comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ pacẽ quã p̃senti animo in manu dni pape
ante autẽ terciũ annũ in manu mea ꝓmi-¬
sistis: quatinus diem cõpetentẽ exequende
iusticiȩ ꝑp̃sentiũ portitorẽ nobis denomine¬
tis. & interĩ filios eccłe scđm institutũ pa¬
cis suis reb lib̾e potiri ꝑmittatis. Qđsi hȩc
omiã contẽpseritis: ꝓculdubio sciatis qͥa ex¬
clesia corde contrito & humiliato ascitiss
sanguinẽ dnĩ & scõis patro cinia clamorẽ
faciet aduersus om̃s huiꝰ mali patratores
et consentaneos. & adhoc ipsum ex debito
om̃s uicmos epõs cũ ȩccłiis sibi subiectis in¬
uitabit. Dolens ħ dico. consulens tam̃ in ħ
honestati & famȩ urẽ nicħ aliud quereis.
nisi ut scđm morẽ & legẽ iusticiã faciatis.
et si qͣ aduersus ęccłam calumpnia est iꝰti

Expanded text:
per pacem quam praesenti anno in manu domni papae, per pacem quam praesenti anno in manu domni papae, ante autem tertium annum in manu mea promisistis, quatenus diem competentem exsequendae justitiae per praesentium portitorem nobis denominetis, et interim filios Ecclesiae secundum institutum pacis, suis rebus libere potiri permittatis. Quod si haec omnia contempseritis, procul dubio sciatis quia Ecclesia corde contrito et humiliato, ascitis sanguinem Domini et sanctorum patrocinia clamorem faciet adversus omnes hujus mali patratores et consentaneos, et ad hoc ipsum ex debito omnes vicinos episcopos cum Ecclesiis sibi subjectis invitabit. Dolens haec dico, consulens tamen in hoc honestati et famae vestrae, nihil aliud quaerens, nisi ut secundum morem et legem justitiam faciatis, et
Abbreviated transcription (Latin):
ieyIta enĩ neeat fames & sitis sicut gladtiꝰ
denĩ truces curei xpĩani nominis ꝑseeu¬
tores possent truculentiꝰ edictũ in pĩser¬
sios ꝓmulgare. quã necessaria eis tute
sub cuabere. Unde monendo consulo &e
consulendo moneo nobilitatem uram
qbarinus in considatum sentencię urȩ ri¬
gorem usq ad audientiã in melius cõmute¬
es & non conuictos. ñ iudicatos. tam seuera
senteutia morti addicatis. Nos eni ꝓ amore
uro sententiã nram quantis iustã & uidi¬
ne diffinitã temꝑauimꝰ. nec baptismi sac̃¬
mentum. nec confessionẽ. nec pęnitentiam.
que saluti amimarũ innecessitate subfici¬
unt: etiam ipsi ꝑsecucorib denegauimꝰ
tag̃ uos habetote ut laus fortis mulieris
qua sapientia cõm̃dat. de uob p̃dicetur
non credulitas ꝑuersȩ mulieris quã in herodi¬
ade crhisostom᷑ detestatur. ꝑ om̃s nr̃as prouin¬
cias publicet᷑. Qđ si sanis & piis admonitio¬
nib meis acqͥescere non utiltis: cõmoneo uos

Expanded text:
re? Ita enim necat fames et sitis, sicut gladius. Quod truces Turci, Christiani nominis persecutores possent truculentius edictum in Dei servos promulgare quam necessaria eis vitae subtrahere? Unde monendo consulo et consulendo moneo nobilitatem vestram, quatenus inconsideratum sententiae vestrae rigorem usque ad audientiam in melius commutetis, et non convictos, non judicatos tam severa sententia morti addicatis. Nos enim pro amore vestro sententiam nostram quamvis justam et judicio diffinitam temperavimus, nec baptismi sacramentum, nec confessionem, nec poenitentiam, quae saluti animarum in necessitate sufficiunt, etiam ipsis persecutoribus denegavimus. Ita ergo vos habetote, ut laus fortis mulieris quam Sapientia commendat , de vobis praedicetur, non crudelitas perversae mulieris quam in Herodiade Chrysostomus detestatur per omnes nostras provincias publicetur. Quod si sanis et piis admonitionibus meis acquiescere non vultis, commoneo vos
Abbreviated transcription (Latin):
sit. siue facultates suas distribuendo. siue
se ipsũ ad martyriũ exponendo humana
imbecillitas: Nemo enĩ inuitus bonũ fac̃.
etiã si bonũ est qđ facit. Uñ nos ad monet
sp̃s sc̃s in cantico canticorũ. Adiuro uos filiȩ
ierłem. nolite suscitare dilectã. neq euigi¬
lare donec ipsa uelit. Ne gͥ nr̃o iacob amã¬
ti rachel nocte subponatis liam. nͥ forte
rachel mandragoras pͥmogeniti liȩ c̃cupis¬
cat. & hac mercede conductũ iacob cũ lu
dormire ꝑmittat Tali enĩ ordine posset
de tali copula merces boni oꝑis ꝓuenire.
& forcitudo quȩ plurimũ necessaria est
omĩ regimini ad tolerandos eiusdẽ regimi¬
nis labores exubare Et ne diu uerbis one¬
remus scĩtatẽ urãm flexis genib cordis
oportune & importune ĩploramꝰ clem̃tiã
urãm. ut nullis uiculis obȩdientię p̃dietum
frẽm constringatis. cuiꝰ saluti quantũ possumꝰ
ꝓuidere debemꝰ. quia eum de sacro fonte

Expanded text:
sit, sive facultates suas distribuendo, sive sit, sive facultates suas distribuendo, sive seipsum ad martyrium exponendo, humana imbecillitas? Nemo enim invitus bonum facit, etiamsi bonum est quod facit . Unde nos admonet Spiritus sanctus in Cantico canticorum: Adjuro vos, filiae Hierusalem, nolite suscitare dilectam, neque evigilare, donec ipsa velit . Ne igitur nostro Jacob amanti Rachel, nocte supponatis Liam , nisi forte Rachel mandragoras primogeniti Liae concupiscat, et hac mercede conductum Jacob cum Lia dormire permittat . Tali enim ordine posset de tali copula merces boni operis provenire, et fortitudo quae plurimum necessaria est omni regimini ad tolerandos ejusdem regiminis labores, exuberare. Et ne diu verbis oneremus sanctitatem vestram, flexis genibus cordis opportune et importune imploramus clementiam vestram, ut nullis vinculis obedientiae praedictum fratrem constringatis, cujus saluti, quantum possumus, providere debemus, quia eum de sacro fonte
Abbreviated transcription (Latin):
nam mͥ restituerit sanitatẽ : & ueniendi ad
cenda sunt: isti frs uobis dicert: De electo¬
aschali sũmo pontifici. Io humilis eccła¬
carnotensis minist̃: debitã cum omi sub¬
iectione obȩdientiã. Reuersus a concilio
larius anxiȩ conquestus ÷ qđ dolensis ȩccła.
destinatis excellentiȩ urẽ quib dã legatis suis
electioni ad eoꝵ petitionẽ urã patnitas assen¬
sum prebuerit. nec eiꝰ ex cusationib quãuis
idoneis adhuc aurem accõmodare uoluerit.
Quãtus enĩ sit bene litt̾atꝰ. & bonis morib or¬
natus. multis tam̃ allegationib humiliter
insufficientiã suã pretendens dic̃ se pociꝰ mui¬
ta gͣuia ꝑpessurũ. quã onus episcopii hoc tẽ¬
pore subi turũ. Nouit aut̃ ura pat̾nitas
quia leges scłi dissentiente filiofamilias: sub
eius nomine sponsalia fieri non ꝑmittunt
quantomagis in sponsalib ȩccłȩ id obserui¬
ri conuenit. in qͥb nͥ sincera subueniat ca¬
ritas quid boni ẽ. qđ ꝑ angariã facere pos¬

