comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quid &iam debis sentiripossit exemplo praesũsi:
Quoaũt ait manifesta sunt opera carnis: uelom¬
nibus ea nota eẽ demonstrat. qui a ꝑse pareant
malaeẽ & fugienda. intantũ ut &iã hi qui ea fa¬
ciunt cupiunt occultare qđ faciunt. Uel certe
histantũ manifesta qui inxp̃o orediderint: plu¬
rimiquoq gentiũ in suis ignominiis gloriantur
& putant n expleuerint uoluptatẽ : quandãtur¬
pitu dinũ uictori am consecutos. Sed &illu dele¬
ganter qđ in carne operaposuit: fructus inspũ :
qui auitiei in sem& ipsa finiuntur &pereunt.
uirtutes frugib: pollulant &redundant Nec
putemus animae nullum eẽopus siuitia carni
uirtuces spĩtui deputentur: qui a anima ut su¬
pradiximus inquodã me di ullio posita uel car¬
niiungitur & dicitur de ect non ꝑmanebit sp̃s
m̃s in hominib: istis quia carnes sunt suelspitu
copulatur e insps uocabulũ transit : quieni
est fornicitio manifesta ex ordioposuit. nede

Expanded text:
quid etiam de his sentiri possit, expressum sit. Quod autem ait: Manifesta autem sunt opera carnis, vel omnibus ea nota esse demonstrat: quia per se pateant mala esse et fugienda, intantum ut etiam hi qui ea faciunt, cupiant occultare quod faciunt. Vel certe his tantum manifesta, qui in Chritso crediderint. Plurimi quippe gentilium in suis ignominiis gloriantur, et putant si expleverint voluptatem, quamdam se turpitudinum victoriam consecutos. Sed et illud eleganter, quod in carne opera posuit, et fructus in spiritu: quia vitia in semetipsa finiuntur et pereunt, virtutes frugibus pullulant et redundant. Nec putemus animae nullum esse opus, si vitia carni, virtutes spiritui deputentur. Quia anima ut supra diximus in quodam meditullio posita, vel carni jungitur, et dicitur de ea: Non permanebit spiritus meus in hominibus istis, quia carnes sunt ; vel spiritui copulatur, et in spiritus vocabulum transit. Qui enimest fornicatio. Manifesta in exordio posuit, ne de
Abbreviated transcription (Latin):
renonoboedierint ueritati Ostendens ingrru
arbitriopositũ ue loboe dire uel non oboedire :
N unce contrario ad serat ꝑ suasionẽ & oboedi¬
entiã eorũ nontã ex ipsis ee qui uocentur. quam
exeoquiuoc& Meliusigitur & uerius sic legitur
ꝑsuasiourã non est excoqui uoc auit uos Aliud
quippe dĩ opus est aliud hominũ : Di opus est uo¬
care hominẽ ł credere ł noncredero: Eti¬
cubi descripturis liberũ hominis afirma turarbitr¬
um utibisi uolueritis & audieritisino &iteru¬

Expanded text:
re non obedierint veritati, ostendens in eorum re non obedierint veritati, ostendens in eorum arbitrio positum, vel obedire, vel non obedire, nunc econtrario asserat persuasionem et obedientiam eorum, non tam ex ipsis esse qui vocentur, quam ex eo qui vocet. Melius igitur et verius sic legitur: Persuasio vestra non est ex eo qui vocavit vos. Aliud quippe Dei opus est, aliud hominum. Dei opus est, vocare: hominum, vel credere, vel non credere. Et sicubi de scripturis liberum hominis affirmatur arbitrium ut ibi: Si volueritis et audieritis me
Abbreviated transcription (Latin):
OΝCΟΚ in superiorilo co lta interpraeatus est . non
credere ueritati. Quod quidẽnos in u&ustis codi¬
cibus non haberi in suo loco ad notauimus : Lic&
ot graec a exemplaria hoc errore confus a sint
Sensus aut̃ iste est. Ad orabatis fatrẽ inspũ & ueri¬
tate & deplenitudin exp̃i accipientes sciebatis
qui alexdata est tantũ populo ꝑmorsen & non &iã
ueri tatimagis quamimaginib seruientes: a quo
p̃pediti doctore ꝑ uerso umbrã legis sequimini
& euangelii reliquistis ueritatem: Seqͣ nemini
consenseritis Sed qui anec ingraecis libris. nec
in his qui in apłm commentati sunt hocscriptũ
inuenimus: praex ereundum uideur. ꝑsuasio
coira hon est ex eo quiuo cauituos. Inlatinis
eo dicibus ita scriptũ repperi ꝑsua ssourã exdo
est quiuocauituos quod qui dẽputo excofuiso
se& non intellectũ paulatimobsimilitudie
exdo in crebuisse ꝓeo qđ est exeo Sed nec sic po¬
test stare sensus ut quos modo accusauerat qua¬

Expanded text:
 in superiori loco ita interpretatus est, non credere veritati. Quod quidem nos, in vetustis codicibus non haberi, in suo loco annotavimus: licet et Graeca exemplaria hoc errore confusa sint. Sensus autem iste: Adorabatis Patrem in spiritu et veritate, et de plenitudine Christi accipientes, sciebatis, quia Lex data est tantum populo per Moysen, et non etiam veritati magis quam imaginibus servientes, a quo praepediti doctore perverso, umbram Legis sequimini, et Evangelii relinquitis veritatem? Sequitur. Nemini consenseritis. Sed quia nec in Graecis libris, nec in his qui in Apostolum commentati sunt, hoc scriptum invenimus, praetereundum videtur. Persuasio estra non est ex eo qui vocavit vos. In Latinis codicibus ita scriptum reperi: Persuasio vestra ex Deo est, qui vocavit vos. Quod quidem puto, ex eo, fuisse, et non intellectum, paulatim ob similitudinem, ex Deo, increbuisse, pro eo quod est, ex eo. Sed nec sic potest stare sensus, ut quos modo accusaverat qua
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ lic& debonȩ indolis ingeniosit profecta. &
distincta inuentionib: ornata flore uerborũ
Tamennisi auctoris sui manulimata fuerit & polita
non est nitida non hab& mixtam cũ decoregra¬
uitatem sed inmodũ diuitũ rusticorũ opibus sius
magis arguitur quam ornatur: Quorsumista .
uidelic&s ut & uobis &c&eris qui forte legere
uoluerint sit responsum : Menon panigrricũ
aut controuersiã scribere sed commenta riũi dẽ
hoc habere propositũ non ut mea uerba lauden¬
tur sed ut quae ab alio benedicta sunt : ita intel¬
legantur ut dicta sunt. Officii meiest obscuradis¬
serere manifesta ꝑstringere in dubii simmoran
unde & apleris que commentariorũ opus. expla¬
natio nominatur: Si qui selo quentiã quaerit
uel declamationib: delectatur : hab& in utraq
lingua demosthenem & tullium polemonẽ
de & apostolus Ui deeinquit uocationẽ uram̃
fracres qui a non multis apientes scđm carnem¬

