comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nolite iurare. neq ꝑcelũ. neq per-
terram. neq aliud quodcũq uram̃-¬
tũ. Bit aut̃ sermo ur̃. est. est. non.
non: ut non sub iuditio cdecidatis.
Illo uideliced iuditio: sub qͦ decidit
he rodes. ut uel ꝑiurare. uel ob
ꝑ uiriũ cauendũ. aliud necesse ha-¬
beret patrare flagitiũ. At si forte¬
uergat mexitũ libere illud consi¬
lio salubriore mutandũ nouerimꝰ:
ac magis instante necessitate ꝑu-¬
randũ nobis quã ꝓuitando ꝑiurio
in aliud crim̃ grauiꝰ esse diuertendũ.
Deniq urauit dauid ꝑ dñm occi¬
dere nabal uirũ stultũ ꝙ. impiũ.
acq omiã que ad illũ pertinerent
demoliri. sed ad pͥmã intercessio¬
nẽ abigail femine prudentis. mox
remisit minas. reuocauit ensem
in uaginã. neq aliquid culpe se cali
ꝑ uirio contraxisse doluit. Iurauit
herodes dare saltatrici qd̃ cumq
postulasset ab eo: et ne ꝑuirus di¬
ceret᷑ a conuiuis. ipsũ conuiuũ
sanguine polluit. dũ ꝓph̃e mortẽ

Expanded text:
rare neque per coelum, neque per terram, neque aliud quodcunque juramentum. Sit autem sermo vester, Est est, Non non, ut non sub judicio decidatis ; illo videlicet judicio sub quo decidit Herodes, ut vel pejerare, vel ob perjurium cavendum aliud necesse haberet patrare flagitium. At si vergat in exitum, libere illud consilio salubriore mutandum noverimus, ac magis instante necessitate pejerandum nobis, quam pro vitando perjurio in aliud crimen gravius esse divertendum: Denique juravit David per Dominum occidere Nabal virum stultum et impium, atque omnia quae ad illum pertinent demoliri: sed ad primam intercessionem Abigail feminae prudentis, mox remisit minas, revocavit ensem in vaginam, neque aliquid culpae se tali perjurio contraxisse doluit . Juravit Herodes dare saltatrici quodcunque postulasset ab eo, et ne perjurus diceretur a convivis, ipsum convivium sanguine polluit, dum prophetae mortem
Abbreviated transcription (Latin):
Disparẽ utriusq qualitatẽ. dis¬
par modus passionis insinuat.
Non incarnificũ potestate con¬
sticut᷑. s celesti ratione ꝓuisus.
Quia enĩ iterũ dicit idẽ ioħes. Qui
ẽ de terra de terraẽ: ꝙ de terra
loqͥtur. Qui aut̃ de celo uenit:
suꝑ om̃s ẽ: Prefatã minorationẽ
eiꝰ qui de terra ẽ. decollacio illa in
carcere ꝙ in obscuro patrata: capi-¬
tis ablatio designat. Porro cremen
capud crectũ ad celũ tenuit. manꝰ
supͣ terras ad aqͥlonẽ cetendit et
austrũ. ut ꝙ. celis se eeᷤᷤ dnm. ꝙ uni¬
uersam terrã. om̃sq potestates.
aerias si ditione subditas ipso etiã
corꝑis situ figuraret. Infima crucis
ipsius terre abdita penetrabant. ut
inferorũ regnũ subdica passione
illꝰ transfixũ ac destiuctũ ẽe signaret᷑.
Regẽ hunc esse credentiũ. scripto
in cruce citulo. ad cestantes hebrei.
greci. ꝙ romani legebant. ucuide.¬
liced eiꝰ inꝑiũ appareret ꝑ om̃s e̾eᷤᷤ¬

Expanded text:
disparem utriusque qualitatem, dispar modus passionis insinuat, non in carnificum potestate constitutus, sed coelesti ratione provisus. Quia enim iterum dicit idem Joannes: Qui est de terra, de terra est, et de terra loquitur: qui autem de coelo venit, super omnes est , praefatam minorationem ejus qui de terra est, decollatio illa in carcere et in obscuro patrata capitis ablatio designat. Porro crementcaput erectum ad coelos tenuit, manus super terras ad aquilonem tetendit et austrum, ut et coeli se esse Dominum, et universam terram omnesque potestates aereas suae ditioni subditas ipso etiam corporis situ figuraret. Infima crucis ipsius terrae abdita penetrabant, ut inferorum regnum passione illius transfixum ac destructum esse signaretur. Regem hunc esse credendum scripto in cruce titulo, astantes Hebraei, Graeci et Romani legebant, ut videlicet ejus imperium appareret per omnes ge
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ. custodiebat eũ. Et audito eo mul¬
ca faciebat: ꝙ libent̾ eũ audiebat.
Sed uicit amor mulieris: eũq in il¬
lũ quẽ scm̃ e̾e̾ᷤ nouerat ꝙ iustũ manꝰ
mittere coegit. Qui qm̃ noluic
cohibere liecuriã: ad homicidii re-¬
atũ ꝓ lapsus est. Oiꝰ q illi peccatũ
maioris erat causa peccati. Cui dis¬
cricto dei iuditio contigit. ut ꝓpt̃
appetitũ adultere quã dete standã
sciebat. sanguinẽ fiinderet ꝓphe:
quẽ dõ acceptũ e̾eᷤᷤ cognouerat. Hec
namq est illa duuni dispensatio era¬
minis: de qua dicit᷑. Qui nocet
noceat ad huc: ꝙ qͥ in sordib ẽ. sor.¬
descat adhuc. At contͣ quod seqͥt᷑
&. sc̃s sanctificet᷑ adhuc. ad beati io¬
hannis ꝑsonã conuenient̃ aptatur:
qͥ sẽs existens sanctificabat᷑ ad huc.
dũ ꝑ officiũ euũgłirandi ad mar¬
tyriĩ palmã ꝑuenit. Die autẽ na¬
talis herodis. saltauit filia heroli¬
adis in medio: & placuit herodi.
Unde cũ iuramento pollicitꝰ est

Expanded text:
et custodiebat eum . Et audito eo multa faciebat, et libenter eum audiebat. Sed vicit amor mulieris, eumque in illum quem sanctum esse noverat et justum manus mittere coegit. Qui quoniam noluit cohibere luxuriam, ad homicidii reatum prolapsus est, minusque illi peccatum majoris erat causa peccati: cui districto Dei judicio contigit ut propter appetitum adulterae quam detestandam sciebat, sanguinem funderet prophetae, quem Deo acceptum esse cognoverat. Haec namque est illa divini dispensatio examinis, de qua dicitur: Qui nocet, noceat adhuc: et qui in sordibus est, sordescat adhuc . At contra quod sequitur, Et sanctus sanctificetur adhuc, ad beati Joannis personam convenienter aptatur, qui sanctus existens sanctificabatur adhuc, dum per officium evangelizandi ad martyrii palmam pervenit. Die autem natalis Herodis saltavit filia Herodiadis in medio, et placuit Herodi. Unde cum juramento pol
Abbreviated transcription (Latin):
⁊acharie:atq eli sabeth quã
seruũ ac pͣcursorem dniͣ no
quasi dubia de oraculo quod
acceperat. sed ut con gratula-¬
cura de dono quod ꝯseruã acce¬
pisse didicerat. Non ut uerbũ
angeli mulieris accestatione
ꝓbaret : sed ut mulieri ꝓuec¬
te ȩtatis uirgo iuuencula
ministeriũ sedula inpende¬
ret. Ut autem audiuit salu¬
cationẽ mariȩ elizabeth exul¬

