comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
demonstret. dyabłs aut̃ sollita sb̃tili¬
tate siłauit se ignorare quid p̾ceptum
fuisset a deo ⁊ inuenit euam stabilem
post aut̃ ꝓmittens illis ꝙ si int̾dc̃m de¬
gustassent futuri eẽnt dii: circũnenit
eos. Sic dẏabłs deuicto hoĩe tͥumphauit
hic uictus genus suil uendidit pcc̃o.
nõ ergo iustũ erat nictoris statim au¬
ferre utolent̾ spolia. qr quod facit deus.
iuste facit. Pretea cũ acerbe peccau̾it hõ
assentiens enĩ fieri se dm̃ ycolatriam
ad nusit hoc est in dm̃ peccauit. Ideoq
nõ illi statim debuit sbueniri qui nẽc
penituit. Postaut̃ iustis młta mala ĩ¬
tulit sachanas. iob. ioseph. ietemte. ysa¬

Expanded text:
dato. diabolus autem solita subtilitate simulauit se ignorare, quid praeceptum esset a deo, et inuenit Euam instapost autem promittens illis, quod si interdictum degustassent, futuri essent dii; circumvenit eos. Sic diabolus devicto homine triumphavit, hic victus genus suum vendidit peccato. Non ergo justum erat victori statim auferre violenter spolia: quia quod facit Deus, juste facit. Praeterea cum acerbe peccaverit homo; assentiens enim fieri se Deum, idololatriam admisit, hoc est in Deum peccavit: ideoque non illi statim debuit subveniri, qui nec poenituit. Post autem justis multa mala intulit satanas: Job, Joseph, Jeremiae, Isa
Abbreviated transcription (Latin):
silint inuenta sine dubio dyabls appel¬
laudris est Oꝑis enĩ nom̃ est nõ nature
taꝙ hoc in loco pr̃em iudeoꝵ chaym sig¬
nificat. cuius imitatores uolentes ee.
saluatorem punerunt iuder. Hincdi¬
at qr se parricidio maculauit. ut reum
secit mortis in i̾ccate no stetisse ab ipo
aĩ forma data est frattidii istã ip̃m di
cũ loquitur mdatiũ: de sices ꝓpriis.¬

Expanded text:
io diabolus appellandus est. operis enim nomen est, non naturae. itaque hoc in loco patrem Iudaeorum Cain significat, cuius imitatores uolentes esse saluatorem peremerunt Iudaei. hunc dicit, quia se parricidio maculauit et reum fecit mortis, in ueritate non stetisse. ab ipso autem forma data est fratricidii. istum ipsum dicit, cum loquitur mendacium, de suis propriis
Abbreviated transcription (Latin):
sunt quos apłs falsos frẽs applłat. Iai gͦ
post apłoꝵ traditõm. galathaꝵ sensũ oꝵ¬
ruꝑant. ita ut uideos eos fac̾ent sub note
saluatoris. hinc apłs xp̃m dicit uenisse
arbitrũ circũcisionis ⁊ p̃putii. sicut diẽ
ad ephestos. In uno nouo hoĩe faciens pa¬
cem. Si ergo arbit᷑ uenit yp̃t. arbit᷑ aus
sic facit pacem int̃ duos ut nouam re¬
gulam ponat. auferens ambob ꝑfessi¬
ones reconciliat eos. ut eius snĩam secii¬
ti: amittant discordiam p̾stiuam. Indeo
ent̃ citrũcisionem indicante. ⁊ gentili p̃¬
putiũ discordia sit. Cum u̾o hꝑc ambob

Expanded text:
 apostolus falsos fratres appellat. isti ergo post apostolorum traditionem Galatarum sensum corruperant, ita ut Iudaeos eos facerent sub nomine saluatoris. hinc apostolus Christum dicit uenisse arbitrum circumcisionis et praeputii, sicut dicit ad Ephesios: in uno nouo homine faciens pacem. si ergo arbiter uenit Christus, arbiter autem sic facit pacem inter duos, ut nouam regulam ponat, auferens ambobus professiones reconciliat eos ut eius sententiam secuti amittant discordiam pristinam. Iudaeo enim circumcisionem uindicante et gentili praeputium discordia fit; cum uero hoc
Abbreviated transcription (Latin):
erat ut galathas arguens apłs hoc
int̾pou̾et. Galathis enĩ post eungłm
ad legem ꝯfugientib int̾ cet̾a ait. Me¬
diator aut̃ unius nõ est. ds aut̃ inus
est. qͣiͣ galathe unũ dm̃i negarent Qppe
cũ hac rõne in lege fuissent. ut inum¬

Expanded text:
erat ut Galatas arguens Apostolus hoc interponeret. Galatis enim post Evangelium ad Legem confugientibus inter caetera ait, Mediator autem unius non est, Deus autem unus est : quasi Galatae unum Deum negarent. Quippe cum hac ratione in
Abbreviated transcription (Latin):
gis amicũ. Alit̾ tñ mundus pacẽ dat᷑.
qͣm se saluator dare ꝓmisit. Mundus .n.
aut metu pacem dat: aut p̾ce. Saluator
enĩ cum sit fortior õĩm. nlłm utiq me¬
tuens: nõ rogatus dat pacem. Saluato¬
ris ergo hec pax est. que idcirco datur.
ut munim̃tił sit ꝯtra hostes. Par quid
mio noĩe appellatur. s longo ntt̃uarlo
disc̾nitur dei ⁊ m̃di. hec enĩ fragilis est
illa fortis. hec carnea. illa spiritalis. hec
t̾rena. illa celestis. hec de ncc̃itate est. illa
cem offert inualidis ⁊ mermib suis
dñs: serus. bonus malis. d̾s. homũb.
Recte ergoait. Nõ sicut m̃dus hic dat
ego do uob̾. Hoc enĩ dicens: intiłigi uo¬
luit clem̃tiam bone uoluntatis sue. cũ
enĩ omnis idcirco det pacem ut ꝓficiat
sibi. hic ad hoc dat ut ꝓsit nõ sibr s eie
quib dat. alit̾ ergo mundus dat pacem
qͣm dedit saluator. ⁊ mundi pax nõ docet
bonam uitam. nõ suadet ad patĩam. nõ

Expanded text:
gis amicum? aliter tamen mundus pacem dat, gis amicum? aliter tamen mundus pacem dat, quam se saluator dare promisit. mundus enim aut metu pacem dat aut prece; saluator uero, cum sit fortior omnium nullum utique metuens, non rogatus dat pacem. salutaris ergo haec pax est, quae idcirco datur, ut munimentum sit contra hostes. pax quidem uno nomine appellatur, sed longo interuallo discernitur dei et mundi. haec enim fragilis est, illa fortis; haec carnea, illa spiritalis; haec terrena, illa caelestis; haec de necessitate est, illa cem offeret inualidis et inermibus, dominus semis, bonus malis, deus hominibus. Recte ergo ait: non sicut hic mundus dat, ego do uobis; hoc enim dicens intellegi uoluit clementiam bonae uoluntatis suae. cum enim omnis idcirco det pacem ut pro- Sciat sibi, hic ad hoc dat, ut prosit non sibi sed eis quibus dat aliter ergo mundus dat pacem, quam dedit saluator, et mundi pax non docet bonam uitam, non suadet ad patientiam, non
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate pecare sicr mutator oyaboli
est. adcecit. qi m̃dax est sicur ⁊ pas euis. ni¬
Hinc enĩ ut pͥmũ hoĩem morte ꝯdempna¬
ret. simul ait se nescisse quid p̃ceptum
fuisset a deo. Siłi ⁊ chaym int̾rogatus
funcit se nescire ubi eet frat̾ sius abel
quem occid̾at. Hoc ergo in loco dyabolã
chaym eẽ dixio prem aut̃ eius dyabłm
cutus oꝑa secutus est. dẏaboli enĩ filius.
ptẽm in malitia sita nlłm ht̃ Ip̃e enim
rint. filii eius dicentur. ⁊ ille pat̾ eoꝵ
Etem̃ nos in fide abrahani prem hñis
qr pͥor ip̃e credit deo. ac ꝑ hoc noĩe eius cẽ¬
semur. fideles enĩ dicimur sicut ⁊ ille.
Qũo melsigitur quod dicit saluator.
saluatoris: mimiciciam trahit m̃¬
di. nsi enĩ discordauit a dyabolo: pacem
nõ hebit cum xp̃o. Nemo enĩ pt duobus
dñis seriure. hic igitur a m̃do discordat.
qui legem dei fidelit̾ seruat. xp̃i pacei
munitus: omi adilsarioꝵ ꝯpͥmit tela. ⁊¬
Lius enĩ audeat adu̾sũ eũ quem scit re¬

