comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sit heretit᷑. Quantum .n. apparet ex donis ingeni¬
i: q̃ iamtͥ largitus est: profecto sapiens eris si
te non ẽẽ credideris. atq ut sis. ab illo qui fac̃
sapientes : pie supplicit᷑ instant̾q popost̾is et
cõmunicasse catholice. Et cum gauderem tm̃
amplius ꝙ ingentum terũ quo delc̃abar in
os ueritatis: additum ẽẽ a referentib ꝙ me ĩ¬
magnum et scm̃ uirũ aĩo teneas. et ob hoc
ꝙ ĩe tͥ nescio quauisione apparu̾it ad oꝑ
ad hos conficiendos libros de quib tecuma¬
gere isto nr̃o opusculo institui sic adimĩtt:
ut eos tͥ scribendos ꝙͣ tͥ ad res ip̃as rõnesq
attmet ip̃e dictaret qd̃ si uerum est iam te il¬
la dr̃e potuisse non miror. q̃ si pacient̃ aus¬
cultes admonitioni mee et eos libros catho¬
lica mente consid̾es. atq pertractes te dixis¬
se proculdubio penitebit. Ille quippe qui se
sicut eum prodit apłs tranffigurat in ange¬
lum lucis in eum tibi tranffiguratus est quẽ

Expanded text:
sit haereticus? Quantum enim apparet ex donis ingenii, quae jam tibi largitus est Deus, profecto sapiens eris, si te non esse credideris; atque ut sis, ab illo qui facit sapientes, pie, suppliciter, instanterque poposceris; et communicasse Catholicae. Et cum gauderem tantamplius, quod ingenium tuum, quod delectabar in os ueritatis, additum est a referentibus, quod me inmagnum et sanctum uirum animo teneas et ob hoc quod ipse tibi nescio qua uisione apparuerit atque ad hos conficiendos libros, de quibus tecum agere isto nostro opusculo institui, sic adiuuerit, ut ea tibi scribenda, quantum ad res ipsas rationesque adtinet, ipse dictaret. quod si uerum est, iam te illa dicere potuisse non miror, quae, si patienter auscultes ammonitioni meae et eos libros catholica mente consideres atque pertractes, te dixisse procul dubio paenitebit: ille quippe qui se, sicut eum prodit apostolus, transfigurat in angelum lucis, in eum tibi transfiguratus est, quem
Abbreviated transcription (Latin):
ħ prius cogites filidilectissi¬
ne uictor uolo. si te ꝯtemp¬
icrẽ: nequaꝙꝙͣ ad me fuisse
fcũrum. slec ĩo tñ humilita¬
istimes approbatũ qr c̾nis nõ
fuulo ꝯtẽptũ. Non em̃ seꝙ̃dum s corrigend̾
te diligo. Et qm̃ nec corrigi posse despero: uolo
nireris cõtempnere me nõ posse quem diligo
Si .n. te antecuĩa nob̾ ꝯmunicares diligere do¬
bui ut cẽs catholic̾: ꝙͣto mag̃ te iam ꝯmimi¬
cantem dilig̃e tebeo ne ais nouris hecoticus.¬
ut sis talis catholicus cui resistere nillus pos

Expanded text:
 prius cogites, fili dilectissime Victor, volo, si te contemnerem, nequaquam id me fuisse facturum. Nec ideo tamen humilitaistimes approbatum, quia cernis non fuisse contemptum. Non enim sequendum, sed corrigendum te diligo: et quoniam nec corrigi posse despero, nolo mireris me contemnere non posse quem diligo. Si enim te antequam nobis communicares, diligere debui, ut esses catholicus; quanto magis te jam communicantem diligere debeo, ne sis novus hut sis talis catholicus, cui resistere nullus pos
Abbreviated transcription (Latin):
mag̾ te fr̃ cuiꝰ erga me beniguolentiã et cuiꝰ
catholicam fidem cautam et sobriã optime
noui: Uñ fem̃ est uo eos libros qui tͥ displicu¬
erunt eo in quib nom̃ meũ ałr qm̃ uelles
põitum ꝯꝑisti: describendos mͥq mittendos
u̾e fr̃na planeq sincera dilectione curares. T̃ã

Expanded text:
magis te, frater, cuius erga me beniuolentiam et cuius magis te, frater, cuius erga me beniuolentiam et cuius catholicam fidem cautam et sobriam optime noni! unde factum est, ut eos libros, qui tibi displicuerunt et in quibus nomen meum aliter quam uelles positum comperisti, describendos mihique mittendos uere fraterna planeque sincera dilectione curares. ta
Abbreviated transcription (Latin):
bilem nuꝑrimeq dampnatam. dic̾e̾ ꝯpel¬
latur. Melus est i. honũi. fateri se uestite ꝙ
nescite qmͣ in heresim uł dampnatã incur̃¬
rere. uł nouam ꝯd̾s. dum temere audet
lia huiꝰ homit falsa et ab surda ĩ qͥb
ño tam periculose. u̾m tũ a tramite
uitatis exorbitat. qñ multa st̃ et ad ipm̃ eciã
si dñs uolult aliquid de libris euis uolo scri¬
bere. ibi forsitan omia. uł si omĩa ño pot̾uo
psima ostendam. Istum aũ librum ꝙs ad te
potius qui cutam et fidei nte̾ es existimato̾¬
is mee. ut uerꝰ catholicus et bonus amie
fidełr benigneq gessisti. qu̾a ad aliuꝰ qmenu̾a sẽ¬
bendũ putaui. tu legendum dabis uł describẽ.¬
dũ quib potueris. uł quib dandũ ẽe iudicauiᷤ.
In quo istius iuuenis p̃sũptionẽ ita repm̃dã
et redarguendam putaui ut cñ eũ diligam.
ne dampnari s em̃dari uelim. Atq ita ꝑfic̾e
re scĩficatum. utile dño ad om̃e opus bonũ
sꝑ ꝑatum et bñ uiuẽdo et sana dicendo. Por

Expanded text:
bilem nuperrimeque damnatam dicere conpellantur. melius est enim homini fateri se nescire quod nescit quam in heresim uel damnatam incurrere uel nouam condere, dum temere audet lia huius hominis falsa et absurda, in quibus non tam periculose, uerum tamen a tramite ueritatis exorbitat, quoniam multa sunt, et ad ipsum etiam, si dominus uoluerit, aliquid de libris eius uolo scribere; ibi forsitan omnia uel, si omnia non potuero, plurima ostendam. Istum autem librum, quem ad te potius, qui curam et fidei nostrae et existimationis meae ut uerus catholicus et bonus amicus fideliter benigneque gessisti, quam ad alium quemquam scribendum putaui, tu legendum dabis uel describendum quibus potueris uel quibus dandum esse iudicaucris. in quo istius iuuenis praesumptionem ita reprimendam et redarguendam putaui, ut tamen eum diligam nec damnari, sed emendari uelim atque ita proficere re sanctificatum, utile domino, ad omne opus bonum semper paratum et bene uiuendo et sana dicendo. porr
Abbreviated transcription (Latin):
dic̾e qr nõ ẽ scciptũ carnẽ mulieris s mulierem
de uiro suo sumptam. totam deb̾e accipi cũ aĩa ex
spũ. Nam et si amina sexu caret: nd̃ tñ qñ appelã¬
tur mulieres excepta aĩa eas uecẽ ẽ ĩ telligi. Alio¬
qͥn nõ ita se ad monerẽtur orare. Nõ ĩ tortis cͥni¬
b aut auro uł margaritis aut ueste p̾ciosa. s ꝙ
utiq pietas iitꝰ ẽ in aĩa uł ĩ spũ. Et tñ mulieres

