comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de hac re scribis ad frẽs. apud quos se sili de tu¬
a solent efferre amicitia. tñ hec cura maior tibi
restat ut nõ solum salubri seueritate plectan¬
uigiantissime caueantur diligentia pastorali
ip̃ infirmiores et simpliciores dñitas oues. Qͥ
cũ pssius quidem atq timidius. sed tñ insur¬
rare nõ cessanti penetrantes domos sicur ait
cientes. Nec illi negligendi sũt qui usdy ad ꝓ¬
fundũ silentium supprimunt timore qd̃ sen¬
tut: sed tñ eaidem peru̾sitatem sentire ñ
desmunti. Non nulli quippe eoꝵ añꝙͣ ista pesti¬
lentia manifessimo eciam sedis apłice iudici¬
o dampnaretur uob̃ motescere potuerunt
Quos nuĩs repente reticiusse ꝑspicitis nec u¬
trum sanati sint sciri potest. insi cum nõ solũ
dogmata illa faisa tacuerint uerum etiam illis
uera contraria. eo quo illa solent studio defen¬
sauerrit Qui tamen lenuis sunt ꝓfesto ttac¬
tandi. Quid enĩ eos opͦ est terreri. quos satis

Expanded text:
de hac re scribis ad fratres, apud quos se illi de tude hac re scribis ad fratres, apud quos se illi de tua solent efferre amicitia, tamen haec cura maior tibi restat, ut non solum salubri seueritate plectan hi diligentissime caueantur uigilantia pastorali propter infirmiores et simeum pressius quidem atque timidius sed tamen insusurrare non cessant penetrantes domos, sicut aitcientes. nec illi neglegendi sunt, qui usque ad profundum silentium supprimunt timore, quod sentiunt, sed tamen eandem peruersitatem sentire non desinunt. nonnulli quippe eorum, antequam ipsa pestilentia manifestissimo etiam sedis apostolicae iudicio damnaretur, uobis innotescere potuerunt. quos nunc repente reticuisse perspicitis nec, utrum sanati sint, sciri potest, nisi cum non solum dogmata illa falsa tacuerint, uerum etiam illis uera contraria eo, quo illa solent, studio defensauerint. qui tamen lenius sunt profecto tractandi; quid enim eos terreri opus est, quos satis
Abbreviated transcription (Latin):
accolitum dixexisti. exultanti a lacritate descͥpsi¬
mus. et quib potiumꝰ magno studio legebamꝰ
ubi nob̾ exposiusti quid de ilio ꝑniciosissimo do¬
giate. uel quid contra de gr̾a dei qũa pussllis
magnisq largitur. cui est illud inimicissimũ
sentias. quãta nos putas ista tua ꝓ lixiora scͥpta
uł exultatione legisse uł cura ut legantur qͥ¬
b ualuimus aliis optulisse. uł ad huc quibus
qũa gr̃e dei tam pura defensio adu̾sus inimicos
eius ex ore eius qui eoꝵdem inimicoꝵ magni mo¬
ũiti patronus antea luctabatur: aut unde ub̾i¬
ores deo debemꝰ agere gr̃as. qũa quod eius sic de¬
fenditur gra ab eis quib datur. aduersus eos qͥ¬
b uel nõ datur uł ingratum est quod datur. qͥ¬
a ut eis gratum sit occulto et iusto iudicio dei
ño datur: Quapp̃ dñe uenerabił et in xp̃i cari
tate succipiende sc̃e fr̃. qũauis optime facis cũ

Expanded text:
acolitum direxisti, exultanti alacritate descripsiacolitum direxisti, exultanti alacritate descripsimus et quibus poteramus magno studio legebamus, ubi nobis exposuisti, quid de illo perniciosissimo dogmate uel quid contra de gratia dei, quam pusillis magnisque largitur. cui est illud inimicissimum, sentias, quanta nos putas ista tua prolixiora scripta uel exultatione legisse uel cura. ut legantur. quibus ualuimus, aliis obtulisse atque adhuc, quibus iri potest, quam gratiae dei tam pura defensio aduersus inimicos eius ex ore eius, qui eorundem inimicorum magni momenti patronus antea iactabatur? aut unde uberiores deo debemus agere gratias, quam quod eius sic defenditur gratia ab eis, quibus datur, aduersus eos, quibus uel non datur uel ingratum est, quod datur, quia, ut eis gratum sit. occulto et iusto iunon datur. quapropter, domine uenerabilis et in Christi gratia suscipiende sancte frater, quamuis optime facias, cum
Abbreviated transcription (Latin):
et in xp̃i caritate
sliscipiendo scd fr̃ĩ et c̃op̾sbitero
yxto. augustinis in dño salutem.
absente uenerunt postea quã illas cũ remeas¬
sem qu̾auis iam inde ꝓfecto eaꝵ ꝑlatore legei
potr. hec pͥma eademo gratissima rescribẽdi
occurrit occ̃o. ꝑ dilectissimũ filiũ nrm̃ acolitũ
abinum. Quod aũ qruib snual stripsisti cũ
ño eramꝰ simul: ideo fcm̃ est ut singłoꝵ singłas nõ
imam amboꝵ epsam sumeres. a me quippe digͤiꝰ
est perlator huius. per uenerabiem frẽm et co¬
epm̃ meũ alippiũ qui tue scitati aliam rescri¬
berer transiturus. ad quem eciam ip̃as quas
ego iam legeram litteras tuas ip̃e portauit. Qt
nos qu̾ata leticia ꝑfuderunt quid homo nitat᷑
loeriu quod nõ potest eloqui: Nec te ipm̃ satis
nos se arbitror. Seo nob̾ crede. quantũ bonife
ceris talia nob̾ scripta mittendo. Sicut enĩ es¬
du testis es animi tui. ita nos nri: queadmod̾
sa re ad beatissimũ senem auteriũ per leonẽ

Expanded text:
ET IN CHRISTI CARITATE SUSCIPIENDO SANCTO FRATRI ET CONPRESBVTERO SIXTO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. um directae me absente uenerunt, posteaquam illas, cum remeassem, quamuis iam inde profecto earum perlatore legere potui, haec prima eademque gratissima rescribendi occurrit occasio per dilectissimum filium nostrum acolithum Albinum. quod autem, quibus simul scripsisti, tunc non eramus simul, ideo factum est, ut singulorum singulas. non unam amborum epistulam sumeres. a me quippe digressus est perlator huius per uenerabilem fratrem et coepiscopum meum Alypium, qui tuae sanctitati aliam rescriberet. transiturus. ad quem etiam ipsas. quas ego iam legeram. litteras tuas ipse portauit. quae nos quanta laetitia perfuderint, quid homo nitatur loqui, quod non potest eloqui? nec te ipsum satis nosse arbitror, sed nobis crede, quantum bceris talia nobis scripta mittendo. sicut enim tu testis es animi tui, ita nos nostui, quemadmodum sa re ad beatissimum senem Aurelium per Leonem
Abbreviated transcription (Latin):
Aondum que fecisti exhortor ut facias. Necte
quipe uere condareris. ac te pigeres id ag̃e
si uel semel uoluisses. et me difficilem reipe¬
uisses. Iuud quoc dixeram cumate audissẽ
quod medosissimis fatigareris codicib: ut ĩ
nils legeres quos emendatiores posses cet̾i
nuenire. Quod aũt petis uto q̃onem treita¬
tis. hoc est de unitate duiiitatis et dutreto¬
ne ꝑsonaꝵ cante prudent̾ e discutiam ut
doctrine mee sicuo dicis ingenii q seren¬
tas ita nebuiam utẽ m̃tis abstergat: ut qid
nũc cogitare non poteris intelligentie a i
me lumine declarationis quodam modoui¬
dere possis. uide pͥus utrũ ista petitio cũtua
suꝑiori diffinitione concordet. Suꝑius quippe
in eadem ip̃a epsa ĩ qua hoc petis apuid tem¬
et ipm diffmisse te dicis. ex fide magis ueri
tãtem quam ex idnc percipi oportere. Si em̃
fides intruis sc̃e eccẽ ex disputatiomis roe. et ñ