Expanded text:
uoluntate peccare. sed quia imitator diaboli est, adiecit: quia mendax eat, sicut et pater eius. hic enim ut primum hominem morte condemnaret, simulauit se nescisse quid praeceptum fuisset a deo. similiter et Cain interrogatus finxit se nescire, ubi esset frater suus Abel, quem occiderat. hoc ergo in loco diabolum Cain esse dixit, patrem autem eius diabolum, cuius opera secutus est; diaboli enim filius enim rint filii eius dicentur, et ille pater eorum. etenim nos in fide Abraham patrem habemus, quia prior ipse credidit deo, ac per hoc nomine eius censemur; fideles enim dicimur sicut et ille.elligitur quod dicit Salvator, Salvatoris, inimicitiam contrahet mundi. Nisi enim discordaverit a diabolo, pacem non habebit cum Christo. Nemo enim potest duobus dominis servire . Hic ergo a mundo discordat, qui legem Dei fideliter servat. Christi pace munitus omnium aduersariorum conprimit tela. quis enim audeat aduersus eum quem scit re
Abbreviated transcription (Latin):
saluator ind̾ ip̃a pͥmordia uenire nõ de¬
buit. Cum ent̃ dyabłs suꝑbiret. ⁊ homo
a deo fc̃s positus estilli municus. tit
auxilus dei munitus. qr impar erati¬
uirib: resistet illi. accepto mandato uni

Expanded text:
saluator inter ipsa primordia uenire non debuit. citui enim diabolus superbiret, homo factus a deo positus est illi inimicus, ut auxiliis dei munitus, quia inpar erat, resiste- ret ei accepto mandato. di
Abbreviated transcription (Latin):
porteat saluũ fieri. Et ip̃e dñs discipłis¬
tite ego faciam. Sic regnat filius: cum
omnia in noĩe eius saluantur. ⁊ dantin
que postulantur usq ad finem mundi
Postqͣm u̾o omnia xp̃m fi̾tint confessa
siue ii. sine noluntate. ⁊ substͣcta potẽ¬
tia eius cui restit̾ant. myst̾iũ imius dei
cunctis manifestabitur. ⁊ omnis gr̃aꝵ
actio referetur a pr̃e ex quo sunt om̃ia
ut cessante p̃dicatõne unus d̾s sciatur
in ministio trmitatis. Cum enĩ omnes
potestates. omnes pͥncipatus ⁊ dñatõnes
xp̃o gent flex̾int: tunc filius manifesta¬
bit no se ct a quo sunt omnua. si ciliues
ullũ in se uidi. hec est subiectio ⁊ regni
traditio. ostendens enĩ pr̃em eẽ a quo sũt
omnia. sb̾recit se illi cum de eo se dicit eẽ
T̃anta enĩ maiestas ⁊ claritas in aduẽtu
silii uidebitur: ut omnes potentie ⁊ chori
angłoꝵ hunc singłarem putent deum
Oaluator aut̃ cum se nõ ulũ eẽ dix̾it qui

Expanded text:
porteat nos saluos fieri. et ipse dominus discipporteat nos saluos fieri. et ipse dominus disciptite et ego faciam. sic regnat filius, cum omnia in nomine eius saluantur et dantur quae postulantur usque ad finem mundi. Postquam uero omnia Christum fuerint confessa, siue ui siue uoluntate, et substrata potentiae eius, cui restiterant, mysterium unius dei cunctis manifestabitur et omnis gratiarum actio referetur ad patrem, ex quo sunt omnia, ut cessante praedicatione unus deus sciatur in mysterio trinitatis. cum enim omnes potestates et principatus et dominationes Christo genu flexerint, tunc filius manifestabit non se esse, a quo sunt omnia, sed filium eius et illum in se uideri. haec est subiectio et regni traditio. ostendens enim patrem esse, a quo sunt omnia, subicit se illi, cum de eo se dicit esse. tanta enim claritas et maiestas in aduentu filii uidebitur, ut omnes potentiae et chori angelorum hunc singularem putent deum. saluator autem, cum se non illum esse dixerit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
did̾it inquit regnũ deo ⁊ pr̃i. quõ
Regnũ et̾nũ hẽbit quod tradicur¬
i. dei ⁊ xp̃i: traditõ nõ abolitõ intlłigiur
Consida enĩ quõ pat̾ tradid̾it filio regnũ.
ip̃o hec dño ꝓtestante. omnia enĩ inquit
m tradita sunt a pr̃e meo. Si pat̾ ergode¬
siit hr̃e cũ tradidit: pt̃ ⁊ de saluatore dici
qr cũ tradidit amisit. Nam filius postꝙͣ
traditũ sibi a pr̃e regnũ dixit: pr̃em ad¬
hoc enĩ est quod int̾ cet̾a alio loco dicit apꝰ¬
ei omnia. ut sit ds̃ omnia in omnib. sub¬
iectio igitur hec. ip̃a est traditio regni
Itaq hoc loco int̾p̃tatõ iudetur ncc̃ia. ut ⁊
sbiectus patri alius nõ negetur ⁊ niche
minus et̾nũ regnũ hr̃e dicatur. hoc est
regnũ filii. qr in noĩeih̾u omnia genua
flectuntur tunc. celestia. t̾restria ⁊ inf̾na
Quod etiam firmat petrus apłs dicens
Nõ est aliud nom̃ datũ sub celo: in quo o¬

Expanded text:
diderit, inquit, regnum Deo et Patri Quomodo diderit, inquit, regnum Deo et Patri Quomodo regnum aeternum habebit, quod tradituri et Christi, traditio non abolitio intelligitur. Considera enim quomodo Pater tradiderit Filio regnum, ipso haec Domino protestante: Omnia enim, inquit, mihi tradita sunt a Patre meo . Si Pater ergo desiit habere cum tradidit, potest et de Salvatore dici quia cum tradidit, amisit. Nam Filius postquam traditum sibi a Patre regnum dixit, Patrem adhoc enim est quod inter caetera alio loco dicit Apei omnia, ut sit deus omnia in omnibus. subiectio ergo haec ipsa est traditio regni. itaque hoc loco interpretatio uidetur necessaria, ut et subiectus patri filius non negetur et nihilo minus aeternum regnum habere dicatur, hoc est regnum filii, quia in nomine eius omnia genua flectuntur, caelestia. terrestria et inferna. quod etiam adfirmat Petrus apostolus dicens: non est aliud nomen datum sub caelo, in quo o
Abbreviated transcription (Latin):
ri eet. Cam postea nõ minus. s forte ã¬
plius in dm̃ peccau̾unt qͣm pr̃es illoꝵ
p̾scius enĩ ds̃: filiis magis hanc legẽ
dedit. qr illi omes in hemo obierunt
Cum saluator dicat. ego ꝓ eis rogo qͦs
discipłis ut a mali infestatõne tuti p̾¬
stentur. Demq sic dicit. Nõ rogo ut tol¬
las eos de mundo. s ut serues eos a ma
nis inducit. Ait namq. hñs aduoca¬
tũ qui postulat ꝓ pcc̃ĩs nr̃is ⁊ totius
mundi ꝑ xp̃tanis ergo duplici gen̾e
it tuti a dyabłi infestatõne p̾stetur.
Phiis aut̃ qui nõ credunt hec sola de¬
p̾catio est ut cũ ꝓ pcc̃is suis ⁊ ꝑfidia
plecti merentur: bonitas ⁊ patĩa ex¬
pectet illos si forte nellent corrigi. nͨ
enĩ postulatur ut iguoscantur illis
pcca dicfidentib. s ut dilata tõnem
accipiant longam. nt si se emeudau̾mnt
dimittantur illis delicta hoc etgo postu¬
de hoc sensu. Ait enĩ. Tunc exsurget
regnũ in et̾nũ quod nũqͣm corrum¬
petur. Contͣ apłs de dño. Cum tra¬

