comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut eo motu imppbaco atq cohibito uolũ¬
tatem nr̃am ad fruendum sempiterno bo¬
no a lapsu temporalium õuertamꝰ: ꝙ alio
loco. Optime in qm de te ueritas claniat. Nõ
enim posses aliud sentire esse in potestate nr̃a
nͥ qd̾ cum uolumus facimus. Quapp̃ nicħtã
in nr̃a potestate. qͣm ip̃a uoluntas est. Cã .n.
prorsus nullo interuallo moxut uolumͦ
presto est. Item in alio loco. Si enim tu lau¬
daris in qͣmͣ quid uidendo fac̾e debeas. cũ in id
non uideas nisi mllo qui÷ incominutabił
ueritas. qnͣto magisisse qui ⁊ uelle precep̃
et posse prebuit. et nou unpune nolle per
misit: Deinde subuuxi dicens. Si enĩ ħ
debet quisq quod accepit. ⁊ sic homo fc̃s est
ut necessario peccet. hoc debet ut peccet. Cum
uoluntatem causa uoluntatis: Aut enim⁊
ip̃a uoluntas est. et a radice ista uoluntatis
non receditur. aut non est uoluntas ⁊ ꝑcc̃
nullum habet. Aut igitur uoluntas ẽ pͥma

Expanded text:
ut eo motu inprobato atque cohibito uolunut eo motu inprobato atque cohibito uoluntatem nostram ad fruendum sempiterno bono a lapsu temporali conuertamus? et in alio loco: obscure, inquam, de te ueritas clamat. non enim posses aliud sentire esse in potestate nostra nisi quod, cum uolumus, facimus. quapropter nihil tam in nostra potestate quam ipsa uoluntas est. ea enim prorsus nullo interuallo mox, ut uolumus, praesto est. item alio loco: si enim tu laudaris, inquam, uidendo, quid facere debeas, cum id non uideas nisi in illo, qui est incommutabilis ueritas, quanto magis ille, qui et uelle praecepit et posse praebuit et non inpuisit? Deinde subjunxi dicens: Si enim hoc debet quisque quod accepit, et sic homo factus est, ut necessario peccet, hoc debet ut peccet. Cum voluntatem causa voluntatis? Aut enim et ipsa voluntas est; et a radice ista voluntatis non receditur: aut non est voluntas; et peccatum nullum habet. Aut igitur voluntas est prima
Abbreviated transcription (Latin):
dieb uite tue nr̃e passuri sumus.: id huiꝰ uite
que transitura ẽ. & hoc illi dc̃m÷. qui coluerit
uite huiꝰ hunc laborem pati. Post banc autem
uitam non ÷ necesse ut paciatur. S qͥ forte
agrum ñ coluerit ⁊ spinis eum oppͥmi ꝑmisi̾t.
mo euadit istamsnĩam. S agend̾ ÷ ut saltem
in hac tm̃ uita sentiatur. Quem autẽ nõ mo
mulierẽ suã uitã. qr uiuoꝵ ip̃a sit mat̾. postea¬
qͣm meruit mortem. ⁊ mortales fetus par̾e desti¬
nata. nͥ qr illos fetus atrendit scriptura. quos cũ
in dolorib pepererit. fiet illi ꝯu̾sio ad uirũ suũ.
⁊ eius ip̃e dominabitur: De quib fetib suꝑiuꝰ

Expanded text:
diebus vitae nostrae passuri sumus, id est hujus vitae diebus vitae nostrae passuri sumus, id est hujus vitae quae transitura est. Et hoc illi dictum est, qui coluerit vitae hujus hunc laborem pati: post hanc autem vitam non est necesse ut patiatur. Sed qui forte agrum non coluerit, et spinis eum opprimi permisermo evadit istam sententiam: sed agendum est ut saltem in hac tantum vita sentiatur. CAPUT XXI.-- mulierem suam, Vitam, quia vivorum ipsa sit mater, posteaquam meruit mortem, et mortales fetus parere destinata est; nisi quia illos fetus attendit Scriptura, quos cum in doloribus pepererit, fiet illi conversio ad virum suum, et ejus ipse dominabitur? De quibus fetibus superius
Abbreviated transcription (Latin):
nemo euadat istam sũam. Hoc ip̃m enĩ erit tibi¬
cimend̾ qd̾ in hac uita quisq natus difficłtatẽ
ĩueniende ueritatis habet ex corruptibili corꝑe
Sicut .n. salon dicit. corpus qd̾ corrumpitur ag¬
grauat auimam. ⁊ depͥmit cerrena inhĩtatio
sensum młta cogitantem. Ipĩ sunt labores et
tristicie. quas halet homo ex t̾ra. Eespine ac
tribuli sunt punctõnes tortuosarũ questioñ.
aut cogitationes de ꝓuisione huiꝰ uite. q̃ pler̃q
nͥ exstirpent᷑ ⁊ de agͣro dei ꝓiciant᷑  suffocant
uerbũ nefructificet in hõie sicut dñs in eiͦ dic̃¬
Et qm̃ necessitate iam ꝑ hos ocłos ⁊ ꝑ has aureᷤ
de ip̃a u̾tate ammonem᷑. ⁊ difficile ÷ resist̾e n
phantasmatib q̃ per istos sensus intrant in
animã. qͣmuis ꝑ illos intret ⁊̃ ip̃a ammonitõ
ueritatis. in ista erio perplexitate cuius iuiltꝰ
non sudet ut manducet panem suũ: Qd̃ om̃ib

Expanded text:
nemo evadat istam sententiam. Hoc ipsum enim nemo evadat istam sententiam. Hoc ipsum enim quod in hac vita quisque natus, difficultatem inveniendae veritatis habet ex corruptibili corpore sicut enim Salomon dicit, Corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem, ipsi sunt labores et tristitiae quas habet homo ex terra; et spinae ac tribuli sunt punctiones tortuosarum quaestionum, aut cogitationes de provisione hujus vitae: quae plerumque, nisi exstirpentur et de agro Dei projiciantur, suffocant verbum, ne fructificet in homine, sicut Dominus ite jam per hos oculos et per has aures de ipsa veritate admonemur, et difficile est resistere phantasmatibus quae per istos sensus intrant in animam, quamvis per illos intret etiam ipsa admonitio veritatis; in ista ergo perplexitate, cujus vultus non sudet ut manducet panem suum? quod omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
lib gaudiis cenetur cum aliquã malam ꝯsue¬
tudinem uolens uinc̾e passa fuerit difficłtatem
ac dolorem. atq ita pepererit ꝯsuetudinẽ bonã.
cautiꝰiam ⁊ diligentius rõni obtemꝑat tanqͣm
uiro. ⁊ ip̃is qͣi erudita dolorib ꝯu̾titur ad rõnẽ.
⁊ libenter seruit iubenti. ne iterũ in aliquã per¬
niciosam ꝯsuetudinem defluat: Ista ergo que
uidentur inaledicta precepta sunt. si ñ carnalit̾
spiritalia legamus. Lex .n. spiritał÷ Item de sña¬
forte diuites quib prouenit faciliunis udtus
neq in terra oꝑantur euasisse istam penamex¬
istimandi sunt qua dicitur. maledicta terra
erit tͥ in omĩb oꝑib tuis. in tristicia ⁊ gemitu¬
tuo manducabis ex ea omĩb dieb uice tue.
spinas ⁊ tͥbulos pariet tibi. ⁊ edes pabulũ agri¬
tui. in sudore uultus tui edes panem tuũ. donec
reu̾taris in terram ex qua sumptus es. quia t̾ra
es ⁊ in c̾ram ibis: Sed certe ĩ manifestũ ÷ quod¬

