comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tdualeini amis teodo sius  arcadius ad
ficia lemtatis dĩamn i potentis arbitri a cõ¬
moti proflictates ecib publia amus utillos
quos simꝑnentis suppliiterrorsi exag¬
tat insperatemis erationis indultio secuit¬
tȩ gaudia depulsaculparim acerbit atepdit¬
catꝰiti nongreparatronis luce perfrus me¬
liaris uitȩ tone ant nouit atomꝰideo deuiq
profestiuitatopaschali quam comnun
& prȩcelsa professiano uaneramur noxas
remittimis ut huiquos mansuetudinis tin
indulgei aliberant: inclioris instituti
praepra sect ant es in bilpe riculos umi
aud eant perpemar&ꝰ eutropiparens caris¬
sime adque amantissime eceras his
quos quio que in mania neruininum min¬
mepatturrolaxareeeteras carer saus¬
todia liberatasst atui pristinorestitirat
ut communiter aditlibertati concessȩ¬

Expanded text:
tinianus, Theodosius et Arcadius AAA. ad tinianus, Theodosius et Arcadius AAA. ad ficia lenitatis dei omnipotentis arbitrio commoti pro felicitate saeculi publicamus, ut illos, quos imminentis supplicii terror exagitat, insperatae miserationis indultio securitae gaudia depulsa culparum acerbitate perducat, ut novae reparationis luce perfusi melioris vitae teneant novitatem. Ideo denique pro festivitate paschali, quam communi et praecelsa professione veneramur, noxas remittimus, ut ii, quos mansuetudinis nostrae indulgentia liberarit, melioris instituti praecepta sectantes nihil periculosum audeant perpetrare, Eutropi parens carissime atque amantissime, exceptis his, quos quinque inmanitas criminum minime patitur relaxari, ceteros carceris custodia liberatos statui pristino restituat, ut communi traditi libertati concess
Abbreviated transcription (Latin):
intraquos deliberandi tribuimur facultat᷑ẽ
oruta correxeruirses quo atblice siderrelluise¬
rintgallicanis regionibus xphliat quoin corum
loco sacendacttum fidelius subro ganꝰquan nus pꝰ¬
scntis errons inacula deppopalorum a nimis ter¬
gestur & futuri banum disciplinȩ iustor ins¬
tiruatꝰ sano quia religiosas paprilas nullis do¬
cet supers titomibus deprauaris aanide¬
os om̃s quo hereticos đ scismaticossiuema¬
tomacico sominem que sectam ditoliers i¬
micam ab ipso aspecra urbium diuersarum
x terminar deporo prȩcipimus neprȩsen¬
cie qudem orimino sorum carttagronofeden¬
tur: udeis quoque ulpagans causa sagor
diumilitan dbicentiam denegamur
quibus xp̃ anelegis nolumus seriuro per¬
sonas  uooccasiane dornnis setam ue¬
neranderligonis immutent : omsigitur
personas ororis in fausti i ubemus xdudi
nis in senen datiom atura sabuenert: data qni
udis iulias aqui leiuerconsłeo dogroa

Expanded text:
intra quos deliberandi tribuimus facultatem, intra quos deliberandi tribuimus facultatem, errata correxerint seseque catholicae fidei reddiderint, Gallicanis regionibus expelli adque in eorum loco sacerdotium fidelius subrogari, quatenus praesentis erroris macula de populorum animis tergeatur et futurae bonum disciplinae iustioris instituatur. Sane quia religiosos populos nullis decet superstitionibus depravari, Manichaeos omnesque haereticos vel schismaticos sive mathematicos omnemque sectam catholicis inimicam ab ipso aspectu urbium diversarum exterminari debere praecipimus, ut nec praesentiae quidem criminosorum contagione foedentur. Iudaeis quoque vel paganis causas agendi vel militandi licentiam denegamus: quibus Christianae legis nolumus servire personas, ne occasione dominii sectam venerandae religionis inmutent. Omnes igitur personas erroris infausti iubemus excludi, nisi his emendatio matura subvenerit. Dat. VII idus Iulias Aquileiae D. n. Theodosio
Abbreviated transcription (Latin):
de uotiono reuocamnis : Scibcorut quid¬
quid adiuis prinerpibun orguliquique an¬
testie s inpetr arunt iugisolidata ȩterrnato
seruenturꝰ nec cinus quam audo utilla¬
reprsumero inquonos nobis magis pres¬
ttum consitenur: clencos atiam quosin dir¬
cremi ad iatilares iudi cosdebere dedacum
faustcus presunsror edixerat epnscapali au¬
dientiere seruamus : Insi nanentibus que
crca cossanxt anti quira s fasenim naest
utaliuinimuneriss mniso termar alium
tastua ominȩuam ansura quȩ uis simas in pro¬
unneraum is sam notitiam precipiȩt aci¬
am suppena sacnlegn custodiri s pocialiter
inlis tibus conprȩen sura prȩceptis uti nom¬
mbus circaecdes astica priui legia uotonuim
principiimstatuta seruenturꝰ : diucrsas
ur̃ epis caposnefarium pelagiant etcelestan
dagmatis ororem sequentes perpa tradum
sa croscõlegis antes titem precipimus conuo¬
mriꝰ quos quia confidimusemendari ns
inta in gonidies &x conuentionis temporo

Expanded text:
devotione revocamus. Scilicet ut quidquid a divis principibus singuli quique antistites inpetrarunt, iugi solidata aeternitate serventur nec cuiusquam audeat titillare praesumptio, in quo nos nobis magis praestitum confitemur. Clericos etiam, quos indiscretim ad saeculares iudices debere deduci infaustus praesumptor edixerat, episcopali audientiae reservamus, his manentibus, quae circa eos sanxit antiquitas. Fas enim non est, ut divini muneris ministri temporalium tas tua omni aevo mansura quae iussimus in provinciarum missa notitiam praecipiet etiam sub poena sacrilegii custodiri, specialiter id inlustribus conprehensura praeceptis, ut in omnibus circa ecclesiastica privilegia veterum principum statuta serventur. Diversos vero episcopos nefarium Pelagiani et Caelestiani dogmatis errorem sequentes per Patroclum sacrosanctae legis antistitem praecipimus conveniri: quos quia confidimus emendari, nisi intra viginti dies ex conventionis tempore,
Abbreviated transcription (Latin):
na nonueste  conuer satione : non habitul
mentis puritate: nonc ultu: Namsi studere
in cipiamus nouitati: traditũ nobis apatrib
or dinẽ calcabimꝰ: ut locũ suꝑuacius super¬
stitionib: faciamus Rudes ergo fideliũ men¬
ter: ad talia nondebemus inducere. docendi
enĩ sunt potius: quã ludendi: Nec inponendũ
ẽ. eoꝵ oculis sed mentib in fundenda prae¬
cepta sunt erant quidẽ multa quae ꝓdisci¬
plina ecclesiasti ca. uł ipsius rei dicere ratio¬
ne possemꝰ: sed hablus ad alia deuocamur:
quo duulli sit: ultima paeni¬
TeNTIA DeNE ꝗANDA

