comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
opectabat cũ diceret. ñdũ uenit hora mea: ut in au¬
nussiria passionis eiꝰ celebratione a posteris ẜuare¬
tur. Quod.n. nũc ut suꝑiꝰ dixi fide ac spe peregͥnanur
adq ut ad id ꝑueniam᷑ dilectone satagimꝰ: requies
est quedam ab om̃i labore om̃ium molestiaꝵ sc̃a
re dignatus ẽ Inest in illa requie nõ desidiosa seg-
in alt̾iꝰ uite aclione gaudeatur. Sed tał actio in dei
laude agitut sine labore m̃beoꝵ. sine langore curaꝑ
Non ad eam sit tnͣsitut per qͥedem. ut ip̃i labor sucte¬
dan idest nõ sic incip̃ẽe actio ud desirat quies. Ne¬
q .n. reditur ad labores et curas. sed ꝑmanet ĩ acf̾ce
qd̃ ad qͥetem pertinet nec ĩ opere laborare. nec ĩ co¬
gnatõne fluctuare. Quia gͦ per requiẽ ad primã
tõne redeuntib. et pͥmã stolam accipientib reddi¬
tur per unã salb̾i qũa diem dñicũ dicimͦ. figniat᷑.
Qua re septem dies in gẽnesi lege. et muemes sep¬

Expanded text:
exspectabat, cum diceret, Nondum venit hora mea , in anexspectabat, cum diceret, Nondum venit hora mea , in anniversaria passionis ejus celebratione a posteris servaretur . 17. Quod enim nunc, ut superius dixi, fide ac spe gerimus, atque ut ad id perveniamus dilectione satagimus, requies est quaedam ab omni labore omnium molestiarum sancta re dignatus est. inest autem in illa requie non desidiosa segniin alterius uitae actione gaudeatur. sed quia talis actio in dei laude agitur sine labore membrorum, sine angore curarum, non ad eam sic transitur per quietem, ut ipsi labor succedat, id est non sic esse incipiat actio, ut desinat quies, neque enim reditur ad labores et curas, sed permanet in actione, quod ad quietem pertinet, nec in opere laborare nec in cogitatione fluctuare. quia ergo per requiem ad primam tione redeuntibus et primam stolam accipientibus redditur, per unam sabbati, quem diem dominicum dicimus, figuratur. quaere septem dies, Genesim lege: inuenies sep
Abbreviated transcription (Latin):
senuta gradiuntur. aut aliqͥd ĩ doctima utili sigu¬
rate significandũ sis ño milloꝵ syderũ aliquaco¬
memoratione: qnͣtũ ergo intersit mt̾ has mili¬
tates et uanitates hominũ ad hoc ob ẜu̾atiũ sy deta
ut nec actis qualitares. nec regionũ mas. nec solos t̃o¬
poꝵ numeros. nec spuitaliũ similitudines. sed quasi
fatalia rerũ euenta perquirum. quis no intelligati
¶Si iam deiceps iudeamꝰ cũ eniam id ob seruatur
cũ pascha celebramꝰ. ut salbm̃ occurrat. Hoc .n. ꝓpͥũ
occurrit ut inter mortem ouis et rrͦnem medius
et ña festiuitas i indeoꝵ festiiutate distingueretur
Quod non frustia credendũ ẽe ab illo qui est añ tp̃a.
et per qũe fr̃a sunt tempora. et qui uenit in plenitu¬
dinc cempoeũ. qui potestatem. habebat ponendi ani¬
mam suam et i̾n recipiendi eam. et ĩo nõ fatalems
oportunam sactam̃to qd̾ ꝯm̃dare instituerat horam

Expanded text:
semita gradiuntur, aut ad aliquid in doctrina utili figusemita gradiuntur, aut ad aliquid in doctrina utili figurate significandum si fit nonnullorum siderum aliqua commemoratio —, quantum ergo intersit inter has utilitates et uanitates hominum ad hoc obseruantium sidera, ut nec aeris qualitates nec regionum uias nec solos temporum numeros nec spiritalium similitudines sed quasi fatalia rerum euenta perquirant, quis non intellegat? Sed iam deinceps uideamus, cur etiam id obseruatur, cum pascha celebramus, ut sabbatum occurrat; hoc enim proproccurrit, ut inter mortem eius et resurrectionemstra festiuitas a ludaeorum festiuitate distum esse credendum est ab illo qui est ante tempora, et per quem facta sunt tempora, et qui venit in plenitudine temporum, et qui potestatem habebat ponendi animam suam et iterum recipiendi eam et ideo non fatalem, sed opportunam sacramento quod commendare instituerat, horam
Abbreviated transcription (Latin):
partes duuidamt. quibl uocabuł notent nͥcumq sol
eẽo mense nouoꝵ. illic eũ repperit hec celebratio pb
siłitudinem sactam̃ti renouande uire. de qua sar̾
disserimꝰ. Quod si eciam locus ille syderũ anes p̃sit
uocari pp̃ aliqmͣ figutam et congruentiã. neq hĩc
timeret sermo diuinus aliqmͣ sacram̃ti similitu¬
dinem ducere sicut de filiis nõ solum celestib s e¬
ciam t̾restrib creatiuis. sicut de orione uł pliadib.
sicut de monte syna. de monte syon. sicut de flumi¬
nib qui uocantur gyon. physon. tygris. eufrates.
sicut de ip̃o tociens in scĩs misteriis nominato flu¬
uio iordane rerũ figurate insinuandaꝵ mỹsticas
similitudines duxti¶S qnͣtum int̾sit int̾ obyua¬
tiones syderum ad erias qualitates accõmodatas
sicut agricole uel naute obseruant aut ad notã¬
das ꝑtes mũdi. cursumq aliquo uel alulde diri¬
gẽd̾um qd̃ gub̾natores naniũ facuu et huqui
solitudines arenosas in interiora austri nulla c̾ca

Expanded text:
ocabulis notent, ubicumque sol esset mense nouorum, illic eum reperiret haec celebratio propter similitudinem sacramenti renouandae uitae, de qua satis disseruimus. quod si etiam locus ille siderum aries posset uocari propter aliquam figuram et congruentiam, neque hinc timeret sermo diuinus aliquam sacramenti similitudinem ducere, sicut de aliis non solum caelestibus sed etiam terrestribus creaturis sicut de Orione uel Pliadibus. sicut de monte Sina, de monte Sion, sicut de fluminibus, qui uocantur Geon, Phison, Tigris, Euphrates, sicut de ipso totiens in sanctis mysteriis nobilitato fluuio Iordane rerum figurate insinuandarum mysticas similitudines duxit. Sed quantum intersit inter obseruationes siderum ad aerias qualitates accommodatas, sicut agricolae uel nautae obseruant. aut ad notandas partes mundi cursumque aliquo et alicunde dirigendum, quod gubernatores nauium faciunt et hi, qui per solitudines arenosas in interiora austri nulla certa
Abbreviated transcription (Latin):
Hii sunt quos aliqiͤndo habuimus in derisum. et in siłitu¬
dinem mmpaopenii. nos insensati uitam illoꝵ estimaba¬
m᷑ itamam Ao per hoc sp̃c sc̃s de uisibstib ad inuisibi¬
lia. et de corruptibilib ad spintalia racram̃ta siłitudi¬
nem ducens: transitum illum de alia uita in aliam
uttam qd̃ pascha noĩatur. et quarta decimia liura uo¬
luit obscruari. utt non solum pp̃ tẽpus tertiũ quod
supra ꝯmemoraui. qi inde incipit ebdomada tercia. sed
nia similitudo assuimeretur. usd ad iicosimam ueroet
pͥmã pp̃ ipm̃ numerũ septenariũ qͦ uniu̾stratis agni¬
ficatio scpe fignratur. qͥ eciam ip̃i ecc̃e tribuitut ꝓptes

