comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
turꝓ illis hoc exemplo non
factũ illorum ꝓbat. sed fixam
fidem in resurrectione osten
non catholicos eẽ qui promor¬
tiuis bapti⁊abantur. denique
requie accepto ferri non pos¬
set fidelis inuentus est offerens
filiam suã secundum uotũ suũ
quod stulteuouerat. Nonergo
factum probatur sed ꝑseue¬
rantia fide in exemplum pro¬
fertur predi cantium peri¬
cula et labores memorat dic̃s
quid et nos periclita muri
Et subauditur nisi qui asperamꝰ
futurã resurrectionem. sicut
supra memorat Securi enim
quia post istam mort̃e uera
uitae sequet᷑ pericula non tim̃t
inlata ab infidelibus propter
zelum illorũ quos quia credide¬
runt perdidissedolent. Sollici¬
tudinemergosuam ostendit quã
habebaet erga salutem illorum
propt̃ gloriãm promissam ad nõ
sicut et in lege dictum ẽ Exalta
sicut tuba uõcentuam. site audi¬
erint lucraberis animas illo¬
rum. Ad hoc festabat
apłs semꝑ sollicitus
ut gloria illi cresce¬
ret

Expanded text:
tur pro illis? Exemplo hoc non tur pro illis? Exemplo hoc non factum illorum probat, sed fixam fidem in resurrectionem ostennon catholicos esse, qui pro mortuis baptizabantur. Denique re, quae accepta fieri non posset, fidelis inventus est, offerens filiam suam secundum votum suum, quod stulte voverat , non ergo factum probatur, sed perseverantia fidei in exemplum praefertur. Praedicantium pericula et labores memorat dicens: Quid et nos periclitamur? et subauditur; nisi quia speramus futuram resurrectionem, sicut supra memorat. Securi enim quia post istam mortem vera vita sequetur, pericula non timent illata ab infidelibus, propter zelum illorum, quos quia crediderunt se perdidisse, dolent. Sollicitudinem ergo suam ostendit, quam habebat erga salutem illorum, propter gloriam promissam a Domino, sicut et in Lege dictum est: Exalta sicut tuba vocem tuam; si te audierint, lucraberis animas illorum . Ad hoc festinabat Apostolus semper sollicitus, ut gloria illi cresceret
Abbreviated transcription (Latin):
tium terres trium et infernoꝵ
confiteatur unum ee dm̃ ex quo
sunt omnia Siaut̃ dixisset ut sit
ds̃ in omnibus. intellegere tur
in omnib: quidem eẽ sed per af¬
fectum aut communem sensum
Non tamen ea ipsa ex ipso esse
Sed cum dixis set om̃a in omnib
hoc significauit quia et ex ipso s̃.
et in ipsis ẽ ex ipso quia ab ipso
creatasunt. In ipsis autem quia
in omnium confessione unus
erit ds̃ Non tamen sic subicit᷑
filius patri. sicut filio creatura
Alio quin quid facient qui bap¬
tizentur promortuis siomnino
mortui non resurgent  quid
Set baptitantur proillis In
tantum ratã et stabilem uult
ostendere resurrectionẽmor¬
tuorum. ut exemplum det eorũ
quitam saecurierant de futura
re surrectione ut etiapro mor¬
tuis bapti zarentur siquẽ for¬
temors. p̃uenisset timentes ne
aut male aut non resurgeret
quibaptizatus non fuerãt. uiuus
nomine mortui tinguebatur
Vnde subiecit quid et baptizan¬

Expanded text:
tium et terrestrium et infernorum tium et terrestrium et infernorum confiteatur unum esse Deum, ex quo sunt omnia. Si autem dixisset: Ut sit Deus in omnibus; intelligeretur in omnibus quidem esse, sed per affectum, aut communem sensum; non tamen ea ipsa ex ipso esse. Sed cum dixit: Omnia in omnibus; hoc significavit, quia et ex ipso sunt, et in ipsis est: ex ipso; quia ab ipso creata sunt: in ipsis autem; quia in omnium confessione unus est Deus. Non tamen sic subjicitur Filius Patri, sicut Filio creatura. Alioquin quid facient, qui baptizantur pro mortuis, si omnino mortui non resurgunt? Ut quid et baptizantur pro illis? In tantum ratam et stabilem vult ostendere resurrectionem mortuorum, ut exemplum det eorum, qui tam securi erant de futura resurrectione; ut etiam pro mortuis baptizarentur, si quem forte mors praevenisset: timentes ne aut male, aut non resurgeret, qui baptizatus non fuerat, vivus nomine mortui tingebatur. Unde subjecit: Ut quid et baptizan
Abbreviated transcription (Latin):
s sublecta fuerint illi oma tunc
subiecit om̃a ut sit ds̃ om̃a in om¬
nib: Idem sensus est quem nunc
aperit ut manifestet quid sit
tradere regnũ filio dõ et patri
Hoc tamen addit ad sensum . qr
tradens paterfilio regnũ non se
subiecerit ei. sicut filius patrise
sublecit In congruum ẽ enim.
ut pater subiciatur filio oma
er go subiecit pat̾ filio. ut similit̃
honꝰorificet᷑ filius. sicut honori fi¬
cetur et pater. Cum ergo oma
confessa fuerint xpm dm̃ sub¬
ftrata subpedibus eiꝰ. tunc et
ipse xp̃c dñs. subicietur dõ patri
ut sit ds̃ om̃a in omnib Hoc dic̃
quia cum omnia principũ et
potestatum et dominationum
fuerit praessa suꝑbia et ad orauerin
unicam auctoritatem patris
dm̃ quidem seostendit sed dedõ
utunius principii sublimis
et in effabilis auctoritas maneat
Hoc ẽ subicere sefiliũ patri.
hoc ẽ dm̃ ee omnia in omnib
cum discit omnis creatura
creatura omnis unum sentiat
ut unauoce omnis lingua caeles¬

Expanded text:
int omnia; tunc subjecit omnia; ut sit Deus omnia in omnibus. Idem sensus est, quem nunc aperit; ut manifestet quid sit Filium tradere regnum Deo et Patri: hoc autem addit ad sensum, quia tradens Pater Filio regnum, non se subjecerit ei, sicut Filius Patri se subjecit; incongruum est enim ut Pater subjiciatur Filio. Omnia ergo subjecit Pater Filio, ut similiter honorificetur, sicut honorificatur et Pater. Cum ergo omnia confessa fuerint Christum Deum, substrata pedibus ejus; tunc et ipse Christus Dominus subjicietur Deo Patri: Ut sit Deus omnia in omnibus. Hoc dicit, quia cum omnium principum et potestatum et dominationum fuerit pressa superbia, et adoraverintristus propter unicam auctoritatem Patris, Deum quidem se ostendet, sed de Deo; ut unius principii sublimis et ineffabilis auctoritas maneat. Hoc est subjicere se Filium Patri, hoc est, Deum esse omnia in omnibus; quia cum discit omnis creatura omnis creatura unum sentiat, ut una voce omnis lingua coeles
Abbreviated transcription (Latin):
cum tradiderit regnumdo et
patri. putantes traditionem
hanc regni siixta sonam uer¬
bi intelligatur uacuam rema¬
nere Vt sitradit iam ipse lam
ipse non habeat quasi pater.
postea haec ẽ autem inquid¬
uita aeterna ut cognos cantte
ecce regnante filio. regnat
et pater. Quo modo autem tra¬
dens filius regnum euacuare se
crederet  cũ dicat angelus ad
mariam a It dabit illi dñs ds̃
sedem dauidp atris sui et regna¬
bit indomoiacob in aeternum.
et regnieius non erit finis. Et
danihel de codem regno dicit
inter cetera Ds caeli excitaũ
aliud regnum quodnum quã
corrum pet᷑. eth oc regnũ erit¬
in aeternum Nemo ergo du¬
bitet filium sẽperregnaturũ
cumpatre Traditio aut em
haecẽ regni ut cum om̃a filio fu¬
erint subiecta et ad o rauerint
ut dm̃ destructa morte tunc
filius ostendet non se eẽ exquo
s̃ omnia sed ꝑ quem sunt omnia
Ethocerit tradere regnũ dõ
patri. ostendere ipsum eẽ ex
quo omnis paternitas incȩlis

