comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui ipse qͦ deelationis uulne egio tabat. & igno¬
rabat. Int̾ duos aut̃ egros. medicꝰ ãderat. S untis
eger infebre integrũ sensũ tenebat alt̃ uͦ infe¬
bre carnis. & sensũ ꝑdid̾at m̃tis. Illa qͥppe flebat
qd̾ fecat phariseus autẽ falsa fticia elãtꝰ. uĩsue
inualitudinis ex aggerabat. In egͥtudine ergo
&e sensũ ꝑ did̃at: qͥ hoc ipsũ qͦ qđ a salute longe
eẽt. ignorabat. S int̾ hȩc nos gemitꝰ cogit.
qͦsdã nr̃i ordinis uiros intueri: qͥ sac̾dotali offi.¬
cio p̃diti. siqͥd fortasse i̾te exteriꝰ uł tenuit᷑ ege¬
rint. ꝓtinꝰ subiectos despiciunt. & peccatores
qͦsq inplebe positos dedignant᷑: eisq ꝯ̃pati cul¬
pamsuã ꝯfitentib nolunt: ac uelut pharisei
more. apeccatrice muliere tangi despiciunt.
Quȩ ꝓfecto mulier si ad pharisei pedes ueriss¬
nimir̃ calcib repussa. discedet. In qͥnari enĩ
se alieno peccato credet. S qͥa hc uera sua iu¬

Expanded text:
e de elationis vulnere aegrotabat, et ignorabat. Inter duos autem aegros medicus aderat; sed unus aeger in febre integrum sensum tenebat, alter vero in febre carnis et sensum perdiderat mentis. Illa quippe flebat quod fecerat; Pharisaeus autem de falsa justitia elatus, vim suae invaletudinis exaggerabat. In aegritudine ergo et sensum perdiderat, qui hoc ipsum quoque, quod a salute longe esset, ignorabat. Sed inter haec nos gemitus cogit quosdam nostri ordinis viros intueri, qui, sacerdotali officio praediti, si quid fortasse juste exterius vel tenuiter egerint, protinus subjectos despiciunt, et peccatores quosque in plebe positos dedignantur, eisque compati culpam suam confitentibus nolunt, ac, velut Pharisaei more a peccatrice muliere tangi despiciunt. Quae profecto mulier si ad Pharisaei pedes venissnimirum calcibus repulsa discederet. Inquinari enim se alieno peccato crederet. Sed quia hunc vera ju
Abbreviated transcription (Latin):
nem & similitudinẽ dĩ ꝯdita. suũ imitetur
auctorẽ: qͥreꝑationẽ scĩficationẽq e̾dentiũ
peccatoꝵ remissionẽ ꝯstituit. ut remota se¬
ueritate uindictȩ. omniq cessante supplicio.
reꝰ in nocentie reddet᷑. & finis cͥminũ fiera

Expanded text:
condita suum imitetur auctorem, qui reparationem sanctificationemque credentium in peccatorum remissione constituit, ut remota severitate vindictae, omnique cessante supplicio, reus innocentiae redderetur, et finis criminum fieret
Abbreviated transcription (Latin):
medicꝰ egͦs ñ respic̃. qͦs eciã demedicam̃to fien
deteriores uidit. Cam quã sanau̾at. ꝑpieo¬
tis suȩ sententiã ꝯfirmat. dicens. F idesti¬
a te saluam fec̃ uade in pace. Fides & enim
uit. S ipsã qͦq spei c̾titudinẽ iã abillo acr¬
ꝑat a qͦ ꝑ sp̃e eciã salutẽ q̃rebat. In pace qͦq ne
p̃cipĩ ut aueritatis itinere. inuiã scandali

Expanded text:
 etiam de medicamento fieri deteriores videt. Eam quam sanaverat per pietatis suae sententiam confirmat, dicens: Fides tua te salvam fecit, vade in pace. Fides etenim vit, sed ipsam quoque spei certitudinem jam ab illo acceperat, a quo per spem etiam salutem quaerebat. In pace autem ire praecipitur, ut a veritatis itinere in viam scandali
Abbreviated transcription (Latin):
q ẽ. sublꝰ geminȩ caritatis ȩdicto utriꝰq co¬
pula testam̃ti: ut sine istar̃ conexione uͥtutũ
nec lex quẽꝗͣ inueniat᷑ iustificasse. nec gratia.
quȩ auctoritatis retinent firmitatẽ: nec idõ
eis euangłica putanda ẽ. ad u̾sa ꝑfectio. qͥa &
uͥtutũ studia ad uoluntaria incitant᷑ augm̃¬
ta & ultiones cͥminũ penitentiȩ remediis
relaxant᷑: Dicit aut̃ dñs. Nisi habundau̾it
iusticia ur̃a płꝰquã scribarũ ⁊ pharisȩoꝵ. non
intrabitis inregnũ celors. Qm uͦ habunda

Expanded text:
 sub hujus geminae charitatis edicto utriusque copula Testamenti, ut sine istarum connexione virtutum nec lex quemquam inveniatur justificasse, nec gratia. quae auctoritatis retinent firmitatem. Nec ideo eis evangelica putanda est adversa perfectio, quia et virtutum studia ad voluntaria incitantur augmenta, et ultiones criminum poenitentiae remediis relaxantur. Dicit enim Dominus: Nisi abundaverit justitia vestra plus quam Scribarum et Pharisaeorum, non int
Abbreviated transcription (Latin):
sutilitatẽ ꝯtinentie quȩ xͥ euangl̃io seruit
amplectim᷑: qr uin hoc pot̾ suꝑ scribas ⁊ pha¬
riseos .xͥ. habundare iꝰticia. ñ euacuando legem
s intelligentiã refutando carnalẽ. Nec enim
nr̃a talia debent eẽ ieiunia qͥlia erant illors qͥb
menias ur̃as. & sabbata:⁊ diẽ magnũ ñ sustineo.
ieiuniũ: ⁊ ferias. & dies festos ur̃os odit aĩa mea.

Expanded text:
Evangelio servit, amplectimur. Quia et in hoc potest super Scribas et Pharisaeos Christiana abundare justitia, non evacuando legem, sed intelligentiam refutando carnalem. Nec enim nostra talia debent esse jejunia, qualia erant illorum quibmenias vestras et sabbata et diem magnum non sustineo, jejunium et ferias et dies festos vestros odit anima m
Abbreviated transcription (Latin):
testaiñti decreta distinx̃. ut q̃dã exeis sic̃ erant con¬
dita ȩuangłicȩ eruditioni ꝓfut᷑a d ecerꝑet: & q̃
dudũ fu̾ant ꝯsuetudinis iudaicȩ. fierent obser¬
uantiȩ xp̃iane. Quãuis enĩ uarietates hosti¬
arũ. differentiȩ baptismatũ: iocia sabbator.
c̃ipsa carnis cͥccisione cessau̾int: manent tñ
cxipsis uoluminibꝰ eciã ap̃nos płima p̃cepta
moralia. Et c̃ inde dicat᷑. diliges dñm dm̃ tuũ
extoto corde tuo. & diliges ꝓximũ tuũ sic̃ te¬

