comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta ⁊ mistica mandata: Quȩ tunc uoramꝰ. cum u̾ba
uite cum auiditate sumimꝰ: In quo deuorationis ũbo.
quid aliud qͣm pigritiȩ nr̃ȩ torpore dep̾hendimur.
qui eius uerba atq mistĩa ⁊ ꝑ nosmet ipsos non re¬
quirimus. ⁊ dicta ab aliis. audimꝰ inuiti: Non re¬
manebit ex eo quicqͣm usq mane quia eiꝰ dicta mag¬
na sunt sollicitudine discutienda: quatinꝰ pͥusqͣm
dies resurrectionis appareat. in hac p̃sentis uitȩ nocte.
omuia mandata illius. intelligendo ⁊ oꝑando pe-¬
netrentur. s quia ualde est difficile. ut om̃e sacrũ
eloquium possit intelligi. ⁊ om̃e eiꝰ misteriũ penetͣr.
recte subiungitur. Siquid autẽ remanserit igne
comburetis: Quod ex agno remanet igne cõburimꝰ
quando hoc quod de mist̾ĩo incarnationis eius intel¬
lig̾e ⁊ penetrare nonpossumus. potestati scĩ sp̃c hu-
milit̾ reseruamꝰ: ut non suꝑbe quis audeat uel con-¬
tempnere uel denuntiare quod non intellig̃: sed hoc

Expanded text:
ta et mystica mandata? Quae tunc voramus, cum verba vitae cum aviditate sumimus. In quo devorationis verbo quid aliud quam pigritiae nostrae torpor reprehenditur? Qui ejus verba ac mysteria et per nosmetipsos non requirimus, et dicta ab aliis audimus inviti. Non remanebit ex eo quidquam usque mane , quia ejus dicta magna sunt sollicitudine discutienda, quatenus priusquam dies resurrectionis appareat, in hac praesentis vitae nocte omnia illius mandata intelligendo et operando penetrentur. Sed quia valde difficile est ut omne sacrum eloquium possit intelligi, et omne ejus mysterium penetrari, recte subjungitur: Si quid autem remanserit, igne comburetis . Quod ex agno remanet igne comburimus quando hoc quod de mysterio incarnationis ejus intelligere et penetrare non possumus potestati sancti Spiritus humiliter reservamus, ut non superbe quis audeat vel contemnere vel denuntiare quod non intelligit, sed hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑta nobis est fr̃s de resurrectione
dñi ⁊ redemptoris nr̃i lectio recitata:¬
neq exponendo laborare opꝰ : ubi no¬
tissima fidei nr̃ȩ misteria. euangelicis replican¬
tur oraculis: S breuiter oportet intimare quȩ
nobis sunt ex eiusdem lectionis imitatione
gerenda. Una inquit sabbati ualde diluculo.
uenerunt ad monumentũ. Una sabbati. pͥma
est dies post sabbati diem: qͣm nunc ob reueren¬
tiam dominicȩ resurrectionis dñicam uocare
solemus. Sicut enim scd̾a sabbati tercia sabb̃i.
& ceteri ex ordine dies inscriptura sacra nom̃¬

Expanded text:
ta nobis est, fratres, de resurrectione Domini et Salvatoris nostri lectio recitataneque exponendo laborare opus est, ubi notissima fidei nostrae mysteria evangelicis replicantur oraculis, sed breviter oportet intimare quae nobis sint ex ejus lectionis imitatione facienda. Una, inquit, Sabbati valde diluculo venerunt mulieres ad monumentum. Una Sabbati prima est dies post diem Sabbati, quam nunc ob reverentiam Dominicae resurrectionis Dominicam vocare solemus. Sic enim secunda Sabbati, tertia Sabbati, et caeteri ex ordine dies in Scriptura sacra nom
Abbreviated transcription (Latin):
ponit ꝑ ouibus suis: fecit quod monuit: osten
corpus suum ⁊ sanguinem uerteret. & oues
quas redimerat. carnis suȩ alimento satiaret.
Ostensa nobis est de contemptu mortis uia qͣm
sequamur: apposita forma cui imprimamur. ꝑ¬
mum nobis est. ext̾iora nr̃a miscđiter ouibus eiꝰ
impendere: postremum uero. si necẽe sit. etia o
mortem nĩam ꝓ eisdem ouibꝰ ministrare: A pͥmo
autem hoc minimo. ꝑuenitur ad postremum maiꝰ
d cum in comparabilit̾ longe sit melior anima
qua uiuimus. terrena substantia qͣm ext̾ius
possidemus. qui non dat pro ouibꝰ substantiã
suam. quando ꝓ his daturus est animã suaor:
Et sunt nonnulli qui plus terrenã substantiã
qͣm oues diligunt: hi merito nomer pastoris

Expanded text:
dat pro ovibus suis. » Fecit quod monuit, et quocorpus suum et sanguinem verteret, et oves quas redemerat, carnis suae alimento satiaret. Ostensa nobis est de contemptu mortis via quam sequamur, apposita est forma cui imprimamur. Primum nobis est exteriora nostra misericorditer ovibus ejus impendere; postremum vero, si necesse sit, etiam mortem nostram pro eisdem ovibus ministrare. A primo autem hoc minimo pervenitur ad postremum majus. Sed cum incomparabiliter longe sit melior anima qua vivimus terrena substantia quam exterius possidemus, qui non dat pro ovibus substantiam suam, quando pro his daturus est animam suam? Et sunt nonnulli qui dum plus 1485 terrenam substantiam quam oves diligunt, merito nome
Abbreviated transcription (Latin):
clausis ianuis ad discipulos ingredi po-¬
tunt s sciendum nobis est quod diuina oꝑatio si ra¬
tione comprehenditur. non est admirabilis: Nec
fides habet meritum. cui humana ratio prebet exꝑi¬
mentum: Sed hȩc ipsa redemptoris nr̃i oꝑa. quȩ ex
semet ipsis comprehendi nequaqͣm possunt. ex alia
eiꝰ oꝑatione pensanda sunt: ut rebus mirabilibus
fidem prebeant facta mirabiliora: Illud enĩ corpꝰ
dñi intrauit ad discipulos ianuis clausis. quod ui¬
delicet ad humanos oculos ꝑ natiuitatẽ suã. clauso

Expanded text:
s ad discipulos ingredi potuit. Sed sciendum nobis est quod divina operatio si ratione comprehenditur, non est admirabilis; nec fides habet meritum, cui humana ratio praebet experimentum. Sed haec ipsa nostri Redemptoris opera, quae ex semetipsis comprehendi nequaquam possunt, ex alia ejus operatione pensanda sunt, ut rebus mirabilibus fidem praebeant facta mirabiliora. Illud enim corpus Domini intravit ad discipulos januis clausis, quod videlicet ad humanos oculos per nativita
Abbreviated transcription (Latin):
tor nr̃ nec purꝰ homo estimandꝰ est. neq ꝑ hu¬
manam sapientiam qualiter incarnari ds potuit
cogitandus: Omnis enim qui redemptorem nr̃m
purum hominẽ credit. quid iste aliud qͣm agni carneˢ
crudas comedit. quas udelicet coquere ꝑ diuinitatiᷤ
eius intelligentiã noluit: Om̃is uero qui incarnatio¬
nis eius misteria. uixta humanã sapientiã discute
conatur. carnes agni aqua uult coquere: id est dispen¬
sationis eius misterium ꝑ dissolutam uult scientiaor
penetrare. Qui gͥ paschalis gaudii sollempnitatem
celebrare desiderat. agnum nec aqua coquat. nec
crudum comedat ut neq ꝑ humanã sapientiaor¬
ꝓfunditatem incarnationis illius penetrare ap-¬
petat neq in eum tamqͣm in hominẽ purũ credat:
gitur. Caput cum pedibus ⁊ intestinis uorabitis:
Quia redemptor nr̃ est alfa ⁊ u. d̃s̃ uidelicet ante

