comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ferree Pedũdũ quedam pars erat fer
rea quedam fictilis. Uidebas ita douec¬
abscisus est lapis sinc mambus et per¬
ta st̾ paritͥ ferrum. testaes. argentũ
Nulsusq locus in uentus est eis. lapis
autem qui ꝑscusserat statuam: fãc¬
tus est mõs magnꝰ ⁊ impleuit uniuer¬
sam terram hoc est sompuium
Ecce ut indere potes. Imago ilła que
semꝑ indet̾iora ducitur. ⁊ que in sinuo
apͥciss apreuocissina mat̾ia incipi ꝑ
mitiplicia decrim̃ta decuriens. taudem
nuunlissuani mat̾iam desinit. Quod
Q̃ nich inchorat᷑ ex auro ad ultimum
cõsuminatur inluto ht gͥ breuiter ꝑ¬
Efugam. quid suꝑ hiis iuxͣ generalem
quaaudenn conscid̾atõnem sentiam un¬
um quẽq oportere puto iuxtͣ proposi¬
ti osteuse nisiõnis formulani apud se¬
mer ipm̃ a ꝓpͥa estimatõne decrescere et
aũni confidentia magis magisq defice¬
re p̾ssuptĩoueniq demperate. si regnil
celoꝵ intus apud semet ip̃m optat edifi¬
cari ⁊ ilłud utiq regnum quod nuumqͣn

Expanded text:
ferree, pedum quedam pars ferrea et quedam fictilis, quod postquabscissus est de monte sine manibus, et permminuit ferrum, testam, aes, argentum, nullusque locus inventus est eis. Lapis autem qui percussit statuam, factus est mons magnus, et implevit universam terram. Hoc est somnium . Ecce, ut videre potes, imago illa, quae semper in deteriora ducitur, et quae in somno a pretiosissima materia incipit, per multiplicia detrimenta decurrens, tandem in vilissimam materiam desinit. Quod enim inchoatur ex auro, ad ultimum consummatur in luto. Ut igitur breviter perstringam quid super his, juxta generalem quamdam considerationem, sentiam, unumquemque oportere puto, juxta propositam ostensae visionis formam, apud semetipsum a propria aestimatione decrescere, et a sui confidentia magis magisque deficere, praesumptionemque temperare, si regnum coelorum intus apud semetipsum optat aedificari, et illud utique regnum, quod nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
ħ altiꝰ ꝑsirutari uelit. habet tam̃ illa
nõ est mͦ dicendũ ꝑsinguła. hiis itaq ꝑ
excessum excͤsis ⁊ prosimilitudins ate¬
atestatoũe collatis. aduisionis expłicacõ¬
nem seu explanacõnẽ redeamꝰ Q uo

Expanded text:
abet tamen illa non est modo dicendum per singula. His itaque per excessum excussis, et pro similitudinis attestatione collatis, ad visionis explicationem, seu explanationem redeamus. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
diligertius qualia corma ipu¬
dencia. habeat. in qͥb repugnare
uł repugnare soleat. Illud aut̃
nouimꝰ qr cormia. a carne exc̾s¬
csit. ⁊ supͣ crms sensibilitatem
obduresot. Decem aut̃ modis
ut mn indetur aĩa ĩ pudens obdi

Expanded text:
diligentius qualia cornua impudentia habeat in quibus repugnare vel impugnare soleat. Illud autem novimus, quia cornua a carne excrescunt, et supra carnis sensibilitate obdurescunt. Decem autem modis, ut mihi videtur, anima impudens obd
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ extollenciã. ꝑ ꝯt̾umatĩã. arro¬
g̾ancia est. qñ qui diuinit᷑ acce¬
pit. sͥ ascͥbit. extollẽcia ẽ. qñ sem¬
ip̃m supͣ id qud̃ accepit. attolłit.
ꝑ arroganciam ĩ se głoat᷑ de eo ꝙ

Expanded text:
per extollentiam, per contumaciam. Arrogantia est, quando quod divinitus accepit, sibi ascribit. Extollentia est, quando semetipsum supra id quod accepit attollit: per arrogantiam in se gloriatur de eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
sextus kalenctis est
nitħ refert utrump̾¬
ore aupostiore die cͥit
natus sit ⁊ deinceps
sextum Balendas eiꝰ
natans dies est Nã
id biduum pro ino
die hẽtur. Set posf̾ior
dies int̾calcatur nõ
pͥor Ideo quo annom
teralcaturum ñ est
sexto kalendas natuꝰ
dim bisextus kalen¬
disz priorem diem
naalem ht̃. Cato pu¬
tat mensem int̾ca

Expanded text:
sextum kalendis est, nihil refert, utrum priore an posteriore die quis natus sit, et deinceps sextum kalendas eius natalis dies est: nam id biduum pro uno die habetur. sed posterior dies intercalatur, non prior: ideo quo anno intercalatum non est sexto kalendas natus, cum bisextum kalendis est, priorem diem natalem habet. Cato putat mensem interca
Abbreviated transcription (Latin):
Nisi c̾dideritis nõ intelligetis.
S ⁊hoc in hiis u̾bis diligent᷑
attendend̾ indetur. quia horum
quidem in telligencia hac nobis
auctoritate nõ gen̾alit̃ s con¬
dicõnaliter neganda ꝓponitur.
cũ dr̃. Nisi t̾dideritis. nõ in tel¬
ligetis. Non gͦ debent excctatos
sensus habentes de talium in tel¬
ligencia ꝯꝑanda cesꝑare: dum tã
se sentiant firmos in fide. ⁊ ꝑ
omina ꝓbate ꝯstancie in fidei sue
assertione
hiis supͣmod̾ constanti fide
u̾aciter fideles sumus: ditus¬
nich certius. uicħ ꝯstancius tene¬
mus qmͣ quod fide apprehendi¬
mus. Sunt ñaq patrib ⁊ celitꝰ
reuelata. ⁊ tam multis. qn tam
m̾a itaq miratula ⁊ talia que
non nͥ diuinitꝰ fieri possunt¬

Expanded text:
Nisi credideritis non intelligetis . Sed et hoc in his verbis diligenter attendendum videtur, quia horum quidem intelligentia, hac nobis auctoritate, non generaliter, sed conditionaliter neganda proponitur, cum dicitur: Nisi credideritis non intelligetis. Non ergo debent exercitatos sensus habentes, de talium intelligentia comparanda desperare, dum tamen se sentiant firmos in fide, et per omnia probatae constantiae in fidei suae assertione. am quod constanti fidraciter fideles sumus, nihil certius, nihil constantius tenemus quam quod fide apprehendimus. Sunt namque patribus coelitus revelata, et tam multis, tam numera itaque miracula, et alia quae nonnisi divinitus fieri possunt
Abbreviated transcription (Latin):
mnoco expiendo. ratio¬
ciuanto. credendo
I ad sublimiũ sõam
mentis sagatitate as¬
cendere uolumꝰ. oꝑe precium est
notitiam apprehendere solemus.
Rerum itaq notitiam ni fallor
modo tͥplici app̾hendimnus. nam a¬
lia exꝑiendo ꝓbamus. alia ratõci¬
nando collignns alioꝵ c̾titudinẽ
c̾dendo tenemus. Et temꝑalñm
quidem notitiam ꝑ ip̃ãm eiꝑien¬
ciam app̾hendimus. ad et̾noꝵ u̾o
notitiam modo raciotinando. mͦ
c̾dendo assurgimnꝰ. Nam qued̾a
⁊ subalissima indagacõne discu¬
tiãtur. uł pocius diuina reuela¬
cõne manifestent᷑. In horñ itaq
cognicõne nel assercõne magrs

