comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ur qͥ esincelis: Legimus et iudeos dixisse:
cũ tusis pat̾ nr̃ Ergo ñ hunc irascebant᷑. quia
patrẽ suũ dicebat dĩ: s qđ longe alio modo
q̃ hoiẽs: scce intelligut̃ iudei: qđ nintellig̃t
arriani Arriani qͥppe inequalẽ patͥ filiũ di¬
cut᷑: et indeheresispulsa de eccłia scce ipsiceci
ipsi interfectores xp̃i: intellexert̃ tam̃ uerba
lexert̃ filiũ dei: s tam̃ intellexert̃ in illisuer¬
Quiserat nesciebant: Talẽ tam̃ p̃dicare agnos¬
cebant. qͥ patrẽ suũ dicebat deũ. eqͣlẽ se faci¬
ens deo: Non erat eqͣł deo: ñ ipse se faciebat eqͣ¬
lem s ille illũ genuerat equalẽ: Si se ipse face-¬
ret ȩqͣlẽ deo. cadẽt ꝑrapnã: Qui enĩ se uolu¬
it equalẽ facẽ deo. dũnõ eẽt. cecidit. ꝙ ex an¬
gelo factꝰ ẽ diabolus. Et hanc suꝑbiã hoĩ ꝓ
pinauit: liñ ipse deiectꝰ ẽ Nani hoc dix̃ hoĩ:
cui stantilapsus inuidit Gustate. et eritis

Expanded text:
ster qui es in coelis : legimus et Judaeos dixisse, Cum tu sis pater noster . Ergo non hinc irascebantur, quia patrem suum dicebat Deum; sed quod longe alio modo inus. Ecce intelligunt Iudæi, quod non intelligunt Arriani. Arriani quippe inæqualem Patri Filium dicunt, & inde hæresis pulsa de Ecclesia. Ecce ipsi cæci, ipsi interfectores Christi: intellexerunt tamen verba lexerunt filiuQuis erat nesciebant; talem tamen praedicari agnoscebant, quia patrem suum dicebat Deum, aequalem se faciens Deo. Non erat ergo aequalis Deo? Non ipse se faciebat aequalem, sed ille illum genuerat aequalem. Si se ipse faceret aequalem Deo, caderet per rapinam. Qui enim se voluit aequalem facere Deo cum non esset, cecidit , et ex angelo factus est diabolus: et hanc superbiam homini propinavit, unde ipse dejectus est. Nam hoc dixit homini, cui stanti lapsus invidit, Gustate, et eritis
Abbreviated transcription (Latin):
aũ notũ: Qumq porticus in qͥb iacebat᷑ infir¬
mi: legẽ significat᷑. que pͥmo data ẽ iudeis et
ppło isrł. ꝑ famulũ dei moysen: Etenĩ moyses
ipseminist̃ legis. quinq libros fecit: Propt̃
numerũ gͦ. libroꝵ i quos ille scripsit: qͥuq
porticus legem figurabat̃: Quia uͦ lex nõda¬
ta ẽ ut sanaret infirmos. s quȩ ꝓderet. et
ostendet: sic enĩ dic̃ apłs. si enĩdata eẽt lex q̃pos¬
set unuificare. omĩo ex lege eẽt iusticia: s conclu¬
sit scriptura omĩa sub peccato. ut ꝓmissio ex
fide iħu xp̃i daret᷑ credentib̃ ꝓptẽa in illis por¬
ticib iacebant egroti ñ sanabant᷑. Quid enĩ ait:
Sidata eẽt lex que posset uiuificare: Hongͦ il¬
le porticus que figurabat̾ legẽ.: sanare poterat̃
egrotos: dicit mͥ aliquis Quare gͦ data ẽ. Ipse

Expanded text:
a. Quinque porticus, in quibus jacebant infirmi, Legem significant, quae primo data est Judaeis et populo Israel per famulum Dei Moysen. Etenim Moyses ipse, minister Legis, quinque libros fecit. Propter numerum ergo librorum, quos ille scripsit, quinque porticus Legem figurabant. Quia vero Lex non data est quae sanaret infirmos, sed quae proderet et ostenderet: sic enim dicit Apostolus, Si enim data esset Lex quae posset vivificare, omnino ex Lege esset justitia; sed conclusit Scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus : propterea in illis porticibus jacebant aegroti, non sanabantur. Quid enim ait? Si data esset Lex quae posset vivificare. Non ergo illae porticus, quae figurabant Legem, sanare poterant aegroto
Abbreviated transcription (Latin):
arbitratꝰ ẽ. eẽ ȩquał deo: Quidẽ. ñ rapuiã arbi¬
tratꝰ ẽ: Nonusur pauit ȩqualitatẽ dei: s erat.
m illa qua natꝰ erat: Et nos ad equalẽ deo qͦmͦ
ꝑueniremus: Semet ipsũ exinaniuit formã
serui accipiens: Nongͦ se exmnaniuit amittẽs
qđ erat: s accipiens qđ nõ erat hanc formã
serui contepnentes iudei. dnm̃ iħm equalẽ
patͥ intelligẽ ñ poterat᷑: ꝗͣuis eũ hoc de se di¬
cere mimine dubitabat᷑. et ideo seuiebat᷑. et ad¬
huc tanĩ eosille ꝑferebat: et sanitatẽ seuien¬

Expanded text:
 Deo. Quid est, non rapinam arbitratus est? Non usurpavit aequalitatem Dei; sed erat in illa, in qua natus erat. Et nos ad aequalem Deum quomodo perveniremus? Semetipsum exinanivit formam servi accipiens . Non ergo se exinanivit amittens quod erat, sed accipiens quod equalem Patri intelligere non poterant; quamvis eum hoc de se dicere minime dubitabant, et ideo saeviebant: et adhuc tamen eos ille perferebat, et sanitatem saevien
Abbreviated transcription (Latin):
ad hoc nos dilexit: ut diligamus eũ Et misit
qũa puram uolebae offerre: Aliuid non in¬
uenit: se ipsum obtulit. Dilectissim si ita ds
dilexit nos: debemus et nos inuicem dilige¬
re. Petre amas me: Et ille dinit amo. Pasce
oues meas. Deum nemo iudit unqũa. Res ẽ
inuisibilis: non ocło s corde querendus ẽs:
quemadmodum si solem astum uidere uel¬
lemus. ocłi corporis purgaremus unde lux¬

Expanded text:
ad hoc nos dilexit, ut diligamus eum. Et misit ad hoc nos dilexit, ut diligamus eum. Et misit quam puram volebat offerre? Aliud non invenit, seipsum obtulit. Dilectissimi, si ita Deus dilexit nos, debemus et nos invicem diligere. Petre, inquit, amas me? Et ille dixit: Amo. Pasce oves meas . 10. Deum nemo vidit unquam: res est invisibilis; non oculo, sed corde quaerendus est. Sed quemadmodum si solem istum videre vellemus, oculum corporis purgaremus, unde
Abbreviated transcription (Latin):
non eligat blandimenta et fugiat plagas:
Si ꝑsonas attendas: caritas cedit blanditur
iniquitas. Uidete quid cõmendanius. quia
non disceruiutur facta hominum: nisi de.
radice caritatis. Nam multa fieri possiuit.
que spetiem habent bonam: et non ꝓceclunt
deradice caritatis. Habent eni et spine flo¬
res. Quedam uero udẽtur asꝑi. uidentur
truculenta: s fiunt ad discipliiã. dictante
caritate. Semel ergo breue p̃ceptum tibi
p̃cipitur. Dilige et quod uis fac. Siue tace¬
as dilectione taceas: siue clames dilectione
clames. siue emendes. dilectione emendes
siue parcas. dilectione parcas. Radix sit
intus dilectionis. Non potest de ista radice.
nisi bonum exire. In hoc ẽ. dilectio. in hoc
manifestata ẽ dilectio dei in nobis: quia
dẽ filiũ suum unigenitũ miste in hunc
mundiun. ut uiuamus ꝑeum. In hoc ẽ di¬
lectio. Non quia nos dileximus. s: quia ipse di¬
lerte nos. Non eum dileximus prius. Nam

