comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
auxilio. Nunꝙͣ oportet peni¬
ciam parit: negligentia autẽ
sepe incautũ ad uicia transac¬
ta reducit. Nonsosũ grauia:
sz et lenia cauendasut pcc̃a
multa enĩ seuia unũ grande
efficiũt: sicut solent deparius
et minimis guctis ĩmensa
flumina crestere. Non est
dubiũ ꝙ qui casti perseuerãt
et uirgines angelis dei effici¬
untur equales .xxuiii.¬
ussus homini tam mi¬
probus ex actor est.
ꝙͣ uenter: qui cotidianã refec¬
cionẽ cotidiana famis ex ac¬
tione ad implet. Cum cet̾is
uiciis et si interdũ nastimur
interdũ tamen cũ eis nõ mo¬
rimur. cũ isto autem ⁊ nasci¬
ditoribus reliquid me obno¬
xiũ pater meꝰ s ab omĩb
liberatus sumr: unus tamen
tantũ suꝑest a quo libera ri
nõ possum idest uenter. uen¬
ter precepta nõ audit poscit
appellat: nõ est molestus cre
debes nõ quod potes. Quosdã
presciens deus multũ pecca¬
re posse insalutẽ. flagellat¬
eos infirmitate corporis ne

Expanded text:
auxilio. Nunquam oportet poeniauxilio. Nunquam oportet poenicuritas negligentiam parit, et saepe incautum ad vitia transacta reducit. Non solum gravia, sed et levia cavenda sunt peccata. Multa enim levia unum grande efficiunt: sicut solent de parvis et minimis guttis immensa flumina crescere. Non est dubium quod qui casti perseverant et virgines, angelis Dei efficiuntur aequales.ullus homini tam unus exactor est quam venter, qui quotidianam refectionem quotidiana famis exactione adimplet. Cum caeteris enim vitiis etsi interdum nascimur, interdum tamen cum eis non morimur; cum isto autem et nasciditoribus reliquit me obnoxium pater meus: sed ab omnibus liberatus sum. Unus tamen superest a quo liberari non possum, id est venter. Venter praecepta non audit: poscit, appellat. Non est tamen modestus creddebes, non quod potes. Quosdam praesciens Deus peccare posse, in salutem flagellateos infirmitate corporis, ne
Abbreviated transcription (Latin):
bi nõ est beniuolencia. Non
auferas uni unde tribuas
alii. qm̃ nichil pro dest si al¬
terũ inde reficis unde alium
et futuris; Ut ⁊ hic uentrem
et issic mentem impleat. ut¬
de deliciis transeat. id delicias
ut ⁊ int̾ra ⁊ in celo glorioss
appareat. Si uis cũ leticia
amim uiuere: nosi multa
hr̃e. Istam quisqz fimens bi¬
tam: nsi quod meruit ĩ ip̃a
nõ potest hr̃e post ip̃am.
Quanto namqz inferuis de¬
sectamur tanto asuperno
amore disiungimur. Nullꝰ
nichil esse: quod tibi accidere
nõ possit. Uita foueam: ĩquã
uides coram te asiũ cecidisse.
Alioꝵ perdicio tua sit caucio
Dum nescimus repente mors
uenit. Nestimus enĩ quid no¬
bis hodie contingat. et igno¬
ramus si hac nocte anmã
nr̃am condicio morti repostat
Cotidie ad finem tendimius
et ad mortẽ ꝓperamus. Idarto
singulis horis cogitare debe¬
nius. ubi singulis momiẽtis
raes. tantũ in me auxisium
tuũ. Quasi dicẽt. ut percas
tuo merito: ut salueris meo

Expanded text:
bi non est benevolentia. Non bi non est benevolentia. Non auferas uni, unde tribuas alteri; quoniam nil prodest si inde alium reficis, unde alium et futuris: ut hic ventrem, et illic mentem impleat; de deliciis transeat ad delicias; ut in terra et in coelo gloriosus appareat. Si vis cum laetitia animi vivere, noli multa habere. Istam quisque finiens vitam, nisi quod meruit in ipsa, non potest habere post ipsam. Quanto namque inferius delectamur, tanto a superno amore disjungimur. Nullus nihil esse quod tibi accidere non possit. Vita foveam, in quam vides alium coram te cecidisse. Aliorum perditio tua sit cautio. Dum nescimus, repente mors venit. Nescimus enim quid hodie nobis contingat: et ignoramus an hac nocte animam nostram conditio mortis deposcat. Quotidie ad finem vitae tendimus, et ad mortem properamus. Idcirco singulis horis cogitare debemus, quo singulis momentis rael, ex te: tantum in me auxilium tuum . Quasi diceret: Ut pereas, imputa tuo merito; ut salveris, meo
Abbreviated transcription (Latin):
coginitionem .xxuii.
ussa pena gramior
est praua consciẽcia
Masa constiencia ꝓpriis a¬
gitatur stmuilis. Sipublica
fama te non dampnat. ꝓpͥa
constiencia te condempnat.
uis nũquam esse tristis. be¬
ne uiue. bona uita semper
gaudiũ habet. Constiencia
rei semper in pena est. Ita
clemens esto maliems delic¬
tis. sicut intius. Nec ꝙ̃quã
districtius quã te iudices
Sic alios udica ut ip̃e iudi¬
cari cupis. Lex tua te ꝯstrĩ¬
git iudiciũ quod alus impo¬
nis: ipẽ portabis. Nullũ
cõuintitur: reus est. Ualde
periculosum est de suspiciõe
quẽpiam iudicare. In ambi¬
guis dei iudicio serua sentẽ¬
ciam. Non eligas cui mise¬
rearis. ne forte pretereas
issũ qui meretur accipere.
Ommibz te tribue si potes.
quia incertũ est pro quo ma¬
gis placͤas deo. Maiorsit
bemiuolencia ꝙͣ quod datur
qm̃ tale erit opus tuũ qua¬
lis fuerit intencio tua. Qui
cũ tristicia manũ porrigit.
fructũ remunerationis amit¬
tit: Non est miẜicordia. u¬

Expanded text:
cognitionem. 52. Nulla poena gravior est prava conscientia Mala conscientia propriis agitur stimulis. Si publica fama te non damnat, propria conscientia te condemnat; Vis nunquam esse tristis? Bene vive. Bona vita semper gaudium habet: conscientia rei semper in poena est. Ita clemens esto in alienis delictis, sicut in tuis: nec quemquam districtius quam te judices. Sic alios judica, ut ipse judicari cupis. Lex tua te constringit. Judicium quod aliis imponis, ipse portabis. Nullum i convincitur, reus est. Valde periculosum est de suspicione quempiam judicare. In ambiguis, Dei judicio serva sententiam. Non eligas cui miserearis, ne forte praetereas illum qui meretur accipere. Omnibus te tribue, si potes, quoniam incertum est pro quo magis placeas Deo. Major sit benevolentia, quam quod datur; quoniam tale erit opus tuum, qualis fuerit intentio tua. Qui cum tristitia manum porrigit, fructum remunerationis amittit. Non est misericordia, u
Abbreviated transcription (Latin):
ũtitur. interior sensus mentis
quasi obdormit. Non enĩ cog¬
noscit bona interioris sensus
qui iocunditate exterioꝵ bonoꝵ
capitur. nam qui ĩcarne uiuit.
in carne sentit et dolores car¬
nis fugit in quantũ potest.
uusnera autem aĩe prorsus ig¬
norat nec medicinã querit
eis. Cum autẽ mortuus fuerit
sensus aĩe quo uuut in carne.
tunc uiuificari incipiet sensus
ille quo senciet semet ip̃am et
tunc sciet dolores suos et sentire
incipiet uulnera sua tanto gra¬
uius qnͣto ꝓpius. Magis enĩ no

