comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uata nõ fu̾nt s ea q̃ scĩ uiri orã¬
do esficiũt ita p̾destinata sunt ut
pretib obtineant. nã ip̃a quoq
ꝑhennis regni p̾destinatõ ita
ẽ ab oĩpotenti deo disposita ut
ad ħ electi ex labore ꝑueniant
quatiꝰ postulando m̾eant᷑ acciꝑe
ꝙ eis omĩpotene deus ante scła

Expanded text:
nata non fuerint: sed ea quae sancti viri orando efficiunt, ita praedestinata sunt, ut precibus obtineantur. Nam ipsa quoque perennis regni praedestinatio, ita est ab omnipotenti Deo disposita, ut ad hoc electi ex labore perveniant: quatenus postulando mereatur accipere, quod eis omnipotens Deus ante
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtugarit pauꝑis eu̾tendo. qͥs
ĩgrecia potentior fuit alexan¬
dro. ei tñ successisse legit᷑ nõ
suus s saltat̾cis filius succes¬
sorẽ iulio cesari fecit ad optio
nõ nͣ cesaree domꝰ totũ relege
ĩ breui ꝑut memoria eoꝵ ⁊ ad

Expanded text:
is evertendo. Quis in Graecia potentior fuit Alexandro, et tamen ei successisse legitur, non suus, sed saltatricis filius. Successorem Julio Caesari fecit adoptio, non natura. Caesareae domus totum relege in brevi periit memoria eorum, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
p̾oncipatꝰ quẽ aut seditõ ex¬
torserit aut ambitꝰ occupauit
ñ si morib atq actib non of¬
fend̾it ĩ ip̃ius tñ ĩ icii sui exem¬
plo est ꝑnicõsꝰ ⁊ difficiłe est
ut bono ꝑagant᷑ exitu que

Expanded text:
t se/dicio extorsit aut ambitus occupavit, eciam si moribus atque actibus non offendit, ipsius tamen inicii sui exemplo est perniciosus, et difficile est, ut bono peragantur exitu, que
Abbreviated transcription (Latin):
potestas namq cũ habet᷑. ⁊ cogi¬
tanda est ad utiłitatẽ ⁊ dissimł¬
anda pp̃ timorẽ. quatmnꝰ is qui uti¬
tur ut ꝓdesse debeat posse se sci
at. ⁊ ut ex tolli nõ debeat. posse se

Expanded text:
Potestas namque cum habetur, et cogitanda est ad utilitatem, et dissimulanda propter tumorem; quatenus is qui ea utitur, et ut prodesse debeat, posse se sciat; et ut extolli non debeat, posse se
Abbreviated transcription (Latin):
es de bonis legib confĩd̾e ⁊ catꝰ
reliquos ñ tim̾e uura publica.
c̾tissima st̃ humane uite sola¬
cia ĩfirmoꝵ auxilia. potentũ
frena. uñ ⁊ securitas uenit ⁊
conscĩa ꝓficit. Cans.¬
leges aranaꝵ telis comꝑabat
nã ut illas ĩ firmiora ałia re¬
tin̾e. ualentiora tͣñsmͭte. Ita

Expanded text:
es de solis legibus confidere, et casus reliquos non timere? Jura publica certissima sunt humanae vitae solatia, infirmorum auxilia, potentum frena. Amate unde et securitas venit, et conscientia proficit. Genleges aranearum telis comparabat. Nam ut illas infirmiora animalia retinere et valentiora transmittere, ita
Abbreviated transcription (Latin):
Deiecte m̃tis est qͥ familiaris
rei memĩt cũ uocat᷑ ad regnũ.
iacens aĩmꝰ. plebeũ munulũ the¬
saurib regalib ante ponit. pauꝑ
na ⁊ ĩhians temꝑalib ꝑdit sem¬

Expanded text:
dejectae mentis est, qui familiaris rei meminit cum vocatur ad regnum; jacens animus plebeius nummulum thesauris regalibus anteponit; pauper na; et inhians temporalibus, deserit sem
Abbreviated transcription (Latin):
Remissio q̃ os p̾lati obstruit que
mentẽ eius deicit que ad ulatorẽ
⁊ uenditorẽ olei facit. dum gͥ
quietẽ ⁊ honorificenciã uenat᷑.
ĩ fauore pͥncipũ ħ mis̾os p̾cipi¬
tat ĩ foueã scandaloꝵ. ħ est remis¬

Expanded text:
remissio, quae os praelati obstruit, quae mentem ejus dejicit, quae adulatorem et venditorem olei facit, dum sibi quietem et honorificentiam venatur in favore principum, haec miseros praecipitat in foveam scandalo
Abbreviated transcription (Latin):
dicat ꝑtẽ amici atq ut placet
Sũt qui effusiꝰ merẽt. qr uerẽt᷑ ne
dubiũ sit anamau̾int. Sera ĩ dicia
sui afftũs querũt si hẽmꝰ alios ami¬
cos melle de hue ⁊ mem̾ ⁊ ex isti¬
mamꝰ. qr parũ ualẽt ĩ umꝰ elati so¬
laciũ. Si ñ hẽmꝰ maiorẽ ĩ uiriã ip̃i
nob̾ fetimꝰ ꝙͣ a fortia accepimꝰ. il¬
lũ amũ obitulit nos quẽq ñ feci¬
amauit qͥ plus ꝙͣ unũ amare ñ

Expanded text:
dicat, partemque amici. Atque, ut placet  effusius maerent, quia verentur, ne dubium sit, an amaverint; sera indicia adfectus sui quaerunt. Si habemus alios amicos, male de iis et meremur et existimamus, qui parum valent in unius elati solacium; si non habemus, maiorem iniuriam ipsi nobis fecimus quam a fortuna accepimus; illa unum abstulit, nos, quemcumque non feciamavit, qui plus quam unum amare non
Abbreviated transcription (Latin):
ubi ꝯtemptꝰ ibi freq̃ns ĩuiria uͥ
ubi ĩ dignatio iͥ quies ulła. ubi
quies ñ est. iͥ ment a ꝓpõito sepe
deitit̾. ubi aut̃ ꝑ ĩ quietudĩem
aͥd auf̾tur ex studio miꝰ fit ab
dici nõ potest ex hac supputatõe

Expanded text:
temptus, ibi frequens iniuria; ubi ubi indignatio, ibi quies nulla; ubi quies non est, ibi mens a proposito saepe deducitur; ubi autem per inquietudinem aliquid aufertur ex studio, minus fit ab ctum non potest dici. ex hac supputatione
Abbreviated transcription (Latin):
si ĩuitet᷑ ex cusans. Si eitet᷑ ex¬
plorans. si excludat᷑ exꝓbrans.
si ad mittat᷑ exultons. si u̾b̾et᷑
rabido ore ꝑit̾. spirãs cenũ. spu¬
mãs uinũ. loq̃ns uenenũ. facit am¬
bigi an tenuilencõr an facinoro¬
sior existimet᷑. sydomꝰ.ł .iii. epła

Expanded text:
si invitetur, excusans; si vitetur, explorans; si excludatur, exprobrans; si admittatur, exultans; si verberetur, rabido pariter ore spirans caenum, spumans vinum, loquens venenum, facit ambigi putidior, temulentior an facinorosior existimetur. sed dicis: 'a
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃e aꝑte ĩ uidet. ab iecte fin¬
git. s̾uilit̾ suꝑbit. indicit ut
tu armat᷑. ab auaritia ieumꝰ a
cupidi ͭ ͤ t̾ribił. auanitate cru¬
ĩ ieuinio p̾dicat ĩ cubilo dampnia
ĩ ꝯõne dormitat. implet cotidie
Siluas latͦnib. uillas hostib al¬
taria reis. carceres cł̾itis. Sydo¬

Expanded text:
aperte invidet, abiecte fingit, serviliter superbit; indicit ut tu armatus, ab avaritia ieiunus, a cupiditate terribilis, a vanitate cruin convivio praedicat, in cubiculo damnat in quaestione dormitat; implet cotidie silvas fugientibus villas hostibus, altaria reis carceres clericis;
Abbreviated transcription (Latin):
Inuenimꝰ młtos aliquotiẽs.u¬
no atq eodꝰ s̾mone dultib u̾b̾
uenena miscere ⁊ fictis pacis
blandiciis. liticiũ pugnas intͦi¬
re. quid istis ĩ feliciꝰ quid ꝑicło¬
sius eẽ et pt̃ qui fallacis linge
studio uĩte ĩ sidiant᷑ aliene id̾¬
facilitate u̾boꝵ amicitus odia