Expanded text:
non eligat blandimenta, et fugiat plagas? non eligat blandimenta, et fugiat plagas? Si personas attendas, charitas caedit, blanditur iniquitas. Videte quid commendamus, quia non discernuntur facta hominum, nisi de radice charitatis. Nam multa fieri possunt quae speciem habent bonam, et non procedunt de radice charitatis. Habent enim et spinae flores: quaedam vero videntur aspera, videntur truculenta; sed fiunt ad disciplinam dictante charitate. Semel ergo breve praeceptum tibi praecipitur, Dilige, et quod vis fac: sive taceas, dilectione taceas; sive clames, dilectione clames; sive emendes, dilectione emendes; sive parcas, dilectione parcas: radix sit intus dilectionis, non potest de ista radice nisi bonum existere. 9. In hoc est dilectio. In hoc manifestata est dilectio Dei in nobis, quia Deus Filium suum misit unigenitum in hunc mundum, ut vivamus per ipsum. In hoc est dilectio, non quia nos dileximus, sed quia ipse dilexit nos. Non illum dileximus prius: nam
Abbreviated transcription (Latin):
at. In codem facto inuenimus dm̃ ꝑatre:
in quo inuenimus uidam. Latrem bene¬
dicimus. udam detestamur. Quare pa¬
tre benedicimus. uidam detestamur. Be.¬
nedicimus caritatẽ: detestamur in iquita¬
tem. Quantũ eñi prestitum ẽ. generi hu¬
mano de tradito xp̃o. Nunquid̃ hoc cogita¬
uit uidas ut traderet ds cogitauit salutẽ
nrãm. quia redẽpti sumus: cõgitauit p̃ciũ
quod accepit ut uenderet. Biuersa ergo
intencio: diuersa facta fecit. Cum sit una
res exdiuersis intentionibus eam sime.¬
tiamur unum amandum. alterũ dãp.¬
nandum: unum glorificandũ alterum¬
detestandum inuenimus. Gantum ualet ca¬
ritas. Uidete quia sola discernit uidete qͥa
facta hominum sola distinguit. Hoc discimꝰ
insimilibus factis: inducersis factis. Inueni¬
mus seuientem hominem factum de cari¬
tale. et blandum factum deiniquitate. Pue¬
rum cedit pater: et mango blanditur. Si du¬
as res ꝓponas plaguas et blandimenta. quis

Expanded text:
at. In eodem facto invenimus Deum Patrem, at. In eodem facto invenimus Deum Patrem, in quo invenimus Judam; Patrem benedicimus, Judam detestamur. Quare Patrem benedicimus, Judam detestamur? Benedicimus charitatem, detestamur iniquitatem. Quantum enim praestitum est generi humano de tradito Christo? Numquid hoc cogitavit Judas ut traderet? Deus cogitavit salutem nostram qua redempti sumus; Judas cogitavit pretium quod accepit ut venderet. Diversa ergo intentio diversa facta fecit. Cum sit una res, ex diversis eam intentionibus si metiamur, unum amandum, alterum damnandum; unum glorificandumdetestandum invenimus. Tantum valet charitas. Videte quia sola discernit, videte quia facta hominum sola distinguit. 8. Hoc diximus in similibus factis. In diversis factis, invenimus saevientem hominem factum de charitate; et blandum factum de iniquitate. Puerum caedit pater, et mango blanditur. Si duas res proponas, plagas et blandimenta; quis
Abbreviated transcription (Latin):
suũ unicũ misit mori ꝓnobis: sicut et pau.¬
lus apłs dicit. Qui filio ꝓprio non peꝑcit:
s ꝓnobis om̃ib tradidit eum. Quomodo
non et cum illo om̃ia nobis donauit: Ecce
xp̃m tradidit pater. et tradidit uidas. Nũ¬
quid non quasi simale factum uidetur
traditor uidas: Ergo traditor ẽ. et ds̃ pat̃:
dit illum. Et pater illũ tradidit: et ipse se
tradidit. Ait idem apłs. Qui me dilexit:
et tradidit se ipsum ꝓme. Si pater tradi¬
dit ulum. et tradidit se ipsum filuis iudas
quid fecte: Facta ẽ. tradicio apatre. facta
ẽ traditio afilio: facta ẽ traditio auida.
Una res facta ẽ S: que res discernit pa¬
trem tradentẽ filium. se ipsum tradentẽ¬
filiũ. et indam discpłm tradent̾e magis¬
trum suum:. Quia hoc fecit pater et filius
incaritate: fecit autẽ hoc uidas in ꝓdicione
Uidetis quia non quid faciat homo conside¬
randum ẽ: s quo animo et uoluntate faci¬

Expanded text:
suum unicum misit mori pro nobis: sic et Pausuum unicum misit mori pro nobis: sic et Paulus apostolus dicit, Qui Filio proprio non peporcit, sed pro nobis omnibus tradidit eum, quomodo non et cum illo omnia nobis donavit ? Ecce Christum tradidit Pater, tradidit Judas; numquid non quasi simile factum videtur? Traditor est Judas: ergo traditor est et Deus Pater?  omnibus tradidit eum. Et Pater illum tradidit, et ipse se tradidit. Ait idem apostolus: Qui me dilexit, et tradidit seipsum pro me . Si Pater tradidit Filium, et tradidit seipsum Filius, Judas quid fecit? Facta est traditio a Patre, facta est traditio a Filio, facta est traditio a Juda; una res facta est: sed quae res discernit Patrem tradentem Filium, seipsum Filium tradentem, et Judam discipulum tradentem magistrum suum? Quia hoc fecit Pater et Filius in charitate; fecit autem hoc Judas in proditione. Videtis quia non quid faciat homo, considerandum est; sed quo animo et voluntate faci
Abbreviated transcription (Latin):
sta om̃ia. et malus eẽ potest. Habere autẽ
aritatẽ. et malus ẽẽ. non potest. Hoc est
ergo ꝓprium donum: ipse ẽ. singularis
fons. Ad hũc bibendum: uos hortatur spc̃
dei. Ad se bibendũ. uos hortatur sp̃s dei.
In hoc manifestata ẽ. dilectio dei innobis.
fire ut diligamus dm̃: hortationẽ habemꝰ.
Possemus illum diligere. nsi prior ille di¬
ligeret: Si prigri eramus ad amandum:
non simus prigri ad reclamandũ. Prior
amauit nos. utt sic nos amemus. Iniquos a
egrotos amauit: s sanando uisitauit. Deus
ergo dilectio ẽ. In hoc manifesta ẽ. dilectio
dei in nobis: gͥa filium suũ umigenitũ mi¬
sit. in hunc mundum. ut iuuamus ꝑ ipsuĩ.
quomodo ipse dñs aie. Maiorem dilectionem
nemo potest habere: quam ut auiniã suã
ponat ꝓamicis suis. Et ibi ꝓbata ẽ dilectio
xp̃i innos. qui mortuus ẽ ꝓ nobis. Bilectio
patris unde ꝓbata ẽ. in nobis: Quia filium

