comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
añ latas: ñ ad diminuendã potestatẽ q̃i¬
inmagistie ꝑ orientẽ administrationis:
s ꝓ tuitioẽ iocoꝵ ac securitate publica.
noscim p̃stitisse. cũ ñ dubiũ sit: ipõs q̃
auces quib. fortissimi p̃sentales milites
parere p̃cepti st̃. subeandẽ excelsã pote¬
statẽ ẽẽ corstitutos. d̾ castrensi peculio
eo tp̃r quo quedã nõe eiꝰ emisti. ea tua eẽ
ñ dubitatur. Peculio aũ castrẽsi: cedt̃ res
mobiles: que eunti inmilitiã ei a parre ł
ħrditas quãuis inmilitia d̾lata sit. ad pe¬
culiũ castrẽse ñ ꝑtinet. Incastrẽsi uõ pecu¬
uo: p̃diũ donatũ ẽẽ ñ constat: quamuis
empta ȩxcastrensi petulio: predia: eius
conditionis efficiantur.

Expanded text:
minuendam potestatem magisteriae per Orientem administrationis, sed pro tuitione locorum ac securitate publica noscimur praestitisse, cum non dubium sit ipsos etiam duces, quibus fortissimi praesentales milites parere praecepti sunt, sub eadem excelsa poteT RUFO CONSS. . De castrensi peculio eo tempore, quo quaedam nomine eius emisti, ea tua esse non dubitatur. Peculio autem castrensi cedunt res mobiles, quae eunti in militiam a patre vel hereditas, quamvis in militia delata sit, ad peculium castrense non pertinet. In castrensi vero peculio praedium donatum non esse constat, quamvis empta ex castrensi peculio praedia eius condicionis efficiantur.
Abbreviated transcription (Latin):
bemꝰ. aut si aliquã hui asmõi sollicitudmẽ
forte susceꝑint: ꝯmiliti i stati: ⁊ pͥuilegus
õib denudari decernimꝰ. Fornudantib his
motũ nr̃e serenitatis: ꝗ temeritate salubri¬
mis statutis obuiã ire tẽp̃tauerint.
d. Neminẽ innullo nr̃o nũo equitũ ł pe¬
ditũ. ł in quolibet linite siñ nũi nr̃i sacra
ꝓbatoria: in posteꝵ sociari c̃cedimꝰ. Consue¬
tudine que hactenꝰ tenui antiquata. que
magisterie potestati. ł ducib ꝓbatorias mi¬
ntũ facẽ. ł militib adiungere licentiã tri
tent. quia nr̃a diuinitate ꝓ batorias con¬
secuntur. Uiros aũ emmentissimos ꝓ tp̃r
magistros militũ. necñ ꝯ̃ uiros spectabiles

Expanded text:
bemus, aut si aliquam huiusmodi sollicitudinem forte susceperint, et militia statim et privilegiis omnibus denudari decernimus: formidantibus his motum nostrae serenitatis, qui temeritate saluberrimis statutis obviam ire temptaverint.. Neminem in ullo numero equitum vel peditum vel in quolibet limite sine nostri numinis sacra probatoria in posterum sociari concedimus, consuetudine quae hactenus tenuit antiquata, quae magisteriae potestati vel ducibus probatorias militum facere vel militibus adiungere licentiam tribtent, qui a nostra divinitate probatorias consequuntur. Viros autem eminentissimos pro tempore magistros militum nec
Abbreviated transcription (Latin):
stantes. nic̃ penitus a ꝓuincialib acciꝑe
audeant. Sciant u milites: ꝙ oportet eos
comoda sua que mannonaꝵ ꝑceptione
adipiscunt᷑. accipientes: extrinsetus de¬
trimentis proumaales ñ afficere.¬
U. Sic̃ ficri ꝑ õs limites salubri ꝓspecti¬
one p̃cipimꝰ spẽs annonarias uiciniorio
umitib a ꝓuincialib ordinabis ad castra
conferri. S inueteranis castris constituti
milites: duas alimoniaꝵ partes. itid̾ de
creditis sumant: nec ãpluis quã t̃siam
partẽ iꝑsi uehere cogantur.
quas exfiscalib creditis dissimilaunt: ex¬
cdud̾e. ł nũo cuiꝰ ratiocnia ꝑ tractant
suꝑ sederint erogare: de ꝓpriis faculta¬
tib ꝑ militibus ipsis: ł fiscalib horre¬
is abdicantur inferre.

Expanded text:
stantes nihil penitus a provincialibus accipere audeant. Sciant enim milites, quod oportet eos commoda sua, quae in annonarum perceptione adipiscuntur, accipientes extrinsecus detrimentis provinciales non adficere. Sicut fieri per omnes limites salubri prospectione praecipimus, species annonarias vicinioribus limitibus a provincialibus ordinabis ad castra conferri. Sed in veteranis castris constituti milites duas alimoniarum partes ibidem de conditis sumant nec amplius quam tertiam partem ipsi vehere cogantur quas ex fiscalibus conditis dissimularint excludere vel numero, cuius ratiocinia pertractant, supersederint erogare, de propriis facultatibus vel militibus ipsis vel fiscalibus horreis adigantur inferre.
Abbreviated transcription (Latin):
sima principiã ꝓpositis sacroscĩs scͥpturis.
int̃ accuariũ ⁊ militẽ traccet᷑. ut exoĩ par¬
te: miles nullũ dannũ subquacũ ꝙ occasioẽ.
p̃t̃ quã id ꝙ eũ exusta ⁊ ꝑmissa actuarus
negotiatiõe deb̾e c̃stit̾it. patiat᷑. Suꝑhis
ap̃ d̾uotissima principia. sequestrẽt᷑. Ioꝵ¬

Expanded text:
sima principia propositis sacrosanctis scripturis inter actuarium et militem tractetur, ut ex omni parte miles nullum damnum sub quacumque occasione praeterquam id, quod eum ex iusta et permissa actuariis negotiatione debere constiterit, patiatur. Super his apud devotissima principia sequestrentur, i
Abbreviated transcription (Latin):
rit iulit̃ leoi hoc facẽ uetamꝰ. ilico. si se
uitis ulustrib comitib sub quoꝵ regimi¬
ne osticutost. ĩiffẽrre festinet. ꝯ causas
tõ. Sĩquos aũmilite̾s ꝑ ꝓtinicias relictis
gnõ uint: correctos fãciant custodiri. dõnec
dehis dem̃tie nr̃e auril inumetur. et
quid fieri oporteat decernamus.

Expanded text:
im eos hoc facere vetamus, ilico se viris illustribus comitibus, sub quorum regimine constituti sunt, offerre festinet et causas tem. Si quos autem milites per provincias relictis gnoverint, correptos faciant custodiri, donec de his clementiae nostrae auribus intimetur et, quid fieri oporteat, decernamus.
Abbreviated transcription (Latin):
pto eo tp̃r ꝙ ad desertores ꝑtinet : testitu¬
tus exindulgentia nr̃a: residuo mĩlitare
debebit. Ioꝙ nec stipendia tpris. q̃no in
ualitucinis melioris᷑. qñ ã tenete di¬
m̃ittantur. nisi quos constepimodĩas de¬
mintiantib. ⁊ iudice cõpẽcente. Diligẽt̃
ccũ militare. int̾cessit ⁊ existimatiorẽ tu¬
ã iã ueteram tesisst uideatur. maxime
cultatẽ depredationis inromanos de¬
derit. ł̃ siquis alio modo factã diuise¬
rit: uraus comburatur.