Expanded text:
Ii sunt quos aliquando habuimus in derisum et in siIi sunt quos aliquando habuimus in derisum et in siimproperii; nos insensati uitam illorum aestimabamus insaniam. ac per hoc spiritus sanctus de uisibilibus ad inuisibilia et de corporalibus ad spiritalia sacramenta similitudinem ducens transitum illum de alia uita in aliam uitam, quod pascha nominatur, a quarta decima luna uoluit obseruari, ut non solum propter tempus tertium, quod supra commemoraui, quia inde incipit hebdomada tertia, sed na similitudo adsumeretur, usque ad uicesimam uero et primam propter ipsum numerum septenarium, quo uniuersitatis significatio saepe figuratur, qui etiam ipsi eccle
Abbreviated transcription (Latin):
magis. magisq obscuratur in nitetiorib ac cuperi¬
orib suis. Sed cũ redire ceperit ad illã incõmitabi¬
lem capĩam: qnͣto mag̾ ol appropinquat affectupi¬
etatis. tantomag̾ homo exterior corrumpitur. sed
int̾ior renonatur de die in diem. om̃isq lux illa ĩge¬
nii q̃ ad inferiora urgebat. ad saperiora ꝯu̾tiuir.
tatur ergo idet̾iuis ad ext̾iora ꝓgredions. et in iita
sua ꝑiciens intima sua: et hoc rerte. idẽ eis cͥ tertena
sapiunt melius indetur cum laudatut pecõr ĩ de¬
sidetĩs aĩe sue. es qͥ miqua gerta beuedicitau Mu¬
datur aũt inmclius. cuintentionẽ et głam suam a t̾re
nis q̃ in hoc seculo apparẽt paulatim au̾ti et ad supeno¬
ra atꝙ int̾iora contiertitur. eo hoc terre. idest qͥ t̾rera capi¬
unnto det̾ruis uidetur. Unde illi impii postremo infructa¬
osam agentes pm̃am. eciã hoo inter multa dic̾tari sũti

Expanded text:
magis magisque obscuratur in interioribus ac superimagis magisque obscuratur in interioribus ac superioribus suis: sed cum redire coeperit ad illam incommutabilem sapientiam, quanto magis ei propinquat affectu pietatis, tanto magis exterior homo corrumpitur, sed interior renovatur de die in diem, omnisque lux illa ingenii quae ad inferiora vergebat ad superiora convertitur, tatur ergo in deterius ad exteriora progrediens, et in vita sua projiciens intima sua, et hoc terrae, id est eis qui terrena sapiunt melius videtur, cum laudatur peccator in desideriis animae suae, et qui iniqua gerit, benedicitur. Mutatur autem in melius cum intentit, et ad superiora atque interiora convertit; et hoc terrae id est eis qui terrena sapiunt, deterius videtur. Unde illi impii postremo infructuosam agentes poenitentiam, etiam hoc inter multa dicturi sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
luna non augeatur ad oculos nr̃os isi a sole recedẽ¬
do. neq minuatut insi ad solem ex parte alia ꝓpm¬
quando¶ attende nũc qd̃ in ꝓubiis legimꝰ. Sapiens
sicut sol ꝑmanen stultus ant sicut lima mutatur:
Et qriiis ẽ sapiens qui ꝑmanes nisi sol ille iusticie.
sol nuisticie. et qũe oͥ ño fuisse ortum in die nouissĩa
plangentes impii dictusunt. et iusticie lumẽ nõ
illuxit nob̾. ec sol non ortus est nob. Nam istũ car¬
neis oculis uasibilem solem orii facto super bonos
er malos deus. qui eciam pluit super iustos et in¬
uistos. Sucuntur aũ sẽper ex reb nisibilib ad in¬
nsibilia congrue ciłitudines. Quis ẽ ergo ille stul¬
tꝰ qui tanqĩ lima mutatur. nisi adam. ĩ qͦ omẽs
poccanerum: sinima quippe humana recedeus a
sole uisticie. ab illa cołt interna ꝯtẽplatõne in ꝯmu¬
tabił uertatis. om̃s nires suas interrã ꝯu̾tit. et eo

Expanded text:
luna non augeatur ad oculos nostros nisi a sole recedenluna non augeatur ad oculos nostros nisi a sole recedendo neque minuatur nisi ad solem ex parte alia propinquando.. Attende nunc quod in Prouerbiis legimus: sapiens sicut sol permanet, stultus autem sicut luna mutatur. et quis est sapiens, qui permanet, nisi sol ille iustitiae, sol justitiae, et quem sibi non fuisse ortum in die novissima plangentes impii dicturi sunt: Et justitiae lumen non luxit nobis, et sol non ortus est nobis? Nam istum carnis oculis viset malos Deus, qui etiam pluit super justos et injustos. Ducuntur autem semper ex rebus visibilibus ad invisibilia congruae similitudines. Quis ergo esf ille stultus, qui tanquam luna mutatur, nisi Adam in quo omnes peccaverunt? Anima quippe humana recedens a sole justitiae, ab illa scilicet interna contemplatione incommutabilis veritatis, omnes vires suas in terrena convertit, et eo
Abbreviated transcription (Latin):
digatunt. ita ut defestus solis et lune. non solum cut
sierent. sod eciam qñ futuri eem̃t. longe ante p̾dic̾em:
ed eos det̾minatio int̾uallis cẽpoꝵ canonica suppatõe
p̾figerem licterisq mandarem quas modo qui legimi
as accidunt qmͣ p̃dicunt. Tales gͦ quib nõ est ignos
b lime que a sole auersa recedit. siue crescentib. siue
decrescentib comecerunt uł a sole illustrari. et qaͣco
mag̾ ab eo recederer: tanto magis ab ea parte q̃ terris
apparet iadios enis excipere: quanto aũ ed eũ post di¬
mndiũ mẽsem ex alio semicirculo ꝓpinquaret tanto
mag̃ a superiore parte illustratam ab ea parte qmͣ
tertis uerteret: nõ posse excipere radios. et pp̃ea uid̾i
decrestere: uel si ht sium lum̃. id hr̃e ex inia parte
in emisperio. qm̃ parcem cũ recederet a sole paulatĩ
terris dones totam ostendereo quasi augnẽtata
monstrare. dũ nõ datur qd deerati s ꝑdatur qd̵ me¬
rat: ac rursus parlagm ab scondete qͣuod patebati

Expanded text:
cur fierent, sed etiam quando futuri essent longe ante praedicerent, et eos determinatis intervallis temporum canonica supputatione praefigerent, litterisque mandarent, quas modo qui legunt as accidunt quam praedicunt. Tales ergo , ex ipsbus lunae, quae a sole auersa sunt, siue crescentis siue decrescentis coniecerunt uel a sole inlustrari et, quanto magis ab eo recederet, tanto magis ab ea parte, quae terris apparet, radios eius excipere, quanto autem ad eum magis post dimidium mensem ex alio semicirculo propinquaret, tanto magis a superiori parte inlustratam ab ea parte, quam terris aduerteret, non posse excipere radios et propterea uideri decrescere, uel, si haberet suum lumen, id habere ex una parte in hemisphaerio, quam partem cum rterris ostenderet, donec totam ostenderet, quasi augmenta monstrare, dum non addatur quod deerat, sed prodatur quod inerat; ac rursus paulatim abscondere quod patebat,
Abbreviated transcription (Latin):
stione adititur. fortis ẽ: qui nilła alia delestatione
teperans &̃e qui nulia elatione ustus ẽ. Hiis urcuri¬
b diumitus imꝑtitis per gr̾am mediatoris dei crm
itetintib diumitus imꝑtius. et bona iuta nunc agda
etpostea pͥmium eius que nisi etua ẽẽ no potest ba

