comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
odia uel grãm secuntur: Unde recte ꝑ ꝓpħam dr̃¬
& uuificabant animas. quȩ non uiunt: Non mo¬
rientem quippe mortificat: qui iustum dampna
Et non uicturum uiuificare nitit᷑. qui reum sup¬
plicio absoluere conatur: Cause ergo pensande ft̃.¬
& tunc ligandi atq soluendi potestas exerenda.
uidendum quȩ culpa. aut quȩ sit penitentia
cuta post culpam: ut quos omnipotens ds ꝑ com¬
punctionis grãm uisitat. illos pastoris sententia
absoluat: Tunc enim uera est ab solutio presidenti
cum interni arbitrium sequitur udicis: Quod
ne quatriduani mortui resuscitatio illa signifie
quȩ uidelicet demonstrat. quia prius mortuu
dñs uocauit. ⁊ uiuificauit dicens lazare ueni fo¬
ras: & post modumis qui uiuus egressus fuerat. a
discipulis est solutus. sicut scrptum est. Cumq e
gressus eẽt. qui fuerat ligatus institis: tunc dixi
discipulis: Soluite eum. & sinite abire Ecce illi

Expanded text:
odia vel gratiam secuntur. Unde rede per prodia vel gratiam secuntur. Unde rede per prificabant animas, quae non moriuntrientem quippe mortificat qui iustum dampnat, et non victurum vivificare nititur qui reum de supplicio absolvere conatur. Causae ergo pensandae  tunc ligandi atque solvendi potestas exercenda. Videndum quae culpa, aut quae sit poenitentia secuta post culpam, ut quos omnipotens Deus per compunctionis gratiam visitat, illos pastoris sententia absolvat. Tunc vera est absolutio praesidentis, cum interni arbitrium sequitur judicis. Quod bene quatriduani mortui resuscitatio illa significat, quae videlicet demonstrat quia prius mortuum Dominus vocavit et vivificavit dicens: Lazare, veni foras ; et postmodum is qui vivens egressus fuerat a disgressus esset qui fuerat ligatus institis, tunc dixit discipulis: Solvite eum, et sinite abire . Ecce illum
Abbreviated transcription (Latin):
dicium metuunt. animarum iudices fiunt: & alios
dampnant uel liberant qui semet ipsos dampnari
metuebant horum ꝑfecto nunc in eccłia ep̃i locũ
tenent: Soluendi ac ligandi auctoritatem susci¬
piunt: qui gradum regiminis sortiuntur: Gran¬
dis honor: sed graue pondus istius est honoris:
durum quippe est ut qui nescit tenere moderami¬
na uitȩ suȩ: udex uite fiat alienȩ: & plerumq
contingit. ut h ic udicii locum teneat cui ad
locum uita minime concordat: Ac sepe agituꝵ.
ut uel dampnet inmeritos. uel alios ipse ligatos
soluat: Sepe in soluendis ac ligandis subditis. suȩ
uoluntatis motus. non autem causarum merita
exequitur: Unde fit. ut ipsa hac alligandi ⁊ soluen-¬
di potestate se priuet: qui hanc pro sius uoluntati¬
bus. ⁊ non pro subiectorum moribus exercet: Sepe
fit. ut erga quemlibet proximum. odio uel grã
moueatur pastor: Iudicare autẽ digne de subiec
tis nequeunt: qui in subditorum causis. sua uel

Expanded text:
dicium metuunt animarum judices fiunt; et alios dicium metuunt animarum judices fiunt; et alios damnant, vel liberant, qui semetipsos damnari metuebant. 5. Horum profecto nunc in Ecclesia episcopi locum tenent. Ligandi atque solvendi auctoritatem suscipiunt, qui gradum regiminis sortiuntur. Grandis honor, sed grave pondus istius est honoris. Durum quippe est ut qui nescit tenere moderamina vitae suae judex vitae fiat alienae. Et plerumque contingit ut hic judicii locum teneat, cui ad locum vita minime concordat. Ac saepe agitur, ut vel damnet immeritos, vel alios ipse ligatus solvat. Saepe in solvendis ac ligandis subditis suae voluntatis motus, non autem causarum merita sequitur. Unde fit, ut ipsa hac ligandi et solvendi potestate se privet, qui hanc pro suis voluntatibus, et non pro subjectorum moribus exercet . Saepe fit, ut erga quemlibet proximum odio vel gratia moveatur Pastor: judicare autem de subditis digne nequeunt, qui in su
Abbreviated transcription (Latin):
tenebamur demonice dominationis: sed uncti sumꝰ
nationis demoniꝰcȩ uigum putruit: paulo actestante
qui ait: Ubi sp̃c dñi ibi libertas: Sciendum uero
est. quod hi qui prius spm scm̃ habuerunt. ut & ip¬
si innocent̾ uiuerent. & in predicatione quibusdaos
prodessent. id cuto hunc post resurrectionem dñi
patenter acceperunt: ut ꝓdesse non paucis. sed
pluribus possent: Unde & in hac ipsa datione sp̃c
dicitur: Quorum remiseritis peccata. remittunt᷑ eis
⁊ quorum retinueritis. retenta sunt: Libet intueri.
illi discipuli ad tanta onera humilitatis uocati.
ad quantum culmen głȩ sint ꝑducti: Ecce non so-¬
lum de semet ipsis securi fiunt. sed etiã alienȩ ob-¬
ligationis. potestatẽ relaxationis accipiunt prin¬
cipatum suꝑni iudicii sortiuntur: ut uice dei. qui¬
busdam peccata retineant quibusdam relaxent
Sic sic eos a deo decebat erigi. qui tantum pro deo
consenserant humiliari Ecce qui districtum dei ui¬

Expanded text:
tenebamur daemoniacae dominationis, sed uncti sumustenebamur daemoniacae dominationis, sed uncti sumusnationis daemoniacae jugum putruit, Paulo attestante, qui ait: Ubi spiritus Domini, ibi libertas . Sciendum vero est quod hi qui prius Spiritum sanctum habuerunt, ut et ipsi innocenter viverent, et in praedicatione quibusdam prodessent, idcirco hunc post resurrectionem Domini patenter acceperunt, ut prodesse non paucis, sed pluribus possent. Unde et in hac ipsa datione Spiritus dicitur: Quorum remiseritis peccata remittuntur eis, et quorum retinueritis retenta sunt. Libet intueri illi discipuli, ad tanta onera humilitatis vocati, ad quantum culmen gloriae sint perducti. Ecce non solum de semetipsis securi fiunt, sed etiam alienae obligationis potestatem relaxationis accipiunt; principatumque superni judicii sortiuntur, ut vice Dei quibusdam peccata retineant, quibusdam relaxent. Sic sic eos a Deo decebat erigi, qui tantum pro Deo consenserant humiliari. Ecce qui districtum Dei ju
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ scriptumest: Nondumerat sp̃c datus: quia iħc
nondumfuerat glorificatꝰ. Unde etiam ꝑ moysen
dicitur: Sugxerunt mel de petra: &e oleum de
firma petra: Neq enim quicqͣm tale iuxta historiaor
legitur:. si tota testamenti uetis series recenseatur: Nus¬
qͣm de petramel. nusqͣm oleum ille populus suxit. S
quia iuxta pauli uocem petra erat xp̃c mel de petra
suxerunt: quia eiꝰdem redem redemptoris nr̃i facta
⁊miracula uiderunt: Oleum uero de firma petra
suxerunt: quia effusione sc̃i sp̃c. pꝰ resurrectioneos
eius ungi meruerunt: Quasi ergo in firma petra
mel dedit. quando adhuc mortalis
dñs miraculoꝵ suoꝵ dulcedineo
discipulis ostendit. S firma petra
oleum fudit: quia post resurrectionem suam factꝰ
iam impassibilis ꝑ afflationẽ spiritꝰ donum scẽ unc¬
tionis emanauit: De hoc oleo ꝑ ꝓph̾am dicitur
Computrescet uigum a facie olei: Sub iugo qͥppe

