comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dis actibus nr̃is. Et sicut in ęstimabilem parat
imꝓbis pęnam. ita in enarrabilẽ iustis collatur
est glam. Ergo suppliciorũ acerbitatẽ econt̾rio
de p̾miorum ipsorum magnitudine colligamꝰ.
quia qui nouit remunerare merita. nouit
punire delicta. Saluberrima ergo est ac multum
necessaria futuri iuditii recordatio. & p̾t̾itor cõ
memora ui deploratio delictorũ. Quod siquisest
quisibi depͣtitis illesȩ uitȩ meritis blandiatur. &
adhuc se innocentem tͣnsisse putet ad dnii seruitu-
quam incerti & quam lubrici sunt exitꝰ uitȩ deqͣ
dicitur. Ne laudaueris hominẽ inuita tua.
bere qdđ lugeat. de futuro ueniet quod timeat.
Nemo gͦ dep̾teritis securꝰ sit. tanti laquei obiec
& custodiunt it̾ nr̃m. cantȩ fouee. & canta p̾rup¬
ta. tante rerum diffucultates int̾ iacent inter
a est tantis spiritalium latronum insidiis ob-
sidetur : Tanto nos scopulas. tantoᷤᷤ nofluctus.

Expanded text:
dis actibus nostris; et sicut inaestimabilem paravit dis actibus nostris; et sicut inaestimabilem paravit improbis poenam, ita inenarrabilem justis collaturus est gloriam. Ergo suppliciorum acerbitatem econtrario de praemiorum magnitudine colligamus. Quia qui novit remunerare merita, novit punire delicta. Saluberrima ergo est, ac multum necmemoratio, vel deploratio delictorum. Quod si quis est qui sibi de praeteritis illaesae vitae meritis blandiatur, et adhuc innocentem se transisse putet ad Domini servituquam, incerti et quam lubrici sint exitus vitae, de qua dicitur: Ne laudaveris hominem in vita sua bere quod lugeat, de futuro inveniet habere quod timeat. Nemo ergo de praeteritis securus sit. Tanti laquei objectet custodiunt iter nostrum, tantae foveae et tanta praerupta, tantae rerum difficultates interjacent inter a est, tantis spiritalium latronum isidetur , tantos nos scopulos, tantosque fluctus
Abbreviated transcription (Latin):
in p̾ssa uisceribus. Multum opꝰ fletuũ. mul¬
tum gemituum. multȩ contriciones cordis
ad sanandos ipsius cordis dolores. Iota incũbend̃
ẽ sp̃c conpuctione. ut & uetusta mala canquã
sagittȩ quędam de conscientiȩ uisceribus euellañ.
Non sufficit sũmis labus dicere peccaui. parce
& remitte. Et saul dicebat peccaui. s nõ obti-¬
tnuit ilã ueniã quamdauid una penitentiȩ
uoce ꝓmeruit. Et hoc quare: Quia confessi¬
onem illam nulli mag̃ quam uerigemitꝰ expri¬
mebant. quia nõ conpensabat cum magnitu¬
Non leui agendum est contricione ut debita il¬
la redimantur. quib mors eterna debetur.
nec transitoria opꝰ est satisfactione ꝓmalis
illis. ꝓpt̾ quȩ patͣuf est ignis ȩternus. Si uo-¬
lumꝰ intelligere quam gͣues apud se faciat iui
dex hominum culpas. respitiamꝰ adpęnas. Qua¬
ntum nunc enĩ patiens est dñs nr insustinendis
delictis nr̃is. tantum seuerus erit indiscutien¬

Expanded text:
impressa visceribus. Multum opus est fletus, mulimpressa visceribus. Multum opus est fletus, multus gemitus, multae contritiones corporis ad sanandos ipsos dolores cordis. Tota incumbendum est spiritus compunctione, ut vetusta mala tanquam sagittae quaedam de conscientiae visceribus evellantur. Non sufficit summis labiis dicere: Peccavi, parce et remitte. Et Saul dicebat, Peccavi; sed non obtinuit illam veniam quam David una poenitentiae voce promeruit . Et hoc quare? Quia confessionem illam nudam magis quam veri gemitus exprimebat; quia non compensabatur cum magnituNon levi agendum est contritione, ut debita illa redimantur, quibus mors aeterna debetur; nec transitoria opus est satisfactione, pro malis illis propter quae paratus est ignis aeternus. Si volumus intelligere quam graves apud se faciat judex noster hominum culpas, respiciamus ad poenas. Quantum enim nunc patiens est Deus noster in sustinendis delictis nostris, tantum severus erit in discutien
Abbreviated transcription (Latin):
quitates noua super posuerit uulnera ne suꝑ anti.¬
quas conscientię macłas recentia ad huc crimina
imꝑsserit. & cõuersionis nomen ad hoc assũpserit.
ut guius subsacra professione delinqueret. Ali¬
qnti sufficere nobis putamꝰ qđ secretũ istum con-¬
scendimꝰ. qđ locũ habitũq mutauimꝰ. quodhic
aliquantum tempr̃is duximꝰ. spem om̃em in an-¬
norum numerum collocantes. Ac si ꝑnitiosa
nos met ipsos ꝑ suasione fallentes. putamꝰ qđ
nos obliti sumus. credimus qđ
de
me moria diunȩ seueritatis
lapsa
sint. S non ita est. Om̃ia apud illum collec¬
ta. om̃ia apud illum reposita atq signata st̃.
Audiamꝰ quid dicit ile quicum ipso diabolo
manuad manũ singłari certamine dimitabat.
beatus iob. Signasti quasi insignacło peccata
sunt apud me. & signata inthesauris meis:
Nõ putemꝰ tam facile remitti posse in iusta
semel crimina. & ꝓuulnere in animȩ ipsius¬

Expanded text:
quitates nova superposuerit vulnera; ne super antiquitates nova superposuerit vulnera; ne super antiquas conscientiae maculas recentia adhuc crimina impresserit, et conversationis nomen ad hoc assumpserit, ut gravius sub sacra professione delinqueret. Aliquanti sufficere nobis putamus, quod ad secretum istud conscendimus, quod locum habitumque mutavimus, quod hic aliquantulum temporis viximus, spem omnem in annorum numero collocantes. Ac sic perniciosa nosmetipsos persuasione fallentes, putamus nonos obliti sumus, credimus quod de memoria divinae severitatis elapsa sint. Sed non ita est. Omnia apud illum collecta, omnia apud illum reposita atque signata sunt. Audiamus quid dicit ille qui cum ipso diabolo manu ad manum singulari certamine dimicabat, beatus Job: Signasti quasi in sacculo peccata sunt apud me et signata in thesauris meis ? Non putemus tam facile remitti posse admissa semel crimina, et profundo vulnere in animae
Abbreviated transcription (Latin):
& tunc uidebimꝰ quantũ &iam dep̾sentib
quid aliud ageremꝰ quã cum uolueremus
in mał nr̃is. & animas nr̃as cotidianis uiola¬
remꝰ in maculis. cotidianis confoderem᷑ uul-¬
neribus. ita ut nec sentire possemus: hab et
hoc infelix consuetudo peccandi. ut quanto
amplius unusquisq peccauerit. tanto minus
peccata ipsa intelligat. & canto eam amplius
reccare delectet. & ueniat illud quod ppħa pec
statim fut᷑i iuditii diẽ abscondit obliuio. łcon¬
tͣrio autẽ quanto quisq solliticior circa se
fuerit. tanto plus metuit sicut ait scriptura.
Sapiens timendo declinat amalo. Seper g
sapiens in conpunctione & sẽꝑ in metuest.
& ut dep̾teritis suspitat malis. ita de futis
ꝑicłis ꝑuigili sollicitudine contremiscit
Qui dep̾titis anxius ẽ. & secum reuoluit ac
cogitat. ne forte parũ defleuerit p̾terita.
ne forte non satis fecerit ꝓ in numerabilib
delictis suis. ne forte magis aduereres ini¬