Expanded text:
na, non veste; conversatione, non habitu; na, non veste; conversatione, non habitu; mentis puritate, non cultu. Nam si studere incipiamus novitati, traditum nobis a patribus ordinem calcabimus, ut locum supervacuis superstitionibus faciamus. Rudes ergo fidelium mentes ad talia non debemus inducere. Docendi enim sunt potius quam ludendi, nec imponendum est eorum oculis, sed mentibus infundenda praecepta sunt. Erant quidem multa, quae pro disciplina ecclesiastica, vel ipsius rei dicere ratione possemus, sed ab his ad alia devocamur. Quod nulli sit ultima poenitentia deneganda
Abbreviated transcription (Latin):
dotes. suꝑ stitioso potius cul tui inserui¬
re . quã mentis. uł fidei puritatiꝰ sed
non purãt mirũ si contra ecclesiasti cum
morẽ faciunt. qui in eccła noncreuer̃:
sed alio uenientes itinere: secũ haec in
ecclesiã. quae in alia conuersatione
habuerant intuler̃ Amicti pallio & lũ¬
lit̾ seruarentur. quur non fiunt
parit quaesecuntur. ut lucer nȩ ar denter
habent suũ istamis teri um. & intelle¬
genti b itaclara sunt: ut ea magis qua
dec& significatione seruentur : Naminlum¬
borũ p̃cinctione castitas. In baculo regimen
pastoralẽ : in lucernis ardentib: bonifulgor
operis : dequo dicitur . sic opera ur̃a luceant
indi caturꝰ habent tam̃ istũ forsitancultũ
morẽ pͦtius quã rationẽ sequentes quire¬
motiorib: habitant locis & ꝓcul ac& eris de¬
gunt: unde hic habitus in ecclenis gallica¬
nis. ut totan norũ tantoꝵq pon tificum
in alterũ habitũ consu&udo uertatur.
discernendi ã plebe uł ceteris sumus: doctri¬

Expanded text:
dotes superstitioso potius cultui inservire, quam mentis vel fidei puritati, et non mirum, ait, si contra ecclesiasticum morem faciunt, qui in ecclesia non creverunt: sed alio venientes itinere, secum haec in ecclesiam, quae in alia conversatione habuerant, intulerer servarentur; cur non fiunt pariter quae sequuntur, ut lucernae ardentes Habent suum ista mysterium, et intelligentibus ita clara sunt, ut ea magis qua decet significatione serventur. Nam in lumborum praecinctione cpastorale, in lucernis ardentibus boni fulgor operis, de quo dicitur sic: opera vestra luceant, indicatur. Habent tamen istum forsitan cultum, morem potius quam rationem sequentes, qui remotioribus habitant locis, et procul a caeteris degunt. Unde hic habitus in Ecclesiis Gallicanis, ut tot annorum tantorumque pontificum in alterum habitum consuetudo versatur. Discernendi a plebe vel caeteris sumus doctri
Abbreviated transcription (Latin):
xlu. Siaut̃ aliquae mulieres ita posteriorum
uirorũ amoresunt captȩ. ut malint hisco¬
herere quã ad legitimũ redire consortium.
merttonunt notandȩ. Ita ut ecclesiastica cõ¬
munione priuentur: quae de excusabili
contaminatione criminis eleger̃: Ostenden¬
tes sibim& prosua in continentia placuir¬
se. quodiusta remissio poterat expiare:
Redeant ergo insuũ statũ uoluntaria red-¬
integratione coniugia : Neque ullo modo
adobꝓbrium male uoluntatis trahatur.
quod conditio necersitatis extorsit: quia
sicut haemulierer qua ereuerti adiuror
suos noluerunt impiȩsunt habendȩ.
Ita illȩ quae in affectũ exdõ initum re¬
deunt meritos unt laudandae
captitus: auT TeRROReS aut ꝑaME
Nontieneratione CIBos ia aolati¬
cios ȩdexe conpulsis: poen iten¬
tIa conce denda.

Expanded text:
. Si autem aliquae mulieres ita posteriorum virorum amore sunt captae, ut malint his cohaerere, quam ad legitimum redire consortium, merito sunt notandae, ita ut ecclesiastica communione priventur, quae de re excusabili contaminationem criminis elegerunt, ostendentes sibimet pro sua incontinentia placuisse, quod justa remissio poterat expiare. Redeant ergo in suum statum voluntaria redintegratione conjugia, neque ullo modo ad opprobrium malae voluntatis trahatur, quod conditio necessitatis extorsit: quia sicut hae mulieres quae reverti ad viros suos noluerunt, impiae sunt habendae, ita illae quae in affectum exdeunt, merito sunt laudandae. Captivis aut errore, aut fame, non veneratione cibos immolatitios edere compulsis poenitentia concedenda.
Abbreviated transcription (Latin):
xe. Episcopus aecclenasticcrum rerum ha¬
beat potestatem ad dispenandum ergaom̃r
qui indigent cũ suma reucrentia & timoredĩ
pasticip& aũt & ipse quibus in dig&. stam̃
in dog& tam suis quã fratrũ quiabeo suscipi¬
unt᷑ necessariis usibus ꝓfuturis : ita at in
nullo qualib& occassone fraudentur:
Iuxta scm̃ apostolum siedicentem. haben¬
ter uictum & tegumentum his contenti
sumus: quod si contentur istisminime
fuerit : conuestat aũt rer ȩđsiȩ in suos usur
domesticos. &cius cõmoda uł agrorum fruc¬
tus. non cũ prboꝵ conscientia dsaconorũq
ꝑtract&. sedhorum potestatem domestior
sus aut ꝓpinquis aut fratribur filurq cõmit¬
tat. ut ꝑ huius modi ꝑsonas occulte c&eri
lȩdantur acłsiȩ : synodo ꝓiunciȩ. poenas iste
accłsiã uł exagris uł exalia qualib& accelȩ¬
siastica facultate sibim & usurpent : itaut
ex hoc affligint᷑ quidem pauperer: crimina¬
tioniuõ & blasphemus. tam sermo p̃dicatio¬

Expanded text:
. Episcopus ecclesiasticarum rerum habeat potestatem ad dispensandum erga omnes qui indigent cum summa reverentia et timore Dei: participet autem et ipse quibus indiget, si tamen indiget, tam suis quam fratrum qui ab eo suscipiuntur necessariis usibus profuturis; ita ut in nullo, qualibet occasione, fraudentur, juxta sanctum Apostolum sic dicentem: Habentes victum et tegumentum, his contenti sumus. Quod si contentus istis minime fuerit, convertat autem res ecclesiae in suos usus domesticos, et ejus commoda, vel agrorum fructus, non cum presbyterorum conscientia diaconorumque, pertractet, sed horum potestatem domesticis suis, aut propinquis, aut fratribus filiisque, committat, ut per hujusmodi personas occulte caeterae laedantur ecclesiae, synodo provinciae poenas iste ecclesiam, vel ex agris, vel ex alia qualibet ecclesiastica facultate sibimet usurpent, ita ut ex hoc affligantur quidem pauperes, criminationi vero et blasphemiis tam sermo praedicatio
Abbreviated transcription (Latin):
alege sua utuntur ut rebapti gent. placu¬
it ut si adeclesiam aliquis de eorũ hęresi
uenerit interrogenteum simbolum: &
essebapti s atos manus eis tantũ in pona tꝰ
ut accipiant sp̃m scm̃ quod si interrogati
non responderint hanc trinita tem. bapti¬
gentur

