comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spẽm alienã. ꝓpter spẽm enĩ
mulioris ĩmutat faciem eius ał multipericrũt
hec concupiscencia qiͣ ignis ex¬
ardescit. In amorẽ thamar so¬
roris sue ammon filius dauid
exarsit. et periit. Ex arsit ⁊ pe¬
riit ĩ amorem dine filie iacos
sichen filius emor. Sic speciem mu¬
heris aliene multi dmirati.
reprobi facti sunt. Nonne ĩ ꝓ¬
uerbiis scaiptũ est de ea: fouea
profunda meretrix et puteus
angustus aliena: Insidiatui¬
in bia quasi latro: et quos in¬
claustro uiderit interficiet. Nõ
ue preciũ meretricis. uix est
unius pains: Nonne qui nu-¬
trit scorta. perdit sustanciam:
Ecce duo ꝯtraria si luxuriosꝰ
es ⁊ auarus. largũ enĩ querit
luxuria: parcũ auaricia. hee¬
sunt ille due domine ꝯtrane.
de quibz dicit augustinus. qd̾
ꝯtraria precipiant. Sicit aua¬
ricia serua. luxuria dicit eroga
perdis si male erogas: si autẽ
nõ erogaueris. nõ recipis qd̾
amas. Nutrimentũ luxurie

Expanded text:
speciem alienam, propter speciem enim speciem alienam, propter speciem enim mulier immutat faciem suam, et multi perierunt. Haec concupiscentia quasi ignis exardescit. In amorem Thamar sororis suae Amon filius David exarsit, et periit . Exarsit, et periit in amore Dinae filiae Jacob Sichem filius Hemor . Sic speciem mulieris alienae multi admirati, reprobi facti sunt. Nonne in Proverbiis scriptum est de ea? Fovea profunda meretrix, et puteus angustus aliena . Insidiatuin via quasi latro, et quos incautos viderit, interficiet. Nonne seu meretricis vix est unicus panis? Nonne qui nutrit scorta, perdet substantiam? Ecce duo contraria si luxuriosus es et avarus. Largum enim quaerit luxuria, parcum avaritia sunt illae duae dominae contrariae, de quibus dicit Augustinus, quod contraria praecipiant. Dicit avaritia, serva; luxuria dicit, eroga. Perdis si male erogas; si autem non erogaveris, non recipis quod amas. Nutrimentum luxuriae
Abbreviated transcription (Latin):
tigerit eam. Dũ egrotaret
Iob. et dampna substancie pa¬
teretur dum promorte filioꝵ
cor eius doloribus. anuiaret᷑
dũ molestia carnis afflig̾et᷑
et testa samem raderet inter
hec nichil est relictũ quod gra¬
uius affligeret ꝙͣ uxor sana ⁊
peruersa. Ait enĩ uiro egrotati.
Ad huc ꝑmanes insimplicitate
tua. Denedic deo et morere
In paradiso ut dionniꝰ mulier
nocuit: sz insterquilio ut au¬
dis nõ deffuit. Affuit cũ petio
in pretorio. et cũ herode locuta
est in palacio. In pretorio petro
prebuit negacionis occasionẽ
ĩ palatio ausa est dic̾e herodi.
da michi in disdo caput Iohĩs
baptiste. Cõmorari igitur leo
in et dracom magis placebit.¬
quã cum muliere neꝙͣ hĩtare.
Nequicia enĩ mulieris ĩmuitat
faciem eius et obrecabit uultu
suũ tanꝙͣ uisus et quasi saccũ
ostendet ĩ medio proximoꝵ
dicũ auerte igitur faciem tuã
camuiliere et maxne amulie¬
re compta et ne citũspicias

Expanded text:
tigerit eam. Dum aegrotaret tigerit eam. Dum aegrotaret Job, et damna substantiae pateretur, dum pro morte filiorum cor ejus doloribus anxiaretur, dum molestia carnis affligeretur, et testa saniem raderet, inter haec nihil est relictum, quod gravius affligeret, quam uxor insana et perversa. Ait enim viro aegrotanti: Adhuc permanes in simplicitate tua, Benedic Deo et morere . In paradiso, ut diximus, mulier nocuit, sed in sterquilinio, ut audis, non desinit. Adfuit cum Petro in praetorio, et cum Herode locuta est in palatio. In praetorio Petro praebuit negationis occasionem, in palatio ausa est dicere Herodi: Da mihi in disco caput Joannis Baptistae . Commorari igitur cum leone et dracone magis placemuliere nequam habitare. Nequitia enim mulieris immutat faciem ejus, et obcaecabit vultum suum tanquam ursus, et quasi saccum ostendet in medio proximorudicum. Averte igitur faciem tuam a muliere, et maxime a muliere compta, et ne respicias
Abbreviated transcription (Latin):
pro fascia pectorali ciliciũ. hic
uermis: illic ignis. Hic putre¬
do. illic tormentũ sine t̾mino
Erit tamen ibi uermis cõsc̃ie
hic nutritus delectaciomibus
carme: qui illic desperacõĩs
dolorem ꝯmouebit. Ecce qd
amas homo: ecce quod es. et
quod amas. Cims es ⁊ pus¬
ius et uento suꝑbie sub leua¬
ris. Nocet uicimitas mulie¬
rum cohabitacio eaꝵ multos
traxit ad crimen : quarum
ut ait beatus gregorius. uox
blanditur auribus ⁊ facies
oculis. In paradiso nocuit mu¬
sier. ĩ terra nocet. trahit as
inferos ne igitur obstruat
celum sapientis est prouidere
unde ĩ ecclesiastico legi. In me¬
dio mulierũ nosi ꝯmorari. De
uestimentis enĩ procedit tinca.
et amusiere miquitas uiri.
unde et in prouerbiis salomõ
dicit. Nunquid abscondere pt̃
homo ignẽ insmu suo. ita ut
uestimenta illuis nõ ardeant
aut ambulare super primas
et nõ comburẽtur plante eiꝰ.
Sic qui ingreditur aduxorem
ꝓximi: nõ erit mũdus cũ te¬

Expanded text:
et pro fascia pectorali cilicium. Hic et pro fascia pectorali cilicium. Hic vermis, illic ignis; hic putredo, illic tormentum sine termino. Erit tamen ibi vermis conscientiae hic, nutritus delectationibus carnis, qui illic desperationis dolorem commovebit. Ecce quod amas homo, ecce quod es et quod amas. Cinis es et pulvis, et vento superbiae sublevaris. Nocet vicinitas mulierum, cohabitatio earum multos traxit ad crimen, « quarum, ut ait B. Gregorius, vox blanditur auribus, et facies oculis. » In paradiso nocuit mulier, in terra adhuc nocet, trahitque ad inferos. Ne igitur obstruat coelum, sapientis est providere. Unde in Ecclesiastico legitur: In medio mulierum noli commorari, de vestimentis enim procedit tinea, et a muliere iniquitas viri . Unde in Proverbiis Salomon dicit: Nunquid abscondere potest homo ignem in sinu suo, ita ut vestimenta illius non ardeant; aut ambulare super prunas, et non comburantur plantae ejus? Sic qui ingreditur ad mi, non erit mundus cum te
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitate languet aut semo
euanescit. Mulier aut ĩiuiuen¬
tute morietur. aut erit anus.
Sl autẽ moritur. seqͥtur dolor
si diligis. Slanum exptas.
nemin uetula plaret. Non
igitur amandũ quod tãcito
displicet. aut tain leurter di¬
mictitur. Illa que uerticis cri¬
nes aurea diuidit acu. que
frontẽ pugit. faciem colorat
gẽmis digitos exornat.erit
crior atqz tenerior caro. tanto
uelocius pritrefacta uertetur
insamem. hec interra paciet᷑
s quid in inferno erit. Audi
ysaiai loquentẽ de filiabus
syon que extento collo ⁊ nu¬
tibus oculoꝵ eleuate et in pe¬
dibus suis composito gradu ĩ¬
cedebant. De caluabit ĩquit
dominus uerticẽ filia ꝵ syon
et crnemeaꝵ denudabit. Au¬
fet dommius ornamentum
casciamentoꝵ et simusas ⁊ tor¬
ques et monilia et armillat
mitras ⁊ discuminalia ⁊ ꝑi¬
scelidas ⁊ murenulas ⁊ olfac¬
et specula. Et erit pro suaui
odore fetor. pro zona funicu¬
lus.pro crispanti crine caluicũ

