comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
signa sol t ricens dieb: & denishorir acsenrse lunahybinis diebi & sems
quoties due sole remanent ipre diuo pasterbisse ipsat̃tiat rien nuncupatꝰ¬
pellare quastã rastẽ cuiur lib& rer Uerbigratia pecune tẽporis loci & ideo
nrtir si ma ñ mecctir lxv diebur s̃ sr̃ ad ditis sexhoris adimplere cognoscitꝰ : VIndesit
it qͥdam siuerbi gratia nẽ xtqͥ noetialẽ caelilocũ maneoriens intracuerit : In hunc
anno sequente meridie t̃tio uesꝑe quarto modia noetir: Quintorur sur
In ex ortyꝰ diei ut pate cõpl&o heitotius cireuitu fecurstit. Sicq neces¬
sario diẽ sr̃ fluũ admoneat Vbilib& int̃ponendum anniq quasti plenitudi
ẽt copulendã quẽ egi ptii annosuo sollẽnit̃ explexo .i. ÷ quasto iđ septẽbriũ¬
Roman autẽ ñ sexto pł r mastiar̃ die unde & inr sextũ uocant int̃ qala recon
annos ageredebere putacuerit circucagnũ sibi mox inuen& annuiitus oc¬
cuffrse dispendium Itaut p̃ aliqõ annorũ uestentiũ curricula destiuis men

Expanded text:
signa sol triginta diebus, et denis horis ac semisse. Luna autem quoties duae solae remanent, ipsae duae partes besse, tertia triens nuncupatuappellare quartam partem cujus rei libet. Verbi gratia pecuniae, temporis, loci, et ideo notissima, non in CCCLXV diebus, sed superadditis VI horis adimplere cognoscitur; unde fit, ut si, verbi gratia, nunc aequinoctialem coeli locum mane oriens intraverit, in hunc anno sequente meridie, tertio vespere, quarto media nocte, quinto rursus in exortu diei, utpote completo diei totius circuitu recurrat, sicque necessario diem superfluum admoneat ubilibet interponendum, annique quarti plenitudini esse copulandum. Quem Aegyptii anno suo solemniter expleto, id est, IV CalendaruRomani autem sexto Kalendarum Martiarum die, unde et bissextum vocant intercalare consannos agere debere putaverint, magnum sibi mox inveniet annui circuitus occurrisse dispendium, ita ut post aliquot annorum verten
Abbreviated transcription (Latin):
unus quẽ magnũ s pecialit̃ nuncupant : q̃ lunarir annus quadri farie acci¬
pitꝰ : Porimus ÷ nãq cũluna fixxuii diebus &uiioris ⁊odiacũ ꝑcurpens
adid signũ exquo egrersa t feuestitꝰ. Secundus duobus dieb: & inͦihoris ꝓ¬

Expanded text:
unus, quem magnum specialitunus, quem magnum specialitpitur. Primus est namque, cum luna XXVII diebus et octo horis Zodiacum percurrens, ad id signum, ex quo egressa est, revertitur. Secundus duobus diebus et quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
Autũnũ ui rõag̃us in coaredecer nunt: Hiemis uidelic& & estatis initia ues¬
etino ł matutino uergiliarũ oftu occasuq signantes : Itẽ ueris & autũ ni cũ
uiades medio feredie ł nocte oriunt᷑ & occidunt ponentes in gersũ: Deniq:
inlibris cosmogr ah poru autenticis ac nobilismis. Itec eadem tẽ porit adlineã dis¬
tincta reperimꝵ ad notato ortu uergiliarũ .vi. rõmãi : Oc casu quoq: earũdem
ui it̃ nou: & plinius secund in libro secundo naturtlis historiȩ Eodem
÷ iirescant : Astas abaestu quodineanatusrendis fructib: datꝰ : Aurtũ¬
nur de autumnatione fructium qͥineo colliguntꝰ: Poi sohiems adoctorib:
cunctaq: natureli ordine traensiencent ł acircuitir temporis nñ accipit
q u&epes anm̃ ꝓcircũ poneresole ut cato đt in originib: orectorũ annũ¬
t̃minũ .i. ÷̃ circũt̃minũ & ambire dicitꝰ ꝓcircuipe Est autẽ annus luna¬
ris est & solaris est erpantiũ discr&us stellarũ est &omnũ plan&arũ

Expanded text:
Antummum VII Id. Augusti inchoare decernunt, hiemis videlicet et aestatis initia, vespertino vel matutino Vergiliarum ortu occasuque signantes. Item veris et autumni, cum Pleiades media fere die vel nocte oriuntur et occidunt, ponentes ingressum. Denique et in libris cosmographorum authenticis ac nobilissimis, ita eadem tempora ad lineam distincta reperimus, adnotato etiam ortu Vergiliarum VII, Id. Maii, occasu quoque eorumdem VII Id. Novemb. Et Plinius Secundus, in libro secundo naturalis Historiae, eodem id est virescunt; aestas, ab aestu, in eo maturandis fructibus datur; autumnus de autumnatione fructuum, qui in eo colliguntur; porro hiems a doctoribus li ordine transierant, vel a circuitu temporis nomen accepit, quia veteres am pro circum ponere solebant, ut Cato dicit in Originibus, oratorum amterminum, id est, circumterminum; et ambire dicitur, pro circumire. Est autem annus lunaris, est et solaris, est et errantium discretus stellarum, est et omnium planetarum
Abbreviated transcription (Latin):
edias formas cadint : pacientis aagentis : &e serator̃ẽriminor Dicimis eninsritir tr
pando nolo ũolo: sunt quȩ decdinari ꝓtenonpossanti utchedbo h auefgiost in sit¬
roducta sam᷑ fio do ficsunt uerlã nerge significatio nis it tundoo e lidis abrico
pumo nuinero partio: popula assentio adulo adiauo lucto augurio
cinorum: actidnt poeneo muiai santitemetuna uerba quo conponere
inetiuerlis atidnt lio singulris cplir ali singular isitlgo plital sitd egmus¬

Expanded text:
duas formas cadunt, patientis et agentis, ut osculor, criminor: dicimus enim osculor te , edo, nolo, uolo. sunt, quae declinari rite non possunt, ut cedo, aue, faxo, sisunt, ut sto, do, flo. sunt uerba incertae significationis, ut tondeo, lauo, fabrico, punio, munero, partio, populo, adsentio, adulo, lucto, auguro:ticipiorum accidunt paene omnia. sunt item uerba, quae conponere numeri uerbis accidunt duo, singularis et pluralis: singularis
Abbreviated transcription (Latin):
actiua passiuna ne utra comonia deponentia  aetiuas quȩ oterminanꝰ
terminantur: &ea am̃issa redeunt in actiua ut legor̃lego
entro sunt quȩ oiltẽr terminantur. & acceptterlit latino nonsunt: instacurro
suotetiam ne utraquȩ . lit terminantur uthodi. nomi memini suntitemqus
num solabamdesinint: ut sumps̃. Item quȩ in ad icuntur apudetedeyfieta .s¬