Expanded text:
ista omnia et malus potest; habere autem ista omnia et malus potest; habere autem charitatem, et malus esse, non potest. Hoc est ergo proprium donum; ipse est singularis fons. Ad hunc bibendum, vos hortatur Spiritus Dei; ad se bibendum vos hortatur Spiritus Dei. 7. In hoc manifestata est dilectio Dei in nobis. Ecce, ut diligamus Deum, hortationem habemus. Possemus illum diligere, nisi prior ille diligeret? Si pigri eramus ad amandum, non simus pigri ad redamandum. Prior amavit nos; nec sic nos amamus. Iniquos amAegrotos amavit, sed sanandos visitavit. Deus ergo dilectio est. In hoc manifestata est dilectio Dei in nobis, quia Filium suum unigenitum misit in hunc mQuomodo ipse Dominus ait, Majorem dilectionem nemo potest habere, quam ut animam suam ponat pro amicis suis; et ibi probata est dilectio Christi in nos, quia mortuus est pro nobis. Dilectio Patris unde probata est in nos? Quia Filium
Abbreviated transcription (Latin):
q eñi habet᷑ ui epła: et dilectio erdeo ẽ et
dilectio deus ẽ. De solo patre scriptura m
nouit dicere. quia ex deo. Cum autem aul̃s
exdeo: aut filius in delligitur. aut sp̃e ses
essipere enali ipse ẽ ille fons de quo dicte
a uorura fons aque tue sit tibi ꝓpra us.
et nino alienus comimiinicet tibi. Oñis eñi
qui nor diligunt dm̃: alieni suitt. anti¬
pmi sunt. Et quamus intrent basilicas.
non possunt numerari uter filios dei: non
idilos ꝑtinet fons ille uite. Et habere lup¬
usnĩi et malus ẽẽ potest: habere ꝓpħiam.
et malus eẽ. potest. Inuenimus saulem
regem habuisse ꝓpħiam: qui ꝑsequebat᷑
et sanguinis dñi: et nialus eẽ. potest. Nã
de talibus dictum ẽ. Qui manducat et
uibit indigne: udicium sibi manducat
et bibit. Habere nomen. rp̃i. et malus ẽẽ.¬
potest. idẽ. xp̃ianus uocari. et malus eẽ.¬
potest. De quibus dictum ẽ. Polluebant
nomen dei sui. Ergo habere sacramenta

Expanded text:
que enim habes in Epistola; et, Dilectio ex Deo est, et, que enim habes in Epistola; et, Dilectio ex Deo est, et, Dilectio Deus est. De solo Patre Scriptura non novit dicere quia ex Deo est. Cum autem audis, ex Deo; aut Filius intelligitur, aut Spiritus accipere mali; ipse est ille fons de quo dicit Scriptura, Fons aquae tuae sit tibi proprius, et nemo alienus communicet tibi . Omnes enim qui non diligunt Deum, alieni sunt, antichristi sunt. Et quamvis intrent basilicas, non possunt numerari inter filios Dei; non ad illos pertinet fons ille vitae. Habere Baptismum et malus potest; habere prophetiam et malus potest. Invenimus Saülem regem habuisse prophetiam: persequebatur et sanguinis Domini et malus potest: nam de talibus dictum est, Qui manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit . Habere nomen Christi et malus potest; id est, christianus vocari et malus potest: de quibus dictum est, Polluebant nomen Dei sui . Ergo habere sacramenta
Abbreviated transcription (Latin):
cognouit dm̃. Qui non diligie. non cagiar
dm̃. Quare: Iuia ds̃ dilectio ẽ Quid ani
dici potute fr̃s: Si nichil de laude aulde¬
nis diceretur. ꝑ om̃s istas pagias hula&
rum: et hoc solum unum audiremus au
ce sp̃ẽ dei quia ds̃ dilectio ẽ: iam uider au¬
facere contra dilectionem facere comab
ẽ. Nemo dicat in hominẽ pecco quandod
diligo frẽm meũ. Intendite. Et facile ẽ pe¬
catum in hominem: in dm̃ solum non pan
Quomodo non peccas indm̃. quando malĩ.¬
tione peccas : Deus dilectio ẽ. Nunquo ns
diciuus: Si nos diceremus ds̃ dilehoe
forte scandalitaretur aliquis exuobis e die¬
ret. Quid dixit: Quid uoluit dicere qui b
re auctoritate retinetur: orbem terrirũ
ipsa edificauit. Audis hic aspũ dei.ans
dilectio ẽ. Iam audis facere contra dũrn
diligere frẽm tuum. Quomodo ergo ian¬
ds. Et ille diligit in quo habitat sp̃c sẽs
ergo dilectio deus ẽ. S ds̃: quia exdeo. Utrĩ¬

Expanded text:
m. Qui non diligit, non novit Deum. Quare? Quia Deus dilectio est. Quid amplius dici potuit, fratres? Si nihil de laude dilectionis diceretur per omnes istas paginas hujusrum, et hoc solum unum audiremus de voce Spiritus Dei, Quia Deus dilectio est; nihil afacere contra dilectionem, facere contra Deum est. Nemo dicat: In hominem pecco, quando non diligo fratrem meum intendite; et facile est peccatum in hominem, in Deum solum non peccem. Quomodo non peccas in Deum, quando in dilectionem peccas? Deus dilectio est. Numquid nos dicimus? Si nos diceremus, Deus dilectio est; forte scandalizaretur aliquis ex vobis, et diceret. Quid dixit? quid voluit dicere, quia rae auctoritate retinetur, orbem terrarum ipsa aedificavit. Audis hic ab Spiritu Dei, Deus dilectio est. Jam si audes, fac contra Deum, et noli diligere fratrem tuum. 6. Quomodo ergo jamsanctus Deus, et ille diligit in quo habitat Spiritusergo dilectio Deus est; sed Deus quia ex Deo. Utrum
Abbreviated transcription (Latin):
pud dñi. Ut quid hoc: Ut audiat. hic ẽ. qui
baptirat. Recedite p̾dones. recedite inuaso¬
res possessionis. xp̃i ipossessionibus ur̃is
Ubi dominari uultis: titulos potentis au¬
si estis infigere. Cognoscit ille titulos suos:
uendicat sibi possessionem suam. Non de¬
dit titulos: s intrat et possedet. Sic ad catho¬
licam uenienti non deletur baptismus:
netitulus imꝑatoris deleatur.S quid facit
catholica: Agnoscitur titulus: intrat pos¬
sessor sub titulis suis: quo intrabat prado

