comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nam sicut a postolus de quibusdam dicit: quia ueritatem in iniquita¬
te detinent. Ita omnes qui extra ecclesiam xp̃i habent uel ministrant
baptisium xp̃i ueritatem sacramenti diuini in iniquitate de ti¬
nent erroris humani: undehumana iniquitate correcta non est
ueritas diuina uiolanda: qui autemputant negandum esse baptis¬
mum xp̃i quia eum & hȩretici tradunt. possunt putarẽ uegandũ
esse etiam ipsum xp̃m. quia eum & daemones confitentur: & ideo
ad ecclesiam ueniredebent qui extraeius communionem baptis¬
mumeius habent. nonut quodeerat adsit. sed ut quod inerat pro¬
sit: nequeputandumest illos hinclam diuturnam habituros esse
conflictum quando quidemetiam dehancre suo ludicio & exem¬
plo poterunt admoneri: baptismum quippe xp̃i extrasuam com¬
munionem Inmaximiani scismate datum in eis quos indecum illis
quos dam nauerant susceperunt. agnoscere quam rescindere ma¬

Expanded text:
Nam sicut Apostolus de quibusdam dicit, quia veritatem in iniquitaNam sicut Apostolus de quibusdam dicit, quia veritatem in iniquitate detinent : ita omnes qui extra Ecclesiam Christi habent vel ministrant Baptismum Christi, veritatem Sacramenti divini in iniquitate detinent erroris humani; unde humana iniquitate correcta, non est veritas divina violanda. Qui autem putant negandum esse Baptismum Christi, quia eum et haeretici tradunt; possunt putare negandum esse etiam ipsum Christum, quia eum et daemones confitentur. Et ideo ad Ecclesiam venire debent, qui extra ejus communionem Baptismum ejus habent; non ut quod deerat adsit, sed ut quod inerat prosit. Neque putandum est illos hinc jam diuturnum habituros esse conflictum; quandoquidem etiam de hac re suo judicio et exemplo poterunt admoneri. Baptismum quippe Christi extra suam communionem in Maximiani schismate datum, in eis quos inde cum illis quos damnaverant susceperunt, agnoscere quam rescindere ma
Abbreviated transcription (Latin):
mianum arbitrentur nec a fros participes sui scis matis perdidis se :
sic apparebit. ad ecclesiae causam cuius in lungimus defensionem
non pertinere aaeciliani causam. qualem libet habeat quaestionẽ
A quod autem accusant baptis mum nostrum uel potius baptismũ xp̃i
quem habemus & ministramus. eum que lueis quos deceperint in¬
gemȩscendo errore rescindunt. sic ferendum est. que mad modũ
ipsa ecclesia cuius donumest: nonenim audebunt amplius baptis¬
mum accusare quem damus. si abeorum criminibus ecclesia purga¬
bitur quamtenemus: sed si illud ut ad solent obiciendum putauerint.
quod baptismum xp̃i etiamforis a nostra communione trrditum
agnoscimus potius quam in probamus. nec rescindere audemus.
respondeatur eis quantis cumque ractionibus & testimoniis respon¬
deri potuerit. diuina ecclesiaedona & apud fures uelusurpatores
uel etiam raptores inuenta agnoscendaesse potius quamneganda:

Expanded text:
mianum arbitrentur nec Afros participes sui schismatis perdidisse. mianum arbitrentur nec Afros participes sui schismatis perdidisse. Sic apparebit, ad Ecclesiae causam cujus injungimus defensionem, non pertinere Caeciliani causam, qualemlibet habeat quaestionem. 5. Quod autem accusant Baptismum nostrum, vel potius Baptismum Christi, quem habemus et ministramus, eumque in eis quos deceperint ingemiscendo errore rescindunt, sic ferendum est, quemadmodum ipsa Ecclesia cujus donum est. Non enim audebunt amplius Baptismum accusare quem damus, si ab eorum criminibus Ecclesia purgabitur quam tenemus. Sed si illud, ut assolent, objiciendum putaverint, quod Baptismum Christi etiam foris a nostra communione traditum agnoscimus potius quam improbamus, nec rescindere audemus: respondeatur eis quantiscumque rationibus et testimoniis responderi potuerit, divina Ecclesiae dona et apud fures vel usurpatores vel etiam raptores inventa, agnoscenda esse potius quam neganda.
Abbreviated transcription (Latin):
est. quam sit hocuerum. quicum maximianum damnassent me¬
rito sacrilegi scismatis. sociis eius quicum illo abistis foras exierant.
seque abeorum communione separaueroent. dilationem adredeun¬
dum dederunt. dicentes eos illius sacrilegii surculi plantariis non
esse pollutos: quod quidem cumomnes unius sehiiscismatis socie¬
tas conexos tener& quem admodum recte dicipotuerit non in¬
uenimus: sed tamen uel sero hinc intellegere cogantur. multo
potius Inunitate catholica malos bonis tamquam paleam frumen¬
tis obesse non posse . si in concisione scis matica ubi palea sola est.
putatus est maximianus eiusdem concisionis suae socios. tantũ
quia ordinationieius praesentes non fuerunt non potuisse
maculare . & uideant quam inconsiderate dicant. caecilianum
qualis cumq ille fuerit & eius quos cumque collegas. in tot longin¬
quis gentibus unitatem xp̃ianam perdere potus se. cum maxi¬

Expanded text:
est, quam sit hoc verum; qui cum Maximianum damnassent meest, quam sit hoc verum; qui cum Maximianum damnassent merito sacrilegi schismatis, sociis ejus qui cum illo ab istis foras exierant, seque ab eorum communione separaverant, dilationem ad redeundum dederunt, dicentes eos illius sacrilegi surculi plantariis non esse pollutos. Quod quidem cum omnes unius schismatis societas connexos teneret, quemadmodum recte dici potuerit non invenimus. Sed tamen vel sero hinc intelligere cogantur, multo potius in unitate catholica malos bonis tanquam paleam frumentis obesse non posse, si in concisione schismatica, ubi palea sola est, putatus est Maximianus ejusdem concisionis suae socios, tantum quia ordinationi ejus praesentes non fuerunt, non potuisse maculare: et videant quam inconsiderate dicant, Caecilianum, qualiscumque ille fuerit, et ejus quoscumque collegas, in tot longinquis gentibus unitatem christianam perdere potuisse; cum Maxi
Abbreviated transcription (Latin):
tiantes inepistula sua notans. que madmodum bonimalos. prop¬
ter unitatem xp̃i pietate sollicita conseruandam sine ulla sua
perditione in sacramentorum communione tolerabant aquo¬
rum malitia longe abhorrebant: postapostolos etiam ep̃iboni
quem ad modum propter unitate m xp̃i non solum quos libetlaicos
uerum etiam coepõs tolerauerint malos. testes sunt litterae marty¬
ris cypriani. ubi gemit auaritiam quorum dam collegarum usque
ad crudelitatẽ foenoris. socpinas que fundorum nec ta men malorũ
contagione factus est talis . sed bonorum dilectione per tulit tales.
non tantum id exemplo admonens uerum etiam praecepto instru¬
ens: nam inquandam epistula sua dicit: & siuidentur inec desia
esse zizania non tamen impediri debet. aut fides. aut caritas nostra
ut qm̃essezizania inec clesia cernimus. ipsi deȩcclesia recedamus :
ipsorumetiam qui huicueritati aduersantur iudicio probandum