Expanded text:
 qui nulla alia delectatione, temperans est, qui nulla elatione, iustus est. his uirtutibus diuinitus impertitis per gratiam mediatoris dei cum uirtutibus diuinitus impertitis et bona uita nunc agitur et postea praemium eius, quae nisi aeterna esse no
Abbreviated transcription (Latin):
nor de scͥpturis aperitur uͥ ño ead̾ p̾cepta repperiam
sinis .n. p̾cepti ẽ curtias. de corde puro. et conscĩabo
na. eo fide nõ fista: et plentudo legis caritas ¶Itacp es
tu bañe siue ista siue alia sio lege sic disde ut memine¬
rtas uerissime dictum. scĩa inflat caritas nõ emulatim
nõ infiatur. Sic itaq ad hibeatur sc̃a. tanqũa machi¬
na quedam per qũa fructina coamatis assurgat que
finẽ catitanis adħibita multũ ẽ utił per se aũ ipsa
sine tali fine nõ m̃o superflua. s eciam ꝑnitio sa ꝓ¬

Expanded text:
rior de sacris Litteris aperitur, ubi non eadem praecepta reperiam: rior de sacris Litteris aperitur, ubi non eadem praecepta reperiam: Finis enim praecepti est charitas de na et fide non ficta, et: Plenitudo legis caritas. Itaque et tu, carissime, siue ista siue alia sic lege, sic disce, ut memineris uerissime dictum: Scientia inflat. caritas autem non aemulatur, non inflatur. sic itaque adhibeatur scientia tamquam machina qufinem charitatis adhibita multum est utilis; per se autem ipsa sine tali fine, non modo superflua, sed etiam perniciosa p
Abbreviated transcription (Latin):
itittam faciant gram dei. qi in libertate uocati sumꝰ
cm̃ ne lib̾ratem i occasionẽ catius assum̃at. es ĩd ĩa
nolit refienande carnis ꝯcupĩẽ causa a quib libes
cibis tẽpetare qr no eis ꝑmittnur suꝑsaitiose aro ̃fide¬
liter facere ¶ Hiinero quide pagnus euũgelicis sortes
legunt et si optatandũ ẽ ut hec pocius faciant qũa
ad demonia consulenda concurtant. tam̾ista displi¬
cet consuetudo ad negoria sołaria et ad iite huras
uanttatẽ pp̃aliam utam loquẽtia oracula diuma
meas. Tm̃ n absum ab eo qd̾ putasti nich̾ me latere
i nich ĩ epsa tua legerim tristus. qi er aꝑtisimei
fłmẽ. et miror q hoc lates te. qi nõ solur maliq̃s in¬
nimierabilib multa me latent. sed eciã in ipĩs scis
sipͥtutis multo nestiã plia qu̾a sc̾ia: s ĩo spem ĩ nõie
tpĩ non infrustuosã gero: qi nõ solũ credidi deo mes
millũ saciam̃tũ aut aliquis sermo ad modũ ob scu¬

Expanded text:
ocati sunt; tantum ne libertatem in occasionem carnis assumant, et ideo jam nolint refrenandae carnis concupiscentiae causa a quibuslibet cibis temperare, quia non eis permittitur superstitiose atque infideliter facere. 37. Hi vero qui de paginis evangelicis sortes legunt, etsi optandum est ut hoc potius faciant, quam ad daemonia consulenda concurrant; tamen etiam ista mihi displicet consuetudo, ad negotia saecularia, et ad vitae hujus vanitatem, propter aliam vitam loquentia oracula divinameas. Tantum enim absum ab eo quod putasti nihil me latere, ut nihil in epistola tua legerim tristius, quia et apertissime falsum est; et miror quia hoc te latet, quod non solum in aliis innumerabilibus rebus multa me latent, sed etiam in ipsis sanctis Scripturis multo nesciam plura quam sciam. Sed ideo spem in nomine Christi non infructuosam gero, quia non solum credidi Deo meo,nullum mihi sacramentum, aut aliquis sermo admodum obscu
Abbreviated transcription (Latin):
seribit eccas ¶ Etca uero ad huc ĩ ista mortalitate ctͣnis
constititta pp̃ ip̃am inutabilitatẽ lune lioĩe. in scrip¬
turis significatur. Unde est illud. parauerũt sagittas
suas in pharetra. ut sagatarent in obscuta lima res¬
in gła: obstuta iudetur ecc̃a ĩ tẽpore peregrinatõnis
sue. mt̃ multas iniquitates gemens. et tunc sunt ti¬
mende isidie fallacium ceductionũ. quas uomine
sagutaꝵ intellig uoluit. Unde alio loco pp̃ nuitios
fidelisios uertatis quos uͥq parit ecẽa dicitur lu¬
na testis in celo fideł. Et cũ de regno dm̃ psalmꝰ cane¬
res orietur inquit in dieb euis iusticia et habundã¬
tia pacis quoadusq int̾ficatur luua: idc̃ abundan¬
tia pacis in tm̃ crescet: doneneo omnẽ mutabilita¬
tem moetalitatis ab sumat. Tunc noiussima inimii¬
ca destruenur mors: et quicqͥd nob̾ resistit ex inf̾mi¬
tate caris unde nob̾ perfecta pax ñdũ ẽ consunie¬
tur omĩs: cam corrruptibile hoc induet incorrupt̾o¬

Expanded text:
alitate carnis constituta propter ipsam mutabilitatem lunae nomine in scripturis significatur. unde est illud: Parauerunt sagittas suas in pharetra, ut sagittent in obscura luna recin gloria, obscura uidetur ecclesia in tempore peregrinationis suae inter multas iniquitates gemens et tunc sunt timendae insidiae fallacium seductorum, quas nomine sagittarum intellegi ufidelissimos ueritatis, quos ubique parit ecclesia, dicitur luna testis in caelo fidelis. et cum de regno domini psalmus caneret: orietur; inquit, in diebus eius iustitia et abundantia pacis, quoad usque interficiatur luna, id est abundantia pacis in tantum crescet, donec omnem mutabilitatem mortalitatis absumat. tunc nouissima inimica destruetur mors et quidquid nobis restitit ex infirmitate carnis, unde nobis perfecta pax nondum est, consumitur omnino, cum corruptibile hoc induet inoorruptio
Abbreviated transcription (Latin):
lego et cred̾e et loqui ño dubitano. Hinc gͦ imple¬
ri limamdñt cũ ead̾ pars dei magnis laborib ab in¬
quinam̃to purgata. de toto mũdo usty ab om̃ibus
oloacis fugiens redditur d̾o lugenti dumredeati re¬
pleri uero per mẽsem dimidiũ et alio dimidio in
colem refundi. uelut maliam nauẽ. Nec tñ it̃
istas a nathematieandas blasphenias aliquid u¬
qssi fingere potuerunt: cur uel icpiens lucere. ł
desmens cormculato lumine fulgeat aut cura di¬
midio mense incipiat minui. et n̾o ad finiendũ
plena ꝑuemat. Ili aũ quisbec certis mimers in

