comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tendimus questionem. quantacũq
athanasius in genii subtilitate co¬
netur eludere: nũquam ualebit
non dico totam. sed ne ullam qui¬
dem eius particulam racionabiliꝰ
dissoluere argumentis. Dicit sp̃m
euidentius ualuit demonstrare.
Esto tamen. ut ei contra rerum ue¬
ritatem concedam obhoc spm scm
operari. Ergo dm̃ patrem. dm̃ filiũ.
deos & si non aꝑta impietate: ipsa
tamen professionis uidetur condi¬
tione introducere. & ꝑ hoc nos ad
id unde digressi fueramus. multo¬
rum deorum errorem quo dãmo¬
do reuocare se incipiat. Uelim ob¬
time iudex si tamen possibile sit
deprehendere nouum istum e¬
gregium artis suȩ magisterium:
solutis prestigiorum fraudib con¬
uenientum oculos illudentem. Ut
enim trium deorum confessionis
ꝑiculum euadat. subito eos uti
tres unus appareat: in comprehen-¬
sibili fantasmate conflat dicens.
Sed hi tres: unus ds̃. Rursus quos
nescio qua coagulatione ꝑmixtos
et counitos in unum dm̃ redege¬

Expanded text:
tendimus quaestionem, quantacunque tendimus quaestionem, quantacunque Athanasius ingenii subtilitate conetur eludere; nunquam valebit, non dico totam, sed ne ullam quidem ejus particulam rationabilibus dissolvere argumentis. Dicit Spirievidentius valuit demonstrare. Esto tamen, ut ei contra rerum veritatem concedam ob hoc Spirituoperari. Ergo Deum Patrem, Deum Filium, Deos, etsi non aperta impietate, ipsa tamen professionis videtur conditione introducere; et per hoc nos ad eum unde digressi fueramus, multorum Deorum errorem quodammodo revocare incipit. Velim optime judex si tamen possibile sit deprehendere novum istum egregium artis suae magistrum, solutis praestigiorum fraudibus, convenientium oculos illudentem. Ut enim trium deorum confessionis periculum evadat, subito eos, uti tres unus appareat, incomprehensibili phantasmate conflat, dicens: Sed hi tres, unus Deus. Rursus quos nescio qua coagulatione permistos et counitos in unum Deum redege
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sp̃m famem magnam futuram.
Et iterum. Cogitante autem petro
de uisione: dixit sp̃s sc̃s. Ecce cres
uiri querunt te.surge descende &
uade cum illis nichił dubitans: qr
ego misi illos. Sed ne multa in unũ
congerendo testimonia. in longum
ꝓsecutionis nͣre tendatur oratio: bre¬
uiter uniuersa recolligo. Quid ergo
est. qui unicꝰ ac singłaris est. qui cre¬
ator qui uiuificator est: qui cum
patre & filio unum possidet nomen.
qui peccata donat. qui scificat. qui
gratiarum karismata pro sui uolũ¬
tate dispensat. qui misteria reuelat.
qui legem dat. qui auctoritatem
suam ad grãm uocat. qui mundũ
iudicat. qui temptatores suos con¬
dempnat. in quo in remissibiliter im¬
pii blasphemant : Si hic talis ds̃ noͣ
est: ostendat quid amplius habere
possit qui ds̃ est. Arrius dixit.
uamquam sit sermo omni
contradictioni obnoxius. &
uellit quodam responsionis clipeo
obiectionum tela repulsa frustren¬
tur : tamen istam quam nunc in¬

Expanded text:
per Spiritum famem magnam futuram . per Spiritum famem magnam futuram . Et iterum: Cogitante autem Petro de visione, dixit Spiritus sanctus: Ecce viri tres quaerunt te. Surge, descende, et vade cum illis nihil dubitans, quia ego 179 misi illos . Sed ne multa in unum congerendo testimonia, in longum prosecutionis nostrae tendatur oratio, breviter universa recolligo. Quid ergo est, qui unicus ac singularis est, qui creator ac vivificator est, qui cum Patre et Filio unum possidet nomen, qui peccata donat, qui sanctificat, qui gratiarum charismata pro sui voluntate dispensat, qui mysteria revelat, qui legem dat, qui auctoritate sua ad gratiam vocat, qui mundum judicat, qui tentatores suos condemnat, in quo irremissibiliter impii blasphemant? Si hic talis Deus non est, ostendat quid amplius habere possit qui Deus est. XLI. Arius dixit: Quanquam sit sermo omnis contradictioni obnoxius, et, velut quodam responsionis clypeo, objectionum tela repulsa frustrentur, tamen istam quam nunc in
Abbreviated transcription (Latin):
in uos sp̃m meum : ꝙ uiuetis. Ergo
qui uitam tribuit: ds est. Namsi
ds non est: quomo do mundum
iudicaturus uenire predicatur dño
dicente in euangłio. cum uenerit sp̃s
paraclitus. ipse arguet mundum.
de peccato. et de iusticia & de iuditio:
Audi aliud argumentum : quo clare
deles in gr̃am suam : uocat filius. uo¬
cat et sp̃s sc̃s. Qui si creatura eẽt. pa¬
rem ac similem uocandi auctori¬
tatem non haberet. Nam de patre
apłs dicit. Quando autem placuit
deo. qui me segregauit ab utero ma¬
tris meȩ : & uocauit in gratiam suaͬ.
Et de xp̃o romanis scribens : inquib
estis & uos inquit uocati iħu xpͣi.
De sp̃u autem sc̃o. lucas in actibus a¬
płorum dicit. Ieiunantib illis et
munificantibus idẽ apłis : dixit sp̃s
sc̃s. Segregate mͥ paulum et barna¬
ban: in opus quo uocaui eos. Reue¬
latorem quoq misteriorum ẽȩ sp̃m
scm: eadem scriptura testatur. Exur¬
gens inquit agabus : significauit

Expanded text:
in vos Spiritum meum et vivetis . Ergo in vos Spiritum meum et vivetis . Ergo qui vitam tribuit, Deus est. Nam si Deus non esset, quomodo mundum judicaturus venire praedicatur? Domino dicente in Evangelio: Cum venerit Spiritus Paraclitus, ipse arguet mundum de peccato, de justitia, et de judicio . XL. Audi aliud argumentum quo clareadeles in gratiam suam, vocat Filius, vocat Spiritus sanctus. Qui si creatura esset, parem ac similem vocandi auctoritatem non haberet. Nam de Patre Apostolus dicit: Quando autem placuit Deo, qui me segregavit ab utero matris meae, et vocavit in gratiam suam . Et de Christo Romanis scribens: In quibus estis et vos, inquit, vocati Jesu Christi . De Spiritu sancto Lucas in Actibus apostolorum dicit: Jejunantibus et munificantibus illis id est aposs: Segregate mihi Paulum et Barnabam in opus ad quod vocavi eos . Revelatorem quoque esse mysteriorum Spiritum sanctum, eadem Scriptura testatur: Exsurgens, inquit, Agabus significavit
Abbreviated transcription (Latin):
aspicere. Dicit enim ita. Ea que nũc¬
nunciata sunt uobis: sp̃u scõ misso
decelis. in quem concupiscunt an
ret arbitrium. At cum in dispen¬
sationis sacramentis libertate utit᷑
uoluntatis. nec expectat iubentis
imperium : apparet eum ẽę non
creaturam sed dm̃. Apł̃s enim cum
de celestium donorum diuersitati¬
bus loqueretur : ad extremum in¬
tulit. Hec autem omĩa oꝑatur unꝰ
atq idem sp̃s: diuidens singłis pro¬
ut uult. & iterum. Sp̃s inquit sc̃s
distribuit scđm uoluntatem suam.
Et dñs in euangłio ait. Sp̃s ubi uult
spirat. Sids̃ non est : quomodo uiui¬
ficat : Apło dicente. Littera enim¬
occidit : sp̃s autem uiuificat. Etrur¬
sus de deo. Uiuificabit & mortalia
corpora uͬra: ꝑ inhabitantem spm
suum in uobis. & dñs in euangłio.
chielo sp̃s uite : appellatur. Spͣs in¬
quit uitȩ: erat in rotis. De quo dñs
in eodem propheta: mortalium cor¬
ꝑibus dicit. Eccȩ ego intromittã