Expanded text:
 gaudiis tenetur, cum aliquam malam consuetudinem volens vincere, passa fuerit difficultatem ac dolorem, atque ita pepererit consuetudinem bonam, cautius jam et diligentius rationi obtemperat tanquam viro; et ipsis quasi erudita doloribus convertitur ad rationem, et libenter servit jubenti, ne iterum in aliquam perniciosam consuetudinem defluat? Ista ergo quae videntur maledicta, praecepta sunt, si non carnaliter spiritualia legamus. Lex enim spiritualis esforte divites, quibus provenit facillimus victus, neque in terra operantur, evasisse istam poenam existimandi sunt, qua dicitur: Maledierit in omnibus operibus tuis: in tristitia et gemitu edes ex ea omnibus diebus vitae tuae, spinas et tribulos ejiciet tibi, et edes pabulum agri; in sudore vultus tui edes panem tuum donec revertaris in terram de qua sumptus es; quia terra es, et in
Abbreviated transcription (Latin):
entem. Qd̃ autem dc̃m est ne porrig̾et adam
manũ suã ad arborem uite. ⁊ hec ambigua locu¬
tio est. Loquimur. n. sic cum dicimus. Ideo ce mo¬
neo ne iterũ facias qd̃ fecisti. uolentes utiq ut
non faciat. & icem sic. Ideo te moneo ne forte
sis bonus uolentes utiq ut sit. Idẽmoneo te ñ
cum dicit. ne forte det illis deus penitenciam ad
cognoscendam u̾itatem. Potest ergo uideri ꝓpt̾¬
ea hõ in labores huiꝰ uite ẽẽ dimissus. ũ aliqñ
manũ porrigat ad arborem uite ⁊ uiuat ĩ et̾ñ.
Manus autem porrectõ bene significat crucẽ
ꝑ quã uita eterna recuꝑatur. Qamuis ⁊̃ si illo
porum reuiuiscat qui mortuus ÷ ⁊ inueniat᷑
qui perierat.

Expanded text:
entem Quod autem dictum est, Ne porrigeret Adam entem Quod autem dictum est, Ne porrigeret Adam manum suam ad arborem vitae, etiam haec ambigua locutio est. Loquimur enim sic, cum dicimus, Ideo te moneo, ne iterum facias quod fecisti, volentes utique ut non faciat: et iterum sic, Ideo te moneo, ne forte sis bonus, volentes utique ut sit; id est, moneo te, non tolus, cum dicit: Ne forte det illis Deus poenitentiam ad cognoscendam veritatem , Potest ergo videri propterea homo in labores hujus vitae esse dimissus, ut aliquando manum porrigat ad arborem vitae, et vivat in aeternum. Manus autem porrectio bene significat crucem, per quam vita aeterna recuperatur. Quamvis etiam si illo porum reviviscat qui mortuus est, et inveniatur qui perierat.
Abbreviated transcription (Latin):
utiq senator. aut certe qr ⁊ ip̃e deus ess. qͣmur᷑
creatoris siu beneficio non natura si sub eius po¬
testate manere uoluiss. sic dictũ est ex nobis
ex nobis ad scĩam scilz dinoscendi boni ⁊ mali.
ut iste ꝑ exꝑimentũ disc̾et dum sentit malum
qd̃ deus ꝑ sapĩam nouit. ⁊ potestatem illã omĩ¬
potentis quã pati uoluit beatus atq consen¬
tiens. pena sua discat esse ineuitabilem. Et tũc
ne porrig̾et adam manũ suam ad arborẽ uite
et uiu̾et in eternũ. dimisit illũ deus de ꝑadiso
Benedictũ ÷ dimisit non exclusit. ut ip̃o pecca¬
torũ suoꝵ pond̾e tamqͣm in locum sibi congũ
iuderetur urgeri. Qd̾̃ patitur plerũq malus
homo cũ inter bonos uiu̾e ceꝑit. Si se in meliuꝰ
ꝯmutare noluerit. ex ĩlla bonoꝵ congregatõe
pond̾e male sue ꝯsuetudinis pellitur. ⁊ illi eum
non excludunt reluctantem s dimittũt cupi¬

Expanded text:
utique senator: aut certe, quia et ipse deus esset, quamvis utique senator: aut certe, quia et ipse deus esset, quamvis Creatoris sui beneficio, non natura, si sub ejus potestate manere voluisset, sic dictum est, ex nobisex nobis? Ad scientiam scilicet dignoscendi boni et mali, ut iste per experimentum disceret dum sentit malum, quod Deus per sapientiam novit; et potestatem illam Omnipotentis quam pati noluit beatus atque consentiens, poena sua discat esse inevitabilem. 34. Et tunc ne porrigeret Adam manum suam ad arborem vitae, et viveret in aeternum, dimisit illum Deus de paradiso. Bene dictum est, dimisit, non, exclusit; ut ipso peccatorum suorum pondere tanquam in locum sibi congruum videretur urgeri. Quod patitur plerumque malus homo cum inter bonos vivere coeperit, si se in melius commutare noluerit: ex illa bonorum congregatione, pondere malae suae consuetudinis pellitur; et illi eum non excludunt reluctantem, sed dimittunt cupi
Abbreviated transcription (Latin):
tempꝰ quo nich̾ etiã contegatur. Nichil enĩ ẽ
occłtum: qd̾ non manifestabitur.
bamdiu autem in ꝑadiso fuerũt isti ꝙͣ uiꝰ
iam sb̾ siña dampnantis der donec uentũ
¶ ad pellicias cunicas .i. ad huiꝰ uite mortalita¬
tem. ro .n. maiore indicio potuit sigͥficari
mors quã sentimus in corpore. quam pellib
que mortius pecorib detrahi solent: Ita cũ
contra p̃ceptum ñ imitatõne legitima. s illi¬
cita suꝑbia deus esse appetit homo. usq ad be¬
luarũ mortalitatẽ deiectus÷. Ideo sic illi insul
tatur ore dei. Qua insultatione nos ãmonem
qñcuni possumꝰ cauere suꝑbiam. Ecce adam¬
factus ẽ tamqͣm unus ex nob̾ ad scienciam
cognoscendi bonũ ⁊ malũ. Que ambigua lo¬
cutio figuram fac̃. Nam fc̃s est tamqͣm unuᷤ
ex nob̾ dupłr intelligi potest. Uel unus ex
nobis quasi et ip̃e deus. quod ꝑtinet ad insul¬
tationem sicut dicitur unus ex senatoribisꝰ