Expanded text:
lego et credere et loqui non dubitant. hinc ergo implelego et credere et loqui non dubitant. hinc ergo impleri lunam dicunt, cum eadem pars dei magnis laboribus ab inquinamento purgata de toto mundo atque ab omnibus cloacis fugiens redditur deo lugenti, dum redeat; repleri uero per mensem dimidium et alio dimidio in solem refundi uelut in aliam nauem. nec tamen inter istas anathemandas blasphemias aliquid umquam fingere potuerunt, cur uel incipiens lucere uel desinens corniculato lumine fulgeat aut cur a dimidio mense incipiat minui et non ad refundendum plena perueniat. Illi autem, qui haec certis numeris in
Abbreviated transcription (Latin):
.n. tempus ẽ ante legem. scd̾m sb̾ lege. terciũ sub
gta ubuam manifestatio sacta m̃ti est. prius occultũ
ꝓpħico enigniate. Hoc gͦ et in limari numero siguisi¬
catur. Quia .ni. septenariꝰ mimer᷑ colet ĩ scͥptiuis ad
qn̾dam ꝑfcoin misticus apparere. tercia eb domada lu¬
ne pascha celebratur. qͥ dies occurrit a quarta deciia
ĩ uitesimam pͥmam. Est illic et aluid sacram̃tũ. Ꝙ
si tibi obicurũ fuit. qr in talib inqͥsitionib minus
crudit᷑ es nõ contristeris: nec ĩo me putes meliorem
gͣsetur. scire es intelligere qm̃ ego sum dñs. Nõ nu¬
Tli gͥ studiosi talui rerumãsierũt multa de mus
et motib syderũ. et qͥ sbtilius ista scrutati it̃. incre¬
m̃ta eo decrim̃ta limaria ex ꝯu̾sione globi eiꝰ conie
cedat cum munitur. Quod delirat imperitia. Ma¬
nohei opinantes cepler eã dixerunt. sicut replet᷑
nanis ex fugniua dei parte. qmͣ ꝯmixtã pͥncipib
tenebeaꝵ. et coꝵ sordib inqͥnatã. corde atr ore sacu¬

Expanded text:
rtium sub gratia, ubi iam manifestatio est sacramenti prius occulti in prophetico aenigmate. hoc ergo et in lunari numero significatur; quia enim septenarius numerus solet in scripturis ad quandam perfectionem mysticus apparere, tertia hebdomade lunae pascha celebratur, id est qui dies occurrit a quarta decima in uicesimam primam. Est illic et aliud sacramentum, quod si tibi obscurum fuerit, quia in talibus inquisitionibus minus eruditus es, non contristeris nec ideo me putes esse meliorem, n domino glorietur scire et intellegere. quoniam ego sum dominus. nonnulli ergo studiosi talium rerum quaesiuerunt multa de numeris et motibus siderum et, qui subtilius ista scrutati sunt, incrementa et decrementa lunaria ex conuersione globi eius conieccedat, cum minuitur, quod delira inperitia Manichaei opinantes repleri eam dixerunt, sicut repletur nauis, ex fugitiua dei parte, quam commixtam principibus tenebrarum et eorum sordibus inquinatam corde atque ore sacri
Abbreviated transcription (Latin):
de morte ad uitam i illa passione dm̃i et resurcectione fi¬
cratus ẽ. Nam eciam uocabulum ipm̃ qd pascha dicitur.
ñ grecum sicut uulgo iideti soleo sed hebetun ẽẽ dicuo
qui lingam uitamq nouetunt. Neq .n. a passione qm̃
a morte ad uitam hebrco uerbo res appellata est: in quo
elequio pascha transit᷑ dicitur: sicut ꝑhibent qui hec su¬
ans Quod uoluit et ip̃e dñs tang̾e̾ cum ait. qui credit
i me tnsiet a morte ad uitam et maxime id̾ euũgelista
hoc intelligitur expͥmero uoluise cũ celebraturo dñoi
pascha cũ discipu uͥ eis cenam misicam dedic cum udiᷤ¬
seo inquit iħc qr uenis hora ut tñfiret de mũdo ad pr̃em
Trasitus ergo de hac mortali uita maliam intam ĩmor¬
talem hoc est de inorte ad uitam in passione et rrͦne do¬

Expanded text:
de morte ad uitam in illa passione domini et resurrectione sacratus est. nam etiam uocabulum ipsum, quod " pascha dicitur, non Graecum, sicut uulgo uideri solet, sed Hebraeum esse dicunt, qui linguam utramque nouerunt. neque enim a passione, a morte ad uitam, Hebraeo uerbo res appellata est. in quo eloquio pascha transitus dicitur, sicut perhibent, qui haec sciunt. quod uoluit et ipse dominus tangere, cum ait: Qui credit in me, transiit a morte ad uitam. et maxime idem euangelista hoc intellegitur exprimere uoluisse, cum celebraturo domino pascha cum discipulis, ubi cenam eis mysticam dedit: Cum uidisset, inquit. Iesus, quia uenit hora, ut transiret de hoc mundo ad patrem. transitus ergo de hac uita mortali in aliam uitam inmortalem, hoc est enim de morte ad uitam in passione et in
Abbreviated transcription (Latin):
uũ staticta iueniũtur nec ꝯsuetudine unuu̾ise e¬
merabilit̾ uariantur: ita ut uix aut omĩo ũ gmͣ
ĩuenĩ possint cause quas ĩ eis ꝯstituendis hoĩes
sectiti sint: ubi facultas tribuitur sie ulla dubita¬
tions resecanda existimo. qmuis neq hoc mueni¬
ii possit qud̃ contra fidemsit Ip̃am tñ religionẽ.
quam pautissimis et manifesfissimis celebrat̾o¬
oꝵ qr eciã tẽpus libtitatis n̾o cognouetunt lega¬
li tam̃ satciis nõ humauis p̾sũptionib sbici¬
untir. Sed eca tei mit multam paleam muleat
dis ut mnitidas arbictontur apercisstme cont a ndem se¬
namey costrmam ẽ. E huic ergo si duttiris dispiatore
uoluero. potest putari a nd millis obsture hiis apłmn
pͣcipisse. qui eciam inter multa que de hac re drete ezis
bectosatus eis hereticoꝵ impiam opmionẽ uo dicereteo

Expanded text:
ueniuntur nec consuetudine uniuersae emerabiliter uariantur, ita ut uix aut omnino numquam inueniri possint causae, quas in eis instituendis homines secuti sunt, ubi facultas tribuitur, sine ulla dubitatione resecanda existimo. quamuis enim neque hoc inueniri possit, quo modo contra fidem sint, ipsam tamen religionem, quam paucissimis et manifestissimis celebratiotatis non agnoverunt, legalibus tamen sarcinis, non humanis praesumptionibus subjiciuntur. Sed Ecclesia Dei inter multam paleam multaquedis, ut immundas arbitrentur, apertissime contra fidem sanamque doctrinam est. sed hinc ego si diutius disputare uoluero, potest putari a nonnullis obscure hinc apostolum praecepisse, qui etiam inter multa, quae de hac re dixit, sic detestatus est haereticorum impiam opinationem, ut diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
demus speramꝰ. ꝑ paciãm exspectamus. Sod̾m a nie fidẽ
et spem et dilectom qua cepimꝰ ẽẽ ib̾ gr̃a iam cõmortui
fecit in celestib. Unde eciam et illa exhoriatio. Q sur¬
sum sunt sapite. ño que super terram. Se iqputur
et dicit mortui .n. estis. et iuta nr̃a absondunẽ. cñ xp̃o¬
m d̾o. cum xp̃c apparuerit uita ur̃a. tunc et uos appare¬
bitis cũ illo ingła. sacis indicat quid uelio intelligi qͥ¬
a nũc transitus nr̃ de morte ad iutã qui sio ꝑ fidem. spe
hoc. idest caro ni qua geminus modo induer incorrup¬
tionem. et mortaie hoc induerit ĩ mortalitarẽ. Nunc
.n. iam quid̃ habemꝰ per fidem pͥmitias. sed ad huc ĩ
nob̾ ipĩs nngemiscimꝰ adopt̾̃om exspectantes redẽpti¬
onem corporis nrĩ. Spe .n. salui fci sumus. In hac spe
sp̃c eius inquit qui suscitait ih̃m a mortuis hĩtat
iuobis. qui suscitaut iħm amortius uinificabio eo
mortalia corpora urã per mħitantem spm̃ eius ĩ uo¬

