comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
permittenos uirsublimis procausa ecclesiae nondiutius super¬
fluis inmorari atqueutinam fr̃s nostri ediuerso sistentes hanc
epistulam ante illos omnes moratorios sermones suos protulis¬
sent ut lam deecclesia undecaus a uertitur aliquid ageremus
anim aduertit ergo Nt in hacepistula. duo quaedam generr
uel obiectionum uelrerum inserta quibus respondere debeamus
unum dediuinis scripturis & scãelegis eloquiis. alterum decri¬
minationibus humanis quae obicienda nescio qui lnuidiosius po¬
tius quam uerius putauerunt. ad haec duo paucis sidñs adiuue¬
rit respondebimus neprolixum sermonem tantae prolixitati
reddamus. quaestio est deecclesia ut rumpermixtos malos
usque in finehabitura praedicta est. a nomnino omnes bonos
omnes scõs atque in maculatos in hoc saeculo isto&iam tempo¬
re usquead finem ultimum saeculi utraque testimonia diuinasunt.¬
& utique repugnantia esse nondebent nec omnino possunt

Expanded text:
Permitte nos, vir sublimis, pro causa Ecclesiae non diutius superfluis immorari. Atque utinam fratres nostri e diverso sistentes hanc epistolam ante illos omnes moratorios sermones suos protulissent, ut jam de Ecclesia, unde causa vertitur, aliquid ageremus. Animadvertit ergo Nobilitas tua in hac epistola, duo quaedam genera vel objectionum vel rerum inserta, quibus respondere debeamus: unum de divinis Scripturis et sanctae legis eloquiis, alterum de criminationibus humanis, quae objicienda nescio qui invidiosius potius quam verius putaverunt. Ad haec duo paucis, si Dominus adjuverit, respondebimus, ne prolixum sermonem tantae prolixitati reddamus. Quaestio est de Ecclesia, utrum permixtos malos usque in finem habitura praedicta est, an omnino omnes bonos, omnes sanctos atque immaculatos in hoc saeculo isto etiam tempore usque in finem ultimum saeculi. Utraque testimonia divina sunt, et utique repugnantia esse non debent, nec omnino possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
adea quae prosecuta est modo pars diuersa paucis aduertat subł t̾t̾.
nos ecdesiam catholicam retinere. ipsa nostrȩ communionis
testificatione monstramus. qua mecclesiam probare discedimus
si permittant. Non ruboribus humanis. neque errantibus opino¬
nibus. sed diuinis eloquiis declaroctam: ut autem leges uel gesta uel
quaecumque dearciuis prolata offeramus in hac conlationem re¬
citanda ipsi cogunt quitalibus agunt : namsiremotis huiuscemodi
omnibus carthis. nollent ecclesiam nisi inscripturis aduertinihil
uellemus. nihil aliudoptaremus: crimina dicunt tracditionis ea
crimina tracditionis. aut non probant archiuis &nihil dicunt:
aut probant. & archiuis nos uicissim agere conpellunt: Itaque
prouid& prudentiatua. distinguendas esse causas. quando co¬
gamur publicis legibus agere. quando autem uelimus & opte¬
mus negotium ȩccł nonnisi diuinis eloquiis terminare : & alia¬

Expanded text:
Ad ea quae prosecuta est modo pars adversa, paucis advertat Sublimitas tua. Nos Ecclesiam catholicam retinere ipsa nostrae communionis testificatione monstramus: quam Ecclesiam probare descendimus, si permittant, non rumoribus humanis, neque errantibus opinionibus, sed divinis eloquiis declaratam. Ut autem leges, vel gesta, vel quaecumque de archivis prolata offeramus in hac Collatione recitanda, ipsi cogunt, qui talibus agunt. Nam si remotis hujuscemodi omnibus chartis, nollent Ecclesiam nisi in Scripturis adverti, nihil vellemus, nihil aliud optaremus. Crimina dicunt traditionis: ea crimina traditionis aut non probant archivis, et nihil dicunt; aut probant, et archivis nos vicissim agere compellunt. Itaque pervidet Praestantia tua distinguendas esse causas, quando cogamur publicis legibus agere, quando autem velimus et optemus negotium Ecclesiae nonnisi divinis eloquiis terminari
Abbreviated transcription (Latin):
Inter loquutio requirens numerũ suscribentiũ & renuntiat officium
Vbirequirunt donatistae catholicos qui suscripserunt.
ubi respondent catholici ut mitterent qui illos agnoscerent.
Ubidenumero episcoporum catholicorum mouent quaestionem
donatistae. quod supponi potuerint qui. ep̃p ũ fuissent.
Inter loquutio contra istam prosequutionem:
numerositate incongrua conquaeruntur.
Ubi catholici multiloquium reprehendunt.
Vbidicunt donatistae plus scripsisti quam dixi.
XUIII Prosequutio catholicorum ut personae constituantur actorum.
Ubiiterum donatistae prosequuntur iudicari debere
denumero partis utriusque.
Inter loquutio quod multitudo opus nonsit¬
Responsio catholicorum ubiexcusant absentiam suorum.
Iuter loquutio ut uenisent omnes.

Expanded text:
58. Interlocutio requirens numerum subscribentium, et renuntiat officium. 59. 58. Interlocutio requirens numerum subscribentium, et renuntiat officium. 59. Ubi requirunt Donatistae Catholicos qui subscripserunt. 60. Ubi respondent Catholici, ut mitterent qui illos agnoscerent. 61. Ubi de numero episcoporum Catholicorum movent quaestionem Donatistae, quod supponi potuerint qui episcopi non fuissent. 62. Interlocutio contra istam prosecutionem. numerositate incongrua conqueruntur. Ubi Catholici multiloquium reprehendunt. Ubi dicunt Donatistae: Plus scripsisti quam dixi. 8. Prosecutio Catholicorum ut personae constituantur actorum. Ubi iterum Donatistae prosequuntur judicari debere de numero partis utriusque. Interlocutio, quod multitudo opus non sitResponsio Catholicorum ubi excusant absentiam suorum. Interlocutio ut venirent omnes.
Abbreviated transcription (Latin):
Responsio catholicorum ex eius recitatione posse cognosci.
Ubidicunt donatistae legem dĩ repudiat qui dubitat quiddebeat profiteri
Inter loquutio ad supracdicta.
Responsio catholicorum adsupradicta.
Vbidicunt donatistae non debere esse mandatũ. sedius publicum
aut legem dĩ eligere debere
Pros equutio catholicorum. per dicta diuina aecclesiam sede monstrare.
per scripta publica hominum crimina purgare.
Inter loquutio ad probans dicta catholicorum.
Prose quutio catholicorum permandatum omnia intimari.
Interloquutio ad probans supradicta.
Vbi catholicis uolentibus legere mandatum dicit cognitor utofficium
accusans genus accusationis.¬
Inter loquutio sealiter audire non posse quo imperialib: legibus
Vbi secitatur mandatum catholicorum in quo omnẽ causam complexi sunt.
Inter loquutio ad probans mandatũ catholicorũ diuinis constare testimoniis.
Recitatio suscriptionum primatuum catholicorum