Expanded text:
infirmitate languet, aut senio infirmitate languet, aut senio evanescit. Mulier omnis aut in juventute morietur, aut erit anus. Si moritur, sequitur dolor, si eam diligis; si anum exspectas, nemini vetula placet. Non igitur amandum quod tam cito displicet, aut tam leviter dimittitur. Illa quae verticis crines aurea dividit acu, quae frontem pingit, faciem colorat, gemmis digitos exornat, eritchrior atque tenerior fuerit caro, tanto velocius putrefacta vertetur in saniem. Haec in terra patietur. Sed quid in inferno erit? Audi Isaiam loquentem de filiabus Sion, quae extento collo, et nutibus oculorum elevatae, et in pedibus suis composito gradu incedebant: Decalvabit, inquit, Dominus verticem filiarum Sion, et crinem earum nudabit. Auferet Dominus ornamentum calceamentorum, et lunulas, et torques, et monilia, et armillas, et mitras, et discriminalia, et periscelidas, et murenulas, et olfaceristra . Et erit pro suavi odore fetor, et pro zona funiculus, pro crispanti crine calvitium,
Abbreviated transcription (Latin):
mur cupitis amplexibus.
donec illucescat dies. Non
enĩ est uir in domo sua. abiit
in uia longissima. sactulã
pecunie secũ tulit. In dieple¬
ne lune reuersurus est indo¬
mũ suã. ureciuit eũ multis
sermomibus ⁊ blandiciis labi¬
orũ protrax it issum. Otatĩ
eam sequitur quasi bos ductꝰ
ad uictimã et quasi agnus la
tranffigat sagitta iecur euis
uelut si auis festinet ad la q̃¬
um. et nescit quod deꝑiculo
aĩe illius agitur. Nunc igr̃
fili audi me et attende uerba o
ris mei: ne abstrahatur ĩ uiis
illius mens tua neqz decipia¬
ris semitis eius. Multos eni
uulneratos deiecit. et fortissi¬
mi quiqz interfecti sunt ab ea
uie inferi domus eius. pene
trantes inferiora mortis. Qͥd
diligitur ĩ muliere: forsitan
quod diligisolet ĩ quolibet flo¬
re. Inflore color. in muliere de¬
cor: s utrũq parui tẽporis
est. lubet rosa lilia candent
aut redolet liliũ. seu uiola na
ritur gelu aut priuna mai¬
cescit:. sic decor mulieris aut

Expanded text:
mur cupitis amplexibus, mur cupitis amplexibus, donec illucescat dies. Non enim est vir in domo sua, abiit in via longissima. Sacculum pecuniae secum tulit. In die plenae lunae reversurus est in domum suam. Irretivit eum multis sermonibus, et blanditiis labiorum protraxit illum. Statim eam sequitur quasi bos ductus ad victimam, et quasi agnus lastransfigat sagitta jecur ejus, velut si avis festinet ad laqueum, et nescit quod de periculo animae illius agitur. Nunc igitur, fili mi, audi me, et attende verbris mei ne abstrahatur in viis illius mens tua neque decipiaris semitis eius multos enim vulneratos deiecit et fortissimi quique interfecti sunt ab ea viae inferi domus eius penetrantes inferiora mortis . Quid diligitur in muliere? forsitan quod diligi solet in quolibet flore. In flore color, in muliere decor; sed utrumque parvi temporis est. Rubet rosa, lilia candent,nec redolet lilium, nec viola nasritur gelu, aut pruina marcessit, sic decor mulieris aut
Abbreviated transcription (Latin):
facit dulcia. hanc autem dulce¬
diẽ: et̾ne mortis amaritudo
ꝯmitatur. Unde sequitur. No¬
iussima illius amara quasi
dampnacionis per gladium
amaritudo bero desperatioms
per abstinchium designatur
Custodi ergo aian tuam a
musiere mala et ablanda li¬
gua extranee:. nõ concupistat
pulcritudinẽ eius cor tuum
Nec capiaris nutibus illius
preciũ enĩ scorti: uix est umꝰ
panis. Diligit mulier. ut deci¬
piat. decipit ut rapiat. amat
quod hẽs. nõ quod es. hͨ est
que ut salomon ait. uecordi
iuuemi occurrit ornatu mere
tricio. preparata ad capiẽdas
aĩas: garrusa et uaga quie¬
tis impaciens nec balens ĩ
domo consistere pedibz suis
nunc foris nũc in plateis.
nunc iuxta angulos insidi¬
die reddidi uota mea. Idcuco
egressa sum moccursũ tuũ
desiderans te uidere ⁊ reperi.
In texui funibus lectulũ meũ
straui tapetibꝰ pictis ex egip¬
to. Aspersi cubile meũ mirra
et asoe et cynamomio. uemi
mebriemui. uberibus ⁊ fiua¬

Expanded text:
facit dulcia. Hanc autem dulcefacit dulcia. Hanc autem dulcedinem aeternae mortis amaritudo comitatur. Unde sequitur: Novissima illius amara quasi damnationis per gladium, amaritudo vero desperationis per absinthium designatur. Custodi ergo animam tuam a muliere mala, et a blanda lingua extraneae, non concupiscat pulchritudinem ejus cor tuum: ne rapiaris nutibus illius, pretium enim scorti vix est unius panis . Diligit mulier, ut decipiat, decipit ut rapiat. Amat quod habes, non quod es. Haec est quae, ut Salomon ait, vecordi juveni occurrit ornatu metricio praeparata ad capiendas animas. Garrula et vaga, quietis impatiens, nec valens in domo consistere pedibus suis: Nunc foris, nunc in plateis, nunc juxta angulos insididie reddidi vota mea. Idcirco egressa sum in occursum tuum, desiderans te videre, et reperi. Intexui funibus lectum meum, stravi tapetibus pictis ex Aegto. Aspersi cubile meum myrrha, et aloe, et cinnamomo. Veni, inebriemur uberibus, et frua
Abbreviated transcription (Latin):
acuta quasi gladius biceps
Pedes eius descendũt ĩ mor¬
tenr et ad inferos gressus illi
penetrant. Per semictã uite
nõ ambulant. uagi sũt gres¬
sus eus et iuestigabiles.
Nunc ergo fili audi me et
ne recedas auerbis orie mel
longe fac ab ca uiam tuam
et ne appropinques foribus
domus eius. Ne des aliems
honorem tuũ et annos tuos
crudeli ne forte impleantur
extranei uiribus tuis et labo¬
res tuis ut in domo aliena
⁊ gemas ĩ nouissimis quãdo
consumpseris carnes ⁊ dicas.
et increpationibus nõ acquie¬
uit cor meũ nec audiu uocẽ
docenciũ me et magistris nõ
niclinaui aurem meã. Infa¬
uo mellis duo sunt .i. mel et
cera. et in facie meretricis
smuliter duo scil decor et gr̃a
hoc est pulchritudo oris ⁊ dul¬
cedo sermonis. Cera succẽdit
ignẽ. mel prebet dulcedinẽ.
Sic pulchritudo meretricis
igne libidmis inflãmat car¬
uem: blandnmento uero leno¬
cuiantis ẜmonis subuertit mẽ¬
tem. S tillat mel ex cera: dũ
mere trix berba sua mollit et

