comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta p̾cum nr̃arum ab orationibꝰ recita¬
ri: quia in nobis affectum pie deuotio¬
nis excitant. & cor nr̃m uel narrando
laudem dĩ ad eiꝰ amorem ꝓuocant:
ł nrãm miseriam comiemorando.
ante conspectũ eiꝰ nos humiliant: uł
maliciã aduersariorum nr̃orum ex¬
aggerando. & utilem nobis sollicitudi¬
uem & fiduciã coram ipso ampliorẽ
prestant. Laudem dĩ inpotencia &
uirtute eiꝰ cognoscimus: miseriam
nrãm in hoc qͦd fragiles & peccato¬
res sumꝰ. maliciã aduersariorum
nrorum. quia & ad decipiendũ sunc
astuti. & ad opprimendũ impii.
potencia. siue & miseriam nr̃am in in¬
firmitate. & culpa nr̃ã. siue maliciã
aduersariorum urorum in tyranude
eorũ & astucia. ad exercitacionẽ men¬
tis & augmentum bone deuotionis
orantes cominemoramus: nichil inep¬
tum facimꝰ & ꝑ pium affectũ quam
ipsa in nobis uerba excitant. ubiq
orantes sumus. Ut enĩ breuit̃ cunc¬
ta complectar. quocienscumq laucsẽ

Expanded text:
ta precum nostrarum ab orantibus recitata precum nostrarum ab orantibus recitari, quia in nobis affectum piae devotionis excitant, et cor nostrum vel narrando laudem Dei ad ejus amorem provocant, vel nostram miseriam commemorando, ante conspectum ejus nos humiliant, vel malitiam adversariorum nostrorum exaggerando, et utilem nobis sollicitudinem et fiduciam coram ipso ampliorem praestant. Laudem Dei in potentia et bonitate ejus cognoscimus. Miseriam nostram in hoc, quod fragiles et peccatores sumus. Malitiam adversariorum nostrorum quia et ad diripiendum sunt astuti, et ad opprimendum impii. potentia, sive miseriam nostram in infirmitate et culpa nostra, sive malitiam adversariorum nostrorum in tyrannide eorum et astutia, ad exercitationem mentis et augmentum bonae devotionis orantes commemoremus, nihil ineptum facimus, et per pium affectum quem ipsa nobis verba excitant, ubique orantes sumus. Ut enim breviter cuncta complectar, quotiescunque laudem
Abbreviated transcription (Latin):
mi ad amorem dei & ad deuotionem
pietatis inflaminatit. Sed qͥa diuersis
modis humanꝰ affectus ad amorem dĩ
ꝓuocatur. libet nunc ipsos singillatim
modos distinguere. & distuctos ꝑ exem¬
quibusdam ꝓrsus ab orationis usu ex¬
dudendum udet᷑. ad captacionẽ ꝑti¬
net: quã uidelica captacionẽ quãuis
suꝑius quasi speciem supplicationis
adnumerauimus. seđim quandã tam̃
largiorem consuetudinẽ. ñ solum suppli¬
cando s etiã postulando & insinuando
captare solemus. Incaptacione autem
beniuolentia auditoris comparat᷑. Quod
tribus modis fit. siue quando aliquid
in laudem eius dicimus. siue quando
aliqͥd de nrã miseria cominemoramus:
uel etiã quando aliqͥd quod ad depres-¬
sionem aduersariorum nr̃orum spec¬
tat. in mediũ adducimꝰ. Dicamus om
nes gͥ illas scripturas quas quorumdã
oppinio ad orationis usum ñ ẽẽ assu¬
mendas existunat:. idcirco utiliter de¬
bere & conuenienter pos se inter uo¬

Expanded text:
 ad majorem devotionem animum inflammat. Sed quia diversis modis humanus affectus ad amorem Dei provocatur, libet nunc ipsos sigillatim modos distinguere, et distinctos per exemquibusdam prorsus ab orationis usu excludendum videtur, ad captationem pertinet, quam videlicet captationem, quamvis superius quasi speciem supplicationis annumeravimus, secundum quamdam tamen largiorem consuetudinem non solum supplicando, sed etiam postulando et insinuando captare solemus. In captatione autem benevolentia auditoris comparatur. Quod tribus modis fit, sive quando aliquid in laudem ejus dicimus, sive quando aliquid de nostra miseria commemoramus, vel etiam quando aliquid, quod ad depressionem adversariorum nostrorum spectat, in medium adducimus. Dicamus igitur omnes illas Scripturas, quas quorumdam opinio ad orationis usum non esse assumendas existimat, idcirco utiliter debere, et convenienter posse inter vo
Abbreviated transcription (Latin):
lectionis mee. ea uos p̃cor benigni-¬
tate suscipite. qua me illud scio deuoci¬
one obtulisse. Dictatum breuẽ de uir-¬
tute orationis in elimato lic& sermone
conscriptũ. misi caritati urẽ. in quo
distinctum habetis quibꝰ modis orantis
animus inter p̃cum uerba ꝑ conpunc¬
tionem accenditur: demonstratũ etiã
cur ille a nobis scripturȩ quȩ peticionis
formam ñ habent. ꝓnrã siue aliorum
salute postulantibus. inter orandiun
ꝓferunt᷑. De oratione gͦ orationem pos¬
tulaturus scripsi: cuiꝰ dulcedinem qͣn-¬
to iam longo pietatis studio ꝑfectius
gustastis. tanco ubentius donum ac¬
ciꝑe .. donum impendere debetis.

Expanded text:
lectionis meae ea vos precor benignitate suscipite, qua me illud scio devotione obtulisse. Dictatum brevem de virtute orationis inelimato licet sermone conscriptum misi charitati vestrae, in quo distinctum habetis quibus modis orantis animus inter precum verba per compunctionem accenditur; demonstratum etiam cur illae a nobis Scripturae, quae petitionis formam non habent, pro nostra sive aliorum salute postulantibus inter orandum proferuntur. De oratione ergo orationem postulaturus scripsi, cujus dulcedinem quanto jam longo pietatis studio perfectius gustastis, tanto libentius donum accipere et donum impendere debetis.
Abbreviated transcription (Latin):
ies se ẽẽ fingunt: ut nos mereamur qͥ
petimꝰ a dõ ꝑciꝑe. quales illi se sumu¬
lant. tales studeamus inueritate dõ
nos exbibere. Ostendamus foris uerbis.
habere nos uitus erga dm̃ affectum
deuotionis.  ñ solum ostendamus. s
q ostendimus habeamus: ne si solum
ostendimus. ñ ueri amatores. s adula¬
tores simus. & quia dm̃ ostentacio¬
ne deciꝑe ñ possumus. nos ipsos pocꝰ¬

Expanded text:
les se esse fingunt: ut nos mereamur quod les se esse fingunt: ut nos mereamur quod petimus a Deo percipere, quales illi se simulant, tales studeamus in veritate Deo nos exhibere. Ostendamus foris verbis, habere nos intus erga Deum affectum devotionis. Et non solum ostendamus, sed quod ostendimus habeamus. Ne, si solum ostendamus, non veri amatores sed adulatores simus, et quia Deum ostentatione decipere non possumus, nos
Abbreviated transcription (Latin):
obuiant. inturba constitucos. pom¬
posis salutacionibꝰ honorant: transi¬
re uolentibꝰ uiam p̃parant. alios lo¬
cum dare iubent. dños aduentare
ꝓclamant. cathedras in medio consti.¬
tuunt. puluinaria sternunt. pedib
ꝓuoluunt᷑. ex antiquis hystoriis mag¬
nalia patrũ replicant: & si in eis ñ in¬
ueniunt qͥd laudent. priorum facta
ad eorũ laudem recorquent. se deuo¬
tos. se fidos. ñ solum dicunt s uirant.
& quod ẽẽ nolunt. hoc omĩ studio ui¬
deri laborant. Numqͥd putatis iuste
rep̾hendi possent. si ẽẽnt quod ñ sunc.
s eẽ se fingunt:  Si hoc malũ e̾et ut
tales ẽe̾nt: cur tantoꝑe tales uideri
student: Immo uͦ si tales e̾e̾nt. quales
se fingunt & ñ sunt: uere laudabiles
ee̾nt. Nec ob aliam causam eorũ pe¬
ticio ab hominibꝰ sepe respuitur. nisi
quia tales ñ eẽ quales se fingunt esse.
sciuntur. Si gͦ illi iuste in suis p̃cibus
repelluntur. qͥa sciunt᷑ tales ñ ẽẽ qui¬

