comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ipe sinui p̃ se portãs uiga longa petebat.
Icͥofuso uolitabãt milite uolsci.
Ette fuge medio sũmis amasenꝰ abundãs.
Spumalnt ripis. tantꝰ se mibib imber.
Eipat. ille uinare ꝑans. infantis amore.
T adat. caros honi tinet. om̃ia secũ.
U santi sbito. iux h sentetia sedit
Telũ irnane mami ualidu qd̾ forte ge̾bat.
Sellator solid̾ nodis ⁊ robore cocto.
Huic natã libro ⁊ siluest̾ subẽ clausam.
Implicat. atq habilẽ medie chligat haste.
Em dert ingeti libns ita aid etha fatur.
Alma t hanc nemor cult̾x latonisi ugo.
Iple pr̃ samulã noneo. tuai pͥrua ꝑ auras.
Tela tenẽs suppler hostẽ fugit. aiccipe testor.
Diua tuã. q̃ nc̃ dubiis ꝯmitit᷑ auris.
Dixit. ⁊ adducto ꝯtortũ hostile lac̾to.
Iimittit. sonuere unde rapidũ suꝑ annem
Infelix fugit in iacło stͥdente camilla
At mettibꝰ magna ꝓpius urgente cat̾ua.
Dat sese fluiuo. atqͦ hastã cũ uirgine uictor.

Expanded text:
Ipse sinu prae se portans iuga longa petebat Ipse sinu prae se portans iuga longa petebat circumfuso volitabant milite Volsci. Ecce fugae medio summis Amasenus abundans spumabat ripis: tantus se nubibus imber ruperat. Ille, innare parans, infantis amore tardatur caroque oneri timet. Omnia secum versanti subito vix haec sententia sedit. Telum immane manu valida quod forte gerebat bellator, solidum nodis et robore cocto, huic natam, libro et silvestri subere clausam, implicat atque habilem mediae circumligat hastae; quam dextra ingenti librans ita ad aethera fatur: Alma, tibi hanc, nemorum cultrix, Latonia virgo, ipse pater famulam voveo; tua prima per auras tela tenens supplex hostem fugit. Accipe, testor, diva tuam, quae nunc dubiis committitur auris. Dixit et adducto contortum hastile lacerto immittit: sonuere undae, rapidum super amnem infelix fugit in iaculo stridente Camilla. At Metabus, magna propius iam urgente caterva, dat sese fluvio atque hastam cum virgine victor
Abbreviated transcription (Latin):
Armor ꝙ dolis. qͣm desis frondib aitrũ.
Uiget utrũce latus. temus quo semita ducit.
Inguste cꝑ ferũt fauces adit᷑ q maligni¬
H sĩt suꝑ in spetuł sumoq i ntice motis.
P lanicies ignota iacet futiq recessus.
Seu dert᷑ͣ leuaq uelis occͬre pugne.
Siue istare uigis ⁊ gͣndia uolue saxa.
Huc iuenis nota fertꝰ regione marum.
Arrpuitq locũ ⁊ silius insedit opacis.
Delocẽ int̾ea suꝑis in sedib opim.
U nã e uͥgmib sociis sac̃taq catuai.
Cõpellatat. ⁊ has t̾stes latonia noces.
O re dabat. gͥditur hellũ ad ciucele camilla.
Cara mͥ aiñ filias nͨ enĩ nouꝰ iste diane.
Deĩt amor sb̾itaq ai̾um dulcedie mouit.
Pulsus ob ĩuidiã regno iresq suꝑlus.
P uemo antiqͣ metabꝰ cũ exced̃ ⁊ nrbe.
Infantẽ fugies media int̾ plia belli.
S ustulit exilio comitẽ matus ꝙ uocauit.
Rom̃ie casmille mũta ꝑte canullani.

Expanded text:
armorumque dolis, quam densis frondibus atrum armorumque dolis, quam densis frondibus atrum urget utrimque latus, tenuis quo semita ducit angustaeque ferunt fauces aditusque maligni. Hanc super in speculis summoque in vertice montis planities ignota iacet tutique receptus, seu dextra laevaque velis occurrere pugnae, sive instare iugis et grandia volvere saxa. Huc iuvenis nota fertur regione viarum arripuitque locum et silvis insedit iniquis. Velocem interea superis in sedibus Opim, unam ex virginibus sociis sacraque caterva, compellabat et has tristis Latonia voces ore dabat: Graditur bellum ad crudele Camilla, cara mihi ante alias. Neque enim novus iste Dianae venit amor subitaque animum dulcedine movit. Pulsus ob invidiam regno viresque superbas Priverno antiqua Metabus cum excederet urbe, infantem fugiens media inter proelia belli sustulit exsilio comitem matrisque vocavit nomine Casmillae mutata parte Camillam.
Abbreviated transcription (Latin):
Turne sui mito si qͣ ẽ fidutia forti.
Audeo. ⁊ eneadẽ ꝓmicto occͬrere turme
Solaqe tir renos equites ie obiua cont.¬
Me sine pͥma manu tẽptare picla belli.
Tu peces ad miuos sb̾siste. ⁊ meiti fua
Turuꝰ ad hec ocłos horrenda ĩ ungine fixit.
O decus ytalie uͥgo. qͣs dice grates.
Quas ue ref̾re parẽ. s mĩc est om̃ia qñ.
Iste aĩus sup̃. mecũ partire labores.
Eneas ut fama ficem missiq reportãt.
Exploratores. equitũ leuia ĩprobꝰ arma.
P musit ꝯͣtent campos. ip̃e ardua montis.
ꝑ defta uigo suꝑans aduẽtat ad urbem.
Furta paro belli euexe in tͣmite silue.
Ibuuas armato obsitã nulite fauces.
Tn turenũ equitẽ collatis excipe signis.
Tecũ ac̾ mesap᷑ erit. t̾meq latine
T iburtiqi manꝰ. ducis ⁊ tu ꝯcipe curtum.
Sic ait ⁊ parbꝰ mesapũ ĩ p̃lia dõs.
Hortat᷑. sociosqꝵ duces ⁊ ꝑgit in hostem.
Est t̾uo anfractu uallis sicꝯmeda traudi.

Expanded text:
Turne, sui merito siqua est fiducia forti, Turne, sui merito siqua est fiducia forti, audeo et Aeneadum promitto occurrere turmae solaque Tyrrhenos equites ire obvia contrMe sine prima manu temptare pericula belli tu pedes ad muros subsiste et moenia serva. Turnus ad haec, oculos horrenda in virgine fixus: O decus Italiae virgo, quas dicere grates quasve referre parem? Sed nunc, est omnia quando iste animus supra, mecum partire laborem. Aeneas, ut fama fidem missique reportant exploratores, equitum levia improbus arma praemisit, quaterent campos; ipse ardua montis per deserta iugo superans adventat ad urbem. Furta paro belli convexo in tramite silvae? ut bivias armato obsidam milite fauces. Tu Tyrrhenum equitem conlatis excipe signis; tecum acer Messapus erit turmaeque Latinae Tiburtique manus, ducis et tu concipe curam. Sic ait, et paribus Messapum in proelia dictis hortatur sociosque duces et pergit in hostem. Est curvo anfractu valles, adcommoda fraudi
Abbreviated transcription (Latin):
Et mestas alto fundũt de pectore uoces.
Arimpotẽs p̾̃ses belli tͥconia uirgo.
Frange manu telũ phrign p̃donis. ⁊ ip̃iu
P mĩ st̾ne solo. portis q effunde sub altis.
C ingit ⁊ ip̃e furens c̾tatĩ in p̃lia turnus.
I amq adeo uitulũ thoeata indutꝰ aens.
Horrebat squans. suras q incluserat auro.
Tempora midꝰ sidhuc. laciͥq accinx̾at ensem.
Fulgebat q alta dec̾rens aurens arce.
Eeultatq aũs. ⁊ spe iam ꝑcipit hostem.
Q lis ubi abruptis fugit presepia uindis.
T andẽ lib̾ equus. campoq potitꝰ aꝑco.
Aut ille ĩpastus. armentaq cendit equarum.
Aut assuetꝰ aqͣ ꝑfundi flum̃e noto.
E nicat. arrepusq fremit t̾uicib alus
Iuxurians. ludũtq ube ꝑ colla ꝑ armos
Obiuia cui uulcorũ acie conitante canulla.
Occͣnt. portis ab equo regina sub ip̃is.
Dissiluit. qͣm tota cohors imitata. relutis.
Ad t̾ram deflux̃ equis. tũt talia fatur.

