comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fidem ⁊ oꝑa sua dicut ip̃e ait pr̃ iudicat
nenunẽ s ome iudiaũ dedit filio Item sicuti au¬
dio iudicio ⁊ iudiciũ meum uer̃ est qr nõ q̃ro
uoluntatem meam. S uolũtatem eins qui me
ciosa aduocanio ⁊ consolatio uingenti dei iusti udi¬

Expanded text:
fidem et opera sua; sicut ipse ait, Pater judicat neminem, sed omne judicium Filio dedit: item, Sicuti audio, judico, et judicium meum verum est; quia non quaero voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui me ciosa advocatio et consolatio, Unigeniti Dei justi judi
Abbreviated transcription (Latin):
lo modo isi alicuiꝰ intlłĩ ⁊ iltius uti de quo
est. Non ita sicut est filius deus de dõ sum̃
nerare u̾bum ita filio ꝓpͥũ est eẽ bbũ Et iõ
sicut audit iudicat qr sicut gemit̾ ess sbim
⁊ idem bum sit ui̾tas Ita scdm̃ u̾itatẽ iudi¬

Expanded text:
 nisi alicujus intelligi, et illius utique de quo est. Non itaque sicut est Filius Deus de Deo, lumen nerare Verbum, ita Filio proprium est esse Verbum. Et ideo sicut audit judicat; quia sicut genitum est Verbum, ut idem Verbum sit veritas, it
Abbreviated transcription (Latin):
hue ut ip̃a humana. ex aĩã ꝯstet ⁊ carne aut
sri eo mouent᷑ quod soͥptũ eso u̾bũ caro fciũ
nec illic aĩa nõdata est. Intelligant carne̾ ꝓ ho¬
mine poĩtam .a. ꝑte tot̃ significante łons mõ
sicuti est ad te om̃is caro ueniet. It̃ ex oꝑibus
legis nõ ustific abit᷑ om̃is caro Quod̾ aꝑtius alio
loco dixit Ex lege nemo iustificabit᷑ It̃ alio lo
co. Non iustificabit᷑ ex oꝑibus legis Ita gͦ dixit
Ouñs caro ac si drẽt Om̃is nomo. Ita dcm̃ est

Expanded text:
 ut ipsa humana ex anima constet et carne. Aut si eo moventur quod scriptum est, Verbum caro factum est ; nec illic anima nominata est: intelligant carnem pro homine positam, a parte totum significante locutionis modo; sicuti est, Ad te omnis caro veniet : item, Ex operibus Legis non justificabitur omnis caro . Quod apertius alio loco dixit, Ex Lege nemo justificabitur : itemque alio, Non justificatur homo ex operibus Legis . Ita ergo dixit, Omnis caro; ac si diceret, Omnis homo. Sic it
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃am uoluit intelligi eum cõm̃dasse patͥ si hũa¬
nũ spiũ auod est aiã mĩto in ista ipã disputa¬
tõne suꝑius ubi uoluerunt intelligi xp̃m patͥs
uolinitatem fecisse non suam ħie eũ minoris
at diu̾se putantes eẽ nature ⁊ illud ꝯ memora¬
uerunt quod ait pr̃ tͣnseat. a mo cali& iste siõ
tam̃ quod ego uolo s quod tu uis Illud autẽ
noluerunt quod ait t̾stis est annma mea us
ad mortem Audiant gͦ ista ꝯme morantibus no¬
bis. tͥstis est amina mea. us ad mortẽ. pͣtatẽ nẽo
ponendi aĩam meam maiorem hao caritate ne

Expanded text:
ipsam volunt eum intelligi commendasse Patri, non humanum spiritum, quod est anima. Merito in ista ipsa disputatione superius, ubi voluerunt intelligi Christum Patris voluntatem fecisse, non suam, hinc eum minoris atque diversae putantes esse naturae, illud commemorarunt quod ait, Pater, transeat a me calix iste; non tamen quod ego volo, sed quod tu vis: illud autem noluerunt quod ait, Tristis est anima mea usque ad mortem . Audiant ergo ista commemorantibus nobis: Tristis est anima mea usque ad mortem; Potestatem habeo ponendi animam mea
Abbreviated transcription (Latin):
dñt : Is ⁊ in cruce pendens uolũtate ⁊ p̃cepto
pat̾s caruem humanam quam de scã uirgine ma¬
rio suscepit In manus hõim. dereliquit ⁊ dĩnita¬
tẽ suam in manus pat̾s ꝯm̃dauit dicens pr̃ in ma¬
nus tuas ꝯm̃do spm̃ meum. Quia maria mori¬
tur̃ corpus poꝑit deus aut̃ ĩmortalis ĩ mortalẽ
filiũ genuit g mors xp̃i non diminutio est diuinita¬
tis s depositio corporis sicut enĩ gn̾atio eius
ex u̾gnne nõ fuit cormptõ dĩntatis ipdus s rꝰ
ceptio corporis Ita ⁊ in morte ip̃ius non fuit̃ pas¬
sio ⁊ defcĩo dĩtatis ip̃ius s seꝑatio carnis entõ
Sicuti enim qui indumt̃ conscindit induto facit
ĩiuriam. Ita ⁊̃ qui carnem ip̃ius c̾cifixerunt dĩm¬
tati ip̃ius ꝯtiumeliam intulerũt occe in quibus
u̾bis̃ suis om̃inio maĩfestant negare se quod ad
unitatem ꝑsone xp̃i etiam anim̃a hũa ꝑtiueat¬

Expanded text:
7. Is et in cruce pendens, voluntate et praecepto Patris carnem humanam, quam de sancta virgine Maria suscepit, in manus hominum dereliquit, et divinitatem suam in manus Patris commendavit, dicens: Pater, in manus tuas commendo spiritum meum . Quia Maria moriturum corpus peperit, Deus autem immortalis immortalem Filium genuit. Ergo mors Christi non diminutio est divinitatis, sed depositio corporis. Sicuti enim generatio ejus ex virgine non fuit corruptio deaceptio corporis; ita et in morte ipsius non fuit passio et defectio dealitatis ipsius, sed separatio carnis ipsius. Sicuti enim qui indumentum conscindit, induto facit injuriam; ita et qui carnem ipsius crucifixerunt, divinitati ipsius contumeliam intulerunt. Ecce in quibus verbis suis omnino manifestant negare se, quod ad unitatem personae Christi etiam humana anima
Abbreviated transcription (Latin):
unu̾sum genus humanũ ꝓpagie uiciata
quem. liberandi fueramꝰ nõ fecit uolũtatem
suam s eiies .a quo missus est Ita quippe
hoc loco dt̃ ualuntat̃ sua ut intelligat᷑ eẽ
ꝓpͥa contͣ uolũtatẽ dĩ. N enĩ cũ obedimus
deo eaz obedientia dicim᷑ eius face̾ uolunta¬

Expanded text:
sum genus humanum propagine vitiata quem liberandi fueramus, non fecit voluntatem suam, sed ejus a quo missus est. Ita quippe hoc loco dicitur voluntas sua, ut intelligatur esse propria contra voluntatem Dei. Neque enim cum obedimus Deo, eaque obedientia dicimur ejus facere volunta
Abbreviated transcription (Latin):
Cum gͦ xp̃i nom̃ ex eo illi sit quod scͥptũ est in¬
ꝓpħa. unxit te deus deus duus oleo exultatõm
p̾ ꝑticipibus᷑ tuts unde ad id quod homo fcũs
muentus ut homo qui uti hĩtus cepit ex tpr̃e
uI accepta. nondum erat filius homĩs s filius
cui prĩs equalitas rapina nõ erat s natura. sõ
em̃ erat usurpando elatus s hoc erat natus ⁊
ideo uit᷑as sondum gͦ erat xp̃c quod eẽ cepit cũ
semet ipm̃ exĩaniuit non formam dei amittens s
formã s̾ui accipiens uerũ si q̃ramus Quis est il¬
le qui cũ in forma dei eẽt nõ rapinam est arbit᷑¬
tus ẽẽ equalis deo. Nndet᷑ uabis uace apłica
xp̃c iho Ergo ⁊ illa diumitas huiꝰ humanita¬
tis non accepit. Item si queramꝰ Quisnam sit
fcũs obediens us ad mortom. mortẽ aut̃ c̾cis
r ectissime rndet᷑ Ille qui cũ in forma dĩ eẽt
nõ rapanam arbitͣtus est ẽẽ equalis deo gͦ ⁊ ista
quid eciualis deo Scdm̃ quid filius hoĩs. Scdm̃