Expanded text:
 tunc videbimus quantum etiam de praesentibus  tunc videbimus quantum etiam de praesentibus ssemus, quid aliud ageremus quam volveremur in malis nostris, et animas nostras quotidianis violaremus maculis, quotidianis confoderemur vulneribus? et ita, ut nec sentiremus. Habet enim hoc infelix consuetudo peccandi, ut quantum amplius quisque peccaverit, tanto minus peccata ipsa intelligat, et tanto plus eum peccare delectet: ut eveniat illud, quod prophetastatim futuri judicii diem abscondit oblivio. Econtrario autem quanto quisque sollicitior circa se fuerit, tanto plus metuit, sicut ait Scriptura: Sapiens timendo declinat a malo . Sapiens ergo semper in compunctione et semper in metu est: et, ut de praeteritis suspirat malis, ita de futuris periculis pervigili sollicitudine contremiscit, qui de praeteritis anxius est, id secum cogitat ac revolvit, ne forte parum defleverit praeterita; ne forte nondum satisfecerit pro innumeris debitis suis; ne forte magis ad veteres ini
Abbreviated transcription (Latin):
mancipauimus magnãee̾ infuto repo¬
sitam remurationẽ. S sibene ꝑ spȩximꝰ
in hoc ipso opere quod gerimꝰ. quodãmͦ etiam
magnus uitȩ fructꝰ ÷ scłm potuisse despice.
& dõ seruire cepisse. euasisse uitioꝵ infeliscis¬
si mum dñatũ. & fugisse gulȩ atq luxuriȩ fe.¬
dissimã seruitutẽ. Qu̾a gͦ iam nc̃ magna pars
pinii est. nichil cõmune habere cũ mundo.
uanarũ rerũ cupiditatibus non excruciari.
sceleribus non ad misceri. &cũ in nocentia
diem transagere. beatȩ castitati operãdare.
glõsȩ paupertatis suffice̾ntiam cũ cimore dñi
possidere : Deqͣ loquitur sapientia. Melior ẽ.
ex igua portio cum timore dñi. quã thesauri
magni sine timore eius. Intelligamꝰ itaq quã¬
tum nobis dñs pia uocatione contulerit.
numeremꝰ si possumꝰ ex illo tempore exquo
hic conu̾sari uidem. qͣnta peccata lucrifece¬
rimꝰ. de qͣntis fraudibus de quantis adultiis.¬

Expanded text:
mancipavimus, magnam esse in futurum repomancipavimus, magnam esse in futurum repositam remunerationem. Sed si bene respiciamus in hoc ipso magnus vitae fructus est, saeculum potuisse despicere et Deo servire coepisse; evasisse vitiorum infelicissimum dominatum, et fugisse gulae atque luxuriae foedissimam servitutem. Quid ergo? non jam magna pars praemii est, nihil commune habere cum mundo, vanarum rerum cupiditatibus non exercitari excruciari, sceleribus non admisceri, et cum innocentia diem transigere, beatae castitati operam dare, gloriosae paupertatis sufficientiam cum timore Domini possidere? De qua loquitur Sapientia: Melior est exigua portio cum timore Domini, quam thesauri magni sine timore ejus . Intelligamus itaque quantum nobis Dominus pia vocatione contulerit. Numeremus, si possumus, ex illo tempore ex quo hic conversari videmur, quanta peccata lucrifecerimus, de q
Abbreviated transcription (Latin):
uestigiis meritorum. Nõ enĩ ab illo in qui¬
runtur nisi boni. qr se ultꝰ ingerunt mali.
& malitia nõ ꝑmittitur inuenire. Terribilit̾
quidem sonat in aurib nr̃is dum audimus
tanquam leo rugiens. S quia dictum est esca
rugit desperationis. Sicut alio loco legimus den.
sermo diuimis. ut t̾rori coniuncta sit consolatio.
dantes. gloriosi ac p̾clari patris nr̃i nos & disci¬
pulos meminerimꝰ eẽ & fuios. Rapiamus unꝰ¬
quisq qđ possumꝰ. debonis intestati parentis.
hic de hereditate eius assumat. fidei olosiricaᷤ
nis ac simplicitatis occupet talentũ. Ille decus
pectoris beniuolentiȩ ac sapientiȩ motule sibi
uidicet. hic margaritam conpunctionis thes-¬
aurum castitatis inuadat. Licet enĩ locupletis¬
rit. & nobis tam̃ si uolumꝰ totum reliquit.
Ita gͦ agamꝰ bona illius sectantes. ut qui inę¬
ternam głam suscitandus subfine sclõrum
redditur. nunc eccłia ꝑ rediuiua infiliis me¬
rita iam surgat.
CIoUs quidem spu̾ali militiȩ cui nos

Expanded text:
e meritorum. non enim ab illo inquiruntur nisi boni, quia se ultro ingerunt mali. et malitia non permittitur inuquidem sonat in auribus nostris, dum audivimus: Tanquam leo rugiens. Sed quia dictum est: Escarugit, desperationis. Sicut alio loco legimus: Dentsermo divinus, ut terrori conjuncta sit consolatio. dantes, gloriosi ac praeclari Patris nostri nos et discipulos meminerimus esse et filios. Rapiamus unusquisque quod possumus de bonis intestati bonis tanti parentis: hic de haereditate ejus assumat fidei holosericam nis ac simplicitatis occupet talentum, ille decus pectoris benevolentiae ac sapientiae monile sibi vindicet; hic margaritam compunctionis et thesaurum castitatis invadat. Licet enim ille locupletisrit, et nobis tamen, si uolumus, totum reliquit. ita ergo agamus bona illius sectantes, ut, qui in aeternam gloriam suscitandus sub fine saeculorum reddetur, nunc ecclesiae per rediuiua in filiis merita iam resurgat.Scimus quidem spiritali militiae cui nos
Abbreviated transcription (Latin):
na. ad huᷤ tam̃ incordibus mala int̾iora reti¬
nemus. Et int̾ hȩc quomodo ęxultat aduersa¬
rius nrͣ qͣndo nos uidet ad hoc marima con¬
tempsisse. ut in minimis deformius uincerem.
Idõq ea quȩ forisposita erant. & uitꝰ animȩ ip¬
sius uisceribus adheserunt. ut radicitus euellant᷑.¬