Expanded text:
Zachariae atque Elizabeth, quam Zachariae atque Elizabeth, quam servum ac praecursorem Domini quasi dubia de oraculo quod acceperat, sed ut congratulatura de dono, quod conservam accepisse didicerat: non ut verbum angeli mulieris attestatione probaret, sed ut mulieri provectae aetatis virgo juvencula ministerium sedula impenderet. Ut autem salutationem Mariae Elizabeth au
Abbreviated transcription (Latin):
quam se celesti honbͥstandam
parcu didicit. nequaquam
se de donis celestib quasi a se
hec ẽẽnt exculit: s ut magis
magisq donis esset apta diui¬
nis. incustodia humilitatis
gressum mentis fixit: ita euu̾i¬
geliranti sibi archangelo res¬
pondens. ecce ancilla dm. siat
eͣx hodierna lectione audiuimꝰ.¬
UIean dem quã angło exibue¬
rat humilitatem. hominib
quoq curauit exibere. et qd̃
ma ioris ẽ. uirtutis. hoc etiam
minoribus. Quis enim nes¬
ciat uirginẽ deo consecratam.
mulieredes dediceͣ. gradum
habere potiorem: Quis dubi¬
cet matrẽ regis ȩterni. iure
matri militis esse pͣferendam:
ad cȩ̨lestia rediit. surgit. ac
montana conscendit: gestans¬
q in utero deum. seruorum
dei habitacula peti c. ac requi¬
rit collo qͥa. Et̃ apte post iusi¬
onem angeli. in montana su-¬
biit : quȩ gustata suauitate
suꝑnoꝵ. cuuum. humilitatiᷤᷤ¬
se gressibus ad uirtutum alta
cranstulit. Intrat gͦ domũ

Expanded text:
quam se coelesti onustandam quam se coelesti onustandam partu didicit, nequaquam se de donis coelestibus quasi a se haec essent extulit: sed ut magis magisque donis esset apta divinis, in custodia humilitatis gressum mentis fixit, ita evangelizanti sibi archangelo respondens: Ecce ancilla Domini, fex hodierna lectione audivimus, eamdem, quam angelo exhibuerat humilitatem, hominibus quoque curavit exhihere, et quod majoris est virtutis, hoc etiam minoribus. Quis enim nesciat virginem Deo consecratam, muliere Deo dedita gradum habere potiorem? Quis dubitet matrem regis aeterni jure matri militis praeferendam? ad coelestia rediit, surgit ac montana conscendit, gestansque in utero Deum servorum Dei habitacula petit, ac requirit alloquia. Et apte post visionem angeli in montana subiit, quae, gustata suavitate supernorum civium, humilitatis gressibus ad virtutum alta se transtulit. Intrat ergo domum
Abbreviated transcription (Latin):
nis nr̃e nobis semꝑ ueneran¬
da pͥmordia pͣdicat: et salu-¬
taria semꝑ imitandȩ humi¬
licatis remedia cõmendat.
Nam quia peste suꝑbiȩ ad tac¬
cum genus humanum perie¬
rat:. decebat ut medicamentu
humilitatis quo sanarecur.
pͥma mox incipientis salutis
tempora pͣtenderent. Et quia
ꝑ temericatem seductȩ muli¬
eris mors in mundũ incroi
se deuocȩ humilicatis inui¬
cem ac pietatis preuenirent
obsequiis. Prior gͦ nobis be¬
ata dei genicrix. ad sublimi¬
tatẽ patriȩ celestis. icer osten¬
dit humilitatis: non minus
re ligionis quã castitatis
exemplo uenerabilis. Si qͥdẽ
gła uirginei et intemerati
corꝑis. qualis sic uita suꝑ¬
ne ciuitatis ad quã suspira¬
mꝰ insinuat: ubi neq nubent
neq nubentur. s sunt sicut
angeli dei in celis: ac uirtutem
eximiam qua ad hanc ꝑtinge¬
re debeamꝰ indicat. Namq si¬
cut p̾cedente sancti euũigłii
lectione cognouiꝰ. postquã
angelica uisione et allocutio¬
ne meruit sublimari. post¬

Expanded text:
rae nobis semper veneranda primordia praedicat, et salutaria semper imitandae humilitatis remedia commendat. Nam quia peste superbiae attactum genus humanum perierat, decebat ut medicamentum humilitatis quo sanaretur, prima mox incipientis salutis tempora praetenderent. Et quia per temeritatem seductae mulieris mors in mundum introiese devotae humilitatis invicem ac pietatis praevenirent obsequiis. Prior ergo nobis beata Dei genitrix ad sublimitatem patriae coelestis iter ostendit humilitatis, non minus religionis, quam castitatis exemplo venerabilis. Siquidem gloria virginei et intemerati corporis qualis sit vita supernae civitatis, ad quam suspiramus, insinuat, ubi neque nubent neque nubentur, sed sunt sicut angeli Dei in coelis, ac virtutem mentis eximiam, qua ad hanc pertingere debeamus, indicat. Namque sicut praecedente sancti Evangelii lectione cognovimus, postquam angelica visione et allocutione meruit sublimari, post
Abbreviated transcription (Latin):
salutandum beata maria. reple¬
ta ẽ. mox spũ sancto ȩlisabeth.
replecus et ioħes.atq uno eo¬
demq spũ ambo edocꝰt. illa
salutante̾ quȩ esset agniuit:
intellexit. Et quia lingua
nec dum ualuit. animo exul¬
tante salutauit. offitiumq
suȩ precursionis: quam li¬
esset inplecurus. et ante quã
nascere tur ad uenienti dño
qͥbus ualebat inditiis intima¬
uit. Aderat namq dempuis.
quo inpleretur angeli ser-
na: quia magna dei dona cog¬
nouit. Recte uoce magna:
quia illum quem ubiq pre-¬
sentem nouerat. etiam corpora¬
liter ad esse senciebat. Magna
et enim uoce: non cam clamo¬
sa quam deuota intelligendũ
ẽ. Neq enim modice uocis de¬
uotione. dnm laudare ualebat.
quȩ syu sancto plena flagra¬
bat quȩ et illum in utero ges
ex carne matris uirginis. filiꝰ
altissimi uocaretur et esset.
Exclamauit aucem et dixit.
B enedicta tu inter mulieres:
et benedictus fructus uentris
mulieres: sed inter mulieres
benedictas. maiori benedictio¬

Expanded text:
ia, repleta est mox Spiritu sancto Elizabeth, repletus est et Joannes: atque uno eodemque Spiritu ambo edocti, illa salutantem quae esset agnovit, intellexit: et quia lingua necdum valuit, animo exsultante salutavit, officiumque suae praecursionis quam desset impleturus, et antequam nasceretur adveniente Domino quibus valebat indiciis intimavit. Aderat namque tempus quo impleretur angeli sermona, quia magna Dei dona cognovit; recte voce magna, quia illum quem ubique praesentem noverat, etiam corporaliter adesse sentiebat. Magna etenim voce non tam clamosa quam devota intelligendum est. Neque enim modicae vocis devotione Dominum laudare valebat, quae Spiritu sancto plena flagrabat: quae et illum in utero gestex carne matris virginis filius Altissimi vocaretur, et esset. Exclamavit autem, et dixit: Benedicta tu inter mulieres, et benedictus fructus ventris mulieres, sed inter mulieres benedictas majori benedictio
Abbreviated transcription (Latin):
Uerum quia uenerabilis dei
genitrix. mi scd̾iam eiꝰ omnib
ꝑ orbem qͥ eũ tuerent ad fu¬
turam esse ꝑdocuit: restat ut
eciam suꝑbi et condemp nentes
monita uericatis. quid merean¬
tur insinuet. Fecit inquid po¬
tentiam in brachio suo: disꝑsit
suꝑbos mence cordis sui. In bra¬
chio suo : inditionẽ ꝓpͥe uirtutis
significat. Non enim a lieno ad
oꝑandum indiget auxilio: cui
sicut scriptum ẽ. sub est cũ uo¬
luerit posse. Quod ad distin-¬
ctionem nr̃e bonȩ operationis
dicit: qui non in nr̃e uiribus
libertatis. sed in deo facimꝰ uir¬
tutem. Et siciit alias sciptum