Expanded text:
modo, experiendo, ratiocinando, credendo. Si ad sublimium scientiam mentis sagacitate ascendere volumus, operae praetium est notitiam apprehendere solemus. Rerum itaque notitiam, ni fallor, modo triplici apprehendimus. Nam alia experiendo probamus, alia ratiocinando colligimus, aliorum certitudinem credendo tenemus, et temporalium quidem notitiam per ipsam experientiam apprehendimus. Ad aeternorum vero notitiam, modo ratiocinando, modo credendo assurgimus. Nam quaedamet subtilissima indagatione discutiantur, vel potius divina revelatione manifestentur. In horum itaque cognitione vel asse
Abbreviated transcription (Latin):
am confiacõue: fignis ꝓ an¬
mentis. ꝓdigiis ꝓ exꝑimentis.
tinam attenderent᷑ nidei. ittina
animau̾terent pagans. cum qͣn¬
ta ꝯscientie seturitate. ꝓ haci
de ad diuinũ indicium p̾ot̾im̃
accedere. Non ne tum onnt q̃¬
fidentia deo dicere poterunꝰ di¬
mine si error est. a de ip̃o deter¬
ti siumis: nam ista in nobist¬
⁊ talibus que non uisi partes
en possunt. Certe a sũme sc̃¬
tis uiris sunt nobis tradita. eo
cũ sũma ⁊ auctentita attestat̃¬
nem ꝯf̾mante sequentib sig¬
nis. Huic est utiq qd̾ ꝑfec¬
te fideles ꝑatõres sunt mori po
fide qmͣ fidem abnegare. Nichil
enim ꝓculdubio firmsus tenet᷑
qmͣ quod constanti fide app̾hend
Quod ce hin agitur in hoc opes
que iubemur de et̾ius creden
Beorum itaq notitiam
tũ in ño statim in troctu subsł¬
tere. set semper aduidoria ⁊ ꝓs¬
diora in testigencie ꝓperare
tũ onm studio ⁊ sũma dilige¬
cia in sistere. ut ad eoꝵ nitesł¬
genciam que per fidem tenemꝰ

Expanded text:
am confirmatione signis pro argumentis, prodigiis pro experimentis. Utinam attenderent Judaei, utinam animadverterent pagani, cum quanta conscientiae securitate pro hac parte ad divinum judicium poterimus accedere, nonne cum omni confidentia Deo dicere poterimus? Domine, si error est teipso decepti sumus: nam ista in nobis tet talibus, quae nonnisi per te fieri possunt. Certe a summae sanctitatis viris sunt nobis tradita, et cum summa, et authentica attestatinem confirmante sequentibus signis, hinc est utique, quod perfecte fideles paratiores sunt mori pro fide quam fidem abnegare. Nihil enim procul dubio firmius tenetur quam quod constanti fide apprehendQuod de his agitur in hoc opere, quae jubemur de aeternis credere. Ad eorum itaque notitiam tamen in ipso statim introitu subsistere, sed semper ad interiora diora intelligentiae properare, et cum omni studio, et summa diligentia insistere, ut ad eorum intelligentiam quae per fidem tenemus
Abbreviated transcription (Latin):
narũ equalitatem am̃
ad mireris. attende et illu
in omnib aliis ꝑsonis. qñ
net sin gularitas est sine
ralitate nec nnitas sine
equalitate. Tateo quod p
c̾sc̾e nel minui ⁊ sibi ipsi
ennalis fieri. Taceo quod

Expanded text:
ersonarum aequalitatem amplius admireris, attende et illud in omnibus aliis personis. Quoniam nec singularitas est sine pluralitate, nec unitas sine inaequalitate, taceo quod potest crescere, vel minui, et sibi ipsi inaequalis fieri
Abbreviated transcription (Latin):
eins sapiẽtia. almo est ei
insticia. ⁊ potest eẽ scd̾m a¬
ud maror. scd̃m aliud mit
melor siue deterior. Certe
sapientia est sibi ip̃i dissi¬
lis. est sibi ip̃i in ennalis
idem q ipm̃ ꝯtingit in e¬
nemes qmia aliud est eifa¬
le. alind difficile. alind in¬
a bile. et sic dep̾ henditur
sibi ip̃i dissimitis ⁊ mequ¬
nid est conp̾hen sibile. al ind
o in conp̾hen sibile. nam que
umana nł angelita intel¬
et̾is taceam. ipam dininta¬
s ĩm̃sitatem conp̾hendere:
um itaq iia eadem qna¬
ura in alns est efficatõr. in
bsa sibi dissimilis. ⁊ ip̃a sibi
uenttur in equalis. Ex hus
taq cołligi pot̾. ꝯma n̾bi ũa
mplicitas nõ estin̾a eqriali¬
I esse non potest. In illa a̾¬

Expanded text:
ejus sapientia, aliud est ejus justitia, et potest esse secundum aliud major, secundum aliud minor, melior sive deterior. Certe sapientia est sibi ipsi dissimilis, est sibi ipsi inaequalis. Idemque ipsum contingit in cnies quia aliud est ei facile, aliud difficile, aliud impossibile, et sic deprehenditur etiam sibi ipsi dissimilis ed est comprehensibile, aliud vero incomprehensibile. Namque humana, vel angelica intelcaeteris taceam, ipsam Divinitatis immensitatem comprehendere. Dum itaque una eademque natura in aliis est efficacior, in ipsa sibi dissimilis, et ipsa sibi invenitur inaequalis. Ex his itaque colligi potest quia ubi vera simplicitas non est, vera aequalitas esse non potest. In illa a
Abbreviated transcription (Latin):
ex bona iñtencõne surgit imodo cõ¬
gruo ꝓcedit fãcile est ut fermen¬
tum ambicõ uel cenodexia ad con¬
spiciũ⁊ preclarũ nos opꝰ impellat.
facile est ut fermentum phariseoꝵ
totar bomoꝑis nr̃i massam cor¬
rumpet. Mullo modo ab arioch
intencone iupellimͣ qͥpͥtiẽs igitur
docendi locum suscipimus preui¬
deaunis qͣm iuste quͣ ordinate sus¬
ceptum officium expleamius. Ui¬
deamius ueriliquid falsum uelfer¬
iuolum nealiꝙ ineptũ uel iuor¬
dinatum dicannis. Hant infall¬
or ditendi uel docendi regulam
custodit t̃ islus plaliniste coruene¬
Ie
potuit. Iocundus ho qui mnseret᷑

Expanded text:
ex bona intentione surgit, et modo conex bona intentione surgit, et modo congruo procedit. Facile est ut ambitio vel cenodoxia ad conspicuum et praeclarum nos opus impellat. Facile est ut fermentum Pharisaeorum, totam boni operis nostri massam corrumpat. Nullo modo ab Arioch intentione impellimur. Quoties igitur docendi locum suscipimus, praevideamus quam juste, quam ordinate susceptum officium expleamus. Videamus ne aliquid falsum vel frivolum, ne aliquid ineptum vel inordinatum dicamus. Hanc, ni fallor, discendi vel docendi regulam custodit, cui illud Psalmistae convenire potuit: Jucundus homo qui miseretur
Abbreviated transcription (Latin):
si. ⁊ inter conpunctionis nr̃e lacͥ¬
mas diuinitus illimãti: in ius¬
tum ẽẽ inuenimus quod prius
rectum putabamus sic de notio
sepe iniqui e muent fieriq de¬
fendit quod uiolentus animi iin¬
petus qiͣ sub regio furore sĩ decre¬
uit. Sapientes inquid babllonis
neꝑdas. et addit Iutroduc me in
conspectu regis ⁊ solucõneni regis
narabo. Quio queso hoc loco
abalio se incroduti peti qu iam
supꝰ aute regis conspectum ꝑ seis¬
ip̃m intrait. s suꝑnus intranit
Ut regi supplicare. Hicuero Ut re¬
gem doceret Ilud fiit hũilitatis
Islud muagne sb̃limitatis. Magne
in qmͣ sblimitatiis fuit illud re¬
gem dꝑcere quod ab alio neĩe pot̾at
didia Adhumilicatis gͦ obsequia
libũt᷑ sxipm̃ ingesiit ad celscimdł¬
uis officia in pudet᷑ se ingͥere de cliua¬
uit ex tempłodiscanꝰ quid iueu̾s¬
modi fac̾e debeamus. Eum locum
magisteri siue ex pͥcepto siue pro
offico susciꝑe oꝑoetet. Priiis mens
ad anoch introeat ñsticie consul