Expanded text:
et scriptum est: Nondum erat spiritus datus, quia Jesus et scriptum est: Nondum erat spiritus datus, quia Jesus nondum fuerat glorificatus . Unde etiam per Moysen dicitur: Suxerunt mel de petra, et oleum de firma petra . Neque enim quidquam tale juxta historiam legitur, si tota Testamenti Veteris series recenseatur. Nusquam de petra mel, nusquam oleum ille populus suxit. Sed quia juxta Pauli vocem: Petra erat Christus , mel de petra suxerunt, qui ejusdem Redemptoris nostri facta et miracula viderunt. Oleum vero de firma petra suxerunt, quia effusione sancti Spiritus post resurrectionem ejus ungi meruerunt. Quasi ergo infirma petra mel dedit, quando adhuc mortalis Dominus miraculorum suorum dulcedinem 1555 discipulis ostendit. Sed firma petra oleum fudit, quia, post resurrectionem suam factus jam impassibilis, per afflationem spiritus donum sanctae unctionis emanavit. 4. De hoc oleo per prophetam dicitur: Computrescet jugum a facie olei . Sub jugo quippe
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ scmel dedit interra consistens: ⁊ semel cȩlo presi¬
dens. Neq enim alio in loco datus sp̃c sc̃s aꝑte
monstratur: nisi nunc cum ꝑ insufflationem per-¬
cipit᷑ ⁊ postmodum cum de cȩlo ueniens in linguiᷤᷤ
uariis demonstratur. Cur gͦ prius int̾ra discipłis
datur. post modum decȩlo mittit᷑: nisi quod
duo sunt precepta caritatis. dilectio uidelicet
dei ⁊ dilectio proximi: In terra dat᷑ spc̃ ut diligat᷑
proximus: e cȩlo datur sp̃c. ut diligat᷑ ds̃ Si c̃
ergo una est caritas ⁊ duo p̾cepta. ita unus sp̃c
⁊ duo data Prius a consistente dño in terra. post¬
modum e celo: quia in proximi amore discitur.
qualit̃ ꝑueniri debeat ad amorem dĩ: Unde idem
iohannes dicit: Qui non diligit frẽm suum quẽ
uidet dm̃i quem non uidet quomodo potest dili¬
gere: Et ante quidem discipuloꝵ mentibus ideos
spiritus sc̃s inerat ad fidem: sed tamen manifesta
datione nonnisi pꝰ resurrectionẽ datus est: Unde

Expanded text:
 semel dedit in terra consistens, et semel coelo praesidens. Neque enim alio in loco datus Spiritus sanctus aperte monstratur, nisi nunc cum per insufflationem percipitur, et postmodum, cum de coelo veniens in linguis variis demonstratur. Cur ergo prius in terra discipulis datur, postmodum de coelo mittitur, nisi quod duo sunt praecepta charitatis, dilectio videlicet Dei, et dilectio proximi? In terra datur Spiritus, ut diligatur proximus: e coelo datur Spiritus, ut diligatur Deus. Sicut ergo una est charitas, et duo praecepta, ita unus Spiritus et duo data, prius a consistente Domino in terra, postmodum e coelo: quia in proximi amore discitur qualiter perveniri debeat ad amorem Dei. Item idemJoannes dicit: Qui non diligit fratrem suum quem videt, Deum quem non videt quomodo potest diligere ? Et ante quidem discipulorum mentibus idem Spiritus sanctus inerat ad fidem, sed tamen manifesta datione non nisi post resurrectionem datus est. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
quia sublatis eis. te ex parte transsigo: Quȩ est gͦ
ista sollempnitas: quȩ inferni claustra destrux̃.
⁊ ianuas nob̾ regni cȩlestis aꝑuit: Inquiratur
subtilius: nomen eiꝰ requiratur Egregius p̃di-¬
cator uideamus quid de eiꝰ estimatione denuntiet.
cha lex loquituiz ut indagemus subtilius. an de xp̃o
dictauideantur. Moys es quippe ait: Sument de
sanguine agni. ac ponent suꝑ utrumq postem: &
insuꝑliminaribus domorum. in quibus cõmedent
illud. Et edent carnes nocte illa assas ignii ⁊ azimos
panes cum lactucis agrestibus. Non comedetis ex eo

Expanded text:
si aperte dicat: Quia in electis meis te funditus perimo, ero morsus tuus, inferne, ista solemnitas quae inferni claustra destruxit, et januas nobis regni coelestis aperuit? Inquiratur subtilius nomen ejus. Requiratur egregius praedicator. 7. Videamus quid de ejus aestimatione denuntiet. cha lex loquitur, ut indagemus subtilius an de Christo dicta videantur. Moyses quippe ait: Sument de sanguine agni, ac ponent super utrumque postem, et in superliminaribus domorum in quibus comedent illum; et edent carnes nocte illa assas igni, et azymos panes cum lactucis agre
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ⁊ incessant̃ fiunt. ⁊ tamen ratione compre-¬
hendi nequaqͣm possunt: ut dum non ualet
ex uisione rei penetrare quod conspicit. de pro¬
missione diuinȩ potentiȩ credat qđ audit:
quȩ ꝑmanent: quȩ uero cum tempore transe.¬
unt. uelut iam dimissa despicite: ad huiꝰ resur-¬
rectionis głam qͣm in se u̾itas ostendit. tota
intentione festinate. terrena desidia quȩ ab
auctore separant fugite. quia tanto altius
aꝰ conspectũ dĩ om̃ipotentis ꝑtingitis. qͣnto
mediatorem dĩ ⁊ hominum singularit᷑ amatis:

Expanded text:
quae et incessanter fiunt, et tamen ratione comprequae et incessanter fiunt, et tamen ratione comprehendi nequaquam possunt, ut dum non valet ex visione rei penetrare quod conspicit, de promissione divinae potentiae credat quod audit. quae permanent; quae vero cum tempore transeunt, velut jam dimissa despicite. Ad hujus resurrectionis gloriam quam in se Veritas ostendit tota intentione festinate. Terrena desideria quae ab auctore separant fugite, quia tanto altius ad conspectum Dei omnipotentis pertingitis, quanto Mediatorem Dei et hominum singularius amatis.
Abbreviated transcription (Latin):
corticis. saporis odorisq magnitudo: ubertas
fructuum. uiriditas foliorum Contrectatum
namq seminis granum non est ualidum:. Uñ
ergo processit ligni duricia: Non est asperuor:
Unde asꝑitas corticis erupit: Non est sapoꝵ:
Unde sapor infructibus: olfactum nilredolet
Unde odor in fructibus fraglat: Nil in se uiri¬
de ostendit: Unde folioꝵ uiriditas exiuit:
Cuncta ergo in semine simullatent: quȩ ta-¬
men nonsimul ex semine ꝓdeunt: Ex semine
quippe ꝓducitur radix ex radice ꝓdit uirgul¬
tum: ex uirgulto oritur fructus. infructu etiã
ꝓducitur semen. Ad damus ergo. quia ⁊ semen
latet in semine: Quid gͥ mirum. si ossa. neruos.
carnem. capillosq reducat ex puluere. qui lignũ
fructus. folia. in magna mole arboris. ex paruo
cotidie semine restaurat: Cum ergo dubitans
animus de resurrectionis potentia rationem
querit earum rerum ei questiones inferende st̃.

