comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et regnemus: sicutip¬
se pollicetur adiens
Venitebe ncdrti patns
mei ꝑcipite regnum
qđ uobis panitũ ẽ. abo¬
tiginẽ mundi FIATUO¬
LUNTAS TUASICUT
INCEIO ITINTEARA
Idẽ sicut in angelis quis
tationem: tamen dẽ tra
assumendi sunt Lem
fiat uoluntastua rate
intellegitur. oboediat᷑
p̃ceptistuis Sicut ince¬
lo& int̃ra idẽ sicutab
angelis ita ab homini¬
bus. Voluntas autẽ dĩ
est. quam xp̃s et fecit
et docuit. Humilitas
in conuersatione: sta¬
bilitas infide uerecun¬
dia in uerbis in factis
iustitia inoperibus
i sorcordi in mori¬
bs disciplina Iniuri¬
amfucere nonnosse
fuctũ possetole¬
sare Cũ fratribus
pacẽtenere: dinto
toeorde diligete
enare llo quod
pat̃ est timere quod
inse parabilit̃ ad lerere
cruereius fortie atfiden¬
tassistere Quando
decius pomino & hono¬
recestamenest Exhi¬
bere in sormone constan¬
tam quae confite muro
Inquestione fidutiam
qua congredimur ln
morte patientiã qua
coronam hoc est cohe¬

Expanded text:
s, sicut ipse pollicetur, et dicit: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi . Fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra. Id est, sicut in angelis qui tationem, tamen de terra assumendi sunt. Item fiat voluntas tua recte intelligitur, obediatur praeceptis tuis, sicut in coelo et in terra, id est, sicut ab angelis, ita ab hominibus. Voluntas autem Dei est quam Christus et fecit et docuit: humiliin conuersatione, stabilitas in fide, uerecundia in uerbis, in factis iustitia, in operibus misericordia, in moribus disciplina, iniuriam facere non nosse et factam posse tolerare, cum fratribus pacem tenere, Dominum toto corde diligere, amare in illo quod pater est, timere quod inseparabiliter adhaerere, cruci eius fortiter ac fidenter adsistere, quando de eius nomine et honore certamen est, exhibere in sermone constantiam qua confitemur, in quaestione fiduciam qua congredimur, in morte patientiam qua coronamur: hoc est cohe
Abbreviated transcription (Latin):
tur. quĩ diuista uita tẽpo¬
talis ꝑdies decedentes suc¬
sendentes que pagitur
Etreuera quã diu pune
insuperiora. Nunc inferio¬
ra idẽ nunc in spiritalia
poncin carnalia animi
a ffectus alt̾nat. tãquã
ei qui aliquando pascit᷑
crbo aliquando famẽpa¬
tit᷑ cotidiepanis Necessa¬

Expanded text:
tur, quamdiu ista vita tempotur, quamdiu ista vita temporalis per dies decedentes succedentesque peragitur. Et revera quamdiu nunc in superiora, nunc in inferiora, id est, nunc in spiritualia, nunc in carnalia animi affectus alternat, tanquam ei qui aliquando pascitur cibo, aliquando famem patitur; quotidie panis necessa
Abbreviated transcription (Latin):
ANT̃ EA NOBIS NODIE¬
s Panis cotidianus aut ꝓ
his omnib dietꝰẽ quȩ hu¬
iusuitȩ necessitaten
sustentant dequo cũ pci¬
pitait Nelite cogitare
decrastino. Et ideosipadi¬
ditum da nobis hodie aut
pros a cram̃to corporis
xp̃i quod cotidie accipi¬
mus aut prospirita licr¬
bo de quo idẽ dñs dicit
Operaminie scã que ñcor¬
rũpit᷑ Etillud. Egosum
panisuitȩ quid ecdodes¬
ipiscendis quȩ hũic uite
sunt necessaria ueluti
ẽ uictũ et tegim̃tum
cũ ipsed ñs dicit Noli¬
te sollicitiẽe quideda¬
tis aut quidinduamini
Desa cram̃to autẽ corpo¬
ris dñi ut illi fimoueant
questionẽ qui plurimi
inorientalib pastibus
ñ cotidie cenȩ domini¬
cȩ cõmunicent Cũ iste
panis cotidianus dict ẽ
restat ut cotidianũ pa¬
nẽ accipiamus spirita¬
lẽ p̃cepta scilic& diui¬
na quae cotidie opor¬
t& meditari &opera¬
ri Nã deipsis dñsdicit
Operaminie scã quȩ ñ
corrũ pit᷑ Cotidianu
dutem istecibus punedici¬

Expanded text:
anum da nobis hodie. Panis quotidianus aut pro his omnibus dictus est quae hujus vitae necessitatem sustentant, de quo cum praecipit, ait: Nolite cogitare de crastino. Et ideo sit additum: Da nobis hodie, aut pro sacramento corporis Christi, quod quotidie accipimus, aut pro spiritali cibo, de quo idem Dominus dicit: Operamini escam quae non corrumpitur. Et illud: Ego sum panis vitae, qui de coelo desipiscendis quae huic vitae sunt necessaria, veluti est victus et tegumentum, cum ipse Dominus dicit: Nolite solliciti esse quid edatis, aut quid induamini ; de sacramento autem corporis Domini, ut illi non moveant quaestionem, qui plurimi in Orientalibus partibus, non quotidie coenae Dominicae communicent, cum iste panis quotidianus, dictus est. Restat ut quotidianum panem accipiamus spiritalem. Praecepta scilicdie oportet meditari et operari. Nam de ipsis Dominus dicit, Operamini escam quae non corrumpitur. Quotidianus autem iste cibus nunc dici
Abbreviated transcription (Latin):
sed in eo quod sẽꝑman&
Cadum autem et ter¬
ra transiet
UOIENIMESTTLES¬
AURUSTUUS IBI
EST IT CORTUOM
Iocnon solum de pecu¬
nia sed et decunctis passi¬
lo sids̃. uenterest. Vbiet¬
go habeturcor ibi etdies¬
aurus tuus est Luxuri¬
osithesauri epulȩ sunt
Lasciui ludiene Ama¬
toris libido. Huio seri¬
uit unus quisquę a quo
uincitar LUCEANA
CORTORIO TUIEST

Expanded text:
sed in eo quod semper manet: Coelum autem et terra transibit . Ubi enim est thesaurus tuus, ibi est cor tuum. Hoc non solum de pecunia, sed de cunctis passilosi deus venter est. Ubi ergo habetur cor, ibi et thesaurus tuus est. Luxuriosi thesauri epulae sunt; lascivi, ludicra; amatoris, libido: huic servit unusquisque a quo vincitur. Lucerna corpor
Abbreviated transcription (Latin):
mittunt᷑: quia sine fi¬
nec ruciabunt᷑. Hicig¬
nis diabolo & angelis
nius p̃paratus c̃ẽdicit
quia sicut uastis p̃scient¬
nemundi p̃parauitita
diabolo & angelisendi
quos p̃sc̃iuit. p̃uaricatu¬
ros ignẽ aet̃nũ in quo ꝑ¬
petualiter cruciarent
ordinauit: ESURIUI
ENIM ET NONDEDIS¬
TIS MIEI MANDU¬
CARE. SITIUI. ET
NONDEDISTIS MI¬
HIBIBERE PICE

