comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dunt et a me insidias metuũt. Nec pri¬
tant ei minimos de esse posse que ex obsidi¬
one feneratores exemerit enui semissibꝰ
magna copia est. Ego autẽ meis reb gestit
hoc sum assecutꝰ: ut bonũ nomen adeꝑtus¬
existimer doniũ tuã acq edificationẽ om¬
nem ꝑspexi. et uehement probam antoniũ
Et si enis in me officia om̃s defiderant. tñ
in senatu grauissime: ac dilicentissiẽ defcu¬
di Senatumq uehement̾ orõne mea acq
angtẽ cõmoni du ad me uelim Irãs crebriꝯ

Expanded text:
dunt et a me insidias metuunt nec pudunt et a me insidias metuunt nec putant ei nummos desse posse, qui ex obsidione feneratores exemerit. omnino semissibus magna copia est; ego autem meis rebus gestis hoc sum adsecutus, ut bonum nomen existimer. domum tuam atque aedificationem omnem perspexi et vehementer probavi. Antonium, etsi eius in me officia omnes desiderant, tamen in senatu gravissime ac diligentissime defendi senatumque vehementer oratione mea atque auctoritate commovi. tu ad me velim litteras crebri
Abbreviated transcription (Latin):
Uin ad me decins liberarius uenisset
egissetq mecũ ut eꝑami darem ne tibi
hoc tꝑ̃e succederetur: ꝙͣ ꝙͣ illũ hoĩem frugi
et tibi amicũ existimbam᷑. Tomen quod me¬
moria tenebam Cuiusmõi ad me Irãs an¬
tra misisser non satis credidi honũ prudẽn
tam esse ualde nutatam ueluntatẽ tuam
ded poostea ꝙ̃ et cornelia tua Terenciã con¬
uenit Et ego cum Q. cornelia locutꝰ siun
adhibui diligenciã quocienscũq senacꝰ fuit
utad essem plurimũ in eo negocii habui ut
fusumi dẽ pł. et cet̾os ad quos tu stp̾ẜ is coge¬
ta in mensem ianuariũ reiecta erat s facile
obtinebatur Ego tua gratulatione cõmota
ꝙ ãd me p̾mo scripẜas Uelle te bene uenire
ꝙ de crasso domũ emussem Eni eam ipsam
domũ .xxxu. aliquanto post tuam gratulatio¬
nem . Itaq nuunc me scito tr̃o habc̾ eris aliem
ut cupiam coniurare si quisqu recipiat Bed
partun odie inducti me excuidunt. et aperte
uindicem coniuracoi ederũt ꝑtim non cre¬

Expanded text:
um ad me Decius librarius venisset egissetque mecum, ut operam darem ne tibi hoc tempore succederetur, quamquam illum hominem frugi et tibi amicum existimabam, tamen, quod memoria tenebam, cuius modi ad me litteras antea misisses, non satis credidi homini prudenti tam valde esse mutatam voluntatem tuam. sed, postea quam et Cornelia tua Terentiam convenit, et ego cum Q. Cornelio locutus sum, adhibui diligentiam, quotienscumque senatus fuit, ut adessem, plurimumque in eo negoti habui ut Q. Fufium, tr. pl., et ceteros, ad quos tu scripseras, cogeta in mensem Ianuarium reiecta erat, sed facile obtinebatur. ego tua gratulatione commotus, quod ad me pridem scripseras velle te bene evenire, quod de Crasso domum emissem, cmi cani ipsam domum X_X_X_V_ aliquanto post tuam gratulationem. itaque nunc me scito tantum habere acris alieni, ut cupiam coniurare, si quisquam recipiat; sed partim odio inducti me excludunt et aperte vindicem coniurationis oderunt, partim non cre
Abbreviated transcription (Latin):
ergᵃ me uoluntatem conẜues pale/¬
gere Q fratris Et .c. pomponii neces¬
sarii mei tantũ spei dederant ut in te
non minus auxilii qm̃ in tno collega mͥ
constitutũ fuerit. Itrq ad te itãe sta tim
misi ꝑ quas ut fortua postulabat/ et gra¬
cias tibi egi Et de reliquo temꝑe auxiliũ
pecii. Postea mihi non tam meoꝵ lr̃e qn
tuũ inintatũ signifitabãt Que rer fecit
ut tibi lr̃ar obstrepere non auderem. Nñt
mͥ. ꝙ. frat̾ ment̾ mitissimã tuã oronẽ quã
in senatũ habuisses ꝑscripsit qua inductut᷑
ad te scribere sum cõnatus et abste ꝙtu
tua fert uoluntas. peto. quesoq ut tuor
mecum ẜues potius qmͣ ꝓpt̾ arcogantem
crudelitãtẽ tuorũ me oppuignes Tu tuat
imimicitias ut rerp. donares te uicisti alie¬
nas ut contra rem p. confirmes: adduceĩe
Quodsi mihi tuaclemencia optime tuleit
omib in rebus me fore in tua potestate
tibi confirmo Si muhi neq magistratu
neq senatum neq ppłi auxiliari propt̾

Expanded text:
rga me voluntatem consnti fratris et T. Pomponi, necessarii mei, tantum spei dederant, ut in te non minus auxili quam in tuo conlega mihi constitutum fuerit. itaque ad te litteras statim misi, per quas, ut fortuna postulabat, et gratias tibi egi et de reliquo tempore auxilium petii. postea mihi non tam meorum littertuum immutatum significabant; quae res fecit ut tibi litteris obstrepere non auderem. nunc mihi Quintus frater meus mitissimam tuam orationem, quam in senatu habuisses, perscripsit; qua inductus ad te scribere sum conatus et abs te, quantum tua fert voluntas, peto quaesoque, ut tuos mecum serves potius quam propter adrogantem crudelitatem tuorum me oppugnes. tu, tuas inimicitias ut rei p. donares, te vicisti, alienas ut contra rem p. confirmes, adduceris? quod si mihi tua clementia opem tuleris, omnibus in rebus me fore in tua potestate tibi confirmo. si mihi neque magistratum neque senatum neque populum auxiliari propter
Abbreviated transcription (Latin):
qm ex meit lrĩs cognoscere. Meus in te aminius
qm̃ singulari officio fuerit. Et Benatus et
pplus ro. Testie est Tu ꝙͣ ꝯͣtus erga me fi̾i
p̃e existimare potes Qͣtum in debeas Ceti
existiment Ego que tũa causa antea feci: ho¬
luntate sum ad ductus. Postea que constancia¬
tua ued reliqua michi crede multo maius
meũ studiũ maioremq gͣuitatẽ et laborem
desiderant Que ego si non profundereaa
ꝑ dere uidebor om̃ibus meis uirib sustiuebo
dinantẽ ingrata esse sentiam nõ cõmittam
ut tibi ip̃e insanire uidear Eaq̃ sint et euiꝯmõ
poti̾s ex pomponio cognostrꝰ acq ip̃m tibi
pomponiũ ita cõmendo. Ut ꝙͣꝙ̃ ip̃ius causa
confido te faccurũ esse ommia. Tamen absce
hoc petam. ut si quid in te residet amoris Q¬
ga me id om̃e in pomponii negocio ostendar
hoc mihi gratius faceꝰ nil põtes. Rale/ ⁊¬