Expanded text:
nam restituerit sanitatem, et veniendi ad cenda sunt, isti fratres dicent vobis. ValetPASCHALI summo pontificiclesiae minister, debitam cum omni subjectione obedientiam. Reversus a concilio larius anxie conquestus est, quod Dolensis Ecclesia, destinatis excellentiae vestrae quibusdam legatis suis,electioni ad eorum petitionem vestra paternitas assensum praebuerit , nec ejus excusationibus quamvis idoneis adhuc aurem accommodare voluerit. Quamvis enim sit bene litteratus, et bonis moribus ornatus, multis tamen allegationibus humiliter insufficientiam suam praetendens, dicit se potius multa gravia perpessurum quam onus episcopi hoc tempore subiturum. Novit autem vestra paternitas quia leges saeculi dissentiente filiofamilias sub ejus nomine sponsalia fieri non permittunt, quanto magis in sponsalibus Ecclesiae id observari convenit, in quibus nisi sincera subveniat charitas, quid boni est quod per angariam facere pos
Abbreviated transcription (Latin):
cessit. Postea uͦ ductus pęnitentia cum a
multis argueretur eandẽ ȩccłam beato
luciano reddidit .S quia monachi scĩ
luciani rem quãuis suam absq uidicibus
ab inuasorib acceꝑunt inconcilio ex olidu
titura usq ad tempꝰ legitime discussioĩs
neq ulla finitiua sententia ibi data est
quȩ monachis scĩ luciani suã iusticiam
auferret. & monacis uigeliacensib p̃dictã
cessisse cognoui & qui in exolidunensi con¬
cilio huic discussioni int̾fui. hȩo si p̃sers
eem̃ uera eẽ probare possem. & idõ ea
uobis scripsi ut cognita ueritate meliꝰ
aimb̾to dĩ grã senonensiũ archiepõ .I.¬

Expanded text:
cessit. Postea, vero ductus poenitentia cum a cessit. Postea, vero ductus poenitentia cum a multis argueretur, eamdem ecclesiam beato Luciano reddidit. Sed quia monachi Sancti Luciani rem quamvis suam absque judicibus ab invasoribus acceperunt , in concilio Exoliduntitura, usque ad tempus legitimae discussionis. Neque ulla finitiva sententia ibi data est quae monachis Sancti Luciani suam justitiam auferret, et monachis Vigeliacensibus praedictam rocessisse cognovi, et qui in Exolidunensi concilio huic discussioni interfui, haec, si praesens essem, vera esse probare possem. Et ideo ea vobis scripsi, ut, cognita veritate, melius DAIMB
Abbreviated transcription (Latin):
bitum romanȩ eccłȩ seruiciũ. Intelligens
eccła de qua nc̃ controuersia ẽ. incp̃dicta mo¬
nastĩa olim fuit iur. is monast̃ii sci luciatii.
Sed cum normannoꝵ ꝑsecutio monastĩa bel
nem redegisset. bona monastioꝵ ꝓpt̾ defen¬
sionẽ t̾re ex magna parte in usus laicor
distractasunt. Antequã autẽ illa uastitas
plene reformari potuisset: in buglensi ȩc¬
cła quidã canonici ordinati fuer̃. & ita ꝑ
ci canonicis suocesserunt. Hugo aut̃ comes
rib suis indulgentiã postulans. qui eam
in iuste detinuerant. Sed abbas p̃dicti
monastii sc̃ĩ luciani contradicentibus cłicis
p̃dictȩ ȩccłȩ pro sua simplicitade distulit
aliquanto tempore monachos suos ibi ordi¬
nare expectans ut cum pace cłicoꝵ posset
omia transigere. Et qͥa p̃dictus comes post¬
habito discretionis mođamine monachos
ses monachos qui ibi prope habebant cel¬
lam unã uocari fecit & eis reclamantib

Expanded text:
bitum Romanae Ecclesiae servitium. Intelligens bitum Romanae Ecclesiae servitium. Intelligens ecclesia, de qua nunc controversia est, inter praedicta monasteria, olim fuit juris monasterii Sancti Luciani. Sed, cum Northmannorum persecutio monasteria Belnem redegisset bona monasteriorum propter defensionem terrae ex magna parte in usus laicorum distracta sunt. Antequam autem illa vastitas plene reformari potuisset, in Buglensi ecclesia quidam canonici ordinati fuerunt. Et itaci canonicis successerunt. Hugo autem comes ribus suis indulgentiam postulans, qui eam injuste detinuerant. Sed abbas praedicti monasterii Sancti Luciani, contradicentibus clericis praedictae ecclesiae, pro sua simplicitate distulit aliquanto tempore monachos suos ibi ordinare, exspectans ut cum pace clericorum posset omnia transigere. Et quia praedictus comes posthabito discretionis moderamine, monachos ses monachos, qui ibi prope habebant cellam unam, vocari fecit, et eis, reclamantibus
Abbreviated transcription (Latin):
uris. ue n eoꝵ consensu iusticiã intende ał re¬
mictere non ualeatis. Vnde nuꝑ contigit ut
atiduumꝰ dura eoꝵ obstinatione causam ar¬
nulti iur sionensis incuria urã ita eẽ. exaspa¬
tam: ut ineadẽ causa facto iudicio sedes
eplica sic appellata. & finitiua. eiꝰdẽ cause
sentenia: usq ad apłicã aridientia sic dilata
diquanta sͥit ueratio quanta rerũ expensa
quas incert̾ negocioꝵ exit᷑. tam erꝑimo in
uris negociis didicistis. quã ex alioꝵ cau¬
sis atidistas. Consiliũ gͦ qđ ꝑquosdã pacis
amatores didici. necessariuĩ uob scribe estima¬
ui. iidelicet ut ꝑ radulfũ babgiacensem ali
foin de imoranda iusticia ȩccłastica. s. tan¬
mediante int̾ arnulfũ & eius adusarioe
getur. Uositaq qđ dico prudenti delib̾atioẽ
pensate: & siuera sunt quȩ dicunt᷑. si meliora
caritate salua iusticia placeret mͥ par ur̃a.uł
ichardo dĩgrã albanensiũ ep̃o. Ixo humi¬
lis eccłȩ carnotensis minist̃. salutẽ. & le¬

