comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est. Cuidã nobili mulieri nũtiatũ ÷: qͦd a filio cuiuꝰ¬
dã diuitis petebat᷑ in cõuigem. Prebuit illa assẽsũ.
Alius uͦ ignobilis atq seruił cõditioĩs noĩe illiꝰ se
ip̃m obtulit. atq eam in cõuige̾ accepit. Ille qͥ pͥus
sibi placuerat: tande̾ uenit. eam sibi in coniuge̾
petit. Illa se delusam conquerit᷑. ad pͥoris copulam

Expanded text:
S. Cuidam mulieri nobili nunciatum est, quod a filio cujusdam nobilis petebatur in conjugem; praebuit illa assensum. Alius vero quidam ignobilis atque servilis conditionis nomine illius se ipsum obtulit, atque eam in conjugem accepit. Ille, qui prius sibi placuerat, tandem venit, eamque sibi in conjugem petit. Illa se delusam conqueritur, et ad prioris copulam
Abbreviated transcription (Latin):
ma tale ÷ Sc̃ã romana eccłia qͣnłã baptismale̾ eccle¬
siam suis muiuit pͥuilegiis. decimationes sue dio ce¬
sis ex integro sibi attͥbuens. Ite. Qo dłã monasterium
sumilit̃ mununt pͥulegiis ꝓpͥis decerue̾s ut expiis nulli
decimã ꝑsoluerent. Accidit itaq ut iitͣ diocesim pͣmu¬
nite. baptismalis eccłie pͥfatũ inonasteriu̾ alias emptiõe.
alias donatione sibi p̃dia unieniret. Orit᷑ gͥ ꝯtẽtio inter
monachos & clericos. ¶De decimis. In hoe autẽ themate¬
ecołie auctoritate pͥuilegii decimas sue diocesis: ex integͦ

Expanded text:
 Sancta Romana ecclesia quandam baptismalem ecclesiam suis munivit privilegiis, decimationes suae dioecesis ex integro sibi attribuens. Item quoddam monasterium similiter munivit privilegiis propriis, decernens, ut ex propriim praemunitae baptismalis ecclesiae praefatum monasterium alia emtione, alia donatione praedia sibit inveniret. Oritur itaque contentio inter monachos et clericos de decimis. Hic primecclesiae auct
Abbreviated transcription (Latin):
nicholaus. pp̃. Si qͥs ab ep̃o nestorio aut̃ ab aliis qͥ eñ
sequͣt᷑ ex qͦ talta p̃dicare ceꝑunt: uel ex cõmunicatus
uel excitus est. seu antistitis seu eleriei dignitate. hunc
in nr̃a cõmuniõẽ & durasse ⁊ durare manifestũ ÷ nec u¬
dicamꝰ eũ eẽ remotũ qͥa ñ potat qu̾eꝗͣ eiꝰ remou̾e sentẽtia.

Expanded text:
ns: Si quis ab episcopo Nestorio, aut ab aliis, qui eum sequuntur, ex quo talia praedicare coeperunt, vel excommunicatus, vel exutus est seu antistitis seu clerici dignitate, hunc in nostra communione et durasse, et durare manifestum est, nec judicamus eum remotum, quia non poterat quemquam ejus removere sententia,
Abbreviated transcription (Latin):
cogendꝰ ẽ. Hus ita respondet᷑. Sibonũ ad qd inali cogun
utiliter cog̾ent᷑ ad illud. S quia humane nature ẽ ea q̃
in desuetudinẽ ducĩtt᷑ abhorrere. & consueta magis dilig̾e
net se homo apecc̃o: fit ꝯsuetudo iusticie. ⁊ incipit qd̾ durũ
erat amari. ⁊ incipit ex cludi timor acaritate. ⁊ succedit

Expanded text:
§. 5. His ita respondetur: Si bonum, ad quod mali coguntutiliter cogerentur ad illud. Sed quia humanae naturae est et ea, quae in desuetudinem ducuntur, abhorrere et consueta magna custodianet se homo a peccato, fit consuetudo justitiae, et incipit quod durum erat amari, et incipit excludi timor a caritate, et succedit
Abbreviated transcription (Latin):
mine notatus: inmisericordit̾ lapidari iubet᷑. Itẽ.
Moyses qui legẽ acceꝑat: cultores ẏdoli morte pu
nuit. Uñ axs̃. ad publicolã. De occidendis hõibꝰ
ne abeis quisq occidat᷑ non michi placet: ꝯsilium
nͥ forte sit miles aut publica functione teneat᷑.¬

Expanded text:
mine notatus immisericorditer lapidari jubetur. Item Moyses, qui legem acceperat, cultores idoli morte pugustinus ad Publicolam: De occidendis hominibus, ne ab eis quisque occidatur, non mihi placet consilium; nisi forte sit miles aut publica functione teneat
Abbreviated transcription (Latin):
S obicit᷑. Ia cob non consenserat in liam. s in rachel ꝓ
sibi subposita: ñ fuit conuigui̾ int̾ eos. si error ꝑsone
sentit. Subseqͥt᷑. qñ pꝰt concubinalẽ ł fornicariũ coitũ con¬
sentiunt in idem. Iacob gͦ ⁊ lẏam ñ fecit coniuges p̾cedens
consensus s subseqñs. Nec tñ expͥmo concubitu foruicarii
iudicant᷑. cũ ille maritali affectii eam cognou̾it. ⁊ illa uxorio
affectu sͥ debitũ ꝑsolui̾t putans lege pͥmogenitarũ ⁊ pa¬
tabat hunc esse lib̃m. ⁊ postea dep̾hendit illu̾ esse seruũ.
an liceat ei statĩ ab illo discedere. Qs a autẽ mulieri a¬

Expanded text:
 objicitur: Jacob non consenserat in Liam, sed in Rachel: sibi supposita, non fuit conjugium inter eos, si error personsentit; subsequitur, quando post concubinalem sive fornicarium coitum consentiunt in idem. Jacob ergo et Liam non fecit conjuges praecedens consensus, sed subsequens; nec tamen ex primo concubitu fornicarii judicantur, quum ille maritali affectu eam cognoverit, et illa uxorio affectu sibi debitum persolverit, putans lege primogenitarum et patabat, hunc esse liberum, et postea deprehendit, illum esse servum an liceat ei statim ab illo discedere? QUAESTIO I.
Abbreviated transcription (Latin):
ad eiꝰ honestatẽ ꝑtin̾e uident᷑. Utile. nesit eiin dãpnũ d̃
suis possessiõib. facile. uł possibile. ne id bonũ qd̾ dñs su¬
us facere leuit̾ poterat: faciat ei difficile. neue id qd̾ pl¬
sibile: reddat ei impossibile. ut fideł ħ docum̃ta caueat
iustum est. S quia ñ sufficit abstin̾e amalo. nͥ faciat qd bo¬
num est: restat ut in sex supradictis consiliũ dño suo ⁊ auxi¬
liũ fideliter pr̃et. si beneficio dignꝰ uideri uult: & saluꝰ ẽẽ
de fidelitate quã uirauit. Dñs qͦ fideli suo in his om̃ibꝰ uicẽ
redd̾e deb. qd si non fecerit: m̾ito censebit᷑ male fidꝰ. sicut
ille qui meoꝵ preuaricatione uł faciendo uł ꝯsentiendo de¬
prehensus fu̾it: ꝑfidꝰ & ꝑurcs.¬

