comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbonos ⁊ malos equaliter facit diem
nasciłum̃ ⁊ solis oboriri. et cum imbrib
t̃ras rigat. nemo ab eneficiis eius excludit᷑:
quominus iustis similit̾ ⁊ iniustis indis-¬
cretas pluuias largiatur: Uidemus
inseparabili equalitate patientiȩ. nocen¬
tib ⁊ innoxiis religiosis umpus. grãs
agentib ⁊ingratis. dĩ nutu tempora ob¬
sequi elem̃ta famulari spirare uentos:
fontes fluere: gͣndescere copias messium :
fructus intescere uinearum ÷ exub̃are
poinis arbusta:nemora frondescere.flo¬
rere: et cum crebris immo continuis exa-¬
cerbetur ds̃ offensis: indignationem
suam temperat: ⁊ p̃stitutum semel retͥbu-
potestate uindictam: mauult diu tenere
patientiam sustinens scilicet ⁊ clementer
disferens. ut si fieri potest. multum ꝓtra
cta malitia aliquando mutetur: ⁊homo
merrorum ⁊ scelerum contagione uoluta¬
tꝰ uł seroad dñm conu̾tat᷑ ipso monente
⁊ dicente: nolo mortem peccatoris. quan-¬

Expanded text:
super bonos et malos aequaliter facit diem super bonos et malos aequaliter facit diem nasci et lumen solis oboriri, et cum imbribus terras rigat, nemo a beneficiis eius excluditur quominus iustis similiter et iniustis indiscretas pluuias largiatur. uidemus inseparabili aequalitate patientiae nocentibus et innoxiis, religiosis et impiis, gratias agentibus et ingratis Dei nutu tempora obsequi, elementa famulari, spirare uentos, fontes fluere, grandescere copias messium, fructus mitescere uinearum, exuberare pomis arbusta, nemora frondescere, prata florere. et cum crebris immo continuis exacerbetur offensis Deus, indignationem suam temperat et praestitutum semel retributpotestate uindictam, mauult diu tenere patientiam sustinens scilicet clementer et differens, ut si fieri potest multum malitia protracta aliquando mutetur et homo in errorum et scelerum contagio uolutatus uel sero ad Deum conuertatur ipso monente et dicente: nolo mortem morientis, quan
Abbreviated transcription (Latin):
cunda iactantia. Nos autem fr̃s dile¬
ctissimi qui philosophi ñ uerbis. sed
factis sumus: nec uestitu sapientiam
su̾itate p̃ferimus: qui uirtutum con¬
scientiam magis quam iactantiam
nouimus: quiñloquimur magna
s uiuimus: quia ⁊̃ cultores serui dei
sumus patientiam magistiis cȩlestibꝰ
discuus: ut obsequiis sp̃ualib p̃bea¬
mus. Est enim nob̃ cum dõ uirtus
ista communis: inde pacientia incip̃:
inde claritas eius ⁊ dignitas caput su¬
mit. Origo ⁊ magnitudo patientiȩ: dõ
auctore ꝓcedit. Diligenda res homini:
quȩ dõ cara ẽ. Bonum quod amat
nob̃ ⁊ pater ds̃ ẽ sectemur patientiam
domini pariter ⁊ patris: quia ⁊ seruos
ẽẽ oporter obsequentes: ⁊ filios non de¬
cet ẽẽ degeneres. Qualis uͦ indõ ⁊ quan-¬
ta patientia. quod incontumelia in suȩ
maiestatis ⁊ honoris. instituta ab homi¬
nib ꝓphana templa ⁊ t̾rena figmenta.
⁊ sacra saclega pacientissime sustinens.

Expanded text:
cunda iactantia. Nos autem, fratres dilecunda iactantia. Nos autem, fratres dilectissimi, qui philosophi non uerbis sed factis sumus, nec uestitu sapientiam sed ueritate praeferimus, qui uirtutum conscientiam magis quam iactantiam nouimus, qui non loquimur magna sed uiuimus, quasi serui et cultores Dei patientiam quam magisteriis caelestibus discimus obsequiis spiritalibus praebeamus. est enim nobis cum Deo uirtus ista communis. inde patientia incipit, inde claritas eius et dignitas caput sumit. origo et magnitudo patientiae Deo auctore procedit. diligenda res homini quae Deo cara est: bonum quod amat nobis et pater Deus est, sectemur patientiam domini pariter et patris, quia et seruos esse oportet obsequentes et filios non decet esse degeneres. Qualis uero in Deo et quanta patientia, quod in contumeliam suae maiestatis et honoris instituta ab hominibus profana templa et terrena figmenta et sacra sacrilega patientissime sustinens
Abbreviated transcription (Latin):
uidentur moneat et dicat: ꝑdam sapi¬
entiam sapientium: ⁊ prudentiam pru¬
dicens. uidete nequis uos dep̃detur ꝑ
phylosophiam et inanem fallaciam
scđm traditionẽ hominum ⁊ scdm̃ e
ipso inhabitat omnis plenitudo dim¬
nitatis: Item alio loco: nemo se inquit
decipiat. Siquis se putat sapientẽ eẽ
inuobis mundo huic stultus fiat ut sit
sapiens. Sapientia enim huius mun
di: stulticia ẽ. apud dm̃. Scͥptum est
enim. Dep̃hendam sapientes mastu¬
cia eorum. Et itum. Cognouit ds̃ co¬
gitationes sapientium: qm̃ uane sunt.
Quare si sapientia illic uera ñ ẽ. ẽe non
potest uera patientia. Nam si patiens
ille ẽ qui ẽ humilis ⁊ mittis: philosophoᷤᷤ
autem nec humiles uidemus ẽẽ nec mm¬
tes. s sibi mnultum placentes ⁊ hoc ipso
quod sibi placeant dõ displicentes:
apparet illic ẽẽ non patientiam. ubi
sit insolens affectate lib̾tatis audatia:
et exerti ac semi nudi pectoris inuere¬

Expanded text:
uidentur moneat et dicat: perdam sapiuidentur moneat et dicat: perdam sapientiam sapientium et prudentiam prudicens: uidete ne qui uos depraedetur per philosophiam et inanem fallaciam secundum traditionem hominum, seipso habitat omnis plenitudo divinitatis . Et alio loco: Nemo se, inquit, decipiat. Si quis se putat sapientem esse in vobis, mundo huic stultus fiat, ut fiat sapiens. Sapiendi stultitia est apud Deum. Scriptum est enim: Comprehendam sapientes in astutia eorum. Et iterum: Dominus nouit cogitationes sapientium quia sunt stultae quare si sapientia illic uera non est, esse non potest et uera patientia. nam si patiens ille est qui est humilis et mitis, philosophos autem nec humiles uidemus esse nec mites sed sibi multum placentes et hoc ipso quod sibi placeant Deo displicentes, apparet illic non esse patientiam, ubi sit insolens adfectatae libertatis audacia et exerti ac seminudi pectoris inuere
Abbreviated transcription (Latin):
e patientia loquutu
ri fr̃s dilectissimi iu
tilitatem eius ac com¬
moda p̾̃dicaturus: un¬
de potius incipiam
quam quod nunc quoq adaudienti¬
am ur̃am pacientiam uideo necessari¬
am: ut nec hoc ipsum quod auditis
et discitis sine patientiam facere possi¬
tis: Tunc enum demum sermo ⁊ ra¬
tio salutaris efficaciter discit᷑. sipati¬
ent̾ quod dicitur audiat᷑. Nec inue¬
nio fr̃s dilectissimi int̾ cet̾as disciplinȩ
celestis uias. quib ad consequenda di¬
uiuitus p̃mia spei ac fidei nr̃e secta
dirigitur. quod magis sit uł utiluis ad
uitam uł maius ad glam: quam ut
qui p̃ceptis dominicis obsequio timoriᷤˢ
ac deuotions innitim᷑: pacientiam ma-¬
xume tota obseruatione tueamur. Hanc
se sectari phylosophi quoq ꝓficentur:
sed illictam pacientia falsa: quam ⁊ fal-¬
sa sapientia ẽ. Unde emm uel sapiẽs
ẽẽ. uł patiens possit. qui nec sapienti¬
am nec patientiam dĩ nouit: quando
ipse de his qui sibi saꝑe inhoc mundo

