comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Sidixerimꝰ qr peccatũ ñ habemꝰ ueritas in nobis ñ ÷. &idem. Sidixe
tis cotidianis se ꝑpenitentiã mũdat dũ cotidie peccata minuta cũla¬
cͥmis abluit ⁊ amaiorib sc obseruat quis frequent̃ peceor passiduam
tm̃ penitentiã mundiciã suõ assidue seruat hinic. si alibi pcipit᷑. Sẽp¬
sint uestim̃ta tua candida. ullud iustꝰ autẽ exfide uriait Quã ias m ex
ut peccat anisticia deui& tm̃ dũ sẽꝑ credit ineũ qͥtustificat ĩp̃iũ ⁊ assi¬
due sub eiꝰ fide peccata sua deflec. ꝑassiduas ablutiones iusticiã suã
retinet. se ita mundanti sponsȩ ꝯsqut ñt dr̃ Ueni delibano sponsa m̃a¬

Expanded text:
ait: Si dixerimus quia peccatum non habemus, veritas in nobis non est . Et idem: Si dixetis quotidianis se per poenitentiam mundat, dum quotidie peccata minuta cum lacrymis abluit, et a majoribus se observat, quamvis frequenter peccet, per assiduam tamen poenitentiam munditiasint vestimenta tua candida . Et illud: Justus autem ex fide vivit . Quamvis enim mox ut peccat a justitia deviet, tamen dum semper credit in eum qui justificat impium, et assidue sub ejus fide peccata sua deflet, per assiduas ablutiones justitiam suam retinet. Se igitur ita mundanti sponsae consequenter dicitur: Veni
Abbreviated transcription (Latin):
dũ alios usq ad martyriũ ꝑducit alios inscã ꝯu̾satione erudit. hos
sanguine martyris rubentes ad etñã patͥã transmittit. illos uͦ inscuĩs
oꝑib uiuentes ꝓximis in exẽplũ scitatis tradit. qͥd aliud ꝗͣmala punica
i pomoꝵ fructꝰ emittit. Mala .N. punica subrubeo cortico multi¬
tudinẽ granoꝵ ꝯtinent fruct u̾pomoꝵ inse refectionis dulcedinẽ
hñt Sic scĩ martires dũ subigne tribulationis laborant. dũ ꝑxp̃o
sangiunẽ exteriꝰ fundere ñdubitãt multitudin ẽ sibi uirtutũ inte

Expanded text:
dum alios usque ad martyrium perducit, alios in sancta conversatione erudit; hos sanguine martyrii rubentes ad aeternam patriam transmittit, illos vero in sanctis operibus viventes, proximis in exemplum sanctitatis tradit, quid aliud quam mala punica et pomorum fructus emittit? Mala enim punica sub rubeo cortice multitudinem granorum continent; fructus vero pomorum in se refectionis dulcedinem habent. Sic sic martyres dum sub igne tribulationis laborant, dum pro Christo sanguinem exterius fundere non dubitant, multitudinem virtutum inte
Abbreviated transcription (Latin):
uiunt coronas deponunt ⁊ꝑpenitentiã in ecła ueniã petunt. Hicitaq
ꝑcaptta monttũ sũmasꝑsonas intelligimꝰ bene ꝑcubilia leonĩ imontes
pardoꝵ pͥncipes qͥgriministͥ designant᷑ qui crudelitati inseriuunt ido¬
lositatib siis quos i ñ posit̃ ledere decipiunt. Martli quippe maculas
sẽꝑ incute portant. ꝑ đ quos alios quã hy pocritas ł discordes significint
nillis qͥppe qui crudesitatẽ sectant᷑ de tonef tanq̃ leoses cubant Iuils¬
qͣsi pardi montes cdificant quos dũiutiis suis alqͥs uirtutes adimiscere
ꝯientiunt ꝓ omib bonis suis laudis głam affectare ꝯpellunt. hi itaq uere
corio coloris disolitudine diuidunt᷑ S decubdib leonũ ⁊ demontib
critȩ ad uite humilis unitatẽ quertuntur ꝓhis omĩb p̃miũ ꝑciꝑ&¬

Expanded text:
isto serviunt, coronas deponunt; et per poenitentiam in Ecclesia veniam petunt. Si itaque per capita montium summas personas intelligimus, bene per cubilia leonum et montes pardorum principes quique et ministri designantur, qui crudelitati inserviunt, et dolositatibus suis quos vi non possunt laedere decipiunt. Pardi quippe maculas in cute semper portant, per quos qui alii quam hypocritae vel discordes significantur? In illis qquasi pardi montes aedificant, quos dum vitiis suis aliquas virtutes admiscere nsentiunt, pro omnibus bonis suis laudis gloriam concupiscunt. Hi itaque verecorio coloris dissimilitudine dividuntur. Sed de cubilibus leonum et de montibus critae ad vitae humilis unitatem convertuntur, pro his omnibus praemium
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑat᷑. Uenit ꝗndo inhora mortis anima ipsa indebic& sponsa a carne exuit᷑.
decapite amana deu̾tite sanir. ihermon decubilib leonũ. demonteb par¬
huiꝰ scłi intelligunt᷑. qr ꝗ toditiores tanto excelsiores i firmiores apd̾ in¬
firmos et undentur. S dehis montibꝰ scã ȩxoła coronat᷑ qr dũ rognũ
p̃dicat ȩt̃ñũ dũ exẽplo suo omĩa quȩ mundi st̃ uilia eẽ de monstrat ipsos
&eiam potentes ad penitentiã incłiat ssibi ipsi ꝓcoꝵ ad qͥsitione coro¬
mi excelsos inctient idõ scͥptũ: om̃is uallis implebit᷑ ⁊iom̃ĩs mons

Expanded text:
t operatur. Venit quando in hora mortis anima, ipsa videlicet sponsa, a carne exuitur. de capite Amana, de vertice Sanir et Hermon, de cubilibus leonum, de montibus parhujus saeculi intelliguntur? Qui quanto ditiores, tanto excelsiores et firmiores apud infirmos esse videntur. Sed de his montibus sancta Ecclesia coronatur, quia dum regnum praedicat aeternum, dum exemplo suoetiam potentes ad poenitentiam inclinat, et sibi ipsi pro eorum acquisitione coromi excelsos inclinent. Unde scriptum est: Omnis vallis implebitur, et omnis mons
Abbreviated transcription (Latin):
.n. sc̃ã caritate ꝑ grãm dĩ se reficit: his spũaliũ donoꝵ ꝙ odo¬
rem & suauitatẽ sentit. Quoꝵ bonoꝵ ub̃tate ꝓximos qͦsq ad
int̾iora gustanda secũ trahit. & ut in amorẽ diuinũ conuale scant
exẽploꝵ emictant eadẽ caritate continue suffunduntur
est qd̵ sequit᷑. Idõ adolescentulȩ dilexer̃ te. Qͥa enĩ ꝑ adoles

Expanded text:
enim sancta charitate Dei se reficit, is spiritualium donorum et odoenim sancta charitate Dei se reficit, is spiritualium donorum et odorem et suavitatem sentit. Quorum bonorum ubertate proximos quosque ad interiora gustanda secum trahit, et ut in amorem divinum convalescant,exemplorum emittant, eadem charitate perpetuo suffunduntur.est quod sequitur: 4. Ideo adolescentulae dilexerunt te. Quid enim per adoles
Abbreviated transcription (Latin):
conuertit & quẽ p̃sentẽ hab& mox gaudensuoce mutata alloqͥt᷑
ꝑ uinũ nͥ cura tẽporalis ex pͥmit᷑ ã qua mens scłaris cuiꝰlib &
inebriat᷑ ut ad inuisibilia cognoscenda aut ex toto aut pe¬
ne insensibilis reddat᷑: S ub̾a sponsi uino meliora existunt.
qr illud necat hec nutriunt: illud ocłos m̃tis tͣbat hec acuut̃.
illud apostatare facit etiã sapientes: hec ipsos idiotas utiq
sapientissimos faciut̃. Quȩ qͦt uicib sponsa cũ dilectiõis ub̃tate
suggit tot sententias sapientiȩ sibi in uentrem memoriȩ trã¬
hit. Caritas .N. scã cor pacificat. mentẽ in tẽptationib roborat¬
& ut sedes sapientiȩ sit anima tͦti quietẽ tribuit & locũ p̃pa¬
rãt. hec itaq uba ungentis optimis fraglant. qr odorẽ suauita¬
tis ꝑ sapientiȩ uerba & scĩtatis exẽpla secũ portant. Quicũq

