comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad constantinopolitanum impe¬
ratorem adiectis regis sui litc̾is: et
mun̾ib. Quos ille secum benigne
habitos ad ep̃m ephesi destinauit. epla
qͣm sacram uocant comitante ut ostẽ¬
derentur legatis regis anglie .uii. dor¬
mientium corpora. Inuentumq est
ut rex p̾dixerat. Nam greci om̃s tũc
uirarent se accepisse a p̃rib illos.uii.
suꝑ dextrum latus quiescere. s pꝰ in¬
troitum angloꝵ inspeluncam: suꝑ
sinisttum eos inuenisse. Nec mora oĩa
illa secuta sunt q̃ rex p̾dixerat. Aga¬
reni et arabes: ⁊ turti: siriamr ⁊ liciã.
⁊ minorem asiam et maiores mul¬
tas urbes int̾ quas ephesum et iero¬
solimam: de populati sunt .uii. anniᷤ
postea ꝓximis: tres pape mortui st̃.¬
.i. uictor stepħs ⁊ nicholaus:

Expanded text:
 Constantinopolitanum; adjectis regis sui litteris et muneribus. Quos ille secum benigne habitos ad episcopatum Ephesi destinavit, epistola, quam sacram vocant, comitante, ut ostenderentur legatis regis Angliae septem dormientium corpora. Factumque est regis. Nam Graeci omnes tunc jurarunt se accepisse a patribus, illos septem super dextrum latus quiescere; sed post introitum Anglorum in speluncam super sinistrum eos invenisse. Nec mora omnia illa secuta sunt, quae praedixerat. Agareni enim, Arabes et Turci, Syriam et Lyciam, et Mirorem Asiam, et majores multas urbes, inter quas Ephesum et Jerosolymam, depopulati sunt. Septem annis postea proximis tres papae, id est Victor, Stephanus et Nicolaus
Abbreviated transcription (Latin):
sub peregrino habitu ꝑmisit.
in nr̃is partib exulabat. Qui ꝑquisi¬
tus que eum culpa exulare compel¬
leret cum conuicaneo inquit meo ad
ligna cedenda ꝑgebam et ecte turba¬
lis magnitudinis serpens duob at¬
tolens sqͣmosa colla capitib:. sinuosis
fiexib obrepebat. Qui nos ut eo am¬
bulantes aspexit. continuo scintillanᷤ
ocłis:⁊ tamqͣm linguis exacuens ora
trisulcis innos impetum fecit. cui pro¬
tinus conuiator meꝰ librata securi: unũ
caput abscidit. Moxq ferramentum
ex eius manib cacidit ꝓtinus serpens
in furoris rabiem implacabiliter effe¬
ratus in sublime se erigit caput qd
mox ut suasit spumosis eum spi¬
ris implicuit. ⁊ inuoluit totumq
hominem siuis uirib uendicans: in

Expanded text:
sub peregrino habitu in nostris partibus exsulabat: qui perquisitus, quae eum exsiliari culpa compelleret: Cum convicaneo meo, inquit, ad ligna caedenda pergebam, et ecce trabalis magnitudinis serpens duobus attollens squamosa colla capitibus, sinuosis flexibus obrepebat. Qui nos ut eo ambulantes aspexit, continuo scintillans oculis, et tanquam linguis exacuens ora trisulcis, in nos impetum fecit. Cui protinus conviator meus librata securi, unum caput abscidit, moxque ferramentum ex ejus manibus cecidit. Protinus serpens in furoris rabiem implacabiliter efferatus, in sublime se erigit, quod mox ut invasit, sinuosis eum spiris implicuit et involvit, totumque hominem suis viribus vindicans, in
Abbreviated transcription (Latin):
Lesponclit ille desꝑans. Nonest mͥ
modo tempus mutandiuitam cũ
ĩpe uiderim iudicium meum iam
eẽ completum. hec dicens sine uia¬
tico salutis obiit. Corpus eiꝰ inulti¬
mis locis monastii humanatum

Expanded text:
espondebat ille desperans: Non est mihi modo tempus mutandi, cum ipse viderim judicium meum jam esse completum. Talia dicens sine viatico salutis obiit ex corpus ejus in ultimis est locis monasterii humatum.
Abbreviated transcription (Latin):
enim dñs m̃s. Exiit qͥ seminat
seminare. Et dumseminat: alia
qdem cecid̃unt secus uiam: et¬
ueñunt uolucres oe comed̾unt
illa. Aliauͦ cecid̃unt inpetrosa
uibi non erat t̾ra multa. & con¬
festim exorta sunt: eo qd non
le uͦ exorto estuauerunt: ꝙ qͥa
ñ habebant radicem. aruerunt
aua uͦ cecid̾unt int̾spinas: &e sur

Expanded text:
enim Dominus meus: Exiit qui seminat seminare. Et dum seminat, alia quidem ceciderunt secus viam, et volucres coeli comederunt illa. Alia ceciderunt super petrosa, ubi non erat terra multa, et confestim exorta sunt, eo quod non le vero exorto aestuaverunt, et quia non habebant radicem, aruerunt. A
Abbreviated transcription (Latin):
mat in cantico canticorũ.
Uulnerata caritate ego sũ:
Et alibi. Ostende mͥ faciem
tuam: et fac me audire uo¬
cem tuam. Uox enim tua
dulcis: et facies tua decora:¬

Expanded text:
at, in Cantico canticorum ait: Vulnerata charitate ego sum . Ac rursum: Ostende mihi faciem tuam, et fac me audire vocem tuam; vox enim tua dulcis, et facies tua decora
Abbreviated transcription (Latin):
ui aũ putant t̾ram esse
deam:errauerunt. Uidem
enun illam ab hõibꝰ contu¬
meliam patientem. et dña¬
tioni eoꝵ subiacentem ⁊ de¬
fossam et conspsam: et inu¬
tilem factam. Nam si igne tor¬
et si paulo ampliꝰ infundatur.
corrumpitur et ipsa et fructꝰ

Expanded text:
ui autem putant terram esse deam, erraverunt: videmus enim illam ab hominibus contumeliam patientem et dominationi eorum subiacentem, defossam et conspersam et inutilem factam. Nam si igne torer si paulo amplius infundatur, corrumpitur et ipsa et fruct
Abbreviated transcription (Latin):
nus dies: suu ipsiꝰ sollicitus erit:
trate ꝑ angꝰtam portam᷑: quia
lata porta & spaciosa uia que
ducit adꝑditionem: & multi
sunt qui intͣnt ꝑ eam. Qm an

Expanded text:
nus dies sibi ipsi sollicitus erit .trate per angustam portam, quia lata est porta, et spatiosa via, quae ducit ad mortem, et multi sunt qui intrant
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Sicut ex his q̃ me docuer̃t
astroꝵ cursꝰ ualeo conicere. orex.
pueri huiꝰ ꝓfectus qͥ nunc natus
ẽtͥ. non in tuoerit regno. s in ali¬
o meliori: & incomꝑabilit̾ emi¬
cepturum: nec puto qd̃ sua spe
dixit: sicut olim balaam astro
u̾itatis significante: ut omnẽ
impiis excusationẽ adimeret.¬

