comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
CENS IN MedIO uentRis Mei:
Hoc sane quemammodũ capitinrõ ipsius corporis saluatori
coapt&ur inuenire difficileest: Nequeenim nisi magno pauo¬
se contingit ut corueluđ liquescat humanum. quod unde
in illo fieripossex qui potestatem habebat ponendi & recipien¬
di animam suam . sed ꝑfecto aut infirmorum suorum insetrans¬
tulit causam : siueillorũ qui mostis m&upauescunt. sicut ipse
p&rus exegregio p̃sumtore. tam creber Negatos effectus. siue
illorũ qui tristitia salubri contabescunt. sicut idem ipsep&rus
cumamarefleuit ⁊ Nam & tristitia quasisoluit cor: undedi¬
citur &iam graece quod appellatasit lype: autceste ꝓfundum
sacramentum Nos intellegere uoluit. ut cordis sui nomine signi¬
ficar& scripturassuas. ubieius utiq latebat consilium: quodtim
aꝑtum est cumea quȩ deillo ꝓph&ata fuera nt. passusim¬
pleuit: Solutaes ergo scriptu rae eius in his quae ꝑfectasunt

Expanded text:
cens in medio uentris mei. cens in medio uentris mei. hoc sane quem ad modum capiti nostro, ipsius corporis saluatori coaptetur, inuenire difficile est. neque enim nisi magno pauore contingit, ut cor uelut cera liquescat humanum. quod unde in illo fieri posset, qui potestatem habebat ponendi et recipiendi animam suam? sed profecto aut infirmorum suorum in se transtulit causam siue illorum, qui mortis metu pauescunt sicut ipse Petrus ex egregio praesumptore tam creber negator effectus, siue illorum, qui tristitia salubri contabescunt sicut idem ipse Petrus, cum amare fleuit — nam et tristitia quasi soluit cor, unde dicitur etiam Graece quod appellata sit λόπη, aut certe profundum sacramentum nos intellegere uoluit, ut cordis sui nomine significaret scripturas suas, ubi eius utique latebat consilium, quod tunc apertum est, cum ea, quae de illo prophetata fuerunt, passus impleuit. solutae sunt ergo scripturae eius in his, quae perfecta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Iequeamicus. Nequȩꝓpinquus. nequehumanalaus. Neque p̃¬
teritȩ recordatio uoluptatis. Neque aliquid eorum quoter renȩfeli¬
citatis ruina fulcitur. Nequeipsa quȩ in animomeo est humana
uirtus : quia situdeseris. quȩ hominis uirtus : quidestenĩ homo
nisi quod memores eius . CiRcũ dederme uitulimulti
hoc estminores inplebe. TAuRipiN queS OBSEDERINT
hoc est suꝑbiac diuites princepͣs plebis.
aperuerunt incnsos suum clamando. crucifige
crucifige. quasileo RapieNS ETRugIENS
Rapueruntenim cõnp̃hensum adducentes adp̃sidem. &
rugierunt p&endo eius mostem: Sicut a qua effusus sum
Iamquam ut in me lapsi caderent persecutores mei
DIS PERSASUNT OMNIAOSSAMEA
Quid sunt ossa. nisicorporis fundamenta: corpus autem xp̃i.
ecclesia ⁊ fir mamenta ergo ecclesie. quinisi apostoli: qui &iam
colũnȩ alibi ãppellantur : Hiutique disꝑsisunt cum ad passi¬
onem ipseducer&ur. uelcumess & passus & mostuus:
Factũ est cormeum taquam cera liques¬

Expanded text:
eque amicus neque propinquus neque humana laus neque praeteritae recordatio uoluptatis neque aliquid eorum, quo terrenae felicitatis ruina fulcitur, neque ipsa, quae in animo meo est humana uirtus. quia, si tu deseris, quae hominis uirtus? quid est enim homo, nisi quod memor es eius? Circumdederunt me uituli multi, hoc est minores in plebe. tauri pingues obsederunt me, hoc est superbi ac diuites, principes plebis. ape rue run t in me os suum — clamando: Crucifige, crucifige — quasi leo rapiens et rugiens; rapuerunt enim comprehensum adducentes ad praesidem et rugierunt petendo eius mortem. sicut aqua effusus sum, tamquam ut in me lapsi caderent persecutores mei. dispersa sunt omnia ossa mea; quid sunt ossa nisi corporis firmamenta? corpus autem Christi ecclesia: firmamenta ergo ecclesiae qui nisi apostoli, qui etiam columnae alibi appellantur? hi utique dispersi sunt, cum ad passionem ipse duceretur uel cum esset passus et mortuus. factum est cor meum tamquam cera liques
Abbreviated transcription (Latin):
pla quae amiserat reddidisti. Aliuminter leones esurientes
in lesum integrumq seruasti : Aliorum interflammas deambulanti¬
um gratauoce laudatus es: Talealiquid in xp̃o expectabant fieri
iudei: unde ꝓbarent si ueredĩ filius ess& : Ex eorumꝑsona. & in
libro sapientiȩ dicit᷑ moste tur pissima condemhemus illum
Eritenim respectus insermonib ipsius: Sienim uerus dĩ fili
us est suscipi&eum. ediberabit eum demanibus contrari¬
orum: Hec in quiđ cogitauerunt &errauer̃: excȩcauit enĩ
eos malitia illorum : Attendentes quippetempus u&eris testa¬
menti. & illampatrum &iamtem poralem felicitatem: inqua
illis exhibenda demonstrauitds̃ & iam talia donasua esse non
uider̃ iamesse tempus quoreuel ar&ur in xp̃obona a &erna
ꝓpriedm̃ prestareiustis: quibonatemporalia prestat &impiis:
Deniquecum dixiss& intesperauer̃ patresnrĩ sperauer̃ &eruis¬
tieos. Ad tedamauer̃ & salui factisunt: intesperauer̃ & non

Expanded text:
pla, quae amiserat, reddidisti; alium inter leones esurientes inlaesum integrumque seruasti; aliorum inter flammas deambulantium grata uoce laudatus es. tale aliquid in Christo expectabant fieri Iudaei, unde probarent, si uere filius dei esset. ex eorum persona et in libro sapientiae dicitur: Morte turpissima condemnemus eum; erit enim respectus in sermonibus ipsius. si enim uerus filius dei est. suscipiet eum et liberabit eum de manibus contrariorum. haec, inquit, cogitauerunt et errauerunt; excaecauit enim eos malitia eorum. adtendentes quippe tempus ueteris testamenti et illam patrum etiam temporalem felicitatem, in qua illis exhibenda demonstrauit deus etiam talia dona sua esse, non uiderunt iam esse tempus, quo reuelaretur in Christo bona aeterna proprie deum praestare iustis, qui bona temporalia praestat et impiis. Denique cum dixisset: In te sperauerunt patres nostri, sperauerunt et eruisti eos; ad te clamauerunt et salui facti sunt; in te sperauerunt et non
Abbreviated transcription (Latin):
mundit : si non est in bello cui promit tit pacem Sinon ÷
immoderata. cuimodũ legisimponit. sinon est deformis
quid reformat: Si non est peruersa. quid emendat
Omniaenim haecaxp̃o non illirei prȩstare dicunt quae
factaestadõ arbitrio proprio peccando deprauata. sedipsi
naturae ipsi substantiȩ dĩ quȩ hocest quod ds̃: qui distis
blasphemiis comparari potest : nihi lomnino. sedsi aliarũ
peruersarum sectarum considerentur errores : Siautẽ
iste sibierror exparte altera dequa nondũ dixximus com¬
par&ur: Ad huc &am multo peius & ex se crabilius
indinatura blasphemare conuincitur : Dicuntenim &iam
nonnullas animas quasuolunt esse desub stantiaȩ dĩ
& eiusdem omnino naturȩ. que nonspontepeccauerint.
sedagente tenebrarum quam mali naturam dicunt.
adquam debellandam non ultro sed patris imperio descen¬
derunt. siperate &oppressesint affigi ina &ernum

