comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tidet Res inunquã electos oportet adoctriuna eesare Intdĩ
doctores eccłȩ calore caritatis andentes cõticescunt a cdocẽ.¬
prrmi taceat. q̃ statĩ conrigere nequaquã existimat. Nã sicor¬
rigere pocest ⁊ dissimulat. uerũ ẽ qd̃ consensĩ erroris ado:¬
ent habeat: P leriq sc̃i doctores ꝑ mali ꝑtinatia qͥa ut qͥs
em̃datre ⁊ possint hns tacere disponunt. sed ealore sp̃c quo
ag ilnitiur feire non sustinentes. iterũ mincrepanone ꝓsiliunt
iniquorua. De p̃benda sacerdotali ꝓtectione in plebet¬
¶Ir ibuis docendi forma cõmissa ẽ: multũ subeunt ꝑiciãl.si
Deontra licentib ueritati resistere noluer᷑. Dũ ꝓ pħa docto.¬
montẽ ercelsũ ascende tu qͥ euangelitas sẏon. scileet itita
pnuieat merito. sic̃ & gradu sequent᷑ ne forte debeat adoce¬
di ope tinore restringi.: aucdit ȩxata in fortitudine uocẽaũa
& uoli tamnere nde ueremiȩ ita dñsait. A ceuige sĩbose uos

Expanded text:
na cessare. Interdum doctores Ecclesiae calore charitatis ardentes, conticescunt a docenproxime taceat, quae statim corrigere nequaquam existimat. Nam si corrigere potest et dissimulat, verum est quod consensum erroris alieni habeat. Plerumque sancti doctores pro mali pertinacia, quia iniquos emendare nequeunt, his tacere disponunt: sed calorem spiritus quo aguntur ferre non sustinentes, iterum in increpationem prosiliunt iniquorum. Qui p1. Quibus docendi forma commissa est, multum subeunt periculi si contradicentibus veritati resistere noluerint; dum propheta doctomontem excelsum ascende, qui evangelizas Sion ; scilicet, ut ita praeemineat merito, sicut et gradu. Sequenter, ne forte debeat a docendo timore restringi, audiat: Exalta in fortitudine vocem tuam, et noli timere. Unde et Jeremiae ita D
Abbreviated transcription (Latin):
quasi spiritalib̾s quasi carnalibꝰ. tanquã paruulis in xp̃o.
lac uobis potũ dedi ñescã. Carnalibꝰ qͥppe animis. nec altamniiꝰ
de celestib. nec teirena conuenit p̾cticare. sed medioerit᷑ ut
inicia eoꝵ moresq desidersnt edocere. Coruꝰ dũ suos
pullos uiderit albi coloris nullis eos cibis alit. sed tantũdẽ
attendit. donec pat̾̃no colore ngrescant: isic illos freqͣnti
cibo reficit. Ita& eccłe doctor strenuꝰ. nisi eos qͦs doca inde.¬
rit ad suã similitudinẽ penitentiȩ confessione igrescere: ⁊i
nitore scłari deposito lam̃tationis habitũ de peccati recor¬
aꝑit intelligentiȩ spiritalis ꝓfundiora mist̾ia. Ne dũ audita
ñ capiunt. pͥus incipiant contẽpnere qͣm uenerari inandata
celestia. Alit̾ ẽ agendũ erga eos qͥ nr̃o cõmtetunt᷑ ĩ egimini si
offendunt. atq alit̃ cũ hnis qͥ nobis cõmissi ñ÷ͣ. Q si uistis uene¬

Expanded text:
spiritalibus, sed quasi carnalibus; tanquam parvulis in Christo, lac vobis potum dedi, non escam . Carnalibus quippe animis nec alta nimis de coelestibus, nec terrena convenit praedicare, sed mediocriter, ut initia eorum moresque desiderant, edoceri. Corvus dum pullos suos viderit albi coloris, nullis eos cibis alit, sed tantumdem attendit, donec paterno colore nigrescant, et sic illos frequenti cibo reficit. Ita et Ecclesiae doctor strenuus, nisi eos quos docet viderit ad suam similitudinem poenitentiae confessione nigrescere, et, nitore saeculari deposito, lamentationis habitum de peccati recoraperit intelligentiae spiritualis profundiora mysteria, ne dum audita non capiunt, prius incipiant contemnere quam venerari mandata coelestia. 6. Aliter est agendum erga eos qui nostro committuntur regimini, si offendunt, atque aliter cum his qui nobis commissi non sunt;
Abbreviated transcription (Latin):
ualentes latrare. hoc ẽ plebes cõmissas ñ udlentes irestendo
malis puerbũ doctrie defendere. De cdoctimaxs etenls
doctrina iitilẽ facit. Sacerdotis p̃dicatio operib cõfir.¬
manda ẽ. ita ut qd̃ docet uerbo instruat exemplo. Uera ẽ¬
enĩ illa doctrina. quã uiuendi sequit᷑ forma. Nã nicħ tur:¬
pius ẽ. quã sibonũ qd̃ qͥsq p̾dicat: explere ope negligat. Tunc¬
Unusqͥsq doctor⁊ ib onȩ actionis: ⁊ib one p̃dicationis habere
debet studiũ. Nã alt̾um sine alt̾o̾ ñ facit ꝑfectũ. sed p̃cedat
iustus bene agere. ut seq̃nt̾ possit docere. Sic̃ innmisma
metallũ. figinra. ⁊ pondꝰ inqͥrit᷑: ita in om̃i doctore eccłastico
quid sequat᷑. qͥd cloceat. qͦmͦ uiuat. Per qualitatẽ gͥ metalli
doctrina. Per figurã similitudo patrũ. Per ponꝰ. humilitas
designat᷑. & gͦ abhis trib diserepauerit: ñ metallũ sed teira
erit. De his qui bene docent & male uiuunt

Expanded text:
alentes latrare , hoc est, plebes commissas non valentes resistendo malis per verbum doctrinae defendere. 324 CAPUT XXXVI. De doctrina inutilem reddit. Doctoris praedicatio operibus bonis confirmanda est, ita ut quod docet verbo, instruat exemplo. Illa est vera doctrina, quam vivendi bene sequitur forma; nam nihil turpius est quam si bonum qUnusquisque doctor, et bonae actionis et bonae praedicationis habere debet studium; nam alterum sine altero non facit perfectum: sed praecedat justus bene agere, ut sequenter possit bene docere. Sicut in numismate metallum, figura et pondus inquiritur; ita in omni doctore ecclesiastico, quid sequatur, quid doceat, quomodo vivat. Per qualitatem igitur metalli, doctrina; per figuram, similitudo patrum; per pondus, humilitas designatur. Qui ergo ab his tribus discrepaverit, non metallum, sed terra I. De his qui bene docent, et male vivunt.
Abbreviated transcription (Latin):
comparationẽ principũ. qͥ ex merito plebis p̃uariu̾ant᷑:
Sententia cdampnant᷑ cham filii noe qͥ suor p̃positorcuł¬
pas in publico ꝓdunt. sic̃ chã qͥ patris pudenda ñ oꝑuit. sed
deridendo monstrauit. H abituri sem merctũ. uapha. qui
reuerent̾ oꝑuint. que patres suos excessisse cognoscunt.
si tam̃ patrũ facta ñ diligant. s tantũ opiant nec imitent᷑.
Hã sunt qͥ p̃positos suos ꝑuerse iudicant. dũ teirenis stu¬
diis plus uiderint eẽ intentos si iã pͥarũ ipsi de spiritalib
cogitauer. Rector es gͦ a dõ uidicandi sunt. asius aut̃ sub¬
ditis nequaquã udicandi s̃. exep̃lo dñi qͥ ꝑ se uendentes
columbas ⁊ numularioꝵ m̃sas ꝓprio euertit f lagello & ꝓ