Expanded text:
nondum quae fecisti, exhortor, ut facias. recte nondum quae fecisti, exhortor, ut facias. recte quippe uerecundareris ac te pigeret id agere, si uel semel uoluisses et me difficilem repperisses. illud quoque dixeram, cum a te audissem, quod mendosissimis fatigareris codicibus, ut in nostris legeres, quos emendatiores posses ceteris inuenire. Quod autem petis, ut quaestionem trinitatis, hoc est de unitate diuinitatis et discretione personarum caute prudenterque discutiam, ut doctrinae meae, sicut dicis, ingeniique serenitas ita nebulam uestrae mentis abstergat, ut, quod nunc cogitare non potestis, intellegentiae a me lumine declaratum oculis quodammodo videre possitis: vide prius utrum ista petitio cum tua superiori definitione concordet. Superius quippe in eadem ipsa epistola, in qua hoc petis, apud temetipsum definisse te dicis, ex fide veritatem magis quam ex ratione percipi oportere. Si enim fides, inquis, sanctae Ecclesiae ex disputationi
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ dilectissimo et in xp̃i iusterib ho¬
noranto consentio: Augustinus ĩ dñc
salutem. Ego ꝓpterea ut ad nos ueni¬
ies roga̾ui: qm̃ in libris tuis uaide tuo sum
telestatus igenio. Promde uolui ut quedã
ur̃a opascuia que arbitratus sumtibi ẽẽ ne¬
cessaria. non procul a nob positus. sed poctus
apud nos legeres. ut ea que forte minus m¬
tellexisses: non difficiter p̾sens interroges:
ates ex nr̃a sermocinatione mutuoc collo¬
quio quantum dũs et nobis promere es tibu
capere tribuisser quid in libris tuis emedan¬
dum eẽt ip̃e cognosteres. ip̃e emendares. Qꝰ
quippe es facultatis ut possis ea que senseris
explicare: cuis porro probitatis et humilitatis
ut mereariꝰ uera sentire. Et nũc in eade̾ siͥ
que nec tibi displicere sententia. Unde te nu¬
per ãmonui ut in biis que a nob elaborata ap
to legis. signa facias ad ea loca que te mouẽt
et cuni his ad me uenias. et de singuus q̃ ras

Expanded text:
DILECTISSIMO ET IN CHRISTI VISCERIBUS HODILECTISSIMO ET IN CHRISTI VISCERIBUS HONORANDO CONSENTIO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Ego propterea, ut ad nos uenires, rogaui, quoniam in libris tuis ualde sum tuo delectatus ingenio. proinde uolui, ut quaedam nostra opuscula, quae arbitratus sum tibi esse necessaria, non procul a nobis positus sed potius apud nos legeres, ut ea, quae forte minus intellexisses, non difficulter praesens interrogares atque ex nostra sermocinatione mutuoque conloquio, quantum dominus et nobis promere et tibi capere tribuisset, quid in libris tuis emendandum esset, ipse cognosceres, ipse emendares. eius quippe es facultatis, ut possis, quae senseris, explicare, eius porro probitatis et humilitatis, ut merearis uera sentire. et nunc in eadem sum, quae nec tibi debet displicere, sententia, unde te nuper admonui, ut in his, quae a nobis elaborata apud te legis, signa facias ad ea loca, quae te mouent, et cum his ad me uenias et de singulis quaeras.
Abbreviated transcription (Latin):
siemo si quidem tam inuistus ẽẽ ut arbitror po¬
testi qui me ex eo quod aliquando de uia sum
secutus straticie denotare maliti quam ex eo ꝙx
delegerim prudenter iudicare cunctetur. Ne¬
nem incertum curterent ammnonebat dicens.
rimus non solum relinquenda nob̾. uerume:
tur. Tu enim ño editoꝵ iam a me libroꝵ lestu¬
ri sed probandorum emendatori ni fallor elestu¬
ses. Nam in illa epsa quã in illis meis libellis
uelut p̾fatumtulam pretuli. huiꝰ uerba c̾oscy¬
ta sunt Pacuit in quam fluctuant̾e fidei nre
cymbami beati augustimi ep̃i stabilire sententi¬
a. Cur ergo uir doctrine huius que ni xp̃o est cul¬
men arguere palam corrigendũ de cet̾o filium
dubitas cum sententie tue anchora. nisi mor¬
sum altiuis psserit nos certus stabilire nõ p̾sidiͤ
discuti uellem. ut doctrine tue ingeniiq ꝑhe¬
ratum oculis cordis indere ualeamus. Incolimĩ
sideas dñe sc̃e ac beatissime papa.¬

Expanded text:
Nemo siquidem tam injustus esse, ut arbitror, poNemo siquidem tam injustus esse, ut arbitror, potest, qui me ex eo quod aliquando devia sum secutus, stultitiae denotare malit quam ex eo quod recta delegerim, prudenter judicare cunctetur. Nestolus, ne in incertum currerent admonebat dicens, « rimus, non solum relinquenda nobis, verum etur. Tu enim non editorum jam a me librorum lector, sed probandorum emendator, ni fallor, electus es. Nam in illa epistola, quam in illis meis libellis velut praefatiunculam praetuli, hujusmodi verba conscripta sunt: « Placuit, inquam, fluctuantem fidei nostrae cymbam beati Augustini episcopi stabilire sententia. » Cur ergo, vir doctrinae hujus quae in Christo est, culmen, arguere palam corrigendum de caetero filium dubitas, cum sententiae tuae anchora nisi morsum altius pdiscuti uellem, ut doctrinae tuae ingeniique sere lumine declaratum oculis cordis uidere ualeamus. incolumis c beatissime papa.
Abbreviated transcription (Latin):
smilem cogitare. qi iusticia non in se q in nos
uiuut i̾no pocius nos scd̾m iusticiam uiuiius.
Apa uero iusticia uequaquam per ce uiuit. nisi for¬
te non hiuius humane equitatis. sed illa que d̾s
est soia asserat ẽe iusticia. Unde confirmarime
ꝑistola uelim. Neq enim fas ẽ: ut nr̃i tantũ pedes
ab ista i qua multi ingredimur erroris ua de mo
neute reuocentur. Cum enim multi i illis i
quib habitamus insulis dum recto ad uam per.¬
gunt aggere in tramitem tortuosi huius erroris
incurrerrt. erit ne aliquis ulic augustinus cu¬
nis auctoritati cedant cuiꝰ dostrine credant. cuiꝰ
ingenio superentur: An forte ex illo paternita¬
tis affectu. mauis me occulta cõmonitione di¬
rigere. quam uelut comitem praui itmeris ĩcte¬
pare. Sed mͥ proutilitate aĩe magis qu̾ã pro scłi
laude currere cupienti ñõ est mutił. ac per inde
etiam ño amara coargutio tua. maxime crmm et
m et ceteris uitam simul laudem q paritura sit