Expanded text:
actiua, passiua, neutra, communia, deponentia. actiua quae sunt? quae i littera terminantur et ea amissa redeunt in actiua, ut legor lego. neutra sunt quae o littera terminantur et accepta r littera Latina non sunt, ut sto, curro. sunt etiam neutra, quae i littera terminantur, ut odi, noui, memini. sunt item, quae in um syllabam desinunt, ut sum, prosum; item, quae in t letteram exeunt et
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ergo primi homiines A ał. posteaiissteuiucudo
unde merito creduntur ꝑdni sangiunẽ abextiemo
indiciobberati ñ tamen muilla uit a meruerunład
paradisurtuocari Sices caro peccatia nãsi remissis
pesitis homo ineauis te uxerit n c̃tinuomeretur

Expanded text:
 primi homines postea iuste uiuendo — unde merito creduntur per domini sanguinem ab extremo supplicio liberati — non tamen illa uita meruerunt ad paradisum reuocari: sic et caro peccati, etiam si remissis, peccatis homo in ea iuste uixerit, non continuo meretur
Abbreviated transcription (Latin):
necabea ullos cis mate ł heres p̃ciduntꝰ inquantis lib& scelerib: uiuant uec
diluun penitendo nec elemosinis redimans sed ineir usq ad hui: uitae ulti¬
mũ diẽ ꝑtenacissime ꝑseuerens : salui futuri ꝑignẽ : lic& ꝓmagnitutudine fa¬
cinorũ flagitiorũq diuturno ñtam̃ xt̃ noigne punirb: sed qͥhoc credunt
& tam̃ catholicir̃ humanatam̃ beniuolentia mͥ falliuident᷑ nã scriptura diui

Expanded text:
nec ab ea ullo schismate vel haeresi praeciduntur, in quantislibet sceleribus vivant, quae nec diluant poenitendo, nec eleemosynis redimant, sed in eis usque ad hujus vitae ultimum diem pertinacissime perseverent, salvi futuri per ignem; licet pro magnitudine facinorum flagitiorumque diuturno, non tamen aeterno igne puniri. Sed qui hoc credunt, et tamen catholici sunt, humana quadam benevolentia mihi falli videntur: nam Scriptura divi
Abbreviated transcription (Latin):
ihũ neq: circũ cisio quicquã ual& neq p̃putiũ sed fides qua ꝑdilectionẽ ope¬
ratꝰ si aut̃ male & ñ bene operatꝰ ꝓculdabio secdũ a postłm ia cobũmortua est

Expanded text:
u neque circumcisio quidquam valet, neque praeputium, sed fides quae per dilectionem operatur . Si autem male et non bene operatur, procul dubio, secundum apostolum Jacobum, mortua est
Abbreviated transcription (Latin):
una rodiacumotredecier in duo decimsus conficit men sibus duobus
iecut rumolunam quamuoluerir conputa rout pote. Xii multia¬
plica ꝑquatuor siunt . Xluiii pantire ꝑ nouem nouies quiniqua dra¬
Ir quinquis quinq: orgongnis & quoluna natae &x hactirquȩ h aut
dubieineodem quo role ndere semꝑ ac cenditur. inrato iam ngno lu
naxi .ma. commoratur qđ unumrem anrerit sex hora rsignir e¬
Ex quibustamenhorir ꝑternarem ꝑ signaebinas subtrachere
mamento operosuimestenim in sigulirsignis horis minuta tim
di uidere ꝑuntias : Undem prerenti. quamuisadnonas portiones
tria remanrorint : nonhor astamen auui sed aui sexti signi ao
luna complebit & h& quidemluna in prima uel media pante
signicuus lib& nata pramita ÷ conputatio snaute maliar qđ pri¬
mosignaluna. accenra uel demrerit uel reenuerit partestor
se quentibur &iamr& rahere uela dicere recorderis VIii horin

Expanded text:
una zodiacum tredecies in duodecim suis conficit mensibus, duobussetur, sume lunam quam volueris computare, utpote 12; multiplica per IV, fiunt XLVIII. Partire per novem, novies quini, quadragies quinquies. Quinque ergo signis ex quo luna nata est exactis, quae haud dubie in eodem quo sol est sidere semper accenditur, in sexto jam signo luna duodecima commoratur; quod si unum remanserit, sex horas signi seEx quibus tamen horis per terna semper signa binas subtrahere memento. Operosum est enim in singulis signis horas minutatim dividere per uncias. Unde in praesenti quamvis ad nonas portiones tria remanserint, non horas XVIII, sed XVI, sexti signi duodecima luna complevit. Et haec quidem luna in prima vel media parte signi cujuslibet nata prompta est computatio; sin autem alias, quot primo signo luna accensa vel dempserit vel retinuerit partes, tot sequentibus etiam detrahere vel adjicere recorderis, novem hori
Abbreviated transcription (Latin):
Ioleminteruentulunȩ lunam quaerrȩ obi& tu nobis pͥibent
oocultari. sed rolis def&tum nonnini noursima prima¬
ue sieriluna qđ nocantoo Itum lunȩ autem nonnisi plena
Nonporreueroto tum rolis adimiterrir intercedenteluna
siterrama iorerra quamlun aominibur autem annie fieni.
urias quesiderir defa torstatutir dieburhoris quȩruhter ra
nataemen cum suꝑnaefiant abi que cerni aliquando ꝓpternubila
gepius globoterrȩ obstante conueia tibus mundiadunȩ defectum aliquanab
utrũq sidus defacisre. senchã miratio nelunaminoca sudefecirre:
Υ. troquesuꝑterras conspicuosidere : sed nes ingulis mensibus & lipsis fi¬
ora lantudo signiforilunam superius inseriusue transmitit.

Expanded text:
olem interventu lunae, lunamque terrae objectu nobis perhibent occultari, sed solis defectum nonnisi novissima primave fieri luna, quam vocant coitum, lunae autem nonnisi plena, non posse vero totum solem adimi terris intesi terra major esset quam luna. Omnibus autem annis fieri utriusque sideris defectum statutis diebus horisque sub terra; nec tamen cum superne fiant ubique cerni, aliquando propter nubila, saepius globo terrae obstante convexitatibus mundi; et lunae defectum aliquando utrumque sidus defecisse, semel jam, mira ratione, lunam in occasu defecisse, utroque super terras conspicuo sidere. Sed ne singulis mensibus eclipsis fieret, latitudo signiferi lunam superius inferiusve transmittit.
Abbreviated transcription (Latin):
t populorum codrorum. Datius si terminanis corripitirut archa
ingulari uenerit. &ssni eicoirripitꝰ ut ancados arcadasaliasꝓduocione
Ptrio tamees autortas uariaeademin in fintiuomoto prenenbamas. llaba
ecceci prodictos habentutamare sedere nurireitẽ .e correptamuecerne¬
re simliterin alis modis ꝓdictsois sede uo callus amarẽ amapes amar&. & axe¬

