comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
potm̃ trã sbuenite uccẽ est no q deus causam hꝰ
cemꝰ. sed q pectaiumꝰ. Nemde so̾uingit. Sed et
meditsꝰ ad ciuandũ iam uulu̾atũ paratꝰ ẽe deb.
no debei aũ ud samuis uulneretur optare. Si ista
sisitudo reb de quib aginius cõgruis cꝰte uul
tuo incessus. sic mala nr̃a ño ad hoc solum su¬
ꝑnus medicus canat. uo ala iam ño sunit: sed ũ
de cet̾o recte ambisiare possimꝰ. qd̃ quid̾ eciam
cũ meditut homo cũ sanau̾it hoĩem. iam de ce¬
to suscitand elem̃tis. en aumentis corporalib.
it ead sautas apto subsidio conualestat ate
ꝑ suslace do dinintir qui prebet isa in carue
uiuentib. ciũ erait etiã illa: que dum curareo ad¬
hibebas. Non .n. qm̃qmͣ medicus ex hiis rebus
quas ip̃e creaułto sãnat: sed ex illuis oꝑib quicte¬
at om̃ia ncca. sams atq uiciosis. Ipo aũ deus c̾
ꝑmediatorem dei es hõim hoĩem iħm xpm̃ spi¬
piraut canat egrum uł uuuficat mortĩ .u iꝰ

Expanded text:
peccatum ita subuenire necesse est, non quia deus causam huicemus, sed quia peccauimus? deinde subiungit: sed et medicus ad curandum iam uulneratum paratus esse debet; non debet autem ut sanus uulneretur optare. si ista similitudo rebus de quibus agimus congruit, certe uulntur incessus, sic mala nostra non ad hoc solum supernus medicus sanat, ut illa iam non sint, sed ut de cetero recte ambulare possimus; quod quidem etiam  medicus homo cumsanauerit hominem, iam de cetero sustentandum elementiset alimentis corporalibus, ut eadem sanitas apto subsidio conualescat atque persistat, deo dimittit, qui praebet ista in carne uiuentibus. cuius erant etiam illa quae, dum curaret, adhibebat. non enim quemquam medicus ex his rebus, quas ipse creauerit, sanat, sed ex illius opibus, qui creat omnia necessaria sanis atque uitiosis. ipse autem deus, cum per mediatorem dei et hominum ho sanat aegrum uel uiuificat mortuum, id est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ conantes eo nr̃is mitib ño ualentes aduitori¬
iim diuinũ p̾cemur. Im̃ eo ip̃e cũ exaggeras
huic dicebar quo aditorio ista ñ fierent. q̃ di¬
xt fĩ ñ oportere. Quis .n. sapiens et discipli¬
natus int̾ nos. ostñdat ex bona ꝯu̾sat̾oe oꝑa

Expanded text:
 conantes et nostris uiribus non ualentes adiutorium diuinum precemur. Proinde et ipse, cum exaggerasshinc dicebat, quo adiutorio ista non fierent, quae dixit fieri non oportere: quis enim sapiens et disciplinatus inter nos? diseipIinat ex bona
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ ueniã. qr id qͦd̾ fcm̃ ẽ face̾ infectũ multũ
ab isto laudata porentia illa nature. et uolũ¬
tas hõĩs eciã ip̃o fatente ño potꝰ. Quare hac ne¬
cessitate restat:ut oret ignosci. Ut aũ adume¬
tur ne peccecr mistpͣ dixit ño hic legi. sllirũde
hac re om̃io silentiũ. cũ or̃o dm̃ca utrũq petẽ¬
dũ eẽ ꝯmoneat. et ut dimittantut nob̾ debi¬
ta ña: et ut ĩducamur ĩ tẽptationẽ. Nlud uͦ
pͥt̾ita expientur hoc ut futura intentur. Qrd̾l
nõ fiat nisi uolũtas assit tñ ut frat uoluntas
sola nõ sufficir. Id̾o ꝑ hac re. nec supflia nec ĩ¬
pudens dño ĩmolatur or̾o. Namqͥd stultꝰ qmͣ
orare uo facias ꝙ ĩ potestate heas ¶Iam ñc u¬

Expanded text:
uia id quod factum est, facere infectum, » multum ab isto laudata « potentia » illa « naturae et voluntas hominis, » etiam ipso fatente, « non potest: » quare hac necessitate restat ut oret ignosci. Ut autem adjuvetur ne peccet, nusquam dixit, non hic legi; mirum de hac re omnino silentium, cum oratio Dominica utrumque petendum esse commoneat: et ut dimittantur nobis debita nostra et ut non inducamur in temptationem, illud ut praeterita expientur, hoc ut futura uitentur. quod licet non fiat, nisi uoluntas adsit, tamen ut fiat, uoluntas sola non sufficit. ideo pro hac re nec superflua nec inpudens Domino immolatur oratio, nam quid stultius quam orare, ut facias quod in potestate habeas
Abbreviated transcription (Latin):
rem do qua iititur qͥd. Sed qd̾ dicio negligencie
suo pociꝰ spitar qid ño est sine pcc̃o. bñ quid̾ dicꝰ.
seo dignetur in de et orare dnm̃: ne illi ħ migua
dã pueniat. Et illud qd̾ a quibdam ei d̾r: mis¬
qͣ ee scrptũ hiis om̃io u̾bis posse odꝰ hoiẽm sine
ca cum aiquociens in scͥpturis ĩuemantur
hoĩes dc̃os eõ sino q̃rela: nemo ĩuenitur qͥ sit
doais sine pcc̃o insi imꝰ solus. de quo aꝑtedcm
esti Cum qui nõ nouerat ptcm̃. Et eo locou̾
de sacdotib s̃s agebatur. Etenł exꝑtus est

Expanded text:
tio. sed quod dicit \'neglegentiae suae potius inputari, quod non est sine peccato\', bono quidem dicit, sed dignetur inde et orare dominum, ne illi haec iniqua da, perueniat. Et illud quod a quibusdam eis die scriptum his omnino uerbis posse esse hominem sine sa, cum aliquotiens in scripturis inueniatur homines dictos esse sine querella. nono inuenitur, qui sit dictus sine peccato nisi unus solus de quo aperte dictum est: cum qui non nouerat peccatum, et eo loco, ubi de sacerdotibus sanctis agebatur: etenim expertus est
Abbreviated transcription (Latin):
timauit. Lucas aũ ad hoc ip̃m c̃ꝑadmodũ ge¬
stum eẽt ostendit. ut huic adu̾tere cog̾emur
illud matħs ꝙ̃ admodũ dixerit uellem sane
si magnas calumpniose obicimt eusigelio
narraret aliquid id̾ ipẽ bis nimeto. nec fłm
nec fallacir̾. sed om̃io id uolens intimare. et ex¬
ponere. et stilo excipentur u̾ba eius. eiq recita¬
rentur. utrũ nõ aliquid plus minus ue dicet
aut p̃postero ordine. no u̾boꝵ tm̃ sed eciam rerͦ
luisse atip sensisse plane cognouit᷑. aut utrũ
nõ alicuiꝰ breuit᷑ complesteretur siñe m̃tatẽ