Expanded text:
dicere, quia non scriptum est carnem mulieris, sed mulierem dicere, quia non scriptum est carnem mulieris, sed mulierem de viro suo sumptam, totam debere accipi cum anima et spiritu. Nam etsi anima sexu caret, non tamen quando appellantur mulieres, excepta anima eas necesse est intelligi. Alioquin non ita se admonerentur ornare: Non in tortis crinibus, aut auro, vel margaritis, aut veste pretiosa, sed quod Utique pietas i
Abbreviated transcription (Latin):
u fc̃a mulier de lat̾e ui adducta ẽ ad eũ.
et dixit. hoo nũc os ex ossib meis et caro de crͣne
lo tractũ est ẽẽt. S illi qui ꝓpagainẽ asserunt
aĩaꝵ. hinc se putant inuictuis suã munire sẽ¬
tentiam. Q᷑ cũ scciptũ sit detraxisse diũ costam
de lat̾e̾ uiri eamq edificasse ĩ mulierẽ. ño est
additũ. ꝙ ĩ eius faciem sufflau̾it flatũ uite. Io¬
inquiunte qr ĩa de uiro fuãt aĩata. Nam si ñõ
fuisser: nequaqmͣ nos ĩ quiunt sc̃a scriptura
hunis rei cognitione fraudasset. Ad illud uero
quod art adam. hoc mino os ey osib meis es caro
caro mea. S q̃ aĩata fu̾int detracta. nõ mortua. n
nullus hom̃i põt aliquid cũ aĩa de humana crͣne
p̃cidere. Nã ꝙ adã secutus ad uix. ħ uocabitur
muller. qr de uiro suo sumpta est. qr nõ ait poͦ uñ
opinio ꝯfirmaretur istoꝵ. qm̃ de uiro suo caro aꝰ
sumpta ẽ. hit itaq hii qui contra sentiũt possũt

Expanded text:
ubi facta mulier de latere uiri adducta est ad eum et dixit: hoc nunc os ex ossibus meis is et caro de carne lo tractum esset\'. sed illi qui propaginem asserunt animarum, hinc se putant inuictius suam munire sententiam, quia, cum scriptum sit detraxisse deum costam de latere uiri eamque aedificasse in mulierem, non est additum, quod in eius faciem sufflauerit flatum uitae; iinquiunt, quia jam de viro fuerat animata. Nam si non fuisset, nequaquam nos, inquiunt, sancta Scriptura hujus rei cognitione fraudasset. Ad illud vero quod ait Adam, Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro caro mea; sed quae animata fuerint detracta, non mortua. Neqnullus hominum potest aliquid cum anima de humana carne praecidere. Nam quodmulier, quia de viro suo sumpta est ; cur non ait potius, unde opinio confirmaretur istorum, Quoniam de viro suo caro ejus sumpta est? Hic itaque illi qui contra sentiunt, possunt
Abbreviated transcription (Latin):
nõ dic̾e̾t aĩa de aĩa mea. Ac ꝑ hoc si pͥme młris
aĩa ex uiro ẽ. a ꝑte totum si gc̃atum ẽ uͥ legi
hoc ñc os de ossib meis et caro de carne mea. c̃
tota ex uiro ñ caro sola sit sũpta. Si aũ ñ est ex
uiro. s oam deus ĩsusfiauit sic̃ uiro: a toto pars
significata ẽ ubi legitur. de iuro suo sũpta est.
cum caro euis ñ tota sit sumpta. Qua pp̃ cum
hiis testimoniis cumad hanc rẽ ꝑtinet u̾dic
ambiguił nͦo łoluatur hec qͦo. illud tnͦ łcio. sic at

Expanded text:
si primae mulieris anima ex uiro est, a parte totum significatum est, ubi legitur: hoc nunc os ex ossibus meis et caro de carne mea, cum tota ex uiro, non caro sola sit sumpta. si autem non est ex uiro, sed eam deus insufflauit sicut uiro, a toto pars significata est, ubi legitur: de uiro suo sumpta est, eum caro eius, non tota sit sumpta. Quapropter, cum his testimoniis, quod ad hanc rem pertinet, utique ambiguis non soluatur haec quaestio, illud tamen scio
Abbreviated transcription (Latin):
pecrau̾nt. bic ã tropice ex imo sangͥne totum
sig̾catur a ꝓte. Idẽ totus hõ qui ex aĩa ꝯstat et
carne. uł pꝰo ut iste amat loqui. et aĩa et spñ. et
carue. Nam et ex ꝑte totũ. es ex toto ꝑtẽ d̾ia e¬
loquia sig̾care ꝯsuerunt. Ex ꝑte .n. totã sig̾ta¬
tũ est. ubi legitur. Ad te om̃is caro neniet. Ca
b uitam eo spm̃: ẜ sp̃iorem disputationẽ puto
quod ueminẽ ꝑ moueat. Ip̃e .n. dat. Sed ad huo
q̃rimꝰ itñ deci Utrũ ex noua insufflatione. an
ex ꝓpagine. Ip̃e quippe dare eciã carnis sb̾am. re¬

Expanded text:
erunt\', hic autem tropice \'ex uno sanguine\' totum significatur a parte, id est totus homo. qui ex anima constat et carne, uel potius, ut iste amat loqui, ex anima et spiritu et carne. nam et ex parte totum et ex toto partem diuina eloquia significare consuerunt. ex parte enim totum significatum est, ubi legitur: ad te omnis caro ueniet, quia ritum, secundum superiorem disputationem puto quod neminem moueat; ipse enim dat. sed adhuc quaerimus unde det, utrum ex noua insufflationc an ex propagine. ipse quippe dare etiam carnis s
Abbreviated transcription (Latin):
es corporis formã. et corporis oĩo sbam ip̃e hom̃b
dat. quaus ex ꝓpagine det. Neq .n. qr dñs art.
si fenũ agri eꝑ hodie ẽ et cras ĩ elibanũ mittitur
teus. sic uestit. s ait uestit ꝙꝑ et nũc facit s̃o nega¬
bimꝰ lilia de origine sui gnis ꝓcreari. Qiͥd si gͦ sic ĩ
aĩa et sp̃c homuĩs et a d̾o datur qmͣdiu datur. et mñ
ex ꝓpagnie sui gñis datur: Quod gͦ nec defendo nͭ
refello. S si defendendũ ẽ uł refellendũ. ꝑspicuis
ñ ambigius testimoniis id agendum ẽẽ ꝯmoueo
audeo dicere ꝙ nestio. Istum aũ nõ dico nitissim q̃
rependens maledcm̃ ꝓ maledc̃o pecorib ꝯparo. sed
tancyͣ filiũ moueo. ut ꝙ nescit se nescire fateatur

Expanded text:
et corporis formam, et corporis omnino substantiam ipse hominibus dat, quamvis ex propagine det. Neque enim quia Dominus ait, Si fenum agri, quod hodie est et cras in clibanum mittitur, Deus sic vestit ; bimus lilia de origine sui generis procreari. Quid si ergo sic etiam anima et spiritus hominis et a Deo datur, quamdiu datur; et tamen ex propagine sui generis datur? Quod ego nec defendo, nec refello. Sed si defendendum est, vel refellendum, perspicuis, non ambiguis testimoniis id agendum esse commoneaudeo docere quod nescio. Istum autem non ego vicissim, quasi rependens maledictum pro maledicto, pecoribus comparo; sed tanquam filium moneo, ut quod nescit, se nescire fateatur
Abbreviated transcription (Latin):
o quõ uenerit in corpus meũ. Neq ai. ego il¬
lam mͥ donaui. Scit ille qui donauit. utr̃ illam
de pr̃e meo traxerit. an sicut hoĩ pͥmo nouam
creau̾it. Sciam eciã ego si ip̃e docũit. qñtũq uo¬
li̾it. Nunc aũ nescio. nec me pudet ut istũ fa¬
teri nescire quod uestio. Disce ĩquit. ecce apłs do¬
cet Distã plane. si apłs docet. Non .n. nͥ deus per
apłm docet. S quid ẽ tand̾ ꝙ docet apłs: Ecce¬

