comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fames. hic defectꝰ uiriũ. he tortione. ñ stͣ
peccorini uentris. s st̃ humane mentis
Hilupi ⁊ hi leones. ñ sc̃ qͦdrupedes s de mo¬
nes. Hec tanta mala. pauꝑtaᷤ ẽ. uirtutũ
& coac̾uata peccata. Quia gͥ ñ dum sentio
me exauditũ urgentib angustis. a yͥncpio
repitam nartatione m meam. ⁊ multiplita¬
bo cẽoñe meam. Exponam coram ianitore
regni teloꝵ ⁊ pͥncipe apostoloꝵ fidelem an¬
imam. misera sub regno peccatoꝵ adregnũ ce
meam. neruis uͥtutũ dissolutam catenis uici¬
oꝵ Egatam. pondere peccatoꝵ aggͣuat̃a deli¬
ctoro sordib fedatam. dilussam uulnerib de¬
lis gͣuib quit meliꝰ me udes obrut̾a. opp̾ssam.
animam meam ⁊ mistricordem apostolũ
petrũ cora misericorde deo qui apostolo
petro miscdiam fec̃. p̃cepit ⁊ faciendi potest¬
atem dechit. Eite mistria ⁊ ecce inisericorcdia
Miseritorcha dei ⁊ petͥ apostoli cĩ. miseria
anime dm̃ confitentis. ⁊ dm ⁊ petrũ uoca¬

Expanded text:
fames, hi defectus virium, hae torsiones non sunt pecorini ventris, sed sunt humanae mentis. Hi lupi et hi leones non sunt quadrupedes, sed daemones. Haec tanta mala, paupertas est virtutum, et coacervata peccata. Quia igitur nondum sentio me exauditum, urgentibus angustiis, a principio repetam narrationem meam, et multiplicabo orationem meam. Exponam coram janitore regni coelorum et principe apostolorum fidelem animam miseram sub regno peccatorum, ad regnummeam nervis virtutum dissolutam, catenis vitiorum ligatam, pondere peccatorum aggravatam, delictorum sordibus foedatam, discissam vulneribus daevibus malis, quae melius me vides, obrutam, oppressam, animam, et misericordem apostolum Petrum, coram misericorde Deo, qui apostolo Petro misericordiam fecit et facere praeatem dedit. Ecce miseria, et ecce misericordia. Misericordia Dei, et Petri apostoli ejus; miseria animae Deum confitentis, et Deum et Petrum invoca
Abbreviated transcription (Latin):
tui acceset ⁊ erat eam. dimittendo pecca¬
tͥ factam ⁊ potestaitẽ tͥ dadam solue uncłã
eiꝰ. sana uulnera eꝰ Libera eam demisena
regni peccatoꝵ. ⁊ intͦduc eam in beatitudi¬
nẽ regni celorũ. ut tecũ gaudens gr̃as agẽs

Expanded text:
tui, acceleret et eruat eam tui, acceleret et eruat eam tibi factam et potestatem tibi datam, solve vincula ejus, sana vulnera ejus. Libera eam de miseria regni peccatorum; et introduc eam in beatitudinem regni coelorum, ut tecum gaudens, gratias agens,
Abbreviated transcription (Latin):
A ut si potest s ñ uult. qͦ ẽ hec enormitasc ulpa¬
rũ mearũ qͦ excedit multitudinẽ miseratiomĩ
urãtũ : Anqi cunta que peccaui ñ consiteor:
En cunta qͦ scitis me peccisse. uera ẽẽ confiteoi.
An quia nec sufficient̃ penitendo. nec malis bo
rependendo satisfacio: Ntiq sicẽ fateor. sb̃
est ipsa milera q̃ torqueor. Eros qͦ plusco¬
artat miseria. plus leuta erit misccłia:: Om
auditum u̾bum. a misericorde ĩ supplicantẽ
S intelligo iuste ds̃. intelligo qͥd respõdeaᷤᷤ
anime mee. Merito patit᷑ qͦd sponte subiit
& digne ñ exaudit᷑ que ñ obediuit. heu
desꝑationis amantudo. Agnosco certe. ag¬
nosco hanc esse sententiã iustitie. ñ miscełie¬
Quis uocauit iustitiã in causã meã: Cũ mi¬
sericordia mͥ sermo erat. ñ c̃ ea. Panẽ mise¬
ricordie mendicat ate d̃s intͥbulatione
enĩnosa anima mea. cur lapide iustitie
ꝑfringis ossa eiꝰ: Miscłia tua misericors
ds ꝑ merita ⁊ ĩt̾cessionẽ beati petri apłi

Expanded text:
Aut si potest, sed non vult, quae est haec enormitas culparum mearum, quae excedit multitudinem miserationum vestrarum? An quia cuncta, quae peccavi, non confiteor! en cuncta quae scitis me peccasse, vera esse confiteor. An quia nec sufficienter poenitendo, nec malis bona rependendo, satisfacio? Utique sic est, fateor; sed haec est ipsa miseria qua torqueor. Ergo quo plus coarctat miseria, plus lenta erit misericordia? O inauditum verbum a misericorde in supplicantem! Sed intelligo, juste Deus, intelligo quid respondeas animae meae: Merito patitur quod sponte subiit, et digne non exauditur quae non obedivit. Heu! desperationis amaritudo? Agnosco certe, agnosco hanc sententiam esse justitiae, non miseriis vocavit justitiam in causam meam? Cum misericordia sermo mihi erat, non cum ea. Panem misericordiae mendicat a te, Deus, in tribulatione aerumnosa anima mea. Cur lapide justitiae perfringis ossa ejus? Misericordia tua, misericors Deus, per merita et intercessionem beati Petri apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
in mansione sciant quod appetunt.
Nec mala mundi cor frangant.
cum spes bonorum celestium ro¬
borat: nec bona p̃entis uite de¬
cipiane. cum suspecta subsequen¬
tis uidicii mala conteristant. Itaꝙ
animus xpĩanorũ comugum ⁊ mn¬
firmus ⁊ fideł qͥ & plenẽ cũcta tẽpaba

Expanded text:
in mansione quod appetunt; in mansione quod appetunt; nec mala mundi cor frangant, cum spes bonorum coelestium roborat; nec bona praesentis vitae decipiant, cum suspecta subsequentis judicii mala contristant. Itaque animus Christianorum conjugum et infirmus et fidelis, qui et plene cuncta tempora
Abbreviated transcription (Latin):
tur. si ille in his tulpa int̃uemen¬
te turbatus est: qui ad hec fuerat
do eligente p̃paratus: Admonͣdi sunt
ut consicdent quod salomon qui post
tantam sapientiam usq adidolatͥam
cecidisse idestͥbit᷑. nichil in hoc mun¬
d̃o pͥusquam cacdet adũsitatis habu¬
isse memoratur . Sed concessa sa¬
pientia funditus cor deseruit quod
nulla uł minima tribulationis
disciplina custodurit. xxuiiii.
lit̃. admonendi sunt conugiis
obligati. atq alit̃ comugii nexi¬
bus liberi. Admonendi nanꝙ st̃
conugiis obligati. ut cum uicissĩ
que sũt alt̾ius cogitant. sic eorũ
quisq plac̃e studeat comugi. ut
non displiceat conditori. Sic ea q̃
huiuis mundi sunt agarit. ut tam̃
appet̾e que d̃i sunt non omittant.
Sic de bonis p̃sentib gaudeant.
et̃na ꝑtimescant. Sic de malis tẽ¬
ꝑalib lugeant. ut tamen consola¬
tione integra spem in bonis ꝑen¬
nib figant: quatinus dum intͣn¬
situ cognoscunt ẽẽ quod agunt.

