comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ela si uolumꝰ nobis cõtͣ morsũ serpentisui
pente cõfert᷑. Quod tc̃ euident̾ impletur:
ido peccatũ ipsius peccati cognitione curat᷑.
ci: & de peccato peccatũ. id ẽ mortẽ de mori
triuit. Recte peccati nomine appellaur¬
tẽ. qͥa eandẽ de peccato cõstat eẽ generatã u¬
hec nichil ẽ aliud ꝓcedẽs de serpente sanitas
latẽs qͣsi sub percati carne diuinitas. Quedia
uulneris senserimꝰ. statĩ refugientes pecratũ :¬
omorsus. debemꝰ agnoscere. Qui alienũ male respes
qͥ in alienã rẽ anxia cupiditate suspirat. qͥ alis
mulierẽ importunis ocłis & mortẽ adse traheri
cõspicit qͥ in alieno corpore sacrificat diabolo an¬
ꝗͣ debili morsu tã exiciabili sauciatus. Qui m¬
ciã uł inuidiã. tanꝗͣ uulnꝰ inclusũ in uisceribs
tinet: amarissimo atq moctifero dente lanu
ẽ. Qui fide uacuus ẽ. & odio plenꝰ. totus drarꝰ
illiꝰ deuoratus ẽ morsibꝰ. S & si ita sit. niꝰ

Expanded text:
us, nobis contra morsum serpentis, viso serpente confertur. Quod tunc evidenter impletur, quando peccatum ipsius peccati cognitione curatur,ricem, et de peccato peccatum, id est mortem de morte contrivit. Recte peccati nomine mortem appellavit, quia eamdem de peccato constat esse generataec, nihil est aliud procedens de serpente sanitas, quam latens quasi sub peccati carne divinitas. Quae cuvulneris senserimus, statim refugientes peccatuste morsus debemus agnoscere. Qui alienum malum respicit, qui in alienam rem anxia cupiditate suspirat, qui alienam mulierem importunis oculis et mortem ad se trahentibus conspicit, qui in alieno corpore sacrificat diabolo, an: hic quam debili morsu, tam exitiabili sauciatus est. Qui malitiam vel invidiam tanquam vulnus inclusum in visceribus retinet, amarissimo atque mortifero dente laniatus est. Qui fide vacuus, et odio plenus, totus draconis illius devoratus morsibus. Sed et si ita sit, n
Abbreviated transcription (Latin):
dudũ in uet̾i lege nouimꝰ cõsecratũ. Celebre a scłis ẽcĩ
beatꝰ moyses popłm diuĩ de t̾ra egipti. & de ugo is¬
ne seruitutis educeret: celebre ẽ ad plebistransitim
brimaris ꝓfundũ nat᷑a rerũ obstupescente pns¬
se. Hic pͥmo loco diligentiꝰ inspiciamꝰ. qͥd talisbu¬
tus uł qͥd talis transitꝰ edificationis possit affrni qͥ
lesti auctoritatẽ cõfirmat. illiꝰ tẽporis signi atq mi¬
racła. ad fute redẽptionis ꝑtinuisse misteria. Siceni
ait. Patres nr̃i om̃s sub nube fuerũt & om̃s iu mo¬

Expanded text:
us consecratum. Celebre a saeculis est, cum B. Moyses populum Domini de Aegypto et de jugo indignae servitutis educeret , celebre est facere plebi transitum maris Rubri profundum natura rerum obstupescente potuisse. Hic primo loco diligentius inspiciamus, quid talis servitus, vel quid talis transitus aedificationis possit afferre: qcoelesti auctoritate confirmat illius temporis signa atque miracula ad futurae redemptionis pertinuisse mysteria. Sic enim ait: Patres nostri omnes sub nube fuerunt et omnes m
Abbreviated transcription (Latin):
iã deuoratũ cogat᷑ euomnere. Ergo int̾ did
uile ultimũ rerũ nature. & ideo qui hic
agnoscere noluerit ad quisitus: iã e̾ũ illuc
inte cõspectũ nr̃m cõstituamꝰ: & ad celum
spe ducente iaculem᷑. Nemonstrauit in¬
tate in ueteri testam̃to moises remediũ:
serpens momordisset. Xp̃c etiã istud os¬
it infigura. Referunt᷑ ad serpentẽ cũ re¬
io aspexisse. redim̃di. Quanto salubrius

Expanded text:
iam devoratum cogatur evomere. Ergo inter divvale ultimum rerum naturae? Et ideo qui illum hic agnoscere noluerit acquisitus, jam eum illic ante conspectuspe ducente jaculemur. Demonstravit in Veteri Testamento Moyses remedium, postquam serpens momordisset. Christus etiam istud osprofuit in figura. Referuntur ad serpentem cum remedio aspexisse redimendi. Quantum salubrius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑeuntibꝰ ut pꝰ exceptos uirulincos ictus. ad
tiã serpentis illiꝰ ꝓ recipienda salute cõcur¬
ẽt. Quo cõfugientibꝰ. tã ꝓnta aderat salu¬
tas medicandi: ꝙͣ uelox inerat facilitas ir¬
ndi. Sequebat᷑ certũ sub mom̃tanea cõtẽp¬
tione remediũ: quia latebat inserpente mis¬
ũ. Si dixerimꝰ hoc loco qͥa dnĩ tipu̾ speci
efugienda p̃tulerit. qͥs ñ ad ipsũ cõtremis.
auditũ : S qͥs uł cogitare illud auderet. nͥ
misterii exposuisset figurã. qͥ figure ipsiꝰ

Expanded text:
virulentos ictus ad praesentiam serpentis pro recipienda sanitate concurrerent. Quo confugientibus, tam prompta aderat salubritas medicandi, quam velox inerat felicitas intuendi. Sequebatur certum sub momentanea contemplatione remedium, quia latebat in serpente mysterium. Si dixerimus hoc in loco quia nomini typum species refugienda praetulerit, quis non ad ipsum contremiscat auditum? Sed quis vel cogitare istud auderet, nisi ipse mysterii exposuisset figuram, qui figurae ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
e c̃gende sut᷑. Si uͦ qͥsq cõscientiã suã int̾rogãs
facinus aliquod capitale cõmisit. aut si fidem
falso testimonio expugnauit. ac ꝑdidit: ac ue
baptismi tunicã. & speciosã uirginitatis olo.¬
tã. sceno cõmaculati pedoris infecit: si ĩ se
ptiuũ tradidit: hec atq huiꝰ modi cõmis¬
piari penitꝰ cõmuni & mediocri. uł secre
ta iffactione ñ possũt: s graues cause graui¬
ores & acriores. & publicas curas reqͥrũt: ut qui
cũ plurimoꝵ destructione se ꝑdidit. simili mͦ
cũ plurimoꝵ edificatione se redimat. Homo enĩ
se se decipit. si cũ in medullis feruere sibisenti
norbũ: ꝑ suꝑficiẽ corporis molle deducat un¬
ntũ hec itaq pͥncipalia mala. ingenti rugitu.

