comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
athuri plane si diuisit fundũ regio¬
mũ tn duas dñs diuiserit płic ut faci¬
unt Nam⁊ hic ꝓduab domib accipi
debet Itemsi duo hoĩesbinas edes omu¬
nes hr̃eaiis simł tradendo id effic̾e¬

Expanded text:
adquiri. plane si diuisit fundum regiomum in duas diuiserit, ut plerique faciunt: nam et hic pro duabus domibus accipi debet. Item si duo homines binas aedes communes habeamus
Abbreviated transcription (Latin):
hab̾em. s ⁊ si separatun tradiderimus¬
idemfiet sic tm̃ ut nouissima tradicio
efficiat ⁊ precedentem tradicionem ef¬
ficacem si tm̃alt̾e unuis ꝓprie sint edes
triul ad quirere ul impon̾e posse me.

Expanded text:
em. sed et si separatim tradiderimuidem fiet, sic tamen, ut nouissima traditio efficiat etiam praecedentem traditionem efficacem. Si tamen alterae unius propriae sint aedes, uel adquirere uel imponere me
Abbreviated transcription (Latin):
inħ traditus est ñ ut fundꝰ uł fructus
fi̾et dotalis. s ut fructus perciꝑet dotiᷤ
futuros cogendũ de dote actione fructꝰ
redd̾e erunt gͥ in dotẽ fructus ⁊ fruent᷑
iste usuris que ex fructib collectis ⁊ ĩ

Expanded text:
 traditus est, non ut fundus uel fructus fieret dotalis, sed ut fructus perciperet dotis futuros, cogendum de dote actione fructus reddere. erunt igitur in dote fructus et fruetur iste usuris, quae ex fructibus collectis et i
Abbreviated transcription (Latin):
gotiũ suũ recipuĩt. Cet̾msiexͣ ne¬
ur non detenebuntur. D i filiusf̾.
aut seruus receꝑit ⁊ uoluntas pa¬
tris aut dñi interuen̾it insolidũ
erit ꝯueniendꝰ. Item si seruus ex¬
citoris subripiut uł dampnũ de¬
dit noxar actio cessabit. q ob re-¬

Expanded text:
gotium suum recipiunt: ceterum si extra negotium suum recipiunt: ceterum si extra ne non tenebuntur.Si filius familias aut seruus receperit et uoluntas patris domini interuenit, in solidum erit, conueniendus. item si seruus exercitoris subripuit uel damnum dedit, noxalis actio cessabit, quia ob re
Abbreviated transcription (Latin):
perit ꝑicłm ad eũ pertine. Ait .n.¬
pretor nisi restituerit in eũ iuditiũ
Si ciuide m̾ces int̾uen̾it ex locatoł
ꝯductoss si tota nains locata sit qui¬
ꝯduxit ex oducto ⁊̃ de reb que dest̃
ag̾e pot. Siuero res perferendas nai¬
ta ꝯduxit ex locato ꝯueniet᷑ S ⁊ si gͣ¬
tis res suscepte sunt ait ponp̾ depoĩti
agiposse. Miratur gͥ cur honoraria
actio sit inducta ꝯsint ciuiles nisi
forte inquit sout innotescet p̃torcã
agere reprimende imꝓbitatis hoc ge¬
nus hoinu ⁊ qruia in locato ⁊ condu¬
ctoculpa indepoito dolus dunitaxat
prestatur. at ex hoc edicto oũm quire¬
ceꝑit tenetur ⁊ si sñ culpa eius res
perut ur dampnũdatu nisi si quid̾e
fatali ꝯtigit. Idem labeo scribit
si quid naufragio aut per uim pi¬
rataꝵ perierit non ẽẽ iniquũ excep¬
toem dari. Idem erit dicend̾ aut si in
stabulo aut in caupona uis maior
ꝯtig̾it. Codem modo tenentur cau¬
pones ⁊ stabularii qui ex̾centes ne¬

Expanded text:
periculum ad eum pertinere. Ait praetor: "nisi restituent, in eos iudicium si quidem merces intervenerit, ex locato vel conducto: sed si tota naconduxit ex conducto etiam de rebus quae desunt agere potest: si uero res perferendas nauta conduxit, e‹x› locato conuenietur: sed si gratis res susceptae sint, ait Pomponius depositi agi potuisse. miratur igitur, cur honoraria actio sit inducta, cum sint ciuiles: nisi forte, inquit, ideo, ut innotesceret praetor curam agere reprimendae improbitatis hoc genus hominum: et quia in locato conducto culpa, in deposito dolus dumtaxat praestatur, at hoc edicto omnimodo qui receperit tenetur, etiam si sine culpa eius res periit uel damnum datum est, nisi si quid damno fatali contingit. inde Labeo scribit, si quid naufragio aut per uim piratarum perierit, non esse iniquum exceptionem ei dari. idem erit dicendum et si in stabulo aut in caupona uis maior contigerit.Eodem modo tenentur caupones et stabularii, quo exercentes ne
Abbreviated transcription (Latin):
licto he habeã qui tͥ furtũ fecit lib̾a¬
ri me qr statĩ m̃s ẽẽ desinit ne eiꝰ noĩe
eiexcusseris locus erit furtiactioni
ages noxali serui nore ⁊̃ ego adu̾sus
tenũmoꝵ noĩe. ¶ S siseruo creditoris
mei soli̾m nũmos ut is eos dñosuo
det eque locus erit furti actõnisi is nĩ¬
mos acceptos interceperit.

Expanded text:
licto habeam, qui tibi furtum fecerat, liberari me, quia statim meus esse desinit, ne eius nomine, ei excusseris, locus erit furti actioni ages noxali serui nomine et ego aduersus te nummorum nomine. Sed et si seruo creditoris mei soluerim nummos, ut is eos domino suo det, aeque locus erit furti actioni, si is nummos acceptos interceperit.
Abbreviated transcription (Latin):
xededictione ag̾e possit cũ cocũ qͦ noxa¬
li iudicio exꝑiripotinss si seriuis exi¬
ert se defensionialiem. Si quis di¬
cat dñm dolofecisse qͦminꝰ ĩpot̾ateeiꝰ
seruus c̃et ille autẽostendat eũ seruũ
ab alio defendi cũ satisdatõe doli ma¬
li exceptõm locus eritsz ⁊ si post indi¬
tiũ acceptũ cũ dño s̾uus apparuerit

Expanded text:
t cum eo, cum quo noxali iudicio experiri potuisset, si servus exhiert se defensioni alieni servi. Si quis dicet dominum dolo fecisse, quo minus in potestate eius servus esset, ille autem contendat eum servum ab alio defendi cum satisdatione, doli mali exceptioni locus erit. Sed et si post iudicium acceptum cum domino servus apparu
Abbreviated transcription (Latin):
daturũ ut tm̃ actor conseqͣtur qnͣtũ
nliber feciss consequeret᷑ q̃rit᷑ utr̃
ad pectuĩe pr̃ationẽ respiciat anenõ
ad noxe dedicionẽ. ut puta ex p̾ciis
noxe deditorum dupplũ colligat᷑¬
et sequentes actões inhibeant᷑ Sabi¬
nus ⁊ casius putauerũt p̾ciũ qͦq
noxe deditoꝵ imputari deb̾e ꝙ pomp̃¬