Expanded text:
e patientia locuturus, fratres dilectissimi, et utilitates eius et commoda praedicaturus unde potius incipiam, quam quod nunc quoque ad audientiam uestram patientiam uideo esse necessariam, ut nec hoc ipsum quod auditis et discitis sine patientia facere possitis? tunc enim demum sermo et ratio salutaris efficaciter discitur, si patienter quod dicitur audiatur. nec inuenio, fratres dilectissimi, inter ceteras disciplinae caelestis uias quibus ad consequenda diuinitus praemia spei ac fidei nostrae secta dirigitur quid magis sit uel utilius ad uitam uel maius ad gloriam quam ut qui praeceptis dominicis obsequio timoris ac deuotionis innitimur patientiam maxime tota obseruatione tueamur. Hanc se sectari philosophi quoque profitentur, sed tam illic patientia falsa est quam et falsa sapientia est. unde enim uel sapiens esse uel patiens possit qui nec sapientiam nec patientiam Dei nouit? quando ipse de his qui sibi sapere in mundo
Abbreviated transcription (Latin):
rorem auiro ñ recedere: aut si
recesserit innuptam manere:
Inepla pauli ad coͥuntios:i His aucem
quȩ nupserunt. p̃cipio ñego s dominus.
uxorem a uiro ñ seꝑari: si autem recesse¬
rit manere innuptam. aut reconciliari
uiro: et uirum uxorem ñ dimittere:¬

Expanded text:
OREM A VIRO NON RECEDERE, AUT SI RECESSERIT, INNUPTAM MANERE. In Epistola Pauli ad Corinthios prima: Iis autem quae nupserunt praecipio, non ego, sed Dominus, uxorema a viro non separari, si autem recesserit, manere innuptam, aut reconciliari viro, et virum uxorem non dimittere
Abbreviated transcription (Latin):
eos iram meam:
on dethendum: Apud salomonem
inparoemiis. Noli diligere detra¬
here. ne eradiceris. Item mp̃s. xluiii. Sedeus
adu̾sus frẽm tuum det̾hebas: et adu̾sus
filium matͥs tue ponebas scandalum:
Item in epła pauli ad cholosenses: de nul¬
lo male loqui: nec litigiosos eẽ: coii
salomonẽ inparoemiis. Qui fodit
in eccłiastico: Ne pigriteris uisitare in-
firmum: ex his enim indilectione firma¬
beris. Item in ȩuangło: Infirmus fui et
uisitastis meꝰ incarcere fui. ⁊ uenistis ad me
usurrones maledictos
ẽe: ineccłiastico. Susurro ⁊ bilinguiˢ
maledictus: multos enim turbauit pa¬
cem. habentes:
acficiamalorum acceptabilia ñ eẽ.¬
de his qui inscło plus habuerĩt po¬

Expanded text:
eos iram meam. NON DETRAHENDVM. Apud Salomonem in Prouerbiis: Noli diligere detrahere ne eradiceris. Item in psalmo XLVIIII: Sedens aduersus fratrem tuum detrahebas et aduersus filium matris tuae ponebas scItem in Epistola Pauli ad Colossenses: De nullo male loqui, nec litigiosos esse . CAPSalomonem in Proverbiis: Qui fodit in Ecclesiastico: Ne pigriteris visitare ifirmum. ex his enim in dilectione firmaberis. Item in euan\'gelio: Infirmus fui, et uisitastis me: in carcere fui, et uenistis ad me. SVSVRRONES M4LEDICTOS ESSE. In Ecclesiastico: Susurrio et bilinguis maledictus, multos enim turbauit pacem habentes. ficia malorum acceptabilia non ee his qui in saeculo plus habuerint po
Abbreviated transcription (Latin):
pauumus: sicientem:⁊ po tauimus :
hospitem et suscepimus: nudum et
uestiuimus: quando te uidimus in¬
firmari.⁊ incartere et uenimus ad te:
E respondetis rex: dicet eis. Amen
discedite ame maledicti inignem
ȩt̾num: quem parauit pater meus
diabolo ⁊ angłis eius. Esuriui enim.
et ñ cibastis me: sitiui et ñ potastis
me: hospes fui et non suscepistis me:
nudus et ñ uestistis me: infirmus et
incarcere. et ñ uenistis ad me. Tunc res .ii.¬
pondebunt ⁊psi dicentes: Domine
quando te uidimus esurientem. aut

Expanded text:
pauimus, sipauimus, sihospitem, et adduximus, nudum, et vestivimus? quando autem te vidimus infirmari et in carcere, et venimus ad te? Tunc respondens rex dicet eis: Amen Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum quem pdiabolo et angelis eius. esuriui enim, nducare, sitiui et non potastis me, hospes fui et non abduxistis me, nudus et non uestistis me, infirmus et in carcere et non uenistis ad me. tunc respondebunt et ipsi dicentes: Domine, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tum̃. nisi sibi notum: et erat cooꝑtus
uestem sparsam sanguinem ⁊ dicitur
nomen eius u̾bum dĩ: et exercitus qui st̃
incȩlo sequebantur eum inequis albis
induti byssinum album mundum:
Et de ore eiuis exibat gladius utrin q
acutus: ut ex eo ꝑcutẽt nationes quas
ipse eẽt pasturus inuirga ferrea. Et ipse
calcabit torcular uini irȩ d̃i ommpo¬
tentis. habet etiam inueste u infemore
suo nomen scͥptum: rex regum dñs ẽ
dominantium. Item in euangło. Cũ
uen̾it filius hominis inditate sua &
omnes angłi cum eo: tunc sedebit in
t̾rono claritatis suȩ. ⁊ colligentur ante
eum omnes gentes: et segregabit eas
hedos autem ad sinistram. Tune dicet
rex his qui ad dext̾am eius erunt. Uent¬
mundi. Esuriui enim. et dedisti michi
manducare: sitiui et dedisti mͥ bibere:
hospes fui &e suscepistime: nudus et
uestistis me: infirmattis: ⁊ uisitastis me:
incarcere fui et uenistis ad me. Tunc
respu̾ndebunt ei iusti dicentes. Dñe¬
quando te uidimus esurientem et