Expanded text:
acuta quasi gladius biceps. Pedes eius descendunt in mortem, et ad inferos gressus illius penetrant, per semitam vite non ambulant. Vagi sunt gressus eius et investigabiles. Nunc ergo, fili, audi me, et ne recedas a verbis oris mei. Longe fac ab ea viam tuam et ne apropinques foribus domus eius. Ne des alienis honorem tuum et annos tuos crudeli, ne forte impleantur extranei viribus tuis, et labores tui sint in domo aliena, et gemas in novissimis, quando consumpseris carnes et et increpationibus non acquievit cor meum, nec audivi vocem docentium me, et magistris non inclinavi aurem meam? In favo mellis duo sunt, id est, mel et cera. In facie meretricis similiter duo, scilicet decor et gratia, hoc est pulchritudo oris, et dulcedo sermonis. Cera succendit ignem, mel praebet dulcedinem. Sic pulchritudo meretricis igne libidinis inflammat carnem, blandimento vero lenocinantis sermonis subvertit mentem. Stillat mel ex cera, dum meretrix verba sua mollit et
Abbreviated transcription (Latin):
ne censibus redimũtur. instru¬
mentoꝵ agrestaĩ cura gra¬
uantur sordidissimũ negociũ
paucis diebus inuilla morari
dicũt. Amant enĩ ciuitatũ fre¬
quentiã: platearũ plausus.
fori spectacula. ociosoꝵ ꝯfabu¬
laciones: inter esse choreis gau¬
dent uidere et uideri sũmum
bonũ estimãt. Que igitur t̾
ociuĩ uel que dino gaudet seu
que labore fatrgatur. Ocuĩ
enĩ luxuria dominũ suꝑbia.
laborem iurgia secũtur. hus
igitur et huiusmodi curis labo¬
rat et affligitur. qui uxoris
pestifere consorcia diligit.
loso phor posuimus exẽpla
mulieris actus explicando.
ad diuinaꝵ scripturaꝵ testi¬
monia transeamus smn di¬
fomes peccati. Scriptũ est
morimur. Ip̃a est que subuer¬
tit iustũ: sapientẽ decipit.
exuperat fortem. Nunquid
non cessit qui philistei fron¬
tem lapide ꝯminuit. mulie¬
ris aspectus traxit ad culpã

Expanded text:
ne censibus redimuntur. Instrune censibus redimuntur. Instrumentorum agrestium cura gravantur, sordidissimum negotium paucis diebus in villa morari dicunt. Amant enim civitatum frequentiam, platearum plausus, fori spectacula, otiosorum confabulationes, interesse choreis gaudent, videre et videri summum bonum existimant. Quae igitur, otium, an quae dominio gaudet, an quae labore fatigatur? Otium enim luxuria, dominium superbia, laborem jurgia sequuntur: his igitur et hujusmodi curis laborat et affligitur, qui uxoris pestiferae consortia diligit. losophorum posuimus exempla, mulieris actus explicando, ad divinarum Scripturarum testimonia transeamus. Cfomes peccati. Scriptum est morimur . Ipsa est, quae subvertit justum, sapientem decipit, exsuperat fortem. Nonne Danon cessit, qui Philisthaei frontem lapide comminuit, mulieris aspectus traxit ad culpam?
Abbreviated transcription (Latin):
ab ea cur post amissum uirũ
denuo nõ nuberet. Respondit
se nõ inuenire uirũ quise ma¬
gis uellet ꝙͣ sua. O. uo dicto
eleganter ostendit diicias
magis ĩ uxoribus eligi sole
ꝙͣ pudiciciã et multõs nõ ocu¬
lis. s⁊igitis uxores ducere
ricia consiliat. ꝙͣ nõ luxu¬
ricia copusat. Rẽfert econo¬
micus senophontis liber pul¬
cherrimus in quo de mat̾iali
loquitur cõiugio: quod pari¬
L la bore uir et mulier desudarẽt
in opere. Ille foris uictus/ et
cultus humanes quereret il¬
la uero domi curã gereret oui¬
um ceteroꝵ q pecudũ q fetꝰ
et fructus custodiret. Sed post
mulierũ labor ĩmutatus est
et que laborare consueuerant
mimũ cõmitatui. ociũ. Unde
columella cũ de luxu mulie¬
rũ loqueretur. sic inquit. lu
uui et ĩercia defluunt. ut ne
lanficii quidem curã susce¬
dignentur. sz domi ꝯfecte ues¬
tes fastidio sint peruersa qr
cupidine maxime placeant
que gradi pecunia et totis pe¬

Expanded text:
ab ea cur post amissum virum ab ea cur post amissum virum denuo non nuberet, respondit se non invenire virum, qui se magis vellet quam sua. Quo dicto eleganter ostendit divitias magis in uxoribus eligi solere, quam pudicitiam, et multos non oculis, sed digitis uxores ducere. ritia conciliat, nec luxuria copulat. Refert oeconomicus Xenophontis liber pulcherrimus, in quo De civili loquitur conjugio, quod « pari labore vir et mulier desudarent in opere. Ille foris victus et cultus humanos quaereret, illa vero domi curam ageret, ovium caeterarumque pecudum fetus et fructus custodiret. » Sed post mulierum labor immutatus est, et quae laborare consueverant, minium concomitatur otium. Unde Columella cum de luxu mulierum loqueretur, inquit: « Luxu et inertia defluunt. » Ut ne lanificii quidem curam suscidignentur, sed domi confectae vestes fastidio sint, perversaque cupidine maxime placeant, quae grandi pecunia et totis pe
Abbreviated transcription (Latin):
ris cosligabat. et nec quidem
puncto hore presencia eius
carere poterat pocionẽ qz nul¬
lam nisi alcernis tractã la¬
bris uir et uxor hauriebant.
Alia deinceps nõ minus ĩep¬
ta facientes: in que ĩpuida
uis ardentis affectus. erumpe¬
bat. De hoc eodem exemplo di¬
cit Ieronimꝰ ꝯtra Iouimanũ
Origo quidẽ amoris honesta
erat s magnitudo deformis.
Nichil autẽ interest quã ex
honesta causa quis insamat.
unde et sextus insentencns.
adulter est inquid insuam
uxorem amator ardencior. In
asiena quippe uxore omnis a¬
mor tuipis: in sua mius. Sa¬
piens uir iudicio debet amare
ꝯuigem nõ affectu: ut regat
impetus uoluptatis ne p̾ceps
feratui. in coitum. Nichil eĩ
cause reifamiliaris et gene¬
ris humani uxorib iũgi et li¬
beros colere. nuitentur. saltẽ
pecudes. et post ꝙͣ uxorũ uen¬
ter intumerit non perdant
filios. nec amatores se uxori¬
bus exhibeant s maritos. Du
tonis filia iumor cũ quereret᷑

