comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
peneiam forib eullus qͣi ex filiquo cele¬
sti aditu ꝯseciatus apperuit Obstupuer̃e
umũsi ⁊ oris grãm ⁊ corporis dignitatẽ:
qdꝰ nsͨ ꝑ quietem intumuerat. nͨ ieiuiis
demomĩqe ctamine eaciei pallor obsedat.¬
bror decor ꝑsenerabat. Per quanta mũa¬
cula. que in illo animi utus fint. Nũ¬
quam hiltritate mia resolutus in risũ
est: muiniciuiam recordatione pcc̃citi tͥs¬
tia ora contrarit. Nõ magnis stupentiũ
eatus est laudibus. Nichil in illũ in¬
uaris: dei gr̃a ꝑ antonũ liberauit. s̾mo eiꝰ
cale ꝯditus ⁊solabat mestos: docebat in

Expanded text:
per vim foribus evulsis, quasi ex aliquo coelesti aditu consecratus apparuit. Obstupuerunt universi et oris gratiam et corporis dignitatem, quod nec per quietem intumuerat, nec jejuniis, daemonumque certamine faciem ejus pallor obsedmbrorum decor perseveravit. Pro quanto miraculo! quae in illo animi puritas fuit! Nunquam hilaritate nimia resolutus in risum est, nunquam recordatione peccati ttia ora contraxit, non magnis stupentium se elatus est laudibus. Nihil in illo invariis Dei gratia per Antonium liberavit. Sermo ejus sal
Abbreviated transcription (Latin):
inãdatorũ disciplinã sc̾ptinaᷤᷤ posse suffi¬
c̃e. s hoc optiinũ fore: si mutins se nun¬
cem frẽs s̾monib ꝯsolent᷑. Et uos gͦ in¬
quit ut patu recte que nostis: ⁊ ego q̃
ꝑ longam etatem ꝯsecutus sũ cł filiis ĩ¬
choabo. Hoc sit aũ pͥmũ cũctis ꝯmune
incindatũ. nlłm ĩ arrepti ꝓpoĩti. ingore
lacessere: s quasi incipientem augere
ꝙ debere qd cepent: p̃sertim cũ humane
inte spacia et̾nitati oꝑata bre uissima sĩt.¬

Expanded text:
as posse sufficere; sed et hoc optimum fore, si mutuis se invicem fratres sermonibus consolarentur. Et vos ergo, inquit, ut patri referte quae nostis, et ego quae per longam aetatem consecutus sum quasi filiis indicabo. Hoc sit autem primum cunctis in commune mandatum, nullum in arrepti propositi vigore lassescere, sed quasi incipientem augere semper debere quod coeperit, praesertim cum humanae vitae spatia, aeternitati comparata, brevissima sint
Abbreviated transcription (Latin):
gna dilcissimi adilsũ demones arma st̃.
uita sincera. ⁊ in tem̾ata ad dñm fides. Nre¬
dite exꝑto. Pertimescit satanas rc̃e uiuẽ¬
tem. uigilias. oratõnes. ieinia. mansuetu¬
dinẽ . uoluntauã pauꝑtatem. nane glorie
ꝯtñtũ. humilitatem. misericordiam ire do¬
¶Ognouit tet̾rimus colub ex p̃cepto dñi sb̾

Expanded text:
gna, dilectissimi, adversum daemones arma sunt vita sincera et intemerata ad Deum fides. Credite mihi experto: pertimescit Satanas recte viventium vigilias, orationes, jejunia, mansuetudinem, voluntariam paupertatem, vanae gloriae contemptum, humilitatem, misericordiam, irae dom. Novit teterrimus coluber, ex praecepto Domini sub
Abbreviated transcription (Latin):
inestarent᷑. u̾ͥtus celestis ostñderet. ignorat᷑.
Hoc tm̃ agnonimꝰ ÷ qr qd̃ iusum est aiurũ
fuit. At ille magnitudinẽ admiratus radi¬
antis metalli rapido cursu qͣl qddam uita¬
ret incendiũ ad montẽ us prexit. Ibi flu¬
mine tnsuadato. inuenit castellũ plenum
ob tempus ⁊ solitudinem uenatoꝵ cũaliut̃
in quo se ꝯstituens nouus hospes habicabat
S̾tatimq ad eius aduentũ ngens tͥba spen¬
tiũ quasi ꝑsecutorem passa ꝓfugit. Ñt ille¬
qͣi obscͣtto lapidib intͦitu: ꝑemes m̃siũ sex
ut thebeis mos est secũ recundens. Nam
crebro ꝑ amiũ incorrupti durare solent.
is non ⁊ aque eriguũ habens solitarius ꝑma¬

Expanded text:
inescaretur, virtus coelestis ostenderit, ignoratur. Hoc tamen agnovimus, quia quod visum est, aurum fuit. At ille magnitudinem admiratus radiantis metalli, rapido cursu, quasi quoddam vitaret incendium, ad montem usque perrexit, ibique flumine transvadato, invenit castellum desertum, plenum ob tempus et solitudinem venenatorum animalium, in quo se constituens novus hospes habitavit. Statim ad ejus adventum ingens turba serpentium, quasi persecutorem passa, profugit. At ille obstructo lapidibus introitu, panes mensium sex, ut Thebaeis mos est, secum recondens nam crebro per annum incorrupti durare solent necnon et exiguum habens aquae, solitarius
Abbreviated transcription (Latin):
ti antomii auxiliũ flagitabant. At ille
hostio ꝓꝑinquans ad cõsolandos fratres
⁊ abite securi. istos q semet ip̃os siuite de¬
lud̾e. Itaq illis reu̾tentib: hic rememe¬
bat illessis. n unquã in c̾tamine lassaba
t᷑. Accedentium enĩ augmenta ꝓfectuũ:
uł delełitas repugnãtium : maxiiũ cũ ꝯ¬
stantiam suggerebant. Rursus q ad hemũ
uementib tͥbis cim mortuũ cũ se erictima¬
uercĩt reipne : ille psallebat intirisecus. Et¬
iigat d̾s ⁊ dissipentͥ immici eius ⁊ fugiãt
qui oderũt eũ a facie eius. ut fumꝰ inimi
itur deficiant ⁊ ut liquescit cera a facie ig¬
nis ita pereant pcc̃ores a facie di. Et ite¬
m. ¶m̃s gentes c̾ꝯdederũt me ⁊ ⁊ in nõie

Expanded text:
ti, Antonii auxilium flagitabant. At ille 40 ostio propinquans ad consolandos fratres, et abite securi, ipsosque semetipsos sinite deludere. Itaque illis revertentibus, hic remanebat illaesus, nec unquam inenta profectuum, vel debilitas repugnantium, maximum ejus cnstantiam suggerebant. Rursusque ad eremum venientibus turbis quae jam mortuum eum se existimaverant reperturos, ille psallebat intrinsecus: Exsurgat Deus, et dissipentur inimici ejus, et fugiant qui oderunt eum a facie ejus. Sicut deficit fumus, deficiant; ut liquescit cera a facie ignis, ita pereant peccatores a facie Dei . Et iterum: Omnes gentes circumdederunt me, et in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
nõ cessicti semꝑ axiliabor tibi. ⁊ faciam te
ĩ omnib urbib noĩaͥe. Hiis auditis: ex¬
uigens in tm̃ roboratus orabat : ut intłłi¬
g̾et plus se recepisse tũt uiiũ quam am̃ ꝑ¬
did̾at. Frat aũ tũc antonius annos natu
pͣdc̃m senem p̃cabatur : ut in desto ꝑiter ha
bitarent. ¶ ausante illo semle euũ ÷ rei nom¬
tatem solus ꝯtendit ad montẽ. Et h̾emi ad¬
huc monachis ignote. rupto metu mã cona¬
t̾a est ꝑand̾e̾. S nec tũc cessauit infatigabi¬
lis adu̾sarius. Nam inpedire eius ꝓpõitũ
uolens argenteũ discũ in item̾e ꝓiecit. Gͦ
uio: antonius callidi entificis agnouit
astuciam. Ctans q intrepidus. ⁊ discũ torius
intuẽs ocłĩs doli auctorẽ in fantasiate ob¬
ungabat argñti. teilia secũ reputans. Uñ
hic in deserto discus: Auiũ hoc itͥ est : uł¬
la st̃ uestigia cõmeantiũ. Icpsus de sauci¬
na ꝓ magnitudine latere ñ poterat: s ⁊
qui ꝑdiderat reu̾sus obsoliitudinẽ locoꝵ ĩ