Expanded text:
put Domini. Utquid hoc? Ut audiat, Hic est qui put Domini. Utquid hoc? Ut audiat, Hic est qui baptizat . Recedite, praedones; recedite, invasores possessionis Christi. In possessionibus vestris, ubi dominari vultis, titulos potentis ausi estis infigere. Cognoscit ille titulos suos; vindicat sibi possessionem suam: non delet titulos, sed intrat et possidet. Sic ad Catholicam venienti, non deletur Baptismus, ne titulus imperatoris deleatur. Sed quid fit in Catholica? Agnoscitur titulus; intrat possessor sub titulis suis, quo intrabat praedo
Abbreviated transcription (Latin):
uis aliquando: ꝓpter correctionẽ dilectionis
tas infunderetur. Quare hoc: Fel columba
non habet: camen rostro et penius ꝓnido
pugnat. sine amaritudine seute. Hõc facit
et pater quando filium castigat: s ad disci¬
plinam castigat sicite dixi. Seductor ut
uendat cũ amaritudine blanditur: pa
Uidete fr̃s maguum documentum: magna
regula. Unus quisq habet filios: aut habe¬
re uult. Aut si om̃ino decreuerte filios nõ
habere carnaliter: uel spiritaliter cupit
liabere. Quis ẽ. qui non corrigit filiũ suũ:
Quis ẽ. cui non det pater disciplinã: Et ta¬
men seiure iudetur. Amor seuit. caritas se.¬
uit. Seuit quodam modo sine felle: more
columbino non coruino. Unde uente in
mente fr̃s mei. dicere uobis: quia illi uio¬
latores caritatis scisina fecerunt. Quomodo
oderunt ipsam caritate: sic oderunt et
columbam.S conuincit illos columba: ꝓce.¬
dit de celo. Aꝑuntur celi: et manet suꝑ ca¬

Expanded text:
vis aliquando, propter correctionis dilectionem.vis aliquando, propter correctionis dilectionem.tas infunderetur. Quare hoc? Fel columba non habet: tamen rostro et pennis pro nido pugnat, sine amaritudine saevit. Hoc facit et pater; quando filium castigat, ad disciplinam castigat. Sicut dixi, seductor ut vendat, cum amaritudine blanditur: patVidete, fratres, magnum documentum, magnam regulam: Unusquisque habet filios, aut habere vult; aut si omnino decrevit filios non habere carnaliter, vel spiritualiter cupit habere: quis est qui non corrigit filium suum? quis est cui non det disciplinam pater ? Et tamen saevire videtur. Amor saevit, charitas saevit: saevit quodam modo sine felle, more columbino, non corvino. Unde venit in mentem, fratres mei, dicere vobis quia illi violatores charitatis schisma fecerunt: quomodo oderunt ipsam charitatem, sic oderunt et columbam. Sed convincit illos columba: procedit de coelo, aperiuntur coeli, et manet super ca
Abbreviated transcription (Latin):
re cogitatis. Gratis constat. Tenete eam: am¬
pletunini eam. dulcuis illa nichil ẽ Si cũ
comemoratur talis ẽ. cum habetur qualis ẽ:
Siqui forte uultis seruare caritatẽ fr̃s. an¬
te om̃ia ne putetis abiectam et desidiosam.
nequadam mansuetudine immo non man¬
suetudine. s remissione et negligentia ser.¬
uan caritatẽ. Non sic seruatur. Non puces
uunc te amare seruum tuum quando eũ
non cedis. aite tunc te amare filium tuum
quando ei non das disciplinam: autt tunc
de amare uicinũ tuum quando eũ non cor¬
ripis. Non ẽ. ista caritas: s langor. ferueat
caritas ad corrigendum ad emendandum.
Sisunt boni mores. delectent. Si sunt mali
emendantur corrigantur. Noli in homine
amare errorem: s hominem. hominẽ eñi
qs fecit: errorem ipsum homo fecie. Ama
illud quod ds̃ fecit: noli amare quod ipse
homo fecit. Cum illud amas: illud tollic.
sum ilud diligis: illud emendas. S et si se¬

Expanded text:
re cogitetis; gratis constat. Tenete eam, amre cogitetis; gratis constat. Tenete eam, amplectimini eam; dulcius illa nihil est. Si cum commemoratur talis est, cum habetur qualis est? 11. Si qui forte vultis servare charitatem, fratres, ante omnia ne putetis abjectam et desidiosam; nec quadam mansuetudine, imo non mansuetudine, sed remissione et negligentia servari charitatem. Non sic servatur. Non putes tunc te amare servum tuum, quando eum non caedis; aut tunc te amare filium tuum, quando ei non das disciplinam; aut tunc te amare vicinum tuum, quando eum non corripis: non est ista charitas, sed languor. Ferveat charitas ad corrigendum, ad emendandum: sed si sunt boni mores, delectent; si sunt mali, emendentur, corrigantur. Noli in homine amare errorem, sed hominem: hominem enim Deus fecit, errorem ipse homo fecit. Ama illud quod Deus fecit, noli amare quod ipse homo fecit. Cum illud amas, illud tollis: cum illud diligis, illud emendas. Sed etsi sae
Abbreviated transcription (Latin):
tale ostendi ocłis ur̃is: Nunquid facies
mea mutata ẽ. cum loquor: Carnem gem
in ipsa forma sum inqua ꝓcessi: i ip̃sa
forma estis inqua uenistis. Laudatur ei¬
ritas: et clamastis. Cernite nichil uidets.
S quomodo uobis placet quando laudas
sic uobis placeat ut in corde seruetis. In¬
tendite eñi quid dicam: fr̃s: exhortoruos
quantum dat dñs. ad magnum thesauũ.
Si uobis ostenderetur aliquod iusculum
anagliphum in auratum opose factium
et iliceret ocłos ur̃os. et luceret iise aueii¬
tionem cordis ur̃i. et placeret uobis manus
aoneicis et pondus argente et splendor me¬
talui uonne unus quisq ur̃m diceret. s fili¬
berem uascuilum istud: ẽt sine causa dice¬
retis. Inpocestate eñi ur̃a non erat. Autt si
quisqua uellet habere: cogitaret illud de
domo aliena furari. laudatur caritas uob̾.
si placet. habete. possidete. Non opus ẽ. ite
furtum alicui faciatis. non opus ẽ. ut eme¬

Expanded text:
tale ostendi oculis vestris? numquid facies tale ostendi oculis vestris? numquid facies mea mutata est cum loquor? Carnem gero, in ipsa forma sum in qua processi, in ipsa forma estis in qua venistis: laudatur charitas, et clamatis. Certe nihil videtis. Sed quomodo vobis placet quando laudatis, sic vobis placeat ut in corde servetis. Intendite enim quid dicam, fratres; exhortor vos, quantum dat Dominus, ad magnum thesaurum. Si vobis ostenderetur aliquod vasculum anaglyphum, inauratum, operose factum, et illiceret oculos vestros, et duceret in se intentionem cordis vestri, et placeret vobis manus artificis, et pondus argenti, et splendor metalli; nonne unusquisque vestrum diceret, O si haberem vasculum istud? Et sine causa diceretis, in potestate enim vestra non erat. Aut si quisquam vellet habere, cogitaret illud de domo aliena furari. Laudatur charitas vobis; si placet, habete, possidete: non opus est ut furtum alicui faciatis, non opus est ut eme
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. S nemo sibigoq
pissentia ocłoꝵ. cogitet dm̃. Facit ensbiet
ingentẽ formam aut magnitudinẽ abu
in estimabilem. Distendit ꝑloca uelit hi¬
istam qu̾a uidetis oculis. duget pcampos
quatum potest: ut faciat sibi aliqu̾e qus
uenerabilis forme senem. Nichil or cets
mam habet: Qualem staturam habte su¬
les pedes habet: Quales manus habet. su¬
mo poteit dicere. Habet timer tamenpabr.
Nam ipsi ducunt ad eccłiam. habet nuns
Nam ip̃se pauperi porrigunt. habe albs
Nam inde intelligitur ille qui eget benis
Hibet aures de quibus dicit dñs. Qui hibit
aures audiendi. uidiat. Non sunt menbra
distincta ꝑloca. s intellectii ⁊ otim siais
uidet. qui habet caritatẽ habita et ulabi¬
tab̾is. M ane. et manebitur inte. Qnd emm
fr̃s mei: Quis amat quod non uidet: Nua
autẽ quando laudatur caritas erignin
acclamatis. laudatis: Quid uobis ostenar
Aliquos colores ꝓtuli: aurum et argentũ
ꝓposui. gemimas dethesauris effodie ilud

