comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sempiternus mole gỹrum ducere iubetur ob¬
probrium superboꝵ. Qd uirtus deifica iam
satis ludificato illabitur. ⁊ capillo capitis pul¬
lante antiquum robur membris marcẽtib
reꝑatur. Quassat columpnas lacertis ĩ ma¬
nib ⁊ ruente culmine morte sua se ulascit᷑
in hostes. Slangit israel quem miratur sal¬
uatorem suum. ⁊ quem uiuum exegit ad mor¬
tem. mortuum agnouit redemptorem. hine
intemꝑantiam cohibere distulit. Penam cum
filiis ꝑcurtib corruens excepit. Tunc arca dĩ
in alienigenas deportatur propter peccata
populi sed cadens dagon truncatus maiestu¬
ti contestatur. De hinc secreta pudoris putre¬
facta superbos compellunt consortium tim̾e
sanctitatis. ⁊ sio archa testamenti ad culto¬
res pietatis remissa est. Surrexit samuel ꝓ¬
pheda sanctus ⁊̃ uxit regem ppło. S saul
mandatum. non seruans abiectus est obe¬
dientie uirtutem reprobationis exemplo ꝯ¬

Expanded text:
sempiternis molae gyrum ducere jubetur, opsempiternis molae gyrum ducere jubetur, opprobrium superborum. Sed virtus deifica jam satis ludificato illabitur, et capillo capitis pullulante pristinum robur membris marcentibus reparatur. Quassat columnas lacertis et manibus, et ruente culmine morte sua ulciscitur in hostes . Plangit Israel, quem miratur salvatorem suum, et quem vivum exegit ad mortem, mortuum agnovit redemptorem. Hinc intemperantiam cohihere distulit, poenam cum filiis pereuntibus corruens dedit . Tunc arca Dei in alienigenas deportatur propter peccata populi, sed cadens Dagon truncatus majestati contestatur . Dehinc secreta pudoris putrefacta superbos compellunt consortium timere sanctitatis, et sic arca testamenti ad cultores pietatis remissa est. Surrexit Samuel propheta sanctus , et unxit regem populo, et Saul mandatum non servans abjectus est, obedientiae virtutem reprobationis exemplo c
Abbreviated transcription (Latin):
post hec thola ⁊ iair iudices fuerunt tem¬
porib sius. De hinc iepte pro iuttoria belli
uoto obligutus filiam immolauit. crudele
posteris pietatis relinquens exemplum. Post
hunc uenit ab etħsan uidex populi. cui succes¬
sit achullon. ⁊ ille moriens uidicem labdon
ta hũit successorem. huius temporib famosa
illei cunctis malis sius troia mirmidonũ ma¬
nib extisa concidit. cuius erumpnas ⁊ lamen¬
tabiles casus ne te a ꝓposito diuertam nar¬
rare deuito. Post labdontem uenit sã son
fortissimus. et ipse saluauit. populum susi
tempore suo mntabilib magnis. Mille uiios
strauit in mandibula capitis asinim cumi
arma non hr̃et sp̃u irruente super se. ⁊ por
tas cum turrib sius extulit in humeris ad
terrorem inunicoꝵ suoꝵ. Mulier una uicit
inuincibilem. ⁊ uirtutem horrendam cũttis
femine petulantia emollunt. Captus gau¬
dium. fecit imicis sius ⁊ dampnatus cenebͥs

Expanded text:
. Post haec Thola, et Jair Judices fuerunt tem. Post haec Thola, et Jair Judices fuerunt temporibus suis . Dehinc Jephte pro victoria belli voto obligatus filiam immolavit, crudele posteris pietatis relinquens exemplum . Post hunc venit Abessan judex populi, cui successit Abialon, et ille moriens judicem Abdon habuit successorem . Hujus temporibus famosa illa cunctis malis suis Troja Myrmidonum manibus excisa concidit, cujus aerumnas, et lamentabiles casus ne te a proposito divertam narrare devito. Post Abdontem venit Samson fortissimus, et ipse salvavit populum suum tempore suo mirabilibus magnis . Mille viros stravit in mandibula capitis asinini, cum arma non haberet, spiritu irruente in eum . Et portae fores cum postibus ejus extulit in humeris ad terrorem inimicorum suorum . Mulier una vicit invincibilem, et virtutem horrendam cunctis feminae petulantia emollivit. Captus gaudium fecit inimicis suis, et damnatus tenebris
Abbreviated transcription (Latin):
montem et uidit terram de longe ⁊ ꝯtesta¬
tus populum de ritu sacro mandatoꝵ recessit
potuit iordanis sustinere sacra mirabilia. s
de territus fugit ⁊ mam pate fecit ut transi¬
rent agmina exercitus pugnaturi. Tunc iosu¬
e gentes preliis deleuit. ⁊ diuistit terram tͥ¬
bub duodeam in fimiculo distributionis. Pꝰ
hunc othoniel populum iudicauit et sanigar
sexcentos strauit in nomere: Ioth in populi
liberationem pericislo se dedit. ⁊ regem alie¬
nigenam nuntius crudelis extiuxit. Debbora
quoq in nerbo propheaie confortata. Si sarã
in torrente ꝙ̃son ⁊ uibin multitudinem eoꝵ
dispersit. ⁊ deleuit hostes dei uttoria głosa.
De hinc gedeon uellus expandit in area et
rore concepto. et ip̃e nouo triumpho lagenas
⁊ lampades cum trecentis a flumine ꝑtauit
ad bellum. Abimelec autem cerebdo excusso
⁊ uertice contrito parabolarum omen. tñ¬
uenit ramnus a lignis silirarum ꝯculcatus

Expanded text:
montem, et vidit terram de longe, et contestamontem, et vidit terram de longe, et contestatus populum de ritu sacro mandatorum decessit potuit Jordanis sustinere sacra mirabilia, sed deterritus fugit, et viam patefecit, ut transirent agmina exercitus pugnaturi . Tunc Josue gentes praeliis delevit et divisit terram tribubus duodecim in funiculo distributionis . Post hunc Othoniel populum judicavit, et Sangar sexcentos stravit viros vomere . Aioth in populi liberationem periculo se dedit, et regem alienigenam nuntius crudelis exstinxit. Debbora quoque in verbo prophetia confortata, Sisaram in torrente Cison, et Jabin, multitudinem eorum dispersit, et delevit hostes Dei victoria gloriosa . Dehinc Gedeon vellus expandit in area, et rore concepto, et ipse novo triumpho lagenas et lampades cum trecentis a flumine portavit, ad bellum . Abimelech autem cerebro excusso, et vertice contrito parabolarum omen invenit rhammus a lignis silvarum conculcatus
Abbreviated transcription (Latin):
minem ueniat uuisi per caritatem. Dedit gͦ
mandatum ut educeret filios isrł de egyp¬
to in prodigiis et plagis. et portentis uͥ ostẽ¬
deret mirabilia sua. ⁊ scirent omnes gentes
qura deus ipse est omnipoteus. Uenit moyses
in precepto ⁊ scindens mare rubrum uirga
aperuit ut daret uiam populo eunti ad salu¬
tem. Educta ergo sunt agmina filioꝵ ispalel
de egỹpto per semtam abyssi. quos pharco
secutus in urtute sua. cum airrib et exerati¬
b absortus est quasi non fuisset. et populus
liberatus laudem domino decantauit. De hĩc
per deserti uiam gradientes celeste obsequi¬
runt. et sp̃o congregauit uolatilium multitu¬
dinem. petra autem fudit potum ad m̃sam
filioꝵ dei. In tantis mirabilib significauit
se deus hominib. ut in syna legem daret. et
mandata et tabernaculum celestium ymagi¬
nem. ⁊ arcam federis eterni cum uabulis cõ¬
signatis. Post annos .xl. ascendit moyses in