Expanded text:
corticis, saporis odorisque magnitudo, ubertas corticis, saporis odorisque magnitudo, ubertas fructuum, viriditas foliorum. Contrectatum namque seminis granum non est validum; unde ergo processit ligni duritia? non est asperum, unde asperitas corticis erupit? non est saporum, unde sapor in fructibus? olfactum nil redolet, unde odor in fructibus fragrat? nil in se viride ostendit, unde foliorum viriditas exivit? Cuncta ergo in semine simul latent, quae tamen non simul ex semine prodeunt. Ex semine quippe producitur radix, ex radice prodit virgultum, ex virgulto oritur fructus, in fructu etiam producitur semen. Addamus ergo quia et semen latet in semine. Quid igitur mirum, si ossa, nervos, carnem, capillosque reducat ex pulvere, qui lignum, fructus, folia, in magna mole arboris ex parvo quotidie semine restaurat? Cum ergo dubitans animus de resurrectionis potentia rationem quaerit, earum rerum ei quaestiones inferendae sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
bieuit̃ respondemus: quia longe minus est dõ
reparare quod fuit qͣm creasse quod non fuit:
dut quid mirum si hominẽ ex puluere fec̃ qui
simul om̃ia ex nichilo creauit: Mirabilius
namq est celum ac terram ex nullis existentibꝰ
condidisse: qͣm ipsum hominem ex terra repa-¬
iare: S cinis attenditur. & in carnem redire
posse desꝑatur: & diuinȩ oꝑationis uirtus
comprehendi quasi ex ratione querit᷑:. Qui scilicz
hȩc idcireo in suis cogitationibus dicunt qͥa¬
eis cotidiana dei miracula ex assiduitate uilue¬
runt: Nam ecce in uno grano paruissimi seminis.
latet tota quȩ nascitura est arboris moles: Consti¬
tuamus namq ante oculos. cuiuslibet arboris
magnitudinem: cogitemus unde oriendo cep̃.
quȩ ad tantam molem crescendo ꝑuenit. Inue¬
nimus ꝓculdubio eius originem. paruissimuor
semen: Consideremus nunc ubiin illo paruo
grano seminis latet fortitudo ligni asꝑitas

Expanded text:
breviter respondemus quia longe minus est Deo breviter respondemus quia longe minus est Deo reparare quod fuit quam creasse quod non fuit. 1559 Aut quid mirum si hominem ex pulvere reficit, qui simul omnia ex nihilo creavit? Mirabilius namque est coelum et terram ex nullis existentibus condidisse, quam ipsum hominem ex terra reparare. Sed cinis attenditur, et in carnem redire posse desperatur, et divinae operationis virtus comprehendi quasi ex ratione quaeritur. Qui scilicet haec idcirco in suis cogitationibus dicunt, quieis quotidiana Dei miracula ex assiduitate viluerunt. Nam ecce in uno grano parvissimi seminis latet tota quae nascitura est arboris moles. Constituamus namque ante oculos cujuslibet arboris miram magnitudinem; cogitemus unde oriendo coepit, quae ad tantam molem crescendo pervenit. Invenimus procul dubio ejus originem, parvissimum semen. Consideremus nunc ubi in illo parvo grano seminis latet fortitudo ligni, asperitas
Abbreviated transcription (Latin):
dici posset quid obiectionibus responderet. secũ
sollicita ⁊ estuanti mente uersaret. ne me inue¬
niret asꝑum. uehement̾ metueret. ne apud
me appareret noxius. formidaret: Et quis
ego: aut quid ego: Nimirum non longe pꝰ.
futurus post hominem uermis: atq post
uermempuluis. Si ergo tanta cura ꝑtimes¬
citur uidicium pulueris: qua intentione
cogitandum est qua formidine ꝓuidenduor
tantȩ udicium maiestatis: s quia sunt
nonnulli qui de resurrectione carnis incerci
sunt & tunc rectius docemus. si etiam cordiũ
urorum questionibus occultis occurrimꝰ. pauca
nob̾ de resurrectionis fide loquenda sunt. Multi
ienim sicut ⁊ nos aliquando fuimus. dum car¬
nem in putredinem ossaq in puluerem redigi ꝑ
sepulcbra conspiciunt. reparari ex puluere car-¬
nem & ossa diffidunt: sicq ap̃ se quasi ratioci
nantes dicunt: Quando ex puluere homo redu¬
citur: Quando agitur. ut cinis animetur: Qb̃

Expanded text:
dici posset, quid objectionibus responderet, secum dici posset, quid objectionibus responderet, secum sollicita et aestuanti mente versaret: ne me inveniret asperum, vehementer metueret: ne apud me appareret noxius, formidaret. Et quis ego, aut quid ego? Nimirum non longe post futurus post hominem vermis, atque post vermem pulvis. Si ergo tanta cura pertimescitur judicium pulveris, qua intentione cogitandum est, qua formidine providendum tantae judicium majestatis? Sed quia sunt nonnulli qui de resurrectione carnis incerti sunt, et hanc tunc rectius docemus, si etiam cordium vestrorum quaestionibus occultis occurrimus, pauca nobis de ipsa resurrectionis fide loquenda sunt. Multi etenim, sicut et nos aliquando fuimus, dum carnem in putredinem, ossaque in pulverem redigi per sepulcra conspiciunt, reparari ex pulvere carnem et ossa diffidunt, sicque apud se quasi ratinantes dicunt: Quando ex pulvere homo reducitur? quando agitur ut cinis animetur? Quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ut ex ueritate leticiȩ ꝑfruatur in patria. quod
de umbra gaudii meditatur in uia: Uitao gͥ
rexit ex morte. qͣm districtus in udicio ueniat
preuidete. Certe in die tremendi examinis
siui cuna archangelis. cum thronis ⁊ domina¬
tionibus. cum principatibꝰ ac potestatibꝰ ap¬
parebit: cęlis ac terris ardentibꝰ. cunctis uisde¬
licet elementis in sui obsequii terrore cõmotis
hunc ergo tanti pauoris iudicem ante oclos
ponite hunc uenturum timete: ut hunc cuor
uenerit. non timidi. sed securi uideatis: Timen-¬
dus ergo est: ne timeatur. Terror eius nos ad
usum nos bonȩ oꝑationis exerceat: metus illiꝰ.
uitam nr̃am a prauitate compescat: Michi
fr̃s credite. quia tanto tunc erimus securi de
eius presentia: quanto nunc ẽẽ satagimus
suspecti de culpa: Certe si aliquis ur̃m cum
suo aduersario causam dicturus. in meo iu¬
dicio die crastino ẽẽt exhibendus. totam
fortasse noctem insompnem duceret: quid sͥ