Expanded text:
is, sicut erant condita, evangelicae eruditioni profutura decerperet, et quae dudum fuerant consuetudinis Judaicae, fierent observantiae Christianae. Quamvis enim varietates hostiarum, differentiae baptismatum, et otia sabbatorum cum ipsa carnis circumcisione cessaverint, manent tamen ex ipsis voluminibus etiam apud nos plurima praecepta moralia. Et cum inde dicatur: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo; et diliges proximum tuum sicut te
Abbreviated transcription (Latin):
Et sidur̃ ÷ ualde qđ caqͥt᷑. abundat tñ amoris igniᷤ
onẽ tantȩ pietatis intueri. peccatricis mulieriᷤ
oꝑa s penitentis. qͥ estimatiõe u̾itas ap̃se seruat:
q̃ eiꝰ adu̾sario subtãta distͥbutiõe enum̾at. Ad pha-¬
risei prandiũ dñs discbebat: s ap̃ penitentẽ mu¬
lierẽ. mentis epulis delectabat᷑. Apud phariseũ
u̾itas pascebat᷑ foris: apud peccatricẽ mulierem
subspẽ hinuli ceruor q̃rit. incanticis cantico¬
rũ diciIndica mͥ quẽ dilig̃ aĩa mea uͥ pascas uͥ
uentior uͦ inmeridiȩ estꝰ ardesc̃: & ũbrosũ loc̃
hinułꝰ q̃rit quẽ estꝰ igne ñ affic̃i.Inilł gͦ cordib
dñs reqͥescit q̃ amor p̃sentis scłi ñ incendit: quȩ
carnis desid̾ia ñ exur̃t: q̃ incensa suis anxietatib
in hꝰ mundi ꝯcupiscentiis ñ arescunt. Unde

Expanded text:
abundat tamen amoris ignis onem tantae pietatis intueri. Peccatricis mulieris opera, sed poenitentis, qua aestimatione Veritas apud se servat, quae ejus adversario sub tanta distributione enumerat. Ad Pharisaei prandium Dominus discumbebat, sed apud poenitentem mulierem mentis epulis delectabatur. Apud Pharisaeum Veritas pascebatur foris, apud peccatricem mulierem,sub specie hinnuli cervorum quaerit, in Canticis canticorum dicit: Indica mihi quem diligit anima mea, ubi pascas, ubi ventior vero in meridie aestus ardescit, et umbrosum locum hinnulus quaerit, quem aestus igne non afficit. In illis ergo cordibus Dominus requiescit, quae amor praesentis saeculi non incendit, quae carnis desideria non exurunt, quae incensa suis anxietatibus in hujus mundi concupiscentiis non arescunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
ues manꝰ moysi sustinent. atq sustentando leuio¬
res ieaddunt. qr mediator dĩ & hõui c̃ igne scĩ sp̃s ue
niens. mandata legis grauia. ꝗ̃dũ carnalit᷑ tene¬
rent᷑ portari ñ poterant. tołabiliora nob̾ ꝑspũalẽ
intelligñtiã ostendit. Quasi enĩ manꝰ moysi le
ues reddidit. qͥ pondꝰ mandator legis. aduirtu¬
peccatoriss ut ꝯu̾tat᷑ & uiuat. Hinc it̾m sub u¬
dee specie. uniciq peccatrici aĩȩ dr̃. Si dereliq̃¬

Expanded text:
 et Hur graves manus Moysi sustinent, atque sustentando leviores reddunt, quia Mediator Dei et hominum cum igne sancti Spiritus veniens, mandata Legis gravia, quae dum carnaliter tenerentur portari non poterant, tolerabiliora nobis per spiritualem intelligentiam ostves reddit, quia pondus mandatorum legis ad virtupeccatoris, sed ut convertatur et vivat . Hinc iterum sub Judaeae specie unicuique peccatrici animae d
Abbreviated transcription (Latin):
riseo dr̃. oleo cap̃ meũ ñ unxisti qͥ ipsã qͦ diuinita¬
tis potñtiã inqͥ se iudaicꝰ popłs c̾de spondet. dig¬
na laude p̃dicare neglexit. Hͤ aut̃ unguento
unx̃ pedes meos quia dũ incarnationis eiꝰ ty¬
steriũ gñtilitas c̾didit. sũma laude etiã eiꝰ ima

Expanded text:
xisti, quia ipsam quoque Divinitatis potentiam, in qua se Judaicus populus credere spopondit, digna laude praedicare neglexit. Haec autem unguento unxit pedes meos. Quia dum incarnationis ejus mysterium gentilitas credidit, summa laude etiam ejus ima
Abbreviated transcription (Latin):
Norat ⁊ñig̃. quiu̾ba qͥdẽ doloris tͥbuit: s ñ
ministrando q̃ dest̃. iĩi doloris minime absci¬
dit. Osclat᷑ mulier pedes qͦs t̃g̃: Qđ nosqͦq plene
agimꝰ sistudiose diligimꝰ qͦs ex largitate ꝯtinemꝰ:
ne gͣuis nob̾ sit necessitas ꝓximine ipsa eiꝰ indi¬
gentia q̃sustentat᷑. fiat onerosa: & c̃manꝰ ne
ieligi qͦ diuinitaᷤ t̾rã tetig̃ qi carnẽ sũpsit. Uer
bii caro factũ ẽ. & habitauit in nob̾. Osclam᷑
gͥ redẽptoris pedes: c̃mysteriũ incarnationis
dextoto corde diligimꝰ. Unguento pedesungi¬
mꝰẽ ipsã humanitatis eiꝰ potntiã. sacͥ eloquii
bona opinione p̃dicamꝰ: S h phariseꝰ uidet. &
ospic̃. sua ap̃se malicia tabescit. S redẽptor nr̃¬

Expanded text:
non tergit, qui verba quidem doloris tribuit, sed non ministrando quae desunt vim doloris minime abscidit. Osculatur mulier pedes quos tergit. Quod nos quoque plene agimus, si studiose diligimus quos ex largitate continemus, ne gravis nobis sit necessitas proximi, ne ipsa nobis ejus indigentia quae sustentatur fiat onerosa, et cum manustelligi, quo divinitas terram tetigit, quia carnem sumpsit. Verbum enim caro f Redemptoris, cum mysterium incarnationis ejus ex toto corde diligimus. Unguento pedes ungimus, cum ipsam humanitatis ejus potentiam sacri eloquii bona opinione praedicamus. Sed hoc Pharisaeus videt, et conspic
Abbreviated transcription (Latin):
gans. qͣ sent̾ntia ꝯuincat᷑ audiamꝰ. Deduob
quippe ei debitorib paradigma opponitur:
qͦr̃ unꝰ minꝰ. aliꝰ ampliꝰ deb&e. utroꝵq debito
dimisso. qͥs ampliꝰ largitorẽ debiti diligat. int̾ro¬
gat᷑. Quib uerb ꝓtinꝰ ille respondit. Ille plus
dilig̃. cui plꝰ dimittit᷑. Qua inre notandũ ẽ. qr
dũ sua sententia phariseꝰ ꝯuincit᷑. qͣsi frenẽticus
funẽ portat ex qͦ liget᷑. Enum̾ant᷑ ei bona pecca¬
tricis: enumant᷑ mala falsi iͦti c̃ dr̃. Intraui¬

Expanded text:
gans qua sententia convincatur, audiamus. De duobus quippe ei debitoribus paradigma opponitur, quorum unus minus, alius amplius debet; utrorumque debito dimisso, quis amplius largitorem debiti diligat, interrogatur. Quibus verbis protinus ille respondit: « Ille plus diligit, cui plus dimittitur. » Qua in re notandum est quia dum sua sententia Pharisaeus convincitur, quasi phreneticus funem portat ex quo ligetur. Enumerantur ei bona peccatricis, enumerantur mala falsa justi, cum dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
stans retͦ secꝰ pedes iħu lacͥmis cepit rigare pe¬
des eiꝰ. & capilł capitis sui tgebat: ⁊ oscłabat᷑
pedeseiꝰ ⁊ unguento ung ebat. Liquet fratres.
qđ illicitis actib pͥꝰ mulier intenta. unguen¬
tũ sibi ꝓ odore suȩ carnis adhibuit. Qđ̃ gͦ sibi
tͣpit̃ exhibuerat. hĩa dõ laudabilit̾ offerebat:
Ocłis t̾rena ꝯcupierat: s oͥs iã ꝑpenitentiã con¬
terens. flebat. Capillos ad cõpositionẽ uultus
exhibuerat: s iã capillis lacͥmas t̃gebat. Dre
suꝑba dixerat: s: pedes dñi oscłans. ħ inredemp¬
toris sui uestigia figebat. Quot gͦ inse habuit
oblectam̃ta. tot de se inuenit holocausta. Cõ¬
uertit ad uͥtutũ numerũ. num̾ũ cͥminum:
ut totũ seruire dõ inpenitentia. quicqͥd exsẽ
dm̃ ꝯtẽpserat inculpa. S hoc phariseus in¬
tuens. despic̃ & ñ solũ uenientẽ peccatricẽ
mulierem. s eciã suscipientẽ dñm rep̃hendit:
dicens intͣ sẽ. Hic si eẽt ꝓpħa. sciret utiq quȩ