Expanded text:
convertit; et quem praesentem habet, mox gaudens, voce mutata, alloquitconvertit; et quem praesentem habet, mox gaudens, voce mutata, alloquit vinum, nisi cura temporalis exprimitur? A qua mens saecularis cujuslibet inebriatur, ut ad invisibilia cognoscenda, aut ex toto, aut pene insensibilis reddatur. Sed ubera sponsi vino meliora existunt, quia illud necat, haec nutriunt; illud oculos mentis turbat, haec acuunt; illud apostatare facit sapientes , haec ipsos idiotas utique sapientissimos faciunt, quae quot vicibus sponsa cum dilectionis ubertate sugit, tot sententias sapientiae sibi in ventrem memoriae trahit. Charitas enim cor pacificat, mentem in tentationibus roborat, et ut sedes sapientiae sit anima justi, quietem tribuit, et locum praeparat. Haec itaque ubera unguentis optimis fragrant, quia odorem suavitatis per sapientiae verba et sanctitatis exempla secum portant. Quicunque
Abbreviated transcription (Latin):
thalamũ aspiciat. Itaq scã eccłia diu p̃stolans aduentũ dñi
diu sitiens fontẽ uitȩ qͦ mͦ opt& uide p̃sentiã sponsi sui. quo¬
mo desider& dicat. Osculet᷑ & cc̃a.
os sponsi inspiratio xp̃i. osculũ oris: dulcis amor inspĩ¬
ratiõis: dic̃gͦ sponsa desidio estuãs: & in ãplexũ sponsi
sui in ardescens. Osculet᷑ me oscło oris sui. Ac si dice¬
ra ille quẽ suꝑ om̃ia immo solũ diligo ueniat. qͥ dulcedine suae
inspiratioĩs me tangat: qi cũ eiꝰ osculũ sentio subita mutacione
me relinqͦ. & in eiꝰ similitudinẽ ilico liquefacta tranformor. fasti
mutari concupiscit : & dũ ista obstrepunt in illa fugit seq
absconde. ne hec sentiat appetit. Idõq osculũ sponsi quȩrit : quꝰ
si ille siu gratissimi amoris uinculo hanc ñ trahit hec ui suȩ
molestissimȩ grauedinis detenta qͦ mͦ se ad illũ conferãt.
om̃ino ñ inuenit. S piꝰ dñs anxietatẽ eiꝰ senciens. amorẽ di¬

Expanded text:
amus amoris. Itaque sancta Ecclesia diu praestolans adventum Domini, diu sitiens fontem vitae, quomodo optet videre praesentiam sponsi sui, quomodo desideret, edicat. CAPUT PRIMUM. Os sponsi, inspiratio Christi. Osculum oris, dulcis amor inspirationis. Dicit ergo sponsa desiderio aestuans, et in amplexum sponsi sui inardescens: Osculetur me osculo oris sui. Ac si diceret: Ille quem super omnia, imo solum diligo, veniat, qui dulcedine suae inspirationis me tangat, quia cum ejus osculum sentio, subita mutatione me derelinquo, et in ejus similitudinem illico liquefacta transformor. Fastidmutari concupiscit, et dum ista obstrepunt, in illa fugit, seque abscondere ne haec sentiat, appetit. Ideoque osculum sponsi praeerit, quia si ille gratissimi amoris vinculo hanc non trahit, haec vi suae molestissimae gravedinis detenta, quomodo se ad illum conferat, omnino non invenit. Sed pius sponsus anxietatem ejus sentiens, amorem di
Abbreviated transcription (Latin):
illã corꝑu ulcimã resurrectionẽ. Sic
collacione mutua noseeremꝰ qͥd fut᷑i post
bane uicã essemꝰ. ut uiuacit᷑ ⁊ ue racit᷑ de
boc negotio cogicantes. canto certiꝰ p̃sencia
fugeremꝰ. quanco Fuc᷑a ꝑscrucantes nosceremꝰ
auidius. Orce gͦ ex hoc negocio questiuncle¬

Expanded text:
imam corporum resurrectionem, sicque collatione mutua nosceremus, quid futuri post hanc vitam essemus: ut vivaciter et veraciter de hoc negotio cogitantes, tanto certius praesentia fugeremus, quanto futura perscrutantes nosceremus avidius. Ortae ergo ex hoc negotio qu
Abbreviated transcription (Latin):
desid̾abilr ͥccta uel definica. mecu̾ ipse cog¬
noscis. Ac modo qͥa bellica ꝓfectio głosi
pͥncipis ab urbe regia curbulentos cuneoe
ue salus mͣtis nrͣe pꝰ curbines placidis aurarũ
flacib inciꝑ& serenari. & tui pͣcepti & mei
ꝓmissi recordari me contigit. Pgi ꝗͦ & si nͣ ut
debui: salte̾ ut pocui que ꝓmist. Primũ
librũ de origine humane mortis. Scd̾m. qͣ¬
mͥaĩȩ defunctoꝵ ance resurrectionẽ
corꝑũ babeant. Terciũ do ipsa resurreeti¬
onẽ. fut᷑a conformans. Qd totũ sub uno
uolumine in tͥb libris fore ẽstituens. hoc
principalit᷑ huic libro uocabulũ dedimꝰ.

Expanded text:
desiderabili die acta vel definita mecum ipse cognoscis. At modo, quia bellica profectio gloriosi principis ab urbe regia turbulentos cuneos ut salum mentis nostrae post turbines placidis aurarum flatibus inciperet reserenari; et tui praecepti et mei promissi recordari me contigit. Egi ergo, etsi non ut debui, saltem ut potui, quae promisi. Primum librum de origine humanae mortis; secundum, qmae defunctorum ante resurrectionem corporum habeant; tertium de ipsa resurrectione conformans. Quod totum sub uno volumine in tribus libris fore constituens, hoc principaliter huic vocabulum libro dedimus,
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrarẽ. Ut iã in ꝑqͥsicionie taliũ questi¬
onũ numerosicas libroꝵ querenti auime. labo¬
riosa nͣ c&̾ s mulciplic̾e lectoriꝰ sitĩ hec col¬
lecta breuitas saciarae. Insuꝑ qͦq definicũ a nob̾¬
est alcͣne caricatiꝰ cõmertio ut de resurrec¬
tione ulcinia corꝑũ quantȩ possunt causȩ
uł questiunculȩ memoriȩ nre se recoleude
ingerere. simili ciculoꝵ stilo nocanda curare̾
Extra hos gͥ duos libros illud cͦq socio mestificati
cordis fieti affectu censuimꝰ : ut iis duob pͣce¬
dentib libellis. pͥmꝰ lib̾ c̃deret᷑ de huiꝰ corꝑis

Expanded text:
um quaestionum, numerositas librorum quaerenti animae laboriosa non esset, sed multiplicem lectoris sitim haec collecta brevitas satiaret. Insuper quoque definitum est a nobis, alternae charitatis commercio, ut de resurrectione ultima corporum, quantae possent causae vel quaestiunculae memoriae nostrae se recolendae ingerere, simili titulorum stylo renotanda curarem. Extra hos ergo duos libros illud quoque socio moestificati cordis affectu fieri censuimus, ut his duobus praecedentibus libellis, primus li
Abbreviated transcription (Latin):
de uel cõuncit̾. etiã si fidelis e̾ẽ udeat᷑. hinc¬
ꝑ salomonẽ in ostensione obediencie dicitur. uix
obediens loquit᷑ uictori .s. Uir qipe obediens
ictorias loquit᷑. quia dũ aliene uoci humilit̾ sub¬
Dtiur. nosmꝙ ipsos in corde suꝑamꝰ. hinc in ouan¬