Expanded text:
Christi nomen ex eo illi sit quod scriptum est, Unxit te Deus, Deus tuus oleo exsultationis prae participibus tuis. Unde ad id quod homo factusinventus ut homo, qui utique habitus coepit ex tempore: set accepta, nondum erat Filius hominis, sed Filius Dei, cui Patris aequalitas rapina non erat, sed natura. Non enim erat usurpando elatus, sed hoc erat natus, et ideo veritas. Nondum ergo erat Christus, quod esse coepit cum semetipsum exinanivit, non formam Dei amittens, sed formam servi accipiens. Verum si quaeramus, Quis est ille qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo? Respondetur nobis voce a Ergo et illa divinitas hujus humanitatis nomen accepit. Item si quaeramus quisnam sit factus obediens Patri usque ad mortem, mortem autem crucis , rectissime respondetur, ille, qui « cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est, esse se aequalem Deo. Ergo et ista quid aequalis Deo, secundum quid filius hominis, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
s eẽ natura. p̃p hoc gͦ ait Descendi de celo nõ
ut faciam uoluntatem meam s uoluntatẽ eiꝰ
qui me misit ut ea causa e ẽt tante obediẽ
quippe oñdit eẽ ꝑsonam in utͣ natura. hoc
dba s una ꝑsona est ppͣ quod dcm̃ est des¬
cendi de celo refert᷑ ad dei excellentiam. Quod u̾o
adiũctum est siõ ut faciam uoluntatẽ meam
pp̃ adam qui fecit suam ref̾t᷑ ad homĩs obe¬

Expanded text:
se natura. Propter hoc ergo ait, Descendi de coelo, non ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui me misit: ut ea causa esset tantae obedientiae, quippe ostendit esse personam in utraque natura, hocd una persona est, propterea quod dictum est, Descendi de coelo, refertur ad Dei excellentiam; quod vero adjunctum est, non ut faciam voluntatem meam, propter Adam qui fecit suam, refertur ad hominis obe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑit̾ ambo miserunt Inseꝑabilia amꝓpe sp
oꝑa tͥintatis Solus pr̃ nõ segit᷑ missus quo¬
niam solus nõ ht̃ auctorem Aͣ quo genitꝰ
splendor aut feruor ignem s ignis int̾it
splendorẽ siut f̾uorem quãuis ħ lange sit̃
dissiłia et iueniat᷑ aliqͥd uł t̃ sp̃talibus¬

Expanded text:
riter ambo miserunt. Inseparabilia quippe sunt opera Trinitatis. Solus Pater non legitur missus, quoniam solus non habet auctorem a quo genitus splendor aut fervor ignem; sed ignis mittit, sive splendorem, sive fervorem. Quamvis haec longe sint dissimilia; nec inveniatur aliq
Abbreviated transcription (Latin):
D filiũ ambulasse suꝑ aquas solius eni
caro est cuiꝰ cainis ilu pedes aquis impõi¬
ti et ꝑ aciuas ducti sunt. absit autẽ us hoc
sine pat᷑ fecisse credat᷑ Cum de suis oꝑibus
ins ad solũ filiũ ꝑtinentis lingua erat qua
ĩpabat᷑ demonibꝰ ut exirent ⁊ tam̃ dt̃ In
spũ sancto eicio demonia. Itẽ quis isi sõlꝰ
filius resurexit quia solus mori potuit qͥ

Expanded text:
mbulasse super aquas ? Solius enim Filii caro est, cujus carnis illi pedes aquis impositi et per aquas ducti sunt. Absit autem ut hoc sine Patre fecisse credatur; cum de suis operibunis ad solum Filium pertinentis lingua erat, qua imperabatur daemonibus ut exirent: et tamen dicit, In Spiritu sancto ejicio daemonia . Item quis nisi solus Filius r
Abbreviated transcription (Latin):
ex nullis astantibꝰ ut ẽent sua d̾tute fetisse
ma ab eis q̃rimus ut᷑ ⁊ ipẽ. a pr̃e a pre ex
millis aͣstantibꝰ stũs sit̃ hoc est ex nchilo od
si dicẽ non audebunt gͦ deus est de deo nõ de
nichilo fcũs de deo q̃ res indicat unam ⁊ ean¬
dem pat̾s filii  naͣm. si enĩ ħomo pecus auis
non potuit Si aut̃ tante impietatis abrupto
audebunt eẽ p̃cipites ut dicant ⁊ uingentũ
filiũ a. prẽ ox inchilo constitut̃ querant ꝑ quẽ
fcũs sit a. prẽ ex ichilo filius sion enõ ꝑ se ipm̃
ꝑ quem fieret . ut eẽt̃ ipẽ ꝑ quem fieret ipẽ
idem Et quid opus erat eum fieri qui iam erat
aut quomõ fiebat aot eẽt qui iam eint aũꝙͣ fi¬
eret. Porro si ꝑ quem siescio aliũ a prẽ fcũss
Quis est ipẽ alius Cum omia ꝑ ipm̃ fcã st̃
Si aut̃ . a. prẽ ꝑ neminẽ ftũs est quomõ ꝑ ne¬
minem aliquid .a. prẽ fcis est quis est ipe a¬

Expanded text:
ut essent, sua virtute fecisse. Ubi ab eis quaerimus, utrum et ipse a Patre ex nullis exstantibus factus sit, hoc est, ex nihilo. Quod si dicere non audebunt; ergo Deus est de Deo, non ex nihilo factus a Deo. Quae res indicat unam et eamdem Patris Filiique naturam. Neque enim homo, pecus, avisnon potuit. Si autem tanto impietatis abrupto audebunt ire praecipites, ut dicant et unigenitum Filium a Patre ex nihilo constitutum; quaerant per quem factus sit a Patre ex nihilo Filius. Non enim per seipsum quam fieret, ut esset ipse per quem fieret idem ipse. Et quid opus erat eum fieri qui jam erat? aut quomodo fiebat ut esset, qui jam erat antequam fieret? Porro, si per quem alium a Patre factus est, quis est ipse alius, cum omnia per ipsum facta sint? Si autem a Patre per neminem factus est; quomodo per neminem aliquid a Patre factum est,
Abbreviated transcription (Latin):
A p̃c humanam uerum id in hiꝰ disputatõnis
ꝯñtibus eiudentius appebit sunc ad hec
eorum u̾ba q̃ p̃posuimus hec respondemꝰ
ab angłis ⁊ uideant non ad dusitatẽ ⁊ ĩe¬
aualitatẽ nature pr̃is ⁊ filũ ualere quod dix¬
it pr̃ maior me est s ad illud potis quod in
forma ẜui pp̃ inf̾mitate̾ in aua ⁊ pati ⁊̃ mori
Cum inquit uenit plemtudo tpr̃is. misit d̾c
filiũ suũ nat̃ ex niliere ipẽ qui uolũtate pa¬
tͥs carnẽ suscepit ipẽ ⁊ uoluntate ⁊ p̃cepto ip