Expanded text:
ut tantum actor consequatur, quantum si liber fecisset consequeretur, quaeritur, utrum ad pecuniae praestationem respiciat an etiam ad noxae deditionem, ut puta si ex pretiis noxae deditorum duplum colligatur, sequentes actiones inhibeantur. Sabinus et Cassius putant pretium quoque noxae deditorum imputari debere, quod Pomp
Abbreviated transcription (Latin):
demł. Si qui s̾uũ pignoratũ dem̃ a
de bitore subreptũ em̾it a debitore
noĩe eꝰ furti tenebit᷑ dño serui ad¬
cuusito nec oberit ꝙ t̾uiana pot̾ ei hõ
ad uocari idemer ⁊ si aminore quis

Expanded text:
m. Si quis seruum pigneratum, deinde a debitor‹e› subreptum emerit a debitore, nomine eius furti tenebitur dominio serui adquisito, nec oberit, quod Seruiana potest ei homo auocari. idemque et si a minore quis
Abbreviated transcription (Latin):
titio qd̃ si petat exceptõne doli mauł
s in fc̃m submou̾e cum possis tñ sisoi
mnanis eẽt. si pristina cansa .i. turpitu¬
do sr̃eẽt. Porro autem ⁊ si dantis ⁊ ac¬
cipientis turpis cã sit. possor̃em potio¬
rem ẽẽ ⁊ iõ repetitoni cessaretam ⁊ si exsti¬

Expanded text:
Titio, quamuis, si petat, exceptione doli mali uel in factum summouere eum possis, tamen si inanis esset, pristina causa, id est turpitudo, superesset: porro autem si et dantis et accipientis turpis causa sit, possessorem potiorem esse et ideo repetitionem cessare, tametsi ex sti
Abbreviated transcription (Latin):
uł .ł. Si a scruo meo pecciũam quã
accepiss ne furtũ ab eo fc̃m indicaret.
siindicass sue ñ repetõem fore eius
opiniones existimatõni id ꝙ ex ĩm¬
sta cã apudaliq̃m posse ꝯdici in qͣsĩa

Expanded text:
Si a seruo meo pecuniam quis accepisset, ne furtum ab eo factum indicaret, siue indicasset siue non, repetitionem fore eius opinionem existimantium id, quod ex iniusta causa apud aliquem sit, posse condici: in qua
Abbreviated transcription (Latin):
uo similiror cidamus publicis⁊
ut hiiqui remittunturabcomittã¬
tur.tosuas  puintiassine lite ĩduc¬
ruros⁊siquoegnerint auxiliolimo
nõde husdem secundo molestar
qdsepe cos qhicnancomorantun
deinde retnsmissos abeo rursusre
cicarum prebent occasiones si ciz
dennomhac fencissimacintate
mnemat quosdam udicantes⁊
tocm impoat decentem⁊ ucheme¬
cis iterum nuctñsmictat⁊ sic
nobetiam foris cmntates hitabr¬
tur⁊ magna cuntas hac ꝯfusione
libãbitur. ¶Sino aliquos ꝑsperit
locare. qui ctiam deforis uemente
inquirant thinc destin. atos susci¬
pientes adpumriasdingant⁊h¬
agat qdntile creipublice pomia
sbicctorumcuram hntesut ñsua
puinnias desentes hic atterant᷑.
coqd ⁊an nos ponentibꝰ leges⁊n
nr̃am rempublicam ꝯstituentib
non transicorio studio funt hs et

Expanded text:
o similiter ei damus publicis ut qui remittuntur ab eo mittant ad suas provincias sine lite ibi ducturos, et si quo egent auxilio leginon de iisdem secundo molestari, quod saepe eos qui hic vane commorantur, deinde retransmissos ab eo rursus reei causarum praebere occasiones. Si enim denuo in hac felicissima civitate inveniat quosdam nidificantes tionem imponat decentem et vehementius iterum transmittat. Sic nobis etiam foris civitates habitabuntur et magna civitas haec confusione liberabitur. Si vero aliquos perspexerit locare, qui etiam deforis venientes inquirant et hinc destinatos suscipientes ad provincias dirigantomnia subiectorum curam habentes, ut non suas provincias deserentes hic adterantur eo quod et ante nos ponentibus leges et rempublicam constituentibus haec non transitorio studio fuerunt, sed et
Abbreviated transcription (Latin):
nrãs leges autctiam sine ntoutia lii
pccpto admonitoẽmcis ofserre q̃re
crigẽ penas. nullo ꝯpetentium cisyr¬
dicum defende eos ualente ⁊ tam ille¬
sos seniart cos qui iniistitiam passi
sunit recipientes q̃ contralegem ex¬
actisunt qmpenas nrisdiffinitas ꝯ¬
stitutonib supcrige. ac de cis referre.
damnscis potatem. siuo aliquista¬
lit lesorum adierit ordinariu ẜmp̃
adsempimpium hdenuntiare sciat
apte quicingulum hassumit.qr ipse
ḋsnoreddet ea eiqabconeglectus est
pictur instent pote mras nisiones tñ¬

Expanded text:
ras leges aut etiam sine iudiciali praecepto admonitionem eis offerre, quaererexigere poenas, nullo competentium eis iudicum defendere eos valente, et tam illaesos servare eos qui iniustitiam passi sunt, recipientes quae contra legem exacti sunt, quam poenas nostris definitas constitutionibus superexigere ac de eis referre, damus potestatem ei. Si vero aliquis taliter laesorum adierit ordinatum secundad semper imperium haec denuntiare, sciat aperte qui cingulum hoc adsumit, quia ipse de suo reddet ea ei qui ab eo neglectus est perietur iuste, utpote nostras iussiones tra
Abbreviated transcription (Latin):
Nires auienas rapͤ
tenctur quidema
fuiti quisenĩma¬
gis a lienamiem
minto domino cẽtat. quam
tinominc prectoritroduxit
queappllatur in bonorirap¬
torumẽintra annum qua¬
drupli. postannumsimplia
Que actio utilest etiam siqui

Expanded text:
res alienas rapit, tenetur quidem etiam furti quis enim magis alienam rem invito domino contrectat quam ti nomine praetor introduxit, quae appellatur vi bonorum raptorum et est intra annum quadrupli, post annum simpli. quae actio utilis est, etiamsi quis
Abbreviated transcription (Latin):
aduocantiã ułbũ ficiumm
nasent promolatore pacis
queosuspẽdatur siminus se¬
opis ⁊forpice excorietur
ꝯtondatur. ¶Siministr.ales
alicuĩ dominunt᷑ segueram
hũint comes siue uidex mcr

Expanded text:
advocatiam vel beneficium invaserit, pro violatore pacis queo sus pendatur, si minus, scopis et forcipe excorietur et tundatur. 19. Si ministeriales alicuius domini inter se guerram habuerint, comes sive iudex
Abbreviated transcription (Latin):
mitonõ rapiendistudio popy¬
lorum agmina sectenturaciu¬
crandi cupidicate depõitam ye¬
nerabilem pentumhitum ꝗfe¬
lcissima. antiquiratis ornam̃¬
ra conspicerent.hergo exẽplo q̃
cetos procede consules uolum
nccexpende eos sñ affectu patiz̃
cessante ergo istaspargendiuti¬
licate. amplissimi consiues pro¬
cedentes deinceps abstineant
incompetenter proiciendum
adinstaurationẽ itaq aq̃duc¬
tuum huinsamplissime urbis
centena podẽa ain prentur per
singulos consulatus ur q̃ consi
patric sededisse nouirqdata¬