Expanded text:
ut ex veritate laetitiae perfruatur in patria quod ut ex veritate laetitiae perfruatur in patria quod de umbra gaudii meditatur in via. Vitam ergrexit ex morte, quam districtus in judicio veniat praevidete. Certe in die tremendi examinis suis, lis, cum archangelis, cum thronis, cum dominationibus, cum principatibparebit, coelis ac terris ardentibus, cunctis videlicet elementis in sui obsequii terrore commotis. Hunc ergo tanti pavoris judicem ante oculos ponite, hunc venturum timete, ut hunc cum venerit, non timidi, sed securi videatis. Timendus ergo est, ne timeatur. Terror ejus nos ad usum bonae operationis exerceat, metus illius vitam nostram a pravitate compescat. Mihi, fratres, credite, quia tanto tunc erimus securi de ejus sententia, quanto nunc esse satagimus suspecti de culpa. Certe si aliquis vestrum cum suo adversario causam dicturus, in meo judicio die crastina esset exhibendus, totam fortasse noctem insomnem duceret, quid sibi
Abbreviated transcription (Latin):
fluat iordanis in õs eius: Quia postqͣm infideles
quosq a mundi origine rapuit. adhuc se posse
susciꝑe eciam fideles p̃sumit: Nam ore pestiferȩ
ꝑsuasionis eos cotidie deuorat. in quibus a con¬
fessione fidei reproba uita discordat: Hoc ergo
sollicita mente cogitate: Ecce paschalia sollẽp¬
nia. agimus sed ita uiuendum nobis est. ut ꝑ¬
uenire ad ȩterna festa mereamur: Transeunt
cuncta quȩ temporalit̃ festiua celebrantur:
Curate qui his sollempnitatibus inter estis:
ne ab ȩterna sollempnitate separemini. Quid
ꝓdest intereẽ festis hominũ: siͥ deẽẽ contingat
festis angłorum: Umbra uenturȩ sollempnitauᷤ
est. sollempnitas presens: Id ciro hanc annue
agimus: ut ad illam quȩ non est annua sed con-¬
tinua ꝑducamur: Cum hȩc statuto temꝑe
geritur: ad illius desiderium memoria nr̃a re-¬
fricatur: frequentatione ergo gaudii temporab
ad ȩterna gaudia mens in calescat ⁊ ferueat:

Expanded text:
fluat Jordanis in os ejus, quia postquam infideles fluat Jordanis in os ejus, quia postquam infideles quosque a mundi origine rapuit, adhuc se posse decipere etiam fideles praesumit. Nam ore pestiferae persuasionis eos quotidie devorat, in quibus a confessione fidei reproba vita discordat. Hoc ergo,sollicita mente cogitate. Ecce paschalia solemnia agimus. Sed ita videndum nobis est, ut pervenire ad aeterna festa mereamur. Transeunt cuncta quae temporaliter festiva celebrantur. Curate qui his solemnitatibus interestis, ne ab aeterna solemnitate separemini. Quid prodest interesse festis hominum, si deesse contingat 1558 festis angelorum? Umbra venturae solemnitatis est solemnitas praesens. Idcirco hanc annue agimus, ut ad illam quae non est annua, sed continua, perducamur. Cum haec statuto tempore geritur, ad illius desiderium memoria nostra refricatur. Frequentatione ergo gaudii temporalis ad aeterna gaudia mens incalescat et ferveat,
Abbreviated transcription (Latin):
hinc adbeatum iob de antiquo hoste generis
humani dñs dic̃: Absorbebit fluuium ⁊ non mi¬
rabitur: ⁊ habet fiduciam quod influat iorda¬
nis in os eius: Quis est enim ꝑ fluuium designat᷑ꝰ.
nisihumani generis fluxus: Quod uidelicet genꝰ
ab ortu ad finem defluitz & quasi aque more. usq
ad competentemterminũ ex carnis liquore ꝑcur-¬
nt. &ͥa ꝑiordanem nisibaptizatorum forma signã
Quia enimin iordane ipse auctor redemptiõis
nr̃ȩ baptitari dignatus est: recte iordanis no-¬
mine. eorum multitudo exprimitur. quiintͣ
sacramentum baptismatis tenent᷑: Antiquus gͦ
hostis generis humani. fluuium absorbuit qͥa
amundi origine usq ad redemptoris aduentũ.
uix paucis electis euadentibus. in uentrem suȩ
maliciȩ genus humanũ traxit: De quo recte dr̃:
absorbebit fluuium ⁊ non mirabitur: quia ꝓ mag.¬
no non habet cum infideles rapit: S graue est
ualde quod subditur: & habet fiduciã quod in-¬

Expanded text:
Hinc ad beatum Job de antiquo hoste generis Hinc ad beatum Job de antiquo hoste generis humani Dominus dicit: Absorbebit fluvium, et non mirabitur, et fiduciam habet quod influat Jordanis in os ejus . Quis enim per fluvium designatur, nisi humani generis fluxus. Quod videlicet genus ab ortu ad finem defluit, et quasi aquae more, usque ad competentem terminum ex carnis liquore percurrit. Quid per Jordanem, nisi baptizatorum forma signatur? Quia enim in Jordane flumine ipse auctor redemptionis nostrae baptizari dignatus est, recte Jordanis nomine eorum multitudo exprimitur qui intra sacramentum baptismatis continentur. Antiquus ergo hostis generis humani fluvium absorbuit, qui a mundi origine usque ad redemptoris adventum, vix paucis electis evadentibus, in ventrem suae malitiae genus humanum traxit. De quo recte dicitur: Absorbebit fluvium, et non mirabitur, quia pro magno non habet cum infideles rapit. Sed grave est valde quod subditur: Et habet fiduciam quod in
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. est enim fides sperandarum substantia
rerum. argumentum non apparentium. ꝓfecto
liquet quia fides illarum rerum argum̃tũ est.
quȩ apparere non possunt: Quȩ etenim appa-¬
rent. iam fidem non habent. sed agnitionem.
Dum ergo uidit thomas. dum palpauit. cur ei
dicitur. quia uidisti me credidisti: S aliud ui-¬
dit. aliud credidit: A mortali quippe homine.
diuinitas uideri non potuit: Hominem igitur
uidit &x dm̃ confessus est. dicens. Dñs m̃s. & d̾s
poterat exclamauit: Lecificat ualde quod se¬
quitur: Beati qui non uiderunt. ⁊ credidert̃:
In qua nimirum sententia nos specialit̾ signa¬
ti sumꝰ: qui eum quem carne non uidimꝰ mente
retinemus. Nos signatisumus: sed si fidem nr̃aor
exeiret oꝑando quod credit: Quo contra de
his qui fidem nominẽtenus tenent. paulus dic̃.
Confitentur se nosse dm̃ factis autẽ negant:
hinciacobus ait fides sine oꝑibus mortua est.

