comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dño supplicare. Ex ultaciõis est
ꝓbeneficiis diuinis in drĩo gau¬
dere. Iubilatiõis ẽ ꝓ ĩtime sua¬
uitatis exꝑientia in admira¬
tiõis magn̾itu dinẽ assurgere.
& pene uł penitꝰ mente excẽde.
Inprimo itaꝙ organo psallimꝰ.
quando id qd̾ sciri oport⁊ inscios
docemꝰ. In scd̃o tẽ canimꝰ. qñ ad
amorẽ bonoꝵ que iã antea doctͥ¬
na ꝑceꝑunt. torpentes aĩmos in¬
flãmamꝰ. In organo deuotionis
ꝑ sonamꝰ. cũ orationi ⁊ gr̃ãꝵ acti¬
om uehem̃t̾ insistimꝰ. In qͣrto
dum ꝓdulcedinis in ebͥatione
⁊ p̃ ad miratiõis magnitudine in
mentis stuporẽ abducim᷑. In eru¬
ditionis organo ꝑitũ ⁊ ineiꝰmͦi
instrum̃to ꝓnitũ ⁊ expeditum
se ẽẽ ostñdit. qui de ipso ꝓponit
sapĩam ⁊ meditacio cord̾ mei pru¬
dentiã. In scd̾o aũ organo exor-¬
tatiõisq instrum̃to tã suauit̃¬

Expanded text:
 exsultationis est pro beneficiis divinis in Domino gaudere; jubilationis est pro intimae suavitatis experientia in admirationis magnitudinem assurgere, et pene vel penitus mente excedere. In primo itaque organo psallimus, quando id quod sciri oportet nescios docemus; in secundo tunc canimus, quando ad amorem bonorum quae jam antea doctrina perceperunt torpentes animos inflammamus; in organo devotionis personamus, cum orationi et gratiarum actioni vehementer insistimus; in quarto dum pro dulcedinis inebriatione, et prae admirationis magnitudine in mentis stuporem abducimur. In eruditionis organo peritum, et in ejusmodi instrumento promptum et expeditum se esse ostendit, qui de ipso proponit, sapientiam, et meditatio cordis mei prudentiam . In secundo autem organo exhortationisque instrum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Q qͥdẽ affectio ꝗͣ soia cogitacio aĩmũ
ꝓfundiꝰ penettͣ. ⁊ icͥco st̾ilitas affectiõis
qi int̾iorẽ loc̃ occupat. Intimũ ⁊ sũmũ
locũ intẽtio optinet. qr cogitacioni et
affectioni p̃sidet. Recte gͦ qͥntũ salictũ
ĩmedio babilonis ẽẽ dr. in quo st̾ilitas
intẽcionũ figurat᷑. He sunt ille arboreᷤᷤ¬

Expanded text:
affectio quam sola cogitatio animum profundius penetrat: et idcirco sterilitas affectionis quasi interiorem locum occupat, intimum et summum locum intentio obtinet, quia cogitationi et affectioni praesidet. Recte ergo quintum salictum in medio Babylonis esse dicitur, in quo sterilitas intentionum figuratur. Hae sunt ill
Abbreviated transcription (Latin):
telligumis enĩ in organis. quãlib
modulationẽ m̃tis uł oris in p̃coma
u̾itatis. Organa siquidẽ dum sp̾m
quẽ ad se abimo tͣhunt. exteriꝰ emit¬
tunt. suanẽ ac dulcẽ ⁊ multiplicẽ
melodiã efficiut̃. Sic sane sic ad
ocultã inspirationẽ ad sp̃c scĩ sub¬
gestionẽ ipsiꝰꝙ infusionẽ sol m̃s
hoĩs ex ꝯscientia bona in sũme bom

Expanded text:
telligimus enim in organis quamlibet telligimus enim in organis quamlibet modulationem mentis, vel oris, in praeconia veritatis. Organa siquidem, dum spiritum, quem ad se ab imo trahunt, exterius emittunt, suavem ac dulcem et multiplicem melodiam efficiunt. Sic sane, sic ad occultam inspirationem, ad Spiritus sancti suggestionem ipsiusque infusionem solet mens hominis ex conscientia bon
Abbreviated transcription (Latin):
meas.⁊. a.t. in .p. o.t. Eꝯtra aũ st̃ qui
male agunt. ⁊ itirco p̾dicatiõis officuã
erubescunt. atq refugiut̃. Hi ñ tã
in salicib quã in spinis organa suspẽ¬
dunt. Sunt alii qui nec magna
⁊ quid aliud quã organa sua ĩsali¬
cib s c̾ca babilonẽ suspendt̃. Alii
ꝓpt̾ in opiam eloquentie. alii ꝓpt̃
ĩopiam intelligentie. solent seu ⁊̃
coguntur. ab officio p̾dicationis
cessare. ⁊ hi quidem uident᷑ organa
sua insalicib suspende. s aliis ⁊ aliiꝰ
locis. nec tam̃ ĩ medio babilonie.
S qui icͥco officiũ p̃dicacioĩs refugit.
quia sĩcera ⁊ simplici affectione uł
intencione se ilłd ĩplere ñ posse
p̾sentit. hic ꝓ cusdubio uelud ĩme¬
dio babilonis organa suspendit.
Organa autẽ nr̃ã ñ tc̃ tantũ suspẽ¬
dimus qñ edificationis u̾bum ꝓ xi¬
mis subtrahimꝰ. s quociens m̃itis
exigentib ad laudẽ creatoris ⁊ p̾co¬
ma u̾itatis inopes ⁊ ĩ anes sumꝰ. In¬

Expanded text:
i male agunt, et idcirco praedicationis officium erubescunt, atque refugiunt. Hi non tam in salicibus, quam in spinis organa suspendunt. Sunt alii qui nec magna Et quid aliud quam organa sua in salicibus, sed circa Babylonem suspendunt? Alii propter inopiam eloquentiae; alii propter inopiam intelligentiae, solent, seu etiam coguntur ab officio praedicationis cessare: et hi quidem videntur organa sua in salicibus suspendere, sed aliis et aliis locis, nec tamen in medio Babyloniae. Sed qui idcirco officium praedicationis refugit, quia sincera et simplici affectione vel intentione se illud implere non posse praesentit, hic procul dubio velut in medio Babylonis organa suspendit. Organa autem nostra non tunc tantum suspendimus, quando aedificationis verbum proximis subtrahimus, sed quoties meritis exigentibus ad laudem Creatoris in praeconia veritatis inopes et inanes sumus. In
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitatẽ cordisq st̾ilitatẽ attẽdere
⁊ erubesce̾. ⁊ q̃ ipse ñ feceris uł facere
ñ possis. aliis p̃ dicare ntło mͦ p̾sum̾e:
Tociens gͥ organa nr̃a insalicib suspẽ¬
dimus. qͦtiens ex infirmitatis nr̃e re¬
cordatione ⁊ ꝯsideratione bona q̃ ip̃i

Expanded text:
infirmitatem, cordisque sterilitatem attendere et erubescere, et quae ipse non feceris vel facere non possis, aliis praedicare nullo modo praesumere? Toties igitur organa nostra in salicibus suspendimus, quoties et infirmitatis nostrae recordatione, et consideratione bona quae ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
uĩane hr̃e. nͥ ꝯsilium suũ ĩuana et
inutili ĩtentione fige: Notandũ
aũ qd̾ in suburbio ip̃iꝰ babilonis
cͤscit pͥmũ salictũ. cͥca portã scd̾m.
intͣ muros t̾ciũ. cͥca mediũ cuu¬
tatis qͣrtũ. ineiꝰdẽ aũ cuutatis me¬
dio ⁊ ĩtimo qͥntum ⁊ ultimũ. Extͣ
ciuitatẽ ⁊ qͣsi in eiꝰ suburbanis
pͥmum salictũ ẽẽ iã diximꝰ. qͥa
oꝑa nr̃a adĩuicẽ uidemꝰ. nã cogita¬
ciones uł uoluntates alienas oĩo
uid̾e ñ possumꝰ sic̃ ⁊ illi qͥ extra
Poris officium int̾iora nr̃a ꝓdere

