comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quib tam ista ẽ antiquior inuenit᷑.
quomodo diurnum si se telo defen¬
dit. Iam enim plus ẽ. quã fur.
URBaNꝰ .II. Godefrido lucano ep̃o
satisfactionis iniuinge. Non enim
eos homicidas arbitramur qͦs adũs
excommunicatos ⁊elo catholice
matris ardentes corum quoslibet
trucidasse contigerit. Ne tamen
eiusdẽ eccłȩ matris disciplina dese¬
uiat. tenore quem diximꝰ pęnitentiã
eis indicito congruentẽ. quadiumnę
simplicitatis ocłos adũsus se c̃placa¬
re ꝑualeant. si forte qͥd duplicitatis
ꝓ humana fragilitate in eodem
flagitio contraxerunt. Aua
libidinosa crudelitas uł libido
crudelis. ut etiã sterilitatis uenena
ꝓcuret : & sinichil ualuerint con¬
ceptos fętus aliquomͦ intͣ uiscera
extingat ac fundat uolendosuã
ꝓlẽ prius intĩre quã uiuere. aut
simutõ uiuebat: occidi antequã
nasci. Prorsus si ambo sunt c̃iuges
ñ sunt. & si abinitio tales fuer̃t.

Expanded text:
quibus tamen ista est antiquior, inuenitur quibus tamen ista est antiquior, inuenitur quoquo modo, diurnum autem, si se telo defenderit; iam enim plus est quam fur.Urbanus II, Godefrido Lucano episcsatisfactionis injunge. Non enim eos homicidas arbitramur, quod adversus excommunicatos zelo catholicae matris ardentes, eorum quoslibet trucidasse contigerit. Ne tamen ejusdem Ecclesiae matris disciplina desaeviat, tenore quem diximus poenitentiam eis indicito congruentem, qua divinae simplicitatis oculos adversus se complacare pervaleant, si forte quid duplicitatis pro humana fragilitate in eodem flagitio contraxerunt. CAP.libidinosa crudelitas vel libido crudelis, ut etiam sterilitatis venena procuret, et si nihil valuerint, conceptos fetus aliquo modo intra viscera exstinguat ac fundat, volendo suam prolem prius interire quam vivere, aut si in utero vivebat, occidi antequam nasci. Prorsus si ambo sunt, conjuges non sunt, et si ab initio tales fuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
petitus. ⁊ ad purificandũ se anobis
ꝑͭsẽquentes ex communicatoriasepłas
accesserit romã coactꝰ. serenitati urẽ
credimus manifestum S quia isdẽ
Romã ueniens purgationis suȩ
tempꝰ preripuit. ⁊ indicta ꝓse sẏ nodo
deputatũ sibi anob̾ locũ fraudulentꝰ
excedens: more furis ꝑurb se muros
deiecit. ⁊ uera fuisse crimina quȩ sibi
illata sunt iudicium subt̃ fugiens
ꝓpalauit. hunc auctoritate de
⁊ xp̃iana comiunione penitꝰ seque¬
. Si aut̃ ꝑfodiens inuentꝰ fuerit fur.
& ꝑcussus mortuus fuerit : non ẽ.
illi homicidium: Si aut̃ oritur sol
suꝑ eum reus ẽ : morte moriatur.
Intelligatur ergo tunc non ꝑtinere
adhomicidium. si fur nocturnꝰ occi¬
ditur. Si aut̃ diurnꝰ: ꝑtinere. hoc ẽ.
enĩqđ ait Si orietur sol suꝑ eũ.
poterat quippe discerni quod
adfurandũ non ad occidendum
uenissae : & idõ non deb̃etocoidi.
Hoc ⁊ in legib antiquis scłarib

Expanded text:
petitus, et ad purificandum se a nobis petitus, et ad purificandum se a nobis per frequentes excommunicatorias epistolas accesserit Romam coactus, serenitati vestrae credimus manifestum. Sed quia idem Romam veniens purgationis suae tempus praeripuit, et indicta pro se synodo deputatum sibi a nobis locum fraudulentus excedens, more furis per urbis se muros dejecit, et vera fuisse crimina quae sibi illata sunt judicium subterfugiens propalavit, hunc auctoritate Deiet Christiana communione penitus seque Si autem perfodiens inuentus fuerit fur et percussus mortuus fuerit, non est illi homicidium; si autem orietur sol super eum, reus est; pro morte morietur. intellegitur ergo tunc non pertinere ad homicidium, si fur nocturnus occiditur, si autem diurnus, pertinere; hoc est enim quod ait: si orietur sol super eum. poterat quippe discerni quod ad furandum, non ad occidendum uenisset et ideo non deberet occidi. hoc et in legibus antiquis saecularibus,
Abbreviated transcription (Latin):
iror minus doctã sententiã tuã
sacerdotem putare pꝰ ꝑpetratũ
homicidium posse in sacerdotio mi¬
nistrare. immo quod ẽ. in eptiꝰ nob̃
suade uelle. ut ipsi tali p̾sũptioni
preberemꝰ assensum Quis enim tam
demens tãq ꝑu̾si sensus tale quid
ȩstimaret. uł pꝰ quantãc̃q penitentiã
c̃cedendũ. cũ om̃i sit canonice disci¬
plinȩ contrariũ. Debet ergo sac̃dotio
priuatꝰ lacrimarũ fonte flagiciũ
tam immane diluere. ut talib saltẽ
remedus curatus. salutis possit inue¬
imꝑatori: Qualiter raginaldus
castri felicitatis ep̃c suꝑ homicidio tã
penes apłicam quã penes imꝑatoriã
sedem publico murmure fuerit deno¬
tatus. & gregorio dilecto filio nomen¬
clatore misso. & apocrisiario scẽ sedis
nr̃ȩ georgio illustre magistro militũ
ac uestario sacri nr̃i patriarchir apud
dilectissimã filiam nr̃am imꝑatricem
augustã consistente. amatre ꝑempti
iuuenis. aliuisq parentib fuerit im¬

Expanded text:
iror minus doctam scientiam tuam sacerdotem putare post perpetratum homicidium posse in sacerdotio ministrare; imo, quod est pejus, nobis suadere velle, ut ipsi tali praesumptioni praeberemus assensum. Quis enim tam demens tamque perversi sensus tale quid aestimaret, vel post quantamcunque poenitentiam concedendum, cum omni sit canonicae disciplinae contrarprivatus lacrymarum fonte flagitium tam immane diluere, ut talibus saltem remediis curatus, salutis possit inveimperatori. Qualiter Rainaldus Castri Felicitatis episcopus super homicidio tam penes apostolicam, quam penes imperatoriam sedem, publico murmure fuerit denotatus, et Gregorio dilecto filio nomenclatore misso, et apocrisiario sanctae sedis nostrae cum Georgio illustri magistro militum, ac venestario sacri nostri patriarchi apud dilectissimam filiam nostram imperatricem Augustam consistente, a matre perempti juvenis aliisque parentibus fuerit im
Abbreviated transcription (Latin):
omicide. malefici. fures. sacͥ legi.
raptores. uenefici. adulti. & qͥ
raptum fecerint. uł falsũ testimonio
dixerint. seu qui ad sortilegos ma¬
gos conourrerint. nullatens ad
Homicidas & falsos testes acõmunione
eccłiastica summonendos. nͥpenitentiȩ
sitisfactione crimina ad missa dilue¬
Eiquis uoluntarie homicidium
Ofecerit. adianuã ȩccłiȩ catholice
semꝑ subiaceat. & comimunionem in
exitii uitȩ suȩ recipiat. Si aut̃ non ex¬
uoluntate s ex casu aliquo homicidiy
fecerit : prior canon .uii. annis agere
Si aut̃ cornu ꝑcusserit taurꝰ uirũ
aut mulierẽ. & mortuus fuerit: la¬
pidib lapidabitur taurꝰ. ⁊ ñ man-¬
ducabuntur carnes eius Dñs aut̃
tauri in nocens erit. Adiustitiã ꝑti¬
net. ut animal hominib noxium
ꝑimatur. Q quod de tauro positũ ÷
a parte totũ intelligendũ est.¬

