comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
impleant. sine uita clamant. Uir igit᷑ sc̃s
nec fortitudo lapidum fortitudo mea. nec
caro mea ȩnea est. Ac si aꝑte fateretur di¬
cens. Reꝓboꝵ similitudinẽ sub disciplinae
uerbere fugio: qͥa nec more lapidũ ita
obdurui. ut sub ꝑcussionis stimulo aminis¬
terio confessionis obmutescã: nec rursum
qͥsi aes uocem confessionis resono. & sensum
uocis ignoro. Sed qͥa ad ꝑcussionẽ reꝓbi
debiliter fortes sunt: electi autẽ ualent̃
infirmi. beatꝰ iob dum fortem se ꝑ insaniã
non esse asserit: fortem se ꝑstatum salutis
rogat: potenter ad mortem currat. Plerũq
enĩ uircus habita deterius quã si de ess&
int̾ficit: qͥa dũ ad sui confidenciã ment̾e eri¬
git. hanc elationis gladio transfigit. Cũq eã
quasi roborando uiuificat. eleuando necat.
Ad interitũ uidelic& ꝑtrahit: quã ꝑ spem
ꝓpͥam ab internȩ fortitudinis fiducia euel¬
lit. Sed qͥa beatꝰ iob & uirtute poll&. & ĩse¬

Expanded text:
impleant, sine vita clamant. Vir igitur sancimpleant, sine vita clamant. Vir igitur sancNec fortitudo lapidum fortitudo mea, nec caro mea aenea est. Ac si aperte fateatur, dicens: Reproborum similitudinem sub disciplinae verbere fugio, quia nec more 223 lapidum ita obdurui, ut sub percussionis stimulo a ministerio confessionis obmutescam; nec rursus quasi aes vocem confessionis resono, et sensum vocis ignoro. Sed quia ad percussionem reprobi debiliter fortes sunt, electi autem valenter infirmi, beatus Job dum fortem se per insaniam non esse asserit, fortem se per statum salutis roget, potenter ad mortem currat. Plerumque enim virtus habita deterius quam si deesset interficit; quia dum ad sui confidentiam mentem erigit, hanc elationis gladio transfigit; cumque eam quasi roborando vivificat, elevando necat; ad interitum videlicet pertrahit quam per spem propriam ab internae fortitudinis fiducia evellit. Sed quia beatus Job et virtute pollet, et in se
Abbreviated transcription (Latin):
guis hominũ loquar & angłoꝵ. caritatem
autẽ non habeã. factus sum uelut es sonanᷤ
aut cymbalũ tinniens. Scimus autẽ qͦd ꝑ
cussi lapides clarum sonũ reddere neque¬
unt: aes uero cum ꝑcutitur. canorꝰ ualde
sonitꝰ ex eius ꝑcussione format᷑. Quod qͥa
ut lapides uita car&: sensũ insonitu non
hab&. Et sunt non ulli qͥ lapidib similes.
ita ad pietatis precepta duruerunt: ut cũ
eos ꝑcussio suꝑnȩ aniaduersionis examinat.
nequaquã sonitũ humilis confessionis red¬
dant. Quidã uͦ metallo ęris innullo discre¬
pantes: cũ flagella suꝑnȩ ꝑcussionis accipi¬
unt. piȩ confessionis sonitum emit tunt. Sed
qͥa humilitatis uoces ex corde non ꝓferunt.
ad statũ salutis reducti. nesciunt qͦd ꝓmi¬
serunt. Illi gͦ more lapidũ ꝑcussi nec uoces
habent: isti autem in nullo exis imitationẽ
fugiunt: qͥ inꝑcussione positi bona quȩ non
senciunt loquunt᷑. Illi uenerationi ferientis.
& uerba denegant. isti pollicentes qͦd non

Expanded text:
guis hominum loquar et angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum velut aes sonans, aut cymbalum tinniens . Scimus autem quoniam percussi lapides clarum sonum reddere nequeunt; aes vero cum percutitur, canorus valde sonitus ex ejus percussione formatur. Quod quia, ut lapides, vita caret, sensum in sonitu non habet. Et sunt nonnulli qui, lapidibus similes, ita ad pietatis praecepta duruerunt, ut cum eos percussio supernae animadversionis examinat, nequaquam sonitum humilis confessionis reddant. Quidam vero a metallo aeris in nullo discrepantes, cum flagella supernae percussionis accipiunt, piae confessionis sonitum emittunt; sed quia humilitatis voces ex corde non proferunt, ad statum salutis reducti, nesciunt quod promiserunt. Illi ergo, more lapidum percussi, nec voces habent; isti autem in nullo aeris imitationem fugiunt, qui, in percussione positi, bona quae non sentiunt loquuntur. Illi venerationi ferientis et verba denegant; isti, pollicentes quod non
Abbreviated transcription (Latin):
obsequio religiones incidere. uerberum
culpas morte resecare.Unde & recte
Mort Em. Lex nãq carnaliter degusta¬
ta mor tem detulit: quia cõmissa delinquen-¬
tium dura animaduersione distͣmxit. Mor¬
tẽ detulit: qͥa & ꝑ p̾ceptum culpã innotuit.
& hanc ꝑgram non deleuit. Paulo adtes¬
tante qui ait. Nichil ad ꝑfectum addurit
lex. Et rursum. Lex quidẽ scã & mandatũ
scm̃. & iustũ & bonũ. & paulo post. Pecca¬
tũ ut appareat peccatum: ꝑ bonũ mͥ oꝑatũ
est mortem. Ad xp̃m uͦ conuersa gentili¬
tas. qͥa hunc sonare ꝑ uerba legis intellegit.
angustata desideriis suis. eũ quem uehem̃t
diligit. int̾ p̃cepta carnalia spũalit̃ requirit.

Expanded text:
obsequio religionis incidere, verborum obsequio religionis incidere, verborum culpas morte resecare? Unde et bene mortifera. --Lex namque carnaliter degustata mortem detulit, quia commissa delinquentium dura animadversione distrinxit; mortem detulit, quia et per praeceptum culpam innotuit, et hanc per gratiam non delevit, Paulo attestante, qui ait: Nihil ad perfectum perduxit lex . Et rursum: Lex quidem sancta, et mandatum m et justum et bonum. Et paulo post: Peccatum, ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem . Ad Christum vero conversa gentilitas, quia hunc sonare per verba legis intelligit, angustata desideriis suis, eum quem vehementer diligit inter praecepta carnalia spiritaliter requirit.
Abbreviated transcription (Latin):
sed legis auctorẽ non uidens. stans ante
presepe ieiunat. Quȩ nimirũ lex quia
ante mediatoris aduentũ nequaquã spũa¬
liter. sed carnaliter tenebatur: recte sub¬
ditym. In lege sal. lit tera  est. uirtus
intellegentiȩ occultȩ. Quisqs gͦ obseqͥ is
carnalib int̾entus. hanc intelligere spũalit̃
noluit: quid aliud quam insulsum cybũ
comedit. Sed in hoc cybo sal cognita
ueritas misit: cũ latere in lege saporem
occultȩ intelligentiȩ docuit dicens. Si cre¬
deretis moysi crederetis forsitan & michi.
de me enĩ ille scripsit. &rursum. Habe¬
te sal inuobis: & pacem habete inter uos.
Sed quia ante mediatoris aduentũ iudȩa
legẽ carnaliter tenuit: pͣceptis eiꝰ dura iu-¬
bentib gentilitas subdi recusauit. Insulsũ
ergo cybum comedere noluit: quȩ pͥusquã
sp̃s condimentũ ꝑciper&. seruare uim lit¬
terȩ expauit. Quis namq gentiliũ hoc
quod illic p̾cipitur ferr&: filioꝵ carnẽ pro

