comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
citandas quibus lussus est ingentius ad palatium destinari.
Inter loquutio quae hoc potius praeciper& recitari
Vbi haec ipse litterae recitantur.
Prosecutio catholicorum ubidicunt relationem haeliani pro¬
consulis recitandam qua felix ostenditur absolutus.
Recitatio relationis eiusdem.
Inter loquutio quae deposcit ut ad pleniorem fidem &iam
gesta ipsa quibus felix purgatus est recitentur.
Ubi donatistae contendunt illud potius recitandum si aut
directus est aut aliquid apud imp̃ egit ingentibus.
Prosecutio catholicorum acta potius recitari oportere ut
quem ammodum caecilianum constitit absolutum ita & felix
purgatus fuisse monstratur.
Inter loquutio gesta praecipiens recitari
Gestorum recitatio profelice qui caeciliani fuerat ordinator
Interlo quutio exigens ut quod partibus conpetit intimetur.
prosecutio donatistarum contragesta profelice prolata.

Expanded text:
citandas, quibus jussus est Ingentius ad palatium destinari. 557. citandas, quibus jussus est Ingentius ad palatium destinari. 557. Interlocutio quae hoc potius praecipit recitari. 558. Ubi hae ipsae litterae recitantur. 559. Prosecutio Catholicorum, ubi dicunt relationem Aeliani proconsulis recitandam, qua Felix ostenditur absolutus. 560, Recitatio relationis ejusdem. 561. Interlocutio quae deposcit, ut ad pleniorem fidem etiam gesta ipsa quibus Felix purgatus est, recitentur. 562. Ubi Donatistae contendunt illud potius recitandum, si aut directus est, aut aliquid apud imperatorem egit Ingentius. 563. Prosecutio Catholicorum, acta potius recitari oportere, ut quemadmodum Caecilianum constitit absolutum, ita et Felix purgatus fuisse monstretur. 564. Interlocutio gesta praecipiens recitariGestorum recitatio pro Felice qui Caeciliani fuerat ordinator. 566. Interlocutio exigens ut quod partibus competit, intimetur. 567. Prosecutio Donatistarum contra gesta pro Felice prolata. 568.
Abbreviated transcription (Latin):
Prosecutio catholicorum quaedicit prose magis epistulã
facere constantini qui non decae ciliano aliquid iudicatũ
est sed furorisuo ipsi permissisunt.
Inter loquutio catholicorum dicta confirmans.
Vbidonatistae petunt ut ludex depermissa sibi a constan¬
tino arbitrii libertatem pronuntiet.
Inter loquutio pronuntians quod petitum est & adse¬
rens principem honorium deabsolutione caeciliani
hodie praecepisse disquiri.
prosecutio donatistarum qua inter praetantur ideo
non uideri caecilianum fuisse purgatum quia retrac¬
tata causa felicis ordinatoriis eiusdẽ ingentius
quidam ad comitatum praeceptus est destinari & nihil actum ab in¬
gentio repperitur quofelix absolutus esse noscatur.
Prosecutio catholicorum qua promit tunt seheliani procon¬
sulis recitata relatione monstrare quid superfelicis absolu¬
tionem fuerit actitatum.
Vbi donatiftae contendunt constantini potius litteras re¬

Expanded text:
Prosecutio Catholicorum quae dicit pro se magis epistolam Prosecutio Catholicorum quae dicit pro se magis epistolam facere Constantini, quia non de Caeciliano aliquid judicatum est, sed furori ipsi permissi sunt. 551. Interlocutio Catholicorum dicta confirmans. 552. Ubi Donatistae petunt ut judex de permissa 245 sibi a Constantino arbitrii libertate pronuntiet. 553. Interlocutio pronuntians quod petitum est, et adserens principem Honorium de absolutione Caeciliani hodie praecepisse disquiri. 554. Prosecutio Donatistarum qua interpretantur ideo non videri Caecilianum fuisse purgatum, quia retractata causa Felicis ordinatoris ejusdem, Ingentius quidam ad comitatum praeceptus est destinari, et nihil actum ab Ingentio reperitur quo Felix absolutus esse noscatur. 555. Prosecutio Catholicorum qua promittunt se Aeliani proconsulis recitata relatione monstrare, quid super Felicis absolutione fuerit actitatum. 556. Ubi Donatistae contendunt Constantini potius litteras re
Abbreviated transcription (Latin):
Vbi petilianus ep̃s partis donati impedimento raucedinis
agere se non posse testatur.
Ubicatholici testantur ideo sepetilianum ex cusationi sub¬
trahere uoluisse quod ei donatus casensis exgestis euiden¬
ter ostensus est
Inter loquutio cum septeni adstent deunius defectunruae¬
rellam esse posse.
prosecutio donatistarum principi constantino libellum
asserunt proproprios dedisse maiores & eo principem
motum agendieis dedisse licentiam & ibi felicis aptugnitani
ep̃ĩ qui caeciliani fuerat ordinator causa narratur.
Inter loquutio exigens ut quod conpetit donatistis: documen¬
torum prolatione monstretur.
quem recitauerunt donatistae.
Interlo quutio catholicorum dicta confirmans & rescrip¬
tum constantini praecipiens recitari:
Vbi recitatur epistula constantini aduicarium uerinũ
destinata qualibertate agenditribuit donatistis.

Expanded text:
Ubi Petilianus Episcopus partis Donati impedimento raucedinis Ubi Petilianus Episcopus partis Donati impedimento raucedinis agere se non posse testatur. 542. Ubi Catholici testantur, ideo se Petilianum excusationi subtrahere voluisse, quod ei Donatus Casensis ex gestis evidenter ostensus est. 543. Interlocutio, cum septeni adstent, de unius defectu querelam esse posse. 544. Prosecutio Donatistarum, qua principi Constantino libellum asserunt proprios dedisse majores, et eo principem motum agendi eis dedisse licentiam, et ibi Felicis Aptungitani episcopi qui Caeciliani fuerat ordinator, causa narratur. 545. Interlocutio exigens ut quod competit Donatistis, documetorum prolatione monstretur. 546. quem recitaverunt Donatistae. 548. Interlocutio Catholicorum dicta confirmans, et rescriptum Constantini praecipiens recitari. 549. Ubi recitatur epistola Constantini ad vicarium Verinum destinata, qua libertatem agendi tribuit Donatistis. 550.
Abbreviated transcription (Latin):
imperatoris epistulam.
Vbi postulant donatistae ut quod sibi seruatum fuerat
deoptato proferant lectionem.
Inter loquutio debere respondere primitus donatistas
utrum falsasit imperatoris epistula &ita demum deoptato
Obi asserunt donatistae caeciliano nihil prodesse rescriptũ
quia inuenitur postea condemnatus & hoc uolunt recita¬
ta optati lectionem constare.
Ubi catholici contestantur quod sibi non ipsi terror optati
legi tamen patiuntur optatum.
Ubi postea consul inuenitur imperiali epistulae.
Ubi deoptato lectio recitatur.
Non inuenta inoptato damnatione caeciliani sed retento¬
ne ab utbpyzam temperatius aboptato esse dictum
asserunt donatistae.
Inter loquutio debere donatistas qui hoc optatum tem¬
perantius posuisse dixerunt euidentius ad probare
caecilianum ab imperatore fuisse damnatum donatũ.
Prosecutio donatistarum quadicunt alium case non fuisse
tus casensis euidenter expressussit