Expanded text:
na, adhuc tamen in cordibus mala interiora retina, adhuc tamen in cordibus mala interiora retinemus. Et inter haec quomodo exsultat adversarius noster, quando nos videt ad hoc maxima contempsisse, ut in minimis deformius vinceremur? Ideoque ea quae foris posita intus animae visceribus adhaeserunt, radicitus evellant
Abbreviated transcription (Latin):
picit adruinã. Et cũ illũ deposuerit. tunc
ei in trichilum iam profutura penitudo suc¬
cedit. hic sumꝰ. & coti non sumꝰ. Aut eniꝰ cordis
cogitationibus uariis & imꝓbis atq inhones¬
tis agitamꝰ. aut uenenatis linguȩ gladiis
uulneram᷑. ꝓminimis & parussimis rebus scs¬
dalizantes. Int̾dum etiã quod monachum no
decet inlites & uirgia ꝓrumpentes. int̾dum
pfessionem nr̃am regulȩ cͣnsgssione uiolamꝰ.
furcũ inferre p̾positis ĩmo anmab nri̾s sub¬
debenus. Non contẽpti sumus neccessariis. s tur-¬
sum per cordis temporem ab undantiam quã
inscłõ seliquimus desideramus. Unde non satis
prodest quod a nobis qualescunque facuita¬
tes exclusimus. quando in nobis resident cu¬
piditates. Inde est quod intdum de rebus par
uissi mis excitamur. prouilium rerum appeti-¬
tu. gͣuissi mas contentiones mouemꝰ. Hoc qͣre:
Quia licet reliquerimus in rebus ext̾iora bo-¬

Expanded text:
piciat ad ruinam; et cum illum deposuerit, tunc piciat ad ruinam; et cum illum deposuerit, tunc ei in nihilum jam profutura poenitudo succedit. Hic sumus, et tuti non sumus: aut enim cordis cogitationibus variis et improbis atque inhonestis agitamur; aut venenatis linguae gladiis vulneramur, pro minimis et parvissimis rebus scandalizantes, interdum etiam quod monachum non decet in lites et jurgia prorumpentes, interdum professionem nostram regulae transgressione violamus, furtum inferre pdebeamus: non contenti sumus necessariis, sed rursum per cordis teporem abundantiam quam in saeculo reliquimus desideramus. Unde non satis prodest quod a nobis qualescunque facultates excussimus, quando ipsae in nobis resident cupiditates. Inde est quod interdum de rebus pravissimis  parvissimis  excitamur, pro vilium rerum appetitu gravissimas contentiones movemus. Hoc quare? Quia licet reliquerimus in rebus exteriora bo
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis oneratum mercib nauim deportu
soluat. & tempestatibus tradat. & ad scopulos
atq ad sara decorqueat. Quanto itaq ampliꝰ
laboramus. canto cautiores eẽ debemus. Pro¬
ficientibus enim insidiatur inimicus. Et
ubi uidet aliquam sꝑem. aut aliquã grãm.
ibi tanquam rugiens & circuiens ad inua-¬
dendam p̾dam totus incunbit. Et idõ quia
hic positos nocere non p̾ualet uult aliquos minus¬
cautos ꝑcogitationes ac ꝑdiu̾sas tẽptationes ex hoc
loco quodamꝰ quasi ȩitͣ castra prodiicere. & quasi
de eminentissima arce deponere. Et cũ deposuert
tunc deloco suꝑiori confligere. ut etiã si nauim
mergere non potuerit. saltẽ ex detrim̃tis & dãp¬
nis quę abundant in scło. iocundissimã p̾dã
referat. Mitut pͥmum intentiones diu̾sas. in dig¬
nationes. animositates. ut dũ homo qđ̃ semel
destinauerit. aut infurore definierit implere
contendit. nõ cogitat dãpnum suum. nõ res¬

Expanded text:
aliquis oneratam mercibus navem de portu aliquis oneratam mercibus navem de portu solvat, et tempestatibus tradat, et ad scopulos atque ad saxa detorqueat. Quanto magis itaque laboramus, tanto cautiores esse debemus. Proficientibus enim insidiatur inimicus, et ubi videt aliquam spem, aliquam gratiam, ibi tamquam leo rugiens et circumiens ad invadendum praedam totus incumbit; et ideo quia hic positis nocere non praecautos per cogitationes ac per diversas tentationes ex hoc loco quodammodo, quasi extra castra, producere et quasi de eminentissima  de invictissima  arce deponere; et cum deposuerit, velut de loco superiori confligere, ut etiamsi navem mergere non potuerit, saltem ex detrimentis et damnis quae abundant in saeculo, jucundissimam praedam referat. Mittit primum intentiones diversas, indignitates, animositates, ut dum homo quod semel destinarit, atque in furore definierit, implere contendit, non cogitet damnum suum, non res
Abbreviated transcription (Latin):
m heremo adqsitos ita possit absumere. quo¬
modo si mare magnum parussimum intra
se riuum recipiat & absorbeat. atq ei nec no¬
men relinquat: Nescio adqͣ lucra uelimus
in hoc sclõ uiuere. Nam cum hic gͣnde pu¬
tetur dãpnũ non cotidie aliquia ad quirere.
nuic gnͣdis gͣstus putandus ÷. ut adquisita ñ
ꝑdere. Hic inqͣm gũe detrinitũ credit᷑ non co¬
tidie ꝓficere. ibi uͦ suma uirtus est non perire.
Idõq si adhuc pauperes ac tenues sumus. hic
anquid cõsegui laboremus. Si uͦ aliquid con-¬
secuti sumꝰ. hic illud seruare curemꝰ. hoc solũ
xeris. quia quandiu hic comistis. in arbitrio
cũ uelis ad scłm declinare. cũ uͦ dedinaueris.
iã difficile & pene inpossibile erit ad locũ istũ
ł cogitatione respicere. Qd̃ si aliquis idõ se se¬
curum putat. de hoc loco aliquando posse dis¬
cerlere quod hic bene cucurrit. quod hic mul¬
cum laborauerit. hic tał hoc agit. qͥmodo si

Expanded text:
in eremo acquisitos ita possit absumere, quoin eremo acquisitos ita possit absumere, quomodo si mare magnum parvissimum intra se rivulum recipiat et absorbeat, atque ei nec nomen relinquat. Nescio ad quae lucra velimus in saeculo vivere: nam cum hic grande putetur damnum non quotidie aliquid acquirere, illic grandis quaestus est putandus vel acquisita non perdere. Hic, inquam, grave detrimentum creditur, non quotidie proficere: ibi vero summa virtus est non perire. Ideoque si adhuc tenues ac pauperes sumus, hic aliquid consequi elaboremus. Si vero aliquid consecuti sumus, hic illud servare curemus. Hoc solumxeris, quia quandiu hic consistimus, in arbitrio est, cum velis ad saeculum declinare. Cum vero declinaveris, jam difficile ac pene impossibile erit ad locum istum vel cogitatione respicere. Quod si aliquis ideo securum se putat de hoc loco aliquando posse discedere, quoniam hic bene cucurrerit, quod hic multum laboraverit, hic talis hoc agit, quomodo si
Abbreviated transcription (Latin):
ficabunt᷑. Unde etiã sibene uiximꝰ. cursũ nr̃m sta¬
bilitate & ꝑseuerantia cominẽdare debemus.
In loco uocationis nr̃ȩ sustentando ⁊ proficiendo¬
dirigimus. Uere dico & ia si uiginti. aut tri-¬
tum nobis de ęt̾nę uitȩ gauduis fraudarem̃ quia
spes nrȩ om̃s in comsũmatione atq infine consis
bis spem meisis ostendant. & me sub ipso falcis
tepr subita uel aeris intemꝑies. uł pluuiarum
mundatio decipiat: Quid ꝓderit siuinea spẽ
omem inflore promittt. & uel ferarum incͤsio.
uł uastitas gͣndinis spẽ om̃em in cõsumatione
suducat: Idõq om̃is ꝓsperitas om̃isq labor¬
felicitas infi ne consistit. Cum illis dolendum
sit qui hinc polt multa laborum stipendia.¬
pꝰ aliqͣntũ annorũ ꝓfectũ aliquibus desideri¬
is abstrahuntur. quid de illis erit. qui hic .iiii.
aut .U. annis longissimum tempus credunt.
xomem reliquȩ uitȩ tractũ inscłiuanitate
cõsumit᷑. cũ etiã unus annus scłi labores nr̃os