Expanded text:
o, quomodo uenerit in corpus meum — neque enim ego ilo, quomodo uenerit in corpus meum — neque enim ego illam mihi donaui —; scit ille qui donauit, utrum illam de patre meo traxerit an sicut homini primo nouam creauerit. sciam etiam ego, si ipse docuerit, quandocumque uoluerit; nunc autem nescio nec me pudet ut istum fateri nescire quod nescio. Disce, inquit, ecce apostolus docet. discam plane, si apostolus docet — non enim nisi deus per apostolum docet —, sed quid est tandem
Abbreviated transcription (Latin):
c̾et ꝙ de nob̾ dic̾e nõ erubuit. Homo ĩ honore po¬
siłis fcũs ẽ ilł. Ecce ista mulier dix̃ de filiis suis
nestio quõ pariustis ĩ uentrẽ meũ. nec tñ ꝯꝑa¬
tur pecorib iisensatis. Nescio. dixit. Et qĩ q̃re¬
rent ab ea cur nesciret. adũĩx. Neq .n. ego spm̃
et aĩam donaui nob̾. Ine gͦ qui donauit. scit ũ¬
de fec̾it qd̃ donauit. Utr̃ ex ꝓpagine attraxerit
an nonũ insufflarit. Qd̃ ergo inquit nescio.
Nec singuł uob̾ uultꝰ et m̃bra formau. Ille scit
qui formauit utrũ sił cũ aĩa formauit. An n̾o
iam formatis aĩam dederit. Quo ergo m̃õ. utr̃
bat totum ꝙꝑ dedit redditur̃ ẽẽ qui dedit. S e¬
ligat iste. in nature hũane tam ꝑfũdo abdito¬
q secreto quid mulier ista uescierit. Tm̃ ñ uidi¬
cet m̃cientem. nec pecrorib insensatis ꝯparet
nesciebat. Qua pp̃ dico ⁊̃ ego de aña mea. Nesci¬

Expanded text:
ceret, quod nobis dicere non erubuit: Homo in honore poceret, quod nobis dicere non erubuit: Homo in honore post e i s. ecce ista mulier dixit de filiis suis: neseio quomodo paruistis in uentrem meum, nec tamen comparatur pecoribus insensatis. nescio, dixit; et quasi quaererent ab ea cur nesciret adiunxit: neque enim ego spiritum et animam donaui uobis ille ergo qui donauit scit, unde fecerit quod donauit, utrum ex propagine adtraxerit an nouum insufflauerit, \'quod ego\', inquit, \'nescio nec singulis uobis uultus et membra formaui; ille scit qui formauit, utrum simul cum anima formauerit an uero iam formatis animam dederit. quo ergo modo, utrum bat totum quod dedit redditurum esse qui dedit. sed eligat iste in naturae humanae tam profundo abditoque secreto quid mulier ista nescierit; tantum non iudicet mentientem nec pecoribus insensatis comparet nesciebat. quapropter dico etiam ego de anima mea: nesci
Abbreviated transcription (Latin):
tinet oĩo ño expͥmũt: quid ẽ qd̾ dicit. aĩam ex i¬
flatu ꝯstant̾ asserimꝰ. nõ ex traduce. qr ex d̾o̾ dat᷑
q̃i corpus ex alio detur. qmͣ ex illo a quo creat᷑
ex quo omĩa. ꝑ ꝙ̃ om̃ia. ĩ quo omĩa. qmͣuis ñ ex
eus natura. s ex enis opificio. Neq ex ncħo ĩ¬
quit. qi ex d̾o ꝑficiscitur. hoc plane ñ adhuc q̃rẽ
inqmͣ um̃ nõ ẽẽ sine dubitatione fumamꝰ. Unũ
ẽ .n. e duob. Si ex traduce ño ẽ: ex incħo ẽ. ne ua
sit ex deo ut nature sit dei. Quod omĩo saculegũ
ẽ cred̾e. S ad hus utr̃ nõ at ex traduce certa testĩa
flagitamꝰ aut q̃rĩ no qualia. iste posuit quib
beoꝵ mr̃em. Q cũ sciret de uito se filios ꝯcepisse et
dit de ꝑentib trax̾it. an nouũ sicut hoĩ pͥmo ĩsuf¬
flaiuit: S siue hoc siue aliud ad de nature hũa¬
ne institutione nesciebat ĩ Nes tñ iste hiio dice̾t.¬
nesciebat temĩe oefendebat. Nec tñ iste huic di

Expanded text:
tinet, omnino non exprimunt —, quid est quod dicit: animam ex flatu dei constanter asserimus, non ex traduce. quia ex deo datur? quasi corpus ex alio detur quam ex illo, a quo creatur, ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia, quamuis non ex eius natura, sed ex eius opificio. neque ex nihilo, inquit, quia ex deo proficiscitur. hoc plane non adhuc quaerinquam, uerum non esse sine dubitatione firmamus. unum est enim e duobus: si ex traduce non est, ex nihilo est, ne ita sit ex deo, ut naturae sit dei, quod omnino sacrilegum est credere. sed adhuc utrum non sit ex traduce, certa testimonia flagitamus aut quaerimus, non qualia iste posuit, quibubeorum matrem ! quae cum sciret de uiro se filios concepisse et dit, de parentibus traxerit an nouum sicut homini primo insufflauerit? sed sine hoc siue aliud aliquid de naturae humanae institutione nesciebat, nescire se dicene
Abbreviated transcription (Latin):
apło. Det inquit nͦo dedit. ad inłinitu et uge t̾pe
reuocans. ñ de p̾t̾ito et ꝑfc̃o ꝑnũcians. Et ꝙ sine ces¬
satione dat semꝑ dat. sic̃ sꝑ᷑ ẽ ip̃e qui dat. u̾ba eius
posui sic̃ in eoꝵ quos misisti ẜo libro eius inueni
U pͥmũ uide quo ꝓgressus fu̾it dũ intitur affirma¬
re ꝙ nestit. Ausus ẽ .n. dic̾e dm̃ ño nũc solũ atq in
omĩo sꝑ aiãs nascentib dare. Semꝑ ĩquit dat. sic̃
intellig̾e absit ut negem. Qd̾ aũ iste dicit. debet
uere ne dicat. Cũ .n. mortui resurrex̾int ĩa nemo
naccetur. Atos ĩo tunc ño dabit nascentib aĩas qͤs

Expanded text:
inquit, non dedit ad infinitum et iuge tempus reuocans, non de praeterito et perfecto pronuntians. et quod sine cessatione dat. semper dat, sicut semper est ipse qui dat. uerba eius posui, sicut in eorum quos misisti secundo libro eius inueni. ubi primum uide quo progressus fuerit, dum nititur affirmare quod nescit. ausus est enim dicere deum non nunc solum atque in omnino semper animas nascentibus dare. Semper, inquit, dat, sicut intelligere, absit ut negem: quod autem iste dicit, debet  atque ulterius cavere ne dicat. Cum enim mortui resurrexerint, jam nemo nascetur: atque ideo tunc non dabit nascentibus animas, s
Abbreviated transcription (Latin):
sic intelligant ut ꝙ ait. dedit flatũ ppło sr̃ eam sr̃
gans ille sensus exculpitur. ꝙ ita dix̾it calcãti¬
b eam. ut uell ĩ celligi ꝯtẽpnẽtib eã. Qln.
accipuit spm̃ scm̃ amore celestiũ t̾rena ꝯtemp
nũt. hee om̃s sin̾e ño sint contra fidem. siue uit̃
si aĩa et sp̃c hom̃is et hic ĩ telligẽdꝰ ẽ. sicut dubi¬
tandũ ẽ ꝙ eum d̾s det. ia q̃rendũ ẽ ad huc mde
det. Utrũ ex ꝓpagine. sicut ip̃e quid̾ dat. s tñ ex
ꝓpagine dat arboris m̃bra: an u̾o nonũ neq ꝓpa¬
gatum singulis insusflando distribuat. Quod ñ
ambigna sicut iste facit s aliqua c̾tissima uo¬
luminis diuinoꝵ eloquioꝵ auctoritate defen
patte ꝓcedit s ad dcm̃ ẽ. omnẽ flatũ ego feci
de om̃i auia dcm̃ negar nͦo po̾t. S om̃e eciuaꝰ corpꝰ
ip̃e facit. Qluod aũ ex ꝓpagnie corpus humauũ¬
ab illo fĩ: uñ cã faciat utrũ ex ꝓpagnie sic̃ corpͦ
an insufflando sic̃ pͥmã fecit. adhuc utiq requis¬

