comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uiscera mea disrũpit:. Quid
faciã misera: Uide prudentiã.
Non dixit miserere filigmeȩ. sed
miserere mei. Illa en insensibili
passione tenetur. neset quid ha¬
b&. non sentit doloren. uelatũ
cor hab&. Nequissimo spũ obdu¬
cente. Miserere mei expectatrici
diurnoꝵ maloꝵ. cotide cruciatꝰ
meos uideo. Ubi uadãs quo ꝑ¬
gam : iu heremo ire noi audeo.
nec illã solã relinquere. In domo
seꝓdere non possũ. quia intrinse¬
cus. ẽ. inimicus. Fluctis in portu
sunt. in tranquillitate tẽpestas. ẽ.
& quo nomine eã uocaba. in ue¬
nire non possũ. Mortuã dicam.
sed mouetur. Uiuã appellem.
sed nescit quid faciat. Inuenire
non possũ quo eã appellem nomi¬
ne. miserere mei. Si mortila. eẽt.
filia mea. non talia paterer.
Tradidissem utiq corpus insiu t̾rȩ.
& tẽpore euoluto obliuionẽ ma¬
lorũ haberem. & dolor conquies¬
cer&. Nunc autẽ mortuũ habeo
ꝑtinac̃ẽ. corpus sine sensu uilũ.

Expanded text:
viscera mea disrumpit. Quid viscera mea disrumpit. Quid faciam misera? Vide prudentiam. Non dixit, miserere filiae meae, sed, miserere mei. Illa enim insensibili passione tenetur, nescit quid habet, non sentit dolorem, velatum cor habet, nequissimo spiritu obducente. Miserere mei spectatricis diuturnorum malorum, quotidie cruciatus meos video. Ubi vadam? quo pergam? In eremum ire non audeo, nec illam solam relinquere; in domo sedere non possum quia intrinsecus est inimicus: Fluctus in portu sunt, in tranquillitate tempestas est: et quo nomine eam vocabo, invenire non possum. Mortuam dicam? sed movetur. Vivam appellem? sed nescit quid faciat. Invenire non possum, quo eam appellem nomine. Miserere mei. Si mortua esset filia mea, non talia paterer. Tradidissem utique corpus in sinum terrae, et tempore evoluto oblivionem malorum haberem, et dolor conquiesceret. Nunc autem mortuum habeo pertinax corpus, sine sensu vivum,
Abbreviated transcription (Latin):
illis. poenitentiã accipit comitẽ.
quȩ aduocati locũ impleuit. &
sic ad sũmũ fontem perrexit.
Propterea ix quid descendit. ꝓpte¬
rea carnẽ assũpsit. & homo factus
.ẽ. ut qͥ ego ei audeã loqui. Sur¬
sum in cȩlis cherubin eũ tremunt.
& seraphym metuunt. & deorsũ
meretrix loquitur cũ eo. miserere
mei. Nudus quidem serma. sed
imm̃sititem salutis continens. mi¬
serere nei. Propterea in qͥdi ue¬
nisti. ꝓpterea carnẽ assũpsisti.
ꝓpterei factus es qđ ego sũ. O
ad mitanda res: Sursũ tremor
& deosũ fiducia. miserere mei
Non opis habeo mediatorem. mise
F ilia iaquid mea. male a dęmonio
uexatur Egressa.ẽ. aduoca¬
trix filiȩ. non affert infirmantẽ
puellã. sed defert fidem deuotã
hac intra sem& ipsã conferens &
dicens. Ds̃. ẽ. ad quẽ uado. ab¬
sentia uid&. occnlta inspicit.
om̃ia nouit. Miserere mei. silia
mea male a demonio uexatur
Fletus pessimus. stimulis naturȩ

Expanded text:
illis poenitentiam accepit comitem, illis poenitentiam accepit comitem, quae advocati locum implevit, et sic ad summum fontem perrexit. Propterea inquit descendit, propterea carnem assumpsit et homo factus est, ut et ego ei audeam loqui. Sursum in coelis Cherubim eum tremunt et Seraphim eum metuunt, et deorsum meretrix loquitur cum eo, miserere mei. Nudus quidem sermo, sed immensitatem salutis continens. Miserere mei. Propterea inquit venisti, propterea carnem assumpsisti, propterea factus es quod ego sum. O admiranda res! Sursum tremor, et deorsum fiducia: miserere mei. Non opus habeo mediatore, misereFilia, inquit, mea male a daemonio vexatur. Egressa est advocatrix filiae. Non affert infirmantem puellam, sed defert fidem devotam, haec intra semetipsam conferens et dicens: Deus est ad quem vado. Absentia videt, occulta inspicit, omnia novit. Miserere mei, filia mea male a daemonio vexatur. Fletus pessimus, stimulus naturae
Abbreviated transcription (Latin):
euangelista. Ecce mulier uetus
arma diaboli quę hominẽ
de paradiso expulit. ma ter
peccati. iniaũ iniquitatis. p̃uari¬
cationis materia. ipsa illa mulier
uenit. ipsa natura. Noua res.
& admiranda. Iudei fugiunt.
& mulier sequitur Ec ce mulier
afinib illis egressa. rogabat eũ
dicens: Miserere mei dñe filidauid
p̃clame confessio Euangelistria
fit mulier. deitatem eius & dispen¬
sationẽ annuntians. Consitetur
enĩ & domi nationẽ & in car¬
nationem eius. Miserere mei
Uide filosophiam mulieris ani¬
mã dicentis. Miserere mei
Non inquid habeo conscientiã
bonors oꝑum. Nec recte uitȩ fi¬
duciã ad miscđiam confugio
effabilis salus. ẽ. Dic mihi mu¬
uer. quẽ ad modũ ausa es cũ sis
pecatrie &̃ iniqua accedere.
ad eũ: Ecce inquid noui quid
agam. Uide iprudentiã muli¬
eris. Non rogat iacobũ. Non
obsecrat ioħem neq ꝑgit ad
petrũ. sed intercidit apłoꝵ chorũ.
Non querit mediatorem. sed ꝓ om̃ĩb

Expanded text:
evangelista. Ecce mulier vetusta armatura diaboli, quae hominem de paradiso expulit, mater peccati initium iniquitatis, praevaricationis materia: ipsa illa mulier venit, ipsa natura. Nova res et admiranda: Judaei fugiunt, et mulier sequitur: Et ecce mulier a finibus illis egressa, rogabat eum, dicens: Miserere mei, Domine fili David. O praeclara confessio! Evangelista fit mulier, deitatem ejus et dispensationem annuntians. Confitetur enim et dominationem et incarnationem ejus. Miserere mei. Vide philosophicam mulieris animam, dicentis: Miserere mei. Non, inquit, habeo conscientiam bonorum operum nec rectae vitae fiduciam. Ad misericordiam confugio,effabilis salus est. Dic mihi mulier quemadmodum ausa es, cum sis peccatrix et iniqua, accedere ad eum? Ego, inquit, novi quid agam. Vide prudentiam mulieris. Non rogat Jacobum, non obsecrat Joannem neque pergit ad Petrum, nec intendit apostolorum chorum. Non quaesivit mediatorem, sed pro omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
cũ hȩc dicer&. extollens uocẽ quę¬
dam mulier de turba. dixit illi
Beatiis uenter qui te portauit. et
ubera quȩ suxisti. Magnȩ deuoai¬
onis & fidei hȩc mulier ostenditur.
quȩ scribis & pharisȩis dnm tẽpgan¬
tibus simul & blasphe tu¬
eius in carnationẽ p̃ om̃ib sincertta¬
te cognoscit. tanta fiducia con¬
fitetur. ut & p̃sentiũ ꝓcerũ calũp¬
niam. & futuroꝵ confundit he¬
reticoꝵs ꝑfidiam. Nam sicut tunc

