comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pud sugdunũ. natale scĩ desi¬
derii ep̃i ⁊ ꝯfessoris. Eodem die
castro nantonensi sc̃i seuerini ab¬
batis monast̾i aucannensi. cuius
p̾cib cultor d̾i rex flodoneus a di¬
utina infirmitate sua liberatus ÷¬
drie depositio sc̃e eufrasie uirgi¬
nis. que in monast̾io iurtute ab

Expanded text:
pud Lugdunum, natalis sancti Desiderii episcopi et confessoris. Eodem die castro Nantonense, sancti Severini abbatis monasterii Agaunensis, cujus precibus cultor Dei rex Clodoveus a diutina infirmitate sua liberatus driae, depositio sanctae Eufrasiae virginis, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Dome natale scõꝵ martirum
Uotici hirenei amancii ⁊ ia io
cinctĩ. In oriente sc̃e sotheris uir¬
ginis. que gͣuit̾ ⁊ dutissime ala
uicisset: gladio martiriũ ꝯsum¬
mauit. Item rome uia lauicana
militũ decem. Apud castrũ cassi¬
num sc̃e scolastice uirginis soro¬
ris sc̃ĩ bñdicti abb̃is. In pago ro¬
cus sc̃e austreberte uirgius. cui

Expanded text:
Romae, natalis sanctorum martyrum Zotici, Hirenei, Jacincti, et Amantii. In Oriente, sanctae Sotheris virginis, quae graviter et diutissime alapum genera vicisset, gladio martyrium consummavit. Item Romae via Lavicana, militum decem. Apud Castrum Cassinum, sanctae Scolasticae virginis, sororis sancti Benedicti abbatis. In pago Roe Austrebertae virginis. I
Abbreviated transcription (Latin):
sce̾ apollonie uirginisscuiꝰ
ꝑsecutores om̃s pͥmum dẽtes
excusserunt. deinde cũ ꝯmina¬
rentur uiuam se eam incensuros.
nͥ cum eis impia u̾ba ꝓferret.
paululũ qͥd intra semet ip̃am
delib̾ans repente se de manib
impioꝵ ꝓrupit. ⁊ in ignẽ quẽ
parau̾ant prosiliuit Suens
apud ciprũ sci ammonis ⁊ a¬

Expanded text:
e Apolloniae virginis, cui persecutores, omnes primum dentes excusserunt. Deinde cum minarentur vivam se eam incensures, nisi cum eis impia verba proferret, illa paululum quid intra semetipsam deliberans, repente se e manibus impiorum prorupit, et in ignem, quem paraverant, prosilivit. Suevo apud Cyprum, sanctorum Ammonis et A
Abbreviated transcription (Latin):
cõmuni enĩ uita nichil
retineri. set si quid alicui dat᷑
reddendum est p̾osito: ut ciu
necesse fuerit p̃beat᷑. Sic extĩ¬
guit᷑ auaricia. suꝑfluitas rese
tas custodit᷑. quia dum licet tͣre¬
na retrnere: cogit᷑ animꝰ celestia
cogitare. Set sunt quidam qui
ctantur in ꝓpͥis. et sepe ex ꝑuus &
uilissimis reb tanto mardescũt
desid̾io: ut eaꝵ occasione concor¬
diam fr̃m soleant contͣbare. ¶d
ꝑsuasione diabolica fieri dubrũ
non est. Callidus enĩ hostis om̃i¬
um mores et qualitates animi
q affectu discerint. et in eo unũ¬
quienq temptat. in quo se mag̾
preualere cognoscit. FNec cu¬
rat utrũ ex magno uł ex ꝑuo
accipiat: tantum ut caritatem
fratrum corrumꝑe ualeat. Pe¬
bemꝰ gͦ contra hostem callidum
cauti et uigilantes ẽẽ. atqꝑ eius
laqueos in om̃i terum materi¬
a p̃cauere. & om̃ia cerrena in qͥb
decipere potest: animi urtiite
calcare. ut possimus cantare
& nos lib̾ati sumꝰ. Sec quia qui¬

Expanded text:
omni enim vita nihil  nihil proprium retineri, sed si quid alicui datur reddendum est praeposito, ut cui necesse fuerit praebeatur. Sic exstinguitur avaritia, sic superfluitas reseta custoditur, quia dum non licet terrena retinere, cogitur animus coelestia cogitare. Sed sunt quidam qui ctantur in propriis. Et saepe ex parvis et vilibus rebus tanto inardescunt desiderio, ut earum occasionibus concordiam fratrum soleant conturbare. Quod persuasione diabolica fieri dubium non est. Callidus enim hostis omnium mores novit et qualitates, atque eorum affectus discernit, et in eo unumquemque tentat in quo se magis praevalere cognoscit. Nec curat utrum ex magno vel ex parvo decipiat, tantum ut charitatem fratris corrumpere valeat. Debemus contra hostem callidum cauti et vigilantes esse, atque ejus laqueos in omni rerum materia praecavere, et omnia terrena quibus decipere potest, animi virtute calcare, ut possimus cantare et nos liberati sumus . Sed quia qui
Abbreviated transcription (Latin):
ui locum tenet regiminis mala
siones uicioꝵ opponere medicam̃ta uͥ¬
tutum. ita scilicet ut pͥores mores oĩ¬
um diligent̾ in quirat. ut quid cuiq
inferre debeat agnoscat.
Disciplinã libens ha¬
beat. metuendus impo¬
nat. et quãins utrũq
sit necessarũ: tñ plus
amari a uobis appetat
qͣm timeri: semꝑ cogi¬
tans deo se pro uobis

Expanded text:
ui locum tenet regiminis, malasiones vitiorum debet opponere medicamenta virtutum, ita scilicet ut prius mores omnium diligenter inquirat, ut quid cuique inferre debeat agnoscat. Disciplinam libens habeat, metuendus imponat. Et quamvis utrumque sit necessarium, tamen plus a vobis amari appetat quam timeri, semper cogitans Deo se pro vobis
Abbreviated transcription (Latin):
non figendo etiam in ce¬
teris inueniendis ꝓhibẽ¬
dis indicandis conuĩcen¬
dis indicandis q peccatiꝰ
obseruet᷑ cũ dilectione

Expanded text:
non figendo, etiam in ceteris inueniendis, prohibendis, indicandis, conuincendis uindicandisque peccatis obseruetur cum dilectione
Abbreviated transcription (Latin):
d hoc nob̾ duina p̃cepta le¬
gunt᷑. quatinꝰ lecta in telii¬
młtis. Hinc paulus ait. Non enĩ
auditores legis sec factores iusti¬
ficabunt᷑. Audiamꝰ gͦ sacra p̾ce¬
pta pii dñi & memores simꝰ man

Expanded text:
d haec nobis divina praecepta leguntur, quatenus lecta intellimultis . Hinc Paulus ait: Non enim auditores legis, sed factores justificabuntur . Audiamus ergo sacra praecepta pii domini, et memores si
Abbreviated transcription (Latin):
nõ auditor obliosus factus s factor
oꝑis : hic beatus in facto suo erit. Et
dũs in enuangelio. Beati qͥ audiunt
u̾bum d̾i. & custodiunt illud. Igit᷑ ħ
que p̃cepiunt᷑ nobis in monasterio
constitutis humiliter attendamꝰ.
pximũ ꝓpt̾ qd̃ in unum
estis congregati unanimeᷤᷤ
habitecis in domo.

Expanded text:
non auditor obliviosus factus, sed factor operis, hic beatus in facto suo erit . Et Dominus in Evangelio: Beati qui audiunt verbum Dei et custodiunt illud . Igitur quae praecipiuntur nobis in monasterio constitutis humiliter attendamus. Primum propter quod in unum estis congregati, ut unanimes habitetis in domo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ prius. Eum it dr̃ dilig̾e quem
facit se disigere ⁊ coguosce.i fam¬
dendo ei gr̃am suam. appellatur ⁊ͥ
dilectio d̾i ip̃a diuina dilectio. odiñ
d̾i ip̃a reprobatio. Uñ iacob dilexi.

