comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis sue hũilitatẽq signare. Ac si pa¬
tent̾ dicat. Miua quid̃ tatio. s abiec¬
ta ꝑpeti ñ dedignor. Quia ergo moriẽdo
te ib̾sequor: cauẽd̾ ualde ẽ hõib ne in me
mortẽ despiciãt qͥ signa uen̾ant᷑. S di¬
misłis Iohis discipłis. quid de eod̾ Ioh̾e
turbis dicat: audiamꝰ. Quid existis ind̾e¬
in deserũ : harũdinẽ uẽto agitatã. Qͥd
uidel ñ asłerẽdo. s negãdo intulit. haxe¬
dinem cͥipe mox ut aura ꝯtig̾it ĩ al¬
t̾am ꝑtẽ flectit. Et quid ꝑ arũdinẽ. iusi
carnał aĩmꝰ designat᷑ : Qui mox ut fa
uoris flau̾it. hilarescit. extollit᷑. totũ¬
q̃ se qͣi ad gr̃am inflectit. S si inde uẽtꝰ
detraccionis eruperit. mide laudis au¬
ua uemebat. mox hũc qͣi ĩ ꝑtẽ alt̾am
ad uim furoris inclinat. S harũdo
uento agitata Ioħes ñ erat. qr hunc

Expanded text:
tis suae humilitatemque signare? Ac si patenter dicat: Mira quidem facio, sed abjecta perpeti non dedignor. Quia ergo moriendo te subsequor, cavendum valde est hominibus, ne in me mortem despiciant, qui signa venerantur. 2. Sed dimissis Joannis discipulis, quid de eodem Joanne turbis dicat audiamus: Quid existis in desertum videre? Arundinem vento agitatam? Quod videlicet non asserendo, sed negando intulit. Arundinem quippe mox ut aura contigerit, in partem alteram flectit. Et quid per arundinem nisi carnalis animus designatur? Qui mox ut favvoris flaverit, hilarescit, extollitur, totumque se quasi ad gratiam inflectit. Sed si inde ventus detractionis eruperit, unde laudis aura veniebat, mox eum quasi in partem alteram ad vim furoris inclinat. Sed arundo vento agitata Joannes non erat, quia hunc
Abbreviated transcription (Latin):
lit ñ recedat ab aĩa. Ecce aliud.ĩ sole ca¬
lor t̃ splendor ĩ uno radio fũt. S calor ex¬
sictat. splendor illũiat. ⁊uid suscipͭ całor.
aliud splendor. Et lic calor ⁊̃ splendor ab
inuicẽ ñ q̃ant si ꝑari. suscipit splendor illu¬
minacõẽm. ñ feruorẽ. Sunscipit calor fuo¬
rem. ñ illũacõem. 2liud simł aᵈ singłarit᷑
agiuit. ⁊̃ tñ ab ĩuicẽ ñ seꝑant᷑ Sic ⁊ filꝰ¬

Expanded text:
 sole calor et splendor in uno radio sunt: sed calor exsiccat, splendor illuminat; aliud suscipit calor, aliud splendor. Et licet calor et splendor ab invicem non queant separari, suscipit splendor illuminationem, non fervorem; suscipit calor fervorem, non illuminationem. Aliud simul, aliud singulares agunt; et tamen ab invicem non separantur. Sic et Fil
Abbreviated transcription (Latin):
tribub uirgas afferĩ. rillate sũt .xii.
uirge. int̾ quas ⁊̃ uiia erat. q̃ aaron fũ¬
erat sac̾dotis. põite st̃ a a scõ moyse ui
tab̾natło testimõii. uirga &̾ aaron pꝰ
alt̾m diẽ ĩuenit᷑ ꝓduxisse flores s frondeꝰ.¬

Expanded text:
 virgas afferri . Allatae sunt duodecim virgae, inter quas una erat, quae Aaron fuerat sacerdotis. Positae sunt a sancto Moyse in tabernaculo testimonii. Virga autem Aaron post alterum diem invenit
Abbreviated transcription (Latin):
scũs. Oarnẽ xp̃i deserere ñ potu̾nt. qũ
ĩ dĩnitatis unitate maserũt. Aldh tycha¬
ram respice. ut musitũ melos. touis dł¬
cib reddat. Tria ꝑit̾ adeẽ uident᷑. ars
manꝰ. corda. ⁊̃ tñ ars dictat. manꝰ tan¬
nͨ ars uͨ manꝰ sonos reddunt. s es cũ cor¬
da tͥa ꝑit̾ oꝑant᷑ Sic nec pr̃. nec sp̃c sc̃s¬

Expanded text:
carnem Christi deserere non potuerunt, quando in divinitatis unitate manserunt. Ad hoc, citharam respice, ut musicum melos sonis dulcibus reddat: tria pariter adesse videntur, ars, manus et chorda. Ars dictat, manus tanNec ars nec manus sonum reddunt, sed eum cum chorda pariter operantur. Sic nec Pater nec Sp
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ apd̃ eum fatiemꝰ. Quisqͥs ergo in
suꝑbiam ñtẽ eleuat. qͥsqͥs auaritie es¬
tib anhelat. qͥsqͥs se luxurie ĩqͥnacõibͤ
polluit. cordis hostiũ ꝯͣ u̾i̾tatẽ claudit. ⁊¬
ue ad se dũs ueniat claustͣ aĩ seris uicõ
tur. Quid ergo baptitas.

Expanded text:
s ergo in superbia mentem elevat, quisquis avaritiae aestibus anhelat, quisquis se luxuriae inquinationibus polluit, cordis ostium contra veritatem claudit, ne ad se Dominus veniat claustra animi seris vitiorum tur. Quid ergo baptizas,
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝯdiant᷑. Mranda quippe accõ cũ elacõe
ũelonat s gͣuat. Qui .n. sñ hũilitate u̾¬
tutes ꝯg̾gat. qͣi ĩ uentũ pulu̾em portat.
Et unde aliqͥd f̾re c̾nitur. inde det̾iꝰ cecat᷑.
In cũctis ergo q̃ agitis fr̃es mei. radicẽ bo¬
ni oꝑis hũilitatẽ tenete.nͨ quib iam fr̃i¬
ores. s quib adhuc infi̾ores estis aspicite.
ut dũ meliora uob̾ exẽpla ꝓpõitis. ad maio
ra ascend̾e ex hũilitate ualeatis. ꝑ cũ qui

Expanded text:
ppe actio cum elatione non elevat, sed gravat. Qui enim sine humilitate virtutes congregat, in ventum pulverem portat; et unde aliquid ferre cernitur, inde deterius caecatur. In cunctis ergo quae agitis, fratres mei, radicem boni operis humilitatem tenete; nec quibus jam superiores, sed quibus adhuc inferiores estis, aspicite, ut dum meliorum vobis exempla proponitis, ad majora semper ascendere ex humilitate valeatis. HOMI
Abbreviated transcription (Latin):
ego te p̃cet̾is magnũ feci. Quia uo̾ tu te
magnũ ꝯspit.s. a me ꝓuꝰ estimaris. Quo
ꝯͣcum dauid regni sui poͣn corã archa
dñi saltãdo despic̾et. dixit. Ludã ⁊ uilior
fiam plusqmͣ fcũs sum. ⁊ ero hũilis in ocuẜ¬
meis. Quẽn. ñ extolłet ora leonũ frang̾e.
ursoꝵ brachia dissipare. despectis pͥorib fr̃i¬
b eligi reꝓbato rege. ad regni gub̾nacła
ungi. timendũ cũctis uno lapide goliã st̾n̾e.¬
sa ppucia reportare : regnũ ex ꝓmissione
mod̾ ꝯͣdictõne possid̾e̾: Et tñ ĩ cũctis se des¬

