comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
molum̃ta deeẽ laborantib ñ opor¬
tet. ut et bone spei adit᷑ ad aꝑiat᷑.
et desudantiũ querela iusta cõpensatõ¬
ne claudat᷑. atq iõ ꝑuidentiã nr̃am q̃
om̃s rei publice partes sub celesti fauo¬
re cͥtũspicit. ordinasse ꝯgnosce. ut col¬
loseo illustri uiro ꝑ laborib et m̾itis. ad
sirmiensem pannomã destinato. uixta
ꝯsuetudinẽ uet̾em uictualia p̃bebantur.

Expanded text:
molumenta deesse laborantibus non oportet, ut et bonae spei aditus aperiatur et desudantium querela iusta compensatione claudatur. atque ideo providentiam nostram, quae omnes rei publicae partes sub caelesti favore circumspicit, ordinasse cognosce, ut Colosseo illustri viro pro laboribus et meritis ad Sirmiensem Pannoniam destinato iuxta consuetudinem veterem victualia p
Abbreviated transcription (Latin):
auocentie ꝓfessio ẽ: nrãm elegisse p̃¬
sentiam. ubi nͨ uiolentie locꝰ datur.
nͦ auaritie uitia formidant᷑. Mauren¬
tius atq paula patris auxilio nuda¬
ti. multoꝵ se miurus testant᷑ ex põi.
c̃ facile possit subrpi. ł iuuenib desti¬
tutis. Et iõ nr̃m m̾ent᷑ p̃sidiũ. aqͥb
se calliditas ñ abstinet imꝓboꝵ. ꝑm̃
nis agnoscens. supͣmemoratos ad ul¬
tos. siqͥs uirgantiũ pulsare malu̾it.
ad nr̃m comitatũ nou̾it dirigendoᷤ.
uͥ ⁊ innocentia ꝑfugiũ. et calumpina¬
tores ius possunt inuenire districti.¬

Expanded text:
ocentiae professio est nostram elegisse praesentiam, ubi nec violentiae locus datur nec avaritiae vitia formidantur. Maurentius atque Paula patris auxilio nudati multorum se iniuriis testantur exponi: cum facile possit subrepi vel iuvenibus destitutis. et ideo nostrum merentur praesidium, a quibus se calliditas non abstinet improborum. nis agnoscens supra memoratos adultos, si quis iurgantium pulsare maluerit, ad nostrum comitatum noverit dirigendos, ubi et innocentia perfugium et calumniatores ius possint invenire district
Abbreviated transcription (Latin):
it ꝑordinationis offitiũ. confusionis ab¬
get᷑ incertum. ꝑĩ magnitudo tua. cͦ
ndinationi uidet᷑ subiac̃e ꝓuintia. int̾
possessores uolienses atq curiales cãm
diligenti examinatione discutiat. qͣtimnꝰ
Nt eos sopiat᷑ q̃rela a uob̾ patefacta iusti¬
ta. Non .N. decet post audientiã urãm
egotiũ trahi a quo post alios uidices de¬

Expanded text:
ionis abrogetur incertum. proinde magnitudo tua, cuius ordinationi videtur subiacere provincia, inter possessores Volienses atque curiales causam diligenti examinatione discutiat, quatenus inter eos sopiatur querela a vobis patefacta iustitia. non enim decet post audientiam vestram negotium trahi, a quo post alios iudices de
Abbreviated transcription (Latin):
rum. his multo acerbiora iungmi
alienis debitis absolutionẽ. aloti
qͣ tebitori potuit in ciuitate quing
Oiniquum ꝑsuasionis errorẽ. Au¬
dunt᷑ cãe g̾manis. filiꝰ obligation
pat̾nis si ñ sit heres ex uit᷑. Uxor no¬
talib debitis nͥ ꝑ successionis uincła
tenet᷑. ⁊ audatia ad solutionẽ trahe
extͣneos c̃ absoluãt iura coniunebs
hocꝰ actenꝰ fieri nũ ignorantia fore¬
bus habeat: qd̾ nr̃am potuit inte
comꝑto. spectabilitas nr̃a ad cunto
faciat noticiã ꝑuenire. ut qͥsqͥl s
repet̾e debuisset. pignorandi fo
fortassis inuaserit uocẽ iuns amit
nec liceat cuiqͣ. sua sponte nͥ obi¬
Pignorare malu̾it. indrplũ cuiuim
fecit. durepta restituat. qr sceła damp¬
na plus cohibent. et sola detͥmenta
cogitant: qui pudoris fec̾e iacturã. Quẽ
ũo ab hac redibitione fedũ patͦcimnũ te¬
nutatis excusat: ꝑ amissi qͣlitate facino

Expanded text:
multo acerbiora iungentes: alienis debitis ad solutionem alios aliqua debitori potuit vicinitate coniungi. o iniquum persuasionis errorem! dividuntur causae germanis: filius obligationibus paternis, si non sit heres, exuitur: uxor maritalibus debitis nisi per successionis vincula non tenetur: et audacia ad solutionem trahit extraneos, cum absolvant iura coniunctos. hoc hactenus fieri nostri ignorantia fortbus habeat, quod nostram potuit intrare comperto spectabilitas vestra in cunctorum faciat notitiam pervenire, ut quisquis quod repetere debuisset pignorandi studio fortassis invaserit, voce iuris amittat nec liceat cuiquam sua sponte nisi obli est, pignorare maluerit, in duplum cui vim fecit direpta restituat, quia scelera damna plus cohibent et sola detrimenta cogitant qui pudoris fecere iacturam. quem vero ab hac redhibitione foedum patrocinium tenuitatis excusat, pro admissi qualitate faci
Abbreviated transcription (Latin):
iiris etiã uirandi religione sirmarẽt. Quõ
uossecut᷑os ẽt̃ minime dubitam᷑. tẽpore
ñ amore. nã auob̾potuit inchoari. qd̃
p̃uenti sõgiquitate seqͥmini. Constat.N.
excellentissimos patres tanto amplus
posse dilig̃e. qnͣto maiores honores a ce¬
teris ordinib uisi st̃ accepisse. S ut pri¬
mordia nr̃a. et cͥca uos benignitatẽ pos¬
sitis agnosc̾e. qr decet curiã urãm benefi¬
ciis intͦire illustrẽ sisis mꝯerẽ comitẽ ur̃m
uob̾cũ his qui directis̃ fecimꝰ sac᷑menta p̃¬
stare. quia minolabilit̾ seruare cupimꝰ.¬
Siqͣ at̃ a nob̾ postulanda creditis. q̃ urẽ
securitatis increm̃ta multiplicẽt̃. indubi¬
tant̾ petite commoniti. quos ad funden¬
das p̃ces nosetiã udem᷑ hortari. ꝓmissio¬
enĩ potꝰ ẽ ista. qͣm cõmonitio. nã qͥ reu̾