Expanded text:
mittuntur, quia sine fimittuntur, quia sine fine cruciabuntur. Hic ignis diabolo et angelis ejus praeparatus esse dicitur, quia sicut justis rene mundi praeparavit, ita diabolo et angelis ejus, quos praescivit praevaricaturos, ignem aeternum, in quo perpetualiter cruciarentur, ordinavit. Esurivi enim, et non dedistis mihi manducare; sitivi, et non dedistis mihi bibere, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ eius rẽꝓbi Insinis¬
tra ergodm̃ reꝓbipos¬
tierunt: qui & sinistnt
hoc ẽ p̃sentia quamdiu
uixer ardenti cupidi¬
tate amauerunt Nc
significant᷑ desideriũ
habuorunti. His quippedi¬
citur. Discedite a mema¬
ledictinignẽ aet̃num
Discedite inquit a me
Quomodo ergo adõdis¬
cedere iubentur quinũ¬
quã cũ eofuerunt nisi
quia cũ eo eẽ uideban¬
tur quã diu mali per¬
mixti fuerunt banis
Sagana ergodñi a bo¬
nos pisces simulet ma¬
losus que adlitus ꝑtra¬
hit : & loliũ adliuc in
a grodñi simul cũ triti¬
cogerminat Sedtune
honis piscibus inuasa
collectis mali ꝓicient᷑
foras. & tritico inor¬
ređ congregata tiza¬
mã conligant᷑ fascicu¬
lis adcomburendum
Siue discere eosasciu¬
beo hociẽ a p̃sentia ui¬
sionis eius intenebras
exteriores expelli
quia scriptum ẽ. Tol¬
let᷑ impius neui deat
gloriã dĩ Maledicti
nãque: hoc ẽ qui in
malitia exercuerunt
uitã suã inignẽ a et̃nũ

Expanded text:
autem ejus reprobi. In sinisautem ejus reprobi. In sinistra ergo Domini reprobi positi erunt, qui et sinistra, hoc est, praesentia, quandiu vixerunt, ardenti cupiditate amaverunt: nec significantur desiderium habuerunt. His quippe dicitur: Discedite a me, maledieti, in ignem aeternum. Discedite, inquit, a me; quomodo a Deo discedere jubentur, qui nunquam cum eo fuerunt, nisi quia cum eo esse videbantur quandiu mali permisti fuerint bonis. Sagena ergo Domini et bonos pisces simul et malos usque ad littus pertrahit, et lolium adhuc in agro Domini simul cum tritico germinat . Sed tunc bonis piscibus in vasa collectis, mali projicientur foras, et tritico in horreum congregato, zizania colligantur fasciculis ad comburendum. Sive discedere eos a se jubet, hoc est a praesentia visionis ejus in tenebras exteriores expelli. Quia scriptum est: Tollitur impius ne videat gloriam Dei. Maledicti namque, hoc est, qui in malitia exercuerunt vitam suam, in ignem aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
t omnebonũ qđ fecer̃
ꝓmagnitudine t̃roris
iudicii atque abundan¬
ta inaesta mabilis re¬
tributionis ut a płsait :
quia non sunt condignę
passiones huius tẽporis
ad futurã głam quae
reue labitur in nobis
DICETILLIS AMEN
DICOUOBIS. QUAMN¬
DIU EECISTIS UNI
DEEIS FRATRIBUS
MEIS M INIMIS.
MIHI EECISTIS
ILibera nobiserat intel¬
legentia quod in omni
paupere xp̃susuriens
pasceretur sitiens po¬
taretur hos pes indũ¬
abitur intectume
nudus uestiritur insir¬
musuifsitaretur clausus
carcere haberet solati¬
ũ conloquentis sed ex hoc
quod sequit᷑ quam diufe¬
cistis unideminimis istis
fratribus meis mihi fecis¬
tis non ini hi uidet᷑ gene¬
raliter dixis sede paupe¬
ribus sed dehis qui paupe¬
res sp̃usunt: ad quos
tendens manũ dixeret.
Fratres mei & mat᷑me¬
ahisunt qui faciunt
uoluntatẽ patris mei
qui incaelis est TUNC
DICET ETHIS QUIA
SINISTRIS FRUNT
DISCECITEAUE
MALE DICTEIN.
Hicimpletur quod ali¬
biscriptũ ẽ. Indextent
dẽ igne alex a sinistra

Expanded text:
ur omne bonum quod fecerunt, pro magnitudine terroris judicii atque abundantia inaestimabilis retributionis, ut Apostolus ait: Quia non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobdixit illis: Amen dico vobis: Quandiu fecistis uni de his fratribus meis minimis, mihi fecistis. Libera nobis erat intelligentia, quod in omni paupere Christus esuriens pasceretur, sitiens potaretur, hospes induceretur in tectum, nudus vestiretur, infirmus visitaretur, clausus carcere haberet solatium colloquentis, sed ex hoc quod sequitur: Quandiu fecistis uni de minimis istis fratribus meis, mihi fecistis. Non mihi videtur generaliter dixisse de pauperibus, sed de his qui pauperes spiritu sunt. Ad quos tendens manum dixerat: Fratres mei et mater mea hi sunt, qui faciunt voluntatem Patris mei qui in coelis est Tunc dicit et his qui a sinistris erunt: Discedite a mHic impletur quod alibi scriptum est: In dextera Dei ignea lex , a sinistra
Abbreviated transcription (Latin):
aetis ad illa transeat¬
hinctriũ primarũ pe¬
titionũ impetrationes¬
sunt quã quã in hac
uita quae isto seculo a¬
gitur exordiũ capiaq
Namet scificatio nomi¬
nisdĩ ab ipso humilita¬
tis cñi aduentu agicoe¬
pit et aduentus reg¬
nieius quo inclaritate
uenturus ẽ noniam
finito scło sed infine
scłi mani festabitur.
et ꝑsectio uoluntatise¬
ius sicut in caelo et in
tnt. siue iustos et pec¬
catores caclũ et t̃rã

Expanded text:
actis ad illa transeatactis ad illa transeatur; trium primarum petitionum impetrationes quanquam in hac vita, quae isto saeculo agitur, exordium capiant nam et sanctificatio nominis Dei ab ipso humilitatis Domini adventu agi coepit; et adventus regni ejus, quo in claritate venturus est, non jam finito saeculo, sed in fine saeculi manifestabitur; et perfectio voluntatis ejus, sicut in coelo et in terra, sive justos et peccat
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ: Quia sicquis piã cus
necesseẽ igne examinari
ponorat ut igne nc̃tin¬
gat᷑ sedut ñ exuratur
ula sa enim figuli ꝓbat for¬
nax. et homin es iustostẽp¬
tatio tribulationis. Mul¬
riuut̃ in p̃cando tadi¬
cunt nenos patiarisi¬
duci intẽptationẽ exp̃o¬
nentes uidelic& quoma¬
do dictũ sit inducas qua
in parte ostendit᷑ nihil
contranos aduersariũ
possenisi ds̃ ante ꝑmise¬
rit ut omnis timornr
et deuotio atque obser¬
quando intẽptationib:
nr̃is nihil maloliceat
puisi potestas in de tribu.
debeat postulari quando
semel ꝓtectionẽdĩ aduer¬
susmalũ petamus. qua
nia quȩ tabulus etmum¬
dusoperant᷑ securistamꝰ
ectuti Sed hoc in p̃senti
fit quantũ diuinũ exa¬
men nobis utilet ꝑspe
tinende alquando nunc
omnis conatus imperi¬
pecitionũ consideran¬
da et commendanda dis¬
tinetio est. Nãcũuita
nra tero poralit̃ nunc
agatur atquesperctur
aetna et cũ aetna pri¬
ora sunt dignitate quã¬
uis tẽporalibus prius