Expanded text:
obviam eunt, in turba constitutos pomobviam eunt, in turba constitutos pomposis salutationibus honorant, transire volentibus viam praeparant, alios locum dare jubent, dominos adventare proclamant, cathedras in medio constituunt, pulvinaria sternunt, pedibus provolvuntur. Ex antiquis historiis magnalia patrum replicant, etsi in eis non inveniunt quid laudent, priorum facta ad eorum laudem retorquent, se devotos, se fidos non solum dicunt, sed jurant, et quod esse nolint, hoc omni studio videri laborant. Nunquid putatis juste reprehendi possent, si essent quod non sunt, sed esse se fingunt? Si hoc malum esset ut tales essent, cur tantopere tales videri student? Imo vero si tales essent quales se fingunt et non sunt, vere laudabiles essent. Nec ob aliam causam eorum petitio ab hominibus saepe respuitur, nisi quia tales non esse, quales se fingunt esse, sciuntur. Si ergo illi juste in suis precibus repelluntur, quia sciuntur tales non esse qua
Abbreviated transcription (Latin):
qualiacumq sint uerba. quantũcũq
plira: quid tam̃ aliud ꝑ hȩc omnia
quã iustum udiciũ dĩ ad nr̃am li¬
berationẽ exposcuus. ut eripiat
samur.  Et quia ultionem de inuni
trio libenter relinquimꝰ: quid ẽ quod
ꝓ hac humilitate & deuotione iuste
a dõ impetrare ñ debeamus: ᷤ Unus¬
quisq gͦ cũ inoratione uel psalmos uł
alias quascumq scripturas decantat:
diligent̾ considers. cui affectui serui¬
ant. & ad illũ affectum toto nisu cor
suũ excitet: Ad quẽ illud quod loqui¬
tur magis ꝑtinere uidet: quia si uer¬
borum quȩ loquit᷑ affectum habue-¬
rit. ꝑ affectũ ipsum melius uerborũ
uirtutem cognoscet. & intelligentiã
capiet: & ꝑ uerborum intelligentiã
in maiorem deuocionem affectũ ac-¬
bonus dõ placeat. humana etiã nobis
consuetudo quamius uiciosa: qͣdam
tam̃ uirtutis unitacione demonstrat.
Certe uidemus adulatores. qualit̾ se
erga illos a qͥb aliquid expetunt de¬
uotos se simulant: sepe ꝓcedentibus

Expanded text:
ntumcunque prolixa, quid tamen aliud per haec omnia quam justum judicium Dei ad nostri liberationem exposcimus, ut eripiat samur? Et quia ultionem de inimictrio libenter relinquimus, quid est quod pro hac humilitate et devotione juste a Deo impetrare non debeamus? Unusquisque ergo cum in oratione vel psalmos vel alias quascunque scripturas decantat, diligenter consideret cui affectui serviant, et ad illum affectum toto nisu cor suum excitet, ad quem id quod loquitur magis pertinere videt, quia si verborum quae loquitur affectum habuerit, per affectum ipsum melius verborum virtutem cognoscet, et intelligentiam capiet, et per verborum intelligentiam in majorem devotionem affectum acbonus Deo placeat, humana nobis etiam consuetudo, quamvis vitiosa, quadam tamen virtutis imitatione demonstrat. Certe videmus adulatores qualiter se erga illos, a quibus aliquid expetunt, devotos simulant. Saepe procedentibus
Abbreviated transcription (Latin):
mĩtũ ꝑ incorruptã originẽ ad postos õs tr̃asire
debu̾at. Quẽad̾m nũt in obed̾ie ĩlliꝰ culpa ꝑ cãd̾
originẽ uiciatã ĩ uniu̾sos se effundendo dilatat
Quod si uerum est. sicut tunc in nascentib fo¬
ret exmerito parentũ originat insticia. ita nũt
inueĩt᷑ in cisdem ex solo patertie trãsg̾ssioĩs rea¬
tu. originat cũlpa. Idcͥco tem̾e assend̾ est qr nõ¬

Expanded text:
os omnes transire debuerat, quemadmodum nunc inobedientiae illius culpa, per eamdem originem vitiatam in universos se effundendo dilatat. Quod si verum est ita tunc in nascentibus foret ex merito parentum originalis justitia, sicut nunc invenitur in eisdem ex solo paternae transgressionis reatu originalis culpa. Idcirco tamen asserendum no
Abbreviated transcription (Latin):
petitũ carnalẽ c̾t̾a mesura tẽꝑaũi. quatoꝰ ei ad fo¬
mẽtũ ⁊ panca suffic̾e pomisset.⁊ ad sacietatem
modica. Itaꝙ ꝓuidentia carius. nõ tamlabor ꝙͣ
oblectam̃tũ ⁊ excitatio futã foret si hõ iusticiã temi¬
iss. S qi sp̃t supea se elatus appetitũ suũ rtitra m̃¬
surã cohib̾e̾ noluit. socͥto ad laborẽ ⁊ misi̾am illiꝰ
fcm̃ est. ut iã in appetitu carnis sue mñsurã tenere

Expanded text:
petitum carnalem certa mensura temperavit, quatenus ei ad fomentum et pauca sufficere potuissent, et ad satietatem modica. Itaque providentia carnis non tam labor quam oblectamentum et exercitatio futura foret, si homo justitiam tenuisset. Sed, quia spiritus supra se elatus appetitum suum intra mensuram cohibere noluit, idcirco ad laborem et miseriam illius factum est ut jam in ap
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ ꝙ a teexigit opus uͥtutis. ⁊ ꝙ tibi ꝓmittit p̃miũ
retribucoĩs. Audi ifrł. ħ est ausculta. acqͥeste. õis e¬
ñ uͥtus ab obedĩa incipit q̃ ad̾m õe uiciũ ab ĩobe¬
dĩa ꝓcedit. frustranãꝙ uł ĩobedierti grã ł ꝯtuma¬
cidoctrina. uł nõ intlb̾ati p̃ceptũ dret᷑. Idcͥco pͥm̃
audi iffł ut sis obediens. d̾s tuꝰ ut deuotus exis¬
tas. d̾s unꝰ est ut u̾itatẽ agtiostas einde seqͣ p̃
ceptsĩ. Ipm adorabis ħ ꝑtin ad fidẽt ei soli ẜui¬
es. ħ ꝑtin ad oꝑõm. fides erũ oꝑans ex dilcõe per¬
fcm̃ fac᷑. qr nec opus stĩ fide. n fides cui tp̃c suppetit
fen̾id̾ sit ut dicat᷑. ip̃m solũ adorabis ⁊ ei soli ẜuies

Expanded text:
 a te exigit opus virtutis, et quod tibi promittit praemium retributionis. Audi, Israel, id est, ausculta, acquiesce. Omnis enim virtus ab obedientia incipit, quemadmodum omne vitium ab inobedientia procedit. Frustra namque vel inobedienti gratia, vel contumaci doctrina, vel non intelligenti praeceptum daretur. Idcirco primum audi, Israel, ut sis obediens, Deus tuus, ut devotus existas, Deus unus est, ut veritatem agnoscas. Deinde sequitur praeceptum: Ipsum adorabis, hoc pertinet ad fidem. Et ei soli tionem. Fides enim operans ex dilectione perfectum facit, quia nec opus sine fide, nec fides cui tempus suppetit, referendum est, ut dicatur, Ipsum solum adorabis et ei soli s
Abbreviated transcription (Latin):
ad usũ uiuendidata sũt einõ noccat. ⁊ nõ selũ pp̃e
per se nõ noceat. s n nocentĩb uł noc̾e uolenti¬
b sua auct̃e ut atestacõe fiducã aut firmamẽtũ
p̾starenõ p̃sumat. ħ enĩ seq̃nti mandato phr̃ cũ
se cohib̾e nõ p̃t qui mentẽ suã ab intencõe ⁊ poͣ¬