Expanded text:
n hujus disputationis consequentibus evidentius apparebit. Nunc ad haec eorum verba quae proposuimus hoc respondemus, ab Angelis : et videant non ad diversitatem et inaequalitatem naturae Patris et Filii valere quod dixit, Pater major me est ; sed ad illud potius quod in forma servi propter infirmitatem, in qua pati et mori Cum, » inquit, « venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum natum ex muliere » . Ipse qui voluntate Patris carnem s
Abbreviated transcription (Latin):
patͥs iussionem ⁊pẽ olũtate pat̾s descen¬
dit de celo ⁊ ueuit in huuc mund᷑ sicuti ip̃e
ait. siec em̃ a me ipso ueni s ille misit uel¬
lem isti ut dicẽnt utͫ duos ꝯsticuãt c̾ato¬
pe deus est ip̃a t̾ͥnitas et sic unus deus quo¬
modo unus dator Quid est quod dicunt u¬
bente pr̾e c̾asse omia filũ tãꝙͣ pr̃ nõ c̾auit
ualr̃ sapiut̃ quibus abĩs dͥbis iussit pr̃ um¬
co u̾bo. formant enĩ in fantas ͭ ͤ cordis sin
quasi duos aliquos ⁊ si uixta ĩuitem. in su
tam̃ Rocis cõstitutos unũ iubentẽ altm̾ obtẽꝑĩ¬
tem siec incellũt ipãm iussionẽ pat̾s ut fien̾t

Expanded text:
Patris jussionem; ipse voluntate et praecedit de coelo, et venit in hunc mundum sicut ipse ait: « Nec enim a me ipso veni, sed ille me misit » . Vellem isti ut dicerent, utrum duos constituant creatope Deus est ipsa Trinitas, et sic unus Deus, quomodo unus creator: quid est quod dicunt, jubente Patre creasse omnia Filium, tanquam Patr sapiunt, quibus aliis verbis jusserit Pater unico Verbo. Formant enim sibi in phantasmate cordis sui quasi duos aliquos, etsi juxta invicem, in suis tamen locis constitutos, unum jubentem, alterum obtemperantem. Nec intelligunt ipsam jussionem Patris ut fierent
Abbreviated transcription (Latin):
tiuam uirtutem. Sapient̾ ⁊ fidelit̾ cogi¬
tomus quid intelligemus insi ipm̃ uingenit̃ ꝑ
queni fcã sunt omĩa De quo etiam ꝓph̾a dixit. Ec
brachiũ domini cui reuelat̃ est: Quomõ aut̃ filius
uerbo Quomõ tͣnseunt̾ loquit᷑ ei Quam stabu¬
lit̾ loqiuit᷑ Quõ aliquid tpralr̃ ei dt̃ In quo si¬

Expanded text:
virtutem sapienter et fideliter cogitemus, quid intelligemus, nisi ipsum Unigenitum per quem facta sunt omnia? De quo etiam propheta dixit: Et brachium Domini cui revelatum est ? Quomodo autem Filius Verbo? quomodo transeunter loquitur ei quem stabliter loquitur? quomodo aliquid t
Abbreviated transcription (Latin):
dor missus seꝑari ab igne nuttente quanius ⁊
ignis nõ ꝑuenit unde splendor ab igne qu
est in luc̾tia missus si loqui poss nõ utii
poss uerum dic̾e in ꝑiete quo sine luc̾ne
igne ꝑuenit̃ Ignis qui me nusis in ecum
est potuit aut̃ missꝰ .a. prẽ filius dicere pr̃
metum est Cum gͥ hec a prẽ missio filũ ꝓr¬
sus moffabilis sit nec capi ullius cogita¬
tõe possit Quomodo huit oñdant filiũ alti¬

Expanded text:
dor missus separari ab igne mittente: quamvis et ignis non pervenit. Unde splendor ab igne qui est in lucerna missus, si loqui posset, non utique posset verum dicere in pariete, quo sine lucernae igne pervenit, Ignis qui me misit mecum est: potuit autem missus a Patre Filius dicere, Pater mecum est. Cum igitur haec a Patre missio Filii prorsus ineffabilis sit, nec capi ullius cogitatione possit, quomodo hinc ostendant Filium alt
Abbreviated transcription (Latin):
orum p̃cedenti decͣctõm hac disputatoe rin¬
ducũt deos diu̾se disꝑis nature unũ uerũ
altm̾ nõ uerum. Cont̃ illud quod seͥptũ est audi
irł dominus deus tuus deus unus est hoc enĩ
Si de patre dcm̃ uolunt intlligi sequit᷑ eos uc xp̃c

Expanded text:
orum praecedenti disputationi hac disputatione responducunt deos diversae disparisque naturae; unum verum, alterum non verum: contra illud quod scriptum est, Audi, Israel; Dominus Deus tuus, Dominus unus est . Hoc enim si de Patre dictum volunt intelligi, sequitur ut Christus
Abbreviated transcription (Latin):
quod in eodem codice stribi ꝑceꝑat adamantũ õpus
est alius. discipuli maĩchĩ qui ꝓpͥo nomine addas deũt
est abi de utro tostõ uelud int̾ s̾ie contͣria te
tendat᷑ ut ab uno deo eẽ nõ posse ã alter̃ ab
alto. Cont̃ hoc maliguũ aut̃ machiãm̃t̃ iam olt
scͥpsimus ⁊ paulo ante ꝯmemorau ⁊ ipm̃ opuscu¬
lum nrm̃ hrẽ uos credo quanius q̃dam sint ꝑpau¬
ca in fine ip̃ius oꝑis adamãtũ auibus nõ ran¬
di. sescio quibus end uo fi̾ solet moͬrendibus ã
magꝰ uidebant᷑ urgere illa int̾rupta sĩo remã¬
seruuo s ut dixi In fine ꝑpauca st̃ ã si dñs
uoluit qͣnto titius explicare curabo. Incipit¬

Expanded text:
quod in eodem codice scribi coeperat, Adimanti opus quod in eodem codice scribi coeperat, Adimanti opus est, illius discipuli Manichaei, qui praenomine Addas dictus est: ubi de utroque Testamento velut inter se contraria tealterum ab altero. Contra hoc autem malignum machinamentum jam olim scripsimus, ut paulo ante commemoravi, et ipsum opusculum nostrum habere vos credo. Quamvis quaedam sint perpauca in fine ipsius operis Adimanti, quibus non respondi: nescio quibus enim, ut fieri solet, incurrentibus, quae magis videbantur urgere, illa interrupta sic remanserunt. Sed, ut dixi, in fine perpauca sunt, quae si Dominus voluerit, quantocius explicare curabo.
Abbreviated transcription (Latin):
Sane post finem fibri in quo fine paucitatũ
hominem in suo errore cõm̃dat quia uidel pau¬
coꝵ est sapĩa Quod omĩbus heretias adũsa¬
rsis ecc̃ĩe catholice que ꝑ om̃s terras copiosa
fertilitate diffundit᷑ in sua cui ꝓpͥa uanitate
cõmune est. Oñs em̃ de sua paucitate głaut᷑
et seduc̾e si possint multitudins̃ querunt p̾t
hunc gͦ finem libri rursus alt̃nis aꝑꝑet ex ordi
Eiuldem forsitan ħomĩs auctoris eiusdem tũ
quod non dũbitat᷑ erroris disputare enĩ e
ꝑat ꝙ caro aliũ hrẽt fabͥcatorem nõ deum uñ
cum pauca dixiss in ip̃o exordia fcã cepta fim¬
ta sunt. s utͣ ip̃e auctor an seͥptor codi¬
cis nõ potuit implere quid coꝑat nescio de
hac tam̃ dem̃tia hom̃ nõ consid̾antiũ quid lo¬
quant᷑ adu̾sus manichõs inulta iam seͥpsimus
nem oꝑibus dei quod sp̃c n᷑a sit̃ potior nec
ideo mala eẽ ista temꝑalia. quia mitõ eis p̃po¬
nũt᷑ et̾ua. Nec idõ bona t̾restria detestanda ꝓ