Expanded text:
timauit; Lucas autem hoc ipsum quemadmodum getimauit; Lucas autem hoc ipsum quemadmodum gestum esset. ostendit, ut hinc aduertere cogeremur, illud Matthaeus quemadmodum dixerit. uellem sane,estiunculas quasi magnas calumniose obiciunt euangelio, narraret aliquid idem ipse bis numero, non falsum nec fallaciter, sed omnino id uolens intimare et exponere, et stilo exciperentur uerba eius eique recitarentur, utrum non aliquid plus minusue diceret aut praepostero ordine non uerborum tantum, sed etiam rerum, luisse atque sensisse plane cognouerit; aut utrum non alicuius breuiter conplecteretur sententiae
Abbreviated transcription (Latin):
qui hec nõ litigiose ac placide ac fidelitꝰ q̃rtint
accedant ad xpm̃ ño carne sed coode ño corporis
p̾sentia ꝯfidei potentia. sicut ille centurio. Tñ
meluis quid matħs dixtrit seent. Talib .n.
dicttur in psalmo. Nocedite ad eum edsslumina¬
mini et uultus ur̃i nõ enbestent. Unde centun
o ille ad xpm̃ magꝰ accesserat. cuiꝰ aidem ia lau¬
daui qmͣ illi ip̃i per quos sua u̾ba misto huic
rei simile est eciam illud qd̾ dñs ait. tetigit me
aliquis qñ mulier q̃ fluxum sanguinis pacie¬
batur tangens fimbeiam nestimẽti eiꝰ saluai
fc̾a est. hoc .n. mirabilitꝰ discipuł sus dic̾e iude¬
batur. quis me retigit et retigro me aliqͥs. cũ
turba eum cõprimeten Denus hoc ei responde¬
riũ. Curbe te ꝯpͥmũt. et dicis. quis me detign:
Qadmodũ gͦ illi p̃mebamt sed illa tetigio
sic illi missi erant ad xp̃m: sed ceniturio magus
accesait. Ita matħs et morẽ ñõ usq ad̾o inti¬
sitate locutionis ẜuauit. et mistice aliquid ĩ¬

Expanded text:
qui haec non litigiose, sed placide ac fideliter quaerunt, accedant ad Christum non carne sed corde, non corporis praesentia, sed fidei potentia, sicut ille centurio, tunc melius, quid Matthaeus dixerit, sentient. talibus enim dicitur in psalmo: accedite ad eum et inluminaminiio. ille ad Christum magis accesserat, cuius fidem ita laudauit, quam illi ipsi, per quos uerba sua misit. huic rei simile est etiam illud, quod dominus ait: tetigit me aliquis, quando mulier, quae fluxum sanguinis patiebatur, tangens fimbriam uestimenti eius salua facta est. hoc enim mirabiliter discipulis suis dicere uidebatur: quis me tetigit? et: tetigit me aliquis, cum eum turba conprimeret. denique hoc ei responderunt: turbae te conprimunt, et dicis: quis me tetigit? quemadmodum ergo illi premebant, sed illa tetigit, sic illi missi erant ad Christum, sed centurio magis accessit. ita Matthaeus et morem non usque adeo inusitatae locutionis seruauit et mystice aliquid in
Abbreviated transcription (Latin):
ñ negaten ꝑop solã homo nuistificari p̃otꝰ hoc
m. ĩ dispittatoib tauũ: maxime tetestor et hor¬
teos sed ꝑͥgens leg̾e̾ cetͥa: pͥmo ex datis siłit
nuĩ ego officioꝵ qualitates negaui. qui officia ip¬
gĩa ĩtenigi uolumꝰ. sine qua homo ñ uistifica¬
tur. Ubi de sanandis. nõ de ĩstituendis naturis a¬
gitur. Hic ĩa gͦ sonicit᷑. cepi leg̾e̾ cet̾a: et me ñ
fło cõperi susꝑicatũ. Quo prꝰicy ueniã: uideto

Expanded text:
n negaret, per quam solam homo iustificari potest; hoc enim in disputationibus talium maxime detestor et horreo. sed pergens legere cetera primo ex datis similiinguam. alas, pedes. num ego officiorum qualitates negaui. qui officia ipgratia intellegi uolumus, sine qua homo non iustificatur, ubi de sanandis, non de instituendis naturis agitur. hinc iam ergo sollicitus coepi legere cetera et me non falso comperi suspicatum. Quo priusquam u
Abbreviated transcription (Latin):
rebellauerat ut᷑ posser esĩ obpͥm̾e̾ nisi dñs con¬
siũ dissipasses. qd dederat achitophel agendo
in corde abessalou ito tale consiliũ repudiaret.
esꝰ alud ꝙ ei nõ expediebat elige̾t. Quis non
ista diiuna uidicia ꝯtremistat quib agit deus
cciã n cordib maloꝵ hominũ qͥcqͥd nlo red¬
cens eus tñ ẜm nĩna coꝵ: soboam filius salo¬
monis rospun consiliũ salubre semoꝵqd̾ ei
dedtrant. ne cũ ppło dure ageret eo u̾bis coeno¬
tã suoꝵ poti acquienit sdendo minacitꝰ quib
lenit᷑ debuit. unde nsi hoc ꝓpria uolũtate: s

Expanded text:
rebellaverat, ut eum posset opprimere, nisi Dominus consilium dissipasset quod dederat Achitophel, agendo in corde Absalom, ut tale consilium repudiaret, et aliud quod ei non expediebat eligeret . Quis non ista divina judicia contremiscat, quibus agit Deus etiam in cordibus malorum hominum quidquid vult, reddens eis tmonis, respuit consilium salubre seniorum quod ei dederant, ne cum populo dure ageret, et verbis coaevorum suorum potius acquievit, respondendo minaciter quibus leniter debuit . Unde hoc nisi propria voluntate? Sed
Abbreviated transcription (Latin):
et gn̾ationem in septem sp̃d̾ib
lo suꝑioꝵ duo asserunt ẽẽ pͥncip.¬
unũ ex aito et ex hiis duob alia plutia. ferũtur
aũ suos morientes ne uomodo quasi redimete .i. ꝑ o
lcum. balsamũ eo aqm eo inuocationes quas heb

Expanded text:
et generationem in septem sideribuslo superiorum, duo asserunt principiunum ex altero, et ex his duobus alia plurima. Feruntur autem suos morientes novo modo quasi redimere, id est, per oleum, balsamum et aquam, et invocationes quas heb
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ. nõ ad gram pertinere. b̾s apłs tanto succui¬
ctiore breniter qnͣto maiore auctoritate ꝯmemo¬
rat. Deum enĩ dicit uolentem ostendere tram¬
et demonstrare potentiam suã. attullisse ĩ mul¬
ta pacĩa uasa ire q̃ perfecta sunt ĩ ꝑditionẽ. et
ut notas faceret diuitias głe sue ĩ uasa mĩe que¬

Expanded text:
onem non ad gratiam pertinere, beatus Apostolus tanto succinctiore brevitate, quanto majore auctoritate commemorat. Deum enim dicit volentem ostendere et demonstrare potentiam suam, attulit in multa patientia vasa irae, quae perfecta sunt in perditionem, et ut notas faciat divitias gloriae suae in vasa mise
Abbreviated transcription (Latin):
formam nõ tm̃ pr̃e. uerum eciã scip̃o et spũ sco
minor fcũs est: nec tm̃ has excellentissima tri¬
nitate: sed eciam minoratus est paulominꝰ ab
angeł. Hominib quoq minor fuit. quando
parentib subditus fuit. Propter hanc utiq for¬
nĩa serui qrĩa ueniente plenitudine tẽporis ex¬
maiitus accepit. dixit pater maior me ẽ: ꝓpt̾
uero illam formã serui qũa ueniente plenitu¬
dine tẽporis exmanitus accepit. dixit. pater ma
a deo. nõ in homine consũptus ẽ deus d̾s. Id̾o
ualde rõnabiliter eo pr̃e mitior ẽ homo xp̃c. et