Expanded text:
a lege sua utuntur ut rebaptizentur, placuit si ad ecclesiam aliqui de hac haerese venerint, interrogent eos symbolum, et esse baptizatos, manus eis tantum imponatur ut accipiant Spiritum sanctum; quod si interrogati non responderint hanc Trinitatem, baptizentur
Abbreviated transcription (Latin):
Nullum ab solutȩ ordinar debereprb̃m aut
draconumꝰ necquem lib& in gradu aecelȩsias tico.
nisispecialiter accclesieciuitatis aut posses sionis
Daut mastyrii. aut monasterii. quior dinandur
est ꝓnunti& : quiuo ab soluteordinantur
decreuit sca synodus irritam haberi huiuscemodi
manus in positionẽ : & nusquã posse minis trare
ador dinantis iniunam:
declericis et monachis Nonmanentib:
in suo proposito.

Expanded text:
Nullum absolute ordinari debere presbyterum, aut diaconum, nec quemlibet in gradu ecclesiastico, nisi specialiter Ecclesiae civitatis, aut possessionis, aut martyrii, aut monasterii qui ordinandus est pronuntietur. Qui vero absolute ordinantur decrevit sancta synodus irritam haberi hujuscemodi manus impositionem, et nusquam posse ministrare ad ordinantis injuriam. De clericis et monachis non manentibus in suo proposito.
Abbreviated transcription (Latin):
limitẽ dignitatis extendunt i quo didcir¬
co dicimꝰ: ut aduertat caritastua⁊ adeo
nos canonũ p̃ceptaser uare : ut ita cons¬
titutio quoque nr̃a desiniat: quatinus
m&ropohitani sui una quȩ que ꝓuincia: in

Expanded text:
limitem dignitatis extendunt. Quod idcirlimitem dignitatis extendunt. Quod idcirco dicimus, ut advertat charitas tua, adeo nos canonum praecepta servare, ut ita constmetropolitani sui unaquaeque provincia in o
Abbreviated transcription (Latin):
duas erse subiectar: quodilli. quia alit̃
credũ nonest seruandũ sc̃o spũ suggerente
sibim& censuerunt: undefrater Arm̃e siita
res sunt.. &ecclesiã supradictã prouinciae
tuae limen in cludit: Nostra auctoritate
cõmunitur: quod quidem facere
s ponte deberes: desi deriis supplicantum.
& uoluntate res pecta: ad eundẽ locum in
quo ordinato talis celebrata dicitur. m&ro¬
polstani iure munitus : & praeceptionibur
nr̃is fr&us accedeꝰ intellegens: arbitriotuo
secundũ regulas patrũ quȩ cũq facienda
sunt a nob̵ esse concersa: Itaut ꝑactisom¬
nib: apostolicae sedi quod quid statueris te
referente clarescat: cuitotiur ꝓuinciae
ordinationẽ lic& ẽẽmandatam : Nemo
ergo eoꝵ terminos. audax temerator ex¬
cedat: Nec aliquid in illoꝵ contumeliã par¬
tib suis quaesibi uident᷑ concersa defendat:
ces& huiusmodi pres sanr̃a auctorita te
praesũptio : eoꝵ qui ultra licitũ suae

Expanded text:
duas esse subjectas. Quod illi, quia aliter, duas esse subjectas. Quod illi, quia aliter, credendum non est, servandum sancto Spiritu suggerente sibimet censuerunt. 2. Unde, frater charissime, si ita res sunt, et ecclesiam supradictam provinciae tuae limes includit, nostra auctoritate commonitus, quod quidem facere sponte deberes, desideriis supplicantium, et voluntate respecta, ad eumdem locum in quo ordinatio talis celebrata dicitur, metropolitani jure munitus, et praeceptionibus nostris fretus, accede: intelligens arbitrio tuo secundum regulas patrum quaecumque facienda sunt a nobis esse concessa; ita ut peractis omnibus, apostolicae sedi quidquid statueris te referente clarescat, cui totius provinciae ordinationem liquet esse mandatam. Nemo ergo eorum terminos audax temerator excedat, nec aliquis in illorum contumeliam partibus suis, quae sibi non videntur concessa, defendat. Cesset hujusmodi pressa nostra auctoritate praesumptio eorum, qui ultra licitum suae
Abbreviated transcription (Latin):
⁊Ronifatius ep̃s urbis romȩ : hilario ep̃o nar¬
bonensi: difficilem quidẽ sidẽ querimoniis
commodamꝰ quarũ sacer dotes d̃i pulsat
intentio Maxime cũ eos locuntur quip¬
piã contrapatrũ statuta temptas se: sed
frequent̃ has asserit sic̃ nunc: multitudo
causantium: Ecceenim ut caritas tua
recognoscit ex subditis. lutu bensis eelesiȩ
deri ordo uel plebis. praeces suas uellacri¬
mas adnos. quantũ datur intellegi magno
cũ dolore miser̃: dicentes. coepm nr̃m
patro clũ: suap&itione cessante: in locũ
decedentis ep̃i: nescio quẽ inaliena pro¬
uincia praetermisso m&ropolitano con¬
tra patrũ regulas ordinasse: quod nequa¬
quã possumus ferre patienter: quia
conuenit nos pat̾ narũ sanctionũ diligen¬
ter eẽ custodes Nulli &enĩ uid&ur in cog¬
nita sẏ nodi constitutio nicenȩ : quae ita
praecipit : ut eadẽ ꝓprie uerba ponamꝰ:
ꝑ unã quã que ꝓiunciã : ius m&ropolita¬
nos singulos habere debere: necuiquã:

Expanded text:
onifacius, episcopus urbis Romae, Hilario episcopo Narbonensi. Difficilem quidem fidem querimoniis commodamus, quarum sacerdotes Domini pulsat intentio: maxime, cum eos loquuntur quidpiam contra Patrum statuta tentasse, sed frequenter has asserit, sicut nunc, multitudo causantium. Ecce enim, ut charitas tua recognoscit ex subditis, Lutubensis Ecclesiae cleri ordo, vel plebis preces suas, vel lacrymas ad nos, quantum datur intelligi, magno cum dolore miserunt, dicentes coepiscopum nostrum Patroclum, sua petitione cessante, in locum decedentis episcopi, nescio quem, in aliena provincia, praetermisso metropolitano, contra Patrum regulas ordinasse; quod nequaquam possumus ferre patienter, quia convenit nos paternarum sanctionum diligentes esse custodes. Nulli etenim videtur incognita synodi constitutio Nicaenae, quae ita praecipit, ut eadem proprie verba ponamus. Per unamquamque provinciam jus metropolitanos singulos habere debere, nec cuiquam
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃r ȩclesiȩ res habeat: sienim animȩ homi¬
num p̃ciosȩ illisunt oreditȩ . multo magis
opost& eũ curã pecuniarũ gerere: itaut potesta
necesn tater. & ad peregrinoꝵ fratrũ usus &¬
ipse ꝑcipiat. ut nihibeis porsit omnino decẽ :
Lex enim dĩ p̃cipit : ut quialtari deseruiunt:
de altari pascant᷑ : quia nec miles stipendur
ꝓpriis contra hostes arma sustollit :
et ebriosus esse nondebeat.

