comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nscã hac romana ȩccła cũ diina dis¬
pensatio p̃ẽe. me uoluit. dudũ consu¬
etudo ẽ. ualde rep̃hensibilis exorta.
ut quidã ad sacrũ altaris mynisteriu
cantor es eligantur. & indiaconatus
ordine constituti modulationi uocis
inseruiant. quo sadp̃dicationis officiũ
& elemosinarũ studiũ uocare congruebat.
Unde fit plerumq ut ad sacrũ ministeriy
dum blanda uax queritur. queri congrua
uita negligatur. & cantor mynister dm̃
morib stimulet cum popłm uocib delec¬
tat. Qua de re presenti decreto constituo.
ut insede hac sacri altaris ministri cantare
non debeant. solumq euuangelicȩ
lectionis officium int̾ missarũ solennia
exoluant: Esalmos uero har reliquas
lecciones censeo ꝓsubdiaconos uł si neces¬
sitas exigit ꝑminores ordines exhiberi
Siquis autẽ contra hoc decretũ meu
uenire temptauerit: anathema sit:
suetudinẽ. in qua se meminit
nutritã. S michi placet. ut siue in

Expanded text:
ncta hac Romana Ecclesia, cui divina disncta hac Romana Ecclesia, cui divina dispensatio praeesse me voluit, dudum consuetudo est valde reprehensibilis exorta, ut quidam ad sacri altaris ministerium cantores eligantur, et in diaconatus ordine constituti modulationi vocis inserviant, quos ad praedicationis officium eleemosynarumque studium vacare congruebat. Unde fit plerumque, ut ad sacrum ministerium, dum blanda vox quaeritur, quaeri congrua vita negligatur, et cantor minister Domini moribus stimulet, cum populum vocibus delectat. Qua de re praesenti decreto constituo, ut in sede hac sacri altaris ministri cantare nolectionis officium inter missarum solemnia exsolvant. Psalmos vero ac reliquas lectiones censeo per subdiaconos, vel, si necessitas exigit, per minores ordines exhiberi. Si quis autem contra hoc decretum meum venire tentaverit, anathema sit. suetudinem, in qua se meminit esse nutritam. Sed mihi placet, ut sive in
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc humanitꝰ pensaremꝰ. fixa iã male¬
dictione feriremus. Dictum quippe mͥ:
quod dominicorũ die priusꝙ missarum
solennia celebrares adexarandã messem
latoris presentiũ ꝑrexisti. & pꝰ exarationẽ
eus missarum solennia celebrasti. post
missarũ solennia etiã t̾minos possessionis
illiis eradicare minime timuisti. qđ
factũ quȩ pęna debuit insequi om̃s qui
audiunt sciunt. & quidẽ penȩ sententia
inte fuerat iaculanda. S quia simplicitatẽ
tuã cũ senectute nouimꝰ interĩ tacemus:
Fos uͦ quorum consiliis hȩc egisti. in duob
mensib ex cominunicatos eẽ. decernimꝰ.
ita ut siquis eis intra duorũ mensium
spatium humanitꝰ euenerit. benedictione
uiatici non priuentur Deinceps autẽ
ab eorum consiliis cautꝰ existe.te quoꝙ
sollicite custodi. ne si eis inmalo discipłs
fueris. quib magister inbono eẽ. debiusti.
nec simplicitati tuȩ. nec ulteriꝰ senectuti

Expanded text:
adhuc humanitus pensaremus, fixa jam maleadhuc humanitus pensaremus, fixa jam maledictione feriremus. Dictum quippe mihi est quod Dominicorum die, priusquam missarum solemnia celebrares, ad exarandam messem latoris praesentium perrexisti, post exarationem ejus missarum solemnia celebrasti. Post missarum solemnia, etiam terminos possessionis illius eradicare minime timuisti. Quod factum quae poena debuit insequi, omnes qui audiunt sciunt. Dubii autem de tantaaculanda, sed, quia simplicitatem tuam cum senectute novimus, interim tacemus. Eos vero quorum consiliis haec egisti, in duobus mensibus excommunicatos esse decernimus, ita ut si quid eis intra duorum mensium spatium humanitus evenerit, benedictione viatici non priventur. Deinceps autem ab eorum consiliis cautus existe, te quoque sollicite custodi: ne si, eis in malo discipulus fueris quibus magister in bono esse debuisti, nec simplicitati tuae, nec ulterius senectuti
Abbreviated transcription (Latin):
sẏ nodum ep̃orũ siue cęt̾orũ c̃sacerdotũ
dĩ fideliũ congregatã habuissemus.
& de eccłiasticis statutis ut sunt abapłis
taremus. suꝑ uenere littere ur̃ȩ. & ut
magis eẽnt. auctoritatiue &e uiuȩ uoces
ꝓcesser̃. rogantes ut ordinem p̃fationũ
qũȩ scã romana ȩccła hactenus hab̾et.
nr̃is litt̃is uob̾ mandaremus. Iunc de
sumus. sacrum ordinẽ romanũ sacraq
constidita nr̃orũ antecessorũ sollerter re-¬
legentes. inuenimus hał nouẽ p̃fationes in sacro
longa retro uetustas in romana eccła hac¬
tenus seruauit. id ÷ unã in albis paschali¬
b. aliam deascensione dni. tertiã depen-¬
tecoste. quartã de natali dm̃. quintam
de apparitione dñi. sextã de apłis. septi-¬
mã de sc̃a trinitate. octauã de cruce.
nona de ieuinio in quadragesima tan¬
tummͦ dicendã. Has p̃fationes tenet &
custodit scã Romana eccła. has tenendas
Ianta autem nequitia ad aures meas
de tua senectutẽ ꝑuenit. ut eam nisi

Expanded text:
synodum episcoporum sive caeterorum consacerdotum Dei fidelium congregatam habuissemus, et de Ecclesiasticis statutis, ut sunt ab aposttaremus, supervenere litterae vestrae, et ut magis essent auctoritativae, etiam vivae voces processerunt, rogantes ut ordinem praefationum quem sancta Romana Ecclesia hactenus haberet, tris litteris vobis remandaremus. Tunc de sumus, sacrum ordinem Romanum, sacraque constituta nostrorum antecessorum solerter relegentes , invenimus has novem praefationes in sacro longa retro vetustas in Romana Ecclesia hactenus servavit; id est unam in albis Paschalibus, aliam de Ascensione Domini, tertiam de Pentecoste, quartam de natali Domini, quintam de apparitione Domini, sextam de apostolis, septimam de sancta Trinitate, octavam de sancta cruce, nonam de jejunio in quadragesima tantum dicendam. Has praefationes tenet et custodit sancta Romana Ecclesia, has tenendas anta autem nequitia ad aures meas de tua senectute pervenit, ut eam, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
Catius ẽ missã non cantare aut non
Daudire. quã in his locis ubi fieri ñ
oportet. nisi ut sepe dictũ ẽ. ꝓsumma
contingat necessitate. qm̃ necessitas legẽ¬
non habce. Unde scriptũ ẽ. Uide ne
offeras holocausta tua in om̃i loco quẽ
uideris. s in loco quẽ elegerit dñs ds tuus¬