Expanded text:
formam non tantum patre uerum etiam se ipso et spiritu sancto formam non tantum patre uerum etiam se ipso et spiritu sancto minor factus est nec tantum hac excellentissima trinitateAngelis ; hominibus quoque minor fuit, quando parentibus subditus fuit . Propter hanc utique formam servi, quam veniente plenitudine temporis exinanitus accepit, dixit: Pater major me est ue formam serui, quam ueniente plenitudine temporis exinanitus accepit, dixit: Pater maia deo, non in homine consumptus est deus. ideo ualde rationabiliter et p
Abbreviated transcription (Latin):
is ut quod sunt hoc generent: quatomagis ipse
eternus et ĩpassibił nõ aliud qua est ip̃e genera¬
uit inius imitum: Ic̾o nr̃a menarrabili ãmita
tione qm̃ sine passione. et tanta secũ equalita¬
te. ur eum ne potestate p̾cederet nec etate. S
ideo totũ quod habet. quod potest. nõ tribuit sͥ s
pr̃i: qr nõ ẽ a seipõ sed a pr̃e. Equalis est em̃ pr̃i
Sed hoc quoq accepit a patre. Nec sic accepit.
unde eẽt equalis. quasi prius fuierit intquał. sed
natus equalis. Sicut sempet natus. ita semꝑ ecua¬
lis. Non itaq iequalem genuiti et equalitate
iam nato addidit: sed gignendo eam dedit: quia
oqualem non imparem genuit. Id̾o in formade.
i equalem deoẽe non ei rapina fuerat. sed natu¬
ra. qm̃ id nascendo sumpsit non superbiendop̃¬
sumpsit. Proptetea uero prem̃ dicit ẽe maio¬
rem. qr semetipm̃n exinaniuit formam serui ac¬
cipiens. non amitens dei. Propter qũa serui

Expanded text:
it, ut, quod sunt, hoc generent, quanto magis ipse it, ut, quod sunt, hoc generent, quanto magis ipse aeternus et inpassibilis non aliud, quam est ipse, generauit unus unicum ideo nostra maiam sua nulla passione et tanta secum aequalitate, ut eum nec potestate praecederet nec aetate! sed ideo totum, quod habet et quod potest, non tribuit sibi sed patri, quia non est a se ipso sed a patre. aequalis enim est patri, sed hoc quoque accepit a patre nec sic accepit, ut esset aequalis, quasi prius fuerit inaequalis, sed natus aequalis, sicut semper natus ita semper aequalis. non itaque inaequalem genuit et aequalitatem iam nato addidit, sed gignendo eam dedit, quia aequalem non inparem genuit. ideo in forma dei esse aequalem deo non ei rapina fuerat sed natura, quoniam id nascendo sumpsit, non superbiendo praesumpsit.- Propterea uero patrem dicit esse maiorem, quia semet ipsum exinaniuit formam serui accipiens non amittens dei. propter quam serui
Abbreviated transcription (Latin):
naturas. sed alterus ad alterum significare
pesonas: Ca le est eciam illud quoo simil loquit ͦ
etrore. ideo flumi alt̾ius ẽẽ nature diuerseq substã¬
tie: quia pater deus non de altero deo. filius autem
deus est quidem. sed de patre deo. Et hic em̃ non iu¬
dicatur sbstantia. sed origo. idest. non quidsis sed un¬
de sid quisq uel non sit. Neq enim abel et adam
ideonon unius nature atq sb̾stantie fuerunt q
aiter fuit homo de homine illo. ille de nullo. Sigͦ
utriusq natura queratur: homo abel. homo ad̾am.
ratur.uterq deus. nec maior alter altero deus. Si a
origo: pater est deus. de quo filius deus: de quo autẽ
pater nullus est deus. frustra itaq ad hoc respondere
conantes dicunt. Sed homo cumpassione gene¬
rat deus autẽ sine passione genuit filiũ. Hoc .n.
nonsolum ip̃os nicħ. sed nos adiuuat plurimũ.
Nam si tẽporalib et passibilib reb deus tribu¬

Expanded text:
naturas, sed alterius ad alterum significare naturas, sed alterius ad alterum significare personas? 7. Tale est etiam illud quod simili loquuntur errore, ideo Filium alterius esse naturae, diversaeque substantiae, quia Pater Deus non est de altero Deo, Filius autem Deus est quidem, sed de Patre Deo: et hic enim non indicatur substantia, sed origo, id est, non quid sit, sed unde sit quisque vel non sit. Neque enim Abel et Adam ideo non unius naturae atque substantiae fuerunt, quia iste fuit homo de homine illo, ille de nullo. Si ergo utriusque natura quaeritur, homo Abel, homo Adam: sratur, uterque Deus, nec magis alter altero Deus: si aorigo, pater est deus de quo filius deus, de quo autem pater nullus est deus.- Frustra itaque ad hoc respondere conantes dicunt: Sed homo cum passione generat, deus autem sine passione genuit filium. hoc enim non solum ipsos nihil sed nos adiuuat plurimum. nam si temporalibus et passibilibus rebus deus tribu
Abbreviated transcription (Latin):
lum. hoc slle ad istum. Du̾sa sunt aũ sicut
pater ad faium. fllius ad patrem socer ad ge¬
uerũ. gener ad socerum. dñs ad seruũ. seriss
ad dnm̃. Non est quidem hoc iste ad illumx ꝙ
ille ad istum. sed ambo tñ homines sunt. Rẽ¬
latio disisa est. non natura. qm̃ si attendas qͥd
sio alter ad alterũ. non est hoc ad illum iste ꝙ
ad istum ille. quia iste pater. ille filius. aut
iste socer ille gener. aut iste dñs. ille seruus
Si autem attendas quid quisq si ad seip̃m
uel in seipo. hoc est ille quod iste. quia ille ho
est sicut iste. unde intelligit prudentia tuss
non ab eis rõnabiliter dici aquoꝵ errore de do
liberauit ideo dei prĩs et dei filii naturã ẽe diue¬
sam quia iste pater est ille filius. et dm̃ prẽm
non geniusse id quod est ip̃e quia nõ genuit ia¬
trem faiisui quod ẽ ad illum ip̃e. Qiuis em̃ns
uideat ista uocabula non in se ipĩs demostraie