Expanded text:
autem licet de bonae indolis ingenio sit profecta, et autem licet de bonae indolis ingenio sit profecta, et distincta inventionibus, et ornata flore verborum: tamen nisi auctoris sui manu limata fuerit et polita, non est nitida, non habet mixtam cum decore gravitatem, sed in modum divitum rusticorum, opibus suis magis arguitur quam ornatur? Quorsum ista? Videlicet ut et vobis et caeteris qui forte legere voluerint, sit responsum; me non panegyricum aut controversiam scribere, sed commentarium; id est, hoc habere propositum, non ut mea verba laudentur, sed ut quae ab alio bene dicta sunt, ita intelligantur ut dicta sunt. Officii mei est obscura disserere, manifesta perstringere, in dubiis immorari. Unde et a plerisque commentariorum opus explanatio nominatur. Si quis eloquentiam quaerit, aut declamationibus delectatur, habet in utraque lingua Demosthenem et Tullium, Polemonem de et Apostolus: Videte, inquit, vocationem vestram, fratres, quia non multi sapientes sec
Abbreviated transcription (Latin):
monis elegantiã e latini eloquii uenustatẽ
stridor lectionis hebraicae sordidauit Nostis
enĩ &ipse quod plus quã quindecim annisunt : ex
quoinm anus meas nũ quam tullius. nũ quam
maro num quã gentiliũ litterarũ qui libeauo¬
torascendit &si quid forte indedũ loquimur obre¬
pit : quasi antiqui ꝑ nebulam somnii recordamur
quidaut̃ ꝓfecerĩ ex linguaeillius in fatigabili stu¬
dio: aliorum iudicio derelin quo. Ego quid impe
amiserimscio. laccedit ad huc quia propter ocu¬
lorũ & totius corpus culi infirmitatẽ manum ea
ipsenonscribo nec labore & diligentia compensa¬
re quaeo eloqui i tarditatem qđ deuirgilio quo¬
que tradunt qui alibrossuos immodũ ilsorũ foe¬
rio aut statimdico quod cum que inbuccãuene¬
rit. autsi paululum uoluero cogitare meliusali¬
quid
prolaturus tuncine tacitu s illere praehendit
manum contrahit : fronterugat. & sefrustra
ad eõ totogestu corporis contestatur. Oratio

Expanded text:
monis elegantiam et Latini eloquii venustatem monis elegantiam et Latini eloquii venustatem stridor lectionis Hebraicae sordidavit. Nostis enim et ipsae quod plusquam quindecim anni sunt ex quo in manus meas nunquam Tullius, nunquam Maro, nunquam gentilium litterarum quilibet auctor ascendit: et si quid forte inde dum loquimur obrepit, quasi antiqui per nebulam somnii recordamur. Quid autem profecerim ex linguae illius infatigabili studio, aliorum judicio derelinquo. Ego quid in me al., mea amiserim scio. Accedit ad hoc quia propter oculorum et totius corpusculi infirmitatem manu mea ipse non scribo, nec labore et diligentia compensare queo eloquii tarditatem; quod de Virgilio quoque tradunt, quia libros suos in modum ursorum ferio, aut statim dicto quodcunque in buccam venerit, aut si paululum voluero cogitare, melius aliquid prolaturus, tunc me tacitus ille reprehendit, manum contrahit, frontem rugat, et se frustra adesse toto gestu corporis contestatur. Oratio
Abbreviated transcription (Latin):
ertiũ adgalathas opaula & eustochi¬
um uolumen hoc condimus nonignari
imbecllitatis nr̃ȩ & exilis ingenu riuulũ
uix paruo strepente murmure sentientes
Iamenĩ in ecclesus istaqua erintur omissa : que
apłorũ simplicitate & puritate uerborũ quas
ad athȩneum eadauditoria conuenitar. ut
plausus circumstantium suscitentur. Vt oratio
r&horicae artis fucata mendacio quasi quae¬
dam mer&ricula procedat in publicr̃. N ontã
eruditura populor qua fauorempopuli quaesi tu
& inmodum psalterii &tibiȩ dulcecanentis. sen¬
sus demulcet audientiũ. Vt uercillud prophȩ¬
tae ezechielis nostris temporibus possit aptari.
dicente dño ad eum & factus estis quasi uox citharȩ
su auecanentis & bene compositȩ : & audient uer¬
batũa & non facientea. Uerum qui dagã: tace¬
amne:sed scriptum est Non apparebis in cons¬
pectudnĩdĩ tui uacuus. &esaias sicut in hebrȩis
tamen hab&uruo luminib: ingemescit. Vae

Expanded text:
ertium ad Galatas, o Paula et Eustochium, volumen hoc condimus al., cudimus, non ignari imbecillitatis nostrae, et exilis ingenii rivulum vix parvo strepentem murmure sentientes. Jam enim et in Ecclesiis ista quaeruntur, omissaque apostolorum simplicitate, et puritate verborum, quasi ad Athenaeum et ad auditoria convenitur, ut plausus circumstantium suscitentur, ut oratio rhetoricae artis fucata mendacio, quasi quaedam meretricula procedat in publicum, non tam eruditura populos quam favorem populi quaesitura, et in modum psalterii et tibiae dulce canentis, sensus demulceat audientium; ut vere illud prophetae Ezechielis nostris temporibus possit aptari, dicente Domino ad eum: Et factus es eis quasi vox citharae suave canentis et bene compositae. Et audient verba tua et non facient ea . Verum quid agam? Taceamne? Sed scriptum est: Non apparebis in conspectu Dei tui vacuus . Et Isaias sicut in Hebraeis tamen habetur voluminibus ingemiscit: Vae
Abbreviated transcription (Latin):
hieadicens eẽ insipientiae praedicatorar
epsaga quodopͥpomipoterat euertit Sedio¬
quimur inqui dĩ sapientiã inmysterio quae
abscondituest quam nemoprincipi huus saȩ¬
su lice gnouit. Quotus quis quenune aristote lelegit
quantiplatonis uel libros nouere sue nom̃ uixin
anguilis otiosi eos senes recolunt Rusaranoin
uero &pis catores nr̃os totusorbis loquitur. uni¬
uersas piundsonat Itaq sermone simplicisiur¬
plicia eorum uerba ponenda sunt : uerba in quã
quanta in sȩculi litceratis adrogantia & uanitas
fuit. Breuiter uobis meaementis fateararchanũ.
qui ꝑme intellecturus est apłm. nolo ut meascrip¬
tura difficulter intellegat. & ad interp̃tẽ cognos¬
cendũ alium quȩrat interpr&em. Sedi am̃ tem¬
pus est ut reliqua ꝑsequamur ¶Currebatis bene
quisuos impediuit ueritatinon oboedire : Idqđ
nunc latinus posuit interpres. ueritatinon eboedi

