comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uiderint &iam uhic aliquam in commutabilem coguntur prȩpo¬
nere: illam scilic& uitam quȩ non aliquando desipit aliquan¬
dosapit sed est potius ipsara pientia : Sapiens enim mens ad ep¬
ta sapientiam antequam adipisceretur non erat ripiens :
Atuero ipsa sapientia necfuit umqulm insipiens nec esre um¬
quam potest : quam sinon uiderent nullomo do plenafidutia
uitam in com mutubilitet sapieatem commut abib uite ante¬
ponerent : Ipram quoquȩ regulam ueritatis quia illum clamanter
meliorem in cominu tabilem uident necuspiam nisisupra suam natu¬
ram uident quando quidem semut abiles uident : Atquum uerao¬
tersuadente doctore seclura fuerit om̃is mut abilis res adeita¬
mut abilitati poterit subiacere : Quumq fuerit tenitum id qđ
commut abile est erre nonposre : dm̃  pestat ut perueniatur ad rem
illam quȩ cunctis rebus prȩmin& & in com mutabilis est : Coniec¬

Expanded text:
viderint, etiam huic aliquam incommutabilem coguntur praepoviderint, etiam huic aliquam incommutabilem coguntur praeponere, illam scilicet vitam, quae non aliquando desipit, aliquando sapit; sed est potius ipsa sapientia. Sapiens enim mens adepta sapientia; antequam adipisceretur, non erat sapiens. At vero ipsa sapientia nec fuit unquam insipiens, nec esse unquam potest: quam si non viderint, nullo modo plena fiducia vitam incommutabiliter sapientem commutabili vitae anteponerent. Ipsam quoque regulam veritatis, qua illam clamant esse meliorem, incommutabilem vident, nec uspiam nisi supra suam naturam vident, quandoquidem se mutabiles vident. At cum veraciter, suadente doctore, seclusa fuerit omnis mutabilis res a Deitamutabilitati poterit subjacere. Cumque fuerit tentum, id quod commutabile est, esse non posse Deum, restat ut perveniatur ad rem illam quae cunctis rebus praeeminet, et incommutabilis est. Conjec
Abbreviated transcription (Latin):
da fide ehtnicis & insuadendis operibus bonis fidelibus cunctis docto¬
rem conuenit exercere
proponendum est & perintellegentiam pergant uidere quod eh̃e
omnibus que cũm naturis uisibilibus & corporalibus intelligibilibus
uero & spiritalibus omnibus que mut abilibus prȩferant : Om̃s ep
certatim proexcellentia di dimicant nec quis quam inue niri po¬
test qui hoc dm̃credat es se quod est aliquid melius : Itaque om̃s
hoc dm̃ esse consentiunt quod aeteris rebus omnibus ante ponunt
et qm̃ om̃s quidedo aliquid cogitat uiuum a liquid cogitant illis o¬
liporsunt non absurda & indigna ex istimare dedõ quiuitam
ipsam cogitant : De inde ipramuitam pergunt inspiare & si
cam sine senso uege tanti. inuenerint qualis est arborum pre¬
ponunt ei sentientem qualis est pecorum & uhicrurrus intelle¬
gen tem qualis est hominum : Quam quum ad huc mutabilem

Expanded text:
nda fide ethnicis, et in suadendis operibus bonis fidelibus cunctis doctonda fide ethnicis, et in suadendis operibus bonis fidelibus cunctis doctorem convenit exercere.proponendum est ut per intelligentiam pergant videre quod Deus est, omnibusque eum naturis visibilibus et corporalibus, intelligibilibus vero et spiritalibus, omnibusque mutabilibus, praeferant. Omnes enim certatim pro excellentia Dei dimicant, nec quisquam inveniri potest, qui hoc Deum credat esse, quo est aliquid melius. Itaque omnes hoc Deum esse consentiunt, quod caeteris rebus omnibus anteponunt. Et quoniam omnes qui de Deo aliquid cogitant vivum aliquid cogitant, illi soli possunt non absurda et indigna existimare de Deo, qui vitam ipsam cogitant. Deinde ipsam vitam pergunt inspicere; et si eam sine sensu vegetanti invenerint, qualis est arborum, praeponunt ei sentientem, qualis est pecorum, et huic rursus intelligentem, qualis est hominum: quam cum adhuc mutabilem
Abbreviated transcription (Latin):
citur quiuult omner homines saluos fieri & ad ignitionem ueritatis uenire as
demceps agit quantum porest ut intelligentes utlibenter & oboedienter auditꝰ
& baec seposse si potuerit & inquantum potuerit pi&ate magis orationũ quũ
oratorum facultate nondubit& ut orando prose acproillis quos est adlo cuturus
sit orator ante quamdictor : Atque siue in peculiare conloquo siue in ecclesiae
conuentu ipsx ore umut dicat accedens priusquã exerat proferentẽ linguũ
addnm̃ lou& amimam sitientem ut ruct& quod biberit uel quod impleuerit¬
fundat: At que ad oram ipsius dictionis illud potius bore menti cogita con¬
uemre quod dñ ait quum autem tradent uos nolite cogitare. quo modo
autquid loquamini: dabitur enimuobis in illaora quiello quamiti nen
enim uos estis quilo quimini s ed sp̃rpatris ũri quilo quitur in uobis : Siergo
neis quitradunt discentibus xp̃m hocrane studium docendi & iiisuade¬

Expanded text:
icitur: Qui vult omnes homines salvos fieri, et ad agnitionem veritatis venire ; ac icitur: Qui vult omnes homines salvos fieri, et ad agnitionem veritatis venire ; ac deinceps  haec se posse si potuerit, et in quantum potuerit, pietate magis orationum quam oratorum facultate non dubitet: ut orando pro se ac pro illis, quos est alsit orator ante quam doctor, atque sive in peculiari colloquio, sive in Ecclesiae conventu, ipsa hora jam ut dicat accedens, prius quam exerat proferentem linguam, ad Dominum levet animam sitientem, ut ructet quod biberit, vel quod impleveritfundat; atque ad horam ipsius dictionis illud potius bonae menti cogitet convenire quod Dominus ait: Cum autem tradent vos, nolite cogitare quomodo aut quid loquamini; dabituenim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri qui loquitur in vobis . Si ergo in eis qui tradunt discentibus Christum? Hoc sane studium docendi et in suade
Abbreviated transcription (Latin):
quetamen absetruuinti a logis prepter cognitiorem đ multum rosut
Somimibus intemport suosedidcoplenam febcitatem nonintult qui
apirsoctum niiladdixt. Seques ergoerat tempus in quostletas
perditteran cepta porsa perintelle gentiam s̃p̃rerre ꝑfecta Inboc
tempore gratiae qđ tertiumest fuit abunde felicter quando cunc¬
ts ills sacris ostus figuratus x p̃rest incunc tanteros tensus  Quan¬
doumbre suc cerrit lux incertir uerit asfigurisostensio occultone¬
uelatio legieuangelium timoriser uorum gratia filiorum & cunc¬
tsquȩ adumbrauerat litura manifestatios piritalis gratrn¬
ma & aperta: quartum est illudbea tȩ & ernitatos insigne in
quo deuiets cuncts aduerrantibus liudibit homodm̃ in icorrup¬
doms tranquilitate securis. Ergo instato mundi
ad duc tumest nonplene feliciter fuit tercium subgrati in quo