Expanded text:
invenimus multos aliquoties uno atque eodem sermone dulcibus verbis venena miscere; et fictis pacis blanditiis litium pugnas introire. Quid istis infelicius, quid periculosius esse potest, qui fallacis linguae studio vitae insidiantur alienfacilitate verborum amicitiis odia
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃ẽ loqͣx n ͨ dicax. Ridiculꝰ n ͨ
letus. arrogãs n ͨ ꝯstans. curio¬
sus n ͨ ꝑspicax. tꝑ̃a p̾sencia co¬
lens. p̾t̾ita carpens. futura fas¬
diens. bñficis si rogaturꝰ est ĩ¬
ꝑtunꝰ petendi derogator negat
dissiłator petiti. uenditor p̾stiti.
luti. odiosor ieiunioꝵ. Sectator
uiuẽte. s de bñ pascente sm̃am¬

Expanded text:
ipse nec dicax ridiculusque nec laetus arrogansque nec constans curiosus nec perspicax; tempora presentia colens, preterita carpens, futura fastidiens. Beneficii si rogaturus est importunus petendi, derogator negati, dissimulator petiti, venditor praestitiluti: osor jejuniorum, sectator vivente, sed de bene pascente s
Abbreviated transcription (Latin):
trem te nou̾is eẽ abbatẽ. ꝯsolan¬
do exhortando. increpãtido. agie
opus tuũ ⁊ portas onis tuũ ⁊ por¬
tando sanas quossanãdo portas
Discat nõ murm̾are qui male
patit᷑ ⁊̃ sugnorat cur mala patit̾¬

Expanded text:
rum te noveris esse abbatem. Consolando, exhortando, increpando agis opus tuum, portas onus tuum, et portando sanas quos sanando portasDiscat non murmurare qui male patitur, etiam si ignorat cur mala patiat
Abbreviated transcription (Latin):
erit. ut gͦ ĩ celis thesaurizemꝰ
celestia diligamꝰ. uis nosse ubi
thesaurizas attende quid amas
Uis nosse quid amas. attẽ de quid
cogitas. Ita fiet ut thesaurũ
tuũ ex tuo amore cognoscas
⁊ amorẽ tuir̃iudicõ tue cogna¬

Expanded text:
erit . Ut ergo in coelis thesaurizemus, coelestia diligamus. Vis nosse ubi thesaurizas? attende quid amas. Vis nosse quid amas? attende quid cogitas. Ita fiet ut thesaurum tuum ex tuo amore cognoscas, et amorem tuum indicium tuae cogita
Abbreviated transcription (Latin):
ñ diuidit. ꝙͣ temꝑis longitudo¬
ñ ab olet que defectui ñ sb̾ꝯbit
ab sentes uidemꝰ allo qͥm̃. ampleꝵ¬
amur. qui Sic quadã angłica
agilitate ⁊ ymaginario ꝯme¬
ato tͣnsuolat ⁊ returrit. ut
nł de dampno corꝑee molis aͭ

Expanded text:
n dividit, quam temporis longitudo non abolet, quae defectui non succumbit.absentes videmus, alloquimur, amplexamur: quae sic quadam angelica agilitate et imaginario commeatu transvolat et recurrit, ut nihil de damno corporeae molis, aut
Abbreviated transcription (Latin):
amen. cantẽt om̃s alła. baptizẽ¬
tur om̃s. intrent ecc̃as. implesait
ꝑieces. bassilitaꝵ nõ disc̾nũt᷑ fi¬
magnũ iudiciũ. magna disc̾tio.
quicꝙͥ uis habe. ħ solũ nͥ habeas

Expanded text:
Amen; cantent omnes, Alleluia; baptizentur omnes, intrent Ecclesias, faciant parietes basilicarum: non discernuntur fiMagnum indicium, magna discretio. Quidquid vis habe; hoc solum non habeas,
Abbreviated transcription (Latin):
Quia dñt discipłos ⁊ zelo suc¬
censos. ⁊ u̾bo eruditos ĩtꝰ reddi¬
dit foras linguas igneas oͥ. In
ignẽ ⁊ sonitũ sentirẽt corꝑa.
igne u ͦ ĩuisibłi ⁊ uoce sine so¬
nitu. doc̾ent᷑ corda. foris gͦ fuit
ignis. qui apparuit. s ĩtus qui

Expanded text:
qui discipulos et zelo succensos et verbo eruditos intus reddidit, foras linguas igneas ostendit. In ignem et sonitum sentirent corpora, igne vero invisibili et voce sine sonitu docerentur corda. Foris ergo fuit ignis qui apparuit, sed intus qui
Abbreviated transcription (Latin):
ciam rõnablr̃ querit. spt cõ¬
silii dĩnã ꝓuidenciã prudent̾
ĩuenit. Spc̃ u̾tutis ĩstigatõ¬
nes fortit̾ retundit. spt̃ scĩe
tegre non sinit. spt̃ pietatis
hiiuanã fragilitatẽ cdem̃t̾ ĩ¬
dulget. Sp̃t timoris dei inꝑ¬
uidam ignoranciã. ardent̾ de¬

Expanded text:
r quaerit. Spiritus consilii, divinam providentiam prudenter invenit. Spiritus virtutis instigationes fortiter retundit. Spiritus sctegre non sinit. Spiritus pietatis humanam fragilitatem clementer indulget. Spiritus timoris Dei improvidam ignorantiam ardenter de
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo hõĩm nouit nͨ nost̾e potest
ad plenũ. Qͥ d boni ad gr̃am. quio
cõgruẽtie ad sapĩam. quid decorir
ad głiam quid ꝯmodi ad salutẽ
peres se ip̃am cõtineat hꝰ ueniadi
tabił altitudo .b ĩ epła.¬

Expanded text:
nemo hominum novit, nec noscere ad plenum potest, quid boni ad gratiam, quid congruentiae ad sapientiam, quid decori ad gloriam, quid commodi ad salutem, penes se ipsam contineat hujus venerandi tabilis altitudo:
Abbreviated transcription (Latin):
Non tib̾aret᷑ hũanũ genus
nus. qui se exhib eẽ hoĩem ⁊
maxime hospitõ suscipit hoĩe
Si gͦ humanꝰ dr̃ qui ĩ domno sua.
suscipit hoĩem iꝰ max ͤ hospicõ

Expanded text:
Non liberaretur humanum genus, nus, qui se exhibet hominem, et maxime qui hospitio suscipit hominem. Si ergo humanus dicitur qui in domo sua suscipit homi
Abbreviated transcription (Latin):
ma eius decore lac
uo cͥne
amꝰpauit. aut ĩ¬
signi statura p̾minuit. S u̾acit
humano gn̾e pulcor fuit. qr p

Expanded text:
ma ejus decore lactvo crine lampavit, aut insigni statura praeminuit; sed veraciter humano genere pulchrior fuit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbie ħ sunt. clamor ĩ locutõe
antaritudo ĩ silencio. dissolutõ
ĩ ylaritate. furor ĩt̾sticia. hones¬
t̾as ĩ ymagine. ĩ honestas ĩ actõe
rancor ĩrep̾hensione. hug̃ ibid̾ l .ii.¬

Expanded text:
superbiae haec sunt: clamor in locutione, amaritudo in silentio; dissolutio in hilaritate, furor in tristitia; honestas in imagine, inhonestas in actione, rancor in reprehensione. 49. Invidi
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑbia turrĩ eu̾tit. linguã ꝯ¬
fundit. ꝓstrauit goliã. suspẽ¬
dit uriam. in t̾fecit nichanorẽ
ꝑemit antiochũ. pharaonẽ
sb̾m̾sit. ⁊ senacherib int̾emt.