Expanded text:
n in se sed in nobis uiuit, immo potius nos secundum iustitiam uiuimus, ipsa uero per se iustitia nequaquam uiuit, nisi forte non huius humanae aequitatis sed illa, quae deus est, sola adseratur esse iustitia. Unde confirmari mem pleniori epistula uelim. neque enim fas est, ut nostri tantum pedes ab ista, in qnente revocentur. Cum enim multi in illis in quibus habitamus insulis, dum recto ad viam pergunt aggere, in tramitem tortuosi hujus erroris incurrerint, eritne aliquis illic Augustinus, cujus auctoritati cedant, cujus doctrinae credant, cujus ingenio superentur? An forte ex illo paternitatis affectu mavis me occulta commonitione dirigere, quam velut comitem pravi itineris increpare? Sed mihi pro utilitate animae, magis quam pro saeculi laude currere cupienti, non est inutilis, ac proinde etiam non amara coargutio tua; maxime cum et mihi et caeteris vitam simul laudemque paritura sit.
Abbreviated transcription (Latin):
nem dei. Unde nobis dicitur. Nolite conforma¬
ri hui scło. sed reformamim ĩ nouitate mentis
ur̃e: ad ꝓbandĩ uos q̃ sit uoluntas dei. quod bomii
placitum. et ꝑfectũ. Si ergo nõ in mole neq in
distantib per loca sua partib sicut corpora siue
cernu̾tur siuie cogitantur: sed in u̾tute intellig¬
bili qualis ẽ iustitia mente dicimuis seu nouimꝰ
seu uolumus pulchram: et sedin hanc pulchritu¬
mauit et reformat ad iaginem suam. non ma
liqua mole corporea suscipienda est pulchritudo
eo q iustoꝵ mentib tredenduis est ĩ coparabiliter
pulchrior. quo est incoparabił uistior. Hec dilecti¬
onen tuam qu̾atũ ad usitatũ epsaꝵ modũ ꝑtim¬
ꝑurenis forsitan qua oxpectabas: quatũ autem ad
tam magne rei qidnem breuiter ãmonuisse suffe¬
s̾ certa nõ ut satis sit eruditiom tue. sed ut aliis qͦ
lectis auditis uł diligenter instructus ip̃e ubius
tua secus difta redarguas quod est utiq tanto
melus. quanto fit humilius et fidelius.

Expanded text:
tur: Nolite conformari huic saeculo, sed reformamini in nouitate mentis uestrae ad probandum uos, quae sit uoluntas dei, quod bonum et placitum et perfectum. si ergo non in mole neque in distantibus per loca sua partibus, sicut corpora siue cernuntur siue cogitantur, sed in uirtute intellegibili, qualis est iustitia, mentem dicimus seu nouimus seu uolumus pulchram et secundum hanc pulchritumauit et reformat ad imaginem suam, non in aliqua mole corporea suspicanda est pulchritudo eoque iustorum mentibus credendus est incomparabiliter pulchrior, quo est incomparabiliter iustior. haec dilectionem tuam, quantum ad usitatum epistularum mus forsitan quam exspectabas; quantum autem ad tam magnae rei quaestionem, breviter admonuisse suffecerit: non ut satis sit eruditioni tuae, sed ut aliis quoque lectis vel auditis diligenter instructus, ipse uberius tua secus dicta redarguas; quod est utique tanto melius, quanto fit humilius et fidelius.
Abbreviated transcription (Latin):
infirma hiaus mñdi elegit. ut confunderes
fortia per stulticiam p̾dicationis saluos sa¬
tere credentes: non tam ratio requirenda.
qũa auctoritas est sequenda sc̃oꝵ. Uide er.¬
go scd̾m hec u̾ba tua. ne pocius debeas ma¬
xime de hac re in qua p̾cipue fides nt̃a con¬
sistit solam sc̃oꝵ auctoritatẽ sequi: nec eiꝰ¬
intellige itie a me querere rõnem. Necp enĩ
cum cepemꝰ te i tanti huiꝰ secreti ĩ telligentiam
ut cũq introdutere quod nisi deus int᷑ aduiuent
omĩo nõ potero: aliud disserendo factutꝰ sum
quã rõnem ut potero redditurꝰ. Qu̾a si a meł
a quoiib ⁊ doctore non irrõnabilit̾ flagitas. ui
quod cre is intelligas. corrige duł: aitionein
tuam. i on ut fidem respuas. sed ut ea que fi¬
tei firm. tate iam tenes: eciam rõnis luce cospi¬
sit nani s ut hoc ĩ nobis deus oderit in quo nos
reliquis ammantib extellentiores treauit ab¬
sit neriis ne ideo credanius ut rõnem accipi¬

Expanded text:
legit, ut confunderet fortia, per stultitiam praedicationis saluos facere credentes, non tam ratio requirenda quam auctoritas est sequenda sanctorum\'. uide ergo, secundum haec uerba tua ne potius debeas maxime de hac re, in qua praecipue fides nostra consistit, solam sanctorum auctoritatem sequi nec eiintellegentiae a me quaerere rationem. neque enim cum coepero te in tanti huius secreti intellegentiam utcumque introducere, quod, nisi deus intus adiuuerit, omnino non potero, aliud disserendo facturus sum quam rationem, ut potero, redditurus. quam si a me uel a quolibet doctore non inrationabiliter flagitas, ut, quod credis, intellegas, corrige definitionem tuam, non ut fidem respuas, sed ut ea, quae fidei firmitate iam tenes, etiam rationis luce conspiut hoc in nobis deus oderit, in quo nos reliquis animantibus excellentiores creauit. absit, inquam, ut ideo credamus, ne rationem accipi
Abbreviated transcription (Latin):
meritum p̾cedere ordnis. ut donũ gr̃e conse¬
quatur: impetrando quidem or̃o quictrind ĩe¬
trat. euident̾ ostendit donum dei ẽẽ. ne homo exi¬
stimer a seipo s̃ ẽe. quod si in potestate haberetut:
nõ utiq posteretur. Uerum tñ ne saltem orõis
putentur p̾cedere merita. quib nõ gratuito da¬
retur gra: sed iam nec gr̃a eẽt. quia debita redde¬
retur: eciam ip̃a or̃o int̾ gt̃e munera repperitut
Quid enĩ orenus ait doctor gentiũ. sicut oꝑ

Expanded text:
meritum praecedere orationis, ut donum gratiae consequatur. impetrando quidem oratio. quicquid impetrat, euidenter ostendit donum dei esse. ne homo existimet a se ipso sibi esse, quod si in potestate haberetur, non utique posceretur. uerum tamen ne saltem orationis putentur praecedere merita, quibus non gratuita daretur gratia — sed iam nec gratia esset, quia debita redderetur —, etiam ipsa oratio inter gratiae munera reperitur. quid enim oremus, ait
Abbreviated transcription (Latin):
ne quod tern potest. Sed sicut iusticiam uel
pietatem corporcam cogitare non possumus.
nisi aliqua forte nob̾ feminea corpora gentili
uanitate fingamus: ita et dm̃i sine aliqua fã¬
tasie simulatione in quantum possumus cogit̃a¬
duum. m autem qui sbtiliatem disputantĩn tẽ

