comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te sentit. aliis etiam ꝑsuasum eẽ
credit: qͥd iam mirum si in suo
consilio uł ꝓposito ꝑtinar ꝑstite
in alios tam impbe seuiret.Se¬
uicia impietatem gen̾at: quia
quo quisq pruum suum minꝰ
amat: eo utiq eiꝰ infirma moles¬
tius tolerat. Scimus aut̃ qͥa a¬
moris alueus qͦ amplius erga ꝓ¬
ximũ obstruit᷑ extrinsecus: eo al¬
tius ergasemet ipsum intumes¬
cit intrinsecus. & qͣnto qͥsq mi¬
serabilius ꝑ pͥuatum amorem
insemet ip̃so languet: tanto utiq
molestias suas molestius sustinet.
tantoq difficilius desidia sua co¬
hibet. Hinc ẽ qd erga alios seue¬
rus. ⁊insemet ipso resolutꝰ: dum¬
mͦ in alios furit. mͦ insemet ipso
torpescit: pedib ex parte ferreis.
&. ex parte testeis incedit. Ꝙ qui¬
dem sepe qͥdam adeo ex magnis
conatib qͦs in pͥncipio conu̾siois
audacter p̃sumpserunt. tam enor¬
miter in anescunt: ut in tanta dis¬
solutione qͣ tandem tam enerint᷑¬

Expanded text:
te sentit, aliis etiam persuasum esse te sentit, aliis etiam persuasum esse credit, quid jam mirum si in suo consilio, vel proposito pertinax perstiterin alios tam improbe saeviret. Saevitia impatientiam generat, quia quo quisque proximum suum minus amat, eo utique minus infirma molestius tolerat. Scimus autem quia amoris alveus quo amplius erga proximum obstruitur extrinsecus, eo altius erga semetipsum intumescit intrinsecus. Et quanto quisque miserabilius per privatum amorem in semetipso languet, tanto utique molestias suas molestius sustinet, tantoque difficilius desideria sua cohibet. Hinc est quod erga alios severus, et in semetipso resolutus, dummodo in alios furit, modo in semetipso torpescit, pedibus ex parte ferreis, et ex parte testeis incedit. Et quidem saepe quaedam adeo ex magnis conatibus, quos in principio conversionis audacter praesumpserunt, tam enormiter inanescunt, ut in tanta dissolutione qua tandem tam enervite
Abbreviated transcription (Latin):
gentea circum ferre uidetur: qui
de consilii ⁊ oꝑis sui rectitudine
głatur. Quasiuentrem ⁊ femora
quodamodo erea ht̃:. qui inhis etiã
ꝑtinar ꝑmanet. que ꝓpter uilita¬
tem despicere. uł ꝓpter in honesta
erubescere deb̾et. Cibias ferreaᷤᷤ se
habere ostendit: qui ⁊ contra fuꝑi¬
ores se ꝑ audatiam erigit. ⁊ inferi¬
ores ꝑ seuitiam p̃mit. Testeis plan¬
tis nititur. qͥ t̾renorum amori im¬
moderatius incumbens. ad impaci¬
entiam effreuatur. Notandum
sane quib corruptionis gradib
defeccus nr̃ĩ malum increm̾tum
accipiat. quomͦ gradatim ad dec̾i¬
ora deuergens: usq inima descen¬
dat. Uide quomͦ arrogantiam se¬
quitur. iactantia: iactantiam ꝑti¬
natia: ꝑtinatiam seuicia: seuiciã
impacientia. Iactantiam sane ar¬
rogantia p̃cedit: quia nͥ pͥus ela¬
ta mens de se alta sentiret: num¬
qͣm tam impudenter descientia
uł sc̃ĩtate iactaret. Cum autem
qd̃ insemet ipsa de sua scĩa uł sc̃ita¬

Expanded text:
gentea circumferre videtur, qui gentea circumferre videtur, qui de consilii et operis sui rectitudine gloriatur. Quasi ventrem et femora quodammodo aerea habet, qui in his etiam pertinax permanet quae propter vilitatem despicere, vel propter inhonestatem erubescere deberet. Tibias ferreas habere se ostendit, qui et contra superiores se per audaciam erigit, et inferiores per saevitiam premit. Testeis plantis innititur qui terrenorum amori immoderatius incumbens ad impatientiam effrenatur. Notandum sane quibus corruptionis gradibus defectus nostri malum incrementum accipiat, quomodo gradatim ad deteriora devergens usque in ima descendat. Vide quomodo arrogantiam sequitur jactantia, jactantiam pertinacia, pertinaciam saevitia, saevitiam impatientia. Jactantiam sane arrogantia praecedit, quia nisi prius elata mens de se alta sentiret, nunquam tam impudenter de scientia, vel sanctitate jactaret. Cum autem quod in semetipsa de sua scientia, vel sanctita
Abbreviated transcription (Latin):
menbra diumꝰ sermo describat: cũ
dicat hunis statue caput ex auro
optimo erat. ⁊ cet̾a. Sed̾m hanc itaq
acceptionẽ qua totum referimus
inmalam partem: ꝑ aurum potest
intelligi arrogantia: ꝑ argentum
iactancia: ꝑ es ꝑtinatia: ꝑ ferrum
seuicia: ꝑ testam impacientia. du¬
rum siqͥdem omnia metalla p̃cii
sui dignitate p̃cedit: ꝙ. suꝑba mers
cet̾os om̃s insui comꝑatione despi¬
cit. Argentum suauem &. ad mo¬
dum dulcem sonum ht̃: & iactan¬
tia in sui laude p̃comio blandam io¬
cundamq se exhibet. Es eoquod
ualde durabile eristat. recte satis
ꝑtinatiam figurat: q̃ a suo consilio
uł ꝓposito uix uł numqͣm deflecti
queat. Ferrum qd̾ cet̾a soleat metal¬
la domare.conuenienter satis se¬
uitiam designat: q̃ solec cet̾os pre¬
mere. ꝑtestam aut̃ que facile fran¬
gitur. recte satis impacientia de¬
signatur. Aureum itaq sͥ caput
fabricat. quisibi sc̃itatem arrogat
Pectus argenteum ⁊ brachia ar¬

Expanded text:
membra divinus sermo describat, cum membra divinus sermo describat, cum dicat, hujus statuae caput ex auro optimo erat, etc. Secundum hanc itaque acceptionem qua totum referimus in malam partem, per aurum potest intelligi arrogantia. per argentum jactantia, per aes pertinacia, per ferrum saevitia, per testam impatientia. Aurum siquidem omnia metalla pretii sui dignitate praecedit, et superba mens caeteros omnes in sui comparatione despicit. Argentum suavem, et admodum dulcem sonum habet, et jactantia in sui laudis praeconio blandam jucundamque se exhibet. Aes eo quod valde durabile existat, recte satis pertinaciam figurat, quae a suo consilio, vel proposito vix vel nunquam deflecti queat. Ferrum quod caetera soleat metalla domare convenienter satis saevitiam designat, quae solet caeteros premere. Per testam autem quae facile frangitur, recte satis impatientia designatur. Aureum itaque sibi caput fabricat, qui sibi sanctitatem arrogat. Pectus argenteum et brachia ar
Abbreviated transcription (Latin):
eadem qd leunus applicatur ad istã.
Nam aurum sane huius statue.
cum optimum legat᷑:. ac commoda¬
tius in meliorem partem accipi
posse uidet᷑. S sic̃ hoc scdm p̃dic¬
tam lectionem. recte accipit᷑ iur¬
ta rei ueritatem: sic inhac lectiõe
qͥdem conuenienter satis referri
potest. ad suamde se suꝑbientis a¬
nime estimationẽ. Sic qd̾ statua
ñ animal describitur. hoc qd̃ ꝑ re¬
uelationem cernit᷑. huic scd̾e lecti¬
oni alacrius arridet: ubi totum
qd̃ dr̃. in malam partem acciꝑe
placet. Qdenim aliud ẽ huiꝰmo¬
distatua: nͥ humana figura. sine
humana urita: ᷤ ꝙ. qͥd ahiud ẽ hu¬
mana figura sine rõnabili anima.
nͥ actio congrua si ne intentione
recta:Tociens itaq non dicam a¬
nimal nutritur. s statua irxta hu¬
manam effigiem fabricat᷑: quoci¬
ens homo mordine conu̾sationem
suam scd̃m carnis prudentiam q̃
inimica ẽ deo moderat᷑. U ideamus
itaq huiꝰ modi statue qualia q̃q