Expanded text:
atem ejus pertinere videntur. Utile, ne sit ei in damnum de suis possessionibus. Facile vel possibile, ne id bonum, quod dominus suus facere leviter poterat, faciat ei difficile, neve id, quod possibile erat, reddat ei impossjustum est; non enim sufficit abstinere a malo nisi fiat quod bonum est. Restat igitur in his sex supradictis consilium et auxilium domino suo praestet si beneficio dignus videri vult et salvus esse de fidelitate quam juravit. Dominus quoque fideli suo in his omnibus vicem reddere debet, et si non fecerit, merito censebitur malefidus, sicut ille qui in eorum praevaricatione vel faciendo, vel consentiendo deprehensus fuerit, perfidus
Abbreviated transcription (Latin):
puocauerunt si instrumentis falsis se uictos ẽe ꝓbare
possunt: cũ de cͥmine docuerint ex integro de causa audi
unt᷑. Itẽ. falsam qͥdẽ testationẽ qua diuersa pars in uidi-¬
cio aduersus te usa ÷ ut ꝓponis solito more arguere ñ
ꝓhib̃is. s cã udicati in irritũ ñ reuocat᷑. nͥ ꝑbare poteris

Expanded text:
ocaverunt, si instrumentis falsis se victos esse probare possunt, cum de crimine docuerint, ex integro de causa audinti. Falsam quidem testationem, qua diversa pars in iudicio adversus te usa est, ut proponis, solito more arguere non prohiberis. sed causa iudicati in irritum non devocatur, nis
Abbreviated transcription (Latin):
isimił eiꝰ ꝓcesserit. reqͥsitio quẽ admodũ de ꝑsona actoris
diximꝰ etiam absente reo ħemodiciũ contrahat᷑. Sin aut̃¬
alt̾utra parte absente. siue utraq p̃sente lis fuerit
decisa om̃s iudices sciant in expensarũ causa uictori esse¬
condẽpñãdũ uictũ. qͣntũ ꝓsolutis exp̃nsis litiũ iurauerit.
ñ ignorantes qͦd si hoc p̃termiserint: ip̃i de ꝓͥo huiꝰmodi
pene subiacebunt. ⁊ reddere eã parti lese coartabunt᷑.

Expanded text:
similis ejus processerit requisitio, quemadmodum pro persona actoris ediximus, etiam absente reo eremodicium contrahatur. Haalterutra parte absente sive utraque praesente lis fuerit decisa, omnes iudicescondemnandum, quantum pro solitis expensis litium iuraverit, non ignorantes, quod, si hoc praetermiserint, ipsi de proprio huiusmodi poenae subiacebunt et reddere eam parti laesae coartabuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ sic̃ pͥus recuꝑabit. Nnde iustimanꝰ. Si quis
detinuerit: ea tñ occasions qd̾ absens prior posses¬
sor. ⁊⁊ ad litẽ uocatus mimine respondit: licebit
cipiende litis danti eandem rẽ reciꝑe. suꝑq ea cog-¬
nitionalia subire certamina. ¶ Post eoor exequti¬

Expanded text:
si quis detinuit, ea tamen occasione, quod absens prior possessor et ad litem vocatus minime respondit, licebit cipiende litis danti eandem rem recipere superque ea congnitionalia subire certamina. Contra Se
Abbreviated transcription (Latin):
eo ferre snãm ñ moret᷑. ⁊ p̃sentẽ reũ absenti actori con¬
dẽpnare expensis tantũ modo litis qͣs reus se expendisse
legittime iurauerit. ꝯdẽpnatiõe excipiendis. quia hãc
penã actori & meliorem causã hñti ꝑꝑter solã absentie cõ¬
tumatiã tmponimꝰ. nullo penitus eiꝰ regressu ad eandem

Expanded text:
e sententiam non moretur et praesentem reum absenti actori condemnare, expensis tantummodo litis, quas reus legitime se expendisse iuraverit, condemnatione excipiendis, quia hanc poenam actori et meliorem causam habenti propter solam absentiae contumaciam imponimus. Nullo penitus ei regressu ad eandem
Abbreviated transcription (Latin):
stimare an sua sit iurisdictio. uocati aut̃ ñ cõtẽpn̾s
auctoritatẽ p̃toris debent. Nam & legati ceteriq
ueniant pͥulegia sua allegat᷑i. Si qͥs autẽ postea quã¬
inius uocatus est miles ł alterius fori cepit esse mea
cansa ius reuocandi forũ non habebit. Cũ aut̃ utraq¬

Expanded text:
stimare, an sua sit iurisdictio, uocati autem non contemnere auctoritatem praetoris: nam et legati ceteriqueueniant priuilegia sua allegaturi. 6 Idem libro sexto ain ius uocatus est, miles uel a‹l›terius fori esse coeperit, in ea causa iu‹s› reuocandi forum non habebit quasi pra
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑. In peculiariis causis om̃ibꝰ dilatio singłis plꝰ qͣm se¬
mel tribui ñ pot̾. In capitalib autẽ reo tres dilationes.
accusatori due dari possunt. S utrũq causa cognita.
s eandem dilationẽ si rerũ urgentissima ratio flagita¬
uerit & necessitas desiderate instructiõis exegerit ñ
hi arte sciant esse tͥbuendã. Illud etiã uidendũ si defun¬
tus acceꝑit aliquã dilationem ꝑꝑt̾ instrum̃ta ansuc¬
cessori quoq eiꝰ dari debeat. an uero qͥa iã data ÷. anpͥͫ
dari ñ possit. ⁊ magił ÷ ut & huic causa cognita dari
qui in iudiciũ uocat᷑ danda ÷ ad ꝓbanda p̃c̃ mendatia
uł ꝓferenda aliqua instrum̃ta. ł testes. qm̃ instruetꝰ
esse non potuit. qui preter spem ad alienũ iudiciũ
trahitur. Ex¬

Expanded text:
 In pecuniariis causis omnibus, dilatio singulis causis plus quam semel tribui non potest. In capitalibus autem reo tres dilationes, accusatori due, dari possunt, sed utrumque causa cognita.sed eamdem dilationem si rerum urgentissima ratio flagitaverit, et necessitas desideratae instructionis exegerit non hendi arte sciant esse tribuendam. § 1. Ei autem dilatio penictus acceperit aliquam dilationem propter instrumenta, an successori quoque eius dari debeat, an uero, quia iam data est, amplius dari non possit? et magis est, ut et hic causa cognita dari qui in iudicium vocatur, danda est ad probanda precum mendacia vel proferenda aliqua instrumenta vel testes, quoniam instructus esse non potuit, si praeter spem ad alienum iudicium trahitur.
Abbreviated transcription (Latin):
finito eo tẽꝑe ñ impedit᷑ actor rem exequi. Ergo hii qͥb
rie iste exceptiones appellant᷑. Alioqͥn si intra tepꝰ egerint.
obiectaq sit exceptio eo iudicio nichil consequnt᷑ ꝓpt̃ excepti¬
ausus ÷. Denoniane ꝯstitutioni subiacere censemus. qua
sacratissimꝰ legis lator de hiis qui tẽꝑe plus pecierint pro-¬
tulit. ut etiam indutias qͣs ipse actor sponte indulsit ⁊
nat᷑a actionis continet. si contempserit in duplum ha̾nt
hii qui talem inuiriam passi sunt. ⁊ post eas finitas ñ alit̾ li¬
tẽ suscipiant: nͥ o̾s expensas litis ante exceꝑint. ut actores

