comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
At uͦ sc̃s ambrosius. quẽ ĩa suꝑius int̾
iuros apłicos memorauimꝰ inhonestũ
inquit puto animas cũ corꝑib gene¬
rari. ut anima nascat᷑ ex aĩa. Qđ nec
anima ipsi cõpetit. Aut si certȩ singłe
cȩlesti potestate factȩ s̃ ut exipsis cȩt̃ȩ
nate sunt. potest ex una ade anima cre¬
dibile iuideri cȩteras nasci. S ñ conue¬
nit quia soli deo ħ possibile fuit. ut sĩ¬
plex generaret. nec cȩt̾is concederet᷑.
Qđ tam mysticũ ẽ in causa saluatoriᷤ
ut ñ solun asolis gentilib uel uide¬
is. uerũ etiam ab ip̃sis qui xp̃ianos se
dm̃ generasse. Nam si eo temꝑe quo¬
seminat᷑ corpꝰ & anima generat᷑ ex aĩa.
de acdam costam sublatã legimꝰ. ñ tam̃
aĩam natã ex aĩa. S si costa secũ habu¬
it aĩam. iã non nata ẽ s detracta in par.¬
tem. S nec hoc scriptum ẽ. ꝓ pħa enĩ ⁊ a¬
charias int̾ cȩtera qui plasmas inquit

Expanded text:
At vero sanctus Ambrosius, quem jam superius inter At vero sanctus Ambrosius, quem jam superius inter viros apostolicos memoravimus. Inhonestum, inquit, puto animas cum corporibus generari, ut anima nascatur ex anima, quod nec animae ipsi competit: aut si certe singulae coelesti potestate factae sunt, et ex ipsis caeterae natae sunt, potest ex una Adae anima credibile videri caeteras nasci: sed non convenit, quia soli Deo hoc possibile fuit, ut simplex generaret, nec caeteris concederetur, quod tam mysticum est in causa Salvatoris, ut non solum a solis gentilibus vel Judaeis: verum etiam ab ipsis qui ChriDeum generasse. Nam si eo temseminatur corpus, et anima generatur ex anima, de Adam costam sublatam legimus, non tamen animam natam ex anima; sed si costa secum habuit animam, iam non nata est, sed detracta in partem. sed nec hoc scriptum est. profeta enim Zacharias inter cetera: qui plasmas, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
tectas umbraculis s cȩlesti illustratas
ex lumine. Beatus itaq ieronimꝰ tã
scm̃ uictorinũ martẏrẽ quã plerosq
catholicos secutus sepotius fieri quã
ꝓpagari animas scdm illud qͦd in eu¬
angelio scriptum ẽ. pater m̃s usq mͦ o.¬
ꝑatur & ego oꝑor. credere significauit
Sc̃s quoq augustinꝰ hanc opinionẽ in
octo admodũ uoluminib uerbis tue¬
ri cernit᷑. s cum originale peccatũ pęnas¬
q paruuloꝵ qui sine baptismate mo.¬
riuntur declarare nititur. adõ factã
in adam & ex ipsa omniũ hominũ aĩas
existere tam suis argum̃tis quã scrip¬
turarũ testimoniis ut ẽ illud animȩ gͤ
ingressȩ sunt cũ iacob egyptũ &e egres¬
diosus ep̃c animarũ & corꝑm ꝓmptis¬
simꝰ medicus nr̃isq temꝑib unꝰ mar.¬
tyr. cũ nob̃cũ colloquiũ familiariter.
habuisset. ꝑ totam orationis suȩ seriẽ
euidentissimis approbationib usus ẽ.

Expanded text:
tectas umbraculis, sed coelesti illustratas tectas umbraculis, sed coelesti illustratas ex lumine. Beatus itaque Hieronymus tam sanctum Victorinum martyrem, quam plerosque catholicos secutus, se potius fieri, quam propagari animas: secundum illud quod in Evangelio scriptum est: Pater meus quotidie operatur, et ego operor, credere significavit. Sanctus quoque Augustinus hanc opinionem in octo admodum voluminibus, verbis tueri cernitur. Sed cum originale peccatum poenasque parvulorum, qui sine baptismate moriuntur, declarare nititur, a Deo factam in Adam, et ex ipsa omnium hominum animas existere, tam suis argumentis, quam Scripturarum testimoniis, ut est illud: Animae quae ingressae sunt cum Jacob Aegyptum, et egresdiosus episcopus, animarum et corporum promptissimus medicus, nostrisque temporibus unus martyr: cum nobiscum colloquium familiariter habuisset, per totam orationis suae seriem evidentissimis approbationibus usus est.
Abbreviated transcription (Latin):
defunctoꝵ animas. & colloquiũ apud
inferos habuisse. & lararũ scilicet in
beatoꝵ sedib ouantẽ. & diuitẽ flagͣn¬
tem incendiis. Esse nãq anmas im-¬
mortales ñ tantũ diuini s & philoso¬
phoꝵ plems̃ libri. Quod talit̾ ẽẽ theo¬
brotus ambratiota in platonis libro so¬
crate disputante didicerat. qui homici¬
da sibi ẽẽ ñ timuit. a se altissimo p̃cipita.¬
uit muro dũ & nullũ post mortẽ autu¬
mat restare iudiciũ. & sine discrimine
aliquo meritoꝵ om̃s animas pꝰ corꝑa
equaliter ferri arbitratur ad cȩlum
Qd̾ adõ ꝓuero tenuert̃ & sic illos om̃s
scłi sapientes una nebula huiꝰ erroris
inuoluit ut & ipse tam laudabilis ut
putant doctor homicidii ipsum se pri¬
uatim ne publice occideretur occiderit.
Sic quoq cato lecto innocte adlucernas
platonis libro quiĩmortalitatẽ anime
docet stricto gladio reuelatũ manu pec
nes ñ in achademiȩ nemorose obscuriᷤᷤ

Expanded text:
defunctorum animas et colloquium apud defunctorum animas et colloquium apud inferos habuisse, et Lazari scilicet in beatorum sedibus ovantem, et divitis flagrantem in incendiis. VI. Esse namque animas immortales, non tantum divini, sed et philosophorum pleni sunt libri. Quod taliter esse Cleombrotius Ambraciota in Platonis libro, Socrate disputante, didicerat: qui homicida sibi esse non timuit, ac se de altissimo praecipitavit muro, dum et nullum post mortem autumat restare judicium, et sine discrimine aliquo meritorum, omnes animas post corpora aequaliter ferri arbitratur ad coelum. Quod adeo pro vero tenuerunt, et sic illos omnes saeculi sapientes una nebula hujus erroris involvit: ut et ipse tam laudabilis, ut putant, doctor homicidae, ipsum se privatim ne publice occideretur, occiderit. Sic quoque Cato, lecto in nocte ad lucernas Platonis libro, qui immortalitatem animae docet, stricto gladio revelatum manu pectnes, non in Academiae nemorosae obscuris
Abbreviated transcription (Latin):
lia cȩtera ex solo semine oriuntur. ita eti.¬
ani de hominib sentimꝰ ut cũ corpore
simul in eodem semine etiã anima
defendatur. quid dicimꝰ dehis qui in¬
liũ receptaculis semina sint suscepta de¬
ꝑeunt. inquib sine dubio inuenitur
qͦd simul etiam illȩ quȩ naturali ratio.¬
ne seminib insertȩ erant animȩ exti.¬
ncte sint parit̾ & corrupte: siue gͦ ex
in sufflatione dĩ s̃. siue abuna quȩ pͥmo
facta ẽ. necessariũ simul ut cũ corꝑib
corrũpantur. sic eadẽ ctirꝑalib etiam
originẽ sumunt scdm ipsorũ rationẽ.
Aut enĩ nichil omnino ex rationabili at¬
q ĩmortali anima partici pauit illud
qͦd adhuc inuentre corruptũ ẽ & re¬
pulsa ẽ. illa ratio quȩ affirmat eamĩ
seminis traduce simulcũ corꝑib semi¬
natã. aut si participat. necessitas immi¬
net confiteri mortalẽ ẽẽ animã. Q uod
fides ur̃a utiq ñ recipit dño declarante