Expanded text:
bservantia legis propter cognitionem Dei multum profuit hominibus in tempore suo. Sed ideo plenam felicitatem non intulit, quia ad perfectum nihil adduxit . Sequens ergo erat tempus, in quo felicitas per litteram coepta posset per intelligentiam spiritus esse perfecta. In hoc tempore gratiae, quod tertium est, fuit abunde feliciter, quando cunctis illis sacris hostiis figuratus Christus est incunctanter ostensus; quando umbrae successit lux, incertis veritas, figuris ostensio, occultis revelatio, legi evangelium, timori servorum gratia filiorum, et cunctis, quae adumbraverat littera, manifestatio spiritalis gratissima et aperta. Quartum est illud beatae aeternitatis insigne, in quo, devictis cunctis adversantibus, laudabit homo Deum in incorruptionis tranquillitate securus. Ergo in statu mundi. . . adductum est. Non plene feliciter fuit tertium sub gratia, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
umano itaque generi quia obbuiom dederat creatorem dataest lexꝑ
uam creturȩ amit tentidm̃ reduce retur in cogitationem eraator
tenter est demonstratus
Ditedit ergoscđm in hominibus subtri moda drtinctione tempo¬
tum. Stabit homo ordine quarto ibeetit udne s To rum py¬
mosume infeliciter: Secundo non plene felicer tertio abunde
summe inquareo summa & crnaque febcitate sdciter: primo
summne inseliciter quia homocindtus ad imin agintor &e simltuo¬

Expanded text:
umano itaque generi, quia oblivioni dederat Creatorem, data est lex, per quam creaturae amittenti Deum reduceretur in cogitationem creator tenter est demonstratusStetit ergo saeculum in hominibus sub trimoda distinctione temporum. Stabit homo ordine quarto in beatitudine saeculorum. Primo summe infeliciter, secundo non plene feliciter, tertio abunde feliciter, quarto summa aeternaque felicitate feliciter. Primo summe infeliciter, quia homo conditus ad imaginem et similitud
Abbreviated transcription (Latin):
Quod inactione paenitentiae ner sen¬
si deranda est mensura temporis sed
doloris quod que nonnisi inecclesia
possunt remitti peccata¬
quod inre surretione ibilpereat
dehomani carne. sed quod cumq in
quum lib& perditionẽ dispersum ex¬
titerit uel consummatũ totumad
illam ammum redeat quae hanc
cum uiuer& animauito¬
Quod omp̃s ds̃ mirabiliter aeqiue in¬
effabiliter ex toto quo ca reconstit
eam intesur rectione mrabiicele¬
ritate restituat deexemploquo¬
que statue solubilis in&ulli qua quo¬
modo resurrecto fieripossit monstratꝰ¬
pinguedine corporum hum anorum
inqua stã corpora hoc solum quod
decebit habebunt

Expanded text:
Quod in actione poenitentiae non consideranda est mensura temporis, sed doloris; quodque non nisi in Ecclesia possunt remitti peccataQuod in resurrectione nihil pereat de humana carne; sed quodcunque in quamlibet perditionem dispersum exstiterit vel consummatum, totum ad illam animam redeat, quae hanc, cum viveret, animavitQuod omnipotens Deus mirabiliter atque ineffabiliter ex toto, quo caro constat, eam in resurrectione mirabili celeritate restituat. De exemplo quoque statuae solubilis metalli, qua quomodo resurrectio fieri possit, monstratupinguedine corporum humanorum, in qua sancta corpora hoc solum, quod decebit, habebunt
Abbreviated transcription (Latin):
Quod a morte usq adresur¬
rectionẽ anime in abditis recep¬
taculir teneantur uel requiȩ
Quomodo defunctorum anima¬
bus uiuentium oblationes &
elimosine uel pros int uel mi¬
nime pros perentur:

Expanded text:
Quod a morte usque ad resurrectionem animae in abditis receptaculis teneantur vel requie, Quomodo defunctorum animabus viventium oblationes et eleemosynae vel prosint, vel minime prosperentur.
Abbreviated transcription (Latin):
libaptir an diretinuit poter¬
utem quamuipsiue bo nurni¬
de malur minis terbaptir&¬
Qudd doetor studiis oratio¬
nunhum re deba praedicatio¬
nom uerborũ ut quod loqui¬
turor est dĩuirtute meli¬
us quam eius actione forme

Expanded text:
bi baptizandi retinuit potestatem, quamvis sive bonus sive malus minister baptiQuod doctor studiis orationum munire debet praedicationem verborum, ut quod locuturus est, Dei virtute melius quam ejus actione forme
Abbreviated transcription (Latin):
Sii Quod in nomine trinitatis de¬
tur baptis mũ & quad inbaptis¬
moquaquum que perrona trinita¬
tis omirant nihilbaptirmicele¬
britis agat quod que xp̃ibaptisinũ
intrinitate extiterit actum

Expanded text:
II. Quod in nomine Trinitatis detur baptismum, et quod in baptismo quaecunque persona Trinitatis omissa sit, nihil baptismi celebritas agat; quodque Christi baptismum in Trinitate exstiterit actum
Abbreviated transcription (Latin):
itineris callem reliquerit. Si enim paululum inutram lib& partẽ nutantaa uolu¬
ens inferre uestigia: ilico capieris. Int̾ nestoris ergo quondã ȩccłȩ constanti¬
nopolitanȩ ñ rectoris sed dissipatoris. ñ pastoris sed dep̃datoris sacrilegũ
dogma. & euticetis nefariã & detestabilẽ sectam. ita serpentine grassationis
sese calliditas temꝑauit. ut utrumq ñ sine utriusq ꝑiculo. utare ñ possuns.¬
dum euticianȩ heresis impietatẽ destruit nestoru arguit᷑ dogma erigere

Expanded text:
itineris callem reliquerit. Si enim paululum in utramque partem nutantia voluitineris callem reliquerit. Si enim paululum in utramque partem nutantia volueris inferre vestigia, illico capieris. II. Inter Nestorii ergo quondam Ecclesiae Constantinopolitanae, non rectoris sed dissipatoris, non pastoris sed praedatoris sacrilegum dogma, et Eutychetis nefariam et detestabilem 2 sectam, ita serpentinae grassationis sese calliditas temperavit, ut utrumque sine utriusque periculo pleriqudum Eutychianae haeresis impietatem destruit, Nestorii arguitur dogma erigere
Abbreviated transcription (Latin):
Leuitari qm̃ est pietatis specie obumbratũ. ꝑ multas orientis
ecołas domestica ẽtentione grassari cõperimꝰ. & eo usq ꝑtinaci animoꝵ obsti¬
natione defendi. ut nec antiquoꝵ patrũ tradinonib nec teligios rũ pͥncipũ
seueris sancionib possit uł potuerit amputari. Preuentꝰ enĩ falsȩ opi¬
nionis errore humanꝰ auditus. ad ueri rationẽ ꝑcipiendã durus & ꝑdifficilis
inuenit᷑. quantis cumq testib urgueat᷑. Mauult enĩ praui dogmatis¬
sententiã qua semel infectus ẽ ꝑuersius uindicare. quã hanc eandẽ tantis
diumarũ humanarũq legum auctoritatib refutatĩ salubrius immutare
Hec ergo ꝑnciosi discriminis loctalis & mortifera pestis. intra uenerandos
ȩccłȩ aditꝰ na cuncta ferocius populat᷑. ut eo plus noccat qͦ minus nocere intel¬
legit᷑. Sic enĩ tet̾rimi angius edocta magisterio insidiarũ suarũ ancipites
laqueos dextra leuaq tetendit. ut ꝑangustum & nimis arduum cõmeantib