Expanded text:
aspicere, dicit enim ita: Ea qaspicere, dicit enim ita: Ea quae sunt vobis a Spiritu sancto missa de coelis, in quem concupiscunt angret arbitrium. At cum in dispensatione sacramenti, 178 libertate utitur voluntatis, nec exspectat jubentis imperium, apparet eum esse non creaturam, sed Deum. Apostolus enim cum de coelestium donorum diversitatibus loqueretur, ad extremum intulit. Haec autem omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult . Et iterum: Spiridum voluntatem suam . Et Dominus in Evangelio ait: Spiritus ubi vult spirat . Si Deus non est, quomodo vivificat? Apostolo dicente: Littera occidit, Spiritus autem vivificat . Et rursus de Deo: Vivificabit et mortalia corpora vestra per inhabitantem Spiritum suum in vobis . Et Dominus in Evangelio: chiele Spiritus vitae appellatur; Spiritus, inquit, vitae erat in rotis . De quo Dominus in eodem propheta mortalium corporibus dicit: Ecce, ego intromittam
Abbreviated transcription (Latin):
cinit ore: ꝑspicuȩ dñs in euangłio
demonstrauit dicens. Siego indigi¬
to dei eicio demonia: suꝑuenit in
uos regnum dei. Quo digito. lex di
induabus tabulis lapideis conscrip¬
ta refertur : ut in exodo legimus.
Accepit inquit moises duas cabulas
scriptas digito dei. Unde ostendit᷑
hunc sp̃m sc̃m legis latorem. eeͣ: cuiꝰ
lex apeccatis homines liberat. scđm
attestantis pauli preconium. Lex sp̃s
uite : liberauit me a lege peccati.
& mortis. Cuius uirtutis potentiam:
magi quoq pharaonis mirabiliter
confitentur dicentes. Hic digitus di
est. Adhuc autem creatorem eẽ spͣm¬
scm: ꝓpheta dauid apercius decla¬
rat dicens. Uerbo dñi cęli firmati
sunt : & sp̃u oris eiꝰ omĩs uirtus eorum
Et iterum. Emitte sp̃m tuum: et
creabuntur. Uirtutes autem celoꝵ
angłos eẽ nemo qui dubitet: qui
etiam scđ̾m apłi testimonium in
hunc sp̃m. tanquam in suȩ originis
auctorem: reuerentissime desiderãt

Expanded text:
cinit ore, perspicue Dominus in Evangelio cinit ore, perspicue Dominus in Evangelio demonstravit dicens: Si ego in digito Dei ejicio daemonia, supervenit in vos regnum Dei . Quo digito lex Dei in duabus tabulis lapideis conscripta refertur, ut in Exodo legimus: Accepit, inquit, Moyses duas tabulas scriptas digito Dei Unde ostenditur hunc Spiritum sanctum legislatorem esse, cujus lex a peccatis homines liberat, secundum attestantis Pauli praeconium: Lex Spiritus vitae liberavit me a lege peccati et mortis . Cujus virtutis potentiam magi quoque Pharaonis mirabiliter confitentur, dicentes: Hic digitus Dei est . Adhuc autem creatorem esse Sppheta David apertius declarat, dicens: Verbo Domini coeli firmati sunt, et Spiritu oris ejus omnis virtus eorum . Et iterum: Emitte Spiritum tuum, et creabuntur . Virtutes autem coelorum angelos esse nemo dubitat. Qui etiam secundum Apostoli testimonium, in hunc Spiritum tanquam in suae originis auctorem, reverentissime desiderant
Abbreviated transcription (Latin):
si creatura & non ds̃ est quo utilita¬
tis benefitio in nomine eiꝰ lauacri
uitalis regeneratio celebratur : Bab¬
tizate inquit dñs gentes. in nomine
patris & filii et sp̃s sc̃i. Quid enim
nobis prestare potest. sids̃ non est :
Qualis queso est ista creatura. quȩ u¬
num cum patre possidet nomen:
quem si inbabtismate non nomina¬
ueris: frustra uidetur omne miste¬
rium. ꝑfectum non erit sacramen¬
tum. In cassum quippe patris. et
filii. nomine uteris: illo non nomi¬
nato. Creaturam ergo creatricem
eẽ non posse: nulli est omĩno am¬
biguum. Hunc autem sp̃m creato¬
rem eẽ. seripture diuinȩ ubiq lo¬
quuntur : sicut in iob uolumine le¬
gimus. Sp̃s diuinus est : qui fecit me
Nam cunctam generaliter creaturam
oꝑasse sp̃s sc̃s designatur : sicut da¬
uid euidentius declarat dicens. Im
uidebo cęlos tuos opera digitorum
tuorum : uerbi uidelicet & sp̃s sc̃i. Di¬
celorum fabricam sacro ꝓpheta con¬