Expanded text:
 annuntiantes in Epistola sua notans , quemadmodum boni malos, prop annuntiantes in Epistola sua notans , quemadmodum boni malos, propter unitatem Christi pietate sollicita conservandam, sine ulla sua perditione in Sacramentorum communione tolerabant, a quorum malitia longe abhorrebant. Post Apostolos etiam episcopi boni, quemadmodum propter unitatem Christi, non solum quoslibet laicos, verum etiam coepiscopos toleraverunt malos, testes sunt litterae martyris Cypriani, ubi gemit avaritiam quorumdam collegarum usque ad crudelitatem fenoris, rapinasque fundorum; nec tamen malorum contagione factus est talis, sed bonorum dilectione pertulit tales; non tantum id exemplo admonens, verum etiam praecepto instruens. Nam in quadam epistola sua dicit: Et si videntur in Ecclesia esse zizania, non tamen impediri debet aut fides aut charitas nostra; ut quoniam esse zizania in Ecclesia cernimus, ipsi de Ecclesia recedamus . Ipsorum etiam qui huic veritati adversantur judicio probandum
Abbreviated transcription (Latin):
atq deleri primum exemplis propheticis. qui populum pecca¬
torem. & dm̃ multis ex ecrabilib: abrominationibus offendentẽ
tam seueris uocibus arguebant & flagellis correptionis duros
atque indomitos animos usq ad inimicitias aduersumse horri¬
biles excitabant. nectamense abeopopulo in quoutiq etiamboni
intermalos enant corporalidis crimine diuidebant. melius iu¬
dicantes perpatientiam ferre malos. quam per calumniam re¬
linquere bonos. ipsed ñs ihs̃ xp̃s exemplum singularem patient&
traditorem suum utiq pessimum. non solum cognitum indiscipu¬
lorum Numero pertulit. uerum etiam prae cognitum indiscipu¬
lorum numerum ad sumpsit: dixit etiam discipulis suis: & uos
mundiestis. sed non omnes: ut eo modo scirent munditiam suam
aliena inimunditia non possesordescere: a postolorum tempo¬
ribus testis est apostolus paulus. interfalsos fr̃s gemens & quos¬

Expanded text:
atque deleri, primum exemplis propheticis, qui populum peccaatque deleri, primum exemplis propheticis, qui populum peccatorem et Deum multis exsecrabilibus abominationibus offendentem tam severis vocibus arguebant, et flagellis correptionis duros atque indomitos animos usque ad inimicitias adversum se horribiles excitabant, nec tamen se ab eo populo, in quo utique etiam boni inter malos erant, corporali discrimine dividebant, melius judicantes per patientiam ferre malos, quam per calumniam relinquere bonos. Ipse Dominus Jesus Christus exemplum singulare patientiae traditorem suum, utique pessimum, non solum cognitum in discipuli numero pertulit, verum etiam praecognitum in discipulorum numerum assumpsit. Dixit etiam discipulis suis, Et vos mundi estis, sed non omnes : ut eo modo scirent munditiam suam aliena immunditia non posse sordescere. Apostolorum temporibus testis est apostolus Paulus, inter falsos fratres gemens , et quos
Abbreviated transcription (Latin):
ni & sociorumeius contaminari acperire potuisse. non sufficit
ut ostendant tales eos fuisse quales accusando criminantur. Nisi
etiamostendant. uera crimina eorum omnib: innotuisse. quos ip¬
sacontagione perisse contendunt: si autem non potuerint de¬
monstrare catholicam ecclesiam per omnes gentes In quibus eam¬
eloquia diuina commendant. ullis alienis peccatis destrui potuis¬
se. sequestrata paululum causa caeciliani & eorum quoscum illo
accusandos esse putauerunt. quaeadecclesiae uiusam omninonon
pertinet . qm̃ & simala fuis set eam contaminare non posse. uos
quos dicimus ad earum crimina repellenda ab eis quibus officium
defensionis huius inponimus euidentissimis exemplis cumula¬
tius ostendatur. id est eclesiam xp̃i nullorum malorum usque
infinem sibimet permixtorum non solum ignotorum uerum
etiam cognitorum quasi corruptione pestifera posse inquinari

Expanded text:
ni et sociorum ejus contaminari ac perire potuisse; non sufficit ni et sociorum ejus contaminari ac perire potuisse; non sufficit ut ostendant, tales eos fuisse quales accusando criminantur, nisi etiam ostendant vera crimina eorum omnibus innotuisse, quos ipsa contagione periisse contendunt. Si autem non potuerint demonstrare, catholicam Ecclesiam per omnes gentes, in quibus eam divina commendant eloquia, ullis alienis peccatis destrui potuisse; sequestrata paululum causa Caeciliani et eorum quos cum illo accusandos esse putaverunt, quae ad Ecclesiae causam omnino non pertinet, quoniam etsi mala fuisset, eam contaminare non posset; quod nos dicimus ad eorum crimina repellenda ab eis quibus officium defensionis hujus imponimus, evidentissime et exemplis cumulatius ostendatur, id est, Ecclesiam Christi nullorum malorum usque in finem sibimet permixtorum, non solum ignotorum, verum etiam cognitorum, quasi corruptione pestifera posse inquinari
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis inimiciut doceant quod intendunt. ac prius ostendant
siualuerint quomodo ȩcclesia quam incipientem abhierusalem
hnscripturis scĩs perpropinqua & longinqua fructificantem atq
crescentem accepimus & tenemus. quorum libent quos accusant
contagione perierit . & indonati parte remanserit: sienimhoc
fieri potuis se monstrauerint . tuncutiq ad causam ecdesiae per¬
tinebit. aliam fortasse suscipere atq discutere quaestionem utrũ
caecilianus eiusque collegae ueltales fuerint quales ab istis fuisse
dicuntur. sic innotescere potuerint xp̃ianae quaelam tunc erat
unitati usquequa que diffusae . ut eamusq adultimas terras ipsi¬
us notitionis contagione macularẽt & perderẽt : fatentur quip¬
pe etiam ipsi. neminem peccatis alienis maculariposse quaeig¬
norat : unde side monstrare potuerint tam latam pertantas
terras communionem gentium xp̃ianarum peccatis caecilia¬