Expanded text:
ego te prae caeteris magnum feci, quia vero tu te magnum conspicis, a me parvus aestimaris. Quo contra cum David regni sui potentiam coram arca Domini saltando despiceret, dixit: Ludam, et vilior fiam plusquam factus sum; et ero humilis in ocufrangere, ursorum brachia superare, despectis prioribus fratribus eligi, reprobato rege ad regni gubernacula inungi, timendum cunctis uno lapide Goliam stesa preputia reportare, regnum ex promissione modum contradictione possidere?». Et t
Abbreviated transcription (Latin):
błitate su scłm om̃e cͥcũeat.
hoc ẽ infn̾a uisitet. celestia penetret.
trena collustret: Qd̃ ewangłiũ tãqm
sr̃ior mola. cũctos c̃dentes suscipit: om̃es
ddueniẽtes accipit. ⁊ ueluti ꝑ qłdã cau̾¬
nulas p̃ceptoꝵ adintiora tͣnͣsmittit᷑. Ut
ibi huic inde duoꝵ testam̃toꝵ saluta¬
rib mãdatis gẽtilitatis aspitate mol¬
lita. ꝓdutat om̃e ꝙ purũ ẽ. Qm̃ siłitudi¬
nem testam̃toꝵ etechielẽ ꝓpham arbi¬
tror ꝑstuxisse. cũ dicit rotã in medio iote

Expanded text:
itate sui saeculum omne circumeat; hoc est inferna visitet, coelestia penetret, terrena collustret. Quod Evangelium tanquam superior mola cunctos credentes suscipit, omnes advenientes accipit, et velut per quasdam cavernulas praeceptorum ad interiora transmittit: ut ibi hinc inde duorum Testamentorum salutaribus mandatis gentilitatis asperitate mollita, producat omne quod purum est. Quam similitudinem Testamentorum Ezechielem prophetam arbitror perstrinxisse, cum dicit rotam in medio rotae
Abbreviated transcription (Latin):
alti ex hus magnitudo alt̾iꝰ inponat᷑. Et
illũ qͥ ppe lapidem. qui pͥor solo st̾nit᷑. eẽ
pigrum s tardũ. ⁊ pene ut ita dix̾im acõ¬
sum. Ac nisi sr̃ioris ꝑtitipacõe lapidis
ornaret᷑. forsitã ncͣcͣiꝰ ñ uid̾et᷑. Ita dum
ut f allens ocłos ĩ ip̃a cel eritate stare
credatur. ⁊ putet᷑ ĩmobił ẽẽ dũ currit.
Qui qnͣto uiolẽtiꝰ actꝰ fu̾it: tãto opꝰ psciꝰ¬

Expanded text:
s magnitudo alterius imponatur: et illum quidem lapidem, qui prior sternitur, esse pigrum et tardum, et pene, ut ita dixerim, otiosum ac nisi superioris participatione lapidis ornaretur forsitan necessarius non videretur. Ita dum ris circumfertur, ut fallens oculos in ipsa celeritate stare credatur, et putetur immobilis esse, dum currit. Qui quanto violentius actus fuerit, tanto opus
Abbreviated transcription (Latin):
ergo colloqͥa ad edificacõis studiũ u̾tite.
Qmͣ celerrime hꝰ uite tp̃ra fugiãt ꝯsid̾a¬
te. qmͣ distrutꝰ iudex ueniat attendite
siupetũt. si ãnũtiare eũ ũ negligitis. uo¬
cari ab eo angł cum ioħe ualeatis.¬

Expanded text:
ergo colloquia ad aedificationis studium vertite: quam celerrime hujus vitae tempora fugiant, considerate: quam districtus veniat judex attendite. suppetunt, si annuntiare eum non negligitis, vocari ab eo Angeli cum Joanne valeatis
Abbreviated transcription (Latin):
gunt. n negotiis ecͣcstitis occupatĩque
illoꝵ qͥes locti nõie significata ẽ: Alt̾um
eoꝵ qui ĩ plebib ꝯstituti regunt᷑ a doccio¬
peritoꝵ regi eis expedit. Et molẽtes dixit:
pp̃ tp̃raliũ negocioꝵ orbẽ atq cͥcuitũ. Qe
dñ ĩ uno molentes dixit: in qnͣtũ de ip̃is re¬
b ⁊ negotuis sius p̃bent usib ec̃cie. Terciũ
eoꝵ qui oꝑant᷑ in ecc̃ie m̃istĩo. tãqmͣ in

Expanded text:
egotiis ecclesiasticis occupati; quae illorum quies lecti nomine significata est. alterum eorum, qui in plebibus constituti reguntur a doctioperitorum regi eis expedit; et molentes dixit propter temporalium negotiorum orbem atque circuitum; quas tamen in uno molentes dixit, in quantum de ipsis rebus et negotiis suis praebent usibus ecclesiae. tertium eorum, qui operantur in ecclesiae minist
Abbreviated transcription (Latin):
camꝰ. qr om̃es qͥ sat̾docii uõie censentur.
angłi uocant᷑. ꝓpħa attestante qui ait.
Labia sat̾dotis custodiũt scĩam. s̃ legem
req̾rũt ex ore eius. qr angłus dñi ex̾tituũ
hortari ad bñ oꝑand̾ curat. si et̾nũ reg¬
nũ uł suppliciũ errãti denũciat. cũ u̾ba
sc̃e ãnũciacõis inpendit. ꝓfc̃o angłs existit
Et nemo dicat mou̾e ñ sufficio. exhortari
u̾doneꝰ ũ sum. Qnͣtũ potes. exhibe. ne ma¬
le seruatũ ꝙ accepas: in torm̃tis exiga¬
ris. Neq .n. plusqmͣ unũ talẽtũ. accepat.
qui hoc ab sꝯd̾e magis studuit. qmͣ ero¬
gare. Et scimꝰ ꝙ in tab̾nacło dĩ ñ solũ

Expanded text:
camus, quia omnes qui sacerdotii nomine censentur, angeli vocantur, propheta attestante, qui ait: Labia sacerdotis custodient scientiam, et legem requirent ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum hortari ad bene operandum curat, si aeternum regnum vel supplicium erranti denuntiat. Cum verba sanctae annuntiationis impendit, profecto angelus existit. Et nemo dicat: Admonere non sufficio, exhortari idoneus non sum. Quantum potes exhibe, ne male servatum, quod acceperas, in tormentis exigaris. Neque enim plus quam unum talentum acceperat, qui hoc abscondere magis studuit quam erogare. Et scimus quod in tabernaculo Dei non solum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiẽtiȩ mĩstrare phialas mĩme potestis
ĩ qnͣtũ ꝓ dĩna largitate sufficitis ꝓxĩs i¬
ur̃is boni u̾bi sciatos date. In qnͣtũ uos
ꝓfecisse pẽsatis ⁊̃ alios trahite. in uiadĩ
hr̃e socios desid̾ate. Siquis ur̃m fr̃es ad
forũ aut fortasse ad balneũ ꝑgit ꝙ̃ocio¬
sum ẽc̃ ꝯsid̾at. ut secũ ueniat. ĩuitat ꝓp̃a
ergo t̾rena accio uos ur̃a ꝯueniat. ⁊ si

Expanded text:
pientiam ministrare phialas minime potestis, in quantum pro divina largitate sufficitis, proximis vestris boni verbi cyathos date. In quantum vos perfecisse existimatis, etiam alios trahite, in via Dei habere socios desiderate. Si quis vestrum, fratres, ad forum aut fortasse ad balneum pergit, quem otiosum esse considerat, ut secum veniat, invitat. Ipsa ergo terrena actio vos vestra conveniat,
Abbreviated transcription (Latin):
b dr᷑ ꝑ signifitacõem intlłigi ⁊ alit̾ põt.
exollib ⁊ enĩ uestitꝰ ñ fuit. qr uitã pͤcanciũ
ñ blandim̃tis fouit. s uigore aspere ĩuec¬
ctionis increpauit ditens. Gemmina uipe¬
raꝵ quis uobis demõstrauit fug̾e a uen¬

Expanded text:
ntelligi et aliter potest. Mollibus enim vestitus non fuit, quia vitam peccantium non blandimentis fovit, sed vigore asperae invectionis increpavit, dicens: Genimina viperarum, quis vobis demonstravit fugere a ven
Abbreviated transcription (Latin):
in singłis gn̾ib triũ ꝓfessionũ. In ula
ergo nocte dixit: in ilia tribłone. Ad
ip̃a tiia gn̾a q̃ assum̃t᷑. arbitror ꝑtin̾e
archa gub̾nata ẽ. q̃ figurã gestabat
eccie. Damel ã qr elegit celibem uitan.
.i. nuiptias t̾renas ꝯtempsit. ut sic̃ dicit
apłs sñ sollicitudĩe uiu̾et cogitãs que
sunt dĩ. genꝰ eoꝵ sigͥ ficat. qui st̃ ĩ ocio.