Expanded text:
si creatura et non Deus est, quo utilitasi creatura et non Deus est, quo utilitatis beneficio in nomine ejus lavacri vitalis regeneratio 177 celebratur? Baptizate, inquit Dominus, gentes in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti . Quid enim nobis praestare potest, si Deus non est? Qualis quaeso est ista creatura quae unum cum Patre possidet nomen? Quem si in baptismate non nominaveris, frustra videbitur mysterium omne, perfectum non erit sacramentum. Incassum quippe Patris et Filii nomine uteris, illo non nominato. Creaturam ergo creatricem esse non posse, nulli est omnino ambiguum. XXXVIII. Hunc autem Spiritum creatorem esse Scripturae divinae ubique loquuntur; sicut in Job volumine legimus; Spiritus divinus est, qui fecit me . Nam cunctam generaliter creaturam operasse Spiritus sanctus designatur: sicut David evidentius declarat, dicens: Quoniam videbo coelos, opera digitorum tuorum , Verbi videlicet et Spiritus sancti. Diera esse coelorum fabricam, sacro propheta con
Abbreviated transcription (Latin):
inc precipue declaratur spi¬
ritum scm dm̃ eę. quia u¬
biq est̃. & nullo continetur loco.
sicut ꝓpheta dicit ad patrem. Quo
se enim ubiq. & uno eodemq mo¬
mento. celos terras. maria. infer¬
naq replere ut dauid ait. si ascen-
simplicis naturȩ est: nam creatura
omnis quantum ad nature ordine̾
scm compositum ex diuersitate for-¬
marum ualueris ostenderȩ : tum
demum consequens erit ut eum
creaturam eẽ nullus audeat dubita¬
rȩ. Tunc autem necesse erit ut si
creatura est. doceas eum commun᷑e
ẽẽ cum ceteris uł angłis. & archan¬
głis. aut cum potestatibus. et princi¬
patibus. et unum ẽẽ̾ ex illis. ac sic
unicum & singłarem non ẽȩ demõ¬
stres. Quod nequaquam utiq obti¬
nentibus & undiq declam antibus
ꝓphetis atq apłis : poteris demon¬
strare. salomone quidem ita dicen-¬
te. sp̃s sc̃s simplex. unicus. & cetera:
uno sp̃u : cernis igitur eum qui u¬
nice ac simplicis nature est. dm̃ po¬
cius quam creaturam ẽe̾: deinde

Expanded text:
inc praecipue declaratur Spiritum sanctum Deum esse, quia ubique est, et nullo continetur loco, sicut propheta dicit ad Patrem: Quo se enim ubique, et uno eodemque momento coelos, terras, maria infernaque replere ut David ait: Si ascendesimplicis naturae. Nam creatura omnis, quantum ad naturae ordinem tum sanctum compositum ex diversitate formarum valueris ostendere, tunc demum consequens erit ut eum creaturam esse nullus audeat dubitare. Tunc autem necesse erit ut, si creatura est, doceas eum communem esse cum caeteris, vel angelis, vel archangelis, aut potestatibus et principatibus: et unum esse ex illis; ac sic unicum et singularem non esse demonstres, quod nequaquam utique obtinentibus, et undique reclamantibus prophetis atque apostolis poteris demonstrare. Salomone quidem ita dicente: Spiritus sanctus simplex, unicus, et caetera . uno Spiritu . Cernis igitur, eum qui unicae ac simplicis naturae est, Deum potius quam creaturam esse? Denique
Abbreviated transcription (Latin):
de ascensione dñi ita dicit. Ds
nobis iuste irascebatur. & nos cont̾ep¬
nebamus iratum & clementẽ dñm
declinabamus. et se medium xp̃s
ingessit. & sociauit utramq natu¬
ram. & nobis quod imminebat sup¬
plitium ipse sustinuit. Idem. Cognos¬
camus igitur que natura est cui
dixit sede addexteram meam. et
esto mee particeps sedis. illi nimiru
nature quȩ audierat. terra es et
interram ibis.

Expanded text:
de Ascensione Domini, ita dicit: Deus nobis juste irascebatur, et nos contemnebamus iratum, et clementem Dominum declinabamus: et se medium Christus ingessit, et sociavit utramque naturam, et nobis quod imminebat supplicium ipse sustinuit. Item: cognoscamus igitur quae natura est, cui dixit: Sede ad dexteram meam, et esto meae particeps sedis: illa nimirum natura quae audierat: Terra es, et in terram ibis.
Abbreviated transcription (Latin):
uis potius fotini sectetur
ꝑfidiam utrum ne ego qui
eã que filius ad demonstrandam
diuinitatis sue longe inferiorem.
et in omnib similem naturam
locutus est scđm deitatem dictum
accipio. an ipse tu qui penȩ cuncta
humanitatis exempla. non fucacib
uerbis. nec simulata oꝑis effitientia

Expanded text:
uis potius Photini sectatur perfidiam, utrumne ego, qui ea quae Filius ad demonstrandam divinitatis suae longe inferiorem, et non in omnibus similem naturam locutus est, secundum deitatem suam dictum accipio; an ipse tu qui pene cuncta humanitatis exempla, non fucatis verbis, nec simulata operis efficientia
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. ita quoq uerum hominem cõ¬
fitendum : athanasiꝰ dixit.
ebemus igitur eorum quȩ
asscribere: an sineullo particionis
discrimine unuiersa aut deo. aut
homini assignare : arrius dixit
oc non solum in religiosum
sed et summe putabitur ẽeͣ
dementiȩ : ut omĩa eum aut scđm
diuinitatem. aut scđm humanita¬
tem loquutum fuisse putemus.¬
athanasius dixit.

Expanded text:
m, ita quoque verum hominem cofitendum? Athanasius dixit: Debemus igitur eorum quae ascribere; an sine ullo partitionis discrimine, universa aut Deo, aut homini assignare? Arius dixit: Hoc non solum irreligiosum, sed et summae putabitur esse dementiae, ut omnia eum aut secundum divinitatem, aut secundum humanitatem locutum fuisse putemus.Athanasius dixit
Abbreviated transcription (Latin):
stantie unitum nomen. nec non & u¬
num bonum diuinitatis nomen. Non¬
ne hec superus dicta ad enunciatã
diuinitatem. unitatis usie patris &
filii. & scĩ sp̃s. manifesta uideo : Hec
retuli ne aliter quam dicta sunt ac¬
ciꝑes. & simplicem sensum in ambigu¬
o retorqueres: dum omne dictum ad
sensum dicentis requirendum. & non
ad stultam uoluntatem unius cuiꝰq
heretici inuestigandum sit. Explic̃¬

Expanded text:
stantiae unitum nomen, necnon et ustantiae unitum nomen, necnon et unum bonum divinitatis nomen. Nonne haec superius dicta ad enuntiatam divinitatem unitatis usiae Patris, et Filii, et sancti Spiritus manifesta video? Haec retuli ne aliter quam dicta sunt acciperes, et simplicem sensum in ambiguo retorqueres: dum omne dictum, ad sensum dicentis requirendum, et non ad stultam voluntatem uniuscujusque haeretici investigandum sit. LI
Abbreviated transcription (Latin):
prehensibilem eẽ. unite diuinitatis
uirtutem. & celum qui palmo conti-¬
netur idem &e thronus eius sit. & ter¬
ra que pugillo concluditur. quod &¬
tronus & scabellum pedum eius sit.
orbis. camquam momentum statere
estimatus est. ac ꝑ hoc uniuersa implet.
et omnia continet interus & exteriꝰ.
& ubiq presens est hec in discreta sem¬
piterna crinitas. cui est inuisibilis ple-¬
nitudo diuinitatis. Unde ne malus
interpres de suꝑiorib dictis matheriã
accipiat calumpniandi: idem ipsabre¬
uiter reserabo. eo quod frequenter in¬
dicaui unam substantiam uł unitam
diuinitatem unius dei naturam. aut
unitatis naturam. siue hoc unum dei¬
tatis nomen. & unius diuinitatis no¬
men. unius nature nomen. & unitum
diuinitatis substantie nomen. Hec uni¬
uersa ut certus sis qui legis adunitũ
plenitudinis diuinitatis nomen pa¬
tris &e filii. & scĩ sp̃s. et solius diuine tri¬
nitatis nom̃ ⁊ solũ hoc omĩpotentis sub¬