Expanded text:
delis convincitur, etiamsi fidelis esse videatur. Per Salomonem in ostensione obedientiae dicitur: Vir obediens loquitur victorias . Vir quippe obediens victorias loquitur, quia dum alienae voci humiliter subdimur, nosmetipsos in corde superamus. Virtu
Abbreviated transcription (Latin):
R Tatur qudoieni unidam mentis mee in ꝑiti¬
am. quã sepe fatei siad caritas. ut de uite ordine¬
moꝵq instructionẽ breuit. Ioqͥ debeam. S quia tem¬
iuueniles animos maxime dec&. Tres uͦ uͥtutes sũt
que pueris & adholescentib magis congriut. Ue¬
recundia & taciturnitas. & obediencia. Non ẽ aũdu
biũ si has studeant habere. quin possunit xp̃o duce
ad oulmen ꝑfectionẽq uirtutũ ascend̾e. Moꝵ enim
insignia & ornamenta uirtutũ ĩ illis ꝓculdubio cer¬
nimus senib qͥ ab ipso tẏrocinio pͥmeue ȩtatis exer¬
citati ꝑuiam dñi fortit̾ cucurrerũt. Quoꝵ scilic&
sapiencia tantũ uig&. & luc&. qͣntũ seuectus ipsa eta¬
te fit doctior. usu tͥtior. ꝓcessu tpĩs prudentior.
ec autẽ ueterũ studioꝵ dulcissimos fructꝰ edit.¬
&. alios reficit. Multi namq senes dui uiuentes . &.
nichil ꝓficientes. qͥa nullas sibi in opportuno tp̃e di¬
uicias cong̃garũt. inopes om̃iũ uirtutũ aiõs iuue¬

Expanded text:
rtatur quidem timidam mentis meae imperitiam quam saepe fraterna charitas, ut de vitae morumque instructione breviter loqui debeam; sed quia temjuveniles animos maxime decet. Tres vero virtutes sunt quae pueris et adolescentibus magis congruunt: verecundia, taciturnitas et obedientia. Non est autem dubium, si has studeant habere, quin possent, Christo duce, ad culmen perfectionemque virtutum ascendere. Morum enim insignia et ornamenta virtutum in illis procul dubio cernimus senibus qui, ab ipso tirocinio primaevae aetatis am Domini fortiter cucurrerunt. Quorum scilicet sapientia jam tantum viget et lucet, quantum senectus ipsa aetate fit doctior, usu tritior, processu temporis prudentior. Haec autem veterum studiorum dulcissimos fructus edit, et alios reficit. Multi namque senes diu viventes et nihil proficientes, quia nullas sibi in opportuno tempore divitias congregarunt, inopes omnium virtutum animos ju
Abbreviated transcription (Latin):
iẽ illũ clara rede̾pcori oĩũ exceptione conspi¬
cuũ. qͦ pͣsenti anno parit᷑ in urbe regia posici
passionis dũice festũ. festiuo cordiu̾ ardore
suscepimꝰ. qͥs recolendũ dignis explicare affacibus
ualeatc Illo ce actũ ẽ ut congrua tance festi¬
uicati silentia expetentes. remociorẽ secreci
locũ incraremꝰ: Illic diuine passionis conpluendi
imbrib disoretis ãbo sttatib lectoꝵ excipimͣ
ubi dũ etͣne lucis speculo cõmuni assensu tan¬
geremꝰ sacͣ lectio in manib suͣpca ẽ Lectu̾q
est ĩ diu᷑no silentio dñiceq passioniꝰ serret¬
tabamur. At uͥuentu. ẽ. ad quendã lectiõis desid̾abilẽ
locũ. que uõ recordari nͣ uale o. concutim᷑
gemitib. suspirauimꝰ. sublime qͦddã ibilũ
in nr̃is mtib nascit᷑. & subito in quandã conte

Expanded text:
iem illum clara redemptorum omnium exceptione perspicuum, quo praesenti anno pariter in urbe regia positi passionis Dominicae festum festivo cordium ardore suscepimus, quis recolendum dignis valeat affectibus explicare? Illo tunc actum est, ut congrua tantae festivitatis silentia expetentes, remotiorem secreti locum intraremus. Illic divinae passionis compluendi imbribus, discretis ambo stratibus lectulorum excipimur, ubi dum aeternae lucis spiculo communius tangeremur, sast in diurno silentio. Dominicae tunc passionis secretabamur. At ubi ventum est ad quemdam lectionis desiderabilem locum, quem nunc recordari non valeo, concutimur, gemimus, suspiramus. Sublime quoddam jubilum in nostris mentibus nascitur, et subito in quamdam conte
Abbreviated transcription (Latin):
licon minist rorũ sensu defmicũ existera
memoria sacre lectioniꝰ expͥmerar Hec
libroꝵ t reuolꝰcione continua. sor uiue
uosis is ageret᷑ recordacionis industria. Ic gͥ
nili fallor urgentib uob̾ acito notario.
capitula de pͣm issis questiuncłis eodẽ die ĩ
psencia ur̃i quanta potui breuitate collegi
So ctudiniin aͦ rebus impaciens ne ad sole elle

Expanded text:
licorum magistrorum sensu definitum existeret, memoria sacrae lectionlibrorum revolutione continua, sed vivae vocis id ageretur recordationis industria. Tunc ego, ni fallor, urgentibus vobis, accito notario, capitula de praemissis quaestiunculis eodem die in praesentia vestri, quanta potui brevitate, collegi. Sed in divinis rebus impatiens, ut assolet, tuae
Abbreviated transcription (Latin):
nacũ lectionis auercunt. Cõniaiꝰ. menar.
reieit librũ & soliꝰ mutue consolaciõif fecum¬
dari munere oppit᷑. Qs ibi diuinꝰ sapor tros
animos actigit & quȩ suꝑne caritatis dul¬
cedo m̃tib mortaltũ se in lapsa oiffuderit. Quiꝰ
Sauit scriptis expliea aue relatir condigie uocis
sufficiat ex plicare. Eras enĩ cc̾ faceot midñe &¬

Expanded text:
natum lectionis avertunt, communis moeror rejicit librum, et solius mutuae collationis fecundari munere opperitur. Quis ibi divinus sapor nostros animos attigerit, quae supernae charitatis dulcedo mentibus mortalium se illapsa diffuderit, quis aut scriptis explicet, aut relatu condignae vocis sufficiat explicare? Eras enim tunc fateor, mi
Abbreviated transcription (Latin):
cendo possis c̾e̾ tutior. Quã płes uidi loq̃ndo pecca¬
tũ incidisse. uix quẽdã tacendo. Ideo q tac̾e posse
quã loqui ꝯifficilliꝰ ẽ. Scio tam̃ plerosq loqͥ. cũ tac̾e
nesciant. Rarũ ẽ tac̾e quẽ quã. cũ nichil sibi ꝓsit loqͥ
tuũ ne luxuri&. ne lasciuiat. & nutiloqͦ peccata
sibi colligat. Sit restͥctior. & ripis suis coherreat᷑.
Cito lutũ colligit. amnis exundans. Sit tͥ grauitas¬
in sensu. in sermone pondus. atq inuerbis modus