Expanded text:
in singulis generibus trium professionum. In illa ergo nocte dixit, in illa tribulatione, ad ipsa tria genera quae assumuntur arbitror pertinere, arca gubernata est quae figuram gestabat Ecclesiae. Daniel autem qui elegit caelibem vitam, id est, nuptias terrenas contempsit, ut, sicut dicit Apostolus, Sine sollicitudine viveret, cogitans quae sunt Dei, genus eorum significat qui sunt in otio
Abbreviated transcription (Latin):
catõis metꝰ ꝙ̃dyabolitis dudũ fuaudibꝰ
incͣrit cͥcũuẽta morͣlitas. Aldest n. nob̃
celi t̾req iudex. qͥ rescisso cyrogͣ pho dẽlic¬
toꝵ.reatũ nr̃m miseratꝰ absoluit. ad¬
est ille dñs qͥ iugũ captĩtatis antiq̃ nr̃i¬

Expanded text:
s dudum fraudibus incurrit circumventa mortalitas. Adest enim nobis coeli terraeque judex qui rescisso chirographo delictorum, reatum nostrum miseratus absolvit. Adest ille Dominus, qui jugum captivitatis antiq
Abbreviated transcription (Latin):
maiestatis eiꝰ pot̾imꝰ ĩmensa riuiari.
nobis ñ posse cognosci: ut ait dñs ad
moysen. Tu a̾ ñ pot̾is uid̾e faciẽ meã.
.I. ñ potes carnalib ocłis meã sic̃ ẽ in¬
spicere dĩtatem. Deatꝰ nãti dauio u̾¬
tutẽ õppotẽtie eius intẽdens camãbat¬

Expanded text:
ajestatis ejus poterimus immensa rimari, nobis non posse cognosci, ut ait Dominus ad Moysen: Tu autem non poteris videre faciem meam, id est, non potes carnalibus oculis meam, sicuti est, inspicere deitatem. Beatus namque David virtutem omnipotentiae ejus intendens
Abbreviated transcription (Latin):
Si lingua deficit.Rides ꝓficit. Mlagnꝰ
qnͣtũ sermo ñ põt parturire. Cauete
dilcissum: ne qñ uos de huf increduli¬
tas moueat. qr si hõ ñ ual explitare
ꝙ sentit. d̾s sñ dũbio potuit implero
ꝙ uoluit. Et ꝑ absurdũ ẽ fr̃es. ut ĩeffa

Expanded text:
ua deficit, fides proficit. Magnus quantum sermo non potest parturire. Cavete, dilectissimi, ne quando vos de his incredulitas moveat, quia si homo non valet explicare quod sentit, Deus sine dubio potest implere, quod voluit. Et perabsurdum
Abbreviated transcription (Latin):
narrari. sña hec una ꝯplectit᷑. Illa
a est añ hõrem. ista supͣ hõiem. Illa
incogitabił. ista nwabił. Eum an̾t
duãs xp̃i docemꝰ natĩtates.ñ uobis
asseritur dĩ filiꝰ natus. s gemina

Expanded text:
narrari sententia haec una complectitur. Illa enim est ante hominem, ista supra hominem. Illa incogitabilis, ista mirabilis. Cum autem duas Christi docemur nativitates, non bis asseritur Dei Filius natus, sed ge
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ inf̾irmis ꝓtulisse. ⁊̃ ut dm̃ poͣm exer¬
cuisse celestẽ. Hic nãq qͥ sordẽtib ar¬
deos honoratur. Hic qui ĩ p̃sepi hũilis
iacet. lũie noui syderis corustat ecõlo.
Hic qui uagitꝰ reddit infaucie ãgłici
ex̾citꝰ uocib collandat᷑. hic qͥ femineo
Lacte nutͥt᷑. młta hõm milia ꝑuissĩo pa¬
ne saciauit. Quid illd̾ adiciam. qd̾ dm̃ illũ

Expanded text:
pro infirmis pertulisse, et ut Deum potentiam exerpro infirmis pertulisse, et ut Deum potentiam exercuisse coelestem. Hic namque qui sordentibus cimuneribus honoratur. Hic qui in praesepi humilis jacet, lumine novi sideris coruscat e coelo. Hic qui vagitus reddit infantiae, angelici exercitus vocibus collaudatur. Hic qui femineo lacte nutritur, multa hominum millia parvissimo pane satiavit. Quid illud adjiciam, quod Deum illum
Abbreviated transcription (Latin):
gn̾is nr̃i caro fñ carne formata ẽ. Que
ista ẽ rõ. ĩmo qmͣ ceca ꝯtẽtõ. ut ñ c̾datur
d̾s fac̾e̾ hõiem posse de femĩa. ꝙ̃ ẽditur
fecułe de pulu̾e: Si oĩpotẽtis o hõ tali
in negotio ẽẽ ꝑspicis uolũtatẽ. de opore
cur detrectas. : Om̃ia .n. situt legitur
dñs q̃ uõluit fecit in celo ⁊ in t̾ra. Et si
solliciticiꝰ ꝑ scruteris p̃t̾ hunt legitim̃
hũane ꝯceptõis usum. tres ualde mira¬
błes nascendi sp̃es oꝑatã repperies tri
inqͥsicõ pot̾it hũana ꝯplecti : Qd̾ a̾ͥ nus¬
tito Hoc ꝯceptu uisitare mũdũ suñ dig
natꝰ ẽ dĩ filiꝰ. nr̃e hoc salutis nocitas fla¬
gitabat. Nimmꝵ ut celestis tandẽ gn̾a¬
cio repararet. qd̾ nafitas t̾rena ꝑdid̾at.
S fortassis hũc qͥ natꝰ p̃ditat᷑ de feĩa dũ
Uiłib obuoluit᷑ pannis. dũ iac̾e ꝯtentꝰ ẽ
in p̃sepi. dũ lat̾mosis uagitib ꝯcrepat.
dum mr̃nis lactat᷑ ub̾ib dm̃ ẽẽ diffĩdis.

Expanded text:
nostri caro sine carne formata est? Quae ista est ratio, imo quam caeca contentio, ut non credatur Deus facere hominem posse de femina, quem creditur fecisse de pulvere? Si Omnipotentis, o homo, tali in negotio esse percipis voluntatem: de opere cur retractas? Omnia enim, sicut legitur, Dominus quae voluit, fecit in coelo et in terra . Et si sollicitus perscruteris, praeter hunc legitimum humanae conceptionis usum, tres valde mirabiles nascendi species operatam reperies Trininquisitio poterit humana complecti? Qtico hoc conceptu visitare mundum suum Dei dignatus est Filius, nostrae hoc salutis necessitas flagitabat; nimirum, ut coelestis tandem generatio repararet, quod nativitas terrena perdiderat. Sed fortassis hunc, qui natus praedicatur ex femina, dum vilibus obvolvitur pannis, dum jacere contentus est in praesepe, dum lacrymosis vagitibus concrepat, dum maternis lactatur uberibus, Deum esse diffidis?
Abbreviated transcription (Latin):
Et ideo fr̃es ñ discuciamꝰ qͣlitꝰ d̾s de
dõ natus est. s credamꝰ Rec retracte¬
mꝰ partũ uirginis. s miremꝰ uot uni¬
genitũ dĩ dm̃ ⁊ hõiem ꝯfitẽtes ĩ offen¬
sam teneamꝰ celestis fidei u̾itatem.