Expanded text:
sed legis auctorem non videns, stans ante sed legis auctorem non videns, stans ante praesepe jejunat. Quae nimirum lex, quia ante Mediatoris adventum nequaquam spiritaliter, sed carnaliter tenebatur, recte subdita. --In lege sal litterae est virtus intelligentiae occultae. Quisquis ergo, obsequiis carnalibus intentus, hanc intelligere spiritaliter noluit, quid aliud quam insulsum cibum comedit? Sed hoc in 216 cibo sal cognita Veritas misit, cum latere in lege saporem occultae intelligentiae docuit dicens: Si crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi, de me enim ille scripsit . Et rursum: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos . Sed quia ante Mediatoris adventum Judaea legem carnaliter tenuit, praeceptis ejus dura jubentibus gentilitas subdi recusavit. Insulsum ergo cibum comedere noluit, quia prius quam Spiritus condimentum perciperet servare vim litterae expavit. Quis namque gentilium hoc quod illic praecipitur ferret, filiorum carnem pro
Abbreviated transcription (Latin):
populus gram diuinȩ incarnationis acce¬
pit. Tunc bos uacuum prȩsepe. ñ. habu¬
buit. quem diu expectanti ꝓphetauit.
Vnde & natus dñs inpresepe ponitur.
ut uidelic& signaretur. quia scã animalia
quȩ ieiuna diu apud legẽ inuenta sunt.
in carnationis eius fȩno saciantur. Prese¬
pe enim natus inpleuit: qui cybũ semce ipsũ
mentibꝰ mortaliũ prebuit dicens. Qui¬
⁊ comedit carnẽ meã & bibit sanguinẽ¬
⁊ meũ. in me man& & ego in eo. Sed qͥa
diu & electoꝵ gentilium uota dilata
sunt: & ex hebraico populo sc̃i quiq
longo tempore redemprionẽ suam ex-¬
spectando gemuerunt. bene beatꝰ iob
tione causas afflictionis insinuat dicenꝰ.
Nũquid rugi& onager cum habuerit
herbam : aut mugi&e bos cum ante p̃.¬
sepe plenũ steterit. Ac si aꝑte dicat.
dcirco gentilitas gemit.: qͥa eam nec dũ
redẽptoris sui gr̃a reficit. Atq ideo .ii¬
dea mugitus dilatat.: quia legem tenens

Expanded text:
populus gratiam divinae incarnationis accepopulus gratiam divinae incarnationis accepit. Tunc bos vacuum praesepe non habubuit, quem diu exspectanti prophetavit. Unde et natus Dominus in praesepe ponitur, ut videlicet signaretur quia sancta animalia, quae jejuna diu apud legem inventa sunt, incarnationis ejus feno satiantur. Praesepe enim natus implevit, qui cibum semetipsum mentibus mortalium praebuit, dicens: Qui comedit carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo . Sed quia diu et electorum gentilium vota dilata sunt, et ex Hebraico populo sancti quique longo tempore redemptionem suam exspectando gemuerunt, beatus Job, bentione causas afflictionis insinuat, dicens: Nunquid rugiet onager cum habuerit herbam? aut mugiet bos cum ante praesepe plenum steterit? Ac si aperte dicat: Idcirco gentilitas gemit, quia eam necdum Redemptoris sui gratia reficit; atque ideo Judaea mugitus dilatat, quia, legem tenens,
Abbreviated transcription (Latin):
ñaq ꝑ onagrum. id est agrestẽ asinum.
nisi gentilis populus designatur Quem
sicut natura extra stabula disciplinȩ ȩdidit.
ita uagꝰ in uoluptatũ suarũ campo ꝑ¬
mansit. Quid ꝑ bouem : nisi plebs iuda¬
ica figuratur. a. Quȩ iugo dominationis
suꝑne supposita: ad sp̃em ꝓselitos colligens.
ꝑ corda quȩ ualuit uomerem legis traxit.
Sed beati iob uita ad testante cognoscimꝰ.
ut expectasse redemptoris aduentum. mul¬
tos &iam exgentilibus credamus. Et nas
te. didicimus: qͣnto desiderio ex plebe ifra¬
helitica scĩ uiri incarnationis eius misteri¬
um uidere cupierunt. Unde & ꝑ eundẽ
redemptorẽ discipulis dicitur. Multi di
mediatoris incarnatio : ꝑ quam simul gen¬
tilitas & iudȩa saciatur. Quia enĩ per
ꝓpħam dicitur. om̃is caro fęnum: uniuer¬
sitatis conditor ex nr̃a substancia carnẽ
sumens fenum fieri uoluit: ne nr̃a in
ꝓpetuumꝰ fȩnum caro remanerae. Tunc
herbam õnager inuenit: cum gentilis

Expanded text:
namque per onagrum, id est, agrestem asinum, nisi gentilis populus designatur? quem sicut natura extra stabula disciplinae edidit, ita vagus in voluptatum suarum campo permansit. Quid per bovem nisi plebs Judaica figuratur, quae, jugo dominationis supernae supposita, ad spem proselytos colligens, per corda quae valuit vomerem legis traxit. Sed beati Job vita attestante cognoscimus, ut exspectasse Redemptoris adventum multos etiam ex gentibus credamus. Et nascte, didicimus quanto desiderio ex plebe Israelitica sancti viri incarnationis ejus mysterium videre cupierunt. Unde et per eumdem Redemptorem discipulis dicitur: Multi, diMediatoris incarnatio, per quam simul gentilitas et Judaea satiatur. Quia enim per prophetam dicitur: Omnis caro fenum , universitatis conditor, ex nostra substantia carnem sumens, fenum fieri voluit, ne nostra in perpetuum caro fenum remaneret. Tunc ergo herbam onager invenit, cum gentilis
Abbreviated transcription (Latin):
confirmat. Iam qͥppe ꝑfidem mediatoris
uiuimꝰ: & tamen adhuc ꝓ expurgatione
uitioꝵ. dura animaduersionis intimȩ fla¬
gella sustinemus. Unde & post statẽre
& diuinȩ correptionis ꝑcussione configim᷑.
& tamen adhuc illud est grauius qͦd de
terrore uenturi iudicis. ex ȩterna anĩad.¬
uersione formidamꝰ. Unde & ꝓtinus subĩ¬
fertur. & terrores militantꝰ contra me.
Deb&e tamen a metu & dolore animus
excuti: & ad sola ȩternȩ patriȩ desideria
extendi. Tunc enim nobilitatẽ nr̃e regene.¬
rationis ostendimꝰ. si ut patrẽ diligimus.
quẽ nunc seruili mente ut dnm formidaimꝰ.
Unde ꝑ paulũ dicit᷑. Non accepistis spmͣ¬
÷ seruitutis iterum intimore : sed accepistis