Expanded text:
pectamus. secundum hanc fidem et spem et dilectionem, qua coepimus esse sub gratia, iam commortui fecit in caelestibus. unde est et illa exhortatio: Quae sursum sunt sapite, non quae super terram. sed quia sequitur et dicit: Mortui enim estis et uita uestra abscondita est  deo; cum Christus apparuerit uita uestra, tunc et uos apparebitis cum illo in gloria, satis indicat, quid uelit intellegi, quia nunc transitus noster de morte ad uitam, qui fit per fidem, spe hoc, id est caro ista, in qua gemimus modo, induet incorruptionem et mortale hoc induerit inmortalitatem. nuncuc in nobismet ipsis ingemescimus adoptionem expectantes, redemptionem corporis nostri; spe enim salui facti sumus. in hac spe spiritus eius, inquit, qui suscitauit Christum a mortuis, habitat in uobis, qui suscitauit Christum a mortuis, uiuificabit et mortalia corpora u
Abbreviated transcription (Latin):
lestis litters tuis uͥ me ꝯmonuisti ut de¬
bitũ redderem de residuis enodandis q̃onib quas
ĩa longe ante q̃siueras gratissimũ mͥ atq carissimũ
desid̾ium tuistudii ampluis differri tolerare ño potu¬
i. et qmuis in medio aceruis occupationũ meaꝵ hãc
feci p̃cipuã ut ab ea q̃ int̾rogasti respõderem tͥ. Di¬
utum aũt do tua epła disputare nolo: ne hrc meip̃m
ĩpediat iam tandem reddere qd̾ debeo. Queris q̃ cal
sit cur anmuersariꝰ dies celebrande dñice passionis
ñ ad eund̾ redcat anm diem. sicut dies qua tradit᷑
Hinc pͥmũ oportet ut noueris diem natał dñi nõ
in sacram̃to celebrar. s tm̃ in memoriã reuocari ꝙ
natus sit ac per hoc nicħ opris erat reuolutũ ĩnsi di¬
ste cõmemoratio ita fit: ut aliqͥd caꝵ sig̾ficare ĩ telli¬
gatur qd̃ sc̃e accipiendũ ẽ. Eo itaq modo agimus

Expanded text:
Lectis litteris tuis, ubi me commonuisti, ut debitum redderem de residuis enodandis quaestionibus, quas iam longe ante quaesiueras, gratissimum mihi atque carissimum desiderium studii tui amplius differri tolerare non potui et quamuis in mediis aceruis occupationum mearum hanc feci praecipuam, ut ad ea, quae interrogasti, responderem tibi. diutius autem de tua epistula disputare nolo, ne hoc ipsum me impediat iam tandem redhibere, quod debeo. Quaeris, quae causa sit, cur anniuersarms dies celebrandae dominicae passionis non ad eHic primum oportet ut noveris diem Natalis Domini, non in sacramento celebrari, sed tantum in memoriam revocari, quod natus sit. Ac per hoc nihil opus erat, nisi revolutum distae commemoratio ita fit, ut aliquid etiam significare intelligatur, quod sancte accipiendum est. Eo itaque modo agimus
Abbreviated transcription (Latin):
mus. speiamꝰ. per pacĩam exspectami᷑ restat unq redẽp¬
tio corponis ni. qũa exspectantes ĩ nob̾met ip̃is inge̾¬
miscimꝰ. Unde est et illud. Spe gaudentes. ĩ tubulati¬
one pacientes. Hec gͥ inouatis uite nr̃e ẽ quidam
transitus de morte ad uitam q̃ fit p̾ͥmo per fidem.
ut spe gaudeamꝰ. et in tibulatione pacientes sumus.
dum adhuc ext̾ior homo nr̃ corrumpitur. s int̾ior
renouatur de dic in diem Propt̾ ip̃m initium noue
uererem: expurgantes uetꝰ ferm̃etũ. ut simus no¬
hanc ergo uitt nouitatem. pͥmꝰ mensis in anni m̾e¬
sib cele bratiomi huic artribut᷑ ẽ. Nam et ip̃e dici¬
tur mensis nonoꝵ. Quia u̾o ĩ tp̃e scłi nõ terciũ tp̃s

Expanded text:
 restat utique redemptio corporis nostri, quam expectantes in nobismet ipsis ingemescimus. unde est illud: Spe gaudentes, in tribulatione patientes. Haec igitur innouatio uitae nostrae est quidam transitus de morte ad uitam, qui fit primo per fidem, ut in spe gaudeamus et in tribulatione patientes simus, dum adhuc exterior homo noster corrumpitur, sed interior renouatur de die in diem. propter ipsum initium nouaeueterem expurgantes uetus fermentum, ut simus nohanc ergo uitae nouitatem primus mensis in anni mensibus celebrationi huic adtributus est. nam ipse dicitur et mensis nouorum. quia uero ill toto
Abbreviated transcription (Latin):
apłs. qr et mortui sumus cũ xp̃o: et resurreximꝰ cũ eo:
nec intelligentes quatinus dicatur arbittati sunt
ĩa fc̃am ẽẽ resitestionem nec ullam ult̾uis ĩ fine
tẽpoꝵ ẽe sperandam̃ ex quib ess iquis hymencis
Item apłs eos argueno detestatur qͥ tñ dicit nos re¬
surrexisse cum xp̃o. Unde uisi qi hoc per fidem et spem

Expanded text:
a et mortui sumus cum Christo, et resurreximus cum eo, nec intelligentes quatenus dicantur, arbitrati sunt jam factam esse resurrectionem, nec ullam ulterius in fine temporum esse sperandam: Ex quibus est, inquit, Hymenaeus Idem apostolus eos arguens detestatur, qui tamen dicit nos resurrexisse cum Christo. Unde, nisi quia hoc per fidem, et spem,
Abbreviated transcription (Latin):
incestũ. filius eciã prĩs thorũ maculat cũ mr̃i ł
nou̾ce aliqũ miscetur. In sororẽ suꝑ tuͤpidͤme
ductꝰ incurrit et cognata nõ erubescit oppͥm̾ẽ.
xoris amplexu thoros ꝯtaminat alienos. Siłr
et uxor ĩ memor ꝓprii mariti cubilei ad ulterii

Expanded text:
incestum; filius etiam patris torum maculat, cum matri vel novercae aliquando miscetur; in sororem frater cupidine ductus incurrit, et cognatam non erubescit opprimere:xoris amplexibus, uteros contaminat alienos. Similiter et uxor immemor proprii mariti cubilis, adulterino
Abbreviated transcription (Latin):
Ig̾ nõ uolentis neq currentis sed mise̾ntis ẽ
dei. Sed ais mͥ. si nõ uolentis neq currentis
est inuenre dm̃. Quõd scriptũ est in psalmis
ed ex uoluntate mea confitebor illi. et it̾m
si quis ergo emũdam̾t se ab istis erit uas in
honorem scĩficatum et utile dño ad om̃e opꝰ
bonũ sꝑ paratum. accipe fidei rõnem. auia c̾a
est adhuc non credentis. alia iam credentis.
de u̾o credente. et ad huc dñi ignorante ut co¬
gnoscat et credas. in quo oꝑa bona nulla sp᷑
Dcm̃ est nõ uolentis neq currentis. sed mi¬
se̾ntis est dei. Quia in uanitate sensus tene¬
bris obscuratum hñs intellestũ lib̾i arbitͥi
lumẽ uerũ quod illuĩat omñe hominem
uementem i hunc mũdũ iidere non põti