Expanded text:
tur, si ille in his culpa intervenientur, si ille in his culpa interveniente turbatus est, qui ad haec fuerat Deo eligente praeparatus? Admonendi sunt ut considerent quia Salomon qui post tantam sapientiam usque ad idololatriam cecidisse describitur, nihil in hoc mundo priusquam caderet, adversitatis habuisse memoratur; sed concessa sapientia funditus cor deseruit, quod nulla vel minima tribulationis disciplina custodivit .liter admonendi sunt conjugiis obligati, atque aliter a conjugii nexibus liberi. Admonendi namque sunt conjugiis obligati, ut cum vicissim quae sunt alterius cogitant, sic eorum quisque placere studeat conjugi, ut non displiceat Conditori; sic ea quae hujus mundi sunt agant, ut tamen appetere quae Dei sunt non omittant; sic de bonis praesentibus gaudeant, aeterna pertimescant; sic de malis temporalibus lugeant, ut tamen consolatione integra spem in bonis perennibus figant; quatenus dum in transitu cognoscunt esse quod agunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nia heredib reseruamus. hinc gͣ spe
et̃ne hereditatis gaudium sumant.
quos adu̾sitas uite temꝑalis humi¬
liat: quia insi saluandos imꝑpetu¬
um cerneret. erudiendos subdis¬
cipline regimine diuina dispẽsatio
non frenaret. Ad monendi itaq
sunt qui inhis que temꝑalĩt concupis¬
cunt aduersitatis labore fatigant᷑.
ut sollicite consident quod plerunꝙ
etiam iustos cum temꝑalis poten¬
tia sustulit. uelut in laqneum cul¬
pa conp̃hendit. Nam sict inpͥori
huius uoluminis parte iam diximꝰ.
datd do amabilis. rectior fuit in
seruitium quam cum ꝑtienit ad
regnum. Seruus nanq amore nsti¬
tie dep̃hensum adũsarium feri¬
re tumuit. rex autem ꝑsuasione
luxurie deuotum militem etiam
sub studio fraudis extinxit. Quis
gͦ opes. quis potestatem. quis
głam querat. in noxie. si et illi ex¬
titerunt noxia. qui hec habuit
non quesita: Quis inter hec sine
magni discriminis labore saluabi¬

Expanded text:
nia haeredibus reservamus. Hinc ergo de spe nia haeredibus reservamus. Hinc ergo de spe aeternae haereditatis gaudium sumant, quos adversitas vitae temporalis humiliat; quia nisi salvandos in perpetuum cerneret, erudiendos sub disciplinae regimine divina dispensatio non frenaret. Admonendi itaque sunt qui in his quae temporaliter concupiscunt, adversitatis labore fatigantur, ut sollicite considerent quod plerumque etiam justos cum temporalis potentia sustollit, velut in laqueo culpa comprehendit. Nam sicut in priori hujus voluminis parte jam diximus , David Deo amabilis rectior fuit in servitio, quam cum pervenit ad regnum . Servus namque amore justitiae, deprehensum adversarium ferire timuit; rex autem persuasione luxuriae devotum militem etiam sub studio fraudis exstinxit . Quis ergo opes, quis potestatem, quis gloriam quaerat innoxie, si et illi exstiterunt noxia, qui haec habuit non quaesita? Quis inter haec sine magni discriminis labore salvabi
Abbreviated transcription (Latin):
rast. Sed cum largientem dm̃ hu¬
mana mens bomi oꝑis responsione
non sequit᷑ : unde nutͥta pie credit᷑
iustͥus inde damnat᷑. Hinc enim ꝑ¬
psalmistam rursum dicit᷑. De iecisti
cos cum alleuarentur. Quia ide¬
licet repbi cum recta oꝑa dimns
mimerib non rependunt. cumto¬
tos se hic deserunt. et affluentib
ysꝑitatib dimittunt: unde ext̃ius
yficiunt. inde abintimnis cadunt:
hinc ẽ. quod mninferno cruciato di
malus. ut illic plemus malare¬
ciꝑet: quia hic fuerat nec ꝑ bona¬
oꝑa comĩsus. At contra admonen¬
di sunt qui ea quidem que mundi
sunt concupiscunt. sed tamen adu̾¬
sitatis labore fatigant᷑. ut sollicita
considatione ꝑpendant. creator
disposito r cunctorũ quanta suꝑeos
gr̃a ugilat. quos in sua desideria
non relaxat. Egro quippe quem
neilicuis desꝑat. concedit ut cuncda
que cõcupicit accipiat. Nam qui sa¬
nari posse crediturr: amultis que
appetit ꝓhibetur. Et pueris nũmos
subtrahimus. quib totasimul patͥmo¬

Expanded text:
a cum largientem Deum humana mens boni operis responsione non sequitur, unde nutrita pie creditur, justius inde damnatur. Hinc enim Psalmistam rursum dicitur: Dejecisti eos, dum allevarentur . Quia videlicet reprobi cum recta opera divinis muneribus non rependunt, cum totos se hic deserunt, et affluentibus prosperitatibus dimittunt, unde exteriusproficiunt, inde ab intimis cadunt. Hinc est quod in inferno cruciato divmalus, ut illic plenius mala reet, quia hic fuerat nec per bona conversus. At contra admonendi sunt, qui ea quidem quae mundi sunt concupiscunt, sed tamen adversitatis labore fatigantur, ut sollicita consideratione perpendant, Creator dispositorque cunctorum quanta super eos gratia vigilat, quos in sua desideria non relaxat. Aegro quippe quem medicus desperat, concedit ut cuncta quae concupiscit accipiat. Nam qui sanari posse creditur, a multis quae appetit prohibetur: et pueris nummos subtrahimus, quibus tota simul patrimo
Abbreviated transcription (Latin):
liora ꝑsuasit: ne sollicitudine t̾rena
ligarent᷑. Quem gͥ cebibem curaruͣ
scłarnum impedimentum p̃pedit.⁊ e
coniugio se neqͣqͣm subdidit: ⁊ tam̃
conugii onera non euasit. Admo¬
uendi sunt celibes. ne sine damnati¬
onis udicio misceri se feminis uacan¬
tib putent. Cum enim paulus fornicati¬
suitirim tot criminib exetrandis inse¬
ruit. cuius sit reatus indicauit dicẽs.
neq forncatores. neq idolis serm¬
entes. neq adult̃i. neq molles. neꝙ
mascłorum concubitores. neq fures.
neq auari. neq ebriosi. neꝙ male¬
diti. neq rapaces. regnum dĩ pos¬
sidebunt. Et rursum. formcatores
autem ⁊ adult̃os iudicabit ds. Admo¬
nendi sunt itaq ut si temptationũ
ꝓcellas cum difficultate salutis tole¬
rãt. conuigii portum petant. Scͥptũ
quippe est. Melius est nub̃e quam
uri. Sine culpa scilicet ad coniugi¬
un uemiunt: si tamen nec dum me¬
liora deuo uerunt. Nam quisqͥs bo¬