Expanded text:
eadem quod levius applicatur ad istam. eadem quod levius applicatur ad istam. Nam aurum sane hujus statuae, cum optimum legatur, accommodantius in meliorem partem accipi posse videtur. Sed, sicut hoc secundum praedictam lectionem recte accipitur juxta rei veritatem, sic in hac lectione quidem convenienter satis referri potest ad suam de se superbientis animae aestimationem. Sic quod statua non animal describitur hoc quod per revelationem cernitur, huic secundae lectioni alacrius arridet, ubi totum quod dicitur in malam partem accipere placet. Quid enim aliud est hujusmodi statua nisi humana figura, sive humana vita? Et quid aliud est humana figura sine rationabili anima, nisi actio congrua sine intentione recta? Toties itaque non dicam animal nutritur, sed statua juxta humanam effigiem fabricatur, quoties homo in ordine conversationem suam secundum carnis prudentiam quae inimica est Deo moderatur. Videamus itaque hujusmodi statuae qualia quaecunque
Abbreviated transcription (Latin):
lii. ⁊ rectitudo oꝑis certi. Sonoritas
erei uentris⁊ femoris. blandumen¬
tum false pietatis. ⁊ ficte humili¬
tatis. Robur tibie fegee. rigor in¬
mod̾ate discipline. fragilitas tes¬
tei pedis: effrenatio suꝑfluitatis.
Caputitaq aureum. scã desideria
faciunt: pectus ⁊ brachium argen¬
teum. consilia &. oꝑa recta. uen¬
trem ⁊ femur ereum.obsequia ⁊
seruicia ficta: tibias ferreas. fla¬
gella seua: plantam testeam. sub¬
fluat homo sepe de bono inmalum.
mnc dicitur quomꝰ coeruat sepe de
malo inmalum. ⁊ uicio in uicium.
Siquis autem totũ .Xxui.¬
quod de statua dr̃ uelit acci¬
ꝑe inmalo: eiꝰ assertioni abs¬
q dubio facile cedo. S sic
tamen sensum suum qui eiͦmodi
ẽstudeat approbare. ut p̃dictum
mimme audeat condemnare: eo
loquitur plura designare. Nam sic̃
aliquid ẽ in hac descͥptione. qd̾ fa¬
cilius accommnodat᷑ ad lectionem
illam. sic ⁊ aliquid inuenitur in

Expanded text:
lii et rectitudo operis certi. Sonoritas lii et rectitudo operis certi. Sonoritas aerei ventris et femoris, blandimentum falsae pietatis, et fictae humilitatis. Robur ferreae tibiae, rigor immoderatae disciplinae, fragilitas testei pedis, effrenatio superfluitatis. Caput itaque aureum, sancta desideria faciunt, pectus et brachium argenteum, consilia et opera recta. Ventrem et femur aereum, obsequia et servitia ficta, tibias ferreas flagella saeva, plantam testeam subfluat homo saepe de bono in malum, nunc dicitur quomodo corruat saepe de malo in malum et vitio in vitium. Si quis autem totum quod de statua dicitur velit accipere in malo, ejus assertioni absque dubio facile cedo. Sed sic tamen sensum suum qui ejusmodi est studeat approbare, ut praedictum minime audeat condemnare, eo uno quod loquitur plura designare. Nam, sicut aliquid est in hoc scriptione quod facilius accommodatur ad lectionem illam, sic et aliquid invenitur in
Abbreviated transcription (Latin):
aureum caput. nͥ deuota intentio:
Si pectus deliberatio. brachium ac¬
tio. argentum uͦ discretio. quid ali¬
uderit pectus. ⁊ brachia argentea.
qͣm consilia ⁊ oꝑa discreta:ᷤ In uen¬
tre compassio. infemore subiectio:
.&. in ere simulatio. Quiditaq ali¬
ud ẽ uenter &. femora. erea: nͥ pie¬
tas ⁊ humilitas ficta:Si ꝑtibiam
seueritas. si ꝑferrum crudelitas. qd
aliud intelligitur intibiis ferreis.
nͥ seueritas crudelis: Pes necessĩ¬
tatem. testa uoluptatem: planta
gͦ testea designat uoluptuosam su¬
ꝑfluitatem. Pes aut̃ ex parte ferre¬
us. ⁊ ex parte desteus describitur.⁊
qͥa delicata mens nẽ in eorum odiũ
obduratur ꝑ qͦs focte a sins deside¬
riis restringitur. nunc uͦ eum con¬
cupita suppetunt. in eorum laru
resoluitur. Qditaq ẽ fulgor capi¬
tis aurei. nͥ feruor celestis desiderii: ⁊¬
Ciaritas pectoris argentei. & bra¬
chii argentei. cercitudo recti consi¬

Expanded text:
aureum caput, nisi devota intentio? aureum caput, nisi devota intentio? Si pectus deliberatio, brachium actio, argentum vero discretio, quid aliud erit pectus et brachia argentea quam consilia et opera discreta? In ventre compassio, in femore subjectio, et in aere simulatio. Quid itaque aliud est venter et femora aerea, nisi pietas et humilitas ficta? Si per tibiam severitas, si per ferrum crudelitas, quid aliud intelligitur in tibiis ferreis, nisi severitas crudelis? Pes necessitatem, testa voluptatem. Planta ergo testea designat voluptuosam superfluitatem. Pes autem ex parte ferreus, et ex parte testeus describitur, quia delicata mens nunc in eorum odium obduratur, per quos forte a suis desideriis restringitur, nunc vero cum concupita suppetunt, in eorum luxu resolvitur. Quid itaque est fulgor capitis aurei, nisi fervor coelestis desiderii? Claritas pectoris argentei et brachii argentei, certitudo recti consi
Abbreviated transcription (Latin):
siue in malum finem deducitur
Consilium ad cor ꝑtinec.ꝙ cor
sub pectore latet. Brachiis oꝑa
nrã explicamus. cum aliquid a
nobis fieri uolumus. Uenter tene¬
rior pars corꝑis. ⁊ uelamentum
fetoris: obseqͥum portendit com¬
passionis. Frmur pudendis su¬
bicitur. & ꝑfectam uiden se uult
humilitas. ꝗͣ adiulia ⁊ indigna
inclinatur. Tibie cet̾is menbris
ossa longiora. ⁊ robustiora portãt.
unde ⁊ recte seueritatis rigorem
designant. Pedib t̾ram tangimꝰ:
etiam cum erectistamus. ꝙ qͣn¬
tumcumq mens se ad celestia ex¬
tendat: sine huiꝰ uite subsidiis. ne
femur humilitas: ꝑ tibiam seue¬
ritas: ꝑ pedem necessitas. ꝑ caput
desid̾ium intentionis: ꝑ peccꝰ stu¬
drum deliberationis. ꝑ brachium
exercitium actionis : ꝑuentrem
obsequium pietatis: ꝑ femur ser¬
iuicium subiectionis: ꝑ tibiam fla¬
gellum seueritatis: ꝑ pedem subsi¬
dium necessitatis. Si gͦ capur inten¬
cio. & aurum deuiotio: quid altud ẽ