Expanded text:
est, populorum, cedrorum. datiuus in terminatus corripitur, ut Arcasingulari uenerit os finito, corripitur, ut Arcados Arcadas; alias productione nutrio, tametsi auctoriats uariet. eadem in infinitiuo modo penultima syllaba a et e et i productas habent, ut amare, sedere, nutrire; item e correptam, ut cernere. similiter in aliis modis productis eisdem uocalibus, ut amarem amares amar
Abbreviated transcription (Latin):
alnd haco queton porium hal& alienuititur. pedes. quippe asrons. ee corio
x lalium.hominum. tantum sunt xominanhum non etiamrerum in sensibdiuia: erȩ
nomin&. sieriptura preferatis rebis nonin pogussa quidsipriumbis dicor&. ransãte¬
trarter pisces. sed adlaucuidas untfer hostias coll&tta sunt: undo gproliattre
cognomen sur cutaesis maalem sise ditio graditum ꝓgens adid quȩoestr ie
& abeo qđ praced idque sequitur in sinuiansutdabores sructuumttuo rum mandi
Marnaminai ost quȩlaueliti transnominato haius mubtesunt specias:
autenim ꝑrond quȩ cuntina aue uo contintar ostrudi Xesfimndens idri ã¬

Expanded text:
n habet proprium, alieno utitur. pedes quippe et frons et cornu et labium hominum tantum sunt et animantium, non etiam rerum insensibilium. quae nomina si scriptura praefatis rebus non inposuisset, quid proprium his diceret non habepropter pisces, sed ad lauandas, ut ferunt, hostias collecta est, unde et probatica cognomen sortita est. metalempsis est dictio gradatim pergens ad id quod ostendit, et ab eo quod praecedit id quod sequitur insinuans, ut: labores fructuum tuorum manducametonomia est quaedam ueluti transnominatio. huius multae sunt species. aut enim per id qu
Abbreviated transcription (Latin):
Alterotune utim urcuipi docitm quem que officium ducend edsane¬
reue aliad qud artis qugion dedicit fdimacisir pare udereimuis
hietropus adeo lcte patetu liber salamonis ũe nos
secundum ebrecos perabular dicirnis: apud grocos geo nom̃
paro emiarum hac estꝑ uerbioram asceperir¬
UI Sarcas mose plenaodio ad queo stilisinrisout aliossaliaos
fecit sop sum non patest ialid ffarere sirxirđ  discendet¬

Expanded text:
altero tunc utimur, cum indoctum quemque officium docendi assumere uel aliud quid artis, quam non didicit, sibimet usurpare uiderimus. hic tropus adeo late patet, ut liber Salomonis, quem nos secundum Hebraeos parabolas dicimus, apud Graecos ex eo nomen paroemiarum, hoc est, prouerbiorum, acceperit. sarcasmos est plena odio atque hostilis inrisio, ut: alios saluos fecit, se ipsum non potest saluum facere; si rex Israe
Abbreviated transcription (Latin):
oc pͥmatam̃ qͣ ruĩ corp anina relinquere cogit᷑ : nec sec̾da qͦ poena¬
lecorp animã relinquer e ñ ꝑmittitꝰ homini accidiss& sinemopa¬
case mitissima sane õniũ poenaerit : eorũ qͥ p̃e peccitũ qđ originale
traxerꝰ nullũ insuꝑ ad diderꝰ et incaeris quae ad diderꝰ: tantoquisq
ibitolerabiliorẽ habebit dãnatione : quanto hicminorẽ habuitiniqͥ¬
a t̃napoena : tunc scĩscien plenius quid bonieis cꝰtulerit gratia
tunc reb ipsis euidentib apparedit qđ in psalmo scribtũ : miseri cordiã
&iudiciũ cantabotibidnẽ: qr nisi ꝑ indebitã miseri cordiã nemo libe

Expanded text:
c prima tamen qua suum corpus anima relinquere cogitur, nec secunda qua poenale corpus anima relinquere non permittitur homini accidisset, si nemo peccasset. Mitissima sane omnium poena erit eorum, qui praeter peccatum quod originale traxerunt, nullum insuper addiderunt, et in caeteris quae addiderunt tanto quisque ibi tolerabiliorem habebit damnationem quanto hic habebit mina poena, tunc sancti scient plenius quid boni eis contulerit gratia. Tunc rebus ipsis evidentius apparebit quod in Psalmo scriptum est, Misericordiam et judicium cantabo tibi,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ .i. lutere orreptũ ui. ꝓdicto& hab& ante no ussina syllabã gtlego logis
legor logoris : audio auds̃ audios auderis  &ficurumtempus euistdem odimna
uncior uinceris: uincear uincebor: quad quida refutantes negcintinbo

Expanded text:
pro i littera e correptam uel i productam habet ante nouissimam syllabam, ut lego legis, pro i littera e correptam uel i productam habet ante nouissimam syllabam, ut lego legis, legor legeris, audio audis, audior audiris; et futurum tempus eiusdem modi in am uincior uinciris uinciar uincibor. quod quidam refutantes negant in bo
Abbreviated transcription (Latin):
site oio peuo afipiaaueniunt onhorreo horrescho : sont quȩ originem
sui non habent: ut consuesco quiesco: Coniugationes uef beret Accdunt
tres prima secn datercia. Primaest que indicatiuo modotem pore presen¬
anteno uissimam lit tercim: Passiuo comuni a&deponenti antenouis sima
sillabam ut uco uocas : uocor loco ueris esilturum tempus eus dẽm odi
inbo & inbor̃ syllabã mirtit utuo co uocabo uo coruo cabor secunda est :̃ri̧indicati¬
uo modo tem̃p p̃sentinumero singł secunda ꝑsona uerbo aeciuo &e neutrelr .e.
productum hab& anta no uissim ã literam: Passuo cominon & doponentiante
nouissimam syllabam : ut mon eomones : moneor moneris : & futurum tem¬
pus eius demmodi: in bo&inbor syllabamitut: ut mon eomonebo moneor mo¬
nebor Tercias quȩ indicati no modo temp̃ presenti  num singł secun dipso¬
na uerbo actiuo a neutralinterdum productum interdum
correptum ÷ haba ante nouissimam litteram passiuo comonicedeponener

Expanded text:
e a perfecta forma ueniunt, ut horreo horresco; sunt quae originem sui non habent, ut consuesco, quiesco. coniugationes uerbis accidunt tres, prima, secunda, tertia. prima est, quae indicatiuo modo tempore praesenante nouissimam litteram, passiuo communi et deponenti ante nouissimam syllabam, ut uoco uocas, uocor uocaris; et futurum tempus eiusdem modi in bo et in bor syllabam mittit, ut uoco uocabo, uocor uocabor. secunda est, quae indicatiuo modo tempore praesenti numero singulari secunda persona uerbo actiuo et neutrali e productam habet ante nouissimam litteram, passiuo communi et deponenti ante nouissimam syllabam, ut moneo mones, moneor moneris; et futurum tempus eiusdem modi in bo et in bor syllabam mittit, ut moneo monebo, moneor monebor. tertia est, quae indicatiuo modo tempore praesenti numero singulari secunda persona uerbo actiuo et neutrali i interdumni et deponenti
Abbreviated transcription (Latin):
gentibus : horrisanur tonitruorum erepitus gigniaenig mr
nisigem uim habere maioremacena randum puam sib¬
tilioribus elimentrecatis ÷ quam qui n obis inurux
quio quid accepit igne uapores exingiuitȩstate calidi
uãporos raro tenues que donsentur inniliersine  ius non
non fulgorat: quȩ ratios cithiam ȩgiptum que premunita fulmine
cui subiaca italia ubioniciorehiemo aestate : nimbosa semꝑ quodã modo
rcus inaere quad riaclor &pole aduerso nubibur que formatur:
dum radios solis inmissus caue nubirepulsa acieinsolem restin¬
gturistar cerei maginem anulireddentes que d&c eloig¬
neum: de aquis purpureum : de aereiacintinum : doerregro¬
mine am trahit colorem rarius auȩstate quamieme &rare
nootibus: ne nisi in plenilunio cernitur. ut potedelunare fulgens.
Iubercoacto guttatim aere conglobantur : quȩlimali leuitoo¬
te uapores aquarum : dxerramari que sustollens : quamdii