Expanded text:
finito eo tempore non impeditur actor rem exsequi. ergo hi quibusriae istae exceptiones appellantur. alioquin, si intra tempus egerint obiectaque sit exceptio, neque eo iudicio quidquam consequerentur propter exceptiausus est Zenonianae constitutioni subiacere censemus, quam sacratissimus legislator de his qui tempore plus petierunt protulit, ut et inducias, quas, sive ipse actor sponte indulserit vel natura actionis continet, contempserat, in duplum habeant hi qui talem iniuriam passi sunt, et post eas finitas non aliter litem suscipiant, nisi omnes expensas litis antea acceperint, ut actores,
Abbreviated transcription (Latin):
rus in scdo lib ͦ ethimologiarũ. Raptꝰ ÷ illicitꝰ coitꝰ a cor¬
rũpendo dictꝰ. uñ qͥ rapto potit᷑. stupro fruit᷑. Itẽ gelasius.
Lex illa p̃citoꝵ pͥncipum ibi raptũ dixit esse cõmissũ. uͥ
puella de cuiꝰ nuptiis nicħ actum fuit uideat᷑ abducta.¬
tus appellat᷑. aliud enũ ÷ fornicatio. aliud stuprũ. aliud
ad ulteriũ. aliud incestus. aliud raptꝰ. Fõrnicatio licet ui
deat᷑ esse genꝰ cuiuslibet illiciti coitus. qui fit extͣ uxorẽ
tio. qñ uidelicet ñ p̃cedente conuigali pactiõe utͥusq uo¬

Expanded text:
 coitus a corrumpendo dictus, unde qui rapto potitur, stupro fruitur. Item Gelasius papa: Lex illa preteritorum principum ibi raptum dixit commissum esse, ubi puella, de cuius ante nuptiis nihil actum fuerit, videatur abducta.tus appellatur. Aliud enim est fornicatio, aliud stuprum, aliud adulterium, aliud incestus, aliud raptus. § 1. Fornicatio autem, licet videatur esse genus cujuslibet illiciti coitus, qui fit extra uxorem tio, quando videlicet non praecedente conjugali pactione utriusque vo
Abbreviated transcription (Latin):
nesciens uiro nupserit alieno hoc si semꝑ nesciat. ñ quã
ex hoc erit adultera. Si aut̃ sciat. ĩa exħ ad ult̾a esse inci¬
pit. ex quo cũ alieno sciens cubau̾it. Sic̃ in uire p̃dioꝵ tam¬
dui qͥsq bone fidĩ possessor rectissime dicit᷑. qͣm diu se pos¬
sidere ignorat alienũ. Cũ uͦ scierit. nec ab aliena posses¬
sioẽ recesserit: tunc male fidei ꝑhibet᷑. tc̃ iuste iniustus

Expanded text:
nesciens uiro nupserit alieno? hoc si semper nesciat, numquam ex hoc erit adultera; si autem sciat, iam ex hoc esse incipit, ex quo cum alieno uiro sciens cubauerit. sicut in iure praediorum tamdiu quisque bonae fidei possessor rectissime dicitur, quamdiu se possidere ignorat alienum, cum uero scierit nec ab aliena possessione recesserit, tunc malae fidei perhibetur, tunc iuste iniustus
Abbreviated transcription (Latin):
morte multandus sit: si tñ ad eccłiam cũ rapta confu¬
gerit. pͥuilegio eccłie mortis impunitatẽ ꝓmeretur.
Uñ in aurelianensi concilio legit᷑. De raptorib id
lisse constiterit. statĩ lib̾et᷑ de potestate raptoris. ⁊
raptor mortis ł penarũ impunitate concessa: aut
ei ad seruiendũ subiectus sit: aut redimendi se lib̾am
hãt facultatẽ. Si uͦ que rapitur patrẽ hab̾e ꝯstiterit.

Expanded text:
morte mulctatur. Sed si ad ecclesiam cum rapta confugerit, privilegio ecclesie mortis impunitatem promeretur. Unde in Aurelianensi concilio legitur: aut ad lisse constiterit, statim liberetur de potestate raptoris, et raptor, mortis vel poenarum impunitate concessa, aut serviendi conditioni subjectus sit, aut redimendi se liberam habeat facultatem. Si vero quae rapitur patrem habere constiteri
Abbreviated transcription (Latin):
affinitatẽ copłẽ pͥoris solu̾e ualet. s neq alterius ꝯuncti¬
onis sobolẽ placet ad affinitatis pͥoris uiri consortiũ tͣnssi-¬
ł suscepta sobolem alt̾iꝰ copłẽ ꝓpinqͥtati pͥori credit le¬
gittime sociari. hic negat dei uerbũ ualidũ esse ⁊ forte.¬
Itẽ ex romana sy nodo. Si qua mulier ad sccłãs nuptias
transierit. ⁊ ex eis sobolem genuerit nullomͦ potest ad

Expanded text:
affinitatem copulae prioris solvere valet; sed nec alterius conjunctionis soboles placet ad affinitatis prioris viri consortium transisi susceptas soboles alterius copulae propinquitati prioris credit legitime sociari; hic negat Dei verbum, et validum esse quoItem ex Romana Synodo. Si qua mulier ad secundas nuptias transierit, et ex eis sobolem genuerit, nullo modo potest ad
Abbreviated transcription (Latin):
stinentie causa uou̾it reddant᷑ ab ea nͥ auctor fuerit.
uir ꝑmittendo. Nã cũ ad peccatũ eiusdẽ uiri ꝑtinere
uoluerit lexsi pͥus ꝓmiserit ⁊ postea ꝓhibuerit. hoc tñ non
dixit ut faciat mulier que uoua̾t. quia ꝑmissa iã a uiro fue
rat. Uiri dixit e̾e peccm̃. qͥa abnuit qͦd concesserat. Non

Expanded text:
sa voverit, reddantur ab ea, nisi auctor fuerit vir permittendo. Nam, cum ad peccatum ejusdem viri pertinere voluerit lex, si prius permiserit et postea prohibuerit et hoc tamen non dixit, ut faciat mulier quod voverat, quia permissa jam rat. uiri dixit esse peccatum, quia abnuit quod prius concesserat; non
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Nono qr̃. si eccłia fraude testiũ ł ignorantia decepta
aliqͦs seꝑ auit. qͥ post seꝑationẽ alia conuigia contraxe¬
ruit. si postea dep̃hñsa fu̾it calliditas ł falsa opinio te¬
stiũ. an pͥora conuigia sint reintegranda. hoc aut̃ fieri
ñ posse argum̃tis ⁊ auctoritatib confirmat᷑. Sentẽtia

Expanded text:
r, si ecclesia fraude testium aut ignorantia eorum decepta aliquos separaverit, qui post separationem alia conjugia contraxerint, si postea deprehensa fuerit calliditas vel falsa opinio testium, an priora conjugia sint redintegranda? Quod fieri non posse argumentis et auctoritate proba
Abbreviated transcription (Latin):
infra septimã generationẽ in mat̾monio sunt inuenti
uoluta ita ut filios habeant: in sexta qui inuenti sunt.
aut fortasse ui quinta huiusmodi ñ separentur. donec
nos ꝑmittente dno ore ad os loquam᷑. hoc aut̃ dico sedm
ĩdulgentiã: non scđm imꝑium. Qͥ uͦi de hiis gͣdib nouas con-¬

Expanded text:
infra septimam generationem in matrimonio sunt inventi,um sint revoluta, ita ut filios habeant, in sexto qui inventi sunt, aut fortasse in quinto, hujusmodi non separentur, donec nos Domino permittente ore ad os loquamur. Hoc autem dico secundum indulgentiam, non secundum imperium. Qui vero de hi
Abbreviated transcription (Latin):
i de om̃ib peniteat aug̃ testat᷑ dicens. Sunt plures quos
penitet peccasse. se om̃ino seriantes. st̃ tñ quedã in qͥbus
delectent᷑. ñ animadu̾tentes dñm simul mutũ nfurdum
a demonio liberasse. ⁊ qͦd docet nos nũqͣm nͥ de om̃ibꝰ sa¬
nari. Sienĩ uellec peccã exparte reseruari. hnte.uiiͣ.
ut omĩa crimina simul eicienda doceret. Legione uͦ de
monũ ab alio ectiens: nullũ reliqͥt de omnib qͥ lib̾atum
possidẽt. ostñdens qͦd si etiam pecc̾a fint nulle. oportet de