Expanded text:
tor noster nec purus homo aestimandus est, neque per hutor noster nec purus homo aestimandus est, neque per humanam sapientiam qualiter incarnari Deus potuit cogitandus. Omnis enim qui Redemptorem nostrum purum hominem credit, quid iste aliud quam agni carnes crudas comedit, quas videlicet coquere per divinitatis ejus intelligentiam noluit? Omnis vero qui incarnationis ejus mysteria juxta humanam sapientiam discutere conatur, carnes agni aqua vult coquere, id est dispensationis ejus mysterium per dissolutam vult scientiam penetrare. Qui ergo Paschalis gaudii solemnitatem celebrare desiderat, agnum nec aqua coquat, nec crudum comedat, ut neque per humanam sapientiam profunditatem illius incarnationis penetrare appetat, neque in eum tanquam in hominem purum credat; gitur: Caput cum pedibus et intestinis vorabitis , quia Redemptor noster est α et ω, Deus videlicet ante
Abbreviated transcription (Latin):
pina parat: Lactucȩ uero aggrestes. ualde amare st̃:
Carnes gͦ agni cum lactucis agrestibus sunt edende
ut cumcorpꝰ redemptoris accipimus. nos ꝓpeccatis
nr̃is in fietibus affligamus: quatinus ipsa amari-¬
tudo penitentiȩ abstergat amentis stomacho. ꝑu̾sȩ
humorem uite. ubi ⁊ subditur. Non comedecis ex eo
crudum quid nec coctum aqua: Ecce iam nos ip¬
sa uerba historiȩ ab intellectu hystorico repellunt.
constitutus comedere agnum crudũ consueuerat.
ut ei lex dicat. non comedetis ex eocrudum quid:
ubi ⁊ additur. Neq coctum aqua. S quid aqͣ nrifi
nisi humanam scientiam designat: Iuxta hoc
qđ ꝑ salomonẽ sub hereticoꝵ uoce dr̃: Aquȩ fur¬
tiuȩ dulciores sunt. Quid crude agnicarnes: nͥ
inconsideratam ac sine reuerentia cogitationis
cogitamus. quasi mente cõquimus: S agni caro
nec cruda edenda est ne aqua cocta: quia redẽp¬

Expanded text:
pina parat. Lactucae vero agrestes valde amarae sunt. pina parat. Lactucae vero agrestes valde amarae sunt. Carnes ergo Agni cum lactucis agrestibus sunt edendae, ut cum corpus Redemptoris accipimus, nos pro peccatis nostris in fletibus affligamus, quatenus ipsa amaritudo poenitentiae abstergat a mentis stomacho perversae humorem vitae. Ubi et subditur: Non comedetis ex eo crudum quid, nec coctum aqua . Ecce jam nos ipsa verba historiae ab intellectu historico repellunt. s in Aegypto constitutus comedere agnum crudum consueverat, ut ei lex dicat: Non comedetis ex eo crudum quid? Ubi et additur: Nec coctum aqua. Sed quid aqua, nisi humanam scientiam designat, juxta hoc quod per Salomonem sub haereticorum voce dicitur: Aquae furtivae dulciores sunt . Quid crudae Agni carnes 1535 nisi inconsideratam ac sine reverentia cogitationis d subtiliter cogitamus quasi mente coquimus. Sed agni caro nec cruda edenda est, nec aqua cocta, quia Redemp
Abbreviated transcription (Latin):
ut solidetur: Uirtus gͦ humanitatis eiꝰ. uelut testa
exaruit: quia ab igne passionis ad iirtutem incor¬
ruptionis creuit: S sola redemptoris nr̃i ꝑcepta sa¬
cramenta. ad ueram sollempnitatem m̃tis non suf¬
ficiunt: nisi eis quoq ⁊ bona oꝑa iungant᷑. Quid
enim prodest corpꝰ ⁊ sanguinẽ illius ore ꝑcipere.
⁊ ei ꝑuersis moribus contraire: Unde bene ad huc
ad comedendum subdit᷑. ⁊ arimos panes cũ lactu-¬
cis agrestibꝰ. Panes quippe sine fermento comedit
qui recta oꝑa sine corruptione uanȩ głȩ exercet
qui mandata miscdiȩ. sine admixtione peccati ex-¬
hibet: ne ꝑuerse diripiat. quod quasi recte dispensat.
Hoc quoq peccati fermentũ bonȩ suȩ actioni mis¬
cuerant quibus ꝓpħȩ uoce ꝑ increpationẽ añs di¬
cebat. Uenite ad bethel: ⁊ impie agite: Atq: pauca:
Et sacrificate de ferment᷑o laudem: De ferment᷑o
namq laudem immolat. qui deo sacrificiũ de ra-¬

Expanded text:
ut solidetur. Virtus ergo humanitatis ejus velut testa ut solidetur. Virtus ergo humanitatis ejus velut testa exaruit, quia ab igne passionis ad virtutem incorruptionis crevit. 8. Sed sola Redemptoris nostri percepta sacramenta ad veram solemnitatem mentis non sufficiunt, nisi eis quoque et bona opera jungantur. Quid enim prodest corpus et sanguinem illius ore percipere, et ei perversis moribus contraire? Unde bene adhuc ad comedendum subditur: Et azymos panes cum lactucis agrestibus . Panes quippe sine fermento comedit, qui recta opera sine corruptione vanae gloriae exercet, qui mandata misericordiae sine admistione peccati exhibet, ne perverse diripiat quod quasi recte dispensat. Hoc quoque peccati fermentum bonae suae actioni miscuerant, quibus prophetae voce per increpationem Dominus dicebat: Venite ad Bethel, et impie agite . Atque post pauca: Et sacrificate de fermentato laudem . De fermentato namque laudem immolat, qui Deo sacrificium de ra
Abbreviated transcription (Latin):
Uel certe domus nr̃ȩ ipsa sunt corpora. in quibꝰ
quousq uiumus habitamus & insuꝑliminare
domus. agni sanguinẽ ponimꝰ: quia cruceo
passionis illius in fronte portamus. De quo ad¬
huc agno subditur: & edent carnes nocte illa
assas igni. In nocte quippe agnum comẽdimꝰ:
qui insacramento modo dñicum corpꝰ accipimꝰ.
quando adhuc ad inuicem nr̃as conscientias ñ
uidemus: Quȩ tamen carnes igni assãde sunt
quia nimirum dissoluit aqua carnes qͣs coxerit:
Quas uero ignis sine aqua excoquit roborat:
Carnesitaq agni nr̃i ignis coxit quia eum uis ipsa
passionis illius. ad resurrectionem ualentioreos
reddidit: atq ad incorruptionem roborauit: Q
enim ex morte conualuit. uidelicet carnes illius
ab igne duruerunt: Unde etiam ꝑ psalmistaor
dic̃ Exaruit uelut cesta uirtꝰ mea: Quid namq est
testa ante ignem. nisi molle lutũ: S ei ex igne agit᷑.