Expanded text:
sic intelligant, ut quod ait, Dedit flatum populo super eam, id gans ille sensus exsculpitur, quod ita dixerit, calcantibus eam, ut vellet intelligi, Contemnentibus eam. Qui enim accipiunt Snunt. Hae omnes sententiae non sunt contra fidem; sive utrumsi anima et spiritus hominis et hic intelligendus est, sicut non dubitandum est quod eum deus det, ita quaerendum est adhuc unde det, utrum ex propagine, sicut ipse quidem dat, sed tamen ex propagine dat corporis membra, an uero nouum neque propagatum singulis insufflando distribuat; quod non ambigua, sicut iste facit, sed aliqua certissima uolumus diuinorum eloquiorum auctoritate defendpatre procedit, sed quod dictum est: omnem flatum ego feci, de omni anima dictum negari non potest. sed omne etiam corpus ipse facit; quod autem ex propagine corpus humanuab illo fieri, unde eam faciat, utrum ex propagine sicut corpus an insufflando sicut primam fecit, adhuc utique requi
Abbreviated transcription (Latin):
gentes ħeditatẽ tuã. et possessionẽ tuã fines t̾re.
Non utiq aliud dix ħeditatẽ. aliuo possessio¬
ones diuinoꝵ eloqͥoꝵ si adu̾tat qd̃ legro Qd̾ aũ
grecus dixit. nͣ o tͣh : hoc latim uarie int̾p̾tati
sumt. Aligñ flatũ. aliqñ spm̃. aliqñ inspirat̾om

Expanded text:
uam et possessionem tuam fines terrae non utique aliud dixit \'hereditatem\', aliud \'possessioones diuinorum eloquiorum. si aduertat quod legit. Quod autem graecus dicit πνοἡν hoc latini uarie interpretati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
.n. eudentissime fcm̃ ẽ qũ impleti st̃ om̃s spũs.
a crediderũt et baptitati acceperũt spm̃ spm̃ scm̃.
quis dubitau̾it sis ppłm accepisse spm̃ sciũ. et mł¬
titudinẽ q̃ ambłabat ĩ teria. idẽ hoĩes calcantes
t̾ram. Nam ille qui datur ad nͣu hõis ꝑtinens
sine ex ꝓpagine detur siue nouus insuffletur qͦ¬
r̃ nicħ affirmãd̾ ẽẽ dico. dones alt̾utt̃ sine ulladu¬
bitatione clarescat. ño datut calcantib t̾rã. s adhuc
mat̾no ut̾o inolusus. Dedit gͦ flatũ ppło sũ tͥrã et spm̃¬
calcantib eam. qũ młti sił credentes. sił repleti st̃ spũ¬
spũ sc̃o. Et ip̃e dat eũ ppło suo et si nõ sił om̃ib suo
ciq tp̃e. dones discedendo de hac uita et succedẽdo

Expanded text:
enim evidentissimenim evidentissima crediderunt, et baptizati acceperunt Spiritum sanctum , quis dubitauerit simul populum accepisse spiritum sanctum et multitudinem quae ambulabat in terra, id est homines calcantes terram? nam ille qui datur ad naturam hominis pertinens, siue ex propagine detur siue nouus insuffletur — quorum nihil affirmandum esse dico, donec alterutrum sine ulla dubitatione clarescat —, non datur calcantibus terram, sed adhuc materno utero inclusis. dedit ergo flatum populo super terram et spcalcantibus eam, quando multi simul credentes repleti sunt spiritu sancto. et ipse dat eum populo suo, etsi non simul omnibus, suo cuique tempore, donec discedendo de hac uita et succedendo
Abbreviated transcription (Latin):
pelagiana ꝓmisit. ¶ͥa u̾o damptionẽ metuit ꝑ¬
nuł. quos nullum putat hr̃e origniale pc̾cm: nͨ sꝑat
eis regnũ celoꝵ si nõ ꝑueniũt ad baptĩs sacram̃tũ.
Iste aũ cũ confitertur ꝑ nulos origniali obstrictos
ẽẽ pcc̃o: eis ĩ regnũ celoꝵ ñ baptiratis ausus ẽ pol¬
lici. Qd̃ nec illi ausi sunt: qͥ eos asserunt sine ullo
ꝓrsus ẽẽ pcc̃o. Ecce qual se laq̃is p̃sũptionis in¬
nectat. nͥ eñ talia scͥpsisse peniteat. De fr̃e aũt scẽ
illa sic scͥpsit uł quicũ illud scͥpsit ut illũ pu̾m qͥ
septenis mortius fuit sine baptĩo dic̾et fuisse
defunctũ. Pro quo illa ĩminẽte martyrio cred̾r
exaudita. ut a penis tnͣfferretur ad reqͥẽ. Nã illiꝰ
etatis pu̾i. et m̃tir et u̾m loqͥ et cõfit̾i. et nega¬
re iã possũt. Et ĩo cũ baptuantur ĩa et symbolũ
reddunt et ip̃i ꝑ se ad int̾rogata sendent. Qͥs igͥ

Expanded text:
Pelagiana promisit: quia nec damnationem metuit pPelagiana promisit: quia nec damnationem metuit parvulis, quos nullum putat habere originale peccatum; nec sperat eis regnum coelorum, si non perveniunt ad Baptismatis sacramentum. iste autem cum confiteatur paruulos originali obstrictos esse peccato, eis etiam regnum caelorum non baptizatis ausus est polliceri, quod nec illi ausi sunt, qui eos asserunt sine ullo prorsus esse peccato. ecce qualibus se laqueis praesumptionis innectat, nisi eum talia scripsisse paeniteat! De fratre autem sailla sic scripsit uel quicumque illud scripsit, ut illum puerum, qui septennis mortuus fuit, sine baptismo diceret fuisse defunctum, pro quo illa imminente martyrio creditur exaudita, ut a poenis transferretur ad requiem. nam illius aetatis pueri et mentiri et uerum loqui et confiteri et negare iam possunt. et ideo cum baptizantur, iam et symbolum reddunt et ipsi pro se ad interrogata respondent. quis igitur
Abbreviated transcription (Latin):
le sociũ crucis. Inuẽta ẽ ĩ eo m̃sina martyris. Qui
tũt ĩ xpm̃ credidit. qñ defec̾ut qͥ futuri erant ma
statĩ contulit. S ⁊̃ nr̃m quis ñ consid̾er. qnͣta fide.
qnͣta spe. quͣta caritate. mortẽ ꝓ xp̃o uiuẽte susci
ꝑe potuit qͥ uitã ĩ moriente q̃siuit. huc accedit.
qr ñ incredibiłr d̾r. latronẽ qui tunc credidit uit
dmñ crucifixũ. a qͥ illa q̃ de uuln̾e lat̾is eiꝰ emicu¬
it tanqmͣ sacratissimo baptĩo fuisse ꝑfussi. uo o¬
mittã. c eũ añqmͣ dãpuaretur baptitatũ ñ fuit¬
se. qm̃ neno nr̃m̃ nouit. uemo ꝯuincit. U̾m ħ ut
uolet quisq accipiat. dũ tñ de baptĩo nõ p̃scriba¬
tur saluatoris p̾cepto huiꝰ p̃cepto latronis exem¬
plo et nõ baptitatis ꝑuuł nemo ꝓmittat int̾ dãp¬
natioñe regnũq celoꝵ quietis uł felicitatis cͦ¬
l atq ubilib q̃i mediũ locũ. Hoc .n. eis eciã ħesis