Expanded text:
et. Nam postea non minus, sed forte amplius in Deum peccaverunt quam patres illorum. Praescius enim Deus, filiis magis hanc legem dedit; quia illi omnes in eremo obieruntCUM SALUATOR DICAT: \'EGO PRO EIS ROGO. QVOS discipulis, ut a mali infestatione tuti praestentur. denique sic dicit: non rogo ut tollas eos de mundo, sed ut serues eos a malnis inducit; ait namque: habemus aduocatum, qui postulat pro peccatis nostris et totius mundi. pro Christianis ergo duplici genere ut tuti a diaboli infestatione praestentur. pro his autem, qui non credunt, haec sola deprecatio est, ut, cum pro peccatis suis et perfidia plecti merentur, bonitas et patientia dei expectet illos, si forte uelint corrigi. nec enim postulat ut ignoscantur illis peccata diffidentibus, sed ut dilationem accipiant longam, ut, si se emendauerint, dimittantur illis delicta. hoc ergo postuDE HOC; AIT ENIM: TUNC EXURGET REGNUM AETERNUM, QVOD NUMQVAM CORRUMPETUR\' CONTRA APOS
Abbreviated transcription (Latin):
di se ut iuders scandalũ tolleret qr re
lum hebunt gen̾is sui. Deniq cum
tytus inquit ẽẽt grecus. nõ est ꝯpũ¬
sus arcũcidi. tymotheũ aut̃ qr de inr̃ẽ
iudea erat sicut dixi nõ sunt paui
iidei assumi int̾ doctores incirtũcisi
doneus magr̃ muentus est apłs enĩ
petrus nõ eẽt rep̾hensus. si se more
iudeoꝵ a gentilib segregasset nenr
scandalo eẽt. S hoc rep̾henssi est in
gentilit̾ uiueret: aduenientib ab ra¬
cobo udeis timore sbiectus. ex genti¬
lib credentib iudanare debere doceba
hinc audit. si tu cũ sis iudeus gentiłr
uiuis. quõ cogis gentes iudanare
destruebat. Ses silatom hanc uocat aplõ
paulus quem ꝯstat si circũcidisset tymo¬
theũ ut nõ tac̾et rem se suꝑauam pp̃illoꝵ¬

Expanded text:
di se, ut ludaeis scandalum di se, ut ludaeis scandalum i. Denique cum Titus, inquit, esset Graecus, non est compulsus circumcidi . Timotheum autem, quia de matre Judaea erat, sicut dixi, non sunt passi Judaei assumi inter doctores incircumcisumidoneus magister inventus est. Apostolus enim Petrus non esset reprehensus, si se more Judaeorum a Gentilibus segregasset, ne illis scandalo esset. Sed hoc reprehensum est in gentiliter uiueret, aduenientibus ab Iacobo Iudaeis timori subiectus ex gentilibus iudaizare debere docebat. hinc audit: si tu, cum sis Iudaeus, gentiliter uiuis, quo modo cogis gentes iudaizaredestruebat. ideo simulationem hanc uocat apostolus Paulus, quem constat, si circumcidisset Timotheum, ut non taceret rem se superfluam pro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtini. Rogans enĩ ꝓ petro ꝓ omuib
togasse dinoscitut. semꝑ en in p̃posi¬
to ppłs aut ourripitur. aut laudatur.
rephendit ꝙ timens eos qui erantex
circũcisione subtrahebat sea gentiei¬
b cum ⁊ ip̃e timens eos qui erant ex
cucũcisione accipiens cucũcidit tymo¬
theitni. quod fieri ꝓhibebat ⁊ ip̃e. ergo
tum apłm in eo alt̾um rep̾hendicit in
quo se sciret succubuisse. hoc atã mag̃¬
no uuto fcm. nõ est sas credere q hiis
ꝯpetit qui carnalit̾ uiuunt. Caret
itaq apłi pauli fc̃m rep̾hensione. sũ
enĩ pdicaret nõ circũcidi. uolens aut
tomotheum secum assume qui cũeet
natus matre indea patre aut̃ greco.
⁊ hoc uideis eẽt scandalũ. ut ex idea
natũ incirtũcisũ assummet. tunc sub¬
iectõni eet ad horam. ⁊ accipiens circũ¬
cidit eum. Rem ergo suꝑfluam fecit
ꝑmittente eo qui passus est. Qura
enĩ erat ex mr̃e uidea eruditus abm
fantia mͦ synagoga littis sacris .⁊.
uoluminib hebreoꝵ ꝑmisie arcũci¬

Expanded text:
contineri: rogans enim pro Petro, pro omnibus rogasse dignoscitur. Semper enim in praeposito populus aut corripitur, aut laudatur. reprehendit, quod timens eos qui erant ex circumcisione, subtrahebat se a Gentilibus , cum et ipse timens eos qui erant ex circumcisione, accipiens circumcidit Timotheum, quod fiertolum in eo alterum reprehendisse, in quo se sciret succubuisse. hoc a tam magno uiro factum non est fas credere, quia his conpetit, qui carnaliter uiuunt. caret itaque apostoli Pauli factum reprehensu. cum enim praedicaret non circumcidi, uolens autem Timotheum secum adsumere, qui esset natus matre Iudaea, patre autem Graeco, et hoc ludaeis esset scandalum, ut ex ludaea natum incircumcisum adsumeret, tunc subiectioni se summisit ad horam et accipiens circumcidit eum. rem ergo superfluam fecit permittente eo, qui passus est. quia enim erat ex matre Iudaea, eruditus ab infantia in synagoga litteris sacris, id est uolumi. nibus Hebraeorum, permisit circumci
Abbreviated transcription (Latin):
madutamus sensa eungliste. Ut enĩ
hoc enarrasse docet queni falli impossible
utiq est. qr in sinu pr̃is est. dinus aut̃ pa¬
tris quid est nisi affectus in caritate ueri
pr̃ts ꝑ nature nnitatem i filiũ. Qm̃ob¬
rem nemo iudit dm̃ nisi unicus filius.
hoc ioh̾es apłs filiũ dei audiit dicentem
int̾ alia. nõ qr prẽm uidit quisqͥm. nisi qͥ
est a deo hic iudit pr̃ẽm. Ut ergo ad con¬