Expanded text:
Vel certe domus nostrae ipsa sunt corpora, in quibus, Vel certe domus nostrae ipsa sunt corpora, in quibus, quousque vivimus, habitamus. Et in superliminari domus agni sanguinem ponimus, quia crucem passionis illius in fronte portamus. De quo adhuc agno subditur: Et edent carnes nocte illa assas igni . In nocte quippe agnum comedimus, quia in sacramento modo dominicum corpus accipimus, quando adhuc adinvicem nostras conscientias non videmus. Quae tamen carnes igni assandae sunt, quia nimirum dissolvit ignis carnes, quas aqua coxerit; quas vero ignis sine aqua excoquit, roborat. Carnes itaque Agni nostri ignis excoxit, quia eum ipsa vis passionis illius ad resurrectionem valentiorem reddidit, atque ad incorruptionem roboravit. Qui enim ex morte convaluit, videlicet carnes illius ab igne duruerunt. Unde etiam per Psalmistam dicit: Exaruit velut testa virtus mea . Quid namque est testa ante ignem, nisi molle lutum? Sed ei ex igne agitur
Abbreviated transcription (Latin):
calciamenta habebitis inpedibus ur̃is. cenentes
baculos manibus: ⁊ comedetis festinantes Quȩ
uidelicet cuncta. magnam nob̃ edificationem
pariunt. si fuerint mistica interprecatione discussa.
sedbibendo didicistis: Qui sanguis suꝑ utrumq
postem ponitur: quando non solum ore corporis.
sed etiam ore cordis hauritur. In utrumq & enior
postemagni sanguis est positus: quando sacͣmentũ
passionis illius cum ore ad redemptionẽ sumit᷑
ad imitationem quoq intenta mente cogitatur:
Nam qui sic redemptoris sui sanguinẽ accipit.
ut imitari passionem illiꝰ necdum uelit. in uno
poste sanguinem posuit. Qui etiam in suꝑlimi-
naribus domorum ponendus ÷: Quid enim spi-¬
ritualit̾ domus: nisimentes nr̃as accipimus.
in quibus ꝑ cogitationẽ inhabitamus: Cuiꝰ domꝰ
suꝑliminare. est ipsa intentio. quȩ p̾minet ac-¬
tioni. Qui igitur intentionẽ cogitationis suȩ
adimitationem dominicȩ passionis dirigit:
in suꝑliminare domꝰ. agni sanguineor ponit.

Expanded text:
alceamenta habebitis in pedibus vestris, tenentes baculos in manibus, et comedetis festinantes . Quae videlicet cuncta magnam nobis aedificationem pariunt, si fuerint mystica interpretatione discussa. sed bibendo didicistis. Qui sanguis super utrumque postem ponitur, quando non solum ore corporis, sed etiam ore cordis hauritur. In utroque etenim poste sanguis agni est positus, quando sacramentum passionis illius cum ore ad Redemptionem sumitur, 1534 ad imitationem quoque intenta mente cogitatur. Nam qui sic Redemptoris sui sanguinem accipit ut imitari passionem illius necdum velit, in uno poste sanaribus domorum ponendus est. Quid enim spiritualiter domos, nisi mentes nostras accipimus in quibus per cogitationem inhabitamus? Cujus domus superliminare est ipsa intentio, quae praeeminet actioni. Qui igitur intentionem cogitationis suae ad imitationem dominicae passionis dirigit, in superliminari domus agni sanguinem ponit.
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃ia etenimtraxit: qui de electis suis apud in¬
feros nullum reliquit: Om̃ia abstulit: utiq electa
Neq &enim infideles quosq & pro suis cͥminibꝰ
ȩternis suppliciis deditos. ad ueniam dñs re-¬
surgendo reparauit: sed illos ex inferni claustͥs
rapuit quos suos infide ⁊ actibus recognouit.
Unde recte etiam ꝑ osee dicit: Ero mors tua. o
mors: ero morsus tuiͣs inferne. Id namq quod
occidimus. agimus ut penitus non sit: Ex eo &¬
enim quod mordemus. partem abstrahimus: par¬
temq relinquimus: Quia gͦ in electis suis funditus
occidit mortem: mors mortis extitit Quia uero ex
inferno partem abstulit ⁊ partem reliquit: non oc¬
cidit funditus. sed momordit infernum. Ait gͦ. Ero
mors tua o mors: Ac si aꝑte dicat Quia inelectis

Expanded text:
. Omnia etenim traxit, qui de electis suis apud in. Omnia etenim traxit, qui de electis suis apud inferos nullum reliquit. Omnia abstulit, utique electa. Neque etenim infideles quosque, et pro suis criminibus aeternis suppliciis deditos, ad veniam Dominus resurgendo reparavit; sed illos ex inferni claustris rapuit, quos suos in fide et actibus recognovit. Unde recte etiam per Osee dicit: Ero mors tua, o mors; ero morsus tuus, inferne . Id namque quod occidimus, agimus ut penitus non sit. Ex eo etenim quod mordemus, partem abstrahimus, partemque relinquimus. Quia ergo in electis suis funditus occidit mortem, mors mortis exstitit. Quia vero ex inferno partem abstulit, et partem reliquit, non occidit funditus, sed momordit infernum. Ait ergo: Ero mors tua, o mors. Ac si aperte dicat: Quia in electis
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse sublatum. Qua in rẽ. diuinȩ dispensatio¬
nis magnitudo pensanda est. quod discipłoruor
corda ⁊ accendunt᷑ ut querant. ⁊ differunt᷑ ne in-¬
ueniant quatinꝰ infirmitas animi ipso suo merore
cruciata. purgatior ad inueniendum fiat: & tanto
ut de ipsa tantȩ sollempnitatis nobilitate. aliquid
loquamur. Hanc enim recte nobilitatem sollemp-¬
nitatis dicam: quia sollempnitates ceteras
antecedit: Sic̃ enim in sacro eloquio sc̃ã scorum.
uel cantica canticoꝵ ꝓ sui magnitudine dicunt᷑.
ita festiuitas hȩc recte dici potest sollempnitas
sollempnitatum. Ex hac quippe sollempnitate.
exemplum nob̾ resurrectionis datum est. spes cȩ¬
lestispatriȩ aꝑtaz⁊ facta suꝑni regni p̾sumptibilis
gła. ꝑ hanc electi qui qͣmuis intranquillitatis sinu.
tamen apud inferni claustra tenebantur: ad pa-¬
radisi amẽna Reductisunt. Quod ante passio¬
nemdixit. in resurrectione sua dñs impleuit.
Si exaltatus fuero a terra. omnia traham ad me

Expanded text:
fuisse sublatum. Qua in re divinae dispensationis magnitudo pensanda est, quod discipulorum corda et accenduntur ut quaerant, et differuntur ne inveniant, quatenus infirmitas animi ipso suo moerore cruciata, et purgatior ad inveniendum fiat, et tanto ut de ipsa tantae solemnitatis nobilitate aliquid loquamur. Hanc enim recte nobilitatem solemnitatis dicam, quia solemnitates caeteras antecedit. Sicut enim in sacro eloquio sancta sanctorum, vel Cantica canticorum, pro sui magnitudine dicuntur, ita haec festivitas recte dici potest solemnitas solemnitatum. Ex hac quippe solemnitate exemplum nobis resurrectionis datum est, spes coelestis patriae aperta, et facta superni regni jam praesumptibilis gloria. Per hanc electi, qui quamvis in tranquillitatis sinu, tamen apud inferni claustra tenebantur, ad paradisi amoena reducti sunt. Quod ante passionem dixit, in resurrectione sua Dominus implevit: Si exaltatus fuero, inquit, a terra, omnia traham ad me
Abbreviated transcription (Latin):
nos. si quod ille monet.agimus: & quod ꝓ.¬
uite huius terminum manet. post hanc
nos uitam aduidenda secum uitȩ cȩlestis
p̃mia subleuet: In quã uiuit & regnat cuor
patre ds in unitate sp̃c sc̃i ꝑ om̃ia scła scłoꝵ.