Expanded text:
et ideo, fratres, non discutiamus, qualiter Deus de Deo natus est, sed credamus; nec retractemus partum virginis, sed miremur, ut Unigenitum Dei Deum et hominem confitentes inoffensam teneamus coelestis fidei veritatem.
Abbreviated transcription (Latin):
tis ẽ ꝙ saluam᷑. Iusticiã sollitite teneamꝰ.
qr ob hoc uiugenitꝰ effici dignat᷑ꝰ ẽ hõ.
ut u̾itatẽ p̃ditans. uniu̾sã m̃di faciem
dãpuata iniqͥtate ꝓurgaret¬

Expanded text:
tis est quod salvamur: justitiam sollicite teneamus, quia ob hoc Unigenitus Dei effici dignatus est homo, ut veritatem praedicans universam mundi faciem damnata iniquitate purgare
Abbreviated transcription (Latin):
excedere. pp̃ sapiẽtissimꝰ pr̃iarcha mor¬
tali sensu ꝯclusꝰ angustꝰ. q̃ ĩuestigare
ñ pot̾at mirabat᷑. Quis ergo hõmi
discute̾ aut ing̾rere audeat. tantus
tua ⁊ aĩa mea nouit ualde. hoc .n. qd̾¬

Expanded text:
er quod sapientissimus patriarcha, mortalis sensus conclusus angustiis, quae investigare non poterat, mirabatur. Quis ergo hominum discutere aut inquirere audeat, tantus tua, et anima mea novit valde. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
intlłigunt᷑ qͥnq libri moysi. mito ñ toi¬
ticei. s ordeacer.qr ad uetus testam̃tũ ꝑ¬
tinẽt. Nostis a̾ ordeũ ita creatũ. ut ad me¬
dullam eiꝰ uix ꝑueniat᷑. uestit᷑ .n. eadem
medulla tegmine palee. ⁊ ip̃a palea te¬
nax s inh̾ens ut cũ labore exnat᷑ . dał est
lict̾a uetĩs testam̃ti restita tegmĩbꝰ car¬
naliũ sacͣmẽtoꝵ. s si ad eiꝰ medullã pue¬
mat᷑. pascit ⁊ saciat. ferebat ergo quidã
puer qn̾q panes ⁊ duos pisces. Si q̃ ua¬
mꝰ qui fu̾it puer iste. forte ppłs isrł
erat sensu pu̾ili. portabat nͨ mãducabãt.
Illa .ni. q̃ portabant᷑. dausa on̾abãt. aꝑta
pascebant. ⁊ Suo a pisces uident᷑ nobis
sigͥficare duas illas ĩ uet̾i testam̃to sb̾li¬
mes ꝑsonas. q̃ mñgebant᷑ ad ppłm signifi¬
cand̾ ⁊ regẽd̾ sac̾dotis ⁊̃ regis. ⁊ ip̃e ĩ mĩst̾i̾o

Expanded text:
oysi: merito non triticei, sed hordeacei; quia ad Vetus Testamentum pertinent. Nostis autem hordeum ita creatum, ut ad medullam ejus vix perveniatur: vestitur enim eadem medulla tegmine paleae, et ipsa palea tenax et inhaerens, ut cum labore exuatur. Talis est littera Veteris Testamenti, vestita tegminibus carnalium sacramentorum: sed si ad ejus medullam perveiatur, pascit et satiat. Ferebat ergo puer quidam quinque panes et duos pisces. Si quaeramus quis fuerit puer iste, forte populus Israel erat: sensu puerili portabat, nec manducabat. Illa enim quae portabat, clausa onerabant, aperta pascebant. Duo autem pisces, videntur nobis significare duas illas in Veteri Testamento sublimes personas, quae ungebantur ad populum sanctificandum et regendum, sacerdotis et reg
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ alũ ꝙ uescimꝰ audire rosentes ut dis
philippũ sciebat siłr. Quare itaq int̾roga¬
bat. niłi qr illiꝰ ignorãciã demr̃abat. Et
hoc qͣre fecit. ut dixi post intlłigemꝰ Un¬
dreas ait. Et hic puer qͥdam qui ht̃ qnq
panes ⁊ duos pistes. S hec quid st̃ inter
tantos: Cũ dixiss pħ ilippꝰ int̾rogat᷑. du¬
centoꝵ denarioꝵ panes ñ suffic̾e quibꝰ tãta
illa turba refic̾etur. Euit ibi quidã puer
portaus qnq panes ordeateos. ⁊ duos pistes
⁊ ait iħs. fatite hõies discũb̾e̾. Eut ꝙ ibi

Expanded text:
 quod nescimus, audire volentes ut discPhilippum sciebat similiter. Quare itaque interrogabat, nisi quia illius ignorantiam demonstrabat? Et hoc quare fecerit, ut dixi, postea intelligemus. Andreas ait: Est hic puer quidam qui habet quinque panes et duos pisces. Sed haec quid sunt inter tantos? Cum dixisset Philippus interrogatus, ducentorum denariorum panes non sufficere quibus tanta illa turba reficeretur, erat ibi quidam puer portans quinque panes hordeaceos et duos pisces. Et ait Jesus: Facite homines dis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ poss. Landauimꝰ de fc̃o fcõrem. s tp̃¬
admod̾ si litt̾as pulcyas alicubi inspit̾emꝰ.
ñ nobis suffic̾et laudare scͥptoris articu¬
quid nobis ꝑ illas iuditau̾it. ita hoc fc̃m
qui rtũ inspicit delc̃atur pulc̾tudĩe fc̃i.
ut ad miret ᷑ artificẽ. Qui ã intlłigit. qͣi
legit. Alit̾.n. ur pictura. Alit̾ uidentur
litt̾e. Picturã cũ udĩs. hoc ẽ totũ uidisse
laudasse. lr̃as cũ ud̾is. ñ hoc ẽ totũ qm̃ ꝯmo
u̾is ⁊ leg̾e. Et .n. dicis. cũ udetis lr̃as si forte
ñ eas nosti leg̾e. quid putamꝰ eẽ. ꝙ hic scͥp¬
tam ẽ. Pnt̾rogas quid sit. cũ iã uideas aliqͥd.
siłes apices uidetis: S ñ siliꝰ signa cegnos¬
citis: tu ergo udee. ⁊ lauoas. Ile uid lau¬
dat. ⁊ legite intlłigit. Quia ergo uidimꝰ

Expanded text:
non possit: laudavimus de facto factorem. Sed quemadmodum si litteras pulchras alicubi inspiceremus, non nobis sufficeret laudare scriptoris articuquid nobis per illas indicaverit: ita factum hoc qui tantum inspicit, defectatur pulchritudine facti ut admiretur artificem; qui autem intelligit, quasi legit. Aliter enim videtur pictura, aliter videntur litterae. Picturam cum videris, hoc est totum vidisse, laudasse: litteras cum videris, non hoc est totum; quois et legere. Etenim dicis, cum videris litteras, si forte non eas nosti legere, Quid putamus esse quod hic scriptum est? Interrogas quid sit, cum jam videas aliquid. similiter apices videtis? Sed non similiter signa cognoscitis. Tu ergo vides et laudas: ille videt, laudat, legit et intelligit. Quia ergo vidimus,
Abbreviated transcription (Latin):
in carnalib qͥescobãt. Om̃ĩs .n. caro fe
dam secrecõra intlłigẽtie q̃ młtitudo nõ
põt caꝑe. Quid ergo restat. nͥ ut secrecõ¬
ra ĩtłłigẽcie. q̃ ñ põt caꝑe młtitudo. illis c̾¬
dantur. qͥ ydonoi sunt ⁊ alios doc̾e̾ possũt.

Expanded text:
scebant. Omnis enim caro fenaedam secretiora intelligentiae, quae multitudo non potest capere. Quid ergo restat, nisi ut secretiora intelligentiae, quae non potest capere multitudo, illis credantur qui idonei sunt et alios docere,
Abbreviated transcription (Latin):
tant᷑. Grãs illi. impleuit ꝑ se. ꝙ ꝑ uetus
testam̃tũ ꝓmittebat᷑. ⁊ frangi uissit pa¬
nes. frangẽdo młtiplitati sũt. Nichł ue¬
riꝰ. qnͥq .n. illi libri moỹsi ꝙͣ młtos li-¬
bros cũ exponũt᷑. tanqmͣ frangẽdo .ł dis¬
serẽdo fec̾unt. s qr ĩ illo ordeo ignorãcia
pͥmi ppłi tegebat᷑. de quo dc̃m est ꝙͣ din¬

Expanded text:
tabantur. Gratias illi; implevit per se quod per Vetus Testamentum promittebatur. Et frangi jussit panes: frangendo multiplicati sunt. Nihil verius. Quinque enim illi libri Moysi, quam multos libros, cum exponuntur, tanquam frangendo, id est disserendo, fecerunt? Sed quia in illo hordeo ignorantia primi populi tegebatur, de quo primo populo di
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ potestate. Quid emĩ sola ꝓdess bõitas.
ubi ñ erat panis. unde turba esuriẽs pas¬
c̾etur: Nisi bõitati adess potestas. ieuma
illa turba ⁊ esuriẽs reman̾et. Deniq
⁊̃ discipłi qui erant cũ dño ĩ fame.⁊ ip̃i
turbas uolebãt pasce̾. ut ñ reman̾ent ma¬
nes. s uñ pasc̾ent ñ hẽbant. Int̾rogauit
dñs uñ em̃ẽtur panes ad turlas piscẽdas.
Et ait script᷑a. hoc a̾ dicebat tẽptans eum
tẽptabat. nͥ q ignorãtiã discipłi demũabut
Et forte in demr̃acõne ignorãcie discipłi
aliqͥd significauit. Apparebit ergo cũ ip̃n
satram̃tũ de qͥnq panib ceꝑit nõb̾ loqͥ.
⁊ quid sigͥficet ĩditare. Ibi ergo ui debimꝰ¬