Expanded text:
Superbia turrem evertit et linguam confudit, prostravit Goliam et suspendit Aman, interfecit Nicanorem et peremit Antiochum, Pharaonem submersit et Sennacherib interemit.
Abbreviated transcription (Latin):
uideas płosq ĩ ecc̃a de ignobi¬
lib nobibes. de pauꝑib diuites
fcõs sb̾ito ĩ tumesc̾e. p̾stine ob¬
liuisci ab iectõ is genus quoq
suũ erubest̾e ⁊ ĩ fimos de dig¬
nari ꝑentes. uideas hoĩes pecu

Expanded text:
de ignobilibus nobiles, de pauperibus divites factos, subito intumescere, pristinae oblivisci abjectionis: genus quoque suum erubescere, et infimos dedignari parentes. Videas et homines pecun
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ is qui de t̾rena pͥus głia suꝑ¬
biebat. post mod̾ de scĩtate exi¬
litꝰ. nequaꝙͣ cor eius elatõ de¬
S̾uit. s ad eũ ꝯsueta ueniens
ut cognosci nesciat uestem mu¬

Expanded text:
cum is, qui de terrena prius gloria superbiebat, postmodum de sanctitate extollitur, nequaquam cor eius elatio deseruit, sed ad eum consueta veniens, ut cognosci nequeat, vestem mu
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩes. quo sił om̃s turpem no¬
uerũt. u fit pleꝵq ut ñ ulłi
post suꝑbiã. ĩ luxuriã corruẽ¬
tes ex aꝑto casu malũ culpe
latentis erubestant ⁊ tũt ĩ ma¬
iora corrigant cũ ꝓstrati ĩmi¬

Expanded text:
 quia simul omnes turpem noverunt. Unde fit plerumque ut nonnulli post superbiam in luxuriam corruentes ex aperto casu malum culpae latentis erubescant, et tunc etiam majora corrigant, cum prostrati in mi
Abbreviated transcription (Latin):
niniũ timidos. ⁊ nimiũ tem̾a¬
rios ut simꝰ quidẽ ueꝯdiores.
hus qui ad ĩdebitos honorer feda.
ambitõe nitunt᷑ ⁊ paulo ꝯfiten¬
tõres hiis qui futuri iudicii metu
⁊̃ bonoꝵ aduũ cuncta refugiũt

Expanded text:
nimium timidos et nimium temerarios, ut simus quidem uerecundiores his qui ad indebitos honores foeda ambitione nituntur et paulo confidentiores his qui futuri iudicii metu etiam bonorum actuum cuncta refugiunt
Abbreviated transcription (Latin):
Ad rem gerendã qui accedit ca¬
ueat ne id solũ m ͦ ꝯsid̾et ꝙ illai
res honesta sit. S ̃ ut hẽat
efficiendi facłtatẽ ĩ quo ipo ꝯsi¬
d̾and̾ est ne aut dem̾e despicub̃
cupidi ͭͤ̃. ĩ omĩb d̾ negotiis pͥus

Expanded text:
Ad rem gerendam autem qui accedit, caveat, ne id modo consideret, quam illa res honesta sit, sed etiam ut habeat efficiendi facultatem; in quo ipso considerandum est, ne aut temere desperet cupid
Abbreviated transcription (Latin):
tates equales. st̃. ad unũ fi¬
nem. nimietas ieuurii ac uo¬
ratitas ꝑuenit. eod̾q dispen¬
dio uigiliaꝵ ĩmod̾ata ꝯtinuia¬
tõ. monachũ qͦ sompni gͣui¬
ni torpor. ĩ uoluit. nã ꝑ excessit
ꝯtinẽcie debilitatũ quẽq ad aͥ

Expanded text:
tates aequales sunt. ad unum enim finem nimietas ieiunii ac uoracitas peruenit, eodemque dispendio uigiliarum inmoderata continuatio monachum quo somni grauissimi torpor inuoluit. nam per excessum continentiae deb
Abbreviated transcription (Latin):
imũ decͥmẽtũ. quisqͥs ĩeqͣlita¬
ariditate ꝯstͥngit. nc̃ estaꝵ n
mietate distendit. ut .n. mẽt
cibi ĩanitate lassata ꝑdit orõnũ
uigorẽ dum carnis niiia lassi¬
pellit̾. Ita rursũ niiietate
boracitatis opp̾ssa enitt̾e ad
deũ p̾ces puras leuesq nõ pot̾it

Expanded text:
imum detrimentum, quisquis inaequalitaariditate constringit, nunc escarum nimietate distendit. Ut enim mens cibi inanitate lassata perdit orationum vigorem, dum carnis lassionpellitur, ita rursum nimietate aoracitatis oppressa emittere ad deum preces puras leuesque non poterit
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ar rogancia est. s ades. p̾dica¬
re ad̾ acceꝑis. nõ est suꝑbia. s
deuoct̾. g ͦ attolle oculos ad pr̃e
aͥ te ꝑ lauatrũ genuit. ad pa¬
trem qui te ꝑfiliũ redemit  d ͤ¬

Expanded text:
 arrogantia est, sed fides: praedicare quod acceperis, non est superbia, sed devotio. Ergo attolle oculos ad Patrem, qui te per lavacrum genuit, ad Patrem qui per Filium te redemit,
Abbreviated transcription (Latin):
sepiꝰ ioqui uł audire solemꝰ ead̾ ne¬
cesse est. sepiꝰ ad aĩm ꝙͣ solitã ꝓ¬
prrãq recurrũt ad sedẽ ⁊ sic̃ uo¬
lutubra sues palustͥa colũbe lim¬
pida solent freq̃ntare fluenta Ita
cogitatões ĩpurã m̃tẽ ĩmũde ꝑtur¬
bant castã spũales scĩsicant. beda¬

Expanded text:
udire solemus, eadem necesse est saepius ad animum quasi solitam propriamque recurrant ad sedem. Et sicut volutabra sues palustria, columbae limpida solent frequentare fluenta, ita cogitationes impuram mentem immundae perturbant, castam spiritales sanctificant.
Abbreviated transcription (Latin):
Neq .n. sic̃ ĩ iłł duob pͥmis ho¬
minib pͣm suã quisq ꝑtabat.
⁊ iõ si sola mulier abũ ediss illici¬
tũ sola utiq mortis supplicio.
plecteret᷑. Ita dͥ potest ĩ hoĩe uno.
si delectatõib illicitis. a quib se¬
libent̾ sola pascat᷑. n ͨ facienda
decernent᷑ mala. s tm̃ suauit̾
ĩ recordatõe teneant᷑ qͣi mulierẽ
Sine uiro posse dampnari. ab sit

Expanded text:
Neque enim sicut in illis duobus primis hominibus personam suam quisque portabat, et ideo si sola mulier cibum edisset illicitum, sola utique mortis supplicio plecteretur; ita dici potest in homine uno, si delectationibus illicitis, a quibus colibenter sola pascatur, nec facienda decernantur mala, sed tamen suaviter in recordatione teneantur, quasi mulierem sine viro poss
Abbreviated transcription (Latin):
Gaude do ĩnocen᷑ ⁊ exulta gaude
cura. si temptaris ꝓ ficis. Si hu¬
milaris erig̾is. si pugnas um¬
cis. si occid̾is coronaris. tu ĩ s̾ui¬
tute lib̾a es. s ꝑiculo tuta ĩ custo¬
dia leta. tͥ oĩs reatꝰ ad dicit᷑. ⁊ͥ u
niu̾sa milicia subiugat᷑. te po¬
tentes bonorant. sustipũt pͥn¬
cipes magnates ex quirũt ⁊̃ illi
non nũꝙͣ te desid̾ant. qͥ ĩ pug¬
nant. tibi boni parent mali ĩui¬
dent. zelant enuili ĩiniti sb̾ cũ¬
⁊ si t̾ int̾ hoĩes iudex iustꝰ defu̾it