Expanded text:
e malefici, fures, sacrilegi, raptores, venefici, adulteri, et qui raptum fecerint, vel falsum testimonium dixerint, seu qui ad sortilegos magosque concurrerint, nullatenus ad homicidas et falsos testes a communione ecclesiastica submovendos, nisi poenitentiae satisfactione crimina admissa dilueSi quis voluntarie homicidium fecerit, ad januam ecclesiae catholicae semper subjaceat, et communionem in exitu vitae suae recipiat; si autem non voluntarie, sed casu aliquo homicidium fecerit, prior canon septem annis agere Si autem cornu percusserit taurus uirum aut mulierem et mortuus fuerit, lapidibus lapidabitur taurus et non manducabuntur carnes eius; dominus autem tauri innocens erit. ad iustitiam pertinet, ut animal hominibus noxium perimatur. et quod de tauro positum est, a parte totum intellegendum est
Abbreviated transcription (Latin):
uidemus. ⁊ filiũ de patre tãꝗͣ de ꝑsecu¬
tore suo conqueri. & conuigẽ de marito:
⁊ seruum de domino. & colonũ depos¬
sessore. & reũ de iudice. ⁊ militẽ uel
ꝓuncialẽ de duce uł rege. cum illi
plerumq ordinatissima potestate
sibi homines subditos. ꝑ terrores lau
um penarum agrauiorib malis pro¬
hibeant. atq compescant : plerũq
autem abona uita ⁊ abonis factis
minando ce seuendo deterreant.
S cum amalo & illicito ꝓhibent:
correctores ⁊ consultores sunt. Gum
aut̃ abono ⁊ licito. ꝑ secutores & opp̃sso¬
res sunt. Culpantur etia qui ꝓhibent
amalo: si modum peccati modus cor¬
rectionis excedat: AUSUSTINꝰ¬

Expanded text:
uidemus et filium de patre tamquam de persecuuidemus et filium de patre tamquam de persecutore suo conqueri et coniugem de marito et seruum de domino et colonum de possessore et reum de iudice et militem uel prouincialem de duce uel rege, cum illi plerumque ordinatissima potestate sibi homium poenarum a gravioribus malis prohibeant atque compescant, plerumque autem a bona vita et a bonis factis, minando et saeviendo deterreant. Sed cum a malo et illicito prohibent, correctores et consultores sunt; cum autem a bono et licito, persecutores et oppressores sunt. Culpantur etiam qui prohibent a malo, si modum peccati modus correctionis excedat.
Abbreviated transcription (Latin):
crimen obiciens maledictus potius
conuiciator:. quã ueridicus accus ator
peccauer̃ eccłiastici iudices. qͥ crimina
etiam siuera & ase dilata sibi tñ non
ꝓbata. damnare nullo modo debebant.
Item. Si aut̃ uos contra eccłiam xͥ altaria
erexisse. & axp̃iana unitate quȩ toto
orbe diffunditur sacrilego scismate
toto orbe diffusa. & rebaptiz ando &
blasphemando. & quantũ potestis op¬
pugnando adũsari. scã & canonica
scriptura conuincit. uos impii atq sacri.
legi: illi aut̃ qui uos ꝓtanto scelere tã
leuit̃ damnoꝵ ammonitionib uel
locorum uł honorũ. uł pecunię
priuatione de terrendos coercendosq
decernunt. ut cogitantes quare ista
patiamini. sacrilegium urm̃ cognitũ
fugiatiatis. & ab ȩt̃na dãnatione libere¬
mini: a rectores diligentissimi. & con¬
sicogitetis ⁊ intelligatis prius non omnẽ
ꝑsecutionẽ eẽ. culpabilẽ. Alioquin:
non laudabilit̾ diceretur. detrahentẽ

Expanded text:
crimen objiciens maledicus potius crimen objiciens maledicus potius conviciator quam veridicus accusator epeccaverunt ecclesiastici judices, qui crimina etiam si vera et ad se delata, sibi tamen non probata, damnare nullo modo debebant? Item . Si autem vos contra Ecclesiam Christi altaria erexisse, et a Christiana unitate quae toto orbe diffunditur sacrilego schismate toto orbe diffusa, et rebaptizando et blasphemando et quantum potestis oppugnando aduersari sancta et canonica scriptura conuincit, ulegi, illi autem qui vos pro tanto scelere tam leviter damnorum admonitionibus vel locorum vel honorum vel pecuniae privatione, deterrendos coercendosque decernunt, ut cogitantes quare ista patiamini, sacrilegium vestrum cognitum fugiatis, et ab aeterna damnatione liberemini, et rectores diligentissimi et consi cogitetis et intelligatis prius non omnem persecutionem esse culpabilem. Alioquin non laudabiliter di
Abbreviated transcription (Latin):
innoti sunt & ap̃ quos coniunci ñ
possunt. ꝓpt̾ unitatis & pacis um¬
culum tolerantur. ne cũ zizaniis
eradicetur & triticum : ita suȩ malitiȩ
sarcinant portant. Neminẽ recte
iudicari puto innocentẽ. qͥ hominẽ
non conuictum credidit nocentem:
uuo quisferat quod sacrilegi dicunt.¬
qui sacramenta xp̃i etiã siue sicut
dicat iam non eẽ. xpĩ sacramentum
detestandus qui clarorum uiror
quȩdam non recte facta laudabilit̾
se imitari putant. aquorũ uirtutib
alieni sunt. Sic enim ⁊ ñ nulli sunt petro
humanis. puto uos iustiꝰ posse rep̃hendi.
si ignotos homines quos criminantur
inimici. neq horum crim̃ ulla testifi¬
catione demonstrant. nocentes potius
quã innocentes credidimꝰ. Quia si forte
se alit̾ ueritas hab&. ipsi certe huma¬
nitati debitum redditur. cum homo
de homine nil mali temere suspicat᷑:
Nec cuiꝙ criminanti facile credit
quando sine teste ac sine ullo docum̃to

