comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iohanns baptiste. sed quia ob
celebre offm illic agi nõ potu¬
it. hie eccłia eus festũ coli in¬
stituit. qñ ab exilio rediit. uł
ip̃ins eccłia declicata exstitit.
In cantu cle sc̃o iohanne amã¬
tes imitam᷑. qui amicos suos
cantibus efferre conantur.
ꝯuiclã neuma suꝑ intellectuᷤ
dotalis oiolo icło festiuũ agit.
quia ipse p̾cipue u̾bo ce exeͣ¬
plo sac̾dotiũ extulit. dũ latͦ¬
nẽ quendã etiam sac̃dotio
prefecit. De innocentibue
q̃lla de innocenti¬
bus non cãntamꝰ. matͤs illoꝵ
imitam᷑. qͣs in tͥsticia fuisse
nõ csubitamus. Icło c̾ cantus
leticie non cantat᷑. & clalmatiea
uel subtile non portant᷑. quia

Expanded text:
Joannis Baptistae; sed quia ob Joannis Baptistae; sed quia ob celebre officium illic agi non potuit, hic Ecclesia ejus festum coli instituit, quando ab exsilio rediit, vel ipsius ecclesia dedicata exstitit. In cantu de sancto Joanne imitamur amantes, qui amicos suos cantibus efferre conantur. Quidam neumam super intellectus rdotalis ordo ideo festivum agit, quia ipse praecipue verbo et exemplo sacerdotium extulit, dum latronem quemdam etiam sacerdotio praefecit. Alleluia de Innocentibus non cantamus, matres illorum imitamur, quas in tristitia fuisse non dubitamus. Ideo etiam cantus laetitiae non cantantur, et dalmatica vel subtile non portatur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
E t u̾bũ uatũ est caro. que ꝓfer¬
tur gn̾e femineo. Demde. Te de¬
um iauclamꝰ. rep̾sentat nobis
dõ mox missam subiũ landib:¬
guns. in qͣ gł̾a in excelsis eñ
angłis canimꝰ. & natũ ꝓ nob̾¬
sac̾ficiũ offĩmus. P ostꝰ milsã
eugłium lsber gn̾ationis legit᷑.
Iin quo uelud ĩmea aci hamũ
ꝯtexit᷑. quo lemathan de hu¬
mano gn̾e extͣbit᷑. hic quiclã
te dm̃ laudamꝰ canũt. quia se
de faucibus leuiocchan extͣctos
ducit. clũ sp̃oso suo cic
lib̾aton suo cantica ra
matutinis lauclibꝰ ꝯcinrit. In
missa que sequit᷑. laus pcstoꝵ
celebrat᷑. quia ruent᷑ cbñs ab
eis lauclatur. In t̾cia missa qͤ
tas a patͤ sollempiuzat᷑. unde
stephano palestra imitatur.
in qua ꝓ eoiona c̾tat᷑. In offõ
de die qͣi ꝓ uictoria hic agom¬
cheta coionat᷑. im̃ & stephanꝰ᷑.
icl est coronatus. ꝯgge nomina¬
t᷑. huiꝰ diem icło leuitalis orcło
celẽorẽ clucit. quia stephanus
est in natiuitate sc̃i

Expanded text:
et Verbum natum est caro, quae profertur genere feminino. Deinde Te Deum laudamus repraesentat nobis deo mox missam subjungimus, in qua Gloria in excelsis cum angelis canimus, et natuimus. Post missam Evangelium Liber generationis legitur, in quo velut linea ad hamum contexitur, quo Leviathan de humano genere extrahitur. Hic quidam Te Deum laudamus canunt, quia se de faucibus Leviathan extractos ducit, dum Sponso suo ac Liberatori suo cantica in matutinis laudibus concinit. In missa quae sequitur, laus pastorum celebratur, qua inventus Dominus ab eis laudatur. In tertia missa, quae tas a patre solemnizatur. Unde io de sancto Stephano palaestra imitatur, in qua pro corona certatur. In officio de die quasi pro victoria hic agonotheta coronatur. Unde et Stephanus, id est corona, congrue nominatur. Hujus diem ideo Levitarum ordo celebrem ducit, quia Stephanus est in nativitate sancti
Abbreviated transcription (Latin):
post laborẽ adepta m̾cede gͣ¬
culantux. ita isti pꝰ cleistum
t᷑. Hos cãpitł̾m excitat. ut
sprgentes uementi dño oc¬
cur. qͣi õstium pulsant. M
sibi aꝑiri postulant. Accẽ¬
sũ aũ bonord̾ oꝑra lampa¬
tͤnt. c̃ quinq uͥginibue:

Expanded text:
aborem adepta mercede gratulantur, ita isti post devictum tur. Hos capitulum excitat, ut surgentes venienti Domino octur, quasi ostium pulsant, et sibi aperiri postulant. Accensis autem bonorum operum lampantrant cum quinque virginibus
Abbreviated transcription (Latin):
ea a cõuentu ppłi eccłia freque¬
creclit᷑. ꝯũe natalẽ eccłia icło
celebrat. quia olim nõ solũ re¬
ges. sed & quisq suũ natatẽ ce
lebrabant. icło & nos celebramtꝰ
eiis cemꝑalẽ naitalẽ. quia ꝑ eñ
renascim ad et̾nitatẽ. Id̾o xp̃c
in fine anni nasei uoluit. quia
in sine scłi in munclũ uenit.
Iło in nocte ei nasci placuit.
quia clam scił sub carne latẽs
uenit. P ost enis natalẽ lux clie
rũ ꝓlongat᷑ quia in eũ creden¬
tes ad et̾nitatis lucẽ uocant᷑.
nobis sub ꝑsona angłoꝵ cantat᷑.
a quibus pastores ut potiꝰ omĩs
uitatur. Cum in tͥbus psalmis
gaudentes psallimꝰ. in lectione
ꝑ oracula ꝓpħar̃ planclimus. in
responsoriis cũ angłis canimus.
Que respõna rep̾sentant. cũc̾ta
in celis & in t̾ris̃ ꝑ hanc natuu¬
tatẽ instaurata. & infernailia
lampnata. In primo respon¬
soro in quo gaulet ex̾citus am¬
głoꝵ cantat᷑ restauratio celesti¬

Expanded text:
ea a conventu populi Ecclesia frequeea a conventu populi Ecclesia frequecreditur, quem Natalem Ecclesia ideo celebrat, quia olim non solum reges, sed et quique natalem suum celebrabant. Ideo et nos celebramus ejus temporalem natalem, quia per eum renascimur ad aeternitatem. Ideo Christus in fine anni nasci voluit, quia in finem saeculi in mundum venit. Ideo in nocte nasci ei placuit, quia clam scilicet sub carne latens venit. Post ejus natalem dierum lux prolongatur, quia in eum credentes ad aeternitatis lucem vocantur. nobis, sub persona angelorum cantatur, a quibus pastores, vel potius omnis vitatur. Cui in tribus psalmis gaudentes psallimus, in lectionibus per oracula prophetarum plaudimus. In responsoriis cum angelis canimus. Quae responsoria repraesentant cuncta in coelis et in terris per hanc nativitatem instaurata, et infernalia damnata. In primo responsorio in quo Gaudet exercitus angelorum, cantatur restauratio coelesti
Abbreviated transcription (Latin):
igilie a pastoribus ceꝑunt.
qui uigilias supͣ gregem
suũ nascente xͦ custoli¬
erunt. More antirino duo noe¬
tͣrialia officia in p̾cipius festi¬
uitatibus agebantur. unũ in mai¬
cio noctis a pontifice cũ suis mi¬
nistris uel capellanis absq uemi¬
te. aliud in meclia nocte a clero
sieut aclhue sollempnit̾ celebrat᷑.
& ppłs qui ad festũ ꝯfluxerat
tota nocte in lauclibus ugilare
solebat. Postqͣ uͦ illusoresboñ
pibus cantilenis ac salutatio¬
nibus potatiõibus qr founcati¬
oĩbus oꝑam delerunt. uigilie
int̾cdicte & clies ieumiis cecli¬
cati sunt. & ingłiarũ nom̃ re¬
tinuerunt. Sctm̃ gͦ antiquũ
Elenamini. ⁊ responsorruã. Ecce
agnus cłi eum reliquis camirnt᷑.
Alnicl in quo antiphone. dñs cli¬
xit. T̃amqͣ sponsus. Diffusa est
gr̃a. ⁊ responsorrã hoclie nobis
celibũ. icl est castroꝵ ritus clrͣ.
quia in illa ritus celestiũ a ca¬
stis agit᷑. Solon dr᷑ frequens. iñ
sollempnitas appellat᷑. quia in