Expanded text:
confirmat. Jam quippe per fidem Mediatoris confirmat. Jam quippe per fidem Mediatoris vivimus, et tamen adhuc pro expurgatione vitiorum dura animadversionis intimae flagella sustinemus. Unde et post staterae et divinae correptionis percussione configimur, et tamen adhuc illud gravius est quod de terrore venturi judicis ex aeterna animadversione formidamus. Unde protinus subinfertur: Et terrores Domini militant contra me. Debet tamen a metu et dolore animus excuti, et ad sola aeternae patriae desideria extendi. Tunc enim nobilitatem nostrae regenerationis ostendimus, si eum ut patrem diligimus, quem nunc servili mente ut dominum formidamus. Unde et per Paulum dicitur: Non accepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed accep
Abbreviated transcription (Latin):
quoq loco apte subiungit᷑. Quȩ prius
tangere nolebat anima mea: nunc prean¬
gustia cybi mei sunt. Iudei qͥppe uita
gentilium de dignata: eam dudũ quasi
tangere noluit : cuiꝰ societatẽ recipere
spreuit. Sed ad redemptoris grãm ueniens.
ab hifrahelitis infidelib repulsa: dũ ꝑsco̾s
apostolos ad collectionẽ se gentiũ dilatat.
quasi hoc in cybo esuriens accepit. quod
indignũ pͥus fastidiosa desperit. Predi-¬
cationis enĩ sue angustias ꝑtulit: quae
apꝰ hebreos despici quod loquebat᷑ uidit.
Sed preangustia cybos quos dudũ contẽ¬
pserat comedit. quȩ repulsa a iudȩorũ
duricia. gentiles suscipere populos quos
despexerat concupiscit. Quia igit᷑ haec
figuraliter diximus: restat nunc ut mo¬
aduentũ sub staterȩ appellatione deside¬
rans: dũ se ꝑ eloquiũ aperit: nos ad uiuen¬
di studiũ erudit. Dũ sua narrat. quȩdã
nr̃a indicat. Dum de se quȩ recognoscamꝰ
insinuat. nos ad spem trepidos infirmos

Expanded text:
bjungitur: Quae prius tangere nolebat anima mea, nunc prae angustia, cibi mei sunt. Judaea quippe, vitam gentilium dedignata, eam dudum quasi tangere noluit, cujus societatem recipere sprevit; sed ad Redemptoris gratiam veniens, ab Israelitis infidelibus repulsa, dum per sanctos apostolos ad collectionem se gentium dilatat, quasi hoc in cibum esuriens accipit, quod indignum prius fastidiosa despexit. Praedicationis enim suae angustias pertulit, quae apud Hebraeos despici quod loquebatur vidit. Sed prae angustia cibos quos dudum contempserat comedit, quae, repulsa Judaeorum duritia, gentiles suscipere populos quos despexerat concupiscit. Quia igitur haec figuraliter diximus, restat nunc ut moadventum sub staterae appellatione desiderans, dum se per eloquium aperit, nos ad vivendi studium erudit; dum sua narrat, quaedam nostra indicat; dum de se quae recognoscamus insinuat, nos ad spem trepidos infirmosque
Abbreviated transcription (Latin):
satagebat. Eius autem predicationis ob-¬
seguiũ: hebreoꝵ suꝑbia reppulit. Unde
moro adcollettionem gentiũ. ex hortati.¬
onis sue uerba declinauit: sicut & ꝑ eosdẽ
apostolos dicit᷑. Uobis oportebat p̾rimũ
loqui uerbũ dĩ: sed qm̃ repellitis illud
& indignos uos iudicastis ȩternȩ uitȩ.

Expanded text:
satagebat. Ejus autem praedicationis obsatagebat. Ejus autem praedicationis obsequium Hebraeorum superbia repulit. Unde mox ad collectionem gentium exhortationis suae verba declinavit, sicut et per eosdem apostolos dicitur: Vobis oportebat primum loqui verbum Dei; sed quoniam repulistis illud, et indignos vos judicastis aete
Abbreviated transcription (Latin):
pͥus tangere nolebat anima mea: nunc
pre angustia cybi mei sunt. Quia nimirũ
amoris sui aestib anxia. cybũ scripturae
ueris conuersa gentilitas esurit: quẽ dudũ
suꝑba despexit. Quae tamen & iudeȩ uoci-¬
bus congruunt: si paulo consideratius disse.¬
rantur. Ipsa qͥppe ex eruditione legis ex
unius dĩ cognitione sal habuit: & cunctas
gentes non aliter quã animalia bruta des¬
perit. Sed qͥa societatem gentiliũ ad sem&¬
ipsam recipere p̃ceptis legis erudita contẽp.¬
serat: quid aliud quam insulsũ cybũ sumere
fastidibat. Diuina qͥppe sententia. pro¬
posita morte ueti erat. ne plebs israheliti¬
ca fȩdus cũ alienigenis iunger& & uitam
sçẽ religionis inquinar&. Unde & subdit᷑.
Aut gustare aliquis potest: qd gustatum
adfert mortem Sed qͥa ad redemptoris
fidẽ hȩc eadem iudea exelectoꝵ par te
conuersa est: lucẽ quã cognouerat. p̃di¬
care ꝑ scõs apostolos suȩ prolis infidelib

Expanded text:
prius tangere nolebat anima mea, nunc prius tangere nolebat anima mea, nunc prae angustia, cibi mei sunt, quia nimirum amoris sui aestibus anxia cibum Scripturae veteris conversa gentilitas esurit, quem dudum superba despexit. Quae tamen et Judaeae vocibus congruunt, si paulo consideratius disserantur. Ipsa quippe ex eruditione legis, ex unius Dei cognitione sal habuit, et cunctas gentes tanquam animalia bruta despexit. Sed quia societatem gentilium ad semetipsam recipere praeceptis legis erudita contempserat, 217 quid aliud quam insulsum cibum sumere fastidiebat? Divina quippe sententia, proposita morte, vetuerat ne plebs Israelitica foedus cum alienigenis jungeret, et vitam sanctae religionis inquinaret . Unde et subditur: Aut gustare aliquis potest quod gustatum affert mortem? Sed quia ad Redemptoris fidem haec eadem Judaea ex electorum parte conversa est, lucem quam cognoverat praedicare per sanctos apostolos suae prolis infidelibus
Abbreviated transcription (Latin):
rem labitur. qͥ beati iob uerba ad solam ꝓ-¬
lata historiam suspicat᷑. Uir enĩ sc̃s &
tot conditoris sui p̃coniis fultꝰ. quid magnũ
uel potius quid uerũ dicer&. si insulsum
cybũ cõmedi non posse dixiss& Aut quis
eiꝰ esui mortifera alimenta optulerat ut
subiungat: aut potest aliquis gustare. quod
gustatum adfert mortem: Quȩ si de ami¬
coꝵ conloquiis dicta sentimꝰ: ab intellec tu
hoc sententia subiuncta compescim᷑. quae¬
 ait. Quȩ prius tangere nolebat anima
mea. nunc p̃ angustia cẏbi mei sunt. Ab¬
sit enĩ ne uir sc̃s instatus sui incolomitate
constitutus. amicoꝵ suoꝵ aliqͣndo dic ta
despererit. qui sicut ipso ad testante post
discimus: & seruis humilis fuit. Uerba gͦ
eius amisteriis non uacant: quȩ sicut ex
fine historiȩ dicimus. & internus arbiter
laudat. Quȩ nequaquã & iam cũ tanta ue¬
neratione usq ad mundi extrema decurre¬
rent. si intellectu mystico grauida non
fuissent. Beatus igit᷑ iob quia membrũ