Expanded text:
nquam si quispiam cui necesse est igne examinari, non oret ut igne non contingatur, sed ut non exuratur. Vasa enim figuli probat fornax, et homines justos tentatio tribulationis . Multi autem in precando ita dicunt: ne nos patiaris induci in tentationem, exponentes videlicet quomodo dictum sit inducas. Qua in parte ostenditur nihil contra nos adversarium posse, nisi Deus ante permiserit, ut omnis timor noster et devotio atque obserquando in tentationibus nostris nihil malo liceat, nisi potestas inde tribuatur. debeat postulari, quando semel protectionem Dei adversus malum petimus. Qua nia quae diabolus et mundus operantur securi stamus et tuti. Sed hoc in praesenti fit, quantum divinum examen nobis utile esse tinendae aliquando nunc omnis conatus impenpetitionum consideranda et commendanda distinctio est. Nam cum vita nostra temporaliter nunc agatur, atque speretur aeterna, et cum aeterna priora sint dignitate, quamvis temporalibus prius
Abbreviated transcription (Latin):
Ersuꝑ fluo totiens cadẽ
dicantura cumsit iãuora
regulacus todienda: Cog¬
nitum est non sibiuo ec
sciant homines formi¬
dandũ. Aut fegiendum
esso: sed si hoc animofi¬
ant ut fructus intis ex¬
pectetur placendi homi¬
nibus. Seruat etiã ipsa
dñs eadem uerba: cũad¬
iungit similit̃. Am̃dico
uobis ꝑceper̃ mercedẽ
suani: Hinc ostendens
ipse probibere : utta
merces appetatur qua
stulti gau̾dent ut lau¬
dentur ab hominibus
erudit auditorẽ. ut
uanã mundigloriam
fugiat: Sed mihi uidet
hoc magisesse. p̃cep¬
tũ: ut indusa pectoris
Labia oquit eius tantu
mouebantur et uonilli¬
us non audiebatur
Ist aetiam cubicula in
psalmo significantur
ubidicitur: Quaedici
tis incordibusur̃is. incu¬
bilibus ur̃is conpungimi
nictlauscostioora
patremtuum in absem¬
dito. Paruum est intra¬
re incubicula : sio sẽium
pateat inportunis co¬
gitationibus : perqđ
ostium eaquae foris
sunt improbe semi mee¬
gunt. et interioranta
appetunt Eoris aute
diximus eẽ omnia tẽ¬

Expanded text:
erfluo toties eadem dicuntur, cum sit una jam regula custodienda, qua cognitum est, non sibi ut haec sciant homines formidandum, aut fugiendum esse, sed si hoc animo fiant, ut fructus in eis exspectetur placendi hominibus. Servat etiam ipse Dominus eadem verba, cum adjungit similiter: Amen dico vobis receperunt mercedem suam. Hinc ostendens ipse prohibere, ut ea merces appetatur, qua stulti gaudent, ut laudentur ab hominibus.erudit auditorem, ut vanam mundi gloriam fugiat. Sed mihi videtur hoc magis esse praeceptum, ut inclusa pectoris Labia, inquit, ejus tantum movebantur, et vox illius non audiebatur . Ista etiam cubicula in psalmo significantur, ubi dicitur: Qutis in cordibus vestris, et in cubilibus vestris compungimiclauso ostio ora, ait, Patrem tuum in absconso. Parum est intrare in cubicula si ostium pateat importunis cogitationibus, per quod ostium ea quae foris sunt improbe se immergunt, et interiora nostra appetunt. Foris autem diximus esse omnia tem
Abbreviated transcription (Latin):
QUIDEM ADEXTRIS
SUIS FLAEDOS AU¬
TEM ASINISTRIS
tellego quoda libile¬
gis. Corsapientis in
dextera eius. & cor
stulti insinistra illius
Et supra in hoc eo dẽ
euangelio: Nesciat
dextera. haedi hocẽ
peccatores asinistra
quiser ꝑ ꝓpeccato offe¬
rantur in lege Necdi¬
cit capras quȩ posfunt
habere foctus & tunc
ingrediuntur delaua¬
ero om̃s gemelli foe¬
tibus & sterlis pulla
inter eas: sed haedos
lasciuũ animal& pe¬
tul cũte feruens semꝑ

Expanded text:
idem a dextris suis, haedos autem a sinistris, tellige, quod alibi legis: Cor sapientis in dextra ejus, et cor stulti in sinistra illius . Et supra in hoc eodem Evangelio: Nesciat dexteram: haedi, hoc est, peccatores, ad sinistram, qui semper pro peccato offeruntur in Lege . Nec dixit, capras, quae possunt habere fetus, et tonsae egrediuntur de lavacro, omnes gemellis fetibus, et sterilis nulla inter eas ; sed haedos, lascivum animal et petulcum, et fervens semper
Abbreviated transcription (Latin):
bitione uel alicuius rei¬
temporalis gratia uo¬
lunt miseri cordes ue¬
deri : In quibus salas¬
nistra operari ecistia¬
manda est: Itemalũ
qua si mediũ intera
ut rosque locũ tenent
ut et intentione quae
indõ ẽ elemosinã faci¬
ant et tamen inserat
se huicbonae & opti¬
mae uoluntati non¬
nulla etiam laudis ud
cuius cũque rei fragilis
cerit am uetat. peri¬
bus dextorae: Agitur
cnim decordemudan¬
do. quod nisi fuerit sim¬
plex. mundũ ponerit:
Simplex autẽ quo modo
erit. sidualius domunis
seruiet. plecunainten¬
tione rerũ aet̃narum
purificet aciem suam.
sedeam mortalium
quoque fragiliumque
itru amore obnubil&
PTCGMORATIS NON
ERITIS DICUTAUCO¬
CIUTAE QUIAMANT
INSINAGOUIS EIIU

Expanded text:
bitione uel alicuius bitione uel alicuius temporalis rei gratia uolunt misericordes uderi. In quibus sola sinistra operari existimanda est. Item alii quasi medium inter utrosque locum tenent, ut et intentione, quae in Deo est, eleemosynam faciant, et tamen inserat se huic bonae et optimae voluntati nonnulla etiam laudis vel cujuscunque rei fragilisceri eam vetat operibus dexterae. Agitur enim de corde mundando, quod nisi fuerit simplex, mundum non erit. Simplex autem quomodo erit, si duobus dominis serviet, nec una intentione rerum aeternarum purificet aciem suam, sed eam mortalium quoque fragiliumque rerum amore obnubilet. Et cum oratis non eritis sicut hypocritae, qui amant in synagogis et
Abbreviated transcription (Latin):
Al nergo sinistram infi¬
deles dicicredebant. alii
inimicum: Sed mihi nihil
consequentius sinistra
uidetur significare:
quã ipsam delectationẽ
laudis: Dectera autẽ
significat intentionẽ im¬
plendi p̃ceptadiuina
Cumitaq conscientiae
facientis elemossnam:
miscet seappecitiolau¬
dis humane. fit sinistra
conscia operis dextrae:
Nescia tergo sinistratu¬
a quid faciat dextera
tua: Idẽ : Non semisce¬
at conscientiae tuae
laudis humane ap¬
petitio: cũ inelimosi¬
na facienda diuinũ p̃¬
ceptũ contendis im¬
plere : ut sit elimos¬
natua in abscondito:
Quid ẽ in abscondito.
nisuin ipsabona consci¬
entia quae humanisocu¬
lis demonstrari nonpo¬
test nec uerbis a periri.
Quando quidem multi
multamentiuntur
qua propt̃ sidextera
intrinsecus aitin abscon¬
dito. ad sinistram ꝑti
quae sunt uisibilia eetẽ¬
poralia. Sitergo elemo¬
sina tua in ipsa conscien
tia. ubimulta elemosi¬
nã faciunt bona uolun
foris faciunt. et intus
non faciunt. qui uelam¬