Expanded text:
edes ejus, lacrymis coepit rigare pedes ejus, et capillis capitis sui tergebat. Et osculabatur pedes ejus, et unguento ungebat. Liquet omnibus quod illicitis actibus prius mulier intenta, unguentum sibi pro odore suae carnis adhibuit. Quod ergo sibi turpiter exhibuerat, hoc jam Deo laudabiliter offerebat. Oculis terrena concupierat, sed hos jam per poenitentiam conterens flebat. Capillos ad compositionem vultus exhibuerat, sed jam capillis lacrymas tergebat. Ore superba dixerat, sed pedes Domini osculans, hoc in Redemptoris sui vestigia figebat. Quot ergo in se habuit oblectamenta, tot de se invenit holocausta. Convertit ad virtutum numerum criminum, ut totum serviret Deo in poenitentia, quidquid ex se Deum contempserat in culpa. 3. Sed hoc Pharisaeus intuens despicit, et non solum venientem peccatricem mulierem, sed etiam suscipientem Dominum reprehendit, dicens intra s
Abbreviated transcription (Latin):
arguit infidelitatis. ut statĩ intulerit:
Afferte illũ adme. Et attulerunt inqͥt eĩ.
Et c̃uidiss illũ. statĩ sp̃s cont᷑bauit eũ: ꝙ elis
int̾rã uolutabat᷑ spumans. Allatũ dno pu¬
erũ. sp̃s cont̃bat & elidit: qr sepe dũ conu̾ti
ad dñm pꝰpeccata conam᷑. maiorib nouis¬
sc̃ȩ pͥmordiis. tot grauissima inferebat cer¬
tamina ꝑsecutionũ. qͦt suo regno dolebat.
subito animarũ illata fuisse dispendia. Et
interrogauit patrem eiꝰ. Quantũ tẽporis ẽ.
ex qͦ hoc ei accidit : Atille ait. Ab infantia:

Expanded text:
arguit infidelitatis, ut statim intulerit: arguit infidelitatis, ut statim intulerit: « Afferte illum ad me. Et attulerunt eum. Et cum vidisset illum, statim spiritus conturbavit eum, et elisus in terram volutabatur spumans. Allatum Domino puerum spiritus conturbat et elidit, quia saepe dum converti ad Dominum post peccata conamur, majoribus novisclesiae sanctae primordiis tot gravissima inferebat certamina persecutionum, quot suo regno dolebat subito animarum illata fuisse dispendia. Et interrogavit patrem ejus: Quantum temporis est, ex quo hoc ei accidit? At ille ait: Ab infantia,
Abbreviated transcription (Latin):
peccatrix mulier aduestigia dñi ueniens ꝙ
plorans. nͥ ꝯu̾sã gñtilitatẽ designat: auȩ ẽ
ala bastro uenit. unguentũ fudit: retrosecꝰpe¬
des dñi stetit. lacͥmis pedes rigauit. capilł tersit:
eosdẽq qͦs infundebat & t̃gebat pedes. oscłariñ
desiit. Nos gͦ nosilla mulier exp̃ssit. si toto cor¬
de ad dñm pꝰ peccata redeamꝰ: si eiꝰpenitentie
luctꝰ imitem᷑. Qd nãq unguento. nͥ bonꝰ odor
opinionis bone expͥmit᷑ : Uñ & paulꝰ dic̃ xp̃i

Expanded text:
peccatrix mulier, sed ad vestigia Domini veniens et plorans, nisi conversam gentilitatem designat? Quae cum alabastro venit, unguentum fudit, retro secus pedes Domini stetit, lacrymis pedes rigavit, capillis tersit, eosdemque quos infundebat et tergebat, pedes osculari non desiit. Nos ergo, nos illa mulier expressit, si toto corde ad Dominum post peccata redeamus, si ejus poenitentiae luctus imitemur. Quid namque unguento, 1596 nisi bonae odor opinionis exprimitur? Unde
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃ dr̃ Remittunt᷑ ei peccata multa qr dilex̃
multũ. Ac si aꝑte diceret᷑. Incendit plene pec¬
catirubiginẽ: qr ardae ualide ꝑamoris ignem:
Tantonamq ãpliꝰ peccati rubigo ꝯsumit᷑. qͣn¬
to peccatoris cor.magno caritatis igne ꝯcrema¬
t᷑. Ecce ea q̃ ad medic̃ uen̾at egra. sanata ẽ. s de
salute eꝰ ad huc alii egrotant: Nam simul
discumbentes conq̃sti sunt. dicentes intas

Expanded text:
citur: Remittuntur ei peccata multa, quia dilexit multum. Ac si aperte diceretur: Incendit plene peccati rubiginem, quia ardet valide per amoris ignem. Tanto namque amplius peccati rubigo consumitur, quanto peccatoris cor magno charitatis igne concrematur. Ecce ea quae ad medicum venerat aegra sanata est, sed de salute ejus adhuc alii aegrotant. Nam simul discumbentes conquesti sunt, intra s
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ exercendis adscĩmoniã m̃tibus
atq corꝑib ipsa qͦq mnundi elem̃ta famu lant᷑ dũ
dier̃ acm̃siũ distincte uariata resolutio quasdã
nob̾ paginas aꝑit p̃ceptore ut qͦd sac̃ ãmonent in¬
stituta: ħ qͦdã mͦ loquant᷑ & temꝑa. Unde cum
septimũ m̃sẽ nob̾ ani rec̾sus attułit ñ ignoro ob
licitis abstinet᷑. etiã illicitis resistat᷑. Continentie au̾̃t ratio
dilectissimi ñ in sola castigatione corꝑm nec in
bona adillã animiꝑtinent castitatẽ: qͥ ñ solum
carnis ꝯcupiscentiaᷤᷤ ꝯterit s ec iã mundane sa¬
pientiȩ uana ꝯtẽpnit. dicente apło. Widete

Expanded text:
am mentibus atque corporibus, ipsa quoque mundi elementa famulantur, dum dierum ac mensium distincte variata revolutio quasdam nobis paginas aperit praeceptorum, ut quod sacra admonent instituta, hoc quodammodo loquantur et tempora. Unde cum septimum mensem nobis anni recursus attulerit, non ignoro obslicitis abstinetur, facilius illicitis resistatur. Continentiae autem ratio, dilectissimi, non in sola castigatione corporum, nec in tis istius bona ad illam animae pertinent castitatem, quae non solum carnis concupiscentias conterit, sed etiam mundanae sapientiae vana contemnit, dicente
Abbreviated transcription (Latin):
te aut̃ ꝓpħa bãtꝰ qui intellig̃ suꝑ egenũ ⁊ paupẽ
ille cͥca in opẽ uestim̃tors & cibor laudabilis
fr̃ib meis mͥ fecistis. Uerꝰ itaq ds̃ ⁊i uerꝰ homo
ose.xͦ: diues in suis pauꝑ innr̃is: dona ac¬
qpens. ⁊ dona diffundens. particeps morta¬
ni &e uiuificatio mortuoꝵ: ut in nomine