Expanded text:
igiliae a pastoribus coeperunt, qui vigilias supra greges suos nascente Christo custodierunt . More antiquo duo nocturnalia officia in praecipuis festivitatibus agebantur: unum in initio noctis a pontifice cum suis capellanis absque Venite; aliud in media nocte in clero, sicut adhuc solemniter celebratur. Et populus, qui ad festum confluxerat, tota nocte in laudibus vigilare solebat. Postquam vero illusores bonum pibus cantilenis ac saltationibus, potationibus et fornicationibus operam dederunt, Vigiliae interdictae et dies jejunii dedicati sunt, et vigiliarum nomen retinuerunt. Secundum antiquum ergo Elevamini et responsorium, Ecce Agnus Dei, cum reliquis canuntur. Aliud in quo antiphona Dominus dixit, Tanquam sponsus, Diffusa est gratia, et responsorium Hodie nobis celibum, id est, castorum ritus dicitur, quia in illa ritus coelestium a castis agitur: Socan dicitur frequens, inde solemnitas appellatur, quia in
Abbreviated transcription (Latin):
icło celebrant᷑. quia cde
hoc mũclo in et̾riã uitã
ꝑ inortem nascebant᷑. Octaue uͦ
illoꝵ iło colunt᷑. quia in oc̃taua
iel est in resurrectione głe eoꝵ¬
ianuarii olum habeba¬
tur cełedris ob tͥplicẽ
cruimphũ augͣti cesaris. Hanc
eanclẽ diem ꝙͣ epyphaniam
dñi uocamꝰ ob cͤs causas celebra¬
mus. quia chñs stella cduce illa
die gentibus est reuelatꝰ. & sͣ
tͥgrata annos eacdẽ die in ior¬
cdane baptiratꝰ. es in reuoluto
anno ip̃o die ꝑ aque in uinrũ
ꝯu̾sionẽ acd nuptias d̾s mani¬
festat᷑. Icło epyphama nel theo¬
phania appellatur. qđ appari¬
cio uel manifesta ordensio int̾¬
p̾tat᷑. Tracls ⁊̃ qd hac cdie qͥn¬
q milia hoinũ cle quinq pa¬
nibus dñs satiauerit. Itac ĩ
primo nocdurno scelle appari
m̃tis misse agitur aque in uraũ¬
nibus caturatio.

Expanded text:
ideo celebrantur, quia de hoc mundo in aeternam vitam per mortem nascebantur. Octavae vero illorum ideo coluntur, quia in octava, id est in resurrectione, gloJanuarii olim habebatur celebris ob triplicem triumphum Augusti Caesaris. Hanc eamdem diem, quam Epiphaniam Domini vocamus, ob tres causas celebramus, quia Dominus stella duce illa die gentibus est revelatus; et post triginta annos eadem die in Jordane baptizatus, et revoluto anno ipsa die per aquae in vinum conversionem ad nuptias Deus est manifestatus. Ideo Epiphania vel Theophania appellatur, quod apparitio vel manifestatio autd hac die quinque millia hominum de quinque panibus Dominus satiaverit. Itaque in primo nocturno stellae apparitmentis missae agitur aquae in vinunibus saturatio.
Abbreviated transcription (Latin):
festiuitas in dr̃ca chie euenerit.
omĩa cle illis ut cle aliis sc̃ĩc agi¬
mus. quia in resuprectione qñ
one eos in gauclio receptos sei¬
mus. Hoꝵ festũ icło infarctes sol¬
lemprizant. quia eos pͥmi acl
partus sui ꝓpter alui sui celebri
fut᷑a uita de eccłie glificatione

Expanded text:
ca evenerit, omnia de illis, ut de aliis sanctis agimus, quia in resurrectione Domini one eos in gaudio receptos scimus. Horum festum ideo infantes solemnizant, quia eos primum adpartus sui propter filii sui celebritfutura vita de Ecclesiae glorificatione,
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃e scĩ notantur. ꝑ que hec in¬
entia in qua pater fecit onũa.
qͣui uenit in spũ sapientie
docere nos unam pruclentie.
nom̃ moysi inclicauit. cui
Nlegẽ in sẏna cleclit. qui uenit

Expanded text:
intia, in qua Pater fecit omnia, qui venit in spiritum sapientiae, docere nos viam prudentiae. n Moysi indicavit, cui legem in Sina
Abbreviated transcription (Latin):
gaudiũ oy lencia mundo ad¬
uenit. icło in t̾cio nocturno
ecclia frequentiꝰ ałia in anti¬
phonis canit. Per engłia pastoꝵ
narratio cledarat᷑. ꝑ quos nati¬
ritas xp̃i manifestat᷑. Colent
mislieres parturientẽ m̃sitare.
& ei xenia cleferre. Has in
qͣi ꝯgrua filio ꝯuenientia q
mat̾ri rauiuscula offi̾mꝰ Neu¬

Expanded text:
gaudium et laetitia mundo advenit, Ideo in tertio Nocturno Ecclesia frequentius alleluia in antiphonis canit. Per Evangelia pastorum narratio declaratur, per quos nativitas Christi manifestatur. Solent mulieres parturientem visitare, et ei xenia deferre; has in quasi congrua Filio, convenientia quoque matri munuscula offe
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i acluentũ souant. Primũ
in illa chie qnͣ monteᷤ apłi dus¬
& colle᷑ doctores lac o mel
doctrme fhuebant. Tune io¬
ernclata est filia sion. icl est
eccłia de uic̾ieis cunc exutta¬
uit silia ierłm. icl est eccłia
cle gentibis. Scd̃m eiꝰ aclũetũ¬

Expanded text:
entum sonant, primum in illa die quando montes apostoli dulet colles doctores lac et mel doctrinae fluebant. Tunc jucundata est filia Sion, id est Ecclesia de Judaeis, tunc exsultavit filia Hierusalem, id est Ecclesia de gentibus. Secundum e
Abbreviated transcription (Latin):
qui in spũ consilũ nos lib̾are
nenit. Ip̃e clauis dauicł. qui
celum uistis aguit. infernũ
Ic per spiritum foititu¬
cliuis uinctos de domo
carceris edueere uenit. Sp̾c¬
iusticie. qui uenit nos illu¬
manare spñ scientie. sp̃e¬
galaris. qui uenit salnare homi¬
nem ꝑ spm̃ pietatis. Sp̃e cuno¬
pe emmanuel ad nos ꝑ isrł rig.