Expanded text:
Alii ergo sinistram infideles dici credebant, alii inimicum, sed mihi nihil consequentius sinistra videtur significare, quam ipsam delectationem laudis. Dextera autem significat intentionem implendi praecepta divina. Cum itaque conscientiae facientis eleemosynam miscet se appetitio laudis humanae, fit sinistra conscia operis dexterae. Nesciat ergo sinistra tua quid faciat dextera tua, id est, non se misceat conscientiae tuae laudis humanae appetitio, cum in eleemosyna facienda divinum praeceptum contendis implere. Ut sit eleemosyna tua in abscondito. Quid est in abscondito, nisi in ipsa bona conscientia, quae humanis oculis demonstrari non potest nec uerbis aperiri, quando quidem multi multa mentiantur? quapropter si dextra intrinsecus agit in abscondito, ad sinistram pertnia, quae sunt uisibilia et temporalia. sit ergo elemosyna tua in ipsa conscientia tua, ubi multi elemosynam faciunt bona uoluntforis faciunt et intus non faciunt, qui uel am
Abbreviated transcription (Latin):
delinquimus. delicta
nr̃a scĩficatione assi¬
dua repur gemus
Negnũ etiãdi rep̃sen¬
tari nobis petimus. si¬
cut et nomen cius ut in
nobis scĩficetur pos¬
tulam̃us: Namds
bit ignorare di rogNum.
cum eius unigenitũs pton
solum intellẽ gibiliteri
sed etiam uisibiliter up
homine dominiuo de
celo uenerit uidicau¬
rus uiuos acmortuos

Expanded text:
delinquimus delicta delinquimus delicta nostra sanctificatione assidua repurgemus. Regnum etiam Dei repraesentari nobis petimus, sicut et nomen ejus ut in nobis sanctificetur postulamus. Nam bit ignorare dei regnum, quum eius unigenitus non solum intellegibiliter sed etiam uisibiliter in homine dominico de caelo uenerit iudicaturus uiuos et mortuos
Abbreviated transcription (Latin):
t̃nem ibis siccelũ iustus
ec ontrario dicipotest
lusti s enim dicitur
Templum dĩ sc̃m est qđ
estisuos. Qua propter
suntem plosuo habitat
recte dicitur quies in
celis quies in sc̃is: Et ad¬
commodatissima ista
similitudo ẽ: Vt spiri¬
taliter tantũ int̃ et̃
surgit eduminaria
oriuntur. Nantã quã
ibi sit ds̃ et quasi caete¬
ras mundi pastes dese¬
ruerit quiubique prȩ¬
sensẽ : Non locorũ spa¬
tus sed maiestatis po¬
tentia: sedut ad mone¬
atur animus ad natuiũ
est adcorpus excellen¬
tius idest corpus coloste
TUR NOMEN TUUM
Quodhon sicpetitur
qua sinon sit scindĩno¬
men sed ut scm̃ habea¬
tur ab hominibus. Id
ẽ ita millis in notes¬
catds̃ ut non existĩt
aliquid sanctius quod
magis offenderetime¬
ant Alit̃ enim id pe¬
timus etrogamus qđ
nom̃di sc̃i ficetur in no¬
bis ut qui in baptis mo
sc̃i ficati sumus in eo
quod eẽ cocpimus ꝑse¬
uerus. Hoc cotidie p̃ca¬
mur opusẽ enim no¬
bis cotidigna scĩ fica¬
tiono : ut qui cotidic

Expanded text:
terram ibis , sic coelum justus e contrario dici potest; justis enim dicitur: Templum Dei sanctum est, quod estis vos . Quapropter si in templo suo habitat recte dicitur, qui es in coelis, id est, in sanctis; et accommodatissima ista similitudo est, ut spiritaliter tantum interessesurgit, et lumen oritur, non tanquam ibi habitet Deus, quasi caeteras mundi partes deseruerit, qui ubique praesens est, non locorum spatiis, sed majestatis potentia: sed ut admoneatur animus ad naturam est, ad corpus excellentius, id est corpus coeleste, tur nomen tuum. Quod non sic petitur, quasi non sit sanctum Dei nomen, sed ut sanctum habeatur ab hominibus, id est, illis innotescat Deus, ut non existiment aliquid sanctius quod magis offendere timeant. Aliter enim id petimus, et rogamus, quod nomen Dei sanctificetur in nobis, ut qui in baptismo sanctificati sumus, in eo quod esse coepimus perseveremus. Et hoc quotidie precamur. Opus est enim nobis quotidiana sanctificatione, ut qui quotidie
Abbreviated transcription (Latin):
sagratias mistricor
diae ipsius qui hoca no
quod nullo sumptu sed
solabona uoluntate cõ¬
parari potest Ad mo¬
nentur etiam hic diui¬
tes uel genere nobiles
secundũ seculũ : cũ xp̃i¬
ani facti fuerint non
suꝑbire aduersus pau¬
peres & ignobiles qm̃
simul dicunt dõ pater
noster: quod non pos¬
sunt uere acpie dice¬
re nisi se fr̃s ẽẽ cognos¬

Expanded text:
et gratias miseret gratias miserdiae ipsius, qui hoc a noer sit; quod nullo sumptu, sed sola bona voluntate comparari potest. Admonentur etiam hic divites, vel genere nobiles secundum saeculum, cum christiani facti fuerint, non superbire adversus pauperes et ignobiles; quoniam simul dicunt Deo, Pater noster: quod non possunt vere ac pie dicere, nisi se fratres esse cognos
Abbreviated transcription (Latin):
ceptũ populo isrł ut dice¬
ret paternost̃. autora¬
ret patrẽdm̃ sed dñseis
insinuatus est tam quã
seruientibus idest secun¬
dũ carnẽ ad huc uiuen¬
tibus. Prophetȩtamer
saepe ostendunt cundi
eorundũ eõ. potuisse
si abeius mandatis non
oberrarent: sicut ẽ illod
Filios genui et exaltaui
ipsiautẽ mes preuerunt
Defuturo autem popo
trẽ esset habiturus
et prophecȩ p̃dixerant
et euangeliũ testatur
dicens. Dedit eis potes¬
tatẽ filios dĩ fieri Et
a postolus paulus quã¬
diu inquitheres par¬
uulus ẽmihil differt
a seruo. Et sp̃m adaptio¬
nis nos accepisse comme¬
morat in quoclamamus
abbapater alagnum
ergo donũ ꝑ grãmdĩ acce¬
pimus. quod sina murdõ
dicerepater noster
Quidenim iam nondet
filus petentibus cũ hoc
ipsum ante dederitut
filuessent : postremo
quantacura animũ
tangit. ut quidicit pa¬
ternoster tanto patre
nonsit indignusT
autem in sordidos mo¬
resnum qua in cadit