Expanded text:
Cum tradiderit regnum Deo et Cum tradiderit regnum Deo et Patri; putantes traditione hac regni, si juxta sonum verbi intelligatur, vacuum remanere; ut si tradit, jam ipse non habeat: quasi Pater tpostea: Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te . Ecce regnante Filio, regnat et Pater. Quomodo autem tradens regnum Filius evacuare se crederetur, cum dicat angelus ad Mariam: Et dabit illi Dominus Deus sedem David patris sui, et regnabit in domo Jacob in aeternum, et regni ejus non erit finis ? Et Daniel de eodem regno dicit inter caetera: Deus coeli excitabit aliud regnum, quod numquam corrumpetur; et hoc regnum erit aeternum . Nemo ergo dubitet Filium semper regnaturum cum Patre. Traditio autem haec regni est, ut cum omnia Filio fuerint subjecta, et adoraverint illum ut Deum, destructa morte; tunc Filius ostendet illis non se esse, ex quo sunt omnia, sed per quem sunt omnia: et hoc erit tradere regnum Deo et Patri, ostendere ipsum esse, ex quo omnis paternitas in coelis
Abbreviated transcription (Latin):
tum eẽ inmorse. Si passibilis xp̃c
si priorre surgens exmortuis et cetr̃
priorergo resurrexit. ut forma
fieret credentib sibi de inde qui
duplicimodo intelli gendum quia
et aduentu eiꝰ secundo sc̃i resurgen
iuxta fidem a pocalipsis io hannis
Sicut et in primo aduentucum sur¬
rexit multa corporascõrum resur¬
rexerunt ad protestationem deuic¬
tae mortis acspoliatae Sub
unaergo significatione dupli¬
cemaduentum dñi cõnprehen¬
s dit De inde finis cumtradide¬
srit regnum dõ et patri. cum¬
s destituerit omnem principa¬
stum etomnem potestatem et
somnem uirtutem et omnem
sdominationem oportetenim¬
s illum regnare. donecponat
somnes inĩmicos sub pedibus eiꝰ¬
somnia enim subiecit subpedib
Hoc dicit qui atradito regno finis
erit mundi impletaresur recti¬
one Quod quidam territi aspe¬
ritate sermonis . dum quasi pie
uolunt sentire. a proprietate
sensus declinatit. Horrent
enim sonum uerbi audientes

Expanded text:
tum esse in Moyse . Si passibilis Christus, tum esse in Moyse . Si passibilis Christus, si prior surgens ex mortuis, etc. Prior ergo resurrexit, ut forma fieret credentibus sibi. Deinde qui duplici modo intelligendum est; quia et in adventu ejus secundo sancti resurgent, juxta fidem Apocalypsis Joannis , sicut et in 163 primo adventu cum resurrexit, multa corpora sanctorum resurrexerunt , ad protestationem victae mortis ac spoliatae. Sub una ergo significatione duplicem adventum Domini comprehendit. Deinde finis, cum tradiderit regnum Deo et Patri, cum destituerit omnem principatum et omnem potestatem, et omnem virtutem, et omnem dominationem. Oportet enim illum regnare, donec ponat omnes inimicos sub pedibus ejus; omnia enim subjecit sub pedibuHoc dicit, quia tradito regno finis erit mundi, impleta resurrectione. Quod quidam territi asperitate sermonis, dum quasi pie volunt sentire, a proprietate sensus declinant. Horrent enim sonum verbi audientes:
Abbreviated transcription (Latin):
omnes moriuntur. ita et in xp̃o onis
uiuificabuntur. Hoc dicit quia
sicut adam peccans mortem inue¬
nit et omnes exeius origine tenuit
ut dissoluantur. Itaetxp̃c non pec¬
cans et perhocincens mortem.
quia qui non peccat uinc̃mortẽ
quia mors expeccato. Omnibus¬
ergo qui sunt ex eiũs corpore ad¬
quisiuit uitã idẽ resurrectionem
quã uis generalem tribueritre¬
sur rectionẽ. Ut sicut inadam
omnes sie iustisiue iniustimori¬
untur. ita et inxp̃o omnes tãcre¬
dentes quam diffidentes resur¬
gant. Lic et ad poenam incredu¬
litam̃ uiui ficari uident᷑ quiacor¬
porasua recipient. lam non mo¬
rituri sed pas suri pȩnã in eissine
fine quod credere noluerunt.
Vnus quisque autem insuo ordine
Nunc ordines uult resurrectionis ex¬
ponere. neideo putarent fabulo¬
inceteris. Ordines illis exponit
et tempora quando factũ sit. et
quando futur umẽ. ut resurgant¬
s mortui Initium xp̃c. Sicut in
actibus a postolorum testatur scrip¬

Expanded text:
omnes moriuntur, ita et in Christo omnes omnes moriuntur, ita et in Christo omnes vivificabuntur. Hoc dicit, quia sicut Adam peccans mortem invenit, et omnes ex ejus origine tenuit, ut dissolvantur: ita et Christus non peccans, et per hoc vincens mortem quia qui non peccat, vincit mortem, quia mors ex peccato, omnibus qui sunt ex ejus corpore, acquisivit vitam, id est, resurrectionem. Quamvis ergo generalem tribuerit resurrectionem, ut sicut in Adam omnes sive justi sive injusti moriuntur; ita et in Christo omnes tam credentes, quam diffidentes resurgant, licet ad poenam increduli; tamen vivificari videntur; quia corpora sua recipient, jam non morituri, sed passuri poenam in eis sine fine: quod credere noluerunt. Unusquisque autem in suo ordine. Nunc ordinem resurrectionis vult exponere, ne ideo putarent fabuloin caeteris: ordines illis exponit et tempora, quando factum sit, et quando futurum est, ut resurgant mortui. Initium Christus. Sicut in Actibus apostolorum testatur scrip
Abbreviated transcription (Latin):
emplo xp̃i crediderunt et non
ẽuerum perierunt. hoc illis
dic̃. quod amore suorũ de functoꝵ
noluntaudire ut illis amputet
sentiuita et infutura speramus
Inxp̃o Net enim hic deserit seruos
suos xp̃c. sed dat illis grãm. et in
futuro erunt ingloria ȩ terna
Siautem futuraẽ uitae spes nonẽẽt.
omnibus hominibus quod dixit
miserabiliores essemus Vtquid
enimie lunia uigilias exitus mun¬
dauita. iustitia misericordia mors
si ꝓhis nullam ercis erit infuturo
initium dor mientium qm̃ quidem
ꝑhominem mors et ꝑ hominem re¬
surrectio mortuorum hoc dicens
tangit pseudo ꝓphetas. quixp̃m
natum negabant. hac perhoc non
resur rexisse carnem . quiaquinat᷑
nonẽ nec moritur
Sicautem
probat xp̃m amortuis resurrexisse.
quia homosuit ut dubium non sit
hominem adõ exmortius excitatum
ut quia peccato hominis mors inuen¬
ta est. xp̃iiuistitia resurrectionem
meruit mortuorum Sicut in adã