Expanded text:
I, 13. Unde etiam si bene viximus, cursum nostrum stabilitate et perseverantia commendare debemus, in loco vocationis nostrae persistendo et proficiendo. Vere dico, etiamsi hic viginti aut tritum nos de aeternae vitae gaudiis fraudaremus. Quia spes nostrae omnes in consummatione atque in fine consistbis spem messis ostendant, et me sub ipso falsis tempore subita vel aeris intemperie, vel pluviarum inundatione decipiant? Quid mihi proderit, si vinea spem omnem in flore promittat, et vel ferarum incursio, vel vastitas grandinis spem omnem in consummationem subducat? Ideoque omnis prosperitas, omnisque laborum in fine consistit. Cum autem illis dolendum sit qui hinc popost aliquantum annorum profectum, aliquibus desideriis abstrahuntur: quid de illis erit qui hic quatuor aut quinque annos longissimum tempus credunt, et omnem reliquae vitae tractum in saeculi vanitate consumunt, cum etiam unus annus saeculi labores nostros
Abbreviated transcription (Latin):
ft nõ solum diuites. s quiuolunt diuites fieri
incidunt in laqueum. & intẽptationẽ. Rogat
apostolus non solum habentes. s ipsam haben¬
di ꝑsequitur uoluntatem. Idõq nichil ꝓficit
in sclõ expositi quid facimꝰ: Qualiter stare
pot̾it influctu atq in ipso colluc tantium
tepestatum impetu. qͥ cam gͣuit̾ periclitat᷑
inportu: Iõq inquantum possumꝰ stabiles
simus. in hoc eͣnguillissimo sinu. Quilibet
negligens. quilibet tepidꝰ in uacuũ noncur¬
rit. qui ad palmã cosñmmationis ꝑ seueran

Expanded text:
et non solum divites, sed et qui volunt divites fieri, incidere in laqueum et tentationem . Ergo Apostolus non solum habentes, sed ipsam habendi persequitur voluntatem. Ideoque nihil proficit in saeculo expositi quid faciemus? Qualiter stare poterunt in fluctu, atque in ipso colluctantium tempestatum impetu, qui tam graviter periclitantur in portu? Ideoque in quantum possumus, stabiles simus, in hoc tranquillissimo sinu quamlibet negligens, quamlibet tepidus non in vacuum cucurrit, qui ad palmam consummationis perseveran
Abbreviated transcription (Latin):
debemꝰ putare uirtutũ. & ad celes-¬
te brauiu tota uirtute contendere. s hoc pci¬
pue inqͣdragesimȩ diebus implendum est.
qͥ abstinentiȩ & ieiuniis dedicati. tantũ nob̾
ad uirtutẽ animi confert̾. qͣntũ & de corpore
uoluptatẽ decerpunt. E st aut̃ legitimꝰ nu-¬
merꝰ iste ienunii. & qͥ insanctis celebret᷑ exẽplis.
Aloyses lege̾ acepturꝰ ado. qͣdraginta dies ac noc¬
tes absq cibo potuq tnsegit. & ad suscipien-
damdi uoluntatẽ ie iuni is p̾paratꝰ e̾. Helias pꝰ
qͥdraginta dierũ ieiunia. curru igneo de hoc
mundo ad superna cȩlorũ tͣnslatꝰ ẽ. Ipse qͦq
dñs ac saluator nr̃ qͥdragrinta dieb ieiunans.
de diaboli temptationibꝰ trium phauit. ut ad
p̾dicationẽ euuangłii ia uictor accederae:
Merito gͦ etiã nos hunc dierũ numerũ cus¬
todire debemꝰ ieruniis. que ꝑtalia exẽpla le.¬

Expanded text:
debemus putare virtutum, et ad coeleste bravium tota virtute contendere. Sed hoc praecipue in Quadragesimae diebus implendum est, qui abstinentiae ac jejuniis dedicati, tantum nobis ad virtutem animi conferunt, quantum et de corpore voluptatem decerpunt. Est autem legitimus numerus iste jejunii, et qui his sanctis celebratur exemplis. Moyses Legem accepturus a Deo, quadraginta dies ac noctes absque cibo potuque transegit, et ad suscipiendam Domini voluntatem jejunus praeparatus est . Elias post quadraginta dierum jejunia curru igneo de hoc mundo ad superna coelorum translatus est . Ipse quoque Dominus ac Salvator noster quadraginta diebus jejunans de diaboli tentationibus triumphavit, ut ad praedicationem Evangelii jam victor accederet . Merito ergo etiam nos hunc dierum numerum custodire debemus jejuniis, quem per talia exempla le
Abbreviated transcription (Latin):
do licent. & faciamꝰ illa q̃ ñqͣm licent: Ds enĩ
illos honorat qui ilita fugiunt. & diligit.
Sigͦ ut dixi ieiunamꝰ acibis. multo magis
ieiunemꝰ auitiis. ut sc̾oꝵ moꝵ ub̾tate sature¬
mur. ut & infut᷑o meream ipsorũ retributi.¬
one satiari. sicut in euuanglio legit᷑. Beati
qͥ esuriunt & sitiunt iustitia. qm ipsi satu¬
rabunt᷑. Illã eni cõpensatione magis eligere
dõ acceptũ ẽ munꝰ qͣndo indigens saturatur.
qͣndo nudus uestitur. & ira nõ perficitur.
& iracundiȩ tempꝰ nõreseruat᷑. qͥndo ma-¬
lum ꝓ malo non reddit᷑. Tunc gͥ gͣta sunt
do nrã ieiunia. si illi qui necessitate ie uinant
reficiant᷑ a nobis. Tc namq illam dni sententia
audire merebimꝰ. am̃ dico uobis qͣndiu fecistis
uni ex minimis istis. m fec istis. Obenignissimũ
dnm. ad edomanda hominuꝰ auaritia qͥ sib
daridicit. qđ uł minimo pauꝑi donatum