Expanded text:
gentibus horrisonos tonitruorum crepitus gigni; et si inis ignem vim habere majorem ad penetrandum, quia subtilioribus elementis factus est quam qui nobis in usu equicquid accipit ignei vaporis extinguit. Aestate calidi vaporis raro tenuesque densantur in nubes, sine quibus non fulgurat. Quae ratio Scythiam Aegyptumque praemunit a fulmine: cui subjacet Italia, ubi mitiore hyeme et aestate nimbosa semper quodammodo . De arcu coeli. Arcus in aere quadricolor, ex sole adverso nubibusque formatur, dum radius solis immissus cavae nubi, repulsa acie in solem refringitur, instar cerae imaginem annuli reddentis: qui de coelo igneum, de aquis purpureum, de aere hyacinthinum, de terra gramineum trahit colorem. Rarius autem aestate quam hyeme, et raro noctibus nec nisi in plenilunio cernitur, ut pote de luna refulgens. ubibus. Nubes coacto guttatim aere conglobantur, qui naturali levitate vapores aquarum de terra marique sustollens, quandiu
Abbreviated transcription (Latin):
peratiodiuina que seculac ereauit & gubernat : quadri¬
mircetione distinguitur : primo qđ haxinuerbidi dispensati¬
ne non facta. sed acernasint : quinosa postulo teste. antetem¬
porantularia prȩ distinauitim regnd̃ : Secund o qđ inmateriua
in sormi paritd̃ &imenta mundi facctirant : ubi eñniuiuitin aau¬
num. ereauit omãsimiul: tertio quod e adẽmateri es recundin
causas simul Createcs noniam si mobse distinctione sex prmi¬
rumdierum in cxlesteniterres trem que creaturam formo
causis: totiur sgulitempur naturalicurs uu ꝑagitar : Ubipi
Inipso quidem principio conditionirpacta sunteelum: terras
geli aer&aqua denihilo : Die uero primalur focto ent
& iprademhilo : Secund& firmamentum mmedio aq¬
rum tertios pesiesinaris & terrecumeis qu& terro
dicitusinh ȩrent: Quarto luminaria cȩlidelumine pri

Expanded text:
Operatio divina, quae saecula creavit et gubernat, quadriformi ratione distinguitur: primo, quod haec in Verbi Dei dispensatione non facta, sed aeterna sunt: qui nos, apostolo teste, ante tempora saecularia praedestinavit in regnum; secundo, quod in materia informi pariter elementa mundi facta sint, ubi qui vivit in aeternum creavit omnia simul; tertio, quod eadem materies, secundum causas simul creatas non jam simul, sed distinctione sex primorum dierum in coelestem terrestremque creaturam formatordialibus causis totius saeculi tempus naturali cursu peragitur, ubi Pater In ipso quidem principio conditionis facta sunt coelum, terra, angeli, aer, et aqua de nihilo. Die autem primo lux facta est, et ipsa de nihilo; secundo, firmamentum in medio aquarum; tertio, species maris et terrae, cum eis quae terrae radicitus inhaerent; quarto, luminaria coeli de lumine pri
Abbreviated transcription (Latin):
squi humano generi salutis remedium.
et uitae aeternae munera contulisti.
conserua in famulo tuo it tuarum dona
uirtutum. et concede ut medelam tuam
non solũ in corpore sed etiam in anima sen¬
Dominus locutus est discipulis suis in nomine meo
demonia eicite &rsuꝑ infirmo inus uestras in poni¬
remus dñm nr̃m iħm xp̃m et cũ omni
supplicatione rogemus ut hunc famu¬
re et lȩtificare atq: confortare dignetur

Expanded text:
qui humano generi salutis remedia, et vitae aeternae munera contulisti, conserva famulo tuo N. tuarum dona virtutum, et concede ut medelam tuam non solum in corpore, sed etiam in anima senDnus locutus est discipulis suis, in nomine meo daemonia eiicientur, super infirmos manus imponiOremus Dnm nrm Jesum Xpm, et cum omni supplicatione rogemus, ut hunc famunctum visitare, et confortare dignetur
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ nequis quã & siñ deoperib deipsoglori&ur libero uoluntatir arbitru
tã quã ab ipso incipiat meritũ cũtã quã debitũ reddat᷑ praemiũ bene q¬
randi ipsalił tas. audiat eunde gratiaȩ p̃conẽ dicentẽ : dr̃ enĩ qͥoperatur
in uob & uelle & operari ꝓbona uoluntate : Et alioloco: Igitꝰ ñ uolentisneo
currentir sed miserentis : dĩ: sũ ꝓculdubiosi homo eius &atis ÷ utratio¬
ne iã utatꝰ ũ posr& credere sperare dilgere. uisi uolla : Neo ꝑuenire
ad palmã suꝑnae uocationis dĩ uisi uoluntate cuc arrerit : qͥ modoerg

Expanded text:
tem ne quisquam, etsi non de operibus, de ipso glorietur libero voluntatis arbitrio, tanquam ab ipso incipiat meritum, cui tanquam debitum reddatur praemium bene operandi ipsa libertas, audiat eumdem gratiae praeconem dicentem: Deus enim est qui operatur in vobis et velle et operari pro bona voluntate , et alio loco: Igitur non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei , cum procul dubio, si homo ejus aetatis est ut ratione jam utatur, non possit credere, sperare, diligere, nisi velit, nec pervenire ad palmam supernae vocationis Dei, nisi voluntate cucurrerit. Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
tere et siqͥdẽ in meliur hominũ reformationẽ nula pnorsusẽe td¬
iss&. sic̃ impiorũ nulla ÷ angelorũ: Nonne merito fier& ut natur
quar dm̃ deseruit que praceptũ suicreatorir qđ custodire facillis
possit : sua maleutens potestate calcauit atq transgressa ÷ quaens
sui creatoris imaginẽ ab eiur lumine c̃tum a oit̃ a uersa uiolaũ qr
salubrẽ seruitutẽ ab eius legib: male libero abrupta arbitrio: uni¬
uersa in axernũ deserere t̃ abeo & ꝓsuo merito pornã pender& sep¬
tennã planeita facer& sitantũ iustur ñ &uiã miseri corserr& sius
indebitã misericordiã multo euidentius in indignorũ potiur libi¬