Expanded text:
si, et inter compunctionis nostrae lacrymas divinitus illuminati, injustum esse invenimus quod prius rectum putabamus. Sic devotio saepe iniquum esse invenit, fierique defendit, quod violentus animi impetus quasi sub regio furore fieri decrevit: Sapientes, inquit, Babylonis ne perdas. Et addit: Introduc me in conspectu regis, et solutionem regi narrabo. Quid, quaeso, hoc loco ab alio se introduci petit, qui jam superius ante regis conspectum per semetipsum intravit? Sed superius intravit, ut regi supplicaret; hic vero, ut regem doceret. Illud fuit humilitatis, istud magnae sublimitatis. Magnae, inquam, sublimitatis fuit illud regem docere, quod ab alio nemine poterat didicisse. Ad humilitatis ergo obsequia libenter seipsum ingessit, ad celsitudinis officia impudenter se ingerere declinavit. Exemplo discamus quid in ejusmodi facere debeamus. Cum locum magisterii sive ex praecepto, sive pro officio suspicere oportet, prius mens ad Arioch introeat. Justitiae consult
Abbreviated transcription (Latin):
amus ⁊ exequendi facultatem. Scimiis
autem qr etates diuerse aliis ⁊ aliis
esfetib sunt magis apte. Certe que
inpurelicia disamꝰ. fundius retinemꝰ¬
⁊ et peditlis proferimꝰ. Iniuuemliẽtate
est uittus corporis robustior ⁊ animꝰ
audacõr ꝙ idcirto eaetas ad ex cercita¬
cõmis uisimi efficatõr us ad ꝓrouectõ¬
rem etatem tum młtiplex doctuatami
iocuto ea etas precetis ommib consci¬
ins niget. pendencia połłet. peima
taq dictaꝵ etatum ad discendĩ S do
Qᵈ excitandum. Tercia uero pͥualet ad
discernendum. Iuxͣ sinnlitudĩnem an¬
noꝵ a meritoꝵ Ut sic dicam etates con

Expanded text:
amus et exsequendi facultatem? Scimus autem quia aetates diversae aliis, et aliis effectibus sunt magis aptae. Certe quae in pueritia discimus profundius retinemus, et expeditius proferimus. In juvenili aetate est virtus corporis robustior, et animus audacior, et idcirco ea aetas ad exercitationis usum efficacior. Usque ad provectiorem aetatem tum multiplex doctrina, tidcirco ea aetas prae caeteris omnibus consiliis viget, prudentia pollet. Prima itaque dictarum aetatum ad discendum, secunda ad exercitandum, tertia vero praevalet ad discernendum. Juxta similitudinem annorum et meritorum, ut sic dicam, aetates con
Abbreviated transcription (Latin):
modi gr̃a merito deuotõis adqͥti
⁊ possidetur. yideamus gͦ quib
ꝓmotõis gradib dĩuinoꝵ cogni¬
tio dilatatur. Primo omniũ da¬
mel mistice uisionis noticiam ex
diuina releuelatõe accepit. postea
etiam eius utiq socus res eadem
in notuit. candem aũt erusdẽ rei
scientia. usq ad regis noticiam
ꝑuenit. De primo dr̃ tunc dani
ẜmonem inquit regis aꝑuisti nb̃
Et nũc de ꝓpalanda regi eiusdem
rei noticia idem ip̃e pollicet᷑e Iutto¬
duc me inconspectu regis ⁊ sollutio¬
uem regi natrabo. Et ut breuit̾
absoluam quid suꝑ hiis scientiam
alu insua or̃one alii ĩsua medita¬
tõe. Alii aũt in ip̃a sua spe locutõe
reuelatõem diumñam accipiũt. ⁊
sblimia quel atq ꝓfunda exdiui

Expanded text:
modi gratia merito devotionis acquiritur et possidetur. Videamus ergo quibus promotionis gradibus divinorum cognitio dilatatur. Primo omnium Daniel mysticae visionis notitiam ex divina revelatione accepit. Postea etiam ejus utique sociis res eadem innotuit, tandem autem ejusdem rei scientia usque ad regis notitiam pervenit. De primo dicitur: Tunc sermonem, inquit, regis aperuisti nobis. Et nunc de propalanda regi ejusdem rei notitia idem ipse pollicetur. Introduc me in conspectum regis, et solutionem regi narrabo. Et ut breviter absolvam quid super his sentiam, alii in sua oratione, alii in sua meditatione. alii autem in ipsa sua saepe locutione, revelationem divinam accipiunt, et sublimia quaelibet atque profund
Abbreviated transcription (Latin):
Inquid re¬
gi uarrabo que
est ista mistice
uisionis solucõ
nisisacramentoꝵ
facilis enodacõ ⁊ promi¬
ta explicacõ Si autem per
regein recde liberi arbitrii porẽ¬
tatem oportet incelligore. quid
aliud erit eiusiuodi solucõnem ad
regĩa tͣoticiam peruenire qmͣ mist̾i¬
tionem incõmune ꝓferre cum
scĩam. ⁊ enodatõem in nr̃o arbito

Expanded text:
inquit, regi narrabo. Quae est ista mysticae visionis solutio, nisi sacramentorum facilis enodatio, et prompta explicatio? Si autem per regem liberi arbitrii potestatem oportet intelligere, quid aliud erit ejusmodi solutionem ad regiam notitiam pervenire, quam mysteritionem in commune proferre cum scientiam, et enodationem in nostro arbi
Abbreviated transcription (Latin):
Ost hec damel ingressus ad ar¬
ioch qm̃ constituerat rex ut ꝑ¬
detᷤ iapientes babilonis sic ei locu¬
tus est. Sapientes babilonis neꝑdes
Introduc me inconspectu regis. Et
folucõnẽ regi narrabo. Si perdam¬
elem recte feruor deuotõnis ꝓͣ ioch
intlłigitur disfctõ equitaris quid exĩ
alnuio ad ariochuelle iutͣre. Nisisec̾c̃oea

Expanded text:
ost haec Daniel ingressus ad Arioch, quem constituerat rex ut perderet sapientes Babylonis, sic ei locutus est: Sapientes Babylonis ne perdas, introduc me in conspectu regis, et solutionem regi narrabo . Si per Danielem recte fervor devotionis, per Arioch intelligitur districtio aequitatis, quid erit aliud ad Arioch velle intrare, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ccͣ cogitac̃onum uel affectõ¬
nũ corupcelam iusticie iustitutiᷤ
amiina premunit᷑ Maxime eo
tempore debenns ad arioch in¬
trare ꝗ eins manus ductõnem
querre ꝗ uicħ sine iꝰticie premedi¬
tacõne uel munitõne age Maxi¬
me inqͣm eo tempore ubi debemꝰ
celsitudius loco apparere. uel sh̃¬
limitatis officiu expelere Iutro¬
duc me inquid in scouspectu regĩ
⁊ solucõnem regi narrabo. Tt̃
autẽ damel nr̃ uerasciter dicti
arioch manuductõne utitur qñ¬
dux ex recordacõne diuine diste¬
cõiss uere que iusticie cousidera¬
doñe animus compũgitur ꝙ tũc
qrͣ añ regiam presenciam ab eius¬
modiꝰ introdutitur: qñ sub quo¬
uis animni impetu qͣ sb̾ rege poteᷤ¬