Expanded text:
vité:« Sicut ex hiis qui me docuerunt astrorum cursus valeo conjicere: O Rex, per pueri huius profectus, qui nunc natus est tibi, non in tuo erit regno, sed in alio meliori, et in comparabiliter eminem, fore sucepturum, nec puto quod sua spe sicut sibi olim Balaam, astrolveritatis, signifficante, ut omnem impiis excusacionem adimeret
Abbreviated transcription (Latin):
dimissa penitentiam ege¬
rit. et uoluerit ad iurum
suum reuerti non recipit᷑
a uiro suo: Et dixit mͥ. Im¬
mo si non receꝑit eam uir
suus peccat. et magnum
peccatum sibi admitcit:
s debet reciꝑe peccatricẽ
que penitentiam egit. s
non sepe. Seruis enim dei
penitentia una est. Prop¬
ter penitentiam ergo nõ
debet dimissa conuige sua¬
uir aliam ducere. Hic actuᷤ
similis est in muliere et ui¬
ro. Non solum mechacio
est illis qui carnem suam
coinqͥnant: s et qͥ si mula¬
chrum facit mechatur
Quod si in his factis ꝑse¬
uerat. et penitentiam ñ
agit. Rececde abilla: et no¬
li conuiuere cum illa Sin
autem. et tu particeps e¬
ris peccati eius. Propter
hoc p̾ceptum est uobis
suꝑ uos manere. siue uiro.
siue mulieri. Potest enim
in eiusmodi penitentia ẽẽ.

Expanded text:
dimissa poenitentiam egerit, et voluerit ad virum suum reverti, non recipietur a viro suo? Dixit: Imo si non receperit eam vir suus, peccat, et magnum peccatum sibi admittit. Sed debet recipere peccatricem quae poenitentiam agit, sed non saepe. Servis enim Dei poenitentia una est. Propter poenitentiam ergo non debet dimissa uxore sua aliam ducere. Hic actus similis est in muliere et viro. Non solum moechatio est illi, qui cacoinquinat, sed etiam qui simulacrum facit moechatur, quod si in his factis perseverat et poenitentiam non agit, recede ab illa et noli convivere cum illa. Sin autem, et tu particeps eris peccati ejus. Propter hoc praeceptum est vobis per vos manere, sive viro, sive mulieri. Potest enim in hujusmodi poenitentia esse.
Abbreviated transcription (Latin):
ipse celestes uirtutes timeant:
astabunt uͦei cum tremore mi¬
lia milium et decies centena
milia angłoꝵ et archangłoꝵ:¬
rum tuba canet. et mox celũ

Expanded text:
ipsae coelestes virtutes obstupescant . Astabunt porro ei cum timore millia millium, et decies centena millia angelorum et archangeloruru
Abbreviated transcription (Latin):
gerat dicens. Quare tristis es
pater: et qͣre temetipsum
conturbas: Sꝑain deo et cõ¬
nfitere ei. qui est spes omni¬
um finium t̾re et in mari
mini mundi estote ⁊ au

Expanded text:
erbis utens: Quare tristis es, o pater, et quare teipsum conturbas ? Spera in Deo, et confitere ipsi, qui est spes omnium finium terrae, et in mari mini, mundi estote, au
Abbreviated transcription (Latin):
dicebat. D̃s in adiutoriũ meũ
intende: dñe ad adiuuandũ
me festina. Qm̃ tͥ derelictus ẽ
pauꝑ: orphano tueris adiu¬
tor. Respice in me oo miserere
mer. qͥa om̃s uis saluos fieri
& ad agnitionem ũitatis ue¬

Expanded text:
est: Deus in adjutorium meum intende, Domine ad adjuvandum me festina . Quoniam tibi derelictus est pauper: orphano tu eris adjutor . Respice in me, et miserere mei , qui omnes vis salvos fieri, et ad agnitionem veritatis ve
Abbreviated transcription (Latin):
Nam qͥdam illoꝵ coluerunt
ouem: qͥdam uͦ hyrcum: alii
aũ uitulum. et porcum. ñ¬
nulli uͦ coruum. et ancipi¬
trem: et uulturem et aqui¬
lam ⁊ alii uͦ cocodrillum. qͥ¬
dam uͦ cattum et canem.
et lupum. et simiam: et dra¬
conem. et aspidem: et alii
cepe. et allium. et spinas: et
cetas creaturas. Et ñ intelle

Expanded text:
Nam quidam eorum coluerunt ovem, quidam vero hircum, alii autem vitulum et porcum. Nonnulli vero coruum et accipitrem et vulturem et aquilam; alii vero crocodilum, quidam vero cattum et canem et lupum et simiam et draconem et aspidem; et alii, cepe et allium et spinas et ceteras creaturas. Cle
Abbreviated transcription (Latin):
inducit᷑ d̾s ẽẽ belligerator
et zelotes: cupidꝰ ouium et
aliarum qͣrũdam rerum.
Nouissime uͦ adultĩo ꝑpetͣco¬
cum uenere. ligatum ẽẽ ferunt
a paruulo cupidine e auulca-¬
et magistrum ebrietatis: et euel¬
lentem uxores ꝓximoꝵ. et furi¬
osum et fugitiuum. Nouissime
aũ atitanis occisus ẽ. Si gͦ bachꝰ¬
d̃s: Herculem uͦ inducunt ebͥ¬
osum fuisse et insanum et su
os occidisse : et adultimum ig¬
ne consumptum interisse:¬

Expanded text:
inducitur deus esse belligerator et zelotes; cupidus ovium et aliarum quarumdam rerum. Novissime vero adulterio perpetcum Venere, ligatum esse ferunt a parvulo Cupidine et Vulcaet magistrum ebrietatis et evellentem uxores proximorum, et furiosum et fugitivum. Novissime autem a titanis occisus est. Hercul Herculem vero inducunt ebriosum fuisse et insanum, et filios suos occidisse, et ad ultimum igne consumptum interiisse
Abbreviated transcription (Latin):
cunt d̃m ẽe zelotem. insuꝑ
arcum et pharetram gestan¬
tem. aliq̃n uͦ citbaram et tibi¬
am: et diuinantem homini¬
b mercedis gr̃a. Ergoindige

Expanded text:
cunt deum esse zelotem, insuper arcum et pharetram gestantem; aliquando vero citharam et tibiam et divinantem hominibus mercedis gratia, unde
Abbreviated transcription (Latin):
uictus gr̃a. Ergo egenꝰ erat: qd̃
ñ conuenit d̃m ẽẽ nec claudũ:
Beĩn mercurium inducunt
d̾m ẽẽ cupidum. et furem.
et auarũ. et magũ: et uersi¬
pellem. et sermonum int̾pre¬
tem. S ñ couuenit d̾m ẽe ta¬
lem. Asclepium etiã indu¬
cunt d̾m ẽe medicum et po¬
tiones conficientẽ. et empla¬
stra cõponentem: inctꝰ gr̃a:
Indigentiam enim patiebat᷑:
Nouissime uͦ fulmine ictus a
ioue. ꝓpt̾ darii lacedemonii