Expanded text:
veritatis inimici, ut doceant quod intendunt, ac prius ostendant, veritatis inimici, ut doceant quod intendunt, ac prius ostendant, si valuerint, quomodo Ecclesia, quam incipientem ab Jerusalem in Scripturis sanctis per propinqua et longinqua fructificantem atque crescentem accepimus et tenemus, quorumlibet quos accusant contagione perierit, et in Donati parte remanserit. Si enim hoc fieri potuisse monstraverint, tunc utique ad causam Ecclesiae pertinebit, aliam fortasse suscipere atque discutere quaestionem: utrum Caecilianus ejusque collegae vel tales fuerint quales ab istis fuisse dicuntur, sic innotescere potuerint christianae quae jam tunc erat unitati usquequaque diffusae, ut eam usque ad ultimas terras ipsius notionis contagione macularent et perderent. Fatentur quippe etiam ipsi neminem peccatis alienis maculari posse quae ignorat. Unde si demonstrare voluerint, tam latam per tantas terras communionem gentium christianarum peccatis Caecilia
Abbreviated transcription (Latin):
habitura praedicta est. quousq messis tempore atritico zizania
segregentur. uel afrumentis palea uentilata discedat. uel oues
addex teroem hediadsinistram qui nunc eis dempascuis permix¬
tisunt segregentur. uel malipiscesabonis. quinunc intraeadem
retia simultrachuntur adlitus. In eodem litore hoc est infinescłi
dirimantur. homines autem quilibet in ecclesia sibonisunt triti¬
cum uel frumenta eius sunt. oues eius sunt. pisces bonieius sunt
si autemmalisunt ⁊i zania palea hedi pisces malieius sunt : nil¬
uonergo propter eos totamessis. totaarea grextotus. piscatio
totadamnata est : necum ante tempus audemus quasi demalis
temere iudicare . & aliis aliorum obiectare peccata. bonos prop¬
termalos sacrilega separatione deseraemus. cumpotius malos
propterbonos puunitate tolerare debeamus: urguendiergo
sunt isti harum euangelicarum similitudinum & tam perspicuȩ

Expanded text:
habitura praedicta est, quousque messis tempore a tritico zizania habitura praedicta est, quousque messis tempore a tritico zizania segregentur, vel a frumentis palea ventilata discedat, vel oves ad dexteram, haedi ad sinistram, qui nunc eisdem pascuis permixti sunt, segregentur; vel mali pisces a bonis, qui nunc intra eadem retia simul trahuntur ad littus, in eodem littore, hoc est in fine saeculi, dirimantur. Homines autem quilibet in Ecclesia, si boni sunt, triticum vel frumenta ejus sunt, oves ejus sunt, pisces ejus boni sunt: sin autem mali sunt, zizania, palea, haedi, pisces mali ejus sunt. Non ergo propter eos tota messis, tota area, grex totus, piscatio tota damnata est: ne cum ante tempus audemus quasi de malis temere judicare, et aliis aliorum objectare peccata, bonos propter malos sacrilega separatione deseramus; cum potius malos propter bonos pia unitate tolerare debeamus. Urgendi ergo sunt isti harum evangelicarum similitudinum, et tam perspicuae
Abbreviated transcription (Latin):
peromnes gentes futurom . & linguis omnium gentium loquutu¬
ram. hanc ergo eclesiam qua eistomodo ut praedictum & imple¬
tum est. ab hierusalem sumpsit ex ordium. atq indese iniuda eam
& samariam aliasq orbis terrae partes a postolorum prȩdicationẽ
diffundita In quorum lit teris atque actibus ciuitates & prouin¬
cias inuenimus longelateq distentas. In quas eam speciosis suis e
pedibus inuexerunt. unde & in a fricam crescer&. hancut diximus
ecclesiam dicunt isti contraquoru merrorem collegis nostris. col¬
lationem defensionemq mandamus. caeciliani ep̃i quondam cartha¬
giniensis ecclesiae & sociorumeius nescio quib peccatis perisse pol¬
lutam. atq: in parte donati eius reliquias remansisse : hancuanam
& sacrilegam criminationem huiquibus mandamus ita redarguant.¬
& refellant. ut primitus ecclesiae causam a causa quorumdam homi¬
num distinguant atq discernant: qm̃ ecclesia permixtos malos

Expanded text:
per omnes gentes futuram, et linguis omnium gentium locutuper omnes gentes futuram, et linguis omnium gentium locuturam: hanc ergo Ecclesiam, quae isto modo, ut praedictum et impletum est, ab Jerusalem sumpsit exordium, atque inde se in Judaeam et Samariam aliasque orbis terrae partes Apostolorum praedicatione diffudit, in quorum Litteris atque Actibus civitates et provincias invenimus longe lateque distentas, in quas eam suis speciosis pedibus invexerunt, unde et in Africam cresceret; hanc, ut diximus, Ecclesiam dicunt isti, contra quorum errorem collegis nostris Collationem defensionemque mandamus, Caeciliani episcopi quondam Carthaginensis Ecclesiae et sociorum ejus nescio quibus peccatis periisse pollutam, atque in parte Donati ejus reliquias remansisse. Hanc vanam et sacrilegam criminationem hi, quibus mandamus, ita redarguant et refellant, ut primitus Ecclesiae causam a causa quorumdam hominum distinguant atque discernant. Quoniam Ecclesia permixtos malos
Abbreviated transcription (Latin):
a nobis hoc audiant : nos leniora dicimus. ut pacem potius cum cor¬
rectis quamlitem cum peruersis habeamus : fr̃s nostros essedicimus.
ut nomendñi honorificetur : quia ideo nos oderunt: & de testantur &
esse fr̃s nostros negant quia nomen hominum ab eis magis quam
dñi honorificatur : acper hoc fratres & coep̃i nostri quos adeorũ
criminationes redarguendas eligimus. inhanc collationẽ quae
cumeis habenda est. ecclesiam scãm aduersus eorum obiecta defen¬
dant: dicunt enim quod haec ȩcclesia quam inlege & prophetis
& psalmis accepimus praenuntiatam opera saluatoris expressam:
& sanguine redemptam a postolorum laboribus disseminatam
atq plantatam. Incipientibus ab hierusalem ubi incentum uiginti
animas simul congregatas sc̃ s̃ sp̃suenit eosque in quosuenit linguis
omnib gentium loquifaciens. euidentissimosigno docuit ecclesiam

