comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apparitione uideris potest que licet deitatis
maiestate angelis imꝑaret. ea tñ que circa eiꝰ
humanitatẽ temꝑalit̾ facienda fuerãt ꝑan
gelos uoluit dispensati. ĩ hoc ip̃o conditionem
humanitatis dignant̃ suscipiens: qd omĩ ne¬
cessitate carens sola dispensatione ad exem¬
plum humilitatis ⁊ documentum ueritatis diᷤ¬
positionib angelicis inclinanit. Sespiciam inqͥt
t̃ ad excellentissunas apparitiones eloquiorum
lumuns idest apparitiones ip̃iꝰ ihũ xp̃i. quãto
idelicet ip̃e iħe qui lumen est uerum ĩ came
assumpta uisibilis apparuit. Que appantio
nes luminis excellentissime existunt p̃ cet̾is
om̃ib apparitionib eloquioꝵ. idest p̾cet̾is om̃i¬
b apparitionib aue ĩ eloquiis sacris referunt᷑
qr minqͣm pruis tta excellent̃ d̾s munedo se
manifestauite sicut qͣndo ĩ carne assumpsa
it̾e inisibilis apparuit. Ad has gͥ inquit appa¬
ritiones luminis excellentissimas om̃ib ap¬

Expanded text:
idem videri potest: quae licet divinitatis majestate angelis imperaret, ea tamen, quae circa ejus humanitatem temporaliter facienda fuerant, per angelos voluit dispensari: in hoc ipso conditionem humanitatis dignanter suscipiens, quod omni necessitate carens sola dispensatione ad exemplum humanitatis, et documentum veritatis dispositionibus angelicis se inclinavit. « Respiciam, inquit, etiam ad excellentissimas apparitiones eloquiorum luminis, » id est apparitiones ipsius Jesu Christi, quando videlicet ipse Jesus, qui lumen est verum, in carne assumpta visibilis apparuit. Quexistunt, prae caeteris omnibus apparitionibus eloquiorom, id est prae caeteris omnibus apparitionibus quae in eloquiis sacris referuntur; quia nunquam prius ita excellenter Deus mundo se manifestavit, sicut quando in carne assumpta ipse visibilis apparuit. Ad has igitur, inquit, apparitiones luminis excelsissimas prae omnibus ap
Abbreviated transcription (Latin):
teriũ angłi primũ docuere de uide ꝑ ipõs ĩ uo̾
sciencie grã descendit. Ex hoc inquit patet qr
qui a dõ mandantur hominib ꝑ angelos nũ¬
ciantur: quĩ & ipm̃ diuinmi mist̾iũ huma¬
nitatis xp̃i angli docuerunt tam eos quĩ pre¬
uixenint ⁊ credid̾unt qͣm eos qui iud̾unt ⁊
suscepenuit. ⁊ denite hoc est consequẽt̾ ꝑ ipõs¬
angelos ĩ nos huiꝰ scĩe grã desceulit. Sio ergo
ficut udelicet xꝑi natiuitas ꝑ angelos nra¬
ciata est: natiuitas quoq p̾cussoris eiꝰ ꝑ gabri¬
olem angelum legitur nunciata. Sic inquit
diuinissimus gabriel zachanam sũmũ qͥdẽ
sacerlotẽ docuit mystena. Noc est puetum
nasciturum ex ip̃o contͣ spem̃: qr ex sterili ma¬
tre. ⁊ sene pr̃e grã aiuina ꝓꝑbetam fore ma¬
infestaude umilis diuine oꝑationis ihũ mũ¬
do diuinitꝰ & salutarit̃. Diunt᷑ gabriel do
cuit ⁊achariam sũmum sacerdotẽ qd̾ puer naᷤᷤ¬
citurus ex ip̃o ꝓpheta foret oꝑatõns iħn uiti¬

Expanded text:
terium angeli primum docuere. Deinde per ipsos in nos scientiae gratia descendit. » Ex hoc, inquit, patet quod quae a Deo mandantur hominibus per angelos nuntiantur, quoniam et ipsum divinum mysterium humanitatis Christi angeli docuerunt, tam eos qui praedixerunt et crediderunt, quam eos qui viderunt et susceperunt. Et deinde, hoc est, consequentangelos in nos hujus scientiae gratia descendit. Sic ergo, sicut videlicet Christi nativitas per angelos nuntiata est: nativitas quoque praecursoris ejus per Gabrielem angelum legitur nuntiata. « Sic, inquit, divinissimus Gabriel Zachariam quidem summum sacerdotem docuit mysteria, hoc est, puerum nasciturum ex ipso contra spem, » quia ex sterili matre et sene patre: gratia divina « Prophetam fore manifestandae virilis divinae operationis Jesu mundo divinitus et salutariter. » cuit Zachariam summum sacerdotem, quod puer nasciturus ex ipso propheta foret operationis Jesu viri
Abbreviated transcription (Latin):
cĩ ĩ diumũ ꝑ prima. Cun enĩ diuina lex pͥmũ
a dõ ĩ angelosꝰ ac demde ꝑ angelos ĩ homines ꝙ¬
cessisse ꝑhibetur: mantfeste ostenditur. quĩ per
prina ⁊ suꝑiora. scõa ad̾ inferiora ad diuinam
cognitionẽ reoucũtur. Et hoc non solũ uit̾ dm̃
⁊ angelos. ut int̾ angelos ⁊ homines s ĩ ipĩs
quoq angelis incelligi oportet: quĩ suꝑioros in¬
fenores ad diuinã reducunt cognitionẽ. Quĩ ⁊
in ipĩs angelis ordines sunt alii suꝑiores. aliiꝰ
ĩfenores. ⁊ qui suꝑiores funt copiosus lumen
diuinitatis hauriunt: ⁊ ad eos qui secunt᷑ ptꝰ
se illuminandos tͣnsfundunt. Et ĩ ipĩs quoq
ordinb ĩ quib scd̃m parem clispositionẽ mł¬
ti equales sunt. hec legis cliffiuitõ seruatur
alq scõi. alii ułtimi. ut tħu t̃ qui orome paros
sunt nõ sunit ĩ grẽ ꝑcepcione equales. hoc est̃
qd oicit. Est enĩ nou solum ⁊ ĩ suꝑpositis. ⁊ subiᷤ¬
medias ⁊ ultimał ⁊ ordinationes ⁊ nirtutes

Expanded text:
um per prima. Cum enim divina lex primum a Deo in angelos, ac deinde per angelos in homines processisse perhibetur, manifeste ostenditur quod per prima et superiora, secunda et inferiora ad divinam cognitionem reducuntur: et hoc non solum inter Deum et angelos, vel inter angelos et homines, sed in ipsis quoque angelis intelligi oportet, quoniam superiores inferiores ad divinam reducunt cognitionem. Quoniam et in ipsis angelis ordines sunt, alii superiores, alii inferiores: et qui superiores sunt, copiosius lumen divinitatis hauriunt, et ad eos quis quoque ordinibus, in quibus secundum parem dispositionem multi aequales sunt, haec legis definitio servatur,alii secundi, alii ultimi; et ii etiam, qui ordine pares sunt, non sint in gratiae perceptione aequales. Hoc est, quod dicit: « Etenim non solum et in super positis, et in subjemedias, et ultimas, et ordinationes, et virtutes:
Abbreviated transcription (Latin):
uisionem illam. que ĩ ip̃ã descripta este ut po¬
de diuinam similitudinem ĩforniũ idest spũ¬
aliũ. ⁊ corporalem formam nõ habenciũ nat᷑¬
arum ĩforma uisibili ut scõm insibilia sump¬
ta exp̃ssam: reuelauit dico pulcre uocari the¬
ophaniam ex reductione iuidenciũ ĩ diuina idẽ
qr ꝑ eam uidentes ĩdiuina cognoscenda redu¬
citur. qͣs ꝑ ipsam uidentib liuina facta il