Expanded text:
utitur, interior sensus mentis utitur, interior sensus mentis quasi obdormit. Non enim cognoscit bona interioris sensus, qui jucunditate bonorum exteriorum capitur. Nam qui in carne vivit, in carne sentit, et dolores carnis fugit in quantum potest, vulnera autem animae prorsus ignorat, nec medicinam quaerit in eis. Cum autem mortuus fuerit sensus animae, quo vivit in carne, tunc vivificari incipiet sensus ille, quo sentit semetipsum, et tunc sciet dolores suos, et sentire incipiet vulnera sua tanto gravius quanto propius. Magis enim obe
Abbreviated transcription (Latin):
qua biuit ĩ deo. Duo si quidẽ
interior et unus exterior et
uterq bonũ suũ hẽt in quo re¬
ficitur. Sensus interior refi¬
citur incontemplatione di¬
iunitatis: sensus exterior in
contemplacione humanita¬
tis. Propterea enĩ deus homo
factus est ut totum hominem
inse beatificaret: ut tota ꝯuer¬
sio homis esset ad ip̃m et to
su carnis uideretur ꝑ carnem:
et a sensu mentis ꝑ diuinita¬
tis contemplacionem. Hoc erat
totũ bonũ hominis ut siue in¬
grederetur siue egrederetur. pa¬
scua in factore suo inueniret.
Pascua foris ĩ carne saluato¬
ris: et pascua nntus ĩ diuimta¬
te creatoris. Hoc bonũ magnũ
secutũ est malum: qm̃ ꝑdito
bono quod intus erat. egressa
est aĩa ad bona aliena que fo¬
ris erant et pactũ fecit cum
de lectacionibus seculi requies¬
cens super illas. non attendes
absenciã bom sui interioris eo
ꝙ consolaciones suas cerneret
in bonis aliems. Namcũ exte¬
rior sensus carnalis bono suo

Expanded text:
qua vivit in Deo. Duo siquidem iqua vivit in Deo. Duo siquidem iinterior, et unus exterior, et uterque bonum suum habet in quo reficitur. Sensus interior reficitur in contemplatione divinitatis, sensus exterior in contemplatione humanitatis. Propterea enim Deus homo factus est, ut totum hominem in se beatificaret, et tota conversio hominis esset ad ipsum, et totsu carnis videretur per carnem, et a sensu mentis viderettis contemplationem. Hoc autem erat totum bonum hominis, ut sive ingrederetur sive egrederetur, pascua in factore suo inveniret ; pascua foris in carne Salvatoris, et pascua intus in divinitate Creatoris. Hoc bonum magnum secutum est malum; quoniam perdito bono quod intus erat, egressa est anima ad bona aliena, quae foris erant; et pactum fecit cum delectationibus saeculi, requiescens super illas, non attendens absentiam boni sui interioris, eo quod consolationes suas cerneret in bonis alienis. Nam cum exterior sensus carnalis bono suo
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a est aĩa. pro spãli natura
uel pro eo ꝙ spiret ĩ corpore
appellatus est spũs. Anima
et spũs idem sunt ĩ hoĩe. ꝙͣuis
sa. Nam unus et idem spũs
as so ip̃m dicitur spũs. et ad
corpus aĩa. S pũs est ĩ qͣntũ
est rõne predi ta sbã racõna¬
poris uiuificacione ex aĩa tẽ¬
poraliter mortalis constat.
libenter despexerit: infuturo
eandem corporis nõ solum aĩe
uitam eternã et ĩ mortalem
recipiet. Hũana aĩa quia et
incorpore esse hẽt et extra cor¬
pus. aĩa pariter et spũs uo
cari potest. Non due aĩe sen¬
sualis et racionalis. alt̾a qua
homo uiuat et altera quabt
quidam putant sapiat. s u
na eademq aĩa et ĩsemet ip̃a
uiuit ꝑ intessectũ et corpus¬
.Uegetatur tamen ⁊ mouetur.
crescit. et humanã formã in
utero recipit priusꝙͣ rõnabi¬
lem aĩam accipiat. Sicut eciã
uirgulta et herbas sine aĩa
moueri et ĩcrementũ halere uidemus
Duplex quidem est uita aĩe.
asia qua uiuit ĩcarne. ⁊ asia

Expanded text:
ipsa anima pro spirituali natura, vel pro eo quod spiret in corpore appellatus est spiritus. Anima et spiritus idem sunt in homine, quamvsa. Nam unus et idem spiritus ad se ipsum dicitur spiritus, et ad corpus anima. Spiritus est in quantum est ratione praedita substantia rationaporis vivificatione ex anima temporaliter mortalis constat, libenter despexerit, in futuro eamdem corporis, non solum animae, vitam aeternam et immortalitatem recipiet. Humana quidem anima, in corpore habet esse et extra corpus, anima pariter et spiritus vocari potest: non duae animae, sensualis et rationalis, altera qua homo vivat, et altera qua ut quidam putant, sapiat; sed una atque eadem anima in semetipsa vivit per intellectum, et corpvegetatur tamen et movetur et crescit et humanam formam in utero recipit, priusquam animam rationalem recipiat. Sicut etiam virgulta et herbas sine anima moveri et incrementum habere videmus. Duplex est quidem vita animae; alia qua vivit in carne, et alia
Abbreviated transcription (Latin):
mia est sbã raciona. in¬
sis ĩ tessettuasis a deo
facta spũalis. Non est dei
natura. s pocius creatura ex
nichilo facca ad bonũ malũ¬
q ꝯuertibilis Et ideo a liqͣ¬
tenus est mortalis. inquantũ
in deterius mutari et a uolun-¬
tate dei cuius participacõne bon
fitꝰ alienau potest: et aliqua¬
tenus ĩ mortalis quĩ sensũ
quo ei post hanc uitain uel be¬
ne uel male sit amittere nõ
p̃t. Non pro actis ante car¬
nem gestis meruit ut ĩcarne
includeretur ut quidam uolue¬
runt:s nec ideo pt̃ esse ĩho¬
simas lueret siue doloris con¬
tinui siue ignis eterm. .ui.