Expanded text:
lia caetera ex solo semine oriuntur: ita etilia caetera ex solo semine oriuntur: ita etiam de hominibus sentimus; ut cum corpore simul in eodem semine, etiam anima defundatur. Quid dicimus de his qui imm naturalium receptaculis semina sint suscepta, depereunt? In quibus sine dubio invenitur, quod simul etiam illae quae naturali ratione seminibus insertae erant animae, exstinctae sint pariter et corruptae. V. Sive ergo ex insufflatione Domini sunt, sive ab una quae prima facta est, necessarium est, simul ut cum corporibus corrumpantur, si eamdem cum corporibus etiam originem sumunt secundum ipsorum rationem. Aut enim nihil omnino ex rationabili atque immortali anima participavit illud quod adhuc in ventre corruptum est: et repulsa est illa ratio, quae affirmat eam in seminis traducere simul cum corporibus seminatam: aut si participat, necessitas imminet confiteri mortalem esse animam, quod fides nostra utique non recipit, Domino declarante,
Abbreviated transcription (Latin):
aliud dicunt eẽ aĩam quã insufflatio.¬
nẽ sp̃s dĩ. illam scilicet quã ininitio
facturȩ mundi ds̃ insufflasse dicit᷑ in
adam. de ipsa dĩ ẽẽ eam substantia ꝓ¬
fitentes. quomͦ ñ isti uidebuntur qͦ¬
dam mͦ hȩc pret̾ scripturȩ regulam &
rationẽ pietatis asserere quod substan¬
tia di ẽ quȩ peccat. si anima quȩ de
substantia dĩ ẽ peccat. in suꝑ etiã qͦd
&e penis sub denda sit ꝓpeccato: S ͥ
alud se qdđ ꝑabsurdũ ẽ incurrere nõ
uident. quia neceẽ eam simul c̃ cor¬
pore mori. &e eẽ mortalẽ. si simul cũ
corpore ł seminata uł formata uel
nata ẽ. Tunc deinde illi id ẽ appolloni
t̃tullianꝰ. pompeiꝰ. arnobiꝰ. Lactantius
atq apolliaris. qui unã quide ex
nullis substantib adeo factã dicuns¬
ẽẽ animã idẽ illam quȩ prima facta ẽ
madam. & ex adam omniũ hominũ fi.¬
nͥ aminas eẽ mortales: Sienĩ sic̃ anima-¬

Expanded text:
aliud dicunt esse animam quam insufflatioaliud dicunt esse animam quam insufflationem Spiritus Dei: illam scilicet quam initio facturae mundi, Deus insufflasse dicitur in Adam, de ipsa Dei esse eam substantia profitentes: quomodo non isti videbuntur quodammodo haec praeter Scripturae regulam et rationem pietatis asserere, quod substantia Dei est quae peccat, si anima quae de substantia Dei est peccat: insuper etiam quod et poenis subdenda sit pro peccato. Sed et illud se quod absurdum est, incurrere non vident: quia necesse est eam simul cum corpore mori, et esse mortalem, si simul cum corpore, vel seminata, vel formata, vel nata est. IV. Tum deinde illi, id est, Apollonius, Tertullianus, Pompeius, Arnobius, Lactantius, atque Apollinarius, qui unam quidem ex nullis substantiis a Deo factam esse dicunt animam, id est, illam quae prima facta est in Adam: et ex Adam omnium hominunisi animas esse mortales? Si enim sicut anima
Abbreviated transcription (Latin):
one. S cc qui aliquid sentire uł dissere¬
re uisi s̃. añ nullis insuspicione haben¬
tur uelut noui aliquid intͦducentes.
fatetur autẽ ide ipse origenes in p̾fatis
opusculis. s & eusebius cesariensis & p̃ã¬
philus martyr basilius quoq & grego.¬
rius didimꝰq & rufm̃ similit᷑ in suis.
uniꝰ substantiȩ õs eẽ animas & ĩmorta¬
tales ac rationabiles lib̾i arbitrii acuo.¬
luntatis iudicandas quoq eẽ ꝓ his quȩ
in hac uita gesser̃. eẽ tam̃ eas factas adõ
qui uniu̾sa creauit & condidit. Quan.¬
do autẽ factȩ sint olim simul aut nc̃
terum eduob opinari. Athanasius. hi¬
larius. & ambrosius. p̃paratis iam ĩ uen¬
tre mulierũ deformatis ꝙ corꝑib tc̃
ad p̃sens creari animas & inseri. defor.¬
mato iam corꝑe criminant᷑. Iam uͦ illi
qui extraduce uenire confirmant. & li.¬
mul corꝑali eas semine seminari siqui.¬
d̾e ut quida ipsoꝵ affirmare solent ñ

Expanded text:
one. Sed et qui aliter sentire vel dissereone. Sed et qui aliter sentire vel disserere visi sunt; a nonnullis in suspicione habentur velut novi aliquid introducentes. Fatetur idem ipse Origenes in praefatis opusculis: sed et Eusebius Caesariensis, et Pamphilius martyr: Basilius quoque et Gregorius, Didymusque, et Rufinus similiter in suis, unius substantiae omnes esse animas, et immortales et rationabiles liberi arbitrii ac voluntatis: judicandas quoque esse pro his quae in hac vita gesserunt: esse tamen eas factas a Deo qui universa creavit et condidit. Quando autem factae sint, olim simul, aut nunc terum e duobus opinari? Athanasius, Hilarius, et Ambrosius, praeparatis jam in ventre mulierum, deformatisque corporibus, tunc ad praesens creari animas, et inseri deformato jam corpori criminantur. III. Jam vero illi qui ex traduce mul corporali eas semine seminari: siquidem, ut quidam ipsorum affirmare solent, non
Abbreviated transcription (Latin):
stis eloquontia purissum fon¬
tis & litterarũ omniũ fluen¬
ta tedundent acsolicͥa scł̾m uerticẽ
sanitas ur̃a ciuicta firmo statu m̃bra
contineat miror stupore m̃tis attonitꝰ.
cur stillicidiũ insulam riuuli digne¬
mini haurire. nitores corꝑis infirma
corlis secreta ꝑdncã. Origenes gͥqui
nullũ ꝓprie de aĩa edidit librũ. in ca¬
talogo eccłiastios p̃dicationis animȩ
faciens m̃tionẽ hȩcdicit. De anima uͦ
utrũ ex seminis traduce ducatur ita
ut ratio ipsus uł substantia inserta
ipsius corꝑis seminib habeatur. an uͦ
nec ne. ñ satis manifesta p̃dicatione di.¬
stinguit᷑. Item in libro quẽ de epła a.
postoli ad titũ scripsit. si quis ait rati¬
oñẽ humanȩ aĩȩ requirat. cũ de anima
neq qͦd ex seminis traduce ducatur.
neq qđ honorabilior & antiquior cor¬
pors compage sit tradidit eccłiastica re.¬
gula ꝑꝑ qͦd multi nec comp̃hende po¬
tuert aliter sentiri oportere de aĩȩ rati¬