Expanded text:
tiam iurandi relligione firmarent. Quod vos secuturos esse minime dubitamus tempore, non amore: nam a vobis potuit inchoari quod praeventi longinquitate sequimini. constat enim excellentissimos patres tanto amplius posse diligere, quanto maiores honores ceteris ordinibus visi sunt accepisse. Sed ut primordia nostra et circa vos benignitatis possitis agnoscere, quia decet curiam vestram beneficiis introire, illustrem Sigismerem comitem nostrum vobis cum his qui directi sunt fecimus sacramenta praestare, quia inviolabiliter servare cupimSi qua autem a nobis postulanda creditis, quae vestrae securitatis incrementa multiplicent, indubitanter petite commoniti, quos ad fundendas preces nos etiam videmur hortari. Promissio potius est ista quam commonitio; nam qui re
Abbreviated transcription (Latin):
in italia palmite claritate decorastis.
debitis. qͣlia nr̃is seniorib p̃stitistis. In
parentele loc̃ nr̃ iam tnͣsire debet af
stis gram̃ nepotis. qnͣdo meo parenti
adoptionis gaudia p̃stitistis. Intro¬
ducaiũ et in urãm mentẽ quias¬
ti sumꝰ᷑ regiã hereditatẽ. Illio ui
sup dominatũ. tm̃ ac talẽ retorea
habere ꝓpiciũ pͥmordia itaq ns
solatia m̃eant᷑ pͥncipis habere a¬
geui. pueritia tuitionẽ grã consi¬
qͣt᷑ i non in totũ a parentib den¬
tium᷑. qui tali ꝓtectione fulcim ⁊
tum. plus in illa parte regnabitie
om̃ia caritate iubetis. Qpp̃ ad sen¬
nitatẽ urãm illum ⁊ ilũ legatos
nrõs estimaium᷑ ẽẽ dirigendos. i
b conceclatis. qͣs c̃ diue memouen
mino auo ur̃o inclitos decessoresi
ur̃os ꝯstat habuisse. aliqͥd forstan
et ampliꝰ m̃eor sinc̃itatis. cͦ nec etis
uidet᷑ eẽ suspecta. nec gñatio iã ꝑbe̾

Expanded text:
in Italia palmatae claritate decorastis. in Italia palmatae claritate decorastis. dabitis, qualia nostris senioribus praestitistis. in parentelae locum vester iam transire debet affstis gratiam nepotis, quando meo parenti adoptionis gaudia praestitistis. introducamur et in vestram mentem, qui adepti sumus regiam hereditatem. illud mihi est supra dominatum tantum ac talem rectorem habere propitium. primordia itaque nostra solacia mereantur principis habere longaevi: pueritia tuitionem gratiae consequatur et non in totum a parentibus destituimur, qui tali protectione fulcimur.vinculis obligatum. plus in illa parte regnabitis, ubi omnia caritate iubetis. quapropter ad serenitatem vestram illum et illum legatos nostros aestimavimus esse dirigendos, ut ibus concedatis, quas cum divae memoriae domno avo nostro inclitos decessores vestros constat habuisse. aliquid forsitan et amplius mereor sinceritatis, cuius nec aetas videtur esse suspecta nec generatio iam probatur
Abbreviated transcription (Latin):
Corrigam᷑ itaq te ꝑ incitam̃ta p̃conii.
in qͦ adhuc debemꝰ ẽẽ distͣcti. domitiꝰ¬
itaq uir spectabił data nob̾ suppli¬
catione conq̃stus ẽ. possessiones uiris
sui. idẽ illã atq illã ab hominib ur̃is
neglectis legib fuisse ꝑuasas. dũ ciui¬
lit̾ oportu̾it recipi: s iure uidebatur
expͣci. S qr de uob̾ ñ patim᷑ diutꝰi ob¬
scura iactare qͥ gn̾is claritate sulgetis.
p̃senti auctoritate censemꝰ. ut imminẽ¬
te guidasaione nr̃o simomenti tẽpora
suffragant᷑. occupata nuꝑ cũ om̃ib
q̃ direpta sunt supplicanti faciatis sñ
aliqͣ dilatione restitui. Et siqͥd partib
ur̃is de legib creditis posse cõpet̾e. in¬
structã ꝑsonã ad nr̃m comitatũ desti¬
nare uosconuenit. ut intentionibus
partiũ sub eqͥtate discussis. ferat᷑ sen¬
tentiã qmͣ iuris dictat auctoritas. Ge¬
n̾osos quippe uiros omĩa conuenit fb̾

Expanded text:
corrigamus itaque te per incitamenta praeconii, corrigamus itaque te per incitamenta praeconii, in quo adhuc a nobis supplicatione conquestus est, possessiones iuris sui, id est illam atque illam, ab hominibus vestris neglectis legibus fuisse pervasas, dum civiliter oportuit recipi, si iure videbatur exposci. Sed quia de vobis non patimur diutius obscura iactari, qui generis claritate fulgetis, praesenti auctoritate censemus, ut imminente Duda saione nostro, si momenti tempora suffragantur, occupata nuper cum omnibus, quae direpta sunt, supplicanti faciatis sine aliqua dilatione restitui. Et si quid partibus vestris de legibus creditis posse competere, instructam personam ad nostrum comitatum destinare vos convenit, ut intentionibus partium sub aequitate discussis feratur sententia, quam iuris dictat auctoritas. generosos quippe viros omnia convenit sub
Abbreviated transcription (Latin):
uocandã. ut sic̃ odonacͥs tẽꝑe tributa
soluerunt. ita ⁊ nc̃ ab eis publicis uti
litatib seruiat᷑. et siqͥd ampliꝰ ꝑꝓbat᷑
adiectũ. ꝯsid̾atione cdefectaꝵ uirium
submouemꝰ. Nolumꝰ enĩ tale aliquid
indici qd̾ sit neccẽ remou̾i. Theo da¬
humanũ genꝰ sollicitat᷑ ilecebͣs. p̃cipue
uitanda ẽ alienaꝵ rer̃ turpis ãbitio.
qr inmmensũ iactata rapit᷑. s iusticie
pond̾ib ñ p̃mat᷑. auaritiã siqͥd̾ radi
ẽ om̃ium maloꝵ. et lectio diuina
testat᷑. q̃ tali sorte potita ẽ: ut cum
multa rapiat semꝑ egeat. Qͣ pp̃ uici¬
nitatẽ gen̾is nr̃i sicuti animis nr̃is
coalesc̾e nolumꝰ: ut illi nec initia cõ¬
cedam᷑. Quid .N. faciũt sordes aiõꝵ ĩ
splendore nataliũ: Illud te potꝰiꝰ decet
elig̃e ꝙ noᷤᷤ possit ornare. Amare san¬
guinis uir̃ ñ decet uulgare desid̾iũ:
qr genꝰ suũ conspic̃ ẽẽ purpuratũ.

Expanded text:
vocandam, ut sicut Odovacris tempore tributa vocandam, ut sicut Odovacris tempore tributa solverunt, ilitatibus serviatur; et si quid amplius probatur adjectum, consideratione defectarum virium submovemus. Nolumus enim tale aliquid indici, quod sit necesse removeri. EPIShumanum genus sollicitatur, inlecebras praecipue vitanda est alienarum rerum turpis ambitio, quia in immensum iactata rapitur, si iustitiae ponderibus non prematur. avaritiam siquidem radicem esse omnium malorum et lectio divina testatur, quae tali sorte punita est, ut cum multa rapiat, semper egeat, quam propter vicinitatem generis nostri sic in animis vestris coalescere nolumus, ut illi nec initia concedamus. Quid enim faciunt sordes animorum in splendore natalium? illud te potius decet eligere. quod nos possit ornare. Hamali sanguinis virum non decet vulgare desiderium, quia genus suum conspicit esse purpuratum.
Abbreviated transcription (Latin):
eqͣbilit̾ cdesid̾em᷑ aug̃i. crem̃t
tñ siscaliũ tributoꝵ iustiuimo sĩ
anda iuditio. qi s̾uientium imminu¬
tio ẽ hꝰ illationis accessio. qͣntũꝙ par᷑
eit. s a nob̾ qui fisci utilitatẽ stabili
iolum̃ diut᷑nitate ꝯsist̾e. excludendaẽ
Dispendiosa semꝑ enormitas. ne aug¬
mento suo tumens sumina deficiat. ĩci¬
piatꝙ mag̃ decẽ qi ĩmanit̾ uisa ẽ accͤ¬
uisse. ꝓiñ illustris magnitudo tua gͣua¬
sia nosatq ponto natos nob̾ supplicas¬
se cognoscat. a ianuario. s ⁊ ꝓbo dis¬
cussorib iniquis se om̃ib ingͣuatos. cũ
st̾ilitas ieiuna locoꝵ nulla sibi fieri aug¬
menta patiat᷑. Repugnante siqͥdẽ
nat᷑a q̃libet cedit industria. nͨ ꝓ dest
studiũ laboris impend̾e. qd̃ ub̾tas lociᷤ
ñ agnoscit᷑ adiuuare. Ibi potest censꝰ
addi. ubi cultura ꝑfecerit. Iñ ⁊ uaria tͥ¬
buta. qr ñ ẽ agͦx una fecunditas. atq
inꝯsuetudinẽ eis pͥstinã censemꝰ ẽẽ re¬