Expanded text:
prehensibilem esse unitae divinitatis prehensibilem esse unitae divinitatis 251 virtutem, ut coelum, quod palmo continetur, idem et thronus ejus sit: et terra, quae pugillo concluditur, rursus scabellum pedum ejus sit, m tanquam momentum staterae aestimatus est . Ac per hoc universa implet, et omnia continet interius et exterius, ut ubique praesens est haec indiscreta sempiterna Trinitas, cui est invisibilis plenitudo divinitatis. Unde ne malus interpres, de superioribus dictis materiam accipiat calumniandi, ideo ipsa breviter reserabo: eo quod frequenter indicavi unam substantiam, vel unitam divinitatem, unius Dei naturam, aut unitatis naturam: sive hoc, unum deitatis nomen, et unius divinitatis nomen, unius naturae nomen, et unitum divinitatis substantiae nomen. Haec universa, ut certus sis qui legis, ad unitum plenitudinis divinitatis nomen Patris, et Filii, et sancti Spiritus, et solius divinae Trinitatis nomen, et solum hoc omnipotentis sub
Abbreviated transcription (Latin):
dictum accipe. Qabibo aspũ tuo. aut
quo a facie tua fugiam: Si ascendero
in celum tu illic es: & si descendero ad
infernum tu ades illic: Si assumpsero
pennas meas ante lucem. & habitaue¬
ro in postrema maris: et enĩ inde manꝰ
tua deducet me : & tenebit me dexte¬
ra tua. Itaq quia dixit qͦ abibo aspiri¬
tu tuo. aut quo a facie tua fugiam: psal¬
mographus sp̃m̃ principalem qui apa¬
tre ꝓcedit declarauit. faciem ipsius pa-¬
tris: filium demonstrauit manifeste.
Quis potest ante unitam deitatem trini¬
tatis incelo aut in inferno se occultare.
cui omnis orbis terrarum uelud stilli¬
cidium deputatum est. aut sicut spu¬
ma gracilis. aut quod ante lucanum
de celo descendit : Sicut scriptum est.
Qui continet circulum terre : uł eos qͥ
habitant in ea sicut locustam. Hecnõ.
Q ui mensus est manu aquam. uł & ce¬
lum palmo. & uniuersam terram
clausa manu. & rursus. Celum michi
tronus est : terra autem scabellum
pedum meorum. Considera in com¬

Expanded text:
ibo a Spiritu tuo, aut quo a facie tua fugiam? Si ascendero in coelum, tu illic es, et si descendero in infernum, tu ades illic. Si assumpsero pennas meas ante lucem, et habitavero in extremis maris: etenim inde manus tua deducet me, et tenebit me dextera tua . Itaque quod dixit: Quo ibo a Spiritu tuo, aut quo a facie tua fugiam? Psalmographus Spiritum principalem, qui a Patre procedit, declaravit. Faciem autem ipsius Patris Filium demonstravit manifeste. Quis potest ante unitam deitatem Trinitatis in coelo aut in inferno se occultare vel fugere? cui omnis orbis terrarum, velut stillicidium deputatum est, aut sicut spuma gracilis, aut ros quod ante lucanum de coelo descendit, sicut scriptum est: Qui continet circuitum terrae, et eos qui habitant in ea sicut locustae . Necnon: Qui mensus est manu aquam et coelum palmo, et universam terram clausa manu . Et rursus: Coelum mihi thronus est, terra autem scabellum pedum meorum . Considera incom
Abbreviated transcription (Latin):
cres usyas profiteri. cum hoc scriptũ
nusquam poteris demonstrare:
Probus uidex dixit.
iexistat aliquod dediuinis aucto¬
ritatib documentum. ꝓpriȩ & specia¬
liter positum quo approbetur patris
et filii. & sp̃s scĩ tres usias. tresq ut
fateris ẽȩ. naturas personarum. quo
possit athanasius a confessione sub
stantiȩ unius quod est homo usion
declinare : Cum enim triusion pro¬
prie inscripturis positum ostende¬
ris: apparebit athanasium teme¬
ritate ꝑtinacissime obstinationis
homo usion confessione ac tenus ꝑdu¬
rasse: quod proprie positum nequi¬
uerit demonstrare. Si uero nec tu ip¬
se tres usias demonstrare ualueris:
pari michi conditionis necessitate ob¬
strictus eę. uideberis. Athanasiꝰ di-
oceat tres usias proprie xit.¬
positas: & facio unius quȩ est

Expanded text:
tres usias profiteri, cum hoc scriptum tres usias profiteri, cum hoc scriptum nusquam poteris demonstrare? Probus judex dixit: Si exstat aliquod ex divinis auctoritatibus documentum proprie et specialiter positum quo approbetur Patris, et Filii, et Spiritus sancti tres usias tresque ut fateris esse naturas, proferatur, quo possit Athanasius a confessione unius substantiae, quod est homousion, declinare. Cum enim triusion proprie in Scripturis positum ostenderis, apparebit Athanasium temeritate pertinacissimae obstinationis in homousii confessione hactenus rasse, quod proprie positum non potuit demonstrare. Si vero nec tu ipse tres usias demonstrare valueris, pari mihi conditionis necessitate astrictus esse videberis. Athanasius dixit: Doceat tres usias proprie positas, et facio unius subst
Abbreviated transcription (Latin):
sse. Nam hoc contentionis uitio de¬
putabitur : ut documentum nu¬
di sermonis exigas. cuius fidei sen¬
sum inscripturis copiosius noueris
redundare. Sensum igitur queren
di uocabuli huiꝰ. natura cexit ori¬
ginem: & cũ sensũ inueneris. nomen
te pariter inuenisse non dubites.
Athanasius dixit.
Uantiscumq cum eo rationi¬
bus agas: nullatenus potest
abhac intentione reuocari. Nouit
enim certissime. quia si adhoc descẽ¬
sum fuerit. ut ex consequentia scrip
tur : farillime se posse suꝑari. Et
ideo diffidentie ac timoris ꝑiculo
actus. nudi sermonis flagitat docu¬
mentũ. Sed suis est iterum ꝓfessi¬
onib constringendus. Exigis ame.
ut unam patris & filii substantiã
id est homo usion scriptum ostendã:
tu autem cres usias. id est tres substan¬
tias confiteris. Ostende gͥ michi: u¬
bi legisti. tres usias. Siego enim una
hoc est homo usion ideo negarȩ
debeo. quia hoc nude scriptum nõ
inuenio: tu quem ad modum audes