Expanded text:
haec dicens, esse insipientiae praedicator, mente praesaga, quod opponi poterat, evertit. Sed loquitur, inquit, Dei sapientiam in mysterio, quae abscondita est: quam nemo principum hujus saeculi cognovit. Quotusquisque nunc Aristotelem legit? quanti Platonis vel libros novere, vel nomen? Vix in angulis otiosi eos senes recolunt. Rusticanos vero et piscatores nostros totus orbis loquitur, universus mundus sonat. Itaque sermone simplici, simplicia eorum verba pandenda sunt. Verba, inquam, quanta in saeculi litteratis arrogantia et vanitas fuit. Breviter vobis meae mentis fateor arcanum: Qui per me intellecturus est Apostolum, nolo ut mea scripta difficulter intelligat, et ad interpretem cognoscendum, alium quaerat interpretem. Sed jam tempus est, ut reliqua persequamur. Currebatis bene, quis vos impedivit veritati non obedire? Id quod nunc Latinus posuit interpres, veritati non
Abbreviated transcription (Latin):
ubieau sarumnaturalium scrutatoresnec per
insua sbilibus sapientia e uerbis sedi nostensione
pirititis & sps ut fides credentiũ nom est insani¬
pientia bominũ sed inuirtutedĩ quam obrens&
ipse apłs addeosdem corinthios loquebatur cego
uenien s aduos fis ueni non ꝑ subtilitatẽ sermonũ¬

Expanded text:
ubi causarum naturalium scrutatores? Nec in persuasibilibus sapientiae verbis, sed in ostensione virtutis et spiritus, ut fides credentium non esset in sapientia hominum, sed in virtute Dei. Quamobrem et ipse Apostolus ad eosdem Corinthios loquebatur. Et ego veniens ad vos, fratres, veni non per subtilitatem al.
Abbreviated transcription (Latin):
immo ꝑte pauperes reliquit heredes dau¬
dens oculos inmanib tuis red dens spm intuis
osculis dum inter lacrimas tuas illarider&
conscientia uitȩ bonae & praemus futurorũ:
hae ctibi marcella uenerabilis & hacc tibi
principia filiauna & breuilucubrtione
dictaui. Noneloquii uenustace sed uolutate
gratis simi inuos aiumi & deo & legentibus
placere desi derans¬

Expanded text:
immo per te pauperes reliquit heredes clauimmo per te pauperes reliquit heredes claudens oculos in manibus tuis, reddens spiritum in tuis osculis, dum inter lacrimas tuas illa rideret conscientia uitae bonae et praemiis futurorum. haec tibi, Marcella uenerabilis, et haec tibi, Principia filia, una et breui lucubratione dictaui non eloquii uenustate sed uoluntate gratissimi in uos animi et deo et legentibus placere desiderans
Abbreviated transcription (Latin):
Nontamem fecit fidem uoluntariȩ pauꝑtatis.
non ẽẽ defossas opes uilidem unstraret tunica
tormentit Sedhol latrimis hocpedib corum
egis se prostratũ netea suo consortio separarent ÷
Ne sustiner& ad elescentia quod senils ttens non
poterat : xps dura cordamolliuit. & inter eruen¬
tos gladios inaenit locũ pi&atis Cumq & illa es te
adbeatiapł paulibas. licã barbari dedux nent
ut uel salutẽ uobis ostenderent uel sepulchrũ :
intantã lacuitiã dr̃erupisse ut gratias ager&
dõ qđ ces bi integram reseruass& quod p̃aupo¬
nemillã non feciss& captiuitas sed inuenisset̃
quo deger& cotidia nocibo quod saturataxp̃o
non sentir& esuriem. Quodeuoce & opero
loquer&ur : Nuda exiui deueitre matris
meae nuda & redeam sicut dño uisu est
ita & factum est sit nom̃ dñ ibene dictum
Post aliquot m̃ses sana integro uegetoq cor¬
pusculo dormiuit indño ete pauꝑtatulȩ suȩ

Expanded text:
non tamen fecit fidem uoluntariae paupertatis.non tamen fecit fidem uoluntariae paupertatis. et defossas opes uili excusaret tunica,tormenta, sed hoc lacrimis, hoc pedibus eorum egisse prostratam, ne te a suo consortio separarent, ne sustineret adulescentia, quod senilis aetas timere non poterat. Christus dura corda molliuit et inter cruentos gladios inuenit locum pietas. cumque et illam et te ad beati apostoli Pauli basilicam barbari deduxissent, ut uel salutem uobis ostenderent uel sepulchrum, in tantam laetitiam dicitur erupisse, ut gratias ageret deo, quod te sibi integram reseruasset, quod pauperem illam non fecisset captiuitas, sed inuenisset, quod egeret cotidiano cibo, quod saturata Christo non sentiret esuriem, quod et uoce et opere loqueretur: nuda exiui de uentre matris meae, nuda et redeam. sicut domino uisum est, ita et factum est. sit nomen domini benedictum. 14. Post aliquot menses sana, integra uegetoque corpusculo dormiuit in domino et te paupertatulae suae,
Abbreviated transcription (Latin):
noctececidit murus eius. Ds uenerunt gen¬
tos inbereditatemtuã polluerunt templũ scm̃
tuñ posuerunt hierus alem uelut pomorum
custo dic̃ : Posuerunt cadauera seruorũ eiioꝵ
escas uolatilibus caeli carnes scoꝵtuor bes¬
tusterre Effuderunt sanguinẽ ipsorũ sicut
unua incir cuitu hierus alẽ & non erat qui sepe¬
lio : Q uiscladeillius noctis quis funera fando
explic& aucpos sit lacrimis aequare doleren :
urbs antiquaruit multos dominata ꝑ annos
pluruma ꝑq uias sparguntur inertia passim
corporapq: domus & plurim a mortis imago
cũ interim ut intanta confus onererũ marcel¬
he quco domũ cruentus uiccor igreditur : sit
mibifis audita loqui immoa scis uiris ius anar¬
rare quilnter fuere praesentes quite dicunt
in periculo quoque fuisse sociatã intrepi do uultu
excepis sed̃ introgressos : Cũq poscerdur
aurum & dẽ fossasopes uili excusar& tunicat

Expanded text:
nocte cecidit murus eius. Deus, venerunt gennocte cecidit murus eius. Deus, venerunt gentes in hereditatem tuam, polluerunt templum sanctum tuum, posuerunt Hierusalem in pomorum custodiam, posuerunt cadavera servorum tuorum escas volatilibus caeli, carnes sanctorum tuorum bestiis terrae. Effuderunt sanguinem ipsorum sicut aquam in circuitu Hierusalem et non erat, qui sepeliret. quis cladem illius noctis, quis funera fando explicet possit lacrimis aequare dolorem? urbs antiqua ruit multos dominata per annos plurima perque uias sparguntur inertia passim corpora perque domos et plurima mortis imago. Cum interim, ut in tanta confusione rerum, Marcellae quoque domum cruentus uictor ingreditur — sit mihi fas audita loqui, immo a sanctis uiris uisa narrare, qui interfuere praesentes, qui te dicunt in periculo quoque ei fuisse sociatam – , intrepido uultu excepisse dicitur introgressos; cumque posceretur aurum et defossas opes uili excusaret tunica,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s opes parabuntur itaut barrabas quoq ad dũ¬
ceratur inipsamsimulationẽ. Immoꝰ aꝑtum
parricidium qđ non uirib: sed uoluntate cõmisit :¬
Etecce uniuersa tempestas dñoflante del&s aẽ
expleumq uaticiniũ proph&ale aufere sspm̃¬
eoꝵ & deficient & impuluerem suũ reuercentur
Inilla die peribt om̃s cogitationes eorũ. &illud¬
in euangelio. Sulte acnoete aufer&uranima
aguntur indiebus terribilis deoccidente rumor
adfertur obsi deriromã & auro salutem ciuiur
dimis poliatosqrur sum circũdas : ut post substaor¬
tiam uitã quoq amitterent Her& uox & sin¬
gultus intercipiunt uerbadictantis. Capitur
urbs quȩlo tũ coepit orbem immofam eperiit
antequã gladio et uix pauci qui caperentur in¬
uenti sunt ad nefandos cibos erupite surientiũ
rabies & sua inuicẽ membra laniarunt : dũ mat
non parc& lactenti in fantiae & recipit utero
quẽ paulo ante effuderat: nocte moabscapta ẽ:

Expanded text:
omnes opes parabantur, ita ut Barnabas quoque abduomnes opes parabantur, ita ut Barnabas quoque abduceretur in illam simulationem, immo apertum parricidium, quod non uiribus sed uoluntate commisit. sed ecce uniuersa tempestas domino flante deleta est expletumque uaticinium prophetale: auferes sp pulverem suum revertentur. In illa die peribunt omnes cogitationes eorum, et illud evangelicum: Stulte, hac noete aufertur animaaguntur in Iebus, terribilis de occidente rumor adfertur obsideri Romam et auro salutem civium redimi spoliatosque rursum circumdari, ut post substantiam vitam quoque amitterent. Haeret vox et singultus intercipiunt verba dictantis. Capitur urbs, quae totum cepit orbem, immo fame perit ante quam gladio et vix pauci, qui caperentur, inventi sunt. Ad nefandos cibos erupit esurientium rabies et sua invicem membra laniarunt, dum mater non parcit Iactanti infantiae et recipit utero, quem paulo ante effuderat. Nocte Moab capta est,
Abbreviated transcription (Latin):
postea abher&icofuerant errore correcti. dui
ostendit multitu dinẽ deceptorũ . dũ impica
periar con ingerit uolumina. quae emendata
manu scorpii monstrantur. dũ ac citifrequen¬
tibus litteris her&ici ut sedefenderent uenire
non ausi sunt: Tantaq uis conscientiae fuit ut¬
piagis absentes damnari quãpsentes coarguima¬
lueruut: huius tãglorio se uictori ac origo mar¬
cella est : Tuque caput horũ & causa bonorum :
quae scismo uerop arrare quat nosti un demul¬
tis paucadiceresne legenti fastidiũ faciat odi¬
osareplicatio & iuidear apudmaliuolos subocoa¬
sione laudis alterius stomacu meu digtabre
ꝑeam adreliqua: de occidentis partib adorien¬
tẽ turbo trans gressus ministrabat plurimis
magnanaufragia. Tuncimploũ est. putas
uenens filius hominis inuenie fide supterrã :
sefrigerita caritate multoꝵ pauci quiama¬
bant fidei ueritatem nr̃o lateri uange guntura
quorũ publico peebaitur caput : Contra quos

Expanded text:
postea ab heretico fuerant errore correcti, dum postea ab heretico fuerant errore correcti, dum ostendit multitudinem deceptorum, dum inpia negl clqucov ingerit uolumina, quae emendata manu scorpii monstrantur, dum acciti frequentibus litteris heretici, ut se defenderent, uenire non ausi sunt tantaque uis conscientiae fumagis absentes damnari quam praesentes coargui maluerint. huius tam gloriosae uictoriae origo Marcella est tuque caput horum et causa bonorum, quae scis me uera narrare, quae nosti uix de multis pauca dicere, ne legenti fastidium faciat odiosa replicatio et uidear apud maliuolos sub occasione laudis alterius stomachum meum digerere. pergam ad reliqua. De occidentis partibus ad orientem turbo transgressus minitabatur plurimis magna naufragia. tunc inpletum est: putas, ueniens filius hominis inueniet fidem super terram? refrigerata caritate multorum pauci, qui amabant fidei ueritatem, nostro lateri iungebantur, quorum publice petebatur caput, contra quos
Abbreviated transcription (Latin):
minũ quidẽ at tamen proseprudenter fecert
cernentes her&ici de parua scintilla maxima
incendia concitari & suppositã dudũ flãmam
iam adculmin aꝑuenisse nec posselatere qđ
multos deceperat : P &unt & in p&rant abcperesi¬
si asticas epłas. ut cõmunicantes ecclesiȩ. disce¬
dere uiderentur : Non multũ tẽpus in medio.
succedit in pontifica tũuir in signis anastasius.
que diuromah abere non meruit Neor bis caput
subtaliep̃otruncareur. immo id circo raptus atq
trans latus est : nese mellatami sententiã praecib:
suis flectere conarexur. Dicentedño adhiere¬
miã . nec oraueris ꝓpuloisto neq dep̃ceris inbonũ:
quiasi ieiun auerint non ex audiã praeces eoꝵ.
& sioptulerint holo causta &uictim as non sus¬
cipiãeas: Ingladio eni fame & pestilentia ego
consumã eos : Di casqͥd hocadlaudẽ marcelles
damnationes her&icorum haeo fuit princĩ¬
piũdũ adducit testes quiprius abeis se difi &

Expanded text:
minum quidem, attamen pro se prudenter feceiit. minum quidem, attamen pro se prudenter feceiit. cernentes heretici de parua scintilla maxima incendia concitari et suppositam dudum flammam iam ad culmina peruenisse nec posse latere, quod multos deceperat, petunt et inpetrant ecclesiasticas epistulas, ut communicantes ecclesiae discedere uiderentur. non multum tempus in medio, succedit in pontificatum uir insignis Anastasius, quem diu Roma habere non meruit, ne orbis caput sub tali episcopo truncaretur; immo idcirco raptus atque translatus est, ne semel latam sententiam precibus suis flectere conaretur dicente domino ad Hieremiam: ne oraueris pro populo isto neque depreceris in bonum, quia, si ieiunauerint, non exaudiam preces eorum et, si obtulerint holocausta et uictimas, non suscipiam eas; in gladio enim, fame et pestilentia ego consumam e o s. dicas: \'quo hoc?\' ad laudem Marcellae. damnationis hereticorum haec fuit principium, dum adducit testes, qui prius ab eis eruditi et
Abbreviated transcription (Latin):
der& eẽ morituram:. Sic induta est uestibus:
ut meminis s& sepulchri offerens hostiã netio¬
nabilem uiuã placentẽ dõ : Deniq cũ & mero¬
mam cũ scis pontificibus paulino&epiphanio
ecclesi asticatraxiss& necessitas quorũ alter anti¬
ochenã srriae altersalaminiã eyprirexit ecle¬
sia &uerecundȩ nobiliũ feminarũ oculos decli¬
narem: Itaegit secundũ apłm inportune opor¬
tune &pudo remmeũ sua superar& industria:
& quia alicuius nominis a estimabar suꝑstudio
scripturarũ : Nũ quã conuenit quasi descriptu¬
ris aliquid int̃ rogar&. nec statim adquies cer&
sedmouer& e contrario questiones non ut con¬
tender& sedut quȩrendo discer& earũ solutio¬
nes quas opponit posse intellegebat : quidin illa
uirtutũ quid in genii. quid sci̾tatis quidpurita¬
bono carueris: hoc solũ dicam. Quod quiquid
malens dõ placere qua hominib: Haudat salua¬
tor in euangelio uilicũ iniquitatis qđ contrado¬

