comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qualitatem ꝑsone illus laudatur: puta
si rusticus aliquod u̾bum sapient̾ loqua¬
tur. philosophus multo ampluis sapient.
in modico sermone sapientie rusticus plꝰ
qui rusticum dicere aliquid sapienter mag¬
mirum ¶Aut si puer aliquid astute lo¬
quatur dicimus satis sapiens puer. si au¬
tem uir ꝑfectus sapient̾ loquatur non
laudatur quasi uir sapiens: non quast
plus puer sapuit quam ꝑfectus Sed
qnͣtum ad comꝑationem etatis sue sapien¬
⁊ in centurione dictum est. in nullo tantã
tam fidem habuerunt.

Expanded text:
qualitatem persone illius laudatur, ut puta, si rusticus aliquot verbum sapienter loquatur, philosophus multo amplius. In modico sermone sapiencie rusticus plus uoniam rusticum dicere aliquit sapienter magmirum. Aut si puer aliquit astute loquatur, dicimus: Satis sapiens est puer. Si autem vir perfectus sapienter loquitur, non laudatur quasi vir sapiens, non quia plus sapuit puer quam perfectus, sed quantum ad comparacionem etatis suein centurione dictum est: In nullo tantam tam fidem habuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
modo. ¶Erib modis ¶Primum docen¬
non sentit. ĩꝓperando. ut uł hommes
erubescat. ¶Si nec pudorem sentit. fre¬
quent̾ confusa. faciat illi quod p̾cepit
salomon¶Cor durum baculo ꝑcute.

Expanded text:
ribus modis. Primo, docennon sentit, improperando, ut vel homines erubescat; si nec pudorem sentit frequenter confusa, faciat illi quod praecepit illi Salomon: Durum baculo percute.
Abbreviated transcription (Latin):
catum opus sine uoluntate non facit.
ita ⁊ iusticia ex oꝑe non ꝯsummatur. ni¬
si ⁊ uoliuitas affuerit. ¶Multi enm cor¬
ꝑe quidem castitati student: adult̾ium au
tem uoluntate cõmittunt. ¶Nisi autem
tas sine corpore freqñter peccat ¶Ila est¬
Na est gloriosa continentia ñ quã trãs¬
gredi non potest. necessitas debilitati
corꝑis: s quam complectitur uoluntas

Expanded text:
catum sine voluntate opus non facit, ita et justitia ex opere non consummatur, nisi et voluntas affuerit. Multi enim corpore quidem castitati student, adulterium autem voluntate committunt. Nisi enim etas sine opere frequenter peccat. Illa est gloriosa continentia, non quam transgredi non potest necessitas debilitati corporis, sed quam complectitur voluntas
Abbreviated transcription (Latin):
iactantiam uanam. ꝓpt̾ questus quos ca¬
quecunq dicuntur de aflolescentulo isto:
sic sunt accipienda quasi de ppło uidaico dit¬
ta. ¶udaicus ergo populus erat adolescens
non etate: s leuitate: moribus ĩmaturus
nalia sunt: iuuenilia. sicut dicit apłus.¬

Expanded text:
am, propter quaestus quos caquaecunque dicuntur de adolescentulo illo, sic sunt accipienda, quasi de populo Judaico dicta. Judaicus ergo populus erat adolescens non aetate, sed levitate: moribus immaturus, nalia vit
Abbreviated transcription (Latin):
dum uiuens. nunqmͣ pot̾ euadere a ꝑocõ
ut sit iustus ¶Frequent̾ enim transeun¬
tes sp̃c̃ ipsas gemimas iusticie excutiunt
de ramis eius. anteqmͣ aꝑiantur in flori¬
bus: int̾dum autera ip̃os flores iam aꝑ¬
dos excutuuit int̾dum u̾o etiam ipã po¬

Expanded text:
ndum vivens numquam potest evadere a peccato, ut sit iustus. Frequenter enim transeuntes spiritus ipsas gemmas iusticie accipiunt de ramis eius, antequam aperiantur in floribus. Interdum autem ipsos flores iam apertos excuciunt, interdum vero eciam p
Abbreviated transcription (Latin):
diffitile est arborem uixta uiam positam
fructus suos us ad maturitatem seruare:
sit difficile est uirum fidelem uixta istum
mundum uiuentem. idest in actibus euis.
uisticiam inmaculatam us ad finem te¬
nere ¶Recede de iua ⁊ plantare in loca secͤ¬
ta: ut nec mundus tecum aliquid habeat
cõmune. nec tu eum mundo.

Expanded text:
Difficile est enim arborem iuxta viam positam fructus suos usque ad maturitatem servare. Sic difficile est virum fidelem iuxta istum mundum viventem, scilicet in actibus eius, iusticiam immaculatam usque ad finem tenere. Recede de via et plantare in loca secreta, ut nec mundus tecum aliquit habeat commune nec tu cum mundo.
Abbreviated transcription (Latin):
bant. iste factis ostend̾et. ¶Quasi testis uccis
illorum sanauit cecos: ut ceci uidentes cecoꝰ¬
tio corꝑalis fieret illis. spũalis luc̾na cordis. ⁊¬
¶Curauit ⁊ claudos. ut claudicantes ĩ fide.
currerent ad xp̃m: ut meliores pedes illi¬
acciꝑiant uidentes qmͣ isti accipientes.
Uidentes autem principes sat̾dotum et
scribe mirabilia que fecit ⁊ pueros claman¬
tes in templo ⁊ dicentes. osamna filio dauid:

Expanded text:
bant, iste factis ostenderet, quasi testis vocis illorum. Sanavit caecos ut aspicientes tio corporalis fieret illis spiritalis lucerna cordis. Curavit claudos, ut claudicantes in fide currerent ad Christum, ut meliores pedes acciperent illi videntes quam isti accipientes. Videntes autem principes sacerdotum et scribae mirabilia quae fecit, et pueros clamantes in t
Abbreviated transcription (Latin):
derunt iusticiam quia eos deus dereliqͥt.
s ideo deus dereliquit eos. quia iusticiam
non afferebant. ut nͨ ip̃ã spẽs pietatis es¬
set in eis aut sermo.¶Et uere sicut meli
est ut nec fit arbor qmͣ ut sit quidẽ. ⁊ cõ

Expanded text:
derunt, quia eos Deus dereliquit; sed ideo eos dereliquit Deus, quia justitiam non afferebant, ut nec ipsa species pietatis esset in eis, nec sermo. Nam vere, sicut melius est ut nec sit arbor, quam ut si
Abbreviated transcription (Latin):
¶Omĩis doctor seruus est Legis. quia neq
supͣ legem addere potest aliquid de suo
sensu neq subtrahere aliquit scd̾m apͥ¬
um intellectum: s hoc tantum modo pre¬
dicat qͦo habet in lege ¶S Sec enim po¬
test mens humana directiare: quod sapi¬
entia dictat. Sic enim ait salomiõ ¶Ne
addas ad u̾ba dei: neq detrahas inte.