Expanded text:
a nobis hoc audiant. Nos leviora dicimus, ut pacem potius cum cora nobis hoc audiant. Nos leviora dicimus, ut pacem potius cum correctis, quam litem cum perversis habeamus. Fratres nostros esse dicimus, ut nomen Domini honorificetur; qui ideo nos oderunt et detestantur, et esse fratres nostros negant, quia nomen hominum ab eis magis quam Domini honorificatur. 4. Ac per hoc fratres et coepiscopi nostri, quos ad eorum criminationes redarguendas elegimus, in hac Collatione quae cum eis habenda est, Ecclesiam sanctam adversus eorum objecta defendant. Dicunt enim quod haec Ecclesia, quam in Lege et Prophetis t Psalmis accepimus praenuntiatam, opera Salvatoris expressam et sanguine redemptam, Apostolorum laboribus disseminatam atque plantatam, incipientibus ab Jerusalem, ubi in centum viginti animas simul congregatas sanctus Spiritus venit, eosque in quos venit linguis omnibus gentium loqui faciens, evidentissimo signo docuit Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
cantem atque crescentem. & nese in partes membra xp̃i perho¬
minum nomina diuidant . ita carnales quiiam hoc facere coepe¬
rant a postolus ad loquitur: obsecrouos fr̃s per nomendñi nos¬
tri ihũ xp̃i. ut idipsud dicatis omnes: & non sint inuobis scis mata:
sitis uitemper fecti in eodem sensu & in eadem sententia : nuntia
Num quid paulus prouobis crucifixus est. aut in nomine pauli bap¬
salute in nominex p̃ielegimus quieorum criminationib: falsis ua¬
nis que respondeant : In sacramentis xp̃i fratres nostros agnosci¬
mus nec eorum detestamur peruersitatem sed ipsa xp̃isacramen¬
ta in eis ad probamus. & rescindere non audemus: meminimus enim
perprofetam esse praeceptum : audite qui pauetis uerbum d ñi:
dicite fr̃s nostriestis his quiuos oderunt. & quiuos de testantur
ut nomendñi honorificetur & appareat illis in iccunditate : lam
quod sequitur ipsi sibi salubriter dicant. uela propheta potius quã

Expanded text:
cantem atque crescentem : et ne se in partes membra Christi per hocantem atque crescentem : et ne se in partes membra Christi per hominum nomina dividant, ita carnales, qui jam hoc facere coeperant, Apostolus alloquitur: Obsecro vos, fratres, per nomen Domini nostri Jesu Christi, ut idipsum dicsitis autem perfecti in eodem sensu, & in eadem sennumquid Paulus pro uobis crucifixus est aut in nomine Pauli bapsalute nomine Christi elegimus qui eorum criminationibus falsis vanisque respondeant, in Sacramentis Christi fratres nostros agnoscimus, nec eorum detestamur perversitatem, sed ipsa Christi Sacramenta in eis approbamus, et rescindere non audemus. Meminimus enim per prophetam esse praeceptum: Audite, qui pavetis, verbum Domini, dicite, Fratres nostri estis, his qui vos oderunt, et qui vos detestantur; ut nomen Domini honorificetur; et appareat illis in jucunditate . Jam quod sequitur, ipsi sibi salubriter dicant, vel a Propheta potius quam
Abbreviated transcription (Latin):
ut intellegerent scripturas. & dixit eis: quia sic scriptumest . & sic
in nomineeius paenitentiam & remissi onem peccatorum per om̃s
gentes . Incipientibus ab hierusalem .tam quam illud testimonium
psalmi quod recentissimum posuimus uerbis aliis exponer& : nam
quod ibi positum est uocauit terram a solis ortu usq ad occasum.:
hoc dñs ait peromnes gentes: & quodibi positumest exsionspecies
decoris eius: hoc dñs ait Incipientibus abhierusalem: quis enim nesciat
sion & hierusalem unam esse ciuitatem. unde coepit passio & re
atq saluandis in lustrissimo praeconio praedicari: pro inde &
ascensurus incaelum praeuidens undefuissent carnales homi¬
nes prosuis diuisionib & separationibus litigaturi. cum quȩsis¬
sent abeo discipuli audire aliquid define saeculi : non est inquit
uestrum scire tempora quae pater posuit insua potestate. sed ac
secuti a postoli ecclesiam commendant into to mundo fructifi¬

Expanded text:
ut intelligerentut intelligerentin nomine eius paenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes incipientibus ab Hierusalem. Psalmi, quod recentissimum posuimus, verbis aliis exponeret. Nam quod ibi positum est, vocavit terram a solis ortu usque ad occasum; hoc Dominus ait, per omnes gentes: et quod ibi positum est, ex Sion species decoris ejus; hoc Dominus ait, incipientibus ab Jerusalem. Quis enim nesciat Sion et Jerusalem unam esse civitatem, unde coepit passio et reatque salvandis illustrissimo praeconio praedicari? Proinde et ascensurus in coelum, providens unde fuissent carnales homines pro suis divisionibus et separationibus litigaturi, cum quaesiissent discipuli audire ab eo aliquid de fine saeculi: Non est, inquit, vestrum scire tempora quae Pater posuit in sua potestate; sed acsecuti Apostoli Ecclesiam commendant in toto mundo fructifi
Abbreviated transcription (Latin):
cinunt : dñs dixitadme. filius meus estu egohodie genuite: postula
a me & dabotibi gentes hereditatemtuam. & posses sionem tuã termi¬
nos terrae : Item in alio psalmo ded ñõ xp̃o infigura salomonis :
dominabitur amari usq ad mare. & a flumine usque ad terminos
fines terrae : coram illo decident aethiopes : & inimicieius terram
lingent: reges tharsis & insulae munera offerent. reges arabum &
saba donaadducent: & ad orabunt eum omnes reges terrae . om̃s
gentes seruient illi : Item inalio psalmo: ds̃ deorum dñs loquutus est
& uocauit terram. a solis ortuusq ad occasum : exsi os pecies decoris eius :
propter ea ipse quoq dñs ĩs quiloquutus fuerat ante perora prophe¬
tarum postea quam resurrexit amortuis. lamper os proprium sic
promisit ecclesiamio portebat inquit impleriomnia quaescripta
sunt inlege & prophetis & psalmisdeme: tunc aperuit illis sensum.