Expanded text:
deret esse morituram. sic induta est uestibus, deret esse morituram. sic induta est uestibus, ut meminisset sepulchri, offerens hostiam rationabilem, uiuam, placentem deo. Denique, cum et me Romam cum sanctis pontificibus Paulino et Epiphanio ecclesiastica traxisset necessitas — quorum alter Antiochenam Syriae, alter Salaminiam Cypri rexit ecclesiam — et uerecunde nobilium feminarum oculos declinarem, ita egit secundum apostolum inportune, oportune, ut pudorem meum sua superaret industria. et quia alicuius tunc nominis aestimabar super studio scripturarum, numquam conuenit, quin de scripturis aliquid interrogaret nec statim adquiesceret, sed moueret e contrario quaestiones, non ut contenderet, sed ut quaerendo disceret earum solutiones, quas opponi posse intellegebat. quid in illa uirtutum, quid ingenii, quid sanctitatis, quid puritabono carueris. hoc solum dicam, quod, quicquidmalens deo placere quam hominibus. Laudat saluator in euangelio uilicum iniquitatis, quod contra do
Abbreviated transcription (Latin):
ducimus : Vnde e ins iohannẽ cuangelistã
amabat plurimũ qui ꝓpt̃ generis nobilitatẽ
erat nocus pontifici & iuda eoꝵ insidias nonti¬
mebat. Intantũ ut perũ introducer& in a¬
triẽ &star& solus aploꝵ anto crucem matrẽ¬
q. saluatoris in suã recipore ut hereditatẽ uir¬
ginis dñi uirginem matrẽ filids uirgo susciper& :
Annisigitur plurimis sic suamtrans egit a&atẽ:
ut ante se u&u lam cerner& quã ad ales centulã
fusse meminis s& laudansi. llud platonicũ qui
philos ophiã meditationẽ mortis eẽ dixisstȩ
rit crucem suã cotidie& secutus fuerit me :
non potestms essediscipulus: Multoq ante ꝑpro¬
phaam sps sc̃s propterte mortificamur toadie
aestimati sumus ut oues occisionis & post mul¬
tas a &ates illa sententia mem̃to sẽꝑ dicimor¬
tis &numquã peocabis. Dissertis simiq prae¬
ceptũ satrrici uiue memor lo &ifugit hora
Hoc qđlo quor inde est: Si cergo ut dicere coe¬
peramus aelatẽ duxit &iuxit᷑. ut semꝑ secre¬

Expanded text:
dicamus. unde et Iesus Iohannem euangelistam amabat plurimum, qui propter generis nobilitatem erat notus pontifici et Iudaeorum insidias non timebat, in tantum, ut Petrum introduceret in atrium et staret solus apostolorum ante crucem matremque saluatoris in sua reciperet, ut hereditatem uirginis domini uirginem matrem filius uirgo susciperet. Annis igitur plurimis sic suam transegit aetatem, ut ante 5 se uetulam cerneret, quam adulescentulam fuisse meminisset, laudans illud Platonicum, qui philosophiam meditationem mortis esse dixisset. rit crucem suam cotidie et secutus fuerit me, non potest meus esse discipulus, multoque ante per propiritus sanctus: propter te mortificamur tota die, aestimati sumus ut oues occisionis et post multas aetates illa sententia: memento semper diem mortis et numquam peccabis disertissimeque praeceptum satirici: uiue memor leti, fugit hora, hoc, quod loquor, inde est. sic ergo — ut dicere coeperamus — aetatem duxit et uixit, ut semper se cre
Abbreviated transcription (Latin):
mulier cularũ lacidibus immorari quis irexor¬
d&ur sanctas feminas comites dñ. sa luatoris.
quae ministrabant ei de subst antiasua. &ttres
marias stantes ante crucẽ. mariã quae propriȩ
magdalenȩ quae obsolidit atẽ. &ardorem
fidei turrite nom̃ accepit & primaante apłos
suꝑbiȩ quã nos condem nabit ineptiãrũ qui
uircutes non sexu sed animo iudicamus: cor¬

Expanded text:
muliercularum laudibus inmoran: qui, si recormuliercularum laudibus inmoran: qui, si recordetur sanctas feminas, comites domini saluatoris, quae ministrabant ei de sua substantia, et tres Marias stantes ante crucem Mariamque proprie Magdalenen, quae ob sedulitatem et ardorem fidei \'turritae\' nomen accepit et prima ante apostsuperbiae quam nos condemnabit ineptiarum, qui uirtutes non sexu sed animo iudicamus.
Abbreviated transcription (Latin):
Ire p auperes eligebat oetam̃matri contra¬
ineinon potert monilia &quicquid suplicti¬
bs fut diuitibus peritura cone quid suflect¬
queuolens pecuniã ꝑdere quã parentisani¬
ro ami contristare : Nulla cotẽpore nobiliũ
feminoꝵ noueritromȩ ꝓposita monacho¬
rtĩ neegaudebãt propt̃ rei nouitatẽ ignomini¬
oqiuttune putabatur eui loin populs nom
tibusppaq athanasio & postca pero qui ꝑse¬
sutinem anriane herescos declin anter pua¬
si adtutis simũ cõmunionis suac porturoniã
confugerat uitã beatiantonii ad huctunc
uiuentis mon asteria que inthȩbaide pa¬
comr es uirginũ accuduarũ didicr disciplinã:
l anemul tospost annos imuitata est sefronia:
ualia equibus rectissimȩ illudennianum
aptari pocest utmna neinne more pelo ui
amicitus fruita est paula uenera bilis in buius
nutrita cubiculo eustochium uirgiritatis decus
ut facilis aestimatiosit qualis magistra ubita les
dis pulȩ rdeat forsitan infidelis lector melr

Expanded text:
ista pauperes eligebat, et tamen matri contraire non poterat: monilia, et quidquid supellectilis fuit, divitibus peritura concedens, magisque volens pecuniam perdere, quam parentis animum contristare. 5. Nulla eo tempore nobilium feminarum noverat Romae propositum Monachorum, nec audebat propter rei novitatem, ignominiosum, ut tunc putabatur, et vile in populis nomen tibus papaque Athanasio et postea Petro, qui persecutionem Arrianae hereseos declinantes quasi ad tutissimum communionis suae portum Romam confugerant, uitam beati Antonii adhuc tunc uiuentis monasteriaque in Thebaide Pachumii et uirginum ac uiduarum didicit disciplinam e cognouerat. hanc multos post annos imitata est Sophronia et aliae, quibus rectissime illud Ennianum aptari potest: utinam ne in nemore Pelio. huius amicitiis fruita est Paula uenerabilis, in huius nutrita cubiculo Eustochium, uirginitatis decus, ut facilis aestimatio sit, qualis magistra, ubi tales discipulae. rideat forsitan lnfidelis lector nxe in
Abbreviated transcription (Latin):
tis omnia inglori ađi facientes & proph&euer¬
badicentis: Amandatis tuis intellexi uit post¬
quamandata comples s tunc sescir& mere¬
ri intellegentia scripturarum. quod & alib
legima Quae coepit ilis facere & docere¬
& erubes cit quãuis p̃elara doctrina quam
propria reprehendit conscientia: Frustraq
lingua praedicat pauꝑtatem & doc& elemo¬
sinas quioresidiuitiistum &uiliq oꝑtus pal¬
liolo pugnat contratineas uestium siricarũ
moderata ieiunia: Carniũ abstinentiq uini
odor magis quãgustus propter stomahum
& frequentes infirmitates : Raro procedebat
ad pub licum & maxime nobiliũma tronarũ
uitabrit domas necoger&ur uidere qd com¬