Expanded text:
are venit. Ipse clavis David, qui coelum justis aperuit, infernum  per spiritum fortitudinis vinctos de domo carceris educere venit. itiae, qui venit nos illuminare spiritu scientiae. Ipsgularis, qui venit salvare hominem per spiritum pietatis. Ipse est Emmanue
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta icło int̾mittunt᷑. ut ĩ
natiuitate dñ festimis ãple¬
ctantur. ꝙ ut gr̃a noui testa¬
rãti. p̾scantior ueteri cognos
ioh̃is babtiste cantatur.
qui aspitiens alonge
scił a terra aci celũ potentiam
ente̾ p̾conat᷑. q nebislam cot̾a

Expanded text:
intermittuntur, ut in Nativitate Domini festivius amplectantur, et ut gratia Novi Testamenti praestantior Veteri cognoscoannis Baptistae cantatur, qui aspiciens a longe, scilicet a terra ad coelum, potentiam entem praeconatur, et nebulam tota
Abbreviated transcription (Latin):
cle horis cliximus.
nũc restat ut de
sollempnitatibus pauca ꝑ¬
stringamue. He aduentu dñi¬
tres causas celebramꝰ
Primo quia illuacł
tempus recolimꝰ. quo eũ ab
antiquis sẽis p̾nueiatũ cog¬
nouimꝰ. Sccdo faciẽ eiꝰ laucli¬
bus p̾ocup amꝰ. quo eum uru

Expanded text:
e horis diximus, nunc restat de solemnitatibus pauca perstringamus. Adventum itres causas celebramus: Primo, quia illud tempus recolimus, quo eum ab antiquis sanctis praenuntiatum cognovimus. Secundo, faciem ejus laudibus praeoccupamus, quo eum
Abbreviated transcription (Latin):
enina uolmilatos factiun dt q uirgo nolnitit
annũ ciationõ angoli puorito sus aꝑdibre. Si dñ
pnolla oi rondlart õ facile srbilordodrdt Imo
aliquã cantam culpã forsitan in spiarot. Iodo sibi -¬
aolandum orat. donde langelica demonstraliont ilbi
socelim sibi dolagdielire. Coquilur. de spiritr
sancto. Noe ee ꝓte suae Onangolista adm̃xilꝰ ut ꝙ

Expanded text:
oluit annuntiationem angeli marito suo aperire. Si enim puella ei revelaret, non facile sibi crederet, imo aliquam culpam forsitan suspicaretur. Ideo sibi celandum erat, donec angelica demonstratione illum secretum sibi detegeretur. Sequitur: De Spiritu sancto. Hoc ex parte sua evangelista a
Abbreviated transcription (Latin):
quippe alidnigona fuit: Ipso Iacob nopoldi suoi
Io sops suatos Iobre ananifestissimit adoptanif. dicoid
Riño Itaq filii tri dno qui faeli srnt tibi priuꝰ qͣ
ao to uonrõ idi sunt. A pfraim ⁊ manasse tanq
postea. Ribi denub. Gnde otrã factinꝰ istl. uł duiddã¬

Expanded text:
suos ex Joseph natos, verbis manifestissimis adoptavit dicens: Nunc itaque filii tui duo, qui nati sunt tibi, priusquam ad te venirem mei sunt: Ephraim et Manasse tanquam postea, tibi erunt . Unde etiam factum est, u
Abbreviated transcription (Latin):
nitar Iosũ xp̃i quasi forruni diabolo de lititꝭ. ot iara e
maria Rto assubnopidio caruis naturã. ꝑbi forbyludiũe snã
abscondit. sino dubio futurnm seidus. ꝙ illo homicida . ab
Iitro carmẽ suam morle appeliburut Ifort Rol Ita quasi
porro q hituõ latobat captus atq & traetur forat misteꝵ¬
ista qñidiõ sedm̃ ideesaerin genea logia hosu deploea di

Expanded text:
ferrum diabolo exstitit, et haec ex Maria veram assumendo carnis naturam, ibi fortitudinem suam abscondit, sine dubio futurum sciens quod ille homicida ab initio carnem suam morte appetiturus foret, et ita quasi ferro quod intus latebat captus, atque extractus, foras mitterista quidem se
Abbreviated transcription (Latin):
hodierna die rebꝰ humanis exi¬
inii. ⁊ adte accersiri russisti. blade
⁊ misedit̃ suscipias. nõ ei dũent᷑
ũbre mortis. tiͦ tegat eũ chaos
⁊ caligo tenebraꝵ. set exutꝰ õĩũ
eͥmitũ labe. ÷ sinu abrahe patͥ¬
arche collocatꝰ: locũ lucis ⁊ re¬
Frigerii. se ad eptũ eẽ gaudeat
icũ dies iudicis aduen̾te. cũ scĩs
⁊ electis tuis eum resuscitari iubeas .ł.¬

Expanded text:
hodierna die rebus humanis eximi et ad te accersire jussisti, blande et misericorditer suscipias non ei dominentur umbrae mortis, nec tangat eum chaos et caligo tenebrarum, sed ecriminum labe, in sinu Abrahae collocatus. locum lucis, et refrigerii se adeptum gaudeat, ut cum dies judicii advenerit, cum sanctis et electis tuis eum resuscitari jubeas.
Abbreviated transcription (Latin):
tocꝰ mũdi lum̃. ⁊ salutare: nos lumi.¬
ne tue claritatis sic repleas. ut ĩ fide¬
litatis tenebris a nob̃ repleas. Etͣ sicit
seruũ cuũ hodie dimisisti ĩ pace. sic nos
ypace sc̃e eccłie tue dign̾iis gubnare.

Expanded text:
s mundi lumen et salutare: ipse nos lumine tue claritatis sic repleas: ut omnes infidelitatis tenebras a nobis repellas. Et sicut hodie servum tuum dimisisti in pace: sic nos in pace sancte Ecclesie tue digneris gubernare:
Abbreviated transcription (Latin):
MAestatẽ cuã dñe suplices depcaĩ. ut his¬
ie famlo tuo .X. logo scalore penitẽtio
mac̾ato. miseratõis tue ueniã largiri dis¬
neris. ut tuiptiali ueste recepta ad regileꝰ
m̃sã unde eiectꝰ fuerat meat᷑ ĩ fire. Pͥ.¬

Expanded text:
Majestatem tuam, Domine, supplices deprecamur, ut huic famulo tuo, longo squalore poenitentiae macerato, miserationis tuae veniam largiri digneris, ut nuptiali veste recepta, ad regalem mensam, unde ejectus fuerat, mereatur intrare. P
Abbreviated transcription (Latin):
atttntũ tuũ celestiũ ds qͥ habuiianis corꝑibꝰ
om̃ẽ lãgorẽ ⁊ om̃ẽ ĩ fir instatẽ p̃cepti cui
potestate depelł. ad esto ꝓpiciꝰ huic faiuło
tlo. ut fugatis ĩ firmgtatibꝰ ⁊ nͥibꝰ reteplis
nom̃i scm̃ tuũ ĩ stautata ꝓtenꝰ sanitate be¬
nedicat ł. Ali aniꝰ l mrea¬

Expanded text:
tutum coelestium Deus, qui ab humanis corporibus omnem languorem, et omnem infirmitatem praecepti tui potestate depellis, adesto propitius huic famulo tuo N. ut fugatis infirmitatibus, et iuribus receptis nomen sanctum tuum instaurata protinus sanitate benedicat. Per. Alia.
Abbreviated transcription (Latin):
naculi testimonii olĩ eũ
archa or acłi scilie cherubĩ.
clausa uelut colũptias. can¬
delabra. altare aureuor
argẽteas bases tabulos de¬
auratas. Holo eaustu hostias
eneũ altare cũ basibꝰ eneis.
tẽtoria. funes. oleũ ũetõis.