Expanded text:
Omnis doctor est servus legis, quia neque supra legem addere potest aliquid de suo sensu, neque subtrahere aliquid secundum proprium intellectum: sed hoc tantummodo praedicat, quod habetur in lege. Neque enim potest mens humana detrectare, quod sapientia divina dictat. Sic enim ait Salomon: Ne addas ad verba Dei, neque detrahas inde.
Abbreviated transcription (Latin):
dium autem bonum discedere a malo ⁊ se¬
qui bonum: ꝑfectum autem est ut non so¬
lum fugiat uialum: s faciat bonum ¶ dõ
dicit ꝑfecti estote. ut amicos diligatis ꝓpt̾
de pena liberat. hoc autem ducit in głam.
¶Rec enim est ꝑfecta dei ymago: qui non
ꝑ omĩa similat deum.

Expanded text:
dium est discedere a malo, perfectum autem est, ut non solum fugiat malum, sed ut et faciat bonum. Ideo dicit: Perfecti estote, ut amicos diligatis proptde pena liberat, hoc autem ducit ad gloriam. Nec enim perfecta dei ymago, que non per omnia simulat deum.
Abbreviated transcription (Latin):
uoliuitas bona qmͣ seminauit deus in hoĩe:
zizauium aũt est cogitatio mala quam dẏabo¬
lus seminauit ꝑ carnem. ¶Cum gͦ omi uo¬
lunitati bone adhereat ⁊ desiderium malũ.¬
¶ Si uolueris malam cogitationem tuam ad
plenum tollere simul tollis ⁊ opus bonum.
Nam ⁊ ipẽ dẏabolus eo consilio seminauͭ¬
⁊ izaniam suum intritico dei: ut aut certe¬
suam. ¶ Si autem ex necessitate carms cõ¬
cupiuit ⁊ contradixit concupiscentie sue
non peccauit. s magis głosior est fattus¬
¶Quid ergo dicit scriptura. Siue ut matu¬
rescant utraq idẽ adimple opus tuum et
duc ad ꝑfectum. ⁊ sic illa quidem uana co¬
quasi triticum manet.¶Nam sic intelli

Expanded text:
voluntas bona, quam seminavit deus in homine, zizania est cogitacio mala, quam dyabolus superseminavit per carnem. Cum ergo omni voluntati bone adhereat et desiderium malum, si volueris malam cogitacionem ad plenum tollere, simul et tollis opus bonum. Nam et ipse dyabolus eo consilio seminavit zizanium suum in tritico dei, ut aut certesit. Si autem ex neccessitate carnis concupivit et contradixit concupiscencie sue, non peccavit, sed magis gloriosior factusQuid ergo dicit scriptura? Sine, ut maturescant utraque, id est, adimple opus tuum bonum et duc ad perfectum! Et sic illa quidem vana coquasi triticum manet. Nam si duxeri
Abbreviated transcription (Latin):
ut iudeamini ab eis ¶Qui ergo non ideo fa¬
cit ut ab hominib uideatur: ⁊ si coram ho¬
minib fecerit tam̃ non uidetur coram homi¬
nib fecisse ¶Ergo ⁊ si sic facere elemosinam
non est possibile ut nullus uideat aut senti¬
at: tamen eo ꝓposito facere ut non ab hoĩb
uideamur possibile est ¶Dicit enim dnissic

Expanded text:
Ut videamini ab eis. Qui ergo non ideo facit, ut ab hominibus videatur, etsi coram hominibus fecerit, tamen non videtur coram hominibus fecisse. Ergo etsi sic elemosinam non est possibile, ut nullus videat aut senciat, tamen eo proposito facere, ut non ab hominibus videatur, possibile est. Dicit igitur dominus: Sic
Abbreviated transcription (Latin):
catores: tamen equalit̾ ⁊ uistos tangit. quem¬
ad modum ⁊ pcc̃ores ¶⁊ Iam quemadmod̾
n bonis nõ seꝑat pctõres a iustis: sic nec ĩ ma¬
lis seꝑat iustos a pctõrib ¶n bonis pccõres¬
a uistis non seꝑat. ne sepati cognoscant. se ab¬
iectos ẽẽ ⁊ desꝑent. ¶In malis iustos a pcc̾ori¬
bus non seꝑat. ne seꝑati cognoscant. se electoᷤ
crum iusticie eis procedit.

Expanded text:
ccatores; tamen equaliter et iustos tangit quemadmodum et peccatores. Nam quemadmodum in bonis non separat peccatores a iustis, sic nec in malis separat iustos a peccatoribus. In bonis peccatores non separat, ne separati cognoscant se abiectos esse et desperent. In malis iustos a peccatoribus non separat, ne separati congnoscant se electos ecrum iusticie eis procedit.
Abbreviated transcription (Latin):
eium dñs uanitatib eẽ subditam carnis na¬
turam: quia omĩs homo qnͣtum ad carnem.
delectatur hominib apparere. ¶Nec enim po.¬
test fieri: ut caro nata de uanitate nõ sit uni¬
tatis amatrix ¶ ec dñs admou̾et nos. ut
ue coram hominib faciamus: nnsi sciret om̃s

Expanded text:
enim dominus vanitatibus esse subditam carnis naturam, quia omnis homo – quantum ad carnem – delectatur hominibus apparere. Nec enim potest fieri, ut caro nata de vanitate non sit vanitatis amatrix. Nec dominus ammoneret nos, ut ne coram hominibus faciamus, nisi sciret omnes
Abbreviated transcription (Latin):
uere ille docet. ¶Qui aũt non fatit qd̃ docet:
nõ alium docet. s se ipm̃ condemꝑnat ¶Et
melius est fac̾e ⁊ non docere qmͣ docere ⁊ ñ
suo exemplo. qui aũt docet ⁊ non facit: ñ
solum neminem corrigit. s adhuc multos
scandalirat. Qus em̃ non moueat᷑ ad pcc̃andũ.
cum uideat ipõs doctores pietatis pectantes:¬
¶ Ergo ꝑmos quidem doctores qui docent ⁊ faci¬
unt maguificatur deus : ꝑ eos aũt qui docent

Expanded text:
vere ille docet; qui autem non facit, quod / docet, non alium docet, sed seipsum condempnat. Et melius est facere et non docere quam docere et nsuo exemplo; qui autem docet et non facit, non solum neminem corrigit, sed ad hoc multos scandalisat. Quis enim non moveatur ad peccatum, cum videat ipsos doctores pietatis peccantes? Ergo per illos quidem doctores, qui docent et faciunt, magnificatur deus, per eos autem, qui docent
Abbreviated transcription (Latin):
tate suꝑata ¶ Ita enĩ stilum suum ĩmolata ut di¬
ximꝰ facultate regnautem. scͥpturaꝵ uͥq ⁊ sapore
mbuit. ⁊ tinguit tolore: ut illi quid̃ de appara¬
tu eloruii renitere. iste uero de muestate scͥptã¬
rũ choruscare uideat᷑. ¶ Sose ab eo forsitan ad¬
olescentulorum miꝰ blande mulceant᷑ aures.
quib in ludo positis litt̾arum. ñ tam placent
solida qmͣ picta. quiq pocuis pulchra qmͣ utili¬
a secfantur. uͭͨ tam agentia disigunt qmͣ sonã¬
tia magisq gaudent foliorum amenitate ꝯ¬
spargi qrͣaͣ frugum ub̃tate nut̾ri. Rũc igͦ si
satis minorem se in latmo apparere feci. ñ tam
mͥ dne uen̾abilis qmͣ tͥ imputare debet: qͥ me
ad eum tufferendum tanto ⁊ auttoritatis ĩꝑio.
⁊ blandim̃to caritatis hortatus es. ut illi aliqͥs
ĩmo uł płinum de honore dum taxat. stili au¬
fr̾e mallem. qmͣ in te duitiꝰ recusando cõmitt̾e.

