comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Miserere mei dñe ihu miserere mei.
qm in te confidit anima mea: et
in umbra alarũ tuarũ sꝑabo. do¬
nec transeat iniquitas. In hoc tam̃
psaie testimonio florẽ filiũ. uugã in¬
nec uirge uirorẽ floris lesit emussio.
nec uͥginis ꝑudorẽ sacri partꝰ ecdito.
feramꝰ & alia uirgini matͥ doq filio
congrua de scripturis testimonia.
Qͥa illud gedeonis significat uellus.¬
ꝗd utiq de carne tonsũ. s sine uil¬
nere carnis in area ponit᷑.: & nunc
qͥdẽ lana. nuncuͦ area rore ꝑfun¬
ditur: nisi carnẽ assũptã de carns
uͥginis absq detrim̃to uͥgmitatisꝭ
Cui utiq distillantib celis. tota se
infudit plenitudo diuinitatis:
adeo ut ex hac plenitudine om̃s

Expanded text:
esu, miserere mei; quoniam in te confidit anima mea, et in umbra alarum tuarum sperabo, donec transeat iniquitas . In hoc tamen Isaiae testimonio, florem Filium, virgam inNec virgae virorem floris laesit emissio, nec virginis pudorem sacri partus editio.feramus et alia Virgini Matri, Deoque Filio congrua de Scripturis testimonia. Quid illud Gedeonis vellus significat, quod utique de carne tonsum, sed sine vulnere carnis in area ponitur, et nunc quidem lana, nunc vero area rore perfunditur , nisi carnem assumptam de carne Virginis, et absque detrimento virginitatis? Cui utique distillantibus coelis tota se infudit plenitudo divinitatis: adeo ut ex hac plenitudine omnes
Abbreviated transcription (Latin):
hoc est si ñ potes sublimẽ uidere se¬
mitã uirginitatis: sequere uł dm
ꝑ tutissimã uiã humilitatis. A cuiꝰ
rectitudine siqͥs etiã de uirginib de¬
uiauerit: ut uerũ fatear. nec ipsi
qͥdem agnũ comqͥnatꝰ humilis. seqͥt᷑
& uirgo suꝑba. s neuter qͦcũq ierit.
qr nec ille ascend̾e potest ad mundi¬
ciam agni qͥ sine macła est: nec ad
eiꝰdẽ mansuetudinẽ descend̾e dig¬
nat᷑. qͥ scilicet ñ corã tondente. s¬

Expanded text:
Hoc est, si non potes sublimem incedere seHoc est, si non potes sublimem incedere semitam virginitatis, sequere vel Deum per tutissimam viam humilitatis: a cujus rectitudine si qui etiam de virginibus deviaverint, ut verum fatear, nec ipsi quidem Agnum coinquinatus humilis, sequitur et virgo superbus; sed neuter quocunque ierit: quia nec ille ascendere potest ad munditiam Agni, qui sine macula est; nec is ad ejusdem mansuetudinem descendere dignatur, quia scilicet non cora
Abbreviated transcription (Latin):
nignissimã dignationẽ. siue matͥs
excellentissimã dignitatẽ. Utrmnq
stupor: utͥnq mirałm. Et qͦd fe
mine ds̃ obtẽꝑet humilitas ab̾q
exemplo: & qͦd femina dõ pͥncipet᷑.
sublimitas sine socio. In laudibꝰ uir
cas dignã: quẽ etiam preit: Disce
homo obedire: disce t̾ra subdi. disce
pulus obtẽꝑare. De auctore tuo lo
tu te exaltas: Ds se hõib subdit: &
tu dñari gestiens hõibꝰ. tuo te p̃po¬
nis auctori: Ntinã mͥ aliqͥndo tale
aliqͥd cogitanti. ds respondere dig¬
netur: qd̾ & suo increpando respon¬
dit discipło. Uade in qͥt post me sa¬
enim hõibꝰ p̃esse desid̾o: totiens dm meũ
p̃ire contendo. ꝙ tunc uere ñ sapio ea gͦ
dĩ st̃. De ipso namq dictũ est: et erat
subditꝰ illis. Si hõis o homo imitari
dedignaris exemplũ.: certe ñ erit tͥ
indignũ. sequi auctorẽ tiñ. Si non
potes forsitan sequi eũ qͦcũq ierit. dig¬
nare uł sequi quo tͥ condescendit.

Expanded text:
nignissimam dignationem, sive Matris nignissimam dignationem, sive Matris excellentissimam dignitatem. Utrinque stupor, utrinque miraculum. Et quod Deus feminae obtemperet, humilitas absque exemplo; et quod Deo femina principetur, sublimitas sine socio. In laudibus vircas dignam, quae etiam praeit? 8. Disce, homo, obedire; disce, terra, subdi; disce, pulvis, obtemperare. De auctore tuo loqtu te exaltas? Deus se hominibus subdit, et tu dominari gestiens hominibus, tuo te praeponis auctori? Utinam mihi aliquando, tale aliquid cogitanti, Deus respondere dignetur, quod et suo increpando respondit apostolo: Vade, inquit, post me, Saenim hominibus praeesse desidero, toties Deum meum praeire contendo: et tunc vere non sapio ea quae Dei sunt. De ipso namque dictum est: Et erat subditus illis. Si hominis, o homo, imitari dedignaris exemplum, certe non erit tibi indignum sequi Auctorem tuum. Si non potes forsitan sequi eum quocunque ierit, dignare vel sequi quo tibi condescendit.
Abbreviated transcription (Latin):
attendas: qͦ re tua suꝑ eiꝰ mirabili cel¬
situdine ducet amiiratio: Nonne
ad hoc ut te uideas nec satis posse
mirari: Nonne tui immo uerita¬
tis iudicio: illa que dm habuit filiũ.
suꝑ om̃s etiã choros exaltabit᷑ angłoꝵ:
suũ audacter appellat filiũ dicens:
fili qͥd fecisti nob̾ sic: Qs hoc dicere¬
audeat angłoꝵ: Sufficit eis & ꝓ
magno habent. qͦd cũ sint sp̃sex condi¬
tione: ex gr̃a facti y uocati st̃ angłi.
testante clauid. Qui facit inqͥt angłos
suos sp̃s. Maria uͦ matrẽ se agnoscens
maiestatẽ illã ciu illi cũ reuerentia
seruiunt. cũ fiducia suũ nuncupat
filiũ. Nec dedignat᷑ d̾s nuncupari:
qd̃ ẽẽ dignatꝰ est. Nã paulopost sub¬
dit eugłista. Et erat inqͥens subditꝰ
cui angłi subditi st̃. cui pͥncipatꝰ et
potestates obediunt: subditꝰ erat oa¬
riȩ. Nec tantũ mariȩ: s etiam ioseph
ꝓpt̾ mariam. M irare gͦ utrũlibet. &
lege qͥd ampliꝰ mireris: siue filii be¬

Expanded text:
attendas! quo te tua super ejus mirabili celsitudine ducet admiratio? Nonne ad hoc, ut te videas nec satis posse mirari? Nonne tuo, imo Veritatis judicio, illa quae Deum habuit filium, super omnes etiam choros exaltabitur angelorlorum Maria suum audacter appellat filium, dicens: Fili, quid fecisti nobis sic? Quis hoc audeat angelorum? Sufficit eis, et pro magno habent, quod cum sint spiritus ex conditione, ex gratia facti sunt et vocati angeli, testante David: Qui facit, inquit, angelos suos spiritus . Maria vero matrem se agnoscens, majestatem illam, cui illi cum reverentia serviunt, cum fiducia suum nuncupat filium. Nec dedignatur nuncupari Deus quod esse dignatus est. Nam paulo post subdit evangelista: Et erat, inquiens, subditus cui angeli subditi sunt, cui principatus et potestates obediunt, subditus erat Mariae, nec tantum Mariae, sed etiam Joseph propter Mariam. Mirare ergo utrumlibet, et elige quid amplius mireris, sive Filii be
Abbreviated transcription (Latin):
expedit tͥ uͥginẽ non ẽẽ: qͣm de
uͥginitate in solescere. Hon omniũ
qͥdem est uͥginitas: multo tam̃ pau¬
cõꝵ est cũ uͥginitate humilitas.
Sigͦ uͥginitatẽ in maria ñ potes
nͥ mirari: stude humilitatẽ imi¬
tari. & sufficit tͥ. Qd si uirgo et
humił es. qͥsqͥs es: magnꝰ es. Est tam̃