Expanded text:
 extollens vocem quaedam mulier de turba, dixit illi: Beatus venter qui te portavit, et ubera quae suxisti. Magnae devotionis et fidei haec mulier ostenditur, quae Scribis et Pharisaeis Dominum tentantibus simul et blaspheejus incarnationem prae omnibus sinceritate cognoscit, tanta fiducia confitetur, ut et praesentium procerum calumniam, et futurorum confundat haereticorum perfidiam. Nam sicut tunc
Abbreviated transcription (Latin):
audies xp̃m dicentẽ. o mulier mag¬
na .ẽ. fides tua. In scotiã. in indiã
in mauritaniã. quantũcũq solres¬
picit terrã. clamat xp̃c. & non ta¬
c& uerbũ. O mulier gnendis. ẽ.
fides tua. fiat tibi sicut uis. Non
dixit. sanetur filia tua. sed sicut uis.
cõmitto medicamen. ut imponas
ei. ⁊iat tibi sicut uii Uoluntas
tua cur& eã. Charanea uolun¬
tate curauit. & silius dĩ sicut di¬
cunt hȩc asem& ipso noncurat:
iat tibi sicut uis. Nq iussit mu¬
lier neq imperaut dȩmoni sed
sola mulieris uoluiitas curauit
filiã. dȩmonẽq fugiuit. Ubi suNT
qui audent dicere xp̃m ꝑ orationẽ
iurtutes fecisse : Ude quid dicat
fiat tibi sicut uis. Considenr ser¬
monis germanitaten. Patrẽ suũ
imitatur. Quando enĩ faciebat
ds̃ cȩlũ dixit. fiat celũ & factũ ẽ
cȩlũ. Fiat terra & facta ẽ t̃ra
Fiat sol. fiant astraceli & facta
sunt uniuersa. Iussio ad duxit
substantiã parentele. Sermo. cõ¬

Expanded text:
audies Christum dicentem: O mulier, magaudies Christum dicentem: O mulier, magna est fides tua. In Scythia, in India, in Mauritania, quantamcunque sol respicit terram, clamat Christus, et non tacet verbum: O mulier, grandis est fides tua, fiat tibi sicut vis. Non dixit, sanetur filia tua: sed, fiat tibi committo medicamentum ut imponas ei, fiat tibi sicut vis, voluntas tua curat eam. Chananaea voluntate curavit, et Filius Dei, sicut dicunt hic, a semetipso non curat. Fiat tibi sicut vis. Neque jussit mulier, neque imperavit daemoni, sed sola mulieris voluntas curavit filiam, daemonemque fugavit. Ubi sunt qui audent dicere, Christum per orationem virtutes fecisse? vide quid dicat. Fiat tibi sicut vis. Considera sermonis germanitatem. Patrem suum imitatur. Quando enim faciebat Deus coelum, dixit: Fiat coelum, et factum est coelum: Fiat terra, et facta est terra: Fiat sol, fiant astra coeli, et facta sunt universa . Jussio adduxit substantiam parentelae, sermo com
Abbreviated transcription (Latin):
Hanc imitemur chananeã. Miserere
mei dñe. filia mea malȩ ademonio
uexatur. O mulier magna. ẽ:
fides tua. fiat tibi sicut uis. Ubi
sunt heretici : Nũquid dixit. roga¬
bo patrẽ meũ. obsecnrbo genitorem
meũ : Nũquid oratione non eguit :
Non utiq. quia auctor salutis. ẽ.
& uniuersitatis creator. & uerbũ
ds̃ ideo dixit. o mulier magna. ẽ.
fides tua. quã uis & ꝓ dispensatio¬
ne carnis orauerit. & quia magna
.ẽ. fides. copiosa effusa. ẽ. gr̃ã.
Ubi autẽ oratio necessaria. ẽ. ibi inx¬
firmũ ẽ uas. O mulier magna
.ẽ. fides tua: Non uidisti mortuũ
suscitatũ. nec lepsũ mundatum.
nec ꝓpħas audisti. nec legẽ medi¬
tata es. neq. mare in diuisionib
scindi uidisti: Nihil horũ contẽ¬
plata es. insuꝑ & dispecta & contẽp¬
ta ame es. & non recessisti. sed per¬
seuerasti petendo. O mulier. gran¬
dis . ẽ. fides tua. Mortua . ẽ. mulier
& p̃coniũ eius uig&. Ubicũq ieris

Expanded text:
Hanc imitemur Chananaeam: Miserere Hanc imitemur Chananaeam: Miserere mei, Domine, filia mea male a daemonio vexatur. O mulier, magna est fides tua, fiat tibi sicut vis. Ubi sunt haeretici? Nunquid dixit, rogabo patrem meum, obsecrabo genitorem meum? Num oratione eguit? Non utique ubi auctor salutis est et universitatis creator, et verbum Deus; ideo dixit: O mulier, magna est fides tua: quamvis et pro dispensatione carnis oraverit. Et quia magna est fides, copiosa effusa est gratia. Ubi autem oratio necessaria est, ibi infirmum est vas. O mulier, magna est fides tua. Non vidisti mortuum suscitatum nec leprosum mundatum, nec prophetas audisti, nec legem meditata es, neque mare in divisionibus scindi vidisti. Nihil horum contemplata a me es, insuper et despecta et contempta a me es, et non recessisti, sed perseverasti petendo. O mulier, grandis est fides tua. Mortua est mulier, et praeconia ejus vigent. Ubicunque ieris,
Abbreviated transcription (Latin):
Ad dñm igitur mente clamabat.
& uox penitus non audiebatur
Ideo dñs dicit ad eũ. quid clamas
ad me: cũ ore quidem noncla¬
mar&. sed mente. Et tu igitur
quando adstiteris furenti iudici.
& orante te fluctus mitigabunt᷑.
Iudex ad te. tu ad dñm confugito.
Iudex ꝓpe te. tu dm̃ in uoca qui
inte .ẽ. Nũquid longe ate. ẽ.
ut uadas ad locũ aliquẽ : Ds̃ non
in clauditur loco. sed semꝑ in ꝓxi¬
mo .ẽ. & qui loco nonclauditur.
fide tenetur Nam & si hominem
rogare uolueris. interrogas quid
facit. Et audiens dormit. aut
non dormit. uacat. aut certe non
dignabitur minister respondere
tibi. ad dm̃ autẽ nihil horũ opus. ẽ.
sed ubicũq fueris & in uocaueris.
auditte. Non ostiarius. non me¬
diator. non minister opus. ẽ. sed
dicito miserere mei. & ds̃ ilico ad¬
erit. Adhuc loquente te dicit.
adsũ. O sermo mansuetudine &
benignitate plenus. Non expectat
consũ mari orationẽ. sed statim tri¬
buit petitionẽ. Miserere mei