Expanded text:
Responsio Catholicorum, ex ejus recitatione posse cognosci. 44. Ubi dicunt Donatistae: Legem Dei repudiat qui dubitat quid debeat profiteri. 45. Interlocutio ad supradicta. 46. Responsio Catholicorum ad supradicta. 47. Ubi dicunt Donatistae, non debere esse mandatum; sed jus publicum aut legem Dei eligere debere. 48. Prosecutio Catholicorum per dicta divina Ecclesiam se demonstrare, per scripta publica hominum crimina purgari. 49. Interlocutio approbans dicta Catholicorum. 50. Prosecutio Catholicorum, per mandatum omnia intimari. 51. Interlocutio approbans supradicta. Ubi Catholicis volentibus legere mandatum, dicit cognitor, ut officium accusans genus accusationis.Interlocutio, se aliter audire non posse quod imperialibus legibus constitutum est. 55. Ubi recitatur mandatum Catholicorum, in quo omnem causam complexi sunt. 56. Interlocutio approbans mandatum Catholicorum divinis constare testimoniis. 57. Recitatio subscriptionum Primatuum Catholicorum.
Abbreviated transcription (Latin):
xiIII Inter loquutio ut officium recitet eorum consensum
Item ubi gesta a selegenda postulant donatistae.
Responsio catholicorum ad eamrem.
Inter loquutio ut consensus partium legatur.
MUIII Ubi donatistae dilationem petunt¬
XXUIIII Responsio catholicorum inmulti loquium excusant:
AXX Ubi donatistae multiloquium excusant.
XXXI Ad hoc responsio catholicorum.
XII Recitatio gestorum deconsensu partium.
lterum ubi petunt donatistae dilationem.
XXXIIII Inter loquutio resistens petitioni dilationis
XXXU Iterum donatistae inde quod sibi gesta edita nonsint.
i Inter loquutio controchaec.
XXXUII Ubi excusant perexceptores donatistae.
Inter loquutio qua lnterrogantur exceptores de conscriptione
gestorum eorumque responsio.
Causatio donatistarum quod pars gestorum In codicibus habeatur.
Prosequutio catholicorum necausa differctur.
Inter loquutio ut iterũ consensus partium legatur recusa donatistarũ
Inter loquutio lterum inde

Expanded text:
 Interlocutio ut officium recitet eorum consensum. Item, ubi gesta a se legenda postulant Donatistae. 26. Responsio Catholicorum ad eam rem. Interlocutio ut consensus partium legatur. 28. Ubi Donatistae dilationem petunt29. Responsio Catholicorum in qua multiloquium accusant. 30. Ubi Donatistae multiloquium excusant. 31. Ad hoc responsio Catholicorum. 32. Recitatio gestorum de consensu partium. terum ubi petunt Donatistae dilationem. 34. Interlocutio resistens petitioni dilationis. 35. Iterum Donatistae inde, quod sibi gesta edita non sint. 36. Interlocutio contra haec. 37. Ubi excusant per exceptores Donatistae. Interlocutio qua interrogantur exceptores de conscriptione gestorum, eorumque responsio. Causatio Donatistarum, quod pars gestorum in codicibus habeatur. Prosecutio Catholicorum ne causa differatur. Interlocutio, ut iterum consensus partium legatur. Recusatio Donatistarum. Interlocutio iterum inde
Abbreviated transcription (Latin):
dataest omnes fatemur petissenos conlationem. qm̃ eam recus abatis.
ut tandem sic saltim adhunc locum uel adhoctempus. conlationis
& disputationis & demonstrandae ueritatis gratia ueniremus:
factumest: uenimus. & nihiluultis prodesse quoduenimus: con¬
fitemurnos conlationem petisse. nihil aliudimperator quam
nos conlationem petisse suis uerbis expressit: lam fiat ipsa conla¬
tio: uideamus quiddicatur contraecclesiam toto orbe diffusam.
quam de monstramus diuinis testimoniis & promissã esse & nunc
Ita exhiberi. ut caecorum oculos feriat. surdorum aures inrumpat:
adhanc demonstrandam nolunt peruenire fratres nostri. ut
demonstretur . quod latere non potest : edicant crimina uideamus
quibus criminibus perit quod promissum est abrahae. insemi¬
ne tuo benedicentur omnes gentes. quae crimina istam promis¬
sionem iuroentis dĩ delere potuerunt. audiamus. discamus. noue¬
rimus sequamur: siautem nihilest quod contra dicipossit. aut pro¬

Expanded text:
tc. Omnes fatemur nos petisse Collationem, quoniam eam recusabatis, ut tandem sic saltem ad hunc locum vel ad hoc tempus Collationis et disputationis et demonstrandae veritatis gratia veniremus. Factum est: venimus, et nihil vultis prodesse quod venimus. Confitemur nos Collationem petisse. Nihil aliud Imperator quam nos Collationem petisse suis verbis expressit. Jam fiat ipsa Collatio. Videamus quid dicatur contra Ecclesiam toto orbe diffusam, quam demonstramus divinis testimoniis et promissam esse, et nunc ita exhiberi, ut caecorum oculos feriat, surdorum aures irrumpat. Ad hanc demonstrandam nolunt pervenire fratres nostri, ut demonstretur quod latere non potest. Edicant crimina: videamus quibus criminibus periit quod promissum est Abrahae: In semine tuo benedicentur omnes gentes . Quae crimina istam promissionem jurantis Dei delere potuerunt audiamus, discamus, noverimus. sequamur. Si autem nihil est, quod contra dici possit, aut pro
Abbreviated transcription (Latin):
Vbidicunt donatistae. deoblata condicione forensis diuiniq:¬
quae trocctatus nihil acatholicis esse responsum.
Catholicorum adista responsio.
Ubidicunt donatistae quod sensim inducantur incausam
& hoc sibi a patribus es se mandatum. ut nomine respondentis adsistan
Inter loquutio. ubidicitur. ad unam propositionem donatista¬
rum Ipsum iudicem. ad aliam uero respondisse catholicos.
Vbi dicunt donatistae. iudicem absentum non praesentium
partes debere defendere.
Interloquutio. quase hoc quod uoluerant donatistae pronun
quod iure disceptent. & nihil proseegisse iudicem sed pro

Expanded text:
bi dicunt Donatistae, de oblata conditione forensis divinique tractatus nihil a Catholicis esse responsum. 192. Catholicorum ad ista responsio. 193. Ubi dicunt Donatistae, quod sensim inducantur in causam: et hoc sibi a patribus esse mandatum ut nomine respondentis adsistant. 194. Interlocutio ubi dicitur ad unam propositionem Donatistarum ipsum judicem, ad aliam vero respondisse Catholicos. 195. Ubi dicunt Donatistae judicem absentium, non praesentium partes debere defendere.Interlocutio qua se hoc quod voluerant Donatistae pronuntquo jure disceptent, et nihil pro se egisse judicem, sed pro
Abbreviated transcription (Latin):
catholicorum ad ista responsio.
Inter loquutio quae lubet uniuersa peror dinem recitari.
Contendentibus de nomine petitoris. Interloquitur iudex
petitorem melius posse clarescere. cum om̃a fuerint recitata.
Prosequutio donatistarum. ut eligant catholici. ut rum pub licisagere
tentur. quo possit petitor agnosci.