Expanded text:
equabiliter desideremus augeri, crementa tamen fiscalium tributorum iustissimo sunt pensanda iudicio, quia servientium imminutio est huius illationis accessio quantumque parcit. sed a nobis, qui fisci utilitatem stabili volumus diuturnitate consistere, excludenda est dispendiosa semper enormitas, ne augmento suo tumens summa deficiat incipiatque magis deesse, quia immaniter visa est accrevisse. Proinde illustris magnitudo tua Gravassianos atque Pontonates nobis supplicasse cognoscat a Ianuario, sed et Probo discussoribus iniquis se oneribus ingravatos, cum sterilitas ieiuna locorum nulla sibi fieri augmenta patiatur. repugnante siquidem natura quaelibet cedit industria, nec prodest studium laboris impendere, quem ubertas loci non cognoscitur adiuvare. ibi potest census addi, ubi cultura profecerit. inde et varia tributa. quia non est agrorum una fecunditas. Atque ideo consuetudinem eis pristinam censemus esse re
Abbreviated transcription (Latin):
scripti: ꝯgnosc̾e dominantis ext
ut qui credit᷑ uniu̾sos posse ꝑtii
audiat᷑ ad regni culmina ꝑuense
Mensura leticie de magnitudiẽna¬
cii uenit. et tanta sit alacritas an
Dicta sodaliũ. si ainicoꝵ teleuat sospi¬
tis nuntiata. qͣnta ex ultacione sucipide¬
luc̾ta st̾: s sic factꝰ ẽ ꝑ qͥ etẽ. quẽ ad mo¬
obtin̾e sñ contentionib pͥncipatum.
⁊ in illa re .p. adolescentẽ dominũ fi¬
en: uͥ młtos ꝯstat mat᷑os moribꝰ in¬

Expanded text:
scripti, cognoscere dominantis exortum, ut qui creditur universos posse protegere, audiatur ad regni culmina pervenisse. mensura laetitiae de magnitudine nuntii venit et tanta fit alacritas ani commoda praedicta sodalium, si amicorum relevat sospitas nuntiata, quanta exultatione sulucrata sunt, sed sic factus est per quietem, quemadmoobtinere sine contentionibus principatum; et in illa republica adolescentem dominum fieri, ubi multos constat mat
Abbreviated transcription (Latin):
ordinantib uia fieri debent. q̃ rege.
possũt demonstrare p̃sentiã. Sic. etꝰ
dimꝰ. qr memor nataliũ tuoꝵ: ate s¬
tias om̃e uitiosum. et ilia sola diligͥ
possis. q̃⁊ nos amare cognoscis. p̃us
flebili nob̾ additione ꝯq̃stus ẽ nobi
delegantib cognitores iudicatũ sea
t᷑ inqͥlinã nõie pꝰ longa tẽꝑis int̾rai
m̃uisse. et ex curiis dampnisq ꝯ feloi
urãm tandẽ ꝓspexisse iusticiã. nͨ ñlt¬
gatoris imꝑbam cessare calumpnũ:
dũ rediuius litib tenuitatẽ insequt
citis. nec constat ad u̾sariis ꝑuocasse
galit̾. sinitũ iure negotiũ in sua ma
facite firmitate. ne longa q̃o litigai¬
um ñ tam aiugeat patmonia s eñt
et qd̾ sit ambitu lucͥ: cã uideat᷑ eẽ tis¬

Expanded text:
ordinantibus illa fieri debent quae regiam possunt demonstrare praesentiam. sic enim credimus, quia memor natalium tuorum a te abicias omne vitiosum et illa sola diligere possis, quae et nos amare cognoscis. proavorum us itaque flebili nobis aditione conquestus est vobis delegantibus cognitores iudicatum se contra Inquilinam nomine post longa temporis intervalla meruisse et excubiis damnisque confecto vestram tandem prospexisse iustitiam: nec tamen litigatoris improbam cessare calumniam, dum redivivis litibus tenuitatem insequitur citis nec constat adversarium provocasse legaliter, finitum iure negotium in sua manere facite firmitate, ne longa quaestio litigantium non tam augeat patrimonia, sed evertat et quod fit ambitu lucri, causa videatur esse dis
Abbreviated transcription (Latin):
sur. Sut ad querelam supplitar
no reddetur horribił. Quod uiuacita¬
tem tuam diligenti censem᷑ examina¬
tione discut̾e. qͦ et de palatio nr̃o aus¬
toritatẽ. et de legib uisa est iusticiam
collegisse. ut more ip̃iꝰ fontisscer qd
actũ ẽ uidearis ulcissi: ꝑqͥrant᷑ furessũ¬
ant. et se t̾ribili mͣmuratione confũ¬
dat. Sic aquas suas omĩa sibi iudi¬
undicta. ut loca sint ꝑiuia. inuitet po¬
sita disciplina studiũ cõmeantiũ. ne
latronũ excessib uitet᷑ tale miratu¬

Expanded text:
catur. Sed ut ad querelam supplicantno redderetur horribilis. Quod vivacitatem tuam diligenti censemus examinatione discutere, quae et de palatio nostro auctoritatem, et de legibus visa est justitiam collegisse; ut, more ipsius fontis, scelus quod actum est videaris ulcisci. Perquirantur sontes sumant, et sic terribili murmuratione confundantur. Sic aquas suas omina sibi judis competens vindicta, ut loca sint pervia: invitet posita disciplina studium commeantium; ne latronum excessibus vitetur tale miracu
Abbreviated transcription (Latin):
uentũ querũt. et mox ut foro potu¬
erunt eẽ digni.statim incipuĩt agͥsti
habitatione nesciri. ꝓficunt ut dedi᷑¬
cant. erudiunt᷑ ut negligant. et cũ
agros diligunt: se amare ñ norunt.
Querat erudit᷑ ubi posut existere głr¬
osus. Prudens frequentiã s̃ respuat
hominũ. inqͣsenuint ec̃ laudandum:
alioqum uͥtutib fama touit᷑. si eaꝵ
m̃ita in hominib uesciant᷑. Nam
qͣłe desid̾ium ẽ. cuium frequentiam
desert̃. c̃ aliqͣs qͦ aiũ conu̾satiom hu¬
inane se uideaut᷑ uelle misc̾e: Morta¬
lium .N. penatib fiducialit̾ nidos ꝑhi¬
lomena suspendit. ⁊ int̾ cõmanen¬
tiam turbas puellos nutrit intrepida.
fedum gͦ nimis ẽ nobii. filiosinde¬
solationib elucare: c̃ frequentioni
humane uideas alites sua pignora cõ¬
misise. Redeant gͥ ctuuitates i pͥsti¬
nuni decuos. nullus amenitast