Expanded text:
emplo Christi crediderunt, et non emplo Christi crediderunt, et non est verum, perierunt. Hoc illis dicit, quod amore suorum defunctorum nolunt audire; ut illis amputet,senti vita et in futura speramus in Christo; nec enim hic deserit servos suos Christus, sed dat illis gratiam, et in futuro erunt in gloria aeterna. Si autem futurae vitae spes non esset, omnibus hominibus, quod dixit, miserabiliores essemus. Ut quid enim jejunia, vigiliae, exitus, munda vita, justitia, misericordia, mors; si pro his nulla merces erit in futuro? initium dormientium; quoniam quidem per hominem mors, et per hominem resurrectio mortuorum. Haec dicens, tangit pseudoprophetas, qui Christum natum negabant, ac per hoc non resurrexisse carnem; quia qui natus non est, nec moritur. Sic autem probat Christum a mortuis resurrexisse, quia homo fuit, ut dubium non sit hominem a Deo a mortuis excitatum; ut quia peccato hominis mors inventa est, Christi justitia resurrectionem meruerit mortuorum. Sicut enim in Adam
Abbreviated transcription (Latin):
contrase ẽẽ reuerterenturad primã¬
s fidem Inuemur aũt et falsitestes
s dĩ qui testimonium diximus aduer¬
susdm̃ qđ suscitauerit xp̃m quem
non suscitauit qui asserit qm̃x pm̃
testis sinonest factum Virtute
tamen dĩ predicat. non utique ut
inimicus. quitam ammirabile
factum uirtuti eius asscribit
quod siuerumẽ quia excitauit xp̃m
amortuis. quid huit dicendum est
qui et testis contradm̃ falsus est. et
opus cius stultitiamasserit:
Si enim mortui non resurgent.
neque xp̃s resurrexit. quod sixp̃s
non resurrexit ad huc estis inpec
catis uestris. et qui dormierunt in
xp̃o perierunt Terret illos ut qr
nemosibi maleuult doleatillis hoc¬
cȩpis secredere quod contraipsosest
quis enim peccata sibire missa nõluit
audire: Et quidor mierunt in xp̃o
perierunt Addit ad terrorem.
quia carorum suorum excessum
nolunt ȩstimare perditionem.
de scło exierunt. Siue occidi non
timuerunt quiare surgere ex¬

Expanded text:
contra se esse, reverterentur ad primacontra se esse, reverterentur ad primam fidem. Invenimur autem et falsi testes Dei; quia testimonium diximus adversus Deum, quod suscitaverit Christum, quem non suscitavit. Qui asserit quod Chritestis, si non est factum; virtutem tamen Dei praedicat, non utique ut inimicus, qui tam admirabile factum virtuti ejus ascribit. Quod si verum est, quia excitavit Christum a mortuis, quid huic dicendum est, qui et testis contra Deum falsus est, et opus ejus stultitiam asserit? Nam si mortui non resurgunt, neque Christus resurrexit. Quod si Christus non rescatis vestris: ergo qui dormierunt in Christo, perierunt. Terret illos ut quia nemo sibi malecoepisse credere, quod contra ipsos est. Quis enim peccata sibi remissa nolit audire? Ergo et qui dormierunt in Christo, perierunt. Addit ad terrorem, quia charorum suorum excessum nolunt aestimare perditionem. de saeculo exierunt, sive occidi non timuerunt; quia resurgere ex
Abbreviated transcription (Latin):
iohannes apłs de notat quod xp̃m
in carne uenissenegabant. unde dic̃
qui negax pm̃ in carne uenisse. hic ẽ
anti xps et quinegafilium nec
patrem habet Istiambulabant et
quorundam fidem ne in prudentes
amun disapientibus iudicarentur
subuertebant. quia prudentes
saeculi stul iudicant cum audiunt
resurrectionem mortuorum
quodsi inquiduerum ẽ quia xp̃s
non resurrexit. falsi sumus predi¬
catores et fides uestra in aniserit
hocenim crediderunt apło predi¬
cante quia mortui resurgent. et
hac spe adtracti sunt adfidem
quod utique ad de trimentum
illorum proficere adserte sicredi¬
derant quod futurum non est
Et pudoris est ut aliquis ꝓ fiteat᷑
hoc secredidisse quod falsum est.
et uerecundiam ergo illis incutit.
et labores illorum dicit infructuo¬
sos siquod a falsis ap ostolis audier
uerum ẽ quia mortui nonresur¬
gent. quodne moutique deses
patitur audir e. ut uidentes hoc

Expanded text:
Joannes apostolus denotat, quod Christum Joannes apostolus denotat, quod Christum in carne venisse negabant. Unde dicit: Qui negat Christum in carne venisse, hic est Antichristus: et qui negat Filium, nec Patrem habet . Isti ambulabant, et quorumdam fidem, ne imprudentes a mundi sapientibus judicarentur, subvertebant; quia prudentes saeculi stultum judicant, cum audiunt resurrectionem mortuorum. Quod si, inquit, verum est quia Christus non resurrexit, falsi sumus praedicatores, et fides vestra inanis est. Hoc enim crediderunt, Apostolo praedicante, quia mortui resurgent, et hac spe attracti sunt ad fidem. 162 Quod utique ad detrimentum illorum proficere asserit, si crediderunt quod futurum non est: et pudoris est, ut aliquis profiteatur hoc se credidisse, quod falsum est. Et verecundiam ergo illis incutit, et labores illorum dicit infructuosos; si quod a falsis apostolis audierunt, verum est, quia mortui non resurgent: quod nemo utique de se patitur audire; ut videntes hoc
Abbreviated transcription (Latin):
minor est gratiam in apostolatũ
accepit: Sed plus illis omnibus¬
e laboraui. Addit ad causamqr
non solum minorat usest. sed etam¬
plius propter constantiam quia
uigebat inxp̃o afflictus est quod
non egreferens digniorfactus est
Non ego autem sed gratiã dĩmecum
Nese extulisse lactantur putaret᷑
statim sehumiliat. cum hoc ipsum
magis sibi sed dĩ grãe adscribit ut
sem per omnem gloriam reporto&
addm̃. Vnde iuire exaltandus ẽ
Siueigiturergosi ueilli. sic predi¬
camus. etita credidistis hoc est qđ
supra significauit. quia non inferi¬
orem gratiam inpredicatione ac¬
cepit quam ceteri apłi sed unam
at que eandem unde magisar¬
guit perfidiam corinthiorum qr
cũ manifesta esset credulitas haec
apud omnes ecclesias. hiab hacfide
dã in teruos qm̃ resur rectio in or¬
et fides uestra haec a falsis ap ostds
erantradita. qui xp̃mne que natum
neque incarnepassum nequere sur¬
rexisse ad seuerabant quos et