Expanded text:
sive in malum finem deducitur. sive in malum finem deducitur. Consilium ad cor pertinet, et cor sub pectore latet. Brachiis opera nostra explicamus, cum aliquid a nobis fieri volumus. Venter tenerior pars corporis et velamentum fetoris obsequium portendit compassionis. Femur pudendis subjicitur et perfectam videri se vult humilitas, quae ad vilia et indigna inclinatur. Tibiae caeteris membris ossa longiora et robustiora portant, unde et recte severitatis rigorem designant. Pedibus terram tangimus, etiam cum erecti stamus, et quantumcunque mens se ad coelestia extendat, sine hujus vitae subsidiis necefemur humilitas, per tibiam severitas, per pedem necessitas, per caput desiderium intentionis, per pectus studium deliberationis, per brachium exercitium actionis, per ventrem obsequium pietatis, per femur servitium subjectionis, per tibiam flagellum severitatis, per pedem subsidium necessitatis. Si ergo caput intentio, et aurum devotio, quid aliud est
Abbreviated transcription (Latin):
u̾terunt inuias prauas. Contricio
enim .. infelicitas. inuiss eoꝵ Contͥ¬
cio ꝓpter teste corruptibilitatem. &
infelicitas ꝓpter ferri rigorem: eo
pedum pedum pars. q̃dam fit testea.
pars uͦ quedam sit ferrea. Qͥd aut̃
ẽ quod huiꝰmodi homines ad sua
iterum desid̾ia conu̾tuntur: quod
post oꝑa eris ⁊ ferri. adopus figuli
inconcupiscentiis suis ubi delecten¬
tur. eoqd̃ ꝑ simulationem pͥus ꝑdi¬
derunt gaudium bone conscien¬
tie: & pꝰmodum ꝑcrudelitatem
głam fame: Ut autem ea q̃ dif¬
fusius iam diximus. ad compen¬
dium reuocemus: in capite aureo
intelligitur deuotio: in menbris
argenteis discretio. in ereis simu¬
latio: inferreis indignatio: intes
otandum sane quid de
binir aut̃ caput aureũ.¬
pectus argenteum . brachia item
argentea. uenter & femora erea.
tibie ferree. pedesferrei. uł destei
ꝓparte. Capite totum corpustͣe¬
gitur. unde ꝑ ipsum recte inten¬
tio designatur. qr ꝑ ipsam omne
actionis nr̃e corpus. siue in bonũ

Expanded text:
. Contritio enim et infelicitas in viis eorum. Contritio propter testae corruptibilitatem, et infelicitas propter ferri rigorem, eo quod pedum pars quaedam sit testea, pars vero quaedam sit ferrea. Quid autem est, quod hujusmodi homines ad sua iterum desideria convertuntur, quod post opera aeris et ferri ad opus figuli in concupiscentiis suis ubi delectentur, eo quod per simulationem prius perdiderint gaudium bonae conscientiae, et postmodum per crudelitatem gloriam famae. Ut autem ea quae diffusius jam diximus, ad compendium revocemus, in capite aureo, intelligitur devotio, in membris argenteis discretio, in aereis simulatio, in ferreis indignatio, in tesotandum sane, quid de autem caput aureupectus argenteum, brachia autem argentea, venter et femora aerea, tibiae ferreae, pedes ferrei, vel testei pro parte. Capite totum corpus regitur, unde per ipsum recte intentio designatur, quia per ipsam omne actionis nostrae corpus, sive in bonum,
Abbreviated transcription (Latin):
de hec tam seua crudelitas. ⁊ ferri
duricia inuobis:Quid putas cau¬
se ẽ. quod sunt tam ueloces pedes e¬
orum. ad effundendum sanguinẽ:
hñt. qui letantur cum male egint
⁊ erultant in reb pessimis:  S hoc
ẽ inisbis p̃ omnib mirabile. unmo
supͣ omma miscrabile. qd fic̃ sunt
ꝓmptr audaces ad mala inferen¬
da. sic sunt pusillanimes. ⁊ fupra
impacientes. ad toleranda illata.
ut recte mirati possis quonam mͦ
conuenire possit ferrum cum tes¬
ta: tana crudelitas cumtanta un¬
pacientia. Ecce statua nr̃a inqua¬
lem finem desunt: qui pꝰcaput au¬
reum ficciles pͥantas accepit. filii
syon incliti. &. amicti auro pͥmo:
quomͦ reputati sunt inuasa testea
opus in anuum figuli:ᷤ Quid auro
p̃ciosius: qͥd testa uilus: Quomͦ gͦ
obscuratum ẽ aurumꝰ mutatus ẽ
color opuimus:Qid auro tractabi¬
lius. quid testa fragilius: Quomͦ
caruas se atrectare. quomͦ attemia¬
re pimutit: q̃ omnia sufferc: omnia

Expanded text:
de haec tam saeva crudelitas et ferri de haec tam saeva crudelitas et ferri duritia in vobis? Quid putas causae est, quod sunt tam veloces pedes eorum ad effundendum sanguinem, habent, qui laetantebus pessimis? Sed hoc est in istis prae omnibus mirabile, imo supra omnia miserabile, quod sicut sunt prompti et audaces ad mala inferenda, sic sunt pusillanimes et supra modum impatientes ad toleranda illata, ut recte mirari possis quonam modo convenire possit ferrum cum testa, tanta crudelitas cum tanta impatientia. Ecce statua nostra in qualem finem desinit, quae post caput aureum fictiles plantas accepit. Filii Sion inclyti, et amicti auro primo, quomodo reputati sunt in vasa testea, opus manuum figuli? Quid auro pretiosius, quid testa vilius? Quomodo ergo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus? Quid auro tractabilius, quid testa fragilius? Quomodo charitas se attrectare; quomodo attenuare permittit, quae omnia suffert, omnia
Abbreviated transcription (Latin):
crura: t̃nsi flumina: &. tẽ reuela¬
bitur ignomima tua. & uidebit᷑
obybrium tuum. Denudata autẽ
turpitudine tua. cum iam ceꝑint
uenter ⁊ femora erea apparere. inci¬
pies mner laudatorib tuis. immo
iam derisorib tuis sordesce̾: & de
die in diem magis magisq uilesc̾e.
Iam tunc illis incipies irasci. indig¬
nari. illos detestari. ⁊ crudeliter
ꝑsequi: quib antea multũ placere
studuisti. Et qͣm blanduseras priꝰ.
tam eris pꝰmodum asper ꝙ. durus.
Siȩs tuum mutabit᷑ inferrum. di¬
ceturq tibi. Quomͦ conu̾sa es in a¬
maritudinem uitis aliene:SHaut
dubnim ẽ opꝰ ereum mutasse in fer¬
rum. lenitatem inseueritatem: qͦ¬
rum os maledictione ⁊ amaritudi¬
ne plemim ẽ: qui pͥus lingnis suis
dolose agebant. uenrni aspidum
sub labiis corum. Quipͥus uos tã
blandos. tam benignos exhibuistis.
unde iam bella nlites inuobis.Iã
zelum amarum habetis. ꝙ. con¬
tenciones inuobis. Occiditis &. re¬
latis. litigatis ⁊ belligeratis: ꝙ uu¬