Expanded text:
minem veniat nisi per charitatem. Dedit ergo minem veniat nisi per charitatem. Dedit ergo mandatum, ut educeret filios Israel de Aegypto in prodigiis, et plagis, et portentis, ut ostenderet mirabilia sua, et scirent omnes gentes, quod Deus ipse est omnipotens. Venit Moyses in praecepto, et scindens mare Rubrum virga aperuit, ut daret viam populo eunti ad salutem. Educta ergo sunt agmina filiorum Israel de Aegypto per semitam abyssi, quos Pharao secutus in virtute sua cum curribus et exercitibus absorptus est quasi non fuisset, et populus liberatus laudem Domino decantavit . Dehinc per deserti viam gradientes coeleste obsequirunt, et spiritus congregavit volatilium multitudinem. Petra autem fudit potum ad mensam filiorum Dei. In tantis mirabilibus significavit se Deus hominibus, ut in Sina legem daret, et mandata, et tabernaculum coelestium imaginem, et arcam foederis aeterni cum tabulis consignatis. Post annos quadraginta ascendit Moyses in
Abbreviated transcription (Latin):
pestilentias ⁊ confusiones enumerare queat
per orbem terrarum regna mundi inucem se
collidentia passa sunt: Nam ⁊ sate ⁊ amaro
i terris. ⁊ egyptus supra se iures effundens
⁊ quasi intumescendo terminos suos eg̾diens.
dum aliena inconsulte appecit ꝓpͥa ammisit.
Multa sunt aslia que dinumerare si nunc co
tes uideamus quanta sit confuso hiꝰ mundi.
⁊ quemadinodum nichil tutum esse possit in
derra gracias agentes quod hec omnia mala
iam mente secum contempnimus ⁊ quasi de
tuta statione fluttuantem. ⁊ bullientem in
se mundum sine ꝑiculo admiramur. A. Reuer¬
damur iterum ad domesticam narratõnem.
qura magis nunc libet audire que uera sunt.
quia uatra ⁊ falca audiendo. quantum. illa fa¬
stidio. tantum ad ista ĩ ardesco. Riiiiͦ. liber
ceret populum su¬
um. deus de egypto¬
apparuit moysi in
rubo per ignem. o¬
stendens caritatem
quia ipsa est que li¬
berat a morte ⁊ non
est qua deus ad ho¬

Expanded text:
pestilentias et confusiones enumerare queat, quae pestilentias et confusiones enumerare queat, quae per orbem terrarum regna mundi invicem se collidentia passa sunt? Nam et Scythae, et in terris; et Aegyptus supra se vires effundens, et quasi intumescendo terminos suos egrediens, dum aliena inconsulte appetit, propria amisit, multa sunt alia, quae dinumerare si nunc contes, videamus quanta sit confusio hujus mundi, et quemadmodum nihil tutum esse possit in terra, gratias agentes quod haec omnia mala jam mente secura contemnimus, et quasi de tuta statione fluctuantem, et bullientem in se mundum sine periculo admiramur. A. Revertamur iterum ad domesticam narrationem, quia magis nunc libet audire quae vera sunt, quia vana et falsa audiendo quantum illa fastidio, tantum ad ista inardesco. LIBER ceret populum suum Deus de Aegyptoapparuit Moysi in rubo per ignem ostendens charitatem ; quia ipsa est, quae liberat a morte, et non est qua Deus ad ho
Abbreviated transcription (Latin):
dilatans imꝑium babylonie muros ĩcredibi¬
li humatus inentib amplitudine estriait c̃¬
fusionem extollenc ut iret ipsa ĩ opus suũ¬
Nam tandem ultuna confusionene filio per
incestum cognito ab hominandum auictis sce¬
lus penetrans. primĩiuscet sua per libidiem
polluit post ea in iuscera sua ulascentem parri¬
cidio maculauit. iusto scelere interfecta quem
scelere maiori ip̃a necauerat. Suscipiens ergo
filius post mortem matois lugubre imꝑium
heres factus est ⁊ tyrannus tonadate ꝑentis
successor uiolentus effectus. post hunc cucur¬
rit assyrioꝵ imperium exempla scelerum ad
posteros transmctens. ut in libidine semperꝰ
⁊ sunguine uersarentim qui libidius pariter
⁊ sangunus tam crudele ac detestandum ab
uutio documentum acceꝑant. Neq enim de¬
cuit babylone̾ regnum aliĩs studiis ampliari
nisi ut in ĩmunditia ⁊ crudelitate crassarẽtur
filii confusionis. Et quis omnes hoꝵ tempoꝵ

Expanded text:
dilatans imperium, Babyloniae muros incredibidilatans imperium, Babyloniae muros incredibili humanis mentibus amplitudine exstruxit, confusionem extollens ut iret ipsa in opus suuem in ultima confusione a filio per incestum cognita abominandum cunctis scelus perpetrans, primum viscera sua per libidinem polluit, postea in viscera sua ulciscentem parricidio maculavit, justo scelere ab eo interfecta, quem scelere majori ipsa necaverat  al. polluerat. Suscipiens ergo filius post mortem matris lugubre imperium haeres factus est, et tyrannus, trucidatae parentis successor violentus effectus. Post hunc cucurrit Assyriorum imperium exempla scelerum ad posteros transmittens, ut in libidine semper et sanguine versarentur, qui libidinis pariter et sanguinis tam crudele ac detestandum ab initio documentum acceperant. Nec enim decuit Babyloniae regnum aliis studiis ampliari, nisi ut immunditia et crudelitate grassarentur filii confusionis. Et quis omnes horum temporum
Abbreviated transcription (Latin):
singuli per linguas suas. una uranitate di¬
uersa numina bel. ⁊ belial. ⁊ babalun. Behel¬
rebus quoꝙ ⁊ beelphegor uocauerunt. Et s̃
quidem sculptilium culturam. humanꝰ error
suscepit. quam prius stulticia humana ira¬
na pietate instituit. Ninus autem regnum
assyrioꝵ uirtute ⁊ industͥa ampliando. totã
pene asiam dandem sue dictioni subiectit. qͥ
⁊ ⁊oroastrem regem battanoꝵ bello suꝑans
interfecit. ⁊ eius maleficii codices igne con¬
cremauit. ut dei iusticia que cuncta dispo¬
nĩt recte in hoo uictoriam prestitisse uidea¬
tur. impio ut impietas non regnaret. huiꝰ
tus est qui tunc quidem obscurus latuit. ĩt̾
potentes huius seculi. magnus futurus et
excelsus in regno dei. Post iunum semiranus
uxor eius gisbernandum suscepit imperium
que urslem hubitum assimiens uirtuti aũt
suꝑaddiciens indos quoq extremos populos
besio perdonuit. ⁊ ad ultimos usq fines t̾re