Expanded text:
et maestas alto fundunt de limine voces: et maestas alto fundunt de limine voces: Armipotens, praeses belli, Tritonia virgo, frange manu telum Phrygii praedonis et ipsum pronum sterne solo portisque effunde sub altis. Cingitur ipse furens certatim in proelia Turnus. Iamque adeo rutilum thoraca indutus aenis horrebat squamis surasque incluserat auro, tempora nudus adhuc, laterique adcinxerat ensem fulgebatque alta decurrens aureus arce, exsultatque animis et spe iam praecipit hostem: qualis ubi abruptis fugit praesaepia vinclis tandem liber equus campoque potitus aperto aut ille in pastus armentaque tendit equarum aut adsuetus aquae perfundi flumine noto emicat adrectisque fremit cervicibus alte luxurians, luduntque iubae per colla, per armos. Obvia cui Volscorum acie comitante Camilla occurrit portisque ab equo regina sub ipsis desiluit, quam tota cohors imitata relictis ad terram defluxit equis; tum talia fatur:
Abbreviated transcription (Latin):
Cogite consilur̃. ⁊ pacem laudate sedentes.
Illi armis in regna niũt. nec pła locutꝰ
Arnpuit sese. ⁊ tectis citꝰ extulit altis.
I con fre coras latis diffu dite campis.
P ars aditꝰ uibis fi̾ent. tͬresq capessant
C et̾a qͣ uisso metũ manus uifat arma
Ilic ⁊ in muros tota discurritur urbe.
Consiluĩ ip̃e pat̾ ⁊ magna incepta lacinꝰ
Desent. ⁊ tusti turbatus tepore differt.
Multaq se nicusat. qͥ non acceꝑit ultro
Dardamũ encã generũq adscuũt urbi.
P fodiũtur alii portas. aut saura. sudesq.
S ubuectant. bello dat signũ rauca cruentũ
B uctina. tũ muros uaria cinxere corona.
M atͦne pueriq. uocat labor ultunꝰ om̃s.
N  non ad templũ sũmasq ad palladis arces.
Subuehit᷑ magna matrũ regina caterua.
Dona ferens. instaq comes laiina uirgo.
Causa mali tanti. atq oculos deiecta decoros
Succedũt mr̃es. ⁊ templũ thure naporant.

Expanded text:
cogite concilium et pacem laudate sedentes: cogite concilium et pacem laudate sedentes: illi armis in regna ruunt. Nec plura locutus corripuit sese et tectis citus extulit altis. et cum fratre Coras latis diffundite campis.Pars aditus urbis firmet turrisque capessat, cetera, qua iusso, mecum manus inferat arma. Ilicet in muros tota discurritur urbe. Consilium ipse pater et magna incepta Latinus deserit ac tristi turbatus tempore differt multaque se incusat, qui non adceperit ultro Dardanium Aenean generumque adsciverit urbi. Praefodiunt alii portas aut saxa sudesque subvectant. Bello dat signum rauca cruentum bucina. Tum muros varia cinxere corona matronae puerique: vocat labor ultimus omnis. Nec non ad templum summasque ad Palladis arces subvehitur magna matrum regina caterva dona ferens, iuxtaque comes Lavinia virgo, causa mali tanti, oculos deiecta decoros. Succedunt matres et templum ture vaporant
Abbreviated transcription (Latin):
bo cũs cont. uł magnũ p̃stẽt sichillem.
Fsictaq nultani manib patia ĩduat arma.
Ille licet uob̾ aĩamq hãc sotoq latino.
Tearanꝰ ego hauit ulli neter inrtute scd̃s.
Deuom solũ eneas uocit ⁊n ccetsorte
Rec dunces potiꝰ siue ħ est nã tedru.
I lli ħ unt. se dubiis de rebuis agebanti.
Sertantes cast eneas aciemq mouebat
ite cis engenti ꝑ regia tecta tumltu
ite iuit. magnis ꝙ urbẽ clamorib implet.
nstructos acie. ⁊tibino a flimue teucios.
Tir rene qp mañ totis descendere campis.
Ex templo turbati aũ. concussaq uulgi.
Pectora ⁊ arrecte stimulis hant mollibus ire.
Arma manu trepidi poscunt. fremit arma iuentꝰ
Flent mesti. mussant q patres. h undiq clamor.
D issensu uario magnꝰ se tollit in auras.
H aut secus. atq in alto in luco cũ forte cat̾ue
Consede auiu. piscoso ue anne paduse.
Dant sonitũ rauci ꝑ stagna loqͣcia cigni.
Inmo ait .o. ciuies arrepto tepore t̾nus

Expanded text:
Ibo animis contra, vel magnum praestet Achillem Ibo animis contra, vel magnum praestet Achillem factaque Vulcani manibus paria induat arma ille licet. Vobis animam hanc soceroque Latino Turnus ego, haud ulli veterum virtute secundus, devovi. Solum Aeneas vocat: et vocet oro, nec Drances potius, sive est haec ira deorum, Illi haec inter se dubiis de rebus agebant certantes; castra Aeneas aciemque movebat: nuntius ingenti per regia tecta tumultu ecce ruit magnisque urbem terroribus implet, instructos acie Tiberino a flumine Teucros Tyrrhenamque manum totis descendere campis. Extemplo turbati animi concussaque vulgi pectora et adrectae stimulis haud mollibus irae. Arma manu trepidi poscunt, fremit arma iuventus, flent maesti mussantque patres. Hic undique clamor dissensu vario magnus se tollit in auras haud secus atque alto in luco cum forte catervae consedere avium piscosove amne Padusae dant sonitum rauci per stagna loquacia cycni. Immo, ait, O cives adrepto tempore, Turnus,
Abbreviated transcription (Latin):
lle mͥ añ ailios fortimatusq labor
E gregiusq aĩ. qͥ neꝙͥ tale iuideret.
ꝓ cubuit moriens ⁊ humũ semel ore momordit.
S in᷑ opes nobis ⁊ adhuc intacta niuentus.
Aurilioq urbes itale. ppłiq suꝑsunt.
S iu ⁊ troianis cũ multo sanguine uenit.
Tempestas. cur uidecores in lumine pͥmo.
Deficimꝰ: cur añ tubã tͤmor occupat artus
Multa dies uariusq labor mutabilis eui.
Eetulit in meliꝰ multos alt̾na reuisens.
Lusit in solido rusꝰ fortuna locauit.
Non erit auxilio nob̾ etholus ⁊ arpi.
At mesapꝰ erit. felixq colũmꝰ ⁊ quos.
T ot ppli mise̾ duces nec ꝑua sequetur.
Ela delenos latio ⁊ laurẽtib agrs.
Est ⁊ uoltor̃ egregia de gente ca milla.
Agmen agẽs equitũ ⁊ fiorẽtes ere cat̾uas
d si me solũ tenci in c̾tamĩa postunt.
Idꝙ placet tm̃ꝙ bonis cõmunibꝰ obsto.
Bõ fideo has exosa manꝰ nictoria fugiti
Ut tanta ꝙͥꝙͣ ꝓ se temptare recuisem.