Expanded text:
expedit tibi virginem non esse, quam de expedit tibi virginem non esse, quam de virginitate insolescere. Non omnium quidem est virginitas: multo tamen pauciorum est cum virginitate humilitas, Si igitur virginitatem in Maria uon potes nisi mirari, stude humilitatem imitari, et sufficit tibi. Quod si et virgo, et humilis es, quisquis es, magnus es. 7. Est tamen
Abbreviated transcription (Latin):
num celoꝵ. Illa gͦ remuinerat᷑ sti
exigit᷑. Potes deniq sine uͥgiritate
saluari: sine humilitate non pots.
Potest inqͣm placere humilitas que
uirginitatẽ deplorat amissã. si¬
ne humilitate autẽ audeo dict.
nec uͥginitas mrarie dõ placuisset.
de ipso sine ip̃o conciꝑet: Patet itis
qr ut de sp̃u sc̃o conciꝑet: ut ipsi
dubio fecit humilitas. Qd dicis
uͥgo suꝑbe: Mania uͥginẽ se oblia
lat᷑ de humilitate: & tũ neggligendo
humilitatẽ. blandiris de uͥginitate:
Respexit ait illa humilitatẽ ancillȩ
sus. Qͤ illa: Hirgo utiq sc̃ã. uirgo so¬
la: uirgo deuota. Nunqͥd tu castior
illa: Nunqͥd deuotior: Aut nunqͥd
asforte pudicitia gratior castita¬
te marie. ut tu scilicet sine humi¬
litate placere sufficias ex tua: qͦd il¬
la ñ potuit ex sua: Deniq qͣnto ho¬
norabilior es ex singlari munere
castimoniȩ: tanto tͥ tam̃ maiorẽ
iniuriã facis. qͦd eiꝰ in te decorẽ fe¬
das ꝑmixtione suꝑbiȩ. Alioquin

Expanded text:
um . Illa ergo remuneratur, ista exigitur. Potes denique sine virginitate salvari; sine humilitate non potes. Potest, inquam, placere humilitas, quae virginitatem deplorat amissam; sine humilitate autem audeo dicere nec virginitas Mariae placuisset. de ipso sine ipso conciperet? Patet itaque, quia ut de Spiritu sancto conciperet, sicut ipsa dubio fecit. 6. Quid dicis, virgo superbe? Maria virginem se oblita gloriatur de humilitate: et tu negligendo humilitatem, blandiris tibi de virginitate? Respexit, ait illa, humilitatem ancillae suae. Quae illa? Virgo utique sancta, virgo sobria, virgo devota. Nunquid tu castior illa? nunquid devotior? Aut nunquid tua forte pudicitia gratior castitate Mariae; ut tu scilicet sine humilitate placere sufficias ex tua, quod illa non potuit ex sua? Denique quanto honorabilior es ex singulari munere castimoniae, tanto tibi tu majorem injuriam facis, quod ejus in te decorem foedas permistione superbiae. Alioquin
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnꝙͣ tc̃ ab eugłista ñ nominet᷑.
Ioseph inqͥt fili dd: ne tueas ac-¬
ciꝑe mariam ꝯiuigẽ cuã. Conue¬
nient̾ itaq gabriel ad hoc opꝰ eli¬
git᷑. inmo qr tale illi negocium
iniungit᷑. recte tali nõie designat᷑.
Oissus est gͦ angłs gabriel a d̾a. Quo:
In ciuitatẽ galylȩe: cui nom̃ naza¬
reth. Hideamꝰ ut ait nathanael
si potest a narareth aliqͥd boni eẽ. Nara¬
reth int̾p̃tat᷑ flos. Uidet᷑ autẽ mͥ qͦddã
sem̃ fuisse dñice cognitionis tanqͣm
e cȩlo iactatũ in t̾ras. allocutiones.
ꝓmissionesfacte celitꝰ ad patres. abra-¬
tũ est. Nisi dñs sabaoth reliqͥsset nob̾
sem̃. sic̃ sodoma fuissemꝰ. & qͣsi go¬
morra similes eẽmꝰ. Floruit autẽ hoc
sem̃ in mirabilib qͤ ostensa st̃ in
exitu isrł de egypto: in figuris et
enigniatibꝰ ꝑ totũ iter in deserto
usq in t̾rã ꝓmiss. onis. & deiceps
in uisionib & uaticiniss ꝓpħarũ.
in ordinatione qͦ regni ac sacer

Expanded text:
ista non nominetur. Joseph, inquit, fili David, ne timeas accipere Mariam conjugem tuam . Convenienter itaque Gabriel ad hoc opus eligitur: imo quia tale illi negotium injungitur, recte tali nomine designatur. 3. Missus est ergo angelus Gabriel a Deo. Quo? In civitatem Galilaeae, cui nomen Nazareth.  potest aliquid boni esse . Nazareth interpretatur flos. Videntur autem mihi quoddam semen fuisse divinae cognitionis, tanquam e coelo jactatum in terras, allocutiones et promissiones factae coelitus ad patres, Abraest: Nisi Dominus Sabaoth reliquisset nobis semen, sicut Sodoma fuissemus; et quasi Gomorrha similes essemus . Floruit autem hoc semen in mirabilibus, quae ostensa sunt in exitu Israel de Aegypto, in figuris et aenigmatibus per totum iter in deserto usque in terram promissionis, et deinceps in visionibus et vaticiniis prophetarum, in ordinatione quoque regn
Abbreviated transcription (Latin):
arescat. Uesꝑe enĩ id ẽ qͣndo uenit ple¬
nitudo tẽporis. in qͦ misit ds filiũ su¬
um. factũ ex muliere. factũ sublege.
dicente ip̃o. ecce noua facio oĩa: uet̾a
tͣnsier̃t. & disparuer̃t. qͦ in nouita¬
te succrescit fructꝰ. flores decidunt¬
& arescunt. Unde rursus scͥptũ est.
fenũ aruit & flos decidit: uerbũ au
dñi manet inet̾nt̃. Credo ñ ambi¬
gis: qͥn u̾bũ fructꝰ sit. Uerbũ autẽ. Eͤ¬
inet̾nũ. S ubi est fęnũ qͦd aruit. ubi
flos qͥ Scidit. ꝓpħa respondeat. Om̃is
Si om̃is carofenũ: gͦ carnalis ille ppłs
dũ ide̾ popłs ab om̃i sp̃s pinguedine
uacius. sicos litt̾e adhesit: An non
etiã flos decidit. qͣndo głatio qͣm
habebant in lege remansit: Si
flos ñ decidit. ubi gͦ regnũ. uͥ sacer¬
dotiũ. uͥ ꝓpħȩ. uͥ tẽplũ: ubi deniq
magnalia illa. de qͥb głari solebant
& dicere. qͣnta auduumꝰ ꝙ cogno¬
uimꝰ ea: & pats nr̃i narrauer̃t nob̾:
& iterũ. Quanta mandauit patͥbꝰ