Expanded text:
stis eloquentiae purissimi fontis, et litterarum omnium fluenta redundent: ac solida secundum verticem sanitas, vestra cuncta firmo statu membra contineat: miror stupore mentis attonitus, cur stillicidium insulani rivuli dignemini haurire, nitores corporis infirma cordis secreta perducam. II. Origenes igitur qui nullum proprie de anima edidit librum, in catalogo ecclesiasticae praedicationis animae faciens mentionem, haec dicit: De anima vero utrum ex seminis traduce ducatur, ita ut ratio ipsius vel substantia inserta ipsis corporis seminibus habeatur, an vero necne, non satis manifesta praedicatione distinguitur. Item in libro quem de Epistola Apostoli ad Titum scripsit: Si quis, ait, rationem humanae animae requirat, cum de ea neque quod ex seminis traduce ducatur, neque quod honorabilior et antiquior corporum compage sit, tradiderit ecclesiastica regula: propter quod multi nec comprehendere potuerunt aliter sentiri oportere de animae rati
Abbreviated transcription (Latin):
consulens te de his quȩ nescio. fructuo
to quã ego sim ȩtate maior. tam̃ etiam
ipse iam senex consulo.s ad discendũ qͦd
opꝰ est nulla mͥ etas sera uideri potest qr
&e si senes magis decet docere quã disce¬
re: magis tamen discere quã quid doce¬
ant ignorare. leronimꝰ augustino.
Deate papa augustine inscͥpturarũ
si placet campo sine nr̃o inuicẽ dolore
ludamꝰ. Noli gͥ annoꝵ existimare nos
numero nec sapientiã canis reputes. s
canos sapientiȩ. scriptura testante. Cani
homĩs prudentia eiꝰ. Noli inquã fidem
pensare temꝑib nec me iecͥco meliorem
putes qͦd pͥor in xp̃i exercitu ceꝑimmi¬
litare. Augustinus ieronimo.
Accipe gͥ quȩ mͥ peto aꝑire ac dissere¬
re ñ graueris. Questio de anima multoᷤᷤ
mouet inquib & me ẽẽ confiteor. Nam
& paruos magnus extollis. ultimãq
partẽ conuiuii occupas. ut patris fami¬
liȩ iudicio ꝓuearis. S uelle fateor seden¬
ti p̃fero. Magistrũ renuens. comitem

Expanded text:
consulens te de his quae nescio, oro Deumto, quam ego sim, aetate major, tamen etiam ipse jam senex consulo: sed ad discendum quod opus est, nulla mihi aetas sera videri potest: quia etsi senes magis decet docere quam discere: magis tamen discere, quam quid doceant ignorare. Hieronymus. Beate papa Augustine, in Scripturarum, si placet, campo, sine nostro invicem dolore ludamus. Noli igitur annorum existimare nos numero: nec sapientiam canos reputes, sed canos sapientiam, Scriptura testante: Cani hominis, prudentia ejus. Noli, inquam, fidem pensare temporibus: nec me idcirco meliorem putes, quod prior in Christi exercitu coeperim militare. Augustinus. Accipe igitur quae mihi peto aperiri, ac disserere non graveris. Quaestio de anima multos movet, in quibus et me esse confiteor: nam s tuis: et parvos magnus extollis, ultimamque partem convivii occupas, ut patrisfamilias judicio proveharis. Sed velle fateor, sed eniti praefero, magistrum renuens, comitem
Abbreviated transcription (Latin):
ertus sum etiã animã nulla dĩ culpa
nulla dĩ necessitate uł sua. s ꝓpria uolũ.¬
tate in peccatũ eẽ collapsam. Nec libe.¬
rari posse de corꝑe mortis huiꝰ uł sue uo¬
luntatis uirtute tanquã sibi adhoc suf¬
ficiente. uł ipsus corꝑis morte: s gr̃a dĩ

Expanded text:
ertus etiam sum animam nulla Dei culpa, nulla Dei necessitate vel sua, sed propria voluntate in peccatum esse collapsam: nec liberari posse de corpore mortis hujus vel suae voluntatis virtute, tanquam sibi ad hoc sufficiente, vel ipsius corporis morte, sed grati
Abbreviated transcription (Latin):
pannis &e cilicio collocari uel ꝓici in
sterquilimũ ut solus ugilantius he¬
brius &e dormiens adoretur. Ergo sa.¬
crilegi sumꝰ. quando apłoꝵ basilicas
ingredimur: Sacrilegus fuit constan¬
tinus imꝑator qui scas reliquias an¬
dree luce &r thimothei transtulit con¬
stantinopolum apud quas demones
rugiunt. & habitatores ingilantu
illoꝵ se sentire p̾sentiã confitentur:
Sacrilegus dicendus ẽ &e nc̃ augustus
archadius qui ossa beati samuelis
longo pꝰt temꝑe de uidea transtulit
traciã: Om̃s ep̃i non solum sacrilegi
s & fatus iudicandi. qui rem uilissimi
& cineres dissolutos inserico & uase au.¬
reo portauert: Stulti omniũ eccłarũ
ipłi qui occurrerunt scĩs reliquiis &
tanta leticia quasi p̾sentem iuuentẽ¬
q cernerent susceꝑunt. ut de palesti.¬
na usq calcedonem iungerentur po¬
puloꝵ examina &e inxp̃i laudes una
uoce resonarent. Uidelicet adorabañ

Expanded text:
pannis, vel cilicio colligari, vel projici in pannis, vel cilicio colligari, vel projici in sterquilinium; ut solus Vigilantius ebrius et dormiens adoretur. Ergo sacrilegi sumus, quando Apostolorum basilicas ingredimur? Sacrilegus fuit Constantius Imperator I, qui sanctas reliquias Andreae, Lucae, et Timothei transtulit Constantinopolim, apud quas daemones rugiunt, et inhabitatores Vigilantii illorum se sentire praesentiam confitentur? Sacrilegus dicendus est, et nunc Augustus Arcadius, qui ossa beati Samuelis longo post tempore de Judaea transtulit in Thraciam? Omnes episcopi non solum sacrilegi; sed et fatui judicandi, qui rem vilissimam et cineres dissolutos in serico et vase aureo portaverunt? Stulti omnium Ecclesiarum populi, qui occurerrunt sanctis reliquiis: et tanta laetitia, quasi praesentem, viventeque cernerent susceperunt, ut de Palaestina usque Chalcedonem jungerentur populorum examina, et in Christi laudes una voce resonarent? Videlicet adorabant
Abbreviated transcription (Latin):
Magnũ honorẽ prebent huiꝰmodi
homines beatissimis martyrib. qͦs
putant de uilissimis cereolis illustnͣ¬
dos quos agnꝰ quiẽ in medio throni
cũ om̃i fuigore maiestatis sue illu¬
do martyres adorauit: Quis hominẽ
putauit dm̃: ñ ne paulus & barnabaᷤᷤ
cũ alicaonib iupiter & m̃curius pu.¬
tarentur & eis uellent hostias immo.¬
lare sciderunt uestim̃ta sua & se ho¬
mines dixert̃ ẽẽ: ñ quo meliores non.
ẽẽnt olim mortus homĩb ioue atq
m̃curio. s quo subgentilitatis errore
honor eis deo debitus deferretur. qd
&e depetro legimus qui corneliũ se ad.¬
orare cupientẽ manu subleuauit: &
audes dicere. illud nescio quid quod
inmodico uasculo transferendo co¬
lis: Quid est illud nescio quid. scire
desidero. Expone manifestius ut tota
lib̾tate blasphemes. Puluisculũ inqͥt
in modico uasculo p̾cioso lintheami¬
ne cucumdato. Dolet martyrũ reli¬
quias p̾cioso oꝑiri uelamine. & ñ uł