Expanded text:
Verum quia venerabilis Dei Verum quia venerabilis Dei genitrix misericordiam ejus omnibus per orbem qui eum timerent adfuturam esse per docuit, restat ut etiam superbi et contemnentes monita veritatis, quid mereantur, insinuet. Fecit, inquit, potentiam in brachio suo, dispersit superbos mente cordis sui. In brachio suo, in ditione propriae virtutis significat. Non enim alieno ad operandum indiget auxilio, cui, sicut scriptum est, subest cum voluerit posse. Quod ad distinctionem nostrae bonae operationis dicit, qui non in nostrae juribus libertatis, sed in Deo facimus virtutem, et sicut alias scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
sermo: qui non tantũ matrẽ
quȩ se corporaliter generare¬
meruit. sed et om̃s qͥ sua pre¬
cepta seruarent. ꝓnuntiauit
esse beatos. Cum enĩ docente
illo popłm quodam loco. et
miracula faciente. om̃s eiꝰ sapi¬
entiam uirtutesq mirarent᷑:
ex collens uocem quedam mulier
de curba. dixit illi. Beatus uen
accipiens: continuo respondit.
Beati qui audiunt uerbum dei
et custodiint illud: ut ipsa
quoq mulier. inmo uniuer¬
si qui audiebant se beatos fore
confiderent. si duinis uellent
obtemperare mandatis. Ac si aꝑ¬
cedicat. Quamuis singulare
pͥui legium beatitudinis habe¬
ad. quȩ silium dei incarnatũ
uirgo in utero gestare. parere.
ac nutrire digna fuit. ꝓrecipri¬
um camen in eadem uita ꝑpe¬
tuȩ beatitudinis locũ et ipsi sc̃
habituri: qui eiꝰ fidem ac dilec¬
tionem. casto in corpore concipi-¬
unt. qͥ sedula inmende p̾ceptorũ
eiꝰ memoriã portant. qui hanc
et in mence ꝓximorũ sollerci
exortatione nutrire satagunt.

Expanded text:
tantum matrem, quae se corporaliter meruit generare, sed et omnes qui sua praecepta servarent, pronuntiavit esse beatos. Cum enim docente illo populum quodam loco, et miracula faciente, omnes sapientiam ejus ac virtutes mirarentur, extollens vocem quaedam mulier de turba, accipiens, continuo respondit: Beati qui audiunt verbum Dei, et custodiunt illud, ut ipsa quoque mulier, imo universi qui audiebant, se beatos fore confiderent, si divinis vellent obtemperare mandatis. Ac si aperte dicat: Quamvis singulare privilegium beatitudinis habeat, quae Filium Dei incarnatum virgo in utero gestare, parere, ac nutrire digna exstitit, praecipuum tamen in eadem vita perpetuae beatitudinis locum et ipsi sunt habituri qui ejus fidem ac dilectionem casto in corde concipiunt, qui sedula in mente praeceptorum ejus memoriam portant, qui hanc et in mente proximorum solerti exhortatione nutrire satagunt.
Abbreviated transcription (Latin):
donu̾ refert qui essentialiter
potens et magnꝰ existens. fide¬
les suos de paruis atq
infirmis. fortes facere consue¬
uit et magnos. Ihene autem
addidit et sanctum nomen eiꝰ.
ut admonẽret audiendes. ammo
omnes ad quos eiꝰ uer¬
ba ꝑ uenirent. instru-¬
eret ad fidem et ad uo-¬
cationẽ eiꝰcdem nominis ad uocͥa-¬
re: quatinꝰ et ipsi sanctitatis ȩt̃-¬
nȩ ac salutis uerȩ possent esse
participes uixta illud ꝓphecicũ.
Et erit. Omĩs quicumq inuo¬
cauerit nomen dñi. saluus erit.
Ipsum ẽ nomen eiꝰ. de quo su-¬
pra ait. Et exul tauit sp̃s me¬
us in deo salutari meo. Unde
ad huc aꝑtius addit. Et mise¬
ricordia eiꝰ in progenies et ꝓge¬
nies. cimentibus eum. ꝑ geni¬
es aute̾ et ꝓgenies. uel utriusq
populi. iudei uideliced et gen¬
tilis appellat. uel certe omniu̾
ꝑ orbem nationũ. quas in xp̃o
credituras esse pͣuidebat. quia
sicut petrus ait non ẽ ꝑ sonarũ

Expanded text:
donum refert, qui essentialiter donum refert, qui essentialiter potens et magnus existens, fideles suos de parvis atque infirmis fortes facere consuevit, et magnos. Bene autem addidit, Et sanctum nomen ejus, ut admoneret audientes, imo omnes ad quos ejus verba pervenirent, instrueret ad fidem, et invocationem ejusdem nominis advolare, quatenus et ipsi sanctitatis aeternae ac salutis verae possent esse participes, juxta illud propheticum: Et erit: omnis quicunque invocaverit nomen Domini, salvus erit . Ipsum enim est nomen, de quo supra ait, Et exsultavit spiritus meus in Deo salutari meo. Unde adhuc apertius addit: Et misericordia ejus a progenie in progenies, timentibus eum. Progenies autem et progenies vel utriusque populi, Judaei videlicet et gentilis, appellat, vel certe omnium per orbem nationum, quas in Christo credituras esse praevidebat: quia, sicut Petrus ait, Non est personarum
Abbreviated transcription (Latin):
quem ꝑpecuȩ salutis auctorẽ
nouerat. hunc iplũ tempo¬
rali ortu. de sua carne nasci¬
turum esse sciebat: quatinus
in una eademq ꝑsona ueraci¬
ter siis filius esset et dominꝰ.
Quȩ sequentib quo
uerbis quam uilia
de se ipsa senserit edocẽt: et
quod omne quicquid boni me¬
riti habuit. hoc suꝑna gratia
largiente ꝑceperit dicens. Quia
respexit humilitatem ancillȩ
suȩ: ecce enim ex hoc beataͣ me
dicent om̃s generationes. Hu¬
nulem quippe xp̃i ancillam.
suo iudicio se fuisse demonstrat:
sed respectu se grȩ cȩlestis re-¬
pente sublimatam ꝓnuntiat.
atq in canicum glorificatam.
ut sua beatitudo p̾cipua meri¬
co cunctarũ gentium uoce mi¬
retur. Ad didit etiam adhuc
diui nȩ pietatis munera quȩ
mirabiliter accẽpit. digna
grͣarũ actione collaudans.
Quia fecit mͥ magna qͥ pocens
ẽ. et scm nomen eius. Nchil gͦ
sius meritis cribuit. quȩ cotã¬
suam magnitudinẽ. ad illius