Expanded text:
aec scribere. 42. Sane post finem libri, in quo fine paucitatem hominum in suo errore commendat, quia videlicet paucorum est sapientia: quod omnibus haereticis adversariis Ecclesiae catholicae, quae per omnes terras copiosa fertilitate diffunditur, in sua cuique propria vanitate commune est; omnes enim de paucitate gloriantur, et ut seducere possint multitudinem quaerunt : post hunc ergo finem libri, rursus alterius apparet exordium, ejusdem forsitan hominis auctoris, ejusdem tamen, quod non dubitatur, erroris. Disputare auteret fabricatorem, non Deum: unde cum perpauca dixisset, in ipso exordio coepta finita sunt. Sed utrum ipse auctor an scriptor codicis non potuerit implere quod coeperat, nescio. De hac tamen dementia hominum non considerantium quid loquantur, adversus Manichaeos multa jam scripsimus. nem operibus Dei, quod spiritus natura sit potior; nec ideo mala esse ista temporalia, quia merito eis praeponuntur aeterna; nec ideo bona terrestria detestanda, q
Abbreviated transcription (Latin):
płorum. idem ipẽ ⁊ ꝓphãtum porum illis tẽ¬
pore seo fide sociorum ip̃e est deus in utro testõ
iusti actus ⁊ piarum actõnuĩ ipẽ est in utro auc¬
cere timꝙ̃ possit isi ab bim̃ potũte acoipet po¬
testatem. Nam quiddam nõ solũ in Ribro ⁊ op
nisi hoc illis benignus saluator petentibus qͦs
certe in abyssum poss religare concede̾t rem
unde potius ꝯiũat᷑ illud dei ẽẽ templum ubi ho¬
minem pcc̃i filium int̾itus extollente̾ se suꝑ

Expanded text:
orum idem ipse et Prophetarum, priorum illis tempore, sed fide sociorum; ipse est Deus in utroque Testamento justi actus et piarum orationum, ipse est in utroque auccere cuiquam possit, nisi ab Omnipotente acceperit potestatem. Nam quid aliud, non solum in libro Job, nisi hoc illis benignus ipse Salvator petentibus, quos certe in abyssum posset relegare, concederet : rem unde potius convincitur illud Dei esse templum, ubi hominem peccati, filium interitus, extollentem se super
Abbreviated transcription (Latin):
est uerum deum .7. quo scũs est mundus de a¬
liqua istoꝵ heresi est iste Dam non eum put
ẽẽ manicheum. s cuiꝰlib sit̃ heretici erroris
cipulum. Quant̃ ad hunc sibrum attinet quem
misistis. Sadis puto eẽ rensum. Ea quippe
furoris eius detecta sunt robora ex quibus õs
larunt. Impussimis in deum madãs at ꝯu
gillatim ramos ferire minis songum fuit s
radices fuerant amputande si aut̃ recensea¬
tis ã contͣ faustum manich eum. sõpsimus

Expanded text:
est, Deum verum, a quo factus est mundus. De aliqua istorum haeresi est iste: nam non eum puto esse Manichaeum. 41. Sed cujuslibet sit haeretici erroris, cipulum, quantum ad hunc librum attinet quem misistis, satis ei puto esse responsum. Ea quippe furoris ejus dejecta sunt robora, ex quibus omnularunt, impiissimis in Deum maledictis atqgillatim ramos ferire, nimis longum fuit: sed radices ipsae fuerant amputandae. Si autem recenseatis quae contra Faustum manichaeum scripsimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑunt eẽ post ascensionem dumtaxat in ce¬
lum domini mũ ihũ xp̃i ab ilo symone ma¬
nu eadem impietate postiores poribus suct¬
dentes Quorum in successione quartus ganit̃¬
nassilides qui pͥmus aꝑtius ausus est dic̾e
Deum quem gens iudea coluit non faisse ue¬
rum. deum. post istos fuit quidam etiam car¬
data est: deum dedisse cerdon. postea surexit
qui pͥmis inueit᷑ dixisse duos deos. unũ boñ
altͫ malum longe añ qͣm ħ eresis manchõrum
em̾siss Quoꝵ in hoc furioso deliram̃to error
est notier huiꝰ cerdonis martion discipulus
fuit appelles qui talia docuit. Fuerunt etiama
quodam. pat̾tio nonnulli prtͥciani qui st̃ slr̃¬

Expanded text:
coeperunt esse post ascensionem duntaxat in coelum Domini Jesu Christi, ab illo Simone mascipuli ejus, in eadem impietate posteriores prioribus succedentes: quorum in successione quartus eBasilides, qui primus apertius ausus est dicere, Deum quem gens Judaea coluit, non fuisse verum deum. Post istos fuit quidam etiam Cardata est, Deum dedisse. Cerdon postea surrexit, qui primus invenitur dixisse duos deos, unum bonum, et alterum malum, longe antequam haeresis Manichaeorum emersisset, quorum in hoc furioso deliramento error est notior. Hujus Cerdonis Marcion discipulus fuit. Apelles quoque talia docuit. Fuerunt etiam a quodam Patricio nonnulli Patriciani, vel s
Abbreviated transcription (Latin):
dit sicut apłi dñte uno ip̃oꝵ Bonus odor xp̃ĩ
erant ⁊ in hiis qui salui fiebant ⁊m hiis
qui ꝑibant aliis auidem odor uite in uitã aliis
odor mortis in mortem Qui uiatorũ salus ap¬
ꝑuit dans incessum claudis linguam mutis
audit̃ surdis lum̃ cecis ꝑpẽ eso enõ ⁊̃ ꝓphar̃
deus qui eadem uicia nõ cialũ miscõrdissime
sanat uer̃ etiam iustissĩne iportat ss eĩ

Expanded text:
dit. Sicut Apostoli, dicente uno ipsorum, bonus odor Christi erant, et in his qui salvi fiebant, et in his qui peribant; aliis quidem odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem . Qui vitiatorum salus apparuit, dans incessum claudis, linguam mutis, auditum surdis, lumen caecis. Ipse est enim et Prophetarum Deus, qui eadem vitia non solum misericordissime sanat
Abbreviated transcription (Latin):
rus est hic ẜmo. Quis eum pt̃ audire. Nos at̃
audiamus ⁊ initlłamis duo testam̃ta i duobꝰ
filuis abrahe duabus mulieribus erus ꝯmie¬
tione testatꝗs sicut duos in carne uiia xp̃m
et eccĩam istis uolentibus. siue ulla obscenita
ducandum ibendum sanguinẽ dantem
fideli corde at ore suscipimus quanuis horn¬
bilius uideat᷑ ħumanã carnem mandeꝰ quã
ꝑimere ⁊ hũanum sanguinẽ potare am
fundere at in om̃ibus scis solpturis scdm̃
hanc sidei regulam figurate ẜcm̃ oł dcm̃
nõ asꝑnanter s sapient̾ audiamus ⁊ reliui¬
rebus congruis nõ ꝯͣriis aliquid eẽ signd¬

Expanded text:
rus est hic sermo; quis eum potest audire ? Nos autem rus est hic sermo; quis eum potest audire ? Nos autem audiamus, et intelligamus duo Testamenta in duobus filiis Abrahae, duabusque mulieribus ejus commixtione fetatis: sicut duos in carne una, Christum et Ecclesiam, istis nolentibus, sine ulla obscoenitatducandam bibendumque sanguinem dantem, fideli corde atque ore suscipimus; quamvis horribilius videatur humanam carnem manducare quam perimere, et humanum sanguinem potare quam fundere: atque in omnibus sanctis Scripturis, secundum sanae fidei regulam figurate dictum vel factum non aspernanter, sed sapienter audiamus; et relinrebus congruis non contrariis aliquid esse sign
Abbreviated transcription (Latin):
que int̾ ꝑscõs sapĩam loquebat᷑ quales solos
iste dignos putat quos non fallat apłs Quare
ham quem. sic ꝑfc̃e laudat apłs maxnne in illu
duobus filiis eius uuio de ancilla ały de lib̾a
Si displicet illi cum istnaele testiũ uetus cum
siturus est cathedram pestilentie ⁊ disputat̃s
de qualitate figurar̃ at dcũtus non eum de¬
buisse figuras rr̃ honestar̃ de rebus t̃pibꝰ
duc̾e ires em̃ t̃pis huic ui᷑ et cum ipd sarra
ꝯ cubitus ꝯuigalis quam liberam matrem nr̃am
quanuis narul rugas ⁊ frontis alducat et es¬
panti uultu hauo ꝑ abolam exhorreat doctor
pestilentiũ ⁊ multo amplius asꝑnabilius qñ
audit eundem gentud doctorem quod scͥptum
est de mastulo ⁊ femiua Erunt duo in carne
condia uidet᷑ cognosti non debuisse nec dici hõ
iste sciebat ⁊̃ bt̃s apłus nesciebat Eat plane iste
retꝰ cum sins ołibus socũs qui dixerunt du¬