Expanded text:
quam ex meis litteris cognoscere. meus in te animus quam ex meis litteris cognoscere. meus in te animus quam singulari officio fuerit, et senatus et p. R. testis est; tu quam gratus erga me fueris, ipse existimare potes; quantum mihi debeas, ceteri .existimant. ego quae tua causa antea feci, voluntate sum adductus posteaque constantia; sed reliqua, mihi crede, multo maius meum studium maioremque gravitatem et laborem desiderant. quae ego si non profundere ac perdere videbor, omnibus meis viribus sustinebo; sin autem ingrata esse sentiam, non committam ut tibi ipsi insanire videar. ea quae sint et cuius modi, poteris ex Pomponio cognoscere. atque ipsum tibi Pomponium ita commendo, ut, quamquam ipsius causa confido' te facturum esse omnia, tamen abs te hoc petam, ut, si quid in te residet amoris erga me, id omne in Pomponi negotio ostendas. hoc mihi nihil gratius facere potes. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
Fet si statueram nullas ad te licteras
Annttere cõmendaticias non quo ear
intelligerem satis apud te ualere Sed ne
his qui me rogarent aliquid de nostra
coniũctione in mimitũ esse ostenderẽ tñ
Cum .C. pomponine homo oni meorũ
in te studiorũ et officio ꝵ̾ maxime conscius
tui cupidus nostri amantissimus ad te pro¬
ficisteret᷑ aliquid mhi scribendũ putaui p̾¬
utim cum alit̾ ip̃i pomponio sacisfacere
non possem Ego si abste suma esficia de¬
siderem: mirũ nemini uideri debet. Onmia
enim a me in te profecta sunt quead tnũ
cõmodiun quẽ ad honorem que ad Dignita¬
tem ꝑtinerent poro his reb nullã mihi
abstẽ relictam esse grãm: tues optimꝰ testis¬
contra eciam eciã aliquod abste profectũ. ex młtis
audiui. Nam comꝑisse me nõ audeo diccꝰ ne forte
id ip̃m uerbũ ponã quod absce auint flo in me so¬
lere cenferri Sed ea que ad me delata sũt malo
te ex pomponio cui non miuus molesta fuerũt

Expanded text:
etsi statueram nullas ad te litteras mittere nisi commendaticias non quo eas intellegerem satis apud te valere, sed ne iis, qui me rogarent, aliquid de nostra coniunctione imminutum esse ostenderem, tamen, cum T. Pomponius, homo omnium meorum in te studiorum et officiorum maxime conscius, tui cupidus, nostri amantissimus, ad te proficisceretur, aliquid mihi scribendum putavi, praesertim cum aliter ipsi Pomponio satis facere non possem. ego si abs te summa officia desiderem mirum nemini videri debeat. omnia enim a me in te profecta sunt, quae ad tuum commodum, quae ad honorem, quae ad dignitatem pertinerent. pro his rebus nullam mihi abs te relatam esse gratiam tu es optimus testiscontra etiam esse aliquid abs te profectum ex multis audivi; nam 'comperisse' me non audeo dicere, ne forte id ipsum verbum ponam, quod abs te aiunt falso in me solere conferri. sed ea, quae ad me delata sunt, malo te ex Pomponio, cui non minus molesta fuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
pro salute patrie gessimꝰ orbis t̾ de Iudic̃õ
at testimonio comprobãri. que cũ ueneris
tanto consilio trnta auiui magnitudie
a me gesta esse cognostes ut te muto-
marorem ꝙ̃ affricanus fuit me non
multo minorem qũ leliũ facile etiani
in re. ꝑ. et in amicicia adiunctũ esse pa¬
ciare uale

Expanded text:
pro salute patriae gessimus, orbis terrae iudicio pro salute patriae gessimus, orbis terrae iudicio ac testimonio comprobari; quae, cum veneris, tanto consilio tantaque animi magnitudine a me gesta esse cognosces, ut tibi multo maiori, quam Africanus fuit, me non multo minorem quam Laelium facile et in re p. et in amicitia adiunctum esse patiare. qua
Abbreviated transcription (Latin):
U lrĩs tuie quas publice misisti: cepi
Arna cũ om̃ib incredibilem uelupta tem
Tautũ enim spemi ecii dedisti ꝙͣ tam ego sp
om̃ib te uno fretus pollicebar Bed hoc scito
ad me antĩ Irãꝵ quas misisti qmiꝙ exigũã
significatienẽ tue erga me ueliuitãtis habe¬
bant tamen mihi scito Iocundas fuisse nlla
enun re tam letari seleo qui meor officioꝵ
conscĩa quibue si quando non mutue respe¬
detur apud me plus officii residere facili¬
me pacior illud non dubito. quiu si te et¬
a mea sũma erga te studia parũ mulniad¬
iuxeruit res .p. nos int̾ nos conciliatu¬
ra comũcturaq sit. At ne ignorer qͥ d
ego in tuis lrĩs desiderarim: stribã a ꝑte
sicut et mea natura et nr̃a amicitia pos¬
tulabat Rer ear gessi: quarũ aliquã in
tuit irĩs et nr̃e necessitudĩs et re p. cã
gratulationẽ expectani quã ego abste pre¬
t̾missam esse arbitror quod uerere ne cu¬
int̾ animũ offenderes Bed scito ea que nos

Expanded text:
ris tuis, quas publice misisti, cepi una cum omnibus incredibilem voluptatem; tantam enim spem oti ostendisti, quantam ego semper omnibus te uno fretus pollicebar. sed hoc scito,ad me autem litteras quas misisti, quamquam exiguam significationem tuae erga me voluntatis habebant, tamen mihi scito iucundas fuisse; nulla enim re tam laetari soleo quam meorum officiorum conscientia; quibus si quando non mutue respondetur, apud me plus offici residere facillime patior. illud non dubito quin, si te mea summa erga te studia parum mihi adiunxerint, res publica nos inter nos conciliatura coniuncturaque sit. ac ne ignores quid ego in tuis litteris desiderarim, scribam aperte, sicut et mea natura et nostra amicitia postulat. res eas gessi, quarum aliquam in tuis litteris et nostrae necessitudinis et rei p. causa gratulationem exspectavi; quam ego abs te praetermissam esse arbitror, quod vererere ne cuius animum offenderes. sed scito ea, quae nos
Abbreviated transcription (Latin):
nerem acq hoc ipso temꝑe tibi penẽmi¬
nitanti nobis ꝑ ltas hoc restribo acq res
pondeo/ Eito dolori tuo non solũ ignosto
sũmam etiã laudem tribuo. Aleus eñ
ne sensus quanta uis frat̾ui sit amorit᷑.
admonet: ate peto: Ut tu quoq equũ te
iuditeu dolori meo prebeas si acerbe.dr
crudelitꝰ ui sine causa sumi a tuis oppug¬
natus  ut statuas mihi nõ modo nõ cede̾n¬
dimi bed etiam tuo. Acq ex̾citur tui aue¬
ilio in eiusmodi cansa tuendũ fuisse Ego
te inihi semꝑ amicũ esse uolui Ale ut tibi
amicissimũ esse intelligeres laboraui ala¬
neo in uoluntate. et quo ad uoles tu. ꝑma¬
nebo citiusq amore tui fratrem tñu odis¬
o definam qui illiue odio quicꝙͣ de nostra
beniuolencia de traham. Pale¬
quib crebris contionib me oneratctiiẽ
erga me officiit᷑ leniuntur et utilñt. le bent
ensmodi honlines a medespicintenen¬