Expanded text:
ventum quaerunt; et mox ut foro potuventum quaerunt; et mox ut foro potuerint esse digni, statim incipiunt agresti habitatione nesciri: proficiunt, ut dediscant; erudiuntur, ut negligant; et cum agros diligunt, se amare non norunt. Quaerat eruditus ubi possit existere gloriosus: prudens frequentiam non respuat hominum, in qua se novit esse laudandum. Alioqui virtutibus fama tollitur, si earum merita in hominibus nesciantur. Nam quale desiderium est civium frequentque avium conversationi humanae se videcant velle miscere? mortalium enim penatibus fiducialiter nidos philomena suspendit et inter commanentium turbas pullos nutrit intrepida. foedum ergo nimis est nobili filios in desolationibus educare, cum frequentationi humanae videat alites sua pignora commisisse. redeant igitur civitates in pristinum decus: nullus amoenitat
Abbreviated transcription (Latin):
seresibi multa fecunditate luxunat.
pallas etiam ñ minua largitate cõ¬
gaudet. plana ndent pascuis fecun¬
dis erecda uinemiis. habundat inui¬
ciphanis animaliũ gregib. s equinĩ
mrarime glat armentis. cͣito qñ ar¬
mustoꝵ aculeis animalia satigẽtur.
et herbaꝵ semꝑ uirentiũ sacietatib
ex pleant̃. audeasꝑ catumina mõtiũ
riuos purissimosire. et quasi exedito
ꝓfluant: sic ꝑ alpiũ sũma clecurrunt.
Addit᷑ qd̾ utroꝙ lat̾e copiosa marmna põ¬
sicet firquentione ꝯmertia:. ut et ꝓpͥis
fiudib affluent᷑̾ exub̾et. et ꝑegͥno pe¬
nu uicinitate littor cõpleat᷑. uliuunt
illic rustici epłis urbanor. mediocres
ã habundantia p̃potentiũ. ut nͭ mini¬
na idi fortuna copuis ꝓbat᷑ excepta.
hat gͦ ꝓuintiã cuutatib nolunt inco¬
lere.qmͣ ł in agris suis se fatent᷑ oĩno di¬
lig̾e. Quid ꝑdest tantosuros lat̾elitts
defecatos Pueri lib̾ alium scolax con¬

Expanded text:
Ceres ibi multa fecunditate luxuriat: Ceres ibi multa fecunditate luxuriat: Pallas etiam non minima largitate congaudet: plana rident pascuis fecundis, erecta vindemiis: abundat multifariis animalium gregibus, sed equinis maxime gloriatur armentis: merito, quando arut nec muscarum aculeis animalia fatigentur et herbarum semper virentium satietatibus expleantur. videas per cacumina montium rivos ire purissimos et quasi ex edito profluant, sic per Alpium summa decurrunt. additur, quod utroque latere copiosa marina possidet frequentatione commercia, ut et propriis fructibus affluenter exuberet et peregrino penu viciniillic rustici epulis urbanorum, mediocres autem abundantia praepotentium, ut nec minima ibi fortuna copiis probetur excepta. Hanc ergo provinciam civitatibus nolunt incolere, quam vel in agris suis se fatentur omnino diligere? Quid prodest tantos viros latere litteris defaecatos? Pueri liberalium scholarum con
Abbreviated transcription (Latin):
aqͣꝵ copias urbib umisisse. nͥ ne
ꝓuideat᷑ cloacaꝵ opportuna digiͥ
parte corporis relarat᷑ effund̾it. Et ido̾¬
tua sublimitas parmenses municipes.
huic faciet oꝑisiauit̾ insist̾e: qͣtinꝰ anti¬
quos cunicłos siue subt̾raneos. siue qui
iungunt᷑ marginib plateaꝵ diligenter
emendent. ut c̃ sollempnit̾ optat᷑ uob̾
liquor influx̃it. nulla abiectiletaminĩ
obietione tardet᷑. qr grãm unda ñ h̃t̃.
nͥ que iugit᷑ influit: et uisa semꝑ abs¬
N. ĩiusu gͣta. nͨ umentis accomoda.
elementũ pulcherrinũ qͥł. s c̃ inna¬
arali pͥiate seruat᷑. sine hoc agͥ squa¬
lent. uirbes þanhela siccitate fatigant᷑.
nt lictione prinierit. Q pp̃ tã utillime
tioum debet stutere ꝯseno. qr ciuis

Expanded text:
arum copias urbibus inmisisse, nisi nunc provideatur cloacarum opportuna digestparte corporis relaxatus effuderit. Et ideo sublimitas tua Parmenses municipes huic faciet operi naviter insistere, quatenus antiquos cuniculos sive subterraneos sive qui iunguntur marginibus platearum diligenter emendent, ut cum sollenmiter optatus vobis liquor influxerit, nulla abiecti laetaminis obienisi quae jugiter influit, et visa semper absenim nec visu grata, nec jumentis accommoda. Elementum pulcherrimum quidem, sed cum in naturali puritate servatur. Sine hac agri squalent, urbes anhela siccitate fatigantur interdictione punierit. Quapropter tam utillimae rei omnium debet studere consensus; quia civis
Abbreviated transcription (Latin):
ote respondeant: ita hominũ serino¬
ub ꝓuocate nescio quid inmmurãt.
iroas ibi aliqͦd animal ꝓstratũ som
oqͥesce. Q̾ excitatũ magno strepity
breponteat. legit᷑ quidẽ ñ uullios fõ
domuais scaturire miracułut aliq
poriti animalib recdant uariũ colo¬
p alsigueges albos efficiat. quidã
saram diuitiã suscepta ligna con¬
tait. S has cãs uula iõ cõprehen

Expanded text:
latae respondeant ita hominum sermonilatae respondeant ita hominum sermonibus provocatae, nescio quid inmurmurant. credas ibi aliquod animal prostratum somno quiescere, quod excitatum magno tibi strepore respondeat. legitium variis scaturire miraculis, ut aliqui potati animalibus reddant varium colorem, alter greges albos efficiat, quidam in saxeam duritiam suscepta ligna convertant. Sed has causas nulla ratio comprehen
Abbreviated transcription (Latin):
datis sideuissorib tam posessores ⁊̃
rales sub estimatione uinũ penie¬
posita ꝓmittant anniparte mus
in ciuitatib manere. qͣs habitar de¬
geriit. sic fiat ut eis nec ornatͥ de
iuum: nec uoluptas deneget᷑ aot
festiaret: itin̾is longinqͥtate ꝯst
ip̃a loca et pasturaꝵ ub̾tate femausi
et aquaꝵ mundatione pulchise
ris hareuã fertił campꝰ. uͥ fonsuat̃iẽ¬
aqͣs fontis irrigui repꝑit sic equit᷑as.
ut inmorẽ stagni ñ tam currẽ qmͣsta¬
ie uideant᷑. at uͥ concre pans tussis emi¬
a fu̾it. aut s̃mo clamor fortasse sonue¬
ait: nescio qͣui statĩ aque ibidẽ concita¬
te ꝓsiliunt. os illud gurgitis ebuili¬
e uideas gͣuit̾ excitatũ. ut putesaqm
igentẽ succense olle susce pisse feruorẽ.
sienti homini tacita loqñti strepity
ingore respondens. ut stupescas sic
subito ꝑtͥbata: ꝗͣ nullus tactꝰ exagitat.
ouauis. in audita ꝓprietas. aquas
ue hominũ cõmoueri. et qͣsi appel¬

