comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpignꝰ sp̃s &cestandi & uincendiuires ibili si nehoste po¬
ullo ext̃no & in &ino ineffabili hac sẽpit̃napace ꝑ fru¬
ent᷑ Quis qͥsergo om̃a q̃ ibi habenda st̃ hicuu lthabepti¬
deat miseriã generis humani a fl&ib incipereparuu
hom in es foras deparadisi felicitate dimisit. sed in futu
p̃isto słomaligno beatificat s uos quib. hicpeccatadimit¬
tit & sp̃s gratiȩ pignꝰ imꝑtit ideo eis qͥ&iã ȩis malis scłi
hui ł delectabilib ł seui satq. asperis pastĩ ñ utunt᷑ pastĩ
beneutunt᷑ futurũ ꝓmisit sđmin qͦ malanulla patiant¬
ubi tales ẽent nuptiȩ quales in illo paradysosinemo
peccas s& eẽ potuis sent in qͥb nihilpudendũ e& Sed
nectales erunt quõ bonorinumero impl&lo. cui sint
nuptiȩ neces sariȩ generatio ips añ erit Natura
saluandañ e&. Quiergo dic̃eã bonũ ñ eẽ.bonũ negat
c̃dite creatorẽ : Qui uͦ negateimalũ in ẽe miseri cordẽ
uitiate in uid& saluatorẽ. Quaꝓpt̃ in hominibus

Expanded text:
piritus, et certandi et vincendi vires: ibi autem, sine hoste ullo externo et interno, ineffabili hac sempiterna pace perfruemur. Quisquis ergo omnia quae ibi habenda sunt, hic vult habedeat miseriam generis humani a fletibus incipere parvuhomines foras de paradisi felicitate dimisit; sed in futuro o maligno beatificat suos, quibus hic peccata dimittit, et spiritus gratiae pignus impertit. Ideo eis qui etiam malis saeculi hujus vel delectabilibus, vel saevis atque asperis, partim non utuntur, partim bene utuntubi tales essent et nuptiae, quales in illo paradiso, si nemo peccasset, esse potuissent, in quibus nihil pudendum esset: sed nec tales erunt, quoniam beatorum numero impleto, cui sint nuptiae necessariae, generatio ipsa non erit. XCIV. saluanda non esset. qui ergo dicit eam bonum non esse, bonum negat conditae creatorem; qui uero negat ei malum inesse, misericordem uitiatae inuidet saluatorem. quapropter in hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
abstinere in deliberũ ñ ÷ Ac ꝑ hoc sitria ista discernas
& scias aliud ẽ ẽpeccatũ aliud poenã peccati. aliud utr&q
id ÷ itapeocatũ ut ipsũ sit &iã poenapeccati HabenT
triaistagenera &iãs pecies suas. deqͥb. nc̃ longũ ÷ dispu¬
tare Horũ sanetriũ generũ si reqͥrant᷑ exempla. pͥmi
generis in adã sineullomodo q q̃stionis occurrit
Multa qͥ ppest̃ ꝗ̃ agunt hom in esmala aqͥb. eis libe¬
rũ ÷ abstinere: Sed nullitã uerũ ÷ quã illi fuit qͥ dõ
suo aqͦ erat c̃ditꝰ nectus nullꝯ ꝓrsus uitio deprauatꝰ
astabat. Scđi aut̃ generis ubitantũ mͦ ÷ pȩna pecca¬
ti exemplũ in eomalũ ÷ qđ qͥsq. exnulla paste
oecidit᷑ siuealia corporis poena quacũq cruciatur
Testiũ uͦ genꝰ ubi peccatũ ipsũ ÷ & poena peccati. po¬
test intellegiin eo quidic̃ qđ nolom alũ hocago¬
Aa hoc ꝑtinent &liã om̃ã quȩ ꝑ ignorantiã cũ agan
mala ñputant᷑ mala t &iã putant᷑ bona Caecitus enĩ

Expanded text:
abstinere inde, liberum non est. Ac per hoc, si tria ista discernas, et scias aliud esse peccatum, aliud poenam peccati, aliud utrumque, id est, ita peccatum, ut ipsum sit etiam poena peccati, inttria ista genera etiam species suas, de quibus nunc longum est disputare Horum sane trium generum si requirantur exempla primi generis in Adam sine ullo nodo quaestionis occurrit. Multa quippe sunt quae agunt homines mala, a quibus eis liberum est abstinere: sed nulli tam liberum est, quam illi fuit, qui Deo suo, a quo erat conditus rectus, nullo prorsus vitio depravatus adstabat. Secundi autem generis, ubi tantummodo est poena peccati, exemplum in eo malo est, quod quisque ex nulla parte occiditur, sive alia corporis poena quacumque cruciatur. Tertium vero genus, ubi peccatum ipsum est et poena peccati, potest intelligi in eo qui dicAd hoc pertinent etiam omnia quae per ignorantiam cum aguntur mala, non putantur mala, vel etiam putantur bona. Caecitas enim
Abbreviated transcription (Latin):
ł eeł fieri beatissimatista omninonecessitas quane¬
cesse ÷ felicit̃ uiuere . & in eadẽ uita neces se ÷ ñ mori
Necesse : in d&erius ñ mutari. Hacneces sitate sine¬
s in ecessitas &iã ips a dicenda ÷ ñ p̃munt᷑ sci angelised
maligno ubi& hiqui ꝑtinent ad scłmpec catañ ha¬
biturũ. habenteoti dieq̃o p&ant patriuen iã peccatoꝵ¬

Expanded text:
 vel fieri; beatissima est ista omnino necessitas, qua necesse est feliciter vivere, et in eadem vita necesse est non mori, necesse est in deterius non mutari. Hac necessitate, si necessitas etiam ipsa dicenda est, non premuntur sancti Angeli, sed maligno, ubi et hi qui pertinent ad saeculum peccata non habiturum, habent unde quotidie petant a Patre veniam peccato
Abbreviated transcription (Latin):
ideoñdũ surrexer̃ quia ñ dũ eos ad iutoriũ gratiȩmise¬
uit eligendos accipient eandẽ gratiã quaelectie ẽ ueliNT
elsint : Si qͥ li oboediunt sed in regnũciꝰ & gloriã p̃destiñ st̃.¬

Expanded text:
nondum surrexistis, quia necdum vos adjutorium gratiae misenondum surrexistis, quia necdum vos adjutorium gratiae miseverit eligendos, accipietis eamdem gratiam et sint; si qui autem obediunt, sed in regnum ejus et gloriam praedestinat
Abbreviated transcription (Latin):
p̃scientia. opera suadisponere idomninonec alud
errelur & quã facilequisq. corrigat ł quanta ꝑtinatia
suũ defendereco&errorẽ. Bonequippespeit homo sicũ
si cꝓ ficientẽ dies ultimꝰ uitȩ hui inuenerit . ut adiciant᷑ eiq̃
ꝓficienti defuer̃ & ꝑficienđ quã punienđ potius iudic&¬
Nimieigit᷑ ẽtentionis ÷ p̃destinationi c̃tradicere ł de p̃desti¬
apud imperitiã ł tardioris intelle gentiem ultitudin ẽ redar¬
gui qͦdã modo ipsa s uap̃dication euideat᷑ sic t̃redargui
uid &ur & p̃scientia dĩ quã ceste negareñ posst̃: Sidicatur
hominib: siue curratis . siuedormiatis q̃duos p̃sciuitqͥ falli
ũ potest hoceritis. Dolosi h ł imperitimedici ÷ &iã utile
medi cam̃tũ si calligareut aut p̃ ꝓsit. autobsit: Sed di¬
cendũ ÷ sic currite ut cũ p̃hendatis . Quã uisergo itaseha
beat dep̃ destinatione definita sententia uoluntatis dĩ
utaliie xinfidelitate accepta uolunta teo boediendi c̃uer¬