Expanded text:
cessisti, semper auxiliabor tibi, et faciam te in omni orbe nominari. His auditis, exsurgens, in tantum roboratus, orabat ut intelligeret se plus recepisse tunc virium quam ante perdiderat. Erat autem tunc Antonius annos natuspradictum senem, precabatur ut in deserto habitarent pariter. Causante illo senile aevum et rei novitatem, solus contendit ad montem, et eremi adhuc monachis ignotae, vitae rupto metu, viam conatus est pandere. Sed nec tunc cessavit infatigabilis adversarius; nam impedire ejus propositum volens, argenteum discum in itinere projecit; quo viso, Antonius callidi artificis agnovit astutiam, stansque intrepidus, et discum torvis intuens oculis, doli auctorem in phantasmate objurgabat argenti, talia secum reputans: Unde hic in deserto discus? avium hoc iter est, nulla sunt vestigia commeantium; lapsus de sarcina, prae magnitudine latere non potuit; sed et qui perdiderat reversus, ob solitudinem locorum,
Abbreviated transcription (Latin):
illusio. Non oblitus ih̾c colluctatõnis s̾
⁊ deductis teneb̾s radiũ ad se lucis influ¬
ere . Post cus splendoris aduentũ nec dem¬
onũ aliquis apparuit : ⁊ corꝑis dolor exẽp¬
tus ac deletus est. ¶ dificiũ qd̃ qͦ paulo di
ssipatũ antẽ fu̾at. instamatũ est. Illico p̃¬
cãtiam dñi intellexit dũs antomꝰ: ⁊ ex i¬
mo pectore trahens longa suspiria ad uiuo
ut sanares uulnera mea.c̾ ¶t uox ad eũ fc̃a
ẽ dicens. Antoni. hic eram. S expͤtabam c̃¬

Expanded text:
ationis serperiri, et, deductis tenebris, radium ad se lucis influere. Post cujus splendoris adventum nec daemonum aliquis apparuit, et corporis dolor extemplo deletus est. ssolutum fuerat, instauratum est. Illico praesentiam Domini intellexit Antonius, et ex intimo pectore trahens longa suspiria, ad lumeut sanares vulnera mea? Et vox ad eum facta est, dicens: Antoni, hic eram, sed expectabam
Abbreviated transcription (Latin):
Is emĩ potñtie mos est. nõ extranea falletfe
adium̃ta iquiiere: s sua u̾tute inplere qd̃
cupit. At nũc theatiali mutatõne formaꝵ.
qͣi rudem infantiam sene interissimulatõe
delud̾e : exhautas iires manifestius ꝓbas
Nonquid nõ uerus ille angelus contra as¬
suios missus a dño : aut ppłoꝵ eguit socie¬
tate aut sonitus que siit euit plausus: ⁊
non positus tacitam exctens potestatem
centũ octognnta quinq milia hostiũ s̾mone
uelocius iuxta iubentes dm̃ imꝑium ꝓstra
uit. Uos uͦ cũ fragiles sitis uirib ⁊ ꝑpetuꝰ
Cur gͦ diabolus egrediens. bĩ iob om̃s oẽm
in ruiã impulit domũ: Cui opib eius peni¬
tus dissipatus: panetũ quoqui qͦ fũdam̃ta
sb̃̾u̾tens. unũ nuimerose sobolis coac̾uauit
sepułchrũ. Cur ip̃m ad extiemũ diri uul¬
neris nouitate ꝑcussit. ¶Iui hoc opponit.
u̾tat uͨ contͣ unũ quidẽ hominem diabo¬

Expanded text:
Is enim potentiae mos est, non extranea fallaciae Is enim potentiae mos est, non extranea fallaciae adjumenta conquirere, sed sua virtute implere quod cupiat. At nunc dum theatrali mutatione formarum, quasi rudem infantiam scenica 44 niteris simulatione deludere, exhaustas vires manifestius probas. Nunquidnam verus ille angelus contra Assyrios missus a Domino , aut populorum eguit societate, aut sonitus quaesivit, aut plausus; et non potius tacitam exercens potestatem, centum octogintaquinque millia hostium, sermone velocius, juxta jubentis Domini prostraum? Vos ergo cum fragiles sitis viribus, perpetuCur diabolus egrediens, beati Job omnem in ruinam impulit domum ? cur ejus opibus penitus dissipatis, parietum quoque fundamenta subvertens, unum numerosae sobolis coacervavit sepulcrum ? cur ipsum ad extremum diri vulneris novitate percussit? Qui hoc opponit, ertat, ne contra unum quidem hominem diabo
Abbreviated transcription (Latin):
ri ualeant. ad ⁊ reuera si fuissent hoc fra¬
gili corꝑe colligati obsu̾aiet᷑ int̾itus idest
negeretur accessus. Cũ autem ut diximus
hoc inpedim̃to sunt liberi ⁊ obstuicta peni¬
tient fite in om̃i licent̾ uolitent aere: ma¬
infestũ est enenuationem eoꝵ ꝑmane̾ ec¬
cłie corpus illesum. Deniꝙ scͣlites impii
eox nõ fuisset ablata. Nam si mentior eu no¬
bis satemna pcis: qui ubiq disduris sur
obrue. Aut ciedibile est te ẽẽ boniteitis
magistiũ : ⁊ suade̾ magis optinus qmͣ no¬
ce. Et quidtam carũ tibi potest esse quã
led̾e: maxime ⁊ eos qui tuis scelerib uiri¬
lit̾ repugnant: scd̾m qd̃ scͥptũ est: qr ab
hominat̃o ẽ pietas pc̃catori.c Quis tam
fecundũ ad maliciã possidet pccͣsͣ. Quis:
tam meditatas conat᷑ explere insidias. Sci
cura ꝯgressio. qr inf̾matus es adño. Ideo
cequitur effcũs. Quod si fallimur cur
cũ t̾rore simulato. cur cũ magnitudine cor¬
ꝑum ur̃am aggrederis fidem: Si uolun