Expanded text:
quinta perfectis sapientiam loquebatur, quales solos quinta perfectis sapientiam loquebatur, quales solos iste dignos putat quos non fallat Apostolus; ham, quem sic perfectis laudat Apostolus, maxime in illis duobus filiis ejus, uno de ancilla, alio de libera? Si displicet illi cum Ismaele Testamentum Vetus, cum a Apostolum propositurus est cathedram pestilentiae, et disputaturus de qualitate figurarum, atque dicturus non eum debuisse figuras rerum honestarum de rebus turpibus ducere? Res enim turpis huic videtur, etiam cum ipsa Sara concubitus conjugalis, quam liberam matrem nostra, quamvis narium rugas et frontis obducat, et crispato vultu hanc parabolam exhorreat doctor pestilentium: et multo amplius et aspernabilius, quando audit eumdem Gentium doctorem, quod scriptum est de masculo et femina, Erunt duo in carne ecundia debetur, cognosci non debuisse nec dici, homo iste sciebat, et beatus Apostolus nesciebat? Eat plane iste retro cum suis similibus sociis, qui dixerunt, Du
Abbreviated transcription (Latin):
ipẽ dominus si filũ abrabe ostis fcã abrahe fa¬
cite ac ꝑ hos qui blasphemat abrabam xpm
Si enĩ eis qui sine lege fuerunt stũs erat a.
ess ⁊ ipẽ sine lege illi abraham. non nouerant gͦ
aliquem pͥncipem siue romanoꝵ siue gͥcorum siue
aliquem phorum debuit inuenire quem talibus
p̃dicaret ut eis sicut huio placet tales se qua¬
les ipi erant fingendo cong̾erent. Non abraham
nostio quem ahemgenã prem̃ gontis hebree lon¬
go ab eorum moribus longe ab eorum ritibꝰ
longe ab eoꝵ cogitatõmbus alienũ Si enĩ uideis
tanꝙͣ uideus stũs erat aut eis qui sub lege tã
quã eẽt ⁊ ipẽ sub lege ut quid dicebat non
sitã est ex equo animo ferre nõ possent qui gła¬
bant᷑ in lege Quod si ut inf̾ͥmus Ioquebatur
inf̾mis ⁊ sic eos ut fallacibus placẽt fallen¬
do lactabat. Cur eos ab umbris uet̾ibus in qui¬
bus inf̾mi qui escebant s ita ꝓbabat ut dice̾t
Ecce ego paulus dic̃o uobis quia si Eꝯadi

Expanded text:
ipse Dominus, Si filii Abrahae estis, facta Abrahae facite . Ac per hoc iste qui blasphemat Abraham, ChrSi enim eis qui sine Lege fuerant, factus erat quasi esset et ipse sine Lege, illi Abraham non noverant. Ergo aliquem principem, sive Romanorum, sive Graecorum, sive aliquem philosophorum debuit invenire quem talibus praedicaret; ut eis, sicut huic placet, talem se quales ipsi erant fingendo, congrueret: non Abraham nescio quem alienigenam patrem gentis Hebraeae, longe ab eorum moribus, longe ab eorum ritibus, longe ab eorum cognationibus alienum. Si autem Judaeis tanquam Judaeus factus erat, aut eis qui sub Lege erant tanquam esset et ipse sub Lege, utquid dicebat non sita est? quod aequo animo ferre non possent qui gloriabantur in Lege. Quod si ut infirmus loquebatur infirmis, et sic eos, ut fallacibus placet, fallendo lactabat, cur eos ab umbris veteribus, in quibus infirmi quiescebant, sic proturbabat, ut diceret: Ecce ego Paulus dico vobis, quia si ci
Abbreviated transcription (Latin):
sime non dando uł anfen̾do qui nõs ꝓ ĩimi¬
cis orare iussit Ipe est enim ꝓph̾aram d̾s
qui filios ꝑentes manibus ĩmolare sibi ut
iste cͥmr̃at᷑ non dolum nũquam uoluit uerum
eciam ne id fieret in lege instituit᷑ qui sine
acceptõe ꝑsonar̃ bñfaciend̃ om̃bꝰ ĩcimaint
ipẽ est enimͣ ⁊̃ ꝓpħarum deus qui quando sñ
discretõẽ etatis̾ aut sexus occidi hommes uis¬
sit unde scit iste uł quisꝙͣ quid eis post mortẽ
bone cõpu̾s atõns ateͥbint quorum mortibus
unuentes aut em̃dauit aut t̾ruit qui nog
etiuo amino iuirias sustine̾ ⁊ donare p̃cepit ipe
sibi amiꝑhus putaret debẽ uidce qu am ptu¬
bss imurie. Et hoc ideo auia de sapia dei dcm̃

Expanded text:
sime vel non dando, vel auferendo. Qui nos pro inimisime vel non dando, vel auferendo. Qui nos pro inimicis orare jussit. Ipse est enim et Prophetarum Deus, qui filios parentum manibus immolari sibi, ut iste criminatur, non solum nunquam voluit, verum etiam ne id fieret, in Lege constituit. Qui sine acceptione personarum benefaciendum omnibus intimavit. Ipse est enim et Prophetarum Deus, qui quando sine discretione aetatis aut sexus occidi homines jussit, unde scit iste vel quisquam quid eis post mortem bonae compensationis attribuit, quorum mortibus viventes aut emendavit aut terruit? Qui nos aequo animo injurias sustinere et donare praecepit. Ipse sibi amplius putaret deberi vindictae, quam pertulisset injuriae. Et hoc ideo, quia de sapientia Dei dictum
Abbreviated transcription (Latin):
Ipẽ est et ꝓpħarum deus qui ppło infideli ad
significanda pcc̃a quorum ueneno inuisibilit̾
moriebant᷑ uisibiles s̾ pentes auibus ãmo¬
uent᷑ ĩmisit et plaga emendatoria mortes
aĩa rum mortibus corporum sigurauit Qui
dixit Date ełam et ecce omĩã mũda sunt uo¬
bis. Ipẽ est etenim ꝓpħatum deus quictalia
etiam ꝓph̾arum uoce mandauit nec sibi uo¬
luit p̾mogenitos hõim filios ĩmolari se
consecrari Significans se finigemt̃. a mortur
in quo oportebat .a. morte ꝑpetua lib̾arr. Qͥ
corruptibilibus cibis incoruuptibiles ance po
uerũ sacͥficiũ in umbris futuroꝵ p̃cede̾ uoluit
et disciplie seui̾tate mortibus corꝑin lon¬
ge mitõribus quam st̃ ext̾nꝰ suppliciage¬
hennarum. p̃t̾ita saccilegia umid̃icauit Quit᷑¬
renas diuicias nõ sicut iste dicit damꝑnari
iuissit s Spiritales celestes ÷ ꝓposuit q̃pe
est enĩ ⁊ ꝓph̾arum deus qui fecit ⁊ diuites
benignissime largiendo ⁊ pauꝑes iniustis¬