Expanded text:
liora persuasit, ne sollicitudine terrena liora persuasit, ne sollicitudine terrena ligarentur. Quem igitur caelibem curarum saecularium impedimentum praepedit, et conjugio se nequaquam subdidit, et tamen conjugii onera non evasit. Admonendi sunt caelibes, ne sine damnationis judicio misceri se feminis vacantibus putent. Cum enim Paulus fornicationis vitium tot criminibus exsecrandis inseruit, cujus sit reatus indicavit, dicens: Neque fornicatores, neque idolis servientes, neque adulteri, neque molles, neque masculorum concubitores, neque fures, neque avari, neque ebriosi, neque maledici, neque rapaces regnum Dei possidebunt . Et rursum: Fornicatores autem et adulteros judicabit Deus . Admonendi itaque sunt, ut si tentationum procellas cum difficultate salutis tolerant, conjugii portum petant. Scriptum namque est: Melius est nubere, quam uri . Sine culpa scilicet ad conjugium veniunt, si tamen necdum meliora voverunt. Nam quisquis bo
Abbreviated transcription (Latin):
Nolite fraude ͤ inuicem. insi forte
ex consensi ad tempns. ut nacets
orationi. At contra admon᷑ da sues
quiligati conugus non sunt: ur̃¬
ceptis celestib eo rec̾tius seriiant
qno eos ad curas. mundi neqͣ qũ
ingum copule carnalis incłmas.
ut quos omis licitum coniugii uos
grauat. nequaquam pondus ilis¬
tum tertene sollicitutlmis prems
sed tanto eos paratiores dies ultins
quanto ex pͤditiores mueniat. ness
meliora ag̃e uacantes possunt sal
tam̃ neglegunt: supplicia detio
mereant᷑. Audiant quod paulus
cum quos dam ad celebitatis grãll
instrueret. non coniugiu spre¬
uit. sed curas mundi nascentes
ex coniugio repellit dicens. hos
adutilitatem urãm dico. non is
laqueũ uobis miciam. sed ad il
honestum est ꝓuoco. ⁊ quod fas¬
tatem p̃beat sine impedimento dño
obsecrandi. Ex conugiis quippe t̾re¬
ne sollicitudines ꝓdeunt. ⁊ iccirco ma¬
guter gentium anditores suos ad me¬

Expanded text:
Nolite fraudare invicem, nisi forte Nolite fraudare invicem, nisi forte ex consensu ad tempus, ut vacetis orationi . At contra admonendi sunt qui ligati conjugiis non sunt, ut praeceptis coelestibus eo rectius serviant, quo eos ad curas mundi nequaquam jugum copulae carnalis inclinat; ut quos onus licitum conjugii non gravat, nequaquam pondus illicitum terrenae sollicitudinis premat; sed tanto eos paratiores dies ultimus, quanto et expeditiores inveniat; ne quo meliora agere vacantes possunt, sed tamen negligunt, eo supplicia deteriora mereantur. Audiant quod Apostolus cum quosdam ad caelibatus gratiam instrueret, non conjugium sprevit, sed curas mundi nascentes ex conjugio repulit, dicens: Hoc ad utilitatem vestram dico, non ut laqueum vobis injiciam; sed ad id quod honestum est, et quod facultatem praebeat sine impedimento Domino observiendi . Ex conjugiis quippe terrenae sollicitudines prodeunt; et idcirco magister gentium auditores suos ad me
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc celfitudo comugalis continẽ¬
tie subtilit̾ non tenetur. Est uͦ in
medium segor ciuitas. que fugien¬
tem saluet iufirmum : quia uide¬
iidelicet cum sibi ꝑ incontinenti¬
am miscent᷑ coniuges. ⁊ lapsus see¬
lerum fugunt ⁊ tam̃ uima saluant᷑.
Quasi paruam quippe cuutatem in¬
uennint in qua ab ignib defendan¬
tur. quia conuigalis hec uita non
quidem inuirtutib mag¬
nra est: sed tamen a supliciis secu¬
ra. Unde idem loch ad angłm dĩc.
Est curitas hec iuxta ad quam pos¬
sum fug̃e. ⁊ parua. ⁊ saluabor mn
ea. Hunquid non modica est ⁊ unut
quia conugalis uita nec amundo
longe diuisa est: nec tamen agau¬
dio salutis aliena. Sed tunc in acti¬
one hac uitam suam conuiges quasi
in parna ciuitate custodiunt: quandi
tuas. ut non subũtam urbem ꝓqua
locutus es: quia indeliced cum d̃o
dep̾catio fundit᷑. nequaqͣm tali ca¬
ingio uita damnat᷑. De qua dep̃cati¬
ne paulus quoq admonet. dicen

Expanded text:
adhuc celsitudo conjugalis continenadhuc celsitudo conjugalis continentiae subtiliter non tenetur. Est vero in medio Segor civitas quae fugientem salvet et infirmum, quia videlicet cum sibi per incontinentiam miscentur conjuges, lapsus scelerum fugiunt, et tamen venia salvantur. Quasi parvam quippe civitatem inveniunt, in qua ab ignibus defendantur, quia conjugalis haec vita, non quidem in virtutibus mira est, sed tamen a suppliciis secura. Unde idem Loth ad angelum dicit: Est civitas hic juxta, ad quam possum fugere, parva, et salvabor in ea. Nunquid non modica est, et vivet quia conjugalis vita nec a mundo longe divisa est, nec tamen a gaudio salutis aliena. Sed tunc in actione hac vitam suam conjuges, quasi in parva civitate custodiunt: quando tuas, ut non subvertam urbem pro qua locutus es ; quia videlicet cum Deo deprecatio funditur, nequaquam talis conjugum vita damnatur. De qua deprecatione Paulus quoque admonet, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
nuit᷑. quod indulgeri ꝑhibet᷑. Sed
que tanto citins relaxat᷑. quanto
non ꝑ hanc illicitum quid agit᷑: sẽd
hoc quod est licitum sub modami
ne non tenet᷑. Quod bene lochin
insemet ipso expͥmit. qui arden¬
tem sodomam fugit. sed tam̃ segor
inueniens nequaquã mox monta¬
na concendit. Ardentem quippe
sodomam fug̃e est : illicita carnis
incendia declinare. Altitudo uͦ ẽ.
mondium. munditia continenti¬
um. Uel certe quasi in monte sc̃
qui etiam carnali copule inherend:
sed tam̃ extra suscipiende ꝓlis
commixtionẽ debitam nulla carns
uoluptate solmint᷑. In monte quiꝑpe
stare quid est: nsi fructum ꝓpaganis
incarne non queͣre: In monte sta¬
re est: carni carnalit̾ non adhere¬
re. sed quia multi sunt qui scelera
quidem carnis deserunt. nec tam̃
incõigio positi usus solummodo
debiti nira conseruant: exiuit qui¬
dem loth sodornam. sed tamen mox
ad mortana non ꝑuenit: quia iam
d aminabilis uita relinquitur. sed