Expanded text:
merito, non rapiendi studio populorum agmina sectarentur ac lucrandi cupiditate deposita venerabilem parentum habitum et felicissima antiquitatis ornamenta conspicerent. Hoc ergo exemplo etiam ceteros procedere consules volumus nec expendere eos sine effectu patimur. Cessante ergo ista spargendi vilitate amplissimi consules procedentes deinceps abstineant incompetenter proiciendum. Ad instaurationem itaque aquaeductuum huius amplissimae urbis centena pondo auri praestentur per singulos consulatus, ut et consul patriae se dedisse noverit
Abbreviated transcription (Latin):
ram uirq̃mmulres poris legis¬
tias siucctiam usq. sopores ste¬
terunt sinc successerunt filus
sinc aliquid oium egenint põe
seq̃ntes leges  ill cim credentes
et ita c̃chntes. nullus inculpab¬
it q̃re futurum noscicrntah̾q

Expanded text:
tam viri quam mulieres priori legistias sive etiam usque ad priores steterunt, sive successerunt filiis sive aliquid omnium egerunt priores sequentes leges. Illis enim credentes et ita contrahentes nullus inculpabit, quare non futurum scierunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
liade istis  decumus. Ectim aĩ¬
mus  antem opõtẽ nunccõsi¬
luis pfectiorib cam considra¬
tes ctiam qͥdam cornge. ñ ali
Ictiam horum que ipipriusq
et copetentem porib in poñe¬
cõrectõem. nec abalus expectãt
tantur hic legi ⁊ primum ulud
suos euentus exhus que iaz po¬
site sunt legibꝰ expectantia m
ch cõmunicatia p̾sentilegi
¶Presntem nõ legem ermic

Expanded text:
lia de istis decrevimus, aestimavimus autem oportere nunc, consiliis perfectioribus causam considerantes, etiam quaedam corrigere non alioetiam horum quae ipsi prius et competentem prioribus imponecorrectantur huic legi. Et primum illud, suos eventus ex his, quae iam positae sunt, legibus expectantia et nihil communicantia praesenti legi. Praesentem
Abbreviated transcription (Latin):
ntit.a dicatur humanesobol
ecqͤctiam renouatur soloet ã¬
plioriq̃malia sollicitudine di¬
gnumic̃. ¶Intiquiras code
nosat aliquid deprioribranti
secundis psctabarũniprii
Silicebat⁊ parrib et matribus
et adplures uenire nuptias et

Expanded text:
ut ita dicatur, humanae sobolis, ex quo etiam renovatur solo, et ampliori quam alia sollicitudine dignum est. Antiquitas equidem non satis aliquid de prioribus aut secundis perscrutabatur nuptiis, sed licebat et patribus et matribus et ad plures venire nuptias et
Abbreviated transcription (Latin):
ita crum intelligemus cct̾as
psonas quencutro uire tñẽ¬
tur. at prius dispiciamus d̾¬
biis ꝑsonis que in tutela s.
¶Est aũt cutelant seruius
diffinit.iis ac potestasĩca¬
pitelibero põit.a. adtuendũ

Expanded text:
ita enim intellegemus ceteras personas, quae neutro iure tenentur. ac prius dispiciamus de his quae in tutela sunt. Est autem tutela, ut Servius definivit, ius ac potestas in capite libero ad tuend
Abbreviated transcription (Latin):
rogauentis ulsicunus bona lib¬
tatum cõsuandanm cauobi
adita fueunt. cius res omnes
aduos cranseunt. Ac prius de
brditatibꝰ despiciamus qua¬
rum duplex conditioẽ. nami
ulextestamentoulabintesta¬
to. iduos ꝑtinent ⁊ prius est p
debiis dispiciamus queuob

Expanded text:
rogaveritis vel si cuius bona libertatum conservandarum causa vobis addicta fuerint, eius res omnes ad vos transeunt. ac prius de hereditatibus dispiciamus. quarum duplex condicio est: nam vel ex testamento vel ab intestato ad vos pertinent. et prius est ut de his dispiciamus quae vob
Abbreviated transcription (Latin):
Udices qui se furtis
⁊ honore exuri. ⁊ in terpessimos
quosq plebeios habeanturi
nec sibi post hac dehonore bla¬
diantur quoseiꝑsi indignes
uidicauerunt. Urem

Expanded text:
udices, qui se furtis t honore exuti inter pessimos quosque et plebeios habeantur. Nec sibi posthac de eo honore blandiantur, quo se ipsi indignos iudicaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
profugaturexactio. simuiatoh
hostilimetu hiuc nec̃citatisesb̃¬
traxerint adimpiendum inu¬
nus retrahanturet nuili dcĩcepͤ
licentia laxetur. prius in debita
expetere dignitates quam sube¬
undam procurationem. fidcliso¬
lertiq  deuotionc complexint.

Expanded text:
profligatur exactio, simulato hostili metu huic se necessitati subtraxerint, ad implendum munus retrahantur, et nulli deinceps licentia laxetur prius indebitas expetere dignitates, quam subeundam procurationem fideli sollertique exactione compleverint.
Abbreviated transcription (Latin):
Erpensa delibeã
exercitium metallorum uellet
affluere. islabore proprio⁊ sibi
⁊rei publice cominodas paret
itaq siquispo̾te cõduxit eolar¬
dabilitas tuacctonos scruplos
appellaturcogat exsonie. quic¬
quid amplius collre potuint
fiscopotissimum distrahãt aq̃¬
Bnnctauicum canonẽ in
quoppaconsuctudo detiñ¬
daest.quatuordecimuntias bal¬
luche prosinguilibris suguus

Expanded text:
erpensa deliberatut, quicumque exercitium metallorum vellet adfluere, is labore proprio et sibi et rei publicae commoda compararet. Itaque si qui sponte confluxerint, eos laudabilitas, tua octonos scripulos appellatur, cogat exsolvere. Quidquid autem amplius colligere potuerint, fisco potissimum distrahant, ab metallicum canonem, in quo propria consuetudo retinenda est, quattuordecim uncias ballucae pro singulis libris
Abbreviated transcription (Latin):
uatio quam supraex¬
posiumus. S siqui
sicum scilentio p̾tient inutilit
testabitur. Adeo quidemut ⁊si
uiuo patre filius mortuus sit.¬

Expanded text:
observatio quam supra exposuimus. sed qui si eum silentio praeterierit, inutiliter testabitur, adeo quidem ut, etsi vivo patre filius mortuus sit,
Abbreviated transcription (Latin):
diemstetit qõ dominum uł
tatem pollicendo et innesti
ut fidelitas pr̾anda sit ap̃mp¬
ut liccat dominis alienatio¬
nes feudi fcas mill obstan¬
te p̾scriptone reuoc.ne.