Expanded text:
m ipsi Deum videbunt . Sed nemo sibi pro concupiscentia oculorum cogitet Deum. Facit enim sibi aut ingentem formam, aut magnitudinem aliquam inaestimabilem distendit per locos, velut s, auget per campos quantum potest; aut facit sibi aliquem quasi venerabilis formae senem. Nihil horum cogites. mam habet? qualem staturam habet? quales pedes habet? quales manus habet? Nemo potest dicere. Habet tamen pedes; nam ipsi ducunt ad Ecclesiam: habet manus; nam ipsae pauperi porrigunt: habet oculos; nam inde intelligitur ille qui eget: Beatu. Habet aures, de quibus dicit Dominus, Qui habet aures audiendi, audiat . Non sunt membra distincta per locos, sed intellectu totum simul videt qui habet charitatem. Habita, et inhabitaberis; mane, et manebitur in te. Quid enim, fratres mei, quis amat quod non videt? Quare autem quando laudatur charitas, erigimini, acclamatis, laudatis? Quid vobis ostendi? aliquos colores protuli? aurum et argentum proposui? gemmas de thesauris effodi? Quid
Abbreviated transcription (Latin):
nouit dm̃. audit nos. Qui non ẽ. exdeo: non
nos audit.Er hoc cognoscimus sp̃m uerita.¬
tis et erroris: quia qui audit nos. spm habet
ueritatis. qui non nos audit. sp̃m habet er¬
roris. Uideamus quid monet: et audiamus
eum pocius in sp̃u ueritatis monentem.
non antu p̃os. non amatores mundi. non mũ¬
dum: si erdeo nati sumus dilectissimi. Seqͥtur
supra. iudete quid. Nos exdeo sumus. Qui no¬
uit dm̃ audit nos: qui non ẽ. erdeo: non nos
audit. Ex hoc cognoscitur sp̃e ueritatis et
erroris. Iam ergo intentos nos fecte: quiaqͥ
nouit dm̃. ipse audit. Qui autẽ non nouit.
non audit. Et hec discrecio ẽ sp̃e ueritatis
et erroris. Uideamus quid moniturus ẽ.
inquo illum audire debeamus. Di lectissimi
diligamus in uicem. Quare: Quia homo
manet: quia dilectio exdeo ẽ.Multm s¬
dauit dilectionen: quia dixit er deo e

Expanded text:
novit Deum, audit nos: qui non est ex Deo, non novit Deum, audit nos: qui non est ex Deo, non nos audit. Ex hoc cognoscimus spiritum veritatis et erroris. Quia qui audit nos, spiritum habet veritatis: qui non audit nos, spiritum habet erroris. Videamus quid monet, et audiamus eum potius in spiritu veritatis monentem; non antichristos, non amatores mundi, non mundum: si ex Deo nati sumus, Dilectissimi, sequitur supra, videte quid: Nos ex Deo sumus. Qui novit Deum, audit nos: qui non est ex Deo, non nos audit. Ex hoc cognoscitur spiritus veritatis et erroris. Jam ergo intentos nos fecit: quia qui novit Deum, ipse audit; qui autem non novit, non audit: et haec discretio est spiritus veritatis et erroris. Videamus quid moniturus est, in quo illum audire debeamus. Dilectissimi, diligamus invicem. Quare? quia homo monet? Quia dilectio ex Deo est. Multum commendavit dilectionem, quia dixit ex Deo e
Abbreviated transcription (Latin):
pater ur dimittet uobis peccata uir̃a.Senten¬
tia ẽ. ueritatis. Aut si non ueritas loquitur:
contra dic. Si rp̃ianus es et credis xp̃o. ipse
dixit ego sum ueritas: sententia ista uera
ẽ. firma ẽ. Iam audi homines demundo
loquentes. Et non te uindicaturus es et dic.¬
turus ẽ ille quid fecit tibi: Immo senciat
quia cum uiro habet. Cotidie dicunt᷑ ista.
Demundo locuntur qui ista dicunt. ⁊ mun
gunt mundum. Et qui diligit mundum.
et negligit caritatẽ: audistis quia negat
iħm in carne. uenisse. Aut si fecit illud in
cirne ipse dñs. sicum expalmaretur uolute
se undicari. si cum incruce penderet non
dirit. pater ignosce illis quia nesciunt qͥd
faciunt: Si autem fecit ista qui potestatem
habebat. tu quid mͥiaris: Quid sufflas iupo¬
testate aliena constitutus: Ille quia uoluit
mortuus ẽ: et non minabatur: Tu nescis qũa¬
do morieris: et minaris. Nos erdeo sumus
Uideamus quare. Uidete si ꝓpter aliud
qua ꝓpter caritatẽ: nos exdeo sumus. Qui

Expanded text:
ter dimittet vobis peccata vestra . Sententia est veritatis: aut si non veritas loquitur, contradic. Si christianus es, et credis Christo, ipse dixit, Ego sum veritas . Sententia ista vera est, firma est. Jam audi homines de mundo loquentes. Et non te vindicaturus es, et dicturus est ille quia fecit tibi? Imo sentias quia cum viro habet. Quotidie dicuntur ista. De mundo loquuntur qui ista dicunt; et mungunt mundum. Et qui diligit mundum, et negligit charitatem, audistis quia negat Jesum in carne venisse. Aut si fecit illud in carne ipse Dominus? Si cum expalmaretur, voluit se vindicari? Si cum in cruce penderet, non dixit, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Si autem non minabatur qui potestatem habebat; tu quid minaris, quid sufflas in potestate aliena constitutus? Ille quia voluit mortuus est, et non minabatur; tu nescis quando morieris, et minaris? 4. Nos ex Deo sumus. Videamus quare: videte si propter aliud quam propter charitatem. Nos ex Deo sumus. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
num tibi ẽ. ut ipse regat: et ipse ducat. Nam
si ipsum sessorem non habueris. ceruicem eri¬
gere potes calces potes mittere: s ue tibi sine
rectore quia libertas ista in bestias te mit.¬
tit cõmedendum. hii de mundo sunt. Qui :
Antirp̃i. Iam audistis qui suut. Et si non
estis: cognoscitis cos. Quis quis aut̾e hoc ẽ:
non cognoscte. Hu de mundo sunt. ideo de
mundo loquntur: et mundus eos audit.