Expanded text:
habere, nisi consilium suum in vana et inutili intentione figere? Notandum autem quod in suburbio ipsius Babylonis crescit primum salictum, circa portam secundum, intra muros tertium, circa medium civitatis quartum, in ejusdem autem civitatis medio et intimo quintum et ultimum. Extra civitatem, et quasi in ejus suburbanis primum salictum esse jam diximus, quia opera nostra adinvicem videmus: nam cogitationes vel voluptates alienas omnino videre non possumus, sicut et illi qui extra Per oris offici
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ inpecͣtio grẽ. qñ ad id qd̾ scimꝰ.
⁊ fac̾e uolumꝰ nec ualemus. diui¬
num auxilium ĩploramꝰ. qͣrtũ
exilaracio ꝯscientie. qñ ꝓbono
cognito diuꝙ desidato ⁊ tãdem
aliqñ ꝑ diuinũ adiutoriũ ex¬
pleto coram dño exultamꝰ ĩ ip̃o.
qͥntũ ẽ degustacio ⁊ admirato

Expanded text:
 scimus, et facere volumus nec valemus, divinum auxilium imploramus. Quartum exhilaratio conscientiae, quando pro bono cognito, diuque desiderato, et tandem aliquando per divinum adjutorium expleto coram Domino exsultamus in ipso. Quintum est degustatio et admiratio
Abbreviated transcription (Latin):
ãd huc ⁊ aliud genꝰ st̾ilitatis. ĩ ep¬
tia uidłc uane intentionis. qd eo
ipso cet̾is omnib aliis detestabi¬
lius fit. quo cet̾a oĩa corrũpit.
Qͥ cqͥd enĩ ex hac radice nascit᷑. sf̾ile
ꝓculaubio ⁊ infructuosũ efficit᷑.
bom agumus uł dicimꝰ ex si¬
nistra intentione corrũꝑe ⁊ ãd
inchilare possumꝰ. Habemꝰ ĩq
qͥnꝙ salicta. ⁊ oĩa babilonica.
Pmum ꝯsid̾at᷑ in st̾ilitate actio̾is.
scd̃m inst̾ilitate sermonis. t̾ciũ¬

Expanded text:
adhuc et aliud genus sterilitatis, inepadhuc et aliud genus sterilitatis, ineptia videlicet vanae intentionis, quod eo ipso caeteris omnibus aliis detestabilius sit, quo caetera omnia corrumpit. Quidquid enim ex hac radice nascitur, sterile procul dubio, et infructuosum efficitur boni agimus et dicimus, ex sinistra intentione corrumpere et annihilare possumus. Habemus itaque quinque salicia, et omnia Babylonica. Primum consideratur in sterilitate actionis, secundum in st
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce quatuor salic̾ta. st̾ilitas acti¬
onũ. st̾ilitas sermonũ. st̾ilitas co¬
gitationũ. st̾ilitas affectionũ. Ste¬
rilitas sane actionũ ÷ qñ subtͣhit᷑
grã bene oꝑandi.st̾ilitas sermonũ:
qñ subtrahit᷑ grã bñ dicendi. st̾ili¬
tas cogitacionum: qñ subtͣhitur
gra recte intelligendi.st̾ilitas affe¬
ctionũ: qñ subtrahit᷑ grã recta
affectandi. In lns sane omĩb mͦ ꝯ
uerum ⁊̃ bonis. s bonis. ad bonũ
suũ. mał uͦ ad malum suũ. Oĩa
siquid̃ cooꝑantur ad bonum hiᷤᷤ
qui scd̾m ꝓpositum uocati sũt
sc̃i. Adhoc enĩ electis gr̃a diui-¬
na aliqũ subtrahitur ut unꝰ¬
quisq intelligat quid sit de se
ipso. Ad hoc aũ datur uł reꝑat᷑.
ut᷑ in telligat quid sit. ex mun̾e
diumo. Inino eruditur ad ꝯ¬
tẽptũ sui. ĩ alt̾o aut̃ ad amnorẽ
di. Ex uno ꝓficit adhumilita¬
tem. ex alt̾o ꝓ mouet᷑ ad caritatẽ.
Inhis aut̃ duob ÷ ⁊ fundam̃tũ
bonitatis. ⁊ ꝯsũmatio uͥtutis. Est¬

Expanded text:
Ecce quatuor salicia, sterilitas actionis, sterilitas sermonum, sterilitas cogitationum, sterilitas affectionum. Sterilitas sane actionum est, quando subtrahitur gratia bene operandi; sterilitas sermonum, quando subtrahitur gratia bene dicendi; sterilitas cogitationum, quando subtrahitur gratia recte intelligendi; sterilitas affectionum, quando subtrahitur gratia recta affectandi. In his sane omnibus modoverum etiam bonis, sed bonis ad bonum suum, malis ad malum suum. Omnia siquidem cooperantur ad bonum his qui secundum propositum vocati sunt sancti. Ad hoc enim electis gratia divina aliquando subtrahitur, ut unusquisque intelligat quid sit de ipso. Ad hoc autem datur vel reparatur, ut intelligat quid sit ex munere divino. In uno eruditur ad contemptum sui, in altero autem ad amorem Dei. Ex uno proficit ad humilitatem, ex altero promovetur ad charitatem. In his autem duobus est et fundamentum bonitatis, et consummatio
Abbreviated transcription (Latin):
uł credet se posse inuenire. Est aũ
ut in ꝯmune nouimꝰ dextera forci¬
or. s sinistra lemor. Ad dextmͣ ergo
ꝑtinent oꝑa fortitudinis. ad sinstm
officia oꝑ a mansuetu dinis. Ad dext̾ã
rigor seiu̾̃tatis. ad sinistm lenitas
pietatis. Ad dextãm demq exerti¬
cia iusticie. ad sinistrã impendia
oꝑatur. modo ex sinstra adiuua¬
tur. Oꝑatio aũ soliꝰ sinistre admo¬
dum rara. ⁊ penitꝰ infirma nͥ forte
in his que nature ordinẽ ꝯfundt̃.
⁊ de sinistra dext̾ã faciunt. Iusticia
alia cogens. alia ꝑmittens. Iusti¬
tia cogens ẽ que nisi adimam
partem oĩo accomodari non pot̃.
Quendam enim ex eqͥtate i̾ticie na
exiguntur. ut omninonͥ in tꝰte ñ pre¬
termittunt᷑. ⁊ quedam sic ꝓhibentur
ut ñ quam nͥ illicite usurpentur. In
hs autem omnib cum ea uiste exe¬
quimur. qͣsi in sola dext̾a oꝑamur.
Sunt aut̃ ⁊ alia qͤdam que ⁊ uste fĩ¬

Expanded text:
 crederet se posse invenire. Est autem, ut in commune novimus, dextera fortior, sed sinistra lenior. Ad dexteram ergo pertinent opera fortitudinis, ad sinistram officia mansuetudinis. Ad dextram rigor severitatis, ad sinistram lenitas pietatis. Ad dextram denique exercitia justitiae, ad sinistram impendia operatur, modo ex sinistra adjuvatur. Operatio autem solius sinistrae admodum rara, et penitus infirma, nisi forte in his quae naturae ordinem confundunt, et de sinistra dextram faciunt. Justitia alia cogens, alia permittens, justitia cogens est, quae nisi ad unam partem omnino accommodari non potest. Quaedam enim ex aequitate justitiae ita exiguntur, ut omnino nisi injuste non praetermittantur, et quaedam sic prohibentur, ut nunquam nisi illicite usurpentur. In his autem omnibus cum ea juste exsequimur, quasi in sola dextera operamur. Sunt autem et alia quaedam quae et juste fi
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ds̃ m̃s qui docet manus
mdã ad p̾lrum. ⁊ digitos meos ad
bellũ. In manib oꝑatio. in digitᷤ
intelligitur discretio. Sententia
trita. ⁊ pene nemini ignota. St̃ añ
manus due. & unicuiq digiti E.
Manus uͦ alia dextra. alia smistra.¬