Expanded text:
tempus ut nihil etiam contegatur: nihil est enim tempus ut nihil etiam contegatur: nihil est enim occultum quod non manifestabitur . Tamdiu autem in paradiso fuerunt isti, quamvis jam sub sententia damnantis Dei, donec ventum esset ad pelliceas tunicas, id est ad hujus vitae mortalitatem. Quo enim majore indicio potuit significari mors quam sentimus in corpore, quam pellibus quae mortuis pecoribus detrahi solent? Itaque cum contra praeceptum, non imitatione legitima, sed illicita superbia, Deus esse appetit homo, usque ad belluarum mortalitatem dejectus est. 33. Ideo sic illi lex divina insultat ore Dei; qua insultatione nos admonemur quantum possumus cavere superbiam. CAfactus est tanquam unus ex nobis ad scientiam cognoscendi bonum et malum. Quae ambigua locutio figuram facit: nam, factus est tanquam unus ex nobis, dupliciter intelligi potest: vel unus ex nobis quasi et ipse Deus, quod pertinet ad insultationem; sicut dicitur, unus ex senatoribus,
Abbreviated transcription (Latin):
liciis figurata ẽ. Ipĩ enĩ sibi fecerũt precinctoria
de foliis fici. ⁊ deus illis fecit cunicas pelliceas. id
ip̃i appetiuerũt mentiendi libidinem. relicta fã¬
cie ueritatis. ⁊ deus corpora eoꝵ in istã mortali¬
tatem carnis mutauit. ubi latent corda mẽda¬
tia. Neq .n. in illis corporib celestib sic latere
posse cogitatõnes credend̾ . qũeadmod̾ ĩ hiis
corporib latent. s sicut ñnulli motus animoꝵ
apparent in uultu ⁊ maxime in ocłis. sic in illa
ꝑspicuitate ac simplicitate celestiũ corporum
omes oĩo animi motus latere non arbitror Ita
illi merebunt᷑ hĩtatõnem illam ⁊ ꝯmutatõnẽ
inangelicam formam. qui ⁊̃ in hac uita cum
possint sb̾ tunicis pelliciis occłtara mendatia.
oderunt ea tñ ⁊ cauent flagrantissimo amore
ueritatis. Et ħ solũ tegunt qd̾ hii qui audiunt
ferte ñ possunt. s nulla m̃tiũtur Ueniet enim

Expanded text:
liceis figurata est. Ipsi enim sibi fecerunt praecinctoria liceis figurata est. Ipsi enim sibi fecerunt praecinctoria de foliis fici, et Deus illis fecit tunicas pelliceas: id est, ipsi appetiverunt mentiendi libidinem relicta facie veritatis, et Deus corpora eorum in istam mortalitatem carnis mutavit, ubi latent corda mendacia. Neque enim in illis corporibus coelestibus sic latere posse cogitationes credendum est, quemadmodum in his corporibus latent: sed sicut nonnulli motus animorum apparent in vultu, et maxime in oculis, sic in illa perspicuitate ac simplicitate coelestium corporum omnes omnino motus animi latere non arbitror. Itaque illi merebuntur habitationem illam et commutationem in angelicam formam, qui etiam in hac vita cum possint sub tunicis pelliceis occultare mendacia, oderunt tamen ea et cavent flagrantissimo amore veritatis, et hoc solum tegunt, quod ii qui audiunt, ferre non possunt; sed nulla mentiuntur. Veniet enim
Abbreviated transcription (Latin):
sicut apłs dicit mortuã esse uiduã que in deli¬
ciis uiuit. Et mortui nõie pct̃m ip̃m signisicari
iterum cangit illum. quid ꝓficit in lauachro
suo: Sic et qui ieumat suꝑ peccata sua. ꝙ iter̃
ambulans ħ eadem facit Pro peccato .n. mortu¬
ũ posuit. abstinenciam u̾o ieumiũq apectato
tamqͣm bapt̾m. ħ est mundatõnem a mortuo.
Iter̃ autẽ redire ad pectatũ. tamqͣm it̾m tangere
mortuũ. Quare ñ ergo animał illa pars ur̃a q̃
tamqͣm uiro debet obtemꝑare rõni. cum ꝑ ipãm
rõnem de u̾bo uite recte uiuendi sartinam ꝯceꝑit.
appelletur uita. et cũ ꝑturitõne abstinencie ꝙͣ uis
cum dolorib atq gemitib male consuetudim
resistens bonam ꝯsuetudinem ad recte facta pe¬
traria sunt pcc̃a. que noĩe mortuoꝵ significari
posse docuimus: Nam illa mors quam omẽs
qui ex adam nati sumus cepimus deberenat᷑e.
quã minatus ÷ deus cũ preceptũ daret ne fructuꝰ
ille arboris ed̾etur illa ergo mors in cunicũ pel¬

Expanded text:
sicut Apostolus dicit mortuam esse viduam quae in deliciis vivit : et mortui nomine peccatum ipsum significari iterum tangit illum, quid proficit in lavacro suo? Sic et qui jejunat super peccata sua, et iterum ambulans haec eadem facit . Pro peccato enim mortuum posuit, abstinentiam vero jejuniumque a peccato, tanquam baptismum, hoc est mundationem a mortuo: iterum autem redire ad peccatum, tanquam iterum tangere mortuum. Quare ergo non animalis illa pars nostra, quae tanquam viro debet obtemperare rationi, cum per ipsam rationem de appelletur vita; et cum parturitione abstinentiae, quamvis cum doloribus atque gemitibus, malae consuetudini resistens, bonam consuetudinem ad recte facta petraria sunt peccata, quae nomine mortuorum significari posse docuimus? 32. Nam illa mors, quam omnes qui ex Adam nati sumus, coepimus debere naturae, quam minatus est Deus, cum praeceptum daret ne arboris fructus ille ederetur; illa ergo mors in tunicis pel
Abbreviated transcription (Latin):
nõne młte ac ꝓpe om̃es młieres absentibus uiris
suis pariunt. ⁊ post partum se ad illos ñ ꝯu̾tunt:
post ꝑtũ carent huicio ut uiri earũ dominent᷑:
Immo qͣi dignitatẽ sͥ additam credunt. ꝙ mr̃es
fiant ⁊ plerũq suꝑbiores existunt. Qͥd sibi ergo

Expanded text:
nonne multae ac prope omnes mulieres absentibus viris suis pariunt, et post partum se ad illos non convertunt? post partum carent hoc vitio, ut viri earum dominentur? Imo quasi dignitatem sibi additam credunt, quod matres fiunt, et plerumque superbiores existunt. Quid sibi ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Ini de pena mulieris nlła qõ est. Manifeste enim
młtiplicatos dolores ht̃. atq suspiria in huueᷤ
uite calamitatib. ꝙ qd̾ in dolorib pariat filioꝰ
qmͣuis ⁊ in ista uisibili muliere compleatur: tñ
ad illam secretiorem ꝯsideratio reuocanda est.
am ⁊ in pecorib femine cũ dolore pariũt filioꝰ
pecrati. Potest ergo fi̾u ⁊̃ in feminis hominibuꝰ
mortalis̃ corpoꝵ sit ista conditio. s ħ ÷ magnũ
suppliciũ. qd̾ ad istam corpoꝵ mortalitatem ex
fit a uoluptate carnali.que non habeat ĩ exor¬
dio dolorem.donec ĩ meliorem ꝑtem consuetudo
flectatur. Qd̾ cum ꝓuen̾it qͣiͣ natus est filius. id

Expanded text:
 de poena mulieris nulla quaestio est: manifeste enim multiplicatos dolores habet, atque suspiria in hujus vitae calamitatibus; et quod in doloribus pariat filios, quamvis et in ista visibili muliere compleatur, tamen ad illam secretiorem consideratio revocanda est. Nam et in pecoribus feminae cum dolore pariunt filios,peccati. Potest ergo fieri ut etiam in feminis hominibus mortalium corporum sit ista conditio. Sed hoc est magnum supplicium, quod ad istam corporum mortalitatem ex fit a voluntate carnali, quae non habeat in exordio dolorem, donec in meliorem partem consuetudo flectatur. Quod cum provenerit, quasi natus est filius, id est
Abbreviated transcription (Latin):
ditos poterant inde potius uuln̾ant. Ideo sñ mẽ¬
sura ulciscitur culpas prepositus iracundus. qr
coreius dispersum in rerum curis. Nõ colligitꝰ
in amorem unius deitatis. Mens enim solu¬
ta in diuersis cachena caritatis non astringitꝰ
s male laxata male ad om̃ẽm occasionem mo
Se superbis doctoribus..ct c.