Expanded text:
num tibi est ut ipse regat, et ipse ducat. Nam num tibi est ut ipse regat, et ipse ducat. Nam si ipsum sessorem non habueris, cervicem erigere potes, calces potes mittere: sed vae tibi sine rectore; quia libertas ista in bestias te mittit comedendum. 3. Hi de mundo sunt. Qui? Antichristi. Jam audistis qui sint. Et si non estis, cognoscitis eos: quisquis autem hoc est, non cognoscit. Hi de mundo sunt: ideo de mundo loquuntur, et
Abbreviated transcription (Latin):
gelio cõmendat. Maiorem hac dilectionem
nemo habet: qũa ut animam suã quis po¬
nat ꝓamicis suis. Quomodo poterat filius
dei animam suam ponere ꝓnobis. nisi car¬
ne indueretur ubi posset mori: Quis quis
ergo uiolat caritatẽ. quodlibet dicat delin¬
gua: uita ipsius negat . xp̃m incarne ue¬
nisse. Et iste ẽ. antixp̃s: ubicunq suerit.
quocunq intrauerit. S quid dicit eis qui
ciues sunt illius patrie cui suspiramꝰ: Ui¬
cistis eum. Et unde iucerunt: Quia maior
ẽ qui  in uobis: qu̾a qui in hoc mundo. Rent¬
Ne uictoriam siuis uiribus tribuerent. et
arrogantia suꝑbie uincerentur: qu̾ecumq
eñi diabolus suꝑbum uiderit. uinat. Uo¬
lens uers cos seruare humilitatẽ quid ait:
Uicistis eum. Iam om̃is homo qui audit
uicisti. erigit caput. erigit ceruicem. lauda¬
ri se uult. Noli extollere. Uide quis inte ui¬
cit Quare uicisti: Quia maior ẽ. qui ẽ in nob̾.
qua qui in hoc mundo. Ergo humilis porta
dm̃ tuum: esto iumentum sessoris tui. Bo¬

Expanded text:
o commendat: Majorem hac dilectionem nemo potest habere, quam ut animam suam ponat pro amicis suis . Quomodo poterat Filius Dei animam suam ponere pro nobis, nisi carne inducretur, ubi mori posset? Quisquis ergo violat charitatem, quodlibet dicat lingua, vita ipsius negat Christum in carne venisse; et iste est antichristus, ubicumque fuerit, quocumque intraverit. Sed quid dicit eis qui cives sunt illius patriae cui suspiramus? Vicistis eum. Et unde vicerunt? Quia major est qui est in vobis, quam qui in hoc mundo. Ne victoriam suis viribus tribuerent, et arrogantia superbiae vincerentur quemcumque enim diabolus superbum fecerit, vincit, volens eos servare humilitatem, quid ait? Vicistis eum. Jam omnis homo qui audit, Vicistis, erigit caput, erigit cervicem, laudari se vult. Noli te extollere, vide quis in te vicit. Quare vicisti? Quia major est qui est in vobis, quam qui in hoc mundo. Esto humilis, porta Dominum tuum; esto jumentum sessoris tui. Bo
Abbreviated transcription (Latin):
mint. nisi caritas. Tolle caritatẽ de corde.
olium tenet: ignoscere non noute. Sit ibi
aritas secura ignoscit. que non angustat᷑.
ella autẽ ista tota qũa suscepimus trac¬
andam. uobiscum: uide si aluid aliquid
õmendat qũa ipsam unam caritate. Nec
tuendum ẽ. ne sepe dicendo in odium
ueniat. Quid eñi amatur. si caritas in odi¬
um ueniat: Quia caritate fit: ut cetera
bene amentur. Ipsa quomodo amanda est:
Res ergo que nunquam debet decorde dis.¬
cedere. nec ab ore discedat. Iam uos inquit
exdeo estis filioli: et uicistis eũ. Qu̾e: nisi an¬
dixp̃m: Superius eñi dixerat. Om̃is qui
sluit ih̃m xp̃m et negat eum incarue
uenisse: non ẽ. erdeo. Er posuimus aut̃e si me¬
ministis. quia om̃s negant iłnn incarue ue¬

Expanded text:
mittit nisi charitas. Tolle charitatem de corde; mittit nisi charitas. Tolle charitatem de corde; odium tenet, ignoscere non novit. Sit ibi charitas, secura ignoscit, quae non angustatur. Epistola autem ista tota, quam suscepimus tractandam vobis, videte si aliud aliquid commendat quam ipsam unam charitatem. Nec timendum est ne saepe dicendo in odium veniat. Quid enim amatur, si charitas in odium veniat? Qua charitate fit ut caetera bene amentur, ipsa quomodo amanda est? Res ergo quae nunquam debet de corde discedere, nec ab ore discedat. 2. Jam vos, inquit, ex Deo estis filioli, et vicistis eum: quem, nisi Antichristum? Superius enim dixerat, Omnis qui solvit Jesum Christum et negat eum in carne venisse, non est ex Deo . Exposuimus autem, si meministis, quia omnes negant Jesum Ch
Abbreviated transcription (Latin):
 lie abant quidem ad hue et patriã que¬
mlst si duce deo eriare non poterant.
planlis fuit: uisio dei. Nam ubi per. xl
omibeis conficitur iter ipsum. Et notumẽ
omibus. Gardabantur: quia exercebantur:
non quia deserebantur. Quod ergo nobis
pmnteit a in esfabilis dulcdo ẽ. et bonumẽ
scut scriptura dicit. Et sepe cõmemoranti.¬
huis nobis audistis: quod ocłs non uidie. nec
uiris audiute. nec incor hominis ascendit.
Laboribus autem temporibus exercemͣ:
pmptacionibus uite presentis erudiur.
si non uultis in ista heremo siti mori:
hibite caritatẽ. fo̾ns ẽ. qu̾e uoluit dñs hic
ponere nedeficiamus in uia: et abundan¬
uis eum bibemus. cum ad patriam uene¬
mus. Modo euangłium lectum ẽ. ite de
iis uerbis quibus lectio terminata ẽ. di¬
cinQuid aliud nisi de caritate audistis:
Iuandoquidem pactũ fecimus cũ dũo nr̃o
noratione. ut si uolumus ut dimiitat nob̾
irata nr̃a: dimittamus et nos peccata
que inuos suerint cõmissa. Non autẽ di¬

Expanded text:
 Errabant quidem adhuc, et patriam quaerebant: sed duce Deo errare non poterant. Via illis fuit jussio Dei. Nam ubi per quadonibus conficitur iter ipsum, et notum est omnibus. Tardabantur, quia exercebantur, non quia deserebantur. Quod ergo nobis promittit Deus, ineffabilis dulcedo est, et bonum, sicut Scriptura dicit, et saepe nobis commemorantibus audistis, quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . Laboribus autem temporalibus exercemur, et tentationibus vitae praesentis erudimur. Sed si non vultis in ista eremo siti mori, bibite charitatem. Fons est quem voluit Dominus hic ponere, ne deficiamus in via: et abundantius eum bibemus, cum ad patriam venerimus. Modo Evangelium lectum est; ut de ipsis verbis, quibus lectio terminata est dicam, quid aliud nisi de charitate audistis? Quandoquidem pactum fecimus cum Deo nostro in oratione, ut si volumus ut dimittat nobis peccata nostra, dimittamus et nos peccata quae in nos fuerint commissa . Non autem di
Abbreviated transcription (Latin):
contempler delectationẽ dnĩ Noli ti¬
mere: ne fastidio deficias Talis erit
illa delectatio pulcritudinis. ut semꝑ
tibi p̾sens sit. et numꝗͣ sacieris. immo
semꝑ sacieris. et numq sacieris: Si e¬
nim dixero quia non saciaberis: fa¬
mes erit: Si dixero quia saciaberis:¬
fastidium timeo. ubi nec fastidium
erit nec fames:. Quid dicam: Hescio:
S deus habet quod exibeat. non in¬
uenientib quo mͦ dicant: et credentib
quod accipiant.