Expanded text:
cinunt: Dominus dixit ad me: Filius meus es tu, ego hodie genui te. Postula cinunt: Dominus dixit ad me: Filius meus es tu, ego hodie genui te. Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Item in alio psalmo de Domino Christo in figura Salomonis: ominabitur a mari usque ad mare, et a flumine usque ad terminos finis terrae. Coram illo decident Aethiopes, et inimici ejus terram lingent. Reges Tharsis et insulae munera offerent, reges Arabum et Saba dona adducent; et adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes servient illi . Item in alio psalmo: Deus deorum Dominus locutus est, et vocavit terram a solis ortu usque ad occasum: ex Sion species decoris ejus . 3. Propterea ipse quoque Dominus Jesus, qui locutus fuerat ante per ora Prophetarum, posteaquam resurrexit a mortuis, jam per os proprium sic promisit Ecclesiam: Oportebat, inquit, impleri omnia quae scripta sunt in Lege, et Prophetis, et Psalmis de me. Tunc aperuit illis sensum,
Abbreviated transcription (Latin):
magnum est nomen meum ingentibus dicit dñs om̃nipotens: hiere¬
mias quoq gentes ab extremoterrae uenturas addm̃ damnatis
isimulacrorum super stitionibus. sic praedicit: dñe uirtus mea & ad¬
lutorium meum & refugium meum. indiemalorum: ad tegentes
uenient ab extremoterrae. & dicent: quam falsa possiderunt pa¬
tres nostri. idola & non est in eis utilitas: quia uero non inunum aliquẽ
terrae locum exaliis locis ad dm̃gentes uenturas esse praedictũ est.
sed in locissuis eum adoraturas. inquemdamnatis simulacris fueraNT
crediturae. sic sophonias prophetatestatur: praeualebit dñs ad¬
uersus eos. & disperdet omnes deos gentium terrȩ . & adorabunt
eum unus quisq delocosuo omnes insulaegentium: his atq aliis
multo pluribus testimoniis legis & prophetarum ad serentibus
ȩcclesiam toto terrarum orbe diffundi. psalmietiam diuini ita con¬

Expanded text:
magnum est nomen meum in gentibus, dicit Dominus omnipotens . Jeremagnum est nomen meum in gentibus, dicit Dominus omnipotens . Jeremias quoque gentes ab extremo terrae venturas ad Dominum, damnatis simulacrorum superstitionibus, sic praedicit: Domine, virtus mea et adjutorium meum et refugium meum in die malorum; ad te gentes venient ab extremo terrae, et dicent: Quam falsa possederunt patres nostri idola, et non est in eis utilitas . Quia vero non in unum aliquem terrae locum ex aliis locis ad Deum gentes venturas esse praedictum est, sed in locis suis eum adoraturas, in quem damnatis simulacris fuerant crediturae, sic Sophonias propheta testatur: Praevalebit Dominus adversus eos, et disperdet omnes deos gentium terrae, et adorabunt eum unusquisque de loco suo omnes insulae gentium . His atque aliis multo pluribus testimoniis Legis et Prophetarum asserentibus Ecclesiam toto terrarum orbe diffundi, Psalmi etiam divini ita con
Abbreviated transcription (Latin):
desertas inhabitabis : netimeas. qm̃ praeualebis: neq uerearis quod
de testabilis fueris: confusionẽ enim Inae ternum obliuis ceris. ig
item alioloco : & patefaciet dñs bracchium suum scm̃ in conspectu
uniuersarum gentium. & uidebunt omnes nationes usquae ad inti¬
materrae salutem quae adõ est: Itemdicit: posuite intestamentũ
generis. Inlucem gentibus. ut sit salus usq infines terrae : malachi
etiam propheta praeuidens sacrificium primipopuli cessaturum.
& toto orbe terrarum. idestasolis ortu usq ad occasum alterum
sacrificium glorificato Ingentibus nominedñĩ caelebrandum : Ita
loquitur adiudeos: Non est mihi uoluntas in uobis dicitdñs omp̃s.
& sacrificium nonaccipiam demanibus uestris: qm̃ abor tusolis usq
ad occasum clarificatum est nomen meum ingentibus. & in omni
loco incensum offertur nominimeo. & sacrificium mundum. qm̃

Expanded text:
desertas inhabitabis. Ne timeas, quoniam praevalebis: neque verearis quod desertas inhabitabis. Ne timeas, quoniam praevalebis: neque verearis quod detesItem alio loco: Et patefaciet Dominus brachium suum sanctum in conspectu universarum gentium, et videbunt omnes gentes usque ad intima terrae salutem quae a Deo est . Item dicit: Posui te in testamentum generis, in lucem gentibus, ut sit salus usque in fines terrae . Malachias etiam propheta praevidens sacrificium primi populi cessaturum, et toto orbe terrarum, id est, a solis ortu usque ad occasum, aeternum sacrificium glorificato in gentibus nomine Domini celebrandum, ita loquitur ad Judaeos: Non est mihi voluntas in vobis, dicit Dominus omnipotens, et sacrificium non accipiam de manibus vestris: quoniam ab ortu solis usque ad occasum clarificatum est nomen meum in gentibus, et in omni loco incensum offertur nomini meo, et sacrificium mundum; quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
inseminetuo omnesgentes terrae . prohis qua eo baudiuit abraham
patertuus meam uocem. & seruauit praeceptamea & iustitia me&
& legitima mea : ad ia cobetiam loquens. hoc idem ad testatione prȩ¬
clarissima pollicetur: &erit sementuum sicut harenaterrae. &
multipli cabitur supramare & in africum & in aquilonẽ & adori¬
ente . & benedicentur inte omnes tribus terrae & insemine tuo:
unde propheta esaias his uocibus consonans istamȩcclesiam inspũ
scõ futuram praeuidens. sic alloquitur: laetare sterilis qua non
paris. erum pe & exclama quae non parturis: qm̃ multi filii deser¬
tae . magis quam eius quae habet uirum : dixit enim dñs : dilata locũ
taber naculitui. & aularum tuarum figepalos: noliparcere: longos
fac funiculos tuos. & palos tuos confirma: adhuc indexteram &
sinistram extende . & sementuum gentes possidebit. & ciuitatẽs

Expanded text:
in nomine tuo omnes gentes terrae, pro his quae obaudivit Abraham in nomine tuo omnes gentes terrae, pro his quae obaudivit Abraham pater tuus meam vocem, et servavit praecepta mea et justitias meas et legitima mea . Ad Jacob etiam loquens, hoc idem attestatione praeclarissima pollicetur: Et erit semen tuum sicut arena terrae, et multiplicabitur supra mare et in africum et in aquilonem et ad orientem, et benedicentur in te omnes tribus terrae et in semine tuo . Unde propheta Isaias his vocibus consonans, istam Ecclesiam in Spiritu sancto futuram praevidens, sic alloquitur: Laetare, sterilis, quae non paris; erumpe et exclama, quae non parturis, quoniam multi filii desertae, magis quam ejus quae habet virum. Dixit enim Dominus: Dilata locum tabernaculi tui, et aularum tuarum: fige palos, noli parcere, longos fac funiculos tuos, et palos tuos confirma; adhuc in dexteram et sinistram extenderis, et semen tuum gentes possidebit, et civitates
Abbreviated transcription (Latin):
darguant: ecclesia quippe xp̃i sc̃ĩs patribus nostris abrahae isa ac
& ia cob & populis omnib per imitationem fidei posteris & filus
eorum. itadiuina & ueridica uoce promis saest . ut nulla humana
& maledica possit uoce conuinci: ad abrochaam nam que italoquu¬
tus est ds̃: per me iuracui dicit dñs. propter quod fecisti uerbum hoc
& non peper cistifiliotuo amantissimo propter me: Nisi benedicens
benedicamte . & implendo implebosementuum tamquam stellas
caeli. & tam quam harenam quaesecus orãmaris est: & hereditatem
possidebit sementuum ciuitates aduersariorum : & benedicentur
inseminituo omnes gentes terrae quia obaudistiuocem meam: adisaac
quoq: ista dehac reuerba sunt dñi: statuam ius iurendum meum quod
iuraui abraham patrituo. & ampliabo sementuum tam quam stellas
caeli . & dabotibi & seminituo omnem terram hanc. & benedicentur