Expanded text:
am prius. Eum enim dicitur diligere quem facit diligere se et cognoscere, infundendo ei gratiam suam. Appellatur etiam dilectio Dei ipsa divina electio; odium Dei ipsa reprobatio: Dil
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectionis. oppomnt quidã. ꝙẜ d̾s
magis diłigit: ⁊ nos mag̃ dilig̾e
debemus. Itaq bonum ⁊ iustum
magis debemus dilig̾e ꝙͣ alium.
mus eos meliores nob̾. ⁊ adeo ma¬

Expanded text:
fectionis. Opponunt quidam: Quem Deus magis diligit et nos magis debemus diligere. Itaque bonum et justum magis debemus diligere quam alium. mus eos meliores nobis et a Deo ma
Abbreviated transcription (Latin):
credit filium d̾i hõiem esse tantũ.
tis indm ⁊ in me credite. ut inter¬
ligamus eũ non solum adorandũ
⁊ nobis u tiuinitate qͣ ꝯdidit. s
t̃ ier humꝰ nitate qͣ redemit. uñ ꝓs¬
manitate redemit. non creaturam
s creatorem adorati tercñtad sp̃m¬

Expanded text:
credit Filium Dei tantum esse hominem. tis in Deum? et in me credite . Ut intelligamus eum non solum adorandum a nobis in Divinitate qua condidit, sed etiam in humanitate qua redemit. Unde Promanitate redemit, non creaturam sed Creatorem adorat. Tertium ad Sp
Abbreviated transcription (Latin):
scribens in corde.l. die post immola¬
synai. sicut sermo ꝑfectionẽ nouit
ꝯtinens quem xp̃c fecit in monte.
In uet̾i testam̃to sicut in nouo: tria
ꝯtinent᷑. ꝓmissa. sacram̃ta. p̾cepta.¬
figabantur: et̾na ꝓmissa noui. bea¬
tudo et̾na. Sacramenta illius: cir¬
cũcisio. q̃ ⁊ añ legem. ⁊ obsernãtia
sabb̃i. Sacrificia ⁊̃ multa. ut agni
paschał. ⁊ siłia. q̃ cum nõ eẽnt priꝰ
suꝑaddita st̃ in lege. ꝑ q̃ ⁊̃ futura
ueritas manifestius qͣm prius mon¬
strabatur ⁊ si adhuc occułta. Sacra
uoluit: ut ppłm in suo cultu excet.
⁊ eos ab idolatͥa remou̾et. ne .s. ea
demonib immnolarent. slinc de
b̾ceptũ restat d̾e. In p̾ceptis ꝯp̾hẽ
duns uaturalia ⁊ figuratina. ꝯstoe¬
naturali lege. nec st̾ in scripta le¬
ge inchoata. ⁊ renouata. qr per
pcc̾m erant deleta. ħ sẜ̾ illa .x. mã¬
data. q̃ ⁊ moralia dñr. nec sũt ter¬
minata in noua lege. ĩmo ꝑfecti
Adimpleta. figuratiua ad tempiis

Expanded text:
scribens in corde, quinquagesimo die post immolaSinai, sicut sermo perfectionem conttinens, quem fecit Christus in monte. In Veteri Testamento sicut in Novo, tria continentur; promissa, sacramenta, pfigurabantur aeterna. Promissa Novi, beatitudo aeterna. Sacramenta illius, circumcisio, quae et ante legem, et observantia Sabbati. Sacrificia etiam multa, ut agni paschalis, et similia, quae cum non essent prius superaddita sunt in lege, per quam etiam futura veritas manifestius quam prius monstrabatur, etsi adhuc occulta. Sacramvoluit, ut populum in suo cultu exerceret, t eos ab idololatria removeret, ne scilicet ea daemoniis immolaret. Nunc de praeceptis restat diduntur naturalia et figurativa. Natnaturali lege manant, nec sunt in scripta lege inchoata, sed renovata, quia per peccata erant deleta. Haec sunt illa decem mandata, quae et moralia dicuntur, nec sunt terminata in nova lege, imo perfectius adimpleta. Figurativa ad tempus
Abbreviated transcription (Latin):
qr maiꝰ ÷.non tñ natura magis ꝓ
minus. ł mag̃ salutẽ umꝰ ꝙͣ alt̾ius.
dilige. Ut bona nestis alt̾cusus ma¬
gis mͥ plac̾et ꝙͣ mea minus bona.
rerem mea. ita ⁊ ħ dr̃. ꝙ licet bo¬
si alt̾m istoꝵ ncõe eẽt. malłem
ilum carere suobono: ꝙͣ ut ego
pͥuarer meo. nec in aliquo face¬

Expanded text:
 est; non tamen naturam magis vel minus, vel magis salutem unius quam alterius in me. Ut si bona vestis alicujus magis mihi placet quam mea minus bona, rerem mea. Ita hic dicitur quod licet bosi alterum istorum necesse esset, mallem illum carere suo bono, quam quod ego privarer meo; nec in aliquo cont
Abbreviated transcription (Latin):
batium. dicendum est quid sit m̃¬
sentitur loqui. opponr de iacobqͥ
inquit. Iacob ꝙ mat̾re fecit a ue¬
tore ut pr̾em falłere inderetur.
Si diłigenter attendat᷑ nõ ÷ m̃da¬
tium s mist̾ium. Item opponr̃ de

Expanded text:
acium, dicendum est quid sit mesentitur loqui. Opponitur de Jacob inquit: Jacob quod matre fecit auctore ut patrem fallere videretur, si diligenter attendatur, non est mendacium, sed mysterium. Item opponitur de
Abbreviated transcription (Latin):
is subministrandis. nec ⁊̃ intelligẽ
ctus caritatis om̃ib impedi debet.
s ui oꝑib caritatis ordo seruandus
⁊. uñ paułus. oꝑemur bomun ad
om̃s maxime autẽ ad domesticos

Expanded text:
is subministrandis. Nec est intelligenctus charitatis omnibus impendi debeat; sed in operibus charitatis ordo servandus est. Unde Paulus: Operemur bonum ad omnes: maxime autem ad domesticos
Abbreviated transcription (Latin):
post ip̃m nos ip̃os. t̾cio loco ałios.
uñ illud. diliges ꝓximũt. s.t.i.¬
om̃s diligat. ad qd̾ udend̾⁊ quid
sit dr̃e. deus diligit istũ ꝙ ÷ appro
dici. ꝙͥ. mag̾ unũ qmͣ aliũ dilig.
De eod ⁊ potest dici. ꝙ mͦ magis
diligit eum ꝙͣ prius. mag̃ appro¬

Expanded text:
post ipsum nos ipsos; tertio loco alios. Unde illud: Diliges proximum ts diligat. Ad quod videndum est quid sit dicere, Deus diligit istum, quod est,dici quod magis unum quam alium diligit. De eodem etiam potest dici quod modo magis diligit eum quam prius, id
Abbreviated transcription (Latin):
dici ꝙ magis diligit unũ ꝙͣ ałium
.i. maiorẽ coronã ei p̾paranit. S nõ
potest dici in ista acceptione ꝙ eũ¬
dem mͦ płus mͦ minus diligat. ⁊sẜ
diligit. non tñ malum eius diłige¬
bat. Ei ie om̃ia st̃ p̾sentia. ⁊ qd̾ de
panło in tp̃e futurum erat ap̃ dm̃i
p̾sens erat. ⁊ talem eum diligebat:
qualis futurꝰ erat. qd̾ ap̃ dm̃ fecu¬
rum non erat.⁊ qͣlem eum in pre¬
pret̾ita transierunt. ⁊ futura iam
tunc incipere ab eo diligi dñr. et
t̃ malis iratus: bonis placidꝰ dr̃
mutantur iłli non ip̃e.