Expanded text:
ignoti sunt, et apud quos convinci non ignoti sunt, et apud quos convinci non possunt, propter unitatis et pacis vinculum tolerantur , ne cum zizaniis eradicetur et triticum , ita suae malitiae sarcinam portant . Neminem recte judicari puto innocentem, qui hominem non convictum crediderit nocentem. Item . Illud quis ferat quod sacrilega dicit sacramenta Christi, etiam si vere, sicut dicat jam non esse Christi sacramentum detestandus quaedam non recte facta laudabiliter se imitari putant, a quorum virtutibus alieni sunt. Sic enim et nonnulli Petro humanis, puto nos justius posse reprehendi, si ignotos homines quos criminantur inimici, neque horum crimen ulla testificatione demonstrant, nocentes potius quam innocentes crediderimus. Quia si forte se aliter Veritas habet, ipsi certe humanitati debitum redditur, cum homo de homine nil mali temere suspicatur, nec cuiquam criminanti facile credit, quando sine teste ac sine ullo documento
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecutionẽ passi ꝓpt̾ iustitiã. possi¬
debitis regnum cęlorum Si aut̃ ꝓpt̃
iniquitatem scismatis urĩ illi quidẽ
correctores ur̃i sunt. uos autẽ sic̃
cȩt̃i diũsorum scelerum rei qui penas
legib pendunt. ꝓfecto infelices a
in hoc scło ⁊ infuturo. Itẽ. ꝓ membns
stunt. qui cũq in catholica eo ammo
uientes principib ur̃ĩs adũsus eccłiã
armamini. Isti aut̃ tales sunt. quał
Itẽ. Si ꝓpt̃ea ꝑ secutor non fuit
nabuchodonosor. quia scelus in scm̃
danielem commissum iustissime
uindicauit. quomodo uindicandũ
ẽ. a regib quod xp̃i sacramenta
ex sufflantur. si ꝓpħȩ membra qr
inꝑiculum missa sunt sic undicari
meruerunt: Itẽ. Neq inhomine
bono aliquis dei sacramenta fugiat.
neq in homine malo. Itẽ. Si laudanti
amico non ẽ. credendũ: neq unimi¬
co detrahenti: Item: Apud nos qui¬
cumq mali uł penitꝰ latent. uel
quib dã noti ꝓpt̾ bonos quibus

Expanded text:
persecutionem passi propter justitiam, possipersecutionem passi propter justitiam, possidebitis regnum coelorum . Si autem propter iniquitatem schismatis vestri, illi quidem correctores vestri sunt, vos autem sicut caeteri diversorum scelerum rei qui poenas legibus pendunt, profecto infelices et in hoc saeculo et in futuro. Item . Pro membris stunt quicunque in catholica eo animovientes principibus vestris adversus Ecclesiam armamini. Isti autem tales sunt, qualis Item . Si propterea persecutor non fuit Nabuchodonosor, quia scelus in sanctum Danielem commissum justissime vindicavit , quomodo vindicandum est a regibus quod Christi sacramenta exsufflantur, si prophetae membra quia in periculum missa sunt, sic vindicari meruerunt? Item . Neque in homine bono aliquis Dei sacramenta fugiat, neque in homine malo. Item . Si laudanti amico non est credendum, neque inimico detrahenti. Item . Apud nos quicunque mali vel penitus latent, vel quibusdam noti propter bonos quibus
Abbreviated transcription (Latin):
tionis uł causam uł modũ. & noli
tanta imꝑisa generalit̾ malorum
ꝑ secutiones reprehende. Itẽ. Qđ aut̃
eos quos de templo flagellando ex¬
pulit. iam supra diximꝰ. Item:
Nlec ꝑsequimr tios: nisi quẽ admo¬
dẽ ꝑ sequitur ueritat falsitatem
Itẽ.Ad fidem nullus ẽ. cogendus. s
tribulationum flagellis solet ꝑfidia
castigari: Numquid quia mores optimi
libtate uoluntatis eliguntur. idõmo¬
res pessimi non legis integritate pu¬
numtur: s tam̃ malae uiuendi ul¬
trix disciplina p̾pastera ẽ: nͥ cuxa
precedens bene iuuendi doctrinã
constitute sunt: non eis benefacere
cogimini. s malefacere prohibemini
Alam bene facere non potest. nisi
elegerit. nisi amauerit. qđ ÷ in lib̾a
uoluntate. Cum aliquid adu̾sus uos
reges constituunt ammoneri uoscre¬
dite : ut cogitetis quare ista uos pati¬
amini: Si ꝓpt̾ iusticiã reuera illi per¬
secitores ur̃i sunt : uos aut̃ beati qui

Expanded text:
tionis vel causam, vel modum, et noli tionis vel causam, vel modum, et noli tanta imperitia generaliter malorum persecutiones reprehendere. Item . Quod autem eos quos de templo flagellando expulit , jam supra diximus. Item . Nec persequimur vos, nisi quemadmodum persequitur veritas falsitatem. Item . Ad fidem nullus est cogendus, sedtribulationum flagellis solet perfidia castigari. Nunquid quia mores optimi libertate voluntatis eliguntur, ideo mores pessimi non legis integritate puniuntur? Sed tamen male vivendi ultrix disciplina praepostera est, nisi cum praecedens bene vivendi doctrina ceges constitutae sunt, non eis benefacere cogimini, sed male facere prohibemini. Nam benefacere nemo potest nisi elegerit, nisi amaverit, quod est in libera voluntate. Cum aliquid adversus vos reges constituunt, admoneri vos credite, ut cogitetis quare ista vos patiamini. Si propter justitiam, re vera illi persecutores vestri sunt, vos autem beati qui
Abbreviated transcription (Latin):
qua ꝓpt̾ magis mirari debetis qd adhuc
tenetis aliquid. quã qđ aliqͥd amisistis.
Itẽ. Si qua iã concisi posside cepistis:
quia uob̾ ablata nob dñs dedit.
non idõ concupiscimꝰ aliena: quia
illius imꝑio cuius sunt om̃a facta¬
sunt nr̃a. & iuste nr̃a st̃. Uos enĩ his
utebamini ad p̃cisionẽ: nos adunitatẽ:
Alioquin: & primo popło deipos¬
sent illi obicere aliene rei concupis¬
centiam : qui diuina potestate ab eoꝵ
facie quia ea terra male utebantur
expulsi sunt. Et ipsi iudei aquib ab la¬
tum ẽ. regnum scđm u̾ba dni & datũ:
obicere alienȩ rei concupiscentiam.
quia ȩccłia xp̃i possidet ubi ꝑsecuto¬
res xp̃i regnabant: Itẽ. Qui peceat
non peccat legis auctoritate : s contͣ
legis auctoritatẽ. Quia uͦ in terrogas
quȩ sit ratio ꝑsequendi: iucissim in
terrogo. cuiꝰ sit uox inpsalmo dicentis
Detrahentẽ secreto ꝓximo suo: seculte¬
hunc ꝑsequebar. Quaere itaq ꝑsecu¬