Expanded text:
cendo possis esse tutior? Quamplures vidi loquendo peccatum incidisse, vix quemquam tacendo: ideoque tacere nosse quam loqui difficilius est. Scio loqui plerosque, cum tacere nesciant. Rarum est tatuum, ne luxuriet, ne lasciviat, et multiloquio peccata sibi colligat. Sit restrictior, et ripis suis coerceatur. Cito lutum colligit amnis exundans. Alligain sensu, in sermone pondus, atque in verbis modus.
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ quidã uite nobis tenendus ẽ. ut auerecundia
pͥma quedã fundam̃ta ducantur.q̃ socia ac familia¬
ris ẽ. m̃tis placiditati ꝓt̾iuã fugiens ab oĩ aliena lux¬
u sobrietatẽ diligit. honestatẽ foll&. decorũ nil reqͥ¬
rit. Sequatur conu̾sationis electio ut adiungantur
ꝓbatissimis qͥbq seniorib Hã ut equaliũ usus dul¬
cior ita senũ tutior ẽ. qui magisterio quodã & duetu
uite colorat mores adholescentiũ. & uelut muricȩ
ꝓbitatis inficit. Hempe sihi qͥ sut̃ ignari locoꝵ
cũ sollertib uiaꝵ it̾ adoriri gestut̃. qͣntomagis
ad holescentes cũ senib debẽt. nouũ sibi it̾ agg̃¬

Expanded text:
 quidam vitae nobis tenendus est, ut a verecundia prima quaedam fundamenta ducantur: quae socia ac familiaris est mentis 57 placiditati, proterviae fugitans, ab omni aliena luxu, sobrietatem diligit, honestatem fovet, decorum illud requirit. 211. Sequatur conversationis electio, ut adjungamur probatissimis quibusque senioribus. Namque ut aequalium usus dulcior, ita senum tutior est, qui magisterio quodam et ductu vitae colorat mores adolescentium, et velut murice probitatis inficit. Namque si hi qui sunt ignari locorum, cum solertibus viarum iter adoriri gestiunt; quanto magis adolescentes cum senibus debent novum sibi it
Abbreviated transcription (Latin):
Nos gͥ in pulcͥtudine corꝑis. locũ uirtutis cõposiumꝰ
gram tam̃ ñ excludamꝰ. quia uerecundia & uultus
ipsos sola pudore offund̾e gratioresq redd̾e. ut enĩ
artifex in materia cõmodiore meliꝰ oꝑari solq. sic ue¬
recundia in ipso qͦ corꝑis decore plus emina ita
& albentib adiutꝰ uestimentis. s cõmunib ut ho¬
nestati uel necessitati nil desit. nil accedat nitori
Uox ipsa ñ remissa ñ fracta. nil femineũ sonans
qualẽ multi grauitatis specie simulare consuert̃
s formã quãdã ac regulã. ac sucũ uirilẽ reseruãs.
hoc ẽ enĩ pulcͥtudinẽ uiuendi ten̾e. conuenienciã

Expanded text:
Nos certe in pulchritudine corporis locum virtutis non ponimus, gratiam tamen non excludimus; quia verecundia et vultus ipsos solet pudore obfundere, gratioresque reddere. Ut enim artifex in materia commodiore melius operari solet, sic verecundia in ipso quoque corporis decore plus eminet; itet albentibus adjutus vestimentis sed communibus; ut honestati vel necessitati nihil desit, nihil accedat nitori. 24 84. Vox ipsa non remissa, non fracta, nihil femineum sonans, qualem multi gravitatis specie simulare consuerunt, sed formam quamdam et regulam ac succum virilem reservans. Hoc est enim pulchritudinem vivendi te
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ adholescentiũ timorẽ dei habere. deferre pa
dilig̾e clem̃ciã ac uerecundiam. que ornamenta sitt̃
minori etati. ut enim in senib grauitas. in iuueni¬
b alacritas. ita in pueris & adholescentib uerecun¬
dia. uelut quadã dote cõm̃datur nature. Quã pulcra
uirtꝰ uerecundia .&. suaus gr̃a que ñ solũ in factis
s etiam in ipsis spectatur sermonib ne modũ ꝓg̃¬
diaris loq̃ndo. nequid in decorũ sermo resonq tuus
S peculũ enim mentis plerũq in uerbis refulg&. Ipsũ
uocis sonũ libro modestia. ne cuiꝰquã offendat au¬
rem uox in composita. Deniq in ipso canendi ge¬
nere pͥma discipliua uerecundia ẽ. immo etiam in
om̃i usu loquendi ut sensim quis aut płalle̾. aut le¬
g̾e̾. aut postͤmo loqui incipiat. ut uerecundia pͥn¬

Expanded text:
norum adolescentium timorem Dei habere, deferre pardiligere clementiam ac verecundiam, quae ornamento sunt minori aetati. Ut enim in senibus gravitas, in juvenibus alacritas; ita in adolescentibus verecundia, velut quadam dote commendatur naturae. 66. Erat verecundiae, et suavis gratia, quae non solum in factis, sed etiam in ipsis spectatur sermonibus; ne modum progrediaris loquendi, ne quid indecorum sermo resonet tuus. Speculum enim mentis plerumque in verbis refulget. Ipsum vocis sonum librat modestia, ne cujusquam offendat aurem vox fortior. Denique in ipso canendi genere prima disciplina verecundia est: immo etiam in omni usu loquendi; ut sensim quis aut psallere, aut canere, aut postremo loqui incipiat; ut verecunda prin
Abbreviated transcription (Latin):
& ideo ad ea conuertuntur studia. q̃ plausibilio¬
ra arbitrantur. Presencia quippe plures quã fu¬
s futuris militant. Unde qͦ p̃stantior causa. eo
cipline abicit .& maioꝵ gubernari magisterio
si potuerit eẽ cũ quib uult. ꝑgit qͦ uult. dormit
quando & quã du uult. loquitur quȩ uult.ꝙ uͥ

Expanded text:
et ideo ad ea conet ideo ad ea conra arbitrantur. Praesentia quippe plures quam funos futuris militamus. Unde quo praestantior causa, eo ciplinae abjicit, et majorum gubernari magisterio si potuerit esse cum quibus vult, pergit quo vult, dormit quando et quandiu vult, loquitur quae vult et ubi
Abbreviated transcription (Latin):
quia cũ didic̾int in scola xp̃i qualit̾ debeant uicia
ꝓpulsare. & scĩs uirtutib insudare. rebellionis sp̃u
armati tam p̃cipiti inpetu ꝑ abrupta uicioꝵ cur¬
rut̃ ad mortẽ. ut eos auriga p̃sidẽs. nullo freno dis¬
cipline ualeat cohibere. Deberẽt utiq in domo dei
ad cultũ diuini honoris suꝑ omnẽ ornatũ tanquã
uasa aurea refulg̾e. Cur autẽ ab ipsis pͥmis rudi¬
m̃tis infantie educati sũt tanta cura. tantoq la¬
bore. nisi fortes uit bello facti. contra mundũ q. etꝰ¬
abolũ & eiꝰ multiplicia tẽptam̃ta iurilit̾ pugnent¬
 qd̃ ãnurandũ est &. dolendũ. plus eis quã cet̾is.
grauis & austera uidetur discipline regula. Qua¬
re hoc nͥ qͥa secularẽ uitam magis diligut̃. Certe
uel nullus uel rapꝰ int̾ eos inuenit᷑ qui libent̾¬
tam diligat. aut quia laboriosus det̾r& actꝰ. aut
quia in lubrica etate difficilior ẽ abstinencia.
aut qͥa alacͥ adholescencie uidetur uita obscurior