Expanded text:
tate superata. Ita enim stylum suum inviolata, ut ditate superata. Ita enim stylum suum inviolata, ut diximus, facultate regnantem, Scripturarum ubique et sapore imbuit, et tingit colore, ut illi quidem de apparatu eloquii remittere, iste vero de majestate Scripturarum coruscare videatur. Solae ab eo forsitan adolescentulorum minus blande mulceantur aures, quibus in ludo positis litterarum non tam placent solida quam picta, quique pulchra potius quam utilia sectantur, nec tam agentia diligunt quam sonantia, magisque gaudent florum amoenitate conspergi, quam frugum ubertate nutriri. Hunc igitur si satis minorem se in Latino apparere feci, non tam mihi, domine venerabilis quam tibi imputare debes, qui me ad eum transferendum tanto et auctoritatis imperio, et blandimento charitatis hortatus es, ut illi aliquid, immo vero plurimum, de honore dumtaxat styli auferre mallem, quam crimen in te diutius recusando committere.
Abbreviated transcription (Latin):
di genus expͥmens: medius. equalis. Maturu᷑.
puditus. Alienus omino ab incurie cuspa. põ¬
paq luxurie Non squalidꝰ quidẽ. nͨ tam̃ fło¬
ridus. ñ impolitꝰ. s neq nmia subtilitate li¬
natus. ñ asꝑitate horridꝰ. nͨ tam̃ amenitate la¬
sciuus. maxima ubiq copia amirabisem in¬
dicans facultatem. nusqmͣ sam̃ ambitõe locrnͣ¬
di. eoq fit uł illum facile ⁊ simplex lector ĩtelli¬
gat ⁊ laudet disertꝰ. ¶Certe qd̾ ab aliquo quoq
plurimisq audire potuisti: om̃s iani eccłiastice
gretoꝵ bibliothece. post tam uarias ueterũ scͥp¬
torum splendidas q diuitias. post tot insigni¬
uni magistroꝵ ¶tam clara liunina. huiꝰ p̾cipue
uoluminib ornant᷑. ¶ Demq ⁊ sancti basilii
ãmirabilem curam illan loquendi. ⁊ anthiochi
plausibilem pompam. ⁊ sublimẽ illum grego¬
rii coturnũ: facile intelligas. hac ioħis medie¬

Expanded text:
di genus exprimens; medius, aequalis, maturus, di genus exprimens; medius, aequalis, maturus, pudicus; alienus omni ab incuriae culpa pompaque luxuriae; non squallidus quidem, nec tamen floridus; non impolitus, sed neque nimia subtilitate limatus; non asperitate horridus, nec tamen amoenitate lascivus; maximam ubique copiam, admirabilemque indicans facultatem, nusquam tamen ambitionem loquendi: eo fit ut illum magis simplex lector intelligat, et laudet disertus. Certe quod ab aliis quoque plurimis audire potuisti, omnes jam ecclesiasticae Graecorum bibliothecae, post tam varias veterum scriptorum, splendidasque divitias, post tot insignium magistrorum tam clara lumina, hujus praecipue voluminibus ornantur. Denique et sancti Basilii admirabilem illam curam loquendi, et Antiochi plausibilem pompam, et sublimem illum Gregorii cothurnum, facile intelligas hac Joannis medie
Abbreviated transcription (Latin):
dam aut dissonanti a suis morib lib̃tate in re¬
gali postea urbe pontificatum tenẽtem. nota
illa ⁊ maxima adu̾sum se ꝯmouisse c̾tamina.
S ita s ita se istitusse semꝑ tamq constant̾
ac firmit̾ contͣ om̃s iniquoꝵ catheruas ꝓ u̾ita¬
tis ac usticie ꝑte iurasse. ut quelib adu̾sus eũ uł¬
uł sac̾dotum noĩa. uł regum arma concurrerent
depellere quid̃ illum satdotali possent throno. nũ
pontificis honorẽ confessoris dignitate cumula¬
re. qmͣ adulatoris feditate corrumꝑe ¶ am u̾o il¬
lud quasi peculiare quidam custodit ac ꝓprium.
unde ate p̃cipue ꝓ similitud̾i̾e studii. possit ad¬
amari: qd̃ scilicet semꝑ sollicitus. semꝑ ĩuigilãs.
semꝑ noxie securitatis uł pocuis mortiferi stupo
re in pompani eleuat᷑ docentis: s tota ad utilita¬
dem in suo magis animadũti pot̾. eccͣẽ aurib
accomodatissimꝰ. p̾scum illud s eruditum dicẽ¬

Expanded text:
dam, aut dissonante a suis moribus libertate, in redam, aut dissonante a suis moribus libertate, in regali postea urbe pontificatum tenentem, nota illa et maxima adversum se commovisse certamina; sed ita se instituisse semper, tamque constanter, atque firmiter, contra omnes iniquorum catervas, pro veritatis ac justitiae parte jurasse, ut quamlibet adversus eum, vel sacerdotum nomina, vel regum arma concurrerent, depellere quidem illum sacerdotali possent throno, numqpontificis honorem confessoris dignitate cumulare, quam adulatoris foeditate corrumpere. Jam vero illud quasi peculiare quoddam custodit ac proprium, unde a te praecipue pro similitudine studii possit adamari, quod scilicet semper sollicitus, semper vigilans, semper noxiae securitatis, vel potius mortiferi stuporre in pompam elevatur dicentis; sed tota ad utilitauidem in suo opere magis animadverti potest, Ecclesiae auribus accommodatissimus, priscum illud, sed eruditum dicen
Abbreviated transcription (Latin):
tem honestatem doc̾e: qmͣ illam cotidie dotanqmͣ
ĩ atie dimitãtem. ⁊ que abs ullo dispendio sui
tͥbulationũ ⁊ cedatur imbrib ⁊ urat᷑ ardorib
ĩstutuere uirtutem. ¶At hanc ipãm ita ille ĩ¬
signis ecce magist̾ ⁊ uerus xp̃i discipulus ĩpleuit
ut illa om̃ia q̃ de asserenda etiam ꝑ mortẽ uir¬
tute disseruit ñ tam aliis qmͣ sͥ om̃ino ĩculcas¬
set udeat. ¶ Deniq uitã illam oĩ adolescentia
sanctitate fulgentẽ. ⁊ in sac̾dotio mille insignibꝰ
ꝑfectionis ornatam: etiam passionib ꝓ iusticie a¬
more decorauit. Qd̾̃ c̾te alicui ecclesiis ĩ pate de¬
gentib ꝓuenire ingentis animi. ⁊ ꝓcul ab om̃i
hõĩm głia remote m̃tis. iareq oĩno uirtutis est.
¶Quod aũt in septimo istius libro oꝑis nidi¬
catur. ad huc antiochie pb̃r. hec quib illam tc̃
eccl̃iam edificabat. scͥpta composuit. ex quo ma¬
gis magisq ꝑspicitur. illum ñ tem̾itate qua¬