Expanded text:
od dominum vel tatem pollicendo, si ut fidelitas praestanUt liceat dominis omnes alienationes feudi factas, nulla obstante praescriptione, revocare.
Abbreviated transcription (Latin):
Iquis erge ercohortalmor
urgente erimins in sectari¬
onestipendiis fintexempt̾ aut
optiotraditus quicns arrib i¬
misatione maliit repedare int¬
dulcim niemaiestatis oraculy
aplissie ruesedis offat allgad. ¶ꝑ¬

Expanded text:
quis ex grege cohortalinorum urguente criminis insectatione stipendiis fuerit exemptus, aut otio traditus quietis artibus imiseratione maluerit repedare, indultum nostrae maiestatis oraculum amplissimae tuae sedi offerat adlega
Abbreviated transcription (Latin):
quidulpotentia mniscinusq
clicuit ulsurunadeprecatio. ad¬
dentesq ñlominus infuturum
tema presentem legeminiamin¬
portuna ⁊ respuendareposecre. ꝑ¬
ricumq castellorum lo¬
caquocumq titulo possi¬
dent rẽcedantacdeserant.qr ab
hiis tñifas ẽp̃sidi castelormmt̃¬
ntoria quib ascripta sunt qde
quib iudicauit. antiquitasꝙ¬

Expanded text:
idquid vel potentia uniuscuiusque elicuit vel furtiva deprecatio, addentesque nihilo minus in futurum tem et praesentem legem nostram importuna et respuenda reposcere.icumque castellorum loca quocumque titulo possident, cedant ac deserant, quia ab his tantum fas est possideri castellorum territoria, quibus adscribta sunt et de quibus iudicavit antiquitas
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ ꝯpetẽt᷑ dispoitum ẽ. oporte.aũt i¬
dicanm etiamgnali lege. ħ em̃da¬
re ñsinẽtes ħrursus omitti semper
ascẽdat domũ ci̾a molestus sit sisti¬
ti homini. ant qcĩ st̃uxori fortel fi¬
liis ant dominioio autctiam si¬
gnacula per ꝓpam potatem ĩpone
psumat noprius dec̃to ⁊ offolgali

Expanded text:
petenter dispositum est: oportere autem iudicamus etiam generali lege haec emendare, non sinentes haec rursus committi semper ascendat domum eius et molestus sit superstiti homini aut qui eius sunt, uxori forte vel filiis aut domui omnino, aut etiam signacula per propriam potestatem imponere praesumat non prius decreto et officio legali
Abbreviated transcription (Latin):
sit s⁊ dfũ crum ĩumare no cumpige¬
ir.primum quidem insistesñ si excq
pommorruminstabat publice põ¬
taĩlctum ñsines. n dedicẽdum di¬
ces ñ debirumpcepit. donce spõsorẽ
accep̾aita iam defunctumtͣcli tĩt pẽ

Expanded text:
iam defunctum iniuriare non eum piguit, primum quidem insistens non fieriponi mortuum, instabat publice portari lectum non sinens neque deducendum dicens nisi debitum perceperit; donec sponsorem accepit et ita iam de
Abbreviated transcription (Latin):
rantes.qr oꝑe sepuocate osonas cais
ponere leges opellimun cumsemper
inoppinabilc emergat abhiis qre
iam poĩta sunt mederi nõ ualcantq̃le
dice ib aliquo dum mohomincmin
mote ognomisz cẽ ostitutum militeso¬
gregans etseruos alios plunmosi¬
clamãe cep̃donec en uiolntia op̾ssuz

Expanded text:
re semper vocante consonas causis ponere leges compellimur, cum semper inopinabile emergat et ab his quae iam posita sunt mederi non valeat. Qualdicens ab aliquo, dum hominem in morte cognovisset esse constitutum, milites congregans et servos alios plurimos iclamare coepit, donec eum violentia compressum
Abbreviated transcription (Latin):
prefectum pre¬
torio ⁊ magriy
militum ac pe¬
dicum indisc¬
te ducimusdignitatis usq ad¬
deohoc ut iidelicet utcumad pri¬
uatam se cesseriruitam cumiocũ
uolumns eẽ pociorem qui alios
promonomistempe ⁊codiciloꝵr
cum pedirumq suscep̃⁊ ge
scrit. añ capram aquoquam prese¬
cturam iscum prinatus erit ⁊ hon¬
orem deposiurex prefectis quiꝓ
uecti simt preferratur si rigrsẽde
prioranõ ꝓuecuis locus prior cõ¬
specior decnendiloquendiq facł¬
tas antiquior cuiẽsplendor a de¬
pamagratus netustior. De p̃posi¬

Expanded text:
praefectos praetorio, magistros equitum ac peditum indiscretae ducimus dignitatis, usque adeo videlicet, ut, cum ad privatam secesserint vitam, eum loco velimus esse potiorem, qui alios promotionis tempore et codicillorum peditumque susceperit et gesserit ante captam a quoquam praefecturam, is, cum privatus erit et honorem deposuerit, ex praefectis qui provecti fuerint praeferatur. Si igitur sedes prior ante provectis, locus conspectior, decernendi loquendique facultas antiquior, cui est splendor adepti magistratus vetustior.
Abbreviated transcription (Latin):
lenra a sunt mansuetudine con
one memoratireddanturexorte
cet̾aq honanoagnoscant. uez¬
usimilitudinem scĩonis qr¬
A
deprorimissacrorumpro¬
offõsacraru largitionumatq p¬
uatarum probicuno amnimsb
perpetua obseniatione precipim

Expanded text:
ra sunt mansuetudine contraebitione memorati reddantur exortes ceteraque onera non agnoscant, similitudinem sanctionis, quam de proximis sacrorum proofficio sacrarum largitionum atque privatarum pro biennio annum sub perpetua observatione praecipimus
Abbreviated transcription (Latin):
siquid dolocomiisent. sicr̃
is qui deponiapudse passu
q negligentie.atq nomie
quesitum est. preualint tñ
ctiam culpe nominenineũ
culpa aut nõ exactissimam
bo dingenda est. sufficiteim
talem diligentiam in cõib
itb adbibere socio qualem
suis rebad hiberesolet. Iue¬
cnim quipanim diligetem

Expanded text:
quid dolo commiserit, sicut is qui deponi apud se passus que neglegentiae nomine, quaesitum est: praevaluit tamen, etiam culpae nomine teneri eum. culpa autem non ad exactissimam igenda est: sufficit etenim talem diligentiam communibus rebus adhibere, qualem suis rebus adhibere solet, quia qui parum diligentem
Abbreviated transcription (Latin):
cum suum quem dominu
actis intuementib filium
suum nominauĩt liberum
cc̃constitumus. licet bad
ius filii accipiendum cinõ
suffitiebat. Quib moĩs ius
potestatis soluitur. Re

Expanded text:
eum servum quem dominus actis intervenientibus filium suum nominaverit liberum esse constituimus, licet hoc ad ius filii accipiendum ei non sufficit. TIT. 12 QUIBUS MODIS IUS POTESTATIS SOLVITUR
Abbreviated transcription (Latin):
stitũc sin aut resipuerint car¬
demsubstiroem infimara ⁊
pillaris substitutionis que
postquam pupillus adole¬
uĩt infirmacur.Igiturin pu¬
pillan substitutoe. secundũ
prefatum moduz ordinata
duo quodam mosunt testã
alcum patris altum filiican¬
quam supe filius sibibrdem
autem quisita formidolo¬
sus sit. ut cueat ne filiuse¬
ius pupillus ad buc quod
er eo palam substitutum ac¬
cepit. post obitum eius per¬
culo insidianim subiceretẽ
uulgarem quidem substitu¬
tionem palam facort⁊ in pri¬
mis testamentipartib põẽ¬