Expanded text:
 nisi sibi notum. Et erat coopertus vestem aspersam sanguine, et dicitur nomen ejus Verbum Dei; et exercitus qui sunt in coelo sequebantur eum in equis albis, induti byssinum album mundum; et de ore ejus exibat gladius utrinque acutus, ut ex eo percuteret nationes quas ipse pasciturus est in virga ferrea, et ipse calcabit torcular vini irae Dei omnipotentis. Habet etiam in veste et in femore suo nomen scriptum: Rex regum et Dominus dominantium . Item in Evangelio: Cum venerit Filius hominis in claritate sua, et omnes Angeli cum eo, tunc sedebit in throno claritatis suae: et colligentur ante eum omnes gentes, et segregabit eos xteram suam, haedos autem ad sinistram. Tunc dicet rex iis qui ad dexteram suam erunt: Venidedistis mihi manducare, sitiui et potastis me, hospes fui et abduxistis me, nudus et texistis me, infirmatus sum et uisitastis me, in carcere fui et uenistis ad me. tunc respondebunt ei iusti dicentes: Domiquando te uidimus esurientem et
Abbreviated transcription (Latin):
ni dĩ. et seruiunt ei dieb acnoctibus.
intemplo eius: et qui sedet intͬrono
habitabit suꝑ eos. Non esurient neq
sitient umqͣm: s neq suꝑ eos sol cadet:
neq ullum estum patient᷑er: qm̃ agnus
qui inmedio throni ẽ. reget eos. et de¬
ducet eos ad fontes uite aquarum: et
edere deligno uitȩ: quod ẽ inpara di¬
so dĩ mei. Item illic. Esto fidelis usq
ad mortem et dabo tͥ coronam uitȩ.
felices qui uigilabunt et seruabunt
uestĩta sua ne nudi ambulent. et
uideant turpitudinem suam. De hoc
ipso ad timotheum scdã Ego iam de¬
libor: et tempus instat assumpcionis.
Bonum agonem certaui: cursum con¬
summaui: fidem seruaui: iam suꝑ est
mͥ corona iusticiȩ quammͥ reddet do-¬
minus in illo die iustus iudex. Non
solum autẽ mn: s iomnib qui dilexert
aduentum eius. De hoc ipso ad roma¬
nos. Sumus filii drsi autem filii: et he¬
redes dr̃: coheredes autem xp̃i: siqui¬

Expanded text:
ni Dei et seruiunt ei diebus et noctibus ni Dei et seruiunt ei diebus et noctibus in templo eius, et is qui sedet in throno inhabitabit super eos. neque esurient neque sitient umquam, sed neque sol super eos cadet neque ullum aestum patientur: quia agnus qui in medio throni est teget eos et dededere de ligno vitae quod est in paradiso Dei mei. Item illic: Esto fidelis usque ad mortem, et dabo tibi coronam vitae . Beati erunt qui vigilabunt et servabunt vestimenta sua, ne nudi ambulent et videant turpitudinem suam . De hoc ipso Paulus ad Timotheum in secunda: Ego jam delibor, et tempus instat meae assumptionis. Bonum agonem certavi, cursum perfeci, fidem servavi. Jam superest mihi corona justitiae, quam mihi reddet Dominus in illo die justus judex; non solum autem mihi, sed et omnibus qui dilexerint adventum ejus . De hoc ipso ad Romanos: Sumus filii Dei. Si autem filii, et haeredes Dei, cohaeredes autem Christi; siqui
Abbreviated transcription (Latin):
et̃nam. De hoc in apocalipsi. Et cum
aꝑuisset quintum sigillum. uidi sub
ara dĩ animas occisorum ꝓpt̾ u̾bum dĩ.
et martyrium suum: et clamauerunt
uoce magna dicentes. Quousq domine
sẽs et uerus ñ iudicas. & uindicas san¬
guinem nr̃m de his qui int̾ris habitan:
EE dacȩ sunt eis singulȩ stole albe. &¬
dictum ẽ eis ut requiescerent breui ad¬
huc tempore: donec impleat᷑ numerꝰ
conseruorum eorum. ⁊ fr̃m eorum: qui
post ea o occident᷑ exemplo eorum:
Item illic. Post hȩc uidi magnam tur¬
bam quam dinumerare nemo poterat
erant amicti tolis albis: et palmȩ in
manib eorum: et magno damore
dicebant. Salus do nr̃o sedenti suꝑ
thronum et agno. Et respondens unꝰ
de semorib dix̃ mͥ. Hii qui amicti s̃
stolis albis: qui sunt et unde uenert:
Et dixiei. Domine mitu scis. Fait mͥ.
Hu sunt qui uenerunt exmagna tͥ¬
bulatione et lauerunt stolas suas.
et candidas eas fecerunt insanguine
agni. ꝓpt̃ hoc sunt inconspectu t̾ro¬

Expanded text:
aeternam. Item in Apocaly psi: Et cum aperuisset quintum signum, uidi sub ara Dei animas occisorum propter uerbum Dei et martyrium suum, et clamauerunt magna uoce dicentes: quousque, Domine sanctus et uerus, non iudicas et uindicas sanguinem nostrum de his qui in terris inhabitant? et dadictum est eis ut requiescerent brevi adhuc tempore, donec impleatur numerus conservorum et fratrum eorum, quique postea occidentur exemplo ipsorum . Item illic: Post haec vidi turbam multam, quam dinumerare ex his nemo poterat,erant amicti stolas albas, et palmae fuerunt in manibus eorum, et magno clamore dicebant: Salus Deo nostro sedenti super thronum et Agno. Et respondit unus ex senioribus dicens mihi: Qui amicti sunt stolis albis, qui sunt? et unde venerunt? Et dixi ei: Domine mi, tu scis. Et ait mihi: Hi sunt qui venerunt ex magna tribulatione et lauerunt stolas suas et candidas eas fecerunt in sanguine agni. propter hoc sunt in conspectu thro
Abbreviated transcription (Latin):
yod amorte ñ uinceretur nec
apud inferos remansurus eẽt:
Item inp̃s .iii. Ego dormiui et somnum
meam. ame: s ego ame ponam eã. Potesta¬
tem habeo ponendi animam meam: et

Expanded text:
od a morte non vinceretur, nec apud inferos remansurus esset, II: « Ego dormivi, et somnum meam a me, sed ego a me pono eam, et potestatem habeo ponendi eam, et
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ ad hoc pacientem ẽẽ. ut nos
peniteat peccatinr̃i et reforme¬
mur:. Apud salomonem in ȩccłiastico:
Ne dixeris peccaui÷ ce quid accidit᷑ tͥste¬
mͥe Est enim altissimus paciens reddi
citiam contempnis: Ignoras quia
pacientia dĩ adpenitentiam te adducit:
bu autem scđ̾m duriciam tuam et¬

Expanded text:
M AD HOC PATIENTEM ESSE VT NOS PAENITEAT PECCATI NOSTRI ET EEFOEMEMVB. Apud Salomonem in Ecclesiastico: Ne dixeris: peccaui, et quid accidit mihi triste? est enim altissimus patiens redditientiam contemnis. ignorans quia bonitas Dei in paenitentiam te adducit? tu autem s
Abbreviated transcription (Latin):
aut infirmum. aut incartere et non.
uisitauimus te: Et respondebit illisAm̃ . ui.
dico uob̃ quandiu ñ fecistis uni ex mi-¬
niis istis: neq mͥ fecistis. Et abibunt .uii.
hii mignem et̃num: iusti autẽ inuita .uiii.¬
et̾̃nam:.

Expanded text:
aut infirmum aut in carcere et non ministrauimus tibi? et respondebit illis: amen dico uobis, quamdiu non fecistis uni ex minimis his, neque mihi fecistis. et abibunt isti in ignem aeternum, iusti autem in uitam aeternam.
Abbreviated transcription (Latin):
possunt dilationis sustinere. Eortm autẽ
nem non potest ferre. acta penitentia &
uiuenti scđm hominẽ nulla substiterit.
ita demũ caute & sollicite sub ueniat᷑ d̾o
ipso sciente quid de talib faciat. et qualit̾
iudicii sui examinet pondera: nob̃ tam̃
anxie curantib. ut nec pronã nr̃am imꝓ¬
bi homines laudent facilitatẽ: nec uere
penitentes accusent nrãm quasi duram
crudelitatẽ. Optamꝰ te beatissime ac glorio¬
sissimȩ papa. semꝑ in dño bene ualere. &
nri meminisse.