Expanded text:
t, missam non cantare , aut non audire , quam in illis locis ubi fieri non oportet: nisi ut saepe dictum est pro summa contingat necessitate, quoniam necessitas non habet legem. Unde scriptum est: Vide ne offeras holocausta tua in omni loco quem videris, sed in loco quem elegerit Dominus Deus tuus
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ metuit : nec contra euangłm
nec contra apłos. nec contra ꝓpħas
sam dicat. & non ante suũ uidi

Expanded text:
m metuit, nec contra Evangelium, nec contra apostolos, nec contra prophesam dicat, non ante suum iudi
Abbreviated transcription (Latin):
fiantq dampnatione notabiles.
iquis ep̃c̃ ꝑmanus impositionẽ
ministerium subire neglexerit.
nec adquieuerit ire ad eccłiam sibi
comiissam : hunc oportet cominu¬
nione priuari. donec acceꝑit coactꝰ
officium. aut certe de eo aliquid
integra decreuerit eiusdẽ ꝓuincie
non suscepit officium sibi cõmissũ.
Exconcilio arelatensi. Capitł.xui.
Q iquis ep̃s non susceꝑit officiũ sibi
Dcominissum: hic comiunione pͥuet᷑
quoadusq consentiat obȩdientiȩ se
cõmodans. Si uͦ ꝑrexeritꝰ nec receptus
fuerit. non ꝓsua sententia s ꝓmalicia
popłi: ipse quidẽ maneat episcopus:¬
clerici uͦ ciuitatis communione pͥuentur.
qui erudiendis in obędientes popłis non

Expanded text:
fiantque damnatione notabiles fiantque damnatione notabiles quis episcopus per manus impositionem ministerium subire neglexerit, nec acquieverit ire ad ecclesiam sibi commissam, hunc oportet communione privari, donec susceperit coactus officium, aut certe de eo aliqintegra decreverit ejusdem provinciae non susceperit officium sibi commissum. Ex concilio Arelatensi, c. 16. Si  episcopus non susceperit officium sibi commissum, hic communione privetur, quoadusque consentiat obedientiae suae commodans. Si vero perrexerit nec receptus fuerit, non pro sua sententia, sed pro malitia populi, ipse quidem maneat episcopus,clerici vero civitatis communione priventur, quod erudiendis inobedientes populis non
Abbreviated transcription (Latin):
eruenit ad nos quod qͥdã pret̃
eccliastica statuta facientes. conuolar̃
adpotestates. & ꝑ pragmaticam formã
in duo. unã ꝓunciã diuiserunt: ita
ut ex hoc facto duo metropolitani
ẽẽ. uideantur inuna ꝓuincia. Sta¬
tuit. scã synodus de reliquo nichil
abep̃is tale temptari: alioquin. qͥ hoc
adnisus fuerit: amissioni gradus
ꝓprii subiacebit. Quecũq uͦ ciuitates
litt̃is imꝑialib metropolitani noĩs
honore subnixe sunt : honore tantũmͦ
ꝑfruantur. & qui eccłiam eius gub̃¬
nat ep̃s: salius scilicet ueris metropo¬
non sunt recepti ab illis ad quos st̃
i qui ep̃i ordinati sunt nec recepti
abilla parrochia in qua fuerant
denominati. uolucrintq alias occu¬
pare parrochias. & ium presulibus
earum inferre. sediciones ad ũsus eos
excitando : hoc abici placuit. Qđ si
uoluerint in pb̃rii ordine ubi prius
fuerant ut pbri residere : ñ abiciant᷑
ꝓpria dignitate. Si autem sediciones
commouerint ibidem constitutisep̃is:

Expanded text:
Pervenit ad nos quod quidam, praeter ecclesiastica statuta facientes, convolarunt ad potestates, et per pragmaticam formam in duo unam provinciam diviserunt, ita ut ex hoc facto duo metropolitani esse videantur in una provincia: statuit ergo sancta synodus de reliquo nihil ab episcopis tale tentari, alioqui qui hoc adnisus fuerit proprii subjacebit. Quaecunque vero civitates litteris imperialibus metropolitani nominis honore subnixae sunt, honore tantummodo perfruantur, et qui Ecclesiam ejus gubernat episcopus, salvis scilicet veris metroponon sunt recepti ab his ad quos sunt Si qui episcopi ordinati sunt, nec recepti ab illa paroecia in qua fuerant denominati, voluerintque alias occupare paroecias, et vim praesulibus earum inferre, seditiones adversus eos excitando, hos abjici placuit. Quod si voluerint in presbyterii ordine, ubi prius fuerant, ut presbyteri residere, non abjiciantur propria dignitate. Si autem seditiones commoverint ibidem constitutis episco
Abbreviated transcription (Latin):
uicũq prb̃r ꝑ preciũ eccłam fuerit
adeptꝰ. quando contra ęccłiasticȩ
regulȩ disciplinã agere dinoscitur. & qͥ
alium prb̃m legitime ad eccłam ordinatũ
ꝑ pecuniã expulerit. eumq sibi taliter
uendicauerit. om̃imodis deponatur.

Expanded text:
uicunque presbyter per pretium ecclesiam fuerit adeptus, quando contra ecclesiasticae regulae disciplinam agere dignoscitur, et qui alium presbyterum legitime ad ecclesiam ordinatum per pecuniam expulerit, eamque sibi taliter vindicaverit, omnimodis deponatur.
Abbreviated transcription (Latin):
donec. De prb̃is nicħ habentib quando
nuestigandum ẽ. si nichil patrimonu habeis
prb̃r quando ꝓuectus est adordinẽ eccłiasti¬
cum. postea emeri prȩdia cuiꝰ uiris sint.
qm̃ eccłȩ ad quã de nichil habenti ꝓmotꝰ ẽ.
cẽ. debent iuxta canonicã auctoritatem.

Expanded text:
esbyteris nihil habentibus quando nvestigandum si nihil patrimonii habens presbyter quando provectus est ad ordinem ecclesiasticum, postea emerit praedia, cujus juris sint, quoniam Ecclesiae ad quam de nihil habente promotus est esse debent, juxta canonica
Abbreviated transcription (Latin):
strauerit: eccłȩ cuiꝰ ẽ. ius retentionis sit
eternum dominiũ. Qd & si limes legiamꝰ
eandem basilicã non concludit. & tam
longi temporis probatur obiecta pre¬
scriptio. appellatio p̾sentis epi ñualebit:
quia illi tricenalis obiectio silentium
imponit Hoc etiã & scłariũ pͥncipũ edicca
precipiunt. & prefulũ romanorum
decreuit auetoritas Siuero inframetas
tricçennalis temporis extra alios t̃minos
basilicȩ iniusta retentio repꝑitur. repe¬
tentis ep̃i uiri sine mora restituetur.