Expanded text:
s colligabat, et ne puncto s colligabat, et ne puncto quidem horae praesentia ejus carere poterat, potionemque nullam nisi alternis tractam labiis vir et uxor hauriebant, alia deinceps non minus inepta facientes, in quae improvida vis ardentis affectus erumpebat. De hoc eodem exemplo dicit Hieronymus contra Jovinianum: « Origo quidem amoris honesta erat, sed magnitudo deformis. » Nihil autem interest ex qua honesta causa quis insaniat. Unde et Sextus in Sententiis: « Adulter est, inquit, in suam uxorem amator ardentior. » In aliena quippe uxore omnis amor turpis, in sua nimius. Sapiens vir judicio debet amare conjugem non affectu, ut regat impetus voluptatis, ne praeceps feratur in coitum. Nihil enim causa rei familiaris et generis humani uxoribus jungi, et liberos colere, imitentur saltem pecudes, et postquam uxorum venter intumuerit, non perdant filios, nec amatores se uxoribus exhibeant, sed maritos. Ductonis filia minor, cum quaereretur
Abbreviated transcription (Latin):
lis amplexibus instat. Ama
Amor forme uuiles eneruat
ammos nõ attendit cui adhe¬
serit. racionis expers esse di¬
noscitur Scripserunt sicut le¬
gisse me recolo aristotiles et
seneca de matͥmonio libros ĩ
quibus amorẽ forme uterqz
turbat consilia: altos ⁊ gene¬
rosos spũs fraangit a magnis
cogitacionibus ad humilimas
detrahit querulosos iracũdos.
temerarios dure imperiosos
seruiliter blandos. omnibus
muitiles ip̃i nouissime amo¬
ri facit. Nam cũ fruendi cu¬
piditate in saciabilis. flagrat
plura tẽpora suspicionib la¬
crimis ꝯquestronibus ꝑdit
oium facit sui et ip̃e nouis¬
sime odiũ est. Tota amoris
insectacio apud platonẽ po¬
sita est. et omnna eius ĩ ꝯmo¬
da sysias ex plicauit. quod
nõ iudicio s furore ducatur
et maxnne urorum pulchri¬
tudmni grauissimus custos
accubet. Reffert preterea sene¬
ca cognouisse se quendam or¬
natũ hominem qui exiturus
in publicũ fascia uxoris pectus¬

Expanded text:
lis, amplexibus instat et vilis, amplexibus instat et viAmor autem formae viriles enervat animos, non attendit cui adbaeserit, rationis expers esse dignoscitur. Scripserunt sicut legisse recolo Aristoteles et Seneca de matrimonio libros, in quibus amorem formae uterque turbat consilia, altos et generosos spiritus frangit, a magnis cogitationibus ad humillimas detrahit, quaerulosos, iracundos, temerarios, dure imperiosos, serviliter blandos, omnihus inutiles, etiam ipsi novissime amori facit. » Nam, cum fruendi cupiditate insatiabilis flagrat, plurima tempora suspicionibus lacrymis, conquestionibus perdit, odium facit sui, et ipse novissime odium est. Tota amoris insectatio apud Platonem posita est, et omnia ejus incommoda Lysias explicavit, ut qui non judicio, sed furore ducatur, et maxime uxorum pulchritudini gravissimus custos accubet. Refert praeterea Seneca cognovisse quemdam ornatum hominem, qui exiturus in publicum fascia uxoris pectu
Abbreviated transcription (Latin):
dare. fertur et socrates duas
uxores habuisse. xantipem.
et miro neptem aristidis. Q ͤ
cũ eũ crebro conuiciis aggre¬
derentur. nouissime berterũt
impetũ ineũ et male multũq
Sed forsitan putat aliquis
concordie prouidisse. Si pau¬
perem ducat uxorem. Martus
cato censorius habuit uxorẽ
nis philipice introeũtem ex
more cubiculũ uxor exclusit
irata. Quid igitur Dilecte mi
doctior es catone: an philippo
rege potencior. Non acquie¬
scit mulier superba uiro sapiẽ¬
ti nec potentẽ ueretur irata
Tote enrupidis trage die
ĩmulierũ maledicta sunt.
unde et hermione loquitur. ma¬
larũ me musierũ decepere cõ¬
silia. Scribit eroditus quos
mulier cũ ueste deponat uere¬
cũdiam. Quodsme testege¬
ut. quasi nõ fecerit obliustit
Si quis autẽ testis ad fuerit.
ip̃a tamen artificio liungue
cogit eum nõ uidisse quod bi¬
derit. quod uerbis excusare
nõ ualet.h ͨ lacrimis excusat
blanditur oculis seducit ostu¬

Expanded text:
dare. Fertur et Socrates duas dare. Fertur et Socrates duas uxores habuisse, Xantippen et Mironem neptem Aristidis. Quae cum eum crebro conviciis aggrederentur, novissime verterunt impetum in eum et male multatum,Sed forsitan putet aliquis concordiae providisse, si pauperem ducat uxorem. Marcus Cato Censorius habuit uxorem nis Philippicae, introeuntem ex more cubiculum uxor exclusit irata. Quid igitur, dilecte mi? num doctior es Catone? num Philippo rege potentior? Non acquiescit mulier superba viro sapienti, nec potentem veretur irata. Totae Euripidis tragoediae in mulierum maledicta sunt, unde et Hermione loquitur. « Malarum me mulierum decepere consilia. » Scribit Herodotus, quod « mulier cum veste deponat verecundiam. Quod sine teste gerit, quasi non fecerit, obliviscitur. Si quis autem testis adfuerit, ipsa tamen artificio linguae fateri cogit eum non vidisse quod viderit. Quod verbis excusare non valet, hoc lacrymis excusat. » Blanditur oculis, seducit oscu
Abbreviated transcription (Latin):
et filius nõ statim patri suo
uocabulũ referat et ĩnime¬
rabiles sunt qui eodẽ appellẽ¬
tur noĩe. Autque senectutis
auxilia sunt nutrire doni
illũ qui aut prior te forte
moriatur: aut ꝑuersissimis
morib sit aut certe cum ad
maturã etatẽ uenerit̾ tarde
ei uidearis mori. hec et huiuis¬
modi theofrastus edisserens
quẽ nr̃m nõ moueat ad quie¬
tam ꝯtinencie uitam. Quie¬
ta est enim ꝯtinenciẽ uita.
quã nõ qͥuietat. uxoris suspi¬
cio. nõ sollicitant ancillarũ
sumptus nec conturbat si¬
lioꝵ peruersitas. Que num¬
dicie gignit florem: purita¬
tis parit fructũ: bone ꝯsciencie
profert odorem. hec tergit
carnis maculas: aĩam sin¬
cerat: restriugit cogitacio¬
nũ flux us. Siquis autem
uxoris nõ est expertus ĩ cõ¬
moda. experto credat.Cicero
enim rogatus ab hircio. Ut
post repudiũ terencie sororẽ
eius duceret nõ acquieuit
dicens non se posse et uxori
et philosophie pariter operã