Expanded text:
lum, hoc est ille ad istum. Diversa sunt autem, sicut lum, hoc est ille ad istum. Diversa sunt autem, sicut pater ad filium, filius ad patrem, socer ad generum, gener ad socerum, dominus ad servum, servus ad dominum. Non est quidem hoc iste ad illum, quod ille ad istum; sed ambo tamen homines sunt: relatio diversa est, non natura. Quoniam si attendas quid sit alter ad alterum, non est hoc ad illum iste, quod ad istum ille: quia iste pater, ille filius; aut iste socer, ille gener; aut iste dominus, ille servus. Si autem attendas quid quisque sit ad seipsum, vel in seipso, hoc est ille quod iste; quia ille homo est sicut iste. Unde intelligit prudentia tua non ab eis rationabiliter dici, a quorum errore te Dominus liberavit, ideo Dei Patris et Dei Filii naturam esse diversam, quia iste Pater est, ille Filius; et Deum Patrem non genuisse id quod est ipse, quia non genuit Patrem Filii sui, quod est ad illum ipse: quis enim non videat ista vocabula non in seipsis demonstrare
Abbreviated transcription (Latin):
m pre. et filio. et spũ scd. Neq em̃ pater ut habe¬
red faium de seip̃o minuit se ip̃m. sed ita genut
de se alterum se: ut totus maneret ise. et eed ĩ
sed tantus cumilło quantus ex illo. nec minuit
cum procedendo. nec auges herendo. Et hec ola
nec confuse imũ sunt nec disiuincte tria sunte s
tunisint unum. tria sunt: et cum trta: iunũ sũt.
Proinde qui tam multis cordib fideliũ suoꝵ do
mul omia non tres dii sed imus oeus: Hic ẽ un̾¬
dñs deus nr̃. ci umu̾sa pietate seruitur. cuio
Cou latria illa debetur. Qui cũ mreb que nas¬
cũtur in tẽpore sua bonitate effecerio ut suese
uide quam impie dicitur ip̃e non geniusse ade
ture. Et ideo ad aliquid dc̃a uel relatiua dicuu¬
tint que aliqu̾ado eadem sunt: aliquando dus
ad amuitum. uicinus ad uicmũ. cognatus ad co¬
gnatum. et si qua similia. que infinitumẽ ue¬
le om̃ia perturre. In hiis .n. quod est iste ad il¬

Expanded text:
in patre et filio et spiritu sancto. neque enim pater, ut habein patre et filio et spiritu sancto. neque enim pater, ut haberet filium de se ipso, minuit se ipsum, sed ita genuit de se alterum se, ut totus maneret in se et esset in sed tantus cum illo quantus ex illo nec minuit eum procedendo nec auget haerendo. et haec omnia nec confuse unum sunt nec disiuncte tria sunt, sed, cum sint unum, tria sunt et, cum sint tria, unum sunt. proinde, qui tam multis cordibus fidelium suorum mul omnia non tres dii sed unus deus! hic est dominus deus noster, cui uniuersa pietate seruitur, cui soli latria illa debetur. Qui cum rebus, quae nascuntur in tempore, sua bonitate tribuerit, ut suae vide quam impie dicatur ipse non genuisse id qturae, et ideo ad aliquid, vel relativa dicuntur, quae aliquando eadem sunt, aliquando divead amicum, vicinus ad vicinum, cognatus ad cognatum, et si qua similia, quae infinitum est velle omnia percurrere. In his enim quod est iste ad il
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i gła in scsa scłoꝵ am̃. Non em̃ sic ex d̾o pre
uinigentus filius. quemadinodũ ex ip̃o est uni¬
usa creatura. qũa ex nicho creauit. Hunc quippe
de sua sb̾a genuit non ex nicħo fecit. Nec eum
ex tempore gemut per qũe cuncta tempora
condidit quoniam sicut flamina splendorem
quem gigiit tempore non p̾cedit ita pater
nitiua sine filio fuit. Ip̃e. est. quippe sapientia
dei prĩs. de qua scriptum est. Splendor est . iu
lucis eterne. luci ergo candor est. id est deo pr̃i
sine dubio coeterna est. Et ideo nõ sicut inpͥn¬
cipio fecit deus celum et terrã. ita i principi¬
o fecit uerbum: sed in principio erat u̾bum
fcũs. s sic a pr̃e filioq procedit: ut uec a filio
nec a pre sit fcũs Hec trmitas imius eiꝰdecs¬
est. nature ates sbstantie. non minor i sigulis qũa
i om̃ib. nec maior in om̃ib quam in finigus. sed
tantu in solo patre. uel m solo filio. quanta m pr̃e
simul es filio: et tanta i solo spũ sc̃o. q uanta smil

Expanded text:
. Non enim sic est ex deo patre nnigenitus filius, quem ad modum ex illo est uniuersa creatura, quam ex nihilo creauit. hunc quippe de sua substantia genuit, non ex nihilo fecit, nec eum ex tempore genuit, per quem cuncta tempora condidit, quoniam, sicut flamma splendorem, quem gignit, tempore non praecedit, ita pater numquam sine filio fuit. ipse est quippe sapientia dei patris, de qua scriptum est: Candor est enim lucis aeternae. luci ergo, cuius candor est, id est deo patri sine dubio coaeterna est et ideo non, sicut in principio fecit deus caelum et terram, ita in principio fecit uerbum, sed in principio erat uerbumfactus, sed sic a patre procedit, ut nec a filio nec a patre sit factus. Haec trinitas unius est eiusdemque naturae atque substantiae non minor in singulis quam in omnibus nec maior in omnibus quam in singulis sed tanta in solo patre uel in solo filio quanta in patre simul et filio et tanta in solo spiritu sancto quanta simul
Abbreviated transcription (Latin):
tit eos quos per te perdidit. Non exctucietur
dampnis. sed pocius letetur lucris: ad quirat
faios quos nõ habuit. non plangat quos hab¬
uit. Oramus ad dnm̃ ut facias quod hortam᷑
et speramus de misericordia euis. quod litt̾is
st̃i frĩs et coep̃i nrĩ peregrini. et rescriptis dile¬
ctionis tue. cito de hac re replebitur gaudior
cor nr̃m. eo lingua nr̃a exultatione. Amen

Expanded text:
tit eos, quos per te perdidit. non excrucietur tit eos, quos per te perdidit. non excrucietur damnis, sed potius laetetur et lucris. adquirat filios, quos non habuit, non plangat, quos habuit. oramus ad deum, ut facias, quod hortamur, et speramus de misericordia eius, quod litteris sancti fratris et coepiscopi nostri Peregrini et rescriptis dilectionis tuae cito de hac re gaudio replebitur cor nostrum et lingua nostra exultatione.
Abbreviated transcription (Latin):
reste atq eatholice fidei presentib nob cũ ma¬
gna exuttatione populi dei consociatum te esse
gaudeamus. quare ad̾ huc de tuoꝵ segnitie tͥstes
simius: Obsectamus te per misericordiam dei
ut ip̃o adiuuante auferas istimm merorem de cor¬
dib nt̃is. Neq em̃ credendum est auctoritatẽ
tuam ad peruersitatem tuaꝵ plurimũ ualere po¬
tuisse: et ad correctionem ualere nicħ. An forte
contẽpnunt.te. quia m ecc̾ẽ catholice partipati¬
oñe hac erate uenisti. cum te ampluis debeant
ammitari atq uenerari. q uetustissimũ eiro¬
tem semli quadam uiuentute uicisti : Absit u¬
tibi resistant uera dicenti. cui consenstrant aue¬
ntate deiuati. Absint ut nolint tecum recte sẽ¬
tire. cum quo eos delectauit etrare. Tu tm̃ ora
pro eis. et insta eis. Immo uero adhuc eos addo¬
mum dei tecum. qiu in tua domo sunt tecul. Uł
munituam soliti fuerant conuenire: p̃sertim
qrm̃ catholica mater aliquos ate petit. aliquos
repetit. Pctit eos quos apud te inuenit repe