Expanded text:
tem honestatem docere, quam illam quotidie tamquam in acie dimicantem, et quae absque ullo dispendio sui, tribulationum, et caedatur imbribus, et uratur ardoribus, instituere virtutem. Hanc ipsam ita ille insignis Ecclesiae magister, et verus Christi discipulus implevit, ut illa omnia, quae de asserenda etiam per mortem virtute disseruit, non tam aliis, quam sibi omnino soli inculcasse videatur. Denique vitam illam omni ab adolescentia sanctitate fulgentem, et in sacerdotio mille insignibus perfectionis ornatam, etiam passionibus pro justitiae amore decoravit. Quod certe alicui, Ecclesiis in pace degentibus, provenire, ingentis animi proculque ab omni hominum gloria remotae mentis, raraeque omnino virtutis est. Quod autem in septimo istius libro operis indicatur, adhuc Antiochiae presbyter haec, quibus illam tunc Ecclesiam aedificabat, scripta composuit. Ex quo magis magisque perspicitur, illum non temeritate qua
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ omnem t̾ram. Subiecit ppłos no¬
bis: ⁊ gentes sub pedibus ur̃is ¶Elegit
nobis ħeditatem sͥ: specienr iacob quem
dilexit. Si autem non intellex̾is. ueniet
ut ꝑdat te. ⁊ de templo sanctitatis expel¬
lat. ⁊ aliam sponsam de gentibus castorẽ
inducat in cubiculum sanctitatis: ut tu¬
sidera speciem aduentus euis ¶Non sedet
in curru aureo p̾ciosa purpura fulgens nͦ
ascendit suꝑ feruidum equum discordie a¬
matorem ⁊ litis. qui glie iactancia pectus
habet repletum qui delonge odoratur bel¬
bum. ⁊ gaudet ad uocem tube. ⁊ cum uide¬
rit sanguineam pugnam. dicit in corde
suo benefactum: s sedet suꝑ asmam ⁊ pul¬

Expanded text:
 subjecit populos nobis, et gentes sub pedibus nostris; elegit nos haereditatem sibi speciem Jacob quem dilexit . Si autem non intellexeris, veniet ut perdat te, et de templo sanctitatis expellat, et aliam sponsam de gentibus castiorem inducat in cubiculum sanctitatis susidera speciem adventus ejus . Non sedet in curru aureo pretiosa purpura fulgens, nec ascendit super fervidum equum discordiae amatorem et litis, qui gloria jactantiae pectus habet repletum, qui de longe odoratur bellum, et gaudet ad vocem tubae, et cum viderit sanguineam pugnam, dicit in corde suo: Bene factum; sed sedet super asinam
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nolite dicere. nos non hẽmus regem: ni¬
si tantum mͦ cesarem ¶ Ecce rex tuus uenit
tibi mansuetus sedens suꝑ asmam ¶Si
intellexeris uenit tibi. uenit si non intel¬
lexeris ueniet contͣ te: idest si intellex̾is.

Expanded text:
Nolite dicere: Nos non habemus regem, nisi tantummodo Caesarem . Ecce rex tuus venit tibi mansuetus, cedens super asinam. Si intellexeris, venit tibi; si non intellexe
Abbreviated transcription (Latin):
deris arborem pallentib foliis marcidam ĩ¬
telligis quia aliqmͣ culpam habet circa ra¬
dicem: ita cum uideris ppłm indisciplmatũ¬
⁊ irreligiosum sine dubio cognosce quia sa¬
c̾dotium non est sanum.

Expanded text:
dens arborem foliis pallentibus marcidam, intelligis quia aliquam culpam habet circa radicem, ita cum videris indisciplinatum populum, sine dubio cognosce quia sacerdotium ejus non est sanum.
Abbreviated transcription (Latin):
dam autem istos: petrum ⁊ philippum a¬
postolos exponit intelligroport̾e: qm̃ hi
pͥmum transgredientes iudaicos fines gẽ¬
tes addux̾unt ad xp̃m. philippus quidem
samariam. qmͣ iꝑãm samariam asmam
eẽ in t̾p̃tatur. ¶Petrus autem gentes: acti¬
piens cornelium ex gentibus quasi sama¬
rie pullum .
minus oꝑam eorum desiderat. ¶Ne dicatiꝰ
rum: ut intelligant om̃s quia ego solus
dñs non solum animalium. neq solum
eoꝵs. qui mͥ subditi sunt. s omĩum homi¬
num etiam qui mͥ contrarii st̃. nam ⁊ p᷑¬
catores conditione quidem mei st̃: uolũ¬
tate autem sua dẏaboli. Mens enim orb̃¬
deus in potestate dỹaboli pro temꝑe religͥt
ut temptet: non in et̾num contempsit
ut ꝑdat. ¶Necesse est autem ut fiat qd̾
scͥptilm est: homines ⁊ iumenta salua¬
bis domine.o
quidem postqmͣ ingressum est in ierłm¬
uidee ad dum̃ suum remissum est. aĩalis
autem ꝓphetia in uidea remansit. Nam¬
de animali illo non hoc qd̾ uidebatur ne

Expanded text:
dam autem duos istos Petrum et Philippum apostolos exponit intelligi oportere, quoniam hi, primum transgredientes Judaicos fines, gentes adduxerunt ad Christum. Philippus quidem Samariam, quam ipsam Samariam asinam esse interpretatur. Petrus autem gentes accipiens Cornelium ex gentibus quasi Samariae pullum.minus operam eorum desiderat. Ne dicatis drum, ut intelligant omnes, quia ego solus sum Dominus, non solum animalium, neque solum eorum, qui mihi subditi sunt, sed omnium hominum, etiam qui mihi contrarii sunt. Nam et peccatores conditione quidem mei sunt, voluntate autem sua diaboli. Meus esDeus in potestate diaboli pro tempore reliquit ut tentet, non in aeternum contempsit, ut perdat. Necesse est autem ut fiat quod scriptum est: Homines et jumenta salvabis, Domine. quidem quod, postquam ingressum est Jerusalem, ad dominum suum remissum est. Animal autem prophetia in Ecclesia remansit. De animali etiam illo, non quod videbatur, erat
Abbreviated transcription (Latin):
¶me dubio filius dicit sp̃iu scõ ¶ Et si
uolueris: concedo tͥ ut pat̾ filio dicat.
¶Non quero utrum filius sit patris
procurator. aut sp̃ẽ sanctus filii. s hoc di¬
co. quia ꝓcurator domꝰ ⁊ pat̾familias.
nec eiusdem sustantie. possũt eẽ. nec u¬
na ꝑsona. nͨ equalis diguitas ¶Si gͤ
alt̾ pat̾famisias alt̾ ꝓcurator patͥsfa¬

Expanded text:
ne dubio Filius dicit Spiritui sancto, et, si volueris, concedo tibi, ut Pater Filio dicat. Non quaero utrum Filius sit Patris procurator, aut Spiritus sanctus Filii; sed hoc dico quia procurator domus et paterfamilias nec ejusdem substantiae possunt esse, nec una persona esse nec aequalis dignitas. Si ergo alter paterfamilias, alt
Abbreviated transcription (Latin):
si fieri potest transeat a me calix iste. ꝙͣ
to magis non fuerant dicturi. quia possu¬
mus. si scissent qualis est temptatio mor¬
tis. ¶ Maguiun quidem tm̃lorem habet
passio: tamen mors maiorem ht̃ timorẽ.
Et dicit eis. Calicem quidem meum