Expanded text:
Imperatoris epistolam. 531. Ubi postulant Donatistae, ut quod sibi servatum fuerat, de Optato proferant lectionem. 532. Interlocutio, debere respondere primitus Donatistas, utrum falsa sit Imperatoris epistola, et ita demum recitari Ubi asserunt Donatistae Caeciliano nihil prodesse rescriptum, quia invenitur postea condemnatus: et hoc volunt recitata Optati lectione constare. 534. Ubi Catholici contestantur, quod sibi non obsit error Optati: legi tamen patiuntur Optatum. 535. Ubi postea Consul invenitur Imperiali epistolae. 536. Ubi de Optato lectio recitatur. 537. Non inventa in Optato damnatione Caeciliani, sed retentione apud Brixiam temperantius ab Optato esse dictum asserunt Donatistae. 538. Interlocutio, debere Donatistas qui hoc Optatum temperantius posuisse dixerunt, evidentius approbare Caecilianum ab Imperatore fuisse damnatum. 539. Prosecutio Donatistarum, qua dicunt alium Casae non fuissetus Casensis evidenter expressus sit. 541.
Abbreviated transcription (Latin):
Vbi donatistae dicunt actionem nonse differe
Prosecutio catholicorum deipso imperiali rescripto & deconlatio¬
nesua & detestimoniis scripturarum quib: confirmatur ȩclesia
Prosecutio donatistarum unde superius. id est delegatorum
suscipienda persona.¬
Responsio catholicorum. quod ideo aliud quaeritur ut causa fu
Inter locutio discutiendas legatorũ personas non necessario postulari
Prosecutio catholicorum. quid ab imperatore petitum sit
quid ue concessum.

Expanded text:
bi Donatistae dicunt actionem non se differre. 55. Prosecutio Catholicorum de ipso Imperiali rescripto, et de collatione sua, et de testimoniis scripturarum quibus confirmatur Ecclesia. 56. Prosecutio Donatistarum unde superius, id est, de legatorum suscipienda persona.Responsio Catholicorum, quod ideo aliud quaeritur ut causa fugiatur; et inde contentio. 58. Interlocutio discutiendas legatorum personas non necessario postulari. 59. Prosecutio Catholicorum, quid ab Imperatore petitum sit, quidve concessum.
Abbreviated transcription (Latin):
tifariae suspicionis insidias prouisa sollicite. constituta fideliter.
ordinata diligenter. tenor huius propositionis amplectitur. quo¬
libet obseruare noluerint : non solum quid de causa sua sentiat
confitetur. uerumetiam quidmoliatur ostendit: sufficit interim
cognitori talis praerogatiuae iustitiaȩ huius commonitionis
circa uniuersos epõs fecisse populum si p̃. I. carthag̃ testemquẽ
mox habiturus est iudicemsuper est ut ante concilii diem uni¬
uersum huiusce ordinationis tenorem utriusque partis episcopi
amputata paenitus mora missis addicationem meam lit teris suis
impleturos seesse promittant. hoc precipue maturato. ut eedem
quibus ad omnia huiusce edicti se consensisse profitebuntur
epistulae. primatium tantum modo epis coporum subscriptio

Expanded text:
tifariae suspicionis insidias provisa sollicite, constituta fideliter, tifariae suspicionis insidias provisa sollicite, constituta fideliter, ordinata diligenter, tenor hujus propositionis amplectitur, quodlibet observare noluerit; non solum quid de causa sua sentiat confitetur, verum etiam quid moliatur ostendit. Sufficit interim Cognitori talis praerogativa justitiae, hujus commonitionis circa universos episcopos fecisse populum sibi plebis Carthaginensis testem, quem mox est habiturus judicem. Superest ut ante concilii diem universum hujusce ordinationis tenorem utriusque partis episcopi, amputata penitus mora, missis ad dicationem meam litteris suis impleturos se esse promittant: hoc praecipue maturato, ut eaedem quibus ad omnia hujusce edicti se consensisse profitebuntur epistolae, primatium tantummodo episcoporum subscriptio
Abbreviated transcription (Latin):
supererit. indiem tertium recurrat examen: omne igitur spa¬
tium conferendi uicissim dieiunius inter capedo distinguet.
quo pos sint in medio gesta sub inde subscribenda describi memora¬
torum praestolante custodia: qui hoc fine suum metiatur officiũ.
non ut aliquid dicant. sed ut dicta custodiant: donec autem emenso
exitu quaestionum. omnes expedita uerita senod & ambages. scedas
subinde scriptas pariter atque subscriptas. tam mei sigilli quam
illorum octocustodum signabit in praessio: maximianistis etiã
edicti huius innotescet auctoritas. quas ibi ab illo concilio intel¬
legant temperandum. quo lnter catholicos donatistasque distin¬
gui omnem diiudicari quae conflictum clementium principum
praeceptio religiosa constituit. nec eis opitulari aliquatenus po¬
test. quod sibi donatistarum nomine blandiuntur. cum ad onatis¬
tis dicantur esse damnati: siquis ex istis quaeaduersus omnes mul¬