Expanded text:
Ille mihi ante alios fortunatusque laborum Ille mihi ante alios fortunatusque laborum egregiusque animi, qui, nequid tale videret, procubuit moriens et humum semel ore momordit. Sin et opes nobis et adhuc intacta iuventus auxilioque urbes Italae populique supersunt, sin et Troianis cum multo gloria venit tempestas: cur indecores in limine primo deficimus? Cur ante tubam tremor occupat artus? Multa dies variisque labor mutabilis aevi rettulit in melius, multos alterna revisens lusit et in solido rursus Fortuna locavit. Non erit auxilio nobis Aetolus et Arpi: at Messapus erit felixque Tolumnius et quos tot populi misere duces, nec parva sequetur gloria delectos Latio et Laurentibus agris. Estere catervas. Quod si me solum Teucri in certamina poscunt idque placet tantumque bonis communibus obsto, non adeo has exosa manus Victoria fugit, ut tanta quicquam pro spe temptare recusem.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcubuisse domũ. citq exutos archadas armis.¬
H sut ita uic erꝑti bitias ⁊ indir iugens.
Et quos nulle die nuictor su̾ tartara misi.
Inclusus muris. hostiliq agge̾ septus.
Rulla salus lello. sapiti cane talui cemens.
Dareano. iebq tius ꝓunde om̃ia magno.
Ne cessa turbare metu. atq extolse uires.
S entis bis uicte. cont ꝑmere arma latii.
Runc ⁊ mirmidoniĩ ꝓtes. phrigia arma t̾miscunt.
R unc ⁊ titices. ⁊ larisseus nchilles.
Uel cũ se paindũ cont mea nugio fingit.
IL itifias scelus ⁊ formidine t̾men ac̾uat.
Bũꝙͣ aĩam talem cext᷑ hac absiste mouen.¬
L imittes. hĩtet tecum. ⁊ sit pͨtore in isto.
Bunc ao te ⁊ tua magna pr consulta rentor.
Si nullã nĩs ult spem ponis marmis.
Surlni deserti sumꝰ ⁊ semel agmiine uso.
Pinditꝰ ocadimꝰ neq he fortuna ingiessum¬
S remꝰ pacem ⁊ dext̃s tentamꝰ mener.
Eq .o. si solite qͥꝙͣ uirtutis adessẽt

Expanded text:
procubuisse domum atque exutos Arcadas armisprocubuisse domum atque exutos Arcadas armisHaud ita me experti Bitias et Pandarus ingens et quos mille die victor sub Tartara misi, inclusus muris hostilique aggere saeptus. Nulla salus bello. Capiti cane talia, demens, Dardanio rebusque tuis. Proinde omnia magno ne cessa turbare metu atque extollere vires gentis bis victae, contra premere arma Latini. Nunc et Myrmidonum proceres Phrygia arma tremescunt, nunc et Tydides et Larissaeus Achilles, pavidum contra mea iurgia fingit artificis scelus et formidine crimen acerbat. Numquam animam talem dextra hac, absiste moveri, amittes: habitet tecum et sit pectore in isto. Nunc ad te et tua magna, pater, consulta revertor. Si nullam nostris ultra spem ponis in armis, si tam deserti sumus et semel agmine verso funditus occidimus neque habet Fortuna regressum? oremus pacem et dextras tendamus ine O, si solitae quicquam virtutis adesset!
Abbreviated transcription (Latin):
Sternam᷑ campis etia tu siqua tibi us.
Si patri ꝗd martis ht̃ illu aspice ꝯtra.
Qui uocat
Talib exarsit dictis uiolentiꝗ turm.
Dat genitũ rũpitq has uno ptore uoces.
Larga quidẽ drance tibi semꝑ copia fandi.
eũc cũ bella manꝰ poscut. pribus q uocatis.
Pͥm ades. s nõ ĩplenda est curia uerbis.
Que tuto tͥ magna uolant. dũ detinet hostes.
Agger muroz. nec mũdant sangͥne fosse.
Pinde tona eloqͥo. solitũ tͥ. meq timoris.
Argue tu drance. qñ tot stragis ac̾uos.
Teucrum tua dextͣ dedit. passim q tropheis.
Insignes agros. possit quid uiuida uirtus.
Exꝑiare licet. nec longe scilicet hostes.
Querendi nob. cͥconstant undiq muros
Imꝰ in adu̾sos. ꝙͥ cessas an tͥ mauors.
Uentosa in lingna. pedibꝰ q fugacib istis.
Sempenit
Pulsus ego aut quisqͣ merito fedissime pulsum
Arguet: yliaco tumidũ qui cresc̾e̾ tybrim.
Sangͥne. ⁊ euandri totã cũ stirpe uidebit.

Expanded text:
sternamur campis. Etiam tu, siqua tibi vis, sternamur campis. Etiam tu, siqua tibi vis, si patrii quid Martis habes, illum aspice contra, qui vocat. Talibus exarsit dictis violentia Turni; dat gemitum rumpitque has imo pectore voces Larga quidem, Drance, semper tibi copia fandi tum, cum bella manus poscunt, patribusque vocatis primus ades. Sed non replenda est curia verbis, quae tuto tibi magna volant, dum distinet hostem agger murorum nec inundant sanguine fossae. Proinde tona eloquio, solitum tibi, meque timoris argue tu, Drance, quando tot stragis acervos Teucrorum tua dextra dedit passimque tropaeis insignis agros. Possit quid vivida virtus, experiare licet; nec longe scilicet hostes quaerendi nobis: circumstant undique muros. Imus in adversos: quid cessas? An tibi Mavors ventosa in lingua pedibusque fugacibus istis semper erit? Pulsus ego? Aut quisquam merito, foedissime, pulsum arguet, Iliaco tumidum qui crescere Thybrim sanguine et Evandri totam cum stirpe videbit
Abbreviated transcription (Latin):
Dardanidis diciq iubes unũ optime regũ.
Adicias. nec te ullius molentia uincat.
Quin t natã egregio geneio dignisq himeneis
Des pat̾: ⁊ pacer hanc et̾no federẽ iungas.
Quod sitantꝰ ht̃ m̃tes ⁊ peccora terror
Ipm̃ obstem᷑: ueniãq oremꝰ ab ip̃o
Cedat uis ꝓͥpu regi patrieq remictat
Quid miseros totiens in apta ꝑicula ciues.
Proicis olatio capud hoꝵ ⁊ causa maloꝵ.
Nulla salus bello parez te poscimꝰ om̃s.
Turne simul. pacis solũ ĩuolabile pignus.
Primꝰ ego ĩuisũ ꝙͣ tu tibi fingis ⁊ esse.
Nil moror ensupplex uenio misere tuoꝵ.
Pone aĩos ⁊ pulsus abi. sat funera fusi.
Sidimꝰ ingentes.⁊ deso lauimus agros.
Lut si fama mouet sitantu pectõre robur
Concipis ⁊ siadco dotalis regia cordi est.
Iude: atq adu̾su fidens fer̃ pectꝰ in hostem
Silicet ĩturno contingat cormua ꝯnrix.
los nẽ uiles inhumata ĩfletaq turba

