comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
liberationem libet. Isti uero sic temp¬
tationũ iacula excipiunt: ut semꝑ re¬
sistendo fatigentur. Et si quando usꝙ
ad delectationem temptata mens ia¬
pitur. ipiam tamen citius subreptionẽ
sue delectationis erubescunt: & forti cen¬
sura redarguunt. quicquid intra se ex¬
surgere carnale deprehendunt. Unde &
ut sca mens spiritali correptione com¬
primat. quicquid apud se carnale in¬
solenter in murmurat: ne caro aut
loquens aspera ad in pacientiam per¬
trahat. aut loquens blanda. ad libi¬
dinis fluxa dissoluat. Censura igit᷑
uirilis. illicite cogitationis iuggesti¬
onem redarguens: dissolutam tur¬
pitudinis mollitiem reprimat dic̃a
Locuta es quasi una ex stultis mu¬
lierib. Et rursum. consideratio mil¬
nerum: cogitationis aspere in pati¬
entiam refrenet dicens. Si bona acce¬
pimus de manu dñi. mala quare nõ
sustineamus: Quisquis autem iubi-¬
gere uicia appetit. & ad eterna in ter-¬

Expanded text:
liberationem libet. Isti vero sic tenliberationem libet. Isti vero sic tentationum jacula excipiunt, ut semper resistendo fatigentur; et si quando usque ad delectationem tentata mens rapitur, ipsam tamen citius subreptionem suae delectationis erubescunt, et forti censura redarguunt quidquid intra se exsurgere carnale deprehendunt. Unde et ut sancta mens spiritali correptione comprimat, quidquid apud se carnale insolenter immurmurat; ne caro aut loquens aspera, ad impatientiam illam pertrahat, aut loquens blanda, ad libidinis fluxa dissolvat. Censura igitur virilis, illicitae cogitationis suggestionem redarguens, dissolutam turpitudinis mollitiem reprimat, dicens: Locuta es quasi una ex stultis mulieribus. Et rursum consideratio munerum 99 cogitationis asperae impatientiam refrenet, dicens: Si bona accepimus de manu Domini, mala quare non sustineamus? Quisquis autem subigere vitia appetit, et ad aeterna intern
Abbreviated transcription (Latin):
Uxor quippe malesuadens est: carnalis
cogitatio mentem lacessens. Sepe & enĩ
ut dictum est & foris flagellis atterim᷑:
& intus carnali suggestione fatigamur.
Hinc est enim: quod ieremias deplorat
dicens. foris interficit gladius: & domi
mors similis est. foris enĩ interficit gla¬
dius: cum nos exterius feriens uindic¬
ta configit. Sed domi mors similis ẽ: qͥa
&e flagella quidem foris sustinet. & tamẽ¬
intus conicientia a temptationis sordib
munda non est. Hinc dauid ait. fiant si¬
cut puluis ante faciem uenti: & angelus
dñi affligens eos. Qui enim in corde suo
aura temptationis rapitur: quasi ante
uenti faciem puluis eleuatur. Et cũ int̃
hec diuina districtio illum p̃cutit. quid
electis. Illorũ namq corda ita temptã¬
tur ut consentiant: istorum uero. tẽp¬
tationes quidem suscipiunt. sed re-¬
pugnant. Illorũ mens delectabiliter ca¬
pitur: & si ad tempus quod male sug¬
geritur displicet. sed post modũ per de¬

Expanded text:
Uxor quippe male suadens est carnalis cogitatio mentem lacessens. Saepe etenim, ut dictum est, et foris flagellis atterimur, et intus carnali suggestione fatigamur. Hinc est enim quod Jeremias deplorat, dicens: Foris interficit gladius, et domi mors similis est . Foris enim gladius interficit, cum nos exterius feriens vindicta configit. Sed domï mors similis est, quia et flagella quidem sustinet, et tameintus conscientia a tentationis sordibus munda non est. Hinc David ait: Fiant tanquam pulvis ante faciem venti, et angelus Domini affligens eos . Qui enim in corde suo aura tentationis rapitur, quasi ante venti faciem pulvis elevatur. Et cum inter haec divina districtio percutit, quid electis. Illorum namque corda ita tentantur, ut consentiant. Istorum vero, tentationes quidem suscipiunt, sed repugnant. Illorum mens delectabiliter capitur; et si ad tempus quod male suggeritur displicet, sed postmodum per de
Abbreviated transcription (Latin):
est cum impulsu eius. pro infirmitate
nobis plus alimentorũ quasi discrete
concedimus. sed indiscrete contra nos bel-¬
la carnis excitamus. Aliquando asfec¬
tum simulat bonorũ operum. sed per¬
hunc inquietudinem irrogat laborum:
sicut est cum impuliu quis quiescere nõ
ualet. & quasi de ocio iudicari timet. A¬
liquando i miaginem humilitatis osten¬
cut est cum quosdam plusquã sunt in¬
firmos atq in utiles sibimetipsis asse¬
rit. ut dum se nimis indignos conside¬
rant: res in quib proximis prodesse
hec uitia que sub uirtutũ sꝑecie anti¬
quus hostis occultat: ualde subtiliter
manus compunctionis examinat. Qui enĩ
ueraciter intus dolet: que agenda foris:
que ue non agenda sint fortiter p̾uidet.
Si enĩ nos ius compunctionis ininti-¬
mis afficit: omnis strepitus praue sug¬
gestionis obmutescit. Unde & sequitur.¬

Expanded text:
est cum impulsu ejus pro infirmitate est cum impulsu ejus pro infirmitate nobis plus alimentorum quasi discrete concedimus, sed indiscrete contra nos bella carnis excitamus. Aliquando affectum simulat bonorum operum, sed perhunc inquietudinem irrogat laborum; sicut est cum quis quiescere non valet, et quasi de otio judicari timet. Aliquando imcut est cum quosdam plus quam sunt infirmos atque inutiles sibimetipsis asserit, ut dum se nimis indignos considerant, res in quibus prodesse proximis haec vitia quae sub virtutum specie antiquus hostis occultat, valde subtiliter manus compunctionis examinat. Qui enim veraciter intus dolet, quae agenda foras, quae non agenda sint, fortiter praevidet. Si enim nos virtus compunctionis in intimis afficit, omnis strepitus pravae suggestionis obmutescit. Unde et sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
Afflictos enĩ nos uitia minime cog¬
noscunt. quia triste cor mox ut pul¬
sauerint. reprobata resiliunt: & que
nos letos quasi nouerant quia pene¬
trabant: merentes cognoscere nequeuñ.
quia ipso nr̃o rigore frangunt᷑. Sed
antiquus hostis quo in eis fortiter de¬
prehendi se conspicit: eo illa sub uir¬
tutum imaginẽ altius abscondit. Un-¬
de & subditur. Et exclamantes ploraue¬
runt. scissisq uestibus sparserunt
puluerem super caput suum in celũ:
&e sederunt cum eo in terra septem die¬
bus & septem noctibus. Signatur enĩ¬
pietas per ploratum. discretio per scis¬
sionem uestium: affectus operum. ꝑ
puluerem capitum. humilitas per ses¬
sionem. Aliquando enĩ pium quid ho¬
stis insidians simulat. ut ad crudeli¬
tatis terminũ dediicat: sicut est cuim
plecti per disciplinam culpam ꝓhibet.
quatinus que hic non reprimitur ge-¬
henne igni feriatur. Aliquando discre¬
tionis ymaginem oculis obicit. & ad
indiscietionis laqueos perducit: sicut