Expanded text:
nos, si quod ille monet agimus, quod pronos, si quod ille monet agimus, quod provitae hujus terminum manet, post hanc nos vitam ad videnda secum vitae coelestis praemia sublevet, in qua vivit et regnat cum Patre, Deus, in unitate Spiritus sancti,
Abbreviated transcription (Latin):
omnis mundi sublimitas. apłicis est subdi¬
ta uestigiis: Apparuit piscantibꝰ. eosq appa
& nobis. cum necessaria uitȩ temporalis. recta
recumbentibꝰ aderit nobis. cum iuxta apħi
monita. siue manducamꝰ. siue bibimꝰ. siue a¬
post hec rursum in uidea. die quo ascendit
in cȩlum: Aderat ȩccłiȩ. cum pͥmo soliꝰ iudẽȩ
terminis clauderetus: Adest modo. cum ui¬
deis ob culpam ꝑfidiȩ derelictis. trans migra¬
uit ad gentes: Aderit in futuro. cum ante fi¬
nem seculi reuertet᷑ ad iudeãz Et sicut apłs
ait intrante gentiũ multitudine. sic om̃is
is ł saluus erit: Nouissime illis apparuit
ascendens in cȩlum, aderit & nobis. ut euor
post mortem sequi mereamur ad cȩlos:si
ante mortem. eum in bethaniã unde ascen-¬
dit. idest in domũ obedientiȩ sequi curaoꝰ.
quia sicut apłs ait. factus obediens usq ad
mortem. mortem autem crucis: propt̃ quod
& ds illum exaltauit: Uenimus ibidem &

Expanded text:
omnis mundi sublimitas apostolicis est subdiomnis mundi sublimitas apostolicis est subdita vestigiis. Apparuit piscantibus , eisque  et nobis, cum necessaria vitae temporalis recta recumbentibus , aderit et nobis, cum, juxta Apostoli monita, sive manducamus, sive bibimus, sive apost haec rursum in Judaea die quo ascendit in coelum. Aderat Ecclesiae, cum primo solius Judaeae terminis clauderetur, adest modo, cum Judaeis ob culpam perfidiae derelictis transmigravit ad gentes. Aderit in futuro, cum ante finem saeculi revertetur ad Judaeam, et, sicut Apostolus ait, intrante gentium multitudine, sic omnis Israel salvus erit . Novissime illis apparuit ascendens in coelum . Aderit et nobis, ut eum post mortem sequi mereamur ad coelos, si ante mortem eum in Bethaniam unde ascendit, id est, in domum obedientiae, sequi curamus . tolus ait, Factus est obediens usque ad mortem, mortem autem crucis, propter quod et Deus illum exaltavit . Venimus ibidem et
Abbreviated transcription (Latin):
tionis ostendere uoluit dñs ut diximus. in
om̃i locose bonoꝵ desideriis diuinitꝰ eẽ pre¬
sentem. Apparuit namq ad monumentũ
lugentibus: aderit & nobis. absentiȩ eiꝰ recor¬
datione salubrit contristatis Occurrit reuer¬
tentibus a monumento. ut agnita resurrec¬
gaudemus: Apparuit in fractione panis.
his qui se ꝑegrinum eẽ putantes. ad hospi¬
cium uocauerunt: Aderit & nobis cum ꝑe¬
grinis & pauꝑibus quȩcumq possumus
bona libent̾ impendimꝰ: Aderit nobis in
fractione panis. cum sacramenta corꝑis eiꝰ
scientia sumimus: Apparuit in abdito de
sua resurrectione loquentibꝰ: ad est & nobis
paruit. cum foribus clausis int̾ uidȩoꝵ metii
residerent: Apparuit cum minorato eodeon
metu. aꝑtis eum gressibus in montis uertice
suo sp̃u ȩccłiam. cum ab infidelibꝰ p̃meret᷑
Adest eidem & nunc. cum inclinato ad fideor
culmine regali. terror quieuit ꝑsecutionis: &

Expanded text:
tionis ostendere voluit Dominus, ut diximus, in tionis ostendere voluit Dominus, ut diximus, in omni loco se bonorum desideriis divinitus esse praesentem. Apparuit namque ad monumentum lugentibus ; aderit et nobis absentiae ejus recordatione salubriter contristatis. Occurrit revertentibus a monumento, ut agnita resurrecgaudemus. Apparuit in fractione panis his qui se peregrinum esse putantes ad hospitium vocaverunt ; aderit et nobis cum peregrinis et pauperibus, quaecunque possumus, bona libenter impendimus. Aderit et nobis in fractione panis, cum sacramenta corporis ejus, scientia sumimus. Apparuit in abdito de sua resurrectione loquentibus; adest et nobis paruit, cum foribus clausis intus Judaeorum metu residerent . Apparuit cum minorato eodem metu apertis eum gressibus in montis vertice suo Spiritu Ecclesiam, cum ab infidelibus premeretAdest eidem et nunc cum inclinato ad fidem culmine regali terror quievit persecutionis, et
Abbreviated transcription (Latin):
dalenȩ flenti ad monumentũ: deinde eideos
mariȩ. & alteri eiꝰdem nominis feminȩ. regre¬
dientibus a monumento nuntiare discipu¬
lis quȩ ibi compererant occurrens. apparuit
Tercio simoni petro, quarto cleophȩ & socio eiꝰ:
cum quibꝰ ipse gradiens in emmaus. ibidem in
panis fractione cognitus est squi mox reuersi ihe¬
rosolimam. inuenerunt discipulos loquentes.
quia surrexit dñs uere: & apparuit symoni:
Nam pleniꝰ alibi quando symoni apparuerit.
non legitur: Quinto. apparuit eis in eodeo
loco ianuis clausis: ubi non erat thomas.
Sexto pꝰ dies ocło. quando erat cum eis & th̾o¬
mas: Septimo. piscantibus ad mare tiberia¬
dis: Octauo in monte galileȩ: quod hodierna
lectione audiuimꝰ: Nono. recumbentibꝰ unde¬
cim apparuit. die quo ascendit incȩlum.
Decimo uiderunt eũ ipsa die non iam in t̾ra
quem admodum uidistis eum euntem in cȩ¬
lũ: hac gͦ frequentia corporalis suȩ manifesta¬