Expanded text:
rem labitur qui beati Job verba ad solam prolata historiam suspicatur. Vir enim sanctus, et tot conditoris sui praeconiis fultus, quid magnum, vel potius quid verum diceret, si insulsum cibum comedi non posse dixisset? Aut quis ejus esui mortifera alimenta obtulerat, ut subjungat: Aut potest aliquis gustare quod gustatum affert mortem? Quae si de amicorum colloquiis dicta sentimus, ab intellectu hoc sententia subjuncta compescimur, qua ait: Quae prius tangere nolebat anima mea, nunc, prae angustia, cibi mei sunt. Absit enim ne vir sanctus, in status sui incolumitate constitutus, amicorum suorum aliquando dicta despexerit, qui, sicut ipso attestante post didicimus, et servis humilis fuit. Verba ergo ejus a mysteriis non vacant, quae, sicut ex fine historiae discimus, et internus arbiter laudat. Quae nequaquam etiam cum tanta veneratione usque ad mundi extrema decurrerent, si intellectu mystico gravida non fuissent. 11. Beatus igitur Job, quia membrum
Abbreviated transcription (Latin):
requiem putat. Transire & ꝑ mortem appe¬
tit: ut optinere plenius uitam possit. Fun¬
ditꝰ in infimis extingui desiderat: quo ueri¬
us sũma conscendat. Sed hȩc de euiuslib&
iusti animo. hȩc de beati iob mente men-¬
tior: nͥ ipse subiungat. Qyis DET Ut¬

Expanded text:
requiem putat; transire et per mortem apperequiem putat; transire et per mortem appetit, ut obtinere vitam plenius possit; funditus in infimis exstingui desiderat, quo verius summa conscendat. Sed haec de cujuslibet justi animo, haec de beati Job mente mentior, nisi ipse subjungat: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓficiens: quae pͥus dũ sola ꝓpria curar&.
ferre aliena fastidiebat. quȩ minꝰ alienis¬
cõpatiens conualescere contra aduersa non
poterat:Cũ ad toleranda ꝓximi infirma
se ad trahit. ad aduersa superanda conualesert:
ita ut ꝓ amore ueritatis presentis uite cru¬
ciatꝰ tanto post fortis appetat: qͣnto prius
infirma fugiebat. Inclinatione ñaq sua eri¬
git᷑: ad tractione tenditur : compassione ro-¬
Borat᷑. Cũq in amorẽ ꝓximi se dilatat. qsi
ex meditatione colligit. qͣnta fortitudine ĩ
auctorẽ surgat. Caritas nãq quȩ nos ad ui
cõpassionis humiliat. altius inculmine con-¬
tẽplationis leuat. & multiplicata ĩa maioribꝰ
Opͥus targere nolebat. hoc post p̃angustia
cõmedit. qui desideria sua uix capiens.  ip¬
ss qͦs dudũ timuerat. iam ꝓamore cęlestis
patriȩ pęnas amat. Si enĩ mens in dm̃ forti
intentione dirigit᷑: quicqͥd sibi in hac uita
amarũ fit dulce aestimat. om̃e qͦd affligit

Expanded text:
oficiens quae prius dum sola propria curaret, ferre aliena fastidiebat, cum acompatiens, convalescere contra adversa non poterat, cum ad toleranda proximi infirma se attrahit, ad adversa superanda convalescit; ita ut pro amore veritatis praesentis vitae cruciatus tanto post fortius appetat, quanto prius infirma fugiebat. Inclinatione namque sua erigitur, attractione tenditur, compassione roboratur; cumque in amorem proximi se dilatat, quasi ex meditatione colligit quanta fortitudine in auctorem surgat. Charitas namque, quae nos ad vim compassionis humiliat, altius in culmine contemplationis levat; et multiplicata jam majoribus ergo prius tangere nolebat, hoc post prae angustia comedit, qui desideria sua vix capiens, et ipsas quas dudum timuerat, jam prae amore coelestis patriae poenas amat. Si enim mens in Deum forti intentione dirigitur, quidquid sibi in hac vita amarum fit, dulce aestimat, omne quod affligit
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ab speculo feda facies displic&. c̾um
mens a uita simili inseipsa quod auerset᷑
uid&. Ait gͦ. Considerate semitas themañ.
Sitinera saba: & expectate paulisꝑ. Ac si
aꝑte dicer&. Dampna alieni teporis ad¬
tendite. & tunc spem de ȩternis firmut
sumitis. si recto cordis oculo quod ⁊̃ alusˢ
e expectate paulisꝑ. Sepe enĩ dum p̾sen¬
tis uitȩ breuitas quasi diu pseueratura
diligitur. ab ȩterna spe animꝰ frangit᷑:
& delectatꝰ presentib desperationis suę
caliginȩ reuerberat᷑. Cũq longũ putat:
qͦd ad uiuendi sibi spacium restat: re

Expanded text:
enim a speculo foeda facies displicet, cum enim a speculo foeda facies displicet, cum mens a vita simili in se ipsa quod aversetur videt. Ait ergo: Considerate semitas Theman, itinera Saba, et exspectate paulisper. Ac si aperte diceret: Damna alieni teporis attendite, et tunc spem de aeternis firmius sumetis, si recto cordis oculo quod in aliis Exspectate paulisper. Saepe etenim dum praesentis vitae brevitas quasi diu perseveratura diligitur, ab aeterna spe animus frangitur, et delectatus praesentibus, desperationis suae caligine reverberatur. Cumque longum putat q
Abbreviated transcription (Latin):
colla cordis ad triuerat: sub qͣnto discre¬
tionis moderamine diuinȩ scientiȩ arcã
portat. Amissis nãq uitulis mugit. qͥa
audita morte filioꝵ interrã tenso capite
corruit. Sed recto tamen itinere mugr¬
ens graditur: qͥa os eius ingemitu ad dĩ
laudes aꝑit᷑. cũ ꝓtinus dicit. Dñs dedit
dñs abstulit. sicut dño placuit ita fac¬
tũ est. sit nomen dñi benedictũ. Sed in¬
discretȩ mentes hanc uiuendi regulã
nesciunt: & quo uias dĩ dissolute appe¬
tunt. eo ad mundi itinera stulte repli¬
semitas. saba itinera memorat: qͥa qͦs aus¬
ter reꝓbi teporis soluerit. hos nimirum
rete implicationis ten&. Bene autẽ pͣuo¬
rũ facta describens. considerari hȩc ad¬
mon&e: qͥa ꝑuersa agendo diligimus. sed
hȩc uisa in aliis diiudicamꝰ: Et quȩ in
nobis minꝰ diiudicanda credidimus. quã
sint turpia in alioꝵ actione cognoscimꝰ.
Sicq fit. ut ad sema ipsã mens redeat:
& agere qͦd rep̃hendit erubescat. Quasi

Expanded text:
rdis attriverat, sub quanto discretionis moderamine divinae sententiae arcam portat. 233 Amissis namque vitulis mugit, quia, audita morte filiorum, in terram tonso capite corruit ; sed recto tamen itinere mugiens graditur, quia os ejus in gemitu ad Dei laudes aperitur, cum protinus dicit: Dominus dedit, Dominus abstulit, sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum . Sed indiscretae mentes hanc vivendi regulam nesciunt, et quo vias Dei dissolute appetunt, eo ad mundi itinera stulte replisemitas, Saba itinera memorat, quia quos Auster reprobi teporis solverit, hos nimirum rete implicationis tenet. Bene autem pravorum facta describens considerare haec admonet, quia perversa agendo diligimus, sed haec visa in aliis dijudicamus; et quae in nobis minus dijudicanda credimus, quam sint turpia in aliorum actione cognoscimus; sicque fit ut ad semetipsam mens redeat, et agere quod reprehendit erubescat. Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe iudicĩ portantes manipulosuenurÑ:
qͥ insemaeipsis recta oꝑa qͥb uitã mereant᷑
ostendunt. Hinc de uno quoq electo psil'¬
mista iterũ dicit. Qui . ñ. accepit ĩ uano
animã suã. Inuano ñaq animã suã accipit :