Expanded text:
tis, omnia in gloriam domini facientes et prophetae verba dicentis: A mandatis tuis intellexi, ut, postquam mandata conplesset, tunc se sciret mereri intellegentiam scripturarum. Quod et alibi legimus: Quia coepit Iesus facere et docere. Erubescit enim quamvis praeclara doctrina, quam propria reprehendit conscientia, frustraque lingua praedicat paupertatem et docet elemosynas, qui Croesi divitiis tumet vilique opertus palliolo pugnat contra tineas vestium sericarum. Moderata ieiunia, carnium abstinentia, vini odor magis quam gustus propter sto- maehum et frequentes infirmitates. Raro procedebat ad publicum et maxime nobilium matronarum vitabat domus, ne cogeretur videre, quod con
Abbreviated transcription (Latin):
habent spm̃ seruitutis iterũ intimore ex ancilla
generari aegyptici eos aũt qui spm̃ adoptionis
acceperint exsara libera qua libertate axp̃odo¬
natisumus : Loquitur dñs adiuda eos. qui ad huc
ancille filiies semalebant Simanseritis inser¬
monemeo uere discipulimei eritis. & cognos e&is
ueritatem &ueritas liberos faci& uos : Vnde&
illi ignorantes misticum esse qđ dicebatur aiunt
Semen abrahae sumus & neminium quã seruiuimꝵ
quomodo tudicis liberieritis : Respondit eis itis
Amenamen di co uobis. quia omis qui facit peccatũ

Expanded text:
habent spiritum servitutis iterum in timore, ex ancilla habent spiritum servitutis iterum in timore, ex ancilla generari Aegyptia; eos autem qui spiritum adoptionis acceperint, ex Sara libera: qua libertate a Christo donati sumus. Loquitur Dominus ad Judaeos, qui adhuc ancillae filii esse malebant: 471 Si manseritis in sermone meo, vere discipuli mei eritis, et cognoscetis veritatem, et veritas liberos faciet vos . Unde et illi ignorantes mysticum esse quod dicebatur, aiunt: Semen Abrahae sumus, et nemini umquam servivimus: quomodo tu dicis, liberi eritis? Respondit eis Jesus: Amen, amen dico vobis,
Abbreviated transcription (Latin):
aliudcestamentũ. Sed & hoc dicipotest deis¬
maele post conceptũ eius ł angelum ł dm̃ locu¬
tum: Deisa acuero ante quam insarae utero
conciper&ur dnm fuis sepollicitũ. Haec inte¬
rimquantũ ingeni inr̃ĩ medio critas patitur dic¬
ta sint : c&erum siquis potest maius aliquidinue¬
nire quomodo ismahel qui deancilla natus est
non sit repro missionis filius. sedisa ac quideli¬
bera ille potius audiendusest. &siquid inquit
apłs aliter sentitis & hoc uobis ds̃ reue lauit
Nuncbreuiter ad altiora tenden dum est. ut
dicamusunũ quemq nrm̃ primum noniux ta
repromissionem nasci quam diuscripturarum
uerbis simplicibus intruitur. &tudaicis adhuc
expositionib: delectatur. Quando uero ad subli¬
miora transcenderit & legem intellexerit spiri¬
talem tunc eum derepromisione gen rari
& ut aꝑtius lo quar. cotidieeos qui faciunt ope¬
raabrã hae. De abra ham nasci. Verum illos qui

Expanded text:
aliud testamentum. Sed et hoc dici potest de Isaliud testamentum. Sed et hoc dici potest de Ismaele, post conceptum ejus, vel angelum, vel Deum locutum. De Isaac vero antequam in Sarae utero conciperetur, Deum fuisse pollicitum. Haec interim quantum ingenii nostri mediocritas patitur dicta sint. Caeterum si quis potest majus aliquid invenire, quomodo Ismael qui de ancilla natus est, non sit repromissionis filius, sed Isaac qui de libera: ille potius audiendus est. Et si quid, inquit Apostolus, aliter sentitis, et hoc vobis Deus revelavit. Nunc breviter ad altiora tendendum est, ut dicamus unumquemque nostrum primum, non juxta repromissionem nasci, quamdiu Scripturarum verbis simplicibus instruitur, et Judaicis adhuc expositionibus delectatur: quando vero ad sublimiora transcenderit, et legem intellexerit spiritualem, tunc eum de repromissione generari: et, ut apertius loquar, quotidie eos qui faciunt opera Abrahae, de Abraham nasci. Verum illos qui
Abbreviated transcription (Latin):
elaut̃. Ecce ex audiuite. ec ce benedixieum¬
& auge boeum. & multiplica bo illumue hemen
Duo decim gentes generabit. & d abo eũ
ingentemm agnam Testamentũ aut̃ meum
statuam adisa ac que generabit tibisa ralntẽ
poreannouenturo. Ex quibus euidens est
ipsius quoque sermonibus dĩ ismahel scđm¬
repromissionẽ eẽ generatum. Sed &hocita sol¬
uitur. repromissionem propriȩ intestamenti
datione compleri. & aliudeẽ benedicere : auge¬
remultiplicare uehementer qđ inismahel scrp¬
tumest. aliudhere dẽ facere ꝑtestamentũ qđ
intestam̃ tum a &ernũ & seminieius post eum
& in sequentibus aũt testamentũ meũ statuã
adisaco quempari&tibisara & quomodo
aliud sunt dona aliudsubstantia. aliud legata
aliudhereditas Legimu senĩ filiis concubinanĩ
abrahaedon a tradita. filio aut̃ sarȩ totius sub¬
stantiae hereditatem relictam: Ita a liudest
ut diximus benedictionẽ. aliud que legata.