Expanded text:
enim, id est, quando venit plenitudo temporis, in quo misit Deus Unigenitum suum, factum ex muliere, factum sub lege , dicente ipso: Ecce nova facio omnia ; vetera transierunt et disparuerunt, quomodo in novitate succrescentis fructus flores decidunt et arescunt. Unde rursus scriptum est: Fenum aruit, et flos decidit; verbum autem Domini manet in aeternum. Credo, non ambigis quin verbum fructus sit; Verbum autem in aeternum. Sed ubi est fenum quod aruit? ubi est flos qui decidit? Propheta respondeat. Omnis Si omnis caro fenum; ergo carnalis ille populus dum idem populus ab omni spiritus pinguedine vacuus, siccae litterae adhaesit? Annon etiam flos decidit, quando gloriatio, quam habebant in lege, non remansit? Si flos non decidit, ubi ergo regnum, ubi sacerdotium, ubi prophetae, ubi templum, ubi denique magnalia illa, de quibus gloriari solebant, et dicere: Quanta audivimus et cognovimus ea, et patres nostri narraverunt nobis? et iteru
Abbreviated transcription (Latin):
cui nom̃ erat ioseph. Quȩ est hec
uͥgo tã uen̾abil. ut salutaret᷑ ab
angło. tã humił. ut desponsata
sit fabro: Pulchra ꝑnuxtio uͥgini¬
tatis ꝙ humilitatis. nec medioc̾t̾
placet do illa anima. in qua & humili¬
tas cõm̃dat uͥginitatẽ. & uͥginitasex¬
ornat huimilitatẽ. S quanta putas
ueneratione digna est. cuiꝰ fecun

Expanded text:
cui nomen erat Joseph. Quae est haec Virgo tam venerabilis, ut salutetur ab angelo; tam humilis, ut desponsata sit fabro? Pulchra permistio virginitatis et humilitatis: nec mediocriter placet Deo illa anima, in qua et humilitas commendat virginitatem, et virginitas exornat humilitatem. Sed quanta putas venerati
Abbreviated transcription (Latin):
S ꝓdeunte fructu flos decidit:
qͥa u̾itate apparente in carne.
fig᷑a ꝑtͣnsiit. Unde & nazareth
ciuitas galylee dr̃. id ẽ tͣnsinigͣ¬
tionis: qr nascente.xͦ illa om̃ia¬

Expanded text:
deunte fructu, flos decidit, quia veritate apparente in carne, figura pertransiit. Unde et Nazareth civitas Galilaeae dicitur, id est transmigrationis: quia nascente Christo, om
Abbreviated transcription (Latin):
satã uiro cui notã erat ioseph de do¬
mo cdđ: & nom̃ uͥginis maria. s rło.
uid sͥ uoluit euangłista tot
ꝓpͥa nomina rerũ in hoc loco
tam signant̾ expͥmere: Credo qͦd
noluit nos neggligent̾ audire: qd̾
tã diligent̾ studuit enarrare. No
qͥd hoc: Rutas ne aliqͥd hoꝵ suꝑuacue
positũ sit: Neqͥqͣm. Si enĩ nec foliũ
arboris sine causa nec unꝰ ex passeribꝰ
sine patre celesti cadit suꝑ terrã:
putẽ ego d̾ ore sc̃i euangłistȩ suꝑflu¬
um diffluere uerbũ: p̃sertim in sacͣ
hystoria uerbi: Non puto. Plena qͥp¬
pe st̃ om̃ia suꝑnis myst̾iis. ac celes¬
ti singula dulcedine redundantia:
si tam̃ diligentẽ habeant inspecto¬
rẽ. qͥ nou̾it sugere mel de petra.
oleũq d saxo durissimo. Nempe in
illa die stillart̃ montes dulcedinẽ.
s colles fluxer̃t lac & mel. qͣndo ron¬

Expanded text:
ro, cui nomen erat Joseph, de domo David: et nomen Virginis Maria . 1. Quid sibi voluit evangelista, tot propria nomina rerum in hoc loco tam signanter exprimere? Credo quia noluit nos negligenter audire, quod tam diligenter studuit enarrare. Nomquid hoc? Putasne aliquid horum supervacue positum sit? Nequaquam. Si enim nec folium de arbore sine causa, nec unus ex passeribus sine Patre coelesti cadit super terram ; putem ego de ore sancti Evangelistae superfluum difluere verbum, praesertim in sacra historia Verbi? Non puto. Plena quippe sunt omnia supernis mysteriis, ac coelesti singula dulcedine redundantia; si tamen diligentem habeant inspectorem, qui noverit sugere mel de petra, oleumque de saxo durissimo Nempe in illa die stillarunt montes dulcedinem, et colles fluxerunt lac et mel Jo
Abbreviated transcription (Latin):
ta. dũ desid̾atũ nr̃e nob̾ salutis em¬
diũ suo mellifluo ꝯm̃dauit eloqͥt
ueluti ꝑflante austro. atq eiua¬
no sole radiante iusticie: quelã ꝙ
eo sp̃ualia ꝓfluxer̃t aromata ha¬
nã & nc̃ d̃s emittat uerbũ siũ.
desid̾abilia suꝑ aurũ & lapibẽ
p̃ciosũ multũ. fiant & dulcira
suꝑ mel & fauũ. Ait itaq. Missis
est angłs gabriela do. Non arbi¬
tror ħc angłm de muinorib eẽ: qͥ
qͣlibet ex causa crebra soleant ad
te excellentiori se ut assolet sp̃u. ħ
ab ip̃o d̾o mitti ꝑhibet᷑. Propt̾ hoc
gͦ positũ ẽ a do. Uel id̾o dictũ ẽ ad̾i
ne cui uł bonoꝵ sp̃uũ siũ ds antqꝰ
uͥgini reuelasse putet᷑ ꝯsiliũ. excep¬
to dũtaxat archangło gabriele.q
excellentie: ut tali & noĩe dignus
hab̾et᷑ ꝙ nuntio. Nec discordat nom̃ a
nũtio. Dei qͥppe uͥtutẽ xꝑm quẽ me¬
liꝰnĩtiare decebat. qͣm h̾c simile ꝙͦ.¬

Expanded text:
ta, dum desideratum nobis nostrae salutis exordium suo mellifluo commendavit eloquio, veluti perflante austro, atque e vicino sole radiante justitiae, quaedam ex eo spiritualia profluxerunt aromata. Utinam et nunc Deus emittat verbum suum, desiderabilia super aurum et lapidem pretiosum multum, fiant et dulciora super mel et favum! 2. Ait itaque: Missus est angelus Gabriel a Deo. Non arbitror hunc angelum de minoribus esse, qui qualibet ex causa, crebra soleant ad te excellentiori se ut assolet spiritu, sed ab ipso Deo mitti perhibetur. Propter hoc ergo positum est, a Deo; vel ideo dictum est, a Deo, ne cui gini, revelasse putetur consilium, excepto duntaxat archangelo Gabriele, qexcellentiae, ut tali et nomine dignus haberetur, et nuntio. Nec discordat nomen a nuntio. Dei quippe virtutem Christum quem melius nuntiare decebat, quam hunc, quem simile
Abbreviated transcription (Latin):
s br. & est. quȩ forti armatu qͥ suũ
atũ in pace eustodire solebat. forti¬
o suꝑueniens. ip̃m suo brachio de¬
bellauit. s sic ei captiuitatis uasa¬
potent̾ eripuit. Angłs uͦ fortitudo

Expanded text:
ur et est, quae forti armato, qui suum atrium in pace custodire solebat, fortior superveniens, ipsum suo brachio debellavit; et sic ei vasa captivitatis potenter eripuit. Angelus vero fortitudo
Abbreviated transcription (Latin):
humilitate peccator qͣm in uirgini¬
tate suꝑbꝰ. cũ & illiꝰ iminindiciã sua
humuil satiffactio purget. & huiꝰ pu¬
dicitiã suꝑbia inqͥnet. S felix ma¬
ria: oui nec humilitas defuit. nec
uͥginitas. Est qͥdem singłaris uͥgnu¬
tas. qͣm ñ temerauit. s honorauit
fecunditas. & nichilominꝰ specialiᷤᷤ
humilitas. qͣm ñ abstulit s extu¬
lit fecunda uͥginitas. ꝙ incõpara¬
bilis prorsus fecunditas. qͣm uͥgi¬
nitas simul comitat᷑ & humilitaᷤᷤ.