Expanded text:
ta: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem , ille circa pauperes vestimentorum et ciborum laudabilis fratribus meis, mihi fecistis . Verus itaque Deus et verus homos, dives in suis, pauper in nostris; dona accipiens, et dona diffundens; particeps mortalium, et vivificatio mortuorum: ut in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
ssũ penitendi ñ emolliant: Considauit nãq
id fec̃: in oluit modari qͥd faceite. Suꝑ con¬
inuantes ing̾ssa ẽ: ñ iussa uenit: inter epulaᷤ
licmas obtulit. Dicite qͦ dolore ardet. quȩ
sere & int̾epulas ñ erubescit. Hanc uͦ quã
lucas peccatricẽ mulierẽ. ioħs manqã noĩat.¬

Expanded text:
ant? Consideravit namque quid fecit, et noluit moderari quid faceret. Super convivantes ingressa est, non jussa venit, inter epulas lacrymas obtulit. Discite quo dolore ardet, quae flere et inter epulas non erubescit. Hanc vero quam Lucas peccatricem mulierem, 1593 Joannes Ma
Abbreviated transcription (Latin):
damꝰ eẽ qͥ ds̃ ẽ. Hanc ꝯfessionẽ dilectissimi toto
corde ꝓm̃tes. ĩpia ħeticoꝵ ꝯm̃ta respinte ut ieui¬
nia ur̃a ⁊ elemosinȩ nulliꝰ erroris ꝯtagio polluãt᷑.
Tc̃.ti. & sacͥficii munda ẽ oblatio & miscdiȩ sc̃ĩ
largitio: qñ hi qͥ ista dependunt qͥd oꝑent᷑ intel¬
ligunt. Nã dicente dño nͥ manducau̾itis carnẽ
filii hõis & biberitiᷤ sanguinẽ eiꝰ ñ habebitisui¬
tã in uob̾: sic sacͤ m̃se ꝯmunicare debetis ut nch
enĩ ore sumit᷑. qd̃ fide c̾dit᷑. Et frustra abilł am̃¬

Expanded text:
mensis: Hanc confessionem dilectissimi toto corde promentes, impia hereticorum commenta respuite, ut ieiunia uestra et elemosine nullius erroris contagio polluantur. Tunc enim et sacrificii munda est oblatio, et misericordie sancta largitio, quando ii qui ista dependunt, quod operantur intelligunt. Nam dicente domino: Nisi manducaueritis carnem Filii hominis et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis , sic sacrae mensae communicare debetis, ut nihenim ore sumitur, quod fide creditur, et frustra ab illis Am
Abbreviated transcription (Latin):
mute sp̃s. ego tͥ p̃cipio exi abeo: & ampliꝰ ne
introeas ineũ. Cõminatio dñĩ. diuini ẽ uͥtꝰ
imꝑii. Non autẽ puero qͥ ĩ paciebat᷑. s demo¬
ni qui inferebat. ꝯminatꝰ est. Qđ qui peccantẽ
em̃dare desidat. uitiũ utiq increpando &
execrando deb& ext̃minare: s hominẽ a mando
refouere. Bñ aut̃ dñs qui sp̃m inmundũ pellit
abhoĩe. simul ne ampliꝰ in eũ in grediat᷑ ĩꝑat:¬
quia ille uacit᷑ xp̃ma demonica dñatione
lib̾at᷑. qui ad peccata a quib semel peniten¬
do mundatꝰ ẽ. uitat male uiuendo reuerti:
Et exclamans multũq discerpens eũ. exiit
abeo. Exitͦus ab hoĩe sp̃s inmund̃. discerpsit
eũ. ac furenti clamore t̾ruit intuentes. quia
płumq diabolꝰ dũ decorde expellit᷑. acͥores
in eo tẽptationes generat quã pͥꝰ excitauerat.
qñ ħ qͥetꝰ possidebat. Et factus ẽ sic̃ mortuus:
ita ut multi dicent qr mortuꝰ est. Iħs autem
tenens manũ eiꝰ. eleuauit illũ: & surrex̃. Quẽ

Expanded text:
lius ne introeas in eum. Comminatio Domini divini est virtus imperii. Non autem puero qui vim patiebatur, sed daemoni qui inferebat comminatus est. Quia qui peccantem emendare desiderat, vitium utique increpando et exsecrando debet exterminare, sed hominem amando refovere. Bene autem Dominus, qui spiritum immundum pellit ab hoquia ille veraciter a daemoniaca dominatione liberatur, qui ad peccata, a quibus semel poenitendo mundatus est, vitat male vivendo reverti. « Et clamans, et multum discerpens illum, exiit ab eo. » Exiturus ab homine spiritus immundus, discerpsit eum, ac furenti clamore terruit intuentes: quia plerumque diabolus, dum de corde expellitur, acriores in eo tentationes generat, quam prius excitaverat, quando hoc quietus possidebat. « Et factus est sicut mortuus, ita ut multi dicerent quia mortuus est. Jesus autem tenens manum ejus, elevavit illum et surrexit. Quem
Abbreviated transcription (Latin):
sũ int̾missione dm̃ pot̾ inuocare sermonibꝰ:
S tc̃ sine int̾missione oramꝰ. c̃ ea solũ oꝑa gerimꝰ.
q̃ nos pietati nr̃i ꝯiñdent auctoris. Quonimir̃
ieiunio & qͥ or̃one. iuuiante dño cunctaᷤ antiqui
hostis debellabimꝰ ac ꝓpulsabimꝰ insidias:

Expanded text:
sine intermissione Deum potest invocare sermonibus? Sed tunc sine intermissione oramus, cum ea solum opera gerimus, quae nos pietati nostri commendent auctoris. Quo nimirum jejunio et oratione, juvante Domino, cunctas antiqui hostis debellabimus ac propulsabimus insidias:
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ deinceps gca lingua. mox in latinũ tͣnffudere
effulserit. dũ subfigã q̃tuor aĩaliũ. ãmirabiles.
oiũ euangłistar uͥtutes quas celesti uisione
didicat. plenissimo sermone descͥbit. S et io¬
hannes apłs qͥ erat unꝰ exeis. & ipse uisione doc¬

Expanded text:
 lingua ediderunt, mox in Latinum transfudere effulserit, dum sub figura quatuor animalium admirabiles omnium Evangelistarum virtutes, quas coelesti visione didicerat, plenissimo sermone describit. Sed et Joannes Apostolus, qui erat unus ex eis, et ipse visione doc
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb opinionis bonȩ odore eccłam respaitamꝰ.
qͥd in dnĩ corpore nͥunguentũ fundimꝰ:S
secꝰ pedes mulier stetit. Contͣ pedes eni dm̃
stetimꝰ. c̃ inpeccatis positi. eiꝰ itinerib renite¬
bam᷑. S si aduerã penitentiã pꝰ peccata con¬
uertim᷑. iã retro secꝰ pedes stamꝰ qr eiꝰ uestigia

Expanded text:
 opinionis bonae odore Ecclesiam respergamus, quid in Domini corpore nisi unguentum fundimus? Sed secus pedes mulier stetit. Contra pedes enim Domini stetimus, cum in peccatis positi, ejus itineribus retinebamur. Sed si ad veram poenitentiam post peccata convertimur, jam retro secus pedes
Abbreviated transcription (Latin):
tores. qr ñ illos uocau̾it. qͥ suã sꝰticiam uolen¬
tes constituere. isticie dĩ ñ st̃ subiectis: eos pocius
qui fragilitatis sue ꝯscii. ñerubesẽt ꝓfiteri
quia inmultiꝰ offendimꝰ õs. Siqͦs aut̃ & deillis
qui falla citer sunt iͦti correctos uocat ad ueniã.
cciã in ilł implebit᷑ eiꝰ sermo. qr ñ nou̾it uocare
tos s peccatores: id ẽ ñ elatos s humiles: ñ desua
iticia inflatos.s ei qͥ itificat ĩpiũ deuota m̃te sub¬
stratos. Nã &e tales ubi conuertunt᷑. neqͣꝗͣ se iꝰ¬
tos s peccatores necẽe ẽ. sincero corde testent᷑:
Abet autem meminis se fr̃s lm̃i. ad quantã
dñs arcẽ iͦticiȩ matħm. quẽ depublicanis
płoꝵ nũs cui insertꝰ ẽ docet: docet &e ipsa
gens ethiopũ. quã definib t̾re ultimis adscẽ e
clesiȩ societatem p̃dicando conu̾tit. ablutãq fon¬
te baptismatis. defiisca formosã reddi ditquia¬
exordio. Ciii speciali pͥuilegio donatũ ẽ. ut do