Expanded text:
el autel autet augebo eum, et multiplicabo illum vehementer. Duodecim gentes generabit, et dabo eum in gentem magnam, testamentum autem meum statuam ad Isaac, quem generabit tibi Sara in tempore isto, anno venturo. Ex quibus evidens est ipsius quoque sermonibus Dei, Ismael srepromissionem esse generatum. Sed et hoc ita solvitur, repromissionem proprie in testamenti datione compleri, et aliud esse benedicere, augere, multiplicare vehementer, quod in Ismael scriptum est: aliud haeredem facere per testamentum, quod semini ejus post eum. Et in consequentibus: Testamentum autem meum statuam ad Isaac, quem pariet tibi Sara . Et quomodo aliud sunt dona, aliud substantia: aliud legata, aliud haereditas legimus enim filiis concubinarum Abrahae dona tradita: filio autem Sarae totius substantiae haereditatem relictam; ita aliud esse, ut diximus, benedictionem atque legata,
Abbreviated transcription (Latin):
moner&que ut subi cer&ur dominae potestati :
Idemipse angłs &iam hȩc locutus sit Multipli¬
cansmultiplicabo sementuũ. &nonnumerabi¬
tur praemultitudine & poste adeis mahel
utique repro missionis uerbo nemodubi tast
Isteerit rusticanus homo Manuseius super
om̃s & manus omniũ suꝑ eum. & contrafaciẽ
omniũ fratrum suorum habitabit. Sed res¬
ponderi pocest minoris auctoritatis eẽ repro¬
missionem ingeli quam ipsius dĩ Sicut enĩ
stella orcosole non rutilat. ita & ange liuerba
ad comparationẽ repromissionis dĩ obscura¬
ri& eu anescere & pronihilo computari. Vid&
quidem haecres ponsio aliquidhabere mom̃ti
sed statims equentis scripturae auctoritate con¬
teritur. Scriptum est eni. Abraham aut̃ dix̃
ad dnm. Ismaeliste uiuat in conspectutuo
pari& tibi filium &uocabis nomen eiusisaac. &
statuam testamen tum meũ ad eum intestam̃¬
tum a &ernũ & seminieius postcum. Deisma¬

Expanded text:
moneretque ut subjiceretur dominae potestati, moneretque ut subjiceretur dominae potestati, idem ipse angelus etiam haec locutus sit: Multiplicans multiplicabo semem tuum, et non numerabitur prae multitudine . Et postea de Ismael quae utique repromissionis verba nemo dubitarit: Iste erit rusticanus homo, manus ejus super omnes, et manus omnium super eum, et contra faciem omnium fratrum suorum habitabit. Sed responderi potest, minoris auctoritatis esse repromissionem angeli, quam ipsius Dei. Sicut enim stella, orto sole, non rutilat: ita et angeli verba ad comparationem repromissionis Dei obscurari, et evanescere, et pro nihilo computari Videtur quidem haec responsio aliquid habere momenti; sed statim sequentis Scripturae auctoritate conteritur. Scriptum est enim: Abraham autem dixit ad Deum: Ismael iste vivat in conspectu tuo pariet filium tibi, et vocabis nomen ejus Isaac: et statuam testamentum meum ad illum in testamentum aeternum, et semini ejus post illum. De Isma
Abbreviated transcription (Latin):
qui s ub lege uultis esse : legemnon audistis. No¬
tandum legem hicdictã essegeneseos historiã:¬
ut non uulgo aestimant quae facien dasint. quȩ¬
ueuitanda sed totum qđ de abraham eceius
uxoribus liberisq contexitur. legem a ppellatã
Legimus cin alio loco. proph& as quoq. legem
uocuri Audi tergo legem quiiuxtapaulum ñ
suꝑ ficiem sed me dullameius intros picit Ñ
audit legem qui similis galathis exteriorem
tintum corticem sequitur Scriptum est enim
qm̃ abraham duofilios habuit. Unumdemn¬
cilla &unum delibera. Sedquide ancilla secđ
carnem natus est. Qui aũt delibera ꝑrepromis¬
sionem Nimiae difficultatis est demonstrare
isa ac tantũ qui desa ranatus est fuissedereꝓ¬
missione generatum & non & am ismahel qui
deagar ancilla est ortus a egyptia Scriptura
qui pperefert. quod cum ꝑ sequente sara a gar
fo&a fugis s& & ueniss& id eam angłs in deserto

Expanded text:
qui sub Lege vultis esse, Legem non audistis? Noqui sub Lege vultis esse, Legem non audistis? Notandum Legem hic dictam esse Geneseos historiam, non ut vulgo aestimant, quae facienda sint, quaeve vitanda, sed totum quod de Abraham, et ejus uxoribus liberisque contexitur, legem appellatam . Legimus et in alio loco, Prophetas quoque Legem vocari. Audit ergo Legem, qui juxta Paulum non superficiem, sed medullam ejus introspicit. Non audit Legem, qui similis Galatarum, exteriorem tantum corticem sequitur. Scriptum est enim, quoniam Abraham duos filios habuit, unum de ancilla et unum de libera. Sed qui de ancilla, secundum carnem natus est: qui autem de libera, per repromissionem. Nimiae difficultatis est demonstrare, Isaac tantum, qui de Sara natus est, fuisse de repromissione generatum, et non etiam Ismael, qui de Agar ancilla est ortus Aegyptia. Scriptura quippe refert, quod cum, persequente Sara, Agar feta fugisset, et venisset ad eam angelus in deserto,
Abbreviated transcription (Latin):
cioripuluere & austerioricuritione san&ur
Ita eego quia con fundor in uobis. &ignoratio¬
ne huc atqueilluc distrahor. uellem littera¬
rum uocem praesens demeoore ꝓferre . ut uos
centis resona reclamorem & dolorem pectoris
apicibus explicare. Potest aũt & simplicius
intellegi. Blandis apuduos modo uerbis usus
sum dicens. Pr̃s obsecrouos & filioli mei quos
iterum parturio donecxp̃s form& ur in uobis
Sedego blandus & lenisq aduos quasi pater
locutus sum proeacaritate qua filios meos peri¬
renonpatior &errare ꝑpeuo. uelle nunc p̃sens
esse confessionis me uincula non artarent. &
blandã uocem in obiurgantis uerba mutare
Nec leuitatis est sinun eblandiar nuncira scar
impellit me caritas. impellit dolor. diuersi cid
afflictionib: loqui Nescio enĩ inquȩ primũ uer¬
ba prorum pam : & quouos debeamsanare me¬
dicamine qui a confundor inuobis. Dicite mihi

Expanded text:
ciori pulvere, et austeriori curatione sanetur: ciori pulvere, et austeriori curatione sanetur: ita et ego quia confundor in vobis, et ignorantia huc atque illuc distrahor, vellem litterarum vocem praesens de meo ore proferre, ut vos centis resonare clamorem, et dolorem pectoris apicibus explicare. Potest autem et simplicius intelligi: Blandis apud vos modo verbis usus sum, dicens: Fratres, obsecro vos. Et: Filioli mei, quos iterum parturio donec Christus formetur in vobis; sed ego blandus et lenis, qui ad vos quasi pater locutus sum, pro ea charitate qua filios meos perire non patior et errare perpetuo, vellem nunc praesens e si confessionis me vincula non arctarent, et blandam vocem in objurgantis verba mutare. Nec levitatis est, si nunc 469 blandiar, nunc irascar; impellit me charitas, impellit me dolor, diversis affectibus loqui. Nescio enim in quae primum verba prorumpam, et quo vos debeam sanare medicamine, quia confundor in vobis. Dicite mihi
Abbreviated transcription (Latin):
aliter locus iste interpra& ari paulus apłs¬
lucrifacer& & his quierant sublege quasi
e& ipse sublege & infirmis infirmus ut infir¬
mos lucri facer& : proqualita te eorũ quossal¬
ua recupieb at mutabat uocem suam & histri¬
onum similitudine factus. Si quidem est the¬
bitum in diuersas figuras uertebat & uoces
galathas alia indigere doctrina aliauic
debere siluari Non illaqua primum ad fidõ
xp̃i fuerant degentilitate trans ducti & compel¬
litur dicere Vellem eẽnunc apuduos & mutare
uocem meam qm̃ confundor inuobis : Non in¬
quit uideo meprodesse si eadem loquar quae
prius locutus sum : propter qđignorans quida¬
gam & indiuersa distractus: lace᷑or confundor
at que dilanior & quomodo medici cumuim
ãstissuȩ in primo uiderint non ualere medica¬
mine transeunt ad aliud. & tam diu experi¬
untur quidꝑsit epluribus donec ꝑueniant
ad curationem ut quod ꝑmollitiem alicuius
em plastri nequa quam sanari ualuit. mordã¬