Expanded text:
 valeant. Et revera si fuissent hoc fragili corpore colligati, observato introitu, iisdem negaretur accessus. Cum autem ut diximus hoc impedimento sint liberi, et obstructa penetrent, atque in omni licenter volitent aere, manifestum est ob enervationem eorum permanere ecclesiae corpus illaesum. Denique satellites impii eorum non fuisset ablata. Nam si mentior, cur nobis, Satanas, parcis, qui ubique discurris? cur, obruere; aut credibile est te esse bonitatis magistrum, et favere magis optimis quam nocere? Et quid tam charum tibi esse potest quam laedere, maxime eos qui tuis sceleribus viriliter repugnant, secundum quod scriptum est: Quia abominatio est pietas peccatori . Quis tam secundum ad malitiam possidet pectus? quis tam meditatas implere conatur insidias? Scimcura congressio, quia infirmatus es a Domino. Ideo sequitur effectus: quod si fallimur, cur cum terrore simulato, cur magnitudine corporum nostram aggrederis fidem? Si volunt
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si maiora faciatis. Nullus me seꝑa¬
rabit a celritate xp̃i. Pcallebatq. Si
ꝯstitueñt adu̾sũ me castra: ñ t imeb̾
cor meũ. Talia eo dicñte: bonox hostis
diabolus admuatus. qd̃ ꝑtꝰ tot ubera
insuꝑ andact̾lacessit. Om̃ĩa arma corripi¬
te: acrius nob̾ inpugnandus est. Sentiat
sentiat: debet scire qͦs ꝓuocat. Pirit. ⁊ ad
hortantis nocem audientiũ turba ꝯsensit.
qr ĩmini̾as ht̃ diabolus artes nocendi. So¬
nitus gͥ repentins increpuit: ita ut lo¬
co fũditus agitato: ⁊ parietib ꝑatefcĩs.
młtifaria demonũ exinde tuba se fũde̾t.
Nam ⁊ bestiaꝵ ⁊ serpentiũ formas induẽ

Expanded text:
etiamsi majora faciatis, nullus me sepaetiamsi majora faciatis, nullus me separabit a charitate Christi . Psallebatque distant adversum me castra, non timebit cor meum . Talia eo dicente, bonorum hostis diabolus, admiratus quod post tot verbera insuper audacter lacessit nos. Omnia arma corripite, acrius a nobis impugnandus est. Sentiat, sentiat. Debet scire quos provocet. Dixit, et ad hortantis vocem audientium turba consensit, quia innumeras diabolus habet artes nocendi. Sonitus igitur repentinus increpuit, ita ut loco funditus agitato, et parietibus patefactis, multifaria daemonum exinde turba se effunderet; nam et bestiarum et serpentium form
Abbreviated transcription (Latin):
exognatis mandans ut statutis diebuᷤ
s alm̃ta deferret. ⁊ ꝯ in ima menia su¬
p̃dcũs erater eũ clausiss: solus ibidem
morabatur. Metuens ergo diabolus
cer: ita eũ congregatis cacellitib suis
uana cede lacerauit: ut doloris mag¬
nitudo ⁊ motũ auar̾et ⁊ uocem. Na
ipe postea referebat uulna fuisse tã gͣ¬
uia: ut iniu̾sa hõim torm̃ta suꝑarẽt.¬
Deest alio die is quẽ supͣdiximus frat̾
aduent: cibos deferens assuetos. Inue
uicinoꝵ at affimũ młtitudo ꝯcuriens
tͥste ĩ medio positi fimeris redebat of
por: cũ antonius sũa paululũ redeũte
suspirsns eleuauit capud. Et pͦt qͣm
cet̾is alta quiete ꝓstratis. eũ ei quo de¬
latus fuat ingilare ꝯspecit ⁊ nutu ad¬
uocans obsecrauit : ut nlło penitus
excitato ad p̾stinũ se ref̾iet habitacu
ꝑmanebat: Stare qͥdem ꝓpt̾ reeͤntes pla¬
gas ñ pot̾at᷑: orabat uͦ ꝓstiatus. post
or̃onẽ claa uoce dicebat. Ec̃õe hic sũ
ego antonius: ñ fugio m̃a c̾tamina.

Expanded text:
de cognitis mandans ut statutis diebus sibi alimenta deferret. Et cum in una memoria supra dictus frater eum clausisset, solus ibidem morabatur. Metuens ergo diabolus ceret, ita eum aggregatis satellitibus suis, varia caede laceravit, ut doloris magnitudo et motum auferret et vocem. Nam et ipse postea saepe referebat, vulnera fuisse tam gravia, ut universa hoeum. Alio die, is quem supra diximus frater advenit, cibos deferens assuetos; atquevicinorum atque affinium multitudo concurrens, triste in medio positi funeris reddebat ofpor. Tum Antonius anima paululum redeunte suspirans, elevavit caput; caeteris vero alta quiete prostratis, eum, a quo delatus fuerat, vigilare conspexit; eumque nutu advocans, obsecravit ut, nullo penitus excitato, ad pristinum se referret habitacupermanebat; et stare quidem propter recentes plagas non poterat, orans vero prostratus, post orationem clara voce dicebat: Ecce hic sum ego Antonius, non fugio vestra certamina,
Abbreviated transcription (Latin):
tatem a dño ꝯcessam. Ptꝰ scͥptinaꝵ p̃cep¬
tel uitalia. ei diabolo uiuendi caꝑe ꝯsilia
qui suũ deseiens ordinem. saciũ xp̃i tenli¬
uit inperium. Propteies ⁊̃ dũs eumm de¬
scͥpturis loquentem iubebat tacere: qr ꝑe¬
cratori dirit d̾s. Quare tu enarras iustici¬
as meas : ⁊ assimias testam̃t᷑ meũ ꝑ os tu¬
um: Omĩa demones similant. Colloqiunt᷑
sepe cũ fr̃ib: sepe ꝯturbant inconditos.
Er̃citant sonitus: manus app̃hñdunt. si¬
bilant : insipient̾ cachimiãt : ut uelud ĩ

Expanded text:
tatem a Domino concessam, et Scripturarum praecepta vitalia, a diabolo vivendi capere consilia, qui suum deserens ordinem, sacrum Christi temeravit imperium. Propterea etiam Dominus eum depturis loquentem jubebat tacere, quia peccatori dicit Deus: Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum ? Omnia daemones simulant, colloquuntur saepe cum fratribus, saepe cum turba inconditos excitant sonitus, manus apprehendunt, sibilant, insipienter cachinnant, ut vel in
Abbreviated transcription (Latin):
gihax in tantũ paciens erat ⁊ ut crudelita¬
tem uiub uinceret. ꝑ noctabat in oratõe
sepissse E debat solũ in die ptꝰ solis occa¬
sum: nõ nuĩꝙͣ biduo t̾duoq sic ꝑmanẽs
quenta demũ die reficiebatur. Sumeb
quã dicere. qñ nͭͨ apud płimos qͥdẽ monacho¬
rũ istius modi aliquid reppenatur. Qieti
bat. ungenta penitus repudius. cũ dicet
mimine posse utentiũ. ⁊ p̃cipue unuenũ cor¬
pora roborari. si olei eẽnt leuitate mollita
sic posse reuunitere : si corponis fuissent in¬
petus fatigati. P̾nde n ͨ temꝑum lõgitu¬
dine laborũ mita m̃te pensabat. s amore
⁊ ftimultitu spontaneo sꝑ danquã in pͥncipus
ꝯstitutus eid ꝓfectũ diuini metus fimũ
concitabat: nouis q cupiens aug̾e̾ p̃terter.
supra memorati doctoris smonem recordei¬
batur. qui eut. Pretlta obliuuistẽs: ⁊ in fu¬
appositũ. qr nõ cõputabat helyas p̃t̾itũ¬
tꝑc. s temquã cotidie in ctamine ostitu¬