Expanded text:
dalenae flenti ad monumentum. Deinde eidem dalenae flenti ad monumentum. Deinde eidem Mariae, et alteri ejusdem nominis feminae, regredientibus a monumento nuntiare discipulis, quae ibi compererant occurrens apparuit. Tertio Simoni Petro. Quarto Cleophae et socio ejus, cum quibus ipse gradiens in Emmaus ibidem in panis fractione cognitus est; qui mox reversi Hierosolymam, invenerunt discipulos loquentes: Quia surrexit Dominus vere, et apparuit Simoni. Nam plenius alibi quando Simoni apparuerit, non legitur. Quinto, apparuit eis in eodem loco januis clausis, ubi non erat  Al., aberat Thomas. Sexto, post dies octo, quando erat cum eis et Thomas. Septimo, piscantibus ad mare Tiberiadis. Octavo, in monte Galilaeae, quod hodierna lectione audivimus. Nono, recumbentibus illis undecim apparuit, die quo ascendit in coelum. Decimo, viderunt eum ipsa die non jam in terraquemadmodum vidistis eum euntem in coelum. Hac ergo frequentia corporalis suae manifesta
Abbreviated transcription (Latin):
buendo. roborauit: E quibus quidem appa¬
ritionibus. decem solũmodo in euangelistarũ
scriptis inuenimꝰ: sed plures fuisse docet apłs
dicens Et resurrexit t̾cia die scdm scriptas:
& uisus est cephȩ & post hec undecim: Deim̃
uisus est plusqͣm quingentis fr̃ibꝰ simul
Deinde uisiis est & iacobo: deinde apłis oĩbꝰ.
Inouissime autem om̃ium. tamqͣm abortiuo.
uisus est mͥ Quibus enim locis uel temꝑibꝰ
factȩ snt uisiones quas cõmemorat. igno¬
ramꝰ: tantumscimus. quia quod sibi nouis¬
sime uisum eẽ dñm confirmat. pꝰ ascensionẽ
eiꝰ factum est: uel quando illum de cȩlo allo¬
quando in paradisum & t̾cium cȩlum raptꝰ
audiuit archana uerba. quȩ non licebat
hominiloqui. Et sicut alibi dicit mist̾uio
euangelii quod ab homine non accepit. ꝑ re¬
uelationem iħu xp̃i didicit. Decies uero uisũ
ipso resurrectionis suȩ die. quinquies appa¬
ruisse legitur: Primo quidem mariȩ mag¬

Expanded text:
buendo, roboravit. E quibus quidem appabuendo, roboravit. E quibus quidem apparitionibus decem solummodo in evangelistarum scriptis invenimus, sed plures fuisse docet Apostolus, dicens: Et resurrexit tertia die secundum Scripturas, et visus est Cephae, et post haec undecim. Deinde visus est plus quam quine visus est Jacobo, deinde apostolis omnibus, novissime autem omnium tanquam abortivo visus est et mihi. Quibus enim locis vel temporibus factae sunt visiones, quas commemorat, ignoramus. Tamen scimus quia quod sibi novissime visum esse Dominum confirmat, post ascensionem ejus factum est: vel quando illum de coelo alloquando in paradisum et tertium coelum raptus, audivit arcana verba, quae non licet homini loqui , et sicut alibi dicit mysterium Evangelii, quod ab homine non accepit, per revelationem Jesu Christi didicit. Decies vero visum, ipso resurrectionis suae die quinquies apparuisse legitur. Primo quidem Mariae Mag
Abbreviated transcription (Latin):
dñs his qui tribulato sunt corde: & humiles
sp̃u saluabit. ¶Adest reꝓbis. ut p̃missum est.
Uultus autem dñi suꝑfacientes mala ut ꝑ¬
dat de t̾ra memoriaos eoꝵ. Unde neceẽ est.
ut semꝑ in oꝑibꝰ neqͣm paueant mali quoꝵ
etiam cogitationes singulȩ. conspectui distcti
iudicis patent: Semꝑ in oꝑatione iusticiȩ.
& in his quȩ propt̾ iusticiã ꝑatiuntur. gau¬
deant boni: quibus dm̃ diligentibus om̃ia
coopãtus in bonũ. Et in quacumꝙ trbula¬
tione positis. numqͣm eiꝰ pietas ab est. cui ca-¬
nitur inpsalmo: Tibi enim derelictꝰ est pauꝑ.
pupillo tu eris adiutor: contere brachiuor
peccatoris & maligni QQuam pietatis suȩ
p̃sentiã. non tantum nobis uerbo ꝑmisit. sed
& euidentibus designauit inditiis: cum post
resurrectionem suã discipulis sepiꝰ usq ad
diem quo cȩlos petiit apparuit: eoꝵq aĩos
ammonendo. increpando. sp̃c sc̃i donum tri¬

Expanded text:
Dominus his qui tribulato sunt corde, et humiles Dominus his qui tribulato sunt corde, et humiles spiritu salvabit . Adest reprobis, ut promissum est: Vultus autem Domini super facientes mala, ut perdat de terra memoriam eorum . Unde necesse est ut semper operibus nequam paveant mali, quorum etiam cogitationes singulae conspectui districti judicis patent. Semper in operatione justitiae, et in his quae propter justitiam patiuntur gaudeant boni, quibus Deum diligentibus omnia cooperantur in bonum , et in quacunque tribulatione positis nunquam ejus pietas abest: cui canitur in psalmo: Tibi enim derelictus est pauper, pupillo tu eris adjutor. Contere brachium peccatoris et maligni . Quam pietatis suae praesentiam non tantum nobis verbo promisit, sed et evidentibus designavit indiciis, cum post resurrectionem suam discipulis saepius, usque ad diem quo coelos petiit, apparuit, eorumque animos admonendo, increpando, Spiritus sancti donum tri
Abbreviated transcription (Latin):
uinitate. qua t̾rã parit̃ implet & cȩlũ: ma
net autem omnibꝰ diebus usq ad consũma¬
tionem scłi Ex quo intelligit᷑. quod usq ad
finem scłi non sunt defuturi ĩmundo. qui
diuina mansione & in habitatione sint dig¬
ni Nec dubitandum eos pꝰ huiꝰ scłi certa¬
mina manere cum xp̃o in regno: qui in scłõ
ceitantes: xp̃m in sui cordis hospitio merue¬
runt habere mansorẽ. Notandum interea.
quod presens ubiq diuina maiestas. alit̃
adest electis suis. aliter iẽpbis: Ad est enior
rȩpbis potentia naturȩ incomprehensibilis.
qua om̃ia cognoscit nouissima & antiqua:
intelligit cogitationes alonge. &om̃s uias
singłorum p̾uidet: Ad est electis gr̃a piȩ pro¬
tectionis, qua illos specialit᷑. ꝑ p̃sentia dona
uel flagella. quasi filios pat̃ erudit: atq ad
possessionem futurȩ hereditatis erudiendo
ꝓuehit: Adest electis ut scriptum est. Iuxta:

Expanded text:
vinitate, qua terram pariter implet et coelum: vinitate, qua terram pariter implet et coelum: net autem omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. Ex quo intelligitur quod usque ad finem saeculi non sunt defuturi in mundo, qui divina mansione et inhabitatione sint digni. Nec dubitandum eos post hujus saeculi certamina manere cum Christo in regno, qui in saeculo certantes Christum in sui cordis hospitio meruerunt habere mansorem. Notandum interea, quod praesens ubique divina majestas aliter adest electis suis, aliter adest reprobis. Adest enim reprobis potentia naturae incomprehensibilis, qua omnia cognoscit novissima et antiqua, intelligit cogitationes a longe, et omnes vias singulorum praevidet. Adest electis gratia piae protectionis, qua illos specialiter per praesentia dona, vel flagella quasi filios pater erudit, atque ad possessionem futurae haereditatis erudiendo provehit. Adest electis ut scriptum est: Juxta est
Abbreviated transcription (Latin):
doceat᷑ auditor. deiñ fidei sacͣmentis imbuat
deiñ seruandis dñi mandatis ex tempore l
abluii. neq lauacro baptismi a peccatis mun¬
lari suffic̃ si non post baptisma stuleat qͥsꝙ
honis oꝑibus insistere Prĩgꝰ docere gentes.
ia est scientia ueritatis instituere. ac sic bap
seruare om̃ia quȩcumq mandaui uob̃ qͥ a
sicut corpus sine spũ mortuum est: & ita & fi¬
des sine oꝑibus mortua est: Quanta auteor
merres piȩ conuersationis. quale pignꝰ futẽ
beatitudinis. etiam in p̃senti fidelibꝰ maneat.
subsequent̾ insinuat. dicens: Et ecce uobis¬
cum sum om̃ibus diebꝰ usq ad consũmatio¬
nem scli ¶ibet autem conferre huic testimo¬
nio quod marcus ait. Et dñs qͥdem iħ̾c post¬
qͣm locutus est eis. assumptꝰ est in celũ: & se¬
det a dextris dei: Quia enim ipse ds̃ & hõ:
assumptus est in celum humanitate qͣm
de t̾ra susceꝑatz. manet cum scĩs in t̾ra di¬