Expanded text:
aliter locus iste interpretari: 468 Paulus aposaliter locus iste interpretari: 468 Paulus apos his qui erant sub Lege, quasi ipse esset sub Lege, et infirmis infirmus, ut infirmos lucrifaceret: pro qualitate eorum quos salvare cupiebat, mutabat vocem suam, et in histrionum similitudinem factus siquidem est thebitum in diversas figuras vertebat et voces. Galatas alia indigere doctrina, alia via debere salvari, non illa qua primum ad Christi fidem fuerant de gentilitate transducti: et compellitur dicere: Vellem nunc esse apud vos, et mutare vocem meam, quoniam confundor in vobis. Non, inquit, video me prodesse, si ea loquar quae prius locutus sum, propter quod ignorans quid agam, et in diversa distractus, laceror, confundor atque dilanior. Et quomodo medici cum vim artis suae in primo viderint non valere medicamine, transeunt ad aliud, et tamdiu experiuntur quid prosit e pluribus, donec perveniant ad curationem: ut quod per mollitiem alicujus emplastri nequaquam sanari valuit, morda
Abbreviated transcription (Latin):
de auccoris sui oreresonans. quaeilla pronun¬
tiatione profertur atque distinguitur. qua
in hominis sui corde generata est: Sciensita q̃
apłs maiorem ium haberesermonem qui
ad prȩsens fiat : Cupituocem epistolicam. uo¬
cemlitteris compryhensam in p̃sentiam cõmu
Et quia hoc magis expediebat his qui iner¬
rorem fuerant de prauati uiuo eos aduori¬
tatẽ sa rahit sermone. Hoc aũt ideo quia
propriae dicitur : At poRMAI enĩ nontã
confusionẽ qua e apud illos ArexyNoc
siue CrΛxΥCΥC appellatur : quã in digentiã
& inopiam sonat : Sensusitaq iste est. Vellem
apud uos nuncadeẽ & litcerarũ uocem p̃sens
ipseproferre. quia indigeo inuobis: Nonquip¬
pehabeo fructus quos solent de discipulis habe¬
re doctores : & si ne causa semeniactũ est doctri¬
narum cum penitus in uobis patiar aegestatẽ
ita ut̃ hieremiȩ possim uocẽprorumpere: N
profui. neq profuit mihi quisquã Potest&

Expanded text:
de auctoris sui ore resonans, quae ea pronunde auctoris sui ore resonans, quae ea pronuntiatione profertur atque distinguitur, qua in hominis sui corde generata est. Sciens itaque Apostolus majorem vim habere sermonem qui ad praesentes fiat, cupit vocem Epistolicam, vocem litteris comprehensam, in praesentiam commutare: et quia hoc magis expediebat his qui in errore fuerant depravati, vivo eos ad veritatem retrahere sermone. Hoc autem ideo, quia  enim non tam confusionem, quae apud illos αἰσχύνη sive σύγχυσις appellatur, quam indigentiam et inopiam sonat. Sensus itaque iste est; Vellem apud vos nunc adesse, et litterarum vocem praesens ipse proferre, quia indigeo in vobis. Non quippe habeo fructus quos solent de discipulis habere doctores; et sine causa semen jactum est doctrinarum, cum penitus in vobis patiar egestatem: ita ut in Jeremiae possim vocem prorumpere: Non profui, neque profuit mihi quisquam . Potest et
Abbreviated transcription (Latin):
ad qos ptin& uxps̃ sps formaur in populoant
sdenum suã unus quisq rediemhabea
semen uerbidi quod eũ conceperit porst dicere
cum proph&a: Atimor&uodñe concepim
& peperimus. filios saluationistuȩ fecimus si ꝑ
uoluntatempatris mei ipse est fraterms & soror
&mater: Diuersitate ꝓuestuũ. in diuersis no¬
mimbis ostensa. Formatur quo que xp̃s in cor¬
decredentium. cumom ã illis sacramentit
panduntur & eciqua e obscura uid ebantur
ꝑspicua fiunt : Sed & illud est intuendum. qđ
qui peccator quodã modoesse desierat ꝑpę
nitentiã. concipitur amagistro. & rursũ in
eoxp̃i formatio reꝓmittitur . Hoc aduer¬
sus nouatianos quinolunt reformarieos
quos semel peccata contriuerint. Vellem
aũtes seapuduos modo & mutare uocem meã
qm̃ confundor inuobis: Scriptura diuina
aedificat. . lecta sed multo plus prodest si de
licteris uertantur inuocem ut qui ꝑepłam
docuerat. praesens instruat audienter
Maqnãsiquidem uimhab& uox uua uox

Expanded text:
os pertinet, ut Christus formetur in populo: ut ad domum suam unusquisque rediens habeat semen verbi Dei, quod cum conceperit, possit dicere cum 467 propheta: A timore tuo, Domine, concepimus et peperimus, filios salvationis tuae fecimus super voluntatem Patris mei, ipse est frater meus, et soror, et mater : diversitate profectuum, in diversis nominibus ostensa de credentium, cum omnia illis sacramenta panduntur, et ea quae obscura videbantur, perspicua fiunt. Sed et illud est intuendum, quod qui per peccatum quodammodo homo esse desierat, per poenitentiam concipitur a magistro, et rursum in eo Christi formatio repromittitur. Hoc adversum Novatianos, qui nolunt reformari eos quos semel peccata contriverint. Vellem autem esse apud vos modo, et mutare vocem meam, quoniam confundor in vobis. Scriptura divina aedificat et lecta; sed multo plus prodest, si de litteris vertatur in vocem, ut qui per Epistolam docuerat, praesens instruat audientes. Magnam siquidem vim habet vox viva: vox
Abbreviated transcription (Latin):
geliigratia iterũ ad legalia reuerte rentur
elementa Inactibus apłorũ narrat historia :
cum quidã decircũ cisione surgentes ili seruis¬
sentaos qui ex gentibis crediderant debere cir¬
cumcidi & legem custodire morsi seniores qui
inbiero solimi serant & apłos pariter congregitos
Status seꝑ litteras nesuꝑ poner& urcisiugum le¬

Expanded text:
gelii gratiam iterum ad legalia reverterentur gelii gratiam iterum ad legalia reverterentur elementa . Et in Actibus apostolorum narrat historia, cum quidam de circumcisione surgentes asseruissent eos qui ex Gentibus crediderant debere circumcidi, et legem custodire Moysi, seniores qui in Jerosolymis erant et apostolos pariter congregatos statu