Expanded text:
ne, quod cerni potest; sed sicut iustitiam uel ne, quod cerni potest; sed sicut iustitiam uel pietatem corpoream cogitare non possumus, nisi forte aliqua nobis feminea corpora gentili uanitate fingamus, ita et deum sine aliqua phantasiae simulatione, in quantum possumus, cogitandum. mihi autem, qui subtilitatem d
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c scũs maiestate ubiq sunt: quia unũ sunt.
ꝑsonis autẽ cñ apud se sunt: qua tres sũt. Et re¬
liqua huiꝰ modi texens rem eousq deduxi: ut pre¬
sentes quidem et ubiq eẽ personas. sed illam q̃ st̃
celos. trans maria. ultra inferos. una atq eadem
est maiestate firmarem. Ex quo intelligi debere
mostrabam homin̾e quem xp̃c assumpsio ĩ deũ
quidem uersum susceptam non amisse naturã
non tam̃ quasi quartam credi ꝑsonam. Sed tu
uir cui celum itt arbitror ip̃m sb̾tilitate cegita¬
tionum intrare concessũ est: uerax erem̃ est qui
ait. beati mũdo corde. quia ip̃i dm̃ uidebunt᷑ su¬
per om̃ia syd̾a ad ip̃am contẽplationẽ altitu¬
dmnẽ mũdicordis atcollis. Ais. non tanquam
auquod corpus debere cogitari dm̃. Nam eciam
si qruspiam ammolutem milies qũa huiꝰ solis
cariorem mitiorẽq confingat. nallam illic di
similitudmẽ cophendi posse. qr corpus est om¬

Expanded text:
spiritus sanctus maiestate ubique sunt, quia unum sunt, spiritus sanctus maiestate ubique sunt, quia unum sunt, personis tantum apud se sunt, quia tres sunt\\ et reliqua huius modi texens rem eo usque deduxi, ut praesentes quidem et ubique esse personas sed illa, quae supra caelos trans maria ultra inferos una atque eadem est, maiestate firmarem. ex quo intellegi debere monstrabam hominem, quem Christus adsumpsit, in deum quidem uersum susceptam non amisisse naturam, non tamen quasi quartam credi posse personam. s Sed tu, uir, cui caelum, ut arbitror, ipsum subtilitate cogitationum intrare concessum est — uerax etenim est, qui ait: Beati mundo corde, quia ipsi deum uidebunt super omnia sidera ad ipsam contemplationem altitudinem mundi cordis adtollens ais non tamquam aliquod corpus debere cogitari deum; nam etiam si quispiam animo lucem milies, quam huius solis est, clariorem maioremque confingat, nullam illic dei similitudinem comprehendi posse, quia corpus est om
Abbreviated transcription (Latin):
spũ scõ. ac post hoc pater et filius eo sp̃c scũs. non
plures dii. sed ip̃e uus est deus: et non est ip̃e pat̾
qui est filius. nec filius qui sp̃c sanctus. Pater ĩ
filio est. fuius in patre. in utroq sp̃c sanctus: qr ĩ
trib numero. non ordine id. est ꝑsonis non uͥtute
discretis: imus ad indiuisibił habitat deus. Oĩa
que patris sunt. filii sunt: ed que filii sinit patris
lem sed candem. idest unitam non ceparatam pꝰ¬
sident sb̾am deitatis. et ideo uel maiestate uel era¬
te alter alterum non precedit quia diuidi quod
plenum est non potest. nec est in pleiitudine
aliquid quod possit plenitudinem reparare: et
maiorem uni. minorem alteri facere portionem
In personis aũt non est: qr patris persona nõ est
aiii. nec filii ꝑsona eadem est. sp̃c sc̃i. Sna uͥtus
est. quam tima possidet uirtus. uma sb̾a est. ĩ qua
tria sunt que sb̃sistunt Pater ergo et falius eos

Expanded text:
Spiritu sancto: ac per hoc, Pater, et Filius, et Spiritus sanctus non Spiritu sancto: ac per hoc, Pater, et Filius, et Spiritus sanctus non plures dii, sed ipse unus est Deus; et non est ipse Pater qui est Filius, nec Filius qui est Spiritus sanctus. Pater in Filio est, Filius in Patre, in utroque Spiritus sanctus; quia in tribus numero, non ordine, id est personis, non virtute discretis, unus atque indivisibilis habitat Deus. Omnia quae Patris sunt, Filii sunt; et quae Filii sunt, Patris lem, sed eamdem, id est unicam, non separatam possident substantiam Deitatis; et ideo vel majestate, vel aetate, alter aplenum est, non potest nec est in plenitudine aliquid, quod possit plenitudinem separare et maiorem uni minorem alteri facere portionem. in personis autem non ita est, quia patris persona non est filii nec filii persona eadem est spiritus sancti. una uirtus est, quam trina possidet uirtus, una substantia est, in qua tria sunt, quae subsistunt. pater ergo et filius et
Abbreviated transcription (Latin):
milibri sicut ꝓculdubio meminisse dignaris
mat̾ia carnis humane qu̾a susceperat ꝑmanerz
qũa millis iuscerib nisi aliud qũa infirmitatẽ
perisse dicimus. illius mͥ nodus q̃onis obietꝰ
esi. Siiquit homo ille qũe assumpsit xp̃c ĩ dm̃
uersus est: ergolocał ẽe ño debuit. Cur ergo pͦ
carne: de uintate dei et ꝑsonax trinitate hiꝰ uer¬
ba conscripsi: deus in quã imus ẽ: ꝑ sone tres
sũt. Deus indiscretus est. ꝑsone discrete sunt.
Deus intra omĩa. trans om̃ia est: ultima inclu¬
dit media implet. sũma transtendit ultima
uniũsa et per umu̾sa diffunditur: ꝑsone antẽ
sunt constantes. Propͥetate seternũtur. ñ con¬
fusione mustentut. Deus ergo imus ẽ. ex ũꝙ
est: quia et alius preter illum non est: et locus non est
uacius ubi ẽe alius possit. plena sunt deo omnia.
et p̃ter dm̃ ncħ est. Ip̃e est in patre. ip̃e in filio. ip̃e ĩ

Expanded text:
mi libri, sicut procul dubio meminisse dignaris, mi libri, sicut procul dubio meminisse dignaris, materia carnis humanae quam susceperat, permaneret, quam in illis visceribus nisi aliud quam infirmitatem perisse docuissem, illius mihi nodus quaestionis objectus est. Si, inquit, homo ille quem assumpsit Christus, in Deum versus est, ergo localis esse non debuit: cur ergo poscarne; de unitate Dei et personarum trinitate hujusmodi verba conscripsi: Deus, inquam, unus est, et personae tres sunt. Deus indiscretus est, personae discretae sunt. Deus intra omnia, trans omnia est, ultima includit, media implet, summa transcendit, ultra universa et per universa diffunditur: personae autem sibi constantes, proprietate secernuntur, non confusione miscentur. Deus ergo unus est, et ubique est; quia et alius praeter illum non est, et locus non est vacuus ubi esse alius possit. Plena sunt Deo omnia, et praeter Deum nihil est. Ipse est in Patre, ipse in Filio, ipse in
Abbreviated transcription (Latin):
tuitus misterioꝵ dei obscurissimã nubem: q̃stũi¬
culas in quib ab soluendis me errare cogno sco
qui austoritatẽ scĩtatis tue fide magͥ sequi uolo
qũa rõnis corde concepte falsa ymagine depra¬
uari. pͥmũ in memetipõ. de hinc in libris cornge
Ego si quidem incͥcũspeta ad modum simplici¬
tate audiens credens q dum ih̾m lumenẽe delu¬
mine. sicut scrrptũ est. bene nuntiante diem de
die salutare eius. et in sapientia salomonis. c̃a¬
dor est .n. lucis eterne: credebam dm̃ quod licer
credere ut dignũ est. non ualebam. tñ ẽẽ mesti¬
mabił. cuiudam lucis infinitam magnitudiñe
cuius nec qualitatẽ estimare. nec qu̾atitatẽ me¬
tiri nec speciem singere quamqũa sbͥlime cogi¬
tans mens humana sufficeret tam̃ ẽẽ illud quid¬
dam quicquid est. cui assit incomparabił forma
mestimabił pulcritudo qũã eciam carnalibus
oculis caitem ⁊p̃c aspiciat. Cum gͦ circa finem pͥ¬