Expanded text:
ergendae sunt. Si vero quisque conscientiam suam intus interrogans, ergendae sunt. Si vero quisque conscientiam suam intus interrogans, facinus aliquod capitale commisit, aut si fidem suam falso tesbaptismi tunicam et pretiosam uirginitatis holosericam caeno commaculati pudoris infecit, si in semlo tradidit, haec atque huiusce modi mala expiari penitus communi et mediocri uel secreta satisfactione uix possunt. graues causae grauiores et acriores et pcum plurimorum destructione se perdidit, simili modo cum plurimorum aedificatione se redimat. Homo enim ipse se decipit, si cum in medullis fervere sibi sentiat morbum, per super ficiem corporis molle deducat unguentum. Haec itaque principalia mala ingenti rugitu,
Abbreviated transcription (Latin):
sollenpnitatũ urãrũ affligite animasiu
da purificãt. Menbris subtrahũt fortituli
s cõscientiis addũt nitorẽ. Nichilominꝰ enĩ des
tricione redimunt᷑ crimina uoluptatũ ꝑ durs
cis exercitia: decepte dudũ carnis gaudia pio
Ae sic mortificatione p̃senti: future mortis senus¬
p̾uenit᷑: & dũ culpe autor humiliat᷑. culpa ̃¬
mit᷑. Pũ q. ext̾iori homini afflictio uoluntꝰ
districtionis ĩfert᷑. trem̃di uidicĩ offensa seas
S ingentia debita labor soluit exiguus. q̃ uiris
curatio medicam̃t blandioris apponit᷑. Siius
sũ ẽ. austeriorẽ ac uiolentiorẽ poscit uis occulat
dicinã. ut ulceris magnitudo. aut sectionc as¬
exustione. suꝑcuret᷑. & dolor doloct pellat᷑ er¬
lis ratio ĩ egritudine int̾ioris hominis adhios¬
da ẽ. Si leuia fortasse delicta: uerbi grã si hos
uel insermone. uł ĩ aliqͣ rep̾hensibili uoluntis
si ocło peccauit aut corde uerboꝵ & cogitationiꝰ
cule. cotidiana oratione curande. & pͥuata ora¬

Expanded text:
solemnitatum vestrarum affligite animas vecorda purificant. Membris subtrahunt fortitudinem, sed conscientiis addunt nitorem; nihilominus enim de contritione redimuntur crimina voluptatum. Per durae crucis exercitia deceptae dudum carnis gaudia puniuntur. Ac sic mortificatione praesenti futurae mortis senatur et, dum culpae auctor humiliatur, culpa consumitur. dumque corporis adflictio uoluntaria districtione infertur, tremendi iudicis offensio sedatur et ingentia peccata labor soluit exiguus, quae uix curatio medicamenti blandioris admouetur. si ueersum est, austeriorem et uiolentiorem poscit uis occulta medicinam, ut ulceris magnitudo aut exustione axustione supercuretur, et dolor dolore pellatur. Similis ratio in aegritudine interioris hominis adhibeda est. si leuia sunt fortasse peccata, uerbi gratia si homo uel in sermone uel in aliqua reprehensione uoluntatis, si oculo peccauit aut corde, uerborum et cogitationum maculae cottidiana oratione uincantur et priuata
Abbreviated transcription (Latin):
dnãtio: & erubescenda subiectio. Aut qͥd spꝰ
linqͥt᷑ seruienti. ubi et̾na mors uic̾ta ẽ seriꝰ¬
nt᷑ crimina: postꝗͣ xp̃i sanguine sut redẽpta.
sui urgeat᷑ imꝑiis: qͦcũq fugiendo aut latitan
uadẽ & declinare iniquũ dñm potest. Seruus
cati qͦ fugiet  Qͦ se trahit. Ecũq fugerit: non
it se ipsũ. Nẽ qͦ eat. Mala cõscientia seqͥt᷑ se:

Expanded text:
natio, et erubescenda subjectio. Aut quid spei relinquitur servienti, ubi aeterna mors juncta est serviturantur crimina, postquam Christi sanguine sunt redempta. domini sui urgeatur imperiis, quocunque fugiendo aut latitando evadere et declinare iniquum dominum potest. Servus peccati quo fugiet? Quo se trahet? Quocunque fugiat, non fugit seipsum. Non est quo eat ma
Abbreviated transcription (Latin):
dignitatis intellige. Qd ẽ uirga inserpentꝰ
ẽ ds̃ ĩ hominẽ cõmutatꝰ. Qd ẽ serpẽs ĩ uirga:
homo ĩ dm̃ receptus. Ac sic ĩ homine ẽ exini
diuinitas. ut ĩ dõ glorificaret᷑ humanitas.
mꝰ adhuc in eptatico sub sĩplici

Expanded text:
tis intellige. Quid virga in serpentem? Idem Deus in hominem mutatus. Quid serpens in virga? Is homo in Deum receptus. Ac sic in homine est exinanita divinitas, ut in Deo glorificaretur humanitas. Habemus adhuc in eptatico, sub simplici
Abbreviated transcription (Latin):
cie. Iste malicie. ille iracundie. Iste auaricie ils
luxurie. Hescio qͦmͦ se int̾ hec ingenuũ dica
audeat. quẽ tot dnĩ in partes suas distrabit᷑
demꝰ nos extrinsecus generis claritate sublmꝰ
ĩtrinsecꝰ m̃tis ĩ firmitate degeneres. ĩ nocentiͦ¬

Expanded text:
cundiae; iste avaritiae, ille luxuriae. Nescio quomodo se inter haec ingenuum dicere audeat, quem tot domini in partes suas distrahunt.n conscientia? Videmus nos extrinsecus generis claritate sublimes intrinsecus mentis infirmitate degeneres. Innocent
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ fugisse uicisse ẽ. Iã pͥmũ durissima illa egipti
annica seruitꝰ. qͥd aliud p̃ferebat ꝗͣ diabolũ sup̾
umanũ genꝰ peccatoꝵ exercere dominatũ : Qd inꝗͣ
pharaonis imperia. nͥ fęda atq t̾rena diab&
uoluptatis officia. & uicioꝵ decestanda cq̃
i qͥdẽ infructuosa & inania huiꝰ uite oꝑi¬

Expanded text:
um durissima illa Aegypti tyrannica servitus, quid aliud praeferebat, quam diabolum super humanum genus peccatorum exercere dominatum. Quid, inqPharaonis imperia, nisi foeda atque terrena diabolicae voluptatis officia, et vitiorum detestanda contagia? Siquidem infructuosa et inania vitae
Abbreviated transcription (Latin):
i. Et lauabo ꝑ singłas noctes lectũ meũ. &
rũ. Ego aut̃ cinerẽ sic̃ panẽ manducabã. & po
meũ cũ fletu miscebã. Nemo despiciat hãc hu¬
ilitatẽ. Sũmꝰ rex erat. qͥ ista dicebat. Sũmꝰ rex
tat qͥ ista faciebat. Oportet itaq sic̃ supͣ mortu.
amissione unici sui fracto pectore lam̃tari: ita
nit suꝑ unicã suã. s cũ spe reparationis afflioi
qua unica sermo ꝓphicus dicit Fripe a frams
nimã meã & de manu canis unicã meã. Gre un¬
Auxtt: diuestanq̃ unica diligenda ẽ. siue qͥas
sola & singula ante tribunas celeste racione.
tis onĩbꝰ solacũs reddit᷑a ẽ. Ita inꝗͣ necesse &s
loris effundi: si forte possit lacrimarũ uiuifit¬
fontibꝰ calore fidei suscitari. Accendenda ẽ as¬
tio. corroborande st̃ p̃ces: fut̾i recordatione iudi
sententia. s audienda obedientie aure. dicen
Accipe inqͥt õrex cõsiliũ meũ. & peccata tua eli