Expanded text:
sse. Nam hoc contentionis vitio desse. Nam hoc contentionis vitio deputabitur, ut documentum nudi sermonis exigas, cujus fidei sensum in Scripturis copiosius noveris redundare. Sensum igitur quaere unde hujus vocabuli natura traxit originem; et cum sensum inveneris, nomen te pariter invenisse non dubites. XXIV. Athanasius dixit: Quantiscunque cum eo rationibus agas, nullatenus potest ab hac intentione revocari. Novit enim certissime quia si ad hoc descensum fuerit, ut ex consequentia Scripttur, facillime se posse superari: et ideo diffidentiae et timoris periculo actus, nudi sermonis flagitat documentum. Sed suis est iterum professionibus constringendus. Exigis a me ut unam Patris et Filii substantiam, id est homousion scriptum ostendam; tu autem tres usias, id est tres substantias confiteris. Ostende igitur mihi ubi legisti tres usias. Si ego enim unam, hoc est homousion, ideo negare debeo, quia hoc nude scriptum non invenio; tu quemadmodum audes
Abbreviated transcription (Latin):
on sicut athanasius dicit de diuinis
scripturis. ꝑ conuenientis ꝓfessionis
qualitates ꝓbari an non: Arriꝰ dix̃
Ste nescio qua sillogistice artis uer¬
sutia: obiectionem meam conatur
eludere. Ego enim hoc michi osten¬
di desidero: utrum homo usion do¬
minicȩ sit lectionis auctoritate cõ¬
scriptum. Et ideo aut ꝓpriȩ positu᷑
legat : aut ab eiꝰ confessione recedat.
ferat questionem : & hisdem quib
uteris constringat articulis ꝓfessio¬
nis tue manifestiore. ut ipse exigis
documento. ut ei decanonicis nude
positum litteris ostendas in nascibile̾.
aut ĩpassibilem patrem. aut dm̃ ex
deo. aut lumen ex lumine. aut fili
um patri similem ȩ̃ę : Que omĩa si
ꝓprie posita demonstrare minime
ualueris: negandi tibi necessitas
imminet. Cui discrimini illa ut
michi uidetur sola ratio poterit
subuenire : ut concedatis uobis ea
quȩ inconciliis uris nude sunt po¬
sita. de scripturarum fontib emana¬

Expanded text:
on sicut Athanasius dicit de divinis on sicut Athanasius dicit de divinis Scripturis per convenientes professionis qualitates probari, an non? Arius dixit: Iste nescio qua syllogisticae artis versutia objectionem meam conatur eludere. Ego enim hoc mihi ostendi desidero, utrum homousion dominicae sit lectionis auctoritate conscriptum. Et ideo aut proprie positum legat, aut ab ejus confessione recedat. ferat quaestionem, et iisdem te quibus uteris 141 constringat articulis, professionis tuae manifestius et ipse exigens documentum, ut ei de canonicis nude positum litteris ostendas innascibilem, aut impassibilem Patrem, aut Deum ex Deo, aut lumen ex lumine, aut Patri Filium similem esse. Quae omnia si proprie posita demonstrare minime valueris, negandi tibi necessitas imminebit. Cui discrimini illa, ut mihi videtur, sola ratio poterit subvenire, ut concedatis vobis ea quae in conciliis vestris nude sunt posita, de Scripturarum fontibus emana
Abbreviated transcription (Latin):
de homo usii ꝓbatione respuris ꝓferen¬
tem. Sed fer id inmanib diuinoꝵ
uoluminum codices: et eodem sono.
hisdemq sillabis predictorum uoca¬
bulorum nomina indita lege. Aut
ostende scriptum filium patri simi¬
lem. aut fatere dissimilem. Quohic
erumpas. quorsum euadas: non est.
Tuis te implicitum propositionis nexib :
en odandi facultas nulla suppeditat.
Aut concede mͥ ex consequentib ꝓbare
homo usion. id est uniꝰ substantiȩ fidẽ:
aut sicon cedere. nolueris: neganda
sunt tibi uniuersa q̃ ip̃ȩ fateris. quia
ea nude posita inuenire nusquam
ubiq poteris. Probus uidex dixit
l eccłastice consuetudinis mos
est. ut aliqua uerborum uoca¬
bula obcohercendos hereticorum mo¬
tus infidei auctoritate nuda pona
tur. quȩ tamen ratione exconsequen¬
tia rerum existentium uestiantur.
dum eorum ueritas ex qua origine̾
sumunt diuinis contineri luteris inuenit᷑.
Quid dicis arri. concedicS homousi¬

Expanded text:
de homousii probatione respuis proferende homousii probatione respuis proferentem. Sed ferto in manibus divinorum voluminum codices, et eodem sono, iisdemque syllabis praedictorum vocabulorum nomina indita lege. Aut ostende scriptum Filium Patri similem, aut fatere dissimilem. Quo hinc erumpas, quo rursum evadas non est. Tuis te implicitum propositionis nexibus enodandi facultas nulla suppeditat. Aut concede mihi ex consequentibus probare homousion, id est unius substantiae fidem: aut si concedere nolueris neganda sunt tibi universa quae ipse fateris; quia ea nude posita invenire nusquam utique poteris. 97 XIV. Probus judex dixit: Si ecclesiasticae consuetudinis mos est ut aliqua verborum vocabula ob coercendos haereticorum motus in fidei auctntur, quae tamen ratione ex consequentia rerum existentium vestiantur; dum eorum veritas ex qua originem sumunt, divinis contineri litteris invenitur, quid dicis, Ari? Concedis homousi
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum ostendam: aut fatere con¬
tra insolentes & furtiuas heretice in¬
telligentie prauitates. quedam con¬
fessionis nomina non temere p̾sũpta
sed ex consequenti ratione collecta
fidei auctoritatib fuisse inserta. ita ut
tot nouorum uerborum religioso
intellec tu extiterint absolutiones.
quot fuerant quesite uł submini¬
strate ꝑfidie occasiones: aut si id fa¬
teri nolueris. tuis tecum obiecti¬
onib agam. Ostende mͥ non ex cõ¬
iecturis. non exueri similib. non
ex ratione uicinis. non ad intelligen¬
dum prouocantib. non adid pro¬
fitendum pietate fidei suadente :
sed pura & nuda uerborum propri¬
etate hoc scriptum. Ostende inge¬
nitum. aut impassibilem patrem:
filium uero dm̃ ex deo. lumen
ex lumine. aut patri similem ẽẽ.
Nolo michi dicas. hoc fidei ratio poscit.
hoc pietas docet. adhanc me nomi¬
nis professionem scripturarum con¬
sequentie ꝓuocant. Nolo inquam
mͥ talia obtendas: quia & me similia