Expanded text:
si fieri potest, transeat a me calixanto magis non fuerint dicturi, quia possumus, si scirent qualis esset tentatio mortis? Magnum enim dolorem habet passio, tamen mors majorem habet timorem. Ait illis: Calicem quidem meum
Abbreviated transcription (Latin):
losissimo uiuimꝰ quasi in pelago. ubi nũ¬
qmͣ est minus tempestas. ⁊ si tempestas
int̾dum non fu̾it tam̃ semꝑ tunor ẽ tẽ¬
pestatis. ¶Sic ni hoc mundo uiuentibus
minqmͣ minus est temptatio. ⁊ si temp¬
tatio int̾dum facta non fu̾it. non tanor

Expanded text:
losissimo vivimus quasi in pelago, ubi nunquam est minus tempestas; et si tempestas interdum non fuerit, tamen semper timor tempestatis; sic et in hoc mundo viventibus nunquam est minus tentatio, et si tentatio interdum facta non fuerit, tamen timor
Abbreviated transcription (Latin):
tio ¶Iõ ⁊ si impetrait non debebet sim¬
plicitas petitionis corimi. tam̃ confundi
non m̾ebatur. quia de amore dm̃ nasce¬
batur ¶ ꝓp̾t̾ea non uoluntatem neq ꝓpo¬
situm eorum culpauit. s solam ignorat
tiam rep̾hendit dicens ¶Lescitis quid

Expanded text:
Ideo etsi impetrare non debebant, simplicitas petitionis eorum non tamen confundi merebatur, quia de amore Domini nascebatur. Propterea non voluntatem neque propositum eorum culpabat, sed solam ignorantiam eorum reprehendit dicens: Nescitis quid
Abbreviated transcription (Latin):
¶on int̾rgat quasi nesciens audiret¬
quid uellet s ut illa exponente mamte¬
stam fac̾it utationabilem pectionẽ ip̃oꝵ.¬
inutilium postulationum ⁊ nocuar
aut togitare: ut ex illoꝵ cpa es

Expanded text:
Non interrogat quasi nesciens quid velit, sed ut illa exponente, manifestam faceret irrationabilem esse petitioutilium postulationum discretioaut cogitare, ut ex illorum culpa
Abbreviated transcription (Latin):
erat integra. d uodecima hora ¶Sine duͦ
modicum restat ¶ In duodecimã hora sumꝰ
nde ꝓbas quia candor iusticie iam re¬
cessit de mundo. ⁊ sol radios grãrum su¬
arum in se colligens reuocauit. ⁊ totam
t̾ram ngredo iniquitatum uł mendatioꝵ
quasi nox fusca oꝑuit: nisi quia iam et
nebras uides: ⁊ dubitas diem trausisse:
Prius enuim in uallib fit obscuritas die
declinante ad occasum ¶Qnͣdo gͦ ualles
uideris obscurari: quis dubitat quia iã
nox est. ¶ Sic pͥmum in secularib ⁊ lai¬
cis xpĩanis. incipit p̾ualere obscuritas
pccõrum ¶NIunc autem qnͣdo iam uides
quod sac̾dotes positos in sumio u̾tice spũ¬
alium dignitatum qui montes ⁊ colles
dicuntur ip̃os ap̃phendit iniquitas tene¬
brosa: quomodo dubitetur quia finis est
mundi:¬

Expanded text:
erit integra XII hora, sine dubio modicum restat; in XII hora sumus. Unde probas, quia candor iusticie iam recessit de mundo, et sol radios graciarum suarum in se colligens revocavit, et totam terram nigredo iniquitatum et mendaciorum quasi nox fusca operuit, nisi quia iam ex nebras vides – et dubitas diem transisse? Prius enim in vallibus fit obscuritas die declinante ad occasum; quando vero montes vides obscurari: quis dubitat, quin iam nox est? Et sicut primum in secularibus et laycis cristianis incepit prevalere obscuritas peccatorum, nunc autem, quando iam vides, quod sacerdotes positos in summo vertice spiritualium dignitatum, qui montes et colles dicuntur, apprehendit iniquitas tenebrosa, quomodo dubitetur, quia finis est mundi
Abbreviated transcription (Latin):
dea eum scd̃m dm̃ mat̾ est gentium. sͨ
¶ Propt̾ quastam tales similitudines ani
um uł dei filium non cognoscentes ¶Est
enim aiuimal hoc ĩmundum: ⁊ pre cete¬
ris pene iumentis magis irrationabile
⁊ stultum. ⁊ infirmun. ⁊ ignobile. ⁊ ono¬
riferum magis ¶Sic fuerunt ⁊ hoĩes
aute xpi aduentum. ydolatres. passioni¬
bus diu̾sis ĩmundi. ⁊ irrationabiles uer¬
bi ratione carentes qnͣtum ad dñi stulti.

Expanded text:
Deum, ex fide mater est gentium. Sic Propter quasdam igitur similitudines Judaei um vel Dei Filium non cognoscentes. Est enim animal hoc immundum, et prae caeteris pene jumentis magis irrationabile, et stultum, et infirmum, et ignobile, et oneriferum magis: sic fuerunt et homines ante Christum idololatriis et passionibus immundi et irrationabiles verbi ratione carentes, quantum ad Deum stulti.
Abbreviated transcription (Latin):
Euntes autem discipuli. fec̾unt sicut
n lum: qm̃ euntes apłi. soluerunt asinam
alienam minist̾ium quidem fuit illorũ
uirtus autem ⁊ austoritas xp̃i ¶Nec eĩ
potuissent tollere iumentum alienum
soluerunt iudeos uł gentes de uinculo in¬
imiti. in prima quidem facie eoꝵs uideba
stituti totum mundum ligatum sub po¬
testate dẏaboli soluere potuissent: insi gͣ¬

Expanded text:
discipuli fecerunt sicut lum. Quod euntes apostoli solverunt asinam alienam, ministerium fuit quidem illorum, virtus autem et auctoritas Christi. Nec enim potuissent tollere jumentum alienum solverunt Judaeos et gentes de vinculo inimici, in prima quidem facie eorum videbatstituti totum mundum ligatum sub potestate diaboli solvere potuissent, nisi g
Abbreviated transcription (Latin):
cum eo fuerunt. hora sexta abraham ⁊
qui cum eo fuerunt. hora nona moysen.
⁊ qui cum eo fuerunt. aut dauid. ⁊ qui
cum eo fuerunt. nam ⁊ ad istos posuit
testam̃ta. ¶Hora undecima gentes intel¬
lige: quia nouissima mundi margine noᷤᷤ¬
stamus sicut ⁊ ioh̾es in epła sua testatur¬
dicens ¶Filioli: iam nouissima hora ẽ ¶Apꝰ

Expanded text:
Abraham, et qui cum eo erant, hora IX? Moysen, et qui cum eo erant, hora X David, et qui cum eo erant. Nam ad ista posuit testamenta. Hora XI gentes intellige, quia novissima mundi margine stamus, sicut Ioh. in epistola sua testatur: Filioli, iam novissima hora est. Apo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ qd̾ ex p̾matu honoris nescio si aliꝙͣ
m̃cedem iusticie adipisci me̾mui¶ Nã
desiderium pͥmatus: ex iattancia nascitur
cordis¶ Qui autem humilis est ⁊ indigni¬
orem se aliis arbitratur. scd̃m apłicum pre¬
ceptum illud qd̃ ait. alter alt̾um existi
desiderat: desiderantem se horret. ¶Uidẽs¬