Expanded text:
dici quod magis diligit unum alio, id est majorem coronam praeparavit ei. Sed non potest dici in ista acceptione quod eumdem modo plus modo minus diligat. Ab diligit; non tamen malum ejus diligebat. Ei enim omnia sunt praesentia; et quod de Paulo in tempore futurum erat apud Deum praesens erat, et talem eum diligebat qualis futurus erat quod apud eum futurum non erat et qualem in praepraeterita transierunt, et futura jam nt ad eum, tunc incipere ab eo diligi dicuntur. Et cum malis iratus, bonis placatus dicitur: mutantur illi, non ipse.
Abbreviated transcription (Latin):
s ut se ł alium a necessitate lib̾er
tatare aluud occultam̾t: qd reuela¬
tum ꝑicło foret: non peccat. sicur
abraham dicens de sarra. soror me
.⁊. cognata. s si illud iurass: ñ pee¬

Expanded text:
a necessitate liberet, tatem aliud occultaverit quod revelatum periculo foret, non peccat: sicut Abraham de Sara, Soror meaest cognata; et si illud jurasset non pec
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ int̾est. comoda frĩ tuo. ⁊ ac¬
cipe eid̾ dedisti. ⁊ non suꝑfluum
queras. Aus̃. usura ÷ plus acciꝑe
qͣm dare. Qd̾ filii iłrł egyptus fe¬
cerunt: non fuit furtũ. ꝙꝓ ex fami¬
liari mandato hoc fec̾unt. Si enĩ
uie qui legem dedit alit̾ precipit:
non taͣs gredit᷑ legem qui ei obedit.

Expanded text:
nihil interest: Commoda fratri tuo et acnihil interest: Commoda fratri tuo et accipe quod dedisti, et nihil superfluum quaeras. Augustinus: Usura est plus accipere quam dare. Quod filii Israel Aegyptiis fecerunt non fuit furtum, quia ex familiari mandato hoc fecerunt. Si enim ille qui legem edit aliter praecipit, non transgreditur legem qui ei obedit.
Abbreviated transcription (Latin):
contra dm̃ sũmum non sut. obe¬
diendo ⁊ in neccessitatib sins ꝙͣ¬
tum potest subuemendo. ut sis
micidium fit istis modis. manu.
lingua. ꝯsensu. Indei tñ qͣnuis
manu xp̃m non occiderunt: lin
guis tñ occiderunt. consensu qͦ
uoluntatis multi homicide sunt
Uñ qui odit fr̾em suũ homicida
÷ iudici licet occidere. ⁊ si ⁊elo iu¬
sticie ħ facit: non cõmittit homi¬
cidium / Gercium p̾ceptũ nõ me¬
cab̾is. Duplex ÷ fornicatio. sp̃uał.
de qua: ꝑ didisti om̃s qui fornicã¬
tur abste. ⁊ corporalis. de qua a¬
gitur hic in enuangłio. ꝓhibet
deus omnem illicitam ꝯcupiscẽ¬
tiam dicens. Qui uid̾it mulierẽ
ugesio ꝯsummata Quartũ pre¬
ceptũ: non furtũ facies. Sub fur¬
cultui diuino. sine templũ siue
res templi. Rapina ⁊̃ sub furto
comp̾henditur. Qui x furtum
phibuit: rapinam nõ ꝑmisit. de
penitentia. s fingit᷑. Sub rapina
usura comp̾hentit᷑. ien̾. usuras
q̃rere aut fraudare. aut rapere:

Expanded text:
contra Deum summum non sunt: obediendo et in necessitatibus suis quantum potes subveniendo. Ut sis micidium fit istis modis: manu, lingua, consensu. Judaei enim, quamvis manu Christum non occiderunt, linguis suis tamen occiderunt. Consensu quoque voluntatis multi homicidae sunt; unde: Qui odit fratrem suum homicida est . Judici licet occidere, et si zelo justitiae hoc facit non committit homicidium. Tertium praeceptum: Non moechaberis . Duplex est fornicatio: spiritualis, de qua dicitur abs te ; et corporalis de qua agitur hic. Et in Evangelio prohibet Christus omnem illicitam concupiscentiam, dicens: Qui viderit mulierem vangelio consummata. Quartum praeceptum est: Non furtum facies . Sub furcultui divino, sive sit templum sive res templi. Rapina etiam sub furto comprehenditur. Qui enim furtum prohibuit, rapinam non permisit. De poenitentia sed fingitur. Sub rapina usura comprehenditur. Hieronymus: Usuras quaerere aut fraudare aut rapere
Abbreviated transcription (Latin):
piscentia ꝓhiħi idr̃ sic̃ ibi. ad qd
potest diciꝙ u̾e hoc pͥceptũ bñ ui¬
tellectum: ⁊ actum ꝓhibet ⁊ uolũ¬
tatem. ⁊ qui hoc p̾cepto sic intelle¬
cto ⁊ opere ⁊ noluntate a mało ces¬
sabant: non hõies uet̾s.t dicendis

Expanded text:
bi. Ad quod potest dici quod vere hoc praeceptum bene intellectum et actum prohibet et voluntatem; et qui hoc praecepto sic intellecto et opere et voluntate a malo cessabant, non homines Veteris Testamenti
Abbreviated transcription (Latin):
uñ apłs. om̃ia in figura ꝯtingebãt
istł: ⁊ sufficiebat in uno ostendere
q̃ cã figure ⁊ exempli ꝓponebatur
a deo. s noua lex om̃ib imperatur.
cres pessimi. ꝑfectis in signũ fuit da¬
gogum. ut facienda doc̾et. uitanda.
ꝓhiberer. errata puniendo corrig̾et
Pessimis ab irato iudice inuintłictã

Expanded text:
us: « Omnia in figura contingebant illis , » et sufficiebat in uno ostendere, quod causa figurae et exempli proponebatur a Deo. Sed nova lex omnibus imperatur, cres, pessimi, perfectis in signum fuit dagogum, ut facienda doceret, vitanda prohiberet, errata puniendo corrigeret; pessimis ab irato Judice in vindictam
Abbreviated transcription (Latin):
legem.de qua ista ꝯsid̾anda. quare
sit data. ⁊ quib. ⁊ q̃n. ⁊ ubi. Lex scͥ¬
pra iõ data ÷ nt recuꝑaret legem na¬
turalem. ⁊ reuiniscere fac̾et. q̃ per
popłm rudem legalib figis ad fu¬
turam u̾itatem p̾pararet. pͥmũ ef¬
ficit ꝑ naturalia .x. p̾cepta. s fig᷑a¬

Expanded text:
legem. De quo ista consideranda sunt, quare sit data, et quibus, et quando, et ubi. Lex scripta ideo data est, ut repararet legem naturalem, et reviviscere faceret eam, et ut populum rudem legalibus figuris ad futuram veritatem praepararet. Primum effecit per naturalia decem praecepta; s
Abbreviated transcription (Latin):
mentiendum. celartna ÷ liori sui¬
tatem ut non ꝓdat eum qui q̃t ut :
ad ocnidendũ. ł negare đ debeit
u̾itatem. oppont sic ꝯtra nldesibo¬
nia ÷ rotentio: bona ⁊ ullud. si bo

Expanded text:
mentiendum. Celare namque licet veritatem ut non prodat eum qui quaeritur ad occidendum; sed negare non debet veritatem. Opponitur contra illud: Si bona est intentio, bona
Abbreviated transcription (Latin):
datium sit pccm. s illud solũ qd̾
dr̃ intentione. fallendi. Intentio
autẽ iacob erat mr̃i obedire. siłr
io sepħ non incendebat fallere.s
non tancito uolebat se manifesta¬