Expanded text:
straverit, Ecclesiae cujus est jus retentionis, sit straverit, Ecclesiae cujus est jus retentionis, sit aeternum dominium. Quod et si limes legitimus eamdem basilicam non concludit, et tamen longi temporis probatur objecta praescriptio, appellatio praesentis episcopi non valebit: quia illi tricennalis objectio silentium imponit. Hoc etiam et saecularium principum edicta praecipiunt, et praesulum Romanorum decrevit auctoritas. Sin vero infra metas tricennalis temporis, extra alienos terminos basilicae injusta retentio reperitur, repetentis episcopi juri sine mora restituetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ambitu muborũ castellorũ sunt mittunt᷑¬
sacrum desacro. uł ñ sacrum de sacro. siue
sacrum de ñ sacro: Nonsacrum uͦ de non
sacro: quia non potest computari incrimi-¬
ne sacrilegii: scđm mundanarũ legum
censuram debet emendari. uł scđm morẽ
gatano ⁊ honorium cordubensem epm̃.
discussio agitata ẽ. propt̾ parrochiã basi¬
licȩ cuiusdã. ꝗhorũ alt̾ celtasensem asseruit.
Ꝙ quia int̾ utrasq partes hactenus
limitis actio uendicata ẽ. cuius qũ auis
uetusta retentione nullum iuris p̃iudici¬
um afferret. idõq ne indubium ultra
int̃ eos nr̃a deuocaretur sententia. ꝓlatis
canonib synodalia decreta ꝑlaͣta sunt.
quorum auctoritas p̃monet ita oportere
in hiberi cupiditatem. ut ne quis t̃minos
alienos usurpet. Ob hoc placuit inter
alt̾nas partes inspectionis uiros mitten¬
dos. ita ut diocesis possidentis. si tamen
basilicã ueri signi limes prouisus mon-¬

Expanded text:
ambitum murorum castellorum sunt, mittuntambitum murorum castellorum sunt, mittuntsacrum de sacro vel non sacrum de sacro sive sacrum de sacro, quia non potest computari in crimine sacrilegii, secundum mundanarum legum censuram debet emendari, vel secundum mgitanum et Honorium Cordubensem episcopum discursio agitata est propter parochiam basilicae cujusdam, quam horum alter Celtasensem asseruit. Et quia inter utrasque partes hactenus limitis actio vindicata est, cujus quamvis vetusta retentione nullum juris praejudicium afferret: ideoque ne in dubium ultra inter eos nostra devocaretur sententia, prolatis canonibus, synodalia decreta perlecta sunt: quorum auctoritas praemonet ita oportere inhiberi cupidialienos usurpet. Ob hoc placuit inter alternas partes inspectionis viros mittendos, ita ut dioecesis possidentis, si tamen basilicam veteribus signis limes provisus mon
Abbreviated transcription (Latin):
examinati. id ÷ sexcentorũ solidorum
summã argenti purissimi. Idõq quisqͥs
inuentus fuerit reus sacrilegii. istam
leniorẽ compositionẽ emendet: ipsis ep̃is
ł abbatib siue ꝑsonis. ad quos querimonia
sacrilegii iustẽ ꝑtimierit & si ipse reus
sacrilegii facere noluerit: tã diu exc̃omu-¬
nicationi subiaceat. usquequo p̃dictã
compositionem sexcentorum solidorũ ꝑsoluat.
Et si in hac obstinatione mortiuis fuerit.
corpus eius cum psalmis & ymnis ñ defe¬
ratur adsepultura. & p̃cipimisut infine
codicis legis mundanȩ scribatur hec lex
Hucusq lex papȩ. Pacrilegium enim
commnittrtur. siquis infregerit eccłam. ł
fuerint. uł indomib quȩ infra p̾dictos
passus fuerint. aliquid inde diripien do
uł auferendo. seu qui iniuriã ł ablationẽ
rerũ intulerit clericis arma ñ ferentibus.
uł monachis siue dõ deuotis om̃ib eccłia¬
sticis ꝑsonis: Nonenim capellȩ quȩ infra

Expanded text:
examinati: id est, sexcentorum solidorum examinati: id est, sexcentorum solidorum summam argenti purissimi; ideoque quisquis inventus fuerit reus sacrilegii, istam leniorem compositionem emendet ipsis episcopis vel ab batibus sive personis, ad quos querimonia sacrilegii juste pertinuerit, et si ipse reus sacrilegii facere noluerit, tandiu excommunicationi subjaceat, usquequo praedictam compositionem sexcentorum solidorum persolvat. Et si in hac obstinatione mortuus fuerit, corpus ejus cum psalmis et hymnis non deleratur ad sepulturam; et praecipimus, ut in fine codicis legis mundanae scribatur haec lex. Huc usque lex papae. Sacrilegium enim committitur, si quis infregerit ecclesiam,fuerint: vel in domibus quae infra praedictos passus fuerint, aliquid inde diripiendo vel auferendo, seu qui injuriam vel ablationem rerum intulerit, clericis arma non ferentibus vel monachis, sive Deo devotis hominibus, ecclesiasticis personis. Non enim capellae quae infra
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ. & apłicam benedictionẽ. Noueritis
ussimus congregari sy nodale concilium
ap̃ urbem trecas. ubi sedentib nobis in
corona. uenit ante p̃sentiam nrãm filiꝰ nr̃
sineboldus. scẽ pͥmȩ sedis narbonensis ep̃c
cum suis fuffraganeis epĩs. & detulit nob̃̾
librum gotice legis ubi nichil habebatur
de sacrilegiis. & in eisdẽ legib scriptum.
ut causȩ quas illȩ leges non habent non
airdirentur auidicib illius patriȩ atq ita
iuis scȩ eccłȩ suffocabatur ab incolis galliȩ
& hispane ꝓuincuis. Unde nr̃a serenitas cũ
pre scriptis ep̃ĩs inspectis legib romanis.
ubi habebatur de sacrilegiis. inuenimus
ibi aiustiniano imꝑatore legem cõpositioĩs
sacrilegii constitutã. scilicet inquinque
libras auri obtimi. S nos leniorẽ legem
precepimꝰ. eẽ. tenendã. quȩ akarolo ẽ.
constituta pio principe de compositione
sacrilegii. uidelicet in .xxx. libras argenti

Expanded text:
salutem et apostolicam benedictionem. Noveritis, salutem et apostolicam benedictionem. Noveritis,  Ecclesiae jussimus congregari synodale concilium, apud urbem Trecas, ubi sedentibus nobis in corona, venit ante praesentiam nostram filius noster Sineboldus sanctae primae sedis Narbonensis episcopus, cum suis suffraganeis episcopis, et detulit nobis librum Gothicae legis, ubi nihil habebatur de sacrilegiis, et in eisdem legibus scriptum, ut causae, quas illae leges non habent, non audirentur a judicibus illius patriae, atque ita jus sanctae Ecclesiae suffocabatur ab incolis Galliae, et Hispaniae provinciis. Unde nostra serenitas cum praescriptis episcopis inspectis legibus Romanis ubi habebatur de sacrilegiis, invenimus ibi a Justiniano imperatore legem compositionis sacrilegii constitutam, scilicet in quinque libras auri optimi. Sed nos leniorem legem praecepimus esse tenendam, quae a Carolo est constituta pio principe, de compositione sacrilegii, videlicet in triginta libras argenti
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is ante ñ multũ tẽꝑis destinatis. omĩa
uissimus quȩ talit̾ fuerant inuasa resti.¬
tui: S quia temeritas ꝑuadentiũ legem
sibi putat posse generari. si sceleri suo
ꝑtinatiã retentionis adiungat: ea quȩ
anconitano pontifice decreuimꝰ. ꝑ uos
impleri cupimus Tunc formã in cȩtis
ugnitionib quȩ sit sequenda ꝑscripsimꝰ.
uulla gͥ presumptione statum parrochia¬
rũ qui ꝑpetuȩ ȩtatis firmitate durauit.
patimur immutari Quia neq negligentia
pontificis. neq temꝑalis obiectio. quȩ ꝑ in¬
curiam forte generatur. nec ignauia facien¬
te consensus. nec surripiente supplicatione
yceptio duellere potest. semel diocesim con-¬
stitutam. ex qua semꝑ ad regenerationẽ atq
consignationẽ plebs deuota conuenit.
comitib uicecomitib centenariis iudicib
catholicis. in hispania. & gothia. & ꝓuincus
degentib om̃iq popło occidentali catholico.