Expanded text:
comparationem principum, qui ex merito plebis praevaricantur. 4. Sententia damnantur Cham filii Noe, qui suorum praepositorum culpas in publico produnt; sicut Cham, qui patris pudenda non operuit, sed deridenda monstravit . Habituri Sem meritum, et Japheth, qui reverenter operiunt quae patres suos excessisse cognoscunt, si tamen patrum facta non diligant, sed tantum operiant, nec imitentur. Nam sunt qui praepositos suos perverse judicant, dum terrenis studiis eos plus viderint esse intentos, si vel parum jam ipsi de spiritualibus cogitaverunt. 5. Rectores ergo a Deo judicandi sunt, a suis autem subditis nequaquam judicandi sunt: exemplo Domini, qui per se vendentes columbas et nummulariorum mensas proprio evertit flagell
Abbreviated transcription (Latin):
c̃tamina ẽẽ ñ possunt. habet enĩ
G pax ñi: marciriũ suũ. Nã sic̃ fre¬
qnrer suggessimꝰ iincũ diã mitiga¬
re. libidinẽ fug̃e. iusticiã custodire.
auaritiã contẽpnere. pars magna
marcirii :. Ñ incõgrue dictũ ÷ auari¬
ciam cõcep̃nere. iracundiã mitigare.
libidinẽ fug̃e. Cõtẽp̃uenda ÷ enĩ aua¬
ric̃ia. q̃ nobis id̾o iqͣ luc᷑ ꝓcurat ut
nos suos faciat. Hr̃i enĩ essemꝰ. si illa
ciã q̃ uelud ignis quantũ plus acci

Expanded text:
certamina esse non possint. Habet enim et pax nostra martyres suos. Nam sicut frequenter suggessimus, iracundiam mitigare, libidinem fugere, justitiam custodire, avaritiam contemnere, pars magna martyrii est. Non incongrue dictum est, avaritiam contemnere, iracundiam mitigare. libididem fugere: contemnenda est enim avaritia, quae nobis ideo iniqua lucra procurat, ut nos suos faciat. Nostri enim essemus, si illa tia, quae velut ignis, qua
Abbreviated transcription (Latin):
cõstituta corꝑis scilicet ⁊ cordis
nr̃i. Deniq duplex a nobis sacͥficiũ
q̃rit d̾s. Nnũ ut simꝰ casti corꝑe. ali
In corod odorẽ suauitatis reddat cogi
tatio scã. In altari cordis nr̃i. cogĩte
altaris cũ gaudio celebramꝰ. qͣndo al¬
aria cordis. ⁊ corꝑis nr̃i mũda consei¬
encia ⁊ pura ĩ cõspectu diuine maies¬
acis offerimus. Nã uescio qͣ fronte
aut cõscieucia optat ĩ altaris conse¬
antione gauore: qͥ ĩ cordis sui alta¬

Expanded text:
constituta, corporis scilicet et cordis nostri. Denique duplex a nobis sacrificium quaerit Deus: unum ut simus casto corpore, aliuin corde odorem suavitatatio sancta. In altari cordis nostri cogitemualtaris cum gaudio celebramus, quando altaria cordis et corporis nostri munda et pura in conspectu divinae majestatis offerimus. Nam nescio qua fronte aut qua conscientia, optat in altaris consecratione gaudere, qui in cordis sui alta
Abbreviated transcription (Latin):
stitutꝰ. scił. corꝑe et aĩa. imitare
ip̃m et sc̃õs patres qͥte p̃cesserunt.
disce humilitatẽ ꝗ xp̃o. deuotionẽ
ex petro. caritatẽ a ioħ̾e. obedieneiã
ex abiuham. hospitalitatẽ sͦ loth.
longanimitatẽ Sysaac. tołaneiã
S iacob patienciã d̾ iob: castĩmo¬
niam de ioseph. benignitatẽ de
uid. abstinẽciã d̾ daniele. łlemosi¬
nam d̾ tobia. theoricã ex helsa.
acdualẽ ex paulo. penitẽciã laeri¬
mosam er maria magdalene. pu¬
ram confessionẽ ex latrone. mar¬

Expanded text:
st, corpore et anima, imitare Christum et sanctos Patres, qui te praecesserunt; disce humilitatem a Christo, devotionem ex Petro, charitatem ex Joanne, obedientiam de Abraham, hospitalitatem de Lot, longanimitatem de Isaac, tolerantiam de Jacob, patientiam de Job, castimoniam de Joseph, mansuetudinem de vid, abstinentiam de Daniel, eleemosynam de Tobia, theoricam ex Heli, actualem ex Paulo, poenitentiam lacrymosam ex Maria Magdalene, puram confessionem ex latrone, mar
Abbreviated transcription (Latin):
one spnałr subsistit .i. sensi. sapiẽcia.
cogitatione. uoluntate. Sensus ꝑti¬
uet ad uitã. sapiencia ad intellectũ.
cogititio ad consiliũ. uolũtas ad
sentit: sensus est. dũ sapit: animus
est. dũ iutelligit. meus est. dũ recte¬
disceruit: rõ est. dũ cõsentit: uolun¬
tas est. dũ recordait᷑: memoria ÷. dũ

Expanded text:
sensu, sapientia, cogitatione, voluntate. Sensus pertinet ad vitam, sapientia ad intelligendum, cogitatio ad consilium, voluntas ad sentit, sensus est; dum sapit, animus est; dum intellegit, mens est; dum discernit, ratio est; dum consentit, uoluntas est; dum recordatur, memoria est; dum
Abbreviated transcription (Latin):
duit resist̾e. s fugite fornicationẽ.
de si contͣ reliqͣ uicia d̾o auxiliante
dbemꝰ in p̃senti resist̾e. libidinẽ uͦ fu¬
giendo suꝑare. Ergo contra libidinis
ĩpetũ adp̃henoͣ fugã.si uis obtinere
uietoriam. Nec tͥ uerendũ sit fug̃e
si castitatis palmã d̾sid̾ras obtiñe.¬
tñ acłicis ł mouachis ĩ digna ⁊ houe¬
sta familiaritas fugienda ÷. qͥa sine
ulla dubitatione. qͥ familiaritatem
ũ uult uitare suspectã. cito dlabit᷑
duriora sẽ pliã casticatis: ni cotidran
pnona ⁊ rari uic̃toria. Grans at
casticas sortita ÷ ñmicũ. qͥ cotidie in¬

Expanded text:
ionem . Ac si contra reliqua vitia, Deo auxiliante, debemus in praesenti resistere, libidinem vero fugiendo superare. Ergo contra libidinis impetum apprehende fugam, si vis obtinere victoriam. Nec tibi verecundiae sit fugere si castitatis palmam desideras obtinetamen a clericis vel monachis, indigna et inhonesta familiaritas fugienda est; quia sine ulla dubitatione qui familiaritatem non vult vitare suspectam, cito delabituduriora sunt praelia castitatis, ubi quotidiana pugna est, et rara victoria. Gravem castitas sortita est inimicum, q
Abbreviated transcription (Latin):
sẽꝑꝙ bonũ : stud̾at ꝓferre. ¶ solelat
itue. Q res alienas solebat ĩ uad̾re:
Sieb ipͥis studat erogare. ¶ ĩ nego¬
ras duplices ĩluẽ mũdi conqͥrere
solebat: ab oĩ fraud̾ ⁊ ab oĩ ũqͥtate suũ

Expanded text:
quod bonum est studeat proferre. Qui solebat neat. Qui res alienas solebat invadere, de rebus propriis studeat erogare. Qui in negoras duplices lucra mundi conquirere solebat, ab omni fraude et ab omni iniquitate suum
Abbreviated transcription (Latin):
cibos sumit ⁊ gustat. In duab fenes¬
tris uioet ꝓcul ⁊ ꝓpe. In duab audit.¬
Induob odorat et spirat. In duab in
feriorib necessaria corꝑis ministat¬
foris. decima fenestra umbiculũ no
et timorem.ĩ splene risũ. ĩ felle irã.
Ilecore amorẽ. ⁊ flacũ et leuitatẽ in

Expanded text:
cibos sumit et gustat. In duabus fenestris videt procul et prope, in duabus aliis odorat et spirat. In duabus aliis inferioribus necessaria corporis foris ministrat. In decima fenestra umbilicus nomet timorem, in splene risum, in felle iram, in jecore amorem, et flatum, et levitatem in
Abbreviated transcription (Latin):
re ÷ͥ. sibiniet ip̃i absentẽ ñ eẽ. Dͥm̃is
⁊ eiĩ iustus. qͥ uitã suã sollicitꝰ aspi¬
cit. ⁊ diligent̃ cõsid̾rat: qͣntũ cotidie
ĩ bonis crescat. aut forcasse qͣntũ a
bonis Serescat. iste qͥa se añ se ponit
corã se abulat. Sumpe qͥ ugilant᷑ uid̾t.
eustadiam uegligit duscut̃e ꝙ agit.