Expanded text:
pter quod ex primatu honoris, nescio, si aliquam mercedem homo adipisci mereatur. Nam desiderium primatus ex jactantia nascitur cordis. Qui autem humilis corde est, indigniorem se aliis arbitratur secundum apostolicum praeceptum illud, quo ait: Alter alterum existidesiderat, desiderantem se odit.
Abbreviated transcription (Latin):
mus in istis mundialib regnis. quomͦ ĩ
prunis quidem nemo potest fac̾e̾ se ipm̃
git. cum rex ille fu̾it factus ⁊ confirma¬
tus in regno. iam habet potestatem in
ceruice sua repellere. nam primum qui¬
priusqmͣ peccet lib̾̃um habet arbitͥum.
utrum uelit sub regno ẽẽ dỹaboli. cũ aũt¬
non potest de potestate euis exire. ⁊ sic pͥ¬
ma uoluntas eius in necessitatem conu̾ti

Expanded text:
mus in istis mundialibus regnis, quomodo in primis quidem nemo potest se ipsum regem git. Sed cum rex ille fuerit factus et confirmatus in regno, iam habet potestatem in ugum eius de cervice sua repellere. Nam primum quipriusquam peccet, liberum habet arbitrium, utrum velit sub regno esse dyaboli. Cum autnon potest de potestate eius exire. Et sic prima voluntas eius in neccessitatem ei
Abbreviated transcription (Latin):
baptiratus alios baptizare non pot̾at. Quo¬
modo aut̃ nudus uestiat nudum. aut quomͦ
tismum. ibi xp̃ianus. ¶Ubi aũt fides non ẽ:
nec est eccłia. ¶Ubi eccłia non ẽ: nec sac̾dos
est ¶Ubi sac̾dos non est: nec baptismum est.

Expanded text:
baptizatus, alios baptizare non poterat. Quomodo autem nudus vestiat nudum, aut quomodo tismus, ibi Cristianus. Ubi autem fides non est, nec ibi ecclesia est; ubi ecclesia non est, ibi nec sacerdos est; ubi sacerdos non est, ibi baptizatus non est;
Abbreviated transcription (Latin):
t paulus. ¶ uobis inquit oportebat primumi an¬
nũtiare u̾bum dei. S qm̃ indiguos uos uidicastis
conu̾timur nos ad gentes ¶ Et si igꝰ autea intre¬
dibiles ꝑmanebunt: tamĩ postqmͣ id ipm̃ a magis
audierut. confestun ad xp̃m debuerant aduolare
¶S utiq noluerunt: ⁊ ꝓpt̾ea istis dormientibus

Expanded text:
et Paulus, Vobis, inquit, oportebat primum annuntiari verbum Dei, sed quoniam indignos vos judicastis, convertimus nos ad gentes . Et si igitur antea incredibiles permanebant, tamen postquam et ipsum a Magis audierunt, confestim ad Christum debuerunt advolare. Sed utique noluerunt, et propterea istis dormientibus
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc dicit aliquis qui agrum locat. ut
agrariam accipiat. Aut domum. aut pen-¬
siones accipiat: non est similis ei. qui pe¬
cuniam dat ad usuram ¶Absit ¶ Primũ
quidem qm̃ pecunia non ad aliquẽ usum
disposita est. s ad p̾cium emendi uł uen¬
usum mansionis capit ex ea ¶õ qui locat
agrum uł domum usum suum dare uidet᷑
⁊ pecuniam acciꝑe. ⁊ quodammͦ quasi cõmu¬
usum capis ex ea ¶ Certio ager uł domus u¬
tendo uet̾ascit: pecuna aũt cum fu̾it mutu¬
ata. nec minuitur uet̾ascit.
Et mensas nũmularioꝵs subu̾tit. Pe¬
cunia spũalit̾ homines intelligunt᷑. quia¬
n sicut minimꝰ ht̃ charagnia cesaris: sic hõ
habet didragnia dei: ⁊ quemadmod̾ solidus
qui non habet charagina cesaris reprobus ẽ.
ita ⁊ homo qui non ostendit in se ymagniẽ
dei reprob estimatur. ¶Unde ysaias dicebat
ad ierłm. Pecunia tua reproba: caupones tui
miscent umo aqmͣ ⁊ cet̾a deo gͦ mensas
nũmularioꝵ euertit. significans quia in

Expanded text:
Adhuc dicit aliquis: Qui agrum locat, ut agrariam recipiat, aut domum, ut pensiones recipiat, nonne est similis ei, qui pecuniam dat ad usuram? Absit. Primum quidem, quoniam pecunia non ad aliquem usum disposita est, nisi ad emendum; seusum mansionis capit ex ea. Ideo qui locat agrum vel domum, suum usum dare videtur, et pecuniam accipere, et quodammodo quasi commuusum capis. Tertio ager vel domus utendo veterascit. Pecunia autem quum fuerit mutuata, nec minuitur, nec veterascit.nummulariorum subvertit.  Pecunia spiritualiter homines intelliguntur, quia sicut nummus habet charagma Caesaris, sic homo habet charagma Dei. Et quemadmodum solidus, qui non habet charagma Caesaris, reprobus est, ita et homo, qui non ostendit in se imaginem Dei, reprobus aestimatur Unde Esaias dicebat ad Hierusalem:  Pecunia tua reproba est, caupones tui miscent vinum cum aqua, etc. Ideo ergo mensas nummulariorum evertit, significans, quia in
Abbreviated transcription (Latin):
de ecc̃a dei dicente ꝓpħa. quia nõ cognoui ne¬
gociationes introibo impotencias dnĩ ¶ũe¬
admodum enim qui ambulat int̾ duos in¬
imicos uolens ambobus place̾. ⁊ uolens se
ꝯmendare sine maliloquio non pot̾ ẽẽ. ne¬
cesse est enim ut ⁊ isti male loquatur de illo.
⁊ illi male loquatur de isto: sic qui emit et

Expanded text:
de ecclesia Dei, dicente Propheta: Quia non cognovi negotiationes, introibo in potentias Domini. Quemadmodum enim qui ambulat inter duos inimicos, ambobus placere volens et se commendare, sine maliloquio esse non potest necesse est enim, ut isti male loquatur de illo, et illi male de isto, sic qui emit et
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis uitiis oportuna est ¶ NIam pͥmos ad hus
annos ĩprudentia ⁊ in betillitas animi simul ob¬
sident adolescentie uero tempus fu̾entior mi¬
pugnat libido. reliqmͣ u̾o etatem hñdi maxi¬
me libido sollicitat. ¶Pt̾ea igitur omnẽ hãc
ciam legis impleuit. ac tum demũ uenit ad
baptisma. qiͣ tumulum illud cunctis obser¬