Expanded text:
quia, cum didicerint in schola Christi qualiter debeant et vitia propulsare, et sanctis virtutibus insudare, heu! rebellionis spiritu armati, tam praecipiti impetu per abrupta vitiorum currunt ad mortem, ut eos auriga praesidens nullo freno disciplinae valeat cohibere. Deberent utique in domo Dei ad cultum divini honoris super omnem ornatum tanquam vasa aurea refulgere. Cur autem ab ipsis primis rudimentis infantiae educati sunt tanta cura tantoque labore, nisi ut fortes in bello facti contra carnem et ejabolum et ejus multiplicia tentamenta viriliter pugnentd admirandum est et dolendum, plus eis quam caeteris gravis et austera videtur disciplinae regula. Quare hoc? nisi quia saecularem magis diligunt vitam. Certe vel nullus vel rarus inter eos invenitur, qui libentetam diligat, aut quia laboriosus deterret actus, aut quia in lubrica aetate difficilior est abstinentia, aut quia alacri adolescentiae videtur vita obscurior,
Abbreviated transcription (Latin):
it. Ergo nature opifex. sic nr̃e studuit uerecun¬
die. sic decoꝵ illud ꝙ honestũ in nr̃o custodiuit
corꝑe. ut ductus quosdã. atq exitꝰ cuniculoꝵ
nr̃oꝵ post t̾gũ religar&. atq ab aspectu nr̃o
auerter&. ne purgatio uentͥs usũ ocłoꝵ offen¬
d& idequo pulcre apłs ait. Que uidentur inquit
menbra corꝑis xp̃i infirmiora necessariora sut

Expanded text:
. Ergo naturae opifex sic nostrae studuit verecundiae, sic decorum illud et honestum in nostro custodivit corpore, ut ductus quosdam atque exitus cuniculorum nostrorum post tergum relegaret, atque ab aspectu nostro averteret, ne purgatio ventris visum oculorum offenderet. De quo pulchre Apostolus ait: Quae videntur, inquit, m
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ uiuit. ñ qd̃ eũ carnalit̾ delectat. s qd̃ spũ alit̾
edificat facit. & quicqͥd cupit aut agit ñ uult ex
sua. s ex dei uoluntate maioꝵq suoꝵ uissione ꝓ¬
ced̾e. Hemo tñ positꝰ in adholescenciȩ. uel in tẽꝑan
lubrico. de sui conuersione desper&. Ole¬
aster enĩ oliuȩ uisertus amissa amaritudine effi¬
citur fructuosus. Si ergo agri cultura conuertit
stipiũ qualitatẽ. ñne studia doctͥne. & discipline
assiduitas mitigare possut̃. quaslibq egritudines pas¬
sionũ: S ne puerilis uita uariis lapsib uicietur.
opportos teneros annos p̃fatis diligent̾ uirtutib man¬

Expanded text:
Deum vivit, non quod eum carnaliter delectat, sed quod spiritualiter aedificat facit; et quidquid cupit aut agit, non vult ex sua, sed ex Dei voluntate majorumque suorum jussione procedere. Nemo tamen positus vel in adolescentiae vel intemperantiae lubrico, de sui conversione desperet. Oleaster enim olivae insertus, amissa amaritudine, efficitur fructuosus. Si ergo agricultura convertit stirpium qualitatem, nonne studia doctrinae et disciplinae assiduitas mitigare posset quaslibet aegritudines passionum. Sed ne puerilis vita variis lapsibus perdatur, oportet teneros annos praefatis diligenter man
Abbreviated transcription (Latin):
malos q p̃latos in scã eccła nulla pestis ad nocendũ in¬
qñ oĩa ferme quȩ bona sut᷑ & scã pessundari con
illa inolita uicioꝵ consuetudine difficillimũ est
debemꝰ ad holescentib manũ porrig̾e. Qui si qñ oꝑã¬
dare uolut̃. om̃i depulso tp̃e. possut̃ utiq ꝑ grãm¬
xp̃i uitam corrig̾e mores cõpon̾e. actꝰq suos in oĩb
meliorare. Idcirco diu est qd̵ desideraui ꝑꝑ iunioꝵ
salutẽ eoꝵ p̃cipue cũ quib uuo exopusculis pa¬
trũ pauca quedã deflorando collig̾e quȩ etͤati eoꝵ¬

Expanded text:
malosque praelatos in sancta Ecclesia nulla pestis ad nocendum inquando omnia ferme quae bona sunt pessumdari confilla inolita vitiorum consuetudine difficillimum est, debemus adolescentibus manum porrigere; qui si dare operam volunt, omni depulso ti vitam corrigere, mores componere, actusque suos in omnibus meliorare. Idcirco diu est quod desideravi propter juniorum salutem, eorum praecipue cum quibus vivo, ex opusculis Patrum pauca quaedam deflorando colligere, quae
Abbreviated transcription (Latin):
encia ducitur c̃ m̃tẽ ad suscipienda ꝓbra huiꝰ
scłi nequaꝙͣ ex parte aliqͣ etiã sua uota comi¬
tant᷑. Oeb&. gͦ obediencia & in adu̾sis aliqͥd de
hab̾e. qͣtinꝰ & in aduersis tanto sit gloriosior. qͣnto
diuino ordini etiã ex desid̾io iungitur. & in ꝓsꝑis
tanto sit uerior. qͣnto ap̃senti ipsa quã duu̾uitꝰ
ꝑcipit gła. funditꝰ ex m̃te seꝑatur. Tanti gͥ do¬

Expanded text:
entia ducitur, cum mentem ad suscipienda probra hujus saeculi nequaquam ex parte aliqua etiam sua vota comitantur. Debet ergo obedientia et in adversis ehabere, quatenus et in adversis tanto sit gloriosior quanto divino ordini etiam ex desiderio jungitur, et in prosperis tanto sit verior quanto a praesenti ipsa quam divinitus percipit gloria funditus ex mente separatur.
Abbreviated transcription (Latin):
horroris ẽ. Quod ergo in aliis displic&. non qͥd po¬
test in se ipso placere. hec ipsa natura nos doc&.
que ꝑfecte quidẽ om̃s partes nr̃i corꝑis explicauit.
ut ꝙ. necessitati consułas.ꝙ grãm uenustaras
s tñ eas quȩ decori ad aspectũ forent. in quib forme
apex quasi in arce quadã locatꝰ & figure suauitas
& uultꝰ species eminer&. oꝑandi q usus e̾e̾t para¬
tior. obiuas atq aꝑtas reliquit eas uͦ in quib ẽe̾t
naturale obsequiũ necessitatis ne deforme sui p̃
das. Ronne igitur ipsa natura est magistra uere¬
cundie. Cuiuis exemplo modestia hominũ id qd̃ in¬

Expanded text:
horroris est! Quod ergo in aliis displicet, numquid pohorroris est! Quod ergo in aliis displicet, numquid potest in se ipso placere? nec ipsa natura nos docet? quae perfecte quidem omnes partes nostri corporis explicavit; ut et necessitati consuleret, et gratiam venustaret. Sed tamen eas quae decorae ad aspectum forent, in quibus formae apex quasi in arce quadam locatus, et figurae suavitas, et 22 vultus specie semineret, operandique usus esset paratior, obvias atque apertas reliquit: eas vero in quibus esset naturalis obsequium necessitatis, ne deforme sui pradas. 78. Nonne igitur ipsa natura est magistra verecundiae? Cujus exemplo modestia hominum q
Abbreviated transcription (Latin):
onis. S non de his dico quib rara ꝓꝑatio ex causa na¬
scitur.s quib iugis & continua in naturã u̾titur
Nec ui illis ego canquã simulacroꝵ effigies ꝓbo. nec
in istis tanquã excussoꝵ ruinas. Est etiam g̃ssus
ꝓbabilis in quo ẽ species auctoritatis. gͣuitatis pondꝰ
dranquillitatisq uestigiũ. ita tam̃ si studiũ desit
atq affectio. s motus sit purꝰ ac simplex. Hichil
enim fucatũ plac&. motũ enim natura informq
Siquid sane in uatura uicii est industͥa emend&. Ubi
ars de est. non desit correctio Qd̃ si etiam ista spectẽ¬
tur ext̾iꝰ. multo magis cauendũ ẽ nequid turpe
exeat ab ore. hoc enim grauit̾ coinquinat hoiẽn
Cibus enim ñ inquinat. s iniusta obtrectatio.q
uerboꝵ obscenitas. Hec etiã uulgo pudori sũt.
stũ sit incutiat uerecundiã. & ñ solũ nichil ip̃i in¬
decoꝵ loqui. s ne aurẽ quidẽ debemꝰ huiꝰ modi p̃¬