Expanded text:
nostris ante non multum temporis destinatis omnia nostris ante non multum temporis destinatis omnia jussimus, quae taliter fuerant invasa, restitui; sed quia temeritas pervadentium legem sibi putat posse generari, si sceleri suo pertinaciam retentionis adjungat; ea quae Anconitano pontifice decrevimus, per vos impleri cupimus. Tunc formam in caeteris cogitationibus quae sit sequenda perscripsimus. Nulla igitur praesumptione statum parochiarum, qui perpetuae aetatis firmitate duravit, patimur immutari, quia neque negligentia pontificis, neque temporalis adjectio, quae per incuriam forte generatur, nec ignavia faciente consensus, nec surripiente supplicatione praeceptio divellere potest semel dioecesim constitutam, ex qua semper ad regenerationem atque consignationem plebsidevota consistit. comitibus, vicecomitibus, centenariis, judicibus catholicis, in Hispania et Gothia, et provinciis degentibus, omnique populo occidentali catholico,
Abbreviated transcription (Latin):
Nquirendum ẽ si aliquis presbiterorũ
de reditib eccłȩ uł oblationib ac uotis
fidelium. alio nomine res comparauerit.
&ibi structuras fecerit. uł quȩ ad ȩccłã
ꝑtinent ibidem collocauerit. & mulierũ
frequentationẽ in ibi fieri ꝑmiserit. uł
quod turpius ẽ. tales mulieres ibidẽ
habuerit quȩ lanificium suũ exerceant.¬
& curam domus agant. & ineadẽ prbiter
frequenter ueniens manserit. & contra
decreta canonum hoc malum agat. quia
sicut nec suo. ita nec alieno nomine prb̃
fenus exercere deb&. multominꝰ fraudẽ
facere de facultatib eccłiasticis. qm̃ hoc
sacrilegium ẽ. & par crimen iudȩ fit qui
sacras oblationes absportabat & furabatur.
Gelasius maximo & eusebio epĩs.
icet regulis contineatur antiquis.
parrochias unicuiq eccłȩ pristina dispo¬
sitione deputatas nulla posse ratione
conuelli. ne ꝑconsuetudinẽ pessimã exẽpli
mali temeritate crescente ubiq uniũsali
confusio nasceretur. tamen etiã decretis

Expanded text:
nquirendum si aliquis presbyterorum de reditibus Ecclesiae, vel oblationibus ac votis fidelium alio nomine res comparaverit, et ibi structuras fecerit, vel quae ad Ecclesiam pertinent, ibidem collocaverit, et mulierum frequentationem inibi fieri permiserit, vel quod turpius est, tales mulieres ibidem habuerit, quae lanificium suum exerceant, et curam domus agant, et in eadem presbyter frequenter veniens manserit, et contra decreta canonum hoc malum agat; quia sicut nec suo, ita nec alieno nomine presbyter fenus exercere debet, multo minus fraudem facere de facultatibus ecclesiasticis, quoniam hoc sacrilegium est, et par crimen Judae furis qui sacras oblationes asportabat et furabatur. GELASIUS MAXIMO ET EUSEBIO EPISCOPIS. Licet regulis contineatur antiquis parochias unicuique ecclesiae pristina dispositione deputatas nulla posse ratione convelli, ne per consuetudinem pessimam exempli mali temeritate crescente ubique universalis confusio nasceretur, tamen etiam decretis
Abbreviated transcription (Latin):
adȩccłam uł monasterium preceptum
immunitatis habentem ꝑtineat: ñ tn
in hoc immunitatis fracta iudicatur.
Ꝙ idõ non sexcentoꝵs solidorũ cõpositionẽ
sed scđ̃m legem. quȩ in eodem locotenet᷑.
is mutandus ẽ. qui scandalum uł dãnũ
intali loco fecisse conuictꝰ fuerit.

Expanded text:
ad ecclesiam vel monasterium praeceptum ad ecclesiam vel monasterium praeceptum immunitatis habentem pertineat, non tamen in hoc immunitas fracta judicatur: et ideo non sexcentorum solidorum compositione, sed secundum legem quae in eodem loco tenetur is multandus est, qui scandalum vel damnum in tali loco fecisse convictus fuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
torib dicatur. non plus immunitatiᷤᷤ
nomine complecti. quã claustra mona¬
uł monasteria ꝑtineant. extra inmu¬
nitatem ẽẽ. ꝓpt̾ hoc uolumus atq decer¬
nimus. ut om̃s intelligant non solum
claustra monasterii uł eccłȩ atq castitia
eccłarũ sub immunitatis defensione
consistere. uerum etiã domꝰ. & uillas. &e
septa uillarũ. & piscatoria manufacta.
& quicquid fossis aut sepib uł etiã alio
clausarũ genere precingitur. eodẽ immu¬
nitatis nomine contineri: Et quicquid
infra huuismodi munimenta adius
earundẽ ȩccłarũ uł monasteriorũ ꝑtinen¬
tia. aquolibet homine nocendi uel
damnũ inferendi causa spontanea uo¬
luntate committitur. in hoc facto
immunitas fracta iudicatur: Qđ uͦ in
agros. & campos. & siluas quȩ sine labora¬
tionib sunt. & nullo mͦ munitione cin¬
guntur. casu sicu fieri solet aquib libet
hominib aliqd̾ dampnũ factũ fuerit.
quamuis idem ager aut campus uł silua

Expanded text:
tri dicatis non plus immunitatis nomen complecti quam claustrum monaum monasterinitatem esse. Propter hoc volumus atque decernimus, ut omnes intellegant, non solum claustra monasterii vel ecclesiae atque castitia ecclesiarum sub inmunitatis defensione consistere, verum etiam domus et villas et septa villarum et piscatoria manu facta et quicquid fossis aut sepibus vel etiam alio clausarum genere praecingitur, eodem inmunitatis nomine contineri. Et quicinfra hujusmodi munimenta ad jus earumdem ecclesiarum vel monasteriorum pertinentia, a quolibet homine nocendi, vel damnum inferendi causa, spontanea voluntate committitur, in hoc facto immunitas fracta judicatur. Quod vero in agros, et campos, et silvas, quae sine laborationibus sunt, et nullo modo munitione cinguntur, casu sicut fieri solet a quibuslibet hominibus aliquod damnum factum fuerit, quamvis idem ager, aut campus, vel silva
Abbreviated transcription (Latin):
cleri qui nichil habentes ordinantur.
e tempore ep̃atus uł clericatus sui. agros. ł
quȩcũq prȩdia sui nominis comparant.
tãquã rerum dominicarũ inuasionis crimi.¬
ne teneantur obnoxi. nisi ad ȩccłam ad quã
titulati sunt ea demipsa contulerint. Si autẽ
ipsis ꝓpͥa lib̾alitate alicuiꝰ. uł succes sione
cognationis aliquid euenerit. faciant inde qd̃
uelint: De eadẽ re exeodẽ.cp̃. xluiii.
qt unusquisq prbr. resquas post diẽ
conseerationis adquisierit. propriȩ
quod incanonib deconsecratis & nichil
habentib constitutum est. De prib̃is¬