Expanded text:
minorem gratiam in apostolatu minorem gratiam in apostolatu accepit. Sed plus illis omnibus laboravi. Addit ad causam, quia non solum minoratus non est, sed et amplius propter constantiam, qua vigebat in Christo, afflictus est: quod non aegre ferens, dignior factus est. Non ego autem, sed gratia Dei mecum. Ne se extulisse jactanter putaretur, statim se humiliat, cum hoc ipsum non magis sibi, sed Dei gratiae ascribit; ut semper omnem gloriam reportet ad Deum, unde jure exaltandus est. Sive igitur ego, sive illi, sic praedicamus, et ita credidistis. Hoc est, quod supra significavit, quia non inferiorem gratiam in praedicatione accepit, quam caeteri apostoli, sed unam atque eamdem. Unde magis arguit perfidiam Corinthiorum, quia cum manifestata esset credulitas haec apud omnes Ecclesias, hi ab hac fide dam inter vos, quoniam resurrectio moret fides vestra. Haec a falsis apostolis erant tradita, qui Christum neque natum, neque in carne passum, neque resurrexisse asseverabant: quos et
Abbreviated transcription (Latin):
monte ubi constituerat illis ihs
Sicut refert matheus euangelista
ante in hierusalem post diesocto
rescirrectionis suae idẽ dominicadie
linius lausis intrauit ad discipilos
i homae animus firmaretur:
sicut dicit lohannes apłs. in monte
qni intellegitur mandata illis¬
s dedisie Nouissime autem omnũ¬
tam quã abortiuo uisusẽ et mihi
apparuit illiprimũ incalo post
oranti intemplo ab ortiuum se
dixit quia extratempus natus
inxp̃o a postolatum accepitiam
xp̃o incaelos receptocum carne
sugoenim sum minimus omnium
uposcolorum humiliat seet tem¬
ponis causam sibi ad scribit ⁊ pre
enimm in or est non dignitate Geđ
quia etper secut or fuit. inlinatse
gloriã qui eum elegit et dignitatem
suam non sibi defendit sed indignum
sedicit Vn de uero plus meretur
sciens dixisse dñm. qui se exaltat
humiliabitur. Et gratiaeius
pauper inme non fuit hocdic̃
quia no propter quod persecutorẽ

Expanded text:
monte, ubi constituerat illis Jesus, monte, ubi constituerat illis Jesus, sicut refert Matthaeus evangelista . Ante in Hierusalem post dies octo resurrectionis suae, id est Dominica die, januis clausis, intravit ad discipulos, ut Thomae animus firmaretur, sicut dicit Joannes apostolus . In monte enim intelligitur mandata illis dedisse. Novissime autem omnium quasi abortivo visus est et mihi Apparuit illi primum in coelo, post oranti in templo . Abortivum se dixit; quia extra tempus natus in Christo, apostolatum accepit jam Christo in coelos recepto cum carne. Ego enim sum minimus omnium apostolorum. Humiliat se, et temporis causam sibi ascribit; tempore enim minor est, non dignitate. Sed quia et persecutor fuit, inclinat se, gloriam, qui eum elegit; et dignitatem suam non sibi defendit, sed indignum se dicit. Unde vere plus meretur, sciens dixisse Dominum: Qui se humiliat, exaltabitur . Et gratia ejus pauper in me non fuit. Hoc dicit, quia non propter quod persecutus est,
Abbreviated transcription (Latin):
ssius propheta Et dabo milos
prosepultura eius Et quiare¬
sur reuit terdiadie scđm scriptũ¬
ide omnia infide clabis asunt
deo sub persona populi resur¬
secuo dñi tertio dio futura de¬
fepipuest dicit enimoseȩpph&a
sicut inadam mortuos eẽ nemo
fidelium denegat. Similimodo¬
et inpsalmo sub persona hominis
tiam dexp̃o significat dicens
omni sublecisti subpedibus eius
gla cthonore coronastieum Et
quia uisus est caephe idẽ petro
detum Et in hoc euangelio con¬
ginnetur deinde apparuitplus
quam quin gentis fratribus simul
poc sui sidelo quitur : Ex quib
pluresmultimanent us quead¬
beei quidam autem dormiens
debis quibus postresurrettionẽ
apparuit dñs. tunc multos dicit¬
s fuisse incorpore de inde apparuit
licobo Singulariter lacobo appa¬
ruit sicut et petro. quod ideo
puto factũ ut multi faria appa¬
rentia fidem resur rectionis fir¬
maret post ea apłis omnibus
Iterum apłis omnibus uisus est in

Expanded text:
Esaias propheta: Et dabo malos Esaias propheta: Et dabo malos pro sepultura ejus . 161 Et quia resurrexit tertia die secundum Scripturas. Omnia in fide clausa sunt; ideo sub persona populi resurrectio Domini tertia die futura descripta est. Dicit enim Osee propheta: sicut in Adam omnes mortuos esse, nemo fidelium denegat. Simili modo in psalmo sub persona hominis etiam de Christo significat, dicens: Omnia subjecisti sub pedibus ejus: gloria et honore coronasti eum . Et quia visus est Cephae: id est, Petro. decim . Et hoc in Evangelio continetur. Deinde apparuit plus quam quingentis fratribus simul. Hoc sua fide loquitur. Ex quibus plures manent usque adhuc, quidam autem dormierunt. De his quibus post resurrectionem apparuit Dominus, tunc multos dicit fuisse in corpore. Deinde apparuit Jacobo. Singulariter Jacobo apparuit, sicut et Petro: quod ideo puto factum, ut multifaria apparentia fidem resurrectionis firmaret. Postea apostolis omnibus. Iterum omnibus apostolis visus est in
Abbreviated transcription (Latin):
ductus ẽ et intercetera qm̃ tollet
aterra uitaeius ab iniquitate popu¬
limei ductus est ad mortem haec
inxp̃oreperta noscuntur Sedquu
preterii temporis significatio uidet
non est aduersum quia apuddm̃
qui omnium prȩscius est nihil futu¬
pum est: Ideo sic dicit quod futu¬
rum est nobis quasi factum sit
ram in apocalipsi iohannis apostli
dicitur Agnus inquit qui occisus ẽ
a consatutione mundu quia enim
aliter nonfiet quam scitds. fagum
dicitur Nobis enimsit nondõ
quia apuddm̃ nihil est quod futur
dicatur: Et psalmo ait dñs reg¬
nauuit aligno et moyses decruccei
lta significauit dicens Tunc iuide¬
bitis uitam urãm pendentẽ ante
oculos uros et non credetis Id¬
dirco ergo in eadem causa et futur
temporis aliquando significantiã
diccum defenderetur sicotbo
quasi preteritum significaret
Sdqui sepultus est lidabiũ
mortuum sepultum ẽe sicutdic