Expanded text:
Afflictos enim nos vitia minime cognoscunt, quia triste cor mox ut pulsaverint, reprobata resiliunt; et quae nos laetos quasi noverant, quia penetrabant, moerentes cognoscere nequeunt, quia ipso nostro rigore franguntur. Sed antiquus hostis, quo in eis fortiter deprehendi se conspicit, eo illa sub virtutum imagine altius abscondit. Unerunt eum, et exclamantes ploraverunt, scissisque vestibus, sparserunt pulverem super caput suum in coelum. Et sederunt cum eo in terra septem diebus et septem noctibus, et npietas per ploratum, discretio per scissionem vestium, affectus operum per 100 pulverem capitum, humilitas per sessionem. Aliquando enim pium quid hostis insidians simulat, ut ad crudelitatis terminum deducat; sicut est, cum plecti per disciplinam culpam prohibet, quatenus quae hic non reprimitur, gehennae igne feriatur. Aliquando discretionis imaginem oculis objicit, et ad indiscretionis laqueos perducit; sicut
Abbreviated transcription (Latin):
os habemus: si uere fidei filios. predi¬
cando generare negligimus. Si autẽ
recta loqui incipimus. graues mox
contumelias ex eorũ responsione sen¬
timus: protinus in aduersitate pro¬
silunt. & contra nos in uocem doloris
erumpunt: quia uidelicet metuunt.
ne corda que in infimis pondus stul¬
ticie adgrauat. ad altum uox recta
loquentis trabat. Quia gͦ ut diximꝰ.
mutos nos aduersarii diligunt. loqͦn¬
tes odiunt: recte apud tacentẽ iob dici¬
nunquã tam̃. cum ꝑ torporem inertia
fideliũ corda considerant: erroris semi¬
na spargere loquendo non cessant. Cũ
uero mentes bonorũ uident alta sapere.
ad patriam reditum querere. de erum¬
na huiꝰ exilii stienue dolere. circũspec¬
tione sollicita linguã frenant: quia ui¬
dent quod contra corda dolentiũ incas¬
sum loquentes. citius obmutescunt.
Unde recte cũ diceretur. nemo loquebat᷑
ei uerbũ: mox causa silentii sub infert᷑¬

Expanded text:
os habemus, si verae fidei filios praedios habemus, si verae fidei filios praedicando generare negligimus. Si autem recta loqui incipimus, graves mox contumelias ex eorum responsione sentimus; protinus in adversitatem prosiliunt, et contra nos in vocem doloris erumpunt, quia videlicet metuunt ne corda, quae in infimis pondus stultitiae aggravat, ad altum vox recta loquentis trahat. Quia ergo, ut diximus, mutos nos adversarii diligunt, loquentes oderunt, recte apud tacentem Job dicinunquam tamen cum per torporem inertia fidelium corda considerant, erroris semina spargere loquendo non cessant. Cum vero mentes bonorum vident alta sapere, ad patriam reditum quaerere, de aerumna hujus exsilii strenue dolere, circumspectione sollicita linguam frenant, quia vident quod contra corda dolentium incassum loquentes citius obmutescant. Unde et recte cum diceretur: Nemo loquebatur ei verbum, mox causa silentii subinfert
Abbreviated transcription (Latin):
actus nr̃os dominice incarnationis
fide solidamus. Sed sunt nõ nulli he¬
retici. qui factam mediatoris incar¬
nationem non denegant: sed aut de
aut in ipsa a nobis incarnationis
qualitate discordant. Qui ergo ueram
nobiscum incarnationem redempto¬
ris perhibent: quasi cum iob in t̾ra
pariter sedent. Septem uero diebus
ce septem noctib in t̾ra consedere descͥ¬
bunt᷑: quia uel in hoc quod aliquid
de plenitudine ueritatis intelligunt.
uel in hoc quod sue stuilticie tenebris
excecantur. incarnationis mysterium ne¬
gare non possunt. Cum beato ergo iob in
terra sedere est: ueram redemptoris carnẽ
uiunt: aliquando nos solis uerbis in¬
secuntur. aliquando quietos lacessunt:
aliquando autẽ si nos tacentes uideant
quiescunt. & mutis amici sunt: loquen¬
tibus aduersantur. Unde quia beatꝰ iob
uec dum ad illos aliquid disserens di¬
xerat: recte adiungitur. Et nemo loque.¬
batur ei uerbũ. Tacentes enĩ aduersari¬

Expanded text:
actus nactus nfide solidamus. Sed sunt nonnulli haeretici qui factam Mediatoris incarnationem non denegant, sed aut de aut in ipsa a nobis incarnationis qualitate discordant. Qui ergo veram nobiscum incarnationem Redemptoris perhibent, quasi cum Job in terra pariter sedent. Septem vero diebus et septem noctibus in terra consedere describuntur, quia vel in hoc quod aliquid de plenitudine veritatis intelligunt, vel in hoc quod suae stultitiae tenebris excaecantur, incarnationis mysterium negare non possunt. Cum beato ergo Job in terra sedere, est veram Redemptoris carnem viunt, aliquando nos solis verbis insequuntur, aliquando quietos lacessunt, aliquando autem, si nos tacentes videant, quiescunt; et mutis amici sunt, loquentibus adversantur. Unde quia beatus Job necdum ad illos aliquid disserens dixerat, recte subjungitur: Et nemo loquebatur ei verbum. Tacentes enim adversari
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi ĩ sirmãti scẽ eccłie se ꝯdescend̾e simulãt
eiq subblandimentorũ sp̃e dolos decept̃o¬
nis parãt. Et qͣm uis uel in his que in-¬
telligunt uel in his que intelligere ñ
possunt. elationis tẏpo turgidi. mag¬
nos se apud semet ipsos existimant. ñ¬
nunquã tam̃ scẽ eccl̃ie se specietenus
inclinant: & dum uerba molliunt. ui¬
rus infundunt. In terra ergo consede
re est: aliquid de ymagine humilita¬
tis oftendere. ut dum humilia exibẽt.
persuadeant suꝑba que docent. Potest
uero per terrã: ipsa etiam mediatoris
incarnatio designari. Unde & ad israel
dicit᷑. Aitare de terra. facietis michi. Al¬
tare enĩ de t̾ra deo facere est: in in car¬
natione mediatoris sperare. Tunc quip¬
pe a deo nr̃m munus accipitur: quã-¬
Do in hoc altare nr̃a humilitas id est
suꝑ dominice in carnationis fidem po¬
suerit. quicquid operatur. In altari gͦ
de t̾ra oblatum munus ponimus: si