Expanded text:
crura, transi flumina. Et tunc revelabitur ignominia tua, et videbitur opprobrium tuum . Denudata autem turpitudine tua, cum jam coeperint venter et femora aerea apparere, incipies mox laudatoribus tuis, imo jam derisoribus tuis sordescere, et de die in diem magis magisque vilescere. Jam tunc illis incipies irasci, indignari, illos detestari et crudeliter persequi, quibus antea multum placere studuisti. Et quam blandus eras prius, tam eris postmodum asper et durus. Sic aes tuum mutabitur in ferrum, diceturque tibi: Quomodo conversa es in amaritudinem vitis aliena? Haud dubium est opus aereum mutasse in ferrum. Lenitatem in severitatem, quorum os maledictione et amaritudine plenum est, qui prius linguis suis dolose agebant, venenum aspidum sub labiis eorum. Qui prius vos tam blandos, tam benignos exhibuistis, unde jam bella et lites in vobis? Jam zelum amarum habetis, et contentiones in vobis. Occiditis et zelatis, litigatis et belligeratis, et un
Abbreviated transcription (Latin):
quedam testra. O confusibiles oꝑa¬
rios. qͥ in initio conuersionis sue
opus suum inchoant ex auro. ꝙ
tandem consummant in luco. Sei¬
mus quia sepecum immundus
spc̃ exierit ab homine querens reqͥ¬
em ⁊ ñ inueniens. assumpsit secũ
septem spiritib nequiorib reu̾ti¬
tur indomunisuam.⁊ ingressus
habitat ibi: & fiunt nouissima ho¬
minuis illius. peiora priorib. Qm
multos uidemus inuntio suȩ con¬
u̾sionis. spe gaudentes. spũ feruen¬
tes. intribulatione pacientes. solli.¬
citos inoꝑe. studiosos in lectione.
deuotos mnoratione. Quid isti in¬
dentur tibi nͥ in auro oꝑari.  in
caritate inttiari:Caritas enim
ut scͥptum ẽ paciensẽ. benignaẽ.
Omnia suffert. omĩa credit. omĩa
sꝑat. omina sustinet. Nonne tibi¬

Expanded text:
quaedam testea. O confusibiles operaquaedam testea. O confusibiles operarios, qui, in initio conversionis suae, opus suum inchoant ex auro, et tandem consummant luto. Scimus, quia saepe cum immundus spiritus exierit de homine, quaerens requiem et non inveniens, assumptis secum septem spiritibus nequioribus se, revertitur in domum suam, et ingressus habitat ibi, et fiunt novissima hominis illius pejora prioribus. Quam multos videmus in initio suae conversionis spe gaudentes, spiritu ferventes, in tribulatione patientes, sollicitos in opere, studiosos in lectione, devotos in oratione. Quid isti videntur tibi, nisi in auro operari, et in charitate initiari? Charitas enim, ut scriptum est, patiens est, benigna est, omnia suffert, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet . Nonne
Abbreviated transcription (Latin):
nima negligit. paulatim defluit.
Sicut qͥb dam ꝓfectuum gradib
ad alta conscenditur sic rursum
gradatim ad uma descenditur.
Attende quomͦ in hac statua prius
aurum. postea argentum. post
hec mediante ere. sequitur ⁊ fer¬
rum. O qͣnta differentia. auri ⁊ fer¬
ri. O qͣntum inter se differunt. ca¬
ritas ⁊ crudelitas. Quid tam̃ de his
ait ueritas: Abundabit inqͥt un¬
quitas: & refrigescet caritas mul¬
torum. Uide queso unde quo ꝑue¬
nitur. De habundantia aut̃ carita¬
tis: ad abundantiam iniquicatis.
Caritas ad aurum. inquitas ꝑti¬
net adferrum. O mirabilem im¬
mo detestabilem commnutacionẽ.
de caritate ad iniquitatem. Si au̾¬
terit se inquit iustus aiusticia sua.
⁊ fecerit iniquitatem: om̃s iusticie
eiꝰ quas fecerat. ñ recordabuntur:
Opus detestabile ⁊ dignum confusi¬
one. qd̃ inchoatur ex auro: & consũ¬
matur intesta ⁊ ferro. Sic namq
describitur. pedum parfferrea. &

Expanded text:
nima negligit, paulatim defluit. nima negligit, paulatim defluit. Sicut quibusdam profectuum gradibus ad alta conscenditur, sic rursum gradatim ad ima descenditur. Attende quomodo in hac statua prius aurum, postea argentum, post haec mediante aere, sequitur et ferrum. O quanta differentia auri et ferri! O quantum in se differunt charitas et crudelitas! Quid tamen de his ait Veritas? Abundabit, inquit, iniquitas, et refrigescet charitas multorum . Vide, quaeso, unde quo pervenitur de abundantia charitatis ad abundantiam iniquitatis. Charitas ad aurum, iniquitas pertinet ad ferrum. O mirabilem imo detestabilem commatationem de charitate ad iniquitatem! Si averterit, inquit, justus justitia sua, et fecerit iniquitatem, omnes justitiae ejus quas fecerat, non recordabuntur . Opus detestabile et dignum confusione, quod inchoatur ex auro, et consummatur in testa et ferro. Sic namque describitur pedum pars ferrea, et
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ resistentia queq p̃mit ut oppri¬
mat. Es autem. argentum imita¬
tur in sono: s multum dissonat
inp̃cio. Sic sic simulatio suauem
adulationis tumitum ht̃ inser¬
mone. ⁊ suauiter reboat. ⁊ dul¬
citer resultat in oꝑe. s qͣntum
ꝑ u̾bum & exercitium demulcet
extrinsecus tantum ꝑ consihum
⁊desiderium pallet intrinsecus.
Argentum qͦ. quo frequentiori usu
atteritur. eo utiq clarior reddit᷑
sic ueritas uehementi discussione
quo magis eo melius commenda¬
tur. sic ueritatis confilia exꝑien¬
tie usu. quo cerciora. eo clariora red¬
duintur. Caritatis claritatem auri
fulgur exprimit: q̃ celesti uesiderii
igne flammascit.ꝙ. sicut aurum
cet̾is metallis p̾fertur: sic caritas
cesas uirtutes suꝑgreditur. O q̃n¬
tum ẽ inter destam ⁊ aurum. int̃
statue finem ⁊ statue pͥncipium.
Statua que ex auro incipit. in tes¬
tam desinit: puto quia nemo re¬
pente fit turpissimus. S qͥ mi¬