Expanded text:
Ad Dominum igitur mente clamabat, Ad Dominum igitur mente clamabat, et vox penitus non audiebatur. Ideo Dominus dicit ad eum, quid clamas ad me? cum ore quidem non clamaret, sed corde. Et tu igitur quando astiteris furenti judici m tuum, et orante te, fluctus mitigabuntur. Judex ad te, tu ad Dominum confugito. Judex prope te, tu Deum invoca qui in pro te est. Nunquid longe a te est, ut vadas ad locum aliquem? Deus non includitur loco, sed semper in proximo est. Et qui loco non clauditur, fide tenetur. Nam si hominem rogare volueris, interrogas quid facit; et audies: dormit, aut: non vacat, aut certe non dignabitur minister respondere tibi. Ad Deum autem nihil horum opus est, sed ubicunque fueris et invocaveris, audit te. Non ostiarius, non mediator, non minister opus est, sed dicito: miserere mei, et Deus illico aderit. Adhuc te loquente, dicit, adsum. O sermo mansuetudine et benignitate plenus! Non exspectat consummari orationem, sed statim tribuit petitionem. Miserere mei.
Abbreviated transcription (Latin):
Danihel in lacu leonũ missus. ad se
dĩ miscđĩam inclinauit. Tres pu¬
eri in camino ardena erant. & dĩ
placauerunt. Latro in cruceerat.
& exauditus. ẽ. fideliter postulan¬
do Qnihil obfuit crux. sed con¬
fessio fidei panrdisũ aperuit. Iob
in ster quilinio erat. & ꝑ pacientiã
suã dm̃ ꝓpitiabat. Quod si ixbal¬
neis es. ora: Ubicũq fueris ora
Templũ dĩ estis. & sp̃s sc̃s in habitat
in uobis: Uoluntas solũ modo.
deuotȩ mentis opus. ẽ. Quod si in
iudicio ad sistis. ora Et cũ irasci¬
tur rex. ora. Ubiq dc̃ p̃sens. ẽ.
non claudit᷑ loco. Inuocantiti¬
bi dicit ad sũ. Nam cũ eduxiss&
moẏses popłm de agẏpto. & per
desertũ ad mare rubrũ ueniss&.
agẏptii postergũ erant insequen¬
tes popłm. An deimare freme¬
bat fluctus. moẏses ix angustia
erat. Tacebat quidem. sed mente
grandia cogitabat. In medio tribu¬
lationis erat. inde agẏptu inse¬
quentes. hinc mare intumescens

Expanded text:
Daniel in lacum leonum missus, ad se Daniel in lacum leonum missus, ad se Dei misericordiam inclinavit . Tres pueri in camino ardenti erant, et Deo placuerunt . Latro in cruce erat, et exauditus est fideliter postulando. Et nihil obfuit crux, sed confessio fidei paradisum aperuit . Job in sterquilinio erat, et per patientiam suam Deum propitiabatur . Quod si et in balneis es, ora. Ubicunque fueris, ora. Templum Dei estis, et Spiritus sanctus habitat in vobis . Voluntas solummodo devotae menti opus est. Quod si in judicio assistis, ora. Et cum irascitur rex, ora; ubique Deus praesens est, non clauditur loco; invocanti dicit: Adsum. Nam cum eduxisset Moyses populum de Aegypto, et per desertum ad mare Rubrum venisset, Aegyptii post tergum erant insequentes populum . Ante mare fremebant fluctus, Moyses in angustia erat. Tacebat quidem, sed mente grandia cogitabat. In medio tribulationis erat: inde Aegyptii insequentes, hinc mare intumescens.
Abbreviated transcription (Latin):
habeo filiã quȩ dȩmone plena sit.
sed habes animã peccatis refectã.
Et quid dixit chananea: Miserere
mei dñe. quia filia mea male adȩ¬
monio uexatur. Dicito & tu. mise¬
rere mei dñe. quia anima mea
male a dęmonio uexat᷑. Grandis
enĩ demon peccatũ. ẽ. Et ille qui¬
dem in ꝓpatulo habens uelotius
curari potest. qui autẽ occultat
peccata sua hominib & pęniteri Ñ
uult. sed contẽpnens securus delin¬
quit. odibilis. ẽ. Et ille quidem
ꝓ ipsa uexatione ueniã habebit.
iste uero responsione ꝓbabitu&
Miserere mei Modicus quidem ser¬
mo. sed in mensũ benignitatis contin&
pelagus. Ubi eni miscđia postu¬
latur. ibi uniuersa cõp̃hensa sunt
bona. Quod si foras eccłam es. dic
tu. miserere mei dñe. Non solum
labia mouens. sed mente ingemes¬
cens. quia & tacentes audit ds̃.
Non queritur locus sed deuotiom̃tis
Hieremias in lacu sceni demersus
erat. & fideliter orans dm̃ ꝓmeruit.

Expanded text:
habeo filiam quae daemone plena sit, habeo filiam quae daemone plena sit, sed habes animam peccatis refertam. Et quid dixit Chananaea? Miserere mei, Domine, quia filia mea male a daemonio vexatur. Dicito et tu: Miserere mei, Domine, quia anima mea male a daemonio vexatur. Grandis enim daemon, peccatum est. Et ille quidem in propatulo habens, velocius curari potest, qui autem occultat peccata sua hominibus, et poenitere non vult, sed contemnens securus delinquit et odibilis est, ille quidem pro ipsa vexatione veniam habebit, iste vero responsione privabitur. Miserere mei. Modicus quidem sermo, sed immensum benignitatis continet pelagus. Ubi enim misericordia postulatur, ibi universa comprehensa sunt bona. Quod si foras ecclesiam es, dic tu, miserere mei, Domine, non solum labia movens, sed mente ingemiscens: quia et tacentes audit Deus. Non quaeritur locus, sed devotio mentis Jeremias in lacu coeni mersus erat, et fideliter orans, Deum promeruit .
Abbreviated transcription (Latin):
aures eius surdȩ sunt. Tu non
audis orationẽ tuã. & dñm
uis audire p̃cem tuã. Flecco
inquid genua Curuasti qui¬
dem genua intus. sed mens
tua foris uagatur Corpus tuũ
intus. sed sensus foras. Os qͥdem
loquebatur. sed mens usuras
cogitabat. Possessionũ reditus
subputabat. descriptiones do¬
morũ uidebat. amicoꝵ uerba
uoluebat. Neglegentias intu¬
ebatur famuloꝵ. parasitorum
urbanitates ridebat. mulierũ
species considerabat: Diabolus
enĩ cũ sit astutus. scit qm̃ in tẽpore
orationis grandia postulemus. &
sepius impetremus. impedire festi¬
nat in ꝓuidas mentes. Nã aliquo¬
tiens cũ resupini iacemus in lectu¬
lo. nihil tale cogitamus. sed cum
uenimus ad orationẽ. cogitationũ
nos opprimunt nubes: ut nos
auocent & sine fructu efficiant.
Haec igitur sciens in orationib fieri.
imitare chananeã mulierẽ. quam
uigilanter & cũ sũma sapientia
rogabat dñm. & ideo meruit im¬
petrare. Sed forsitandicis. Non