Expanded text:
Quapropter magis mirari debetis quod adhuc Quapropter magis mirari debetis quod adhuc tenetis aliquid quam quod aliquid amisistis. Item . Si qua jam concisi possidere coepistis, quia vobis ablata nobis Dominus dedit, non ideo concupiscimus aliena, quia illius imsunt nostra et iuste nostra sunt; uos enim his utebamini ad praecisionem, nos ad unitatem. alioquin et primo populo dei possent illi obicere alienae rei concupiscentiam, qui diuina potestate ab eorum facie, quia ea terra male utebantur, expulsi sunt, et ipsi Iudaei, a quibus ablatum est regnum secundum uerba domini et datum objicere alienae rei concupiscentiam, quia Ecclesia Christi possidet, ubi persecutores Christi regnabant. Item . Qui peccat non peccat legis auctoritate, sed contra legis auctoritatem. Quia vero interrogas quae sit ratio persequendi, vicissim te interrogo cujus sit vox in psalmo dicentis: Detrahentem secreto proximo suo, hunc persequebar . Quaere itaque persecu
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo ipse helias arege iniquis¬
simo: aut quia flagellatus ẽ. dñs
aꝑsecutorib propterea passionib
eius comparandi sunt. quos ipse
de templo flagellatos eiecit : restat
ergo ut nichil aliud requirendũ
ẽẽ. fateamini. nisi utrum iuste an
impie uos separaueritis ã cõmunione
orb terrarũ. Nam si hoc inuentum
fuerit quod impie feceritis non
miremini. si non desunt ministri
dõ ꝑ quos flagellemini. qr ꝑsecu.¬
tionẽ patimini non a nob: s sicut
scriptũ ẽ. ab ipsis factis urĩs. Item
Side reb uł locis eccłi asticis quas
tenebatis & non tenetis querimini.
possunt & udei se iustos dicere:
possident. Quid ergo indignum
si ea quȩ tenebant heretici. scđm parẽ
domini uoluntatẽ catholici tenent.
ad om̃s enim similes. id÷ ad omnes
impios. & iniquos illa uox dñi ualet.
auferetur a uob regnum dĩ. & dabit᷑
genti facienti uistitiã: an frustra scrip¬
tum ẽ. labores impiorum iustiedent:

Expanded text:
quomodo ipse Elias a rege iniquisquomodo ipse Elias a rege iniquissimo, aut quia flagellatus est Dominus a persecutoribus, propterea passionibus ejus comparandi sunt, quos ipse de templo flagellatos ejecit. Restat ergo, ut nihil aliud requirendum esse fateamini, nisi utrum juste an impie vos separaveritis a communione orbis terrarum. Nam si hoc inventum fuerit quod impie feceritis, non miremini, si non desunt ministri Deo per quos flagellamini, quia persecutionem patimini non a nobis, sed sicut scriptum est, ab ipsis factis vestris . Item. Si de rebus vel de locis ecclesiasticis quos tenebatis et non tenetls, querimini, possunt et Judaei se justos dicere, possident. Quid ergo indignum, si ea quae tenebant haeretici secundum parem Domini voluntatem Catholici tenent? Ad omnes enim similes, id est ad omnes impios et iniquos illa vox Domini valet: Auferetur a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti justitiam . An frustra scriptum est: Labores impiorum justi edent?
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ priorẽ. cui tñ tradidit apłs homi¬
nem ininteritũ carnis. ut sp̃s saluus
sit indie domini iħu Itẽ alios de
quib dic̃ quos tradidi satane
ut discant non blasphemare Et
dominus flagellatos. expulit ex
templo inꝓbos mercatores. ubi &̃¬
conexum ẽ. testimoniũ scripturȩ
dicentis. Selus domꝰ tue comedit
simas turbas etiam ultro improbi
ipsa indicat: S dicitis uos locaura
defende. & resistitis fustib &cedib
quib cũq potueritis: qua ibi non
audistis uocem dñi dicentis. ego
autem dico uob non resistere malo:
Aut si fier potest ut aliquando recte
ꝑ ium corporalẽ resistatur uiolentis.
nec idõ p̃ceptũ ioletur qđ audimꝰ
adõmino. ego aut̃ dico uob̃ ñ resistere
malo: cur non etiam hoc fieri potest.
ut ꝑ ordinatas & legitimas potestates.
de sedib quȩ illicite usurpantur.
uł adiniuriã dei retinentur. pus
expellat impium. & iustus iniustũ.
neq enim eo modo ꝑsecutionem
passi sunt pseudo ꝓpħȩ ab helia.

Expanded text:
iorem, cui tamen tradidit apostolus hominem in interitum carnis, ut spiritus saluus sit in die domini Iesu, itemque alios de quibus dicit: quos tradidi satanae, ut discant non blasphemare. et dominus Christus flagellatos expulit de templo iconnexum est testimonium Scripturae dicentis: Zelus domus tuae comedit simas turbas, etiam ultro improbi ipsa indicat? Sed dicitis vos loca vestra defendere, et resistitis fustibus et caedibus quibuscunque potueritis. Quare ibi non audistis vocem Domini dicentis: Ego tamen dico vobis. Non resistere malo? Aut si fieri potest, ut aliquando recte per vim corporalem resistatur violentis, nec ideo praeceptum violetur, quod audimus a Domino: Ego autem dico vobis non resistere malo, cur non etiam hoc fieri potest, ut per ordinatas et legitimas potestates, de sedibus quae illicite usurpantur, vel ad injuriam Dei retinentur, pius expellat impium, et justus injustum? Neque enim eo modo persecutionem passi sunt pseudoprophetae ab Elia ,
Abbreviated transcription (Latin):
nupturȩ sacerdos imponit. apud
fideles cuiꝰdã sacrilegu instar ẽ : si
ulla transitione ioletur. De his
De his qui sponsas alienas rapiunt:
antiqua &e sy nodalis sententia
obseruetur. Quod & si forte inȩcdia
euentus talis repꝑiri dinoscitur. ut
ꝓsalutis & religionis competentiis
humanuis qͥddã debeant tractare
pontifices: sicut canonica ut eisdẽ
uerbis utamur docet auctoritas. quia
prior inquiens definitio durius. poste¬
rior aut̃ quiddã tractauit humaniꝰ.
nullomͦ ut admaximã indulgentiã
descendamus. alt̾uis sponse acceptor
sine publica transeat penitentia.
Quod si hec obedire renuerit: sine
ulla refragatione anat̾emati etur.
Fautores uͦ illus iuxta modũ culpȩ
epĩ decreto peniteant. Siuͦ quod ñ
optamus de gradu ȩccłiastico talib¬
nuptuis se consensorẽ uł int̾uentorẽ
manifeste ꝓdidit. agradu ꝓpͥo repel¬
latur. & si uerisimilib ex inde suspi-¬
tionib fuerit ꝓpulsatꝰ ÷ canonice

Expanded text:
nupturae sacerdos imponit, apud nupturae sacerdos imponit, apud fideles cujusdam sacrilegii instar est, si ulla transgressione violetur. CAP. De his qui antiqua et synodalis sententia observetur. Quod et si forte in ecclesia eventus talis reperiri dignoscitur, ut pro salutis et religionis competentiis humanius quiddam debeant tractare pontifices, sicut canonica, ut eisdem verbis utamur, docet auctoritas; quia prior, inquiens, definitio durius, posterior autem quiddam tractavit humanius, nullo modo, ut ad maximam indulgentiam descendamus, alterius sponsae acceptor sine publica transeat poenitentia. Quod si haec obedire renuerit, sine ulla refragatione anathematizetur. Fautores vero illius juxta modum culpae episcopi decreto poeniteant. Si vero, quod non optamus, de gradu eccnuptiis se consensorem vel interventorem manifeste prodiderit, a gradu proprio repellatur: et si verisimilibus exinde suspicionibus fuerit propulsatus, canonice
Abbreviated transcription (Latin):
ob hanc infirmitatẽ coniuigia taliũ
solui non possunt. Similit᷑ sentien¬
dum de his qui ab adu̾sariis excecant᷑
aut membris decruncantur.
Ex concilio cabilonensi. Cap̃ .xxx.
ictũ ẽ. nob̾ quod quidã legitima
seruorum matrimonia potestatiua
quadã p̃sumptione dirimant. non
attendentes illud euangelicũ. ꝗ ds̃
conuinxit homo non sep aret. Unde
nob̾ iusum ẽ : ut coniugia seruoꝵ
non dirimantur : etiã si diũsos dnõs
habeant. sed imuno coniugio ꝑ ma¬
nentes. dominis seruiant sius. Et
hoc imillis obseruandũ ẽ: ubilegał
conunctio fuit &e ꝑuoluntatẽ dñoꝵ¬
eq furiosus neq furiosa matri¬
monium contrahere possunt. s si
contractum fuerit non separetur.
De desponsata puella si alt̃ eã in
matrimonium possit acciꝑe. Exepła
requisisti. si desponsatã alui
puellã. alt̃ in matrimoniũ possit
acciꝑe. hoc ne fiat modis om̃ibus
inhibemꝰ: quia illa benedictio quã