Expanded text:
pto eo tempore, quod ad desertores pertinet, restitutus nostra indulgentia residuo militare debebit: ideoque nec stipendia temporis, quo in valitudinis melioris, quando non temere dimittantur, nisi quos constet medicis denuntiantibus et iudice competente diligenter ter delictum militare intercessit, existimationem tuam iam veterani laesisse videatur, maxime cultatem depraedationis in Romanos dederit, vel si quis alio modo factam diviserit, vivus amburatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Ad singulos ⁊ i duces responsũ d̾ appariti¬
onib nr̃is ñ ꝓspeximꝰ oportere dstinari.
ne ꝑ multitudinẽ eoꝵ. qualibet machi¬
natiõe dauna cc̃ milites nr̃os augeri con¬
tingat. Ut aũ õifariã tã publice cõmo¬
ditati. quã fortissimis ꝓspiciat᷑ militib
sportulaꝵꝵ nichilomimꝰ exacciõe merito
censurmꝰ ordinandã. ⁊iubemꝰ nec ip̃is ad re¬
sponsũ. nec aduitorib eoꝵ ꝓcriminalib seu
auilib causis descende. E adpublicã cau
sã ꝑtinẽ dicant᷑: licere aliquid plusquã u¬
ñi solidũ asingulis ł nolentib ⁊ sponta¬
nea uoluntate offerentib susciꝑe militib.
itaut si uniũsitas nũi seu principioꝵ mo¬
nenda sit. duplicata quantitate oñmͦ spor¬
tulas accipiant. Inhis ꝯ n causis: ne plures
quã duo primates quoꝵ nõa semel ac pri¬
mũ gestis int̃uenientib fũpit publicata.
patim̃ conueniri. Scindico uidł ꝓ ut consu¬
aici litigantes depend̾e cõpellant̃. ut hu¬

Expanded text:
duces ad responsum de apparitionibus vestris non prospeximus oportere destinari, ne per multitudinem eorum qualibet machinatione damna contra milites nostros augeri contingat. Ut autem omnifariam tam publicae commoditati quam fortissimis prospiciatur militibus, sportularum nihilo minus exactionem merito censuimus moderandam. Et iubemus nec ipsis ad responsum nec adiutoribus eorum pro criminalibus seu civilibus causisd plus quam unum solidum a singulis vel nolentibus vel spontanea voluntate offerentibus suscipere militibus, ita ut, si universitas numeri seu principiorum monenda sit, duplicata quantitate tantummodo sportulas accipiant: in his etenim causis nec plures quam duos primates, quorum nomina semel ac primum gestis intervenientibus fuerint publicata, patimur conveniri, syndico videlicet, prout consudici litigantes dependere compellantur, ut hu
Abbreviated transcription (Latin):
inbac eẽ urbe p̃senti comitatu consessi
subiacent. ⁊ aliena obsequia sine nutu
pͥncipait ꝑagete audeant. Ꝙx aũ in huiꝰ¬
moi facinore fuerit̃ c̃uicti. militia exu¬
ti ꝑenas c̃sentaneas luere cõpellantur.
bsi nõ ꝑ inpriuato obseꝗo militẽ reciñe.
suerĩt reꝑti .u. libris auri mulcte nõe fe¬

Expanded text:
in hac esse urbe praesente comitatu concessi sibi vacet vel aliena obsequia sine nutu principali peragere audeat. Qui autem in huiusmodi facinore fuerint convicti, militia exuti poenas consentaneas luere compellantur: ii autem, qui in privato obsequio militem retinere fuerint reperti, quinque libris auri multae no
Abbreviated transcription (Latin):
eosdẽ excellentia tua dirigi faciat.
d̾: Iribuni ł milites. nullã euagandi ꝑ
possessiones bañt facultatẽ. cũ signis ꝓͥis
inmansionib solitis ac publicis maneãt.
Aut si quis tã necessaria scita contẽpsĩt. d̾
eo ac tribuno eiꝰ adscientiã nr̃am. rectoꝵ
ac defensoꝵ relationib ꝓtinꝰ referat᷑. qua¬
tinꝰ seuerissime in eos aĩaduertatur.
S: Cũ supra uirentes fluminũ ripas. oĩs
iegionũ multitudo consistat. id̾ꝙ ꝓuida
auccoritate decernimꝰ. ut nullus oĩo in¬
mũdo finio sordidatis fluentis cõe pocu¬
lũ polluat. neue ab luendo equoꝵ sudore
d ꝓperãs publicos oculos nudat᷑ incestet

Expanded text:
eosdem excellentia tua dirigi faciat. . Tribuni vel milites nullam evagandi per possessiones habeant facultatem: cum signis propriis in mansionibus solitis ac publicis maneant: aut si quis tam necessaria scita contempserit, de eo ac tribuno eius ad nostram scientiam rectorum ac defensorum relationibus protinus referatur, quatenus severissime in eos animadvertatur.s omnis legionum multitudo consistit, id provida auctoritate decernimus, ut nullus omnino inmundo fimo sordidatis fluentis commune poculum polluat neve abluendo equorum sudore deproperus publicos oculos nudatus incestet
Abbreviated transcription (Latin):
cp̃r. iust: Eos qui ł inhac al maurbe.
x in puincis. cudã ergastio p̃st̃: militore
S̾cet̃o ꝓhibemꝰ: exceptis argenti distractori¬
utia penitus abstiñẽ ĩ anccimꝰ: aliã uõ quã¬
c̃q fine metu p̃sentis s anccõis posse sibi
ad quirere. Si qui uõ negotiatores quos
oĩ mlitia ꝓhibuimꝰ. ĩ a militauer̃. licen
gotiantes appareant. militia pͥuabuntur.
Qd margenti distractorib huiusalme
urbis: si armarã milinã iã sortit st̃. tene

Expanded text:
us Eos, qui vel in hac alma urbe vel in provinciis cuidam ergasterio praesunt, militare de cetero prohibemus, exceptis argenti distractorilitia penitus abstinere sancimus, aliam vero quamcumque sine metu praesentis sanctionis posse sibi adquirere. Si qui vero negotiatores, quos omni militia prohibuimus, iam militarunt, licengotiantes appareant, militia privabuntur. Quod et in argenti distractoribus huius almae urbis, si armatam militiam iam sortiti sunt, tene
Abbreviated transcription (Latin):
mis locis consaituto. cõpecens possit mere
iã ñ ap̃ magnificã magistiã ꝑorientem
potestatẽ: ⁊ exsententus seu pͣceptionib
eiꝰ: s ꝑ int̃ locutioẽs seu dispositioẽs. tãex¬
celse tue sedis subcuiꝰ uirisdictiõe c̃ sistũt:
quã eoꝵdẽ ducũ respond̾ant. Eo sat obs¬
uando: ut ad responsũ ꝙ d̾ offõ tue subli¬
mitatis huc usq ad p̃dictã magistiã ꝑo
rientẽ potestatẽ moris erat dstiari. ui¬
ris spectabilib ducib inhesuriis mittãt᷑.