Expanded text:
humilitate peccator, quam in virginitate superbus: cum et illius immunditiam sua humilis satisfactio purget, et hujus pudicitiam superbia inquinet. 9. Sed felix Maria, cui nec humilitas defuit, nec virginitas. Et quidem singularis virginitas, quam non temeravit, sed honoravit fecunditas: et nihilominus specialis humilitas, quam non abstulit, sed extulit fecunda virginitas: et incomparabilis prorsus fecunditas, quam virginitas simul comitatur et humilitas.
Abbreviated transcription (Latin):
fidi. socio destitutus ereuidenti bñficio
ad meliora ꝓuocatꝰ est. Gc̃ uͦ ex corde anti¬
o cepit appellare dominã nrãm scãm
mariã. ut etiam sibi peccatori ferret.
auriliũ. Paulopꝰ ille qui tenebat eũ
in captione pauore ꝑmotus. uerens
ne ibidẽ ei eripetur. ꝓposuit eũ ad¬
D
tutiorem custodiam transferre.
Quod dũ facit. captuus ille ꝑgra¬
tiam di sanus & incolumis. euasit
Erat autẽ nepos milonis de asceaco.
Er quo gͥ potuit nudis pedib ad eccli¬
am liberatricis suȩ uenit. ñ ingratꝰ
tantibñficii: &e omnia quo ordine
gesta fuerant. letus & alacer edirit.
ulta sunt quoꝵ ordinẽ explicare ñ
possumus eo quod multa sunt. & uin¬
cant pauꝑtatẽ ingenii nr̃i. Et tam̃
ut saltẽ succincte dicamꝰ. silentio nolu

Expanded text:
fidei, socio destitutus et evidenti beneficio fidei, socio destitutus et evidenti beneficio ad meliora provocatus, tum vero ex corde anxio coepit appellare Dominam nostram sanctam Mariam, ut etiam sibi peccatori ferret auxilium. Paulo post ille qui tenebat eum in captione pavore permotus, verens ne ibidem ei eriperetur, proposuit eum ad tutiorem custodiam transferre; quod dum facit, captivus ille per gratiam Dei sanus et incolumis evasit. Erat autem nepos Milonis de Asceaco. Ex quo igitur potuit nudis pedibus ad ecclesiam liberatricis suae evenit, non ingratus tanti beneficii, et omnia quo ordine gesta fuerant laetus et alacer edixit. Multa sunt quorum ordinem explicare non possumus, eo quod multa sint et vincant paupertatem ingenii nostri; et tamen ut saltem succincte dicamus, silentio qu
Abbreviated transcription (Latin):
opẽ illi ferret. & de captione eũ libea¬
ret. Statĩ gͥ uidentib oculis eius
discludi mordacia ligna. pedẽ suum
liberũ extrarit. Ad huc autẽ aliquid
diei suꝑͣat. sedensq ibidẽ noctẽ quȩ ap¬
tior fuge erat. prestolari cepit. Tiunic at
locio suo. Ego quidãm ꝑ grãm dĩ e opẽ
sc̃ẽ cdĩ genitricis maue liber sum. et
possemabire. si non id quod suꝑest diei
ppediret. Uoui enĩ beatȩ uirgini cen¬
cũ elauos ferreos me delaturũ ad e¬
desiam suam edificandam. & eoce mȩ li¬
berũ uides. Si tu itidẽ faceres. exoͦ
in ea fidẽ haberes. ipsa te lib̾aret. Certe
inquit ille nunoi natu. ñ solũ centum
s e millenariũ clauoꝵ illuc deferrem.
si pietatẽ haberet de me ut liberarer
Eadẽ nocte qui prior solutus iã fuerat
tͣnsiuit claustra e custodias. & nullo
obsistente ad saluationẽ suã euasit.
Is gͦ qui relictus fuerat. ubi erꝑim̃¬
to didicit quãtũ & quale ẽẽt bonum

Expanded text:
opem illi ferret, et de captione eum liberaopem illi ferret, et de captione eum liberaret; statim igitur videntibus oculis ejus discludi mordacia ligna pedem suum liberum extraxit. Adhuc autem aliquid dici supererat, sedensque ibidem noctem quae aptior fugae erat, praestolari coepit. Tunc ait socio suo: « Ego quidem per gratiam Dei et opem sanctae Dei Genitricis Mariae liber sum et possem abire, si non id quod superest diei praepediret. Vovi enim beatae Virgini centum clavos ferreos me delaturum ad ecclesiam suam aedificandam, et ecce me liberum vides, si tu idem faceres; ex quo fidem in ea haberes, ipsa te liberaret. » -- « Certe, inquit ille minor natu, non solum centum sed et millenarium clavorum illud deferrem, si pietatem haberet de me ut liberarer. » Eadem nocte qui prior jam solutus erat, transivit claustras et custodias, et nullo obsistente ad salvationem suam evasit. Is ergo qui relictus fuerat, ubi experimento didicit quantum et quale esset bonum
Abbreviated transcription (Latin):
nis ille ex quo deglutiuit subito
ꝑfecte a tanta egritudine conualu¬
it & sicut di ẽ dare ñ ad m̃suram.
ut nec uestigium pͥstine passionis.
aut aliquã notam deinceps sensisse
uisus sit. Hii sunt fructus ficd̃i argu¬
m̃tose. Qui enĩ exolit ficũ suã. come¬
dit fructũ eius. Et ꝑ hos tͣnsitorios
frutus inuitamur ad illos. qui mini¬
strant uitã eternã: si tamen scđm illos
fidem habuerimꝰ. Unicuiq enim dat᷑
scd̾m menluram fidei. Unde &e alia ẽ
fides quȩ meretur hȩc temporalia.
& ualde alia ẽ que meret᷑ et̾na. De
duobꝰ scutiferis a capt̾one lib̾atis.
uo pueri scutiferi de pago lau¬
dunensi capti & abducti ultra lil
seruantur. alter eoꝵ ille qui maior
natu fuerat recordatus est quod ad
constructionẽ ȩccłiȩ beatȩ uͥginis ouo
suessionẽ int̾ alia quib opus erat. qui¬
rebant. Nouit gͦ centum elauos illue¬
se delaturũ. si beata e gło sa cli gentͥo