Expanded text:
dicat: Est enim fides sperandarum substantia dicat: Est enim fides sperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium : Profecto liquet quia fides illarum rerum argumentum est, quae apparere non possunt. Quae etenim apparent jam fidem non habent, sed agnitionem. Dum ergo vidit Thomas, dum palpavit, cur ei dicitur: Quia vidisti me, credidisti? Sed aliud vidit, aliud credidit. A mortali quippe homine divinitas videri non potuit. Hominem igitur vidit, et Deum confessus est, dicens: Deus meus et Dominus poterat, exclamavit. Laetificat valde quod sequitur: Beati qui non viderunt, et crediderunt. In qua nimirum sententia nos specialiter signati sumus, qui eum quem carne non vidimus, mente retinemus. Nos signatexercet operando quod credit. Quod contra de his qui fidem nomine tenus retinent, Paulus dicit: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Jacobus ait: Fides sine operibus mortua est .
Abbreviated transcription (Latin):
tunc decẽt. post autẽ ueniens audiret. audiens
dubitaret. dubitans palparet. palpans crederet:
Non hoc casu sed diuina dispensatione gestum ÷.
Egit naniq miro modo suꝑna clementia. ut dis¬
cipulus dubitans. dum in magistro suo uulnera
palparet carnis. in nobis uulnera sanaret infide-¬
litatis Plus enim nobis thomȩ infidelitas ad fidẽ.
quam fides credentium discipłoꝵ ꝓfuit: quia
dum ille ad fidem palpando reducit᷑. nr̃a mens
om̃i dubitatione pꝰposita. in fide solidatur:
Sic quippe discipulum post resurrectionem
suam dubitare ꝑmisit. nec tamen in dubitatio¬
ne deseruit. sicut ante natiuitatem suam ha-¬
bere mariam sponsum uoluitz qui tamen ad
eius nuptias non ꝑuenit: Nam ita factus est
discipulus dubitans ⁊ palpans testis uerȩ re-
surrectionis: sicut sponsus matris fuerat custõ
integerrimȩ uirginitatis. Palpauit autem &e
exclamauit: Dñs meus. ⁊ d̾s m̃s. Dicit ei ihc
Quia uidistime credidisti: Cum paulus apls

Expanded text:
t  Greg., post autem veniens audiret, audiens dubitaret, dubitans palparet, palpans crederet? Non hoc casu, sed divina dispensatione gestum est. Egit namque miro modo superna clementia, ut discipulus dubitans, dum in magistro suo vulnera palparet carnis, in nobis vulnera sanaret infidelitatis. Plus enim nobis Thomae infidelitas ad fidem, quam fides credentium discipulorum profuit: quia dum ille ad fidem palpando reducitur, nostra mens omni dubitatione postposita in fide solidatur. Sic quippe discipulum post resurrectionem suam dubitare permisit, nec tamen in dubitatione deseruit, sicut ante nativitatem suam habere Mariam sponsum voluit, qui tamen ad ejus nuptias non pervenit. Nam ita factus est discipulus dubitans et palpans, testis verae 639 resurrectionis, sicut sponsus matris fuerat custos integerrimae virginitatis. Palpavit autem, et exclamavit: Dominus meus et Deus meus. Dicit ei Jesus: Quia vidisti me, credidisti. Cum Paulus apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
no afflictum crederet. si sollempnitatem com¬
munis leticiȩ non uideret: Ecce in celestibus
electorum ciuium lȩticica agitur uicissim de
se om̃s in suo conuentu gratulantur: ⁊ tam̃
nos ab amore eternitatis tepidi. nullo de¬
siderio ardemus: int̾esse tantȩ sollempnitati
non querimus: Priuamur gaudiis. ⁊ lȩti sumꝰ.
Accendamus ergo animum fẽs. recalescat fides
in id quod credidit in ardescant ad suꝑna nr̃a
desideria. ⁊ sic amare iam ire est: ab internȩ
sollempnitatis gaudio. nulla nos aduersi¬
tas reuocet: quia ⁊ si quis ad locum proposi¬
tum ire desiderat. eius desiderium quelibet
uiȩ asꝑitas non immutat: Nulla nos pros¬
ꝑitas blandiens seducat quia stultus uiator
est: qui in itinere amena prata conspiciens
obliuiscitur quo tendebat: Toto ergo deside¬
rio ad suꝑnam patriam animus anhelet
nichil in hoc mundo appetat quod constat
quia citius relinquat: ut si cȩlestis pastoris

Expanded text:
no afflictum crederet si solemnitatem comno afflictum crederet si solemnitatem communis laetitiae non videret. Ecce in coelestibus electorum civium laetitia agitur, vicissim de se omnes in suo conventu gratulantur, et tamen nos, ab amore aeternitatis tepidi, nullo desiderio ardemus, interesse tantae solemnitati non quaerimus, privamur gaudiis, et laeti sumus. Accendamus ergo animum, fratres, recalescat fides in id quod credidit, inardescant ad superna nostra desideria, et sic amare jam ire est. Ab internae solemnitatis gaudio 1488 nulla nos adversitas revocet, quia et si quis ad locum propositum ire desiderat, ejus desiderium quaelibet viae asperitas non immutat. Nulla nos prosperitas blandiens seducat, quia stultus viator est, qui in itinere amoena prata conspiciens, obliviscitur ire quo tendebat. Toto ergo desiderio ad supernam patriam animus anhelet, nil in hoc mundo appetat, quod constat quia citius relinquat, ut si coelestis Pastoris
Abbreviated transcription (Latin):
głorum chori. ibi societas suꝑnoꝵ ciuium ⁊bi
dulcis sollempnitas a ꝑegrinationis huius
nisti labore redeuntium. ibi ꝓuidi ꝓpħarum
chori. ibi iudex apłorum numerus. ibi innume¬
rabilium maitirum uictor exercitus. tanto illic
letior. quanto hic durius afflictus: Ibi confessoꝵ
constantia. premii sui ꝑceptione consolata: Ibi
fideles uir. quos a uirilitatis suȩ robore. uolup¬
tas scłi emollire non potuit ibi sc̃e mulieres
quȩ cum scło ⁊ sexum uicerunt: ibi pueri qui
hic annos suos moribus transcenderunt: ibi
senes quos hic ⁊ etas debiles reddidit & urtꝰ
pascua in quibus cum tantorum ciuium
sollempnitate gaudeamus: ipsa nos le¬
tantium festiuitas inuitet: Certe sicubi po¬
pulus nundinas celebraret. si ad alicuius
eccłie dedicationem denuntiata sollempnita¬
te concurreret. festinaremus om̃s simul inue¬
niri int̾esse unus quisq satagereti Grauise dãp¬