Expanded text:
mundat? si non est in bello, cui promittit pacem? si non est mundat? si non est in bello, cui promittit pacem? si non est immoderata, cui modum legis imponit? si non est deformis, quid reformat? si non est peruersa, quid emendat? omnia enim haec a Christo non illi rei praestari dicunt, quae facta est a deo et arbitrio proprio peccando deprauata, sed ipsi naturae, ipsi substantiae dei, quae hoc est quod deus. Quid istis blasphemiis comparari potest? nihil omnino. sed si aliarum peruersarum sectarum considerentur errores, si autem iste sibi error ex parte altera, de qua nondum diximus, comparetur, adhuc etiam multo peius et execrabilius in dei naturam blasphemare conuincitur. dicunt enim etiam nonnullas animas, quas uolunt esse de substantia dei et eiusdem omnino naturae, quae non sponte peccauerint, sed a gente tenebrarum, quam mali naturam dicunt, ad quam debellandam non ultro, sed patris imperio descenderunt, superatae et oppressae sint, affigi in aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
formissuis de terminatiessent
Nisimodus ibie&
Nuncuero talia dicunt eos egisse ut in omnibus
actionibus suis modo sibi congruos habuisse
negare non possint: Siautem species ibi non fuis¬
s&: Nulla ibi qualitas naturalis subsister& sinullus
ordo ibi fuiss& non alii dominarentur. alii subdarent᷑
non insuis elementis congruenteruiuerent: Nonde¬
nique suis locis haberentmembra disposita ut illa omã
quauana ista fabulantur agerepossent.⁊ Dĩ autem
naturam sinondicunt mortuã : quid secundũ eorũ
uanitatẽ suscitat xp̃s Sinondicunt aegra qui d curat
Si nondicunt oblitam quid commemorat : Sn indi¬
cunt insipientem. quid doc&. si non dicunt pertur¬
batam. quid redintegrat: Sinon uicta & captaest.
quidliberat Sinon eg& cuisubuenit : Sinꝰ amisto
sensum quidueg&at Sinon est excȩcata quid inluminat i
Sinonest indolore. quidrecreat: Sin on est iniqua.¬
Sinon est ini qua.
quid ꝑ precepta corrigit: Sinon est dedecorata. quid
Sinonest dedecorata. quid

Expanded text:
formis suis determinati essent, nisi modus ibi esset. nunc uero talia dicunt eos egisse, ut in omnibus actionibus suis modos sibi congruos habuisse negare non possint. si autem species ibi non fuisset, nulla ibi qualitas naturalis subsisteret. si nullus ordo ibi fuisset, non alii dominarentur, alii subderentur, non in suis elementis congruenter uiuerent, non denique suis locis haberent membra disposita, ut illa omnia, quae uana isti fabulantur, agere possint. dei autem naturam si non dicunt mortuam, quid secundum eorum uanitatem suscitat Christus ? si non dicunt aegram, quid curat ? si non dicunt oblitam, quid commemorat ? si non dicunt insipientem, quid docet? si non dicunt perturbatam, quid redintegrat ? si non uicta ei capta est, quid liberat ? si non eget, cui subuenit ? si non amisit sensum, quid uegetat ? si non est excaecata, quid inluminat? si non est in dolore, quid recreat? si non est iniqua, quid per praecepta corrigit? si non est dedecorata, quidsi non est dedecorata, quid
Abbreviated transcription (Latin):
perfruitos. &dimensis membris atque habitationibus
determinatos fuisse nisiutem &iam qualiscum que pulchri¬
tudo ibi fuiss&. Necamirent coniugia sua. Nec partium
congruentia
Cor poracorum constarent: quo dubi non
fuerit. Non possuntea fieri quȩ ibi facta eẽ delirant
Etnisi pax aliqua ibiesset. principisuo non oboedirent
Nisimodus ibiess&. Nihi laliud agerent quam comede¬
rent autbiberent. aut sȩuirent. aut quod lib& aliuo
sinealiqua sati&ate quam necipsi

Expanded text:
perfruitos et dimensis membris atque habitationibus determinatos fuisse. nisi autem etiam qualiscumque pulchritudo ibi fuisset, nec amarent coniugia sua nec partium congruentia corpora eorum constarent: quod ubi non fuerit, non possunt ea fieri, quae ibi facta esse delirant. et nisi pax aliqua ibi esset, principi suo non oboedirent. nisi modus ibi esset, nihil aliud agerent quam comederent aut biberent aut saeuirent aut quodlibet aliud sine aliqua satietate; quamquam nec ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
&uirtute potentiae regnasse . & copias elementorum
suorum acfecunditatis habuisse. & sensisse se inuicem
acsibi uicinum lumen. &oculos habuisse quibus illud
longe conspicerent: Quiutique oculi. sine aliquo lumi¬
ne lumen uidere nonpoterant: Vnderecte &iam
lumina nominantur. & suauitate suae uoluptatis esse

Expanded text:
uirtute potentiae regnasse et copias elementorum uirtute potentiae regnasse et copias elementorum suorum ac fecunditatis habuisse et sensisse se inuicem ac sibi uicinum lumen et oculos habuisse, quibus illud longe conspicerent; qui utique oculi sine aliquo lumine lumen uidere non poterant, unde recte etiam lumina nominantur; et suauitate suae uoluptatis esse
Abbreviated transcription (Latin):
blasphemarent inducendo duasnaturas. .M Vnam bonaem
quim dicunt dm̃: alteram malam quam nonfecerit ds̃: ita erran¬
tes ita delirantes immouero ita insanientes: ut non uide¬
ant & in eo quod dicunt naturam summi mali ponere
se tantabona: ubi ponuntuitam potentiam. salutem.
memoriam intellectum temperiem. uirtutem: copiã
sensum. lumen: suauitatem: mensuras. numeros
pacemmodum. speciem ordinem In eo autem quod
dicunt summum bonum tantamala: mortem ȩgri¬
tudinem. obliuionem insipientiã. perturbationem. inpo¬
tentiam. aegestatẽ. stoliditatẽ. caecitatẽ dolorem. in iquita¬
tem. dedecus bellũ . immoderationem. deformitatem. ꝑuer¬
sitatem : principes enim tenebrarum. &ui xisse insua
nitura dicunt & insuo regno saluos fuisse. & meminis se
& intelle xissez sicenim contionatum illidicunt
principem tenebrarum. Vt neque ipsctalia dicere Neq
ab eis dicebat audiri sine memoria & intellectu potuis s&.
& habuissetemperiem animo &corpori suo congruã.