Expanded text:
naculi testimonii olim cum arca oraculi, scilicet Cherubim clausa velis, columnas, candelabra, altare aureum, argenteas bases, tabulas deauratas, holocausta, hostias, aeneum altare cum basibus aeneis, tentoria, funes, oleum unctionis,
Abbreviated transcription (Latin):
hodierna die rebꝰ humanis exi¬
inii. ⁊ adte accersiri russisti. blade
⁊ misedit̃ suscipias. nõ ei dũent᷑
ũbre mortis. tiͦ tegat eũ chaos
⁊ caligo tenebraꝵ. set exutꝰ õĩũ
arche collocatꝰ: locũ lucis ⁊ re¬
Frigerii. se ad eptũ eẽ gaudeat
icũ dies iudicis aduen̾te. cũ scĩs
⁊ electis tuis eum resuscitari iubeas .ł.¬

Expanded text:
hodierna die rebus humanis eximi et ad te accersire jussisti, blande et misericorditer suscipias non ei dominentur umbrae mortis, nec tangat eum chaos et caligo tenebrarum, sed exutus omnium ae collocatus locum lucis ac refrigerii se adeptum esse gaudeat et cum dies judicii advenerit cum Sanctis et electis tuis eum resuscitari jubeas.
Abbreviated transcription (Latin):
rent quoniam frust inimicoꝵ ext̃¬
minabat ignis ardens ingnͣdine
et pluuia coruscans. hoc autem ite¬
rum ut nutrirentur iuisti ⁊̃ sue uir¬
tutis oblitus ẽ. Creatura enĩ tua¬
tibi factori deseruiens excandescit ĩ
tormentum ad uersus inuistos ⁊ le¬
uior fit ad benefaciendum ꝑ his
qui inte confidintqꝰ ropt̾ hoc
et tunc in omnia dauffigurata
ominum nutrici gr̃e tue deserui¬
ebant aduoluntatem horum qͥ
ate desiderati sunt ut scirẽt
filii tui quos dilexisti domine
qm̃ non natiuitatis fructus pasc unt

Expanded text:
rent quoniam fructus inimicorum exterminabat ignis ardens in grandine et pluvia coruscans hoc autem iterum ut nutrirentur iusti etiam suae virtutis oblitus est creatura enim tibi factori deserviens excandescit in tormentum adversus iniustos et lenior fit ad benefaciendum pro his qui in te confidunt propter hoc et tunc in omnia transfigurata omnium nutrici gratiae tuae deserviebant ad voluntatem horum qui a te desiderati sunt ut scirent filii tui quos dilexisti Domine quoniam non nativitatis fructus pascunt
Abbreviated transcription (Latin):
sit inuoluntate animi.
ce suo agniti ad regnũ
psidendũ inuitabunt᷑.
mali au̾t nlła spe restaura¬
tionis consolabunt᷑. s met̾¬
nũ cruciandi ab aspestu

Expanded text:
in voluntate animi, ce suo agniti, ad regnum possidendum invitabuntur; mali autem nulla spe restaurationis consolabuntur, sed in aeternum cruciandi a conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
cuidant peccatorum¬
solem iusticie. nec p̾di¬
catores illustrant eos
fulgore doctrine: hos
⁊ sonitus descendens
cõminatio celestis ꝑcur¬
bat. et ꝑsone tristes.i.
fruetuosam penitenciã:
s desꝑantes chesauri¬
zant sibi ram indie u¬
dicii.

Expanded text:
ae peccatorumsolem justitiae, nec praedicatores illustrant eos fulgore doctrinae. Hos etiam sonitus descendens, id est comminatio coelestis perturbat, et personae tristes, idfructuose poenitentiam: sed desperantes thesaurizant sibi iram in die judicii.
Abbreviated transcription (Latin):
et magice artis appositi erant de¬
risus: et sapͥentie gla correptio
cum contumelia. Illi enĩ qui ꝓ
te. hii cum derisu pleni timore
languebant. Iam et si niehil

Expanded text:
Et magicae artis appositi erant derisus, et sapientiae gloriae correptio cum contumelia. Illi enim qui prte, hi cum derisu pleni timore languebant. Nam etsi nihil
Abbreviated transcription (Latin):
filii fecit imaginem. ⁊ illum
qui tunc qͣi homo mortuꝰ
fuerat nc̃ tanqͣ. deum colere
cepit ec constituit int̾ seruos
suos sacra et sacrificia. deinde
interueniente tempore con¬
ualescente iniqua consuetu¬
dine hic error tanqͣm lex
custoditus est. et tirannoꝵ ĩ

Expanded text:
filii fecit imaginem; et illum, qui tunc quasi homo mortuus fuerat, nunc tanquam deum colere coepit, et constituit inter servos suos sacra et sacrificia. Deinde interveniente tempore, convalescente iniqua consuetudine, hic error tanquam lex custoditus est, et tyranno
Abbreviated transcription (Latin):
illos acceperat tedium et gemi¬
tus cum memoria pret̾itoꝵ.
Cum enĩ audirent ꝑ sua tor¬
menta bene secum agi com¬
memorati sunt dñm ammi¬
rantes in finem exitꝰ. Quem
enim in expositione praua
piectum deriserunt. infinẽ
euentus mirati sunt. Non
simeliter iustis faciens. Pro cõ¬

Expanded text:
illos acceperat taedium, et gemitus cum memoria praeteritorum. Cum autem audirent per sua tormenta bene cum illis agi, commemorati sunt Deum, admirantes in finem exitus. Quem enim in expositione probra projectum deriserunt, in finem eventus mirati sunt. Non similiter justis faciens. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
deo recedit. i
et fornicatur crim
ydolis. uel liuini dog¬
iatis ueritatem reli¬
quit. ⁊ sequit᷑ falsita
nis. hinie paulus a¬
uaritiã ydoloꝵ serui¬
tutem appellat. Uñ
constat omnẽ malã
coneupiscentiam for

Expanded text:
 recedit a Deo, et fornicatur cum idolis, vel divini dogmatis veritatem relinquit, et sequitur falsitatnis. Hinc Paulus avaritiam idolorum servitutem appellat. Unde constat, omnem malam concupiscentiam for
Abbreviated transcription (Latin):
tormentis bene disposiusti po¬
pulum tuum. quib delisti cõ¬
cupiscentiam delectamenti su-¬
i nouum saporem escã parans
eis ortigo metͣm. ut illi quidem
concupiscentes escam ꝓpterea
que illis ostens a ⁊ missa sunt.
etiam auerterent᷑ a necessaria
concupiscentia: hii autem in
breui mopes facti:. nouam gus¬
lauerunt escam. Oportebat
illis quidem sine excusatione
suꝑ uenire interitum exercenti

Expanded text:
tormentis bene disposuisti populum tuum: quibus dedisti concupiscentiam delectamenti sui. Novum saporem escam parans eis ortigometram. Ut illi quidam concupiscentes escam: propterea que illis ostensa: et missa sunt: etiam a necessaria concupiscentia averterentur. Hi autem in brevi inopes facti: novam gustaverunt escam. Oportebat enim illis quidem sine excusatione: supervenire: in interitum exercenti
Abbreviated transcription (Latin):
can animam suam. et cum exl¬
rit lp̃c non reuertetur nec reuoca¬
bit animam que recepta est: sed
tuam manum effugere inpossibi¬
le est. Negantes enum nosse te
impĩ ꝑfortitudinem brachii tu¬
i flagellati sunt. Nouis aquis ⁊
gnͣdinib et pluuiis ꝑsecutionẽ
passi sunt. et pignem consũpti.