Expanded text:
ma est substantia rationalis, intellectualis, a Deo facta spiritualis, non ex Dei natura, sed potius creatura ex nihilo facta, in bonum malumque convertibilis. Et ideo aliquatenus est mortalis in quantum in deterius mutari, et a voluntate Dei cujus participatione bona fit, alienari potest; et aliquatenus immortalis, quoniam sensum, quo ei post hanc vitam vel bene vel male sit, amittere non potest: non quod pro actis ante carnem gestis meruerit ut in carne includeretur, ut quidam voluerunt; sed nec ideo potest esse in hosimas lueret, sive doloris continui, sive ignis aeterni.
Abbreviated transcription (Latin):
olus solitudinẽ cordis¬
mei ingrediar. et cũ
corde meo paulisper ꝯfabula¬
bor. ab ip̃o querens de ip̃o et
de hus que circa ip̃m sunt.
Cor meũ corprauũ. uanũ
et uagũ onnu bolubilitate
uolubilius. de uno in aliud
uago in cessu transit: que¬
rens requiem ubi non est
In ommbus enĩ que uidẽtur.
requiem quesii. et ueram
requiem ineis ĩuenire nõ
potui. Demnde rediens ad
me: consistere ĩ me ip̃o nõ
possũ: qm̃ niens mea balde
leius multũqz instabilis
uaga et ꝓfuga ubiqz se da¬
riat. Undiqr fluctuat. quia
uult ⁊ nõ uult. pigra ꝯsilia
nuitat. uoluntates alt̾nat.
similis folio quod uento mo¬
uetur et cutũfertur. Inde ẽ

Expanded text:
olus solitudinem cordismei ingredior, et cum corde meo paulisper confabulor, ab ipso quaerens de ipso et de his quae circa ipsum sunt. Cor meum, cor pravum, vanum et vagum, omni volubilitate volubilius: de uno in aliud vago incessu transit, quaerens requiem ubi non est. In omnibus enim quae videntur, requiem quaesivi, et veram requiem in eis invenire non potui. Deinde rediens ad me, consistere in me ipso non possum: quoniam mens mea valde levis, multumque instabilis, vaga et profuga, ubique se variat, undique fluctuat; quia vult et non vult pigra, consilia mutat, voluntates alternat, similis folio quod a vento movetur et circumfertur. Inde est
Abbreviated transcription (Latin):
salicet sicut racio per gr̃am
tuam ad uitam faciendam dic¬
tat sic et carosme contradic¬
cione et deffectu dictata per¬
⁊ficiat scil uolutas tua sicut

Expanded text:
st sicut ratio per gratiam tuam adjuta faciendum dictat; sic et caro sine contradictione et defectu dictata perficiat. Fiat ergo voluntas tua, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
acite alueum torren-¬
tis huius. fossas ⁊ fos¬
sas uel ficut a lui dicendum
putant multas fossas .i. tor¬
rentis huius qui modo ⁊ sic¬
catus est. Alueumi arentẽ sorm
fodit alcuis siue profundiꝰ
et in nultis locis ut aquas
suꝑuenientes et habundan¬
ciam capere possit. Dixit qz
namaan. ut uis fiat scil uo
suntas tua. Ecte nõ cogo ã¬
plius ut mea accipias s
tamen obsecro. ut tua conce¬
das. Concede michi ẜuo tuo
ut de hac terra sancta ĩqua
deus uerus adoratur/ tollã
et feram mecum onus duor
burdonum. Quare autem
portare uoluerit terram sub¬
iungit. Non enim faciet ser¬
iuls tuus ultra holo caustũ
aut uictimã dns aliems nͥ
domino. Ad hoc igitur t̾ram

Expanded text:
acite alveum torrentis hujus fossas et fossas. Vel sicut alii dicendum putant multas fossas, id est torrentis hujus, qui modo exsiccatus est, alveum arentem fodit altius sive profundius et in multis locis, ut aquas supervenientes in abundantia capere possit. Dixitque Naaman, ut vis. Fiat, scilicet voluntas tua. Ecce non rogo amplius ut mea accipias; sed tamen obsecro ut tua concedas. Concede mihi servo tuo, ut de hac terra sancta in qua Deus verus adoratur, tollam et feram mecum onus duorum burdonum. Quare autem portare voluerit terram subjungit. Non enim faciet servus tuus ultra holocaustum aut victimam diis alienis, nisi Domino. Adhuc igitur terram
Abbreviated transcription (Latin):
concludit predictas ommes
peticiones. Amen quasi dica¬
mus. O pater noster qui es
in celis. uere fiant omia in
nobis et in aliis que supra
postulauimus. uere sanctifi¬
cetur nomen tuũ. uere adue¬
nat regnũ tuũ. Gere fiat.uo.
tua sicut in celo. et in t̾ra. ueͬ
uere inducas in temptacionẽ
uere libera nos a malo. Ista ẽ
fratres krm̃ iugiter dicenda
or̃o ut pote quã ip̃e saluator
docuit et quã nobis pater
iugiter orare precepit. Nussa
est enĩ sublimior ista. nulla
utilior. Sunt quidã ꝙ sicut
ennici gloriantur se multa
uerba fundere. multa psaltia
legere. Diuersaghoras de canta¬
et continuare et cũ ore dño
soquatur. corde nõ nnqua
nerint tales scripture que
dicit. Populus iste labus me
honorat. cor autẽ eorũ longe

Expanded text:
concludit praedictas omnes petitiones. Amen, quasi dicamus. O pater noster, qui es in coelis, vere fiant omnia in nobis et in aliis, quae supra postulavimus. Vere sanctificetur nomen tuum. Vere adveniat regnum tuum. Vere fiat voluntas tua, sicut in coelo,  inducas in tentationem. Vere libera nos a malo. Ista est, fratres, jugiter dicenda oratio, utpote quam ipse Salvator docuit, et qua nobis Pater jugiter orare praecepit. Nulla est enim sublimior ista, nulla utilior. Sunt quidam, qui sicut ethnici gloriantur se multa verba fundere, multa psalteria legere, diversas horas decantaes continuare, cum ore Domino loquuntur, corde nonnunquamnerint tales Scripturae, quae dicit: Populus iste labiis me honorat, cor autem eorum longe
Abbreviated transcription (Latin):
ficari amplius in cordibus
electoro per maiorem fidei
cõsũmacionem et maiorẽ
dei ⁊ proximi dilectionem
Quanto emim perfectius
deum diligit et credit: tan¬
to amplus nomen patris
in se sanctificat et santti¬
ficatum demoustrat. Patͤ¬
paganorũ. sanctificetur in
cordibus iudeorp. Ut illi te
credant. et iste te perfectiꝰ
credant et utiqz diligant
Sanctificetur incordibus
fat̾sorũ xpĩanoꝵ. Ut sicut
habent per fidem tui cogni¬
cionem sic quoqz habeant
per affectũ dilectionẽ. Sãcti¬
ficetur ad huc in cordibus
electorũ per maiorem clari¬
tatem cognicõis et maiorẽ
suauitatem dilectionis. pr᷑
noster qui es incelis sancti

Expanded text:
cari in cordibus electorum; per majorem fidei consummationem et majorem Dei, et proximi dilectionem. Quanto enim perfectius Deum diligit, et credit electus, tanto amplius nomen Patris in se sanctificat et sanctificatum demonstrat. paganorum, sanctificetur in cordibus Judaeorum, ut et illi in te credant, et isti perfectius credant, et utrique diligant. Sanctificetur in cordibus falsorum Christianorum, ut sicut habent per fidem tui cognitionem, sic quoque habeant per affectum et dilectionem. Sanctificetur adhuc in cordibus electorum per majorem claritatem cognitionis, et majorem suavitatem dilectionis: Pater noste
Abbreviated transcription (Latin):
Nter omĩa que huma¬
na fragilitas face p̾t.¬
unde placere deo ualeat ple¬
rumq ualet oracio. si cum
pura consciencia et cũ cordis
humilitate quia si conscĩa
fuerit forte praue uolunta¬
tis uel operis ueneno polluta
si cor nr̃m mam fuerit ela¬
cione repletum. or̃o nostia
apud deum nõ recipitur. nec
nr̃ animus exauditur Qui
eñ auerterit aurem suam
ne audiat legem or̃o eus
erit euecrabilis.. Media¬
tor itaqz dei et hominis xꝰ
ihũs homo humane salu¬
ti consulens ac misericordi¬
ter prouidens inter cetera
sacratissime sue doctrine uer¬
ba formasue or̃onis institu¬
it et quomodo patrẽ orare
debeamus edocuit dicens
Cum orau̾itis nõ eritis sic̃
ypocrite tristes qui amãt
synagogis et inangulis
platearum stantes orare.
septem peticiones essedi¬
i noscũtur. Peticio pͥmaest
.Pater noster qui es uẽcelit¬