Expanded text:
m illam, quae in ipsa descripta est, utpote « divinam similitudinem informium, » id est spiritualium, et corporalem formam non habentium naturarum, in forma visibili vel secundum visibilia sumpta expressam. Revelavit, dico, pulchre vocari theophaniam ex reductione videntium in divina, id est, quia per eam videntes in divina cognoscenda reducuntur, quasi per ipsam vi
Abbreviated transcription (Latin):
uisibili manifestatione minist̾io angeloꝵ mue¬
diaute cuncta oꝑatus est: ut ia quidem qd̾ ui¬
sibile fcm̃ est ⁊ dĩ dici possit ꝑ primã auctoritatẽ¬
⁊ angłoꝵ ꝑ sub iectam oꝑatõnẽ. Hinc est euĩ qd̃
sequit᷑. Docet autẽ ⁊ ħ sapient̃ theologia ꝑ angelos
eam ĩ nos ꝓuenire. Non solum inquit testat᷑
thcologia laegislationem donatam moysi exd̾o
ĩmediate. s docet ⁊̾ eam silicet legom proueni¬
re ĩ uos hoc est ad nostram cogiuitionem exposi¬
tam ꝑ augelos: trt aperte demõstret᷑. qm̃ illa le¬
gislatio ⁊ dĩ erat ex ciuꝰ auctoritate ꝓcessit: ⁊ an¬
goloꝵ erat quoꝵ eam miust̾ium exhibuit. Tã¬

Expanded text:
visibili manifestatione ministerio angelorum mevisibili manifestatione ministerio angelorum mediante cuncta operatus est, ut id quidem quod visibile factum est, tam operationem. Hinc est enim quod sequitur: « Docet autem et hoc sapienter theologia, per angelos eam in nos pervenire. » Non solum, inquit, testatur theologia legislationem donatam Moysi ex Deo immediate, sed docet etiam eam, scilicet legem, pervenire in nos, hoc est ad nostram cognitionem expositam per angelos, ut aperte demonstretur quod illa legislatio et Dei erat, ex cujus auctoritate processit; et angelorum erat, quorum etiam ministerium exhibuit.
Abbreviated transcription (Latin):
Aut non ⁊ sacram legis lationem eloquiormi
traditio. uelut ꝑ se quidem dicit ext̾o moyłi do¬
nacam: ut etiam uos uere doceat diuiuos eã
ẽẽ ⁊ sacros caracteres: Nonne inquit tͣlino¬
eloquioꝵ idest auctoritas scrpturatum dicit sa¬
cram legis lationem idest latiouẽ sacre legis
dm̃ ⁊ moysen se ipm̃ ꝑ se dm̃ moysi locutum
fuisse contestans: ut s̾ cloceat nos eam uide¬
licet legẽ ẽẽ sacros ⁊ oiuinos caracteres hoc ẽ
sacroꝵ ⁊ cliuinoꝵ signa. ut ꝑ ea que iusibilit̾
⁊ legis latioue gesta siuite alia quedã ĩ uisi
bilia significata demonstt᷑a ostendate sicut scͥp¬
tum est. Facies gͦ tabernatulum iuixta exem¬
plar ꝗs tͥ monstratum est ĩ monte scd̃m hunc
ergo moclum. & ipã uisibilis manifestatio ac
mat̾ialis allocutio qua inuisibilis d̾s hominib
s temonstͥre uoluit ds eẽ ut dĩ ẽẽ dicit᷑: qr ĩ ea
ĩiusibilis cłs ad manifestationẽ ꝓddit: ⁊ aue oc¬
culra erant sua ad cognitõuẽ eouxit. In quatũ

Expanded text:
An non et sacram legislationem eloquiorum traditio velut per se quidem dicit ex Deo Moysi donatam, ut etiam nos vere doceat, divinos eam esse et sacros celoquiorum, » id est, auctoritas Scripturarum, « dicit sacram legislationem, » id est, lationem sacrae legis,Deum et Moysen. Sed ipsum per se Deum Moysi locutum fuisse contestans: ut etiam doceat nos eam, videlicet legem, sacros esse, et divinos characteres, hoc est sacrorum et divinorum signa, ut per ea, quae visibiliter in legislatione gesta sunt, alia quaedam invisindat, sicut scriptum est: « Facies ergo tabernaculum juxta exemplar, quod tibi monstratum est in monte . » Secundum hunc ergo modum et ipsa visibilis manifestatio ac materialis allocutio, qua invisibilis Dei hominibus se demonstrare voluit, Deus esse vel Dei esse dicitur, quia in ea invisibilis Deus ad manifestationem prodiit, et quae occulta erant sua ad cognitionem eduxit. In qua tamen
Abbreviated transcription (Latin):
contemplande orant: possibilitati iudencium
ut iꝑfectiores quidem fferiori ⁊ ĩꝑfectiori ge¬
nere uisiouis celestiũ ueritatẽ ꝑciꝑent: excel¬
lenciores autẽ subluori modo secreta diui¬
na cognoscerent. Et tũ suie ⁊̃ istis. siue in
alis quicquid de do ad humanã cognitionẽ ueni¬
re potunit : minꝰ ip̃o ⁊ quodanitu infra ipsum fu¬
it. Hinc enĩ scriptum est. Ea que sub ip̃õ orãt
replebant templum. Quia omne qd̾ mens hu¬
mana ĩ hac uita de cognitione illiꝰ capere potest
ĩ effabili maiestati eiꝰ eqͣti nõ potest. Tamen
diuina scriptura manifestationes illas quib ds̃

Expanded text:
contemperatae erant possibilitati videntium, contemperatae erant possibilitati videntium, ut imperfectiores quidem inferiori et imperfectiori genere visionis coelestium veritatem perciperent; excellentiores autem sublimiori modo secreta divina cognoscerent. Et tamen sive in istis, sive in illis quidquid de Deo ad humanam cognitionem venire potuit, minus ipso, et quodammodo infra ipsum fuit. Hinc enim scriptum est: « Ea, quae sub ipso erant, replebant templum : » quia omne quod mens humana in hac vita de cognitione illius capere potest, ineffabili majestati ejus aequari non potest. Tamen divina Scriptura manife
Abbreviated transcription (Latin):
cras indentib pporcionaliũ uisionũ manifestati¬
ones. Theophame inquit idest diume reuelati¬
ones. uł diuinitatis reuelationes scĩs fce sunt
nõ hoc moclo quid̾e̾ ut mens humana ĩ carne
mortali posita: ⁊ intͣ sensum humanũ constitu¬
ta ad ĩconip̃bensibilem naturam contingendã
ĩ mediate acced̾eti s fc̃t̃ sunt scd̃m qͣsdam sacraᷤ
manifestationes siue uisibiliũ formax extrin¬
secus sensui adhibitas siue imaguiationum se¬
cũdum usibilia extruisecus amino ingestas si¬
ue alio qͣlicumq modo alciori ⁊ excellenciori spi¬
ritlit̾ humane rationi inp̾ssas dali conueni¬
encia coaptas. ut ⁊ ipm̃ om̃ de quo fcẽ erant
decerentiꝰ ⁊ ipĩs quib fiebant iudentib scd̃m
ꝓ porcionẽ uiꝰcuiꝰq ⁊ capacitatẽ congruerent.
Noc est qd̾ dicit. Scĩs fc̃e sunt theophanie se¬
cundũ qͣsdam sacͣs mauifestationes decentes
dnĩ ⁊ ꝑ manifestationes iuusionum ꝓporciona¬
lium uidentib que silicet ita ꝓporcionaliter