Expanded text:
uos poenitet peccasse, sed tamen omnino reservantes sibi quaedam in quibus delectentur; non animadvertentes Dominum simul mutum et surdum a daemonio liberasse, per hoc docens nos nunquam nisi de omnibus sanari. Si enim vellet peccata ex parte reservari habenti septut omnia crimina simul ejicm ab alio ejiciens , neminem reliquit ex omnibus qui liberatum possideret: ostendens quod si etiam peccata sint mille, oportet de
Abbreviated transcription (Latin):
suscepimꝰ. qͥ utiq cam̃ ipãm diu̾so modo narrabant. ⁊ pͥmo qͥdẽ
tã in gͣdib qua in nõib ꝑsonarũ discordasse. Post modũ uͦ in
alt̾o eoꝵ computatores eiusdẽ parentele dicunt᷑ ꝯuenisse. Cete¬
rũ in huiusmodi casib sĩmoꝑe consideranda ÷ qͣlitas ꝑsonar⁊
que aliqͥd contͣ qͦslibet astruere uelint. q̃ etiam uiram̃tum

Expanded text:
suscepimus, qui utique causam ipsam diverso modo narrabant. Et primo quidem tam in gradibus quam in nominibus personarum discordasse, postmodum vero in altero eorum computatores ejusdem parentelae dicuntur convenisse. Ceterum in hujusmodi casibus summopere consideranda est qualitas personarum, quae aliquid contra quoslibet adstruere
Abbreviated transcription (Latin):
luit ad homicidiũ ꝑtin̾e̾. ꝓfecto nͨ hoiẽm deputauit: qͦa
inforie puerꝑiũ lex noluit ad homicidiũ ꝑtin̾e qͥa nũdũ
dici potest aĩa uiua: in eo corpore qͦa sensu caret. Contͣ¬
u̾it. homicida ÷ qͣnto magis qui uniꝰ salt̾e diei puerulũ
ꝑ imerit. homicidã se esse excusare ñ poti̾t: Solutio pa

Expanded text:
luit ad homicidium pertinere, profecto nec hominem deputauit quod tale iae — ideo lex noluit ad homicidium pertinere, quia nondum dici potest anima uiua in eo corpore quod sensu caret, si tverit, homicida est: quanto magis qui unius saltem diei puerulum peremerit, homicidam se esse excusare nequibit? VII. A
Abbreviated transcription (Latin):
necessaria sunt. coͣpunctio cordis. confessio oris. ⁊ satisfactio
oꝑis. Uñ Ioh̃s os aureũ. ꝑfecta penitentia cogit peccatorẽ
libnͣt̾ oĩa ferre. eiꝰ in corde contͥcio. in ore confessio. in oꝑe
te corda ur̃a & ñ uestim̃ta ur̃a. Confessio ibi. Iustus inpͥn-¬
cipio sermonis accusator est sui. Satis factio a ioħe p̾cipit᷑¬
penitenti necessaria ÷ ut illa gerat que augͥ docet dicens.
Consideret qͣlitatẽ cͥminis in loco. in tempore. inꝑseuerãtia
inuarietate ꝑsone. ⁊ qͣli h fecerit tẽptatione & in ipsuis uicii
multiplici executione. Oportet enĩ penitere foruicantem

Expanded text:
nt, scilicet compunctio cordis, confessio oris, satisfactio operis. Unde Joannes, os aureum: Perfecta Poenitentia cogit peccatorem omnia libenter ferre; in corde ejus contritio, in ore confessio, in opere te corda vestra et non vestimenta vestra . Confessio ibi: Justus in principio sermonis accusator est sui . Satisfactio ibi: Facitpoenitenti valde necessaria est, ut illa gerat quae tradit Aug. dicens: Consideret qualitatem criminis, in loco, in tempore, in perseverantia, an varietate personae; et quali hoc fecerit tentatione, et in ipsius vitii multiplici ex
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiam inmanifesto in cin̾e & cilicio. que ꝓ grauiorib hor¬
rendisq ac manifestis delictis tm̃ imponitur uilla ñ est
iteranda ꝓreuerentia sacͣm̃ti ne uilescat. & cõtẽptibilis
cedat᷑. ne medicina uilis minus utił ess egrotis: que tanto
magis salubris est. qͣnto minus contẽptibił suerit. Ite̾ ori¬

Expanded text:
ecclesiam in manifesto, in cinere et cilicio; quae pro gravioribus horrendisque ac manifestis delictis tantum imponitur. Et illa non est iteranda pro reverentia sacramenti, ut non vilescat et contemptibilis cedatur, ne medicina vilis vel minus utilis esset aegrotis, quae tanto magis salubris est, quanto minus contemptibilis fuerit; quis
Abbreviated transcription (Latin):
timũ gradũ abstinendũ : Uñ iuliꝰ. pp̃. Nullũ i utroq sexu
ꝑmittimꝰ ex ꝓpinquitate sui sanguinis ł uxoris usq ad sep.¬
xͥano de sua cõsanguinitate: sic nec etiam licet de consan¬
guinitate uxoris sue conuigẽ acciꝑe. ꝑꝑt̾ carnis unitatem.
Itẽ fabianꝰ. Eqͣlit̃ uir ꝯiũgat᷑ in matͥmonio. eis que sibi con¬
sanguinee sunt. nuxoris sue consanguineis. post mortẽ

Expanded text:
. Nullum in utroque sexu permittimus ex propinquitate sui sanguinis vel uxoris, usque sepChristiano de sua consanguinitate, sic etiam nec licet de consanguinitate uxoris suae conjugem ducere propter carnis unitatem.ejus. Aequaliter vir conjungatur matrimonio eis quae sibi consanguineae sunt et uxoris suae consanguineis post mortem
Abbreviated transcription (Latin):
federa pacis uenit: tc̃ solidiꝰ fubsistit: cũ uiram̃ti ħ int̾posio
roborat. s & om̃e qͦd amicoꝵ aĩos cõeiliat: tẽ fideliꝰ durat: eũ
eos saeͣm̃ti iũcula ligant. Om̃e qͦd testib astipulat᷑: iiiiis con¬
stat. cũ id uratiõis adiectio affirmat. Qoa . ⁊ si testis deficiat:
m̃ocẽtis fidẽ sola uirisiurãdi taxatio manifestat. Itẽ. augꝰ.