Expanded text:
Catholicorum ad ista responsio. Interlocutio quae jubet universa per ordinem recitari. Contendentibus de nomine petitoris, interloquitur judex petitorem melius posse clarescere cum omnia fuerint recitata. 181. Prosecutio Donatistarum, ut eligant Catholici utrum publicis agere tentur, quo possit petitor agnosci.
Abbreviated transcription (Latin):
Prosecutio catholicorum quae patienter sehabere asserit ut legatꝰ
Vbi offerunt donatistae conditum a patribus suis decaeciliani
damnatione decretum & hoclubente iudice recita tur.
Recitatione conclusa inter loquitur ludex ut siquid est ad¬
huc quod dececiliano recitaridebeat intime tur
Prosecutio donatistarum deceteris quoq personis alia¬
sehabere documenta promittens.
Inter loquutio ut quaeacatholicis oblata fuerant perlegantꝰ:
Prosecutio catholicorum testatum faciens & aduersum
mensurium nihil publicis actumesse iudiciis & caecilianũ
absentem abhis esse damnatum in concilio sine consule
& die quisibi inuicem confessa traditionis crimina
in alio inueniuntur ignouisse concilio.
Inter loquutio hoc ipsum exigens recitari.
Ubi principio concilii recitato interrumpunt donatistȩ¬

Expanded text:
Prosecutio Catholicorum quae patienter se habere asserit ut legatur. 347. Ubi offerunt Donatistae conditum a patribus suis de Caeciliani damnatione decretum, et hoc jubente judice recitatur. 348. Recitatione conclusa interloquitur judex, ut si quid est adhuc quod de Caeciliano recitari debeat intimetur. 349. Prosecutio Donatistarum, de caeteris quoque personis se habere documenta promittens. 241 350. Interlocutio ut quae a Catholicis oblata fuerant perlegantur. 351. Prosecutio Catholicorum testatum faciens et adversum Mensurium nihil publicis actum esse judiciis, et Caecilianum absentem ab his esse damnatum in concilio sine consule et die, qui sibi invicem confessa traditionis crimina in alio inveniuntur ignovisse concilio. 352. Interlocutio hoc ipsum exigens recitari. 353. Ubi principio Concilii recitato, interrumpunt Donatist
Abbreviated transcription (Latin):
familiares epistulas recitari quarum fides habeatur incerta
Item alia familiaris epistula recitatur secundi ad mensuriũ
rescribentis.
Vbi catholici postulant exprimi qui fuerit hic secundus.
Vbi qui secundus fuerit exprimunt donatistae
Recitatio supra dicti rescripti qua uicissim quid circase
innumidia gestumsit eotempore mensurio secundus insinuat.
Inter loquutio praecipiens ut recitatis epistulis suis pati¬
enter audiant donatistae quaelegi acatholicis coeperant
prosecutio donatistarum quae super esse sibidicit quod
dececiliano legendumest.

Expanded text:
familiares epistolas recitari quarum fides habeatur incerta. 339. Item alia familiaris epistola recitatur Secundi ad Mensurium rescribentis. 340. Ubi Catholici postulant exprimi, qui fuerit hic Secundus. 341. Ubi qui Secundus fuerit exprimunt DonatistaeRecitatio supradicti rescripti, qua vicissim quid circa se in Numidia gestum sit eo tempore Mensurio Secundus insinuat. 343. Interlocutio praecipiens ut recitatis epistolis suis, patienter audiant Donatistae quae legi a Catholicis coeperant. 344. Prosecutio Donatistarum quae superesse sibi dicit quod de Caeciliano legendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
Inter loquutio quae & illos recte petisse & catholicis recte
responsũ esse pronuntiat.
Prosecutio donatistarum. inqua conantur catholicos facere peutores.
Inter loquutio iudicis. sicatholici aliquid obiciunt donatistis.
Prosecutio catholicorum. quadicunt nihilse obicere sed obiecta
uelle diluere. illos autem sepius obiecisse . & propii tenore mandati.
& uerbis episcopi primiani posse monstrari.
Inter loquutio ut donatistae tracditionis crimen quod inman¬
datum suum contuleraent. aduersus catholicos probationib fugiaNt.
Postulatio donatistarum ut ante ludex pronuntiet deper
depersona
& siceatur in causam.
catholicorum ad ista contentio.
Inter loquutio eum esse petitorem. quicrimen intendit.
Donatistarum petitio. ut catholici doceant conlationẽ ab utrisq
partibus postulatam.
Catholicorum ad ista promissio.

Expanded text:
Interlocutio qua et illos recte petiisse, et a Catholicis recte responsum esse pronuntiat. 114. Prosecutio Donatistarum in qua conantur Catholicos facere petitores. 115. Interlocutio judicis, si Catholici aliquid objiciunt Donatistis. 116. Prosecutio Catholicorum, qua dicunt nihil se objicere, sed objecta velle diluere: illos autem saepius objecisse et proprii tenore mandati et verbis episcopi Primiani posse monstrari. 117. Interlocutio ut Donatistae traditionis crimen, quod in mandatum suum contulerant adversus Catholicos, probationibus fulciant. 118. Postulatio Donatistarum, ut ante judex pronuntiet de persona, et sic eatur in causam. 119. Catholicorum ad ista contentio. 120. Interlocutio, eum esse petitorem qui crimen intendit. 121. Donatistarum petitio, ut Catholici doceant collationem ab utrisque partibus postulatam. 122. Catholicorum ad ista responsio.
Abbreviated transcription (Latin):
Interruptio donatistarum. perquam sibi catholicum nomen
adsumunt . & de nominib parentum utrĩq contentio.
Vbi offerunt gestacatholici In ludicio habita praefecturae.
quibus conprobant quod promis sum est.
Ubi adtrans acta sereferunt donatistae. negesta recitentur.
& de persona pronuntiare desiderant.
Inter loquutio conlationem solam petisse catholicos. de hac
tantummodo iudicandum.
Vbi donatist&s contendunt . ut ludex desua primum petitione
unde sua falsitas conuincatur. &ubi gesta ingerunt prȩfecturȩ
CΛXVIIIVbi adtrans acta se conferunt donatistae. negesta apud prefecturã
habita recitentur.
Inter loquutio qua supplosis omnib: recitari oportere eademgesta