Expanded text:
nis ille ex quo deglutivit subito, nis ille ex quo deglutivit subito, perfecte a tanta aegritudine convaluit, et sicut Dei est dare non ad mensuram, ut nec vestigium pristinae passionis aut aliquam notam deinceps sensisse visus sit. Hi sunt fructus fidei argumentosae. Qui enim excolit ficum suam, comedit fructum ejus. Et per hos transitorios fructus, invitamur ad illos qui ministrant vitam aeternam, si tamen secundum illos fidem habuerimus, unicuique enim datur secundum mensuram fidei. Unde et alia est fides quae meretur haec temporalia, et valde alia est quae meretur aeterna. XXV. De duobus scutiferis de captione liberatis. Duo pueri scutiferi de pago Laudunensi capti et abducti ultra silvservantur, alter eorum, ille qui major natu fuerat, recordatus est quod ad constructionem ecclesiae Beatae Virginis Mariae Suessionensis, inter alia quibus opus erat, quierebant. Vovit ergo centum clavos se illuc delaturum, si beata et gloriosa Dei Genitrix
Abbreviated transcription (Latin):
tontib sepe erogabat. & conualesce¬
bant. Accelerans gͥ ad domũ illius
hominis. ardens fide qualem dolores¬
uterini. dolore interanei ȩ racuebant:
mat̾no affectu instabat. petens ut ali¬
quid de pane illo. de pane ado scĩfica¬
to mereretur accipere ad opus filii¬
ad remedium doloris sui quȩ mater
erat: ad reuocandã uitam morientis
illiꝰ quitã anrie laborabat. t ille
dũ inportunitatẽ dep̾cantis nititur
a se abicere. opponens uix aliquid mo¬
dicũ sibi resernare. maiorẽ uͦ portio¬
nẽ eiuldẽ salutiferi panis in similit̾
egrotantib expendisse: tandẽ uictus
dolore & initantia insanientis. & de il¬
lo modico modicũ quid accipiens. lar¬
gitus est misere matri. Illa uͦ canto
munere beatã se estimans. e uitã filii
in exiguo fragm̃to accepisse. se reputais.
a lacͥtate fidi & spri iã melior facta ꝑ¬
uolat ad filiũ : portans secũ pastum
uite &e salutis. Quod acceptũ iuue¬

Expanded text:
tentibus saepe erogabat et convalescetentibus saepe erogabat et convalescebant. Accelerans igitur ad domum illius hominis ardens fide qualem uterini dolores interanei exacuebant, materno affectu instabat petens ut aliquid de pane illo a Deo sanctificato mereretur accipere ad opus filiad remedium doloris sui, quae mater erat ad revocandam vitam morientis illius qui tam anxie laborabat. At ille dum importunitatem deprecantis nititur a se abjicere; opponens vix aliquid modicum sibi reservare, majorem vero portionem ejus salutiferi panis insimiliter aegrotantibus expendisse; tandem victus dolore et instantia insanientis, et de illo modico modicum quid accipiens largitus est miserae matri. Illa vero tanto munere beatam se aestimans, et vitam filii in exiguo fragmento accepisse se reputans, alacritate fidei et spei jam melior facta pervolat ad filium portans secum pastum vitae et salutis: quod acceptum juve
Abbreviated transcription (Latin):
ficiebat populis fidelib ad remedia
poscenda ad ire locũ beatȩ u̾gini dica¬
tũ. in quo bñficia prestare solebat.
sed & qui de remotis partib se faci¬
lem recursũ illuc habere desꝑabant.
aliquid memouale de eadẽ ȩccł̃ia. ligni.
uel teriȩ. uel panis. qui loccũ beatȩ
uͥginus contigerat. etiã pꝰ accepta re¬
media secũ reuehere consueuerant:
bo usq ad eo uerabatur. ut pene ꝑ
singłos dies decẽ uicib milera men¬
bra terrȩ collisa cũ horrore spectantiũ
afflictarent᷑. Quidd ad hȩc infelix ma¬
tor. quȩ cdomesticã mortẽ cotidie coge¬
bat᷑ intueri: Quid animi gestabat.
quȩ filii ora spumantia & artus letali
brigore rigidos in sinu iefouere. & ue¬
lud genuino calore recreans. denuo
parturire conpellebat᷑: Qna gͦ dierũ
subiit in mentẽ eius. quendã ex u
cinis suis paucos ante dies reuersũ
& de pane qui soccũ eius tetigerat
secũ detulisse. quẽ & infirimis pe¬

Expanded text:
ficiebat populis fidelibus ad remedia ficiebat populis fidelibus ad remedia exposcenda adire locum beatae Virgini dicatum, in quo beneficia praestare solebat, sed et qui de remotis partibus se facilem recursum illuc habere desperabant, aliquid memoriale de eadem ecclesia ligni, vel terrae, vel panis qui soccum beatae Virginis contigerat, etiam post accepta remedia secum revehere consueverant: bo usque adeo vexabatur, ut pene per singulos dies decem vicibus misera membra terrae collisa cum horrore spectantium afflictarentur. Quid ad haec infelix mater, quae domesticam mortem quotidie cogebatur intueri? Quid animi gestabat, quae filii ora spumantia, et artus lethali frigore rigidos in sinu refovere et velut genuino calore recreans denuo parturire compellebatur? Una ergo dierum subiit in mentem quemdam ex ejus vicinis suis paucos ante dies reversum Mariae, et de pane qui soccum ejus tetigerat secum detulisse, quem et infirmis pe
Abbreviated transcription (Latin):
tisito eiusdẽ felti die. & nocte subsecuta
dormiens ꝑfecte sanata est. Excussagͥ
& nullã omnino grauedinẽ sentiens.
prumpit festina ad altare. At uir
tius excitꝰ a sompno & curbatus. quo
inquit misera ꝓrius. iam iam morit᷑a:
Non inquit illa: quia iã ꝑ grãm dei
⁊ pietatẽ beatȩ uirginis omnino li¬
bata sum: & nichil doloris &e p̾terricȩ
infirmitatis patior. Cuiꝰ gͦ pͥus egͥtu¬
do erat notissima: inbreui sanitas fac¬
ca est celebris: &e ꝑcrebuit apud om̃s
quid in p̾sentiarũ operatꝰ sit d̃us.
Suꝑ hoc date laudes deo sunt &e bea¬
te uirgini matra xp̃i eius. & ãpliata
ĩeis leticia festis paschalib. De in¬
fimo ꝑ panẽ sanato qui soccum
iusto. quia bene. quia fructũ
adinuentionũ suarũ comedet. Iustꝰ
autẽ ex fide est & iustus ex fide uiuit.
Et fouctus fidi iusticia ẽ. Neq ẽ
fructus iusticiȩ. nisi ex radice fidei.
dũ ut fructificare possit. Non gͦ suf¬

Expanded text:
transito ejusdem festi die et nocte subsecuta transito ejusdem festi die et nocte subsecuta dormiens perfecte sanata est. Excussa ergo et nullam omnino gravedinem sentiens prorumpit se festina ad altare. At vir ejus excitus a somno et turbatus: « Quo, inquit, misera proruis jam moritura? » -- « Non, inquit illa, quia jam per gratiam Dei et pietatem beatae Virginis omnino liberata sum, et nihil doloris et praeteritae infirmitatis patior. » Cujus ergo prius aegritudo erat notissima, in brevi sanitas facta est celebris, et percrebuit apud omnes quid inpraesentiarum operatus est Dominus. Super hoc datae sunt laudes Deo et beatae Virgini Matri Christi ejus, et ampliata est laetitia festis paschalibus. XXIV. De infirmo per panem sanato qui soccum usto quia bene, quia fructum adinventionum suarum comedet. Justus autem ex fide est et justus ex fide vivit ; et fructus fidei justitia est. Non est fructus justitiae nisi ex radice fidei, dum ut fructificare possit. Non ergo suf
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo milcđiam. quam non inuitus pre¬
stabat. Intͦducta gͥ uiȩccłiam. quante
laudes &̃ gratiarũ acłiones redditȩ sint
pote quod in effabile est. edici ñ pot̾.
De inflato utero mulieris sanato fe
si pago situm. mulier quedã uteri
& menbroꝵ tensa nimia inflatione
anrie laborabat. Huic dũ uir eius
acceleraret opẽ ferre ꝑ medicos. hoc
ut longũ p̾stolari illa posse se nega¬
uit: & urgente uolentia morbi e¬
quũ sibi quã festine p̾parari depos¬
cit. plena fide iã p̾sumens de saluce.
dei matris si mereretur limina con¬
cingere. Profecta itaq c̃ ad urbẽ suel¬
sonicã una cũ uiro suo. Deducta gͥ usq
ad altare beatȩ uirginuis. manus graues
ꝓͥtimore suꝑponens. anulũ e digico
quẽ nulla uis extorquere poterat. elici
hae feruens efflagitabat dicens. Dul¬
cs dna educite hunc atiulũ e ligito me
e ur erit. Quod mox ita factũ ẽ. Aqͥn
morẽ uteri quo pene rũpebat᷑: usq dũ