Expanded text:
elorum chori, ibi societas supernorum civium. Ibi elorum chori, ibi societas supernorum civium. Ibi dulcis solemnitas a peregrinationis hujus tristi labore redeuntium. Ibi providi prophetarum chori, ibi judex apostolorum numerus, ibi innumerabilium martyrum victor exercitus, tanto illic laetior, quanto hic durius afflictus; ibi confessorum constantia, praemii sui perceptione consolata; ibi fideles viri quos a virilitatis suae robore voluptas saeculi emollire non potuit; ibi sanctae mulieres quae cum saeculo et sexum vicerunt; ibi pueri qui hic annos suos moribus transcenderunt; ibi senes quos hic et aetas debiles reddidit, et virtus pascua, in quibus cum tantorum civium solemnitate gaudeamus. Ipsa nos laetantium festivitas invitet. Certe sicubi populus nundinas celebraret, si ad alicujus Ecclesiae dedicationem denuntiata solemnitate concurreret, festinaremus omnes simul inveniri, et interesse unusquisque satageret, gravi se dam
Abbreviated transcription (Latin):
ouile ꝓpriumoues deducit: De quibꝰ ꝓfecto oui¬
bus rursum dicit: Oues meȩ uocem meã auduit:
⁊ ego cognosco eas. ⁊ sequiintur me: & ego uitã
eternam doeis: De quibus ⁊ paulo suꝑuis dicit.
ꝑme si quis introierit saluabitur: ⁊ ingredietur
⁊ egredietur ⁊ pascua inueniet: Ingredietur qͥppe
ad fidem, egredietur uero a fide ad speciem: a
credulitate. ad contemplationem. Pascua autẽ
inueniet. in ȩterna refectione: Oues ergo eius pas¬
cua inuenient: quia quisquis illum corde sim¬
plici sequitur. eternȩ uiriditatis pabulo nutrit᷑
Quȩ autem sunt istarum ouiũ pascua. nisi inet̾na
gaudia sempiternȩ uirentis paradisi: Pascua
namq electorum sunt. uultus presens dei:qui
dum sine defectu conspicitur. sine fine mens
uite cibo saciatur: Inistis pascuis de ȩt̾̃nitatis
saciate lȩti sunt: quiq iam laqueos uoluptuo¬
se temporalitatis euaserunt: Ibi hymnidici an-¬

Expanded text:
ovile proprium oves deducit. « De quibus profecto oviovile proprium oves deducit. « De quibus profecto ovibus rursum dixit: Oves meae vocem meam audiunt, et ego cognosco eas, et sequuntur me, et ego vitam aeternam do eis; de quibus et paulo superius dicit: Per me si quis introierit, salvabitur, et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet. Ingredietur quippe ad fidem; egredietur vero a fide ad speciem, a credulitate ad contemplationem; pascua autem inveniet in aeterna refectione. Oves ergo ejus pascua invenient, quia quisquis illum corde simplici sequitur, aeternae viriditatis pabulo nutritur. Quae autem sunt istarum ovium pascua, nisi aeterna gaudia sempiterne virentis paradisi? Pascua namque electorum sunt, vultus praesens Dei, qui dum sine devitae cibo satiatur. In istis pascuis de aeternitatis satietate laetati sunt qui jam laqueos voluptuosae temporalitatis evaserunt. Ibi hymnidici ang
Abbreviated transcription (Latin):
pater. ⁊ ego agnosco patrem:⁊ animã meã
pono ꝓ ouibus meis: Acsi aꝑte dicat: In hoc
constat quia ⁊ cognosco patrem ⁊ cognoscor
a patre. quia animã meã pono pro ouibus
neis: id est caritate ea ꝑ qͣm pro ouibus mo¬
tior qͣntum patrem diligam ostendo: Quia
uero non solum iudeã sed etiam gentilitatẽ
sedimere uenerat adiungit. & alias oues ha
leso que non sunt ex hoc ouili e illas oportet
me ad ducere. ⁊ uocem meam audienti & fiet
unum ouile. ⁊ unus pastor: Redemptionem
nr̃am qui ex gentili populo uenimus dñs
aspexerat. cum se ad ducere ⁊ alias oues dice¬
bat: hoc cotidie fieri fr̃s aspicitis. hoc recon¬
ciliatis gentibus factum hodie uidetis. aͣsi
ex duobus gregibus unum ouile efficit quia
iudaicum ⁊ gentilem populum insua fide con¬
iungit: paulo attestante qui ait. Ipse est pax nr̃a.
qui fecit utraq unum: Dum enim ad ȩternaor
uitam ex utraq natione simplices eligit. ad

Expanded text:
Pater, et ego agnosco Patrem, et animam meam Pater, et ego agnosco Patrem, et animam meam pono pro ovibus meis. Ac si aperte dicat: In hoc constat quia et ego agnosco Patrem, 1487 et cognoscor a Patre, quia animam meam pono pro ovibus meis; id est, ea charitate qua pro ovibus morior quantum Patrem diligam ostendo. Quia vero non solum Judaeam, sed etiam gentilitatem redimere venerat, adjungit: Et alias oves hae non sunt ex hoc ovili, et illas oportet me adducere, et vocem meam audient, et fiet unum ovile et unus pastor. Redemptionem nostram qui ex gentili populo venimus Dominus aspexerat, cum se adducere et alias oves dicebat. Hoc quotidie fieri, fratres, aspicitis; hoc reconciliatis gentibus factum hodie videtis. Quasi ex duobus gregibus unum ovile efficit, quia Judaicum et gentilem populum in sua fide conjungit, Paulo attestante, qui ait: Ipse est pax nostra, qui fecit utraque unum . Dum enim ad aeternam vitam ex utraque natione simplices eligit, ad
Abbreviated transcription (Latin):
ouium non potest: qui in eo qđ ouibus preest.
non oues diligit: sed lucrum terrenum querit
Dum enim honorem amplectitur. dum tempo¬
ialibus cõmodis letatur. opponere se contra
ꝑiculum trepidat. ne hõc quod diligit amittat.
S quia redemptor nr̃ culpas ficti pastoris
innotuit: iterum formam cui debeamus im¬
primi ostendit dicens. Ego sum pastor bonꝰ:
cognoscunt me meȩ Ac si patent̃ dicat. dili¬
gent̃ obsequuntur: Qui enim ueritatem non
diligit: adhuc minime cognouit:. Quia ergo
uerbis dominicis etiam ꝑiculum ur̃m. Uidete
sioues eius estis. uidete si eum cognoscitis. ui¬
dete si lumen ueritatis scitis Scitis autẽ dico.
hon ꝑfidem s ꝑ amorem: Scitis dico. non ex
credulitate. sed ex oꝑatione. Nam idem ipse
qui hȩc loquitur. iohannes euangelista. testa¬
tur dicens. Qui dicit se nosse eum. ⁊ manda¬
ia eius non custodit. mendax est: Unde ⁊ hoc
in loco dñs piotinus subdit: Sicut nouit me