Expanded text:
praescientia opera sua futura disponere, id omnino nec aliud erretur, et quam facile quisquam corrigat, vel quanta pertinacia suum defendere conetur errorem. Bonae quippe spei est homo, si eum sic proficientem dies ultimus vitae hujus invenerit, ut adjiciantur ei quae proficienti defuerunt, et perficiendus quam puniendus potius judicNimiae igitur contentionis est, praedestinationi contradicere, vel de praedestiapud imperitam vel tardioris intelligentiae multitudinem redargui quodam modo ipsa sua praedicatione videatur: sicut redargui videtur et praescientia Dei quam certe negare non possunt, si dicatur hominibus, « Sive curratis, sive dormiatis, quod vos praescivit qui falli non potest, hoc eritis. » Dolosi autem vel imperiti medici est, etiam utile medicamentum sic alligare, ut aut non prosit, aut obsit Sed dicendum est, Sic currite, ut comprehendatis , atqubeat de praedestinatione definita sententia voluntatis Dei, ut alii ex infidelitate, accepta voluntate obediendi, conver
Abbreviated transcription (Latin):
testatepeo care. ut aũtpecoando hocł hoc illa maliti po
faciant p̃e in eorũ potestate sed dĩ diuidentis tenebras
& ordinantis eas. ut hinc&iã qđ faciunt c̃trauolunta¬
uul tancordib: hominũ ł adiuuando ł udicando ut
ut&liã ꝑ eos impleat᷑ qđ manꝰ eiꝰ & õsiliũ p̃destinauit
qđ eo unimicitia qua occider xp̃m. euangelio sic̃tuide¬
oneuenisse . qui beneuti nouit &iã malis. Ñ ut ei ꝓsint¬

Expanded text:
testate peccare: ut autem peccando hoc vel hoc illa malitia faciant, non est in eorum potestate, sed Dei dividentis tenebras et ordinantis eas; ut hinc etiam quod faciunt contra voluntauult in cordibus hominum uel adiuuando uel iudicando, ut etiam per eos impleatur quod manus eius et consilium praedestinauitquod eorum inimicitia, qua occiderunt Christum, Evangelio profione venisse, qui bene uti novit etiam malis: qui
Abbreviated transcription (Latin):
ista ꝑfectio Quã uis eã m hacuitanemohabeat Nemo
sinullis p̃ceptis ostender& : Si cergo curramꝰ ut cũ p̃hen¬
damꝰ Om̃s i qͥ recte currunt cõp̃hendent. Curra mus
credendo sperando desiderando : Curramꝰ corpꝰcastigan¬
do & elemosinas inbonisdandis malisq ignoscendis hi¬
larit̃ & excordefaciendo & currentiũ uires uta diuuer᷑
audiendi d̃srectecolat᷑ p̃dicanda ÷ pudicitia. ut ab eo qͥ
hab aures audiendi nihilgenitalib m̃bris illicitũ ꝑpe¬
tr&đ p̃dicanda ÷ caritas ut ab eo qͥ hab aures audiendi
dĩ & ꝓximꝰ diligat᷑ ita p̃dicanda ÷ &ista p̃destinatio bene¬
ficiodĩ ut qͥ hab aures audiendi p̃ in seipso sed in danõ¬

Expanded text:
ista perfectio. quamuis eam in hac uita nemo habeat? nonsi nullis praeceptis ostenderetur? sic ergo curramus, ut conprehendamus. omnes enim qui recte currunt, conprehendent, credendo et sperando, desiderando; curramus corpus castigando et elemosynas in bonis dandis malisque ignoscendis hilariter et ex corde faciendo et currentium uires ut adiuuentur audiendi, Deus recte colatur; praedicanda est pudicitia, ut ab eo qui habet aures audiendi, nihil genitalibus membris illicitum perpetretur; praedicanda est charitas, ut ab eo qui habet aures audiendi, Deus et proximus diligatur: ita praedicanda est et ista praedestinatio beneficiorum Dei, ut qui habet aures audiendi, non in se ipso, sed in Do
Abbreviated transcription (Latin):
p̃destinatioscõrũ q̃ in sc̃o scorũ maximeclaruit: Predefti
natꝰ ÷ ergo il̃ sutqui futurus erat scđ m carnẽ filius dauĩo as
ẽ&ctam̃ inuistute filius dĩ. scđmspm̃ sc̃ĩficationisquia natꝰ
despũ scõ ex uirginemaria. Sict ergo p̃destinatꝰ :illecmꝰ a¬
ut caput nr̃ mẽ& itamulti p̃destinati sumꝰ ut m̃ braeiẽen m̃

Expanded text:
uniuscujusque mensuram se per cuncta ejus membra diffundit. Ea gratia fit ab initio fidei suae homo quicumque christianus, qua gratia homo ille ab initio suo factus est Christus: de ipso Spiritu et hic renatus, de quo est ille natus; eodem Spiritu fit in nobis repeccatum. Haec se Deus esse facturum profecto praescivi
Abbreviated transcription (Latin):
cram̃toꝵscientia fides facultatũ in pauperes distribu¬
tio corporis q̃q̃ ipsius exustio possthȩc haberi sineuo lun¬
tatebona. ad hoc scilic& habentẽ onerent ñ honorent

Expanded text:
cramentorum scientia, fides, facultatum in pauperes distributio, corporis quoque ipsius exustio, possunt haec haberi sine voluntate bona, ad hoc scilicet ut habentem onerent, non honorent
Abbreviated transcription (Latin):
ctiodiligat᷑. Seipsaigit᷑ dilectio diligit᷑. qd tuncdiligit᷑
cũ hab& necdiligit᷑nisi habeat᷑ Equidẽ potestdiligia
noł &iã cũ p&limꝰ utaugeat᷑ in nob̾ Sed ñ diligiteius augm̃¬
tũ qͥ ñ hab&initiũ Nergo sic caritas diligit᷑ sict̃ nũ me¬
aut aliqd eiꝰ modi Potest iqͥsq. unũ ñ haberenũ mum
& multitudinẽdili gereac desiderarenũ moꝵ: Diligit
ergo istenũ moꝵmultitu dinẽ cũ neunius quidẽ nũ mi
habeat faculta tẽapudse. Vnũ nũmũ ñ inuenit. & foris
diligit᷑. nulla ex partehabeat᷑. Etaleqͥa dã & in plerisq
spiritalib donis. uelut siqͥs̃ diligat uerbigratia ut habe
atꝓph&andidonũ qđ nullus negat in t̃donas piritalia
litt̃is a postolicis c̃tineri: Alii qͥppedat᷑ ꝑ spm sermos api

Expanded text:
ctio diligatur. Seipsa igitur dilectio diligitur, quia tunc diligitur cum habetur, nec diligitur nisi habeatur. Et quidem potest diligi a nobis, etiam cum petimus ut augeatur in nobis, sed non diligit ejus augmentum qui non habet initiuaut aliquid ejusmodi. Potest enim quisque unum non habere nummum, et multitudinem diligere ac desiderare nummorum. Diligit ergo iste nummorum multitudinem, cum ne unius quidem nummi habeat facultatem: apud se unum nummum non invenit, et foris diligitur nulla ex parte habeatur. Est tale quiddam et in plerisque spiritalibus donis: velut si quis diligat verbi gratia ut habeat prophetandi donum, quod nullus negat inter dona spiritalia litteris apostolicis contineri: Alii quippe datur per Spi
Abbreviated transcription (Latin):
sus ÷ : autlucinomẽ significata ÷ scãciuitas in scĩs angelis & spi¬
ei ñ sumꝰ noctis neq tenebrart : Si tam̃ &uesperã diei hui & ma¬
ne aliquatenꝰ c̃gruent̃ intellegereualeamꝰ : quõ scientia & patu¬
ra incõparationescientiȩ creatoris quodã modo uesperascit Itẽ¬
q lucescit & manefit. cũ & ipsa refest᷑ ãdlaudẽ dilatioẽq cre¬
atoris. nec in noctẽ uergit᷑ ubi ñ creatorcreature dilectionerelin¬
qͥt᷑ Deniq scripturacũ illos dies dinumerar& exordine Nusq
int̃posuit uocabulũ noctis. Non italicubi facta ÷ nox sed fa