Expanded text:
solum ipse per se non noceat, sed neque nocentibus et nocere volentibus sua auctoritate vel attestatione fiduciam aut firmamentum praestare praesumat. Hoc enim sequenti mandato prohibetuse cohibere non potest, qui mentem suam ab intentione et vo
Abbreviated transcription (Latin):
holocasta. aͣ simplicia salͥficia. alia pacifica. holo¬
caustũ uocabat᷑ ꝙ ut ex debito uł sponte ablatũ
totũ incendebat᷑ sacrificiũ uocabat᷑ ꝙ ꝑdebito
insticutõĩs oblatũ ꝑtĩ cremabat᷑ ꝑtĩ reẜuabat᷑
pacifica dicebãt᷑ que sponte osfc̾bãt᷑. sũ ꝑ grãꝵ¬

Expanded text:
a. Holocaustum vocabatur quod vel ex debito, vel sponte oblatum totum incendebatur. Sacrificium vocabatur quod pro debito institutionis oblatum partim cremabatur partim reservabatur. Pacifica dicebantur quae sponte offerebantur, sive pr
Abbreviated transcription (Latin):
obstinatũ demuslceatotumacẽ ad hũilitatẽ flec¬
spondeat. ueruã ꝑmiitat. ⁊siliũ salutis sugg̾at
int̾cessoees quer̾o suadeat. nõ nͥ magnis p̃cib pa¬
trẽ placari pse dicat. Cam tñ rei se susceptaͣm dt
asserat. ⁊ ad bonũ faiẽ rẽ oem se ꝓductãm ꝓmit¬
tat uidetequeso si nõita cã nr̃a agit᷑. petcãtẽ

Expanded text:
tatem flecspondeat, veniam promittat, consilium salutis suggerat, intercessores quaerere suadeat, non nisi magnis precibus patrem placari posse dicat, causam tamen rei se suscepturam asserat, et ad bonum finem rem omnem se perducturam promittat. Videte, quaeso, si non ita causa nostra agit
Abbreviated transcription (Latin):
deinde cooꝑante penitentes adebito dãpnatõis
absolui meͥam᷑. ł bñ ĩ resuscitatõe laxari sig
mortuos pcãs ꝑ sołã grãm suãintiꝰ uiuific̃as
ad ꝓpuctom̃ accendit. atꝙ uiuificatos ꝑfes¬
sionẽ foras uenire p̃cipit. ac sic demũ ꝯfitentes
ꝑ mĩst̾iũ sac̾dotũ ab exti̾oriuindõ ħ est a debito
dãpnatõis ab soluit. Bñ aũt dẽbitũ dãpnatõis
euade dignꝰ nõ est. quiscͥs peiꝰ inhat uita atene¬
beis intĩorib soluinõ metut. ꝯ male inqͥũt de
sacͦdote dm̃ facitis qui ei pͥtatẽ dimittendi pcc̃a
ꝙꝑ d̾o soli ꝯpetit tribuistis. sõ gͥ sat̾dotes dos faci¬
o. Serino dinꝰ quimentiri nõ potest sat̾dotes
dõs dicit. uiis inqͥt nõ detrahes ⁊ pͥncipi ppłi
tui nõ mesledices. Istiuͦ ⁊tra legis p̃ceptũ diis
detiahũt qr potestatẽ d̃minꝰ collatã sac̾dotibus
de hõĩb dõs facit. S tñip̃e sicut ex se ip̃o d̾s est

Expanded text:
deinde cooperante, poenitentes a debito damnationis absolvi mereamur. Hoc bene in resuscitatione Lazari signmortuos peccatis per solam gratiam suam interius vivificans ad compunctionem accendit, atque vivificatos per confessionem foras venire praecipit, ac sic deinde confitentes per ministerium sacerdotum ab exteriori vinculo, hoc est a debito damnationis absolvi. Bene autem debitum damnationis est, quisquis prius in hac vita a tenebris interioribus solvi non meretur. Sed male, inquiunt, de sacerdote Domini facitis qui ei potestatem dimittendi peccata, quae Deo soli competit , tribuitis. Non ego sacerdotes deos facio. Sermo divinus, qui mentiri non potest, sacerdotes deos dicit: « Diis, inquit, non detrahes, et principi populi tui non maledices . » Isti vero contra legis praeceptum diis detrahunt, quia potestatem divinitus collatam sacerdotibus de hominibus deos facit. Sed tamen ipse sicut ex semetipso Deus est,
Abbreviated transcription (Latin):
ficit᷑ cũ ñfũ gͣui labore penitẽti ad itꝰ indulgẽcie
aꝑit᷑. Gemat gͦ pec̃or ⁊ suspiret ⁊ aixxiꝰ ꝓ pcc̃o suo
tumeat ⁊⁊expanescat. sollicitꝰ discurrat. auxiato¬
res ⁊ int̾cessores q̃rat. ꝓsternat se hũilit̾ hõĩqͥno¬
ꝯtio quidẽ dño ⁊ fateor qꝑ t̃ sbĩci nolle dãpnabł
fuit elacio. S iam pp̃te corã hoĩe ꝓstui nõ sit q̃¬
so despicabit deuotio. Magnũ est ꝙ abstulinͦ pa¬
rũẽ ꝙ reddo. O quã suaui ⁊ iocunda d̾i nr̃imise
ꝯfitet᷑ reatũ suũ postulat ueniã. flagitar mĩani¬

Expanded text:
e poenitenti aditus indulgentiae aperitur. Gemat ergo peccator, et suspiret, et anxius pro peccato suo timeat, et expavescat, sollicitus discurrat, auxiliatores et intercessores quaerat, prosternat se humiliter homini qui noScio quidem, Domine, et fateor quod tibi subjici nolle damnabilis fuit elatio; sed jam propter te coram homine prosterni non sit quaeso despicabilis devotio. Magnum est quod abstuli, uod reddo. O quam suavis et jucunda Dei nostri miserconfitetur reatum suu
Abbreviated transcription (Latin):
spẽb n ut spẽm de in diuiduis p̃dicamꝰ. uidet᷑
posse dicint tres hoĩes una nã. s plus ft̃ duoho¬
solus pr. aut solus filiꝰ. ⁊ rres ille ꝑͤ sita dicende st̾¬
nitas ħita ĩusitate posuit. nͥ qr uoluit ħ unũ nom̃ ẜ¬
uire huic significatõi quo intlłr trinitas. nec oĩo ta¬
ceremꝰ qͥd tres cũ tres eẽfatem᷑. qͦ nõie nõ diu̾sitatem

Expanded text:
que ut speciem de individuis praedicamus. Videtur posse dici ut tres homines una natura, sed plus sunt duo hosolus Pater, aut solus Filius. Et tres illae personae, snitas hoc ita inusitate posuit, nisi quia voluit hoc unum nomen servire huic significationi, quo intelligitur Trinitas, nec omnino taceremus quod tres, cum tres esse fateremur: quo nomine non diversitatem
Abbreviated transcription (Latin):
dyx ne fiat discretiopͭatis. sumꝰ addidͭ ut ꝑ̃as ag
noscamꝰ. Nõ eĩ pr̃ ip̃e qui filiꝰ. s ex pẽc genitꝰ filiꝰ
ex d̾o deꝰ. ex pleno plenus. slõ sũt gͥ ħ mida no¬
mina s uͥtutis indicia. plenitudo d̾initatis ĩ pr̃c
plenutudo ĩfilio. s nõ discrepãs nec ⁊fusũ. ꝙ u
nũ est. nͨ multiplex ꝙ indiffe̾ns. Qũõ filiꝰ a pr̃e

Expanded text:
is, sumus addidit, ut personas cognoscamus. Non enim Pater ipse qui Filius, sed ex Patre genitus Filius. Ex Deo Deus, ex pleno plenus Non sunt igitur haec nuda nomina, sed virtutis indicia. Plenitudo divinitatis in Patre, plenitudo in Filio: sed non discrepans nec confusum quod unum est, nec multiplex
Abbreviated transcription (Latin):
laicas ⁊ cłi̾cos qĩ duo lat̾a corꝑis uniꝰ. Quasiẽi
ad synistrã sũt laici qui uite p̾sentis ncc̃itati inscruũt
nõ ita dico ad sinstrã ꝙ̃ adm̃ illi ad sinistrã statuẽt᷑
nos laicos iͥ statu̾e p̃sumã. slamqͥ boni erũt siue
laici siue clici iͥ nõ crũt ⁊ qui mali crũt sũ laici sũ