Expanded text:
num vel afflictionum corruptelam, justitiae institutis anima praemunitur. Maxime eo tempore debemus ad Arioch intrare, et ejus manuductionem quaerere, et nihil sine justitiae praemeditatione vel munitione agere; maxime, inquam, eo tempore ubi debemus celsitudinis loco apparere, vel sublimitatis officium explere. Introduc me, inquit, in conspectu regis, et solutionem regi narrabo. Tunc autem Daniel noster veraciter dicti Arioch manuductione utitur, quando ex recordatione divinae districtionis, veraeque justitiae consideratione animus compungitur. Et tunc quasi ante regiam praesentiam ab ejusmodi duce introducitur, quando sub quovis animi impetu
Abbreviated transcription (Latin):
t quid dist̾cta iudicia exigat iuꝑi¬
ma ꝑscntatione ꝑspicere uelleꝰ h
autẽ negocium dameli dũt recte
ascbit᷑ qñ mens humana inid ip̃m
ex magna aimim deuocõne urget᷑.
Damel itaq ad arioch intrat qñ
equitatis consulta deuocõ queri
tat. Et alia ad huc intͣndi ad eũ
cansa nec forte minus necessaria
mus qd̾ ex diuina reuelacõne in
euis sensib origendũ agnouimis
Iibi ad ermmi ĩtiis. Ut ex multa
ad illum ingͥedim᷑ ut rexectum
diuinitus agnitum rectitudins
Delo altius inprimannus Iibi itaq
intramus causa diss discendi. hic cã
docendi uel illic causa ꝑ sua dendi
ei quid dicat attendimus sapientes
babilonis ne ꝑdas. Ecte quod rex

Expanded text:
itia exigat, intima perscrutatione perspicere velle? Hoc autem negotium Danieli tunc recte ascribitur, quando mens humana in idipsum ex magna animi devotione urgetur. Daniel itaque ad Arioch intrat, quando aequitatis consulta devotio quaeritat. Est et alia adhuc intrandi ad eum causa nec forte minus necessariamus, quod ex divina revelatione in ejus sensibus corrigendum agnovimus. Ibi ad eum intramus, ut ex multa ad illum ingredimur, ut rectum divinitus agnitum rectitudinis zelo arctius imprimamus. Ibi itaque intramus causa discendi, hic causa docendi; vel illic causa quaerendi, hsi quid dicat attendimus: Sapientes Babylonis ne perdas. Ecce quod rex
Abbreviated transcription (Latin):
tois hmende eẽ nõ posfite sam
linuen q̃dem quod ip̃e est ꝓut ipĩn
est in has utiq uita int̾im uidere
nõ possumꝰ. s lumen quod cum.
ip̃o est nõ solum ad solatium. s q̃
ad suffragium accꝑt consueuimꝰ.
Quale autẽ ħ lume ẽẽ dicim᷑ ꝑ qͣd:
quod agere. quid uitare quid dilig̃e
qͥd odio hĩe. quid cred̾e us sperare
debemus agnoscimꝰ qualis queso
est lux ista que nouit ꝓ sunda ⁊ ab¬
scondica ip̃o ntiq reuelante ip̃o de¬
niq in spirante quidat sapiemibe

Expanded text:
tionis lumen deesse non possit? Nam tionis lumen deesse non possit? Nam lumen quidem quod ipse est, prout ipsum est, in hac utique vita interim videre non possumus; sed lumen quod cum ipso est, non solum ad solatium, sed etiam ad suffragium accipere consuevimus. Quale autem hoc lumen esse dicimus, per quod quid agere, quid vitare, quid diligere, quid odio habere, quid credere vel sperare debemus agnoscimus? Qualis, quaeso, est lux ista quae novit profunda et abscondita, ipso utique revelante, ipso denique inspirante, qui dat sapientibus
Abbreviated transcription (Latin):
latere posse credeamꝰ ⁊ nos ip̃o spe
uana descipiaꝰ Neuelat ꝓsiui¬
da a abscondita. ⁊ uoust interie¬
bris constituta. Incerta ⁊ ocasra
sapiẽtie tue manifestas ñ. Ette
reuelato ꝓ fundoꝵ. Et albi orat in
id ip̃m reuela cculos młos ⁊ cõsi¬
derabo mirabilia de legetua. De
absconditis ⁊ alenis tirebã qͥ disce¬
bał. Educes mede laqueo ħ am̃
absconderũt mͥ Ad ipm respicit
quod alias psait. lingira sins dolo
se agebant ueuenũ aspidũ subla¬
bi̾s eoꝵ. nõe abscondere uolebant
ueneuũ qd̃ sub sigua portabant la¬
tebrosa nr̃a eum lat̾e nõ possecre¬
debat qui dicebat Om̃ia aut̃ suli¬
monis scentẽtia est quod solus ip̃e
scententie cousut qui dĩc scrucãs
corda ꝗ reues deus s qͥd sibi uolu¬
it qͦd dicit. Et lux cum deo est absq
dubio ds̃ luꝑ est ⁊ in eo tenebrei
cit᷑ dicere potiit qr deus lux est s ait
⁊ cum eõ ligxist: Anforte hoc docͥe

Expanded text:
latere posse credamus, et nos ipsos spe latere posse credamus, et nos ipsos spe vana decipiamus. Revelat profunda et abscondita, et novit in tenebris constituta: Incerta et occulta sapientiae tuae manifestasti mihi . Ecce revelatio profundorum, et alibi orat in idipsum: Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua . De absconditis alienis timebat qui dicebat: Educes me de laqueo hoc quem absconderunt mihi . Ad idipsum respicit quse agebant, venenum aspidum sub labiis eorum . Nonne abscondere volebant venenum quod sub lingua portabant? Latebrosa nostra eum latere non posse credebat, qui dicebat: Omnia autem nudamonis sententia est quod solus ipse sententiae concinit, qui dicit: Scrutans corda et renes Deus . Sed quid sibi voluit quod dicit, et lux cum eo est. Absque dubio Deus lux est, et in eo tenebrae citer dicere potuit, quia Deus lux est, sed ait, et cum eo lux est? An forte hoc docere
Abbreviated transcription (Latin):
ex pedit uob̃. F Leuelat gͦ ꝓofum¬
dti ⁊ archana secreti sui nec hec
tm̃. s ⁊ occillta consilu aliem que
nobis alia malignitas ab sõndit
Ut faciliꝰ nos deciꝑe possit. Audis¬
tlquid de eius ł reuelatõne optare
ad hũc quid de eius scientiatim¬
meamus. Noit intenebras consti¬
tuta. nouit sane intima nostra ⁊
quelib cordis nr̃i occusta siec lolũ¬
Illa que loli ip̃sde nobis scimꝰ ⁊ alios
latere nolumꝰ s ea ⁊̃ que incõscĩentie
mẽ latebeis ip̃i penetrare nõ susfici¬
inꝰ. seuelat gͦ. sua reuelat alie¬
na uouit np̃a. Feuelat archana
sua. Neuelat frandulẽta aliena
nouit occussta ura. reuelat ꝓsunda
dispc̃ sacõis sue ⁊cuelat abscooita
fraudis diaabolice nouit tenebrosa
conscencie huiane I euelat ꝓ¬
funda sua ut sciauꝰ qͥd deillo cre¬
dere qͥd ab ilło seꝑart debeamus¬
P Deuelat abscõdita aliena. Ut̃
sciamꝰ qͥd tĩere quid̃ cauere debeq.¬
iͣ flort tenebrosa nr̃a ne illũ aliod