Expanded text:
rectae atque catholicae fidei praesentibus nobis cum magna exsultatione populi Dei consociatum te esse gaudeamus, quare adhuc de tuorum segnitia tristes sumus? Obsecramus te per misericordiam Dei, ut ipso adjuvante auferas istum moerorem de cordibus nostris. Neque enim credendum est auctoritatem tuam ad perversitatem tuorum plurimum valere potuisse, et ad correctionem valere nihil. An forte contemnunt te, quia in Ecclesiae catholicae participationem hac aetate venisti, cum te amplius debeant admirari, atque venerari, quia vetustissimum errorem senili quadam juventute vicisti? Absit ut resistant tibi vera dicenti, cui consenserant a veritate devianti; absit ut nolint tecum recta sentire, cum quo eos delectavit errare. Tu tantum ora pro eis, et insta eis. Immo vero adduc eos ad domum Dei tecum, qui in domo tua sunt tecum; vel qui in domum tuam soliti fuerant convenire; praesertim cum Catholica mater aliquos a te petit, aliquos repetit: pet
Abbreviated transcription (Latin):
gioso fr̃ m̾aximo. Alipius et augꝰtiꝰ. amstã.¬
idño salutem. Cum a sc̃o fr̃e et coep̾o nr̃o
letos. de tuoꝵ uero tristes. nos eius responsa
fecerunt quod non sunit eccẽ catholice salu¬
brai correctione sociati. Et quia id cito futur᷑
sperabamus. adhuc non ẽẽ fcm̃ muitũ do¬
lemus. domine eximine meritoq honora¬
bilis et frater religiose. Proinde caritatem
tuam in dñi pace salutantes. et p̾cipimus et ro¬
ras. inium .s. dñi ẽẽ solum. cui seruitus illa de¬
betur que latria greco uocabulo mincupat᷑
dm̃ tuum adorabis. et illa sol seruies. Qu̾e
si dm̃ prem. tm̃ modo dixerimus: respondebitur no¬
bis. ergo latua fllio non debetur. quod nefas est di¬
cers. Si autem debetur quomodo ergo unitm̃ de¬
est deus. cuisoli pet latriam seruire uissi sumuᷤ
ita dicttur solus. ut et pater in telligatur et filiꝰ
Mestitis quia corpora ut̃a tc̃plum est in uob sp̃c

Expanded text:
GIOSO FRATRI MAXIMO ALVPIUS ET AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Cum a sancto fratre et coepiscopo nostro laetos, de tuorum uero tristes nos eius responsa fecerunt, quod nondum sint ecclesiae catholicae salubri correctione sociati, et, quia id cito futurum sperauimus, adhuc non esse factum multum dolemus, domine eximie meritoque honorabilis et religiose frater. Proinde caritatem tuam in domini pace salutantes et praecipimus et roras. unum scilicet deum esse solum, cui seruitus illa debetur, quae latria Graeco uocabulo nuncupatur. deum tuum adorabis et illi soli seruies. quem si deum patrem tantum modo dixerimus, respondebitur nobis: \'Ergo latria deo filio non debetur\', quod nefas est dici. si autem debetur, quo modo ergo uni tantum des deus, cui soli per latrian seruire iussi sumus, ita dicitur deus solus, ut et pater intellegatur et filiusNescitis, quia corpora uestra templum in uobis est
Abbreviated transcription (Latin):
fecis de ligns ac lapidib iubemur. utic faciẽ¬
do tẽplum latriam exhibere ꝯiũceremur. qu̾a¬
tomagis latriam debemus. cui tẽplumño fa¬
cimuis. sed sumus: ac per hoc si et pr̃i et filio et
spuisc̾o̾ latria debetur et exhibetur a nobis.
de qua dcm̃ est. dñm dm̃ tuum adorabis et isli
col senues. ꝓculdribio dñs deus ñr crsoli per
latriam seriure debemus. non est pater solus.
nes solus filius. nec solus sp̃c sc̃s. sed ip̃a trim¬
tas uinus solus deus: pater et faius eo sp̃c scs.
trinitas quantum qu̾atum ab homine potest
fide p̾cedente intelligitur imus dñs deus nr̃
de quo dom̃ est dnr̃ dñi tuum adorabis et
illi doliseriues: et qũẽ p̾dicat apłs. Ait enĩ

Expanded text:
fecit, de lignis et lapidibus iuberemur, utique faciendo templum latrian exhibere conuinceremur; quanto magis latrian debemus, cui templum non facimus, sed sumus! Ac per hoc, si et patri et filio et spiritui sancto latria debetur et exhibetur a nobis, de qua dictum est: Dominum deum tuum adorabis et illi soli seruies, procul dubio dominus deus noster, cui soli per latrian seruire debemus. non est pater solus nec solus filius nec solus spiritus sanctus sed ipsa trinitas unus deus solus pater et filius et spiritus sanctus, trinitas, quantum ab homine potest, fide praecedente intellegitur unus dominus deus noster, de quo dictum est: Dominum deum tuum adorabis et illi soli seru
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣtũ nccm iudeb̾r ego refellam q̃ ip̾e dixisti
Quia gͦ sicut adiuuante d̾o potui ostñdi ea q̃
dixi nõ te potuisse refellere super est ut ea q̃ di¬
xisti. ego refellam sicut d̾o adiuuante pot̾uo.
pͥriores itaq ꝓsecutiones tuas quib ꝯtinuo
reddidi neas in hac disputatione que nũc a me
succepta est non rectactabo. Illam uero ultimam
tam plixam ut mͥ de illo spaciũ sasionis auffer¬
ret ita redarguam si solu̾it qui nos regit ut ad¬
quiesdas lumini iu̾tatis. si contentionis tene¬
bras nõ amauĩs. In pͥmis gͦ suꝑflua tua detra

Expanded text:
ego refellam quae ipse dixisti. Quia ergo, sicut adjuvante Deo potui, ostendi ea quae dixi non te potuisse refellere; superest ut ea quae dixisti, ego refellam, sicut Deo adjuvante potuero. Priores itaque prosecutiones tuas, quibus continuo reddidi meas in hac disputatione quae nunc a me suscepta est, non retractabo: illam vero ultimam tam prolixam, ut mihi die illo spatium responsionis auferret, ita redarguam, si voluerit qui nos regit, ut acquiescas lumini veritatis, si contentionis tenebras non amaveris. In primis ergo superflua tua detrah
Abbreviated transcription (Latin):
agitis suꝑfluũ ꝑfessus c̃e cognoste. Et si tibi exp¬
uingnandi occurrerint sabelliam ineos ista no¬
b̾uob̾q ꝯmunia si placet arma ꝯu̾te multa ea-¬
xp̃m. et hoc quid̾ ad nos cũ hoc dicamꝰ et nos lau¬
desquoq sp̃c scĩ magnas uerasq fudisti. sed nos
eas aug̾e possumꝰ ñ negate. Non itaq opus erat
ut eas ꝯtia nos dic̾es quas dm̃s tecũ xp̃m sed̾e¬
moniis diuinoꝵ eloqum᷑. sic ꝓbare uoluisti
tanqm alicubi negaremꝰ xp̃m in carñe uenis¬
se utriq nouimꝰ et tenemꝰ. sic adhibustiut ħ
dic̾es diuina testimonia tanqm repugnemꝰ