Expanded text:
supererit, in diem tertium recurrat examen. Omne igitur spasupererit, in diem tertium recurrat examen. Omne igitur spatium conferendi vicissim diei unius intercapedo distinguet, quo possint in medio gesta subinde subscribenda describi, memoratorum praestolante custodia, qui hoc fine suum metiantur officium, non ut aliquid dicant, sed ut dicta custodiant. Donec autem emenso exitu quaestionum, omnes expedita veritas enodet ambages, schedas subinde scriptas pariter atque subscriptas, tam mei sigilli, quam illorum octo custodum signabit impressio. Maximianistis etiam edicti hujus innotescet auctoritas, qua sibi ab illo concilio intelligant temperandum, quod inter Catholicos Donatistasque distingui omnem dijudicarique conflictum clementium Principum praeceptio religiosa constituit; nec eis opitulari aliquatenus potest, quod sibi Donatistarum nomine blandiuntur, cum a Donatistis dicantur esse damnati. Si quis ex istis, quae adversus omnes mul
Abbreviated transcription (Latin):
ter eos quidicationimeae depublicis praestolantur officiis. etiã
quaterni desingulis partibus ecclesiastici alternis debebunt
adstare notarii. quorum fides nequa baccillae tambagae. qua¬
terniep̃i partium singularum delecti suorum iudicio. praeponan¬
tur. ut eosdem exceptores atque notarios peruigili ac sollicita
obseruatione custodiant. quatenus cumeisdem exceptoribus ac
notariis egres si peruices. sub indefaciant perspicua degeri de¬
scriptione quaedicta sunt. ut nihil ominus adhuc epĩs supra dictis
indisceptatione uersantibus. trocns eat inapices euidentes profli¬
gatae pars aliqua quaestionis. ut confestim eacuma septenis epĩs
subnexa suscriptio eelerem exspectationi publice tribuant no¬
tionem: post primum autem collationis diem descriptioni sub¬
scriptionique gestorum locum diei subsequentis effici & pro¬
crastinata cognitio. Ita ut siquid forte praecedenti collationi

Expanded text:
ter eos qui dicationi meae de publicis praestolantur officiis, etiam ter eos qui dicationi meae de publicis praestolantur officiis, etiam quaterni de singulis partibus ecclesiastici alternis debebunt astare notarii, quorum fides ne qua vacillet ambage, quaterni episcopi partium singularum delecti suorum judicio praeponantur, ut eosdem exceptores ac notarios pervigili ac sollicita observatione custodiant; quatenus cum eisdem exceptoribus ac notariis egressi per vices, subinde faciant perspicua digeri descriptione quae dicta sunt; ut nihilominus adhuc episcopis supradictis in disceptatione versantibus, transeat in apices evidentes profligatae pars aliqua quaestionis, ut confestim ea cum a septenis episcopis subnexa subscriptione, celerem exspectationi publicae tribuant notionem. Post primum autem Collationis diem, descriptioni subscriptionique gestorum locum diei subsequentis efficiet procrastinata cognitio: ita ut si quid forte praecedenti Collationi
Abbreviated transcription (Latin):
securitas fidei est. ut dese nontimeat iudicari: ut igitur inelici¬
endae ueritatis examen non inserpat aliquatenus calum niosa
suspicio. lucemque perspicuam quam mentibus publicis pro¬
bationum euidentium fides absoluta purgabit. Nullis paenitus
nebulis causatio cuius libet partis obducat: id etiam contra sus¬
picionum fucos & commenta fallendi necessario prouisum. no¬
uerint omnes non solumoportere uerumetiam expedire seruari.
scilicet ut interfatibus meis meprimitus per omnia subscribente.
etiamomnes disputantes epĩ suis inschida prosecutionibus uniuer¬
sis absqueulla prorsus excusatione subscribant: exigit enim
meritum fidei. ut aduersus eum qui assertionibus suis perfidum
forte subducere temtaritas sensum. & infitiasse quaed ixerit.
etiam testimoniisui consistat auctoritas. ubisoli proficit uicto¬
ria ueritati: huautem qui excipiendi funguntur officio. pre¬

Expanded text:
securitas fidei est, ut de se non timeat judicari. Ut igitur in elicisecuritas fidei est, ut de se non timeat judicari. Ut igitur in eliciendae veritatis examen non inserpat aliquatenus calumniosa suspicio, lucemque perspicuam quam mentibus publicis probationum evidentium fides absoluta purgabit, nullis penitus nebulis causatio cujuslibet partis obducat; id etiam contra suspicionum fucos et commenta fallendi necessario provisum noverint omnes, non solum oportere, verum etiam expedire servari, scilicet ut interfatibus meis me primitus per omnia subscribente, etiam omnes disputantes episcopi suis in scheda prosecutionibus universis absque ulla prorsus excusatione subscribant. Exigit enim meritum fidei, ut adversus eum qui assertionibus suis perfidum forte subducere tentarit assensum et inficiari quae dixerit, etiam testimonii sui consistat auctoritas, ubi soli proficit victoria veritati. Hi autem qui excipiendi funguntur officio, prae
Abbreviated transcription (Latin):
patientiae magisterio delinitum xp̃ianae pacipopulum parent :
Non solumenim ep̃i. uerum etiam rctionabilis. in hanc sententiã
populus ipse consentit. disputantibus supra dictis: & ubimaior
occupatio mentium defixa consistit. deueritate quaerentibus.
Nihil turbidum. Nihiltumultuo sum. Nihildeniq: intempesti¬
uum debere prorsus obstrepere : namut quod omnium saluti
proficiat fiat postea publicum. debet discutientibus ueritatem
praestare ante secretum: a meuero itaperomnia promulgan¬
da sententia est. ut inpublicam dimissa notitiam. toto splendidȩ
carthag̾ populo iudice ponderetur: Ita quippe oculis non solũ
urbis huiusce uerumetiam uniuersae prouinciae totus emense
disputationis ordo pandetur. ut tam prosecutiones disputantiũ
episcoporum. quam pronuntiationum mearum series subsecuta.
digestis inpublico uoluminibus explicetur: haecenim in iudice

Expanded text:
patientiae magisterio delinitum christianae paci populum parent. patientiae magisterio delinitum christianae paci populum parent. Non solum enim episcopi, verum etiam rationabilis in hanc sententiam populus consentit, disputantibus supradictis, et ubi major occupatio mentium defixa constitit, de veritate quaerentibus, nihil turbidum, nihil tumultuosum, nihil denique intempestivum debere prorsus obstrepere. Nam ut quod omnium saluti proficiat, fiat postea publicum, debet discutientibus veritatem praestare ante secretum. A me vero ita per omnia promulganda sententia est, ut in publicam dimissa notitiam, toto splendidae Carthaginis populo judice ponderetur. Ita quippe oculis, non solum urbis hujusce, verum etiam universae provinciae totus emensae disputationis ordo pandetur, ut tam prosecutiones disputantium episcoporum, quam pronuntiationum mearum series subsecuta, digestis in publico voluminibus explicetur, haec enim in judice
Abbreviated transcription (Latin):
praepediat: igitur ep̃i memorati soli inpraedictum locum tem¬
pusque conueniant : Itatamen ut reliqui omnes utriusque
partis ep̃i. antediem qui praedestinatus. ex aminiȩ stratum se
habituros quid quid a septenis utique co ep̃is suis fuerit actita¬
tum epistulis ad meam dicationem currentibus utrim que
designent: quibus epistulis tamenetiam testimonium omnes
apudme propriae suscriptionis adiungat: aequissimum namq
est. ut eorum uniuersa collatio rata futura promittatur abom¬
nibus. quieleguntur ab omnibus: Nullus ergo uellaicus uel ep̃s.
ultranumerum praestitutum In illum tranquillissimum con¬
cilii locum contra prohibitum moliatur accedere: quin potius
etiam plebssuas piaquietis ac modestiae conmonitione conue¬
niant. hoc per ecclesias proprias ante tractantes. quatenus adie
disputationis ac locoomnis semultitudo contineat. ut religioso