Expanded text:
. Omnis etenim justus qui vitam suam sollicitus aspicit, et diligenter considerat quantum quotidie in bonis crescat, aut fortasse quantum a bonis decrescat, iste quia se ante se ponit, coram se ambulat, quippe qui vigilanter videt custodiam neglig
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝑ turbata m̃te: usq ad uoces tumul¬
tũ exaltat. ista uulla eraspiratioe mo¬
uetur. s ꝑ trãqͥllitatis miãsuetudinẽ
patient̃ oĩa sustinet. Illa tͥsticia ĩficit᷑.
dũ q̃libet adũsa ꝑsenserit. ista nullo
uierore frangit᷑. s ĩ mala d̾ ꝓninispor¬
tans ab ut̃̾iore gaudio ñ mouet᷑. Illi
ambitione borioꝵ inficit᷑. ⁊ humauis

Expanded text:
sed perturbatam mentem usque ad vocis tumulsed perturbatam mentem usque ad vocis tumultum exaltat; ista nulla exasperatione movetur, sed per tranquillitatem et mansuetudinem patienter omnia sustinet. Illa tristitia inficitur, dum quaelibet adversa persenserit; ista nullo moerore frangitur, sed etiam mala de proximis portans, ab interiore gaudio non movetur. Illa ambitione honorum, inficitur humanis
Abbreviated transcription (Latin):
iͦ sp̃c:: ard̾us intencio m̃tis. ĩ dsiderio
sẽe ilcutis. Ista sibi cõseueientes mittit
ad regnũ : illa ad suppliciũ sẽpitermĩ.
lõ cupiscẽcia nãq carnis pͥmũ tenebs
ulitioꝵ ĩ cogit̾atioĩb gignit. Cõcupiscẽ¬
da uͦ sp̃c: econtͣrio mogitationes scãs ⁊¬
dlinent̾ obponit. Illa fabulis uanis ob¬
lectait᷑. ⁊ ũbis: ista scͥpturar̃ meditatio¬
nib atq p̃ceptis. Illa gaud̾t spectacłis
rerũ t̾rest̾am: ista ꝯtẽplatione celestiũ
Sludioꝵ. Illa t̾rena gaudia q̃rit. ista
gomitus ⁊ suspiria trahit. Illa ĩ sõpnũ
snctͣis ĩ estuat. ista semet ip̃am ieiumis
⁊ abstinẽcie cͥciatib macerat. Illa lum¬
rie subdita eͤpiũ ꝑpetrationũ affectus
lect. Illa auaricie flãma succẽsa appe¬
tit luer̃: ⁊ fugit dap̃na cẽꝑaliũ rerũ.
Ista cõtẽpnens mundũ: solũ sͥ uẽdicat
tib gaudt. ⁊ ninores sͥ p̃ caritate p̃po¬
uit. Ia exestuans uͥl eqͣnimit̾ portat.¬

Expanded text:
itus est ardens intentio mentis in desideria sanctae virtutis. Ista sibi consentientes mittit ad regnum, illa ad supplicium sempiternum. Concupiscentia namque carnis primum illecebras vitiorum in cogitationibus gignit. Cous e contrario cogitationes sanctas indesinenter opponit. Illa fabulis uanis oblectatur et uerbis, ista Scripturarum meditationibus atque praeceptis. Illa gaudet spectaculis rerum terrestrium, ista contemplatione caelestium gaudiorum. Illa terrena gaudia quaerit, ista gemitus et suspiria trahit. Illa torpore somgutturis aestuat, ista semetipsam ieiuniis et abstinentiae cruciatibus macerat. Illa luxuriae subdita turpium perpetrationum affectus,lchritudinem diligit. Illa auaritiae flamma succensa appetit lucrum et fugit damna temporalium rerum; ista contemnes mundum solum sibi uindicat tibus gaudet, et minores sibi per caritatem praeponit. Illa ira exaestuans, nihil aequanimiter portat
Abbreviated transcription (Latin):
refedi pauꝑis satiecate sustẽtat. beue
seiunat: qͥ carnẽ suã uitiox gͣmina pus¬
lulãtẽ sc̃ir̃ meditatiõe uͥtutũ ⁊ sobeta¬
tis amore castigat. Bũ iciuuat: qͥ fra¬
t̃uas ĩiurias pacifici pectoris leuitate
dimictit. Gratissimũ d̾o d̾feit ieiuni¬
uni: qͥ m̃tẽ suã ap̃ius cogitatioib ocłos
a cõ cupiscencia. linguã manꝰq alice
eustedit. Et sic ĩeiiiũ nr̃m sc̾ificet ca¬
sticas. oruet patienciã. beniguitas foue¬
at. misedia letificet. cõmend̾t humuili¬
tis ut gemino qͦdã corꝑis aĩq ĩeiumo

Expanded text:
endit. Bene jejunat, qui carnem suam vitiorum germina pullulantem, sanctarum meditatione virtutum, et sobrietatis amore castigat. Bene jejunat, qui fraternas injurias pacifici pectoris lenitate dimittit. Gratissimum Deo defert jejunium, qui mentem suam a pravis cogitationibus, oculos a concupiscentia, linguam manusque a lite custodit. Et sic jejunium nostrum sanctificet castitas, ornet patientia, benignitas foveat, misericordia laetificet, commendet humilitas, ut gemino quodam corporis animique jejunio
Abbreviated transcription (Latin):
icis dia serua cor tuum
fortasse. Quomͦ possũ linry¬
custodire cor meũ ut mala ñ eoes¬
tet: Audi breuit̃ rõnẽ. Potes eisoł¬
ter. si diuina ⁊ celestia mediteris. T¬
niea cͥa stꝰ q̃ possunt a uialis cogita¬
tio ⁊ ieditatio. har̃ assiduitas cõgt
aĩ stabilitatẽ. ut bonis cogitatioĩb
⁊ ñ malis occupet᷑. Siuis cor muns¬

Expanded text:
custodia serva cor tuum . Dicis fortasse, quomodo possum custodire cor meum, ut mala non cogitet? Audi breviter rationem. Potes evidenter, si divina et coelestia mediteris. Tamen tria sunt quae possunt a malis cogitaoratio et meditatio. Harum assiduitas confert animae stabilitatem, ut bonis cogitationibus et non malis occupetur. Si vis in mun
Abbreviated transcription (Latin):
me sp̃m meũ. Quantũ cortuũ
ditãdo domabis. tauto sublinuꝰ
seq̃ris p̃miũ. ⁊ clarior sapienciet
scieneie lumiue fulgebis. Si uisut
aut dlecteris audire. Iã q̃ scłi erant
ue d̾tecto uͥtutũ: pͥstina q̃siturꝰ i¬
nꝰ fimb̾am saluatoris. nͦ ciuceriues¬
iꝰ noctis rore inad̾factes qͥs semel
teñe cepisti: asiqñ dimittas. Esto ut
ssid̾rii p̃ui exirat. Esto apis pͣdntissi¬
uia fauũ mellis oꝑa tua cõponant
ut tua dulcedine sacies ip̃m. Suꝑ¬
uola uitiũ: ⁊ contĩges eũ. qͥ tͥ dicit᷑.
sgo flos cãpi ⁊ flos agͥ. decerpe flo