Expanded text:
clerici qui nihil habentes ordinantur, et tempore episcopatus vel clericatus sui, agros vel quaecunque praedia sui nominis comparant tanquam rerum Dominicarum invasionis crimine teneantur obnoxii, nisi ad ecclesiam ad quam titulati sunt, eadem ipsa contulerint. Si autem ipsis propria liberalitate alicujus, vel successione cognationis, aliquid evenerit, faciant inde quod velint. De eadem re. Ex eodem cap. 48. Ut unusquisque presbyter res quas post diem consecrationis acquisierit, propriae quod in canonibus de consecratis et nihil habentibus constitutum est. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
Nuentum ẽ. quod multi arbitrii sui teme¬
ritate. & quod ẽ. grauius ducti cupiditate
pribis quib libet᷑ absq consensu ep̃orum¬
suorum ȩccłas dant. uł aufer̃. Unde opor¬
tet ut canonica regula seruata. nullus absq
si iuste adeptus fuerit. hano non nisi culpa
graui & coram ep̃o canonica seueritate

Expanded text:
Inventum est quod multi arbitrii sui temeritate, et quod est gravius, ducti cupiditate, presbyteris quibuslibet absque consensu episcoporum Ecclesias dant vel auferunt. Unde oportet ut canonica regula servata, nullus absqueam det. Quam si juste adeptus fuerit, hanc non nisi culpa gravi, et coram episcopo canonica severitate
Abbreviated transcription (Latin):
anccitũ ẽ. atq om̃ib modis ꝓhibitũ
ut siquis prb̃ inuentus fuerit alicui
clerico uł laico munera dare. aut dedisse.
cupiditate seu rapina. seu p̃sumptione
turpis lucri gr̃a deiciatur aclero. & alienus
ut linteamina altaris preparent. Ex concł.¬
At prb̃i ꝑplebes suas feminas p̃dicent
ut linteamina in altaria preparent.

Expanded text:
Sancitum est atque omnibus modis prohibitum, ut si quis presbyter inventus fuerit alicui clerico vel laico munera dare aut dedisse, cupiditate, seu rapina, seu praesumptione turpis lucri gratia dejiciatur a clero, et alienus ut linteamina altaris praeparent. Ut p per plebes suas feminis praedicent, ut linteamina in altaria praeparent.
Abbreviated transcription (Latin):
Trib causis loca sc̃orũ transmutanda s̃:
Erimo. cum necessitas ꝑ sequutorũ loca eoꝵ
grauauerit. Scđo. cum difficultas locorum
fuerit. Tertio. cum malorũ societate grauant᷑¬
Qd translatio martyrum interdũ cũ scĩs
Notandum cum transferuntur aliqui
de martyrib cumhis honor comiigrat.
alus uͦ transmutatis. honor in locis eorum
eret locum. non locus sanguinẽ. Exdictis aus¬
angus martirũ consecrat locũ ñ locus
sanguinẽ. Si aliquis dixerit mea ẽ.
eccła. dices illi quod incantico legitur. Una
ẽ. columba mea. ⁊ unus ẽ. dilectus m̃s.
& dices illi. Aꝑtũ ẽ. filium occidi insinu
matris ⁊ nutricis suȩ. tam̃ scias nucricem
tantum pollutã eẽ ꝓhac pollutione
conseoratã. filium autem mortuũ esse:
&e enim basilica regalis. qr in pͥmis
temporib reges tantũ sepeliebantur in ea.
Idõ nom̃ sortita ẽ. Nã illis temporibꝰ cẽci
homines siue igne combusti. siue aceruo
iquis docet domum dei contẽptibilẽ

Expanded text:
Tribus causis loca sanctorum transmutanda sunt. Primo, quum necessitas persecutorum loca eorum gravavit. Secundo, quum difficultas locorum fuerit. Tertio, quum malorum societate gravant translatione martyrum honor cum eis Notandum cum transferuntur aliqui de martyribus, cum his honor commigrat; aliis vero transmutatis honor in locis eorum cret locum, non locus sanguinem. Sanguis martyrum consecrat locum, non locus sanguinem. Si aliquis dixerit: Mea est Ecclesia, dices illi, quod in Cantico legitur: Una est columba mea, et unus est dilectus meus. Et dices illi: Aptum est filium occidi in sinu matris et nutricis suae? Tamen scias nutricem tantum pollutam, et pro hac pollutione consecratam, filium autem mortuum esse.  et basilica regalis, quia in primis temporibus reges tantum sepeliebantur in ea, ideo nomen sortita est. Nam nunc temporis caeteri homines, sive igni combusti, sive acervo quis docet domum Dei contemptibilem
Abbreviated transcription (Latin):
iurorum se intromictant. Ex concilio lao¬
d non oportet mulieres ingredi ad altare
& ea contingere: quȩ uirorum officuis
auduumꝰ tantũ diuinarũ rerũ subisse
despectũ. ut femmnȩ sacris altarib ministra¬
re firmentur. cunctaq non nisi uiror
famulatui deputata. sexui cui ñ cõpetit
Exconcilio magonciensi. cap̃. xiii.
t laici sexus ad altare quo sc̃a mystĩa
Acelebrantur. int̾ clericos tã adiugilias
quã ad missas stare uł sedere penitꝰ non
p̃sumant. sed pars illa quae cancellis
ab altari diuiditur. tantũ psallentibus
pateat clericis: Ad adorandũ uͦ oe ẽmunicandũ
laicis &e feminis sicut mos ẽ. pateant scascõꝵ¬

Expanded text:
ieres non introeant. Ex concilio Laoieres non introeant. Ex concilio Laod non oporteat mulieres ingredi ad altare, et ea contingere quae virorum officiis audivimus tantum divinarum rerum subiisse despectum, ut feminae sacris altaribus ministrare firmentur, cunctaque non nisi virorfamulatui deputata, sexui cui non competit,Ex concilio Mogont., cap. 13. Ut laici secus altare quo sancta mysteria celebrantur inter clericos tam ad vigilias, quam ad missam, stare vel sedere penitus non praesumant sed pars illa quae cancellis ab altari dividitur, tantum psallentibus pateat clericis. Ad adorandum vero et communicandum laicis et feminis, sicut mos est, pateant sanc
Abbreviated transcription (Latin):
& iiͦiͬi. euuangłia: Expleta missa calix cum
patena & sacramentorũ liber cum uestib
Ut corporale expurissimo linteo sit & uniꝰ
materiei . Exeodem concilio. Cap̃. iii.
orporale suꝑ quod sacra oblatio
immolatur. ex mundissimo linteo
sit. nec in eo alterius materia preciosior
aut uilior misceatur. & nũquã suꝑ altare
maneat nisi intempore missȩ. sed aut
insacrario cum libroponatur. aut cũ calice
& patena in mundissimo loco recundatur.
uł quando abliitur a sac̃dote diacono ł
subdiacono. primo in ȩccła in loco & uase
adhoc p̃parato abluatur. eo qđ ex dñico
corpore & sanguine infectũ sit. Post hoc
a lauandario inmundo loco ponatur:
constituimus. ut sacrificium altaris
non inserico panno. aut intincto quisqͣm
celebrare presumat. sed inpuro linteo ab
ep̃o consecrato. terreno scilicet lino ꝓcreato
Ut mulieres ad altare non accedant & officiis