Expanded text:
Magnum honorem praebent hujusmodi Magnum honorem praebent hujusmodi homines beatissimis martyribus, quos putant de vilissimis cereolis illustrandos; quos Agnus, qui est in medio throni cum omni fulgore majestatis suae, illudo martyres adoravit? Quis hominem putavit Deum? Nonne Paulus et Barnabas cum a Lycaonibus Jupiter et Mercurius putarentur, ut eis vellent hostias immolare, sciderunt vestimenta sua, et se homines esse, dixerunt? Non quo meliores non essent olim mortuis hominibus, Jove atque Mercurio, sed quo sub gentilitahonor eis Deo debitus deferretur. Quod et de Petro legimus, qui Cornelium se adorare cupientem manu sublevavit, et audes dicere: « Illud nescio quid quod in modico vasculo transferendo colis? » Quid est illud, nescio quid, scire desidero. « Expone manifestius, ut tota libertate blasphemes, pulvisculum nescio quod in modico vasculo pretioso linteamine circumdatum. » Dolet martyrum reliquias pretioso operiri velamine: et non vel
Abbreviated transcription (Latin):
umphũ redire festurans de pyrrenei
cepit huc usq latrocinetur contra
eccłiam di. & de uectonib arnaciis
celtiberisq descendens incurset gal.¬
idem pompeiꝰ etiam inorientis parti.¬
b ut cilicib ce isauris piratis latͦm¬
bq suꝑatis. sui nominis int̾ ciliciã
ce isaurã conderet ciuitatẽ. S hec
minẽ moti capitis atq hẏpocratis
uinculis alligandũ sedentẽ cernunt
ineccłia. & int̾ cęt̾a uerba blasphemiȩ
ista quoq dicentẽ. Quid necesse ẽ
tanto honore non solum honorare
s etiam adorare. illud nescio qͥd qͦd ĩ
modico uasculo transferendo colis:
& rursũ in eode libro. Quid pulu̾em
linteamine circũdatum adorando o¬
scularis: & inconsequentib. Prope
ritum gentiliũ uidemꝰ sub p̾texu
religionis introductũ ineccłiis. so¬
le adhuc fulgente moles cereoꝵ ac¬
cendi. ut ubicũq puluisculũ nescio
qđ inmodico uasculo p̃cioso linthea¬
mine circũdato osculantes adoreñ

Expanded text:
umphum redire festinans, de Pyrenaei umphum redire festinans, de Pyrenaei cepit hucusque latrocinetur contra Ecclesiam Dei, et de Vectonibus, Arrebacis, Celtiberisque descendens, incurset Galidem Pompeius, etiam in Orientis partibus: ut Cilicibus et Isauris piratis, latronibusque superatis: sui nominis inter Ciliciam et Isauriam conderet civitatem. Sed haec minem moti capitis, atque Hippocratis vinculis alligandum, sedentem cernunt in Ecclesia: et inter caetera verba blasphemiae, ista quoque dicentem: « Quid necesse est, te tanto honore, non solum honorare; sed etiam adorare illud nescio quid, quod in modico vasculo transferendo colis? » Et rursum in eodem libro: « Quid pulverem linteamine circumdatum, adorando oscularis? Et in consequentibus: Prope ritum gentilium videmus sub praetextu religionis introductum in Ecclesiis, sole adhuc fulgente, moles cereorum accendi, et ubicumque pulvisculum nescio quod, in modico vasculo pretioso linteamine circumdatum osculantes adorant.
Abbreviated transcription (Latin):
S iam tempꝰ est ut ipsius u̾ba ponen¬
tes ad singła respondere nitam᷑. fieri
enĩ potest ut rursũ malignꝰ interp̃s
dicat fictam ame materiã cui rethe¬
rica declamatione respondeã sicut
illam quã scripsi ad galliam matris
&e filiȩ int̾ se discordantiũ. Auctores
sunt huius dictaciunculȩ meȩ fr̃s
prbi riparius &e desiderius. qͥ parochi¬
as suas uicinia istius scribt̃ ẽẽ ma.¬
culatas: misert̃ꝙ libros ꝑfrẽm sisin.¬
niũ quos int̾ crapulã stertens euo¬
muit & assert̃ reꝑtos ẽẽ non nullos
qui fauentes uiciis sius illius blasphe¬
miis adquiescant. E quide imꝑitus
& uerbis ce scientia & sermo incon.¬
ditus ne uera quidẽ potest defendẽ.
S ꝑꝑ homines scłi & mulierculas o¬
neratas peccatis. semꝑ discentes et
nunquã ad scientiã ueritatis ꝑue¬
nientes: una lucubraciuncula issiuꝰ
neniis respondebo ne sc̃oꝵ uiroꝵ qͥ
ut hoc facerẽ deprecati sunt uidear
generi suo ut qui de latronũ & con¬

Expanded text:
 jam tempus est, ut ipsius verba ponentes ad singula respondere nitamur. Fieri enim potest, ut rursum malignus interpres dicat fictam a me materiam, cui rhetorica declamatione respondeam: sicut illam quam scripsi ad Gallias, matris et filiae inter se discordantium. Auctores sunt hujus dictatiunculae meae sri Riparius et Desiderius, qui paroecias suas vicinia istius scribunt esse maculatas, miseruntque libros per fratrem Sisinnium, quos inter crapulam stertens evomuit. Et asserunt repertos esse nonnullos, qui, faventes vitiis suis, illius blasphemiis acquiescant. Est quidem imperitus, et verbis et scientia, et sermone inconditus; ne vera quidem potest defendere: sed propter homines saeculi et mulierculas oneratas peccatis, semper discentenumquam ad scientiam veritatis pervenientes, una lucubratiuncula illius naeniis respondebo, ne sanctorum virorum qui ut haec facerem me deprecati sunt, videar generi suo, ut qui de latronum et Con
Abbreviated transcription (Latin):
cherrima ad illicitos ducat amplexꝰ.
Respondebis. Hoc non ẽ pugnare. sed̃
fugere. Sta in acie aduersariis armatꝰ
obfiste. ut postqͣm uiceris coroneris.
fateor imbecillitatẽ meã. Nolo spe pug¬
nare uictoriȩ. ne ꝑdam aliquando uie¬
toriã. Si fugero gladium deuitaui.S
stetero aut uincendũ mͥ ẽ aut caden¬
dum. Quid autẽ neceẽ ẽ certa dimitte¬
re & interta sectari: Aut scuto aut pe¬
dib mors uitandaẽ. Tu qui pugnas
& suꝑari potes & uincere. ego cum
fugero non uincor in eo qͦd fugio: sed
ideo fugio ne uincar. Nulla securitas
est uicino serpente dormire. Potest fie.¬
ri ut me ñ mordeat: tam̃ potest fieri
ut aliquando me mordeat. Matres
uocamꝰ sorores &e filias &e ñ erubesci¬
mus uicus nr̃is nomina pietatis ob.¬
tendere. Quid facit monachus incellu.¬
lis feminarũ: Quid sibi uolunt sola
& priuata colloquia. & arbitros fugien¬
tes oculi: sc̃s amor impatientiã non