Expanded text:
t si quidem in melius hominum reformationem nullam prorsus esse voluisset, sicut impiorum nulla est angelorum, nonne merito fieret, ut natura quae Deum deseruit, quae praeceptum sui Creatoris, quod custodire facillime posset, sua male utens potestate calcavit atque transgressa est, quae in se sui Conditoris imaginem ab ejus lumine contumaciter aversasalubrem servitutem ab ejus legibus male libero abrupit arbitrio, universa in aeternum desereretur ab eo, et pro suo merito poenam penderet sempiternam. Plane ita faceret, si tantum justus, non etiam misericors esset, suamque misericordiam multo evidentius in indignorum potius libe
Abbreviated transcription (Latin):
Sorro autẽ amne m̃ datiũ ied eo dicendit ⁊ esso pectatũ qr horaq iuonsolt
quando siscit ipseqđ uerũ sie sed&iã si quando errat & pallis sicuchq¬
moioe deb& loqͥ qđ animo gerit. si ue illud uerũ sit siuȩ puted & nonis ÷
omnis autẽ quissititꝰ ctra id qđ animo sentit loqͥt uolant are fulen¬
di e tutiq uerba propteroar̃ instituta ñ ꝑqua se inuice homines
sallam sed ꝑquȩ in alterius quisq notitiã cagntationes suas per ferat:

Expanded text:
dacium ideo dicendum est esse peccatum, quia homo non solum quando scit ipse quod verum sit, sed etiam si quando errat et fallitur sicut homo, hoc debet loqui quod animo gerit; sive illud verum sit, sive putetur et non sit. Omnis autem qui mentitur, contra id quod animo sentit loquitur voluntate fallendi. Et utique verba propterea sunt instituta, non per quae se homines invicem fallant, sed
Abbreviated transcription (Latin):
cu pircentia nexiarũ qͥb comites sub inferuntꝰ error & dolor quo
duomala quand o mminentia sentiunt᷑ ea fugitantis inimiinetus
uocetur ma&iur Porpo animꝑ adipiscit᷑ c̃cupiti quãiur ꝓnitior ni
nu quõ id er rore ñsentit. ł delecatione morbida umottꝰ ł uaniu
tã quã fontib: omnis miseria naturat rationalis emanat.

Expanded text:
concupiscentia noxiarum; quibus comites subinferuntur error et dolor: quae duo mala quando imminentia sentiuntur, ea fugitantis animi motus vocatur metus. Porro animus cum adipiscitur concupita, quamvis perniniam id errore non sentit, vel delectatione morbida vincitur, vel vtanquam fontibus omnis miseria naturae rationalis emanat.
Abbreviated transcription (Latin):
tiã sed adbene faciendũ ista lib̵ tas undeert honim ad dicto & uendi¬
to nisi redimat cuius illa uox÷ siuor plius liberauerit tuncuere libe¬
ra eritꝰ sed ante qũa fierun homine incipiat q̃ modo quis quã delibero arb¬
trio in bono glouat᷑ opere qͥ ñ du rest lib ad operandũ bene: suist seuana siꝑ¬
bia inflitus extollat qũ cohib& apostł dicens gratia saliui factiestis ꝑfidẽ¬

Expanded text:
tiam. Sed ad bene faciendum ista libertas unde erit homini addicto et venditiam. Sed ad bene faciendum ista libertas unde erit homini addicto et vendito, nisi redimat cujus illa vox est, Si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis ? Quod antequam fieri in homine incipiattrio in bono gloriatur opere, qui nondum est liber ad operandum bene? Nisi se vana superbia inflatus extollat, quam cohibet Apostolus dicens: Gratia salvi facti estis pe
Abbreviated transcription (Latin):
erit aꝑditionereparatus: nũ quid libero uoluntatir arbitmor & hoc al¬
sit nã libero arbitrio maleutens homo & seꝑdidit & ipsũ sic enĩqͥse
occidit utiq uiuendo seoccidit sed se occidendo ñ uiuit nec ipseipscim
poterit resus ertare . cũ occiderit : Itacũ libero peccare tꝰ arbitrio uic¬
torepeccato amissũ : & liberũ arbitriũ: Aqͦ enĩquis deuictus ÷ huic
& seruus ad dictur ÷ : P&ricerte a postoli estista sententia quȩ cũ ue¬
rasit q lis quȩ sopotest serui addictiẽe libtas nisi quando eũ peocape
delectat: liberalit̃ enĩ seruit qͥ suid ñ uoluntatẽ libent̃ fac̃: Ae ꝑhoc
ad peccindũ lib̵ ÷ qͥ peccati seruus ÷. Vnde adiuste faciendũ lił ñerit
nisi apeccato liberatus ẽẽ iustiti r coeperit seruus. Ipsa ÷ ueralił tas
ꝓpt̃ recti facti lnitiã simul & pia seruitus ꝓpt̃ receptioboedien¬

Expanded text:
erit a perditione liberatus? Numquid libero voluntatis arbitrio? Et hoc aberit a perditione liberatus? Numquid libero voluntatis arbitrio? Et hoc absit: nam libero arbitrio male utens homo, et se perdidit et ipsum. Sicut enim qui se occidit, utique vivendo se occidit, sed se occidendo non vivit, nec se ipsum poterit resuscitare cum occiderit: ita cum libero peccaretur arbitrio, victore peccato amissum est liberum arbitrium; A quo enim quis devictus est, huic et servus addictus est . Petri certe apostoli est ista sententia: quae cum vera sit, qualis, quaeso, potest servi addicti esse libertas, nisi quando eum peccare delectat? Liberaliter enim servit, qui sui domini voluntatem libenter facit. Ac per hoc ad peccandum liber est, qui peccati servus est. Unde ad juste faciendum liber non erit, nisi a peccato liberatus esse justitiae coeperit servus. Ipsa est vera libertas propter recti facti laetitiam, simul et pia servitus propter praecepti obedien
Abbreviated transcription (Latin):
ihic numerus dõ sit notus.. Alia uero creatura rationalis quae in ho¬
minb: erat quõ peccatis at q supplicus acriginalib: & ꝓprus tota
perierat ex eius partereparata qđ angelica societate muna illadia¬
bolica minuerat suppleret̃: hoenĩ ꝓmissũ ÷ resurgentib scir qđ erun
ceqͣler angelisdĩ Itasuꝑnahierusalẽ mat̃ nr̃a ciuitas dĩ uulla qiuiũ suocũ¬
enĩnumerũ autreõrũ hominũ ã inmundorũ dȩmonũ nouime inqͥrũ lo¬
cũ succedentes filiis c̃ematris quaesterelis appecrebat int̃ris. in ea pace
deq illiceriderunc sine ullo tẽpori t̃mino ꝑ manebunt se dillorũciuiũ
numerus si ueqͥ÷ siue qͥ futurus : in c̃tẽplatione ÷ eius artifieis qͥ uocait
eaquae ñ sunc tãquã ea quae sun atq: inm̃ surti & numero & pondere¬
cui liberationẽ dr̃ regnũq ꝓmisit a t̃nũ nũ quid meritir operũ suorũ
reparare potest: ab sit : quid enĩ boniopentt̃ ꝑditur: Nisi quantũ fu¬