Expanded text:
am animam suam et cum exibit spiritus non revertetur nec revocabit animam quae recepta est sed tuam manum effugere inpossibile est negantes enim nosse te impii per fortitudinem brachii tui flagellati sunt novis aquis et grandinibus et pluviis persecutionem pa
Abbreviated transcription (Latin):
infestum est in illis.
⁊c̃. Noticia cłi exi
uncli fabrica ꝑcipit᷑
ut enim ds inuisibi¬
lis exiusibilib cognos¬
ceretur. opꝰ ab eo fr̃m
est quod opificem
manifestaret. ut d̃s
omnium intelligeret᷑
qui hoc fec̃. qđ non
possunt alii. S cum
cognouissent non
sic̃ dm glorifieau̾nt¬
is euanuerunt.¬

Expanded text:
m est in illis , etc. Notitia Dei ex mundi fabrica percipitur. Ut enim Deus invisibilis ex invisibilibus cognosceretur, opus ab eo factum est, quod opificem manifestaret, ut Deus omnium intelligeretur, qui hoc fecit, quod non possunt alii. Sed cum cognovissent, non sicut Deum glorificaed evanuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
aut sp̃m aut citatũ
aut numiam aqͣm.
aut solem aut lunã.¬
aut rectores orbis
trarum deos puta¬
uerunt. Quorum
si sp̃e delectati clõs
putauerunt sciant
qnͣto his domina¬
est spetiei enĩ gn̾a¬
tor h omnia con

Expanded text:
aut spiritum, aut citatum aut nimiam aquam, aut Solem, aut Lunam rectores orbis terrarum, deos putauerunt. si specie delectati deos putaverunt, sciant quanto his dominaspeciei enim generator haec omnia con
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ decducet me inoꝑib meis sobrie. et¬
custodiet me insua potentia. ⁊ ert̃¬
accepta oꝑa mea. et disponam ppłm¬
tuum iuste et ero dignꝰ seclium pals
mei. Quis enĩ hominum poterit

Expanded text:
 deducet me in operibus meis sobrie etcustodiet me in sua potentia etaccepta opera mea et disponam ptuum iuste et ero dignus sedium patris mei quis enim hominum poterit
Abbreviated transcription (Latin):
pulum dei se missu¬
rum ꝓmitceret. parilu¬
lum respirans ad do¬
mosticam crudelita¬
dem reuersus est:don
maris rubri fluctib
sub mersus est ꝑsecu¬
tores enĩ xp̃iani no¬
minis si ꝑsticerint ĩ

Expanded text:
pulum Dei se dimissurum promitteret, paululum respirans ad domesticam crudelitatem reversus est, donec in mari Rubro fluctibus submersus est. Persecutores enim Christiani nominis si perstiterint i
Abbreviated transcription (Latin):
seu qllare. mala pa¬
tiebant᷑ ꝑirent: Te¬
tigit autẽ tunc et
iustos temptatio mor
ira tua. Properãs enĩ
homo sine querela
scutum orationem.
et ꝑ incensum dep̃¬
cationem allegans

Expanded text:
cii quare mala patiebantur perirent tetigit autem tunc et iustos temptatinsit in ira tua. Properans enim homo sine querela scutum, orationem et per incensum depcationem allegans
Abbreviated transcription (Latin):
cessauit: In mopse lex significat᷑
que doces homines scĩam dei ⁊ a¬
morem. In aaron supplicandi et
obsecrandi forma. Cum gͦ indigna¬
cõmonens ⁊ docens conuerti adpt¬
nitentiam satis facere ꝑdelictis. sup¬
plicare ꝓculpis: cessabit indignatio
moyse / a aron intercedentib. si uero

Expanded text:
ror quod in Moyse lex significetur, quae docet homines scientiam et amorem Dei, in Aaron supplicandi Deo, et obsecrandi eum forma consistacommonens nos et docens converti ad poenitentiam, satisfacere pro delictis, supplicare pro culpis, cessabit continuo irMoyse et Aaron intercedentibus pro
Abbreviated transcription (Latin):
dem luto fing̃ que munda
sunt inusu uasa: similiter.
et que his sunt contͣria. ho¬
rum autem uasoꝵ quis sit

Expanded text:
dem luto fingit quae munda sunt in usum vasa similiter et quae his sunt contraria horum autem vasorum qui sit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑio colebantur figmenta. et
hos quos inpalam honorare
quod longe essent. elonginqͦ
figura illoꝵ allata. euidentem
imaginem regis quem hono¬
rare uolebant fecerunt. ut il¬
lum qui ab erat tanquam
p̾sentem cołent sua sollicitu¬
dine. ꝓuexit autem ad hoꝵ
culturam. et hos qui ignora¬
bant artificis eximia diligen¬
tia. Ille autem uolens plus

Expanded text:
io colebantur figmenta. Et hos quos in palam homines honorare quod longe essent, e longinquo figura illorum allata, evidentem imaginem regis, quem honorare volebant, fecerunt: ut illum qui aberat, tanquam praesentem colerent sua sollicitudine. Provexit autem ad horum culturam, et hos, qui ignorabant, artificis eximia diligentia. Ille enim volens pl
Abbreviated transcription (Latin):
rum qui inclusos custodiebant
filios tuos. ꝑ quos incipiebat in cor¬
ruptum legis lumen scł̃o dari. cũ

Expanded text:
rum; qui inclusos custodiebant filios tuos, per quos incipiebat corruptum legis lumen saeculo dari. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
parentum nr̃oꝵ: ut dignam
ꝑciperẽt peregrinationem
putroꝵ dei que tibi omniũ
carior est terra Sed & his tan¬
quam hominib peꝑcisti.
et misisti antecessores exerci¬
tus tui uespas ut illos pau¬
latim exterminarent. non
qr impotens eras inbello su¬
bicere impios iustis aut
bestiis seuis aut uerbo

Expanded text:
parentum nostrorum ut dignam perciperent peregrinationem puerorum Dei quae tibi omnium carior est terra sed et his tamquam hominibus pepercisti et misisti antecessores exercivespas ut illos paulatim exterminarent non quia inpotens eras in bello subicere impios iustis aut bestiis saevis aut verbo
Abbreviated transcription (Latin):
tenebris: unusquisq hostii
sui tnsitum querebat. Inse
enim elementa dum conu̾¬
tunt᷑ sicut in organo qualita¬
tis sonus immutatur: ⁊̃ om̃ia
suũ sonum custodiunt:
unde existimari ex ip̃o cer

Expanded text:
tenebris unusquisque ostii sui transitum quaerebat in se enim elementa dum convertuntur sicut in organo qualitatis sonus inmutatur et omnia suum sonum custodiunt unde est aestimare et ex ipso cer
Abbreviated transcription (Latin):
sum e̾e uitam nr̃am et con¬
uersationem uite composi¬
tam ad lucrum. et oportere
u̾ncumq et ex malo ad qui

Expanded text:
sum esse uitam nostram et conuersationem uitę compositam ad lucrum et oportere undecunque etiam ex malo acqui
Abbreviated transcription (Latin):
enim equi depauerunt. et ta
los ¶emores enĩ erant ad huc
eoꝵ que rĩcolatu illoꝵ facta
suerant: q̃ ad modum ꝓnatiõe
animalium ecdugxit terra mus-¬
cas ⁊ propiscib eruetauit flumꝰ
multitudinem ranarum. No-¬
ussime autem uiderunt nouã