Expanded text:
mis locis constituto competens possit mereriam non apud magnificam magisteriam per orientem potestatem vel ex sententiis seu praeceptionibus eius, sed per interlocutiones seu dispositiones tam excelsae tuae sedis, sub cuius iurisdictione consistunt, quam eorundem ducum respondeant. Eo scilicet observando, ut ad responsum, qui de officio tuae sublimitatis huc usque ad praedictam magisteriam per orientem potestatem moris erat destinari, viris spectabilibus ducibus inhaes
Abbreviated transcription (Latin):
meruerĩt. licere dñis adire cõpetentẽ ui¬
dicẽ: ⁊ suã ignorantiã eo ꝙ cc̃riũ minime
ꝓbat̃ ostend̾e. eoꝙ mõ spoliatos eos mili¬
tia: insuũ dñiũ trahere. Sinũo scientib.
his ẜui militauerĩt: cad̾e quid̾ eos ñ m̃i¬
ingenuos effectos: si quid̾ utiles ad milni
intra .xxx. dieꝵ spatiũ ab eo ip̃r connu¬
merandoꝵ: quo p̃sens sanctio diuulgata
fũĩt. ł mãm adire clem̃tiã: ł cõpetentes

Expanded text:
meruerint, licere dominis adire competentem iudicem et suam ignorantiam eo, quod contrarium minime probatur, ostendere eoque modo spoliatos eos militia in suum dominium trahere: sin vero scientibus his servi militaverint, cadere quidem eos ningenuos effectos, si quidem utiles ad militiintra triginta dierum spatium ab eo tempore connumerandorum, quo praesens sanctio divulgata fuerit, vel nostram adire clementiam vel competentes
Abbreviated transcription (Latin):
ex tescõ uł sibi uł aliiadquirere pꝰ¬
sunt. ¶ exͣneis aut̃ h̾edib de lib̾an¬
di potestas est ut de adeunda h̾edi¬
tate. uł nõ ad eunda ¶Ssiue is cui
abstinendi petestas est inmiscu̾it.
se bomis h̾editariis. siue extraneiss
cui deadeunda heditate delib̾are li¬
cet adierit. postea relinquende N̾e¬
ditatis facuitatẽ nõ ht̃. nisi inmor

Expanded text:
ento vel sibi vel alii adquirere possunt. Extraneis autem heredibus deliberandi potestas est de adeunda hereditate vel non adeunda. sed sive is cui abstinendi potestas est immiscuerit se bonis hereditariis, sive extraneus, cui de adeunda hereditate deliberare licet, adierit, postea relinquendae hereditatis facultatem non habet, nisi minor
Abbreviated transcription (Latin):
tus pot̃ate. sunt nepos neꝓtis ne ĩ
locum pr̃is fu succedit. S sinquid̃
heredes iõ appellantur: qr domesti¬
ciheredes sunt ⁊ uiuo quo patre
quodam modo dm̃ existimantur.
intestato qmͣ ex testõ exlege ħe¬
des siunt. ¶ S hiis pͥcor ꝑmitcit
uolentib abstinere sẽ ab here

Expanded text:
tus potestate; tum enim nepos neptisue in tus potestate; tum enim nepos neptisue in locum patris sui succedit. sed sui quidem heredes ideo appellantur quia domestici heredes sunt et vivo quoque patre quodammodo domini existimantur. intestato quam ex testamento heredes fiunt. sed his praetor permittit volentibus abstinere se ab here
Abbreviated transcription (Latin):
inec̃ciraut extranei. ¶ Nec̃ciꝰ h̾es
lit. omĩo post mortẽ testatorus ꝓ¬
timis lib̾ ⁊ necciꝰ heres ent sunde
qui fatultates suas suspectas hñt.
ut si creditorib satis nõfiat. poct̾¬
eius heredis bona qm ip̃ius testa¬
toris a creditorib possideant᷑ uł dis¬
trahant᷑. uł inter eos diuidantur.
pro ħ tam̃ inꝯmodo: illud eis ꝯmo¬
dum p̾statur. ut ea que post mor¬
tem pr̃om serinsibiad quisierint
ip̃i reseruentur. ⁊ qͣmins nõ suffici¬
ant: bona desuncti creditorib tñ
ex ea causa tes eius quas sibi adqui¬
su̾int non ueneunt. ¶ Sui autem
i nec̃cii ħedes sunt. ueluti filius fili
a. nepos neptis ne ex filio ⁊ deĩceps
cet̾i lib̾i qui mõ ĩ pot̃ate moriẽtis
su̾nt ¶ S ut nepos neptis ue sui h̾e¬
des sint. nõ sufficit eum eamue in
pot̾ate aui mortis temꝑe fuisse.:
s opus est ut pat̾ eius uiuo patre
suo desierit suuis ẽẽ h̾ef aut morte
int̾ceptus aut qͣlib alia rõne lib̾a¬

Expanded text:
ii aut extranei. Necessarius heres lit, omni modo post mortem testatoris protinus liber et heres est. Unde qui facultates suas suspectas habet,ut si creditoribus satis non fiat, poteius heredis bona quam ipsius testatoris a creditoribus possideantur vel distrahantur vel inter eos dividantur. pro hoc tamen incommodo illud ei commodum praestatur, ut ea quae post mortem patroni sui sibi adquisierit ipsi reserventur: et quamvis non sufficiant bona defuncti creditoribus, iterum ex ea causa res eius, quas sibi adquisierit, non veneunt. Sui autem et necessarii heredes suntceps ceteri, qui modo in potestate morientis fuerunt: sed uti nepos neptisue suus heres sit, non sufficit eum in potestate aui mortis tempore fuisse, sed opus est, ut pater quoque eius uiuo patre suo desierit suus heres esse aut morte interceptus aut qualibet ratione libera
Abbreviated transcription (Latin):
effectum h̃at. ħ amplius ⁊ cumadi¬
it h̾editatem. ẽẽ deb cũ eo testĩ
faccõ. siue pure. siue sb̾ꝯdicõne he¬
res institutus sit ¶ Nam ius ħ edis
eo maxime tp̃r inspiciendũ est. quo
ad quinit heditatẽ. medio aũ tp̃r

Expanded text:
ctum habeat. hoc amplius et cum adit hereditatem esse debet cum eo testamenti factio, sive pure sive sub condicione heres institutus sit: nam ius heredis eo vel maxime tempore inspiciendum est quo adquirit hereditatem. medio autem tempore
Abbreviated transcription (Latin):
ditate. ut pocius ꝑentis qmͣ ip̃or bona
siłr a creditorib possideantur. ¶Ge¬
teri qui nuri testatoris subiecti non
des a nobis instituti exͣnei hedes
iudentir qua de cã ⁊ qui a mr̃e in¬

Expanded text:
te, ut potius parentis quam ipsorum bona similiter a creditoribus possideantur. Ceteri, qui testatoris iuri subiecti non des a nobis instituti, extranei heredes videntur. qua de causa et qui herede
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstõnib pͥlati sunt. Non ergo ct õs
heredes agere possunt ultrafr̃es
gł sorores cognati ulło modo au̾
agere possut aut agentes uin¬
cere Mamant̃ naturales liberi
possunt. Sinullõ alio iure ad boã
desuncti aenire possint. Nam qui
alio uire ueniunt ad totam heredi¬
tatem uł ꝑtem eus. ex damosficõso
ag̾e nõ possunt. ¶ postumi quoos
qui nullo alio iute uenire posuit.
de mossicõso agere possunt ¶E ħita
accipienda sunt si nicħ ei ꝑenitut
duxit. ¶sin u̾o qnͣtũcũq ꝑs heredi¬
tatis. uł res ei fu̾it relicta: de mostõ¬
bitͣtu deb̾e ꝯplerisi tutor nomĩe
pupilli cuiꝰ tutelam gͥebat. ex testõ
pr̃is sui legatum acceꝑit. cũ nicha
erat tutori relictum a pr̃e suo nicħ¬
ominꝰ ꝓot̃ noĩe suo de mosficõso pa
noĩe cui nicħ relictuinsu̾it. de inoffi¬
cioso egͥit. ⁊̃ suꝑatus est tutor ꝙ sibi
in eodem testõ legatum relictum