Expanded text:
nerem. atque hoc ipso tempore tibi paene minerem. atque hoc ipso tempore tibi paene minitanti nobis per litteras hoc rescribo atque pondeo: ego dolori tuo non solum ignosco, sed summam etiam laudem tribuo meus enim me sensus, quanta vis fraterni sit amoris, admonet; a te peto ut tu quoque aequum te iudicem dolori meo praebeas; si acerbe, si crudeliter, si sine causa sum a tuis oppugnatus, ut statuas mihi non modo non cedendum sed etiam tuo atque exercitus tui auxilio in eius modi causa utendum fuisse. ego te mihi semper amicum esse volui, me ut tibi amicissimum esse intellegeres laboravi. maneo in voluntate et, quoad voles tu, permanebo citiusque amore tui fratrem tuum odisse desinam quam illius odio quicquam de nostra benevolentia detraham. quibus crebris contionibus me onerat, tuis erga me officiis leniuntur et, ut sunt leves ab eius modi homine, a me despiciun
Abbreviated transcription (Latin):
celatun uirantem uliquid impartiũt tibi
fii consilii. Lenis a te et facilis existimari
debeo. qui nichil tenuni de his ip̃is reb
ex postulem Et si intelligis non me dicto
me telli ut scribis Bed consilio eis iinimoq
mihi me ininicissimo esse cõmotũ Cognoste
mĩt humanitatẽ mẽã. si humanitas appel¬
landa est in acerbissima iniuria remissioãt
ac dissolucio. nulla a me umꝙͣ smña dicta in
frem tuũ Quo cienscũq aliquid est acturi
fedens his assensi qui maxime leuissime sen¬
tire uise sunt Addam illud eciam: quod iam
ego curare non debui. sed tamen fieri non
moleste tuli acq etiã ut ita fieret pro mea
parte adinui. ut senatusconsulto inimicꝰ
quia tuus frat᷑ erat: subleuaretur Oeuare
non ego oppugnaui frẽm tnũ: sed fratri
tuo repugnant. Nec in te ut scribis animo
fui mobiłi s ita stabili ut in mea erga te
uoluntate etĩã deẜtus ab officiis tuis ꝑma¬

Expanded text:
celatum; sin autem aliquid impertivit tibi celatum; sin autem aliquid impertivit tibi sui consili, lenis a te et facilis existimari debeo, qui nihil tecum de his ipsis rebus expostulem. et, si intellegis non me 'dicto' Metelli, ut scribis, sed consilio eius animoque in me inimicissimo esse commotum, cognosce nunc humanitatem meam, si humanitas appellandast in acerbissima iniuria remissio animi ac dis solutio. nullast a me umquam sententia dicta in fratrem tuum; quotienscumque aliquid est actum, sedens iis adsensi, qui mihi lenissime sentire visi sunt. addam illud etiam, quod iam ego curare non debui, sed tamen fieri non moleste tuli atque etiam, ut ita fieret, pro mea parte adiuvi, ut senati consulto meus inimicus, quia tuus frater erat, sublevaretur. quare non ego 'oppugnavi' fratrem tuum, sed fratri tuo repugnavi nec in te, ut scribis, 'animo fui mobili,' sed ita stabili, ut in mea erga te voluntate etiam desertus ab officiis tuis perma
Abbreviated transcription (Latin):
pena senatus conscusu banoꝵ onui eos affe¬
terat. qui urbem incende̾ et magistratus
Ac Senatũ trucidare Bellũ maxnũ con¬
Flare uoluissent eaden dignũ iudicaret eũ
qui curiã cede. Yrlem incendiis. Italiã bello
liberasset Itaq Ego Ai etello fratri tuo pre¬
senti restiti Nani in uenatu R. Ianua R
Dic cum eo de re . p. disputani: Ut sentiret
sibi cum uiro forti. et constauti esse pugnã¬
dimi ad .iii. Nonꝰ ianuar. cuin agere te¬
pisset/ Tercio quoq uerbo gr̃onit sue me
appellabat michi minabat᷑ Neq illi ꝗcqu
deliberatius fuit qui me quãtũq rõme
posset non iudicio neq deceptatione Bed
ui acq impressione euertẽ A uiue ego teme¬
ritati ui xtute acq inimo nõn restitissem qͥt
esset qui me in consolatu non casu pogint
existimaret qui consilio fortem frsse Nec
si tu metellum Cogitare de me nescisti debes
existimare te maximis de rebus a fratre ẽẽ

Expanded text:
poena senatus consensu bonorum omnium eos adfepoena senatus consensu bonorum omnium eos adfecerat, qui urbem incendere et magistratus ac senatum trucidare, bellum maximum conflare voluissent, eadem dignum iudicaret eum, qui curiam caede, urbem incendiis, Italiam bello liberasset. itaque ego Metello, fratri tuo, praesenti restiti. nam in senatu K. Ianuariis sic cum eo de re p. disputavi, ut sentiret sibi cum viro forti et constanti esse pugnandum. A. d. tertium non. Ian. cum agere coepisset, tertio quoque verbo orationis suae me appellabat, mihi minabatur, neque illi quicquam deliberatius fuit quam me, quacumque ratione posset, non iudicio neque disceptatione sed vi atque impressione evertere. huius ego temeritati si virtute atque animo non restitissem, quis esset qui me in consulatu non casu potius existimaret quam consilio fortem fuisse? haec si tu Metellum cogitare de me nescisti, debes existimare te maximis de rebus a fratre esse
Abbreviated transcription (Latin):
Et cum uestra sorore/ Antica cinꝙ ergame
studinm pr̃o .Gnĩ. pompei necessi tudine
multis in rebus ꝑspexeram ut eum ab illi
Iuiuria defrerit acq ille. q̃d̾ te audisse cre¬
uinꝙ̃ͣ in aliquo magistrati nuprobissimꝰ
Cuig affectus est. ea me consulem affect
Quiñ renr p. conẜuassem acq ebeunte. Ala¬
gistratu contionis habende potente p̾uauis
diuꝰ mniuria mihi tamen honori sũmo fuit
Nam cum ille mhi inhil nisi ut Iurarẽ : ꝑ¬
mnicteret magna uoce iuraui uerissimũ pul¬
cherrimũq Infiurandũ. quod ppłus idem
magna uoce me uere iurasse iurauit Hac
accẽpta tam insigni iuiria tũ illo ip̃o die
nisi ad aletellum cõmunes amicos qui age¬
rent cum eo. ut de illa mente desisteret
Quibz ille respondit sibi non esse integrum
Etenim panlo ante in contione dixãt ei qui
in alios animo aduertisset in dicta causa¬
addiciendi ipsi potestatem fieri nõ oporte
homingm grauẽ et ciuem egregiũ. qui qua

