comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meũ. Fugio uitã meã. Solum te
sequor dñe iħu. qui sanas uuln̾a
mea. Quis enĩ me seꝑat a carita¬
te dei que in te est: tribulatio. an
angustia. an fames: Ligatus sũ
side. clauis quib dam ⁊ bonis com¬
pedib caritatis innexis sum. õe
mandatũ tuum sic̃ caut̾ium im¬
p̾ssum tenebo. Et si urit cauteri¬
um. mandati tam̃ putrefacta car-¬
nis exurit:. ne ad uiuũ serpat ꝯta¬
gio. Et si mordet medicam̃tũ. tñ
uitium ulcerib tollit. Aufer gͥ
dñe iħu potenti machera tua. me¬
oꝵ putredines pcc̃oꝵ. dum habes
ligatum caritatis uincuł. Seca
qd̾cumq uitiosum est. ueni cito
incidens occultas ⁊ latentes uarias
passiones. Aꝑito uulnus. ne noxiꝰ
serpat humor. Emunda om̃e qd̃
fetidum est ꝑegͥno lauacro. Audi¬
te me terreni hoĩes. qui pcc̃is ur̃is
cogitationes hebrias geritis. ⁊ ego
leui talib eram passionib saucia¬
tus. inueni medicũ qui inceł ha¬

Expanded text:
meum, fugio uitam meam; solum te meum, fugio uitam meam; solum te sequor, domine Iesu, qui sanas uulnera mea. quis enim me separat a caritate dei, quae m te est? tribulatio an angustia, an famis? ligatus sum fide clauis quibusdam et bonis conpedibus caritatis innexus sum. omne mandatum tuum sicut cauterium inpressum tenebo. etsi urit cauterium mandati, tamen putrefacta carnis exurit, ne ad uiuum serpat contagio. etsi mordet medicamentum, tamen uitium ulceris tollit. aufer igitur, domine Iesu, potenti machaera tua meorum putredines peccatorum. dum habes ligatum caritatis uinculis, seca quodcumque uitiosum est. ueni cito incidens occultas et latentes uarias passiones, aperito uulnus, ne noxius serpat umor. emunda omne quod faetidum est peregrino lauacro. audite me, terreni homines, qui peccatis uestris cogitationes ebrias geritis. et ego Leuis talibus eram passionibus sauciatus. inueni medicum, qui in caelo ha
Abbreviated transcription (Latin):
detrahitur. ñ nr̃a uoluntate depi¬
nitur. Et nemo mattit uinũ no¬
uum in utres uet̾es. F ragilitas
humane ꝯditionis aꝑitur. cum
corꝑa nr̃a exuuiis defunctorum
animaliũ ꝯꝑantur. atq utinã
bonoꝵ utrium usum possimus
implere. ut sacram̃tum qd̃ acce¬
ƿimus reseruemus. Leuat ĩiuri¬
am industria. si renouatis utrib
noua uina credantur. Ꝙ id̾o uts
hos plenos semꝑ seruare debemꝰ.
Uacuos enĩ cito tinea ⁊erugo ꝯsu¬
mit. gr̃a seruat impletos. Pulchre
aut̃ oꝑi huic talia p̾cepta ꝯueni¬
unt. Sextum ẽ enĩ opus qd̾ leuis
noua quadam forma figuratur.
Sexto aut̃ die factus est homo.
ñuetus s noua creatura.⁊ q̃dam
forma ꝑegrina. & ideo tanqͣm
noua creatura ꝯuiuiũ xp̃o exhi
up̃e partem delectat̾onis meret᷑
habe cum xp̃o. Ad hunc gͥ infor¬
mandũ preceptadat dñs. Seq̃¬
batur enĩ lam letus. alacer.⁊ exł¬
tans dicens. Iam ñ publicanũ ge¬
ro.iam ñporto leuin. Exui leuin
postqͣm xp̃m indui. O di genus

Expanded text:
detrahitur, non nostra uoluntate deponitur. Et nemo mittit uinum nouum in utres ueteres. fragilitas humanae condicionis aperitur, cum corpora nostra exuuiis defunctorum animalium conparantur. atque utinam bonorum utrium usum possimus inplere, ut sacramentum quod accepimus reseruemus! leuat iniuriam industria, si renouatis utribus noua uina credantur. et ideo utres hos plenos semper seruare debemus; uacuos enim cito tinea et aerugo consumit, gratia seruat inpletos. pulchre autem operi huic talia praecepta conueniunt; sextum est enim opus, quo Leuis noua quadam forma figuratur. sexto autem die factus eat homo; non uetus, sed noua creatura et quaedam forma peregrina. et ideo tamquam noua creatura conuiuium Christo exhibetur et ipse partem delectationis mereretur habere cum Christo. ad hunc igitur informandum praecepta dat dominus; sequebatur enim iam laetus, alacer et exsultans dicens: iam non publicanum gero, iam non porto Leuin. exui Leuin, postquam Christum indui. odi genus
Abbreviated transcription (Latin):
fidelib ꝑat. Sic heticos facit. sic
euiscerat fidem. sic iira pietatis
impugnat. Ergo ñ te capiat he¬
reticus. qr potest de scͥpturis ali
exempla ꝓferre. nec sibi arroge
qd̾ doctus uidet᷑. Utit᷑ ⁊ diabolus
testimoniis scͥpturarũ. s ñ ut do¬
ceat. s ut circũ scͥbat ⁊ fallat. Cos¬
nouit aliquẽ attentũ religioni u¬
futib clarum. signis ⁊ oꝑib pͥpotẽ