Expanded text:
sensu justitiam intendere vel remittere non valeatis; unde nuper contigit, ut audivimus, dura eorum obstinatione causam Arnulfi Virsionensis in curia vestra ita esse exasperatam, ut in eadem causa facto judicio sedes apostolica sit appellata, et finitiva ejusdem causae sententia usque ad apostolicam audientiam sit dilata. Quod quanta sit vexatio, quanta rerum expensa, quam incertus negotiorum exitus, tam experimento in vestris negotiis didicistis, quam ex aliorum causis audistis. Consilium ergo quod per quosdam pacis amatores didici, necessarium vobis scribere existimavi, videlicet ut per Radulfum Belgeiacensem  alfo, non de minoranda justitia ecclesiastica, sed tanmediante inter Arnulfum et ejus adversarios getur. Vos itaque quod dico, prudenti deliberatione pensate, et si vera sunt quae dicuntur, si meliora charitate, salva justitia placeret mihi pax ICHARDO, Dei gratia Albanensium episcopo, IVO, humilis Ecclesiae Carnotensis minister, salutem et de
Abbreviated transcription (Latin):
Quã tam̃ appellationẽ pro reuerentia dñĩ pp̃
patient̃ sustinuimꝰ. quanuis scđ̾m cautionẽ
legũ. nec libellũ ad eum qui de appellatiõe
cogniturꝰ erat a nobis postulasset. nec tempus.
nec modum. nec ordinẽ excipiendȩ appellati¬
onis obsertiasset. Uñ eum a causa cetidisse in¬
telligentis. capellã quã blesensib ȩdificare
concessimus. de cȩcõ confirmamꝰ. & om̃s oblati¬
ones capellarũ adiacentiũ parrochiȩ quae
dr̃ ulcha illibatas tenere sancimus. De catisa

Expanded text:
lationem pro reverentia domni papae patienter sustinuimus, quamvis secundum cautionem legum, nec libellum ad eum qui de appellatione cogniturus erat a nobis postulasset , nec tempus nec modum nec ordinem exsequendae appellationis observasset. Unde eum a causa cecidisse intelligentes, capellam, 73 quam Blesensibus aedificare concessimus, de caetero confirmamus, et omnes oblationes capellarum adjacentium parochiae quae dicitur Ulcha illibatas tenere sancimus. EPISTOLA
Abbreviated transcription (Latin):
legum tramite rebelliũ in obȩdientiam ulci¬
scerem᷑: Accusatores uͦ rotroci ad audientiã
uenire ⁊ iusticiam suã ꝓbare dissimulant
dut causȩ diffidentes. auc p̃cipitẽ sententiã
a nobis extorquere molientes. cũ rotrocus pro¬
mittat ad audientiã urãm uł nram se uen¬
turum & qđ lex & iusticia dictauerit se
facturum. Nec ista dico tanꝗ uelim rotro¬
cum defendẽ. uł munitionẽ quã facit mea
sententia confirmare. quȩ nulli tantũ noci¬
tura ÷ quã mͥ & ȩccłȩ michi cõmissȩ. Uolo tm̃¬
ita in eum sententiam dare. ut possi eam
morib & legib i omĩ bonoꝵ conuentu ap¬

Expanded text:
legum tramite rebellium inobedientiam ulcilegum tramite rebellium inobedientiam ulcisceremur. Accusatores vero Rotroci ad audientiam venire, et justitiam suam probare dissimulant, aut causae diffidentes, 72 aut praecipitem sententiam a nobis extorquere molientes, cum Rotrocus promittat ad audientiam vestram vel nostram se venturum, et quod lex et justitia dictaverit se facturum. Nec ista dico tanquam velim Rotrocum defendere, vel munitionem quam facit mea sententia confirmare quae nulli tantum nocitura est quam mihi, et Ecclesiae mihi commissae. Volo tamen in eum ita sententiam dare, ut possim eam moribus et legibus in omni bonorum conventu ap
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonas ꝑmut̾etur. nͥ pͥus uir & mulier in¬
nocentis eẽ. ab adulterio. ⁊ homicidio dis¬
meta eraminatione probarent᷑. Nos uͦ q̃
medici animarũ cõstituti sumꝰ. & saluti
positu habenꝰ. ut sedim ingruentes necesicate¬
aut rigorem teneamꝰ disciplinę aut mod̾ationẽ
indulgentiȩ: quatinꝰ fortes in dulgentia non emol¬
liat. nec infirnios nimia seueritas frangat.
De cet̃o si relatum fuerit aduos nos rotiocum
nundũ ercõmunicasse. sciatis nos non mobedien¬
ter fecisse. s: rationabili & legitima causa distu¬
lisse. quia pendente negotio quãlib& humilẽ
ꝑsonam lege prohibente excõmunicare non
audeo. nec apłicus cũ ad hanc excõmunicati¬
onem nobis p̃sentib multis ꝑsuasionib urgere¬
tur alit̾ fieriuoluit. qui littis suis nos qui ui¬
cini eramꝰ admonuit. ut rei ueritatẽ in ues¬
tigaremus. ⁊ cognita ueritate ñsententiam
p̃cipitaremꝰ. s sicut deb& officiũ urm̃ seruato

Expanded text:
personas permitteretur, nisi prius vir et mulier inpersonas permitteretur, nisi prius vir et mulier innocentes esse ab adulterio et homicidio districta examinatione probarentur. Nos vero qui medici animarum constituti sumus, et saluti positum habemus, ut secundum ingruentes necessitateaut rigorem teneamus disciplinae, aut moderationem indulgentiae, quatenus fortes indulgentia non emolliat, nec infirmos nimia severitas frangat. De caetero si relatum fuerit ad vos nos Rotrocum nondum excommunicasse, sciatis nos non inobedienter fecisse , sed rationabili et legitima causa distulisse, quia pendente negotio quamlibet humilem personam, lege prohibente, excommunicare non audeo, nec apostolicus cum ad hanc excommunicationem nobis praesentibus multis persuasionibus urgeretur, aliter fieri voluit; qui litteris suis nos qui vicini eramus admonuit ut rei veritatem investigaremus, et cognita veritate non sententiam praecipitaremus, sed, sicut debet officium nostrum, servato
Abbreviated transcription (Latin):
diuinȩ subiectionis obseqͥum. De parrochiano
uiõ qui maritũ cuiꝰdã mulieris int̾fecit. &
postea uaorẽ int̾fecti in uxorẽ durit. hoc res¬
pondemꝰ excellentiȩ urẽ quia simulier cons¬
cientiã suam purgare potest de morte ma¬
riti. uir uͦ sic̃ dicitis purgare se potest legit¬
time quod mulierem illam uiuente uiro ñ
adult̾auit. nec spe huiꝰ coningii uirũ huiꝰ
mulieris int̾fecerit: scđm legẽ naturȩ & an¬
tiquũ coniugii starũ potest ei indulgentia
licet ut cui uelint nubant in dnõ. Sic enĩ
dauid de qͦ dr̃. nemo sanctior dauid patra¬
to ad ult̾io & omicidio. postquã ei dictũ est
aeta penitentia dimissum est tͥ peccatũ tuum.
bersabee urorem uriȩ retinuit in coniugiũ.
Ded postioꝵ diligentia exꝑta ꝓcliue eẽ huma¬
num genus ad lapsum & quia in huiꝰ modi
casib ui parcerę. nichil aliud. eẽt. quam
multos indiscrim̃ adducere. seuerissime sanr
us nullũ tale coniugiũ fieri int̾̃ huiꝰ modi

Expanded text:
debitae subjectionis obsequium. De parochiano vestro qui maritum cujusdam mulieris interfecit, et postea uxorem interfecti in uxorem duxit, hoc respondemus excellentiae vestrae quia, si mulier conscientiam suam purgare potest de morte mariti, vir vero, sicut dicitis, purgare se potest legitime quod mulierem illam, vivente viro, non adulteraverit, nec spe hujus conjugii virum hujus mulieris interfecerit, secundum legem naturae et antiquum conjugii statum, potest ei indulgentia licet ut cui velint nubant in Christo. Sic enim David, de quo dicitur, nemo sanctior David, patrato adulterio et homicidio, postquam ei dictum est, acta poenitentia, dimissum est tibi peccatum tuum, Bersabee uxorem Uriae retinuit in conjugium . Sed posteriorum diligentia experta proclive esse humanum genus ad lapsum, et quia in hujusmodi casibus uni parcere nihil aliud esset quam multos in discrimen adducere, severissime sanxit, ut nullum tale conjugium fieri inter hujusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
custodire: Sed cũ inpectore sacerdotis
rationale affirũ cẽ. debeat conexũ suꝑ hume¬
rali condecens ẽ. ut rector sic modatione iusti¬
sten geneae. quatinꝰ nec immođat᷑ rigor corri
qugear. Quodidõ suggero scĩcati urȩ qua au¬
cdiui quosdã parrochianos uros subm̾muran.¬