Expanded text:
quae resistentia quaeque premit, ut oppriquae resistentia quaeque premit, ut opprimat. Aes autem argentum imitatur in sono, sed multum dissonat in pretio. Sic simulatio suavem adulationis tinnitum habet in sermone, et suaviter reboat, et dulciter resultat in opere; sed quantum per verbum, et exercitium demulcet extrinsecus, tantum per consilium et desiderium pallet intrinsecus. Argentum quoque quo frequentiori usu atteritur, eo utique clarior redditur: sic veritas vehementi discussione quo magis eo melius commendatur, si veritatis consilia experientiae usu certiora, eo clariora redduntur. Charitatis claritatem auri fulgor exprimit, quae coelestis desiderii igne flammescit; et, sicut aurum caeteris metallis praefertur, sic charitas caeteras virtutes supergreditur. O quantum est inter testam et aurum, inter statuae finem et statuae principium! Statua, quae ex auro incipit, testam desinit. Puto, quia nemo repente fit turpissimus. Sed qui mi
Abbreviated transcription (Latin):
ne cadat. De qͣmlibet cel¬
so fastigio facile potest
in ima corrui. uł in ꝓfun¬
dum demergi. Immo ꝓruldubio
qͣnto gradus altior: tanto casus de¬
t̾ioe. Debet nos semꝑ istud nabucho¬
donosor somnum ⁊ cautos redd̾e
e. sollicitos efficere. Uide obserro
uisionis eiꝰ statuam. uide inqͣm a
quanta sublimitate incipit: & ad
qualem tandem finem deducitur.
ht̃ sane caput aureum. ꝙ finem
testeum. Quid auro carnis. quid
testa uilius: Attende ⁊ illd̾ quomͦ
gͣdatim ad det̾iora u̾git. ꝙ qͣndoq
infedissimo fine finem facit. Pri¬
ma pars aurea. scd̃a argentea. t̾cia¬
erea.quarta ferrea. & qͥnta descri¬
bitur testea. In auro intelligitur
caritas. in argento ueritas. in ere
simultas. inferro crudelitas: intes¬
ta fictili fragilitas. Testa enim fa-¬
cile frangitur. & ꝑ eam recte impa¬
cientie fragilitas figuratur. ferrũ
qd̃ cet̾a omnia metalla comminu
it & domat. compecenter qͥdem
crudelitatis uiolentiam designas.

Expanded text:
ne cadat . De quantumlibet celso fastigio facile potest in ima corrui, vel in profundum demergi, imo procul dubio quanto gradus altior, tanto casus deterior. Debet nos semper istud Nabuchodonosor somnium, et cautos reddere, et sollicitos efficere. Vide, obsecro, visionis ejus statuam; vide, inquam, a quanta sublimitate incipitur, et in qualem tandem finem deducitur. Habet sane caput aureum, et finem testeum. Quid auro charius, quid testa vilius? Attende et illud quomodo gradatim ad deteriora vergit, et quandoque in foedissimo fine finem facit. Prima pars aurea, secunda argentea, tertia aerea, quarta ferrea, et quinta describitur testea. In auro intelligitur charitas, in argento veritas, in aere simultas, in ferro crudelitas, in testa fictili fragilitas. Testa enim facile frangitur, et per eam recte impatientiae fragilitas figuratur. Ferrum quod caetera omnia metalla comminuit et domat, competenter quidem crudelitatis violentiam designat,
Abbreviated transcription (Latin):
suo tͣnsfertur: cumbona oꝑisnr̃i
intentio in malam commutat᷑.
Sic opus argenteum: tͣnsit inere¬
um. & est qͥdem frequens hoc ma¬
lum. inter filios hominum. Sepe
enim qd pͥus quis agebat ex ue¬
ritate. ad laudem hominum reso¬
lutus. pꝰmodum accitat ꝓhumano
fauore. Popls̃ inqͥt m̃s qui beatũ
te dicunt. ipsite decipiunt. & uiã
gressuum tuoꝵ dissipant. Qui
gͥ blandum se erhibet insermone.
benignum inoꝑe. prauum aut̃ at
q ꝑu̾sum in cogitõne ⁊ uoluntate:
iste ꝓfecto abiecco argento. iam o¬
patur mere. Eris enim more sua¬
unter timt extrinsecus: s uolun-¬
tatis deprauatione pallescit intͥn¬
uidetur opꝰ illorum qͥ locuntur
pacem cum ꝓrrimo suo: mala aut̃
incordib eorum: In hꝰmodi oꝑe
ut arbitror desudabat: quem dñs
increpando arguit cumdicat. Scio
oꝑa tua quia nomen habes qd in¬
uas: &. mortuus es. S quisqͥs huiꝰ¬
modies. nonte existimes diu posse
latere. S si exaltatus fueris ut

Expanded text:
suo transfertur, cum bona boni operis suo transfertur, cum bona boni operis intentio in malam commutatur. Sic opus argenteum transit in aereum. Et est quidem frequens hoc malum inter filios hominum. Saepe enim quod prius quis agebat ex veritate, ad laudem hominum resolutus, postmodum actitat pro humano favore: Popule, inquit, meus, qui beatum te dicunt, ipsi te decipiunt, et viam gressuum tuorum dissipant . Qui igitur blandum se exhibet in sermone, benignum in opere, pravum autem atque perversum in cogitatione et voluntate, iste profecto abjecto argento jam operatur in aere. Aeris enim more suaviter tinnit extrinsecus, sed voluntatis depravatione pallescit intrinvidetur opus illorum, qui loquuntur pacem cum proximo suo, mala autem in cordibus eorum. In hujusmodi opere, ut arbitror, desudabat, quem Dominus increpando arguit, cum dicat: Scio opera tua, quia nomen habes, quod vivas, et mortuus es . Sed quisquis hujusmodi es, non te existimes diu posse latere: Sed si exaltatus fueris ut
Abbreviated transcription (Latin):
huc bonum agit. qd̃ caritatem pͥ¬
mam reliquit: & aureum caput
inpectus argenteum deflȩxit. Q¬
cumq huiꝰmodi te eẽ ꝑpendis. me¬
mor esto unde excidis: & age peni¬
tentiam.⁊ prima oꝑa fac. Alioqͥn
time illud qd̃ sequitur. quod mini¬
me resipiscenti diuinus sermo
minatur. Sin aut̃ inquit uenio
tibi: & mouebo candel abrum
uium de loco fuo. nͥ penitentiam
egeris. Tune gͦ nͥ ad priora bona
citius redeas: ne adhuc in det̾iora
cadas. Elige quid malis. ascen¬
dere siue descend̾e. Non enm
potest homo in eodem firus diu¬
tius stare. fugit enim uelut um¬
bra: & numquã in eodem statu
ꝑmanet. Memoriter dene. nec
mediocriter tene. qm̃ qui ad pͥ¬
mam caritatem ñ reuertitur. ci¬
to eius candelabrum deloco suo
tranffertur. Quid ꝑcandelabrũ
gestatorium lucis. nͥ opus bonum
opus ueritanis. SHuiusmodi can¬
delabrum stat in loco suo. qñ bo¬
num opus furgit ex ꝓposito bono.
S huimodi candelabrum de loco