Expanded text:
Dardanidis dicique iubes, unum, optime regum, Dardanidis dicique iubes, unum, optime regum, adicias nec te ullius violentia vincat, quin natam egregio genero dignisque hymenaeis des, pater, et pacem hanc aeterno foedere iungas. Quod si tantus habet mentes et pectora terror, ipsum obtestemur veniamque oremus ab ipso: cedat, ius proprium regi patriaeque remittat. Quid miseros totiens in aperta pericula cives proicis, O Latio caput horum et causa malorum? Nulla salus bello: pacem te poscimus omnes, Turne, simul pacis solum inviolabile pignus. Primus ego, invisum quem tu tibi fingis, et esse nil moror, en supplex venio. Miserere tuorum, pone animos et pulsus abi. Sat funera fusi vidimus ingentis et desolavimus agros. Aut si fama movet, si tantum pectore robur concipis et si adeo dotalis regia cordi est, aude atque adversum fidens fer pectus in hostem. Scilicet ut Turno contingat regia coniunx, nos animae viles, inhumata infletaque turba,
Abbreviated transcription (Latin):
Munera portantis auriq eborisq talenta
Et sellã regni t̃beaq insignia nostri.
Cosulite imediu t reb succurice fessis.
Tu drançes idem:. infensus que gła turm.
Obliqua ĩuidia stimulis agitabãt amaris.
Largius opus ⁊ lingua melior ẜ frunda bello.
Dextra con siliis habitꝰ nõ futilis auctor
Seditione potens genus huic materna suꝑb
Nobilitas dabut incertũ departẽ ferebat.
Surgit. ⁊ his honerat dictis atq aggerat iras.
Rem nulli obscurã nr̃e nec uocis egente.
Consulis obone rex: cuncti s sare fetentur
Quid fortuna ferat pͥp. s dicere mussant.
Det libertate fandi. flatusq remictat.
Cuiꝰ obauspitiu infaustũ moresq sinistros
Dicar equidem licet arma mͥ mortẽq minet̃
lumina tot cecidisse ductũ totãq uidemꝰ.
Con sen disse urbem. ĩluctu. du troia temptat.
Castra fuge fidens ⁊ celu territat arms.
Unu ⁊ donis istisq plurima micti

Expanded text:
munera portantis aurique eborisque talenta munera portantis aurique eborisque talenta et sellam regni trabeamque insignia nostri. Consulite in medium et rebus succurrite fessis. Tum Drances idem infensus, quem gloria Turni obliqua invidia stimulisque agitabat amaris, largus opum et lingua melior, sed frigida bello dextera, consiliis habitus non futilis auctor, seditione potens genus huic materna superbum nobilitas dabat, incertum de patre ferebat, surgit et his onerat dictis atque aggerat iras: Rem nulli obscuram nostrae nec vocis egentem consulis, O bone rex: cuncti se scire fatentur, quid fortuna ferat populi, sed dicere mussant. Det libertatem fandi flatusque remittat cuius ob auspicium infaustum moresque sinistros dicam equidem, licet arma mihi mortemque minetur lumina tot cecidisse ducum totamque videmus consedisse urbem luctu, dum Troia temptat castra fugae fidens et caelum territat armis. Unum etiam donis istis, quae plurima mitti
Abbreviated transcription (Latin):
Uellũ ĩ portunu aues cu gente deoꝵ.
Iniuetio uiris gerimꝰ quos nulla fatigãt
Drelianec uicti possunt absistere feno.
Dposiqua adcitis et holu habuistis ĩarmis
Pouite stes sibi asꝗs s ⁊ hec qua angusta uidet
Iutera quarer iaceant pcussa ninas
Aute gulos intq manus sũt oĩa ur̃as
Nee qrouar incuso. potuit que plurima uirtus
Esse fuit. toro certatui est corpore regni.
Exercent collis atq hoꝵ aperi ma pascunt
Hec oĩs regio ⁊ celsi plagha pinea montis.
Cedat amicitie tencroꝵ ⁊ federeis equas.
Cicaniꝰ leges sotiosq ĩ regna uccemꝰ.
Considant sitantꝰ amor ⁊ menia condant.
din alios fines aliã ue capescere gentem
¶siemimꝰ possut q solõ dẽcedere nr̃o.
Bedenas utolo teramus idbore nauis
deu psures coplere ualent. iacet oĩs adundaz.
Preterea ꝗdicta ferant ⁊ fedcra firment
Centũ oratores pͥma degente latinos.
Ire placet. pacisq manu p̃tendere ramos

Expanded text:
Bellum importunum, cives, cum gente deorum Bellum importunum, cives, cum gente deorum invictisque viris gerimus, quos nulla fatigant proelia: nec victi possunt absistere ferro. Spem siquam adscitis Aetolum habuistis in armis, ponite. Spes sibi quisque, sed haec quam angusta videtis; cetera qua rerum iaceant perculsa ruina, ante oculos interque manus sunt omnia vestras. Nec quemquam incuso: potuit quae plurima virtus esse, fuit; toto certatum est corpore regni. exercent colles atque horum asperrima pascunt. Haec omnis regio et celsi plaga pinea montis cedat amicitiae Teucrorum, et foederis aequas dicamus leges sociosque in regna vocemus. Considant, si tantus amor, et moenia condant. Sin alios finis aliamque capessere gentem est animus possuntque solo decedere nostro: bis denas Italo texamus robore navis seu pluris complere valent, iacet omnis ad undamPraeterea qui dicta ferant et foedera firment centum oratores prima de gente Latinos ire placet pacisque manu praetendere ramos,
Abbreviated transcription (Latin):
Menera q ratrs adine portastis aboris
Uertite a denea stetimꝰ tela aspera contri
Cõtulimꝰq manꝰ expto aitoite quant
Inelipeu. a siogot quo turbine torqueat hasta
Si duro pterea talis idea tulisset.
Terra uindae nlero inachias ueniss aourbes
Dardanꝰ ⁊uersis uurgeret grecia fcitio
Quieqo opue dure dessatin e metua troie
Hes iteraeneeq manu ictoriaegrai tuoi
Qua dar ast arinis concurrant anno cauete
iugestonsasiiulque sint rex oprime regis
Indisti⁊que sit magno sententia pello
Ai ealegati uarusa pora quierunt. cucurrit
Quronda s xbata fiemo cn sara morntu
Sio rapi dos amnis fit danso guigrt murimnu
Si cipieq frcinũt ripe crepitanta unides
Pieratũ ꝓdaeati animi⁊ trepida ora quierũt
Prefatus diuos solio rex infit abalte
Inte equidẽ sũma dere statusse latini
Et uelle et fuerat melius ĩ tp̃e tali.
Cogere conciliu cu muros obsidet hostis