Expanded text:
sus est; aut lucis nomine significata est sancta ciuitas in sanctis angelis et spisus est; aut lucis nomine significata est sancta ciuitas in sanctis angelis et spiei; non sumus noctis neque tenebrarum; si tamen et uesperam diei huius et mane aliquatenus congruenter intellegere ualeamus. Quoniam scientia creaturae in conparationem scientiae Creatoris quodam modo uesperascit, itemque lucescit et mane fit, cum et ipsa refertur ad laudem dilectionemque Creatoris; nec in noctem uergitur, ubi non Creator creaturae dilectione relinquitur. Denique scriptura cum illos dies dinumeraret ex ordine, nusquam interposuit uocabulum noctis. Non enim ait alicubi: Facta est nox; sed: Fa
Abbreviated transcription (Latin):
Sicutuid& sehabere&iã ordo ille primoꝵ .vi. ł septẽdien. inqͥb
& nane& uesperȩ̃ nominant᷑ donecomã quȩ his dieb. ds̃ fecitaI¬
ut ꝑficiat᷑. Die septimo quein magno misterio dĩuacatio com̃¬
dut᷑ qͥ dies cui modi sint autꝑ difficile nobis aut&iã impossibi
let cõgitare quantomagisdicere. Videmꝰ quippeistos dies
noto sñ habereues perã nisi desolis occasu. nec maneniside
solis exostu. Ulorũ autẽ priores tresdies sinesoleꝑ actis qͥ die¬
qͣ stofactꝰ refest᷑ : Et primitꝰ qͥdẽ lux uerbodĩ facta atq int̃
ipsã & tenebras ds̃ separas senarrant᷑ & eandẽ lucẽ uocasse
diẽ tenebras aũt noctẽ : Sed qͣlis illa sitlux &co alt̃nante mo¬
tuqualẽq uesperã & mane fecerit . remotũ ÷ a sensib ñris
necita ut ÷ intellegi a nob̵ potest. Qđ tam̃ sineulla hesitatio¬
necredendũ ÷ : aut italiqͣ lux corporeȩ : siue in superiorib
mundipastib: longea c̃spectib nr̃i sundesol postmodũ accen¬

Expanded text:
sicut videtur se habere etiam ordo ille primorum sex vel septem dierum in quibus mane et vespere nominantur, donec omnia quae his diebus Deus fecit sexto perficiantur die, septimoque in magno mysterio Dei vacatio commendetur; qui dies cujusmodi sint, aut perdifficile nobis, aut etiam moossibile est cogitare, quanto magis dicere! Videmus quippe istos dies notos non habere vesperam nisi de solis occasu, nec mane nisi de solis exortu; illorum autem priores tres dies sine sole peracti quarto factus refertur. Et primitus quidem lux uerbo Dei facta adque inter ipsam et tenebras Deus separasse narratur et eandem lucem uocasse diem, tenebras autem noctem; sed qualis illa sit lux et quo alternante motu qualemque uesperam et mane fecerit, remotum est a sensibus nostris, nec ita ut est intellegi a nobis potest, quod tamen sine ulla haesitatione credendum est. Aut enim aliqua lux corporea ■ est, siue in superioribus mundi partibus longe a conspectibus nostris siue unde sol postmodum accen
Abbreviated transcription (Latin):
& nos ipsos ñ alit̃ quã similes corporib c̃tuem᷑ aliud qͦ nec
corpora nec similitudinẽ corpoꝵ sicut fidẽ sp̃e caritatẽ
sineullis colorib. &tumorib: eoꝵq similib cestius sa¬
nefirmiusq c̃spicimꝰ ubi magiscẽ & qͦdã mͦ familia
haliitare debemꝰ u bi renouam᷑ in agnitionedĩ scđm
imaginẽ ei qͥereauitnos. Lbicestenullũ sexũ neq ullã

Expanded text:
et nos ipsos non aliter quam similes corporibus contuemur —, aliud, quo nec corpora nec similitudines corporum, sicut fidem, spem, caritatem, sine ullis coloribus et tumoribus eorumque similibus certius sane firmiusque conspicimus, ubi magis esse et quodammodo familiarius habitare debemus, ubi renouari in agnitione dei secundum imag
Abbreviated transcription (Latin):
ficiũ sibi oblatũ sc̃ĩ ficareñ possit. autipsefilius sc̃ĩficane
neq̃at sacrificiũ corporis suiqđ offerimꝰ nos. cũ corpsuũ
ipsescifica uerit qđ obtulit u tredimer& nos. Autita
sp̃s sc̃i ad c̃secrandũ eclesiae sacrificiũ mittendus sit. tãquã
pat̃ aut filius sacrificantib desit Primo itaq meminis¬
senos c̃uenit in huiꝰ uocabulo missionis. Nec inferiorẽ acci¬
her&icis quã maxi me fide i nraẽ freq̃ n tõbiectũ ideo spm¬
scm̃minorẽ credendũ patreacfilio q & a patremissus ÷
&a filio Porro h simis somittens potior ÷ credendus. cog
is aieꝓph&e illũ locũ reuoluer& ubiscriptũ ÷ sp̃s dñi suꝑ¬

Expanded text:
ficium sibi oblatum sanctificare non possit: aut ipse Filius sanctificare nequeat sacrificium corporis sui, quod offerimus nos, cum corpus suum ipse sanctificaverit, quod obtulit ut redimeret nos: aut ita Spiritus sanctus ad consecrandum Ecclesiae sacrificium mittendus sit, tanquam Pater aut Filius sacrificantibus desit. Primo itaque meminisse nos convenit, in hujus vocabulo missionis, nec inferiorem accihaereticis quam maxime fidei nostrae frequenter objectum, ideo sanctum minorem credendum Patre ac Filio, quia et a Patre missus est et a Filio. Porro autem si misso mittens potior est credendus, cognIsaiae prophetae, illum locum revolveret, ubi scriptum est: Spi
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiꝰ tam̃ don a scđm ipsius in ꝑscrutabilẽatq in rep̃hensi¬
hilẽ uoluntatẽ sic in hominib: posseau gericredimus
sicineis posseminui ñ negamꝰ : Nãcũ donas intsp̃s sc̃i cari¬
tas. gaudiũ .pax. longanimitas bonitas benignitas fi¬
desmod estia c̃tinentia & cũ alii d& ꝑspm sermos apien

Expanded text:
us tamen dona, secundum ipsius imperscrutabilem atque irreprehensibilem voluntatem, sicut in hominibus posse augeri credimus, sic in eis posse minui non negamus. Nam cum dona sunt Spiritus sancti, caritas, gaudium, pax, longanimitas, bonitas, benignitas, fides, modestia, continentia ; et cum alii detur per S
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ qͥb. uitȩ hu i neces sitate c̃iungit᷑ multa monenda ł arguen¬
danouit & neglegiti deuitans eoꝵ offensiones ꝓp̃tilla qͥb
in hacuita p̃ indebitis utit᷑ sed plus quã debuit delectat᷑¬