Expanded text:
praepediat. Igitur episcopi memorati soli in praedictum locum tempraepediat. Igitur episcopi memorati soli in praedictum locum tempusque conveniant; ita tamen ut reliqui omnes utriusque partis episcopi ante diem qui praedestinatus examini est, ratum se habituros quidquid a septenis utrinque coepiscopis suis fuerit actitatum, epistolis ad meam dicationem currentibus utrinque designent: quibus epistolis tamen etiam testimonium omnes apud me propriae subscriptionis adjungant. Aequissimum namque est, ut eorum universa Collatio rata futura promittatur ab omnibus, qui eliguntur ab omnibus. Nullus ergo vel laicus vel episcopus ultra numerum praestitutum in illum tranquillissimum concilii locum contra prohibitum moliatur accedere: quin potius etiam plebes suas pia quietis ac modestiae commonitione conveniant, hoc per ecclesias proprias ante tractantes, quatenus a die disputationis ac loco omnis se multitudo contineat, ut religioso
Abbreviated transcription (Latin):
que partis ep̃i. qui seruata primitus peromne conloquium mode¬
ratione silentii. ad hocsetantum intellegant inter esse. ut siqui
ex disputantibus utrimq septenis. conferre consilium cum suo¬
rum quoque uoluerit. cumeodem illic secedat in partem. atque
ibi communicata patienter ratione tracctandus. proprium re¬
uertatur ad locum. fidem seruaturus officii. ut alter cui id necesse
est tacendo audienda commendet. alter cui idmunus est loquen¬
do suscepta confirmet: erit autem conlationi aptissimus locus.
solos quidesignatisunt oporteat conuenirem: ex quo illud pro¬
fecto perspicuum est. eonullum penitus populi fieri debere
conuentum. quonec ipsos uniuersos confluere sinatur epos:
nam cum patientia disputandi quaesoli amia silentio est. om¬
nem cateruatim agminis strepitum perhorrescat : Nihil in¬
ter est. utrum eã congestio populorum. Anepiscoporum turba

Expanded text:
que partis episcopi, qui servata primitus per omne colloquium modeque partis episcopi, qui servata primitus per omne colloquium moderatione silentii, ad hoc se tantum intelligant interesse, ut si qui ex disputantibus utrinque septenis conferre consilium cum suorum quoque voluerit, cum eodem illic secedat in partem, atque ibi communicata patienter ratione tractandi, proprium revertatur ad locum, fidem servaturus officii, ut alter cui id necesse est tacendo audienda commendet, alter cui id munus est loquendo suscepta confirmet. Erit autem Collationi aptissimus locus solos qui designati sunt oporteat convenire. Ex quo illud profecto perspicuum est, eo nullum penitus populi fieri debere conventum, quo nec ipsos universos confluere sinatur episcopos. Nam cum patientia disputandi, quae soli amica est silentio, omnem catervatim agminis strepitum perhorrescat; nihil interest utrum eam congestio populorum, an episcoporum turba
Abbreviated transcription (Latin):
Magnitudo huiusce negotii. quod deueritatis ac religionis
agnitione suscipitur. etiam siparum momentisui librare tur
examine. conuenerat tamen ipsa disceptantium grauitate
atque auctoritate pensari: nullienim habetur ambiguum.
quantisit ponderis causa. quae inter episcoporum est discutien¬
da personas: sed cum mihi cognitionem disceptationis huiusce
crediderit augusta dignatio. eisque iudicem dederit. quibus in¬
feriorem meesse protanti nominis ueneratione cognosco.
fidei sollicitudinis meae hac consideratione prospexi ut demeo
uellem iudicio iudicari: huius igitur auctoritate phepro positi
omnes utriusque partis epõs censui commonendos. ut ante cog¬
noscant. non amplius quam septenos ambarum epõs partium mu¬
tuae interse disceptationis habituros esse conloquium. quos in
officium disputandi suarum partium subrogaret electio: siqui¬
dem certum deligi expartibus numerum. praeceperit Imperia¬
lis auctoritas: aderunt alii quoq septeni. delecti ludicio suae cuius¬

Expanded text:
Magnitudo hujusce negotii, quod de veritatis ac religionis agnitione suscipitur, etiamsi parum momenti sui libraretur examine; convenerat tamen ipsa disceptantium gravitate atque auctoritate pensari. Nulli enim habetur ambiguum, quanti sit ponderis causa, quae inter episcoporum est discutienda personas. Sed cum mihi cognitionem disceptationis hujusce crediderit augusta dignatio, eisque judicem dederit, quibus inferiorem me esse pro tanti nominis veneratione cognosco; fidei sollicitudinis meae hac consideratione prospexi, ut de meo vellem judicio judicari. Hujus igitur auctoritate propositi omnes utriusque partis episcopos censui commonendos, ut ante cognoscant, non amplius quam septenos ambarum episcopos partium mutuae inter se disceptationis habituros esse colloquium, quos in officium disputandi suarum partium subrogarit electio: siquidem certum deligi ex partibus numerum praeceperit imperialis auctoritas. Aderunt alii quoque septeni, delecti judicio suae cujus
Abbreviated transcription (Latin):
uoluistis peculiariter adhibere non piguit. quando quidem miħi
nonminor ineadem re uoluptas & gloriaest. soluisse Nunc fratrib
uotum . quam cognitori tunc prebuisse consilium: quidquid igitur laxius
a partib: per oratumest. & quidquid interfatib: iudicantis ut robi¬
q signatum est. sedula breuiatione succinxi. consequenter affigens
etunt per ordinem notas calculantib: familiares. ut inquirentis in¬
tentio indicem secuta breuitatem. adid quod deprehendere uelit inpa¬
ginis actionis : non absq commoditate compedũ numeris ducibus
directa perueniat: abusi uideamur fortassis otio dum ad laborem suꝑꝰ¬
flua reuocamus: quod nos uer superflue fecisse fateremur. si in tota
uoluminum serie perlegenda. habiles esse uellent homines ad laborẽ :