Expanded text:
tuitus, mysteriorum dei obscurissimam nubem et quaestiuntuitus, mysteriorum dei obscurissimam nubem et quaestiunculas, in quibus absoluendis me errasse cognosco, qui auctoritatem sanctitatis tuae fide magis sequi uolo quam rationis corde conceptae falsa imagine deprauari, primum in memet ipso, dehinc in libris corrige. Ego si quidem in circumspecta admodum simplicitate audiens credensque dominum legum lumen esse de lumine, a sicut scriptum est: Bene nuntiate diem de die salutare eius et in Sapientia Salomonis: Candor est enim lucis aeternae, credebam deum, quod licet credere, ut dignum est, non ualebam, tamen esse inaestimabilis cuiusdam lucis infinitam magnitudinem, cuius nec qualitatem aestimare nec quantitatem metiri nec speciem fingere quamquam sublime cogitans mens humana sufficeret, tamen esse illud quiddam, quicquid est, cui adsit incomparabilis formainaestimabilis pulchritudo, quam etiam carnalibus oculis saltem Christus aspiciat. Cum ergo circa finem pri
Abbreviated transcription (Latin):
quitenda de deo. quam auctornas est requise¬
da sc̃drum. sam profecto ueq arnani qui filiũ
quemgenitum confitemur. uiniorem putãt
credinius quantũ in ip̃is est a diuiitatis arte
deduterenti si scriptutis scĩs mag̾ qũa suis rõci¬
nationib accomodarẽ fidem malent. Eñ ty¬
uit ãmirabilis si tibi ille pater ñt solus conscius se¬
cretoꝵ. qui ħo clauem dauid serenissimo cordis op¬
tutu celorum machinam penetrare concessit et re¬
leuata ut scriptum est. facie głam dm̃ specularei
in quantũ tͥ ille qui huĩmodi cogitatione dedit
promendi dederit facultatem: enunitia nob aliꝙͣ
mestabilis sbstantie portionẽ et ymagiie simili¬
tudinis eius. ip̃o adiuuante expͥmere in quantum
potes nobis eitere. qm̃ nsi tu tante rei dux ac
magister affueris uelut lippientib ocus prospi¬
cere meam tantilumĩo reꝑcussa fulgore cogira¬
tionũ formidat. Intra gͦ in illam q̃ nr̃os arcer ĩ¬

Expanded text:
quirenda de deo quam auctoritas est sequenquirenda de deo quam auctoritas est sequenda sanctorum. nam profecto neque Arriani, qui filium, quem genitum confitemur, iuniorem putant,credimus, quantum in ipsis est, a diuinitatis arce detruderent, si scripturis sanctis magis quam suis ratiocinationibus accommodare fidem mallent — tuir admirabilis, si tibi ille pater noster solus conscius secretorum, qui habet clauem Dauid, serenissimo cordis obtutu caelorum machinam penetrare concessit et reuelata, ut scriptum est, facie gloriam domini speculari, in quantum tibi ille, qui huius modi cogitationem dedit, promendi dederit facultatem, enuntia nobis aliquam ineffabilis substantiae portionem et imaginem similitudinis eius ipso adiuuante exprimere, in quantum potes, uerbis enitere, quoniam, nisi tu tantae rei dux ac magister adfueris, uelut lippientibus oculis prospicere in eam tanti luminis repercussa fulgore cogitatio nostra formidat. intra ergo in illam, quae nostros arcet in
Abbreviated transcription (Latin):
pape augustinõ.
Consentiũs. Iam quidem sco mͥq cunttis ãi
uittutib ammirando frĩ tuo alippio ep̃o genꝰ
petitionis mee breui sermone suggesseram
sperans precum meaꝵ ut apud te aduitor ẽẽ dis¬
narerur. sed quia p̾sentiam michi tuam ea que
ad uillam ire compulit causa fraudauit. malui
litteris pͥcem inscrere quam expectation̾e anis¬
mi fluctuare: maxime cum id quod postio si mͣ
concedi oportere ꝑspexeris. aduiuare sensũ tuũ
altissima nussia perscrutantem locis ipĩus ut arbi¬
tror in quo nunc consistis ualeat solitudo. Egos
cum apud memetipm̃ prorsus definirem uenta
tem diume rei ex fide magis qũa ex rõne percipi
opcetere. si enim fides sce̾ eccẽ ex disputationis rõ¬
ne non ex credulitatis putate apprehenderetur.
uemo pret᷑ philosophos atep oratores beatitudinẽ
possideret. Sed quia platuit deo qui infirma hueꝰ
nundi elegit ut confundat fortia per stuaticiã
p̾dicationis caluare credentes non tam ratio re¬

Expanded text:
PAE AUGUSTINO CONSENTIUS. Iam quidem sancto mihique cunctis animi uirtutibus admirando fratri tuo Alypio episcopo genus petitionis meae breui sermone suggesseram sperans, precum mearum ut apud te esse adiutor dignaretur. sed quia praesentiam mihi tuam ea, quae ad uillam ire compulit, causa fraudauit, malui litteris precem inserere quam expectationem animi fluctuare, maxime cum id, quod postulo, si mihi concedi oportere perspexeris. adiuuare sensum tuum altissima mysteria perscrutantem loci ipsius, ut arbitror, in quo nunc consistis, ualeat solitudo. ego igitur cum apud memet ipsum ptem rei divinae ex fide magis quam ex ratione percipi oportere; si enim fides sanctae Ecclesiae ex disputationis ratione, non ex credulitatisnemo praeter philosophos atque oratores beatitudinem possideret. sed quia placuit deo, qui infirma huius mundi elegit, ut confundat fortia, per stultitiam praedicationis saluare credentes, non tam ratio re
Abbreviated transcription (Latin):
głantur. sed deus dissipauit ossa ħ̾oimi sͥ placẽ¬
tium confusi funt: quamodo deus spreuit eos
confidamꝰ eo nos resistentes eis in gra dñi q̃ ẽ
et intellectum dans nob̾ et instuaens nos ĩ uia
hac qua ingͣredimꝰ firmando suꝑ nos oculos