Expanded text:
datis fideiussoribus tam possessores quam curiales sub aestimatione virium poena interposita promittant anni parte maiore se in civitatibus manere, quas habitare delegerint. sic fit, ut eis nec ornatus desit civium nec voluptas denegetur agrfestinaret, itineris longinquitate confectus, ipsa loca et pasturarum ubertate fecunda sint et aquarum inundatione pulchrescmaris harenam fertilis campus, ubi fons vastus egaquas fontis irrigui reperit sic quietas, ut in morem stagni non tam currere quam stare videantur. at ubi concrepans tussis emissa fuerit aut sermo clarior fortasse sonuerit, nescio qua vi statim aquae ibidem concitatae prosiliunt: os illud gurgitis ebullire videas graviter excitatum, ut putes aquam rigentem succensae ollae suscepisse fervorem: silenti homini tacita, loquenti strepitu et fragore respondens, ut stupescas sic subito perturbatam, quam nullus tactus exagitat. Nova vis, inaudita proprietas aquas voce hominum commoveri, et, quasi appel
Abbreviated transcription (Latin):
uamus ad ꝓditionẽ scełis re¬
larata nimis pena sufficiat.
ñ parum sit minꝰ audacie suppli¬
cii declinasse t̾rorem. addim̾ tum
p̾mium qd̾ habere innocentia so¬
let. ñ qr ꝯmissa placuerint s nõ
delectat inuerificos ẽẽ in amore iuin¬
dicte. Qua pp̃ p̾sentis edicti unꝰqͥsq
auctoritate ꝯgnoscat. centũ se aure¬
os largitate nr̃a ꝓmereri. si ꝓdatqͥ
statuam de commensi ciuitate ra¬
ꝓuerunt. et de suo facto qd̾ maxi¬
me nocens requiit indulgentiã
se uor̾ut habit᷑m. damꝰ ieneo cõ¬
pendio aureũ munꝰ et metalla ꝗͣ
muenire possum. p̾ciosiora largi¬
mur. Illud podl hac lib̾alitate redi¬
mentes. ne tͣnͣseat in usum ꝙ¬

Expanded text:
uamvis ad proditionem sceleris relaxata nimis poena sufficiat nec parum sit munus audaciae supplicii declinasse terrorem, addimus tamen praemium, quod habere innocentia solet: non quia commissa placuerint, sed delectat nos munificos esse in amore vindictae. Quapropter praesentis edicti unusquisque auctoritate cognoscat centum se aureos largitate nostra promereri, si prodat qui statuam de Comensi civitate rapuerunt, et de suo facto, quod maxime nocens requirit, indulgentiam se noverit habiturum. damus in aeneo compendio aureum munus: et metalla quam invenire possumus pretiosiora largimur: illud potius hac liberalitate redimentes, ne transeat in usum
Abbreviated transcription (Latin):
cerbum nimis ẽ nr̃is tempori¬
b antiquoꝵ facta decrescere:
qui ornatum urbium cotidie de¬
sid̾am augere. Qcirca p̃sentib te
iussionib ammonem᷑ ut de com¬
monensi ciuitate eneam statuã
q̃ ꝑisse sugg̾itur om̃ium animo¬
sitate ꝑ quiras. Spondens .N. cen¬
tum aureos. siquis ħ sacrilega ꝓ¬
fessionis inuitet: qd̾ etiã ad te desti¬
nata edicta ꝑ locunt᷑. S c̃ ħ tam̃
iussa ꝑuulgau̾is. si ad huc facmus
secreta uelau̾int: pꝰ diẽ uen̾abilẽ
locoꝵ artisices facias ꝯg̾gari. ⁊ qͥb
sub t̾rore ꝑquire quo ministꝰ fu̾it
ꝑpetͣtum. ab imꝑitis .N. haꝵ rerũ
statue facił eu̾sio ñ fuisset: nͥ temp¬
tasset mouere loco magistra p̃sũp.

Expanded text:
cerbum nimis est nostris temporibus antiquorum facta decrescere, qui ornatum urbium cottidie desideramus augere. quocirca praesentibus te iussionibus ammonemus, ut de Comensi civitate aeneam statuam quae perisse suggeritur, omni animositate perquiras: spondens etiam centum aureos, si quis haec sacrilega proonfessionis invitet, quod etiam ad te destinata edicta proloquuntur. sed cum haec tamen iussa promulgaveris, si adhuc facinus secreta velaverint, post diem venerabilem locorum artifices facias congregari: a quibus sub terrore perquire quo ministro fuerit perpetratum. ab imperitis enim harum rerum statuae facilis eversio non fuisset, nisi eam temptasset movere l
Abbreviated transcription (Latin):
taue nimis ẽ ut fructu labo¬
ris sui fraudetur industrus.
et cui debet ꝓ sedulitate conferri
p̾mium: de spendium patiatur
iniustum. In ea p̾sertim q̃ ad no¬
stram respicit largitatẽ uͥ nichil
debet licere negligentie. ne uideat᷑
minꝰ ꝓfut᷑a sanxisse. Dudum siqͥdẽ
spei et domitio spectabilib uiris. lo¬
ca in spolitino t̾ntorio cenosis fluẽ¬
tib inutdit̾ occupata. largitas nr̃a
concesserat. ĩbi aquaꝵ uasta ꝑfun¬
ditas t̾renam grãm in nullos usu̾
ꝓfuturã absorbuerat. Iacebat tei¬
lus naufraga plaustri torpore cõn¬
fusa. et sub utroq iactata dispendio
nec aquaꝵ puros liquores merue¬
rat: et decus t̾rene soliditatis ami¬
serat. Hoc nos quib cordi ẽ in me¬
lius cuncta mutare supͣ memora¬
tis tali ꝯditione concessimꝰ ut si eoꝵ
oꝑa ac labore turpis desicat
faciẽ paulatim mollities siages
bene cepta inuida destruant᷑ iri¬
iua. Piñ deuotio tua p̾fatum
tium mod̾ata executione ꝯueni

Expanded text:
ave nimis est ut fructu laboris sui fraudetur industrius; et cui debet pro sedulitate conferri praemium, dispendium patiatur injustum; in ea praesertim re, quae ad nostram respicit largitatem: ubi nihil debet licere negligentiae, ne videamur minus profutura sanxisse. Dudum siquidem Spei et Domitio spectabilibus viris loca in Spoletino territorio, coenosis fluentibus inutiliter occupata, largitas nostra concesserat: ubi aquarum vasta profunditas terrenam gratiam in nullos usus profuturam absorbuerat. Jacebat tellus naufraga, palustri torpore confusa, et sub utroque jactata dispendio, nec aquarum puros liquores meruerat, et decus terrenae soliditatis amiserat. Hoc nos, quibus cordi est in melius cuncta mutare, supra memoratis talis conditione concessimus; ut si eorum opera vel labore turpis desiccarfaciem paulatim mollities siccata bene coepta invida destruantur ignavia. Proinde devotio tua praefatum Domitium moderata exsecutione conveniat,
Abbreviated transcription (Latin):
tius dampna susciꝑe. eueniatq
de testabił casusait qui functionẽ
ꝑpͥam uix pot̾at sustine deuotus:
alienis omnib p̾mat᷑ infirmus
qui nos salua ciuilitate dissimu¬
lare ñ possumꝰ. ut sũ acerbitate
belli reb suis exuant᷑ opp̾ssi. et
illi mag̾ ꝑeant qui rei .p. par̾e
festinant. hoc etiã nos ecdictali
ꝑ gmͣmate incunctoꝵ nou̾itis ꝑ¬
uintialium noticiam ꝑtulisse ut
libe ꝓrumpat in publicũ. qui
se aliene functionis pond̾e nouit
opp̾sum. relaturi a nob usticie
sunctum: qui fessis nouimꝰ dare
ris. nec se contineant immu¬
niti. et lesus animꝰ uociferatione
pascat᷑. tñ lib̾ior sermo ꝑmit᷑ qͥ
nr̃a auctoritate laxat᷑. Detestam᷑
nit. qd dissimulatio pacientis ab