Expanded text:
onibus praelati sunt: non ergo contra omnes heredes agere possunt. ultra fratres et sorores cognati nullo modo aut agere possunt aut agentes vincere. Tam autem naturales liberi,o agere possunt si nullo alio iure ad bona defuncti venire possunt. nam qui alio iure veniunt ad totam hereditatem vel partem eius, de inofficioso agere non possunt. postumi quoque, qui nullo alio iure venire possunt, de inofficioso agere possunt. Sed haec ita accipienda sunt si nihil eis penituoduxit. sin vero quantacumque pars hereditatis vel res eis fuerit relicta, de inofficbitratu debere eam repleri. Si tutor nomine pupilli, cuius tutelam gerebat, ex testamento patris sui legatum acceperit, cum nihil erat ipsi tutori relictum a patre suo, nihilo minus possit nomine suo de inofficioso patnomine, cui nihil relictum fuerit, de inofficioso egerit et superatus est, ipse quod sibi in eodem testame
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ĩ integr̃ int̾ eos custod̾i uelit.¬
¶ Substituit᷑ aut̃ in pub̾ib aut
ut quisquis mͥ heres erit. Quib
u̾bis uocant᷑ ex substõne ĩ pub̾e
filio mortuo. qui ⁊ eiscripti sunt
h̾edes ⁊ extit̾unt ⁊ ꝓ qua ꝑte ħrdes
amĩ ⁊ siħ tempꝰ excesserĩt substitõ
euanescit. ¶ extraneo u̾o uł filio
pud̾i h̾edi instituto ita substitu̾e
nemo potest ut si h̾edes extit̾it.¬
⁊ intra aliquod tp̃s decesserit aliꝰ
ei sit heres. S ħ solum ꝑmissũ est¬

Expanded text:
tium integrum inter eos custodiri velit. Substituitur autem impuberi aut ‘ quisquis mihi heres erit ’: quibus verbis vocantur ex substitutione, impubere filio mortuo, qui et scripti sunt heredes et extiterunt, et pro qua parte heredes i hoc tempus excesserit, substitutio evanescit. Extraneo vero vel filio puberi heredi instituto, ita substituere nemo potest ut, si heres extiterit et intra aliquod tempus decesserit, alius ei sit heres: sed hoc solum permissum est
Abbreviated transcription (Latin):
ure inferiores tabule umofilio ⁊
adhuc in pub̾e aꝑiantur illud. pa
institinsset qmͣuis ħ pupillo ꝑicu¬
losumsit ¶ Non solũ de heredibus
ĩstͥitutis in pub̃̾ib lib̾is iͣ substitũe
ꝑentes possunt. ut ⁊ si ħ̾edes eis ex¬
tit̾int ⁊ añ pub̾tatẽ mortui fu̾int
sit eis heres is: ꝙ̃ tp̃i uolu̾int. s ex
h̾rdatis ita eo cãu siquid pupillo
ex h̾editatib legatis ue. aut dona¬

Expanded text:
e inferiores tabulae vivo filio et adhuc impubere aperiantur. illud palainstituisset, quamvis hoc pupillo periculosum sit. Non solum autem heredibus institutis impuberibus liberis ita substituere parentes possunt, ut et si heredes eis extiterint et ante pubertatem mortui fuerint, sit eis heres is quem ipsi voluerint, sed etiam exheredatis. itaque eo casu si quid pupillo ex hereditatibus legatisve aut dona
Abbreviated transcription (Latin):
o nullũ est. ¶ eadem or̃one exp̾ssit ͥ
non admissur se ħ̾editatẽ eius qui
litis cã pͥncipem heredem reliq̃rit.
n tabulas nõ łime fc̃as in quibus
ip̃e ob cãm eam ħes institutus e¬
rat ꝓbaturũ. N ex mida uoce here¬
dis nom̃ admissur᷑. n ex nulla scͥpt᷑a
cui iuris auctoritas desit. aliquid.

Expanded text:
o nullum est. 8 7. Eadem oratione expressit, non admissurum se hereditatem eius qui litis causa principem heredem reliquerit, neque tabulas non legitime factas in quibus ipse ob eam causam heres institutus erat probaturum, neque ex nuda voce heredis nomen admissurum, neque ex ulla scriptura cui iuris auctoritas desit aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
uł ⁊̃ libcatem testacor amisit.
aut qr madopcõm se dedit. et
mortis temꝑe ĩ ad optĩ pr̃is po¬
tessate sit. non pot̃ scuptus ħes
scd̾mtabłas bonoꝵ possõmpece.¬
ualere uiq ad eo ut ⁊ siquis post
fcm̃ pͥus testm̃ post̾ius facere ceꝑit
⁊ aut mortalitate pͥuentus aut qr
eum eius rei penituit non ꝑsecisset

Expanded text:
 libertatem testator amisit, aut quia in adoptionem se dedit et mortis tempore in adoptivi patris potestate sit, non potest scriptus heres secundum tabulas bonorum possevalere: plusque adeo, etsi quis post factum prius testamentum posterius facere coeperit et aut mortalitate praeventus, aut quia eum eius poenituit,
Abbreviated transcription (Latin):
mam qͣm nobilissimam scͥpsit. cuiꝰ
tenorem si obsuau̾int hõies licet
eis ⁊ adire h̾editatem ⁊ ĩtm̃ ten̾i. in
qnͣtum utiaem bona h̾editatis tin¬
git. ut ex hͣc causa neq delib̾acõnis
auxiliũ eis fiat ncc̃m nisi obmissa ob¬

Expanded text:
mam quam nobilem scripsit, cuius tenorem si observaverint homines, licet eis adire hereditatem et in tantum teneri in quantum valere bona hereditatis contingit, ut ex hac causa neque deliberationis auxilium eis fiat necessarium, nisi omissa ob
Abbreviated transcription (Latin):
uł sñ cã ex hedant uł omittũt
intͦductũ est. ut de officioso testõ a
gere possint lib̃i. qui q̃runt᷑ aut
iique exhedatos. aut inique p̾ti¬
tos. ħ colore qiͣ nõ sane mentis fue¬
rint cum destm̃ ordinarent. s ħ dr̃¬
Nam siu̾e furiosus esti nullum est i¬

Expanded text:
t vel omittunt, inductum est ut de inofficioso testamento agere possint liberi, qui queruntur, aut inique se exheredatos aut inique praeteritos, hoc colore, quasi non sanae mentis fuerunt, cum testamentum ordinarent. sednam si
Abbreviated transcription (Latin):
inpocestate sunt. Nam ħ fieri
debere ciuił maturalis racior
suad in tm̃. ut iussus ꝑentũ¬
oͣ nco pͥcedere debeat. ¶ Unde q̃sitũ
est an furiosi filia nub̾e aut
furiosi filius uxorẽ duce̾ possit.
a p̾cessit decisio. Qua ꝑmissũ
est ad exemplum filie suriosi:
filiũ quo furiosi posse ⁊ sine pa¬
tris int̾uentu: mr̃imoniũ sibi
copulare scd̾m datum ex nr̃a.¬
stitucõe modũ Ergo non om̃s
nobis uxores ducere licet. Nam
quarũdam nupciis abslmend̾
est ^nt̾ eas .n. ꝑsonas que ꝑ en¬
tum lib̾oꝵ uelocũ int̾ se opti¬
nent. nupcie hi non possũt.
ueluti int̾ prẽm ⁊ filiam suel
auũ ⁊ neptem. uł mrẽm ⁊ fili¬
um uł auiam: ⁊ nepotẽ. ⁊ usq¬