Expanded text:
blasphemarent inducendo duas naturas, unam bonam, quam dicunt deum, alteram malam, quam non fecerit deus, ita errantes, ita delirantes, immo uero ita insanientes, ut non uideant et in eo, quod dicunt naturam summi mali, ponere se tanta bona, ubi ponunt uitam, potentiam, salutem, memoriam, intellectum, temperiem, uirtutem, copiam, sensum, lumen, suauitatem, mensuras, numeros, pacem, modum, speciem, ordinem: . in eo autem, quod dicunt summum bonum, tanta mala: mortem, aegritudinem, obliuionem, insipientiam, perturbationem, inpotentiam, egestatem, stoliditatem, caecitatem, dolorem, iniquitatem, dedecus, bellum, inmoderationem, deformitatem, peruersitatem. principes enim tenebrarum et uixisse in sua natura dicunt et in suo regno saluos fuisse et meminisse et intellexisse. sic enim contionatum illi dicunt prineipem tenebrarum, ut neque ipse talia dicere neque ab eis, quibus dicebat, audiri sine memoria et intellectu potuisset: et habuisse temperiem animo et corpori suo congruam et
Abbreviated transcription (Latin):
passus traditur idẽ octauo kalendas aprilis
ex quodie usque in octauo kalendas ianuarias
cõnatus commendatur: Nouem menses compii¬
tantur decimo in choato: ꝑhibentur autem
ubera femina¬
rum exdie conceptionis
laccolligere:
est alius sensus facilior
Non coques
agnum in lactematris suae
Pariulum adhuc eclactantem: qualib dicit apos¬
tolus : lacuobis potum dedi Nones camidiomont¬
tes in ppperam. passionem tam quam xpositaio
tcors quitalib adhuc discipulis peꝑcit. Proquib
seofserensait Siergo mequeritis sinite hos abire
Atque ut intelleger&ur adhuc eo sinualidos alt
mirius idoneos fuisse passioni tamquam ag¬
nos mlactematris: secutus ait euangelistec.
Vit impler&ur sermo quem dixit quia quos de¬
dis timihi non ꝑdidi exeis quem quam : Unde
ap par&eos situnc paterentur. fuisse parituros.
Hocenim tunc Non passisunt quod postea
passisunt. Non adhuc agnilacte sediam
arietes ingrege: AmeN.

Expanded text:
passus traditur, id est VIII kal. Apriles, passus traditur, id est VIII kal. Apriles, ex quo die usque ad VIII kal. Ianuarias, quo natus commendatur, VIIII menses conputantur decimo incoato. perhibentur autem ubera feminarum ex die conceptionis lac colligere. est autem alius sensus facilior. non coques agnum in lacte matris suae: paruulum adhuc et lactantem — qualibus dicit apostolus: lac uobis potum dedi, non escam — non mittes in praeproperam passionem: tamquam Christo sit dictum, qui talibus adhuc discipulis pepercit, pro quibus se offerens ait: si ergo me quaeritis, sinite hos abire. atque ut intellegeretur adhuc eos inualidos et minus idoneos fuisse passioni tamquam agnos in lacte matris, secutus ait euangelista: ut inpleretur sermo, quem dixit quia quos dedisti mihi, non perdidi ex eis quemquam. unde adparet eos qui tunc paterentur fuisse perituros; hoc enim tunc non passi sunt quod postea passi sunt non adhuc agni in lacte sed iam arietes in grege.
Abbreviated transcription (Latin):
xpm̃ ꝓph&ia uid&ur p̃monens neseboniis rahelitȩ
sotiarent malis iudeis. aquib Xp̃s passusẽr tribu¬
latioquipƿe passionistam quamignis est: Un de
senptum esttamquam aurẽm fornace ꝓbauitillos
et scut holo causta hostiã suscepitillo sreu sententiute
at quoq atcesta t᷑ dicens: baptis mum habeo bapti¬
tar que muos nescitis: hocenima it cumdixis sanit¬
pem uenimittere inmundum dicit enim iohannes
et purgatione scĩ ficationis et probatione tribula¬
tionis eundem ignem significauit & iam ipse cũ
ad passionem ducer&ur ubi dixit illis qui eum
plangebant: quod super sepotius plangere debe¬
rent dtaenim terminauit ut dicer&. sunuiri¬
diligno hoc fatiunt in arido quid fi& monentur
ergo boni Nea dx pm̃ crucifigendũ malis am¬
sentiant.: Dictumestenim agnusdi qui tollit
peccatamundi Nonergo coquesagnum in lac¬
tematris sue Non ingeres xp̃o ignempassio¬
uis in illodie quo conceptus est s tuncenime

Expanded text:
 enim uidetur praemonens, ne se boni Israhelitae sociarent malis Iudaeis, a quibus Christus passus est. tribnlatio quippe passionis tamquam ignis est; unde scriptum est: tamquam aurum in fornace probauit illos, et sicut holocaustum hostiam suscepit illos. cui » sententiae dominus quoque attestatur dicens: baptismo habeo baptizari, quem uos nescitis. hoc enim ait, cum dixisset: ignem ueni mittere in mundum. dicit enim Iohet purgatione sanctificationis et probatione tribulationis. eundem ignem significauit etiam ipse, cum ad passionem duceretur: ubi dixit illis qui eum plangebant, quod super se potius plangere deberent. ita enim terminauit. ut diceret: si in uiridi ligno hoc faciunt in arido quid facient? monentur ergo boni. ne ad Christum crucifigendum malis consentiant. dictus est enim agnus dei, qui tollit peccata mundi. non ergo coques agnum in lacte matris suae: non ingeres Christo ignem passionis in illo die quo conceptus est; tunc enim et
Abbreviated transcription (Latin):
U. omNem masculum excipi& mulier
estaut filia filiȩmelior: mulieromnem masculum
suscipiens in eis intellegitur quidicunt ego quidem sũ
pauli. ego aut̃apollo Ego uero cephe filia melior in his
cantico canticorũ ꝓximaeius in mediafilioͥrum sicut
lilium in medio spinorũ VI. DEΕΟ QUΟ DΙNpRΟ¬
uerbus dictumest. filisisapiens fueris tibi sapiens
eris. et proximistuis. Siaut̃ malus euaseris. solusau¬