Expanded text:
custodire. Sed, cum in pectore sacerdotis rationale affixum esse debeat, et connexum superhumerali condecens est ut rector sic moderationem justitiae teneat, quatenus nec immoderatus rigor corrigaugeat. Quod ideo suggero sanctitati vestrae, quia audivi quosdam parochianos vestros subm
Abbreviated transcription (Latin):
nescio quȩ negocia sua agenda captꝰ ÷ amili¬
tib rotroci & incarcerat᷑. Precipit᷑ itaq uob̾
& nob̃ ex clamore hugonis uicecomitis ab apłi¬
ca sede. ut ꝓ debito officii nr̃i guidoni frat̃¬
narũ rerũ custodi. & iuoni capto iusticiã
faciamꝰ. Flectis gͦ littis apłicis diligent̃ nota¬
te u̾ba. ⁊ scđm ordinẽ rei gestȩ & tenorem
lict̾arum apłicarũ ꝓuidete uobis. qͦ ordine
causa sit agenda. utrũ statĩ sit rotrocus ex¬
secutione iusticiȩ nobis p̾lata sublimitas.
tia. his qui in litt̃is nominati sunt locum & diẽ.
competentẽ consticuite. & accusatores & accusa¬
tum ad eundẽ locũ inuitate. ut p̃sentialit᷑¬

Expanded text:
nescio quae negotia sua agenda, captus est a milinescio quae negotia sua agenda, captus est a militibus Rotroci, et incarceratus. Praecipitur itaque vobis et nobis ex clamore Hugonis vicecomitis ab apostolica sede, ut pro debito officii nostri, Guidoni fraternarum rerum custodi et Ivoni capto justitiam faciamus. Perlectis ergo litteris apostolicis, diligenter notate verba, et secundum ordinem rei gestae et tenorem litterarum apostolicarum providete vobis quo ordine causa sit agenda, utrum statim sit Rotrocus exexecutione justitiae nobis praelata sublimitas etia, his qui in litteris nominati sunt locum et diem competentem constituite, et accusatores et accusatum ad eumdem locum invitate, ut prae
Abbreviated transcription (Latin):
mam itauꝰ erat. & dñs curuȩ uillȩ clamo fecerunt¬
rem in aurib eccłȩ : ut iusticia ei fieret
que dabat᷑ ierosolimitanis & paci. Consti¬
tutus ÷ dies utriq parti ad agendã causã
i conuenissent obiectũ ÷ a uice comite co¬
miti rotroco qđ iniuste & contra pacẽ ȩdifi¬
caret municionẽ in fundo cuitionis suȩ. Quo
audico. responsum est ꝓ rocroco qđ fundus
minimẽ ꝑtinerce ad tuicionẽ uice comitis.
sea pociꝰ ad cuitionẽ rocroci comitis. Quȩ al¬
teicatio cũ aliquandui durasset p̃cepimtis
iudiciũ fieri: iudicatũq ẽ quia hec causa
perunt uttiq in curiã comitissȩ. & acti¬
causis utemq uentilatis. nescio quib e
causis ueccomes a causa cecitit. Postea ce¬
perunt iuo dñs curuȩiullȩ qui hoc benefici¬
um se asserebat habere auice comite. & comes ro¬
trocus aduersũ se guerrã facere. & alt̃ altius
bona diriꝑe. Ec sic̃ uarius euentꝰ est belli. qͣdã
die cũ predict᷑ ixo ꝓced& armata manu ad

Expanded text:
evillae, clamorem fecerunt in auribus Ecclesiae, ut justitia eis fieret, quae debebatur Hierosolymitanis et paci . Constitutus est dies utrique parti ad agendam causam. Cum convenissent, objectum est a vicecomite comiti Rotroco quod injuste et contra pacem aedificaret munitionem in fundo tuitionis suae. Quo audito responsum est pro Rotroco quod fundus minime pertineret ad tuitionem vicecomitis, sed potius ad tuitionem Rotroci comitis. Quae altercatio cum aliquandiu durasset; praecipimus judicium fieri; judicatumque est quia haec causa nerunt utrique in curiam comitissae, et actionibus utrinque ventilatis nescio quibus de causis vicecomes a causa cecidit. Postea coeperunt Ivo dominus Curvaevillae, qui hoc beneficium se asserebat habere a vicecomite, et 71 comes Rotrocus adversum se guerram facere , et alter alterius bona diripere. Et sicut varius est eventus belli, quadam die, cum praedictus Ivo procederet armata manu ad
Abbreviated transcription (Latin):
hab̾e inconiugiũ. Et ẽ conuerso. Siuir ali¬
ud uult inire coniugiũ legitur in lege
nouellarũ. Siquis diuinis tactis scripturis
mulieri turauerit se eam legittimã urorẽ
habiturũ. uł si in oratorio tale sac̾mentum
dedit: si illa legittima uxor. quis nulla dos.
nulla scriptura int̾posita sic. Qui alit̾ fac̃¬

Expanded text:
habere in conjugium. E converso: si vir alihabere in conjugium. E converso: si vir aliud vult inire conjugium, legitur in lege ut. c. 1. Si quis divinis tactis Scripturis juraverit mulieri se eam legitimam uxorem habiturum, vel si in oratorio late sacramentum dederit, sit illa legitima uxor, quamvis nulla dos, nulla scriptura alia interposita sit. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
simus scĩtati urẽ. qͥa p̃dictã mulierẽ qͥdã
parrochianꝰ ur̃ uult hab̾e in coniuge: ne
de p̃titis nuptiis aliquod apud uos generet᷑
scandalũ: uł p̃sentib aliqͦd ponat᷑ offendi¬
culum. Ualete. & ex mutua dilectioẽ par
grã carnotensis ȩccłȩ minister: salutem
Qdam parrochianꝰ ur̃ uulgari nomine petitꝰ
nram ueniens: paeruit colloqͥũ nr̃m. Qui
int̾ cȩt̾a retulit nobis qđ filiã suã cuidam
alti parrochiano ur̃o de municipio quod
pontiacũ dr̃ conuigali fede tradidit .& ille
eam se dueturũ in uxorẽ tempore sibi c̃sti¬
tuto absolutȩ iurauerit. Nc̃ gͦ aliã duxit
urorem contͣ pactum conuigale. qđ legit¬
time cum alia muliere pͥus inierat. Legit¬
tima enĩ sunt fęda nuptiarũ int̾ eas ꝑso¬
nas quarũ nuptiȩ int̃dictȩ ñ sunt : cum
filia familias auoluntate patris non dissen¬
tit. Hec fȩdã solui & diuinȩ leges ꝓhibent
ã humanȩ. & si mulier ad aliũ uirũ transi