Expanded text:
 duo latera corporis unius. Quasi enim ad sinistram sunt laici qui vitae praesentis necessitati inserviunt. Non ita dico ad sinistram quemadmodum illi ad sinistram statuenturnos laicos ibi statuere praesumam! Nam qui boni erunt sive laici sive clerici ibi non erunt; et qui mali erunt sive laici
Abbreviated transcription (Latin):
ne erraret in deo suo.siłia hõib que nõ erãt in
ip̃o arbitr̃as qm̃ ab hoib sup̃ta erãt uocabula
q̃dã. nõ ad oẽm siłitudiñe. ad signãda q̃ dĩ erãt¬
supͣ hoĩes. ⁊ erat aͥd fiłe ibi ne mutacio aliena
ẽẽt. s nõ totũ. ne idẽ crede̾t᷑. ꝙ in tantũ diffe̾bat
⁊ dc̃s est in dĩtate p̃r qrm̃ ibi erat a quo erat. ꝙ
de sb̃a sua erat. Sic̾ qui gignit de sui sõa gignit
⁊ nõ est qui gignit. ip̃e ꝙ̃ gignit. s alt̾ ab al¬
tero ⁊ nõ alt̾a na gignentis ⁊ geniti. ⁊ erat
ĩ i siłirudo int᷑ diuina ⁊ hũa ⁊ pp̃ea ex hoc
dc̃s est p̃ri filiꝰ qr genuit ille. ⁊ iste genit᷑ ẽ

Expanded text:
ne erraret in Deo suo similia hominibus quae non erant in ipso arbitrans, quoniam ab omnibus sumpta erant vocabula quaedam, non ad omio aliena esset, sed non totum, ne idem crederetur quod in tantum differebat; et dictus in deitate Pater, quoniam ibi erat a quo erat qui de sua substantia erat. Sicut qui gignit de sua substantia gignit, et non est qui gignit ipse quem gignit, sed alter ab altero. Et non altera natura gignentis et geniti. Et erat in hoc similitudo inter di et Filius, quia genuit ille, et iste genitus est.
Abbreviated transcription (Latin):
cedat. pp̾ea potens dc̃s est pr. nõ qd solus erat.
rat potens quia deipso solo magis dubitaripo¬
terat. qĩ de pͥore ⁊ antiquo ⁊ ãnoꝵ nuositate de¬
fecto:⁊ dc̃s est filiꝰ sapiens nõ ꝙ solus erat. s
qr de ip̃o mag̃̾ dũbitari potãt qi de posti̾ore et

Expanded text:
ecedat; propterea potens dictus est Pater non quod solus erat, rat potens, quia de ipso solo magis dubitari poterat quasi de priore et antiquo et annorum numerositate defecto. Et dictus est Filius sapiens, non quod solus erat, sed quia de ipsa solo magis dubitari poterat quasi de posteriore e
Abbreviated transcription (Latin):
rent᷑. Q gͦ de pcc̃o perutẽt hñt ĩ ea hostiã expiatoĩs
Q aũt ĩ pcc̃is suis uolũtarie ꝑmanẽt nõ hñt ex ea
cam̃ saluatoĩs. hostia qͥdẽ ista data fuit iłł ut ꝑ eã
expiarẽt᷑ de pcc̃o penitentes. s iã nũt ño rełiq᷑ eis ip¬
sahostia ut ꝑ eãm pcc̃o nolu̾tarie ꝑsistentes iusti¬
ficent᷑. slõ gͥ purẽt uolũtarce peccantes istã hostiã
ad seꝑtin̾e. qr uolũtarie pͤcantib iã nõ rełiq᷑ hosti

Expanded text:
am expiationis. Qui autem in peccatis suis voluntarie permanent, non habent ex ea causam salvationis. Hostia quidem ista data fuit illis ut per eam expiarentur de peccato poenitentes; sed jam nunc non relinquitur eis ipsa hostia ut per eam in peccato voluntarie persistentes justificentur. Non ergo putent voluntarie peccantes istam hostiam ad se pertinere, quia voluntarie peccantibus jam non relinquitur hostia
Abbreviated transcription (Latin):
quida qui exscͥptĩs libentiꝰ mat̾iã erroris qͣ edifi¬
catoĩs assumit. lapsosieꝑari niõ p̾se conanturr
astru̾e. Ait eĩ. qi cũ d̾s oĩa pꝰsit de corrupta uͥgi¬
puritate xane fidi nõ discedo. uit̾as una ẽ. Apꝰ¬
tolũ dicẽtẽ audio. Si aꝰ angłs exoͣngłicau̾t a¬
nathema sit. ego tñ sic sencio. qr aͥd dr̃e uoluit
petentiꝰut euidentꝰ dxxisse potiuss ꝙ dixit. ego
dcm̃ tatholici uiri ad catholicã u̾itatẽ ĩ tp̃tarico¬
est sic sentire qr hõ carnẽ suã inciare pꝰsit d̾ sa¬
nane s̃ pͥsit. si de toeruptõe cordis ĩtlłi. eh sibe est

Expanded text:
quidam qui ex Scripturis libentius materiam erroris quam aedificationis assumunt; lapsos reparari non posse conantur astruere. Ait enim: Quod cum Deus omnia possit, de corrupta virgipuritate christianae fidei non discedo. Veritas una est. Apostolum dicentem audio: Si aliud angelus evangelizaverit anathemompetentius vel evidentius dixisse potuisset quod dixit. Ego dictum catholici viri ad catholicam veritatem interpretari costultum est sic sentire, quod homo carnem suam vitiare possit, Deus sanare non possit. Si de corruptione cordis hoc intelligit
Abbreviated transcription (Latin):
crinõ satfeccoado q̃i secuꝰ ad deũ putãs me sat̃¬
mu̾isti ut mabũ hres quib si districte iudicareris
⁊ ħ meruoras ut nulłũ hr̃es. Q inqͥt scͥptã regnare
obiurgãs qr domꝰ exasꝑens est. slamut scias qr ma¬
licia tua ħ fecit. uide uͥerat deuocio tuo. Si eĩ per

Expanded text:
et non satisfeci. Vado quasi securus ad Deum, putans me satiuisti ut malum haberes, quibus si districte judicareris et hoc merueras ut nullum haberes: Qui, inquit Scriptura, regnare objurgans quia domus exasperans est . Nam ut scias quod malitia tua hoc fecit: vide ubi erat devotio
Abbreviated transcription (Latin):
ut pcc̃a tua hõi nõ dicas. s ut ĩ hiis ⁊̃ q̃ coram
hoĩe erubescenda sũt. de d̃i pietate ꝯfidas.
Opponis adhuc lacͥmas ĩllas petͥ qͣs legis ⁊fessi¬
onẽ nõ legis lacrime lauãt delictũ ꝙ orepndor
est ꝯfit̾i. has gͥ lacrimas opponis nõ q amas

Expanded text:
ut peccata tua homini non dicas; sed ut in iis etiam quae coram homine erubescenda sunt de Dei pietate confidas. Opponis adhuc lacrymas illas Petri, quas legis confessionem non legis. Lacrymae lavant delictum quod ore pudor est confiteri. Has igitur lacrymas
Abbreviated transcription (Latin):
medicoꝵ more egros uenientes exciꝑent ⁊ sa¬
uarẽt.Medicis gͦ dyxit ut curarẽt. s ĩ firmis ñ dix
ut ad medicos curandi uenirent. ħ̃ qĩ cͥtũ cẽ uo
rent simedicos inuenirẽt. p̃pea solos medicos mo¬
nuit. infirmũ eĩ ip̃o morbꝰ siuus sufficient̾ ãmon
n opꝰ p̃cepto ht sidol. Tñ ip̃i medici pꝰea q negli