Expanded text:
autem resipuerint, eandem substitutionem infirmari, pillaris substitutionis, quae, postquam pupillus adoleverit, infirmatur. Igitur in pupillari substitutione secundum praefatum modum ordinata duo quodammodo sunt testamenta, alterum patris, alterum filii, tamquam si ipse filius sibi heredautem quis ita formidolosus sit, ut timeret, ne filius eius pupillus adhuc ex eo quod palam substitutum accepit, post obitum eius periculo insidiarum subiceretur: vulgarem quidem substitutionem palam facere et in primis testamenti partibus de
Abbreviated transcription (Latin):
coruinsbam inmoastium s filio
pote primam illam legem aliaro¬
stra hac constitutoe intpretante
cos enimquisem lañ memorata
dudumnram legem moastiam
inhiraunt nullopõita postea lex
n prius nr̃e legu impedimtum i¬
ꝑenitus faciente coꝙ n possibile
sithoc fi. ut oportiriss prins dispo¬
netita ingredinmcastium sirõ
qui prius in gressi sunt inmoasti¬
uma illa facere qͥ prinsignõata
poca pc̃sacram nram ꝯstitutte st
innonatas⁊ unum quemq co

Expanded text:
iam in monasterium, sed filio pote primam illam legem alia nostra hac constitutione interpretante eos enim qui semel ante memoratam dudum nostram legem monasteria intraverint, in nullo posita postea lex neque prius nostrae legis impedimentum penitus faciente, eo quod neque possibile sit hoc fieri, ut oportuisset prius disponere, et ita ingredi monasterium. Si vero qui prius ingressi sunt monasterium, illa faciant quae prius ignorata, postea per sacram nostram constitutionem sunt innovata.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊. auma ipo ingssu. tomoastium
antemmetuere ne forte q̃mus
nra constitutio mulid postior sit
q̃m qd inpdictam uenabilemdo¬
mum ingressam ẽ aliquiphibẽt.
aut ipa autfilius cuca cĩ successio
um babita̾ntiur aut mulr ante

Expanded text:
 anima ipso ingressu ad monasterium autem metuere, ne forte quamvis nostra constitutio multo posterior sit quam cum in praedictam venerabilem domum ingressa est aliqui prohibeant aut ipium habitavit vir aut mulier ante
Abbreviated transcription (Latin):
aurctiam p̾tea ex q̃dam nec̃cit¬
tate⁊ maxime pfiscales occasi¬
ones eisaccidentia adalicna¬
tionis necc̃itatem sacras pdr¬
rernt.domos mobilienimñ
extante sba sufficiente piclita¬
banti noissim. amuenire ne¬
cessitatem hanimpresules neq
uende potentesn unde debita
soluerent uabites s: protalibo
quidem debitis posse psolutoẽ
te et obsematce facienda solor
iam sepe pmisimus. sic̃ n palã¬
bnra prius  pimnni leges si
neronõ pririatus aliquis cire¬
ditors iminctfis aus⁊ criget
debita cantem mopia peccum¬
arum accipe uõmmobilempo¬
sonem imp̾sibile c̃ fiscum hic
relaxare aliquid subtilitatis le¬
gis  conpetẽ uidicanimus. et
functones ⁊ unde faciat horu
redlitocm nohat conuonire Os
ĩunumqui exclerosunt. adeo a¬
mabilem cp̾m cius cinitatism¬

Expanded text:
aut etiam postea ex quadam necessitate, et maxime per fiscales occasiones eis accidentia ad alienationis necessitatem sacras perduxerunt domos. Mobili enim non exstante substantia sufficiente periclitabantur in novissimam venire necessitatem. Harum praesules neque vendere potentes, neque unde debita solverent habentes, sed pro talibus quidem debitis posse pro solutite et observatione facienda solutione jam saepe permisimus, sicut neque palara prius perimimus lege. Si vero non privatus aliquis est creditor, sed imminet fiscus et exiget debita, est autem inopia pecuniarum, accipere vero immobilem possessionem inpossibile est fiscum, hic relaxare aliquid subtilitatis legis competere iudicavimus, et functiones et unde faciat horum redditionem non habeat, convenire omnes in unum et qui ex clero sunt et deo amabilem episcopum et eius civitatis
Abbreviated transcription (Latin):
b. uc etiam si offitiales ausi
fuint atenore date legis desi
turcunc enimis cuius int¬
est bõa alicuius non intpel¬
lan. offitialib uolẽtibocaca
pe. debet acquiescere cum lñs
nrĩs cognoncritnonccarbi¬
tnosuo cesananosi. offales
adcapiendas casdem ueisse
facultates. S iusticie uigo¬
rem idfieri statuisse ¶op̃r.
sciactiones p̃cipimus cocrẽ¬
man. obhoc solum qd̃siusi
temporibo prolate non sunt¬
utiam calumpnie priuato¬
rum. cosaltem arteantiur.
exemplo. quo uistas fisci litẽ
danda est hiis quib
aliquam inequitudinẽfise
infert. cum facultates corũḋ
adhunc controu̾sia penden¬
te inquietan descsibiq fas
non sic Ergo si controuer¬
sia extitert. fiseo alicuni pa¬
trionium undicante apeu
omnibo facultatib ꝯstituq
cognitio uentuetur. Ut cum
rei exitus  debere cas  undica

Expanded text:
 ut, etiamsi officiales ausi fuerint a tenore datae legis desisntur. Tunc enim is, cuius interest bona alicuius non interpellari, officialibus volentibus ea capere debet adquiescere, cum litteris nostris cognoverit non ex arbitrio suo Caesarianos ad capiendas easdem venisse facultates, sed iustitiae vigorem id fieri statuisse. Imp. Csci actiones praecipimus concremari ob hoc solum, quod suis temporibus prolatae non sunt. iam calumniae privatorum eo saltem arceantur exemplo, quo danda est his, quibus aliquam inquietudinem fiscus infert, cum facultates eorumdem adhuc controversia pendente inquietari describique fas non sit. Ubi ergo controversia exstiterit, fisco alicujus patrimonium vindicante, apud eum omnibus facultatibus constitutis cognitio ventiletur, ut, cum rei exitus debere eas vindica
Abbreviated transcription (Latin):
uxinspiciẽtem uxorem cu alii
coripatur qo marime mulre
nt potecirca cubilostimulatas
sidia se passas aniroprobẽt cur¬
ca ipamsaintem. aut gladio a.¬
ut uencins. ant paliurm aliquẽ
talem modum multe namqrho¬
minib ad malitiam mesunt
aurctiam siftagellis supcanta
ondẽ potuerit. Iniam cidat lec
repudionti et miptis abstinẽ