Expanded text:
agitis, superfluum prorsus esse cognosce: et si tibi expugnandi occurrerint Sabelliani, in eos ista nobis vobisque communia, si placet, arma converte. Multa etiesum Christum: hoc quid ad nos, cum hoc dicamus et nos? Laudes quoque Spiritus sancti magnas verasque fudisti: sed nos eas augere possumus, non negare: non itaque opus erat ut eas contra nos diceres, quas dicimus tecummoniis divinorum eloquiorum sic probare voluisti, tanquam id alicubi negaremus. Christum in carne venisse, utrique novimus et tenemus: sic adhibuisti ut hoc doceres divina testimonia, tanquam repugnem
Abbreviated transcription (Latin):
form. Non solũ natꝰ ĩ ea de hoĩe mr̃e uerũe¬
et manducauit et bibit et dormunit ĩ ca et ocai¬
sus est mea et resurrexit in ea. et ascendit ĩ celũ
et sedet ad dextam pr̃is in ea ad iudicandos uinoᷤ
et mortuos est uentut᷑ ĩ ea et in regno suo ei qui
illi sb̾iecit om̃ia erit sb̾iectus in ea hec tu mea res¬

Expanded text:
on solum natus est in ea de homine matre, verum eet manducavit, et bibit, et dormivit in ea, et occisus est in ea, et resurrexit in ea, et ascendit in coelum, et sedet ad dexteram Patris in ea, ad judicandos vivos et mortuos est venturus in ea, et in regno suo, ei qui illi subjecit omnia, erit subjectus in ea. Haec tu in mea res
Abbreviated transcription (Latin):
ĩb̾ afrmasti ꝙ sp̃c sc̃s in sp̃e columbe sit uisus
neo nõ et ĩ specie ignis et filiꝰ sane in forma ho
tur. de quo scriptũ ẽ. Ego sum qͥsum et ñ sum
mutatus. deinde adiungis et dicis. filiꝰ saue i
columbe qm nõ succepit pͣr. scito gͦ tu quis qr u¬
nus ẽ ĩiisibilis. unꝰ etiã ĩ capabilis atq ĩment᷑¬
cogitare quid dic̾es: Homo es .n. qui legis ĩ sĩp¬
tutris scĩs. ego sum qͥ sum eo ñ sum mutatus.
Et cũ ũba ista sint nõ prĩs soliꝰ. sed ip̃iꝰ trini¬
um. In pͥncipio erat u̾bum et u̾bum erat ap̃
dm̃. et deus erat u̾bũ. et oĩa ꝑ ipm fc̃a sunt.

Expanded text:
iritus sanctus in specie columbae sit visus, necnon et in specie ignis: Filius sane, in forma hotur: de quo scriptum est, « Ego sum qui sum, et non sum mutatus. » Deinde adjungis, et dicis: Filius sane in columbae, quam non suscepit Pater. Scito ergo, quia unus est invisibilis, unus etiam incapabilis atque immencogitare quid diceres? Homo es enim, qui legis in Scripturis sanctis, Ego sum qui sum, et non sum mutatus . Et cum verba ista sint, non Patris solius, sed ipsius Trinium, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum; et, O
Abbreviated transcription (Latin):
rat ip̃e. no ius ut potũit deus equalem dm̃sͥ : ad
hec nõ miror te nullũ ĩuenisse responsũ sed plane
laudo nec respond̾e conatũ atq utiam hoc u̾q
pond̾es ĩuenire potiusti et tñ pene u̾q tac̾e no¬
luisti. sed cũ in aliis tam młta dix̾is cause q̃ ĩt̾
nos agitut nõ ncc̃ia et tp̃c loqũdo ꝯsũpseris. gre
tͥ agende st̃ uͥ nõ nlła sic iudisti te refutare nd̃

Expanded text:
rat ipse; non vis ut potuerit Deus Deum aequalem sibi? Ad haec non miror nullum te invenisse responsum: sed plane laudo nec respondere conatum. Atque utinam hoc ubique ponderes invenire potuisti, et tamen pene ubique tacere noluisti. Sed cum in aliis tam multa dixeris, causae quae inter nos agitur non necessaria, et tempus loquendo consumpseris; gratiae tibi agendae sun
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m ut misereatur ñi. Quod ip̃m ut s. ecc̾as non
desererent dei dono nõ nulli prudentes et scimri et
uelle et facere meruerunt et inter dentes obtrestan¬
tu. a sin ꝓpoĩti intentione minine defecerunt.

Expanded text:
nostrum, ut misereatur nnostrum, ut misereatur ndesererent, Dei dono nonnulli prudentes et sancti viri et velle et facere meruerunt, et inter dentes obtrectantium a sui propositi intentione minime defecerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uł anqu dix̾int in illius potestate suius. cuiꝰ irã
necessitatib impeditus. siue laborare nolens ad
incerta suffugia. et nõ ad finienda s ad mutan¬
da ꝑicula. ꝓculdubio isti deserendi nõ sunt mi¬
nisterio xp̃iano. Si aũt hoc audito. abire malu¬
crum nec illis mauendũ ẽ. qui pp̃ illos mane¬
bant. qr ibi iam sunt pp̃ quos manere adhus
debeant. Qͥcũq gͥ isto mõ fugit ut ecc̃ẽ neces¬
sariũ minist̾ium illo fugiente uõ desit. faciat
quod dũo p̾cepit siue ꝑmisit. Qui autẽ sic fu
ta sõtrahantur. mercẽnarius isle ẽ. qui uidet
lupum uenientem et fugio. qm̃ non est ei cura
de ouib. H tͥ qr me ꝯsuliusti fr̃ dilectissime qua
existimani ueritate et certa caritate rescripsi: s
ne meliorẽ si iueneris sequaris sentẽtian nõ
p̃scripsi. Melius tñ ꝙ ĩ hiis ꝑicuł faciamꝰ inue¬
uire nõ possumus. qmͣ or̃ones ad dmĩn deum

Expanded text:
uel aliqui dixerint: \'In illius potestate sumus. cuius iram uel aliqui dixerint: \'In illius potestate sumus. cuius iram necessitatibus impeditus siue laborare nolens ad incerta suffugia et non ad finienda sed ad mutanda pericula\', procul dubio isti deserendi non sunt ministerio Christiano. si autem hoc audito abire maluerint, nec illis manendum, qui propter illos manebant, quia ibi iam non sunt, propter quos manere adhuc debeant. Quicumque igitur isto modo fugit, ut ecclesiae necessarium ministerium illo fugiente non desit, facit, quod dominus praecepit siue permisit. qui , alimenta subtrahantur, mercenarius ille est, qui vidit lupum venientem et fugit, quoniam non est ei cura  tibi. quia me consuluisti, frater dilectissime, qua existimaui ueritate et certa caritate, rescripsi; sed ne meliorem, si inueneris, sequaris sententiam, non praescripsi. melius tamen, quod in his periculis faciamus, inuenire non possumus quam orationes ad dominum deum
Abbreviated transcription (Latin):
non placet facere cuius fcĩ non occurrit exemplũ
nullius fuga faciat ut ecc̃e minist̾ium maxime
i tantis ꝑicuł necessariũ ac debitum desit. Nemo
accipiat personã suã ut si aliqua gr̃a uidetur exte
llere. ĩo se dicat uita. et ob hoc fuga ẽẽ digniorẽ.
.ii. hoc dicit: om̃ib displicet.¶ Sunt sane qui arbi¬
tnͣtur ep̃os et ołicos nõ fugientes in talib ꝑiołis
sed manentes facere ut plebes decipiantur. cũ ĩo
nõ fuguint qi manere suos ĩpoĩtos cernunt. Sed
facile est hanc responsionem uł inuidiam decli¬
nare. alloqu̾edo easdem plebes atq dicendo. Nõ
uos decipiat. quid de loco isto nõ fugimus. Non
ño ministremus quicquid saluti nr̃e que ĩ xp̃o ẽ
nouimus necessariũ. Si gͦ fug̾e uolueritis. et
nos ab illis quib tenemur u̾icuł solutis. Quod
tunc puto ẽe dicendũ. qñ uere uidetur utile ẽẽ
ad loca tutiora migrare. Quo audito. si uł om̃s