Expanded text:
fidelibus parat. sic haereticos facit, sic fidelibus parat. sic haereticos facit, sic euiscerat fidem, sic iura pietatis inpugnat. ergo non te capiat haereticus, quia potest de scripturis aliqua exempla proferre, nec sibi adroget quod doctus uidetur. utitur et diabolus testimoniis scripturarum, sed non ut doceat, sed ut circumscribat at fallat. cognouit aliquem adtentum religioni, uirtutibus clarum, signis et operibus praepote
Abbreviated transcription (Latin):
Cauete ne grauent᷑ cor ur̃m ĩ ui¬
no ⁊ crapula. Non erubuit pau¬
lusqui ait. Sic eniror ñ ut aera cedi
Aera quid̃ ñ cedebat apłs. s potesta¬
tes aerias uerberabat. S castigo i¬
quit corpꝰ meum.⁊ seruituti redi
qr nemini potest̃ noc̾e diabolus
nisi ip̃e se miserit. Ylam qui reli¬
tis celestib tr̃ena elegit. uolunta¬
rium ꝗdam p̾cipitium urte laben¬
tis incurrit. Simł qm̃ telum suu
diabolus uidit obtunsũ. qui om̃s
hoĩes ꝓprie subiec̾at potestari plꝰ
cepit qͣm hoĩem iudicare. S dñs
rursus ne ea quid̾ quede se fũant
ꝓpħata ad arbitͥum diaboli pitai
eẽ facienda. s diuinitatis ꝓͥe aui¬
toritate seruata uersutie eius a¬
currit. ut qr scͥpturarũ exemplĩ
p̾tenderat. scripturarũ unc̾etur
exemplis. Potestas  dõ iuncere
scͥptura mͥ uinc̃. disce nͥ qͦ qr satha¬
nas transfigat se ułut angłmli
cis. ⁊ de scͥpturis ip̃is diuinis laq̃

Expanded text:
cauete ne grauetur cor uestrum in uicauete ne grauetur cor uestrum in uino et crapula. non erubuit Paulus, qui ait: sic enitor non ut aera caedens. aera quidem non caedebat apostolus, sed potestates aerias uerberabat. sed castigo inquit corpus meum et seruituti redigdesignat, quia nemini potest nocere diabolus, nisi ipse se miserit. nam qui relictis caelestibus terrena eligit uoluntarium quoddam praecipitium uitae labentis incurrit. simul quoniam telum suum diabolus uidit obtunsum. qui omnes homines propriae subiecerat potestati, plus coepit quam hominem iudicare. sed dominus rursus ne ea quidem quae de se fuerant prophetata ad arbitrium diaboli putauit esse facienda, sed diuinitatis propriae auctoritate seruata uersutiae eius occurrit, ut quia scripturarum exemplum praetenderat, scripturarum uinceretur exemplis; potestas enim deo uincere, scriptura mihi Į uincit. disce hic quoque quia satanas transfigurat se uelut angelum lucis et de scripturis ipsis saepe diuinis laqueum
Abbreviated transcription (Latin):
desid̾at illum panem expectat qͥ
ꝑ insensibilem substantiam hu
mana corda ꝯfirmat. Simł cũ
dic̃. ñ in panesolo uiuit homo:
ostendit hoĩem ẽẽ temptatum.
hoc ẽ suscept̾onem nr̃am ñ suam¬
eẽ diumitatẽ. Seqr̃ iactantie te¬
lum quo ꝓcliue delinqͥtur. qr dũ
hoĩes głiam uirtutis sue iactare
tantia ut dum se putat unusqͥsq
ad altiora ꝯscende. subluniũ usur¬
patione factoꝵ ad inferiora tͣhat᷑.
W dix̃ illi. Si filius dĩ es mutte te
deorsum. Uere diabolica uox q̃ m̃¬
tem hoĩs de gradu altiore m̃itoꝵ
p̾cipitare ꝯtendit. Qͥd i tam ꝓpͥ¬
um diabolo ꝙͣ suadere ut unus
cebra. Sp̃u plenus discit ⁊temp¬
nere uoluptates. Ieiuna si uis
uincere. Conseq̃ns est ut ꝑ hoĩẽ
Up̃c qiͣ fortior facie ad faciem tẽp¬
tatur. tu ꝑ hoĩem. Ꝙ illud diabłi
u̾bum ẽ cum dic̃. Homo fortises
manctuca ⁊ bibe.⁊ simił malue.
Noli te ibi cred̾e. ñ erubescas egere