Expanded text:
Deus meus, qui docet manus meas ad praelium, et digitos meos ad bellum. In manibus operatio, in digitis intelligitur discretio. Sententia trita, et pene nemini ignota. Sunt autem manus duae, et unicuique digiti quinque. Manus vero alia dextera, alia sinistra
Abbreviated transcription (Latin):
rerum. Argum̃tum itaq ẽ ama¬
iori. quod ab hoc spu debeant oĩa
sciri. Primum itaq argum̃tũ.
sumit᷑ aminori. t̾cium uͦ ut dictũ
ẽ. sumit᷑ amaiori. media autẽ
argum̃tacio. argum̃tum ht̃ ã to
catur quod orbẽ t̾rarum reple-¬
at. ut credat᷑ uͥq ẽẽ. dicat᷑ qd̾
omnia ꝯtineat. ut ꝑ pendat᷑
omnia posse. dicat᷑ qͥuod uocis
scienciam habeat ut subintelli¬
gat᷑ omnia nosse. Notandum
inhis adhuc u̾bis. quã ꝯgrue uł
ꝯtinet omnia. ñ is qui ꝯtinet oĩa.
ꝗͣuis ⁊ sic quidem recte dici potu¬
isset.S miranda r̾one uoluit scͥp¬
tura sacͤ ut dictum ẽ subtanta
tatem. ⁊ substancie unitatẽ ostñ¬
dere. ꝑ sonar̃ pluralitas ostñdit᷑.
ostenditur. dum idem sp̃c illud ẽẽ¬

Expanded text:
rerum. Argumentum itaque est a marerum. Argumentum itaque est a majori quod ab hoc Spiritu debeant omnia sciri. Primum itaque argumentum sumitur a minori, tertium vero, ut dictum est, sumitur a majori, media autem argumentatio argumentum habet a totocatur quod orbem terrarum repleat ut credatur ubique esse; dicatur quod omnia contineat ut perpendatur omnia posse; dicatur quod vocis scientiam habeat ut subintelligatur omnia nosse. Notandum in his adhuc verbis quam congrue vel quod continet omnia, non is qui continet omnia, quamvis et sic quidem recte dici potuisset. Sed miranda ratione voluit Scriptura sacra, ut dictum est, sub tanta tatem, et substantiae unitatem ostendere. Personarum pluralitas ostenditur ostenditur, dum idem Spiritus illud e
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur hr̾escienciã uocum. quã
rerum. qñquidẽ rer̃ scientia. ut
dictum ẽ. semꝑ comitat᷑ scĩam uõc.
Notandum sane quod non dicit sc̃iã
sermonis. s uocis. Omniꝰ aũ smo
uox est. s ꝯuerti non pot̃. non enim
omnis uox. etiam sermo ẽ. Quedam
autem uoces naturalit̾ habent sig-¬
nificare sic̃ mugitꝰ bouũ. b alatus
pecudum. sermo uero uox ẽ signi¬
ficatiua scdm placitum. Omnis ĩꝙ
uox aut naturalit̾ aut accidenta¬
lit̾ aliquid significare habet. Hi¬
chil aut̃ arbitror eẽ. quod nõ possit
sermone expͥmi. uł uoce significa¬
ri. Quia gͦ latiꝰ ex tendit᷑ significõ
uocis. quã sermonis. recte de hoc
uti suꝑius iam dictum ẽ scĩa uocũ
sẽꝑ subinfert scĩam rerum. Argu¬
mentum itaq ẽ hunc sp̃m onniã
nosse. quod asserit᷑ uocis scĩam hr̃e.
Si scit illud quod maiꝰ est. multo
magis gͦ illd̾ quodminꝰ ẽ. S mon¬
stratum ẽ plus eẽ scĩam uocũ quã

Expanded text:
videtur habere scientiam vocum, quam videtur habere scientiam vocum, quam rerum, quandoquidem rerum scientia, ut dictum est, semper comitatur scientiam vocum. Notandum sane quod non dicit scientiam sermonis, sed vocis. Omnis autem sermo vox est, sed converti non potest: non enim omnis vox etiam sermo est. Quaedam autem voces naturaliter habent significare, sicut mugitus boum, balatus pecudum; sermo vero vox est significativa secundum placitum. Omnis itaque vox aut naturaliter, aut accidentaliter aliquid significare habet. Nihil autem arbitror esse quod non possit sermone exprimi vel voce significari; quia ergo latius extenditur significatio vocis quam sermonis, recte de hocuti superius jam dictum est, scientia vocum semper subinfert scientiam rerum. Argumentum itaque est hunc Spiritum omnia nosse quod asseritur vocis scientiam habere. Si scit illud quod majus est, multo magis ergo illud quod minus est. Sed monstratum est plus esse scientiam vocum quam
Abbreviated transcription (Latin):
uocis gn̾alit̾. uerum etiã cuiꝰcumq
mͦi uocis specialit̾. s & cuiꝰlibet uocis
etiam singłarit̾. S quia scienciam
ht̃ uocum. num quid ⁊ rerum: Absq
dubio. Semꝑ enĩ plenam cognitionẽ
uocum comitatur scĩa rerum. s nõ
semper cognitionẽ rerum. comitat᷑
etiam sciencia uocum. Quam multa
putamꝰ sepe cognoscimus . tam uoca¬
bła ñ nouimus. uel obliti sumus:
S quis huiꝰ uocis. quod est bos ple¬
nam noticiam habeat. si ipsam rem
penitus ignorat: S puto quod
angłi plenam scĩam rerum ha¬
berent. etiam siuoces ñ essent. Pot̃
itaq naturalit̾ esse sciencia rerum.
etiam uͥ non ẽ scienera uocum. Cer¬
te adam qui reb noĩa imposuit.
pͥusquam uocabłã e̾e̾nt: rerũ no¬
ticiam habuit. Alioqͥn quomͦ cõ¬
grua uocabła illis imponeret. qͦꝵ
noticiã nullam hab̾et: Omneit
quod uocauit adam aĩe uiuen¬
tis ipsum ẽ nom̃ eiꝰ. Plus itaq ẽẽ

Expanded text:
vocis generaliter, verum etiam cujuscunque vocis generaliter, verum etiam cujuscunque modi vocis specialiter, sed et cujuslibet vocis etiam singulariter. Sed quia scientiam habet vocum nunquid et rerum? sic absque dubio. Semper enim plenam cognitionem vocum comitatur scientia rerum, sed non semper cognitionem rerum comitatur etiam scientia vocum. Quod multa putamus saepe cognoscimus, quorum tamen vocabula non novimus vel obliti sumus. Sed quis hujus vocis quae est bos plenam notitiam habeat, si ipsam rem penitus ignorat? Sed puto quod angeli plenam scientiam rerum haberent etiamsi voces non essent. Potest itaque naturaliter esse scientia rerum etiam ubi non est scientia vocum. Certe Adam, qui rebus nomina imposuit priusquam vocabula essent, rerum notitiam habuit. Alioquin quomodo congrua vocabula illis imponeret, quorum notitiam nullam haberet? Omne enim quod vocavit Adam animae viventis , ipsum est nomen ejus. Plus itaque esse
Abbreviated transcription (Latin):
se. quod sp̃c iste omnia pot̃. de qͦ rã
ualet. qui omĩa ꝯtinet: ꝓfecto si
sine ipso poss aliquid subsistere.
nlło mͦ sp̃c iste dic̾e̾tur omnna ꝯti¬
nere. Si gͥ sine ipso nil subsistere
pot̾. ꝓfecto ab ip̃o ht̃ esse. omne qd̾ ẽ.
Aquo gͥ ẽ omnium esse ꝯstat nimir̃
eum omnia posse. Argum̃tum
itaq ẽ a toto quia omina possit. qd̾
sine ipso nichil subsistit. nicħ sub¬
sist̾e possit. Audistis de pͤsentia.
audistis de potencia. uultis ad huc
seire quid sentiri debeat de eiꝰ scĩa:
Attende gͦ quid sit illd̾ quod de
eodem asserit᷑. meo quod d̾r. Et ħ
quod ꝯtinet omnia soĩam ht̃ uociᷤ.¬
Qͦd dr scientiã ht̃ uocis. idẽ est ac
si diceret᷑. ominium uocũ. nͥ quod
ca posiuio. potiꝰ quam ista eo ꝯue¬
ꝯmentiꝰ accipit᷑
quodilla non tm̃ ad particłaria. qͦmͦ
& ista. uerũetiam ad gn̾alia quod
non pot̃ ista: apte accomodatur. Sci¬