Expanded text:
et quatuor evangelia. Expleta missa calix cum et quatuor evangelia. Expleta missa calix cum patena et sacramentorum liber, cum vestibus r. CAP. 133. - Ut corporale ex purissimo linteo sit, et unius materiei. Ex eodem, cap. 3. Corporale super quod sacra oblatio immolatur, ex mundissimo linteo sit: nec in eo alterius generis materia pretiosior aut vilior misceatur, et nunquam super altare maneat, nisi in tempore missae, sed aut in sacrario cum libro ponatur, aut cum calice et patena in mundissimo loco recondatur, vel quando abluitur a sacerdote, diacono vel subdiacono, primo in ecclesia in loco et vase ad hoc praeparato abluatur, eo quod ex Dominico corpore et sanguine infectum sit. Post haec a lavandario in mundo loco ponatur. statuimus ut sacrificium altaris non in serico panno, aut intincto, quisquam celebrare praesumat, sed in puro linteo ab episcopo consecrato, terreno scilicet lino procreato CAP. 135. - Ut mulieres ad altare non accedant, et de officiis
Abbreviated transcription (Latin):
aut causam dicat. & si rationabilis fuerit
ueniam consequatur : aut si non dixerit.
Exconcilio Remensi. capitulo ui.¬
t calix domini cum patena si ñ ex auro
om̃imodis ex argento fiat. Nec causent᷑
prb̃i. auaritia suadente de pauꝑtate uel
impossibilitate. cum quarta pars ex om̃ib
quȩ ad eccłam ꝑtinent. infabricis ipsus
ȩccłȩ sit impendenda Ad monendus ẽ.
etiam popłs ut aliquid indonariis dnĩ
offerat: Sicut ille antiquus populus.
sub moyse intabnaculo dñi fecisse legit᷑:
Siquis autem tã pauꝑ ẽ. saltĩ uł stagneũ
calicem habeat De ęre autẽ aut exaurical¬
co non fiat calix quia ob uini uirtutẽ
eruginẽ parit̃q uomitũ prouocat.
Nullus aut̃ in ligneo aut inuitreo calice
cratur. ubi sanguis eius hauritur ubi
scõrũ reliquiȩ reconduntur. ubi p̃ces
&e uota popłi in conspectu di asac̃dote
offeruntur. cum omĩ ueneratione honoretur.

Expanded text:
aut causam dicat, et si rationabilis fuerit aut causam dicat, et si rationabilis fuerit veniam consequatur, aut si non dixerit cEx concilio Remensi, cap. 6. Ut calix Domini cum patena, si non ex auro, omnino ex argento fiat. Nec causentur presbyteri, avaritia suadente, de paupertate vel impossibilitate, cum quarta pars ex omnibus quae ad ecclesiam pertinent in fabricis ipsius ecclesiae sit impendenda. Admonendus est etiam populus, ut aliquid in donariis Domini offerat, sicut ille antiquus populus sub Moyse in tabernaculo Domini fecisse legitur. Si quis autem tam pauper est, saltem stanneum calicem habeat, de aere autem, aut aurichalco non fiat calix, quia ob vini virtutem aeruginem pariterque vomitum provocat. Nullus autem in ligneo, aut in vitreo calice  Dominicum consecratur, ubi sanguis ejus hauritur, ubi sanctorum reliquiae reconduntur, ubi preces et vota populi in conspectu Dei a sacerdote offeruntur, cum omni veneratione honoretur: et
Abbreviated transcription (Latin):
inde prorete officiũ ep̃s impleat. prbi
nautarũ. diaconi dispensatorũ locum
teneant. Hi qui catezizant naustologis
ut nullus inposterum hoc facere p̾sumat. sed
ipse cum reuerentia sumat. & diacono aut
subdiacono ministris altaris colligenda tͣdat:
Illud enim attendat. ut eos ꝓpria manu
communicet: Nulli autem laico. aut feminȩ
eucharistiam inmanib ponat. sed tantũ
in os euis cumꝰ uerbis ponat Corpus dñi
& sanguis ꝓsit tibi ad remissionẽ peccatoꝵ
& aduitã ȩt̾̃nam: Siquis hȩc transgressus fu¬
erit : quia dm̃ om̃ipotentẽ contempsit.
& quantum in ipso ẽ. inhonorat. ab altari
uditum ẽ. aliquos prb̃os missã celebrare.
& ñ communicare om̃ino. q in canonib
apłors interdictum eẽ. legitur. Uł qͥndo
dicere recte potest. si non communicauerit.
sumpsimus dñe sacramenta & cȩtã: De¬
iquis ep̃c̃. aut prb̃r̃. aut diaconus.
uł quilibet ex sacerdotali catalogo
facta oblatione non communicauerit:

Expanded text:
inde proretae officium episcopus impleat, presbyteri nautarum, diaconi dispensatorum locum teneant; hi qui catechizant, naustologis ut nullus in posterum hoc facere praesumat, sed ipse, cum reverentia sumat, et diacono aut subdiacono qui ministri sunt altaris colligenda tradat. Illud etiam attendat ut eos propria manu communicet. Nulli autem laico aut feminae Eucharistiam in manibus ponat, sed tantum in os ejus cum his verbis ponat: Corpus Domini et sanguis prosit tibi ad remissionem peccatorum et ad vitam aeternam. Si quis haec transgressus fuerit, quia Deum omnipotentem contemnit, et quantum in ipso est inhonorat, ab altari uditum est aliquos presbyteros missam celebrare et non communicare omnino, quod in canonibus apostolorum interdictum esse legitur; vel quomodo recte dicere possunt si non communicaverint: Sumpsimus, Domine, sacramenta, etc. quis episcopus, aut presbyter, aut diaconus, vel quilibet ex sacerdotali catalogo, facta oblatione non communicaverit,
Abbreviated transcription (Latin):
defendit alium delinquentẽ.
maledictus erit ap̃ dm̃ & homines.
& corripietur increpatione seue¬
rissima. Hinc & quidã scĩssimus
pater ait. Si quis errori alteriꝰ
consenserit : sciat se cũ illo simi¬
litudo culpabilẽ uidicandũ &
excommunicandum: De illis¬
qui intra an num causam suam
tractare neglexerint. Ex decretis
ucũq igitur intra annispa¬
tium ciuilit̾ siue publice
causam suã coram sus excõmu¬
nicatorib non ꝑ egerint: ipsi
sibi audientiȩ clausisse aditum
rint: nos illius causã iuxta
beatileonis predecessoris nr̃i
sententiã diuino iudicio reser¬
uantes. quib uiuis ñ cõmunica¬
uimus mortius cõmunicare ñ

Expanded text:
defendit alium delinquentem, maledictus erit apud Deum et homines, et corripietur increpatione severissima. Hinc et quidam sanctissimus Pater ait: Si quis errori alterius consenserit, sciat se cum illo simili modo culpabilem judicandum, et excommunicandum. qui intra annum causam suam tractare neglexerint. Ex decretis cunque igitur intra anni spatium civiliter sive publice causam suam coram suis excommunicatoribus non peregerint, ipsi sibi audientiae clausisse aditum rint, nos illorum causam, juxta beati Leonis praedecessoris nostri sententiam , divino judicio reservantes, quibus vivis non communicavimus, mort
Abbreviated transcription (Latin):
i sane qui ante audientiam
comimunicare tẽptauerint
donec ꝑpenitentiã reatũ suũ
defleant. ad oommunionem
nillomodo reducantur excep¬
uero excominunicato scienter
communicauerit. & a modo salte
indomo simul orauerit. atq
latebras defensionis ne c̾minꝰ
ad satisfactionẽ ꝑducatur¬
p̃buerit : donec ab excomunicat
penitentiã suscipiat corporis &
sanguinis dñi communione pri¬
Ure sit om̃ib ep̃is. ex cõmuni¬
catorum om̃ino nomina tam
uicinis ep̃is quã suis parrochianis
parit̃ indicare. eaq incelebri loco
posita p̃forib eccłȩ cunctis c̃uemien¬
tib inculcare: quatinꝰ in utraq dili¬
gentia. & ex comiunicatis ubique
eccłiasticus auditus excludatur.
& excusationis causa om̃ib auferatur.