Expanded text:
itamur. Iohannes enim occultum aliquid prodere hoc enarrasse docet: quem falli utique impossibile est, quia in sinu Patris est. Sinus autem Patris quid est, nisi affectus in charitate veri Patris per naturae unitatem in Filium? Quamobrem nemo vidit Deum, nisi unicus Filius: hoc Joannes apostolus Filium Dei audivit dicentem inter alia, Non quia Patrem vidit quisquam, nisi qui est a Deo, hic vidit Patrem. Ut ergo ad con
Abbreviated transcription (Latin):
seq̃rentur. ita ⁊ saluator in se martam
arguit dicens. Nond̾ ascendi ad pr̃em a.
adhuc cor tuũ humit p̾ssum est. quem si
nõ uides: nõ credes. Si enĩ ad dm̃ cor ele¬
uasset: resurrexisse dñm cũ discipulis
credidisset. Quid est quod saluator ait
se tanuam dicit saluator regni celoꝵ
Et ergo ianue ũbis utitur. quid opusi
qui nõ ꝑ fidem. s ꝑ iustitiam legis in
regno dei se intͣre putabant Añ salua¬
torem enĩ uenientes .i. añ illũ stantes.
obtrectabant ei ꝯtradicentes. ut etiã
alios a fide eius aut̾ent. Unde fures et
latrones appellati sunt. Nam eo tpr̃eħ
dc̃ã sunt: quo pħisei disceptabant cũ
saluator oclõs reddioit quos natura nega¬
u̾at. quem uolebant a fide saliatoris auͣ¬
tere dicentes. Nom ꝑ hanc posse qr sabb̃m
molat. s ꝑ institiam legis intͣre i reg¬
nũ dei. tunc saluator. ego sum inquit
ianua. ꝑ me si quis introibit: ⁊ pascuã
uolu̾it. ille fur est ⁊ latro. quõ hoc ad ꝑso¬

Expanded text:
sequerentur. ita et saluator in se Mariam arguit dicens: nondum ascendi ad patrem, id est: adhuc cor tuum humi pressum, est, quae, si non uides, non credis\'. si enim ad deum cor eleuasset, resurrexisse dominum cum discipulis credidisset. LXXI. QVID EST QVOD SALUATOR AIT: se ianuam dicit saluator regni caelorum. si ergo ianuae uerbis utitur, quid opus qui non per fidem, , sed per iustitiam legis in regnum dei se intrare putabant. ante saluatorem enim uenientes, id est ante illum stantes obtrectabant ei contradicentes, ut etiam alios a fide eius auerterent, unde fures et latrones appellati sunt. nam eo tempore haec dicta sunt, quo Pharisaei disceptabant cum saluator oculos reddidit, quos natura negauerat, quem uolebant a fide saluatoris saluatoris dicentes non per hanc posse, quia sabbatum uiolat, sed per iustitiam legis intrari in regnum dei. tunc saluator: ego sum, inquit, ianua. per me si quis introibit, saluabituruolueritille fur est et latro. Quo modo hoc ad perso
Abbreviated transcription (Latin):
aplõ ꝑ tribulatõnes inquit oportet nos
intͣre in regnũ det Heetribulatõnũ tẽp¬
tatõnes duisis modis accidunt. ut ꝑsene¬
rantis animus maccepta fide: posit co¬
ronari. Non solũ enĩ in fide temptatur
homo. s ⁊ in egrittiome. ⁊ in dampnot
in ꝑsecutõne. ⁊ in morte caroꝵ. ut si in
hiis passionib ad auxiliã demonioꝵ ñ
fait adductus: sine sanguinis pretio
m̃cetur martyriũ Nõ ergoad onpẽdiũ
epafroditi nõ impetrauit apłs quod pe¬
tiit: s ad ꝓfectum. qr ⁊ in sua cansa cũ
postulasset audiuit. Oufficit tibi gr̃a
mea. nera uirtus in infirmitate pfit¬
ambiguũ cuncta religionis nr̃e. hoxcuii
omnia enĩ in p̾citũ in fignra sũ¬
ture fidei gesta ⁊ designata noscuntin
ut uerũ nos ten̾e nõ ambigemus. qñ

Expanded text:
Per tribulationes, inquit, oportet nos intrare in regnum Dei . Hae tribulationum tentationes diversis modis accidunt, ut perseverans animus in accepta fide possit coronari. non solum enim in fide temptatur homo, sed et in aegritudine et in damno et in persecutione et in morte carorum, ut, si in his passionibus ad auxilium daemoniorum non fuerit abductus, sine sanguinis pretio mercetur martyrium. non ergo ad dispendium Epafroditi non impetrauit apostolus quod petiit, sed ad profectum, quia et in sua causa, cum postulasset, audiuit: sufficit tibi gratia mea; nam uirtus in infirmitate pambiguum cuncta religionis nostrae ueri tomnia enim in praeteritum in figura futurae fidei nostrae gesta et designata noscuntur, ut uerum nos tenere n
Abbreviated transcription (Latin):
framus ⁊ nes subelemitis huius m̃di
sericient .s. su¶ͦꝓ ⁊ iudei sub elemẽ
ulemaunam. ⁊ sydera hec in firmam̃to
in infectoriant: t̾ram. aquam. in ma¬
riu̾o: neptanũ ininferis auõ: plicto¬
nem aꝑtam creaturam indanam colãt
it̾ito creatoreneam enidet hoc modo subele¬
mentis. deo tũsermebant. q hec ip̃a mã¬
data ded̾at. Obseriant enit̃ ncomentas
sabb̃a. pecoꝵ sacrisici. Initio m̃sis septimi
tuba oañe. qͥntodecimo aut̃ dre msis septi¬
mi. medullas palmaꝵ ⁊ ramos ligni spũ¬
ios. ⁊ ramos salicis circutferre. ⁊ in cãsisi
septem dreb hitare. Het ergo obseruan¬
tes. recde sub elem̃tis dicinitur seruisse.
He ent̃ ex elemtio sunt xytani aus non
sub elem̃tis: s supͣ elem̃ta deo seruiunt.i
ad irsm celestem ꝓperantes. in sp̃u deum
adorant nõ iuisiblib. s ⁊ m̃danis: s i
hac ꝑte nideos sub elem̃tis subiectos di¬
cit fuisse: qua sup̃ memoraut. Ex alia ã

Expanded text:
Eramus et nos sub elementis hujus mundi Eramus et nos sub elementis hujus mundi servientes. Si itaque et Judaei sub elementsolem, lunam et sidera; haec in firmamento: in inferioribus autem terram, aquam: in mari vero Neptunum: in inferis autem Plutonem: aperte creaturam mundanam colunt, praeterito Creatore. Nam Judaei hoc modo sub elementis, Deo tamen serviebant, qui haec ipsa mandata dederat. Observant enim neomenias, sabbata, pecorum sacrificia. Initio mensis septimi tuba canere, quinto decimo autem die mensis septimi medullas palmarum et ramos ligni spissos, et ramos salicis circumferre, et in casis septem diebus habitare. Haec ergo observantes, recte sub elementis dicuntur servitiani autem non sub elementis, sed supra elementa Deo serviunt, ad Jerusalem coelestem properantes, in spiritu Deum adorant, non in visibilibus et mundanis, sed in hac parte Judaeos sub elementis subjectos dicit fuisse, qua supra memoravi: ex alia autem
Abbreviated transcription (Latin):
accepit: Ot ergo qui de eius accepit nouti
sciat diem futuri iuditii: Qmppe cum
omnia signa ded̾it qñ sꝑetur forte etiã
hos dicatur ue nescire quib dixit. am̃
dico uob̾ ꝙ nescio uos. Nec uirgines strã¬
tas ⁊ impuidas dicetur scire. qr dixit etiã
se nescire quod scit. Deniq sic ait. Uigi¬
late qr nescitis qua hora dñs nt̃ uentu¬
rus sit. Ut ergo sollicitos nos ⁊ iugilan¬
tes facet: int̾rogatus nescire se dixit diẽ
⁊ horam futuri iuditu. s nt nob ꝓdess
negauit se scire quod scit. Ignorantib g̾
nob̾: quid ꝓsit nob̾. Ocire enĩ uolumus.
quod si scierimus: oberte nob. xp̃c aut̃ ꝓ
nisor salutis nr̃e ne audiremus quod ad̃
nos ẽed: dixit se nescire. senquid si alicuri
in dolore posito gladiũ poscentint se ꝑi
mat. qui ht̃. respondeat se nõhr̃e. m̃datis
argnendus erit negans: Quodst nõ ne¬
eẽ młi dubiũ et Quio ergo apłs dixit