Expanded text:
se quod Spiritus iste omnia potest, de quo jam se quod Spiritus iste omnia potest, de quo jam valet qui omnia continet? Profecto si sine ipso posset aliquid subsistere, nullo modo Spiritus iste diceretur omnia continere. Si igitur sine ipso nil subsistere potest, profecto ab ipso habet esse omne quod est. A quo igitur est omnium esse, constat nimirum eum omnia posse. Argumentum itaque est a toto quia omnia possit, quod sine ipso nihil subsistit, nihil subsistere possit. Audistis de praesentia, audistis de potentia, vultis adhuc scire quid sentiri debeat de ejus scientia? Attende ergo quid sit illud quod de eodem asseritur in eo quod dicitur: Et hoc, quod continet omnia, scientiam habet voci scientiam habet vocis, idem est ac si diceretur, omnium vocum, nisi quod illa positio potius quam ista eo convenientius accipitur, quod illa non tantum ad particularia quomodo et ista, verum etiam ad generalia quod non potest ista apte accommodatur. Sci
Abbreviated transcription (Latin):
consolatorẽ. protectorẽ. atq docꝰto¬
rem. Consolatorem uͥq p̾sentem.
ꝓtectorem omĩpotentẽ. doctorem
omĩa scientẽ. Et sane consolatorẽ
uͥq presentẽ. exigebant tot mise¬
riis addicti. ꝓtectorem oĩpotentẽ
tot uiciis corrupti. doctorẽ oĩa
scientẽ tot errorib abducti. O con¬
solatorem dulcẽ. õ ꝓtectorẽ fortẽ.
odoctorẽ efficacẽ. qͣui ubiq sit. qͥ
omnia possit. quiomnia nou̾it.
Et quid aliud c̾iba illa suꝑiꝰ po¬
sita ꝓpon̾e uident᷑. si digne pen
domini sp̃c replet orbem t̾rarum.
quantomag̃ implere ht̃ regnum
celoꝵ: Quod enim incelis sit. dubi¬
tare quis possit: Pea gͥ parte scͥptã
asseruit. ꝓ qua fortassis dubitare qͥs
potuit. Habemus itaq argum̃tũ
amiori. qd̾ hic sp̃c debeat uͥq p̾sẽs
credi. Si enim est uͥq t̾rarum. qͣn¬
tomag̾ ut dictum ẽ uͥꝙ celoꝵ: Erit
gͥ uͥq locoꝵ. Uultis autẽ ⁊ illd̾ nos¬

Expanded text:
consolatorem, protectorem, atque doctoconsolatorem, protectorem, atque doctorem. Consolatorem ubique praesentem, protectorem omnipotentem, doctorem omnia scientem. Et sane consolatorem ubique praesentem exigebant tot miseriis addicti, protectorem omnipotentem tot vitiis corrupti, doctorem omnia scientem tot erroribus adducti. O consolatorem dulcem! o protectorem fortem! o doctorem efficacem, qui ubique sit, qui omnia possit, qui omnia noverit, et quid aliud verba illa superius posita proponere videntur si digne pensDomini Spiritus replet orbem terrarum, quanto magis implere habet regnum coelorum? Quod enim in coelis sit dubitare quis possit? Pro ea igitur parte Scriptura asseruit pro qua fortassis dubitare quis potuit. Habemus itaque argumentum a minori quod hic Spiritus debeat ubique praesens credi. Si enim ubique terrarum, quanto magis, ut ue locorum. Vultis autem et illud nos
Abbreviated transcription (Latin):
lebat. Inpace inidipsum dormiam
p̃s̃ domini repleuit orbẽ
terrarum. ⁊ hoc quod ꝯti¬
nẽt omnia scientia ht̃ uocis. Ecce
qualem fr̃s paraolitum de dnĩ
ꝓmissione accepimꝰ. ecce qualẽ
ꝯsolatorem habemu. Fortassis
aꝑciꝰ nosse cupitis. quantus sit iste
uel qualis. u̾q est. omnia pot̃. et
õnin o eum nicħ latere pot̾. Utiq
talem oportebat eẽ. qui posset oĩb
uͥq occurrere. quem oportebat tot
exules reduce̾. tam disꝑsos collig̾e.
tot mestos ꝯfortare. tot desꝑatos
adueniam reformare. Talem itẽ
oportebat eẽ. qui posset que uellet
implere. quem oportebat tot in¬
firmos curare. tot opressos ꝓte¬
gere. & int̾ tot discͥmina custodire.
⁊ ꝯtra tot temptamenta munire.
Talem deniq qui nicħ ñ nosset. qͦm
nichilominꝰ oportebat tot infideles
ꝯuertere. tot incredulos doc̾e. tot
rudes instruere. tot inscios erudire.
Qualem utiq oportuit accepimꝰ

Expanded text:
lebat: In pace in idipsum dormiam, lebat: In pace in idipsum dormiam, s Domini replevit orbem terrarum; et hoc, quod continet omnia, scientiam habet vocis . Ecce qualem, fratres, Paraclitum de Domini promissione accipimus, ecce qualem consolatorem habemus. Fortassis apertius nosse cupitis quantus sit iste vel qualis. Ubique est, omnia potest, et omnino cum nihil latere potest. Utique talem oportebat esse, qui posset omnibus ubique occurrere, quem oportebat tot exsules reducere, tam dispersos colligere, tot moestos confortare, tot desperatos ad veniam reformare. Talem item oportebat esse qui posset quae vellet replere, quem oportebat tot infirmos curare, tot oppressos protegere, et inter tot discrimina custodire, et contra tot tentamenta munire. Talem denique qui nihil non nosset, quem nihilominus oportebat tot infideles convertere, tot incredulos docere, tot rudes instruere, tot inscios erudire. Qualem utique oportuit accepimus
Abbreviated transcription (Latin):
recte silentium dicat᷑ audiuimꝰ. s
qͦmi erit & sompnus: Cogita quid fa¬
ciat sõpnus ex t̾ior cͥca hominẽ ext̃ĩ¬
orem. hoc facit sompnuᷤᷤ hmodi cͥca
hominẽ in teriorem. Sompnus cor¬
poreus ex uꝑat sensum corporeum.
aufert enim officium oculorum.
officium auriũ. teteroꝵq sensuñ:
atq membroꝵ. Sicut aũ ꝑ sõpnñ
ex teriorem sopiunt᷑ omnes sensus
corporis. sic ꝑ hunc de quo loqͥm᷑
interioris hõis sõpnum. exuꝑant᷑
omnes sensus mentis. Simul it
absorbet cogitacionẽ. imaginationẽ.
rationem. memoriam. in telligen¬
tiam. ut constet quod apłs scͥbit.
quia exuꝑ at omnem sensũ. Husꝰ¬
modi sompnum anima int̾ ueri spõ¬
si amplexꝰ capit. cum in eiꝰ sinu reqͥ¬
escit. unde & dicit. Leua eius sub
capite meo. ⁊ dextra illuis amplexa¬
bitur me. Huiꝰ quietis in huiꝰ modi
reclinatorio. iam spem firmam cõ¬
ceꝑat. qui cum tanta fiducia psal¬