Expanded text:
cras videntibus proportionalium visionum manifestationes. » Theophaniae inquit, id est divinae revelationes vel divinitatis revelationes sanctis factae sunt, non hoc quidem modo, ut mens humana in carne mortali posita, et intra sensum humanum constituta ad incomprehensibilem naturam continmediate accederet; sed factae sunt secundum quasdam sacras manifestationes, sive visibilium formarum extrinsecus sensui adhibitas, sive imaginationum secundum visibilia intrinsecus animo ingestas, sive alio qualicunque modo altiori et excellentiori spiritaliter humanae rationi impressas, tali convenientia coaptatas, ut et ipsum Deum, de quo factae erant, decerent, et ipsis, quibus fiebant videntibus secundum proportionem uniuscujusque, et capacitatem congruerent. Hoc est, quod dicit: Sanctis factae sunt theophaniae secundum quasdam sacras manifestationes decentes Deum, et per manifestationes visionum proportionalium videntibus. Quae scilicet ita proportionaliter
Abbreviated transcription (Latin):
hoc quidem qd̃ est dĩ occultum uemo uidit neq
uenire dixctit ⁊̃ augelis nõ mediantib nõ nũ¬
qmͣ quosdam sc̃oꝵ patrũ ab ipã diuiuitate re¬
uelationes accepisse discat. ex sacratissimis elo¬
quiis hoc ipma qd̃ dẽ occultũ nemo uidit. autuu¬
debit. Si ergo quis hoc est aliquis dixent uide
idest a secreto diuino fuisse filicet fcãs quibrd̃a
scõꝵ theophanias. idest diuiuas apparitiones in¬
nediate hoc est primo loco ĩ ipsos descendentes.
ulła alia creatum mediante: siquis ĩ qͣm hoc
dixerite discat ille̾ hoc sapient̃ ĩtelligere ex sa
ꝙ iudebit occultum di. hoc est diuinam naturã
que occulta est. ⁊ ab omĩ sensu remota uidit clico
quid silicet est hoc ip̃m occultum hoc est ⁊ si ui¬
dit ĩ figura: nõ uidit ĩ essencia nõ uidit ĩ spẽ.
⁊ si uidit ĩsignificatione. Cumq hoc in sacͣtissi

Expanded text:
hoc quidem quid est: Dei occultum nemo vidit, neque venire dixerit, etiam angelis non mediantibus nonnunquam quosdam sanctorum Patrum ab ipsa divinitate revelationes accepisse, discat ex sacratissimis eloquiis hoc, quod, ipsum Dei occultum nemo vidit, aut videbit. Si ergo quis, hoc est aliquis dixerit inde, id est, a secreto divino fuisse scilicet factas quibusdam sanctorum theophanias, id est divinas apparitiones immediate, hoc est, primo loco in ipsos descendentes nulla alia creatura mediante; si quis, inquam, hoc dixerit, discat ille etiam hoc sapienter intelligere ex sac« vidit, neque videbit occultum Dei, » hoc est divinam naturam, quae occulta est et ab omni sensu remota. Vidit, dico, quid scilicet est hoc ipsum occultum; hoc est: Et si vidit in figura, non vidit in essentia; non vidit in specie, etsi vidit in significatione. Cumq
Abbreviated transcription (Latin):
ministͣndo deforunt: quid aliud qͣni auctoris
⁊ largitoris grẽ eiꝰdem nuncii sunt: S funt nũ¬
cũ alii priores: alii posteriores. Angłi enĩ qui
primo loco grãm diuinam ꝑcipientes illam ptꝰ¬
modũ ad hominũ cognitionẽ ddeferunt: qͣi eiꝰd̾ẽ
gr̃e primi nuncii sunt. Ipĩ uero homines cũ gͣ¬
ciã ꝑceptã aliis predicando.⁊ annũciando defeĩt
nuncũ quidem nouimaut᷑ s prini nũcii nõ st̃

Expanded text:
ministrando deferunt, quid aliud quam auctoris ministrando deferunt, quid aliud quam auctoris et largitoris gratiae ejusdem nuntii sunt? Sed sunt nuntii, alii priores, alii posteriores. Angeli enim, qui primo loco gratiam divinam percipientes illam postmodum ad hominum cognitionem deferunt, quasi ejusdem gratiae primi nuntii sunt. Ipsi vero homines cum gratiam perceptam aliis praedicando, et annuntiando deferunt, nuntii quidem nominantur, sed primi nuntii
Abbreviated transcription (Latin):
tunt manifestances diume eccultationis idest
diuine gr̃e ĩuisibilit̃ ⁊ occulte sͥ aspirate dum id
qd̃ ip̃e uitꝰ ex occulta ĩspiratione ꝑcipunitiꝰ ad
alios postmodum manifestando tͣuffundunt. uł
diuine occultationis idest diuinitatis occulte ⁊
ĩ iusibilis mantfestatrices sunt qr ĩ eis ⁊ ꝑ eas
ĩuisibilia dĩ ad manifestationẽ exeunti cum cla¬
titas diuina ⁊ ĩ eis primum lucet. ⁊ ꝑ cas postea
illuminat subiectos ordines ꝓuisoꝵ. Proptetea
ait digne fcẽ sunt se lectim idest specialit̃ ut sĩ¬
gularit̃ ultͣ omĩa coguominatione angelica eo
qd̃ primo ĩ se ipãs edunt diuinã illumi nationẽ
⁊ ꝑse ĩ nos deferunt que supͣ uos sunt mamife ᷤᷤ¬
rationes. Propt̾ea qr diuinum lumen ĩ ipsas
primo loco se effundit ⁊ ꝑ ipãs ad nos illum iã¬
dos. postea clescendit digne fc̃e sunt ultͣ omĩa
cognominatione angelica. Angłs quippe nun¬
cuis int̾p̾tatur. Qui ergo acceptam grãm aliis

Expanded text:
ces divinae occultationis, » id est divinae gratiae invisibiliter et occulte sibi aspiratae, dum id quod ipsae intus ex occulta inspiratione percipiunt ad alios postmodum manifestando transfundunt. Vel « divinae occultationis, » id est divinitatis occultae et invisibilis manifestatrices sunt; quia in eis, et per eas invisibilia Dei ad manifestationem exeunt, cum claritas divina et in eis primum lucet, et per eas postea illuminat subjectos ordines provisorum. Propterea, ait, « dignae factae sunt selectim, » id est specialiter vel singulariter, « ultra omnia cognominatione angelica, eo quod primo in seipsas edunt divinam illuminationem, et per se in nos deferunt, quae supra nos sunt, manifestationes. » Propterea quia divinum lumen in ipsas primo loco se effundit, et per ipsas ad nos illuminandos postea descendit, dignae factae sunt ultra omnia, cognominatione angelica. Angelus quippe nuntius interpretatur. Qui ergo acceptam gratiam aliis
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ uno bono felices sint: uõ tũ coeqͣles. ⁊ qd̾ fup¬
iores. sine suꝑbia p̾lati sunt. ⁊ ĩfenores suie
museria subiecti. aut ordines sacros mift̾iorũ
suꝑ mũdaliũ idest secretoꝵ diuuoꝵ reuelanteᷤᷤ
qualit̃ silicet usibilit ⁊ temporalit̾ ab homini¬
b impleri oporteret: qd̃ d̾s ĩuisibili ⁊ secreta
dlispensatione agendo disposuit. Nut ⁊̃ reuelã¬
tes occultas aliqͣs uisiones: de p̾t̾its suie pre¬
sontib siue fututis aliquio significantes. Aut
reuelantes diuinas qͣsd̾a aũ p̾dicatõnes ꝓphe¬
tice factas idest p̃dicationes diuinas in quib
aliquid ante ꝙͣ fieret ꝓphetice p̾dicabatur: re¬
uelantes ut hũs incelicet qui dixerunt cogni¬
tionẽ futuroꝵ. uł hus qui audierunt ĩtelli¬
genciã dcõꝵ ministrantes: ⁊ ĩ his om̃ib scõs
ĩ mediate fuisse quibdã theophanias discat.
i hoc sapienter ex sacͣtissimis eloquiis quomoco