Expanded text:
nuitur, quod indulgere prohibetur. Sed nuitur, quod indulgere prohibetur. Sed quae tanto citius relaxetur, quanto non per hanc illicitum quid agatur; sed hoc quod est licitum, sub modne non tenetur. Quod bene Loth in semetipso exprimit, qui ardentem Sodomam fugit; sed tamen Segor inveniens, nequaquam mox montana conscendit . Ardentem quippe Sincendia declinare, altitudo vero montium est munditia continentium. Vel certe quasi in monte sunt, qui etiam carnali copulae inhaerent, sed tamen extra suscipiendae prolis admistionem debitam nulla carnis voluptate solvuntur. In monte quippe stare est, fructum propaginis in carne non quaerere, in monte stare est carni carnaliter non adhaerere. Sed quia multi sunt qui scelera quidem carnis deserunt, nec tamen in conjugio positi, usus solummodo debiti jura conservant; exiit quidem Loth Sodoma, sed tamen mox ad montana non pervenit, quia jam damnabilis vita relinquitur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
coniuges. ut suscipende ꝓlis se me¬
minerint causa comunctos. Et cũ
immodãte ãmixtioni seruientes ꝓ¬
pagationis articulũ musum trans¬
ferunt uoluptatis: ꝑpendant quod
licet extra non exeunt. in ipso tam̃
comugio coniugii iura transcendt̃.
unde necesse est ut crebris oratil¬
onib deleant. quod pulchrã copule
speciẽ cõmixtis uoluptatib fecdant.
hinc est enim quod ꝑitis medicine
edlestis apłs non tam sanos institu¬
it. quam infirmis medicamenta mon¬
strait dicens. Dequib scripsistis mͥ.
bonum homim mulierem non tan¬
g̾e. ꝑpt̃ formcationes autẽ umusqͥsq
um uirum habeat. Qui enim fornca¬
tionis mecũ p̃misit: ꝓfecto non stan¬
tib p̃ceptum contulit. sed ne fortas¬
se int̃ram ruerent. lectum cadentib
ostendit. Unde aqhuc infirmantib
subdit. uxori ir reddat: similit̃
antem ⁊ uxor uiro. Quib dum in mag¬
na honestate comugiialiquid de uolup¬

Expanded text:
conjuges, ut suscipiendae prolis se meconjuges, ut suscipiendae prolis se meminerint causa conjunctos, et cum immoderatae admistioni servientes, propagationis articulum in usum transferunt voluptatis, perpendant quod licet extra non exeant, in ipso tamen conjugio conjugii jura transcendunt. Unde necesse est ut crebris exorationibus deleant quod pulchram copulae speciem admistis voluptatibus foedant. Hinc est enim quod peritus medicinae coelestis Apostolus non tam sanos instituit, quam infirmis medicamenta monstravit, dicens: De quibus scripsistis mihi: Bonum est homini mulierem non tangere; propter fornicationem autem unusquisque um virum habeat . Qui enim fornicationis metum permisit, profecto non stantibus praeceptum contulit; sed ne fortasse in terram ruerent, lectum cadentibus ostendit. Unde adhuc infirmantibus subdit: Uxori vir debitum reddat: similiter autem et uxor viro . Quibus dum in magna honestate conjugii aliquid de volup
Abbreviated transcription (Latin):
summa formulare. Nbi apte quos
paulo post subdit. p̃t̾re enim fiss¬
ra huius mundi. Ac si aꝑte dĩc
Nolite constant̃ miindum dilige
quando ⁊ ipse non potest quem dibigi¬
tis stare. In cassum cor quasi manentes
figitis. dum fugit ipse quem amatis.
Ad monendisunt coninges. ut ea in
quib sibi aliquando displicent. ⁊ pati¬
entes inuicem dolerent. ⁊ exhortantes
muicẽ saluẽt scͥptum nanq est. Inui¬
cemonera ur̃a portate. ⁊ sic ad imple¬
bitis legem xp̃i. Hxe quippe xp̃i caritas
est: que ex illo nobis ⁊ largit᷑ suabo¬
na contulit: ⁊ equanimit mala nr̃a
portauit. Tunc gͦ legem xp̃i imitando
complemus. quando ⁊ nr̃a bona be¬
ingne conferimus. ⁊ nrõrum mala
pie sustinemus. Ad monendi quoc
sunt ut eorum quisq non tam que
ab alt̾o tolerat. quam qͤ abipso to¬
ltrantur atcendat. Si enim sua que por¬
tant᷑ considat: ea que ab alt̾o sustinet
leuius portat. Admonendi sunt

Expanded text:
summa formidare. Ubi apte quoque summa formidare. Ubi apte quoque paulo post subdit: Praeterit enim figura hujus mundi . Ac si aperte diceret: Nolite constanter mundum diligere, quando et ipse non potest, quem diligitis, stare. Incassum cor quasi manentes figitis, dum fugit ipse quem amatis. Admonendi sunt conjuges, ut ea in quibus sibi aliquando displicent, et patientes invicem tolerent, et exhortantes invicem salvent. Scriptum namque est: Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi . Lex quippe Christi charitas est; quia ex illo nobis et largiter sua bona contulit, et aequanimiter mala nostra portavit. Tunc ergo legem Christi imitando complemus, quando et nostra bona benigne conferimus, et nostrorum mala pie sustinemus. Admonendi quoque sunt, ut eorum quisque non tam quae ab altero tolerat, quam quae ab ipso tolerantur attendat. 80 Si enim sua quae portantur considerat, ea quae ab altero sustinet, levius portat. Admonendi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣuis ĩ delectaciõe carnis int̾im iaceat su¬
ꝑne spei refectione conualescat: Is
habet que mundi sunt in usu itine¬
ris. sꝑet que di sunt. in fructu ꝑue¬
tionis. nec totum se alhoc quodag
conferat. ne ab eo quod robuste
sꝑare debint. funditus cadat. Qu
bene acbreuit paulus et pͥmit diti
Qui habent uxores tanquam non le¬
hentes fint. Et qui flent. tanquan
non flentes. ⁊ qui gaudent. tanq
non gaudentes. Uxorem quippe q̃s
non habendo habet. qui sic ꝑ illar
carnali consolatione utitur. ut tañ
nunquam ad praua oꝑa amelior
intentionis rectitudine eiis ames
flectat᷑. uxorem quasinon habene
habet. qui transitoria esse cunch
conspiciens curam carnis ex necel¬
sitate tolerat: sed et̾na gandia sps
ex desiderio expectat. Non flendode
fiere est: sic ext̾iora adu̾sa planq̃e.
ut tamen nouit et̾na spei consolad
gaude. Et rur sñ ñ gaudendo ga¬
de est: ⁊ sic de infimis animum a¬
tolere. ut tamen nunquam desie

Expanded text:
is in delectatione carnis interim jaceat, supernae spei refectione convalescat. Et si habet quae mundi sunt in usu itineris, sperat quae Dei sunt in fructu perventionis; nec totum se ad hoc quod agit conferat, ne ab eo quod robuste sperare debuit funditus cadat. Quod bene ac breviter Paulus exprimit, dicens: Qui habent uxores, tanquam non habentes sint; et qui flent, tanquam non flentes; et qui gaudent, tanquam non gaudentes . Uxorem quippe quasi non habendo habet, qui sic per illam carnali consolatione utitur, ut tamen nunquam ad prava opera a melioris intentionis rectitudine ejus amore flectatur. Uxorem quasi non habendo habet, qui transitoria esse cuncta conspiciens, curam carnis ex necessitate tolerat, sed aeterna gaudia spiritus ex desiderio exspectat. Non flendo autem flere, est sic exteriora adversa plangere, ut tamen noverit aeternae spei consolatione gaudere. Et rursum, non gaudendo gaudere, est sic de infimis animum attollere, ut tamen nunquam desinat
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentis uite ꝓsꝑitas aliquando n¬
co datur. ut ad meliorem uitan
plemus damnet. Hinc est enini
quod plebi ifraelitice chanaans
ra ꝓmittitur. ut quandoq ad ei¬
na sꝑanda ꝓuocetur. Neq enine
rudis ille populus ꝓmissionibit
ddei in longinquum trederet: si
ꝓmissore suo non etiam eincino
quid ꝑcepiset. He gͦ ad et̃noris
fidem certius roboret᷑ : nequaquam
solum modo spe adres. sedreb quoꝙ
ad spem trahit᷑. Quod liquide pial¬
mista testatur dicens. Dedieis regio¬
nes gentium. ⁊ labores populorum