Expanded text:
icitate gauderet: alia vero creatura rationalis quae in hominibus erat, quoniam peccatis atque suppliciis et originalibus et propriis tota perierat, ex ejus parte reparata, quod angelicae societati ruina illa diabolica minuerat, suppleretur. Hoc enim promissum est resurgentibus sanctis, quod erunt aequales angelis Dei . Ita superna Jerusalem matenim numerum aut sanctorum hominum, aut immundorum daemonum novimus, in quorum locum succedentes filii sanctae matris, quae sterilis apparebat in terris, in ea pace de qua illi ceciderunt, sine ullo temporis termino permanebunt. Sed illorum civium numerus, sive qui est, sive qui futurus est, in contemplatione est ejus artificis, qui vocat ea quae ncui liberationem Deus regnumque promisit aeternum, numquid meritis operum suorum reparari potest? Absit. Quid enim boni operatur perditus, nisi quantum fu
Abbreviated transcription (Latin):
corporis morte punitus : Mortir quippe suppliciũ : dñs cõminatus fue¬
rat sipec car& sic eũ munerans libero arbitrio ut tam̃ reger&
imperio terrer& exitio Atq inparadis. felicitate tãquã in ũbraui¬
tae unde iustitia custodita in meliora conscender& conlocauit:¬
incp peceatũ ex sul effectus. stirpẽ qͦq: suã quã peccando in setã¬
traher& originale peccatũ : qđ traberet̃ꝑerrorer dolores ꝓdiuersos
adillud extremũ cũ desertorib: angelir. uitiatorib: & pomssorib: & c̃
soatib: suis sinefine suppliciũ: sic ꝑ unũ hominẽ peccatũ intraũ inmudũ
& ꝑpeccatũ mors &ita inom̃s homines ꝑtransiũ in qͦom̃s peccaueriuiñ

Expanded text:
corporis morte punitus est. Mortis ei quippe supplicium Deus comminatus fuerat, si peccaret: sic eum munerans libero arbitrio, ut tamen regeret imperio, terreret exitio, atque in paradisi felicitate, tanquam in umbra vitae, unde justitia custodita in meliora conscenderet, collocavit peccatum exsul effectus, stirpem quoque suam, quam peccando in se tantraheret originale peccatum, quo traheretur per errores doloresque diversos ad illud extremum cum desertoribus angelis vitiatoribus, et possessoribus, et consortibus suis sine fine supplicium. Sic « per unum hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors, et ita in omnes homines petr
Abbreviated transcription (Latin):
mbano ꝑsi nacili pã transiliendã essedieobanit : ut pros ꝑimiresatione epgrũmatum:
to nro hoc opis ÷ sed abillo sumitur: hicros qusite am rupemfundoreiis sit a uas fxtis

Expanded text:
 synalepham transiliendam esse dicebant, ut Prosper in praefatione Epigrammatum: Nec nostrae hoc opis est, sed ab illo sumitur hic ros, Qui siccam rupem fundere jussit aquas. Sextus
Abbreviated transcription (Latin):
nec ortusucidis aeternofuilgis lmine. Xpẽ precamus cebnue orcintibus
seruistius iniquitas hȩ oseculi ne nõc ceq tiuncefidem. Non eogitemus im¬
pe in indecinius nemini. lesinomiiamus uicemunetimus in bonumimalit.
bnt nost ifecordibus iradolis suebia. abnstetauaricia malorum radi tmnũ.
inum mentem non occup& ebrie tatem ꝑpai sed nostrosensi conpetens
tuumliliumis puco lum Com serntpacis sederanonsinilatuicaritas sedinlila¬
ticustits credilitcteperpeti Pctcondis nonitpredis mola suadat semꝑ fa¬

Expanded text:
iste, precamur annue, Crantibus servis tuis Iniquitas haec saeculi Ne nostram captivet fidem. Non cogitemus impie, Invideamus nemini, Laesi ne reddamus vicem Vincamus in bono malum. Absit nostris ex cordibus Ira, dolus, superbia, Absistat avaritia, Malorum radix omnium. Vinum mentem non occupet Ebrietate perpeti, Sed nostro sensui competens Tuum bibamus poculum. Conservet pacis foedera Non simulata charitas, Sed illibata castitas Credulitate perpeti
Abbreviated transcription (Latin):
ls solemdeicursibus certo fundasti tranite:
oratra iam depellitur mundinitur  noscitur nouis quȩ iam menti sugor
dulcis inaetis erogit. Luudis suna reiamtuos diesrelietos admon& uuttur que
Eodcoludiem dum consecit sides profinduserueat spes adpromisa ad prouo
Trinom no mon altis des. Qnum peromn apotens mrum quesignimeru cistoratur
in menselucis. Tumundi consitotures tus opti mothrono sedef iudex
culminis tibilocus ÷ mirabilisturexprimos anastosis.
Iufidei duditores eohumilis torespitstibial tos edisdronus tibiduunus ÷ honor¬

Expanded text:
ibus, Solem dierum cursibus Certo fundasti tramite. Nox atra jam depellitur, Mundi nitor renascitur, Novusque jam mentis vigor Dulces in actus erigit. Laudes sonare jam tuas Dies relatus admonet, Vultusque Sed sol diem dum conficit, Fides profunda ferveat, Spes ad promissa provocet, Trinum nomen alta vides, Unum per omnia potes, Mirumque per signum Crucis Tu rector immensae lucis. Tu mundi constitutor es, Tu sempiterno throno sedes Judex, culminis, Tibi laus est mirabilis, Tu es prima Anastasis. Tu fidei auditor es, Et humiles tu respicis, Tibi altum vid
Abbreviated transcription (Latin):
munere mor tis salufulegibus.  Tenuncoroentes poscimus tucicon¬
serucis munerae quem perlegemehatolicam cunctis donastigentibus.
uuerbum pactris aeternoo redimo editus dc erdosub sstens uingenitus filius
uumuersaere atura mundifactetur dnm iussipatris rnocecto tuis ꝑ¬
pectauiribus. Tibiomnes angeli celestem presam gloriam. techorus
bis dio denus numerds. odoramentis ꝓle nos gostant subylexadhorcint
pactheras. Tili cherulunacera sin t rompaterni lumins sens ala
Os anne filidoud bene dietuseey & tre. quin nomine dt
uenstide ex celnsdnẽ Tuagnis in maco latus decturterre
uctima quiseo uostimema tuco la uostiscangiine.
umultitudo baatorum colilocatimarrum psalnis signis &e coronis ducxm sec¬
tanturglorie. Quo rum nos ad dasni mero tade precimurdñe uina uoce
tesonemus uno laudemus carmine

Expanded text:
munere Mortis solvisti crimine, Te nunc orantes poscimus: Tua conserves munera; Quae per legem catholicam Cunctis donasti gentibus. Tu verbum Patris aeterni Ore divino editus, Deus ex Deo subsistens Unigenitus Filius. Te universa creatura Mundi fatetur Dominum. Jussu Patris inchoata Tuis perfecta viribus. Tibi omnes et angeli Coelestem praestant gloriam, Te chorus  Bis duodenus numerus, Odoramentis plenas gestans Supplex adorat pateras. Tibi Cherubim et Seraphim Throni paterni luminis, Senis alarum Hosianna fili David, Benedictus es a Patre Qui in nomine Dei Venisti de excelsis, Domine. Tu agnus immaculatus Es datus terrae victima Qui sanctorum vestimenta Tuo lavisti sangine. Te multitudo beatorum Coeli locata martyrum, Palmis insignis et coronis, Ducem sectantur gloriae. Quorum nos addas numero Te precamur, Domine, Una voce te sonamus, Uno laudamus carmine
Abbreviated transcription (Latin):
gorgiterr: hu mattis nam ueflatilus terrabaptrians rerilus. Currus iampos¬
cit bor soros radis rouirqueflam maus, qđ aelicudens uertice profects moris
nesciens am noctis um bralin quetur populum taligodeserit txpus quenpi
licifer demsopitum sus citans. Hiesdierum a ises lutis quelimen ipsees
unum potens poromnie potens inunumerintcas. Pononunc suluaturqr̃ tib¬
Paiter quiedum eontenis oante musiunt namentiur adueniat regnũ tiũ satuiolunt siua
Hec inquamuoluntastuca nob̵ agenda traditur sumir a dilispũ casto
manenstes cerpore. Panem nostrum eotidie dete edendimtri¬
bure remitte nolisde lntex ut nos nõis remitte mus
Cem ꝓttiusi bbola inducinos nesineris sed puro cordesub plices
tunos amalo lbera. Ferni emm¬
necullam senciens noctu ralis ꝓpeti. Iam ae dipallens proa ima dienuoa
ceduentiu olitumdens limensiderũ cid seteluruslucisar. Iam sratileti
surgimus gratisuinentis & tuas quod eectim noctem iucrrit reueo¬