Expanded text:
erat, ut incredulitatem viribus vinceret. Pernoctabat in oratione saepissime, edebat semel in die post solis occasum, nonnunquam biduo triduoque sic permanens, quarta demum die reficiebatur. Sumebaquam dicere, quando nec apud plurimos quidem monachorum istiusmodi aliquid reperiatur. Quietibat, unguenta penitus repudians. Dicebat enim minime posse utentium, et praecipue juvenum corpora roborari, si olei essent lenitate mollita;sic posse reviviscere, si corporis fuisset impetus fatigatus. Unde nec temporum longitudine laborum merita pensabat, sed amore et famulatu spontaneo semper, tanquam in principiis constitutus, ad profectum divini metus desiderium concitabat. Novisque cupiens augeri praeterita, supra memorati Doctoris sermonum recordabatur, qui ait: Praeterita obliviscens, et in fuappositum, quia non cotempus, sed tanquam quotidie in certamine constitu
Abbreviated transcription (Latin):
mea ut indũ obtinebo : ⁊ ut oua de̾licta
queat: s nos nec pollici tatõnib eius cre¬
ctus eculo ⁊ armilla labia ꝑforatus. nlłm
omnino fideliũ deuorare ꝑmittitur. Nune
misabilis ut passer ad ludendum iretitus
ei dño est: nũc comites suos quasi scorpi¬
ones ⁊ spͥentes. calcaneo xp̃ianoꝵ sb̾stra¬
tos gemit. Ille qui uinu̾sa maria a se dele¬
ta plaudebat. Ille qui orbem t̾rarũ ma¬
ni sua se tenere pollicibatur ÷ ecce a uob̾
bere disputantẽ. Conptẽpnenda est filioli
penitꝰ cũ inanib u̾bis suꝑbia. iactatio.
Fulgor ille qui lucere se ałat nõ ueri splẽ¬
dor est luminis: s quib aisurus ẽ indicat
flãmas. NIam dicto citius recedens fuaꝵ
secũ reft̃ simulacia penaꝵ. Solent ĩ cum
tur. Fiequenter legentib nobis. quaci
echo ad extiema u̾ba respondent. Dormi¬
entes qͦ excitant ad orandũ: ut tocius

Expanded text:
mea ut nidum obtinebo, et ut ova derelicta queat, sed nos nec ejus pollicitationibus crectus circulo, et armilla labia perforatus , nullum omnino fidelium devorare permittitur? Nunc miserabilis ut passer, ad ludum irretitus a Christo est, nunc comites suos quasi scorpiones et serpentes, calcaneo Christianorum substratos gemit. Ille qui universa maria a se deleta plaudebat, ille qui orbem terrarum manu sua teneri pollicebatur, ecce a vobis potest disputantem. Contemnenda est, filioli, penitus cum inanibus verbis superba jactantia; fulgor ille, qui lucere se simulat, non veri splendor est luminis, sed quibus arsurus est indicat flammas. Nam dicto citius recedens, suarum secum refert simulacra poenarum. Solent etiam cum tur. Frequenter enim legentibus nobis, quasi Echo ad extrema verba 43 respondent. Dormientes quoque excitant ad orandum, ut totius
Abbreviated transcription (Latin):
ciit centũ aut młtos amios laborantes
in dei oꝑe iuxerimus: ñ par tempore res¬
natiri sumus in futuro: s ꝓ annis supͣdcis.
oĩm nobis scłbꝵ regna tͥbuentur. Non tͥrã
hẽditabimus: s celũ. Corpus ꝙ corruptũ
relinquentes: id ip̃m cũ incorruptõne reci¬
piemus. Ergo filioli: nõ uos aut tedim
defatiget: aut uane głe delectet ambicio
Non st̃ em̃ ꝯdigne passiones huiꝰ temporis
ad suꝑuẽturã głam que reuelabit᷑ in no¬
bis. Nemo cũ aspexie mũdũ. reliquisse
se fbitret᷑ ingentia: qr om̃is t̾rei ad infim¬
tata cõꝑata celoꝵ. breuissima acꝑua est.¬

Expanded text:
t centum, ut multum, annis laborantes, in Dei opere vixerimus, non pari tempore regnaturi sumus in futuro; sed pro annis praedictis, omnium nobis saeculorum regna tribuentur. Non terram haereditabimus, sed coelum; corpus quoque corruptum relinquentes, idipsum cum incorruptione recipiemus. Ergo, filioli, non vos aut taedium defatiget, aut vanae gloriae delectet ambitio: Non sunt enim condignae passiones hujus temporis, ad superventuram gloriam quae revelabitur in nobis . Nemo, cum despexerit mundum, reliquisse se arbitretur ingentia, quia omnis terra, ad infinitatem comparata coelo
Abbreviated transcription (Latin):
giebat leo: acced̾e uolens. Taurus in ru¬
gitu ⁊ cornibi minabatur. S̾pentes sibi¬
lũ ꝑ sonabant. lupoꝵ inpetus ĩaniebã¬
tur. Pdus discolorit̾ coactoris sui calli¬
ditates uarias indicabat. P̃ruces om¬
niũ uultus. ⁊ uoces horride. dnus auditꝰ.
nera camis exp̾merent: sensu tñ idem ma¬
nens qͣl de inimnicis loquens loquebatur
Si u̾tutũ aliqͥd haberetis: sufficet unus
Ruisus q ꝯfidens aiebat. Si quid ualetis.
si uobis dñs ĩ me potestatem dedit: ecce
p̃sto sũ ÷ deuorate ꝯcessũ. Sin uꝰ nõ potestis:
cur faistra nitimini: Signũ .n. nobis cruicis
⁊ fides ad dñm in ex̃pugnabłis muius ẽ.

Expanded text:
giebat leo, occidere volens; taurus mugitu et cornibus minabatur; serpens sibilo personabat; luporum impetus ingerebantur; pardus discoloriter auctoris sui calliditates varias indicabat. Truces omnium vultus, et vocis horridae dirus auditus. nera carnis exprimerent, sensu tamen idem permanens, quasi de inimicis luderet, loquebatur: Si virium aliquid haberetis, sufficeret unurum. Rursumque confidens, aiebat: Si quid valetis, si vobis in me potestatem Dominus dedit, ecce praesto sum, devorate concessum. Si vero non potestis, cur frustra nitimini? Signum enim crucis et fides ad Dominum, inexpugnabilis nobis murus est.
Abbreviated transcription (Latin):
dib . Pei dies añ aptis in eũ telis urue-¬
bat ÷ ut nlłs ambiget: quin antonius ꝯtͣ
diabolũ dimicaiet. Nã ⁊ ille cogitatõnes
sordidas conabat᷑ inser̾e: ⁊ iste eas oiatu
sb̾mouebat assidno. Ille titillabat sensus
natinali celunns ardore: hic fide ac ienmi
plrhre mulieris u̾tebatur ornatũ ⁊ nlła o.¬
mittens figm̃ta lasciiue : hic ultuces ge¬
hene flãmas ⁊ dolorem u̾inium recordtĩs:
cogitatõnẽ libidinũ abiciebat. Ille lub̾cũ
adolescñtie iter adruinam fricile ꝓponebat
Hic et̾na futͥi iudicii torm̃ta ꝯsiderans :
illesam aĩe puritatẽ ꝑ temꝑtam̃ta sua¬
bat . Ista añ om̃ia : ad ꝯfusionẽ diaboli
fiebant . Qui enĩ similem deo fieri se ex¬
istimabat : aib adolescente ut misi̾mius
deludebatur. Et qui ꝯtͣ carrnem ⁊ sangui¬