Expanded text:
 Omnem masculum excipiet mulier, et est filia melior filia. » Mulier omnem masculum suscipiens, in eis intelligitur qui dicunt, « ego quidem sum Pauli, ego autem Apollo, ego vero Cephae . » Filia melior intelliCantico canticorum proxima ejus in medio filiarum, « sicut lilium in medio spinarum . » Aliter inea scriptum est: Fili, si sapiens fueris, tibi sapiens eris et proximis tuis: si autem malus euaseris, solus hau
Abbreviated transcription (Latin):
ITEM UOLUNTAS UERBI sẽpiterni stabilis est semper
quia simul hab& omnia. Nrã autem uoluntas ideo nonstat.
simul omnia
abco ꝑcognitoe : quomodosi pictor uelitpingere. totamdo¬
mum  & cogt& ł nouerit locum ubi &iam sepingeredebe¬
at totum in arte hab& & inp̃paratione & in uolantate:
quã uiscertis & suis q̃ que temporib explic&. Si comnis
creatura & ipsehomo quieiudem sapientię ꝑsonam
mystice  in narrabili fusceptione gesturus erat: in ipsa
sapientiatam quam di arte sempiterna semperat.
quãm suis quȩque tem porib efficiat. que ꝑtendita fine
ui quead finem fortiter. & disponitomã suauiter quȩ

Expanded text:
Item voluntas Verbi sempiterni stabilis est semper, quia simul habet omnia: nostra autem voluntas ideo non stat, simul omnia;ab eo praecognita est, quomodo si pictor velit pingere totam domum, et cogitet vel noverit locum ubi etiam se pingere debeat: totum in arte habet, et in praeparatione, et in voluntate, quamvis certis et suis quaeque temporibus explicet. Sic omnis creatura et ipse homo qui ejusdem Sapientiae personam mystice et inenarrabili susceptione gestaturus erat, in ipsa sapientia tanquam Dei arte sempiterna semper erat, quamvis suis quaeque temporibus efficiat, quae pertendit a fine usque ad finem fortiter,
Abbreviated transcription (Latin):
uellemori. sisic uellem mori ꝑueneram qui hab& sanã
fidem & uid& quo sibi perueniendamsit: Ad hoc iam
ꝓficit udibenter dehacuita discedat: Nonenim hocest
uidere quosibi ꝑueniendum sit: quodest &iam amare
illud. & ibi iamesse desiderare: quod incuius animo
effectum fuerit: Neces seest udibenter moriatur
Crus traitaq dicunt quidam quiiam sanam fidẽ
tenent ideose nolle mori ut ꝓfitiant cumips eꝓfec¬
tus eor̃ in eo ꝑ fectussit ut moriuelint Siergouerũ
loquiuolunt nondicant᷑morinolo ut ꝓfitiam
Sedideo morinolo qui a parumfeci. Itaq mori
nolle fidelib. Non consilium est ut ꝓfitiant. sedin

Expanded text:
sic velle mori pervenerat, qui jam habet sanam fidem et videt quo sibi perveniendum sit, ad hoc jam proficit, ut libenter de hac vita discedat. Non enim hoc est videre quo sibi perveniendum sit, quod est etiam amare illud, et ibi jam esse desiderare: quod in cujus animo effectum fuerit, necesse est ut libenter moriatur. Frustra itaque dicunt quidam, qui jam sanam fidem tenent, ideo se nolle mori ut proficiant, cum ipse profectus eorum in eo profectu sit, ut mori velint. Si ergo verum loqui volunt, non dicant, Ideo mori nolo, ut proficiam; sed, Ideo mori nolo, quia parum profeci. Itaque mori nolle fidelibus non consilium est ut proficiant, sed
Abbreviated transcription (Latin):
est: Sicabilloest omne quod naturaleest: ꝗ m̃omnea
quod naturaliter est. bonũest Omnis ltaq naturabonaest
& omnebonum adõest Omnisergonatura adõ est: Dolor
aut̃ quod p̃cipue malũ nonnulli arbitrant᷑ siue in animo
sit siuein corpore: Necipse potest ẽẽ nisinnaturis bonis:
hocenĩ ipsum quod restitit ut doleat: quodammodore¬
cusat Nonẽe quoderat quiabonũ aliquoderat: Sed cum
ad melius cogit᷑ utilis dolorest: cũ ad deterius inutilis In
animoergo dolorẽ facit: uoluntas resistens potestatima¬
iori incorpore dolorẽ facit: sensus resistens corpori porentiori
suNaut̃ mala sinedolor epeiora: penis estenĩ gaudere
demiquitate quamdolere decorreptione : Verũ tamen &iã
talegaudium non potesteẽ nisi ex adeptione bonorũ in¬
feriorum sed iniquitas est: desertio melior̃ : Item in corpore
meliusest uulnus cumdolore. quam putredo sinedolore:

Expanded text:
est, sic ab illo est omne, quod naturale est, quoniam omne, est, sic ab illo est omne, quod naturale est, quoniam omne, quod naturaliter est, bonum est. omnis itaque natura bona est et omne bonum a deo est; omnis ergo natura a deo est. Dolor autem, quod praecipue malum nonnulli arbitrantur, siue in animo sit siue in corpore, nec ipse potest esse nisi in naturis bonis. hoc enim ipsum, quod restitit, ut doleat, quodam modo recusat non esse quod erat, quia bonum aliquod erat. sed cum ad melius cogitur, utilis dolor est, cum ad deterius, inutilis. in animo ergo dolorem facit uoluntas resistens potestati maiori; in corpore dolorem facit sensus resistens corpori potentiori. sunt autem mala sine dolore peiora; peius est enim gaudere de iniquitate quam dolere de corruptione . uerumtamen etiam tale gaudium non potest esse nisi ex adeptione bonorum inferiorum; sed iniquitas est desertio meliorum. item in corpore melius est uulnus cum dolore quam putredo sine dolore,
Abbreviated transcription (Latin):
test: hab& enĩ & ipsacapacitatem formarũ. nãsi capere
impositã abartifice formam ñ poss& nec materies
utiq dicer&ur: Porrosibonum aliquod est forma. Vnde
quiea p̃ualent formonsi appellant᷑: sicut abspecie speciosi
ꝓculdubiobonum aliquidest &iam capacitas formue:
Sicut quiubonumest sapientia: nemodubitat qđ bonũ sit
capacẽeẽ sapientiȩ: & quia omnebonũ adoneminem opor¬
t& dubitare. &iamistamsiquaest materiam Non ẽẽ
nisiadõ: magnifice igitur & diuinedsnr̃ famulos uodix̃.
Egosum quisũ & dices filiis isrł quiẽ misit meaduos: Vere
enĩ ipseest quiain cõmutabilis est. Omnis enĩ mutatio
facit nonesse quoderat: uereergo ille est qui in commu¬
tabilisest. c&eraquȩ abillo factasunt ab illo ꝓmodo suoc̃e
acceper̃: Ciergo qui sum meest. Non potestesse contrariũ
nisi quod nonest: Ac ꝑ hoc sicut abillo est omne quodbonũ