Expanded text:
men, quibus uitae huius necessitate coniungitur, multa monenda uel arguenmen, quibus uitae huius necessitate coniungitur, multa monenda uel arguenda nouit et neglegit, deuitans eorum offensiones propter illa quibus in hac uita non indebitis utitur, sed plus quam debuit delectat
Abbreviated transcription (Latin):
alta & mistica sed q̃dã q̃ capip̃ ualent p̃dicant. porte
exteriores st̃. Cũ uͦ ꝑ fectis ꝓfunda & mustica loquunt᷑
poste in teriores : Videamꝰ qͣ lit̃ posta exterior pateat
teat. Sapientiã loqͥm᷑ int̃ꝑfectos Videamꝰ utrũ eaipsa
sit posta interior & exterior. Sapientib & insipientib
Nãcũ dĩ adiutores simꝰ. ei quẽ ipseꝑ int̃nã gratiã in fundit.
nos exterius ꝑministeriũ uocis adiuuamꝰ : Et tuncsolũ nrã ex¬
hostatio ad ꝑfectionẽ duc̃ cũ incordeds̃ fuerit qͥ adiuu&
superiorib. deseruire : Sed curandũ magnopere ÷ ut qͥdonis
spiritalib: emicant. neqͣ quã pximoꝵ infirmantiũ negotia
funditꝰ deserant sed hȩcaliis qͥb. dignũ ÷ tractanda cõmit
utqͣntoseabexteriorib causis abs c̃der& tanto ardentius
int̃napen&rar&. Ad hocspeculatores hoc ÷ populoꝵ p̃posi¬
tic̃stituti st̃ in eclesi is. utñ parcato biur ganda peccata Necideo

Expanded text:
lta et mystica, sed quaedam quae capi praevalent praedicant, portae exteriores sunt. Cum vero perfectis profunda et mystica loquuntur, portae interiores. Videamus qualiter porta exterior pateat: teat: « Sapientiam loquimur inter perfectos . » Videamus utrum eadem ipsa sit porta interior et exterior. « Sapientibus et insipientibus agro illius. Nam ei quem ipse per internam gratiam infundit, nos exterius ministerio vocis adjuvamus: et tunc solum nostra exhortatio ad perfectionem duciexercere tenentur.---Sed curandum magnopere est ut hi qui donis spiritalibus emicant nequaquam proximorum infirmantium negotia funditus deserant, sed haec aliis quibus dignum est tractanda committa constituit, ut quanto se ab exterioribus causis absconderet, tanto ardentius requiram. Ad hoc enim speculatores, hoc est populorum praepositi, constituti sunt in ecclesiis, ut non parcant obiurgando peccata. Nec ideo
Abbreviated transcription (Latin):
opostunius p&it᷑ quã cũ ab ipsoxp̃i corpore qđ ÷ ȩclesia
in sacram̃to panis & calicis. ipsũ xp̃icorpꝰ & sanguis
offest Calixi quẽ bibimꝰ cõmunicatio sanguinis
xp̃i ÷ & panisquẽ frangimꝰ pasticipatio corporis dñi ÷
quõ unꝰ panis unũ corpꝰ multisumꝰ om̃sq deu nopane
pasticipam᷑ Et ꝓpterea p&limꝰ ut scilic& ea gratiaq᷑
factũ ÷ ut eclesi axpĩ corpꝰfier&. eadẽ gratia fiatut
oma m̃ bracaritatis manente cõpage inunitate

Expanded text:
opportunius petitur quam cum ab ipso Christi corpore quod est Ecclesia in sacramento panis et calicis ipsum Christi corpus et sanguis offertur: Calix enim quem bibimus, communicatio sanguinis Christi est, et panis quem frangimus, participatio corporis Domiane participamus . Et propterea petimus ut scilicet ea gratia qua factum est ut Ecclesia Christi corpus fieret, eadem gratia fiat ut omnia membra caritatis, manente compage, in unitate
Abbreviated transcription (Latin):
&minui In crem̃taigit᷑ d&rim̃taq charismatũ scđm
id dicunt᷑ qđ qͥb dã seuplus seuminꝰ in st̃ p̃ qđ in se
ł augerił minui posst̃ Nã & soltantꝰ ÷ cũ uid&tabo¬
culissanis qͣntus cũ uid& asauciis Necipseminuit᷑
cũminꝰ ab oculis turbatis ꝑcipit᷑. nec aug&cũ ampli¬
us oculis sanis infundit᷑ q diuersita s illauisionis ũ
ex diuersitate solis euenit. sed indiuersitatis infir
augm̃to acd&rim̃to immutabi lit̃ ꝑmanente. dupli¬
cẽsibi heliseus spiritũ popascit. in eo qđ augm̃tũ spi¬
ritalis gratiȩ pastulauit Cũ ergo scĩ spiritꝰ ad scĩ fi
candũ totius ȩdesiae sacrificiũ postulat᷑ aduentꝰ ni¬
aes sonans autcibalũ tinniens. sonũdarepotest ui¬

Expanded text:
ium crementa detrimentaque charismatum, secundum id dicuntur, quod quibusdam seu plus seu minus insunt, non quod in se vel augeri vel minui possunt. Nam et sol tantus est cum videtur ab oculis sanis, quantus cum videtur a sauciis, nec ipse minuitur, cum minus ab oculis turbatis percipitur, nec augetur, cum amplius oculis sanis infunditur. Quia diversitas illa visionis non ex diversitate solis evenit, sed in diversitate sanitaaugmento ac detrimento immutabiliter permanente, duplicem sibi Eliseus spiritum poposcit, in eo quod augmentum spiritalis gratiae postulavit. CAPUT IX. Qui candum totius Ecclesiae sacrificium postulatur adventus, niaes sonans, aut cymbalum tinniens, sonum dare potest, vi
Abbreviated transcription (Latin):
imperitũ eqͥ dẽ c̃seq̃nt̃ intellegunt : P aulus uͦ ñ sein hoc qqͣ
imperitũ eẽꝓfessus ÷ sed in hoꝵ altero Deniq ut hoc dili¬
gent̃ ostender& distinx̃ imperitũ seeẽ sermone sed ñ scien¬
tia Egoli sias acerdote autdleuitatẽ socraticã. autdemo¬
stenistumorẽ. aut tuchi didisclaritatẽ autaltitudinẽ
platonis exigerẽ oposter& hanc c̃tramea płi senten¬
tiã ꝓferri Ncuͦ illa omã derelinqnseloqñtiã sȩ¬

Expanded text:
imperitum equidem consequenter intelligunt. Paulus vero, non se in hoc quoque imperitum esse processus est, sed in horum altero. Denique ut hoc diligenter ostenderet, distinxit, imperitum se esse sermone, sed non scientia. Ego autem, si a sacerdote, aut levitatem Isocraticam, aut Demosthenis tumorem, aut Thucydidis dignitatem, et altitudinem Platonis exigerem, oporteret hanc contra me Apostoli sententia
Abbreviated transcription (Latin):
÷ siqͥ catholici huiꝰ sacram̃ti nuncusq uidebant᷑
ignari. de incepssciredebent. omẽcuiꝰ lib&honorifi¬
exhiberi Incuiꝰ utiq: nonomine manifestũ ÷ sc̃am
qq̃ baptis macel ebrare Neq it p̃iudiciũ filio ł sc̃ospũi¬
git᷑ Cuiꝰ c̃sũ matio dũ filii & sp̃s scĩ cõplectit᷑ nom en
ostenditnullũ eẽ in trinitatediscrim̃ : Quiadũ ad soli¬
us patris ꝑsonã honoris sermo dirigit᷑ benecredentis
fidetota trinitas honorat᷑ Etcũ ad patrẽlitantis desti¬
nat᷑ destinat᷑ intentio sacrificiimunꝰ om̃i trinitatiuno
eodẽq offest litantisofficio Nositaq dũ trinitatiquȩ
unꝰ &uerus ÷ ds̃ unũ sacrificiũ offerimꝰ uanis her&icoꝵ
ñmoueam obiectis cũ ad hoc seqñdũ a crobustissi mer&li¬