Expanded text:
edera venit, tunc solidius subsistit, cum juramenti hoc interpositio roborat. Sed et omne quod animos amicorum conciliat, tunc fidelius durat, cum eos sacramenti vincula ligant. Omne enim quod testis astipulatur, verius constat, cum id adjectio jurationis affirmat. Quod et si testis deficiat, innocentis fidem sola jurisjurandi taxatio manifestat. CAP. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
N dignantur mariti si au¬
diant adult̾es uiros pend̾e sileres
adult̾inis feminis penas cũ tãto
gͣuius eos puniri oportuerit
quanto magis ad eos ꝑtinet ⁊
uirtute inuiere ⁊ exemplo reg̃e feĩas

Expanded text:
ndignantur mariti, si audiant adulteros viros pendere similes adulteris feminis poenas cum tanto gravius eos puniri oportuerit, quanto magis ad eos pertinet et virtute vincere, et exemplo regere feminas
Abbreviated transcription (Latin):
atorem p̾sentium mattidam
ẽẽ. cognouimus. eru p̃cipius
ut sub penitentie uigo ꝑmane
ꝑseueret. Completo uͦ anni
curulo intͦtundi eccłiam licẽ¬
tiam hãt. tm̃ uit̾ audientes
stet. ⁊ non dum cominumcet. Cõ¬
pletis uero tum aunoꝵ curricłis
sacre iommunioius illi grã con¬
ricula expleantur. In his autẽ
ominib temporib carnes uou
manduet nec uinum bib̾e pre¬
sumat exceptis festis dieb atq
dnĩtis ⁊ apascha usc adpente¬
costen ⁊ quoẽq ire uoluerit
nullo uehiculo deducatur. s pedi¬
b ꝓ ficiscatur arina ñ sumat
nisi contra paganos. ieiunet aũt
ginem corruat.

Expanded text:
atorem praesentium matricidam esse cognovimus, cui praecipimus, ut sub jugo poenitentiae permaneaulo. Completo vero anni circulo, introeundi in ecclesiam licentiam habeat, tamen inter audientes stet, et nondum communicet. Completis autem trium annorum curriculis sacrae communionis illi gratia conricula expleantur. In his autem que temporibus, carnem non manducet et nec vinum bibere presumat, exceptis festis diebus atque dominicis et a pascha ad pentecosten. Et quocumque ire voluerit, nullo vehiculo deducatur, sed pedibus proficiscatur. Arma non sumat, nisi contra paganos. Ieiunet autemginem corruat.
Abbreviated transcription (Latin):
tor requiratur. qui pꝰ sit eius curatu
oninẽ agere. ⁊ locum eius in regimi¬
ne eccłie ip̃o nou deposito custodire.¬
quando ule qui egrotat sibi alis
substitui non rogat. Ceterum qudo
aliquis seuectute uel insirmitate
gͣuatus. susceptum offm̾ amminis¬
trare non ualet. si alium sibi sudsti

Expanded text:
 requiratur, qui possit ejus curam omnem agere, et locum illius in regimine Ecclesiae, ipso non deposito, consequando ille, qui aegrotat, alium sibi substitui non rogat. Ceterum, quando aliquis vel senectute, vel infirmitate gravatus susceptum officium administrare non valet, si alium sibi substi
Abbreviated transcription (Latin):
tephanus nostro presulatui sug¬
gerendo innotuit quod silium
sentia scł sat̾dotum nimia cogen¬
hominem asua comuge iudica¬
uit ẽẽ separandam. Qd fieri nul¬

Expanded text:
ens, nostro praesulatui suggerendo innotuit quod filium sentia scilicet sacerdotum nhominem a sua conjuge judicavit esse separandum. Quod fieri nul
Abbreviated transcription (Latin):
ad bonum. S obicitur. Nemo
acta seruitia. Uñ paulus eum
de elemosinis choriithros hor¬
tharetur ait. Unus quisq det
ꝓut destinauit incorde suo non
extristicia aut necc̃tate ⁊ alib¬

Expanded text:
 1. Sed objicitur, quod nemo acta servitia. Unde Apostolus, quum ad eleemosynas Corinthios hortaretur, ait: Unusquisque, prout destinavit in corde suo, non ex tristitia, aut ex necessitate. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
lous ecliastus que non tenetis
querinini possunt ⁊ icłi iustõ¬
se dicere ⁊ inquitatem nobis
obicere quia lotum in quo impii
dent. Quid gͦ in dignum si ea
quod ad huc tentts aliquid ꝙͣ
quod aliquid amisistis. Idem.
Si qua iam contisi possidere ce¬
pistis. que uobis ablata nobis
dñs dedit. non id̾o contupisci¬
mus auiena. quia illitis imꝑio
ciuius sunit omnia facta sunt
nostra: ⁊ iuste nostea sunt. Uos
enim utebamini ad p̾cisionem:
nos adunitatem. Idem ratione

Expanded text:
os tenebatis et non tenetis querimini, possunt et Iudaei se iustos dicere et iniquitatem nobis obicere, quia locum in quo impie dent. quid ergo indignum, si ea quod adhuc tenetis aliquid quam quod aliquid amisistis. Item . Si qua jam concisi possidere coepistis, quia vobis ablata nobis Dominus dedit, non ideo concupiscimus aliena, quia illius imperio cujus sunt omnia, facta sunt nostra, et juste nostra sunt. Vos enim his utebamini ad praecisionem, nos ad unitatem. Alioquin
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o nestorio aut ab aliis qui eũ
secuntur ex quo talia p̾dicare ce¬
punt uel excominunicatus uł
excitatus ẽ. seuantistitis seu cli¬
tis dignitate hc̃ in nr̃a coĩone
⁊ durasse ⁊ durare manifestũ :
nec iudicamus cẽ. remotum
quia non pot̾at queqͣm eius
remouere sententia quia iam

Expanded text:
po Nestorio, aut ab aliis, qui eum sequuntur, ex quo talia praedicare coeperunt, vel excommunicatus, vel exutus est, seu antistitis, seu clerici dignitate; hunc in nostra communione et durasse et durare manifestum est. Nec judicamus eum remotum: quia non poterat quemquam ejus removere sententia, qui se jam
Abbreviated transcription (Latin):
icontinentiam qmͣ uix
appetit mulier non sequi¬
tur aut quam uxor apetit
uir recusat: comuguim di¬
sentium questa ẽ. urum siuini
contra uoluntatem in monast̾i̾o
urbici abb̃is ẽẽ. conuersum. Q
ꝓpt̾ exꝑientie nr̃e p̾cipimus ut
diligenti inqui sitione discuti¬
ad. ue forte eius uoluntate cq̃¬
ũ sus sit. uel ip̃a semutare ꝓmi¬
serit. ⁊ si hoc reꝑit zillum in
⁊ hanc sicut ꝓmisit muta¬
re compellaat. Si uero nich̾
tum suum illi etiam si iã
tonsoratus ẽ. reodere debeas
omni occĩone cessante.¬

Expanded text:
continentiam, quam vir appetit, mulier non sequitur; aut quam uxor appetit, vir recusat, conjugium diaesentium questa est maritum suum contra voluntatem suam in monasterio Urbici abbatis esse conversum. Quapropter experientie tue precipimus, ut diligenti inquisitione discutiat, ne forte eius voluntate conversus sit vel ipsa se mutare promiserit, et si hoc reppererit, et illum in  hanc, sicut promisit, mutare compellat. Si vero nihil tum suum illi, etiam si iam tonsoratus est, reddere debeas omni excusatione cessante
Abbreviated transcription (Latin):
uel auguria credididit obser¬
uanda uel sortes quas mentiũ¬
tur ẽẽ scorum quibcumq pu¬
tauerint intimandas tum his
qui eis crediderint ab eccłie cõ¬
munione pellantur.