Expanded text:
ditos poterant, inde potius vulnerant. 2. Ideo sine menditos poterant, inde potius vulnerant. 2. Ideo sine mensura ulciscitur culpas paepositus iracundus, quia cor ejus dispersum in rerum curis non colligitur in amorem unius Deitatis. Meus enim soluta in diversis catena charitatis non astringitur, sed male laxata, male ad omnem occasionem movAPUT XLI. De superbis doctoribus. 1.
Abbreviated transcription (Latin):
nem principum. qui ex merito plebis p̃uari¬
cantur. Sentencia dampnãtur cham filii noe
qui suoꝵ p̃̾positorum culpas in publico ꝓdñt
ficut cham qui patris pudenda non operuit.
s deridenda monstrauit. habituri sem meritũ
et iaphet qui reuerent̾ operiũt que patres suo
excessisse cognoscunt. Si tamen patrũ facta ñ
diligant s tm̃ oꝑiant nec iutentur: slam sũt
qui p̃positos suos peruerse iudicant dũ terre¬
nis studiis eos plus plus uid̾int esse intentos
si uel parum iam ip̃i de spũalib cogitauerunt
Rectores ergo a deo iudicandi sunt. a suis at̃
subditis neqͣqͣmͣ iudicandi sunt. exemplo dñi
qui per se uendentes columbas et nũmularior
mensas proprio euertit flagello. ⁊ proiecit a
si a fide exorbitauerit rector tunc erit arguen¬
dus a subditis. pro morib uero reprobis tolerã¬
furoris discipline modum ad immanitatẽ uib¬
crudelitatis conu̾̃tunt. ꝙ unde emendare sub¬

Expanded text:
nem principum, qui ex merito plebis praevarinem principum, qui ex merito plebis praevaricantur. 4. Sententia damnantur Cham filii Noe, qui suorum praepositorum culpas in publico produnt; sicut Cham, qui patris pudenda non operuit, sed deridenda monstravit . Habituri Sem meritum, et Japheth, qui reverenter operiunt quae patres suos excessisse cognoscunt, si tamen patrum facta non diligant, sed tantum operiant, nec imitentur. Nam sunt qui praepositos suos perverse judicant, dum terrenis studiis eos plus viderint esse intentos, si vel parum jam ipsi de spiritualibus cogitaverunt. 5. Rectores ergo a Deo judicandi sunt, a suis autem subditis nequaquam judicandi sunt: exemplo Domini, qui per se vendentes columbas et nummulariorum mensas proprio evertit flagello, et projecit a si a fide exorbitaverit rector, tunc erit arguendus a subditis; pro moribus vero reprobis toleranfuroris disciplinae modum ad immanitatem crudelitatis convertunt; et unde emendare sub
Abbreviated transcription (Latin):
prepositi. mundana et exteriora sectantes. ũ
dum temporalib rebus se totos impendiuit.
Opũales cutiorem uitam contemplationis ex¬
ercent qr dura sunt quiete uiu̾e uolentiũ. Sar¬
cuia curarũ episcapaliũ prouidet sepe deus curiͦ
deditos sclarib ad susceptõnem regiminis. uͭ
dum hii exteriora sine tedio prdcurant spũa¬
les reb interiorib sine impedimento rerum
terrenarum deseruiant Dei ergo ordinem ac¬
cusant quo instrũt᷑ qui ep̃õs condempnant.
dũ minus spũalia s magis terrena sectantire.
Ex diuini enĩ tab̾nacłi dispositõne ob iniuriaᷤ
mnundi ferendas ⁊ turbines quosdam institui
suꝑna desiderant nullo terreno obsistente ne¬
gocio liberius hoc qd̾ amant intendant son
est itaq iudicandus a plebe rectormordinat᷑
dum magis nouerit populi sui fuisse meriti
ꝑuersi regimen suscepisse pontificis. nã pro
meritis plebium disponitur a deo uita rec¬
torum. exemplo dauid pectanti ad comꝑatõ¬

Expanded text:
praepositi, mundana et exteriora sectantes, ut dum temporalibus rebus se totos impendunt, spiritales tutiorem vitam contemplationis exerceant, quia durae sunt quiete vivere volentium sarcinae curarum episcopalium. Providet saepe Deus curis deditos saecularibus ad susceptionem regiminis, ut dum hi exteriora sine taedio procurant, spirituales rebus interioribus sine impedimento rerum terrenarum deserviant. 2. Dei ergo ordinem accusant, a quo instituuntur, qui episcopos condemnant, dum minus spiritualia, sed magis terrena sectantur. Ex divini enim tabernaculi dispositione ob injurias mundi ferendas, et turbines quosdam, institui superna desiderant, nullo terreno obsistente negotio, liberius hoc quod amant intendant . 3. Non est itaque judicandus a plebe rector inordinatus, dum magis noverint populi, sui fuisse meriti perversi regimen suscepisse pontificis. Nam pro meritis plebium disponitur a Deo vita rectorum, exemplo David peccantis ad comparatio
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ non ualebit libare eos in die furorisdoͥ.
flebunt ⁊plangent reges terre. cũ uiderint
fumũ incendii pp̃ timorem torm̃torũ eius.
Quid ergo facietis in die iudicii uisitat̃ois
⁊ calamitatis delonge uenientis. ad cuiuˢ
fugietis auxiliũ: Unusquisq homus suũ
portabit. anima que pecrai̾t: ip̃a moriet᷑
O districtum iidicium in quo non solum
de fc̃is s etiam de om̃i uerbo ocioso ꝙcũql
loquti fiũnt homines reddituri sunt rati¬
onen. in quo usq ad nouissimũ qͣdrantẽ
exigetur debitum cũ usuris. Quis ergo fugẽ
hominis angelos suos. ⁊ colligent de reg¬
no eius omĩa scandala. et eos qui faciunt
iniquitatem. et alligabunt fascicłos ad cõ¬
burendum. et mittent eos in caminũ igniꝰ
clamor. tunor. ⁊ tremor. labor. ⁊dolor. ar¬
⁊ anxietas. acerbitas. ⁊ asꝑitas. Angustia

Expanded text:
eorum non valebit liberare eos in die furoris Domini». «Flebunt et plangent reges terre cum viderint fumum incendii», «propter timorem tormentorum eius». «Quid ergo facietis in die visitationis et calamitatis de longe venientis? ad cuius fugietis auxilium?». «Unusquisque onus suum portabit». «Anima que peccaverit, ipsa morietur». 2 O districtum iudicium in quo non solum de factis, sed «de omni verbo otioso, quodcumque locuti fuerint homines, reddituri sunt rationem», in quo usque ad novissimum quadrantem exigetur debitum cum usuris. «Quis ergo fugerehominis angelos suos, et colligent de regno eius omnia scandala et eos qui faciunt iniquitatem, et alligabunt fasciculos ad comburendum, et mittent eos in caminum ignis clamor, timor et tremor, dolor et labor, aret anxietas, acerbitas et asperitas, calamita
Abbreviated transcription (Latin):
Spũ scõ replebitur adhuc ex ut̾o matris sue
In epyphania pp̃ splendorem stelle que magos
canticum symeonis optulit lum̃ ad re .g. ⁊g¬
quod ad mundatõnem aĩe consetrat᷑. Nam
⁊ ewangłica lectõ mundiciam pͥncipaliter
in illa sollempnitate ꝯmendat. Qui lotͦ
est in quit non indiget nͥ ut pedes lauet.
s est mundus totus. ⁊ it̾m. Si nõ lauero
apparuit stola candida cooꝑtus. De qua dic̾
et uestĩmenta eius sicut nix. In ascensione¬