Expanded text:
positum ostendam, aut fatere conpositum ostendam, aut fatere contra insolentes et furtivas haereticae intelligentiae pravitates, quaedam confessionis nomina non temere praesumpta, sed ex consequenti ratione collecta, fidei auctoritatibus fuisse inserta: ita ut tot novorum verborum religioso intellectu exstiterint absolutiones, quot fuerint quaesitae vel subministratae perfidiae occasiones. Aut si id fateri nolueris, tuis tecum objectionibus agam. Ostende mihi non ex conjecturis, non ex verisimilibus, non ex ratione vicinis, non ad intelligendum provocantibus, non ad id profitendum pietate fidei suadente, sed pura et nuda verborum proprietate hoc scriptum ostende, ingenitum, aut impassibilem Patrem, Filium vero Deum ex Deo, lumen ex lumine, aut Patri similem esse. Nolo mihi dicas: hoc fidei ratio poscit: hoc pietas docet: ad hanc me nominis professionem Scripturarum consequentia provocat. Nolo, inquam, mihi talia obtendas; quia et me similia
Abbreviated transcription (Latin):
occasio pateat. ipse tu queso metire.
Cur enim non similes cerimoniarum
causas intendat : Cur non simili uo¬
ciferatione ipse quoq insaniat dices.
quid dicitis. quid statuitis. quid scđ̾m
fitendom filium dm̃ ex deo. lumen
ex lumine: Ostendite michi utrum
meadem fidei forma id est in auten¬
tico simbolo quem apłi tradiderũt.
hoc scriptum legeritis. Sed contentꝰ
sum ut ibi scriptum non fuerit. sal¬
tem mͥ de ꝓpħis legatur. de apłorũ
litteris ostendatur. Quis hac uocũ
toleret nouitates. quis suis ammitte¬
rȩ sensib paciatur . quod neq ꝓphe-¬
te. neq apłi tradiderunt: Idem si¬
milem patri filium. multis & cele¬
herrimis conciliorum urorum de¬
cretis statiustis. Exurgat nunc eu¬
nomius. qui dissimilem conficetur :
et dicat. Ubi hoc legistis. ubi scrip¬
tum repperistis. utrum ne pater
an filius ande se usus sit uoce: Ergo
cu arri qui me hodie tali constrin¬
gis articulo. ut homo usion ꝓprie

Expanded text:
occasio pateat, ipse tu, quaeso, metire. occasio pateat, ipse tu, quaeso, metire. Cur enim non similes querimoniarum causas intendat? Cur non simili vociferatione ipse quoque insaniat, dicens: Quid dicitis? quid statuitis? quid sequenfitendo Filium Deum ex Deo, lumen ex lumine? Ostendite mihi utrum in eadem fidei forma, id est in authentico symbolo, quod apostoli tradiderunt, hoc scriptum legeritis. Sed contentus sum, cum ibi scriptum non fuerit, saltem mihi de prophetis legatur, de apostolorum litteris ostendatur. Quis has vocum toleret novitates? Quis suis admittere sensibus patiatur quod neque prophetae neque apostoli tradiderunt? XXII. Item similem Patri Filium, multis et creberrimis conciliorum vestrorum decretis statuistis. Exsurgat nunc Eunomius, qui diet dicat: Ubi hoc legistis? ubi scriptum reperistis? utrumne Pater an Filius hac de se usus est voce? Ergo tu, Ari, qui me hodie tali constringis articulo, ut homousion proprie
Abbreviated transcription (Latin):
uinis scripturis sine ullo ꝓspectu pu¬
doris iuolentiam facitis. profitendo
innascibilem patrem quod scriptum
ostendere non ualetis: Item quia
eum non solum genitum sed et pas¬
sum impio dogmate idem sabelliꝰ
profitetur : ep̾i uri dudum sẏrmi¬
um conuenientes in unum inter
ceteras fidei quas ꝓmulgauerant
sanctiones. dixerunt patrem impa¬
ssibilem eẽ. quod religiose eos sceq
statuisse ꝓbamꝰ. Sed hic idem ille
ꝓclamat᷑. Quousq ur̃e licentiȩ au¬
datiam ꝓtenditis. ꝓfitendo quod
scriptum non legistis impassibilem
patrem. quod nec ꝓphete tradiderũt.
nec simboli autentici tradidit auc¬
toritas. sed ura est temeritate pre-¬
sumptum : Rursum ꝓsecuntur idẽ
ipsi qui sirmio conuerierant : & hãc
religiose confessionis fidem. defilio
statuunt. Dm̃ in quiunt ex dõ: lumͣ
delumine. Lam id fotino qui ex hu¬
mane generationis natura initium
tribuit filio: quanta calumpniandi

Expanded text:
vinis Scripturis sine ullo prospectu puvinis Scripturis sine ullo prospectu pudoris violentiam facitis, profitendo 139 innascibilem Patrem, quod scriptum ostendere non valetis? Item, quia eum non solum genitum, sed et passum, impio dogmate idem Sabellius profitetur episcopi vel tridudum Syrmium convenientes in unum, inter caeteras fidei quas promulgaverunt sanctiones, dixerunt Patrem impassibilem esse: quod religiose eos sancteque statuisse probamus. Sed hoc itidem ille proclamat: Quousque vestrae licentiae audaciam protenditis, profitendo quod scriptum non legistis impassibilem Patrem; quod nec prophetae tradiderunt, nec symboli authentici tradidit auctoritas, sed vestra est temeritate praesumptum? Rursum prosequuntur iidem ipsi qui Syrmio convenerant, et hanc religiosae confessionis fidem de Filio statuunt. Deum inquiunt de Deo, lumen de lumine. Jam hic Photino, qui ex humanae generationis natura initium tribuit Filio, quanta calumniandi
Abbreviated transcription (Latin):
bantur : noluerunt ut hoc discipło¬
rum nomine censerentur. Tunc a¬
płi conuenientes antiochiam. sicut
edrum luca narrante indicant ac̾¬
ta: om̃s discipłos nouo nomine. id est
xpͣianos appellant discernentes
eos a communi falsorum discipłorum
uocabulo: ut &e diuini ꝑisaiam uo¬
cabuli. sermo impleretur qui ait.
Seruientium uero michi : uocabitur
traditam in nobis. utendo nomini¬
bus formam eccła retinens contra
diuersos hereticos ꝓut sane fidei
ratio postulabat : diuersas ȩdidit
nominum nouitates. Deniq patri.
nouum innascibilitatis nomen ec¬
cła imposuit. Cum enim sabelliana
heresis genitum ex iuirgine patrem
uoluisset asserere: ingenitum con¬
tra hanc confitendo ȩccła tradidit
patrem. Ecutiq in diuinis scriptu¬
ris ingenitum nusquam legimus
patrem. Potest ergo sabellius auda¬
tiam suam in huius calumpniȩ uer¬
tere questionem : & simili ut tu ꝓ¬
positionis genere utiq dicat. Cur di¬