Expanded text:
cunctis vitiis opportuna est. Nam primos adhuc cunctis vitiis opportuna est. Nam primos adhuc annos imprudentia et imbecillitas animi simul obsident: adolescentiae vero tempus ferventior impugnat libido: reliquam vero aetatem habendi maxime cupido sollicitat. Propterea igitur omnem hanc tiam legis implevit, ac tunc demum venit ad baptisma, quasi cumulum illud cunctis obser
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ accedentes ad eum discipuli sollicite de captiui¬
tate ierłm. deq ipius suscitarentur aduentu.
Et c̾te nostis: qmͣ gnͣdi utrumq hoc tempus
medio diuidatur. ¶Cum de urbis subu̾sione
dixisset sermouemq de his disputans t̾minas¬
set. ¶ Iamq ad dicendum de mũdi fine transi¬
ret: tunt inquit hec uł illa erunt. ¶Dicendo ãt
itunc. non utiq temꝑa que płimũ a se erant
discreta. ꝯiunxit ¶S illud tantummͦ quo hec
euentura erant tempus notauit dicens ĩ illis
diebus ¶Non enĩ qiͣ continuo hec secuta mõ¬
straret. id posuit: S millis inquit dieb ĩ qui¬
b cͥte ista conting̾ent. ad que narranda ꝓgre
nos iħc uenit ad baptismũ:¶ Quia scilic ptꝰ
bapm̃a istud: legem erat uetem solutu ¶ D
t̾ea usq in hanc etateni que om̃ia potest caꝑe
pc̃ata in legis obseruatione ꝑmansit: nequis
dit̾e̾t ideo eum soluisse legem quia nõ eam im
plere ualuisset.¶ Nec enim omĩs ꝓrsus etas:

Expanded text:
li, de captivitate Hierusalem, deque ipsius sciscitarentur adventu: et certe nostis, quam grandi hoc tempus medio dividatur, cum de urbis subversione dixisset, sermonemque de his disputans terminasset, iamque ad dicendum de mundi fine transiret: Tunc, inquit, haec vel illa erunt. Dicendo autem Tunc, non utique tempora quae plurima erant a se discreta, coniunxit: sed illud tantummodo quo eventura erant, tempus notavit, dicens: In diebus illis. Non enim quasi continuo haec secutura monstraret, His posuit: sed Illis, inquit, diebus, in quibus certe ista contingerent. Vide regulam deno Jesus venit in baptisma: quia scilicet post baptisma istud legem erat veterem soluturus. Propterea usque ad hanc aetatem, quae omnia potest capere peccata, in legis observatione permansit: ne quis diceret ideo eum solvisse legem, quia eam non valeret implere. Neque enim omnis prorsus aetas
Abbreviated transcription (Latin):
sponsi adducetur domumi Sunc quippe morem
tenebat antiquitas. ut sponse in sponsorum domi¬
bus hrẽntur: qd̃ nunc quo fieri int̾dum uidemꝰ.
¶Ut eumi feneri lotħ apud soc̾um legunt᷑ hĩtare
cũ sponsis .. nondum sͥ copulatis lege ꝯugii: s
B̃itabat etiam maria cum sponso¶ Et cuiꝰ tandem¬

Expanded text:
sponsi adduceretur domum. Hunc quippe morem servabat antiquitas, ut sponsae in sponsorum domibus haberentur. Quod nunc quoque fieri interdum videmus. Ut enim generi Loth apud socerum leguntur habitasse cum sponsis nondum sibi copulatis lege conjugii, sic habitabat etiam Maria cum sponso. Et in
Abbreviated transcription (Latin):
essent : aie communionis concessa facilitas hominis dereconcilu¬
cione securus non reuocar& alapsu menito negata communio
est concessa paenitentia ne totũ paenitus negaretur. et duno¬
rẽ remissionis fecit temporis ratio Sed postea di xp̃s nostor
pacẽ ecclesiis suis red dedit : iam terrore depulso communionẽ
dare ab euntib: placuit . et propter dni miseri cordia quiasi uita¬
comꝓfectons & ne nouacrani heretioi negantes ueniã aspenta¬
tẽ & durciã sequi uideamur tribuetur. ergo cumpaenitencũ

Expanded text:
essent, ne communionis concessa facilitas homines de reconciliessent, ne communionis concessa facilitas homines de reconciliatione securos non revocaret a lapsu, merito negata communio est, concessa poenitentia: ne totum penitus negaretur, et duriorem remissionem fecit temporis ratio. Sed postquam Dominus noster pacem Ecclesiis suis reddidit, jam terrore depulso communionem dari abeuntibus placuit, et propter Domini misericordiam, quasi viaticum profecturis, ne Novatiani haeretici, negantis veniam, asperitate
Abbreviated transcription (Latin):
dixit sed ea plane dispar& diuisa sentencia est Nico siadi¬
cus furma illa ex clesi astica uitae panter & discipline
quae ab ep̃o siricio ad probabitur peruenis se his ignorations
uenia remittetur. Ita ut decetero paenitus incipiant ab fas¬
re. Etita grados suos in quib inuenti fuerint: Sic retentem
bit quod hunc ipsum locum quentenent non admittunt di
autẽ scisse formã uiuendi Inhis sacnficiis asiricio deteguntu
neq: statim cupiditatẽ libidinis abiecisse: illi sunt modis omib
sub mouendi qui post admonicione cognitã praeponendam an
oporteat qui post bap̃tis mum omni temport in contenentir
uoluptatib: dediti in extremo fine uitae sua penitenciã simis
& reconciliacione communionẽ ex poscunt: Dehis obseruatio
prior postenor inter ueniente misericordia inolinatior : Nam
consuetudo prior tenuit ut concederetur paenitencia sed con¬
munione garetur: Moc cumillis temporib: crebrae ꝑ socuciones

Expanded text:
 diversa sententia est. Nam si ad aliquos forma illa ecclesiasticae vitae pariter et disciplinae, quae ab episcopo Siricio ad provincias commeavit, non probabitur pervenisse, his ignorationibus venia remittetur, ita ut de caetero penitus incipiant abstinere: et ita gradus suos, in quibus inventi fuerint, sic retententesse debet quod hunc ipsum locum quem retinent, non amittant. Si qui autem scire se formam vivendi missam a Siricio deteguntur, neque statim cupiditates libidinis abjecisse, illi sunt modis omnibus submovendi, qui post admonitionem cognitam praeponendam arboporteat, qui post baptismum omni tempore incontinentiae voluptatibus dediti in extremo fine vitae suae poenitentiam simul et reconciliationem communionis exposcunt. De his observatio prior durior, posterior interveniente misericordia inclinatior est; nam consuetudo prior tenuit, ut concederetur eis poenitentia, sed communio negaretur. Nam cum illis temporibus crebrae persecutiones
Abbreviated transcription (Latin):
mihi uolo quisq: hoc credit si nom post ordenacionẽ bono sunter¬
fuit comconficent sacramenta. Si communione eius participa¬
tus non est. Siftatim discendentib: de eius pessimo conciliabolo
rediernt Intellegitur eos quioc incatholica nouerant: Sepropt̃
uitia succ nom posse suscipere ordinacionẽ . Idcireo adillũ per¬
rexisse quipas sim acsine ullac discussione ordenacionis in lecitas
faciebat icredentes se posse peristã institucionẽ catholicam
inuenire locum: Dequo ante disperauerant: Miunc illud quod suꝑ¬
est interrogo. qui post mensem aut eo amplius redit: Cumse
praesbiterũ abo noso considerit ordenatũ. Sinon sacramenta confecit:
Si nonpopulus tribuit: simis soc non socundũ consuetudinẽ conple¬
cuit duid dehis censeatis qua sopromatis apercius ad suma certi
quinibl abonoso acceperunt reisunt usurpata dignitatis quico¬
ficiendorũ sac ramentorũ sibi uindicauerunt . Aut non uindc aueru