Expanded text:
et cum vestra sorore Mucia, cuius erga me et cum vestra sorore Mucia, cuius erga me studium pro Cn. Pompei necessitudine multis in rebus perspexeram, ut eum ab illa iniuria deterrerent. atqui ille, quod te audisse ceumquam in aliquo magistratu improbissimus civis adfectus est, ea me consulem adfecit, cum rem p. conservassem, atque abeuntem magistratu contionis habendae potestate privavit. cuius iniuria mihi tamen honori summo fuit; nam cum ille mihi nihil nisi ut iurarem permitteret, magna voce iuravi verissimum pulcherrimumque ius iurandum, quod populus idem magna voce me vere iurasse iuravit. hac accepta tam insigni iniuria tamen illo ipso die misi ad Metellum communis amicos, qui agerent cum eo, ut de illa mente desisteret. quibus ille respondit sibi non esse integrum; etenim paulo ante in contione dixerat ei, qui in alios animum advertisset indicta causa, dicendi ipsi potestatem fieri non oportere. hominem gravem et civem egregium! qui, qua
Abbreviated transcription (Latin):
uelim recordare que ego de te in senatu egerĩ
Seue in contionibus dixerim Quas ad te lrãs
miserim Que cũ omia collegeris: Tu iꝑ e
uelun iudices. satis ne uideatur his omib
rebus tuus aduentus Qum proxĩẽ romã
uenisti mutue respondisse W stribis derecõ¬
çiliata nostra gr̃a non intelligo cur reconci¬
liatum esse dicas quo nũqui in minuta¬
est d scribis non oportuisse Aetellũ frẽm
tuũ obditum a me oppugnari: Iorimũ
hoc uelim existimes auimũ mnihi istum
tuũ uehement probari et fraternã ꝑle¬
nam humanitatis et pietatis uoluntatem
restiterim peto ut in ignostas Ta enã
sum amitus rei. p. qmi qui maeĩe. Si uo
meam salutem Gont᷑ illius impetũ in me
crudelissimũ defenderim satis habeas. niħ
me etiã tetũ de tui fratris in iuria conq̃ri
quent ego cum comperissem oẽm sui tͥbutia¬
tut tonatum in meã ꝑuiciem parare acꝗ
meditari: Egi Cum clandia Uxore goia

Expanded text:
velim recordere quae ego de te in senatu egerim, velim recordere quae ego de te in senatu egerim, quae in contionibus dixerim, quas ad te litteras miserim. quae cum omnia conlegeris, tu ipse velim iudices, satisne videatur his omnibus rebus tuus adventus, cum proxime Romam venisti, mutue respondisse. quod scribis de 'reconciliata gratia' nostra, non intellego cur reconciliatam esse dicas, quae numquam imminutast. quod scribis non oportuisse 'Metellum, fratrem tuum, ob dictum a me oppugnari,' primum hoc velim existimes, animum mihi istum tuum vehementer probari et fraternam plenam humanitatis ac pietatis voluntatem; restiterim, ut mihi ignoscas tam enim sum amicus rei p. quam qui maxime; si vero meam salutem contra illius impetum in me crudelissimum defenderim, satis habeas nihil me etiam tecum de tui fratris iniuria conqueri. quem ego cum comperissem omnem sui tribunatus conatum in meam perniciem parare atque meditari, egi cum Claudia, uxore tua,
Abbreviated transcription (Latin):
Quod tu existimas inarnicitia mutiuũ nes¬
cio equidem hoc arbitror: Tum par uolun¬
tas accipit᷑ et redditur Ego si hoc dicani
me tua causa pret̾misisse prouĩtiã tibi
ip̃e leuior uidear esse. Meeꝙ eñĩ roes ita
tulerunt acq eius consilii in aiorẽ in dier
singulor fructũ uoluptatẽq capio Illud
dico me ut pͥmũ in contione prouinciam
De posuerim statim quẽadinodũ eam tibi
traderem cogitare cepisse. Nichil dico de
sorticõe ur̃a Tantũ dico de suspicari uolo
nihil in ea re ꝑ collegam meũ me insci¬
ente esse factim Recordare cet̾ae ꝙcito.
Senatum illo die facta sorticõe coegerim ꝙ̃
multa de te ꝟba feterim Cum tu ip̃e m
dixisti oronem meam non soluui in te honori¬
ficam bed eciam in collegas tuas contume¬
liosam fuisse. Iam illud senatus consultũ
quodeo die factum est. ea ꝑscriptione est
ut dum id extabit officiũ meũ in te obsturũ
esse non possit Postea uero quͣi profectus es

Expanded text:
quid tu existimes esse in amicitia mutuum, nesquid tu existimes esse in amicitia mutuum, nescio, equidem hoc arbitror, cum par voluntas accipitur et redditur. ego si hoc dicam, me tua causa praetermisisse provinciam tibi ipse levior videar esse; meae enim rationes ita tulerunt, atque eius mei consili maiorem in dies singulos fructum voluptatemque capio; illud dico, me, ut primum in contione provinciam deposuerim, statim, quem ad modum eam tibi traderem, cogitare coepisse. nihil dico de sortitione vestra; tantum te suspicari volo, nihil in ea re per conlegam meum me insciente esse factum. recordare cetera, quam cito senatum illo die facta sortitione coegerim, quam multa de te verba fecerim, cum tu ipse mihi dixisti orationem meam non solum in te honorificam sed etiam in conlegas tuos contumeliosam fuisse. iam illud senatus consultum, quod eo die factum est, ea praescriptione est, ut, dum id exstabit, officium meum in te obscurum esse non possit. postea vero quam profectus es,
Abbreviated transcription (Latin):
titum officiũ fuisse in rei p. salute retinen.¬
da. Ut ego urbeni a domesticis eusidus
et ab intestimo scelere: Ta italiaui et ab ar¬
matis hostibus et ab pcciata conuiratio ne
defenderes acq hanc uostram tanti et p̃cla¬
ri muneris socletatẽ a tius propinquis labe¬
factatau: qui cum tu a me rebus amplissi¬
mis acq honori ficentissimis ornatus esses
timuissent. ne qua mihi pars abẜte uoliui.¬
tatis mutue tribueretur. hoc in ẜmone cũ
a me exponeretur que mea expectatio fuisset
oronis tue. Mͣtoq merore ꝟsatus essem
uisa est ratio non iniocunda et mediocris
quidem est risus consecutus non nte ẜed
magis in merorem meũ: Et ꝙ me abste
te cupisse laudari aꝑte. acq ingenne con¬
fitebar. Ian hoc non põt in te nõ honori¬
fice esse dictum me in clarissimit meiiz
acq amplissimis rebus tamen aliquod
testimoniũ tue uocit habere uoluisse Quod
autẽ ita scribis pro mutuo int̾ nos amimo

Expanded text:
titum officium fuisse in rei p. salute retinentitum officium fuisse in rei p. salute retinenda, ut ego urbem a domesticis insidiis et ab intestino scelere, tu Italiam et ab armatis hostibus et ab occulta coniuratione defenderes, atque hanc nostram tanti et tam praeclari muneris societatem a tuis propinquis labefactatam, qui, cum tu a me rebus amplissimis atque honorificentissimis ornatus esses, timuissent ne quae mihi pars abs te voluntatis mutuae tribueretur. hoc in sermone cum a me exponeretur, quae mea exspectatio fuisset orationis tuae quantoque in errore versatus essem, visa est oratio non iniucunda, et mediocris quidam est risus consecutus non in te sed magis in errorem meum, et quod me abs te cupisse laudari aperte atque ingenue confitebar. iam hoc non potest in te non honorifice esse dictum, me in clarissimis meis atque amplissimis rebus tamen aliquod testimonium tuae vocis habere voluisse. quod autem ita scribis: 'pro mutuo inter nos animo,'
Abbreviated transcription (Latin):
Iuales bene est: Existimarã pro¬
mutuo int̾ nos animo. et prorecõ¬
cilata gr̃a nec ab sentem ludibrio
Lesum iri meꝰ nec metellum fra
trem obditum capite ac fortunis
diquitas uel meũ studiũ erga uos. remq p
satis sub lenare Nunc uideo illũ circũnentũ
me deẜtum a quib mĩme conueniebat Itaq
in luctu in squalore sur qui promĩtie qui ex¬
citui presum : qui bellum gero. Quare qui¬
nec rõe noc maiorũ nr̃oꝵ clemencia admĩstra¬
tis. non erit mirandũ: Si uos penitebit
Eciam mobili in me meosq esse ammo nõ
sperabam Me interea nec domesticuir dolor
Cribis ad me te existimasse promutuo
int nos amino. Et pro reconsiliata grã
nũqm te a me ludibrio lesuiiri. Onod cu¬
iusmodi sit. Satis intelligiꝰ nõ possũ u
Tamen uuspicor ad te esses qui rem ꝓ. a me
tuõs: quibus negare non potuisser impe¬
trasse ut ea que statuisses tibi in uenatu de
mea laude esse dicenda: reticeres Quod cũ
dicerem. Illud ad iuuxi mihi tecũ ita dispa¬