Expanded text:
bantur, noluerunt ut uno discipulobantur, noluerunt ut uno discipulorum nomine censerentur. Tunc apostoli convenientes Antiochiam, sicut eorum Luca narrante indicant Acta, omnes discipulos novo nomine, id est Christianos appellant: discernentes eos a communi falsorum discipulorum vocabulo, ut et divini per Isaiam oraculi sermo impleretur, qui ait: Servientium vero mihi vocabitur traditam in novis utendo nominibus formam Ecclesia retinens, contra diversos haereticos prout sanae fidei ratio postulabat, diversas edidit nominum novitates. Denique Patri novum innascibil tatis nomen Ecclesia imposuit. Cum enim Sabelliana haeresis genitum ex Virgine Patrem voluisset asserere, ingenitum contra hanc confitendo Ecclesia tradidit Patrem. Et utique in divinis Scripturis ingenitum nunquam ligimus Patrem. Potest ergo Sabellius audaciam suam in hujus calumniae vertere quaestionem, et simili, ut tu, propositionis genere uti, quo dicat: Cur di
Abbreviated transcription (Latin):
ratio cause flagitabat. ut res an¬
tiqua nouum acciꝑet nomen: Nũ-¬
quid enim priusquam huius nomi¬
nis uocabulum sortiretur. sine nomi¬
nis ꝓprietate manebat : Hoc nullam
michi rationis consequentiam haberȩ
semꝑ moris est & disciplinȩ: si
quando hereticorum noua doctrina
exurgit. contra insolentes questionũ
nouitates rebus immutabiliter ꝑma¬
nentib nominum uocabula immu¬
tarȩ. & significatium rerum naturas
ex primere: quȩ tamen existentium
causarum iuirtutib congruant. et
quȩ magis eadem antiquitus fuisse
demonstrent. non ortus insinuent
nouitatem. Et ut hoc quod dico pla¬
nius fiat : utor exemplo. In ipso xp̃i¬
ane religionis et p̾dicationis initio:
do nominabantur. Et quia multi
dogmatum nouorum auctores ex-¬
bant. Nec erat ulla nominis discre¬
tio: inter ueros falsosq discipłos. siue
qui xpͣi. siue qui dosithei. siue cheo¬
de. siue uidȩ cuiꝰdam. siuȩ ętiam io¬
ħis sec tatores. qui se xp̃o crederȩ fate¬

Expanded text:
ratio causae flagitabat ut res antiqua novum acciperet nomen? Numquid enim priusquam hujus nominis vocabulum sortiretur, sine nominis proprietate manebat? Hoc nullam mihi rationis consequentiam habere ve semper moris est disciplinae, si quando haereticorum nova doctrina exsurgit, contra insolentes quaestionum novitates rebus immutabiliter permanentibus, nominum vocabula immutare, et significantius rerum naturas exprimere; quae tamen existentium causarum virtutibus congruant, et quae magis easdem antiquitus fuisse demonstrent, non ortus novitatem insinuent. Et, ut quod dico planius fiat, utor exemplo. In ipso Christianae religionis praedicationis initio, do nominabantdogmatum novorum auctores exsbant: nec erat ulla nominis discretio inter veros falsosque discipulos, sive qui Christi, sive qui Dosithei, sive Theodae, sive Judae cujusdam, sive etiam Joannis sectatores, qui se Christo credere fate
Abbreviated transcription (Latin):
rationum ꝑsuasionib. & rerum
consequentium causis pdictorum
nominum uirtutes colligere. ne
id athanasio uideatur difficulta¬
te demonstrande ueritatis. nude
me uocabuli proprietatis documͣ¬
ta quesisse: ita faciam ut tui est
decreti sententia ꝓmulgatum.
Ego enim compendio magis uti uo¬
lebam: ne longius rationis inten¬
cio euagata ambiguis sensib
ueritatem obumbret. athanasiꝰ
on potest fides uenire dixit
indubium: que est uerita¬
tis fulta pͣsidio. Crassiora mendati¬
orum nubila: fulgide claritatis
lumina dissipant. Non enim po¬
cest propriis carere uirtutib: que
non exigit extrinsecus suffragio¬
rum amminiculis adiuuari.

Expanded text:
rationum persuasionibus et rerum rationum persuasionibus et rerum consequentium causis, praedictorum nominum virtutes colligere; ne id Athanasio videatur, difficultate demonstrandae veritatis nudi me vocabuli proprietatis documenta quaesisse, ita faciam ut tui est decreti sententia promulgatum. Ego enim compendio magis uti volebam, ne longius rationis intentio evagata ambiguis sensibus veritatem obumbret. Athanasius dixit: Non potest fides venire in dubium, quae est veritatis fulta praesidio. Crassiora mendaciorum nubila fulgidae veritatis lumen dissipat. Non enim potest propriis carere viribus, qui non eget extrinsecus suffragiorum adminiculis adjuvari.
Abbreviated transcription (Latin):
filii substantias. Sedhic argumen¬
tis non opus est : ubi manifestiore
proprietatis cestimonio trium sub¬
stantiarum exigitur documentu.
Sed si adproprietatem testimoniorũi.
ad rerum consequẽtiam transire de¬
sideras: hoc ipsum publice conscien¬
tia in notescat : non potuisse tres usi¬
as proprie positas demonstrare. Et
cum nos utriꝰq hoc articulo solue¬
rimꝰ : obiectionib uł interrogati¬
onibus tiuis satis faciam necesse est.
monstrat: nec cu omo usion nec
iste triusion proprie & specialiter
positum ualetis ostendere. Ne pue¬
rili concertacione in reb suꝑ fluis
diutius immoremini: abhac pu¬
ri exactione documenti candem
uterq desinite. & exconsequenti ra¬
cione aut homo usion aut trui¬
sion de scripturarum auctoritate
colligite. Non enim fas erit de nomi¬
nis appellatione dubitare: quam
testimoniorum copiosa congestio
firmus poterit roborare. dixit.
uoniam hoc tua arrius¬
decreuit sententia. debere nos

Expanded text:
Filii substantias: sed hic argumenFilii substantias: sed hic argumentis non opus est, ubi manifestiore proprietatis testimonio trium substantiarum exigitur documentum. Sed si a proprietate testimoniorum ad rerum consequentiam transire desideras, hoc ipsum publicae conscientiae innotescat, non te potuisse tres usias proprie positas demonstrare. Et cum nos utrique hoc articulo solverimus, objectionibus vel interrogationibus tuis satisfaciam necesse est. monstrat, nec tu homousion, nec iste triusion proprie et specialiter positum valetis ostendere. Unde ne puerili concertatione in rebus superfluis diutius immoremini, ab hac puri exactione documenti tandem utrique desinite: et ex consequenti ratione aut homousion aut triusion de Scripturarum auctoritate colligite. Non enim fas erit de nominis appellatione dubtestimoniorum copiosa congestio firmius poterit roborare. Arius dixit: Quoniam hoc tua decrevit sententia, debere nos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsona separatim & distinctuis propͥe
subsistere cognoscatur. Athanasius
hic ueritas ex consequenti ratione¬
non colligitur. Testimoniorum pro¬
prietas flagitatur. Lege specialiter
triusion positum. noli coniciendo di¬
ueraciꝰ opinari. Si unum sunt pat᷑
et filius quia ipse ait. ego & pater
unum sumus : quomodo non est una
substantia : Sed hanc disputationis ui¬
am ingredi penitus noluisti. dum a-
me specialiter positum homo usion
demonstrandum exigis testimoniũ.
Simili gͦ & tu ratione. tres usias speci¬
aliter proprię positas lege. Si enim
ideo homousion negare debeo. quia
hoc scriptum nude non ostendo:
beo: si ꝓprie positum te demonstrã¬
te cognouero. arrius dixit.
Ubsistit proprię pater an non:¬
isi mͥ dthanasius dixit.
tres usias positas proprię lege¬
ris: nullum ciis interrogationibus
dabo responsum. Quis enim non ui¬
deat. quo tua tendat obiectio: Uis
enim argumento callide in terroga¬
tionis diuersas approbare patris &

