩccłȩ. & iã pene naufragiũ patientis manũ ad¬

Expanded text:
nitati, ut iterum manum ad aratrum mitteres, et de agro Domini spinas, quas posses, evelleres, et semina quaeque messem latura superseminare non differres. Haec hactenus. De caetero devotissime postulo paternitatem tuam quatenus parvitati meae rescribas, utrum navi periclitantis Ecclesiae, etiam pene naufragium patientis, manum ad
Abbreviated transcription (Latin):
clericꝰ. sic se regere. ut regi regũ ualeat cõplacere. Excellentiȩ ur̃e
licteras nuꝑ accepi qͥb fumonebar ut apuo pontesiũ. tił cal.im montẽ cũ ma .ii. mili¬
tũ uob̾die quẽ statueratis oc currerẽ. iturꝰ uob̾cũ adplacitũ qđ sut᷑m. ẽ inc̃ regẽ ar glo

Expanded text:
clericus, sic se regere ut Regi regum valeat complacere. Excellentiae vestrae clericus, sic se regere ut Regi regum valeat complacere. Excellentiae vestrae litteras nuper accepi, quibus submonebar ut apud Pontesium vel Calvum montem cum manu militum vobis, die quem statueratis, occurrerem, iturus vobiscum ad placitum quod futurum est inter regem Anglorum
Abbreviated transcription (Latin):
attur. Possem qͥ .r̃. latiꝰ ista dixisse. & multa similia adhuiꝰ sententiȩ confir ma¬
tunẽ : ⁊ autentic scripturis collegisse. S ꝓpt̾ uitandã ꝓlixitatẽ epłȩ. nunc
ista sufficiant. Decȩt̾o suadeo dilectioni tuę. ut incausa ista ñ facile te cõmutas
illoꝵ iudicio: qͥ inhuiꝰ inuasoris depositione. suũ attendunt ĩminere ꝑicłm. Sic
eñi dicit beat᷑ leo. qͥ ep̃i talẽ consecrauerint sacer dotẽ qualẽ. eẽ. non liceat: et iã¬
siuliqͦ mͦ dãnũ ꝓpͥi honoris euaser int. ordinationis tam̃ ius ulteriꝰ non habe¬
bunt. nec illi sacramento int̾erunt. q neglecto diuino iudicio ĩmerito p̾sti¬
tert̃. Si gͦ secꝰ ꝗͣ iusticia se habet tͥ iudicatũ fuerit: iudices ipsos ad apłicam
iuita audientiã. sine qua huiꝰ modi negotia cõmode finiri non posst̃. Ego
ũsariis romanȩ eccłȩ quantũ dõ donante p̾ualet obluctat᷑. xrgi¬
hilippo dĩ gr̃a magnifico francoꝵ regi: Lo humił sublimitatis suȩ

Expanded text:
us sententiae confirmationem de authenticis scripturis collegisse, sed propter vitandam prolixitatem epistolae, nunc ista sufficiant. De caetero suadeo dilectioni tuae, ut in causa ista non facile te committas illorum judicio, qui in hujus invasoris depositione suum attendunt imminere periculum. Sicut enim dicit beatus Leo: « Qui episcopi talem consecraverint sacerdotem, qualem esse non liceat, etiamsi aliquo modo damnum proprii honoris evaserint, ordinationis tamen jus ulterius non habebunt, nec illi sacramento intererunt, quod, neglecto divino judicio, immerito praestiterunt. » Si ergo secus quam justitia se habet, tibi judicatum fuerit, judices ipsos ad apostolicam invita audientiam, sine qua hujusmodi negotia commode finiri non possunt. Egoadversariis Romanae Ecclesiae, quantum Deo donante praevalet, obluctaturHILIPPO, Dei gratia magnifico Francorum regi, IVO, humilis sublimitatis suae
Abbreviated transcription (Latin):
sͥptũ. S causa illa ꝓpt ꝗͣ ãclero seꝑatꝰ ẽ. tã manifestis indiciis. ẽ. reuelata. tã certa
aceusatione publicata.tã euidenti exitu cõꝓbata: ut nemini ñ tantũ ciuiũ.
s etiã cr̃pu ncialiũ dubiũ sit: qͥn indomoꝰ . sua falsã monetã fabricari