Expanded text:
expedit nobis. Revelat ergo profunda et arcana secreti sui, nec haec tantum, sed et occulta consilii alieni quae nobis aliena malignitas abscondit, ut facilius decipere nos possit. Audisti quid de ejus revelatione optare adhuc quid de ejus scientia timeamus. Novit in tenebris constituta; novit sane intima nostra et quaelibet cordis nostri occulta, nec solulla quae soli ipsi de nobis scimus, et alios latere volumus, sed ea etiam quae in conscientiae nostrae latebris ipsi penetrare non sufficimus. Revelat ergo sua, revelat aliena, novit nostra. Revelat arcana sua, revelat fraudulenta aliena, novit occulta nostra. Revelat profunda dispensationis suae, revelat abscondita fraudis diabolicae, novit tenebrosa conscientiae humanae. Revelat profunda sua, ut sciamus quid de illo credere, quid ab illo sperare debeamus. Revelat abscondita aliena, ut sciamus quid timere, quid cavere debeamus. Novit tenebrosa nostra, ne illum aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
uatis. Caritas enim nõ querique
sua s̃ s que alioꝵ Qui gͦ cõmiña
boua caritatis iustĩctu ꝓͥis ante pos¬
uit quid mirum si pͥus hostiam
laudis optulit pro illis que plus di¬
t notandum autem quod tͥa illa

Expanded text:
atis. Charitas enim non quaerit quae sua sunt, sed quae aliorum. Qui ergo communia bona charitatis instinctu propriis anteposuit, quid mirum si prius hostiam laudis obtulit pro illis quae plus dilexit? Notandum autem quod tria illa
Abbreviated transcription (Latin):
Lacõnis inco quod legis ẽibi deꝰ
pa meox confutbor teq lando sup¬
plicationis autẽ preces se obuilisie ostẽ¬
dit ĩ eo quod dĩc Et m̃t ostendi ᷑ nob̾
que rogauimꝰ te. In hiis autẽ tͥbus
infallor uere deuocõnis officiũ con

Expanded text:
onis in eo quod legis: Tibi, Deus patrum meorum, confiteor, teque laudo; supplicationis autem preces se obtulisse ostendit in eo quod dicit: Et nunc ostendisti nobis quae rogavimus te. In his autem tribus, ni fal
Abbreviated transcription (Latin):
tatem fecimꝰ impie egimꝰ. ⁊ rescefsimꝰ
⁊ declinauimꝰ amandatis tuis t ac iu¬
diciis suplicacõ ⁊ inploracõ est uenie
ubi legis eodem ip̃o dicente Exandi
dñe placare dñe attende ꝙ fac głisi¬
Cc̃o: Głorificacõ ⁊ magnificacõ fui
treatoris sibi que unserentis est pro¬
tuldubio quod hoc in loco legił.
Si nromĩe dñibũdictum a secuło ⁊ us

Expanded text:
tatem fecimus, impie egimus, et recessimus, et declinavimus a mandatis tuis ac judiciis . Supplicatio, et imploratio est veniae, ubi legis eodem ipso dicente: Exaudi, Domine; placare, Domine; attende, et fac . Glorificatio et magnificatio sui Creatoris sibique miserentis est procul dubio quod hoc in loco legis: Sit nomen Domini benedictum a saeculo, et us
Abbreviated transcription (Latin):
tenoꝵ scienciam sins studnis uel iuer¬
itis ascͥbat ip̃e est enĩ quidat sapi¬
entib sapienciam ip̃e eque quidat
scienciam intelłigentib disciplinã
Iueandem ꝓcissdubio sentenciam
ꝑgit quidit omnis sapientia a d ñe
do est ꝗcam eo fuit semꝑ. ⁊ est añe
ip̃m utriq conbentit qui an Ot̃e
datum optimũ ⁊ omne domĩ per¬
fsectimmi de sursum est. decendens
apatre luminum Ipsa reuelat
profunda ꝗ ab scondita ⁊ nouit
intenebeis constituta. Pro illis q̃
uere profunda st̃ ꝗ humane in¬
tesligencie modum ex edũt apłs ex¬
claniat. cum dicat. O altitudo sapi

Expanded text:
 scientiam suis studiis vel meritis ascribat. Ipse est enim qui dat sapientibus sapientiam, ipse aeque qui dat scientiam intelligentibus disciplinam. In eamdem procul dubio sententiam pergit qui dicit: Omnis sapientia a Domino Deo est, et cum eo fuit semper, et est ante aevum . Utrique consentit, qui ait: Omne datum optimum, et omne donum perfectum de sursum est, descendens a Patre luminum . Ipse revelat profunda et abscondita, et novit in tenebris constituta. Pro illis quae vere profunda sunt, et humanae intelligentiae modum excedunt, Apostolus exclamat, cum dicit: O altitud
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e cognoscimiꝰ: Differentes itaq esti¬
cacis fatultates diu̾se quodammͦ s̃ ani¬
mox etates: T̃empor gͥ et etatum modo̾
meritoꝵ iłse optimꝰ mod̾ator alternat.
Qm innigͥarum nunc illax uircutũ
tam facultatem qmͣ opoetimitatem pi¬
etatis sue dispensatõne ad minstrat.
ẽrausfeit regna atq consticuit. Qũ

Expanded text:
gnoscimus. Differentes itaque efficaciae, facultates diversae quodammodo sunt annorum aetates. Temporum ergo et aetatum modos meritorum ille optimus moderator alternat, qui nunc harum, nunc illarum virtutum tam facultatem, quam opportunitatem pietatis suae dispensatione administrat. Transfert re
Abbreviated transcription (Latin):
Cum ꝑ ꝓpħam dicitur. Uineam de eg.¬
ipto transtulisti egecisti gentes ⁊ plan¬
tasti eam uiuea plantatur. qñ bonũ
propositũ in bona intẽcõne figitur.
Centes eiciuntur. qũ coufessionis edic¬
to ꝓfe̾sionis uoto interminatur pec̾cis
uiriis ab renunciat᷑. Ineandem sententi¬
am currit. quod alias idem ꝓpħa deuici¬
camit Cretisti gentes ⁊ plantasti eos.
affilxisti populos ⁊ expulistieos O¬
diosus ille incioꝵ. populus aftlictõnis
dñacõne anima diui niłi q oppssa liber¬
atur. In hunc itaq modum salutis ur̃e
auctoe ⁊ procector dumuiciorum.
In uobis dominrũ destruit ucures
uero ĩ eoꝵ locum restitiit tͦusfert re

Expanded text:
am dicitur: Vineam de Aegypto transtulisti, ejecisti gentes, et plantasti eam . Vinea plantatur quando bonum propositum in bona intentione figitur. Gentes ejiciuntur, quando confessionis edicto, professionis voto interminatur peccatis, vitiis abrenuntiatur. In eamdem sententiam currit, quod alios idem Propheta de viticavit: Ejecisti gentes, et plantasti eos, afflixisti populos, et expulisti eos . Odiosus ille vitiorum populus afflictionis dominatione anima diu multumque oppressa liberatur. In hunc itaque modum salutis nostrae auctor et protector, dum vitiorum in nobis dominium destruit, virtutes vero in eorum locum restitui
Abbreviated transcription (Latin):
trplex fit officium uere
⁊ ꝑ fecto deuocõis primum est
confeco tͥminis scdm̃ postulatõne
miseracõnis. Tertium glorificatõ mi¬
serentis. Pmũ est actusacõ culpe fm¬