Expanded text:
ob hanc infirmitatem conjugia talium ob hanc infirmitatem conjugia talium solvi non possunt. Similiter sentiendum de his qui ab adversariis excaecantur, aut membris detruncantur. Ex conc. Cabillonensi II, cap. 30. ictum est nobis, quod quidam legitima servorum matrimonia potestativa quadam praesumptione dirimant, non adtendentes illud euangelicum: Quod Deus coniunxit, homo non separet. Unde nobis visum est, ut coniugia servorum non dirimantur, etiamsi diversos dominos habeant; sed in uno coniugio permanentes dominis suis serviant. Et hoc in illis observandum est, ubi legalis coniunctio fuit et per voluntatem domeque furiosus neque furiosa matrimonium contrahere possint: sed si contractum fuerit, non separetur.in matrimonium possit accipere. requisisti, si desponsatam alii puellam, alter in matrimonium possit accipere. Hoc ne fiat modis omnibus inhibemus: quia illa benedictio quam
Abbreviated transcription (Latin):
nionẽ reddi decreiumus:
De numero ma ritorũ. Ex dicas ieronimi.
Ibi fuerit numerꝰ maritorũ: ibi uir
homine. si alt̾ius anoillã ꝓingenua
acceꝑit. & pꝰ ea ancillã eẽ intellexerit:
Exconł ap̃ u̾meniã cui interfuit¬
Uiquis ingenuus homo ancillam
alt̾ĩus uxorẽ acceꝑit. & existimat
quod ingenuasit: si ipsa femina
post ea fuerit inseruitute detecta. si¬
eã a seruitute redimere potest faciat.
siñ potest: si uoluerit alia̾ accipiat.
Si autem seruã eã scierat & collauda¬
uerat: pꝰ ut legitimã habeat. Similit̃
&r mulier ingenua de seruo alterius
facere debet. De femina ingenua si
seruum maritũ acceꝑit. Exeođ cł. cp̃uiI.
i femina ingenua acceꝑit seruum.
sciens quia seruus eẽt s habeat eũ.
quia om̃s unum patrẽ habemꝰ incȩł:
inamentiã deuenerit. Exepła nicħ
ad karolum magontiensi ep̃m. missa¬
iquis matrimoniũ sani c̃traxerint.¬
& uni ex duob amentia aut
furor aut aliqua infirmitas accesserit:

Expanded text:
nionem reddi decrevimus. CAP. 163. - De numero maritorum. Ex dictis Hieronymi . Ubi fuerit numerus maritorum, ibi vir homine, si alterius ancillam pro ingenua acceperit, et post ancillam eam esse intellexerit. Ex concil. apud Vermeriam, cui interfuitquis ingenuus homo ancillam alterius uxorem acceperit, et existimat quod ingenua sit, si ipsa femina postea fuerit inseream a servitute redimere potest, faciat. Si non potest, si voluerit, alteram accipiat. Si autem servam eam sciverat et collaudaverat, post ut legitimam habeat. Similiter et mulier ingenua de servo alterius facere debet. CAP. 165. - De femina ingenua, si servum maritum acceperit. Ex eodem conc., cap. 8. Si femina ingenua acceperit servum, sciens quia servus esset, habeat eum, quia omnes unum patrem habemus in coelin amentiam devenerit. Ex epistola Nicolai ad Carolum Maguntiensem episqui matrimonium sani contraxerint, et uni ex duobus amentia aut furor, aut aliqua infirmitas accesserit,
Abbreviated transcription (Latin):
iacones quoq ꝓpͥam constitiumus
seruare mensuram. nec ultͣ tenorẽ
pat̾nis canonib deputatũ. quippiã tẽpta¬
re ꝑmittimꝰ. nichilq eorũ suo ministerio
penitus applicare. quȩ primis ordinib
fortassis officiis longius constitutis. ne¬
cessitas extrema compellat. quod & laicis
xp̃ianis facere plerũq conceditur:¬
Ut prb̃i popłm ammoneant  suos infan¬
tulos ad confirmationẽ ep̃o p̃sent̾ent.
Exconcił Warmatiensi. Cp̃ ii.
nnuntient prb̃i populis ut quã citiꝰ
potuerint suos infantulos ad con¬
firmandũ suo ep̃o p̃sentari faciant:
Qd si neglexerint: & prb & populus
canonicis disciplinis subiaceant Ut oñis

Expanded text:
iacones quoque propriam constituimus servare mensuram, nec ultra tenorem paternis canonibus deputatum quippiam tentare permittimus: nihil eorum suo ministerio penitus applicare, quae primis ordinibus fortassis officiis longius constitutis necessitas extrema compellat, quod et laicis Christianis facere plerumque concediturpopulum admoneant, ut suos infantulos ad confirmationem episcopo praesentent. Ex concilio Wormatiensi, cap. 2. Annuntient presbyteri populis, ut quam citius potuerint suos infantulos ad confirmandum suo episcopo praesentari faciant. Quod si neglexerint, et presbyter et populus canonicis disciplinis subjaceant.
Abbreviated transcription (Latin):
unde multa debui pauca locutus sum:
curantes si se sollicitudim clericorũ tͣdunt
monitisq obtemꝑant. om̃i modis cõmu¬
nicent. sacramenti ipsius uirtute uł
muniendi abincursu demonis quo in¬
festantur. uł purgandi. quorũ iã osten¬

Expanded text:
unde multa debui, pauca locutus sum. unde multa debui, pauca locutus sum. curantes, si se sollicitudini clericorum tradunt, monitisque obtemperant, omnimodis communicent, sacramenti ipsius virtute vel muniendi ab incursu daemonis quo infestantur, vel purgandi, quorum jam osten
Abbreviated transcription (Latin):
mundus inconspectu eius. nec uniꝰ diei
infans suꝑ terram: Hinc dauid ait. In
iniquitatib conceptus sum: & in delictis
peꝑit me mat̾ mea Hinc ipsa ueritas dic̃.
Nisi qui renatus fuerit ex aqua & spũ scõ:
non intrabit in regnũ celorũ Hinc paulus
apłs ait. Sic̃ in adam om̃s moriuntur. ita
& in xp̃o om̃s uiuificabuntur Cur ergo
infans qui nichil peccauit inconspectu
Cur psalmista ex legitimo coniuigio ꝓlatꝰ
ininiquitate concep̾tus ẽ: Cur hȩc nisi qͥ
mundus aqua baptismatis non fuerit.
mundus non ẽ: Cur inadã om̃is homo
moritur. si originalis peccati uinculis ñ
tenetur: S quia genus humanũ in
parͣte pͥmo uelut in radice patrũ aridi¬
tatẽ erexit in ramis. & inde om̃is homo
cum peccatis nascitur. unde pͥmꝰ homo
ꝑmanere uoluit inpeccato De his autẽ
subtiluis ac latius loqui debuerã. s dũ
me &e curarũ tumulus p̃munt. & earum
portitor ut laxaretur importunꝰ extitit:

Expanded text:
mundus in conspectu ejus, nec unius diei mundus in conspectu ejus, nec unius diei infans super terram . Hinc David ait: In iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea . Hinc ipsa Veritas dicit: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu, non intrabit in regnum coelorum . Hinc apostolus ait: Sicut in Adam omnis moriuntur, ita et in Christo omnes vivificabuntur. Cum ergo infans qui nihil peccavit in conspectu cur Psalmista ex legitimo conjugio prolatus, in iniquitate conceptus est? Cur? nisi quia qui mundatus aqua baptismatis non fuerit mundus non est? Cur in Adam omnis homo moritur, si originalis peccati vinculis non tenetur? Sed quia genus humanum in parente primo velut in radice putruit, ariditatem erexit in ramis, et inde omnis homo cum peccato nascitur, unde primus homo permanere voluit in peccato. De his autem subtilius ac latius loqui debueram, sed dum me et curarum tumultus premunt, et harum portitor ut laxaretur importunus exstitit,
Abbreviated transcription (Latin):
animab qui sine baptismo moriuntur
repondendum sit. qui dilectionẽ tuam
de paruulorũ animab requir᷑. qui sine
grã baptismatis moriuntur dicentes. si
corpꝰ originali culpa tenetur. unde aĩa
datur quȩ adõ reaerit. quȩ adhuc in
actuali delicto non consentit corporie
Sed hac de re dulcis tua caritas sciat
quia de origine animȩ int̾ scõs patres
requisitio parua u̾sata ẽ. Sed utrũ ab
adam descendit. an recte singulis decur
incertũ remansit: Camiq in hac uita
in solubilẽ fassi sunt eẽ. questionẽ. Gra¬
uis enim ẽ. questio nec ualet ab homine
comp̃hendi Quia si de eadẽ substantia
anima cum carne nascitur. cur non oẽ
cũ carne moritur : Siuͦ cũ carne que ab
adam ꝓlata ẽ. obligata peccato: peccatis
tenetur. Ex eodem:
edcũ hossit : incertũ ẽ. quia nͥ saera
baptismatis gr̃a fuerit renatus homo.
om̃is anima originalis peccati. uincuł¬
ẽ. obstricta Hinc enim scriptũ ẽ Nonẽ.

Expanded text:
animabus qui sine baptismo moriuntur.respondendum sit qui dilectionem tuam de parvulorum animabus requirunt, qui sine gratia baptismatis moriuntur, dicentes si corpus originali culpa tenetur, unde anima quae a Deo datur rea erit, quae adhuc in actuali delicto non consentit corpori. Sed de hac re dulcissima fraternitas sciat, quia de origine animae inter sanctos Patres requisitio non parva versata est. Sed utrum ab Adam descenderit, an recte singulis detur incertum, remansit, eamque in hac vita insolubilem fassi sunt esse quaestionem. Gravis est enim quaestio nec valet ab homine comprehendi, quia si de eadem substantia anima cum carne nascitur, cur etiam non cum carne moritur? Si vero cum carne quae ab Adam prolata est obligata peccato, peccatis tenetur. Sed, cum hoc sit, incertum non est, quia nisi sacra baptismatis gratia fuerit, renatus homo, omnis anima originalis peccati est vinculis obstricta. Hinc enim scriptum est: Non est
Abbreviated transcription (Latin):
nerguminis & catecuminis inquantũ
uł necessitas ex egerit. uł oportuitas
ꝑmiserit. debaptismate consulendũ.
zatum denuo baptiz auerit. & ñ recce
baptizatũ abhereticis nonbaptiz auerit.
Exconcilio lugdunensi. Cap̃ xluii.¬

Expanded text:
nergumenis catechumenis, in quantum vel necessitas exegerit vel opportunitas permiserit de baptismate consulendum. zatum denuo baptizaverit, et non recte baptizatum ab haereticis non baptizaverit. Ex concilio Lugdunensi, cap. 47. Epis
Abbreviated transcription (Latin):
erpendant prb̃i quanti discriminis
sit animas innocentiũ ꝑ eorũ negli¬
gentiã ꝑire. ianuasq paradisi in no¬
centib claudi Et idõ prb̃i sũma dili¬
gentia caueant. ne animas proquib
sanguis xpi effusus ẽ. ꝑsuã incuriam
a cęlesti beatitudine separent: Ꝙ si qđ
absit euenerit. graui penitentiȩ luc¬
tui. dieb uitȩ fuȩ̨ se submutat ꝑ cuiꝰ

Expanded text:
erpendant presbyteri, quanti discriminis sit animas innocentium per eorum negligentiam perire, januasque paradisi innocentibus claudi. Et ideo presbyteri summa diligentia caveant, ne animas pro quibus sanguis Christi effusus est, per suam incuriam a coelesti beatitudine separent. Et si, quod absit! evenerit, gravi poenitentiae luctui diebus vitae suae se submittat per cujus
Abbreviated transcription (Latin):
ictũ ẽ. nobis quod qͥdã deplebe bis uł
ter. aut eo amplius ep̃is ignorantib
tam̃ abeisdem epĩs confirmentur. Unde
nob̾ uisum ẽ. eandẽ confirmationẽ sicut
nec baptismũ iterare̾ minime debere quia
bis uł amplius baptizatos aut confirmatos
non scło sed soli dõ sub habitu regulari
uł clericali religiossissime famulari de¬

Expanded text:
ictum est nobis quod quidam de plebe bis vel ter, vel eo amplius, episcopis ignorantibus, tamen ab eisdem episcopis confirmentur. Unde nobis visum est eamdem confirmationem, sicut nec baptismum, iterari minime debere, quia bis vel amplius baptizatos aut confirmatos, non saeculo, sed soli Deo sub habitu regulari, vel clericali, religiosissime famulari de
Abbreviated transcription (Latin):
aut malia. uł ubicũq inuentus
fuerit. commendatũ sibi infirinum
baptizare noluerit. uł in ꝓfectione
itineris de aliqua excusatione. & sic
sine baptismo moritur: deponatur:¬
dect̃ leonis p̃p̃. ad icecã ep̃m ac quilei¬
ensem. Capicł. xluii.
isuͦ de quib similit̃ dilectio tua
nos credit consulendos. qͥ adite
randũ baptismũ uł metu coacti uł¬
errore traducti sunt. & numc secont᷑
catholice fidei sacram̃tũ egisse cognoscunt
ea ẽ. custodienda moderatio qua in socie¬
tatem nr̃am non nisi ꝑpenitentiȩ remediũ.
& ꝑ imposicionẽ ep̃alis manꝰ cõmunionis
recipiant unitatẽ. Tempore autẽ penitu¬
dinis habita modatione tuo custodienda
iudicio. ꝓut conũsorũ animos inspexe¬
ris eẽ. deuotos. parit̃q &e habentes ȩtatis
similit̃ intuitũ. & ꝑicłorũ quorũq aut
egritudinum despicient̃ necessitates In
quib si quis ita grauit᷑ urgeatur. ut dũ
adhuc penitet de salute ipsius desperet᷑:

Expanded text:
aut in alia, vel ubicunque inventus fuerit, commendatum sibi infirmum baptizare noluerit, vel in profectione itineris de aliqua excusatione, et sic sine baptismo moritur, deponaturdecretis Leonis papae ad Nicetam episcopum Aquileiensem. cap. 47. His vero de quibus similiter dilectio tua nos credit corandum baptismum vel metu coacti errore traducti sunt, et nunc se contra catholicae fidei sacramentum egisse cognoscunt, ea est custodienda moderatio, qua in societatem nostram non nisi per poenitentiae remedium, et per impositionem episcopalis manus, communionis recipiant unitatem. Tempora poenitudinis, habita moderatione, tuo constituenda judicio, prout conversorum animos inspexeris esse devotos, pariterque etiam habentes aetatis senilis intuitum, et periculorum quorumque, aut aegquibus si quis ita graviter urgeatur, ut dum adhuc poenitet de salute ipsius desperetur,
Abbreviated transcription (Latin):
i paruus egrotans ad quẽlibet prb̃m baptis¬
mi gr̃ã deciuꝰlibet parrochia allatus
fuerit. ei baptismi sacramentũ nullomodo
denegetur: Siquis hoc munus petenti con¬
cedere detrectauerit. & ille praruulus
absq baptismatis gr̃a mortuus fuerit.
nouerit se ille qui eũ ñbaptiz auit ꝓ euis
anima rationẽ redditurũ. & ap̃ sy nodum¬

Expanded text:
i parvulus egrotans ad quemlibet presbiterum baptismi gratia de cujuslibet parrochia allatus fuerit, ei baptismi sacramentum nullomodo non negetur. Si quis hoc munus petenti concedere detractaverit, et ille parvulus absque baptismatis gratia mortuus fuerit, noverit se ille, qui eum non baptizavit, pro ejus anima rationem redditurum in d
Abbreviated transcription (Latin):
uibis ignorant̃ baptizati sunt ñ
indigent ꝓeo penitere: nͥ qd scđ̾m
canones ordinari ñ possunt: nisi magna¬
aliqua necessitas cogat Qui aut̃ non
ignari iterũ baptizati sunt. quasi iterũ

Expanded text:
ui bis ignoranter baptizati sunt, non indigent pro eo poenitere, nisi quod secundum canones ordinari non possunt, nisi magna necessitas aliqua cogat. Qui autem non ignari iterum baptizati sunt, quasi iterum
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s qui peregre fuerint baptizati.
eo qđ eoꝵ minime sit cognita uita:
placuit adclerum non esse ꝓmouendos
Aillustris uiri filii nr̃i amandiani
grauiter conquerunt᷑ homines suo
iuri debitos. alios adhuc clericos. alios
iam diaconos ordinatos. cũ non solum
uisionis assensu constat esse ꝑfectum.
huits modi ꝑsonas susciꝑe non debere.
uerum etiam si qui forte indiuine
cultũ milicie ante fuerint ignoran.¬
tia faciente suscepti. eliminare ꝓrsus
one compelli Et ideo fr̃s km̃i eos quos
supradicti uiri actores inclericatus
officio monstrauerint attineri. discus¬
sos & obnoxios ac ꝓbatos custodito le¬
gum tramite sine intermissione res¬
titue. ita ut si quis iam pbr reꝑitur
in eodẽ gradu peculii sola amissione
ꝑmaneat. diacomis uero aut uicariũ
p̾stet. aut si non habuerit: reddatur.
Residua officia sciat᷑ neminẽ posse ab
obnoxietate si conuincitur uindicari.
quatinus hoc ordine custodito. nec do¬
minoꝵ uira. nec priuilegia ulla ratio

Expanded text:
Omnes qui peregre fuerint baptizati, eo quod eorum minime sit cognita vita, placuit ad clerum non esse promovendos llustris viri, filii nostri Amandiani graviter conqueruntur, homines suo juri deditos, alios adhuc clericos, alios jam diaconos orovisionis assensu constat esse perfectum, hujusmodi personas suscipere non deberent, verum etiam si qui forte in divinae cultum militiae ante fuerint, ignorantia faciente, suscepti, eliminati prorsuone compelli, et ideo, fratres charissimi, eos quos supradicti viri actores in clericatus officio monstraverint, detineri discussos et obnoxios approbatos, custodito legum tramite, sine intermissione restituite, ita ut si quis jam presbyter reperitur, in eodem gradu peculii sola amissione permaneat. Diaconus vero aut vicarium praestet, aut si non habuerit, ipse reddatur. Residua officia sciant neminem posse ab hac noxietate, si convincitur, vindicari, quatenus hoc ordine custodito, nec dominorum jura, nec privilegia ulla ration
Abbreviated transcription (Latin):
rit more dnĩ pisce uesci. quã lenticula
more esau nepotis abraham. aut ordeo
more iumentorũ: Non enim ꝓpterea
continentiores nob̾ sunt plurȩq bestiȩ
quia uiliorib aluntur escis Nãmom̃b
quib utimur. sed ex causa utendi. &
modo appetendi. uł probandũ ẽ. uł
imꝓbandum quod facimꝰ. Qaũs: ep̃is.

Expanded text:
rit more Domini pisce vesci , quam lenticula rit more Domini pisce vesci , quam lenticula more Esau nepotis Abraham , aut hordeo more jumentorum. Non enim propterea continentiores nobis sunt pleraeque bestiae quod vilioribus aluntur escis. Nam in omnquibus utimur, sed ex causa utendi et modo appetendi, vel probandum est vel improbandum, quod facimus. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
careat. cum his uł oportet uł etiã necesse
ẽ. carere. ut illud inanimo xp̃iani cõple¬
atur quod apłs dicit. Scio &e̾minꝰ hab̾e.¬
scio & abundare. ubiq &e inom̃ib ĩbutꝰ
sum & satiari. & efurire. & abundare.
⁊ penuriam pati. omĩa possũ in eo qui
restrictiꝰ utitur. quã sesehãnt
mores eorũ cum quib uiuit: aut intẽꝑans
aut suꝑstitiosus ẽ. Quisquis uͦ sic eis
utiturꝰ ut metas consuetudinis bonoꝵ
int̃ quos u̾satur excedat : aut aliqͥd̃
significat. aut flagitiosus ẽ In om̃ĩb
enim talib non usus rerũ sed libido
inculpa ẽ. Qd̃ gͥ locis & tempori ce
ꝑsonis conueniat. diligent̃ attenden¬
dum ẽ: ne temere flagitia rep̃hen¬
damus. Fieri enim potest. ut sine
aliquo uitio cupidinis uł uoracitatis
pretiosissimo cẏbo sapiens utatur. insi¬
piens aut̃ fedissima gule flamia in ui-¬
lissimũ ardescat. & sanius qͥsq malue¬