Expanded text:
do licent, et faciamus illa quae nunquam licent? Deus enim do licent, et faciamus illa quae nunquam licent? Deus enim ilergo, ut dixi, jejunemus a cibis, ut multo magis jejunemus a vitiis, ut sanctorum morum ubertate saturemur, ut et in futuro mereamur ipsorum operum retributione satiari, sicut in Evangelio legimus: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi satuantur. Illam enim compensationem magis eligere Deo acceptum est munus, quando indigens saturatur, quando nudus vestitur, quando ira non perficitur, et iracundiae tempus non reservatur, quando malum pro malo non redditur. Tunc grata sunt Deo nostra jejunia, si illi qui necessitate jejunant, reficiantur a nobis. Tunc illam Domini sententiam audire merebimur, Amen dico vobis, quamdiu fecistis uni ex minimis istis, mihi fecistis . O benignissimum Dominum ad edomandam hominum avaritiam, qui sibi dari dicit, quod vel minimo pauperi donatum
Abbreviated transcription (Latin):
minũ. &ad eiꝰ futa ꝓ missa canto mens purior
facienda festinat. cuꝰ nulla crapula cibi acpo¬
tus satietate crassat᷑. Unde & saluator in
euuangłio dix̃. Attendite itaq uobis. negra¬
uent᷑ corda ura incͣpula & ebrietate. & in co-¬
gitationib scłaribus. & suꝑueniat in uos
dies illa tanqͣm repentina. Tanqͣm laqueus
eni superueniet in uniuerso mudo. & ne¬
mo effugiet.S & illa inquadragesimȩ di¬
ebus gͣndis utilitas. qd & iã du alicitis ab.¬
stinemꝰ. magis acmag̾ amonem illicita ui.¬
tare. Qͥ enĩ abstinemꝰ nos a carnib qͥb aliis
dieb uti licet: Qui nos abstinemꝰ a uino qͦ
moderate uti licet. qͥ gͦ ista uitamꝰ q̃ aliqͣn.¬
do licent. in pͥmis peccata fugiamꝰ. q̃ om̃ino
Qd eni ꝓd÷ uacuare corpꝰ ab escis. & anima
& iracundiȩ ueneno in ebriari. Qd ꝓdest
abstin̾e acarnalibus ad edendũ creatis. et
malignis obtrectationibus. fratrum m̾bra
lacerare : Qd ꝓd÷ si abstineamꝰ ab his q̃ aliqͣn¬

Expanded text:
minum et ejus futura promissa tota mens purior facta festinat, cum nulla crapula, nulla cibi ac potus satietate crassatur. Unde et Salvator in Evangelio dixit: Attendite itaque vobis, ne graventur corda vestra in crapula et in ebrietate et in cogitationibus saecularibus; et superveniat in vos dies illa tanquam repentina: tanquam laqueus enim superveniet universo mundo, et nemo effugiet . Sed et illa est in Quadragesimae diebus grandis utilitas, quod dum etiam a licitis abstinemus, magis ac magis admonemur illicita vitare. Qui enim abstinemus nos diebus uti licet; qui nos abstinemus a vino, quo moderate uti licet; qui ergo ista vitamus, quae aliquando licent; imprimis peccata fugiamus, quae omniid enim prodest vacuare corpus ab escis, et animam et iracundiae veneno inebriari? Quid prodest abstinere a carnibus ad edendum creatis, et malignis obtrectationibus fratrum membra lacerare? Quid prodest si abstineamus ab his quae aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
Aperfectissimum la i cum cuius imi tato¬
res ipsi esse desiderant sacer do tes cui non fuit
ali ud uiuere nĩsi xpistum cum dilectio ne ti¬
me reetcum timore di ligere Quius sequaces

Expanded text:
perfectissimum laicum, cuius imitatores ipsi esse desiderant sacerdotes, cui non fuitaliud uiue| re nisi christum cum dilectione timere et cum timore diligere .| quem sequaces
Abbreviated transcription (Latin):
Aut quo putas uultu respiciet redẽptio nr̃a ꝑ
dicionem nr̃am. lanto gͣuiora erunt humana
delicta. quanto maiora se ostenderint diuina
benefitia. Uerendum ÷ aut̃ ne illam uocem re-¬
surrectionis preciosȩ crucis uestigio prodestante
etiam in iuditio suo aduasa iniquitatis ꝓla-¬
turus sit. infer digitum cuum huc & uide
manus meas. & affer manũ tuam & mitte in
latus meum. & agnos qͣuȩ prote. ĩmo ade pi¬
etas humana pertulerim. Iua utiq clauorũ
signa bonis salutaria. malis terribilia. quę
usq addiem iuditii non delentur. Et pꝰ he
quid seqͥtui. nõ illud int̾positũ int̾ mortuos
exclusio. anatura uiuentium denebre exderiores.
dura sepatio: adulci intuitu scõrũ & a sotietate
feliciũ: ł contrario int̾ lacͥmabiles gemitus plan¬
ctusq lugentium. collegium triste miserorũ.
ꝑdere. x ante c̾atoris sui ꝑire conspectum:
dĩ adiutorio indefesso studio laboremus. ut
quod nobis contulit iudicatus. indegrum in

Expanded text:
Aut quo putas vultu respiciet redemptio nostra perditionem nostram? Tanto graviora erunt humana delicta, quanto majora se ostenderint divina beneficia. Verendum est autem ne illam vocem resurrectionis pretiosae crucis vestigia protestantem, etiam in judicio suo ad vasa iniquitatis prolaturus sit: Infer digitum tuum huc, et vide manus meas, et affer manum tuam, et mitte in latus meum , et agnosce quae pro te impio pietas divina perpessa sit. Illa utique clavorum signa bonis salutaria, malis terribilia, quae usque ad diem judicii non delentur. Et post haec quid sequitur, nisi illud interpositum inter vivos Exclusio a natura viventium tenebrae exteriores, dura separatio a dulci intuitu sanctorum et a societate felicium; et econtrario ire inter lacrymabiles gemitus lanctusque lugentium, et collegium triste miserorum, perdere, et ante Creatoris sui perire conspectum! Dei adjutorio indefesso studio laquod nobis contulit iudicatus, integrum in
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑtatẽ studio querere. & non solum
facultates. s etiam ipsas uoluntates de cor¬
dib eradicare. Nichil enim habere in¬
terdũ res necessrcatis ÷ : nichil aut̃ cupe
res untutis : ilud aut̾ scͥre debetis quod qͥ int̾
uos uitã agere constituerunt. aut cũ gͣndi
Unde felix est illa anima quȩ dumbene incon-¬
uersatione uersatur. multorũ gaudium est.
& plurimi exea sȩdifficant᷑. uł illuminant᷑.
Bona eni eius dum multis cõmunicant᷑. addurs.

Expanded text:
paupertatem studio quaerere et non solum paupertatem studio quaerere et non solum facultates, sed ipsas uoluntates. de cordibus eradicare. nihil enim proprium habere interdum res necessitatis exigit, nihil autere, virtutis. Illud etiam scire debetis, quod qui inter vos vitam agere constituerunt, aut cum grandiUnde felix est illa anima quae cum bene in congregatione versatur, multorum gaudium est; et plurimi ex ea vel aedificantur vel illuminantur. Bona enim ejus, dum multis communicantur, addu
Abbreviated transcription (Latin):
drocuͣ nunc koñi nõ ad quietẽ. nõ
ad securitatem. s ad pugnam atq
certamen conuenimꝰ. ad agonẽ huc processimꝰ.
ad exercendum cũ uitiis bella conscendimus.
Uitia enim nr̃a hostes nr̃i sunt. de quibui
cum habeas eis fedus. Necessaria nobis fi est
peruigil cura. in defessa custodia. qui a conflic¬
tus iste. sine fine hostis iste sinc pace ẽ. Uinci
potest. & recipi in amititiam nõ potest. Et idõ
pͣliũ istud quod suscepimꝰ sacis durũ satisq
periculosum ÷. quia int̾ hominem geritur.
e nͥ cũ ipso homine nõ finitur. Idõ gͦ nos ad¬
hec tranquilla secreta. & spualia castra contu¬
limus. ut cotidie contͣ passiones nr̃as infati-¬
gabili congressione certemꝰ. & cotidie seniori.
dium retundamꝰ. ut non solũ inuicẽ refe¬
ramus in iurias. s nec ab aliis sentiamꝰ illatas:¬
peculiarit᷑ ista ad professionẽ nram pertinent
nichlin hac uita consolationis requirere. nichil
rare. Subiectione atq ab iectione gaudẽ.