Expanded text:
ptum. Sed causa illa propter quam a clero separatus est, tam manifestis indiciis est revelata, tam certa ptum. Sed causa illa propter quam a clero separatus est, tam manifestis indiciis est revelata, tam certa accusatione publicata, tam evidenti exitu comprobata ut nemini, non tantum civium, sed etiam comprovincialium dubium sit quin in domo sua falsam monetam fabricari
Abbreviated transcription (Latin):
et̾iciendis uix aliqͥs aut nillus insudat. cũ multa cordis contritione depl¬
ro. Unde qͥa uideo me p̾ẽẽ. s nulli fere ꝓdesse : seꝑe delibo renunciare cure
pastoraliꝰ ad pͥstinã qͥetẽ redire. ubi ilsũ expectẽ qͥ saluũ me fec iͣ. apusul¬
łniitate sp̃s & tẽpestate. S pene sola retinet me pat̾nitatis ułȩ dilectio.
cui quantũ debea. nec ipse pensare sufficio. Tam̃ nͥ uider os meũ ponere in
ũ: inuriarũ adu̾sus eũ agere. qͥ septẽ annis ꝓ rachel seruienti. liã iussic
iocte supponi. Quȩ salte̾ si fetaret: & speciositatẽ rachel f a fecunditate
nsaro:: uix tandẽ ea conditione toleranda uidet᷑. ut aplexꝰ rachel post
t tam lamentabile danũ diu toleret: animȩ meȩ ꝑsuc e ñ usͥ eo.¬
oc idõ suggero scĩtati ur̃ȩ. qr qͥdã clericꝰ nr̃ȩ urb̃ falsis delationib auresur̃s
piȩtatis iam scd̾o pulsauit. dicens se ꝑconiecturas accusatũ. & de sola suspicione ꝓ¬

Expanded text:
reficiendis vix aliquis, aut nullus insudat, cum multa cordis contritione deploro. Unde quia video me praeesse, sed nulli fere prodesse, saepe delibero renuntiare curae pastorali, et ad pristinam quietem redire, ubi illum exspectem, qui salvum me faciat a pusillanimitate spiritus et tempestate . Sed pene sola retinet me paternitatis vestrae dilectio, cui quantum debeam nec ipse pensare sufficio. Tamen nisi viderer os meum ponere in coelum , injuriarum adversus eum agerem, qui septem annis pro Rachel servienti, Liam jussit nocte supponi . Quae saltem si fetaret, et speciositatem Rachel sua fecunditate compensaret, vix tandem ea conditione toleranda videretur, ut ad amplexus Rachel post alios et ut tam lamentabile damnum diu tolerer tolerem, v. c. , Hoc ideo suggero sanctitati vestrae, quia quidam clericus nostrae urbis, falsis delationibus aures vestrae pietatis jam secundo pulsavit, dicens se per conjecturas accusatum, et de sola suspectione
Abbreviated transcription (Latin):
tia contͣ sibilũ serpentis auditũ obturetis: & monitis salutis aures cor¬
disaperiatis. Hoc desidero: hinc ante dm̃ cotiie p̃ces fundo. erir¬
tua non ta̾ntũ int̾ eruditos. s etiã celebris fieret int̾ dĩ seruos. Unde qͥc.̃
quȩrentes bonas margaritas. post positis aliis multis ȩque u plus nitent
te tanquã singularit̃ p̾ciosã margaritã sua existimatione e uperrrta¬
tanꝗͣ lucernã ardentẽ & lucentẽ ut indomo dĩ luceres te suꝑca.⁊ ab
pofuert̃. Quis gͦ fascinauit. qͥs ocłos tui cordis excecauit. ut flagitiũ hoc
ꝙͦ tͥ ĩponit᷑. ñ tantũ ñ ꝑpetrares. s ne saltẽ de te ꝓbab.ũ confingiposia
modis om̃ib p̾caueres: Putabã concupiscentiȩ car uał ardorẽ flu¬
aliquando reliquerat inconscientia tua cauteriatũ. putabã frequeni
sacrȩ scripturȩ medicatione tanꝗͣ tẽꝑatiui malagmatis suꝑpositione