Expanded text:
aesentis vitae prosperitas aliquando idcirco datur ut ad meliorem 78 vitam plenius damnet. Hinc est enim quod plebi Israeliticae Chanaan terra promittitur, ut quandoque ad aeterna speranda provocetur. Neque enim rudis ille populus promissionibus Dei in longinquum crederet, si a promissore suo non etiam e vicino aliquid percepisset. Ut ergo ad aeternorum fidem certius roboretur, nequaquam solummodo spe ad res, sed rebus quoque ad spem trahitur. Quod liquido Psalmista testatur, dicens: Dedit eis regiones gentium, et labo
Abbreviated transcription (Latin):
insimstra uͦ illius diuitie et glã. Di¬
uitie itac ⁊ gła qualit̃ sint habei¬
da docuit. que posita in simstra ne¬
morauit. hinc psalmista ait. Sal¬
tum est: Oext̃a mamis tua dñe cos¬
fregit inunicos. Hostes enim ci ti
sim sinstͣ eius ꝓficiunt. dext̃a
frangunt᷑ : quia plerunq praus
uita p̃sens eleuat. sed hos aduen
et̃ne beatitudinis damnat. Alm¬

Expanded text:
in sinistra vero illius divitiae et gloria. . Diin sinistra vero illius divitiae et gloria. . Divitiae itaque et gloria qualiter sint habenda docuit, quae posita in sinistra memoravit. Hinc Psalmista ait: Saliptum est: Dextera manus tua, Domine, confregit inimicos . Hostes enim Dei etsi in sinistra ejus proficiunt, dextera franguntur quia plerumque pravos vita praesens elevat, sed adventus aeternae beatitudinis damnat. A
Abbreviated transcription (Latin):
animo. Quib ũbis ꝑpendit᷑. quod
non solum quia gaudeant. sed quod
toto corde ⁊ exanimo gaudeant.
distr icta rephensione fermntuR
ꝑdet illos. hinc paulus admonet
dicens. Qui emunt tanquam non
possidentes. ⁊ qui utuntirr hoc mun¬
do tanquam nonutantur: ut inde¬
licet sic nobis que suppetunt ext̃i¬
us seriant. quatinis asuꝑne di¬
lectionis stuchio animum non in¬
flectant. nec luctum nobis rater¬
ne ꝑegͥnationis temꝑent ea que
inexilio positis subsdium p̃bent.¬
⁊ quasi felices nos intransitoriis
gaudeamus. qui abeternis nos
int̾um miseros cerminus. Hinc
nanq est quod electorum uoce
dicit eccła. Leua eus subcapite
meo. ⁊ dext̾a euis. amplexabit᷑
me. Sinistram d̃i ꝓsꝑitatem uide¬
licet uite p̃sentis quasi subcapite¬
posuit. quam intentione summi
amoris depͥmit. Dext̃a uͦ dĩ eam ari¬
plectitur: quia sub et̃na euis beati¬
dine tota deuotione continetur.

Expanded text:
animo . Quibus verbis perpenditur, quod animo . Quibus verbis perpenditur, quod non solum quia gaudeant, sed quod toto corde et ex animo gaudeant, districta reprehensione feriantur.tultorum perdet illos . Hinc Paulus admonet dicens: Qui emunt, tanquam non possidentes, et qui utuntur hoc mundo, tanquam non utantur . Ut videlicet sic nobis quae suppetunt, exterius serviant, quatenus a supernae delectationis studio animum non inflectant, ne luctum nobis internae peregrinationis temperent eaque in exsilio positis subsidium praebent; et quasi felices in transitoriis nos gaudeamus, qui ab aeternis nos interim miseros cernimus. Hinc namque est quod electorum voce dicit Ecclesia: Laeva ejus sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me . Sinistram Dei, prosperitatem videlicet vitposuit, quam intentione summi amoris premit. Dextera vero Dei eam amplectitur, quia sub aeterna ejus beatitudine tota devotione continetur.
Abbreviated transcription (Latin):
adũsitatis labore fatigant᷑. Amo¬
nendi nanq sunt qui in hoc quod
temporalit̃ appetunt ꝓsꝑant᷑. ne
cum cuncta ad uotum suppetunt.
dantẽ querere neglegant. sed in
iis que dantur ammum figant.
ne ꝑegrinationẽ patͥa diligant. ne sub¬
sidia itin̾is ĩ obstacło. ꝑuentiõis u̾talic. ne noccur no
lune lumĩe. delectati claritatẽ soł tucłe refugi¬
ant. Ad mouendi itaq sunt ut
queq in hoc mundo consequunt᷑
calamitas solatia. non autem p̃mia
retͥbutionis tredant: sed contra fauo¬
res mundi mentem erigant. ne
meis ex tota cordis dilectione suc¬
cumbant. Quisqͥs enim ꝓspͥtatem
qua utitur apud indicium cordis
melioris uite amore non repͥmit:
fauorem uite tranceuntis in mortis
ꝑpetue occasionem uertit. Hinc est
enim quod sub idumeoium specie
qui uincendos se ꝓsꝑitati sue reli¬
querant. in hunis mundi successib
letentes increpant᷑. cum dicit᷑. Dede¬
runt t̾rram meam sibi in heredita¬
tem cum gaudio. et tototorde ⁊ ex

Expanded text:
adversitatis labore fatigantur. Admonendi namque sunt qui in hoc quod temporaliter appetunt prosperantur, ne cum cuncta ad votum suppetunt, dantem quaerere negligant; sed in his quae dantur animum figant; ne peregrinationem pro patria diligant, ne subsidia itineris in obstacula perventionis vertant, ne nocturno lunae lumine delectati, claritatem solis videre refugiant. Admonendi itaque sunt ut quaeque in hoc mundo consequuntur, calamitatis solatia, non autem praemia retributionis credant; sed contra favores mundi mentem erigant, ne in eis ex tota cordis delectatione succumbant. Quisquis enim prosperitatem qua utitur, apud judicium cordis, melioris vitae amore non reprimit, favorem vitae transeuntis in mortis perpetuae occasionem vertit. Hinc est enim quod sub Idumaeorum specie, qui vincendos se prosperitati suae reliquerunt, in hujus mundi successibus laetantes increpantur cum dicitur: Dederunt terram meam sibi in haereditatem cum gaudio, et toto corde, et ex
Abbreviated transcription (Latin):
scđm qua utilitate uł dignitate dicant᷑.
Erit enim antea quisq ꝓmptus ad uitel¬
ligendum que legit. ⁊ sequent̃ idoneus
ad ꝓferendum que didicit. Lector strenu¬
us potius ad implendum que legit. quã
ad sciendum erit ꝓmptissimus. Omor
enim pena ẽ. nestire quid appetas:
quani ea qut noueris non implere.
Sicut enun legẽdo scire concupiscimus.
sic sciendo recta que didicimus imple¬
re debemus. Lex dĩ ⁊ p̾mium habet.
⁊ penam legentib eam. Premium in eis
qui eam bene uiuendo custodiunt. pe¬
nam uͦ qui eam male uiuendo contem¬
nunt. Omtis qui ap̃ceptis dei discedit
oꝑe. quotiens eadem dĩ p̃cepta legere
uł audire potuerit: corde suo rep̃hensꝰ
confundituꝵ. quia id quod agit inemora¬
tur. ⁊ teste conscientia int̾ius accusatuꝵ.
Unde ⁊ dauid ppħa dep̃catur dicens.
Tunc nun confundar. dum respicio in
omnna mandata tua. Grauit̃ nanq unꝰ¬
quisq confundit᷑: quando mandata ddi