Expanded text:
le socium crucis. inuenta est in eo mensura martyris, qui le socium crucis. inuenta est in eo mensura martyris, qui tunc in Christum credidit, quando defecerunt qui futuri erant marstatim contulit. sed etiam nostrum quis non consideret, quanta fide, quanta spe, quanta capere potuit, qui vitam in moriente quaesivit. Huc accedit, quia non incredibiliter dicitur, latronem qui tunc credidit, juxta Dominum crucifixum, aqua illa quae de vulnere lateris ejus emicuit, tanquam sacratissimo baptismo fuisse perfusum. Ut omittam quod eum, antequam damnaretur, baptizatum non fuisse, quoniam nemo nostrum nouit, nemo conuincit. uerum haec ut uolet quisque accipiat, dum tamen de baptismo non praescribatur saluatoris praecepto huius latronis exemplo et non baptizatis parunlis nemo promittat inter damnationbilibet quasi medium locum. Hoc enim eis etiam haeresis
Abbreviated transcription (Latin):
põt intrare regnum dei. et alio loco. qui ꝑdid̾it aĩam
nõ ꝗ ante crucem dñi sectator. s ĩ cruce confessor
de quo ñ ñqmͣ p̾ uidiciũ captatur siue tẽptatur ꝯͣ
bapt̃is sacram̃tũ. a cypͥauo sc̃o int̾ martỹres ꝯpu¬
.tatur qͥ suo sangͥne baptitantur. Qd̾ plerisq nõ
baptiratis. feruente ꝑ secutõe ꝓuenit. Tauto ña
pondete appensũ ẽ. tmñq ualuit apud eñ qma ħꝰ no¬
ut appendere qͥd̵ ofessuł cͦ dum crucifirxu quatũ si fu¬
iss ꝑ dño crucifixͦ. Tunc .n. fides eius deligno floruro
qñ discipłoꝵ marcuit. insi cuiꝰ mortis terrore mar¬
euerat. eius trͦne reuiresc̾et. Illi .ni. despau̾nt de mo¬
riente. ille sperauit incõmoriente. Refugu̾nt illi au¬
ctorẽ uite. rogauit ille cõsortẽ pene. Coluerũt il¬
li tanqmͣ hoĩs mortẽ. credidit ille regnatur̃ ẽẽ pͦt
mortẽ. Deseruer̃ illi spõsorem salitis. honorauit il¬

Expanded text:
potest intrare in regnum d e i, et alio loco: qui perdiderit animam potest intrare in regnum d e i, et alio loco: qui perdiderit animam non ante crucem domini sectator, sed in cruce confessor, de quo nonnumquam praeiudicium captatur siue temptatur contra baptismatis sacramentum, a Cypriano sancto inter martyres computatur, qui suo sanguine baptizantur, quod plerisque non baptizatis feruente persecutione prouenit. tanto namque pondere appensum est tantumque ualuit apud eum, qui haec nouit appendere, quod confessus est dominum crucifixum, quantum si fuisset pro domino crucifixus. tunc enim fides eius de ligno floruit, quando discipulorum marcuit, nisi, cuius mortis terrore marcuerat, eius resurrectione reuiresceret. illi enim desperauerunt de moriente, ille sperauit in commoriente; refugerunt illi auctorem uitae, rogauit ille consortem poenae; doluerunt illi tamquam hominis mortem, credidit ille regnaturum esse post mortem; deseruerunt illi sponsorem salutis, honorauit il
Abbreviated transcription (Latin):
An ꝙ uenit in carne̾. quo nõ ueniss nisi ap̃ ꝙ
ñ ẽ iniquitas ip̃e misiss. Nũ qmͣ gͥ insi se ĩ pe¬
iora p̾cipitans hano suam siñam molietur ast ͥ ͥ¬
destinatis ĩ uitam et̾nã nicħ obẽẽ potuisset pau
iste ũb̾ suis ĩplicaret᷑. dicens oy meru̾it aĩa eẽ pͦ¬
catrix. Uñ se oĩo nõ lib̾at. nͥ hoc eũ dixisse peni
teat. De illis aũ ꝑuuł qui morte p̾ueniũtur. pꝰ¬
qmͣ baptitẽtur ĩ xp̃o cũ respod̾e uoluiss. Aususẽ
eis ꝓmitte nõ solum paradysũ. u̾m ĩ regnũ celo¬
ũ. nõ inueniens qua exiret. ne dm̃ aĩas m̃ocẽtes
dic̾e̾ cog̾etur et̾na morte dampnare. quas ulło
mu̾to p̾cedẽte pccĩ carni inserit peccatrici. S ut¬
cũq sentiens quid mali dix̾it. sine ulla xͥ gr̾a ani
ꝑ eis obłones assiduas. et offe̾nda uigro scõꝵ cẽ¬
seo sacrificia sacerdotũ. Ecce aliud uñ ñ qmͣ ex¬
ctũ est. nͥ quis renatꝰ fuit ex aqua eo spũ scõ nõ

Expanded text:
in carnem, quo non venisset, nisi apud quem non est iniquitas, ipse misisset? Nunquam igitur nisi se in pejora praecipitans, hanc suam sententiam molietur astruedestinatis in uitam aeternam nihil obesse potuisset pauliste uerbis suis inplicaretur dicens quod meruerit anima esse peccatrix. unde se omnino non liberat, nisi hoc eum di qui morte praeveniuntur priusquam baptizentur in Christo, cum respondere voluisset, ausus est eis promittere, non solum paradisum, verum etiam regnum coelorum: non inveniens qua exiret, ne Deum animas innocentes dicere cogeretur aeterna morte damnare, quas nullo merito praecedente peccati carni inserit peccatrici. sed utcumque sentiens quid mali dixerit sine ulla Christi gratpro eis oblationes assi- duas et offerenda iugiter sanctorum censeo sacrificia sacerdotum. ecce aliud, unde numquam exctum est: nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu, non
Abbreviated transcription (Latin):
ta sit c̾rimꝰ a ño ex slla una trahitur qͥ ĩ gñit
Humami p̾mo pee petrauit. Qm̃obrem l̃i d̾s nͦ dqp¬
nat ĩnocentes. nec facit nocẽtes quos ꝑspicit ĩ nocẽ¬
tes. et si ammas nõ lib̾at sine ab originalib siuc a
tur. et multomag̾ q̃ ñ qmͣ ꝯmissa sunt dãpnari
iusta lege ñ possunt. nich̾ hoꝵ quatuor iste dicat et
si põt explicer. ꝑuuloꝵ aĩe que sine bap̃o exeiltes
ĩ dampnatõem mittũtur quo m̃ito ĩ carnẽ peccatͥ¬
cem q̃ nicħ peccaun̾t misse sunt. ut illic inuẽirẽt
orista demtans q̃ sana doctna ꝯdempnat. id ẽ si ñ
andens dic̾e. uł sine ullo pcc̃o existẽtes a d̾o fĩ aĩas
pecratrices. aut sine xͥ sactam̃to in eis solui orig̾ia¬
le pccm̃. aut eas alicubi pectasse añꝙͣ mitt̾ent᷑
ĩ sarnem. aut ea q̃ si qmͣ hũerunt ĩ eis pcc̃a dãpna¬