Expanded text:
nter omnia quae humana fragilitas facere poteunde placere Deo valeat, plurimum valet oratio, si cum pura conscientia et cordis humilitate fiat. Quia si conscientia fuerit forte pravae voluntatis, vel operis veneno polluta; si cor nostrum inani fuerit elatione repletum, oratio nostra apud Deum non recipitur nec noster animus exauditur. Qui enim averterit aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Mediator itaque Dei et hominis Christus Jesus homo, humanae saluti consulens, ac misericorditer providens, inter caetera suae sacratissimae doctrinae verba, formam orationis instituit, et quomodo Patrem orare debeamus, edocuit, dicens: Cum oraveritis, non eritis sicut hypocritae, qui amant in synagogis, et in angulis platearum stantes orare. septem petitiones esse dinoscuntur. Prima petitio est: Pater noster, qui es in coeli
Abbreviated transcription (Latin):
tibus innotescit. Sancti¬
ficetur. nomen tuũ .i. fides
tui que est tui noticia. S ĩ
imiquis nomen dñi nõ est
sanctificatũ ⁊ sanctũ. Om̃es
enĩ scripture clamant om¬
nes resonant sanctum est
nomen tuũ. Nomen quippe¬
dñi sanctũ est. Ged ad huc
in cordibus quorũdam p̃t
amplius sanctificari. Pt
namq sanctificari ĩ cordi¬
bus paganoꝵ inquibus
nũdum sanctificatum per

Expanded text:
tibus innotescit. Sanctitibus innotescit. Sanctificetur nomen tuum, id est fides tua, quae est tui notitia. Sed tu inquis, nomen Dei non est sanctificatum, sed sanctum; omnes enim Scripturae clamant, omnes resonant: Sanctum est nomen tuum . Nomen Dei, fratres, sanctum est; sed adhuc in cordibus quorumdam potest amplius sanctificari. Potest namque sanctificari in cordibus paganorum, in quibus nondum est sanctific
Abbreviated transcription (Latin):
qui uidit muilierem ad con¬
cupiscendam eam et qui¬
cunqz sinõ peruerso opere
peruersa tamen a deo sepa¬
ti sunt uoluntate. Quicũ¬
qz igitur. fratres deum in
orõne dñica patrẽ uocat.
quicũq ab eo exaudiri de¬
siderat. taliter uiuat. Ut
deus eum filium suũ recog¬
noscat per gr̃am qui om¬
niũ est pater per naturã.
Asioquin cũ iudicabitur ex
dicit pater. captat benuio¬
lenciam. qui dicit noster.
excludit superbiam. qui
dicit qui es in celis exhi¬
bet reuenciam. qui dicit
pater captat benuoleñciã
qui pium clamat. qͥ dicit
noster superbiam exclidit
quia nõ sibi arogat ꝓprium
aut specialem. S eciã alus
esse cõmune denunciat. uel¬
qui dicit. qui es in celis re¬
uerenciã exhibet quia nõ
solum in infimis s in sũ¬
mis eum presidem p̾dicat.
per fidem. Sanctificetur
nomen tuũ. multa sunt
nomina diuina ꝙ ergo
cari cum dicimus. nomen
tuũ sanctificetur. Nomen
dei fides est per quã credẽ¬

Expanded text:
qui vident mulierem ad conqui vident mulierem ad concupiscendum eam , et quicunque, et si non perverso opere, perversa tamen a Deo parati sunt voluntate. Quicunque igitur, fratres, Deum in Oratione Dominica Patrem vocat, quicunque ab eo exaudiri desiderat, taliter vivat, ut Deus eum Filium suum recognoscat per gratiam, qui omnium est Pater per naturam; alioquin, cum judicabitur, exdicit, Pater, captat benevolentiam; qui dicit, noster, excludit superbiam; qui dicit qui es in coelis, exhibet reverentiam. Qui dicit, Pater, captat benevolentiam, quia pium clamat. Qui dicit, noster, superbiam excludit: quia non sibi arrogat proprium aut specialem, sed etiam aliis esse communem denuntiat. Qui dicit, qui es in coelis, reverentiam exhibet; quia non solum in infimis, sed etiam in summis eum praesidem praedicat per fidem. Sanctificetur nomen tuum. Multa sunt nomina divina, quod ergo cari cum dicimus, nomen tuum sanctificetur: nomen Dei, fides est, per quam creden
Abbreviated transcription (Latin):
timꝰ debitoribus nostris.
inducas intemptacionem.
bera nos a malo. prima
singulis fere diebus clerus
et pplus uiri et mulieres.
sz precipie diebus solenni¬
tatibus congregatim ad ba¬
silicas conuolent meliorib
bestibus cora aspectibus ho¬
minũ singuli pe o posse suo
se adornant. domũ dei securi
quasi filii dei cõmuniter in
trant. genua flectunt. Pec¬
tora tundunt. manus expã¬
dunt. ora aperiunt. preces
fundunt dicentes. Pater mr̃.
sz quos sine graui merore
dicendũ non est. qr multi
ingrediuntur. et quã pauci
exaudiũtur. quã multi deũ
s illius patris de quo scriptũ
est. uos ex patre dyabolo estis.
dei non sunt filii. quia eus
perdiderunt grãm. dyaboli
sunt filii quia genuit eos
et nutrit per culpam. filii
dyaboli sunt sicut in alis
sentencus dice solemus.
homines ĩmundi concubi¬
narii. Adulteri rapaces. a¬
uari. maledit ⁊ fenerato¬
res et alis quibuscũqz dãp¬
nabilib pcc̃is deprauati
qui dicunt fratri suo. fatue