Expanded text:
triplex sit officium verae et perfectae devotionis. Primum est confessio criminis, secundum postulatio miserationis, tertium glorificatio miserentis. Primum est accusatio culp
Abbreviated transcription (Latin):
dia sunt quib uti ⁊ nõ uti sñ ie¬
sione pot̃. Nam qr inta ista inf̾r¬
or suꝑioris nite ymago est: cõ¬
gͣum erat. ut in illis q̃ ad hanc
uitã fc̃a st̃ eoꝵ qui ad suꝑiorem
uitam spectant docum̃tũ homimi
ꝓpon̾et᷑. Sũt aũt que ꝑ ista foru̾
demõstrar debueruant. quedam
uitas noxia inite sp̃ãli. quib ip̃a

Expanded text:
nt, quibus uti et non uti sine laesione potest. Nam quia vita ista inferior superioris vitae imago est, congruum erat ut in illis quae ad hanc vitam facta sunt, eorum quae ad superiorem vitam spectant documentum homini proponeretur. Sunt autem quae per ista foris demonstrare debuerunt, quaedam intus noxia vitae sp
Abbreviated transcription (Latin):
intͥusetꝰ. ut ꝑ eam homo erudi¬
retur de hñs que sibi uł appeten¬
da uł fugienda fu̾ant. Qnasi eĩ
qͣdam p̾ceptũ dare erat disc̾cõ i
⁊ in telligentiã agendi cordi ho¬
minis aspirare. Q.md gͦ cognitõ
faciendoꝵ fuit msi q̃dam ad cor
hoĩs fcã p̾ceptõ. ⁊ quid nirsũ cog¬
bicõ. Quid gͦ cognicõ eoꝵ q̃ me¬

Expanded text:
t ut per eam homo erudiretur de his quae sibi vel appetenda vel fugienda fuerunt. Quasi enim quoddam praeceptum dare erat, discretionem et intelligentiam agendi, cordi hominis aspirare. Quid ergo cognitio faciendorum fuit, nisi quaedam ad cor hominis facta praeceptio? et quid rursus cogbitio? quid vero cognitio eo
Abbreviated transcription (Latin):
poĩta est custodia p̾ceptũ uature.
Et ad bonũ ꝓmissim aꝑta est uia.
p̾ceptũ discipline. Duo ista p̾cepta
data sunt homini. p̃ceptũ nat᷑e ⁊
p̃ cept̃u discipline. Dceptum nͤ¬
nat᷑e funit ꝙ intus as̃piratum ẽ
ꝑ nat᷑am. Preceptũ n̾o discipli¬
ne ꝙ foris appositũ ẽ ad discipli¬
hũs duob mandatis totũ ꝯtiñe¬
c saluendũ p̾cipit᷑. In p̾cepto nat᷑e
tͥa sunt. p̃ ceptõ ꝓhibicõ cõcessio.

Expanded text:
est custodia, praeceptum naturae; et ad bonum promissum aperta est via, praeceptum disciplinae. Duo ista praecepta data sunt homini: praeceptum naturae et praeceptum disciplinae. Praeceptum naturae fuit quod intus aspiratum est per naturam; praeceptum vero disciplinae quod foris appositum est ad disciplihis duobus mandatis totum continecavendum, praecipitur. In praecepto naturae tria sunt: praecept
Abbreviated transcription (Latin):
At̾aeutib absens fide q̃ritur. s ea qͣ
tñt ꝑ p̾sentiam ꝯtemplacõnis sci¬
enti manfestus cernebatur. Scie¬
dum tũ est ꝙ allam pͥmã cegnit̾om
hoĩess qmͣ de c̾atoresuo hñt. sicut
ma̾iorem ⁊ t̾cõrem ilła cognicõne

Expanded text:
a credentibus absens fide quaeritur; sed ea qua tunc per praesentiam contemplationis scienti manifestius cernebatur. Sciendum tamen est quod illam primam cognitionem hominis quam de creatore suo habuit, sicut majorem et certiorem il
Abbreviated transcription (Latin):
cognicõnẽ hoĩem accepisse milli
dubmũ eẽ debet. qͣntũ indel siue
ad aĩe eruditõnem. siue ad cor¬
poralis usus necessitudinẽ ꝑtiñe
indebat᷑. Nam ⁊ idt̾to ipẽ c̾ator nõ
a se.s ab angło aliquo singulis qͥ¬
bq aĩãlib s ab homine noĩa for¬
mari uoluitꝰ. ut maĩfeste osten¬
officia ex in sita sibi hõ rõne ag¬
noiit. Que enĩ pp̃ istñ c̾ata erat̃.
ab illo regenda ⁊ disponenda erĩt.
naq apłs. I miquid cura ẽ deo
deluis bobus ¶mã ⁊ eĩ boum et
hõi teliquit. ut dn̾acõni illius sub

Expanded text:
ionem hominem accepisse nulli dubium esse debet, quantum videlicet sive ad animae eruditionem, sive ad corporalis usus necessitudinem pertinere videbatur. Nam idcirco ipse creator non a se aut ab angelo aliquo singulis quibusque animalibus, sed ab homine nomina formari voluit, ut manifeste ostenofficia ex insita sibi ratione homo agnovit. Quae enim propter illum creata erant, ab illo regenda et disponenda erant, namque Apostolus: Nunquid cura est Deo de bobus? Curam etenim bonum et homi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽte nõ cogente: Drima gͦ li¬
qs arbit̾ii fint posse pectãre ⁊
o nõ pectare. sicut ultima ent
stus posse nõ pectare. ⁊ nõ posse
nx Prima libertas ad bonĩ¬

Expanded text:
tente non cogente. Prima ergo libertas arbitrii fuit posse peccare et posse non peccare, sicut ultima erit libertas posse non peccare et non posse peccare. Prima libertas ad bon
Abbreviated transcription (Latin):
ceret a quo factus erat. ⁊ cogni¬
cõm sui ut agnosc̾et ꝙ fcũs erat.
⁊ quod fibi faciend̾ erat. Deinde
cognicõm quoq illuis ꝙ secum
factũ erat. ⁊ qmõ sibi de ilło ⁊
in ilso faciendũ erat.Ne¬

Expanded text:
ceret a quo factus erat, et cognitione sui ut cognosceret quid factus erat, et quid sibi faciendum erat. Deinde cognitione quoque illius quod secum factum erat, et quid sibi de illo et in illo faciendum erat.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuidencia ꝑ qmͣ hnͣc uitã
suam in friorem custodirete
dem ꝓuidencia nat᷑ali fugiend
sa. salubria appetendo. medñ
utr̃hbet utens. Hat gͦ aist
muuitꝰ negligentiam uita
tuit. fed molentiam repeslei
potint̃. In ꝓuidencia em̃ hoĩs

Expanded text:
identia per quam hanc vitam suam inferiorem custodiret; eadem providentia naturali fugiendo noxia, salubria expetendo, mediis ad utrumlibet utens. Hac ergo custodia munitus negligentiam vitare potuit, violentiam repellere non potuit. In providentia enim hominis
Abbreviated transcription (Latin):
deberet. Ut gͦ nit̾ioris inte bo¬
tũi querere addisc̾et : ext̾ior in¬
ta enis talis facta est. ut ad t̃e¬
pus ꝑ se stare nõ sufficiens: alio
pot̃ se ⁊ ertͣ se homo sustentã¬
te in digeret .