Expanded text:
ta sit, quaerimus, si non ex illa una trahitur, quae in generis ta sit, quaerimus, si non ex illa una trahitur, quae in generis humani primo patre peccavit. Quamobrem si Deus non damnat innocentes, nec facit nocentes quos perspicit innocentes; et si animas non liberat sive ab originalibus, sive a tur, et multo magis quae nunquam commissa sunt, damnari justa lege non possunt; nihil horum quatuor iste dicat: et, si potest, explicet, parvulorum animae, quae sine Baptismo exeuntes in damnationem mittuntur, quo merito in carnem peccatricem quae nihil peccaverunt, missae sunt, ut illic invenirent or ista devitans, quae sana doctrina condemnat, id est, si non audens dicere, vel sine ullo peccato existentes, a Deo fieri animas peccatrices, aut sine Christi Sacramento in eis solvi originale peccatum, aut eas alicubi peccasse, antequam mitterentur in carnem, aut ea quae nunquam habuerunt in eis peccata damna
Abbreviated transcription (Latin):
illo inuenta ẽ m̃ocentiam. Et de millo mortuo
baptitato pot̾it ẽc secuitias. qi et post bapm̃ ño qͣ¬
si gͦ qui baptitatꝰ huic raptꝰ ẽ apostata erat futu¬
tꝰ si uineret nullũ ne slli bñficiũ putabimꝰ ẽẽ col¬
latum qd̃ raptus ẽ malicia mutaret ĩtlłcm eius.
apostatam iudicand̾ ẽẽ censebimꝰ. Qnͣto .n. meliꝰ
si pcc̃a ñdum fc̾a. ñd̾ cogitata s p̃cognita et futa
pumũtur: ꝑic̾entur illi duo de paradyso añ pecm̃
ne ĩ loco tãm sc̃o et bñfico peccaretur: Qͥd quod¬
ista ip̃a exmanitur om̃io p̾scĩa si qd̾ p̃cectur nõ
turũ: Qũo gͦ pumũtur pcc̃a q̃ nlla st. id ẽ que
ne uita ista ñd̾ incipiente ꝯmissa sẜ añ caruem
nec morte p̾nemente post catnem. Hoc iaq me
sit eratem: ũ ĩuoint nñ dãpnaretur ñ ꝑceptob
baptismo nͥ originale pccm̃. Ex hoc pcc̃o niste dã
pnari aĩam ño negam᷑ qr pccõ suppliciũ lex iꝰta
ꝯstituit. S ad hoc pecm̃ sb̾eundũ cut dampna¬

Expanded text:
illo inuenta est, innocentiam et de nullo mortuo baptizato poterit esse securitas, quia et post baptismum si ergo qui baptizatus hinc raptus est, apostata erat futurus, si viveret; nullumne illi beneficium putabimus esse collatum, quod raptus est ne malitia mutaret intellectum ejus; apostatam iudicandum esse censebimus? quanto enim melius, si peccata nondum facta, nondum cogitata, sed praecognita et futura puniuntur, proicerentur illi duo de paradiso ante peceatum, ne in loco tam sancto et beatifico peccaretur! quid quod ipsa exinanitur omnino praescientia, si quod praescitur non ergo puniuntur peccata quae nulla sunt; id est, quae nec vita ista nondum incipiente commissa sunt ante carnem, nec morte praeveniente post carnem? CAPUT XIII. sit aetatem, non invenit unde damnaretur non percepto Baptismo, nisi originale peccatum. Ex hoc peccato juste peccato supplicium lex justa constituit. Sed ad hoc peccatum subeundum cur damna
Abbreviated transcription (Latin):
piecate suoru ad regniuᷤ cesoriꝰ quo ꝑueiant adiu¬
uentur: quid respõsuf᷑ ẽ de tot milib ifantiũ cͥl
nasꝯͣ ex ip̃is. nec in manꝰ pioꝵ aliqͣ us diuina. uł
humana: imsa̾tione ꝑueniũt et de ista uita ĩ illa
tenerrima etate s me lauacro regn̾at̾oio absted̾tͤ
Dicat si põti unde iste aĩe sic pecratuces fĩ merue¬
r̃t ut a poc̃o saltẽ nec postea lib̾entur. Si .n. q̃rã
q̃r dampnan m̾eantur si nõ baptitantur. recte
q peccatrice. Si gͦ querã unde dãpnar meruer̃
ĩ peccatricem carnẽ q̃ nicħ mali fecerant añ car
ꝯtagia. ut nec baptisma regener male gn̾atos.
nec sacrificia expient inqͥnatos: hic ĩueniat qͥd¬
huc usq nascũt᷑ ut eis nullo tali possit adrutorio
sb̾ueniri. Hͥ certe om̃is argum̃tatio deficit. Nõ .n.
q̃ rimus. unde aĩe dãpnari meruerĩt pꝰ caris cõsor¬
tiũ pectatricis. Non ẽ ut dicatur. Nich̾ eis obsit
d̾i p̾sentia fu̾at ꝑata redẽptio. De hiis .n. ñc loqͥ¬

Expanded text:
pietatem suorum ad regnum coelorum quo perveniant adjuventur, quid responsurus est de tot millibus infantum, qui nascuntur ex impiis, nec in manus piorum aliqua vel divina vel humana miseratione perveniunt, et de ista vita in illa tenerrima aetate, sine lavacro regenerationis abscedunt? Dicat, si potest, unde istae animae sic peccatrices fieri meruerunt, ut a peccato saltem nec postea liberentur. Si enim quaeram, quare damnari mereantur, si non baptizantur; recte que peccatrice. Si ergo quaeram, unde damnari meruerint in peccatricem carnem, quae nihil mali fecerant ante carcontagia, ut nec Baptisma regeneret male generatos, nec sacrificia expient inquinatos. Ibi enim huc usque nascuntur, ut eis nullo tali possit adjutorio subveniri. Hic certe omnis argumentatio deficit. Non enim quaerimus, unde animae damnari meruerint post carnis consortium peccatricis. Non est ut dicatur, « Nihil eis obfuDei praescientia fuerat parata redemptio. » De his enim nunc loqu
Abbreviated transcription (Latin):
ũ carne meru̾it ĩ quinau. Nam hoc m̾ito qͦ
ĩ carnem peccatricẽ missa ẽ ut inqͥnaretur: ex
illa ꝑfecto. aut ex sem ip̃a hũit. aut oꝑ ñ mł¬
to ampliꝰ ab horret ex do̾. Ex carne oriuppe m̾it̃
ũ potuit hr̃e añ caruẽ quo m̃ito ĩqui nanda
nutt̾etut ĩ carnẽ. Si gͦ a sem ip̃a hoc m̃itum
forat. quis dici ĩpune ꝑuteat. Non .n. hoclo¬
co q̃ritur. qͥd meriũt ut udicaretur dãpnãda

Expanded text:
um carne meruerit inquinari. Nam hoc meritum quo in carnem peccatricem missa est, ut inquinaretur ex illa, profecto aut ex semetipsa habuit, aut, quod vero multo amplius abhorret, ex Deo. Ex carne quippe meritum non potuit habere ante carnem, quo merito inquinanda mitteretur in carnem. Si ergo a semetipsa hoc meritum ferat? quis dici impune permittat? Non enim hoc loco quaeritur, quid meruerit, ut judicaretur damnanda
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuista aĩ adu̾sione militanit ĩ corpꝰ eam pccĩ re¬
logare uolu̾it. cuͦ consortio carnis pectatr e̾e iͦ¬
cip̃. q̃ peccatͥc ẽẽ nõ potuit. In huiꝰ q̃onis tan¬
qmͣ scopuloso gurgite debuit unq cau̾e na¬
ufragiũ. nec eo se ꝯmitt̾e uñ se nõ erueret
tnͣseundo. s forte redeundo idẽẽ pemtẽdo. Nã
de p̾stĩa d̾i se nititur lib̾are. s frustra. p̾stĩa
quippe d̾i. eos quos samaritaũ ẽ pcc̃ores p̃¬
noscit. ñ facit. Nam si eas aĩas liberat. a pec¬
cato. quas m̃ocẽtes et m̃das ĩplicuit ip̃e pec¬
cato: uulnꝰ sanat ꝙ intulit nobis. ñ ꝙ ĩueĩt
ĩ nob̾. Au̾tat aũ deus et oĩo ab sit ut dicamꝰ.
qñ lauacto regnõnis deus m̃dat aĩas ꝑiui¬
loꝵ. tũc eum mala sua corrig̾e q̃ ilł fecit ip̃e
Quas tñ iste accusãs dicit inqͥnari meruisse
añ carnem. Hãc gͦ q̃o in frustra se pritans de
p̾stĩa dei posse dissolu̾e: adhuc se ĩuoluit et di¬