Expanded text:
Spiritu sancto replebitur adhuc ex utero matris suae Luc. I. In Epiphania propter splendorem stellae, quae magos canticum Simeonis obtulit lumen ad requod ad mundationem animae consecratur. Nam et evangelica lectio munditiam principaliter in illa solemnitate commendat. Qui lotus est, inquit, non indiget, nisi ut pedes lavet, sed est mundus totus; et iterum: Si non lavero apparuit stola candida coopertus Marc. XVI; et vestimentum ejus sicut nix Ma
Abbreviated transcription (Latin):
rubeus. niger ⁊ uiridis. Nam ⁊̃ in legalibus
utitur indumentis in festiuitatibus con¬
fessorum ⁊ uirginũ. Rubeis in sollẽpnita¬
tibus apłoꝵ. ⁊ martytũ. Hinc sponsa dic̃ in
Hii ⁊ illi sunt flores rosarũ ⁊ lilia cõualliũ. Alb¬

Expanded text:
rubeus, niger et viridis. Nam et in legalibus induitur vestimentis in festivitatibus confessorum et virginum, rubeis in solemnitatibus apostolorum et martyrum. Hinc sponsa dicit instolis. Hi et illi sunt flores rosarum et lilia convallium. Alb
Abbreviated transcription (Latin):
tua. fenũ quasi bos comedes ⁊ .uii. tempora
mnutabuntur suꝑ te. donec scias qd̾ excelsus
dominatur ĩ regno hoĩm. ⁊ cuicũq uoluerit
det illud. ładem hora sermo completus ẽ suꝑ
radices gentium suꝑborum arefecit.¬

Expanded text:
tua, fenum quasi bos comedes et septem tempora mutabuntur super te, donec scias quod excelsus dominetur in regno hominum et cuicumque voluerit det illud’. Eadem hora sermo completus est supradices gentium superborum arefecit
Abbreviated transcription (Latin):
catholicis eccłia romana ꝯmunicat uerũ
hec questio melius soluenda differtur. Ut
alias competentius absoluatuꝵ.
sub alia specie sumitur eucharistia. quius¬

Expanded text:
catholicis Ecclesia Romana communicat. Verum haec quaestio melius solvenda differtur, ut alias competentius solvatur. CAsub alia specie sumitur eueharistia. Tribus
Abbreviated transcription (Latin):
iuersa precepit. s manens idem in conmui¬
ibilis et eternus. quid cuiq congruũ ess tp̃ri
b ipã eternitate in eius mansit disputatõe
pĩus. sicut aliud est homo. aliud pulcritudo
quia desistente pulcritudine homo manet.ac
ꝑ hoc qui ita intelligit: deum corporeum esse
credit. dum pulcritudo et magnitudo dei ip̃e
deus sit. Ideo deus dicitur simplex siue nõ amit¬
tendo quod halet. seu qr non aluid ẽ ip̃e ⁊ aliud
qd̾ in ipõ est. In ordinate dicis eũ conferri uitu
seuq ordinate in deo sunt. utpote simplicitaᷤ
que aliqũ dicitur pro stulticia. ⁊ nõ ẽ. apu̾o
deum uͦ sũma simplicitas est. Iuxta hanc regu¬
lam et cet̾a existimanda sunt

Expanded text:
iversa precipit deus sed manens idem: incommutabilis et eternus quid cuique congruum esset tempori ab ipsa eternitate in eius mansit disposicione bemus sicut aliud est homo, aliud pulchritudo; quia, desistente pulchritudine, homo manet. Ac per hoc, qui ita intelligit Deum, corporeum esse credit, dum pulchritudo et magnitudo Dei ipse Deus sit. 6. Ideo Deus dicitur simplex, sive non amittendo quod habet, seu quia non aliud est ipse, et aliud quod in ipso est. Inordinate dici seu conferri vitiis ea quae ordinata sunt in Deo patet utpote simplicitas, quae aliquando dicitur pro stultitia, et non est. Apud Deum vero summa simplicitas est. Juxta hanc regulam, et caetera aestimanda sunt
Abbreviated transcription (Latin):
rumpi omĩno non po
omutabilitai: Nam angłi et anime in¬
iortales sunt. s inmutabiles non sunt. Ideoq
ilus deus dicitur in mortał: quia solus est in¬
inuitabilis. Nam anima moritur dũ desenced̾o:
bono in malum mutatur. Sic et angłs deser
deo est lapsus. Quod materiã ẽ habet unde
istat. Mutabile est: qr de informi ad formã
icõmucabilitas. inde et mento cuncte p̃poni¬
ir creature. Opus non consilium apd̃ deum

Expanded text:
rumpi omnino non potincommutabilitas? Nam et angeli et animae immortales sunt, sed immutabiles non sunt; ideoque solus Deus dicitur immortalis, quia solus incommutabilis est. Nam anima moritur, dum, deserente Deo, de bono in malum mutatur, sic et angelus, dum, deserente Deo, est lapsus. 3. Quod materiam habet, unde existat, mutabile est, quia de informi ad formam incommutabilitas. Unde et merito cunctae praeponitur creaturae. 4. Opus non consilium, apud Deum
Abbreviated transcription (Latin):
tus uero plena sunt ossibus mortuorum. Ita
et uosforis quidem apparetis hominib iusti.
Intus uero pleni estis auaricia ⁊ iniquitate.
Dupliciter dampnantur ypocrite. siue ꝓ
occłta iniquitate siue pro aperta simulatio¬
ne. Ex illo enim condempnantur qr iniqͥ sũt.
existo qr ostendunt ꝙ non sunt. Non semꝑ
lacent ypocrite. nam ⁊ si in principio sui qui¬
dam non pateant. Prius tamen qm uita eorũ
finiatur quã simulate uix̾int detegunt᷑ Om̃e
enim sincerum permanet. Nam que simulata
sunt diuturna esse non possunt. Non eorum
desperanda est salus. qui adhuc aliquid t̾reñ
sapiunt dum possint ⁊ in occultis ag̾e unde
iustificentur. Hii enim meliores sunt ypocͥ¬
tis eo quod mali sint in aperto ⁊ in occulto bo¬
ni. ꝓpocrite uero m̃n occulto mali sunt. ⁊ bonoᷤ
se palam ostendunt. Ypocritam iustus argu¬
ere prohibetur. ne deterior castigatus exis¬
tat. dicentes alomone noli arguere deriso¬
rem ne oderit te.¬

Expanded text:
tus vero sunt plena ossibus mortuorum , » ita et vos foris quidem apparetis hominibus justi, intus vero pleni estis avaritia et iniquitate. Dupliciter damnantur hypocritae, sive pro occulta iniquitate, sive pro aperta simulatione. Ex illo enim condemnantur quia iniqui sunt, ex isto quia ostendunt quod non sunt. Non semper latent hypocritae, quia etsi in principio sui quidem non patent, prius tamen quam vita eorum finiatur, quam simulate vixerint deteguntur. Omne enim sincerum permanet, sed quae simulata sunt, diuturna esse non possunt. Non eorum despesapiunt, dum possint et in occultis agere unde justificentur. Hi enim meliores sunt hypocritis, eo quod mali sint in aperto, et in occulto boni. Hypocritae vero in occulto mali sunt, et bonos se palam ostendunt. 8. Hypocritam justus arguere prohibetur, ne deterior castigatus existat, dicente Salomone: Noli arguere derisorem, ne oderit te
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsũmatõnem. ⁊ ostensionem. In uia namq
noiũ patris sanctificatur in filiis qñ scĩficatõ¬
nis effc̃m oꝑatur in eis. uł qũ scĩficatõ quam
acceperunt in nomine patris perseuerat ĩ ilr
In patria uero nom̃ patris sc̃ificatur in filiis.
qr sanctitur ⁊ ꝯfirmatur in eis ut numꝙͣ pos¬
sint a filiatõnis gr̃a separari. hic .n. qͣi mobile
manet nom̃ patris in filiis. Nam et uidas qñ
fuit filius. qñq non fuit. Pro qua possibili¬
tate mouendi dixit apłs. Castigo corpus. in
nifesti qui nũc sunt occulti. sm̃ illud. Nos in¬
sensati uitam illoꝵ estimabanius insauiã.