Expanded text:
ales, benest. existimaram promutuo inter nos animo et pro reconciliata gratia nec absentem me a te ludibrio laesum in nec Metellum frattrem ob dictum capite ac fortunis dignitas vel meum studium erga vos remque publicam satis sublevare. nunc video illum circumventum, me desertum, a quibus minime conveniebat. itaque in luctu et squalore sum, qui provinciae, qui exercitui praesum, qui bellum gero. quae quoninec ratione nec maiorum nostrorum clementia administrastis, non erit mirandum, si vos paenitebit. te tam mobili in me meosque esse animo non sperabam. me interea nec domesticus dolor . scribis ad me 'te existimasse pro mutuo inter nos animo et pro reconciliata gratia numquam te a me ludibrio laesum in.' quod cuius modi sit, satis intellegere non possum, sed tamen suspicor ad te esse adlatum me in sentuos, quibus negare non potuisses, impetrasse ut ea, quae statuisses tibi in senatu de mea laude esse dicenda, reticeres. quod cum dicerem, illud adiunxi mihi tecum ita disper
Abbreviated transcription (Latin):
hec uel plura et ornatiora parietes ip̃i loqui pos¬
se uideant᷑ Ego tibi hoc confirmo: Et si lemie est
consolatio es miẜuis alioꝵ nichilo ñt te ma¬
consolatio Leuis est illa gͣuior Qua te ut spero
Ego certe utor e non enini dimi ero angar ulla
curi onini uacem culpa Et si non ero: sensu oĩno

Expanded text:
haec vel plura et ornatiora parietes ipsi loqui poshaec vel plura et ornatiora parietes ipsi loqui posse videantur. ego tibi hoc confirmo, etsi levis est consolatio ex miseriis aliorum, nihilo te nunc maconsolatio levis est; illa gravior, qua te uti spero, ego certe utor; nec enim, dum ero, angar ulla re, cum omni vacem culpa, et, si non ero, sensu omnino
Abbreviated transcription (Latin):
S
firmatione nr̃a egebat uirtus tua: neq erat ea mea
causa. acq fortuna ut ego Cui ip̃i omĩa de essent
Alterũ confirmarẽ. Hoc idem temꝑe brenior esse de¬
beo Diue enim nichil tum opũs fuit tã młtis
uerbis nichilo magis nunt opus est bine tũ opus
fuit Illud satis est. Preẜtim cum accesẜit nichil
noni. Nam et si quotidie aliquid audimiꝰ earuĩ
derum quas ad te ꝑ ferri existimo. sũma tamen
cadem est. Et idem Exitus queni ego tam uides¬
quod non idemi te uidere terto scio. Nam et si quẽ
exitum acies habitura sit. diuinare nemo potest
Tamen et belli exitum uideo et si id minꝰ hoc
quudem certe. cum sit mcc̃e alterutrũ uince᷑ qͣlis
futura sit uel hec uel illa uictoria. Iq cũ optime
ꝑspexi tale uideo nichil ut mali bideatur futu
Si id aute acciderit: quod uel maximũ ad tuorẽ
ꝓponitur Ita enim uine̾. Ut tum sit uiuendũ ii¬
serrimũ est. Mori autẽ nemo sapiens miserum
dixit: ne bt̃o quidem sed in ea es urbe In q̃

Expanded text:
s firmatione nostra egebat virtus tua neque erat ea mea causa atque fortuna, ut, cui ipsi omnia deessent, alterum confirmarem. hoc item tempore brevior esse debeo. Sive enim nihil tum opus fuit tam multis verbis, nihilo magis nunc opus est, sive tum opus fuit, illud satis est, praesertim cum accesserit nihil novi. nam, etsi cotidie aliquid audimus earum rerum, quas ad te perferri existimo, summa tamen eadem est et idem exitus; quem ego tam videquod non idem te videre certo sciam. nam, etsi quem exitum acies habitura sit divinare nemo potest, tamen et belli exitum video et, si id minus, hoc quidem certe, cum sit necesse alterum utrum vincere, qualis futura sit vel haec vel illa victoria. idque cum optime perspexi, tum tale video, nihil ut mali videatur futurum, si id vel ante acciderit, quod vel maximum ad timorem proponitur. ita enim vivere, ut tum sit vivendum, miserrimum est; mori autem nemo sapiens miserum duxit ne beato quidem. sed in ea es urbe, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
uidẽt᷑ stoyci tui ꝙ se posse ꝑutat duas cõtraiͬas sentẽtias obtine̾. qd
cũn est tam repugnãs ꝙͣ eũcdẽ diceͣ ꝙ honestũ sit solũ id bonum
ita cũ ea uolũt retine̾ q̃ suꝑiori sentẽtie cõueniũt ĩ Aristonẽ ĩcidũ
Cũ id fuguit xe eadẽ defendũt que ꝑrpatetiqi. Uerba sibi tenẽt mor
dicus que ruͣsus dũ sibi euelli ex ordie̾ uolũt. Horridioe̾s euadũt
aspiores dduriores & or̃one & morib. Quã illoꝵ tristiãm & aspita¬
tem fugiẽs Panctus nec acerbitatẽ sentẽtiaꝵ. nec disserẽdi spinas ꝓba¬
uit. Fuitq ĩ altero gneͬ mitior ĩ altexo illustrior. Semꝑq habuit ĩ ore fla¬
tonem Aristotilẽ xenocratẽn Theofraltion Clicearchũ ut ip̃iꝰ scripta ede¬
clarat quos quidẽ tibi studiose & diligẽter tractãdos magnoꝑe cẽseo.
hoc idem sepe faciamꝰ. Nos uoͦ inꝗt ille. Nã quid possumꝰ face̾ melius:
Et hac̃ pͥmã exigã a te oꝑã ut audias me q̃ a te dicta sũt refellente. Sed

Expanded text:
ui Stoici, quod se posse putant duas contrarias sententias optinere. quid enim est tam repugnans quam eundem dicere, quod honestum sit, solum id bonum ita cum ea volunt retinere, quae superiori sententiae conveniunt, in Aristonem incidunt; cum id fugiunt, re eadem diores evadunt, asperiores, duriores et oratione et moribus. quam illorum tristitiam atque asperitatem fugiens Panaetius nec acerbitatem sententiarum nec disserendi spinas probavit fuitque in altero genere mitior, in altero illustrior semperque habuit in ore Platonem, Aristotelem, Xenocratem, Theophrastum, Dicaearchum, ut ipsius scripta declarant. quos quidem tibi studiose et diligenter tractandos magnopere censeo.hoc idem saepe faciamus. Nos vero, inquit ille; nam quid possumus facere melius? et hanc quidem primam exigam a te operam, ut audias me quae a te dicta sunt refellentem. sed
Abbreviated transcription (Latin):
Elld̾ nõ cõtinuo ut eque ĩ cõtente. Collatio igit᷑ uta te nihil uiuat. Nec
eĩm om̃is auarititias si eq̃ auaritias eẽ dixerimꝰ. sequit᷑ ut & equas
esse dicamꝰ. Ecce aliud siłe dissiłe. Ut eĩm inꝗt gubernator eque
peccat si paleaꝵ nauẽ eu̾tit & łi auri. Item eque peccat qui parẽtem
& qui ẜuũ iniuria u̾berat. Hec noͣ uidere cuiꝰ giuͣs onus nauis ue¬
hat & ad gub̾natoi̾s artẽ nil pertine̾. Itaq aurũ paleã ne opoͣtet¬
at ad bñaut ad male gubernãdũ nihil int̾esse. At quid int̾ pare ̃
tem &e ẜuũ intersit intelligi & potest &r debet. Ergo ĩ gubernã¬
do nhil. ĩ offõ plurimũ ĩnte̾st quo ĩ gneͣ peccet᷑. ꝙ łi ĩ ip̃sa guber¬
natioe̾ naius eu̾ negligẽtia est nauis euersa maiꝰ ełt pec̾um ĩ auro
ꝙͣ ĩ palca. Omĩb eĩ artib uelumꝰ attributã ẽẽ eã que coĩs appel¬