Expanded text:
et filius non statim patri suo et filius non statim patri suo vocabulum referat, et innumerabiles sint, qui eodem appellentur nomine? At quae senectutis auxilia sunt nutrire domi illum, qui aut prior te forte moriatur, aut perversissimis moribus sit, aut certe cum ad maturam aetatem veneris, tarde ei videaris mori. Haec et hujusmodi Theophrastus edisserens, quem nostrum non moveat ad quietam continentiae vitam? Quieta est enim continentiae vita, quam non inquietat uxoris suspicio, non sollicitant ancillarum sumptus, nec conturbat filiorum perversitas. Quae munditiae gignit florem, puritatis parit fructum, bonae conscientiae profert odorem. Haec tergit carnis maculas, animam sincerat, restringit cogitationum fluxus. Si quis autem uxoris non est expertus incomoda, experto credat. Cicero enim rogatus ab Hircio, ut post repudium Terentiae sororem ejus duceret, non acquievit, dicens non se posse et uxori et philosophiae pariter operam
Abbreviated transcription (Latin):
.i. quod placet nõ quod ube¬
tur. Assidere autem egrotanti
magis possunt amici et uer¬
nule beneficiis obligati: qͣm
ilsa que nobie. imputet lacri¬
mas suas: et horeditatis spe
uendat illum nĩ et sollicitudi¬
nẽ iactans et languentis a¬
nimũ desperacione conturbet
lo recedendũ. Aut si bona fuerit
aut suauis uxor que tamen
rara aut nulsa est cũ ꝑturiẽte
genius cũ ꝑiclitante torã¬
niur. Sapiens autẽ nũquã
solus esse pt. hẽt secũ om̃es
qui sunt. quiqz pocius fuerũt
Rom et ammũ liberũ quotũq
dult tranffert quod corpe no
p̃t cogitatione complectitur¬
.Et si hommũ copia de fuerit
loquitur cũ deo. Nũꝙͣ inus
solus erit. qua cũ solus fu̾it
porro liberoꝵ causa uxorem¬
ducere uel nomen nr̃m nõ in¬
tereat uel habea nuis senectu¬
tis presidia ut e̾t certis uta¬
nuir heredibus stolidissimũ
est. Quid enĩ ad nos receden¬
tes enũdo ꝑtinet si noĩe
nr̃o alius nõ uocetur: cum

Expanded text:
si quod placet, non quod jubesi quod placet, non quod jubetur faciat. Assidere autem aegrotanti magis possunt amici, et vernulae beneficiis obligati, quam illa quae nobis imputet lacrymas suas, et haereditatis spe vendat illas, cum et sollicitudinem jactans et curam, languentis animum desperatione conturbet. lo recedendum. Aut si bona fuerit, et suavis uxor que tamen rara avis est cum parturiente gemimus, cum periclitante torquemur. Sapiens autem nunquam solus esse potest: habet secum omnes qui sunt, quicumque fuerunt boni et animum liberum quocumque vult transfert. Quod corpore non potest, cogitatione complectitur. Et si hominum inopia fuerit, loquitur cum deo: nunquam minus solus erit, quam cum solus fuerit. Porro liberoducere, vel ne nomen nostrum intereat, vel ut habeamus senectutis praesidia, et ut certis utamur haeredibus stolidissimum est. Quid enim ad nos recedentes e mundo pertinet si nomine nostro alius non vocetur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
Aurifices et auriolos ⁊ insti¬
tores gemimaꝵ. sericarũqz
uestium si introduxeris. peri¬
culũ pudicicie est. Si prohi¬
bueris suspicionis iniuiria.
uerũ qͥd prodest diligens cu¬
stodia: c̃um uxor impudica
seruari nõ possit. pudica nõ
debeat infida enĩ custos est
castitatis neccessitas. ⁊ illa
uere pudica dicenda est. cui
licuit peccare. s noluit. Pul¬
chracito ad amatur. feda ci
to concupisct. Difficile custo¬
ditur. quod plures amant ax¬
lestũ est possidere. quod nemo
hr̃e dignetur. Minore tamẽ
miseria defformis habetur:
quã formosa ẜuatur. Nichil
tutũ est in quo tocius ppli
uota suspirant. Alus forma
alius ingenio. alius faceciis
undiqz incessitur. C uod si ꝓpt᷑
dispensacionẽ domus. et lan¬
goris solacia et fugam solitu¬
dinis ducatur uxores multo
melius seruus fidelis dispen¬
sat obediens auctoritate dm̃
et dispensaciom eius obtem¬
perans: quã uxor que in eo
se existimat dommiã.si adũ¬

Expanded text:
Aurifices, et auriolos  sic , et instiAurifices, et auriolos  sic , et institores gemmarum, sericarumque vestium si introduxeris, periculum pudicitiae est. Si prohibueris, suspiVerum, quid prodest etiam diligens custodia, cum uxor seruari impudica non possit, pudica non debeat? Infida enim custos est castitatis necessitas, et illa uere pudica dicenda est cui licuit peccare, si uoluit. Pulchrato concupiscit Difficile custoditur, quod plures amant; molestum est possidere, quod nemo habere dignetur. Minore tamen miseria deformis habetur, quam formosa servatur. Nihil tutum est, in quo totius populi vota suspirant. Alius forma, alius ingenio, alius facetiis,undique incessitur. Quod si propter dispensationem domus, et languoris solatia, et fugam solitudinis ducatur uxor, multo melius servus fidelis dispensat, obediens auctoritati domini, et dispensationi ejus obtemperans, quam uxor, quae in eo se existimat dominam, si adve
Abbreviated transcription (Latin):
tida. quod cũqz uicii est. post
nupcias disciimius. Equus.
asmus. bos canis et uilissima
mancipia uestes ⁊ lebetes se¬
dile ligneu calix et urceolus
fictilis probantur prius ⁊ sic
emũ tur. Sola uxor nõ osten¬
ditui ne ante displiceat ꝙͣ
ducatur. Actendenda est ergo
semper euis facies et pulchri¬
tudo laudanda. ne si alterain
inspexeris se estimet displi¬
cere uocanda est dña. Cele¬
brandus natalis eius. mirã¬
dũ est per salutẽ illius ut sit
super stes. obtandũ honorande
est. nutrix et gerula sernus
paternus et alunicius et pro¬
curator calamistratus et ĩ lon¬
gamsecurãqz libidinẽ ex sec¬
tus spado. sub quib nominib
adult̾ia delitescunt. Quocũ¬
qz illa dilexerit. hi gratis a¬
mandi. Se totã ei domũ re¬
gendam cõmiseris seruiendũ
est. si aliquid tuo arbitrio re¬
seruaueris fidem sibi haberi nõ
putabit et in odiũ uertitur.
et iurgia. Et insi cito cõsulu¬
eris: parabit uenena amis