Expanded text:
abatur. Per dies etiam tam apertis in eum telis irruebat, ut nullus ambigeret, quin Antonius contra diabolum dimicaret. Nam et ille cogitationes sordidas conabatur inserere, et hic eas oratu submovebat assiduo. Ille titillabat sensus naturali carnis ardore; hic fide, vigiliispulchrae mulieris vertebatur ornatum, nulla omittens figmenta lasciviae; hic ultrices gehennae flammas et dolorem vermium recordans, ingestae sibi libidini opponebat. Ille lubricum adolescentiae iter, et ad ruinam facile proponebat; hic aeterna futuri judicii tormenta considerans, illaesam animae puritatem per tentamenta servabat. Ista autem omnia ad confusionem diaboli fiebant; qui enim similem se Deo fieri posse existimabat, nunc ab adolescente ut miserrimus deludebatur; et qui contra carnem et sangui
Abbreviated transcription (Latin):
batur ꝓsalmia uł precibus insist̾e. Fixus¬
q manere: ascendente aqua fluuina usqr
ad lumbos. aliquando usq ad collum. atq
inde egredieus ad terram: nuquam ip¬
sa uestimenta uda ͣq algida deponere cu¬
rabat : donec ex suo corpore caletierent
⁊ sictarentur. Cumss tempore hiema li
defluentibus undis circa eum. sed ⁊¬
fractarum crustis glacierum. quas ⁊
ip̃e aliquando contriuerat quo habe¬
ter dricteline. Hoc emm eͣrat nomen.
quod tantam frigoris asꝑitatem ulla ra¬
tione tollerare preuales : respondebat
ille simpliciter. Erat namq homo sim¬
plicis ngeni ac moderate nature. Fͥ¬
gidiora ego uidi. E ⁊ cum dicerent.
mirum quod tam austeram tenere ꝯ¬
tinentiã uelis: respondebat. Aust̾iora
ego uidi. Sicq usq ad diom nocatiomis¬
sue infatigabili celestium bonorum
desiderio. corpus semle. intercotidiana
ieinnia domabat: multisq ⁊ uerbo ⁊
conuersatione causa salutis fuit.

Expanded text:
videbatur, psalmis vel precibus insistere, fixusvidebatur, psalmis vel precibus insistere, fixusque manere ascendente aqua fluminis  Al. add. et usque ad lumbos, aliquando usque ad collum; atque inde egrediens ad terram nunquam ipsa vestimenta uda atque  Al., vel algida deponere curabat, donec ex suo corpore calefierent et siccarentur. Cumque tempore hiemali defluentibus circa eum semifractarum crustis glacierum, quas et ipse aliquando contriverat quo haberater Drycthelme hoc enim erat viro nomen, quod tantam frigoris asperitatem ulla ratione tolerare praevales! » Respondebat ille simpliciter, erat namque homo simplicis ingenii ac moderatae naturae: « Frigidiora ego vidi. » Et cum dicerent: « Mirum quod tam austeram tenere continentiam velis! » Respondebat: « Austeriora ego vidi. » Sicque usque ad diem suae vocationis infatigabili caelestium bonorum desiderio corpus senile inter quotidiana jejunia domabat, multisque et verbo et conversatione saluti  Al.
Abbreviated transcription (Latin):
dam monachus nomine englis. pres¬
huc super est : ⁊ in hybernia insula so¬
lit arius ultim am uite etatom paue
cibario ⁊ frigida aqua sustentat
Hic sepius ad eumdem uirum ingre¬
diens audit ab eo repetita interro¬
gatione que ⁊ qualia essent que exutus
morato inditus. ac monachita sit ton¬
sura coronatus. atq ad eum audiendũ
sepissime cum illas in ꝑtes deuenisset
accederet. Cui uidelicet monasterio tẽ¬
pore illo religiose ac modeste uite albas
⁊ presoiter hedinaldus preerat. qui ñt̃
episcopalem lindiffranensis ecclesie ta¬
thedram condigis gradu actibus sex
O locum mansionis secretiorem ⁊ ubi li¬
berius continuis in orationibus famubtui su
conditoris uacaret. e ⁊ quia lous
ille super rippam flinis erat situs ⁊ so¬
lebat hoc creberrime ob magnum casti
gandi corporis affectum in gredi: ac se¬
pius in eo super meantibus undis mumer¬
gi. sicq ibidem quam diu sustinere inide

Expanded text:
dam monachus, nomine Haemgils, presdam monachus, nomine Haemgils, preshuc superest, et in Hibernia insula solitarius ultimam vitae aetatem pane cibario et frigida aqua sustentat. Hic saepius ad eumdem virum ingrediens, audivit ab eo repetita interrogatione, quae et qualia essent quae exutus morato inditus, ac monachica sit tonsura coronatus, atque ad eum audiendum saepissime cum illas in partes devenisset accederet. Cui videlicet monasterio tempore illo religiosae ac modestae vitae abbas et presbyter Aediluald praeerat, qui nunc episcopalem Lindisfarnensis Ecclesiae cathedram condignis gradu actibus servo locum mansionis secretiorem, ubi liberius continuis in orationibus famulatui sui Conditoris vacaret. Et quia locus ipse super ripam fluminis erat situs, solebat hunc creber gandi corporis affectum ingredi, ac saepius in eo supermeantibus undis immergi; sicque ibidem quamdiu sustinere posse
Abbreviated transcription (Latin):
tus tuos curiosus discutere ⁊ mores
sermonesq tuos in rectitudine ac sini¬
plicitate seruare studueris : accipies
post mortem ⁊ ipse locum mansionis in¬
ter hec que cerius agmina letabunda
spirituum beatoꝵ. Namq cum ad tẽ¬
pͥus ego abscessissem ate ⁊ hoc feti ut
quid de te fieri deberet agnoscerem.
Hec michi eum dixisset multum detes¬
tatus sum reuerti ad corpus: delecta¬
tus minirum suauitate ac decore loci
illius quem intuebar : simul ⁊ consor¬
tio eorum quos in illo uidebam. nec ta¬
men aliqui ductorem meum rogare au¬
debam. S inter hec : nestio quo ordine
repente me inter homines uinere ter¬
no. hec ⁊ alia que uiderat idem uit do¬
mini non oumibus passim desidiosis ac
uite sue incuriosis referre uolebat : s
illis solũmodo qui uel tormentorum me¬
tu per territi uł spe gaudiorum ꝑhẽ
mum delectati profectum pietatis ex
eius uerbis haurire uolebant . Deinq
in uicinia celle illius habitabat qui¬