Expanded text:
inspiciente uxore cum aliis corrumpatur quod maxime mulieres utpote circa cubile stimulatas insidias se passam a viro probet circa ipsam salutem aut venenis aut gladio aut per alium aliquem talem modum multae namque hominibus ad malitiam viae sunt, aut etiam si flagellis super ea ostendere potuerit, licentiam ei dat lex repudio uti et nuptiis abstinere
Abbreviated transcription (Latin):
ratoabili optinente talia lucra
cuninoet obtinentictiam repe¬
te nuptias faccrelicet. qmnul¬
la circa sobolis confusicem rõ¬
nabilis c̃ suspito. Qdmmnulie¬
nib ant anni conpletionem re
rumtñctiam sic exanastasion
ta ẽ. Hasitaq nob̾ cas theodo¬
suis explanauit. nos ant ex
uetib sumentes⁊ alias. adie¬
cimus tres.sienim mulr tata
detincatur nequitia ut etiam
ex studio a bortum faciat et ui¬
rum contristet et prinet spe fi¬
uorumail tanta libido ẽ ut cti¬
am cum nins noluptatis oc¬
casione  lauetur aut etiam⁊
dum adhucconstet cum niro
mute eis repudiu ⁊ luc̾ri dotẽ

Expanded text:
rationabiliter obtinenti talia lucra, cum et non obtinenti etiam repente nuptias facere licet, quoniam nulla circa sobolis confusionem rationabilis est suspicio. Quod in mulioribus ante anni completionem recmen etiam sic ex Anastasii ta est. Has itaque causas nobis Theodosius explanavit. Nos autem ex veteribus sumentes et alias adiecimus tres. Si enim mulier tanta detineatur nequitia, ut etiam ex studio abortum faciat virumque contristet et privet spe filiorum, vel tanta libido est ut etiam cum viris voluptatis occasione lavetur, aut etiam dum adhuc constet cum viro mittere eis repudia, et lucrari dotes
Abbreviated transcription (Latin):
entadote auespons alitia lar¬
girate nͥ quoq p̾sumptine fi
solutones contingebat nullo
dicentem. siquis subpot̾ate
constitutam mnulrem uolur¬
tate parentum autetiam sue

Expanded text:
cuta dote aut sponsalicia largitate ubi quoque praesumptive fieri solutiones contingebat, nullodicentem: si quis sub potestate constitutam mulierem voluntate parentum aut etiam suae
Abbreviated transcription (Latin):
sib cogandentemaspectaculis
dicimus. intem ubi scemata
uasunt autetiamubi bestas. to¬
isus hominespugna ẽ aut in¬
sidias sibi facientem ernencĩs
antgladio.aut aliomõft̃as. et
quibcireauita peiculum est.
aut etiam consçiam tirandez
meditantib aut falsitatis re¬
amconstitutam. andaces eni
manusinfeñtem sibi sciltali
aliquoscõ dat lexh uiro abicẽ
mulrem.alsiunã hanimetso

Expanded text:
sibus congaudentem et spectaculis dicimus autem, ubi scenae et talia sunt, aut etiam ubi bestiis adversus homines pugna est, aut insidias sibi facientem ex venenis aut gladio aut alio factas modo, ex quibus circa vitam periculum est, aut etiam consciam tyrannidem meditantibus, aut falsitatis ream constitutam, aut audaces eius manus inferentem sibi: scilicet tali aliquo facto dat lex haec viro abicere mulierem, vel si unam harum et so
Abbreviated transcription (Latin):
dosu pie memorie constirutõez
ualucrir mulronde mãĩtum. q¬
ant. adultio delinq̃ntem. aut re
gopessimumoupeccatoruz
c̃comimiucatem delicto dicun
autemmachinatum aliquidõ
ip̃m ppetuum. aut odempãtu
flitatis autscpulcra effodiẽtẽ
anter aliqua sac̃rum domurũ
aliquidrapnsse. autlatrocinit
sectantemuitam. aut latroci¬
nantem inscipic̃tem. aut imu
corumqui. ⁊ppellantur abigei
quibe cura alienis insidian
ponẽ alibi. ant ꝓbet plagiai̾uz
c̃ẽ. antit aluxiriose uinentez

Expanded text:
dosii piae memoriae constitutionem valuerit mulier ostendere maritum aut adulterio delinquentem, aut reupessimum omnium peccatorum est communicantem delicto, dicimus autem machinatum aliquid contra ipsum imperium, aut condemnatum falsitatis, aut sepulcra effodientem, aut ex aliqua sacrarum domuum aliquid rapuisse, aut latrocinii sectantem vitam aut latrocinantes suscipientem, aut unum eorum qui appellantur abigei quibus est cura. alienis insidiari ponere alibi, aut probet plagiarium esse, aut ita luxuriose viventem
Abbreviated transcription (Latin):
nõcam quint inspicere.aut iuo
aut abuxore fc̃am ut dampni.¬
ficenttem̃. anumincau horum
aut ꝓpnuptias doãtõnis. s ha¬
nim canim antiquiores qdem

Expanded text:
aerunt inspicere aut a viro aut ab uxore factam, ut damnificent temerarium in casu horum aut propter nuptias donationis. Sed harum causarum antiqu
Abbreviated transcription (Latin):
Qperator constãtinus.ã.
incolatus occasionecontulerit.
et super hoc ul preces dare temp¬
tauerit uel qualibet fraude niti
ut originem proprie cuutatiee¬
ludat. durarum cuutatum de¬
cunonatus honera sustineat. in
una uoluntatis inuna originis

Expanded text:
perator Constantinus . incolatus occasione contulerit et super hoc vel preces dare temptaverit vel qualibet fraude niti, ut originem propriae civitatis eludat, duarum civitatum decurionatus onera sustineat, in una voluntatis, in una originis
Abbreviated transcription (Latin):
bsenatus osulto. nepotes  ad
amo succonem littimo iurei
nõ uocabantur. postea boccor¬
sticutionib principalib enĩ¬
datumẽ.ut adsimilitudinem
filiorum filianimꝙ.⁊ nepotẽ¬

Expanded text:
senatus consulto nepotes ad aviae successionem legitimo iure non vocabantur, postea hoc constitutionibus principalibus emendatum est, ut ad similitudinem filioram filiarumque et nepote
Abbreviated transcription (Latin):
et conductiõe. Siforte rema¬
liquam tibinitendam sũ fru¬
endam quis dedent⁊ inuicẽ
ate aliam rem utendam siuc
fruendam accepit⁊ placuit
no ec̃ locatõem⁊ coducticem
es inuicem  boue acomoda¬
rent ut opus facerent⁊a pd̃
tineqzoducti neq comoda¬
ci competit actio.qr non fuit
gratuitum comodatum. ue¬
rum prescnptis ubagendia
c̃. ¶Adeoant familiantatẽ
aliquam ĩt̾ se b̃re uidenturi
emptio et ueditõ. Item locat

Expanded text:
et conductione, si forte rem aliquam tibi utendam sive fruendam quis dederit et invicem a te aliam utendam sive fruendam acceperit. et placuit, non esse locationem et conductionem, es invicem boves commodarent, ut opus facerent, et ti vel conducti neque commodati competit actio, quia non fuit gratuitum commodatum, verum praescriptis verbis agendum est. Adeo autem familiaritatem aliquam inter se habere videntur empti
Abbreviated transcription (Latin):
minuitur. Et ideosenatum
motrcaꝑite non minui co¬
stat. ¶Quod antem clictu
c̃ manere cognationisius⁊