Expanded text:
tida, quodcunque vitii est, post tida, quodcunque vitii est, post nuptias discimus. Equus, asinus, bos, canis, et vilissima quaeque mancipia, vestes et lebetes, sedile ligneum, calix et urceolus fictilis probantur prius, et sic emuntur: sola uxor non ostenditur, ne ante displiceat, quam ducatur. Attendenda est ergo semper ejus facies, et pulchritudo laudanda, ne si alteram inspexeris, se existimet displicere. Vocanda est domina, celebrandus natalis ejus, jurandum est per salutem illius, ut sit superstes optandum, honoranda est, nutrix et gerula, servus paternus et altricius, et procurator calamistratus, et in longam securamque libidinem exsectus spado, sub quibus nominibus adulteria delitescunt. Quoscunque illa dilexerit, ii gratis amandi. Si totam ei domum regendam commiseris, serviendum est; sin aliquid tuo arbitrio reservaveris, fidem sibi haberi non putabit, et in odium vertitur et jurgia. Et nisi cito consulueris, parabit venena anus.
Abbreviated transcription (Latin):
siber de nũpciis. In quo quent
Et cum diffinisset si pulchra
si bene morignata. si honestis
parentibus. si ip̃e sanus ac di
cordant uinuersa. Non est igi
uxorducenda sapienti. Pmũ
diri nec posse quẽ ꝙͣ libris et
uxori pariter inseruire. mul¬
ta sunt que matronar usib¬
neccessaria sunt. preciose ues¬
stes aurũ gemime sumptus
ancille. suppellex uaria lettice.
deinde ꝑ totas noctes gariu¬
le conquestiones. illa ornaci¬
or procedit in publicũ. hec ho¬
noratur ab onmibus: ego in
conuentu misella despicior
Cur aspiciebas uicinã: Quid
cum ancilla loquebaris. De foro
ueniens quid attulisti: Non
amicũ hr̃e possumus: nõ so¬
dalem. alterius amorem suũ
odium suspicatur. Si doctis¬
simus preceptor in qualibet
urbiũ fuerit. Nec uxorem relĩ¬
sumus. Pauperẽ alere diffi¬
cile est diuitem ferre tormen¬
tũ. Adde quod nulla est uxo¬
ris electio. s qualis aduene¬
rit talis sit habenda: si iracũ

Expanded text:
Liber de nuptiis, in quo quaerit Liber de nuptiis, in quo quaerit Et cum definisset si pulchra esset, si bene morata, si honestis parentibus, si ipse sanus et diuuersa concordant. Non est igitur uxor ducenda sapienti. Primudiri, nec posse quemquam libris et uxori pariter inservire. Multa sunt, quae matronarum usibnecessaria sunt: pretiosae vestes, aurum, gemmae, sumptus, ancillae, supellex varia, lecticae; deinde per totas noctes querulae conquestiones; illa ornatior procedit in publicum, haec honoratur ab omnibus, ego in conventu feminarum misella despicior. Cur aspiciebas vicinam? Quid cum ancilla loquebaris? De toto  sic  veniens quid attulisti? Non amicum habere possumus, non sodalem; alterius amorem uxor sui odium suspicatur. Si doctissimus praeceptor in qualibet urbium fuerit, nec uxorem relinsumus. Pauperem alere difficile est, divitem ferre tormentum. Adde quod nulla est uxoris electio, sed qualis advenerit talis sit habenda, si iracund
Abbreviated transcription (Latin):
ũ te Carissime¬
mundi huius
iagitari fluc¬
.tibus conspi¬
cio. timeo ne
aut pondere diumiarũ pressus
aut iuuentutis impetu com¬
pulsus. periculũ scollee uora¬
gmis incurras. Amor et em̃
muilieris est quasi que dã uora¬
go mortis. uelut bnda submer¬
gens. Ligat amor musieris. s
tũc grauius eũ indissolubili no¬
ergo sũmitatẽ fumculi spũa¬
sis ut traharis ne uinculo cõ¬
iugn tenearis. Sũmitas fu¬
niculi spũãlis est sermo stẽ
exhortacõnis hͤ funiculo iere¬
mias infixus ĩlimo cisterne
ueteris: ex tractus respirauit
et mundatur a ꝯtagione luti
cũ a mundo pcc̃or exiens per
penitenciã absoluitur a labe
pc̃c̃i. Ieremias trahitur fum¬
culo inuoluto ueteribus pãms.
nos autẽ ueterũ patrũ trahi¬
muir exemplis. Audi igitur di¬
lecte mi que suut ĩ cõmoda
nupciaꝵ. nec philosd̾ꝵ tantũ
sed eciam diuinoꝵ monitis
acquiesce. utrorũqz enĩ exem¬
ꝓla posituri sumus. .ii.¬
aureolus theophrasti

Expanded text:
um te, charissimemundi hujus agitari fluctibus conspicio, timeo ne aut pondere divitiarum pressus, aut inventutis impetu compulsus, periculum Scyllae voraginis incurras. Amor etenim mulieris est quasi quaedam vorago mortis, velut unda submergens. Ligat amor mulieris, sed tunc gravius cum indissolubili noergo summitatem funiculi spiritualis ut traharis, ne vinculo conjugii tenearis. Summitas funiculi spiritalis est sermo sanctae exhortationis. Hoc funiculo Jeremias infixus in limo cisternae veteris extractus respiravit et mundatur a contagione luti, cum mundo peccator exiens per poenitentiam absolvitur a labe peccati. Jeremias trahitur funiculo involuto veteribus pannis, nos autem veterum Patrum trahimur exemplis. Audi igitur, dilecte mi, quae sunt incommoda nuptiarum, nec philosophorum tantum, sed etiam divinorum monitis acquiesce; utrorumque enim exempla posituri sumus. LIaureolus Theophrasti
Abbreviated transcription (Latin):
uero meditacionũ humorem
carnaliũ uoluptatum ex sic¬
cat. Unde psalmista. Et ĩme¬
ditacione mea ex ardescet ig¬
nie. Pt et aliud de hac num
teriales pãni: a qua frigida postea¬
pt̾ uero bero calida sauari et
sic ad radios solis ut siccent᷑
pomi. Aqua miscetur cineri
cosatur ut ita dicam ꝑ pãnũ
ne ci ius transea t. et sic q̃
lauantur cicius mundantur
cineribus aqua miscetur Co¬
latur ꝑ pannũ et ꝯmouetui.
cuns. dũ per memoriam
considerat aĩmiꝰ turbacione
carnee fragilitatis. Phec igr̃