Expanded text:
tius damna suscipere eveniatque tius damna suscipere eveniatque detestabilis casus, ut qui functionem propriam vix poterat sustinere devotus, alienis oneribus prematur infirmus. Quod nos salva civilitate dissimulare non possumus, ut sine acerbitate belli rebus suis exuantur oppressi et illi magis pereant, qui rei publicae parere festinant. hoc etiam nos edictali programmate in cunctorum noveritis provincialium notitiam pertulisse, ut libere prorumpat in publicum, qui se alienae functionis pondere novit oppressum: relaturi a nobis iustitiae fructum, qui fessis novimus donaris nec se contineant imminuti et laesus animus vociferatione pascatur, tamen liberior sermo promitur, qui nostra auctoritate laxatur. detestamur nit quod dissimulatio patientis abs
Abbreviated transcription (Latin):
recta comꝑimꝰ sic pͥme tnͣsmissio¬
nis tempꝰ exemptum. ut nicħ aut
parum asenatoris domib ꝯstet illa¬
tum allegantes ꝑ hanc difficultatem
tenues depͥmi: quos decuerat suble¬
uari. fiet enĩ ut exactoꝵ nimietas dũ
ẽ deuotꝰ ã ꝓpͥa. Pret̾ea multo acerbio¬
ra iungentes. qd̃ ꝓsua qͥsq uolunta¬
te aliquid exigentib dignet᷑ obicere.
q̃ tñ om̃ia detͥmenta curialib dnͣr ĩfli¬
gi. et qui in usus publicos fuerant
hant᷑ iniuriis. Atq iõ patres conscͥp¬
ti qui parẽ nob̾cum rem publicam
debetis annisum sic equabilit̾ ordinate.
ut qͥcquid unaq̃q domꝰ senatoria
ꝓfitet᷑. destinatis ꝓcuratorib per
ꝓuintias trina ulatione ꝑsoluat.
aut certe qui in locum beneficii
solebatis expet̾e. aite uicariane
sedis si id diligitis uniu̾sa cõplete.
ne necesse sit curiali ꝑ multiplicẽ
⁊ inefficatiam ꝯuentionis laborẽ
in exiguis ur̃as illationib sua po¬

Expanded text:
recta comperimus sic primae transmissiorecta comperimus sic primae transmissionis tempus exemptum, ut nihil aut parum a senatoriis domibus constet illatum: allegantes per hanc difficultatem tenues deprimi, quos decuerat sublevari fiet enim, ut exactorum nimietas, dumest devotus ad propria, praeterea multo acerbiora iungentes, quod pro sua quisque voluntate aliquid exigentibus dignetur abicere, quae tamen omnia detrimenta curialibus dicuntur infligi, et qui in usus publicos fuerant ahantur iniuriis. Atque ideo, patres conscripti, qui parem nobiscum rei publicae debetis adnisum, sic aequabiliter ordinate, toria profitetur, destinatis procuratoribus per provincias trina illatione persolvat. Aut certe, quod in locum beneficii solebatis expetere, arcae vicarianae sedis, si id diligitis, universa complete, ne necesse sit curiali per multiplicem et inefficacem conventionis laborem in exiguis vestris illationibus sua po
Abbreviated transcription (Latin):
nes posse tͣduci. a quib iniuncta
p̾sentia uix credim᷑ explicari. cessa¬
uit gͦ cuta nos imꝑboꝵ nephanda
p̾simptio. et obscuris dolis effectum
nr̃a tollit auctoritas. Incassum enĩ
odit: cui se clementia pͥncipał ob
regulam p̾stitisse. nam quod
onet nom̃ romanum a nob legit
institumm. ad hoc patres in illo
pͥncipio nominati. ut qͣi filioꝵ ꝑuoꝰ
possit uita componi. uos enĩ deuo¬
tionem ꝓuincus. uos pͥuatis iura de¬
creuistis. et ad om̃s iusticie partes
subiectos parere libent̾ docustis. &̃
iõ ñ debͤet mñ signum resultationis
exire: unde exemplum potuit mo¬
derationis effulgere. Qd̾ nr̃a clem̃¬
tia cui cordi ẽ rerum omĩum tenere
mensurã. in ur̃am noticĩa credidit
ꝓfendum. ne magis ignorantia nu¬
triatur. ut cessus sub quoꝵ consci¬
entia error ñ potest ẽẽ ꝑpetuus. gͣ ꝑ
uinciaꝵ iudicium relatione admͣg¬
nificum uirum p̾fectum p̃torii di¬

Expanded text:
nes posse traduci, a quibus iniuncta nes posse traduci, a quibus iniuncta praesentia vix credimus explicari. cessabit ergo circa vos improborum nefanda praesumptio et obscuris dolis effectum nostra tollit auctoritas. in cassum enim odit, cui se clementia principalis regulam praestitisse: nam quod ornat nomen Romanum, a vobis legitur institutum. ad hoc patres in illo principio nominati, ut quasi filiorum per vos possit vita componi. vos enim devotionem provinciis, vos privatis iura decrevistis et ad onmes iustitiae partes subiectos libenter parere docuistis. et ideo non decet inde signum resultationis exire, unde exemplum potuit moderationis effulgere. quod nostra clementia, cui cordi est rerum omnium tenere mensuram, in vestram notitiam credidit perferendum, ne magis ignorantia nutriatur excessus, sub quorum conscientia error non potest esse perpetuus. Igitur provinciarum iudicum relatione ad magnificum virum praefectum praetorii di
Abbreviated transcription (Latin):
ut se cõmodet benigni¬
gał fati uulnere sauciatis qui
plus merent᷑. quos sortis sue fa
p̃sserunt. Atq iõ magnifici
tue p̾senti auctoritate declarar
acerbo casu remeare iubeatis. l
aflictis. et qd̾ nephas didum
qui doloꝵ nubila mr̃a semꝑ serem¬
ꝗte tetͥgimꝰ: nc̃ misis pias lacrimas
e negare uideam. Insatiabis quippe
Qs ẽ qui humandis ñ si nit᷑ corpori¬
bus int̾ ec̃. dum semꝑ se reum iudi¬
qsto p̾tio sepeliendũ hectorẽ redem¬
. rogauit furentẽ. supplicauit ar¬
mato. uitamq suam expon̾e ma¬
luit ut cadaueri debita ñ negaret.
Et qm̃ in his ꝑsonis mutua sunt
osstcia pietatis: iniquum ẽ silium ge¬
intori gͥtuto ñ impend̾e qd̃ patrẽ
disciplinam ut qui publicis
utilitatib seruiunt. suꝑfluis homi¬
nib ñ gͣuent᷑. Nec dignum ẽ ut tꝰ¬
qm ledat iuidia nr̃is morib ordina¬
a qͣ pp figulinis regia uob̾ auctori¬
iate ꝯcessus oꝑam ouant̾ impendi¬
ti: nec u̾eamini uos ad alias actõ¬

Expanded text:
ut se commodet pietas regalis fati vulnere sauciatis, quia erigi plus merentur, quos sortis suae adversa presserunt. atque ideo magnificentiae tuae praesenti auctoritate declaramus, sed acerbo casu, remeare iubeatis, neafflictis et, quod nefas dictu est, qui dolorum nubila nostra semper serenitate detergimus, nunc miseris pias lacrimas denegare videamur. Insatiabilis quippe fletus est, qui humandis non sinitur corporibus interesse, dum semper se reum iudiquanto pretio sepeliendum Hectorem redemit? rogavit furentemato, vitamque suam exponere maluit, ut cadaveri debita non negaret. Et quoniam in his personis mutua sunt officia pietatis, iniquum est filium genitori gratuito non impendere, quod patrem disciplinam, ut, qui publicis utilitatibus serviunt, superfluis oneribus non graventur. nec dignum est, ut cuiusquam laedat invidia nostris motibus ordinata. quapropter figulinis regia vobis auctoritate concessis operam navanter impendite, nec vereamini ad alias actio
Abbreviated transcription (Latin):
ut titulos nr̃e possimꝰ pietatis
erig̾e. qnͣto mag̃ aliena bñficia intas¬
ta uolumꝰ defendi: qͥ ꝓpͥa cupimꝰ spon¬
sacro scẽ eccłie ipsius unũ iugum ue¬
t̾m pͥncipũ pietate collactũ. et nc̃ quo¬
rundã usur patione uiolenta retine¬
ri. S qr nos uti nullũ uolumꝰ fraudi¬
b suis. p̃sertim c̃ indispendio pau¬
ꝑum detestabili m̃te u̾setur. p̃senti
auctoritate dec̾numꝰ. ut ea q̃ retro pͥnci¬
pium ꝯstitu̾it humanitate deputata:
supͣ memorata ecͣc. sũ aliqͣ imminutio¬
ne ꝑcipiat. manente pena &̃ ꝑuaso¬