Expanded text:
medicorum more aegros ad se venientes exciperent et sanarent. Medicis dixit ut curarent, sed infirmis non dixit ut ad medicos curandi venirent. Hoc quasi certum essrent, si medicos invenirent. Propterea solos medicos monuit. Infirmum enim suus morbus sufficienter admonet neque opus praecepto hoc, si dolet. Tamen ipsi medici postea, quia negli
Abbreviated transcription (Latin):
fiumgenus hõ ĩueuiret cui fidubiałr ĩfirmitatẽ
suã renelaret. ⁊ supͣ hoĩem dm̃ credens de accepta
abillo remissicẽ pccõꝵ suoꝵ dũ dasfid̾e̾t. Deinde uͭ
dispensacõis grã largiꝰ dispensar mulu plicaret᷑. ds
hõ hoĩes qui puri hoĩes eram ꝑtcipes fecit ptatiꝰ

Expanded text:
um genus homo inveniret, cui fiducialiter infirmitatem suam revelaret, et supra hominem Deum credens, de accepta ab illo remissione peccatorum suorum non diffideret. Deinde ut dispensationis gratia largius multiplicaretur. Deus ho
Abbreviated transcription (Latin):
qua lex pccã ꝯfiti̾ iubet. ⁊ hoĩes ad sac̾dotes mtit
ut ⁊fiteant᷑ pccã sua ut indulgennã accipiant
Illic gͦ p̃uaricatio legis ⁊ fessiõe ⁊ obłone abolet᷑
qñ ad huc umbra fuit. ⁊ ad huc ꝯ fessio crimĩs pe
dacẽtẽ. Qͥ abscondit sccła sua nõ iustisicabit᷑. Qͥd

Expanded text:
qua lex peccata confiteri jubet, et homines ad sacerdotes mittit ut confiteantur peccata sua, ut indulgentiam accipiant. Illic ergo praevaricatio legis confessione et oblatione aboletur, quando adhuc umbra fuit, et adhuc confessio criminis podicentem: Qui abscondit scelera sua non justificabitur . Quid
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰse nõ poccare ht̃. qm̃ in h stat est ⁊ moriendi
⁊ poctãdi ncãtas. Moriendi uicc̾itas ꝗͣ diu adest
uita. pcãm ncc̃itas qͣ diu abest grã. Int̾cio statu
ħ̾ebit posse nõ mori⁊ tio posse mori. sic̾ ⁊̃ pꝰse ñ
peccare.⁊ nõ posse pcc̃are. qm̃ ad hũc statũ ꝑtinz
morientu ⁊ peccandi inpͣlitas. Utraꝙ tñ exgrã ñ¬

Expanded text:
n hoc statu est et moriendi et peccandi necessitas. Moriendi necessitas quandiu adest vita; peccandi necessitas quandiu abest gratia. In tertio statu habebit posse non mori et non posse mori, sicut etiam posse non peccare et non posse peccare; quoniam ad hunc statum pertinet et moriendi et peccandi impos
Abbreviated transcription (Latin):
diret eadem ꝓuidenti nali fugiendo noxia salu¬
bria appetento. mediis ad utrũlib utẽs. Hac
gͤ custodia munitus negliam iutart potu. ses¬
uolentiã replłere nõ potuit. In ꝓuidentia ẽi hoĩs
erat oc̃m negligetiã cau̾e. s nõ eq̃ in pͤtate hoĩs e¬

Expanded text:
diret; eadem providentia naturali fugiendo noxia, salubria expetendo, mediis ad utrumlibet utens. Hac ergo custodia munitus negligentiam vitare potuit, violentiam repellere non potuit. In providentia enim hominis erat omnem negligentiam ca
Abbreviated transcription (Latin):
latenꝰ ambigend̾ est. Ca sanc lib̾tate qua potuit
sũ ad bonũ sũ ad malũ uolũtatis fue appetitũ ĩ¬
trii fuit. pꝰse peccare ⁊ posse non pectare. sic̃ ultĩa
crit lib̾tas posse nõ pcctare: ⁊ nõ posse poccare. pͥ¬
ma lib̾tas ad bonũ quidẽ adiutoriũ hũit. s ad ma¬
tũ infirmitatẽ nõ hũit. sic tñ ũ nͨ adbonũ cog̾et᷑
nec eͣt malũ tetietur. Ultima lib̾tas in bono gͣti¬
ã hebit. ĩ malo infremitatẽ nõ ħebit. nec solum
grãm in bono ad iuuantẽ. s ⁊̃ ⁊tra malũ ⁊firmãtẽ
adiuuãtẽ ut sit posse nõ pectare ꝯfirmãtẽ ũsi pꝰ
se peccare. M edia libertas post pccm̃ quidẽ añ re¬
ꝑatõm gram̃ nõ ht̃ in bono. s infirtitatẽ ĩ malo
⁊ ideto ĩ ea est posse poctare. nõ pꝰse nõ pectare. pꝰ
se pcare qi lib̾tatẽ ht̃ sinc grã ꝯfirmãte nõ pͥse ñ
poccare qi infirmitatẽ ht̃ sũ gr̃a adiuuãte. Media
infirmitatẽ in malo. gram ĩ bono adiuuãtẽ pp̃lib¬

Expanded text:
llatenus ambigendum est, ea sane libertate qua potuit sive ad bonum sive ad malum voluntatis suae appetitum intrii fuit posse peccare et posse non peccare, sicut ultima erit libertas posse non peccare et non posse peccare. Prima libertas ad bonum quidem adjutorium habuit, sed ad malum infirmitatem habuit; sic tamen ut nec ad bonum cogeretur, nec contra malum teneretur. Ultima libertas in bono gratiam habebit, in malo infirmitatem non habebit, nec solum gratiam in bono adjuvantem, sed etiam contra malum confirmantem; adjuvantem, ut sit posse non peccare: confirmantem, ut sit non posse peccare. Media libertas post peccatum quidem ante reparationem gratiam non habet in bono, sed infirmitatem in malo, et idcirco in ea est posse pcare, quia libertatem habet sine gratia confirmante; non posse non peccare, quia infirmitatem habet sine gratia adjuvante. Media infirmitatem in malo: gratiam in bono adjuvantem p
Abbreviated transcription (Latin):
nõ p̃t. recipe nõ pt̃. sõsicest sacram̃tũ unctõis spe¬
cat᷑ est quedã medicina coeꝑis: ⁊ aĩe languores
mitigans ⁊ sanãs. siam oleũ mẽbra dolentia sa¬
tat. Ita oleũ ad uñꝙ curand̾ ꝓdest. Si morbꝰ ñ
reu̾tit᷑ medicina nõi̾e̾t᷑. Si aũt moibus nõ pͭ¬

Expanded text:
otest, recipere non potest. Non sic est sacramentum unctionis: spiritalis est quaedam medicina corporis et animae, languores mitigans et sanans. Nam oleum membra dolentia sanat. Ita oleum ad utrumque curandum prodest; si morbus non revertitur medicina non iteretur. Si autem morbus non p
Abbreviated transcription (Latin):
est iubentis ut fiat. siue nõ fiat ⁊ demõstrationẽ
faciũt. qr iustũ ⁊ piũ est nõ aliud cred̾e̾ illũ cuifit
⁊̃ si aliud est in illo a quo fit. ⁊ p̃cipit᷑ sepe uͥ fiat
ꝙ futm nõ est nec fiet. ⁊ ꝓhibet᷑ ut nõ fiat ꝙ fu¬
turũ est ⁊ fiet. ⁊ nõ est in bñplacito isi ħ solũ
ut fiat qd̾ fiet. qm̃ bonũ est ita ẽẽ: mõ aliud ꝙͣ

Expanded text:
sive non fiat. Et demonstrationem faciunt quod justum est et pium non aliud credere illum cui fit etiam si aliud est in illo a quo fit. Et praecipitur saepe ut fiat quod futurum non est, nec fiet. Et prohibetur ut non fiat quod futurum est, et fiet, et non est in beneplacito nisi hoc solum ut sit quod fie
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩm pͥnciꝰ nõ eẽt. facta est aũt de lat̾e uiri uͥ os¬
tende̾t᷑ qr in ⁊sorciũ creabat᷑ dalcõis. ne forte si fu¬
aut si de pedib sb̃icienda ad ẜuitutẽ. Qͥagͦ ui
ro nec dnã nec ancilla ꝑabat᷑ s socia. si de capi¬
te nec de pedibi. s de lat̾e fuit ꝓducenda ut
iuxta se ponendã ⁊gnosce̾t ꝗͣ dc iuxta se sũptã
didiciss
de qͣ młris corpꝰ fabͥcaret᷑ sb̃iractaest. ne in
cie opus mirabile ꝓbaret᷑. q̃ hõis dormientis
desia formaret᷑. sãgumẽ cũ aqua de lat̾e fũden
sanc miracło qͦ pꝰea de qͥnq panib ĩ manibus
ihũ celesti bñdcõe młtiplicatis qnꝙ st̃ hom̃i¬