Expanded text:
enim equi depaverunt escam, los. Memores enim erant adhuc eorum quae in incolatu illorum facta fuerant quemadmodum pro natione animalium eduxit terra muscas et pro piscibus eructavit fluvius multitudinem ranarum novissime autem viderunt nova
Abbreviated transcription (Latin):
seruus cum domino afflictus
est. et popularis homo regi si¬
milia passus: similiter gͦ omnes
uno nomine mortis mortuos ha¬
bebant innumerabies. qet enĩ¬

Expanded text:
servus cum domino afflictus est, et popularis homo regi similia passus. Similiter ergo omnes uno nomine mortis, mortuos habebant innumerabiles. Nec eni
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ que patiantur moleste fere¬
bant inquib patientes indig¬
nabant᷑. ꝑ hec que putabant de¬
os iipsis cum ext̾minarentur
uidentes illum quem olim
negabant se nosse dm uerum
agnouerunt. pp̃ quod ⁊ finis

Expanded text:
enim quae patiebantur moleste ferebant in quibus patientes indignabantur per haec quos putabant deos in ipsis cum exterminarentur videntes illum quem olim negabant se nosse Deum verum agnoverunt propter quod et finis
Abbreviated transcription (Latin):
piciens illi. sciens quoniã non
potest se adiuuare. Imago enĩ
est: & opus est illi adiutorium.
et desubstantia sua. et de filiis
suis. et de nuptiis uotum faciẽs
inquirit. Non erubescit loqui

Expanded text:
piciens illi, sciens quoniam non potest adjuvare se: imago enim est, et opus illi adjutorium. Et de substantia sua, et de filiis suis, et de nuptiis votum faciens, inquirit. Non erubescit loqui
Abbreviated transcription (Latin):
mantes. hec que mnanimab
sunt suꝑ uacua. infantium
insensatoꝵ more uiuentes.
propter ħ tanquam pueris

Expanded text:
mantes haec quae in animalibus sunt supervacua, infantium insensatorum more viventes. Propter hoc tanquam pueris
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ continebat illos speluncde
sine timore custodiebat illos. qͦ¬
niam sonitus descenclens ꝑtur¬
babat illos. et ꝑsone tristes appa

Expanded text:
e continebat illos spelunca, sine timore custodiebat: quoniam sonitus descendens perturbabat illos, et personae tristes appa
Abbreviated transcription (Latin):
h̾eules. hinccastor. hinc
pollux. hinc escrilapiris
hinc lib̾ ⁊ alio loco atq
in plerisq ciuitatibꝰ ĩtlłigi

Expanded text:
ules, hinc Castor, hinc Pollux, hinc Aesculapius, hinc Liber. Et alio loco: Atque in plerisque civitatibus intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
a. ꝓpter hoc etiam et exigu¬
o ligno credunt hominẽ
animas suas. et transeuntes
mare ꝑ ratẽ liberati sunt:
ab initio enĩ cum ꝑirent
suꝑbi gigantes spes orbis
terrarum adratem confu¬
giens remisit scl̃o semen¬
natiuitatis que manu
scĩam creature sue
qu a sibi inp̾senti cõ¬
suleret. ⁊ eiꝰ uolunta¬
ti deseriuret. unde
noe archam fatere
irissit in qua ipłe et
ꝓgenies cuis saluare¬
tur. ⁊ cetera animan¬
tia ad restaurationẽ
orb̃ seruarent᷑. cum ge¬
nus humanũ ꝓunqͥ¬
tate sua diluiro de¬
leret᷑. unde petrꝰ. inqͣ
parici .i. octo anime
salue facte sunt ꝑaꝙͣ¬

Expanded text:
propter hoc etiam exiguo ligno credunt homines animas suas, et transeuntes mare per ratem liberati sunt, sed ab initio cum perirent superbi gigantes, spes orvis terrarum ad ratem confugiens, remisit saeculo semnativitatis, quae manu scientiam creaturae suae, qua sibi in praesenti consuleret, ut ejus voluntati deserviret. Unde Noe arcam facere jussit, in qua ipse et progenies ejus salvaretur, et caetera animantia ad restaurationem orbis reservarentur, cum genus humanum pro iniquitate sua diluvio deleretur; unde Petrus: In qua pauci, id est octo animae salvae factae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
terstiu et amputaũ
impetum: ec duni¬
sit illam que ad ui¬
uos ducebat uiam.
nueste enim pocdis
quam habebat totꝰ
erat orbis terrarum:
et parentum magna¬
lia inquatuor ordini¬
B lapidum erãt

Expanded text:
tetit et amputavit impetum et divisit illam quae ad vivos ducebat viam in veste enim poderis quam habebat totus erat orbis terrarum et parentum magnalia in quattuor ordinibus lapidum erant
Abbreviated transcription (Latin):
ens. iam tuc uastator expauit agnoscebat enĩ fulguram batil
li ignis. incensi: et quał offerenda eẽt hostia. ab illo qui medius erat
mpũs aũt ⁊ cͥ. Inimicis ppłi dĩ
utidicta usꝙ ad consumationem
suꝑ uenit: quia nec icitam nͨ mo¬
res correxerunt: fictis mĩ atgumen¬
tis sunulabant penitentiã. ⁊ ideo¬
non meruerunt indulgentiarñ¬
unde pharao cum
plagis afflictus po

Expanded text:
 vastabat, expavit. Agnoscebat enim figuram batilli, et ignis, et incensi, et qualis offerenda esset Deo hostia ab eo qui medius mortum, etc. Inimicis populi Dei: vindicta usque ad consummationem supervenit, quia nec vitam nres correxerunt, fictis enim argumentis simulabant poenitentiam, enon meruerunt indulgentiamUnde Pharao cum plagis afflictus, po
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑferos fluctus incipiẽs
iter lig̃no portante se
fragilius lingnum ĩ¬
uocat. Illub enĩ cupi¬
ditas adquirendi ex¬
cogitauit et artifex

Expanded text:
feros fluctus incipiens iter facere ligno portante se fragilius lignum invocat illud enim cupiditas adquirendi excogitavit et artifex
Abbreviated transcription (Latin):
ter se penitentiam agentes. et p̾an¬
gͦtia sp̃c gementes. Hi sunt qͦs ha¬
biuimꝰ aliqñ inderisum. etinsimi¬
litudinẽ inꝑperii. Ios insensati ui¬
tam illoꝵ estimabamꝰ insaniam.

Expanded text:
ter se penitentiam agentes: et pre anspiritus gementes. Hi sunt quos habuimus aliquando in derisum: et in similitudinem improperii. Nos insensati vitam illorum extima
Abbreviated transcription (Latin):
escas epulationis. In allocutiõe
enĩ desiderii ascendit ill dema¬
ri ortigo met᷑ et uexationes peccato¬
tib suꝑ uenerunt: non sine sllis
que ante facta erant argumen¬
tis ꝑiũ fulminum. Iuste enim
patiebantur scd̃m suas ne quiti¬
as:. et enĩ in de testabiliorẽ in hos¬
pitalitalitem instituerũt Alii
quidem ignotos non recipiebãt
aduenas: alii autem bonos
hospites inseruitutẽ accipiebant
et non solũ ħ. s altus quidem
respectꝰ erat illoꝵ qm̃ inuiti re