Expanded text:
darguant. 2. Ecclesia quippe Christi, sanctis patribus nostris Abrahae, Isaac darguant. 2. Ecclesia quippe Christi, sanctis patribus nostris Abrahae, Isaac et Jacob, et populis omnibus per imitationem fidei posteris et filiis eorum, ita divina et veridica voce promissa est, ut nulla humana et maledica possit voce convinci. Ad Abraham namque ita locutus est Deus: Per me juravi, dicit Dominus, propter quod fecisti verbum hoc, et non pepercisti filio tuo amantissimo propter me, nisi benedicens benedicam te, et implendo implebo semen tuum, tanquam stellas coeli, et tanquam arenam quae secus oram maris est; et haereditatem possidebit semen tuum civitates adversariorum, et benedicentur in semine tuo omnes gentes terrae, quia obaudisti vocem meam . Ad Isaac quoque ista de hac re verba sunt Domini: Statuam jusjurandum meum quod juravi Abraham patri tuo, et ampliabo semen tuum tanquam stellas coeli, et dabo tibi et semini tuo omnem terram hanc, et benedicentur
Abbreviated transcription (Latin):
factum in eccł carthag̃ ab uniuerso concilio epis coporum catho¬
primate numidiae: quamuis causa ecclesiae catholicȩ aduersus
omnes falsas criminationes quibus eam usq quaque diffusam
scismatici & heretici persuasquasque regiones uel prouincias uel
diuisi atq separati uaniloquis & sacrilegis In sectantur errorib
satis super que diuinis testimonis defendatur. Ina fricauero ad¬
uersus donatistas etiam ecclesiastico atqueimperiali iudicio sicut
oportebat uel necessefuerat terminatasit. tamen quia id ipsum
hominibus quiista nesciunt. quo eos ad aeter nam salutem xp̃ianȩ
caritatis ad quiramus instantius manifestandum atque declaran¬
dumest. placuit nobis ex dĩ dñi uoluntate in hanc carthagini en¬
siscilitatis conuenire ecclesiam. & eligere id oneos fr̃s collegasq
nostros ad serendam huius causae defensionem. qui crimina falsis¬
sima ecclesiae catholicae quae toto sicut deilla diuina te stantur
celoquia terrarumorbe diffunditur. a partedonati obiecta re¬

Expanded text:
arthaginensi ab universo concilio episcoporum Cathoprimate Numidiae. 1. Quamvis causa Ecclesiae catholicae adversus omnes falsas criminationes, quibus eam usquequaque diffusam schismatici et haeretici per suas quasque regiones vel provincias vel divisi atque separati vaniloquis et sacrilegis insectantur erroribus, satis superque divinis testimoniis defendatur; in Africa vero adversus Donatistas etiam ecclesiasticis atque imperiali judicio, sicut oportebat vel necesse fuerat, terminata sit: tamen quia idipsum hominibus qui ista nesciunt quo eos ad aeternam salutem christianae charitatis acquiramus, instantius manifestandum atque declarandum est; placuit nobis ex Dei Domini voluntate in hanc Carthaginensis civitatis convenire ecclesiam, et eligere idoneos fratres collegasque nostros, ad gerendam hujus causae defensionem, qui crimina falsissima Ecclesiae catholicae, quae toto, sicut de illa divina testantur eloquia, terrarum orbe diffunditur, a parte Donati objecta re
Abbreviated transcription (Latin):
Interloquutio delege quadatus est cognitor. Inqua parte sit
super stitio constituta.
Vbi adserunt donatistae . moros potius percatholicos fieri.
Catholicorum adista contentione
Inter loquutio quid nampetatur a partibus.
Prosecutio donatistarum. debere catholicos aut mandatisui aut
imperialis praeceptis subi relacturam.
Responsio catholicorum quod mandatum suum uniuersa contineat:
& catholicorum professio probabilis iudicatur
Vbidicunt donatistȩ catholicos imperatori esse mentitos.
Vbi adhaec catholici ex ipsa legeͬ spondent.

Expanded text:
respondisse. 45. Interlocutio de lege qua datus est cognitor, in qua parte sit respondisse. 45. Interlocutio de lege qua datus est cognitor, in qua parte sit superstitio constituta. 46. Ubi asserunt Donatistae, moras potius per Catholicos fieri. 47. Catholicorum ad ista contentio. 48. Interlocutio, quidnam petatur a partibus. 49. Prosecutio Donatistarum debere Catholicos aut mandati sui aut Imperialis praecepti subire jacturam. 50. Responsio Catholicorum, quod mandatum suum universa contineat. et Catholicorum professio probabilis judicatur. 52. Ubi dicunt Donatistae Catholicos Imperatori esse mentitos. 53. Ubi ad haec Catholici ex ipsa lege respondent.
Abbreviated transcription (Latin):
Catholicorum adstaresponsio.
Ubi donatistae a catholicis sedicunt esse laudatos.
Catholicorum adista responsio.
Recitatio principalis iussionis. superius inchoatae.
Catholicorum ad sta responsio.
Professio donatistarum sibi principem fuisse donatum.
Vbi acatholicis ad condemnandum donatiuocabulum prouocantur.
Vbi idipsum demensuri nomine adonatistis incatholicos retorquetͣ.
catholicorum ad sta responsio.
Inter locutio delege recitata. & discutienda totius erroris origine :
Ubi praeces catholicorum legisibi postulent donatistae
Inter locutio derescripto pragmatico.
Prosecutio donatistarum. delegatorum discutienda persona.
Vbi catholici contestantur. multa agendo nihil uelle agere donatistas.
Inter locutio desuper fluis a mouendis. & negotio proponendo.
Prosecutio donatistarum deimperiali rescripto. catholicorũq
mandato. interse pariter conferendo.
Vbi asserunt catholici prosecutionis suae donatistas minime

Expanded text:
Catholicorum ad ista responsio. 27. Ubi Donatistae a Catholicis se dicunt esse laudatos. 28. Catholicorum ad ista responsio. 29. Recitatio principalis jussionis superius inchoatae, Catholicorum ad ista responsio. 32. Professio Donatistarum, sibi Principem fuisse Donatum. 33. Ubi a Catholicis ad condemnandum Donati vocabulum provocantur. 34. Ubi id ipsum de Mensurii nomine a Donatistis in Catholicos retorquetur. 35. Catholicorum ad ista responsio. 36. Interlocutio de lege recitata, et discutienda totius erroris origine. 37. Ubi preces Catholicorum legi sibi postulant Donatistae. 38. Interlocutio de rescripto pragmatico. 39. Prosecutio Donatistarum de legatorum discutienda persona. 40. Ubi Catholici contestantur multa agendo nihil velle agere Donatistas. Interlocutio de superfluis amovendis et negotio proponendo. 43. Prosecutio Donatistarum de Imperiali rescripto Catholicorumque mandato inter se pariter conferendo. Ubi asserunt Catholici, prosecutioni suae Donatistas minime
Abbreviated transcription (Latin):
Inter loquutio. qua lubetur ut augustinus deor dinatore
suo ad quaesita respondeat.
Ubi augustinus causa ecclesiae in tuto primitus constituta
desuo euidenter ordinatore respondent. & ad obicienda
quaecumque putarint prouocat donatistas.