Expanded text:
evitari quoniam est pietatis specie obumbratum per multas Orientis Ecclesias domestica contentione grassari comperimus; et eo usque pertinaci animorum obstinatione defendi, ut nec antiquorum Patrum traditionibus, nec religiosorum principum severis sanctionibus possit vel potuerit amputari. Praeventus enim falsae opinionis errore humanus auditus, ad veri rationem percipiendam durus et perdifficilis invenitur, quantiscunque testibus urgeaterversius vindicare, quam hanc eamdem tantis divinarum humanarumque legum auctoritatibus refutatam salubrius immutare. Haec ergo perniciosi discriminis lethalis et mortifera pestis intra venerandos Ecclesiae aditus ita cuncta ferocius populatur, ut eo plus noceat, quo minus nocere intelligitur. Sic enim teterrimi anguis edocta magisterio, insidiarum suarum ancipites laqueos dextra laevaque tetendit, ut perangustum et nimis arduum commeantibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtestante. multo fidentius qua &e hoc p̃dictũ ÷ arternã frlicitatẽ cȩlestis ciuitatis
exspectant : atq int̃ hacc om̃a contra ȩccłam xp̃i impiarũ gentiũ infidelitas fremit¬
& iuncitilla patiendo. & inconcussa fidẽ int̾ obsistentiũ seuitiã ꝓfitendo. Arue¬
latȩ ueritatis quȩ diu ꝓmissis misticis uelabat᷑ sacrificio succedente. illa sacrificia¬

Expanded text:
protestante multo fidentius, quia et hoc praedictum est, aeternam felicitatem caelestis ciuitatis protestante multo fidentius, quia et hoc praedictum est, aeternam felicitatem caelestis ciuitatis expectant. atque inter haec omnia contra ecclesiam Christi impiarum gentium infidelitas fremit, euincit illa patiendo et inconcussam fidem inter obsistentium saeuitiam profitendo. reuelatae ueritatis, quae diu promissis m
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ patient̃ fortit̃q experiant᷑. siur bonis eiꝰ miscđiter ac tẽptranter utant᷑:
arternũ ꝓ utroq p̃miuĩ recepturi in ciuitate suꝑna atq diuma. ubi iã non set
molestt toleranda calamitas. nec laboriose frenanda cupiditas. sed sola sine ulla
difficultatr & cũ ꝑfrcta libertate retinenda xp̃i & ꝓximi caritas. amnen.¬

Expanded text:
uitae patienter fortiterque experiantur siue bonis eius misericorditer ac temperanter utantur, uitae patienter fortiterque experiantur siue bonis eius misericorditer ac temperanter utantur, aeternum pro utroque praemium recepturi in ciuitate superna atque diuina, ubi iam non sit moleste toleranda calamitas nec laboriose frenanda cupiditas sed sola sine ulla difficultate et cum perfecta libertate retinenda dei et proximi caritas. in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinentiũ mos essa alius. nr̃oꝵ nobis in hacre dignius imitanda p̃beret auctoritas
& ñ te pigeat uel multa querenda ꝓponere si multa ꝑmouent. uel aliquanto
duitius uersare qđ queris. ut quantũ fieri ꝑtales qualessumꝰ potest. ñ remaneat
dubitationis nubilũ qđ obsta lumini ueritans. Scio enĩ exceltentiã tuã qͦrundã
ꝓpeti obstinatissimas contradictiones: qͥ ꝓpterea putant uel putari uolunt
xp̃ianã doctrinã utilitati ñ conuenire rei publicȩ qi nolunt stare rẽ publicã
firmitate urtutũ. sed in punitate uicioꝵ. Non aut̃ sic̃ regi homini uel cuilibae
principi ciuitatis. ita oeumdõ quicquid inultis peccatur in ultũ ÷. miscda ũ ciꝰ¬
ipsum xp̃mi. ñ descrit eos quiex eius fide uuunt cũq pic colunt. siue mala huiꝰ

Expanded text:
pertinentium mos esset alius, nostrorum nobis in hac re dignius imitanda praeberetur auctoritas. pertinentium mos esset alius, nostrorum nobis in hac re dignius imitanda praeberetur auctoritas. oquia tractauerunt, et non te pigeat uel multa quaerenda proponere, si multa permouent, uel ali-, quanto diutius uersare, quod quaeris, ut, quantum fieri per tales, quales sumus, potest, non remaneat dubitationis nubilum, quod obstet lumini ueritatis. Scio enim excellentiam tuam quorundam perpeti obstinatissimas contradictiones, qui propterea putant uel putari uolunt Christianam doctrinam utilitati non conuenire rei publicae, quia nolunt stare rem publicam firmitate uirtutum sed impunitate uitiorum. non autem sicut regi homini uel cuilibet principi ciuitatis ita etiam deo, quicquid a multis peccatur, inultum est. miseriipsum Christum non deserit eos, qui ex eius fide uiuunt eumque pie colunt, siue mala huius
Abbreviated transcription (Latin):
accedert mens tardiuscula & in erudita quasi pauꝑ ad diuitt.: srd inuitat
om̃s humili sermone quos ñ solũ manifesta pascat sed &iã scereta excrant ueri¬
tate. hoc in ꝓmptis qđ in reconditis habens. Sed nraꝑta fastidirent᷑. eadẽ rurfuo
oꝑta desiderant᷑: desi derata quodãmꝰ renouant᷑. renouata suauit̃ intimant᷑:
Hissalubrit̃ &e praua corrigunt᷑ &e parua nutriunt᷑ & magna oblittant ingena
Ille hiuc doctrinȩ mimicꝰ ẽ animꝰ. qͥ uel errando eã nescit ẽt̃ salubrimã uel
odit ȩgrotando medicinã. Uides quã ꝓlixã epłam seaerĩ. Si quid gͦ te mouae
atq int̃ nos ꝑtractari tanti habes: ñ t faciat angustias usitatarũ epłarũ uelud
custodiendus sit modus. qr & optinit nosti quã grandes easutteres habuerint.
cũ aliquid agerent qđ explicare breuit̃ ñ ualerent. Et si auctoꝵ ad alias litteras