Expanded text:
ductus est . Et inter caetera: Quoniam tolletur ductus est . Et inter caetera: Quoniam tolletur a terra vita ejus, ab iniquitatibus populi mei ductus est ad mortem : haec in Christo reperta noscuntur. Sed quia praeteriti temporis significatio videtur, non est adversum; quia apud Deum, qui omnium praescius est, nihil futurum est; ideo sic dicit quod futurum est nobis, quasi factum sit. Nam in Apocalypsi Joannis apostoli dicitur: Agnus qui occisus est a constitutione mundi . Quia enim aliter non fiet, quam scit Deus, factum dicitur; nobis enim fit, non Deo, quia apud Deum nihil est, quod futurum dicatur. Et in Psalmo ait: Dominus regnavit a ligno . Et Moyses de cruce ejus ita significavit, dicens: Tunc videbitis vitam vestram pendentem ante oculos vestros, et non credetis . Idcirco enim in eadem causa et futuri temporis aliquando significantia dictum defenderetur, si totum quasi praeteritum significaret. Et quia sepultus est. Nulli dubium mortuum sepultum esse, sicut dicit
Abbreviated transcription (Latin):
Aures aperiant ut audiant quo¬
modo misericordiadĩ mortem uicit
perxp̃m. quae per eas regnauit
Uam si audiant in ec clesiã loqui
dedecus ẽ quiꝰ idcir couelantur
ut humilitate appareant Ille
autem se inuerecundȩ ostendun
quodet uiris obprobrium est
in mulierum enim insolentia. etiã
mariti notatur. Notum autem
in quo et statis per quod et salcu
efficimini Quod sermone ad nun¬
tiaui uobis de betis tenere ni forte
sine causa credidistis ostendit
illis quiasi hac causa quae sub lec¬
ta est atraditione eius seducti sun
perdiderunt quod crediderunt
Omnis enim spes: in hoc sensuest.
quia mortui resurgent quod
autem dicit in quostatis: hisdicit¬
qui firmierant in fide traditionis
huius romiscuis enim loquitur
ut echi quifixi in fide sunt. gaudean
et quinutant corripi sedo leant et
Scriptura testamentiueteris comi¬
memorat quae futura passionĩ dñi
cecinerunt dicit enim isaias pro¬
pheta ut ouis adimmolanduen

Expanded text:
aures aperiant; ut audiant quoaures aperiant; ut audiant quomodo misericordia Dei mortem vicit per Christum, quae per eas regnavit. Nam si audeant in Ecclesia loqui, dedecus est; quia idcirco velantur, ut humiliatae appareant: illae autem se inverecundas ostendunt, quod et viris opprobrium est; in mulierum enim insolentia etiam mariti notantur. An a in quo et statis, per quod et salvi efficiemini, quod et sermone annuntiavi vobis, debetis tenere; nisi forte sine causa credidistis. Ostendit illis quia si in hac causa quae subjecta est, a traditione ejus seducti sunt, perdiderunt quod crediderunt; omnis enim spes credentium in hoc sensu est; quia mortui resurgent. Quod autem dicit: In quo et statis, his diciqui firmi erant in fide traditionis hujus; promiscuis enim loquitur, ut et ii qui in fide sunt, gaudeant: et qui nutant, corripi se doleant, et Scripturas Testamenti veteris memorat quae futuram passionem Domini cecinerunt. Dicit enim Esaias propheta: Ut ovis ad immolandum
Abbreviated transcription (Latin):
quanto magis in ecdesia de bent ẽe
subiectae propter reuerentiã euis.
qui illius legatus est. qui etiam uiri
capudẽ non enimpermittitur illis
loqui sed eẽ insilentio sicut ed ex dic̃
Quid dicit lexi aduirum tuum
conuersio tua et ipsetui dominabit᷑¬
Lex haec specialisest. Hinc sarra
dominum uocabat abra hã uirum
suum. Hac per hoc insilentio uibo
esse nesupra dictaelegis sententia
infirmetur cuius memor sarra
uiro suo erat sublecta sicut dictumẽ
quam uisuna carosit. sed duabus
ex causis iubeturesse sub lecta
quia et ex uiro ẽ etperipsam intra¬
uit peccatum Siquid autemdis¬
cereuolunt domiuiros suos int̃ro¬
gent Turpeest enimmulierib
inecclesia loqui Turpeẽ quia
contra disciplinamẽ: at indo modi
qui eas sub lectas uiris suis ẽẽ pre¬
cipit delegeloqui presumant cum
sciant illic uiros habere primatu
et sibimazis cõpetere ut indomodĩ
precibus uacent linguã retinentes

Expanded text:
quanto magis in Ecclesia debent esse quanto magis in Ecclesia debent esse subjectae propter reverentiam ejus, qui illius legatus est, qui etiam viri caput est! Non enim permittitur illis loqui, sed esse in silentio, sicut et Lex dicit. Quid dicit Lex? Ad virum tuum conversio tua, et ipse tui dominabitur. . Haec lex specialis est; hinc Sara dominum vocabat Abraham virum suum: ac per hoc in silentio jubentur esse; ne supradictae legis sententia infirmetur, cujus memor Sara, viro suo erat subjecta, sicut dictum est . Quamvis una caro sit, sed duabus ex causis jubetur esse subjecta; quia et ex viro est, et per ipsam intravit peccatum. Si quid autem discere volunt, domi viros suos interrogent; turpe est enim mulieribus in Ecclesia loqui. Turpe est, quia contra disciplinam est, ut in domo Dei, qui eas subjectas viris suis esse praecepit, de Lege loqui praesumant; cum sciant illic viros habere primatum, et sibi magis competere, ut in domo Dei precibus vacent, linguam retinentes: et
Abbreviated transcription (Latin):
fratres hos uocat quia dicit isaias
adplebem dñi dicite his qui non
recte ambulant inuusmeis. fr̃s
nostri estisuos. Ut ergo consolare¬
tur istos postcorreptionem fr̃s
il los uocat. Et ad aemulationem
prophetiȩ hortatur. ut assidua
disputatione et explanatione legis
diuine fierentstructio res ut pos¬
sent discere ꝑuersa sesse pseudo¬
apostolorum praedicationes
Etloquilin guis nolite prohibere
Et hoc prop̃ter caritatemut qui
possunt loqui linguis et qui inter¬
pretetur fuerit p̃resens nonueten¬
stur nefiat dissensio Omniaenim
honeste et secundum ordinemfian
Hoc est secundum ordinem supra¬
dictum Honeste aut̃ illud fit.
quod cum pace et disciplina fit
Mulieres quo que urãe in ecclesis
taceant. Nunctradit quod preter¬
miserat Superius enimuelari
mulieres in ecclesia precepit. modo
ut qui et esint. etuerecundae osten¬
dit ut operep̃tium sit quiauel ant᷑
Sienim lina godĩuir ẽ non feminet
et uiro subiectaest lege natura e