Expanded text:
i fideles, hujus sacramenti nunc usque videbantur ignari, deinceps scire debent omne cujuslibet honorifiexhiberi. In cujus utique uno nomine manifestum est sanctum quoque baptisma celebrari. Neque enim praejudicium Filio vel sanctummatio, dum Filii et Spiritus sancti complectitur nomen, ostendit nullum esse in Trinitate discrimen. Quia dum ad solius Patris personam honoris sermo dirigitur, bene credentis fide tota Trinitas honoratur: et cum ad Patrem litantis destinatur intentio, sacrificii munus omni Trinitati, uno eodemque offertur litantis officio. Nos itaque dum Trinitati, quae unus et verus est Deus, unum sacrificium offerimus, vanis haereticorum non moveamur objectis
Abbreviated transcription (Latin):
in senaturalit̃ imm̃ sa in finitaq: ꝑmaneat . & sic localit̃
nusquã sit ut tam̃nus quã desit. atq itasitubiq tota. ut
nec ꝑ pastes creaturȩ totius pasticularit̃ diuidi necuni uer¬
sitate totius possit creaturȩ c̃cludi quotiens sp̃s sc̃s ad c̃se¬
crendũ sacrificiũ apatreposcit᷑ pͥma ÷ fideiratio pͥmaq
cunctis xp̃ianis salubri t̃r&entanda cautela ut sc̃i sp̃s nul¬
latenꝰ localis cogit& autexistim & aduentꝰ: Quocirca sic̃t̃ait¬

Expanded text:
suae naturaliter immensa infinitaque permaneat, et sic localiter nusquam sit ut tamen nusquam desit, atque ita sit ubique tota, ut nec per partes creaturae totius particulariter dividi, nec universitate totius possit creaturae concludi, quoties Spiritus sanctus ad consecrandum sacrificium a poscitur, prima est fidei ratio, prima est cunctis Christianis salubriter retentanda cautela, ut sancti Spiritus nullatenus localis cogitetur aut existimetur adventus. Fideli
Abbreviated transcription (Latin):
Vosigit᷑ mastib nr̃is ñtẽplasict̃diis sed memorias sict̃
hominibi mostuis. quorũ apud dm̃ uiuunt spiritꝰ fa¬
bricamꝰ: Necibi erigimꝰ altaria in qͥb. sacrificemꝰ mastr¬
rib sed unidõ & mastrrũ &nr̃o A quos acrificiũ sict ho¬
mines dĩ qͥmundũ in ei c̃fession eui cer̃. suo loco &ordi¬
nenom inant᷑ N tam̃ asacerdo teqͥs acrificat inuocant᷑
dõqͥppeñ ipsis sacrificat quãuis in memoriasacrific&¬

Expanded text:
s nostris non templa sicut diis, sed memorias sicut hominibus mortuis, quorum apud Deum vivum species fabricamus; nec ibi erigimus altaria, in quibus sacrificemus martyribus, sed uni Deo et martyrum et nostro; ad quod sacrificium sicut homines Dei, qui mundum in eius confessione uicerunt, suo loco et ordine nominantur, non tamen a sacerdote, qui sacrificat, inuocantur. Deo quippe, non ipsis sacrificat, quamuis in memoria sacrific
Abbreviated transcription (Latin):
in leuitico sacerdotiofiebant p̃ ẽ& d&ribuleui nead
ipsã tribũ & ad ipsũ sacerdotiũ qđ tẽporalit̃um braerat
futuri ꝑtiner eui der& mundatio peccatoꝵ quã dñs
oblation eholo caustisui. qđ in u&eris a cerdotio figura¬
lat᷑impleuit. & holocaustieiꝰ imaginẽadmomoriã passi¬
onis suȩ inedesi ãcelebrandã dedit ut&ls a cerdosscđ mor¬
undes alutarebaptis mauenit. unde cõmunicatio. scã ꝑce¬
dit undeo leisacrati unctionem undam᷑ unde om̃is deni¬

Expanded text:
 tribu Levi, ne ad ipsam tribum, et ad ipsum sacerdotium quod temporaliter umbra erat futuri, pertinere videretur mundatio peccatorum, quam Dominus oblatione holocausti sui, quod in veteri sacerdotio figurabatur, implevit: et holocausti ejus imaginem ad memoriam passionis suae inunde salutare baptisma venit, unde communicatio sancta procedit, unde olei sacrati unctione mundamur, unde omnis deni
Abbreviated transcription (Latin):
moderatꝰ sit Adult̃nãq in carnali coitu. ñ ꝓleseduo¬
luptateten &. Et ꝑ uersus qͥsq acuanegloriȩ seruiens
gignere sed suã scientiã desiderat ostendere : Quẽ tt libi¬
dogloriȩad loqñdũ trahit. uoluptatim agis quã genera¬
tionio perãimpendit : Adulterarenãq ÷ uerbũ dĩ aut
ulterinos f&us q̃ rerelaudis humanȩ. Exsinceritate uͦ
loqͥ ÷ nihil in eloqͥo extraquã o post&ladqͥrere. stqͥse¬

Expanded text:
ebantur. Adulter in carnali coitu, non prolem, sed voluptatem quaerit. Et perversus quisque ac vanae gloriae serviens, gignere, sed suam scientiam desiderat ostentare. Quem enim libido gloriae ad loquendum trahit, voluptati magis quam generationi operam impendit. Adulterare namque verbum Dei, estulterinos foetus quaerere laudis humanae. Ex sinceritate vero loqui, est nihil in eloquio extra quod oportet quaerere. S
Abbreviated transcription (Latin):
latũ dnm nr̃m & incenso ad stantẽ uideris sacerdotẽatq
imp̃cantẽ om̃sq. parit̃ p̃tioso illo imbuis anguinet ad¬
hucte eẽcũ hominib arbitraris & p̃c̃tinuo animo trans¬
latꝰ in cȩlos. omnẽq dem̃ te sensũ carnis excludens. nu¬
da anima sensuq mundissimoeaq̃ s incelestib. c̃tueris
quã furoruocanđ ÷ c̃tẽpnere i lludministeriũ. sineqͦ nobis pec¬
salus. neceabona q̃ st̃ ꝓmis sareddent᷑ Nemoi ualebi tingre¬

Expanded text:
latum Dominum nostrum et incenso astantem videris sacerdotem, atque imprecantem, omnesque pariter pretioso illo imbui sanguine, adhuc te esse cum hominibus arbitraris, et non continuo animo translatus in coelos, omnemque de mente sensum carnis excludens, nuda anima, sensuque mundissimo ea quae sunt in coelestibus contuericontinetur, traditurque lambere cupientibus eum, et cum benedictione complecti, fitque hoc totum sub oculis humanis. » It
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitudo laudabił. exhibet᷑ cũ mans u&ud inediscipli¬
na sitcũ discr&ione correctio irãbenignitas mitig&
necimmoderata ultio ultraquã opost& afflig&. Nec
iterũ frangat rectitudinẽ discipline remissio Ni hilin
dandis edesi esticis ordinib auriseua famis inueniat. ni¬
hilblan dim̃ta surripiant nihil gratiã c̃ferantihonoris p̃¬
miũ uita sit ꝓuectꝰ increm̃tũ modestia. ut obtinente huiꝰ
& in digne cuibonũ testimoniũ actio ꝑhib& honor&ur:¬
Sicuulnus deb& sacerdos abscidere ut ñ possit ulcerareqđ

Expanded text:
sollicitudo laudabilis. 788 Exhibeatur cum mansuetudine disciplina. Sit cum discretione correptio. Iram benignitas mitiget, nec immoderata ultio plus quam oportet affligat, nec iterum frangat rectitudinem disciplinae remissio. Inat, nil blandimenta subripiant, nil gratia conferat: honoris praemium vita sit, provectus incrementum modestia, ut obtinente hujuse judicetur, et digne cui bonum testimonium actio perhibet honoreturulnus debes abscindere, ut non possit ulcerare quod
Abbreviated transcription (Latin):
Si ct̃ laudabi ledis cr&ũq treuerentiã & honorẽ debitũ
ex hiberepͥorib. ita rectitud in is & dĩtimoris ÷ siqͣ in eoscor¬
rectionis indigent nulla dissimulatione postponere
u& otũ qđ ab sit corpus incipiat morb. inuaderesi languor
ñ fuerit curatꝰ in capite. Nãsiqͥs in hocautpigereẽ. aut¬
neglegentẽ sep̃sũ pseritexhibere criminib dictis apud¬