Expanded text:
quem perpetuum salutis auctorem quem perpetuum salutis auctorem noverat, hunc ipsum temporali ortu de carne sua nasciturum esse sciebat, quatenus in una eademque persona veraciter suus et filius esset et Dominus. Quae sequentibus quoque verbis, quam vilia de seipsa senserit edocet, et quod omne quidquid boni meriti habuit, hoc superna gratia largiente perceperit, dicens: Quia respexit humilitatem ancillae suae: ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes. Humilem quippe Christi ancillam suo judicio se fuisse demonstrat, sed respectu se gratiae coelestis repente sublimatam pronuntiat, atque in tantum glorificatam, ut sua beatitudo praecipua merito cunctarum gentium voce miretur. Addidit etiam adhuc divinae pietatis munera, quae mirabiliter accepit, digna gratiarum actione collaudans. Quia fecit mihi magna qui potens est, et sanctum nomen ejus. Nil igitur suis meritis tribuit, quae totam magnitudinem ad illius
Abbreviated transcription (Latin):
corde seruabat aperuit. Ait
spetia liter concessa conficet᷑.
deinde generalia dei beneficia
qͥbus generi humano mȩter¬
num consulere non desistit enu¬
merat. Eius autẽ dñm anima
magnificat. qui om̃s interioris
hominis sui affectus oiuimis
laudibus ac seruitiis manci¬
pat: qui obseruantia manda-¬
torum dei. semꝑ eiꝰ potentiam
maiestatis se cogitare demon¬
strat. Ciuis sp̃s in deo saluta¬
ri suo. exultat. quẽ nil in ter¬
renis libet. nulla caducarum
rerum affluentia emollit.
nulla aduersitas frangit: sed
sola illiꝰ a quo salus speratur
ȩterna. sui conditoris memoria
delectat. Quȩ cũ om̃ib per¬
fectis uerba recte conueniant.
maxime tamen ea beatam dei
genitricem ꝓferre decebat.
quȩ meriti pͥuilegio singula¬
ris. spũali ipsius. dilectione
flagrabat. Suiꝰ corporali con¬
ceptione gaudebat. que iure
in iħu. idest salutari suospe¬
tiali pre ceteris sanctis gau-¬
dio pocuit exultare. quia

Expanded text:
corde servabat, aperuit. Ait corde servabat, aperuit. Ait specialiter concessa confitetur, deinde generalia Dei beneficia quibus generi humano in aeternum consulere non desistit, enumerat. Ejus autem anima Dominum magnificat, qui omnes interioris hominis sui affectus divinis laudibus ac servitiis mancipat, qui observantia praeceptorum Dei semper ejus potentiam majestatis se cogitare demonstrat. Ejus spiritus in Deo salutari suo exsultat, quem nihil in terrenis libet, nulla caducarum rerum affluentia emollit, nulla adversitas frangit, sed sola illius a quo salus speratur aeterna, sui conditoris, memoria delectat. Quae cum omnibus perfectis verba recte conveniant, maxime tamen ea beatam Dei genitricem proferre decebat, quae meriti privilegio singularis spirituali ipsius dilectione flagrabat, cujus corporali conceptione gaudebat. Quae jure in Jesu, id est, in salutari suo speciali prae caeteris sanctis gaudio potuit exsultare, quia
Abbreviated transcription (Latin):
imatre p̃cur soris. lux doni cȩ¬
lestis emicuit: Uerũ audiamꝰ
uerba quȩ dixit: si forte ex his
ualeamꝰ aliquantulum disnos¬
cere. quid intus habuerit.
A udita gͦ responsione elisa-¬
bet h qua eam beatam inter
mulieres p̾dicauit. matrem
dñi sui cognomi nauit. fide
forcem laudauit. ad cuiꝰ in¬
gressum. se ipsam cũ filio sp̃u
sancto repletam esse signauit.
non amplius cacere potuit
dona quȩ ꝑceperat: sed quȩ
semꝑ animo gerebat. ubi ap-¬
cum cempꝰ inuenit. etiam de¬
uota oris ꝓfessione pacefecit.
Namq ut uirginalem dece¬
cegebat: archanũ misterii cȩ¬
lestis in sui pectoris abdico.
uenerabatur occulcum. Ex¬
pectabat reuerender. donec
ipse donorum distribucor. qͥd
sibi doni spetialis tribuisset:
quid secreti reuelasset. quan¬
documq uellet ostenderet.
At postquã eadem quȩ sibi
erant carismata prestita. per
alios spũ reuelante esse pate¬
facta cernebat : mox eciam ip¬
sa chessaurum celi quod in

Expanded text:
in matre praecursoris lux doni coein matre praecursoris lux doni coelestis emicuit? Verum audiamus verba quae dixit, si forte ex his valeamus aliquantulum dignoscere quid intus habuerit. Audita ergo responsione Elizabeth, qua eam beatam inter mulieres praedicavit, matrem Domini sui cognominavit, fide fortem laudavit, ad cujus ingressum seipsam cum filio Spiritu sancto repletam esse signavit, non amplius tacere potuit dona quae perceperat, sed quae semper animo gerebat, ubi aptum tempus invenit, etiam devota oris professione patefecit. Namque ut virginalem decetegebat, arcanum mysterii coelestis in sui pectoris abdito venerabatur occultum, exspectabat reverenter donec ipse donorum distributor quid sibi doni specialis tribuisset, quid secreti revelasset, quandocunque vellet, ostenderet. At postquam eadem quae sibi erant charismata praestita per alios Spiritu revelante esse patefacta cernebat, mox ipsa etiam thesaurum coeli quem in
Abbreviated transcription (Latin):
euũgłirare curauit. Nam
sunteia dño. Namet hoc quoq
ꝑ sim didicit elisabeth. que an¬
gaus ad mariam uerba ꝓtule-¬
nt. quod illa mox ȩuugelitan¬
ti crediderit. quod hec diuina
oꝑerante potentia: absq ulla
essent dubietate complenda.
Mirumq in modũ. idem sp̃s
qui eam repleuit. p̃sentium
simul preceritorum. et fucu¬
rorum scientia instruxit. De
p̃sentibus namq se edoctam
monstrauit. cũ beatã mariã
matrẽ dñs sui uocans. quia
redemptorẽ humani generis
in utero gestaret indicauit:
unde etiam fructũ uentris eiꝰ
singulariter benedictum ꝓfessa
ẽ. esse. Preteritorum se noticia᷑
accepisse signauit. que et uer¬
bum angeli ad mariam: et
consems um marie credentis
sibi innotuisse ꝓdidit. Sed
et futurorũ scientiam. sibi
non negatam intimauit: cũ
ꝑficienda a dño que ei dicta
essent aperuit. Quis autem
fr̃s mei dicere. quis estimare
sufficiat. quȩ tunc gr̃a sp̃c. dei
genitricẽ repleuerit. cũ tanta