Expanded text:
quasi infirmanti sanctae Ecclesiae se condescendere simulant, quasi infirmanti sanctae Ecclesiae se condescendere simulant, eique sub blandimentorum specie, dolos deceptionis parant? Et quamvis vel in his quae intelligunt, vel in his quae intelligere non possunt, elationis typo turgidi, magnos se apud semetipsos existimant, nonnunquam tamen sanctae Ecclesiae specie tenus inclinant; et dum verba molliunt, virus infundunt. In re est, aliquid de imagine humilitatis ostendere, ut, dum humilia exhibent, persuadent superba quae docent. Potest etiam per terram ipsa Mediatoris incarnatio designari. dicitur: Altare de terra facietis mihi! Altare enim de terra deo facere est, in incarnationem mediatoris sperare. Tunc quippe a deo nostro munus accipitur, quando in hoc altari nostra humilitas, id est super dominicę incarnationis fidem, posuerit, quicquid operatur. In altare ergo de terra oblatum munus ponimus, si
Abbreviated transcription (Latin):
natur: Qtud per celum. nisi preceptũ
suꝑne locutionis exprimitur: Pulue¬
rem ergo suꝑ caput in celo spargere
est: seculari in tellectu mentẽ corrum¬
pere. & de uerbis celestib t̾rena sentire.
Diuina autẽ uerba: plus discutiunt
plerumꝙ quam capiunt. duꝑ capita
igitur. puluerem spargunt: quia inp̃-¬
ceptis dei. ꝓt̾renam intelligentiam.
ultra suarũ mentium uires enitun¬
uidemus agnoscimus: in nocte autẽ.
aut cecitate nil cernimus. aut dubie¬
tate caligamus. Per diem itaq intelli¬
gentia: per noctem uero. ignorantia de¬
signatur. Septenario autẽ numero:
summa uniuersitatis exprimit᷑. Un¬
de & nõ amplius quam dieb septem:
omne hoc tempus transitoriũ consum¬
matur. Quio est ergo quod amici beati
iob consedere ei septem dieb &e septẽ¬
noctibus referuntur. nisi quod heretici
uł ĩhis ĩqͥbꝰ uerũ lum̃ ĩtelligunt. uł ĩ
his ĩ qͥb ignorantie tenebras patiunt᷑.

Expanded text:
natur? Quid per coelum, nisi praeceptum natur? Quid per coelum, nisi praeceptum supernae locutionis exprimitur? Pulverem ergo super caput in coelum spargere, est saeculari intellectu mentem corrumpere, et de verbis coelestibus terrena sentire. Divina autem verba plus discutiunt plerumque, quam capiunt. Super capita igitur pulvorem spargunt, quia in praeceptis Dei per terrenam intelligentiam ultra suarum mentium vires enitunidemus agnoscimus, in nocte autem aut caecitate nil cernimus, aut dubietate caligamus. Per diem itaque intelligentia, per noctem vero ignorantia designatur. Septenario autem numero summa universitatis exprimitur. Unde et non amplius, quam diebus septem, omne hoc tempus transitorium consummatur. Quid est ergo, quod amici beati Job consedere ei septem diebus et septenoctibus referuntur, nisi quod haeretici, vel in his in quibus verum lumen intelligunt, vel in his in quibus ignorantiae tenebras patiuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
suum in celum. Sicut uestimenta et¬
clesie cunctos fideles accipimus. un¬
de & per prophetã dicitur. omnib his
uelut ornamento uestieris: ita hereti¬
corum uestes sunt om̃s qui eis con¬
corditer inherentes. illorũ erroribus
in uoluuntur. Habent uero heretici
hoc propriũ: quod in eo gradu inquo
de eccl̃ia exeunt. diu stare nõ possuns¬
seo ad deteriora cotidie ruunt: & senti¬
endo peiora in multis se partib sein¬
dunt. atq asemetipsis plerumq lon¬
guis confusionis sue altercatione di¬
sudunt᷑. Quia ergo hos quos sue perfi¬
Die adiungunt ad huc multa in diui-¬
sione dilaniant: dicat᷑ recte. quod ami¬
ci qui ueniunt. uestes rumpant. Rup¬
tis autẽ uestib corpus ostenditur. quia
sepe scissis sequacib. malitia eorũ co¬
gitationis aperit᷑: ut discordia dolos
patefaciat. quos grauis prius concordie
puluerem. nisi terrena intelligentia:
Quio per caput. nisi hoc quod prin¬
cipale nr̃m est mens uidelicet desig¬

Expanded text:
nta Ecclesiae cunctos fideles accipimus; unde et per prophetam dicitur: Omnibus his velut ornamento vestieris; ita haereticorum vestes sunt omnes, qui eis concorditer inhaerentes, illorum erroribus involvuntur. Habent vero haeretici hoc proprium, quod in eo gradu in quo de Ecclesia exeunt, diu stare non possuntsed ad deteriora quotidie ruunt, et sentiendo pejora, in multis se partibus scindunt, atque a semetipsis plerumque longius confusionis suae altercatione dividuntur. Quia ergo hos quos suae perfidiae adjungunt, 93 adhuc in multa divisione dilaniant, dicatur recte quod amici qui veniunt vestes rumpant. Ruptis autem vestibus corpus ostenditur, quia saepe scissis sequacibus, malitia eorum cogitationis aperitur; ut discordia dolos patefaciat, quos gravis prius concordiae pulverem, nisi terrena intelligentia? quid per caput, nisi hoc, quod principale nostrum est, mens videlicet, desig
Abbreviated transcription (Latin):
praua quedam contra ecclesiam concor-¬
diter sentiunt: & in quibus a ueritate
discrepant. sibi infalsitate concordant.
Omnes autem qui nos de eternitate eru-¬
diunt. quid aliud faciunt. nisi in pere¬
grinationis nr̃e nos afflictione conso-¬
lantur: Heretici autem. quia scãm eccle-¬
siam sua docere desiderant: ad eam
quasi consolantes appropinquant. Nec
mirum quod qui aduersantiũ formam
exprimunt. amici nominantur: cũ ip̃i
quoꝙ traditori dicitur. Amice. ad quod
uenisti: Et diues qui in inferno igne
exuritur. ab abrabam filius uocatur: qͥa
& si per nos mali corrigi negligunt. dignũ
tamen est ut a nobis non ex sua nequitia
sed ex nr̃a benignitate amici nominent᷑¬

Expanded text:
prava quaedam contra Ecclesiam concorprava quaedam contra Ecclesiam concorditer sentiunt, et in quibus a veritate discrepant, sibi in falsitate conOmnes autem qui nos de aeternitate erudiunt, quid aliud faciunt, nisi in peregrinationis nostrae nos afflictione consolantur? Haeretici autem, quia sanctam Ecclesiam sua docere desiderant, ad eam quasi consolantes appropinquant. Nec mirum quod qui adversantium formam exprimunt, amici nominantur, cum ipsi quoque traditori dicitur: Amice, ad quid venisti ? et dives, qui in inferni igne exuritur, ab Abraham filius vocatur ; quia etsi per nos mali corrigi negligunt, dignum tamen est ut a nobis non ex sua nequitia, sed ex nostra benignitate amici nominent
Abbreviated transcription (Latin):
sentiunt. stulticiam immoderati saporis
extinguit. Sui autem: dicit᷑ loquens. Ca¬
lorem quippe non ut bene uiuant: sed
ut electe loquantur. habere desiderant. A-
thema igitur & sui. idest a calore & loqua-¬
citate uenire referuntur: quia per hoc
quod scripturarũ se studiosos exhibent.
solius uerbis loquacitatis non autẽ uis¬
ceribus caritatis calent. Naama uero: int̾¬
pretatur decor. Quia enĩ docti non esse sed
uideri appetunt: ex eruditionis uerbis.
speciem bene uiuentium sumunt. & per
calorem loquacitatis in se ymaginem o¬
stendunt decoris: ut eo per decorem lin¬
gue peruersa facile ꝑsuadeant. quo fedi¬
tatem uite. sensus calliditate occultant.
Sed neq ipsa locorũ nomina: in ordina-¬
ta sunt narratione distiicta. Drius enĩ
thema. postmodum sui. ac deinde naamã.
ponitur: quia prius illos in ordinatus
calor accendit. nitor deinde loquacitatis
erigit: & tunc demũ decoros hominibus