Expanded text:
est, reverentiam et honorem debitum exhibere prioribus, ita rectitudinis et Dei timoris est, si qua in eos correctionis indigent, nulla dissimulatione postponere; ne totum, quod absit, corpus incipiat morbus invadere, si langor non fuerit curatus in capite. Aneglegentem se praesumpserit exhibere, dictis
Abbreviated transcription (Latin):
rib. officiis ordosuus. & tradita amaiorib disciplina
seruanda ÷ qͥs fera teclesi asticosordines temeraria
etitudine. Nee gratia cuiꝰ quã. Necculpa deflectim᷑ sed
libent̃q̃ c̃gruuntrationi seruamꝰ. Nãsi qđ ab siteclesi¬
asti cã sollicitud in ẽ uigoreq neglegimꝰ. ꝑ ditdesidia
disciplinã &animab. fideliũ ꝓfecto nocebit᷑i dũ

Expanded text:
ribus officiis ordo suus et tradita a majoribus disciplina servatur, quis ferat ecclesiasticos ordines temeraria ctitudine, nec gratia cujusquam nec culpa deflectimur, sed libenter quae congruunt rationi servamus. Nam si, quod absit, ecclesiasticam sollicitudinem vigoremque negligimus, perdit desidia discipli
Abbreviated transcription (Latin):
neg& autqͥs hoc ueris imilepatius quã uerũ eẽ fateat᷑ Ita¬
nãq cũ ipsũ corpꝰ uerisimilesit . aẽ tam̃ in naturataleqͥdd
uerissimũ ÷ Estergo corpus sensibile. ẽẽ ircorpus intelligib:¬
leiudicat᷑ N i poss& alit̃ ꝑcipiita nescio qd illud de qͦ q̃ rim
corpꝰ qͦ innitian ima ut deloco in locũ trans eat ꝑutat᷑ã quas¬
quã &liã siñ sensib nr̃is. tam̃ qͥbda longe ue geuorib sensis

Expanded text:
neget aut quis hoc uerisimile potius quam Herum esse fateatur? ita cum ipsum corpus uerisimile sit, esse tamen in natura tale quiddam Uerissimum est. ergo corpus sensibile, esse autem corpus intellegibile iudicatur; non enim posset aliter percipi. ita nescio quid illud, de quo quaerimus, corpus, quo inniti anima, ut de loco in locum transeat, putatur, quamquam etiam si non sensibus nostris, tamen quibusdam longe uegetioribus sensi
Abbreviated transcription (Latin):
copore a õ cipiscat utpulchra st̃ corpora in localia mo¬
ris pondererapit᷑ donec amatoꝵ adeptioe potiatur
git᷑ ponđ corporis qͦcũq corpꝰtulerit m̃sura sei & nu¬
meros indis sociabilit̃ secũ trahit. Itẽ ponđ hoct amo

Expanded text:
corporea concupiscat, ut pulchra sunt corpora: illocali amocorporea concupiscat, ut pulchra sunt corpora: illocali amoris pondere rapitur, donec amatorum adeptione potiatur. Igitur pondus corporis quocunque corpus tulerit, mensuras ejus et numeros indissociabiliter secum trahit. Item pondus, hoc est, amor
Abbreviated transcription (Latin):
qͣlitatisimitent᷑ quatinus igit᷑ numeri uertatẽ i
anima reperiemt humana. pͥmũ deb & ipsa sibim&
actitandirationẽ ꝓuistutũ parilitate ẽ cinere ut
sapientiȩ iustitia tẽperantiae fastitudo respondet
Quȩ parilitas utiq numerosa ÷ quiatanto ÷ nume¬
risuicinius. qͣnto ÷ qͥdq c̃cinentus Sed illu dinani¬
manumero sũ potius arbitrorqͦ eadẽscientialit̃ cõpos ÷
numeri utñ pastib sicuti corpꝰnumerosasit. sed ipsũ
diposcat. & scđm eundẽ iudic&num eix Nã tria & .iIII¬
scire ł poterit. Sicutigit᷑ dem̃ sura claruit ita & denume¬
ris satis appar& eẽ hos in corporeui sibilit̃ in anim a in
illud pondus eẽpatuit qͦ eadẽ in regiones suas unde
primordi alit̃ existunt. Naturalit̃fert᷑ Necqͥescurt
qͦ adusq transmisso elem̃ti alterius spatio insua ꝑ¬
sibi incorporea diligatait ÷ uera sapientia siue corpus

Expanded text:
equalitatis imitentur. quatenus igitur numeri ueritatem in equalitatis imitentur. quatenus igitur numeri ueritatem in anima reperiamus humana, primum debet ipsa sibimet actitandi rationem pro uirtutum parilitate concinere, ut sapientiae iustitia, temperantiae fortitudo respondeat, quae parilitas utique numerosa est, quia tanto est numeris uicinius, quanto est quidque concinentius. sed illud in anima numerosum potius arbitror, quo eadem scientialiter compos\' est numeri, ut non partibus sicuti corpus numerosa sit, sed ipsum dinoscat et secundum eundem iudicet numerum. nam tria scire vel poterit. Sicut igitur de mensura claruit, ita et de numeris satis apparet esse hos in corpore visibiliter, in anima inteorum pondus illud esse patuit, quo eadem in regiones suas unde primordialiter existunt, naturaliter feruntur, nec quiescunt, quoadusque transmisso elementi alterius spatio, in sua psibi incorporea diligat, ut est vera sapientia; sive corpori
Abbreviated transcription (Latin):
sub latũ & in aqua superiore uidelic& elem̃to dimissũ mo¬
tu in fatigabiliñ qͥesc̃. donec naturali ponderead soliũ
t̃rȩꝑuenerit Hancadmodũ rationis tram itẽ in reliqͥste
nere corporib : u & a qͣ guttulã quã digito tincto sustuleris
habentẽ scilic& ꝓmagnitudin ismͦ. m̃ surã ꝓpastiũ distan¬
tianumero sũlege ponderis sidimittas in aere ñ resid& nisi
ad sua ꝑuenerit: Aerisqq̃ ratio pars ÷ cuinihil ł sub aqua
c̃tineri ł suꝑ ignẽ ferripotest : Qđ siqͦ pacto fiat necessita
bitrorliqu& q̃ corporeũ m &iripossemundũ cuiꝰ aerpars ÷¬

Expanded text:
sublatum et in aqua, superiore uidelicet elemento dimissum mosublatum et in aqua, superiore uidelicet elemento dimissum motu infatigabili non quiescit, donec naturali pondere ad solum terrae perueherit. hunc ad modum rationis tramitem in reliquis tene corporibus, quia et aquae guttula, quam digito tincto sustuleris, habet scilicet pro magnitudinis modo mensuram, pro partium distantia numerum: lege ponderis si dimittas eam in aere, non residet nisi ad sua peruenerit. aeris quoque ratio par est, cuius nihil uel sub aqua contineri uel supra ignem ferri potest, quod, bitror, liquet, quod corporeum metiri posse mundum sciant,
Abbreviated transcription (Latin):
mutua c̃sultatione ꝑcunctor quomodo corporeus munđ
nihilo segnius q̃rolocus in qͦmunđ ÷ extramundũ anne
demundo sit Si demundo ñ in illo munđ sed in alio ipse
munđ in loco sit. Autigit᷑ loca hoc ÷ corpora in finita fatebe¬
locoꝵtantũq spatioꝵeẽ ꝑspicis non in loco ita illud qđ
nullus ÷ molis nullius ÷ spatii. intellege in loco eẽposse
sineloco qrsi illud qđ locale ÷ in locoñ ÷ multomin