Expanded text:
atum sit, sed illud solum quod dicitur intentione fallendi. Intentio autem Jacob erat matri obedire. Similiter Joseph non intendebat fallere; sed non tam cito volebat se manifesta
Abbreviated transcription (Latin):
sumus. sine pulchri. siue fedi. siue
iusti. siue iniusti. utrũ quisq nr̃m
regłarit̾ uinat. utrũ ꝓficiat. an de¬
ficiat. utrũ deo placeat an displice¬
at. Scͥptura quippe sacra nr̃am
nobis int̾iorẽ rep̾sentat y̾maginera
Ostendit quid formosum. quid defor¬
me sit in aĩa: ⁊ qualit̾ pulcͥtudo
iusticie debeat obseruari. qualiter
debeat uͥtutũ decor componi. qͦmͦ uci¬
oꝵ macłas oporteat abstringi. Prauo¬
rũ usus est mala semꝑ ag̾e. ⁊ que
egerint nũqmͣ retractare. s qͥc quid
faciunt ceca mente ꝑtranseunt.
at contra scĩ uiri in scͥpturis sacͥs
cotidie se ip̃os ñ cessant inspicere:
uitam suã moresq suos uigilant̾
pensare. Et si aliquid deforme uł
incompositum ł mordinatũ ĩuene¬
reformare ⁊ componere se studẽt.
qͣtinus scĩ ⁊ inimacłati coram dño¬
deo tam in corpore inueniantꝰ qmͣ
in anima. Ideo ps almista ait. Tũs
non confundar cum ꝑspexero in
d̃ib mandatis tuis. Et apłs ãmo¬
apte subiungitur.

Expanded text:
sumus, sive pulchri, sive foedi, sive justi, sive injusti; utrum quisquam nostrum regulariter vivat; utrum proficiat, an deficiat; utrum Deo placeat an displiceat. Scriptura quippe nobis sacra nostram interiorem repraesentat imaginem; ostendit quid formosum, quid deforme sit in anima, et qualiter pulchritudo justitiae debeat observari, qualiter debeat virtutum decor componi; quomodo vitiorum macula debeat abstergi. Pravorum usus est mala semper tegere, et quae egerint nunquam retractare. Quidquid faciunt caeca mente pertranseunt. At contra sancti viri in Scripturis sacris quotidie non cessant inspicere vitam suam, moresque suos vigilanter pensare. Et si quid deforme vel incompositum aut inordinatum invenereformare et componere se student: quatenus sancti et immaculati coram Deo tam in corpore inveniantur quam in anima. Ideo Psalmista ait: Tunc non confundar cum perspexero in omnibus mandatis tuis . Et Apostolus admoaperte subjungitur:
Abbreviated transcription (Latin):
paruulos in bapt̾. eꝑ intelligebat
studiose implebat bonis oꝑib.
habundando. licet in ħ nescius
deliq̃rit. S qr bonis oꝑib habũ¬
dabat: postea correptus adeo: ha
bundanit ałtiori sensu t̾ illos
mergendo.

Expanded text:
parvulos; quia quod intelligebat, studiose adimplebat, bonis operibus abundando, licet in hoc facto nescius delinqueret. Sed quia bonis operibus abundabat, postea correptus a Domino, abundavit altiori sensu, ter illos mergendo.
Abbreviated transcription (Latin):
hanc ip̃am uestem qm habet
in ꝓpͥum habere se cred̾et: si in ꝓpͥo
loco sibi reponere liceret. Nuic au¬
tem sententie uident᷑ uerba con¬
cordare q̃ secunt᷑. stit enim.
Et si fieri potest ad uoᷤ
non ꝑtineat qd̃ uobiꝰ
ndumentum ꝑ tem¬
poꝵ congruentia ꝓ¬
ferat᷑. utrum hoc re¬
cipiat unusquisq qd̃
deposuerat. an aliud
qd̃ alter habuerat. dũ
tamen unicuiq ꝓut

Expanded text:
hanc ipsam vestem quam habet, in propriam se habere crederet, si in proprio loco sibi reponere liceret. Huic autem sententiae videntur verba concordare, quae sequuntur, ait enim: Et si fieri potest ad vos non pertineat, quod vobis indumentum pro temporum congruentia proferatur; utrum hoc recipiat unusquisque, quod deposuerat, an aliud, quod alter habuerat; dum tamen unicuiqu
Abbreviated transcription (Latin):
celatum est ꝰ dicit᷑ firmam̃tũ qr suo
firm at et temꝑat subdita. Celuimg
stelie infixe. ñ ut gẽma in anto.l
cit uie eodem existentes. semꝑ in ead̾
ꝑte eiusdem uidentur. alie Sicint

Expanded text:
ellis. Dicitur firmamentum, quia suo firmat et temperat subdita. Coelum istellae infixae ut gemma in auro, sed quia in eodem existentes, semper in eadem parte ejusdem videntur. Aliae dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
firmam̃tũ dr̃: tał est. Cum ignis nat᷑a
lit̾ sit in motu. nec supͣ ip̃m sit qͦ ascẽ¬
ab infi̾orib elem̃tis occupata erãt. it̾m
q inutile fuit illũ descendere. descenden¬
do uempe t̾ram combureret. nͨ aliqͥd in

Expanded text:
itur, talis est: cum ignis naturaliter semper sit in motu nec supra ipsum sit, quo ascenab inferioribus elementis occupata erant, iterum quod inutile fuit illum descendere descendendo nempe terram incenderet nec aliquid in
Abbreviated transcription (Latin):
rediens ad idem pͥncipiũ. Alt̾ in de
ꝑ occidentẽ ⁊ librã ad suũ pͥncipiũ. et ita
in sũmo septẽtͥonis se int̾ secant. ⁊ celũ
in qͣtuor qͣdrantes diuidũt.¶Dicũtur
autem coluri: qͣi colon uri .i. mbrũ bo
secant: ñiꝙͣ a nob̾ iudet᷑. Duo qui ad
p̾dc̃m numerũ suꝑsunt: sb̾ meridianꝰ¬
ꝑtem celi. in qͣ solexistens eqͣlit̾ distat ab
ortu ⁊ occasu. Isti .ii. ultimi non scribũ¬
tur in spera: qr pro diu̾sitate cͥcũspicien¬
tium ł habitantiũ uariant᷑. ¶Iotꝰ uero¬

Expanded text:
cipium. Alter inde per Occidentem et Libram, ad idem principium; et ita in summo Septentrionis se intersecant, et coelum in quatuor quadrantes dividunt. Dicuntur autem coluri, quasi colon uri, id est, membrsecant nunquam a nobis videtur. Duo qui ad praedictum numerum supersunt, meridianpartem caeli, in qua sol existens aequaliter distat ab ortu et occasu. Isti duo ultimi non scribuntur in sphaera, quia pro diversitate circumspicientium vel habitantium variantur. VIII DE
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝓpinquus nobis est cant̾ .s. in ꝯfinio
do descendit. post uͥgo. deinde libra
existens in medio torride ⁊ one. ultͣ
quam est scorpiꝰ. deinde sagutariꝰ. post
quẽ ÷ capͥcornꝰ. a nobis remotissimus.
Deinde obliq̃ ascendendo ⁊ aqͣrius.
post pices. dem̃ aries in medio torri¬
num cuiꝰ m̃sis sit. ⁊ q̃r: loq̃ndo de so¬

Expanded text:
pinquus nobis est Cancer, in confinio ando descendit. Post Virgo, deinde Libra existens in medio torride zone. Post Libram est Scorpius, deinde Sagittarius. Post quem Capricornus a nobis remotissimus. Deinde oblique ascendendo est Aquarius. Post Pisces, inde Aries in medio torrinum cujus mensis sit, et quare, loquendo de so
Abbreviated transcription (Latin):
dis auctoritas loquit᷑ de suꝑiorib. fa¬
bulose. astrologice. astrononce. Eã¬
bulose locunt᷑ inde. oluenroth. egniᷤ
aratꝰ. tanrum illuc ẽe tͣnͣs latũ. ⁊ ĩ sig¬
num mutatũ. dicentes. ⁊ sic de aliis.
¶d̾ genus tractandi est maxime ne
cessarium. Eo enim scimꝰ deuno quoꝙ
signo. in cuia ꝑte celi situm sit. ⁊ cit
freule s̃int in ec. ⁊ qualit̾ disposi¬
te. Andologice uero tractare ⁊ dr̃e
sa q̃ uidentur in suꝑiorib sine ita sit
siue non Multa nempe ibliident᷑
deullis dr̃e. siue ita indeat᷑ siue nõ¬