Expanded text:
Interruptio Donatistarum, per quam sibi Catholicum nomen assumunt: et de nominibus parentum utrinque contentio. 124. Ubi offerunt gesta Catholici in judicio habita Praefecturae, quibus comprobant quod promissum est. 125. Ubi ad transacta se referunt Donatistae, ne gesta recitentur, et de persona pronuntiari desiderant. 126. Interlocutio, collationem solam petiisse Catholicos, de hac tantummodo judicandum. Ubi Donatistae contendunt, ut judex de sua primum petitione unde sua falsitas convincatur: et ubi gesta ingerunt Praefecturae. 129. Ubi ad transacta se conferunt Donatistae, ne gesta apud Praefecturam habita recitentur. Interlocutio, qua supplosis omnibus, recitari oporter
Abbreviated transcription (Latin):
Nos conlationem poposcimus ubi obiecta diluamus non ubi obicia¬
mus diluenda. quando quidem cum illi obiecta probare non potue¬
rint. quid sint quidremaneant nobis nondicentibus manifestũ
erit omnib: & atua sublimitate iudicabitur: nunc ingressi sumus
diluere criminationes eorum. quas solent ecclesiae quamtene¬
mus obicere. mandatum quoque ipsorum hoc continet. aduersus
trrditores & persecutores nostros: quondam autem primianus
sidignatur ficter noster. conuentus est proipsa consolatione respon¬
dit indignum est ut inunum conueniant filii martyrum & proge¬
nies traditorum : haec crimina diluenda suscepimus. ut haec crimi¬
na diluantur istam conlationem poposcimus : concessa est: aut pro¬

Expanded text:
Nos Collationem poposcimus, ubi objecta diluamus, non ubi objiciamus diluenda; quandoquidem cum illi objecta probare non potuerint, quid sint, quid remaneant, nobis non dicentibus manifestum erit omnibus, et a tua Sublimitate judicabitur. Nunc ingressi sumus diluere criminationes eorum, quas solent Ecclesiae quam tenemus objicere. Mandatum quoque ipsorum hoc continet. Adversus traditores et persecutores nostros. Quondam autem Primianus, si dignatur, frater noster, conventus pro ipsa Collatione respondit: Indignum est ut in unum conveniant filii martyrum et progenies traditorum. Haec crimina diluenda suscepimus, ut haec crimina diluantur, istam Collationem poposcimus: concessa est, aut pro
Abbreviated transcription (Latin):
non hocdixi. non aduertisti. aut dissimulas te audisse quod dixi
audiplanius hocdicimus. neforte cul pamea non intellexeris.
dum id obscurius aliquantum dixi studio breuitatis. quod per¬
cipere nequiueris : notum est omnibus multas causas habere
ecclesiam & suam & priuatarum personarum. sibi m& conmissa¬
rum. & potest fieri ut ad epis coporum intercessionẽ multa
pertineant. secreta nobis conmittuntur negotiorum & causa¬
rum alienarum. inquibus nostra interuentio saepepostulatur.
propter quȩ auxilium ab ȩcdesia poscitur: haec prodenda non sunt
neproditores inueniamur: sufficit tibi. quod conlationem me
petisse incausatua ipse testis est clementissimus imperator.
Nihil ultra quaeras sinegotia aliena non quaeris: negotiotuo
sufficit . quod de ipsa imperatoris lege recitatum est. quod
nostro mandato subscriptionibus que firmatum est : & alia mãrec̃¬

Expanded text:
Non hoc dixi. Non advertisti, aut dissimulas te audisse quod dixi. Audi: planius hoc dicimus, ne forte culpa mea non intellexeris, dum id obscurius aliquantum dixi, studio brevitatis, quod percipere nequiveris. Notum est omnibus multas causas habere Ecclesiam, et suam, et privatarum personarum sibimet commissarum: et potest fieri ut ad episcoporum intercessionem multa pertineant. Secreta nobis committuntur negotiorum et causarum alienarum, in quibus nostra interventio saepe postulatur, propter quae auxilium ab Ecclesia poscitur. Haec prodenda non sunt, ne proditores inveniamur. Sufficit tibi quod Collationem me petiisse in causa tua, ipse testis est clementissimus Imperator. Nihil ultra quaeras, si negotia aliena non quaeris. Negotio tuo sufficit quod de ipsa Imperatoris lege recitatum est, quod nostro Mandato subscriptionibusque firmatum est. Et c
Abbreviated transcription (Latin):
mus. sed eos certe oportet aduertere. quampietanto studioramũ
a se fractum racdix catholica inquirit si nrmus ipse similiter a separ¬
uum fragmen incisum siccolligere laborauit : & alia manuoptamus

Expanded text:
mus; sed eos certe oportet aduertere, quam pie tanto studio ramum mus; sed eos certe oportet aduertere, quam pie tanto studio ramum a se fractum rauum fragmen incisum sic colligere laborauit. et alia manu: optamus
Abbreviated transcription (Latin):
te nos implere confidimus. etiam ante collationem si fieri potest
corda hominum uel in firma ueldura. piacaritas aut sanet aut edomet:
acsiclam pacificis mentibus non resistamus manifestissimae ueritati.
& disputationem nostram uel praecedamus concordia uelsequamur:
Neque enim desperare debemus. sirecolunt beatos esse pacificos. qm̃
ipsi filiidĩ uocabuntur. multo dignius & facilius eos uelle ut pars
donati uniuerso orbi xp̃ianore concilietur. quam uniuersos orbis
xp̃ianus a parte donati rebaptizetur. cum praesertim demaximia¬
no sacrilego & damnato scismatae uenientes. quos etiam terrenarũ
potestatum iussionibus insectando emendarecurarunt. tanta di¬
lectione quaesierant.  nec baptismum ab eis datum rescindere aude¬
rent & quos dameorum damnatos sineulla honoris eorum deminu¬
tione susciperent. quos dam uero in illius discissionis societate In¬
pollutos fuisse censerent. quorum interse concordiae non inuide¬