Expanded text:
 potestate. Quid enim sola prodesset bonitas, ubi non erat panis, unde turba esuriens pasceretur? Nisi bonitati adesset potestas, jejuna illa turba et esuriens remaneret. Denique et discipuli qui erant cum Domino in fame, et ipsi turbas volebant pascere, ut non remanerent inanes, sed unde pascerent non habebant. Interrogavit Dominus unde emerentur panes ad turbas pascendas. Et ait Scriptura, Hoc autem dicebat tentans eum:tentabat, nisi quia ignorantiam discipuli demonstrabat? Et forte in demonstratione ignorantiae discipuli aliquid significavit. Apparebit ergo, cum ipsum sacramentum de quinque panibus coeperit nobis loqui, et quid significet indicare: ibi enim videbim
Abbreviated transcription (Latin):
eg̾et pane. ⁊ ñ hĩet ⁊̃ salutẽ: atq añ se
diuitem t̾n̾et salutẽ ⁊̃ delitias hr̃e cũ
uoluptate. s dolore ⁊ frigore affiti illũ
gaudere ꝯspit̾et. s bilło ⁊ purpura uesti¬
ri: se dep̾mi nuln̾ib. illũ defluere accep¬
tis rẽb. se eg̾e. illũ nolle largiri. Qnͣtus
putainꝰ fres kñi. tũc in corde pauꝑis tu¬
młtus tẽptacõnis fuit. cui c̾te poterat
ad penã suffic̾e pauꝑtas. eciã si sanꝰ fu¬
iss. Nursũ suffitiss egoitudo. eciã si sb̾¬

Expanded text:
 etiam salutem, atque ante se divitem cerneret salutem et delicias habere cum voluptate; se dolore et frigore affici, illum gaudere conspiceret, bysso et purpura vestiri; se deprimi vulneribus, illum diffluere acceptis rebus; se egere, illum nolle largiri? Quantus putamus, fratres mei, tunc in corde pauperis tumultus tentationis fuit, cui certe poterat ad poenam sufficere paupertas, etiamsi sanus fuisset; et rursum suffecisset aegritudo, etia
Abbreviated transcription (Latin):
dispensat. una ⁊̃ enĩ res. ñ ꝓ una re agi.
Nam ecce plenꝰ ułt̾ibꝰ m̃ditus latarꝰ. añ
ianuas diuitis iacet. Qua de re una. dñs
duo iudicia explenit. Huiss . i. fortasso
aliqmͣ excusacõem diues. si lazarꝰ pauꝑ¬

Expanded text:
dispensat. Una etenim res non pro una re agitur. Nam ecce plenus ulceribus mendicus Lazarus ante januam divitis jacet. Qua de re una Dominus duo judicia explevit. Habuisset enim fortasse aliquam excusationem dives, si Lazarus pau
Abbreviated transcription (Latin):
latarus siłr mala. Nũc hic ꝯsolatur.
qui estis qͥ in hoc ĩdo ext̾iceis boui ad
accepistis. ip̃mi ut ita ditã donũ ext̾ioris
ꝑtimesc̾e debetis. ne nõbis ꝓ qͦꝵdam¬
ur̃oꝵ actuũ reopẽsacõne sit datũne in¬
dex qui hic bona ext̾iora restituit: a re¬
tribucõne boni intimi repellat. ne ho¬
nor hic uł diuicie ñ adiumẽtũ u̾tutis.
s renu̾acõ sit laboris. Ecde .n. dũ dr᷑
recepisti boͣ in uita tua. inditat᷑ ut diues

Expanded text:
liter mala. Nunc autem hic consolatur, qui estis qui in hoc mundo exterioris boni aliquid accepistis, ipsum, ut ita dicam, donum exterius pertimescere debetisum actuum recompensatione sit datum, ne judex qui hic bona exteriora restituit a retributione boni intimi repellat, ne honor hic vel divitiae, non adjumentum virtutis, sed remuneratio sint laboris. Ecce enim dum dicitur: Recepisti bona in vita tua, indicatur et dives
Abbreviated transcription (Latin):
iacẽtis abscesserãt: ⁊ ecce sb̃ito ĩpleta
añ eiꝰdem cellule hostiũ duo chori psal¬
lentiũ ꝯstit̾unt. ⁊ sicut se dicebãt sepꝰ
ex uocĩb discreuisse psalmodie cantꝰ
dicebant uiri.⁊ feĩe Rendebãt. Cũq añ
fores celle exhib̾ent᷑ celestes exequie.
sc̃a illa aĩa carne soluta ẽ. olua ad ce¬
lum ducta. qnͣto chori psallẽtiũ alqi
ałcendebant: tãto cepit psalmõdia. le¬
niꝰ audiri qͦusꝙ ad euiso̾ psal modie
sonitꝰ ⁊ odoris suauitatis elõgata fiui¬

Expanded text:
entis abscesserant, et ecce subito in platea ante ejusdem cellulae ostium duo chori psallentium constiterunt, et sicut se dicebant sexus ex vocibus discrevisse, psalmodiae cantus dicebant viri, et feminae respondebant. Cumque ante fores cellulae exhiberentur coelestes exsequiae, sancta illa anima carne soluta est. Qua ad coelum ducta, quanto chori psallentium altius ascendebant, tanto coepit psalmodia lenius audiri, quousque et ejusdem psalmodiae sonitus, et odoris suavitas elongata fini
Abbreviated transcription (Latin):
euaserũt. tãtasq maiores redẽpton suo
gr̃as ref̾unt: qnͣto uident ĩ alus qͥd ip̃i
ꝓpeti si eẽnt relicti potu̾nt. Nec illan
tãte bĩtudims claritatẽ apłid iustorũ
aĩm fustat aspecta pena rep̃boꝵ. quia
u̾ iam ꝯpassio miserle ñ erit: mintus
ꝓculdũbio beatoꝵ leticiã ñ uallebit. ⁊d¬
a miꝵ. si dum iusti ĩ iustoꝵ tormẽta
ꝯspiciũt. hoc eis eueniat in obseqͥogau
ut alb uł rubeꝰ clarior uideatͦ ꝙͣ
iis eis sua gaudia ad ꝑfouẽd̾ plene
sufficiant: mala tñ repboꝵ absq du

Expanded text:
evaserunt, tantoque maiores ereptori suo gratias referunt, quanto vident in aliis, quid ipsi perpeti, si essent relicti, potuerunt. Nec illam tantae beatitudinis claritatem apud iustorum animum fuscabit aspecta pena reproborum, quia ubi iam compassio miseriae non erit, minuere procul dubio beatorum letitiam non valebit, m, si, dum justi injustorum tormenta conspiciunt, hoc eis eveniat in obsequiis gut albus vel rubeus clarior videatur? Et quamvis eis sua gaudia ad perfruendum plene sufficiant, mala tamen reproboru
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsiderat ⁊ limat. laudare iã audet.
t tũ eũ tond̾e meliorãdo ñ definit.
mediti ꝑ alism uocant. molestia cor¬
porali ꝓtusła ẽ. młtisq annis ĩ lec¬
tulo discũbans. pene om̃i iacebat m̃¬
broꝵ officõ destituta. nec tñ hoc eadem
euis m̃tẽ ad inpacĩam flagessa ꝑduxe¬
rant. Nam ip̃a ei detͥm̃ta mẽbrorũ.
fc̃a fuerãt increm̃ta u̾tutũ. qr tãto
Nocte igitur qͣdam eaudẽ redẽptã
qmͣ p̃fatus sum. q̃ utrasq discipłas
suas filiaꝵ loco untriebat: uotauit
ditens. Mat̾ ueni. mr̃ ueni. Que mox
cum alia eius discipła surreeit. sic̃
utrisq referẽtib. ⁊ multis res ead̾
claruit. ⁊̃ ego quoq in eodem tp̃re
agnoui. Cumq noctis medio lectu¬
lo iacentis asłist̾ent: sb̾ito celitꝰ lux
emuła. oẽm illiꝰ cellule sꝑaciũ im¬
pleuit. ⁊ splendor tante claritatis