Expanded text:
io igitur ista te nihil iuvat. nec enim, omnes avaritias si aeque avaritias esse dixerimus, sequetur, ut etiam aequas esse dicamus. Ecce aliud simile dissimile. Ut enim, inquit, gubernator aeque peccat, si palearum navem evertit et si auri, item aeque peccat, qui parentem et qui servum iniuria verberat.—Hoc non videre, cuius generis onus navis vehat, id ad gubernatoris artem nil pertinere! itaque aurum paleamne portet, ad bene aut ad male gubernandum nihil interesse! at quid inter parentem et servulum intersit, intellegi et potest et debet. ergo in gubernando nihil, in officio plurimum interest, quo in genere peccetur. et si in ipsa gubernatione neglegentia est navis eversa, maius est peccatum in auro quam in palea. omnibus enim artib
Abbreviated transcription (Latin):
qui illd̃ nõ lubitãt bonũ diceͣ. hoc uoͣ te fer̾e nõ potuisse qđ antiqui
illi quasi barbati ut nos de nr̃is solemꝰ dice̾ trediderĩt eiꝰ qui hone¬
ste uiueret si idem &. bñ ualeret. bñ audiret. copiosius ẽẽt. optabili¬
orẽ fore uitã meliorẽq & magis expetẽdã. ꝙͣ illiꝰ qui. eque uirbo¬
nus młtis modis esset. ut Ennii alcineo circũuẽtus morbo exilio.
atq inopia. Illi igit᷑ antiqui nõ tam acute optabiliorẽ illã uitam

Expanded text:
qui illud non dubitant bonum dicere—; hoc vero te ferre non potuisse, quod antiqui qui illud non dubitant bonum dicere—; hoc vero te ferre non potuisse, quod antiqui illi quasi barbati, ut nos de nostris solemus dicere, crediderint, eius, qui honeste viveret, si idem etiam bene valeret, bene audiret, copiosus esset, optabiliorem fore vitam melioremque et magis expetendam quam illius, qui aeque vir bonus multis modis esset, ut Ennii Alcmaeo, 'ci/rcumventus mo/rbo, exilio atque i/nopia'. illi igitur antiqui non tam acute optabiliorem illam vitam
Abbreviated transcription (Latin):
ta st̃. Oũimq reꝵ publicaꝵ rectiones. gnͣa. status. mutatioẽs. leges.
&̃ et instituta ac mores ciuitatũ ꝑ̃scripsmꝰ. Eloquẽtie uoͣ q̃ ox pͥn¬
cipib maxiẽ ornamẽto est & qua te audiuimꝰ ualere plurimũ ꝙ¬
tũ tibi ex monimẽtis nrĩs addidisses: Eacũ dixissẽt quid tandem
talib uiris respõdisses : respõderes: Rogarẽ te inꝗt ut dice̾s pro
me. tu idem qui illis orõnem lictauisses. uł potiꝰ paulũ loci mihi
ut his responderẽ dares: nisi .& te audire me nulle nũc mallẽ. &
istis tñ alio tpeͣ me respõsurꝰ essẽ. tũ scilicor cũ tibi nõ ꝓbatos tãtis
acutiꝰ dissexuisse: tũ sensisse grauiꝰ & fortius Quippe qui pͥmũ ua¬
litudinẽ bonã expetẽdam negent ẽẽ eligẽdã dicãt. nec qr bonũ. sit
ualere. sed qr sit nõ nihilo ẽstimãdũ. Neq tñ plures ꝙͣ illi uidẽtur

Expanded text:
ta sunt, omniumque rerum publicarum rectionis genera, status, mutationes, leges ta sunt, omniumque rerum publicarum rectionis genera, status, mutationes, leges etiam et instituta ac mores civitatum perscripsimus. eloquentiae vero, quae et principibus maximo ornamento est, et qua te audimus valere plurimum, quantum tibi ex monumentis nostris addidisses! Ea cum dixissent, quid tandem talibus viris responderes? Rogarem te, inquit, ut diceres pro me tu idem, qui illis orationem dictavisses, vel potius paulum loci mihi, ut iis responderem, dares, nisi et te audire nunc mallem et istis tamen alio tempore responsuracutius disseruisse, tum sensisse gravius et fortius, quippe qui primum valitudinem bonam expetendam negent esse, eligendam dicant, nec quia bonum sit valere, sed quia sit non nihilo aestimandum—neque tamen pluris quam illis videtur,
Abbreviated transcription (Latin):
his quib cũ re cõcinebat u̾bis discrepae᷑: Quid si reuiuiscãt pla¬
tonici illi .&. deinceps qui eoꝵ auditores fuerũt &. tecũ ita loquãt᷑
Nos cũ te Marce Cato studiosissimũ. phyẽ. iustissimũ uirũ. optimũ
iudicẽ. xeligiosissimũ testẽ audiremꝰ admiratissimꝰ ꝗd eẽt. cur nobis
stoicos antẽferes . qui de reb bonis & malis sentirẽt ea q̃ ab hoc Po¬
lemone. zeno cognouerat noĩb uterẽt᷑ his q̃ pͥma spẽ admirationẽ
re explicata risũ mouerẽt. Fu a̾ si tibi illa ꝓbabãt᷑. cur nõ ꝓpriis u̾¬
bis illa tenebas: Sinte auctoritas cõmouebat. nob̾ ne õib ce. Pla¬
toni ipĩ nescio quẽ illũ. anteponebas p̃sertim cũ ĩ re .p. pͥnceps esse
uelles ad eãq tuendã cũ tua sũma clignitate maxiẽ anb̾ ornari atq
insteui posses.: Nob̾ eĩm ista quesita. a nob̾ descripta. notata p̃cep¬