Expanded text:
test. habet enim et ipsa capacitatem formarum; nam si capere test. habet enim et ipsa capacitatem formarum; nam si capere impositam ab artifice formam non posset, nec materies utique diceretur. porro si bonum aliquod est forma, unde quia ea praeualent, formosi appellantur, sicut a specie speciosi, procul dubio bonum aliquid est etiam capacitas formae; sicut quia bonum est sapientia, nemo dubitat, quod bonum sit capacem esse sapientiae. et quia omne bonum a deo, neminem oportet dubitare etiam istam, si qua est, materiem non esse nisi a deo. Magnifice igitur et diuine deus noster famulo suo dixit: ego sum qui sum et: dices filiis Israhel, qui est, misit me ad uos. uere enim ipse est, quia incommutabilis est; omnis enim mutatio facit non esse quod erat uere ergo ille est, qui incommutabilis est; cetera, quae ab illo facta sunt, ab illo pro modo suo esse acceperunt. ei ergo, qui summe est, non potest esse contrarium nisi quod non est; ac per hoc sicut ab illo est omne, quod bonum
Abbreviated transcription (Latin):
nimia eorũ cecitasmirasit. sed qualempotest quilib&
inducere.: Nequeenĩ ł illa materies quamhylen
anti quidixer̃ malũ dicenda ẽ: Non eam dico
quam manicheus hylentcpellant dem̃tissima ua¬
uitate. nesciens quidloquatur formatricem corpor
underecte illidictũ ẽ. qđ alterũ dñ inducat: Nemo
enĩformare & creare corpora. Nisids̃ potest:: nequeemĩ
creant᷑ nisicũ eis modus & species & ordosubsistit.
quaebonaeẽ neces seposse nisi adõputoqriã &iã ipsi c̃¬
fitentͥ Sedhylendico quandam penitus infor¬
mẽ & sinequalitate materiem: undeistȩ quas sentimis
qualitates formant᷑ antiquidixer̃: Hincenĩ et
silua grece hyledicit᷑ quod operantib aptasit: Nout
aliquid ipsa faciat: sed unde aliquid fiat: Necistaer¬
gohylemalũ dicenda est quȩ ñ ꝑ aliquẽ speciem sentiri
sed ꝑomnimodum speciei priuationem cogitare uixpo¬

Expanded text:
nimia eorum caecitas mira sit, sed qualem potest quilibet nimia eorum caecitas mira sit, sed qualem potest quilibet inducere. Neque enim uel illa materies, quam hylen antiqui di- xerunt, malum dicenda est. non eam dico, quam Manichaeus hylen appellat dementissima uanitate nesciens, quid loquatur, formatricem corporum — unde recte illi dictum est, quod alterum deum inducat; nemo enim formare et creare corpora nisi deus potest: neque enim creantur, nisi cum eis modus et species et ordo subsistit, quae bona esse nec esse posse nisi a deo, puto quia iam etiam ipsi confitentur — sed hylen dico quandam penitus informem et sine qualitate materiem, unde istae quas sentimus qualitates formantur, ut antiqui dixerunt. hinc enim et silua graece λη dicitur, quod operantibus apta sit, non ut aliquid ipsa faciat, sed unde aliquid fiat. nec ista ergo hyle malum dicenda est, quae non per aliquam speciem sentiri, sed per omnimodam speciei priuationem cogitari uix po
Abbreviated transcription (Latin):
trariu dicunt᷑. Habent tam̃ & obscura aliquid locis.
quod si poenitus careant : ita sunt tenebrȩ lucis absentia
Sicut silentium uocis absentia : quaetamen&iam priua¬
tiones rerum. sic in uni uersitate nature ordinantur
ut sapienter considerantib Non in decenteruicessuas
habeant : Nam & ds̃certaloca & tempora Non inlu¬
minando tenebras facit : tam decenter quamds̃: Sieñ
Nos continendo uocem decent̃ interponimus inlo¬
quendo silentium quantomagis ille quarundam
rerum priuationes decenter facit. sicut rerumom¬
nium ꝑfectus artifex.: Vnde & in hrmno trium
puerorũ etiamlux & tenebre laudantdm̃. Id est
eius laudem in bene considerantium cordib pariunt:
Nonergomala inquantum natura est ulla natura.
Sed cuique nature non est malum: Nisiminuibono.
quod siminuendo absu mer&ur: sicut nullum bonum
ranullanatura relinquer&ur : Nonsolum qualem
inducunt manichei. ubi tantabona inueniuntur ut

Expanded text:
traria dicuntur; habent tamen et obscura aliquid lucis, traria dicuntur; habent tamen et obscura aliquid lucis, quod si penitus careant, ita sunt tenebrae lucis absentia sicut silentium uocis absentia. Quae tamen etiam priuationes rerum sic in uniuersitate naturae ordinantur, ut sapienter considerantibus non indecenter uices suas habeant. nam et deus certa loca et tempora non inluminando tenebras fecit tam decenter quam dies. si enim nos continendo uocem decenter interponimus in loquendo silentium: quanto magis ille quarundam rerum priuationes decenter facit sicut rerum omnium perfectus artifex ? unde et in hymno trium puerorum etiam lux et tenebrae laudant deum, id est eius laudem bene considerantium cordibus pariunt. Non ergo mala, in quantum natura est, ulla natura, sed cuique naturae non est malum nisi minui bono. quod si minuendo absumeretur, sicut nullum bonum, ita nulla natura relinqueretur, non solum qualem inducunt Manichaei, ubi tanta bona inueniuntur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
utroq latere membrorum. concordiam pastium in¬
columitatis custodiut̃. & c&era qua ꝑsequilongum
est: sedut quoddicimus intellegatur. & nimiũ tardis
satis fiat. uel &iam ꝑtinaces etaꝑtissimȩ ueritati¬
repugnantes cogantur quoduerũ est consiteri interrogentir
utrum corpori simiȩ possit nocere corruptio: quod si potest
ut fedius fiat : quid minuit Nisipul chritudinis honun
UNdetamdio aliquid remanebit. quam diucorporis natu¬
ra subsistit : ꝓinde si consumto bononatura consumitur
bona estergo Naturx : Sic & tardũ dicimus. uelocicon¬
trarium sed tamen quiseomnino Non mou&. Nectardis
dicipotest:: Sicacutȩ uoci contrariamuocem grauemdi
cimus. uel canoreas peram sed siomnem speciem uocispe¬
Nitus adimas silentium est ubiuox nulla est quod tamen
silentiũ ed ipso quod uoxnulla est. tam quam contranum
uocisol& opponi. Sic&lucida obscura: tamquam duo con¬

Expanded text:
utroque latere membrorum, concordiam partium, inutroque latere membrorum, concordiam partium, incolumitatis custodiam et N cetera, quae persequi longum est.<. Sed, ut quod dicimus intellegatur et nimium tardis satis fiat, uel etiam pertinaces et apertissime ueritatrepugnantes cogantur quod uerum est confiteri, interrogentur, utrum corpori simiae possit nocere corruptio. quod si potest, ut foedius fiat, quid minuit nisi pulchritudinis bonum ? unde tamdiu aliquid remanebit, quamdiu corporis natura subsistit proinde si consumpto bono natura consumitur, bona est ergo natura. sic et tardum dicimus ueloci contrarium; sed tamen . qui se omnino non monet, nec tardus dici potest. sic acutae. uoci contrariam uocem dicimus grauem uel canorae asperam; sed si omnem speciem uocis penitus adimas, silentium est, ubi uox nulla est: quod tamen silentium eo ipso, quod uox nulla est. tamquam contrarium uoci solet obponi. sic et lucida et obscura tamquam duo con
Abbreviated transcription (Latin):
& parua. Omnis potentia Et magna & parua.
Omuis intellectus & magnus & paruus. Omnis tranquillitas
nis sensus & magnus et paruus. Omnelumen et magnum
paruum. Omnis suauitas et magna & parua. Om¬
Nis mensura Et magna & parua. Omnispulchritudo
et magna & parua. Omnispax & magna & paruaet
siqua similia occurrere potuerint maxime queilla
queꝑ om̃a reperiuntur siue spiritalia siuecorporaliu
Omnis modus. omnis species: omnis ordo. et magnus &
paruus ad no dõ suNt : quibus bonis omnib: quimaleuti
uoluerit diuinoiuditio poenislu &l ubiaut̃ pullũ
hora omnino fuerit nullanatura remanebit: Sed in
hisomnib: quaecumq parua sunt. in maiorum compara¬
tonem contrariis Nominib appellant᷑ Sicut in homi¬
nis forma quia maiorest pulchritudo in eiuscomparati¬
one simie pulchritudo deformitas dicit̾ et fallit in pra¬
dentes tãquam illud sitbonũ ethocmalũ: Necinten¬
dunT incorpore simiae modũ ꝓprium. paralitatem ex