Expanded text:
onis. Sed non de his dico, quibus rara properatio ex causa naonis. Sed non de his dico, quibus rara properatio ex causa nascitur: sed quibus jugis et continua in naturam vertitur. Nec in illis ego tamquam simulacrorum effigies probo, nec in istis tamquam excussorum ruinas. 75. Est etiam gressus probabilis, in quo sit species auctoritatis, gravitatisque pondus, tranquillitatis vestigium; ita tamen si studium desit atque affectatio, sed motus sit purus ac simplex; nihil enim fucatum placet. Motum natura informet. Si quid sane in natura vitii est, industria emendet; ut ars desit, non desit correctio. 76. Quod si etiam ista spectantur altius, quanto magis cavendum est ne quid turpe ore exeat; hoc enim graviter coinquinat hominem. Non enim cibus coinquinat, sed injusta obtrectatio, sed verborum obscoenitas. Haec etiam vulgo pudori sunt. incutiat verecundiam. Et non solum nihil ipsi indecorum loqui, sed ne aurem quidem debemus hujusmodi prae
Abbreviated transcription (Latin):
pit cũ uerecundia & sobrietate. pͥmã hac̃ ꝙ quasi p̃¬
uiã. uolens e̾eᷤ orationis future. Ut non głetur pec¬
catoris oratio. sed quasi colore pudoris obducta quo
plus defert uerecundia de recordatione delicti. eo u¬
beriorẽ mereatur grãm. Est autẽ etiã in ipso mo¬
tu. gestu. incessu. tenenda uerecundia. habitus & e¬
nim m̃tis in corꝑis statu cernitur. hĩc hõ cordis nr̃i¬
corꝑis. Sepe enĩ ꝑ incessũ ĩmago leuitatis. species
ẽ q̃dã scurraꝵ ꝑcursantiũ. Sut̃ etiã qui sensũ am¬
bulando imitantur stͥonicos gestꝰ & quasi quedã fer¬
cula põpaꝵ & statuaꝵ motus nutantiũ. ut qͦtiens¬
cũq gradus tͣnsfert̃. modulos qͦsdã seruare uidͤant᷑.
ec cursim ambulare honestũ arbitͦs. nͥ cũ causa ex¬
igit alicuiꝰ ꝑiculi. uel iuste necessitatis. Hã płũq
festinantes anhela uidemur torqu̾e ora. qͥb si eau¬
¶Sa
desit festinationis necessarie sit neuus iuste offensi¬

Expanded text:
erecundia et sobrietate. Primam hanc et quasi praeviam vult esse orationis futurae, ut non glorietur peccatoris oratio: sed quasi colore pudoris obducta, quo plus defert verecundiae de recordatione delicti, hoc uberiorem mereatur gratiam . 71. Est etiam in ipso motu, gestu, incessu tenenda verecundia. Habitus enim mentis in cororum incessu imago levitatis, species quaedam scurrarum percursantium. 73. Sunt etiam qui sensim ambulando imitantur histrionicos gestus, et quasi quaedam fercula pomparum, et statuarum motus nutantium, ut quotiescumque gradum transferunt, modulos quosdam servare videantur. 74. Nec cursim ambulare honestum arbitror, nisi cum causa exigit alicujus periculi, vel justa necessitas. Nam plerumque festinantes anbelos videmus torquere ora, quibus si causa desit festinationis necessariae, naevus est justae offensi
Abbreviated transcription (Latin):
apparens usq ĩ occidente: ita erit aduentꝰ fili hõis.
Subito om̃ib apparebit. nec erit ĩdigens qͥsquã ĩtͣro¬
gare. seu hio. siue illic.e̾. xpͣe. quẽ ad modũ onĩ cũ
fulgur enneuerit ñ egemꝰ ĩquirere si facta sic cho¬
ruschacio. ita cũ reuelacio presentiȩ eiꝰ effulserit

Expanded text:
apparet in occidente, ita erit adventus Filii hominis . Subito omnibus apparebit, nec erit indigens quisquam interrogare, sive hic, sive illic est Christus. Quemadmodum enim cum fulgur emicuerit, non egemus inquirere, si facta sit coruscatio: ita cum revelatio praesentiae ejus effulserit,
Abbreviated transcription (Latin):
lauoatio. qͥa iuxta qd ꝓpħa de illi ait
ñ laborabẽ neq facigabunt᷑. fcnicatiꝰ enõ
boacitudine ꝑfruisitur. & hoc illis sit łre¬
muneracione beaticudinis ad isefesse usi
suerit iubilo laudis. Psalmꝰ enĩ diẽ beaciqͥ
habitant i domo tua due t scła sełop lauo ae

Expanded text:
a juxta quod propheta de illis dicit, non laborabunt neque fatigabuntur . Aeternitatis enim beatitudine perfruentur: ut hoc illis sit in remuneratione beatitudinis, quod indefesso usi fuerint jubilo laudis. Psalmus enim dicit: Beati qui habitant in domo tua, Domine, in saecula sae
Abbreviated transcription (Latin):
anceq. ꝓ illo cęlũ nouũ. & t̾ra noua reponat᷑. eo
ipo ceꝑe ẽflagrucionis eiꝰ ubi ertͣ scĩ eũ eos haben¬
es corꝑa ĩ aliqͦ corꝑali loco. ẽẽ. necesse sit. Possumꝰ
respond̾e fucos eos ẽẽ. in suꝑiorib partib qͦ ita ñ ascen¬
dat flama illiꝰ incendii quẽ ad modum nec unda diluuii
Talia qͥppe illis ertͣ corꝑa. ut illic sint ubt ee. uoluerit
SS& nec igne c̃flagrationis illiꝰ ꝑtimescent ĩmortales acq
incorruptibiles facti: sic uiuoꝵ corruycibilia triũ¬

Expanded text:
eo ipso tempore conflagrationis ejus, ubi erunt sancti, cum eos habentes corpora in aliquo corporali loco esse necesse sit. Possumus respondere futuros esse eos in superioribus partibus, quo ita non ascendat flamma illius incendii, quemadmodum nec unda diluvii. Talia quippe illis erunt corpora, ut illic sint ubi esse voluerint. Sed nec ignem conflagrationis illius pertimescent immortales atque incorruptibiles facti, sicut vivorum triu
Abbreviated transcription (Latin):
face desistet: si ñ hc̃ tam̃ liuidis ꝙ absit. dtẽplat᷑ obtutib. Neꝵ ut eũq fe¬
ranit ista ħ mea scͥpta leg̃ites: ꝑmo edito ꝓ captu meo li bello ⁊ͥ dilectis¬
sune abba m̃s hũc t hecb̃te ꝑcrendũ atq examinandũ oeffero multũ
deptans ut siꝗ ĩ eo tu uituꝑabile dep̃hendis. Statĩ mͥ corrig̃ndũ ĩsinues. at uͥ
ordinace at ronabilit actũ uid̃is. mecũ dõ qͥ donaũ. ⁊ sñꝰ qͦ nł pꝰsumꝰ facẽ

Expanded text:
facere desistet, si non hunc tamen lividis, quod absit, contemplatur obtutibus. Verum utcunque ferant, haec mea scripta legentes, primo editum pro captu meo libellum, tibi, dilectissime abba meus Huetberte, percurrendum atque examinandum offero, multum deprecans, ut si quid in eo tu vituperabile deprehenderis, statim mihi corrigendum insinues. At ubi ordinale ac
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ ualeat esttnare:e aut quanto cẽpe
legi poc̾it lib. ĩ qͦ scͥpte sͣ uniu̾se uice uniu̾sorõ
au cantꝰ angłoꝵ numerꝰ ad erit. quantꝰ hõiũ erit.
& uicã suã qͥsq ab angło s adhibito. auoia recitario
Nxͦ unꝰ lib erit om̃iũ. s singłi singłorp. Scͥpca u̾ita