Expanded text:
fratres eos vocat, quia dicit Esaias fratres eos vocat, quia dicit Esaias ad plebem Domini: Dicite iis qui non recte ambulant in viis meis: Fratres nostri estis vos . Ut ergo consolaretur istos post correptiones, fratres illos vocat; et ad aemulationem prophetiae hortatur, ut assidua disputatione et explanatione legis divinae fierent instructiores; ut possent discere perversas esse pseudoapostolorum praedicationes. Et loqui linguis nolite prohibere. Et hoc propter charitatem, ut qui possunt loqui linguis, si interpres fuerit praesens, non vetentur, ne fiat dissensio. Omnia autem honeste et secundum ordinem fiant; hoc est, secundum ordinem supradictum. Honeste autem illud fit, quod cum pace et disciplina fitMulieres vestrae in Ecclesia taceant. Nunc tradit quod praemiserat; superius enim vetari mulieres in Ecclesia praecepit, modo ut quietae sint et verecundae ostendit: ut operae pretium sit, quia velantur . Si enim imago Dei vir est, non femina, et viro subjecta est lege naturae;
Abbreviated transcription (Latin):
deret. Sicut dicit iudaeis uobis
primis oportebat loqui uerba
uita ehuius. sed quia repulistisea
indignosuos facientes a terna
uitae ecce conuerte murnos ad
gentes Siquis existimatur
suprame moratos falsos apłos a
quibus fuerant de prauati quiꝓ
de sideriis hominum non diuina
sed terrenadocebunt. Ideo hic
nihil suum tradere sedicit sed dnĩ
ut quibus suad et dõ ad qui siti non
hominibus uideantur quifudicia
et constanter predicat. liberam
habens conscientiam quia non ho¬
minibus placere uult sed dõ
Vn de peccatoribus nonblanditur
ut crescant sedammonet ut desinan
Siquis auẽ ignorat. imorabitur
Recte quia qui nescit dñi eẽ quae
loquitur apłs. et ipse ad nõ igno¬
rabitur indie iudicii dicented̃o
Amendico uobis quodnescio uos
Propter quod fr̃s aemulationẽ
habete prophetandi quamuis
arguit hos. et inmultis repre¬
hendat et corripiat eo quod re¬
censert atraditione eius. tam̃

Expanded text:
deret, sicut dicit Judaeis: Vobis deret, sicut dicit Judaeis: Vobis primum oportebat loqui verba vitae hujus: sed quia repulistis ea, indignos vos facientes aeternae vitae, ecce convertimur nos ad gentes . Si quis existimatur supra memoratos falsos apostolos, a quibus fuerant depravati, qui pro desideriis hominum non divina, sed terrena docebant. Ideo hic nihil suum tradere se dicit, sed Domini; ut quibus suadet, Deo acquisiti non hominibus videantur: qua fiducia et constanter praedicat, liberam habens conscientiam; quia non hominibus placere vult, sed Deo. Unde peccatoribus non blanditur, ut crescant: sed admonet, ut desinant. Si quis autem ignorat, ignorabitur. Recte, quia qui nescit Domini esse, quae loquitur Apostolus, et ipse a Domino ignorabitur in die judicii, dicente Domino: Amen dico vobis, nescio vos. . Propter quod, fratres, aemulationem habete prophetandi. Quamvis arguat hos, et in multis reprehendat et corripiat, eo quod recesserant a traditione ejus; tamen
Abbreviated transcription (Latin):
enim inpace uocantur. patienti¬
aedebentstudere nepacis iura
soluantur Sic ut in omnibus
ecclesus sc̃orum doceo hocdicto
hortatur illos ut quae precepit
faciant quando similiter seeccle¬
siis scõpredicare testatur
Aut a uobis uerbum dĩ profectum¬
s est. aut in uos solos deuenit. Argu
entis uerba sunt: Sic enim inflati
erant quasi ipsis promissa fuisset
haec salus. et exemplaeorum cetera¬
egentes uocarentur ad fidem. aut
non essent aliqui. qui possent
suscipere grãm dĩ apostolis pre¬
dicantibus. Sic enimse lactaban
quasi beneficium darent. magis
quam acciperent accedentes
adfidem. Vnde dicit. aut inuos
solus deuenit uerbum dĩ omĩs
enim qui uult aliquid emere.
quod scit ab ali quibus non requiri.
cum quodamfastidio accedit ad
emptionem. qua sibene ficium
praestaturus uidenti. Ideo hoc
apłsarguit. inchorinthiis quia
tales se p̃bebant elationeuani¬
tatis quasi siipsi non obȩdissent
uerbis fidei nemo esset quicre¬

Expanded text:
enim in pace vocantur, patientienim in pace vocantur, patientiae debent studere; ne pacis jura solvantur. Sicut in omnibus Ecclesiis sanctorum doceo. Hoc dicto hortatur illos; ut quae praecepit faciant; quando similiter se Ecclesiis sanctorum praedicare testaturan a uobis uerbum dei processit, aut in uos solos deuentis verba sunt; sic enim inflati erant, quasi ipsis promissa fuisset haec salus; et exemplo eorum ceterae gentes vocarentur ad fidem, aut non essent aliqui, qui possent suscipere gratiam Dei, apostolis praedicantibus. Sic enim 160 se jactabant quasi beneficium darent magis quam acciperent, accedentes ad fidem; unde dicit: Aut in vos solos devenit verbum Dei. Omnis enim qui vult aliquid emere, quod scit ab aliquibus non requiri, cum quodam fastidio accedit ad emptionem, quasi beneficium praestiturus vendenti. Ideo hoc Apostolus arguit in Corinthiis, qui tales se praebebant elatione vanitatis; quasi si ipsi non obedirent verbis fidei, nemo esset qui cre
Abbreviated transcription (Latin):
praecipit. nec despiciendos quia
smembra corporis sunt. Et sp̃s
sprophetarum ꝓphetis subiectꝰ est
quia enim unus atqueidem sp̃s est
quiatam prophetis futura dicen¬
tibus quam his quireuelant scrip¬
turas infundit seproratione &tua¬
litate causarum. Idcirco dixit
sub iectus est prophetis. ut in genia
accenderet acspem quod sp̃s cona¬
tis bonos aduiuet desiderio enim
optimo ad dĩ rem enarrandam
subuenit ut impleatbomi ꝓpositi
uoluntatem. n amet desaluato¬
tur enim ut humanisuffragus
deficientibus ad esset auxilium
tribuendum ita et sp̃s sublectꝰ
dicit᷑ ut conatos bonos adiuuet
cum suggerit. Subiectus enim
uidetur qui coepta alterius per¬
ficit. Non est enim dissensionis
res. sed pacis quia ergo pacis
res ẽ dicente saluatorẽ pacem
meam do uobis pacem relinquo
uobis nemo alterum non sinat
dicere nequedebebit dicenti
scudio contradicendi resistere.
nediscordia fiat incorpore qui