Expanded text:
aures ejus surdae sunt. Tu non aures ejus surdae sunt. Tu non audis orationem tuam, et Dominum vis audire precem tuam? Flexi, inquit, genua. Curvasti quidem genua intus, sed mens tua foris vagatur. Corpus tuum intus, sed sensus foras. Os quidem loquebatur, sed mens usuras cogitabat, possessionum redditus supputabat, descriptiones domorum videbat, amicorum verba volvebat, negligentias intuebatur famulorum, parasitorum urbanitates ridebat, mulierum speciem considerabat. Diabolus enim cum sit astutus, scit quoniam in tempore orationis grandia postulemus, et saepius impetremus, impedire festinat improvidas mentes. Nam aliquoties cum resupini jacemus in lectulo, nihil tale cogitamus. Sed cum venimus ad orationem, cogitationum nos opprimunt nubes, ut nos avocent, et sine fructu efficiant. Haec igitur sciens in orationibus fieri, imitare Chananaeam, vir, mulierem, quae vigilanter et cum summa sapientia rogabat Dominum, et ideo meruit impetrare. Sed forsitan dices: Non
Abbreviated transcription (Latin):
Si enĩ abinitio dimisissem illã.
Nec illa paulatim erudita fuiss&.
Nec tu scisses uirtutẽ animi eius.
nec latentẽ fidei thesaurũ. &
ideo suspendi donationẽ. ut tu
agnosceres fidem. O mulier
Ds̃ dicit. o mulieꝵ Audiant hȩc
qui iactanter orant & fastidiose
p̃cantur Quando dico km̃e.
roga dm̃. obsecraeũ. famulare
illi. dicis. Rogaib semel. scđo.
& tertio. & decies& uicies
Et quid. Non accepi inquid
Ne recedas. quousq accipias
Finis postulanti. acceptio dep̃¬
cantis. ẽ. Tunc cessa quando
acceperis. immo magis nec
tunc cesses. sed & tunc ꝑseue¬
ra. agens grãs ꝓ id quod ac¬
cepisti. ut ꝑ seuer& tibi quod
acceperis: Non nulli intro¬
euntes ȩccłam. in mille uersus
extendunt orationẽ suã. quasi
apud dm̃ multitudo sermonũ
opus sit. tanquã ignoranti
quid postules. qui ante quã
cogites nouit. Nam & illi
quidem. quid dicunt nesciunt.
Labia mouentur solũ modo.
mens autẽ sine fructu. ẽ. &

Expanded text:
Si enim ab initio dimisissem illam, Si enim ab initio dimisissem illam, nec illa paulatim erudita fuisset, nec tu scisses virtutem animae ejus, nec latentem fidei thesaurum, et ideo suspendi donationem, ut tu agnosceres fidem. O mulier. Deus dicit, o mulier. Audiant haec qui jactanter orant, et fastidiose precantur, quando dico, charissime, roga Deum, obsecra eum, famulare illi, dicit: Rogavi semel, secundo et tertio, et decies et vicies, et quidnam accepi, inquis? Ne recedas quousque accipias. Finis postulantis, acceptio deprecantis est. Tunc cessa quando acceperis. Imo magis nec tunc cesses, sed tunc persevera, agens gratias pro eo quod accepisti, ut perseveret tibi quod acceperis. Nonnulli introeuntes ecclesiam, in mille versus extendunt orationem suam, quasi apud Deum multitudo sermonum opus sit, tanquam ignoranti quid postules, qui antequam cogites novit. Nam et illi quidem quid dicunt nesciunt, labia movent solummodo, mens autem sine fructu est, et
Abbreviated transcription (Latin):
pectat salutẽ. Non .ẽ. inquid
bonũ sumere panẽ filioꝵs. &
mittere canib Etiã dñe Tu
canẽ me uocas. ego te dñm uoco
Tu me in uirias. ego teglorifico
Etiã dñe. Nam & catelliedunt
de micis. quȩ cadunt de mensa
dominoꝵ suor. Non respuo
ob ꝓbriũ. tantũ accipiã uel ęs¬
cam canis. Dicit rem. quȩ in
consuetudine. ẽ. Tu fac qđ de¬
betur cani. quia canẽ me uocas.
da mihi micas. O dñe ad uoca¬
tus meȩ factus es postulationis.
ab negando ꝓmittis Etiã dñe.
N am & catelli edunt de micis. quę
cadunt de mensa dominoꝵ suoꝵs
Quid ergo: qui ab negabat. qui
repellebat. qui non respondebat.
qui dicebat. non. ẽ. bonũ su¬
mere panẽ filios & mittere
canib. qui dicebat. Nonsũ mis¬
sus nusi ad ques quȩ perierunt
domus isrł : in laudes mulieris
subito erũpit dicens. o mulieꝵ
ꝓpterea in quid laudo constantiã
eius. laudo fidem. quȩ in iuria¬
ta ꝑmansit. & rationẽ ex torsit.

Expanded text:
spectat salutem. Non est, inquit, spectat salutem. Non est, inquit, bonum sumere panem filiorum, et mittere canibus. Etiam, Domine. Tu canem me vocas, ego te Dominum voco. Tu me injurias, ego te glorifico. Etiam, Domine, nam et catelli edunt de micis quae cadunt de mensa dominorum suorum. Non respuo opprobrium, tantum accipiam vel escam canis. Dicit rem quae in consuetudine est. Tu fac quod debetur cani. Quia canem me vocas, da mihi micas. O Domine, advocatus meae factus es postulationis, abnegando promittis. Etiam, Domine. Nam et catelli edunt de micis, quae cadunt de mensa dominorum suorum. Quid ergo? Qui abnegabat, qui repellebat, qui non respondebat, qui dicebat, non est bonum sumere panem filiorum, et mittere canibus; qui dicebat, non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel, in laudes mulieris subito erumpit, dicens: O mulier. Propterea, inquit, laudo constantiam ejus, laudo fidem, quae injuriata permansit, et rogatione extorsit.
Abbreviated transcription (Latin):
adiuua me. Qui respondens ait.
N on .ẽ. bonũ sumere panẽ filiorum.
& mittere canib. Considera p̃¬
cantis instantiã. & dñi tẽperan¬
tiam. O clem̃tia medici. Indes¬
perationẽ ad ducebat eã. ut
amplius rogar&. & augmentũ
fidei facer&. Non. ẽ. bonũ
inquid sumere panẽ filiorũ.
Quorũ filioꝵ: iudȩoꝵs uidelic&
Et mittere canib Quib: Sine
dubio uobis. Haec ad obꝓbriũ
dicebantur iudȩorũ. qui filii uo¬
cati. canes effecti sunt : dicente
paulo. Uidete canes. uidete
malos operarios. uidete circũ¬
cisionem. Nos enĩ sumus circũ¬
cisio. gentes uero canes appel¬
lati. facti sunt filii Filioli mei.
quos iterũ parturio. donec for¬
metur xp̃c in uobis. Laus iudȩ¬
orum. accusatio illis erat. Non
.ẽ. bonũ sumere panẽ filiorũ.
& mittere canib Atillas dix̃.
Etiã dñe. O uiolentia mulieris.
Oin tentio mulieris. o ꝓfectus
dicit. etiã. Non quasi ꝓcax.
aut impudens reputa da . ẽ.
sed laudanda magis. quia ex¬

Expanded text:
djuva me. Qui respondens, ait: Non est bonum sumere panem filiorum, et mittere canibus. Considera precantis instantiam, et Domini temperantiam. O clementia medici! In desperationem adducebat eam, ut amplius rogaret, et augmentum fidei faceret. Non est bonum, inquit, sumere panem filiorum. Quorum filiorum? Judaeorum videlicet; et mittere canibus: quibus? Sine dubio vobis. Haec ad opprobrium dicebantur Judaeorum qui filii vocati, canes effecti sunt, dicente Paulo: Videte canes, videte malos operarios, videte et concisionem, nos enim sumus circumcisio . Gentes vero canes appellati, facti sunt filii. Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis . Laus Judaeorum, accusatio illis erat. Non est bonum sumere panem filiorum, et mittere canibus. At illa dixit: Etiam, Domine. O violentia mulieris, o intentio animi, o profectus dicit, etiam. Non quasi procax aut impudens reputanda est, sed laudanda magis quae ex
Abbreviated transcription (Latin):
reuertt᷑ ad eos
diabolus. & septenario sibi nuio
demonũ addito. habitat pristin:
domũ & fiunt posteriora illius
blasphemantes insinat gis suis
fuerant ante legis notiuã quia.
aliud . ẽ. uenturũ Non credere.
aliud eũ non suscepisse qui uerit
Septenariũ ac numerũ ad uinetũ
diabolo ua ꝓpter sabbatũ intel¬