Expanded text:
 parua, omnis potentia et magna et parua,omnis intellectus et magnus et paruus, omnis tranquillitas nis sensus et magnus et paruus, omne lumen et magnum et paruum, omnis suauitas et magna et parua, omnis mensura et magna et parua, omnis pulchritudo . et magna et parua. omnis pax et magna et parua qua similia occurrere potuerint maximeque illa, quae per omnia reperiuntur, siue spiritalia siue corporalia, omnis modus, omnis species, omnis ordo et magnus et paruus, a domino deo sunt. quibus bonis omnibus qui male uti uoluerit, diuino iudicio poenas luet; ubi autem nullum horum omnino fuerit, nulla natura remanebit. Sed in his omnibus quaecumque parua sunt. in maiorum comparatione contrariis nominibus appellantur: sicut in hominis forma quia maior est pulchritudo. in eius comparatione simiae pulchritudo deformitas dicitur. et fallit inprudentes, tamquam illud sit bonum et hoc malum; nec intendunt in corpore simiae modum proprium, parilitatem ex
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc ergodicit non mequidem exaudies clamantem peui
idestinrebus ꝓsperis ut eas non ammittam: & nocte id eti
bus aduersis. ut ꝓspera quȩ ammissa sunt. redednt : Verin
hoc non mihi adinsipientiam facies: sed potius ut sapla
quidiam ꝑ noui testamenti groctiamate ex pectare quid&
siderare quid poscere debeam: clamoquippe ego utmini
bonatemporalia non auferantur
TUAUTE IN SẼO HABITAS HAUS ISRL
Nolo ut derelinquas concupiscentiam mecc qua carnalem felia¬
tatem requiro: Nerum haec est insordibus u&ustatis. Tuast
queris munditiem nouitatis : Nonex audiendo istamcupidti¬
tem relinquis. quia caritatem inqua habites quȩris: Cantas as
laudantur. sed inte quidenim habent quod non acceperium
ut quigloriatur in dñoglori&ur : Haec est gratia testanen
noui: Naminu &ere testamento quando commendabas un¬
nisi ate p&is perariq debere &iam ipsum terrenam ter¬
poralemq felicitatemiNTES PERA UERUINT

Expanded text:
hoc ergo dicit: Non me quidem exaudies clamantem per diem, id est in rebus prosperis. ut eas non amittam, et nocte, id est in rebus aduersis. ut prospera, quae amissa sunt, redeant, uerum hoc non mihi ad insipientiam facies, sed potius ut sapiam, quid iam per noui testamenti gratiam a te eipectare, quid desiderare. quid poscere debeam. clamo quippe ego, ut mihi bona temporalia non auferantur, tu autem in sancto habitas, laus Israhel. nolo, ut derelinquas concupiscentiam meam, qua carnalem felicitatem requiro; uerum haec est in sordibus uetustatis, tu autem quaeris munditiam nouitatis; non exaudiendo istam cupiditatem relinquis, quia caritatem, in qua habites, quaeris; caritas alaudantur sed in te; quid enim habent, quod non acceperunt, ut, qui gloriatur, in domino glorietur? Haec est gratia testamenti noui. nam in uetere testamento quando commendabas nonnisi a te peti sperarique debere etiam ipsam terrenam temporalemque felicitatem, in te sperauerunt
Abbreviated transcription (Latin):
a&erna erit : cum ex ista peregrinatione uenerimus. ex
fide ad speciem. abspeculo ad fatiem. ab enigmate adꝑ
spicuami ueritatem: Non tamen in conuenienter satu
proparticipatione uerbi & erni diquam incho auit inte¬
rimfide i Om̃a temporalia non solum temperanter con¬
temnitbona. uerum &iam patient̃ sustin & mala: Tales
fuer̃ piscatores. & publicani: quia ab iecta huius mundi
elegit: ut confunder& fortia. Dehis dictum est aedent
pauperes & saturabunt᷑: Sed quia istam saturitatem
non a pud scipsos tenuer̃. quodammodo enĩ ructantes
dm̃ laudauer̃ hoc est p̃dicauer: querentes eum hoc:
ponsua quȩrentes sed in eũ caritate flagrantes: Corũ¬
flagrantes : Eorũ

Expanded text:
aeterna erit, cum ex ista peregrinatione uenerimus ex aeterna erit, cum ex ista peregrinatione uenerimus ex fide ad speciem, ab speculo ad faciem, ab aenigmate ad perspicuam ueritatem. non tamen inconuenienter saturpro participatione uerbi aeterni, quam inchoauit interim fide, omnia temporalia non solum temperanter contemnit bona, uerum etiam patienter sustinet mala. Tales fuerunt piscatores et publicani, quia abiecta huius mundi elegit, ut confunderet fortia. de his dictum est: Edent pauperes et saturabuntur. sed quia istam saturitatem non apud se ipsos tenuerunt, quodam modo enim ructantes dominum laudauerunt. hoc est praedicauerunt quaerentes eum, hoc est non sua quaerentes sed in eum caritate flagrantes. eoru
Abbreviated transcription (Latin):
uer̃ omnes diuites terrȩ̃: Et ipsi quippe adducti sunt admen¬
sam xp̃i & accipiunt de corpore & sanguineeius. Sed ado¬
rant tantum non &iam saturant᷑ quõ non imitatur
Mandu cantes enim pauperemdedignantur eẽ paupe¬
res. in.quia xp̃s ꝓnobis passus est relinques nobis exem¬
plum ut sequamus uestigiacius: uerum tamen quod humi
liauit sem & ipsum factus obediens usq ad mortem mortẽ
autem crucis CEspnant᷑ diuites & similiaꝑ p&i respuqNT
tumore non magnitudine infirmita te ergo non sanitate
Sed qr ds̃ eum excitauit amortuis Et donauit ei nomen quod
ẽ superomne nomen ut in nomine hũ flectat᷑ Omnegenu
calestium terrestrium & infernorum: famacelsitudiniseu
& gloria nominis eius in ecdesia usq quaque diffus a ꝑmoti
et ipsiueniunt admensam manducant & adorant. Nonta¬
men saturant᷑. quia none suriunt & sitiunt iustitiam: tales
enimsaturabuntur quan quam ꝑfecta saturitas millauita