Expanded text:
accepit ? Si ergo qui de ejus accepit novit accepit ? Si ergo qui de ejus accepit novit sciat diem futuri judicii? quippe cum omnia signa dederit quando speretur. Forte etiam hos dicatur vere nescire, quibus dicit: Amen dico vobis, quod nescio vos . Nec virgines stultas et improvidas dicetur scire, quia dixit etiase nescire quod scit. Denique sic ait: Vigilate, quia nescitis qua hora Dominus vester venturus sit . Ut ergo sollicitos nos et vigilantes faceret, interrogatus nescire se dixit diem et horam futuri judicii; sed ut nobis prodesset, negavit se scire quod scit. Ignorantibus ergo nobis quid prosit nobis, scire omnino volumus quod si scierimus, oberit nobis: Christus autem provisor salutis nostrae, ne audiremus quod contra nos esset, dixit se nescire. Numquid si alicui in dolore posito gladium poscenti se ut perimat, qui habet respondeat se non habere, mendacii arguendus erit negans, quod si non nee nulli dubium est. Quid ergo Apostolus dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
omnis plenitudo corporalit. hoc eit ni¬
chil indig̾e ad salutem: eum qui cre¬
dit in xp̃m. ⁊ illi hoc abundare. q plen¬
tudo diuinitatis in fide eius ess. Et ite¬
rum in ead̃ epła int̾ ceta ait. Nemons
obducat in humiliatõm cordis ⁊ suꝑsi¬
tionẽ angłoꝵ que nidet excollens se fru¬
stra inflatus m̃te carnis sue. ⁊ nõ tenõ
caput ex quo omme corpus suominiss¬
tum ⁊ ꝓductũ crescit in increm̃tã di
St itaq credentes in xp̃m caput totiꝰ
pͥncipatus ⁊ potestatis uenantur n¬
ulłius indigent. s totũ quoo ad salu¬
tem opus est hñt. nicħ uus oberit in
huiusinodi etgo corui sçire dicenoi sunt:
qui hoc sciunt quod illiᷤ ꝓficiat ad salutem
Est etiam illud. qr in saluatore õs thesau¬
sacram̃ta pat̾na ip̃i sunt cognita. ⁊ oẽm
creaturam ip̃e metitur.⁊ nec pat̾ iudi¬
cat quemqͣm. s omne iuditiũ dedit filio
⁊ nemo scit que sunt in deo: nisi sp̃c dei qͥ
m deo sunt nouit. quem dixit qr de eiusi

Expanded text:
o diuinitatis corporaliter; hoc est nihil indigere ad salutem eum, qui credit in Christum, sed illi hoc abundare, quia plenitudo diuinitatis in fide eius est. et iterum in eadem epistula inter cetera ait: nemo uos seducat in humiliatione cordis et in superstitione angelorum, quae uidet extollens se, frustra inflatus mente carnis suae et non tenens caput, ex quo omne corpus subministratum et productum crescit in crementum dei. si itaque credentes in Christum caput totius principatus et potestatis uenerantur, nullius indigent, sed totum, quod ad salutem opus est, habent, nihil illis oberit infhuius modi ergo totum scire dicendi sunt, qui hoc sciunt, quod illis proficiat ad salutem. Est etiam illud, quia in saluatore omnes thesausacramenta Paterna ipsi sunt cognita; et omnem creaturam ipse metitur; et nec Pater judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio ; et nemo scit quae sunt in Deo, nisi Spiritus Deiin Deo sunt, novit, de quo dixit quia de ejus
Abbreviated transcription (Latin):
dicatõm agnosc̾ent ⁊ rõm ee in fider u¬
tur: testis uirtus posita ess: ciũ cũ ñba
cedunt: rõm eẽ in fide signifitat que nͥ¬
bis expͥmi nõ pt̃ Ind̾ fideles igratr non
signa ⁊ ꝓdigia sunt ncc̃ia. s spes firma.
Postꝙͣ enĩ discitur uem ẽẽ que ꝑmissa
sunt: ad hoc se armat animus ut spreti
p̾sentib. futuris digntis existat. iiti
sibi coulocans ꝑlaborem. hoc sałone tesbi¬
te qui ait. fili accedens ad seruitutemdi
sta in uistitia ⁊ tunore. ⁊ ppara aĩam
tuam ad temptatõm. qm̃ temptatõib

Expanded text:
aedicationem agnoscerent et rationem esse in fide uaedicationem agnoscerent et rationem esse in fide utur, testis uirtus posita est, cui cum uerba cedunt, rationem esse in fide significat, quae uerbis exprimi non potest. inter fideles igitur non iam signa et prodigia sunt necessaria, sed spes firma. postquam enim discitur uera esse quae promissa sunt, ad hoc se armat animus, ut spretis praesentibus futuris dignus existat meritum sibi conlocans per laborem hoc Salomone testante, qui ait: fili, accedens ad seruitutem dei sta in iustitia et timore et praepara animam tuam ad temptationem. quoniam temptationib
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtristari. Et ip̃e infirmus inquit de
epafrodito fuit ꝓpe mortem. s ds miser¬
tus est illi. nõ solum aut̃ ilt: s ⁊ m ne¬
ꝯtristand̃ uetat. cũ ip̃e ꝯtristand̾ se
si mortuus fuisset declarat. Hoceu.
lit de morte epafroditi si ꝑueniss
ꝯtristand̃ significanit: ⁊ alit̃ phi¬
tori eius quo utebatur in eĩngłio: si¬
mortuus fuisset: ꝯtristand̾ se dixit. s o
aut̃ sic ꝯtristari ꝓhibet ne obitos qͣi ex¬
stinctos ⁊ ꝑditos lugeamus. desꝑantes
de resurrectõne. Aliud est igiur solatiũ
requir̾e qi absentis: ⁊ aliud dolere iti¬
tum iam nõ futuri. hic cessat ꝯsolatõ. il¬
apłi omnes curas sibi oblatas sanassẽ
ꝓpriis tñ infirmis medelam nõ ded̾int.
siam utiq epafroditus usde ad mortẽ
nõ egrotasset: si int̾cessio apłi fuisset
audita. Quis enĩ dubitet orasse hoc sep
apłm ⁊ nõ impetrasse. Si enĩ audituo
fuisset: statim infirmitas fuiset ad
hoib impossibilia sunt: dei e hoc ẽẽ pͥ¬

Expanded text:
TRISTARI ET IPSE: \'INFIRMUS\', INQVIT DE EPAFRODITO. \'FUIT PROPE MORTEM. SED DEUS MISERTUS EST ILLI; NON SOLUM AUTEM ILLI. SED ENTRISTANDUM UETAT, CUM IPSE CONTRISTANDUM SE, SI MORTUUS FUISSET, DECLARAT? Aliter se de morte Epafrediti, si prouenisset, contristandum significauit apostomortuus fuisset, contristandum se dixit; nos autem sic contristari prohibet, ne obitos quasi exstinctos et perditos lugeamus desperantes de resurrectione. aliud est igitur solacium requirere quasi absentis et aliud dolere interitum iam non futuri. hic cessat consolatio, ilAPOSTOLI OMNES CURAS SIBI OBLATAS SANASSENT, PROPRIIS TAMEN INFIRMIS MEDELLAM NON DEDERINT? NAM UTIQVE EPAFRODITUS USQVE AD MORTEM NON AEGROTASSET, SI INTERCESSIO APOSTOLI FUISSET AUDITA. QVIS ENIM DUBITET ORASSE HOC SAEPE APOSTOLUM ET NON IMPETRASSE? SI ENIM AUDITUS FUISSET, STATIM INFIRMITAS FUISSET ADbus inpossibilia sunt. dei ex hoc esse pr
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sa sunt. s inuis est sensus: locii¬
ut puta omne quod nõ est ex side: pec¬
catum est. Et lex ait. Nom̃ ess ex side.i
nec tñ pccm estꝰ Hos ergo quos młtos
dixit saluator: ip̃os apla ouine
tori.istos apłs credentes oisis nunctp¬
uit. Sic enim int̾ cet̾a ait ⁊ ꝓ omnib
mortuns est. Hiis ntiq qui credid̾unt