Expanded text:
ovium non potest qui in eo quod ovibus praeest ovium non potest qui in eo quod ovibus praeest non oves diligit, sed lucrum terrenum quaerit. Dum enim honorem amplectitur, dum temporalibus commodis laetatur, opponere se contra periculum trepidat, ne hoc quod diligit amittat. Sed quia Redemptor noster culpas ficti pastoris innotuit iterum formam cui debeamus imprimi ostendit, dicens: Ego sum Pastor bonus. cognoscunt me meae. Ac si patenter dicat: Diligentes obsequuntur. Qui enim veritatem non diligit, adhuc minime cognovit. 4. Quia ergo verbis dominicis etiam periculum vestrum. Videte si oves ejus estis, videte si eum cognoscitis, videte si lumen veritatis scitis. Scitis autem dico, non per fidem, sed per amorem. Scitis dico, non ex credulitate, sed ex operatione. Nam idem ipse qui hoc loquitur Joannes evangelista testatur, dicens: Qui dicit se nosse Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est . Unde et in hoc loco Dominus protinus subdit: Sicut novit me
Abbreviated transcription (Latin):
mercennarius fugit quia malignus sp̃c mentes
fidelium in temptatione dilaniat. ⁊ is qui le¬
um pastoris tenet. curam sollicitudinis non
ht̃: Animȩ ꝑeunt: & ipse de terrenis cõmodis
lecatur: Lupus rapit ⁊ dispergit oues: cum aliũ
ad luxuriam ꝑtrahit. alium ad auariciam ac¬
cendit: aliumin suꝑbiam erigit. alium ꝑ iracun¬
diam diuidit: Hunc inuidia stimulat: illum
fallacia supplantat: Quasi ergo gregem lupꝰ¬
dissipat. cum fidelium popłm diabolus pes
temptationes necat: Sed contra hȩc mercenna-¬
rius nullo zelo accenditur. nullo feruore
dilectionis excitatur:quia dum sola ext̾iora
cõmoda requirit. int̾iora gregis dampna negli-¬
genter patitur: Unde ⁊ mox adiungitur. Mer-¬
cennarius autem fugit quia mercennanꝰ est.:
⁊ non ꝑtinet ad eum de ouibus: Sola ergo cau¬
sa est ut mercennarius fugiat. quia mercen¬
narius est Acsi aꝑte diceretur: Stare in ꝑicłõ

Expanded text:
mercenarius fugit, quia malignus spiritus mentes mercenarius fugit, quia malignus spiritus mentes fidelium in tentatione dilaniat, et is qui locum pastoris tenet curam sollicitudinis non habet. Animae pereunt, et ipse de terrenis commodis laetatur. Lupus rapit et dispergit oves cum alium ad luxuriam pertrahit, alium ad avaritiam accendit, alium in superbiam erigit, alium per iracundiam dividit, hunc invidia stimulat, illum in fallacia supplantat. Quasi ergo lupus gregem dissipat cum fidelium populum diabolus per tentationes necat. Sed contra haec mercenarius nullo zelo accenditur, nullo fervore dilectionis excitatur: quia dum sola exteriora commoda requirit, interiora gregis damna negligenter patitur. Unde et mox adjungitur: Mercenarius autem fugit, quia mercenarius est, et non pertinet ad eum de ovibus. Sola enim causa est ut mercenarius fugiat quia mercenarius est. Ac si aperte diceretur: Stare in periculo
Abbreviated transcription (Latin):
atq humiles opprimit. S is qui pastor ẽẽ ui¬
debatur & non erat. relinquit oues ⁊ fugit qͥa
aum sibi ab eo ꝑiculum metuit: resistere eius
inusticiȩ non p̃sumit: fugit autẽ. ñ mutando
locum: sed subtrahendo solacium: fugit. qͥa
iniusticiã uidit ⁊ tacuit fugit. qui se sub si¬
lentio abscondit Quibus bene ꝑ ꝓphao dr
potestatibus praue agentibus. rationis liberauo¬
ce contraire. Et indie dñi ꝓ domo isrł in prelio
stamus. ac murum opponimus. si fideles in no¬
centes contra ꝑuersoꝵ iniusticiã. ex iusticiȩ auc¬
toritate uindicamus: Quod quia merter nariꝰ
non facit. cum uenientem lupum uiderit. fugit
S est alius lupꝰ qui sine cessatione cotidie non
corpora s mentes dilaniat: dyalignus uidelicet
sp̃c qui caulas fidelium insidians cirtuit. ⁊ mor¬
tem animarum querit: De quo lupo mox subdĩ.
& lupus rapit & dispergit oues: Lupꝰ uenit &e

Expanded text:
atque humiles opprimit. Sed is qui pastor esse viatque humiles opprimit. Sed is qui pastor esse videbatur et non erat, relinquit oves et fugit, quia dum sibi ab eo periculum metuit, resistere ejus injustitiae non praesumit. Fugit autem non mutando locum, sed subtrahendo solatium. Fugit, quia injustitiam vidit, et tacuit. Fugit, quia se sub silentio abscondit. Quibus bene per prophetapotestatibus prave agentibus rationis libera voce contraire. Et in die Domini pro domo Israel in praelio stamus, ac murum opponimus, si fideles innocentes contra perversorum injustitiam ex justitiae auctoritate vindicamus. Quod quia mercenarius non facit, cum venientem lupum viderit, fugit. 3. Sed est alius lupus qui sine cessatione quotidie non corpora, sed mentes dilaniat, malignus videlicet spiritus, qui caulas fidelium insidians circuit, et mortes animarum quaerit. De quo lupo mox subditur: Et lupus rapit, et dispergit oves. Lupus venit, et
Abbreviated transcription (Latin):
narius autem ⁊ qui non est pastor. cuius non
sunt oues propriȩ uidet lupum uenientẽ: &
dimittit oues. ⁊ fugit Non pastor sed mercenna¬
rius uocatur. qui non pro amore intimo oues
dominicas. sed ad temporales mercedes pascrt:
Mercennarius quippe est. qui locum quidem
pastoris tenet. sed lucra aminarum non querit:
terrenis cõmodis inhiat. honore prelationis gau¬
det: temporalibus curis pascitur. impensa sibi
ab hominibus reuerentia letatur: Iste sunt
et enim mercedes mercennarii. ut pro eoipso qđ
in regimnine laborat. hic quod querit inueniat:
⁊ ab hereditate gregis. in posterum alienus exis¬
tat. Utrum uero pastor sit an mercennariꝰ. cog̃¬
nosci ueracit̃ non potest si occasio necessitatis
deest Tranquillitatis enim temꝑe. plerumq ad
gregis custodiam sicut uerꝰ pastor. sic etiã merten¬
nari stat. s lupꝰ ueniens indicat. quo quisq aĩo
suꝑ gregis custodiam stabat. Lupꝰ ⁊ enim suꝑ oues
uenit. cum quilibet iniustus ⁊ raptor. fideles qͦsq

Expanded text:
 qui non est pastor, cujus non sunt oves propriae, videt lupum venientem, et dimittit oves, et fugit. 2. Non pastor, sed mercenarius vocatur, qui non pro amore intimo oves dominicas, sed ad temporales mercedes pascit. Mercenarius quippe est qui locum quidem pastoris tenet, sed lucra animarum non quaerit; terrenis commodis inhiat, honore praelationis gaudet, temporalibus lucris pascitur, impensa sibi ab hominibus reverentia laetatur. Istae sunt etenim mercedes mercenarii, ut pro eo ipso quod in regimine laborat, hic quod quaerit inveniat, et ab haereditate gregis in posterum alienus existat. Utrum vero pastor sit, an mercenarius, cognosci veraciter non potest, si occasio necessitatis deest. Tranquillitatis enim tempore, plerumque ad gregis custodiam sicut verus pastor, sic etiam mercenarius stat; sed lupus veniens indicat quo quisque animo super gregis custodiam stabat. Lupus etenim super oves venit cum quilibet injustus et raptor, 1486 fideles quosque
Abbreviated transcription (Latin):
tui p̃dicantis in carne adherere. ⁊ post tristi¬
ciam passionis. uisa resurrectione ⁊ ascensiõe
eius lecificari meruerunt: Nam quia hȩc
illa quatradebatur nocte locutus est modic̃
erat. i dest eiusdem noctis ⁊ diei sequentis tẽs
usq ad horam qua illum non uidere in cipã
Tencus enim nocte illa a uidȩis ⁊ in crastinl¬

Expanded text:
arne adhaesere, et post tristitiam passionis visa resurrectione et ascensione ejus laetificari meruerunt. Nam quia haec illa qua tradebatur nocte locutus est, modicum erat, id est, ejusdem noctis et diei sequentis tempus, usque ad horam qua illum non videre inciperent. Tentus enim nocte illa a Judaeis, et in crastin
Abbreviated transcription (Latin):
leto cordis auditu ꝑciꝑe debemus: sedulaq
intentione ꝑsistere quatinus ad hȩc continge
mereamur: Quid est enim quod merito letiꝰ
audiatur qͣm ꝑuenire posse ad gaudium qd̾
numqͣm possit auferri: Notandum autem.
quod tota lectionis huius euangelicȩ series
illis conuenit. qui eam presentes audierunt
a dño: Pars autem illius etiam nobis. qui pꝰ
passionem ⁊ resurrectionem dñicam ad fidẽ
uenimus. aptissime congruit: Quod gͦ ait.