Expanded text:
recte silentium dicatur audivimus, sed recte silentium dicatur audivimus, sed quomodo erit et somnus? Cogita quid faciat somnus exterior circa hominem exteriorem, hoc facit somnus hujusmodi circa hominem interiorem. Somnus corporeus exsuperat sensum corporeum, aufert enim officium oculorum, officium aurium, caeterorumque sensuum atque membrorum. Sicut autem per somnum exteriorem sopiuntur omnes sensus corporis, sic per hunc de quo loquimur interioris hominis somnum exsuperantur omnes sensus mentis. Simul enim absorbet cogitationem, imaginationem, rationem, memoriam, intelligentiam, ut constet quod Apostolus scribit, quia exsuperat omnem sensum. Hujusmodi somnum anima inter veri sponsi amplexus capit cum in ejus sinu requiescit. Unde et dicit: Laeva ejus sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me . Hujus quietis in hujusmodi reclinatorio jam spem firmam conceperat, qui cum tanta fiducia psal
Abbreviated transcription (Latin):
iħu. Hec ẽ rata & firma securi¬
tas quam sequit᷑ illa quã nouissi¬
me posuimus. uera & plena m̃tis
tranquillitas. Q uid enim m̃tis
illius tranqͥllitatẽ ꝑturbare ua¬
leat. quem nullus cupiditatis
stimulus in.quietat. quẽ nullꝰ
timoris aculeus exagitat: Hec aũ
tranquillitas est pax illa quam du
loquendo quesiuimus. ad quam tot
gradib uix tandẽ ascendimꝰ. Hec est
illa pax inqua anima obdormit.
pax que mentẽ ad int̾iora rapit. pax
que ext̾ioꝵ omniũ memoriã inter¬
cipit. que ingenii acumen exu¬
ꝑat. que rationis lumen reu̾berat.
que desid̾ium cordis replet. qͤ omnẽ
intellectum absorbet. Hanc qͥetem
ioħs dicit silentium. psalmista
uocat sompnũ. ab apło dicitur
pax dei que exuꝑat omnẽ sensũ.
Oquam recte silentium. o quam
uere dicẽ possumꝰ sompnũ. si exce¬
dit omnẽ sensum: Quid enĩ de
ẽo digne dici possit. qͦd omnẽ sen¬
sum excedit: Factum ẽ inqͥt silẽtiũ
in celo. quasi hora dimidia. Quam

Expanded text:
c. Haec est rata et firma securitas quam sequitur illa quam novissime posuimus vera plena mentis tranquillitas. Quid enim mentis illius tranquillitatem turbare valeat, quem nullus cupiditatis stimulus inquietat, quem nullus timoris aculeus exagitat? Haec autem tranquillitas est pax illa quam diu loquendo quaesivimus, ad quam tot gradibus vix tandem ascendimus. Haec est illa pax in qua anima obdormit; pax, quae mentem ad interiora rapit; pax, quae exteriorum omnium memoriam intercipit, quae ingenii acumen exsuperat, quae rationis lumen reverberat, quae desiderium cordis replet, quae omnem intellectum absorbet. Hanc quietem Joannes dicit silentium, Psalmista vocat somnum . Ab Apostolo dicitur pax Dei quae exsuperat omnem sensum . O quam recte silentium! O quam vere dicere possumus somnum, si excedit omnem sensum! Quid enim de eo digne dici possit quod omnem sensum excedit? Factum est, inquit, silentium in coelo, quasi hora dimidia . Quam
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ iustos. beandos atq dãpnandos.
ꝑinspirantẽ grãm ad est oĩb boĩs.
ꝑfectis. ⁊ ĩꝑfectis. beatis. atq bean¬
dis. Ipse enim est qui oꝑatur oĩa
in om̃ib diuidens singłis ꝓ ut uult.
Omnib itaq creatis mest sub¬
stancie sue diffusione. Oĩb rati

Expanded text:
injustos, beandos atque damnandos. injustos, beandos atque damnandos. Per inspirantem gratiam adest omnibus bonis, perfectis et imperfectis, beatis atque beandis. Ipse enim est qui operatur omnia in omnibus, dividens singulis prout vult. Omnibus itaque creaturis inest substan
Abbreviated transcription (Latin):
sp̾u scͥbitur. Sp̃c dnĩ replenit or¬
bem t̾rarum. ⁊ hoc quod ꝯtin
omma scientiã ht̃ uocis. S sisp̾c
iste omnia ꝯtinet. parit̾ ⁊ replet.
quid ẽ qͦso qͦd discipłi dm̃ hodierna
die acceꝑunt. si eo sp̃u qui oĩa replet.
⁊ ante hanc diem pleni fuerunt: Qd
ẽ quod in hac pentecostes celebͥtate
sp̃t scĩ aduentũ. recolimus. uel coli¬
mus. quẽ ꝯstat uͥq ẽẽ. & omnia re¬
plere: Unde qͦ ueniat. sruͥq ẽ. ł
nusquam de eẽ pot̃: Uel quid illi
ampliꝰ caperent. si ⁊ antea hoc sp̃u
pleni fuerunt: S sciendum quod
hic sp̃c quẽ admodum & tota tͥnitas
alit̾ ad est. ꝑuͥꝙ presentẽ maiestati᷑
sue potenciam. alit̾ ad est ꝑ illum
ꝑ aspirantẽ grãm. Maiestatis sue
presentia ad est omnib creaturis
corporeis & in corporeis. tam ĩ anima¬
tis. quam animatis. Sp̃c enim sap̃ĩe
aitingit uͥq ꝓpt̾ suã mundiciam.
omnẽ hominẽ uenientẽ in hc̃ mũ¬
dum. Si oẽm hominẽ. gͦ iustos.⁊

Expanded text:
s Domini replevit orbem terrarum et hoc quod continet omnia scientiam habet vocis. Sed si Spiritus iste omnia continet, pariter et replet, quid est, quaeso, quod discipuli Domini hodierna die acceperunt, si eo Spiritu qui omnia replet, et ante hanc diem pleni fuerunt? Quid est quod in hac pentecostes celebritate Spiritus sancti adventum recolimus vel colimus quem constat ubique esse, et omnia replere? Unde quo veniat si ubique est, et nusquam deesse potest, vel quid illi amplius caperent si et antea hoc spiritu pleni fuerunt? Sed sciendum quod hic Spiritus, quemadmodum et tota Trinitas aliter adest per ubique praesentem majestatis suae potentiam, aliter adeper aspirantem gratiam. Majestatis suae praesentia adest omnibus creaturis corporeis et incorporeis, tam inanimatis quam animatis. Spiritus enim sapientiae attingit ubique propter suam munditiam, omnem hominem venientem in hunc mundum; si omnem hominem, ergo justos et
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m xp̃i non ht̃. ad hunc orbem
t̾rarum non ꝑtinet. Qui enĩ sp̃m
⁊absq dubio dni ẽ t̾ra ⁊ plenitudo
eius orbis t̾rarum. ⁊ untũsi qͥ habi¬
tant in eo. oportet eum dm̃ sp̃m
hab̃e. qui adhunc orbem t̾rarũ
se cupit ꝑtinere. Recte gͦ de hocor¬
he t̾rarum intelligit᷑. qd̾ hodier¬
na dis tam festiue canitur. Sp̃c dñi
repleit orbẽ t̾rarum. Nonne hoc
spũ terra dñi ꝑfusa immo ⁊ re¬
pleta fint. qñ pͥmitiua ecołia ut

Expanded text:
Christi non habet, ad hunc orbem terrarum non pertinet. Qui enim Spiriet absque dubio Domini est terra et plenitudo ejus orbis terrarum et universi qui habitant in eo, oportet eum Domini Spiritum habere qui ad hunc orbem terrarum se cupit pertinere. Recte ergo de hoc orbe terrarum intelligitur quod hodierna die tam festive canitur: Spiritus Domini replevit orbem terrarum. Nonne hoc Spiritu terra Domini perfusa imo et repleta fuit, quando primitiva
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃o iste ut dictum est mͦ subtͣhit.
mͦ inpendit.⁊ in hunc modum. se¬
pe uadit ⁊ uenit. S ut mag̃ mireriᷤ
ꝯtingit sepe subuno eodẽq tp̃e hũc
sp̃m uixta aliquid manere. ⁊iuxta
aliquid recedere. ¶ Cum em̃ iste
multiformis gr̃e sp̃o unã aliquam
grãm homini expͥus habitis subtͣ¬
lnt. aliam u̾o ⁊ sub eodem tempore
habere ꝑmittit. nõne eidẽ hoĩ sub
eodem temꝑe ut dictũ ẽ. uix ta
aliquid uadit. ⁊ uixta aliquid ue¬
nit : Uides gͦ quã dissimilit̾ se so