Expanded text:
i sane, qui ante audientiam communicare tentaverint, donec per poenitentiam reatum suum defleant, ad communionem nullo modo reducantur, excepvero excommunicato scienter communicaverit, et amodo saltem in domo simul oraverit, atque latebras defensionis, ne cominus ad satisfactionem perducaturebuerit, donec ab excommunicatore poenitentiam suscipiat, corporis et sanguinis Domini communione se priure sit omnibus episcopis, excommunicatorum omnia nomina, tam vicinis episcopis, quam suis parochianis pariter iposita prae foribus ecclesiae, cunctis convenientibus, inculcare, quatenus in utraque diligentia, et excommunicatis ubique ecclesiasticus auditus excludatur, et excusationis causa omnibus auferatur.
Abbreviated transcription (Latin):
nos omnino non ꝑtinet Neq enĩ ueneramur
nomine martyrũ. eos qui sibi collum
ligauer̃: Item: Nos dicimuis tale cuiq fieri
sacrificium. qualis accedit ut offerat. &¬
qualis accedit ut sumat. & eos de sacrificus
talium manducare. qui ad illã tales acce¬
dunt. quales & illi sunt: Itaq si offerat dõ
malus &e accipiat inde bonus: tale cuiq est
qualis quisq fuerit. quia & illud scriptũ ẽ.
omĩa munda mundis Fhanc sententiam
ueridicam & catholicam. etiam uos optati sa-¬
crificio non estis polluti. si facta autem eius
displicebant uobis Nam utiq panis illius
panis luctus erat. sub cuius iniquitatibus
facit Itẽ Grãs dõ quia tandem confestus
es posse ualere inuocatũ nom̃ xp̃i ad aliorũ
salutem etiã si apeccatorib inuocetur
Hinc ergo incelligite. cum xp̃i nomen
iuocatur. non obesse aliorũ saluti aliena

Expanded text:
nos omnino non pertinet. Neque enim veneramur nos omnino non pertinet. Neque enim veneramur nomine martyrum eos, qui sibi collum ligaverunt. Item. Nos dicimus tale cuique fieri sacrificium, qualis accedit, ut offerat, et qualis atalium manducare qui ad illa tales accedunt, quales et illi sunt; itaque si offerat deo malus et accipiat inde bonus, tale cuique esse qualis quisque fuerit, quia et illud scriptum est: omnia munda mundis. per hanc sententiam ueridicam et catholicam etiam uos Optati sacdisplicebant vobis. Nam utique panis illius panis luctus erat, sub cujus iniquitatibus facit. Item. Gratias Deo, quia tandem confessus es, posse valere invocatum nomen Christi ad aliorum salutem, etiamsi a peccatoribus invocetur. Hinc ergo intelligite cum Christi nomen invocatur, non obesse aliorum saluti aliena
Abbreviated transcription (Latin):
menta quȩ inuob̾ uiolare nolumus. etiã
ur̃i scismatis sacrilegium asfumere putatis.
Itẽ: Baptismi ergo puritas apuritate uł im¬
mundicia conscientię siue dantis siue accipi¬
entis om̃ino distincta ẽ. Itẽ. Mem̃to sacra¬
mentis dei nichil ob ẽẽ. mores malorũ hominõ:
quo illa uł om̃ino non sint. uł minꝰ sc̃asiñs.
Iteo: Sinon habebat saul sacram̃ti sc̃ĩtatẽ.
quid in eo dauid uenerabatur: Si autem
habebat innocentiã. quare innocente i¬
ꝑsequebatur : Nã eum propt̾ sacroscãm
unctionẽ & honorauit uiuum. & uindicauit
occisum: & quia uł panniculũ ex eiꝰ ueste
precidit. ꝑ cusso corde trepidauit. Ecce
saul nonhabebat innocentiã. & tam̃habebat
sc̃itatẽ : lutȩ suȩ : nͣm hoc sine innocentia ñ
potest. sed sacramenti dĩ. quod & inmnalis ho¬
minib sc̃m ẽ. Itẽ. Tu dixisti. la queo tͣditor
periit. laqueum talib dereliquit. Hocad

Expanded text:
menta, quae in vobis violare nolumus, etiam menta, quae in vobis violare nolumus, etiam vestri schismatis sacrilegium assumere putatis. Item. Baptismi ergo puritas, a puritate vel immunditia conscientiae sive dantis, sive accipientis omnino distincta est. Item. Memento sacramentis Dei nihil obesse mores malorum hominum, quo illa vel omnino non sint, vel minus sancta sint. o, si non habebat Saul sacramenti sanctitatem, quid in eo Dauid uenerabatur, si autem habebat innocentiam, quare innocentem persequebatur. nam eum propter sacrosanctam unctionem et honorauit uiuum et uindicauit occisum, et quia uel panniculum ex eius ueste praecidit, percusso corde trepidauit. ecce Saul non habebat innocentiam et tamen habebat sanctitatem non uitae suae — nam hoc sine innocentia nemo potest —, sed sacramenti dei quod et in malis hominibus sanctum est. periit, laqueum talibus dereliquit. Hoc ad
Abbreviated transcription (Latin):
baptisma: Ut enim sit quisquis uerꝰ sac̃dos.
oportet ut non solo sacramento. s iustitia qͦq
induatur sicut scriptum ẽ. Sac̃dotes tui
induantur iustitiã. Qui autem solo sacramto
saẽdos ẽ. sic̃ fuit pontifex caiphas ꝑsequutor
unius ⁊ uerissimi sacerdotis. quauis ipse ñ sit
uerax. quod dat tam̃ uerũ ẽ: si nondet fuum¬
sed dei. Itẽ: Si ergo apłs nescio cuiꝰ alienigene
testimonium quia uerum comꝑit. eciam ĩpse
attestatus ẽ. cur nos apuo quẽlibet inuene¬
rimus qd̾ xp̃i ẽ. & uerum ẽ. etiã si ille apud
quemlibet inuenitur ꝑũsus & fallax ẽ. ñ
discernimus ꝓpt̃ uitium qđ homo habet
ueritatem quã non suã s dĩ hab&e. & dicimꝰ
sacramentum hoc uerũ ẽ. sicut ille ait. testi¬
monium hoc uerum ẽ. nũqd idõ dicimus
etiã ipse homo uerax ẽ. quia dicimꝰ sacͣm̃tũ
ut semꝑ erretis quã dui ꝓpt̃ hominũ uitia
dei sacramenta uiolatis. aut nos ꝓpt̃ dei sacra¬