Expanded text:
sentiunt stultitiam immoderati saporis sentiunt stultitiam immoderati saporis exstinguit. Suhi autem dicitur loquens. Calorem quippe non ut bene vivant, sed 92 ut elate loquantur, habere desiderant. A Thema igitur et Suhi, id est, a calore et loquacitate venire referuntur, quia per hoc quod Scripturarum se studiosos exhibent, solius verbis loquacitatis, non autem visceribus charitatis carent. Naama vero interpretatur decor. Quia enim docti non esse, sed videri appetunt, ex eruditionis verbis speciem bene viventium sumunt; et per calorem loquacitatis in se imaginem ostendunt decoris, ut eo per decorem linguae perversa facile persuadeant, quo foeditatem vitae sensus callide occultant. Sed neque ipsa locorum nomina inordinata sunt narratione distincta. Prius enim Thema, postmodum Suhi, ac deinde Naama ponitur; qua prius illos inorcalor accendit, nitor deinde loquacitatis erigit, et tunc demum decoros hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
nibus ueniunt. speculam dissipant: qͥa
eoꝵ mentes quos adse adtrahunt. ab in-¬
tentione recte contemplationis inclinãt.
grua hereticorum actibus describunt᷑.
Dicitur cenĩ. themanites. suites. naama¬
thites. Theman namq. interpretatur
auster: sui loquens. naama. decor. Aui-¬
strum autẽ uentũ calidum esse quis
nesciat: Heretici igitur quia ardentius
appetunt sapere: quasi plusquã neces-¬
se est student calere. Desidia quippe tor¬
pori frigoris: & rursum inquietudo im¬
moderate curiositatis in temperato con¬
cordat calori. Quia ergo amplius quam
debent. calorem sapientie ꝑcipere appetũt.
ab abstro uenire referuntur. Ab hoc¬
calore immoderate sapientie mentes fide¬
lium. paulus temperare curauerat: cũ
dicebat. Non plus sapere quam oportet
sapere: sed sapere ad sobrietatem. Hinc
est quod dauro ualles salinarũ ꝑcutit:
quia uidelicet redemptor nr̃. sue distric¬
tionis examine. in his qui de illo praua

Expanded text:
nibus veniunt, speculam dissipant, quia nibus veniunt, speculam dissipant, quia eorum mentes, quos ad se attrahunt, ab intentione rectae contemplationis inclinant. grua haereticorum actibus describuntur. Dicitur etenim Themanites, Suhites, Naamathites. Thema namque interpretatur Auster; Suhi, loquens; Naama, decor. Austrum autem ventum calidum esse quis nesciat? Haeretici igitur, quia ardentius appetunt sapere, quasi plusquam necesse est, student calere. Desidia quippe torpori frigoris et rursum inquietudo immoderatae curiositatis, intemperato concordat calori. Quia ergo amplius quam debent, calorem sapientiae percipere appetunt, ab Austro venire referuntur. Ab hoccalore immoderatae sapientiae mentes fidelium. Paulus temperare curaverat, cum dicebat: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Hinc est quod David valles salinarum percutit , quia videlicet Redemptor noster suae districtionis examine in his qui de illo prava
Abbreviated transcription (Latin):
de in aliquo preualere consideras: humi¬
liatem penitentie non relinquas. Qui¬
Qui quia locum nr̃m humilitatem pe¬
nitentie dixerit: uerbis sequentib osten¬
dit dicens. Quia curatio: cessare faciet pec-¬
cata maxima. Quid enĩ est aliud humili¬
tas lamenti. nisi medicina pectati: Here¬
tici igitur de loco suo ueniunt: quia con¬
tra scãm eccl̃iam ex suꝑbia mouentur. Qͦ¬
rum pertiersa quoꝙ actio: ex ipsa suoꝵ
nominũ int̾pretatione colligitur. Dicun¬
tur enĩ elifaz. baldad. sophar. Sictit & su-¬
perius diximus: elifaz interpretatus. di¬
citur dei contemptus. Nisi enĩ deum con-¬
tempnerent: nequaqͣm de illo ꝑuersa sen¬
dio esse uictores querunt. noue uite con-¬
uersationem negligunt: & ex sola uetus¬
tate est quod intendurit. Sophar uero:
speculam dissipans. Hii &e enĩ qui in scã
ecclesia siti sunt: redemptoris sui myste¬
ria. fide uera humiliter contemplant᷑.
Sed dum heretici. cum falsis allegatio¬

Expanded text:
te in aliquo praevalere consideras, humite in aliquo praevalere consideras, humilitatem poenitentiae non relinquas. Qui quia locum nostrum humilitatem poenitentiae dixerit, verbis sequentibus ostendit, dicens: Quia curatio cessare faciet peccata maxima . Quid est enim aliud humilitas lamenti, nisi medicina peccati? Haeretici igitur de loco suo veniunt, quia contra sanctam Ecclesiam ex superbia moventur. rum perversa quoque actio ex ipsa suorum nominum interpretatione colligitur. Dicuntur enim, Eliphaz, Baldad, Sophar; et, sicut superius diximus, Eliphaz interpretatus dicitur, Dei contemptus. Nisi enim Deum contemnerent, nequaquam de eo perversa sendio esse victores quaerunt, novae vitae conversationem negligunt; et ex sola vetustate est quod intendunt, Sophar vero speculam dissipans. Hi etenim, qui in sancta Ecclesia siti sunt, Redemptoris sui mysteria fide vera humiliter contemplantur; sed dum haeretici cum falsis allegatio
Abbreviated transcription (Latin):
huius operis diximus: quia amici beati
iob. a si bona ad eum intentione conue¬
niunt. hereticorũ tamen idcirco speciem
tenent: quia ad culpam indiscrete loqͤn¬
do dilabuntur. Unde & illis ab eodem bea-¬
to iob dicit᷑. Sisputare cũ deo cupio: pri¬
us uos ostendens fabricatores mendacii.
& cultores ꝑuersorũ dogmatũ. Sc̃a itaꝙ
ecclesia omni hoc tempore peregrinatio¬
nis sue in afflictione constituta. cum
uulnera sustinet. cũ menbrorũ suorũ
lapsus dolet: insuꝑ alios sub xp̃i no-¬
mine tolerat hostes xp̃i. Ad augmentũ
namq doloris eius. etiam heretici incon-¬
tentione conteniunt: eamq quasi qui-¬
busdam iaculis. irrationabilib uerbis
runt de loco suo. Hereticorũ quippe locus.
ipsa suꝑbia est: quia nisi prius in cor-¬
de intuinescerent. ad praue assertionis
certamina non uenirent. Ita namq ma-¬
lorum locus est suꝑbia: sicut e contra hu¬
citur. Si ascenderit suꝑ te sp̃c potestatem
habentis: Locum tuũ ne dimiseris. Ac