Expanded text:
estate sunt. nam hoc fieri debere et civilis et naturalis ratio suadet in tantum ut iussum parentis praecedere debeat. unde quaesitum est, an furiosi filia nubere aut furiosi filius uxorem ducere possit? tra processit decisio, qua permissum est ad exemplum filiae furiosi filium quoque posse et sine patris interventu matrimonium sibi copulare secundum datum ex constitutione modum. Ergo non omnes nobis uxores ducere licet: nam quarundam nuptiis abstinendum est: inter eas enim personas quae parentum liberorumve locum inter se optinent nuptiae contrahi non possunt, veluti inter patrem et filiam vel avum et neptem vel matrem et filium vel aviam
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ad eo iͣ sunt ut qmius ꝑ ad op¬
biẽe ceꝑuit: non possunt int̾
se mr̃imonio iungi in tm̃ ut
⁊̃ dissoluta ad opcõne idem
uiris maneat. Itaq eamque
tibi ꝑ adopcõm filia aut nep¬
tis ẽẽ ceꝑit non poteris uxorẽ
duc̾e. Quãuis eam emancipa¬
ueni. Inter eas quo ꝑsonas
que extransu̾so gradu cogna¬
cõms: iunguntur. est quẽdamm¬

Expanded text:
 adeo ita sunt ut, quamvis per adopbi esse coeperint, non possint inter se matrimonio iungi, in tantum ut etiam dissoluta adoptione idem iuris maneat: itaque eam quae tibi per adoptionem filia aut neptis esse coeperit, non poteris uxorem ducere, quamvis eam emancipaveris. Inter eas quoque personas, quae ex transverso gradu cognationis iunguntur, est quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
infereus ħ bñ hr̃e iudicamus breni muedi
lege fatur euim quibdam consticucõi¬
bus ut nulli daussiõꝵ liceat ꝑ selitem
exc̾e. s ppro curatorem omño. s haneq
dem antiquitas ꝓdignitatum honoꝵ
scripsit imulcos autem ꝯspicimus dig

Expanded text:
inferens, hoc bene habere iudicamus brevi mederi lege. Fertur enim quibusdam constitutionibus, ut nulli clarissimorum liceat per se litem exercere, sed per procuratorem omnino. Sed haec quidem antiquitas pro dignitatum honore scripsit, multos autem conspicimus dig
Abbreviated transcription (Latin):
sextam ꝑtem releuari emphiteᷤsmmp¬
cipientib pp̃ fortuitos caũs sanctie¬
tes. qr u̾o didicuꝰ sic effuse ⁊impie
ab aliquib fi docum̃ta. ut n sexta
natis anastasns aũt piemeniori¬
e gesta monum̾toꝵ ꝯstituens fĩsi
stis quid̃ us adsolam intam accipi¬
entis emphiteosim cum gestis au̾t
imppetuu̾ eam extendensn ꝑfcͣtar¬

Expanded text:
tem relevari emphyteosin percipientibus propter fortuitos casus sancientes: quia vero didicimus sic effuse et impie ab aliquibus fieri documenta, ut usque sexta natis. Anastasius autem piae memoriae gesta monumentorum constituens fieri stis quidem usque ad solam vitam accipientis emphyteosin, cum gestis autem in perpetuum eam extendens,
Abbreviated transcription (Latin):
aͥ upã ⁊̃ qͣue cura ea sunt oiã plena
taliuĩ sinc ialor. ¶ Higiair du¬
dũ quid̃ aliquis nob̾ secrete denu¬

Expanded text:
 ipsa et quae circa eam sunt omnia plena talium sint malorum. Haec igitur dudum quidem aliquis nobis secrete denu
Abbreviated transcription (Latin):
u: Nuꝑ patrimonialiũ: refectionẽ fun¬
doꝵ dudũ ẽ nr̃is iegib constitutũ. ut
hu qui eos colentes solũ eoꝵ uertãt. Nc̃
alia loca diligentes: nc̃ admilitiã c̃uo¬
lantes: ad auias c̃ditiõis ⁊ ꝓpria uira re¬
uocent᷑. Ceteꝵ eos ꝗ castrensib stipendi¬
is otia quieta meruer̃ ueterani c̃stituti.
nequaquã placet: tela musũ uomeris li
monialib ꝯ ẽphiteotas. ⁊ saltuensib.
pib ł colonis patrimonialib aut saltu¬
ensib quoꝵ tm̃ aui ac patres implicati
buiꝰ mõĩ functionib fiũnt: c̃niuentia mi¬
litaris officii adstipendiũ castrẽse ł offi¬
cia diu̾sa transierint. ad munera patrie ł
agroꝵ cultꝰ c̃uentis ducib. tͥbunis. ac ꝓposi¬
tis. reuocent. neꝙ his ꝓsit̾̃ stipendia.

Expanded text:
uper patrimonialium refectione fundorum dudum nostris est legibus constitutum, ut ii, qui eos colentes solum eorum verterant, nunc alia loca deligentes, nunc ad militiam convolantes, ad avitas condiciones et propria iura revocentur. Ceterum eos, qui castrensibus stipendiis otia quieta meruerunt veterani constituti, nequaquam placet tela in usum vomeris ligIMONIALIBVS ET EMPHYTEVTICIS ET SALTVENSIBVS. pibus vel colonis patrimonialibus aut saltuensibus, quorum tamen avi ac patres implicati huiusmodi functionibus fuerint, coniventia militaris officii ad stipendium castrense vel officia diversa transierint, ad munera patriae vel agrorum cultus conventis ducibus tribunis ac praepositis revocentur neque his prosint stipendia.
Abbreviated transcription (Latin):
colonꝰ rei p̾uate m̃ẽ. ad aliquos honores.
⁊ qualibet ciuitatis munera deuocẽt. Nec
dine fieri noationes oportet. ꝑ oĩa floren¬
tib⁊ adħ supp̃ma p̃sidia. iniuriosa no¬
iinatiõt descendendum ẽ.¬
ciua gerenda. ł ad colendos agros idonei.
retrahi uibemꝰ. ac tm̃ colendis nr̃is rebus
addici. Qum s̃ in posterum obseruari ne
quis eoꝵ rẽ priuatam auꝰꝙ gerendã: aut
aliꝗd ministrandum suscipiat.

Expanded text:
colonus rei privatae nostrae ad aliquos honores vel quaelibet alia civitatis munera devocetur. necbus pro multitudine fieri nominationes oportet, per omnia florentibus ad haec suprema praesidia iniuriosa nominatione descendendum einia gerenda, vel ad colendos agros idonei, retrahi jubemus, ac tantum colendis nostris rebus addici; quin etiam in posterum observari, ne quis eorum rem privatam cujusquam gerendam, aut aliquid administrandum suscipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
quaꝙ uilla cũ eo onere ł forma cui nũc
habet̃ obnoxia ad noui dm̃ iura migra¬
bit. ut siquid adieaĩt sup̃tꝰ cura ł soller¬
tia: ꝗoquid mancipioꝵ ł pecoris accreue¬
rit: capitatioĩs aut canonis augm̃ta ñ pa¬

Expanded text:
que villa, cum eo onere vel forma cui nunc habetur obnoxia ad novi domini iura migraverit, ut, si quid adiecerit sumptus cura sollertia, quidquid mancipiorum vel pecoris adcreverit, capitationis aut canonis augmenta non pa
Abbreviated transcription (Latin):
t meliorate rei.f: exactioni cõpensatioẽ
blandiri. Palatinũ ⁊̃ officiũ si quo qͦmõ
cc̃ctꝰ eiusmoĩ fũĩt celebratꝰ. Esitalẽ peti¬
tionẽ instruxcrit . l. pondo auri pene no¬
mine inferri. pͥuato nr̃e mansuetudi¬
nis crario. Nulla lib̾alitate nr̃e clem̃te:
ualitura. licet annotatio ł diuina pͣg¬
matica fit. que contrauetita. canonẽ
uend̾e conceddit. ł penã palatino remit¬
greges. in saltus reice alienꝰ inmiserit fi¬
sco uico uendicent̃. ꝙ si uenalis ꝓ curato¬
rũ c̃niuentia. ut id deinceps tẽptet᷑ ad mi