Expanded text:
amque nomen Patris sanctificatur in filiis, quando sanctificationis effectum operatur in eis, vel quando sanctificatio quam acceperunt in nomine Patris perseverat in illis. In patria vero nomen Patris sanctificatur in filiis, quia sancitur et confirmatur in eis, ut nunquam possint a filiationis gratia separari. Hic est enim quasi mobile nomen Patris in filiis, nam et Judas quandoque fuit filius, quandoque non fuit; pro qua possibilitate manendi dixit Apostolus: Castigo corpus meum nifesti qui nunc sunt occulti, secundum illud: Nos insensati vitam illorum aestimabamus insaniam,
Abbreviated transcription (Latin):
uis est dominus. gen̾antem in nob̾ pacem.
.i. motĩ int̾iorũ quietem. ut caro non con
bus a facie pccõꝵ. Ut ita sanctificetur nomẽ
tuũ .i. pater in filiis. quatinus in presenti dif.¬
ficile in futuro nequaqͣm a filiatõnis gr̃a se¬
parentur quod est manifeste ꝯtra luxiam.
qua qui laborat. non iocundatur in deo. Pacẽ
mentis non habet: qui filius dei non est. sed
ium̃to assimilatur. qui qͣi ium̃tum in suo¬

Expanded text:
us Sap. XII, generantem in nobis pacem, id est motuum interiorum quietem, ut caro non concbus a facie peccatorum Psal. XXXVII, ut ita sanctificetur nomen tuum, id est Pater in filiis, quatenus in praesenti difficile, in futuro nequaquam a filiationis gratia separentur. Quod est manifeste contra luxuriam, qua qui laborat non jucundatur in Deo, id est pacem Dei non habet; filius Dei non est, sed jumento assimilatur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tpͣbia ⁊ uinũ in ꝯuiuiis ur̃is. ue qui potenteᷤ
estis ad bibendum uinũ. ⁊ uiri fortes ad mis¬
cendam ebrietatem. Ecce gaudium ⁊ leticia
occidẽ uitulos. ⁊ iugulare arietes. comedere
carnes. et bile̾ uinum. comedamus ⁊ bibamus.
cras. n. moriemur. Et reuelata est in auribus
nr̃is uox diũ exercituũ. Si dĩmittatur hec
iniquitas uob̾ donec moriamini. ue corone
suꝑbie effragͥm sacerdos et ꝓpħa nescierunt:
pre ebrietate absorti sũt a uino. nescierunt
uidentem. ignorauerũt iudiciũ. ꝑrodolor c̃¬
ad ꝓnũtiand̃ ewangłicam lectõnem a qͦdã
pbro benedictõ peteretur. hesternã crapulan
⁊ nocturnam ebrietatem eructans fertur
alta uoce dixisse. potum seruorum bñdi¬
cͤat rex angłorum.

Expanded text:
vinum in conviviis vestris». «Ve qui potentes estis ad bibendum vinum, et viri fortes ad miscendam ebrietatem». «Ecce gaudium et letitia occidere vitulos et iugulare arietes, comedere carnes et bibere vinum. Comedamus et bibamus, cras enim moriemur. Et revelata est in auribus vestris vox Domini exercituum: si dimittetur hec iniquitas vobis donec moriamini». Ve corone superbie Ephraim. Sacerdos et propheta nescierunt, pre ebrietate absorpti sunt a vino, nescierunt videntem, ignoraverunt iudicium. 2 Proh ad annuntiandam evangelicam lectionem, a quodam presbytero benedictio peteretur, hesternam crapulam, et nocturnam ebrietatem eructans, fertur alta voce dixisse: « Potum servorum benedicat rex angelorum.
Abbreviated transcription (Latin):
onũ tibi ẽ o anima uirginalis. ut sic quõ
taes. concipias tũ a timore dñi. ⁊ parturias
sp̃m salutis. Timor quidem non ÷ in caritate.
s perfr̃a sicut scriptũ ÷ caritas foras mnitcit ti¬
morem. s timorem hominũ non dei. timorẽ
temporalium malorum. non diuini ĩ fine iu¬
dicii. Noli altum saꝑe s time. Ama dei bonita¬
tem time seu̾itatem. Utrũq te suꝑbam esse
non sinit. Amando .n. cues. ne amatũ ⁊ aman¬
tem grauit̾ offendas. Nam que grauior offen¬
sio qͣm ut suꝑba illi displiceas: qui pp̃ te suꝑ¬
bis displicuit: ꝙ ubi magis eẽ debet tumorille
castus ꝑmanens in scłm scłi: quã in ce que ñ
cogitas que sunt mundi. quom placeas con¬
iugi s que sunc doͥ quõ placeas dño: Iue a¬
lius timor non est in caritate: iste autem cas¬
cus non recedit a caritate. Si non amas time
ne pereas si amas tine ne displiceas. Illum

Expanded text:
onum tibi est o anima uirginalis, ut sic, quomodo ta es, concipias tamen a timore domini et parturias spiritum salutis. timor quidem non est in caritate, sed perfecta, sicut scriptum est, caritas foras mittit timorem, sed timorem hominum, non dei, timorem temporalium malorum, non diuini in fine iudicii. noli altum sapere, sed time; ama dei bonitatem, time seueritatem: utrumque te superbam esse non sinit. amando enim times, ne amatum et amantem grauiter offendas. nam quae grauior offensio. quam ut superbia illi displiceas, qui propter te superbis displicuit? et ubi magis esse debet timor ille castus permanens in saeculum saeculi, quam in te, quae non cogitas quae sunt mundi. quomodo placeas coniugi, sed quae sunt domini, quomodo placeas domino? ille alius timor non est in caritate; iste autem castus non recedit a caritate. si non amas, time, ne pereas; si amas, time, ne displiceas. illum
Abbreviated transcription (Latin):
ordinacis motib ad id recurrant unde defe¬
cerunt. Non sic accipiend̃ tanqͣm omĩa recꝰ¬
rant ad id unde defecerunt sicut origeni ui¬
sum÷ s ea oĩa que recurrunt. non .i. recurrẽt
ad deum a quo defecerunt qui sempit̾no ig¬
ne punientur. Quamuis oũĩa deficientia
sic ordinentur ũ ibi sint ubi congruentissime
possint esse. qr ⁊ illi qui non recurrunt cõgẽ¬
tissime ĩpena sunt. Alio loco uemo fere inqͣm
de scarabeis dubitat qͥn de fimo in pilã rocuda¬
to abhiisatq obruto existant. cum ħ exẽplũ
utrum uerum sit multi dubitent. multi ne
audierint quid÷. Hoc opus sic incipit. In aliis
libris satis opinor egisse uos.