Expanded text:
gloriantes. Sed Deus dissipavit ossa hominum sibi placentium; confusi sunt, quia Dominus sprevit eos . Confidamus et nos resistentes eis in gratia Domini, et intellectum dans nobis, et instruens nos in via hac quam ingredimur, confirmando super nos oculos
Abbreviated transcription (Latin):
in qnͣtum sua nos grã dñs dignatꝰ fu̾it instru¬
ere : s̾ndere. Igͥ contra pelagianos et celestianoͤ
heretiquos quos dñs tales futuros suo iudicio
añ ꝯstitutionem mũdi p̾sciuit exortos in m̾do
quos uidicio uisto dampnauit. sermo nob̾ ẽ res¬
in ppło sicut et in uob̾erunt magl̃i m̃daces qͥ
introdant sectas ꝑditionis. et eũ qui enͣnt᷑ eos
dñ negant suꝑducentes sͥ cełem ꝑ ditõm
et multi ꝑseqñtur eoꝵ luxurias ꝑ quos ma

Expanded text:
in quantum nos sua gratia Dominus dignatus fuerit instruere, respondere. Igitur contra Pelagianos et Coelestianos haereticos, quos Dominus tales futuros suo vitio ante constitutionem mundi praescivit, et exortos in mundo judicio justo damnavit, sermo nobis est resin populo, sicut et in vobis erunt magistri mendaces, qui introducent sectas perditionis, et eum qui emit eos Dominum negant, superducentes sibi celerem perditionem: et multi sequentur eorum luxurias, per quos
Abbreviated transcription (Latin):
utrate molare. Quẽa dmodũ .n. tũc iusti uirii
qui pro ilł sacram̃ttis nec mortõ recusauerũt
iure laudant᷑. ita nũc pro istis maityres sci.i
Et sicut eger nõ debet rep̾hend̾e medicmalẽ
dostrinã si aliuid hodie illi p̾ceꝑit. aliud cras
grauat aĩam. egrum atq fait santium ñ¬

Expanded text:
ritate violare. Quemadmodum enim tunc justi viri, ritate violare. Quemadmodum enim tunc justi viri, qui pro illis sacramentis nec mortem recusaverunt, jure laudantur; ita nunc pro istis martyres sancti. et sicut aeger non debet reprehendere medicinalem doctrinam, si aliud illi hodie praeceperit, aliud cras grauat animam
Abbreviated transcription (Latin):
suscitauerit seren in ispł iam primũ suo lo¬
co respondimꝰ. cũ hoc ante dilueremꝰ obiecta.
Et prorsus omĩa siue de quib singillatim ĩa¬
i ant̾ĩorib hus oꝑis partib disseriumꝰ. siue
quo misto cui respondemꝰ ẜmone suo faustꝰ
similia posuro una fu missima uitatis rõne
defendimꝰ qmͣ de sc̃aꝵ scripturaꝵ austorita¬
n̾s testam̃ti omĩa uerissime aiq utilissime¬
pro etꝰna uita scripta oẽ laudamꝰ accipimꝰ. appro¬
bamus. Sed que ignis madata corporali oꝑa¬
tione ũ obẜuamꝰ et rectissime tũc m̾adata
intelligunus et umbras futuroꝵ eõ didi cimꝰ
or nũc iam ĩpleri cognoscimꝰ. Ao ꝑ hoc quis¬
quis illa tiũ ociam opere quo ad sig̾randũ a¬
gi iub ebantur ũ obẜuabao penas diuinioꝰ
oonstitutas rectissimo udicio ꝑsoluebat. si¬
cut nũc si quis sacram̃ta uoui restam̃ti pro
tpr̃is rõne distuicta fui̾t ausus sacrilega rene¬

Expanded text:
suscitauerit semen in Israhel, iam primum suo losuscitauerit semen in Israhel, iam primum suo loco respondimus, cum haec ante dilueremus obiecta. et prorsus omnia, siue de quibus singillatim iam anterioribus huius operis partibus disseruimus. siue quae in isto, cui respondemus, sermone suo Faustus similia posuit, una firmissima ueritatis ratione defendimus, quam de sanctarum scripturarum auctoritateris testampro aeterna vita scripta esse laudamus, accipimus, approbamus: sed quae in his mandata corporali operatione non observamus, et rectissime tunc mandata intelligimus, et umbras futurorum esse didicimus, et nunc jam impleri cognoscimus. Ac per hoc quisquis illa tunc etiam opera, quae ad significandum agi jubebantur, non observabat, poenas divinitus constitutas rectissimo judicio persolvebat, sicut nunc si quis sacramenta Novi Testamenti pro temporis ratione distincta fuerit ausus sacrilega teme
Abbreviated transcription (Latin):
et qnͣnus in angulari lapide ꝯcordarent. tũ
suis quibzdam ꝓprieratib distinctius emine¬
bano ubi occ̃a gentiũ talis effesta ẽ. uo ĩ ea
nullus isrłita caruas appareat. quis iam hoc xͥa¬
nus obẜuati ut turdos uł muinuciores amcuilas
ñõ attingat insi quaꝵ sanguis effusus ẽ. Aut
uulnere occistis est. Et qui forte pauci ad huo cã¬
geꝰ ista formidant a cens irridentur. Ita om̃iũ
aĩos in hac retenuit illa siña ui̾tatis. Non ꝙ
intrat mos urm̃ uos comqumat sed quod exit
nullamcibi mnͣ qmͣ societas ad mitiro hũa.
ced que iniquitas ꝯmitrit pcc̃a ꝯdẽpnan i ¶ã
uero de antiquoꝵ fcĩs eo q̃ stultis et in eruditis
uidentur pocã dum nõ sunt et q̃ uere pccã sũt
qmͣ ob causam conscripta sant ẜuata magꝰq
ꝯm̃data ccripture ip̃nis ueneratione suffici¬
enti ẜmone mõstrauimꝰ. Neo n̾o de maledi¬
cto eius qui pender in ligno ec de eus qui ñ

Expanded text:
, quamuis in angulari lapide concordarent, tamen , quamuis in angulari lapide concordarent, tamen suis quibusdam proprietatibus distinctius eminebant, ac ubi ecclesia gentium talis effecta est, ut in ea nullus Israhelita carnalis appareat, quis iam hoc christianus obseruat, ut turdos uel minutiores auiculas non adtingat, nisi quarum sanguis effusus est, aut uulnere occisus est? et qui forte pauci adhuc tangere ista formidant, a ceteris inridentur. ita omnium animos in hac re tenuit illa sententia ueritatis: non quod intrat in os uestrum, uos coinquinat, sed quod exit, nullam cibi naturam, quam societas admittit humana, sed quae iniquitas committit peccata condemnans. Iam uero de antiquorum factis et quae stultis atque ineruditis uidentur peccata, dum non sunt, et quae uere peccata sunt, quam ob causam conscripta sunt, seruata magisque commendata scripturae ipsius ueneratione sufficienti iam sermone monstrauimus; necnon de maledicto eius, qui pendet in ligno, et eius, qui non
Abbreviated transcription (Latin):
pleriq inteiligut eo in actib apłoꝵ hoc legi p̾¬
ceptũ ab apłis ut abstinerẽt gentes cm̃ a form¬
catione. et ab ĩmolatis. et sangͥne. id est ne qͥc¬
qmͣ ederent carnis cuiꝰ sangnis nõ et̾t effusus.
Quod alii nõ sio ĩteuigũt. sed a sangͥne p̾cep¬
tum eẽ abstiend̾. ne quis homicidio se cõta¬
Quia et si hoc trus apłi p̾ceperũt ut aĩaliũ
sangume ab stinerent xpĩam. ne p̃focaus car¬
nib uescerentur elegisse mͥ uidentur ꝓtp̃e rẽ
facilem. eo ne qua qm obẜuantib onerosam
lapidem duos in se condente̾ aliquid ꝯmuni¬
tꝰ obẜuarent. Simul eo admonerent in ipsa
archa noe qñ deus hoc uissit ecc̃am omiũ gẽ¬
cium fuisse figuratã. Cuiꝰ fcĩ ꝓpħia iam ge̾ti¬
b ad fidem accedentib incipiebat impleri
Trãs acto uero illo tp̃r quo illi duo parietes u¬
nus ex arcũcisione. alter ex p̾putio uenientes¬