Expanded text:
huc bonum agit, quod charitatem prhuc bonum agit, quod charitatem primam reliquit, et aureum caput in pectus argenteum deflexit. Quicunque hujusmodi te esse perpendis, memor esto unde excideris, et age poenitentiam, et prima opera fac. Alioqui time illud quod sequitur, quod minime resipiscendi divinus sermo minatur: Sin autem, inquit, venio tibi, et movebo candelabrum uum de loco suo, nisi poenitentiam egeris . Time ergo nisi ad priora bona citius redeas, ne adhuc in deteriora cadas. Elige quid malis; ascendere sive descendere. Non enim potest homo in eodem fixus diutius stare. Fugit enim velut umbra, et nunquam in eodem statu permanet. Memoriter tene, nec mediocriter time, quoniam qui ad primam charitatem non revertitur, cito ejus candelabrum de loco suo transfertur. Quid per candelabrum gestatorium lucis, nisi opus bonum, opus veritatis? Hujusmodi candelabrum stat in loco suo, quando bonum opus surgit ex proposito bono. Sed hujusmodi candelabrum de loco
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdem mecallum argento: licet lon¬
ge inlius sit auro. Studeat gͦ in ar¬
gento oꝑari: cui forte deẽ copia au¬
ri.Sinon potesbona agẽ ex dilec¬
uone: age tamen saltem ex uerita¬
te: & ueritas liberabit ir. Uultis au¬
tem nosse opus qđ fit ex hunismo¬
di argento. quomͦ luceat. uł quomͦ
placeat: . possessorem suum qͣm di¬
uitem uł securum reddat:Omĩs
gento huiꝰmodi abundare: s nec
minus stultum aurum suum in
argentum mutare. Omĩs enim
homo mittens manum suã ad ara¬
trum. ⁊ respiciens recro: non ẽ aptꝰ
regno dei. Cultis aut̃ nosse. qͦmͦ
diuinus eum sermo ꝑ increpatio¬
nem feriat: qͥ aureum opus in ar¬
gentum comiutarat.S Scio inqͥt
oꝑa tua ⁊ laborem &. pacientiam
tuam. Ecce opusbonum. ecce bra¬
chia: ecce pectus argenteum. S ui¬
deamus quid sequit᷑ cum postino¬
dum sub infertur. S habeo inqͥt
adu̾sum te: qd̾ caritatem tuã pri¬
mamꝰ reliquisti. Arguitur gͦ qͥ ad¬

Expanded text:
quidem metallum in argento, licet lonquidem metallum in argento, licet longe vilius sit auro. Studeat ergo in argento operari, cui forte deest copia auri: Si non potest bona agere ex delectatione, age tamen saltem ex veritate, et veritas liberabit te. Vultis autem nosse opus quod fit ex hujusmodi argento, quomodo luceat, vel quantum placeat, et possessorem suum quam divitem vel securum reddat? Omnisgento hujusmodi abundare, sed nec minus stultum aurum suum in argentum mutare. Omnis enim homo mittens manum suam in aratrum, et respiciens retro, non est aptus regno Dei. Vultis autem nosse quomodo divinus eum sermo per increpationem feriat, qui aureum opus in argentum commutarat? Scio, inquit, opera tua et laborem, et patientiam tuam . Ecce opus bonum, ecce brachia, ecce pectus argenteum. Sed videamus quid sequitur, cum postmodum subinfertur: Sed habeo, inquit, adversum te, quod charitatem tuam primam dereliquisti . Arguitur ergo qui ad
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fidem ⁊ ministerium ⁊ pacientiã
tuam:SͦS: sunt multi qͥ ad tempus
credunt credunt: ꝙ intempore
temptacionis recedunt. Nec tam̃
qui hinusmodi sunt. statim se in
infima demergunt. s pͥus de bo¬
no inpeius. de hinc de minus bo¬
no in malum. & demum de inalo
in det̾ius corruunt. Monsenim
cadens paulatun defluit. st̾ra allu¬
uione consumitur. Siquidem qͥ
huiusmodi sunt. paulatim deflci¬
it. incipiunt a pristino desiderio
tepescere. &. a priori feruore magis
ta deserunt.s agunt ad¬
huc bona que possunt.
Refrigescente namq cari¬
tate: oꝑantur sane bona ex delibe¬
ratione. Qͥd putamus tamen int̾¬
ẽẽ. inter pͥorem illum statum. ⁊ istũ
sed̾m: ᷤ Multum ꝑ omnẽ modum.
Aliud ẽ bonum sequi erdesiderio᷑.
atq aliud ex solo consilio. Aliud
inquamẽ bonum oꝑari cum mag¬
na delectatione. atq aliud ex sola
deliberatione. Istud bonum: s il¬
lud optimum. Istudͣ argentum.
istud ꝑtinet ad aurum. Preciosũ

Expanded text:
 patientiam tuam? Sed sunt multi qui ad tempus credunt, et in tempore tentationis recedunt. Nec tamen qui hujusmodi sunt, statim se in infima demergunt, sed prius de bono in pejus, dehinc de minus bono in malum, et demum de malo in deterius corruunt. Mons enim cadens paulatim defluit, et terra alluvione consumitur. Siquidem quae hujusmodi sunt, paulatim incipiunt a pristino desiderio tepescere, et priori fervore magis ta deserunt, sed agunt adhuc bona quae possunt. Refrigescente namque charitate, operantur sane bona ex deliberatione. Quid putamus tamen interesse inter priorem illum statum, et istum secundum? Multum per omnem modum. Aliud est bonum sequi ex desiderio, atque aliud ex solo consilio. Aliud, inquam, est bonum operari cum magna delectatione, atque aliud ex sola deliberatione. Istud bonum, sed illud optimum. Istud ad argentum, illud pertinet ad aurum. Pretiosum
Abbreviated transcription (Latin):
uam tem̾e uel frustra ex huma¬
na industria p̃sumimꝰ. qd̃ exeugłi¬
ca solum. seu diuina reuelatione
expectare debemus.
Quomͦ post p̃clara sepe studioꝵ su¬
oꝵ insignia. menstam scłarium
qͣm spalium doctrinarum curam
deponit. ⁊ se totam ad sola exterio

Expanded text:
uam temere, vel frustra ex humana industria praesumimus quod ex angelica solum, seu divina revelatione exspectare debemus.Quomodo post praeclara saepe studiorum suorum insignia mens tam saecularium quam spiritalium doctrinarum curam deponit; et se totam ad sola exterio
Abbreviated transcription (Latin):
fragilitatis suc consid̾atione erubes¬
cat: ᷤ Facilius aut̃ ut suꝑius dictũ
ẽ illa excusamus. que ꝑ infirmita¬
tem nr̃am contrahimus. qͣm q̃ ex
sola mala malicia commitrimꝰ un¬
de ⁊ illa citius erubescimus. Recte
gͦ ut legitur pͥus comminuitur
ferrum qͣm testa: sicut ⁊ pꝰ ista. es
argentum ⁊ aurum recte describũ¬
tur comminuta. Hunꝰ modi gͦ con¬
tricionis ordo describit᷑: cum dicit᷑.
Qunc contrita sunt pariter ferrũ.
testa .es. argentum ⁊ aurum. Ubi:
additur. Et redacta quasi in fauil