Expanded text:
tus tuos curiosius discutere et mores tus tuos curiosius discutere et mores sermonesque tuos in rectitudine ac simplicitate servare studueris, accipies et ipse post mortem locum mansionis inter hęc, que cernis, agmina letabunda spirituum beatorum. Namque ego, cum ad tempus abscessissem a te, ad hoc feci, ut, quid de te fieri deberet, agnoscerem.' Hęc cum mihi dixisset, multum detestatus sum reverti ad corpus, delectatus nimirum suavitate ac decore loci illius, quem intuebar, simul et consortio eorum, quos in illo videbam, nec tamen aliquid ductorem meum rogare audebam. Sed inter hęc, nescio quo ordine, repente me inter homines vivere cerno.' Hęc et alia, quę viderat, idem vir Domini non omnibus passim desidiosis ac vitę suę incuriosis referre volebat, sed illis solummodo, qui vel tormentorum metu perterriti nium delectati, profectum pietatis ex ejus verbis haurire volebant. Denique in vicinia cellae illius habitabat qui
Abbreviated transcription (Latin):
fessionem ⁊ penitentiam uł in morte ha¬
buerunt : omnes in die iudicii ad reg
uͭ etiam ante diem iudicu liberentur.
adiuuant. Porro putens ille flanimi¬
uouius ac putidus quem iudisti. ip̃m
est os gehenne. In quo qui enus se mel
inciderit nimꝙͣ inde liberabitur in enũ.
Locus uero iste floriger in quo pulcher¬
rimam hanc iuuentutem iocundari ac
fulgere consꝑicis. ipse est in quo recipi¬
untur amine eorum qui in boins qui¬
dem operibus de corpore ereunt ⁊ nec
tamen sunt tante Perfectionis: ut in
regnum celorum statim mereantur in¬
troduci. ¶ui tamen oumes in die
indicu ad usionem xp̃i ⁊ gaudia reg¬
ni celestis intrabunt. Nami in omni
perfecti sunt: mor de corpore egressi
ad regnum celeste perueniunt. Ad tre
ius incimnam pertinet locus ille: ubi somĩ
cantilene dulcis cum edore sualitatis
ac splendore lucis audisti. Tu autem
quia munic ad corpus reuerti ⁊ rur¬
sum inter homnes uuere debes: si ac¬

Expanded text:
fessionem et poenitentiam vel in morte hafessionem et poenitentiam vel in morte habuerunt, omnes in die judicii ad regnut etiam ante diem judicii liberentur, adjuvant. Porro puteus ille flammivomus ac putidus quem vidisti, ipsum est os gehennae, in quo quicumque semel inciderit nunquam inde liberabitur in aevum. Locus vero iste florifer, in quo pulcherrimam hanc juventutem jocundari ac fulgere conspicis, ipse est in quo recipiuntur animae eorum qui in bonis quidem operibus de corpore exeunt, non tamen sunt tantae perfectionis, ut in regnum caelorum statim mereantur introduci qui tamen omnes in die judicii ad visionem Christi et gaudia regni caelestis intrabunt. Nam quicumqueone perfecti sunt, mox de corpore egressi ad regnuius vicinia pertinet locus ille, ubi sonum cantilenę dulcis cum odore suavitatis ac splendore lucis audisti. Tu autem, quia nunc ad corpus reverti et rursum inter homines vivere debes, si ac
Abbreviated transcription (Latin):
beatorum mansiones sp̃num: aspicio an¬
te nos multo maiorem luminis gr̃am
quam prius : in siua eciam uocem cantã¬
tium dulcissimam audin. Sed ⁊ odo¬
uis fragrantia nuri tanta de loco
eft̃undebatur: ut is quem antea de¬
gustaus quasi maximũ rebar. iam
per modicus michi odor inderetur: sic̾
iam lux illa campi florentis exanua.
in comparatione eins que apparuit lu¬
cis te mussima prorsus iu̾debatur ⁊ par¬
ua. In cuius amenitate loci tum nos
intraturos sperarem÷ repente ductor
sostitit. Nec mora gressum retorquẽs
las letas sp̃uum candidatorum dreit
michi. Scis que sunt ista omma que
uidisti. Nespondi ego. Nom. ⁊ ait
Uallis illa quam aspetisti flamiuis
feruentibus ⁊ frigoribus horrenda ri¬
gidio ⁊ ip̃e est locus in quo ex aminan¬
de ⁊ castigande sunt anime illorum. qͥ
differentes confiteri ⁊ emendare scelera
ticulo ad penitentiam confugiunt ⁊ sic
de corpore ereunt. Qui tamen quia cõ¬

Expanded text:
beatorum mansiones spirituum, aspicio anbeatorum mansiones spirituum, aspicio ante nos multo majorem luminis gratiam quam prius; in qua etiam vocem cantantium dulcissimam audivi; sed et odoris fragantia miri tanta de loco effundebatur, ut is quem antea degustans quasi maximum rebar, jam permodicus mihi odor videretur: sicut etiam lux illa campi florentis eximia, in comparatione ejus quae nunc apparuit lucis, tenuissima prorsus videbatur, et parva. In cujus amoenitatem loci cum nos intraturos sperarem, repente ductor substitit; nec mora, gressum retorquens,las laetas spirituum candidatorum, dixit mihi: Scis quae sint ista omnia quae vidisti? Respondi ego. Non. Et ait: Vallis illa quam aspexisti flammis ferventibus et frigoribus horrenda rigidis, ipse est locus in quo examinandae et castigandae sunt animae illorum, qui differentes confiteri et emendare scelera ticulo ad poenitentiam confugiunt, et sic de corpore exeunt: qui tamen quia con
Abbreviated transcription (Latin):
qr longitudimi hinc uel inde altitadinis
ullus esse terminus uideretur. Cepi
autem mirari quare admurum accede¬
imus: cum in eo nullam iamam uel fe¬
nest ram: uel ascensum alicubi conspice¬
rem. Cum ergo peruenissemus ad mu¬
rum. statim nestio quo ordine fuimus in
sumunt᷑e eius. ⁊ ecce ibi sanpus erat
latissimus ac letissimus : tantaq fragͦn¬
tia uernantium Flosculorum plenus:
ut omnem mox fetorem tenebrose for¬
nacis qui me peruaserat effugaret ad¬
ad mirandi huius suauitas odoris. Tan¬
ta autem lux cuncta ea loca ꝑfuderat.
ut omnis splendore diei. suie solis me¬
ridiam radus uideretur esse preclario
mun abbatorum conuenticula. sedes qr
plurmie agminum letantium. Cumq
inter choros felicium in colatum medios.
me duceret ⁊ cogitare cepi quod hoc for¬
tasse esset regnum celorum de quo pre¬
dicari sepius audiui. Respondit ille co¬
est regnum celorum quod tu autumaᷤ.
¶umq procedentes trausissemus. ⁊ bas

Expanded text:
que longitudini hinc vel inde, neque altitudini que longitudini hinc vel inde, neque altitudini ullus esse terminus videretur. Coepi autem mirari quare ad murum accederemus, cum in eo nullam januam vel fenestram vel ascensum alicubi conspicerem. Cum ergo pervenissemus ad murum, statim nescio quo ordine fuimus in summitate ejus. Et ecce ibi campus erat latissimus ac laetissimus, tantaque fragrantia vernantium flosculorum plenus, ut omnem mox foetorem tenebrosae fornacis, qui me pervaserat, effugaret admirandi hujus suavitas odoris. Tanta autem lux cuncta ea loca perfuderat, ut omni splendore diei, sive solis meridiani radiis videretur esse praeclarior. num albatorum conventicula, sedesque plurimae agminum laetantium. Cumque inter choros felicium incolarum medios me duceret, cogitare coepi quod hoc fortasse esset regnum caelorum, de quo praedicari saepius audivi. Respondit ille coest regnum caelorum quod autumas. « Cumque procedentes transissemus, et has
Abbreviated transcription (Latin):
flamininoma. ⁊ occurrentes circunde̾runt
me : atqr oculis flãmantibus ⁊ de ore ac
naribus ignẽ putidum efflantes agebãt.
Forcipibus quoss igners quos tenebant ĩ
manibus nim tabantur ꝯprehendere me:
nec tamen me ullatenis contingere. tam¬
⁊ si terrere presimebant. Qui cum
undiq uersum hostibus ⁊ cetitate tene¬
brarum conclusus huc illucq oculos cir¬
cuiferrem. si forte aliunde quid aut ilii
quo saluarer ad ueniret ⁊ apparuit retro
micantis inter tenebas. qui paulatim
crescens ⁊ ad me otius festinans: ubi aꝓp¬
piqua uit dispersi sunt ⁊ aufug̾ant omnes
qui me forcipibus rapere querebant sp̃c
infesti. Ille autem qui aduemeus illos
fugauit. ip̃e qui erat me ante ducebat.
Dui conuersus mor ad dexteram. it er
quasi ortum solis brumalem me duce¬
re cepit. Nec mora eremptum tene¬
bris in auras me serene lucis edieit
Cumqr in aperta luce me duceret ⁊ iudi
ante uos murum permaxinum cuins ue¬