Expanded text:
Gaude, innocentia, et exsulta; gaude, cura: si tentaris, proficis; si humiliaris, erigeris; si pugnas, vincis; si occideris, coronaris. Tu in servitute libera es, in periculis tuta, in custodia laeta. Tibi omnis reatus addicitur, tibi universa malitia subjugatur. Te potentes honorant, suscipiunt principes, magnates exquirunt, etiam illi te nonnunquam desiderant qui impugnant. Tibi boni parent, mali invident. Zelant aemuli, inimici succumetiamsi tibi inter homines judex justus defuerit
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ĩ staret dies dnũ ⁊ seducerẽt
Multis qui ĩ pate ecc̃e negligẽt᷑
uix̾ant sb̾ito errasse ⁊ ĩ flagi¬
iã aliqͣ cecidisse ꝓfuit. dum
post casũ penitendo erecti ui
qui pigri ac desides ĩ innotẽ¬
cia stare bidebant᷑ ꝑ accidentẽ
sͥ rumã ãmoniti st̃ solerciꝰ
erga sui custodiã. ꝯͣ om̃s anti¬
qui hostis ĩ sidiaᷤ accingi. Ita u ͭ
qui n ͨ ꝓpriã uitã curãdo oñde¬
tant post mod̾. ⁊̃ fr̃ne salictis
ñ sia erectõne curã gerant

Expanded text:
quasi instaret dies Domini et seducerent multis qui in pace Ecclesiae negligenter vixerant, subito errasse, et in flagitia aliqua cecidisse profuit, dum post casum poenitendo erecti, viqui pigri ad desides in innocentia stare videbantur, per accidentem sibi ruinam admoniti sunt solertius erga sui custodiam contra omnes antiqui hostis insidias accingi; ita ut qui nec propriam vitam curando offenderant, postmodum etiam fraternae salutis cum sua erectione curam ge
Abbreviated transcription (Latin):
de illo quẽ sic cit̾o laudat.
salub̾rima pietate credend̾ ẽ.
abhͣc gͦ excelsenͣ᷑ tam longe
sapienti siłior illiꝰ qͥppe scͥpta
sũma st̃ auctoritate digͥssima.
qui ulłm u̾bũ ñ quidꝰ reuocite¬
misit non michi gͥ tulliana
ne oraciana sinĩa. nescit uox

Expanded text:
de illo, quem sic Cicero laudat, saluberrima pietate credendum est. ab hac ego excellentia tam longe sapienti similior. illius quippe scripta summa sunt auctoritate dignissima, qui nullum uerbum, non quodm, non mihi Tulliana ne Horatiana sententia: Nescit uox
Abbreviated transcription (Latin):
cantes ocio ꝯmessatõil ⁊ ebͥe¬
tatib student t̾rems ĩỹant.
t̾rena sapiũt assidui ĩ plateis
ĩ ecc̃a rari. tardi ad ĩ uestigãd̾
⁊culpã pccõris parati ad querẽd̾
uestigia leporis. uelocitres ad con

Expanded text:
es otio, comessationibus et ebrietatibus student, terrenis inhiant, terrena sapiunt; assidui in plateis, in ecclesia rari, tardi ad investigandam culpam peccatoris, parati ad inquirenda vestigia leporis, velociores ad con
Abbreviated transcription (Latin):
auis dulcis ⁊ alta. suauis ad ĩfi¬
mũ. dulcis ad morientẽ. ad sur¬
Accessit ad ihm̃ petrꝰ. accessit ⁊
tnt ⁊ milites cͥͣcifigentes. acce
deum ĩ uocant. ĩ ilta ꝑiurant

Expanded text:
avis, dulcis, alta. Suavis ad infirmum, dulcis ad morientem, ad surAccessit ad Jesum Petrus, accessit et t milites crucifigentes . AcceDeum invocant, in ista perjurant
Abbreviated transcription (Latin):
d̾it sr̃ cathedram honorẽ accipit.
ab illa qui male sed̾it ĩ iuriã fa¬
cueris oĩm iudexes. Si aut̃ bene
docu̾is ⁊ male uix̃is tui solius.
instruis deũ qũo te deboit ꝯdemp

Expanded text:
derit super cathedram, honorem accipit ab illa; qni male sederit, injuriam facueris, omnium judex es; si autem bene docueris et male vixeris, tui solius i
Abbreviated transcription (Latin):
Sit o erga sb̾ iectos sollicitudo
laudabił. ex hibeat᷑ cũ mansue¬
tudine disciplina. sit cũ dispͥctõe
correptio. irã benignitas mitiget.
benignitatẽ.zelus ex acuar ⁊ ita
alt̾m ꝯdiat᷑ ex alt̾o. ut n ͨ ĩ mo¬
d̾ata ultio. plus ꝙͣ o affligat.
n ͨ it̾ni frangat rectitudĩe dis¬
cipline remissio. gg̃ ĩ registro.¬

Expanded text:
itur erga subjectos sollicitudo laudabilis. 788 Exhibeatur cum mansuetudine disciplina. Sit cum discretione correptio. Iram benignitas mitiget, benignitatem zelus exacuat; et ita alterum condiatur ex altero, ut nec immoderata ultio plus quam oportet affligat, nec iterum frangat rectitudinem disciplinae remissio. Instr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑaliũ possõ cupiditatũ. quẽ ñ
ĩflãmet libido. ñ stimulet aua¬
aricia nõ lasciuia effeminet.
ñ luyuria decoloret. ñ st̾nat
ambicõ. nõ maceret ĩ uidia. nõ
aliqua negotioꝵ scłariũ cura sol¬

Expanded text:
poralium possessio cupiditatum, quem non inflammet libido, non stimulet avaritia, non lascivia effeminet, non luxuria decoloret, non sternat ambitio, non maceret invidia, non aliqua negotiorum saecularium cura sol
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce mũdus qui diligit᷑ fugit
scĩ isti ad quoꝵ tumbã ꝯsistimꝰ
florentẽ mũdũ mentis despectu
calcau̾nt. erat uita longa. salus
ꝯtinua. opulen᷑ ĩ reb. fecundi¬
tas ĩ ꝓpagine. Fnqͥllitas ĩ diu¬
turna pace /⁊ tñ tũ ĩ se ip̃o flo¬
reret. ĩ iã ĩ eoꝵ cordib mũdꝰ¬

Expanded text:
Ecce mundus qui diligitur fugit. Sancti isti, ad quorum tumbam consistimus, florentem mundum mentis despectu calcaverunt. Erat vita longa, salus continua, opulentia in rebus, fecunditas in propagine, tranquillitas in diuturna pace; et tamen cum in seipso floreret,
Abbreviated transcription (Latin):
ludos fac̾e fortumã ⁊ ĩ hũc mor¬
taliũ cetũ honores diuicias gr̃a
excut̾e quoꝵ alia int̾ dirripi¬
enciũ manus scissa sunt. alia
ĩ fida socetate diuisa alia mag¬
no detͥmento eoꝵ ĩ quos deue¬

Expanded text:
e fortunam et in hunc mortalium coetum honores, divitias, gratiam excutere, quorum alia inter diripientium manus scissa sunt, alia infida societate divisa, alia magno detrimento eorum, in quos deve
Abbreviated transcription (Latin):
noctes. garrule qõnes. illa orna¬
tõr ꝓcedit inpublitũ. ħ honorat᷑
ab om̃ib ego ĩ ꝯuentu feminaꝵ
mis̾a despicior. cur aspitiebas ui¬
cinã. quid cũ ancilla loq̃baris. de
foro uenrẽs quid attulisti. nõ a¬
micũ hrẽ possumꝰ. nõ sodalẽ. alt̾sꝰ

Expanded text:
noctes garrulae conquestiones. Illa ornatior procedit in publicum, haec honoratur ab omnibus, ego in conventu feminarum misella despicior. Cur aspiciebas vicinam? Quid cum ancillula loquebaris? De foro veniens quid attulisti? Non amicum habere possumus, non sodalem. Alterius
Abbreviated transcription (Latin):
boni que dispendia arbor illa tͥ¬
suspendit. ⁊ tanto ⁊ t̾tio. amite
da mͥ de arbore illa surcłos qͦs
tuo ne te oꝑteat arboris hꝰ sur¬
cłos mendicare. ⁊ ĩ ueniri nõ po¬
te diuitẽ. forma nobilẽ. gn̾e da¬
ram fama felicẽ duc̾e noluit.
mariꝰ ĩmo ip̃a erit tua. at ille.
ĩmo uirũ oꝑtet uxoris eẽ. logit̃