Expanded text:
Baptisma. Ut enim sit quisque verus sacerdos, Baptisma. Ut enim sit quisque verus sacerdos, oportet ut non solo Sacramento, sed justitia quoque induatur, sicut scriptum est: Sacerdotes tui induantur justitia . Qui autem solo Sacramento sacerdos est, sicut fuit pontifex Caiphas, persecutor unius et verissimi sacerdotis; quamvis ipse non sit verax, quod dat tamen verum est si non det suum est. si ergo apostolus nescio cuius alienigenae testimonium, quia uerum comperit, etiam ipse adtestatus est, cur nos, apud quemlibet inuenerimus quod Christi est et uerum est, etiamsi ille apud quem inuenitur peruersus et fallax est, non discerniet ueritatem quam non suam sed dei habet, et dicimus: \'sacramentum hoc uerum est,\' sicut ille ait: testimonium hoc uerum est? numquid ideo dicimus: \'etiam ipse homo uerax est\', quia dicimus: \'sacramentum ut semper erretis quandiu propter hominum vitia, Dei sacramenta violatis, aut nos propter Dei sacra
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo catholici ñ glorificant dnm̃.
qui sacramenta eius tã debita ueneratio¬
ne ꝓsequuntur. ut etiã si ab indignis
tractata fuerint. illis sua ꝑu̾sitate
dampnatis. illaintemerata scĩtate ꝑma¬
fratrum & xpianorum intus in eccłȩ societate
constitutorum in aliquo tali peccato fuerit
deprehensus. ut anathemate dignus habe¬
atur. fiat hoc ubi ꝑiculum scismatis nullũ
ẽ. Infra idem Quando cuiusquã crimeN
notum ẽ. & om̃ĩb execrabilis apparet. ut
uł nullos prorsus uł non tales habeat de¬
fensores ꝑquos possit scisina contingere:
non dormiat seueritas disciplinȩ:¬
Ñs declarauit inuno cetu hominum.
eadem sacramenta sumentium. aliquorum
immunditiã mundis obeẽ. non posse Itẽ.
secilianus dixit Aut si quisqͣm carmina
sacerdotis memorit̃ teneat. numqͥd inde
sacerdos ẽ. quod ore sacrilego carm̃ publicat
sacerdotis: Auc̃ R. Ita istud dicis quasi modo
queramꝰ quis sit uerꝰ sacerdos. & ñ qͥd sit u̾br̃ uerũ

Expanded text:
Quomodo Catholici non clarificant Deum, qui sacramenta ejus tam debita veneratione prosequuntur, ut etiam si ab indignis tractata fuerint, illis sua perversitate damnatis, illa intemerata sanctitate permafratrum intus in ecclesie societate constitutorum, in aliquo tali peccato fuerit deprehensus, ut anathemate dignus habeatur, fiat hoc ubi periculum schismatis nullum est et infra. Quando cuiuscumque crimen notum est et omnibus execrabile apparet, ut vel nullos prorsus vel non tales habeat defensores, per quos possit schisma contingere, non dormiat severitas disciplines declaravit in uno coetu hominum eadem sacramenta sumentium, aliquorum immunditiam mundis obesse non posse. Item PETIL. dixit: Aut si quisquam carmina sacerdotis memoriter teneat, numquid inde sacerdos est, quod ore sacrilego carmen publicat sacerdotis? 69. AUG. respondit: Ita istud dicis, quasi modo quaeramus quis sit verus sacerdos, et non quid sit verum
Abbreviated transcription (Latin):
redditur quod foris habebat: sicuenienti
non repetendum ẽ. quod & foris acceꝑat:
Unde consequent̃ intelligitur ꝑu̾sitatẽ
hominum eẽ. corrigendã. scĩtatẽ autẽ
sacramentorum innullo ꝑũso eẽ. iuolandã
Gonstat enim eã. inꝑu̾sis bominibus &
sceleratis. siue in eis quiintra sunt siue
ineis qui foris. impollutã atq inuiolabilẽ¬

Expanded text:
redditur, quod et foris habebat; sic venienti redditur, quod et foris habebat; sic venienti non repetendum est, quod foris acceperat. Unde consequenter intelligitur, perversitatem hominum esse corrigendam, sanctitatem autem sacramConstat enim eam in perversis hominibus et sceleratis, sive in eis qui intus sunt, sive in eis qui foris, impollutam et atque
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Ergo comiunio malorũ ñ maculat
aliquem participatione sacramentorũ.
sed consensio factorum. Nam si in malis
factis non eis quisq consentiat. portat
malus causam suã & ꝑsonam suam. nec
preiudicat alteri quẽ inconfessione
mali oꝑis sociũ non habet criminis:¬

Expanded text:
ait . Ergo communio malorum non maculat ait . Ergo communio malorum non maculat quemquam participatione sacramentorum, sed consensio factorum. Nam si in malis factis non eis quisque consentiat, portat malus causam suam et personam suam, nec praejudicat alteri, quem in confessione mali operis socium non habet criminis
Abbreviated transcription (Latin):
ditio ꝑ mẏnisteriũ ordinati transfundat
hominib nec uoluntas sacerdotis obẽe.
aut ꝓdesse possic. sed meritũ benedictionẽ
poscentis Quanta autem dignitas sit ordi¬
nis sacerdotalis. hinc adũtamus Dictum
ẽ. autem de nequissimo caypha inter¬
fectore saluatoris int̾ cęt̾a: Hoc autem
a semetipso non dixit. s cũ eẽt. pͥnceps sa¬
sequi digni aut indigni. sed ordinẽ tradi¬
tionis. ut quamuis aliquis boni meriti sit.
non tamen possit benedicere nisi fuerit
ordinatus aut officiũ mynisterii exhibeat.
Dei autem ẽ. effectũ tribuere benedictionis.
epła concilii addonatiftas
iusquis ae atholica eccła fuerit
seꝑatꝰ. quantũlibet laudabiliter
ui uere se ȩstimet. hoc solo scelere  ꝗxp̃ia¬
nitate disiunctꝰ ẽ. non habebit uitam.
sed ira dĩ manet suꝑ eum. Quisqͥs autẽ
in hac ȩccła bene uixerit. nichil ei pre
iudicant peccata aliena. quia in ea unus¬
quisq ꝓprium onus portabit. sic ut apłs¬

Expanded text:
ditio per ministerium ordinati transfundat hominibus, nec voluntas sacerdotis obesse aut prodesse possit, sed meritum benedictionem poscentis. Quanta autem dignitas sit ordinis sacerdotalis, hinc advertamus. Dictum est autem de nequissimo Caipha interfectore Salvatoris inter caetera : Hoc autem a semetipso non dixit, sed cum esset princeps sasequi digni aut indigni, sed ordinem traditionis: ut quamvis aliquis boni meriti sit, non possit tamen benedicere, nisi fuerit ordinatus, ut officium ministerii exhibeat. Dei autem est effectum tribuere benedictionis.epistola concilii ad Donatistas. Quisquis a catholica Ecclesia fuerit separatus, quantumlibet laudabiliter vivere se aestimet, hoc solo scelere quod a Christianitate disjunctus est, non habebit vitam, sed ira Dei manet super eum. Quisquis autem in hac Ecclesia bene vixeritjudicant aliena peccata; quia in ea unusquisque proprium onus portabit, sicut Ap