Expanded text:
Munera, quae patriis ad me portatis ab oris, Munera, quae patriis ad me portatis ab oris, vertite ad Aenean. Stetimus tela aspera contra contulimusque manus: experto credite, quantus in clipeum adsurgat, quo turbine torqueat hastam. Si duo praeterea talis Idaea tulisset terra viros, ultro Inachias venisset ad urbes Dardanus, et versis lugeret Graecia fatis. Quidquid apud durae cessatum est moenia Troiae, Hectoris Aeneaeque manu victoria Graium qua datur; ast armis concurrant arma cavete. Et responsa simul quae sint, rex optime, regis audisti et quae sit magno sententia bello. Vix ea legati, variusque per ora cucurrit Ausonidum turbata fremor: ceu saxa morantur cum rapidos amnis, fit clauso gurgite murmur vicinaeque fremunt ripae crepitantibus undis. Ut primum placati animi et trepida ora quierunt, praefatus divos solio rex infit ab alto: Ante equidem summa de re statuisse, Latini, et vellem et fuerat melius, non tempore tali cogere concilium. cum muros adsidet hostis.
Abbreviated transcription (Latin):
Muto ea q̃ muris bellando exausta subaltis.
Quos si mois p̃mat ille uiros infanda porbez
Supplicia⁊ sceleꝵ penas expendimꝰ om̃s.
Uel priamo miseranda manꝰ. sit triste minerue.
idus ⁊ enboice eantes ultorq chapherens
Militia exilla diu̾su adlitus ibacti.
Atrides ꝓtei menelaus adusq colũpnas
Eculat etheneos uidit clyelopas ulixes.
Regna neoptolomi fera: uersoq penatis.
Idomenei lybico nehabitantes litore locros
Ip̃e miceneus magnoꝵ ductor achiuu
Coniugis infande prima int̾limina dextra
Oppetut deuicta asia sub sedit adult̃
Inuidisse deos patriis ue redditus aris.
Coniugiũ optatũ ⁊ pulcra calydona uiderem.
Nũc ⁊ horribili uisu portenta secuntur.
Et sotii amissi petierũt athera pennis
⁊epore cui fero cedestia corpora demens
Ne uo̾ ueme ad talis impellite pugnas
Nee m̾cu teucs ullũ post eruta hellus estͦ¬
Mengaemanec netm̃ memini letorue malor

Expanded text:
mitto ea, quae muris bellando exhausta sub altis, mitto ea, quae muris bellando exhausta sub altis, quos Simois premat ille viros, infanda per orbem supplicia et scelerum poenas expendimus omnes, vel Priamo miseranda manus: scit triste Minervae sidus et Euboicae cautes ultorque Caphareus. Militia ex illa diversum ad litus abacti Atrides Protei Menelaus adusque columnas exsulat, Aetnaeos vidit Cyclopas Ulixes. Regna Neoptolemi referam versosque penates Idomenei? Libycone habitantis litore Locros? Ipse Mycenaeus magnorum ductor Achivom coniugis infandae prima inter limina dextra oppetiit: devictam Asiam subsedit adulter. Invidisse deos, patriis ut redditus aris coniugium optatum et pulchram Calydona viderem? Nunc etiam horribili visu portenta sequuntur, et socii amissi petierunt aethera pennis tempore, cum ferro caelestia corpora demens Ne vero, ne me ad talis impellite pugnas: nec mihi cum Teucris ullum post eruta bellum Pergama, nec veterum memini laetorve malorum.
Abbreviated transcription (Latin):
Imꝑio accitos alta intra li nina cogit.
Ollinc uenere ruuntq adregia plenis.
Tecia uus sedet ĩmediis ⁊ maximus eno.
Et pͥmꝰ sceptris hauo leta fronte latinus.
Atq hic legatos ethola exurbe remissos.
Que referunt fari iubet.: ⁊ responsa reposcit.
Ordine cuncta suo. tũc facta filẽtia linguis.
Et uenulus ditto parens ita farier ifit.
Uidimꝰ ociues diomedem argiaq castra.
Itq it emensi. casus suꝑ auimꝰ oĩs.
Contigimꝰq manũ qua concidit illa tellus.
Inle urte argyripa patrie cõgnomine gẽtis
Uictor gargam condebat lapygis aruis
Postꝙͣ int̾ro gressi ⁊ cora datã ẽ copia fandi.
Munera p̃ferimꝰ nom̃ patriãq docemꝰ.
Quuid bellu ĩtulerint que cã atraxerit arpos.
Iuditis ille ħ placido sic reddidit ore.
O fortunate gentes saturma regna.
Antiqui ansõnii. que uos fortuna quietos.
Solicitat suadetq ignota lacessere bella.
Quicuq iliacos ferrõ molanimus agros.

Expanded text:
imperio accitos alta intra limina cogit. imperio accitos alta intra limina cogit. olli convenere fluuntque ad regia plenis tecta viis. Sedet in mediis et maximus aevo et primus sceptris haud laeta fronte Latinus. Atque hic legatos Aetola ex urbe remissos, quae referant, fari iubet et responsa reposcit ordine cuncta suo. Tum facta silentia linguis, et Venulus dicto parens ita farier infit: Vidimus, o cives, Diomedem Argivaque castra atque iter emensi casus superavimus omnis contigimusque manum, qua concidit Ilia tellus. Ille urbem Argyripam patriae cognomine gentis victor Gargani condebat Iapygis agris. Postquam introgressi et coram data copia fandi, munera praeferimus, nomen patriamque docemus, qui bellum intulerint, quae causa attraxerit Arpos. Auditis ille haec placido sic reddidit ore: O fortunatae gentes, Saturnia regna, antiqui Ausonii, quae vos fortuna quietos sollicitat suadetque ignota lacessere bella? Quicumque Iliacos ferro violavimus agros,
Abbreviated transcription (Latin):
Iam uõ intectis prediuitis urbe latini.
Precipuus fragor ⁊ longi pars maxĩa luctus.
Hic matres misereq nurꝰ. hic cara soroꝵ.
Pectora merentũ pueriq parentib orbi.
Diru execrant᷑ bellũ turniq meneos.
Ip̃m ãmis ip̃mq iubent decernere ferro.
Qui regnũ italie ⁊ primos sibi poseat honores.
Ingrauat ħ seuus drances: solũq uocari.
Testat᷑ solũ posci incertamina turnu.
Multa simul q̃uariis sententia dictis.
Multa iuꝵ mẽritis sustentat fama tropheis
Hos int̾ motꝰ medio ĩfragante tumultu.
Ecce sup mesti magna diomedis aburbe.
Legati responsa ferunt. nicħ oĩb actu
Tantor ĩpensis operu nichil dona neç auz
Nec magnas ualuisse p̃ces alia arma latinis
Querenda. aut pace troiano ⁊brege petendã.
Deficit ingenti luctu rex ip̃e latinꝰ.
Etalez eneaz manifesto numine ferri.
Imonet ira deũ. tumuliq ante ora recentes.
Ergo cõciliu magnũ primosq suoꝵ.

Expanded text:
Iam vero in tectis, praedivitis urbe Latini, Iam vero in tectis, praedivitis urbe Latini, praecipuus fragor et longi pars maxima luctus. Hic matres miseraeque nurus, hic cara sororum pectora maerentum puerique parentibus orbi dirum exsecrantur bellum Turnique hymenaeos: ipsum armis ipsumque iubent decernere ferro, qui regnum Italiae et primos sibi poscat honores. ingravat haec saevus Drances solumque vocari testatur, solum posci in certamina Turnum. Multa simul contra variis sententia dictis multa virum meritis sustentat fama tropaeis. Hos inter motus, medio in flagrante tumultu, ecce super maesti magna Diomedis ab urbe legati responsa ferunt: nihil omnibus actum tantorum impensis operum, nil dona neque aurum nec magnas valuisse preces, alia arma Latinis quaerenda aut pacem Troiano ab rege petendum. Deficit ingenti luctu rex ipse Latinus. Fatalem Aenean manifesto numine ferri admonet ira deum tumulique ante ora recentes. Ergo concilium magnum primosque suorum
Abbreviated transcription (Latin):
Spargitur et tellus lacrimis spargunt᷑: arma.
It celo clamorq uiꝵ clangorq tũbaꝵ
Hic alii spolia occisis direct᷑a latinis.
Coniciunt igni. galeas ensesq decoros.
Frenaq fruentis ꝙ rotas: pars munera nota
Ipoꝵ clipeos et nõ felicia tela.
Multa boũ cuda mactant̾ corꝑa morti.
Se tigerosq tues sues raptasq exõib agris.
Inflama iugulant pecudes: tu litore toto.
Ardentis spectant sotios. semiustaq ẜuant
Busta. neq auelli possunt. nox hinida done
In uertit celũ stellis ardentib aptu
Necmunꝰ⁊ miser diu̾sa imparte latini.
Inu̾as struxere pyras. ⁊ corpora raptim.
Multa uiꝵ tͥre infodiunt. auectaq parti
finitimos collũt magros urbiq remictunt.
Cetema confuseq ingente cedis aceruũ
Nec nũo nec honore cremant tunc und
Tertia lux gelida celo di mouerat umibra.¬
Merentes altũ cinerem ⁊ confusa ruebant
Ossa focis. cepidoq onerabant ꝯgere tene.