Expanded text:
bi, dispendia arbor illa suspendit. Et tertio: Amice, da et mihi de arbore illa surculos quos t te oporteat arboris illius surculos mendicare, cum jam inveniri non pote divitem, forma nobilem, genere claram, fama felicem ducere noluit: Marius: Immo ipsa tua erit. At ille: Immo virum oportet uxoris esse. Logicum
Abbreviated transcription (Latin):
Bona ꝯsolatõ. cũ ⁊ blasphemam̃.
amalis bñfaciẽtes. si recli dili¬
gant nos oĩo sufficit ad u̾sũ os
loq̃rciũ ĩ iqua. opinio bonoꝵ
ffortitudo tua fiducia fidelis ꝯ¬
scĩe decor tuuꝰ. splendor bone
Sensũ exintegro recuꝑasse te
scias. si tuã ꝯscĩam quadrup ͣ
sentis ꝯpũctione morderi. pudo¬
re gemino. ⁊ gemino metu nã
uitã ad ꝑficid septenariũ t̾plex
ꝯfessionis spẽs attestat᷑. dñ co¬
gita factorẽ cuũ. cogita ⁊ bene¬
factorẽ.cogita pr̃em. cogita doͣͫ
ad omĩa reus es plange ꝑ singła
ad pͫ ⁊ ultimũ. respondeat timor
tuus. ad duo.media pudor. Iõ om̃e¬

Expanded text:
onsolatio, cum blasphemamur a malis bene facientes, si recti diligant nos. Omnino sufficit adversus os loquentium iniqua, opinio bonorum Fortitudo tua, fiducia fidelis conscientiae: decor tuus, splendor bonae sensum ex integro recuperasse te scias, si tuam conscientiam quadruplici sentis compunctione morderi; pudore gemino, et gemino metu: nam vitam ad perficiendum septenarium triplex confessionis species attestatur, de  factorem tuum, cogita et benefactorem, cogita patrem, cogita Dominum. Ad omnia reus es; plange per singula. Ad primum et ultimum respondeat timor tuus, ad duo media pudor. Pate
Abbreviated transcription (Latin):
Eunt hõies mirari alta montiũ
⁊ ĩgentes fluctꝰ maris. ⁊ alti¬
sus fluminũ ⁊ occeani ambitũ
⁊ giros syd̾um ⁊ relinqũt se ip̃os
mag̃ cogitare debetis quid uob̾
desit ꝙͣ quid uob̾ assit. ꝙ habes
caue ne ꝑdas. ꝙ nõ dum hẽs. sup¬
plica ut hẽat ĩ qͣntis sis minor
mistis. curaris hũilis sieris tu¬
nor ambłabis. nõ p̾cipitab̾is nõ
Supͣ te deus ĩ fra te peccora. ag¬
nosce eũ. qui supͣ te est ut ag¬
nostant te qui infͭ te st̃. iõq
dum daniel agnouis supͣ se deũ
agnou̾nt eũ supͣ se leones. auꝰ

Expanded text:
eunt homines mirari alta montium et ingentes fluctus maris sus fluminum et Oceani ambitum et gyros siderum et relinquunt se ipsos m cogitare debetis quid vobis desit, quam quid vobis adsit. Quod habes, cave ne perdas: quod nondum habes, supplica ut habeas. In quantis sis minor,is, curaris, humilis eris, tutior ambulabis, non praecipitaberis, non supra te Deus; infra te pecora. Agnosce eum qui supra te est, ut agnoscant te quae infra te sunt. Ideoque cum Daniel agnovisset supra se Deum, agnoverunt illum supra se leones .
Abbreviated transcription (Latin):
inde regͭ afftũs. dirigit actus cor¬
rigit excessꝰ. ꝯponit mores uitã
honestat. ⁊ ordinat postremo dĩ¬
niat. sꝑsa colligit. secreta rimat᷑.
ficta ⁊ fuscata explorat. ħ est que
agenda p̾ordinat. acta recogitat

Expanded text:
inde regit affectus, dirigit actus, corrigit excessus, componit mores, vitam honestat et ordinat, postremo divit, sparsa colligit, secreta rimatur, ficta et fucata explorat. Haec est quae agenda praeordinat, acta recogitat
Abbreviated transcription (Latin):
la ⁊ obꝓbria ⁊̃ sise credat nõ pͦ¬
conscio. habet tñ fcĩ arbitiũ ꝙ̃
nicħ fallat. ad quem fcã clã¬
mant oĩa. Deinq ctamauit.
ł uox sangͥnis. se ip̃m unꝰqͥsq
⁊ aĩm suũ seuerũ iudicẽ sui ul

Expanded text:
la opprobria; etiamsi se credat non poconscio; habet tamen facti arbitrum, quem nihil fallat, ad quem facta clamant omnia. Denique clamavit et vox sanguinis . Se ipsum unusquisque et animum suum severum judice
Abbreviated transcription (Latin):
adde ꝙ nlła est uxoris electio. s
tanda. si fatua. si deformis. si suꝑba
Si fetida. ꝙ cũq uicii est. post nup¬
cias discimꝰ. eqͦ. asinꝰ. bos cans ⁊ ui¬
Alctendenda ẽ semꝑ eius facies ⁊
pulcͥtudo laudanda. ne si alt̾am ĩspex¬
is se estimet displic̾e. si domũ¬
est. Si aliꝙͥ tuo arbito res̾ua¬
ueris fidem sͥ hr̃i nõ putabit ⁊
leris parabit uenena anus. ibid̾̃¬
etat uxoris suspicõ. nõ sollicitãt
ãtillaꝵ sũptus n ͨ ꝯturbat filioꝵ
ꝑlsitas. que mũdicie gignnit flo¬
rem. puritatis parit fructũ. bo

Expanded text:
Adde quod nulla est uxoris electio, sed cunda, si fatua, si deformis, si superba. si fetida; quodcunque vitii est, post nuptias discimus. Equus, asinus, bos, canis, et viAttendenda semper est ejus facies, et pulchritudo laudanda; ne si alteram aspexeris, se aestimet displicere, voest. Si aliquid tuo arbitrio reseruaueris, fidem sibi haberi non putabit et lueris, parabit uenena. Anus etat uxoris suspicio, non sollicitant ancillarum sumptus, nec conturbat filiorum perversitas. Quae munditiae gignit florem, puritatis parit fructum, bo
Abbreviated transcription (Latin):
lmea uirũ suũ int̾fecit quẽ
niinis odiit. lucilia suũ ꝙ̃ niis
amauit. illa sponte uenena mis
ꝓpinauit. ꝓ amoris poculo. ami¬
ce ꝯtͣriis ꝯtendunt uotis iste
neut᷑ tñ de fraudata est a frau
mine. quib cũq aufractib er¬
ciis. unnicꝰ est exitus. unica

Expanded text:
Livia virum suum interfecit, quem nimis odiit. Lucillia suum, quem nimis amavit. Illa sponte miscuit acoopinavit pro amoris poculo. Amice, contrariis contenderunt votis istae. Neutra tamen defraudata est fine fraudminae, quibusque anfractibus erviis, unus est exitus, u
Abbreviated transcription (Latin):
Disce ex tuo spũ cogͦsc̾e quid de¬
beas de aliis spiritib estimari
ħ porta. ħ scala. hͨ intͦitꝰ. iste
ascentꝰ. ht intrat᷑ ad ĩtuma. hc
eleuat᷑ ad sũma. ex hͣt siquidꝰ¬

Expanded text:
Disce ex tuo spiritu cognoscere quid debeas de aliis spiritibus aestimare. Haec porta, haec scala, hic introitus, iste ascensus: hac intratur ad intima, hac elevatur ad su
Abbreviated transcription (Latin):
o ptima femĩa que rarior est
tã copiosa st̃ ex amina ut ulłs¬
locꝰ sit ex ꝑs maligͥtatis eaꝵ
cũ amant᷑ amare pũgũt ⁊ asflic¬
tõni uacãt. us ad diõnẽ corꝑis.¬