Expanded text:
 auctoritas de superioribus: fabulose, astrologice, astronomice. Fabulose loquitur inde Nemroth, Higinus, Aratus, Taurum illuc esse translatum, et in signum mutatum dicentes, et sic de aliis. Quod genus tractandi maxime enecessarium. Eo enim seimus de unoquoque signo, in qua parte caeli situm sit, et quot stellae sint in eo et qualiter dispositae. Astrologice vero tractare est dicere ea quae videntur ivel non. Multa ibi nempe videntur de illis dicere, sive ita videatur, vel no
Abbreviated transcription (Latin):
dicẽt. Siud est gͦ qd̾ ibi uidemus spis¬
sum. ⁊ aquei coloris: Ignis enĩ nõ÷.
Si enum aer ex nimia subtilitate ui¬
di non potest. multo minꝰ igrus qͥ sub¬
tilior est. Deinde talis color igneoꝵ
ñ est / ad qd̾ dñis uicħ ibi uideri. sed
dam spissum ibi ꝯfingere. Cum enini
radius nle int̾ior qui oꝑatur uisum
ad suꝑiora dirigitur: nec est ibi ob¬
sta culum quo reꝑcuciatur: deficit. ⁊¬
deficiendo spissatur ¶ S qr tͣnsit ꝑ ocu¬
lum in quo est aquens humor. ⁊ eͥstal
illi occuxrit. talem .i. aqueũ sibi con¬
fingit. hic subicient. Si ncħ ibi ui¬
detur. imo ibi iusus deficit. qiuomo do
dc̃m est. celum tegit oĩa. stellas eẽ in
fixas in firmamento. in eo dẽ. xi. esse

Expanded text:
dicatur: Quid est quod ibi videmus spissum, et aquei coloris? ignis enim non est. Si enim aer ex nimia sui subtilitate videri non potest, multo minus ignis, qui est subtilior, deinde talis color igneorum non est. Ad quod dicimus, nihil ibi videri, sed dam spissum confingere. Cum enim radius ille interior qui visum operatur ad superiora dirigitur, nec est ibi obstaculum quo repercutiatur, deficit, deficiendoque spissatur. Sed quia per oculum, in quo est aqueus humor, et cristallsibi occurrit, talem, id est aqueum sibi confingit. Hic subjicient: Si nihil ibi videtur, imo visus ibi deficit, quomodo dictum est: Coelum tegit omnia, stellas efixas in firmamento, in eodem undecim esse
Abbreviated transcription (Latin):
rõnem est: qrͣ sic ẽẽ nõ possit osten¬
damꝰ ⁊ qualit̾ diuina pagina in p̾¬
dictis intelligenda sit. Si ibi sunt
aq̃ congelare: gͦ aliquid pond̾os ũ
⁊ gͣue. S ꝓpͥus locus ponderosoꝵ et
congelate: ł ꝯũcte sunt igni. ł nõ.
Si illi conuicte sunt: cum ignis
gida ⁊ humida. contrarium sine me
ibi concordia. s contranoꝵ repugnã¬
tia. Amplius. Si aqͣ congelata : õm̃c¬
ta est igni: ł dissoluet ᷑ ab igne . ł ex¬
tinguet ignem. Cum gͦ ignis ⁊ firma¬
m̃tum remaneant: non sunt aq̃ ꝯge
erit: Elem̃tum : S nullum suꝑius
igne.fc̃m ex elem̃tis. uisibile ergo
Nos nescimus qualiter ħ sit: s sennus
dm̃ posse fac̾e. Miseri quid miseriuss
qͣm istud dr̃e est. qr d̾s illud facere
quare sic sir. nec utilitatem ostend̾e
ad quid ħ sit. sion enim quicqͥd d̾s
ci utar. potens est d̾s de trũco fac̾e
nec aq̃ congelate ibi sunt nec suꝑ
eais alie aq̃ sunt. Cum autẽ diuin a
ꝑagina dicit. diuisit aqͣs q̃ sũt sub

Expanded text:
onem est, quare sic esse non possit ostendamus, et qualiter divina pagina in praedictis intelligenda sit. Si ibi sunt aquae congelatae, ergo aliquid ponderosum et grave. Sed proprius locus ponderosorum et congelatae, conjunctae sunt igni, vel non. Si igni conjunctae sunt, cum ignis gida ibi concordia, sed contrariorum repugnantia? Amplius: Si aqua congelata cota est igni, vel dissolvitur igne, vel exstinguit ignem. Cum ergo ignis et firmamentum maneant, non sunt aquae coerit? Elementum. Sed nullum est superius igne, factum ex elementis. Visibile ergo.Nos nescimus qualiter hoc sit, sed scimus Deum hoc posse facere. Miseri, quid miserius quam dicere istud est, quia Deus illud facere quare sic: sit, nec utilitatem ostendere, ad quam hoc sit? Non enim quidquid deus ci utar: "Potens est deus de trunco facere nec aquae congelatae ibi sunt, nec super eas sunt aliae. Cum autem divina pagina dicit, Divisit aquas quae sunt sub
Abbreviated transcription (Latin):
Que sit umbra conoider.¬
Que chilmdroide¬
Que stc nubrosum quod in medio
lune a pareat.
N Cuꝑiore ꝑticła de eis q̃ suns ⁊ non
uideutur. ⁊ de elementis q̃ quidam
nisibilia quidam inusibisia docue¬
docuerunt. pro paruitate nrĩ nr̃i in

Expanded text:
--Quae sit umbra conoides.--Quae cylindroides.--Quid sit ombrosum quod in medio Lunae apparet.n superiore particula de eis quae sunt et non videntur, et elementis, quae quidam visibilia, quidam invisibilia docuerunt, pro parvitate nostri ing
Abbreviated transcription (Latin):
monis. dispłiceat: si nr̃i aĩ occupatões
cognou̾it: non tm̃ ornatũ sermonit ũ
q̃sierit. s de illo qd̾ agimꝰ stupebit.
Quis enim ullus locus reliquis potest
ee oruatui: cum oporteat qprd ⁊ q̃lt
legamꝰ cogitare. deinde legena expo¬
uere. in disputationib contͣ falsa de¬
clamare. de elłioꝵ inuentis iudicare. ꝯ¬
tra inuidoꝵ detractiones lingͥam ã¬
tuere. Ut iam in nob impletũ sit ilid̾
de filuĩt isrł. qui reedificantes tẽplum
in una meu gladium. in alia lapi¬
dem haibebant. s ħ hactenꝰ. Nunc
de sengłis elementoꝵ. ⁊ornatu um̃iuscu¬
iusq dr̃e incipiamꝰ. a supiori .a. aso

Expanded text:
ceat, si nostri animi occupationes cognoverit, non tantum ornatum sermonis non quaesierit, sed de illo quod agimus stupebit. Quis enim ullus reliquus locus potest esse ornatui cum oporteat quid et qualiter legamus excogitare, demum legendo exponere, in disputationibus contra falsa declamare, de aliorum inventis judicare, contra invidorum detractiones linguam acuere, ut jam in nobis impletum sit illud de filiis Israel, qui reaedificantes templum, in una manu gladium, in alia lapidem habebant . Sed haec hactenus. Nunc de singulis elementorum et ornatu uniuscujusque dicere incipiamus, a superi
Abbreviated transcription (Latin):
natale beati urbani pape et nii¬
młtris. cuius doctͥna sub ꝑsecuti¬
one alexandri multi martirio
coronati sunt. Oediolanis sc̃i di¬
onisii ep̃i ⁊ confessoris. Qui apud ca¬
padociam pro fide catholica damp¬
natus exilio ibidem pͥmo quieuit.
Pos xa uero reliquias corporis eiꝰ per
scm̃ basilicum p̾fate urbis ep̃m re¬
ceptas. beatus ambrosius cum dig¬
no honore condidit. Apud mesiam ci¬
uitatem dorostoro: sc̃oꝵ martyrum
passecratis. ualentionis. ⁊ alioꝵ duoꝵ
simul coronatoꝵ. In t̾ritorio trecassino