Expanded text:
victus gratia: ergo egenus erat, quod victus gratia: ergo egenus erat, quod non convenit deum esse, nec claudum. Deinde Mercurium inducunt esse deum cupidum et furem et avarum, et magum, et versipellem, et sermonum interpretem. Sed non convenit deum esse talem. Esculapium etiam inducunt deum esse medicum et potiones conficientem et emplastra coponentem, victus gratia. Indigentiam enim patiebatur. Novissime vero fulmine ictus a Iove propter Darii lacedemonii
Abbreviated transcription (Latin):
cundꝰ inducit᷑ iupit̃. que fert̃
regem ẽẽ alioꝵ doꝵ et tͣnsfor¬
matum fuisse in animalia.
ut cũ mortalibꝰ mulieribꝰ ad¬
ult̾ia committeret. Induẽt
enim hunctͣns formatum in
caurum ꝓpt̾ europam. et in
aurum ꝓpt̾ danem. et in ci¬
gnum ꝓpt̾ ledam. et in saty
men ꝓpt̾ semelem. Et ita ge¬
nuisse ex his filios multos li¬
berum uidelicet et zecum. et
aphionem. et herculem. et
apollinem. et archemiam.
et ꝑseum. castoremq et pol¬
liicem. et helenam. et mino¬
em. et radamantum. et sar¬
pedonem: et nouem filias
qͣs appellauerunt musas:
Deinde inducunt de gani¬
mede. Contigit gͦ orex hõibꝰ
imitari hec oĩa. ut fiant ad¬
ulteri. et mascłoꝵ concubito¬
res. et alioꝵ maloꝵ oꝑm pa¬
tratores: scd̃m imitationem
d̃i sun. Quomͦ aũ credit᷑ d̾m ẽẽ
adulterum: aut sodomitam.
uel parricidam: Cum hoc et
uulcanum quedam induc̃t¬
d̾m ẽẽ. et istum claudum et te¬
nendem malleum et forcipes:
et ferrariam artem exercentẽ

Expanded text:
cundus inducitur Iupiter, quem ferunt regem esse aliorum deorum et transformatum fuisse in animalia, ut cum mortalibus mulieribus adulteria committeret. Inducunt enim hunc transformatum in taurum propter Europam et in aurum propter Dianam et in cignum propter Ledam et in satyrmen propter Semelem; et ita genuisse ex his filios multos, Liberum videlicet et Zetum et Aamphionem, Herculem et Apollinem et Arthenicam et Perseum, Castoremque et Pollucem et Helenam et Iunonem et Radamantum et Sarpedonem et novem filias, quas appellaverunt musas. Deinde inducunt de Ganimede. Contigit ergo o rex hominibus imitati hec omnia, ut fiant adulteri et masculorum concubitores et aliorum malorum operum patratores, secundum imitationem dei sui. Quomodo autem creditur deum esse adulterum, aut sodomitam vel patricidam? Cum hoc inducunt et Vulcanum quendam deum esse, et istum claudum, et tenentem malleum, et forcipes et ferrariam artem exercentem,
Abbreviated transcription (Latin):
ducit᷑ enĩ ab eis añ om̃s ds̃ sa¬
turnꝰ: et huic sacͥficant filios
suos. Qui genuit multoᷤ pu¬
eros de rea: et insaniens come¬
dit filios suos. Auint aũ io¬
uem abscidisse sibi uirilia
et ꝓiecisse ea in mare: unde
uenꝰ fabulose dicit᷑ finsse na¬
ta. Alligans gͦ suũ patrẽ iupit̃:
piecit in tartarum. Cernis er¬

Expanded text:
ducitur enim ab eis ante omnes deus deos Saturnus et huic sacrificant filios suos; qui genuit multos pueros de Rea, et insaniens comedit filios suos. Aiunt autem Iovem abscidisse sibi virilia et proiecisse in mare, unde Venus fabulose dicitur fuisse nata. Alligans autem suum patrem Iupiter, proiecit in Tartarum. Se
Abbreviated transcription (Latin):
Heniamꝰ itaq ad grecos: ut ui¬
deamꝰ qͥd forte de dõ sentiant:
Greci nanq dicenites se ẽẽ sa¬
pientes. stulti facti sunt. dete¬
rius chaldeis⁊ intͦducentes
płimos deos factos ẽe alios
qͥdem mascłõs. alios uͦ femi¬
nas: õĩum uicioꝵ. cunctarũ¬
q auctores iniquitatũ. uñ

Expanded text:
eniamus itaque ad Grecos, ut videamus quid forte de deo sentiant. Greci namque dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt, deterius Chaldeis, introducentes plurimos deos factos esse, alios quidem masculos, alios vero feminas: omnium vitiorum, cunctarumque auctores iniquitatum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
am: s opus dei.
ui aũ putant hoĩem eẽ
deum: errant. Uidemus
quippe illũ motum scd̃m ne¬
cessitatem. et enutritum ac se¬
nẽcentem: etiam se nolente:
Et aliq̃n qͥdem letat᷑: et aliq̃n tri¬
statur. Indiget cibo et potu et
uestitu. Est et iracundꝰ. et inui¬
dus. et auidꝰ. et penitens: et mi¬
norationes multas habens:
Corrumpit᷑ etiam multis mo¬
dis ab elem̃tis et animaubꝰ.
uel imminente sibi morte. Nõ
conuenit gͦ hominẽ ẽẽ d̃m:. s
opꝰ d̾i. Errore gͥ magno erraue¬
runt calder: pꝰt opiniones su

Expanded text:
 opus dei. Qui autem putant hominem esse deum, errant. Videmus quippe illum natum secundum necessitatem et enutritum, ac senescentem, etiam se nolente. Et aliquando quidem letatur et aliquando tristatur. Indiget cibo et potu et vestitu: et est iracundus, et invidus, et avidus, et penitens, et minorationes multas habens. Corrumpitur etiam multis modis ab elementis et animalibus, vel imminente sibi morte. Non convenit ergo hominem esse deum, sed opus dei. Errore igitur magno erraverunt Chaldei post opiniones su
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ sumentes homines occa¬
sionem a diis suis. ꝓpetͣnt om¬
nem iniqͥtatem et luxuriã
et impietatem: polluentes
t̾ram et aerem pͣuis suis acti¬
t̃ius om̃ibꝰ gentibꝰ erraueruns:
Non enim condenti fuerunt
caldeoꝵ et grecoꝵ cultib. s in¬
suꝑ et bruta animalia indu¬
xerunt d̃os ẽe t̾rena indelicet
et aqͣtilia. et arbores. et g̃mi¬
nantia: et contaminati suis
om̃i insania et luxuria. de¬
teriꝰ omnibꝰ gentib que suis

Expanded text:
unde sumentes homines occasionem a diis suis, perpetrant omnem iniquitatem et luxuriam et impietatem, et polluentes terram et aerem, pravis suis actiterius omnibus gentibus erraverunt. Non enim contenti fuerunt Chaldeorum et Grecorum cultibus, sed insuper et bruta animalia induxerunt deos esse; terrena videlicet et aquatilia; et arbores et germinantia. Et contaminati sunt omni insania et luxuria, deterius omnibus gentibus que sunt
Abbreviated transcription (Latin):
u aũ putant aqͣm ẽẽ
deam: errauerunt. Nã
et ipsa ad usum hõium fa¬
cta est: et dñationi subiacet
eoꝵ. Polluit᷑. corrumpitur.
et immutat᷑ ⁊ calescit et tin¬
guit᷑ coloribꝰ et frigore con¬
gelat᷑. et cruoribꝰ inqͥnatur.
et ad cunctarũ sordium ablu¬
tionem assumit᷑. Iccͥco impoᷤ¬
lli uͦ qͥ arbitrant᷑ ignem ẽẽ
d̃m: errant. Nam ignis factꝰ
est ad usũ hoĩum. et subiacet
illoꝵ dñatiomi⁊ circum fert᷑
de loco ad locum et accendit᷑
tuoꝵ corꝑa comburenda. Mul¬
tis etiã modis corrumpit᷑ ab
hominibꝰ. et extinguit᷑. ꝓpt̃
qd̃ non ẽ congruum ignem
d̾m estimare: s opus dei.