Expanded text:
plerique intelligunt, et in Actibus apostolorum hoc lege prplerique intelligunt, et in Actibus apostolorum hoc lege praeceptum ab Apostolis, ut abstinerent Gentes tantum a fornicatione, et ab immolatis, et a sanguine; id est, ne quidquam ederent carnis, cujus sanguis non esset effusus. Quod alii non sic intelligunt, sed a sanguine praeceptum esse abstinendum, ne quis homicidio se contaquia et si hoc tunc Apostoli praeceperunt, ut ab animalium sanguine abstinerent christiani nec praefocatis carnibus uescerentur, elegisse mihi uidentur pro tempore rem facilem et nequaquam obseruantibus onerosam,em illum lapidem duos in se condentem aliquid communiter obseruarent, simul et admonerent in ipsa arca Noe, quando deus hoc iussit, ecclesiam omnium gentium fuisse figuratam, cuius facti prophetia iam gentibus ad fidem accedentibus incipiebat impleri. transacto uero illo tempore, quo illi duo parietes, unus ex circumcisione, alter ex praeputio . uenientes
Abbreviated transcription (Latin):
se quare nõ illud rit iudaico celebremꝰ: qui¬
a illud erat nenturi cieri p̃figuratio. hoc ꝯpleti
oꝑe locuti suniꝰ Si aũ et hoc q̃ritis cũr exdĩol
hibitus. nos morticino et ñnolatitio nõ uetͤci¬
mur. et hoc audite et calũpniis uanitatis u̾m
crificii quo nos xp̃c redemit sed q̃ m̃io lant gẽ¬
tes demouiis ĩquit ĩmolant. et nõ t̾o. Deiñ
adiecit quod dixi. Nolo uos socios fi demonio¬
rꝰ. Nam si natura ip̃a ĩmolaticie carni eẽt
ĩmũda: utiq es nescientẽ ꝯtaminarer. Ne¬
ciperetur. Sed pp̃ conscĩam ne demonib cõ¬
municane uideatur. Morticinũ aũt putoi
qd̾ ad estam usus hõim nõ admisit. eo ꝙ ñ
oocisoꝵ s mortuoꝵ aĩaliũ morbida caro est
noc apta ad salutẽ corporis. cuiꝰ causa slii¬
mꝰ alim̃tũ. Nam ꝙ de effundendo sangͥne
antiquis in figura p̾ceptũ est. idẽ ipĩ noe post
diliunũ. quod iam quid sig̃carer ostendimus

Expanded text:
se quare non illud ritu iudaico celebramus: quise quare non illud ritu iudaico celebramus: quia illa erat uenturi ueri praefiguratio, haec completi opere locuti sumus. Si autem et hoc quaeritis, cur ex omnibus ille prohibitus, nos morticino et immolaticio non uescimur, et hoc audite et calumniis uanitatis uerum crificii, quo nos Christus redemit, sed quae immolant gentes, daemoniis, inquit, immolant, et non deo. deinde adiecit quod dixi: nolo uos socios fieri daemoniorum. nam si natura ipsa immolaticiae carnis esset immunda, utique et nescientem contaminaret. neciperetur: sed propter conscientiam, ne daemonibus communicasse videatur. Morticinum autem puto quod ad escam usus hominum non admisit, eo quod non occisorum, sed mortuorum animalium nec apta ad salutem corporis, cujus causa suminus alimentum. Nam quod de effundendo sanguine antiquis in figura praeceptum est, id est ipsi Noe post diluvium, quod jam quid significaret ostendimus;
Abbreviated transcription (Latin):
inur. Azmia uero qui recte sidei xpĩam sumo:
nõ in fermento uet̾is uito hoc ẽ malicie. sed in
ipĩus fidoi uitate et sincentate custodiũt. non
.uii. dieb. sed omi dio quo sig̾catũ est nume¬
ro dieꝑ septenario quo cotidie omĩs uoluitur
dies. Q et si alicsitulum laboriosum est in
hoc soło. quõ angusta et arta iua est q̃ ducit
ad uitam: merces tñ certa ẜuatur. Nam ip̃e
labor sig̾catus est illis pigndus quod aliqu᷑¬
tulum sb̃ amara sii Pentecosten eciã id est
misit. quod furtum̃ ectam ꝑ uidcoꝵ pascha
sigcatum est. cũ qͥnquagosimo die post
celebrationem ouis occise moyses digito deisqͥp
tam legem accepit in moute. Legite eunͣgłium
excellentisi certis dieb fc̃a sunt. ut eoꝵ ncĩam
salubremq memoriam festiuitas concelebra¬
ta custodiat. Si uultis ergo nosse quare celo¬
bramꝰ pascha. qr tunc ꝑ nob̾ ĩmolatus ẽ ⁊p̃c.
tunc pro nobis ĩmolatus est xp̃c. Si uultis nos¬

Expanded text:
mur. azyma uero qui rectae fidei christiani sunt, mur. azyma uero qui rectae fidei christiani sunt, non in fermento ueteris uitae, hoc est malitiae, sed in ipsius fidei ueritate et sinceritate custodiunt, non septem diebus, sed omni die: quod significatum est numero dierum septenario, quo cotidie omnis uoluitur dies. quod etsi aliquantum laboriosum est in hoc saeculo, quoniam angusta et arta uia est, quae ducit ad uitam, merces tamen certa seruatur. nam ipse labor significatus est illis picridiis, quod aliquantulum subamara sint. Pentecosten etiam, id est misit, quod futurum etiam per Judaeorum pascha significatum est, cum quinquagesimo die post celetam legem accepit in monte. legite euangeliumexcellentia certis diebus facta sunt, ut eorum necessariam salubremque memoriam festiuitas concelebrata custodiat. si uultis ergo nosse, quare celebramus pascha, quia tunc pro nobis inmolatus est Christus'. tunc pro nobis immolatus est Christus. si uultis nos
Abbreviated transcription (Latin):
ipeꝰ apłs ait Et calcati pedes. ĩ ĩparatione e¬
ussgelii pacis. Et do quib ꝯmeniorat ꝓpħa. Qꝑ
spociosi pedes coꝵ qui annũciant pacem. qui ã¬
nũciant bona. Qui .n. sio eussgłicam fidẽ ten
ut et eͥ ꝓsit et occẽ ꝓdesse nõ reliuat. bñ intelli¬
gitur utroq pede caiciatus. Qui aũ oͥ pittat.¬
uero luctandoꝵ refugit alioꝵ. discalciatu lliꝰ
ño figuratum sig̾cauit. s in so ĩpletũ portau̾
obprobrĩi. Quid quod et pascha a nobis obit᷑
celebrari. nec quod ita ut uidei celebramꝰ insul¬
tati cũ ouem magꝰ uos ħeamꝰ uire p̾sentis euuͣ¬
głii uon in umbra fucturi eius q occisione tum
cotidie. tum maxime amũsaria sollẽpuitate
ñõ uenturã p̾signemꝰ. sed fc̃am ꝯmemoremꝰ.
Id̾o plane dies pasche sollẽpnitaus nre ad diẽ i¬
celebrationis ũbratice uid̾oꝵ nd̃ occurrit. ut
et dñicum diem quo xp̃c resurrexit ꝯplectere¬