Expanded text:
praecipit, nec despiciendos; quia praecipit, nec despiciendos; quia membra corporis sunt. Et spiritus prophetarum prophetis subjectus est. Quia enim unus atque idem Spiritus est, qui tam prophetis futura dicentibus, quam iis qui revelant Scripturas, infundit se pro ratione et qualitate causarum; idcirco dixit: Subjectus est prophetis; ut ingenia accenderet hac spe, quod Spiritus conatus bonos adjuvet. Desiderio enim optimo ad Dei res enarrandas subvenit: ut impleat boni propositi voluntatem. Nam et de Salvatotur enim, ut humanis suffragiis deficientibus, adesset ad auxilium tribuendum. Ita et Spiritus subjectus dicitur, ut conatus bonos adjuvet, cum suggerit; subjectus enim videtur, qui coepta alterius perficit. Non est enim dissensionis auctor, sed pacis. Quia ergo pacis auctor est, dicente Salvatore: Pacem meam do vobis, pacem relinquo vobis ; nemo alterum non sinat dicere, neque debebit dicenti, studio contradicendi, resistere; ne discordia fiat in corpore. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Singuli autem sicut supra¬
s Oeteros autem interrogareꝑmisit
dehis quae forte in ambi guisueni¬
unt autque ad sequi aliquis non
potest quia diuersas ingnenia. ut
disputatione planiore dilucident᷑
quod siali reuelatum fuerit se¬
sdenti priortaceat Idest ꝑmittat
potior inferiori ut sipotest dicat
nec egraeferat quiaptest et illidare
donum ut dicat cum uidetur in¬
ferior quod potiori concessum ñ ẽ
Sicut enim totum uni concedi non
potest licet potiora. lta et non po¬
test alicui quamuis inferiori.
nihil inpertiri. ut nemosit uacuus
grãdĩ Potestis enimꝑ singulo s
prophetare ut omnes discant¬
S et om̃s ex ortentꝰ Haec traditio
sy nagogaeest quamnos uult sec¬
tari quia xp̃ianis quidem scribrt
sed ex genabus factis non exiud aeis
ut sedentes disputent seniores dig¬
nitate incathedris sequentes iñ
sub seliis nouissimi in pauimento
supermattas. quibussi reuelatũ
fuerit dandum locum dicendi

Expanded text:
tur; singuli autem, sicut supratur; singuli autem, sicut supra. Caeteros autem interrogare permisit de iis, quae forte in ambiguum veniunt, aut quae assequi aliquis non potest; qui diversa sunt ingenia, ut disputatione planiore dilucidentur. Quod si alii revelatum fuerit sedenti, prior taceat: id est, permittat potior inferiori, ut si potest dicat: nec aegre ferat; quia potest et illi dari donum, ut dicat, cum videtur inferior, quod potiori concessum non est. Sicut enim totum uni concedi non potest, licet potiori; ita et non potest alicui, quamvis inferiori, nihil impertiri; ut nemo sit vacuus a gratia Dei. Potestis enim per singulos prophetare; ut omnes discant, et omnes exhortentur. Haec traditio Synagogae est, quam nos vult sectari; quia christianis quidem scribit, sed ex gentibus factis, non ex Judaeis; ut sedentes disputent, seniores dignitate in cathedris, sequentes in subselliis, novissimi in pavimento super mattas. Quibus si revelatum fuerit, dandum locum dicendi
Abbreviated transcription (Latin):
nemfiant. Con lusio haec est
ut nihil in cassum in eccła gerat᷑
hocque laborandum magis ut
et imperiti proficiant. nequid
sit corporis. per inperiti am te¬
nebrosum Idcirco omnes para¬
tos uult conuenire diuersis donis
spiritalibus ut ipsa auiditate
animi ui gilantes in inuicemse
exortati meli oradona emula¬
rentur ad in luminem fratrũ¬
Siue enim lin gua quis loquit᷑
perduos aut multum tres et
particulatimet unus interprȩ¬
tetur hoc est duo aut tres
plus non linguis loquantur. sed
singuli non simul omnes ne in sa¬
nire uiderentur. Ideo ergo ut
multum tres ne occuparent diẽ
linguis loquentes inter pretes
illorum et non haberent pro¬
phete tempus scripturas disse¬
rentes quis totius ecđae in lumi¬
natores Quod si non fuerit in¬
terpres tecceat in ecclesia sibi
aũt loquitur adõ. Hocẽ intrase
tacite oret. aut loquatur dõ qui
audit muta oma in ecdesia enim
illedeb edoqui quiomnibuspsit

Expanded text:
nem fiant. Conclusio haec est, nem fiant. Conclusio haec est, ut nihil incassum in Ecclesia geratur, hocque elaborandum magis, ut et imperiti proficiant; ne quid sit corporis per imperitiam tenebrosum. Idcirco omnes paratos vult convenire diversis donis spiritalibus; ut ipsa aviditate animi vigilantes, invicem se exhortantes, meliora dona aemularentur, ad illuminationem fratrum. Si lingua quis loquitur, per duos, aut ut multum, tres; et particulatim ut unus interpretetur. Hoc est, duo aut tres non plus linguis loquantur: sed singuli, non simul omnes; ne insanire viderentur. Ideo, ergo ut multum, tres, ne occuparent diem linguis loquentes, et interpretes illorum; et non haberent prophetae tempus Scripturas disserendi, qui sunt totius Ecclesiae illuminatores. Quod si non fuerit interpres, taceat in Ecclesia: sibi autem loquatur et Deo; hoc est, intra se tacite oret, aut loquatur Deo, qui audit muta omnia; in Ecclesia enim ille debet loqui, qui omnibus prosit.
Abbreviated transcription (Latin):
sacrauocant perspicientes uarus
seuanitatibus cernant in ludi
Om nis enim inpostura tenebras
petit. et falsa proueris ostendit
Ideo apudnos nihil astute. nihil
subuela mine sed simpliciter
unus laudatur ds̃ ex quo suntoma
et unus dñs ibs̃ perquem omnia
Sienim nullus sit qui intellegat
aut a quo ipse discutiatur. potest
dicere seductione messe quandã
et uanitatem quae ldeo linguis
canitur quia pudoris est qui
sreueletur Quid ergo fratres
scum conuenitis unus quis que
doctrinam habet. hoc ẽ sensumꝑ
spiritalem perprudentiam
habet expo sitionem reuela¬
tionem habet Idest subẽ ei
prophetia occultorum quae
ad omnium mentem perueni¬
sat fauente spũ sco. Linguam
habet ut eos quilingua̾ loqui
poterant non contristaret
permisit eos loqui lingius ita
tamen ut interpretatio seque¬
retur Ideo ait Interp̃tatio¬
nem habet Ut si interpraes
adeẽt daretur locus loquendi
linguis. Omnia ad aedificatio¬