Expanded text:
singuli per linguas suas una vanitate disinguli per linguas suas una vanitate diversa numina, Bel et Belial, et Baalim, Beelzebub quoque et Beelphegor vocaverunt. Et sic quidem sculptilium culturam humanus error suscepit, quam prius stultitia humana vana pietate instituit. Ninus autem regnum Assyriorum virtute et industria ampliando totam pene Asiam tandem suae ditioni subjecit, qui et Zoroastrem regem Bactrianorum bello superans interfecit, et ejus maleficii codices igne concremavit, ut Dei justitia, quae cuncta disponit, recte in hoc victoriam praestitisse videatur impio, ut impietas non regnaret. Hujustus est, qui tunc quidem obscurus latuit inter potentes hujus saeculi, magnus futurus et excelsus in regno Dei. Post Ninum Semiramis uxor ejus gubernandum suscepit imperium, quae virilem habitum assumens, virtuti artem superadjiciens, Indos quoque extremos populos bello perdomuit, et ad ultimos usque fines terrae
Abbreviated transcription (Latin):
enim regna mundi in filiĩs huius seculi cũ
magnu fastu ⁊ pompa surgentia a quatu¬
or plagis mundum cinxerant. quasi ꝓpͥum
possessura. assyrioꝵ ab̃ oriente i primus reg¬
nauit belus ⁊ siciomoꝵ ab occidente uͥ pͥmꝰ
regnauit egialeus ⁊ scitarum. ab aquilo¬
ne ubi primus regnauit thanus. ⁊ egyptõꝵ
a meridie ubi primus regnauit inmeus. S
assyrioꝵ regnum potentia ⁊ iurib famesis¬
simum. post belum nuiꝰ filius euis optinuit
qui prĩs affectum orbatus consolari uolens
sculptilib ad pat̾nam ẏmaginiem fabre¬
fattis ydolatrie exordium fuit. Dum enim
memoriam parentis paruuilus sculptiles
apud homines perpetuam facere uoluit. po¬
steris causam primam nescientib exempͥlũ
erroris reliquit. Uidentes enim homines
putauerunt diuinum alquod ymaginib
presentari. ⁊ culturam exhibentes scultili bel
fecerunt. famosum malum in terra. Inde
aliĩ post alios mutato errore cum nomine

Expanded text:
enim regna mundi in filiis hujus saeculi cum enim regna mundi in filiis hujus saeculi cum magno fastu et pompa surgentia, a quatuor plagis mundum cinxerant quasi proprium possessura; Assyriorum ab oriente, ubi primus regnavit Belus; et Sycioniorum ab occidente, ubi primus regnavit Agialeus - et Scytharum ab aquilone, ubi primus regnavit Thanus; et Aegyptiorum a meridie, ubi primus regnavit Mineus. Sed Assyriorum regnum potentia et viribus famosissimum post Belum Ninus filius ejus obtinuit, qui patris affectum orbatus consolari volens sculptilibus ad paternam imaginem fabrefactis idololatriae exordium jecit. Dum enim memoriam parentis per vultus sculptiles apud homines perpetuam facere voluit, posteris causam primam nescientibus exemplum erroris reliquit. Videntes enim homines putaverunt divinum aliquod imaginibus praesentari, et culturam exhibentes sculptili Bel fecerunt, famosum malum in terra. Inde alii post alios mutuato  al. imitato errore cum nomine,
Abbreviated transcription (Latin):
est ab imꝑiis in generatione sui. Primum mo¬
dicus ut cresceret. ut sciant qui recta gradi¬
untur ua. qm̃ oportet aparius incipere uͥ ad
magna perueniatur. Potens est enim ds ñ
modica exaltare ⁊ alta deprimere. ut non
habeat homo fiduciaui in magnificentia sua
quia spes hominis mortalis est sicut ip̃e homo.
a. Magni isti ⁊ potentes uirtutib iuri ĩ solĩs
suis. cum quib deus locutus est secreta. sira.
qui oculis suis antiqua inderunt. que nostra
geueratio miratur preterita. Uelim autem
nosse quales illi fuerunt. inter quos isti cõ¬
uersatione probati placuerunt ut alt̾utrũ
hinc bonoꝵ enulatio prouoret. illinc maloꝵ
despectio ⁊ exemplum paciencie confirmet.
R. Erant temporib illis mali potentes in scło
numerositate ⁊ uirib atq diuiciis in tm̃ suꝑi¬
ores. ut bonoꝵ uita inter eos ẽẽ poss. sed cogͣ¬
nosa ab pre paucitate non poss. Iam tuno

Expanded text:
s ab impiis a generatione sua primum mos ab impiis a generatione sua primum modicus ut cresceret, ut sciant qui recta gradiuntur via, quoniam oportet a parvis incipere, ut ad magna perveniatur. Potens est enim Deus noster modica exaltare, et alta deprimere, ut non habeat homo fiduciam in magnificentia sua, quia spes hominis mortalis est sicut ipse homo. A. Magni isti et potentes virtutibus viri in saeculis suis, cum quibus Deus locutus est secreta sua, qui oculis suis antiqua viderunt, quae nostra generatio miratur praeterita. Velim autem nosse quales illi fuerunt, inter quos isti conversatione probati placuerunt, ut alterutrum hinc bonorum aemulatio provocet, illinc malorum despectio exemplum patientiae confirmet. R. Erant temporibus illis mali potentes in saeculo numerositate, et viribus atque divitiis in tantum superiores, ut bonorum vita inter eos posset esse, sed cognosci ab eis perpaucitate non posset. Jam tunc
Abbreviated transcription (Latin):
molaret unigenitum in quo promissionem
acceperat. si prouidentia diuina uoce desuper
lapsa dextram non cohibuisset ꝑentis. Post
enim successit ysttac sacrificium niuum stanis
pro pre in gaudium ⁊ ipse decedens reliquit
Iacob successorem qui fuit luctator fortis ut
uinceret ⁊ benediceretur ex quo duodecimtͥ¬
b orte sunt. ⁊ populus sanctus israel. post hec
Ioseph a frĩb uenditur quem mox secutin pĩ
cum septitaginta aninusb in egiptũ uenit.
ut hubitaret ibi in tempore angustie. Mortuo
autem iacob ⁊ filiis eius cepit ispł multipli¬
cari ⁊ crescere uehementer ut manifestum fi¬
eres quia deus hobreoꝵ dominus eẽt in uniu̾¬
sa terra. Iam enim erat populus dei ⁊ gens
sancta segregata ab impioꝵ natione ex eo
pullulare incipiens. quo abralam exint de
urbe cisldeoꝵ ut seꝑaretur ab hiis cum quib
habitabat. ⁊ non fieret unum ami hiis ad qͥs
pergebat. Propterea ergo populus dĩ diuisus¬