Expanded text:
Currus jam poscit phosphorus Radiis rotisque flammeis Quod coeli scandens verticem Profectus moram nesciens. Jam noctis umbra linquitur Polum caligo deserit, Typusque Christi Lucifer Diem sopitum suscitans. Dies dierum agius es Lucisque lumen ipse es, Unum potens per omnia, Potens in unum Trinitas. Te nunc, Salvator,  contines, Cantemus nunc nomen tuum, Adveniat regnum tuum Fiatque voluntas tua. Haec, inquam, voluntas tua Nobis agenda traditur, Simus fideles spiritu, Casto manentes corpore. Panem nostrum quotidie De te edendum tribue; Remitte nobis debita Ut nos nostris remittimus. Tentatione subdola Induci nos ne siveris, Sed puro corde supplices Tu nos a malo libera. Hymnec ullam sentiens, Natura locis perpetim: Jam cedat pallens proximo Diei nox adventui Obtendens Lumen siderum Adest et clarus lucifer. Jam strato laeti surgimus Grates canentes et tuas, Quod caecam noctem vicerit, Reve
Abbreviated transcription (Latin):
solis igni de cobͦtiuel aeri sitinera mutati dulcer cant : ut marinã
aquam humo: uel dulcẽmoarinis herbis insundentum: in contrarium
rolemis trainsferrosoporem. Deim graꝑtis XXXIi
mbres & nubium conora eguttulis: dum in maiores stillas coeunt
teres amplius nonferente naturam : nuncuento interpelente :
nunosole dirroluente: pluiualiter atorras dilabuntar : sed pluiua suo¬
Ict atis mnero co angulantur sedetius neue soluentur aenter¬
du sepiur quam noctudiadunt: Deniiue xxX
Iiues a quarumuaporenaedum denia ttmngutas redgeli pre¬
ripiente sermantur: quas in alte marenon cadere pibent
Oprȩsagit sirubeat sincerum sipallax tẽpes tuorum sicon cauis
indeur itautne dofulgens recdios ad anstrom & aqulonememitinat:
tem pestatem humidam auentuo sam: sipallidus in mgrans nubes occidat

Expanded text:
solis igne decocti vel aeris itinere mutati dulcescant, ut marinam aquam humo, vel dulcem marinis herbis infundentes, in contrarium solemus transferre saporem. CAPUT XXXIImbres ex nubium concreti guttulis, dum in majores stillas coeunt, aeris amplius non ferente natura, nunc vento impellente, nunc sole dissolvente pluraliter ad terras dilabuntur. Sed pluvias vo, in aere coagulantur, sed citius nive solvuntur, et interdiu saepius quam noctu decidunt. CAPUT XXXives aquarum vapore, necdum densato in guttas, sed gelu praeripiente formantur, quas in alto mari non cadere perhibepraesagit. Si rubeat, sincerum; si palleat, tempestuosum; si concavus videtur, ita ut in medio fulgens radios ad Austrum et Aquilonem emittat, tempestatem humidam et ventosam; si pallidus in nigras nubes occidat,
Abbreviated transcription (Latin):
penates gentiles dicebant omnesdeos quorden
rata Manerdeos mortuorum dicunt quorum poteraitem intu
nam&terram csserant a quibus a manedictum gestimant
quos patunt hobere quimannus id esttrerus estmanosduetos Nuc
dicimanes hocestmites hamodestos cum sint terribiler een
manes utparcas ut eumeminidas. Laruas e hominib sactand¬
moner aunt quime ritimal suerant qua runatar esreedes¬
tur terreri paruulos&m angulis garrire tenebrons lamias q
sabule tradunt in fantes corripere adaniare solitas altmor¬
do spetialier di tos: phuloopłn quigretepanite latine mcub
appllatur suemui ameundo passimcuanimalib. unde cenadis¬

Expanded text:
Penates gentiles dicebant omnes deos, quos dratur. Manes deos mortuorum dicunt, quorum potestatem inter lunam et terram asserunt: a quibus et mane dictum existimant, quos putant ab aere, qui manus, id edici Manes hoc est, mites, ac modestos, cum sint terribiles, et immanes, ut Parcas et Eumenides. 101. Larvas ex hominibus factos daemones aiunt, qui meriti mali fuerint. Quarum natura esse dicitur terrere parvulos, et in angulis garrire tenebrosis. 102. Lamias, quas fabulae tradunt infantes corripere, ac laniare solitas, a laniando specialiter dictas. 103. Pilosi, qui Graece Panitae, Latine Incubi appellantur; sive Invi ab ineundo passim
Abbreviated transcription (Latin):
autem dicunt quod quasiium hobeat omniumrerum gignem¬
ta sichabentur ut ea nonintellata damnabiliter tamenado
rent. Fatum autem dicuntesse quic quiddi fantus quiqui
iupiter faura fando igurstactõ dicunt Id estaliquendo. Qquodni¬
si hoc nomeo iami aliare soler& intellegi corda hominum. nol¬
nim ab nuere posumus esse seriptum in licterisstis. Semellocu
tus : intellegiturim mobiliter hocestin comutabiliter. ẽ. Locutus¬

Expanded text:
autem dicunt, quod quasi vim habeat omnium rerum gignenautem dicunt, quod quasi vim habeat omnium rerum gignenta sic habentur, ut ea non intellecta damnabilitrent. Fatum autem dicunt esse quidquid dii fantur, quidquid Iuppiter fatur. A fando igitur fatum dicunt, id est a loquendo. Quod nisi hoc nomen iam in alia re soleret intellegi, quo corda hominum nolnim abnuere possumus esse scriptum in litteris sanctis Psalm.tus est,' intellegitur inmobiliter, hoc est incommutabiliter est locutus
Abbreviated transcription (Latin):
qeminmature similitud ine forma uerunt tinde cepando¬
turest idestomne fingunt emmeum umuerraelimen torũ¬
paie habaonim corima in similitadineradiorum robir e&du¬
ne distinc tomaculas habapellem propterc&lindera.: Ru¬
leccius siderea sticier adimilitudinom achoros: Fistolam
reptem calamorum gestat propterarmoniam celinqua
reptemsant roniaeseptem discfinanocu uillo susest
habautrolidatatem terreostendit quemuoluntrerus &co¬
cus natare deum unde & pan qua nom niadicunt Igrlgo.
exptorum terraappellator quamisi nucluntesre fatauten
sis sregna Ergiptorum in achiregissiliea que degr atiaueni¬
ued a terram eius nomine appellauerunt : Syrqpi a
manumum egptiorumdeus i prẽesapir reargiuiorum queor
transuettus in egiptũ Cumibidemortuor surranirar
quam sarco fago uocant : Sxros dicitur grae &l
egiptus instarnuminis colebateo quod defut
goinis & responsa illis non signis seduocibus dabant. Cenium