Expanded text:
voluistis, peculiariter adhibere non piguit. Quandoquidem mihi voluistis, peculiariter adhibere non piguit. Quandoquidem mihi non minor in eadem re voluptas et gloria est solvisse nunc fratribus votum, quam cognitori tunc praebuisse consilium. Quicquid igitur laxius a partibus peroratum est, et quicquid interfatibus judicantis utrobique signatum est, sedula breviatione succinxi, consequenter affigens etiam per ordinem, notas calculantibus familiares, ut inquirentis intentio indicem secuta brevitatem, ad id quod deprehendere velit in paginis actionis, non absque commoditate compendii, numeris ducibus directa perveniat. Abusi videamur fortassis otio, dum ad laborem superflua revocamus. Quod nos vere superflue fecisse fateremur, si in tota voluminum serie perlegenda, habiles esse vellent homines ad laborem.
Abbreviated transcription (Latin):
ILECTISSIMIS PRATRIBUS ET IN APINOMINO
UENERANDIS SEUERIANO ET IULIANO
MARCELLUS MEMORIALIS.
mplector alacriter̃ iussionem qua mihi amanter atq indõ fiduci¬
aliter impertis. ut totius membrx negotii. & articulos actionis.
quod per istud uolumen actorum. prosequutiones partium perlon¬
gos explicuere conflictus. modulata permebreuitas distinguat &
colligat : atq huic operi sola caritate mesentio fateorq: sufficere:
adomnem quippe delegatimuneris obsequellam . efficaciores uises
hab&. qui preceptis amore iubentium. quamquifiducia suiparet: aci
Am quidem in hanc operactionem qualnecclesiae negotio prosingu¬
lorum uiribus laboratum est. quantum mea mediocritas potuit offi¬
cumei symbolam dedi. quod auiro spectabili & in quoplurimum insigne
probitatis est. tribuno & notario marcellino, curarum ascitus In partẽ.
non tam merito meo quam dignatione censentis. communicaui cumiudi¬
ce librandae disceptationis laborem. sed hoc quoque quod mefacere

Expanded text:
Dilectissimis Fratribus et in Christi nomine venerandis, Severiano et Juliano Marcellus Memorialis. Amplector alacriter jussionem qua mihi amanter atque in Domino fiducialiter imperastis, ut totius membra negotii, et articulos actionis, quod per istud volumen actorum, prosecutiones partium per longos explicuere conflictus, modulata per me brevitas distinguat et colligat: atque huic operi sola charitate me sentio fateorque sufficere. Ad omnem quippe delegati muneris obsequelam, efficaciores vires habet qui praeceptis amore jubentium, quam qui fiducia sui paret. Ac jam quidem in hanc operationem qua in Ecclesiae negotio pro singulorum viribus laboratum est, quantum mea mediocritas potuit, officii mei symbolam dedi: quod a viro spectabili, et in quo plurimum insigne probitatis est, tribuno et Notario Marcellino curarum ascitus in partem, non tam merito meo, quam dignatione censentis, communicavi cum judice librandae disceptationis laborem. Sed hoc quoque quod me facere
Abbreviated transcription (Latin):
Tribunus & notarius d̃ ad sint uenerrbiles uiri quos praesentes esse
suggeritis: & ingressis uniuersis ep̃is partis donati ingressis etiã
aurelio. alypio. augustino. uincentio. fortunato. fortunatiano &
possidio. epĩs ecclesiae catholicae. cum nouato. florentio. maurento.
bonifatio. prisco. sereniano & scyllacio. coep̃is suis. deutherio. leone:
asterio. & restituto. aeque epis copis & custodib gestorums

Expanded text:
tribunus et notarius dixit: Adsint venerabiles viri, quos praesentes esse suggeritis. Et ingressis universis episcopis partis Donati; ingressis etiam Aurelio, Alypio, Augustino, Vincentio, Fortunato, Fortunatiano et Possidio episcopis Ecclesiae catholicae, cum Novato, Florentio, Maurentio, Bonifacio, Prisco, Sereniano, et Scyllacio coepiscopis suis, Deuterio, Leone, Asterio, et Restituto, aeque episcopis et custodibus gestorum,
Abbreviated transcription (Latin):
donatistis dicitꝰ ut patiantur primitus omnia per
ordine recitari.
Vbi contendunt contrarecitata prosequi donatistae.
Vbi acatholicis dicitur adhuc super esse quod debeat
recitari siquidem nonsit lecta sententia militiadis:¬

Expanded text:
Donatistis dicitur, ut patiantur primitus omnia per ordinem recitari. Ubi contendunt contra recitata prosequi Donatistae. 326. Ubi a Catholicis dicitur adhuc superesse quod debeat recitari, siquidem non sit lecta sententia Miltiadis
Abbreviated transcription (Latin):
cur tunc congregarentur epis copi.
Inter loquutio exigens contraccaeciliani ab solutionem
ad onatistis aliquid responderi.
Prosecutio donatistarum quamuis collecta tunc facta s int
plebis tamen epis coporum controchi tunc non potuisse concilũ
Interlo quutio exigens donatistas legerere aliquid
mine alterum condemnare si eo ipsi tenerentur obnoxii.
Catholicorum descripturis dominicis ad ista responsio.
Inter loquutio exigens ut contra absolutionem caeciliani
quid proferatur.
prosecutio donatistarum caecilianum In africa ubidam¬
natus fuerat debuisse purgari militiadis autem proeo
sententiam non ualere quia simili etiam discrimine tenebatꝰ
Prosecutio catholicorum exigens hoc probari decrimine
militiadis dixerant donatistae
Inter loquutio ad probari praecipiens quod intenditur
prosecutio donatistarum quaedemilitiadis nomine quid
sit actum probaturam segestorum recitatione promittit.
Ubicatholici petunt de nomine militia disres iudicatas