Expanded text:
ipse apostolus ait: et calciati pedes in praeparatione eipse apostolus ait: et calciati pedes in praeparatione euangelii pacis, et de quibus commemorat propheta: quam speciosi pedes eorum qui annuntiant pacem, qui annuntiant bona. qui enim sic euangelicam fidem tenet, t et ecclesiae prodesse non rennuat, bene intellegitur utroque pede calciatus. qui autem sibi puero lucrandorum refugit aliorum, decalciati illius non figuratum significabit, sed in se inpletum portabit obprobrium. Quid? quod et pascha a nobis obicit celebrari nec quod ita ut Iudaei celebramus insultat. cum ouem magis nos habeamus in re praesentis euangelii, non in umbra futuri, eiusque occisionem cum cotidie tum maxime anniuersaria sollemnitate non uenturam praesignemus, sed factam commemoremus, ideo sane dies paschae sollemnitatis nostrae ad diem celebrationis umbraticae Iudaeorum non occurrit, ut et dominicum diem, quo Christus resurrexit, conplectere
Abbreviated transcription (Latin):
multa et sepeiam diximꝰ. uelud hoo ipm̃ ꝯx
mõ nõ intelligens faustus. mandatis net̾ͥis
testam̃ti ꝓ cͥmine obiecit. qd uxorẽ frĩs. ad
hoo fratꝰ u̾issus est duc̾e. ut nõ sͥ sed iłli sobo¬
lem suscitaret euisq uocaret uoĩe qd̃ inde
nasceretur. quid alud in figuia p̾monstrat
nisi qr unus quisq euu̾gelii p̃dicator ita de¬
suscitet semen qui pro nob̾ mortuus est. et
quod suscitatum fui̾t eius nomen accipiat
Demq hoc implens apłs non iam carnalitꝰ
momorat genuisse. succenser eis eo ꝑ eos
inerepans corrigit uolentes oẽ parli. Nun¬
quid panlus inquit peo nob̾ crucifixꝰ ẽ. Aut in
noie pauli crncifixi estis: Tanqmͣi dice̾t. Defun¬
cto pri uos genui. xp̃iani uocamnni nõ pauliam
at uero qui electus ab occ̃a mist̾ium euu᷑gelizã¬
hoc est .ii. ꝙ in ens faciẽ iubetur expuere. non
sane sine signo huiꝰ obprobrii ut caiciamento
pedis umiꝰ exuatur. ne sto in eoꝵ sorte quibus

Expanded text:
multa et saepe iam diximus. Uelut hoc ipsum, quod multa et saepe iam diximus. Uelut hoc ipsum, quod modo non intellegens Faustus mandatis ueteris testamenti pro crimine obiecit, quod moram fratris ad hoc frater iussus est ducere, ut non sibi, sed illi sobolem suscitaret eiusque uocaret nomine, quod inde nasceretur, quid aliud in figura praemonstrat, nisi quia unusquisque euangelii praedicator ita desuscitet semen, qui pro nobis mortuus est, et quod suscitatum fuerit, eius nomen accipiat? denique hoc inplens apostolus non iam carnaliter lium se commemorat genuisse, suscenset eis et eos increpans corrigit uolentes esse Pauli: nuquid Paulus, inquit, pro uobis crucifixus est? aut in nomine Pauli bapticto fratri vos genui, Christiani vocamini, non Pauliani. At vero qui electus ab Ecclesia ministerium evangelizanhoc est enim quod in eius faciem iubetur expuere, non sane sine signo huius opprobrii, ut calciamento pedis unius exuatur, ne sit in eorum sorte quibus
Abbreviated transcription (Latin):
cto. Ergo abrahe semen esti. ¶Porro si qͥsi¬
cũ a nob̾ fuũ. curilłius testam̃ti auctorita¬
tem tenesimꝰ. cuiꝰ ritum nõ obẜuamꝰ. eo ad
hoc ex litu̾is apłicas respondemus. Au. enim
apłs. Nemo ergo nos iuidicet: in cibo et po¬
tr. aut in parti dei feni. sto neomenie. ant
salb̾oꝵ oꝑ est umbra futuroꝵ. Ita quippe et
car ea legiatq accipi opcereat ostendit id
ẽ ne ꝓpħiam extinguamꝰ. qr in umibra fc̃a
siuit futuroꝵ. et cui a renos nõ debere eos
qui nos huic uidicare uoluerum ꝙ corꝑa¬
lit̾ iam ud obẜuemꝰ. sicut alibi tale quiddã
dixit. heo in signa contingebant illisi scrip
ta sumt aũ pp̃ ccrreptionõ nr̃am in quos fiuis
scłoꝵ obuent. Cum ergo tale ali quid legit᷑
minstrum̃to nen̾s testam̃ti quale a nobis
obẜuari. uł uissum ũõ ẽ in nouo testamẽto
uł eciã ꝓhibitũ quid significer q̃ rendũ est in
rep̾hu̾dendũ. Quia eo ip̃o quo iam ñ obsua
tur nõ dampnatũ sed ipletum ꝑbatur. Uñ

Expanded text:
rro si quaesitum a nobis fuerit, cur illius testamenti auctoritatem teneamus, cuius ritum non obseruamus, et ad hoc ex litteris apostolicis respondemus. ait enim apostolus: nemo ergo uos iudicet in cibo et potu aut in parte diei festi aut neomeniae aut sabbatorum, quod est umbra futurorum. ita quippe et cur ea legi atque accipi oporteat, ostendit, id est ne prophetiam extinguamus, quia in umbra facta sunt futurorum, et curare nos non debere eos, qui nos hinc iudicare uoluerint. quod corporaliter iam non obseruemus, sicut alibi tale quiddam dixit: haec in figura cta sunt autem propter correptionem nostram, in quos finis saeculorum obvenit . Cum ergo tale aliquid legitur in instrumento Veteris Testamenti, quale a nobis observari vel jussum non est in Novo Testamento, vel etiam prohibitum, quid significet quaerendum est, non retur, non damnatum, sed inpletum probatur. unde
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ sicuti est cogitare non possimꝰi. utit nescimꝰ.
s quitqud cogitanti occurierit. abitimus. respui¬
muis. improbamus. non hoc ẽe quod querimus no
tia. sed docta spũ dei quiaduiuat infirmitatem
nrãm. siamcum dixisset apłs. si aũ quod ño ui¬
demus. speramus. per pacientiam ex spectamus.

Expanded text:
enim, sicuti est, cogitare non possumus, utique nescimus, enim, sicuti est, cogitare non possumus, utique nescimus, sed, quicquid cogitanti occurrerit, abicimus, respuimus, inprobamus, non hoc esse, quod quaerimus. notia sed docta spiritu dei, qui adiuuat infirmitatem nostram. nam cum dixisset apostolus: Si autem, quod non uidemus, speramus, p