Expanded text:
evangelizare curavit. Nam evangelizare curavit. Nam sunt ei a Domino. Nam et hoc quoque per Spiritum didicit Elizabeth, quae angelus ad Mariam verba protulerit, quod illa mox evangelizanti crediderit, quod haec, divina operante potentia, absque ulla essent dubietate complenda. Mirumque in modum idem Spiritus eam cum replevit, praesentium simul praeteritorum et futurorum scientia instruxit. De praesentibus namque se edoctam monstravit, cum beatam Mariam matrem Domini sui vocans, quia Redemptorem humani generis in utero gestaret, indicavit. Unde etiam fructum ventris ejus singulariter benedictum esse professa est. Praeteritorum se notitiam accepisse signavit, quae et verba angeli ad Mariam, et consensum Mariae credentis sibi innotuisse prodidit. Sed et futurorum scientiam sibi non negatam intimavit, cum perficienda a Domino, quae ei dicta essent aperuit. Quis autem, fratres mei, dicere, quis aestimare sufficiat, quae tunc gratia spiritus Dei genitricem repleverit, cum tanta
Abbreviated transcription (Latin):
riter humilicatis presticit. q̃¬
ꝓphecico repłeta sp̃u. gnitricẽ
ad se aduentasse saluators in tel¬
ligit: sed humi Licatis siuͣ cir¬
cunspecta. minꝰ dignã se aus
aduentui de prehendit. Ecce
enim ut facta est uox saluca¬
cionis cuȩ in aurib meis: exul¬
tauit ingaudio infans inuce¬
romeo. Indellexit elisabech
eodem quompleta erat spũ
reuelande: quid illa exulcatio
sui significasset infantis. hoc
ẽ. illiꝰ uenisse matrẽ. cuiꝰ ipse
pͣcur sor ac de monstrator esset
suturus. O quãmiranda:
quam cita sp̃s sancti operatio.
Nulla quippe in discendo mora
uno eodemq momento: cum
uoce salutantis. gaudiũ nascit᷑
infantis. quia dũ uox ꝑuenit¬
ad aures corporales. uirtus spi-¬
ritalis cor intrauit audientis.
Nec solũ genitricẽ : sed et sõbo¬
lem amore diui aduemiencis ac¬
cendit. Unde et mox eade̾ pre¬
cursoris dñi genitrix. ea quȩ
in occulco cognouerat. his
qui aderant et audiebant. palã

Expanded text:
riter humilitatis praestitit. Prriter humilitatis praestitit. Prophetico repleta spiritu genitricem ad se adventasse Salvatoris intellexit, sed humilitatis spiritu circumspecta minus dignam se ejus adventu deprehendit. Ecce enim ut facta est vox salvationis tuae in auribus meis, exsultavit in gaudio infans in utero meo. Intellexit Elizabeth, eodem quo impleta erat Spiritu revelante, quid illa exsultatio sui significasset infantis, hoc est illius venisse matrem cujus ipse praecursor ac demonstrator esset futurus. Et quam miranda, quam cita sancti Spiritus operatio! Nulla quippe in discendo mora uno eodemque momento cum voce salutantis gaudium nascitur infantis, quia dum vox ad aures pervenit corporales, virtus spiritualis cor intravit audientis, nec solum genitricem, sed et sobolem amore Domini advenientis accendit. Unde mox eadem praecursoris Domini genitrix ea quae in occulto cognoverat, his mul aderant et audiebant palam
Abbreviated transcription (Latin):
rabiliter. quȩ et diuini ger-¬
minis suscepit głam: et coronã
integritatis seruauit. Benedic¬
ta ͤ  intermulieres: per cuiꝰ¬
partũ uͥgineum.anatis muli¬
erũ maledictio pͥmȩ matris
exclusa ẽ. Benedictus fructus
uentris illius. ꝑ quẽ et se men
incorruptionis. et suꝑnȩ here¬
dicatis quam ꝑdidimꝰ in adam.
fructum recepimꝰ. Et uere ac
singłariter benedictus. qui
non nr̃o more post quam na-¬
tus e̾. graͣm adno benedictio¬
nis ꝑcẽpit: sed ad saluandum
mundum ipse bene dictus
hoc mͥ ut ueniat mater dmͣ mei
adme: O quanta in ꝓphetissȩ
mente humilitas: Quã ue¬
rus sermo dni quẽ dixit. Suꝑ
quẽ requiescet sp̃s meus. nisi
suꝑ humilem et qͥetum et
trementem uerba mea.
Matrem quidem domini quȩ
ad se uenerat. mox ut uidit esse
cognouit: sed nichil in se calis
merici repperiens. quo digna
fieret a cando hospite uisitari:
nimirũ ipse sp̃s. qui ei ꝓphe¬
tiȩ donũ cõnculit. munus ꝑa¬

Expanded text:
rabiliter, quae et divini gerrabiliter, quae et divini germinis suscepit gloriam, et coronam integritatis servavit. Benedicta tu inter mulieres, per cujpartum virgineum a natis mulierum maledictio primae matris exclusa est. Benedictus fructus ventris illius, per quem et semel incorruptionis, et supernae haereditatis, quam perdidimus in Adam, fructum recepimus. Et vere ac singulariter benedictus, qui non nostro more postquam natus est, gratiam a Domino benedictionis percepit, sed ipse ad salvandum mundum benedictus hoc mihi, ut veniat mater Domini mei ad me? O quanta in prophetissae mente humilitas, quam verus sermo Domini quem dixit: Super quem requiescet Spiritus meus, nisi super humilem et quietum et trementem verba mea? Matrem quidem Domini, quae ad se venerat, mox ut vidit, esse cognovit: sed nihil in se talis meriti reperiens quo digna fieret a tanta hospite visitari, nimirum ipse Spiritus, qui ei prophetiae donum contulit, munus pa
Abbreviated transcription (Latin):
fructus: psalmista mistico ser-¬
mone destatur dicens. Et eniͣ
dñs dabit benignitate̾: et
cerra nra dabit fructum su¬
um. Dedit quippe dñs benig¬
nitatẽ: qͥa genꝰ humanum a
reatu pͣuaricationis ꝑ unige¬
nicũ suuͣ liberare disꝑosuit.
Dedit benignitatem: quia eiꝰ
ingressui. uͥginalis uteri cem¬
plum. sp̃s sancti grã conse-¬
crauit. Et terra nr̃a dedit fruc¬
tum suũ. qͥa eade̾ uirgo quȩ
de terra corpꝰ habuerat. siliuͣ
genuit. diuinicate quidem
deo patri coequalem: sed sibi
carnis ueritate consubstan-¬
tialem. De hoc & ysaias dem¬
pus humanȩ redemptionis
men dni in magnificentia
et gła : et fructus terrȩ sub¬
limis. Germen qͣtoq dñi fuit
in magnificentia et gła. cum
sempiternꝰ dei filiꝰ in carne tem¬
pora liter apparens : magnicu
clarus effulẜit. fructus qͦq
terre sublimis effectus ẽ. quan
u̾tute resurrectionis in morta¬
litati iam redditam. ad celos
et benedictus fructus uentris
tui. Benedicta ẽ. enĩ incomꝑa¬