Expanded text:
ctum est, modo subtrahit, modo impendit, et in hunc modum saepe vadit et venit. Sed ut magis mireris, contingit saepe sub uno eodemque tempore hunc Spiritum juxta aliquid manere, et juxta aliquid recedere. Cum enim istae multiformis gratiae Spiritus unam Aliquam gratiam homini ex prius habitis subtrahit, alia vero et sub eodem tempore habere permittit, nonne eidem homini sub eodem tempore, ut discretum est, juxta aliquid vadit, et juxta aliquid venit? Vides ergo quam dissimiliter se s
Abbreviated transcription (Latin):
uel gratie. Sane scd̾m diffusionẽ
substancie sue credit᷑ uͥq ẽẽ. scd̾m
infusionem uͦ gr̃e. ꝯstat eũ hodi¬
erna die in illã t̾ram descendere.
illamq t̾ram gr̾e sue illustratiõe
replere. de qualegit᷑. Ignem ue¬
ni mitt̾ẽ in t̾ram.⁊ quid uolo nͥ
ut ardeat: Que ẽ ista t̾ra. nͥ eccła
pͥmitiua: Que inquam ẽ t̾ra ista.
quod fundata sit supͣ firmam
petrã. ⁊ ictͥco nec porte in feri
poterunt pͦualere ad u̾s eam.
Ad hanc sane t̾tam ꝑtinet qͥsqͥs
infide ⁊ caritate xͥ fitus manet. Nã
qͥ infide hesitat. uel adhuc ꝑuaria
desid̾ia fluctuat. similis ẽ flucttu
maris qui auento mouet᷑. ⁊ cͥcum¬
fertur. Qui aut̃ eiusmodi ẽ. ad
illam terram seu orbem t̾rarum
ꝑtin̾e non pot̃. de quo scͥptũ ẽ. Dm̃¬

Expanded text:
. Sane secundum diffusionem substantiae suae creditur ubique esse, secundum infusionem vero gratiae constat eum hodierna die in illam terram descendere, illamque terram gratiae suae illustratione replere, de qua legitur: Ignem veni mittere in terram, et quid volo, nisi ut ardeat? Quae est ista terra nisi Ecclesia primitiva? Quae, inquam, est terra ista quod fundata sit supra firmam petram, et idcirco nec portae inferorum poterunt praevalere adversus eam. Ad hanc sane terram pertinet quisquis in fide et charitate Christi fixus manet. Nam qui in fide haesitat, vel adhuc per varia desideria fluctuat, similis est fluctui maris qui a vento movetur et circumfertur. Qui autem ejusmodi est ad illam terram seu orbem terrarum pertinere non potest, de quo scriptum est: D
Abbreviated transcription (Latin):
sue. p̾sto est utiq omni creature. sẽꝑ
uͥq adest. ⁊ numquam oĩo sicut nũ¬
quam ab ẽẽ pot̃. Scd̾m hc̃ itaq mo¬
dum nusquam ht̃ recedere. nusqͣm
ht̃ redire. sed u̾q omni intẽpore
ĩ mobilit̾ ꝑ manere. Sapiencie aũ
sue participacione sic̃ quibꝰdam cͤatns
sius in mobilit̾ est absens. sic & aliis
quibꝰ dam semꝑ ẽ p̾sens. Illis iuxta
hunc modum. numquã pot̃ ad eẽ.
istis uixta eundem numguã pot̾
penitus abesse. Rationalib enĩ
creatis penitꝰ ab ẽẽ non pot̃. qͥbus
semꝑ sapientie sue participacio
paces. sapientieq participes oĩo
eẽ non possent: Irracionabilis
aut̃ creatura quia capax rõnis ñ
ẽ. scđm sapientie participationẽ
hunc sp̃m caꝑe ñ pot̃. Alioquin
rationis ⁊ sapĩe capax fuiss. Scd̾
infusionem u̾o gr̾e. eisdem ipsis
pot̾ ⁊ pꝰ diutinã absenciã pͤsens
ad eẽ.⁊ iterũ pꝰ longam p̾sentiã
absens fore.⁊ longuis ab esse. Scd̃
hune itaq modum sp̃c iste ua¬

Expanded text:
t utique omni creaturae, semper ubique adest, ut nunquam omnino sicut nunquam abesse potest. Secundum hunc itaque, modum nusquam habet recedere, nusquam habet redire, sed ubique omni in tempore immobiliter permanere. Sapientiae autem suae participatione sicut quibusdam creaturis suis immobiliter est absens, sic et aliis quibusdam semper est praesens, illis juxta hunc modum nunquam potest adesse, istis juxta eumdem nunquam potest penitus abesse. Rationalibus enim creaturis penitus abesse non potest quibus semper sapientiae suae participatio paces, sapientiaeque participes omnino esse non possent? Irrationabilis autem creatura, quia capax rationis non est, secundum sapientiae participationem hunc Spiritum capere non potest. Alioquin rationis et sapientiae capax fuisset. Secundum infusionem vero gratiae eisdem ipsis potest et post diutinam absentiam praesens adesse et iterum post longam praesentiam absens fore, et longius abesse. Secundum hunc itaque modum Spiritus iste va
Abbreviated transcription (Latin):
suaui ex primat suauitatẽ. fauus
quippe distillans labia euis. & sp̃c
eius super mel dulcis. Ipse siquidẽ
sumina pulcͥtudo. ipse sũma dul¬
cedo. Pulcͥtudo adiusum. dulcedo
ad gustum. Quasi ex t̾nis adhuc
ẽ quod uidetur. int̾ius esse incipit.
quod gustat᷑. Plus est gustare. quã
iud̾e. Quod enim gustamus nob̃
incorporamus. & cum eo quasi unũ
efficimur. Dic ꝓculdubio cum di¬
uini sp̃c infusionẽ accipimus. ip̃i
quodammͦꝰ unimur. Qui ad herz
diuine infusionis dulcedo: hec
sũma & singłaris delectacio. que
sola pot̾ cordis desidio satiffacere.
que preualet eius ingliuuem
saciare. Hec sola desicdioꝵ nr̃orum
fatigationem compescit. Hec sola
animum adueram pacem com¬
ponit. quia quid amplius reqͥrat.
non inuenit. Quid enim est qd̾
amplius requirat. que hoc ipsum

Expanded text:
suavi exprimat suavitatem. Favus suavi exprimat suavitatem. Favus quippe distillans labia ejus, et spiritus ejus super mel dulcis. Ipse siquidem summa pulchritudo, ipse summa dulcedo. Pulchritudo ad visum, dulcedo ad gustum. Quasi exterius adhuc est quod videtur, interius esse incipit quod gustatur: plus est gustare quam videre. Quod enim gustamus nobis incorporamus, et cum eo quasi unum efficimur. Sic procul dubio, cum divini spiritus infusionem accipimus, ipsi quodammodo unimur: Qui adhaeret divinae infusionis dulcedo, haec summa et singularis delectatio, quae sola potest cordis desiderio satisfacere, quae praevalet ejus ingluviem satiare. Haec sola desideriorum nostrorum fatigationem compescit, haec sola animum ad veram pacem componit, quia quid amplius requirat non invenit. Quid enim est quod amplius requirat, quae hoc ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
pacem ñ componit. Et qui dem
in hac corruptibili uita. humanꝰ
animus ꝑfectum gaudium hab̾e
non pot̃. quia ꝑfectum gaudiũ
in hac exiguitatis sue angustia
caꝑe non pot̃. Plenum tam̃ gau¬
dium habere pot̾. quia tantum
hab̾e pot̃. quantũ caꝑe potest.
Pace itaq sua tunc ueracit̾ mens
humana ꝑfcuitur. quando in
id quod in terius de diuma dul¬
cedine sentit. tota resobuitur.
Hec antem pax ut plena sit.
induob ꝯsistit. in ꝯtemplacione
uidelicet isitatis & sacietate in t̾ne
suanitatis. Ab uno inchoatur. et
ex alio ꝑficitur. Primum siquidẽ
est ut celestis sponsi amica. & ueri
amici sponsa. dilecti sui desiderio ac¬
censa & in eius aduentum suspen¬
sa. pͥmum inquã est ut uideat
quẽ diligit anima sua. Secundũ
est. ut in amplexus eius ruat. et
oscula iungat. Scd̾m quod in ces¬
sant̾ postulat. osculetur me ocło
oris sui. ut adeiis deosculationẽ
hauriat de dulci dulcedinẽ. &e de