Expanded text:
uerunt omnes diuites terrae. et ipsi quippe adducti sunt ad menuerunt omnes diuites terrae. et ipsi quippe adducti sunt ad mensam Christi et accipiunt de corpore et sanguine eius, sed adorant tantum, non etiam saturantur, quoniam non imitantur. manducantes enim pauperem dedignantur esse pauperistus pro nobis passus est relinquens nobis exemplmet ipsum factus oboediens usque ad mortem, mortem autem crucis, aspernantur diuites et similia perpeti respuunt tumore non magnitudine, infirmitate ergo non sanitate. sed quia deus eum excitauit a mortuis et donauit ei nomen, quod est super omne nomen, ut in nomine Iesu flectatur omne genu caelestium, terrestrium et infernorum, fama celsitudinis eius et gloria nominis eius in ecclesia usquequaque diffusa permoti et ipsi ueniunt ad mensam, manducant et adorant, non tamen saturantur, quia non esuriunt et sitiunt iustitiam; tales enim saturabuntur. quamquam perfecta saturitas in illa uita
Abbreviated transcription (Latin):
Ille in risus ille crucifixus illederelictus. hoc regnum ad quirit
et trad& infine dõ & patri: Non ut ipse amittat sed quod in
fide seminauit  cumuenit minorpatre: hocꝑducat ad speciem
inque qualis ponreces sit apatre.: MANDUCAUERUNT
ETA DORAUERUNT OMNES DiuiTES TERRE
Diuites terre: suꝑbos intellegere debemus: si recte superius
pauperes  humiles intellegebamus : De quib in euuan geliodicit
Beati pauperes spũ. quõ ipsorũ est regnumcelorũ: Apsienim sunt
mites. lugentes esurientes. & sitientes iustitiam. misericordes.
mundo corde. pacifici. & qui ꝑsecutionem patiunt᷑ ꝓpterius¬
titiam: quib: p̃dicationib singillatim ubeatitudinem adiunxit :
Contraergo dicites terre hodoco. suꝑbuntellegendi sunt : Neq
enim frustra itadistincti sunt utde pau perib supra dicer &ur
Edent pauperes & saturabunt᷑: hic uero manducauer etadorce¬

Expanded text:
ille inrisus, ille crucifixus, ille derelictus hoc regnum adquirit ille inrisus, ille crucifixus, ille derelictus hoc regnum adquirit et tradet in fine deo et patri, non ut ipse amittat, sed, quod in fide seminauit, cum uenit minor patre, hoc perducat ad speciem, in qua aequalis non recessit a patre. manducauerunt et adorauerunt omnes diuites terrae; diuites terrae superbos intellegere debemus. si recte superius pauperes humiles intellegebamus, de quibus in euangelio dicit: Beati pauperes spiritu, quoniam ipsorum est regnum caelorum; ipsi enim sunt mites, lugentes, esurientes et sitientes iustitiam, miseri cordes, mundo corde, pacifici etqui persecutionem patiuntur propter iustitiam, quibus praedicationibus singillatim beatitudinem adiunxit. contra ergo diuites terrae hoc loco superbi intellegendi sunt. neque enim frustra ita distincti sunt, ut de pauperibus supra diceretur: Edent pauperes et saturabuntur, hic uero: Manducauerunt et adora
Abbreviated transcription (Latin):
Cltitudo est in ealigni parte. quȩ abillo qđ trans uersum
figitur sursumuersus relinquitur Hoc est ad caputtru¬
cifixi: qui abenes perantiũ suꝑna ex pectatio est: Iamuero¬
illud exligno quod non appar&. quod fixũ occultatur
Vnde totum illud ex surgit: profunditatem significat gratu¬
itȩ gratie: In quomultorũ ingenia conteruntur. ipuesti
gare conantia: uit ad extremũ eisdicatur. O homotu
quises quires pondeasdo: Viuentergo cordasaturatorũ
grantiũ . Non sua quȩrentiũ. sed scorũ soci&ccte gauden¬
tium : Hoc primitus in apostolis factũ ẽ sed laudando
dm̃. Idest p̃dicando gratiamdĩ quoniam dictũ est lau¬
dabunt dnm̃ qui requirunt eu: quidpopulorũ at quisierint : in eo
quod sequit᷑ uidet COMOABUNTT̃ IN QUIT ET
CONUORTENTUR ADDŨM UNIUERSI FINESTRE
IT M ORABUNT INCONS PICTUTINS UNIUERSE PA¬
MIE GENTIUM. QUO DNIOST REGNUM ET
IPSE DOMINABITUR GENTIUMA A¬

Expanded text:
altitudo est in ea ligni parte, quae ab illo quod transuersum altitudo est in ea ligni parte, quae ab illo quod transuersum figitur sursum uersus relinquitur, hoc est ad caput crucifixi, quia bene sperantium superna exspectatio est. iamillud ex ligno quod non apparet, quod fixum occultatur, unde totum illud exsurgit, profunditatem significat gratuitae gratiae: in quo multorum igare conantia, ut ad extremum eis dicatur:s o homo tu quis es, qui respondeas deo? Viuent ergo corda saturatorum grantium, non sua quaerentium sed sanctorum societate gaudentium. hoc primitus in apostolis factum est. sed laudando deum, id est praedicando gratiam dei, quoniam dictum est: Laudabunt dominum, qui requirunt eum. quid populorum adquisierint, in eo, quod sequitur, uide. Commemorabuntur, inquit, et conuertentur ad dominum uniuersi fines terrae et adorabunt in conspectu eius uniuersae patriae gentium, quoniam domini est regnum et ipse dominabitur gentium.
Abbreviated transcription (Latin):
lorum tolerantia. Nonfidecredit quod non uid&. necspe
desiderat quod nonten &: Sed in &ernũ ueritatis in com¬
mutabilem speciem contemplabit̾: Cuiussine finequi&ũ
opuserit: laudare quodamat. et amare quodlaudat: Dehac
consequent̃dicit.: Scire &iam sciꝑeminentem scientiam ca¬
ritatis xp̃i : ut impleamini in omnem plenitudinẽdĩo in hoc
mysterio figuracrucis ostendit᷑ Quienim qui a uoluit
mortuus est. quomodo uoluit mortuusẽ : Non frastrec
igitur talegenus mortiselegit: nisiin eo quoq latitudinis
huius & altitudinis & longitudinis & ꝓfunditatis ma¬
gister exister&: Namlatitudo est in eoligno quotrans¬
uersum desuperfigitur: hoc ad bona opera pertin& quia
ibi extendunt᷑ manus: Longitudo in eo. quod ab ipso ligno
usq ad terram conspicuũ est: Ibienim quodam modo stat᷑
idest ꝑsistit᷑ & ꝑseuerat᷑ quod longanimitati tribuitur:

Expanded text:
lorum tolerantia non fide credit quod non uidet, nec spe lorum tolerantia non fide credit quod non uidet, nec spe desiderat quod non tenet, sed in aeternum ueritatis incommutabilem speciem contemplabitur, cuius sine fine quietum opus erit laudare quod amat et amare quod laudat. de hac consequenter dicit: scire etiam super-is eminentem scientiam caritatis Christi, ut impleamini in omnem plenitudinem dei. In hoc mysterio figura crucis ostenditur. qui enim, quia uoluit, mortuus est, quo modo uoluit, mortuus est. non frustra igitur tale genus mortis elegit, nisi in eo quoque latitudinis huius et longitudinis et altitudinis et profunditatis magister existeret. nam latitudo est in eo ligno, quouersum desuper figitur; hoc ad bona opera pertinet, quia. ibi extenduntur manus. longitudo in eo quod ab ipso ligno usque ad terram conspicuum est; ibi enim quodam modo statur, id est persistitur et perseueratur, quod longanimitati tribuitur.
Abbreviated transcription (Latin):
priuata sectantes. sed in commune. ubisalus omnium est
consulentes: Nam deipso pane quotales saturantur : quo¬
dam loco apostolus dicit: unuspanis unum corpus. mul¬
tisumus: Quidergo comp̃hendere: quȩ sitinquit lati¬
tudo. sicutiam dixi in boniso perib. quib beniuolentia
Porrigit᷑ usq ad diligendos inimicos: et longitudo. & longa¬
uimiter ꝓhaclatitudine molestię tolerent᷑: & altitudo
ut prohis adernũ quod in suꝑnisest p̾miũ. Nonuanum
aliquid temporale sper&ur: et profundũ. Vnde gratu¬
ita gractiadĩ. secundũ secr&um & abditũ uoluntatis eius
existit: Ibienĩ radicati. ibi fundati sumus. Radicati ꝓp¬
ter acriculturam: fundati propter ȩdificationem quȩ
quoniam Non est abhomine. dicitalioloco Idemapostulis
Dĩ acricultura. diedificatio estis. Hoctotũ agitur: cum in
hacnrãc peregrinatione. fides ꝑdilectionẽ operatur.
infuturo autem sđo. ꝑfecta & plenacaritas. sin eullama¬

Expanded text:
priuata sectantes, sed in commune, ubi salus omnium est, priuata sectantes, sed in commune, ubi salus omnium est, consulentes. nam de ipso pane, quo tales saturantur, quodam loco apostolus dicit: unus panis, unum corpus multi sumus. quid ergo comprehendere? quae sit, inquit, latitudo, sicut iam dixi, in bonis operibus, quibus beniuolentia porrigitur usque ad diligendos inimicos, et longitudo, ut longanimitate pro hac latitudine molestiae tolerentur, et altitudo, ut pro his aeternum quod in supernis est praemium, non uanum aliquid temporale speretur, et profundum, unde gratuita gratia dei secundum secretum et abditum uoluntatis eius exsistit. ibi enim radicati, ibi fundati sumus; radicati propter agriculturam, fundati propter aedificationem. quae quoniam non est ab homine, dicit alio loco idem apostolus: dei agricultura, dei aedificatio estis. hoc totum agitur, cum in hac nostra peregrinatione fides per dilectionem operatur. in futuro autem saeculo perfecta et plena caritas sine ulla ma
Abbreviated transcription (Latin):
Ex quo omnis paternitas in celo & in terra nominatur
queris cuius reigratia: hocsu pradixerat: propter quod
ꝑ&o non in firmari intribulationib meis ꝓuobis:
Hocergo eis optat. ut non in firm̃tur in tribulationib
apłi quas pillis sustinebat. & ꝓpter hocgenua flec¬
tebat ad patrem. Proinde non infirmari unde illis
sit: sequitur &dicit Vt d& uobis secundũ diuitias
uitiȩ. dequib dicit: O altitudo diuitiarũ. Abdita senĩ
habentcausas. ubinullis meritis p̃cedentib quidha¬
bemus quod non accepimus. Dem de sequit᷑. etquid
opt& adiungit In interiore inquid homine habitare
xpm̃ ꝑfidem Incordib. uestris: Hȩcestuita cordium.
quauiuimus in słm scłi Cebinitio fidei usque ad finem speci¬
ei : Ut in caritate inquit radicati & fundati. p̃ualeatis com¬
p̃hendere cumomnib scis: Istaẽ communio cuiusdam
diuinȩ celȩstis querei publicȩ: Hincsaturantur pauperes
nonsua querentes sed quȩ ihũ xp̃i. Idest non commoda

Expanded text:
ex quo omnis 23 paternitas in coelo et in terra nominatur. Quaeris cujus rei gratia? Hoc supra dixerat: Propter quod peto non infirmari in tribulationibus meis pro vobis; hoc ergo eis optat ut non infirmentur in tribulationibus Apostoli quas pro illis sustinebat, et propter hoc genua flectebat ad Patrem; proinde non infirmari unde illis sit, sequitur et dicit: Ut det vobis secundum divitias uitiae, de quibus dicit: o altitudo diuitiarum abditas enim habent causas; ubi nullis meritis praecedentibus quid habemus quod non accepimus? deinde sequitur et quid oportet adiungit: in interiore, inquit, homine habitare Christum per fidem in cordibus uestris; haec est uita cordium, qua uiuimus in saeculum saeculi ab initio fidei usque ad finem speciei, ut in caritate, inquit, radicati et fundati praeualeatis comprehendere cum omnibus sanctis. ista est communio cuiusdam diuinae caelestisque reipublicae; hinc saturantur pauperes, non sua quaerentes, sed quae Iesu Christi, id est non commoda
Abbreviated transcription (Latin):
ainuera apud ipponem regium praesbitere scripsilibi
deutilitate credendi adamicum meum que deceptũ
Iamanicheis adhuc eoerrore Nouerã detineri: & in ridere
catholice fid lisciplinaẽ: quod iuberentur homines credere
nonautem quid esset uerum cestissima ratione docerentur
IA HOCLIBRO DIXI

Expanded text:
am uero apud Hipponem Regium presbyter scripsi libmm de utilitate credendi ad amicum meum, quem deceptum a Manicheis adhuc eo errore noueram detineri et inridere in catholicae fidei disciplina, quod iuberentur homines credere, non autem, quid esset uerum, certissima ratione docerentur. In hoc libro dixi
Abbreviated transcription (Latin):
ecdesia patientis. Saule saule quid me ꝑsequeris: Cũ
itaque non ex audim ad temporalia bona r&nenda
uel ad ipiscenda. quando ꝓhis dep̃camur dm̃: in eoquod
nos non exaudit derelin quidnos: Sedad potiora quȩ
uult ut intellegamus & p̃feramus & concupiscamus.
Nonnos derelinquid: unde sequt psalmus & dicit
CLAMAUI ADTE

Expanded text:
ecclesia patientis: Saule, Saule, quid me persequeris? Cum ecclesia patientis: Saule, Saule, quid me persequeris? Cum itaque non exaudimur ad temporalia bona retinenda uel adipiscenda, quando pro his deprecamur deum, in eo, quod nos non exaudit, derelinquit nos; sed ad potiora, quae uult, ut intellegamus et praeferamus et concupiscamus, non nos derelinquit. unde sequitur psalmus et dicit: Clamaui ad te