Expanded text:
et tamen ea tundere meliorando non desinit; medici paralysin vocant molestia corporali percussa est, multisque annis in lectulo decubans, pene omni jacebat membrorum officio destituta, nec tamen haec eadem ejus mentem ad impatientiam flagella perduxerant. Nam ipsa ei detrimenta membrorum facta fuerant incrementa virtutum, quia tanto Nocte ergo quadam eamdem Redemptam, quam praefatus sum, quae utrasque discipulas suas filiarum loco nutriebat, vocavit dicens: Mater, veni, mater, veni. Quae mox cum alia ejus discipula surrexit, sicut utrisque referentibus et multis res eadem claruit, et ego quoque eodem tempore agnovi. Cumque noctis medio, lectulo jacentis assisterent, subito coelitus lux emissa omne illius cellulae spatium implevit; et splendor
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ bene is qui p̃sto ẽ fr̃ ⁊̃ ꝯp̃sbr meus
specõsꝰ nouit. Eodem tp̃re quo mõast̾iũ
pecii. anus q̃dam redẽpta nõie. in sc̃i mo
mali hĩtu ꝯstituta: in uybe hat iuxta
beate marie semꝑ uirginis eccͣm. ma¬
nebat. hec illiꝰ hyrũdinis discipła fu̾at
nos mõtes. uitã ħemiticã duxisse fẽ¬
batur. Nũc due in eodem hĩtu discipłe
ad h̾ebant. una nõie romula.⁊ altera
q̃ nũc adhuc suꝑ est. qmͣ quidãe facie
scio: s nõie nescio. Tres itaq hee yno
bant. hec &̃ qm p̃fatus sum romła¬

Expanded text:
antur, nolite despicere, quia fortasse quos paupertatis curat. Quorum si qua sunt talia quae debeant jure reprehendi, haec, si vultis, ad usum vestrae mercedis inflectite, ut ex  virginis ecclesiam manebat . Haec illius Herundinis discipula fuerat, nos montes vitam eremiticam duxisse ferebatur. Huic duae in eodem habitu discipulae adhaerebant: una nomine Romula, et altera, quae nunc adhuc superest, quam quidem facie scio, sed nomine nescio. Tres itaque hae in uno bant. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
piat. qui unũ q̃ rẽbat. dũ ext̾ius cibo.¬
int̾iꝰ saciatur eloquio. panꝑ ergo cũ¬
rep̾hensibił c̾ntur. mon̾i d ⁊ despiti¬
ñ d. Si u̾o rep̃hñsionis nichł habet:
ueu̾ari sũmoꝑe. sicut int̾cessoi d. S ec
ce multos cernimꝰ quis cuiꝰ sit m̃iti¬
nestimꝰ om̃es ergo uen̾andi sunt. tãtoq
ncc̃e ẽ. ut om̃ib te hñiliars debeas. qnto¬

Expanded text:
runt, rogant nos, qui tunc pro nobis intercessores venient. Certe nos omnino rogare debuimus, sed tamen rogamur. Videte si negare debemus quod petimur, quando patroni sunt qui petunt. Nolite ergo misericordiae tempora perdere, nolite accepta remedia dissimulare. Ante supplicium cogitate de supplicio. Cum quoslibet in hoc mundo abjectos aspici
Abbreviated transcription (Latin):
dit dicer. Nõ pr̃ ii. s siquis ad eos ex
mortnis ierit. credunt. Cui moꝵ u̾at
snĩa dicitur. si moy̾sen ⁊ ꝓphas non
andiunt: n siquis ex mortius resur¬
rexit. c̾dent ei. Quia nimiꝵ qͥ uerba
legis despitiũt. redẽptoris p̃cepta qͥ ex
mortuis resurrexit. qnͣto sb̾tiliora sunt:
tãto hec difficłiꝰ implebũt. Minꝰ ẽ .ii. qcꝙͥ¬

Expanded text:
dit dives: Non, pater mi; sed si quis ex mortuis ierit ad eos, credent. Cui mox veraci sententia dicitur: Si Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit, credent ei, quia nimirum qui verba legis despiciunt Redemptoris praecepta, qui ex mortuis resurrexit, quanto subtiliora sunt, tanto haec diffici
Abbreviated transcription (Latin):
ex mornius resurrexit. Eui ꝓtinꝰ Ren¬
moyłi c̾d̾etis utiq mͥ. de me .n. ille scͥp¬
nem dititur. ex mortuis .n. dñs resur
cred̾e ꝯtempsit. Eũq moysi u̾ba spĩtalr̾
intlłig̾e ꝯtemps̃t: Ad eũ de quo moyses
te tnͣsisse sufficiat. Nũc ad intuẽdam
Iatiꝰ rei geste moralitatẽ aĩmꝰ icurrat

Expanded text:
ex mortuis resurrexerit. Cui protinus responMoysi, crederetis utique et mihi, de me enim ille scnem dicitur. Ex mortuis enim Dominus recontempsit. Cumque Moysi verba spiritaliter intelligere contempsit, ad eum de quo Moyses te transcurrisse sufficiat; nunc ad intuendam latius rei gestae moralitatem animus recurr
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ illos tunt a se uidẽbũt exͣneos. qnͣto¬
⁊ ab eo ꝙ̃ diligunt auctore suo ꝯspiciũt
repulsos. Rec iniusti ergo ad beatoꝵ sor¬
tem tnͣseunt. qͥ dãpnacoe ꝑpetua ꝯst̾n¬
gunt᷑. nͨ iusti tnͣsire ad reꝓbos possunt.
qr erectis iã ꝑ iusticiã iuditii eie ulło
modo ex aliqua ꝯpassione iniẜent᷑.
S postqͣmͣ ardenti diuiti de se spes
tollitur. eius aĩmꝰ ad ꝓpinquos quos
relinq̃rat recurrit. Quia repboꝵ m̃tõ
pena sua qñq mutłitꝰ erudit ad caritatẽ:
ut iam tunc eciã suos sp̃italit̾ diligãt.¬

Expanded text:
m illos tunc a se videbunt extraneos, quantum ab eo quem diligunt auctore suo conspiciunt esse repulsos. Nec injusti ergo ad beatorum sortem transeunt, quia damnatione perpetua constringuntur; nec justi transire ad reprobos possunt, quia, erecti jam per justitiam judicii, eis nullo modo ex aliqua compassione miserentur. 8. Sed postquam ardenti diviti de se spes tollitur, ejus animus ad propinquos quos reliquerat recurrit, quia reproborum mentem poena sua quandoque inutiliter erudit ad charitatem, ut jam tunc etiam suos spiritaliter diligant
Abbreviated transcription (Latin):
bat in st̾ qͥlimo: ⁊ posita in celestis regi
ornam̃to. Nam int̾ fr̃nos cuies emitat.
iam int̾ ignitos illos lapides et̾i dya¬
dematis choruscat. Ouos qͥ in hoc mũdo¬
uos diuites aut ẽẽ creditis. aut estif᷑ cõ¬
ferte si potestis fłas diuicias ur̃at u̾is
diuitus romule. uos ĩ hꝰ m̃di iua oĩa amis¬
suri possidetis. issa nichẜ q̃ sũt ĩ iti̾e ⁊
om̃na ĩuenit ĩ ꝑuencõne. uos letã uitã
ducitis. tristẽ mortẽ timetis. illa tͥstẽ ui¬
tam ꝑtulit. ad letã mortẽ ꝑuenit. uos
ad tempꝰ q̃ritis õbsoqͥũ hõim. illa despec¬
ta ab hõib ĩuonit socios choros ãgłoꝵ.
Dicite igit᷑ fr̃es tp̃ralia cũcta desꝑic̾e.
discite honorẽ tnͣseuntẽ ꝯtẽpn̾e. et̾nam
głam amare. honorate quos pauꝑes
bitͣnuĩ amicos dĩ. cũ hiis ꝑticipamini