Expanded text:
molaret unigenitum, in quo promissionem molaret unigenitum, in quo promissionem acceperat, si providentia divina voce desuper lapsa dextram non cohibuisset parentis . Post eum successit Isaac sacrificium vivum, stans pro patre in gaudium, et ipse decedens reliquit Jacob successorem, qui fuit luctator fortis, ut vinceret et benediceretur. Ex quo duodecim tribus ortae sunt, et populus sanctus Israel. Post hoc Joseph a fratribus venditur , quem mox secutus pater, cum septuaginta animabus in Aegyptum venit, ut habitaret ibi in tempore angustiae. Mortuo autem Jacob et filiis ejus, coepit multiplicari Israel, et crescere vehementer, ut manifestum fieret quod Deus Hebraeorum Dominus esset in universa terra. Jam enim erat populus Dei, et gens sancta segregata ab impiorum natione, ex eo pullulare incipiens quo Abraham exivit de Ur Chaldaeorum, ut separaretur ab iis, cum quibus habitabat, et non fieret unum cum iis, ad quos pergebat. Propterea ergo populus Dei divisu
Abbreviated transcription (Latin):
ab inuicem. In hoc tempore surrext heber pacor¬
archa magnus. ut non deficerent uiri uirtutũ
qui nomen bonum ⁊ dilectum deo posteritati re¬
liquitr ut saant hiĩ qui deo placent qm̃ tran¬
sire oportet ⁊ recedere a generatione pessima.
Deinde uenit abraham nominis paterni heres.
⁊ egressus uibente deo de terra sua ⁊ de urbe
chaldeoꝵ transiuit ut ueniret in t̾ram uisi¬
onis quia illam promiserat ei deus. ħ est t̾ra
dilecta deo que ab uutio fundata est et p̾pa¬
rata. hiis qui hereditatem possidẽbunt. ñ illa
gentium que contaminatur ab impiis. sed
illa quanon udent neo inueniunt nisi beati.
heo terra incelis est figuram hñs in terra. nõ
quod bomini hominis in terra sit. sed quia
signo in terra queritur quod in celo sp̃e pos¬
sidetu. In terram itaq inaonis uenit abra¬
ham et fuit peregrinus in ea ominib dieb
spe promissionem expectans. ⁊ non minoratꝰ
est obedientia propter dilationem ut nõ im¬

Expanded text:
ab invicem. In hoc tempore surrexit Heber patriab invicem. In hoc tempore surrexit Heber patriarcha magnus, ut non deficerent viri virtutum, qui nomen bonum et dilectum Deo posteritati reliquit, ut sciant ii, qui Deo placent, quoniam transire oportet et recedere a generatione pessima. Deinde venit Abram , nominis patrum haeres, et egressus jubente Deo de terra sua, de Ur Chaldaeorum transivit, ut veniret in terram promissionis quia illam promiserat ei Deus. Haec est terra dilecta Deo, quae ab initio fundata est, et praeparata iis, qui haereditatem possidebunt, non illa gentium, quae contaminatur ab impiis, sed illa, quam non vident, nec inveniunt nisi beati. Haec terra in coelis est figuram habens in terra, non quod bonum hominis in terra sit, sed quia signo in terra quaeritur, quod in coelo a spiritu possidetur. In terram itaque Chanaan venit Abraham, et fuit peregrinus in ea omnibus diebus, spe promissionem exspectans, et non minoratus est obedientia propter dilationem, ut non im
Abbreviated transcription (Latin):
Sem ergo ⁊ iaphet honorem dantes principio
suo benedictionem meruerunt ss̃ terram
⁊ multiplicati sunt in hereditate ꝓmissionis
ccm maledictionis heres in filio suo dolorẽ
possides. quem ipse prior intulit pr̃nitati.
Disseminatum est deinde genus hũanum
⁊ musltiplicata sunt iterum mala sr̃ t̾rã¬
⁊ uenerunt pariter excogitantes cogitatõ¬
ties milignas ut se contra deum erig̾e̾nt
et edificarent edificationem in celo qͥ cor¬
de erant in terra. Hoc fecerunt filii homiñ
prouocantes iram de excelso nec recordani¬
tes tudicia metuenda. ⁊ putauerunt ascẽ¬
dendo sine pena peccare ut aquan euade¬
rent in igtie iudicandi. Et ecce machina il¬
la contradictionis insublime cacumen ex¬
tulerat. ⁊ ledabantur icupii uota sua coin¬
pletum iri in malum. cumi subito respectus
decuiꝑ lingiias ominium ꝯflindeus maligitã
conspirationem dissipauit. ⁊ dispersi sunt ex
eo loco in omnem terram malicia ñ recedentes

Expanded text:
Sem ergo et Japhet honorem dantes principio Sem ergo et Japhet honorem dantes principio suo benedictionem meruerunt super terram et multiplicati sunt in haereditate promissionis. Cham maledictionis haeres in filio suo dolorem possidet quem ipse prior intulit paternitati. Disseminatum est deinde genus humanum, et multiplicata sunt iterum mala, et supervenerunt pariter excogitantes cogitationes malignas, ut se contra Deum erigerent, et aedificarent aedificationem in coelo, qui corde erant in terra. Hoc fecerunt filii hominum provocantes iram de excelso, nec recordantes judicia metuenda, et putaverunt ascendendo sine poena peccare, ut aquam evaderent in igne judicandi . Et ecce machina illa contradictionis in sublime cacumen extulerat, et laetabantur impii vota sua completum iri in malum, cum subito respectus desuper linguas omnium confundens malignam conspirationem dissipavit et dispersi sunt ex eo loco in omnem terram malitia non recedentes
Abbreviated transcription (Latin):
format exemplum. Que niens in hoꝵ consi¬
deratione non corruat. ut non dicam subsi¬
stat. ne tota dissoluatur a semet ip̃a in p¬
sentatione: Sed quia ip̃a que pro miraculo
⁊ distrittione pertimescimus pro ueritate li¬
benter amplecti delemus. ut en non sentiamꝰ.
ad dampnationem semper audire ad eru¬
ditionem studeamus . R. Noe intra cbaustra
arche seuientis dilunii periculo tutus. colũ¬
ba indice in ramo oliue iurentis eum didicis¬
set quod cesslssent aque super terram. ex¬
uit de archa deo reseninte claustra ac pate¬
faciente in principium seculi uentur. Et e¬
ducta sunt pariter omnia animantia que
in ibi seruasbantur in prost̾itatis propagi¬
nem super terram. Sed ⁊ sem. ⁊ cham. ⁊ ia¬
phes. fili eius. ⁊ uxores eoꝵ cum eo ⁊ cepis i¬
terum mundus alio exortu prodire pͥoris
generationis dampna compessans ⁊ erat
genus humanum stirꝑe iam triplia tot̃
ut cresceret quod ex una radice prodierit.