Expanded text:
entia, contra sibilum serpentis auditum obturetis et monitis salutis aures corentia, contra sibilum serpentis auditum obturetis et monitis salutis aures cordis aperiatis. Hoc desidero; hinc ante Deum quotidie preces effundo tua non tantum inter eruditos, sed etiam celebris fieret inter Dei servos. Unde quidam quaerentes bonas margaritas, postpositis aliis multis aeque vel plus nitentibus, te tanquam singulariter pretiosam margaritam sua existimatione  uam lucernam ardentem et lucentem, ut in domo Dei luceres, te super candelabrum posuerunt. Quis ergo te fascinavit, quis oculos tui cordis excaecavit, ut flagitium hoc quod tibi imponitur, non tantum non perpetrares, sed ne saltem de te probabiliter confingi posset modis omnibus praecaveres? Putabam concupiscentiae carnalis ardorem flu urens aliquando reliquerat in conscientia tua cauteriatum, putabam frequenti sacrae Scripturae meditatione, tanquam temperativi malagmatis superpositione
Abbreviated transcription (Latin):
tis. qi sacramentu de securitate concilii qđ uob̾mandauat fieri ueraistis
Acuiꝰ cõmixtione si am non cessatis: sꝑat eade auctoritas a participatione dm̃
ĩponant: quã ut ubiq pene t̾rarũ dicit. lateri ur̃o illicate copulatis Par¬
cens gͥ maiestati ur̃ȩ dissimulo ur̃am adire p̃sentiã. ne sedis apłicȩ ussione
cõpulsus. eui uice xp̃i parere me oportet. qͣ ñc̃ daico in aure. cogar inur̃is & nus¬
toꝵ aurib publicare. Ego autẽ nolo uos scandalizare uł regiã maiestatẽ ura
minuere. quã diu possum aliqua honesta ratione dissi mulare. P rȩt̾ea casan
sine satisfactione reconciliare non ualeo. & excõmunicatos in hostẽ mttt̾i
non debeo. Postremo nouit ur̃a serenitas qi ñ .ẽ. mͥ incuria tir̃a plena secus¬
ritas: inqua ille sexus mͥ. ẽ. suspectꝰ & infestus: qͥetiã amicis aliquando ñ
satis. ẽ fidus. Expecto gͥ ut aliquando cor ur̃m illustrante diuina clei¬

Expanded text:
t quia sacramentum de securitate concilii quod vobis mandaverat, fieri vetuistis. A cujus commistione si amodo non cessatis, separat vos eadem auctoritas a participatione corpimponant, quam, ut ubique pene terrarum dicitur, lateri vestro illicite copulastis. Parcens igitur majestati vestrae dissimulo vestram adire praesentiam, ne sedis apostolicae jussione compulsus, cui vice Christi parere me oportet, quod nunc dico in aure, cogar in vestris et multorum auribus publicare. Ego autem nolo vos scandalizare, vel regiam majestatem vestram minuere, quandiu possum aliqua honesta ratione dissimulare. Praeterea casati sine satisfactione reconciliare non valeo, et excommunicatos in hostem mittere non debeo. Postremo novit vestra serenitas quia non est mihi in curia vestra plena securitas, in qua ille sexus mihi est suspectus et infestus qui etiam amicis aliquando non satis est fidus. Exspecto igitur ut aliquando cor vestrum illustrante divina clem
Abbreviated transcription (Latin):
congregatio illa concordit̃. uł pors sanioris consilii reglarit᷑ sibi p̃ferm posti¬
uerit. in eo loco & ordine in quo ibi erã substicuatis & si bstitutũ in

Expanded text:
congregatio illa concorditer vel pars sanioris consilii regulariter sibi praeferri postucongregatio illa concorditer vel pars sanioris consilii regulariter sibi praeferri postulaverit, in eo loco et ordine in quo ibi eram substituatis, et substitutum in
Abbreviated transcription (Latin):
umili diceret. ascende suꝑiꝰ. frequent̃ monui fr̃s mͥ cõmissos. ut de con¬
ib suis uł aliunde si ita eis cõplaceret pͣlatũ sibi eligerent qͥ eosindis¬
iplina sibi tradica posset cꝰtodire. ⁊ ad ascensiones incorde de ualle lacͥ¬
narũ cotidianis monitis subleuare. ne lupꝰ inuisibił aditũ inueni¬
ns oiuile dñi ingredet᷑. & oues dñicas aut extra raꝑet. aut intꝰ occultis
iorsib strangularet. Quod cũ hactenꝰ suis de causis ab eis dilatũ sit: nc̃
ande adquiert᷑ monitis meis. ⁊ disponunt aliquẽ scam qͦd mentib eoꝵ in¬
pirau̾it ds sibi p̃ficere. qͥ ꝓuirib sib collatis in necessitatib eoꝵ studeat eis
a sp̃ualia quã corporalia ministrare. E a gͥ hora qua litteras istas acceꝑi
ꝗ haccenꝰ habui in ȩccła beati qͥntini. toto desidio expostulans. ut quem