Expanded text:
Igitur non volentis, neque currentis, sed miserentis est Igitur non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei . 15. Sed ais mihi: Si non volentis, neque currentis est invenire Deum, quomodo scriptum est in Psalmis, Et ex voluntate mea confitebor illi : et iterum Si quis ergo emundaverit se ab istis, erit vas in honorem sanctificatum et utile Domino ad omne opus bonum semper paratum ? Accipe fidei rationem. Alia causa est adhuc non credentis, alia jam credentis. De non credente, id est, adhuc Deum ignorante, ut cognoscat et credat, in quo opera bona nulla sunt, dictum est, Non volentis neque currentis, sed miserentis est Dei: quia in vanitate sensus tenebris obscuratum habens intellectum, liberi arbitrii lumen verum quod illuminat omnem hominem venientem in hu
Abbreviated transcription (Latin):
slła ꝑdita. ex. s. ouib nsi lib̾m arbitriũ possi¬
bilitatis bono uicio primi hoĩs ꝑdito a uistoꝵ
errasse consortio. nec ꝑ se ad cohortem .i. ad ꝑa¬
dẏsum de quo exiuit fideliũ nu̾̃o resociandũ
posse reu̾ti. nisi indebita sua gr̃a utiq uolũta¬
te sua penꝰ bonus pastor xp̃c qui pro nob̾ aĩam
suam posuit deẜtoerrantem hoc ẽ de mundo.
ĩ quo homo diuini p̃cepti desertor exulatꝰ ẽ et
eriat libo arbitrio moꝑib dyaboli humeris su¬
is suꝑ ĩpõitũ in aduitoriũ indelicer fidei et ca¬
ritatis sue reuocauĩt. ħ .n. ut dixi ip̃e dñs ꝓbat
cum in parabola uolens hoĩem intelligi oũe
dicis errasse que nũc sponte redierit sed a pa¬
store requisita ad cubile ꝓprium eiꝰ sit hum̾is
reportata. uł cum uulu̾atũ a latronib ño ꝓpͥo
gressu sed iumento suꝑ impõito ad stabulum
dicio ẽẽ delatum. Qꝑ mag̃r ille gentiũ gr̃a fi¬
dei illuminante udens de se p̾sum̃tib dicit.

Expanded text:
la perdita ex centum ovibus, nisi liberum arbitrium, possibilitatis bono vitio primi hominis perdito, a justorum errasse consortio, nec per se ad cortem, id est, ad paradisum de quo exivit, fidelium numero resociandum posse reverti, nisi indebita gratia, sua utique voluntate, bonus pastor Christus, qui pro ovibus animam suam posuit, de deserto errantem, hoc est, de isto mundo in quo homo divini praecepti desertor exsulatus est, et errat libero arbitrio in operibus diaboli, humeris suis superimpositum, in adjutorium scilicet fidei et charitatis suae, revocaverit ? Hoc enim, ut dixi, ipse Dominus probat, cum in parabola volens hominem intelligi, ovem dicit errasse, quae non sponte redierit, sed a pastore requisita ad ovile proprium ejus sit humeris reportata. Vel cum vulneratum a latronibus, non proprio gressu, sed jumento superimpositum ad stabulum dicit esse delatum. Quod magister ille Gentium gratia fidei illuminante videns, de se praesumentibus dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
de diu̾ais ĩmũdiciis ĩ quib eoꝵ auctorẽ ipm̃ si¬
m̾ u̾r In quas ignominiaꝵ sordes humanas.
abscenitatis et qͣpitudinis estis ac̾rimi lauda¬
decores ĩ pudentissimi defensores et si ño faulor
cũ adhuc ño displicet forsitã et fc̾ores. Qͥs .ai¬

Expanded text:
de diversis immunditiis, in quibus eorum auctorem ipsum sivester, in quas ignominiarum sordes humanas iobscenitatis et turpitudinis estis acerrimi laudatores, impudentissimi defensores, et, si non fallor, cum adhuc non displicet, forsitan et factores. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
cͥmina ingentia caloris uri amarissima o¬
ꝑa quib in mnlicitũ coitum p̾cipitanti ob¬
cerata corda mortaliũ et erubescite uelꝯ
ticescite. Tandem isto caiore succẽssus et
qlle em̃ cũ adult̾iũ defleret. ⁊ homicidiũ qd̾
bethsabee causa ꝯmisit. hanc ueritatẽ in
sue ꝯfessiomis gemitu erudauit. tamꝙͣ
diceret. nõ qd ex hoc solo facmore ꝓpetͣto
pectator sin quia añqmͣ id fac̾e̾m sũ pcõ¬

Expanded text:
crimine ingentia, caloris vestri amantissimi opera, quibus in illicitum coire praecipitat hebetata corda mortalium; et erubescite et conticescite tandem. Isto calore succensus, etm cum adulterium defleret, et homicidium quod Bersabeae causa commisit, hanc veritatem in suae confessionis gemitu eructavit, tanquam diceret, Non quod ex hoc solo facinore perpetrato peccator sim, qui antequam id facerem sine p
Abbreviated transcription (Latin):
uñ tẽptentur hoĩes abstrahantur eo illicitent᷑
ao ꝑ hoc ip̃e uñ ꝑeant fecit. Ꝙ si ita nõ senti¬
retis. dm̃ mortẽ fecisse miniine drẽtis ssed an¬
bella eo lites ĩ uob̾ Nonne hinc ex ꝯcupi̾is
castris hostilib atq sb̾ lege mortifate ħetice
militare delectat si pacẽ fidei catholice seq̃ris.
a turbine hoꝵ belloꝵ et litiũ quo ĩ cordis tiui pe¬
lagiis circũquaq iactaris ne ad portũ ꝑuenias
u̾itatis faciliꝰ gub̾naculo pot̾is lib̾ari et cognos¬

Expanded text:
unde tententur homines, abstrahantur et illiciantur; ac per hoc ipse unde pereant fecit. Quod si ita non sentiretis, Deum mortem fecisse minime diceretis. Sed aubella et lites in vobis? Nonne hinc ex concupisccastris hostilibus, atque sub lege mortifera te, haeretice, militare delectat? Si pacem fidei catholicae sequereris, a turbine bellorum horum et litium, quo in cordis tui pelago circumquaque jactaris ne ad portum pervenias veritatis, facile gratiae gubernaculo poteras liberari, et cognos
Abbreviated transcription (Latin):
tante tupitud̾is scalorẽ laudare nõ erubesci¬
do caior bonus ẽ genitał nec ẽ ĩ ea ꝙ pudeat .i¬
Qa si malũ ẽẽ dicatur nuptie dãpnabuntur
Cur bonũ p̾dicatis ꝙ ĩ uob̾ adũsũ e̾ẽ sentitis.
fallimini peorrꝰ et fanitis. Imo decepti estis
et decipitis nõ iste caior bonus nec genitał ĩ bonis
gentalib m̃bris q̃ formauit d̾s. sed malus ut se¬
pe dcm̃ est auctore dyabolo p̾cedñte pcc̃o ustq ca¬
lorem si iugorm̃tis ur̃e ad illicita ño resoluere¬