Expanded text:
non illos vocaverit qui, suam justitiam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti, sed eos potius qui fragilitatis suae conscii non erubescunt profiteri, quia in multis offendimus omnes. Si quos autem et de illis qui fallaciter sunt justi correctos vocat ad veniam, etiam in illis implebitur ejus sermo, quia non venerit vocare justos, sed peccatores, id est, non elatos, sed humiles; non de sua justitia inflatos, sed ei qui justificat impium devota mente substratos. Nam et tales ubi convertuntur, nequaquam se justos, sed peccatores necesse est sincero corde testentur. Libet autem meminisse, fratres charissimi, ad quantam Dominus arcem justitiae Matthaeum, quem de publicanis rum numerus cui insertus est, docet: docet et ipsa gens Aethiopum, quam de finibus terrae ultimis ad sanctae Ecclesiae societatem praedicando convertit, ablutamque fonte baptismatis, de fusca formosam reddiexordium, cui speciali privilegio donatum est ut dom
Abbreviated transcription (Latin):
posũ reddit petenti. Ipse enĩ ait. Si qͥd potes.
adiuua nos. Et dñsisi potes in qͥt c̃de. possũ uoᷤ
misertꝰ adiuuare. Qd̃ fides ñ ficta. omĩa quȩ
salubrit petit impetrare meret᷑. certũ ẽ. Cui¬
ꝯtra lepsꝰ qui fidelit clamabat. dñe siuis po¬
tes me mundare. ꝯ gruũ suefid̃i accepit

Expanded text:
ponsum reddit petenti. Ipse enim ait: Si quid potes, adjuva nos. Et Dominus: Si potes, inquit, credere, possum vos misertus adjuvare, quia fides non ficta omnia quae salubriter petit, impetrare meretur. Cui contra leprosus qui fideliter clamabat: Domine, si vis, potes me mundare , congruum s
Abbreviated transcription (Latin):
seqñda pietatis sue dona ꝓuocare. Nonen
nquit ueni uocare ĩtos s pecatores. Iecͥeo qͥ¬
ins peccatoꝵ ꝯuiuia freqñtabat. ut inuitato.
suos docendocelestes inuitane adepulas. S.
aouet forte aliquẽ. qͦmͦ dñs dixĩt ñ se uenisse
sustos sedmag̃ ad peccatores uocandos. c̃ cunc¬
se legentib ꝯstet. qđ̃ eciã illos qͦs scãm me saice.
lqs instituta iͦtos inueñ adeuangl̃icȩ ꝑfectio

Expanded text:
tis dona provocaret. Non enim, inquit, veni vocare justos, sed peccatores. Idcirco igitur peccatorum convivia frequentabat, ut insidiatores suos docendo coelestes invitaret ad epulas. Sed movet forte aliquem quomodo Dominus dixerit non se venisse ad justos, sed magis ad peccatores vocandos, cum cunctis legentibus constet quod etiam illos quos secundum Mosaicae legis insti
Abbreviated transcription (Latin):
munꝰ oꝑis. hominib ad memoriã referrent:
&x quanti ap̃dĩ hant᷑ ostend̾ent. Multa gͦ¬
eximiꝰ ipsoꝵ deilł ezechiel. multa eximiꝰ
ipsors ꝯmemorauit ioħhes. S nos inp̃senti.
quia sermo claud endus ẽ. unũ ioħis testi¬
moniũ ꝯmemorare sufficiat. Et eũ darent
inqͥt qͥtuor aĩalia głam & honorẽ. & bñdictionẽ

Expanded text:
is, hominibus ad memoriam referret, et quanti apud Deum habeantur ostenderent. Multa ergo de illis Ezechiel, multa eximius ipsorum commemoravit Joannes; sed nos in praesenti, quia sermo claudendus est, unum Joannis testimonium commemorare sufficiat: Et cum darent, inquit, quatuor animalia gloriam et honor
Abbreviated transcription (Latin):
nim. Intelligat scͥba doctꝰ in regno celor. in
sidemoniaco ad ñõ curato. saluationẽ om̃iũ
sideliũ eẽ designatã, qͥ originał culpȩ reatu
asftricti ueniunt inmundũ: nec nͥ uniꝰ redẽp¬
toris iħu xͥ. fide sunt & gr̃a saluandi. Qđ aut̃
mixima humanȩ uecordiȩ facinora designat.
saignis ardor. ad feruorẽ irac̃diȩ referendꝰ ẽ:
aqͥ. ad uoluptates carnis: q̃ dissolu̾e m̃tẽ ꝑ de¬
licias solent. Uel c̾te inignẽ mitti fert᷑ demo¬
macꝰ. qͦ adulterantiũ corda suocensa sunt: &
maquas q̃ solent ex tinguere caritatẽ. S siqͥd

Expanded text:
m. Intelligat scriba doctus in regno coelorum, in hoc daemoniaco a Domino curato salvationem omnium fidelium esse designatam, qui originalis culpae reatu astricti veniunt in mundum, nec nisi unius Redemptoris Jesu Christi fide sunt et gratia salvandi. Quod autem maxima humanae vecordiae facinora designat. Ignis namque ardor ad fervorem iracundiae referendus est, aqua ad voluptates carnis, quae dissolvere mentem per delicias solent. Vel certe in ignem fertur daemoniacus quo adulterantium corda succensa sunt, et in aquas quae solent
Abbreviated transcription (Latin):
ta oue domũ rediit: quia pastor noster
reparato hoĩe. ad regnũ cęleste remeauit.
Ibi amicos &e uicinos inuenit illos ui¬
delicet angłoꝵ choros qui amici eius
sunt: quia uoluntatem eius continu¬
e in sua ftabilitate custodiunt. Uicini
quoq eius sunt: quia claritate uisio¬
nis illius. Sua assiduitate ꝑfruunt᷑.
Et notandum quod nondicat congra¬
tulamini inuente oui sed mͥ quia
uidelicet eiꝰ ẽ gaudium uita nr̃a. Et c̃
nos adcelũ rediicimur. sollempnitatẽ

Expanded text:
ta ove ad domum rediit, quia pastor noster, reparato homine, ad regnum coeleste rediit, ubi amicos et vicinos invenit, illos videlicet angelorum choros, qui amici ejus sunt, quia voluntatem ejus continue in sua stabilitate custodiunt. Vicini quoque ejus sunt, quia claritate visionis illius sua assiduitate perfruuntur, et notandum quod non dicat congratulamini ovi inventae, sed mihi, quia, videlicet, ejus est gaudium vita nostra, et cum nos ad coelum reducimur,
Abbreviated transcription (Latin):
illa s ũma ciuitate. specialia quedã sin¬
głorꝑ sunt ut tñ sint cõmunia om̃iũ¬
ordine totũ possidet. S iccirco uno eodem¬
q uocabło cõmunit noncensent᷑. ut ille
ordo uocari pͥuato uniꝰcuiꝰq rei nomine
debeat.qui mhãc inmunere plenius
accepit. Seraphim namq incendiũ dixi¬
mꝰ: & tam̃ amore conditoris simul om̃s ar¬
dent. Cherubi N plenitudinẽ scienciȩ.