Expanded text:
hujus operis diximus, quia amici beati Job, etsi bona ad eum intentione conveniunt, haereticorum tamen idcirco speciem tenent, quia ad culpam indiscrete loquendo dilabuntur. 91 Unde et illis ab eodem beato Job dicitur: Disputare cum Deo cupio, prius vos ostendens fabricatores mendacii, et cultoreEcclesia omni hoc tempore peregrinationis suae in afflictione constituta, cum vulnera sustinet, cum membrorum suorum lapsus dolet, insuper alios sub Christi nomine tolerat hostes Christi. Ad augmentum namque doloris ejus, etiam haeretici in contentione conveniunt, eamque quasi quibusdam jaculis, irrationabilibus verbisrunt de loco suo. Haereticorum quippe locus ipsa superbia est; quia nisi prius in corde intumescerent, ad pravae assertionis certamina non venirent. Ita namque malorum locus superbia, sicut est e contra hucitur: Si ascenderit super te spiritus potestatem habentis, locum tuum ne dimiseris. Ac
Abbreviated transcription (Latin):
pectora feriant. hinc scuto post se positas
debiles tueantur: atq ita utrobiq uelo¬
citate circumspectionis in iugilant. qͣn¬
nus &e ante se audaces confodiant: & post
se trepidos a uulnere defendant. Quia igi᷑
scĩ uiri sic sciunt foris aduersa tolerare
ut intus etiam nouerint peruersa cor¬
rigere: dicatur recte. Locuta es quasi u¬
na exstultis mulieribus. Quia enĩ elec¬
tis dicitur. uiriliter agite ce confortetu
cor ur̃m. mentes carnalium que fluxa
deo intentione deseruiunt: non in me¬
rito mulieres uocantur. Si bona accepi¬
mus de manu dñi. mala quare non susti¬
neamtis: Ac si dicat. Si ad bona eterna
tendimus. quid mirũ si temporalia
mala sufferamus: Hec autẽ bona. sol¬
licite paulus inspexerat: quando in¬
lata equanimiter mala tolerabat di¬
cens. Non sunt concligne passiones hu¬
ius temporis: ad futuram głam que i¬

Expanded text:
pectora feriunt, hinc scuto postpositos pectora feriunt, hinc scuto postpositos debiles tuentur, atque ita utrobique velocitate circumspectionis invigilant; quatenus et ante se audaces confodiant, et post se trepidos a vulnere defendant. Quia igitur sancti viri sic sciunt foris adversa tolerare, ut intus etiam noverint perversa corrigere, dicatur recte: Locuta es quasi una ex stultis mulieribus. Quia enim electis dicitur: Viriliter agite, et confortetur cor vestrum , mentes carnalium, quae fluxa Deo intentione deserviunt, non immerito mulieres vocantur. 41. Ad aemus de manu Domini, mala quare non sustineamus? Ac si dicat: Si ad bona aeterna tendimus, quid mirum si temporalia mala sufferamus? Haec autem bona sollicite Paulus inspexerat, quando illata aequanimiter mala tolerabat, dicens: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad
Abbreviated transcription (Latin):
noscerent. fideles se profiteri recusarẽt.
O in mensa caritatis uiscera. Despicit
quod ipse patitur: & curat ne quid pͣ¬
ue persuasionis. discipuli in corde pati¬
antur. In se contempnit uulnera corpo¬
ris: & in aliis uulnera medetur cordis.
Habent quippe hoc iusti proprium. ut
in dolore positi tribulationis sue. curã
non deserant utilitatis aliene: &e cum
de se aduersa patientes dolent. aliis ne-¬
cessaria docentes preuident: ce quasi ꝑ-¬
cussi quidam magni medici egiotant.
Ipsi tolerant scissuras iuilneris: & aliis ꝓ¬
ferunt medicamenta sanitatis. Ualde
autem minoris laboris est: aut docere cũ
nichil toleras. aut tolerare cum nil do¬
ces. Unde scĩ uiri ad utraq se sollerter ex¬
tendunt. & cum tribulationibus fortas¬
se feriuntur. sic exteriora bella suscipiunt.
ut sollicite cogitent. ne proximorũ inte¬
riora lacerentur. Sic sic uiri fortes in acie
adsistunt. ut illinc iaculis aduersantia

Expanded text:
noscerent, fideles se profiteri recusarent. noscerent, fideles se profiteri recusarent. O immensae charitatis viscera; despicit quod ipse patitur, et curat ne quid pravae persuasionis discipuli in corde patiantur. In se contemnit vulnera corporis, et in aliis vulnera medetur cordis. Habent quippe hoc justi proprium, ut in dolore positi tribulationis suae, curam non deserant utilitatis alienae; et cum de se adversa patientes dolent, aliis necessaria docentes praevident, et quasi percussi quidam magni medici aegrotant. Ipsi tolerant scissuras vulneris, et aliis proferunt medicamenta sanitatis. Valde autem minoris laboris est, aut docere cum nihil toleras; aut tolerare, cum nihil doces. Unde sancti viri ad utraque se solerter extendunt; et cum tribulationibus fortasse feriuntur, sic exteriora bella suscipiunt, ut sollicite cogitent, ne proximorum interiora lacerentur. Sic sancti viri fortes in acie assistunt; et illinc jaculis adversantia
Abbreviated transcription (Latin):
in fame & siti. in ieuniis multis: in fri¬
gore & nuditate. Sed inter tot certamina
deprehensus: dicat. quanto uigiliarum
munimine. etiam castra custodiat. Nam
protinus adiungit. Preter illa que extrin¬
secus sunt: in stantia mea cotidiana sol¬
licitudo omniũ ecclesiarũ. Ecce in se bella
fortiter suscipit: & tuendisse proximis mi¬
sericorditer impẽdit. Narrat mala que
patitur: subiungit bona que inpertit᷑.
Pensemus ergo cuius laboris sit: uno eo¬
demq tempore foris aduersa tolerare. in¬
tus infirma sustinere. foris pugnas pa¬
titur: quia uerberibus scinditur. catẽnis
ligatur. Intus metũ tolerat: quia passi¬
onem suam non sibi sed discipulis obes¬
se formidat. Unde & eisdem scribit dicẽs.
Nemo moueatur in tribulationibus
istis: ipsi enim scitis. quod in hoc positi
sumus. Aliorũ quippe casus in propria
passione metuebat: ne dum ipsum dis-¬
cipuli afflictum profide uerberib ag¬