Expanded text:
bus nostris; inducas in tentationem; bera nos a malo . PRIMAsingulis fere diebus clerus et populus; viri et mulieres; sed praecipue diebus solemnibus congregatim ad basilicas convolant; melioribus vestibus coram aspectibus hominum singuli pro facultate sua se adornant, domum Dei securi quasi filii Dei comtrant, genua flectunt, pectora tundunt, manus expandunt, ora aperiunt, preces fundunt, dicentes: Pater noster, sed, quod sine gravi moerore dicendum non est, quam multturi ingrediuntur, et quam pauci exaudiuntur! Quam multi Domins filii, sed illius patris de quo scriptum est: Vos ex patre diabolo estis! Dei non sunt perdiderunt gratiam; diaboli sunt filii, quia genuit eos et nutrit per culpam. Filii diaboli sunt sicut in aliis sententiis dicere solemus homines immundi, concubinarii, adulteri, rapaces, avari, maledici, feneratores et aliis quibuscunque damnabilibus peccatis depravati, qui dicunt fratri suo, fatue:
Abbreviated transcription (Latin):
habitator. uidet se perse. Per
se ip̃m semet ip̃m uidet. Non
querit auxisiũ corꝑasiũ otułoꝵ
ĩmo uero ab omĩbus corporis
sensibus tanꝙͣ impedientib
atqz per strepentibus abstrait se
se in se. ut nouerit se apud se.
Et cũ uult deum cognoscere e¬
leuat se super se mentis a cie.
Non em̃ aliquid tale deus est
qualis est ammus. Nõ tamẽ
uideri nisi aĩo pt̃: nec ita uidĩ
ut ammus pt̃. In ꝯmutabilis
si quidem ueritas est sine deffcũ
substancie. Non talis est aĩꝰ.
s defficit et proficit. nouit ut
fusis cogitationib atqz ꝯfilus
huc atq illuc uagatur ꝯsiderã.¬
do spectat omma. uidet absen¬
et ꝑcurrit aspectu abdita scruc¬
tatur: et unomomento sensa
suos ꝑ tocius orbis fines. et
mundi secreta circũ fert. Destẽ¬
dit ad inferna. ascendit inde
uersatur ĩ celo adheret xp̃o. cõ¬
iungitur deo. Ip̃e si quidem est
eius patria et habitacio ad cuiꝰ
similitudinẽ factus est. C. uis¬

Expanded text:
habitator videt se per se: per habitator videt se per se: per se ipsum semetipsum videt. Non quaerit auxilium corporalium oculorum, imo vero ab omnibus corporis sensibus tanquam impedientibus et perstrepentibus abstrahit se se, ut noverit se apud se. Et cum vult Deum cognoscere, elevat se super se mentis acie. Non enim aliquid tale est Deus, qualis est animus: non tamen videri nisi animo potest, nec ita videri ut animus potest. Incommutabilis siquidem est veritas sine defectu substantiae. Non talis est animus: sed deficit et proficit, novit et fusis cogitationibus atque consiliis huc atque illuc vagatur, quae considerando spectat omnia. Ecce nunet percurrit aspectu, abdita scrutatur: et uno momento sensus suos per totius orbis fines et mundi secreta circumfert. Descendit ad inferna, ascendit inde, versatur in coelo, adhaeret Christo, conjungitur Deo. Ipse siquidem est ejus patria et habitatio, ad cujus similitudinem factus est. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
lina poterant ĩmosari. eo uide¬
sicet ordine quo ea lex ĩmola¬
ri precepit ut bidesicet ĩ sacri¬
ficio pro peccato cum quĩs De
populo peccauerit per ignora¬
ciam capram iubetur offerre
poterat. Porro pacifica dita.
ferebantur suie quia pacẽ fe¬
cerunt ex om̃i parte uiicuiq
quod suũ est tribuentes. qua
ĩeis pars ĩ sacrificiis dommi
cremabatur pars sacerdotibus
cedebat reliquũ offerenciũ ett
Pacifica autẽ uel pro grãrum
actione offerebantur cũ uidel
asiquis de periculo liberatus
in gr̃arum actione dño munꝰ
obtulit. bel pro uoto soluens
promissum uel spontanea uolũ

Expanded text:
lina poterant immolari: eo videlina poterant immolari: eo videlicet ordine, quo ea lex immolari praecepit, ut videlicet in sacrificio pro peccato, cum quis de populo peccaverit per ignorantiam, capram jubeatur offerrepoterat. Porro pacifica dicta ferebantur, sive quia pacem fecerunt ex omni parte, unicuique, quod suum est tribuentes; quia in eis pars in sacrificiis Domini cremabatur, pars sacerdotibus cedebat: reliquum offerentium erat. Pacifica autem vel pro gratiarum actione offerebantur, cum videlicet aliquis de periculo liberatus in gratiarum actione Domino munus obtulit, vel pro voto solvens promissum, vel spontanea volu
Abbreviated transcription (Latin):
pro soluendo uoto. uel pro spõ¬
tanea deuocione offerebãtur.
de quibus pars ĩigne altaris
cremabatur. Pars autem .i.
pertusculũ et armus dexter
sacerdotũ erat. Reliquũ offerẽ¬
tes acceperunt. In holo causto
sacerdos qui ip̃m holocaustum
obtulit solam pellem accepit
Insacrificus preter ad ipem et
renunculos. et reticulũ iecorn
et alia que ignis consumpsit
reliquũ totũ sacerdotũ fuit.
In pacificis similiter ad ipem
secam. et duos renes cũadipe
quo tegũtur ylia et reticulũ
iecoris cũ renunculis. et si de
ombus foret. caudam etiam
cũ uenibus et uiuersa uitalia
ignis altaris consumpsit pec¬
tusculũ et armũ dextrũ sacer¬
dos habuit reliquũ totum hiis
qui hostiam pacificam obtu¬
lerant remansit. Item ĩ holo¬
causto: quando de armentis
ues peccoribus ĩmolacio fiebat
masculma tantũ offerri us¬
sa sunt. In sacrificiis autem
pro pcc̃o atq delicto sue ĩ pa¬
cificis tam femina ꝙͣ mascu¬

Expanded text:
pro solvendo voto, vel pro sponpro solvendo voto, vel pro spontanea devotione offerebantur. De quibus pars in igne altaris cremabatur, pars autem, id est pectusculum, et armus dexter sacerdotum erat, reliquum offerentes acceperunt. In holocausto sacerdos, qui ipsum holocaustum obtulit, solam pellem accepit. In sacrificiis praeter adipem, et renunculos, et reticulum jecoris, et alia quae ignis consumpsit, reliquum totum secerdotum fuit. In pacificis similiter adipem, secam, et duos renes cum adipe quo teguntur ilia, et reticulum jecoris cum renunculis; et sic de quibus foret, caudam etiam cum renibus, et universa vitalia ignis altaris consumpsit; pectusculum, et armum dexterum sacerdos habuit; reliquum totum iis qui hostiam pacificam obtulerant remansit. Item in holocausto, quando de armentis vel pecoribus immolatio fiebat, masculina tantum offerri jussa sunt. In sacrificiis autem, pro peccato atque delicto, sive in pacificis, tam femina quam mascu
Abbreviated transcription (Latin):
cionis expostulat aliquid
nobis eoꝵ que rite offerũ¬
tur discrecio occurit aut enĩ
de ammalib oblacio fiebat
et sacrificiũ dicebatur. aut ĩ
sicca mat̾ia: ueluti in pane
aut farma: siue ĩeis que ex
hus conficiũtur que ꝓprie ob¬
sacio uocabatur. aut ĩliquo¬
tialiter li bacionẽ appellat.
Qͣuis igitur aliquãdo scrip¬
tura et sacuficiũ oblacionẽ
r uicis oblacionẽ et sacͥficiũ
appellare consueuerit. magis
tamen ꝓprie: sacrificia de a¬
mmalibus oblacionẽ de sic¬
cis libacionẽ de liquidis ac¬
cipiendam putanius. Porro
sacrificioꝵ: alia holocausta
dicebantur quia tota crema¬
bantur alia sacrificia ĩquib
pars cremabatur pars reẜua¬
batur. Eorũ item quoꝵ pars
comburebatur. et pars reser¬
uabatur: alia pro pcc̃o siue
delicto offerebantur in quib
preter id quod ĩ holocaustũ
dñi cremabatur. Reliquũ to¬
tũ in esum sacerdotũ cessit.
.Alia: pacifica dicebantur: q̃
uel pro grãrum actione. Uel