Expanded text:
cherrima ad illicitos ducat amplexus. cherrima ad illicitos ducat amplexus. Respondebis: hoc non est pugnare, sed fugere. Sta in acie, adversariis armatus obsiste: ut postquam viceris, coroneris. Fateor imbecillitatem meam. Nolo spe pugnare victoriae, ne perdam aliquando victoriam. Si fugero, gladium devitavi : si stetero, aut vincendum mihi est, aut cadendum. Quid autem necesse est certa dimittere, et incerta sectari? Aut scuto, aut pedibus mors vitanda est. Tu qui pugnas, et superari potes, et vincere. Ego cum fugero, non vinco in eo quod fugio: sed ideo fugio, ne vincar. Nulla securitas est vicino serpente dormire. Potest fieri, ut me non mordeat, tamen potest fieri ut aliquando me mordeat. 401 Matres vocamus sorores et filias, et non erubescimus vitiis nostris nomina pietatis obtendere. Quid facit monachus in cellulis feminarum? quid sibi volunt sola et privata colloquia, et arbitros fugientes oculi? Sanctus amor impatientiam non
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s uirgines fuerint: nuptiȩ ñ ert̃.
Interibit enĩ humanũ genus. infan¬
tes incunis ñ uagient. obstetͥces absq
mercedib m̃dicabt̃. & grauissimo frigo
uigilabit in lectulo. Rara ẽ uirtus nec
a plurib appẽtitur: Atq utinã hoc es.
sent quod paucis de quib dicit᷑. multi
uocati. paucielecti. & uacui eent carce¬
res. Monachus autẽ non doctoris ha¬
bet s plangentis officium. qui uel se
uł mundũ lugeat. & dñi pauidus p̃.¬
stoletur aduentũ: qui sciens inbecilli.¬
tatem suã. & uas fragile qđ portat ti.¬
met offendere. ne impingat & corruat
atq frangatur. Unde & mulierũ maxi¬
ieq adolescentularũ uitat aspectum.
ce intantũ castigator suiẽ. ut etiam
quȩ tutas̃ ꝑtimescat: cur inquit ꝑ¬
gis adheremũ: uidelicet ut te non
audiã. ñ uideam. ut tuo furore ñ mo.¬
uear ut tuabella n patiar. ñ me ca.¬
piat oculus meretͥcis. ne forma pul

Expanded text:
omnes virgines fuerint, nuptiae non erunt: omnes virgines fuerint, nuptiae non erunt: interibit humanum genus: infantes in cunis non vagient; obstetrices absque mercedibus mendicabunt: et gravissimo frigorvigilabit in lectulo. Rara est virtus nec a pluribus appetitur. Atque utinam hoc omnes essent, quod pauci sunt, de quibus dicitur: Multi vocati, pauci electi , vacui essent carceres. Monachus autem non doctoris habet, sed pse mundum lugeat, et Domini pauidus praestoletur adventum. Qui sciens imbecillitatem suam, et vas fragile quod portat, timet offendere ne impingat et corruat atque frangatur. Unde et mulierum maximeque adolescentularum vitat aspectum; et intantum castigator sui est, ut etiam quae tuta sunt pertimescat. Cur, inquis, pergis ad eremum? Videlicet ut te non audiam, non videam, ut tuo furore non movear, ut tua bella non patiar, ne me capiat oculus meretricis, ne forma pul
Abbreviated transcription (Latin):
sustentandis nequaqͣm intellectus.
s elemosina opus ẽ. In scĩs pauꝑib bea¬
titudo ẽ intelligentiȩ ut ei tribuas qͥ
erubesc̃ acciꝑe. & cũ acceꝑit dolit: meteis
carnalia & semmans sp̃italia. Quod
autẽ asserit melius eos facere qui u¬
tantur reb suis & paulatim fructus
possessionũ pauꝑib diuidant quam
illos qui possessionib uenundatis se¬
mel omĩa largiantur: ñ ame ei sed
tur qui uult eẽ ꝑfectus. quic̃ apłis
patrẽ. nauiculã &e rete dimittit. Iste
quẽ tu laudas. scdus aut t̾cius gradꝰ
ẽ: quẽ ce nos recipimꝰ dũ mͦ sciamus
prima scłis & terciis p̃ferenda. Nec a su.
o studio monacbi deterrendi sunt a te
b argum̃taris & dicis. Si om̃s se reclau¬
serint & fuerint in solitudine. quis ce¬
lebrabit eccłias. Quis scłares homines
luerifaciet: Quis peccantes ad uirtuteᷤ
poterit cohortari: hoc enĩ modo siõs
tecum fatui s̃ sapiens quis ẽẽ poterit:
&e uirginitas ñ erit approbanda. Si enĩ

Expanded text:
sustentandis nequaquam intellectu, sed eleemosyna opus est. In sanctis pauperibus beatitudo est intelligentiae, ut ei tribuat, qui erubescit accipere: et cum acceperit, dolet: metens carnalia, et seminans spiritalia. Quod autem asserit eos melius faceretantur rebus suis, et paulatim fructus possessionum pauperibus dividant, quam illos qui, possessionibus venundatis, semel omnia largiuntur: non a me eis, sed tur qui vult esse perfectus: qui cum apostolis patrem, naviculam, et rete dimittit. Iste, quem tu laudas, secundus, vel tertius gradus est, quem et nos recipimus, dummodo sciamus prima secundis et tertiis praeferenda. Nec astu tuo ac studio monachi deterrendi sunt, arte bus argumentaris, et dicis: Si omnes se clauserint, et fuerint in solitudine, quis celebrabit Ecclesias? quis saeculares homines lucrifaciet? quis peccantes ad virtutes poterit cohortari? Hoc enim modo si omnes tecum fatui sint, sapiens quis esse poterit? Et virginitas non erit approbanda. Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
s ut alioꝵ abundantia aliorũ susten¬
quenq inpatͥa sua posse facere. nec
pauꝑes defuturos qui eccłiȩ opib su¬
stentandi sint. Nec nos uegamꝰ cunctiꝰ
pauꝑib etiam iudeis & samaritanis
si tanta sit largitas. stipes porrigen¬
das. S apłs dicit faciendã quidẽ ad
om̃s elemosinã s maxime ad domesti.¬
cos fidei. Dequib & saluator ineugłio
loquebatur. facite uob amicos de mã¬
quorũ sordes & illuiiem corꝑis fla¬
grans libido dñatur possunt habere
et̾na tab̾nacula. qui nec p̾sentia possi¬
dent nec futura : ñ enĩ simplicit᷑ pau¬
peres. s paupes sp̃u beati appellant᷑¬

Expanded text:
sed ut aliorum abundantia, aliorum sustensed ut aliorum abundantia, aliorum sustene in patria sua facere: nec pauperes defuturos, qui Ecclesiae opibus sustentandi sint. Nec nos negamus cunctis pauperibus etiam Judaeis et Samaritanis, si tanta sit largitas, stipes porrigendas. Sed Apostolus faciendam quidem docet ad omnes eleemosynam, sed maxime ad domesticos fidei . De quibus et Salvator in Evangelio loquebatur: Facite vobis amicos de mamquorum pannos et ingluuiem corporis flagrans libido dominatur, possunt habere aeterna tabernacula, qui nec praesentia possident nec futura? Non enim simplices pauperes, sed pauperes spiritu beati appellantu
Abbreviated transcription (Latin):
los suos uł quos ipsi ꝓbau̾int & si dignũ
fuerit. ipse aut dirigat aut ꝑferat qͣd
sĩs quas nascentes fide sua erudiebat
quȩ abaliis acceꝑat diuidere ñ poterat:¬
S scis pauꝑib dare cupiebat qͥ suas
ꝓ xp̃o facultatulas relinquentes ad
dñi seruitutẽ tota mente ꝯu̾si sunt.
Longumẽ nc̃ si decunctis epłis eius
omia testimonia reuoluere uoluero:
inquib hoc agit & tota m̃te festinat
ut ierosolimã &e ad sc̃a loca credentib
pecuniȩ dirigantur ñ in auariciam
s in refrigerium. ñ addiuitias congre¬
gandas s adimbecillitatẽ corpusculi
sustentandam & frigus atq inediam
declinandã: hac inuidea usq hodie
ꝑseuerante consuetudine ñ solum ap̃
nos. s & apud hebreos ut qui in lege
dñi meditantur die & nocte. & partẽ
ñ habent in terra nisi solum dm̃: sy¬
nagogarũ & totius orbis foueant᷑
ñ ut aliis refrigeriũ & aliis tͥbulatio.