Expanded text:
utem putant aquam esse deam, erraverunt. Nam et ipsa ad usum hominum facta est et dominationi subiacet eorum, polluitur, corrumpitur et immutatur, calescit et tingitur coloribus et frigore congelatur et cruoribus inquinatur et ad cunctarum sordium ablutionem assumitur: idcirco imposIlli vero qui arbitrantur ignem esse deum, errant. Nam ignis factus est ad usum hominum et subiacet illorum dominationi. Circumfertur de loco ad locum et accenditur tuorum corpora comburenda. Multis etiam modis corrumpitur ab hominibus et extinguitur. Propter quod non est congruum ignem deum estimare, sed opus dei.
Abbreviated transcription (Latin):
lis uoluntas sine ꝓhibitione
siue adbonum siue ad malum
sic ab auctore concessum. Ruit
liberum arbitͥum ẽ: intellecti¬
alis anime motus sui uiris. In¬
electio uͦ ẽ consultum desid̃uit
eoꝵ que in nob̃sunt: aut con¬
silium desiderabile. Qd̃ enim
p̃iudicatum ẽ ex consilio: tene¬
mꝰ eligentes. Consilium uͦ est.
nob̃ sunt facienda. Consiliatur¬

Expanded text:
alis voluntas sine prohibitione sive ad bonum sive ad malum, sic ab auctore concessum. Rursus: Liberum arbitrium est intellectualis animae motus sui juris; praeelectio vero est consultum desiderium eorum, quae in nobis sunt, aut consilium desiderabile: quod enim praejudicatum est, ex consilio tenemus eligentes. Consilium vero est nobis sunt facienda cum cau
Abbreviated transcription (Latin):
mala: et qͣre moriemini do¬
mus isrł̃: Iniquitas enim¬
iniqui non nocebit ei. In
qͣcunq die conũsus fuerit
ab impietate sua et fecerit
iusticiam. et in p̃ceptis
uite ambulauerit: uita
uiuet et ñ morietur. Omnia
peccata illiꝰ que pecauit: non
recordabuntur. Quia iudicia
iusticie fecit: in ipsis uiuet.

Expanded text:
mala; et quare moriemini domus Israel? Iniquitas iniqui non nocebit ei in quacunque die conversus fuerit ab iniquitate sua, et fecerit justitiam, et in mandato vitae ambulaverit, vita vivet, et non morietur. Omnia peccata quae admisit, non memorabuntur, quia judicium et justitiam fecit, in ipsis vivet .
Abbreviated transcription (Latin):
tua citiꝰ oriet᷑. Et añibit faciem
tuam iꝰticia tua: ce gła dñi colli¬
get te. Tuncinuocab. & dñs ex¬
audiet. Clamabis: & dicet ecce ad¬
sum. Ego enim sum qui deleo mni¬
quitates tuas: & non memorabor:
Tu uͦ memor esto: & uidicemur:
Dic tu iniquitates tuas: ut iusti¬
ficeris. Si fu̾int pec̃ca tua ut coc¬
cinum: qͣsi nix dealbabuntun:
Et si fũint rubra qͣsi uermiculuᷤ.
uelut lana alba erunt : os enĩ

Expanded text:
aciem tuam justitia tua, et gloria Domini colliget te. Tunc invocabis, et Dominus exaudiet: clamabis, et dicet: Ecce adsum . Ego enim sum, qui deleo iniquitates tuas, et non memorabor. Tu vero memor esto, et judicemur. Dic tu iniquitates tuas, ut justificeris . Si fuerint peccata tua ut coccinum, quasi nix dealbabuntur. Et si fuerint rubra quasi vermiculus, velut lana alba erunt. Os eni
Abbreviated transcription (Latin):
Exaltabo de dñe ds m̃s rex.
et benedicam nomini tuo
in scłm: et in scłm scli. Mag¬
nus es dñe et laudabilis ni¬
mis: et magnitudinis tue
non est finis. Et quis loque¬
uertisti petram in stagna a-¬
quarũ. et rupem in fontes

Expanded text:
Exaltabo te, Deus meus Rex, et benedicam nomini tuo in saeculum, et in saeculum saeculi. Magnus es, Domine, et laudabilis valde, et magnitudinis tuae non est finis . Et quis loquevertisti petram in stagna aquarum, et rupem in fontes
Abbreviated transcription (Latin):
astra ordine et spacio ferunt᷑
qͥdem occumbunt. nc̃ autẽ
oruint᷑. et scd̾m temꝑa iter
ꝑagunt ut ꝑficiant estatem
et hiemem sicut ordinatum
ẽ eis a deo: et ꝑtͣnseunt ꝓpͥos
t̃minos. scd̃m in euitabilem
nat᷑e necessitatẽ cũ celesti orua¬
tu. Uñ manifestum ẽ non ẽe
d̾m celum: s opus dei.

Expanded text:
astra ordine et spatio ferunturquidem occumbunt, nunc autem oriuntur; et secundum tempora iter peragunt, ut perficiant estatem et hyemem, sicut ordinatum est eis a deo; et pertranseunt proprios terminos, secundum inevitabilem nature necessitatem, cum celesti ornatu, unde manifestum est non esse celum deum, sed opus dei.
Abbreviated transcription (Latin):
ami. Ipsi aũ rursꝰ qͥ multos co¬
lunt d̃os. in tͥa diuidunt᷑ ge¬
nera: caldeos uidelicet. et gre¬
cos. et egiptios. Nam isti fue¬
runt pͥncipes. et magistͥ cetis
gentibꝰ in multoꝵ d̃oꝵ cultu:
et ad oratione. Uideamꝰ gͥ hoꝵ¬

Expanded text:
aph Ipsi autem qui multos colunt deos, in tria dividuntur genera, Chaldeos, scilicet et Grecos et Egyptios. Nam isti fuerunt principes et magistri ceteris gentibus, in multorum deorum cultu et adoratione. Videamus
Abbreviated transcription (Latin):
li. Dñe: siquis habuerit
uxorem fidelem in dño. et
hanc inuenerit in adulte¬
rio: nunquid peccat uir si
conuiuit cum illa. Et dixit
m. Qmdiu nescit peccatũ
eiꝰ. si ne cͥmine est uir uiuenᷤ
cum illa. Si aũ scierit uir
mulierem suam deliquis¬
se. et non egerit penitenti¬
am mulier et ꝑmanet in
fortitudine sua et conui¬
uit cum illa uir: reus erit
peccati eius. et ꝑ articeps
mechationis eiꝰ. Et dixi illi.¬
Quid ergo siꝑmanet inui¬
cio suo mulier: Et dixit. Di