Expanded text:
doceatur auditor, deinde fidei sacramentis imbuatur, doceatur auditor, deinde fidei sacramentis imbuatur, deinde servandis Domini mandatis ex tempore liablui, neque lavacro baptismi a peccatis emundari sufficit, si non post baptisma studeat quisque bonis operibus insistere. Prius ergo docere gentes, id est, scientia veritatis instruere, ac sic baptservare omnia quaecunque mandavi vobis. Quia sicut corpus sine spiritu mortuum est, ita et fides sine operibus mortua est. Quanta autem merces piae conversationis, quale pignus futurae beatitudinis etiam in praesenti fidelibus  Al., fideles maneat, subsequenter insinuat, dicens: Et ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. Libet autem conferre huic testimonio quod Marcus ait: Et Dominus quidem postquam locutus est eis, assumptus est in coelum, et sedet a dextris Dei . Quia enim ipse Deus et homo est, assumptus est in coelum humanitate, quam de terra susceperat; manet cum sanctis in terra di
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is potestas. in cęlo & in t̾ra Et quidẽ etiã
priꝰqͣm a morte resurgeret. nouerant ange¬
licȩ in cȩlo uirtutes iure se subditas homini
quem a suo conditore specialit̾ assumptũ eẽ
uidebant: sed cȩci in t̾ra homines dedigna.¬
bantur ei subici. quem cõmuni secum morta¬
litate cognouerant indutum: contempnebãt
euis uirtutẽ in miraculis intelligere diuinã.
cui infirmitatẽ in passionibꝰ ineẽ cernebãt
humanã: Propt̃ quod benigne mediator
ipse dĩ & hominũ. etiã hominibꝰ int̾ra notũ
seri uolens quia data sit ei om̃is potestas
in cȩlo & in t̾ra: quatinus & ip̃si cum angelis
in cȩlo uitam possent habere ꝑhennẽ. misit
doctores qui cunctis ꝑ orbem nationibꝰ. uer
tris & fili. & sp̃c sc̃i: docentes eos seruare om̃i
quȩcumq mandaui uobis ¶Rectissimus a
ordo p̃dicandi. & modernis quoq p̃dicatorib
eccłie diligentissime sectandus. ut pͥmo qͥdẽ

Expanded text:
omnis potestas in coelo et in terra. Et quidem etiam omnis potestas in coelo et in terra. Et quidem etiam priusquam a morte resurgeret, noverant angelicae in coelo virtutes jure se subditas homini, quem a suo conditore specialiter assumptum esse videbant. Sed caeci in terra homines dedignabantur ei subjici, quem communi secum mortalitate cognoverant indutum. Contemnebant ejus virtutem in miraculis intelligere divinam, cui infirmitatem in passionibus inesse cernebant humanam. Propter quod benigne mediator ipse Dei et hominum, etiam hominibus in terra notum fieri volens, quia data sit ei omnis potestas in coelo et in terra, quatenus et ipsi cum angelis in coelo vitam possent habere perennem, misit et doctores qui cunctis per orbem nationibus t Spiritus sancti, docentes eos servare omnia quaecunque mandavi vobis. Rectissimus autem ordo praedicandi et modernis quoque praedicatoribus Ecclesiae diligentissime sectandus, ut primo quidem
Abbreviated transcription (Latin):
citatum. sed sp̃m quem finita passione tͣlidit
solum uidere putabant:. Unde confestim ma¬
gister pius & eos qui iam crediderunt in fide
confortat. & illos qui ad hiic dubitauerunt.
ad sidei grãm conuocat. om̃ibꝰ scilicet intimãs
aci quantam glȩ magnificentiã. assumpta ꝓ
hominibus & morti data humanitas. resur¬
gendo ꝑuenerit: Data est mͥ inquit ominis
potestas. in celo & int̾ra: Non enim hȩc de coe
humanitãte. qͣm suscipiendo. minoratus ẽ
paulominus ab angelis. & in qua resurgen¬
do amortuis. gła & honore coronatꝰ est: &
constitutus suꝑ oꝑa manuum patris. om̃iaq
subiecta sub pedibꝰ ei Int̾ quȩ om̃ia. etiã mors
ipsa quȩ ei ad tempꝰ p̃ualere uisa est. eiꝰ pedibꝰ
substrata est: Quod gͦ psalmista de dño re¬
surgente a mortius ait patri. om̃ili subie¬
cisti sub pedibus eiuis. hoc est utiq quod re¬
surgens ipse dñs ait discipulis: Data est mͥ

Expanded text:
citatum, sed spiritum quem finita passione tradidit citatum, sed spiritum quem finita passione tradidit solum videre putabant. Unde confestim magister pius, et eos qui jam crediderunt in fide confortat, et illos qui adhuc dubitaverunt ad fidei gratiam convocat, omnibus, scilicet, intimans, ad quantam gloriae magnificentiam assumpta pro hominibus et morti data humanitas resurgendo pervenerit. Data est mihi, inquit, omnis potestas in coelo et in terra. Non enim hoc  Al., hhumanitate, quam suscipiendo minoratus est paulo minus ab angelis, et in qua resurgendo a mortuis, gloria et honore coronatus est, et constitutus super opera manuum Patris, omniaque subjecta sub pedibus ejus . Interque  Al., ipsa, quae ei ad tempus praevalere visa est, ejus pedibus substrata est. Quod ergo Psalmista de Domino resurgente a mortuis ait Patri, Omnia subjecisti sub pedibus ejus , hoc est utique, quod resurgens ipse Dominus ait discipulis: Data est mihi
Abbreviated transcription (Latin):
pulos in galileam. ut uideatur ab eis. sequunt᷑
illi. & uidentes adorant usi quia surrexit
xp̃c a mortuis pͥmitiȩ dormientiũ. sequunt᷑
autem hii qui sunt xͥ. & ipsiin suo ordine
ad uitam de morte trans migrant: Ibiq eũ
Cui uisioni congruit illud. quod galilea etiã
reuelatio interp̃tatur: Tunc enim reuelata
facie. sicut apłs testatur glam d̾ni speculan.¬
tes: in eandem imaginẽ trans formamur.
quicumq modo reuelamꝰ ad eũ uiã nr̃aor.
euisq uestigia fide sequimur ñ ficta: et ui¬
dentes inquit eum adorauerunt: quidã aũ
dubitauerunt: si querimꝰ unde dubitauert̃
qui uidentes dñm adorauert̃: nulla magis
causa occurrit. quam ea cuiꝰ lucas meminit.
cum ipsoresurrectionis suȩ die. discipulis eũ
apparuisse narraret: Conturbati uero & con-¬
territi. existimabant se sp̃m uidere: Tidentes
rant. dsmissis in t̾ram uultibꝰ adorant: Sed
iuerat mentibus eoꝵ non contempnenda du¬
bietas:quia se non corpꝰ in quo passus est resus¬