Expanded text:
pus ecclesiae res habeat. » Si enim animae hominum pretiosae illi sunt creditae, multo magis oportet eum curam pecuniarum gerere, ita ut potestanecessitates, et ad peregrinorum fratrum usus ipse percipiat, ut nihil eis possit omnino deesse. Lex enim Dei praecipit, ut qui altari deserviunt, de altari pascantur, quia nec miles stipendiis propriis contra hostes arma sustulit. Quet ebriosus esse non debeat.
Abbreviated transcription (Latin):
preterea
accusandilicentiam etiam in nos¬
tri hordinis siqua &istit leuitate.
conpremere ut si eps ss. siquem iu¬
dicat abstinendum: siproumiliacio¬
nem & correptione fratris adsur¬
git &x horari aceteris ad quies icat.
fratri de quo agitur correptione
& communicatione adhibita:
qi autem decrimine aliquem pirtet
es sedamnandum accusatoris uice:
discuciendum sciatꝰ fasenim utque
uni probantur. probentur omnib:

Expanded text:
aeterea accusandi licentiam etiam in nostri ordinis si qua existit levitate comprimere, ut episcopus si quem judicat abstinendum, si pro humiliatione et correctione fratris assurgit exorari a caeteris, acquiescat fratri de quo agitur, correptione et comminatione adhibita: sin autem de crimine aliquem putet esse damnandum, accusatori suo se discutiendum sciat; fas est enim ut quae uni probantur probentur omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
para dssi patiam reuo cauit & cornelii centurio¬
nis ad quem angelus dñi missus est 4 acc herque
qui ipsum dnm suscipere meruit illa tam admi¬
rabilis fides non fuent den aturaꝵ q& diui ȩ¬
gratiȩ largitato donata & que a diffinitio nẽ
osis seltiam laͥcis medicamentum esso desi¬
deramus &cupimus placuitut eam eciam
&in lustres ac magnificiuenqui nobiscunt
ad prȩfatamfestiurtatem conuenerant

Expanded text:
paradisi patriam revocavit , et Cornelii centurioparadisi patriam revocavit , et Cornelii centurionis ad quem angelus Domini missus est , et Zacchaei, qui ipsum Dominum suscipere meruit , illa tam admirabilis fides non fuit de natura, sed divinae largitatis donum. Et quia definitionem osis, sed etiam laicis medicamentum esse et desideramus et cupimus; placuit ut eam etiam et illustres ac magnifici viri, qui nobiscum ad praefatam festivitatem convenerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
la sunt sactarum sripturariom testimonia
quȩpossunt padꝓbandam gratiam ꝓferristed
breuitatis studio prȩtermisa sunt : quia &
noeuera cui pauca non suficiunt plura non
ꝓderunt : hoc &iam secundum fidem catolic̃
credimus quod post acceptam baptis mi gratiã
omnes bapti ⁊ ati xp̃oauss lio ante & quo o pe¬
rante quȩ adsalittem animȩpertinent possint¬
& debeantsi fi deliter laborare uoluerintad¬
implere aliquos uero admalum diuina potes¬
tate prȩdistinato sosse non solum noncradimus
sadeamsi sunt quitantum mali credereuelim
cum homni de testationcillis anatemase dici¬
mus: hoc etiams alubriter profitemur & cre¬
dimus quod in omnioperebono : non nos incipi
dẽ & amorem sui prius inspira ut & baptisim
sacramenta fideliter requiramur & post baptis¬
mum cumipsias adiutono eaquȩ sibi placita
implers possimus: Undem am festis sime cro¬
dendum est quod & illnis latronis quem dñs a

Expanded text:
lia sunt sanctarum Scripturarum testimonia, lia sunt sanctarum Scripturarum testimonia, quae possunt ad probandam gratiam proferri; sed brevitatis studio praetermissa sunt, quia et revera cui pauca non sufficiunt, plura non proderunt. Hoc etiam secundum fidem catholicam credimus, quod accepta per baptismum gratia omnes baptizati, Christo auxiliante et cooperante, quae ad salutem animae pertinent possint et debeant, si fideliter laborare voluerint, adimplere. Aliquos vero ad malum divina potestate praedestinatos esse non solum non credimus, sed etiam, si sunt qui tantum malum credere velint, cum omni detestatione illis anathema dicimus. Hoc etiam salubriter profitemur, et credimus, quod in omni opere bono non nos incipimdem et amorem sui prius inspirat, ut et baptismi sacramenta fideliter requiramus, et post baptismum cum ipsius adjutorio ea quae sibi sunt placita implere possimus. Unde manifestissime credendum est, quod et illius latronis, quem Dominus ad
Abbreviated transcription (Latin):
niani q̃rum sanctorumm ultitudim illam
prȩdaram fidem quam in ipsorum laude prȩdicat
a postolus paulus : non perbant̃ naturȩ quod prius
in adham datum fuerat s& pergratiamdĩ credimus
fius se conlatumꝰ quam gratiam : etiam postaduen¬
tum dñi ommbus quibapti q andesi derant non inli¬
bero arbitnohaben : sad xp̃i nouimus simul & credi¬
mus largitate conferr : Secundum illind quod
iam sepedictum est & predicat paulus apos tolus
vobis datũ est proxp̃o non solum ut in eum tro¬
dans sed etiam put pro eopatiaminiꝰ & illudꝰ
ds̃ qui capit in uobis bonumopus perfici &is¬
estis perfidom :: & hoc non q uobis donũ eñ udi
est: et quod descipso aita postolus : misercordi¬
am consecutus sum ut fiddes essemꝰ nondixit
qui agram selit essemꝰ ailluđ quidh abes quod
non accepistis &illudꝰ omnedatum bonum
& omne donum perfectum desur sum est descen¬
dens apatre iuminuri: & illut nemo ab & quic¬
quam nisi illi datum fuerit desip in numerabi¬

Expanded text:
ntiquorum sanctorum multitudini illam praeclaram fidem, quam in ipsorum laude praedicat apostolus Paulus , non per bonum naturae, quod prius in Adam datum fuerat, sed per gratiam Dei credimus fuisse collatam. Quam gratiam, etiam post adventum Domini, omnibus qui baptizari desiderant, non in libero arbitrio haberi, sed Christi novimus simul et credimus largitate conferri, secundum illud quod jam saepe dictum est, et praedicat Paulus apostolus: Vobis donatum est pro Christo, non solum ut in eum credatis, sed etiam ut pro eo patiamini ; et illud: Deus qui coepit in vobis bonum opus, perficiet usestis per fidem, et hoc non ex vobis, Dei enim donum est . Et quod de seipso ait Apostolus: Misericordiam consecutus sum, ut fidelis essem . Non dixit: Quia eram, sed ut essem: et illud: Quid habes quod non accepisti ; et illud: Omne datum bonum, et omne donum perfectum desursum est, descendens a Patre luminum ; et illud: Nemo habet quidquam, nisi illi datum fuerit desuper. Innumerabi
Abbreviated transcription (Latin):
UII. Nullus peregrinorum : sine pacificir. id est
cõmendaticuis suscipiatur epistulis.
depacifi cis pereCRInorũ. ioẽ
cõmeadaticiis Lit teris:

Expanded text:
. Nullus peregrinorum sine pacificis, id est, commendatitiis suscipiatur epistolis. pacificis peregrinorum, id est commendatitiis litteris
Abbreviated transcription (Latin):
UII Quod ne monisi ꝑxp̃m libero bene utamur
arbitrio. Idem magister inepistula ad mile¬
uitanum conciliũ data prae dicat dicenrꝰ
Auerte tandem: oprauis simarum men¬
tiũ ꝑuer sad octrina: quod primũ homi¬
nẽ ita libertas ipsadecepit: ut dum indul¬
gentius frenis eius utitur: In praeuarica¬
tionẽ praesũptione conceder&: Nec ex hac
potuit erui. Nisiei ꝓuidentia regeneratio¬
niR stitũ pristinȩ libertatir xp̃i dm̃ire

Expanded text:
um. Quod nemo nisi per Christum libero bene utatur arbitrio, idem magister in epistola ad Milevitanum concilium Adverte tandem, o pravissimarum mentium perversa doctrina, quod primum hominem ita libertas ipsa decepit, ut dum indulgentius frenis ejus utitur, in praevaricationem praesumptione concideret; nec ex hac potuit erui, nisi ei providentia regenerationis statum pristinae libertatis Christi Domini re
Abbreviated transcription (Latin):
t dealiena ecclesia clericũ ordinare
nallus usur pa : nisi eius ep̃is praecibus ex¬
oratus concedere uoluerit hoc &iã si nodus
statuit nichena: ut abiectũ ab altero clericũ
alteraecclesia non recipiat.
UT NONREBAPTIZENTUR  QUIA¬

Expanded text:
t de aliena Ecclesia clericum ordinare nullus usurpet, nisi ejus episcopus precibus exoratus concedere voluerit. Hoc etiam synodus statuit Nicaena, ut abjectum ab altero clericum altera Ecclesia non recipiat. Ut non rebaptizentur qui
Abbreviated transcription (Latin):
sittordi¬
natione ep̃i sui a direzial in terpella¬
re puplicum non prȩsumat :
sadsi pulsatifuerint sequi ad sȩcularõ iudiciũ :¬
non morentur

Expanded text:
sine ordinatione episcopi sui adire vel interpellare publicum non praesumant; sed si pulsati fuerint, sequi ad saeculare judicium non morentur
Abbreviated transcription (Latin):
UIII Sp̃m aut prb̃m aut diac ꝑcutientam fideler
delinquenter aut in fideles iniquȩ agenter.
& ꝑhuiusmodi uolentẽ timeri: deici ab offitio
suo p̃cipimus quianus quã nor hocdñs docuit :
Econtrario uõ ipsecum ꝑcuter&᷑ non reꝑcutiebat.
ti prro crmnnibus usurpAREΝoΝ

Expanded text:
ut presbyterum, aut diaconum percutientem fideles delinquentes, aut infideles inique agentes, et per hujusmodi volentem timeri, dejici ab officio suo praecipimus, quia nusquam nos hoc Dominus docuit; e contrario vero ipse cum percuteretur non repercutiebat, t
Abbreviated transcription (Latin):
sius ep̃s dixitꝰ impostunitater & nimia
frequentia & in iuiste p& icioner fecerunt.
ciã dum quidam noncersant ad comitatũ
ire p̃i. & maximelasri qui sicut cognouimꝰ
scĩ simi fratris & co ep̃i nr̃i grati. salutaria
consilia sꝑnunt atq: contempnunt : ut nõ
solũ ad comitatũ multas & diuersas accdenȩ.
non ꝓ futuras proferant causas. ut fieri sol&.
aut opost& aut pauperibus aut uiduis aut
pupillis subueniat᷑. sed & dignitater sȩcula¬
rerꝰ & administrationes sed & scandida exi¬
tant honestũ estaũt ut q̃i intercessionem
his praestent quiiniqua ui opprimantur:
aut siuidua affligitur aut pupillus expoli&:
sitamen ista nomina iustam habeant causam
decernite Neep̃i ad comitatum accedant. nisi
fostehit qui religiosi inoperatoris litter is. uł
inuitati uł euocatt fuerintꝰ sed quõ sepȩ contigit
ut ad misdiã miecdesiȩ confugiant qui in iuriã
patiunt᷑. aut qui peccanter in exilio uł in sulir
damnant᷑. aut ceste quã cumq sententiam sus

Expanded text:
iscopus dixit: Importunitates et nimia frequentia, et injustae petitiones fecerunt tiam, dum quidam non cessant ad comitatum ire episcopi, et maxime Afri: qui, sicut cognovimus, sanctissimi fratris et coepiscopi nostri Grati salutaria consilia spernunt atque contemnunt, ut non solum ad comitatum multas et diversas, Ecclesiae non profuturas, pet oportet, ut pauperibus, aut viduis, aut pupillis subveniatur, sed et dignitates saecularmurationes, sed et scandala excitat. Honestum est autem ut episcopi intercessionem his praestent qui iniqua vi opprimuntur, aut si vidua affligatur, aut pupillus exspolietur, si tamen ista nomina justam habeant causam imi, placet, decernite ne episcopi ad comitatum accedant, nisi forte hi qui religiosi imperatoris litteris vel invitati, vel evocati fuerint. Sed quoniam saepe contingit ut ad misericordiam Ecclesiae confugiant, qui injuriam patiuntur, aut qui peccantes in exsilio vel in insulis damnan
Abbreviated transcription (Latin):
ucianus & siluanus ep̃i legati ꝓiuinciȩ
maurit aniȩ sitifensis dixerunt: sero ad
caesarienser fr̃inr̃os tractoria uenit : nã
iam & illiuenirent tam en necer seest ue¬
niant : & confidimus deanimis illorum
quia siquid in hocconcilio gestum fuerit.
& ipsi me dubio suos consensus adhibebunt
de ep̃is numidis.
Nlypius ep̃s aecclesiȩ thagas tensis dixitꝰ
nos quidem denumidia uenimus. ego
& sci fr̃s augustinus & possidius : sed de
numidia legatimit tinon potuit quod
adhuc tumultu tẏronũ ep̃i ꝓpruis necern¬
tatibus inciuitatibus sius aut inpediti aut
occupati sunt. nam &iam tractoriã sc̃ita¬
tis tuȩ. cũ ad scm̃ senem sc̃ĩppũ deferrem
in praesenti tractatu: hociusũ fuerat ut cõ¬
ciliũ indicer& : quo instructa legatio pos¬
s& adhocconcilium destinari is edcum eũ
posterios ib literis an monere : denpedinto q̃ omuet
siperus doc̃ rescrptis ꝓprus excus auit: a uredur ep̃rdia
li acceperint. & suos ad hibebunt consensus & in efftectõ