Expanded text:
in uno bono felices sunt, non tamen coaequales; et quod superin uno bono felices sunt, non tamen coaequales; et quod superiores sine superbia praelati sunt, inferiores sine miseria subjecti; aut ordines sacros mysteriorum supermundalium, id est secretorum divinorum revelantes, qualiter scilicet visibiliter et temporaliter ab hominibus impleri oportet, quod Deus invisibili, et secreta dispensatione agendum disposuit; aut etiam revelantes occultas aliquas visiones de praeteritis, sive praesentibus, sive futuris aliquid significantes; aut revelantes divinas quasdam ante praedicationes prophetice factas, id est praedicationes divinas, in quibus aliquid antequam fieret prophetice praedicabatur, revelantes, ut iis videlicet, quae dixerunt cognitionem futurorum, vel iis qui audierunt intelligentiam dictorum ministrantes, et in his omnibus sanctos immediate fuisse quibusdam sanctorum theophanias, discat et hoc sapienter ex sacratissimis eloquiis, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
reducebant qd̾ agendum iutroducentes ⁊ adrec¬
bam uentatis uiam ex errore ⁊ inta ĩmunda
reducentes : aut ordines sacros nust̾ioꝵ super
mundaliũ. aut occultas uisiones ad diuinas
qͣs dam aute predicationes ꝓphetice reuelantes
donate sunt. qr ⁊ aute legeni silicet datam ⁊ pt̃
legemi datam. idest sub lege ⁊ gr̃a gloriosos pa¬
tres nostros id est electos ⁊ iustos quoꝵ itam
imitando filii sumus augłi ad diuinũ id est
ad diuinam cognitõuẽ reducebant: qd̾ agendũ
filicer erat introducentes idest uste ⁊ pie docẽ¬
tes uiuere & ad rectam ueritatis uiam exer¬
rore: ⁊ uira inmunda reducentes hoc est docẽ¬
tes recte credere : ut ⁊ fides illoꝵ eẽt recta: &
nita munda. Nut ⁊ reuelantes ordines sacroᷤᷤ
must̾ioꝵ suꝑ mundaliũ idest secretoꝵ celestiũ
de uita silicet brata ⁊ colestis patrie gaudũs
⁊ ĩiisibili beatoꝵ spitituũ ordinatione qͣlit̃ oũĩs

Expanded text:
reducebant, quod agendum introducentes, et ad recreducebant, quod agendum introducentes, et ad rectam veritatis viam ex errore et vita immunda redumundalium, aut occultas visiones, aut divinas quasdam ante praedicationes prophetice revelantes. donatae sunt; quia et ante legem, scilicet datam, et post legem datam, id est sub lege et gratia, gloriosos patres nostros, id est electos et justos, quorum vitam imitando filii sumus, angeli ad divinum, id est ad divinam cognitionem reducebant: quod agendum scilicet erat introducentes, id est juste et pie ducentes vivere, et ad rectam veritatis viam ex errore, et vita immunda reducentes, hoc est, docentes recte credere, ut et fides illorum esset recta, et vita munda. Aut etiam revelantes ordines sacros mysteriorum supermundalium, id est secretorum coelestium de vita scilicet beata, et coelestis patriae gaudiis, et invisibili beatorum spirituum ordinatione, qualiter omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ili ⁊ ĩiusibiles sꝑt̃ singulari dignitate ⁊ propria
cognominatione angeli nominant᷑ : qr ⁊eis pri¬
mum ꝑ occultam aspirationem manifestatur
qd̾ te siisibili diuinitatis luce ĩsemet ipsis
aspiciant: ⁊ ꝑ eos primo loco ad nos tͣnsfundi¬
tur qd̃ ꝑ se ip̃i ad nostͣm coguitionẽ manifestã¬
dum portent. Pruno namq loco qͣi ex occulto cõ¬
cepcionis diuine ꝑturiendo ĩ se ipõs diumant
illuminationoni eount uõ exttinsecus hauri¬
entlo. s ab intꝰ concipieudo lucem claritatis et̾¬
ue: ut abuitꝰ prodeat ad se qd̾ iudeant ĩ se: ad
nos tͣnsfundant ꝑ se. Sic enĩ primo ĩ semet ip¬
sis illuminationes diuinas ꝑcpreudo ꝑse post¬
oa defetunt ad nos manifestationes ip̃aꝵ il¬
luminationum que sunt supͣ nos. Nam sicqͥ¬
dem donate sunt nobis ꝑ angelos manifestatõ¬
nes. silicet diuine. sicut theologia id est facra
scriptura. testatur. Et gloriosos quoq aute le
gem ⁊ post legẽ nostros prẽs angeli ad diuinũ

Expanded text:
iles spiritus et singulari dignitate, et propria cognominatione angeli nominantur; quia eis primum per occultam aspirationem manifestatur, quod de invisibili divinitatis luce in semetipsis aspiciant, et per eos primo loco ad nos transfunditur, quod per se ipsi ad nostram cognitionem manifestandum portant. Primo namque loco quasi ex occulto conceptionis divinae parturiendo, in seipsos divinam illuminationem edunt, non extrinsecus hauriendo, sed ab intus concipiendo lucem claritatis aeternae, ut abintus prodeat ad se, quod videant in se, et ad nos transfundant per se. Sic enim primo in semetipsis illuminationes divinas percipiendo per se, postea deferunt ad nos manifestationes ipsarum illuminationum, quae sunt supra nos. Nam « sic quidem donatae sunt nobis per angelos manifestationes, » scilicet divinae, « sicut theologia, » id est, sacra Scriptura « testatur. Et glte legem nostros patres angeli ad divinum
Abbreviated transcription (Latin):
bonitatis que causa est om̃ium. qr ꝑ ei fc̃a st̾
omĩa. ⁊ suꝑ omiã est. qr tͣhit ad se fcã a set hoc
silicet ꝓpruini illi est uocare ea que sunt ad
cõmumonẽ suamt ut hoc est sicut unicuiq
eoꝵ quo cunt cdiffinit᷑. uel dispensatur exꝓ
pria analogia id est mensura ⁊ modo ⁊ ordine
Nam & t̃ hoc ip̃o pulcritudo iniu̾sitatis ꝑfi¬
atur. qd̾ nõ uno ⁊ eoclem modo omĩa s si
gula ꝙꝙ scom ordinẽ ⁊ gͣdum suũ nanie ac
multiphaniam ad cõmunionẽ diuine boni¬
tatis reuocantur ut ĩeo qd̾ nõ cdeserntur
compleatur opus bonitatis ĩ eo uero qd̃ na¬
rie disponintur ad decorem ⁊ pulcritudiẽ õ¬
uium opus sapiencie ꝑficiatur. Omĩa gͥ
que siuit: ꝑ ticipant ꝓuitenciã ex suꝑes¬
senctali ⁊ causalissima diuinitate manan¬
tem. Qñ quit̾e̾ inquit hoc ꝓpriũ est diui¬
ne bonitatis ut omĩa reuocet ad suã ꝑtici¬