Expanded text:
minum non esset. Facta est autem de latere viri ut ostenderetur quod in consortium creabatur dilectionis, ne forte si fuaut si de pedibus, subjicienda ad servitutem. Quia igitur viro nec domina nec ancilla parabatur sed socia; nec de capite, nec de pedibus, sed de latere fuerat producenda ut juxta se ponendam cognosceret; quam de juxta se sumptam didicisset. de qua mulieris corpus fabricaretur, subtracta est, ne in  potentiae opus mirabile probaretur, quae hominis dormientis clesia formaretur, sanguinem cum aqua de latere suo fundendsane miraculo quo postea de quinque panibus in manibus Jesu coelesti benedictione m
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑib deputatũ. scptenariꝰ scqͥt᷑ cui ño opꝰ s qͥes
debet᷑. Hec oꝑa idcͥto distĩximꝰ pp̃eos qͥ mira¬
ri solent. ut pociꝰ dubitare quõ de costa uiri młr¬
fc̃asit. ⁊ qũo de modicopat̾no seĩe tã nũosa ꝓ¬
les excresc̾e̾ possit.

Expanded text:
ibus deputatum septenarius sequitur, cui non opus sed quies debetur. Haec opera idcirco distinximus propter eos qui mirari solent, imo potius dubitare quomodo de costa viri mulier fit, et quomodo de modico paterno semine tam numerosa proles excrescere possit.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ee ueliqũest de aqua pnͣficatiõis ad basim altaris
esfluidit. Ueinde ip̃m altare lintheo extergił. ⁊ põ¬
tifex moensũ defert suꝑ iͦ pꝰea facit crucẽ ĩ medio
altaris. ⁊ ꝑ quatuce angulos eiꝰ de oleo scĩficato. de¬
inde ĩ cͥcuitu ecc̃e .xii. cruces crismant᷑ ĩ ꝑaetib ab
ip̃o pontifice tres ꝑ singłos sigurate. Reu̾sus deĩde¬

Expanded text:
d basim altaris effundit. Deinde seipsum altare linteo extergitur, pontifex incensum defert super illud. Postea facit crucem in medio altaris, et per quatuor angulos ejus de oleo sanctificato. Deinde in circuitu ecclesiae duodecim cruces chrismantur in parietibus ab ipso pontifice, tres per singulos figuratae. Re
Abbreviated transcription (Latin):
iua uͦ mentib bñ apositis ⁊ dão cultui mã¬
cipatis aliqͦciẽs negłia surcepit. ncc̃e ẽ ut
ad eam det̾gendã iugis adhibeat᷑ diligentia. qua
uelut q̃dã abołis dem̾gens pituita scpiꝰ eitũidet᷑
pp̃ qd̾ in simstra manu q̃dã appoͬ mappula q̃ sepe
tunt᷑ p̃tea leuite alioindum̃to ꝙdalmatica¬
dr᷑ a regione quidẽ uͥ pͥtuꝰ eiꝰ usus putat᷑ insti

Expanded text:
ia vero mentibus bene compositis, et divino cultui mancipatis aliquoties negligentia subrepit, necesse est ut ad eam detergendam jugis adhibeatur diligentia, qua velut quaedam ab oculis demergens pituita saepius emundetur. Propter quod in sinistra manu quaedam apponitur mappula, quae saepe Utuntur praeterea levitae alio indumento quod dalmaticar, a regione quidem ubi primus ejus usus insti
Abbreviated transcription (Latin):
tificat ornat᷑. inuc̃ies .i. tunicã bissinã. ⁊onã. tu¬
incã int̾iorẽ. sr̃humerale. rõale. mitrã ⁊ laminã
aureã. q̃b si fc̃ĩalia linea q̃ ritu sacro cͥcͥa renes põ¬
tificis stͥngebant᷑ adict̾is. uiii. st̃ sac̾dotalia in
pellat᷑. qr acollo us ad talos extendit᷑ q̃
suꝑfluĩ aut dassolutũ in uita sac̾donis ẽẽ deb̾e
ostendit. H̾ ob spẽm candoris nom̃ albe sortitur
qͦ mũdiciã sig̃cat mĩstroꝵ d̾i sic̃ scͥptũ ÷. Sissinũ
sũt iustificatioes scõꝵ. Caro qͥppe hõis mũdiciã

Expanded text:
tificalis ornatus invenies scilicet tunicam byssinam, zonam, tunicam interiorem, superhumerale, rationale, mitram, et laminam auream, quibus si feminalia linea, quae ritu sacro circa renes pontificis stringebantur, adjeceris, octo sunt sacerdotalia indpellatur; quia a collo usque ad talos extenditur, qsuperfluum aut dissolutum in vita sacerdotis esse debere ostendit. Haec ob speciem candoris nomen Albae sortitur, quo munditiam significat ministrorum Dei. Sicut scriptum est: Byssinum sunt justificationes sanctorum . Caro quippe ho
Abbreviated transcription (Latin):
menta feĩalia linea cͥca renes ad sacrũ ministũi in¬
grodientiũ applicari iubent᷑. nõ tm̃ ad tͤpiudinis
uelande. q̃ solitis cotidiani usus indum̃tis tegebat᷑¬
uͦ existimand̾ in illo pͥori pͦp uiros discooꝑta aut ñ
uelata carne pudoris incedere ut iniraturi ad sc̃a tũt
demñ uc̾nda teg̾e iub̾ent᷑. s uoluit ẜmo d̾i ĩ satro
oftõ ministros d̾i ad regenda infirma corꝑis ꝓpͥñ ac

Expanded text:
menta, feminalia linea circa renes ad sacrum ministerium ingredientium applicari jubentur; non tam ad turpitudinis velandae quae solitis quotidiani usus indumentis tegebatvero existimandum in illo priori populo viros discooperta, aut non velata carne pudoris solitos incedere, ut intratum ad sancta tunc demum verenda tegere juberentur. Sed voluit sermo Dei in sacro officio ministros Dei
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩes qͥ ꝙ̃ pietate quadã impii ĩ deũ effituit᷑ ⁊ dũ
ultra id ꝙ iu̾tate est senciũt ĩ ipãm iu̾tatẽ astẽ¬
dũt. H aũt ignorantia multos parit errores tã
de boniate quã deuitate. Dicũt alii boĩtati dine
hus quofeat ꝑire ꝑmittat. qi n adi fecit ut pcat
Ita dũ se honorare putant boĩtatẽ offendt̃ u̾itate. &
enĩ pius fuit ut nõ existentia crearet. iuistus õut ei¬
rantia ⁊ delinquentta iudicet. alii dicũt ad uisticiãho¬
minis ꝑtin̾e. ut in hac uita fine pugnauiuat. cum
pociꝰ iustus eẽ nõ possit sinõ pugnat. sleq enĩ adi̾ti

Expanded text:
i quadam pietate impii in Deum efficiuntur, et dum ultra id quod in veritate est sentiunt in ipsam veritatem offendunt. Haec autem ignorantia multos parit errores, tam de bonitate quam de veritate. Dicunt alii bonitati divinae his quae fecit perire permittat qui nihil ad hoc fecit ut pereat. Ita dum se honorare putant bonitatem, offendunt veritatem. Qui enim pius fuit ut non existentia crearet, justus est ut errantia et delinquentia judicet. Alii dicunt ad justitiam hominis pertinere ut in hac vita sine pugna vivat, cum potius justus esse non possi
Abbreviated transcription (Latin):
eductus de ħ ergastulo fuit. ⁊ introductts ĩgau¬
diũ dm̃ fui uiu̾e ħebit ex ꝯtẽplõne. S mira dei
h hõi reputet᷑ ꝓm̾ito. si nũc ꝑ fidẽ ambłãns ꝑ
uiã ui̾tatis ⁊̃ inpngnat᷑ nõ deserat qui priꝰ nisio¬
ne p̃sentis d̾i roboratꝰ sola ꝑsuasiõe ꝓstratus erat
ut aũt inħ prelio inuictus starepossit. ⁊ bonũ
suũ illesũ custodire.dãt᷑ eiut dcm̃est ĩ sacram̃ti
arina quib se muniat ĩ oꝑib bonis. tela qͥb¬