Expanded text:
ine, si quis habuerit uxorem fidelem in Domino, et hanc invenerit in adulterio, nunquid peccat vir, si convivit cum illa? Et dixit mihi: Quandiu nescit peccatum ejus, sine crimine est vivens cum illa; si autem scierit vir uxorem suam deliquisse, et non egerit poenitentiam mulier, et permanet in fornicatione sua, et convivit cum illa vir, reus erit peccati ejus, et particeps moechationis ejus. Et dixi illiQuid ergo, si permanet in vitio suo mulier? Et dixit: Di
Abbreviated transcription (Latin):
sus dicit. Ue qͥtͣhitis iniqͥtatem
in funicłis uanitatis: & qͣsi uin¬
culum plaustri peccatum. Ue
lum bonum: ponentes amarũ
indulce.d dulce in amarum:
Ue qͥ potentes estis ad bibendũ
uinum: & uiri fortes ad nuscen¬
dam i ebrietatem: qͥ ustifica¬
sticiam iusti aufertis ab eo. Qui
declinatis udicium pauꝑum
ce diripitis substantiafn e geno¬
facitis in die uisitationis: ad ẽt
quẽ confugietis in auxilum:
& ubi derelinq̃tis głãm ur̃amr¬

Expanded text:
sus ait: Vae qui trahitis iniquitatem in funiculis vanitatis, et quasi vinculum plaustri, peccatum. Vae m bonum, ponentes amarum in dulce, et dulce in amarum. Vae qui potentes estis ad bibendum vinum, et viri fortes ad miscendam ebrietatem. Qui justificastitiam 263 justi aufertis ab eo. Qui declinatis judicium pauperum, et diripitis substantiam egenofacietis in die visitationis? et ad quem confugietis in auxilium? et ubi derelinquetis gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce cong̃gare uenio om̃s gentes
& linguas: & uenient & uidebt̃
głam meam:. & erit celũ nouũ
& t̾̃ra noua. que ego facio mañe
coram me. Et ueniet om̃is caro
ut ad oret in conspectu meo: di¬
cit dñs. Et exibunt & uideburs
cadauera hominum: qͥ p̃uarica¬
ti st̃ in me. Nam uermis eorum
non moriet᷑: & ignis eoꝵ ñ extin¬
guet᷑. Et ert̃ usq ad sacietatem
uisionis. omni carni. Et it̾um
de die illa dicit. Et in uoluetur
celum sicut lib̃: & om̃s stelle ca¬
dent sic̃ folia de uinea. Eece enĩ
dies dñi uenit plena furore ce. ira:

Expanded text:
entes et linguas; et venient, et videbunt gloriam meam; et erit coelum novum, et terra nova, quae ego faciam manere coram me. Et veniet omnis caro, et adorabit me in conspectu meo, dicit Dominus; et exibunt, et videbunt cadavera hominum, qui praevaricati sunt in me. Nam vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur. Et erunt usque ad satietatem visionis omni carni . Ac rursum de die illo ait: Et involvetur coelum sicut liber, omnes stellae cadent sicut folium de vinea. Ecce enim dies Domini venit plenus furore et ira,
Abbreviated transcription (Latin):
facientes nõiauerunt fulgͣa
celi et t̾re et maris. solisq et
lune. et cet̾oꝵ elem̃toꝵ: et lu¬
minarium. Et concludente
intemplis ad orauerunt. d̃os
uocantes eos. qͦs seruant di¬
ligent̃ ne rapiant᷑ a furib:
et ñ intellexerunt qͥa omne

Expanded text:
facientes, nominaverunt figuras celi et terre et maris solisque et lune et ceterorum elementorum et luminarium et concludentes in templis adoraverunt, deos vocantes eos; quos servant diligenter ne rapiantur a furibus; et non intellexerunt quod om
Abbreviated transcription (Latin):
pecorib huiꝰ. Nunqͥd diẽt
a pecore se ueratos: ñ crede¬
tur illis. Incredibilis enim¬
res ẽ pastorem pati posse a
pecore: et magis pumetur
ꝓpt̃ mendacium suum. Et

Expanded text:
pecoribus, quid dicent? a pecoribus se esse uexatos? non creditur illis: incredibilis res est pastorem aliquid posse pati a pecore, magis punietur propter mendacium suum. et
Abbreviated transcription (Latin):
sti: et deicere animam me¬
am uoluisti: Nisi enim dñs
adiuuisset me: paulominuᷤ
ripuit humilitatem de me
dio catuloꝵ leonum: dormi¬
in conturbatus. S insitauit

Expanded text:
sti, et incurvasti animam meam ? Nisi enim Dominus adjuvisset me, paulo minusripuit humilitatem meam de 317 medio catulorum leonum, dormivi conturbatus . Sed visitavit
Abbreviated transcription (Latin):
Aucliens autem celeberrumam uirtu¬
tum famam que ꝑ di hominẽ efficie¬
bantur: ꝑ quendam frẽm legationẽ
mittit sue suipplicationis. et opem
flagitat pient̃cessionis. Cui uir sc̃s
laneum quo utebatur ip̃e pilleum
le missam sibi bñlictionem maxi¬
ma cum reuerentia et deuotione.
Confirens enum qͣm sollicite potuit
pcc̃a sua. et stola sese induens sa¬
cerdotali: ita demum uelut xͥ fimbͥ¬
am tangens serui xp̃i pilleum sũp¬
sit. et imposuit capiti suo. Nec tarꝰ¬
dauit fidei fructus et bñlictionis ef¬
fectus.: s miratus et ip̃e est celerem
ꝑtinus sentiens meditinam: et ex¬
tunc usq hocdie ab eiꝰ modi langno¬
re sanus et incolumis annuntiat
omnib. quam exꝑiri merint ip̃e uir¬
tutem. slam et ep̃c factus. exenia
illa aiuisit partem mecliain suis se¬
tumin scriniis honorificentissime
ferens. mecdiamin monasfio sub ea¬
dem ueneratione deponens: nec
Ulocum scilicet unde uocatus. nͨ sedẽ
cui p̃latus est uolens. tanta bñcdic¬

Expanded text:
Audiens autem celeberrimam virtutum famam quae per Dei Hominem efficiebantur, per quemdam fratrem legationem mittit suae supplicationis, et opem flagitat suae intercessionis. Cui Vir sanctus laneum, quo ipse utebatur, pileum le missam sibi benedictionem maxima cum reverentia et devotione. Confitens enim quam sollicite potuit delicta sua, et stola sese induens sacerdotali, ita demum velut Christi fimbriam tangens, Servi Christi pileum sumpsit, et imposuit capiti suo. Nec tardavit fidei fructus, et benedictionis effectus; sed miratus et ipse est, celerem protinus sentiens medicinam, et extunc usque hodie ab hujusmodi languore sanus et incolumis annuntiat omnibus quam experiri meruerit ipse virtutem. Nam et episcopus factus xenia illa divisit, partem mediam suis secum in scriniis honorificentissime ferens, mediam in monasterio sub eadem veneratione deponens; nec locum scilicet unde vocatus, nec sedem cui praelatus est, volens tanta benedic
Abbreviated transcription (Latin):
orante in galliis clei famulo illum
in hispanus ẽẽ curatum.Luiii.
t quia semel ad hispamã uer
git de uiro dei reuerentissimo petro
asturiensi ep̃o ꝓsequamur. Is quidẽ
petrus nobilis genere. monachus
uehementi clolore capitis laborabat.
ut nec regulam obseruare ieiunii.
niec sine pelliceis posset pilleis stare.