Expanded text:
possunt dilationis sustinere causa teneatupossunt dilationis sustinere causa teneatunem non potest ferre, acta paenitentia et uiuendi secundum hominem nulla substiterit, ita demum caute et sollicite subueniri, Deo ipso sciente quid de talibus faciat et qualiter iudicii sui examinet pondera, nobis tamen anxie curantibus ut nec pronam nostram inprobi homines laudent facilitatem nec uere paenitentes accusent nostram quasi duram crudelitatem. optamus te, beatissime ac gloriosissime papa, semper in Domino bene ualere et nostri meminisse.
Abbreviated transcription (Latin):
me negauerit corã hominibꝰ. negabo ego
eum corã patre meo. et corã angłis eius.
Ds̃ enim ut indulgens: ita ẽ preceptoꝵ
suoꝵ exactor et quidẽ diligens. Et sicut
ad conuiuia uocat. sic habitũ nuptiaꝵ
non habentem. manib & pedib extra
scõrum cetum foris iactat. Parauit cȩlũ:
s. parauit & tartarũ. Parauit refrigeria:
sed parauit etiã ȩt̾na supplicia. Parauit
in accessibilẽ lucem: sed parauit etiã
ȩterne noctis uastam ȩt̾namq caliginẽ.
Cuius temꝑam̃ti moderamen. nos hie te¬
nere querentes diu & quidẽ multi. et
quidẽ cum quibdã epis uicinis nobis
et appropinquantib. & quos exaliis ꝓ¬
uinciis longe positis ꝑsequutiomis istiꝰ
ardor eiecerat: ante constitutionẽ ep̃i ni
chil in nouandũ credidimus: s lapsoꝵ
curam mediocrit᷑ temꝑandã ẽẽ credidi¬
mus: ut interim dum ep̃ce dari nobis
a deo sustinet᷑ uoto suspenso eoꝵ qͥ moraᷤ

Expanded text:
me negauerit coram hominibus, negabo et ego me negauerit coram hominibus, negabo et ego eum coram patre meo et coram angelis eius. Deus enim ut est indulgens, ita est praeceptorum suorum exactor et quidem diligens, et sicut ad conuiuia uocat, sic habitum nuptiarum non habentem manibus et pedibus extra sanctorum coetum foras iactat. parauit caelum, sed parauit et tartarum. parauit refrigeria, sed parauit etiam aeterna supplicia. parauit inaccessibilem lucem, sed parauit etiam perpetuae noctis uastam aeternamque caliginem. Cuius temperamenti moderamen nos hic tenere quaerentes diu et quidem multi et quidem cum quibusdam episcopis uicinis nobis et adpropinquantibus et quos ex aliis prouinciis longe positis persecutionis istius ardor deiecerat,. ante constitutionem episcopi nihil innouandum putauimus, sed lapsorum curam mediocriter temperandam esse credidimus, ut interim dum episcopus dari a Deo nobis sustinetur in suspenso eorum qui moras
Abbreviated transcription (Latin):
ti. ñ contra eccłiam quȩ illos dolet cesos
armatos se ẽẽ intelligant. Multum illis
ꝓficiet petitio modesta. postulatio ue¬
recunda: humilitas necessaria. patien¬
tia non ociosa. Mittant legatos ꝓ suis
dolorib lacrimas. ad uocatione utantur. &
intimo pectore plorantes sui gemitꝰ dolorẽ
ꝓbantes. et cõmissi criminis pudorẽ. ĩmo
si dedecoris ad missi magnitudinẽ ꝑ hor¬
rescunt: si pectoris & conscientiȩ suȩ leta¬
lem plagam. & sinuosi uulneris altos re¬
cessus uere medica manu tractant: erubes
ꝑicł et pudoris. auxilium pacis ñ petis¬
se. S hoc totum in sacram̃to. sed hoc in
ipsius postulationis lege. temporis facto
temꝑam̃to: s postulatione submissa. sed
p̃ce subdita. qm̃ et qui petit᷑ flecti debet.
ñ incitari. Et sicut respici debet diuina
clementia: sic respici debet diuina cen¬
sura: & sicut scͥptum ẽ. donaui tibi omẽ
debitũ qm̃ rogasti me. sic scͥptũ est qui

Expanded text:
ti, non contra ecclesiam quae illorum dolet casus, ti, non contra ecclesiam quae illorum dolet casus, armatos esse se credant. multum illis proficiet petitio modesta, postulatio uerecunda, humilitas necessaria, patientia non otiosa. mittant legatos pro suis doloribus lacrimas, aduocatione fungantur ex intimo pectore prolati gemitus dolorem probantes commissi criminis et pudorem. Immo si dedecoris admissi magnitudinem perhorrescunt, si pectoris et conscientiae suae letalem plagam et sinuosi uulneris altos recessus uere medica manu tractant, erubesc et periculi et pudoris auxilium pacis non petisse. sed hoc totum in sacramento, sed in ipsius postulationis lege temporis facto temperamento, sed postulatione demissa, sed prece subdita: quoniam et qui petitur flecti debet, non incitari, et sicut respici debet diuina clementia, sic respici debet et diuina censura, et ut scriptum est: donaui tibi omne debitum, quia me rogasti, sic scriptum est: qui
Abbreviated transcription (Latin):
ut non ad runas usq temꝑtentur. Oremꝰ
ut qͥ cecidisse referunt᷑ delicti sui magni¬
tudinẽ agnoscentes. intelligant non mo
nam. Oremus ut effectꝰ indulgentiȩ sub
sequatur & penitentia. ut intellecto suo
nec ad huc fluctuantẽ turbent ȩccłiȩ sta¬
tum: ne interiorẽ nob̃ ꝑsequutionem
ipsi incendisse uideantur: & accedat ad
criminũ cumulũ quod etiã in quieti
fuerint: Maxime eñĩ illis congruit ue¬
recundia: quorum indelictis dampnat᷑
mens inuerecunda. Pulsent sa ne fores. s
non utiq confringant. ad eant lim̃ eccłȩ: s
non utiq transiliant. Castroꝵ cȩlestiũ ex¬
cubent portis: s armati modestia qua
intelligant se desertores fuisse: Resumats
p̃cum suarũ tubam: s qua non bellicũ
clangant. Arment se qͥb dã modestie te¬
lis: & quem negocioso mortis metu fidez
dimiserant clipeum resumant: sed ut
contra hostem diabolũ uel nunc arma¬