Expanded text:
cur tunc congregarentur Episcopi. 466. Interlocutio exigens contra Caeciliani absolutionem a Donatistis aliquid responderi. 467. Prosecutio Donatistarum, quamvis collectae tunc factae sint plebis, tamen episcoporum contrahi tunc non potuisse Concilium. 468. Interlocutio exigens Donatistas legere aliquid comine alterum condemnare, si eo ipsi tenerentur obnoxii. 470. Catholicorum de scripturis dominicis ad ista responsio. 471. Interlocutio exigens ut contra absolutionem Caeciliani quid proferatur. 472. Prosecutio Donatistarum, Caecilianum in Africa ubi damnatus fuerat, debuisse purgari: Miltiadis autem pro eo sententiam non valere, quia simili etiam crimine tenebatur. 473. Prosecutio Catholicorum exigens hoc probari quod de crimine Militiadis dixerant Donatistae. 474. Interlocutio approbari praecipiens quod intenditur Prosecutio Donatistarum, qua de Miltiadis nomine quid sit actum, probaturos se gestorum recitatione promittunt. 476. Ubi Catholici petunt de nomine Miltiadis res judicatas
Abbreviated transcription (Latin):
prosecutio catholicorum postulans ut carthae quaerecitari
tinum impenrtorem ab anulino proconsulae destinatae
quamaiorinus obstitissae caeciliano chartas criminũ eius
proconsulis ad principem dirigendas tradidisse signatur.
postulant donatistae
ltem recitatio relationis alterius ab eodem procoñs ad eundẽ
principem destinatae qua significat idem proconsul
caecilianum cum decem dericissuis & totidem aduersarios
eius adurbem pergere sefecisse sicut preceperat Imp̃.
epĩscmissae quae & ceteris sacer dotibus intercaecilianum
& postulans ut militiadis In caecili ani causa iudicium recitetꝰ
Recitatio ludicii militiadis.
Vbi donatistae uolunt aliud contra militiadis iudicium re

Expanded text:
Prosecutio Catholicorum postulans, ut chartae quae recitari tinum Imperatorem ab Anulino Proconsule destinatae, qua Majorinus obstitisse Caeciliano chartas criminum ejus Proconsulis ad principem dirigendas tradidisse, signatur. postulant Donatistae. 318. Item recitatio relationis alterius ab eodem Proconsule ad eumdem principem destinatae, qua significat idem Proconsul Caecilianum cum decem clericis suis et totidem adversarios ejus ad urbem pergere se fecisse, sicut praeceperat ImperaEpiscopum missae, qua et caeteris sacerdotibus inter Caecilianumet postulans ut Miltiadis in Caeciliani causa judicium recitetur. 321. Recitatio judicii Miltiadis. Ubi Donatistae volunt aliud contra Miltiadis judicium re
Abbreviated transcription (Latin):
Inter loquutio ut decem̃ sufficerent ad suscribentium fidẽ¬
propter suam multitudinem commendandam.
Inter loquutio quod nonsit denumero mandatum.
Responsio donatistarum unde supra.
Ubi catholici agunt deriumerositate coepiscoporum suorum.
uanum dicentes praeludicium donatistarum.
Ubi dicunt donatistae in iuriam facis uane.
Vbi catholici prosequutionem quam donatistae interruperant
peragunt. ad serentes quod num quã causȩ agendȩ defuerint.
Inter loquutio ut causa trocctetur.
Prosequutio catholicorum ut multitudo exiret ep̃p̃.
Obi catholici quaerunt professionem donatistarum
Inter rogatio cognitoris de ipso
Responsio donatistarum de ipso.
Inter loquutio ad probans quaesita & sequitur recitatio nominum:
Suggestio catholicorum. quod hii quirecitati fuerant fundorum
erant episcopi non ciuitatum.
Et responsio donatistarum inde.
Ubi agitur deepiscopo proquosuscripsit presbyter. cum ipse
chartaginem nonueniss& quia caecus eroet.

Expanded text:
ut decem sufficerent ad subscribentium fidpropter suam multitudinem commendandam. 166. Interlocutio quod non sit de numero mandatum. 167. Responsio Donatistarum unde supra. 168. Ubi Catholici agunt de numerositate coepiscoporum suorum vanum dicentes praejudicium Donatistarum. 169. Ubi dicunt Donatistae: Injuriam facis vane. 170. Ubi Catholici prosecutionem quam Donatistae interruperant peragunt, asserentes quod numquam causae agendae defuerint. 171. Interlocutio, ut causa tractetur. 172. Prosecutio Catholicorum, ut multitudo exiret episcopUbi Catholici quaerunt professionem Donatistarum. Interrogatio cognitoris de ipso. 179. Responsio Donatistarum de ipso. 180. Interlocutio approbans quaesita; et sequitur recitatio nominum. 181. Suggestio Catholicorum, quod ii qui recitati fuerant, fundorum erant episcopi non civitatum. 182. Et responsio Donatistarum inde. 183. Ubi agitur de episcopo pro quo subscripsit presbyter cum ipse Carthaginem non venisset, quia caecus erat.
Abbreviated transcription (Latin):
lic&lam de professionibus dubietas mihimagna nascatur . tamen
denuo utrum uiduum iuniarum die omnibus ambagibus am¬
putatis uegotium sit principale tractandum. pars utraq design&:
s& uellemus . tamen quia humanum fuit hoc concedere fratrib
nostris. quod nobis non iniuste uidentur postulasse. ad diem
uIiduum iuniarum adiuuanted ño dõ nostro ad futuros nos
adperagendum principale negotium ecclesiae pollicemur:¬

Expanded text:
Licet jam de professionibus dubietas mihi magna nascatur, tamen denuo, utrum sexto iduum juniarum die, omnibus ambagimus amputatis, negotium sit principale tractandum, pars utraque designetolumus, et si fieri posset vellemus. Tamen quia humanum fuit, hoc concedere fratribus nostris, quod nobis non injuste videntur postulasse, ad diem sextum iduum juniarum, adjuvante Domino Deo nostro adfuturos nos ad peragendum principale negotium Ecclesiae pollicemur
Abbreviated transcription (Latin):
abistis inquiri nondebeant contineri.
Prosecutio donatistarum qua hoc ipsum criminantur.
quod catholici dixerunt illud legatorum mandatũ ñ essepro.
prosecutionis exponit.
Prosecutio donatistarum similis praecedenti.
Ixter loquutio mandatum catholicorum non debere disquiri.
sed donatistas potius oportere profiteri utrum crimina uelint
trrditionis ostendi. anfidei causam ecclqt¬
tractari
Donatistarum prosecutio. quod eis personam petitoris in luden¬
ter in ponitur.