Expanded text:
bat in sterquilinio, et posita in coelestis Regis ornamento, jam inter supernos cives emicat, jam inter ignitos illos lapides aeterni diadematis coruscat. O vos qui in hoc mundo divites aut esse creditis, aut estis, conferte, si potestis, falsas divitias vestras veris divitiis Romulae. Vos in hujus mundi via omnia amissuri possidetis; illa nihil quaesivit in itinere, et omnia invenit in perventione. Vos laetam vitam ducitis, tristem mortem timetis; illa tristem vitam pertulit, ad laetam mortem pervenit. Vos ad tempus quaeritis obsequium hominum, illa despecta ab hominibus invenit socios choros angelorum. Discite ergo, fratres, temporalia cuncta despicere, discite honorem transeuntem contemnere, aeternam gloriam amare. Hbitramini amicos Dei. Cum his participamini
Abbreviated transcription (Latin):
m ip̃am iu̾tas p̃dicat dicens. Quo uul¬
tis ut faciãt uobis hõies. ⁊ uos eadẽ fa¬
cite illis. Si ii ⁊ qd̾ inpẽdi nobis rec
caritatis iura illesa seruabinꝰ. S nẽo
si q̃ ꝑiam diligit. hĩe se ꝓtinꝰ carita¬
tem putet: nisi pͥus ip̃am uiui sue di¬
lcõnis examiu. Nam siqͥs ꝙ̃ lib amiat.¬

Expanded text:
as praedicat, dicens: Quae vultis ut faciant vobis homines, et vos eadem facite illis . Si enim et quod impendi nobis rectcharitatis jura illaesa servamus. Sed nemo, cum quempiam diligit, habere se protinus charitatem putet, nisi prius ipsam vim suae dilectionis examinet. Nam si quis quemlibet amat
Abbreviated transcription (Latin):
obseqñtib cirtũ fulciri: ⁊ se infirmitate
⁊ inopia a nlło uisitari. Nam qr nemo
ei ad uisitand̾̃ aderat. testant᷑ canes. qui
licent̾ eius nuln̾a lingẽbãt. Ex una er¬
go re omp̃s deus duo iudicia exhibuit.
dum lazaꝵ pauꝑem añ ianuã diuitis
iacere ꝑmisit. ut ⁊̃ diues impiꝰ dãpnã¬
cõius sibi aug̾et ulcõnẽ: ⁊ temptatus¬

Expanded text:
eis circumfulciri, et se in infirmitate et inopia a nullo visitari. Nam quia nemo ei ad visitandum aderat, testantur canes, qui licenter ejus vulnera lingebant. Ex una ergo re omnipotens Deus duo judicia exhibuit, dum Lazarum pauperem ante januam divitis jacere permisit, ut et dives impius damnationis sibi augeret ultione
Abbreviated transcription (Latin):
sb̃ito obstupore reman̾ent. Ceꝑit nãq
qͣi cuiꝰdam. magne młtitudĩs ing̾diẽdis
sonitꝰ audiri. hostiũ celle ꝯcuti. ac si in¬
g̾diẽtiũ turba p̃m̾et᷑. atq ut dicebant
intͣnͣciũ młtitudinẽ senciebãt. s nimi¬
eaꝵ ocłł ⁊ pauo dep̃sserat. ⁊̃ ip̃a tanti
lũis claritas reu̾b̾abat. Qmͣ lucẽ ꝓtinꝰ mi¬
ri odoris ẽ fiaglãcia sb̾secuta. ita ut eau
aĩm qr lux emissa t̾reret. odoris suauitaꝰ
refou̾et. S cũ uimi claritatis illiꝰ ferre ñ
possent. cepit eadem romula assistẽtẽ
⁊ tremẽtẽ redẽptã suoꝵ moꝵ magr̃am.
blanda uote ꝯsolari dicens. Noli timere
paulatĩ lux q̃ fu̾at eniussa sb̾tuacta ẽ.S
is qui sb̃iocutꝰ est odor remãsit. Sicq di
odoris reman̾et. Nocte gͥ qͣdam qrͣta.
eandẽ magr̃am suã it̾m uocauit. qua
ueniẽte. uiaticũ petit. accepit. Nocd̾ n̾o

Expanded text:
pore remanerent. Coepit namque quasi cujusdam magnae multitudinis ingredientis sonitus audiri, ostiumque cellulae concuti, ac si ingredientium turba premeretur; atque, ut dicebant, intrantium multitudinem sentiebant, sed nimiearum oculos et pavor depresserat, et ipsa tanti luminis claritas reverberabat. Quam lucem protinus miri odoris est fragrantia subsecuta, ita ut earum animum, quia lux emissa terruerat, odoris suavitas refoveret. Sed cum vim claritatis illius ferre non possent, coepit eadem Romula assistentem sibi et trementem Redemptam, suorum morum magistram, blanda voce consolari, dicens: noli timere, paulatim lux quae fuerat immissa subtracta est, sed is qui subsecutus est odor remansit. Sicque diodoris remaneret. Nocte ergo quarta eamdem magistram suam iterum vocavit. Qua veniente 1661 viaticum petiit, et accep
Abbreviated transcription (Latin):
leuitas sequit᷑. Nam qr edacitatẽ lusus
seqͣtur: testatur sacia sq̃ptura q̃ ait
Sedit ppłs mãducare ⁊ bib̾e ⁊ surrexe¬
runt ludere. S p̾ꝰ qmͣ ad lusũ moueaᷤ
corpꝰ ad iocos. ac u̾ba mania mouet᷑
lingua. Quid ergo ẽ ꝙ ĩnuit᷑. qr ĩ tormẽ¬
tis positꝰ diuer. linguã suã refbig̾are
postulat. Nisi qd̾ is qui ꝯuiuãdo ma¬
gis de loqͣctate pectau̾at. ꝑ retͥbucõis
iusticiã in lingna atrociꝰ ardebat. S
cum gͣui ualde est pauore pẽsand̾ hoc

Expanded text:
 edacitatem lusus sequatur, testatur sacra Scriptura, quae ait: Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . Sed priusquam ad lusum moveatur corpus, ad jocos ac verba inania movetur lingua. Quid ergo est quod innuitur quia in tormentis positus dives linguam suam refrigerari postulat, nisi quod is qui convivando magis de loquacitate peccaverat per retributionis justitiam in lingua atrocius ardebat? 6. Sed cum gravi valde est pavore
Abbreviated transcription (Latin):
plang̾ent. Bñ a̾ ꝑiture aĩe: siña que
sb̾ditur ꝯuenit. Et quid̃ in hãc die tua
q̃ ad patẽ tĩbi. nũc a̾ absꝯdita sũt ab ocu¬
patẽ sũt. Quia dũ ex reb tp̃ralib se¬
tatur. dũ honorib extollit᷑. dũ ĩ car

Expanded text:
ia quae subditur convenit: Et quidem in hac die tua, quae ad pacem tibi, nunc autem abscondita sunt ab ocupacem sunt, quia dum ex rebus temporalibus laetatur, dum honoribus extolli
Abbreviated transcription (Latin):
ti iubet. Nla pcc̃a carnis resecat. redẽp¬
tor uo̾ nr̃ illicitas ⁊̃ cogitacões dãpnat.
Diergo moysen ⁊ ꝓpħas ñ audiũt. n
siquis ex mortuis resurrexit credunt¬
ei. Qũi hii qui uliora legis p̃cepta im

Expanded text:
ti jubet. Illa peccata carnis resecat, Redemptor vero noster illicitas cogitationes etiam damnat . Si ergo Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit credent, quia hi qui viliora legis praecepta im
Abbreviated transcription (Latin):
ut intinguat extremũ digiti sui ĩ aqͣ.
⁊ refrig̾et linguã meã. q crutior ĩ hac
flãma. Infidelis ppłs u̾ba legis in ore te¬
nuit. c̃ oꝑe seruare ꝯtempsit. Ibi ergo
ampliꝰ ardebit: ubi se oñdit scire ꝙ fa¬
teri noluit. Qua pp̃ bñ de docts ⁊ negl¬
m ore eiꝰ. s aĩa illiꝰ ñ implebit᷑. quia
qͥsquis hoc solũmͦ laborat. ut sciat ꝙ locͥ
debeat. ab ip̃a refeccõne sue scĩe mẽte
uatua ieuinat. Ab extremo digiti se tã¬
gi desid̾at. qr et̃nus fuppliciis datꝰ. optat
qr om̃e suũ gdiũ felititatẽ tnͣsitoriã pu¬
tauit. hr̃e hic d̃ enĩ possũt ⁊ iusti bona.