Expanded text:
im et Prophetarum Deus, qui populo infideli ad significanda peccata, quorum veneno invisibiliter moriebantur, visibiles serpentes quibus admonerentur, immisit; et plaga emendatoria mortes animarum, mortibus corporum figuravit. Qui dixit, Date eleemosynam; et ecce omnia munda sunt vobis . Ipse est enim et Prophetarum Deus, qui talia etiam Prophetarum voce mandavit. Nec sibi voluit primogenitos hominum filios immolari, sed consecrari: significans primogenitum a mortuis, in quo oportebat omnes a morte perpetua liberari. Qui corruptibilibus cibis incorruptibiles anteposuverum sacrificium, in umbris futurorum praecedere voluit; et disciplinae severitate mortibus corporum, longe mitioribus quam sunt aeterna supplicia gehennarum, perpetrata sacrilegia vindicavit. Qui terrenas divitias, non sicut iste dicit, damnari jussit, sed spirituales coelestesque praeposuit. Ipse est enim et Prophetarum Deus, qui facit et divites benignissime largiendo, et pauperes justis
Abbreviated transcription (Latin):
dio quod pucat malicie iuxta dauid regem
de eo quod soͥpt̃ eso penit me ꝙ constitu¬
turas putat dixisse aplnũ fabulas amles
De qualitate figuraũ de abraham De filiis
hely dac̾dotis de sacfidis que purat nõ
nisi demõĩbus exhibiꝰ de ꝓphis dei quos pu¬
tat ante aduent̃ domim nõ fuisse de eo quod̾
in lege ꝓpositũ est sanguinẽ eẽ aiam er
deo quẽ cui moyses s̾uiuit quem putat᷑
deum uerum nõ finisse e uarieta te ꝑsõaꝵ
in quibus putat apłiñ locut̃ fuisse femnacit᷑
Qui ħ omia non hoc ordine ꝓsecutus dũ
S est in libro eius s sicut nre dispntant
Sibimet enixa senes postulauit: Post hec

Expanded text:
udio quod putat malitiae, juxta David regem; udio quod putat malitiae, juxta David regem; de eo quod scriptum est, Poenitet me quod constituturas putat dixisse Apostolum fabulas aniles; de qualitate figurarum; de Abraham; de filiis Heli sacerdotis; de sacrificiis, quae putat non nisi daemonibus exhiberi; de Prophetis Dei, quos putat ante adventum Domini non fuisse; de eo quod in Lege positum est, sanguinem esse animam; de Deo cui Moyses servivit, quem putat Deum verum non fuisse; de varietate personarum, in quibus putat Apostolum locutum esse fallaciter. Quae omnia non hoc ordine persecutus sum, qui est in libro ejus; sed sicut nostrae disputationis sibimet connexa series postulavit. C
Abbreviated transcription (Latin):
płas eius aꝑꝑent siec cogitat tam ꝑu̾so ssro
posse defendi etiam illa que uet̾ibus dei libs
ĩmundus at impius quasi puis ⁊ m̃iidᷤ
horrescit siam si ei quispiam dicat słis euis
ea que te offendert̃ in lege ac ꝓphis faisa
contͣ hoc indeat nõ habeb̾it ꝯũcit᷑ ouĩ
regula faisa d sua siec sapientis aut docti
d sculti sicut ip̃e est it meruditi manu
bus me rndisse sufficient̾ ax istimo ħoc ⁊
de mitio geneseos do lucis fabrica uelde
die uł sole de causa cõstituendi hoiem
De pccõ ade de fabrica hois de ꝑsuasu
serpentis de maledc̃o in homine ⁊ de uite
arbore de pm̃a dei de diluio maledco t̃ ho¬
iue de arcu in nubibꝰ de indurõe cordis pho¬
mu ⁊ exaltani Quibus rursus dt̃ fuñ
scelesti sem̃ pessim̃ Et item apud̾ eum se̾p¬
tum. eẽ dixit. Ego sum deus faciens ba¬
na ⁊ creans mała. De ꝑditõe ppłi mandi¬
to moysi de maledc̃o quod t̃pe existimat de
dei quam putat confessa crudelitãte De st¬

Expanded text:
as ejus apparet. Nec cogitat tam perverso sensu posse defendi etiam illa quae in veteribus Dei Libris immundus atque impius quasi pius et mundus horrescit. Nam si ei quispiam dicat similis ejus, Ea quae te offendunt in Lege ac Prophetis falsa contra hoc respondeat non habebit. Convincitur enim regula falsa, sed sua; nec sapientis ac docti, sed stulti, sicut ipse est, atque ineruditi manu,bus me respondisse sufficienter existimo: hoc est, de initio Geneseos; de lucis fabrica; de die vel sole; de causa constituendi hominem; de peccato Adae; de fabrica hominis; de persuasu serpentis; de maledicto in homine, et de vitae arbore; de poenitentia Dei; de diluvio; de arcu in nubibus; de induratione cordis Phnui et exaltavi: quibus rursum dicit, Filii scelesti, semen pessimum: et quod item apud eum scriptum esse dixit, Ego sum Deus faciens bona et creans mala: de perditione populi, mandato Moysi, de maledicto quod turpe existimat; de Dei, quam putat, confessa crudelitate; de st
Abbreviated transcription (Latin):
rum deut qui cum pͥmis pat̾bus est locutus ⁊ deo
p̃ter se dicens nõ eẽ alium deum. etiam sũmia
t̾nitas manente ꝑsonar̃ ꝓpͥetate unus est deus
qui apłis suis ut gratis darent que gratis
acceꝑant iussit dd sustentatõem taiũ suam
neo tanicam secum ferre Ideo constituit ꝙ se¬
cutus adiũxit Diginis est oꝑarius mͥcede sua ut¬
peo tam̃ iminera offenda ex̃ monstrauit aue nuil¬
lius indiget et muna sum̃da plus confert ipe
neua quãuis ĩpẽ nõ egeat accipit ut pietate
faciat opulentas annuas offentiũ Q uidabba¬
tis hoĩem curauit oñs iam eẽ tempus ut scd̃
ꝓp hĩam cantici cant̾ aspiraret dies ⁊ remouent᷑
Umbre Ipẽ est enĩ ꝓpħ̾arum deus qui hoĩem Sab
bato ligna colligentem quia nõdũ duorum tes¬
timoꝵ tempora distiguebat. S legem dei cõ¬
tumaci ⁊ impia m̃te cõtempserat lapidandũ eẽ
mandauit. Eius corꝑali morte qm̃ post paulii¬
lum omĩ homini quis dubitat affuturam.

Expanded text:
rum, qui cum primis patribus est locutus: ideo praeter se dicens non esse alium Deum, quia etiam summa Trinitas, manente personarum discretione unus est Deus. Qui Apostolis suis ut gratis darent quae gratis acceperant, jussit: ad sustentationem tamen suam nec aliam tunicam secum ferre ideo constituit, quia secutus adjunxit, Dignus est enim operarius mercede sua eo tamen munera offerenda esse monstravit, qui nullius indiget, et munera sumendo plus confert. Ipsnera ipse, quamvis non egeat, accipit, ut pietate faciat opulentas animas offerentium. Qui sabbatis hominem curavit, ostendens jam esse tempus, ut secundum prophetiam Cantici canticorum aspiraret dies, et removerentur umbrae . Ipse est enim et Prophetarum Deus, qui hominem ligna sabbatis colligentem, quia nondum duorum Testamentorum tempora distinguebat, sed Legem Dei contumaci et impia mente contempserat, lapidandum esse mandavit; ejusque corporali morte quam post paululum omni homini quis dubitet adfuturam? sanxit
Abbreviated transcription (Latin):
centie quidem sensit hr̃e ꝑ muisit᷑ at hoo mõ
cet̾a multa ꝯtexuit Cui loco libn eius itã
respondend̾ putatii ut etiam ego uos exhor¬
tam temꝑalem. in hac age̾ mortalitateni p̃cepit
Intendamus inquam illũ misericordem ac mi¬
tem qui nos frẽs suos fecit grã non nat᷑a
tum dedit utͣ faciens nõ eorum aliquid
gignens qui nos uigilare ac dĩna saꝑeꝰ
sit̾ ⁊ fecit̃ ꝓpẽ est em̃ nõ aluis oice hic put¬
qui dinostentia. boni ⁊ mali ne peccando ex¬
ꝑiremͣ ammonuit Qui nos ad ĩmortalitatẽ
uocans celestia nobis regna ꝓmisit̃ ipe
est enĩ nõ alius sicut hic putat qui nos
post pccm̃ reos ab etͥne uite felicitate se
non sicut iste dt nichil ignorare s uti¬
lia scire p̃cepit̃ sec sicut iste sentit at a
u̾i̾tate dissentit stĩam dampnauit in no¬
bis que fit nõ exꝑiendo isticiam s sa¬