Expanded text:
Quantum cor tuum meditando domaveris, tantum sublimius consequeris praemium, et clariore sapientiae et scientiae lumine fulgebis. Si vis, uaut delecteris audire. Jam quae saeculi erant stina quaesiturus vne fimbriam Salvatoris, nec cincinnos noctis rore madefactos, quos semel tenere coepisti aliquando dimittas: Esto ut desiderii pravi exurat. Esto apis prudentissima, favum mellis opera tua componant, ut tua dulcedine saties Christum. Supervola vitia et continges eum qui tibi dicit: Ego flos campi, et flos agri . Decerp
Abbreviated transcription (Latin):
dire merent᷑. qr̾ habitꝰ s̾mo ĩ cessus
uta formã intuentib p̃bet. Nã illos
c̃uidris ĩ modũ curcͣis pĩgere ĩcessũ.
curiosos. ũbosos. iñ risu faciles. sine
pudore. sine uerecũdra. fabulaᷤ aui¬
les ⁊uanas referẽtes. Ad cursũ tar¬
dos. ad m̃sã paratos. ad ĩeiuniũ in¬
gratos. qͦrũ ocłi ut faces ard̾ntes. huc
Alueq uẽco aĩ flãte scintillas concu¬
piscencie sparguuit.⁊ ut rota uoluũ¬
uir. qͥ propͥo ĩgne corq̃nt᷑ ĩ sartagine
uĩtis sue. hos ut din d̾uita. qͥa scͥpt̃ ÷.
ses uͦ obedientes. lectionẽ amãtes. ora¬
ciõni ũstantes. ama ⁊ dilige tãꝙͣ mẽ¬
bra ip̃i. Nã illos qͦs te d̾iitare monui
emulent᷑ mali. boni uͦ diligant et

Expanded text:
ssus, vita, formam intuentibus praebent. Nam illos quos videris in modum turturis pingere incessum, curiosos, verbosos, in risu faciles, sine pudore, sine verecundia, fabulaaniles et vanas referentes, ad cursum tardos, ad mensam paratos, ad jejunium ingratos, quorum oculi ut faces ardentes huc illucque vento animi flante, scintillas concupiscentiae spargunt, et ut rota volvuntur, qui proprio igne torquentur in sartagine menti suae, hos, ut les vero obedientes, lectionem amantes, orationi instantes, ama et dilige, tanquam membra Christi. Illos quos te devitare monui, aemulentur mali, boni vero diligant et
Abbreviated transcription (Latin):
luiuriã fugit. ãplectit᷑ castitatẽ. Bene
St̾ra sua egredit᷑. qͥ malitiã d̾serit ut
teneat caritatẽ. Suꝑbiã sꝑuit: ⁊ secdat᷑
humilitatẽ. Quid gͦ d̾ c̾ra egred̾re est:
Nͥ oĩa peccata ⁊ uitia carnalia rełiq̃re ᷑¬

Expanded text:
luxuriam fugit, amplectitur castitatem. Bene de terra sua egreditur, qui malitiam deserit, ut teneat charitatem, superbiam spernit, et sectatur humilitatem. Quid ergo de terra egredi est, nisi omnia peccata
Abbreviated transcription (Latin):
ard̃t ⁊ lucet. Nũ ⁊ calida ĩ odorẽ suauis¬
simũ dũo offerri p̃cipit᷑. Ea si amorẽ
zelus ñ hit̃: ea q̃ d̾ sartagine offert᷑. ca¬
lorẽ simila amisit. Notaud̾ uald̾ est
qͥ sinulã offerri p̃cipit᷑. iuolicet sac̃dos¬
qͥ patͥ iure successerit. Ille enĩ sac̃dos
patͥ iure suecedit. qͥ eẽ se oĩpotẽtis dñi
filiũ morib d̾mõstrat. ⁊ qͥ a nobilitate

Expanded text:
t. Unde et calida in odorem suavissimum Domino offerri praecipitur, quia si amorem zelus non habet, ea quae de sartagine offertur, calorem simila amisit. Notandum valde est quis similam offerre praecipitur, videlicet sacerdos patri jure successerit. Ille enim sacerdos patri jure succedit qui esse se omnipotentis Dei filium moribus demonstrat, et qui a nobili
Abbreviated transcription (Latin):
dio bonũ opꝰ agimꝰ. s recte ñ diuidimꝰ.
si hab̾e diseretionẽ ĩ bono oꝑe p̃̾pona¬
nius. Dint abbas antomꝰ. St̃ qͥdaui
conterences corꝑa sua ĩ abstinencra.
⁊ qͥa ũ hũt discretionẽ. Iorige facti st̃
a do̾. Dicebat abbas daniel. Ea qͣntũ
corpꝰ uirescit. tantũ aĩa exsiccat᷑. Et qͣnt̾
sic̃catũ fu̾it corpꝰ. tn̾i aĩa uirescit.
Dir̃ abbas pastor. Malicia neqͣquã
ȩipellit maliciã. s siqͥs tͥ male fecerit
bñfac ei. uͥ ꝑ bonũ opus tuũ destruas
a qͣdã fr̃e dicente. Emͦ ĩ uenio dr̾n. utr̾
ĩ ieiuiniis. ant ĩ laborib. uel ĩ uigiliis
aut ĩ miscd̾ia: Et respõdit. ĩ his que
enum̃asti ⁊ ĩdiserecione. Dico enĩtͥ
qͥa multi afflixerc̾ carnẽ suã. ⁊ qͥa
sine discrecione faciebant h: abie

Expanded text:
dio bonum opus agimus; sed recte non dividimus, dio bonum opus agimus; sed recte non dividimus, si habere discretionem in bono opere postponamus. Dixit abbas Antoconterentes corpora sua in abstinentia, et quia non habent discretionem, longe facti sunt a Deo. Dicebat abbas Daniel quia quantum corpus virescit, tantum anima exsiccatur; et quantum siccatum fuerit corpus, tantum anima virescit. Dixit abbas Pastor: Malitia nequaquam expellit malitiam, sed si quis tibi malefecerit, bene fac ei, ut per bonum opus tuum destruas a quodam fratre dicente: Quomodo invenio Deum? utrum in jejuniis, an in laboribus, vel in vigiliis, aut in misericordia. Et respondit: In his quae numerasti, et in discretione. Dico enim tibi quia multi afflixerunt carnem suam, et, quia sine discretione hoc faciebant, abie
Abbreviated transcription (Latin):
uniꝰ licenciã: multi ꝑiclitent᷑. Ita gͦ
pitur expostulat salus. Q si opꝰ ÷ aliꝙͣ
medicam̃ti salutr̃ ũbo ĩcrepationis
asꝑgere. lenitatẽ tñ cord̃ opꝰ ÷ retiñe.
doctores ñ nũꝙͣ duris feriunt ĩcrepati¬
ouib subdicos: qͥ tñ a caritate eoꝵ qͦs
corripiunt ñ recedunt. Magnũ ÷ disci¬
pline misterii subtilitas discretionis:
qͣtinus qͥsq rector culpas Aliq̃nerũ
discrete nouerit parẽe. ⁊ pie resecare.
Qͥ aũ sic dimittunt p̾cata. uͥ ñ corrigat᷑:
aut sic qͣi corrigẽdo feriunt ut ñ dimit¬
tant. discrecionis sp̃m ũ hũt. Scͥpt̾ ÷
enĩ in libͦ genesi. Si recte offeras. recte
au̾ ñ diuidas. peccasti. Ublata recte
dinid̾re ÷. q̃libet bona nr̃a studra disc̾¬
nendo pensare. ¶ nimirũ qͥ agẽ dissi¬
niulat. eciã recte offerens peccat. Sepe
ꝙ bono studio gerimꝰ. dũ disc̾riere cau¬
te negligimꝰ: qͦ iudicet᷑ fine nescimus.
c̃a uͥtutis. Recte gͦ offerimꝰ. ẽ bono stu¬