Expanded text:
ionis expostulat, aliquid nobis eorum, quae rite offeruntur, discretio occurrit: aut enim de animalibus oblatio fiebat, et sacrificium dicebatur, aut in sicca materia, veluti in pane aut farina, sive in eis, quae ex his conficiuntur, quae proprie oblatio vocabatur; aut in liquotura specialiter libationem appellat. Quamvis igitur aliquando Scriptura, et sacrificium oblationem, et vicissim oblationem sacrificium appellare consueverit, magis tamen proprie sacrificia de animalibus, oblationem de siccis, libationem de liquidis accipiendum putamus. Porro sacrificiorum alia holocausta dicebantur, quia tota cremabantur; alia sacrificia, in quibus pars cremabatur, pars reservabatur. Eorum item quorum, pars comburebatur, et pars reservabatur: alia pro peccato sive delicto offerebantur, in quibus praeter id quod in holocaustum Domini cremabatur; reliquum totum in esum sacerdotum cessit. Alia pacifica dicebantur, quae vel pro gratiarum actione, vel
Abbreviated transcription (Latin):
bendam constituit. Usu autẽ
primo ĩualescente qui non¬
nũquam solita magis qͣm
uera appetit factũ est ut diu̾¬
sas duiersis sequentibus trãs¬
laciones ita tandem omña
confusa sunt ut pene nunt¬
quid eui tribuendũ sit igno¬

Expanded text:
bendam constituit. Usu autem pravo bendam constituit. Usu autem pravo primo invalescente, qui nonnunquam solita magis quam vera appetit, factum est, ut diversas diversis sequentibus translationes ita tandem omnia confusa sint, ut pene nunc cui tribuendum sit, igno
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt ⁊ alii sacrã scripturã
de hebraica lingua in grecum
tranfferre sermonẽ. Sicdam
igitur et terciam et quartã
translacionẽ fecerunt. aquila
te heretici fuerũt. Optinuit
tamen usus ut post .lxx. inter¬
pretes ecclesie grecoꝵ corum
reciꝑent exempsaria et legent
Post hec accessit qͥnta que
uulgaris dr̃. que quodã tp̃re
ĩierico reperta est. Sed quis
auctor eius fuerit usqz hodieigno:
Sextã et septimã origenes
fecit. cuius codices eusebius
et panphilus uulgauerunt
Octauo loco ieromiius acces¬
sit nõ iam de hebreo in grecũ
sicut priores. sz de hebreo in la¬
tinũ tranfferens ẜmonem.
Cuius translacio quia hebrai¬
ce ueritati concordare magis
probata est id circo ecclesia
xpp̃i ꝑ umuersam latinitatẽ
pre cet̾is omnibus translacõi¬
bus quas uiciosa interpreta¬
cio siue prima de hebreo ĩgre¬
cũ siue scdã de greco ĩlatinũ
facta corruperat hanc solam
legendam ⁊ ĩ auctoritate ha¬

Expanded text:
ti sunt et alii sacram Scripturam ti sunt et alii sacram Scripturam de hebraica lingua in graecum transferre sermonem. Secundam igitur et tertiam et quartam translationem fecerunt Aquila, tae haeretici fuerunt. Obtinuit tamen usus, ut post Septuaginta interpretes Ecclesiae graecorum eorum reciperent exemplaria et legerent. Post haec accessit quinta, quae Vulgaris dicitur; quae quodam tempore in Jericho reperta est. Sed quis auctor ejus fuerit, usque hodie ignoratur. Sextam et septimam Origenes fecit, cujus codices Eusebius et Pamphilus vulgaverunt. Octavo loco Hieronymus accessit, non jam de hebraeo in graecum sicut priores, sed de hebraeo in latinum transferens sermonem. Cujus translatio, quia hebraicae veritati concordare magis probata est, idcirco Ecclesia Christi per universam latinitatem prae caeteris omnibus translationibus, quas vitiosa interpretatio, sive prima de hebraeo in graecum, sive secunda de graeco in latinum facta, corruperat, hanc solam legendam et in auctoritate ha
Abbreviated transcription (Latin):
hetens testament priꝯ
inhebraica lingua editã ꝯstat
philadelphus cognoĩatus est
et scdũs post alexandrũ mag¬
nũ regnũ egipti optinuit. p̾t
lexͣ. interpretes quos. ab elea¬
zaro pontifice acceperat biblio¬
tecam ueteris testamẽti ĩgre¬
cã singuã ex hebrea interpre¬
tari fecit. Et ut auint quidã
ne posset decipi ab eis falsita¬
te translacionis diuisit eos ut sig
ĩ singulis cellis seꝑati essẽt.
unius codice ĩuentũ esset. qd̾
ĩ alterius similiter nõ mue¬
niretur. Propter quod una
est eoꝵ interpretacio. Ez Iero¬
nimus Sicit huic rei nõ esse
adhibendã fidem. Post ascẽ¬
sionẽ uero dm̃i p̾dicantibus
aplĩs euuange liũ: hec eadem
translacio ĩ gentibus reꝑta
est et scom̃ hanc ab ecclesns
xp̃i pͥmũ sacre scripture legi
ceperunt. Postea uero quia ei¬
dem translacioni quedã deesse
probata sunt que in hebraica¬
ueritate tam ip̃ius xp̃i ꝙ apo¬
stoloꝵ predicanciũ auctoritas
ꝯtineri promulgauerat. cona¬

Expanded text:
teris Testamenti prius in hebraica lingua editam constat. Philadelphus cognominatus est, et secundus post Alexandrum Magnum regem Aegypti obtinuit, per septuaginta interpretes, quos ab Eleazaro pontifice acceperat, bibliothecam Veteris Testamenti in graecam linguam ex hebraea interpretari fecit. Et, ut aiunt quidam, ne posset decipi ab eis falsitate translationis, divisit eos, ut singuli in singulis cellis separati essentunius codice inventum esset, quod in alterius similiter non inveniretur. Propter quod una est eorum interpretatio. Sed Hieronymus dicit, huic rei non esse adhibendam fidem. Post ascensionem vero Domini, praedicantibus apostolis Evangelium, haec eadem translatio in gentibus reperta est, et secundum hanc ab Ecclesiis Christi primum sacrae Scripturae legi coeperunt. Postea vero, quia eidem translationi quaedam deesse probata sunt, quae in hebraicaveritate tam ipsius Christi quam apostolorum praedicantium auctoritas contineri promulgaverat, cona
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum dei dispenset prudentͤ
quantũ adhoĩes. ut scdm̃ ca¬
pacitatẽ uniuscuiusq singu¬
ralem ut facias t̾ram germi¬
nare fructũ facere ⁊ consum¬
mare. panem spũalem ut ĩ¬
spires prelatis et doctoribz
ecclesie tue. ut doctrinã suam
sibi traditam nobis studeant