Expanded text:
in fame et siti, in jejuniis multis, in friin fame et siti, in jejuniis multis, in frigore et nuditate. Sed inter tot certamina deprehensus dicat quanto vigiliarum munimine etiam castra custodiat, nam protinus adjungit: Praeter illa quae extrinsecus sunt, instantia mea quotidiana, sollicitudo omnium Ecclfortiter suscepit, et tuendis se proximis misericorditer impendit. Narrat mala quae patitur, subjungit bona quae impartitur. Pensemus ergo cujus laboris sit, uno eodemque tempore foris adversa tolerare, intus infirma protegere. Foris pugnas patitur, quia 90 verberibus scinditur, catenis ligatur; intus metum tolerat, quia passionem suam non sibi, sed discipulis obesse formidat. Unde et eisdem scribit, dicens: Nemo moveatur in tribulationibus istis. Ipsi enim scitis, quod in hoc positi sumus . Aliorum quippe casus in propria passione metuebat, ne dum ipsum discipuli afflictum pro fide verberibus ag
Abbreviated transcription (Latin):
sustineamus: Sc̃i uiri tribulationum
bello depressi. cum uno eodemq tempo¬
re. alios furentes. atq alios suadentes
ferunt: illis opponunt scutũ patientie.
istis iacula intorquent doctrine. atq ad
utrumꝙ pugnandi modũ. mira uirtu
iitus sapienter doceant. & foris fortiter
aduersa contempnant: hos docentes cor
rigant. illos tolerantes premant. In sur-¬
gentesaiamꝙ hostes paciendo despiciunt:
infirmantes uero ciues. compatiendo ad
salutem reducunt. Illis resistunt ne &
alios subtrahant: istis metuunt ne rec¬
deamus castrorum dei militem: contra
utraꝙ preliantem. Ait enĩ foris pugne:
intus timores. E niimerat bella que ex¬
trinsecus tolerat: dicens. Periculis flumi¬
num. periculis latronum. periculis ex
genere. periculis ex gentibus. periculis
in ciuitate. periculis in solitudine. pe-
riculis in mari: periculis in falsis fra¬
tribus. In hõc autem bello que contra at¬
uersarium spicula intorqueat: adiungit.
In labore &e erumpna. in uigiliis multis.

Expanded text:
um. --1. Sancti viri tribulationum bello deprehensi, uno eodemque tempore alios ferientes atque alios suadentes ferunt. Illis opponunt scutum patientiae, illis jacula intorquent doctrinae. Ad utrumque pugnandi modum mira virtutius sapienter doceant, et foras fortiter adversa contemnant. Hos docentes crigant, illos tolerantes premant. Insurgentes namque hostes patiendo despiciunt, infirmantes vero cives compatiendo ad salutem reducunt: illis resistunt, ne et alios subtrahant; istis metuunt, ne vitam recdeamus castrorum Dei militem contra utraque praeliantem. Ait: Foris pugnae, intus timores. Enumerat bella, quae extrinsecus tolerat, dicens: Periculis fluminum, periculis latronum, periculis ex genere, periculis ex gentibus, periculis in civitatericulis in mari, periculis in falsis fratribus . In hoc autem bello, quae contra adversarium spicula intorqueat, adjungit: In labore et aerumna, in vigiliis multis,
Abbreviated transcription (Latin):
sce eccłie facta considerant oculos leuant
quia uidelicet ipsi in imo sunt: ce cum
eius opera respiciunt. in alto sunt sita
que cernunt. sed tamen hanc in dolore
positam non cognoscunt. Ipsa quippe
appetit hic mala recipere: ut posuit at
eterne remunerationis premiũ pur¬
gata ꝑuenire. Plerumq prospera me¬
tuit: & disciplina eruditionis hilares¬
cit. Heretici igit᷑ quia pro magno pre¬
sentia appetunt: etiam in uulnerib
positam non cognoscunt. Hoc namq
quod in illa cernunt: in suoꝵ cordi¬
um cognitione nõ eligunt. Cum ergo
hec & aduersitatib proficit. ipsi suo
stupori inherent: quia per experimẽ¬
tum ignorant. que urdent. Scissisq i¬

Expanded text:
sanctae Ecclesiae facta considerant, oculos levant, quia videlicet ipsi in imo positi sunt, et cum ejus opera respiciunt, in alto sunt sita quae cernunt; sed tamen hanc in dolore positam non cognoscunt. Ipsa quippe appetit hic mala recipere, ut possit ad aeternae remunerationis praemium purgata pervenire. Plerumque prospera metuit, et disciplina eruditionis hilarescit. Haeretici igitur, quia pro magno praesentia appetunt, eam in vulneribus positam non cognoscunt. Hoc namque quod in illa cernunt, in suorum cordium cognitione non relegunt. Cum ergo haec et adversitatibus proficit, ipsi suo stupori inhaerent: quia per experimentum ignorant quae vident. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
disponebat quantũ ipse humanitus tͦ¬
baretur: inmutabiliter omnibꝰ presi¬
dens. & semetipsum mutabilem in sati¬
factione infirmitatis ostendens. Quĩcoꝰ
eigo in semetipso manens disposuit: qͥ¬
quid ꝑ ostendenda humanitate quam
susceperat. etiam turbulentus fecit. Qa
coñditis anima nr̃a carius amamus. et
sicut animã nr̃am nos eos diligere dicimꝰ.
quibus amoris nr̃i exprimere pondus co¬
namur: potest per eius animam electorũ
uita signari. Et cum sathañ ad feriendã
redemptoris carnem permittitur. ab ani-¬
ma separatur: quia cum corpus eiꝰ ad pas¬
sionem accipit. electos eius a iure sue pote¬
statis amitit. Cumq illius caro ꝑ crucẽ
moritur: horũ mens contra temptamenta
solidatur. Dicatur ergo. Ecce in manu tua
est: ueruntamen animã illius serua. Ac
si aꝑte dicat. Licentiã contra eius corpus
accipe: & ab electis illius quos apud se an

Expanded text:
disponebat quantum ipse humanitus tudisponebat quantum ipse humanitus turbaretur, immutabiliter omnibus praesidens, et semetipsum mutabilem in satisfactione infirmitatis ostendens. Quietus ergo in semetipso manens, disposuit quidquid pro ostendenda humanitate, quam susceperat, etiam turbulentus fecit. 31.conditis anima nostra charius amamus; et sicut animam nos eos diligere dicimus, quibus amoris nostri exprimere pondus conamur, potest per ejus animam electorum vita signari. Et cum Satan ad feriendam Redemptoris carnem permittitur, ab anima separatur; quia cum corpus ejus ad passionem accipit, electos ejus a jure suae potestatis amittit; cumque illius caro per crucem moritur, horum mens contra tentamenta solidatur. Dicatur ergo: Ecce in manu tua est, verumtamen animam illius serva. Ac si aperte audiat: Licentiam contra corpus ejus accipe
Abbreviated transcription (Latin):
pietatis intorqueret. quicquid eorũ
contra se malitia permissa seuiret. Dica¬
tur ergo ei. Ecce in manu tua est: quia
ad feriendam carnem seuiens licentiã
accepit. sed potestati illius nesciens deser
uiuit. Animã uero eius seruare p̾cipit᷑.
non quo hanc temptare ꝓhibeatur: sa
quo hanc superare temptator nõ posse
conuincit᷑. Neq enĩ sicut nos qui puri
homines sumus. irruente sepe tempta
tione contutim᷑: ita redemptoris nr̃i a¬
nima. temptationis est necessitate tur¬
bata. Hostis namq nr̃. & si in excelsũ
montem eũ permissus assumpsit. si se¬
daturũ ei regna mundi ꝑhibuit. si qͣi
in panem uertendos lapides ostendit:
mentẽ tamen mediatoris dei ce homi¬
nũ temptatione quassare non ualuit.
Sic enĩ dignatus est hec exterius cunc¬
ta suscipere. ut tam̃ eius mens interius
diuinitati sue inherens. in concussa ꝑ¬
maneret: quia & siquando turbatus
sp̃u infremuisse dicit᷑. ipse diuinitus¬