Expanded text:
secundum, qua utilitate vel dignitate dicantur. secundum, qua utilitate vel dignitate dicantur. 289 Erit enim antea quisque promptus ad intelligendum quae legit, sequenter idoneus ad proferendum quae didicit. 6. Lector strenuus potius ad implendum quae legit, quam ad sciendum, erit promptissimus. Minor enim poena est nescire quid appetas, quam ea quae noveris non implere. Sicut enim legendo scire concupiscimus, sic sciendo recta quae didicimus implere debemus. 7. Lex Dei et praemium habet, et poenam legentibus eam. Praemium his qui eam bene vivendo custodiunt; poenam vero eis qui eam male vivendo contemnunt. 8. Omnis qui a praeceptis Dei discedit opere, quoties eadem Dei praecepta legere vel audire potuerit, corde suo reprehensus confunditur, quia id quod non agit memoratur, et teste conscientia interius accusatur. Unde et David propheta deprecatur dicens: Tunc non confundar, dum respicio in omnia mandata tua . Graviter namque unusquisque confunditur quando mandata Dei
Abbreviated transcription (Latin):
te. Cuius oꝑis ministerium quicunꝙ: fi
deliter intentaꝙ mente exequitur. quo¬
num si liceat. si non liceat : melius est
orare quam legere. Qui uult cum cłõ
semꝑ ẽẽ. frequent̃ debet orare. frequent̾ ⁊ lege¬
re. Nam cum oramus ipsi cum dõ loqui¬
mur. cum uͦ legimus : as nobiscum
loquituꝵ. Omnis ꝓfectus ex lectione ⁊
meditatione ꝓcedit. Que enim nesci¬
mus: lectione discimus. Que autem
didicimus. meditatiob conseruamus.
Geminum confert donum lectio sc̃arũ
scͥpturarum. siue quia intellectum
mentis erudit. seu quod a mundi ua¬
uitatib abstractum hominẽ ad amo¬
rem di ꝑducte. Extitati enim sepe illiꝰ
sermone. subtrahunt᷑ a desid̾io uite mun¬
dane. Atq accensi in amorem sapientie.
tanto uana spes mortalitatis huius obis
uilescit. quan am plius legendo spes et̃na
claruerit. Geminum est lectionis studi¬
um. Primum quomͦ scͥptare intelligant᷑.

Expanded text:
te . Cujus operis ministe . Cujus operis minisdeliter intentaque mente exsequitur, quonum, si liceat; si non liceat, melius est orare quam legere. 2. Qui vult cum Deo semper esse, frequenter debet orare, frequenter et legere. Nam cum oramus, cum Deo ipsi loquimur; cum vero legimus, Deus nobiscum loquitur. 3. Omnis profectus ex lectione et meditatione procedit. Quae enim nescimus, lectione discimus; quae autem didicimus, meditationibus conservamus. 4. Geminum confert donum lectio sanctarum Scripturarum: sive quia intellectum mentis erudit, seu quod a mundi vanitatibus abstractum hominem ad amorem Dei perducit. Excitati enim saepe illius sermone, subtrahimur a desiderio vitae mundanae; atque accensi in amorem sapientiae, tanto vana spes mortalitatis hujus nobis vilescit, quanto amplius legendo spes aeterna claruerit. 5. Geminum est lectionis studium: primum, quomodo Scripturae intelligantur;
Abbreviated transcription (Latin):
lam ⁊ mente. Sicut orationib reginur.
ita pfalinorum studiis delectamur. Psal¬
lendi enim utilitas tristia corda consolat᷑.
bratiores mentes fatit. fastidiosos oblec¬
lat. mnertes exsuscitat. peccatores ad la
menta inuitat. Nam quanuis dura sint
arnalia corda. statim ut psalmi dulcedo
insonuerit: ad affectum pietatis animũ
enum inflectit. Dum xp̃ianum non uo¬
is modulatio sed tantum uerba diuna
que ibi dicuutur debeant commou̾e:
nescio quo tam pacto modulatione canẽ¬
tis. maior nascit᷑ compunctio cordis. Nulti
enim reꝑuintira qui cantiis suauitate
commoti sua trimina plangunt. atq ex
ea parte magis flectunt᷑ add lacͥmas. ex qͣ
psallentis in sonuerit dulcedo suaiissi¬
ma. Oratio inp̃senti tantum uita ꝓ re¬
medio peccatorum effunditur psalmoꝵ
autem decantatio. ꝑpetuam di laudem
demonstrat ingłam sempit̃nam. sic̃
scͥptum est. Beati qui habitant in do¬
mo tua dñe. inscła scłorum laudabunt

Expanded text:
lam et mente . 31. Sicut orationibus regimur, lam et mente . 31. Sicut orationibus regimur, ita psalmorum studiis delectamur. Psallendi enim utilitas tristia corda consolatur, gratiores mentes facit, fastidiosos oblectat, inertes exsuscitat, peccamenta invitat. Nam quamvis dura sint carnalium corda, statim ut psalmi dulcedo intonuerit, ad affectum pietatis animum eorum inflectit. Dum enim Christianum non vocis modulatio, sed tantum verba divina quae ibi dicuntur, debeant commovere, nescio quo tamen pacto quam modulatione canentis major nascitur compunctio cordis. Multi enim reperiuntur qui cantus suavitate commoti, sua crimina plangunt, atque ex ea parte magis flectuntur ad lacrymas, ex qua psallendi insonuerit dulcedo suavissima. Oratio in praesenti tantum pro remedio peccatorum effunditur, psalmorum autem decantatio perpetuam Dei laudem demonstrat in gloriam sempiternam, sicut scriptum est: Beati qui habitant in domo tua, in saecula saeculorum laudabunt
Abbreviated transcription (Latin):
pulent: deum exorant. Sed non clatun
ilis postulationis efectus. qua inpedit a
li exauditio ad ꝓfectum. Non alit̃ quib¬
dam contingit electis. Dep̃cantur enim de¬
um ꝓnonnullis uite huius commodis uł
aduersis. ꝓuidentia uͦ diuina temporalit̾
enum desułio minime consulit quia melio¬
ra illis inet̃num ꝓmuittit. Oratio pͥuatis lociꝰ
ipportunius fundit᷑. magisq obtentum um¬
petrat. dum do tantum teste deꝑmitur.
le morationem uidentib. quorum fruc¬
tus est non do placere: sed głam ab homitri¬
h comparare. Non in multiloquio exau¬
diuntur homines ado. quasi plurimis
cum ũbis conentur infe̾ctere. Neq conci¬
loat eum multiplex orantis sermo. sed pu¬
ta sinceraꝙ: orationis intentio. Bonum ẽ.
corde semꝑ orare. bonum etiam ⁊ sono
uocis d̃inspũalib ymnis głificare. Nichil
sola uoce cantare. sine cordis intentione
leutes. Unde ⁊ alibi. Psallam sp̃n. psal¬