Expanded text:
vel auguria crediderit observanda, vel sortes quas mentiuntur esse sanctorum quibuscunque putaverint intimandas, cum his qui eis crediderint, ab ecclesiae communione pellantur.
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ puniuit. Uñ as ad publicͤam
De occidendis hominib ne abeis
quisq ocuidatur non mͥ placet
consilum nisi forte sit miles
aut publica functione teneat᷑¬
uel lex iustã genalit̾ ł ip̃e fors
quis hominem uel seip̃m uel
quamilibr octid̾it: homidii ca¬
mine innectitur. It̃ apriams¬

Expanded text:
e Augustinus ad Publicolam: De occidendis hominibus, ne ab eis quisque occidatur, non mihi placet consilium; nisi forte sit miles aut publica functione teneatuel lex iusta generaliter uel ipse fons quisquis hominem uel se ipsum uel quemlibet occiderit, homicidii crimine innectitur. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
irusticus tante perfidie
⁊ obstinationis su̾it inuentus
sentiat tanto pensionis onere
grauandus ẽ. ut ip̃a exactioĩs
sue pena compellatũr ad recti¬
tudinem festinare. Ex his col¬

Expanded text:
i rusticus tantae fuerit perfidiae et obstinationis inventus, sentiat, tanto pensionis onere gravandus est, ut ipsa exactionis suae poena compellatur ad rectitudinem festinare. » 48.
Abbreviated transcription (Latin):
Si homicidium ẽ. homine occidẽ
potest tã aliquando occide sine
pecĩo. Nam ⁊ miles hostem ⁊ ui¬
dex uel minister eus nocentẽ ⁊ cui
forte uiuito atq inprudenti telũ
manum fugit non micbi uident᷑
peccare cum hominem occidunt

Expanded text:
Si homicidium est hominem occidere, potest occidere aliquando sine peccato. Nam et miles hostem, et judex vel minister ejus nocentem, vel cui forte invito atque imprudenti telum manu figit, non mihi videntur peccare cum hominem occidunt
Abbreviated transcription (Latin):
uinis tacdis scͥpturis urau̾it mu¬
lieri legittimam se uxorẽ habttũ
ł si in oratorio tale sacm̃tũ ded̾it
sit illa legittua uxor quaniuis
tura alia int̃posita sit.

Expanded text:
vinis tactis scripturis iuraverit mulieri, legitimam se eam uxorem habiturum, vel si in oratorio tale sacramentum dederit, sit illa legitima uxor, quamvis tura alia interposita sit.
Abbreviated transcription (Latin):
neccia ẽ. ut illa gerat q̃ aũs doe
dicens. Consid̾et qualitatẽ cͥmimꝰ
in loco intempore. inꝑseũantia in
uarietate ꝑsone. ⁊ qualitate hoc
fec̾it temptatione ⁊ in ipĩus ui¬
cii multiplici exectione. Oport
enum penitere formcantem scd̃m
excellentiam sui status ⁊ offi cii.
diuem egit. si in loco sacͤto si in
temꝑe orationi ꝯstituto qnͣtum¬
erit impugnatione. St̃ enĩ qui
ñ solum non uineuntur s ultͦ se
pect̾o offerunt nec expectant tẽy¬
tationem s p̾ueniunt uoluptatem

Expanded text:
ia est, ut illa gerat quae tradit Aug. dicens: Consideret qualitatem criminis, in loco, in tempore, in perseverantia, an varietate personae; et quali hoc fecerit tentatione, et in ipsius vitii multiplici exsecutione. » Oportet enim poenitere fornicantem secundum excellentiam sui status, vel officiiturpitudinem egit, si in loco sacrato, si in tempore orationi constituto, uerit impugnatione. Sunt enim qui non solum non vincuntur, sed ultro se peccato offerunt; nec expectant tentationem, sed praeveniunt voluptatem
Abbreviated transcription (Latin):
consulendam qui acta penitẽ¬
tiam tanquam canes ⁊ sues
ad uomitus pͥstinos ⁊ uolupta¬
bra redeuntes ⁊ militie cingu¬
lum ⁊ ludyicas uoluptates ⁊ no¬
ua ꝯiugia ⁊ in hibitos denuo ꝯ¬

Expanded text:
consulendam, qui acta poenitentia tanquam canes ac sues ad vomitus pristinos et volutabra redeuntes, et militiae cingulum, et ludicras voluptates, et nova conjugia, et inhibitos denuo
Abbreviated transcription (Latin):
quib quelib cccłiastici oẜ¬
ficis ꝑsona loco petitoris ex¬
istit quẽquam laicum pul¬
suas ꝓponere non desinat
actiones. In his uero nego¬
ciis in quib eccłiastici officu
in loco ubi questio uercitur conꝰ¬
sticutorum occurrat in disscnt᷑

Expanded text:
is quaelibet ecclesiastici officii persona loco petitoris existit quemdam laicum pulsuas proponere non desinat actiones. In his vero negotiis in quibus ecclesiastici officii in loco, ubi quaestio vertitur, constitutorum, occurrat indifferenter
Abbreviated transcription (Latin):
quicuinq clici qui nł hũtes
ordinantur. ⁊ temꝑe ep̃atus ł clicatꝰ
sui agros ł quecuniq predia uoĩe
suo comparant. tanqͣm reruni
dnĩcaruun inuasionis crimine
teneantur. uisi adi moniti eadem¬
eccłie contuleruit. Siquid antem

Expanded text:
uicunque clerici, qui nihil habentes ordinantur, et tempore episcopatus sui agros vel quaecunque predia nomine suo comparant, tanquam rerum dominicarum invasionis crimine teneantur, nisi admoniti in aecclesia ea contulerint. Si autem
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudo que bello tuetur abar¬
baris patriam. uel domi defen¬
dit infirmos. uel a latronibus
socios: plena iusticia ẽ. Idẽ. Non¬
inferenda. s in depellenda in¬
uiria lex uirtutis ẽ. Qui enum
nou rẽpellit a socio inuiriam si
potest: tam ẽ. icio ꝗsu ile qͥ
uiare ⁊ ꝑturbare ꝑuersos ⁊ uou
facit. nichil est aliud quam faũe¬

Expanded text:
Fortitudo quae vel in bello tuetur a barbaris patriam, vel domi defendit infirmos, vel a latronibus socios, plena justitiae est. inferenda, sed in depellenda injuria lex virtutis est. Qui enim non repellit a socio injuriam, si potest, tam est in vitio quam ille qui viare et perturbare perversos et non facit, nihil est aliud, quam fave
Abbreviated transcription (Latin):
seuatum peiorem uergat in exitũ¬
lib̾um illud salubriori consilio ĩ¬
mutandum nouerimus ac mag̃
in stante necc̃itate peierand̃ nobis
quam ꝓuitando ꝑuirio in aliud
crimen grauus ẽc̃. diu̾tendum. It¬
ia luet omnino cantissime sint
num exhis ꝑpetre compulerit.
id debemus resoluere qđi mino¬
ri uexu noscitur obligare. Item
niot uersuscias subtilit̾ fiat ut
cum mens int̾ minora ⁊ maxima
pectata consitingitur si omnino
minora semper eligantur. quia
⁊ qͥ młtoꝵ uuidiq abitu ne fugiat¬
ne fugiat claudit᷑. ibi se ĩ fugani
p̾cipitat uͥ breuior murꝰ ing̾it oͦ

Expanded text:
servatum pejorem vergat in exitlibere illud salubriori consilio mutandum noverimus; ac magis instante necessitate pejerandum esse nobis, quam pro vitando perjurio in aliud crimen gravius esse divertendum. la licet omnino cautissime sint num temperare compulerit, hoc debemus resolvere quod minori nexu noscitur obligari. » Unde jus versutias utiliter fiat, ut cum mens inter minora et maxima peccata constringitur, si omnino minora semper eligantur, quia et qui murorum undique ambitu ne fugiat clauditur, ibi se in fugam praecipitat ubi brevio
Abbreviated transcription (Latin):
Ui dño suo fidelitatẽ iurat ita
sex inmemoria he deb In colume
tutum honestum utile facile pꝰ¬
sibile. In colume uidelic decͨto suo¬
mim de sua iusticia uel dealiis cau¬
sis que ad eius honestatem ꝑtinere
uidentur. Utile ne sit ei indamnũ
de suis possessiomb. facile nel possi¬
bile ne id bonum quod dñs suus
ieutter faiere poterat faciat ei dif¬
sicile ne ue id quod possibile reddat
ei impossibrle. Ut fidelis ħ docu¬
menta caueat iustum est. S quia
non suffiert abstiuere a malo nisi
faciat quod bonum ẽ. res uͣt in sex¬
lium fideliter prestet. Si beneficio
deli suo inhis omnib inteni red¬
dere debet qu̾ilsi non fecerit ñito
censebitur male fidus. sicut ille
qui in eorum preuaritatione uel
fauendo uel consentiendo dep̾hen¬
sus fu̾it ꝑfudus ⁊ ꝑurus.