Expanded text:
fragilitatis suae consideratione erubesfragilitatis suae consideratione erubescat? Facilius autem, ut superius dictum est, illa excusamus quae per infirmitatem contrahimus, quam quae ex sola malitia committimus, unde et illa citius erubescimus. Recte ergo, ut legitur, prius comminuitur ferrum quam testa, sicut et post ista, aes, argentum et aurum recte describuntur comminuta. Hujusmodi ergo contritionis ordo describitur, cum dicitur: Tunc contrita sunt pariter ferrum, testa, aes, argentum, et aurum. Ubi et adducitur, e
Abbreviated transcription (Latin):
tie. quo facilius eo ⁊citiꝰ atteritur.
S sicut multo difficilius arrogan¬
tiam qͣm iactantiam. sic multo la¬
boriosius erubescimus iactantiã
qͣm ꝑtinatiam. Ex iactantia siqͥ¬
dem fainam urãm sepe creuisse.
semꝑ autrm ex ꝑtinatia decreuisse.
ñ dubitamus: nam nichil aliud ꝑ¬
tinatiam dicimus : nͥ cum in nr̃a
sentencia cont᷑ aliorum consilia
impudenter ꝑsistimus. Qͥs autẽ
illud malum facilius ñ erubescat:
in quo ⁊ aliis se multum displicuis.¬
se mimme ignorat. S Recte gͥ pͥus
es. qͣm argentum contritum eẽ
describitur. qͥa facilius ut dictum
ẽ. mens de ꝑtinatia qͣm de iactantia
confunditur. Ptinet aut̃ ad contri¬
cionem teste. confusio depprie infir¬
mitatis ÷ impacientie consid̾atione.
Cum aut̃ ꝑuersa mens ad tantam
infirmitatem ⁊ impacientiam ꝑue¬
nit: ut passionib siuis etiam cum
uoluent omnino resistere ñ possit:
quis non uideat qͣm facile in hac

Expanded text:
tiae, quo facilius eo et citius atteritur. tiae, quo facilius eo et citius atteritur. Sed, sicut multo difficilius arrogantiam quam jactantiam, sic multo laboriosius erubescimus jactantiam quam pertinaciam. Ex jactantia siquidem famam nostram saepe crevisse, semper autem ex pertinacia decrevisse non dubitamus. Nam nihil aliud pertinaciam dicimus, nisi cum in nostra sententia contra aliorum consilia impudenter persistimus. Quis autem illud malum facilius non erubescat, in quo et aliis se multum displicuisse minime ignorat? Recte igitur prius aes quam argentum contritum esse describitur, quia facilius, ut dictum est, mens de pertinacia quam de jactantia confunditur. Pertinet autem ad contritionem testae, confusio de propriae infirmitatis et impatientiae consideratione. Cum autem perversa mens ad tantam infirmitatem et impatientiam pervenit, ut passionibus suis, etiam cum voluerit, omnino resistere non possit, quis non videat quam facile in hac
Abbreviated transcription (Latin):
tionem q̃ scdõ loco ponit᷑
aliquid loquamur. Sic̃¬
Oinchil facilius erubesci¬
mus qͣm maliciam: sic nichil dif¬
ficilius cognoscimus uł erubesci¬
mus qͣm arrogantiam. Arrogan¬
tia enim oculum mentis obnubi¬
lat uł excecat. ut nec se ipsam ag¬
noscere ualeat. Qualem emm se¬
ipsam mens elara ꝑ estimationem
singit: talem ꝓculdubio ueraciter
ẽe se credit. Uide gͦ qͣm difficile sit
illa nos in nobis rep̃hendere ⁊ ora¬
re. ⁊ arguere. ⁊ ꝑ increpationem &
reꝓbationem conterere: inquib
dudum credidimus nos ueraciter
debere. & aliis placere.S qm̃ iac¬
tantia dum glãm suam foras dila¬
tare studet. uerisfalsa ꝑmiscet: E
ñ solum ea que de se uera. uerum
etiam ea que nouit falsa aliis de
sui estimatione ꝑsuadet: ibi ꝓcul
dubio facilius inconfusionem dei¬
citur. ubi de falsa ostentacione cos¬
scientie etiam ꝓprie testimonio coi¬
uincit᷑. Unde utiq ẽ qd̃ iactantie
argentum. qͣm aurum arrogan¬

Expanded text:
tionem, quae secundo loco ponitur, aliquid loquamur. Sicut nihil facilius erubescimus quam malitiam, sic nihil difficilius cognoscimus vel erubescimus quam arrogantiam. Arrogantia enim oculum mentis obnubilat vel excaecat, ut nec seipsam agnoscere valeat. Qualem enim seipsam mens elata per aestimationem fingit, talem procul dubio veraciter esse se credit. Vide ergo quam difficile sit illa nos in nobis reprehendere, et arguere, et per increpationem et reprobationem conterere, in quibus dudum credidimus nos veraciter debere et aliis placere. Sed quoniam jactantia, dum gloriam suam foras dilatare studet, veris falsa permiscet, et non solum ea quae de se vera, verum etiam quae novit falsa, aliis de sui aestimatione persuadet. Ibi procul dubio facilius in confusionem dejicitur, ubi de falsa ostentatione, conscientiae etiam proprio testimonio convincitur. Unde utique est, quod jactantiae argentum quam aurum arrogan
Abbreviated transcription (Latin):
niat. fͣelix animi status & omni
studio expetendus. qñ omne qd̾ a¬
nimum ꝑ cogitõnem pulsat. sta
tun ⁊ absq ulla mora mentis deuoti¬
onem excitat. Debet itaq deuotio
mentis omnem arbttrii consensum
studiose p̃uenire .&. oratione p̃mu¬
nire. & hoc erit danielem regisforib
p̃fidere. Ad omnem suggestionem
ad omnẽ emergentem cogct̃onem.
pecamus a domino nenos inducat
intemptacionem:ꝙ habemus da¬
nielem ciuitatis nr̃e forib p̃sidentẽ.
Audi qͥd scd̃m hec sapiens aminone¬
at.cum dicat. Omni tempore beuedic
dm̃i. & pete ab eo ut uias tuas dirigat.
Adueram aut̃ uitam uias nrãs diri¬
gat. qui sine fine uiuit ⁊ regnat ds̃.

Expanded text:
niat. Felix animi status, et omni niat. Felix animi status, et omni studio expetendus, quando omne quod animum per cogitationem pulsat, et statim absque ulla mora mentis devotionem excitat. Debet itaque devotio mentis omnem arbitrii consensum studiose praevenire, et oratione praemunire. Et hoc erit Danielem regis foribus praesidere. Ad omnem suggestionem, ad omnem emergentem cogitationem petamus a Domino ne nos inducat in tentationem, et habeamus Danielem civitatis nostrae foribus praesidentem. Audi quid secundum haec Sapiens admoneat, cum dicat: Omni tempore benedic Deum, et pete ab eo ut vias tuas dirigat . Ad veram autem vitam vias nostras dirigat, qui sine fine vivit, et regnat.
Abbreviated transcription (Latin):
nichil sine mensura. nichil sine
intencione bona. nichil p̃ter ordi¬
nem. nil p̃ter rõnem agamus: &
quale damel magisterium in baby¬
lonica ꝓuintia habere nos uoluit
obtinemus. Deniq scd̃m sapientis
sententiam. omĩa fac cum consilio
⁊tale magist̾ium habes. quale tibi
ꝓpħ̾a designat ex mysterio. Omni¬
no namq opus ẽ circumspeccione.
mus nichil imꝓuide. nichil incoi¬
sulte ag̾e. Qd̃ quicqͥd animum ꝑ
cogit̃onem pulsat.m̃tis deuotionẽ
excitare debeat. xl.iiii. mn¬
dultimum aut̃ in conclu¬
sione sermonis infercur
Ipse aut̃ daniel erat info¬
rib regis. Scimus aut̃
ꝑ fores qͥa aditus ad int̾iora patet.
Damel itaq quasi in regis forib
obseruat. qñ deuotio nr̃a cͥca quas¬
libet suggestiones caute inuigilat.
& contra quastibet maligni machi¬
nationes inpso temptationis adi¬
tu. oratione repugnat. ne incautam
mentem ulla infestatio. uł iuiolen¬
tia opprimat. uł fraude circumue¬