Expanded text:
Optima femina, quae rarior est tam copiosa sunt examina, ut nullus sit expers malignitatis earum: cum amantur, amare puniunt, et afflictioni vacant usque ad di
Abbreviated transcription (Latin):
. O nimis grauis angustia. si me
ĩspicio. nõ tolero me ipm̃. si ñ
ĩspicio nescio me ipm. Si me
ꝯ sid̾o. t̾ret me facies mea. si
me nõ ꝯsid̾o fallit me dampͣtio
mea. si me uideo horror ẽ ĩtolle¬
tabił. Si nõ uideo mors ĩ euitał.¬

Expanded text:
. O nimis gravis angustia! si me inspicio, non tolero meipsum; si non inspicio, nescio meipsum. Si me considero, terret me facies mea; si non considero, fallit me damnatio mea. Si me video, horror est intolerabilis; si non video, mors est
Abbreviated transcription (Latin):
tonis filia iunior cũ qͣret᷑ ab ea
cur post auussũ uirũ denuoi.
uirũ qui se mag̃ uell ꝙͣ sua. orͦ
dc̃o eg elegant᷑ oñdit diuitiaᷤ ma¬
gis in uxorib eligi solere ꝙͣ pu¬
dicitiã ⁊ młtos ñ ocuł. s digitis
uxores duc̾e. optima ⁊ saria rep

Expanded text:
tonis filia minor, cum quaereretur ab ea, cur post amissum maritum denuo virum qui se magis vellet quam sua: quo dicto eleganter ostendit, divitias magis in uxoribus eligi solere quam pudicitiam ; et multos non oculis, sed digitis uxores ducere. Optima sane res,
Abbreviated transcription (Latin):
n. Solitudo eit que uirũ fortẽ for¬
tissime p̾cipitat ĩ reatũ. ea .ii. me¬
diante honestas ĩpudicicie arma
sua reddit. degn̾at sanctioris ui¬
głia dampnabilit̾ u euanescit.

Expanded text:
. Solitudo est, quae virum fortem fortissime praecipitat in reatum; ea enim mediante, honestas impudicitiae arma sua reddit, degenerat sanctioris vigloria damnabiliter evanescit.
Abbreviated transcription (Latin):
Si iubente seniore ut sileã
u̾bum inͥ fortasse ꝑ obliuionẽ
elabit᷑. reũ me ꝯsiteor ĩ obedi¬
entie. suenialit̾. si ex ꝯtemptu
sciens ⁊ delib̾ane sponte ĩ u̾ba
ꝓ rumꝑo. ⁊ ruꝑo silentii legẽ
ro us ad mortẽ pcam dampͣ

Expanded text:
sileam, verbum mihi forte per oblivionem elabitur; reum me fateor inobedientiae, sed venialiter. Si ex contemptu sciens et deliberans sponte in verba prorupero, et rupero silentii legem; ro usque ad mortem, peccavi,
Abbreviated transcription (Latin):
Subito ꝓ cedenti de mubͣ ad
solem de ocio ad laborem. gͣue
ab hiio dissuest̾e: ⁊ ad illa se pau¬
lisꝑ assuesc̾e ceꝑit. utͦ tollit
diff̃icłtatẽ. ĩuenitq facile eẽ¬

Expanded text:
subito procedenti de umbra ad solem, de otio ad laborem, grave ab his dissuescere, et ad illa se paulisper assuescere coeperit, usus tollit difficultatem, invenitque facile e
Abbreviated transcription (Latin):
alit̾ ẜlot rose qr mira ẽ fgrã¬
cia que rutilat ⁊ redolet ex cru¬
ore martirũ. alit̾ flos lilii.qr
candida.uita carnis de ĩ corruptõe
u̾ginitatis. alit̾ flos uiole qr u̾t᷑¬

Expanded text:
Aliter flos rosae, quia mira est fragrantia quae rutilat et redolet ex cruore martyrum. Aliter flos lilii, quia candida vita carnis est de incorruptione virginitatis. Aliter flos violae, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ magnũ ẽ eẽ hũilem ĩ abiet¬
głiosa res hũilitas qua ip̃a quo
suꝑbia palliare se appetit. ne ui
sũ ex aliis quib q bonis uiriũ
magis suaꝵ caꝑe soleat ĩ crem̃tũ
suꝑbia. sola humilitas om̃ ꝓpug
cam ⁊ aminacib penis ĩ futõ se¬
curã reddit conscĩam. hñiliatõ¬

Expanded text:
umilem in abiecGenerosa res humilitas, qua ip/sa quoque superbia palliare se appetit, ne vilstola: Cum ex aliis quibusque bonis virium magis suarum capere soleat incrementum superbia, sola humilitas omnium pruietam et a minacibus penis in futuro securam reddit consciencia
Abbreviated transcription (Latin):
huũlitatẽ sequere nõ que oñdit̾.
atq siłatur gestu corꝑis. aut
fracta uoce u̾boꝵ. S que puro
cordis affcũ expͥmit᷑. ad .n. est
dĩem. młto illa deformior est
suꝑbia. que sb̾ quibdã hũilitatis
Signis latet. nescio .n. qũo tur¬
piora st̃ uicia cũ u̾tutũ spẽ ce¬

Expanded text:
Humilitatem sequere, non que ostenditur aut simulatur gestu corporis aut ficta voce verborum, sed que puro cordis affectu exprimitur. Aliud enim est dinem. Multo illa desuperbia, quae sub quibusdam humilitatis signis latet; nescio enim quomodo turpiora sunt vitia, cum virtutum spec
Abbreviated transcription (Latin):
ult fr̃em p̾uenire regnãdo pͥut
illũ p̾ueniat obseq̃ndo sit̾ ait apꝰ.
eũ officiis. ut possit uinc̾ scĩtate
Si .ii. te nõ lesit fr̃ obseqͥũ merer̾.
ut diligas. ꝙ si forsitũ tesit mag.

Expanded text:
ire regnando, prius illum praeveniat obsequendo, sicut ait Apostolus: eum officiis, ut possit vincere sanctitate. Si enim te non laesit frater, obsequium meretur, ut diligas: quod si forsitan laesit, magis
Abbreviated transcription (Latin):
acceptat. da gͦ homo pauꝑi
t̾rã ut accipias celũ. da m̃mũ
ut accipias regnũ. da mitã ñ
accipias totũ.da pauꝑi ut det
alt̾. petrꝰ.Ra. ĩ quod̾ .s̾.

Expanded text:
acceptat. Da ergo, homo, pauperi terram, ut accipias coelum. Da nummum, ut accipias regnum. Da micam, ut accipias totum. Da pauperi, ut des terram, ut accipias coelum. Da nummum,
Abbreviated transcription (Latin):
porima lib̾tas uolintatis erat
posso peccare. nouissima erit
młto magis ñ posse pectare
pͥma ĩ mortalitas erat posse
nõ mori. nouissima erit młto
maior nõ posse mori. p̾ma e¬
tat ꝑ seu̾ancie potestas bonũ
posse nõ deserere. nouissima eͭ
ꝑseu̾antie felicitas. bonũ nõ

Expanded text:
Prima libertas voluntatis erat posse non peccare: novissima erit multo major, non posse peccare. Prima immortalitas erat posse non mori: novissima erit multo major, non posse mori. Prima erat perseverantiae potestas, bonum posse non deserere: novissima erit perseverantiae felicitas, bonum non
Abbreviated transcription (Latin):
quis neget oñs leues om̃s cu¬
Q̾uos an ale michi liͥ. cui mu¬
uer imparat cui leget impõĩt
p̾seͥbit iubet uetat. qd̾ uidet᷑
qui nicħ imꝑanti negare põ.
nich̾ recusare audet. posat dan¬
dũ est. uocat ueniendꝰ. eicit
ab emidꝰ est. minat᷑ extimescẽd̾
ego uͦ istũ nõ modo s̾uũ s¬

Expanded text:
quis neget omnis levis, omnis cuservos? an ille mihi liber, cui mulier imperat? cui leges inponit, praescribit, iubet, vetat quod qui nihil imperanti negare potest, nihil recusare audet? poscit, dandum est; vocat, veniendum; eicit, abeundum; minatur, extimescendum. ego vero istum non modo s
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾a soluet at diluet. ĩuicem
tempandꝰ ut qͥcꝙͥ lectõne collc̃
est. stilus redigat ĩ corꝰ. Sen ͨͣ¬
t᷑ ⁊ flores ad mel faciend̾ ydo¬
neos carpunt. Deĩ quicꝙ at¬
tulere disponũt. ac ꝑ fauos dige¬