Expanded text:
diversa sunt, sed unus est sensus; quomutputa, Omne quod non est ex fide, peccatum est ; et, Lex, ait, non est ex fide , nec tamen peccatum est. Hos ergo quos multos dixit Salvator, ipsos Apostolus otori. Istos Apostolus credentes omnes nuncupavit. Sic enim inter caetera ait, Pro omnibus mortuus est; his utique qui cred
Abbreviated transcription (Latin):
nentur in futuro scło. Addid̾unt enĩ tp̃a¬
li iustitie iustitiam fidei. Iustũ est enĩ
nosse ex quo ⁊ ꝑ quem sumus ut pr̃is
ꝑducat. Nam ⁊ uet̾es qui nõ solũ legis
p̾cepta seruailint. s ⁊ dm̃ dilex̾unt spe
lm̃tes in ꝓnussione: iustificati sunt¬
apud dm̃. Solam enĩ legem dicit non
iusti ficare hoĩes apud dm̃. sicut nec sola
fides exceptis hus bonis oꝑib ꝯmẽdat¬
apud dm̃. s seruata institia t̾rena ⁊ di¬
una: ꝑfectos facit hinc dicit dñs. isi
abimdau̾it iustitia itr̃a plusqͣm scͥbaꝵ¬

Expanded text:
nerentur in futuro. saeculo. addiderunt enim temporanerentur in futuro. saeculo. addiderunt enim temporali iustitiae. iustitiam fidnosse ex quo et per quem sumus, ut Patriperducat. Nam et veteres qui non solum Legis praecepta servaverunt, sed et Deum dilexerunt, spem habentes in promissione iustifi.cati -Sunt.Apild deum. solam enim legem dicit non iustificare homines apud deum, sicut nec sola fides; exceptis.bonis operibus commendat, deo, sed seruata , iustitia terrena et diuina, perfectos facit. hinc dicit dominus: nisi abundauerit iustitia \\iustitia plus quam- scriba
Abbreviated transcription (Latin):
batur uł imꝓbatur Quicquio. n
bene ⁊ uerũ dicitur: sine dubio in sp̃n
⁊ in hoc illi p̾scribi debet quo uerũ loqͥ¬
tur. nec illi tñ p̾scribitur. s xp̃o dño ꝯt¬
dicitur. Qui enĩ negat istũ uerũ dic̾e.
xp̃o mutriam facit. Si aut̃ uerum dr̃
uera de se dicentem arguit. Nec enĩ ex
reuelatõne ediscitur: quod ꝓ traditõ¬
apud dm̃. qͣre scriptũ est. maledcs oĩs
qui nõ ꝑmanserit in omnib que sc̃p¬
ta sunt in libro legis ut faciat ca.si
ex fide uistificantur hõic̃s ⁊ nõ ꝑlegen
ut quid maledc̃s est qui nõ impleuit le¬
gem cum nõ ꝓficiat ad iustitiam. lxui.¬
ex data ꝑ moysen: iustittam hebat qͥd
s t̾renam ut seruantes legem: insti
eẽfit ad psens ut nõ rei fierent. Iustus ẽ
ent̃ ex loge: qui nsłi nocet. Unde apłs. lex¬
inquit nõ est ex fide. s qui fec̾at ea uinr
in eis. hoc est faciens legem nõ morietur
si uuit ad p̾sens. Iustitia aus que ex fi¬
de est. iustificat hoĩos apud dm̃ ur renu¬

Expanded text:
batur, vel improbatur: quidquid enim bene et verum dicitur, sine dubio in Spiri in hoc illi praescribi debet, quod verum loquitur. Nec illi tamen praescribitur, sed dicitur. qui enim negat istum uerum dicere, Christo iniuriam facit. si autem uerum dicitur nuera de se dicentem arguit; nec enim ex reuelatione ediscitur, quod per traditioAPUD DEUM\\ QVARE SCRIPTUM EST: \'MALEDICTUS OMNIS, QVI NON PERMANSERIT IN OMNIBUS, QVAE SCRIPTA Sex fide justificantur homines, et non per Legem , utquid maledictus est qui non implevit Legem, cum non proficiat ad justitiam? Lex data per Moysen justitiam habebat quidem, sed terrenam; ut servantes Legem justi essent ad praesens, ut non rei fierent. Justus est enim ex Lege, qui nulli nocet. Unde Apinquit, non est ex fide, sed qui fecerit ea uiuet in eis, hoc est, faciens legem non morietur, sed uiuet ad praesens; iustitia autem, quae ex fide est, iustificat homines apud deum, ut remu
Abbreviated transcription (Latin):
tus saluator macula ⁊ pcc̃m fit offerẽ¬
cium. In scificatõ aut̃ illoꝵ qui dissenti¬
unt. ut gentib bñdictio abrahe fieret
in xp̃o iħu./ oblatio enĩ iudeoꝵ ꝓfeciti
gentib nõ diffidentib a fide iħu xp̃i

Expanded text:
tus Salvator macula et peccatum fit offerentus Salvator macula et peccatum fit offerentium: justificatio autem illorum qui dissentiunt, ut gentibus benedictio Abrahae fieret in Christo Jesu. Oblatio enim Judaeorum profecit Gentibus non diffidentibus a fide Jesu Chri
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝑionam prĩs. Ds eni pat̾ reconcilia¬
ginali ut nasc̾etur homo ex ꝑte cariul
factus pccm. qr caro pocĩ est hic utiq
qm̃ sors ⁊ conditõ nõ tangebat hoiem
ꝓcreare. Ad hoc igitur natus est ut ho
pcc̃m mincupabatur. Siłis locus est
alius apłi ad galathas dicentis de
illum a uideis occidi. ut incredulita¬
tis sue causa abdicarentura nob̾
in locũ illoꝵ inductis. sicut dicit sal¬
genti facienti frutã enis. Ram omfe quod
ꝑmittit ds̃: face dicitur. qr si nõ ꝑmittat.
nõ fit. Unde dicit dñs ad pylatũ nõ hr̃es
potestatem in me: uisi data ẽẽt desuꝑ.
Nõ ergo inuidens. s ꝑmittens: dare dici¬
tur potestatem. ut dum mala mens po¬
testatis lue accepit potestatem. sit rea.
sicut udei qui occidentes saluatorem.
fec̾unt illũ maledc̃m sine det iuditio⁊
srux enĩ saluatoris: maledc̃m est iudeoꝵ.
Non enĩ sicut hostia que ꝑ pcc̃is offere¬
batur abluebat offerentem: s ꝯtͣ obla¬

Expanded text:
ad personam Patris. Deus enim Pater reconciliaginali, ut nasceretur homo, ex parte carnis factus peccatum, quia caro peccati est, hic utique quem sors et conditio non tangebat hominem procreare. Ad hoc igitur natus est, ut hopeccatum nuncupabatur. Similis locus est alius Apostoli ad Galatas dicentis de illum a Judaeis occidi, ut incredulitatis suae causa abdicarentur a nobis in locum illorum inductis; sicut dicit Salgenti facienti fructum ejus . Nam omne quod permittit Deus, facere dicitur: quia si non permittat, non fit. Unde dicit Dominus ad Pilatum, Non haberes potestatem in me, nisi data esset tibi desuper . Non ergo immittens, sed permittens dare dicitur potestatem, ut dum mala mens voluntatis suae accipit potestatem, sit rea: sicut Judaei qui occidentes Salvatorem, fecerunt illum maledictum suum, Dei judicio. Crux enim Salvatoris maledictum est Judaeorum. Non enim sicut hostia quae pro peccatis offerebatur, abluebat offerentem; sed contra obla
Abbreviated transcription (Latin):
lista. Uenit inquit ioseph abarimathia
homo diues. qui ⁊ ip̃e discipis erat iħu
expectans reguũ dei. Quid est ut eũnge¬
lista ꝓfiteatur eum discipłm quem
saluator negauit. Nam ⁊ tacheus di¬
uos erat. ⁊ cornelius centurio diues.
⁊ mulieres que ulis ministrabant de¬