Expanded text:
aeceptum populo Israel ut diceaeceptum populo Israel ut diceret Pater noster, aut oraret Patrem Dominum sed Dominus eis insinuatus est, tanquam servientibus, id est, secundum carnem adhuc viventibus. Prophetae tamen saepe ostendunt eumdem eorumdem esse potuisse, si ab ejus mandatis non aberrarent. Sicut est illud: Filios genui et exaltavi, ipsi autem spreverunt me . De futuro autem populo Patrem esset habiturus, et prophetae praedixerant, et Evangelium testatur, dicens: Dedit eis potestatem filios Dei fieri ; et apostolus Paulus: Quandiu, inquit, haeres parvulus est, nihil differt a servo . Et Spiritum adoptionis nos accepisse commemorat, in quo clamamus: Abba Pater . Magnum ergo donum per gratiam Dei accepimus, quod sinamur Deo dicere: Pater noster. Quid enim jam non det filiis petentibus, cum hoc ipsum ante dederit, ut filii essent. Postremo quanta cura animum tangit, ut qui dicit, « Pater noster, » tanto patre non sit indignus? Deus autem in sordidos mores nunquam cadit,
Abbreviated transcription (Latin):
TE ERGO AESIOTTANIE
Dicut bypoeritarum ẽ¬
pboresccuis perndos¬
bitrantes sicut hominem
iudicem. it adm̃ uerbi s ad¬
duci insententiã: Nolite
itaque similes esse illis
dicit unus et uerus ma
SCITENIMPATET
UESTER QUIDOBUS
SI: UODIS ANTEQUÃ
PETATIS EUM.
Consurgit in hoc loco
quaedam heresis. phrlo¬
sophorũ que d ogma per¬
uersum dicentiũ: Sino¬
uit ds̃ quidoremus. et
antequã petamus scit
quibus indigeamus. fitus¬
trascienti loquimur¬
a Quibus breuiter respan¬
dendum ẽ nos non nar¬
ratores eẽ. sed rogatores
Aliudẽ narrare igno¬
ranti. aliud scientẽ ro¬
gaire. In illo indici
ũẽ hic obsequiũ lbi fide¬
lit̃ indicamus hincmi¬
serabilit̃ obsecramus
Nonenim uerbis age¬
re debemus apuddm̃
Vtimpetremus quod
uolumus: sed rebusquę
simplici affectu Sedres
ipsas uerbis nos docu is se
dñm nr̃m oportebatł.
quibus memoriae man¬
datis eas ad tempus o¬
randi recordaremur
SICERGOUOS OLA¬
BITIS
Naternost̃ qui es incȩlis
Nus quã inuenitur p̃¬

Expanded text:
enim hoc monet nunc ut oremus, sed quomodo oremus, neque, ut supebitrantes sicut hominem judicem, ita Dominum verbis adduci in sententiam. Nolite itaque similes esse illis, dicit unus et verus magister. Scit enim Pater vester quid opus est vobis, antequam petatis eum. Consurgit in hoc loco quaedam haeresis, philosophorumque dogma perversum, dicentium: Si novit Deus quid oremus, et antequam petamus, scit quibus indigeamus, frustra scienti loquimur. Quibus breviter respondendum est nos non narratores esse, sed rogatores. Aliud est narrare ignoranti, aliud scientem rogare. In illo indicium est, hic obsequium. Ibi fideliter indicamus, hic miserabiliter obsecramus. Non enim verbis agere debemus apud Dominum, ut impetremus quod volumus, sed rebus quae simplici affectu. Sed res ipsas verbis nos docuisse Dominum oportebat, quibus memoriae mandatis, eas ad tempus orandi recordaremur. Sic ergo vos orabitis: Pater noster qui es in coelis. Nusquam invenitur pr
Abbreviated transcription (Latin):
NI ABLIS
psaueritas duditores su¬
os instruit quia ita solũ¬
niuio miscricordiae ope¬
ta a puddm probantur
si simplicietmunda inten¬
tiane exhibentur: Atten¬
dito nauit neius uitiamues¬
iar saatis torã homini¬
bur ucuideamini abeis
lae cauete hoc animote¬
ure urcũ iuste uiuatis
ilibonu ur̃m constituatis
utu suideant homines
iilano placeatis laudeq:
abtis accipor quaeratis
ol hoc uere mercedis fruc¬
tu priuomini. Vnde & sub¬
NC ALIOQUI MERCE
Quienim in ane in fauo¬
ẽ ualgisequitur auo
laudes ab hominib: quo¬
rit. hoc ipsũ illideputabit᷑¬
bena opera sccis seuidetur
qllia non proillius a more
se sedoleũ mneiuorhabet
discribũtt ent auia nito¬
rem gleriae quemforin¬
secus quae sierune : ina
cordis consuientiaimnon
continere monstrant :
Etob hoc merito ab adt̾m
regis nuptiis pulsantos
ianuam repelsuntar
sules cernere fonmerent¬
aC Namillud quoda posis¬
lusdicit si hominibus pla

Expanded text:
i illius Veritas auditores suos instruit. Quia ita solummodo misericordiae opera apud Dominum probantur, si simplici et munda intentione exhibentur. Attendite, inquit, ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, ut videamini ab eis. Id est, cavete hoc animo tenere ut cum juste vivatisibi bonum vestrum constituatis, ut vos videant homines, illisque placeatis, laudemque ab eis accipere quaeratis, et ob haec verae mercedis fructu privemini. Unde et subditur: Alioqui mercedQui enim inanem favorem vulgi sequitur, aut laudes ab hominibus quaerit, hoc ipsum deputabitbona opera fecisse videtur; quia non pro illius amore, se, sed oleum in eis non habere describuntur . Quia nitorem gloriae, quem forinsecus quaesierunt, intra cordis conscientiam non continere monstrantur. Et ob hoc merito ab aeterni Regis nuptiis pulsantes januam repelluntur, raesentem cernere non merentur. Nam illud quod Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
quettriseius operibus po
fructibus inquit cognos¬
cetiscos Cuminim eoe¬
porint aliquibus temp¬
tationibus taipsa ilus
subtrahi ue inegari que
istouelamine uetconie¬
cuti sunt uel consequicu¬
piunt tuncrice siptit
apparcat ut rũlapur
inouina peluo sit ano¬
propoita ornutuso¬
flo debit aspectas lo

Expanded text:
ceteris eius operibus potfructibus, inquit, eorum cognoscetis eos. cum enim coeperint aliquibus temtationibus ea ipsa illis subtrahi uel negari quae isto uelamine uel consecuti sunt uel consequi cupiunt, tunc necesse est appareat, utrum lupus in ouina pelle sit an opropterea ornatu superfluo debet aspectus ho
Abbreviated transcription (Latin):
MITTENODIS DEDI¬
TANRASICUTETNOS
DIMIT TIMUS DEBI¬
TORIBUS NRIS
Post subsidiũ esbspetit᷑
et uenia delacti ut quia
dõ pascit᷑ in dõuiuat. Nec
tantũ p̃senti ec tẽpora¬
liuitȩ sed et̃ne c̃sulat᷑
ad quã ueniri potest si
peccata donent᷑ quȩ de¬
hita dñsappellat
sicut in euangelio suo dñs¬
dicit. Dimisi tibi omne
debitũ quia merogasti¬
Quã necessarie autẽ quã
ꝓuident̃ et salubrit̃ ad¬
monemur qđ peccatores
sumꝰ qui ꝓpeccatis roga
ꝓdebitis et peccatis docu¬
it pat̃nã misericordiã
pmisit et ueniã secutunt̃
adiunx̃ plane & addidit
legẽ certanos c̃ditione
etsponsione constringens.
Vt sic nobis dimittide¬
bita postulemꝰ secundũ
qđ et ipsi debito ribus
nr̃is dimittimus Scien¬
tes impetrari ñposse
qđ ꝓpeccatis petimus.
nisietips circa peccato¬
res nr̃os paria fecerimꝰ
tia sic oramus ut quasi
paciscam᷑ cũ dño. inqua
pactiones imentimur
totius orationis nullus
ẽ fructus ET NENOS
INDUCASINTEITA¬