Expanded text:
unius licentia multi periclitentur. Ita ergo pitur expostulat salus. Quod si opus est aliquam medicamenti salutem verbo increpationis aspergere, lenitatem tamen corde opus est retinere. Doctores nonnunquam duris feriunt increpationibus subditos, qui tamen a charitate eorum quos corripiunt, non recedunt. Magna est disciplinae magisterii subtilitas discretionis, quatenus quisque rector culpas delinquentium discrete noverit parcere, et pie resecare. Qui autem sic dimittunt peccata ut non corrigant, aut sic quasi corrigendo feriunt, ut non dimittant, discretionis spiritum habent. Scriptum est in libro Genesis: Sirecte offeras, et recte non dividas, peccastdividere, est quaelibet bona nostra studia discernendo pensare. Quod nimirum qui agere dissimulat, etiam recte offerens peccat. Saepe quod bono studio gerimus, dum discernere caute negligimus, quo judicetur fine, nescimus; causa virtutis. Recte ergo offerimus, cum bono stu
Abbreviated transcription (Latin):
amus. hunc pꝰmod̾ fortẽ munitionẽ.
Tunc enĩ murũ ferreũ hu̾c ĩuentu¬
ri sumꝰ. si ne̾ fortit̾ hu̾c tenemꝰ. udli¬
cet docendo. custodiendo. sua d̾udo. ĩ¬
qͥ zelo rectitudinis mouet᷑ adcendat.
ne ir̃a extui m̃tis dñiũ trãseat. s ĩ ul¬
tiouẽ p᷑cati tẽpus modũq cõsid̾rãs sur¬
gentis aĩ ꝑturbationẽ subtiliꝰ ꝑtͣctãdo
restͥugat. animositatẽ repͥmat. ⁊ motꝰ
feruidos sub eqͥtate dipouat. uͥ eo fiat
iustior ultoralienꝰ. qͦ pͥus exticit uictor
suus. Qͥ relo rectitudinis mouet᷑. sic cul¬
pas alinq̃uciũ corrigat. ut añ ip̃e qͥ cor¬
rigit ꝑ pacienciã crescat: ut feruorem
suũ trãscend̾ndo diiuidicet. ne ĩtẽꝑant᷑
excitatꝰ ip̃o relo rectitudinis lõge a recti¬
est adhibenda. s ꝓ qͣlitate moꝵ
diũsa exhortatio erit doctox. Iã quosda
ĩcrepatio dura. qͦsdã uͦ exhortacio corri¬
git blanda. Sic̃ ꝑiti medici ad uarios
corꝑis morbos diũsa medicamina ser¬

Expanded text:
modum fortem munitionem. Tunc enim hunc murum ferreum inventuri sumus, si nunc eum fortiter tenemus, videlicet docendo, custodiendo, suadendo, inqui zelo rectitudinis movetur, attendat, ne ira extra mentis dominium transeat: sed in ultionem peccati tempus modumque considerans, surgentis animi perturbationem subtilius retractando restringat, animositatem reprimat, et motus fervidos sub aequitate disponat, ut eo fiat justior ultor alienus, quo prius exstitit victor suus. Qui zelo rectitudinis movetur, sic culpas delinquentium corrigat, ut ante ipse qui corrigit, per patientiam crescat, ut fervorem suum transcendendo dijudicet, ne intemperanter excitatus ipso zelo rectitutidinis, longe a rectiest adhibenda, sed pro qualitate morum, diversa exhortatio erit doctorum. Nam quosdam increpatio dura, quosdam vero exhortatio corrigit blanda. Sicut periti medici ad varios corporis morbos diverso medicamine ser
Abbreviated transcription (Latin):
do ũbo castigatꝰ ñ corrigit᷑. acͥus neces¬
se ÷ ut arguat᷑. Cũ dolore enĩ abscidͦn¬
da st̾: q̃ lenit̾ sahari ñ posst̾. E ãmo¬
occulte sanare uescit. manifeste eñ
correptione pͣganda. Palã enĩ st̃ ar¬
guendi. qͥ palã nocent. ut dũ aꝑta ob¬
iurgatioue sanant᷑. hii qͥ eos imitãdo¬

Expanded text:
gitur, acrius necesse est ut arguatur. Cum dolore enim abscindenda sunt quae leniter sanari non possunt. 12. Qui admoquod occulte sanari nescit, manifeste debecorreptione purganda. Palam enim sunt arguendi qui palam nocent, ut dum aperta objurgatione sanantur, hi q
Abbreviated transcription (Latin):
głamͣ ĩ ip̃o iħu. ale si dic̃et carnalit̾
ceũcisis. Nos eitis circũcisio pellis p̃pu¬
cii ur̃i: nos cͥcũcisio coridis ⁊ corꝑis nr̃i
Nos bonã di a uobis amputatis creatu¬
ram: nos a nob̾ uitia cͥcũcidimꝰ sp̃alit̾
⁊ peccata. Ind̾ ⁊ nos sumꝰ circũcisio: qͥ

Expanded text:
 Christo Jesu . Ac si diceret carnaliter circumcisis: Vos estis circumcisio pellis praeputii vestri, nos circumcisio cordis et corporis nostri. Vos bonam Dei a vobis amputatis creaturam, nos a nobis vitia circumcidimus spiritualiter et peccata. Unde et nos sumus circumcisio, qui
Abbreviated transcription (Latin):
i sc̃i dñi uocaret᷑. inistice significa¬
sit dñicis p̃sentari conspectib. Nemo
nͥ mortalitatib nexib ab solutꝰ. suꝑue
ciuitatis gaudia pot̃it subire ꝑfectꝰ.
Nã rad hanc carnaliũ ⁊ sp̃ialiũ uiti¬
oꝵ cͥcũcisionẽ faciendo: nos iacobus
apłs hortat᷑ dicens. Abicientes oẽm
ĩmũdic̃iã ⁊ habũdanciã malicie. in

Expanded text:
 Domini vocaretur, mystice significasit Dominicis praesentari conspectibus; nemo nisi mortalitatis nexibus absolutus, supernae civitatis gaudia poterit subire perfectus. Nam et ad hanc carnalium et spiritualium vitiorum circumcisionem faciendam, nos Jacobus apostolus hortatur dicens: Abjicientes omnem immu
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃o sp̃ałr seruimꝰ auct̾ori. Nenĩ dint
nos sumꝰ cͥcũcisio ł habemꝰ eͥcũcisionẽ
s nos sumꝰ inqͥt cͥcũcisio .i. nos sumus
mũditia ⁊ iustieia cͥcũcisionis sp̃alis.
habendo iusticiã ⁊ mũdiciã sp̃alẽ. In
lege enĩ ⁊ ĩ ꝓpħis duplicit̃ cͥcũcidi ibe¬
mur. carne uidlicet ⁊ corde. Carne uͥ
sia nob̾ carnalia nitia abscidimꝰ .i. as

Expanded text:
Auctori. Non enim dixit: Nos sumus circumcisi, vel, Habemus circumcisionem: sed Nos sumus, inquit, circumcisio, id est, nos sumus munditia et justitia circumcisionis spiritualis, habendo justitiam et munditiam spiritualem. In lege enim et prophetis dupliciter circumcidi jubemur, carne videlicet et corde. Carne, ubi si a nobis carnalia vitia abscindimus, id es
Abbreviated transcription (Latin):
incruentam hostiam hunc panem sc̃m Ntem: Non
erat corpus xp̃i ante consecrationem. s post consecratio.¬
nem dicotibi quia iam corpus xp̃i est: Ptem Preueni in
maturitate: Plures filios habuit habraham. nullum¬
alium ab lactauit nisi ysaac In hoc solo dicit᷑ fecisse epu
sur enim creari uideat᷑ frequent̃ non intelligo. nisi
ruiꝰ rei memores inedendo & potando carnem &