Expanded text:
eductus de hoc ergastulo fuerit, et introductus in gaudium Domini sui, vivere habebit ex contemplatione. Sed mira Dei homini reputetur pro merito; si nunc per fidem ambulans, viam veritatis etiam impugnatus non deserat, qui prius visione praesentis Dei roboratus, sola persuasione prostratus erat. Ut autem in hoc praelio invictus stare possit, et bonum suum illaesum custodire, dantur ei ut dictum est in sacramentis arma, quibus se muniat; in o
Abbreviated transcription (Latin):
cuerũt. ħ sacram̃ta hũisse nõ legimꝰ. de quoꝵ tñ sa¬
lute noquaꝗͣ dubitamꝰ.⁊ qui ex iłł sacram̃ta ista ꝑꝰt
iustificatõm suscoꝑunt. signa mag̃ iusticie sue ħuer̃t
misit. nũꝙͣ ⁊tẽp̃tas relgioĩs effecit. Nullus gͦ in
minẽ nec uistificari pꝰse sinc hiis ⁊̃ si gram iustifi¬
cantẽ hu̾i̾t. nec saluari posse sñ hiis ⁊ si iustũ fu̾it¬

Expanded text:
legimus, de quorum tamen salute nequaquam dubitamus, et qui ex illis sacramenta ista post justificationem susceperunt signa magis justitiae suae habuerunt permisit, nunquam contemptus religionis effecit. Nullus ergo in minem nec justificari posse sine his etiam si gratiam justificantem habuerit, nec salvari posse sine his
Abbreviated transcription (Latin):
uo ft̃ gͥ in qͥb ꝯstat uã fides. ca̾tor ⁊ re¬
dẽptor unũ tibi finc altoͥ nõ susficit. Utĩ¬
ꝙ agtost̾e̾. utr̃ꝙ ꝯfit̾e̾. Si catoeẽ credis agnos¬
cis ꝙ fc̃s est. Si redẽptorẽ ⁊fiteris. agnostis ꝙ re¬
ꝑatꝰ es. unꝰ est creditor ⁊ redẽptor. In fuo te fec
ĩ tuo terefecit. ⁊ utr̃ꝙ unꝰ fecit. S ip̃e te fociss
dit tibi cẽ. Qͥ te redemit. dedit tͥ beatũ eẽ. ꝑpt̾t¬
a ne plus ate dilig̾et᷑ alt̾ qͥdã redẽptor q̃ ip̃e crea¬
tor uoluit ip̃e ca̾nr ẽẽ redẽptor. ⁊ sustinuit tirã
passionẽ ut eme̾t tuã dilcom. Missus est n᷑at fi
liꝰ ꝓ adoptandis. qr sñ ip̃o alien introducendi
ad naͣm. saluatoe ad grãm. In hiis duob totũẽ
⁊ unũ ħ est in quo abinicio fides credeciũ una
ẽ qͣuis in eadẽ fide ĩ aliis maioe. ĩ aliis minor de

Expanded text:
ator et redemptor. Unum tibi sine altero non sufficit. Utrumque agnosce, utrumque confitere. Si Creatorem credis agnoscisque quod factus es; si redemptorem confiteris, agnoscis quod reparatus es. Unus est creator et redemptor. In suo te fecit, in tuo te refecit; et utrumque unus fecit. Si ipse te fecisset, et dit tibi esse; qui redemit te, dedit tibi beatum esse. Propterea ne plus a te diligeretur alter quidam redemptor, quam ipse creator, voluit ipse creator esse redemptor, et sustinuit tuam passionem ut emeret tuam dilectionem. Missus est naturalis filius pro adoptandis, quia sine ipso alieni introducendi ad naturam, salvator ad gratiam. In his duobus totum est et unum, hoc est in quo ab initio fides credentium una est, quamvis in eadem fide in aliis major, in aliis minor de
Abbreviated transcription (Latin):
datũ est ut̃ damnd̃ beatũ cẽ. In pͥma ꝑte rectafides
int̾ creatorẽ ⁊ catãm ita discerniẽ d ut unicuiꝙ hoꝵ
qd̃ suũ est tribuat. ⁊ uicissim alt̾iꝰ ꝓpͥetatẽ ĩ altm̾ ñ¬
tr̃asfundat .i. ut nec cãtẽ attribuat ca̾toris maiesta¬
tẽ nec catoriastribat ca̾tẽ infirtnitatẽ. nec deũ ꝯchu¬
dat tp̃ie. nec ca̾tãm tendat etnitate Ita fides si u¬
nicuiꝙ qd̃ suũ est tribuit recte offt̾. Sumt̾ utrũꝙ
bñdiscernit. recte duud̃ ⁊ nõ peccat. Si uͦ in quoh
slam illi qͥ t̾a̾tãm ꝑdo colentes gemino errore de¬

Expanded text:
datum est vel dandum beatum esse. In prima parte recta fides inter creatorem et creaturam ita discernere debet ut unicuique horum quod suum est tribuat; et vicissim altmajestatem, nec Creatori ascribat creaturae infirmitatem; nec Deum concludat tempore, nec creaturam extendat aeternitate. Ita fides, si unicuique quod suum est tribuit, recte offert; si inter utrumque bene discernit, recte dividit, et non peccat. Si vero in quolibet  Nam illi qui, creaturam pro Deo colentes gemino errore de
Abbreviated transcription (Latin):
uerit᷑ ⁊̃ queres ad fidẽ ꝑtincãt qͣs crede̾ o
eũ qui fidet iure noĩat᷑ slam fides illa qua
aͥd credit᷑ hoc mͦ ut qui credit fideilla fideł nõ
dicat᷑. p̃sentis ꝓpoĩti nõ est. Sine fide eir̃ ⁊ ĩfideleᷤ
nõ uiue̾ ex ħ manifestũ est. qm̃ oĩs hõ ĩ hac ui¬
q̃dã ⁊ł ht̃ que nõ uisa nec exꝑtasola fide crebat. fideᷤ

Expanded text:
etiam quae res ad fidem pertineant, quas credere oportet eum qui fidelis jure nominatur. Nam fides illa qua aliquid creditur hoc modo ut qui credit fide illa, fidelis non dicatur; praesentis propositi non est. Sine fide enim etiam infideles non vivere manifestum est, am habet quae nec visa nec experta, sola fide credat. Fidem
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ꝑtĩg̾e̾ satagit. Considat in ħ mũdo tã diu̾¬
sas eẽ hom̃i estiatões suꝑhus in quib salus hõis
ꝯstat. Paganim plures unitatẽ d̾initatu sc̃dũt
Iudi cͤatorẽ ꝯfitenit᷑ saluataeẽ nõ ⁊gnoscũt. ⁊ĩhiis
oĩb mens fluctuat. ⁊ nisi ĩpietate ĩsuoten̾et᷑. fte¬

Expanded text:
tatis pervenire satagit. Considerat in hoc mundo tam diversas esse hominum existimationes, super his in quibus salus hominis constat. Pagani in plures unitatem divinitatis scindunt. Judaei creatorem confitentur, salvatorem non agnoscunt. Et in his omnibus mens fluctuat
Abbreviated transcription (Latin):
ac statũ ne cogitare qͥdẽ uł tenuct̾ norũt. It gͦ
multi añ saluatoris aduentũ deũ oĩptẽ denẽtes
⁊ diligentes sue salutis gratuitũ ꝓmissoxẽ credẽteᷤᷤ
ĩꝑmissionc fidelem. sꝑanites cͥtissiinũ redditorẽ. In
apłis qͦs iustos fiuisse nemo est qui ambigat. p̃sen¬
te saluatoee. ⁊ regnũceloꝵ manifesta iã luce p̃dicã¬
te mist̾i̾ũ passiõis. intm̃ adhuc ignotũ ansse atꝙꝑ

Expanded text:
dem vel tenuiter norunt; ita ergo multi ante Salvatoris adventum, Deum omnipotentem tenentes et diligentes, suae salutis gratuitum promissorem, credentes in promissione fidelem, sperantes certissimum redditorem, in apostolis quos justos fuisse nemo est qui ambigat; praesente salvatore et regnum coelorum manifesta jam luce praedicante, mysterium passionis in tantum adhuc i
Abbreviated transcription (Latin):
ueat᷑ sꝑ ut melior sĩt. pͥmũ enĩ bonũ erat. ĩ fũmo
stare. ꝯcd̾m est bonũ ad suꝑiora ascend̾e. ł idcͥco
uita tautabit. ne fua mobilitate dissoluta ad
detiorasꝑ defic̾et. talibꝰ studiis nutͥenda fu̾at. ĩ
qͥb ⁊ rĩ. uarietate foris ex̾citata. ⁊ emulacõe uͥtu¬
tũ intꝰ accensa ꝑficiendi occasionẽ inueniret. Di¬
uisa sũt tp̃ra ⁊ dastĩcta loca. ꝓposite spẽs corꝑales.