Expanded text:
246. Interlocutio qua jubetur ut Augustinus de ordinatore 246. Interlocutio qua jubetur ut Augustinus de ordinatore suo ad quaesita respondeat. 247. Ubi Augustinus causa Ecclesiae in tuto primitus constituta, de suo evidenter ordinatore respondet, et ad objicienda quaecumque putarint, provocat Donatistas.
Abbreviated transcription (Latin):
repetita. ubi etiam dicitur caeciliani causam ad eccł minime
pertinere . sed tam quam frater innocens defendendus sit.
Prosequutio donatistarum. caecilianum catholicis rocdicem
fuisse uel caput . & necesse esse ut sicecilianus nocens fuerit:
etiam propaginem eiusdem quilncapite fuit reatus inficiat.
Vbi catholici respondent caput sibi esse xpm.
Vbi petilianus inrumpit. & quaerit quis ordinauerit augustinũ
ltem quaestio ad onatistis inmissa. ab apostolo inquodictũ
est egouos generocui per euangelium
Catholicorum contestatio. de tumultu partis aduersae
positam de apostolo quaestionem.
scripturarum. unum patrem esse ad salutem dm̃dici autem
alios honoris gratia non salutis.
Vbi interrogant donatistae . quid uocatur qui or dinauerit
ut ordinator ipsius inquiratur.
Vbi exprimentibus donatistis de augustini ordinator e
sequaerere a catholicis. respondentur nonse defendendam
augustini causam qualis cumq sit suscepisse

Expanded text:
repetita: ubi etiam dicitur Caeciliani causam ad Ecclesiam minime pertinere, sed tamquam frater innocens defendendus sit. 236. Prosecutio Donatistarum, Caecilianum Catholicis radicem fuisse vel caput, et necesse esse, ut si Caecilianus nocens fuerit, etiam propaginem ejusdem qui in capite fuit reatus inficiat. 237. Ubi Catholici respondent caput sibi esse Christum. 238. Ubi Petilianus interrumpit, et quaerit, quis ordinaverit Augustinum. 239. Item quaestio a Donatistis immissa, de Apostolo in quo dictum est, Ego vos generavi per Evangelium. 240. Catholicorum contestatio de tumultu partis adversae.positam de Apostolo quaestionem. Scripturarum, unum patrem esse ad salutem Deum, dici autem alios honoris gratia, non salutis. Ubi interrogant Donatistae, quis vocatur qui ordinaverit Aut ordinator ipsius inquiratur. 245. Ubi exprimentibus Donatistis de Augustini ordinatore, se quaerere a Catholicis respondetur, non se defendendam Augustini causam, qualiscumque sit suscepisse.
Abbreviated transcription (Latin):
Catholicorum ad ista responsio. qua profitentur secundum
scripturas seacturos esse diuinas. sia criminib: personarũ
& alegendis cartulis recedatur.
elegisse catholicos. nec seesse petitores qui adiudicium
uenerint prouocati . sed ipsos potius debere proponere.
Ubidicunt catholici eũ non adsistere loco petitoris cui crim̃ obiqt̾¬

Expanded text:
Catholicorum ad ista responsio, qua profitentur secundum Scripturas se acturos esse divinas, si a criminibus personarum et a legendis chartulis recedatur.elegisse Catholicos: nec se esse petitores, qui ad judicium venerint provocati, sed ipsos potius debere proponere. 189. Ubi dicunt Catholici eum non adsistere loco petitoris cui crimen ob
Abbreviated transcription (Latin):
Recitatio edicti. perquem congregari epĩs iubet.
UI Inter lo quutio dealio iudice eligendo.
UII Responsio donatistarum. deludice non postulato.
UIII Inter loquutio quod conlatio fuerit postulata non ludex.
UIIII Responsio donatistarũ. ut hii proponerent qui conlitionẽ petissent.
X Recitatio edicti. ubidicit quimodus & locus conlationi sit aptus. & quo¬
teni deb̃ent esse abutrisq partibus. qui causam peragerent.
XI Ubi lubet cognitor recitari quaeante conlationẽ pars ut racq per egerit.
Prosequutio donatistarum similis praecedenti.¬
XIII Inter loquutio quod suo ordine omnia peragi debent & iubet recitari
XIIII Recitatio notariȩ donatistarũ inquasibi edictũ asserunt displicere.
XU Inter loquutio ut catholicorum epistula legeretur.
XUIRecitatio epistulae catholicorum in qua edicto consentiunt
& condiciones donatistis proponunt.
XUII Recitatio edicti in quose omnia publicaturum populo pollicetur.

Expanded text:
Recitatio edicti per quod congregari episcopos jubet. 6. Interlocutio de alio judice eligendo. 7. Responsio Donatistarum, de judice non postulato. 8. Interlocutio quod collatio fuerit postulata, non judex. 9. Responsio Donatistarum, ut hi proponerent qui collationem petiissent. 10. Recitatio edicti, ubi dicit qui modus et locus collationi sit aptus, et quoteni deberent esse ab utrisque partibus, qui causam peragerent. 11. Ubi jubet cognitor recitari quae ante collationem pars utraque peregerit. 12. Prosecutio Donatistarum similis praecedenti.13. Interlocutio quod suo ordine omnia peragi debent, et jubet recitari quae dixerat. 14. Recitatio notariae Donatistarum, in qua sibi edictum asserunt displicere. 15. Interlocutio ut Catholicorum epistola legeretur. 16. Recitatio epistolae Catholicorum, in qua edicto consentiunt et conditiones Donatistis proponunt. 17. Recitatio edicti in quo cognitor se omnia publicaturum populo pollicetur.
Abbreviated transcription (Latin):
Interlo quutionis tuae forma decla rocuit: sed quia dicit cum
peregrinis xp̃ianis non sehabere aliquam ractionem. sed hoc
totum quodagitur inter a fros agrafrorum xp̃ianorum ca¬
tholicorum haec uoxest: nos uniuerso orbi xp̃iano communio¬
ne coheremus. hanc ecclesiam elegimus retinendam. quam in eis