Expanded text:
ista mystico sermone testatur, dicens: Etenim Dominus dabit benignitatem, et terra nostra dabit fructum suum . Dedit quippe Dominus benignitatem, quia genus humanum a reatu praevaricationis per unigenitum suum liberare disposuit: dedit benignitatem, qui ejus ingressui virginalis uteri templum Spiritus sancti gratia consecravit. Et terra nostra dedit fructum suum, quia eadem virgo quae de terra corpus habuerat, Filium genuit divinitate quidem Deo Patri coaequalem, sed sibi carnis veritate consubstantialem. De hoc et Isaias humanae redemptionis men Domini in magnificentia et gloria, et fructus terrae sublimis . Germen namque Domini fuit in magnificentia et gloria, cum sempiternus Dei Filius in carne temporaliteclarus effulsit. Fructus quoque terrae sublimis effectus est, quanvirtute resurrectionis immortalem jam redditam ad coelos et benedictus fructus ventris tui. Benedicta est enim incompa
Abbreviated transcription (Latin):
estimant. Iairus ifrahelis prin.¬
ceps. ꝓ filia sua me pecens.
non dixit dic uerbo. sed ueni
ait uelociter : antequã moriat᷑¬
hec filia mea. Nicho demꝰ doc¬
tor misrł. de fideisacramen¬
to audiens: ait. Quomͦ potest
hoc fieriͣ Maria et marcha.
me nuiniuĩ diligentes dicunt.
Dñe si hic fuisses. non esset mor-¬
cuus fr̃ m̃s : canquam clubi¬
cantes quod ubiq non uelox
sit ad esse mea potentia Ideoq
ifrł: sicut in isto alieigena.
Dico autẽ uobis quod multi

Expanded text:
aestimant . Jairus Israelis prinaestimant . Jairus Israelis princeps, pro filia sua me potens, non dixit, Dic verbo, sed, veni, ait, velociter antequam moriatur filia mea. Nicodemus doctor Israel de fidei sacramento audiens, ait: Quomodo potest hoc fieri ? Maria et Martha me nimium diligentes dicunt: Domine, si fuisses hic, non esset mortuus frater meus , tanquam dubitantes quod ubique non velox sit adesse mea potentia. Ideoque Israel, sicut in isto alienigena. Dico autem vobis quod multi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ loqutus ẽ. Nisi esũcredidissec
ei. quomͦ de eodem ꝓpħasset:
Sic et hii qͥ de isrł ꝓcesserunt:
Isrł enim et ipsi nominati st̃.
ꝓpħe. et iusti. dauid. ysaias. et
iheremias: hii om̃s clare et ma¬
nifeste eius aduentum etꝰ aduen¬
telm ꝓnuntiauerunt. Omnes
namq hii habuerunt sidem:
habebant enim᷑ ꝓphetiam. Et
iste beatus centurio fidem ha¬
buit : sed ꝓphetiam non habu¬
it. Ideoq dñs ad mirans magni¬
ficat fidemeiꝰ suꝑ illum qui tc̃
om̃s qui tunc fuerunt trib
isrł. et non suꝑ illum qͥ ab mi¬
tio fuit isrł. nec suꝑ eos qui
postea ꝓpħe et iusti inuenti
sunt in ifrł̃. Amen dico uobis :
nec misrł dantam fidem inue-¬
ni. sicut ingentibus. sicut in
barbaris auel in alienigenis:
Gentes filium dei me inuo cant
omĩpotentẽ. unigenitũ con¬
ficentur. dnm asserunt. si
cut dm̃ diligunt: et sicut
bene dispensantẽ adorant.
Ideoq beelzebub et samarita¬
nũ appellant : et peccatorem

Expanded text:
prolocutus est. Nisi enim credidisset prolocutus est. Nisi enim credidisset ei, quomodo de eodem prophetasset? Sic hi qui de Israel processerunt. Israel etenim et ipsi nominati sunt prophetae et justi, David, Isaias et Jeremias. Hi omnes clare et manifeste ejus adventum praenuntiaverunt. Omnes namque hi habuerunt fidem, habebant et prophetiam. Et iste beatus centurio fidem habuit, sed prophetiam non habuit. Ideoque Dominus admirans, magnificat fidem ejus super illum qui tunc s qui tunc fuerunt tribus Israel, et non super illum qui ab initio fuit Israel, nec super eos qui postea prophetae et justi inventi sunt in Israel. Amen dico vobis, nec in Israel tantam fidem inveni, sicut in gentibus, sicut in barbaris, sicut in alienigenis. Gentes Filium Dei me invocant omnipotentem, unigenitum confitentur, Dominum asserunt, et sicut Dominum diligunt, et sicut bene omnia dispensantem adorant: ideoque Beelzebub et Samaritanum appellant, et peccatorem
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃m p̃ceptũ meum: et tuman¬
das quod et statĩ implet᷑. Quod
enim mandas : sine mora ꝑficit᷑.
puer m̃s. O fides uiri: o religi¬
ositas militis. Quomͦ ce mag¬
nificemꝰ : O dulcissime amice
ueritatis. te admirat᷑ dñs : et
tuam indeficientem magni¬
ficat fidem. Quomͦ de dene¬
Quomͦ de errore eorũ dm̃ ñ
cognoscentiũ. tanta manifesta¬
ta ẽ iusticia: Quomͦ ex ore
stultorũ ydolis seruientium.
tam limpida effulsit fides:
Audiens gͦ dñs: admirabatur
eum. Et qd̾ dẽi unigenitus
rabile et mestimabile ꝑcipe sen¬
sui. O rañe. quod deo nichil ẽ
mirabile: nec aurũ. nec diuitiȩ.
nec regna. nec pͥncipatus. Ista
nichil p̃ciosum: nisi tantũ una
fides. Hanc miratur. hanc ho¬
norificat : hanc acceptabilem
sibi estimat. Id eoq conuertens
se ad sequentes curbas:ait. Am̃
non tantum credidit dnm. sed
et ꝓpħauit de eo: et aꝑtius eiꝰ
iusticiam demonstrauit. et ma-¬
nifestũ in carne aduentum eiꝰ

Expanded text:
secundum praeceptum meum: et tu mansecundum praeceptum meum: et tu mandas quod et statim completur. Quod enim mandas et dicis, et fit. puer meus. O fides viri, o religiositas militis, quanto te magnificemus, o dulcissime amice veritatis! Te admiratur Dominus, et tuam indeficientem magnificat fidem. Quomodo de teneQuomodo de errore eorum Deum non cognoscentium, tanta manifestata est justitia? Quomodo ex ore stultorum idolis servientium tam limpida effulsit fides? Audiens ergo Dominus admirabatur eum. Et quod Deus unigenitus rabile et inaestimabile? Percipe sensu, o charissime! quod Deo nihil est mirabile, nec aurum, nec divitiae, nec regna, nec principatus. Ista nihil pretiosum nisi tantum una fides. Hanc miratur, hanc honorificat, hanc acceptabilem sibi aestimat. Ideoque convertens se ad sequentes turbas, dixit: Amen, enim non tantum credidit Dominum, sed et prophetavit de eo, et apertius ejus justitiam demonstravit, et manifestum in carne a
Abbreviated transcription (Latin):
lud incorruptũ accipis epulũ.
quando uite pane et poculo
frueris. quando manducas et
bibis corpus & sanguinẽ dñi:
tunc dñs sub cectum tuũ in¬
greditur. Et cu gͦ humilians
temetipsum: inuitare hunc
centurionẽ et dicito. Dñe non
sum dignus ut intres sub tec¬
tum meũ. Ubi enim indig-¬
ne ingreditur : ibi ad iuditiũ
ingredit᷑ illi accipienti. Sed
adhuc quid adicit ille beatꝰ in
sequentib :ͤ nam et ego homosũ
sub potestate constitut᷑ : et ha¬
beo sub me milites. Et dico
huic uade : et uadit. S alio
ueni : et uenit. W seruo meo
fac hoc: et facit. O pruden¬
cia .o intellectus anime: omun¬
dicia cordis. Prior ⁊ omnium
nem. pͥmitiełque ex gentibus
dñõ credentrum factus est.
Ego ait homo sum. sub potesta¬
te regis uel pͥncipis indignus.
ego habeo sub potestate mea mi¬
lites et seruos. et tu habes scõs
sub pocestate cua angłos sicut
milites : et sanctos om̃s seruos.
Ego mando uniciq et facit