Expanded text:
ut non ad ruinas usque temptentur, oremus ut non ad ruinas usque temptentur, oremus ut qui cecidisse referuntur delicti sui magnitudinem agnoscentes intellegant non momnam. oremus ut effectus indulgentiae lapsorum subsequatur et paenitentiam, intellecto suo ientiam, nec adhuc fluctuantem turbent ecclesiae statum, ne interiorem nobis persecutionem ipsi incendisse uideantur et accedat ad criminum cumulum quod etiam inquieti fuerunt maxime enim illis congruit uerecundia quorum in delictis damnatur mens inuerecunda. pulsent sane fores, sed non utique confringant. adeant ad limen ecclesiae, sed non utique transiliant. castrorum caelestium excubent portis, sed armati modestia qua intellegant se desertores fuisse. resumant precum suarum tubam, sed qua non bellicum clangant. arment se quidem modestiae telis et quem negando mortis metu fidei dimiserant clipeum resumant, sed ut contra hostem diabolum uel nunc arma
Abbreviated transcription (Latin):
& in unũ sententiã dicere: cum tã grande
crimen ꝑ multos diffusũ notetur exisse.
& ubiq iacere deiectorũ reliquias & rui¬
nas: & idcirco tam grande expeti consiliũ.
quã late ꝓpagatũ udetur eẽ delictum.
Non sit minor medicina quã uulnus ẽ:
non sint minora remedia quã funera:
ut quomͦ qui ruerunt ex hoc ruerunt.
quod ceca temeritate nimis incauti fue¬
runt: ita qui hoc disponere nituntur.
omĩ consiliorũ modamine utantur: ne
quid non ut oportet factum. irritum ab
om̃ibꝰ iudicetur. Uno ergo eodemq consi¬
lio hisdem p̾cibꝰ et fietibus tam nos qͥusq
ad huc uidemur temporis istius rumas¬
subter fugisse. quam illi qui in has tẽporiꝰ
clades uidentur incidisse. diuinã maiesta¬
dem dep̃cantes pacem ȩccłiastico nomini
postulemus: in tiuis uotis nos inuicẽ fouea¬
mus. custodiamꝰ. armemꝰ. Oremus pro
lapsis ut erigantur: oremus prostantib

Expanded text:
 et unum sententiam dicere cum tam grande  et unum sententiam dicere cum tam grande crimen per multos diffusum notetur exisse; et ubique jacere dejectorum reliquias et ruinas, et idcirco tam grande expeti consilium quam late propagatum videtur esse delictum. Non sit minor medicina quam vulnus est, non sint minora remedia quam funera: ut quo modo qui ruerunt, ob hoc ruerunt quod caeca temeritate nimis incauti fuerunt; ita qui hoc disponere nituntur, omni consiliorum moderamine utantur, ne quid, non ut oportet factum, tamquam irritum ab omnibus judicetur. Uno igitur eodemque consilio, iisdem precibus et fletibus, tam nos qui usque adhuc videmur temporis istius rusubterfugisse, quam illi qui in has temporis uidentur clades incidisse, diuinam maiestatem deprecantes pacem ecclesiastico nomini postulemus. mutuis uotis nos inuicem foueamus, custodiamus, armemus. oremus pro lapsis ut erigantur, oremus pro stantibus
Abbreviated transcription (Latin):
tentiũ et de diuina in dulgentia uenire
uideat᷑: tamen in martyrio suo tibi ex ali¬
quo debitores facti ẽẽ uideant᷑ Sed ut ad
id unde digressus sermo uidebat᷑ ẽẽ rursꝰ
reu̾tat᷑ quales litteras insicilia quoq mi¬
serimꝰ. subiectas habetis: quãꝗͣ. nob̃ differẽ¬
de huiꝰ rei necessitas maior incumbat: qͥbꝰ
post excessum nobilissiniȩ memorie uiri
difficultates constitutꝰ qui omĩa ista mode¬
retur: & eorum qͥ lapsi sunt. possit cũ aue¬
toritate & consilio habere rationẽ: quãꝗͣ
nob̃in tã ingenti negotio placeat. quod
& tu ipse tractasti. priꝰ eccłiȩ pacem susti¬
nendã: deinde collatione consilioꝵ cum
ep̃is. p̾sbit̾is. diaconis. confessorib parit᷑
a stantibꝰ laycis facta. lapsorum tractare
rationẽ. ꝑ quã enim nob. & in uidiosũ. &
onerosum uidet᷑ non ꝑ multos examina¬
re: quod ꝑmultos cõmissũ uideat᷑ fuisse:¬

Expanded text:
tentium et de diuina indulgentia uenire tentium et de diuina indulgentia uenire uideatur, tamen in martyrio suo tibi ex aliquo deid unde digressus sermo videbatur esse, rursus revertatur, quales litteras in Siciliam quoque miserimus, subjectas habebis. VI. Quamquam nobis differendae hujus rei necessitas major incumbat, quibus, post excessum nobilissimae memoriae viri et temporum difficultates constitutus, qui omnia ista moderetur, et eorum qui lapsi sunt possit cum auctoritate et consilio habere rationem. Quamquam nobis in tam ingenti negotio placeat quod et tu ipse tractasti; prius Ecclesiae pacem sustinendam, deinde sic collatione consiliorum cum episcopis, presbyteris, diaconis, confessoribus pariter ac stantibus laicis facta, lapsorum tractare rationem. Perquam enim nobis et invidiosum et onerosum videtur, non per multos examinare quod per multos commissum videatur fuisse,
Abbreviated transcription (Latin):
tam congruens eẽt tenorem euglici uigo¬
ris illibata diuinitate seruasse: quam
qui se excruciandos & ex carnificando ᷤᷤ¬
ꝓ eugłio furentib tradidissent: ne mar¬
tẏrii honorẽ merito proderent: si in oc¬
casione martyrii.preuaricatores euan¬
gelii eẽ uoluissent: Nam qui id quod ha¬
bet non custodit. in eo ex quo illud pos¬
possedit. uiolat illud quod possidebat.
In quo loco maximas tibi atq uberes
grãs referre debemꝰ & reddimus: quod
carceris illorum tenebras literis tuis
illuminasti: quod ad illos uenisti. qͦmͦ
intrare potrusti: quod illoꝵ animos sua
fide & confessione robustos. tuis allo¬
quutionibꝰ litterisq recreasti: quod fe¬
licitates eorum condignis laudibus
prosequutus. accendisti ad multo ardẽ¬
tiorem cȩlestis głȩ cupiditatẽ: quod illos
dimpulisti: quod ut credimꝰ & optamꝰ
uictores futuros uiribꝰ tui sermonis ani¬
masti: ut quãꝗͣ hoc totum de fide confi¬

Expanded text:
tam congruens esset tenore euangelici uigotam congruens esset tenore euangelici uigoris inlibatam dignitatem seruare quam qui se excruciandos et excarnificandos pro euangelio furentibus tradidissent, ne martyrii honorem merito perderent, si in occasione martyrii praeuaricatores euangelii esse uoluissent. nam qui id quod habet non custodit in eo ex quo illud pospossidet uiolat, amittit illud quod possidebat. In quo loco marimafi tibi adque nberes gratias referre debemos et reddimus quod illorum carceris tenebras litteris tuis inluminasti, quod ad illos uenisti quomodo introire potuisti, quod illorum animos sua fide et confessione robustos tuis adlocutionibus litterisque recreasti, quod felicitates eorum condignis laudibus prosecutus accendisti ad multo ardentiorem caelestis gloriae cupididatem, quod pronos inpulisti, quod ut credimus et optamus uictores futuros uiribus tui sermonis animasti: ut quamquam hoc totum de fide confi
Abbreviated transcription (Latin):
nicationũ utiq non ꝓfutura p̾stent᷑: et
noua ꝑ miscdiam falsã uulnera. ueteribꝰ
trans gressionis uulneribꝰ impͥmant᷑: ut
miseris ad eu̾sionẽ maiorẽ eripiatur et
penitentia. Ubi enim poterit indulgen¬
tie medicina ꝓcedere: si etiam ipse medi¬
cus intercepta penitentia indulget peri¬
culis: Si tantumm᷑ oꝑit uulnus. nec si¬
nit necessaria temporis remedia obdu
cere cicatricẽ: hoc non ẽ curare. s si ueru
dicere uolumus occidere: quãquã con¬
fessorum quoq quos hic adhue incar¬
cere dignitas suȩ confessionis inelusit.
& ad certam̃ eĩglicum sua fides inconfes
sione iam gloriosa semel coronauit. litte¬
ras habeas conspirantes cũ litteris nr̃is.
quibꝰ seueritatẽ ȩuangłicȩ discipline ꝓ¬
tulerunt. & illicitas petitiones ab ȩccłiȩ
pudore reuocarunt: ne si hoc facile fe¬
cissent. disciplinȩ euanglicȩ ruinas ñ
facile sarcirent: p̾sertim cũ nulli magis