Expanded text:
simus sanctitati vestrae, quia praedictam mulierem quidam parochianus vester vult habere in conjugem, ne de praeteritis nuptiis aliquod apud vos generetur scandalum, vel presentibus aliquod ponatur offendiculum. Valete, et ex mutua dilectione parvgratia Carnotensis Ecclesiae minister, salutem. Quidam parochianus vester vulgari nomine Petitusnostram veniens petivit colloquium nostrum. Qui inter caetera retulit nobis quod filiam suam cuidam alteri parochiano vestro de municipio quod Pontiacum dicitur, conjugali foedere tradidit, et ille eam se ducturum in uxorem tempore sibi constituto absolute juraverit. Nunc vero aliam duxit uxorem contra pactum conjugale, quod legitime cum alia muliere prius inierat. Legitima enim sunt foedera nuptiarum inter eas personas quarum nuptiae interdictae non sunt, cum filia familias a voluntate patris non dissentit. Haec foedera solvi et divinae leges prohibent et humanae. Et si mulier ad alium virum transir
Abbreviated transcription (Latin):
nuit̾ respondit. qđ non esset ei legitti¬
me iuncta. qm̃ pͥus. eẽt. galeranno a
parentib tradita: & huic cont̾dicens
pro posse suo & flens nolente matre copu¬
latae sñ uͦ oblatũ. eẽt. pontio ut ad obiec¬
ta pesponderet: quȩrens quȩ dã diuticte
nich ad obiecꝰta respondit.s a conuentu
emi se psentauerat non satis apte recessit.
anooium e ei itaq semel & sepipt uteces
ad obieeta responderte: uł uudiciu audire
ndifferẽt. Cum gͦ ita aiudicio declinaret:
iudicatũ est ei ex aplico decreto qđ dilatio¬
nem sententiȩ ex absentia lucri non deb̾et.
Ex inde ꝓlatis ex legũ & canonũ auctoritate
sententiis. qͥa si testes mulieris aduersus pon¬
tium agentis datis sacram̃tis probare pos¬
sent qd mulier obiecerat a coniugio pontii
lib̾a eẽt. & cui uellet in xp̃o nubere posset
uiris uł eo ampliꝰ datau& accepta sunt
ne sua uoluntate copulatã. Negocio itaq

Expanded text:
viter respondit, quod non esset ei legitiviter respondit, quod non esset ei legitime juncta, quoniam prius esset Galeranno a parentibus tradita , et huic contradicens pro posse suo et flens, nolente matre, copulata. Cum ergo oblatum esset Pontio, ut ad objecta responderet, quaerens quaedam diverticula, nihil ad objecta respondit, sed a conventu, cui se pei itaque semel et saepius, ut vel ad objecta responderet, vel judicium audire non differret. Cum ergo ita a judicio declinaret, judicatum est ei ex apostolico decreto, quod dilationem sententiae ex absentia lucrari non deberet exinde prolatis ex legum et canonum auctoritate sententiis , quia si testes mulieris, adversus Pontium agentis, datis sacramentis probare possent quod mulier objecerat, a conjugio Pontii libera esset, et cui vellet in Christo nubere posset. viris vel eo amplius data et accepta sunt ne sua voluntate copulatam. Negotio itaque
Abbreviated transcription (Latin):
Sał. Nouerit dilectio urã p̃tita estate
Icum dõnꝰ bruno signinus epc̃ apłica le
sentiam eiꝰ adisse. & qualiter pontiꝰ nepos
trecensis epc̃ filiã suã nomine mathildem
galeranno camerario regis pͥus aparentib
traditam renitentẽ & flentẽ in coniugiũ
sibi usurpauerit indicasse:S qͥa ueraq ꝑ¬
sona absens erat. iniunctũ est ap̃tarato le¬
garo parisiensi ep̃o ut utranq partẽ die
cõpetenti ad causam uocaret. & auditis
utriusq partis rationib. controu̾siã qua̧
erat int̾ pontiũ & p̃dictã mathildẽ pru¬
dentiũ uroꝵ consilio & iudicio t̾̃minaret
Meuersꝰ itaq parisiensis epc̃ diẽ & locum
pontio & mathildi constituit. me &e qͦsdã
coepos suos ad discutiendã ⁊ c̃minandam
hane causã caritatiue inuitauit. Eonue¬
nerunt itaq parisi um die constituto
ad causã accusatores & accusatꝰ. testes et
uidices. Quesitũ ÷ ap̃tarata mathildee
qͣre conuigiũ pontii refutaret. quę bre¬

Expanded text:
. Noverit dilectio vestra praeterita aestate, cum domnus Bruno Signinus episcopus apostsentiam ejus adiisse, et qualiter Pontius nepos Trecensis episcopi filiam suam nomine Mathildem Galeranno camerario regis prius a parentibus traditam renitentem et flentem in conjugium sibi usurpaverit, sibi indicasse. Sed qui utraque persona absens erat, injunctum est a praetaxato legato Parisiensi episcopo, ut utramque partem die competenti ad causam vocaret, et auditis utriusque partis rationibus controversiam quae erat inter Pontium et praedictam Mathildem prudentium virorum consilio et judicio terminaret. Reversus itaque Parisiensis episcopus diem et locum Pontio et Mathildi constituit, 70 me et quosdam coepiscopos suos ad discutiendam et terminandam hanc rem causam charitative invitavit. Convenerunt itaque Parisium die constituto ad causam accusatores et accusatus, testes et judices. Quaesitum est a praetaxata Mathilde, quare conjugium Pontii refutaret. Quae bre
Abbreviated transcription (Latin):
tem inceme diligebã. Ad ultimũ nunciaũ
oulus sensit manus. qđ ꝑ auditũ puis sense¬
rat cordis odoratus. & ita sensius incus uere
nunciantib exꝑtus sũ tuã in me ñ tepuis¬
se caritatem. quanuis mutuã ad plenũ ñ
habuissemꝰ int̾̃ nos collocutionẽ. Preuenit
itaq lib̾alitas tua tarditatẽ meã. mitten¬
docalciam̃ta euangłica. quo munere tuã¬
erga me dilectionem de monstrasti. & ad
inuic̃tũ mͥ officium diligentiꝰ exequen¬
dũ monuisti. Qđ gͦ ipse monuisti remi¬
gantes ꝑ hoc mare spatiosum & undosũ
porrigamꝰ nobis inuicẽ mutuas orationũ
manus. quatinꝰ & ꝓsꝑe nauigemus. et
in optato salutis portu naues nr̃o regimi¬
ni commissã collocare ualeamꝰ. Hoc tue
dilectioni pro paruitate nrã ꝓmitimꝰ
hoc econuerso atua de uotione reqͥrimꝰ.
nec ulla diligentiũ corda disiungat loca¬
lis remotio. quos frat̃nȩ dilectionis con¬
glutinat affectio. Plura scriberẽ. s uerb
nisi necessariis nolo aures onerare pru¬

Expanded text:
tum intime diligebam. Ad ultimum nuntiavit oculus, sensit manus, quod per auditum prius senserat cordis odoratus. Et ita sensibus intus bene nuntiantibus expertus sum tuam in me non tepuisse charitatem, quamvis mutuam ad plenum non habuissemus inter nos collocutionem. Praevenit itaque liberalitas tua tarditatem meam tuam, mittendo calceamenta evangelica quo munere erga me dilectionem tuam demonstrasti, et ad injunctum mihi officium diligentius exsequendum monuisti. Quod ergo ipse monuisti, remigantes per hoc mare spatiosum et undosum porrigamus nobis invicem mutuas orationum manus, quatenus et prospere navigemus, et in optato salutis portu naves nostro regimini commissas collocare valeamus. Hoc tuae dilectioni pro parvitate nostra promittimus; hoc e converso a tua devotione requirimus, nec ulla diligentium corda disjungat localis remotio, quos fraternae dilectionis conglutinat affectio. Plura scriberem, sed verbis nisi necessariis nolo aures onerare pru
Abbreviated transcription (Latin):
utrum hoc facere deb̾em cũ audientia¬
an sine audientia. Littis itaq ur̃is petimꝰ
muniri sententiã nram si iusta ẽ. aut re¬
moueri si iusta ñ est. Addimꝰ &iam paici¬
oni nr̃e si necesse fuerit. quatinꝰ si fr̾tne
inuitati fueritis presentiã urãm nob̾ exhi¬
beatis. & qđ faciendũ erit. nobisctĩ faciatis.
Ualte. Uc melius eas intelligatis. exemplar
litt̃arum apłicarũ transmisi uobis. De eo¬