Expanded text:
contempler delectationem Domini. Noli ticontempler delectationem Domini. Noli timere ne fastidio deficias: talis erit illa delectatio pulchritudinis, ut semper tibi praesens sit, et nunquam satieris; imo semper satieris, et nunquam satieris. Si enim dixero quia non satiaberis, fames erit; si dixero quia safastidium timeo: ubi nec fastidium erit nec fames. Quid dicam nescio, sed Deus habet quod exhibeat non invenientibus quomodo dicant et credentibus quod accipiant.
Abbreviated transcription (Latin):
iustus est : amas. amplecteris: Talia
nobis p̾mia ꝓmissa sunt fr̃s mei: tale
aliquid amate. et tali regno suspira¬
te: Talem patriam desiderate : siuul¬
tis ꝑuenire ad id cum quo uenit
dñs nr̃. id est ad grãm et ueritatẽ
Si aut̃ corporalia p̃mia concupie¬
ris a deo: adhuc sublege es: et ipsã ĩdeo
legem non implebis: Quando enim
uideris habundare ista tẽporalia.
m his qui dm̃ offendunt: nutant
gressus tui et dicis tibi: Ecce ego co¬
lo dm̃ cotidie. ad eccłiam curro. ge¬
nua mͥ trita sunt in orationib et as¬
sidue egroto: Homicidia faciunt ho¬
mines. rapinas faciunt: et exultant
habundant. bene ẽ illis Talia ergo
querebas a deo: certe ad grãm ꝑtine¬
bas Si grãm ideo dedit tibi deus qr
gͣtis dedit. gratis ama: noli ad p̾miũ
diligere deum: Ipse sit p̃mium tuũ:
dicat anima tua Unam petii ad nõ
hanc requiram: ut inhabitem in do¬
mo dni omnib dieb uite mee: ut

Expanded text:
justus est; amas, amplecteris. Talia justus est; amas, amplecteris. Talia nobis praemia promissa sunt, fratres mei: tale aliquid amate, tali regno suspirate, talem patriam desiderate; si vultis pervenire ad id cum quo venit Dominus noster, id est, ad gratiam et veritatem. Si autem corporalia praemia concupieris a Deo, adhuc sub Lege es, et ideo ipsam Legem non implebis. Quando enim videris abundare ista temporalia in eis qui Deum offendunt, nutant gressus tui, et dicis tibi: Ecce ego colo Deum, quotidie ad ecclesiam curro, genua mihi trita sunt in orationibus; et assidue aegroto: homicidia faciunt homines, rapinas faciunt; exsultant et abundant, bene est illis. Talia ergo quaerebas a Deo? Certe ad gratiam pertinebas. Si gratiam ideo tibi dedit Deus, quia gratis dedit, gratis ama. Noli ad praemium diligere Deum; ipse sit praemium tuum. Dicat anima tua, Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini per omnes dies vitae meae, ut
Abbreviated transcription (Latin):
inquit in domo dni ꝑ omnes dies
uite mee & puta quia habitas in
domo dnĩ: Unde ibi erit gaudium
tuum: Ut contempler inquit de
nisi quia ẽ ibi scintilla huius carita¬
tis: Quid desideratis rogo uos: Llide¬
ri potest oculis. tangi potest. pulcri¬
tudo aliqua ẽ que oculos delectat:
Nonne mr̃es amati sunt uehement.
et quando eos cõmemoram̃ in ardesci¬
mus amore: Quid in illis amamus
fr̃s: Membra laniata a feris: Quid fe¬
dius si oculos carnis int̾roges: Quid
pulcrius si oculos cordis interroges:
ꝯuid tibi uidet᷑ ad olescens pulcherri¬
mus fur: Quomͦ horrent oculi tui:
lumquid oculi carnis horrent: Si
ipsos in terroges. nichil illo corpore
compositius. nichil ordinatius. Et
parilitas membroꝵ et coloris delectia
illicit oculos: & tamen cum audisqr
furest: fugis hominem animo Wi¬
desex alia parte senem curuum ba¬
culo innitentẽ. uix se mouentem:. ru¬
gis undiq exaratum: Quid uides
quod oculos delectet: Audis quia

Expanded text:
inquit, in domo Domini, per omnes dies inquit, in domo Domini, per omnes dies vitae meae. Et puta quia habitas in domo Domini, unde ibi erit gaudium tuum? Ut contempler, inquit, dei quia ibi est scintilla hujus charitatis? Quid desideratis, rogo vos? Videri potest oculis? tangi potest? pulchritudo aliqua est quae oculos delectat? Nonne martyres amati sunt vehementer; et quando eos commemoramus, inardescimus amore? Quid in illis amamus, fratres? Membra laniata a feris? Quid foedius, si oculos carnis interroges? quid pulchrius, si oculos cordis interroges? Quid tibi videtur adolescens pulcherrimus fur? Quomodo horrent oculi tui? Numquid oculi carnis horrent? Si ipsos interroges, nihil illo corpore compositius, nihil ordinatius ; et parilitas membrorum, et coloris delectatio illicit oculos: et tamen cum audis quia fur est, fugis hominem animo. Vides ex alia parte senem curvum, baculo innitentem, vix se moventem, rugis undique exaratum: quid vides quod oculos delectet? Audis quia
Abbreviated transcription (Latin):
tui isrł: qui te liberauerunt de t̾ra
egypti Quã cito obliti erant: tã mani¬
festam grãm: Quib gͦ modis tene¬
retur populus talis: nisi ꝓmissis car¬
nalib: Ea ibi iubentur in decalogo
legis que et nobis: s non ea ꝓmittũ¬
tur que nobis Quid nobis ꝓmittit᷑:
Uita eterna Hec est aut̃ uita eter¬
ista fide p̾mium erit. uidere quod
credimus: Nouerant hoc ꝓpħe. s oc¬
cultum erat antequam ueniret:
NLam quidam suspirans amator: in
psalmis ait. Unam petii a dnõ. hanc
requiram: & queris quid peqͥt: forte
enim petit terram fiuentem lacte et
melle carnalit̾. quamus spiritaliter
ipsa querenda sit et petenda: aut for¬
te subiectionẽ hostium suoꝵ aut mor¬
tem inimicoꝵ. aut imꝑia et faculta¬
tes huius scli: Ardet enim amore: et
multum suspirat. et estuat. et anhe¬
lat. Uideamis quid petit: Unam
petii a dnõ. hanc requiram: Et quid
ẽ hoc quod requirit: Ut in habitem