Expanded text:
 corpus eam peccati relegare uoluerit, cum consortio carnis peccatrix esse incipit, quae peccatrix esse non potuit? in huius quaestionis tamquam scopuloso gurgite debuit utique cauere naufragium nec eo se committere, unde se non erueret transeundo, sed forte redeundo, id est paenitendo. nam de praescientia dei se nititur liberare, sed frustra. praescientia quippe dei eos quos sanaturus est peccatores praenoscit, non facit. nam si eas animas liberat a peccato, quas innocentes et mundas inplicuit ipse peccato, uulnus sanat quod intulit nobis, non quod inuenit in nobis. auertat autem deus et omnino absit, ut dicamus, quando lauacro regenerationis deus mundat animas paruulorum, tunc eum mala sua corrigere, quae illis ipse, ammiscuit. quas tamen iste accusans dicit inquinari meruisse ante carnem. Hanc ergo quaestionem frustra se putans de praescientia dei posse dissoluere adhuc sese inuoluit et di
Abbreviated transcription (Latin):
sint ĩ eiꝰ disputatione iutãda: aiãm d̾icit a d̾o qͥd̾
eam ñ nult ex nncħo fc̃am fat̾i. et aliã mllã cre¬
aturam uñ sit fcã ꝯmemorat. atq ita illi dat au
datur. nescit eo se reuolui ꝙp declinasse se pu
ꝯseqñt̃ et de dei n᷑a fiat aliquid ab eod̾̃ d̾o. cui faci¬
endo mat̾ia de qua facit sit ip̃e qͥ facit. Ac ꝑħ ex d̾i
sit n᷑a mutabił. et mutata ĩ det̾ius eiꝰd̾ ip̃iꝰ d̾i abe¬
odẽ ip̃o d̾o natura dãpnetur. Qd̃ ꝓ tua fideli ĩ tel
ligẽtia. qmͣ ñ sit opmand̾. et qm sit a corde cat¬
tholico secludend̾ lõgeq fugiendũ uides. Itaqͥ¬
ppe aĩa uł dei flatu fc̃a. uł dei flatꝰ flatꝰ fcũs ẽ
ip̃a. ut ũ de ip̃o sit. s ab ip̃o de nicħ creata sit. Ne¬
q .ii. si c̾ homo qũ suflat nõ põt de nicħ flatũ
facere. s ꝙ̃ de isto acre ducit hunc reddit: ita
d̾o putand̾ ẽ auras aliquas circũfusas ĩa fuisse

Expanded text:
sint in ejus disputatione vitanda: Animam dicit a Deo quidem sint in ejus disputatione vitanda: Animam dicit a Deo quidem eam non vult ex nihilo factam fateri, et aliam nullam creaturam unde sit facta commemorat, atque ita illi dat aucdatur, nescit eo se reuolui, quod declinasse se putconsequenter et de dei natura fiat aliquid ab eodem deo, cui faciendo materia, de qua facit, sit ipse qui facit, ac per hoc et dei sit natura mutabilis et mutata in deterius eiusdem ipsius dei ab eodem ipso deo ligentia, quam non sit opinandum, et quam sit a corde catholico secludendum, longeque fugiendum, vides. Ita quppe anima uel de flatu facta uel dei flatus factus est ipsa, ut non de ipso sit, sed ab ipso de nihilo creata sit. neque enim sicut homo, quando sufflat, non potest de nihilo flatum facere, sed quem de isto acre ducit, hunc reddit, ita deo putandum est auras aliquas circumfusas iam fuisse,
Abbreviated transcription (Latin):
angor paululũ. ꝙꝑ ad huc tue sc̃itati minꝰ ꝙͣ uel¬
lem cognitus sum qũ quid̾ putasti me sic ac¬
cepturũ q̃i tu mͥ ĩ uiriam fec̾is notũ faciendo qdͥa
liꝰ fecit Qnͣtũ aũ hoc ab sit ab aĩo m̃o uide. ut nec
ab illo quid̃ me passũ nutiã ꝯq̃rerer. Cũ i uti

Expanded text:
angor paululum, quod adhuc tuae Sanctitati minus quam vellem cognitus sum: quandoquidem putasti me sic accepturum, quasi tu mihi injuriam feceris, notum faciendo quod alius fecit. Quantum autem hoc absit ab animo meo, vide, ut ne ab illo quidem me passum injuriam conquerar. Cum eni
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ adu̾sus eos qui dñt. Cum d̾s hoiẽm faciebat
ꝙ̃ ut pote p̾sci sciebat futurũ nõ bonũ. Nõ na¬
tũ .i. uidicares si pp̃ ea creare noluusce. qr ño boñ
futur̃ ẽẽ p̃scisset. Et utiq sicut et huic uisum est.
de ꝑfectis ens oꝑib debuisset hominẽ iudicare. ñ
de p̾cognitis nec fien aliqũ ꝑmissis. Nlam si pcc̃a

Expanded text:
cur deus hominem faciebat, quem utpote praescius sciebat futurum non bonum?\'non natum enim iudicaret, si propterea creare noluisset, quia non bonum futurum esse praescisset. et utique, sicut et huic uisum est, de perfectis eius operibus debuisset hominem indicare, non de praecognitis nec fieri aliquando permissis. nam si peccata,
Abbreviated transcription (Latin):
dicit uñ anima ꝑuuli fu̾it lib̾ata pectatͥx: sic
uem sibi ꝓponeret. ait. Alia sb̾trahũtur opprobͥ¬
a q̃rulis. murmuratõib oblatrantũ. et excus¬
si quasi quodã turbine. identid̾ int̾ ĩmania sa¬
xa collidimur. Hoc si ego de illo dic̾em: forsitã
gauit ostenderet. ad hoc .n. perductus ẽ et tam
horrendis cautib. impulsus. infixus: ut eruere
se nisi emendando ꝙ dixit oĩs ñ possit. nõ ualẽs
ostendere quo m̃ito aĩa sit fc̃a peccatrix quã di¬
c̾e̾ nõ tumut añ om̃e suũ pocm̃ mu̾isse fi̾ pecra¬
tricem. Quis tam munane suppliciũ meretur
sine pcc̃o ut in aliena iniquitate ꝯceptus añ ꝙͣ
gr̃a iam nõ ẽ gr̃a. Pinde iste homo ualde intelli¬
geus. cui displices in tanta ꝓfũditate et si non
docta mͥ cauta nr̃a cunctamõ: dicat si põt ir hauc
penam quo ꝑuen̾it aĩa m̾ito. de quia pena lib̾at
gra sinem̾ito. Dicat ut ꝙ dixit aliqua si ualiu̾t
rde defendat. Non .n. ħ exig̾em: nͥ ip̃e dixiss qd̾