Expanded text:
natalis beati Urbani papae et martyris, cujus doctrina, sub persecutione Alexandri, multi martyrio coronati sunt. Mediolani, sancti Dionisii episcopi et confessoris, qui apud Cappadociam pro fide Catholica damnatus exilio, ibidem primo quievit, postea vero reliquias corporis ejus, per sanctum Basilium praefatae urbis episcopum receptas, beatus Ambrosius condigno honore condidit. Apud Mesiam civitate Dorostoro, sanctorum martyrum Passecratis. Valentionis, et aliorum duorum simul coronatorum. In territorio Trecassino
Abbreviated transcription (Latin):
nos cibo ⁊ potu temꝑate uti oportet.
set etiam horas constitutas obser¬
uare. ne cui de nr̃a uita p̃beamus
offendicłm. Ualde enĩ in decens si noᷤ
rep̾hensibilit̾ iuuimꝰ qͥ formam
sam donec inde surgati
qd̃ uobis scd̃m consuetu¬
dinem legitur sine tu¬
multu et contentioni¬
bus audite. nec sole uo¬
bis fauces sumant ci¬
bum. set et aures esu

Expanded text:
 cibo et potu temperate uti oportet;  cibo et potu temperate uti oportet; sed etiam horas constitutas observare, ne cui de vita nostra praebeamus offendiculum. Valde indecens est si nos reprehensibiliter vivimus, qui formam sam, donec inde surgatis, quod vobis secundum consuetudinem legitur, sine tumultu et contentionibus audite, ne solae vobis fauces sumant cibum, sed et aures esu
Abbreviated transcription (Latin):
sumat. nͥ cũ egrotat.
Rimũ uitiũ ex octo pͥncipalib
uitiis est gula. Temptatio huiꝰ
uicii aliqͣndo fit etiam de parins re¬
b & uilib. Nam pͥmꝰ homo tempta¬
tus ÷ non de porco set de pomo. esau¬
aũt nõ de gallina set de lenticula.
ip̃e salnator nr non de carne set
de pane. Sunt aũt huiꝰ ucii tria
geneta. Unũ genꝰ ÷ qͣndo uł cibo uł
pocu ĩmod̾ate quis utit᷑. Alt̾um
genꝰ ÷ qͣndo nimis delicatum cibũ
uł potum quis desid̾at. ẽcium genꝰ¬
est quando extra horam cibum uł
pocum uult sumere. Extͣ horam
credimꝰ ẽẽ usq ad t̾ciam. Nam usq
ad istam horam nõ decet frẽm co¬
med̾e aut bibere si non egrotat.
Egrotanti om̃i hora licet. Infirmiᷤᷤ
enĩ nõ est sex posita. Non ieninã¬
tib nec tñ infirmantib rectam¬
horam reficiendi intelligimꝰ ab hora
t̾tia usq ad sertam. ieumantib ue¬
ro ab hora nona usq ad uesꝑum.
Cum apłs p̃cipiat ut om̃ia honeste
& scd̃m ordinem fiant: non solum¬

Expanded text:
sumat, nisi cum aegrotat. Primum vitium ex septem principalibus vitiis est gula. Tentatio hujus vitii aliquando fit de parvis rebus et vilibus. Nam primus homo tentatus est non de porco, sed de pomo; Esau non de gallina, sed de lenticula. Ipse Salvator noster non de carne, sed de pane. Sunt autem hujus vitii tria genera. Unum genus est quando cibo vel potu quis immoderate utitur. Alterum genus est quando nimis delicatum cibum vel potum quis desiderat. Tertium genus quando extra horam cibum vel potum vult quis sumere. Extra horam credimus esse usque ad tertiam. Nam usque ad istam horam non decet fratrem comedere aut bibere nisi aegrotet. Aegrotanti omni hora licet. Infirmis enim non est lex posita. Non jejunantibus nec tamen infirmantibus rectam reficiendi intelligimus ab hora tertia usque ad sextam; jejunantibus vero ab hora nona usque ad vesperam. Cum Apostolus praecipiat ut omnia honeste et secundum ordinem fiant . Nec tantum
Abbreviated transcription (Latin):
cessum tp̃is penitus a ꝓximi dilecti¬
one seꝑatur. ⁊ aceriores stimuli ad
perent oriuntur. atq in irati ocu¬
Tum festuca intrabem u̾titur: dum
ira i odium ꝑanitatur. Heremur
sepe a ꝓximis despici. dedignamur
iniurias tolerare u̾bi. Sic ꝯtĩgat
iurgiũ fortasse cum proximo: erubes¬
timus pͥores satiffacere. Cor qͥppe car¬
nale dum huiꝰ uite głam q̃rit᷑. hu¬
militatem respriit: ⁊ plerũq ip̃e hõ
qui irascitur discorderati sibi reꝯciliari¬
appetit. s ire ad satiffaciendũ pͥor
cando fecimus. ⁊ tñ ad nos d̾s suos
legatos pͥor misit. ut nos ip̃i qui pͦ¬
cauimus ad pacem dei rogati ueni¬
amus. Erubescat gͦ humana suꝑ¬
bia. Confundat᷑ quisq si nõ satifta¬
ciat ꝓximo qñ post culpam nrãm
ut ei reconciliari debeamuis. ⁊ ip̃e qͥ
offensus est legatis int̾uementibus
obsecrat deus.
Qui autem nũqͣm uul̃t
petere ueniã aut non
ex aĩo petit:sine causa

Expanded text:
cessum temporis penitus a proximi dilecticessum temporis penitus a proximi dilectione separatur, et acriores stimuli ad perent oriuntur, atque in irati oculo festuca in trabem vertitur, dum ira in odium permutatur. Veremur a proximis despici, dedignamur injurias verbi tolerare, si contingat jurgium fortasse cum proximo, erubescimus priores satisfacere. Cor quidem carnale dum hujus vitae gloriam quaerit, humilitatem respuit, et plerumque ipse homo qui irascitur discordanti sibi reappetit, sed ire ad satisfaciendum prior cando fecimus, et tamen ad nos Deus suos legatos prior misit, ut nos ipsi, qui peccavimus, ad pacem Dei rogati veniamus. Erubescat ergo humana superbia. Confundatur quisque si non satisfaciat proximo, quando post culpam nut ei reconciliari debeamus, et ipse qui offensus est legatis intervenientibus obsecrat Deus. Qui autem non vult petere veniam aut non ex animo petit, sine causa
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ impetrare festinat
ut sibi dimittat cui se
am qmͣ qui tartlius ira¬
scitur. et ad ueniã peten¬
dã clifficiliꝰ inclinatur.
on nullos ira cicuis accendit. s
facilius deserit: nõ nullos uero
tarde quidem commouet s durius
tenet. Alii autem qd̃ est nequius. ⁊ ci¬
cius iracundie flammas accipiunt.¬
⁊ tardius deporiunt. Non nulli uero
has ⁊ tarde suscipiunt. ⁊ ciciꝰ amit¬
tunt. In quib nimirũ qͣtuor modis
liquido lector agnoscit. qr ad trãcͥlli¬
tatis borum ultimꝰ plusꝙͣ ꝑrimus
appropinquat. ⁊ in alio scd̾m t̾cns
pensemꝰ. ꝑ quam dum mansuetudo
dum sit ordine nesciatur omnino
tum est. Noli assiduns ẽẽ cũ hoĩe
iracundo. ne discas semitas eius:
⁊ sum as scandalũ aĩe tue. Nam
qui se ex humana ratõe ñ tẽꝑat
necesse est ut bestialit̾ solus iuinat
Aliqñ autem ira manus ñ exerit. s
in maledictõis iacula linguam u̾tit
Noñ nũꝙͣ uero dum accensus animꝰ
a consueta locutõe restringit᷑. ꝑ ab¬