Expanded text:
mitte nobis debita nostra, sicut et nos remittimus debitoribus nostris. post subsidium cibi petitur et uenia delicti, ut qui a Deo pascitur in Deo uiuat nec tantum praesenti et temporali uitae sed aeternae consulatur, ad quam ueniri potest, si peccata donentur quae debita Dominus appellat, sicut in euangelio suo dicit: dimisi tibi omne debituquam necessarie autem, quam prudenter et salubriter admonemur quod peccatores sumus, qui pro peccatis rogarre nos pro debitis et peccatis docuit paternam misericordiam, promisit et veniam secuturam. Adjunxit plane et addidit legem, certa nos conditione et sponsione constringens, ut sic nobis dimitti debita postulemus, secundum quod et ipsi debitoribus nostris dimittimus: scientes impetrari non posse quod pro peccatis petimus, nisi et ipsi circa peccatores nostros paria fecerimustia sic oramus, ut quasi paciscamur cum Domino. In qua pactione si mentimur, totius orationis nullus est fructus. Et ne nos inducas in tenta
Abbreviated transcription (Latin):
uimale agere
non de sistunt
uana spe in¬
dulgentiam declĩpi¬
et ate requirunt
quamrecte quaere¬
rent si ab actione
pruacessarent
Aletuendum ualde
est ut neque perspem
ueniae quam promit¬
tit ds̃ per seueraen ter
peccemꝑ. neq: quia
iuste peccata distrin¬
git ueniam despere¬
mus Sed utro que
periculo euitato
& amalo declinemus
& depietate dĩ
ueniam speremus
Omnis quippe ius¬
tus spexfor midine
nititur quia nunc il¬
lum ad gaudium spes
erigit. Nunc adfor¬
midinem terror ge¬
hennae addicit.
alum adiabolo
nonẽ creatum
sed inuentum & ideo
nihil est malum: quia
fecit ponquia alicubi
aut aliquando erat ma¬
lum unde fier& diabo¬
lus malus. sed qui auiti¬
angelus bonus super¬
uiendo effectus e ma¬
lus Etideo recte dici¬
tur ab eo inuentum ma
omnis aut incommuta¬
bilis ut dĩ est. aut com¬
mutabilis ut creatura
e al alum ueroi deo
natum nulla est: quia
accedendo inbonamna¬
tunaifficit cam ui¬
tiosam Quoddumdis¬
cedit natunx man&
& malum quodinenit

Expanded text:
ui male agere non desistunt, vana spe indulgentiam de Dei pietate requirunt; quam recte quaererent, si ab actione prava cessarent. 2. Metuendum valde est ut neque per spem veniae, quam promittit Deus, perseveranter peccemus; neque quia juste peccata distringit, veniam desperemus; sed utroque periculo evitato, et a malo declinemus, et de pietate Dei veniam speremus. Omnis quippe justus spe et formidine nitet, quia nunc illum ad gaudium spes erigit, nunc ad formidinem terror gehennae addicit.alum a diabolo non est creatum, sed inventum; et ideo nihil est malum, quia fecit. Non quia alicubi aut aliquando erat malum, unde fieret diabolus malus, sed quia vitiangelus bonus, superbiendo effectus est malus; et ideo recte dicitur ab eo inventum malomnis aut incommutabilis ut Deus est, aut commutabilis ut creatura est. Malum vero ideo natura nulla est, quia accedendo in bonam naturam efficit eam vitiosam, quod cum discedit, natura manet, et malum quod inerat
Abbreviated transcription (Latin):
tmposse aduenc̃
be atrudĩnem ꝑue¬
nire nisi perfidem
Beatum autem esse qui
& recte credendo bene
uiuit. & bene uiuendo
fidem rectam custodit.
Ds sisic creditur meri¬
to inuocatur & querit᷑
acper hoctumc perfec¬
tum id credendum ÷
quod sensu carnis di¬
noscimus sed magis
& iam quod intelleetu
mentis conspicimus
destdm̃. sine fide ne¬
mo potest placeredo
Omne enim quod
non est exfide: pec¬
catum est

Expanded text:
posse ad veram beatitudinem pervenire, nisi per fidem; beatum autem esse, qui et recte credendo bene vivit, et bene vivendo, fidem rectam custodit. 2. Deus, si creditur, merito invocatur et quaeritur; ac per hoc tunc perfectum id credendum est, quod sensu carnis dignoscimus, sed magis etiam quod intellectu mentis conspicimus, id est, Deum. Sine fide nemo potest placere Deo : Omne enim quod non est ex fide peccatum est
Abbreviated transcription (Latin):
mulier delatere uiri
formata est Pariter
ergo conditi sunt utri¬
que aetionis ordine
non pariter temporis
unitate Vira dima¬
ginemdĩ factus ẽ. Alu¬
ler adimaginem iun
formataest. Vnde il¬
lilege nature subiect
est. ltemuir propt̃
sem & ipsum factus ẽ
mulier obad iutorium
uin creata est. Nomo
propter peccatum trir
ditus ẽ diabolo quan
do audiuit terres &
internomibis. Tunc
enim dictum estadia¬
bolo ternirmmanduca¬
bis. Vnde & prophe¬
taait serpenti. pulus
panis eius. Serpens
enim diabolus. pul¬
uis impit. & ipsi sunt
cibus diaboli. Qui a
prix ua uoluntate ad
ima con labi mur
Recte adbene agendũ
cum labore consurgi¬
mus quod nonita es¬
soc side lectatio flagi¬
tiur primorum ho¬
minum nomperiua¬
siss& quibus ad bene
uiuendum tantum uel
minis. ammo poepec¬
catest Exprimo ho¬
mine in om̃s eius filios
prõpagita. ut quino¬
lui cumdõ esse. untus.
essa insemetipsum di¬
uisus. Et quiimperoen¬
te dño noluit esse sub¬

Expanded text:
mulier de latere viri mulier de latere viri formata est. Pariter ergo conditi sunt uterque, rationis ordine, non pariter temporis unitate. 5. Vir ad imaginem Dei factus est, mulier ad imaginem viri formata est; unde et illi lege naturae subjecta est. 6. Item vir propter semetipsum factus est, mulier ob adjutorium viri creata est. 7. Homo propter peccatum tunc traditus est diabolo, quando 143 audivit: Terra es, et in terram ibis. Tunc enim dictum est et diabolo: Terram manducabis. Unde et propheta ait: Serpenti pulvis panis ejus. Serpens enim diabolus est; pulvis, impii; et ipsi sunt cibus diaboli. 8. Quia prava voluntate ad ima collabimur, recte ad bene agendum cum labore consurgimus: quod non ita esset, si delectatio flagitium primorum hominum non persuasisset quibus ad bene vivendum tantum vellminis animo, poena peccati est, ex primo homine in omnes ejus filios propagata, ut qui noluit cum Deo esse unitus, esset in semetipso divisus, et qui imperanti Domino noluit esse sub
Abbreviated transcription (Latin):
mnia subcae¬
lo. propt̃ ho¬
minem facta sunt.
homo autem prupt̃ se
ipsum. inde x onmnia
perfiguraem ad eius
similitudinem refe¬
runtur. Cominu¬
nia homini omnia
ratunpli esse. cum
constanti Etin homi¬
ne oninia continere
at que inee omnium
rerumnatunrm con¬
sistere. Vniuersita¬
ti creaturȩ̨ homo
magna quae dam
portio est. Tantoq
grrduest ceteris ex¬
cellentior quanto ima¬
gini diuinȩ uitinior
Quantum ceteriscre¬
aturis prȩstat homo
dignitate uirtutis.
exipsa reuerentia dis¬
citur creationis. Dũ
omnia dixit ds̃fiat.
x facta sunt. Crea¬
re uero hominem
quadamaeterm con¬
siui delibertione uo¬
luerit dicens. facia¬
mus hominem ad
in maginem & simi¬
litudinem nostrai.
Quia et enimbonisu¬
mus natunlitercon¬
diti culpȩ quodãm¬
modomerito contra
natura sumus ef¬
fecti Sicut prȩsci¬
uit idi hominem perra¬
qualitor illum persu¬
am grectiam repara
r&. quiuo arbrtrio
deperiit potuis s&.
Origmaliter adam
& eua simui creatisunt
specialiter uero postra