Expanded text:
 Aut quanto tempore legi poterit liber, in quo scriptae sunt uniuersae uitae uniuersorum ? An tantus angelorum numerus aderit, quantus hominum erit, et uitam suam quisque ab angelo sibi adhibito audiet recitari? Non ergo unus liber erit omnium, sed singuli singulorum. Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
redire ñ necesse sic. Alioqͥn si capilł capicᷤ redit. od
cã erebra consura decrax̾. si ungͥb qd̾ cocienꝰ depsut
exsectio ĩ mod̾aca & ĩdecens cogicantib & resurrec¬
cione carnis ñ credentib ooctrrit iͥfirmitas.
Ergo ut ide doctor ĩ alio suo oꝑe ait. Sicapilli cocienꝰ
cunsi. unques ue desecto. ad sua loca deformiter

Expanded text:
esse sit. Alioquin si capillis capitis redit quod tam crebra tonsura detraxit, si unguibus quod toties dempsit exsectio, immoderata et indecens cogitantibus, et resurrectionem carnis non credentibus occurrit informitas. » Ergo, ut idem doctor in alio suo opere ait : « Si capilli toties tonsi, unguesque desecatae ad sua loca propter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͥd iã respondeã & capillis aut ungͥb semel qͥppe incelligo
ita nichil ꝑiturũ. ee̾. &̾ corꝑe. ut deforme nichil sit
ĩ corꝑe.simul ĩcelligit᷑ ea que de formi factura fueratꝭ
ĩ normitate massȩ ipsi accessura. eẽ. nͣ locis ĩ qͥb mͣbroꝵ
fornia tͣpot᷑. Uelud si delimo uas fiera. qd rursꝰ ĩ
eundẽ limũ redactũ. de coco it̾um fiera .nͣ. ẽẽt. ne¬
cesse ut illa pars limi que ĩ ansa fuerat ad ansam
reuert̾et᷑ ĩ cocũ idcͣ. cocꝰ ille limꝰ ĩ tocũ uas. nulla
sui ꝑdica parte. remanera. Si ͤ qͦ ut id̾e doctorait.
ñ adcinebit ad corꝑiᷤ redinte gratione̾. utr̃u capilli
ad capillos redeant. aut ungues ad ungues. an qͥc qͥd

Expanded text:
d iam respondeam de capillis adque unguibus? Semel quippe intellecto ita nihil periturum esse de corpore. ut deforme nihil sit in corpore, simul intellegitur ea, quae deformem factura fuerant enormitatem, massae ipsi accessura esse, non locis in quibus membrorum forma turpetur. Velut si de limo uas fieret, quod rursus in eundem limum redactum totum de toto iterum fieret, non esset necesse ut illa pars limi, quae in ansa fuerat, ad ansam reverteretur in totum, id est, totus ille limus in totum vas nulla sui perdita parte remaneret. » Sic ergo, ut idem doctor ait : « Non attinebit ad corporis redintegrationem utrum capilli ad capillos redeant, et ungues ad ungues, an quicquid
Abbreviated transcription (Latin):
Ut qͥe qͥd ĩ illo aut ĩsirmitas tͦ pe. antͥ aliena
efficit crudelitas debile ita hoc ĩ mortalicatꝰ
pulericudo reforui&. ut nec suꝑflua ĩ decora nec
decracta uideant᷑ ibi eẽ deformia. Ita enĩ ex hoc ait
beatꝰ auꝗtiꝰ . N.eͣ. macriꝰ pinguibq mecuendũ. ne
ibi criã cales sinc. quales si possent: nechio eẽ uoluisseqs
aut idd qͥd offendit qͥa paruũ .eͣ aut idõ qͥa nimut e¬
Proinde nulla erit deformicas. qua fac̾ ic̃ gruentia
partiũ ubi & quȩ parua corrigent᷑ & qdꝰ mimꝰ e.
qua deca. Und c̃acor noũ ind supplebit᷑ .a qđ płꝰiẽ

Expanded text:
ut quidquid in illo aut infirmitas turpe, aut aliena effecit crudelitas debile, ita tunc hoc immortalitatis pulchritudo reformet, ut nec superflua, indecora, nec detracta, videantur ibi esse deformia. Ita enim ex hoc ait hoc non est macris pinguibusque metuendum, ne ibi etiam tales sint, quales si possent nec hic esse uoluissentaut ideo qProinde nulla erit deformitas, quam facit incongruentia partium, ubi et quae parva sunt corrigentur, et quod minus est quam decet, unde creator novit inde supplebitur, e
Abbreviated transcription (Latin):
mediacore oĩ & bõiũ. resurgent qͥdẽ eciã ipsi
unꝰ qs cũ sua carne. s ut eũ diabolo & angłis puni¬
ant᷑. Utru sane ipsi cũ uicus ce deformicatib
suoꝵ corꝑm tesurgant. quȩcͣq ĩ eis ociosa a defor¬
mia m̃bra gestart᷑. inqͥrendo laborare
qd opꝰ .e. Heq: enĩ facigare nos deb& ĩ certa eon
habitudo uel puletudo quonerit certa a sẽpi
enĩ uera uita. nͥ ubi felicit᷑ uiuit᷑. Nec uera iͥ¬
corruptio. ubi salꝰ nullo dolore corrũpit᷑. Uobi
aut infelix mori nͣ sinic᷑. aut ut ita dicã mors
ipsa nͣ morit᷑. & ubi dolor ꝑpetuus ñ ĩcerimit.
s affligit. Ipsa corruptio ñ finit᷑. hec ĩ se̾pt᷑is

Expanded text:
ominum, resurgent quidem etiam ipsi, unusquisque cum sua carne; sed ut cum diabolo et ejus angelis puniantur. Utrum sane ipsi cum vitiis et deformitatibus suorum corporum resurgant, quaecunque in eis vitiosa et deformia membra gestarunt, in requirendo laborare quid opus est? Neque enim fatigare nos debet incerta eorum habitudo vel pulchritudo, qenim vera vita, nisi ubi feliciter vivitur; nec vera incorruptio, nisi ubi salus nullo dolore corrumpitur. Ubi autem infelix mori non sinitur, ut ita dicam, mors ipsa non moritur; et ubi dolor perpetuus non interimit, sed affligit, ipsa corruptio non finitur. Haec in sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
uocabuloꝵ ĩculcare cͣauit. Salua . N. subtiliori discꝰsiõe pꝰsumꝰ ĩtelleg̾e
ꝓ mystica paschȩ sollẽnia singul nr̃m ĩ die baptis matis egerint᷑.
sꝑitalẽ uidt ext̃minatorẽ signo p̃ciosi sãgͥnis euad̾ndo. sꝑitales tͣns¬
eundo tenebras. Toto aũ uitȩ ꝓficiẽtes tp̃r. qd deĩceps ĩ hac ꝑegͥna¬
tiõe gerimꝰ. Uii. dies azimoꝵ celebremꝰ. d sic̃ apłs edocet ñ ĩ ferm̃
to maliciȩ ⁊ neqͥciȩ. s ĩ azimis sinc̾itatis ⁊ u̾itatis epulari debemꝰ.
qr nos ĩ baptis no. ut de potestate sathanȩ ĩ part̾ sortis scõꝵ tͣnsire