Expanded text:
illa summa civitate specialia quaedam sinilla summa civitate specialia quaedam singulorum sunt, ut tamen sint communia omniumordine totum possidet. Sed idcirco uno eodemque vocabulo communiter non censentur, ut ille ordo vocari privato uniuscujusque rei nomine debeat, qui hanc in munere plenius accepit. Seraphim namque incendium diximus; et tamen amore Conditoris simul omnes ardent. Cherubim vero plenitudo scienti
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑ hierłm. Dũ enĩ angłs ad angłm dicit.
curre & loquere. dubiũ non ẽ. quia alius
aliũ mutit. Mmnora uͦ st̃ quȩ mittunt᷑. ma¬
iora quȩ mittunt.S: hoc quoq deipsis ag¬
minib quȩ mittunt᷑ certũ tenemus. qͥa
& cad nos ueniunt. sic exteriꝰimplent
ministeriũ. ut tñnum quã desint interiꝰ
ꝑ contemplationem. Et mittunt᷑ qͥ & a-
sistunt: quia & si circuscͥptꝰ ẽ angłicus sp̃s.¬
sũmꝰ tñ sp̃s ipse qui ds̃ ẽ. circums criptus
non ẽ. Angli itaq & missi ante ipsũ sunt:
quia quolib& missi ueniant. intra ipsũ
currunt. Sciendũ ẽ quoq. quia płumq
ipsibeatoꝵ spũũ ordines. uicinors sibi
ordinum uocabła sorciunt᷑. Thronos &¬
enĩ scilicet s edes dĩspecialem beatorꝑ
uidelicet dũ impsis distinctionib agmi¬
num cherubim thronis iungit᷑. sedere
etiam suꝑ cherubim dñs ex uicim ag¬
minis equalitate ꝑhibet᷑. Sic quippe in

Expanded text:
bitur Jerusalem . Dum enim angelus ad angelum dicit bitur Jerusalem . Dum enim angelus ad angelum dicit Curre et loquere, dubium non est quia alius alium mittit. Minora vero sunt quae mittuntur, majora quae mittunt. Sed hoc quoque de ipsis agminibus quae mittuntur certum tenemus, quia et cum ad nos veniunt, sic exterius implent ministerium, ut tamen nunquam desint interius per contemplationem. Et mittuntur igitur, et assistunt, quia etsi circumscriptus est angelicus spspiritus ipse, qui Deus est, circumscriptus non est. Angeli itaque et missi, et ante ipsum sunt, quia quolibet missi veniant, intra ipsum currunt. 14. Sciendum quoque est quia plerumque ipsi beatorum spiritum ordines vicinorum sibi ordinum vocabula sortiuntur. Thronos etenim, scilicet sedes Dei, specialem beatorumvidelicet, dum in ipsis distinctionibus agminum cherubim thronis junguntur, sedere etiam super cherubim Dominus ex vicini agminis aequalitate perhibetur. Sic quippe in
Abbreviated transcription (Latin):
uult intelligi: quia hisp̃s quimittunt᷑.
eoꝵ uocabulũ ꝑcipiunt quor officiuos
gerunt: Quiꝰenĩ ut peccata locutionis
incendat: de altari angls carbonem portat:
seraphim uocat᷑. qđ incendiũ dr̃. Huic aũ
sens ui. & illud credit᷑ ñ in ꝯuenienter
ministrare. al iud assistere: qui aminis¬
tant dõ. qui ad nos nuntiando exeunt:¬
assistunt uͦ quisic contemplatione inti¬
ma ꝑfruunt᷑. ut ad explenda foras oꝑa
minime mittant᷑.S: quia inquibus dã
scriptȩ locis. quedã ꝑcherubim. quedã
uͦ ꝑseraphimagi didicimꝰ. utrum ꝑse hȩc
faciant an ꝑsubiecta agmina agantur.
que sic̃ dr̃ in eo qđ amaiorib ueniunt.
maiore uocabula sorciunt᷑. nos affirma¬
re nolumus. qđ aꝑtis testimoniis non ap¬
ꝓbamꝰ. Hoc tam̃ certissime scimꝰ: qr ad ex¬
plendum desuꝑnis ministerium: alii sp̃s
alios mittunt: Tacharia scił ꝓpħa testan¬
te qui ait: Ecce angls qui lo quebat᷑ in me
puerum istũ dicens. Absq muro habita¬

Expanded text:
ult intelligi, quia hi spiritus qui mittuntur, eorum vocabula percipiunt, quorum officium gerunt. Qui enim, ut peccata locutioincendat, de altari angelus carbonem portat, seraphim vocatur, quod incendium dicitur. Huic autem sensui et illud creditur non inconvenienter ministrare, aliud assistere, quia hi administrant Deo, qui et ad nos nuntiando exeuntassistunt vero qui sic contemplatione intima perfruuntur, ut ad explenda foras opera minime mittantur. 13. Sed quia in quibusdam Scripturae locis quaedam per cherubim, quaedam vero per seraphim agi didicimus, utrum per se haec faciant, an per subjecta agmina agantur, quae, sicut dicitur, in eo quod a majoribus veniunt majorum vocabula sortiuntur, nos affirmare nolumus quod apertis testimoniis non approbamus. Hoc tamen certissime scimus, quia ad explendum de supernis ministerium alii spiritus alios mittunt, Zacharia scilicet propheta testante, qui ait: Ecce angelus qui loquebatur in me puerum istum, dicens: Absque muro habita
Abbreviated transcription (Latin):
stiuũ tempus quod corpori
meo u alde contrariuo est
lo qui me de expositione
euuangelii. longa mora in teruenien¬
te prohibuit: Sed non quia lingua ta¬
cuit: ardere caritas cess auit. Hoc &¬
enim dico: quod apud se ur̃m unus¬
quis que recognoscit. Plerumq carl¬
tas quibusdao occupationibus plł¬
pedita & in tegra flagrat incorde. &
auien non monstratur in oꝑe, quia
sos cum nube tegit᷑ non uidetur in
ira: & tamen ardet incelo. Sic sic ẽẽ
rupata caritas solet: & intus uio
qui ardoris exerit: & foris flanmas
ipis non ofstendit. S quia nunc adlo¬
quendũ tempus redit. ur̃a me studia
acendunt: i it mͥ tanto ampliꝰ loqui li¬
ient. quanto hoc uĩe m̃tes desi derabiliꝰ
xpectant. Audistis in lectione ȩuuan¬
elica fratres mei. quia peccatores & pu¬
nlicani access erunt adredemptorem
nĩm & non solũ adcolloquendum.
sedetiã ad conues cendũ receptisunt:
quod uidentes pharis ei. dedignatist̃.
Exquare colligite: quia uera iusticia

Expanded text:
stivum tempus quod corpori meo valde contrarium est, loqui me de expositione Evangelii longa mora interveniente prohibuit. Sed nunquid quia lingua tacuit, ardere charitas cessavit? Hoc etenim dico, quod apud se vestrum unusquisque recognoscit. Plerumque charitas quibusdam occupationibus praepedita, et in tegra flagrat in corde, et tamen non monstratur in opere, quia et sol cum nube tegitur, non videtur in terra, et tamen ardet in coelo. Sic sic esse occupata charitas solet, et intus vim sui ardoris exerit, et foris flammas operis non ostendit. Sed quia nunc ad loquendum tempus rediit, vestra me studia accendunt, ut mihi tanto amplius loqui libeat, quanto hoc vestrae mentes desiderabilius exspectant. 2. Audistis in lectione evangelica, fratres mei, quia peccatores et publicani accesserunt ad redemptorem nostrum; et non solum ad colloquendum, sed etiam ad convescendum recepti sunt. Quod videntes Pharisaei, dedignati sunt. Ex qua re colligite quia
Abbreviated transcription (Latin):
opertus extitit: quia dum cunctis agmi¬
nib angłoꝵ prelatus ẽ exeoꝵ comꝑati¬
one clarior fuit. S cur istos ꝑsistentiuor
angłoꝵ choros enumerando ꝑstrinximꝰ:
Si non eors qͦq ministeria subtiliter ex¬
pͥmamus: Greca &e enĩ lingua angłi
nuntii: archangeli uero suormi
nuntii uocantur. Sciendũ quoq qđ
angłor uocabuluor.nomen ẽ officii:
non nat᷑e. Nams cĩ illi celestis patriȩ
ri angłi nequaquã posst̃: quia tunc so¬
lum st̃ angłi. cũ ꝑ eos aliqua nuntiant᷑.
Unde ⁊ ꝑps almistã dr̃. Qui facit ange¬
los suos sp̃s: Ac si patent̃ dicat. Qui eos
quos semꝑ habet sp̃s: eciã cum uolue¬
rit angłos facit. hi autem qui mini¬
ma nuntiant angli: qui uͦ summa an-¬
nuntiant: archangłi uocant᷑. Hinc ẽ
enim quod ad mariaos uirginem non
summũ angłm uenire dignũ fuerat.
pinfuminũm ominũ nuntiabat. Qui
iocuro etiam priuatis nominibus cen¬
ent᷑ ut signet᷑ ꝑuocabula ȩtiam inopi¬