Expanded text:
in naturae similitudinem formaverunt; unde et Pan dictus est, id est, omne. Fingunt enim eum ex universpecie, habet enim cornua in similitudine radiorum solis et lune. Distinctam maculis habet pellem, propter celi sydera. Rubet eius facies, ad similitudinem etheris. Fistulam septem calamorum gestat, propter harmoniam celi, in qua septem sunt soni et septem discrimina vocum. Villosus est, habet, ut soliditatem terre ostendat, quem volunt rerum et totius nature deum; unde et Pan, quasi omnia dicunt. Isis lingua Egyptiorum terra appellatur, quam Isin volunt esse. Fuit autem Isis regina Egyptiorum Inachi regis filia, que de Grecia veniquod et terram eius nomine appellaverunt. Serapis omnium maximus Aegyptiorum deus. Ipse est Apis rex Argivorum, qui navibus transvectus in Aegyptum, cum ibidem mortuus fuisset, quam sarcophagum vocant, soros dicitur Graece, , quem Aegyptus instar numinis colebat, eo quod de futganis, et responsa illis non signis, sed vocibus dabant. Genium
Abbreviated transcription (Latin):
badit idcircoaute muulcanus de femoreiunonis fingitur natus ꝗd sus¬
mina deimo aerenascuntur. Claudus datemdicitur uuleanus enir
naturamnum quam pectus ⁊ignir. redquasi claudus eiusmodi
spociem motum que hab&. Ideo auteminł febrorum fornaci
eunde moulcanum anctorem dicunt quia sineigne nullum
tispater quem alortum uocant qua si retepteraminorta u
iber muliebra eedlicata corpore pingitor di

Expanded text:
cadit. Idcirco autem Vulcanus de femore Jovis fingitur natus, quod fulcadit. Idcirco autem Vulcanus de femore Jovis fingitur natus, quod fulmina de imo aere nascuntur. Claudus dicitur Vulcanus, quia per naturam nunquam rectus est ignis, sed quasi claudus ejusmodi speciem motumque habet. Ideo autem in fabrorum fornace eumdem Vulcanum auctorem dicunt, quia sine igne nullum tis pater: quem alii Orcum vocant, quasi receptorem mortuoruentur. Quod idem Liber muliebri et delicato corpore pingitur, di
Abbreviated transcription (Latin):
mptereurupe raptum. fuiteniminnaue cuius in signeorat teui¬
ros modbodana es ꝑimbrem aureum appacisre concibitum
uluntellegitur pudicitia midieris ab aurosuissecorroptam modo insim¬
itudi nom aqule propter quod puerum rapuerit modo serpentem
qui a reptauerit & cignum quia cantauerit &ideo nonsigure iste sunt
achlano deueritate scelera. unde&torpeerat todes deoserat eredit
quales homineserse non debeant Ianumdicunt qua simumd ueleeh
del mensuum Ianuamduas lanisticies faciunt propterorientem &cocci¬
dentem. Cum uerosticiunteum quadristontem &linumgemi¬
num appelant ad quat taor mudi partos hacreferunt uelad qua¬
tuorelimenta siue tempora seddumho singunt. Mons trumnon
dm̃ fciciunt : Neptum a quas mundi predicant & dictos abeis neptunus
quasi neboconans tiulcanum uolites seignẽ & dictos uulcanus
dicit eum precipitatum deaere interras qui aomne fulmeri deuero

Expanded text:
pter Europae raptum; fuit enim in navi cuius insigne erat taurus: modo Danaes per imbrem aureum appetisse concubitum; ubi intellegitur pudicitiam mulieris ab auro fuisse corruptam: modo in similitudine aquilae, propter quod puerum ad stuprum rapuerit: modo serpentem, quia reptaverit, et cygnum, quia cantaverit. Et ideo non figurae istae sunt, sed plane de veritate scelera. Unde turpe erat tales deos credi, quales homines esse non debeant. Ianum dicunt quasi mundi vel caeli vel mensuum ianuam: duas Iani facies faciunt, propter orientem et occidentem. Cum vero faciunt eum quadrifrontem et Ianum geminum appellant, ad quattuor mundi partes hoc referunt, vel ad quattuor elementa sive tempora. Sed dum hoc fingunt, monstrum, non deum faciunt. Neptunum aquas mundi praedicant; et dictus ab eis Neptunus, quasi nube tonans. Vulcanum volunt ignem; et dictus Vulcanus dicit eum praecipitatum de aere in terras, quod omne fulmen de aere
Abbreviated transcription (Latin):
qua ramomnium carmina erperuntur. In quiburdedo adexpo x
autem intercecerara nobilioreritrea peribaur. De magir
magorum primdsxorumastroer rebatrianorum quemminor
rexapriorum prebiomterfeit dequo aristotelir reribit qđ incior
centummilia uerrium ab iprt condita indiciis uoluiminum
eiur delarentur Hancartem multa. postreulademocritur¬
ampliauit quando&n pocrator medicine dirciplina epploruit.
apud a siriur i autemmagicoe arterto piose runt testantelucano
intoto terrarum orbeplurimis reulirualunt erquandamsci¬
enciam futurorum ainfernorum ouocacio nereorum inuenia
sunt. arus picia auguracioner & ipraque dicuntur oraciola
angramanoia: Ne migrumde magorum prestigis querumin¬

Expanded text:
Quarum omnium carmina efferuntur, in quibus de Deo et de autem inter ceteras ac nobilior Erythraea perhibetur. De magis . Magorum primus Zoroastres rex Bactrianorum, quem Ninus rex Assyriorum proelio interfecit: de quo Aristoteles scribit quod vicies centum milia versuum ab ipso condita indiciis voluminum eius declarentur. Hanc artem multa postampliavit, quando et Hippocrates medicinae disciplina effloruit. Apud Assyrios autem magicae artes copiosae sunt, testante Lucanoin toto terrarum orbe plurimis saeculis valuit. Per quamdam scientiam futurorum et infernorum evocationes. Eorum inventa sunt aruspicia, augurationes et ipsa quae dicuntur oracula et necromantia. Nec mirum de magorum praestigiis, quorum in
Abbreviated transcription (Latin):
ric i ierablium remedorum questars medicorum condemmat
Qiuem preantionbus siue in cara terbus t uclinquibus cum querebi
suspendendis ad quel egindr inquihis aminbus aridemianam est
Ex quadam pestifera pocietate hominuti & angelorumi maloras
xortaunde cone tauitanda sunt acepiano atnm penitus ex dera¬

Expanded text:
re execrabilium remediorum, que ars medicorum condemnat, vel in precantationibus vel in characteribus vel in quibuscunque rebus suspendendis atque ligandiex quadam pestifera societate hominum et angelorum malorum exorta. Unde cuncta vitanda sunt a Christiano et omnino pe