Expanded text:
iis, quibuscum re concinebat, verbis discrepare? quid, si reviviscant Plaiis, quibuscum re concinebat, verbis discrepare? quid, si reviviscant Platonis illi et deinceps qui eorum auditores fuerunt, et tecum ita loquantur? Nos cum te, M. Cato, studiosissimum philosophiae, iustissimum virum, optimum iudicem, religiosissimum testem, audiremus, admirati sumus, quid esset cur nobis Stoicos anteferres, qui de rebus bonis et malis sentirent ea, quae ab hoc Polemone Zeno cognoverat, nominibus uterentur iis, quae prima specie admirationem, re explicata risum moverent. tu autem, si tibi illa probabantur, cur non propriis verbis ea tenebas? sin te auctoritas commovebat, nobisne omnibus et Platoni ipsi nescio quem illum anteponebas? praesertim cum in re publica princeps esse velles ad eamque tuendam cum summa tua dignitate maxime a nobis ornari atque instrui posses. a nobis enim ista quaesita, a nobis descripta, notata, praecep
Abbreviated transcription (Latin):
posse. nõ façiles illas quidẽ nec cõtẽp̃nendas. Quid eĩ eẽt ĩ uirtute
tantũ: Sed ut hoc udicaremꝰ nõ esse in his partẽ positam maximã beate
aut lecus uiuẽdi ad sũmã/ ea que zeno estimãda ce sumẽda ex apta
neͣ esse dixit. cadẽ illi bona appellãt. Uitã &̾ btãm illi eã que cõsta¬
ret ex his rebus quas dixi aut pluximis aut grauissis.zeno ã quod
atam ã uitã eã solã que cũ uirtate degat᷑.Si dere disceptari opor¬
tet milla mͥ tecũ Cato potest eẽ̾ disserisio. Nihil ẽ eĩm de quo aliter
tu sentias atq ego. Modo cõmutatis uerbis ip̃as res cõferamꝰ. Nec
hoc ille nõ iuide̾t sed u̾boꝵ magnificẽtia est &. gła delectatꝰ. Eui
si ea que dicit ita sentiret ut u̾ba significãt quid int̾ eũ & uł Pir¬
ronẽ uł Arrstonẽ interesset. Sina̾ eos nõ ꝓbabat ꝗd attinuit cũ

Expanded text:
posse, non faciles illas quidem res nec contemnendas —quid enim esset in virtute posse, non faciles illas quidem res nec contemnendas —quid enim esset in virtute tantum?—, sed ut hoc iudicaremus, non esse in iis partem maximam positam beate aut secus vivendi. Ad summam ea, quae Zeno aestimanda et sumenda et apta naturae esse dixit, eadem illi bona appellant, vitam autem beatam illi eam, quae constaret ex iis rebus, quas dixi, aut plurimis aut gravissimis. Zeno autematam autem vitam eam solam, quae cum virtute degatur. Si de re disceptari oportet, nulla mihi tecum, Cato, potest esse dissensio. nihil est enim, de quo aliter tu sentias atque ego, modo commutatis verbis ipsas res conferamus. nec hoc ille non vidit, sed verborum magnificentia est et gloria delectatus. qui si ea, quae dicit, ita sentiret, ut verba significant, quid inter eum et vel Pyrrhonem vel Aristonem interesset? sin autem eos non probabat, quid attinuit cum
Abbreviated transcription (Latin):
hil habere ĩ sese eius appetitioĩs de qua sepe iã diximꝰ. que nec hone¬
sta nec laudabilia dicãt᷑: ꝗ partĩ que uoluptatẽ habeat in om̃ĩ aĩante
sed ĩ hoiẽ rationẽ cẽ. Ex his q̃ sint apta/ ea honesta. ea pulcra. ea
laudabilia. Illa ã suꝑiora naͣlia noĩant᷑. que cõiucta cũ honestis uitã
bt̃am ꝑficiuĩt & absoluũt. Oĩum ã eoꝵ cõmodoꝵ quib nõ illi plus
tribuunt qui illa bona ẽẽ dicũt ꝙͣ Seno qui negat lõge prestãtissimũ
eẽ qđ honeltũ esset atq laudabłe. Sed si duo honesta ꝓposita sint
alterũ cũ ualitudine. alterũ cũ morbo nõ esse dubiũ ad utrũ. eoꝵ
natura nos ip̃a deductura sit. Sed tñ tantã uim ẽẽ honestatis tã¬
tũq eam rebus omĩb prestare & excelle̾ ut nlłis nec supliciis nec p̃¬
miis demoueri possit ex eo qd rectũ ẽẽ decreuei̾t. Oĩ queq dura diffĩ¬
cilia adu̾sa indeãt᷑ ea uirtutib his quib a na essemus ornati optari

Expanded text:
hil habere in sese eius appetitionis, de qua saepe iam diximus, quae nec honesta nec laudabilia dicantur, partim, quae voluptatem habeant in omni animante, sed in homine rationem etiam. ex ea quae sint apta, ea honesta, ea pulchra, ea laudabilia, illa autem superiora naturalia nominantur, quae coniuncta cum honestis vitam beatam perficiunt et absolvunt. omnium autem eorum commodorum, quibus non illi plus tribuunt, qui illa bona esse dicunt, quam Zeno, qui negat, longe praestantissimum esse, quod honestum esset atque laudabile. sed si duo honesta proposita sint, alterum cum valitudine, alterum cum morbo, non esse dubium, ad utrum eorum natura nos ipsa deductura sit. sed tamen tantam vim esse honestatis, tantumque eam rebus omnibus praestare et excellere, ut nullis nec suppliciis nec praemiis demoveri possit ex eo, quod rectum esse decreverit, omniaque, quae dura, difficilia, adversa videantur, ea virtutibus iis, quibus a natura essemus ornati, opteri
Abbreviated transcription (Latin):
expetẽdũ. Omĩnoq de istis om̃ib u̾bis a zenone mutatis ita disputa¬
scis amãtissimꝰ. Nos paucis adhec additis finẽ faciamꝰ aliquãdo. Lon¬
gũ ⁊ eĩ ad oĩa respõdere que ꝗͣte deã sũt. Nã ex eisdẽ u̾boꝵ p̃stigiis oe¬
oĩa cõtraria quos te ĩsanos ẽẽ uultis. Hec paradoxa illi. nõs ad mira¬
bilia dicamꝰ. Quid ã hñt admiratioi̾s cũ ꝓpe accesse̾i̾s cõferã tecum
ego tecũ iã ita loquar ut iscdẽ his de reb : cũ l. Murena te accusãte
defendẽm apd imꝑitos. Tum illa dicta sũt aliꝗd cẽ corone datum
honestius nec turpi turpiꝰ. ferge porro. Nã de ilto magna dissensio est

Expanded text:
expetendum, omninoque de istis omnibus verbis a Zenone mutatis ita disputaexpetendum, omninoque de istis omnibus verbis a Zenone mutatis ita disputascis, amantissimus. nos paucis ad haec additis finem faciamus aliquando; longum est enim ad omnia respondere, quae a te dicta sunt. Nam ex eisdem verboivem, stultos omnia contraria, quos etiam insanos esse vultis. haec para/doca illi, nos admirabilia dicamus. quid autem habent admirationis, cum prope accesseris? conferam tecum, ego tecum iam ita iocabor, ut isdem his de rebus, cum L. Murenam te accusante defenderem. apud imperitos tum illa dicta sunt, aliquid etiam coronae datum; quicquam honestius nec turpi turpius.—Perge porro; nam de isto magna dissensio est.
Abbreviated transcription (Latin):
Aristone u̾bis cõsistere. dissidere cũ Aristotele .&. illis re cõsentire
n̾bis disceptae̾᷑. Cur igit᷑ cũ de re cõueniat nõ malimꝰ ułitate. loꝙ
Aut doccat paratiorẽ m̾e ad cõtẽpnẽdã pecuniã fore si illã ĩ rebus
p̃positis ꝙͣ si ĩ bonis dux̾o foctiorẽq ĩ patiẽdo clolore. si eũ asꝑũ & dit¬
ficilẽ perpessũ cõtra naͣm ꝗͣu simalũ dixeoͣ. Facete M. Piso familiaris
nrͣ & alia młta. & hoc loco stoicos irridebat. Quid eĩm aiebat̃: Bo¬
nũ negas ẽẽ diuicias. p̃positũ ẽẽ dicis. Quid adiuuas: Auaritiam
Nihil ad rem ne sit sane: At certe grauiꝰ. Nam bonũ ex quo appel¬
latũ sit nescio. Prepositũ ex eo credo ꝙ p̃ponat᷑ aliis. I mͥ magnũ
uidet. Itaq dicebat plus tribui diuiciis a zebone que eas ĩ p̃positis po¬
neͣt ꝙͣ ab Aristotile qui bonũ ẽẽ diuicias fateret᷑. Sed neq magnũ
bonũ & p̃ rectis honestisq cõtemnẽdũ. ac despiciẽdũ nec magnope