Expanded text:
revertitur ad eos diabolus, et septenario sibi numero daemonum addito, habitat pristinam domum, et fiunt posteriora illius blasphemantes in synagogis suis fuerant ante legis notitiam. Quia aliud est venturum non credere, aliud eum non suscepisse qui venerit. Septenarium enim numerum adjunctum diabolo, vel propter sabbatum intel
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ baptismũ. uacantẽ a bonis actib
ꝑ neglegentiã: ornatã simulatis
uirtutib ꝑ hypocrisin. Et tunc
septẽ malos sp̃s. unuersa uitia de¬
signat. Quẽcũq enĩ post baptisma
siue prruitas heretica. seu munda¬
na cupiditas arripuerit. mox
om̃iũ ꝓstern& inima uitiorum.
Unde recte nequiores tunc eũ sp̃s
dicunt᷑ ingressi. quia nonsolum
habebit illa septẽ uitia. quȩ septẽ
spiritalib sunt contraria uirtu¬
tib. sed ꝑ hy pocrisin ipsas se uir¬
tutes habere simulabit.
sunt nouissima hamina
illius. peiora priorib
Melius quippecrat ei u¬

Expanded text:
per baptismum, vacantem a bonis actibus per baptismum, vacantem a bonis actibus per negligentiam, ornatam simulatis virtutibus per hypocrisin. Et tunc septem malos spiritus, universa vitia designat. Quemcunque enim post baptisma, sive pravitas haeretica, seu mundana cupiditas arripuerit, mox omnium prosternet in ima vitiorum. Unde recte nequiores tunc eum spiritus dicuntur ingressi. Quia non solum habebit illa septem vitia, quae Septem spiritalibus sunt contraria virtutibus, sed et per hypocrisin, ipsas se virtutes habere simulabit. Et sunt novissima hominis illius pejora prioribus. Melius quippe erat ei
Abbreviated transcription (Latin):
plor&. si quos ibi forte suȩ nequitiȩ
gressus figere possit. Sed bene di¬
citur. quęrens requiem & non in¬
uenit. quia castas mentes effugiens.
in solo diabolus corde prauorum
gratã sibi potest inuenire requiem
Unde de illo dñs. Sub ũbra inqͥd
dormit. in secreto calami & locis
humentib In umbnr uidelic&
tenebrosas conscientias. in calamo
qui foris nitidus. intus. ẽ. uacuus.
simulatrices. in locis humentib
lasciuas mollesq mentes in sinu¬
ans. dicit. Reuertar in domũ
meã. unde exiui. Timendus. ẽ.
iste uersiculus. non exponendus.
ne culpa quã in nobis extinet᷑ã cre¬
debamus. ꝑ incuriã nos uacantes
opprimat. Et cũ uenerit. inuenit
scopis mundatã. hoc : ẽ. gfa baptis¬
matis a peccatoꝵs labe castigaĩ
sed nulla boni oꝑis in dustria cu¬
mulatã. Unde bene matheus
hanc domũ uacantẽ. scopis mun¬
datã atq ornatã. dicit inuentã:
Mundatã iudelic& auitiis pristinis

Expanded text:
ploret, si quos ibi forte suae nequitiae ploret, si quos ibi forte suae nequitiae gressus figere possit. Sed bene dicitur: Quaerens requiem et non inveniens, quia castas mentes effugiens, in solo diabolus corde pravorum gratam sibi potest invenire quietem. Unde de illo Dominus: Sub umbra inquit dormit in secreto calami, et locis humentibus . In umbra, videlicet tenebrosas conscientias; in calamo, qui foris nitidus, intus est vacuus, simulatrices; in locis humentibus, lascivas mollesque mentes insinuans. Dicit: Revertar in domum meam unde exivi. Timendus est iste versiculus, non exponendus, ne culpa quam in nobis exstinctam credebamus, per incuriam nos vacantes opprimat. Et cum venerit, invenit scopis mundatam, hoc est, gratia baptismatis a peccatorum labe castigatam, sed nulla boni operis industria cumulatam. Unde bene Matthaeus hanc domum vacantem, scopis mundatam, atque ornatam dicit inventam: mundatam videlicet a vitiis pristinis
Abbreviated transcription (Latin):
parari . Ille cupit animas hominũ
tenere captiuas. dñs liberare. Ille
p̃dicat idola. hic unius dei notitiã.
le trahit aduitia. hic ad uirtutẽ
reuocat. Quomodo ergo possunt
habere concordiã inter se. quorum
oꝑa diuisa sunt: Cũ inmundus
sp̃s exierit de homine. ambulat
ꝑ loca in aquosa Quã uis simplicit̃
intellegi possit dm̃ hȩc ad distincti
onem suorũ. & sathane oꝑum adiun¬
xisse. qđ scilic& ipse semꝑ polluta
mundare. sathanas uero mundata
gneuiorib festin& attaminare sor¬
dib. tamen & de heretico quolib&
uel scismatico. uel etiã malo catho¬
lico potest non in conuenient᷑ accipi.
de quo tẽpore bapt̃smatis sp̃s immun¬
dus qui in eo prius habitauerat.
ad confessionẽ catholicȩ fidei. ad
renuntiationẽq mundanȩ conuer¬
sationis eicitur. locaq in aquosa
ꝑager&. id .ẽ. corda fideliũ quȩ
a mollite fluxȩ cogitationis expur¬
gata sunt. callidus insidiator ex¬

Expanded text:
parari. Ille cupit animas hominum parari. Ille cupit animas hominum tenere captivas, Dominus liberare; ille praedicat idola, hic unius Dei notitiam; ille trahit ad vitia, hic ad virtutem revocat: quomodo ergo possunt habere concordiam inter se, quorum opera divisa sunt? Cum immundus Spiritus exierit de homine, perambulat per loca inaquosa. Quamvis simpliciter intelligi possit, Dominum haec ad distinonem suorum et Satanae operum adjunxisse, quod scilicet ipse semper polluta mundare, Satanas vero mundata gravioribus festinet attaminare sordibus; tamen et de haeretico quolibet vel schismatico, vel etiam malo catholico potest non inconvenienter accipi. De quo tempore baptismatis spiritus immundus, qui in eo prius habitaverat ad confessionem catholicae fidei, ad renuntiationemque mundanae conversationis ejiciatur locaque inaquosa peragret, id est, corda fidelium quae a mollitie fluxae cogitationis expurgata sint, callidus insidiator ex
Abbreviated transcription (Latin):
tior illo suꝑ ueniens uicerit illũ.
uniuersa arma eius aufert in quib
confidebat. & spolia eius distribu&
De se ipso quippe loquitur. qđ non
concordi fallax oꝑatione. quẽ ad mo¬
dum calũpniabant᷑. sed fortiori po¬
tentia uictor homines a demonio li¬
berar&. Arma in quib malefortis
ille confidebat. astutiȩ doli. quȩ s̃
nequitiȩ spiritalis. spolia uero eius.
ipsi homines sunt ab eo decepti. quę
uictor xp̃c distribuit. qđ .ẽ. insigne
triũphantis. quia captiuã duxit
captiuitatẽ. dedit dona hominib:
Quosdã quidem apłos. alios autem
euangelistas. hos pastores. illos pasto¬
res ordinans & doctores. Quinon . ẽ.
mecũ. aduersũ me.ẽ. & qui non
colligit mecũ. disꝑgit. Non put&
quisquã de hereticis hoc dictũ. &
scismaticis. quanquã & ita ex suꝑ¬
fluo possit intelligi: Sed ex conse¬
quenttib textuq sermonis. ad dia¬
bolum refertur. & qđ non possint
oꝑa saluatoris beeltebub oꝑib cõ¬