Expanded text:
ordinatis motibus ad id recurrant, unde defeordinatis motibus ad id recurrant, unde defecerunt, non sic accipiendum est, tamquam omnia recurrant ad id, unde defecerunt, sicut Origeni uisum est, sed ea omnia, quae recurrunt. non enim recurrent ad deum, a quo defecerunt, qui sempiterno igne punientur, quamuis omnia deficientia sic ordinentur, ut ibi sint, ubi congruentissime possint esse, quia et illi, qui non recurrunt, congruentissime in poena sunt. alio loco: nemo fere, inquam, de scarabeis dubitat, quin de limo in pilam rotundato ab his atque obruto existant, cum hoc exemplum utrum uerum sit multi dubitant, multi ne audierint quidem. Hoc opus sic incipit: In aliis libris satis opinor egisse nos.
Abbreviated transcription (Latin):
lauachrum regeneratõnis purgata reatu
onũũ pecratorum que humana craxit na¬
ciuitas et contraxit iniquitas ita illa ꝑfec¬
tio purget ab omiũ labe uiciorum sine qͥb
esse non potest humana in hoc scło infirmi¬
tas. sicut acapiendũ est etiam qd̾ ait apostolꝰ.
xp̃c dilexit eccłiam. ⁊ se ip̃m tradidit ꝓ ea mũ¬
danseam lauachro aque in uerbo. ii exbiberz
s̾ głiosam eccłiam non babentem macłam
aut rugam. aut aliquid eiusmodi. Hic ÷ en ĩ
lauachrum aque in uerbo quo mundatur
eccłia. s cum tota dicat qͣmdiu hic est dimͣ¬
ce nobis debita nr̃a non utiq bic est sũma¬
cula ⁊ ruga aut aliquid huiꝰmodi. Ee eo tam̃
qd̾ hicacapit ad illam głiam que hic nõ est.
ꝑfectõniemq ꝑducitur: In alio libro cuius est
titulus de morib manicheorum illd̾ qd̾ dixi
dei bonitas omĩa deficientia sic ordinat. ut ibi
sint ubi congruencissime possint esse donec

Expanded text:
lauacrum regenerationis purgat a reatu lauacrum regenerationis purgat a reatu omnium peccatorum, quae humana traxit natiuitas et contraxit iniquitas, ita illa perfectio purget ab omnium labe uitiorum, sine quibus esse non potest humana in hoc saeculo infirmitas. sicut accipiendum est etiam quod dixit apostolus: Christus dilexit ecclesiam et semet ipsum tradidit pro ea, mundans eam lauacro aquae in uerbo, ut exhiberet sibi gloriosam ecclesiam non habentem maculam aut rugam aut aliquid eius modi. hic est enim lauacrum aquae in uerbo, quo mundatur ecclesia. sed cum tota dicat, quamdiu hic est: dimitte nobis debita nostra. non utique hic est sine macula aut ruga aut aliquid huius modi, ex eo tamen, quod hic accipit, ad illam gloriam, quae hic non est, perfectionemque perducitur. In alio libro, cuius est titulus: de moribus Manicheorum, illud. quod dixi: dei bonitas omnia deficientia sic ordinat, ut ibi sint, ubi congruentissime possint esse, donec
Abbreviated transcription (Latin):
turbentur non sic accipiendum est tanqͣm
diffinierim in hac uita esse tales sapientes.
Non .ii. dixicum sint s dixi ⁊̃ si sint. Alio lo¬
co ubi dixi. Iam uero cum bec humana dilec¬
tio inh̾entem ub̃ib suis nutriuerit. ⁊ robora¬
uerit auimum sequendo deo factus ydoneuꝰ
ubieius maiestas ex tanta parte quanta hoĩ
dum terre huius inhĩtator est sufficit apperire
seceꝑit: tantuscaritatis ardor ĩnascitur. et
tantum diuini amoris consurgit incendiũ.
ut exustis om̃ib uiciis ⁊ homine scificato at
purgato. satis appareat qͣm diuine dictũ sit
ego sum ignis consumens possunt putarepe¬
lagiam istam ꝑfectõnem in hac mortali ui¬
ta me dixisse posse conting̾e̾. S non hoc pu¬
tant. Ardor quippe caritatis sequendo deum
factus ydoneus. ⁊tam magnus ut uitia cũc¬
ta consumat: in hac uita nasci ⁊ crescere
ista res eodem ardore caritatis perficiatur uͥ
ꝑfici ⁊ quando ꝑfici potest. ut quemadmod

Expanded text:
turbentur, non sic accipiendum est, tamquam turbentur, non sic accipiendum est, tamquam definierim in hac uita esse tales sapientes; non enim dixi: cum sint, sed dixi: etiam si sint. Alio loco, ubi dixi: iam uero, cum haec humana dilectio inhaerentem uberibus suis nutrierit et roborauerit animum, sequendo deo factus est idoneus; ubi eius maiestas ex tanta parte, quanta animi, dum terrae huius inhabitator est, sufficit, aperire se coeperit, tantus caritatis ardor innascitur et tantum diuini amoris consurgit incendium, ut exustis omnibus uitiis in homine sanctificato atque purgato satis appareat, quam diuine dictum sit: ego sum ignis consumens, possunt putare Pelagiani istam perfectionem in hac mortali uita me dixisse posse contingere. sed non hoc putent. ardor quippe caritatis sequendo deo factus idoneus et tam magnus, ut uitia cuncta consumat, in hac uita nasci et cresceremuis tanta ista res eodem ardore caritatis perficiatur, ubi perfici et quando perfici potest, ut. quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
cur longepostea repperimus in codicib g̾cis.
Item qd̃ posui de libro salomonis. uanitas
uanitantium dixit eccłiastes. in młtis qͥdem
codicib legi s hoc grecus non h̃t. Habet at
uanitas uanitatum qd̃ postea iudi. ⁊ ĩueni
eos latinos esse ueriores qui halent uani-¬
tatum non uanitantium. Ex occõne tamẽ
huius iñdositatis quecumq disserui uera
esse ipĩs reb apparet. Quod autem dixi eum
ip̃m quem cognosc̾e uolumus hoc ÷. deum
prius pleua caritate diligamus. meliꝰ dic̾et᷑
sincera qm plena. nisi forte putatur carita¬
tem dei non futuram ẽẽ maiorem quando
uidebimus facie ad faciem. Sic itaq hoc ac¬
cipiatur tanqͣm plena dc̃a sit: qua maior
esse non possit. qͣndiu ambulamus ꝑ fidem.
Erit .n. plemor ĩmo pleuissima. s ꝑ speciem.
Item ꝙ. dixi de hiis qui subueniunt indigẽ¬
tibus qr misericordes uocantur ⁊̃ si sapiẽ¬
tesusq adeo sint ũ iam nullo animi dolore

Expanded text:
tur, longe postea repperimus in codicibus graecis. tur, longe postea repperimus in codicibus graecis. item quod posui de libro Salomonis: uanitas nanitantium, dixit Ecclesiastes, in multis quidem codicibus legi, sed hoc graecus non habet; habet autem: uanitas uanitatum, quod postea uidi, et inueni eos latinos esse ueriores, qui habent uanitatum, non uanitantium. ex occasione tamen huius mendositatis quaecumque disserui, uera esse ipsis rebus apparet. Quod autem dixi: eum ipsum, quem cognoscere uolumus, hoc est deum, prius plena caritate diligamus, melius diceretur: sincera quam plena, nisi forte putatur caritatem dei non futuram esse maiorem, quando uidebimus facie ad faciem. sic itaque hoc accipiatur, tamquam plena dicta sit, qua maior esse non possit, quamdiu ambulamus per fidem; erit enim plenior, immo plenissima, sed per speciem. item quod dixi de his, qui subueniunt indigequia misericordes uocantur, etiam si sapientes usque adeo sint, ut iam nullo animi dolore
Abbreviated transcription (Latin):
cestimonium posui de libro sapĩe sĩncõdi
enim sapĩã docet. ⁊ iustĩam ⁊ uirtutem. et
sm̃ hec uerba disserui res quidem ueras. sed
ex ocrasione m̃dosicatis inuentas. Quid
enim uerius qd̾ sapĩa doceat ueritatem.
contemplacõnis quam nomine sobrietati
significatam putaui. et actõnis probitatẽ
quam per duo alia intelligi uolui ꝑ iusti¬
ciam acq uirtutem. cum codices eiusdem in¬
terpretationis ueriores habeant. sobriecatẽ
enim ⁊ sapĩam docet ⁊ iustĩam ⁊ uirtutem
hiis enim nominib latinus interpres qͣtuor
illas uirtutes que maxime in oꝑe philoso¬
phorum esse assolent nominauit. Sobrie¬
tatem appellans temꝑanciam: prudencie im¬
ponens nomen sapĩam. fortitudinem uero
nirtutis uocabulo enuntians. solam iustici¬
am suo nomine interpretatus est. Has autẽ
quatuor uirtutes in eodem libro sapiencies
sius nominib appellatas sicut a grecis uocan¬