Expanded text:
te nos implere posse confidimus, etiam ante conlationem, si fieri potest, corda hominum uel infirma uel dura pia caritas aut sanet aut edomet ac sic iam pacificis mentibus non resistamus manifestissimae ueritati et disputationem nostram uel praecedamus concordia uel sequamur. neque enim desperare debemus, si recolunt beatos esse pacificos, quoniam ipsi filii dei uocabuntur, multo dignius et facilius eos uelle, ut pars Donati uniuerso orbi Christiano reconcilietur, quam uniuersus orbis Christianus a parte Donati rebaptizetur, cum praesertim de Maximiani sacrilego et damnato schismate uenientes, quos etiam terrenarum potestatum iussionibus insectando emendare curarunt, tanta dilectione quaesierint, ut nec baptismum ab eis datum rescindere auderent et quosdam eorum damnatos sine ulla honoris eorum deminutione susciperent, quosdam uero in illius discissionis societate inpollutos fuisse censerent. quorum inter se concordiae non inuide
Abbreviated transcription (Latin):
Donatistarum ad ista contentio.¬
quod obiectum est.
Catholicorum ad ista responsio quur in apostolicis concihis
nonsit dies adiectus & consulet quod in propheticis libris
inueniantur singula tempora suis significationibus
fuisse testata.
Inter loquutio praecipiens gesta quae interrupta
fuerant recitari.
Inter loquutio quapetentibus donatistis ut ludicet
dicit iudicari denegotii parte non posse.
Recitatio iudicii militiadis & aliorum similiter sacerdotũ
qua caecilianus ostenditur absolutus.
Prosecutio donatistarum ubi secundum superiora con¬
tendunt ut catholicos cogant decreti quod aduersus
caeciliani damnatores protulerunt subire lactunem.

Expanded text:
Donatistarum ad ista contentio.quod objectum est. 400. Catholicorum ad ista responsio, cur in Apostolicis Conciliis non sit dies adjectus et consul: et quod in propheticis libris inveniantur singula tempora suis significationibus fuisse testata. 401. Interlocutio praecipiens gesta quae interrupta fuerant recitari. 242 402. Interlocutio qua petentibus Donatistis ut judicet, dicit judicari de negotii parte non posse. 403. Recitatio judicii Miltiadis et aliorum similiter sacerdotum, qua Caecilianus ostenditur absolutus. 404. Prosecutio Donatistarum ubi secundum superiora contendunt, ut Catholicos cogat decreti, quod adversus Caeciliani damnatores protulerunt, subire jacturam.
Abbreviated transcription (Latin):
Vbi contendunt donatistae ecclesiasticis conscribi consulẽ
nonsolere & hocflagitant exscriptis dominicis ad probare.
ubi postulant catholici purgationis caeciliani gesta debere
prosecutio donatistarum catholicos cogens
decreqillius
subire iacturam quod aduersus damnatores caeciliani recitauert̃
Inter loquutio ubidicit ex duobus decretis illud potius dicant¬
posse nutare cui nomen consulis deest & praecipiens utquȩ
interrupta fuerant perlegantur.
prosecutio catholicorum ad serens nec illis sedecreti causationẽ

Expanded text:
bi contendunt Donatistae ecclesiasticis Conciliis adscribi consulem non solere, et hoc flagitant ex scriptis dominicis approbare. Ubi postulant Catholici purgationis Caeciliani gesta debere Prosecutio Donatistarum Catholicos cogens decreti illius subire jacturam, quod adversus damnatores Caeciliani recitaverunt. 393. Interlocutio ubi dicit, ex duobus decretis illud potius posse nutare, cui nomen Consulis deest: et praecipiens, ut quae interrupta fuerant, perlegantur. 394. Prosecutio Catholicorum asserens nec il
Abbreviated transcription (Latin):
singuli constituantur ep̃i: quid enim dubitemus redemptori
nostro sacrificium istius humilitatis offerre : Anuero illedecȩ¬
lis in membra humana descendit  membra eius essemus & nos
neipsa eius membra crudeli diuisione lanientur. decathedris
descendere formidamus: propternos ntħil sufficientius quam
xp̃ianifideles & oboedientes sumus: hocergo sempersimus :
epis copi autem propter xp̃ianos populos ordinamur: quod ergo xp̃ia¬
nis populis ad xp̃ianam pacem prodest. hoc denostro episcopatu
faciamus: siserui utilessumus. quur dñi aeternis lucris pronostris
temporalibus sublimitatibus inuidemus : epis copalis dignitas fruc¬
tuosior nobis erit. sigregem xp̃i magis deposita collegerit. quam
retenta disperserit: Namqua fronte infutdro saeculo promis sum
axp̃o spercuimus honorem. sixp̃ianam in hoc saeculo noster honor
impedit unitatem. haec propterea praestantiaetuae scribenda cura¬

Expanded text:
singuli constituantur episcopi. quid enim dubitemus redemptori singuli constituantur episcopi. quid enim dubitemus redemptori nostro sacrificium istius humilitatis offerre? an uero ille de caelis in membra humana descendit, ut membra eius essemus, et nos, . ne ipsa eius membra crudeli diuisione lanientur, de cathedris descendere formidamus? propter nos nihil sufficientius quam Christiani fideles et oboedientes sumus; hoc ergo semper simus. episcopi autem propter Christianos populos ordinamur; quod ergo Christianis populis ad Christianam pacem prodest, hoc de nostro episcopatu faciamus. si serui utiles sumus, cur domini aeternis lucris pro nostris temporalibus sublimitatibus inuidemus? episcopalis dignitas fructuosior nobis erit, si gregem Christi magis deposita collegerit quam retenta disperserit; nam qua fronte in futuro saeculo promissum a Christo sperabimus honorem, si Christianam in hoc saeculo noster honor impedit unitatem? Haec propterea praestantiae tuae scribenda cura
Abbreviated transcription (Latin):
lica separatum: poterit quippe unus quisque nostrum honorissibi
socio copulato uicissim sedere eminentius. sicut peregrino ep̃o
luxta considente collega: hoccum alternis basilicis ut rimque conce¬
ditur. uterque ab alter utro honore mutuo praeuenitur. quia ubi
perceptio caritatis dilatauerit corda. possessio pacis non fit angusta
ut uno eorum defuncto. deinceps lam singulis singuli pristinomore
succendant : Nec nouum aliquid fiet: nam hoc abipsius separationis
exordio in eis quidamnato nefariae discis fensionis errore uni¬
tatis dulcedinem uel sero sapuerunt. catholica dilectio custodiuit:
aut si forte xp̃iani populi singulis delectantur episcopis. & duo¬
rum consortium inusitata rerum facie tolerare non possunt.
utriquedemedio secedamus. & aecclesiis insingulis damnata schis¬
matis causa inunitate pacifica constitutis. abhis qui singuli in ec¬
clesiis singulis inuenientur. unitati factae per longa necessaria