Expanded text:
ino suo fidelitatem jurat, ista sex in memoria debet habere: Incolume, tutum, honestum, utile, facile, possibile. Incolume videlicet, m de sua justitia, vel de aliis causis, quae ad honestatem ejus pertinere videntur. Utile, ne sit ei in damnum de suis possessionibus. Facile vel possibile, ne id bonum, quod dominus suus facere leviter poterat, faciat ei difficile, neve id, quod possibile erat, reddat ei impossibile. Ut fidelis haec nocumenta caveat, justum est. § 1. Sed quia non sufficit abstinere a malo, nisi fiat id, quod bonum esuo fideliter praestet, si beneficio deli suo in his omnibus vicem reddere debet. Quod si non fecerit, merito censebitur malefidus, sicut ille, qui in eorum praevaricatione vel faciendo, vel consentiendo deprehensus fuerit perfidus et perjurus.
Abbreviated transcription (Latin):
questione deposita. sua nob̾
relatione monstrarunt. uos
quasdem decimationes ad ip¬
sorum ius ꝑtinentes eis iuolẽ¬
ter auferre. ⁊ ipõs suꝑ eisdem
decimationib ansu temerario
infestare. Quod si beati beue¬
dicti regulam iuxta quam ui¬
uitis ⁊ monasticum habtos
quem gestatis. attenta sollici¬
tudiue pensaretis. ad ꝓximorum
bona diripienda non p̾sum̾etis
manus extend̾e nel que alt̾ius iu¬
ris sunt uobis illicite usurpare.
Ne igitur uos de cet̾o aut aua¬
ritie malum aut uittum quodab¬
sit repaciatis accus ꝑ apłua scͥꝑ¬
quatinus nullam antiquan
corum possessionem ł decimatio¬
nem zeã que p̃sertim in eo loco
que arcem appellatur. existit
auferre seuꝑturbare ulterus
p̾suinatis. ⁊ siquid eis preter
solitum hoc anno de ip̃is deci¬
mis negauistis. quascumq etiã
ipõrum possessiones ꝑuiolen¬
tiam detinetis. secundum qu
antiquitus p̃fata eccłia noscit᷑
possedisse. eisdem canorucis
in integrum restituere. oia

Expanded text:
quaestiones deposita, sua nobis relatione monstravit vos quasdam decimationes ad ipsorum jus pertinentes eis violenter auferre et ipsos super eisdem dicimationibus ausu temerario infestare: qui si beati Benedicti Regulam, juxta quam dicitis, et monasticum habitum quem gestatis, attenta sollicitudine pensaretis, ad proximorum bona diripienda non praesumeretis manus extendere vel quae alterius juris sunt vobis ita illicite usurpare. Ne igitur vos de caetero, aut avaritiae malum, aut vitium, quod absit! rapacitatis accuset, per aposquatenus nullam antiquam eorum possessionem vel decimationem, et eam praesertim quae in eo loco qui Arden. nuncupatur existit, auferre seu perturbare ulterius praesumatis, et si quid eis praeter solitum hoc anno de ipsis decimis negavistis, quascunque etiam ipsorum possessiones per violentiam detinetis, secundum quod antiquitus praefata Ecclesia noscitur possedisse, eisdem canonicis in integrum restituere omni
Abbreviated transcription (Latin):
Ui conpuisus adnõ stiens ꝑ¬
uirat utriq sunt ꝑturi ⁊ dñs
⁊ miles. dñs quia p̾cipit miles
quia dñm plus quam aĩam di¬
ugit. Silbet est .xl. dies in
pane ⁊ aqua peniteat ⁊ septẽ
sequentes annos. Si uero seruu
eiusdem. uͦis quadragesi mas et
legittimas ferias peniteat. Itẽ¬
ad uirationem ⁊ scit eum falsũ
ẽẽ uiraturum iuncit homicidã
quia homicida corpus occisur
ẽ. ille aiãm. unmo duas aĩas

Expanded text:
ui compulsus a domino, sciens peierat, utrique sunt periuri et dominus et miles: dominus quia precepit, miles quia plus dominum quam animam dilexit. Si liber est, XL dies in pane et aqua peniteat et VII sequentes annos; si servus eiusdem, III quadragesimas peniteat et legitimas ferias. Itead iurationem et scit eum falsum iuraturum esse, vincit homicidam quia homicida corpus occisurus est, ille animam, immo duas animas
Abbreviated transcription (Latin):
dicit quia siquis in sp̃m sc̃m
blasphemiam dixerit neq
quasdam culpas in hoc setulo quas
enim de uno negatur consequens
intłłs patet quia dequibdam con¬

Expanded text:
dicit, quia si quis in Spiritum sanctum blasphemiam dixerit, nequelligi quasdam culpas in hoc saeculo, quasenim de uno negatur, consequens intellectus patet, quia de quibusdam con
Abbreviated transcription (Latin):
Uoluntarios reos. ⁊ non exneccĩtate
compulsos. culꝑa conffringit. pena
condeninat. Non eium si ꝑfuro¬
rem aliquis in nocentem ꝑmiat.
obnoxius morti est. Item indiges¬
qui inuiriam facere non possũt.
ut pote surioseis ⁊ impubes. qui
dolo capax non est. hii namq in¬
uiriã pati solent non fac̾e. Cũ eium
inuiria ex affectu facientissit ꝯseq̃tis
iniuriã fecisse ñ uid̾i. Itaq pati qͥs iniu¬
riã &̃ si ñ senciat potest: facere uͦ nemo
⁊ si nesciat cui faciat. Econtͣ in¬

Expanded text:
oluntarios reos, non ex necessitate compulsos, culpa stringit, poena condemnat. Neque enim, si per furorem aliquis innocentem peremerit, obnoxius morti est, quin em, qui facere non possunt, utputa furiosus, et impubes, qui doli capax non est. Namque hi injuriam pati solent, non facere. Quum enim injuria ex affectu facientis consistat, cinjuriam fecisse non videri. Itaque pati quis injuriam, etiamsi non sentiat, potest: facere nemo, etsi nesciat cui faciat. Quare
Abbreviated transcription (Latin):
tñ ab hac solutionis expensa se
iunctis. Cum uero epc diocesim
iusitat nulli p̃multitudine onerosus
mandis hominib. in requirendis reb.
emendatione dignis. in predicatione
dalizandis fr̃b oꝑam det. Dehis

Expanded text:
 ab hac solutionis expensione sejunctis. Cum vero episcopus dioecesem visitat nulli prae multitudine onerosus mandis hominibus, in inquirendis rebus emendatione dignis, in praedicatione dalizandis fratribus operam dent. Et s
Abbreviated transcription (Latin):
suam asserere. intra hannum ex¬
uero intia annum causara suam
purgare contempsent᷑. nulla eorz
uox penitus audiatur. Itẽ gelasiꝰ.¬
sam suam coram suis excommu¬
catorib non ꝑegeruro: ipsi sibi ad¬
itum audientie ilausisse uideãt᷑.