Expanded text:
non placet facere, cuius facti non occurrit exemplum, non placet facere, cuius facti non occurrit exemplum, nullius fuga faciat, ut ecclesiae ministerium maxime in tantis periculis necessarium ac debitum desit. nemo acllere, ideo se dicat vita, et ob hoc fuga, esse digniorem. is autem etiam hoc dicit, omnibus displicet. 13. Sunt sane qui arbitrantur episcopos et clericos non fugientes in talibus periculis, sed manentes, facere ut plebes decipiantur, cum ideo non fugiunt, quia manere suos praepositos cernunt. Sed facile est hanc responsionem vel invidiam declinare, alloqueuos decipiat, quod de loco isto non fugimus; non non ministremus, quicquid saluti uestrae, quae in Christo est, nouimus necessarium. si ergo fugere uolueritis, et nos ab istis, quibus tenemur, uinculis soluistis.\' quod tunc puto esse dicendum, quando uere uidetur utile esse ad loca tutiora migrare. quo audito si uel omnes
Abbreviated transcription (Latin):
noluerunt: aut arrogantes qi magis te ciui ser¬
uandi eeñt. necessanios eccẽ iudicauerunt. ⁊ e¬
inde foctassis hii qui meliores sunt eligent ꝓ
fr̃ib ammas ponere. et hii qui ẜuabuntur fu¬
giendo quoꝵ est minus utilis inta qr minor
ꝯsulendi et gubernandi petitia. Qui tamẽ
a pie sapiunt ꝯͣdicent eis quos uident et ui¬
uere pocuis opoetere. et magis mori male ꝙͣ fug̾eꝰ.
Id̾o sicut scriptum est. contradidiones sedat sortitio.
et inter potentes desunt. Meliuis .n. deus in huiꝰstemo¬
di ambagib qu̾a homines indicant siue digneturad
passionis fructum uocare meliores et parcere ĩ fir¬
mis. siue istos facere ad mala ꝑferenda fortiores.
et huic uite sb̾trahere. quoꝵ nõ potest dei ecc̃e tm̃
usitata. si fiat istaᷤ sortitio. sed si facta fuĩt. quis
eam rop̾hend̾o audebit. Quis nõ eam insi ĩperitꝰ
aut inuidus congrua p̾dicatione laudabit: Qd̃ si

Expanded text:
noluerunt, aut adrogantes, quia se magis, qui sernoluerunt, aut adrogantes, quia se magis, qui seruandi essent, necessarios ecclesiae iudicarunt. deinde fortassis hi, qui meliores sunt, eligant pro fratribus animas ponere et hi seruabuntur fugiendo, quorum est minus utilis uita, quia minor consulendi et gubernandi peritia; qui tamen, si pie sapiunt, contradicent eis, quos uident et uiuere potius oportere et magis mori malle quam fugere. ideo, sicut scriptum est, contradictiones sedat sortitio et inter potentes definit; melius enim deus in huiusce modi ambagibus quam homines iudicat, siue dignetur ad passionis fructum uocare meliores et parcere infirmis siue istos facere ad mala perferenda fortiores et huic uitae subtrahere, quorum non potest dei ecclesiae usitata, si fiat ista sortitio; sed si facta fuerit, quis eam reprehendere audebit? quis non eam nisi inperitus aut inuidus congrua praedicatione laudabit? quod si
Abbreviated transcription (Latin):
b̾uator ꝑioluantem deserere eciam si in scapha
transiliendo uł eciam natando possint effug̾e.
uenire metiumus. In ꝯmuni aũ ꝑiculo uite
huiꝰ. cut existimauimus uͥcumq fuĩt hostilis
incursus om̃s clericos et nõ eciã om̃s laicos
cẽ morituros ut simul fimant hanc uitam
cui sunt oletici necessarii. aut cuir nõ spere¬
mus sicut aliquos laicos. sic eciã cleritos re¬
mansuros. a quib eis necessarium minist̾iũ
ualeat exhiberi. quaqua osi inter dei m̾istros
inde sit disceptatio qui eoꝵ maneant. ne fu¬
ga omĩum et qui eoꝵ fugiant ne morte õiĩ
descratur ectã. Tale quippe certam̃ erit int̾
eos ubi ut̾i ferueant caritate. et utriq pla¬
ceant cautati. Qł disceptatio ii aliter nõ potu¬
erit t̾minati. quantum mͥ uidetur qui mane¬
anti et qui fugiant sorte legendi sunt. Qui
in. dixerint sopocus fugere debete: aut timi¬
diuidebuntur. qr inminens malum sustinere

Expanded text:
bernator periclitantem deserere, etiam si in scapham bernator periclitantem deserere, etiam si in scapham transiliendo uel etiam natando possit effugere. uenire, metuimus. in communi autem periculo uitae huius cur existimamus, ubicumque fuerit hostilis incursus, omnes clericos et non etiam omnes laicos esse morituros, ut simul finiant hanc uitam, cui sunt clerici necessarii? aut cur non speremus sicut aliquos laicos sic etiam clericos remansuros, a quibus eis necessarium ministerium ualeat exhiberi? Quamquam o si inter dei ministros inde sit disceptatio, qui eorum maneant, ne fuga omnium, et qui eorum fugiant, ne morte omnium deseratur ecclesia! tale quippe certamen erit inter eos, ubi utrique ferueant caritate et utrique placeant caritati. quae disceptatio si aliter non potuerit terminari, quantum mihi uidetur, qui maneant et qui fugiant, sorte legendi sunt. qui enim dixerint se potius fugere debere, aut timidi uidebuntur, quia imminens malum sustinere
Abbreviated transcription (Latin):
seruentur qui ministrent eis. quos post illam cladem
residuos poterunt iucnire. quid fier ubi om̃s ui¬
dentur interituri. insi aliqui fugetint: Quid si emĩ
hactenus seuiat illa ꝑmicies. ut solos ministros
ecce ꝑsequatur. Quid dicam: An relinquẽda est
a ministris fugientib ecc̃a ne a morientib misa¬
bilius relinquatur. S si laici nõ queruntur ad
mortem. possunt occuitare quõquo mõ epõs et
olericos suos. sicut ille adiuuerit in cuius pote¬
state sunt omia qui potest et non fugientem
ꝑ mirabilem conẜuare potentiam. Sed ideo ã¬
rimus quid facere debeamus. ne in om̃ĩb q̃re¬
do diuina miracula. temptare dnm̃ iudicemur
¶on quidem tał est ista tempestas. qñ laicoꝵ
et olericoꝵ est ꝯmune ꝑiculum sicut innaui u¬
na est ꝯmune est. ꝑiculum ⁊ nercatoꝵ atq nau¬
taram. U̾m absio ut tantipendenda sit hec na¬
uis nr̃a. ut debeant eam naute et maxime gu¬