Expanded text:
flammivoma, et adcurrentes circumdederunt flammivoma, et adcurrentes circumdederunt me, atque oculis flammantibus, et de ore ac naribus ignem putidum efflantes angebant, forcipibus quoque igneis quos tenebant in manibus, minitabantur me comprehendere, nec tamen me ullatenus contingere, tametsi terrere praesumebant. Qui cum undiqueversum hostibus et caecitate tenebratum conclusus huc illucque oculos circumferrem, si forte alicunde quid auxilii quo salvarer, adveniret, apparuit retro meantis inter tenebras, qui paulatim crescens et ad me ocius festinans ubi adpropinquavit, dispersi sunt et aufugerunt omnes qui me forcipibus rapere quaerebant spiritus infesti. « Ille autem qui adveniens eos fugavit erat ipse qui me ante ducebat: qui mox conversus ad dexterum iter, quasi contra ortum solis brumalem me ducere coepit. Nec mora, exemptum tenebris in auras me serenae lucis eduxit: cumque me in luce aperta duceret, vidi ante nos murum permaximum, cujus ne
Abbreviated transcription (Latin):
fetor inconparabilis cum eisdem uapori¬
bus ebullens omma illa tenebrarum loca
tus. quo uerterem gressum. qui me fiis
maneret: audio subito post terga soitũ
inmanissumm fletus. ac miserrimi sunul ⁊
cachinnum crepitantem quasi uulgi indo¬
cti captis hostibus insultantis. ut aũ
sonitus idem clarior redditus ad me us¬
q peruenit: considero turbam maligno¬
rum sp̃uum que quinq animas hominũ
merentes eilantes q ipsa multum et il¬
tans ⁊ cachumans medias illas trabe¬
bat in tenebras. Equibus uidelicet om¬
nibus ut dinostere potui. quidam erat
attonsus ut clericus quidam laicus que¬
dam femina. Thrahentes autem eos
maligm ¶pt destcenderunt in medium ba¬
ratri illuis ardentis. Factumq longi¬
us subeuutibus eis fletum hominum ⁊
risum demoniorum clare discernere ne
quirem. sonum tamen ad huc promiscuũ
in auribus haberem. Interea ascenderũt
quidam sp̃uum obsturorum de abisso illa

Expanded text:
fetor incomparabilis cum eisdem vaporifetor incomparabilis cum eisdem vaporibus ebulliens omnia illa tenebrarum loca m, quo verterem gressum, qui finis me maneret, audio subitum post terga sonitum inmanissimi fletus ac miserrimi, simul et cachinnum crepitantem quasi vulgi indocti captis hostibus insultantis. Ut autem sonitus idem clarior redditus ad me usque pervenit, considero turbam malignorum spirituum, quę quinque animas hominum merentes eiulantesque ipsa multum exultans et cachinnans / medias illas trahebat in tenebras. E quibus videlicet hominibus, ut dinoscere potui, quidam erat attonsus ut clericus, quidam laicus, quedam femina. Trahentes autem eos maligni spiritus descenderunt in medium baratri illius ardentis. Factumque est, ut cum longius subeuntibus eis fletum hominum et risum demoniorum clare discerquirem, sonum tamen adhuc promiscuum in auribus haberem. Interea ascenderunt quidam spirituum obscurorum de abysso illa
Abbreviated transcription (Latin):
me hoc spectaculo tam horrendo ꝑ¬
territum paulatim in ult̾iora perdu¬
ceret. uidi subito ante nos obscurari
inciꝑe loca. ⁊ tenebris ommna repleri.
Quas cum intraremus. in tantum pau¬
lisper condensate sunt: ut nichil preter
ip̃as aspic̾em excepta dam tarat speci¬
E ⁊ ueste eius qui me ducebat. ⁊ cum
progrederemur sola sb̃ nocte per umbs.
ecce sbito apparent aute nos crebri flã
marum globi ascendentes quasi de pu¬
teo magno. rursus decidentes in eundem
Quo sum perductus essem ⁊ repente duc¬
tor meus disparuit. ac me solum in medio
tenebrarum ⁊ horride uisionis reliquit. Elt
cum idemi globi ignium sine intermissione
modo alta peterent. modo mia baratri re¬
peterent : ceno omma que ascendebãt
fastigia flaminarum plena ẽẽspiritibus
hominum qui instar fauillarum cum fu¬
mo ascendentium : nuunt ad sblimiora pro¬
icerentur ⁊ nũc retractis iguium uapori¬
bus relaberentur in profundo. Sed ⁊

Expanded text:
me hoc spectaculo tam horrendo perme hoc spectaculo tam horrendo perterritum paulatim in ulteriora perduceret, vidi subito ante nos / obscurari incipere loca et tenebris omnia repleri. Quas cum intrassemus, in tantum paulisper condensatę sunt, ut nihil preter ipsas aspicerem excepta dumtaxat specie et veste eius, qui me ducebat. Et cum progrederemur solo, sub nocte per umbras, ecce subito apparent nobis crebri flammarum tetrarum globi, ascendentes quasi de puteo magno, rursumque decidentes in eundem. Quo cum perductus essem, repente ductor meus disparuit ac me solum in medio tenebrarum et horrendę visionis reliquit. At cum ibi globi ignium sine intermissione modo alta peterent, modo ima baratri repeterent, cerno omnia, quę ascendebant, fastigia flammarum plena esse spiritibus hominum, qui instar favillarum cum fumo ascendentium nunc ad sublimiora proicerentur, nunc retractis ignium vaporibus relaberentur in profunda. Sed et
Abbreviated transcription (Latin):
uallem multe latitudinis ac ꝓfũ¬
ditaitis Infinite autem longitudinis.
que ad leuam nobis sita unum latꝰ
flannnis feruentis mimum terribile.
alterum feruenti grandine ac ẜri¬
gore miium omina perflante at¬
q urente non minns intollerabile p̃¬
ferebat. Utrumq autem erat am¬
mabus hominum plenuim que uicissi
uoris immensi ferre non possent. pro¬
silie bant misere in medium rigoris
infesti. t cum neq ibi quippiam re¬
quiei inuenire ualerent: resiliebant
rursus urende in medio flammarum
mextingiubilium. Cumq hac infeli¬
ci uicissitudine longe lates prout
aspicere poteram sine ulla intercape¬
dine innurerabilis sp̃ium deforium
multitudo torqueretur : sogitare cepi.
quod hic fortasse esset infernꝰ. de cu¬
ius tormentis intollerabilibus narrare
sepius audim. Respondit cogitationi
mee auctor qui me precedebat. Non
hoc in quiens suspiceris. non em̃ hic in¬
Fermis est ille quem tu putas. At cũ