Expanded text:
laeto cordis auditu percipere debemus, sedulaque intentione persistere, quatenus ad haec contingere mereamur. Quid est enim quod merito laetius audiatur quam perveniri posse ad gaudium quod nunquam possit auferri? Notandum autem quod tota lectionis hujus evangelicae series illis convenit qui eam praesentes audierunt a Domino: pars autem illius etiam nobis, qui post passionem et resurrectionem dominicam ad fidem venimus, aptissime congruit. Quod ergo ait:
Abbreviated transcription (Latin):
noscite: & p̾cepta uitȩ cum festinatione implere
curate: Quia enim adhuc hodie licet bene agłbe
scimus utrum cras liceat. ignoramꝰ festinantes
gͦ pascha comedite: idest ad sollempnitatẽ patriȩ cȩ¬
lestis anhelate: Nemo in huius uitȩ itinere torpeat.
ne in patria locum ꝑdat. Nemo moras ad appeten-¬
da studia innectat. sed cepta ꝑficiat: ne minime liceat
implere quod inchoat: Si ad amorem dĩ pigri ñ sumꝰ

Expanded text:
noscite, et praecepta vitae cum festinatione implere noscite, et praecepta vitae cum festinatione implere curate. Quia enim adhuc hodie licet bene agere scimus, utrum cras liceat ignoramus. Festinantes ergo pascha comedite, id est ad solemnitatem patriae coelestis anhelate. Nemo in hujus vitae itinere torpeat, ne in patria locum perdat. Nemo moras ad appetenda studia innectat, sed coepta perficiat, ne minime liceat implere quod inchoat. Si ad amorem Dei pigri non sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
bebitis in pedibus Quid sunt ⁊ enim pedes nr̃i. nisi
oꝑa: Quid uero calciamenta. nisi pelles mortuoꝵ ani-¬
malium: Calciamenta autem pedes muniunt.
Que uero sunt mortua animalia. ex quoꝵ pellibus
nr̃i muniunt᷑ pedes. nisi antiqui patres. quinos ad
ȩternam patriam p̃cesserunt: Quoꝵ dum exempla
conspicimus. nr̃i oꝑis pedes munimꝰ: Calciamenta ergo
in pedibus habere est. mortuoꝵ uitã conspic̾ẽ ⁊ nr̃a
uestigia a peccati uulnere custodire. Tenentes ba¬
culos manibus. Quid lex ꝑ baculum. nͥ pastoralem
custodiam designat: Et notandum quod prius pre-¬
cipimur renes accingere postmodum baculos te¬
nere quia illi debent curam pastoralem suscipere.
qui iam in suo corpore sciunt fluxa luxuriȩ domare:
ut cum aliis fortia p̾dicant. ipsi desideriis mollibꝰ
eneruit᷑ non succumbant. Bene autẽ subditͣ s&
toris. celestis patriȩ gaudia. cum festinatione cog¬

Expanded text:
bebitis in pedibus . Quid sunt enim pedes nostri, nisi bebitis in pedibus . Quid sunt enim pedes nostri, nisi opera? Quid vero calceamenta, nisi pelles mortuorum animalium? Calceamenta autem pedes muniunt. Quae vero sunt mortua animalia, ex quorum pellibus nostri muniuntur pedes, nisi antiqui patres, qui nos ad aeternam patriam praecesserunt? Quorum dum exempla conspicimus, nostri operis pedes munimus. Calceamenta ergo in pedibus habere est mortuorum vitam conspicere, et nostra vestigia a peccati vulnere custodire. Tenentes baculos in manibus . Quid lex per baculum nisi pastoralem custodiam designat? Et notandum quod prius praecipimur renes accingere, postmodum baculos 1537 tenere, quia illi debent curam pastoralem suscipere, qui jam in suo corpore sciunt fluxa luxuriae edomare, ut cum aliis fortia praedicant, ipsi desideriis mollibus enerviter non succumbant. Bene autem subditur: Et toris, coelestis patriae gaudia, cum festinatione cog
Abbreviated transcription (Latin):
camus. Sequit᷑ Sic autẽ comedetis illũ. Renes ur̃os
accingetis. Quid in renibus. Misi delectatio carnis acci-¬
pitur: Unde ⁊ psalmista postulat dicens. Ure renes
meos. Si enim uoluptatẽ libidinis in renib̾ ẽ nescur:
eos uri minime petisset. Unde quia pocestas diabo¬
li in humano genere maxime ꝑ luxuriã p̃ualuit.
de illo uoce dñica dicit᷑: Potestas eius in lumbis eiꝰ.
Qui ergo pascha comedit. habere renes accinctos
debet ut qui sollempnitatẽ resurrectionis atq incor-¬
ruptionis agiti torruptioni iam ꝑ uitia nulli subiaceat:
uoluptates edomet. carnem a luxuria restringat. Neq
ienĩ cognouit quȩ sit sollempnitas incorruptioĩs.
qui adhuc ꝑ incontinentiã corrup-¬
tioni subiacet: Hȩc quibꝰdam du-¬
ra sunt: s angusta porta est qͣ ducit
ad uitam. ⁊ habemus iam multa exempla continen¬
tium. Unde ⁊ bene adhuc subditur: Calciamenta ha-¬

Expanded text:
camus. Sequitur: Sic autem comedetis illum. Renes vestros camus. Sequitur: Sic autem comedetis illum. Renes vestros accingetis . Quid in renibus nisi delectatio carnis accipitur? Unde et Psalmista postulat, dicens: Ure renes meos . Si enim voluptatem libidinis in renibus esse nesciret, eos uri minime petisset. Unde quia potestas diaboli in humano genere maxime per luxuriam praevaluit, de illo voce dominica dicitur: Potestas ejus in lumbis ejus . Qui ergo pascha comedit, habere renes accinctos debet, ut qui solemnitatem resurrectionis atque incorruptionis agit, 1536 corruptioni jam per vitia nulli subjaceat, voluptates edomet, carnem a luxuria restringat. Neque enim cognovit quae sit solemnitas incorruptionis, qui adhuc per incontinentiam corruptioni subjacet. Haec quibusdam dura sunt, sed angusta porta est, quae ducit ad vitam . Et habemus jam multa exempla continentium. Unde et bene adhuc subditur: Calceamenta ha