Expanded text:
pacem non componit. Et quidem pacem non componit. Et quidem in hac corruptibili vita humanus animus perfectum gaudium habere non potest, quia perfectum gaudium in hac exiguitatis suae angustia capere non potest; plenum tamen gaudium habere potest, quia tantum habere potest, quantum capere potest. Pace itaque sua tunc veraciter mens humana perfruitur, quando in id quod interius de divina dulcedine sentit, tota resolvitur. Haec autem pax ut plena sit, in duobus consistit, in contemplatione videlicet veritatis et satietate internae suavitatis. Ab uno inchoatur, et ex alio perficitur. Primum siquidem est, ut coelestis sponsi amica, et veri amici sponsa, dilecti sui desiderio accensa, et in ejus adventum suspensa; primum, inquam, est ut videat quem diligit anima sua; secundum est ut in amplexus ejus ruat, et oscula jungat; secundum, quod incessanter postulat, osculetur me osculo oris sui, ut ad ejus deosculationem hauriat de dulci dulcedinem, et de
Abbreviated transcription (Latin):
cha iam tnͣsiit. cuius celebritas sem¬
piterna erit. Ecce de florib. ecce de
fructib. teneamus istos. desidemꝰ
illos. ut in et̾num frui mereamur.
⁊ de et̾na celebritate sine fine letem᷑.¬
dormiam &e reqͥescam. Pax illa per
quam & inqua amma obdorinit.
ꝑ quam ext̾iorum omniũ interim
memoriam amittit. ꝑ quam ip̃a
sibi in oblionem uenit. inqua
se ipsam suꝑ gressa tota in deũ
transit: pax inquam illa. quid
aliud ẽẽ uidetur. quam int̾nũ
illud uerum. & plenum gaudiũ.
quedam ut sic dicam suꝑeffluen¬
tia spiritalium delitiarum. mira
scilicet & ineffabilis quedam sacre¬
tas celestium desiderioꝵ: Pacem
sane tunc tantum ueram plenã
obtinere uidetur. quando omne
eius desidium in t̾ne illiꝰ dulcedi¬
nis suꝑ abundantia penitus absor¬
betur. Quamdiu enim animus in
ea que non dum habet estuanti de¬
sicłio anhelut. pacem quomͦ habr.
fatigat: Gaudium ergo nr̃m nisi
plenum sit. desid̾ia nra ad uerã

Expanded text:
cha jam transiit cujus celebritas semcha jam transiit cujus celebritas sempiterna erit. Ecce de floribus, ecce de fructibus tentamus: istos desideremus, illos, ut in aeternum fuit, mereamur, et de aeterna celebritate sine fine laetemormiam, et requiescum. Pax illa per quam, et in qua anima obdormit, per quam exteriorum omnium interim memoriam amittit, per quam ipsa sibi in oblivionem venit in qua seipsam supergressa, tota in Deum transit. Pax, inquam, illa quid aliud esse videtur, quam internum illud verum, et plenum gaudium, quaedam, ut sic dicam, supereffluentia spiritualium deliciarum, mira scilicet et ineffabilis quaedam satietas coelestium desideriorum? Pacem sane tunc tantum veram plenam obtinere videtur, quando omne ejus desiderium internae illius dulcedinis superabundantia penitus absorbetur. Quandiu enim animus in ea quae nondum habet ustuanti desiderio anhelat, pacem quomodo habefatigat? Gaudium ergo nostrum nisi plenum sit, desideria nostra ad veram
Abbreviated transcription (Latin):
& sedam in hac uita nunquam
tamen simul habere possumꝰ.
quas semꝑ in morib disparib
seorsum ⁊ ieorsum uidemus. t̃ciã
in futura tantum uita sꝑamus.
unde & et̾nam nominauimꝰ. Pmã
uenit xp̃c destruere. scdam statu¬
ere. t̾ciam dare. s infuturũ tam̃
reseruare. De pͥma dicit. Non ueni
mittere pacem in t̾ra s gladium.
De scd̾a ⁊ t̾cia illito intelligimus.
quod & iam supͣ posuimꝰ. Pacẽ re¬
linquo uob̃. pacem meã douobis.
De testemur itaq illam quã xp̃c
nobis reposuit. quia fidelis ẽ qui
promisit. Amemus int̾nam. sꝑi̾mus
et̾nam. Illa ad florem. ista ꝑtinet
ad fructum alla ad pasca pͥmum.
ista ꝑtinet ad pascha scłm. Qͥ ad huc
amat pͥmam. relinqͣt eam. & tnseat
ad scdam. certus quod ꝑ ipsam tnͣsi¬
turus sit ad t̾ciam. Qui ad scd̾am
transiit. Iam pascha pͥmũ. iã pasca
floridũ celebrauit. Qui de scd̾a ad
t̃ciam. scdm iam tnsitum fecit. ⁊ de
eius fructib gustauit. ad scdm pas-¬

Expanded text:
et secundam in hac vita, nunquam et secundam in hac vita, nunquam tamen simul habere possumus, quas semper in moribus disparibus seorsum et seorsum videmus, tertiam in futura tantum vita speramus, unde et aeternam nominavimus. Primam venit Christus destruere, secundam statuere, tertiam dare, sed in futurum tamen reservare. De prima dicit: Non veni mittere pacem in terram, sed gladium . De secunda et tertia illud intelligimus quod et jam supra posuimus: Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis . Detestemur itaque illam quam Christus am Christus nobis reposuit, quia fidelis est qui promisit. Amemus internam, speremus aeternam. Illa ad florem, ista pertinet ad fructum; illa ad pascha primum, ista pertinet ad pascha secundum. Qui adhuc amat primam, relinquat eam, et transeat ad secundam, certus quod per ipsam transiturus sit ad tertiam. Qui ad secundam transiit, jam pascha primum, jam pascha floridum celebravit. Quid de secunda ad tejus fructibus gustavit, ad secundum pas
Abbreviated transcription (Latin):
ctus mirabilis. o fructus singłari.
Oquanta gła. serui. ⁊ serui tam in¬
digni. fieri filium dei. Quid ei qͦso
iam saꝑe. uł satiffacere possit. qͦm
huius fructus ꝯcupicentia ñ tra¬
hit : Si hunc fructum esurumus.
si eo frui desideramꝰ. uere paci stu¬
exspectamus illam quam ꝓmisit.
Pacem inquit relinquo uobis. pa¬
cem meam douob̃. Non turbet᷑
itaq cor tuum neq formidet. &
pacem habes quam tibi xp̃c reli-¬
quit. ⁊ seruare te uoluit. S forte
⁊ illam queris que nã sit. quam
xp̃c ꝓmisit. uel suam nominauit.
S quib queso uerbis explicare
possum que sit illa pax dei que
ex suꝑat omnẽ sensum: Curramꝰ
itaq ꝑpacem ad pacẽ. ꝑ pacem ĩ¬
ternam. ad pacẽ et̾nam. Namẽ
pax que est tantum ext̾uis. ⁊ est
pax que est tantum interrus.
& est pax que ẽ simul in t̾uis ⁊ ex¬
t̾uus. Prima ꝑtinet ad solam car-¬
nem. scd̾a ad solam mentẽ. t̾cia
admentẽ simul ⁊ carnem. Pmã