Expanded text:
mihi, volo, quisquis hoc credit, si non post ordinationem Bonosi intermihi, volo, quisquis hoc credit, si non post ordinationem Bonosi interfuit, cum conficeret sacramenta, si communioni ejus participatus non est, si statim discedentibus de ejus pessimo conciliabulo redierunt intelligitur eos qui in catholica noverunt se propter vitia sua non posse suscipere ordinationem, idcirco ad illum perrexisse, qui passim et sine ulla disfaciebat; credentes se posse per istam institutionem in catholica invenire locum, de quo antea desperarant. Nunc illud, quod superest, interrogo: qui post mensem, aut eo amplius rediit, cum se presbyterum a Bonoso confideret ordinatum, si non sacramenta confecit, si non populis distribuit, si non missas secundum consuetudinem complevit, quid de his censeatis, quaeso, promatis apertius. Ad summam certe qui nihil a Bonoso acceperunt, rei sunt usurpatae dignitatis, qui conficiendorum sacramentorum sibi vindicaverunt, aut non vindicaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
manifesta declarat . Quico pauli anistȩ in nomine patris & filii & sp̃i
scĩ minimae baptizat : Et̃ nouaciani hisdem nominib: tremendis
uenerandis quae baptizant : Mec apud istud deunitate potestatis
est. Etideo omnib: segregatis hec solae lecta est cui istud credide¬
carint. Si qui uero dec atholica adheresem transiens aut fidelis
ne poterit adelerũ permitti. Quorũ cõmissum nonnisi longa pae¬
nitenciã poterit abolire non potest paenitenciã clencũ fieri
ipsa canones sua auccontate permittunt: unde constat quide
catholica adbonosium transire dannati adque se pecssi sunt uel
cupierunt ab eodem ordenar non oportuisse : Ordenaciones
xclesi asticae suscipere dignitatẽ qui cõmune omniũ iudicium
eclesiarũ deserentes suã peculianter in bonosuo uanitatẽ se¬
quendam seduxerunt . Sedmultus conscat uimpassus adque
inuitus adtractus repugnantis quae ab eodem ordenatus. Dicat

Expanded text:
manifesta declarat, quia Paulianistae in nomine Patris et Filii et Spimanifesta declarat, quia Paulianistae in nomine Patris et Filii et Spii minime baptizant. Et Novatiani iisdem nominibus tremendis venerandisque baptizant, nec apud istos de unitate potestatis est, et ideo de omnibus segregatis haec sola electa est, cui istud credecarent. Si quis vero de catholica ad haeresim transiens, aut fidelisne poterit ad clerum permitti? Quorum commissum non nisi longa poenitentia poterit aboleri, nec post poenitentiam clericum fieri ipsi canones sua auctoritate permittunt. Unde constat, qui de catholica ad Bonosum transierunt damnatum, atque se passi sunt vel cupierunt ab eodem ordinari, non oportuisse ordinationis ecclesiasticae suscipere dignitatem, qui commune omnium Ecclesiarum judicium deserentes, suam peculiariter in Bonoso vanitatem sequendam esse duxerunt; sed multos constat vim passos, atque invitos attractos repugnantesque ab eodem ordinatos. Dicat
Abbreviated transcription (Latin):
ut acceptae manus inposicione . Sic maneant inclero possum ue
dicere desolis hoo nouatianis esse praeceptũ necalionũ here sum
olencos pertenere nam utiq: de omnibus ita definirent
Mddedis sent anouacianis aliis quae hereticis reuertentis debers¬
in iuo ordine recipe qđ ita ẽẽ & etiã illud maximae quod de pau¬
anistis dictũ est potert confirmare a quib: uenientis etiambas¬
tizari praecipiunt : Niumquid nõc cumde pauli anistis iubent omn
qui abheretiois reuertuntur erunt hoc exemplo baptixandi
Q uod cumnullus audiat facere Deipsis tantũ esse praeceptum
racio ipsa demonserat : Deniq baptixatus ab euangelista phrlip¬
po pecnuis euiohannis soloo manus inposicione consummat Illos
uit quae an spm suscepissent fatentib: illud nequidem nomen
audis se ius sit eos baptizan. Videtis ergo rite baptizatus illo¬
ne relegitur. Suodidcirco distinetũ esse ipsis duab: haeresib: sacio

Expanded text:
ut accepta manus impositione sic maneant in clero. Possumus vero ut accepta manus impositione sic maneant in clero. Possumus vero dicere de solis hoc Novatianis esse praeceptum, nec ad aliarum haeresum clericos pertinere; nam si utique de omnibus ita definirent, addidissent a Novain suo ordine recipi. Quod ita esse, etiam illud maxime, quod de Paulianistis dictum est, poterit confirmare, a quibus venientes etiam baptizari praecipiunt. Numquidnam, cum de Paulianistis jubent, omnes qui ab haereticis revertuntur, erunt hoc exemplo baptizandi ? Quod cum nullus audeat facere, de ipsis tantum esse praeceptum ratio ipsa demonstrat. Denique baptizatos rite ab evangelista Philippo, Petrus et Joannes sola manus impositione consummant. Illos itum sanctum suscepissent, fatentibusque se illud ne quidem nomen audisse, jussit eos baptizari . Videtis ergo rite baptizatos, illone relegitur. Quod idcirco distinctum esse ipsis duabus haeresibus, ratio
Abbreviated transcription (Latin):
cres scandalũ ordinati reciperentur. Vicensim ut opinor ambigi¬
iam iam qua ergo proremedii ac necessitate tempons : statutũ &
constat prmitus non fuisse a fuisse regulos ueteres quas ab apt¬
tolis aut a postolicis uiris traditas ecclesia romano costodit. Cus¬
todiendam q: mandat his qui eã audire consuerunt sed neces sns
temporis id fier magnopere posto labat Ergo qđ necessitas pro
remedio inuenit cessante necessitate debit utiq: cessare pa¬
riter quo durgebat: Qui alius est ordo legitimus alio usurpacio
quan tempus fieriadpraesens inpellit : Sed incanones apud nchẽã
constituti denouasi anis feri permiserunt prius ille canon api¬
trib: institus ponendus est ut possimꝑ aduertere uelquid ud
qualiter sensum ab eis dimis sumsit uel praeceptum
Hehis inqui nominant seipsos catharos id est mundus & aliqu¬
do ueniant adcatholicam ecclesiam placuit soae & magna sios

Expanded text:
cre scandalum, si ordinati reciperentur; vicimus, ut opinor, ambigcre scandalum, si ordinati reciperentur; vicimus, ut opinor, ambigua. Jam ergo quod pro remedio ac necessitate temporis statutum est, constat primitus non fuisse, ac fuisse regulas veteres, quas ab apostolis aut apostolicis viris traditas Ecclesia Romana custodit, custodiendasque mandat his qui eam audire consueverunt, sed necessitas temporis id fieri magnopere postulabat. Ergo quod necessitas pro remedio reperit, cessante necessitate debet utique cessare pariter, quod urgebat, quia alius est ordo legitimus, alia usurpatio, quam ad praesens fieri tempus impellit. Sed canones apud Nicaeam constituti de Novatianis fieri permiserunt, prius ille canon a Patribus institutus ponendus est, ut possimus advertere vel quid vel qualiter ab eisdem sensum sit vel praeceptum. De his, inquit, qui nominant seipsos catharos, id est mundos, et aliquando veniunt ad catholicam Ecclesiam, placuit sanctae et magnae synodo,