Expanded text:
nicationum utique non profutura praestentur et nicationum utique non profutura praestentur et noua per misericordiam falsam uulnera ueteribus transgressionis uulneribus inprimantur, ut miseris ad euersionem maiorem eripiatur et paenitentia. ubi enim poterit indulgentiae medicina procedere, si etiam ipse medicus intercepta paenitentia indulget periculis, si tantummodo operit uulnus nec sinit necescere cicatricem? Hoc non est curare, sed, si dicere verum volumus, occidere. IV. Quamquam Confessorum quoque, quos hic adhuc in carcerem dignitas suae confessionis inclusit et ad certamen evangelicum sua fides in confesione iam gloriose semel coronauit, litteras habeas conspirantes cum litteris nostris, quibus seueritatem euangelicae disciplinae protulerunt et inlicitas petitiones ab ecclesiae pudore reuocarunt, ne si hoc facile fecissent, disciplinae euangelicae ruinas non facile sarcirent, praesertim cum nulli magis
Abbreviated transcription (Latin):
in ipsum constituti fuerant tenerent᷑: sed
etiã adu̾sus illos qui acta fecissent. licet
p̃sentes qui affuerant ñ affuissent: cum
p̾sentiã suã utiq ut scriberent᷑. mandan¬
do fecissent. Non ẽ enim immunis a sce¬
lere qui ut fieret impetrauit: nec ẽ alie¬
nus a crimine. cuiꝰ consensu licet nͨ ad
missũ crimen tam̃ publicȩ legit᷑. E cũ to¬
tum fidei sacram̃tũ in confessione nomi
ns xp̃i intelligat᷑ eẽ digestũ: quȩ fallaceᷤᷤ
in excusationes p̾stigias querit. negauit:
quo uideri paruisse uoluit. Nec ñ etiam¬
et contra illos quoq qui illicitis sacrificiis
manus suas atq ora polluerunt. pollutis
ante manibꝰ ꝓpriis unde etiã sunt ipse
manus atq ora polluta: fidẽ nr̃am con¬
sensũq contraximꝰ. Absit em̃ ab eccł̃ia ro¬
mana uigorẽ suũ tam prophana facilita¬
te dimittere: & neruos seueritatis eu̾sa
fidei maiestate dissoluere: ut cum adhuc

Expanded text:
od ipsum contestati fuerant, tenerentur; sed od ipsum contestati fuerant, tenerentur; sed etiam adversus illos qui accepta fecissent, licet praesentes cum fierent non adfuissent, cum praesentiam suam utique, ut sic scriberentur mandando, fecissent. Non est enim immunis a scelere, qui ut fieret imperavit; nec est alienus a crimine, cujus consensu, licet non a se admissum crimen, tamen publice legitur; et cum totum fidei sacramentum in confessione Christi nominis intellegatur esse digestum, qui fallaces in excusationem praestigias quaerit negauit, equo uideri paruisse se uoluit. necnon etiam contra illos quoque qui inlicitis sacrificiis manus suas adque ora polluerant pollutis ante mentibus propriis, unde etiam sunt ipsae manus adque ora polluta, fidem nostram consensumque monstrauimus. absit enim ab ecclesia Romana uigorem suum tam profana facilitate dimittere et neruos seueritatis euersa fidei maiestate dissoluere, ut cum adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
mutuatꝰ fuisset. quarũ laudũ degene¬
rem fuisse. maximũ cruñ est: Minus est
enim dedecoris. numquã adp̃coniũ lau¬
dis accessisse: quã de fastigio laudis ruisse.
Minus est criminis. honoratũ bono testi¬
monio ñ fuisse: quã honorẽ bonorũ testi¬
monioꝵ ꝑdidisse. Minus est sine p̃dica¬
tione uirtutũ ignobilem sine laude iacuisse:
quam ex heredẽ fidei factum. laudes ꝓpͥas
ꝑdidisse. Ea enim que in alicuiꝰ głam profe¬
runt᷑ nͥ anxio & sollicito labore seruentur:
in inuidiam maximi criminis intumes¬
cunt. Hoc nos non falso dicere supiores nr̃ȩ
litere. ꝓbauerunt: in quib uob̃ sententia
nrãm dilucida expositione ꝓtulimus: et¬
adu̾sus eos qui seipsos infideles illicita ne¬
fandorũ libellorum ꝓfessione ꝓdiderant.
quasi hinc euasuri et retinentes illos diabo¬
li laqueos uiderent᷑ quo ñ minus quam si
ad nefarias aras accessissent. hoc ipso qͦd¬

Expanded text:
mutuatus fuisset, quarum laudum et gloriae degenemutuatus fuisset, quarum laudum et gloriae degenerem fuisse maximum. crimen est. minus est enim dedecoris numquam ad praeconium laudis accessisse quam de fastigio laudis ruisse. minus est criminis honoratum bono testimonio non fuisse quam honorem bonorum testimoniorum perdidisse. minus est sine praeiudicio uirtutum ignobilem sine laude iacuisse quam exheredem fidei factum laudes proprias perdidisse. ea enim quae in alicuius gloriam proferuntur, nisi anxio et sollicito labore seruentur, in inuidiam maximi criminis intumescunt. Hoc nos non falso dicere superiores nostrae litterae probauerunt, in quibus uobis sententiam nostram dilucida expositione protulimus aduersus eos qui se ipsos infideles inlicita nefariorum libellorum professione prodiderant, quasi hoc euasuri inretientes illos diaboli laqueos uiderentur, quo non mad nefarias aras accessissent, hoc ipso qu
Abbreviated transcription (Latin):
lis ꝑsequutionis tam necessariũ. quã
debitam seueritatẽ diuini rigoriꝰ tenere:
Quam qui remiserit in instabilirerũ sẽꝑ
curret: & semꝑ necesse est huc atq illuc
uariis et incertis negociorũ tẽpestatibuꝰ
dissipetur: & quasi extorto de manibus
consiliorũ gub̃nacło. nauem eccłiasticȩ sa¬
lutis illidat in scopulos: ut appareat ñ
aliter saluti ȩccłiasticȩ consuli posse: nisi
et hii qui contra ipsã faciunt quasi qͥdã
aduersi fuictꝰ repellant᷑: & disciplinȩ ip¬
sius semꝑ custodita ratio. quasi saluta¬
re aliquod gub̃nacłm in tẽpestate serue¬
tur. N ec hoc nob̃ nunc nuꝑ consilium
cogitatũ est nec hȩc apud nos adu̾sus im¬
probos modo suꝑuenerunt repentina
subsidia: sed antiqua hȩc apud nos se¬
ueritas. antiqua fides. disciplina legit᷑
antiqua: qm̃ nec tantas de nob̾laudes
dicatur in toto mundo: nͥ iam exinde ui¬
gor iste radices fidei de temporibꝰ illis