Expanded text:
ocum hunc, carissimi, non ad quietem, non ad securitatem, sed ad pugnam, ad certamen conuenimus, ad agonem huc processimus, ad exercenda cum uitiis bella conscendimus. uitia enim nostra hostes nostri sunt, de quibus m habeas cum eis foedus. necessaria nobis est, fratres, peruigil cura, indefessa custodia, quia conflictus iste sine fine, hostis iste sine pace est. hoste isto uinci potes, recipi in amicitiam non potes. et ideo proelium istud, quod suscepimus, satis durum satisque periculosum est, quia intra hominem geritur et nisi cum ipso homine non finitur. Ideo ergo nos ad tranquilla haec secreta et spiritalia castra contulimus, ut cotidie contra passiones nostras infatigabili congresdium retundamus, ut non solum invicem non inferamus injurias, sed nec ab aliis sentiampeculiariter enim ista ad professionem nostram pertinent nihil in hac uita consolationis requirere, nihil rare, subiectione et abiectione gaudere et
Abbreviated transcription (Latin):
pientia qͣ ds ẽ abscõdita e̾ ab ocłis om̃iũ uiuen¬
tiũ. qr in hac mortali carne cõsistentib & ui¬
di potuit ꝑ qͣsda circõscriptas imagines. & ui¬
deri nõ pot̾ ꝑ incirc̃scriptu lum̾ ȩt̾nitatis.
Sin uͦ aquib dã nõ pot̾ in hac adhuc
mortali carne cõsistentib quodã contempla

Expanded text:
est ab oculis omnium viventium, quia in hac mortali carne consistentibus et videri potuit per quasdam circumscriptas imagines, et videri non potest per incircumscriptum lumen aeternitatis. Sin vero a quibusdam non potest in hac adhuc mortali carne consistentibus, sed ta
Abbreviated transcription (Latin):
otio ac sonno quam decebat indulsi. Minus
legi. minus oraui. quam debui. Quis m reddat
hunc diem. quẽ inanibus fabilis perdidi: Ac si
fr̃s de omibus neglegentiis nr̃is conpungamur.
incubilibus idest incordibus nr̃is. Si ita egeri¬
tis. uos quidẽ deprofectu nr̃o letificabitis. sed
uos de adquisita salute gaudebitis. Nos uob̃
ꝓsalutis nr̃ȩ adqͥsitione subditis. donec illius
qui potens est pietas faciat. ut itade sermone
nr̃o proficiatis. ut nos uicissim ur̃is meritis ad¬
iuuetis. nobisq sitis & in p̃sentiuita ornam̃tu.
& infucura presidium amen.

Expanded text:
otio ac somno quam decebat indulsi. Minus otio ac somno quam decebat indulsi. Minus legi, minus oravi quam debui. Quis mihi reddat hunc diem, quem in vanis fabulis perdidi? Ac sic, fratres, de omnibus negligentiis nostris compungamur in cubilibus; id est in cordibus nostris. Si ita egeritis, nos quidem de profectu vestro laetificabimur, sed vos de acquisita salute gaudebitis. Nos vobis pro salutis vestrae acquisitione subdetis. Docet autem illius qui potens est pietas ut ita de sermone nostro proficiatis, ut nos vicissim vestris meritis adjuvetis, nobisque sitis et in praesenti saeculo ornamentum, et in futuro praesidium.
Abbreviated transcription (Latin):
tis. obsecramꝰ ut dereliqͦ corrigamus mores
negligentias emendemus. ne huc poit mo¬
obdurata deposcunt corda ueniamus. Flabo
rate gͦ fr̃s Rm̃i. ut de inceps int̾ uos contentio¬
ne iaudabli. ac meliore tandem emulatione
citate sit purior. in sobrietate sit patiencior.
in lacͥmarũ largitate profusior. incorpore ho-¬
nestior. in corde sicerior. quis inira mitior. in
mansuetdine moderatior. in risu rarior. in
cõpunctione feruentior. in gͣuitate fundatior
in caritate iocundior. & idõ nos met ipsos
castigemꝰ cotidie. ipsi nobiscum rationem de
cotidiana conu̾satione faciamꝰ. Alloquatur
se iti secretis sordiꝰ unaquięq anima & dicat.
Uideamꝰ si hanc diem sine peccato. sine inudia.
sine obtrectatione. ac murmuratione tnsegi.
Uideamꝰ si hodie aliquid quod ad ꝓfectũ
sum. Puto quod hodie illum incipientem
destruri. hodie seniori meo in obȩdiens fui.
m̃titus sũ. ꝑ iuraui. ira ułgula uictꝰ sum
Nlus nodie risi. plus cibo aut potu. plus

Expanded text:
i obsecramus, ut de reliquo corrigatis mores, negligentias emendetis, ne ad vos postmoibus quae obdurata deposcunt corda veniamus. Elaborate, fratres charissimi, ut deinceps inter vos contentione laudabili ac meliori tandem aemulatione titate sit purior, in sobrietate sit parcior, in lacrymarum largitate profusior, in corpore honestior, in corde sincerior, in ira mitior, in mansuetudine moderatior, in risu rarior, in compunctione ferventior, in gravitate fundatior, in charitate jucundior. Et ideo nosmetipsos castigemus, quotidie ipsi nobiscum rationem de quotidiana conversatione faciamus. alloquatur se in secreto cordis unaquaeque anima, et dicat: Videam si hanc diem sine peccato, sine invidia, sine obtrectatione ac murmuratione transegi. Videam si hodie aliquid quod ad profectuinet, operatus sum. Puto quod hodie illum insipienter destruxi, hodie seniori meo inobediens fui, mentitus sum, perjuravi; ira vel gula victus sum. Plus hodie risi, plus cibo ac potu, plus
Abbreviated transcription (Latin):
cũ autit a nimam fide uacuam. & di cimore
nudatam. itadiu̾sis passionibus in ebriat m̃¬
tem. ut quando aut maledicimus. aut iras¬
cimur. aut obtrectamꝰ. quando hȩc agimus
malum. Suam lingͣm male locutꝰ maculat.
suumcor obtrectator exulcerat. Suȩ m̃tis lum̃
iracundus obcecat. suam inuidꝰ animã uelut
tinea corrũpit. Et sicut exulceratis parentibꝰ
nascitur uipera. sicut inquam nasci iuꝑei fȩtꝰ
mana p̾cordia ipsis p̾mitus quas conceꝑint
passionibus dilacerantur. Illa inqͣm p̾cordia
&ta iuolantur. De tali partu dicit sermo di¬
uinus. Ecce parturit iniusticiã & concȩpit
dolorem. & peperit iniquitatẽ. Conuertet᷑
dolor eiꝰ incaput eiꝰ. & inu̾ticem ipsius iniqͥ¬
circa nos freg̃nter caritatis animꝰ ꝓ aliqͦrũ
negligenti is longe cruciabatur doloribus.
Premuso gͦ affectu &e exaliquo oterati pocto¬
ris estibus p̾cipimꝰ. ãmonemꝰ. atq etiã uos