Expanded text:
mnia sub coelo propter hominem facta sunt, homo autem propter se ipsum; inde et omnia per figuram ad ejus similitudinem referuntur. Communia homini omnia naturalia esse cum constant, et in homine omnia contineri, atque in eo omnium rerum naturam consistere patet. Universitatis creaturae homo magna quaedam portio est; tantoque gradu est caeteris excellentior, quanto imagini divinae vicinior. Quantum caeteris creaturis praestat homo dignitate virtutis, ex ipsa reverentia discitur creationis, dum per omnia dixit Deus: Fiat et facta sunt, creare vero hominem eum quadam aeterni consilii deliberatione voluerit, dicens: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. Quia enim boni sumus naturaliter conditi, culpae quodammodo merito contra naturam mali sumus effecti. Sicut praescivit Deus hominem peccaqualiter illum per suam gratret, qui suo arbitrio deperire potuisset. 4. Originaliter Adam et Eva simul creati sunt, specialiter vero postea
Abbreviated transcription (Latin):
uamobcausam permi¬
sem ds mali aborirista¬
tum pisiut contrr¬
rus malis bonȩ naturȩ
decor eminer&
ynodus iste ecianm
uerbis essecemperitur
oppositum uel contra¬
positum nominatur:
& fit pulent locutio
quando max conturri¬
a prosperis proforunt᷑
ita & inixbos permix¬
tum malum ut na¬
ture bonum ad con¬
panitionem excello¬
percilium hominis
paruam remdemis
sed totius corporis in¬
geris fȩditatem Ita
& uniuersitati crea¬
turȩ Si extremum
uermiculum naturx
malum dixeris uni¬
uersȩ craturȩ iniu¬
nam fecis Cunctama¬
la perpec catum primi
hominis propoena
sunt ertens latamuni¬
uersum genus numa¬
num Pro inde quae¬
cun que iudantur ma¬
la partim nobis sar¬
uiunt orgine par
quiã ortidetũ ut ferã
quia morda sedco¬
moda tipsorum non
intenens homo accu¬
at millis quod sibi de¬
bã petius inputari
cuius querr peccato
ifia offecta sunt noxi¬
aqut illi orim ex par¬
tefuenrnt ante pec¬
catum subiecta. Nos¬
trouitio ninsuo natu¬
ra nobis mala sunt.

Expanded text:
uam ob causam permiserit Deus mali oboriri statum, nisi ut ex contrariis malis bonae naturae decor emineret? Modus iste etiam in verbis esse comperitur. oppositum, vel contrapositum nominatur 133, et fit pulchra locutio, quando mox contraria positis proferuntur. Ita et in rebus permistum est malum, ut naturae bonum ad comparationem excellepercilium hominis, parvam rem demes, sed totius corporis ingeris foeditatem; ita et in universitate creaturae est: si extremum vermiculum natura malum dixeris, universae creaturae injuriam facis. 8. Cuncta mala per peccatum primi hominis pro poena sunt translata in universum genus humanum. Proinde quaecunque videntur mala, partim nobis saeviunt origine, partquia occidit; ut feram, quia mordet, sed commoda ipsorum non intendens homo, accusat in illis quod sibi debet potius imputare; cujus pro peccato ista effecta sunt noxia, quae illi omni ex parte fuerunt ante peccatum subjecta. Nostro vitio, non sua natura, nobis mala sunt
Abbreviated transcription (Latin):
lidei atque ope¬
ribus scĩsui¬
deantur essepartici¬
pes: Tamen quia
priuantura caritate
frterne dilectio¬
nis. nullum habent
incrementum uirtu¬
tis. N ansicut ait
a postolus. si trardide¬
ro corpus meum ut
ardeam caritatem
non habuero ni hil
mibi prodest. Sine
amore caritatis quã¬
uis quisque recte
credat. adbeatitu¬
dinem peruenire non
potest. quia tanta
est cantaus uirtus ut
&iam proph&ciae
uel mart yrium sine
illa nihilessecredantur
Nullum premium ca¬
ritati pensatur cari¬
tas enim uirtutum
omnium optin& prin¬
cipatum. Vnde &
uinculum perfectio¬
nis caritas ab apos¬
tolodicitur. eo quod
uniuersa eiirtutes.
eius uinculo religen¬
tur. Dilectio dĩ mor¬
teconpanrtur. di¬
cente salomone.
ualida ÷ ut morsdilec¬
tio. ldcirco quia sicut
mors uiolenter se¬
panet animamacor¬
pore lta & dilectio dĩ
uiolenter segregat
hominem amun da¬
no & carnali amore
qui dĩ precepta con¬
tempiit. dm̃non di¬
ligit Neque enim re¬
gem diligimus. sio di¬
oleges eius habemus

Expanded text:
fide atque operibus sanctis videantur esse participes: tamen quia privantur charitate fraternae dilectionis, nullum incrementum virtutis. Nam, sicut ait Apostolus: « Si tradidero corpus meum ita ut ardeam, charitatem autem non habuero, nihil mihi prodest . » Sine amore charitatis, quamvis quisque recte credat, ad beatitudinem pervenire non potest, quia tanta est charitatis virtus, ut etiam prophetia et martyrium sine illa nihil esse credantur. 3. Nullum praemium charitate pensatur. Charitas enim virtutum omnium obtinet principatum. Unde et vinculum perfectionis charitas ab Apostolo dicitur , eo quod universae virtutes ejus vinculo religentur. 4. Dilectio Dei morti comparatur dicente Salomone: Valida est ut mors dilectio ; idcirco, quia sicut mors violenter separat animam a corpore, ita et dilectio Dei violenter segregat hominem a mundano et carnali amore. 5. Qui Dei praecepta contemnit, Deum non diligit. Neque enim regem diligimus, si odio leges ejus habemus.
Abbreviated transcription (Latin):
loquimi demecoram dño &coram xpõ eius. ut rum bouem cuius¬
quamtulerim autasinum. siquẽ pram calũmatussum. sicp¬
pressialiquem sidemanu cuius quãmunus accept. & contẽpnã
illud hodie restituam que uobis. Et dixer̃. Nunes calumnia¬
tus nos nec oppressisti. nectulistidemanu alicuius quicquam.