Expanded text:
rae possimus pietatis erigere, quanto magis aliena beneficia intacta volumus defendi, qui propria cupimus sponsacrosanctae ecclesiae ipsius unum jugum, veterum principum pietate collatum, et nunc quorumdam usurpatione violenta retineri. Sed quia nos uti nullum volumus fraudibus suis, praesertim cum in dispendio pauum detestabili mente versetur, praesenti auctoritate decernimus, ut ea, quae retro principum constiterint humanitate deputata, supra memorata ecclesia sine aliqua imminutione percipiat, manente poena etiam pervaso
Abbreviated transcription (Latin):
sana ciuitate consistens palacii nostͥ
longa obseruatione dilat᷑ reu̾ti ad se
lares ꝓpͥos supplicauit qui studioꝵ
cã fratris filiosad romanã ex ibuit ci¬
uitatem quos illustris magnificentia
tua ex nr̃a ꝯtinens iussione. in supͣdicꝰ¬
ta urbe constituat: nͨ illis liceat ante
discedere: nͥ hoc scd̃a it̾m dec̾namus
iussione. Ita enĩ ⁊ illis ingenii ꝓuecꝰ¬
tus ad quirit᷑. ⁊ nr̃e utilitatis rõ custo¬
ditur. quib mora potest ẽẽ ꝓficua dũ
int̾dum expedit patͥam negligere:
ut sapientiam quis posset adquir̃e.
te latuisset tꝰ sapientiã hinc maxime
homeri nobile carm̃ asseruit. qui
multas ciuitates ⁊ ppłos circiuuit. dũ
illi prudentiores sunt semꝑ habiti:
qui multoꝵ hoĩum conu̾sationib
ꝓbant᷑ eruditi. Natura siqͥdẽ huma¬
na sic̃ duis laborib instruit᷑. ita ꝑ
otia torpentia fatuat᷑. Agapito u

Expanded text:
sana civitate consistens, palatii nostri longa observatione dilatus, reverti se ad lares proprios supplicavit, qui studiorum causa fratris filios ad Romanam exhibuit civitatem. Quos illustris magnificentia tua ex nostra continens iussione in supra dicta urbe constituat: nec illis liceat ante discedere, nisi hoc secunda iterum decernamus iussione. ita enim et illis ingenii provectus adquiritur et nostrae utilitatis ratio custoditur: quibus mora potest esse proficua, dum interdum expedit patriam neglegere, ut sapientiam quis possit adquirere. te latuisset, cuius sapientiam hinc maxime Homeri nobile carmen asseruit, quod multas civitates et populos circumivit, dum illi prudentiores sunt semper habiti, qui multorum hominum conversationibus probantur eruditi. natura siquidem humana sicut duris laboribus instruitur, ita per otia torpentia fatuatur. XL. OSU
Abbreviated transcription (Latin):
debet successione renouari. ne
defectu seruientiũ patiat᷑ aliquod
res suspensa dispendiũ. ⁊ iõ locũ te
iubemꝰ qͦndam benedicti impen¬
donensi ciuitate. ex ur̃a auctorita¬
te susciꝑe: ut omĩa uigilanti ordi¬
natione ꝓcurans nr̃e grẽ m̾earis
augmenta. debes enim adu̾tere
quia uicissitudinẽ redd̾e studeamꝰ
uiuis. qui mortuoꝵ fidem ñ pos.¬
mꝰ obluusci. Illud etiã pietatisar̃eꝯ
suetudine ꝯmouenr ut qm̃ deuo
toꝵ nob̾ memoria ꝓbata ñ defict.
añ facti bñdicti quondã filios quia
cera nob̾ cognoscit᷑ deuotione pari¬
isse. cuuli facias tuitione uallari. q̾¬
nus defensionis p̾sentis cõmodolut¬
ti sẽcitatem sibi gaudeant pat̾nas¬
reddendo plus fui̾t ou̾ata. Colon

Expanded text:
debet successione renovari, ne defectu servientium patiatur aliquod res suspensa dispendium. Et ideo locum te jubemus quondam Benedicti in Pedonensi civitate ex nostra auctoritate suscipere, ut omnia vigilanti ordinatione procurans, nostrae gratiae merearis augmenta. Debes enim advertere quam vicissitudinem reddere studeamus vivis, qui mortuorum fidem non possumus oblivisci. Illud etiam pietatis nostrae consuetudine commonemur, ut quobata non deficit, antefati Benedicti quondam filios, qui sincera nobis cognoscitur devotione paruisse, civili facias tuitione vallari; quatenus defensionis praesentis commodo sublevati, securitatem sibi gaudeant paterna sreddendo plus fuerit onerata. EPISTOLA
Abbreviated transcription (Latin):
benesiciũ qd̃ p̃stat᷑ inuitis. nec
uq̃ utile udet᷑. qd̾ adu̾sa uolunta¬
te concedit᷑. Unde ispectabilitas tua ui¬
riliaxͥ adholescentis ne potis tui ꝯgnoᷤ¬
cat nos quereł guib expetitos. qd̾ res
pr̃is ei ñ meliorandi cã s det̾iorandi uo¬
to detineas. Q p̃p̃ qͥcqͥd ex iure memora¬
to te retentare cognoscis. sũ aliqͣ dila¬
tione restitue ut res parentũ ꝓpͥa uolũ¬
tate disponat. qr ⁊ nob̾ ꝯgrua uidetur
ẽẽ ꝑsona. qͦ assumpta dñi lib̾tate ꝓfi¬
ciat pullos suos audaces aquile tam¬
diu ꝑcurato cibo nutͥunt. donͭ paula¬
tim a molli pluma recedentes adul¬
ta etate pennescãt. quib ut consti¬
terit firmi uolat᷑. nouellos ungues
in p̃dam teneram ꝯsuescũt. nͨ indi¬
gent alieno labore uiu̾e: quos cap¬
tio potest ppͥa satiare. Sic iuuenes
nr̃i qui ad ex̃citũ ꝓbant᷑ idonei. ĩdig¬
nũ ẽ ut ad uitã suam disponendam
dicant᷑ insirmi ⁊ putant᷑ domũ suam

Expanded text:
itis: nec cuiquam utile videtur, quod adversa voluntate conceditur. unde spectabilitas tua VViliarit adulescentis nepotis tui cognoscat nos querelis gravibus expetitos, quod res patris eius non meliorandi causa, sed deteriorandi voto detineas. quapropter quicquid ex iure memorato te retentare cognoscis, sine aliqua dilatione restitue, ut res parentum propria voluntate disponat, quia et nobis congrua videtur esse persona, qui assumpta domini libertate proficiat. Pullos suos audaces aquilae tamdiu procurato cibo nutriunt, donec paulatim a molli pluma recedentes adulta aetate pennescant: quibus ut constiterit firmus volatus, novellos ungues in praedam teneram consuescunt: nec indigent alieno labore vivere, quos captio potest propria satiare. sic iuvenes nostri, qui ad exercitum probantur idonei, indignum est ut ad vitam suam disponendam dicantur infir
Abbreviated transcription (Latin):
tos complex adult̾oꝵ morte diuisisti.
estiment᷑ potꝰ uindicta ꝗͣ culpa. Si
quis autẽ calũpniantiũ dampna
gen̾auit. ⁊ agnello ut asseris fide iu̾¬
sori tuo auicario uł eiꝰ officio extortã
extit̾t suisse pecuniam. nr̃a ussione