Expanded text:
tes lectum meum . Et iterum: Ego autem cinerem sicut panem manducabam, et potum meum cum fletu miscebam . Nemo despiciat hanc humilitatem. Summus rex erat, qui ista dicebat; summus rex erat, qui ista faciebat. Oportet itaque sicut supra mortuum amissione unici sui fracto pectore lamentari, ita convenit super unicam suam, sed cum spe reparationis affligi. De qua unica sermo propheticus dicit: Eripe a framea animam meam, et de manu canis unicam meam . Quare untamquam unica diligenda est, sive quia ipsa sola et singula ante tribunal coeleste rationem, remotis omnibus solatiis, redditura est; ita, inquam, necesse ess effundi doloris, si forte possit lacrimarum fomentis ac calore fidei suscitari. accendenda est, conpunctio, conroborandae sunt preces futuri recordatione iudictia, sed audienda oboedientiae aure, dicentis: accipe, inquit o rex, consilium meum et peccata tua eli
Abbreviated transcription (Latin):
emanet qͦd cdãpnat: p̃terit qͦd delectat
ĩmata iniqͥtas ꝑmanet: uoluptas fugitiua
nsit. Ue hac gͦ seruitute & de his hostibus.
ad baptisini littora dĩ pͦpłm ꝑsequentibꝰ. in¬
nera captiuoꝵ milia ꝑ sacri fontis irrigu
tẽ sui refusũ sensit exitũ. ac ddũ nocere
edit:dũ cõtra dm̃ suũ cecus ĩpetum
netiu suo reꝑcussus fortẽ fuisse se doluit:
nnẽ nocendi potentiã se amisisse cognouit.
exiosuirulentoꝵ dentiũ mocsus. sacro
epore dereliqͥt. & ideo nẽ infelices qͥsq quos

Expanded text:
Remanet quod damnat, praeterit quod delectat. Consummata iniquitas permanet, voluptas fugitiva pertransit. De hac ergo servitute et de his hostibus usque ad baptismi littora Dei populum persequentibus innumera captivorum millia per sacri fontis irriguunecem sui refusum sensit exitii; ac dum nocere se credit, dum contra Dominum suum caecus impetum ictu suo repercussus, fortem fuisse se doluit, et omnem nocendi potentiam se amisisse cognovit, qui noxios virulentorum dentium morsus sacro in corpore reliquit. Et ideo nunc infeli
Abbreviated transcription (Latin):
Noli gͦ despicere pauꝑx̃. qͥ cũ sibi pauꝑ sit: faco
uoione qͦd possumꝰ. Cito transeũt dies mrꝰ
so le refulsit. Quet ĩferus ꝙ resolutus est gaulis
uisitatus ẽ. Resultet q ignotã lucẽ pꝰscta¬
a uidit: & in ꝑfunde noctis caligine respi¬
& int̾ fluenta purpurea sedentes in tenebri
duit. Siluit stridor ille lugentiũ. soluit cõ¬
stridorẽ lugentiũ. Catenarũ disrupta ceci¬
ũt uincła dãpnatoꝵ. Aat tonite m̃tis obstupu
ortores. omĩs simul ĩpia officina cõtremuit:
neitores descendente.xp̃o: talia int̾ se ũbros a
silentia ceci metu incũbente submͣm᷑ant. Qs nã ẽ in¬
qͥut̃ iste t̾ribilis. & niueo splendore choruscus: Nỹ¬
qͣ nr̃ talẽ excepit tartarus. nunꝗͣ. in nr̃a cauerna
lẽ euomuit mundus. Inuasor ẽ iste. ñ debitor. Ef¬

Expanded text:
o otione, quod possumus. Cito transeunt dies nostri, sole refulsit. Ovet infernus quia resolutus est: gaudeat, quia visitatus est: resultet, quia ignotam lucem posta vidit, et in profundae noctis caligine respimicasti: et inter fluenta purpurea sedentes in tenebrisduit: siluit stridor ille lugentium, dirupta c catenarum, dirupta ceciderunt vincula damnatorum. Attonitae mentis obstupuere tortores. Omnis simul impia officina contremuit, rruginei janitores descendente Christo talia inter umbrosa silentia caeci, metu incubante, submurmurant: Quisnam, inquiunt, est iste terribilis, et niveo splendore chorus? N noster excepit tartarus. Numquam in nostra caverna talem evomuit mundus: invasor est iste, non debitor
Abbreviated transcription (Latin):
nos cõp̃hendãt: qͥa iã in illo scło em̃dationi ac re¬
Loni ꝓspicere ñ licebit. sicut dicit sermo diuinꝰ:
timebit᷑ meritoꝵ amissio. ita nulla tribuet᷑ re-¬
missio peccatoꝵ. nulla iã ibi exercendi boni oꝑis
licentia cõcedet᷑. Nũ qͥd illic pascere aliqͥs esuri.¬
entẽ pot̾it. ubi edendi & bibendi necessitas ñ erit.
ubi cibo & potu nec impiꝰ int̾ inferni flãmas.
piꝰ int̾ paradisi delicias indigebit: Nũqͥd al
riscuta cessabit. sub illo frigore de quo ꝓpħa dicit.
anti faciẽ frigoris eiꝰ qͥs sustinebit. uͥ ĩ ꝑpetuũ nud̾

Expanded text:
 comprehendant , quia jam in illo saeculo emendationi ac redemptioni prospicere non licebit. Sicut dicit sermo divinus:timebitur meritorum amissio, ita nulla tribuetur remissio peccatorum. Nulla jam ibi exercendi boni operis licentia concedetur. Numquid illic pascere aliquis esurientem poterit, ubi edendi et bibendi necessitas non etit, ubi cibo et potu nec impius inter inferni flammas, nec pius inter paradisi delicias indigebit? Numquid ibris cura cessabit; ubi sub illo frigore, de quo propheta dicit: Ante faciem frigoris ejus quis sustinebit Al. subsistet ; ubi
Abbreviated transcription (Latin):
tuus erat. certe uict erat. Iuusus ẽ p̃liator nr̃ iuno¬
do. nesciuut qm̃ hic stragẽ ꝓcuraret inferno. Crur
fallens gaudia nr̃a. parturiens dãpna nr̃a. ꝑ lign
ditati sumꝰ: ꝑ lignũ eu̾tim᷑. Periit potestas illa sn
popłis formidata. Nullus hic uiuus intͣuit: nem.