Expanded text:
vero meditationum humorem vero meditationum humorem carnalium voluptatum exsiccat. Unde Psalmista: Et in meditatione mea exardescit ignis . Potest et aliud de hac inunteriales panni, prius aqua frigida, postea vero calida lavari, et sic ad radios solis, ut siccentur, poni. Aqua miscetur cineri, colatur, ut ita dicam, per pannum, ne cinis transeat, et sic quae lavantur, citius mundantur.cineribus aqua miscetur. Colatur per pannum, et commovetur cinis, dum per memoriam mortis considerat animus turbationem carnalis fragilitatis. P
Abbreviated transcription (Latin):
compunctionis descendunt
hec est hereditas axe filie ca¬
lepl filn ieffone: qui duxe¬
r it eam uxorem tasi dita¬
bitur hereditate. Calephcor
interpretatur. ieffone ꝯuersio.
qui enĩ ꝯuertũtu. ad cor. irrigu¬
a compũctionis possident. et
australi terra delectantur idest
bone menti que calore spũs. scĩ
feruens flagressit dommatur
Inhns ruuilis amme sordes ab¬
suuntur et carme ĩquinamẽ¬
ta purgantur. In inferiori uri¬
guo amme uestes a grossiorib
sordibus mũdantur. ĩ suꝑiori
mũdiores fũit ĩ australi uero
t̾ra succatur. Timor lauat amor
mundat calor ficcat. In infe¬
riori irriguo timor insuꝑiori
amor. inaustrali calor. timor
ex pena. amor ex desiderio. ca¬
sor ex igne. Eensualitas ti¬
met: racio delectatur. animꝰ
radio cõtẽpsa tionis ilsu mi¬
natur. In uno sordes deponũ¬
tur. ĩ asio mũdicia recipitur.
in tercio candor. Tinor repͥmit
actionũ pcc̃a. Amor delicta co¬
gitacionũ es mimat. ignis

Expanded text:
compunctionis descendunt. compunctionis descendunt. Haec est haereditas Axae filiae Caleb, filii Jephonae, qui duxerit eam uxorem tali ditabitur haereditate. Caleb cor interpretatur, Jephone conversio: qui enim convertuntur ad cor, irrigua compunctionis possident, et australi terra delectantur, id est, bonae menti, quae calore Spiritus sancti fervens flagrescit, dominantur. In his rivulis animae sordes abluuntur, et carnis inquinamenta purgantur. In inferiori irriguo animae vestes a grossioribus sordibus mundantur, in superiori mundiores fiunt, in australi vero terra siccantur. Timor lavat, amor mundat, calor siccat. In inferiori irriguo timor, in superiori amor, in australi est calor. Timor ex poena, amor ex desiderio, calor ex igne. Sensualitas timet, ratio delectatur, animus radio contemplationis illuminatur. In uno sordes deponuntur, in altero munditia recipitur, in tertio candor. Timor exprimit actionum peccata, amor delicta cogitationum eliminat. Ignis
Abbreviated transcription (Latin):
sẽdenti suꝑ asmũ suspiranti
et dicenti. Da mͥ pater benedic¬
cionẽ. t̾ram australem et arẽ¬
tem dedisti michi. iunge et
urriguam. Deditqz ei pr̃suus
uriguũ superius. et irriguũ
inferius. Axa quãlibet aĩam
fidelem asmus erdem amme
subiectam carnẽ. Terra austra¬
lis ardorem̾ bone mentis. irri¬
guũ suꝑius et irriguũ ĩferiꝰ.
duo genera compinctionis. ti¬
moris et amoris: gemitus sus¬
pirantis. dolorem penitencie
designat. Per irriguũ suꝑius
igitur et irriguũ inferius: timor
et amor intessigitur. Dũ enim
ex ꝯfideratione pñtis miẜie.
uel ex recordacione gehennalis
pene. proflumi us lacrimis.
trnc quasi geminos aque duc¬
tus ex irriguo inferiori .i. ex ti¬
more ad fontem compũctionis
Dirigimus. Cum uero animꝰ
foras mittit tinorem ⁊ mẽs
emossitur ꝑ amorẽ dumcru¬
ciat mentem dilacio. et am¬
mus accenditur defiderio: tũc
quasi ex irriguo suꝑiori id est ex
amore duo riuili ad fontẽ

Expanded text:
sedenti super asinum, suspirantique sedenti super asinum, suspirantique et dicenti: Da mihi, pater, benedictionem. Terram australem et arentem dedisti mihi; junge et irriguam. Deditque ei pater suus irriguum superius et irriguum inferius . Axa quamlibet animam fidelem, asinus eidem animae subjectam carnem, terra australis ardorem exprimit bonae mentis. Irriguum superius et irriguum inferius duo genera compunctionis, timoris et amoris. Gemitus suspirantis dolorem poenitentiae designat. Per irriguum superius igitur, et irriguum inferius timor et amor intelligitur. Dum enim ex consideratione praesentis miseriae, vel ex recordatione gehennalis poenae, profluimus lacrymis, tunc quasi geminos aquaeductus ex irriguo inferiori, id est ex timore, ad fontem compunctionis dirigimus. Cum vero animus foras mittit timorem, et mens emollitur per amorem; dum cruciat mentem dilatio, et animus ascenditur desiderio, tunc quasi ex irriguo superiori, id est, ex amore duo rivuli ad fontem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pietatis. spũs timoris dñi
De fonte sapiencie procedit
aqua doctrine. spũs ĩtelligẽ¬
cie. emittit ruulũ prouidẽtie
de fonte ꝯsilii procedit uena
solacii de fonte fortitudinis
robur bomi operis. Emictit
fons sciencie gemitũ doloris.
qui enim addit scĩam ad dit
et dolorem. Reddit autẽ fons
pietatis debitũ compassionis
Riuulus uero timoris. fructũ
confessionis. Amma itaqz deũ.
Dum enĩ cogitat uite pñtis
exiliũ. uel dum recolit inferm
suppliciũ. tunc affligitur lacr¬
mis uexatur. suspiriis. Cum
uerolonga meroris appoietate
consumpta. de uema seciritas
nascitur. aut contemplacõe
celestiũ mens delectatur. tũc
est oneri transeundi ad regnũ
dilacio et cruciatur mens de¬
siderio. Ex hus igitur quatuor
affectionibus ammi tanquam
ex quatuor riuulis quoꝵ duo
descendũt exsuꝑiori urriguo
duo uero ex inferiori ascendũt
fons compunctioinis augnien¬
tatur et crescit. hec est terra
quã de dit calephaxe filie sue

Expanded text:
t pietatis, et spiritus timoris Domini. De fonte sapientiae procedit aqua doctrinae. Spiritus intelligentiae emittit rivulum providentiae. De fonte consilii procedit vena solatii. De fonte fortitudinis robur boni operis. Emittit fons scientiae gemitum doloris: qui enim addit scientiam, addit et laborem. Reddit autem fons pietatis decursum compassionis. Rivulus vero timoris, fructum confessionis. Anima itaque Deum Dum enim cogitat vitae praesentis exsilium, vel dum recolit inferni supplicium, tunc affligitur lacrymis, vexatur suspiriis. Cum vero longa moeroris anxietate consumpta, de venia securitas nascitur, aut contemplatione coelestium mens delectatur, tunc est oneri transeundi ad regnum dilatio, et cruciatur mens desiderio. Ex his igitur quatuor affectionibus anim tanquam ex quatuor rivulis, quorum duo descendunt ex superiori irriguo, duo vero ex inferiori ascendunt, fons compunctionis augmentatur et crescit. Haec est terra, quam dedit Caleb Axae filiae suae
Abbreviated transcription (Latin):
die uenenũ luxurie fetor leui¬
tatis puluis. cupiditatis fu¬
nus. pãnus iestruate uolup¬
tatis cenum. Longe digressi
lrĩne ceptum relinquimus
iter. more uiatoris. qui iuxta
uiam fontem reperiens point
latus super ripam florido gra-¬
mine delectatur. conspicuas
miratur aquas. sitim rele¬
uat uie refrigerat estum. lo¬
ta fatie lauat manus ⁊ pedes
Sic qui fontẽ compinitionis
reperit. amme faciem lauat qr
mentis spẽm decorat. lauat
et opera manuũ. lauat et af¬
fectus cogitacionũ. quib qͣi
pedibus nrens adoptata pro¬
greditur. immorarer Diucius¬
si liceret circa fontis huiꝰ flu¬
enta saltim loquendo insi ꝓpo