Expanded text:
eniens vicerit eum, universa arma ejus auferet in quibus confidebat, et spolia ejus distribuet. De seipso quippe loquitur, quod non concordi fallax operatione quemadmodum calumniabantur, sed fortiori potentia victor homines a daemonio liberaret. Arma in quibus male fortis ille confidebat, astutiae dolique sunt nequitiae spiritalis. Spolia vero ejus, ipsi homines sunt ab eo decepti. Quae victor Christus distribuit, quod est insigne triumphantis, quia captivam ducens captivitatem, dedit dona hominibus, quosdam quidem apostolos, alios evangelistas, hos prophetas, illos pastores ordinans et doctores . Qui non est mecum, adversum me est. Et qui non colligit mecum, dispergit. Non putet quisquam de haereticis dictum et schismaticis, quanquam et ita ex superfluo possit intelligi, sed ex consequentibus, textusque sermonis ad diabolum refertur, et quod non possint opera Salvatoris Beelzebub operibus com
Abbreviated transcription (Latin):
credimus tibi. ecce de gentib ueni¬
unt. & non suscipio. Uos confugi¬
entes conuoco dicens. uenite ad me
om̃s qui laboratis & onerati estis. &
uenire non uultis. Hanc repello. &¬
illud. qđ scriptũ .ẽ. popłs quem
Non cognoui seruiuit mihi. ob au¬
ditu auris oboediuit mihi. & alibi.
apparui his qui me non quȩrebant.
inuentus sũ ab his qui me non quȩ¬
rebant. ex quib & chananea erat.
Dimitte inquiunt eã. quia clamat
post Nos. Uideamus ergo.
quid dicit dñs. Nonsũ inquid mis¬
sus. nisi ad oues quȩ perier̃ domus
isrł. Considerate clem̃tiã dñi
Non dixit recede ame. sed non sum
ad uos missus. Nonueni ꝓpt̾ te
sed ꝓpter iudȩos. oues ꝑditas do¬
mus isrł. Quȩ cũ audiss&. acces

Expanded text:
credimus tibi, ecce de gentibus venicredimus tibi, ecce de gentibus veniunt, et non suscipio: vos fugientes convoco, dicens: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis , et venire non illud quod scriptum est. Populus quem non cognovi, servivit mihi; in auditu auris obedivit mihi . Et alibi: Apparui his qui me non quaerebant, inventus sum ab his qui me non interrogabant : ex quibus et Chananaea erat. Dimitte, inquiunt, eam, quia clamat post nos. Videamus ergo quid dicit Dominus. Non sum, inquit, missus, nisi ad oves quae perierunt domus Israel. Considerate clementiam Domini. Non dixit, recede a me; sed, non sum ad vos missus. Non veni propter te, sed propter Judaeos, oves perditas domus Israel. Quae cum audisset, acces
Abbreviated transcription (Latin):
tim enĩ dicendo. aliud qđ dicer&
non inuenit. Tanta enĩ fuit ope¬
rantis auctoritas. ut in egressu
sermonis. fugaretur infirmitas:
& ideo dicit. uade ostende te sa¬
cerdoti. & offermunus tuũ ꝓ
emundatione tua. qđ p̃cepit mo¬
yses in testimoniũ illis. Quib.
iudȩis ne dicant p̃uaricasse me
legem. nã & cultu diuinitatem
suã manifestabat illis. ut ex oꝑib
crederent quia filius sit dei. & in
illa die ueniens. lȩꝓsus coarguat
eos. cui p̃ceptũ fuerat scđm legẽ
offerre. & ideo multa ꝓpter
iud eos faciebat: sic & nunc res¬
ponsionẽ suã ad p̃ces mulieris
tẽperat & retardat. Miserere¬
inquid mel. quia filia mea ma¬
le a dęmonio uexat᷑. Qui uon
respondit esuerbũ. Accedentes
autẽ discipleius. dicunt. Dimit
te eã. quia clamat post uos.
Respondit dñs. Non sũ missus. nisi
ad oues quȩ perier̃ domus isrł.
Ne forte dicerent iudȩi. dimisisti nos.
& ad extraneos ꝑrexisti. & ideo ñ

Expanded text:
tim enim dicendo, aliud quod diceret tim enim dicendo, aliud quod diceret non invenit. Tanta enim fuit operantis auctoritas, ut in egressu sermonis fugeret infirmitas. Et ideo dicit, vade, ostende te sacerdoti, et offer munus tuum pro emundatione tua quod praecepit Moyses in testimonium illis. Quibus? Judaeis, ne dicant praevaricasse me legem. Nam et occulte divinitatem suam manifestabat illis, ut ex operibus crederent quia Filius sit Dei; et in illa die veniens leprosus coarguat eos, cui praeceptum fuerat secundum legem offerre, et ideo multa propter Judaeos faciebat: sic et nunc responsionem suam ad preces mulieris temperat et retardat. Miserere mei, quia filia mea male a daemonio vexatur. Qui non respondit ei verbum. Accedentes auteost nos. Respondit Dominus: Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel. Ne forte dicerent Judaei: Dimisisti nos, et ad extraneos perrexisti, et ideo non
Abbreviated transcription (Latin):
eũ dicens. Uolo. Mundare
Imperatiuo modo legendũ. ẽ. non
in terrogatiuo. Quia dixerat ille
siuis. respondit dñs. uolo. Potes
inquid me mundare. & ipse ait
Mundare. In lege non licebat tangi
lȩpsũ. quia quicunq tetigisset.
in mundus tota die fiebat. Nam
& beatus heliseus hocsciens. cũ
ad eũ naaman uenisset lepsus.
alienigena. missus a rege suo.
mandat illi ꝑ discipulũ suũ dicens
Uade ad iordanen fluuiũ. & lauare
septies. & mundaberis alepra tua:
pse uero non fuit ausus ire & uidere
lepnam. uel tangere illũ: Et he¬
liseus quidem mundauit lepsũ.
dicerent iudȩi. quid magnũ fecit
Sed ille quidem tangere ausus por
fuit lȩꝓsũ. ne contaminaretur.
iste autẽ tetigit & mundauit.
Et ideo tetigit. ut ostender& qm̃
qui seruus. ẽ. subditus. ẽ. legi.
dñs autẽ .ẽ. qui imꝑat legi Uolo
Mundare. Et statim mundatus. ẽ.
Non inuenit euangelista uerbis edi¬
cere uelocitatẽ curationis. Sta¬