Expanded text:
pulos in Galilaeam, ut videatur ab eis, sequuntur illi et videntes eum adorant, nisi quia surrexit Christus a mortuis, primitiae dormientium ? Sequuntur autem hi qui sunt Christi, et ipsi in suo ordine ad vitam de morte transmigrant, ibique eum Cui visioni congruit illud, quod Galilaea etiam revelatio interpretatur. Tunc etenim revelata facie, sicut Apostolus testatur, gloriam Domini speculantes, in eamdem imaginem transformamur, quicunque modo revelamus ad eum viam nostram, ejusque vestigia fide sequimur non ficta. Et videntes, inquit, eum adoraverunt: quidam autem dubitaverunt. Si quaerimus unde dubitaverint, qui videntes Dominum adoraverunt, nulla magis causa occurrit, quam ea cujus Lucas meminit cum ipso resurrectionis suae die discipulis eum apparuisse narraret, conturbati vero m videre. Videntes rant, dimissis in terram vultibus adorant. Sed inerat mentibus eorum non contemnenda dubietas, quia se non corpus in quo passus est resus
Abbreviated transcription (Latin):
prior est sinagoga qͣm ȩccłia gentium. ad u¬
sum tamen scłi. prior est multitudo gentiuor
qͣm sinagoga: paulo attestante qui aitsquia nõ
prius quod spirituale est: s quoa animale:
Cucurrerunt ambo simul quia ab ortus sui
temꝑe usq ad occasum. pari & cõmuni ui a
& si non pari & cõmuni sensu. gentilitas cum
synagoga decucurrit: Uenit sinagoga prior
ad monumentũ sed minime intrauit: quia
legis quidem mandata ꝑcepit. ꝓphetias de
incainatione ac passione dñica audiuit: sed
ciedere in mortuum noluit: Uidit enim ioh̃s
posita linteamina. non tamen introiuit: qͥa
credendo intrare distulit¶quem diu longeq
ꝓphetauit. p̃sentem uidit & renuit: hominẽ
despexit: dm̃ carne mortalem factum credẽ
noluit Quid gͦ est. nisi quia citiꝰ cucurrit. &
camen ante monumentũ uacua stetit: Ue¬
nitͣ gͦ simonpetꝵ sequens eum. & introiuit
inmonumentũ: quia secuta posterior eccl̃ia

Expanded text:
prior est Synagoga quam Ecclesia gentium, ad uprior est Synagoga quam Ecclesia gentium, ad usum tamen saeculi prior est multitudo gentium quam Synagoga, Paulo attestante, qui ait: Quia non prius quod spiritale est, sed quod animale . orum. Cucurrerunt ambo simul, quia, ab ortus sui tempore usque ad occasum, pari et communi via, etsi non pari et communi sensu, gentilitas cum Synagoga cucurrit. 3. Venit Synagoga prior ad monumentum, sed minime intravit, quia legis quidem mandata percepit, prophetias de incarnatione ac passione Dominica audivit, sed credere in mortuum noluit. Vidit enim Joannes posita linteamina, non tamen introivit, quiacredendo intrare distulit. Quem diu longeque prophetavit, praesentem vidit, et renuit; hominem esse despexit, Deum carne mortalem factum credere noluit. Quid ergo est, nisi quia et citius cucurrit, et tamen ante monumentum vacua stetit: Venit autem Simon Petrus sequens eum, et introivit in monumentum, quia secuta posterior Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽnt uenit ad monumentũ: Iuxta historiã
notatur horaiuxta intellectum uero misticii.
requirentis signatuꝵ intelligentia: Maria
enim. auctorem omniũ quem in carne uide¬
rat mortuum. querebat in monumento: et
quia hunc minime inuenit. furatũ credidit.
Adhuc ergo erant tenebre. cum uenit ad monu¬
mentum: Cucurrit citiꝰ discipulis nuntiauit.
sed illi prȩ cet̾is cucurrerunt. qui p̃cȩt̃ĩs ama¬
uerunt: uidelicet petrus ꝙ ioh̃s: Currebant
autem duo simul sed ioħs p̃cucurrit citiꝰ pe¬
tro. & uenit prior ad monumentũ: sed ingredi
non presumpsit: Tenit᷑ posterior petrus. ꝙ
Numquid nam. hȩc tam subtilis euangelistȩ
descriptio. amisteriis uacare credenda est:
Minimez Neq enim se ioħs pix̧isse & non
intrasse diceret. si in ipsa sua trepidatione.
hannem. nisi sinagoga uid ꝑ petrũ. nisi ec¬
cłia designatur: Nec mirum ẽẽ uideatur.
quod ꝑ iuniorem sinagoga. ꝑ seniorem uero
eccłia signari ꝑhibetͣ . quia & si ad dicultuo

Expanded text:
umentum. Juxta historiam notatur hora, juxta intellectum vero mysticum requirentis signatur intelligentia. Maria etenim auctorem omnium, quem carne viderat mortuum, quaerebat in monumento; et quia hunc minime invenit, furatum credidit. Adhuc ergo erant tenebrae cum venit ad monumentum. Cucurrit citius, discipulisque nuntiavit. Sed illi prae caeteris cucurrerunt, qui prae caeteris amaverunt, videlicet Petrus et Joannes. Currebant autem duo simul, sed Joannes praecucurrit citius Petro, et venit prior ad monumentum, sed ingredi non praesumpsit. Venit vero posterior Petrus, Ett? Nunquid haec tam subtilis evangelistae descriptio a mysteriis vacare credenda est? Minime. Neque enim se Joannes et praeisse et non intrasse diceret, si in ipsa sua trepidatione m per Joannem nisi Synagoga, quid per Petrum nisi Ecclesia designatur? Nec mirum esse videatur quod per juniorem Synagoga, per seniorem vero Ecclesia signati perhibetur, quia etsi ad Dei cultum
Abbreviated transcription (Latin):
transire: Nomen uero galileȩ. quid misterii
salutaris contineat. crebra patrum exposi¬
tione notissimũ est Sed non abre est sepiꝰ
uerbo repẽtere. quod semꝑ necesse est anuimo
retinere: Galilea quippe.trans migratio
facta. uel reuelatio dẽ. Utraq aũ int̾p̃tatio
nominis. ad unum finẽ respicit: Siquideor
supra legimus dixisse angłm mulieribꝰ. ite di-¬
cite discipulis eiꝰ quia surrex̃. & ecce p̃cedit uos
in galileam. ibieum udebitis: & nunc euan¬

Expanded text:
transire. Nomen vero Galilaeae, quid mysterii transire. Nomen vero Galilaeae, quid mysterii salutaris contineat, crebra Patrum expositione notissimum est. Sed non abs re est saepius verbo repetere, quod semper necesse est animo retinere. Galilaea quippe transmigratio facta, vel revelatio dicitur. Utraque autem interpretatio nominis ad unum finem respicit, siquidem supra jam legimus dixisse angelum mulieribus: Ite, dicite discipulis ejus quia surrexit; et ecce praecedet vos in Galilaeam, ibi eum
Abbreviated transcription (Latin):
modo audiuimus. & iuxta lit¬
teram gaudio plena refulget:
quia triumphum redemptoris
nr̃i. simul & redemptionis nr̃ȩ dona plano
sermone describit & si hanc ȩnucleatiꝰ per¬
tractare uelimus: gratiorem in littera fruc¬
tum sp̃ualis sensus inditum eẽ. cõmperimꝰ
Sermo etenim dĩ arõmatum more. quo sub¬
tilius quasi terendo & cernendo discũtit᷑: eo
maiorem internȩ suȩ urtutis fraglantiaor
diendum piis. quod discipuli abierunt in
galileam. in montem ubi constituerat illis
iħc: & uidentes eum adoraueruntssed non
uacat a misterio. quod dñs in galilea post
resurrectionem. uel quod in monte discipłis
significaret. quia corpꝰ quod de communi
humani generis t̾ra nascendo susceꝑat. re¬
surgendo. iam suꝑ terrena om̃ia subleuatũ.
cȩlesti uirtute induerit. In monte apparuit:
ut ammoneret fideles. sullic celsitudinem re¬
surrectionis eiꝰ cupiunt uidere. hic ab infimis
cupiditatibꝰ. ad suꝑna studeant desideria