Expanded text:
tuus erat, certe victus erat. Illusus est praeliator noster, nescivit quam hic stragem procuraret inferno crux illa fallens gaudia nostra, parturiens damna nostra. Per lignum ditati sumus, per lignum evertimur: perit potestas illa semper populis formidata. Nullus hic vivus intravit, nemo
Abbreviated transcription (Latin):
nitatũ. Nec ĩmerito hostis eos ñ atigit: lux p̃¬
it. fluctꝰ expauit. Sic enĩ ꝓpħa testat᷑. & incre-¬
it inqͥd mari rubro. & recessit. Et iterũ. Mare
it & fugit. Qd uidit: Hoc utiq qͦd in baptismo
i debet. Sine dubio illud t̾ribile ꝓfundũ atq
etũ assistentis in hoeruit maiestatẽ. & ad p̃sen
sui cessit auctoris. Et idõ filii isrł. securi uł int̾
las transeut̃. uł sub undas. cũ suꝑ eos p̃rupte uas
gurgitũ moles. pendentibꝰ dextra leuaq fluctibꝰ
neret᷑. cũ creat᷑a insensibilis elem̃ti factorẽ suũ
iens. tͣnsineantibꝰ circũ fusa p̃beret uiã. & in ꝑse¬
ites pararet refusa uindictã. Scd̾m hec si & nos
& crimina qͣsi egiptũ relinqͣmꝰ. & currat unꝰqͥsq¬

Expanded text:
on attigit: Lux praecessit, fluctus expavit. Sic Propheta testatur. Et increpavit, inquit, mari Rubro, et recessit . Et iterum: Mare vidit et fugit . Quid vidit? Hoc itaque quod in baptismo credi debet. Sine dubio illud terribile profundum atque secretum assistentis inhorruit majestatem, et ad praesentiam sui cessit auctoris. Et ideo filii Israel securi vel inter undas transeunt, vel sub undis, cum super eos praeruptae vastorum gurgitum moles pendentibus dextra laevaque fluctibus imminerent, cum creatura insensibilis elementi factorem suum sentiens, transmeantibus circumflua praeberet viam, et in persequentes pararet refusa vindictam. Secundum haec, si et nos vitia et crimina quasi Aegyptum reliquimus, et currat unusq
Abbreviated transcription (Latin):
contulit. & multa ad eos r&ulit quae ingenti¬
bus ꝑpecrarat. illinihil contuleruntei Sed
tantum modo qua e ab eo dictas̃ comprobantes.
dextras dederunt consortii. & num suum pauliq
eu angelium firmauerunt. Rursum notan¬
dum qđ contulerunt uerbum ipsum sit in.
graeco de quo ante tractauimus. Sed contra
cumui dissent qđ creditũ est mihie uangłm
praeputii sicut pero circumcisionis: quienĩ
operatus est p&ro in a postolatũ circucisionis

Expanded text:
contulit, et multa ad eos retulit, quae in genticontulit, et multa ad eos retulit, quae in gentibus perpetraret: illi nihil contulerunt ei, sed tantummodo quae ab eo dicta sunt comprobantes, dexteras dederunt consortii, et unum suum Paulique Evangelium firmaverunt. Rursum notandum, quod contulerunt, verbum ipsum sit in Graeco, de quo ante tractavimus. Sed contra cum vidissent quod creditum est mihi Evangelium praeputii, sicut 403 Petro circumcisionis. Qui enim operatus est
Abbreviated transcription (Latin):
maiores sed hoc dico quiadsꝑsonã hominis n accipit
Non enĩ accepit morsen non enĩ accepit dauid
non accepit aliorum Nec eorũ ergo accipi&. qui
cedere quibus damuidentur ad tempus. tam&¬
si ipsum mecum sentiant p&ro quoquedicente
Iinueritate cognosco qui a non estacceptor ꝑsona¬
rum ds sed in omni locoquiti macũ &operatur
iustitiam acceptabilis eiest. Quoitaque argum̃to
exgentibus baptitato nec rircũtiso scandalum
sustinebant utitur. & placateos senon potuis se
nũnc sc̃s apłs paulus aduersum ipsum perum
disputat qđ ꝑsonarum nonsacceptor ds. sed unũ¬
quem que ꝑueritate iudic& Mita caute &pe¬
decẽptim inter laudẽ & obiurgationẽ pari
me dius incedit. Vt & praecessori apło deforat.
a nihi lominus audaccer eire sistat in facie ueri¬
tate compulsus. Mihienĩ quiuidebantur eõ¬
aliquid. Nihil contulerunt. Ipsuperius cumillis

Expanded text:
majores, sed hoc dico, quia Deus personam hominis non accipit. majores, sed hoc dico, quia Deus personam hominis non accipit. Non enim accepit Moysi, non accepit David, non accepit aliorum: nec eorum ergo accipiet, qui cedere quibusdam videntur ad tempus, tametsi ipsi mecum sentiant, Petro quoque dicente: In veritate cognosco, quia non est acceptor personarum Deus: sed in omni loco qui timet eum, et operatur justitiam acceptabilis ei est . Quo itaque argumentoex gentibus baptizato, nec circumciso, scandalum sustinebant, utitur, et placat eos se non potuisse nunc sanctus apostolus Paulus adversum ipsum Petrum disputat, quod personarum non sit acceptor Deus, sed unumquemque pro veritate judicet. Et ita caute et pedetentim inter laudem et objurgationem Petri medius incedit, ut et praecessori apostolo deferat, et nihilominus audacter ei resistat in faciem, veritate compulsus. Mihi enim qui videbantur, nihil contulerunt. Ipse superius cum illis
Abbreviated transcription (Latin):
ab eu angelii gratia recedendi Sugitur nos hie¬
rosolinis intertantos iudȩos inminentibus hinc
indefalsis fratrib & his quimaiores erant aliquat
exparta eohibentibus nulla poruimus ui acrati¬
cirꝓcompelliut obserua remus circũcisionẽ quã
soreb anoius et̃ finita Vos ex gentibus uos exga¬
utra uos quibusuis nulla in ferripotest ultro
dͥstistia necedente adlegis iamoblitȩ transcen¬
distis ueustatem : Abhis aut quiuidebantiree
aliquid quales aliquando fuerint: Nibil mea
interest pis ꝑsonã hominis non accipit Lica
inquit petrum &iohannẽ ds̃ secum aplos ha¬
buerit & trans figuratum cũ in monte uiderint
& sup ipsos eccle si ae sit positum fundamentũm
tam̃nihilrefert quia non aduersueos loquor
qui eo tempore dnm sequebantur sed aduersi
eos quinunclegem praeponunt gratiae. Necde¬
traho praeces soribus nec in aliqua parte accuso

Expanded text:
ab Evangelii gratia recedendi. Si igitur Hieab Evangelii gratia recedendi. Si igitur Hierosolymis inter tantos Judaeos, imminentibus hinc inde falsis fratribus, et his qui majores erant, aliqua ex parte cohibentibus, nulla potuimus vi ac ratione compelli ut observaremus circumcisionem, quam sciebamus esse finitam, vos ex gentibus, vos in Galatia, vos, quibus vis nulla inferri potest, ultro a gratia recedentes ad legis jam abolitae transcendetis vetustatem. Ab his autem, qui videbantur esse aliquid, quales aliquando fuerint, nihil mea interest: Deus personam hominis non accipit. Licet, inquit, Petrum et Joannem Dominus secum apostolos habuerit, et transfiguratum eum in monte viderint , et super ipsos Ecclesiae sit positum fundamentum: mihi tamen nihil refert, quia non adversum eos loquor qui eo tempore Dominum sequebantur, sed adversum eos loquor qui nunc legem praeponunt gratiae: nec detraho praecessoribus, nec in aliqua parte accuso
Abbreviated transcription (Latin):
tita ut ꝑ epłam apostolorum suaschas etar
firmareur &maner& apudga lathas seuspi¬
Non in carnalisensu sed in intellegentia spiritedi
Nec inmanifestoi idaismo. sed inocculto: Scien
fluasit & silegatur non habeat quodei respon¬
deat illãq concludat sed esseordinẽ letcionis
& sensus Sedneq titus quimecũ erat cume& egen¬
tibus compulsus est circumcidi statimque subiungat
quae causa fuerit ut ad circum cisionẽ impeller&ur
inuitus propter introductos inquit falsos fr̃s
qui sub in troierunt explorarelibertatẽ nram quã
habemus in xp̃ouiũ ut nos in seruitutẽ redigerent
quicumministerrere multitudinẽ uellent.¬
& nos alibertate xp̃iin legis transducere seruitu¬
tem : nec ad tempus quide eis cessimus ut circum¬
cidere musticum Maxime cum& aliqua obec¬
lesiasticãpacem potuerit nos necessitas excus are
Et hoctotũ fecimus ut uobis nulla fier& occasio