Expanded text:
lud incorruptum accipis epulum, lud incorruptum accipis epulum, quando vitae pane et poculo frueris, quando manducas et bibis carnem et sanguinem Domini, tunc Dominus sub tectum tuum ingreditur. Et tu ergo humilians temetipsum, imitare hunc centurionem et dicito: Domine, non sum dignus ut intres sub tectum meum. Ubi enim indigne ingreditur, ibi ad judicium ingreditur illi accipienti. Sed adhuc quid adjecit ille beatus in sequentibus? Nam et ego homo sum sub potestate constitutus, et habeo sub me milites, et dico huic, Vade, et vadit; et alii, Veni, et venit; et servo meo, Fac hoc, et facit. O prudentia! o intellectus animae! o munditia cordis! Prior omnium nem, primitiaeque ex gentibus Domino credentium factus est. Ego, ait, homo sum sub potestate regis vel principis, indignus ego habeo sub potestate mea milites et servos et tu habes sub sanctos sub potestate tua angelos sicut milites et omnes sanctos servos. Ego mando unicuique et facit
Abbreviated transcription (Latin):
sum dignus ut sub tectuĩ me¬
um intres: Alienigena sum.
gentilis sum. miles sum.
gladio accinctus. sanguinem
tuum: aspectus tuus est. Uer¬
bum tuũ: opus consũ matũ ẽ.
Ideoq dic uerbo. Ostende ab-¬
sens corpore: quod spũ p̃sens
consummare potens es. Ubiq
indeficiens tua presentia: u¬
biq presens cuus aspectus est.
Id circo ego accessu et introitu
cuo dignus sum. et iste insir-¬
mͦ. uerbi tui uificatione indi¬
get. et ideo dic uerbun: et
sanabitur puer meus. Sed
et hoc nullum nrm ꝑtran-¬
seat sicut pusillũ aliquid qd̃
dixit iste beatꝰ: non sũ dignꝰ
ut sub tectũ meũ intres.
Intrat et nunc dñs sub trc¬
cum credentiũ : duplici figu¬
ra uel more. Nuncenĩ quan¬
do sancti et religiosi. et deo
acceptabiles ȩccłarũ antistites
sub tectum cuũ intrant : tuc̃
ibidem dñs suꝑ eos ingreditur
et tusic estimes. tam quã dnm̃
suscipiens. Et aliud. Quando
scm̃ sumis cẏbum. quando il¬

Expanded text:
sum dignus ut sub tectum mesum dignus ut sub tectum meum intres! Alienigena sum, gentilis sum, miles sum gladio accinctus, sanguinem tuum aspectus tuus est, verbum tuum opus consummatum est. Ideoque dic verbo, ostende absens corpore quod praesens spiritu consummare potens es. Ubique indeficiens tua praesentia, ubique praesens tuus aspectus. Idcirco ego accessu et introitu tuo indignus sum, et iste infirmus verbi tui visitatione indiget, et ideo dic verbo, et sanabitur puer meus. Sed et hoc nullum nostrum pertranseat, sicut pusillum aliquid, quod dixit ille beatus: Non sum dignus ut sub tectum meum intres. Intrat et nunc Dominus sub tectum credentium duplici figura vel more. Nunc enim quando sancti et religiosi et Deo acceptabiles Ecclesiarum antistites sub tectum tuum intrant, tunc ibidem Dominus per eos ingreditur, et tu sic existimes tanquam Dominum suscipiens. Et aliud, quando sanctum sumis cibum, quando il
Abbreviated transcription (Latin):
sit: uel qualis in eo fid ei thes¬
saurus habeat᷑ occultus. Iam
et enĩ pͥmitus habraham tep̃¬
caui. non ꝓhoc ut cognoscerẽ
quẽ ante sciebam: sed ut uos
ei sin iles in omni temptatione
et fortissimi inueniamini. Ec
iob ita temptaui. non ꝓpter
hoc ꝓbaui quẽ iustum testisi-¬
catus sum: sed ut uobis spem
et fidutiam. uel considentiam
demonstrarẽ. Ideoq et huic di-¬
co. ego ueniã et curabo eum:
rens dicat. Domine cerruisti
me de hoc ꝓmisso. concubasti
me hoc dicto: inderfecisti for¬
titudinẽ mee ⁊ in hoc uerbo. anie¬
Non sum dignus aspectu. non
sum digñ ꝓpinquatione: non
sum dignus accessu. uel intro¬
itu tuo. Domine non sum
dignꝰ : ut intres sub cectum
meum. Moy ses pͥmit᷑ ille
magnꝰ tuus confabulator. ille
mirabilis tuorũ narrator ope
rum. ille fidelis intota domo
cua nimiũ se humiliauit
dicens. non sum dignꝰ ante hester-¬
num et tercium diem. quan¬
tomagis ego dicam dñe non

Expanded text:
iste, vel qualis in eo fidei theiste, vel qualis in eo fidei thesaurus habeatur occultus. Jam enim et primitus Abraham tentavi, non pro hoc ut cognoscerem quem ante sciebam, sed ut vos ei similes in omni tentatione et fortissimi inveniamini. Et Job ita probavi. Non propter hoc probavi quem justum testificatus sum, sed ut vobis spem et fiduciam vel confidentiam demonstrarem. Ideo et huic dico, Ego veniam et curabo eum, rens, dicat: Domine, terruisti me de hoc promisso, conturbasti me de hoc dicto, interfecisti fortitudinem animae meae in hoc verbo. Non sum dignus aspectu, non sum dignus appropinquatione, non sum dignus accessu vel introitu tuo. Domine, non sum dignus ut intres sub tectum meum. Moses primitus ille magnus, et tuus confabulator, ille mirabilis narrator operum tuorum, ille fidelis in tota domo tua, nimium se humiliavit, dicens: Non sum dignus ante hesternum et tertium diem. Quanto magis ego dicam, Domine, non
Abbreviated transcription (Latin):
anime angustias demonstraret.
et dominũ com monuisset.
quatinꝰ et illius cruciatum
monstraret: et domini beni¬
uolentiam inuitaret. Puer
meus iacet indomo. Et huc
quare non acculisti eñ sicut illi
illum paraliticum in lecto por¬
tauerunt: Ideo ait quia non
ẽ. opus ostendere illi omnia ui¬
denti. non opus est in conspectu
eius afferre: cuiꝰ potentia non
terminãtur. nec includitur.
neq excluditur. Iacet in do¬
mo paraliticus: et male torque¬
tur. Quid gͦ uis: Quid cupisꝰ
Quid desideras: N on mul
tum ait: scio enim quia ad om¬
ma cognoscentẽ loquor. Non
uerbosor: scio enim quod ad
omnia prescientẽ respondeo.
Ideoq cognoscens cordal res¬
pondens dicit. Ego ueniam:
et curabo eum. Ego ad habra¬
ham ueniens senilem sare sana¬
iri uterum: in senecꝰtute eis
y saac filium donans. Ego et
ceptabile sit ei. ut uenias in
hoc ꝓfers: Obhoc ut et uos
p̃ualeatis. et eiꝰ fidei simile¬
mini. uel cognoscatis quidiste