Expanded text:
lo persecutionis tam necessarium quam lo persecutionis tam necessarium quam debitam seueritatem diuini uigoris tenere? quam qui remiserit instabili rerum cursu erret semper necesse est et huc adque illuc uariis et incertis negotiorum tempestatibus dissipetur et quasi extorto de manibus consiliorum gubernaculo nauem ecclesiasticae salutis inlidat in scopulos, ut adpareat non aliter saluti ecclesiasticae consuli posse, nisi si qui et contra ipsam faciunt quasi quidam aduersi fluctus repellantur et disciplinae ipsius semper custodita ratio quasi salutare aliquod gubernaculum in tempestate seruetur. nec hoc nobis nunc nuper consilium cogitatum est nec haec apud nos aduersus inprobos modo superuenerunt repentina subsidia, sed antiqua haec apud nos seueritas, antiqua fides, disciplina legitur antiqua, quoniam nec tantas de nobis laudedicatur in toto mundo nisi iam exinde uigor iste radices fidei de temporibus illis
Abbreviated transcription (Latin):
y priano papȩ. p̾sbit̾i & diaco¬
ni rome consistentes. salutem.
Quamquã bene sibi consciuᷤ
animꝰ &e ȩuangłicȩ disciplinȩ uigore
subnixus. & uerus sibi indecretis cȩle¬
stib testis effectꝰ. soleat se solo deo iudi¬
ce ẽẽ contentus: nec alteriꝰ aut laudes pe¬
tere aut accusationis ꝑtimescere: tamen
geminata sunt laude condigni. qui cum
conscientiã suam sciant deo solo debere
iudicari: actus tamen suos desiderant
etiam ab ipsis suis frĩb comꝓbari. Qd̃
te frat̃ cy pͥanȩ facere ñ mirum ẽ qui pro
tua uerecundia & ingenita industria.
consiliorũ tuorum nos ñ tam iudices ẽẽ¬
uoluisti. quã participes inueniri: ut
in tuis reb gestis laudẽ dum illas ꝓbamꝰ
inueniremꝰ: & tuorũ consilioꝵ bonoꝵ
coheredes. quia & affirmatores eẽ pos¬
semus. Idem enĩ om̃s crederem᷑ oꝑati:
in quo dep̃hendimꝰ om̃s eadẽ censure
& disciplinȩ consensione sotiati: Quid
eñi magis aut in pace tutũ. aut in bel¬

Expanded text:
ypriano papae presbyteri et diaconi Romae consistentes salutem. Quamquam bene sibi conscius animus, et evangelicae disciplinae vigore subnixus, et verus sibi in decretis coelestibus testis effectce esse contentus nec alterius aut \' laudes petere aut accusationes pertimescere, tamen geminata sunt laude condigni qui cum conscientiam sciant Deo soli debere se iudici, actus tamen suos desiderant etiam ab ipsis suis fratribus conprobari. quod te, frater Cypriane, facere non mirum est, qui pro tua uerecundia et ingenita industria consiliorum tuorum nos non tam iudices uoluisti quam participes inueniri, ut in tuis rebus gestis laudem tecum dum illas probamus inueniremus et tuorum consiliorum bonorum coheredes quia et adfirmatores esse possemus. idem enim omnes credemur operati, in quo deprehendimur omnes eadem censurae et disciplinae consensione sociati. Quid enim magis aut in pace tam aptum aut in bel
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ humilis in pͥmo aduentu suo ueniret:
Q̾ ipse dictus sit ouis qui occidi haberet: et
Qđ deinde idẽ lapis mons fieret: umpleret
totam t̾ram.
Qd uinouissimis temporib idem mons ma¬
nifestaret᷑ suꝑ quem gentes ueuirent: et in
qua filii sp̃ualit nascerentur.
d̾ in passione crucis ⁊ signou̾tus sit omnis ⁊¬
Qd in hoc signo crucis salus sit omnib qui
infrontibus notantur:¬

Expanded text:
d humilis in primo adventu suo ueniret. Quod ipse dictus sit ouis et agnus, qui occidi haberet, et Quod deinde idem lapis mons fieret et inpleret totam terram. nouissimis temporibus idem mons manifestaretur, super quem gentes uenirent et in qua filii spiritaliter nascerentur. » XX. d in passione crucis et signo uirtus omnis d in hoc signo crucis salus sit omnibus, qui in frontibus notantur
Abbreviated transcription (Latin):
octauo. Ante luciferum genuite. Iurauit
dñs et ñ penitebit eum. tu es sacerdos in
ȩt̃num scd̃m ordinem melchisedech. Item
quȩ sunt incorde meo faciet: et edifica¬
bo ei domum fidelem ce transibit in
conspectu xp̃orum meorum omnib
dieb. Et erit qui remanserit indomo
ueniet ad orare in obolo pecuniȩ: et in¬

Expanded text:
e Luciferum genui te: Juravit Dominus, et non poenitebit eum: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech. » Itequae sunt in corde meo, faciet, et aedificabo ei domum fidelem et transibit in conspectu Christorum meorum diebus omnibus. Et erit qui remanserit in domo veniet adorare in obolo pecuniae, et
Abbreviated transcription (Latin):
alitis sic̃ moy ses ꝓmissus sit scilicet
qui testamtum nouum daret. et qui ma¬
gis audiri deberet. indeuteronomio do¬
mintis admoy sen. Et dixit dominus
adme. ꝓpħam excitabo eis de fr̃ibus
eorum sic̃te. et dabo u̾bum meum in-
ore eius: et loqueretur ad eos eaquȩ p̃ce¬
ꝑo ei: et quisq ñ audierit quȩ loquitur
ꝓpħa ille innomine meo. ego uindica¬
bo. De quo et xp̃c in euangło cata ioħ̃m¬
dic̃. Scrutamini scͥpturas inquib uos
putatis uitam et̃nam hab̃e: heesunt quȩ
uenire adme ut uitam habeatis. Nolite
putare quia ego uos accuso apud patrẽ.
Est qui uos accuset: moyses inquem uos
sꝑatis. Sienim creditis moysi: et crederr¬
tis mͥ. De me enim ille scͥpsit. Si autem
illius scͥpturis ñ creditis: quomodo u̾bis
meis credetis:¬

Expanded text:
alius sicut Moyses promissus sit, scilicet qui testamentum nouum daret et qui magis audiri deberet. XVIII. Quod deus ad Moysen: Et dixit Dominus ad me: prophetam excitabo eis de fratribus eorum sicut te et dabo uerbum meum in ore eius, et loquetur ad eos ea quae praecepero ei. et quisque non audierit quae loquetur propheta ille in nomine meo, ego uindicabo. De quo et Christus in euangelio cata Iohannem: Scrutamini scripturas, in quibus putatis uos uitam aeternam habere. haec sunt quae uenire ad me, ut uitam habeatis. nolite putare, quia ego uos accuso apud patrem. est, qui uos accuset, Moyses, in quem uos speratis. si enim credidissetis Moysi, crederetis et mihi. de me enim ille scripsit. si autem illius scripturis non creditis, quomodo uerbis meis credetis
Abbreviated transcription (Latin):
et tu obseruabis calcaneneum eiꝰ: .x.
uod et homo et d̾s xp̃c exutroq
geuere concretus ut mediator ẽẽ
int nos et patrem posset. apud iheremiã
dicit. Et homo ẽ: et quis cognoscet eũ:
Item innumeris. Orietur stella ex iacob
&e exurget homo de isrl̃. Item illic ꝓcedꝙ
homo de semine eius et dominabitur
regnum: et augebitur regnum eius: et
deus eduxit eum de egypto: quia sicut
claritas unicornis eius. et edet gentes
inuicorum suorum et crassitudines
eorum emedullabit: & balistis suis con¬
fringet immicum. Recubans requieũ
ut leo: et quasi catulus ieonis. Quis sus-¬
citabit eum: Quia benedicentes bñdie¬
ti sunt: ⁊ maledicentes maledicti sunt:
misit me curare contͥbulatos corde⁊ p̃¬
dicare captiuis remissionẽ. ⁊ cecis uisũ¬
restituere. uocare annum acceptabilem¬
domino: et diem retͥbutionis. Unde in
euangłio gabriel admariam. Et respon
te. Quaꝓpt̃ quod nascetur sc̃m uocabi¬