Expanded text:
tata, ut per epistolam apostolorum sua sententia tata, ut per epistolam apostolorum sua sententia firmaretur, et maneret apud Galatas Evangnon in carnali sensu, sed in intelligentia spirituali; nec in manifesto Judaismo, sed in occulto. Sciend, superflua sit: et si legatur, non habeat quod ei respondeat, illamque concludat; sed esse ordinem lectionis et sensus: Sed neque Titus qui mecum erat, cum esset ex gentibus, compulsus est circumcidi. Statimque subjungat quae causa fuerit, ut ad circumcisionem impelleretur invitus: Propter subintroductos, inquit, falsos fratres, qui subintroierunt explorare libertatem nostram quam habemus in Christo Jesu, ut nos in servitutem redqui cum minis, terrore, multitudine vellent nos a libertate Christi in legis traducere servitutem, nec ad tempus quidem eis cessimus ut circumcideremus Titum: maxime cum et aliqua ob Ecclesiasticam pacem potuerit nos necessitas excusare: Et hoc totum fecimus ut vobis nulla fieret occasio
Abbreviated transcription (Latin):
cisum octauadie secundũ legẽ faris a eucum
nihil hominus tamen obxp̃ĩ gritiã uniuersa
contẽp̃nere Namcniss& hiero solimam
& falsifratres qui ex circũcisione credideram
cumuellent in plere ut orcumcider&atum
Nertitum nec secessis se uiolentiae quomiut
custodirent euangelii ueritate Quod sidic̃
se necessitate superatu utcircumcidere
titum quomodogalathas reuocat acircũ¬
cisione Aqua nectitum qui secum fuerat
exgentibus hiero solimis potuit excus are
Ita que aut iuxta graecos codicẽs est legendũ
quibus neq adhora cessimus subiectioni ut
consequenterpors & intellegi ut ueritas euan¬
gelii ꝑmaner& apuduos. Autsi latini exon¬
plaris alicui fides plac& secundũ superiorem
sensũ accipere debemus ut adhoramcessi
non circu cidendititum sed eundibuero fo¬
lim amfuerit. quod icilic& deirco subierto¬
nicesserint paulus & barnabas cundibiero¬
solimam sedition coblegẽ antiochieconci¬

Expanded text:
cisum octava die secundum Legem Pharisaeorum: cisum octava die secundum Legem Pharisaeorum: nihilominus tamen ob Christi gratiam universa contemnere. Nam cum isset Jerosolymam, et falsi fratres qui ex circumcisione crediderant eum vellent impellere 401 ut circumcideret Titum: nec Titum, nec se cessisse violentiae, quo minus custodirent Evangelii veritatem. Quod si dicit se necessitate superatum ut circumcideret Titum: quomodo Galatas revocat a circucisione, a qua nec Titum, qui secum fuerat ex gentibus Hierosolymis potuit excusare? Itaque aut juxta Graecos codices est legendum, Quibus neque ad horam cessimus subjectioni, ut consequenter possit intelligi, ut veritas Evangelii permaneat apud vos. Aut si Latini exemplaris alicui fieri placet, secundum superiorem sensum accipere debemus, ut ad horam cessio non circumcidendi Titum, sed eundi Hierosolymam fuerit. Quod scilicet idcirco subjectioni cesserint Paulus et Barnabas eundi Hierosolymam, seditione ob legem Antiochiae conci
Abbreviated transcription (Latin):
xpõiriũ ut nos in seruitu temredigerent : qui¬
busneq adhorã cessimus subiectioni ut uero¬
tas euangelii ꝑmaner& apuduos¬
ititus cum e& exgentib: nollo pocui terro¬
re compelli ut circum cider&ur hiero solr¬
mis iniuda eorũ meropoliciuitate. inqua
tanta paulus blas phemiȩ in morsenflagra¬
bat inuidia. ut postea paene auidaeis inter¬
fectus sit quando a tribunoliberatur &roma
tunctus ad caesarem mictitur Quomodo qui¬
damputunt legendum eẽ quibus adhoram
cessimus subiectioniut uerita seuangelii ꝑ¬
maneat apuduos & intellegendũ qđ titus ip¬
sequi compelli antenon potuit ad circũcisionẽ.
rursũ circumcisus sit atq subiectus : Aut quae
&cẽ aliquid a estimare cnibilsint: sed&
ipsius epistolae sensuiualderepugnat galathas
acircumcisionereuocans. hocintoto serpais
suitextus agit ut doceait sehebrȩum alcebiur¬
is omnia quondã legis opera seruantuẽ. circum¬

Expanded text:
Christo Jesu, ut nos in servitutem redigerent: quiChristo Jesu, ut nos in servitutem redigerent: quibus neque ad horam cessimus subjectioni, ut veritas Evangelii permaneat apud vos. Si Titus, cum esset ex gentibus, nullo potuit terrore compelli, ut circumcideretur Jerosolymis, in Judaeorum metropoli civitate, in qua tanta Paulus blasphemiae in Moysen flagrabat invidia: ut postea pene a Judaeis interfectus sit, quando a tribuno liberatur, et Romam vinctus ad Caesarem mittitur: quomodo quidam putant legendum esse, quibus ad horam cessimus subjectioni, ut veritas Evangelii permaneat apud vos, et intelligendum quod Titus ipse qui compelli ante non potuit ad circumcisionem, rursum circumcisus sit, atque subjectus? Aut, quae esse aliquid aestimare, cum nihil sint? Sed et ipsius Epistolae sensui valde repugnat, Galatas ad circumcisionem revocare. Hoc toto sermonis sui textu agit, ut doceat se Hebraeum ex Hebraeis, omnia quondam Legis opera servantem, circum
Abbreviated transcription (Latin):
deremani festa quasi dubia semitqpas ssunt
anulli resider& ultra dubitatio circumcisi onis¬
omissae cum apłorũ e& lit teris imperatũ iu¬
gumlegis ab his qui in xpm̃ exgentibus credide¬
tibus seor sum aut his quiui debantur Neforte
inuacuum currerem autcucurrisse ei scur¬
tellegi ut abscondite cum apłis gratia euan¬
geli cae libertatis & legis ab solute uecustae¬
tem contulerit proptermultitudinẽ ereden¬
tiũ iudacorũ quinecdũ poterant aprabic
implacionẽ & fidem legis audire quiaabsen
gem u&erem non sequendã Non quitouiubus
timuerit neꝑ decem & septem annos falsum
ingentibus eu angelium praedicasse sedut osten¬
der& prȩcessorib: suis non inuacuum currere
aut cucurrisse sicut put auerunt ignorantes
Sedneq ticus quime cumerat cum ess& eogen¬
tibus compulsus est circũcidi. Propter sub in¬
troductos aũt falsos frs qui sub introierunt
explorarelibertatem nrãm quãb abemus in