Expanded text:
los suos, vel per quos ipsi probaverint: et si dignum los suos, vel per quos ipsi probaverint: et si dignum fuerit, ipse aut dirigat, aut perferat quod siis, quas nascentes fide sua erudiebat, quae ab aliis acceperat, dividere non poterat pauperibus dare cupiebat, qui suas pro Christo facultatulas relinquentes, ad Domini servitutem tota mente conversi sunt. Longum est nunc si de cunctis epistolis ejus omnia testimonia revolvere voluero, in quibus hoc agit, et tota mente festinat, ut Hierosolymam et ad sancta loca credentibus pecuniae dirigantur: non in avaritiam, sed in refrigerium, non ad divitias congregandas, sed ad imbecillitatem corpusculi sustentandam, et frigus atque inediam 399 declinandam. Hac in Judaea usque hodie perseverante consuetudine, non solum apud nos, sed et apud Hebraeos, ut qui in lege Domini meditantur die ac nocte, et patrem non habent in terra, nisi solum Deum, synagogarum et totius orbis foveanturnon ut aliis refrigerium, et aliis sit tribulatio:
Abbreviated transcription (Latin):
los continentia & sobrietas atq ieiuum.¬
um tabnȩ tuȩ lucra ñ habeant &e ui¬
gilias diaboli ac temulenta coniuuia
tota nocte ex̃cere ñ possis. Pret̾ea hisdẽ
adme relatũ ẽ. epłis. qͦd contra aucto¬
ritatẽ apłi pauli. ĩmo petri. ioħis. & ia¬
cobi. qui dextras dedert̃ pauls & bar¬
nabȩ cõmunicationis & p̾ceꝑunt eis
ut pauꝑum memores eẽnt: tu prohi¬
beas ierosolimã musus sc̃oꝵ aliqua
sumptuũ solacia dirigi. iudelicet si
adhec respondeo. statim latrabis meam
me causã agere. qui tanta cunctos lar¬
gitate donasti: ut nisi uenisses ierosoli.¬
mã & tuas uł patronoꝵ tuoꝵ pecunias
effudisses: om̃s ꝑiclitaremur fame. E¬
go ħ loquor quod beatus paulus apl̃s
incunctis pene epłis sius loquitur. &
p̃cipit in eccłiis gentiũ ꝑunã sabbi hoc ẽ
die dĩico om̃s conferre deb̾e q̃ ierosolimã¬
in scõꝵ solacia dirigantur. & uł ꝑdiscipu.¬

Expanded text:
los continentia et sobrietas atque jejunilos continentia et sobrietas atque jejunium, tabernae tuae lucra non habeant, et vigilias diaboli ac temulenta convivia, tota nocte exercere non possis. Praeterea iisdem ad me relatum est Epistolis, quod contra auctoritatem apostoli Pauli, immo Petri, Joannis et Jacobi, qui dextras dederunt Paulo et Barnabae communicationis, et praeceperunt eis, ut pauperum memores essent, tu prohibeas Hierosolymam in usus sanctorum aliqua sumptuum solatia dirigi. Videlicet si ad haec respondero, statim latrabis, meam me causam agere, qui tanta cunctos largitate donasti, ut nisi venisses Hierosolymam, et tuas vel patronorum tuorum pecunias effudisses, omnes periclitaremur fame. Ego hoc loquor, quod beatus apostolus Paulus in cunctis pene Epistolis suis loquitur, et praecipit Ecclesiis Gentium per unam sabbati, hoc est, die dominico omnes conferre debein sanctorum solatia dirigantur, et vel per discipu
Abbreviated transcription (Latin):
boꝵ foliis tu & tunica & fide nudus. su¬
bitoq timore ꝑterritus & aliquid ha¬
bens nocturne crapulȩ. scõꝵ oculis
obscenã partẽ corꝑis ingerebas. ut tu¬
am indicares prudentiam. Tales ha¬
bet adu̾sarios eccł̃ia. Hi duces contra
martyrũ sanguinẽ dimicant huiꝰce
forsitan desuꝑstitione descendat. Qnde
iratus fuero &e aliquid mali in meo aĩo
cogitauero. & me nocturnũ phantas¬
ma deluserit. basilicas martyrũ intran
ꝑtremisco. Rideas forsitan. & mulier¬
cularũ deliram̃ta subsannes. Non e¬
rubesco earũ fidem quȩ pͥmȩ uidert̃
dñm resurgentẽ quȩ mittunt᷑ ad a¬
postolos quȩ inmatre dñi saluatoris
sc̃is apłis comm̃dantur. Tu ructato
cum scłi hominib ego ieiunabo cũ
feminis. ĩmo cum religiosis uiris. qui
pudiciciã uultu p̃ferunt: & pallida
iugi continentia ora portantes. xp̃i o.
stendunt uerecundiam. Uid̃is michi
ddolere ce aliud ne si moleu̾it apud gal¬

Expanded text:
borum foliis: tu et tunica et fide nudus, suborum foliis: tu et tunica et fide nudus, subitoque timore perterritus, et aliquid habens nocturnae crapulae, sanctorum oculis obscenam partem corporis ingerebas, ut tuam indicares prudentiam. Tales habet adversarios Ecclesia: hi duces contra martyrum sanguinem dimicant: hujuscforsitan de superstitione descendat. Quando iratus fuero, et aliquid mali in meo animo cogitavero: et me nocturnum phantasma deluserit, basilicas martyrum intrare o contremisco. Rideas forsitan, et muliercularum deliramenta subsaunes. Non erubesco earum fidem, quae primae viderunt Dominum resurgentem, quae mittuntur ad apostolos, quae in matre Domini Salvatoris, sanctis apostolis commendantur. Tu ructato cum saeculi hominibus, ego jejunabo cum feminis, immo cum religiosis viris, qui pudicitiam 398 vultu praeferunt, et pallida jugi continentia ora portantes, Christi ostendunt verecundiam. Vigilantidolere et aliud, ne si inoleverit apud Gal
Abbreviated transcription (Latin):
impioꝵq porphirii &e eunomii has
p̃stigias demonũ eẽ confinges & non
uere clamare demones s sua simula.¬
re torm̃ta. Do consiliũ. Ingrede ba¬
silicas martyrũ & aliquando purga¬
beris. Inuenies ibi multos socios tuos
&e nequaqͣm cereis martyrũ qui tibi
displicent. s flammis inuisibilib cõ¬
bureris & tc̃ fatebis quod nc̃ negas &
tuũ nom̃ qui inuigilantio loqueriᷤ
moꝵ cupiditatẽ. aut nocturnũ iuxta
plauti anphitrionẽ. quo dormiente ĩ
almene adulterio duas noctes iupiter
copulauit. ut magnȩ fortituduus her¬
cules nasceret᷑: aut certe lib̾um patrẽ
ꝓebrietate & cantharo ex hum̃is depen¬
dente & semꝑ rubente facie & spuman¬
tus noctis medio om̃s de somno exci¬
tasset: tu prudentissimꝰ & sapientissi¬
mus mortaliũ nudus orabas & refere¬
bas nob̾ adam & euã de paradyso. &
illi quide aꝑtis oculis erubuert nudoᷤᷤ
se ẽc̃ cernentes & uerenda texerunt ar¬