Expanded text:
lica separatum. Poterit quippe unusquisque nostrum honoris sibi lica separatum. Poterit quippe unusquisque nostrum honoris sibi socio copulato uicissim sedere eminentius sicut peregrino episcopo iuxta considente collega. hoc cum alternis basilicis utrimque conceditur, uterque ab alterutro honore mutuo praeuenitur, quia, ubi perceptio caritatis dilatauerit corda, possessio pacis non fit angusta, ut uno eorum defuncto deinceps iam singulis singuli pristino more succedant. nec nouum aliquid fiet; nam hoc ab ipsius separationis exordio in eis, qui damnato nefariae discissionis errore unitatis dulcedinem uel sero sapuerunt, catholica dilectio custodiuit. aut si forte Christiani populi singulis delectantur episcopis et duorum consortium inusitata rerum facie tolerare non possunt, utrique de medio secedamus et ecclesiis in singulis damnata schismatis causa in unitate pacifica constitutis ab his, qui singuli in ecclesiis singulis inuenientur, unitati factae per loca necessaria
Abbreviated transcription (Latin):
ipsorum quos tunc accusare uoluerunt potius quam conuincere
ualuerunt. quaestionem demonstrauerimus esse finitam. quam¬
uis non in eis ecclesiae causa consistat. & caecilianum innocentem
illos autem uiolentos & calum niosos esse iudicatos ab eo imperatore
ad cuius examen criminationessuas ultro accusando miserunt.
postremo siquidquid depeccatis quorum libet hominum dixerint.
uelhumanis documentis uel diuinis probauerimus. aut eorum
Innocentiam falsis criminibus ad petitam. aut xp̃iȩcclesiam cuius
communioni cohaeremus nullis eorum delictis esse destructam.
sic eius nobiscum teneant unitatem. ut non solumuiam salutis in¬
ueniant. sed nec honorem epis copatus amittant: neque enim ineis
diuinae sacramenta ueritatis. sed commenta humani decestamur
erroris: quibus sublatis. fraternum pectus amplectimur. xp̃iana
nobis caritate conlunctum. quod nuncdolemus dissensione diabo¬

Expanded text:
ipsorum, quos tunc accusare uoluerunt potius quam conuincere ipsorum, quos tunc accusare uoluerunt potius quam conuincere ualuerunt, quaestionem demonstrauerimus esse finitam, quamuis non in eis ecclesiae causa consistat, et Caillos autem uiolentos et calumniosos esse iudicatos ab eo imperatore, ad cuius examen cuius examen crirainationes suas ultro accusando miserunt, postremo si, quidquid de peccatis quorumlibet hominum dixerint, uel humanis documentis uel diuinis probauerimus aut eorum inncommunioni cohaeremus, nullis eorum delictis esse destructam, sic eius nobiscum teneant unitatem, ut non solum uiam salutis inueniant, sed nec honorem episcopatus amittant. neque enim in eis diuinae sacramenta ueritatis sed \' commenta humani detestamur erroris, quibus sublatis fraternum pectus amplectimur Christiana nobis caritate coniunctum, quod nunc dolemus dissensione diabo
Abbreviated transcription (Latin):
stringimus ut si nobis hii cum quibus agimus demonstrare potu¬
erint: cum secundum dĩ promissa populixp̃iani usquequaque
crescendo iammagnampar tem orbis implerent & incetera dila¬
tarentur implenda subito ecclesiam xp̃i nescio quorum quos isti ac¬
cusant peccatorum perisse contagio. & insolaremansisse parte
donati. si hocut dictum est de monstrare potuerint : nullos apud
eos honores episcopalis muneris requiremus. sed eorum sequemur
prosolo aeterna salute consilium. quibus tantigratiam beneficii
procognita ueritate debebimus: si autem nos potius ualuerimus
ostendere ecclesiam xp̃i omnium non solum a fricanarum uerum
etiam troensmarinarum prouinciarum multarumque gentium
spatia feracissima populorum copia lamtenentem. & sicut scrip¬
tumest totomundo fructificantem atquecrescentem. nullorum
hominum sibi conmixtorum peccatis perire potuisse. sidenique

Expanded text:
stringimus, ut, si nobis hi, cum quibus agimus, demonstrare potustringimus, ut, si nobis hi, cum quibus agimus, demonstrare potuerint, cum secundum dei promissa populi Christiani usquequaque crescendo iam magnam partem orbis implerent et in cetera dilatarentur implenda, subito ecclesiam Christi nescio quorum, quos isti accusant, peccatorum perisse contagio et in sola remansisse parte Donati, si hoc, ut dictum est, demonstrare potuerint, nullos apud eos honores episcopalis muneris requiremus, sed eorum sequemur pro sola aeterna salute consilium, quibus tanti gratiam beneficii pro cognita ueritato debebimus. si autem nos potius ualuerimus ostendere ecclesiam Christi omnium non solum Africanarum uerum etiam transmarinarum prouinciarum multarumque gentium spatia feracissima populorum copia iam tenentem et, sicut scriptum est, toto mundo fructificantem atque crescentem nullorum hominum sibi commixtorum peccatis perire potuisse, si denique
Abbreviated transcription (Latin):
aurelius. siluanus. & uniuersi ep̃i catholici: edicto spectabilitatis tuȩ
quonostraecollationi. traenquillitati. quietique seruandae & ueri¬
tati manifestandae muniendaeque consultum est : In omnibus nos
consentire sicut admonere dignatus es. per has litteras intimamus.
hoc est deloco & tempore ipsius collationis. & denumero eorum
quos praesentes esse oportebit: consentimus etiamut hii quibus
conferendi delegamus officium. subscribant prosecutionibus suis.
in quae illo scripto quo eismunus in ponimus. ratũnquenos habi¬
turos quod egerint pollicemur. subscriptiones omnium uostrum
nonsolum habeas factas. uerumetiam cumfiunt ipse perspicias : ad¬
monituri quoqued ño adiuuante populum xp̃ianum. ut acollationis
loco quietis & tranquillitatis gratia suum abstineat omnino con¬
uentum & ea quaeaguntur noncum aguntur audirefestinet. sed
conscripta ut cognoscat exspectet. sicut ea te prolaturum omnibus
promisisti: illo etiam ueritate confisi nos uinculo condicionis ob¬