Expanded text:
cum advertit animam fide vacuam et Dei timore cum advertit animam fide vacuam et Dei timore nudatam, ita diversis passionibus inebriat mentem, ut quando maledicimus, aut irascimur, aut obtrectamus, quando haec agimus,mala tua. Suam linguam maliloquus maculat, suum cor obtrectator exulcerat, suae mentis lumen iracundus obcaecat, suam invidus animam velut tinea corrumpit. Et sicut exulceratis parentibus nascuntur viperae, sicut, inquam, nasci viperei fetus mana praecordia ipsis primitus quas conceperint passionibus dilacerantur. Illa inquam praecordia,ditate violantur. De tali partu dicit sermo divinus: Ecce parturiit injustitiam, concepit dolorem, et peperit iniquitatem. Convertetur dolor ejus in caput ejus, et in verticem ipsius iniqucirca vos ferventis charitatis animus pro aliquorum negligentiis longo cruciabatur dolore. Sed praemisso affectu et aliquibus exonerati pectoris aestibus praecipimus, admonemus, atque etiam vos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenit ad animam tuam. Solemus etiam
nobis decorpotalium ierunioꝵ ac uuissbiliũ
uigiliarum assiduitate blandiri. qui post
uigilias ac forte de ipsis uigilis ᷤᷤ ad obt recta¬
ttones. ad u̾bositates. ad murmurationes egre¬
cõmessationes in honestas. bibitionesq for¬
tius. nonsolum dapnabili tͣngressione. s etiam
admirabili uilitate subducit. multũ ẽẽt leui
sisobrietate dñante dormiret. Et ille qui ieni¬
nans.neratũ & p̾grauatum pectꝰ iracundiȩ
ł indignationis distinctione circũfert. qui a
uino se abstinet. & insensibus uirus amaris
simȩ discordiȩ ebrietate turbatur. qͥ inquã
extiore salutifera poculorum partitate se mace¬
rat. & interiꝰ mortiferum uirꝰ odiorũ uiscera¬
infectus eructat. non ne inse propħicas uoces
ex uinea sodomorum uinea eoꝵ. & uittis eoꝵ
ex gomorta. Uua eoꝵ uua fellis. & botrus ama.¬
ritudinis in ipsis. Ita aut̃ interdũ diabolus

Expanded text:
pervenit ad animam tuam. Solemus etiam pervenit ad animam tuam. Solemus etiam nobis de corporalium jejuniorum ac visibilium vigiliarum assiduitate blandiri, qui post vigilias ac de ipsis forte vigiliis ad obtrectationis, ad verbositatis, ad murmurationis malum egrecommessationes inhonestas, bibitionesque furtivas, non solum damnabili transgressione, sed etiam abominabili vilitate subducit, multo esset levius, si sobrietate dominante dormiret. Qui jejunans oneratum et praegravatum pectus iracundiae, et indignationis disvino se abstinet, et in sensibus virus amarum amarissimae discordiae ebrietate turbatur; qui, inquam, exteriori et salutifera poculorum parcitate se macerat, et interiora ejus mortiferum virus odiorum eructant, nonne in se propheticas voces Ex vinea enim Sodomorum vinum eorum, et vites eorum ex Gomorrha; uva eorum uva fellis, et botrus amaritudinis in ipsis . Ita autem interdum diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
Uenire quippe adheremũ suma
ꝑfectio est : non ꝑfecte uiuere inheremo sũma
& inquietudo in corde u̾setur. si inhabitatione
silentium sit & inhabitatoribus uitioꝵ sit tu
muitꝰ. & colluctatiopassinum. si ext̾iora nmn sere
nitas teneat. & int̾iora tempestas: Solemꝰ an¬
nos nr̃os & spatia temporum. quib nunc ui¬
uimus supputare: Non ce fallat quicumq es
ille numerus dierum quos hic relicto corꝑa-¬
lit̃ scło cõsumiisti. Illo tantũ die uixisse te cõ¬
puta. inqͦ uoluntates ꝓprias ab negasti. inqͦ
malis desideriis restitisti. quȩ̾ sine ulla regłȩ̨
tns gressio & uristi. Iuo die uirisse te computa.
quẽ nõ malitia. nõ inuidia. nõ suꝑbia con-¬
taminauit. quẽ non mdatii. nõ ꝑ uirii cul¬
pa resꝑsit. qui peccato noncessit. quidiabo¬
lo repugnauit. Illo die uirisse te cõputa. qͥ
puritatis & sc̃ẽ meditationis habuit lucem.
quẽ nõ conu̾satio cenebrosa mutauit in noctẽ.
Illũ inqͣm diem applica ad uita tuã. cuiꝰ us

Expanded text:
enire quippe ad heremum summa perfectio est, non recte vivere in heremo summa et inquietudo in corde versetur? Si in habitatione simultus et colluctatio passionum. EX VITIS PATRUM. nitas teneat, et interiora tempestas? Solemus annos nostros, et temporum spatia, quibus nunc vivimus, supputare. Non te fallat, quicumque ille es, numerus dierum quos hic relicto corporaliter saeculo consumpsisti. Illum tantum diem vixisse te computa, in quo voluntates proprias abnegasti, in quo malis desideriis restitisti. Quem sine ulla regulae transgressione duxisti, illum diem vixisse te computa; quem non malitia, non invidia, non superbia commaculavit; quem non mendacii, non perjurii culpa respersit; qui peccato non cessit, qui diabolo repugnavit. Illum diem vixisse te computa, qui paritatis et sanctae meditationis habuit lucem, quem non conversatio tenebrosa mutavit in noctem. Illum, inquam, diem applica ad vitam tuam, cujus usus
Abbreviated transcription (Latin):
excorde. si uera humilitate. & non deficta ca¬
ritate. qͥa uidet ds̃ incorde. unde dixisti.s il¬
le si nõ uuit tͥ dimitt̾e. noli sollicitꝰ. Serui
estis ambo. habetis dñm. Conseruo tuo debaes.
noluit tͥdimitte̾. int̾pella dñm amboꝵ. Et¬
qđ di miserit dñs. si potest exigat seruus.

Expanded text:
ex toto corde, si vera humilitate, non ficta charitate, quomodo Deus videt in corde unde dixisti, sed ille noluit tibi dimittere, noli esse sollicitus. Servi estis ambo, habetis Dominum: conservo tuo debes, noluit tibi dimittere; interpella Dominum amborum. Quod tibi dimiserit Dominus, si pote
Abbreviated transcription (Latin):
sos fallamꝰ. homo se ipsũ nõ fallat. dĩ eniᷤ
neminẽ fallis. humanũ ÷ irasci. & utinam
nec hoc possemꝰ. humanuꝰ ÷ irasci. s habet
: odium. Na sepe etia pat̾ irascit᷑ filio. s nõ
odit filiũ. Irascit᷑ ut corrigat. Et si ꝓpt̾ea
irascit᷑ ut corrigat. amando irascit᷑. Propt̾¬
ea dicit᷑ tͥ. Festuca in oculo fr̾is cui uides.
trabẽ in ocło tuo nõ uides: In alio culpas
one odii . ira festuca est. S sifestuca nutrias:
trabes erit. Si uellas & ꝓicias. nichil erit.
eplã legeretur. debuit uos terrere eiꝰ sẽten¬
tia. ait eniꝰ. Tenebrȩ transierunt. & lux ue¬
ra iã lucet. Deinde secutꝰ adiunxit. Qui putat¬
se inlumine eẽ. & frem suuiꝰ odit. in tene¬
bris ÷ u̾q adhuc. S forte tales tenebras