Expanded text:
ctus mirabilis, o fructus singularis, ctus mirabilis, o fructus singularis, o quanta gloria servi, et servi tam indigni fieri filium Dei. Quid ei, quaeso, jam sapere, vel satisfacere possit quem hujus fructus concupiscentia non trahit. Si hunc fructum esurimus, si eo frui desideramus, verae paci stuexspectemus illam quam promisit: Pacem, inquit, relinquo vobis, pacem meam do vobis . Non turbetur itaque cor tuum, neque formidet, et pacem habes quam tibi Christus reliquit, et servare te voluit. Sed forte, et illam quaeris quaenam sit quam Christus promisit, vel suam nominavit. Sed quibus, quaeso, verbis explicare possum quae sit illa pax Dei, quae exsuperat omnem sensum. Curramus itaque per pacem ad pacem, per pacem internam ad pacem aeternam. Nam est pax quae est tantum exterius, et est pax quae est tantum interius, et est pax quae est simul interius et exterius. Prima pertinet ad solam carnem, secunda ad solam mentem, tertia ad mentem simul et carnem. Primam
Abbreviated transcription (Latin):
s in humilitate suꝑiores sibi
inuicem arbitrantes. ñ que su¬
a sunt singłi consid̾antes. s que
alioꝵ. Libent̾ ut arbitror nos
humiliamꝰ. si uere humiliati¬
onis fructum attendimus. Abs¬
ꝙ dubio sicut omnis qui se exal¬
tat humiliabit᷑. sic omnis qui se
humiliat ex altabitur. Cogita
tam̃ que sit exaltacio ista ut ag¬
noscas quẽ fructum habeat hu¬
miliatio uera. Quale aut quãtũ
putas possid̾ẽ regnum celoꝵ: nam
ipsum arbitror uere humiliatioĩs
fructum. Beati enim pauꝑes sp̃u
debeamus ꝓcedere. & inierłm ten¬
dere. Sfecto si hoc ordine in cedimꝰ.
apropinquamus. si obedientiam
cum caritate. & humilitate ser¬
uamus. ueram quam querimus
pacem citius inuenimus. Ostul¬
tum. ocecum qui studiose ñ ꝓꝑat
ubi pacem. ⁊ pacẽ ueram in ue¬
mat. Uultis tam̃ fructum euis
agnoscere. ut ind e colligẽ ualeatis
quantum ad eam optinendam opͦ¬
teat ꝓpare: Beati inquit pacifici
quoniam filii dei uocabunt᷑. Ofiu¬

Expanded text:
superiores sibi invicem arbitrantes; non quae sua sunt singuli considerantes, sed quae aliorum, libenter, ut arbitror, nos humiliamus, sive verae humiliationis fructum attendimus. Absque dubio sicut omnis qui se exaltat humiliabitur, sic omnis qui se humiliat exaltabitur. Cogita tamen quae sit exaltatio, ista ut agnoscas quem fructum habeat humiliatio vera. Quale aut quantum putas possidere regnum coelorum: nam ipsum arbitror verae humiliationis fructum. Beati enim pauperes spidebeamus procedere, et in Hierusalem tendere. Profecto si hoc ordine incedimus, ierusalem appropinquamus; si obedientiam cum charitate et humilitate servamus, veram quam quaerimus pacem citius invenimus. O stultum, o caecum qui studiose non properat ubi pacem, et pacem veram inveniat! Vultis tamen fructum ejus agnoscere, ut inde colligere valeatis quantum ad eam obtinendam oporteat properare: Beati, inquam, pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur . O fru
Abbreviated transcription (Latin):
cessit. Hoc est quod dice uolo. quod te at¬
nia. Quo tendit: In ierłm. Qua ttͣ¬
siit: ꝑ montem oluieti. Quomͦ uenit :
In asino. Abethania itaq iter suum ĩ¬
cepit. & in ierłm ꝑrex̃. in asino sedens.
& ꝑ oliuetum tnͣsiens. Hec est ꝓcessio xͥ.
quã unitari debent xp̃iani. Ecce quo
ordine. ecce quali itinere. i nierłm ire
debemus. ecce ad quemfinem in om̃i
eo quod agimus tendere debemꝰ. Ser-
pacem q̃ ramus. pacem app̾hend.amꝰ.
pacẽ custodiamus. Declina amalo
& fac bonum. & qualem ꝓpession em
xp̃ianũ decet in ohoasti. Inquire
pacem & ꝑsequere eam. ⁊ ad ierłm
uenisti. & ꝓcessionem osummasti.
Deniq quantum in nob̃ ẽ. habeamus

Expanded text:
cessit: hoc est quod dicere volo, quod te atcessit: hoc est quod dicere volo, quod te atnia . Quo tendit? In Jerusalem. Qua transiit? Per montem Oliveti. Quomodo venit? In asino. A Bethania itaque iter suum incoepit, et in Jerusalem perrexit, in asino sedens et per Olivetum transiens, haec est processio Christi, quam imitari debent Christiani. Ecce quo ordine, ecce quali itinere, in Jerusalem ire debemus; ecce ad quem finem in omni eo quod agimus tendere debemus. Servpacem quaeramus, pacem apprehendamus, pacem custodiamus. Declina a malo et fac bonum, et qualem processionem Christianum decet inchoasti; inquire pacem, et persequere eam, et ad Jerusalem venisti, et processionem consummasti. Denique quintum in nobis est, habeamus
Abbreviated transcription (Latin):
dit. pꝰ ea ascendit. Prima ꝓcessio est
Qui enim se dicit inxp̃o manere. de¬
bet sicut xp̃c ambulauit & ipse ãbu¬
lare. Pmo humiliem᷑ cum xp̃o. ut post¬
modum ex altem᷑ õ xp̃o. Humilia muni
in terim sub potenti manu dĩ. ut uos
ex altet in die indicii. in temꝑe aduẽtꝰ
interim qua iuit in t̾ris. ut tandem
seqͥ meream᷑. qua uut in celis. Ocłi sapi¬
entis in capite eiꝰ. Si sapiens es. qͥ xp̃m
capd̾ habes. ad ipsum respicẽ debes.
Itineris eiꝰ uestigia attende. & uͥtute
qͣ potes seqͥ ꝯtende. Nide ergo quomͦ pro¬
cessit. uel qua te uia p̾cessit. Certe pascał
ista hodierne festiuitatis ꝓcessio que
generalit̾ fit ex operum eiꝰ recordatione.
uł imitatione ꝓcessit. Attende gͦ qͣm
eiuis ꝓcessionẽ tibu euangłista des cͥbat.
uł quam tͥ imitandam ꝓponat. Ni deamꝰ
gͦ unde incepit. uideamꝰ quo ꝑ rexit. iu¬
deamꝰ qua tnͣsiit. uideamus quomͦ pro¬

Expanded text:
dit, postea ascendit. Prima processio est dit, postea ascendit. Prima processio est i debemus. Qui enim se dicit in Christo manere, debet sicut Christus ambulavit et ipse ambulare. Primo humiliemur cum Christo ut postmodum exaltemur cum Christo. Humiliamini interim sub potenti manu Dei, ut vos exaltet in die judicii, in tempore adventinterim qua ivit in terris, ut tandem sequi mereamur qua ivit in coelis: Oculi sapientiae in capite ejus . Si sapiens es, qui Christum caput habes, ad ipsum respicere debes. Itineris ejus vestigia attende et virtute qua potes sequi contende. Vide ergo quomodo processit, vel qua te via praecessit certe paschalis ista hodiernae festivitatis processio, quae generaliter sit ex operum ejus recordatione, vel imitatione processit. Attende ergo quam ejus processionem tibi evangelista describat, vel quam tibi imitandam proponat. Videamus ergo unde incoepit, videamus quo perrexit, videamus qua transiit, videamus quomodo pro