Expanded text:
suam asserere, intra annum exuero infra annum causam suam purgare contempserint, nulla eorum uox postea penitus audiatur. Iurauisam suam coram suis excommunicatoribus non egerint, ipsi sibi aditum audientie clausisse videantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ii qui rerum suarum noscunt᷑
habere compendium. exom̃i
re quam post ordiuationis sue diẽ
tam sui iuris quam reruui eccliasti
carum habita si se uteiusq rei quã¬
titas exequauerit. ad eccłiam ⁊ decedũ¬
tis heredes equo iure conquisitio ꝑti¬

Expanded text:
 qui suarum rerum noscuntur habere compendium, ex omni re, quam post ordinationis suae diem tam juris sui quam ecclesiasticorum rerum habita, si se utriusque rei quantitas exaequaverit, inter ecclesiam et decentis heredes aequo jure conquisitio perti
Abbreviated transcription (Latin):
decimam non ꝑdant. scd semper
ad antiquiores eccłias ꝑsoluant᷑.
ordine non tm̃ nobis. s omnib
maiorib uisum est plebib tm̃
ubi sacroscã baptismata dantur

Expanded text:
decimam non perdant, sed semper ad antiquiores Ecclesias persolvatur. ordine non tantum nobis, sed majoribus visum est, plebibus tantum ubi sacrosancta dantur
Abbreviated transcription (Latin):
eis p̾uiditium ł documentum ua¬
lere censemus. quia confessio inta
lib uon compulsa. s sponta nea
pessimum enim est de susꝑttiõe
nel extorta confessione q̃mquan

Expanded text:
eis praejudicium vel nocumentum valere censemlibus non compulsa, sed spontanea pessimum enim est de suspicione aut extorta confessione quemquam
Abbreviated transcription (Latin):
me licet eis sua repetere. Multo minus¬
ergo licet eis sua repetere. quia repeti
non deb quod possiderz non licet.
Item. Si quis uoluerit tunicam tuã¬
tollere. ⁊ in uditio tecum contende¬
renuite ei et pallium. It̃ apłs secu¬

Expanded text:
o minus licet eis repetere, quia non debet repeti quod possideri non licet. § 1. Item: Si quis voluerit tunicam tuatollere, et in judicio tecum contendere, dimitte ei et pallium. § 2.
Abbreviated transcription (Latin):
utitur liquet uiram illi femine
uua caro effectus. Item exconci¬
duab commatrib concubuent¬
⁊ eius uxor commater nou est li¬
cet er de functo compatre eius
unduam ducere inuxorem simu¬
lam ht̃ consanguinitatis ꝓpin¬
lari nulla uidetur rõ ł anctori¬

Expanded text:
irco liquet, virum illi feminaeuna caro effectus. C. II. Ocduabus commatribus commiscetet ejus uxor commater non est, liceat ei defuncto compatre suo ejus viduam ducere in uxorem, si nullam habent consanguinitatis propinlari nulla videtur auctori
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ dilectio tua abd̾em seĩ medardi.
inꝯcilio cõꝓuincialiũ amilite qͦ¬
dã de simonia inopinate pulsat᷑.
uii. manu pͣgayi debere ad rudi¬
gͣuarum seuicausa ip̃a fuisse ꝯques¬
tus ẽ. quoniam adñsus se unius
testitun sus cepta ẽ. Qua re. in mł¬
tum desapientie ur̃e ꝓuisione
miranuir. Licet enim ad sumnoni¬
aci flagitii accusationem. ꝑ sonas
etiam cuiuslib ordinis minus y¬
doneas ecliastice consuetudinis
tisus admittat. diuini tñ or is
sententiam p̃terrte quis audeat:
qua dr non stabit unus testis cou¬
tra aliquid. quicquid uiud pect̃i⁊
facinoris fu̾it. s inore ouoꝵ ꝑtriũ
qui ante hest̾num dieni ⁊ nudius¬
t̾̃cius inunici extitant. una ⁊ eadẽ
incaĩs omnib patrum delib̾atio
continetur. Igrair ⁊ si aliis incu¬
sationib idem abbas minus inte¬
gre estimatur. in hoc tr̃i negocio u̾
nullus prorsus testis fuisse dicit᷑.
ꝑso la inefficabił ui fane nota.
qd̾ se sola manu purgau̾it suffi¬

Expanded text:
nobis dilectio tua abbatem Sancti Medardi in concilio comprovincialium a milite quodam de Simonia inopinate pulsatum septima manu purgari debere adjudgravatum se in causa ipsa fuisse conquestus est, quoniam adversus se unius assertione suscepta est. Qua in re multum de sapientiae vestrae provisione miramur. Licet enim ad Simoniaci flagitii accusationem personas etiam cujuslibet ordinis minus idoneas ecclesiasticae consuetudinis usus admittat, divini tamen oris sententiam praeterire quis audeat, qua dicitur: Non stabit unus testis contra aliquem, quidquid illud peccati et facinoris fuerit, sed in ore duorum qui ante hesternum et nudiustertius inimici exstiterant una et eadem in omnibus causis Patrum deliberatio continetur. Igitur etsi aliis in conversationibus idem abbas minus integer aestimetur, in hoc tamen negotio, ubi nullus prorsus testis adfuisse dicitur, pro sola inefficacis infamiae nota quod se septima manu purgaverit suffi
Abbreviated transcription (Latin):
i tantum ep̃c alieni sceleris secon¬
scium nouit. quam du ꝓbare ũ
potest nichil ꝓferat. s cum ip̃o ad cõ¬
punctionem eius secretis correctioĩ¬
bus elaboret. qd̾ si correctus ꝑtina¬
tior su̾it. ⁊ secominunioni publice
inͤcerit. etiam si ep̃c in redarguendo
illum quem reum iudicat ꝓbatione
deficiat. indempnatus ucet his qui ui¬
chil sciunt se cedere ad tempuis ꝑ per¬
sone maioris auctoritate iubeatur. ille¬
cat ꝑmanebit. It̃ placuit ut si qñ
ep̃e dicit aliquem sibi soli ꝓͥum erz¬
meti fuisse confessum. atq ille ne¬
get. non putet adiniuriam suam
se dicit neganti nolle communtca¬
re. quam dui excominumcato nou
epõ ab aliis uon cominuucetur

Expanded text:
i tantum episcopus alieni sceleris se conscium novit, quandiu probare non potest, nihil proferat, sed cum ipso ad compunctionem ejus secretis correptionibus elaboret. Qui, si correptus, pertinacior fuerit, et se communioni publicae ingresserit, etiam si episcopus in redarguendo illo, quem reum judicat, probatione deficiat, indemnatus, licet ab his qui nihil sciunt, secedere ad tempus pro persona majoris auctoritatis, jubeatur, illcandum. Item placuit, ut si quando episcopus dicit aliquem sibi soli proprium crimen fuisse confessum atque ille neget, non putet ad injuriam suam se dicit neganti nolle communicare, quamdiu excommunicato non opo ab aliis non communicetur
Abbreviated transcription (Latin):
si ep̃c in accusatorem accusatio¬
nem uertere uoluĩt. an sue simplici as¬
sertiont fides sit adhibenda facile sol¬
uitur. si sanctorum patrum testimonia
diligenter inspiciantur.

Expanded text:
scopus in accusatorem accusationem vertere voluerit, an suae simplici assertioni fides sit adhibenda? facile solvitur, si sanctorum Patrum auctoritas diligenter inspiciatur.