Expanded text:
pietatis intorqueret quidquid eorum pietatis intorqueret quidquid eorum contra se malitia permissa saeviret. Dicatur ergo ei: Ecce in manu tua est; quia ad feriendam carnem saeviens licentiam accepit, sed potestati illius nesciens deserur. --Animam vero illius servare praecipitur, non quod hanc tentare prohibetur, sed quod hanc superare non posse convincitur. Neque enim sicut nos, qui puri homtione concutimur, ita Redemptoris nostri anima tentationis est necessitate turbata. Hostis namque noster, et si in excelsum montem eum permissus assumpsit, si daturum se regna mundi perhibuit, si quasi in panem vertendos lapides ostendit, mentem tamen Mediatoris Dei et hominum tentatione quassare non valuit. Sic enim dignatus est haec exterius cuncta suscipere, ut tamen ejus mens interius divinitati suae inhaerens inconcussa permaneret. Qui et si quando turbatus sp
Abbreviated transcription (Latin):
hanc potestatem quã contra se ei extrĩ¬
secus dederat: suis seruire lucris intͥn¬
secus compellebat. Pilatus enĩ uel sa¬
thaii qui eiusdem pilati caput exti¬
terat. sub potestate illius suꝑ quẽ po¬
testatem acceperat tenebatur: quia
& superius ipse disposuerat. hoc qđ
inferius accedens apersecutore tole¬
rabat. ut cum ex mala mente in fide¬
lium surgeret: utilitati tamen electo¬
rum omniũ ipsa quoq crudelitas
deseruiret. Pie igit᷑ disponebat intus:
quod semet ipsũ pati nequiter ꝑ mit¬
tebat foris. Hinc est enĩ: quod de illo
in cena dicitur. Sciens autem iħc quia
omnia dedit ei pater in manus. & quia
a deo exiuit & ad deum uadit: surgit
a cenia. & ponit uestimenta sua. Ecce
in manus ꝑsequentiũ iturus: sciebat
quod in manu sua ipsos etiam ꝑsecuto¬
res acceperat. Qui enĩ omnia accepisse se
nouerat. constat quia & ipsos a quib de¬
nebatur tenebat: ut ip se in se ad usũ

Expanded text:
hanc potestatem, quam contra se ei extrinhanc potestatem, quam contra se ei extrinsecus dederat, suis servire lucris intrinsecus 86 compellebat. Pilatus enim vel Satan, qui ejusdem Pilati caput exstiterat, sub potestate illius, super quem potestatem acceperat, tenebatur; quia et superior ipse disposuerat hoc quod inferius accedens a persecutore tolerabat; ut cum ex mala mente infidelium surgeret, utilitati tamen electorum omnium ipsa quoque crudelitas deserviret. Pie igitur disponebat intus quod semetipsum pati nequiter permittebat foris. Hinc est enim quod de illo in coena dicitur: Sciens Jesus, quia omnia dedit ei Pater in manus, et quia a Deo exivit, et ad Deum vadit, surgit a coena, et ponit vestimenta sua . Ecce in manus persequentium iturus, sciebat quod in manu sua ipsos etiam persecutores acceperat. Qui enim omnia accepisse se noverat, constat quia et ipsos a quibus tenebatur tenebat; ut ipse in se ad usum
Abbreviated transcription (Latin):
sathane manui traditũ. quis uel desipi-¬
ens credat: Sed tam̃ edoctus ueritate qͥs
uesciat. quod eiusdem sathanẽ menbra¬
sunt omnes. qui ei peruerse uiuendo
iunguntur: Membrũ quippe eiꝰ pila¬
tus extitit: qui usq ad mortis extrema.
uenientẽ in redemptionẽ nr̃am dñm ñ
cognouit. Corpus eiꝰ sacerdotũ principes
extiterunt: quia redemptorem mundi.
a mundo repellere usq ad crucem ꝑse¬
quendo conati sunt. Cum ergo se pro
nr̃a redemptione dñs. menbroꝵ sacha¬
ne manib tradidit. quid aluro quã
eiufoem sathane manũ in se seiure ꝑ¬
misit. ut unde ipse exterius occumbe¬
ret. inde nos exterus. interiusq libe¬
raret: Si igitur sathane manus eius¬
potestas accipitur. & eius manũ iuxta
carnem ꝑtulit: cuiꝰ potestatẽ corporis.
usq ad sputa. colaphos. flagella. crucẽ.
lanceamq tolerauit. Unde & pilato e¬
ius uidelicet corpori: ad passionem ue¬
niens dicit. Non haberes in me potesta-¬
tem: nisi tibi data esset desuꝑ. Sed tam̃

Expanded text:
Satanae manui traditum quis vel disipiens credat? sed tamen edoctus veritate, quis nesciat quod ejusdem Satanae mesunt omnes qui ei perverse vivendo junguntur. Membrum quippe ejus Pilatus exstitit, qui usque ad mortis extrema venientem in redemptionem nostram Dominum non cognovit. Corpus ejus sacerdotum principes exstiterunt, qui Redemptorem mundi a mundo repellere usque ad crucem persequendo conati sunt. nostra redemptione Dominus membrorum Satanae manibus tradidit, quid aliud quam ejusdem Satanae manum in se saevire permisit? Ut unde ipse exterius occumberet, inde nos interius exteriusque liberaret. Si igitur Satanae manus potestas accipitur, ejus manum juxta carnem pertulit, cujus potestatem corporis usque ad sputa, colaphos, flagella, crucem lanceamque toleravit. Unde et Pilato, ejus videlicet corpori, ad passionem veniens dicit: Non haberes in me potestatem, nisi tibi data esset desuper . Sed tamen
Abbreviated transcription (Latin):
iuste disponat. si eũ qui non debet puni-¬
ri condempnat. Mediator &enĩ nr̃ puniri
pro semet ipso non debuit: quia nullum
culpe contagium perpetrauit. Sed si ip̃e
udebitam non susciperet: numqͣ nos a
uebita morte liberaret. Pater ergo cũ u-¬
stus sit. iustũ puniens. omnia iuste di¬
sponit: quia per hoc cuncta iustificat. qͦd
eum qui sine peccato est pro peccatoribꝰ
dampnat. ut eo electa omnia ad culmen
iusticie surgerent: quo is qui est super
omnia. dampna in iusticie nr̃e sustine¬
ret. Quod ergo illic dampnatus cum nõ
debeat dicit᷑. hoc hic afflictus frustra me-¬
memoratur. qui tamen iuxta semet ipsũ¬
frustra afflictus est: iuxta uero nr̃a acta
non frustra. Rubigo quippe uitii purga¬
ri nõ potuit: nisi igne tormentĩ. Uenit
itaq sine uitio. qui se subiceret sponte
tormento: ut debita nr̃e iniquitatis sup¬
plicia. eo reos suos iuste amitterent. quo
hunc a semetipsis liberũ in iuste tenuis¬