Expanded text:
animae angustias demonstraret, animae angustias demonstraret, et Dominum commoveret, quatenus et illius cruciatum monstraret, et Domini benevolentiam invitaret. Puer meus jacet in domo. Et huc quare non attulisti eum, sicut illi illum paralyticum in lecto portaverunt? Ideo, ait, quia non opus est ostendere illi omnia videnti. Non opus est in conspectu ejus afferre, cujus potentia non terminatur, nec includitur neque excluditur. Jacet in domo paralyticus, et male torquetur. Quid ergo vis? quid cupis? quid desideras? Non multum loquor, ait, scio enim quia ad omnia cognoscentem loquor. Non sum verbosior; scio enim quia ad omnia praescientem respondeo. Ideoque iste cognoscens corda respondens, dicit: Ego veniam et curabo eum. Ego ad Abraham veniens, senilem Sarae uterum sanavi, in senectute eis Isaac filium donans ; ego et ceptabile sit ei ut venias in hoc profers? Ob hoc, ut et vos praevaleatis, et ejus fidei similetis, vel cognoscatis quid sit
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Multim illo tempore
ꝓ diuersis rogabant infirmi¬
tatibus. Alius ꝓ filio. alius ꝓ
alio aliquo. & nullus ꝓ seruo
nisi iste solus: et hoc ei ad ag¬
mentum beatitudinis. ad coro¬
nam głȩ erat. Quid enim co-¬
gitabat iste beatus. quid estima¬
bat iste omnibus bonis plenus
centurio: Isteaiebat mͥ seruus
Iste me habet suꝑ terramdo¬
minũ: et ego hunc magnum
incelis habeo dominũ. Si gͦ
ei non misereor. quomͦ ille mͥ
miserebitur : Si ego huic ñ
subuenio. quomͦ mͥ ille subue¬
niet: Sic debent om̃s qui
famulos habent et famulas. loqͣr¬
cogitare. sic misereri. sic con¬
dolere eis. sic supplicare. sic cu¬
ram habere de seruis uel an-
cillis sius: sicut et ille beatus
centurio fecit. Puer meus in¬
quit iacet in dõmo. Non in
una re tamtũ miserabilis qd̃
iacet. sed et inalia quod para¬
liticus : tercia qd̾ male tor¬
quetur. O mĩa enim ista cũ¬
dolore cognominauit. et ia-¬
cente m. et paraliticum. et
male detentum. ideout et sue

Expanded text:
tur. Multi in illo tempore pro diversis rogabant infirmitatibus, alius pro filio, alius pro aliquo alio, sed nullus pro servo, nisi iste solus, et hoc ei ad augmentum beatitudinis, ad coronam gloriae erat. Quid enim cogitabat iste beatus? Quid aestimabat iste omnibus bonis plenus centurio? Iste aiebat: Mihi servus Iste me habet super terram dominum, et ego hunc magnum in coelis habeo Dominum. Si ergo ei non misereor, quomodo mihi ille miserebitur? Si ego huic non subvenio, quomodo mihi ille subveniet? Sic debent omnes qui famulos habent et famulas, cogitare, sic misereri, sic condolere eis, sic supplicare, sic curam habere de servis suis, vel de ancillis suis, sicut et ille beatus centurio fecit. Puer meus, inquit, jacet in domo. Non in una re tantum miserabilis quod jacet, sed et in alia quod paralyticus, tertia quod male torquetur. Omdolore cognominavit, et jacentem, et paralyticum, et dure detentum; ideo ut suae
Abbreviated transcription (Latin):
tem: mirati et obstupescentes
crederent. hruc talia mirabi¬
lia facienti. Post hec que su¬
perius dicta sunt cum incras¬
sec carphanaum ciuitatem
galileẽ. sic cognominatum ẽ.
capharnaum. in qua sepuis do-¬
minꝰ uirtutis sue magnificentiã
centurio. Non aspectu corꝑis
tantum: sed et anime pleni¬
tudine. Non facie tantum:
sed et inmaculato corde. Acces-¬
sit centurio alienigena gene¬
ratione : sed domesticus corde.
Alienꝰ natione : sed alacer fide.
Militum princeps: sed plus
ad eum centurio. In crepatio
illorum. illi quondam ad heli¬
am in carmelo ascendentes qͥn¬
quagenarii. mox in infidelitate
igne sua conbusti sunt: et istein fide
mox in sinu deputatus est ha-¬
brahe. Accessit ad eum centurio:
rogans eum et dicens. Domi¬
ne puer meus. iacet in domo

Expanded text:
tem, mirati et obstupentes, tem, mirati et obstupentes, crederent huic talia miracula facienti. Post haec quae superius dicta sunt, Cum introiisset Capharnaum civitatem Galilaeae. Sic cognominata est Capharnaum, in qua Dominus saepius virtutis suae magnificentiam tus. Non aspectu corporis tantum, sed et animae plenitudine. Non facie tantum, sed et immaculato corde. Accessit centurio, alienigena generatione, sed domesticus corde; alienus natione, sed alacer fide. Militum princeps, sed plus ad eum centurio, increpatio illorum qui quondam ad Eliam in Carmelo ascendentes quinquagenarii, mox in infidelitate sua igne combusti sunt , et iste in fide mox in sinu deputatus est Abrahae. Accessit ad eum centurio, rogans eum et dicens: Domine, puer meus jacet in domo
Abbreviated transcription (Latin):
dote deipatris mundat᷑. Sed ne
uidearis in conspeclu dei manis:
ne uidearis sacerdoti manu ua-¬
cua ad eum uenire. Non ueni-¬
as inconspectu sancti templi in¬
fructuosus: sed offer munꝰ cuũ.
Ad illum enĩ hoc tunc dictum.
et munera nrã non teneamus
apud nos: sed reddam᷑ dõ maxi-¬
me cum de aliqua liberamur
tribulatione. Offer in quit mu-¬
nus tuum. Quare: Wt om̃s
qui uident te portare et offerre.
credant his mirabilib. et mag-¬
nificent dm̃ qui misercus est
tui: et infidelibus ꝑ hoc incre-¬
patio et testimoniũ duritie
cordis ipsorum fiet. Sic et illũ
triginta et octo annis iacentẽ
in infirmitate sua. erigens a
langore. iussit portare graba-¬
tum suum. et ire in domũ suã:
ut hunc ipsum lectum portatũ
ab eo ꝑ mediam ciuitatẽ. clamas¬
set saluãtemse. inuocandoꝙ.
laudando. Sic et illũ cecum
in natator.iam siloe misit. ut
uidentes ambulare illuc eum¬
dem cęcum. et iterum remean¬

Expanded text:
dote Dei Patris mundatus, sed non dote Dei Patris mundatus, sed non videaris in conspectu Domini inanis. Non videaris sacerdoti manu vacua ad eum venire, non venies in conspectu sancti templi infructuosus, sed offeres munus tuum. Ad illum enim tunc hoc dictum et munera nostra non teneamus apud nos, sed reddamus Deo, maxime cum de aliqua liberamur tribulatione. Offer, inquit, munus tuum. Quare? Ut omnes qui te vident et portare et offerre, credant his mirabilibus, et magnificent Deum qui misertus est tui, et infidelibus per hoc increpatio et testimonium duritiae cordis ipsorum fiet. Sic et illum triginta et octo annis jacentem in infirmitate, erigens a languore, jussit portare grabatum suum, et ire in domum suam , ut hunc ipsum lectum portatum ab eo per mediam civitatem clamasset, salvantem se invocando et laudando. Sic et illum caecum in natatoriam Siloam misit , ut videntes eum ambulare illuc eumdem caecum, et iterum remean