Expanded text:
utrum hoc facere deberem cum utrum hoc facere deberem cum audientia. Litteris itaque vestris petimus muniri sententiam nostram, si justa est, aut removeri, si justa non est. Addimus etiam petitioni nostrae si necesse fuerit, quatenus, si fraterne invitati fueritis, praesentiam vestram nobis exhibeatis, et quod faciendum erit nobiscum faciatis. Valete. Ut melius eas intelligatis exemplar litterarum apostolicarum transmisi vobis. E
Abbreviated transcription (Latin):
nire. nolo sathanȩ tradere. donec uł audien¬
tam subt̃fugiat. uł iudiciũ contumaciter
respruat. S onsulat᷑ suꝑ hoc euangłium. c̃su¬
contor lees diuinȩ &e humanȩ. side re iui
contencione posita alit̾ aliqua lex fieri
iusserit: post posita mea sententia libenter
cȩdã alienȩ. Nec alic̾ puto domnũ papã intel¬
lerisse ubi p̃cepit nos ꝓdebito officii nr̃i p̃dic¬
dis petitorib iusticiã facere. Hoc tonutru cir
ueritate. scripsi tam̃ dño metropolitano ad
quẽ iam litt̾ę apłicę uenerant. ut diligent̃
inspectis littĩs apłicis. & intellecta rerum ges¬
tarũ ueritate quã ei scripseram consilium
michi daret uttũ p̃dictũ rotrocũ deb̾em
sine audientia ex cõmunicare: an ad uidi¬
cium uocare. Ipse uͦ nescio quo instinctu.
qͦ intellectu rescripsit mͥ ut lict̃is apłicis
obedirem. & rotrocũ ex cominunicarẽ. nec
tam̃ de t̃minauit iuxta in quisitionẽ meam.

Expanded text:
nire, nolo Satanae tradere, donec vel audiennire, nolo Satanae tradere, donec vel audientiam subterfugiat, vel judicium contumaciter respuat. Consulatur super hoc Evangelium, consulantur leges divinae et humanae, si de re in contentione posita aliter aliqua lex fieri jusserit, postposita mea sententia libenter cedam alienae. Nec aliter puto domnum papam intellexisse, ubi praecepit nos pro debito officii nostri praedictis petitoribus justitiam facere. Hoc tonitruo  averitate scripsi tamen metropolitano, ad quem jam litterae apostolicae venerant, ut diligenter inspectis litteris apostolicis, et intellecta rerum gestarum veritate, quam ei conscripseram, consilium mihi daret, utrum praedictum Rotrocum deberem sine audientia excommunicare, an ad judicium vocare. Ipse vero nescio quo instinctu, quo intellectu, rescripsit mihi ut litteris apostolicis obedirem, et Rotrocum excommunicarem. Nec tamen determinavit juxta inquisitionem meam,
Abbreviated transcription (Latin):
rochiȩ nrȩ̃.quẽ sui uiris & suȩ tuicionis. eẽ. de¬
fendit. uicecomes uͦ carnotensis & iuo curuȩ uil¬
le dñs ad iussuũ ꝑcinere contendit: suggestũ
est dõno pape sicut forsitan audistis a hugone
uioe comite ierosolimã tendente. quatin suꝑ
hac inuiria iusticiã faceret. & rem ierosolimi¬
tani scđm sua statuta defendet. Cuiꝰ rei ueri¬
tatem papa ignorans. scripsit nobis quattu¬
or senonensi archiepõ. carnotensi. parisiensi
aurelianensi epis. quatinꝰ pro debito officii nr̃i
iusticiam faciamꝰ. tam defundi inuasione quã
de iuonis captione. Acceptis gͥ lit̃is istis im¬
portune erigunt ame guido frat̾narũ rerũ
nicem. cum ipse rocrocus paratũ sedicat ut
ad audientiã domni metropolitani. uł nrãm
uił cõprouincialiũ epõꝵ congruo tempore &
loco ueniat. & scđ̾m iustũ iudiciũ de obiectis
satisfacrat. Ego itaq seruato legum tramite
nolo quenꝗͣ more sicarioꝵ sine audientia pui¬

Expanded text:
 tuitionis esse defendit , vicecomes vero Carnotensis, et Ivo Curvaevillae dominus ad jus suum pertinere contendit, suggestum est domno papae, sicut forsitan audistis ab Hugone vicecomite Hierosolymum tendente, quatenus super hac injuria justitiam faceret, et rem Hierosolymitani secundum sua statuta defenderet . Cujus rei veritatem papa ignorans scripsit nobis quatuor, Senonensi archiepiscopo, Carnotensi, Parisiensi, Aurelianensi episcopis, quatenus pro debito officii nostri justitiam faciamus tam de fundi invasione quam de Ivonis captione. Acceptis igitur litteris istis importune exigunt a me Guido fraternarum rerumnicem, cum ipse Rotrocus paratum se dicat, ut ad audientiam domni metropolitani, vel nostram, vel comprovincialium episcoporum, congruo tempore et loco veniat, et secundum justum judicium de objectis satisfaciat. Ego itaque servato legum tramite, nolo quemquam more sicariorum sine audientia pu
Abbreviated transcription (Latin):
gociis aliqua dubia uł difficilia occurrunt.
seriem cuiꝰdam cause que p̃terita estate
apud uos emersit. & adhuc serpit. congru
cõmittitur. ut & nobis & uobis cui scđo lo.¬
co committitur. bene ꝓuideatis. quatinus
nec obȩdientiã apłicam contempnamus.
nec aliquẽ iniuste p̃grauemꝰ. Erat enĩ
quidam fundus in parrochia nr̃a cuius
partẽ habebat quidã miles. & in ea do¬
mum suam separatim. & alius aliam.
et in ea domũ suam similit̾ separatim
Pro bunꝰ fundi cuicione utriq seruiebant
uicecomiti carnotensi. Hanc uͦ tuitionem
cum feruicio dedit uice comes ciuidã milici
suo inbeneficiũ : dnõ uidelicet curuȩ¬
uille: Post ñ multum tempr̃is rocrocus
comes emit partẽ illiꝰ fundi quȩ adlodiũ

Expanded text:
gotiis aliqua dubia vel difficilia occurrunt , seriem cujusdam causae quae praeterita aestate apud nos emersit, et adhuc serpit, congruucommittitur, ut et vobis, et nobis, cui secundo loco committitur, bene provideatis, quatenus nec obedientiam apostolicam contemnamus, nec aliquem injuste praegravemus. Erat enim quidam fundus in parochia nostra, cujus partem habebat quidam miles, et in ea domum suam separatim, et alius aliam, et in ea domum suam similiter separatim, pro hujus fundi tuitione, utrique serviebant vicecomiti Carnotensi. Hanc vero tuitionem cum servitio dedit vicecomes cuidam militi suo in beneficium, domino videlicet Curvaevillae, post non multum temporis emit comes Rotrocus partem illius fundi
Abbreviated transcription (Latin):
sedis legatus nos ãpud esset. & similis causa ad
aures nr̃as delata esset: prolatis legib iustũ
.ẽẽ. iudicauimꝰ & legittimũ Hȩc scripsi dilec¬
tioni urẽ. rogatus ap̃tarato milite ut pro
de religione urã. quia ubi elurerit uobis
uera & iusta sententia: non decliabitis a