Expanded text:
ab eo misericordiam quam non invitus praeab eo misericordiam quam non invitus praestabat. Introducta igitur in ecclesiam, quantae laudes et gratiarum actiones redditae sint pote quod ineffabile est edici non potest. XXIII. De inflato utero mulieris sanato fessi pago situm, mulier quaedam uteri et membrorum tensa nimia inflatione anxie laborabat. Huic dum vir ejus accelerat opem ferre per medicos, hoc ut longum praestolari illa posse negavit, et urgente violentia morbi equum sibi quam festine praeparari deposcit, plena fide jam praesumens de salute Dei matris, si mereretur limina contingere. Profecta itaque est ad urbem Suessonicam una cum viro suo; deducta igitur usque ad altare Beatae Virginis manus graves prae timore superponens, annulum e digito quem nulla vis extorquere poterat elici fide fruens efflagitabat dicens: « Dulcis Domina, educite hunc annulum a digito meo et vester erit. » Quod mox ita factum est. A qumorem uteri, quo pene rumpebatur, usque dum
Abbreviated transcription (Latin):
sit actũ incertũ habemꝰ ut ipla aiebat.
nullomͦ potuit. Dolore & tunore pur¬
gente. uoluit peccata sua ꝓclamare in
publicũ. sed ꝓhibita ẽ. Ad uocato autẽ
alio saceidote quã uerius & sincerius
potuit. nimirum ut opus erat ei quȩ
ꝑueritatẽ ueritati reconciliabat᷑. cum
gemitu & dolore confessa ẽ. Rogabat
sacerdotẽ ut publice ediceret: ut tanto
parceret ei ds̃. qͣnto confusione & igno¬
minia ꝓ timore eius ꝑfunderet᷑. S ille
moderatiꝰ intuens. suppressit. e edixit
quȩ sibi uisa sunt. Absolutione itaq
ꝑcepta. renata & renouata supplices ma¬
nꝰ ꝑfusa lacrimis ad turbas circumstm¬
tes ꝓtendere cepit: ut quȩ suis diftide¬
bat. eoꝵ meritis iuuaretur. Obsecrat
abbatissã lociadẽẽ. quȩ asfuit. Et da¬
ta manu ex quo cepit eã deducere: tunc
quitur abeuntẽ. & erũpit aera & pene¬
trat ipsũ celũ. & iuolentiã irrogat ip̃i
deo qualẽ ꝓferre uoluit: &e extorquet

Expanded text:
sit actum incertum habemus, ut ipsa aiebat, sit actum incertum habemus, ut ipsa aiebat, nullo modo potuit. Dolore et timore perurgente, voluit peccata sua proclamare in publicum, sed prohibita est. Advocato autem alio sacerdote, quam verius et sincerius potuit, nimirum ut opus erat ei quae per veritatem veritati reconciliabatur, cum gemitu et dolore confessa est. Rogabat sacerdotem ut publice ediceret, ut tanto parceret ei Deus, quanto confessione et ignominia pro timore ejus perfunderetur; sed ille moderatius intuens suppressit, et dixit quae ibi jussa sunt. Absolutione itaque percepta, renata et renovata, supplices manus perfusa lacrymis ad turbas circumstantes protendere coepit, ut quae suis diffidebat, eorum meritis juvaretur; obsecrat abbatissam loci adesse, quae et adfuit, et data manu ex quo coepit eam deducere, tunc quitur abeuntem, et rumpit aera et penetrat ipsum coelum et violentiam irrogat ipsi Deo, qualem perferre voluit, et extorquet
Abbreviated transcription (Latin):
um̃ ꝑ se instant̾ obsecrabat. Ad ẽ sacer¬
dos aduocatus. qui misse celebrande
iã paratus fuerat. Fretꝰ gͥ offitio e uelte
sacerdotali qua indutus erat. mileram
mulierẽ iacentẽ erigit. & data manu
turbis eam inpellentib in eccłian u¬
ducere tẽptat. Sed ut ipsa postea retu¬
lit. tanto pondere grauabant᷑ pedes eiꝰ
Nichil itaq ꝓfecit aut ꝓpͥo conamine.
aut sacerdotali iuuamine. seu iuolen¬
to popłari impullu. Ducebat᷑ dextrorsũ
aut si nistrorsũ. & liberũ ut ceteri pro¬
gressũ habebat. ingͣdi uͦ eccłiam parẽn¬
ti iuolentiꝰ uis archana obsistebat. bũ
uͦ clamor popłi attollitur. e dolor & lacͥ¬
me multitudinis sua peccata suũq ui¬
diciũ in illa muliere congemiscentis.
Quid gͦ: ¶ uid alua restabat. nisi di¬
uinã faciẽ ꝑ confessionẽ placare. & sic
misccłiã eiꝰ lecuriꝰ implorare: Qsoluit
gͦ confiteri eidẽ sacerdoti. & quo iuditio

Expanded text:
Deum pro se instanter obsecrabat. Adest sacerDeum pro se instanter obsecrabat. Adest sacerdos advocatus qui missae celebrandae jam paratus fuerat. Fretus igitur officio et veste sacerdotali qua indutus erat, mulierem miseram jacentem erigit, et data manu turbis impellentibus in ecclesiam inducere tentat. Sed ut ipsa postea retulit, tanto pondere gravabantur pedes ejuNihil itaque profecit, aut proprio conamine aut sacerdotali juvamine, seu violento populari impulsu: ducebatur dextrorsum aut sinistrorsum, et liberum ut caeteri progressum habebat, ingredi vero ecclesiam paranti, violentius vis arcana obsistebat. Tunc vero clamor populi attollitur, et dolor et lacrymae multitudinis sua peccata suumque judicium in illa muliere congemiscentis. Quid ergo? Quid aliud restabat nisi divinam faciem per confessionem placare, et sic misericordiam ejus securius implorare? Voluit ergo confiteri eidem sacerdoti, et quo judicio
Abbreviated transcription (Latin):
sione qd̾ ẽ tͣnifluuiũ sitũ. recens dedi¬
cauerat. Ad quã sollempuitatẽ tanta
freq̃ntia ppłi cõuen̾at. qd̾ facile edici
ñ potest. tã grã dedicationis quã ut
uota & p̾ces beate uͥgini di genitrici
mauiȩ in ȩccł̃ia eius ꝑsoluerent. Affuit
int̾ cet̾os quedã mulier depago laudu¬
nensi. id est de castro quod ruminiacus
cũ aliis monasteriũ beate uͥginis in¬
gressura ꝓcessit: cũ ecce uͥtute inuisi¬
bili ab ingressu arcet᷑. & bis terq cona¬
ta fortius repellit᷑. Ammirta multi¬
tudini dum impbe sȩ ingerit. tan¬
tumdem ꝑfecit. Tum uero diuino ꝑur¬
gente iuditio. eo quod p̾sens ueratio in¬
tellectũ dabat auditui. tandẽ sero accu¬
sante conscientia. reatuᷤ sui magnitu¬
dine cõmota. toto corpore tremere et
cotis menbris ꝑre nunio pauore uerari
cepit. Gunc ꝓstrata in faciẽ. manum
diuini iudicii suꝑ se sentiens. magnis
clamorib cicũstantiũ opẽ. e p̾ces ad