Expanded text:
spargitur et tellus lacrimis, sparguntur et arma: spargitur et tellus lacrimis, sparguntur et arma: it caelo clamorque virum clangorque tubarum. Hic alii spolia occisis derepta Latinis coniciunt igni, galeas ensesque decoros frenaque ferventisque rotas; pars munera nota, ipsorum clipeos et non felicia tela. Multa boum circa mactantur corpora Morti, saetigerosque sues raptasque ex omnibus agris in flammam iugulant pecudes. Tum litore toto ardentis spectant socios semustaque servant busta neque avelli possunt, nox umida donec invertit caelum stellis ardentibus aptum. Nec minus et miseri diversa in parte Latini innumeras struxere pyras, et corpora partim multa virum terrae infodiunt avectaque partim finitimos tollunt in agros urbique remittunt, cetera confusaeque ingentem caedis acervum nec numero nec honore cremant: tunc undTertia lux gelidam caelo dimoverat umbraaerentes altum cinerem et confusa ruebant ossa focis tepidoque onerabant aggere terrae.
Abbreviated transcription (Latin):
Quin ego nõ alio digner te funere palla.
Qua pius encas. ⁊ qua magni phriges ⁊ qua.
Dpichemq duces tyirhenũ exercitus oĩs
Magna trophea ferunt quos dat tua dextra leto.
euq̃uoq nũc stares ĩmanis trmcꝰ marmis
Dadite ⁊ ħ memores regimandata referce.
Quod uitã moror ĩuisa pallante ꝑempid
Dextra causa tua ẽ. turnũ gnatoq pr̃iq
Qua debere uides mentis. uacat ħ tibi solus.
Fortuneq locus nõ uite gandia quero.
Nec fas s nato manes p̃ferre subimos.
Aurora ĩterea miseris mortalib alma.
Extulerat lucem. referens oꝑa. atq labores.
Iam pat̾ eneas iam curuo inlitore tarchon.
Constituere pyras huc corꝑa ꝗsq suoꝵ
More tulere pratu. sbiectisq ignib atris.
Conditur ĩtenebras altu ealigine celu
Ter cucũ accensos cincti fulgentib armis.
Decurrere rogos. t̃ mestũ fuueris igne
Lustrauere mequis. ululatꝰq ore dedere.

Expanded text:
Quin ego non alio digner te funere, Palla, Quin ego non alio digner te funere, Palla, quam pius Aeneas et quam magni Phryges et quam Tyrrhenique duces, Tyrrhenum exercitus omnis. Magna tropaea ferunt, quos dat tua dextera Leto: tu quoque nunc stares immanis truncus in armisVadite et haec memores regi mandata referte: quod vitam moror invisam Pallante perempto, dextera causa tua est, Turnum natoque patrique quam debere vides. Meritis vacat hic tibi solus fortunaeque locus. Non vitae gaudia quaero, nec fas, sed nato Manis perferre sub imos. Aurora interea miseris mortalibus almam extulerat lucem, referens opera atque labores: iam pater Aeneas, iam curvo in litore Tarchon constituere pyras. Huc corpora quisque suorum more tulere patrum, subiectisque ignibus atris conditur in tenebras altum caligine caelum. Ter circum accensos cincti fulgentibus armis decurrere rogos, ter maestum funeris ignem lustravere in equis ululatusque ore dedere;
Abbreviated transcription (Latin):
Contra turba phygu ueĩens plãgẽtia iĩgit.¬
S uenit ĩmedios. feretro pallante reposto
Procubuit suꝑ atq heret lacrimansq gemensq
Et uia uixtande uoci laxata dolore est.
Nõ ħ opalla dederas ꝓmissa parenti.
Cantius ut seuo uelles te credere marti.
Haud ignarus eram quantu noua gła in armis
Et p̃dusce decus primo certamine posset.
Primitie iuuenis misere. belliq ꝓomqui.
Dura rudim̃ta ⁊ nulli exaudita deoru
Uota p̃cesq mee tuq oscĩssima ꝯiux.
Felix morte tua neq inhũe ẜuata dolore
Contra ego uiuendo uici mea fata suꝑstes
Nestare ut genitor trou̾ sotia iria secutu
Obruerent rutuli. telis aĩam ip̃e dedissem
Itq ħ pompa domũme nõ pallanta referret.
Nec uos arguerim teucri. nec federa nec quas.
Iunximꝰ hospitio dextras sors ista senecte.
Mors natũ cesis uolscoꝵ milibus ante.
Ducentẽ inlatiu teueros cecidisse iuuabit.

Expanded text:
Contra turba Phrygum veniens plangentia iungitContra turba Phrygum veniens plangentia iungitsed venit in medios. Feretro Pallanta reposto procubuit super atque haeret lacrimansque gemensque, et via vix tandem vocis laxata dolore est. Non haec, O Palla, dederas promissa parenti, cautius ut saevo velles te credere Marti; haud ignarus eram, quantum nova gloria in armis et praedulce decus primo certamine posset. Primitiae iuvenis miserae bellique propinqui dura rudimenta et nulli exaudita deorum vota precesque meae! Tuque, O sanctissima coniunx, felix morte tua neque in hunc servata dolorem! Contra ego vivendo vici mea fata, superstes restarem ut genitor. Troum socia arma secutum obruerent Rutuli telis! Animam ipse dedissem atque haec pompa domum me, non Pallanta, referret, nec vos arguerim, Teucri, nec foedera nec quas iunximus hospitio dextras: sors ista senectae mors natum, caesis Volscorum milibus ante ducentem in Latium Teucros cecidisse iuvabit.
Abbreviated transcription (Latin):
Infensus iuuem turno sicore uicissim.
Orsa refert ofama ĩgens mientior armis
Dir troiane quib celo te laudibo eque
Iustitie ne pͥus mirer belline laboru
Nos uõ ħ patria grati referemꝰ adurbem.
Et te siqua mã dederit fortuna latino.
Iungeniꝰ regi querat sibi federa turnus.
Quin et facalis muroꝵ attollere moles
Saxaq subuectare hu meris troiana inuabit.
Dixerat ħ unoq om̃s eadẽ ore fremebunt.
Bissenos pepigere dies. et pace sequestra.
Perseluas teut̾ri mixtiq impune latim
Errauẽ nigis ferro sonat alta bipenni
Fraxinꝰ euertunt actas ad sidera pinus
Robora nec cumes ⁊ olente scindere cedrũ.
Nec plaustris cessant uectare gem̃tib ornos
Et ia fama uolans tanti p̾nun̾tia luctus.
Euandrũ enandriq domos ⁊ menia replet
Que mͦ uictorẽ latio pallanta ferebat.
Irchades adportas ruere ⁊ demore uetusto
Euneras rapuere faces lucet uia longo
Ordine flãmaꝵ. ⁊ late discriminat ag̾ros.