Expanded text:
e bonum quaerere addisceret; exterior vita ejus talis est facta ut ad tempus per se stare non sufficiens alio praeter se et extra se bono sustentante indigeret.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ infibilia foris caꝑet ꝑ carnẽ. et ne¬
insibilia ⁊ ĩ insibilia ad landẽ c̾atoris
illam excitarent. Ner em̃ in oĩb
oꝑib sus deus a ronali t̾at᷑a iauda
set laus dei mõstͣca sunt rõnali
c̾ature oꝑa dei. ut eũ mtꝰ ⁊eoti

Expanded text:
visibilia fortis caperet per carnem et visibilia et invisibilia ad laudem Creatoris illam excitarent. Neque enim in omnibus operibus suis Deus a rationali creatura laudarset laus Dei, monstrata sunt rationali creaturae opera Dei, ut eum i
Abbreviated transcription (Latin):
qñ angłi fcĩ fũt. s pꝰea cũ corpus
ipm̃ cui infũdenda fu̾at forma¬
tũ est ab ip̃o c̾atore simł ⁊ factã
⁊ corꝑi sociatam. Utr uͦ in corꝑe
uł ex ͣ torpꝰ c̾ata sit qnͣto diffs¬
cilius est stire: tauto minꝰ est ꝑi¬
culosum ignorare. Neq u̾o in hoc
in geniũ hoĩs aꝓpband̾ estimet᷑. si
his q̃ difficiliã sunt ꝑtinatit̾ in¬
sistit. S pocius si ea que scienda
sunt prudent̾ disc̾int. ¶fqualis
nõ possũt sciri. ⁊ defic̾e in hiis q̃
nõ debent ignorari. Propt̾ea qnͣ¬
tũ sane fidei sat̃ est q̃ramꝰ agnos¬
tere. ⁊ ea que curofitas sola scru¬
tari suadet desistamꝰ in nestigare.
Creauit deꝰ aĩam pͥmi hoĩs de in¬
chilo ⁊ in spiranit eam corpori de
t̾ra ꝑ mat̾iam sũpto ⁊ forͣto. dãs
ei sensũ ⁊ disc̾onem boni ⁊ mali.
ut corpꝰ ipm̃ sibi scciatũ ꝑ sen¬
sũ uiuificaret. ꝑ rõnẽ reg̾et.
⁊ in ip̃o hoĩe sensus eẽt sb̾iectꝰ¬

Expanded text:
unt, sed postea cum corpus ipsum cui infundenda fuerat formatum est ab ipso creatore simul et factam et corpori sociatam. Utrum vero in corpore an extra corpus creata sit, quanto difficilius est scire, tanto minus est periculosum ignorare. Neque vero in hoc ingenium hominis approbandum existimetur, si in iis quae difficilia sunt pertinaciter insistit; sed potius si ea quae sciscernit. Aequalis non possunt sciri, et deficere in iis quae non debent ignorari. Propterea quantum sanae fidei satis est, quaeramus agnoscere, et ea quae curiositas sola scrutari suadet, desistamus investigare. Creavit Deus animam primi hominis de nihilo, et inspiravit eam corpori de terra per materiam sumpto et formato, dans ei sensum et discretionem boni et mali; ut corpus ipsum sibi sociatum per sensum vivificaret, per rationem regeret, et in ipso homine sensus esset subject
Abbreviated transcription (Latin):
Diro tres sũt mo¬
tus in hoĩe. motꝰ m̃¬
tis. motꝰ corꝑis. motꝰ sensu¬
alitatis. motus m̃tis ĩ nol̃ta¬
te est. motꝰ torꝑis inoꝑe. motͥ
sensualitatis mediꝰ in dilectacõ¬
ne. In motu mẽtis solo lib̾ uin
arbitͥum ẽ. In motu corꝑis ⁊ sẽ¬
snalitatis illa fũt q̃ seꝯtur lib̾ũ
arbit̾um. Sit em̃ pͥma fint dif¬

Expanded text:
orro tres sunt motus in homine, motus mentis, motus corporis, motus sensualitatis. Motus mentis in voluntate est, motus corporis in opere, motus sensualitatis medius in delectatione. In motu mentis solo, liberum arbitrium est; in motu corporis et sensualitatis, illa sunt quae sequuntur liberum arbitrium. Sic enim p
Abbreviated transcription (Latin):
u̾titũ ꝓmittũtur. Ista autem qͣiͣ
modic᷑a ⁊ tͣnsitoꝵia gͣtis in t̾me¬
rendũ adicunit᷑. Ista int̾im adso¬
laciũ. Illa postea ad gandiũ. Ista
ad suftentacõnẽ. Illa ad głifica¬
cõnẽ. Sñ illis nõ pot̾ hõ beatifi¬
carsen pat̾a. sñ istis ño pot̃ fustẽ¬

Expanded text:
meritum promittuntur; ista autem quasi modica et transitoria gratis inter merendum adjiciuntur. Ista interim ad solatium, illa postea ad gaudium; ista ad sustentationem, illa ad glorificationem. Sine illis non potest homo beatificari in pat
Abbreviated transcription (Latin):
mo sensus carns ad iocũditatẽ
et᷑ in alt̾o sensus m̃tis ad feli¬
iem repleret᷑. Carni iisibi
spũi ĩ insibilia. carm ad so¬
sutm. spũs ad gaudiũ. Ex hiis bo
uñ dedit: aliud ꝓmisit. Unũ

Expanded text:
o sensus carnis ad jucunditatem foveretur, in altero sensus mentis ad felicitatem repleretur. Carni visibilia, spiritui invisibilia; carni ad solatium, spiritui ad gaudium. Ex his bonis unum dedit, alterum promisit. Unum ut
Abbreviated transcription (Latin):
eo ni fallor cordis mutabilitas ⁊
inconstantia figurat᷑ eo ꝙ uere
sit siłis fluctui maris qͥ auento

Expanded text:
eo, ni fallor, cordis mutabilitas, et inconstantia figuratur, eo quod vere sit similis fluctui maris qui a vento
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e publicabintur. Siautem sompnt¬
ura ⁊ coniecturam enis naraueritie:
Agxpicas. Qus queso regem nabucoror¬
nosse libe nõ reprchendat quod sapie.¬
des suos protali causa ꝑdicõm ad dicat
ami forde ⁊ ip̃e similia uei peiodo̾ faciat:
Oand em̃ est sapientes suos : ustro ꝑde
ebsi sapientic studia penitus dimetere
Et stti lissima illa ingenii furi acmñs.
Indoctrie alicuiꝰ inuesligacone ulteriꝰ
ex̾cere iam nolle:. Gand autem est sapi¬
entum domos publicare. Nisi ad cõmuiñẽ
omnium usum rediger: Somos autẽ
illum habitacõnis nr̃e locum dr̃e consue¬
uimꝰ ad quem semꝑ poti instiplites labo¬
res aitq disicursus quiesendi gr̃a recͣrere
solemul. Qund igitur ꝑsapientium do¬
mos rectiꝰ datur intelige qͣm priata illa
atq secreta. quietis. sue occia quib solept
q̃uodam̃ modo publicartur. qñ studiosa
illa quietis nr̃e os ocia ad omuem
dissolucõnis euagatõnem. expominntur.
Boctrmeq secieta penetͣlia ad omnen

Expanded text:
utem somnium, et conjecturam ejus narraveritis, accipietis. Quis, quaeso, regem, Nabuchodonosor libere non reprehendat, quod sapientes suos pro tali causa perditioni addicat, cum forte et ipse simile, vel pejora faciat? Quid enim est sapientes suos ultro perdere, nisi sapientiae studia penitus omittere, et subtilissima illa ingenii sui acumina in doctrinae alicujus investigatione ulterius exercere jam nolle? Quid autem est sapientium domos publicare, et ad communem omnium usum redigere? Domos autem, illum habitationis nostrae locum dicere consuevimus, ad quem semper post multiplices labores atque discursus quiescendi gratia recurrere solemus. Quid igitur per sapientium domum rectius datur intelligere quam privata illa atque secreta quietis suae otia quibus solent quodammodo publicantur, quando studiosa illa quietis nostrae otia, ad omnem dissolutionis evagationem exponuntur, doctrinaeque secreta penetralia ad omnem
Abbreviated transcription (Latin):
quid sententiam plemus ab soluam
nicħ certius ex pecto ncħ ampliusti¬
meo quam ut ninimdhonorem
⁊ maiorem reuerenciam quam ꝯ¬
oporteat eiismodi sapientib inpẽ¬
di qiuisq satagat cum forte sins desid̾¬
iis satis fecerint q uocis suis ꝓuotoi
responderint Qus studiis et disiplius
dieus itaq animꝰ studiis suis libenter
insistit ꝗ nñ sibi fame ⁊ gł̾ie dilatacõez
pronintũ loquitur quodam modo
sapientib sins ⁊ prenna ꝗ dona ⁊ ho¬
uorem multum accipietis.