Expanded text:
sis quod est trans fluvium situm, recens dedicaverat, ad quam solemnitatem tanti populi frequentia convenerat, quod facile edici non potest tam gratia Dedicationis, quam ut vota et preces beatae Virginis Dei genitricis Mariae in ecclesia ejus persolverent. Adfuit inter caeteros quaedam mulier de pago Laudunensi, id est de castro quod dicitur Ruminiacus cum aliis monasterium beatae virginis ingressa processit; cum ecce virtute invisibili ab ingressu arcetur, et bis terque conata fortius repellitur; admista multitudini dum improbe se ingerit, tantumdem profecit. Tunc vero divino perurgente judicio, eo quod praesens vexatio intellectum dabat auditui, tandem sero accusante conscientia, reatus sui magnitudine commota toto corpore tremere et membris totis prae nimio pavore vexari coepit. Tum prostrata in faciem manum divini judicii super se sentiens, magnis clamoribus circumstantium opem et preces ad
Abbreviated transcription (Latin):
eders. uoces gaudũ &e grultationis: et
grarũ actio & uoxlaudis abore eius au¬
oibat᷑. Erat autẽ uesꝑtina diei hora.
Et eriliens suꝑ pedef suos sanus & inco¬
lunis. currenꝰ amplexatus est altare.
sln inmemor gͦ tanti bñficii. non mul¬
topͦt itinere parato hiersm ꝓfectus est.
De uab mulierib ardentibus &¬
monast̾io ẏnder. quarũ altera
mrillam igne ꝑesam cũ horiore specła¬
culũ sui erhibebat: altera uͦ manum
e buachiũ igne tabifico consũptũ. pu¬
tridas carnes e luriclas & ad omĩum
nausiã fecentes pre se gestabant: Dene¬
runt suellionẽ: & uota loluentes indo¬
mo beatȩ uirginis. ꝑ fecte sanate lunt.
batũin cutis suꝑticie roseo colore remanen¬
tt. quasi tituli pͥstinȩ laudis in memo¬
nã uirtutũ suarũ quas nolebat abo¬
leri nec a memoria excidere uirgo imn¬
periosa. & ix omni laude dignissima
uelud stigmata uitȩ e mortis resedeit.

Expanded text:
edere, voces gaudii et exsultationis; et edere, voces gaudii et exsultationis; et gratiarum actio, et vox laudis ab ore ejus audiebatur. Erat autem vespertina diei hora, et exsiliens super pedes suos sanus et incolumis currens amplexatus est altare. Non immemor ergo tanti beneficii non multo post itinere parato Hierusalem profectus est. XXIX. De duabus mulieribus ardentibus monasterio Nider, quarum altera maxillam igne peresam cum horrore spectaculum sui exhibebat; altera vero manum et brachium igne tabifico consumptum, putridas carnes et luridas et ad omnium nauseam ferentes prae se gestabat, venerunt Suessionem, et vota solventes domo beatae Virginis perfecte sanatae sunt. Tantum in cutis superficie roseo colore remanente, quasi tituli pristinae laudis in memoriam virtutum suarum. Quas nolebat aboleri, nec a memoria excidere virgo imperiosa, et omni laude dignissima velut stigmata vitae et mortis resede
Abbreviated transcription (Latin):
funereũ corpus iãiãq emortuum ad le¬
pulturã non ꝓseqͥmini: Inpendite
obsequiũ funeris dum licet. qd scelera¬
to & om̃ib od̾io merito nullus impen¬
det. Eia inselix anima. ecce ubi tu consp¬
cis tuũ milerabile corpꝰ in tampauenta
morte constitutum. corpꝰ quod tuis cupi¬
ditatib semꝑ obediuit. tius semꝑ im¬
pietatib obsecutũ est. Et iplũ quidẽ
alflatũ calore infernali ad p̾sens utitue
miferos globos sustinebis. Heu me
miserũ. & dura st̃ que patior: &e mors et̃¬
na est quã expecto. ese ue ue. milero
& peccatori: iustissime dampnato. Dũ
hȩc & similia corã omnib uoce publica
ꝓferret. totis menbͥs sudore manans.
intuentes & audientes eũ ad dolorẽ e
lacͥmis cõpellebat: cũ ecce desubito pia
dña e pus dñs qui non uult mortẽ
catoris sed magis ut conuertatur
uiuat: celsantib dolorib suauitatẽ
nduxit. & cepit meliorari & uoces altas

Expanded text:
funereum corpus jamjamque mortuum ad sefunereum corpus jamjamque mortuum ad sepulturam non persequimini? Impendite obsequium funeris dum licet, quod scelerato et omnibus odioso merito nullus impendet. Eia infelix anima? Ecce, ubi tu conspicis tuum miserabile corpus in tam pavenda morte constitutum, corpus quod tuis cupiditatibus semper obedivit, tuis impietatibus semper obsecutum est. Et ipsum quidem afflatum calore infernali ad praesens uritumiferos globos sustinebis. Heu me miserum! et duratura quae patior, et mors aeterna est quam exspecto! Vae, vae, vae, misero et peccatori justissime damnato! » Dum haec et similia coram omnibus voce publica proferret totis membris sudore manans, intuentes et audientes eum ad dolorem et lacrymas compellebat, cum ecce de subito pia Domina et pius Dominus qui non vult mortem peccatoris, sed magis ut convertatur et vivat, cessantibus doloribus suainduxit, et coepit meliorari et voces alias
Abbreviated transcription (Latin):
gulositates. quot ebrietates ingurgi¬
tasti. quas fraudes ñ exerciusti: Nũc
igitur merito retorquentur in caput
tuũ muer homo. nunc merito luis
penas. Iustus es dne. iustũq iudici¬
um tuũ exeris in me. Semꝑ enĩ totiꝰ
mali signifer extiti. & te relicto crea¬
tore & redemptore meo. inimici uo¬
luntatẽ semper exercui. Et tu beata
urgo pia dna. mater d̃ni etiã mei.
licet marimus peccator egosum. nuux
uistas erigis pȩnas de corpore mes. ꝓ¬
pore iuinundo. corpore fetenti. corpes
digno sulphure. e incendio infernali
Nunc iustas epigis penas de anim¬
& equi muli similitudinẽ cenosa et
inmunda luxuria. Eia dñe. & eia dna
duplicate & triplicate tormenta super
corpꝰ iustius meruit pęnas inferni ũ
sustinere. Neq enĩ terra sustinere ut
portare tantũ peccatorẽ debuerat. et
merito iã dui est si talẽ peccatorẽ ab¬
sorbuiss. Milerȩ lacͥmȩ quid cessati qͣt

Expanded text:
gulositates, quot ebrietates ingurgigulositates, quot ebrietates ingurgitasti? Quas fraudes non exercuisti? Nunc igitur merito retorquentur in caput tuum, miser homo, nunc meritas luis poenas. Justus es, Domine, justumque judicium exeris in me; semper enim totius mali signifer exstiti, et te relicto Creatore et Redemptore meo, inimici voluntatem semper exercui. Et tu, beata virgo pia domina mater Domini etiam mei, licet maximus peccator ego sum, nunc justas exigis poenas de corpore meo, corpore immundo, corpore fetenti, corpore digno sulphure et incendio infernali, nunc justas exigis poenas deet equi et muli similitudinem coenosa et immunda luxuria. Eia, Domine, et eia domina, duplicate et triplicate supplicia et tormenta super corpus justius meruit poenas inferni jam sustinere. Neque enim terra sustinere aut portare tantum peccatorem debuerat, et merito jam diu est si talem peccatorem absorbuisset. Miserae lacrymae quid cessastis? Quare
Abbreviated transcription (Latin):
su. stinuit: s deformitatẽ exterius ap¬
parentẽ euasit. ob remadium citȩ sub¬
uentionis. Quamcitiꝰ namq potuit do¬
mum beatȩ dĩ genitͥcis mariȩ expetiit.
opẽ flagitans sibi milero. Erat autem
pradiȩ uigiliarũ natalis dñi. Sedit gͦ
in faciẽ altaris. cultu suo uestitus et
calciatus. & subeuntib acerrimis dolori¬
b anrius & toto corpore sudore distillans.
iã ad sui cognitionẽ deductus uice oblati¬
onis iusticiã &e sua peccata confiteri coge¬
bat᷑ dicens. Et merito hȩc pateris miser
homo & fructum inpietatis tuȩ comedis.
umqͣm obmisisti. aut quid mali ñ ꝑpe¬
trasti: Quib ad ulteriis ñ es pollutus.
aut cui feminȩ umquã detulisti hono¬
rẽ: De quot homicidiis manus tuȩ
sanguine plenȩ sunt. actione uel con¬
silio: Quot incendia & eccłiarũ uola¬
tiones ꝓcurasti. quot furta & latroci¬
nia concimasti. qͦt bella qͦt lites tuo
consilio tua lingua suscitasti: Quot