Expanded text:
ab istis inquiri non debeant, contineri. 161. Prosecutio Donatistarum, qua hoc ipsum criminantur quod Catholici dixerunt, illud legatorum mandatum non esse proprosecutionis exponit. Prosecutio Donatistarum similis praecedenti. Interlocutio, mandatum Catholicorum non debere disquiri: sed Donatistas potius oportere profiteri, utrum crimina velint traditionis ostendi, an fidei causam Ecclesitractari. 165. Donatistarum prosecutio, quod eis persona petitoris inludenter imponitur.
Abbreviated transcription (Latin):
lata custodias : ut sanea dminicula conpetentia actibus tuis deesse
non possint: uirosspectabiles proconsulem atqueuicarium sere¬
nitas nostra commonuit ut si propriarum dignitatum statum cu¬
piunt retinere. siapparitionem suam extrema declinare subpli¬
ciatam ex proprus officiis quam ex omnium iudicum apparitione
abunde necessarios faciant deputari: erit lam sollicitudinis tuȩ
siquidulla cognoueris artedifferri. missis relationibus indicare.
ut neglȩgentes puniat digna correptio: omnia sanȩ quaeuel in
unum ep̃is congregatis disputatio conpleta firmauerit. uel de¬
sistentibus fortestatuerit circa contumaces latasententia. te
referre conueni&. ut quidad confirmandam catholicam fidem
praeceptio nostra profecerit . celerius possimus agnoscere : & di¬
uina manu: uale marcelline. carissime nobis : dat̾ prið id oct rauenn& :¬

Expanded text:
lata custodias. Ut sane adminicula competentia actibus tuis deesse lata custodias. Ut sane adminicula competentia actibus tuis deesse non possint, viros spectabiles Proconsulem atque Vicarium serenitas nostra commonuit, ut si propriarum dignitatum statum cupiunt retinere, si apparitionem suam extrema declinare supplicia, tam ex propriis officiis quam ex omnium judicum apparitione abunde necessarios faciant deputari. Erit jam sollicitudinis tuae, si quid ulla cognoveris arte differri, missis relationibus indicare, ut negligentes puniat digna correctio. Omnia sane, quae vel in unum episcopis congregatis disputatio completa firmaverit, vel desistentibus forte statuerit circa contumaces lata sententia, te referre conveniet; ut quid ad confirmandam catholicam fidem praeceptio nostra profecerit, celerius possimus agnoscere. Et divina manu: Vale, Marcelline charissime nobis. Data pridie idus
Abbreviated transcription (Latin):
tra praestitutum tempus studiosae donatistarum ep̃i declina¬
dantur : quibus emensis atque trans actis. si prouocati ad es se
contempserint. cedat cum ecclesiis populus. quidoctores suos
silentio cognouerint superatos. & uictum se laliquando gratu¬
letur. sciatque si non praeceptis nostris uel catholicae legis
ueris imperiis seruiendum: cui quidem disputationi. principe
loco teludicem uolumus residere: quidquid etiam ante inmandatis
acceperis plenissi me meministi. omnem que uel in congregandis
ep̃is. uel euocandis siadesse contempserint. curaemte uolumus sust¬
nere ut & ea quae antemandata sunt. & quae nunc statuta cognoscis
probata possis implere sollertia. idante omnia seruaturus. ut ea
quaecirca catholicam legem uelolimordinauit antiquitas. uel pa¬
rentum nostrorum auctoritas religiosa constituit. uel nostra
serenitas roborauit. Nouella subreptione submota. integra & inuio¬

Expanded text:
tra praestitutum tempus studiose Donatistarum episcopi declinatra praestitutum tempus studiose Donatistarum episcopi declinadantur; quibus emensis atque transactis, si provocati adesse contempserint, cedat cum ecclesiis populus qui doctores suos silentio cognoverit superatos, et victum se aliquando gratuletur, sciatque, si non praeceptis nostris, vel catholicae legis veris imperiis serviendum. Cui quidem disputationi principe loco te judicem volumus residere quidquid etiam ante in mandatis acceperis plenissime meministi, omnemque vel in congregandis episcopis, vel evocandis, si adesse contempserint, curam te volumus sustinere: ut et ea quae ante mandata sunt, et quae nunc statuta cognoscis, probata possis implere solertia; id ante omnia servaturus, ut ea quae circa catholicam legem vel olim ordinavit antiquitas, vel parentum nostrorum auctoritas religiosa constituit, vel nostra serenitas roboravit, novella subreptione submota, integra et invio
Abbreviated transcription (Latin):
superstitionibus praestaretur occasio: Nunc quoque excludendã
subreptionem similiauctoritatecensemus. illudque merito pro¬
fitemur. libenternos ea quaestatuta fuerant submouere : ne in di¬
uinum cultum nobis sequis quam auctoribus aestimet posse
peccare : & quam uis unasit omnium & manifesta sententia.
catholicaelegis plenamueritatem recto hominum cultu & cae¬
lesti sententia conprobatã. studio tamen pacis & gratiae. uenera¬
bilium uirorum episcoporum legationem libenter ad misimus.
quae congregari donatistas epõs ad coetum celeberrimȩ deside¬
rat ciuitatis. ut lectis etiam eatholicis sacerdotibus quos pars
utraque delegerit. habitis disputationibus superstitionem ratio
mani festa confutet: quamrem intraquat tuor menses praeci¬
pimus explicari. ut conuersos animos populorum. &iam nostra
clementia sicut desiderat celerius possit agnoscere: quod sun¬

Expanded text:
superstitionibus praestaretur occasio. Nunc quoque excludendam superstitionibus praestaretur occasio. Nunc quoque excludendam subreptionem simili auctoritate censemus, illudque merito profitemur, libenter nos ea quae statuta fuerant submovere, ne in divinum cultum nobis se quisquam auctoribus aestimet posse peccare. Et quamvis una sit omnium et manifesta sententia catholicae legis plenam veritatem recto hominum cultu et coelesti sententia comprobatam, studio pacis et gratiae venerabilium virorum episcoporum legationem libenter admisimus, quae congregari Donatistas episcopos ad coetum celeberrimae desiderat civitatis, ut electis etiam sacerdotibus quos pars utraque delegerit, habitis disputationibus, superstitionem ratio manifesta confutet. Quam rem intra quatuor menses praecipimus explicari, ut conversos animos populorum etiam nostra clementia, sicut desiderat, celerius possit cognoscere. Quod si in
Abbreviated transcription (Latin):
inter imperii nostri maximas curas. catholicaelegis reuerentia
aut prima semper aut sola est: neque enim aliud aut bellilaborib:
agimus. aut pacis consiliis ordinamus. nisi ut uerum dĩ cultum
orbis nostri plebs deuota custodiat. ut &iam donatistas uel terro¬
re uelmonitu olim lamimplere conuenerat. qui a fricam
hoc est regninostri maximam partem. & saecularibus officiis
fideliter seruientem. uanoerrore & dissensionem superfluam
decolorant: nos tamen eadem frequentius nonpig& replicare.
qua e omnium retro principum deuota indm̃ definiuit auctoritas.
uetemporibus nostris siquid forte i niuriam legis catholicae
fuerit generatum. iustoiudicio hocnobis possit ipputare poste¬
ritas: nec sane latet conscientiam nostram sermo caelestis ora¬
culi. que merrorisuo posse proficere sceuadonatistarum inter¬
praetatio profitetur: qui quamuis deprauatos animos ad correc¬
tionem mitius inuitar& aboleri eum tamen ante iussimus. nequã