Expanded text:
interlocutionis tuae forma declaravit. Sed quia dicit cum peregrinis Christianis non se habere aliquam rationem, sed hoc totum quod agitur, inter Afros agi, Afrorum Christianorum catholicorum haec vox est: Nos universo orbi christiano communione cohaeremus. Hanc Ecclesiam elegimus retinendam, quam in eis
Abbreviated transcription (Latin):
super flua quaeri uideo a fratribus nostris ediuerso sistentibus
& adipsa superflua non denego responsionem. dumtamen ecde¬
siae causa cui responderi nihil potest. infundamento tutissimo
conlocetur: egocuius ordinatorem requiris. homosum xp̃ianus.
fidelis. quod dõteste loquor catholecus: unde adhuc ambigimus
quis dignus hoc nomine uocitetur: ergo illam ecclesiam defen¬
do hancad sero qualicum que uoce. Inquaquidquid fuero illa ecde¬
sia est: uideo quotendas. humanas calumnias consectaris. & quae
soleatis lactare & dicere. non alienum est ab auribus uel a cordi¬
bus nostris: megalius meor dinauit. primatus eod numidiae
cathol. eotem pore quo illeme potuit ordinare: eccerespondi:
prosequere. proferquae praeparas ibi &iam calumniosus appa¬
reas : eccedixi ordinatoremmeum. proferiam calumnias tuas :¬

Expanded text:
Superflua quaeri video a fratribus nostris e diverso sistentibus; et ad ipsa superflua non denego responsionem; dum tamen Ecclesiae causa, cui responderi nihil potest, in fundamento tutissimo collocetur. Ego, cujus ordinatorem requiris, homo sum christianus, fidelis, quod Deo teste loquor, catholicus, unde adhuc ambigimus quis dignus hoc nomine vocitetur. Ego illam Ecclesiam defendo, hanc assero qualicumque voce; in qua quidquid fuero, illa Ecclesia est. Video quo tendas; humanas calumnias consectaris: et quae soleatis jactare et dicere, non alienum est ab auribus vel a cordibus nostris. Megalius me ordinavit, primas Ecclesiae Numidiae catholicae, eo tempore quo ille me potuit ordinare. Ecce respondi: prosequere, profer quae praeparas: ibi etiam calumniosus appareas. Ecce dixi ordinatorem meum: profer jam calumnias tuas
Abbreviated transcription (Latin):
Vbi dicunt donatistae si in paucos tumultus fieri non potest. inmul¬
tos quemam modum fieri potest : & respondent catholiei. iudica.
Inter loquutio quod multitudo sacerdotum possit prestare silentiũ.
Ubi iterum donatistae dicunt omnes debere uenire.
Inter loquutio ut dequodubitatur ueniat¬
LXXXI III Ubidicitur adonatistis causa tumultus ubiuelquomodo ep̃i recitati exeant.
Vbi consentiunt catholici quod petebatur. ut omnes ueniant
Vbi sibi uolunt donatistae mandatum ostendi catholicorum.
Inter loquutio ut fiat quod petierunt.
Vbidicunt donatistae omnes ad sint. aut causa differatur.
Ubi adhoc respondent donatistae.
Inter loquutio ad eamsem.
Vbidicunt donatistae praesentiã eorum non mandatum seuelle.
Inter loquutio satis factumesse petitionib: donatistarum
Vbi recitari incipiunt singuli ep̃p catholicorum. & iubetur ut exeat
qui non suscepit negotium.
Vbidicitur a catholicis. ut & illorum ep̃p̃ procedant.

Expanded text:
bi dicunt Donatistae, si in paucos tumultus fieri non potest, in multos quemadmodum fieri potest? et respondent Catholici, Judica. Interlocutio, quod multitudo sacerdotum possit praestare silentium. Ubi iterum Donatistae dicunt, omnes debere venire. Interlocutio, ut de quo dubitatur, veniat. 88. Ubi dicitur a Donatistis causa tumultus, ubi, vel quomodo episcopi recitati exeant. Ubi consentiunt Catholici quod petebatur, ut omnes veniant. Ubi sibi volunt Donatistae mandatum ostendi Catholicorum. Interlocutio, ut fiat quod petierunt. 92. Ubi dicunt Donatistae: Omnes adsint, aut causa differatur. 94. Ubi ad hoc respondent Donatistae. 95. Interlocutio ad eam rem. 96. Ubi dicunt Donatistae praesentiam eorum non mandatum se velle.Interlocutio, satisfactum esse petitionibus Donatistarum. 99. Ubi recitari incipiunt singuli episcopi Catholicorum, et jubetur ut exeat qui non suscepit negotium. Ubi dicitur a Catholicis ut et illorum episcopi procedant.
Abbreviated transcription (Latin):
paceapostoli dixerim. immolubente a postolo dixerim. Non
patermeus a postolus est ad salutem ae ternam. qui mihi dicit.
egoplantaui apollo rigauit . sed ds̃ incrementum dedit: Itaque
nequequi plantat estaliquid nequequirigat. sed qui lncremen¬
tum datds̃ dehoc dñs dixit. Nolite uobis dicere patrem in terrã:
utique sciuit dicturum apostolum per euangelium. egouos ge¬
nui: non enim dño dicentem neuobis dicatis patrem interram.
contrarius futurus erat apostolus dicens. fton multos habeatis
patres . per euangelium ego uos genui: sed quia distincxit
ad quamrem patremnobis constituerit dñs. & proqua hono¬
rificentia eum apostolum possemus patrem accipere. Ideo
sic locutus est . ut eius ortetio noness& contraria dominicae ueri¬
tati: patresigitur quoscumqueagnosco interra. honorificentiae cau¬
sa agnoscopatrem salutismeae non teneo nisidm̃. de quomihi dñs dixit.

Expanded text:
pace Apostoli dixerim, imo jubente Apostolo dixerim, non pace Apostoli dixerim, imo jubente Apostolo dixerim, non pater meus Apostolus est ad salutem aeternam, qui mihi dicit, Ego plantavi, Apollo rigavit: sed Deus incrementum dedit. Itaque neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus . De hoc Dominus dixit, Nolite vobis dicere patrem in terra. Utique scivit dicturum Apostolum, Per Evangelium ego vos genui. Non enim Domino dicenti, Ne vobis dicatis patrem in terra, contrarius futurus erat Apostolus dicens, Etsi multos habeatis patres, per Evangelium ego vos genui. Sed quia distinxit ad quam rem patrem nobis constituerit Dominus, et pro qua honorificentia etiam Apostolum possemus patrem accipere, ideo sic locutus est, ut ejus oratio non esset contraria dominicae veritati. Patres igitur quoscumque agnosco in terra, honorificentiae causa agnosco. Patrem salutis meae non teneo nisi Deum, de quo mihi Dominus dixit,