Expanded text:
et tu obseruabis calcaneum eius. et tu obseruabis calcaneum eius. uod et homo et Deus Christus ex utroque genere concretus, ut mediator esse inter nos et patprophetam: Et homo est, et quis cognoscet eum? Item in Numeris: Orietur stella ex Iacob et exurget homo ex Israel. Item illic: Procedet homo de semine eius et dominabitur Gog ipsum regnum, et augebitur regnum eius, et Deus eduxit . eum ex Aegypto: quasi claritas unicornis ei, et edet gentes inimicorum suorum et crassitudines eorum emedullabit et balistis suis configet inimicum. recubans requieuit quasi leo et quasi catulus leonis. quis suscitabit eum ? qui benedicunt te, benedicti sunt, et qui maledicunt te, maledicti sunt. misit me curare contribulatos corde, praedicare captiuis remissionem et caecis uisum, uocare annum Domini acceptabilem et diem retributionis. Vnde in euangelio Gabriel ad Mariam: Et respondte. quapropter quod nascetur sanctum, uocabi
Abbreviated transcription (Latin):
signum natiuitatis eu̾it de uirgi¬
nẽ uasceretur homo et ds̃. hominis
et dĩ filius: apud ysaiam. Et adiecit
dominus loqui ad achat dicens. Pete
tͥ signum ad domino dõ tuo maltitu¬
diem deorsum: et iualtitudinẽ sur sũ.
Et dix achat. Non petam: et non temp-¬
tabo dominii dm̃ meum. Et dix̃. Au¬
di itaq donus iacob. Num pusillũ
uob̾ erit certamen cum hominib:
d̾s ip̾e uob̾ signum. Ecce uirgo mutero
accipiet et pariet filtum: et uocabitis
nomen eius emmanuel. Butyrum et
mel manducabit: pͥusqm cognoscat aut ꝓ¬
ferat mala commutet ue bonum. Hoc
semen p̃dixerat ante d̃s de muliere ꝓce-¬
de: quod calcaret caput diaboli Inge¬
nesi. Tunc dix̃ ds̃ ad serpentem. Quia hoc
tu fecisti. maledictus tu ab omni peccore.
i ab omni genere bestiarum t̾rȩ: pectore
tuo ⁊ uentre repes: et tͥ erit terra cib om
nib dieb uite tuȩ: et ponam immiciciã
int te et mulierem. et int̾ semen tuum. et
sem̃ eius: ipsa tuum obseruabit caput:

Expanded text:
signum natiuitatis eius, ut de uirgine nasceretur homo et Deus, hominis et DDominus loqui ad Achaz dicens: Pete tibi signum a Deo Domino tuo in altitudinem sursum et in altitudinem deorsum. Et dixit Achaz: Non petam, et non tentabo Dominum Deum meum. Et dixit: Audite itaque, domus David. Non pusillum vobis certamen cum hominibus,Deus ipse vobis signum. Ecce virgo in uterum accipiet et pariet filium, et uocabis nomen eius Emanuel. butyrum et mel manducabit: priusquam. cognoscat aut proferat mala, conmutat bonum. Hoc semen praedixerat Deus de muliere procedere, quod calcaret caput diaboli. In Genesi: Tunc dixit Deus ad serpentem: quia tu hoc fecisti, maledictus tu ab omni pecore et ab omni genere bestiarum terrae. pectore tuo et uentre repes, et erit tibi terra cibus in omnibus diebus uitae tuae. et ponam inimicitiam inter te et mulierem et inter semen tuum et semen eius. ipse tuum calcabit caput
Abbreviated transcription (Latin):
tantur. & bona eorũ fisco uendicentur.
Hȩc peto ꝑ uos & ceteris collegis nr̃is
innotescant: ut ubiq hortatu eorum
possit frat̾nitas corroborari. & ad ago¬
nẽ sp̃ualẽ p̃parari: ut singul ex nr̃is ñ
magis mortẽ cogitent quã in mortalita¬
tem: & plena fide ac tota uirtute dño di¬
cata. gaudeant magis quã timeant in
hac confessione: in qua sciunt dĩ & xpͦi
milites non perimi sed coronari. AmeN.¬

Expanded text:
rtantur et bona eorum fisco uindicentur. rtantur et bona eorum fisco uindicentur. Haec peto per uos et ceteris collegis nostris innotescant, ut ubique hortatu eorum possit fraternitas corroborari et ad agonem spiritalem praeparari, ut singuli ex nostris non magis mortem cogitent quam inmortalitatem et plena fide ac tota uirtute Domino dicati gaudeant magis quam timeant in hac confessione, in qua sciunt Dei et Christi milites non perimi sed coronari.
Abbreviated transcription (Latin):
ypͥanus. Successo fr̃i salutem.
quod uniu̾si clerici subictu agonis con¬
stituti. recedere istinc omino nͣ pot̾ant:
ad urbẽ ꝓpt̾ hoc miserã: ut quomͦcũq
de nob̃ rescriptũ fuisset: exploratã ue¬
ritatẽ ad nos ꝑferrent: multa eñi uaria
& incerta opinionib uentilant᷑. Quȩ
autẽ sunt in uero: ita se habent: rescͥp¬
sisse imꝑatorẽ ualerianũ ad senatum:
animadu̾tant᷑ senatores uͦ & egregii ui¬
ri et equites romani dignitate amissa.
capite quoq plectant᷑: matrone uͦ ad ẽp¬
tis bonis in eriliũ relegent᷑. Cesariani
autem quicũq uel pͥus confessi fuerant.
uel ne confessi fuerint. confiscent᷑: et
uncti in cesarianas possessiones descͥp¬
ti mutant᷑. Subiecit etiã ualerianꝰ im¬
ras cotidie sꝑamus uenire. stantes scd̃m
fidei firmitate̾ adpassionis tolerantiã:
& expectantes de ope & indulgentia dñi.
uitȩ ȩt̾nȩ coronã. Sirtum autẽ in cymi¬
ut siqui sib oblati fuerint. animadũ¬

Expanded text:
yprianus Successo fratri salutem. quod universi clerici sub ictu agonis constituti recedere istinc omnino non poterant, ad urbem propter hoc miseram, ut quomodocumque de nobis rescriptum fuisset, exploratam ueritatem ad nos perferrent. multa enim uaria et incerta opinionibus uentilantur. quae autem sunt in uero ita se habent, rescripsisse Valerianum ad senatum uanimaduertantur, senatores uero et egregii uiri et equites Romani dignitate amissa capite quoque multentur, matronae ademptis bonis in exilium relegentur, Caesariani autem quicumque uel prius confessi fuerant uel nunc confessi fuerint confiscentur et uincti in Caesarianas possessiones descripti mittantur. subiecit etiam Valerianus imras cotidie speramus uenire, stantes secundum fidei firmitatem ad passionis tolerantiam et expectantes de ope et indulgentia Domini uitae aeternae coronam. Xistum autem in cimiut si qui sibi oblati fuerint animadue