Expanded text:
llis re consentire, verbis discrepare? cur igitur, cum de re conveniat, non malumus usitate loqui? aut doceat paratiorem me ad contemnendam pecuniam fore, si illam in rebus praepositis quam si in bonis duxero, fortioremque in patiendo dolore, si eum asperum et difficinoster, et alia multa et hoc loco Stoicos irridebat: Quid enim? aiebat. 'Bonum negas esse divitias, praepositum esse dicis? quid adiuvas? avaritiamnm quam bonum'.—Nihil ad rem!—'Ne sit sane; at certe gravius. nam bonum ex quo appellatum sit, nescio, praepositum ex eo credo, quod praeponatur aliis. id mihi magnum videtur.' itaque dicebat plus tribui divitiis a Zenone, qui eas in praepositis poneret, quam ab Aristotele, qui bonum esse divitias fateretur, sed neque magnum bonum et prae rectis honestisque contemnendum ac despiciendum nec magnopere
Abbreviated transcription (Latin):
cam grece ꝓ egmena. latine ã ꝓducta. sed p̃polita aut p̃cipua ma¬
lo sit tolerabiliꝰ & molliꝰ. Illa a̾ morbũ egestatẽ dolorẽ nõ appel¬
lo mala. sed si libet xeiectanea. Itaq illa non clico me expet̾e sed legẽ
nec optare sed sumeͬ. cõtraria a nõ fuge̾ secd quasi secerne᷑. Quid
ait Aristoteles ueliquiq flatonis alumni: Se oĩa que ẜm naͣm sint¬

Expanded text:
cam Graece prohgme/na, Latine autem producta—sed praeposita aut praecipua macam Graece prohgme/na, Latine autem producta—sed praeposita aut praecipua malo, sit tolerabilius et mollius—; illa autem, morbum, egestatem, dolorem, non appello mala, sed, si libet, reiectanea. itaque illa non dico me expetere, sed legere, nec optare, sed sumere, contraria autem non fugere, sed quasi secernere. Quid ait Aristoteles reliquique Platonis alumni? Se omnia, quae secundum n
Abbreviated transcription (Latin):
possimꝰ. Uiues inꝗt Aristo mãgnifice atq p̃clare. qđ erit cũq
iusũ ages. nũꝙͣ angere. nũꝙͣ cupi̾es. nũꝙͣ timebis. Quid zeno.
Portẽta hec eẽ dicit᷑ nec a ea ratione ullo modo posse uiui. sed diffe¬
re int̾ honełtũ & turpe. nimiũ ꝙͣtũ nescio quid immẽsũ int̾ ce¬
tas res nihil oĩo int̾esse. Idem adhric audi reliqua & cõtine si potes.
Media illa inꝗt interq̃ nihil interest tñ eiusmodi sũt ut eoꝵa
lia eligẽda sint. alia rericiẽda. alia oĩo negligẽda. Hocest ut eoꝵ alia
uelis. alia nolis. alia nõ cures. Ae mocdo cdixeras nihil ĩ istis rebus
rẽ qđ inf̾esset. &. nũc idem dico inquies sed ad uitutes & aduicia
nihil int̾esse. Quis istud quasi nesciebat. Uexũ audiamꝰ ista.
ĩquit que dixisti ualere locupletẽ ẽẽ. nõ dolere. bona nõ dico. sed di¬

Expanded text:
possimus. Vives, inquit Aristo, magnifice atque praeclare, quod erit cumque possimus. Vives, inquit Aristo, magnifice atque praeclare, quod erit cumque visum ages, numquam angere, numquam cupies, numquam timebis. Quid Zeno? Portenta haec esse dicit, neque ea ratione ullo modo posse vivi; se dicere inter honestum et turpe nimium quantum, nescio quid inmensum, inter ceteras res nihil omnino interesse. idem adhuc; audi reliqua et risum contine, si potes: Media illa, inquit, inter quae nihil interest, tamen eius modi sunt, ut eorum alia eligenda sint, alia reicienda, alia omnino neglegenda, hoc est, ut eorum alia velis, alia nolis, alia non cures.—At modo dixeras nihil in istis rebus esse, quod interesset.—Et nunc idem dico, inquiet, sed ad virtutes et ad vitia nihil interesse. — Quis istud, quaeso, nesciebat? verum audiamus.— Ista, inquit, quae dixisti, valere, locupletem esse, non dolere, bona non dico, sed di
Abbreviated transcription (Latin):
gerẽdoꝵ negocioꝵ. officia uite. ip̃m deniq illd̃ honestũ. ĩ quo uno uultis ẽ
oĩa deserẽndũ est. Que diligẽtissiẽ cõtra Aristonẽ dicũt᷑ a Crisippo. ex
ea difficultate ille fallacias loq̃le ut. ait actius malitie nate sũt. Qd̾ eĩ
lapĩa pedẽ ibi ponẽt nõ habebit sublatis officiis omĩb. Officia eĩm tol
lebãt᷑ deletu omũ & discrimiẽ remoto q̃ c̃ẽ poterãt reb omib sic ex e¬
quatis ut int̾ eas nihil interesset. Ex istis angustuis ista euaserũt de¬
terion ꝙͣ Aristonis. Ella tñ simplicia. ur̃a uexsuta. Roges eĩ Aristonẽ
bona ne ei uideãt᷑ hec uacuitas doloris diuicie ⁊ ialitudo neget. Quid:
Que cõtraria sũt his: Malane: Nihilo magis. Senõnẽ roges.
respondeat totidẽ u̾bis. Admirãtes queramꝰ ab utrosq quo nã modo
uitã ageͣ possimꝰ. si nihil inte̾sse nr̃a putemꝰ. ualeamꝰ. egri ne simꝰ
uacemꝰ. an cruciem᷑ dolore. frigus famẽ ꝓpulsare possimꝰ. nec ue

Expanded text:
gerendorum negotiorum, officia vitae, ipsum denique illud honestum, in quo uno vultis esse omnia, deserendum est. quae diligentissime contra Aristonem dicuntur a Chrysippo. ex ea difficultate illae 'fallaciloquae', ut ait Accius, malitiae natae sunt. quod enim sapientia, pedem ubi poneret, non lebantur dilectu omni et discrimine remoto, quae esse non poterant rebus omnibus sic exaequatis, ut inter eas nihil interesset, ex his angustiis ista evaserunt deteriora quam Aristonis. illa tamen simplicia, vestra versuta. roges enim Aristonem, bonane ei videantur haec: vacuitas doloris, divitiae, valitudo; neget. quid? quae contraria sunt his, malane? nihilo magis. Zenonem roges; respondeat totidem verbis. admirantes quaeramus ab utroque, quonam modo vitam agere possimus, si nihil interesse nostra putemus, valeamus aegrine simus, vacemus an cruciemur dolore, frigus, famem propulsare possimus necne