Expanded text:
LISTA: \'UENIT,\' INQVIT, \'IOSEPH ABhomo dives, qui et ipse discipulus erat Jesu, exspectans regnum Dei . Quid est ut evangelista profiteatur eum discipulum quem SALUATOR NEGAUIT? NAM ET ZACHEUS DIUES ERAT ET CORNELIDS CENTURIO DIUES ET MULIERES, QVAE ILLI MINISTRABANT DE
Abbreviated transcription (Latin):
hora futuri iuditi dicit se nescire. Si
aut̃ sciat ⁊ dicit se nescire: uidetur men
cedat ut scire xp̃m totũ sił sare ⁊ õem
sapĩam ꝯp̾hendisse. sicut eat ad colo¬
senses. Nemo uos cirestuemat ꝑ pħiã¬

Expanded text:
HORA FUTURI IUDICII DICIT SE NESCIRE? SI AUTEM SCIAT ET DICIT SE NESCIRE. UIDETUR MENTIRI. cedat, ut scire Christum totum sit scire et omnem sapientiam conprehendisse, sicut dicit ad Colosense: nemo uos circumueniat p
Abbreviated transcription (Latin):
cete. Uides ergo oꝑib ⁊ ꝓfessione filios
enĩ d̾s instituit genus nr̃m: ut sine sen¬
su nasci possimus. tñ erudiri ad utrũꝙ
ut siie ad bonũ siue ad malũ ip̃i nobts
quodã modo simus auctores. ut leteam
in nob cũ recte agentes remunamus
ait nob imputemus: si pͣua seqitentes
pents subiciamur. Ideo uditõ nro nosi
dimisit. ut neq q̃ramur de malis: neq
frustia sicut de ⁊ dei filios ꝑ fidem fieri
de nob gaudeamus si coronemur. Deus
mur de fide quam hẽmus in deo. n
potestatis sue nõ est: quicquid hũerit
tura iudei. de uidets ergo iudeos nasci oñ¬
dit. Deniq in heremo qui nati sunt nõ
circũcisi uidet erant. nõ ergo circũcisio
iudeũ facit. s natiuitas sub dei treatoris
deuotõne ꝓgenita. Si ergo de iudeis iu¬
dei nascuntur. nam ⁊ de paganis paga
nascetur hoc est quod ⁊ unde nascit.
Iam ⁊ aurũ de t̾ra nascitur ⁊ nõ tñ t̾ra
est. ⁊ gẽme ⁊ alia młta. Nam ⁊ de ligno
paganus ignorantia est. ⁊ qui nascitur

Expanded text:
ne filios enim Deus instituit genus nostrum ut sine sensu nati, possimus tamen erudiri ad utrumque, ut sive ad bonum, sive ad malum ipsi nobis quodammodo simus auctores: ut laetemur in nobis, cum recte agentes remuneramur; aut nobis imputemus si prava sequentes poenis subjiciamur: ideo judicio nostro nos dimisit, ut neque queramur de malis, neque frustra, sicut et Dei filios per fidem fieri, de nobis gaudeamus si coronemur. Deus mur de fide, quam habemus in Deo Qui enim potestatis suae non est, quidquid habuerit, tura Judaei. De Judaeis ergo Judaeos nasci ostendit. Denique in eremo qui nati sunt, non circumcisi Judaei erant. Non ergo circumcisio Judaeum facit, sed nativitas sub Dei creatoris devotione progenita. Si ergo de Judaeis Judaei nascuntur, et de Paganis Paganhoc est quod unde nascitur. nam et aurum de terra nascitur, et non tamen terra est, et gemmae et alia multa, et de ligno paganus in ignorantia est et qui nascitur
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽt: recte natus de illo hoc ẽẽt quod ⁊ gem¬
tor. &am qui fiunt xp̃iani: signũ acciptũt
ne a morte scdã teneantur. nõ tñ mortẽ
p̾sentem quam adinuenit: euadunt.
ab ea ten̾i hoc signũ abraham nõ hũit

Expanded text:
esset, recte natus de illo hoc esset quod et genesset, recte natus de illo hoc esset quod et genitor. Nam qui fiunt Christiani, signum accipiunt, ne a morte secunda teneantur: non tamen mortem praesentem, quam Adam invenit, evadunt. ab ea teneri. Hoc signum Abraham non habuit
Abbreviated transcription (Latin):
ut sit. S dr̃ econtͣ bi fc̃s utiq est quii
gen̾at: hoc debet gen̾ate quod ip̃e est. ut
iam accepta dignitas traducem faciat
sicut ⁊ in iuders. qr abraham de pagano
dei cultor fc̃s est ⁊ ex eo origo uidroꝵ. sic
⁊ fc̃i senatores iam senatores gen̾ant.
S senatoꝵ dignitas nõ aptd dm̃ m̃ttũ
benefitiũ. s in sola fama ⁊ sermone:
dignitas u̾titur. ac ꝑ hoc currrit sermo.
ꝑ traducem carnis nicħ aliud p̾scans:
qͣm opĩonem mundane dignitatis.i
Quare aut̃ de iideo iudeus nascitir:
nitas natura ⁊ ip̃i accedit. ut sb̃a hois
qua ꝯstat bñficiũ ꝯseqͣtur. ut nõ optõ
cola s ⁊ res sit in effectu apud dm̃. De¬
niq accepta temissione paoꝵ. purifi¬
catur totus homo. ita ut ⁊ filius a deo
adoptetur. Asnobrem omnos natos re¬
adam nisi signũ accepit euicte mortis:
tartarũ inferni nõ enadit. Unusquis
enĩ sibi accepit benefm. nõ ⁊ ei qui nond̾
est. Si enĩ fcs xp̃ianus immortalis tam

Expanded text:
dicitur e contra, Si factus utique est qui generat, hoc debet generare quod ipse est, ut jam accepta dignitas traducem faciat: sicut et in Judaeis, quia Abraham de pagano, Dei cultor factus est, et ex eo origo Judaeorum; sicut et facti senatores, jam senatores generant. Sed senatorum dignitas non apud Deum meritum beneficium; sed in sola fama et sermone dignitas vertitur; ac per hoc currit sermo per traducem carnis, nihil aliud praestans, quam opinionem mundanae dignitatis. Quare autem de Judaeo Judaeus nascitur, nitas naturae ipsi accedit, ut subssequatur, ut non opinio sola, sed et res sit in effectu apud Deum. Denique accepta remissione peccatorum, purificatur totus homo, ita ut et filius a Deo adoptetur. Quamobrem omnes natos reAdam, nisi signum acceperit evictae mortis, tartarum inferni non evadit. Unusquisque enim sibi accepit beneficium, non et ei qui nondum est. Si enim factus Christianus immortalis jam
Abbreviated transcription (Latin):
iudeus nascitur. qr sub creatoris deuotõe
gen̾atur. sicut dixit adam de caym. ꝓ¬
creaui hot̃em ꝑ dm̃. qr sicut pagant inde¬
uoti creatori demoni grãs agunt in
omnib que agunt: ita ⁊ uidet deo crea¬
eum in omni actu suo. Hoc modo ettam¬

Expanded text:
Judaeus nascitur, quia sub Creatoris devotione generatur. Sicut dixit Adam de Cain, Procreavi hominem per Deum . Sicut enim Pagani indevoti Creatori, daemoniis gratias agunt in omnibus quae agunt; ita et Judaei Deo Creaeum in omni actu suo, in eo
Abbreviated transcription (Latin):
est edisce̾ uitatem. filius aut̃ dẏabłi est
qui natus malis reb mibutus. hiis stu¬
det que adu̾sus creatorem sunt dicens
młtos ẽẽ deos. ⁊ huis sacrificand̃ qĩ m̃di
rectorib hic si resipiscat ad naturalem
regressus iustitiam recipiens fidem xp̃i
erit filius Nł ac ꝑ hocneq falii dei sunt
qui nascitntat: neq dyabłi. Quid enim
ncit saltiadosinders. Nos de pr̃e dyabło