Expanded text:
diae venenum, luxuriae fetor, levitatis pulvis, cupiditatis fumus, pannus menstruatae, voluptatis coenum. Longe digressi, charissime, coeptum reliquimus iter, more viatoris, qui juxta viam fontem reperiens ponit latus super ripam, florido gramine delectatur. conspicuas miratur aquas, sitim relevat, viae refrigerat aestum, lota facie lavat manus et pedes. Sic qui fontem compunctionis reperit, animae faciem lavat, quia mentis speciem decorat. Lavat et opera manuum, lavat et affectus cogitationum, quibus quasi pedibus mens ad optata progreditur. Immorari diutius liberet circa fontis hujus fluenta, saltem loquendo, nisi p
Abbreviated transcription (Latin):
amor mulieris nunꝙͣ dicit
sufficit. uxor ppria hẽnti sol
esse fastidio: aliena uero. me
periculo adamatur. hec exu¬
perat uerbis. illa mollit ser¬
mones. et multo labioꝵ suoꝵ
blandimento seducit cor. unde
salomon. Ut eruaris inquit
a muliere aliena et ab extra¬
nea que mollit sermones suos
et niclinata est ad mortem
domus eius. et ad inferos se¬
mitte ip̃ius: omes qui ingre¬
diuntur ad eam nõ reuertũ¬
tur nec apprehendent sennt¬
tas uite. Et meodem scriptũ
est. Fauus distillans labia
meretricis et intidi guttur

Expanded text:
ardor mulieris nunquam dicit: Sufficit. Uxor propria habenti solet esse fastidio, aliena vero non sine periculo adamatur. Propria exsuperat verbis, aliena mollit sermones suos, et multo labiorum suorum blandimento seducit cor amantis. Unde Salomon: Ut eruaris, inquit, a muliere aliena, et ab extranea quae mollit sermones suos, et inclinata est ad mortem domus ejus, et ad inferos semitae ipsius. Omnes qui ingrediuntur ad eam, non revertuntur, nec apprehendent semitas vitae . Et in eodem scriptum est: Favus distillans labia meretricis, et nitidius guttur
Abbreviated transcription (Latin):
gitui. capiti idest mẽtisũmꝰ
ciencie perseuerantis sustinẽ¬
tiam ne minius calor mali de¬
si derii mentẽ grauet. ne a de¬
si derio suo iustũ peccatori con¬
formet. Dolor eciam capitis
extumore nascitur. quociens
ex habũdancia bomi oꝑis aĩꝰ
gloriatur. Tumor si quidem
capitis est elacio mentis. Et
qui oderunt te extulerũt ca¬
put. Extollencia capitis:
est suꝑbia mentis. Q.uio deĩt
te inquit. qui odiunt non obe¬
diunt. Qui autẽ diligit libes
hibicio igitur operis est iudiciũ
dilectionis. Oportet autẽ oleo
uiolatico caput ungere. ut pos¬
sis calorem tumoris mitiga¬
re. uiosa est humilis herba
que dũ de terra nascitur: nõ
procul a t̾ra pro ceritate seꝑa¬
tur. O seum igitur humilitatis
⁊ placeat suꝑbiam mentis. Ca¬
put tamen ne oleum pcc̃oris
impinguet caput tuũ. Oleum
pcc̃oris est blandimentũ adu¬
sacionis. hoc autem oleum tumo¬
rem capitis nõ destruit s au¬

Expanded text:
gitur capiti, id est, menti summus gitur capiti, id est, menti summus atientiae perseverantis sustinentiam, ne nimius calor mali desiderii mentem gravet, ne a desiderio suo justum peccatori conformet. Dolor etiam capitis ex tumore nascitur, quoties ex abundantia boni operis animus gloriatur. Tumor siquidem capitis est elatio mentis. Et qui oderunt te extulerunt caput . Extollentia capitis est superbia mentis. Qui oderunt te, inquit, qui odiunt non obediunt. Qui autem diligit, libens hibitio autem operis indicium est dilectionis. Oportet autem oleo violaceo caput ungere, ut possis calorem tumoris mitigare. Viola est humilis herba, quae dum de terra nascitur, non procul a terra proceritate sepatur. Oleum igitur humilitatis sedabit superbiam mentis. Cave tamen ne oleum peccatoris impinguet caput tuum . Oleum peccatoris est blandimentum adulationis. Hoc autem tumorem capitis non destruit, sed au
Abbreviated transcription (Latin):
ges huuis modi siquidẽ oleũ
frigide nature dr̃ esse. Rosa¬
ceam uero oleum est cruor mͣr¬
tirũ. Dumenu passiones
sanctoꝵ legis. oleo Rascateo
caput ungis. Sed anteꝙͣ
oleum infundas oportet¬
ad huc caput radere idest suꝑ¬
gidi osei feruorẽ calori s pre¬
mis. fuge igitur estũ carms
quere umbrã diuine protec¬
cionis. Roga summũ medicũ
et dic. Dñe dñe uirtus salu¬
tis mee obumbrasti super
caput meũ in die belli. Ne
tradas me adefiderio meo p᷑¬
catori. Repeticio nominis af¬
fectũ suscitat pietatis. uii.¬
tus inquit salutis mee. Ip̃e
eñ cuilibet honim dat uires
saluandi. Ipe enĩ est refugiũ
et uirtus aduitor intribusa¬
ciombus que mulenerũt nos
nimis. O bumbrasti suꝑ capͭ
meũ in die belli. Dies belli
est prosperitas mũdi. Que di¬
es belli esse dr̃ qua caro aduͤ¬
sus spm̃ in eo cotidie pugnat
et multociens alter abaltero
suꝑatui. Calor dei est ardor
mali desiderii. Superponit i¬

Expanded text:
unges, hujusmodi siquidem oleum unges, hujusmodi siquidem oleum frigidae naturae dicitur esse. Rosaceum vero oleum est cruor martyrum. Dum enim passiones sanctorum legis, oleo rosaceo caput ungis. Sed antequam oleum infundas oportet caput radere, id est, supgidi olei fervorem calorum premis. Fuge igitur aestum carnis, quaere umbram divinae protectionis. Roga summum medicum, et dic: Domine, Domine, virtus salutis meae, obumbrasti super caput meum in die belli. Ne tradas me a desiderio meo peccatori, etc. Repetitio nominis affectum suscitat pietatis. Virtus, inquit, salutis meae. Ipse enim cuilibet homini dat vires salvandi. Ipse enim est refugium, et virtus adjutor in tribulationibus quae invenerunt nos nimis . Obumbrasti super caput meum in die belli. Dies belli est prosperitas mundi. Quae dies belli esse dicitur, quia caro adversus spiritum in eo quotidie pugnat, et multoties alter ab altero superatur. Calor dici est calor mali desiderii. Superponit i