Expanded text:
de re manifesta, quasi dubia se mitti passi sde re manifesta, quasi dubia se mitti passi set nulli resideromissae, cum apostolorum esset litteris imperatum, jugum legis ab iis qui in Christum ex gentibus credidetibus: scorsum autem his qui videbantur: ne forte in vacuum currerem, vel cucurrissem, et sic intelligi, ut abscondite cum apostolis gratiam Evangelicae libertatis, 400 et Legis abolitae vetustatem contulerit, propter multitudinem credentium Judaeorum, qui necdum poterant Christum adimpletionem et finem Legis audire, qui et absentgem veterem non sequendam. Non quod Paulus timuerit, ne per decem et septem annos falsum in gentibus Evangelium praedicasset; sed ut ostenderet praecessoribus suis non se in vacuum currere aut cucurrisseSed neque Titus qui mecum erat, cum esset Graecus, compulsus est circumcidi: propter subintroductos autem falsos fratres, qui subintroierant explorare libertatem nostram, quam habemus in
Abbreviated transcription (Latin):
gloriabantur. Prouidentia ita quedĩ ali¬
usapłorum circum cisis datus est qui legis um¬
bris uider&ur ad qui escere: Alius in prae¬
putio constitutis. qui euangelii gratiam non
putar& eẽ seruitium Sed liberam fidem. ne
sub aliqua occasione in pedimentũ fide inas¬
cer&ur. Et propter circumcisionẽ siue prȩ¬
putium noncreder&ur in xpm̃. Nec hoc dici¬
mus quo p&rus qui & ipse inactibus apłoꝵ̃ nul¬
lum hominẽ communẽ eẽ testatus est & mil
louase quod quatuor angulis decaelo denis¬
sum uiderat ed oc&ur nihi linter eẽiudaieus
sit aliquis agentilis. Quasi oblitus priorum
suꝑ euangelu gractiã legemputa uerit obser¬
uandam : sedutipse quoq legem custodire
sesimulans. pau latimiudaeos ab antiquo ui¬
uen dimore deducer&. Non enimpoterant
tantum obseruationis laborem. & ueeris
uitae cautissimã conuersattonen qua quopspa¬

Expanded text:
gloriabantur. Providentia itaque Dei, aligloriabantur. Providentia itaque Dei, alius apostolus circumcisis datus est, qui Legis umbris videretur acquiescere, alius in praeputio constitutis, qui Evangelii gratiam non putaret esse servitium, sed liberam fidem. Ne sub aliqua occasione impedimentum fidei nasceretur: et propter circumcisionem sive praeputium, non crederetur in Christum. Nec hoc dicimus quod Petrus, qui et ipse in Actibus apostolorum nullum hominem communem esse testatus est , et in illo vase, quod quatuor angulis de coelo missum viderat, edocetur nihil interesse, Judaeus sit aliquis, an gentilis, quasi oblitus priorum, super Evangelii gratia, Legem putaverit observandam: sed ut ipse quoque Legem custodire se simulans, paulatim Judaeos ab antiquo vivendi more deduceret. Non enim poterant tantum observationis laborem, et veteris vitae cautissimam 404 conversationem, quasi purga
Abbreviated transcription (Latin):
dextris dederunt mihi & barnabae soci&atis
ut nos ingentes. Ipsi aũt incircumcisionẽ.
Hy ꝑ bat̃onest. multis qua e in me dio sunt int̃¬
iecta sublatis. sicbreuiter legipotest. Mihienĩ
quiui debantur e ẽnihil contulerunt:. Sed con¬
traame dextrasdederunt mihi & barnabae so¬
cigatis. Aut certe illeabsq iactationesui. oc¬
cultus est sensus Mihi quiui debantur eẽ aliqd
nihil contulerunt. sed contra ame eis consila¬
tum est. dumfiunt in ai angelii gratia firmi¬
ores. Totũ aũt qđ dicit. hoc est Unus at que
idems mihi eu angeliũ prȩputii & p&ro circũ¬
cisionis credidit : Memisit ad gentes. illum
posuit iniudȩa. Nec gentes poterant adulta
iam anate: non profuturo circum cisionis do¬
lere crutiari. & abstinere ab escis quib: seꝑ ad se¬
uerant: & quas ds̃ creauerat adutendũ: nechi
qui ex iuda eis crediderant &circum cisierant
& ex consu&udine quasi secunda natura pr¬
tabantse ac&eris gentib: plus habere nec
facile contempnere poterant ea. in quibus

Expanded text:
extras dederunt mihi et Barnabae, societatis: ut nos in gentes; ipsi autem in circumcisionem. Ὑπέρβατον est, et multis quae in medio sunt interjecta sublatis, sic breviter legi potest: Mihi enim qui videbantur esse nihil contulerunt: sed econtra dexteras dederunt mihi et Barnabae, societatis. Aut certe ille absque jactatione sui, occultus est sensus: Mihi qui videbantur esse aliquid, nihil contulerunt; sed econtra a me eis collatum est, dum fiunt in Evangelii gratia firmiores. Totum autem quod dicit, hoc est: unus atque idem mihi Evangelium praeputii, et Petro circumcisionis credidit. Me misit ad gentes, illum posuit in Judaea. Nec gentes poterant adulta jam aetate non profuturo circumcisionis dolore cruciari, et abstinere se ab escis, quibus semper assueverant, et quas Deus creaverat ad utendum: nec hi qui ex Judaeis crediderant et circumcisi erant, et ex consuetudine quasi secunda natura, putabant se a caeteris gentibus plus habere, facile contemnere poterant ea in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
atã putare te debeͫ & si tu ꝓ fecto & iã tuo ex ẽplo religiosissimã nurꝰtua .&. alie̾ sc̃ȩ
t euisa piciatis. Sane me mineris &. ꝓ nob̾ ñ neglegent̃ orate. Nolumꝰ enĩ sic̃
bhoprẽ quẽ ꝑiculosũ gerimꝰ deferatis: uradiu rorũ qd necessariũ nouim
indigemꝰ
Orate certatim concordi scõqo certamine ñ enĩ aduersus alterutrũ cer
ad uersus diabolũ sc̃is omnibus inimicũ: Inieiunus et uigiliis et dei cas¬
malisene benerta n solũ adiusticona q pisdigntustnla netribiuetisi¬

Expanded text:
atam deputare te debes et, si tu, profecto etiam tuo exemplo religiosissima nurus tua et aliae sanctai quae flagitat causa pietatis. Sane memineritis et pro nobis non neglegenter orare. nolumus enim sic nobis honorem, quem periculosum gerimus, deferatis, ut adiutorium, quod necessarium nouimus, indigemus. orate certatim concordi sanctoque certamine; non enim aduersus alterutrum certatis sed aduersus diabolum sanctis omnibus inimicum. in ieiuniis et uigiliis et omni casMA
Abbreviated transcription (Latin):
eu tanta penuria redemit. Si trenos parentes cũ tanto affectudiligimꝰ qͥ paruo tẽp
ĩ hoc scło sua ꝑuidentia parentes nob p̃parauit. quoꝵ obseqͥo nutrirem̃. & ubera mati¬
parentes nostros ꝓpͥis manib fuxit ⁊ ciuictabona que erga nos gerunt᷑ cottidie eiꝰ m
si tm accedere nos adserucnuĩ xp̃i ñphibeant. Si autẽ phibuerint. nec sepultura a nobi
uit ut etiã ꝓ nob̾ mori dignatꝰ sit. & manus eiꝰ quȩ uirtutes plurimas faciebas
clauis ꝓnr̃a redẽptione affexȩ st̃. & ori mellifluo qͦ salutaris doctrina ꝓfluit. fi
cibo ĩpu por rexerunt. & qui neminẽ lȩsit cȩsus ẽ. & qͥ nullũ maledixit ob ꝓbri
maleidicta ꝓnõs ꝑtulit at ex omĩa ꝑpessus ẽ. ut nob̾ uitã et̃nã donaret. Et cu nob
ta beneficia p̃stet. nchil quęrit a nob̾ nͥ ut diligamꝰ eũ & animas nr̃as & corpor
ĩpolluta eiseruemꝰ ut ille sẽꝑ ĩnob habit&. & nos ullo ꝑmaneamꝰ. Non enĩ post