Expanded text:
accedere mens tardiuscula et inerudita quasi pauper ad diuitem, sed inuitat accedere mens tardiuscula et inerudita quasi pauper ad diuitem, sed inuitat omnes humili sermone, quos non solum manifesta pascat, sed etiam secreta exerceat ueritate hoc in promptis quod in reconditis habens. sed ne aperta fastidirentur, eadem rursus operta desiderantur, desiderata quodam modo renouantur, renouata suauiter intimantur. his salubriter et praua corriguntur et parua nutriuntur et magna oblectantur ingenia. ille huic doctrinae inimicus est animus, qui uel errando eam nescit esse saluberrimam uel odit aegrotando medicinam. Vides, quam prolixam epistulam fecerim. si quid ergo te mouet atque inter nos pertractari tanti habes, non tibi faciat angustias usitatarum epistularum uelut custodiendus modus, quia et optime nosti, quam grandes eas ueteres habuerint, cum aliquid agerent, quod explicare breuiter non ualerent. et si auctorum ad alias litteras
Abbreviated transcription (Latin):
pxxinũ tuũ tanquã te ipsũ. Hic philosopina qm̃ oms omĩũ naturarũ cause
in dõ ereatore sunt. hic ethica. qm̃ uitabona & honesta ñ aliunde format᷑.
quã cum ca que diligenda funt quẽ ad modũ dilgenda sunt diligent᷑ hoc ẽ ds
& ꝓximꝰ. hic logica qm̃ ueritas lum̃q animȩ rationalis ñ nͥ dsc̃. Hic aiã lau¬
dabilis rei publicȩ salus. Neq enum condit᷑ & custodit᷑ optimaciuitas. nͥ funda¬
mento & unculo fidei firmȩq concordiȩ. cũ bonũ cõmune diligit᷑ qđ summũ
ac uerissimũ d̃sẽ: atq in illo inuicẽ sincerissime homes diligunt. eũ ꝓpt̃illũ
se diligunt cui qͦanimo diligant occultare ñ possunt. Modus aut̃ ipse dicendi
qͦ sc̃ã seriptura contexit᷑. quã omib accessibilis quãuis paucissimis penetrabilis.
ea quȩ apta c̃tin&e quasi amicꝰ familiaris sinr fuco ad cor loqͥt᷑ in doctoꝵ atq

Expanded text:
proximum tuum tamquam te ipsum. hic physica, quoniam omnes omnium naturarum causae proximum tuum tamquam te ipsum. hic physica, quoniam omnes omnium naturarum causae in deo creatore sunt; hic ethica: quoniam uita bona et honesta non aliunde formatur, quam cum ea, quae diligenda sunt, quem ad modum diligenda sunt, diliguntur, hoc est deus et proximus; hic logica, quoniam ueritas lumenque animae rationalis nonnisi deus est; hic etiam laudabilis rei publicae salus, neque enim conditur et custoditur optima ciuitas nisi fundamento et uinculo fidei firmaeque concordiae, cum bonum commune diligitur, quod summum ac uerissimum deus est, atque in illo inuicem sincerissime se homines diligunt, cum propter illum se diligunt, cui, quo animo diligant, occultare non possunt. Modus autem ipse dicendi, quo sancta scriptura contexitur, quam omnibus accessibilis, quamuis paucissimis penetrabilis! ea. quae aperta continet, quasi amicus familiaris sine fuco ad cor loquitur indoctorum at
Abbreviated transcription (Latin):
edibilior debuit eẽ ꝑmixtio quã animȩ & corporis. Sed hox in nobis ipsis expe¬
nur illud in xp̃o credere iubemur. Si aut̃ utrumq nobis parit̃ in exꝑtum
edendũ prȩciperaeur. quid horum citius crederemus Q uomodo ñ fateremꝰ
io incorporea quã unũ incorporeũ alterumq corporeũ facilius potuisse

Expanded text:
credibilior debuit esse permixtio quam animae et corporis. sed hoc in nobis ipsis expecredibilior debuit esse permixtio quam animae et corporis. sed hoc in nobis ipsis experimur, illud in Christo credere iubemur. si autem utrumque nobis pariter inexpertum credendum praeciperetur, quid horum citius crederemus? quo modo non fateremur duo incorporea quam unum incorporeum alterumque corporeum facilius potuis
Abbreviated transcription (Latin):
ere quȩ cotidir fit. Quomodo misccatur anima corpori. ut una psona fiat
ominis. Nam sicut in unitate ꝑsonȩ anima utit᷑ corpore ut homosit : ita in uni¬
ate ꝑsonȩ ds̃ utitur homint ut xp̃s sit. In illa gꝰ ꝑsona mixtura : animȩ &
orporis. in hac ꝑsona mixtura c̃dĩ & hominis : si tam̃ recedat auditor a
onsuetudine corpoꝵ qua solent duo liquores ita misceri ut nrutrũ feruae
itegritait̃ suã. quam quã &e in ipsis corporib aeri lux incorrupta misceat᷑.
o hominis. Cum eni uerbũ dĩ ꝑmixtũ c̃ animȩ habenti corpus. simul& a
nã susccpit & corpis. Illud cotidie fit ob ꝓcreandos homines. ueruntam̃
prec & alterius corporeȩ. Namsi anima in sua natura ñ fallat᷑ incorportãse
comp̃hendit. Multomagis incorporcũ ẽ uerbũ dĩ. Ac ꝑ hoc urrbidi aanimȩ

Expanded text:
de re, quae cotidie fit, quo modo misceatur anima corpori, ut una persona fiat de re, quae cotidie fit, quo modo misceatur anima corpori, ut una persona fiat hominis. nam sicut in unitate personae anima utitur corpore, ut homo sit, ita in unitate personae deus utitur homine, ut Christus sit. in illa ergo persona mixtura est animae et corporis, in hac persona mixtura est dei et hominis, si tamen recedat auditor a consuetudine corporum, qua solent duo liquores ita misceri, ut neutrum seruet integritatem suam, quamquam et in ipsis corporibus aeri lux incorrupta misceatur. ixtura est dei et hominis; cum enim uerbum dei permixtum est animae habenti corpus, simul et animam suscepit et corpus. illud cotidie fit ad procreandos homines, hoc semel poreae et alterius corporeae. nam si anima in sua natura non fallatur, incorpoream se esse comprehendit; multo magis incorporeum est uerbum dei ac per hoc uerbi dei et animae
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ipsa uis semuinũ quos numeros habent. quã uiuaces quã efficaces quã latent̃
potentes. quã in paruo magna loquentes molientes. Qiuis adeat animo quis
promat eloquio : ille gͥ sibi sint semint operatus c̃ hominẽ. qui in rerũ natura
nt seminib optrat᷑ ae semina. Ille in suo corpore numtros numt tempoꝵ men¬
urasq feruauit artatũ. qui sint ulla sui mutabilitate mutando contexuit or¬
imnr̃ scculoꝵ. Hoc enĩ creuit in tẽpore. qđ cocpit ex tempore. Uerbũ aut̃ in
rincipio ꝑ quod facta sunt tempora. tempꝰ cligit qͦ susciperde carnt̃. ñ tẽpori
essit ut uertera  in carnẽ. Hlomo quippe dõ accessit. non ds̃ aserecessit. Sic
utẽ quidã reddi sibi rationẽ flagitant quomodo ds homini ꝑmixtus sit utuna
era psona xp̃i. cum hoc seinel sirri oportuerit. quasi rationẽ ipsi reddant