Expanded text:
bonitatis, quae causa estbonitatis, quae causa estomnia, et super omnia est, quia trahit ad se facta a se; hoc scilicet proprium illi est, vocare ea, quae sunt, ad communionem suam, ut hoc est, sicut unicuique eorum quae sunt, definitur vel dispensatur ex propria analogia, id est mensura, et modo, et ordine. Nam in hoc ipso pulchritudo universitatis perficitur, quod non uno et eodem mododum suum varie, ac multifariam ad communionem divinae bonitatis revocantur, ut in eo quod non deseruntur, compleatur opus bonitatis; in eo vero, quod varie disponuntur ad decorem et pulchritudinem omnium opus sapientiae perficiatur. « Omnia igitur, quae sunt, participant providentiam ex superessentiali, et causalissima divinitate manantem. » Quandoquidem, inquit, hoc proprium est divinae bonitatis, ut omnia revocet ad sui partici
Abbreviated transcription (Latin):
uina religione. Rursum si dicere nõ potes ip¬
sum: dicere potes que clata sunt ab ip̃o. Dona
eiꝰ optima cõmendare: ipm̃ ĩ effabilit̾ bonum
p̃dicare: hoc est laudare ꝑfectissima grãꝵ ac¬
tione. Sic ergo lauddabimus principium
nostruni diuina religiositate ⁊ ꝑfectissimis gr̃a¬
tum actionib. In ipã autem laudatione pͥn¬
cipii nostri primo omuiũ hoc cõmemorandũ
est: qͣlt̃ diuina bonitas que ad omĩa diffũ¬
ditur. primum creanda adee̾ adduxit: postea q̃¬
gub̾nanda sub se constituit: ⁊ nutrienda ad
nersali bonitate sua adduxit ade̾e̾ essenciase¬
ex insita beniguitate illa que ee̾ acceperunt
ab ea ut beate eẽ possuit ad suam cõmunio¬
nẽ uocare: qnͣtũ silicet unuut qd̾q scõm ordi¬
nem ꝯditionis sue ⁊ modum capax eẽ potest
ꝑticipationis illus. Est enĩ inquid hoc pro¬
priũ canse onĩuim ⁊ bonitatis suꝑ om̃a. idẽ

Expanded text:
vina religione. Rursum si dicere non potes ipvina religione. Rursum si dicere non potes ipsum, dicere potes quae data sunt ab ipso; dona ejus optima commendare, ipsum ineffabiliter bonum praedicare; hoc est laudare perfectissima gratiarum actione, sic ergo laudabimus principium nostrum divina religiositate, et perfectissimis gratiarum actionibus. In ipsa autem laudatione principii nostri primo omnium hoc commemorandum est, qualiter divina bonitas, quae ad omnia diffunditur, primum creanda ad esse adduxit; postea gubernanda sub se constituit et nutrienda ad alis divinitas « universali bonitate sua adduxit ad esse essentias eia proprium illi est ex insita benignitate illa, quae esse acceperunt ab ea, ut beate esse possint, ad suam communionem vocare; quantum scilicet unumquodque secundum ordinem conditionis suae, et modum capax esse potest participationis illius. « Est enim, inquit, hoc proprium causae omnium, et bonitatis super omnia, » id est
Abbreviated transcription (Latin):
habet iherarchia ⁊ ꝑ qͣm disposita est omuis
ie tarchia. qr omĩs ierarchia. ⁊ ꝑ eam disponi¬
tur ⁊ ab ea illuminatur. laudabimus ĩ qͣm
prĩcipium omĩs ierarchie sciencie nõ tamẽ
diffutione. ⁊demõ stͣtione. sicut angelicam nͦ
diffutione ⁊ cõp̾hensione sicut humanam
qͣtum alrera iiusibilis ꝑ uisibilia demonst᷑¬
tur. altera iusibilis ĩ se ipã cognoscitur:
s laudabimꝰ diuina religiositate ⁊ ꝑfectissi
nis grãꝵ actionib Neq enĩ demonstͣcione
laudatur qd̃ ĩ cogitabile est: neq cõp̾hensi¬
oue landatur qd̃ est ĩ comp̃hensibile. Solagͦ
religione ⁊grãꝵ actione d̾s landati potest
qui uestigari ⁊ comp̾hendi uou potest. Si er¬
go diceudo non potest: lauda uiuendo. Quod
lingua uon explicat uita bona cõmendat ẜo¬
na uoluntate contingitur: qui ꝑ scienciam
nõ inuestigatur. Si gͦ nõ ꝑ̾beuclis ipm̃ uiuẽ¬
do scõui ipna. tende ad ip̾m: hoc est laudare di¬

Expanded text:
hierarchia, et per quam disposita est omnis hierarchia, quia omnis hierarchia et per eam disponitur et ab ea illuminatur. « Laudabimus, inquam, principium omnis hierarchiae, » scientiae, non tamen definitione et demonstratione sicut angelicam, nec definitione et comprehensione sicut humanam, quarum altera invisibilis per visibilia demonstratur; altera visibilis in seipsa cognoscitur. Sed laudamis gratiarum actionibus. Neque enim demonstratione laudatur, quod incogitabile est, neque comprehensione laudatur, quod est incomprehensibile. Sola ergo religione et gratiarum actione Deus laudari potest, qui investigari et comprehendi non potest. Si ergo dicendo non potes, lauda vivendo. Quod lingua non explicat vita bona commendat; bona voluntate contingitur, qui per scientiam non investigatur. Si ergo non comprehendis ipsum, vivendo secundum ipsum, tende ad ipsum; hoc est laudare di
Abbreviated transcription (Latin):
ibilit̾. uł inmutabilit̾ dm̃ amanti: ⁊ ꝑ ĩflex¬
ibilem ⁊ diuinum amorẽ ad dm̃ se cõuertenti
tutes recipientes principales illuminationeᷤᷤ
hoc est primo & principalit̾ clatas ĩ materia¬
lit̾: sine corpore ⁊ pure: sũ contagione In ma¬
tenialit̾ sine uisibili significatõne ⁊ pure sũ
erroris contagione. Siuit etiã ordinate ad ip¬
sas iutelicet illuminatõnes ꝑcipiendas: ut
scom differenciam ordinis differencia sit
ꝑcepcionis. uel oromate ad illas ꝑ iꝰticiam
sunt: subicientes se ⁊ coaptantes diuine uo¬
liuitati ꝑ omĩa ut ĩ eo ipo grẽ illumiuatio¬
nem sine iupedimento ꝑticipiant: quo ab eiꝰ
stancie. hoc ip̃m uiuere hũt qd̾ ẽẽ. Quia gͦ

Expanded text:
ibiliter vel immutabiliter Deum amanti; et per inflexibilem et divinum amorem ad Deum se convertenti, tutes « recipientes principales illuminationes, » hoc est primo, et principaliter datas, immaterialiter sine corpore, et pure sine contagione. Immaterialiter sine visibili significatione, et pure sine erroris contagione. « Sunt etiam ordinatae ad ipsas, » videlicet illuminationes percipiendas, ut secundum differentiam ordinis differentia sit perceptionis; vel ordinatae ad illas per justitiam sunt subjicientes se, et coaptantes divinae voluntati per omnia, ut in eo ipso gratiae illuminationem sine impedimento percipiant, quo ab ejusstantiae hoc ipsum vivere habent quod esse. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ iunclane. idest spũalit̾ aspicientes co¬
piosiores pulchre hũt ad eam cõmuniones
id est multipliciores ab ea iudelicet diuina
simislitudine sumiuit cdouoꝵ spiritalium ꝑ¬
cepciores: i quib cõmunionẽ cum ip̃a hñt:

Expanded text:
supermundane, » id est spiritualiter « aspicientes cosupermundane, » id est spiritualiter « aspicientes copiosiores pulchre habent ad eam communiones, » id est multipliciores ab ea videlicet divina similitudine sumunt donorum spiritualium perceptiones, in quibus communionem cum ip
Abbreviated transcription (Latin):
cia sunt qr discemiunt scõm que irrationabi¬
lit̾ uiuencia nos homimes rationalia anima¬
lia uocamꝰ ⁊ sumꝰ. Nec uurum inquit est si
sp̃c angelici non solum existencia suꝑ ⁊ non
⁊̃ suꝑ rationalia ⁊ corporalia liguitate fc̃ st̃
qr racionalia corporalea id est hominis licet
ad aiumã sumilitudinẽ  formalit᷑. nõ uisi cor¬
poralib tũ mediantib eruditi. ⁊ exitati ad
illam respitiunt. Augelica autẽ sublimitas
suꝑ corporalia omĩa constituta ĩ usibilit̾.
&e minediate: nulla alia creatura int̃ ipãm
⁊ diũ constituta ao diuinam similitudinẽ
conformatur copiosius ⁊ muttiplicits ab
illa gr̃am hauriendo: ⁊ uicimꝰ illã ut prox¬
nnam contemplando. Inuisibilit̾ enĩ ait
Hoc est sine matenalib ⁊ corporalib ĩstru¬
mentis. ⁊ signis iusibilib ł̃ aiuinam imi¬
tationẽ se ipsas conformautes: ip̃ẽ silicet celesti¬
um essenciarum dispositiones ⁊ ad diuinã si¬
militudine̾ ꝑ imitationẽ ⁊ couformatione in

Expanded text:
tia sunt, » quia discernunt; secundum quae irrationabiliter viventia nos homines rationalia animalia vocamur et sumus. Nec mirum, inquit, est, si spiritus angelici non solum super existentia et non etiam super rationalia et corpohomines, licet ad divinam similitudinem reformentur, non nisi corporalibus tamen mediantibus eruditi et excitati ad illam respiciunt. Angelica autem sublimitas super corporalia omnia constituta invisibiliter, et immediate nulla alia creatura inter ipsam, et Deum constituta, ad divinam similitudinem conformatur copiosius, et multiplicius ab illa gratiam hauriendo, et vicinius illam, ut proximam contemplando. « Invisibiliter, » ait, hoc est sine materialibus et corporalibus instrumentis et signis visibilibus in divinam imitationem seipsas conformantes; ipsae scilicet coelestium essentiarum dispositiones. « Et ad divinam similitudinem, » per imitationem et conformationem «
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ formitatẽ nõ hũt. s in simplicitate qr ĩ ea
ꝑte qua ꝑ uisibiles fermas demonstntur cor¬
poree uature sinulitudinem assumunt: ĩea
autera ꝑte qua spiritale̾s ipĩ ⁊ ĩcorporea nat᷑a
ĩtelliguntur. ad imaginẽ ⁊ similituclinẽ dei
respitiunt. Que similitudo nõ solum eĩ for¬
is s ⁊̃ d̾iformissima appellatur: qr cũ ead̾e
ipã ĩ hominib quoq ĩuemiatur ĩ angelis tũ
ex cellencior creditur. Sequit᷑. Et suul omĩs
ierarchie sciencie principium laudabimus
ĩ diuina religiositate: ⁊ ꝑfectissins gͣciarũ¬

Expanded text:
t, sed in simplicitate: quia in ea parte, qua per visibiles formas demonstrantur, corporeae naturae similitudinem assumunt. In ea autem parte, qua spirituales ipsi et incorporea natura intelliguntur, ad imaginem, et similitudinem Dei respiciunt. Quae similitudo non solum deiformis, sed etiam deiformissima appellatur; quia cum eadem ipsa in hominibus quoque inveniatur, in angelis tamen excellentior creditur. Sequitur: « Et simul omnis hierarchiae scientiae principium laudabimus in divina religiositate, et perfectissi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cõmunicaudo ⁊̃ ipã. ⁊ cum ipã possident: pul¬
cre quidem ⁊ pure. sine corporali contagione ⁊
materiali a tactu simplicit̾ ⁊̃ illud assumpte
Attenclentes quidem sunt omnẽ uitam. id
est summam uitaui in qua est om̃ĩs iita. ⁊
que tota est uita. nec aliunde uiuens. s uita:
ac ꝑ hoc ꝑcipientes ex summa uita. omem ui¬
tam: ut t̃ eo ip̃o qd̾ minediate plentudiuera
uite aspituuit ĩ ipĩs uita nunqͣm deficiat.
Sequit᷑. Ip̃e gͦ sirt primo ⁊ multiplicit̾ ⁊ fom¬
ꝑ. ad fummũ qnͣtum fas ĩconformatione di¬
uini. ⁊ ĩflexibilis amoris intente ⁊ principale ᷤᷤ
illuminationes minatenalit̾ ⁊ pure recipiẽ¬
tes ⁊ ad ipãs ordinate ⁊ intellectualem had̾e¬

Expanded text:
cando, in ipsa et cum ipsa possident. Pulchre quidem, et pure, et sine corporali contagione, et materiali attactu; simpliciter in illud assumpto. « Attendentes » quidem « sunt omnem vitam, » id est summam vitam, in qua est omnis vita; et quae tota est vita, nec aliunde vivens, sed vita; ac per hoc percipientes ex summa vita omnem vitam, ut in ea ipso quod immediate plenitudinem vitae accipiunt in ipsis, vita nunquam deficiat. Sequitur: « Ipsae ergo sunt primo, et multiplicitfas, in confirmatione divini et inflexibilis amoris intentae, et principales illuminationes immaterialiter et pure recipientes, et ad ipsas ordinatae, et intellectualem haben
Abbreviated transcription (Latin):
pienciam ꝑticipando ratiocinãtur ⁊ ĩtelligunt
⁊ sapiunt. niciocinant᷑ quid̾e ĩuestiganlo. ĩtelli¬
gunt cognoscendo. sapiunt ꝑcipiendo: ⁊ una s
eatem diuina bonitas ⁊ subsistentib essencta sit:
⁊ uiuentib uita ⁊ sapientib sapiencia. Ex quo
claret & illa creata creatici nature similitudi¬
ne ⁊ ueritate magis ꝓpinqͣ funte que ab illa
magis ĩ tlouo ꝑceperunt. Hoc est qd̃ sequit᷑. Ela¬

Expanded text:
pientiam participando, ratiocinantur, et intelligunt, et sapiunt. Ratiocinantur quidem investigando, intelligunt cognoscendo, sapiunt participando, ut una et eadem divina bonitas et subsistentibus essentia sit, et viventibus vita, et sapientibus sapientia. Ex quo claret, quod illa creata creatrici naturae similitudine, et veritate magis propinqua sunt, quae ab illa magis in dono perceperunt. Hoc est quod sequit
Abbreviated transcription (Latin):
damꝰ ĩ dĩ formissimam e̾oꝵ silicet angelorum sĩ¬
plicitatẽ : ꝑ misticas formationes It̾o inquid
suꝑ mundanis occulis intuende sunt mirabi¬
les formarum facture ut ꝑ ipãs imsticas for¬
mationes ex trinsecus consideratas excitati ĩ¬
tñsocus: ascenclamus ad dĩfcimissimam ipsoꝵ
angeloꝵ simplicitatẽ. Quasi enĩ multiplicitaᷤ
quedam angelis est. ipã ꝑ quam ext̾us temõ¬
stratur misticarum formationũ uarietas sĩ

Expanded text:
 scilicet angelorum, « simplicitatem per mysticas formationes. » Ideo, inquit, « super mundanis oculis intuendae sunt mirabiles formarum facturae, ut per ipsas mysticas formationes » extrinsecus consideratas excitati, intrinsecus « ascendamus ad deiformissimam » ipsorum angelorum « simplicitatem. » Quasi enim multiplicitas quaedam angelis est ipsa, per quam exterius demonstra
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ essencialis est: qr ĩ sue nature ex celleu¬
cia omĩb eeñciis ⁊ subsistentib uat᷑is supor¬
enimet⁊ ⁊ causalissima est idest cansarũ oĩ¬
tim cansa ⁊ prima causa qm̃ ab eiꝰ boratate
procedit bonũ om̃e qd̾ rebus a se conditif õĩ¬
bus ut subsistãt ꝑticipandum p̃beo. No n
cñ fortassis eent̃ uisi eoꝵ q̃ sunt essencie
⁊ prĩcipii assumpcione. Et hoc inquit proba¬
ti potest omĩa ã sunt cliuinam ꝓtudenciã
ꝑticipare. Quia alit̾ subsistere nõ possent aͥ
amplius diume bonitatis a qua omĩa esse
acceꝑuit. & ĩ qͣ omiã subsistunt. ꝑticipatio¬
ne sicosisterent. Omina enĩ nͥ q̃ sunt a diui¬
ua bouitate prĩcipiũ accopissent: nõ ĩcepis¬
sent ⁊ msi ⁊̃ illa essenciã haberent. ĩ eo qd̾ at
nõ ꝑmanerent. Propterea ip̃o pͥncipium oĩ¬
um est: qͣm assumendo ⁊ ꝑticipaudo ĩcipi¬
unt: ⁊ eeñcia om̃iũ est qͣm assumendo. ⁊ ꝑti¬
apando subsistunt.  unde sequit᷑. Existencia