Expanded text:
sustinuit, sed deformitatem exterius apsustinuit, sed deformitatem exterius apparentem evasit ob remedium citae subventionis; quam citius namque potuit domum beatae Dei Genitricis Mariae expetiit opem flagitans sibi misero. Erat autem pridie vigiliarum Natalis Domini. Sedit ergo in faciem altaris cultu suo vestitus et calceatus, et subeuntibus acerrimis doloribus anxius, et toto corpore sudore distillans, jam ad sui cognitionem deductus, vice oblationis justitiam et sua peccata confiteri cogebatur, dicens: « Et merito haec pateris, miser homo, et fructum impietatis tuae comedis; unquam omisisti, aut quid mali non perpetrasti? Quibus adulteriis non es pollutus? Aut cui feminae unquam detulisti honorem? De quot homicidiis manus tuae sanguine plenae sunt, actione vel consilio? Quot incendia vel ecclesiarum violationes procurasti? Quot furta et latrocinia concitasti, quot bella et lites tuo consilio, tua lingua suscitasti? Quot
Abbreviated transcription (Latin):
urtutũ quas faciebat dñs sueslione.
ob grãm beatȩ uͥginis matris suȩ.
Nouit gͦ nudis pedibse adituram eiꝰ
susfragia. uouit de corde contͥto & fideli:
& statĩ lum̃ recepit. De Radulfo cantello
homas autẽ dñs castri quod coci¬
Iacus uocatur in laudunensi pa¬
gositũ. iturus ad regẽ angloꝵ̾ quen¬
dã exelientib sus radulfũ noĩe cantel¬
lum eoquod fideliorẽ sibi illũ arbitra¬
bat᷑. secũ ducere uolebat. Iullit gͦ ut le
pararet. Om̃ĩb gͥ ad hanc ꝑfectioneni
expeditis. subito adu̾sa ualitudine la-¬
dultus ille ꝑuasus. omnib neruis ceꝑit
contrahi. & pene omuib menbris mu¬
tilis fieri. acutis dolorib & olla & me¬
dullas eius uelud terebrantib. Nuiꝰ
gͦ intuitu uerationis. uacationẽ ac¬
cepit ab officio ꝓsectionis. Erat enĩ
morbus ignee pesti uade similis. qͥ
ꝑuagabat᷑ menbra eꝰ sub ertenta
eute depascens. e subuellens carnem ab
ossib. unde &e dolores acerimos ad p̾sens

Expanded text:
Suessionae, ob gratiam beatae Virginis matris suae. Vovit ergo se nudis pedibus adituram ejus suffragia, vovit de corde contrito et fideli, et statim lumen recepit. XXVIII. De Radulpho cantello. Thomas autem dominus castri quod Cociacus vocatur in pago Laudunensi situm, iturus ad regem Anglorum, quemdam ex clientibus suis Radulphum agnomento cantellum eo quod fideliorem sibi illum arbitrabatur secum ducere volebat. Jussit ergo ut se pararet. Omnibus igitur ad hanc profectionem expeditis, subito adversa valetudine Radulphus ille pervasus omnibus nervis coepit contrahi et pene omnibus membris inutilis fieri, acutis doloribus et ossa et medullas ejus velut terebrantibus. Hujus ergo intuitu vexationis vacationem accepit ab officio profectionis: erat enim morbus igneae pesti valde similis, qui pervagabatur membra ejus, sub extenta cute depascens et subvellens carnem ab ossibus, unde et dolores acerrimos ad praesens
Abbreviated transcription (Latin):
lo ꝓhibente nullo obsistente. leuatum
in equũ secũ reuexit. Quancũ gaudi¬
um quantam leticiã egerit. quales grãs
retulerit bene factrici suş głosȩ uirgini:
ueniens ad domũ suã in anrietate sp̃ẽ
& humili ato corpore. ñ ẽ facile dictu.

Expanded text:
lo prohibente, nullo obsistente levatum lo prohibente, nullo obsistente levatum in equum suum revexit. Quantum gaudium, quantam laetitiam egerit, quales gratias retulerit benefactrici suae gloriosae Virgini veniens ad domum suam in anxietate spiritus et humiliato corpore, non est facile dictu.
Abbreviated transcription (Latin):
est uicus in pago ambianensi.
cuidã feneratori & nimis amaro ex¬
actoꝵi. filiũ suũ quȩdã nobilis femi¬
na s tam̃ eris egens tradiderat in
uadem ꝓ multis marcisargenti: &
dum multiplicantur dies. sũma
ulure crescebat. Unde accidit. ut
nli terrã uenderent. ꝑuer ille a ꝑa¬
rentib redimi non ꝑosset. Gunc ma¬
ter cuius altior p̾cordiis doloris
sensus inheserat. onĩ humana ope¬
destituta & desꝑata. contulit se ad
re solita ẽ. Una gͦ dierũ stinulan¬
te & in nullo renitente mat̾no do¬
lore coacta ẽ adire ubi filius eius
incustodia & cathenis tenebatur.
ut saltẽ recrearet miseros oculos su¬
os suꝑ uisione filii sui. qui penas
luebat necellitãtis mat̾ne. Dseniens
gͥ apud sanctum richarium quod
oppidulũ a frequentib populis in ha¬
bitatur. repente inuenit filiũ suũ in
media platea. boiis tantũ ferreis ad mo¬
dilũ suũ obcustodiam illigatũ: quem
inconspectu populi assũpsit. & tamen nul¬

Expanded text:
est in pago Ambianensi, cuidam foeneratori et nimis amaro exactori filium suum quaedam nobilis femina, sed tamen aeris egens tradiderat in vadem pro multis marcis argenti; et dum multiplicantur dies, summa usurae crescebat, unde accidit ut nisi terram venderent puer ille a parentibus redimi non posset. Tum mater cujus altior doloris praecordiis sensus inhaeserat, omni ope humana destituta et desperata, contulit se ad re solita est. Una ergo dierum stimulante et nullo remittente materno dolore coacta est adire ubi filius ejus in custodia et catenis tenebatur, ut saltem recrearet miseros oculos suos super visione filii sui, qui poenas luebat necessitatis paternae. Veniens igitur ad Sanctum Richarium, quod oppidum a frequentibus populis inhabitatur, repente invenit filium suum in media platea loris tantum ferreis ad modulum suum ob custodiam alligatum, quem in conspectu populi assumpsit, et tamen nul
Abbreviated transcription (Latin):
die lucȩ exangłiste. ñ dedignatus ẽ
d̾s iterũ glorificare nom̃ suum. etiam
inulitato mirado. Papa innocentius
ab eniulo suo roma pulsus ab ȩccłus ei-
salpinis e regib & pͥncipib honorifice

Expanded text:
die Lucae evangelistae, non dedignatus est Deus iterum glorificare nomen suum etiam inusitato miraculo. Papa Innocentius ab aemulo suo Roma pulsus, ab ecclesiis Cisalpinis et regibus et principibus terrae