Expanded text:
sicut ipsa uis seminum quos numeros habet, quam uiuaces, quam efficaces. quam latenter sicut ipsa uis seminum quos numeros habet, quam uiuaces, quam efficaces. quam latenter potentes, quam in paruo magna molientes, quis adeat animo, quis promat eloquio? ille igitur sibi sine semine operatus est hominem, qui in rerum natura sine seminibus operatur et semina; ille in suo corpore numeros temporum mensurasque seruauit aetatum, qui sine ulla sui mutabilitate mutando contexit ordinem saeculorum. hoc enim creuit in tempore, quod coepit ex tempore; uerbum autem in principio, per quod facta sunt tempora, tempus elegit, quo susciperet carnem, non tempori cessit, ut uerteretur in carnem; homo quippe deo accessit. non deus a se recessit. Sic autem quidam reddi sibi rationem flagitant, quo modo deus homini permixtus sit, ut una fieret persona Christi, cum hoc semel fieri oportuerit, quasi rationem ipsi reddant
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ fundos thesauros sapientiȩ &e scientiȩ contineno. & fide imbuens mentes q
ad eternã contemplationt̃ ueritatis in cõmutabilis ferurat. Quid si omp̃s lo¬
minẽ ubicumq formatũ ñ exmat̾no utero crearae. fedrepentinũ inferrae a¬
pectb : quid si mullã ex paruulo in uiuentã mutarte artatẽ. nulos eibos n¬
les carpera somnos. nonne opiniont̃ confir marae erroris : strc homint̃ uer i
suscepisse ullomodo crederaur. Et dum oma mirabilit̃ facit: auferrde quod
ricordit᷑ frcit. Nunc uero ita int̾ dm̃ & homines mediator apparuit. ut mnie¬
tate psont copulans utramꝙ naturã. &e solita sublimarae insolitis. & insolita sies
temperarte. Quid aut̃ non murũ dsfacit in omĩb ereature motib. nusi consiendo
cotidiana uiluissent : Ptiuq quã multa usitata calcant᷑. quȩ considerata stupenit᷑.

Expanded text:
in se profundos thesauros sapientiae et scientiae continens et fide inbuens mentes, quas in se profundos thesauros sapientiae et scientiae continens et fide inbuens mentes, quas ad aeternam contemplationem ueritatis incommutabilis peruehat. quid, si omnipotens hominem ubicumque formatum non ex materno utero crearet, sed repentinum inferret aspectibus? quid, si nullas ex paruulo in iuuentam mutaret aetates, nullos cibos, nullos caperet somnos? nonne opinionem confirmaret erroris nec hominem uerum suscepisse ullo modo crederetur et, dum omnia mirabiliter facit, auferret, quod misericorditer fecit? nunc uero ita inter deum et homines mediator apparuit, ut in unitate personae copulans utramque naturam et solita sublimaret insolitis et insolita solitis temperaret. Quid autem non mirum deus facit in omnibus creaturae motibus, nisi consuetudine cotidiana uiluissent? denique quam multa usitata calcantur, quae considerata stupentur!
Abbreviated transcription (Latin):
in melius mutandũ. nullomodo in deterius mutata coaptauit : nom̃ humanit
ab eo dignanter assumens. diunitans ci largiter tribuene. Ipsa uartꝰ pimuolita
matris uirginea uiscera membra infantis eduxit quȩ postea ꝑclausa ostira mẽm
iuuenis introduxit. H ic si ratio querit᷑. ñ ert mirabilis. Si exemplu poseit᷑.
non erit fingulare. Demĩ dõ aliquid posse. qđ nos fateam̃ inuestigare ñ posso
h malibus reb tota ratio factiẽ potentia facientio. lam illud qđ in somno
uit. &s cibo alitur. & omis humanos sentit affeetus. homint̃ ꝑfuades hor¬
mnib. quẽ non consumpsit utiq sesd assumpsit. Eecesic factum: : & tam̃ quo
heretici ꝓuerse mirando cius laudandoq uuirtutt̃. naturã humanã ineo ꝙ
a gnoscert nolurrunt ubi ẽ om̃is grẽ comiñdatio qua saluos facit credentes

Expanded text:
in melius mutandum nullo modo in deterius mutata coaptauit nomen humanitatis in melius mutandum nullo modo in deterius mutata coaptauit nomen humanitatis ab eo dignanter adsumens, diuinitatis ei largiter tribuens; ipsa uirtus per inuiolata matris uirginea uiscera membra infantis eduxit, quae postea per clausa ostia membra iuuenis introduxit. hic si ratio quaeritur, non erit mirabile; si exemplum poscitur. non erit singulare. demus deum aliquid posse, quod nos fateamur inuestigare non posse. in talibus rebus tota ratio facti est potentia facientis. Iam illud, quod in somnos soluitur et cibo alitur et omnes humanos sentit affectus, hominem persuadet hominibus, quem non consumpsit utique, sed adsumpsit. ecce sic factum est et tamen quidam haeretici peruerse mirando eius laudandoque uirtutem naturam humanam in eo prorsus agnoscere noluerunt, ubi est omnis gratiae commendatio, qua saluos facit credentes
Abbreviated transcription (Latin):
illo tantus ds angustias passus eͥc̃ uideat᷑. Neq enim mole sed uirtute
magiuis c̃ ds̃. qui ꝓudentiȩ similiorẽ sensu magis formiculis &e apiculis drdit. quã
a sinis ce camedis. Qui ex grano minitissimo seminis tantã ficulneȩ arboris m¬
nitudinẽ etreat: cum exmulto maiorib seminib longe minora multa nascant᷑
Qui pupula tã pariuã ditauit acir : qua ꝑoculosemicante uictu temporis cacli
ꝙpedimidiũ iustraret᷑. Qui expuncto & quasicentro cerebri sensus om̃s qunias
distributione diffundit. qui cor de membro tã exiguo uitalt̃ motũ ꝑ corpori
cuncta dispensat. his atq huiusmnodi reb insinuans magna de minimis. qui
parus in parius. Ipsa enim magnitudo iurtutis eius quȩ nullas in an gustosen
angustias. uterũ uurginalt̃ non aduenticio. sed in digena puer perio fecundau
ipsa sibi animã rationalẽ &e ꝑ candẽ &im corpꝰ humanũ totũq omnino homin

Expanded text:
illo tantus deus angustias passus esse uideatur. neque enim mole sed uirtute illo tantus deus angustias passus esse uideatur. neque enim mole sed uirtute magnus est deus, qui prouidentiae similiorem sensum magis formiculis et apiculis dedit quam asinis et camelis, qui ex grano minutissimo seminis tantam ficulneae arboris magnitudinem creat, cum ex multo maioribus seminibus longe minora multa nascantur, qui pupulam tam paruam ditauit acie, qua per oculos emicante in ictu temporis caelum prope dimidium lustraretur, qui ex puncto et quasi centro cerebri sensus omnes quinaria distributione diffundit, qui corde, membro tam exiguo, uitalem motum per corporis cuncta dispensat his atque huius modi rebus insinuans magna de minimis, qui non est paruus in paruis. ipsa enim magnitudo uirtutis eius, quae nullas in angusto sentit angustias, uterum uirginalem non aduenticio sed indigena puerperio fecundauit; ipsa sibi animam rationalem et per eandem etiam corpus humanum totumque omnino hominem
Abbreviated transcription (Latin):
oẽ tam̃ siut oocultũ siut manifestũ. sic̃ lux adẽ oculis & udentis & cȩci. std
identi adẽ p̃senti. cȩco uͦ absenti. Ad ẽ & uox audientib aurib adẽ &iã
urdis. sedillis pat&e. istis lat&e. Quid ant̃ mirabilius quã id qđ accidit in uo¬
b nr̃is uerbisq sonantib. in rescilicae raptĩ transitoria : cũ enĩ loquim᷑. ne
dȩ quidẽ syllabȩ locꝰẽ nisi prima sonare destiterit. Et tam̃ siunꝰ adsit auditor:
potũ audit qđ dicimꝰ. Et si duo adsint : tantundẽ ambo audiunt. qđ & singulis
ptũ c̃. & si audiat multitudo silens. non int̃ searticulatim cõminuunt sonos
imquã cibos. sed omẽ qđ sonat & om̃ib totũ ẽ &e singulis totũ. Itant iam
illud c̃ potius incredibile. si uerbũ hominis transiens qđ exibae aurib uerbũ
ꝑmanens non exibae rebus. ut quẽ ad modũ hoc simul auditur &iã a singulis totũ.
isimul illud ubiq sit totũ : Non itaq metuendũ: corpusculũ infantiȩ. ne