Expanded text:
tos complexus adulterorum morte divisisti, tos complexus adulterorum morte divisisti, aestimetur poquis autem tibi calumniantium damna generavit, et Agnello, ut asseris, fidejussori tuo a vicario vel ejus officio extortam constiterit fuisse pecuniam; nostra jussione
Abbreviated transcription (Latin):
sericordiã uiam bonis m̃tib semp
patet: tñ iusticie consid̾atione niͥ¬
si se seruet innoxium. Quis eñl
iñ hoĩem ad leges trahere. qͥd̾ n¬
monii uisus ẽ cura uiolare: fal
situm ẽ copulam suã extrenads
goiunctes sibi semmas cola phis ac morsi¬
hus iundicare. Itaꝙ ꝑ copulatis sͥ arãs
honĩt qui u̾ecundia ñ mouent᷑. hõ
qutẽ q̃admodũ patiat᷑ adult̾ium ĩ il¬
um relinquere. qd̃ ad extremũ suũ
deeꝰ ꝯgnoscit omisifie: Et iõ si obla¬
ꝑ petitionis minime u̾itate fraudab̾ ge
nał thori macłam dep̃hensi adult̾ii
sangͥne diliustis nͨ sub p̃textu cruente
mentis cãm pudoris intendis. ab exi¬
lio qd̃ bͥ constat inflictũ ẽẽ te p̃cipimꝰ
alienũ. qm̃ ꝑ amore pudicicie porrig̃e
strrũ martis ñ ẽ leges calcare. s ꝯd̾e.
ia tñ ut si legitimꝰ extit̾it accusator
de facti tui qͣltate te nou̾is audiendũ.
ut si innoxios ꝑemisti: crim̃ publi¬
ta districtione resecet᷑. Si male iuncꝰ¬

Expanded text:
diam via bonis mentibus semper patet, tamen justitiae consideratione libsi se servet innoxium. Quis enim ferat hominem ad leges trahere, qui matrimonii nisus est jura violare? Feris insitum est copulam suam extrema coadjunctas sibi feminas colaphis ac morsibus vindicare. Ita pro copulatis sibi animas ponunt, qui verecundia non moventur. Homo autem quemadmodum patiatur adulterium inultum relinquere, quod ad aeternum suum dedecus cognoscitur omisisse? et ideo si oblatae petitionis minime veritate fraudaris et genialis tori maculam deprehensi adulteri sanguine diluisti nec sub praetexia cruentae mentis causam pudoris intendis, ab exilio, quod tibi constat inflictum, te praecipimus alienum, quoniam pro amore pudicitiae porrigere ferrum maritis non est leges calcare, sed condere. Ita tamen, ut, si legitimus extiterit accusator, de facti tui qualitate te noveris audiendum, ut, si innoxios peremisti, crimen publica districtione resecetur, si male ini
Abbreviated transcription (Latin):
uitias retulisti. excludens uł q̃reł auditũ.
uł de rogationib locum. ⁊ uñ uix solet
reportari patientie silentiũ. uoces tͥ mi¬
litau̾e laudantiũ. Nouimꝰ enĩ testante
solita consutudine possint iudices etiã
de suspitionib accusare. S ñ eo p̾coni¬
oꝵ sine contentibrutioꝵ ⁊ lucanie tͥ dedi¬
ciret. At tu ꝯsuͤtudinẽ deuotionis im¬
pendens eo nos obligasti mun̾e. qͦ tibi
putamꝰ om̃ia reddidisse. Iñ amplisican¬
do debitũ. unde credi pot̾at absolutum.
Egisti ꝑcuncta iudicẽ tocꝰ eiroris exꝑtẽ.
nec inuidia quẽ piam depͥmens: nͨ gr̃a
biandiente sublimans. Ꝙ cũ ubiꝙ sit
arduũ. tum fit in patͥa głiosum. uͥ necẽs¬
se ẽ. aut grãm parentela ꝓuocet. aut
odium longe contentiones exasꝑant.
oblectat gͥ nos actus p̾fecture recołe to¬
cius italie notissimũ bonũ. uͥ cuncta pro¬
uida ordinatione disponẽs. ostendisti

Expanded text:
vitias retulisti, excludens vel querelis aditum vitias retulisti, excludens vel querelis aditum vel derogationibus locum: et unde vix solet reportari patientiae silentium, voces tibi militavere laudantium. novimus enim testante solita consuetudine possint iudices etiam de suspicionibus accusare. Sed non eo praeconiorum fine contenti Bruttiorum et Lucaniae tibi dediciret. at tu consuetudinem devotionis impendens eo nos obligasti munere, quo tibi nos putamus omnia reddidisse: inde amplificando debitum, unde credi poterat absolutum. egisti per cuncta iudicem totius erroris expertem, nec invidia quempiam deprimens nec gratia blandiente sublimans. quod cum ubique sit arduum, tum fit in patria gloriosum: ubi necesse est aut gratiam parentela provocet aut odium longae contentiones exasperent. Oblectat igitur nos actus praefecturae recolere, totius Italiae notissimum bonum, ubi cuncta provida ordinatione disponens ostendisti,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ium ꝓfec̾to capax potest ẽẽ m̾itoꝵ
qui iudicẽ cunctaꝵ m̾uit habere uͥtutũ.
Quid enĩ maĩ querit᷑. qͣm hic inuenis¬
se laudum testimoĩa. uͥgͣtificatõ ñ po¬
test eẽ suspecta: Regnantis quippe sci¬
entia iudiciũ de soł actib sumit. nec
blandiri dignat᷑ animꝰ dñi potestate
munit᷑. Repetant᷑ certe q̃ te nr̃is sen¬
sib infuder̃t. ut laboris tui fructũ capi¬
as. cũ nr̃is animis singła suauit̾ in hesiᷤ¬
se cognoscas. In ip̃o quippe imꝑii nr̃
deuotꝰ exordio. cũ ad huc fluctuantib
ab obstinatione p̾cipiti deuiasti. cul¬
pam remouens ilł nob̾ necc̃itatẽ subtͣ¬
hens ultionis ege̾r salubris ꝑsuasio. qd̾
uehens pot̾at emendare distrctio. lucͣ¬
tus es dampna ꝓuintie q̃ m̃uit sub de¬
utione nescire. Ubi sub p̾senti martio
ciuilia iura custodiens. publica pͥuataq
cõmoda in auarꝰ arbit̾ estimabas. ⁊ ꝓpͥo
censu neglecto. sũ inuidia lucri. moꝵ di¬

Expanded text:
pax potest esse meritorum, qui iudicem cunctarum meruit habere virtutum. quid enim maius quaeritur quam ibi invenisse laudum testimonia, ubi gratificatio non potest esse suspecta? regnantis quippe sententia iudicium de solis actibus sumit, nec blandiri dignatur animus domini potestate munitus. Repetantur certe quae te nostris sensibus infuderunt, ut laboris tui fructum capias, cum nostris animis singula suaviter inhaesisse codevotus exordio, cum adhuc fluctuantibus ab obstinatione praecipiti deviasti, culpam removens illis, nobis necessitatem subtrahens ultionis. Egit salubris persuasio, quod vehemens poterat emendare districtio. lucratus es damna provinciae, quae meruit sub devotione nescire: ubi sub praecinctu Martio civilia iura custodiens publica privataque commoda inavarus arbiter aestimabas et proprio censu neglecto sine invidia lucri morum di
Abbreviated transcription (Latin):
pe duplicatam. ħ ẽ enĩ uite głosa s
moditas dños ẽẽ testes ciues habets
dantes: his gͥ tot amplissimis lan
incitati patͥciat᷑ tͥ apicem iustares
ritis exigam᷑. Senatui urb̾ rome:

Expanded text:
pe duplicatam. haec est enim vitae gloriosa commoditas dominos esse testes, cives habere laudantes. His igitur tot amplissimis laudibus incitati patriciatus tibi apicem iusta remmeritis exigamur. IV. SENATUI URBIS ROM