Expanded text:
ucianus et Sylvanus episcopi, legati provinciae Mauritaniae Sitifensis dixerunt: Sero ad Caesarienses fratres nostros tractoria venit, nam jam et illi venirent; tamen necesse est veniant, et confidimus de animis illorum, quia si quid in hoc concilio gestum fuerit, et ipsi sine dubio suos consensus adhibebunt. De episcopis Numidiae. Alypius episcopus Ecclesiae Tagastensis dixit: Nos quidem de Numidia venimus, ego et sancti fratres Augustinus et Possidius; sed de Numidia legatio mitti non potuit, quod adhuc tumultu tironum, episcopi propriis necessitatibus in civitatibus suis aut impediti, aut occupati sunt. Nam etiam tractoriam sanctitatis tuae cum ad sanctum senem Xantippum deferrem, in praesenti tractatu hoc visum fuerat, ut concilium indiceretur, quod instructa legatio posset ad hoc concilium destinari; sed cum eum posterioribus litteris admonerem de impedimento tironum, ut supelii acceperint, et suos adhibebunt consensus, et in effectum
Abbreviated transcription (Latin):
Vt insacramentis corporis & sanguinis
dñi nihil amplius offerat᷑ : quã ipse dñs
tradidit. hoc esł panis & uinũ aquȩ mixtũ. uiii¬
primtiȩ uõ. scu mel & lac quod uno die so¬
lom nissimo in in fantũ mysterio sol& of
firri. quãuis in altario offerant᷑ suã tim̃
habeant pro priã benedictonem: ut asacra¬
mento dominia corporis & sanguiis
dis tinguant᷑: nec amplius in primitus
offerat᷑ quam de uuis & frumentir:
Vt deuici uł. continetes aduinei¬
nes uł. uiduas non accedant:

Expanded text:
t in sacramentis corporis et sanguinis Domini nihil amplius offeratur, quam ipse Dominus tradidit, hoc est panem et vinum, aqua mistum: primitiae vero seu mel, et lac, quod uno die solemnissimo in infantum ferri, quamvis in altari offerantur, suam tamen habeant propriam benedictionem, ut a sacramento dominico corporis et sanguinis distinguantur, nec amplius in primitiis offeratur quam de uvis et frumentis. Ut clerici, vel continentes, ad virgines, vel viduas, non accedant
Abbreviated transcription (Latin):
Clericisiue la sci iudȩorum con¬
conui uia euitent & nec cos ad conuiiui un nt¬
quis quis xcipiat quia cum aput p̃ianos
ubos communibus non utantur in dig¬
numest adques acrilegum eoruimcibos eris¬
tianis summi cum ea quȩ a postolopermi¬
tente nos sumimus ab illis iudicentur in¬
liciquamiudeisi nos quȩ abillis adponun¬
turutamur illi uero a nobis oblata con¬
temnant

Expanded text:
clerici, sive laici Judaeorum convivia evitent, et nec eos ad convivium quis excipiat. Quia cum apud Christianos cibis communibus non utantur, indignum est atque sacrilegum eorum cibos a Christianis sumi, cum ea quae, Apostolo permittente, nos sumimus, ab illis judicentur imlici quam Judaei; si nos his quae ab illis apponuntur utamur, illi vero a nobis oblata contemnant
Abbreviated transcription (Latin):
quolib& seruitioneque sanctimoni alisulla
neque & tranea mulier sit neque ancilla
ullomodo ãmitatur  quod siqui sprecep¬
torum dĩ imme morcredident contonner¬
dunsciat se auctontate canonica communio¬
nis sine dubio subi reraturamꝰ finit a meni

Expanded text:
quolibet servitio neque sanctimonialis ulla quolibet servitio neque sanctimonialis ulla neque extranea mulier sit, neque ancilla ullo modo admittatur: quod si quis praeceptorum Dei immemor crediderit contemnendum, sciat se auctoritate canonica communionis sine dubio subire jacturam. XXXVI EPI
Abbreviated transcription (Latin):
cipales festiuit ates sunt reliquȩ nulla tenus
alibinisicum ep̃osuo inciuitate teneat quicũ¬
que sunt ciuies natdm aiores panmodo in urbi¬
bus ad pontificessuos in prȩdictis fest tuitati¬
busuenidł quodsi quis in probatomeritate con¬
teniserint is demfestiuitatibus in quibus in ciui¬
tate adeẽ despiciunt communi onepellantur:
resplendeantuteffugiant prauitatem actuũ
maledicorumobloqui atesti monium in sediuinũ
implere contondant quod dñs ait uidentes ur̃ abonaa
opera & glori ficent patrem urm qui estincelis:¬
igturaustontatocanonica ađ que mansura in eum
constitutiones anccimus ut fugiatur ab omnibus clen¬
cis &taneanim mulierum culpanda libertas :
&tantum cum auia matre sorore uelneptȩ sine¬
cessi tas tulerit habitent de quibus nominibus
ut priorum chanonum series contin& nefas est
alutt quamnatura constituit suspicanꝰ in cubi¬
culo etiambrum ađ que cellario uel familiani

Expanded text:
cipales festivitates sunt reliquae, nullatenus cipales festivitates sunt reliquae, nullatenus alibi nisi cum episcopo suo in civitate teneat: quicunque sunt cives natu majores, pari modo in urbibus ad pontifices suos in praedictis festivitatibus veniant. Quod si qui improba temeritate contempserint, iisdem festivitatibus, in quibus in civitate adesse despiciunt communione pellantur. resplendeant, ut effugiant probitate actuum maledicorum obloquia: testimonium in se divinum implere contendant quod Dominus ait: Videntes vestra bona opera glorificent Patrem vestrum qui est in coelisitur auctoritate canonica atque mansura in aevum constitutione sancimus, ut fugiatur ab omnibus clericis extranearum mulierum culpanda libertas: et tantum cum avia, matre, sorore vel nepte, si necessitas tulerit, habitent: de quibus nominibus, ut priorum 272 canonum series continet, nefas est aliud quam natura constituit suspicari. In cubiculo etiam horum atque cellario vel familiari
Abbreviated transcription (Latin):
prb̃r ad quediãcs sublime dignitatis api¬
ceprorogan tur gestis actibus que om¬
nin orenuntient seculi & ad sacrum elec
sortium acpermixtionis pristinȩ con¬
tupernium premutet germanita¬
tis affectu & quis quis ille est prbr at que
daconus diui nomunere benedieti¬
hone ꝑrecepta huxori prius suȩ fra¬
damrepperimus ardo re libidinis in¬
flamimatos abiecto militi ȩcingulo
uometum pristinum &i hibitarur¬
sus coniugiarepetis se ad que incestiquodam¬
modo crminisacordocium uiolas sequod
natietiam filu prodiderunt quodergo¬
quis que cognoscitus perpetras se omni
inperpetiuim quam anis suiam crina¬
tate fraudccuerit inuaseritr et prftͣaue¬
rit ad que supresserit & nonstatim as acer¬
dote cominonitus dõ conlatar& aderit
abecclesie catolicȩ camunionepellatur¬
in parro hus canonicus ẽẽ dinosciturs adinuillu¬
lis habitansin ratoriis officios cõdeseriuens ce¬
lebrare duu namistera festiuitates precipu¬
as dũina tale pascha pente costen & siqu spron¬