Expanded text:
nctis agminibus angelorum prelatus est, ex eorum conparatione clarior fuit. Sed cur istos persistentium angelorum choros enumerando perstrinximus, si non eorum quoque ministeria subtiliter exprimamus? Greca etenim ling<u>a angeli nuncii, archangeli summi nuncii vocantur. Sciendum quoque, quod angelorum vocao prima. Nam sancti illi celestis patrie ri angeli nequaquam possunt, quia tunc solum sunt angeli, cum per eos aliqua nuntiantur. Unde et per psalmistam dicitur: «Qui facit angelos suos spiritus»; ac si patenter dicat: qui eos, quos semper habet, spiritus, etiam, cum voluerit, angelos facit. Hi autem, qui minima nuntiant, angeli, qui vero summa annuntiant, archangeli vocantur. Hinc est enim, quod ad Mariam virginem non summum angelum venire dignum fuerat, qui summum omnium nuntiabat. Qui idcirco etiam privatis nominibus censentur, ut signetur per vocabula etiam in ope
Abbreviated transcription (Latin):
monte testamenti. inlaterib aquilo¬
nis. ascendam suꝑ altitudinẽ nubiuo
Similis ero altissimo.dũ infine mundi
in sua uirtute relinquit᷑ extremo iud¬
CIO perimendus. cũ michahele archã¬
gelo preliaturus ẽẽ ꝑhibet᷑ sicut perio¬
hannem dr̃. factum ẽ prelium cũ midi¬
hele archangło: ut qui se addei simni¬
litudinem ꝑsuꝑbiaos extulerat. ꝑmicha¬
helem ꝑemptus dis cat. quia ad deisi¬
militudinem. ꝑsuꝑbiã nullus exsuigat:
Ad mariã quoq gabrihel mittit᷑. qui oi¬

Expanded text:
e testamenti, in lateribus Aquilonis, ascendam super altitudinem nubium, similis ero Altissimo , dum in fine mundi in sua virtute relinquetur extremo supplicio perimendus, cum Michaele archangelo praeliaturus esse perhibetur, sicut per Joannem dicitur: Factum est praelium cum Michaele archangelo , ut qui se ad Dei similitudinem superbus extulerat, per Michaelem peremptus discat, quia ad Dei similitudinem per superbiam nullus exsurgat. Ad Mariam quoque Gabriel mittitur
Abbreviated transcription (Latin):
aiseternales: & introibit rex glorie. Qlus
est ste rexgloriȩ: Dñs fortis. & potens:
ans & potens in prelio addebellandas
pocestates aerias ueniebat. Raphahel
quoq interpretat᷑ ut diximus medi¬
cina der:quia uidelicet dum tobi ocu¬
los quas i ꝑ officium curationis tetigit.
curandũ mittit᷑: dignum uidelicet fri¬
it ut dei medicina uocaretur. S ed quia
angłor nomina int̾pretando ꝑstrin¬
ximus: nunc suꝑẽ. ut ipsa officioruor
na &e miracła frequentiꝰ fiunt. Potesta¬
tes etiauocant hi qui hoc potentius
cȩteris ins uo ordine ꝑceꝑunt ut eor
ditioni uirtutes aduersȩ subiectȩ sid̃:
quors potestate refrenant᷑. ne corda ho

Expanded text:
eternales, et introibit rex glorie. Quis est iste rex glorie? Dominus fortis et potens, Dominus et potens in prelio ad debellandas potestates aerias veniebat. Raphael quoque interpretatur, ut diximus, medicina Dei, quia videlicet, dum Tobi oculos quasi per officium curationis tetigit, curandum mittitur, dignum videlicet fuit, ut medicina Dei vocaretur. Sed quia angelorum nomina interpretando perstrinximus, nunc superest, ut ipsa officiorum vna et miracula frequentius fiunt. Potestates etiam vocantur hi, qui hoc potentius ceteris in suo ordine perceperunt, ut eorum dictioni virtutes adverse subiecte sunt, quorum potestate refrenentur, ne cord
Abbreviated transcription (Latin):
culum similitudinis. plenus sapienti¬
a oe ꝑfectus decore.: indeliciis paradysi
di fuisti. Qui notandum. quod non ad
Siummilitudinẽ dĩ factus sed signacłin si¬
militudinis dr̃ ut quia in eo subtilior
ẽ nat᷑a: eo in illo imago dĩsimiliꝰ insinti¬
et̃ expressa. Quo in loco moxs ubortirr.
Om̃is lapis pretiosus oꝑim̃tum tuuo
tuium. Saidius. toparius. & iaspis chri¬
Solitus. onix. & berillus: s apphyrus. car¬

Expanded text:
ulum similitudinis, plenus sapientia, et perfectus decore, in deliciis paradisi Dei fuisti . Ubi notandum quod non ad similitudinem Dei factus, sed signaculum similitudinis dicitur, ut quo in eo subtilior est natura, eo in illo imago Dei similius insinuetur expressa. Quo in loco mox subditur: omnis lapis pretiosus operimentum tuum sardius topazius et iaspis chrysolitus et onyx et berillus sapphyrus et car
Abbreviated transcription (Latin):
urcte peccatorib indignari. S: aliud
ẽ quod agit᷑ typo suꝑbiȩ. aliud quod
relo disciplinȩ. Dedignant᷑ & enĩ: sed
non dedignantes.Desꝑant. s non de¬
spantes. Persecutionẽ cõmouent. sed
amantes: quia & si foris increpationes
ꝑdisciplinam exaggerant intus tam̃
dulcedinem ꝑcaritatem seruant. Pre¬
põnunt sibi inanimo ipsos plerũq
quos corrigunt:. meliores existimad eos
qͦq quos iudicant. Quod uidelicet a¬
gentes & ꝑdisciplinã subditos. & ꝑhu-

Expanded text:
ibus indignari. Sed aliud est quod agitur typho superbiae, aliud quod zelo disciplinae. Dedignantur etenim, sed non dedignantes; desperant, sed non desperantes; persecutionem commovent, sed amantes, quia etsi foris increpationes per disciplinam exaggerant, intus tamen dulcedinem per charitatem servant. Praeponunt sibi in animo ipsos plerumque quos corrigunt, meliores existimant eos quoque quos judicant. Quod videlicet agentes, et per discipli
Abbreviated transcription (Latin):
ad nos aliquid ministraturi ueniunt
ap̃nos etiã nomina aministeriis trahũ¬
Mich ael namq quis ut ds. gabrs¬
el autẽ fortitudo dei: raphael ueiodien
inedicina dĩ. Et quociens inurȩ uitu
aliquid agit᷑ michahel mitti ꝑhibetu
ut ex ipso actu &e nomine detur inti¬
ligi: quia nullus fac̾e̾ pot̃ qđ facer pt¬