Expanded text:
cius inculcare curavit. Salva enim subtiliori discussione possumus intelligere quod mystica Paschae solemnia singuli nostrum in die baptismatis egerint, spiritalem videlicet exterminatorem signo pretiosi sanguinis evadendo, spiritales transeundo tenebras. Toto autem vitae proficientes tempore, quod deinceps in hac peregrinatione gerimus, septem dies Azymorum celebremusnto malitiae et nequitiae, sed in azymis sinceritatis et veritatis epulari debemus. Et quia nos in baptismo, ut de potestate Satanae in partem sortis sanctorum transire
Abbreviated transcription (Latin):
frigous ĩmanitate nec caloris mortaliũ a se repellentes accessũ. ꝗ uis
ã solũmꝰ. pare possinit habitatã. Neq li. ł. antipodaꝵ ulatinꝰ ÷ fabulis
accõmodandꝰ assens:ꝰ ł aliqͥs refert historicꝰ uidisse ł audisse ł legise seqͥ
meridianas ĩ partes solẽ tͥnsierĩt hibnũ. ita ut eo pꝰt̾gũ relicto tͥnsgisis
et hyopũ feruorib tẽꝑatas ultͣ eos h̃c calore illie rigore atꝙ hab ttabndes
mortaliũ repperint sedes. Deniq sollertissimꝰ nat᷑aꝵ ĩ qͥsitor pliniꝰ qͥ ñ negat¬
tra tisi sit figa pineȩ nucis. nichilominꝰ undiq ĩcoli uide qͥd deliis scbẽs
dissimo hiemis ĩ rigore ad focũ oblongo scemate factũ sese caleficant u
ignisis qͣsi media tona. ⁊ pxima q̃q illi ꝓrsꝰ ĩtangibilia sobardoret q̃ utro¬

Expanded text:
frigoris immanitate, nec caloris mortalium a se repellentes accessum, quamvis unam solummodo probare possunt habitatam. Neque enim vel Antipodarum ullatenus est fabulis accommodandus assensus, vel aliquis refert Historicus vidisse, vel audisse, vel legisse se, qui meridianas in partes solem transierunt hybernum, ita ut eo post tergum relicto, transgressis Aethiopum fervoribus, temperatas ultra eos hinc calore, illinc rigore, atque habitabiles mortalium repererint sedes. Denique solertissimus naturalium inquisitor Plinius Sehilominus undique incoli, vide quid de iis scribens dissimo hiemis rigore ad focum oblongo schemate factum sese calefaciunt, ubi ignis ipse quasi media zona, et proxima quaeque illi prorsus intangibilia sunt ob ardorem; qu
Abbreviated transcription (Latin):
unã ĩ medio feruidã. duas cͥcũ gelidas. totidẽ int̾ has tẽꝑatas. ulo¬
ꝓꝯficit᷑ ãnis. Siuie .ł. decies nolues uiceni ⁊ octoni. seu uicies octies deni ac no¬
decẽnouenit iunȩ cios. xxuiii. soł aũ qͥ uicenis octonisq: osumare sorẽ aunus
e tẽ nouhãt ccłos. bsextos decies nouies septenos .i. exxxiuii m̃ses solar esi uieie
xciui. elxxx. Appositis aũ bsextis. excñi cccxiui. Eͥ uͥ memorata exordiune
mñsiũ dieꝵq sũmã ⁊pleu̾it. mox ĩ se ipsũ reuolutꝰ. cũcta q̃ ad soł ł lunȩ qs
certo tͣmite ꝓficiunt ĩmaꝰ ⁊ ĩdictiões qͦ ferãt᷑ ex ordine. nilsideꝵla cursi
atq ideo nił paschał calculi ordinẽ mouent. Q d̾ ut aꝑtiꝰ claresc iom̃ Iet¬
placuit eundẽ plenario ordine cͥculũ p̃seti opꝰcło p̃pon̾e. Sũpto cnũ en¬

Expanded text:
unam in medio fervidam, duas circum gelidas, totidem inter has temperatas. conficitur annis. Sive enim decies novies viceni et octoni, seu vicies et octies deni ac nodecennovenalis, lunae circulos XXVIII, solis autem, qui vicenis octonisque consummari solent annis, X et IX habeat circulos, bissextos decies novies septenos, id est, CXXXIII, embolismos CXCV CXCIVM, CLXXX. Appositis autem bissextis CXCIVM, CCCXIII, qui ubi memoratam ex ordine mensium dierumque summam compleverit, mox in se icerto tramite proficiunt in majus, et indictiones, quoquo ferantur in ordine, nil siderum cursum, atque ideo nihil paschalis calculi ordinem movent. Quod ut apertius clarescat, placuit eundem plenario ordine circulum praesenti opusculo praeponere, sumpto exor
Abbreviated transcription (Latin):
ĩstitutio ñ añ tͣnscessũ hꝰ eqͥnoctii. diẽ festi paschał et celebͣndã. Sic̃ attest¬
de anatholio euident̃ docet filo ⁊ iosephꝰ. Sic̃ ⁊ eoꝵ antiqͥores agathobolis
⁊ abeo eruditꝰ aristobolꝰ ex paniada. Qͥ unꝰ ex ilł.lxx. seniorib fuit. qͥ imussi
fuer̃ a põtificib ad ptholomeũ regẽ. ebreoꝵ libͦs ĩtp̃tari ĩ g̾cũ ẜmonẽ. qͥq n
ta ex tͣditiõib moysi ꝓponenti regi ꝑcũctatiq respõdert̃. Ipsi gͦ c̃ q̃stiã
exodi expon̾ent: dixert᷑ pascha ñ pͥꝰ eẽ ĩmolandũ. ꝙͣ eqͥnoctiũ u̾nale tnsim

Expanded text:
institutio, non ante transcensum hujus aequinoctii diem festi paschalis esse celebrandum, sicut, attestante Anatholio, evidenter docet Philo et Josephus, sicut eorum antiquiores AGATHOBOLUS, et ab eo eruditus ARISTOBOLUS ex Paneade, qui unus ex illis LXX senioribus fuit qui missi fuerunt a Pontificibus ad Ptolemaeum regem Hebraeorum libros interpretari in Graecum sermonem, quique multa ex traditionibus Moysi proponenti regi percunctantique responderunt. Ipsi ergo cum quaestiones Exodi exponerent, dixerunt Pascha non prius esse immolandum quam aequinoctium vernale transiret.
Abbreviated transcription (Latin):
Inse .i. marcio. ł ꝙ imbres ĩ eis ĩmineant. ħ romuli fuit annua ordinata
isposuit. ut .iiii. ex his mar̃. maiꝰ. qͥntił. octĩb tͥcenos singulos. sex uͦ reliqͥ
fcenos hab̃ent dies. qͥ hodie qͥntanas h̃it nonas. cȩt̾i septimanas. Seꝑtima¬
nas aũ hñtib. abidib reu̾tebant᷑ kl̃ȩ ad diẽ septim̃ decimũ. Ueꝵ hñtib
ꝑotͣ calor hiemalib ꝓueniret. Qd̾̃ uͥ otigiss: tãtũ dieꝵ sñ ullo m̃sis noĩe
atiebãt᷑ absumi: ꝗtũ ad id ãni adduc̾et. qd̃ cȩli habitꝰ ĩstãti m̃si aptꝰ ĩue¬
uinȩ eͦsus ofici credid̃. annꝰ ext̃ndet᷑. Atq his. L dieb a se additis adieẽ alios
i. retͣctos ilł .ui. m̃sib. qͥ xxx. habebãt dies .i. de singuł singulos. factosq
.IUI.Dies ĩ duos nouos m̃ses pari rõe diuisit. ac de duob pͥorẽ. i anuariu
cuꝑaũ. pͥmũq ãni ẽẽ uoluit. tãꝙͣ bieipitis diei m̃sẽ. respicientẽ ac ꝓspici

Expanded text:
annua ordinata disposuit, ut IIII ex iis, Martius, Maius, Quintilis, October, tricenos singuli, sex vero reliqui tricenos haberent dies, qui hodie quintanas habent nonas, caeteri septimanas. Septimanaus, et contra calor hiemalibus proveniret. Quod ubi contigisset, tantum dierum sine ullo mensis nomine patiebantur absumi, quantum ad id anni lunae cursus confici credidit, annus extenderetur, atque iis L diebus a se additis, adjecit alios VI retractos illis VI mensibus, qui XXX habebant dies, id est, de singulis singulos, factosque L et VI dies in duos novos menses pari ratione divisit, ac de duobus priorem Januarium nuncupavit, primumque anni esse voluit, tanquam bicipitis dei mensem, respicientem a