Expanded text:
format exemplum. Quae mens in horum consiformat exemplum. Quae mens in horum consideratione non corruat, ut non dicam subsistat, nec tota dissolvatur a semetipsa in perscrutatione? Sed quia ipsa, quae pro miraculo et districtione pertimescimus, pro veritate libenter amplecti debemus, ut ea non sentiamus ad damnationem, semper audire ad eruditionem studeamus. R. Noe intra claustra arcae saevientis diluvii periculo tutus columba indice in ramo olivae virentis cum didicisset, quod cessassent aquae super terram, exivit de arca Deo referente claustra, ac patefaciente in principium saeculi venturi. Et educta sunt pariter omnia animantia, quae inibi servabantur in posteritatis propaginem super terram. Sed et Sem, et Cham, et Japhet, filii ejus, et uxores eorum cum eo: et coepit iterum mundus alio exortu prodire prioris generationis damna compensans . Et erat genus humanum, stirpe jam triplici, totum ut cresceret, quo ex una radice prodierat.
Abbreviated transcription (Latin):
tus est in mundo sine mortis periculo qͥ ixe¬
rat in mundo sine dolo. Iustus qiuippe erat.
nec sine peccato erat sed sub peccato ñ erat.
quia gracram inuenenit. propterea mon¬
stratum est ei in quo saluns esset potuiss
lignum. ⁊ uenientib aquis illesus ꝑma¬
nere sub arche culmiue qmͣ ipse fabricaũ¬
uibente deo: ut in futuro seculo semen seruare¬
tur. Anno igitur sexcentesimo iute noe mu¬
dauerunt aque dilunii super terram ⁊ dele¬
ta est omnis oaro de sub celo in terra. Et erat
noc in arca ipse ⁊ uxor sua. tres filii eius. et
uxores filioꝵ eius otto anime ut uiuerẽt
⁊ non ꝑirent cum mundo in signimi sem̃
post̾itatis. sacramentum resurrectionis. qui
primum uidicium in aqua salui euaderent
ut consummationis in igne formam demon¬
strarent. A. Magna ualde ⁊ stupenda sunt u¬
niu̾sis opera dei. quib non solum pret̾itoꝵ
scelerum exercet iudicium. Sed ⁊ futuroꝵ

Expanded text:
tus est in mundo sine mortis periculo, qui vixetus est in mundo sine mortis periculo, qui vixerat in mundo sine dolo. Justus quippe erat nec sine peccato erat, sed sub peccato non erat, quia gratiam invenerat. Propterea monstratum est ei in quo salvus esse potuisset, lignum, et venientibus aquis illaesus permanere sub arcae culmine, quam ipse fabricaubente Deo, ut in futuro saeculo semen servaretur. Anno igitur sexcentesimo vitae Noe inundaverunt aquae diluvii super terram , et deleta est omnis caro de sub coelo in terra. Et erat Noe in arca ipse, et uxor ejus, tres filii ejus, et uxores filiorum ejus , octo animae ut viverent et non perirent cum mundo in signum futurae posteritatis, et sacramentum resurrectionis, qui primum judicium in aqua salvi evaderent, ut consummationis in igne formam demonstrarent. A. Magna valde et stupenda sunt universis opera Dei, quibus non solum praeteritorum scelerum exercet judicium, sed et futurorum
Abbreviated transcription (Latin):
quod suum erat bonum erat quod nostrum
erat tualum erat. et in suo erat. Non enĩ
alibi potuisset esse malum. quod nostrũ erat
nisi in suo quod suum non erat. et iõ mota
est piecas ne periret honum a malo qd̾ fõm
non erat ad malum. Penituit ergo deus quod
hominem fecisset in terra. ⁊ uoluit delere de
terra quod mislum erat in terra ⁊ nͥ iustus
fecisset coram eo perisset radix generis hu¬
mani cum uicio suor totum corruptum cum
corruptione subiss indicium nisi misericor¬
dia int̾ueniẽ ⁊ gr̃a neritas liberass iustã
Noe enim inuenit gr̃ãm coram domino et
erat noe iur iustus atq perfectus in gene
comparatione pessimoꝵ iustus ut plaçere de¬
buisses ne periret erat tamen tur ⁊ ip̃e uidi¬
cium euadere non potuisset nisi graciam ĩ.¬
ueniret. Inuenit ergo gr̃am iustus ne ꝑiret
qui ⁊ hoc prius ex gracia acceperat ut iustus
esset. ⁊ subeunte muido exterminum serua¬

Expanded text:
quod suum erat bonum erat, quod nostrum quod suum erat bonum erat, quod nostrum erat malum erat, et in suo erat. Non enim alibi potuisset esse malum, quod nostrum erat, nisi in suo quod suum non erat, et ideo mota est pietas, ne periret bonum a malo, quod factum non erat ad malum. Poenituit ergo Deum quod hominem fecisset in terra, et voluit delere de terra quod malum erat in terra, et nisi justus stetisset coram eo, periisset radix generis humani cum vitio suo et totum corruptum cum corruptione subiisset judicium, nisi misericordia interveniente et gratia veritas liberasset justum. Noe enim invenit gratiam coram Domino, et erat Noe vir justus atque perfectus in genercomparatione pessimorum justus, ut placere debuisset ne periret, erat tamen cur et ipse judicium evadere non potuisset, nisi gratiam inveniret. Invenit ergo gratiam justus ne periret, quia etiam hoc prius ex gratia acceperat, ut justus esset, et subeunte mundo exterminium serva
Abbreviated transcription (Latin):
gerunt sibi ex omnib quascumq uoluerũt
⁊ ingressi ad eas genucrunt homines poc̃ores
sua mutatione sed nr̃a. penituit. non quia
ip̃e male fecerat. sed quod bene fecerat. ipse
parat autem deus ne generatio iustoꝵ propa¬
gini impioꝵ misceretur. ne forte sucum ama¬
titudis traheret. si uiciate radia inserta fu¬
isset. Primo seruabatur mandatum dei ꝑmã¬
sitq du ut̾mq discerta religio. Procurrente
autem tempore dum mora negligentiam a¬
leret. simulq cupiditas persuadere presumpt.¬
onem uicit tandem amor carnis reuerentrã
creatoris. Et uidentes filii dei filias hominũ
senien neqmͣ. qui per impram superbiam
hominem feciss in terra. Denituit deut non
a bono defecerat. Ideo penituit deus non cor¬
rigendo quod fecerat quia bene fecerat. s cor¬
reptum cernens quod ipsum sĩne corruptio¬
ne et in corruptionem arau̾at. Non ergo peni¬
tuit de suo s de nr̃o penituit pro suo. quia

Expanded text:
perperet ingressi ad eas genuerunt homines peccatoressui mutatione sed nostri. Poenituit, non quia ipse male fecerat, sed quia quod bene fecerat ipseperat autem Deus, ne generatio justorum propagini impiorum misceretur, ne forte succum amaritudinis traheret, si vitiatae radici inserta fuisset. Primo servabatur mandatum Dei, permansitque diu utrorumque discreta religio. Procurrente anni tempore dum mora negligentiam aleret, simulque cupiditas persuaderet praesumptionem, vicit tandem amor carnis reverentiam Creatoris. Et videntes filii Dei filias hominum, semen nequam, qui per impiam superbiam hominem fecisset in terra . Poenituit Deum, non a bono defecerat. Ideo poenituit Deum non corrigendo quod fecerat, quia bene fecerat, sed corruptum cernens quod ipse sine corruptione ad incorruptionem creaverat. Non ergo poenituit eum de suo, sed de nostro poenituit eum pro suo, quia
Abbreviated transcription (Latin):
rigutur: Omne siquidem quod agunt ĩ
hoc fine constituunt atq uide dei precepta
transgrediunt᷑. unde se ad ꝓmissa eius nõ
extendunt. A. Ualde admiror ⁊ stuꝑeo ĩ me¬
metip̃a. cum diepositionem diuinã rẽbus in¬
transactis considero qm̃ ex ipso rerimrꝰ
pretereuntium ordine nescio quo patto
fixam quãdam prouicentram attendo. Ro
Qaud nurum᷑ Quia enim deus nobis per
opera si ia loquitur quid aliuid quam uocẽ
loquentis ad nos percipimus. cum ocłos mẽ¬
tis nr̃e ad consid̾anda mirabilui eius aꝑi¬
mus: a Perge igitur ⁊ sequanur ea que
restant. ut in his que fcũ sunt inuerure pꝰ¬
simus eum qui fecit .R. Dreuiter ad memo¬
riam reuocanda sunt que diximus. A pumo
namq parente incipientes duas generati¬
ones seorsum extendimus alteram ꝑ sech
id est bonoꝵ. que nuimeri simul ⁊ progtes¬
sionis sue metam in denario collocauit. Al
autem usq adundenarumm se effudit. Prece¬