Expanded text:
ifestum, sicut lux adest oculis et uidentis et caeci; sed uidenti adest praesens caeco uero absens. adest et uox audientibus auribus, adest etiam surdis; sed illis patet, istis latet. quid autem mirabilius quam id, quod accidit in uocibus nostris uerbisque sonantibus in re scilicet raptim transitoria? cum enim loquimur, ne secundae quidem syllabae locus est, nisi prima sonare destiterit, et tamen, si unus adsit auditor, totum audit, quod dicimus, et, si duo adsint, tantundem ambo audiunt, quod et singulis totum est, et, si audiat multitudo silens, non inter se particulatim comminuunt sonos tamquam cibos, sed omne, quod sonat, et omnibus totum est et singulis totum. itane iam non illud est potius incredibile, si, uerbum hominis transiens quod exhibet auribus, uerbum dei permanens non exhibet rebus, ut, quem ad modum hoc simul auditur etiam a singulis totum, ita illud simul ubique sit totum? Non itaque metuendum est corpusculum infantiae, ne in
Abbreviated transcription (Latin):
bi quippt sentit ubi iuda. quia & uidert sentireẽ. Ibi sentit ubi audit. quia &
audire sentire ẽ. Autgꝰ & ibi uiuit. ac ꝑ hoc &iã ibi ẽ: aut sentit & ubi ñ uuit.
uit uiuit & ubi ñ ẽ. Hacc omã mura sunt. Nichilhoꝵ ad firmari sinr quadã
uelut absurditate potest. Et desensu loquimur mortirino. Quidgͥ c̃ ipsaani¬
na p̃ter corporis sensũ idr̃ sunr mente qua ista considerat. neq enĩ srnsu cor¬
poris de ipsis sensib corporis uidicat. Et putamꝰ nob̵ de omnipotentia di ꝙ quẽ¬
acta sunt omnia sic ad sumpsisse corpꝰ eax unrgine &e sensib: appariusst morta¬
ib:. ut in imortalitatẽ suã non corruperit . ut art̾ntatẽ ñ mutauerit. ut
otestateꝰ minuerit. ut ad ministrationẽ mundi ñ deseruerit. ut asinupatris
dẽ astereto qͦ oum illo & in illo ẽ ñ recesserit. uerbũ di sic intelligrit ꝑ qđ

Expanded text:
ibi quippe sentit, ubi uidet, quia et uidere sentire est; ibi sentit, ubi audit, quia et ibi quippe sentit, ubi uidet, quia et uidere sentire est; ibi sentit, ubi audit, quia et audire sentire est. aut ergo et ibi uiuit ac per hoc etiam ibi est aut sentit, et ubi non uiuit, aut uiuit, et ubi non est. haec omnia mira sunt; nihil horum adfirmari sine quadam uelut absurditate potest et de sensu loquimur morticino. quid igitur est ipsa anima praeter corporis sensum, id est in mente, qua ista considerat? neque enim sensu corporis de ipsis sensibus corporis iudicat. et putamus nobis de omnipotentia dei increacta sunt, sic assumpsisse corpus ex virgine, et sensibus apparuisse mortalibus, ut immortalitatem suam non corruperit, ut aeternitatem non mutaverit, ut potestatem non minuerit, ut administrationem mundi non deseruerit, ut a sinu Patris, id est a secreto, quo cum illo et in illo est, non recesserit! 7. Verbum Dei sic intellige, per quod
Abbreviated transcription (Latin):
siienet er qui tangit aspretus. Ui desne quã sit hoc latebrosu in sensi a
conspicuo qui iusus oicitur : attende & auditũ. Namae ipse sese forasqis¬
dimmodo diffundit a carne. Unde enim dicimꝰ foris sonat. nusi ibi fontuiꝰ
ubisonat . Ergo de illic extra carnẽ nram̃ uiumꝰ. Ansentire possumuis
& ubi non uiumus cumsensus sut uita ce ñ possit: Cceeri tres sensusaps
scipsos sentiunt: quamuis de olfactu possit utcumq dubitari. Degustu aut̃ atq
tactu nulla controuersia ẽ. qđ raquȩ gustamus & tangimꝰ. ñ alibi quã in nr̃a
carnie sentimꝰ. Pro un deisti ties sensus ab hac considerationt romontant᷑. Uisus au¬
ditusq afferunt mirabilt̃ questiont̃. Aut quomodo anima sintit ubi ñ uiuit. aut
quomodo uiuatubi ñ ẽ : neq enim nͥ in carne sua ẽ : sentit aut̃ &iã prȩt̃ carnẽ suã

Expanded text:
tinent ea, quae tangit aspectu? uidesne, quam sit hoc latebrosum in sensu tam tinent ea, quae tangit aspectu? uidesne, quam sit hoc latebrosum in sensu tam conspicuo, qui uisus dicitur? adtende et auditum. nam et ipse se foras quodam modo diffundit a carne. unde enim dicimus: Foris sonat\', nisi ibi sentiamus, ubi sonat? ergo et illic extra carnem nostram uiuimus. an sentire possumus, et ubi non uiuimus, cum sensus sine uita esse non possit? Ceteri tres sensus apud se ipsos sentiunt, quamuis de olfactu possit utcumque dubitari. de gustu autem atque tactu nulla controuersia est, quod ea, quae gustamus et tangimus, non alibi quam in nostra carne sentimus. proinde isti tres sensus ab hac consideratione semoueantur. uisus auditusque adferunt mirabilem quaestionem, aut quo modo anima sentiat, ubi non uiuit, aut quo modo uiuat, ubi non est. neque enim nisi in carne sua est; sentit autem etiam praeter carnem suam.
Abbreviated transcription (Latin):
insuetius cs uigilantius ꝑscruirt᷑. Sunt certe quinq pertit cor poris senlas
qui nec sint corpore nec sint anima et̃ possunt. qua neq sentire ẽ nisi uiuetas
quod ab anima e corpori : neq sint corporeis instrumentis & quasi uasisat: or¬
ganis udemus. audimus cȩterisq trib utimur sensib. Intendat bare anino
rationalis & sensus corporis non sensib corporis. sedipsa mentt atq rationt
considere. Certe sentort homonon potest nisiuuat uiuit aut̃ inearne antrqia
morte utrumq dirimrt᷑. Quomo do igit᷑anima quȩ sunt entra carue suõ sera
que ñ nisi in carut sui uuit: A nnon ab euis carne longissune absunt syde ra
in cȩło  An in celo nonuidit solt̃ : An sentire ñ ẽ uidere. cum sit in quinq
sensib excellentior ceteris uisus: An co medo uiuit quia & ineolosenti
& sensus eẽ non potest ubi uita non ẽ : Ansentit e ubiñ uut: Sura eu
in sia carne tantũ uiuat. sentit a iaminhis locis quȩ p̃tereiꝰ cartĩe cona¬