Expanded text:
ialis est, quia in suae naturae excellentia omnibus essentiis, et subsistentibus naturis supereminet; et causalissima est, id est causarum omnium causa, et prima causa, quoniam ab ejus bonitate procedit bonum omne quod rebus a se conditis omnibus, ut subsistant, participandum praebet. « Non enim fortassis essent nisi eorum, quae sunt, essentiae, et principii assumptione. » Ex hoc, inquit, probari potest, omnia quae sunt, divinam providentiam participare, quia aliter subsistere non possent, nisi ipsius divinae bonitatis, a qua omnia esse acceperunt, et in qua omnia subsistunt, participatione subsisterent. Omnia enim, quae sunt, nisi a divina bonitate principium accepissent, non incoepissent; et nisi in illa esseipium omnium est, quam assumendo, et participando incipiunt; et essentia omnium est, quam assumendo, et participando subsistunt. Unde sequitur: « Existentia
Abbreviated transcription (Latin):
tribuint᷑: ad inuisibilem ciꝰ naturani demõ¬
straudam. Idõ autẽ spiritalib occulis ea que
uisibilit̾ p̾ponuit᷑ intuenda sunt: ne hoc solũ
eẽ putetur qd̃ uidetur. ne mens ĩ illo remane¬
at. qd̾ foris couspicit. s ꝑ illud qd̃ ext̾ius ĩ demõ¬
stͣtionẽ ꝓponit᷑ ad aliud uerius ⁊ sublimuis cõ¬

Expanded text:
ibilem ejus naturam demonstrandam. Ideo enim spiritualibus oculis ea, quae visibiliter proponuntur, intuenda sunt, ne hoc solum esse putetur quod videtur, ne mens in illo remaneat quod foris conspicit. Sed per illud quod exterius in demonstrationem proponitur, ad illud verius et sublim
Abbreviated transcription (Latin):
estimationem bene ostendimiis quid sit ie¬
rarchia ex diffinitione eiꝰ ꝓposita: nunc con¬
sequens est ut laudemꝰ angelicam itrarchiã
idest ut ostendamꝰ quantum laudata sit ⁊̃
scͥpturis sactis siue qͣntũ ex hiis q̃ de ipĩs dͤ¬
ta sunt laudabilis appareat demonstre mus
Et ad hoc demonstrandum consequens est
ut initueamͣ suꝑ mũdams occulis idest spi¬
ntalib. ⁊ spiritalit̃ uidentib occulis mirabi

Expanded text:
stimationem bene ostendimus quid sit hierarchia ex definitione ejus proposita; nunc consequens est, ut laudemus angelicam hierarchiam, id est ut ostendamus quantum laudata sit in Scripturis sacris, sive quantum ex iis, quae de ipsa dicta sunt, laudabilis appareat, demonstremus. Et ad hoc demonstrandum conveniens est ut intueamur supermundanis oculis, id est spiritualibus, et spiritualiter videntibus oculis mir
Abbreviated transcription (Latin):
intelligenda sit ierachia scd̃m
angelicã a humanã oromatio¬
nem diuina cnũ que ĩfiuita
est diffuuri non potest. nunc
de angelica ierarchia specia¬
lit̾ tractare incipit. pͥmum
ostendens quomodo nonua angeloꝵ q̃ ab
hominib. ⁊ scdm homines dara sunt : ⁊ illa
spiritali celesti q natura intelligenda suit
Continuao p̾cedencia ad uarrationẽ subse¬

Expanded text:
enda sit hierarchia secundum angelicam et humanam ordinationem divina enim, quae infinita est, definiri non potest, nunc de angelica hierarchia specialiter tractare incipit, primum ostendens quomodo nomina angelorum, quae ab hominibus, et secundum homines data sunt, in illa spirituali, coelestique natura intelligenda sunt. Continuat praecedentia ad narratione
Abbreviated transcription (Latin):
ifenores ordines uirtutes nominamꝰ: nõ
aus oro snis. ꝓprietatẽ. s cõmimẽ cunctis
uirtuten significamus. Omues enim
duuni intelloctus. in tna diuiduntur
non uit se aliꝰ silicet ad aliunaꝰ s unuᷤ¬
quisq scom̾o se siũe in se suꝑ mundana
utione. idest sp̃uali. Quod enim diuidũ¬
tur. nõ fr̃i exconsis atõne ꝑcium ubist̃

Expanded text:
inferiores ordines virtutes nominamus, non illius ordinis proprietatem, sed communem cunctis virtutem significamus. Omnes enim divini intellectus in tria dividuntur, non inter se, alius scilicet ad alium, sed unusquisque secundum se, sive in se, « supermundana ratione, » id est spirituali. Quod enim dividuntur non fit ex consideratione partium, ubi non
Abbreviated transcription (Latin):
nur teñcie ut suit angeli ꝑticipate st̃
tib sine mn om̃ib ꝓprietatib suis sed
fetiorum ꝑticipationem uu̾salit̾. ue¬
nuint Propterea mirum est quora
angli ⁊ qͣmi ante angelos sunt. archa¬
geu ⁊ pricipatꝰ. ⁊ potestates nomẽ uirtu¬
tum assumant. cuni nõ ꝑticipent ꝓ¬
pretatẽ. qr post iurcutes ab ipã theolo¬
gia ordinati sunt .⁊ a diuina scͥꝑtura

Expanded text:
sunt angeli, « participatae sunt tibus » in omnibus proprietatibus suis; sed feriorum participationem universaliter veniunt. Propterea mirum est quomodo angeli, et qui ante angelos sunt, archangeli, et principatus, et potestates nomen virtutum assumant, cum non participent proprietatem; quia « post virtutes ab ipsa theologia ordinati sunt, » id est a divina Scriptur
Abbreviated transcription (Latin):
cintꝰ Modo soluit auestionẽ: quare no¬
meu urtutũ inferiorib ordiusp tͥbuat᷑
Dicmuis inquit qr uos utentes nommato¬
ne celestnm uirtutum cõmunit etiã
nomĩb non ĩducimus. confusionẽ aliꝙͣx
ꝓprietatiim unius cuiꝰq dispositiouis .i¬

Expanded text:
» Modo solvit quaestionem quare nomen virtutum inferioribus ordinibus tribuatur. « Dicimus, inquit, quia nos utentes nominatione coelestium virtutum, communiter etiam omnibus, non inducimus, confusionem aliquam proprietatum uniuscujusque dispositionis
Abbreviated transcription (Latin):
dii uerbi di qͣre illi .s. angeli uocantur
crimi dem̃ sit suꝑtꝰ qd̾ inferiores sicut suꝑi¬
orum pprietates. non ꝑticipant. ita etiam
nomina assumere non debent. Si enĩ or
test. nec homins qui indubitaut̃ angeliᷤ
infeniores sunt nouiẽ ip̃oꝵ. sedm̾ eoꝵ ꝓpri¬
unt appellatõnem quoq ĩ ꝑcicipatõnem
inuu̾sorum dodutunt ut qmuis ĩ eo que¬
dam qs̃ singulatit̾ ꝑ excellenciam a qui