Expanded text:
a solvet ac diluet. Invicem temperandum, ut quicquid lectione collectum est, stilus redigat in coret flores ad mel faciendum idoneos carpunt, deinde quicquid attulere, disponunt ac per favos dige
Abbreviated transcription (Latin):
erticiũ disciplĩa ĩ nat᷑a ꝯsid̾at᷑
ut facue audita ꝑcipiat ⁊ ł
cepta firmit̾ retineat. In ex̾ci¬
cio ut labore. ⁊ sedulitate na¬
turalẽ sensũ excolat. In disciplĩa
ut laudablit̾ uiuens mores cũ

Expanded text:
ercitium, disciplina. In natura consideratur ut facile audita percipiat, et percepta firmiter retineat. In exercitio, ut labore et sedulitate naturalem sensum excolat. In disciplina, ut laudabiliter vivens mores cum
Abbreviated transcription (Latin):
uł umꝰ studiose discinꝰ. in pru¬
dencia eit qñ ꝯgruũ ordinẽ ⁊
modũ ĩ hiis q̃ discimꝰ ñ s̾uamꝰ
fortuna est ĩ euentu caũ sũ natu¬
ralit̾ ꝯtingente qñ uł pauptate
uł ĩ firmitate uł nat᷑ali tardita¬

Expanded text:
us studiose discimus. Imprudentia est, quando congruum ordinem et modum in his quae discimus, non servamus. Fortuna est in eventu, casu, sive naturaliter contingente, quando vel paupertate, vel infirmitate, vel naturali tardita
Abbreviated transcription (Latin):
Sit ip̃a lectio temꝑata. cui fi¬
nem cõsilium nõ lassitudo ĩpo¬
nat. nã ut ĩmod̾ata ieiunia ⁊
etate sui culpabile. Ioꝰ ad de
tuit. scire ꝯtempnit. et iõ nõ¬
nũꝙͣ studiosꝰ tarditate ĩtelli¬
gentis p̾mit᷑. ut eo maiora
p̾mia retͥbutõis ĩueniat. quo¬
dioso tarditas ad p̾miũ ꝓficit
⁊ desidioso uelocitas ad supplicuĩ

Expanded text:
tem ipsa lectio temperata, cui finem consilium, non lassitudo imponat. Nam ut immoderata jejunia, et etate sui culpabile. CAPUT tuit scire contemnit. Et idcirco nonnunquam studiosus tarditate intelligentiae premitur, ut eo majora praemia retdioso tarditas ad praemium proficit, et desidioso velocitas ad supplicium
Abbreviated transcription (Latin):
cum dignitate sapĩe gere ut
tibi scurrilis gͣta urbanitas.
sales tui sñ dente sint. ioti sine
uilitate. risꝰ sñ chachĩno. uox sũ
clamore ĩtessus sũ tumłtu. qͥ¬

Expanded text:
ue dignitate sapientiae gere, utn erit tibi scurrilitas, sed grata urbanitas. Sales tui sint sine dente, joci sine vilitate, risus sine cachinno, vox sine clamore, incessus sine tumultu: q
Abbreviated transcription (Latin):
.s. quo gestu q ͦ sono ⁊ qua sigͥfi¬
catõne aͥd dicat᷑. disciplĩa .ni. iu¬
bet ut loq̃ntis sit gestꝰ modestꝰ
⁊ huũił sonus demistꝰ ⁊ suauis. sigͥ¬
ficatio uerax ⁊ dulcis ibid̃̾.

Expanded text:
st quo gestu, quo sono, qua significatione quid dicatur. Disciplina jubet ut loquentis sit gestus modestus et humilis, sonus demissus et suavis, significatio verax et dulcis.
Abbreviated transcription (Latin):
mens interiꝰ a custodia
sua soluit᷑ mem¬
bra
foris ad om̃e¬
actum ĩ¬
ordinate ꝯmouentur. ⁊ uelut
sia membroꝵ ĩ sius actionib g̾

Expanded text:
mens interius a custodia sui solvitur, membra foris ad omnectum inordinate commoventur. Et velut bra
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs tibi pares facies ĩ f̾iores
suꝑbiendo nõ ꝯtempnas. suꝑiores
recte uiuendo nõ timeas. ⁊̃ red¬
denda officõsitate. n exactor
n negligens aꝑeas cũctis esto
mens ultor seuicie detestator
fame bone nz tue semĩator nz
suspicõib. mĩme credulꝰ. s ma¬
lignis poꝰ qui ꝑ spẽm simpli

Expanded text:
 tibi pares facias; sed inferiores superbiendo non contemnas: superiores recte vivende non timeas. In reddenda officiositate neque exactor, neque negligens appareas. Cunctis esto mens ultor, saevitiae detestator. Famae bonae, neque tuaeseminator, neque suspicionibus minime credulus, vel malign
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ sic̃ quidã facũt qui cũ ad
edend̾ assederint ĩ quieta qͣdam
brachia exerũt manꝰ ĩ altũ expã¬
dunt. ⁊ nõ sũ magna t̾pitudĩe.
qͣiͣ totũ epłm simł sint ab sorturi
ĩgentes quosdã conat᷑ ⁊ gestus

Expanded text:
Non sicut quidam faciunt, qui cum ad sedendum assederint, inquieta quadambrachia exerunt, manus in altum expandunt, et non sine magna turpitudine quasi totum epulum simul sint absorpturi, ingen
Abbreviated transcription (Latin):
magis suꝑfluitatẽ caueat. ille
ns cui młtũ opus est magis ad
honestatẽ attendat. qz n ille
ad turpitudĩem ueniet.n is¬
te nsi prius honestatis oblitꝰ
fu̾it. ĩ suꝑfluitatẽ ĩ pinguat

Expanded text:
magis superfluitatem caveat; ille tero cui multo opus est, magis ad honestatem attendat, quia neque ad turpitudinem veniet, neque iste nisi prius honestatis oblitus fuerit, in superfluitatem impinget
Abbreviated transcription (Latin):
fundunt. distos ĩ gyrũ cͥꝯducũt
⁊ uelut rex suꝑ obsessam ciuita¬
tem assultũ facturꝰ dubitãt ubi
pͫ expougnatõ agg̾diant᷑ dũ
piscũt. hug̃ ibidꝰ  aro¬

Expanded text:
fundunt, discos in gyrum circumducunt, et velut rex super obsessam civitatem assultum facturus, dubitant ubi primum expugnationem aggrediantur, dum upiscunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑate. quidã .ni. bibentes digitos.
mediotenꝰ poculis ĩ m̃gũt. alii.
unctas manꝰ ad uestim̃ta sua
dent rursꝰ ad cibaria tͣctanda
redennt aliis nudis articulis uice¬
codearis olera sua piscant᷑. Ita
uent̾ refeciõnẽ querere uideat᷑
alii reliquias dentiũ suoꝵ offas
facturi ĩ poculis de m̾gũt. hug̃ iͥd̾
si a facientib p̃sumpta ñ fuis¬

Expanded text:
t. Alii bibentes, digitos mediotenus poculis immergunt. Alii unctas manus ad vestimenta sua detergentes, rursus ad cibaria tractanda redeunt. Alii nudis articulis coclearis vice olera sua piscantur, ita venter refectionem quaerere videatur. Alii sefacturi in poculis demergunt. Haec, sicusi a facientibus praesumpta non fuis
Abbreviated transcription (Latin):
antꝰ᷑. occosa autẽ st̃ oĩa que st̃
aut nociua. aut ĩ honesta. aut
ĩutilia. Inutilia aut̃ st̃ que nͨ
loq̃ntib. n ͨ audiẽtib ꝓst᷑. Inho¬
nesta st̃. que uł illiꝰ qui loqͥt᷑ ur