Expanded text:
quippe judicii portantes manipulos veniunt quippe judicii portantes manipulos veniunt qui in semetipsis recta opera quibus vitam mereantur ostendunt. Hinc de unoquoque electo Psalmista iterum dicit: Qui non accepit in vanum animam suam . In vanum namque animam sua
Abbreviated transcription (Latin):
desiderio. adhȩc nequaquã mentis liberos
gressus tendant. Recta enĩ aut non ĩci¬
piunt: aut in ipso fracti itinere adhaec mi¬
tione animi in carnis uoluptatib sternant
Sola quȩ transeant cogitent: nulla quȩ
secũ ꝑ maneant curent. Unde & apte
subditur.  BULABUNT IN UACUUOI:
ET PTRIBUNT. Inuacuũ qͥppe ambulant:
qͥ nichil secũ de fructu sui laboris portanł.
Alius nãq ad ipiscendis honorib exudat :
alius multiplicandis facultatib aestuat.
alius ꝓmerendis laudib anhelat. Sed
qͥa cuncta hȩc hic quisq moriens deserit:
labores inuacuũ ꝑdidit. qui secũ ante
iudicẽ nil tulit. Quo contͣ bene ꝑ legẽ
dicit᷑: non apparebis in conspectu dñi
uacuus. Qui eñ ꝑmerendȩ uitȩ mercedẽ
bene agendo non ꝓuid& inconspectu di
uacuus appar&. Hinc de iustis ꝑ psalmistã
dicit᷑. Uenientes autẽ uenient in exultatio¬
ne : portantes manipulos suos. Ad examen

Expanded text:
desiderio, ad haec nequaquam mentis liberos desiderio, ad haec nequaquam mentis liberos gressus tendant. Recta enim aut non incipiunt, aut, in ipso fracti itinere, ad haec miin tentione animi in carnis voluptatibus sternant, sola quae transeunt cogitent, nulla quae secum permaneant, curent. Unde et aperte subditur: Ambulabunt in vacuum, et peribunt. In vacuum quippe ambulant, qui nihil secum de fructu laboris portant. Alius namque pro adipiscendis honoribus desudat, alius multialius promerendis laudibus anhelat; sed quia cuncta haec hic quisque moriens deserit, labores in vacuum perdidit, qui secum ante judicem nihil tulit. Quo contra bene per legem dicitur: Non apparebis in conspectu Domini vacuus . Qui enim promerendae vitae mercedem bene agendo non providit, in conspectu Domini vacuus apparet. Hinc de justis per Psalmistam dicitur: Venientes autem venient in exsultatione, portantes manipulos suos . Ad examen
Abbreviated transcription (Latin):
quia sepe sic bona oꝑa interficit. ut haec
se amit tere ipse qui captꝰ est dolens cernat.
Nã gemit plerũq animꝰ. & tam̃ carnis suȩ
delectationib uictꝰ. bona quȩ gemuit aman᷑
ꝑdit. Eaquȩ patit᷑ dãpna considerat: nec¬
tamen uirtutis brachiũ contͣ regem baby¬
lonis leuat. Sed dũ uidens nequiciȩ ꝑpe¬
tratione ꝑcutit᷑: ad hoc qͣndoq peccati usu
ꝑducit᷑. ut ipso quoq rationis lumine pri-¬
uetur. Unde babylonis rex extinctis pͥus
filiis sed echiȩ oculos eruit: quia malignꝰ
sp̃s sub ductis pͥus bonis oꝑib. post & in¬
tellegentie lumen tollit. Qd recte sed echeaᷤ.
inreblatha patitur. Reblatha qͥppȩ. mul¬
ta hȩc interpretat᷑. Ei enĩ qͣndoq & lum̃
rationis claudit᷑. qͥ prauo usu ex iniqͥtatis
patꝰ. repboꝵ tam̃ semitȩ semꝑ inuolute st̃.
ut pͣuis concupiscentiis dediti. aut bona
nulla appetant: aut appetentes infir mo

Expanded text:
quia saepe sic bona opera interficit, ut haec quia saepe sic bona opera interficit, ut haec se amittere ipse qui captus est dolens cernat. Nam gemit plerumque animus; et tamen, carnis suae delectationibus victus, bona quae genuit amans perdit, ea quae patitur darachium contra regem Babylonis levat. Sed dum videns nequitiae perpetratione percutitur, ad hoc quandoque peccati usu perducitur, ut ipso quoque rationis lumine privetur. Unde Babylonis rex, exstinctis prius filiis, Sedechiae oculos eruit, quia malignus spiritus, subductis prius bonis operibus, post et intelligentiae lumen tollit. Quod recte Sedechias in Reblatha patitur. Reblatha quippe, multa haec, interpretatur. Ei enim quandoque et lumen rationis clauditur, qui pravo usu ex iniquitatispat, reproborum tamen semitae semper involutae sunt, ut pravis concupiscentiis dediti, aut bona nulla appetant, aut appetentes infirmo
Abbreviated transcription (Latin):
audenter contͣ ꝑuersa se erigit: Et reni.¬
tens uincit᷑ : dum hoc ipsum qͦd agit duudi¬
cans. carnis suȩ delectatione superat᷑. a
enĩ plerũq prius oculus contemplationis
samson ab allofilis captus: qui post quã ocu¬
los ꝑdidit. ad molam deputatus est.: Quia
nimirũ maligni sp̃s. post quã temptationũ
stimulis intus aciem contemplationis effo¬
diunt: foris incircuitu laboꝵ mittunt.¬
Rursũ quia sepe & recta oꝑatio exteriuᷤ
ꝑdit᷑. & tamen adhuc rationis lum̃ incor¬
de retinetur: ꝓpħa hieremias insinuat.
Qui dũ sed echiȩ captiuitatẽ narrat: ordi¬
nẽ captiuitatis internȩ denuntiat dicens.
Et occidit rex babylonis filiꝰͦ sed echiȩ
in reblatha in oculis eiꝰ. & om̃s nobiles iuda
occidit rex babylonis. oculos quoq sed echiȩ
eruit. Rex qͥppe babylonis est antiquus
hostis: possessor intimȩ confusionis. Qui
pͥus filios ante intuentis oculos trueidat.

Expanded text:
audacter contra perversa se erigit; et reniaudacter contra perversa se erigit; et renitens vincitur, dum hoc ipsum quod agit dijudicans, carnis suae delectatione superatur. Quia enim plerumque prius oculus contemplationis Samson ab Allophylis captus, qui postquam oculos perdidit, ad molam deputatus est : quia nimirum maligni spiritus, postquam tentationum stimulis intus aciem contemplationis effodiunt, foris in circuitum laboRursum, quia saepe et recta operatio exterius perditur, et tamen adhuc rationis lumen in corde retinetur, propheta Jeremias insinuat, qui dum Sedechiae captivitatem narrat, ordinem captivitatis internae denuntiat, dicens: Et occidit rex Babylonis filios Sedechiae in Reblatha in oculis ejus, et omnes nobiles Juda occidit rex Babylonis, oculos quoque Sedechiae eruit . Rex Babylonis est antiquus hostis, possessor intimae confusionis, qui prius filios ante intuentis oculos trucidat,
Abbreviated transcription (Latin):
homines corporalit̃ noll&: membra coeun¬
di apta usibus non feciss&. Cũq hȩc qͣsi
ex ratione suggerit: mentẽ ad libidinum
effrationẽ trahit. Quȩ sepe deprehensa. pa¬
trociniũ max fallaciȩ & negationis inqui¬
rit : reamq se esse non ȩstimat. si mentien¬
do uitã defendat. Pilosus gͦ alter ad alte-¬
rũ clamat. qͣndo sub aliqua raciocinan¬
di specie. ꝑuersam mentẽ culpa subsequens.
ex occasione culpȩ precedentis in laqueat.
dominant᷑. Sicq fit: ut semꝑ se gressuũ
semitȩ deterius inuoluant. dũ mentẽ reꝓ.¬
bã culpa ꝑculpam ligat. Sed int̃ hȩc scien¬
tus obtundit᷑. & post modũ captꝰ animus
ꝑ exteriora desideria uagat᷑: ut cȩca mens
quo ducit᷑ nesciat. & carnis suȩ in lecebris
se se libent̃ subdat. Aliqͣndo uͦ prius de¬
sideria carnis ebulliunt: & post longũ
usũ inliciti oꝑis. oculum cordis claudunt̃.
Nam sȩpe mens recta cernit. nec tamen