Expanded text:
 tanta penuria redemit. Si terrenos parentes cum tanto affectu diligimus, qui parvo tin hoc saeculo sua providentia parentes nobis praeparavit, quorum obsequio nutriremur, et ubera matpinquos nostros propriis manibus finxit; et cuncta bona quae erga nos geruntur quotidie ejus si tamen accedere nos ad servitium Christi non prohibeant: si autem prohibuerint, nec sepultura a nobismavit, ut etiam pro nobis mori dignatus sit; et manus ejus quae virtutes plurimas faciebant, clavis pro nostra redemptione affixae sunt; et ori mellifluo, quo salutaris doctrina profluxit, fel pro cibo impii porrexerunt; et qui neminem laesit, caesus est; et qui nullum maledixit, opprobria et maledicta pro nobis pertulit. Haec omnia perpessus est, ut nobis vitam aeternam donaret. Et cum nobis tanta beneficia praestet, nihil quaerit a nobis, nisi ut diligamus eum, et animas nostras et corpora impollu
Abbreviated transcription (Latin):
uestigia. & siqͥs militans ĩꝑatori t̾reno om̃ib iussis eiꝰ obedire certat. qͣntomag
uitaturus ĩpatori cȩlesti debet custodire p̃cepta cȩlestia fr̃ mi fr̃mi animã¬
adeuigilandũ excita. & nullus eã p̃grauet sõnus. Aliles t̃renꝰ qͦcũq loco mittit᷑
st uene fedemt T u miles t̾renꝰ contra hostẽ uisibilẽ ꝑgił adpugña. cũ illo u
Sostis uusibilis cottidie dimicare ñcessat. Tucontra corpora ũmicitui pugi
Aerertas armis uteris carnalib illius uͦ aduersus diabolũ ẽ colluctatio. cũar

Expanded text:
estigia. Et si quis militans imperatori terreno, omnibus jussis ejus obedire decertat; quanto magis militaturus Imperatori coelesti, debet custodire praecepta coelestia? CAPUT XX. Miad vigilandum excita, et nullus eam praegravet somnus. Miles terrenus quocunque loco mittiturguine suo redemit. Tu miles terrenus contra hostem visibilem pergis ad pugnam; cum illhostis invisibilis quotidie dimicare non cessat. Tu contra corpora inimici tui pugnare decertas, armis utens carnalibus; illius vero adversus diabolum est colluctatio cum ar
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb qͣsi excellentiorib animȩ dignitatib iubemur diligere c̃ditorẽ. ut qua
dm̃ ĩtelligere. nisi fiat ĩ amore. eius uoluntas nr̃a. Inmo nec hoc sufficit ni
entiȩ. quȩ m̃tẽ tuã illuminat. ⁊ aduitã ȩt̃nam sic̃ desidero ⁊ opto ꝑdueat
& enĩ cordis mei affectu opto. dm̃q dep̃cor. ut sẽꝑ adint̾iora te extendas de
uenias ad sublimẽ ꝑpetue beatitudinis coronã. & animi tui nobilitatẽ qu
tũ uales̃ amabilis corã dõ & om̃i populo appareas. Non de erit tibi grã ad¬
tis dĩ si tibi aderit uoluntas ad monitionis scȩ̃. ꝙ sepius ĩscripturis diumi

Expanded text:
quibus quasi excellentioribus animae dignitatibus jubemur diligere Conditorem, ut quaficit nobis Deum intelligere, nisi fiat in amore ejus voluntas nostra: imo nec hoc sufficit, nientiae, quae mentem tuam illuminet, et ad vitam aeternam, sicut desidero et opto, perducat. Toto enim cordis mei affectu opto, Deumque deprecor, ut semper ad anteriora te extendas, donec pervenias ad sublimem perpetuae beatitudinis coronam, et animi tui nobilitatem, quam quantum vales, amabilis coram Deo et omni populo appareas. Non deerit tibi gratia adjuvantis Dei, si tibi aderit voluntas admonitionis sanctae, quam saepius in Scripturis divinis mens
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ nr̃m cotidianũ da nob̾ hodie ꝑ id qd̾ dicit᷑ hodie significat᷑ hoo tẽpoe
idinel sufficientiã illã petimꝰ apatre q̃ excellit idẽ nõmine panis signi¬
cantes: uel sacram̃tũ fideliũ qd ihoc tẽpore necessariũ ẽ. ñ tam̃ ad hũ
ẽporissꝯ ad illã ȩt̃nã
felicitatẽ assequendã Qũ dicimꝰ dimate nobis

Expanded text:
nem nostrum cotidianum da nobis hodie, per id,. quod dicitur \'hodie\', significatur \'hoc tempore>, ubi uel sufficientiam illam petimus a parte, quae excellit, id est nominepanis totam significantes uel sacramentum fidelium, quod in hoc tempore necessarium est non tamen ad huius temporis sed ad illam aeternam felicitat
Abbreviated transcription (Latin):
poneret habebat abamico sibi cupiens comodari tresꝑanes quibꝰ fortasr i
nitas unius substantiȩ figurata ẽ iã cũ suis serius dormi entẽ petitor instam¬
uie & molotissime exc̾uauit ut daret eiquantũ uolebat. magis & ipse uitandꝰ

Expanded text:
adponeret, habebat, ab amico sibi cupiens commodari tres panes, quibus fortasse ipsa adponeret, habebat, ab amico sibi cupiens commodari tres panes, quibus fortasse ipsa trinitas unius substantiae figurata est, iam cum suis seruis dormientem petitor instantissimus et molestissimus excitauit, ut daret ei, quantos uolebat, magis et ipse uitando
Abbreviated transcription (Latin):
e mȩ: ut ꝯtẽ pler delectationẽ dñi ut uisitẽ tẽplu sc̃m eiꝰ e ebinãq ñ om̃sdues ñ
endo &̾. transeundo fiunt omnes nec iniciũ alteriꝰẽ finis altiꝰ Om̃s sinę fine
ul st̃. ubi nec ipsa uita habet finẽ cuiꝰ illi dies st̃ Propt̾ hanc adipiscendãbeatã
ã ipsa uera uita orare docuit ñ in multi loquio tanꝗ cofiat ut exaudiamͣ quo
uaciores sumꝰ cũ eũ oremꝰ qͥ nouit sic̃ ipse dñs ait. ꝗd uob necessariũ sit pͥus ꝗͥ petam
Unde mirũ uideri pot̃: quã ius multiquiũ ꝓhibuerit cur nossic adhortatꝰ sitqͥ
uiduiȩ cuiꝰdã ꝓposito exemplo quȩ desuo aduersario cupiens uindicari: iudicẽ
quando illa nec abiniqͦ ẜ ĩpio uidice porun assidua ĩt̃pellatione contẽpni &. q̃ li
aͥtq. placatꝰ bona de sideriad ĩpleat eoꝵ aquibꝰ aliena peccata nouit ignosei si qͥti¬
abat illa ꝑuent qͥ uolum uindicari. Tue quoq euiamicꝰ de ina uenerat. nec qd̾e