Expanded text:
loquimini coram Domino et Christo ejus, utrum bovem cujusquam tulerim vel asinum, si quempiam calumniatus sum, si oppressi aliquem, si de manu alicujus munus accepi, et contemnam illud hodie, restituamque vobis. Et dixerunt, Non es calumniatus nos, nec oppressisti neque tulisti aliquid de nobis.
Abbreviated transcription (Latin):
inmediomarcii mensis soltener oririincipit consum¬
matur in illa qua inmedio aprilis ipsecirtum festur.
Ideo que moctaua sua pasteiuxta quosdam seduerius
uxta a cgrptios quiculculationis preomnibus granis¬

Expanded text:
in medio Martii mensis sol tenet oriri incipit, consumin medio Martii mensis sol tenet oriri incipit, consummatur in illa, qua in medio Aprilis ipse circumfertur, ideoque in octava sua parte juxta quosdam, sed verius juxta Aegyptios, qui calculationibus pr
Abbreviated transcription (Latin):
nentur. Amedio priore sumant ex hostum dequorũ
positione strictim nescientes instruere. obsecro scien¬
tibus onerinon sit undiquegrrum caeli rotundissimum
perlin eam godiaci circuliquasi personam quandam
amplissime es perecircum datam distrinctiordinis
gemmarum. duo decim sese inuicem contingentium
obsident. Tante sunt magnitudinis ut nonminore
quam duarum spatio honarum ul oriri uł occidere
uel de loco pos sint moueri. singulis trecenepaster
obtricenos dies quibus a sole lustruntur .s a scribuntur
decim semis honire qua e plus sunt qui a plenam pastem
uiginti quattuor hontrum non reddunt simul compu¬
tari negleguntur. At camen & ipseduo decies circũ¬
acte ubidies quinque & quad rntem consum auerint
lam quantum a tricenis pastes addiderint patebit
itim pletos quae solus annus Non tretentis solum &
x diebus sid additis .v. diebus & q adiunte ꝑficiet
Vnimumigitur arietis signum in illa caeli paste quã

Expanded text:
nentur, a medio priore sumant exortum. De quorum nentur, a medio priore sumant exortum. De quorum positione strictim nescientes cum instruemus, obsecro scientibus oneri non sit. Undique gyrum coeli rotundissimum per lineam zodiaci circuli quasi per zonam quamdam amplissimae sphaerae circumdatam, distincti ordines geminarum XII sese invicem contingentium obsident: tantae sunt magnitudinis, ut non minore quam duarum spatio horarum, vel oriri, vel occidere, vel de loco possint moveri; singulis tricenae partes, ob tricenos dies quibus a sole lustrantur, adscribuntur, decem semis horae quae plus sunt, quia plenam partem XXIV horarum non reddunt, simul computari negliguntur. Attamen et ipse duodecies circumactae, ubi dies quinque et quadrantem consummaverint, jam quantum ad tricenas partes addiderint patebit, completusque solis annus non CCC solum et LX diebus, sed additis V diebus et quadrante, perficietur. Primum igitur Arietis signum in illa coeli parte quam
Abbreviated transcription (Latin):
arietis, Maius tauri Lunius geminorum
Lulius cancri Agustus leonis Sebtembr̃ uirga¬
nis Oc tober libro Nouember scorpionis Decĩbr
sagittarii. Lanuarius capricornii. Febro arius aqua¬
rii. Mastius piscium sicuit quidam ueterum uersibus
explicant herodicis. Respicis a prelis aries frixee
lcalendas: Maius a geno regeminitur cornuatauri
Lunius aequatos caelo uidecirae laconas: Solstitioar¬
dentis cancri. festiulius austrum. Agustum mensem
leo feruidus igneperurit sidereuirgo tuobachum
seb tembr opimat. A equat & occobr sementis tempo¬
relibram. Scorpius hibernum praeceps iubet inre
nouembrem. terminetarchi tenens mediosua signa
de tembri. Principium ianis anncit tropicus capricor¬
nus. mensaenume in medio solistat sidus aquarii.
rocedunt duplices inmastiotem port pisces. Qui quod
deuno decembrispecialiterdixit. deceteris utique
genenaliter intellegandum signauit. Qui a uidelicet
singula qua eque signorum mediosuae mense termi¬

Expanded text:
Arietis, Maius Tauri, Junius Geminorum, Arietis, Maius Tauri, Junius Geminorum, Julius Cancri, Augustus Leonis, September Virginis, October Librae, November Scorpionis, December Sagittarii, Januarius Capricorni, Februarius Aquarii, Martius Piscium, sicut quidam veterum etiam versibus explicavit heroicis: Respicis Apriles Aries Phrixaee Calendas. Maius Agenorei miratur cornua Tauri. Junius aequatos coelo videt ire Laconas. Solstitio ardentis Cancri fert Julius astrum. Augustum mensem Leo fervidus igne perurit. Sidere, Virgo, tuo Bacchum September opimat. Aequat et October sementis tempore Libram. Scorpius hybernum praeceps jubet ire Novembrem. Terminat Arcitenens medio sua signa Decembri. Principium Jani sancit tropicus Capricornus. Mense Numae in medio solidi stat sidus Aquarii. Procedunt duplices in Martia tempora Pisces. Qui quod de uno Decembri specialiter dixit, de caeteris utique generaliter intelligendum signavit, quia videlicet singula quaeque signorum medio suo mense termi
Abbreviated transcription (Latin):
to horr octaua. Et intrart intestio puncto octaua honu
diei in pisces. & exiet depiscibus sexta hor noctis
plena. Ethaec sunt sex horae quaedepunctis singuloa
signorum ad crescunt. & habent haec duosigna. loc dies¬
& uiginti unahora. Has adde & suprr scriptos dies ł ho¬
nas fiunt dies duodecim signorum tricentis sex aginta¬
quinquedies & erunt totius anni tricenteni sexa geni
quinquedies & sex honte quia antea habuisti centum
uiginti sex honas has sex horts ꝑ quadriennium duc
tas faciunt uigintiquattuor honrs quod estunus dies
quem latinibis sextum uocant & si non adderetur infe¬
bruario quasto anno haedies. INtraxtitaquesol
quastas decimas heł aprilis prima hont noctis in arie¬
tem & postcentum uigintiannos tarditas solis dum
arietem in trere debuis sec intrassec ita que taurũ
nidies triginta intentum uigintiannos bis sextilis
DESIGNES XII MEN SUUM
IN GULIAUTEM MENSES SUASIGNA
in quibus solem recipiunt habent. A prilis

Expanded text:
to hora octava, et intrat tertio puncto octava hora to hora octava, et intrat tertio puncto octava hora diei in Pisces, et exiet de Piscibus sexta hora noctis plena; et hae sunt sex horae, quae de punctis singulorum signorum adcrescunt, et habent haec duo signa 60 dies, et 21 horas. Has adde ad suprascriptos dies vel ho fiunt dies duodecim signorum 360, etquinque dies. Et erunt tquinque dies, et sex horae, quia ante habuisti centum viginti sex horas. Has sex horas per quatae faciunt viginti quatuor horas, quod est unus dies, quem Latini bissextum vocant. Et si non adderetur in Februario quarto anno haec dies, intraret itaque sol quartas decimas Kal. Aprilis prima hora noctis in Arietem: et post centum viginti annos tarditas solis, dum Arietem intrare debuisset, intrasset itaque in Taurum; ne dies triginta in centum viginti annis bissextiles De signis duodecim mensium. Singuli autem menses sua signa in quibus solem recipiant habent: Aprilis