Expanded text:
vel melioratae rei fructuum exactioni compensationemblandiri. Palatinum etiam officium, si quoquo modo contractus eiusmodi fuerit celebratus vel si talem petitionem instruxerit, mine inferre privato nostrae maiestatis aerario, nulla liberalitate nostrae clementiae, valitura, licet adnotatio vel divina pragmatica sit, quae contra vetitum canonem vendi concedit vel poenam palatino remitgreges in saltus rei dominicae alienus immiserit, fisco ilico vindicetur. quod si venalis procuratorum coniventia, ut id deinceps temptetur, admi
Abbreviated transcription (Latin):
s: nu̾si fundi tẽploꝵ. adrationaliũ
rei priuate sollicitudinẽ curãq ꝑtineant.
atꝙ abhis aninuersariis solutiomibus
postulatis. petuliari ut semꝑ fuit stu¬
dio. defendantur.
sublatus idq ꝓcuratoꝵ conniuentia. ł dis¬
simulatione ꝑfectũ. ut agroꝵ feruilitas
d̾stituta. nullos fructus cultorib prestet.¬
Qd̾ quia igͥ satis iniustum ẽ: statũ flo¬
rentis ante patrimonii. aride sitis mole¬
stia fatigari. admeatus pristinos. imiũ¬
sum aque modum tpr̃is prescͥptione
sũ mota. precipimus reuocari.
d: Sum ꝗ cirie ł collegio ⁊ burgis. ce
latiõe ẜuierit: res drĩca ł intentio pͥua¬
ta ñ inqrietabit. si colonatꝰ ł inquilinat᷑
questionẽ mouẽ tẽp̃taũt. s incuria ⁊
incorpore in quo seruient: remaneat.
. Lemo depto canone. ad cõꝑatonẽ

Expanded text:
si fundi templorum ad rationalium rei privatae sollicitudinem curamque pertineant atque ab his anniversariis solutionibus postulatis peculiari, ut semper fuit, studio defendantur.sublatus, idque procuratorum coniventia vel dissimulatione perfectum, ut agrorum fertilitas destituta nullos fructus cultoribus praestet. Quia igitur satis iniustum est statum florentis ante patrimonii aridae sitis molestia fatigari, ad meatus pristinos universum aquae modum temporis praescriptione submota praecipimus revocari. qui curiae vel collegio vel burgis cetelatione servierit, res dominica vel intentio privata non inquietabit, si colonatus vel inquilinatus quaestionem movere temptaverit: sed in curia vel in corpore, in quo servierit, remaneat. D.
Abbreviated transcription (Latin):
sisse claruerit: sine aliquib depend̾e coga¬
tur mdntus. Sane siquẽ postea minꝰ i do¬
neũ factũ eẽ c̃stabit. nec ita ut expedit
rationẽ redd̾e pensionis. res quas ee nr̃i
reb acceperat: adaliũ idoneũ iure qͦ san¬
ximꝰ tranfferet᷑. nec tñ decoctioĩs cunisq¬

Expanded text:
sisse claruerit, sine aliquibus dependere cogetur indutiis. Sane si quem postea minus idoneum factum esse constabit nec ita ut expedit rationem reddere pensionis, res, quas ex nostris rebus acceperat, ad alium idoneum iure quo sanximus transferentur: nec tamen decoctoris cuiusq
Abbreviated transcription (Latin):
tes ꝗcũꝙ defundis ac possessionib mĩs
clãculo ad officia conualiar̃ dĩsa. reddan¬
tur ⁊̃ si armate habuerĩt sacram̃ta militt¬
e. nos n ꝯ̃ eos discingi iubemꝰ ac reddi. qui
ꝓtectoꝵ fuerint nomen ad epti.
D. Exingenuo ⁊ colomis ancislisꝙ mĩs
natos natasue: origini exqua matres eoꝵ
sint facies deputari.
panmur deuocari. neq extra ordinarias
pati functiones: maxime cum aduersus con¬
suetudinem: memorans: oneradicãt᷑ ĩ ferri.
tm̃ ꝗ forte consortib suis grauis ac mole
gine ac ure uementes. insup̾dicta ep̃noe

Expanded text:
e de fundis ac possessionibus nostris clanculo ad officia convolaverint diversa reddantur, etiam si armatae habuerint sacramenta militiae. Nos enim etiam eos discingi jubemus, ac reddi, qui protectorum fuerint nomen adepti. . Ex ingenuo et colonis ancillisque nostris natos natasve origini, ex qua matres eorum sunt, facies deputari. patimur devocari neque extraordinarias pati functiones, maxime cum adversus consuetudinem memoratis onera dicantur inferri. usus tantum, qui forte consortibus suis gravis ac molesgine ac iure venientes in supra dicta emptione
Abbreviated transcription (Latin):
mõ ñ ampliꝰ quã intrib ꝑsingulos anos
uicib officio rationalis assignẽt. ac d̾ su¬
scepto ab eodẽ securitatẽ. cod̾ die ꝓmere
pene subdendo officio. si cuiquã quolibet
anni tpr̃. dũ mõ nequaquã trine illatioĩs¬
nũm excedat. solutionẽ facẽ. gestienti ne¬
gauerit. susceptiõis officiũ. ł simorã fe¬
cerit incyrographo securitatis edendo.
suꝑquo possessores aut ꝓcuratores ꝑ ma¬
gistratꝰ. aut ꝗcũq inlocis fum̃t. ꝗ c̃ficien¬

Expanded text:
modo non amplius quam in tribus per singulos annos vicibus officio rationalis adsignent ac de suscepto ab eodem securitatem eodem die pro more gravissimae poenae subdendo officio, si cuiquam quolibet anni tempore dummodo nequaquam numerum trinae illationis excedat solutionem facere gestienti negaverit susceptionis officium, vel si moram fecerit in chirographo securitatis edendo. Super quo possessores apud curatores vel magistratus aut quicumque in locis fuerint, qui conficien
Abbreviated transcription (Latin):
S: Cuiuscũq annotatioĩs ł oraculi du¬
dũ impetrati. ł postea eliciendi auctori¬
tate sumota: õs quos pat̾monialiũ agroꝵ
uinculis fortima tenet ascͥptos: subquib¬
ubet gradib militantes: ad ꝓunicie mod̾a¬
toris uidiciũ ilico subidonea int̃cessione

Expanded text:
 Cuiuscumque adnotationis vel oraculi dudum impetrati vel postea eliciendi auctoritate submota omnes, quos patrimonialium agrorum vinculis fortuna tenet adstrictos, sub quibuslibet gradibus militantes ad provinciae moderatoris iudicium ilico sub idonea intercessione
Abbreviated transcription (Latin):
fugit. res eius mobiles au¬
dice ĩpopulo ꝓublicent
tem ꝙͣ iue tenebat recipias
randorendeant qd sue ꝑa

Expanded text:
fugerit, res eius mobiles a iudice in populo publicentur tem, quam ille tenebat, recipiant rando spondeant, quod ille pa
Abbreviated transcription (Latin):
pax tenenda sit ec ẜuanda
ĩ ssibsequentib eidenter
declinabitu. ¶Si quis
b̾oiem infra ꝑacenł ꝯsticu¬
tam occicecidit cppitalem
¶Si autem omnub mafe¬

Expanded text:
pax tenenda sit et servanda, in subsequentibus evidenter declarabitur. 1. Si quis hominem infra pacem constitutam occiderit, capitalem Si autem omnibus manife
Abbreviated transcription (Latin):
liquerit curõnem atazobid
Inortuus fi̾nt seruus culpe reꝰ
tur. ułuti si medicus iõ seruũ
tuũ occid̾it quod eum male
secu̾it. aut ꝑperã ei medicam̃¬
ta ded̾it. Impetu quo mula¬
rum qua simulio pp̃ imꝑiciam
retinere potu̾it si seruuis tuus
oppͥssus fuit. culpe reus est n