Expanded text:
quid sentiam plenius absolvam, nihil certius exspecto, nihil amplius timeo quam ut nimium honorem et majorem reverentiam quam oporteat ejusmodi sapientibus impendi, quisque satagat, cum forte suis desideriis satisfecerint, et votis suis pro voto responderint. Quis suis studiis et disciplinities itaque animus studiis suis libenter insistit, et inde sibi famae et gloriae dilatationem promittit, loquitur quodammodo sapientibus suis, et praemia, et dona; et honorem multum accipietis.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ dutursus ex pa̾e. uideas illot aon
solumi illa contenplacouis sue ocia non
repete uerim etram onnem medidta¬
Cnis seu lectõnis instantiam penitus
ountere Ound alioiid alnud isti quar
sapientes suos ocidint quiouĩes spñ¬
ales intellectus ĩ sem ip̃is uaria desidioꝵ
Srioꝵ fiuctuxacoñe obducunt: Eccẽ.
Audimimis deminis uideninis depro¬
missis. Si autem sompniunsinquis ⁊
diecturiͣm enis narrauertis: fremiã
⁊dona ⁊ honorem multum accipicris
: ame flremium est qñ illud accipimꝰ
quod meruimꝰ donum qñ illud accipim̾.
.Quod nec dum meruint. honor autẽ
qũ ⁊ illud optinemus ad quod pronere¬
ndum minus idoiessummius. Prennũ
itaq est quod merctis redlitur domp̃
quod gͣtis impenditur. honor. ꝙ ex so¬
⁊ doua ⁊ honorem imułtum accipicus

Expanded text:
que discursus exponere. Videas illos non solum illa contemplationis suae otia non repetere, verum etiam omnem meditationis, seu lectionis instantiam penitus omittere. Quid aliud isti quam sapientes suos occidunt, qui omnes spiritales intellectus in semetipsis varia desideriorum suorum fluctuatione obducunt? Ecce audivimus de minis, videamus de promissis. Si autem somnium, inquit, et conjecturam ejus narraveritis, praemia et dona, et honorem multum accipietis a me. Praemium est quando illud accipimus quod meruimus; donum, quando illud accipimus, quod necdum meruimus; honor autem quando et illud obtinemus, ad quod promerendum minus idonei sumus. Praemium itaque est quod meritis redditur, donum quod gratis impenditur, honor quod ex soet dona, et honorem multum accipietis
Abbreviated transcription (Latin):
dũ : unum exigunt ⁊ ahud pro¬
nnt̾tunt. Exigunt a rege insionem.
Et eius politentur interpreratõnem
E dam̃ cͣnn uane exigunt tam falso
promintunt: Uinimm autem erat quod
nerascit dr̃e possent siuera confiteri uolu¬
issent uisionem indelicet mimme nossẽ
Nec per se sare penitus potinste. E g
falsa profitentur cur salten uera non
impndentia eõĩminis pudencias. Inipos¬
sibilitatem suam sȩ celare. grialis un

Expanded text:
dicunt. Unum exigunt, et aliud promittunt. Exigunt a rege visionem, et ejus pollicentur interpretationem. Et tamen quam vane exigunt, tam falso promittunt. Unum autem erat quod veraciter dicere possent, si vera confiteri voluissent, visionem videlicet minime nosse, nec per se scire penitus potuisse. Qui ergo falsa profitentur, cur saltem vera non impudentia. Communis pudentia impossibilitatem s
Abbreviated transcription (Latin):
stancie. ꝑ quis: ut c̾cificem᷑
de ꝓpͥetate ꝑ sone. Et notan d̾
qd̾ ad interogacõnem : que
est ista ꝑ sona. uł quis est iste:
solemus idem respondere: ⁊ no¬
men ꝓpͥum uł eqmipollens red¬
dere. Er hus nt arbitror satis
in telłigi datur. quod ad nom̃
substantie nõ tam aliquis ꝙͣ
aliquid sub intelligit᷑. econtͣ
u̾o ad nom̃ ꝑsone nõ tam ali¬
quid qmͣ aliquis designat᷑. Ad
ligit᷑ nisi unus aliquis solus.
ab oninib aliis singulari ꝓpͥe¬

Expanded text:
stantiae, per quis ut certificemur stantiae, per quis ut certificemur de proprietate personae. Et notandum quod ad interrogationem, quae est persona ista, vel quis est iste, solemus idem respondere, et nomen proprium vel aequipollens reddere. Ex his, ut arbitror, satis intelligi datur, quod ad nomen substantiae, non tam aliquis quam aliquid subintelligitur. Econtra vero ad nomen personae, non tam aliquid quam aliquis designatur. Ad ligitur nisi unus aliquis solus, ab omnibus aliis singulari
Abbreviated transcription (Latin):
Et resondetur nobis auod sit
matheus. bartholomeꝰ. pater
nł filius illius. uidetis quia
ad int̾rogacõnẽ quid: responde¬
tur nom̃ geuerale. nł sp̃ãle.
diffuntõ. nł aliquid tale. Ad ĩ¬
t̾rogatõnem autem quis: no¬
men ꝓpͥum reddi solet. uł ali¬
quid qͥuod equipollet. Iet quid
itaq in quiritur de ꝓpͥetate cõ¬
muni ꝑ quis: de ꝓpͥetate singu¬
lari. Notandum antem quod
si ad aspectum angelice insionis
unus in t̾roget alt̾m quis sit.⁊
id responsi ãcceꝑit. quod ange¬
ius dñi sit. tałis utiq responsi¬
o nõ est scd̃m ꝓpͥetatem locutõ¬
Ac si aꝑcius dicat. int̾roganti.
non est homo ut putas. set ã¬
gelus om̃i. Nam si angłm esse
sciret. nec tale aliquio q̃reret.
net tale responsũ nisi in epte
reciꝑet. ꝑ quid itaq ut dictũ
est in quiritur de ꝓprietade ꝯ¬
muni. ꝑ quis: de ꝓprietate sĩ¬
gulari. ꝓ quid inͦ t̾rogamꝰ. nt
certificqͣmur de qualitate sub¬

Expanded text:
Et respondetur nobis quod sit Et respondetur nobis quod sit Matthaeus, Bartholomaeus, pater vel filius illius. Videtis quia ad interrogationem quid, respondetur nomen generale vel speciale, definitio, vel aliquid tale. Ad interrogationem autem quis, nomen proprium reddi solet, vel aliquid quod aequipollet. Per quid itaque inquiritur de proprietate communi, per quis de proprietate singulari. Notandum autem quod si ad aspectum angelicae visionis unus interroget alterum quis sit, et id responsi acceperit quod angelus Domini sit talis, utique responsio non est secundum proprietatem locutionac si apertius dicat interroganti: Non est homo, ut putas, sed angelus Domini. Nam, si angelum esse sciret, nec tale quid quaereret, nec tale responsum, nisi inepte, reciperet. Per quid itaque, ut dictum est, inquiritur de proprietate communi, per quis de proprietate singulari. Per quid interrogamus ut certificemur de qualitate sub