Expanded text:
tui, Israel, qui te liberaverunt de terra tui, Israel, qui te liberaverunt de terra Aegypti . Quam cito obliti tam manifestam gratiam! Quibus ergo modis teneretur populus talis, nisi promissis carnalibus? 20. Ea ibi jubentur in decalogo Legis quae et nobis; sed non ea promittuntur quae nobis. Nobis quid promittitur? Vita aeterna. Haec est autem vita ista fide praemium erit, videre quod credimus. Noverant hoc Prophetae, sed occultum erat antequam veniret. Nam quidam suspirans amator in Psalmis ait: Unam petii a Domino, hanc requiram. Et quaeris quid petat? Forte enim terram petit fluentem lacte et melle carnaliter, quamvis spiritualiter ista quaerenda sit et petenda: aut forte subjectionem hostium suorum, aut mortem inimicorum, aut imperia et facultates hujus saeculi. Ardet enim amore, et multum suspirat, et aestuat, et anhelat. Videamus quid petat, Unam petii a Domino, hanc requiram. Quid est hoc quod requirit? Ut inhabitem,
Abbreviated transcription (Latin):
pisces uxorem ꝓxii tui: Honne oĩa
ista et nobis precipiuntur: & que¬
it mercedem. et inuenies ibi dici ut
expellantur hostes a goufatie tua.
et accipiatis terram quam ꝓmisit
deus patrib ur̃ĩs Quia non potue¬
rant caꝑe inuisibilia: ꝑuisibilia te¬
nebantur. Quare tenebantur: Ne
penitꝰ interirent: et ad idola laberen¬
tur. Nam fecerunt hoc fr̃s mei sicut
legitur: obliti tanta miracula que
fecit ds̃ coram oculis eoꝵ: Mare dis¬
cissum est. uia facta ẽ in mediis fiuc¬
tib sequentes hostes eoꝵ hisdem. ca¬
quis oꝑti sunt ꝑ quas illi transierũt:¬
& cum moyses homo dei recessisset
ab oculis eoꝵ: idolum petiuerunt
et dixerunt: Fac nobis deos qui nos
p̃cedant: quia ille homo dimisit nos
Tota spes eoꝵ in homine posita erat.
non in deo: Ecce mortuus est homo
numquid mortuus est deus qui e¬
ruerat eos de terra egrpti: Et cum
fecissent sibi imaginẽ uituli: ado¬
rauerunt et dixerunt. Hii sunt dii

Expanded text:
pisces uxorem proximi tui . Nonne ista pisces uxorem proximi tui . Nonne ista omnia et nobis praecipiuntur? Sed quaere mercedem, et invenies ibi dici: Ut expellantur hostes a facie tua, et accipiatis terram quam promisit Deus patribus vestris . Quia non poterant capere invisibilia, per visibilia tenebantur. Quare tenebantur? Ne penitus interirent, et ad idola laberentur. Nam fecerunt hoc, fratres mei, sicut legitur, obliti tanta miracula quae fecit Deus coram oculis eorum. Mare discissum est; via facta est in mediis fluctibus; sequentes hostes eorum eisdem aquis operti sunt, per quas illi transierunt : et cum Moyses homo Dei recessisset ab oculis eorum, idolum petierunt, et dixerunt: Fac nobis deos qui nos praeeant, quia ille homo dimisit nos. Tota spes eorum in homine posita erat, non in Deo. Ecce mortuus est homo: numquid mortuus est Deus qui eruerat eos de terra Aegypti? Et cum fecissent sibi imaginem vituli, adoraverunt, et dixerunt, Hi sunt dii
Abbreviated transcription (Latin):
colere et nobis p̃̾cipitur. Non accipies
in uanum nomen dnĩ dei tui: et nob
p̃cipit᷑ quod est scdm p̃ceptum: Obser¬
ua diem sabbati magis nobis p̃cipit᷑:
quia spiritalit̾ obseruandum p̃cipit᷑:
Iudei enim seruilit̾ obseruabant diẽ
sabbati ad luxuriam ad ebriettatem:
Quanto melius femine eoꝵ lanam fa¬
cerent: quam illo die in neomenii
saltarent: Absit fr̃s: ut illos dicamꝰ
obseruare sabbatũ Spiritalit̾ obser¬
uat sabbatum xpĩanus: abstinens se
ab oꝑe seruili Quid ẽ enim abstinere¬
ab oꝑe seruili: A peccato & unde ꝓba¬
mus: dnm̃ interroga omĩs qui faẽ
peccatum: seruus ẽ peccati Ergo et
nob̾ p̃cipit̾ spiritaliter obseruatio sab¬
bati: Iam ila omnia p̃cepta magis nob̃
p̃cipiuntur: et obseruanda sunt. Hon
occides. non mechaberis: non furabe
ris. non falsum testimonium dices.
honora patrem. et matrem. non con¬
cupisces rem ꝓximi tui: non concu¬

Expanded text:
colere, et nobis praecipitur. Non accipies colere, et nobis praecipitur. Non accipies in vanum nomen Domini Dei tui, et nobis praecipitur: quod est secundum praeceptum. Observa diem sabbati, magis nobis praecipitur: quia spiritualiter observandum praecipitur. Judaei enim serviliter observant diem sabbati, ad luxuriam, ad ebrietatem. Quanto melius feminae eorum lanam facerent, quam illo die in maenianis saltarent? Absit, fratres, ut illos dicamus observare sabbatum. Spiritualiter observat sabbatum christianus, abstinens se ab opere servili. Quid est enim ab opere servili? A peccato. Et unde probamus? Dominum interroga: Omnis qui facit peccatum, servus est peccati . Ergo et nobis praecipitur spiritualiter observatio sabbati. Jam illa omnia praecepta nobis magis praecipiuntur, et observanda sunt: Non occides, Non moechaberis, non falsum testimonium dices, honora patrem et matrem, non concupisces rem proximi tui, non concu
Abbreviated transcription (Latin):
derunt: illo crucifixo nutauerunt:
&e nisi ipsum. post resurrectionẽ pali¬
parent: fides ad cosnon rediret:. Si gͦ ꝓpt̃
carnem uisibilis filius: et noscõcedimus.
et est catholica fides Si aut̃ ante car¬
nem sicut ipsi dicunt. id est antequã
incarnaretur: multũ delirant et mul¬
tum errant: facta sunt enim illa uisi¬
bilia corporalit̃ ꝑ creaturam: in quib
typus ostenderetur. non utiq substan¬
tia ipsa demonstrabat᷑. et manifesta¬
batur & hoc attendat caritas ur̃a le¬
ue documentũ: Sapientia dei. uideri
oculis non potest: frs̃ si xpc̃ sapientia
uerbũaũ hominis oculis non uidetur:
uerbum dei sic iuderi potest: Expelli¬
te gͦ de cordib ur̃is carnales cogitatio¬
nes. ut uere sitis sub grã. ut ad nouũ
testamentum ꝑtineatis Ideo uita et̾na
ꝓmittit᷑ in nouo testamento Legite
uetus testamentum: et uidete quia
carnali adhuc populo. ea quidem p̃ci¬
piebantur que nob̃ Nam unum deũ

Expanded text:
diderunt, illo crucifixo nutaverunt; diderunt, illo crucifixo nutaverunt; et nisi ipsam post resurrectionem palparent, fides ad eos non revocaretur. Si ergo propter carnem visibilis Filius; et nos concedimus, et est catholica fides: si autem ante carnem sicut ipsi dicunt, id est, antequam incarnaretur; multum delirant, et multum errant. Facta enim sunt illa visibilia corporaliter per creaturam, in quibus typus ostenderetur: non utique substantia ipsa demonstrabatur et manifestabatur. Et hoc attendat Charitas vestra lene documentum. Sapientia Dei videri oculis non potest. Fratres, si Christus n videtur, Verbum Dei videri sic potest? 19. Expellite ergo de cordibus vestris carnales cogitationes, ut vere sitis sub gratia, ut ad Novum Testamentum pertineatis. Ideo vita aeterna promittitur in Novo Testamento. Legite Vetus Testamentum, et videte quia carnali adhuc populo ea quidem praecipiebantur quae nobis. Nam unum Deum