Expanded text:
liquerit curationem atque ob id mortuus fuerit servus, culpae reus tur, veluti si medicus ideo servum tuum occiderit, quod eum male secuerit aut perperam ei medicamentum dederit. Impetu quoque mularum, quas mulio propter imperitiam retinere non potuerit, si servus tuus oppressus fuerit, culpae reus es
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ diuim iuris est: id ĩ ulłius
bonis est¶ Sacre sunt que rite
⁊ ꝑpontifices deoꝯsecͣce sunt.
ueluti edes sacre ⁊ donaria que
rite admĩst̾iũ dei dedicata sũt.
redempcõis captuoꝵ. ¶ Siquis uͦ
auctoritate sua qͣi sacrił sibio¬
stitu̾it. Sacr̃ ñ est s ꝓphanum.
¶ Locus aut̃ min ͣ scẽ edes edi¬
sicate sunt: ⁊̃ diruto edificio:
adhuc sac̾ locus manet. ut ⁊¬
papinianꝰ scͥpsit. ¶ Religiosũ
locũ unus quisq sua uolũtate
facit dum mortuũ infert in

Expanded text:
enim divini iuris est, id nullius in bonis est. Sacra sunt, quae rite et per pontifices Deo consecrata sunt, veluti aedes sacrae et dona quae rite ad ministerium Dei dedicata sunt, redemptionis captivorum. si quis vero auctoritate sua quasi sacrum sibi constituerit, sacrum non est,  Locus autem in quo sacre edes edificate sunt, etiam dirupto edificio, adhuc sacer locus manet, ut Papianus scripsit. Religiosum locum unusquisque sua voluntate facit, dum mortuum infert in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmulgandam. p̾sens causa noscitur
qui incaptiutate detencus fluc filios
non huit taliis qui ad eius br̃dicatan
uocati sunt eum redim̾e nonfestinan¬
tibus incapcuntate defunctus fuit ull̾
exhiisquineglerint adhrdicatem eius

Expanded text:
mulgandam praesens causa noscitur qui in captivitate detentus fuerit liberos non habuerit, et aliis qui ad eius hereditatem vocati sunt eum redimere non festinantibus in captivitate defunctus fuerit, nullus ex his qui neglexerunt ad hereditatem eius
Abbreviated transcription (Latin):
idoncũ fuit trans lata possessio. q̃ aucto¬
res trãscͥpti: p̃du teneant᷑ obnoxii. sitq
hoc in ꝓmptu: ut dãnis fiscalib pͥmitꝰ
abidoncis c̃sulat᷑. De nauib ñ excusandis.
p̃cipimꝰ. ut siquis ad d̾utationẽ publice
necessitatis: titulũ credid̾it opponendũ:
sciat nauẽ eẽ fiscosociandã. Nã ut ꝓbatos
qq̃ ñ ꝓhibemꝰ hr̃e uauigia: ita fraudi locũ
eẽ. ñ simimꝰ. cũ õs incõe si necessitas exegĩt.
c̃ueniat utilitatib .p. obedire. ⁊ subuectio¬
nẽ siñ dignitatis pruulegio celebrare.

Expanded text:
idoneum fuerit translata possessio, etiam auctoidoneum fuerit translata possessio, etiam auctores transscripti praedii teneantur obnoxii, sitque hoc in promptu, ut damnis fiscalibus primitus ab idoneis consulatur. ARCAD. praecipimus, ut, si quis ad evitationem publicae necessitatis titulum crediderit apponendum, sciat navem esse fisco sociandam Nam ut privatos quoque non prohibemus habere navigia, ita fraudi locum esse non sinimus, cum omnes in commune, si necessitas exegerit, conveniat utilitatibus publicis oboedire et subvectionem sine dignitatis privilegio celebrare.
Abbreviated transcription (Latin):
uenier̃: ꝓtanto mõ ab hac̃ pensionẽ obli¬
gari placet. quantũ habebãt emolum̃tũ.
cũ pecuna mutuaret᷑. Ubi uõ spatia loci.
exiguitas nullã habuit pensionẽ. aut
ex tructio auus ẽ ardua difficilisq moliti¬
o. aut d̾ cuuis sũptuosũ. aut ut ẽ pleꝵꝙ
liłule institutũ. habitationẽ quis suã or¬
nam̃to urbis adiecit: nolumꝰ munificenti¬
ã que postea ad dicta ẽ: impbũ licitatiõe
existimatiõis exciꝑe. s uetusta potiꝰ locisp̃ẽs:
⁊pensio cogitẽt. quã cultꝰ hodiernꝰ qui ꝑ
industriã hominis animosi accessit.
d. Siqui fundos nauicularie fuc̃tioni
ascptos. anauiculariis acceper̃: quolibet
ase titulo transeuntes: ẜagri opinionẽ q̃
antiquitꝰ habet᷑ asc̾ ꝑta: nauiculariã fuc̃¬
tionẽ susciꝑe. cogant̃. neq eas c̃ditioẽs
sibi estimẽt ꝓfuturas. quas uenditor unnꝰ
idoneus iise recipit imposite m̃ts arbi¬
trio. hac tñ pactioẽ ẜ uata: ut si adminꝰ

Expanded text:
ro tanto modo ad hanc pensionem obligari placet, quantum habebant emolumentum, cum pecunia mutuarentur. Ubi vero spatia loci et exiguitas nullam habuit pensionem aut extructio, cuius est ardua difficilisque molitio, aut decus sumptuosum, aut, ut est plerumque liberale institutum, habitationem quis suam ornamento urbis adiecit, nolumus munificentiam quae postea addita est improbam licitationem aestimationis excipere: sed vetusta potius loci species et pensio cogitetur quam cultus hodiernus, qui per industriam hominis animosi accessit.. Hi, qui fundos naviculariae functioni adscriptos a naviculariis acceperunt quodlibet ad se titulo transeuntes, secundum agri opinionem, quae antiquitus habetur adscripta, naviculariam functionem suscipere cogantur neque eas condiciones sibi aestiment profuturas, quas venditor minus idoneus in se recipit impositas ementis arbitrio: hac tamen ratione servata, ut, si ad minus
Abbreviated transcription (Latin):
d. Iudices ꝗ in partib dioceseos sue. o¬
nusta nauigia. cũ ꝓsꝑior flatꝰ inuitat᷑.
subp̃textu hyemis inmorari ꝑmisĩt. u¬
na cũ municipib. ⁊corꝑatis ciꝰd̾ loci. for¬
tunaꝵ ꝓpriaꝵ feriantur dispẽdus. Na¬
uclerii. p̃tẽa penã d̾portatioĩs excpiat᷑.
si aliꝗd fraudis eos admisisse fuĩt reue

Expanded text:
 Iudices, qui in portibus dioeceseos suae onusta navigia, cum prosperior flatus invitat, sub praetextu hiemis inmorari permiserint, una cum municipibus et corporatis eiusdem loci fortunarum propriarum feriantur dispendiis. Navicularii praeterea poenam deportationis excipiant, si aliquid fraudis eos admisisse fuerit reve
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝑẽ ccctũ eñidi uendendiq fas ꝓhibet.
ep̃tor nauiculari fũctionẽ ꝓ mõ portio¬
nis cõꝑate subeat. Res i oneri addicta ẽ.
ñ ꝑsone mercatoris. neq nauiculariũ ui¬
bemꝰ fieri eũ. ꝗ aliquid cõꝑauit. si ei par¬
tẽ que ep̃ta ẽ. ꝓ suo mõ. ac ratioẽ eẽ mu
nẽ nauiculariã occupandũ erit. ꝙ ha¬
buerit ꝙ re. exigue mercator accessit. s
illa portio q̃ abmitio nauicularu fuit.
adpensionẽ huiꝰ mõi fuctioĩs: solatenen¬
da ẽ. residuo patrimonio: ꝙ ab hoc uin¬
culo uberẽ. otioso ꝯminuni ẜuãdo. do¬
mꝰ uõ quaꝵ cultu. de cuius urbĩ: potius