Expanded text:
Aurelius, Siluanus et uniuersi episcopi catholici. Edicto spectabilitatis tuae, quo nostrae collationis tranquillitati quietique seruandae et ueritati maniconsentire, sicut admonere dignatus es, per has litteras intimamus, hoc est de loco et tempore ipsius conlationis et de numero eorum, quos praesentes- . tes esse oportebit. consentimus etiam, ut hi, quibus conferendi delegamus officium, subscribant prosecutionibus suis inque illo scripto, quo eis hoc munus inponimus ratumque nos habituros, quod egerint, pollicemur, subscriptiones omnium nostrum non solum habeas factas uerum etiam, cum fiunt, ipse perspicias, admonituri quoque domino adiuuante populum Christianum, ut a conlationis loco quietis et tranquillitatis gratia suum abstineat omnino conuentum et ea, quae aguntur, non, cum aguntur, audire festinet, sed, conscripta ut cognoscat, expectet, sicut ea te prolaturum omnibus promisisti. Illo etiam ueritate confisi nos uinculo condicionis ob
Abbreviated transcription (Latin):
audire non uultis. & neces seest audiatis. qm̃ tot testimoniis &
diuinis eloquiis proclamatur. toto terrarum orbe diffusa. cuius
communem uidemur tenere. falsis criminationib: a uobis appe¬
tita est. unde adstitit uestra separatio. quam dolemus : utrum istȩ
criminationes quibus insectarisoletis ecclesiam toto sicut pro¬
imis sa est orbe diffusam. hodie audire uolumus utrumuerȩ sint.
si enim ueresunt istȩcriminationes quas ecclesiae memoratae
obicere consuestis. si eampollutam maculatam. euersam. destruc¬
tam & extinctam. escio quibus uestris criminibus de monstra¬
re potueritis. supex erit ut quaeramus utrum apuduos reman¬
serit . quam ubique perisse clamatis: si autem illa perire non po¬
tuit. super est ut eam uos agnoscatis. & litem tandem aliquando

Expanded text:
audire non vultis, et necesse est audiatis, quoniam tot testimoniis et divinis eloquiis proclamatur toto terrarum orbe diffusa, cujus communionem videmur tenere, falsis criminationibus a vobis appetita est unde exstitit vestra separatio, quam dolemus. Istae criminationes quibus insectari soletis Ecclesiam toto, sicut promissa est, orbe diffusam, hodie audire volumus, an verae sint. Si enim verae sunt istae criminationes, quas Ecclesiae memoratae objicere consuestis, si eam pollutam, maculatam, eversam, destructam, et exstinctam nescio quibus nostris criminibus demonstrare potueritis; supererit ut quaeramus utrum apud vos remanserit, quam ubique periisse clamatis. Si autem illa perire non potuit, superest ut eam vos agnoscatis, et litem tandem aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
Inter loquutio catholicorum dicta confirmans.
Vbicatholici interrogant donatistas utrum tempore
persecutionis negent fieri solere collecta.
Donatistarum prosecutio quaedicit hoc decretum
quod aduodecim ep̃p̃ factum catholici protulerunt

Expanded text:
428. Interlocutio Catholicorum dicta confirmans. 429. 428. Interlocutio Catholicorum dicta confirmans. 429. Ubi Catholici interrogant Donatistas, utrum tempore persecutionis negent fieri solere collectas. 430. Donatistarum prosecutio quae dicit hoc decretum quod a duodecim Episcopis actum Catholici protulerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Donatis tarum adista contentio.
Inter loquutio decatholicis exigens hoc doceri.
Vbi catholici deactibus a postolorum recitant lectionem qua
probare uelint quod ab ipsis concilium requisitum est.
Inter loquutio quaedesignat recitata a catholicis lectione
quod quaesitum est non probasse¬
plebes congregatae repperiuntur unde martyres factist̃.
Inter loquutio id exigens conprobari &ubi exceptores
alii subrogantur.
prosecutio catholicorum quae inter rogari desiderat
donatistas utrum nulla habeat martyrum gesta persecu¬
tionis tempore incollectis sefuisse fatentium: donatistas
Inter loquutio ad interrogata respondere conmonens
Donatistarum ad quaesita responsio quadicunt nulla
domum epp̃ capere potuisse concilium.
Ubi respondent catholici duodecim ep̃i qui ln concilio
tuncfuerunt domum sufficere potuisse
Inter loquutio quaerequirit quantus in illo concilio nu¬
merus epis coporum fuerit.

Expanded text:
Donatistarum ad ista contentio. 417. Interlocutio a Catholicis exigens hoc doceri. 418. Ubi Catholici de Actibus Apostolorum recitant lectionem qua probare velint quod ab ipsis Concilium requisitum est. 419. Interlocutio quae designat recitatam a Catholicis lectionem quod quaesitum est non probplebes congregatae reperiuntur, unde martyres facti sunt. 421. Interlocutio id exigens comprobari, et ubi exceptores alii subrogantur. 422. Prosecutio Catholicorum quae interrogari desiderat Donatistas, utrum nulla habeant Martyrum gesta persecutionis tempore in collectis se fuisse fatentium. 423. Interlocutio ad interrogata respondere commonens Donatistas. 424. Donatistarum ad quaesita responsio, qua dicunt, nullam domum episcoporum capere potuisse Concilium. 425. Ubi respondent Catholici, duodecim episcopis qui in Concillo tunc fuerunt, domum sufficere potuisse. 426. Interlocutio quae requirit quantus in illo Concilio numerus Episcoporum fuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
eosesse ut corrigantur non solum sermone correctionis uerum
&iam ex communicationibus de gradationibus uthumilem locum
salutis in ecclesiam quaerant ad medicinam ipsorum fieri. Nonodio
sed studiosalutis fraternae sicut quodam loco &iam ipse a postolus
euidentissime declarat dicens. si quis non obaudit uerbo nostro
perepistulam hunc uotate & nolite commis cenisa cume o¬

Expanded text:
eos esse ut corrigantur, non solum sermone correctionis, verum eos esse ut corrigantur, non solum sermone correctionis, verum etiam excommunicationibus et degradationibus, ut humilem locum salutis in Ecclesia quaerant, ad medicinam ipsorum fieri, non odio, sed studio salutis fraternae: sicut quodam loco etiam ipse Apostolus evidentissime declarat dicens, Si quis non obaudit verbo nostro per epistolam, hunc notate, et nolite commisceri cum
Abbreviated transcription (Latin):
mundus ergo uonenim aliter & nobis uideri potuit in hominib:¬
Intellegitur non utique ita stultissimus ut beluas &iam & quȩ¬
cumque inrationabilia animantia ad salutem quam xp̃s promisit
pertinere dicamus prorsus hocdicimus mundus inmaligno posi¬
tus est hominessunt ut credat mundus quiatumemisisti homines
sunt mundum reconcilians sibi homines sunt &cetera quae in malo
dicta sunt homines illi homines illi per totum enim mundum utriq
malimixtibonis. sic & ecclesia quam confessi sunt retium nomine
declaratam haberemalos. sed dixerunt latere piscatores constat
lam que habeat bonos & malos delatendo & denonlatendo qua estio
est utrum pertinuerit ad pieta tembonorum &iam malos cognitos
tolerare nedesererent bonos an proptermalos totum deserere
uoluerint quibus mali quidinecclesi& apparuerint̾ ipsa quaestio est
hoc probemus dicimus enimnos nonneglegendam quidem ecde¬
si asticam disciplinam &ubicum que fuerint proditimali coercendos