Expanded text:
rigitur? Omne siquidem quod agunt in rigitur? Omne siquidem quod agunt in hoc fine constituunt atque inde Dei praecepta transgrediuntur unde se ad promissa ejus non extendunt. A. Valde admiror, et stupeo in memetipsa cum dispositionem divinam in rebus transactis considero quoniam ex ipsa rerum praetereuntium ordine nescio quo pacto fixam quamdam providentiam attendo. R. Quid mirum? Quia enim Deus nobis per opera sua loquitur, quid aliud quam vocem loquentis ad nos percipimus, cum oculos mentis nostrae ad consideranda mirabilia ejus aperimus? A. Perge igitur, et prosequamur ea quae restant, ut in his quae facta sunt invenire possimus eum qui fecit. R. Breviter ad memoriam revocanda sunt quae diximus. A primo namque parente incipientes duas generationes seorsum extendimus, alteram per Seth, quae numeri simul et progressionis suae metam in denario collocavit, altautem usque ad undenarium se effudit. Praece
Abbreviated transcription (Latin):
sed transiatus memoratur. quia nimirum
prius in hac uita mali quidem gaudent. S
boni tribulationem sustinent. ⁊̃ pꝰcum itia¬
li ꝑeunt. tuno boni plene a malo liberati. ad
uitam ⁊ gaudium sempit̾num pertingunt.
nens. prius mmutator prĩs. post interfecto
futurus. Cenuitq adda iabel. qui fuit pater
hĩtantium intentoriis atq pastoꝵ. Super¬
sticionis ẜ ⁊ naricie inuentor. ⁊ uibal qui fuit
pater cauentium ꝙ̃thara ⁊ organo lascuuã
atq luxurie molliciem secutus. Sella quoq
genuit tubalcaim. qui fuit malleator ⁊ fa¬
ber in cuncta opera eris ⁊ ferri. furori uide¬
licet arma nunistrans. Noeminam quoq ge¬
nuit sella sororem tubalcaii que undeciml¬
in generatione sua transgressionem maloꝵ
significat ⁊ nouillima intentionem demõ¬
strat. Quid est enim quod in generatione
maloꝵ femina nouissima ponitur. nisi
ut patenter detur intelligi quod prauorum
intentio omrus ad delectationẽc arnalem di¬

Expanded text:
sed translatus memoratur, quia nimirum sed translatus memoratur, quia nimirum prius in hac vita mali quidem gaudent, sed boni tribulationem sustinent, et post cum mali pereunt, tunc boni plene a malo liberati ad vitam et gaudium sempiternum pertingunt. nens, prius imitator patris, post interfector futurus. Genuitque Ada Jabel, qui fuit pater habitantium in tentoriis atque pastorum , superspater canentium cithara et organo , lasciviam atque luxuriae mollitiem secutus. Sella quoque genuit Tubalcain, qui fuit malleator et faber in cuncta opera aeris et ferri , furori videlicet arma ministrans. Noemam quoque genuit Sella sororem Tubalcain, quae undecima generatione sua transgressionem malorum significat, et novissima intentionem demonstrat. Quid est enim quod in generatione malorum femina novissima ponitur, nisi ut patenter detur intelligi, quod pravorum intentio omnis ad delectationem carnalem di
Abbreviated transcription (Latin):
non comparuit ultra. quia tulit eum deus
extra homines mansurum ⁊ ultra homi¬
nes uitturum. iiiius nasciturum expecta¬
ret socium. post ea cum socio inuniami. Ma
tionis terminum ⁊ perfectionis signum. sb̾
quo finem hr̃et iniquitas. reꝑationem mor¬
talitas equitas consũmationem. Porro ca¬
in filius adam auctor discordie ⁊ diuisionis
capit propaginem generationis seorsum
extendens. primo genuit filium quem uo¬
cauit enoch. edificauitq cuutatem quam
appellauit enoch ex nomine filii sui. osten¬
dens quod in hãc uita mansionem quereret
⁊ ad illam que in futuro sc̃ĩs seruatur hedi¬
tatem se posse peruenire desꝑaret Enoch aũt
filius cain genuit irach.⁊ iach genuit maui¬
hahel. Mauihahel uero genuit mathusael. ⁊
mathus ael genuit lamech. qui occidit cain. ut
qui in pricuo filio suo mansionem dedicau̾at
acciperet. In .uiͦi. perditionem. sicut eꝯͣ in liuea
iustoꝵ abel primus occiditur. ⁊ enoch septi¬
mus qui interpretatur dedicatio non mortuus

Expanded text:
non comparuit ultra, quia tulit eum Deus extra homines mansurum, et ultra homines victurum, ut vivus nasciturum exspectaret socium, postea cum socio interiturus. tionis terminum, et perfectionis signum sub quo finem haberet iniquitas, reparationem mortalitas, aequitas consummationem . Porro Cain filius Adam, auctor discordiae et divisionis caput, propaginem generationis seorsum extendens, primo genuit filium, quem vocavit Henoch, aedificavitque civitatem, quam appellavit Henoch ex nomine filii sui, ostendens quod in hac vita mansionem quaereret, et ad illam, quae in futuro sanctis servatur, haereditatem se posse pervenire desperaret. Henoch autem filius Cain genuit Irad, et Irad genuit Maviael, Maviael vero genuit Mathusael, et Mathusael genuit Lamech. qui occidit Cain , ut qui in primo filio suo mansionem dedicaverat, acciperet in septimo perditionem. Sicut econtrario in linea justorum Abel primus occiditur, et Henoch septimus, qui interpretatur dedicatio, non mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
re oportuit meq poscentis desiderio quantum
postibilitas suppetet obsecundare non discum
stantiam rei geste perpendere uelimus ꝙͣ¬
ta consideratione uerba ista digna sint luce cla¬
puis patescit Aacca namq interpretatio timo cõ¬
modius ad euidentiam elicitur: cum notũ fu̾it.
uel per quem relati mistica allata sit uł qua ip̃e
relator cauta appulsuis talia. aut ualuit uarra¬
re aut uoluit. Uideamus itaq beata maria quẽ¬
admodum ad hec que proposita sunt dicenda ac¬
cesserit. Legitur in euangelio luce quod angelus
gabriel a deo missuc at in ciuitatem galibee nata¬
rech ad uirginem desponsatam uiro cui nomen¬
erat ioseph. de domo danid ⁊ nomen uirgĩs ma