Expanded text:
pulent, Deum exorant. Sed non datur pulent, Deum exorant. Sed non datur illis postulationis effectus, quia impeditur talis auditio ad profectum. Non aliter quibusdam contingit electis. Deprecantur enim Deum pro nonnullis vitae hujus commodis, vel adversis. Providentia vero divina temporaliter eorum desiderio minime consulit, quia meliora illis in aeternum promittit. 27. Oratio privatis locis opportunius funditur, majusque obtentum impetrat, dum Deo tantum teste depromiturse in oratione videntibus; quorum fructus est, non Deo placere, sed gloriam ab hominibus comparare . 29. Non in multiloquio exaudiuntur homines a Deo, quasi plurimis eum verbis conentur inflectere. Neque enim conciliat eum multiplex orantis sermo, sed pura sinceraque orationis intentio. 287 30. Bonum est corde semper orare, bonum et sono vocis Deum spiritualibus hymnis glorificare. Nihil est sola voce canere sine cordis intentione;lentes. Unde et alibi: Psallam spiritu, psal
Abbreviated transcription (Latin):
ralit̃ audiuntur. ꝓ eorum fit salute qui eos
affugunt. ut dum illis temꝑali remedio fub¬
uenitir. pͣuorum ocłĩ ad conuersionem api¬
ant᷑. Unde ⁊ trium puerorum frigidus is¬
nis fuit. ut nabuchodonosor dm̃ uerum
unmitos meos eripe me. Pinde tardins
eraudiuntur quorundam orationes: nt aũ
lifferunt᷑. fortiuꝰ exercitate mrionbus
p̃miis cumulentur. exemplo prumarum
& rep̃ssione messium. in quib quanto
tardius sata semina exeunt. tanto ad fru¬
gem cumulatius crescunt. Quotiens or an¬
tes non cito exaudimur. nr̃a nob̃ facta in
ocłis p̃ponamus. ut hoc ip̃m quod differi¬
mur. dnune reputetur iusticie. ⁊ culpe
nr̃e. Int̃idum quod ꝑseueranter orantes
non cito exaudimur. utilitatis nr̃e est
non adũsitatis. Sepe enim multos. ds non
eraudit ad uoluntatem. ut exaudiat ad
salutem. Multi orantes non exaudiunt᷑.
ꝓuidendo illis meliora quam petunt. Sũ
conting̾e solet paruulis. qui ne in solis ua¬

Expanded text:
oraliter audiuntur, pro eorum fit salute qui eos oraliter audiuntur, pro eorum fit salute qui eos affligunt, ut dum illis temporali remedio subvenitur, pravorum oculi a confusione aperiantur. Unde et trium puerorum frigidus ignis fuit, ut Nabuchodonosor Deum verum . Proinde tardius exaudiuntur quorumdam orationes, ut dum differuntur, fortius excitatae majoribus praemiis cumulentur: exemplo pruinarum, et repressione messium, in quibus quanto tardius sata semina exeunt, tanto ad frugem cumulatius crescunt. 24. Quoties orantes non cito exaudimur, nostra nobis facta in oculis proponamus, ut hoc ipsum quod differtur divinae reputetur justitiae, et culpae nostrae. 25. Interdum quod perseveranter orantes non cito exaudimur, utilitatis nostrae est, non adversitatis. Saepe enim multos Deus non exaudit ad voluntatem, ut exaudiat ad salutem. 26. Multi orantes non exaudiuntur, providendo illis Deus meliora quam petunt, sicut contingere solet parvulis, qui, ne in scholis va
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ ẽ. leuemꝰ corcda nr̃a c̃ manib addm. nede
neglegẽtia mandatoꝵ corb̃ rep̃hendlamͣ. dũ salu¬
tẽ nr̃am obtiñe aut sola oratione
aut sola opatione contendimꝰ. Postquam
bonum opus agimus. lacͥme orationum fun¬
dͥanturr. ut meritum actionis humilitas
impetret p̃cis. Culpabilit̾ manus ad d̾m
expandit. qui facta sua orando iactanter
ꝓdit. sicut phari̾eus in templo iactanter
orabat. seseꝙ magis quam dm de oꝑib
iustis laudare uolebat. Quorundam ora¬
tio inpeccatum conuertitira sicut de iula
ꝓditore scbitur. Qui enim iactant̃ orat lau¬
dem appetendo humanam: non solũ enuis
oratio non delet peccatum. ses ipla enam
uertitra in peccatum. Sicut iudti uł he¬
retiti. qui licet ieumare ⁊ orare uideant᷑.
eorum tamen oratio non islis ad purgatio¬
nis ꝑficit meritum. sed mutatur porius
inpeccatum. Ido int̾dum oratio electorum
in p̃sstris torum differtur. ut im piorum
ꝑuersitas augeatur. Uerum dm nisti temi¬

Expanded text:
corda nostra cum manibus ad Deum; ne de negligentia mandatorum corde reprehendamur, dum salutem nostram obtinere aut sola oratione, aut sola operatione, contendimus. 19. Postquam bonum opus agimus, lacrymae orationum fundantur, ut meritum actionis humilitas impetret precis. 20. Culpabiliter manus ad Deum expandit, qui facta sua orando jactanter prodit, sicut Pharisaeus in templo jactanter orabat, seseque magis quam Deum de operibus justis laudari volebat . 21. Quorumdam oratio in peccatum convertitur, sicut de Juda proditore scribitur . Qui enim jactanter orat, laudem appetendo humanam, non solum ejus oratio non delet peccatum, sed et ipsa vertitur in peccatum. Sicut Judaei, et haeretici, qui licet jejunare et orare videorum tamen oratio non illis ad purgationis proficit meritum, sed mutatur potius in peccatum. Ideo interdum oratio electorum in pressuris eorum differtur, ut impiorum perversitas augeatur. Verum dum justi temp
Abbreviated transcription (Latin):
Tantus ẽẽ debet orantis erga deum affec¬
tus. ut non desperet p̃cis effectum. In ami¬
ter autem oramus. si spei f iduciam non
habemus. Petat gͥ ut apłs ait. unusqͥsq
cum fide. nichil dẽbitans. Nam qui dubi¬
tat: suilis est unde marisque uento
fertur atq disꝑgitur. Diffidentia nasci¬
tur. impetrandi orata. si se adhuc ammꝰ
sentiat circa pectandi affectionem ũsari.
Non enim potest hab̾e p̃tis certam fidu¬
ciam: qui adhuc in p̃ceptis dei pigritat.
⁊ peccati recordatione delectat. Qui ap̃¬
ceptis ddi auertitur. quod in oratione postu¬
lat non meretur. Nec impetrat ab illo
bonum quod poscit: cuius legi non obecdit.
Si enim id quod ils p̃cipit facimus: ial
quod petunus sine dubio obtinebimus.
Nam sicut scͥptum est. qui auertit aurẽ
suam ne audiat legem. oratio eius erit¬
ꝑatio. ⁊ oꝑe fulciatur oratio. Unde etiam ie¬
renias ait. leuemus corda nr̃a cum mani¬