Expanded text:
incruentam hostiam, hunc panem sanctum. Item. Non incruentam hostiam, hunc panem sanctum. Item. Non erat corpus Christi ante consecrationem, sed post consecrationem dico tibi, quia jam corpus est. Item. Praeveni in maturitate. Plures filios habuit lum ablactauit alium. sed in hoc solo legitur fecisse epulquam creari! Cur enim creari videatur frequenter non intelligo, et nisi Hujus rei memores, in edendo et potando carnem et
Abbreviated transcription (Latin):
benedictionem. alia speties nominat᷑. post benedicꝰ¬
tionem corpus significat᷑ Item In illo sacramento
missio peccatoꝵ. PIteo Non est esca ista corꝑalis:
Item: Non est iste panis. qui incorpus uadit. teo
Esca ista. uitȩ eternȩ substantiam subministrat
Idem Talib eccłam pascit. quib animȩ firmaᷤ
substantia. F Item Deniq cornr̃m esca ista con¬
firmat. & uinum hoo letificat corIteo Ui¬
insermone xp̃i. ut inciperent ẽẽ que nonerant qͣntoma¬
gis oparius est. ut sint que erant. & in aliud cõmutent
Item Sic̃ si militudinem mortis bibisti. itasimilitudinẽ
p̃ciosi sanguinis bibis: PItem: fac nobis oblationem
acceptabilem. quod est sigura corporis ꝙ sanguinis dñi:
Item figura corporis altare est: Iltem: Re hõrror cruoris
ẽet. id̾o in similitudinem accipis sacramentum: Iltem
Offerimꝰ tibi immaculatam hostiam. rationabilem hostiã

Expanded text:
benedictionem alia species nominatur, post benedicbenedictionem alia species nominatur, post benedictionem corpus significatur. Item. In illo sacramento missio peccatorum. Item. Non est esca ista corporalis. Item. Non est iste panis qui in corpus vadit. Item. Esca ista vitae aeternae substantiam subministrat. Item. Talibus Ecclesiam pascit, quibus animae firmatur substantia. Item. Denique cor nostrum esca ista confirmat, et vinum hoc laetificat cor. Item. Viest in sermone Domini, ut inciperent esse quae non erant, quanto magis operatorius est, ut sint quae erant, et in aliud commutentItem. Sicut similitudinem mortis bibisti; ita similitudinem pretiosi sanguinis bibis. Item. Fac nobis hanc oblationem acceptabilem, quod est figura corporis et sanguinis Domini. Item. Figura corporis, altare est. Item. Ne horror cruoris esset, ideo in similitudinem accipis sacramentum. Item. Offerimus tibi immaculatam hostiam, rationabilem hostiam,
Abbreviated transcription (Latin):
rpẽ. donauit om̃nia pȩccata Cum non obli¬
iscim᷑ munus saluatoris. nonne cotidie xp̃c
iediinꝰ ecce cogitatio Ex ipsius peliquiis cogita¬
cionis. cotidie nob̾sic immolat᷑ qͣi cotidie nos
inou&. quia pͥma grã sua nos innouauit:¬
pat̾ unum sumꝰ. culerunt lapides ut lapidarent
eum: Qui hoc audire non pot̾. iudeus est. qͥ hoc
audire non pot̾. lapidat xp̃m asꝑiorib omĩ caute
ꝑfidiȩ suȩ saxis. & simichi creditis uulnerat xp̃m
Nam & si ille uulnus. iam sentire non possit. nunc
enim scd̾m carnem iam non nouimꝰ xp̃m. tam᷑¬
arrianoꝵ impiecate lapidat᷑. qui eccłȩ pietate
Iteoꝰ in seroꝯone. De asel & cayis Deniq sp̃s sc̃s
in spetie columbȩ uisus est. quia uideridi uinitas
insue ueritate claritatis non poterat: Noli gͥ &tu
non distingas tamen naturam uerbi & corporis. &
tibi dicat᷑. si recte offeras. recte autem non diuidas
nis sacramentum uerum est Item in eodeoq ante

Expanded text:
Christus, donavit omnia peccata, cum non obliChristus, donavit omnia peccata, cum non obliviscimur munus Salvatoris. Nonne Christus quottus est. Cum credimus, ecce cogitatio. Ex ipsius reliquiis cogitationis quotidie nobis sic immolatur, quasi quotidie nos innovet, quia prima gratia sua nos innovavitPater unum sumus, tulerunt lapides, ut lapidarent eum . Qui hoc audire non potest Judaeus est: qui hoc audire non potest, lapidat Christum asperioribus omni caure perfidiae suae saxis; et si mihi creditis, vulnerat Christum. Nam etsi ille jam nunc vulnus sentire non possit: Nunc enim secundum carnem jam non novimus ChristumArianorum impietate lapidatur, qui Ecclesiae pietate . Item in sermone de Abel et Cain. Denique Spiritus sanctus in specie columbae visus est , quia videri Divinitas in suae veritatis claritate non poterat. Noli igitur,non distinguas tamen naturam Verbi et corporis, et tibi dicitur: Si recte offeras, recte autem non dividas,nis sacramentum verum est. Item in eodem. Ante
Abbreviated transcription (Latin):
singłos dies offerimus: Offerimũs. s ad recordatio¬
nem mortis eius. ⁊ una est hostia non multe Quo¬
modo una ꝙ non multe: Quia semel oblatꝰ est xp̃c
Hoc aut̃ sacrificium exemplum illiꝰ. idipsũ semꝑ
nus existens a illic plenus: Sic̃ enim quod ubiq
offert᷑ unum corpus ẽ. ꝙ non multa corpora. ita
& unum sacrifitium: Pontifex aut̃ ille ẽ qͥ hostiã
obtulit nos mundantem Ipsam offerimꝰ etiã
munc. que tunc oblata consumi non pot̃ qđ
nos facimus. incõmemorationem fit eius quođ
factumest: Hoc enĩ facite ait in meam cõme¬
morationem: Non aliud sacrifitium s ipsum
semꝑ offerimus. magis aut̃ sacrificii recordatio¬
na eiꝰ in nobis. nosq ipsos uouemꝰ & reddimꝰ
& beneficioꝵ eius sollempnitatib festis & dieb
statutis dicamꝰ sacramꝰq memoriam. ne uolu¬
mine temꝑum ingrata subrepat oblruio Unde
etiã in psalmo laxx̃ Fs ait ecce in nouauit noᷤ

Expanded text:
singulos dies offerimus? Offerimus, sed ad recordatiosingulos dies offerimus? Offerimus, sed ad recordationem mortis ejus, et una est hostia, non multae. Quomodo una et non multae? Quia semel oblatus est Christus. Hoc autem sacrificium exemplum est illius, idipsum semper nus existens, et illic plenus. Sicut enim quod ubique offertur, unum corpus est, et non multa corpora: ita et unum sacrificium. Pontifex autem ille est, qui hostiam obtulit nos mundantem. Ipsam vero offerimus etiam nunc, quae tunc oblata consumi non potest. Quod nos facimus, in commemorationem fit ejus quod factum est: Hoc enim facite, ait, in meam commemorationem , non aliud sacrificium, sed ipsum semper offerimus, magis autem sacrificii recordationa ejus in nobis, nosque ipsos vovemus et reddimus, et beneficiorum ejus solemnitatibus, festis et diebus statutis dicamus, sacramusque memoriam, ne volumine temporum ingrata subrepat oblivio. Unde etiam in Psalmo LXXX fratribus ait: Ecce innovavit nos
Abbreviated transcription (Latin):
U naest eccłȩ hostia. ille aut̃ multe sunt Propt̾ hoc
enim nec fortes erant quiamulte Quid aut̃ opꝰ erat
multis. dic michi unasufficiente: ꝓinde quod mul¬
te offerebant᷑. osfendit nũquam eos purgari Sic̃me¬
dicamentum forte & ualens & efficax cunctã repel¬
lit ualitudinem : Si ergosemel impositum. totum
oꝑatum fuerit. ostendit uirtutem. ut non ulteriꝰ ap¬
ponat᷑. siuͦ semꝑ apponit᷑. manifestũ inditium est
minꝰ illud p̃ualuisse medicam̃tum. uirtꝰ quippe
illiꝰ est ut semei apponat᷑. ꝙ non frequent̃. sic etiã hic
Si enim ab omnib e̾e̾nt liberati pȩccatis. nequaqua
ꝑ singłos dies offerr& quis sacrificia: Proinde pecca¬
ti cõmemoratio fuit non absolutio quia cotidie eis¬
dem purgant᷑ hostiis etiam ipsi sacerdotes . &. popłs
parit̃: In xp̃o e contrario semel oblata est hostia ad sa¬
lutem sempit̾nam potens: Quid gͦ nos. nonne per