Expanded text:
humili diceret: Ascende superius , frequenter monui fratres mihi commissos, ut de conhumili diceret: Ascende superius , frequenter monui fratres mihi commissos, ut de confratribus suis vel aliunde si ita eis complaceret, praelatum sibi eligerent, qui eos in disciplina sibi tradita posset custodire, et ad ascensiones in corde de valle lacrymarum quotidianis monitis sublevare, ne lupus invisibilis aditum inveniens ovile Domini ingrederetur, et oves Dominicas aut extra raperet, aut intus occultis morsibus strangularet. Quod cum hactenus suis de causis ab eis dilatum sit, nunc tandem acquieverunt monitis meis, et disponunt aliquem secundum quod mentibus eorum inspiraverit Deus sibi praeficere, qui pro viribus sibi collatis in necessitatibus eorum studeat eis tam spiritualia quam corporalia ministrare. Ea igitur hora qua litteras istas acceperquam hactenus habui in ecclesia Beati Quintini, toto desiderio expostulans, ut quem
Abbreviated transcription (Latin):
ticudinẽ. inꝓsꝑis humilitatẽ. Qm̃ diabosus adusariꝰ nr̃ tanqꝗͣ leo rugiens
Qr cuit quȩrens quẽ deuoret: fr̾nitatẽ ur̃am familiari exhortatione cõmo¬
eiĩ ur̃i memor. mundanã suꝑbiã ñ armis mundanȩ malitie s armisxͥanȩ¬
pnt mandata dõni apłici. & legati eiꝰ lugdunensis archiep̃i. u̾restat adhuc
nchora aliqua spei nr̃ȩ: nulla ratione caput erigatis. si post quantascunq
cellas ad portũ uenire cogitatis. Exẽplar luterarũ qͣsmͥ misit dõnꝰ papa
ausa regis. postꝗͣ legati regis nuꝑ discessert̃ abeo uob̾ tͣnsmuto. ut scia¬
s qr dõnꝰ papa. & si non antecedit. ñ tam̃ retrocedit. Uał. xxxi¬
ulconi dĩ gr̃ꝰ beluacensiũ ep̃o: Iuo eadẽ gr̃a humił car notensiũ ep̃s:
grauitatis anchora se inscõꝓposito retinere. Qm̃ tam scientia ꝗͣ exꝑi¬
ntia noui platos incongregatione sibi cõmissa assiduos. eẽ. debere. postꝗͣ
lacuit ei qui adconuturũ suũ me inuitauerat ut recũbenti m in loco

Expanded text:
m diabolus adversarius noster tanquam leo rugiens circuit quaerens quem devoret , fraternitatem vestram familiari exhortatione commo et officii vestri memor mundanam superbiam non armis mundanae malitiae, sed armis Chrcontra mandata domni apostolici, et legati ejus Lugdunensis archiepiscopi, ubi restat adhuc anchora aliqua spei nostrae, nulla ratione caput erigatis, sipost quantascunque procellas ad portum pervenire cogitatis. Exemplar litterarum quas misit mihi domnus papa de causa regis, postquam legati regis nuper discesserunt ab eo, vobis transmitto: ut sciatis quia domnus papa, et si non antecedit, non tamen retrocedit. VaFULCONI, Dei gratia Belvacensium episcopo, IVO eadem gratia humilis Carnotensium episcopus, gravitatis anchora se in sancto proposito retinere. Quoniam, tam scientia quam experientia, novi praelatos in congregatione sibi commissa assiduos esse debere, postquam placuit ei qui ad convivium suum me invitaverat, ut recumbenti mihi in loco