Expanded text:
careat, cum his uel oportet uel etiam necesse careat, cum his uel oportet uel etiam necesse est carere, ut illud in animo christiani compleatur quod apostolus dicit: scio et minus habescio & abundare. Vbique & in omnibus institutus sum, & satiari & esurire, & abundare & penuriam pati. Omnia possum in eo qui restrictius utitur, quam sese habent mores eorum cum quibus vivit, aut intemperans, aut supertitiosus est. Quis quis vero eis utitur, ut metas consuetudinis bonorum inter quos versatur, excedat, aut aliquid significat, aut flagitiosus est. In omnibus enim talibus non usus rerum sed libido in culpa est. Quod igitur locis et tempori et personis conveniat diligenter attendendum est, ne temere flagitia repdamus. Fieri enim potest ut sine aliquo vitio cupidinis vel voracitatis pretiosissimo cibo sapiens utatur, insipiens autem foedissima gulae flamma in vilissimum inardescat, et sanius quisque malue
Abbreviated transcription (Latin):
iabstinendo. nec in manducando eẽ. iusti¬
tiã. sed in equanimitate tolerandi in opiã.
& temꝑantiam ꝑ abundantiã. non se
corrumpendi atq oportune sumendi uł
nonfumendi ea quorũ nonusus s concu¬
piscentia reprehendenda ẽ. Non enim
int̾ ÷ om̃ino quid alimentorũ sumasut
succurras necessitati corporis. dum modo
congruas ingenerib alimentorũ hiscũ
quib tibi uiuendũ ẽ. neq quantum
sumas multũ int̾ ẽ. cum uideamꝰ aliorũ
stomachum citiꝰ saturari. & eos tam̃ illi
ipsi paruo quo satiantur ardenter ce
intolerabilit̃ & om̃ino turpit̃ inhiare.
alios autem plus paulo  quidẽ satiari.
sed tolerabilit inopiã ꝑpeti. & ut uel
ante horam positas epulas si id intẽpore
aut opꝰ sit aut necesse sit cũ tranqͥllitate
aspirere neq tangere. Magis gͦ int̃ est
ñquid uł quantũ alimentorũ ꝓ congru¬
entia hominum atq ꝑsonȩ sue & pro
sue ualitudinis necessitate quis capiat.
sedquanta facilitate & serenitate animi

Expanded text:
in manducando esse iustitiam, sed in aequanimitate tolerandi inopiam et temperantiam per abundantiam, non se corrumpendi atque opportune sumendi uel non sumendi ea quorum non usus, sed concupiscentia reprehendenda est. non enim interest omnino quid alimentorum sumas, ut succurras necessitati corporis, dummodo congruas in generibus alimentorum his cum quibus tibi uiuendum est. neque quantum sumas multum interest, cum uideamus aliorum stomachum citius satiari et eos tamen illi ipsi paruo, quo satiantur, ardenter et intolerabiliter et omnino turpiter inhiare; alios autem plusculo quidem satiari, sed tolerabilius inopiam perpeti et uel ante horam positas epulas, si id in tempore aut opus sit aut necesse sit, cum tranquillitate aspicere neque tangere. magis ergo interest non quid uel quantum alimentorum pro congruentia hominum atque personae suae et pro suae ualetudinis necessitate quis capiat, sed quanta facilitate et serenitate animi
Abbreviated transcription (Latin):
ius papa nonꝰ apetro apło inprimo
suorum decrecalium INosse uos uolumꝰ
quod pascha dñi die dominico annus
temporib sit celebrandũ. Istis ergo tẽpo¬
rib hermes doctor fidei & scripture efful¬
sit int̃ nos: licet nos eodẽ predicto die
celebraremus. & quidã inde dubitarent.
adcorroborandas tam̃ ammas eorũ eidẽ
herme angłs domini inhabitu pastoris
apparuit: & precepit ei ut pascha die
domino ab om̃ib celebraretur tẽpore suo.
Unde & uos aplica auetoritate instruimꝰ
onĩs eadem seruare debere. quia & nos eadẽ
suo Celebritatẽ scĩ pasche die dominica
agi debere. & p̃decessores nr̃i iã statuerunt.
& uos illud eadẽ die celebrare solenniter
mandamꝰ. quia ñ decet ut membra acapite
discrepent. nec contra gerant. De solenu¬

Expanded text:
ius Papa IX a Petro Apostolo, in primo suorum decretalium. Nosse vos volumus, quod Pascha Domini die dtemporibus sit celebrandum. Istis ergo temporibus, Hermes doctor fidei et scripturae effulsit inter nos: licet nos eodem praedicto die celebraremus, et quidam inde dubitarent, ad corroborandas tamen animas eorum eidem Hermae angelus Domini in habitu pastoris apparuit, et praecepit ei ut Pascha die Dominico ab omnibus celebraretur tempore suo. Unde et vos apostolica auctoritate instruimus omnes eadem die servare debere, quia et nos eadem suo. Celebritatem sanctae Paschae die Dominico agi debere, et praedecessores nostri jam statuerunt; et vos illud eadem die celebrare solemniter mandamus; quia non decet ut membra a capite discrepent, nec contra gerant.
Abbreviated transcription (Latin):
tatiumus quoq sodm qđ in lege
dominus mandauit. ut oꝑa serui¬
lia dieb dominicis ñ agantur sicut
genitor m̃s insuis sy nodalib edictis
mandauit. quod nec iuri ruralia exerce¬
ant nec inuinea colenda. nec incampis
arando. uł metendo. uł fenũ secando.
uł sepem ponendo. uił. in siluis stirpan¬
do. uł arbores cede. uł inpetris laborare.
fiat. nec uenationes exerceantur:¬
in eis stantes oremꝰ. ex niceno concilio.
m̃ sunt indie dominica quidã ad

Expanded text:
tatuimus quoque, secundum quod in lege Dominus mandavit, ut opera servilia diebus Dominicis non agantur, sicut genitor meus in suis synodalibus edictis mandavit, quod nec viri ruralia exerceant, nec in vinea colenda, nec in campis arando, vel metendo, vel fenum secando, vel sepem ponendo: nec in silvis stirpando vel arbores caedere, vel in petris laborare, fiat, nec venationes exerceanturstantes oremus. Ex Niceno concilio I, m sunt in die Dominica quidam ad
Abbreviated transcription (Latin):
Iria catartaria oꝑa licet fieri indm̃ca
die. id÷̃ hostilicidia. carra. uictualia
die dominico. non capulent uestim̃ta
uestitus. nec consuant. nec lanã car¬
pant. nonlicet linum battere. aut
uestimenta lauare. nec uerueces tonde.
ut om̃i modis honor & requies die dm̃nca
psoluatur. s ad missarum solenma
undiq conueniant & laudent dm̃ ꝓ
om̃ib bonis quȩ nob̾ in illa die conferre

Expanded text:
Tria carraria opera licet fieri in d est hostilicidia, carra, victualia,die Dominico, non capulent vestimenta, vestitus non consuant, nec lanam carpant: non licet linum battere, aut vestimenta lavare nec verveces tondere, ut omnibus modis honor et requies die Dominica persolvatur, sed ad missarum solemnia ubique conveniant, et laudent Dominum pro omnibus bonis quae nobi
Abbreviated transcription (Latin):
corum die dominica ꝓpositũ cuiꝰcq
causȩ negotium audea t umdicare.
nisi hoc tantum. ut dõ flatuta solemua
pentecostes: ut omĩa indiu̾sis locis¬
concilio apascha usq inoctauas penteco¬
stes santes domino uota ꝑsoluere.

Expanded text:
corum die dominico propositum cujuscunque causae negotium audeat ventilare, nisi hoc tantum, ut Deo statuta solemnia Pentecostes, ut omnia in diversis locisconcilio a Pascha usque in octavas Pentecostes stantes Domino vota persolvere.