Expanded text:
sos fallamus. Homo se non fallat, Deus neminem fallit. Humanum est irasci: et utinam nec hoc possemus. Humanum est irasci: sed non debet  odium. Nam saepe etiam pater irascitur filio, sed non odit filium: irascitur, ut corrigat. Si propterea irascitur ut corrigat, amando irascitur. Propterea dictum est: Festucam in oculo fratris tui vides; trabem autem in oculo tuo non vides . Cone odii, ira festuca est. Sed festucam si nutrias, trabes erit. Si evellas et projicias, nihil erit.tola legeretur, debuit vos terrere sententia. Ait enim: Tenebrae transierunt, lux vera jam lucet. Deinde secutus adjunxit: Qui se dicit in lumine esse, et fratrem suum odit, in tenebris est usque adhuc . Sed forte
Abbreviated transcription (Latin):
certamina. Iccirco necessariuꝰ ẽ donũ sp̃uũ
discernendoꝵ adño pete̾. ut possimꝰ cam
fraudes eoru qͣm studia p̾uidentes adu̾sus
dispare pugna. unũ dñicȩ crucis eleuare
aux iliuꝰ. hoc munere paulꝰ accepto. doce¬
bat dicens. Non eniꝰ eiꝰ ignoramꝰ astutias.
Ad cuiꝰ exemplũ etiam nos oportet ex his
ꝗͣ passi sumꝰ. mutuis nos inuice̾ institue¬
re sermonibus. hostile illis cõtͣ om̃s xp̃i.¬
anos. maxime uͦ cõtͣ monachos & uir¬
gines xp̃i odium ÷. Eoꝵ semitts laq̃os
p̾tendunt. eoꝵ mentes impiis atq obsce¬
nis cogitationib nicunt᷑ cu̾tere. S nichil
uobis in hoc terroris incutiãt. fidelib eni

Expanded text:
certamina. Idcirco necessarium est donum spirituum certamina. Idcirco necessarium est donum spirituum discernendorum a Domino petere , ut possimus tam fraudes eorum quam studia pervidentes, adversus disparem pugnam unum Dominicae crucis elevare vexillum. Hoc munere Paulus accepto, docebat dicens: Non enim ejus ignoramus astutias . Ad cujus exemplum etiam nos oportet ex his quae passi sumus, mutuis nos invicem instruere sermonibus. Hostile illis contra omnes Christianos, maxime vero contra monachos et virgines Christi, odium est. Eorum semitis laqueos praetendunt, eorum mentes impiis atque obscoenis cogitationibus nituntur evertere; sed nihil vobis in hoc terroris incutiant. Fidelium enim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ istũ uolitat aere̾. nõ ꝓcul anobis hostium
cat̾ua discurrit. Et diu̾sitatẽ eorũ quidem
non est meȩ paruitatis expon̾e. s hanc ma-¬
iorib concedo rationẽ. Qđ aut̃ in ꝓmptu
÷ & ignorantiȩ nõ expedit. dolos scilicet
eoꝵ ad u̾sũ nos cõpositos b̾uit̾ indicabo.
hoc pͥmu m̃tibus debemꝰ affigere. nichil dm̃
fecisse quod malũ ÷. nec ab eiꝰ constitutione
demonũ cȩpisse pͥncipatum. ꝑuersitas ista
nõ nat᷑ȩ s uoluntatis: uitiĩ. Boni & eniꝰ
ruere decęlis. ibi incȩni sordibus uolunta-¬
ti gentulitatis impias instituere culturas.
Et nunc nr̃i torquet᷑ inuidia. atq uniusa
mala cõmouere non cessant. nepͥstinis eoꝵ
sedibus succedamꝰ. Diu̾sa aut̃ eorũ & partita
nequitia est. Quidam enĩ adsumum nocendi
u̾ticẽ ꝑuenere. Alii ęxcomꝑatione peiorum
uidentur eẽ leuiores. atq om̃s propossibili¬
tate uiriuĩ diuisi contͣ singłas causasupsere

Expanded text:
 istum pervolat aerem, non procul a nobis hostium  istum pervolat aerem, non procul a nobis hostium caterva discurrit. Et diversitatem quidem eorum non est meae parvitatis exponere, sed hanc majoribus concedo rationem. Quod autem in promptu est, et ignorare non expedit, dolos scilicet eorum adversum nos compositos breviter indicabo. Hoc primum debemus mentibus affigere, nihil Deum fecisse quod malum est, nec ab ejus institutione daemonum coepisse principia: perversitas ista, non naturae, sed voluntatis est vitium. Boni etenim, ruere de coelis; ibique in coeni sordibus volutati, gentilitatis impias constituere culturas; et nunc de nobis torquentur invidia, atque universa mala commovere non cessant, ne pristinis eorum sedibus succedamus. Diversa autem eorum et partita nequitia est. Quidam enim ad summum nocendi verticem pervenere, alii ex comparatione pejorum videntur esse leviores; atque omnes pro possibilitate virium, diversa contra singulas sumpsere
Abbreviated transcription (Latin):
Si naturam mutauerit. ꝑuersa tunc dicit᷑.
si cõditio seruetur. & uirtꝰ : Anima nram
comendauit nobu dñs. seruemꝰ depositum
quale acrepimꝰ. Nemo causari potest ex-¬
trimserus situm quod inse nascitur. factu-¬
rã suã qui fecit agnoscat. opꝰ suũ inueniat
ut creauit. Sufficit nobis naturał ornatꝰ.
Ne deturpes homo quod tͥ largitio diuina
concessit. Oꝑa dĩ immutare uelle. polluereẽ.
U Ud etiam sollicrte ꝓuidere debemꝰ. ut
tyrannicam irȩ superemꝰ insaniam. quia
scriptũ est. Itacundia uiri. iusticia di nõ
oꝑatur. Et iterũ. Desideriũ concupiscens:
parit peccatum. Quo ꝑfecto: mors gignit᷑
Diuinȩ uocis pceptũ ÷. ut iugi custodia tu
dm habemꝰ inimicos. demones scilicet contͣ
quos nobis scđm aplicam cõtestationẽ pugna
carnẽ adu̾sus & sangͥnẽ. s adu̾sus pͥncipes
& potestates huiꝰ mundi. & adu̾sus spiritua¬
lia neqͥtiȩ incȩlestibus. Ingens eoꝵ turba¬

Expanded text:
si naturam mutaverit, perversa tunc dicitur; si naturam mutaverit, perversa tunc dicitur; si bona conditio servetur, et virtus est. Animam nostram commendavit nobis Dominus, servemus depositum quale accepimus. Nemo causari potest extrinsecus situm, quod in se nascitur; facturam suam qui fecit agnoscat, opus suum inveniat ut creavit. Sufficit nobis naturalis ornatus; ne deturpes, homo, quod tibi largitio divina concessit. Opera Dei immutare velle, polluere est. Illud etiam sollicite providere debemus, ut tyrannicam irae superemus insaniam, quia scriptum est: Iracundia viri justitiam Dei non operatur . Et iterum: Desiderium concupiscens parit peccatum, quo perfecto, mors gignitur . Divinae vocis praeceptum est , ut jugi custodia tueum habemus inimicos, daemones scilicet, contra quos nobis, secundum apostolicam contestationem, pugna  sanguinem, sed adversus principatus et potestates hujus mundi, adversus spiritalia nequitiae in coelestibus . Ingens eorum turba