Expanded text:
homines corporaliter nollet, membra ipsa coeunhomines corporaliter nollet, membra ipsa coeundi apta usibus non fecisset. Cumque haec quasi ex ratione suggerit, mentem ad libidinum effrenationem trahit; quae saepe deprehensa patrocinium mox fallaciae, et negationis inquirit; reamque se esse non aestimat, si mentiendo vitam defendat. Pilosus ergo alter ad alterum clamat, quando sub aliqua ratiocinandi specie perversam mentem culpa subsequens ex occasione culpae praecedentis illaqueat. dominantur. Sicque fit ut semper se gressuum semitae deterius involvant, dum mentem reprobam culpa per culpam ligat. « Sed inter haec scientus obtunditur, et postmodum captus animus per vana desideria vagatur: ut caeca mens quo ducitur nesciat, et carnis suae illecebris sese libenter subdat. Aliquando vero prius desideria carnis ebulliunt, et post longum usum illiciti operis oculum cordis claudunt. Nam saepe mens recta cernit, nec tamen
Abbreviated transcription (Latin):
nimirs̃ forma abhumana effigie incipit᷑:
sed bestiali extremitate terminat᷑. Pilosi
gͦ nomine. cuiꝰ lib& peccati asperitas desig¬
nat᷑. Qd & si qnͣdo quasi ab optentu ratio¬
nis incipite semꝑ tamen rationabiles motꝰ
tendit. Et quasi homo in bestiã desinit:
dũ culpa ꝑrationis imaginẽ inchoanes.
usq ad inrationabilẽ effectũ trahit. Nã
sȩpe edendi delectatio seruit gulȩ : & ser¬
uire se simulat indigentiȩ naturȩ. Cũq
uentrem in ingluuiem extendit. membra
inluxuriã erigit. Pilosus autẽ alter ad alte¬
rum clamat. cum ꝑpetrata nequicia. ꝑpe¬
trandam aliꝰam ꝓuocat. & qͣsi quadã cogna¬
tionis uoce cõmissa iã culpa. culpã adhuc
quȩ cõmitat᷑ inuitat. Sȩpe namq ut dix¬
to non reficis innullo utili labore sub¬
sistis. Cũq mentẽ ꝑdesideria carnis accen¬
derit: max quoq lururia. uerba ꝓpriȩ
suggestionis facit dicens. Si misceri ds̃

Expanded text:
nimirum forma ab humana effigie incipitur, nimirum forma ab humana effigie incipitur, sed bestiali extremitate terminatur. Pilosi ergo nomine cujuslibet peccati asperitas designatur; quod si quando quasi obtentu rationis incipit, semper tamen ad irrationabiles motus tendit; et quasi homo in bestia desinit, dum culpa per rationis imaginem inchoans usque ad irrationabiles effectus trahit. Nam saepe edendi delectatio servit gulae, et servire se simulat necessitati naturae, cumque ventrem ingluvies extenderit, membra in luxuriam erigit. Pilosus ergo alter ad alterum clamat, cum perpetrata nequitia ad perpetrandam nequitiam provocat, et quasi qua dam cogitationis voce commissa jam culpaadhuc committatur, invitat. Saepe namque, ut dixento corpus non reficis, in nullo utili labore subsistis. Cumque mentem per desideria carnis accenderit, mox quoque luxuria verba propria suggestionis facit, dicens: Si misceri Deus
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ onocentauroꝵ nomine: nisi & lubrici fi¬
gurant᷑ & elati. Greco qͥppe eloquio onos:
asinus dicit᷑. Et appellatione asini lururia
designat᷑. ꝓpħa ad testante qͥait. Ut carneᷤ
asinoꝵ carnes eoꝵ. Tauri autẽ uocabulo cer¬
uix suꝑbiȩ demonstrat᷑ : sicut uoce domini¬
ca de iudȩis suꝑbientib. ꝑ psalmistã dicit᷑.
Tauri pingues obsederunt me. Onocentauri
ͦ sunt : qͥ subiecti luxuriȩ uiciis. inde cer¬
uicẽ erigunt: unde humiliare debuerunt.
Qui carnis suȩ uoluptatib seruientes. ex¬
pulsa longe uerecundia non solũ se amitte¬
re rectitudinẽ non dolent: sed adhuc
&iam de opere confusionis gaudent. Ono¬
centauris autẽ demonia occurrunt: quia
maligni sp̃s ualde eis aduotũ deserurunt.
qͦs de his gaudere conspiciunt. quȩ flere
debuerunt. Ubi apte subiungitur. Et pi¬
losus clamabit alter ad alterum. Qui ñaq
alii pilosi appellatione figurant᷑: nisi hi qͦs

Expanded text:
autem Onocentaurorum nomine nisi et lubrici fiautem Onocentaurorum nomine nisi et lubrici figurantur et elati? Graeco quippe eloquio ὂνος onos asinus dicitur, et appedesignatur, propheta attestante, qui ait: ut carnes asinorum carnes eorum. Tauri autem vocabulo cervix superbię demonstratur, sicut voce dominica de Iudęis superbientibus per psalmistam dicitur: Tauri pingues obsederunt me. Onocentauri ergo sunt, qui subiecti luxurię vitiis, inde cervicem erigunt, unde humquia carnis suae voluptatibus servientes, expulsa longe verecundia, non solum se amittere rectitudinem non dolent, sed adhuc etiam de opere confusionis gaudent. Onocentauris autem daemonia occurrunt, quia maligni spiritus valde eis ad votum deserviunt, quos de his gaudere conspiciunt, quae flere debuerunt. Ubi aperte subjungitur: Et pilosus clamabit alter ad alterum. Qui namque alii pilosi appellatione figurantur, nisi hi quo
Abbreviated transcription (Latin):
cõmittit᷑. & sȩpe qͦd om̃i culpa. grauius sit.¬
&iam de cõmisso uitio suꝑbit᷑. Nam quã¬
uis de uirtute nasci elatio soleat: non nũ¬
quã tam̃ stulta mens de ꝑpetrata se nequi¬
cia exaltat. Sed cũ culpa culpȩ ad iungit᷑.
qͥd aliud quã inuolutis semitis atq in no¬
datis uinculis. prauoꝵ gressus ligant᷑ Un¬
de bene contͣ ꝑuersam mentẽ: sub iudeȩ spe¬
cie ꝑisaiam dicit᷑. Erit cubile draconum.
& paschua strutionũ: & occurrent dȩmonia
onocentauris: & pilosus clamabit alter ad
alterũ. Quid namq ꝑdracones. nisi mali¬
cia.: Quid uͦ strutionũ nomine. nisi hy¬
pocrisis designat᷑.  Strutio qͥppe speciem
uolandi hab&. sed usum uolandi non ha-¬
b&: qͥa & hẏpocrisis cunctis intuentibus
imaginẽ de se scĩtatis insinuat.  sed tenere
uitã scĩtatis ignorat. Inꝑuersa igit᷑ mente
draco cubat. & strutio pascit᷑. Quia & la¬
tens malicia callide tegitur. & intuenciũ¬
oculis simulatio bonitatis ante fert᷑. Quid