Expanded text:
tantae turpitudinis calorem laudare non erubescido calor bonus est genitalis, nec est in ea quod pudeat, quia si malum esse dicatur, nuptiae jam damnabuntur;cur bonum praedicatis, quod in vobis adversum esse sentitis? Fallimini prorsus, et fallitis, immo decepti estis, et decipitis. Non est iste calor bonus, nec genitalis in bonis genitalibus membris, quae formavit Deus; sed malus, ut saepe dictum est, auctore diabolo, praecedente peccato. Isto calore si vigor mentis vestrae ad illicita no
Abbreviated transcription (Latin):
pta ẽ rodeat expietur. de terra it̾m in nouũ se¬
do mala nicħ bonis ĩpedit nuptiis qr nõ ab
initio in eiꝰ sordib sũt sicut supra dixiꝰ ordi¬
nate. d̾s .n. qui sine ꝯcubitu apes focitare cre¬

Expanded text:
pta est redeat, expietur, de terra iterum in novum saepta est redeat, expietur, de terra iterum in novum saedo mala nihil bonis impedit nuptiis, quia non ab initio in ejus sordibus sunt, sicuti jam supra diximus, ordinatae. Deus enim qui sine concubitu apes f
Abbreviated transcription (Latin):
ult̾iis et formoatorib maio male utentibus
Iam gͦ cognoscite utrũ apłs de malo ueniã
qr deus qͥ uissit fĩ bonũ nusqmͣ a bono ꝓhibu¬
it sed a malo et fac bons̃. dicens per dauid .
declina a malo et fac bonũ. In cunctaut̾ om̃io¬
dr bñ uti hom hoo malo uemiali ꝯuigatos fli¬
oꝵ gignendoꝵ uidelicet cã qui nascũtur d̾o
opifice. ũo de acoñtis libidinis malo. s de bo¬
no licentie nuptiaꝵ. Nũquid .ni. cũ uitis undi¬
q dese̾nte agricola fu̾it sentib occupata et tẽ¬
pore suo iacens in diuinis ꝑdux̾it botros. de qͣri¬
is sͥ spinis quib p̾mitur unã ꝑduxit. Ab sit.
sed de nature sue bono l sꝑmnaꝵ aculeis cor¬
rupto bonos attulit fructus. siłr et triticũ
sinatũ circũ quaq zizaniis oꝑiatut. In qnͣtum
spicam ꝑdux̾it de nature sue bono bonũ intu¬
lit g̾men. Si filii de nature bono boni sunt
fructus nõ de malo libidinis corrũpentis et
core dout spinis et tribulis ⁊ haniisq libidim̃

Expanded text:
ulteris et fornicatoribus, malo male utentibus. Jam ergo cognoscite utrum Apostolus de malo veniam quia Deus qui jussit fieri bonum, nusquam a bono prohibuit, sed a malo, dicens per David, Declina a malo, et fac bonum . 13. Incunctanter omnigatos, filiorum gignendorum videlicet causa, qui nascuntur Deo opifice, non de accidentis libidinis malo, sed de bono licentiae nuptiarum. Numquid enim cum vitis undique deserente agricola fuerit sentibus occupata, et tempore suo jacens in dumis produxerit botros, de contrariis sibi spinis, quibus premitur, uvam produxit? Absit. Sed de naturae suae bono, licet spinarum aculeis corrupto, bonos attulit fructus. Similiter et triticum, si natum circumquaque zizaniis operiatur, in quantum spicam produxerit, de naturae suae bono, non lit germen: sic filii de naturae bono boni sunt fructus, non de malo libidinis corrumpentis et tore Deo, ut spinis et tribulis zizaniisque libidini
Abbreviated transcription (Latin):
deo anã legem in m̃bris meis repugnantẽ legi
m̃itis mee et captiuantẽ me ĩ lege pccĩ q̃ ẽ ĩ m̃e¬
isse tͥsiphum iustorie ꝯsecutum. et ĩo cũ de seĩ
se pro se adu̾sũ tantũ malũ infirmatꝰ nullũ iu¬
ctorie adiutoriũ reꝑises displic̾et sͥ oculos ad xͦ

Expanded text:
aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivantem me in lege peccati, quae est in memisse triumphum victoriae consecutum. Et ideo cum de se, in se, pro se, adversus tale malum infirmatus nullum victoriae adjutorium reperisset, displ
Abbreviated transcription (Latin):
terrã. Post pocĩ uero ut ĩa suꝑiꝰ disputatũẽ
sibilo ueneno si serpentis cuiꝰ calidis tecepti simt
blandim̃itis. hanc in quietã et mortisãm pestem e
ꝑadyso piecti sunt ĩ post̾os tnͣsmiser̃. tanqm pcc̃i su¬
i testimoniũ. ħeditatio uite dimiitentes nobis
ut ex hoc p̾uaricatoꝵ nos filios cognoscentes
la flectamꝰ. quo dignetur nos ĩ ꝑadỹso reuocate.
ĩ om̃i hoĩe libido mala ẽ. Non ñqmͣ .n. ad illicita
trahit qr uoluntati peccatͥti qua fcm̃ ẽ ut ĩ m̃eꝰ¬
bris eẽt: ꝙͣua est in tm̃ ut ip̃oꝵ ꝯugatoꝵ ad lici¬
tñ usum ãdoris sui. sic auelantes p̾cipitet m̃tes.
quo eand̾ licentiam acti potiꝰ qmͣ agentes agãt.
fit .n. uoluntas ĩ ꝯtinens dũ illicita uĩcitur uo¬

Expanded text:
vero, ut jam superius disputatum est, sibilo venenosi serpentis, cujus callidis decepti sunt blandimentis, hanc inquietam et mortiferam pestem eorparadiso projecti sunt, in posteros transmiserunt, tanquam peccati sui testimonium haereditario jure dimittentes in nobis: ut ex hoc praevaricatorum nos esse filios cognoscentes, la flectamus; quo dignetur in paradisum revocare, in omni homine libido mala est: nonnunquam enim ad illicita trahit, quia voluntati peccatrici, qua factum est ut eugatorum ad licitum usum ardore sui sic anhelantes praecipitet mentes, quo eadem licentia acti potius quam agentes agant. Fit enim voluntas incontinens, dum illecta vincitur vo
Abbreviated transcription (Latin):
ut suꝑuis dixi tanoimͦ clipeb uro dogmati a ͤe¬
renter ne uob̾ ualeant simplices quos decepistis
resiste et dicitis. ¶uptie dãpnabũtur si libido
dãpnabr qi absq ina soboles ñ gignũtur. Qͥd
p̾stigiosissimis assertionib ur̃is diem ĩ nocꝰtẽ
Qͥd ĩtuentib lucẽ feruente ĩ calore tiapi ꝙ̃ op¬
timũ p̃dicatis ut cordis eoꝵ oculos ꝑturbetis
fumi amaritudinẽ eructatis. imiptie auctore
d̾o ualde sunt bone nec dãpnãtur ꝓrsus cũ uo¬
luptuosa libido dãpnetur. Nupcie candoꝵ fili

Expanded text:
ut superius dixi, tanquam clypeum vestro dogmati opponentes, ne vobis valeant simplices quos decipitis resistere, et dicitis: « Nuptiae damnabuntur, si libido damnetur, quia absque illa soboles non gignitur. » Quid praestigiosissimis assertionibus vestris diem in noctem quid intuentibus lucem, ferventes in calore turpi, quem optimum praedicatis, ut cordis eorum oculos perturbetis, fumi amaritudinem eructatis? Nuptiae auctore Deo valde sunt bonae, nec damnantur prorsus, cum voluptuosa libido damnatur. Nuptiae fili
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ ex d̾o ẽe libidinẽ: qmͣ apłs legeꝰ hoc ẽ ma¬
lam ꝯsuetudinẽ nõiat. et ẽẽ dicit in m̃bris ꝯͣrrã
sit iniquitas huiꝰ mali quid ue hunic ħo paciat᷑
infirmꝰ apło dicente et disputãte int̾ cetera.
sed per pccm̃ accñs ẽẽ malũ ꝯcupĩam. Occõneã¬