Expanded text:
Inter imperii nostri maximas curas, catholicae legis reverentia aut prima semper aut sola est. Neque enim aliud aut belli laboribus agimus, aut pacis consiliis ordinamus, nisi ut verum Dei cultum orbis nostri plebs devota custodiat, ut etiam Donatistas vel terrore vel monitu olim implere convenerat, qui Africam, hoc est, regni nostri maximam partem et saecularibus officiis fideliter servientem, vano errore et dissensione superflua decolorant. Nos tamen eadem frequentius non piget replicare, quae omnium retro principum devota in Deum definivit auctoritas: ne nostris temporibus si quid forte in injuriam legis catholicae fuerit generatum, justo judicio hoc nobis possit imputare posteritas. Nec sane latet conscientiam nostram sermo coelestis oraculi, quem errori suo posse proficere scaeva Donatistarum interpretatio profitetur: qui quamvis depravatos animos ad correctionem mitius invitaret, aboleri eum tamen etiam ante jussimus, ne qua
Abbreviated transcription (Latin):
rum. & eos exallegatione nostra honestȩ conuenire praecipias.
quo con secuti . agamus excellentiae tuae apud dm̃ uberes gratias :
thagine. septiminus u̾c̃ proconsul. dixit: in quo lib& loco an¬
tistitibus legis uenerabilis obquietis imperium gestorum con¬
ficiendorum tribuitur facultas. hoc &iam tenore huius prae¬
ceptionis limitato ut intellegant sedeuiae plebis magistri. salu¬
briter petentibus propriae persuasionis ratiocinia persoluere.
ut rebus inmedio prolatis. amica legis moderatio seruetur. super¬
cilio carthaginiensi. ꝗ rec̃.¬

Expanded text:
rum et eos ex allegatione nostra honeste conveniri praecipias: rum et eos ex allegatione nostra honeste conveniri praecipias: quod consecuti agamus excellentiae tuae apud Deum uberes gratias. Dthagine. Septiminus vir clarissimus proconsul dixit: « In quolibet loco antistitibus legis venerabilis ob quietis imperium gestorum conficiendorum tribuitur facultas: hoc etiam tenore hujus praeceptionis limitato, ut intelligant se deviae plebis magistris salubriter petentibus propriae persuasionis ratiocinia persolvere, ut rebus in medio prolatis amica legis moderatio servetur, superCILII CARTHAGINENSIS,
Abbreviated transcription (Latin):
tracdiuinas humanas queleges abhereticis departe donati. eccl
catholica sustin& quaesi uel anterioribus uel recentioribus
imperialibus iussis prohibenda & tollenda postulanda uellemus
nequaquam audere deberent denostris actionibus conquaeri.
scientes secum nullatali lege adiuuarentur. scis maticos tamen
suos maximia nistas. perludicum iussa locis ac sedibus eorum
pellendos. exturbandosque curassent: uerumtamen nos saluti
eorum & nostrae extimationi pacifice consulentes. propter
caritatem quiax p̃ianisumus. leniter eos uolumus ad monere :
ut errorem suum cogitando &agnoscendo. non neglegant. aut
siputant sehabere aliquidueritatis. non eam furiosisis circum¬
celionum uiolentiis contrapublicam quietem sed tranquilla
rationis redditione defendant: unde petimus sublit̾t. ut cũ eos
dehacre permagistratus siue lnciuitatibus siue inpertinentib
territoriis ammonere uoluerimus. copiã nobis praeberi gesto¬

Expanded text:
tra divinas humanasque leges ab haereticis de parte Donati Ecclesia Catholica sustinet, quae si vel anterioribus vel recentioribus imperialibus jussis prohibenda et tollenda postulanda vellemus, nequaquam audere deberent de nostris actionibus conqueri, scientes se, cum nulla tali lege adjuvarentur, schismaticos tamen suos Maximianistas per judicum jussa locis ac sedibus eorum pellendos exturbandosque curasse. Verumtamen nos saluti eorum et nostrae existimationi pacifice consulentes, propter charitatem qua Christiani sumus, leniter eos volumus admonere, ut errorem suum cogitando et agnoscendo non negligant: aut si putant se habere aliquid veritatis, non eam furiosis Circumcellionum violentiis contra publicam quietem, sed tranquilla rationis redditione defendant. Unde petimus sublimitatem tuam, ut cum eos de hac re per magistratus sive in civitatibus, sive in pertinentibus territoriis admonere voluerimus, copiam nobis praeberi gesto
Abbreviated transcription (Latin):
genere alienos ad propriam redituros. quod me & pertremendũ
iudicii diem & persa cramenta superius memorata ita facturum
esse polliceor: omnes autem quiad singulas prouincias fuerant
destinati nouerint innullo sequem quam de inceps donatistarum
aliquatenus conuenire debere. uel aliquam isdem superioris ex se¬
cutionis molestiam generare. nimalunt procontemptu recentio¬
ris praeceptis subi acere uindictae: erit autem omnibus donatia¬
nae partis hominibus deeorum quimissi sunt concussionibus
& de praedationibus siquas forte ad missas esse nouerunt. liberũ
conquaeri. ut in eos probata criminum qualitate. ultio digna pro¬
cedat. & alia manu proponatur.

Expanded text:
genere alienos ad propria redituros: quod me et per tremendum genere alienos ad propria redituros: quod me et per tremendum judicii diem, et per sacramenta superius memorata ita facturum esse polliceor. Omnes autem qui ad singulas provincias fuerant destinati, noverint in nullo se quemquam deinceps Donatistarum aliquatenus convenire debere, vel aliquam iisdem superioris exsecutionis molestiam generare, ni malunt pro contemptu recentioris praecepti subjacere vindictae. Erit autem omnibus Donatianae partis hominibus, de eorum qui missi sunt concussionibus et depraedationibus, si quas forte admissas esse noverunt, liberum conqueri; ut in cos probata criminum qualitate, ultio digna procedat. Et alia manu: Proponatur.