Expanded text:
ad nos aliquid ministraturi veniunt, apud nos etiam nomina a ministeriis tranomina a ministeriis trahuMichael namque, quis ut Deus; Gabriel autem, fortitudo Dei; Raphael vero dicitur medicina Dei. Et quoties mirae virtutis aliquid agitur, Michael mitti perhibetur, ut ex ipso actu et nomine 1605 detur intelligi quia nullus potest facer
Abbreviated transcription (Latin):
Sequentibus recompensant. Maius
ergo de peccatore conuers o quam de
stante iusto gaudiũ fit incęlo: quia &
dur inp̃lio plus eũ militem diligit
qui pꝰ fugam reuersus hostẽ fortiten
p̃mit. quã illum qui num quã terga
cola illã ampłiꝰ terrã amat. quȩ pꝰspini
uberes fruges ꝓfert. quã eam quȩ num¬
quam spinas habuit & numquao
fertilem mess em ꝓducit.S: inter hec
sciendũ ẽ. qͥa st̃ pleriq iusti in quoꝵ
uita tantũ ẽ gaudium. ut eis quelibe
peccatoꝵ penitentia p̃poni nullatũ
possit. Nam multi. & nullor sibima¬
lor sunt conscii. & tamen intanti arle¬
ris afflictione se exerunt. ac si peccatis
omnib angustent᷑. Cuncta etiam lici¬
ta res puunt: ad des pectũ mundisubli¬
initer accingunt᷑ lice̾re sibi nolum
omne quod libet. bona aibi amputat
etiam concessa: contempnunt uisibilia.
inuisibilibus accenduntur: lamentis
gaudent. incunctis semet ipsos humi¬
liant: & sicut non nulli peccata oꝑuoi.

Expanded text:
sequentibus recompensant. Majus sequentibus recompensant. Majus ergo de peccatore converso quam de stante justo gaudium fit in coelo, quia et dux in praelio plus eum militem diligit, qui, post fugam reversus, hostem fortiter premit, quam illum qui nunquam terga cola illam amplius terram amat quae post spinas uberes fruges profert, quam eam quae nunquam spinas habuit et nunquam fertilem messem producit. 5. Sed inter haec sciendum est quia sunt plerique justi, in quorum vita tantum est gaudium, ut eis quaelibet peccatorum poenitentia praeponi nullatenus possit. Nam multi et nullorum sibi malorum sunt conscii, et tamen in tanti ardoris afflictione se exerunt, ac si peccatis omnibus coangustentur. Cuncta etiam licita respuunt, ad despectum mundi sublimiter accinguntur, licere sibi nolunt omne quodlibet, bona sibi amputant etiam concessa, contemnunt visibilia, invisibilibus accendgaudent, in cunctis semetipsos humiliant, et sicut nonnulli peccata operum,
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiao agente. quamsuꝑ non a-¬
ginta nouem iustis qui non indige
penitentia. Considandum nobis ẽ fr̃s¬
mei cur dñs plus deconuersis pecca¬
torib. quam destantib iustis incelo gau
rumq hi qui nullis se oppressos peccato¬
rum molibus sciunt. stant quidem in
uia iusticie. nulla illicita ꝑͥpetrant. Sed
tamen adcelestem patriam anxie non
anehlant: tantoq sibi inreb licitis usũ
p̾bent quanto se ꝑpetrasse illicita nul¬
la meminerunt. Et plerumq pigri re¬
manent adexercenda bona precipua
quia ualde securisunt. quod nulla cõ¬
miserint mala grauiora. At contra ñ ñ¬
quã hi qui se aliqua illicita egisse me¬¬
minerunt exipso suo dolore conpunc¬
ti. in ardescunt adamorem dei sese in
magnis uirtutib exercent cuncta
difficilia sc̃i certaminis appetunt. oi
mundi derelinquunt honores fugi¬
unt acceptis contumeliis letantiu.
Flagrant desidio & ad celestẽ patriao
anhelant. Et quia se errasse adõco¬
sicdant. dampna precedentia lueris

Expanded text:
 quam super nonaginta novem justis qui non indigent poenitentia . Unde considerandum est cur Dominus plus de conversis peccatoribus quam de stantibus justis in coelo gaudmus, quia plerumque hi qui nullis se oppressos peccatorum molibus sciunt, stant quidem in via justitiae, nulla illicita perpetrant, sed tamen ad coelestem patriam anxie non anhelant, tantoque sibi in rebus licitis usum praebent, quanto se perpetrare illicita nulla meminerunt; et plerumque pigri remanent ad exercenda bona opera praecipua, quia valde securi sunt quod nulla commiserint mala graviora. At contra nonnunquam hi qui se aliqua illicita egisse meminerunt, ex ipso suo dolore compuncti, inardescunt in amorem Dei, seseque in magnis virtutibus exercent, cuncta difficilia sancti certaminis appetunt, omnia mundi derelinquunt, honores fugiunt, acceptis contumeliis laetantur, flagrant desiderio, ad coelestem patriam anhelant; et quia se errasse a Deo considerant, damna praecedentia lucris
Abbreviated transcription (Latin):
ut intrent: S: ualde est tremenda senten¬
tia. quȩ protinus subinfert᷑. Intẽta hãc ai.¬
re ꝑcipite: ut tanto eã minus sentiatis
in examine quanto nunc auditis for¬
midolos ius inp̃dicatione.Ait enior:
Dico autẽ uobis: qđ nemo uiroꝵ illorp
qui uocati sunt. gustabit cenãmea. Ecce

Expanded text:
ut intrent? 10. Sed valde est tremenda sentenut intrent? 10. Sed valde est tremenda sententia quae protinus subinfertur. Intenta hanc corre percipite, ut tanto eam minus sentiatis in examine, quanto nunc auditis formidolosius in praedicatione. Ait enim: Dico autem vobis quod nemo virorum illorum qui vocati sunt gustabit coenam meam. E
Abbreviated transcription (Latin):
desideriis.anima subdidit. ad desideriors
suoꝵ effectũ minime comprehendit.
Sed de hac salubri aduersitate. quanta
utilitas nascat᷑. adiungit cũ subditur.
Et dicit. Wadã &e reuertar aduirumme.¬
ũ priorem: quia bene mͥ erat tunc mag̃
quam nunc. Postquã ergo uias suas spi¬¬
nis septas inuenit.postquã amatores
Suos apprehendere non ualet adamorẽ
uiri prioris redit: quia płumq postquaor
in hoc mundo non possumꝰ obtinere quȩ
uolumꝰ. pꝰquã interrenis desideriis de in¬
possibilitate lassamur tunc adiñtem
dm̃ reducimꝰ: tunc placere incipit qui
displicebat: & is cuiꝰ nobis amara fuerãt
precepta. repente dulcescit inmemoria: &
peccatrix anima quȩ adultera conata eft
ẽẽ. nec tamen aꝑto oꝑe potuit decernit
ẽẽ fidelis coniunx. Qui ergo huiꝰ mundi
aduersitatib fracti. ad dei amorẽ redeua
atq ap̃sentis uite desideriis corrigunt᷑.
quid iftifratres Rm̃i. nisi compelluntus

Expanded text:
desideriis suis anima subdidit, ad desideriorum desideriis suis anima subdidit, ad desideriorum suorum effectum minime comprehendit. Sed de hac salubri adversitate quanta utilitas nascatur, adjungit cum subditur, Et dicet: Vadam et revertar ad virum meum priorem, quia bene mihi erat tunc magis quam nunc. Postquam ergo vias suas spinis septas invenit, postquam amatores suos apprehendere non valet, ad amorem viri prioris redit, quia plerumque postquam in hoc mundo non possumus obtinere quae volumus, postquam in terrenis desideriis de impossibilitate lassamur, tunc ad mentem Deum reducimus, tunc placere incipit qui displicebat; et is cujus nobis amara fuerant praecepta repente dulcescit in memoria; et peccatrix anima quae adultera conata est esse, nec tamen aperto opere potuit, decernit esse fidelis conjux. Qui ergo hujus mundi adversitatibus fracti ad Dei amorem redeunt, atque a praesentis vitae desideriis corriguntur, quid isti, fratres mei, nisi compelluntur