Expanded text:
persona separatim et distinctius proprie subsistere cognoscatur. Athanasius hic veritas ex consequenti ratione colligitur: testimoniorum proprietas flagitatur. Lege specialiter triusion positum. Noli conjiciendo diveracius opinari: Si unum sunt Pater, et Filius quia ipse ait; Ego et Pater unum sumus, quomodo non est una substantia? Sed hanc disputationis viam ingredi penitus noluisti, dum a me specialiter positum homousion demonstrando exigis testimonium. Simili ergo et tu ratione, tres usias specialiter et proprie positas lege. Si enim ideo homousion negare debeo, quia hoc scriptum nude monstrare nonbeo, si proprie positum te ostendente cognovero. 99 XVI. Arius dixit: Subsistit proprie Pater, an non? Athanasius dixit: Nisi tres usias proprie positas legeris, nullum tuis interrogationibus dabo responsum. Quis enim non videat quo tua tendat objectio? Vis enim argumento callidae interrogationis diversas approbare Patris et
Abbreviated transcription (Latin):
quicquid de utraq forma scđm
tui sensus prauitatem dispu¬
tare uoluisti: noueris ista expo¬
sitione cassari. qua sane imperitia
uł pocius dementia. euangelicũ
uolueris im mutare sermonem.
Scias nobis. non ẽx̧ ignotum. Quod
enim ibi legitur de xp̃o quando
inter duos latrones. crucifixus ẽ.
ex ꝓphete destimonio dicentis. et
int̾er iniquos deputatus est: tu di¬
xisti. et it᷑ mortuos deputatꝰ ẽ. deniq ista
torẽ hoĩs dm̃. qui int᷑ mortuos de

Expanded text:
quidquid de utraque forma secundum quidquid de utraque forma secundum tui sensus pravitatem disputare voluisti, noveris ista expositione cassari. Quae sane imperitia, vel potius dementia, evangelicum volueris immutare sermonem, scias nobis non esse ignotum. Quod enim ibi legitur de Christo, quia inter duos latrones crucifixus est, ex prophetae testimonio, dicentis: Et inter iniquos deputatus est , tu dixisti: Et inter mortuos deputatus est. Denique ista tore
Abbreviated transcription (Latin):
cum informa dei ȩ̃ȩt non rapinam
arbitratus est eẽ sȩ equalem deo.
sed semet ipsum exinaniuit
formam serui accipiens. Cum pro¬
fecto antequam ab illo forma
serui eȩt accepta nondum fue¬
rit xp̃s. sed tantũmodo uerbũ
id est antequam ęet homo. Nõ¬
dum erat homo: sed tantum
ds̃. Nondum erat xp̃s. antequ̾a
nri habitus similitudine homo
ẽet inuentus. & tamen xp̃s est in
equalis patri: xp̃s inferior patre.
idem ds̃ idem homo. Unde con¬
stat et duinitatem humanita¬
tis. & humanitatem diuinitatis
habere uocabulum. Id est uerbũ
dici carnem. & carnem dici uer-¬
bum. Non quia utrumq inse
mutatum. sed quia utrumq u¬
na ꝑsona id est unus xp̃s sit. &
ideo rectȩ credimus & predicamꝰ
cum apło. dm̃ crucifixum. &
mortuum. in humana natura
quȩ exuniti uerbi consortio dei¬
tatis possidet nomen. Ipse igitur
formam dei. Ide patri ęqualis.
informa dei. Idem patre minor:
informa serui. Quȩ cum ita sint.

Expanded text:
cum in forma Dei esset, non rapinam cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo; sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens . Cum profecto antequam ab illo forma servi esset accepta nondum fuerit Christus, sed tantummodo Verbum; id est antequam esset homo, nondum erat homo, sed tantummodo Deus: nondum erat Christus, antequam nostri habitus similitudine homo esset inventus; et tamen Christus est in aequalis Patri, Christus inferior Patre; idem Deus, idem homo: unde constat et divinitatem humanitatis, et 38 humanitatem divinitatis habere vocabulum; id est Verbum dici carnem, et carnem dici Verbum: non quia in se utrumque mutatum sit, sed quia utrumque una persona, id est unus Christus sit. Et ideo recte credimus et praedicamus cum Apostolo Deum crucifixum et mortuum . In humana natura, quae ex uniti Verbi consortio, deitatis possidet nomen. Ipse igitur formam Dei. Idem Patri aequalis in forma Dei, idem Patre minor in forma servi. VI. Quae cum ita sint,
Abbreviated transcription (Latin):
quippe habet. habetur autem ca
latius ꝑsequi uoliusti ut unum o
ipsi penitus negamus. In hoc sane sub¬
tiliter & impiȩ fidei xp̃iane illudens.
ut quia xp̃s unus est quod negari
non potest: unionem ꝑsone ad preiui¬
ditium inflecteres utriusq nature.
dum utraq natura uno semꝑ nomi¬
ne nuncupetur. Nam cum iħs xpͣs
non uerbi sed carnis ꝓprium sit¬
nomen. & ds ꝓprium uerbi et non
carnis constet eẽ uocabulum: tam̃
et uerbum ꝓpter carnem suam. ho
ds uerbum est. Xp̃i enim nomen
ex eo illi est. quod ad eum ꝓpheta
dicit. Unxit te ds ds tuus oleo exul¬
tationis pre consortibus tuis. Non
enim uerbi natura uncta est quȩ
consortes scđm se habere non potuit.
Unde apparet ad id quod homo fac¬
tus est ꝑtinere unc tionis. id est xp̃i
uocabulum. Sed quia iam ꝑcouni¬
cionem utriusq nature. unum est
diuinitatis. humanitatisq eius uo¬
cabulum. ideo apłs att. Hoc sentite
in uobis: quod &e in xp̃o iħu. Qui

Expanded text:
quippe habet, habetur autem carquippe habet, habetur autem carlatius persequi voluisti, ut unum osipsi penitus non negamus. In hoc sane subtiliter et impie fidei Christianae illudens, ut quia Christus unus est, quod negari non potest, unionem personae ad praejudicium inflecteres utriusque naturae, dum utraque natura uno semper nomine nuncupetur. Nam cum Jesus Christus non Verbi, sed carnis nomen, et Deus proprium Verbi non carnis constet esse vocabulum; tamen et Verbum propter carnem suam, hoDeus Verbum est. Christi enim nomen ex eo illi est, quod ad eum Propheta dicit: Unxit te Deus, Deus tuus oleo exsultationis, prae consortibus tuis . Non enim Verbi natura uncta est, quae consortes secundum se habere non potuit. Unde apparet, ad id quod homo factus est, pertinere unctionis, id est Christi vocabulum. Sed quia jam per cognitionem utriusque naturae, unum est divinitatis humanitatisque ejus vocabulum; ideo Apostolus ait: Hoc sentite in vobis, quod et in Christo Jesu, quia