Expanded text:
i corporis sensus, qui nec sine corpore nec sine anima esse possunt, quia neque sentire est nisi uiuentis, quod ab anima est corpori, neque sine corporeis instrumentis et quasi uasis atque organis uidemus, audimus ceterisque tribus utimur sensibus. intendat haec anima rationalis et sensus corporis non sensibus corporis sed ipsa mente atque ratione consideret. certe sentire homo non potest, nisi uiuat; uiuit autem in carne, antequam morte utrumque dirimatur. quo modo igitur anima, quae sunt extra carnem suam, sentit, quae non nisi in carne sua uiuit? an non ab eius carne longissime absunt sidera in caelo? an in caelo non uidet solem? an sentire non est uidere, cum sit in quinque sensibus excellentior ceteris uisus? an et in caelo uiuit, quia et in caelo sentit et sensus esse non potest, ubi uita non est? an sentit, et ubi non uiuit, quia, cum in sua tantum carne uiuat, sentit etiam in his locis, quae praeter eius carnem con
Abbreviated transcription (Latin):
dõ : quia in illo c̃ diuinitas uigeniti facta particeps mortalitatis nr̃ȩ
ut &. nos participes eius immortalitatis essriuꝰ. Hoc sacram̃tũ longe c̃
a cordib sipientũ suꝑboꝵ. & ido ñ xp̃iantꝵ: aoꝑhoc neb tiret sapientũ
dicat᷑ gras agamꝰ dño dõ nr̃o. A cuius sacrificii humilitate. longe ab est
tẏphus & coturnꝰ illoꝵ. Et id̾o multũ mirabilis resẽ : quẽ ad modũ ds quo¬
rundã nonduĩ cognoscentiũ eũ sit in habitator. & quorundã cognoscentiũ
ñ sit. Nec illi enĩ ad tẽplũ dĩ ꝑtinent. qui cognoscentes dm̃ ñ sic̃ diñgłifi¬
cauerunt aut grãs egerunt : & ad templum dĩ ꝑtinent parunli scĩficati
sacram̃to xp̃i. regenerati spũ sc̃o. qui certe ꝑętatẽ nondũ possunt aognos¬
cere dm̃. Undt quẽ poturrunt illi nosfe nec habere: isti poturrunt habere¬

Expanded text:
Deo, quia in illo est divinitas Unigeniti facta particeps mortalitatis nostrae, Deo, quia in illo est divinitas Unigeniti facta particeps mortalitatis nostrae, ut et nos participes ejus immortalitatis essemus. 21. Hoc sacramentum longe est a cdicatur: Gratias agamus domino deo nostro. a cuius sacrificii humilitate longe abest typhus et ęothurnus illorum. et ideo multum mirabilis res est, quem ad modum quorundam nondum cognoscentium deum sit inhabitator deus et quorundam cognoscentium non sit. nec illi enim ad templum dei pertinent, qui cognoscentes deum non sicut deum glorificauerunt aut gratias egerunt, et ad templum dei pertinent paruuli sanctificati sacramento Christi, regenerati spiritu sancto, qui certe per aetatem nondum possunt cognoscere deum; unde, quem potu
Abbreviated transcription (Latin):
poris : ubi & simul om̃sunũ tẽplũ & singuli singula tẽpla sumꝰ. qr ñ ẽ ds in
om̃ib quã in singulis maior. & fit plerũq ut plurefeũ minꝰcapiant. unꝰ aplius.
Sed cum dixissa apłs. diuisiones aut̃ sunt donationũ: continuo subiecit. idem
aut̃ sp̃s. Itẽ cũ ipsas donationũ diuisiones cõmemorass&. om̃ã aut̃ hȩc in qͥt
operat᷑ unꝰ atq idem sp̃s: diuidens ꝓpria unicuiq ꝓut uult. Piuidens
gͦ ñ ipse diusus : quia ipse unꝰ atq idẽ. Ille uͦ diuisiones dictȩ sunt si c̃ nuẽbroꝵ
in corpore : qr ñ idem ualent aures qđ oculi atq it a mẽbra cȩtera diuersis
officus c̃cordit̃ distributa. quȩ tam̃ cũ sani sumꝰ una neq diuersa nec alibi
maiore alibi minore. sed cũ sint ipsa disparia cõmuni & parilisalute c̃gau
apłs dicens. Unus panis unũ corpꝰ multi sumꝰ. Per caput nrm̃ reconciliam᷑

Expanded text:
poris, ubi et simul omnes unam templum et singuli singula templa sumus, quia non est deus in poris, ubi et simul omnes unam templum et singuli singula templa sumus, quia non est deus in omnibus quam in singulis maior et fit plerumque, ut plures eum minus capiant, unus amplius. sed cum dixisset apostolus: Diuisiones autem donationum sunt, continuo subiecit: Idem autem spiritus; item cum ipsas donationum diuisiones commemorasset, omnia autem haec, inquit, operatur unus atque idem spiritus diuidens propria unicuique, prout uult; diuidens ergo, non ipse diuisus, quia ipse unus atque idem. illae uero diuisiones dictae sunt sicut membrorum in corpore, quia non idem ualent aures quod oculi atque ita membra cetera diuersis officiis concorditer distributa. quae tamen, cum sani sumus, una neque diuersa nec alibi maiore alibi minore sed, cum Apostolus, dicens, Unus panis, unum corpus multi sumus . Per caput nostrum reconciliamur
Abbreviated transcription (Latin):
rossit ac transitoria surdus ñ capit. surd aster ñ totũ capit. atq in his qui au¬
diunt eũ parit ei ꝓpinquent tantomagis alius alio capit quanto ẽ Acuti¬
oris. tanto aut̃ minꝰ quanto ẽ obtunsioris auditꝰ. cũ ilbe ñ uarie magis
minusur inson&. srd in coloco in qͦsunt om̃ib ar qualit̃ p̃sto sit. quanto
excellentius ds natura incorporca & immutabilit̾ uiuat: qui ñ sic̃ sonꝰ ꝑmo
ras tẽpoꝵ tendi& diuidi potest. nec spatio aerio tã ꝗ loco suo indiga. ubi p̃¬
sentib p̃stosit. srd art̾na stabilitatr insripso manens tot̾ꝰ adcẽ rel om̃ib potrest
& singulis totꝰ. quãuis in quib habitat habrant cũ ꝓsuȩ capatitatis diuersitate.
alii ãplius. aluiminꝰ. quosipse sibi dilectissimũ tẽplũ grã suȩ bonitatis ȩdificat
Et donationũ quidẽ dictȩ sunt diuisiones. tãꝗ ꝑ partes & mẽbra unius cor¬