Expanded text:
contractum emendi vendendique fas prohibet, emptor navicualrii functionem pro modo portionis comparatae subeat: res enim oneri addicta est, non persona mercatoris. Neque navicularium iubemus fieri eum, qui aliquid comparavit, sed eam partem quae empta est pro suo modo ac ranem naviculariam occupandum erit, quod habuerit qui rei exiguae mercator accessit, sed illa portio, quae ab initio navicularii fuit, ad pensionem huiusmodi functionis sola tenenda est, residuo patrimonio, quod ab hoc vinculo liberum est, otioso et immuni servando. Domus vero, quarum cultu decus urbium potius
Abbreviated transcription (Latin):
modioꝵ capacẽ: añ felicẽ embolã: ł publi¬
caꝵ spẽꝵ transuectionẽ: aut pͥuilegio di¬
gnitates. aut religionis intuitu. aut p̃ro
subtractã. Noc si celeste cc̃ ꝓferat᷑ oracu¬
lũ. siue annotatio sit: siue diuina prag¬
matica: ꝓuidentissime legis regulas excu
ẜuari. ut gn̾alit̃ si quid huiꝰmõi. ec̃ ius ł u

Expanded text:
 ante felicem embolam vel publicarum specierum transvectionem aut privilegio dignitatis aut religionis intuitu aut praerosubtractam. Nec si caeleste contra proferatur oraculum, sive adnotatio sive sit divina pragmatica, providentissimae legis regulas obpugservari, ut generaliter, si quid huiusmodi contra iu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuidenciam fł ⁊ haꝵ imsnccesione
morientis ⁊ huimoĩuxorem cũ filiis
nocari ⁊ sc̃ scripsimus legem nolentẽ
si sũ doce exutentem uxorem inr di¬
misit qrͣtam ꝑtẽ eius sb̾e accipere

Expanded text:
ccessione morientis et huiusmodi uxorem cum filiis vocari. Et sicut scripsimus legem volentem, si sine dote existentem uxorem vir dimiserit, quartam partem eius substantiae accipere
Abbreviated transcription (Latin):
scĩmus eaq̃ appellant. excau nouoĩbꝰ
qui ad h ip̃m mutuauit utimiliciail¬
li emeretur. alioquin aliis creditori¬
bus non ꝓmpte damꝰ ħ s si quidem
filii fiunt autuxordefimcti istos oĩbꝰ

Expanded text:
e appellantur ex casu non omnibus qui ad hoc ipsum mutuavit, ut militia illi emeretur. Alioquin aliis creditoribus non prompte damus hoc: sed si quidem filii fuerint aut uxor defuncti, istos omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
nõ pec̾e. uñ ꝯstat creditorem
de pignore suicepto surti ag̾e
posse ⁊̃ siydoneum debitorẽ
hãt quia expedit ei pocius p¬
ãgere. ad eo quidẽ ut qiͣnus
ip̃e debitor eam rem sucripu¬
erit inch̾ominus creditori
pollienda curãdaue aut sar
cinator sarcienda uestim̃ta
surto amiserit. ip̃e furtiht̃
locati a fullone a sartinado¬
re rem suam ꝑsequi potest.
s ⁊ bone fidei emptori furti

Expanded text:
nde constat, creditorem de pignore subrepto furti agere posse, etiamsi idoneum debitorem habeat, quia expedit ei pignoragere: adeo quidem ut, quamvis ipse debitor eam rem subripuerit, nihilo minus creditori polienda curandaue aut scinator sarcienda vestimenta furto amiserit, ipse furti hablocati a fullone aut sarcinatore rem suam persequi potest. sed et bonae fidei emptori, subrepta
Abbreviated transcription (Latin):
¶ꝑ ergo miles decusꝰ boms ap̃te q̃ri¬
tatem suã testaretim. Ilocutus est
ut declaret que uellet sibi heredẽ¬
ẽẽ ⁊ cui lib̾tatem tribuere. potest
uid̾i sine scͥpto hoc modo ẽẽ testatus
bona mea reliquo: Nõ oꝑtet ħ pro
testõ seruari. Nec ulloꝵ mag̃ int̾
enisdẽ modi exemplũ nõ admitti.
alioqͥn nõ difficult᷑ post mort̾e alicꝰ
militis testes excit̾int: qui affirma¬
rent se audisse dicentẽ aliqũe. se re¬
post missionẽ: intͣ annũ tm̃ ualeb ͭ¬
¶ Quid gͥ si itͣ annũ quid̾ decesser̃
d̃dicõ aut̃ ħedi ascͥpta post annum

Expanded text:
ergo miles de cuius bonis apud te quaeritatem suam testaretur, ita locutus est ut declararet quem vellet sibi esse heredem et cui libertatem tribuere, potest videri sine scripto hoc modo esse testatus, bona mea relinquo ’, non oportet hoc pro testamento observari. nec ullorum magis interest est, eiusmodi exemplum non admitti: alioquin non difficulter post mortem alicuius militis testes existent, qui adfirment se audisse dicentem aliquem, repost missionem intra annum tantum valebit. quid igitur, si intra annum quidem decesserit, condicio autem heredi adscripta po
Abbreviated transcription (Latin):
enis testati sunt iurcuttra. ignorantes
ems legis lacõnem ⁊ hacte nus taliap̾¬
bus semꝑ calia poscentibus nemam de¬
diius. qm̃ nondum ⁊i has maifestas
euenat. ⁊ sacͣr suꝑ hiis fecnuns formas
iustam eis largientes uenam neigr̃
inportumtatem pacamur dehuc pei
singulos dies ⁊ formas scribe cogami
in uistimano poĩtam codice legẽ ualẽ
hic quid̾ exque manuata ẽ iupun¬

Expanded text:
eius testati sunt virtutem ignorantes eius legislationem, et hactenus talia prbus semper talia poscentibus veniam dedimus, quoniam nondum fieri has manifestas evenerat, et sacras super his fecimus formas iustam eis largientes veniam. Ne igitur inportunitatem patiamur de his per singulos dies et formas scribere cogamur, in Iustiniano positam Codice valere hic quid
Abbreviated transcription (Latin):
erant destinati. indẽnitati fiscali satsfi¬
at: ptq eos si solidũ debitũ eesolutũ ñ
sit. nominatores c̃ueniri. Rationał gͥ¬
m̃:uiris ordinẽ sequet᷑. excussisq exacto¬
rũ facultatib: nec ñ ⁊̃ nominatoꝵ. si fi¬
scus uniũsi d̾biti quantitatẽ: securita
obnoxu st̃: omissa frustratiõe teneant᷑:
ut ꝙ suis nominib debẽt: de suis facul¬
tatib cogant̃ exsoluere. ẜuatis cũ cõple

Expanded text:
erant destinati, indemnitati fiscali satisfierant destinati, indemnitati fiscali satisfiat, postque eos, si solidum debitum exsolutum non sit, nominatores conveniri. Rationadinem sequetur, excussisque exactorum facultatibus nec non etiam nominatorum, si fiscus in universi debiti quantitate securitatemobnoxii sunt, omissa frustratione teneantur, ut, quod suis nominibus debent, de suis facultatibus cogantur exsolvere, servatis, cum co