Expanded text:
impiorumque, Porphyrii et Eunomii, has impiorumque, Porphyrii et Eunomii, has praestigias daemonum esse confingas, 397 et non vere clamare daemones; sed sua simulare tormenta. Do consilium, ingredere basilicas martyrum, et aliquando purgaberis: invenies ibi multos socios tuos, et nequaquam cereis martyrum, qui tibi displicent, sed flammis invisibilibus combureris, et tunc fateberis, quod nunc negas, et tuum nomen, qui in Vigilantio loqueris, morum cupiditatem, aut Nocturnum , juxta Plauti Amphitryonem, quo dormiente, in Alemenae adulterio, duas noctes Jupiter copulavit, ut magnae fortitudinis Hercules nasceretur; aut certe Liberum patrem pro ebrietate et cantharo ex humeris dependente, et semper rubente facie, et spumantus, noctis medio omnes de somno excitasset; tu prudentissimus, et sapientissimus mortalium nudus orabas, et referebas nobis Adam et Evam de paradiso: et illi quidem apertis oculis erubuerunt, nudos se esse cernentes, et verenda texerunt ar
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ peccandi uxor inueniat. ne marita¬
li ñ possit recludi claue. Ardentius ap
ꝓferam. Argum̃tatur contra signa atip
uirtutes quȩ inbasilicis martyrũ funs
&e dicit eas incredulis ꝓdesse ñ credenti.¬
b. quasi nc̃ hoc queratur quib fiant
dẽ. & dñs incredulis signa faciebat. &
tam̃ non icciro dñi suggillanda st̃
signa quia illi infideles erant: s ma¬
iori admirationi erunt. quia tante
fuere potentiȩ ut etiã m̃tes durissimaᷤᷤ
edomarent & ad fidẽ cogerent. Itaq
nolo michi dicas signa infidelium s̃.
s responde quomͦ inuilissimo pulu̾e
& fauilla uescio quatanta sit signoꝵ
uirtutũq p̾sentia. Sentio sentio infe¬
licissime mortaliũ. quid doleas. qͥd
timeas. Sp̃c iste ĩmundus qui ħ te
cogit scribe. sepe ħ uilissimo tortus ẽ
pulũe. ĩmo hodieq torquetur. & qui
inte plagas dissimulat in cȩteris cõ¬
fitetur. Nisi forte inmorẽ gentilium

Expanded text:
onem peccandi uxor inveniat, ne maritaonem peccandi uxor inveniat, ne maritali non possit recludi clave. Ardentius appproferam. Argumentatur contra signa atque virtutes, quae in basilicis martyrum fiunt, et dicit eas incredulis prodesse, non credentibus, quasi nunc hoc quaeratur, quibus fiant, dem, et Dominus incredulis signa faciebat, et tamen non idcirco Domini suggillanda sunt signa, quia illi infideles erant, sed majori admirationi erant , quia tantae fuere potentiae, ut etiam mentes durissimas edomarent, et ad fidem cogerent. Itaque nolo mihi dicas, signa infidelium sunt; sed responde quomodo in vilissimo pulvere, et favilla, nescio qua, tanta signorum virtutumque praesentia. Sentio, sentio, infelicissime mortalium, quid doleas, quid timeas. Spiritus iste immundus qui haec te cogit scribere, saepe hoc vilissimo tortus est pulvere, immo hodieque torquetur, et qui in te plagas dissimulat, in caeteris confitetur. Nisi forte in morem gentilium
Abbreviated transcription (Latin):
deo eas estimas respuendas. ne sepe ui¬
deamur pascha celebrare. & ñ sollẽp¬
ne resurrectionis dñi crebro paschace.¬
lebremus. & incipiamꝰ non unũ pascha
habere s plurima. Error autẽ & culpa iu¬
uenũ uilissimarũq mulierũ qui ꝑ
noctem sepe dep̾henditur. ñ est religi¬
osis hominib imputandus. quia &e in
uigiliis paschȩ aliquid fieri plerũq
conuincitur & tam̃ paucoꝵ culpa ñ
p̃iudicat religioni: qui absq ugiliis
possunt errare uł in suis uł in alienꝰ
destruxit. Ꝙ nr̃as gͦ uigilias malȩ ali.¬
orũ ugiliȩ ñ destruent: Quin potius
pudicicie uigilare cogantur. qui li¬
bidim dormiunt. Quod enĩ semel fecis¬
se bonũ est ñ potest malũ ẽẽ si frequen.¬
tius fiat. Aut si aliqua culpa uitan.¬
da ẽ non ex eo qͦd sepe. s exeo quod fit
aliquando culpabile ẽ. Non uigilemꝰ
itaq dieb paschȩ. ne expectata dui ad¬
ulteroꝵ desicu̾ia compleantur: ne occa si¬

Expanded text:
deo eas aestimas respuendas, ne saepe video eas aestimas respuendas, ne saepe videamur Pascha celebrare, et non solemne resurrectionis Domini crebro Pascha celebremus: et incipiamus non unum Pascha habere, sed plurima. Error 396 autem et culpa juvenum vilissimarumque mulierum, qui per noctem saepe deprehenditur, non est religiosis hominibus imputandus: quia et in vigiliis Paschae tale quid fieri plerumque convincitur, et tamen paucorum culpa non praejudicat religioni; qui et absque vigiliis possunt errare vel in suis, vel in alienis destruxit. Et nostras ergo vigilias malae aliorum vigiliae non destruent: quin potius pudicitiae vigilare cogantur, qui libidini dormiunt. Quod enim semel fecisse bonum est, non potest malum esse, si frequentius fiat: aut si aliqua culpa vitanda est, non ex eo quod saepe, sed ex eo quod fit aliquando culpabile est. Non vigilemus itaque diebus Paschae, ne exspectata diu adulterorum desideria compleantur; ne occasi
Abbreviated transcription (Latin):
licet mortuũ adorent eunomiũ cuiꝰ
libros maioris auctoritatis arbitrant᷑
quã eugłia & in ipso ẽẽ credunt lum̃
ueritatis: sicut aliȩ hereses paraclitũ
inmontanũ uenisse contendt᷑ & ma¬
nicheũ ipsum dicunt paraditũ. Scri¬
bit aduersum heresim tuã quȩ olim
erupit contra eccłiam. ne & in ħ quasi
reꝑtor noui sceleris głeris. tertullianꝰ
scorpiacũ uocat uocat rectissimo no.¬
mine. quia arcuato uuln̾ere in eccłiȩ
corpus uenena diffũdit. Quȩ olim a¬
pellabatur caina heresis &e multo tẽ.¬
pore dormiens uł sepulta nc̃ ador¬
mitantio suscitata ẽ. Miror qͦd ñ di.¬
cas nequaꝗͣ ꝓpetranda martẏria dm̃
dixeris: ita habeberis quasi dixeris.
Qui enĩ reliquias martyrũ asseris
ẽẽ calcandas: ꝓhibes sanguinẽ fundi
quinullo honore dignus ẽ. De iugilii
&e ꝑnoctationib inbasilicis martyrũ
ante ferme bienniũ sco ripario prb̃o
scripserã: respondi breuit᷑. Quod si i¬