Expanded text:
infensus iuveni Turno sic ore vicissim infensus iuveni Turno sic ore vicissim orsa refert: O fama ingens, ingentior armis vir Troiane, quibus caelo te laudibus aequem? Iustitiaene prius mirer belline laborum? Nos vero haec patriam grati referemus ad urbem et te, siqua viam dederit fortuna, Latino iungemus regi: quaerat sibi foedera Turnus. Quin et fatalis murorum attollere moles saxaque subvectare umeris Troiana iuvabit. Dixerat haec, unoque omnes eadem ore fremebant. Bis senos pepigere dies et pace sequestra per silvas Teucri mixtique inpune Latini erravere iugis. Ferro sonat alta bipenni fraxinus, evertunt actas ad sidera pinus, robora nec cuneis et olentem scindere cedrum nec plaustris cessant vectare gementibus ornos. Et iam Fama volans, tanti praenuntia luctus, Evandrum Evandrique domos et moenia replet, quae modo victorem Latio Pallanta ferebat. Arcades ad portas ruere et de more vetusto funereas rapuere faces; lucet via longo ordine flammarum et late discriminat agros.
Abbreviated transcription (Latin):
Reddet᷑. ac tum ulo sineret succedere terre.
Nullũ cũ uictis certam̃ ⁊ ethere casss
Parcet hospitib: quondã socerisq ugeatis.
Quos bonus eneas hauo asꝑnãda p̃cantes.
Pro seꝗtur uenia. ⁊ uerbis ħ insuꝑ addito
Que nã uos tanto fortuna ĩdigna latini.
Implicuit bello qui nos fugatĩs amicos
Iace me exanimis ⁊ martis sorte ꝑemptis
Oratis. eqdẽ ⁊ inius cõcedere uellem.
Nec ueĩ nisi fata locũ sedemq dedissent
Nec bellũ cũ gente gero. rex nr̃a reliꝗo
Hospitia ⁊ turni po̾tiꝰ. se credidit armis.
Equius huic turnũ fuerat se opponẽ morti.
Sibellũ finire manũ si pellere tenecos
Apparat. his mecu decuit concurrere telis
Six et cui uita deus aut sua dextra dedisset.
Nũc ite et miseris supponite quib igne.
Dixerat eneas. illi opscipuere silentes.
Conu̾siq oculos int̾se atq ora tenelunt.
Tu senior semꝑq odiis ⁊ crimine drances

Expanded text:
redderet ac tumulo sineret succedere terrae; redderet ac tumulo sineret succedere terrae; nullum cum victis certamen et aethere cassis; parceret hospitibus quondam socerisque vocatis. Quos bonus Aeneas haud aspernanda precantis prosequitur venia et verbis haec insuper addit: Quaenam vos tanto fortuna indigna, Latini, implicuit bello, qui nos fugiatis amicos? Pacem me exanimis et Martis sorte peremptis oratis? Equidem et vivis concedere vellem. Nec veni, nisi fata locum sedemque dedissent, nec bellum cum gente gero: rex nostra reliquit hospitia et Turni potius se credidit armis. Aequius huic Turnum fuerat se opponere morti. Si bellum finire manu, si pellere Teucros apparat, his mecum decuit concurrere telis: vixet, cui vitam deus aut sua dextra dedisset. Nunc ite et miseris supponite civibus ignem. Dixerat Aeneas. Illi obstipuere silentes conversique oculos inter se atque ora tenebant. Tum senior semperque odiis et crimine Drances
Abbreviated transcription (Latin):
Uitenit ⁊ postergamanꝰqs mictet unibris
Infenas ceso spirsuros s ingnine flamo
Inducosqr iubet inincdos hostilib arinis.
pos ferri duces i nimicaq noia figͥi
Ducit infelix cuo confectus acetes.
Pcctora nũe fedans piignis nc̃ unguib ora
Sternitur et toto proiectus corporẽ terre
Ducũt ⁊ rutulo ꝑfusos sanguine currus
Post bellator equus depositis ĩsignib eton.
It lacrimans guctisq umettat grãdib ora.
Astã alii galeaq ferunt na cetem turnus.
Sictor hestũ mesta phalanx tencriq secuni
Tyrrheniq om̃s ⁊ ursis archades armis.
Postꝙ̃ oĩs longe comitũ p̃cesserat ordo
Sustitit eneas gemituq hec addidit alto.
Nos alias hĩc iol acrimas eadez horrida belli
Eata uocãt. salue et̾nũ michi maxĩe palla.
Etͥnũq uale: nec plura effatus ad altos.
Tendebat muros gressũq ĩcastra ferelut.
Iamq oratores aderant ecurbe latina.
Delati ramos olce ueniaq rogantes.
Corpora ꝑcapos ferroq fusa iace̾tunt

Expanded text:
et post terga manus, quos mitteret umbris inferias, caeso sparsuros sanguine flammas, indutosque iubet truncos hostilibus armis ipsos ferre duces inimicaque nomina figi. Ducitur infelix aevo confectus Acoetes: pectora nunc foedans pugnis, nunc unguibus ora sternitur et toto proiectus corpore terrae.~.~. Ducunt et Rutulo perfusos sanguine currus. Post bellator equus positis insignibus Aethon it lacrimans guttisque umectat grandibus ora. Hastam alii galeamque ferunt, nam cetera Turnus victor habet. Tum maesta phalanx Teucrique sequuntur Tyrrhenique omnes et versis Arcades armis. Postquam omnis longe comitum praecesserat ordo, substitit Aeneas gemituque haec addidit alto: Nos alias hinc ad lacrimas eadem horrida belli fata vocant: salve aeternum mihi, maxime Palla, aeternumque vale. Nec plura effatus ad altos tendebat muros gressumque in castra ferebat. Iamque oratores aderant ex urbe Latina, velati ramis oleae veniamque rogantes: corpora, per campos ferro quae fusa iacebant,
Abbreviated transcription (Latin):
Irinigerante fuit s nõ felicib eque
Tũ comes ⁊uspitiis caro datꝰ itut alũno
Curũ oĩs faniulũq manꝰ troianaq turba.
Et mestũ iliades crine demore solute.
Ui uero eneas forib sese intulit altis.
Angenter gemitũ tunsis adsidem tolsunt
Pec̾torib mestoq iimugit regia luctu
Sp̃e caput niuei fultu pallantis.⁊ ora.
Cuspidis iusonie lacrimis ita fatur abortis.