Expanded text:
orante in Galliis Dei Famulo, illum in Hispaniis esse curatum. 36. Et quia semel ad Hispanias vergit de Viro Dei reverendissimo Petro Asturiensi episcopo, prosequamur. Is quidem Petrus 1144 nobilis genere, monachus vehementi dolore capitis laborabat, ut nec Regulam observare jejunii, nec sine pelliceis posset pileis stare.
Abbreviated transcription (Latin):
utero matͥs sanata est ꝑ manus ĩ¬
positionem. et exultabat in gaudio
mater. qd̾ tunt primo stantem eam
et ambulantem cerñe mereretur
eria quinta egredientem molism̃¬
se cenobium. hominem dei cdeuocioe
debita ꝑsequens. innumerabilis mł¬
titudo. que de tota conuenerat regio¬
ne. mulierem claudam qͣ plaustro
subnecta fuerat. ubi signata est ab
eo suis gradientem pedib gratula¬
bunda reduxit. In eodem itinere
dum siluam ingrederemur: adoles¬
cens surdus auditum: et mulier
rant singulorum lumen adepti sũt
oculorum. Nec longe ꝑcesserainus
et etce concurrentib turbis undiq
puer claudus quem attulerant
ad tactum b̾i uiri sanatus est: et li¬
bere gradiebatur exustans Csonfimũ¬
dicitur uilla nr̃is pxima finibus:

Expanded text:
utero matris, sanata est per manus imutero matris, sanata est per manus impositionem, et exsultabat in gaudio mater, quod tunc primo stantem eam et ambulantem cernere mereretur 53. Feria quinta egredientem Molismense coenobium Hominem Dei, devotione debita prosequens innumerabilis multitudo, quae de tota convenerat regione, mulierem claudam quae plaustro subvecta fuerat, ubi signata est ab eo, suis gradientem pedibus gratulabunda reduxit. In eodem itinere dum silvam ingrederemur, adolescens surdus auditum, et mulier rant, singulorum lumen adepti sunt oculorum. Nec longe processeramus, et ecce concurrentibus turbis undique puer claudus, quem attulerant, ad tactum beati Viri sanatus est, et libere gradiebatur exsultans. Confindicitur villa nostris proxima finibus
Abbreviated transcription (Latin):
quarta feria: uirum domni mag¬
na cum deuotione susceperunt. Cũq
in hospicio reseclisset. uir quidam ce¬
cus uno oculo ingressus est. et genu
flexo misccłiam precabatur. Hbi uͦ
signauit eum sacratis digitis ce¬
cum tetigit oculum. confestim il¬
luminatus est et grãs egit d̾o. fac¬
tum est autem post unain horam
cum aduesꝑasceret ẽẽtq inclinata
lam dies egressus est uir beatus uͥ
signaret infirmos. qui ꝓ forib ex¬
pectabant. Primus illic conualuit
puer cecus oculo dextro: qui signa¬
tus sinistrum claudebat oculum
quo prius uidere solebat. et clare
discernens omnia sciscitantib nobiᷤ
quicquid ostenderetur continuo res-¬
pondebat. Idip̃m trib aliis eodem la¬
borantib incommodo ꝑ manum ber¬
nardi sui beneficium prestitit deus.
puelle uidelicet et seniori iuro. et mu¬
lieri similiq et in eis ꝓbatum est cli¬
ligencia. Adhuc autem in ip̃o loco.
puellula debilis pelib. et clauda ex

Expanded text:
quarta feria Virum Domini magquarta feria Virum Domini magna cum devotione susceperunt; cumque in hospitio resedisset, vir quidam caecus uno oculo ingressus est, et genu flexo misericordiam precabatur: ubi vero signavit eum sacris digitis, caecum tetigit oculum, et confestim illuminatus est, et gratias egit Deo. Factum est autem post unam horam, cum advesperasceret, essetque inclinata jam dies, egressus est Vir beatus ut signaret infirmos qui pro foribus exspectabant. Primus illic convaluit puer caecus oculo dextro, qui signatus sinistrum claudebat oculum quo prius videre solebat, et clare discernens omnia sciscitantibus nobis, quidquid ostenderetur continuo respondebat. Id ipsum tribus aliis eodem laborantibus incommodo, per manum Bernardi sui beneficium praestitit Deus; puellae videlicet, et seniori viro et mulieri, similique et in eis probatum est diligentia. Adhuc autem in ipso loco puellula debilis pedibus et clauda ex
Abbreviated transcription (Latin):
bus eum turbis puella clauda et alte¬
iam manum inualidam hñs. ab utͦꝙ
incommodo liberata ẽ corã eis. In
castro tonnodorensi. eadem die uiden¬
tib nobis in hospicio mulier ceca uno
oculo ꝑ signum crucis illuminata
est: et exut magnificans dm̃. In
ecclia etiain beati amani fccia .iiiͦ.
dum ad oblationem intermissarũ
sollempnia resedisset: obtulerunt
puerum cecum: cuius statu oclõs
sub manu fidelis serui diuina iurtꝰ
aꝑuit. Similiter et puella ceta cum
lam egrederemur castrum coram
omnib qui ꝑsequebant᷑ beatum
uirum amissum ab annuis multiᷤ
signante eo uisum recepit. et alt᷑a
ceca uno oculo illuminata ẽ. ꝓpe
fluuium qui armancia nomina¬
tur. Ip̃a diemolismum uenimꝰ
qd̃ est monasterium. unde olum e¬
gressi sunt patres nr̃i. a quib cist̾¬
ciensis eccli̾a sumpsit exordium Ex¬
tat liber usuum cisterciensis. ubi
plenius id descriptum diligens lec¬
tor inueniet. Illic gͦ ut dictum est

Expanded text:
bus eum turbis, puella clauda et altebus eum turbis, puella clauda et alteram manum invalidam habens, ab utroque incommodo liberata est coram eis. In castro Tornodorensi, eadem die videntibus nobis in hospitio mulier caeca uno oculo per signum crucis illuminata est; et exiit magnificans Deum. In ecclesia etiam beati Aniani feria quarta, dum ad oblationem inter Missarum solemnia resedisset, obtulerunt puerum caecum: cujus statim oculos sub manu fidelis servi, divina virtus aperuit. Similiter et puella caeca, cum jam egrederemur castrum, coram omnibus, qui prosequebantur beatum Virum, amissum ab annis multis signante eo visum recepit, et altera caeca uno oculo illuminata est prope fluvium qui Armantia nominatur. 52. Ipsa die Molismum venimus, quod est monasterium unde egressi sunt olim Patres nostri, a quibus Cisterciensis ecclesia sumpsit exordium. Exstat liber Usuum Cisterciensium, ubi plenius id scriptum diligens lector inveniet. Illic ergo, ut dictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
cebat. Cuius renes et genua signo tͣ¬
cis edito uir beatus attrectans. ele¬
uauit eamin nomne domini: et
ad scĩssimi confessoris altare misit
sus pedib gradientem. Ip̃ĩus et e¬
nim nomen dum mulier eleuaret᷑
uniuersus qui conuenerãt ppłs ĩuo¬
cabat. Hoc in cuntate illa notissimũ
celeberrimumq miraculum fuit.
Omnib si quidem nota erat mult¬
er illa: et tͥb ferme annis in graba¬
to uiderant eam deportari. Hospita¬
tus est autem uir sc̃s in domo ep̃uet
illit quoq uidentib multis. aridam
manum mulieris. extendit libere et
sanauit. Sic et manetum egredere¬
tur: simili in commodo laboranti be¬
neficium simile contulit manus be¬
nedicta. Ip̃a die chableiam ꝑtͣn¬
seunti. claudum puerum offerebãt
quem sanatum ꝓtinus et erectũ in
bĩ martin eccłiam decluxerunt. Ad
eum si quidem et illa ecclia ꝑtinet: et
uitus ip̃e quem inbernardo renixisse
mirabantim. Adhucenim ꝓsequenti¬