Expanded text:
eum, dicens: Volo, mundare. eum, dicens: Volo, mundare. Imperativo modo legendum est, non indicativo. Quia dixerat, ille, si vis, respondit Dominus, volo. Potes, inquit, me mundare, et ipse ait, Mundare. In lege non licebat tangi leprosum: quia quicunque tetigisset, immundus tota die fiebat. Nam et beatus Eliseus hoc sciens, cum ad eum Naaman venisset leprosus alienigena, missus a rege suo, mandat illi per discipulum suum, dicens: Vade ad Jordanem fluvium, et lavare septies, et mundaberis a lepra tua . Ipse vero non fuit ausus ire et videre lepram vel tangere illum. Et Eliseus quidem mundavit leprosumdicerent Judaei, quid magnum fecit Sed ille quidem tangere ausus non fuit leprosum, ne contaminaretur, iste autem tetigit, et mundavit. Et ideo tetigit, ut ostenderet quoniam qui servus est, subditus est legi, dominus autem est, qui imperat legi. Voto, mundare. Et statim mundatus est. Non invenit evangelista verbis edicere velocitatem curationis. Sta
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce mulier multitudinẽ mihi cla¬
morib suis congregauit. & dum
Non accepit responsũ. ne forte di¬
catis quia uobis p̃posti chanane¬
os. & trrns gressũs sũ legẽ. & ideo
mihi non eredatis. Qui nonres¬
pondit ei uerbũ. sub auditur eo
qđ ad iudȩos sermonẽ facer&.
qui beneficiis eius erant ingnrti
Hec autẽ omĩa ꝓ in effabili clem̃tia
sua faciebat dĩ ut illos paulatim
ab infidelitate eriger&. & omnẽ
cauillationẽ de animis illoꝵ tol¬
ler&. Nam & cũ leꝓsũ curar&.
dicebat. Uade ostende te sacerdo
& offer munus qđ p̃cepit moyses
ꝓemundatione tua. O in auditã
rem. Dñs mundat. & mitat eũ ad
legem moysi. Q quur hoc facit
considera. ne iudȩi uidelic& re¬
darguerent eũ. tanquã p̃uarica¬
torem legis. Nam quomodo cu¬
rauerit lȩꝓpsum. eloqui curationis
modũ non inuenio. Ecce inquid
lȩꝓsus accedens. rogabat eũ dicens
Dñe siuis. potes me mundare. Et
extendens iħc manũ suã. tetigit

Expanded text:
ecce mulier multitudinem in claecce mulier multitudinem in clamoribus suis congregavit, et nondum accepit responsum, ne forte dicatis, quia vobis praeposui Chananaeos et transgressus sum legem, et ideo mihi non credatis. Qui non respondit ei verbum, subauditur, eo quod ad Judaeos sermonem faceret, qui beneficiis ejus erant ingrati. Haec autem omnia pro ineffabili clementia sua faciebat Deus, ut illos paulatim ab infidelitate erigeret, et omnem cavillationem de animis eorum tolleret. Nam et cum leprosum curasset, dicebat: Vade, ostende te sacerdotibus, et offer munus quod praecepit Moyses pro emundatione tua . O inauditam rem! Dominus mundat et mittit eum ad legem Moysi. Et cur hoc facit considera, ne Judaei videlicet redarguerent eum, tanquam praevaricatorem legis. Nam quomodo curaverit leprosum, eloqui curationis modum non invenio. Ecce, inquit, leprosus accedens, rogabat eum dicens: Domine, si vis, potes me mundare . Et extendens Jesus manum suam, tetigit
Abbreviated transcription (Latin):
oblatio celebrata. ẽ. & omĩa cęri¬
monia impleta sunt legis. & ideo
impleuit legem ne dicerent iudȩi
non potuit implere legem ꝓpte¬
rea dissoluit legem. Prius eam
cõpl&. postea soluit. ut omnẽ
illis querimoniarũ auferr& oc¬
casionẽ. Clamabat enĩ & dice¬
bat. Quis ex uobis argu& me
de peccato: Ne ergo occasione
accepta dicerent iudȩi. Non cre¬
dimus tibi quia in iq fecisti soluer
legem. quia ꝑ rexisti ad fines cha¬
naneorũ. & confabulasti cũ illis.
qđ ne fier& lege ꝓhibitũ. ẽ. ideo
nihil interim loquitur mulieri:
Sed legem custodiens retardat salu¬
recreat. Qui non respondit ei
uerbũ. Nolo mihi occasiones.
loquor. ecce non respondeo.
Ad .ẽ. occasio benefaciendi. & pieta¬
tem meã interim differo. Ecce
uaufragiũ immin&. & guberna¬
tor quiescit. & in crescente calami¬
tate differtur sanitas. ꝓpter uos
qui ingnrti extitistis. ut omnis
uobis auferat᷑ occasio detrahendi

Expanded text:
oblatio celebrata est, et omnes caereoblatio celebrata est, et omnes caeremoniae impletae sunt legis, et ideo implevit legem, ne dicerent Judaei, non potuit implere legem, propterea dissolvit eam: prius eam complet, et postea solvit, ut omnem illis querimoniae auferret occasionem. Clamabat enim et dicebat: Quis ex vobis arguet me de peccato ? ne ergo occasione accepta dicerent Judaei: Non credimus tibi, quia inique fecisti solvens legem, quia perrexisti ad fines Chananaeorum, et confabulatus es cum illis. Quod ne fieret, lege prohibitum est: ideo nihil interim loquitur mulieri, sed legem custodiens, retardat salurecreat. Qui non respondit ei verbum. Nolo mihi occasio sis loquor, ecce non respondeo. Adest occasio bene faciendi, et pietatem meam interim differo. Ecce naufragium imminet, et gubernator quiescit, et increscente calamitate, differtur sanitas propter vos qui ingrati exstitistis, ut omnis vobis auferatur occasio detrahendi,
Abbreviated transcription (Latin):
linguã tuã habes. & legem quȩ
tibi ꝑ moysen data. ẽ. quã sicut
macheriã & sepem quandã int̃
uos & illos posui. Sicut enĩ uinea
aut ortus macheria circũdatur.
sic uidȩis lexdata. ẽ. ut trans¬
grȩdi uonlicer. Proibitũ itaq
erat alege ut non miscerentur
chananeis. neq ullã cõmunionẽ
haberent cũ illis. ne amicitiȩ
causa impietaas occasio fier&
Cũ ergo abhominabiles iudȩis. eẽnt.
chananei. tanquã idolatrę & im¬
mundi. cũ quib nec fabulari fas
erat. & quia ista mulier de finib
erat chananeorũ egressa. accessit
insidiantib sibi. Quis ex uobis
argu& me de peccato. eo quod
p̃uaricauerim legem: Im̃ ergo
homo erat & om̃ia quę legis sunt
implebat. & sicut iã dixi ab ho¬
minabiles erant chananei iudȩis.
qui sub lege mandati. tanquã
sepe erant uallati. ueniens autẽ
xp̃c hoc. ẽ. natus ex uirgine. octa¬
ua circun᷑sus die. ꝓ quo intẽplo