Expanded text:
re decuerit: meque poscentium desiderio, quantum re decuerit: meque poscentium desiderio, quantum possibilitas suppeteret obsecundare non disconvstantiam rei gestae perpendere velimus, quanta consideratione verba ista digna sint luce clarius patescat Sacra namque interpretatio tunc commodius ad evidentiam elicitur, cum notun fuerit vel per quem relatio mystica allata sit, vel qua ipse relator causa impulsus talia aut valuit narrare, aut voluit. Videamus itaque beata Maria quemadmodum ad haec, quae proposita sunt, dicenda accesserit. Legitur in Evangelio Lucae , quod angelus Gabriel a Deo missus sit in civitatem Galilaeae Nazareth, ad virginem desponsatam viro, cui nomen Joseph, de domo D
Abbreviated transcription (Latin):
sui proferre: Constat ergo de tanta ꝑlenitu¬
dine eructantem tantaqi deuotione nouum
ilsud ⁊ humanis mentib in solitum gaudiuim
ih̃u suo iubilantem noua laude ⁊ singulari p̾¬
conio nouam leticiam in nouo aduentu et̾ni
domimi predicasse. Et tamen ipsam eius can¬
tici seriem textumq percurrentes quedam pͥma
facie narrationis eo modo proposita ĩuenimꝰ
ut ampluis his nͥlm eo querendum iuideat᷑
cum tamen licet heo ipsa ⁊ uera sint tantis mi¬
steriĩs tantisq sacramentis an forte sufficiant
dubitari possit. Unde magis pertimesco in eius
expositione ne uel aliena inducam aliqua uel
propria pret̾mittam ⁊ sic ł negligentie uł temu̾¬
tas reatu astrictus: pro gracia apud uos offen¬
se periculum in curtam. Quamuit ipti popos¬
ceritis non nulla eidem explanationi ex latere
adiungi. que si interserta fuerint poterunt
fortasse allicui minus apte conducta uideri. S
ego nomi causam ydoneam qua uos id postica¬

Expanded text:
sui proferre? Constat ergo de tanta plenitusui proferre? Constat ergo de tanta plenitudine eructantem, tantaque devotione novum illud, et humanis mentibus insolitum gaudium Jesu suo jubilantem, nova laude, et singulari praeconio novam laetitiam in novo adventu aeterni Domini praedicasse. Et tamen ipsam ejus cantici seriem, textumque percurrentes, quaedam prima facie narrationis eo modo proposita invenimus, ut amplius his nihil in eo quaerendum videatur: cum tamen, licet haec ipsa et vera sint, tantis mysteriis, tantisque sacramentis an forte sufficiant, dubitari possit. Unde magis pertimesco in ejus expositione, ne vel aliena inducam aliqua, vel propria praetermittam: et sic vel negligentiae, vel temeritatis reatu astrictus pro gratia apud vos offensae periculum incurram, quamvis ipsi poposceritis. Nonnulla eidem explanationi ex latere adjunxi quae, si interserta fuerint, poterunt fortasse alicui minus apte conjuncta videri. Sed ego novi causam idoneam, qua vos id postula
Abbreviated transcription (Latin):
suit forcia. ⁊ uerboꝵ figuris obumbrata: com¬
prehendenda preualeat: quani ut ea q̃ modica
⁊ humilia primo ingressu reppererit. ad subli¬
mẽ intelligentiam promoueat. Eite enum cã¬
ticum marie quod tam celebri ⁊ assidua ĩmo
cotidiana recitatione santta per orbem freqũ¬
dat eccłia: quis ignoret maxima sp̃ualis in¬
telligentie misteria continere: ut enim p̾ter¬
nuttamus quod uel solum ad eius auctorita¬
tem ꝯmendandam sufficere potuisset. uidelic
non sine magna ⁊ ualde rationabili causa ed¬
suetudinem ecołiasticam ħ pre ceteris omnib
canticis que in sacra scriptura repperumtur
in tanta uenetatione retentasse: iro. s preter ho
mittamus quis dubitet beatam mariã recẽs
sp̃o sancti in se superuenientis tanta pleni¬
tndine ⁊ gracia repledam non potuisse ꝑuuĩ
aliquid. ⁊ quod supra terrenarum mentium
capacitatem non esset. in laudem saluatoris

Expanded text:
sint fortia, et verborum figuris obumbrata, comsint fortia, et verborum figuris obumbrata, comprehendere valeat, quam ut ea quae modica et humilia primo ingressu repererit, ad sublimem intelligentiam promoveat. Ecce enim canticum Mariae, quod tam celebri et assidua, imo quotidiana recitatione sancta per orbem frequentat Ecclesia, quis ignoret maxima spiritualis intelligentiae mysteria continere? Ut enim praetermittamus quod vel solum ad ejus auctoritatem commendandam sufficere potuisset: videlicet non sine magna et valde rationabili causa consuetudinem ecclesiasticam hoc prae caeteris omnibus canticis, quae in sacra Scriptura reperiuntur, in tanta veneratione retentasse: ut, inquam, hoc praetermittamus, quis dubitet beatam Mariam recens Spiritus sancti in se supervenientis tanta plenitudine et gratia repletam non potuisse parvum aliquid, et quod supra terrenarum mentium capacitatem non esset, in laudem Salvatoris
Abbreviated transcription (Latin):
baudib tuis: Certe post tanta prioꝵ preconii
n̾l de te dicere mea paruitas presumeret. si iĩ¬
quam de te dici satis potuss. Islabere igitur no¬
bis õ dulcis ⁊ suauis caritas dilata cor nostrũ
expande desiderium. distende mentis nr̃e sinum
amplifica cordis nr̃is habitaculum ut capere possit
hospitem ⁊ mansorem dnũ. Infundat ⁊ diffundat te ĩ
cordib nrĩs per spiritum santtum suum redemptor
patre ad nos uenire dignetur. ⁊ mansionem in nob̾
facere. Qui cum eodem pr̃e ⁊ spiritu sancto uiuit
⁊ regnat deus per omnia secula seculorum amen.
ĩn sctipturis diuuus difficultatem ĩuenio:
quod ũ magna quedam ⁊ sublimia ñ numiquã
requirere nos causa curumstans cogit: ibi uͥl p̾¬
ter solitum. ⁊ quod dictu non magni sit pretẽ¬
dere ĩnta iudeatur. Neq enim hoo ego tamꝰ
laboriosum existimo. ut animus legentis ad ea
que noua ⁊ miranda proponuntur quamlibes