Expanded text:
minuuntur: et ideo senatu motos capite non minui constat. Quod autem dictum est manere cognationis ius
Abbreviated transcription (Latin):
et eam quantitatem usq ad
quingentos solidos ampliaỹ
quamstareasine insinuatoẽ
stacuit⁊ quasdam dõationeᷤᷤ
inuenit que penitus in sinu¬
atonem fienmimme deside¬
rant. Szinse plenissimamha¬
bent firmitatem. alia i supẽ
sunt. ¶Sciendum tn estqd
et si plenissimesunt donatio¬
nes cũ sungrati eristimant.
homines inquos bnficium
collatum ẽ doãtorib ꝑnra¬
ꝯstõnem liñam prestanimꝰ
ctis ex cansis cas reuocare. re
qui suas res malios ꝯtulint
abbiis quandampatiantur
iuumnam uliacturam secũdỹ
uetib quidem prudentibus
penitus erat incognitum ꝑt̾¬
principib introductumẽ. ꝙ¬

Expanded text:
et quantitatem usque ad quingentos solidos ampliavit, quam stare et sine insinuatione statuit, et quasdam donationes invenit quae penitus insinuationem fieri minime desiderant, sed in se plenissimam habent firmitatem. alia insuper sunt. sciendum tamen est, quod, etsi plenissimae sint donationes, tamen si ingrati existant homines in quos beneficium collatum est, donatoribus peronem licentiam praestavimus certis ex causis eas revocare, ne, qui suas res in alios contulerunt, ab his quandam patiantur iniuriam vel iacturam, secundum veteribus quidem prudentibus penitus erat incognitum, posprincipibus introductum
Abbreviated transcription (Latin):
iuculariis ueniunt ptantum
adhanc pensionem oblan plaz
quantum hẽbant emolumtu
cũ pecunia mutuaret. u̾ uõspati¬
aloci ⁊exiguitas ei nullam hãt
pensiõem. aut extructõcuis ẽ. ar¬
dua difficilisq emolitio. aut dec̃
suptuosum. autut est plerunq
libalc institutum ħitatocmqs
suamornamtourbadiccit yolr¬
mus munificc̃tiam q̃ postea ad¬
ditaest.improbalcita tõez extiã¬
tionis excipe s uetusta pocilocispe¬
cies ⁊ pesio cogiterur q cuitus hodi¬
crnus ꝯpidustria hois.niosi access

Expanded text:
viculariis veneunt, pro tanto modo ad hanc pensionem obligari placet, quantum habebant emolumentum, cum pecunia mutuarentur. Vbi vero spatia loci et exiguitas nullam habuit pensionem aut extructio, cuius est ardua difficilisque molitio aut decus sumptuosum, aut, ut est plerumque liberale institutum, habitationem quis suam ornamento urbis adiecit, nolumus munificentiam quae postea addita est improbam licitationem aestimationis excipere, sed vetusta potius loci species et pensio cogitetur quam cultus hodiernus
Abbreviated transcription (Latin):
q̃m intercipe cc̃tum emẽ¬
diaundendifas prohybet ẽptor
nauicular func tõem promo po¬
pr̃imonium adsunctõem nauic¬
portioqͥ abinitionanculani fuit
adpensionem huim cli functoi
solatenendaẽ residuoprimonio
qdabhoc uinculoliberum c̃ccio¬

Expanded text:
m intercipere contractum emendi vendendique fas prohibet, emptor navicularii functionem pro modo popatrimonium ad functionem naviportio, quae ab initio navicularii fuit, ad pensionem huiusmodi functionis sola tenenda est, residuo patrimonio, quod ab hoc vinculo liberum est, otio
Abbreviated transcription (Latin):
sibiexistiment profuturas qua
unditor minusydoncusinse
recep̃̾impoite mentis arbitro
ptumut dam pnis fiscalibus pͥ¬
mitus abydoneis consulatur.

Expanded text:
sibi aestiment profuturas, quas venditor minus idoneus in se receperit impositas ementis arbitrio, ptu, ut damnis fiscalibus primitus ab idoneis consulatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tem se se recipit. tuum eẽdesinit
⁊ nusus occupantis fit. ¶Nã¬
iem aut libtatem recipe intuit᷑.
cum cu occulos tuos effigent. a
ita sit in conspetutuont difficit
sit cius ꝓsecutio. Illud quesitu
c.an si fera bestia ita uulnerata
sit ut capipossit. statim tua eẽ ĩ¬
telligitur. Quibdam placuit
statim tuam ẽẽ cousq tuam
abii uono. autputauciunt tuã
rem sniam nos confirmamus.
quia multa accidere solentut
cam non capias. ¶Apium qͥ¬
q natura fera c̃. Itaq apes ꝯie
inarbore tua conscendemt an¬
quam ate malucotuo includ¬
dantur. nomagtue ẽẽ intellu¬
guntur quamuolucres que ĩ
tua arborenidum fecerunt. Io¬
q si alius eas inclusent.is car
dominuseit. ¶ Sauos quor
siquos hee fecerint. quilibet exi¬
mere põt. ¶Planc integrarti
priusquam eximantur.sipreri¬
dens alcum in gredientem ĩfũ¬
dum tuum potes cum iurc pro

Expanded text:
tem se receperit, tuum esse desinit et rursus occupantis fit. naturalem autem libertatem recipere intellegitur, cum vel oculos tuos effugerit vel ita sit in conspectu tuo, ut difficilis sit eius persecutio. Illud quaesitum est, an, si fera bestia ita vulnerata sit ut capi possit, statim tua esse intellegatur. quibusdam placuit, statim tuam esse et eo usque tuam alii non aliter putaverunt tuam orem sententiam nos confirmamus, quia multa accidere solent, ut eam non capias. Apium q natura fera est. Itaque que in arbore tua consederint, antequam a te alveo includantur, non magis tue esse intelliguntur, quam volucres que in tua arbore nidum fecerint. Ideoque si alius eas incluserit, ipse earum dominus erit. Favos quoque si quos effecerint, quilibet eximere potest. Plane integra re priusquam eximantur, si previderis ingredientem in fundum tuum, poteris potes cum iure pro
Abbreviated transcription (Latin):
hibere ne in grediatur. Exa
quor qd er aluco tuo. cuola¬
gitur. donecinconspetu tuo
e. nec difficil eĩ sit pesecrtioa

Expanded text:
hibere, ne ingrediatur. examen quod ex alveo tuo evolaegitur donec in conspectu tuo est nec difficilis eius persecutio
Abbreviated transcription (Latin):
quidam diabolica instigator cõp¬
hnsi ⁊ g̃uissimis luxunis semet¬
ip̃os inserucrunt ⁊ip̃inature oiaa
accipe dei timorem⁊ faturum nroi¬
inpios actus ab ira dci tusti innci¬
antur⁊ cuntates cum hit atoribir
⁊ istis in iingimus abstinere.abi
huiusmodi blasph̾miis uba ia¬

Expanded text:
quidam diabolica instigatione comprehensi et gravissimis luxuriis semetipsos inseruerunt et ipsi naturae contraria accipere iquidam diabolica instigatione compiusmodi impios actus ab ira dei iusta inveniantur et civitates cum habitatoribus et istis iniungimus abstinere ab huiusmodi blasphemis verbi
Abbreviated transcription (Latin):
suic ex aliis nuptiis. adsimili¬
tudinem eorum qui exiustis
nuptiis ꝓcatisunt. ¶ Repe¬
titis itaq omnibo que iamt̾