Expanded text:
committitur, et saepe quod omni culpa fit gravius etiam de commisso vitio superbitur. 228 Nam quamvis de virtute nasci elatio soleat, nonnunquam tamen stulta mens de perpetrata se nequitia exaltat. Sed cum culpa culpae adjungitur, quid aliud quam involutis semitis atque innodatis vinculis pravorum gressus ligantur? Unde bene contra perversam mentem sub Judaeae specie per Isaiam dicitur: Erit cubile draconum, et pascua struthionum, et occurrent daemonia onocentauris, et pilosus clamabit alter ad alterum . Quid namque per dracones nisi malitia, quid vero struthionum nomine nisi hypocrisis designatur? Struthio quippe speciem volandi habet, sed usum volandi non habet, quia et hypocrisis cunctis intuentibus imaginem de se sanctitatis insinuat, sed tenere vitam sanctitatis ignorat. In perversa igitur mente draco cubat, et struthio pascitur, quia et latens malioculis simulatio bonitatis antefertur. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
dAN
TES
elys fla oella
OUAM CONUITIA CRU¬
CIANT. QUORUNDAM
UTRO eLos conuitia ouao Fla¬
oflla castisant. Nam sepe contra
nos quib lib& pęnis. durus tormenta
uerboꝵ seuiunt: Cumq nos addefensio¬
nẽ erigunt. in inpacienciam sternunt.
Vnde beato iob ne de esse temptatio
ulla potuiss&: non solum hunc flagella
desuꝑ feriunt. sed grauiora plagis amico¬
rũ conloquia affligunt: ut sc̃i uiri anima
hinc inde pulsata. ad motum iracundiae et
elationis erumper&: & quicquid mundũ
uxerat. ꝑ contumatiam suꝑbȩ locutionis
inquinar&. Sed tactus plagis grãs retu.¬
lit: lacessitus uerbis recta respondit. E
ꝑxussus innotescit. quã prominimo salu¬
tem carnis habuerit: loquens quoq indi¬
cat: quam sapiens tacebat. Sed quȩdã eiꝰ
uerbis admixta sunt: quȩ apud humana
iudicia pacientiȩ limitem transire uide¬
antur: quȩ nos uere intelligimꝰ si suꝑni
sentenciam iudicis in eoꝵ ex aminatione
pensemus. Ipse qͥppe beatum iob & pͥus

Expanded text:
dam tes plus flagella, quam convicia cruciant; quorumdam vero plus convicia quam flagella castigant. Nam saepe contra nos quibuslibet poenis durius tormenta verborum saeviunt; cumque nos ad defensionem erigunt, in impatientiam sternunt. Unde beato Job ne deesse tentatio ulla potuisset, non solum hunc flagella desuper feriunt sed graviora plagis amicorum colloquia affligunt; ut sancti viri anima hinc inde pulsata, ad motum iracundiae et elationis erumperet, et quidquid mundum vixerat, per contumaciam superbae locutionis inquinaret. Sed tactus plagis gratias retulit; lacessitus verbis recta respondit; et percussus innotescit, quam pro minimo salutem carnis habuerit. Loquens quoque indicat, quam sapiens tacebat. Sed quaedam ejus verbis admista sunt, quae apud humana judicia patientiae limitem transire videantur: quae nos vere intelligimus, si superni sententiam judicis in eorum examinatione pensamus. Ipse quippe beatum Job et prius
Abbreviated transcription (Latin):
Gladiroꝵ. Quia dũ feriri se undiq insidis
credit. salute desperata. semꝑ ad nequitiã
excrescit. Aliqͣndo uͦ iste ꝑuersus &e iam suꝑ¬
na iuditia ad tendit. & suꝑ se hȩc uenire
metuit. Sed cũ stipendiũ uitȩ p̃sentis que¬
rit. hȩc eadẽ iudicia quȩ metuere cȩperat
auaritiȩ deuictꝰ insania contẽpnit. Et qͥe
mori se posse inpeccato existimat: sed tam̃
a peccato ñ cessat. Unde & subdit᷑. Cym ee¬

Expanded text:
it. --Quia dum feriri se undique insidiis credit, salute desperata, semper ad nequitiam excrescit. Aliquando vero iste perversus etiam superna judicia attendit, et super se haec venire metuit. Sed cum stipendium vitae praesentis quaerit, haec eadem judicia quae metuere coeperat avaritiae devictus insania contemnit. Et quidem mori se posse in peccato existimat, sed tamen a peccato non cessat. Unde et subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
HABITARIT̃. NEC PERSEUERABIT SUOSTAN¬
TIA TIUS. NEC MIETIT INTERRA RADICT̃
discrepat: quãuis a se sermo discord&e. Ille eni
uir tutib ditat᷑: cuiꝰ mentẽ in habitat om̃ps
ds̃. Sed quia suꝑbi cogitatio ab auctoris sui¬
tat᷑. Propter hoc gͦ qͦd interiꝰ est uacuus dicat᷑ ñ in habitat᷑.: ꝓpt̾
hoc uͦ qͦd transitoriũ foras tumet. recte subiungit᷑ nec ꝑseue¬
rabit substantia eiꝰ. Ac si aꝑte. dicat. Hoc qͦd habere uidetur
ex terius. transit: & illud qͦđ transire non
poterat: interius ñ hab&. Unde & apte
adiungit᷑. Nec mittit in terra radicẽ suã.
Qđ si de hac t̾ra dictũ accipimꝰ: liquet
ꝓcul dubio. quia arbor quȩ interra radicẽ
ñ hab&. uel tenuissimis cõmota flatib cadit
Et suꝑb qͥsq dũ contra om̃ipotentẽ dm̃
roboratur. dũ currit erecto collo. & inpin¬
gui cer uice contra auctorem erigit᷑: stare
quasi arbor uidet̾. Sed statꝰ eiꝰ sine radice
est: quia uelut ad lenem flatũ. sic admo¬

Expanded text:
abitur, nec perseverabit substantia ejus, nec mittet in terra radicem discrepat, quamvis a se sermo discordet. Ille enim virtutibus dilabitur, cujus mentem non habitat omnipotens Deus. Sed quia superbi cogitatio Atatur. Propter hoc ergo quod interius est vacuus, dicatur: Non inhabitabitur; propter hoc vero quod transitorium foris tumet, recte subjungit: Nec perseverabit substantia ejus. Ac si aperte dicatur: Hoc quod habere videtur exterius transit, et illud quod transire non poterat interius non habet. Unde et apte subjungitur: Nec mittet in terra radicem suam. Quod si de hac terra dictum accipimus, liquet procul dubio quia arbor quae in terra radicem non habet, vel tenuissimis commota flatibus cadit. Et superbus quisque dum contra omnipotentem Dominum roboratur, dum currit erecto collo, et pingui cervice contra auctorem erigitur, stare quasi arbor videtur. Sed status ejus sine radice est, quia velut ad lenem flatum, sic ad mo
Abbreviated transcription (Latin):
tiã contra ꝓximos in mente concipit.
qͣntõ solus pͣom̃ib uideri innocentior
querit. Hȩc idcirco heliphar ꝓtulit. qͥa
beatũ iob tanto ꝑcussum uerbere. ꝓpt̃
hẏpocrisin putauit. Sed eius uerbaꝰ & si
multis congruunt: ab ipso solo alienati
sunt. ꝓ quo solo dicebantur: Quia sc̃s
uir nil in suis actib duplicitatis habuit
quẽ testis ueritas de cordis simplicitate