Expanded text:
sabat: cujus renes et genua signo crsabat: cujus renes et genua signo crucis edito Vir beatus attrectans, elevavit eam in nomine Domini, et ad sanctissimi Confessoris altare misit suis pedibus gradientem. Ipsius etenim nomen, dum mulier elevaretur, universus qui convenerat populus invocabat. Hoc in civitate illa notissimum celeberrimumque miraculum fuit. Omnibus siquidem nota erat mulier illa, et tribus ferme annis in grabato viderant eam deportari. Hospitatus est autem Vir sanctus in domo episcopi, et illic quoque videntibus multis aridam manum mulieris extendit libere, et sanavit. Sic et mane, cum egrederetur, simili incommodo laboranti beneficium simile contulit manus benedicta. Ipsa die Cableiam pertranseunti claudum puerum offerebant, quem sanatum protinus, et erectum in beati Martini ecclesiam deduxerunt. Ad eum siquidem et illa ecclesia pertinet, et vicus ipse, quem in Bernardo revixisse mirabantur. Adhuc enim prosequenti
Abbreviated transcription (Latin):
nonis que gallie olim maxima erat ci
uitas. in conspectu cleri qui ad eũ fue¬
rat congregatus. mulierem surclam
et cecam ꝑ manus impositionem au¬
ditũ donauit et uisũ: preter alia que
scͥbere suꝑsedlimus uitantes plixita¬
tem. Ingredienti oppidum. cui io¬
uiniacum nomen est. oblata ẽ muli¬
er ceca. confestim in habitum uer¬
sa puuatione de ceta fc̃a est uidens.
exiitq sermo in populum et undi¬
q acclamabant. anna uidet. anna
uidet. quia omnes nouerant eam.
Ubi gͦ egressi sumus geminata est
ppłi leticia. et sub oculis omniũ ꝑu¬
er a natiuitate cetus uno oculone¬
gatum anatura munus adeptus
becitissimiis or̃onis causa mona¬
chorum basilicam introuiit. uͥ p̃ct¬
osissimus ille thesaurus iacet. ubi
germani gloriosi corpus satratissi¬
mum requiescit. Regredienti uers
mulier clauda que genib tm et
manib gradiebatur occurrit in
porta. tenensq uestigia ei miscilie
uiscera miserabili supplicatione pas¬

Expanded text:
nonis, quae Galliae olim maxima civitas nonis, quae Galliae olim maxima civitas erat, in conspectu Cleri qui ad eum fuerat congregatus, mulierem surdam et caecam per manus impositionem auditu donavit: et praeter alia, quae scribere supersedimus vitantes prolixitatem; ingredienti oppidum, cui Joviniacum nomen est, oblata est mulier caeca. Confestim in habitum versa privatione, de caeca facta est videns, exiitque sermo in populum, et undique acclamabant, « Anna videt: » quia omnes noverant eam. Ubi vero egressi sumus, geminata est populi laetitia, et sub oculis omnium puer a nativitate caecus uno oculo, negatum a natura munus adeptus beatissimus, orationis causa monachorum basilicam introivit, ubi pretiosus ille thesaurus jacet, ubi Germani gloriosi corpus sacratissimum requiescit. Regredienti vero mulier clauda, quae genibus tantum et manibus gradiebatur, occurrit in porta, tenensque vestigia ejus misericordiae viscera miserabili supplicatione pul
Abbreviated transcription (Latin):
luitane expeditionis et regni frã¬
cie. tam ip̃e quam cet̾i qͥ conuene¬
rant intendebant. Rieddit tamen
illic auditum surdo: frenetico quẽ
ligatum attulerant mentem. mu¬
lierib duab usum: alti quid̃ uniꝰ
oculi. altert utriusq. Exiens quoq
fincto concilio: tecam puellam ꝑ
signum crucis illuminauit pd̾
uiculum messam: qui tͥb a stãpis
miliarib distans. coram uniuerso
ppło qui conuenerat. surdis duob
iuro et uetule mulieri restituit au¬
ditum Milliacum oppidũ tran¬
siens ip̃a die mulierem languidã.
et uirib corporis adeo destitutam.
ut nec ambulare nec stare posset:
signauit atq sanauit. ꝓp̃is ꝙ pedib
est reuersa: que fuerat aportata mani¬
bus alienis. Illic etiam clericus quiclã.
amissum unius oculi lumen adeptus
est et puer claudus incessum. Sic et
moretiuir cetus uno oculo. qui uro di
occurrebat ingredienti. confestim illu¬
minatꝰ est ad eius bñdictionem. Se¬

Expanded text:
lymitanae expeditionis, et regni Franlymitanae expeditionis, et regni Franciae, tam ipse quam caeteri qui convenerant, intendebant. Reddidit tamen illic auditum surdo: phrenetico, quem ligatum attulerant, mentem; mulieribus duabus visum, alteri quidem unius oculi, alteri utriusque. Exiens quoque, finito concilio, caecam puellam per signum crucis illuminavit. Apud viculum Messam, qui tribus a Stampis milliaribus distat, coram universo populo qui convenerat, surdis duobus, viro et vetulae mulieri, restituit auditum. Milliacum oppidum transiens ipsa die, mulierem languidam et viribus corporis adeo destitutam, ut nec ambulare, nec stare posset, signavit atque sanavit; propriisque pedibus est reversa, quae fuerat apportata pedibus alienis. Illic etiam clericus quidam amissum unius oculi lumen adeptus est, et puer claudus incessum: sic et Moreti vir caecus uno oculo, qui Viro Dei occurrebat ingredienti, confestim illuminatus est ad ejus benedictionem. Se
Abbreviated transcription (Latin):
tinq sub omnium oculis ab utroq
est incominodo liberata. Npudmo¬
nast̾iolum uͥ iona fluuius in seqͣnã
influit. presente comite teobaldo. et
multis aliis. nobilib parit᷑ et inno¬
bilib: mulieres tres. prima audi¬
tum recepit: scł̃a amissum ab an¬
nis septem unius oculi iisũ : tercia
paraltica sanitatem. Hec ĩ gͥbato
in eccłiam fuerat deportata. et ubi
signata est et uissa stare supͣ pedes
suos in meciro ppłi stetit incolumis.
et relicto gͣbato suo. gratulabunda
repetiit domum suam. Ip̃o die
apud moretum oppidum iuxta.
leprosorum domos. surdum et inu¬
tum a natiuitate puerum offere¬
bant: cuius statim aures aꝑte sũt.
et solutum unculũ oris eiꝰ. Ibi uͦ
castrum ingressi flumen transiui¬
mus qd̵ loen uocant. occurrit iuro
dĩ ppłs innumerabilis: et ibi quoq
puer quem bene nouerant cirtũstã¬
tes amissam loquelam eiꝰ bñdictio¬
ne recepit. Stampis negotio ieroso¬