Expanded text:
seruentur, qui ministrent eis, quos post illam cladem seruentur, qui ministrent eis, quos post illam cladem residuos potuerint inuenire, quid fiet, ubi omnes uidentur interituri. nisi aliqui fugiant? quid? si enim hactenus saeuiat illa pernicies, ut solos ministros ecclesiae persequatur, quid dicam? an relinquenda est a ministris fugientibus ecclesia, ne a morientibus miserabilius relinquatur? sed si laici non quaeruntur ad mortem, possunt occultare quoquo modo episcopos et clericos suos, sicut ille adiuuerit, in cuius potestate sunt omnia, qui potest et non fugientem per mirabilem conseruare potentiam. sed ideo quaerimus, quid nos facere debeamus. ne in omnibus expectando diuina miracula temptare dominum iudicemur. non quidem talis est ista tempestas, quando laicorum et clericorum est commune periculum, sicut in naui una commune periculum est mercatorum atque nautarum. uerum absit, ut tanti pendenda sit haec nauis nostra, ut debeant eam nautae et maxime gu
Abbreviated transcription (Latin):
talib iminentib mas. ut se pro utilitate ecc̃e
temporib transquilliorib ẜuent. Recte hoc
fit a quibdam qñ nõ desunt alii ꝑ quos sup
deseratur: quod fecisse athanasium supradi
catholica fides mansit nouit: q̃ adu̾sus arria¬
nos hereticos ore illius et amore defensa ẽ.
Sod qñ est cõmune ꝑiculum. mag̾ timendũõ
ne quisqi id facere credatur. nõ consulendiuo¬
luntate. sed timore moriendi. magisq fugien¬
di obsit exemplo: ꝙr uiuendi prosit officio nulla
rõne faciendum est. Demq scũs dauid nese
ꝯmitteret pericuł p̾lioꝵ. et fortaitis extĩgue¬
retur. sicut ibi dcm̃ est. luterna istłi a suis hoc pe¬
tentib sumpsit. nõ ip̃e p̾sumpsit. alioqͥn ns¬
tos mutatores fecisset ignaue qui cũ cred̾ent
hoc fecisse nõ consid̾ atione utilitatis alioꝵ
hec utilitas negligenda non est ut aliqui minist̾
ꝓpterea fugiant auqua ĩminente uastitate. ut

Expanded text:
talibus imminentibus malis, ut se pro utilitate ecclesiae talibus imminentibus malis, ut se pro utilitate ecclesiae temporibus tranquillioribus seruent. recte hoc fit a quibusdam. quando non desunt alii, per quos supps deseratur, quod fecisse Athanasium supra dixcatholica fides nouit, quae aduersus Arrianos haereticos ore illius et amore defensa est. sed quando est commune periculum magisque timendum est, ne quisquam id facere credatur non consulendi uoluntate sed timore moriendi magisque fugiendi obsit exemplo, quam uiuendi prosit officio. nulla ratione faciendum est. denique sanctus Dauid, ne se committeret periculis proeliorum et fortassis extingueretur, sicut ibi dictum est, lucerna Israhel, a suis hoc petentibus sumpsit, non ipse praesumpsit; alioquin multos imitatores fecisset ignauiae, qui eum crederent hoc fecisse non consideratione utilitatis aliorum aec utilitas neglegenda non est, ut aliqui ministri propterea fugiant imminente aliqua uastitate, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ministri assint pro uirib quas eis dñs sũmistrat
om̃ib sb̾uenitur. Alii baptirantur. alii reconcili¬
antur. nulli dm̃ci corporis ꝯmunione frandant᷑
om̃s consolantur: ita edificantur. ex hortantur
ut dm̃ rogent qmi potens est omĩa que timentur
au̾tere. parati ad utrumq. ut si ũo põt ab eis cã¬
lix iste transire: fiat uoluntas eius qui mali ad
nõ põt uelle. Certe iam indes quod te scͥp seras
ñ indere qnͣtum boni consequantur populi xp̃ia¬
ni. si in p̾sentib mał nõ eis desit p̾sentia ministroꝵ
xp̃i. Quoꝵ iides eciam qnͣtum obsit absentia. dũ
dtm̃ est. non quent que sua sint: nec imitantur
eum qui dixto. non queres quod mͥ utile est. sed
quod multis ut salui fiant qui eciam ꝑsecuto¬
ris principis illius insidias ño fugisseo. nisi de
mũ manere in carne necessariũ pp̃ nos. Mio for¬
te quis dicat.ideo debere dei ministros fugere

Expanded text:
ministri adsint. pro uiribus, quas eis dominus subministrat, ministri adsint. pro uiribus, quas eis dominus subministrat, omnibus subuenitur: alii baptizantur, alii reconciliantur, nulli dominici corporis communione fraudantur, omnes consolantur, aedificantur, exhortantur, ut deum rogent, qui potens est omnia, quae timentur, auertere, parati ad utrumque, ut, si non potest ab eis calix iste transire, fiat uoluntas eius, qui mali aliquid non potest uelle. Certe iam uides, quod te scripseras non mdere, quantum boni consequantur populi Christiani, si in praesentibus malis non eis desit praesentia ministrorum Christi. quorum uides etiam qdictum est: Non quaerit quae sua sunt ; nec imitantur eum qui dixit: Non quaerens quod mihi utile, sed quod multis ut salvi fiant . Qui etiam persecutoris principis illius insidias non fugisset, nisi se mum; manere in carne necessarium propter uos. Hic forte quis dicat ideo debere dei ministros fugere
Abbreviated transcription (Latin):
queantur. ũ qr ista nõ sunt uitanda cũ possunt. s
qr pocns ferenda sunt qñ iuitari sine impietate
si possunt. nisi forte quisꝙy ꝯtendent non ẽẽ mi¬
nistrum imprũ. qui tunc sb̾trahit mist̾ium ĩpie¬
tati necessarium. qñ mag̃ est necessarium. An
nes ẽ potestas ulla fugiendi qũatus in ecc̃a fĩ
soleat ab utroq sexii. atq ab om̃i etate ꝯcursus:
aliis baptismũ flagitantib. aliis reconciliat̾e
solationem et sacramentoꝵ confectionem eo erogati¬
onem: bͥsi ministri desunt. quantum exitum sequi¬
tur eos qui de isto seculo uł non regenerati exeunt
uł ligati. Quantus est eciam luctus fidelium suoꝵ
qni eos secum in uite et̾ne requiem non habebũti
Quantus demo gemitus om̃i et quoꝵdam qña
dablasphemia. de ab sentia minist̾ioꝵ et ministro¬
rum: uide quid faciat maloꝵ tẽporaliũ timoe
et qnͣta sit in eo ad quisitio maloꝵ et̾uoꝵ. Si aũt

Expanded text:
queantur, non quia ista non sunt uitanda, cum possunt, sed queantur, non quia ista non sunt uitanda, cum possunt, sed quia potius ferenda sunt, quando uitari sine impietate non possunt, nisi forte quisquam contenderit non esse ministrum impium, qui tunc subtrahit ministerium pietati necessarium, quando magis est necessarium. An nec est potestas ulla fugiendi, quantus in ecclesia fieri soleat ab utroque sexu atque ab omni aetate concursus aliis baptismum flagitantibus aliis reconciliationibus consolationem et sacramentorum confectionem et erogationem? ubi si ministri desint, quantum exitium sequatur eos, qui de isto saeculo uel non regenerati exeunt uel ligati? quantus est etiam luctus fidelium suorum. qui eos secum in uitae aeternae requiem non habebunt! quantus denique gemitus omnium et quorundam quanta blasphemia de absentia ministeriorum et ministrorum! uide, quid faciat malorum temporalium timor et quanta in eo sit adquisitio malorum aeternorum. si autem