Expanded text:
modo audivimus, et juxta litteram gaudio plena refulget, quia triumphum Redemptoris nostri, simul et redemptionis nostrae dona plano sermone describit. Et si hanc enucleatius pertractare velimus, gratiorem in littera fructum spiritualis sensus inditum esse comperimus. Sermo etenim Dei, aromatum more, quo subtilius quasi terendo et cernendo discutitur, eo majorem internae suae virtutis fragrantiam diendum piis, quod: Discipuli abierunt in Galilaeam in montem ubi constituerat illis Jesus, et videntes eum adoraverunt. Sedvacat a mysterio quod Dominus in Galilaea post resurrectionem, vel quod in monte discipulis ficaret quia corpus quod de communi humani generis terra nascendo susceperat, resurgendo jam super terrena omnia sublevatum, coelesti virtute induerit. In monte apparuit ut admoneret fideles, si illic celsitudinem resurrectionis ejus cupiunt videre, hic ab infirmis cupiditatibus ad superna desideria
Abbreviated transcription (Latin):
molestia stomachus. diu me ca¬
ritati ur̃ȩ de lectionis euangelicȩ¬
loqui expositione ꝓhibuit. Uox
Namq ipsa. clamoris uirtute succumbit.
Est quia a multis audiri ñ ualeo. loquifateor¬
int̾ multos erubesco: s hanc in me uerecun¬
diam & ipse reprehendo: Quid enĩ: Numqͥd
si multis ꝓdesse nequeo. nec paucis curabo:
Et si ex messe portare manipulos multos ñ
possum. num quidnã debeo ad areã uaciuis
redire: Quamuis enum quantos debeo ferre
non ualeo. certe uel paucos. certe uel duos. certe
uel unum ferã: Habet namq ipsa infirmita¬
tis intentio. mercedis suȩ certitudinẽ, quia
suꝑnus arbiter. & si pondus considerat
in retributione. tamen uires pensat in pon-¬
dere: Lectio sc̃i euangelii qͣm modo fẽs audis¬
tis. ualde in suꝑficie historiȩ est aꝑtas sed eiꝰ

Expanded text:
me charitati vestrae de lectionis evangelicae expositione loqui prohibuit. Vox namque ipsa a clamoris virtute succumbit; et quia a multis audiri non valeo, loqui, fateorinter multos erubesco. Sed hanc in me verecundiam et ipse reprehendo. Quid enim? Nunquid si multis prodesse nequeo, nec paucis curabo? Et si ex messe portare manipulos multos non possum, nunquidnam debeo ad aream vacuus redire? Quamvis enim quantos debeo ferre non valeo, certe vel paucos, certe vel duos, certe vel unum feram. Habet namque ipsa infirmitatis intentio mercedis suae certitudinem, quia supernus arbiter noster, etsi pondus considerat in retributione, tamen vires pensat in pondere. 2. Lectio sancti Evangelii quam modo, fratres, audistis valde in superficie historica est aperta, s
Abbreviated transcription (Latin):
defecimus: Deinde tanta est infirmitas car.¬
nis. tanta huiꝰ uitȩ molestia. ut quelibet mag¬
na res ueniat in fastidio: Quomͦ desideraoꝰ
istos dies ad annu uenturos.cum modo
abierint: & quanta auiditate ad illos ueniosꝰ
ꝑ temporis interuallũ: Si diceret᷑ nobis. sine
cessatione dicite alła. excusaremꝰ. Quare ex¬
cusaremꝰ: Quia lassi non possumꝰ quia &e ad
ꝓpsum bonuor fastidio fatigareõs. Ubi nulrꝰ
defectus. nulla fastidia sunt ate: Laudate
quistatis in domo dĩu in atriis domꝰ di nr̃i.
Quid queris. quid ibi facturus sĩs: Beati
ait qui habitant in domo tua in scła scłoꝵ¬

Expanded text:
deficimus? Deinde tanta est infirmitas cardeficimus? Deinde tanta est infirmitas carnis, tanta hujus vitae molestia, ut quaelibet magna res veniat in fastidium. Quomodo desideravimus istos dies ad annum venturos, cum modo abirent; et quanta aviditate ad illos venimus per temporis intervallum? Si diceretur nobis, Sine cessatione dicite Alleluia, excusaremus. Quare excusaremus? Quia lassi non possemus, quia et ad ipsum bonum fastidio fatigaremur. Ibi nullus defectus, nulla fastidia. State, laudate, qui statis in domo Domini, in atriis domus Dei nostri . Quid quaeris, quid ibi facturus sis? Beati, ait, qui habitant in domo tua, Do
Abbreviated transcription (Latin):
deformis prauitas: nulla erumpnosa neces¬
sitas: sed interna ȩternitas. pulchra ueritas:
laudare: Ecce dies sunt sci. post resurrectio¬
nem dñi cȩlebrantuR: significant futuraor
uitam. post resurrectionẽ nr̃ao: sicut enior
quadragesimȩ dies ante pascha significaue.¬
runt laboriosam uitã in hac erumpna mor¬
tali: sic isti dies lȩti. significant futurã uitã.
ubi erimus cum dño sine fine regnaturi
Uita quȩ significatuꝵ quadragesima ante
pascha. modo habetur uita quȩ significat᷑
quinquaginta diebꝰ post resurrectioneo non
habetur: sed sperat᷑. & sꝑando amat᷑ & in isto
amore d̃s qui ꝓmisit ista laudat᷑: & ipsȩ lau¬
des. alleliuia sunt: Quid est enim alleliua:
dum dm̃ cum cordibꝰ cordibꝰ meliꝰ qͣm cithara:
Cordis dicimꝰ laudes. dõ cantamꝰ alła: & cũ
cantauerimus. ꝓpter infirmitatẽ recedioiꝰ
ut corꝑa reficiamꝰ Quare reficimꝰ: nisi quia

Expanded text:
deformis pravitas, nulla aerumnosa necesdeformis pravitas, nulla aerumnosa necessitas, sed interminata aeternitas, pulchra veritas, laudare? Ecce dies isti sancti, qui post resurrectionem Domini celebrantur, significant futuram vitam post resurrectionem nostram. Sicut enim Quadragesimae dies ante Pascha significaverunt laboriosam vitam in hac aerumna mortali: sic isti dies laeti significant futuram vitam, ubi erimus cum Domino regnaturi. Vita quae significatur Quadragesima ante Pascha, modo habetur: vita quae significatur quinquaginta diebus post resurrectionem Domini, non habetur, sed speratur, et sperando amatur; et in ipso amore Deus qui promisit ista, laudatur, et ipsae laudes Alleluia sunt. Quid est enim Alleluia? dum Deum: concordibus cordibus melius quam citharae chordis, dicimus laudes Deo, cantamus Alleluia. Et cum cantaverimus, propter infirmitatem recedimus, ut corpora reficiamus. Quare reficimus, nisi quia