Expanded text:
licet mortuum adorent Eunomium, cujus licet mortuum adorent Eunomium, cujus libros majoris auctoritatis arbitrantur, quam Evangelia; et in ipso credunt esse lumen veritatis: siin Montanum venisse contendunt, et Manichaeum ipsum dicunt esse paracletum. Scribit adversum haeresim tuam, quae olim erupit adversum Ecclesiam ne et in hoc quasi repertor novi sceleris glorieris TertullianusScorpiacum vocat rectissimo nomine: quia arcuato vulnere in Ecclesiae corpus venena diffundit, quae olim appellabatur Caina haeresis: et multo tempore dormiens vel sepulta, nunc a Dormitantio suscitata est. Miror, quod non dicas, nequaquam perpetranda martyria, Deumdixeris, ita haberis quasi dixeris. Qui enim reliquias martyrum asseris esse calcandas, prohibes sanguinem fundi, qui nullo honore dignus est. Vigiliae et pernoctationes in basilicis. Paucorum ante hoc ferme biennium sancto Ripario presbytero scripseram, respondi breviter. Quod si i
Abbreviated transcription (Latin):
offert dño sacrificia: & tumulos eors
xp̃i arbitratur altaria: & non solum
umiꝰ urb s totius orbis errant ep̃i. qͥ
cauponẽ uigilantiũ contemnentes
ingrediuntur basilicas mortuoꝵ in
quib puluis uilissimꝰ &e fauilla nescio
quo iacet lintheamine colligata. ut
polluta om̃a polluat. & quasi sepul¬
chra pharissaica foris dealbata sunt.
cũ intus immundo cinere sordeant.
sam spurciciã euomens. audet dicere.
Ergo cmneres suos amant animae mar¬
tyrũ &e circũuolant eos semꝑq psen¬
tes sunt ne si forte aliquis peccator ad.¬
uenerit absentes audire non possint:
Oportentũ interras ultimas depor-¬
tandũ. Rides de reliquiis martyrũ &
cum auctore huiꝰ hereseos nomine eu¬
nomio eccłiis xp̃i calumniã struis. nec
tali societate terreris ut eade contͣ nos
loquaris. quȩ ille contra eccłiam loqͥt᷑
Om̃s enĩ sectatores eius basilicas apłoꝵ
& martyrũ non ingrediuntur. ut sci¬

Expanded text:
offert Domino sacrificia, et tumulos eorum offert Domino sacrificia, et tumulos eorum Christi arbitratur altaria? Et non solum unius urbis, sed totius orbis errant episcopi, qui cauponem Vigilantium contemnentes, ingrediuntur basilicas mortuorum, in quibus pulvis vilissimus et favilla, nescio quae, jacet linteamine convoluta: ut polluta omnia polluat: et quasi sepulcra pharisaica foris dealbata sint cum intus immundo cinere, 395 juxtasam spurcitiam evomens, aut dicere: « Ergo cineres suos amant animae martyrum, et circumvolant eos, semperque praesentes sunt; ne forte si aliquis precator advenerit, absentes audire non possint? » O portentum in terras ultimas deportandum! Rides de reliquiis martyrum, et cum auctore hujus haereseos Eunomio, Ecclesiis Christi calumniam struis: nec tali societate terreris, ut eadem contra nos loquaris, quae ille contra Ecclesiam loquitur? Omnes enim sectatores ejus basilicas apostolorum et martyrum non ingrediuntur, ut sci
Abbreviated transcription (Latin):
tioq m̃tis eius recipitur. & quic̃q ac¬
cendunt cereos scłm fidem suam ha¬
bent mercedẽ dicente apło. Unusquis¬
q insuo sensu habundet. Idolatras
apellas huiuscemodi homines. Hon
diffiteor om̃s nos qui xp̃o credidimus
de ydolatriȩ errore uenisse. Non enim
nascimur s renascimur xp̃iani. &e
quia quonda colebamꝰ ydola nc̃ dm̃
colere non debemꝰ. ne simili eum uide¬
amur cũ ydolis honore uenerari: Ii¬
lud fiebat ydolis. & iccirco detestandi
ẽ. Hoo fit martyrib & ideo recipien.¬
dum ẽ. Nam & absq martyrũ reli.¬
quiis ꝑtotas orientis eccłias quando
legendũ est eugłium accenduntur
luminaria iam sole rutilante: ñ uti¬
Sint lumbiur̃ĩ accincti. & lucerne
ardentes in manib urĩs. Et de ioħe
baptista. Ille erat lucerna ardens & lu¬
cens: ut sub typo luminis corꝑał illa
lux ostendatur. de qua in psalterio le.¬
gimꝰ. Lucerna pedib meis uerbum

Expanded text:
tioque mentis ejus recipitur. Et quicumque actioque mentis ejus recipitur. Et quicumque accendunt cereos, secundum fidem suam habent mercedem, dicente Apostolo: Unusquisque in suo sensu abundet . Idololatras appellas hujusmodi homines? Non diffiteor, omnes nos qui in Christo credimus de idololatriae errore venisse. Non enim nascimur, sed renascimur christiani. Et quia quondam colebamus idola, nunc Deum colere non debemus; ne simili eum videamur cum idolis honore venerari? Illud fiebat idolis, et idcirco detestandum est: hoc fit martyribus, et idcirco recipiendum est. Nam et absque martyrum reliquiis per totas Orientis Ecclesias, quando legendum est Evangelium, accenduntur luminaria, jam sole rutilante: non utiSint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes in manibus vestris . Et de Joanne Baptista: Ille erat lucerna ardens et lucens : ut sub typo luminis corporalis illa lux ostendatur, de qua in Psalterio legimus: Lucerna pedibus meis verbum
Abbreviated transcription (Latin):
de salomone sumis testimoniũ quod
salomon omĩno non scripsit. ut qui
habes alterũ erdrã. habeas &e alterũ
fictas reuelationes omniũ patͥarcha.¬
rũ & ꝓpħarum. & cum illas edidiceris
int̾ mulierũ textrina cantato ĩmo
legendas ꝓpone intab̃nis tuis ut
facilius ꝑ has nenias uulgus indoc¬
autẽ non clara luce accendimꝰ sicut
frustra calumpniaris s ut noctis te¬
nebras ħ solatio temꝑemꝰ. & uigilemꝰ
adlum̃: ne tecũ dormiamus intene
bris. Quod si aliqui ꝑ imꝑiciam & sim¬
plicitatẽ seculariũ hominũ uł certe re¬
ligiosarũ feminarũ de quib uere pos¬
sumus ddicere. confiteor zelum dĩ habe.¬
nt. s non scdm scientiam ħ ꝓ honore
martyrũ faciunt. quid inde ꝑdes:
Causabantur quonda & apłi quod ꝑi¬
ret unguentũ s dm̃i uoce correpti suis.
Neq enĩ xp̃c indigebat unguento. nec
martyres lumie cereoꝵ: & tam̃ illa
mulier inhonore. xp̃i hoc fecit. deuo¬

Expanded text:
de Salomone sumis testimonium, quod de Salomone sumis testimonium, quod Salomon omnino non scripsit: ut qui habes alterum Esdram, habeas et Salomonefictas revelationes omnium patriarcharum et prophetarum: et cum illas didiceris, inter mulierum textrinas cantato, immo legendas propone in tabernis tuis: ut facilius per has naenias vulgus indocautem non clara luce accendimus, sicut frustra calumniaris: sed ut noctis tenebras hoc solatio temperemus; et vigilemus ad lumen, ne caeci tecum dormiamus in tenbris. Quod si aliqui per imperitiam, et simplicitatem saecularium hominum, vel certe religiosarum feminarum, de quibus vere possumus dicere: Confiteor, zelum Dei habent, sed non secundum scientiam , hoc pro honore Martyrum faciunt, quid inde perdis? Causabantur quondam et apostoli, quod periret unguentum; sed Domini voce correpti sunt . Neque enim Christus indigebat unguento, nec martyres lumine cereorum: et tamen illa mulier in honore 394 Christi hoc fecit, devo