Expanded text:
mutua consultatione percunctor, quomodo corporeus mundunihilo segnius quaero: Locus in quo est mundus extra mundum, anne de mundo sit. Si de mundo, non in illo mundus, sed in alio ipse in quo est mundus, in loco sit. Aut igitur loca, hoc est, corpora infinita fatebelocorum, tantumque spatiorum esse perspicis non in loco: ita illud quod nullius est molis, nullius est spatii, intellige in loco esse posse sine loco. Quia si illud quod locale est, in loco est; multo minus
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ ħ ad exemplũ unius cõpositat. Quȩsic in localit dominat᷑ in
corpore sicutunius innumeris: Quid q̃ sop̃cellsius potestdi¬
ci. ꝗd uerius Adunius uidelio& exemplũ cõposita qr aduni¬
us imagͥinẽ facta ÷ Et id circo unꝰ ÷ exemplũ principale forma
quõ farmabilia ab illa formascapiunt qͥ ñ coepit. Nondicimꝰ¬
nus quã ẽ& nihilẽ&: Illa qdẽ ñ intotomundo ÷ totased
si outd s̃ ulnq. tat̾inoiniuersitate . itaheo ubiq tata in ue¬
nit᷑ in corpore. Et sicut ds̃ neqͣ quã minore suip astẽ minorẽ
mundi pastẽ repl& maiorem aiorẽ sed totꝰin paste totinto¬
to ÷ ita & hȩc ñ ꝓpaste sui ÷ in paste corporis. uecalia parsan¬
me sentifi catoculũ & aliauiui ficatdigitũ ised sicut in ocu¬
lotetauiuit. & ꝑ oculũ totauid& ita & in digito totauu¬
uit & ꝑdigitũ torasentit Autsi fostassis sic tota indigito
sentit ut totan sitindigito sentitergotota ubitotan ÷

Expanded text:
 ad exemplum unius conposita est, quae sic inlocaliter dominatur in corpore, sicut unus in numeris. quid, quaeso, praecelsius potest dici, quid uerius? ad unius uidelicet exemplum conposita, quia ad unius imaginem facta est. et idcirco unus est exemplum principale formarum, quoniam formabilia ab illo formas capiunt, qui non coepit., Hinusquam esset, nihil esset. illa quidem non in toto mundo est tota, sed sicut deus ubique totus in uniuersitate, ita haec ubique tota inuenitur in corpore. et sicut deus nequaquam minore sui parte minorem mundi partem replet, maiore maiorem, sed totus in parte, totus in toto est, ita et haec non pro parte sui est in parte corporis. nec alia pars animae sentificat oculum et alia uiuificat digitum, sed sicut in oculo tota uiuit et per oculum tota uidet, ita et in digito tota uiuit et per digitum tota sentit. aut si fortassis sic tota in digito sentit, ut tota non sit in digito, sentit ergo tota, ubi tota n
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ÷anima quomꝰ c̃tin& corpus Notũnẽ pe ÷ corpo¬
rec̃tinerinilpos secorporeũ. pisi qđ c̃tin& exterius
intracorpꝰ ÷ adidui uificandũ & extra corpꝰ ad ẽtinendũ
Anfosta sitan sic exterius c̃tin& ut exterius ñ sit Rursus
git᷑ in illã redigim᷑ difficultatẽ. aut sit in localat̃ extracorp
ut c̃tineat corpꝰ aut sic̃tin& ubiñ ÷ si t ubi ñ sit Sed forte¬

Expanded text:
corpus est anima, quomodo continet corpus? Notum nempe est, corpore contineri nihil posse corporeum, nisi quod continet exterius intra corpus est ad id vivificandum, et extra corpus ad continendum? An forsitan sic exterius continet, ut exterius non sit? Rursus igitur in illam redigimur difficultatem, ut aut sit illocaliter extra corpus, ut contineat corpus; aut si continet ubi non est, sit ubi non est. Sed r
Abbreviated transcription (Latin):
cepto tangendi sensuq̃ ꝑtotũ corpꝰ diffundit᷑ Qui tam̃
&iã ipse ab eadẽ anteriorepastecerebri. ostendit᷑ habere
uiã suã quȩr& rorsus ꝑuesticẽ atq ceruicẽ ad medullã
spinedequalo quebam paulo antededucit᷑ Vndehab̵
utiq sensũ intangendo & facies sicut totũ corpꝰ. exceptis
sensib: uidendi audiendi ol faciendi gustandi qui in
sola facie prȩlocati st̃ Ideo scriptũ arbi tror qđ in faciẽ
ds̃ sufflauerit homini flatũ uitȩ cũ factꝰ: in animã uiuã
Anteriorqͥꝓpepars. posteriori merito p̃ponit᷑ Quia &bsta
ducit. illa sequit᷑ : Etabista sensus. ab illa motꝰ ÷ sicut c̃si¬
liũ p̃ceditactionẽ. Etquõ coporalis motꝰ quisen sũ seqͥt᷑
sin eint᷑ uallis tẽpoꝵnullus ÷ a gereaũtin t̃ualla tẽ poꝵ
spontaneo motu. nisi ꝑ adiutoriũ memoriȩ ñ ualemꝰ. Ideo
trestã quã uentricu licerebri demonstrant᷑ Vnꝰ ante¬
rior ad faciẽa qͦ sensus om̃is. alt̃posteriora ceruice a quomat᷑

Expanded text:
cepto tangendi sensu, qui per totum corpus diffunditur; qui tamen etiam ipse ab eadem anteriore parte cerebri ostenditur habere uiam suam, quae retrorsus per uerticem atque ceruicem ad medullam spinae, de qua loquebamur paulo ante, deducitur, unde habet utique sensum in tangendo et facies, sicut totum corpus, exceptis sensibus uidendi, audiendi, olfaciendi, gustandi, qui in sola facie praelocati sunt — ideo scriptum arbitror, quod in faciem deus sufflauerit homini flatum uitae, cum factus est in animam uiuam. anterior quippe pars posteriori merito praeponitur, quia et ista ducit, illa sequitur et ab ista sensus, ab illa motus est, sicut consilium praecedit actionem. Et quoniam corporalis motus, qui sensum sequitur, sine interuallis tespontaneo motu, nisi per adjutorium memoriae non valemus. Ideo tres tanquam ventriculi cerebri demonstrantur: unus anterior ad faciem, a quo sensus omnis. Alter posterior ad cervicem, a quo motus
Abbreviated transcription (Latin):
potentius eẽibi pati. ubi ꝗͥdq: sitquã ubiñ sit Sed si
nẽ cũ ibi patianto culiubi st̃ neq hoc animã lat& nec
ista passio uisus sed tactꝰ uocat᷑. Et tam̃ tili a patiacu¬
lus pas sit&liã in exanim ocorporequãuis dee& anima
quã passi oñ later& Illud ii qđ patiñ potestoculus
nisi ad sitanima id ÷ qđ uidendo patit᷑. Hoc solũ ibi pa¬