Expanded text:
testimonium posui de libro Sapientiae seeundtestimonium posui de libro Sapientiae seeundenim sapientia docet et iustitiam et uirtutem, et secundum haec uerba disserui res quidem ueras, sed ex occasione mendositatis inuentas. quid enim uerius, quod sapientia doceat ueritatem contemplationis, quam nomine sobrietatis significatam putaui, et actionis probitatem, quam per duo alia intellegi uolui, per iustitiam atque uirtutem, cum codices eiusdem interpretationis ueriores habeant: sobrietatem enim et sapientiam docet et iustitiam et uirtutem? his enim omnibus latinus interpres quattuor illas uirtutes, quae maxime in ore philosophorum esse adsolent, nominauit, sobrietatem appellans temperantiam, prudentiae inponens nomen sapientiam, fortitudinem uero uirtutis uocabulo enuntians, solam iustitiam suo nomine interpretatus est. has autem quattuor uirtutes in eodem libro Sapientiae suis nominibus appellatas, sicut a Graecis uocan
Abbreviated transcription (Latin):
qua se ad imꝑitos decipiendos ueris xp̃ianis
quib comꝑandi non sunt insuꝑ preferunt.
Scripsi duos libros unũ de morib eccłie ca¬
tholice. ⁊ alterum de morib manicheorum.
In eo igitur qui est demorib eccłie catbolice
ubi posui cestimonium. in quo legitur p̃p̃ te
minus memorem scripturarum. in quib
nondum assuetus eram. Nam eiusdem int̾¬
precatõnis alii codices non habent ꝓpter te
afficimur. s pp̃ te morte afficimur quod uno
uerbo alii dixerunt mortificamur. Ho ͤ eẽ ue¬
rius greci libri indicant. ex qua lingua in
latinam sm̃ septuaginta inceipretes uetenĩ
diuinarũ scripturarum ẽ ft̃a tranflatõ &¬
pucans dixi que in ip̃is reb non tamqͣm
salsa improbo. uerũtamen ꝯuenienciam
scripturarum ueterum et nouarum quami
demonstrare cupiebam ex hiis dumtaxat
uerbis non utiq demonstraui. Unde autem
michi error obrepserit dixi. Exaliis uero
testimoniis eanidem conuenienciam suffi¬
cienter ostendi. Similicer et paulo post

Expanded text:
qua se ad inperitos decipiendos ueris Christianis, quibus conparandi non sunt, insuper praeferunt, scripsi duos libros, unum de moribus ecclesiae catholicae et alterum de moribus Manicheorum. In eo igitur, qui est de moribus ecclesiae catholicae, ubi posui testimonium, in quo legitur, quoniamminus memorem scripturarum, in quibus nondum adsuetus eram. nam eiusdem interpretationis alii codices non habent: propter te adficimur, sed propter te morte adficimur, quod uno uerbo alii dixerunt mortificamur. hoc esse uerius graeci libri indicant, ex qua lingua in latinam secundum Septuaginta interpretes ueterum diuinarum scripturarum est facta translatio. putans dixi , quae in ipsis rebus non tanquam falsa improbo. Verumtamen convenientiam Scripturarum veterum et novarum, quam demonstrare cupiebam, ex his uerbis non utique demonstraui. unde autem mihi error obrepserit, dixi; ex aliis uero testimoniis eandem conuenientiam sufficienter ostendi. Et paulo post
Abbreviated transcription (Latin):
et sat̃faciat lacrimis et orõnib: securus accedat.
S hoc de illo dico quem mortalia pecrata non
grauant. Cautũ tam̃ est in canone qd̃ si non
frequentius: saltem ter in anno omẽs ꝯmuni¬
cent. qui nolunt ecclesiasticis carere liminib.
N mei memoriam facietis. In ħ sacramento
nobis cotidie mortis xp̃i memoria renouatur.

Expanded text:
securus accedat. Sed hoc de illo loquor, quem mortalia peccata non gravant; cautum est enim in canone, quod si non frequentius saltem ter in anno omnes communicent, quod nolunt ecclesiasticis carere luminibus:In mei memoriam faciatis. In hoc sacramento nobis quotidie mortis Christi memoria
Abbreviated transcription (Latin):
exist̾et. localit̾ in celo. personalit̾ ĩ
sacram̃taliter in altari. Sicut enĩi¬
diuinitatem totus essencialit̾ est ĩ õi
reb: ita scd̾m humanitatem totus sul
hõis qui ẽ in celo. Unus ⁊ idem est filius dei.
m̃bra corporis annectuntur. omẽs qui ꝑfidẽ
huius sacramenti seruant unitatem sp̃c. ĩ
uincło pacis. ⁊ sic unũ corpus ⁊ una ꝑsona
unus xp̃c capud cum suis m̃bris in celum ⁊¬
ascendit. Dicitq gratulabundus gloriosã
deo rep̃sentans eccłiam. hoc nunc os ex ossibꝰ
meis.⁊ caro de carne mea. & ostendens secũ
ꝙ ⁊ suscepit de nr̃o ip̃e ⁊ accepimus ip̃i de
suo. tam in solubili nexi ꝯiungun᷑ ut qd̾
est unũ cum ꝑtẽ per in effabilem unitatem:
fiat unũ nob̾cum per admirabilẽ unionẽ.
Ac per hoc ipõ coĩter mediante cũ pr̃e imũ
efficiamur. Pater inquit scẽ serua eos in
noĩe tuo quos dedisti mͥ. ut sint unũ sic̃ ⁊

Expanded text:
existere: localiter in Coelo: personaliter in existere: localiter in Coelo: personaliter in Verbo: sacramentaliter in Altari. Sicut enidivinitatem totus essentialiter est in omnibus rebus, ita secundum humanitatem totus sacrcoelo Joan. III. Unum et idem est Filius Dei, membra corporis annectuntur, omnes qui per fidem hujus sacramenti servant unitatem Spiritus in cepti, et sic unum corpus, una persona, unus Christus, caput cum suis membris in coelum ascendit , dicitque gratulabundus gloriosam Deo assignans Ecclesiam: « Hoc nunc os ex ossibus meis et caro de carne mea . » Et ostendens se atque t suscepit ipse de nostro, et accipimus ipsi de suo, tam insolubili nexu conjungimur, ut, qui est unum cum Patre per ineffabilem unitatem, fiat unum nobiscum per admirabilem unionem, et per hoc, ipso communiter mediante, cum Patre unum efficimur. Pater, inquit, sancte, serva eos in nomine tuo quos dedisti mihi, ut sint unum, si