Expanded text:
verbum Dei dispenset? Prudenter verbum Dei dispenset? Prudenter quantum ad homines, ut secundum capacitatem uniuscujusque singuralem, ut facias terram germinare, fructum suum facere et consummare; panem spiritualem, ut inspires praelatis et doctoribus Ecclesiae tuae, ut doctrinam suam sibi traditam nobis studeant
Abbreviated transcription (Latin):
cotidianũ da nobis ho¬
die. fecit deus hoĩem ex sba
duplici corporali scilz ⁊ spũa
quia ergo compositus est ex
duabus substancus. neccessa¬
rius est ei duplex panis. unꝰ
corpori. asius spũi. Corpori
panis corporalis. spĩu spũale
Corpus pascit a grestis amo¬
na spm̃ pascit sacra doctriia
Corporasem panem a deo pe¬
timus. quia insi dederis. deꝰ
plumiam et fecerit terram
adeo petinius panem quia
et ip̃m insi dederit deus non
hẽmus. Panem corporalẽ dis¬
pensare debent filus suis pa¬
tres carnales. Panem spũa
satores insi fidelis quis ĩue¬
matur. Quis enĩ est nrĩs tẽ¬
poribus fidelis seruus et pru¬
dens quẽ ꝯstituit dñs suꝑ fa¬
miliam suam ut det illis ci¬
bũ intẽpore fideliter et prudẽ¬
ter. fideliter quantũ ad deum
prudenter quantũ ad hoĩes.
fideliter quantũ ad deumi. ut
uidelicet cũ tanta fide tanto
timore. tanta solitudine. tan¬
ta instancia. tanta diligẽtia
quẽadmodũ precepit deus.

Expanded text:
uotidianum da nobis hodie. Fecit Deus hominem ex substantia duplici; corporali scilicet et spirituali: quia ergo compositus est ex duabus substantiis, necessarius est ei duplex panis, unus corpori, alter spiritui; corpori panis corporalis, spiritui spiritualis; corpus pascit agrestis annona; spiritum pascit sacra doctrina. Corporalem panem a Deo petimus, quia nisi dederit Deus pluviam et fecerit terram a Deo petimus panem, quia et ipsum nisi dederit Deus, non haberemus. Panem corporalem dispensare debent filiis suis patres carnales, panem spiritsatores, ut fidelis quis inveniatur . Quis enim est nostris temporibus fidelis servus et prudens, quem constituit Dominus super familiam suam, ut det illis cibum in tempore , quiter? fideliter quantum ad Deum, prudenter quantum ad homines? fideliter quantum ad Deum, ut videlicet cum tanta fide, tanto timore, tanta sollicitudine, tanta instantia, tanta diligentia quemadmodum praecepit Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
ad concordiã. Caritas desecta¬
tur issatã ĩiuriã ꝯdonare Et
quis pt caritatis preconiũ
congrius ẜmonibus explica¬
re: que nec in celis est sola. n
interra remanet destituta: In
t̾ra hẽt contubermũ amicoꝵ
in celo consorciũ possidet ange¬
soꝵ. Laborat ĩmundo: requies¬
cit in deo.ui.

Expanded text:
ad concordiam. Charitas delectaad concordiam. Charitas delectatur illatam injuriam condonare. Et quis potest charitatis praeconium congruis sermonibus explicare? quae nec in coelis est sola, nec in terra remanet destituta. In terra habet contubernium amicorum, in coelo consortium possidet angelorum. Laborat in mundo, requiescit in Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
mantibus uos. Dic dñe qͣm
mercedẽ dabis nobis si diliga¬
mus inmicos nrõs. ut sitis ĩqͥt
filu patris ur̃i qui in celis est
Si amarũ uidetur quod audi¬
enti iubetur. sic dulce quod
obedienti promittitur. qui
diligunt immicos suos, et be¬
ne faciunt eis qui eos oderũt.
filui dei erunt. Si filii et here¬
des. hered .c quidẽ dei. cohere¬
des autẽ cp̃i. Audite igitur
xpĩam. audite filii dei ⁊ cohe¬
des xp̃i. ut paternã possidea¬
tis hereditatẽ: nõ solũ ami¬
cis sz eciam immnicis impen¬
dite caritatẽ. Nussi caritas
negetur: que abommnibus bo¬
nie cõmuniter possidetur.
Om̃es eamsimul hẽte: et ut
eam magis hẽatis et bonis
eam et masis impedite. Ca¬
ritas dei donuni est. qm̃ĩca¬
ritas dei diffusa est ĩcordib¬
nr̃is ꝑ spm̃ sanctũ qui datus
est nobis. Caritas quantũ
multiplicatur: tanto sargiꝰ
a deo erogatur. Dum reddit̾
caritas. Ditescit redditor cari¬
tatis. caritas ĩiicos uocat

Expanded text:
iantibus vos . Dic, Domine, quam iantibus vos . Dic, Domine, quam mercedem dabis nobis si diligamus inimicos nostros, ut sitis, inquit, filii Patris vestri, qui in coelis est . Si amarum videtur quod audienti jubetur, sit dulce quod obedienti promittitur. Qui diligunt inimicos suos, et benefaciunt eis qui se oderunt, filii Dei erunt. Si filii et haeredes, haeredes quidem Dei, cohaeredes autem Christi . Audite igitur, Christiani, audite, filii Dei et cohaeredes Christi, ut paternam possideatis haereditatem non solum amicis, sed etiam inimicis impendite charitatem. Nulli charitas negetur, quae ab omnibus bonis communiter possidetur. Omnes eam simul habete, et ut eam magis habeatis, et bonis eam et malis impendite. Charitas Dei Deus est, quoniam charitas Dei diffusa est in cordibritum sanctum, qui datus est nobis . Charitas quanto magis multiplicatur, tanto largius a Deo erogatur. Dum redditur charitas, ditescit redditor charitatis. Charitas inimicos vocat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓperam. si inflatur si quert
que suasunt. Caritas non
est si irritatur si cogitat ma¬
la si gandet super miquitate
si nõ gaudet ueritati. Cari¬
tas omnia toserat. oĩa credit
ues pauper est. et ĩca pauꝑ
diues. Caritas ĩduris passio¬
nbus est fortis ĩbonis oꝑib
hylaris ĩbonis temptacionis
tutissima: in hospitalitate
latissima. Interueros fratres
letissima. Inter falsos pacien¬
tissima. Sũma aplĩce dott̾ne
hec est: ut nemini quicquã
debramus nisi ut ĩuicẽ diliga¬
mus. Caritas sic complectat᷑
omnes amicos: ut dilatetur
usq ad imicos. Amicis se uolẽ¬
tibus reddat inmicis senolẽ¬
tibus ingerat. Istos teneat
islos acquirat Illos oblectet
ut ex amicis nõ efficiantur.
immici: illos muicet ut fi¬
ant ex inunicis amici. Dñs
eciã usq ad inimicos carita¬
tem ubet ex tendidicens. di¬
ligite immicos urõs: benefa¬
cite hus qui oderũt uos. rora¬
te pro persequẽtibus et caliꝙp¬