Expanded text:
escam epulationis in adlocutione enim desiderii ascendit illis de mari ortygometra et vexationes peccatoribus supervenerunt non sine illis quae ante facta erant argumentis per vim fluminum iuste enim patiebantur secundum suas nequitias etenim detestabiliorem inhospitalitatem instituerunt alii quidem ignotos non recipiebant advenas alii autem bonos hospites in servitutem accipiebant et non solum hoc sed et alius quis respectus erit illorum quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ morgano diuersi
soni ad concorcliã me¬
lodie temꝑam̃to con¬
sentiunt: ita discrepã¬
tia elementa seruato
uire nature. adcreato

Expanded text:
in organo diversi soni ad concordiam melodiae temperamento consentiunt, ita discrepantia elementa servato jure naturae ad Creato
Abbreviated transcription (Latin):
ostendis his quib non crede¬
ris ẽẽ inuirtute consũmatꝰ. et¬
hoꝵ qui te nesciunt audatiã
traducis. Ou autem domina¬
tor uirtutis cum tnquillitate¬
iudicas. et cum magna reue¬
rentia disponis nos. Sub est
enim tibi cum uolu̾is posse:

Expanded text:
ostendis tu qui non crederis esse in virtute consummathos qui sciunt audaciam traducis tu autem dominator virtutis cum tranquillitateiudicas et cum magna reverentia disponis nos subest enim tibi cum voles posse
Abbreviated transcription (Latin):
scientia dei. et de his que uidẽ¬
tur bona non potuerunt¬
ꝙ oꝑib atcendentes agnoue
lu ignem colebãt
quem uulcanum
uocabant. Alii ethe¬
rem uel aerem q̃
iouem. uel iunonẽ
dicebant. Alii ni¬
miam aquam.
git̾ stellarum qͥ
diuersis figuris
animalium po¬
sitiones ⁊ cursũ
distͥbuebant as¬
troꝵ. Alii solem
quem phebum.¬
uocabant. Alii

Expanded text:
scientia Dei, et de his, qutur bona, non potueruntoperibus attendentes agnovelii ignem colebant, quem Vulcanum vocabant; alii aetherem vel aerem, quem Jovem et Junonem dicebant; alii nimiam aquam, gyrum stellarum, qui diversis figuris animalium, positiones et cursum distribuebant astrorum; alii solem, quem Phoebumvocabant; alii
Abbreviated transcription (Latin):
homines sed sermo tuus hos qui in
te trediderunt conseruat: quod enĩ
ab igne non poterat extermina
tum tabescebat: ut notum om̃ib
esset. quoniam oportet preueni¬
re solem adbenedictionem tuam.
et adortum lucis te adorare. In¬
grati enim spes tamꝙͣ hbernał¬

Expanded text:
homines sed sermo tuus hos qui in te crediderint conservat quod enim ab igni non poterat exterminari tum tabescebat ut notum omnibus esset quoniam oportet praevenire solem ad benedictionem tuam et ad orientem lucis tibi adorare ingrati enim fides tamquam hibernal
Abbreviated transcription (Latin):
qr det̾nis paulatun ad excelsa leua¬
mur. et ip̃a uestis iacinctina. a capi¬
te usꝙ adtalos ueniens indicat
aerem de celo usq ad t̾ram fusum.
Mala autem pumica ⁊ tintinna¬
bula in inferiorib posita sugura
tonit᷑a q demonstrant. uel oĩum¬

Expanded text:
renis paulatim ad excelsa sustollimur, et ipsa uestis hyacinthina a capite usque ad talos ueniens indicat aerem de caelis usque ad terram fusum. mala autem Punica et tintinabula in inferioribus posita fulgura tonitruaque demonstrant siu
Abbreviated transcription (Latin):
quiã dum iurant nom̃
di polluunt qui ait.
Non assumas nomẽ
đm laudare estimant
ineternam mortem se¬
met ip̃os precipitant:
heretici autem erroꝵ
falsa. iuta iniusta. leci¬
tia insana. mors nefã

Expanded text:
Quia dum jurant, nomen Dei polluunt, qui ait: Non assumes nomen um illudere se aestimant, in aeternam mortem semetipsos praecipitant. Haeretici autem errorufalsa, vita injusta, laetitia insana, mors nefa
Abbreviated transcription (Latin):
res suos consecrarunt. ⁊¬
mauri suos regeᷤ s paula
eo ritu liberos suos ⁊ ne¬
potes. deinde omnes pos¬
teros imbuerũt. ⁊ hii tn̾
summi reges obcelebrita¬
tem nominis in ꝑumciis
omnib celebrabantur:
pͥuatim uͦ singłi ppłi gen¬
tis aut urb̃ sue conditores.
uel uiros fortitudin e ĩsig¬
nes. uel feminas castitate
mirabiles summa uen̾a¬
tione coluerunt. ut egiptii
isidem. peni uraniam. Ro¬
mani quirinum. Samos

Expanded text:
res suos consecraverunt, et Mauri suos reges; sic paulateo ritu suos liberos atque nepotes, deinde omnes posteros imbuerunt, et hi tamen summi reges ob celebritatem nominis in provinciis omnibus colebantur. Privatim vero singuli populi gentis aut urbis suae conditores seu viri fortitudine insignes erant, seu feminae castitate mirabiles, summa veneratione coluerunt, ut Aegyptii Isidem, Poeni Uraniam, Romani Quirinum, Samos
Abbreviated transcription (Latin):
G Semꝑ tenebras comitat᷑
horror⁊ qͣnto minus disc̃¬
nit quisqͣ circa se sunt:
tanto mag̾ metuit un
patiebantur. quas nͥ sol
latebant nmio terrore
pauebant. ꝙ aũt dicit
tͥstes ꝑsonas illos teruis¬
se potuit fieri. ut demo¬
nes aliqua fantasmata

Expanded text:
m tenebras comitatur horror: et quanto minus discernit quis, quae circa se sunt, tanto magis metuit, unpatiebantur, quas nec sol, jacebant, nimio terrore pavebant; quod autem dicit. Tristes personas eos terruisse, potuit fieri, ut daemones aliqua phantasmata
Abbreviated transcription (French):
initũ et consũmationem. et me¬
dietatem t̃poꝵ iuscitudinũ ꝑmu-¬
tationes. ⁊ consũmationes tempoꝵ
anni cursus et stellarũ. dispositiões.
nat᷑as animaliũ. ⁊ iras bestiarum.
ium uentoꝵ. et cogitationes homi¬
nũ. diffr̃am uirgultoꝵ. et uirtutis
radicum. et quecumq sunt abs¬
condita ⁊ inꝑuisa didici. Omniũ
enĩ artifex docuit me sap̃iam.¬

Expanded text:
initium et consummationem et medietatem temporum, vicissitudinum permutationes, et commutationes temporum, anni cursus, et stellarum dispositiones, naturas animalium, et iras bestiarum, vim ventorum, et cogitationes hominum, differentias virgultorum, et virtutes radicum, et quaecunque sunt absconsa et improvisa didici: omnium enim artifex docuit me sapi
Abbreviated transcription (Latin):
exterminabant᷑. S non in ꝑ¬
petum permansit ira tua sed
adcorrectionem inb̃ui turba¬
ti sunt. signum hñtes salutis
ad commemoratinem mand¬
ati legis tue. Qui enim con
nabatur. sed ꝑte omniũ sal¬

Expanded text:
exterminabantur. Non in perpetuum permansit ira tua: sed ad correctionem in brevi turbati sunt. Signum habentes salutis ad commemorationem mandati legis tue. Qui enim convnabatur: sed per te omnium sal
Abbreviated transcription (Latin):
bãtur electi afflc¬
tione ⁊ monenturr ut
peccata caueant. ⁊ bo¬
na faciant. cum rex¬
bi disꝑctuntur quia
non corriguntur. iõ
idolatras parua ani
res serpentes ext̾mina¬
re non possunt. quia
nouit dominꝰ pios decẽp