Expanded text:
res sit ac transitoria, surdus non capit, surdaster non totum capit atque in his, qui aures sit ac transitoria, surdus non capit, surdaster non totum capit atque in his, qui audiunt, cum pariter ei propinquent, tanto magis alius alio capit, quanto est acutioris, tanto autem minus, quanto est obtunsioris auditus, cum ille non uarie magis minusue insonet, sed in eo loco, in quo sunt, omnibus aequaliter praesto sit, quanto excellentius deus natura incorporea et inmutabiliter uiua, qui non sicut sonus per moras temporum tendi et diuidi potest nec spatio aerio tamquam loco suo indiget, ubi praesentibus praesto ait, sed aeterna stabilitate in se ipso manens totus adesse rebus omnibus potest et singulis totus, quamuis, in quibus habitat, habeant eum pro suae capacitatis diuersitate alii amplius alii minus, quos ipse sibi dilectissimum templum gratia suae bonitatis aedificat! Et donationum quidem dictae sunt diuisiones tamquam per partes et membra unius cor
Abbreviated transcription (Latin):
uel candidiora sunt membra. Usq adeo ñ mole constat. qđ in qualitatib magnũ dr̃ esse
uel paruũ. Seruntam̃ si moles ipsa corporis quantacũq uel quantula cũq sit penitꝰ au¬
feratur. qualitates eius non erit ubi sint quãuis ñ mole metiendȩ sunt. Aut uͦ ds̃ non si
minus capit᷑ ab illo eui presens ẽ. idõ ͫͣ se minor ẽ. Torus enũ inse ipso ÷. Noc in quib ẽ
ita c̃ ut indigrat cis tamquã ñ possit eẽ nisi in cis. Sic̃ aut̃ nec ab illo ab ẽ
in quo ñ habitat. & tot᷑ adc̃ quãuis cũ illx ñ habrat: ita & illi in qͦ habitat
totꝰ c̃ p̃stns. quamiuis ñ ex toto cũ capiat. Arq enim ad habitandũ diuidit
sr ꝑ hominũ corda sru corpora. aliã siu partẽ huic tribuens ali& illi. sic̃
lux ista ꝑ aditꝰ & fenestras domoꝵ: srd potius si quẽlibae sonũ cũ corporea

Expanded text:
uel candidiora sunt membra: usque adeo non mole constat, quod in qualitatibus magnum dicitur esse uel candidiora sunt membra: usque adeo non mole constat, quod in qualitatibus magnum dicitur esse uel paruum. uerum tamen si moles ipsa corporis, quantacumque uel quantulacumque sit, penitus auferatur, qualitates eius non erit ubi sint, quamuis non mole metiendae sint. at uero deus non, si minus capitur ab illo, cui praesens est, ideo ipse minor est. totus enim in se ipso est nec, in quibus est, ita est, ut s eum ille non habeat, ita et illi, in quo habitat, totus est praesens, quamuis non ex toto eum capiat. Neque enim ad habitandum diuidit se per hominum corda seu corpora aliam sui partem huic tribuens illi aliam sicut lux ista per aditus et fenestras domorum, sed potius, si quemlibet sonum, cum corporea
Abbreviated transcription (Latin):
fundat extinctos. Propinquare aut̃ luci merito ꝑ hibent᷑ oculi qui sanitatis accessu aciẽ
ꝓficiunt. Porro aut̃ qđ parũ distinctr putauimꝰ posse intellegi. cum diceremꝰ dii
nisi adderemꝰ in seipso. iudeo diligentius exponendũ. Quomꝰ
enim ubiq si in seipso: ubiq scilic&. quia nusquã ẽ absens. Insripso aut̃. quia ñ contin&
in cis quib ẽ presens. tanquã sine hiseẽ non possit. Nam spatia locoꝵ tolle corporib: nusqu
erunt. Et quia nusquã erunt. nec erunt. Tolle ipsa corpora qualitatib corpoꝵ. nonerit
ulla quã in alia parte sanitas maior aut candor. nec maior in toto quã in parte: qua ñsanius
aut candidius totũ constat eẽ quã partẽ. Si aut̃ in ȩqualit᷑  sit sanũ. aut inȩqualit̃ candidũ
fieri potest ut in minore sit sanitas maior aut candor. cũ minora quã maiora saniora

Expanded text:
fundat extinctos? propinquare autem luci merito perhibentur oculi, qui sanitatis accessu aciem fundat extinctos? propinquare autem luci merito perhibentur oculi, qui sanitatis accessu aciem recipiendo proficiunt. Porro autem, quod parum distincte putauimus posse intellegi, cum diceremus deum nisi adderemus in se ipso\', nideo diligentius exponendum. quo modo enim ubique, si in se ipso? ubique scilicet, quia nusquab eis quibus est praesens, tanquam sine eis esse non possit. Nam spatia locorum tolle corporibus, nusquam erunt, et quia nusquam erunt, nec erunt. Tolle ipsa corpora qualitatibus corporum, non erit ulla quam in alia parte eius sanitas maior aut candor nec maior in toto quam in parte, quia non sanius aut candidius totum constat esse quam partem. si autem inaequaliter sit sanum aut inaequaliter candidum, fieri potest, ut in minore parte sit sanitas maior aut candor, cum minora quam maiora saniora
Abbreviated transcription (Latin):
omnib &iã in quib habitat non acqualit̃ habitat. Nã undr ẽ illud qđ helyseus poposcit. ut
in alus ẽ amplius. in alus minus.: Sed non ẽ neglegent̃ intuendũ qđ diximus. in seipso eẽ ubio
totũ. Non ergo in eis quȩ in eis alia pluseũ capiunt. aliaminꝰ. Idõ enim ubiq esse dicit᷑.
quia nulli parti rerũ absensẽ. Ideo totꝰ. quia non parti rerũ partẽ suã p̃sentẽ preb&e. & al¬
teri parti alterã partẽ acqualẽ ȩqualib. minori uͦminorem. maioriq maiorẽ. Sed ñ solu
niuersitati creaturȩ. urrum ętiã culib& partirius totꝰ parit̃ adẽ. Huq ab eo longe
dicunt᷑ qui peccando dissimillimi facti sunt : & hu ei ꝓpinquare qui eius similitudinẽ pie
uincendo recipiunt. sicut rectedicunt᷑ oculi tanto eẽ ab hacluce longius quanto fuerint
cctiores. Quid eium tã longeẽ aluce quã cȩcitas. &iã silux presto sit atq si oculos per¬

Expanded text:
m ia quibus habitat, non aequaliter habitat. nam unde est illud, quod Helisaeus poposcit, ut in aliis est amplius in aliis minus? sed non est neglegenter intuendum, quod diximus in se ipso esse ubique totum, non ergo in eis, quae alia plus eum capiunt alia minus. ideo enim ubique esse dicitur, quia nulli parti rerum absens est, ideo totus, quia non parti rerum partem suam praesentem praebet et alteri parti alteram partem, aequales aequalibus, minori uero minorem maiorique maiorem, sed non solum uniuersitati creaturae uerum etiam cuilibet parti eius totus pariter adest. hique ab eo longe esse dicuntur, qui peccando dissimillimi facti sunt, et hi ei propinquare, qui eius similitudinem pie uiuendo recipiunt, sicut recte dicuntur oculi tanto esse ab hac luce longius, quanto fuerint caeciores; quid enim tam longe est a luce quam caecitas, etiamsi lux praesto sit atque oculos per