Expanded text:
laudibus tuis? Certe post tanta priorum praeconia laudibus tuis? Certe post tanta priorum praeconia nihil de te dicere mea parvitas praesumeret, si unquam de te dici satis potuisset. Illabere igitur nobis, o dulcis et suavis charitas, dilata cor nostrum, expande desiderium, distende mentis nostrae sinum, amplifica cordis nostri habitaculum, ut capere possit hospitem et mansorem Deum. Infundat et diffundat te in cordibus nostris per Spiritum sanctum suum Redemptor Patre ad nos venire dignetur, et mansionem in nobis facere. Qui cum eodem Patre, et Spiritu sancto vivit et regnat Deus, per omnia saecula saeculorum. Amen.in Scripturis divinis difficultatem invenio: quod ubi magna quaedam et sublimia nonnunquam requirere nos causa circumstans cogit: ibi nihil praeter solitum, et quod dictu non difficile sit, praetendere littera videatur. Neque enim hoc ego tam laboriosum existimo, ut animus legentis ad ea quae nova et miranda proponuntur, quamlibet
Abbreviated transcription (Latin):
pertinet loqui desiderat alios ad caritateni
exhortando se ipsum inflãmat caritatem om¬
nib commendat. quam dulas amor dei quã
amnaruis ⁊ quam impurus sit amor huius soli
non solum noce sed opere quoq omnib demõ¬
strat. deridet huius mundi gloriam sollicitu¬
dinem arguit ⁊ quam stultum at ĩ his que¬
transeunt fiduciam hr̃e ostendit. Miratur ceata¬
tem homunum qui heo diligt̃. Miratur quomodo
iam dudum unuu̾sa heo transitorra ⁊ caduça õs
non contempiuunt omnib estimat dulce ẽẽ quod
sibi capit omnib placere quod diligit. omnib
manfestum quod cognoscit. Istis iudiciis oaritas
se prodit ⁊ eos in quib habitat non solum intͥn¬
secus uoluncate. sed ⁊ foris conu̾satione disc̾u̾t.
hoo iam tantum de caritate dictum est ⁊ tam̃
ad huc de caritate dici potest. ⁊ tantum dicend̾
est quantum dici non potest. Quid igitur o
bona caritas o cara caritas quid dignum dicũ

Expanded text:
pertinet, loqui desiderat. Alios ad charitatem pertinet, loqui desiderat. Alios ad charitatem exhortando, seipsum inflammat, charitatem omnibus commendat: quam dulcis amor Dei, quam amarus et quam impurus sit amor hujus saeculi non solum voce, sed opere quoque omnibus demonstrat. Deridet hujus mundi gloriam, sollicitudinem arguit, et quam stultum sit in iis qutranseunt fiduciam habere, ostendit. Miratur caecitatem hominum, qui haec diligunt, miratur quomodo jam dudum universa haec transitoria et caduca omnes non contemnunt. Omnibus existimat dulce esse quod sibi sapit, omnibus placere quod diligit, omnibus manifestum quod cognoscit. Istis indiciis charitas se prodit, et eos, in quibus habitat, non solum intrinsecus voluntate, sed et foris conversatione discernit. Hoc jam tantum de charitate dictum est, et tamen adhuc de charitate dici potest, et tantum dicendum est, quantum dici non potest. Quid igitur, o bona charitas, o chara charitas, quid dignum dicam
Abbreviated transcription (Latin):
mansisti deus decum est ⁊ permanet apud te.n
caritas omñe anime languorem sanat. Cari¬
tas uicioꝵ ominium radices extirpat. Caritas
oninium uͥtutum origo est Caritas mentem
illuminat. conscientiam mundat. animam
letificat. dm̃ demonstrat. Animam in q̃ caritas
hĩtat superbra non uflat. Inuidia ñ deuastat.
ira non dissipat. tristicia mala non uexat. auari
quieta. semuper leta. semper pacifica. semper be
diligens omnium bona amando sua faciens. si ra
omnib libenter imꝑtiens. non timens ĩopiam.
ñ magnoꝑe expetens habundantiam.In quo ca¬
ritas dei est sempet cogitat quando ad deumi
perueniat. quando minidum relinquat. ꝙͣ do
scaudala euadat. quando ueram pacem ĩueniat.
Semper cor sursum ht̃ ⁊ desiderium in suꝑna
eleuatum. Si quando ambulat si qnͣdo sedet.
si quando agit. si quando quiescit. quicquid e¬
gerit cor a deo non recedit. Tacens deum cogitat.
Loquens nil preter deum ⁊ quod add̾i amorẽ

Expanded text:
mansisti, Deus tecum est. et permanet apud te. mansisti, Deus tecum est. et permanet apud te. Charitas omnem animae languorem sanat, charitas vitiorum omnium radices exstirpat, charitas omnium virtutum origo est. Charitas mentem illuminat, conscientiam mundat, animam laetificat, Deum demonstrat. Animam, in qua charitas habitat, superbia non inflat, invidia non devastat, ira non dissipat, tristitia mala non vexat, avaritquieta, semper laeta, semper pacifica, semper bendiligens, omnium bona amando sua faciens, sua omnibus libenter impertiens, non timens inopiam, non magnopere expetens abundantiam. In quo charitas Dei est, semper cogitat quando ad Deum perveniat, quando mundum relinquat, quando scandala evadat, quando veram pacem inveniat. Semper cor sursum habet, et desiderium in superna elevatum. Si quando ambulat, si quando sedet, si quando agit, si quando quiescit, quidquid egerit, cor a Deo non recedit. Tacens Deum cogitat, loquens nil praeter Deum, et quod ad Dei amorem
Abbreviated transcription (Latin):
sanctus a des ditur fidelib ides autem deus est
quia idem sp̃e illi a quo dotur consubãlis ẽ in ead̾
deitate ⁊ coeternus. Reliqua igitur graciarum do¬
na largitur deus caam his quos reprolut. solam
autem caritatem quasi se ipsum his tantum
quos diligit in premium seruat. Caritas igitur
est fons proprius de quo non comunicat alienus.
quia sicut dictum est reliqua dona graciarum.
hii eciam qui per uitam reprobam a deo alieni
sunt. non numquam percipiunt. caritatem aũ
malus hr̃e non potest. sed quicumq illam ht̃
non iam alienus a deo sed ip̃e indeo ⁊ deus ĩ eo
manet. Sic familiaris est deo caritas ut ipse
⁊ manet apud te. si tu recedis a caritate recedͭ.
⁊ ip̃e a te ⁊ non permanet apud te. Si caritatẽ
numquam. hũisti numquam uenit deus. ad te
nec mansit apud te. Si caritatem ceptam deser¬
iusti. recessit deus a te. Si in caritate cepta per¬

Expanded text:
sanctus a Deo datur fidelibus, ideo autem Deus est, sanctus a Deo datur fidelibus, ideo autem Deus est, quia idem Spiritus illi, a quo datur consubstantialis est in eadem Deitate, et coaeternus. Reliqua igitur gratiarum dona largitur Deus etiam iis, quos reprobat, solam autem charitatem quasi seipsum iis tantum, quos diligit in praemium servat. Charitas igitur est fons proprius, de quo non communicat alienus, quia, sicut dictum est, reliqua dona gratiarum ii etiam, qui per vitam reprobam a Deo alieni sunt, nonnunquam percipiunt. Charitatem autem malus habere non potest, sed quicunque illam habet, non jam alienus est a Deo, sed ipse in Deo, et Deus in eo manet. Sic familiaris est Deo charitas, ut ipse et manet apud te; si tu recedis a charitate, recedit et ipse a te, et non permanet apud te. Si charitatem nunquam habuisti, nunquam venit Deus ad te, nec mansit apud te. Si charitatem coeptam deseruisti, recessit Deus a te. Si in charitate coepta per