Expanded text:
Una est Ecclesiae hostia, illi autem multae sunt. Propter hoc Una est Ecclesiae hostia, illi autem multae sunt. Propter hoc enim nec fortes erant, quia multae. Quid autem opus erat multis, dic mihi, una sufficiente? Proinde quod multae offerebantur, ostendit eos nunquam purgari, sicut medicamentum forte, et valens, et efficax, cunctam repellit valetudinem. Si ergo semel impositum totum operatum fuerit, ostendit virtutem, ut non ulterius apponatur. Si vero semper apponitur, manifestum indicium est, minus illud praevaluisse medicamentum, virtus quippe illius est, ut semel apponatur et non frequenter, sicut etiam hic. Si enim ab omnibus essent liberati peccatis, nequaquam per singulos dies offerret quis sacrificia. Proinde peccati commemoratio fuit, non absolutio, quia quotidie eisdem purgantur hostiis, etiam ipsi sacerdotes, et populus pariter. In Christo econtrario semel oblata est hostia ad salutem sempiternam potens. Quid ergo nos? Nonne per
Abbreviated transcription (Latin):
sunt nobis expetenda. in quib ꝑfectio. in qͥb ueritãs ẽ
Hic umbra hic umago est. illic ueritas. umbra in lege.
uentas in euangłio. ueritas in cȩlestib Ante agnus
homo offert᷑. quasi recipiens passionem. & offert se
ipse quasi sacerdos. ut pęccata nr̃a dimittat. hic
in imagine. ibi inueritate Ibi apud patrem qͣsi
aduocatꝰ ꝓ nobis int̾uenit I Itemꝰ in epła .a. ad cho¬
Rinchios: Deuo animo & cum timore acceden¬
dum ad cõmunionem decq. ut sciant omnes
se reuerentiam debere ei ad cuiꝰ corpus sum̃dũ
accedunt: hoc enĩ apud se debent iudicare qͥa
dominꝰ ẽ. cuiꝰ in misterio sanguinem potant.
Item in epła. ad hesreos: S in ista carne ꝙ san¬
guine nil cruentum nil corruptibile mens humana
concipiat. s uiuificatricem substantiã atq salua¬
tricem inpane & uino. ꝑ que sidigne sumuntur
nobis est peccatoꝵ remissio collata ł Item iri eodem

Expanded text:
sunt nobis expetenda, in quibus perfectio, in quibus veritas est. sunt nobis expetenda, in quibus perfectio, in quibus veritas est. Hic umbra, hic imago, illic veritas. Umbra in lege, imago in Evangelio, veritas in coelestibus. Ante agnus  quasi homo offertur: quasi recipiens passionem et offert se ipse quasi sacerdos, ut peccata nostra dimittat, hic in imagine, ibi in veritate. Ibi apud Patrem quasi advocatus pro nobis intervenit. Item in epistolam ad Corinthios. Devoto animo, et cum timore accedendum ad communionem docet, ut sciant omnes se reverentiam debere ei, ad cujus corpus sumendum accedunt. Hoc enim debent apud se judicare, quia Dominus est cujus in ministerio sanguinem potant. Item in Epistolam ad Hebraeos. Sed in ista carne ac sanguine nil cruentum, nil corruptibile mens humana concipiat: sed vivificatricem substantiam, atque salvatricem in pane et vino, per quae si digne sumuntur, nobis est remissio peccatorum collata. Item in eamdem.
Abbreviated transcription (Latin):
spũs uiuificans est in ea & ideo siue in lege.siue in¬
in euangeliis.que dicuntur spualit̾ suscipe. spũalit̃
bum. ex quo qui sũpserit. si qͥdem bonꝰ est. & de bono
chesauro ꝓfert bonum. mundum cybum p̃ba ꝓximo
suo: Pocest enim quis innocens & rectus corde. mun¬
dum uideri animal. & p̾bere audienti se mundum
cibum. tanqͣm ouis que ẽ animal mundum: Simi¬
lit̾ & inceteris Et ido omĩs homo cum loquit᷑ ꝓxi.¬
mo suo. si ue ꝓdest ei ex sermonib suis. siue noca.
mundum ei aut inmundum efficit᷑ animal. ex qͥb
uel mundis utendum. uł immundis p̃cip̃tur absti¬
nendum: Si scdm hunc intellectum intellectũ dica¬
mꝰ sũmum dm̃ leges hominib ꝓmulgasse. digna
uidebtt᷑ humanã maiestate legislatio: Si uͦ assideamꝰ
leges dedisse: U idebunt᷑ enim magis eligantes leges
hominum. uerbi gr̃a romanoꝵ. atheniensium. lace¬

Expanded text:
spiritus vivificans est in ea: et ideo sive in lege, sive spiritus vivificans est in ea: et ideo sive in lege, sive in evangeliis, quae dicuntur spiritualiter suscipe, spiritualiter t in se cibum, ex quo qui sumpserit siquidem bonus est, et de bono thesauro profert bonum, mundum cibum praebet proximo suo. Potest enim quis innocens et rectus corde, mundum videri animal, et praebere audienti se mundum cibum, tanquam ovis, quae est animal mundum, similiter et in caeteris. Et ideo omnis homo cum loquitur proximo suo, sive prodest ei ex sermonibus, sive nocet, mundum ei aut immundum efficitur animal, ex quibus vel mundis utendum est, vel immundis praecipitur abstinendum. Si secundum hunc intellectum dicamus summum Deum leges hominibus promulgasse, digna videbitur humana majestate legislatio. Si vero assideamleges dedisse. Videbuntur enim magis elegantes leges hominum, verbi gratia, Romanorum, Atheniensium, Lace
Abbreviated transcription (Latin):
Carnib enĩ & sanguine agni. tanquã cibo mun¬
do q potu. potat᷑ & reficitur omne hominuta
genus: Scdo̾ loco post illiꝰ carnem. mundus cib
mundus fit cib: Hoc qui audire nescit. auercit¬
fortassis auditum. scdm eos qui dicebant. qͥs eũ
potͣ audire Sedsifilii estis eccłȩ. si euangłicis n¬
buti mysteriis. si uerbum caro factũ habitãt inuoł
agnoscite que dicimꝰ quia dñi sunt. ne qui ignorat
ignoret᷑ Agnoscite quia figure sunt. que in diuiniᷤ
uoluminib scripte sunt. ido tanquã spũales & non
carnales intelligite que dicunt᷑: Si enim canqͣm car¬
nales ista suscipitis: ledunt uos. non alunt: Est enĩ
& in euangeliis littera que occidat: Nonsolũ inue¬
teri testamento littera occidens dep̾hendit᷑ Est & in
nouo testam̃to littera que occĩdat eum qui ñ spua.¬
lit̾ aͦuertit: Si enĩ scđm̃ litteram sequaris hoc ipsũ
quod scriptum est. nisi manducaueritis carne̾ meã
& biberitis meum sanguinem: occĩdit heclictera:

Expanded text:
Carnibus enim, et sanguine agni tanquam cibo mundo et potu, potatur et reficitur omne hominum genus. Secundo loco post illius cmundus fit cibforsitan auditum secundum eos qui dicebant: Quis potest eum audire? Sed si filii estis Ecclesiae, si evangelicis imbuti mysteriis, si Verbum caro factum habitat in vobis, agnoscite quae dicimus quia Domini sunt, ne qui ignorat ignoretur. Agnoscite quia figurae sunt, quae in divinis voluminibus scriptae sunt: ideo tanquam spirituales, et non carnales , intelligite quae dicuntur. Si enim tanquam carnalia ista suscipitis, laedunt vos, non alunt. Est enim et, in Evangeliis littera quae occidat . Non solum in Veteri Testamento littera occidens deprehenditur, est et in Novo Testamento littera quae occidat eum, qui non spiritualiter advertit. Si enim secundum litteram sequaris hoc ipsum quod scriptum est: Nisi manducaveritis carnem meam, et biberitis meum sanguinem: occidit haec littera.
Abbreviated transcription (Latin):
Scriptumẽ. da miscđi & ne suscipias pęccatorem:
Posterior pars huiꝰ sententiȩ. uidet̾ uetare bñ ficientis̃
Ait enim. ne suscipias pec catorem: Intelligas figu.¬
eiꝰ nonsuscipias PIticitylo psaloi il tractans de
iuda traditore dñĩ. eim inquit adhibuit ad conuiui¬
ium in quo corporis & sanguinis sui figuram discipłis
metuis iamnon morit᷑. mors illi ulta non dñibitur.
Uerba ista apłi sunt: Tam̃ ne oblius cam̃ qđ semel fac¬
cumẽ in memoria nr̃a om̃i anno fit quotiens pascha
celebiit᷑ nũquid totiens xp̃c occidit᷑ : s tam̃ anniuꝰ¬
saria recordatio rep̃sentat qđ olim factum ẽ. & sic nos
porid au sanguinis mei reddam: edent pauꝑes & sa¬
urabunt᷑: edant contemptores scħ. & ĩmittabunt᷑.
& laudabunt dnm̃ qui requirunt eum Laus dm̃
ructatio saturitatis etꝰ Uiuent corda eori inscłm seli¬

Expanded text:
scriptum est: da misericordi et ne suscipias peccatorem. scriptum est: da misericordi et ne suscipias peccatorem. posterior pars huius sententiae uidetur uetare beneficientiam; ait enim: ne suscipias peccatorem; intellegas ejus non suscipias. Item in psal. III, tractans de Juda traditore Domini. Eum, inquit, adhibuit ad convivium, in quo corporis et sanguinis figuram discipulis mortuis jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur . Verba ista Apostoli sunt, tamen ne obliviscamur quod semel factum est, in memoria nostra omni anno fit. Quoties pascha celebratur, nunquid toties Christus occiditur? Sed tamen anniversaria recordatio repraesentat quod olim factum est, et sic nos poris et sanguinis Domini mei reddam. Edent pauperes et saturabuntur. Edent contemptores saeculi, et mutabuntur, et laudabunt Dominum, qui requirunt eum. Laus Domini eructatio saturitatis ejus, vivent corda eorum in s
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinem biberitis. non habebitis uitam in uobis
facinus uidet᷑ aut flagitium iubere figura gͦ ẽ p̃ci¬
piens passioni dnĩ ẽẽ cõmunicandum. & suauit᷑
atq utilit̾ recondendum inmemoria. q ꝓ nobis¬
caro eius crucifixa ẽ & uulnerata IAit scriptura:
Si esurierit iniicꝰ tuus. ciba illum. si stcit. potũ
da illi: hic nullo dubitante. beneficientiã p̾cipit
S qd sequit᷑. hoc enim faciens. carbones congeres suꝑ
caput eius maliuolentiȩ facinꝰ putes iuberi Ne gͥ
dubitaueris figurate clictum. & cũ possit duplicit᷑
int̃pretari. uno modo ad nocendum altero ad p̾stan.¬
ligas carbones ignis e̾ẽ urentes penitentiȩ gem itus
quib suꝑbia sanatur eiꝰ qui clolo se immicũ fuisse
amat animam suam ꝑd& eam. non utilitatem uetari
putandus ẽ. qua debꝙ unꝰquisq conseruare animã
p̃posterum. quo inclinat᷑ temꝑalib. ut ęt̾na ñ querat

Expanded text:
sanguinem ejus biberitis, non habebitis vitam in vobis sanguinem ejus biberitis, non habebitis vitam in vobis : facinus videtur aut flagitium jubere. Figura ergo est, praecipiens passioni Domini esse communicandum, et suaviter atque utiliter recondendum in memoria, qcaro eius crucifixa et uulnerata sit. sait scriptura: si esurierit inimicus tuus, ciba illum, sitit, potum da illi. hic nullo dubitante beneficientiam praecepit; sed quod sequitur: hoc enim faciens carbones ignis congeres super caput eius, maliuolentiae facinus putes iuberi. ne igitur dubitaueris figurate dictum et, cum possit dupliciter interpretari, uno modo ad nocendum, altero ad praestan intellegas carbones ignis esse urentes paenitentiae gemitus, quibus superbia sanatur eius, quo dolet se inimicum fuisse amat animam suam, perdet eam, non utilitatem uetare putandus est, qua debet quisque conseruare animam praeposterum, quo inclinatur temporalibus, ut aeterna non quaerat.
Abbreviated transcription (Latin):
nifestissimum inditium ni̾e libertatis illuxit. nec eoꝵ
iuidem signoꝵ que iam intelligimꝰ oꝑatione graui
roneratisumꝰ: s quedam pauca ꝓmultis. eademq
ustu facillimo & intellectu angustisima &. obserua¬
tote castissima ipse dñs & apłica tradidit aisciplina
c est baptismi sacram̃tum. & celebratio corporis a
sanguinis dñi que unꝰquisq cum ꝑcipit. quo refe¬
antur imbutꝰ agnoscit: ut ea ñ carniali seruitute
s spualipotiꝰ libertate ueneret᷑ Et paulo inferiꝰ.
huiꝰmodi. ut tamdiu uersetur diligenti ratione qͦa
sonat. nulla putet᷑ figurata locutio Sipceptiua lo¬
cutioẽ. aut flagitium aut facinꝰ uetans. aut utili¬
tatem aut beneficientiam iubens. non est figura Si
aut̃ flagicium aut facinꝰ uidet᷑ iubere. aut utilito¬
tem aut̃ beneficientiam uetare : figurata e̾ Nisi
manducaueritis inquit carnem filii hominis. &

Expanded text:
nifestissimum indicium nostrae libertatis illuxit, nec eorum nifestissimum indicium nostrae libertatis illuxit, nec eorum quidem signorum, quae jam intelligimus, operatione gravi onerati sumus; sed quaedam pauca pro multis, eademque factu facillima, et intellectu augustissima, et observatione castissima ipse Dominus et apostolica tradidit disciplina: sicuti est Baptismi sacramentum, et celebratio corporis et sanguinis Domini. Quae unusquisque cum percipit, quo referantur imbutus agnoscit, ut ea non carnali servitute, sed spirituali potius libertate veneretur. Ut autem litteram hujusmodi, ut tandiu versetur diligenti ratione quod sonat, nulla putetur figurata locutio. Si praeceptiva locutio est, aut flagitium aut facinus vetans: aut utilitatem aut beneficentiam jubens, non est figurata. Si autem flagitium, aut facinus videtur jubere, aut utilitatem aut beneficentiam vetare, figurata est. Nisi manducaveritis, inquit, carnem Filii hominis, et