Expanded text:
ri atque diaconi sublimi dignitatis apice prorogantur, actibusque omnino renuntient saeculi, et ad sacrum electsortium ac permixtionis pristinae contubernium permutent germanitatis affectu: et quisquis ille est presbyter atque diaconus, divino munere benedictione percepta, uxori prius suae fradam reperimus ardore libidinis inflammatos abjecto militiae cingulo vomitum pristinum et inhibita rursus conjugia repetiisse, atque incesti quodammodo crimine sacerdotium violasse, quod nati etiam filii prodiderunt: quod quisquis fecisse cognoscitur, omni in perpetuum quam admisso jam crimitate fraudaverit, invaserit, retentaverit atque suppresserit, et non statim a sacerdote commonitus Deo collata reddiderit, ab Ecclesiae catholicae communione pellaturin parochiis canonicus esse dignoscitur, sed in villulis habitans in oratoriis officio sancto deserviens celebrat divina mysteria, festivitates praecipuas, Domini Natale, Pascha, Pentecosten, et si quae prin
Abbreviated transcription (Latin):
su sus cipere audeat aut sacer.dotio pro
uel relictam id est pamu ad que auun¬
culicarnalis contagii. credident consor¬
tiouiulandam cxauso sacrilego a ueto¬
ntatis diuinȩlegis acidra naturȩ perrupe¬
rit & cui caritatis ae puaffectus solaci
aqlibere debuerat suorum ostis acpu¬
dicitiȩ xpugnatorum
uim inferretemtauerit apostobcȩ cons¬
stitutionis sentenciaferiatur &quam¬
diuin aitdutouersatunscelere axpiano

Expanded text:
sui suscipere audeat aut sacerdotio prorovel relictam item patrui atque avunculi carnalis contagii crediderit consortio violandam, et ausu sacrilego auctoritatem divinae legis ac jura naturae praeruperit, et cui charitatis ac pii affectus solatia exhibere debuerat suorum hostis ac pudicitiae expugnator vim inferre tentaverit, apostolicae constitutionis sententia feriatur, et quandiu in tanto versatur scelere a
Abbreviated transcription (Latin):
sub indiser&o honore colamus: ommatẽ¬
pora continuatis erunt deputanda festis:
quia om̃ia sunt plena miraculis: uerum
qui a sp̃s sapientia e & intellectus . Ita apos¬
tolos. & totius  alecclesiae erudi¬
uit magistros. ut inxp̃iana obseruantia
Nihil inordinatũ. Nihil pater& ur ẽẽ
confusum. Dis cernendȩ sunt causae
sollem nitatẽ & iomnib institutis patrũ
principũq nr̃oꝵ rationabili seruanda
destrictio quia non alit̃ unus grex & unꝰ
pastor sumus: nisi quẽ admodũ a postolus
doc& . Idipsum dicamꝰ om̃s : simus autẽ
ꝑfecti in eodẽ sensu & in eadẽ sapientia:

Expanded text:
sub indiscreto honore colamus, omnia temsub indiscreto honore colamus, omnia tempora continuatis erunt deputanda festis, quia omnia sunt plena miraculis. Verum, quia spiritus sapientiae et intellectus ita apostolos et totius Ecclesiae erudivit magistros, ut in Christiana observantia nihil inordinatum, nihil pateretur esse confusum: discernendae sunt causae solemnitatum, et in omnibus institutis Patrum principumque nostrorum rationabilis servanda discretio, quia non aliter unus grex et unus pastor sumus, nisi quemadmodum Apostolus docet, idipsum dicamus omnes: Simus autem perfecti in eodem sensu, et in eade
Abbreviated transcription (Latin):
& cũ ab e& a soci& ate redeuntiuntiũ. sedens
cũ seniorib: & int̃ admirantes magistros dispu¬
tans inueniturꝰ rationẽq mansionis suae
reddens: quid .ẽ. in quid quod quȩ rebatis
me. Nescie batis quod in patris mei opotr&
b aꝑtius declarandus baptis mum prȩ¬
cursori sui iohannis exp&iit quid deita¬
tatis eius remansit ambiguũ. quando
Audita decȩlis patris uoce dicentisꝰ Tuer¬
filius m̃s dilectus. inte bene conpla cui
quae om̃ia ideo quanta potui mus breui¬
tate perstruximus. ut notum sit dilectio
niurãe uniuersos xp̃i dies innu meris
consecratos fuisse uirtutib & incunctis
eius actionib sacramentoꝵ mysteria co¬
ruscas se. sed aliter quidque signis de¬
nuntiari : aliter rebus impleri: Nec quae¬
cumque numerantur in operib saluato¬
ris ad tempus potẽ ꝑtinere ba pꝗsma¬
tis: Nam si &iam illa quae post beati
iohannis lauacrũ adño gesta cognouimꝰ.

Expanded text:
et cum abesset a societate redeuntium, sedens et cum abesset a societate redeuntium, sedens cum senioribus et inter admirantes magistros disputans invenitur, rationemque mansionis suae reddens: Quid est, inquit, quod quaerebatis me? Nesciebatis quod in Patris mei templo bus apertius declarandus baptismum praecursoris sui Joannis expetit, quid deitatis ejus remansit ambiguum, quando audita defilius meus dilectus, in te bene complacui? Quae omnia ideo quanta potuimus brevitate perstrinximus, ut notum sit dilectioni vestrae, universos Christi dies innumeris consecratos fuisse virtutibus, et in cunctis ejus actionibus sacramentorum mysteria coruscasse; sed aliter quidquid signis denuntiarit aliter rebus impleri, nec quaecunque numerantur in operibus Salvatoris, ad tempus potest pertinere baptismatis. Nam si etiam illa quae post beati Joannis lavacrum a Domino gesta cognovimus,
Abbreviated transcription (Latin):
Semper quidem in aderno concilio dĩ
mansit humanigeneris in commutabiliter
praeor dinata reparatio. sedor do rerum ꝑ
rum in in carnationẽ uerbi sumsit exordiũ
Unde aliud tẽpus. ẽ. quod ad nuntian te
angelo beata uir go maria fecundandam
salua inte gritate uirginea puer editus.
ex altante gaudio. caelestiũ ministrorum
pastoralib: indicatur. Aliud quod infans
circũ ciditur. aliud quodhostia ꝓ eolega¬
lis offeritur : aliud cũ tresmagi clarita te¬
nouisideris incitati: inb& hlȩẽ aboriente
perueniunt. & ad orant paruu lum. mnsstico
muncrũ oblatio łsenerantur: Nec idẽ sunt dies
quib impio herodi ordinata diuinitus in egsp¬
tum trans latide subtractur est. Uel quib
ab aeg̃pto ingalileã mor tuo ꝑsecuto re
uocatus estꝰ Int̃ has aũt dispensationum
uari& ates. accedunt augmenta corporea:
Crescit dñs: sicut euange lista testatur pro¬
fectib a&atis & gratiae ꝑ dies paschȩ in
tẽ plũ inhierusalem cum parentib uenit:

Expanded text:
Semper quidem in aeterno consilio Dei mansit humani generis incommutabiliter praeordinata reparatio, sed ordo rerum perum, in incarnatione Verbi sumpsit exordium. Unde aliud tempus est, quando nuntiante angelo beata Virgo Maria fecundandam salva integritate virginea puer editus exsultante gaudio coelestium ministrorum pastoribus indicatur: aliud, quo infans circumciditur; aliud, quo hostia pro eo legalis offernovi sideris incitati, in Bethlehem ab Oriente perveniunt, et adorant parvulum, mystica munerum oblatione venerantur. Nec iidem sunt dies quibus impio Herodi, ordinata divinitus in Aegtum translatione subtractus est, vel quibus ab Aegypto in Galilaeam mortuo persecutore vocatus est. Inter has autem dispensationum varietates accedunt augmenta corporea, crescit Dominus, sicut evangelista testatur, profectibus aetatis et gratiae. Per diem paschae in templum Jerusalem cum parentibus venit,
Abbreviated transcription (Latin):
stae regulę priorer quidem sunt nicenir:
sed idco nicenę prius seriptȩsunt. ꝓpter
auctoritatẽ eiusdem magni scĩq concilu
congregati apud niceam:
deprbis qui ionmol. auerunt tempo

Expanded text:
stae regulae priores quidem sunt Nicaenis: sed ideo Nicaenae prius scriptae sunt, propter auctoritatem ejusdem magni sanctique concilii congregati apud Nicaeam. Depresbyteris qui immolaverunt tempo
Abbreviated transcription (Latin):
Senr orumsiquis a cõmunione sacer¬
doralifuerit auctorita te suspensus:
hunc non solum aclericoruim sedeci¬
amatotrus populi conlo quio ad que
conuictuplacuit &cludi donecresi¬
si piscens ad santtatem redire festin ert:

Expanded text:
s. Si quis a communione sacerdotali fuerit auctoritate suspensus, hunc non solum a clericorum, sed etiam a totius populi colloquio atque convivio placuit excludi, donec resipiscens ad sanitatem redire festinet.
Abbreviated transcription (Latin):
XUII Lex continentiae eadẽ ẽ. al taris ministris:
re potuerunt sed cũ ad predictos ꝑuenerint
gradus. coepit eis non licere quodlicuit:
unde ut decarnale fiat spintale coniugium:
opor t& eos nedinit tere uxores : & quasi non
habeant sic habere: quod & saluasit caritar
conubioꝵ . & cess& operatio nuptiarum.
QUODALIUD SITUXOR. AlIUD CONCuBI¬
NM Necerret quis quis piliã suã
INMATRIMONIŨ CONCUBIÑ HABENTI
TRA DIDERIT

Expanded text:
XVII. Lex continentiae eadem est altaris ministris, re potuerunt: sed cum ad praedictos pervenerint gradus, coepit eis non licere quod licuit. Unde ut de carnali fiat spiritale conjugium, oportet eos nec dimittere uxores, et quasi non habeant sic habere, quo et salva sit charitas connubiorum, et cesset operatio nuptiarum. Quod aliud sit uxor, aliud concubina, nec erret quisquis filiam suam in matrimonium concubinam habenti tradiderit
Abbreviated transcription (Latin):
gisacerdo talimoderatione postpositam̃
nocenteminimis causis culpabiles &¬
comunicare presumsserint & ad grati¬
am festinantes reciporefortas seno lu¬
erint auicinis ep̃is cullib& preninciȩ

Expanded text:
sacerdotali moderatione postposita, innocentes aut minimis causis culpabiles excommunicare praesumpserint, et ad gratiam festinantes recipere fortasse noluerint, 231 a vicinis episcopis cujuslibet provinciae
Abbreviated transcription (Latin):
donati nequese istorum quos ita rece¬
perunt cõmunione ꝓpt̃ intuitũ pacis
contaminari dicant & nos contemnant.
id est aecclesiã catholicã &iam in ex¬
trenis ierrarum pastibus constitutã
ꝑcorum cõmunionem inquinatam:
quos tunc accusanter conuincere nequi¬
uerant

Expanded text:
Donati, neque se istorum, quos ita receDonati, neque se istorum, quos ita receperunt, communione, propter intuitum pacis, contaminari dicant, et nos condemnent, id est, Ecclesiam catholicam etiam in extremis terrarum partibus constitutam, per eorum communionem inquinatam, quos tunc accusantes convincere nequiverunt
Abbreviated transcription (Latin):
cinde placuit ut his ꝑ aotis alagiti
&iam p̃dicandȩ pacis atq unitatis.
sine quasalus xp̃iana non potest ob¬
tineri enumero nr̃o ad ipsorum damaxx¬
tistarũ siue quos habent epõs. siue
ad plebermittantur. per quor omnib:
innotitiã ꝑ ferat᷑ quamnihil habeant
quod aduersus aecclesã catholicam
iuste possint dicere maximeit mani¬
festum ftat omnibus pergesta &iã
municipalia propter docum entorum
firmitatem quid ipsi demaximianistir
schis maticis suis eger int: ubi eis diuini¬
tus de monstratur si ad tendere uelint
tam inique tunc illos abȩcclesiȩ unitate xxxuii¬
praecisos quã inique nuno clamant
a semaximianistas schisma fecis sed
ex quorũ tamen numero quosiam plena¬
rii concilii sui auotoritate damnauerant.
in suis honorib denuo receperunt: bap¬
tismũ quẽ damnati & exclusi dederant.
acceptauerunt utuideant quam stulto
corde resistantꝰ paei aecclesiȩ toto orxxx¬
be diffurȩ: Cum ista faciant ꝓpaste

Expanded text:
inde placuit, ut his peractis legati etiam praedicandae pacis atque unitatis, sine qua salus Christiana non potest obtineri, e numero nostro ad ipsorum Donatistarum, sive quos habent episcopos, sive ad plebes mittantur, per quos omnibus in notitiam perferatur, quam nihil habeant quod adversus Ecclesiam catholicam juste possint dicere: maxime, ut manifestum fiat omnibus, per gesta etiam municipalia, propter documentorum firmitatem, quid ipsi de Maximianistis schismaticis suis egerint: ubi eis divinitus demonstratur, si attendere velint, tam inique tunc illos ab Ecclesiae unitate praecisos, quam inique nunc clamant a se Maximianistas schisma fecisse, ex quorum tamen numero quos jam plenarii concilii sui auctoritate damnaverant, in suis honoribus denuo receperunt, baptismum quem damnati et exclusi dederant, acceptaverunt: ut videant, quam stulto corde resistant paci Ecclesiae toto orbe diffusae, cum ista faciant pro parte
Abbreviated transcription (Latin):
SVbdsa cones uel deinceps quibus ducen
arum nupoiarum eustent conuuua
obsceni modtus corporum cͥoris & sal¬
tibrs efferuntur neauditus & obtit¬
tussacris maisteriis deputatus turpiũ
spectacalorum adque ⁊ierboram con¬
tagione polluantur

Expanded text:
diaconi, vel deinceps quibus ducendarum nuptiarum evitent conviviaobsceni motus corporum choris et saltationibus efferuntur; ne auditus et obtutus sacris mysteriis deputatus turpium spectaculorum atque verborum contagione polluantur