Expanded text:
sedis legatus apud nos esset, et similis causa ad nostras aures delata esset, prolatis legibus justum esse judicavimus et legitimum. Haec scripsi dilectioni vestrae rogatus a praetaxato milite, ut pro de religione vestra, quia, ubi eluxerit vobis vera et justa sententia, non declinabitis a
Abbreviated transcription (Latin):
alexandri papȩ scd̾i sententiã urẽ discreti¬
oni transmito. Cuiꝰ exẽplo munitus si uob̾
dignũ uisum fuerit: habita raciorinatione
pot̾itis & accepta confirmare: & nundũ ac¬
cepta c̃cede. Sententia auc̃ hec ẽ. Alexan¬
der scđs Ramaldo constantiensi ep̃o. Solli¬
citudo dilectionis tuę nos scuduit consu¬
lere. utrũ portitor istarũ litt̾arũ diacona¬
tus ⁊ prbatus officiũ idoneꝰ sit ꝑagere. necne
cũ ad id p̃ꝓꝑo cursu. uidelicet sine subdia¬
conat᷑ ordine negligentia pociꝰ quã suꝑbia
cognoscat᷑ ascendisse. Uñ nos consulendo cari¬
tati tue mandamꝰ. ut ab officio sacerdotali
eĩ probubeas. donec ꝓrimo quator tempo¬
rite imponas. &e sic deinceps ad maioras or¬
ficia eum redire concedas. Gat Peuteaos¬

Expanded text:
Alexandri papae secundi sententiam vestrae discretiAlexandri papae secundi sententiam vestrae discretioni transmitto. Cujus exemplo munitus, si vobis dignum fuerit, habita ratiocinatione potestis et accepta confirmare, et nondum accepta concedere. Sententia autem haec est: « Alexander secundus Rumaldo Constantiensi episcopo: Sollicitudo dilectionis tuae nos studuit consulere utrum portitor litterarum istarum diaconatus et presbyteratus officium idoneus sit peragere, necne, cum ad id praepropero cursu, videlicet sine subdiaconatus ordine, negligentia potius quam superbia, cognoscatur ascendisse. Unde nos consulendo charitati vestrae mandamus ut ab offeum prohibeas, donec proximo Quatuor Temporite  al. sibi rite imponas, et sic deinceps ad majora officia eum redire concedas. » Valete
Abbreviated transcription (Latin):
uills lmo dĩ grã rotomagensiũ archie.xi¬
piscopo. Io humił eccłe carnotensis
minist̃: sał & seruitiũ. De cłico p̃sentium
portitore qͥ iordinato & p̃proꝑo saltu cum
se fecit ordinari. sullimitati urẽ respondeo.
quia si rigorẽ iusticie tenere uultis. nec in
acceptis in ordinate ordinib eum ministrare
ꝑ mittetis: nec ad suꝑiores gradꝰ cũ ꝓmo uebi¬
tis. Indecretis enĩ pontificalib legit᷑. qr quod
contͣ leges p̃sumitur: ꝑ leges dissolui meret᷑
Si aũt honesta uita eiꝰ aut utilitas eccłastica
ita erigit. potestis ei dispensatorie dato cle¬
ricatu cũ debita satisfactione eã miscđiam
ĩpende. ut cũ sacrã ordinationẽ uoscelebra¬
re contigerit. humiliato corde & corpore. sa¬
cris benedictionib int̾sit. non ut reordinet᷑:.
s ut cõpetentib uerbis in ac ceptis ordinib
confirmet᷑. De talib excessib impendenda
miscđia ꝓpͥam sententiã ad manum non
habeo. s pro simili negocio dispensatoriam

Expanded text:
agensium archiepiscopo, Ivo, humilis Ecclesiae Carnotensis minister, salutem et servitium. De clerico praesentium portitore, qui inordinate et propero saltu, cumse fecit ordinari, sublimitati vestrae respondeo, quia, si rigorem justitiae tenere vultis, nec in acceptis inordinate ordinibus eum ministrare permittetis, nec ad superiores gradus eum promovebitis. In decretis enim pontificalibus legitur quia, quod contra leges praesumitur, per leges dissolvi meretur. Si autem honesta vita ejus aut utilitas ecclesiastica ita exigit, potestis ei dispensatorie, dato clericatu cum debita satisfactione, eam misericordiam impendere, ut cum sacram ordinationem vos celebrare contigerit, humiliato corde et corpore sacris ordinationibus intersit, non ut reordinetur, sed ut competentibus verbis in acceptis ordinibus confirmetur. De talibus excessibus impendenda misericordia propriam sententiam ad manum non habeo, sed pro simili negotio dispensatoriam
Abbreviated transcription (Latin):
res sacre. & religiosȩ. & scẽ. Qđ enĩ diui¬
ni iuris ẽ. id nulliꝰ inbonis est. Sac̾ enĩ sutt
Quȩrite & ꝑpontifices dõ consec̾ta sunt ue¬
luti edes sacra et dona quȩ rite ad mi¬
ꝑ nrãm constitutionẽ alienari & obligari ꝑ¬
hibemꝰ. Cum gͦ ratio & ueritas instituto rebi¬
giosi pͥncipis sine ulla retractatione conue.¬
niat. nichil obeẽ. uidetur. quare cłici qui
de sorte sunt dñi non possint de reb sacͥs
iustum terminare iudiciũ suꝑ quas nul¬
lum constat cos hab̾e dominũ. Pretea ge¬
nerał consuetudo eccłȩ sic ht̃. quȩ si ñ im¬
mobililit̾ seruaretur. ȩccła om̃ib aut pene
oñib bonis suis pͥuaret᷑. De tenenda aũt
csuetutine quȩ legi ñ obsistit. plurima
scoꝵ patrũ extat auctoritas. Dicit enĩ aõ. in
epistola ad casulanũ prb̃m. In his enĩ rebus
de qͥb nichil certi statuit scriptura diuina.