Expanded text:
potentius esse ibi pati, ubi quidque sit, quam ubi non sit? sed sipotentius esse ibi pati, ubi quidque sit, quam ubi non sit? sed sinem cum ibi patiantur oculi ubi sunt; neque hoc animam latet, nec ista passio visus, sed tactus vocatur: et tamen talia pati oculus posset etiam in exanimo corpore, quamvis deesset anima, quam passio non lateret; illud autem quod pati non potest oculus, nisi adsit anima, id est quod videndo patitur, hoc solum ibi pa
Abbreviated transcription (Latin):
neidipsũ qdẽ qđ m̃ te cõ p̃hendit᷑ ad nom̃ ad spiraresci¬
entiȩ. Nisitã firma cõphensio sit. ut ab ea mens nulla
explicatũ ÷ redeundũ nobis : ad illã qͣstion ẽ ꝓpt̃ quã hoc¬
explicandũ suscepimꝰ. Intulimꝰ it argum̃tũ qͦ tandẽ¬
gentẽ acapiteusq ad pedis extremũ pollicẽ sentit
qͣ qͣ uersũ t&igeris atq inde ad sensus definitionẽ mo¬
ris passio ꝑseipsã ñ latens animã. qđ ut firmissime te
reoculos ubiñ st̃ ł potius ibi pati c̃cessũq. ÷ animã multo¬
oras sã&pi grã patiamꝰ ꝑ quã ipsi oculitantũ posst̃ ut
cã lateati orporis passio siñ ibi iaceatubi passio ipsa con
tingte  Quid udicã sensũ ñ cẽcũ corporis passic ꝑsei psũ
ñ latel animã qd erit aliud si. hoo ñ ÷oculo snihilpaticũ
uidem÷ ab surdi ssimũ ÷ ibi patiubi st  At seipso s ñ uidũ
cũ ead ẽsitistor ũ potentia nihil ÷ dem̃tius : anhocdicendũ ÷

Expanded text:
ne idipsum quidem quod mente comprehenditur, ad nomen aspirare scientiae, nisi tam firma comprehensio sit, ut ab ea mens nulla explicatum est, referamus nos ad illam quaestionem, propter quam explicandum hoc susceperamus. Attuleramgentem a capite usque ad pedis extremum pollicem sentit quaqua versum tetigeris; atque inde ad sensus definitionem moris passio per seipsam non latens animam, quod ut firmissime tenre oculos ubi non sunt, vel potius ibi pati? E. Memini. A. Etiam ilcrassam et pigram putamus, per quam ipsi oculi tantum possunt, ut eam lateat corporis passio, si non ibi jaceat, ubi passio ipsa connim dicam? sensum non esse, cum corporis passio per seipsam non latet animam? quid erit aliud, si hoc non est? Oculos nihil pati cum videmus? absurdissimum est. Eos ibi pati ubi sunt? at seipsos non videntcum eadem sit istorum potentia? nihil est dementius. An hoc dicendum est,
Abbreviated transcription (Latin):
fieriq̃ daitoratius. amicũ mancipiũ dño Qđ omni no
fieriñ potest. pisi ad eidẽ reformem᷑ imaginẽ quã nob̵
utp̃tiosissimũ quiddã & carissimũ custodiendã dedit.
dũ nos ipsos noł tales deditqualib. nihilpos sit p̃t̃ipsũ
anteponi Hadi actioneni hilm uid& operosius.
&nihil÷ cessationi similius . neq tam̃ eã suscipere
autimplereanimꝰ potest. nisi eo ipsoa diuuantecui
reddit᷑ Vn de fitut homo eiꝰ clem̃tia reformanđ sit.
cuiꝰ bonitateacpotestate formatꝰ ÷ Sed ad ꝓpositũ¬

Expanded text:
fieri, quod ait Horatius, Amicum mancipium domino . Quod omnino fieri, quod ait Horatius, Amicum mancipium domino . Quod omnino fieri non potest, nisi ad ejus reformemur imaginem, quam nobis ut pretiosissimum quiddam et charissimum custodiendam dedit, dum nos ipsos nobis tales dedit, qualibus nihil possit praeter ipsum anteponi. Hac autem actione nihil mihi videtur operosius, et nihil est cessationi similius: neque tamen eam suscipere aut implere animus potest, nisi eo ipso adjuvante cui redditur. Unde fit ut homo ejus clementia reformandus sit, cujus bonitate ac potestate formatus est
Abbreviated transcription (Latin):
lesensus eaqͥbi tales animȩ delectant᷑ accedente c̃su&u¬
dine cuiꝰmagnauis ÷. potesidiscernere. atq eo faci¬
lius qđ anim ab eluarũ magis corporiad fixa ÷ Cui st̃
fruit᷑ uoluptate . quantoq: in sensus declinat magis.
tanto similiorẽ hominẽ pecori fac̃. Inide÷ qđ &iã pueri
uagientes qͣnto alieniores aratione st̃ tanto facilius
discernunt sensu. &iã c̃tactũ c̃iuncttonẽq nutriciũ.
necodorẽaliarũ pas st̃ sustinereicũ qͥb c̃su&udo ñ fuit
Quã obrẽquã uis aliud exalio inciderit libent̃tam̃ in
eo sermonedemoror qͦ admon& animanes eultra quã
necessitas cogit refundat insensus . Sed ab his potius
ad seipsã colligatse . iuueni soat & repueris aatdõ qđ ÷
nouũ hominẽ fieri u&ere exuto a quo in cipereꝓpt̃
neglectã dĩ legẽcestaẽ neces sitas. qͦͥneq uerius neq
secr&lius quicquã scripturis diuinis c̃tin&s. Uellẽ
a gerẽquareddererm. cuimem aximedebeo atq ita dõ

Expanded text:
le sensus ea quibus tales animae delectantur, accedente consuetudine cujus magna vis est, potest discernere; atque eo facilifruitur voluptate; quantoque in sensus declinat, tanto magis similiorem hominem pecori facit. Inde est quod etiam pueri vagientes, quanto alieniores a ratione sunt, tanto facilius discernunt sensu etiam contactum conjunctionemque nutricum, nec odorem aliarum possunt sustinere, cum quibus consuetudo non fuit. 55. Quamobrem, quamvis aliud ex alio inciderit, libenter tamen in eo sermone demoror, quo admonetur anima, ne se ultra quam necessitas cogit, refundat in sensus; sed ab his potius ad seipsam colligat, et repuerascat Deo: quod est novum hominem fieri, vetere exuto; a quo incipere propter neglectam Dei legem certa est necessitas, quo neque verius neque secretius quidquam Scripturis diagerem quam redderer mihi, cui me maxime debeo : atque ita Deo
Abbreviated transcription (Latin):
poris sensus. qͥ nec sine corpore. nec si neanima eẽposst̃
uidemꝰ audimꝰ c&erisqi trib utimꝰ sensib: Cestesenti
rehomoñ potest nisiuiuat. Viuidr in carne antequã
mosteutrũq. dirimat᷑ Quomꝰ igit᷑anima q̃ st̃extra
potest. ubi uitañ ÷ Ansentit᷑ ub iñ uiuit Qlcũ in

Expanded text:
poris sensus, qui nec sine corpore nec sine anima esse possuuidemus, audimus ceterisque tribus utimur sensibusre homo non potest, nisi uiuat; uiuit autem in carne, antequam morte utrumque dirimatur. quo modo igitur anima, quae sunt extra potest, ubi uita non est? an sentit, et ubi n
Abbreviated transcription (Latin):
nãq ipseqđ ab siteritiniustꝰ si ad eiregnũ uerꝰñ aamitti¬
tꝰ iustꝰ cũ &ipsũ eiregnũ iustitia sitquẽ ãdmodũ scriptũ
÷ p̃ ÷ regnũ dĩ ȩsca & potꝰ sed iustitia & pax & gaudiũ
orro si uerã austitiãñ habentimpii. ꝓfecto necalias uir¬
auiciis discernendũ eẽ uistutes Officiũ h ÷ qđ faciendũ ÷¬
ereigit᷑u istutes dõ seruiuntir hominib: aqͦdonant᷑ ho¬
minib: Dõ seruiuntin angelis. aqͦdonant᷑ R angelis

Expanded text:
namque ipse, quod absit, erit injustus, si ad ejus regnum verus non admittitur justus: cum et ipsum ejus regnum justitia sit, quemadmodum scriptum est, Non est regnum Dei esca et potus, sed justitia, et pax, et gaudium . Porro si veram justitiam non habent impii; profecto nec alias vira vitiis discernendas esse virtutes. Officium est autem Verae quippe virtutes Deo serviunt in hominibus, a quo donantur hominibus: Deo serviunt in Angelis, a quo donantur et Angelis.