Expanded text:
est ediscere veritatem. Filius autem diaboli est, est ediscere veritatem. Filius autem diaboli est, qui natus malis rebus imbutus, iis studet quae adversus Creatorem sunt, dicens multos esse deos, et iis sacrificandum quasi mundi rectoribus. Hic si resipiscat, ad naturalem regressus justitiam, recipiens fidem Christi, erit filius Dei: ac per hoc neque filii Dei sunt qui nascuntur, neque diaboli. Quid enim dicit Salva
Abbreviated transcription (Latin):
num. ut nõ sit ꝙ nos desid̾io sui captosi
mancipet mundo. Qm̃ ergo de nouissima
psecutõne loquebatur saluator que futu
mus dies est. ut sicut hiis tp̃ribz asꝑa ⁊ ois¬
ficilis fuga est: ita significaret illo tpõe
tam graues futuras ꝑsocutõnes ⁊ p̾ssit¬
ras. ut uix aliquis eas possit effugere
Certe qui filius dei nõ est: dyaboli est
boli. Quid ergo nascimur requirend̾ est
ꝑttũ filii dei. an dyaboli. an aliud t̾ciũ¬
ominus cũ si possit admitti. hxui
filii isrł sepe delinq̃rent educti de
egypto iratus nlłm illoꝵ in t̾ram ꝓmis¬
sionis intͣre ꝑmisit. excepto caleph et¬
ihu naue. filios aut̃ eoꝵ qui nati fu̾ant
in deserco: ipõs dixit intratur os eoꝙ ne¬
scirent aut maiũ. Nescire auẽ bonũ uel
malũ: simplicitas q̃dam est naturalis.
que neq ad bonũ neq ad malũ erudita
est. si est ignorantia sine malitia. Sme
sensu enĩ nascimur. s nr̃a natura capar

Expanded text:
lium, ut non sit, quod nos desiderio sui captos lium, ut non sit, quod nos desiderio sui captos mancipet mundo. quoniam ergo de nouissima persecutione loquebatur saluator, quae futmus dies est, ut, sicut his temporibus aspera et difficilis fuga est, ita significaret illo tempore tam graues futuras persecutiones et pressuras, ut uix aliquis eas possit effugereCerte qui filius Dei non est, diaboli est: boli. Quid ergo nascimur, requirendum est utrum filii Dei, an diaboli, an aliud tertium, si possit admitti. Dominus cum filii Israel saepe delinquerent educti de Aegypto, iratus, nullum illorum terram promissionis intrare permisit, etc XLII. icebatur. eos autem qui nati fuerant in deserto, ipsos dixit intraturos, eo quod nescirent bonum aut malum. nescire autem bonum uel malum simplicitas quaedam est naturalis, quae neque ad bonum neque ad malum erudita est, hoc est ignorantia sine malitia. sine sensu enim nascimur, sed n
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓductũ crescit in increm̃tũ dñi. quod
iuxͣ sonũ u̾boꝵ si accipiam. nõ ꝯuenit
Nec enĩ d̾s aliquid dehabet ut cremẽtũ
faciat ꝑ nos. S nos dum reu̾timur
ad auctorem uite nr̃e ⁊ ꝯfitemur illũ
acquirens nos ad salutem crementũ
fecit in nob̃ diuinitas. iõ in eis qui cre
huius differri nõ possit. dicente apło
tuta suga nõ est. frigora enĩ sũ
ymbres assidui ningit. gelat. flumĩa
exeunt. sõq fugientib ꝑgraue est. la¬
tere enĩ in siluts nõ possunt neq ĩ mõ¬
tib neq in speluncis. Gabbõ aut cuu¬
p̃t. Nĩo hec tp̃ra fugam titam nõ fa¬
ciut pp̃ impedim̃ta supͣdicta: ita ⁊ fu¬
ga nr̃a tuta nõ erit. si nos obligatos ĩ
sid̾ia secłarta .i. facultates mundane
ne edicta dyaboli posint estuge. Ides
atgo orand est ne tpre quo fugiend est. ge¬
mis ⁊ sabbĩ in nob rõ mueniatur. s ut libe¬
ros nos ab hiis impedmĩtis. dei p̾stet auxi¬

Expanded text:
productum crescit in crementum domini, quod productum crescit in crementum domini, quod iuxta sonum uerborum si accipiamus, non conuenit — nec enim deus aliquid dehabet, ut crementum faciat per nos —, sed, nos dum reuertimur. ad auctorem uitae nostrae et. confitemur illum, adquirit nos ad salutem et crementum facit in nobis diuinitas, ideo in eis qui ab eo hujus differri non possit, dicente Aposttuta fuga non est: frigora enim sunt, imbres assidui, ningit, gelat, flumina exeunt; ideoque fugientibus pergrave est. Latere enim in silvis non possunt, neque in montibus, neque in speluncis. Sabbato auautem haec tempora fugam tutam non faciunt propter inpedimenta supra dicta, ita et fuga nostra tuta non erit, si nos obligatos inpsideria saecularia et facultates mundanae nec seductionem diaboli possunt effugere. ideo ergo orandum est ne tempore, quo fugiendum est, hiemis et sabbati in nobis ratio inueniatur, sed ut liberos nos ab his inpedimentis dei praestet auxi
Abbreviated transcription (Latin):
mittitur: nõ est saluũ ⁊ in die dñi idi
ab sp̃u iuuenti: int̃ filios dei ꝯputari
plebem iubet fac̾e̾: quod frũrus ẽẽt
si illi creatus fuisset ep̃t. utt ꝯsptrãtes
in iniũ: eioẽnt illũ de cetu suo. ne cõ
errantem. deliuq̃ndi illi fomitem ꝑstat
saluum ẽẽ quod integrsĩ Nam dicit rex
sit integer sp̃c. cũ nõ nos deserit. Quos
enĩ sp̃c deserit. tam nõ erunt integrũ
causa regenatõnis. qr nõ hñt eum ꝑ quẽ
filii dei uocabuntur. Nec hoc est ꝯtrariũ
si sp̃m scm̃ dicamus nob peccantib nor
deser̾e ⁊ integrũ nõ ẽẽ. umc enĩ integi
sit qi caput nr̃m ⁊ nos uelut mbra ełꝰ
Cum aut̃ aduisum aliquid facimus: si
ille nos. s nos illũ uidemus deserere. ⁊
tunc ille uidetur integer nõ ẽẽ: cũ nos
amittit. Hoc enĩ uerũ ac maĩm est. qi
nõ ille se a nob̾ aũtet s nos ab illo cum
peccamus. Et ad colosences int̾ cet̾nait
ex quo omne corpus subministratũ ⁊

Expanded text:
di ab spiritu: inuenti inter filios dei conputari plebem iubet hoc facere, quod facturus esset, si illic creatus fuisset episcopus, ut conspirantes. in unum eicerent illum de coetu suo, ne consquasi non errantem, delinquendi illi fomitem. praestat,\'saluum\' esse, quod \'integrum\'. nam dicit rex sit integer spiritus, cum non nos deserit. quos enim spiritus deserit, iam non erunt integri in causa regenerationis, quia non habent eum, per quem filii dei uocabantur. nec hoc est contrarium, si ipsum spiritum dicamus nobis peccantibus nos deserere et integrum non esse. ideo enim integer nos membra eius. cum autem aduersum aliquid facimus, non ille nos, sed.nos illum uidemur deserere et tunc ille uidetur integer non esse, cum nos amittit. hoc enim uerum ac manifestum est, quia non ille se. a nobis auertit, sed nos ab illo, cum peccamus. et ad Colosenses inter cetera ait: ex quo omne corpus subministratum.et