Expanded text:
res sacrae et religiosae. Quod enim divires sacrae et religiosae. Quod enim divini iuris est, id nullius in bonis est; sacrae vero sunt, quae rite et per pontifices Deo consecratae sunt, veluti aedes sacrae et dona, quae rite ad miper nostram constitutionem alienari et obligari prohibemus. » Cum ergo ratio et veritas instituto religiosi principis sine ulla retractatione conveniat, nihil obesse videtur, quare clerici qui de sorte sunt Domini, non possint de rebus sacris justum determinare judicium, super quas nullum constat eos habere dominium. Praeterea generalis consuetudo Ecclesiae sic habet, quae si non immobiliter servaretur, Ecclesia omnibus aut pene omnibus bonis suis privaretur. De tenenda autem consuetudine quae legi non obsistit, plurima sanctorum Patrum exstat auctoritas. Dicit enim Augustinus in epistola ad Casulanum presbyterum: « In his enim rebus, de quibus nihil certi statuit divina Scriptura,
Abbreviated transcription (Latin):
scłariũ. qͥ hoc modo statũ ȩecłarã molius
euerte: cũ & pagine decrecales. & leges
impiales. & ecłasticȩ consuetudines ma¬
nifeste eis resistant. sine qͥb res diuine
& humanȩ tutȩ. eẽ. ñ possunt. si instru¬
menta sua deser̃t qͥb maiores nr̃i eas
tutas & incolumes. eẽ. sanxer̃. Primo i
inmultis decretalib sententiis legit᷑
nis lites & c̃tentiones in eccłiis in qͥb ort
sunt pͥmo eẽ. discutiendas & t̃minandas. nisi
aut utraq pars exconsensu udices elegerit.
uł alt̾a pars maiorẽ audientiã appellauerit
A filiis aut̃ ipsiꝰ eccłe in qͣ orta contentio est.¬
& non ab aliis t̃minandum. eẽ. iudiciun
clamant plurmioꝵ decreta pontificum:
que ita continent. Peregrina iudicia ge¬
nerali sanctione ꝓhibemꝰ. Inquo bene
ẽsentiunt instituta imꝑialia. quȩ dic̃t
res eccłasticas non eẽ. iuris humani: sed
diuini. Unde iustinianꝰ in libro constitu¬
tionũ scđo capło pͥmo. Nulius aut̃ sunc

Expanded text:
c modo statum Ecclesiarum moliuntur evertere, cum et paginae decretales, et leges imperiales et ecclesiasticae consuetudines manifeste eis resistant, sine quibus res divinae et humanae tutae esse non possunt, si instrumenta sua deserunt, quibus majores nostri eas tutas et incolumes esse sanxerunt. Primo enim in multis decretalibus sententiis legitur: Omnes lites et contentiones in Ecclesiis in quibus ortae sunt primo 77 esse discutiendas et terminandas, nisi aut utraque pars ex consensu judices elegerit, vel altera pars majorem audientiam appellaverit. A filiis autem ipsius Ecclesiae, in qua orta contentio est, et non ab aliis terminandum esse judicium clamant plurimorum decreta pontificum, quae ita continent : « Peregrina judicia generali sanctione prohibemus. » In quo bene consentiunt instituta imperialia, quae dicunt res ecclesiasticas non esse juris humani, sed divini. Unde Justinianus in libro Institutionum secundo, cap. 1: « Nullius aut
Abbreviated transcription (Latin):
tensis eccłȩ minist᷑. salutẽ & debitũ ꝓpose
seruicium. Diecum est michi qđ aa sugre¬
tionem mimicoꝵ abbatẽ seĩ dionisii gͥur
accusatis. & testimonio cuiꝰdã pseudo moni¬
chi de obiecta sibi falsitate in famare con¬
tenditis. Qđ nec leges habent. nec anteces.¬
sorum uroꝵ regum instituta ꝑmittunt.
ut alicui de se confesso eredi debeat suꝑ
erim̃ alienũ. Unde excellentiȩ ur̃ȩ sup¬
plico. ut maiestati regiȩ pͥmo c̃sulatis et
nobił monastii quod cũ om̃ib sibi appen.¬
dentib ur̃ę uoluntati obnoxiũ est in ali¬
quo iura ñ minuatis. s potiꝰ beneficia q̃
predecessores ur̃i eidẽ uenerabili loco con¬
tulert̃ tanꝗͣ in propͥam elemosinã defen¬
scoꝵ ꝑturbare. militantes in sc̃is locis inqͥ¬
tare. salubre consiliũ mͥ uideret᷑. ut pꝰpositis¬

Expanded text:
tem et debitum pro posse servitium. Dictum est mihi quod ad suggestionem inimicorum abbatem Sancti Dionysii graviter accusatis, et testimonio cujusdam pseudomonachi de objecta sibi falsitate infamare contenditis. Quod nec leges habent, nec antecessorum vestrorum regum instituta permittunt, ut alicui de se confesso credi debeat super crimen alienum . Unde excellentiae vestrae supplico, ut majestati regiae primo consulatis, et nobilis monasterii, quod cum omnibus sibi appendentibus vestrae voluntati obnoxium est, ne in aliquo jura minuatis, sed potius beneficia quae praedecessores vestri eidem venerabili loco contulerunt, tanquam in propriam eleemosynam defensanctorum perturbare, militantes in sanctis locis inquetare, salubre consilium mihi videretur  al. vi
Abbreviated transcription (Latin):
No dĩ grã carnotensis ȩccłȩ minist̃. Gislebto
bone spei frĩ. & multiplici honore sullimi : sał¬
qͥb p̃ceptũ ÷ nob̾ ut te & gaufridũ concano¬
nicum tuũ usq ad idus iulii in cõpetenti le¬
co ad audientiã nr̃am conuocemus. & causd
quã aduersum te habet p̃dictus gaufridus
unꝰquisq urm̃ pot̾it ꝑsonas negocio suo neces¬
sarias adducere & intrepidȩ. suas actiones ere

Expanded text:
 Dei gratia Carnotensis Ecclesiae minister, GISLEBERTO bonae spei fratri, et multiplici honore sublimi. quibus praeceptum est nobis ut te et Gaufridum concanonicum tuum usque ad Idus Julii in competenti loco ad audientiam nostram convocemus, et causam quam adversum te habet praedictus Gaufridus unusquisque vestrum poterit personas negotio suo necessarias adducere, et intrepide suas actiones exe
Abbreviated transcription (Latin):
tione non ẽ p̃sum̃dum. Spontanea enim con¬
fessione uł testium approbatione ꝑublicata
delicta. habito p̃ocłis dĩ timore cõmissa sunt
regimini iudicare: occulta uͦ & incognita
illius sunt iudicio relinquenda. qui solꝰ noũ
corda filioꝵ hominũ. Hinc &iam cũ ad singłre¬
certam̃ propt̾ similes suspiciones teib̾gam uro.¬
rem suã cogere uellet rex lotharius. adu̾sus
eum ita scribit papa tucholaus. Monomachi¬
h istoria. nusquã tam̃ ut pro lege teneatur
alicubi diuina sanxit auctoritas: cũ hoc &
huiꝰcemodi sectantes dmĩ solum mͦ temptare
uideantur. His & huiꝰ modi sentenciis correp¬
tus temꝑa zelum tuũ. m te & uxorẽ tuã
a sobolem tuam immodata seueritate tru¬
das ininfamiã quã sedare non pot̾is. cum
aliquando pęnitentia ductꝰ multo sudore
sedare studueris: Sufficiat gͦ tͥ cũ iuram̃to
uxoris tuȩ probatarum ꝑsonarũ cũ iuram.¬

Expanded text:
tione non est praesumtione non est praesumfessione, vel testium approbatione publicata delicta, habito prae oculis Dei timore, commissa sunt regimini judicare; occulta vero et incognita illius sunt judicio relinquenda, qui solus novit corda filiorum hominum. Hi autem qui probanturcertamen propter similes suspiciones Teibergam uxorem suam cogere vellet rex Lotharius, adversus eum ita scribit papa Nicolaus: « Monomachihistoria, nusquam tamen ut pro lege teneatur alicubi divina sanxit auctoritas, quum hoc et hujuscemodi sectantes, Deum solummodo tentare videantur. » His et hujusmodi sententiis correptus, tempera zelum tuum, ne te et uxorem tuam, et sobolem tuam immoderata severitate trudas in infamiam, quam sedare non poteris, cum aliquando, poenitentia ductus, multo sudore sedare studueris. Sufficiat ergo tibi cum juramento uxoris tuae probatarum personarum