Expanded text:
linguam tuam habes, et legem quae linguam tuam habes, et legem quae tibi per Moysen data est, quam sicut maceriam et sepem quamdam inter vos et illos posuit . Sicut enim vinea aut hortus maceria circumdatur, sic Judaeis lex data est, ut transgredi non liceret. Prohibitum itaque erat a lege, ut non miscerentur Chananaeis, neque ullam communionem haberent cum illis, ne amicitiae causa, impietatis occasio fieret. Cum ergo abominabiles Judaeis essent Chananaei, tanquam idololatrae et immundi, cum quibus nec fabulari fas erat, et quia ista mulier de finibus erat Chananaeorum egressa, accessit insidiantibus sibi, Quis ex vobis arguet me ae peccato , eo quod praevaricaverim legem? quoniam ergo homo erat, et omnia quae legis sunt implebat, et sicut jam dixi abominabiles erant Chananaei Judaeis, qui sub lege mandante tanquam sepe erant vallati; veniens autem Christus, hoc est, natus ex virgine, octava circumcisus die, pro quo in templo
Abbreviated transcription (Latin):
miserȩ nisil respondes:
O nouares & ad miranda. Considẽ¬
lim̃i constantiã & uisilitatẽ muli¬
eris. & dm̃ benignã sapientiam
pariter & clementiã. quomodo
dilatio & excusatio eius. diuitias
contulit obsecranti. ut & tu siora¬
ueris & statim non acceperis qđ
rogasti. non desinas dep̃cando.
Considera enĩ diligentius li m̃e le¬
gis diuinȩ secretũ. quando iudȩi
de agiptioꝵ dominatione & tyran¬
nide sunt liberati. & effugientes
manus pharaonis ad heremũ per¬
rexerunt. in traturi terrã chana¬
neorum. repletã idolorũ cultib
ad orantiam ligna & lapides. legẽ
acceper̃. ut fuissent iNgressi non
accęper̃ filias eorũ in matrimo¬
nio. neq conubia mutuo iun¬
gerentur. neq conuiuiꝰ sociarent.
e ꝑ sotietatẽ inutuã auerterent
illos a mandatis dñi. & de praua¬
rent mores eorũ. Nihil tibi in qͥd
& chananeis. sed esto infinibus
tius. & ingente tua negotia
exerce. & conubia iunge. quia

Expanded text:
miserae nihil respondes? miserae nihil respondes? O nova res et admiranda! Consideimi, constantiam virilitatemque mulieris, et Domini benignam sapientiam pariter et clementiam, quomodo dilatio et excusatio ejus divitias contulit obsecranti, ut et tu si oraveris, et statim non acceperis quod rogasti, non desinas deprecando. Considera enim diligentius, charissime, legis divinae secretum. Quando Judaei de Aegyptiorum dominatione et tyrannide sunt liberati, et effugientes manus Pharaonis, ad eremum perrexerunt, intraturi terram Chananaeorum repletam idolorum cultibus, adorantem etiam ligna et lapides, legem acceperant, ut cum fuissent ingressi, non acciperent filias eorum in matrimonio, neque connubia mutuo jungerent, neque convivia sociarent, ne per societatem mutuam averterent illos a mandatis Domini, et depravarent mores eorum. Nihil tibi, inquit, et Chananaeis, sed esto in finibus tuis, et in gente tua negotia exerce et connubia junge: quia
Abbreviated transcription (Latin):
tubȩ Et alter ꝓpħa dicit. Lȩta¬
mini gentes. cũ popło eius.
Et reliqui om̃s. Iduentũ tiui salu¬
tare tuũ genib annuntiarunt
Nam & ipse in oduentu tuo magos
aboriente uocati. & principia
gentilitatis ꝑ illos cessare fecisti.
& euangelistas eos ad sua remi¬
sisti. Et tu quidem ꝑ stellã ma
ris dicis disciplis tuis. euntes
docete om̃s gentes. baptit antes
eos in nomine patris. & filii. &¬
sp̃s scĩ. & Nunc cũ ueniss& mise¬
randa & infelix mulier ꝓfiliȩ
suȩ infirmitate obsecrans. &
casus suoslle plorans dicis. non
sũ missus Nisi ad ouesquȩ perier̃
domus issł Nam & cũ accessis¬
set centura rogans ꝓ famulo suo
dicis. ego ueniã & curabo eum:
Et latroni obsecranti respondes.
hodie metũ eris in paradiso. &
paralitico dicis. Surge tolle
grabattũ tuũ. & uade in domũ
tuã. & lazaro quatriduano &
Et qui lepsos mundas. mortuos
suscitas. paraliticos stringis.
cecos illuminas. latrones saluas.
meretricq castificas. & huc

Expanded text:
a dicit: Laetamini gentes cum populo ejus . Et reliqui omnes adventum tuum salutarem gentibus annuntiarunt. Nam et ipse in adventu tuo magos ab oriente vocasti, et principia gentilitatis per illos cessare fecisti, et evangelistas eos ad sua remisisti. Et tu quidem magos per steris, dicis discipulis tuis: Euntes docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris et Filii I. Et nunc cum venisset miseranda et infelix mulier, pro filiae suae infirmitate obsecrans, et casus suos deplorans, dicis: Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel? Nam et cum accessisset centurio, rogans pro famulo suo, dicis: Ego veniam et curabo eum . Et latroni obsecranti respondes: Hodie mecum eris in paradiso . Et paralytico dicis: Surge, tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam . Et Lazaro quatriduano moEt qui leprosos mundas, mortuos suscitas, paralyticos stringis, caecos illuminas, latrones salvas, meretricem castificas, huic
Abbreviated transcription (Latin):
noscere. quã pos
agnitionẽ retroisĩ con
Quod in uida traditore uel sẏmone
mago. ceterisq talib specialiter
legimus implecũ. Quo autẽ ge¬
neraltter hȩc parrbola tindat.
ipse scđm matheũ saluator ex po¬
suit. ubi ea terminata. mox sub¬
didit dicens. Sic erit & genera¬
tioni huic pessime Id .ẽ. qđ de
uno quolib& specalit̃ geri solere
narraui. hoc in tota generaliter
huius popłi genti geri non desi¬
nit. Immundus quippe sp̃s exi¬
uit a iudȩis. quando acceperunt
legem. & ambulauit ꝑ loca ari¬
dã requirens sibi requiem. Exx¬
pulsus uidelic& a iudeis. ambu¬
lauit ꝑ gentiũ solitudines. quȩ
cũ postea dño credidissent. ille
non inuento locomnationibus.
dixit. Reuertar ad domũ meã
pristinã. unde exiũ. Habeo ui¬
deos. quos ante dimisi. Et reni¬
ens. inuenit uacantẽ & scopis nun¬
datam. Uacabat enĩ tẽplũ uidȩ¬
orum. & xp̃m hospitem non ha¬
bat uicentẽ. Dimittetur
uia igit᷑ dei & angłoꝵ¬

Expanded text:
 quam post agnitionem retrorsum converti. Quod in Juda traditore, vel Simone mago, caeterisque talibus, specialiter legimus impletum. Quo autem generaliter haec parabola tendat, ipse secundum Matthaeum Salvator exposuit, ubi, ea terminata, mox subdidit dicens: Sic erit et generationi huic pessimae. Id est, quod de uno quolibet specialiter geri solere narravi, hoc in tota generaliter hujus populi gente geri non desinit. Immundus quippe spiritus exivit a Judaeis, quando acceperunt legem. Et ambulavit per loca arida, quaerens sibi requiem. Expulsus videlicet a Judaeis, ambulavit per gentium solitudines. Quae cum postea Domino credidissent, ille non invento loco in nationibus dixit: Revertar ad domum meam pristinam, unde exivi. Habebo Judaeos, quos ante dimiseram. Et veniens, invenit vacantem, scopis mundatam. Vacabat enim templum Judaeorum, et Christum hospitem non habebat, dicentem: Dimittetur Quia igitur Dei et ang