Expanded text:
centiae quidem sensum habere permisit. Atque hoc modo caetera multa contexuit. 37. Cui loco libri ejus ita respondendum putavi, ut etiam ego vos exhortam temporalem in hac agere mortalitate praecepit. Intendamus, inquam, illum misericordem ac mitem, qui nos fratres suos fecit gratia, non nattu dedit, utrumque faciens, non eorum aliquid gignens. Qui nos vigilare ac divina sapere jussit et fecit. Ipse est enim, non alius, sicut hic putqui dignoscentiam boni ac mali ne peccando experiremur, admonuit. Qui nos ad immortalitatem vocans, coelestia nobis regna promisit. Ipse est enim, non alius, sicut hic putat, qui nos post peccatum reos, ab aeternae vitae felicitate senon sicut iste dicit, nihil ignorare, sed utilia scire praecepit: nec sicut iste sentit atque a veritate dissentit, scientiam damnavit in nobis, quae fit sapiendo justitiam, s
Abbreviated transcription (Latin):
mortibus quos uoluit ucłt̃ aut młtauit
aut tͥruit Qui docuit ad ꝯcupiscendum nõ
uidendam ẽẽ mulierem. Ipẽ est ⁊ qui in lege
dixit. Non cõcupisces nec sicut iste cͥmĩat᷑ ĩ¬
dixit soptenas singulis iuptias s ꝓpagandi
causa ꝯnubia casta ꝓmisit prẽs aut̃ filiar̃
maritos non solum ipẽ fecit nõn uerũ ⁊̃ ne
fieret sicut alia incesta ꝓhibuit Qui nos scdm̃
inc̾iorem reuouatõem in spũ m̃tis nec mascu¬
los in se noo feminas ẽẽ docuit ⁊ slait ange¬
los metͥnũ secũ futuros eẽ ꝓmisit. Ipẽ est enĩ

Expanded text:
mortibus, quos voluit, utiliter aut multavit, mortibus, quos voluit, utiliter aut multavit, aut terruit. Qui docuit ad concupiscendum non videndam esse mulierem . Ipse est enim qui et in Lege dixit, Non concupisces : nec, sicut iste criminatur, indixit septenas singulis nuptias, sed propagandi causa connubia casta permisit. Patres autem filiarum maritos non solum ipse non fecit; verum etiam ne fieret, sicut alia incesta, prohibuit. Qui nos secundum interiorem renovationem in spiritu mentis, nec masculos in se, nec feminas esse docuit; et sicut Angelos in aeternum secum futuros esse promisit. Ipse est enim
Abbreviated transcription (Latin):
lius sicut ħic putat non qui uolinitatem
suam sicut iste blasphemat . d qui res quas
uoluit nõ mutata uoluntate mutauit qͥ
nos uim u̾i̾tãtis docint ipẽ est eiũ ⁊ deus
ꝓpħ̾arum qui nũꝙͣ sicut iste calisp̃niat᷑ fał¬
sis ꝓmissionibus ẜuos decepit Qui nos ir¬
rep̃hensibiles ed̾ mandauit Ipẽ ess om̃
⁊ deus ꝓph̾arum qui nõꝙͣ sicut iste cͥmĩa¬
tur se ip̃e rep̃hendit nec eũ sicut ho¬
mirẽ quitꝙͣ penituit s rr̃ fut᷑arum imui¬
tatõe quas se mutatur̃ sine ulla sui mu¬
tatõe ab et̾nitate p̃sciuit uelud hũa
hõibus lõne p̃dixit Qui nob̃ iram dĩ
metuendam. ⁊ in euuaniꝰ ꝯm̃dauit Ipe est n
⁊ ꝓpharum deus qui non sui animi ꝑtͬbatõ¬
nem. s iustam sentẽtiam ÷ uindcam ire uł
in dignatõnis nomine nũcupauit Qui alt̾m
ab altero non utꝯ ledi d iiuria ledi no
Siue ꝑ angłos scõs otiam tp̃alibus corꝑm

Expanded text:
lius, sicut hic putat, non qui voluntatem lius, sicut hic putat, non qui voluntatem suam, sicut iste blasphemat, sed qui res quas voluit, non mutata voluntate mutavit. Qui nos viam veritatis docuit. Ipse est enim et Deus Prophetarum, qui nunquam, sicut iste calumniatur, falsis promissionibus suos decipit. Qui nos irreprehensibiles esse mandavit. Ipse est enim et Deus Prophetarum, qui nunquam, sicut iste criminatur, se ipse reprehendit, nec eum sicut hominem quidquam poenituit: sed rerum futurarum mutationem, quas se mutaturum sine ulla sui mutatione ab aeternitate praescivit, velut humana hominibus locutione praedixit. Qui nobis iram Dei metuendam et in Evangelio commendavit. Ipse est enim et Prophetarum Deus, qui non sui animi perturbationem, sed justam severamque vindictam, irae vel indignationis nomine nuncupavit. Qui alterum absive per Angelos sanctos, etiam temporalibus corporum
Abbreviated transcription (Latin):
sicut hic putat qui nos ꝓpͥas facultates
hortat᷑ sꝑnere Ĩmo uelut loco tuciore¬
condere cum ipe sit̃ nõ alius ut hic putat
qui se nõ tant̃ celestiũ uorum ⁊̃ t̾tenoꝵ¬
diĩ oñdens ea q̃ impii poisidebant exꝑo¬
liatõe plectendi suos quibus hoc pro tẽpo¬
sit non alius ut hio putat s eorum quos¬
Ipẽ est emi non alius sicut hic putat
qui delicta quoꝵdam ad penalem auimi do¬
lorem t̾roremz maiorem etiam illoꝵ qui ea
non amiẜaut nõ spiritalibꝰ s corporalibus
qua fuerant post paululũ morituri etiã
isto modo ẜuiret dei ꝓuidentie et in usũ
cedẽt discipline qui nos non in tot̃ irasci ꝓhi
sumus longe fieremnus a ꝑurio nõ uirando
Ipẽ est aut̃ non alius ut ħic putat qui
sue sentẽtie u̾i̾tatem ad incredulos int̾pã¬
dos ubi opus ẽẽ iudicauit etiam in raudo
firmauit Sicut aut̃ homo iurans adhib
cestem domĩ Ita se ip̃m deus qui nos m
fide u̾bi ui astare iussit ipẽ est enĩ nõ a¬

Expanded text:
stinavit. Qui nos proprias facultates hortatur spernere, imo vero loco tutiore recondere : cum ipse sit, non alius, ut hic putat, qui se non tantum coelestium, verum endens, ea quae impii possidebant, exspoliatione plectendi, suos, quibus hoc pro temposit, non alius, ut hic putat, Ipse est autem, non alius, sicut hic putat, qui delicta quorumdam, ad poenalem animi dolorem terroremque majorem, etiam illorum qui ea non admiserant, non spiritualibus, sed corporalibus qua fuerant post paululum morituri, etiam isto modo serviret Dei providentiae, et in usum cederet disciplinae. Qui nos non in totum irasci prosumus, longe simus a perjurio non jurando. Ipse est autem, non alius, ut hic putat, qui suae sententiae veritatem ad incredulos increpandos, ubi opus esse judicavit, etiam jurando firmavit. Sicut autem homo jurans adhibet testem Deum, ita se ipsum Deus. Qui nos in fide verbi veri stare jussit. Ipse est enim, non a
Abbreviated transcription (Latin):
s mundi s ꝑ iusticiam fidei. si em̃ qui ꝑ leges
sunt geĩanica est fides ⁊ enacuata est ꝓmissi¬
o lex enĩ num oꝑat᷑ ubi eim ley nõ est ẽ
nes p̃uaricatio attendat quemad̾mod̾ sic
disputat ueluti contͣ legem ut eam pͥore il¬
Li q̃ stã est ad abrahani ꝓmissione cõũcat
ꝙ non sit heredes ex lege quiꝯ sunt heredes
abrahe dcõ sunt ꝓmissiones ⁊ seuũ euis siõ