Expanded text:
tiam contra proximos in mente concipit, tiam contra proximos in mente concipit, quanto solus prae omnibus videri innocentior quaerit. Haec idcirco Eliphaz protulit, quia beatum Job tanto percussum verbere propter hypocrisim putavit. Sed ejus verba etsi multis congruunt, ab ipso solo aliena sunt pro quo solo dicebantur, quia sanctus vir nihil in suis actibus duplicitatis habuit, quem testis veritas de cordis simplicitate
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatem parit. Grauis quippe est iniquitas: quando is
qui peruersus est. ostendere alios peruersos molitrr:¬
Ut inde ipse qsi sc̃s appareat.
quod alios scõs ñ esse docuerit. Scien¬
dũ uͦ est: qͦđ insacro eloquio uentris uł
uteri nomine. mens sol& intelligi hinc
est enĩ qđ ꝑsalomonem dr̃. Lucerna dñi
uenit. spiraculũ homini prestat ad uitã.
Quȩ uidelic&e lux om̃ia secreta uentris¬
inuestigare dr̃ qͥa occulta mentis pene
trat. ut ea quȩ de seipsa latebant am¬
Hinc hieremias ait. Uentrẽ meũ. uentrẽ
meũ doleo. Qui ut uentrẽ suũ quid dix¬
iss& ostender&. adiunrit. Sensus cordis
mei turbati sunt. Ulteri itaq nomine
recte mens accipitur: qͥa sic̃ ꝓlis ĩutero
concipit᷑. sic cogitatio inmente generat᷑.
Q sic̃ inuentre cybi. ita continent᷑ inm̃te
cogitationes. Vlterus itaq hẏpoeritȩ pre¬
parat dolos: quia tantõ semꝑ maiorẽ mali-¬

Expanded text:
iniquitatem parit. Gravis quippe est iniquitas quando is iniquitatem parit. Gravis quippe est iniquitas quando is qui perversus est ostendere alios perversos molitur,ut inde ipse quasi sanctus appareat, quod alios sanctos non esse docuerit. Sciendum vero quod in sacro eloquio ventris vel uteri nomine mens solet intelligi. Hinc est enim quod per Salomonem dicitur: Lucerna Domivenit, spiraculum hominis praestat ad vitam. Quae videlicet lux omnia secreta investigare dicitur, quia occulta mentis ptrat, ut ea quae de seipsa latebant anHinc Jeremias ait: Ventrem meum, ventrem meum doleo . Qui ut ventrem suum quid dixisset ostenderet, adjunxit: Sensus cordis mei turbati sunt. Uteri itaque norecte mens accipitur, quia sicut proles in utero concipitur, sic cogitatio in mente generatur. et sicut in ventre cibi, ita continentur in mente cogitationes. Uterus itaque hypocritae praeparat dolos, quia tanto semper majorem mali
Abbreviated transcription (Latin):
accipiunt. Sin uͦ eoꝵ tabernacula corpo¬
ra debemus accipere. in quib illoꝵ ani-¬
mȩ habitant: ignis eoꝵ tabernacula de¬
uorat : quia qͥ hic inmente ardent igne
auaritiȩ. illic &iam in carne concremantur
ignib gehennȩ. Et qͥa mens hypochritȩ
nũquã uacat a malitiȩ cogitatione: nã
siue t̾rena quȩq seu laudẽ appetat. hec
aliis inuidit. quȩ sibi tribui anhelat. Et
tanto cȩteros ostendere ꝑuersos molitur:
qͣnto uideri sanctior om̃ib appetit. Ut
ex eo qͦđ alii despicabiles fiunt. ipse
reuerentior semꝑ appareat. Unde fit: ut de opinione ꝑximi
ante humana uiditia linguȩ sue laqueos p̃tendat: ut eoꝵ
quibꝰ placere. appetit solus estimationẽ capiat. Unde & seqͥt᷑¬
Concerit dolor eor &s rererit inayitateor: & uterus
eiys prerarat delos. Dolorem quippe concipit cum
peruersa cogitat: iniquitatem parit cum explere ceperit
quod cogitauit. Inuidendo dolorem concipit: derogando

Expanded text:
accipiunt.  Veaccipiunt.  Vera debemus accipere, in quibus illorum animae habitant, ignis eorum tabernacula devorat, quia qui hic in mente ardent igne avaritiae, illic etiam in carne concremantur ignibus gehennae, et quia mens hypocritae nunquam vacat a malitiae cogitatione; nam sive terrena quaeque, seu laudem appetat, haec aliis invidet quae sibi tribui anhelat; et tanto caeteros ostendere perversos molitur, quanto videri sanctior omnibus appetit, ut ex eo quod alii despicabiles fiunt, ipse reverentior semper appareat. Unde fit ut de opinione proximi ante humana judicia, linguae suae laqueos praetendat, ut eorum quibus placere appetit solus aestimationem capiat. Unde et seqConcepit dolorem, et peperit iniquitatem, et uterus ejus praeparat dolos. - Dolorem quippe concipit, dum perversa cogitat; iniquitquod cogitavit. Invidendo dolorem concipit, derogando
Abbreviated transcription (Latin):
accixiynt. Sicut enĩ corpꝰ intabnaculo:
sic mens habitat incogitatione. Sed igniꝰ
tab̾nacula deuorat: cũ ȩstus auaritię co¬
gitatione deuastat. Et fit plerũq ut
hypocrita aurũ uel queq bona corpora¬
lia ab hominib accipere contẽpnat: sed
quia hȩc ñ accipit. malores ab eis recipe¬
re laudes querat. Et fortasse munus se
accepisse ñ ęstimat: quia bona corporalia
accipere recusat. Unde sciendũ est. qͥa
aliquando munꝰ amanu aliqͣndo uero
ab ore porrigit᷑. Nã qͥ nũmũ tribuit.
munus ex manu dedit. Qui autẽ uerbũ
laudis impendit: munꝰ ab ore ꝓtulit. hy¬
pocrita itaq & si exteriora dona quae
trenȩ forsitan necessitati congruunt ac-¬
cipere recusat: plus est qđ sibi retribui
appetit. cũ ultra meritũ laudari desi¬
derans. munꝰ ab ore quęrit. Et quia ĩ
ipso laudis appetitu. nimio cor ardore
succendit᷑: dicat᷑ recte . & ignis deuora¬
bit tab̃nacula eoꝵ. qͥ munera libenter

Expanded text:
amus. --Sicut enim corpus in tabernaculo, sic mens habitat in cogitatione. Sed ignis tabernacula devorat cum aestus avaritiae cogitationes devastat. Et fit plerumque ut hypocrita aurum vel quaeque bona corporalia ab hominibus accipere contemnat, sed quia haec non accipit, majores ab eis recipere laudes quaerat; et fortasse munus se accepisse non aestimat, quia bona corporalia recipere recusat. Unde sciendum est quia aliquando munus a manu, aliquando vero ab ore porrigitur. Nam qui nummum tribuit, munus ex manu dedit; qui autem verbum laudis impendit, munus ab ore protulit. Hypocrita itaque etsi exteriora dona, quae terrenae forsitan necessitati congruunt, accipere recusat, plus est quod sibi retribui appetit, cum, ultra meritum laudari desiderans, munus ab ore quaerit. Et quia in ipso laudis appetitu nimio cor ardore succenditur, dicatur recte: Et ignis devorabit tabernacula eorum qui munera libenter