Expanded text:
sive ex aliis nuptiis, ad similitudinem eorum qui ex iustis nuptiis procreati sunt. Repetitis itaque omnibus quae iam
Abbreviated transcription (Latin):
ut deobligitiomiboqueer
malefitio uiqĩ spiciamu
s ilc quidemut suo locotra¬
diclimus inquaturor gnã
genens sunt. namomnesi

Expanded text:
ut de obligationibus ex maleficio dispiciamus. sed illae quidem, ut suo loco tradidimus, in quattuor genera generis sunt, nam omnes
Abbreviated transcription (Latin):
¶Furtorum autgnã duo
sunt.manifestum ⁊ñcema¬
infestum. nam conceptum
etoblatum spẽs pocius actõ¬
nis sunt furto coherentes q̃
gna furtorum. sicut inferiu

Expanded text:
Furtorum autem genera duo sunt, manifestum et nec manifestum. nam conceptum et oblatum species potius actionis sunt furto cohaerentes quam genera furtorum, sicut inferius
Abbreviated transcription (Latin):
seruari precipimꝰ nullo dime
domus procimanullasacro sca¬
rumecciarum ieucrentianulla
qualib ulciunstib sepotentia
uusse noscamur illud etiam
dicendumobseruandumq cẽ
censemus urcarteuenditio q̃

Expanded text:
ipimus, nullo divinae domus patrocinio, nullo sacrosanctarum ecclesiarum reverentia, nullo qualibet vel cuiuslibet se potentia ibus consuluisse noscamur, illud etiam dicendum observandumque esse censemus, ut chartae venditio, q
Abbreviated transcription (Latin):
ffiuens ⁊probetursubrogatione
uidelicet memoratorumulcoꝵ
quimorumturprimatum cius
qui subrogaturadmissouidicio.
¶Quod autem supramme¬
nimquim cautis breub conti¬
nenrnemo sequodlib patroci
trntia debeat excusare. hocmr̃e est
serenitatis censure tiu sublimi¬
tatistiuq offirii cautius obse¬
uare hocmtonis equalanceser

Expanded text:
s approbatur, subrogatione videlicet memoratorum vel eorum qui moriuntur primatum eius qui subrogatur admisso iudicio. Quod autem supra numerum, qui encautis brevibus continetur, nemo se quolibet patrocinio tentia debeat excusare, hoc nostrae est serenitatis censere, tuae sublimitatis tuique officii cautius observare. Hoc inter omnes aequa lance ser
Abbreviated transcription (Latin):
negotiandi cãpprouinciam
transic̃s gladium suum sue
queos aut quelib instrumẽ¬
ta ad capiendas uenationes
ducat n reganira cõmire ¶pi

Expanded text:
negotiandi causa provinciam transiens gladium suum sue queos aut alia quelibet instrumenta ad capiendas venationes ducat nisi rogatus a comite. 16.
Abbreviated transcription (Latin):
Agistros studiorum docto
szquia singulcuntatib adesse
ipse enĩnonpossum iubcoqsqs
doccre uuignon repente. nec te¬
mere prosiliat ad hoc munus. s
iudicioordinis probatus decre¬
tum cunalim increaturoptio¬
Ecblatur unusquisq pit̾e
sucqui habitum phrlos¬
sophre indebite. ⁊ in solenterusu¬
pare dignoscitur exceptishis qi
approbatissimis. approbati abbẽ
debent conclusione scecmistũr¬
pe ciumestut patrie functiones
ferre non possit quietiam fortu¬
nc uĩ se ferre profitetur. dẽ a.
ria sibicommoda apopu
modis ministrarihoneste
obsequi tenuorib malunt. q̃m
turpiterserunt diuitiis quos eti¬
am capatimuracciperequesam
offerunt proobsequiis. non ca
que periclitantes prosalute pro¬
mictunt. ¶Dem.ã.
isaggregandus.non antecoꝵ¬
particeps fiat. quam primis qui
crit admissus. non inprioruimi
merum statimueniat. sed cum
ordinem consequatir. quicctis
ad priora subicctis uitimis potẽ¬

Expanded text:
agistros studiorum doctorquia singulis civitatibus adesse ipse non possum, iubeo, quisque docere vult, non repente nec temere prosiliat ad hoc munus, sed iudicio ordinis probatus decretum curialium mereatur optimoeddatur unusquisque patriae suae, qui habitum philosophiae indebite et insolenter usurpare cognoscitur, exceptis his, qui a probatissimis approbati ab hac debent colluvione secerni. turpe enim est, ut patriae functiones ferre non possit, qui etiam fortunae vim se ferre profitetur. a. 369ria sibi commoda a populi commodis ministrari honeste obsequi tenuioribus malint quam turpiter servire divitibus. Quos etiam ea patimur accipere, quae sani offerunt pro obsequiis, non ea, quae periclitantes pro salute promittunt. D. adgregandus, non anteparticeps fiat, quam primis qui erit admissus, non in priorem numerum statim veniat, sed eum ordinem consequatur, qui ceteris ad priora subvectis ultimus pote
Abbreviated transcription (Latin):
Ramaticos seuoratores
decreto ordinis probatõ
sinoseutules studẽtib prebeant
denno.abcodemordine reproba¬
riposse incognitumnoc. ¶Mpr¬

Expanded text:
rammaticos seu oratores decreto ordinis probatos, si non se utiles studentibus praebeant, denuo ab eodem ordine reprobari posse incognitum non
Abbreviated transcription (Latin):
dempoͬcumntur ppaᷤtes aurilio
poisibilĩtñsunt scripta leger
ut cominunemomib prent
inquib opushnt utilitatem.
hoportere putamus⁊lege sa¬
tire ⁊ tradere subiects pse iux¬
uanciaañ  sempuisione imp

Expanded text:
dem potiuntur per partes auxilio, possibilia tamen sunt scripta lege ut communem omnibus praestent, in quibus opus habent, utilitatem, haec oportere putamus et lege sancire et tradere subiectis per se iuvantia et non semper iussione imp
Abbreviated transcription (Latin):
care.Qd improuintiis obsema
nopporret cetersuo quib ilust
digniras subemgiloneleutra cĩ¬
gutum prosuosolohonoredciara
ẽ exeusandarum edium linampe¬
nitus denegamꝰ. b̃ur ibiisq̃ reipi¬
mus obserũar quos ipa quiden
administrationis condicospeera¬
bues nouit honor tñadditusan
nra libautate reddit illustres. Sci¬
uirisomib qdsiquiscum cigr¬
lopsinatur⁊exensationem ita p¬
prie domus impetrau̾it ut apen¬
ũone ⁊ portionis terae sit mimu¬

Expanded text:
et in provinciis observari oportet. Ceteris vero, quibus illustris dignitas sub cingulo vel citra cingulum pro solo honore delata est, excusandarum aedium licentiam penitus denegamus. Hoc iuris imus observari, quos ipsa quidem administrationis condicio spectabiles novit, honor tamen additus a nostra liberalitate reddit illustres. Scituris omnibus, quod si quis, cum cingulo perfruatur et excusationem ita propriae domus impetraverit, ut a pensione etiam portionis tertiae sit im