Expanded text:
dicit unde anima parvuli fuerit liberata peccatrix, sic nem sibi proponeret, ait: alia substruuntur obprobria querulis murmurationibus oblatrantum et excussi quasi quodam turbine identidem inter immania saxa conlidimur — hoc si ego de illo dicerem forsitan gauit, ostenderet. ad hoc enim perductus est et tam horrendis cautibus inlatus, inpulsus, infixus, ut eruere sc nisi emendando quod dixit omnino non possit non ualens ostendere, quo merito anima sit facta peccatrix, quam dicere non timuit ante omne suum peccatum meruisse fieri peccatricem. quis tam immane supplicium meretur sine peccato, ut in aliena iniquitate conceptus, antequam gratia iam non est gratia. proinde iste homo ualde intellegens, cui displicet in tanta profunditate etsi non docta, tamen cauta nostra cunetatio. dicat, si potest, in hanc poenam quo peruenerit anima merito, de qua poena liberat gratia sine merito; dicat, ut quod dixit aliqua, si ualucrit, ratione defendat. non enim hoc exigerem, nisi ipse dixisset. quod
Abbreviated transcription (Latin):
confusas sbstãtias orpem ex mat̾ia¬
declarat permuxtis utiq tenebris hãc cͥã ex nło
confusionemterum .i. aera ignem a fci̾ su¬
co tercam tenebras. materiam dixit nui iꝰ.¬
sam sicut in geñ iegitur. Terra aũt inquit ĩ
ne trẽarut orbem istituto firmam̃to ut nt᷑
rpm aquis congregatis in iniumħitatio tie¬
tet genen humano. Distinctis enim et discre¬
tis sbstanciis. mꝯtauo domum hĩtabilẽ fet̾.¬

Expanded text:
confusas substantias creadeclarat, permixtis utique tenebris. Hanc confusionem rerum, id est, aera, ignem, aquam, terram, tenebras, materiam dixit invisam, sicut in Genesi legitur: Terra autem erat, inqne creavit orbem instituto firmamento, ut intra ipsum aquis congregatis in unum habitatio fieret generi humano. Distinctis enim et discretis substantiis, in concavo domum habitabilem fe
Abbreviated transcription (Latin):
dicio leonem mortuum hoc est xpĩanũmortuo.
apostatam. Quiqisa diu in fide durauit: leo
etat. at uͥ au̾t recessit: mortuus dicitur. Canẽ
uero gentilem dixit de quo est ses ut credat
pibit. Namcanem gentilem significari sal¬
siator ostendit. Nonlicet panem accipere fili¬

Expanded text:
dicit leonem mortuum, hoc est, christianum dicit leonem mortuum, hoc est, christianum apostatam: quoniam quamdiu in fide duravit, leo erat; at ubi recessit, mortuus dicitur. Canem vero, gentilem dixit de quo spes est, ut credaperibit. Nam canem, gentilem significari Salvator ostendit dicens, Non licet panem accipere fili
Abbreviated transcription (Latin):
srꝯtisio cepta data sunt populo¬
nd ignum acceierat. pͥtepta autem sasbatorũ
oo ĩtentorum testimonio data sunt et futuro¬
cum quehrent figuram futuri .n. salbati qd̾ĩ
cremer dabit requiem figura est hoc salbatum
craro in ebdomadam impletum fcm̃ est escaiũ
qutemieꝵ ño prmordio legis data esi. Sed cum
te ad diritiam cordis fuis acceperunt precepta
i bomiinid et cumatib non debit tota cre¬
arrra sbicii. Dostea autenr nusericordia dei ue¬
aiente reddita est lib̾tas edendi. Unde dixit petĩ
quod neq nos neq patres nostri portare potu
inus denedicat tera dnm̃ ait. hoc est laud¬
on est et confiteatur uututem tuã¬
sensum hͣt terra ut grãs agat ciabit uerita¬
ceatori. si autemspnitalit hoc ac tem tuã.¬
cepis. terram hominem intellige scd̃m oooo.
pere exhortatur. ut confessionẽ u̾itatus eius
adquirat. illis que licet taceat clamare dici¬
urlaudem creatoris cuius opus est ħ. c̃agͦ
pocius quamm apostata. hunc.ii. canicieone

Expanded text:
raecepta data sunt populohoc signum acceperit . Praecepta autem sabbatorum, et praeteritorum testimonio data sunt, et futurorum quae haberent figuram . Futuri enim sabbati, quod in aeternis dabit requiem, figura est hoc sabbatum quod in hebdomadam impletam factum est. Escarum autem lex non in primordio Legis data est, sed cum re, ad duritiam cordis sui acceperunt praecepta enim hominibus et contumacibus, non debuit tota creatura subjici. Postea autem misericordia Dei veniente, reddita est libertas edendi. Unde dicit Petrusquod neque nos neque patres nostri portare potur. Benedicat terra Dominum, ait; hoc est, laudet et confiteatur veritatem tuasensum habet terra, ut gratias agat Creatori. Si autem spiritualiter hoc acceperis, terram hominem intellige, secundum dipere exhortatur, ut confessionem veritatis ejus acquirat illis, quae licet taceat, clamare dicitur laudem Creatoris, cujus opus est. Haec potius, quam in apostata. Hunc enim
Abbreviated transcription (Latin):
quã scnre dicit cum filiis siris hoc ẽ ideisb̃ uñ¬
poha .ii. aduentum dnuĩ p̃dicans et tempꝰ grẽ
pienum meraltatione nocis obtestans iheru¬
rnem celestem que io deserta dc̃a est quia nhi¬
tantes faios per fidem gentratos nõ habebat:
letari debere hortatur. Tempus .ii. uenerat.
numerum indeorum. Sterił ergo dc̾a est. qui
euugo est q̃ no per ꝯmuxtionem et completũ
gnat furum. Sed per solam fidem sidem spin¬
talit. unde nec ꝑturire dicitur. qͥ nõ ꝑtutis:
tatio celestis illa ad quam uocamur. mater

Expanded text:
quam servire dicit cum filiis suis, hoc est, Judaeis. Propheta enim adventum Domini praedicans, et tempus gratiae plenum in exsultatione vocis obtestans, Jerusalem coelestem, quae ideo deserta dicta est, quia inhabitantes filios per fidem generatos non habebat, laetari debere hortatur. Tempus enim venerat, numerum Judaeorum. Sterilis ergo dicta est, quia virgo est, quae non per mixtionem et complexum generat filium, sed per solam fidem spiritualiter. Unde nec parturire dicitur; quae enim parturit, itatio coelestis illa ad quam vocamur, mater
Abbreviated transcription (Latin):
fitetur peccasse ẜ emssio autẽ quomodo ob¬
tineretur ip̃ẽ auo lodo ostendit ditens frange
esurienti panem tur̃. Si uideris nudum: uesti
et domesticos semmis tui ne despicies aut cͥte
cor contͥtum et humiliatũ deus uõ desꝑnit.
Drimi ergo confitendum delictum monint
deinde quomodo ignosci possit. ostendit. Nã
nũquã pro manifesto delicto sacrificiũ mau¬
oauit. sed proignoratis. quia etiam cumi
nescit homo peccat. et cum se pritat recte ag̾e
intentione quadam delinquit tale peccatũ
dixit per sacri ficium¬
sniũ Eur salomon spnĩ sapiencie¬
m̾to suo huit cum uitam mundam
uti. et per hoc peceare si huit spm̃ cabat. ooo¬
fapĩe. regni m̃ito hrũt sicut et nabugo ooos¬
donosor regni m̾to in camino xpm̃uidit.
on Intobia. opera inquit dei reuela¬
saluare et confiteri honorificum est¬
tor opera salator autem opus det

Expanded text:
fiteretur peccasse. remissio autem quo modo obfiteretur peccasse. remissio autem quo modo obtineretur, ipse alio loco ostendit dicens: frange esurienti panem tuum; si uideris nudum, uesti et domesticos seminis tui non despicies, aut certe: cor contritum et humiliatum deus non spernit. primum ergo confitendum delictum monuit, deinde quo modo ignosci possit ostendit. nam numquam pro manifesto delicto sacrificium mandauit, sed pro ignoratis, quia etiam cum nescit homo peccat et, cum se putat recte agere, intentione quadam delinquit. tale peccatum dixit per sacrificiumVIIII. CUR SALOMON SPIRITUM SAPIENTIAE HABUIT, CUM UITAM MUNDAM uti et per hoc peccare, si habuit spiritum sapientiae, regni merito habuit, sicut et Nabuchodonosor merito regni in camino Christum uidit. L. IN TOBIA: \'OPERA,\' INQVIT, \'DEI REUELARE ET CONFITERI HONORIFICUM EST\'; SALUATOR AUTEM OPUS DEI