Expanded text:
armiger ante fuit, sed non felicibus aeque armiger ante fuit, sed non felicibus aeque tum comes auspiciis caro datus ibat alumno. Circum omnis famulumque manus Troianaque turba et maestum Iliades crinem de more solutae. Ut vero Aeneas foribus sese intulit altis, ingentem gemitum tunsis ad sidera tollunt pectoribus, maestoque immugit regia luctu. Ipse caput nivei fultum Pallantis et ora idem in XI: «lacrimis ita fatur obortis»:
Abbreviated transcription (Latin):
Tu sotios ãtq oĩs eu stipata regebut.
Turba ducũ: sic ĩcipiens hortat onantis
Maxima res effecta uiri timoroĩs abesto.
Quod suꝑ ẽ ħ sũt spolia. ⁊ derege suꝑbo.
Primitie manibq meis. mecentĩ ħ est.
quĩe itadrege nobis murosq latinos.
Irea pate anmis ⁊ spe p̃sũmite beltu
Nequa miora ĩguaros ubi pͥmũ uellere signa.
Idnuerint sup̃bi pubẽq educere castris
Impediat segnis ue metu sententia tandet
Incerea sotios ĩhumataq corꝑa t̾re.
Mandemꝰ ꝗ solus honos acheronte subimoẽ
Ite igit egregiis inim̾as qͥ sangine nõb.
Ninc ꝑatriã peperere suo decorate sup̃mis.
Munerib mestãq euandn primus adurbe
Mitttat᷑ pallas ꝙ̃ nõ uirtutis egentem.
Abstulit astra dies ⁊ funere mersit acerbo
dicat illacrimans recipitq ablimina gressũ
Corpus ubiexanimi positũ pllãtis acostes
Serualut semior qui parrasio euandro

Expanded text:
Tum socios, namque omnis eum stipata tegebat Tum socios, namque omnis eum stipata tegebat turba ducum, sic incipiens hortatur ovantis: Maxima res effecta, viri; timor omnis abesto, quod superest: haec sunt spolia et de rege superbo primitiae, manibusque meis Mezentius hic est. Nunc iter ad regem nobis murosque Latinos. Arma parate animis et spe praesumite bellum, nequa mora ignaros, ubi primum vellere signa adnuerint superi pubemque educere castris, impediat segnisve metu sententia tardet. Interea socios inhumataque corpora terrae mandemus, qui solus honos Acheronte sub imo est. Ite, ait, egregias animas, quae sanguine nobis hanc patriam peperere suo, decorate supremis muneribus, maestamque Evandri primus ad urbem mittatur Pallas, quem non virtutis egentem abstulit atra dies et funere mersit acerbo. Sic ait inlacrimans recipitque ad limina gressum, corpus ubi exanimi positum Pallantis Acoetes servabat senior, qui Parrhasio Evandro
Abbreviated transcription (Latin):
¶duolat eneas. uaginaq eripit ensem.
Et suꝑ ħ ait ubi meccentiꝰ acer ⁊̃ illa.
Effera ic animi con̾tra tyrrhenꝰ ut auras
Suscipiens hausit celũ m̃tẽq recepit.
Nostis amare ꝗd ĩ crepitas mortẽq minaris
Nullũ in cede nefas. nec sic adp̾lia ueni
Nec tecũ meus hec pepigit mͥ federa lausus.
Unui hoc ꝑsiquaẽ uictis ueĩa hostib oro.
Corpꝰ humo patiare tegi. scio acerlu meoꝵ.
Curtũstart odia. hũc oro defende furore.
Et me consortẽ nati concede sepulcro.
Hec loquit iuguloq haut ĩsciꝰ iccipit enser
Uota deũ pͥmo uictor soluebat eoo.
Ingẽte q̃itũ decisis undiq ramis
Cõstituit tumulo. fulgentiaq ĩdunit arma.
Mecentu ducis exuuias tibi magne trophen
Selli potens aptat iotantis sanguine cristas
T̃elaq tamcaniri ⁊ bisex thoracã petitũ.
ꝑfossũq locis clipeũq exere sinistre.
Subligat: itq ensem collo suspenoit eburnũ

Expanded text:
Advolat Aeneas vaginaque eripit ensem Advolat Aeneas vaginaque eripit ensem et super haec: Ubi nunc Mezentius acer et illa effera vis animi? Contra Tyrrhenus, ut auras suspiciens hausit caelum mentemque recepit: Hostis amare, quid increpitas mortemque minaris? Nullum in caede nefas, nec sic ad proelia veni, nec tecum meus haec pepigit mihi foedera Lausus. Unum hoc per siqua est victis venia hostibus oro: corpus humo patiare tegi. Scio acerba meorum circumstare odia: hunc, oro, defende furorem et me consortem nati concede sepulchro. Haec loquitur iuguloque haud inscius accipit ensem vota deum primo victor solvebat Eoo. Ingentem quercum decisis undique ramis constituit tumulo fulgentiaque induit arma, Mezenti ducis exuvias, tibi, magne, tropaeum, bellipotens: aptat rorantis sanguine cristas telaque trunca viri et bis sex thoraca petitum perfossumque locis clipeumque ex aere sinistrae subligat atque ensem collo suspendit eburnum.
Abbreviated transcription (Latin):
Sic pat̾ ille deuz faciat sic altus appollo
Incipias confene manũ.
Qtu effatꝰ ⁊ ĩfesta subit obuius hasta.
Ille aũt ꝗd me erepto seuissime nato.
Tres hec uia sola fuit qua perdere posses.
Nec morte horremꝰ nec diuũ parcisꝰ ulli.
Desine nã uenio moriturꝰ. ⁊ hec tibi porto.
Dona prius dixit telũq ĩtorsit ĩ hostem.
Inde aliud suꝑatq aliuo figitq uolatq.
Ingenti gid. s sustinet aureus umbo
Tcu̾tu adstantẽ leuos equitaut ĩorbes
Tela manu iacens t̃ secũ troius heros
In mane erato circũfert tegmine silua
Inde ubi tot traxisse moras tot spicula tedet.
Dellere ⁊ urguet᷑ pugna ẽ cu gressus in iqua
Multa mouens aĩo ia tandes erũpit ⁊ int̾
Bellatoris eꝗ caua tẽperat concit hasta.
Tollit se arrectũ quadrupes ⁊ calcibauros.
Uerberat effũq equitẽ suꝑ ip̃e secutus
Implicat eiectoꝵ ĩ cũbit cernulus armo.
Clamore ĩcendunt celũ troesq latimiq

Expanded text:
Sic pater ille deum faciat, sic altus Apollo, incipias conferre manum. Tantum effatus et infesta subit obvius hasta. Ille autem: Quid me erepto, saevissime, nato terres? Haec via sola fuit, qua perdere posses. Nec mortem horremus nec divom parcimus ulli. Desine: nam venio moriturus et haec tibi porto dona prius. Dixit telumque intorsit in hostem; inde aliud super atque aliud figitque volatque ingenti gyro, sed sustinet aureus umbo. Ter circum adstantem laevos equitavit in orbes tela manu iaciens, ter secum Troïus heros immanem aerato circumfert tegmine silvam. Inde ubi tot traxisse moras, tot spicula taedet vellere et urgetur pugna congressus iniqua, multa movens animo iam tandem erumpit et inter bellatoris equi cava tempora conicit hastam. Tollit se arrectum quadrupes et calcibus auras verberat effusumque equitem super ipse secutus implicat eiectoque incumbit cernuus armo. Clamore incendunt caelum Troesque Latinique.
Abbreviated transcription (Latin):
Qualẽ unrgine̾o demessu pollic̾e flore¬
Seu mollis uiole. sen languentis hacinthi
Ci fulgor neq adhuc nectũ fua forma recessit.
Nõ iar mat̾ alit tellus uiresq ministrat.
Tur geminas uestes auroq ostroq rigentes.
Extulit eneas quas illi leta laboru.
ꝑa suis manib quondas sidonia dido
Fecenit. et tenui telas discrenerat auro
Udi̾ inasi ueni suomũ mestus honore
Induit irsurisq conias obnubit imttor

Expanded text:
qualem virgineo demessum pollice florequalem virgineo demessum pollice floreseu mollis violae seu languentis hyacinthi, cui neque fulgor adhuc necdum sua forma recessit: non iam mater alit tellus viresque ministrat. Tum geminas vestes auroque ostroque rigentis extulit Aeneas, quas illi laeta laborum ipsa suis quondam manibus Sidonia Dido fecerat et tenui telas discreverat auro. Harum unam iuveni supremum maestus honorem induit arsurasque comas