Expanded text:
at extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam, 1654 quia crucior in hac flamma . Infidelis populus verba legis in ore tenuit, quae opere servare contempsit. Ibi ergo amplius ardebit, ubi se ostendit scire quod facere noluit. Quapropter bene de doctis et neglin ore ejus, sed anima illius non implebitur , quia quisquis hoc solummodo laborat, ut sciat quid loqui debeat, ab ipsa refectione suae scientiae mente vacua jejunat. Ab extremo digiti se tangi desiderat, quia aeternis suppliciis datus optat uia omne suum gaudium felicitatem transitoriam putavit. Habere hic etenim possunt et justi bona,
Abbreviated transcription (Latin):
cium cumłant᷑. Ad penã nãq suã ei et
cognitõ seruat᷑. ⁊ memoria. cognoscit .ii.
quos reliqͥt. ꝓfc̃a ei qͥppe ultõ de paupe
ñ ess. si hunc in retribucõe ñ recognoᷤ¬
ceret ⁊ ꝑfc̃a pena ĩ igne ñ ẽẽti si ñ hoc
ꝙ ip̃e patitur. etiam suis tim̾et. ut ergo
pc̃cores in supplicõ ampliꝰ pumãtur.
z eoꝵ uident głam quos ꝯtempserũt.
⁊ de illoꝵ eciã pena torqñt᷑. quos ĩutlr᷑

Expanded text:
cium cumulantur. Ad poenam namque suam ei et cognitio servatur et memoria. Cognoscit enim quos reliquit; perfecta quippe ei ultio de paupere non esset, si hunc in retributione non cognosceret, et perfecta poena in igne non esset, si non hoc quod ipse patitur, etiam suis timeret. Ut ergo peccatores in supplicio amplius puniantur, et eorum vident gloriam quos contempserunt, et de
Abbreviated transcription (Latin):
deis quippe ĩ fidelib sc̃i p̃ditatores elc̃ĩ sũt
qui ĩ assercõem u̾itatis ꝯͣ fures. latrones¬
q uemiẽtes. magnos ꝓ dño ut ita ditã la¬
tratus ded̾unt in ec̃tia. Quo ꝯͣ de quoꝵdã
reprobatõne dr᷑. Canes nuiti ñ ualentes la¬
trare. quia gͥ p̃ditatores sc̃i. pcc̃a dãpnãt.
ꝯfessionẽ ro̾ pcc̃oꝵ adꝓbant dicẽtes. Cõfite¬
mini alterutrũ pcca ur̃a ⁊ orate ꝓ ĩiucẽ

Expanded text:
electi sunt, qui, in assertione veritatis contra fures latronesque venientes, magnos pro Domino, ut ita dicam, latratus dederunt. Quo contra de quorumdam reprobatione dicitur: Canes muti, non valentes latrare . Quia ergo praedicatores sancti peccata damnant, confessionem vero peccatorum approbant, dicentes: Confitemini alteru
Abbreviated transcription (Latin):
recte regni filiꝰ uocatur. qui de lõgĩgͦ
ad uidend̾ lat̃aꝵ ocłos lenat. qr dũ per
dãpnacõis sue supplicia ĩfideles ĩ imo
sunt. Fideles quosq añ diem extremi
iuditii suꝑ se ĩ requiẽ attẽdũt. quoꝵ pꝰ
gaudia ꝯtemplari ulłatenꝰ possunt.i
tum ñ actingũt. In lingua a̾ ampliꝰ¬

Expanded text:
recte regni filius vocatur. Qui de longinquo ad videndum Lazarum oculos levat, quia dum per damnationis suae supplicia infideles in imo sunt, fideles quosque ante diem extremi judicii super se in requie attendunt, quorum post gaudia contemplari nullatenus possunt. tum n
Abbreviated transcription (Latin):
scinditur. ⁊ exhabantib fetorib ĩplet᷑.
S ecce in sp̃e lepsi apparuit ⁊ is qui ẽ
reu̾endꝰ suꝑ oĩã. uideri despectus infra
om̃ia dediguatꝰ ñ est. cur hoc nͥ ut nos
seusu tardiores admon̾et. qͣtinꝰ quisqͥs
ei qui ĩ celo est. festinat assist̾e. hũilia¬
ri in t̾ra ⁊ ꝯpati etiã abiectis. ⁊ despita¬
błib fr̃ib nõ recus: Ioqui caritati

Expanded text:
ur, et exhalantibus fetoribus impletur? Sed ecce in specie leprosi apparuit; et is qui est reverendus super omnia, videri despectus infra omnia dedignatus non est. Cur hoc, nisi ut sensu nos tardiores admoneret, quatenus quisquis ei qui in coelo est festinat assistere, humiliari in terra et compati etiam abjectis et despicabilibus fratribus non recuset? Loqui charitati
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ ĩuenire nitħł potuit. Quid itaq nos
miseri dicturi. quid acturi sumꝰ. Qui
ĩnum̾abłia mala ꝯmisimꝰ. Quid requi¬
renti adu̾sario ⁊̃ młta sua ĩ noł ĩuẽiẽti¬
opa dicemꝰ.: Nili solũ ꝙ nob̾ ẽ c̾tũ refu¬
giũ. solida spes. qr miũ cũ illo fc̃i sumꝰ. in
quo p̾nteps hꝰ nĩdi ⁊ suũ aliqͥd reqͥsiuit.
⁊ ĩuenire nũme potuit. Qm̃ solus ẽ intͦ

Expanded text:
quo nihil invenire potuit, quid itaque nos miseri dicturi, quid acturi sumus, qui innumera mala commisimus? Quid requirenti adversario, et multa sua in nobis invenienti dicemus, nisi solum quod nobis est certum refugium et solida spes: quia cum illo unum facti sumus, in quo princeps hujus mundi et suum aliquid requisivit, et invenire minime potu
Abbreviated transcription (Latin):
qr recepit mala. ꝓfcõ mõstrat᷑ ⁊ latar̾
hũisse malũ aliqd̃ ꝙ purgaret᷑. s mala
latari purgauit ignis inopie. ⁊ bona
diuitis remun̾auit felicitas tnͣseũtis
uite. Illũ pauꝑtas afflixit ⁊ t̾sit. istũ
hũndantia renuin̾auit ⁊ reppulit. Qui¬
cũq ergo in hoc scło hẽtis. cum uos boͣ
egułe recolitis. ualde de ip̃is ꝑtimescite.
es ñ ulła rep̃hũsibłia ꝓpetrare ꝯspicitis.
Nolite despit̾e. nolite desꝑare. qr fortas¬
se ꝙ suꝑfluitas temussime pͣuitas in
quiuat: caminꝰ pauꝑtatis purgat. de uo

Expanded text:
 recepit mala, profecto monstratur et Lazarus habuisse malum aliquod quod purgaretur. Sed mala Lazari purgavit ignis inopiae, et bona divitis remuneravit felicitas transeuntis vitae. Illum paupertas afflixit et tersit, istum abundantia remuneravit et repulit. Quicunque ergo bene in hoc saeculo habetis, cum vos bona egisse recolitis, valde de ipsis pertimescite, eres nonnulla reprehensibilia perpetrare conspicitis, nolite despicere, nolite desperare, quia fortasse quod superfluitas tenuissimae pravitatis in quinat, caminus paupert
Abbreviated transcription (Latin):
de allegoria aliqͥd breuitꝰ audire debeatis.
t̃ qd uobis de moralitate hystorie ualde est
nccͣm. hoc in expõnis nr̃e ordine seruetur
extremũ. qr ea pleꝵq solẽt meliꝰ recoli. q̃
ꝯtigit pꝰmod̾ andiri. sensꝰ ergo allegori¬
cos sb̾ breuitate tnͣscurrimꝰ. ut ad mora¬
litatis latitudinẽ ciciꝰ uenire ualeamꝰ
Hõ quidã erat diues qͥ induebat᷑ p̃pura

Expanded text:
de allegoria aliquid breviter audire debeatis; et quod vobis de moralitate historiae valde est necessarium, hoc in expositionis nostrae ordine servetur extremum, quia ea plerumque solent melius recoli quae contingit postmodum audiri. 2. Sensus ergo allegoricos sub brevitate transcurrimus, ut ad moralitatis latitudinem citius venire valeamus. Homo quidam erat dives, qui induebatur purpura