Expanded text:
timque sub omnium oculis ab utroque timque sub omnium oculis ab utroque est incommodo liberata. 49. Apud Monasteriolum, ubi Iona fluvius in Sequanam influit, praesente comite Theobaldo, et multis aliis nobilibus pariter et ignobilibus, mulieres tres, prima auditum recepit, secunda amissum ab annis septem unius oculi visum, tertia paralytica sanitatem. Haec in grabato in ecclesiam fuerat deportata: et ubi signata est, et jussa stare supra pedes suos, in medio populi stetit incolumis, et relicto grabato suo gratulabunda repetiit domum suam. Ipso die apud Moretum oppidum, juxta leprosorum domos, surdum et mutum a nativitate puerum offerebant, cujus statim aures apertae sunt, et solutum vinculum oris ejus. Ubi vero castrum egressi, flumen transivimus quod Luten vocant occurrit Viro Dei populus innumerabilis: et ibi quoque puer, quem bene noverant circumstantes, amissam loquelam ejus benedictione recepit. 50. Stampis negotio Jeroso
Abbreviated transcription (Latin):
leuantes manus in celũ. dũ uir
domini ꝑuerum attrectaret. Nec mo¬
ra signatum pedem omni facilitate
detorquens deponi iubet. et coram om¬
nib ambulare cepit incolumis n
oppido quoq qd̃ romana lingua t̾rĩg¬
post missarum celebrationem feria
sexta coram omnib ad altare adduc¬
t̾a est mulier ceca: eiuslem indigena
castri. Cumq ei uir beatus imposuiss
manum int̾rogata a circũstantib
iam cito usdebo inquit: et post pau-¬
lulum iuuileo ait clare: omnes uos
uideo. benedictus deus qui fecit metũ
miscliam. Alt̾a quoq illuminata
est: quam ab annis decem oetam. fu¬
isse testabant᷑. Ibidem clauda muli¬
er gressum recepit. et mutus loque¬
lam. acclamantib omnib maxiẽty
illiꝰ cast̾: qui nulla pͥus similia uide¬
rant. Ip̃a die transeunti ꝓpe castrũ
brauim. qd̃ lictum interpretat᷑. occͣ¬
rit uir quidam filiam portans in
humeris. que nec loqui unqͣm potu¬
erat. nec stare supra pedes suos: sta¬

Expanded text:
levantes manus in coelum, dum Vir levantes manus in coelum, dum Vir Domini puerum attrectaret. Nec mora, signatum pedem omni facilitate detorquens, deponi jubet: et coram omnibus ambulare coepit incolumis. In oppido quoque, quod Romana lingua Triapost Missarum celebrationem feria sexta, coram omnibus ad altare adducta est mulier caeca ejusdem indigena castri. Cumque ei Vir beatus imposuisset manum, interrogata a circumstantibus, « Jam cito videbo, » inquit: et post paululum, « Video, ait, clare, omnes vos video; benedictus Deus qui fecit mecum misericordiam. » Altera quoque illuminata est, quam ab annis decem caecam fuisse testabantur. Ibidem clauda mulier gressum recepit, et mutus loquelam, acclamantibus omnibus, maximeque illius castri, qui nulla prius similia viderant. Ipsa die transeunti prope castrum Braium quod Lutum interpretatur occurrit vir quidam filiam portans in humeris. quae nec loqui unquam potuerat, nec stare supra pedes suos: sta
Abbreviated transcription (Latin):
scĩmonialib alebatur: signans et
attrectans curauit ꝓtinus. ut quod
ante non poterat et sederet. et libere
graderetur. Exultans gͥ uehement̃
tulit baculos quib antea utebat᷑:
in beati petͥ eccłia suspendendos. Itẽ
iuuenis quidam eiꝰdem eccł̃ie seruus:
amissum ab anius quinq ibidem re¬
cepit auditum. In eadem cuittate
frã sunt que sequntur. Laber quidã
longa egritudine claudicans. ut si¬
ne baculo incedere omnino non possͥ
ubi a beato patre signatus est: lettis
redis gradiens pedib suis Deuide
mulier epilenticam ei obtulit filiã:
cui morbus ille loquendi prorsus ade¬
merat facultatem. Cui uir b̃s ma¬
num imponens signauit eam: sta¬
timq locuta est coram nobis MHa
ne egressus trecas dum transiret
iur sc̃s uillam. quam primetum
uocant. oblatus est ei puer. cuiꝰ pedẽ
retractinerut torserant in ꝑũsum.
ita ut ambulare omnino non pos¬
set. acclamabant aũt q̃ conueñant

Expanded text:
sanctimonialibus alebatur, signans et sanctimonialibus alebatur, signans et attrectans curavit protinus: ita ut quod ante non poterat, et sederet, et libere graderetur. Exsultans igitur vehementer tulit baculos, quibus antea utebatur, in beati Petri ecclesia suspendendos. Item juvenis quidam, ejusdem ecclesiae servus, amissum ab annis quinque ibidem recepit auditum. In eadem civitate facta sunt quae sequuntur. Faber quidam longa aegritudine claudicans, ut sine baculo incedere omnino non posset, ubi 1188 a beato Patre signatus est, laetus rediit gradiens pedibus suis. Deinde mulier epilepticam ei obtulit filiam, cui morbus ille loquendi prorsus ademerat facultatem: cui Vir beatus manus imponens signavit eam, statimque locuta est coram nobis. 48. Mane egressus Trecas, dum transiret Vir sanctus villam, quam Prunetum vocant, oblatus est ei puer, cujus pedem retracti nervi torserant in perversum, ita ut ambulare omnino non posset. Acclamabant autem qui convenerant,
Abbreviated transcription (Latin):
uitate puella: et exppinquis eius
aderant eadem hora non nulli. Post
paululum quoq cecus itno oculo
puer illuminatus est: et alii duo qͦ¬
rum erant aride manus sanatist̾.
ammirantib et exultantib uniuer¬
sis. Uesꝑe quoq expectantes infirmoˢ.
iuxta canceslum ecclie seorsum poni
precipiens. exiuit ad eos: et signauit
ex ordine fiesidentes. Aderant autẽ
uenerabiles ep̃i godefridus lingonẽ¬
sis. qui fere omnia que scribimꝰ pre¬
sensiudit: et henricus trecensis: ad¬
erant clerici et laici de ciuitate non
panti. Coram his omnib: puella
clauda et muta oblata est uiro dĩ.
Cumꝙ signatam app̃hensa manti
decluceret: ioqui cepit. et ait. Non poᷤ¬
sum domine ambulare: non possum.
Obstupuimus omnes. iterum q sig¬
nari rogauimus eam: et gressũ qͦq
recepit. Ibidem quoq cecum oculum
pueri: sputo liniens illuminauit.
Mulierem claudam ab annis quin¬
decim que in ecclĩa beate marie a

Expanded text:
vitate puella, et ex propinquis ejus vitate puella, et ex propinquis ejus aderant eadem hora nonnulli. Post paululum quoque caecus uno oculo puer illuminatus est: et alii duo, quorum erant aridae manus, sanati sunt admirantibus et exsultantibus universis. Vespere quoque exspectantes infirmos juxta cancellum ecclesiae seorsum poni praecipiens, exivit ad eos, et signavit ex ordine residentes. Aderant autem venerabiles episcopi Godefridus Lingonensis, qui fere omnia, quae scribimus, praesens vidit, et Henricus Trecensis: aderant clerici et laici de civitate non pauci. Coram his omnibus puella clauda et muta oblata est viro Dei. Cumque signatam apprehensa manu deduceret, loqui coepit, et ait: « Non possum, domine, ambulare, non possum. » Obstupuimus omnes: iterum signari rogavimus eam, et gressum quoque recepit. Ibidem quoque caecum oculum pueri sputo liniens, illuminavit. Mulierem claudam ab annis quindecim, quae in ecclesia beatae Mariae a