Expanded text:
nihil sine mensura, nihil sine nihil sine mensura, nihil sine intentione bona, nihil praeter ordinem, nil praeter rationem agamus, et quale Daniel magisterium in Babylonica provincia habere nos voluit, obtinemus. Denique secundum Sapientis sententiam, omnia fac cum consilio, et tale magisterium habes, quale tibi propheta designat ex mysterio. Omnino namque opus est circumspectione, mus nihil improvide, nihil inconsucogitationem pulsat, mentis devotionem excitare debeat. Ad ultimum autem in conclusione sermonis infertur: Ipse autem Daniel erat in foribus regis . Scimus autem, quia perfores aditus ad interiora patet. Daniel denique, quasi in regis foribus observat, quando devotio nostra circa quaslibet suggestiones caute invigilat, et contra quaslibet maligni machinationes in ipso tentationis aditu oratione repugnat, ne incautam mentem ulla infestatio, vel violentia opprimat, vel fraude circumve
Abbreviated transcription (Latin):
necesfitatis officia iuste erubescimꝰ.
quia corruptionis nr̃e uitio deuici.
sine culpa exercere ñ ualemus. Rec¬
te gͦ babylonice possessioni deputat᷑.
lata illa ⁊ uere multum dilatata in¬
firmitatis nr̃e corruptela: que con¬
fusioni nr̃e subiacere non dubitat᷑.
In huiꝰ modi itaq ꝓuintia. q neces¬
sitatis nr̃e officina uł oꝑa erit om̃i¬
no ꝑutile. p̃dictos illos uiros p̃fe¬
cisse: & sub eorum dispositione om¬
nia redegisse. Sicut suꝑnis iam di¬
ximus. ꝑistos tresiuros. circumspec¬
tionem. disc̾cionem. delibãtionem
intellig̾e debemus. Debemus itaq
ñ solum instudiis ⁊ exercitiis sp̃alib.
uerum etiam innegociis scłarib :
necessitatis ufib inchil incutum spec¬
te. nichil indiscrete. nichil in ꝓuide
face̾. &. hoc erit fidrach. inisach. ⁊
lonis. constitiusse. Itaq in his etiã
inquib humane necessitati consu¬
limus. uł cominum infirmitati
disseruimus. nichil sine modestia

Expanded text:
necessitatis officia juste erubescimus, necessitatis officia juste erubescimus, quia corruptionis nostrae vitio devicti, sine culpa exercere non valemus. Recte ergo Babylonicae possessioni deputatur lata illa, et vere multum dilatata infirmitatis nostrae corruptela, quae confusioni subjacere non dubitatur. In hujusmodi itaque provincia, et necessitatis nostrae officio, vel opera, erit omnino perutile praedictos illos viros praefecisse, et sub eorum dispositione omnia redegisse. Sicut superius jam diximus, per istos tres viros, circumspectionem, discretionem, deliberationem intelligere debemus. Debemus itaque non solum in studiis et exercitiis spiritualibus, verum etiam in negotiis saecularibus et necessitatis usibus nihil incircumspecte, nihil indiscrete, nihil improvide facere. Et hoc erit Sidrach, Misach et inciae Babylonis constituisse. Itaque in his etiam, in quibus humanae necessitati consulimus, vel communi infirmitati deseruimus, nihil sine modestia,
Abbreviated transcription (Latin):
a rege. ꝙ constituit suꝑ
oꝑa ꝓuintie babylonis.
sidrach. misac ⁊ abdena¬
gõ. Petenti dameli rexabsq dubio
consentit: qñ mentisnrẽ arbitriũ
facile acceptat ⁊ recipit: quicqͥd ei
conscientia sub tempore intime de¬
uocionis suggerit.S que quefo dic¬
ta ẽ illa babilomis ꝓuintia: uł que
illius ꝓuintie oꝑa: Certe circtim ad¬
iacentem babylonis ꝓuintiam ds̃
fecit: nam muros utiq ⁊ edificia
humana industria expleuit. Sigͦ
babylon recte confusio int̃pretatur
si ciꝰ quelibet confusiom subiacere ui¬
dentur : quomͦ queso ad babylonẽ
ꝑtine̾. uł confusioni subẽẽ potuit. qd̾
ds̃ fecit ⁊ instituit: SScimus autem
qͥ a hominem ds̃ multiplici necessi¬
tati subiecit: nam comedendi biben¬
di. ꝙ quorumlibet eiꝰmodi necessita¬
tem. ex ipso conditionis sue iure
accepit. S si inpͥmo illo condicior̃s
sue statri ꝑstitiss ista homo nullomͣ
erubesce̾t: quia sine omi peccato eter¬
cere potuiss. Nc̃ autem eadem ipsa

Expanded text:
a rege, et constituit super opera provinciae Babylonis, Sidrac, Misach et Abdenago . Petenti Danieli, rex absque dubio consentit, quando mentis arbitrium facile acceptat, et recipit quidquid ei conscientia sub tempore intimae devotionis suggerit. Sed quae, quaeso, dicta est illa Babylonis provincia, vel quae illius provinciae opera? Certe circumadjacentem Babylonis provinciam Deus fecit: nam muros utique, et aedificia humana industria explevit. Si ergo Babylon recte confusio interpretatur, si ejus quaelibet confusioni subjacere videntur, quomodo, quaeso, ad Babylonem pertinere, vel confusioni subesse potuit, quod Deus fecit et instituit? Scimus autem, quia Deus hominem multiplici necessitati subjecit: nam comedendi bibendi, et quorumlibet ejusmodi necessitatem ex ipso conditionis suae jure accepit. Sed si in primo illo conditionis suae statu perstitisset, ista homo nullo modo erubesceret, quia sine omni peccato exercere potuisset. Nunc autem eadem ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
oratione conpungunt. Hec omĩa
mentem humilianc.⁊ nr̃am deuo¬
tionem excitant. ⁊ ad fupplicatio¬
nem inflammant. Uidescerte qͣm
recte. qͣm discrete hec omĩa daniel
inquirat. anteqͣm p̃cib insistat. uł
supplicatiom incumbar. hinic ẽ qd̃
indicasset᷑ dameli. arioch. daniel
ingressus rogauit regem. Quid ẽ
aut̾ p̾dicta illa damelem ab arioch
disc̾ẽ: nͥ diligenter & deuote consul¬
ta districte equitatis regula. candẽ
aliqñ pꝰ multam discussionem que¬
sitam sentrutie ⁊ cause qualitatẽ.
deuotam mentem pleniꝰ agnosc̾e
debeamus ad orõnis remedia con¬
fug̾e. ⁊ eiꝰmodi suffragium inusũ
estat mͦ illud querere qͥd

Expanded text:
oratione compungunt. Haec omnia oratione compungunt. Haec omnia mentem humiliant, et nostram devotionem excitant, et ad supplicationem inflammant. Vides certe quam recte, quam discrete haec omnia Daniel inquirat antequam precibus insistat, vel supplicationi incumbat. Hinc est quod indicasset Arioch Danieli, Daniel ingressus rogavit regem Quid est autem praedicta illa Danielem ab Arioch discere, nisi diligenter et devote consulta districte aequitatis regula tandem aliquando post multam discussionem quaesitam sententiae, et causae qualitatem devotam mentem plenius agnoscerdebeamus ad orationis remedia confugere, et ejusmodi suffragium in usum estat modo illud quaerere q