Expanded text:
tamen impetrare festinat ut sibi dimittat cui se am, quam qui tardius irascitur et ad veniam petendam tardius inclinatur. Nonnullos ira citius ascendit et facilius deserit, nonnullos vero tarde commovet, sed diutius nt. Alii autem – quod est nequius – et citius iracundiae flammas accipiunt et tardius deponunt. Nonnulli vero has et tarde suscipiunt et citius amittunt. In quibus nimirum quattuor modis liquido lector agnoscit, quia et ad tranquillitatis bonum ultimus plus quam primus appropinquat et in malo secundum tertius pensemus, per quam dum mansuetudo dum sit, omnino nesciatur, sicut tum est: Noli esse assiduus cum homine iracundo, ne discas semitas ejus, et sumas scandalum animae tuae . Quia qui se ex humana ratione non temperat, neceAliquando autem ira manus non exerit, sed in maledictionis jacula linguam vertit. Nonnunquam vero dum accensus animus a consueta locutione restringitur, per ac
Abbreviated transcription (Latin):
minorem natale scõꝵ dion¬
sũ emiliani ⁊ sebastiani. łodẽ
die alexandrie sc̃e corithe uir¬
ginis ⁊ martiris. Hanc paga¬
ni correptam ad idola ꝑducẽ¬
tes adorare cogebant. qd̃ cũ
illa execr aeretur: nncula pe¬
dib ei̾us innectentes. ⁊ ꝑ pła

Expanded text:
minorem, natalis sanctorum Dionisii, Emiliani et Sebastiani. Eodem die Alexandriae, sanctae Cointae martyris, hanc pagani correptam ad idola perducentes, adorare cogebant, quod cum illa execrans recusaret, vincula pedibus ejus innectentes, et p
Abbreviated transcription (Latin):
aliis fortiorib et ideo
feliciorib non dat᷑ co¬
gitare debent quibus
non datur. qͣntum de
sua scłari uita ill. alli
ad istam descenderint
qͣuis usq ad alioꝵ qͥ
sunt corpore firmiores
frugalitatem perue¬
nire nequiuerint.
uare hoc debent cogitare.
scilicet ut ex ratione reco
accipiant. Et cum hoc ustũ
eẽ cognou̾ĩt. non uelint om̃s acci¬
ꝑe quod paucos acciꝑe uiderint. To¬
ierandi enĩ sunt: q̃ui minꝰ possunt.

Expanded text:
aliis fortioribus et ideo felicioribus non datur; cogitare debent quibus non datur, quantum de sua saeculari vita illi ad istam vitam descenderint, quamvis usque ad aliorum qui sunt corpore firmiores frugalitatem pervenire non potuerint. Quare haec debent cogitare? scilicet ut ex ratione cognoaccipiant. Et cum hoc justum esse cognoverint, non velint omnes accipere quod paucos viderint accipere. Tolerandi enim sun
Abbreviated transcription (Latin):
sunt flect̾e uoluntatem. s qͣlit̾ hoc ĩ¬
telligentłum sit: ex hiis u̾bis isodori
conic̾e possumꝰ. angłi mutabiles nat᷑a.
ĩmutabiles grã. Uñ uidr̃ ꝯcedendum¬
ꝙꝓ bom angłi possunt pͥcare ex sua ñ.¬

Expanded text:
Sed qualiter hoc intelligendum sit, ex his verbis Isidori conjicere possumus. Angeli mutabiles natura; immutabiles gratia. Unde videtur concedendum: Boni angeli possunt peccare ex sua n
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quam ꝯfirmati st̃ ad ħ repugnat. Et
tñ uiuacem sensum nõ amiserũt. quia
ut dic̃ isodorꝰ tͥplici acumine scĩe ugẽt
subtilitate nat᷑e. exꝑientia tempoꝵ.
reuelõne suꝑioꝵ potestatũ. Aus̃. sp̃ib¬

Expanded text:
 quam confirmati sunt, ad hoc repugnat; et men vivacem sensum non amiserunt, quia, ut dicit Isidorus, triplici acumine scientiae vigent, subtilitate naturae, experientia temporum, revelatione superiorum potestatum. Augusti
Abbreviated transcription (Latin):
casum p̾sciu̾int: aut uitare noluerũt¬
⁊ ita stulti ⁊ maligni erant añ lapsũ.
aut uitare uoluerunt: s ñ potuer̃t.¬
⁊ ita erant miseri añꝙͣ caderẽt. pp̃
eos sui casus non fuisse p̾scios.

Expanded text:
casum praescierunt; aut vitare noluerunt, et ita stulti et maligni erant ante casum; aut vitare voluerunt, sed non potuerunt, et ita erant miseri antequam caderent. Propter Genesim, eos sui casus non fuisse praescios.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s in isto aere sint usq ad intliciũ
an aliqui eoꝵ in inferno inferi ĩfe
iam sint. qd̾ de auctoritate ñ młtũ
lucifer qui plus cet̾is peccauit: statĩ
illic demissus sit. ⁊ ⁊̃ quidã ex aliis.
s statim illuc dem̾gunt᷑. qd̾ satis u̾i¬
nec ultͣ fat sit ullũ sp̃m qͥ ab illo scõ¬

Expanded text:
omnes in isto aere sint usque ad judicium, an aliqui in inferno inferiori jam sint, quod de auctoritate non multum Lucifer, qui plus caeteris peccavit, statim illuc demersus sit, et quidam ex aliis. sed statim illuc demergantur. Quod satis verinec ultra fas sit
Abbreviated transcription (Latin):
ele. Tu signacłm siłitudinis plemis
sciꝰa ⁊ ꝑfectõe decorꝰ. ⁊ deliciis ꝑadi
subtilior ÷̃ nat᷑a: tanto in illo imago
d̾i similiꝰ insinuat᷑ imp̾ssa. It̃ in ere¬
chiele. om̃is lapis p̾ciosus õꝑim̃tum

Expanded text:
ele: « Tu signaculum similitudinis, plenus scientia, et perfectione decorus, in deliciis paradissublimior est natura, eo in illo imago Dei sublimius insinuatur expressa. Item in Ezechiele: « Omnis lapis pretiosus operimentum
Abbreviated transcription (Latin):
intantũ suꝑbuit: deiectꝰ ÷ in istũ
caliginosum aerem. cum õĩb illis qͥ
ei ꝯsenserũt. ⁊ ħ ad nr̃am probationẽ
ut sint nob̾ ãminicula egercitationis.
Non ÷ eis ꝯcessum habitare in celo. ꝙ
÷ clara patͥa. nec in t̾ra: ne hoĩes ni¬
mis infestarent. s in aere caligino¬
so. qͥ est eis qͣi carc̾ usq ad tp̃s iutłi¬
cii .ł. unc x detrudent᷑ in baratrũ in¬

Expanded text:
in tantum superbivit, dejectus est in istum caliginosum aerem cum omnibus illis qui ei consenserunt, et hoc ad nostram probationem, ut sint nobis adminiculum exercitationis. Non est eis concessum habitare in coelo, quod est clara patria, nec in terra, ne homines nimis infestarent, sed « in aere caliginoso, qui est eis quasi carcer » usque ad tempus judicii. Tunc enim detrudentur in barathrum in
Abbreviated transcription (Latin):
ium interest inteꝵ necessitatem
et cupiditatem. Nam qd̾ ex neces¬
sitate est: utile est. qd̾ ex cupidi¬
tate est: uitium est. Sunt autem
quidam qui dicunt religioni nõ
competere corꝑalem medicinam.
Set diligent̾ actend̾ent: ip̃i reco¬
gnoscerent quia hoc qd̾ mandu¬
camus aut bibimꝰ qd̾ uestib oꝑi¬
cessitatem utim᷑: carnalis est me¬
dicina. Fiat gͦ sine nurmure de
consilio medicine. Et bene ait¬
ut nolens in necessitate coga¬
tͣ. uolens ex cupiditate repͥma¬
t᷑. quia necessitati quidem nõ
cupiditati obediendum est.
Aliqͣndo etiam si no¬
ceat prrodesse credi