Expanded text:
s sunt; exinanita est fides, et evacuata est promissio. Lex enim iram operatur. Ubi enim Lex non est, nec praevaricatio . Attendant quemadmodum sic disputat, veluti contra Legem, ut ex priore illa quae facta est ad Abraham promissione convincat, quod non sint haeredes ex Lege quicumque sint haeredes Abrahae dictae sunt promissione
Abbreviated transcription (Latin):
ri eͥmen forncatõns obiciũt. Iste quippe
ꝓculdubio cui randemus ex illis se eẽ mãi¬
festat De quibꝰ p̃dcm̃ est apło dicente. spõ
aut̃ manifẽ dicit In nouissimis tp̃obus re¬
cedent quidam. a fide attendentes apĩtibus¬
si m̃dacis loquor cautitam hũtes cõscĩam
suam ꝓhibentes nubere slon emꝰ reꝑit᷑ abia¬
ham aliquo se ꝯtaminasse adult̾io cim̃ non
lubuco libidins amquit aucillam e ab uxore
accepit quomam ueor eius fecit de iuro suo qd̾
uoluit uoleus hre filios de marito suo quãius
ex uto aliono ubi mula omĩno lasciuiendi s so¬
la cogitata ess caura guandi iste aut̃ abrahe
etiam ui ad decrepitam senectutẽ formcatõis
obiecit dm̃ ꝓfc̃o quia ⁊ post mortẽ sarre alte¬
ram duxit ubi ⁊ si mallũ intllrẽt᷑ rei abdite sci¬
cram̃tum. pp̃ hoc solum id fac̾e̾ debuit abrahã
ne pncarent heretiti adu̾sus apliũ Quibus
etiam c̾cisilianus stipulitor assistit post uxcers

Expanded text:
ri, crimen fornicationis objiciunt. Iste quippe procul dubio cui respondemus, ex illis se esse manifestat, de quibus praedictum est Apostolo dicente: Spiritus autem manifeste dicit quia in novissimis temporibus recedent quidam a fisi mendaciloquorum, cauteriatam habentes conscientiam suam, prohibentes nubere . Non enim reperitur Abraham aliquo se contaminasse adulterio: quoniam non lubrico libidinis amavit ancillam; sed ab uxore accepit, quando uxor ejus fecit de jure suo quod voluit, volens habere filios de marito suo, quamvis ex utero alieno : ubi nulla omnino lasciviendi, sed sola cogitata est causa generandi. Iste autem Abrahae, etiam usque ad decrepitam senectutem, fornicationis objicit crimen, profecto quia et post mortem Sarae alteram duxit . Ubi etsi nullum intelligeretur rei abditae sacramentum, propter hoc solum id facere debuit Abraham, ne putarent haeretici adversus Apostolum, quibus etiam Tertullianus astipulator assistit, post uxoris
Abbreviated transcription (Latin):
barachie quem occidistis int̾ templum ⁊̃ altare
istam. Nerrre constat siempe manifestum est y¬
mitando eẽ iustos filios malorum a. quibus
ꝓpħe̾ scĩ ⁊̃ iusti ab ip̃o abel quem fr̃ occidit᷑
us zarhriam quem isti occiderunt ꝑsecutões
impussim. s ⁊ scełatissimas ꝑtulerunt. Nam qͣmͦ
erunt ꝙ in isti uel nasc̾ent᷑ insi quiã unum.
gemis  aa cõsꝑsio cna massa est ĩpiorũ ynuitaᷤ¬
monum̃ti. Peior gͦ iste ⁊ ĩmemor qui eos de¬
fũctos lingua maledcã lacerat. Quibus hono¬
rem etiam impii deferebant ⁊ in amnam suã
oudelit̾ suens eos blasphemat cum uelit̃ ui¬
abraban ⁊ ysnac ⁊ iacob hũs de quibus ait̃¬
dñs. prẽs urĩ manducauer̃t manna in desto
⁊ mortui ĩs. quia ⁊ isti prẽs mortui sunt utͣ
fraudũ e tus an cecus sit potiusꝰ inc̾tũ est
enim ho. oñdere uoluit qr dñs ꝯmemoratis
eisdem nr̃ bus ait Non est deus mortuorũ
o uiuoꝵ Cum potius eos unuie dreait adhibi¬

Expanded text:
idistis inter templum et altare. istam . Nempe constat, nempe manifestum est, imitando esse istos filios malorum, a quibus Prophetae sancti et justi, ab ipso Abel quem frater occidit, usque ad Zachariam quem isti occiderunt, persecutiones impiissimas et sceleratissimas pertulerunt. Nam quomoerunt quam isti vel nascerentur, nisi quia unum genus, una conspersio, una massa est impiorum, imitamonumenta. Pejor ergo iste et immanior qui eos defunctos lingua maledica lacerat, quibus honorem etiam impii deferebant; et in animam suam crudeliter saeviens eos blasphemat, cum velit viAbraham, Isaac, et Jacob, his de quibus ri manducaverunt manna in deserto, et mortui sunt, quia et isti patres mortui sunt; utrum fraudulentus, an caecus sit potius judicandus, ienim hoc ostendere voluit, quia Dominus commemoratis eisdem patribus, ait, Non est Deus mortuorum, sed vivorum: cum potius eos vivere dixerit. Adhibi
Abbreviated transcription (Latin):
est michi stm̾ est mors: absit. s pccm̃ ut ap¬
pareat pccm̃ ꝑ bonũ michi oꝑ atũ est mortẽ
Ecte quid ess nĩstratio mortis. Ecce quid ÷
tra occidit. Ecce ꝙ̃admodum. lex non est pccm̃
⁊ mandat̃ etit in uitam erat ⁊ lex stã ⁊ mã¬

Expanded text:
est mors? Absit: sed peccatum ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem . Ecce quid est ministratio mortis; ecce quid est, Littera occidit : ecce quemadmodum Lex non est peccatum; et, mandatum erat in vitam; et, lex sancta, et man
Abbreviated transcription (Latin):
Dilata locum tab̾naculi tui ⁊ auleorum tuorum
fruge ne ꝑcas. ꝓtende funculos ⁊ clauos tuos cõ¬
forta adhuc in dextͥs ⁊ in sunst̾s̃ dilata ⁊ semẽ
tuum possidebit gentes ⁊ ciuitates disertas hĩ¬
turi facias. Noli tini̾e qiua consusa es n reu̾ea¬
ris quia ex ꝓbat̃ tibi est. Confũsionẽ enĩ etͥnã
obliuistĩs ⁊ obꝓbͥum. uiduitatis tue memior ñ
eris Quia dñs qui fecit te᷑ dñs sababaoch no¬

Expanded text:
Dilata locum tabernaculi tui, et aulaeorum tuorum: fige, ne parcas, protende funiculos, et clavos tuos conforta; adhuc in dextris et sinistris dilata: et semen tuum possidebit gentes, et civitates desertas habitari facies. Noli timere, quia confusa es; neque reverearis, quia exprobratum tibi est. Confusionem enim aeternam oblivisceris, et opprobrii viduitatis tuae memor non eris. Quia Dominus qui fecit te, Dominus sabaoth no