Expanded text:
juste disponat, si eum qui non debet punijuste disponat, si eum qui non debet puniri condemnat. Mediator etenim noster pro semetipso puniri non debuit, quia nullum culpae contagium perpetravit, sed si ipse indebitam non susciperet, nunquam nos a debita morte liberaret. Pater ergo cum justus sit, justum puniens, juste omnia disponit, quia per hoc cuncta justificat, quod eum qui sine peccato est pro peccatoribus damnat, ut eo electa omnia ad culmen justitiae surgerent, quo is qui est suomnia damna injustitiae nostrae sustineret. Quod ergo illic damnatus cum non debeat dicitur, hoc hic afflictus frustra memoratur. Qui tamen frustra afflictus est, juxta vero nostra acta non frustra, rubigo quippe vitii purgari non potuit, nisi igne tormenti. Venit itaque sine vitio qui se subjiceret sponte tormento, ut debita nostrae iniquitatis supplicia eo reos suos juste amitterent, quo hunc a semetipsis liberum injuste tenuis
Abbreviated transcription (Latin):
remptore nr̃o dicit᷑. Commouisti me adũ¬
sus eũ: ut affligerem illũ frustra. Ac si a¬
pertius dicatur. Dum iste non sua sed il¬
lius causa moritur. turic me in huiꝰ af¬
flictione cõmouisti: cum illũ a me calli¬
ua ꝑsuasione traxisti. De quo & bene ad¬
ditur frustra. frustra quippe afflictus
est: qui & culpe ultione pressus est c
culpe contagio inquinatꝰ non est. fru¬
stra afflitus est: qui in carne natus
propria admusa non habure. & tamen
penam carnalium sine culpa suscepit.
hinc est enĩ: quod perprophetã loqui¬
cur diceus. Que non rapui. tunt ex sol-¬
uebam. Adam namq ad paradysum
conditus. diuine potentie similitudi¬
nem suꝑbe rapere uoluit: sed tam̃ cul¬
pas huius superbie sine culpa mediator
ex soluit. Hinc est: quod patri quidã
sapiens dicit. Cum sis iustus. iu¬
ste omnia dis ponis: eũ quoq qui nõ
debet puniri comdempnas. Sed pensan-¬
dum est: quomodo iustus sit & omnia

Expanded text:
Redemptore nostro dicitur: Commovisti me adveRedemptore nostro dicitur: Commovisti me adversus eum, ut affligerem illum frustra. Ac si apertius dicatur: Dum iste non sua, sed illius causa moritur, tunc me in hujus afflictionem commovisti, cum illum a me callida persuasione traxisti. De quo et bene additur, frustra. Frustra quippe afflictus est, qui et culpae ultione pressus est, et culpae contagio inquinatus non est. Frustra afflictus est, qui incpropria admissa non habuit, et tamen poenam carnalium sine culpa suscepit. Hinc est enim quod per Prophetam loquitur, dicens: Quae non rapui, tunc exsolvebam . Alius namque ad paradisum conditus, divinae potentiae similitudinem superbe rapere voluit; sed tamen culpas hujus superbiae sine culpa mediator exsolvit. Hinc est quod Patri quidam Sapiens dicit: Cum sis justus, juste omnia disponis; eum quoque qui non debet puniri condemnas . Sed pensandum est quomodo justus sit et omnia
Abbreviated transcription (Latin):
gressionis extingueret: uenit nr̃e mortali¬
tatis flagella to lerare. Sed qui unius cũ
patre eiusdemq nature est quomodo per
sathau motũ se aduersus eũ pater asserte¬
&e cũ constet quod patris filiiq concordi¬
am. nulla potestatis in equalitas. nul¬
la uoluntatis diuersitas interrũpat:
Sed tam̃ idem qui patri equalis est ꝑ di¬
uinitatem: uenit propt̃ nos ad flagella
per carnẽ. Que nimirũ flagella nõ sus¬
ciperet: nisi formã dampnati hominis
redimendo sumpsisset. Et nisi primus
homo delinqueret: scd̾s ad passionum
probra minime ueniret. Cum ergo pri¬
mus homo per sathan a dño motus
est: tunc est dñs in hominẽ scd̃o com¬
motus. Sathan itaq ad huius afflictio¬
nem dñm tunc commouit: quando in
paradyso primũ hominẽ a iusticie cul¬
mine. In obedientie culꝑa prostrauit.
Nisi enĩ adam primũ. per uoluntarium
uitium in anime mortẽ traxiiset: adã
scds sine uitio. in carnis mortẽ uolun¬
tariã non ueniret. Bene ergo ei etiam de

Expanded text:
gueret, venit mortalitatis nostrae flagella tolerare; sed quia unius cum Patre ejusdemque naturae est, quomodo per Satan motum se adversus eum Pater asserit, cum constet quod Patris Filiique concordiam nulla potestatis inaequalitas, nulla voluntatis diversitas interrumpat? Sed tamen isdem, qui Patri aequalis est per divinitatem, venit propter nos ad flagella per carnem. Quae nimirum flagella non susciperet, nisi formam damnati hominis redimendo sumpsisset. Et nisi primus homo delinqueret, secundus ad passionis probra minime veniret. Cum ergo primus homo per Satan a Domino motus est, tunc est Dominus in homine secundo commotus. Satan itaque ad hujus afflictionem, Dominum tunc commovit, quando in paradiso primum hominem a justitiae culmine inobedientiae culpa prostravit. Nisi enim Adam primum per voluntarium vitium in animae mortem traxisset, Adam secundus sine vitio in carnis mortem voluntariam non veniret. Bene ergo ei etiam de
Abbreviated transcription (Latin):
secutionem foris intusq patiuntur. ñ
solum in dei iniuriis minime excedus
sed neq contra ipsos aduersarios. contu¬
meliosa uerba iaculantur. Quod dux bi¬
norũ. recte petrus admonet dicens. Nem
ur̃m̃ patiatur: quasi homicida. aut fur.
aut maledicus. Quasi maledicus enim
patitur: qui passionis sue tempore. il
qu saltem iniuriam ꝑsecuto ris es.¬
frenatur. Sed quia redẽptoris corpus sc̃ã
nimirũ eccł̃ia. ita pondus malorũ por-¬
tat. ut humilitatis modum per uerba
non transeat: recte de hoc dolente dicit᷑.¬

Expanded text:
ersecutionem foris intusque patiuntur, non solum in Dei injuriis minime excedunt, sed neque contra ipsos adversarios contumeliosa verba jaculantur. Quod dux bonorum recte Petrus admonet, dicens: Nemo vestrum patiatur quasi homicida, aut fur, aut maledicus . Maledicus enim patitur, qui passionis suae tempore in sui salutem injuria persecutoris effrenatur. Sed quia Redemptoris corpus, sancta nimirum Ecclesia, ita pondus dolorum portat, ut humilitatis modum per verba non transeat, recte de hoc dolente dicit