Expanded text:
antur. Otiosa autem sunt omnia, quae sunt aut nociva, aut inhonesta, aut inutilia. Inutilia autem sunt, quae nec loquentibus, nec audientibus prosunt. Inhonesta sunt, quae vel illius qui loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
Quõ exhortem᷑ ad ꝯstanciã timi¬
doi. ad timorẽ suꝑbos ad fruga¬
litatẽ ꝓ digos. ad lib̾alitatẽ aua¬
ros ad humanitatẽ ꝑcos. ad ꝑci¬
tatẽ gulosos. ad ꝯsiliũ tem̾ari

Expanded text:
mus. Exhortemur ergo ad constantiam timidos, ad timorem superbos, ad frugalitatem prodigos, ad liberalitatem avaros, ad humanitatem parcos, ad parcitatem gulosos, ad consilium temerari
Abbreviated transcription (Latin):
Quis qr nõ h arma resultatõis
raptorib sius ꝓbat᷑ eẽ tempi¬
bił. nõ .ii. aut corni ualet aut
dẽte ꝯtendit. aut fuga p̾sun᷑.
s manib latronis pacient᷑ acqͥ¬
escit dum ulła se reluctatõne

Expanded text:
quia non habet arma resultationis, raptoribus suis probatur esse temnibilis. Non enim aut cornu valet, aut dente contendit, aut fuga praesumit; sed manibus latronis patienter acquiescit, dum nulla se reluctatione
Abbreviated transcription (Latin):
negłiam fit. quẽ mͥ dabit qui
aliꝙ p̾ciũ temꝑi ponat. qui diẽ
est imet. qui r̃telligat se coti¬
die mori. Inħ .ni. fallim̃ ꝙ mor
eius p̾teriit. quicꝙ etatis retro¬
est mors tenet. tu uͦ om̃ĩs horas
ꝯplect̾e sic fiat ut minꝰ ex cͣsai¬
no pendeas. si hodierno manũ

Expanded text:
gentiam fit. Quem mihi dabis, qui aliquod pretium tempori ponat, qui diem estimet, qui intelligat se quotidie mori. In hoc omnes fallimur, quod iam preteriit, quicest, mors tenet. Omnes ergo horas complectere; sic fiet, ut minus ex crastino pendeas, si hodierno manum
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe dũ nos met ipõs plus.
iusto discutimꝰ de ip̃o discretõis
studio ĩ discretiꝰ erramꝰ. ⁊ nr̃tis
nr̃e acies quo plus c̾nere niti

Expanded text:
epe dum nosmetipsos plus justo discutimus, de ipso discretionis studio indiscretius erramus; et mentis nostrae acies quo plus cernere niti
Abbreviated transcription (Latin):
iactitare succestꝰ et singłis die¬
b ãni uend̾e diẽ unũ. legit᷑
de mario ꝙ cũ płima feciss e¬
ggͥie. una sui iacditatõe gła
fanie ꝑdidit. ⁊ qr. Sibi p̾sũpsit
ascͥbe. qd exore alieno captare
debu̾at publice ꝯm̃datõis uota

Expanded text:
jactitare successus, et singulis diebus anni vendere diem unum. Legitur de Mario, quod cum plurima fecisset egregie, una sui jactitatione gloriam famae perdidit; et quia sibi praesumpsit ascribere, quod ex ore alieno captare debuerat, publicae commendationis vota
Abbreviated transcription (Latin):
os genuit. s fortuna b̾uos ꝯsti¬
cuit. s̾iul cogit᷑ pati ⁊ nemo Si¬
nit᷑ ꝯpati. dolere ꝯpeluit᷑ ⁊ nẽo
ꝯdolere ꝑmittit᷑ Sic ip̃e uero s̾¬
uus est ut nemo sit sͥ. mis̾iq
castra seqũt᷑. qr mis̾ũ est alie¬

Expanded text:
os genuit», sed fortuna servos constituit. Servus cogitur pati et nemo sinitur compati, dolere compellitur et nemo condolere permittitur. Sic ipse non suus est ut nemo sit sibi. Miseri qui castra secuntur, quia miserum est «alie
Abbreviated transcription (Latin):
Si amor dei te ten̾e nõ pt̃. saltĩ
tencit ⁊ t̾reat. timor iudicii.
metꝰ gehẽne. laq̃ei mortis. dolo¬
res mortis ĩferi. ignis urens. u̾¬
mis corrodens. sulphur fetens.
flãma tartara ⁊ oĩa mala. hug̃¬

Expanded text:
Si amor Dei te tenere non potest, saltem teneat et terreat timor judicii, metus gehennae, laquei mortis, dolores inferni, ignis urens, vermis corrodens, sulphur fetens, flamma tartarea, et omnia mala.
Abbreviated transcription (Latin):
In uia dei atimore ĩcipit᷑. ut ad
fortitudĩe ueniat᷑. nã sic̾ ĩuia
scłi audacia fortitudĩe ita ĩma
dei audacia debłitatẽ parͭ. ⁊ sic̃
ĩbia scłi timor debilitatẽ Ita ĩ
uia dei timor fortitudĩe gig

Expanded text:
nim Dei a timore incipitur, ut ad fortitudinem veniatur. Nam sicut in via saeculi audacia fortitudinem, ita in via Dei audacia debilitatem parit; et sicut in via saeculi timor debilitatem, ita in via Dei timor fortitudinem gig
Abbreviated transcription (Latin):
a qua sang̾s ⁊ sane ⁊ sp̃c . unũ ĩ
nist̾io. nõ ĩ natura. aqͣ sͥ testis.
eit sepulture. sangͥs testis est
mortis. Sp̃c testis est uite. siqͣ
g ͦ ĩ aqua gr̃a nõ ex natura aq̃
s ex p̾senia est sp̃t ambꝵ de¬

Expanded text:
Aqua, sanguis, et Spiritus . Unum in mysterio, non in natura. Aqua igitur testis est sepulturae, sanguis testis est mortis, Spiritus testis est vitae. Si qua ergo in aqua gratia, non ex natura aquae, sed ex praesentia est Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
Si adhuc a pͣua actõne formida¬
ta pena ꝓhib ꝓfecto formidãtis
aĩm ulła spc̃ lib̾tas tenz nã ⁊ si
periã nõ metueret. culpã ꝓcł
Ignorat itaq gr̾am lib̾tat p ꝙ̃¬

Expanded text:
 adhuc a prava actione formidata poena prohibet, profecto formidantis animum nulla spiritus libertas tenet. Nam si poenam non metueret, culpam procul Ignorat itaque mens gratiam libertatis
Abbreviated transcription (Latin):
teret̾ foras ⁊ aresc̾et. si uio¬
lentꝰ ĩ imitus absconde̾t se for¬
sitam ab eo. Nũt u ͦ quẽ eiciet᷑
aut a quo abscondet se: om̃r
amici ⁊ tñ om̃s ĩimici. om̃s ne¬
cessarii. ⁊ om̃s adu̾sarii. om̃s
domestiti ⁊ nlłi pacifici. om̃s

Expanded text:
teretur foras et aresceret; si violentus inimicus, absconderet se forsitan 1393 ab eo. Nunc vero quem ejiciet, aut a quo abscondet se? Omnes amici, et omnes inimici; omnes necessarii, et omnes adversarii; omnes domestici, et nulli pacifici; omnes
Abbreviated transcription (Latin):
Eo ꝑductꝰ est furor ut ꝑrcłosisi¬
ma rer sit. beneficia ĩ aliꝙ̃ mag¬
na ꝯferte.. nã qr putat turpe ñ
redd̾e nõ ult eẽ tui reddat. habe
ꝙ accepisti ñ repeto ñ exigo ꝓfu¬

Expanded text:
erductus est furor, ut periculosissima res sit beneficia in aliquem magna conferre; nam quia putat turpe non reddere, non vult esse, cui reddat. Tibi habe, quod accepisti; non repeto, non exigo. Profu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ gratꝰ se ⁊ macerat oditq accep¬
ta. qr redditurꝰ est ⁊ extenuat.
ĩ iurias uͦ dilatat atq auget. iͥdẽ¬
Quid aut̃ est mis̃ius c̾ ł ñficia
excidũt herẽt ĩiurie. ibidꝰ. ⁊¬

Expanded text:
ingratus se et macerat; odit, quae accepit, quia redditurus est, et extenuat, iniurias vero dilatat atque auget. Quid autem eo miserius, cui beneficia excidunt haerent iniuriae ?