Expanded text:
e, ut contempler delectationem domini et uisitem templum sanctum eius? ibi namque omnes dies non ueniendo et transeundo fiunt omnes nec initium alterius est finis alterius; omnes sine fine simul sunt, ubi nec ipsa uita habet finem, cuius illi dies sunt. propter hanc adipiscendam beatam uitam ipsa uera uita orare nos docuit non in multiloquio, tamquam eo fiat, ut exaudiamur, quo loquaciores sumus, cum eum oremus, qui nouit, sicut ipse dominus ait, quid nobis necessarium sit, priusquam petamunde mirum uideri potest, quamuis multiloquium prohibuerit, cur nos orare sic adhortatus sit, uiduae cuiusdam proposito exemplo, quae de suo aduersario cupiens uindicari iudicem imissione orantes, quando illa nec ab iniquo et impio iudice potuit assidua interpellatione contemni, et quam libens atque placatus bona desideria impleat eorum, a quibus aliena peccata nouit ignosci, si, quo cupiebat, illa peruenit, quae uoluit uindicari. ille quoque, cui amicus de uia uenerat nec, quod ei
Abbreviated transcription (Latin):
luntatis ĩ domo tua amaiore usq adminimũr amorẽ & dul ⁊ bentste cedine̾ res
cȩlestisam aritudinẽe & timorẽ gehennȩ annunties & sbeatitu eqꝵ salutẽ
licitꝰ ac uigil existas.q ꝓom̃ib tibi subiectis qͥ ĩ domo tua suntͥ rationẽ dño redde
Annuntia p̃cipe. ĩꝑa suade eis ut caueant se a suꝑbia. acde tc̃tione. ab ebrietate a fornici¬
mã suã uenalẽ habet Si ĩuenerit tẽpꝰ ut c̃cupiscat alicuiꝰ aurũ aut argentũ seutielto
pulchras. ł etiã cuiꝰ lib& mulierẽ pulchra facie ꝓnichillo ꝑpetrat homicidiũ & ut quis¬
fundit a quã int̾rã. ita eiẽ esfundere sanguinẽ ꝓximi sui. Plurimȩ animȩ ĩmortis
culũ iciderunt ꝑꝑt̃ cupiditatẽ. & multi dno iubente obhoc lapidatist Saul enĩ ado a
ẽ. Et demultis multa dicere potiussẽ. s sapienti pauca sufficiunt. Uñs uͦ mr̃e saluat

Expanded text:
voluntatis in domo tua, a majore usque ad minimum, amorem et dulcedinem regni voluntatis in domo tua, a majore usque ad minimum, amorem et dulcedinem regni coelestis, amaritudinem et timorem gehennae annunties, et de eorum salute sollicitus ac vigil existas: quia pro omnibus tibi subjectis, qui in domo tua sunt, rationem Domino reddes. Annuntia, praecipe, impera, suade eis, ut caveant se a superbia, a detractione, ab ebrietate, a fornicatianimam suam venalem habet: si invenerit tempus ut concupiscat alicujus aurum aut argentum, seu vestes pulchras, vel etiam cujuslibet mulierem pulchram facie, pro nihilo effundit aquam in terram, ita est ei effundere sanguinem proximi sui. Plurimae animae in mortis periculum inciderunt propter cupiditatem, et multi Domino jubente ob hoc lapidati sunt . Saul enim aest . Et de multis multa dicere potuissem, sed sapienti pauca sufficiunt. Dominus vero nost
Abbreviated transcription (Latin):
& assidueassiste ĩ c̃spectu dĩ. ĩtẽ porsõrationis. ut ĩminentẽ diaboli tẽptationẽ faciliꝰ poss
effugere. Si enĩ cognationes huiꝰ scłi male & sordidȩ turbant cortuũ. & cogunt illiei
aliꝗd ꝑ petrare porationes puras. & uigilias scãs de pellant᷑ ab animatua. Oratio nã
gͣndis. munitioẽ animȩ .P orationes purissimas omĩa nob̃ utilia tribuunt᷑ ad ño
euncta noxia effugantur. & ut nediutius de hac disputẽ uel ĩmorer sic̾ excari¬
b escis alit̾ caro. ita ex diuinis e loquiis & orationib ĩterior hõnuirit᷑ & pascit᷑.
cequeso animã tuã spũ alib cibis. id⁊̃ fide . spe. caritate & reliquis uirtutib
ĩtelligas amare. & eius p̃cepta seruare. & cũ extremadies tibi uenerit angłi
cis te suscipiant & de potestate diabolieripiant. & merearis c̃sortio scõꝵ ĩbeata¬
qͥe ꝑfrui. & uitã ȩt̃nã cũ om̃ib sc̃ĩs possidere. Nã certissime scis qr possessio regni cȩsoꝵ ꝓmi

Expanded text:
et assidue assiste in conspectu Dei in tempore orationis: ut imminentem diaboli tentationem facilius possis effugere. Si enim cogitationes hujus saeculi malae et sordidae turbant cor tuum, et cogunt illicitum aliquid perpetrare, per orationes puras et vigilias sanctas depellentur ab anima tua. Oratio namque grandis munitio est animae. Per orationes purissimas omnia nobis utilia tribuuntur a Domino, et cuncta noxia effugantur. Et ut ne diutius de hac disputem vel immorer, sicut ex carnalibus escis alitur caro, ita ex divinis eloquiis et orationibus interior homo nutritur, et pascitur. Pasce, quaeso, animam tuam spiritualibus cibiintelligas Deum amare, et ejus praecepta servare: ut cum extrema dies tibi venerit, Angeli pacis te suscipiant, et de potestate diaboli eripiant, et merearis sanctorum consortrequie perfici, et vitam aeternam cum omnibus sanctis possidere. Nam certissime scis, quia possessio regni coelorum pr
Abbreviated transcription (Latin):
te llegenor cognitã non fuis se post paraa imt
neua tunc sẽ abstiuit cũ ad huo de uisione pote¬
rat stuctuare: ad summ ũilludrequiro quare
sonostin uenti iosephusq ad partus diempe
icerte audigrat io seplifilidaiud neinseaiax¬
niodere unrit inxoromtuã. prohibitũ ti fuerit
separatuicuqiugee a congressui coniugis fuerti¬
scparatus cumutiq nese pararaurmagistũ¬
f ser a dmonitus & audebat inquiunt uiriustus
nure roaudiens filiũ deuxoriscortu corasti
pucbne qui ergo somnio tantum credi dittu
uxgroriũ non audera ait tingertis postquamt
pastorũ uoce cognouerat angelũ oni uenisre¬

Expanded text:
telligeremus cognitam non fuisse post partum, a telligeremus cognitam non fuisse post partum, a qua tunc se abstinuit, cum adhuc de visione poterat fluctuare. 8. Ad summam, illud requiro, quare se abstinuerit Joseph usque ad partus diem. et certe audierat, Joseph, fili David, ne timeas accipere Mariam uxorem tuam . Prohibitum ei fuerat, umquid et a congressu conjugis separatus fuerat, cum utique ne separaretur magis fuisset admonitus? Et audebat, inquit, vir justus, Dei in utero audiens filium, de uxoris coitu cogitare? Pulchre. Qui ergo somnio tantum credidit, ut uxorem non 213 auderet attingere: is postquam pastorum voce cognoverat, Angelum Domini venis