Expanded text:
Tantus debet esse orantis erga Deum affecTantus debet esse orantis erga Deum affectus, ut non desperet precis effectum. Inaniter autem oramus, si spei fiduciam non habemus. Petat ergo, ut Apostolus ait, unusquisque in fide nihil dubitans ; nam qui dubitat similis est undae maris, quae a vento fertur, atque dispergitur. 16. Diffidentia nascitur impetrandi orata, si se adhuc animus sentiat circa peccandi affectionem versari. Non enim potest habere precis certam fiduciam, qui adhuc in praeceptis Dei pigritat, et peccati recordatione delectatur. 17. Qui a praeceptis Dei avertitur, quod in oratione postulat accipere non meretur; nec impetrat ab illo bonum quod poscit, 284 cujus legi non obedit. Si enim id quod Deus praecipit facimus, id quod petimus sine dubio obtinemus. Nam sicut scriptum est: Qui avertit aurem suam, ne audiat legem, oratio ejus exsperatio, et opere fulciatur oratio. Unde etiam Jeremias ait: Levemus corda nostra cum mani
Abbreviated transcription (Latin):
Ham re uera tunc impetranda diuina mu-¬
nera credinus. quando simplici affectu
asistimus cum oramus. Multis modis in¬
t̃rumpitur orationis intentio. dum se
ꝑ incuriam uana mundi ingerunt in
ctuuscunꝙ orantis animo. Tunc autem
magis diabolus togitationes curarum scła¬
rium humanis mentib ingerit: quando
orantem aspexerit. Duob modis oratio rm¬
pe ditur. ne impetrare quisq: ualeat
postulata. hoc est si aut quisq adhuc
mala committit. aut si delinquenti sibi
debita non dimittit. Quod geminum
malum dum quisq asemetipso abstergit.
ꝓtinus securus studio orationis incumbit.
⁊ ad ea que impetrare p̃cib cupit. mentẽ
lib̃e erigit. Qui leditur. non desista ⁊
orare ꝑse ledentib. Alioquin iuxta dei
sententiam peccat. qui ꝓuninicis non orat.
Sicut nullum ꝓficit in uuluere medica¬
mentum. si adhuc ferrum meo est: ita
nichil ꝓficit oratio illius. cuius adhuc do¬
lor inmente. uł odium manet inpectore

Expanded text:
Nam revera tunc impetranda divina muNam revera tunc impetranda divina munera credimus, quando simplici affectu assistimus cum oramus. 11. Multis modis interrumpitur orationis intentio, dum se per incuriam vana mundi ingerunt in cujuscunque orantis animo. Tunc autem magis diabolus cogitationes curarum saecularium humanis mentibus ingerit, quando orantem aspexerit. 12. Duobus modis oratio impeditur, ne impetrare quisque valeat postulata: hoc est, si aut quisque adhuc mala committit, aut si delinquenti sibi debita non dimittit. Quod geminum malum, dum quisque a semetipso absterserit, protinus securus studio orationis 283 incumbit, et ad ea quae impetrare precibus cupit, mentem libere erigit. 13. Qui laeditur, non desistat orare pro se laedentibus; alioquin, juxta Domini sententiam, peccat qui pro inimicis non orat . 14. Sicut nullum proficit in vulnere medicamentum, si adhuc ferrum in eo sit, ita nihil proficit oratio illius, cujus adhuc dolor in mente, vel odium manet in pectore. 15.
Abbreviated transcription (Latin):
effectum sine dubio ꝑcipit. qui quod oran¬
do ablui postulat. delinquendo non iterat.
Mens nr̃a celestis est. ⁊ tunc orando deum
bene contemplatur. quando nullis terre¬
nis curis aut erorib impenditur. Apta ẽ.
enim ad bonum in sua natura in aliena
uͦ turbatur. Pura est oratio. quam in suo
tempore scłi non iut̃ueniunt cure. Longe
autem ão est animus. qui in oratione
iogitationib scłi fueri octupatus. Tune
gͥ ueracit̃ oramus. quando aliunde non
cogitamus. Sed ualde pauci sunt. quita¬
les orationes habeant. Et licet in quib dã
que ante orationem uacans adõ illicitis
cogitationib octupatur. dum in orationẽ
uenerit. confestim illi imagines rerum qͣs
nuꝑ cogitauit occurrunt. aditumq p̃cis
obstruunt. ne se mens libera ad celeste desi¬
dium erigat. Purgans est itaꝙ pͥmum a¬
nimus. atq atemporaliun rerum cogita¬
tionib segregandus ut pura acies cordis
ad deum uere ⁊ umplicit̃ dirigatur.

Expanded text:
effectum sine dubio percipit, qui quod oraneffectum sine dubio percipit, qui quod orando ablui postulat delinquendo non iterat. 7. Mens nostra coelestis est, et tunc orando Deum bene contemplatur, quando nullis terrenis curis aut erroribus impeditur. Apta est enim ad bonum in sua natura, in aliena vero turbatur. tempore saeculi non interveniunt curae. Longe quippe a Deo est animus, qui in oratione cogitationibus saeculi fuerit occupatus. Tunc ergo veraciter oramus, quando aliunde non cogitamus. Sed valde pauci sunt qui tales orationes . 9. Mens quae ante orationem vacans a Deo in illicitis cogitationibus occupatur, dum in orationem venerit, confestim illi imagines rerum quas nuper cogitavit occurrunt, aditumque precis obstruunt, ne se mens libera ad coeleste desiderium erigat. 10. Purgandus est itaque primum animus, atque a temporalium rerum cogitationibus segregandus, ut pura acies cordis ad Deum vere et simpliciter dirigatur.
Abbreviated transcription (Latin):
confestim temptamenta demoniorum.
que se mentib humanis immergunt.
p̃sentiam eius ferre non sustinentia
effugiunt. Oratio cordis ẽ. non labiorũ.
Neq enim uerba dep̃cantis ds̃ intenda
sed orantis cor aspicit. Quod si tacite coi
oret ⁊ uox fileat quanuiꝰ. homiud la¬
teat. dõ lat̃e non potest. qui conscienit
p̃sens est. Melius est autem cum siel¬
tio orare corde sine sono uocis. quam
solis ũbis sine intuitu mentis. Nunꝙͣ
est sine gemitu orandum. Nam pecti¬
torum retordatio mer orem gignit. Dĩ
enim oramus ad memoriamn culpaii
redutimus. ⁊ magi s reos tunc nos
eẽ cognoscimus. Iaoq cum d̃o auisml
gtmere ⁊ fiere debenins. reminiscentes
quim grauia sint scelera que commisimus.
quãꝙ: dira inferni supplicia que timemus.
Uens qualem se ioratione offert. talem
post orationem conseruet. Nam nichil ꝓficit
oatio. si denuo commitat᷑. unde iterum ue¬
na postuletur. Ille enim p̃cis desid̃atum

Expanded text:
confestim tentamenta daemoniorum confestim tentamenta daemoniorum quae se mentibus 280 humanis immergunt, praesentiam ejus ferre non sustinentes, effugiunt. 4. Oratio cordis est, non labiorum. Neque enim verba deprecantis Deus intendit, sed orantis cor aspicit. Quod si tacite cor oret, et vox sileat, quamvis hominibus lateat, Deo latere non potest qui conscientiae praesens est. Melius est autem cum silentio 281 orare corde sine sono vocis, quam solis verbis sine intuitu mentis. 5. Nunquam est sine gemitu orandum; nam peccatorum recordatio moerorem gignit. Dum enim oramus, ad memoriam culpam reducimus, et magis reos tunc nos esse cognoscimus. Ideoque cum Deo assistimus, gemere et flere debemus, reminiscentes quam gravia sint scelera quae commisimus, quamque dira inferni supplicia quae timemus. 6. Mens qualem se in oratione offert, talem post orationem conservet. Nam nihil proficit oratio, si denuo committitur unde jam iterum venia postuletur. Ille enim precis desideratum