Expanded text:
t in summo stare. Secundum est bonum ad superiora ascendere. Et idcirco vita mutabilis ne sua mobilitate dissoluta ad deteriora semper deficeret; talibus studiis nutrienda fuerat in quibus et rerum varietate foris excitata, et aemulatione virtutum intus accensa, proficiendi occasionem inveniret. Divisa sunt tempora et distincta loca, propositae species corporales,
Abbreviated transcription (Latin):
Alii rõe aꝓpbant qd̾ fide credãt. Alii puritate coe¬
dis ⁊ munda ⁊scĩa int̾ius iam gustare incipiũt ꝙ
fide cred̾t. In pͥmis sola pietas facit elcom. In fis
cred̾e est solũ fid̾i ño rtradice̾. Qͥ ꝯsuctudĩẽ uinẽ¬
di mag̃ q̃ iltute credendi fideles nonant᷑. Sclũ¬
enĩ transeũtib intenti. nũꝙͣ mentẽ ad fusa cogi¬
tanda sblenant. ⁊ qͣuis fid̾i uͥane sacram̃tatũ et¬

Expanded text:
Alii ratione approbant quod fide credunt. Alii puritate cordis et munda conscientia interius jam gustare incipiunt quod fide credunt. In primis, sola pietas facit electionem: incredere est, solum fidei non contradicere, qui consuetudine vivendi magis quam virtute credendi fideles nominantur. Solenim transeuntibus intenti nunquam mentem ad futura cogitanda sublevant;
Abbreviated transcription (Latin):
hendũt᷑gͦ d̾s credi pt̃. ⁊ phendiioiõ nõ p̃t. uicis
dicabile oĩo est qd̾ deus est. Saltem inqͥd qd cogi¬
tabo qñ cogitare uolo qͥd est deus : Amplius di¬
tari non pt̃. dici oĩo ⁊ cogitari nõ pt̃. a ͥ dgͦ dices
⁊ cogitabis. cũ id qd̾ deus est dẽe uł cogitare uo¬

Expanded text:
cis dicibile omnino est quid est Deus. Saltem, inquis, quid cogitabo quando cogitare volo quid est Deus? Amplius ditari non potest, dici omnino et cogitari non potest. Quid ergo dices vel cogitabis, cum id quod Deus est dicere vel cogitare vo
Abbreviated transcription (Latin):
cio ꝯfirmamꝰ. sloc ip̃os de se ita uet̾es sensisse. pau¬
cis ad u̾t̾e pꝰsumꝰ. Moyses scribit deũ ad seloq̃tẽ
dixisse sic. Ego sum dcus abrahã. ⁊ d̾s ysaat. ⁊ d̾s
iacob: ⁊ nom̃ mcũ adonay. nõ indicauieis stiau¬
disicut tiba. Ostendit gͥ se de d̾i notici plus ad p̃¬
cedentib prãb accepisse. Dauid ꝙͦ fr̃ doctores su¬
mit itaditens. Suꝑõs dotentes me ĩtlłexi qͥa

Expanded text:
confirmamus. Nec ipsos de se ita veteres sensisse, paucis advertere possumus. Moyses scribit Deum ad se loquentem dixisse sic: Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob, et nomen meum Adonai non indicavi eis , subaudi sicut tibi. Ostendit ergo se de Dei notitia plus aliquid praecedentibus patribus accepisse. David quoque supra doctores sumit ita dicens: Super omnes docentes me intellexi, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ret. ut idẽ eẽt c̾ator hõis ⁊ redẽptor. missus
est filiꝰ ut ĩ adoptõe et̾tia assaisũ suũ demõstraret
ueñ sapĩa ũ uinc̾et maliciã. ut hostis qui astuci
locaustũ offenid̾ ꝑ not̃. ut ĩ ħ ip̃o ad no pti¬
ne̾t redẽptio. q de nr̃o supta erat ĩmolatio. C uiꝰ

Expanded text:
Missus itaque Filius, ut in adoptione paterna assensum suum demonstraret. Venit sapientia ut vinceret malitiam, ut hostis qui astutialocaustum offerendum pro nobis, ut in hoc ipso ad nos pertineret redempt
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵ nõ ꝑtĩgũt. Scͥptũ est. Boues arabãt. ⁊ asine
pascebãt᷑ iuixta eos. Simplices qͥppe inscã ecc̃a
quãuis cum ꝑfc̃is occulta sacram̃toꝵ d̾i rimari nõ
ualeant qr tñ se ab illoꝵ societate nõ diuidt̃. qĩ
uixta eos positi in eadẽ fide ⁊ spe bñ oꝑando se
pascũt. Sic gͥ fides alicñ cũ ꝯgͦne est qñ scit᷑ qd̾¬

Expanded text:
illorum non pertingunt. Scriptum est: Boves arabant et asinae pascebantur juxta eos . Simplices quippe in sancta Ecclesia quamvis cum perfectis occulta sacramentorum Dei rimari non valeant; quia tamen se ab illorum societate non dividunt quasi juxta eos positi in eadem fide et spe bene operando se pascunt. Sic ergo fides aliquando cum cognitione est, q
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepto t̾atoris suisbicit᷑ ex hac ip̃a sua hũiliatõe
catori suorecõciliari m̾eat᷑ hõ namꝙ ita fc̃s̃ erat
ut boñ eiꝰ solus ille eẽt a qͦ erat. Ceta oĩa st̃ ip̃o
fca sũt. nõ ut ĩ eis eẽt. s ut excis eẽt iłliꝰ odseqͥũ¬
dẽ eĩ bonũ maiꝰ est illo cꝰ eit bonũ. qr ue bonũ nõ
est nͥ qd̾ bonũ facit illũ cuiꝰ est bonũ. Oĩs gͥ qͥ
bonus est. ⁊ ex suo bono bonus ẽ. infio̾r est ipso
bono qd̾ bonus est. qr sinc ip̃o bono bonꝰ nõ ẽ. Si
g᷑ bonũ hõĩs supͣ hoiẽm nõ erat. solus ille boñ
ibat. ⁊ lib̾tate ĩ illo stabat. postꝙͣ ã ꝑ ꝯcupĩa
p̃cipitabat᷑ ⁊ illi se sticiebat ꝙ bonũ fiũi fatie¬
bat. Iusta gͥ reꝯpensacõe qui suo suꝑiori ꝑ obe

Expanded text:
praecepto Creatoris sui subjicitur, ex hac ipsa sua humiliatione Creatori suo reconciliari mereatur. Homo namque ita factus erat ut bonum ejus solus ille esset a quo erat; caetera omnia sub ipso facta sunt, non ut in eis esset ejus  non est, nisi quod bonum facit illum cujus est bonum. Omnis ergo qui bonus est, et ex bono suo bonus est; inferior est ipso bono quo bonus est, quia sine ipso bono bonus non est. Si ergo bonum hominis supra hominem erat, solus ille bonum ibat, et libertate in illo stabat. Postquam autem per copraecipitabatur, et illi se subjiciebat quod bonum suum faciebat. Justa