Expanded text:
nim interest inter necessitatem et cupiditatem. Nam quod ex necessitate est, utile est; quod autem ex cupiditate, vitium est. Sunt autem quidam qui dicunt religioni non competere corporalem medicinam. Sed si diligenter attenderent, ipsi recognoscerent quia hoc quod manducamus et bibimus, quod vestibus opericessitatem utimur, corporis medicina est. Fiat ergo sine murmure de consilio medicinae. Et bene ait: Nolens in necessitate cogatur, volens ex cupiditate reprimatur, quia necessitati non cupiditati obediendum est. Nam aliquando etiam si noceat, p
Abbreviated transcription (Latin):
pud sṗriam: natł sc̃ĩ domicii
martpris. qui uirtutib suis mł¬
ta incoł beneficia p̾stat. Rome sc̃e
Zoe miris. Que dum ad confessionẽ
petͥ apłi or aret. a ꝑsecutorib arta¬
ta ⁊ in custodiam obscurissimã trusa
a collo ⁊ a capillis in arbore suspẽ¬
sa. ad hibito subt̾ horribili fuo. sñ

Expanded text:
ancti Domitii martyris, qui virtutibus suis multa incolis beneficia praestat. Romae, sanctae Zoae martyris, quae dum ad Confessionem Petri apostoli oraret, a persecutoribus arctata et in custodiam obscurissimam trusa, dein a collo et a capillis in arbore suspensa, adhibito subter horribili fumo, in
Abbreviated transcription (Latin):
scõꝵ martyrum aristonis. crescentia¬
ni. enticiani. urbani. uitalis. Iusti. fe¬
licissimi. felicis. inartie. ⁊ symphoro¬
se. Qui om̃s apud campaniam głoso¬
martẏrio coronati sũt. Turonis: de¬
positio sc̃e monegundis religiose. Lo¬
pud mesopotamie edessam: tnͣs¬

Expanded text:
S. martyrum Aristonis, Crescentiani, Eutychiani, Urbani, Vitalis, Justi, Felicissimi, Felicis, Martiae et Symphorosae: qui ommartyrio coronati sunt. Turonis, depositio sanctae Monegundis religiosae  Bosam Mesopotami
Abbreviated transcription (Latin):
clesie faciende locus sufficer: mõtẽ
p̾cib mouit. Cuutate clusina: scõꝵ
bilis matrone. Qui passi sunt sub au¬
reliano pͥncipe. In laudicia syrie:
sci anatholii ep̃i. qui ñ solum reli¬
giosis uiris s ⁊ philosophis ammirã¬
da scripta dereliquir. Alexandrie: scĩ
tripħonis ⁊ alioꝵ duo decim. Item
constaminopoli scĩ enlogii. iii. noñ

Expanded text:
clesiae faciendae locus sufficeret, montem precibus movit. Civitate Clusina, sanctobilis matronae, qui passi sunt sub Aureliano principe. In Laodicia Siriae, sancti Anatholii episcopi, qui non solum religiosis viris, sed et philosophis admiranda scripta dereliquit. Alexandriae, sancti Triphonis et aliorum decem. Item Constantinopoli, sancti Eulogii. IV Non.
Abbreviated transcription (Latin):
In t̾ritorio uiuariensi: scĩ hostiani
depositio a aron sac̾dotis pͥmi. Ip̃o
torio lugduensi: depositio beati domi¬
ciani abbaris. Qui primus illic here¬
miticam uitam exercuit. ⁊ płimos si¬
bi in dei seruicio aggͤgans. magnisq
uirtutib ⁊ głosis miracłis ualde cla¬
rus. collectus ÷ ad pr̃es in senectu¬
te bona. Ciuitate engolisma: sci e¬
parchii monachi. ⁊ ꝯfessoris. An insu¬
le monast̾io scĩ karilephi p̾sbiteri.
Item in t̾ritorio remensi: scĩ theode¬
rici prb̃i. In portu ualentinas: sc̃i sal

Expanded text:
In territurio Vivariensi S. Hostiani depositio Aaron sacerdotis primi. o Lugdunensi, depositio beati Domitiani abbatis, qui primis illic heremiticam vitam exercuit, et plurimos sibi in Dei servitio aggregans, magnisque virtutibus et gloriosis miraculis valde clarus, collectus est ad patres in senectute bona. Civitate Engolisma, sancti Eparchi monachi et confessoris. Aninsulae monasterio, sancti Carilefi presbiteri. In territorio Remensi, sancti Theodorici presbiteri. In port
Abbreviated transcription (Latin):
głoso coronatus ÷ martyrio. Alexon¬
drie scõꝵ martyrum plutarchi. se¬
reni. eraclidis. herois. potamiͥene.
m arcelle. cum aliis tͥb. Int̾ quos p̾¬
cipue emicuit potamena uirgo
Que primo mimensos ⁊ innumeros
agones pro uirginitate desudans
deinde pro martyrio excuisita
⁊ inaudita tormenta ꝑpessa. ad
ultimũ igni cõsumpta ÷ .ii. kl̾ ili
t pauli. qui passi sunt sub nerõ
ne. basco ⁊ tusco consulib. Quorũ
pͥor in eadem urbe iuxta uiam tͥ¬
umphalem tocus orbis ueneratõe
celebratur. Seq̃ns qͦ in uia ostiẽsi
sepultus: pari habetur honore. Eo¬
demi die: sciꝰ marcelli miͣis. qͥ apud
castrum argentomagũ ꝓ fide xp̃i
una cum anastasio młitari uiro ca¬

Expanded text:
oso coronatus est martyrio. Alexandriae, sanctorum martyrum Plutarchi, Sereni, Heraclidis, Herois, Potamienae, Marcellae cum aliis tribus, inter quos praecipue emicuit Potamiena virgo, quae primo immensos et innumeros agones pro virginitate desudans, deinde etiam pro martyrio exquisita et inaudita tormenta perpessa, ad ultimum igni consumpta est. III Kal. Diet Pauli, qui passi sunt sub Nerone Caesare, Basso et Tusco consulibus. Quorum prior in eadem urbe juxta viam Triumphalem totius orbis veneratione celebratur, sequens quoque in via Ostiensi sepultus, pari habetur honore. Eodem die, sancti Marcelli martyris, qui apud castrum Argentomacum pro fide Christi una cum Anastasio militari, ca
Abbreviated transcription (Latin):
natł scõꝵ processi ⁊ martiniani
Qui a beato petro apło baptix ati. sub
nerone autem oris contussionẽ. equu¬
leum. neruos. fustes fla̾mas. scorpiones
ꝑpessi. nouissime gladio cesi. martyri¬
o coronantur. Ip̃o die: scõꝵ tͥum mili¬
tum. Qui cum beato panlo apło passi

Expanded text:
sanctorum Processi et Martiniani, qui a beato Petro apostolo baptizati, sub Nerone autem oris contusionem, equuleum, nervos, fustes, flammas, scorpiones perpessi, novissime gladio caesi martyrio coronantur. Ipso die, sanctorum trium militum, qui cum beato Paulo apostolo passi
Abbreviated transcription (Latin):
neat. ⁊ quis planeta cũ eo sit in eod
signo. ut sciat qͣlis futura sit estas.
⁊ allia tp̃a. ut contra futurã qͤlitatẽ
p̾sto sit medicam̃tũ. Cum gͥ has diu̾¬
sitates oꝑet᷑ sol obliq ascendendo
⁊ descendendo: uideamꝰ quid masi se

Expanded text:
et quis planeta cum eo sit in eodem signo, ut sciat qualis futura sit aestas, vel alia tempora, ut contra futuram qualitatem praesto sit medicamen. Cum igitur has diversitates operetur sol oblique ascendendo et descendendo, videamus quid mali se