Expanded text:
perperam, si inflatur, si quaerit perperam, si inflatur, si quaerit quae sua sunt. Charitas non est si irritatur, si cogitat mala, si gaudet super iniquitate, si non gaudet de veritate. Charitas omnia tolerat, omnia credit, ves pauper est, et in ea pauper dives. Charitas in duris passionibus est fortis, in bonis operibus hilaris, in tentationibus tutissima, in hospitalitate latissima. Inter veros fratres laetissima, inter falsos patientissima. Summa apostolicae doctrinae haec est, ut nemini quidquam debeamus, nisi ut invicem diligamus . Charitas sic complectatur omnes amicos, ut dilatetur usque ad inimicos. Amicis se volentibus reddat, inimicis se nolentibus ingerat. Istos teneat, illos acquirat. Illos oblectet ut ex amicis non efficiantur inimici, illos invitet ut fiant ex inimicis amici. Dominus etiam usque ad inimicos charitatem jubet extendi dicens: Diligite inimicos vestros, benefacite iis qui oderunt vos, et orate pro persequentibus et calumn
Abbreviated transcription (Latin):
te dissolueret mortis nostre
uetustatẽ. et ꝑ crucis irrisionẽ
carnie. nr̃e ꝑmmeret corrup¬
cionẽ. Contra mortis nostre
uetustatem actulit uite nr̃e
nouitatẽ. contra uetus pcc̃m
actulit nouũ mandatũ seil
caritatẽ. Extingue cupidita¬
tem si uis amplecti caritatẽ
Sicut enĩ radix oñ masoꝵ
est cupiditas: ita radix boncar
caritas. Psentudo legis cari
magnitudinẽ diuinoꝵ eloqͥoꝵ
secura possidet caritas. qua
dñm et ꝓximus diliginius
Iin hnis duobus preceptis to¬
ta lex pendet et ꝓphete. Si
nõ uacat ommes paginas
sanctas ꝑsccuttari. omina
ĩuolutra sermonũ euosuere
omnĩa ser ipturaꝵ secreta
penetrare. tenc caritatem:
ubi pendent omma. Ita tene¬
bis quod ibi didiscisti. tenebis
eciã quod nõ dum didicisti
Ille namq tenet. quod patet
et quod latet ĩ duuns ẜmo¬
nibus: quicaritatẽ ẜuat in
moribus. Caritas nõ est si pa¬
ciens et benigna nõ est. Cari¬
tas nõ est si emulatur si agit

Expanded text:
te dissolveret mortis nostrae te dissolveret mortis nostrae vetustatem, et per crucis irrisionem carnis nostrae perimeret corruptionem. Contra mortis nostrae vetustatem attulit vitae nostrae novitatem, contra vetus peccatum attulit novum mandatum, scilicet charitatem. Exstingue cupiditatem si vis amplecti charitatem. Sicut enim radix omnium malorum est cupiditas , ita radix bonorum charitas. Plenitudo legis charitmagnitudinem divinorum eloquiorum secura possidet charitas, qua Deum et proximum diligimus. In his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae . Si non vacat omnes paginas sanctas perscrutari, omnia involucra sermonum evolvere, omnia Scripturarum secreta penetrare, tene charitatem, ubi pendent omnia. Ita tenebis quod ibi didicisti, tenebis etiam quod nondum didicisti. Ille namque tenet quod patet, et quod latet in divinis sermonibus qui charitatem servat in moribus. Charitas non est si patiens et benigna non est. Charitas non est si aemulatur, si agit
Abbreviated transcription (Latin):
rapit tempus et ubiolet isd̾
nõ spargit flatus. et ubi sapͭ
quod nõ minuit edacitas. et
diuellit sacietas. hoc est qd a¬
mo cũ deum meũ amo. Amo
quandã lucem uocem odorem
cibum amplexum. Et quid hac
est. Interrogaui t̾ram. et dixit.
nõ sum. Et quecũqz ĩea sunt.
idem confessa sunt. Inter ioga¬
in mare et abyssos et reptilia
aĩaꝵ uiuar et responderunt
nõ suus deus tuus. quere
suꝑ nos. Int̾rogaui celum solẽ
lunã et stellas: neqz nos sumꝰ
deus quẽ queris inquiũt. Et
dixi omibus hus que circun¬
stant fores carme mee. Dicite
michi de deo meo quod uos non
estis. dicite michi de eo aliquid.
et exclamauerũt. uoce magna:
ipe fecit nos. Et direxi me ad
nie. et iueni te ĩ memoria me¬
a deus meus. qm̃ dignatus es
hĩtare mea. ex quo te didici.
et ĩea te muemo cũ reminis¬
cor tui et delector in te.u.¬
es uetus erat ut homo¬
moreretur. res noua
facta est ut deus moreretur
quatinus mortis sue nouita¬

Expanded text:
rapit tempus, et ubi olet quod rapit tempus, et ubi olet quod non spargit flatus, et ubi sapit quod non minuit edacitas, et divellit satietas, hoc est quod amo cum Deum meum amo. Amo quamdam lucem, vocem, odorem, cibum, amplexum. Et quid hoc est? Interrogavi terram, et dixi: Non sum. Et quaecunque in ea sunt idem confessa sunt. Interrogavi mare, et abyssos, et reptilia animarum vivarum, et responderunt: Non sumus Deus tuus, quaere supra nos. Interrogavi coelum, solem, lunam, et stellas, Neque nos sumus Deus quem quaeris, inquiunt. Et dixi omnibus his quae circumstant fores carnis meae: Dicite mihi de Deo meo, quod vos non estis, dicite mihi de eo aliquid, et exclamaverunt voce magna, Ipse fecit nos . Et direxi me ad me, et inveni te in memoria mea, Deus meus, quoniam dignatus es habitare in ea ex quo te didici, et in ea te invenio cum reminiscor tui, et delector in te.Res vetus erat ut homomoreretur, res nova facta est ut Deus moreretur, quatenus mortis suae novita
Abbreviated transcription (Latin):
Amore potes ascendere amã¬
ti nichil est difficile nichil mmi¬
possibile. Amma que amat
ascendit fiequenter ⁊ currit
familiarter ꝑ plateas cele¬
stis iherusalem uisitãdo illos
patriarchas et ꝓphetas saluta¬
do apostosos. admirando exr¬
citus martyrũ. et confessorũ
choros uirgniũ spetulando. Ce¬
lũ et terra et oĩa que ĩ eis sũt
nõ cessant michi dic̾e ut amẽ
deũ meũ¶ Cuid autem amo.
cũ deũ meũ amo: Nonspeciẽ
corporis. nõ decus temporis. ii
candorẽ lucis istis oculis ami¬
cũ. non dulces melodias sua¬
uiũ cantilenarũ. nõ florum
et unguentoꝵ et a romatũ sua¬
ue osencia nõ manna ⁊ mella.
nõ membra acceptabilia car¬
nis amplexibus. Nõ hec amo
cũ amo deũ meũ. et tamen a¬
mo quandã lucem et quandã
uocem quandã odorem et quẽ¬
dam cibum et quendam . ãple¬
xiuiii interioris hois. u̾bi ful¬
get aĩe mee quõd uq̃ capit
locus et ubisonat quod non

Expanded text:
Amore potes ascendere, amanAmore potes ascendere, amanti nihil est difficile, nihil impossibile. Anima quae amat ascendit frequenter, et currit familiariter plateas coelestis Jerusalem, visitando illos patriarchas et prophetas, salutando apostolos, admirando exercitus martyrum et confessorum, choros virginum speculando. Coelum et terra, et omnia quae in eis sunt, non cessant mihi dicere, ut amen Deum meum. Quid autem amo cum Deum meum amo? Non speciem corporis, non decus temporis, nec candorem lucis istis oculis amicum, non dulces melodias suavium cantilenarum, non florum, et unguentorum, et aromatum suaveolentia, non manna, et mella, non membra acceptabilia carnis amplexibus. Non haec amo cum amo Deum meum, et tamen amo quamdam lucem et quamdam vocem, quemdam odorem, et quemdam cibum, et quemdam amplexum interioris hominis. Ubi fulget animae meae quod non capit locus, et ubi sonat quod non