Expanded text:
bantur electi per afflictionem, et monentur ut peccata caveant, et bona faciant. Reprobi disperguntur, quia non corriguntur. Ideo idololatras parva animres serpentes exterminare non possunt; quia novit Dominus pios de
Abbreviated transcription (Latin):
ces deceꝑint. qui ques
rebro. luna. ⁊ runcina
formãt d̾m suum. et
cudũt malleo atq su
uent̾ est ⁊ gła incon¬
fissione eoꝵ¬

Expanded text:
e deceperint, qui quaestrebro et lima et runcina, formant dogma suum, et cudunt malleo atque inventer est, et gloria in confusione eo
Abbreviated transcription (Latin):
quoniam uuo momento que erat
precdarior natio illorum extermi¬
nata est: de omnib enim non cre¬
dentes p̃p ueneficia suatũc c̾ pri¬
mum fuit exterminium primoge¬
nitorũ spoponderunt populum dĩ
se esse. Cum enim quietum si
lentium contineret omnia et nox
in suo cursu medium iter habe¬
ret. omp̃s sermo tuus domine
exiliens de celo aregalib sedib¬
uenit cdurus debellator ĩmecdiã¬
am exterminii terram ꝓsiliuit

Expanded text:
quoniam uno momento quae erat praeclarior natio illorum exterminata est de omnibus enim non credentes propter veneficia tunc cum fuit exterminium primogenitorum spoponderunt populum Dei se esse cum enilentium teneret omnia, et nox in suo cursu medium iter haberet, omnipotens sermo tuus, Domine, exsiliens de coelo a regalibus sedibus durus debellator in mediam exterminii terram prosiliit
Abbreviated transcription (Latin):
ursoꝵ aut audaces leones
aut noui gn̾is ira plenas¬
⁊ ignotas bestias. auͭt uapo¬
rem ignium sperantes. aut
odorem fumi ꝓferentes. aut¬
horrenclas ab oculis scintillas
emittentes. quarum non solũ¬
lesura poterat illos ext̾minare.
sed ⁊ aspectus ꝑtimorem occidẽ
Sed et sine his uno sp̃u occidi po¬
terant. ꝑsecutionem passi ab ip¬
sis factis suis. et dispersi ꝑ spiritũ
urtutis tue. S omnia uimen¬
sura et numero. et pondere dis¬
posuisti ¶ultum enim uale

Expanded text:
um, aut audaces leones, aut novi generis ira plenas ignotas bestias, aut vaporem ignium spirantes, autodorem fumi proferentes authorrendas ab oculis scintillas emittentes quarum non soluesura poterat illos exterminare sed et aspectus per timorem occidere sed et sine his uno spiritu occidi popersecutionem passi ab ipsis factis suis et dispersi per spiritum virtutis tuae sed omnia mensura et numero et pondere disposuisti multum enim va
Abbreviated transcription (Latin):
constructa sunt nu¬
meroꝵ uident᷑ ratiõe
formata. hoc enĩ fuit
pͥncipale in aĩo condi¬
toris exemplar. ⁊ c̃.
⁊ gub̃nat. ⁊ iudicatu¬
rus est. in his iustus
ta latent. q̃ sol cla¬

Expanded text:
constructa sunt, numerorum videntur ratione formata. Hoc enim fuit principale in animo conditoris exemplar. Hinc gubernat, et judicaturus est, in his Deus juta latent: quae solis cla
Abbreviated transcription (Latin):
ut scirent qr ꝑque peccat
quis. ꝑ hec ⁊ torquetur. Hon
enimimpossibilis erat omp̃s¬
manꝰ tua que creauit orbẽ
terrarum exmatia inuisa
immittere ilł multitudinem

Expanded text:
ut scirent quia per quae peccat quis, per haec et torquetur. Non enim impossibilis erat ommanus tua, quae creavit orbem terrarum ex materia invisa, immittere illis multitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
A cdo nauigandi cursꝰ
pecendus. a quo naui¬
gii p̃paratio. heretiei
autẽ. qui uaria fingt̃
simulacͣ erroꝵ ideo in
fluctib scłi ꝑeunt qr¬

Expanded text:
A Deo navigandi cursus petendus, a quo navigii praeparatio. Haeretici autem, qui vana fingunt simulacra errorum, ideo in fluctibus saeculi pereunt, q
Abbreviated transcription (Latin):
creationis. quia ui¬
uit et intelligit. il¬
la autem numꝙͣ.
s qr mag̾ sequit᷑ uani
re sit non intelligit.
⁊ comꝑat᷑ iumentis
insipientibue.

Expanded text:
creationis; quia vivit et intelligit, illa autem nunquam. Sed quia magis sequitur vanitre sit, non intelligit: et comparatur jumentis insipientibus
Abbreviated transcription (Latin):
Re probauit suꝑuis
lignea. lapicĩea. erea
idola. nẽ etiam fictilia
dampnat. Iuste enim
retͥbutum ẽ eis. ut qͥ
de t̾ra facti sunt fue¬
rant. quia meliorem
adimaginem cłi fat¬
tam ad adorandum
łm uiuum sequi no¬
lebãt. uiliorem sui
unitando luteũ acd̃¬
orent dm. ⁊ sine bont
oꝑis fructu t̾re insen¬
sibili dequa sumpti

Expanded text:
Reprobavit superius lignea, lapidea, vel aerea idola, nunc etiam fictilia damnat. Juste enim retributum est eis; ut qui de terra facti sunt, quia meliorem ad imaginem Dei creatam ad notandum Deum vivum, sequi nolebant; viliorem sui imitando, luteum adorarent Deum, et sine boni operis fructu terrae insensibili, de qua sumpti
Abbreviated transcription (Latin):
exterminari ilios autem tuos.
nec draconum nec uenͣatoꝵ uice¬
runt dentes. Miscd̃ia enĩ tua
adueniens sanabat illos. In me¬
moria enĩ sermonum tuorum
examinabantur. et uelociter sal¬
uabantur ne in alteram incidẽ¬
tes obliuionem. non possent

Expanded text:
exterminari filios autem tuos nec draconum venenatorum vicerunt dentes misericordia enim tua adveniens sanabat illos in memoria enim sermonum tuorum examinabantur et salvabantur ne in altam incidentes oblivionem non possent
Abbreviated transcription (Latin):
TAlternatim decatholicis
⁊ heticis loquit᷑ ut eoꝵ
Claudabilem sapĩam illox
uitupabilẽ demonstret
uersutiam.

Expanded text:
Alternatim de catholicis et haereticis loquitur, ut horum laudabilem sapientiam, illorum vituperabilem demonstret versutiam.
Abbreviated transcription (Latin):
one quis effugere posses negantes
se uiclere: frequinter enim pre oc¬
cupant pessima redarguente con¬
scientia cum sit enim tmida ne
quitia dat testimoniumicon¬
surnit seua conturbata conscia.¬
Nichil enumm est timor n p̾sump¬
tionis adiutriuĩ. ꝓditio cogitatõis
auxilioꝵ. Et dũ abaĩtꝰ minor est
expetatio maiorem putai sciã
eius cause de qua tormentum

Expanded text:
one quis effugere posset, negantes se videre. Frequenter enim praeoccupant vessima redarguente conscientia, cum sit enim timida nequitia dat testimonium consumit saeva conturbata conscinihil enim est timor nistionis adiutorium proditio cogitationis auxiliorum et dum ab intro minor est expectatio maiorem putat scientiam eius causae de qua tormentum