Expanded text:
Mundus ergo non enim aliter et nobis videri potuit in hominibintelligitur. Non utique ita stulti simus, ut belluas etiam et quaecumque irrationabilia animantia ad salutem, quam Christus promisit, pertinere dicamus. Prorsus hoc dicimus: Mundus in maligno positus est , homines sunt: Ut credat mundus quia tu me misisti, homines sunt: Mundum reconcilians sibi, homines sunt: et caetera quae in malo dicta sunt homines illi, homines illi. Per totum enim mundum utrique, mali mixti bonis. Sic et Ecclesia, quam confessi sunt retium nomine declaratam habere malos, sed dixerunt latere piscatores, constat jam quod habeat bonos et malos: de latendo et de non latendo quaestio est; utrum pertinuerit ad pietatem bonorum etiam malos cognitos tolerare, ne desererent bonos, an propter malos totum deserere voluerint, quibus mali quid in Ecclesia apparuerit, ipsa quaestio est: hoc probamus. Dicimus enim nos, non negligendam quidem ecclesiasticam disciplinam, et ubicumque fuerint proditi mali coercendos
Abbreviated transcription (Latin):
quid sit mundus quid sit ecclesia apertissime definitum est ab
ipso auctoremundi atquefactore perquem omnia facta sunt
& sine quo uihil est factum. Ipseenim dñs dixit mundus hncager
poss& dicere mundus ecclesia est. quisigitur in hominum aud&
definire quidmundussit cum ipse dñs eius factor at que opifex
quimundussit quis aluandus dicitur euidenter ostendite
homo dictus est mundus ubidixit mundum reconcilians sibi non
enim sibi ds̃ beluas sed homines uoluit reconciliari. & alm petilianꝰ eprecõ.

Expanded text:
Quid sit mundus, quid sit Ecclesia, apertissime definitum est ab ipso auctore mundi atque factore, per quem omnia facta sunt, et sine quo nihil est factum. Ipse enim Dominus dixit: Mundus hic ager . Potuisset dicere, Mundus Ecclesia est. Quis igitur hominum audet definire quid mundus sit, cum ipse Dominus hujus factor atque opifex Qui mundus sit, qui salvandus dicitur, evidenter ostendite. Homo dictus est mundus, ubi dixit, Mundum reconcilians sibi. Non enim sibi Deus belluas, sed homines voluit reconciliari. Augustinus
Abbreviated transcription (Latin):
uitae peruniuersas gentes ds̃ erat Inxp̃o inquit mundum re¬
concilians sibi. si re conciliari potest dõ detestatus ille mundus
dequodictumest. quia non est caritas xp̃ilneo quidilexerit mun¬
dum ludicent quiloquuntur audiat ergo patienter utͥ uideo
iam confessi sunt praesignasse ecclesiam & cum dicer& cumque¬

Expanded text:
vitae per universas gentes. Deus erat in Christo, inquit, mundum revitae per universas gentes. Deus erat in Christo, inquit, mundum reconcilians sibi . Si reconciliari potest Deo detestatus ille mundus, de quo dictum est quia non est charitas Christi in eo qui dilexerit mundum, judicent qui loquuntur. Audiat ergo patienter Nobilitas jam confessi sunt, praesignasse Ecclesiam. Petilianu
Abbreviated transcription (Latin):
ideo & illa conscripta sunt & haec excipiuntur siquid memoriam
fallit & egopossum petere ut mihi deepistula recitetur & ipsipos¬
sunt ut illis ex codicibus recitetur praebeatur silentium agamus
aliquid ut ergodicere coeperam ipsis ad monentibus inuenimus
inscripturis mundi nomen inmalo. mundi nomen inbono. Nam
mundi nomen inmalo sicut ipsi dixerunt & mundus eum non cog¬
nouit. & siqui dilexerit mundum non est caritas patris in illo.
& cetera mundi autem nomen in bono ut credat mundus qm̃tu
memisisti nonenim credere malorum est. mundi nomen in bono
nonuenit ut ludic& mundum sed ut saluetur mundus perip¬
sum. non saluabitur nisi ecclesia inmundo cumergo & inbono
mundus. & in malomundus. unde ista scripturarum rixa
si intellectore careat adhibelumen intellegentiae uidemundũ
inmalo omnes dilectores temporalium per uniuersas gentes
uidemundum inbono omnes fideles & spemgerentes aeternae

Expanded text:
Ideo et illa conscripta sunt, et haec excipiuntur: si quid memoriam fallit, et ego possum petere, ut mihi de epistola recitetur; et ipsi possunt, ut illis ex codicibus recitetur. Praebeatur silentium, agamus aliquid. Ut ergo dicere coeperam, ipsis admonentibus invenimus in Scripturis, mundi nomen in malo, mundi nomen in bono. Nam mundi nomen in malo, sicut ipsi dixerunt: Et mundus eum non cognovit ; et, si quis dilexerit mundum, non est charitas Patris in illo : et caetera. Mundi autem nomen in bono: Ut credat mundus quoniam tu me misisti . Non enim credere malorum est. Mundi nomen in bono: Non venit ut judicet mundum, sed ut salvetur mundus per ipsum . Non salvabitur nisi Ecclesia in mundo. Cum ergo et in bono mundus, et in malo mundus, unde ista Scripturarum rixa, si intellectore careat; adhibe lumen intelligentiae: vide mundum in malo omnes dilectores temporalium per universas gentes; vide mundum in bono omnes fideles et spem gerentes aeternae
Abbreviated transcription (Latin):
Inter loquutio multitudinem non habere personam.
R esponsio donatistarum ut nonluris lege agatur.
Inter loquutio non lus sed contentionem cessare debere¬
II Ubi donatistae laudant iudicis integritatem.
XXXUIII Ubi offerunt catholicorum mandatum.
XXXUIIII Ut ubi prosequantur
petunt.
xLInter loquutio ut profiteantur catholici utrum diuinis tantũ agere
II Inter loquutio cognitoris qui haber& mandatum.

Expanded text:
Interlocutio multitudinem non habere personam. Responsio Donatistarum ut non juris lege agatur. Interlocutio, non jus, sed contentionem cessare debere7. Ubi Donatistae laudant judicis integritatem. 38. Ubi offerunt Catholicorum mandatum. 39. Ut, ubi prosequantur, petunt. Interlocutio, ut profiteantur Catholici utrum divinis tantum testi Interlocutio cognitoris quid haberet mandatum.