Expanded text:
bonum ex Deo esse libidinem. Quam Apostolus legem, hoc est, mabonum ex Deo esse libidinem. Quam Apostolus legem, hoc est, malam consuetudinem nominat, et esse dicit in membris contrariam sit iniquitas hujus mali, quidve hinc homo patiatur infirmus, Apostolo dicente et disputante inter caeterased per peccatum accidens esse malum concupi
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Ego igͥ sic cutro nõ quasi in int̾tũ in pugno
ño quasi acrem u̾b̾ans. scd canꝙͣ eꝯͣrio snd̾etur¬
stigo corpꝰ meũ et in ẜ̾uitutẽ redigo .i. in corpore
ca uite mee. que me currentem et plat̾e do̾ per
maloꝵ per mom̃ita aculeis s̃pugnat et ꝑ uocat
castigo corpꝰ meũ. ubi porro hostem meũ in me
pugnanti ꝯtrame uirtute gr̃e ꝯfortatꝰ repug¬
no pro me. Sed tũc hostis potentiã destruo: cũ
castigans corpꝰ meũ infirmorm me. Cũ .n. infir.¬
hoc se facere dicebat illo meliꝰ sapientes et do¬
saretis. si castigat is uͥtutẽ ĩtuentes ut paulꝰ.
corpora ur̃a castigaretis. Imo ĩpudenti fronte
lasciuientes ĩ eiꝰ motũ sic ꝑcati lingua lauda
to. si tñ quate laudare publice n̾o pudet eligat
uł secretum. Rogo erubescite nsi ꝓ toplasti ut
iam dcm̃ est post pccm̃ erubuer̃ quoꝵ et ip̃i pec¬
catores sumiꝰ filii et credite malum ex dyabolo ñ

Expanded text:
dixit: Ego igitur sic curro, non quasi in incertum; sic pugno, dixit: Ego igitur sic curro, non quasi in incertum; sic pugno, non quasi aerem stigo corpus meum, et in servitutem redigo : id est, in corpore ca vitae meae, quae me currentem placere Deo per malorum per momenta aculeis impugnat et provocat,castigo corpus meum, ubi porto hostem meum: in me pugnanti contra me virtute gratiae confortatus repugno pro me. Sed tunc hostis potentiam destruo, cum castigans corpus meum infirmor in me. Cum enim infirhoc se facere dicebat, illo melius sapientes et do praedicaretis, si castitatem intuentes, ut Paulus corpora vestra castigaretis; imo impudenti fronte lascivientes, ejus motum sic procaci lingua laudatto: si tamen quos laudare publice non pudet, eligant vel secretum. Rogo, erubescite, unde protoplasti, ut jam dictum est, post peccatum erubuerunt, quorum et ipsi peccatores sumus filii; et credite malum ex diabolo, non
Abbreviated transcription (Latin):
sitan. Absit ut deus fec̾it ꝙ̃ piam ĩ ꝑtoplastis
pudeat d̾s fecit et plena fide d̾r qi penit᷑ ñ fe¬
cit et malũ libidinis ex dyabolo ñ ẽ ꝙ recta fi
tiam pudentes: foliis fici tex̾unt. Quod si dicere
sicuti tunc illi cũ se peccane cõuintente motude¬
p̾hñt̾ent erubuerut. Quid u̾o indicant foli¬
a fici quib uo dixi nõ d̾o auctore pudenda m̃bra
manꝰ quib phibita attrectau̾t. aut ora quibus
male desid̾ata eserũt sed ma m̾bra texerũt in
lis atop dilesta cupido ꝑ qm ut ait apłs caro ꝯcu
isi forter ꝯcuputat: nec caro nec sp̃c uitã possi¬
debũt et̾uã. sic stulti estis ut istã discordiã car¬
is et sp̃c dyabolũ extusantes dm̃ a ctusantes
fecisse credatis. Sed absit hoc malũ catholicis
sensib ut auctorẽ libidins dm̃ ẽẽ audeant
x̃i rep bi effic̾entur forcit̾ pugnau̾nt et pugnat.
De hãc .n. gongressione loq̃batur apłs paulus cũ

Expanded text:
sitan: Absit ut Deus fecerit in protoplastis pudeat, Deus fecit, et plena fide dicitur, quia penitus non fecit; et malum libidinis ex diabolo non est, quod recta fidtiam pudentes foliis fici texerunt. Quod si dicere sicuti tunc illi, cum se peccasse ejus convincente motu deprehenderent, erubuerunt. Quid vero indicant folia fici, quibus, ut dixi, non Deo auctore pudenda membra, manus quibus prohibita attrectaverunt, aut ora quibus male desiderata ederunt? Sed illa membra texerunt, in lis atque dilecta libido, per quam, ut ait Apostolunisi fortiter concupiscat, nec caro nec spiritus vitam possidebunt aeternam. Sic stulti estis, ut istam discordiam carnis et spiritus, diabolum excusantes, Deum accusantes fecisse credatis. Sed absit, absit hoc malum a catholicis sensibus, ut auctorem libidinis Deum esse, audeant Christi reprobi efficerentur, fortiter pugnaverunt et pugnant. De hac enim congressione loquebatur apostolus Paulus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ãtixpĩ ħetice qui dicio ꝯcupĩam ĩ carne sua
ñ bonũ hitare ĩ mo aꝑtissime malũ dicit eẽ.¬
pccm̃ ẽẽ cestatur. stimulũ carins sue noĩat
a quo se colafizari clamat ne magnitud̾ie re¬
uelationũ extollatur cuiꝰ mał cõsid̾atis ĩ corꝑe
mortis sue. in quo bellũ intestinũ cũ ĩuisibili
hoste g̾ebat remediũ salutis sue nlłm peiit᷑
dete huic tanto. cur ea mortificanda p̾cep̃ doctori
si nͣlia bona st̃. sed meliuis ĩ uob̾ pelagio et ce¬

Expanded text:
ti, haeretice, qui dicit concupiscentiam in carne sua non bonum habitare: imo apertissime malum dicit, peccatum esse testatur, stimulum carnis suae nominat, a quo se colaphizari clamat, ne magnitudine revelationum extollatur : cujus malis consideratis in corpore mortis suae, in quo bellum intestinum cum invisibili hoste gerebat, remedium salutis suae nullum penitus dete huic tanto doctori, cur ea mortificanda praecipit, si naturalia bona sunt? Sed melius in vobis Pelagio et Coe
Abbreviated transcription (Latin):
I ent aynasꝰ oꝑa dñi que ualde bona creauit. clausi uͦ crãt ig¬
ꝑentiꝰ et ad ꝙͦ norantia mai ꝙ creator bonoꝵ oĩni nõ creauit. Et
i aꝑti sunt ꝯscĩa delicti pulsantis ł cũ in se ind̾era
.i. sentirent iam nuidati aĩe carnisꝙ ꝑace motũ
ꝙ̃dam turpissimũ atq p̾cipitẽ nouit̾ accidisse.
uñ confusi ad fici folia cucurrerunt et hiis li¬
bidinis pudore sollicitata m̾bra tex̾unt. Qd̾ si
nͣle bonũ est ẜm uos ista libido et nicħ ĩ ea qd̃

Expanded text:
intuendum opera Domini, quae valde bona creavit: clausi vero erant ignorantia mali, quod Creator bonorum omnium non creavit. Et aperti sunt conscientia delicti pulsante, vel cum in se viderent, id est sentirent, jam nudati animae carnisque pace motum quemdam turpissimum atque praecipitem noviter accidisse: unde confusi ad fici folia cucurrerunt, et his libidinis pudore sollicitata membra texerunt. Quod si naturale bonum est secundum vos ista libido, et nihil est in ea quod