Expanded text:
sacra vocant perspicientes, variis sacra vocant perspicientes, variis se vanitatibus cernant illudi. Omnis enim impostura tenebras petit, et falsa pro veris ostendit; ideo apud nos nihil astute, nihil sub velamine: sed simpliciter unus laudatur Deus, ex quo sunt omnia, et unus Dominus Jesus, per quem omnia . Si enim nullus sit, qui intelligat, aut a quo ipse discutiatur, potest dicere seductionem esse quamdam et vanitatem, quae ideo linguis canitur, quia pudoris est, si reveletur. Quid est igitur fratres? Cum convenitis, unusquisque Doctrinam habet: hoc est, sensuum per spiritalem prudentiam habet expositionem. Revelationem habet: id est, subest ei prophetia occultorum, quae ad omnium mentem perveniat, favente Spiritu sancto Linguam habet; ut eos qui lingua loqui poterant, non contristaret, permisit eos loqui linguis: ita tamen, ut interpretatio sequeretur. Ideo ait: Interpretationem habet; ut si interpres adesset, daretur locus loquendi linguis. Omnia ad aedificatio
Abbreviated transcription (Latin):
tanꝰ dos sensus incredulis profi¬
ciunt linguae. Prophetia aũ
non incredulis sed his qui creduns
hocẽ non c̃õ petit fidelib: audire
lin guas quas non intellegant.
sed infidelibus qui non sunt digni
intellere Sicut dicit isaias
propheta uadedic populo hiuic
aure audietis et non tellegitis.¬
s et cetera Sic onuenerit uniuer¬
ssa eccła inunum edoquantur¬
s omnes linguas introeant autem
s et idiote non nedicent quia insa¬
nitis  Manifestum quiasiom̃s
diuersis linguis loquant᷑ tumul¬
tussit quidam in coditus populi
quasi frenesim patientes
Si autem omnes prophetent
intret aut̃ aliquis infidelis uel
Eldiota increpatur ab omnibus
redar guitur ab omnibus occul¬
Stacor diseiꝰ manifestafiant et
tunc cadens infaciem ad orabit
sdm̃ pronuntians quod uere dĩ¬
in uobis est cum enim intellegit
qn intellegitur audiens laudari
inquanihil fucatum nihil intene¬
bris uidet geri sicut apud paganos
quibus uel antur oculi neque

Expanded text:
tandos sensus incredulis profitandos sensus incredulis proficiunt linguae. Prophetia autem non incredulis, sed iis qui credunt. Hoc est, non competit fidelibus audire linguas, quas non intelligant; sed infidelibus, qui non sunt digni intelligere, sicut dicit Esaias propheta: Vade et dic populo huic: Aure audietis, et non intelligetis, etc. Si convenerit universa Ecclesia in unum, et loquantur omnes linguis, introeant autem infideles et idiotae; nonne dicent quia insanitis? Manifestum est quia si omnes diversis linguis loquantur, tumultus fit quidam inconditus populi, quasi phrenesin patientis. Si autem omnes prophetent, intret autem aliquis infidelis, vel idiota; increpatur ab omnibus, redarguitur ab omnibus, occulta cordis ejus manifesta fiunt: et tunc cadens in faciem, adorabit Deum, pronuntians quod vere in vobis Deus sit. Cum enim intelligit et intelligitur, audiens laudari in qua nihil fucatum, nihil in tenebris videt geri, sicut apud paganos, quibus velantur oculi; ne quae
Abbreviated transcription (Latin):
dire uoluerunt potest et sic in¬
tellegi ut qui am ulti iuda eorum
maliuolierant et propterea dig¬
num non erat his inreuelationẽ
lo qui euangelium sed inparabo¬
lis loqueretur ad eos et intellegen¬
tes ldeo sibi non reuelart. quia ma¬
lierant nec sic secorrigerent ut me¬
reri sefacerent per explanationẽ
audire uerbadĩ. Vndedicunt
discipuli addnm. Dñe quare in pa¬
rabolis loqueris illis  Et dñs inquit
Quia uobis datumẽ nos sem yste¬
rium regnidĩ. Illis aut non ut ui¬
dentes nonuideant et audientes
non intellegant. ne indigni salu¬
tem perciperent quodanim¬
ad uertentes promeritis sis fac¬
tum nesic conuersi dõ satis facere¬
s uoluerunt Itaque lingue in
in cogitae linguae. obscuratisun
sermones dĩ neuide antur aꝑfidis
Vt cum audiuntur incognitae
linguae signum sit. quia propt̃
perfidiam factũ est neaudien¬
tes intellezant. Nutiq hisqui
credunt. sed noncredentibus
hocest quod dixi. quia ad occul¬

Expanded text:
dire voluerunt. Potest et sic indire voluerunt. Potest et sic intelligi, ut quia multi Judaeorum malevoli erant, et propterea dignum non erat his in revelatione loqui Evangelium, in parabolis loqueretur ad eos: et intelligentes ideo sibi non revelari, quia mali erant, nec sic se corrigerent; ut merentes se facerent per explanationem audire verba Dei. Unde dicunt discipuli ad Dominum: Domine, quare in parabolis loqueris illis ? Et Dominus: Quia vobis datum estrium regni Dei, illis autem non; ut videntes non videant, et audientes non intelligant ; ne indigni salutem perciperent, quod animadvertentes pro meritis suis factum, nec sic conversi Deo satisfacere voluerunt. Itaque linguae in incognitae linguae obscurati sunt sermones Dei, ne videantur a perfidis, ut cum audiuntur incognitae linguae, signum sit quia propter perfidiam factum est, ne audiens intelligat. Non utique iis qui credunt, sed non credentibus: hoc est quod dixit, quia ad occul
Abbreviated transcription (Latin):
sensibus per fectisitis Perfectos
illos uult esse ut sciant qui ad
structionem ecclesiaesit neces¬
sarium. ut recedentes amalitia
et erroribus his studer ent quae
proficerent adutilitatem fratrũ
hic est enim sensus perfectus quid
agit ut prosit alicui maxime fra¬
tri. inlege enimscriptum est
Quia in aliis lingius. et inlabiis
aliis loquor populo huic et non
me exaudiet dicit dñs. Hoc dñs
de hisdixit. quos presciit nec sal¬
uatori credituros. In aliis enim
linguis. et in aliis labiis loqui no¬
uum testamentumẽ. predicare
sicut dicit hieremias propheta
Ecce uenient dies dicit dñs. et con¬
summabo domuusrł et domui
uidae testamentum nouum non
scđm quod disposui patribus eoꝵ
hoc est inmutata ratione aliter
loqui quam selegisueteris. uerba
habeant dum audiunt sabbatũ
solii. neo menias euacuari circũ¬
cisionem cessare. sacrificia in muta¬
ri aescas dudum prohibitas licere
linguis et nec sic perfidi dm̃ obau¬

Expanded text:
sensibus perfecti sitis. Perfectos sensibus perfecti sitis. Perfectos illos vult esse, ut sciant quid ad instructionem Ecclesiae sit necessarium; ut recedentes a malitia et erroribus, iis studerent, quae proficerent ad utilitatem fratrum. Hic est enim sensu perfectus, qui id agit, ut prosit alicui, maxime fratri. In Lege enim scriptum est: Quia in aliis linguis, et in labiis aliis loquar populo huic, et nec sic me audient, dicit Dominus . Hoc Dominus de his dixit, quos praesciit nec Salvatori credituros. In aliis enim linguis et in aliis labiis loqui, novum Testamentum est praedicare, sicut dicit Hieremias propheta: Ecce venient dies, dicit Dominus, et consummabo domui Israel et domui Juda Testamentum novum, non secundum quod disposui patribus illorum : hoc est immutata ratione aliter loqui, quam se legis veteris verba habeant; dum audiunt sabbatum solvi, neomenias evacuari, circumcisionem cessare, sacrificia immutari, escas dudum 158 prohibitas licere et nec sic perfidi Deum obau