Expanded text:
vallem multe latitudinis ac profunvallem multe latitudinis ac profunditatis, infinitę autem longitudinis. Que ad levam nobis sita, unum latus flammis ferventibus nimium terribile, alterum furenti grandine ac frigore nivium omnia perflante atque fervente non minus intolerabile preferebat. Utrumque autem erat animabus hominum plenum, quę vicissimvoris inmensi tolerare non possent, prosiliebant misere in medium frigoris infesti, et cum neque ibi quippiam requiei invenire valerent, resiliebant rursus urendę in medium flammarum inextinguibilium. Cumque hac infelici vicissitudine longe lateque, prout aspicere poteram, sine ulla quietis intercapedine innumerabilis spirituum deformium multitudo torqueretur, cogitare cepi, quod hic fortasse esset infernus, de cuius tormentis intolerabilibus narrari sepius audivi. Respondit cogitationi meę ductor, qui me precedebat: 'Non hoc' inquiens 'suspiceris, non enim hic infernus est ille, quem putas.' At cum
Abbreviated transcription (Latin):
Statimꝙ consurgens ⁊ abiit ad ul¬
Tule orarium . ⁊ usq ad diem in ora¬
tione persistens mox onmen quam
possederat sb̃stantiam in tres diui¬
sit portiones. Equibus unam con¬
iugi. alt̾am filus tradidit : tertiam
sibi ip̃e retentans statim pauperi¬
bus distribuit. Nec multo post scłi¬
L
curis absolutus: ad monasterium ma¬
ilros quod tiudi fluminis conflureu
maxima ex parte clauditur ꝑuenit.
Acceptaq tonsura: locum secrete man¬
sionis quam preuiderat abbas intra¬
uit. ⁊ ibi usꝙ ad diem mortis in tã¬
ta mentis ⁊ corporis contritione du¬
rauit : ut multa illum que alios la
terent. uel horreada. uel desiderauda
uidisse : etiam si lingna sileret con
uersatio loqueretur. Narrabat
autem hoc modo quod iderat. Lu¬
cidus in quiens aspectu clarus erat
indumento qui me ducebat. Incede¬
bamus autem tacentes ut michi uide
batur ꝯtra ortum solis solsticialem.
Cumq ambulare mus deuenimus ad

Expanded text:
Statimque surgens abiit ad vilStatimque surgens abiit ad villulae oratorium et usque ad diem in oratione persistens, mox omnem quam possederat substantiam in tres divisit portiones. E quibus unam conjugi, alteram filiis tradidit, tertiam sibi ipse retentans statim pauperibus distribuit. Nec multo post saecli curis absolutus ad monasterium Mailro, quod Tuidi fluminis circumflexu maxima ex parte clauditur, pervenit acceptaque tonsura locum secretae mansionis, quam praeviderat abbas, intravit et ibi usque ad diem mortis in tanta mentis et corporis contritione duravit ut multa illum, quae alterent, vel horrenda vel desideranda vidisse, etiamsi lingua sileret, vita loqueretur. Narrabat autem hoc / modo, quod viderat: 'Lucidus' inquiens ' aspectu et clarus erat indumento, qui me ducebat. Incedebamus autem tacentes, ut videbatur mihi, contra ortum solis solsticialem. Cumque ambularemus, devenimus ad
Abbreviated transcription (Latin):
temporibus miraculum memora¬
bile ⁊ antiquorum simile in britan¬
mna factum est. Namq adextitationẽ
uiuentium de morte amme. quidam
aliquamdiu mortuus ad uitam re¬
surrexit corporis. ⁊ multa memora¬
tu digna que uiderat narauit. e
quibus hic aliqua breuiter ꝑ strin¬
genda esse putam. Erat ergo pa¬
terfamilias in regione nordamhim
que uocatur in cunenngum: religi¬
osam cumomimi sua domo gerens ui¬
tam. Sui infirmitate corperio tactꝰ.
trema per ductus. primo noctis tẽ
pore defunctus est. sed diluculo reut¬
uissens ac repente residens. omnes
qui corpori flentes assederant tiore
in menso ꝑculsos in fugam conuertit.
xor tantum q̃ amplitis amaba
quanus multum trens ⁊ pauida re¬
mãsit. Quam ille cosolatus. noli ĩ¬
quit timere quia iam uenire surre¬
xi amorte qua tenebar. ⁊ apud ho¬
nimes sum iterum uiuere permissus
Non tamen ea michi qua ante ꝯsue¬
ueram conu̾satione. sed multum dis¬
simuli ex hoc tempore uiuendum est.

Expanded text:
temporibus miraculum memorabile et antiquorum simile in Brittania factum est. Namque ad excitationem viventium de morte animę quidam aliquandiu mortuus ad vitam resurrexit corporis et / multa memoratu digna, quę viderat, narravit. E quibus hic aliqua breviter perstringenda esse putavi. Erat ergo pater familias in regione Nordanymbrorum, quę vocatur Incuneningum, religiosam cum domo sua gerens vitam, qui infirmitate corporis tactus trema perductus, primo tempore noctis defunctus est; sed diluculo reviviscens ac repente residens omnes, qui corpori flentes assederant, timore immenso perculsos in fugam convertit. Uxor tantum, quae amplius amabat, quamvis multum tremens et pavida remansit. Quam ille consolatus, noli, inquit, timere, quia jam vere surrexi a morte, qua tenebar, et apud homines sum iterum vivere permissus. Non tamen ea mihi, qua ante consueveram, conversatione, sed multum dissimili ex hoc tempore vivendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
sme uiatico salutis obiit : ⁊ corpus eius
in ultimis est monasterii locis huma¬
tum. neq aliquis pro eo uel missas fa¬
cere uł ꝑsalmos cantare uł saltem ora¬
re presumebat. O quam grandi dis
bras. Beatus protomartyr stephanͦ
passurus mortem pro u̾tate uidit ce¬
los apertos uidit glam dei. ⁊ ih̃m stã¬
tem a dextris dei. E t ubi erat fu¬
turus ipse post mortem. ibi oculos me¬
tis ante mortem quo letior occumberet
misit. At contra faber iste tene brose
mentis ⁊ actionis niminente morte ui¬
dit aꝑta tartara idit dampnationẽ
draboli ⁊ sequatium eius : indit etiam
suum infelir intertales carcerem: quo
iserabilius ipse desꝑata salute periret:
sed ⁊ uiuentibus qui hec cognouissent.
causam salutis sua perditione relinque¬
ret. factum est hoc nuper in prountia
hibermiorum ac longe lateq diffamatũ.

Expanded text:
sine viatico salutis obiit, et corpus ejus sine viatico salutis obiit, et corpus ejus in ultimis est monasterii locis humatum, neque aliquis pro eo vel missas facere, vel psalmos cantare, vel saltem orare praesumebat. O quam grandi distbras! Beatus protomartyr Stephanus passurus mortem pro veritate, vidit caelos apertos, vidit gloriam Dei, et Jesum stantem a dextris Dei; et ubi erat futurus ipse post mortem, ibi oculos mentis ante mortem, quo laetior occumberet, misit. At contra, faber iste tenebrosae mentis et actionis, imminente morte, vidit aperta tartara, vidit damnationem diaboli et sequacium ejus; vidit etiam suum infelix inter tales carcerem, quo miserabilius ipse desperata salute periret, sed viventibus qui haec cognovissent causam salutis sua perditione relinqueret. Factum est hoc nuper in provincia Berniciorum; ac longe lateque diffamatum,