Expanded text:
 angeli vocantur, cum dictum sit superius quod inferiores sicut superiorum proprietates non participant, ita etiam nomina assumere non debent. Si enim ordtest; nec homines quia indubitanter angelis inferiores sunt nomen ipsorum secundum propriunt, appellationem quoque in participationem universorum deducunt: et quamvis eo quod singulariter per excell
Abbreviated transcription (Latin):
lumiuatõnem ꝑticipant. dispositiones su¬
ꝑpositarũ eeñciaꝵ: uiltune uero sub au¬
ditur dispositiones. ulło uiodo silicet ꝑti¬
cipant illuminationem primax eencia¬
tum. Sequitur. Et cuiꝰ gnã celestes qͥde
untutes om̃s diuini intellectꝰ nominã

Expanded text:
luminationem participant dispositiones suluminationem participant dispositiones superpositarum essentiarum; ultimae vero, » subauditur dispositiones, « nullo modo, » scilicet participant illuminationem primarum essentiarum. Sequitur: « Et cujus gratia coelestes quidem virtutes omnes divini intellectus nom
Abbreviated transcription (Latin):
is autem diffiui¬
tis illud diguum
ĩtelligere ⁊ ob qͣm
causam omnessi¬
milit̾ angelicas
essoncias uirtutes
celestes uocare ꝯ¬
qũ om̃s celestes eeũcias angelos uocamiuᷤ.
quia silicet ordo angeloꝵ ultimꝰ est ⁊ ido̾
nomen eiꝰ ad suꝑiores ordines assumitur
ita etiam conuenient̃ alicrñ nomen eoeũ
assumunt. S hic similit̾ dicere nõ possu¬
mus. qũ oms̃ celestes sp̃p̃ uircutes nomi¬
namus : qr cum quidam ordines inferi¬
cut non ꝑticipant ĩ ꝓprietate suꝑiorum
ita etiam uidetur. qd̾ ĩ uocabulo ꝑticipa¬
re non debeant. Hoc est qd̾ dieit. Non e¬
tum est dicendum ut ĩ angelis silicet
qd̾ ipã scãꝵ uirtutum dispositio nouis¬
fima sit om̃ium. Soc enĩ sĩ uerum esset
nõ eẽt uurũ. si nomen eaꝵ oms alii ordi¬
nes ꝑticiparent. quia ꝓprietat̾e ipãꝵ ut¬
pote suꝑiores ꝑticiparent. Hoo est qd̃ se¬
quit᷑. Et quidem nouissimarum eeñciatũ¬
.i. ultunoꝵ spirituũ. scam̃ ⁊ decoram il¬

Expanded text:
is autem definitis illud dignum intelligere, ob quam causam omnes similiter angelicas essentias virtutes caelestes vocare cquando omnes coelestes essentias angelos vocamus: quod scilicet ordo angelorum ultimus est: et ideo nomen ejus ad superiores ordines assumitur, ita etiam convenienter aliquando nomen eorum assumunt. Sed hic similiter dicere non possumus, quando omnes coelestes spiritus virtutes nominamus; quia, cum quidam ordines infericut non participant in proprietate superiorum, ita etiam videtur, quod in vocabulo participare non debeant. Hoc est, quod dicit: « Non enim est dicendum ut in angelis, scilicet quod ipsa sanctarum virtutum dispositio novissima sit omnium. » Hoc enim si verum esset, non esset mirum, si nomen earum omnes alii ordines participarent, quia proprietatem ipsarum utpote superiores participarent. Hoc est, quod sequitur: « Et quidem novissimarum essentiaru ultimorum spirituum « sanctam, et decoram il
Abbreviated transcription (Latin):
bet. ⁊ hoc qd̃ ce̾ accipunit. ⁊ ꝙͣtum eẽ ĩ eo qd̾ sunt mer¬
etunt. Ita ab uno bono om̃ia bona sunttiꝰ ⁊ ĩ uno bo¬
no omĩa bona sunt: ⁊ ipm̃ bonũ a quo st̃ omĩa bona
bonũ est. ⁊ lumen est. ⁊ eoꝵ q̃ ab ip̃o sunti auctor
borioꝵ ⁊ pat̾ luminũ: ⁊ bona ip̃a lumina sunt. ⁊ il¬
luminancia ea q̃ lucere possunt. ⁊ lumina fien lu¬
cencia ex illuminante limune. Noc em̃ bonũ mebil
a se coulitum alienũ relinquid a se: si tñ illumi¬
uat. nͥ ea tm̃ q̃ creauit ad se: ⁊ formauit scd̾ni se
Illa enĩ sola lumen capiunt que lucere possunt

Expanded text:
bet, et hoc quod esse accipiunt, et quantum esse in eo quod sunt, merbet, et hoc quod esse accipiunt, et quantum esse in eo quod sunt, meruerunt. Ita ab uno bono omnia bona sunt; et in uno bono omnia bona sunt; et ipsum bonum, a quo sunt omnia bona, bonum est, et lumen est; et eorum, quae ab ipso sunt, auctor bonorum et Pater luminum; et bona ipsa lumina sunt, et illuminantia ea, quae lucere possunt, et lumina fieri lucentia ex illuminante lumine. Hoc enim bonum nihil a se conditum alienum relinquit a se; nec tamen illuminat nisi ea tantum quae creavit ad se et formavit secundum se. Illa enim sol
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbatiꝰ om̃e bonũ eẽ a sumino bono: deĩ exsua sub¬
uingit sentencia. om̃ẽ bonũ respicere: ⁊ refundi ad
sũmũ bonũ : qr sicut multis ĩ unũ ꝑticipatione di¬
iuditur: ita ⁊ multa ĩ uno similitudine ⁊ mutatio¬
ne uuiuntur. Data optima dona nature st̃t dona
ꝑfecta. dona grẽ. pr̃ lumiuũ auctor ⁊largitor do
q̃ postea ꝑ grãm glorificata obtinere menite ab
uno auctore nat᷑e ⁊ largitore grẽ clata sunt. Quib
qͣi descend̾e fuit a fonte plenitudinis sũme ad ꝑti¬
cipatõnem inferioꝵ uenire. Omĩs enĩ creatura excel¬
lencie creatoris natura ĩferior este ⁊ iccuro omne bo¬
nũ qd̃ cdono creatoris creature infundit᷑. mento qꝙͣi ad
ĩfeniora descendere ꝑhibet᷑. Descendit enĩ: qr subdite
este ꝑticipationẽ se diuidit: ita tñ ut nec descendenᷤᷤ
seruiat. nec diuisum decrescat: s manens ĩ se qd̾ est
⁊ ĩ eo a quo uenit qͥntũ est eis. ad quos uenre se pre¬

Expanded text:
bat omne bonum esse a summo bono; deinde ex sua subjungit sententia omne bonum respicere, et refundi ad summum bonum; quia, sicut in multis participatione dividitur, ita multa in una similitudine et imitatione uniuntur. Data optima dona naturae sunt: dona perfecta dona gratiae: Pater luminum auctor et largitor donquae postea per gratiam glorificata obtinere meruit; ab uno auctore naturae et largitore, gratiae data sunt. Quibus quasi descendere fuit, a fonte plenitudinis summae ad participationem inferiorum venire. Omnis enim creatura excellentiae Creatoris natura inferior est; et idcirco omne bonum, quod dono Creatoris creaturae infunditur, merito quasi ad inferiora descendere perhibetur. Descendit enim, quia subditae est, participationem se dividit. Ita tamen, quod nec descendens serviat, nec divisum decrescat; sed manens in se quod est, et in eo, a quo venit, quantum est eis, ad quos venit se prae