Expanded text:
desiderat, illum panem expetat, qui desiderat, illum panem expetat, qui per insensibilem substantmana corda confirmat. simul cum dicit: non in pane solo uiuit homo ostendit hominem esse temtatum, hoc est susceptionem nostram, non suam diuinitatem. Sequitur iactantiae telum, quo procliue delinquitur, quia dum homines gloriam uirtutis suae iactare tantia, ut dum se putat unusquisque ad altiora conscendere, sublimium usurpatione factorum ad inferiora trudatur. et dixit illi: si filius dei es, mitte te deorsum. uere diabolica uox, quae mentem hominis de gradu altiore meritorum praecipitare contendit. quid enim tam proprium diabolo quam suadere ut unusqcebra; spiritu plenus disce contemnere uoluptates. ieiuna, si uis uiucere. consequens est ut per hominem  Christus quasi fortior faciem ad faciem temtatur, tu per hominem. et illud diaboli uerbum est, cum dicit homo: fortis es: manduca et bibe, et similis mane\'. noli te tibi credere, non erubescas egere
Abbreviated transcription (Latin):
clarande uirtutis ꝯtemplatione
faciendum. Simł in ip̃a tempta¬
tione artificem diaboli disce uer¬
sutiam. Sic temptat ut exploret.
Sic explorat ut temptet. Contra
dñs sit fallit: ut uincat. Sic ad¬
huc uincit ut fallat. Nam si coz¬
u̾tiss naturam ꝓdiderat creatorẽ.
Medie gͦ respondit dicens. Scͥptũ
est. qr ñ inpane solo uiuit homo
s in om̃i u̾bo dĩ. Uides quo gen̾e
utatur armoꝵ. quo hoĩem ab sp̃a¬
lis nequitie incursione defendat
adu̾sus irritam̃ta gule septũ atq
ut diuine pabulo lectionis inten¬
tus famẽ corꝑis negligat. alimẽ¬
tum u̾bi celestis adquirat. huicĩ¬
tentus moyses panem ñ desidera¬
uit. huic intentus helẏas famẽ
ꝓlioris ñ sensit ieuinii. Nloz i po¬
test qui u̾bum sequit᷑ panẽ desi¬
derare tr̃enum. cum panis sub
stantiam celestis accipiat. huma¬
nis cdiuina p̾stare ñ dubiũ ẽ. ⁊ cor¬
poralib sp̾alia. ꝙ iõ qͥr uitam uerã

Expanded text:
clarandae uirtutis contemplatione clarandae uirtutis contemplatione faciendum. simul in ipsa temtatione artificem diaboli disce uersutiam. sic temtat ut exploret, sic explorat ut temtet. contra dominus sic fallit, ut uincat, sic adhuc uincit, ut fallat. nam si conuertisset naturam, prodiderat creatorem. medie ergo respondit dicens: scriptum est quia non in pane 4,4 solo uiuit homo, sed in omni uerbo dei. uides quo genere utatur armorum, quo hominem ab spiritalis nequitiae incursione defendat aduersus incitamenta gulae saeptum atque ut diuinae pabulo lectionis intentus famem corporis neclegat, alimentum uerbi caelestis adquirat. huic intentus Moyses panem non desiderauit, huic intentus Helias famem prolixioris non sensit ieiunii. non enim potest qui uerbum sequitur panem desiderare terrenum, cstantiam panis coelestis accipiat; humanis enim divina praestare non dubium est, et corporalibus spiritalia. Et ideo qui vitam veram
Abbreviated transcription (Latin):
ix̃ aut̃ illi diabolus. Si filius dĩ
dic lapidi huic ut fiat panis.
ria p̾cipue docem᷑ tela diaboli.
b ad ꝯuulnerandãm̃tem hoĩs
sueuit armari. Gule unũ. alid̾
ctantie. ambit̾onis t̾cium. Ind̾
ut̾ cepit uñ iam uicit. Ꝙ iõ md̾
icipio inxp̃o uinc̾e̾ uñ in adam
o patris uirtutis exemplum sit.
iscamus gͥ cau̾e gulam. cau̾e lu¬
uriam.qr telum est diaboli. La¬
ueus tenditur cũ m̃sa regał co¬
uiii p̃ꝑatur. que ꝯstantiã sepẽ
itis inclinat. Nonsolum ⁊ cũ
udiuimꝰ u̾ba diaboli. s ĩ cũ uide¬
uis eius copias laq̃um uitare de
ume scutum fidei. Loricam ab
ionis exorsus. si filius dĩ es. nͥqr¬
gnou̾it filium dei eẽ uenturũ.
uenisse ꝑhanc infirmitatem
rꝑis ñ putabat : Aliud explorã¬
s. aliud temptantis ẽ. W iõ se
fitetur crede.⁊ homini conat᷑
pides in panẽ posse du̾ti. natẽ alt̾iꝰ
transfusione monstrauit. docet
nichil tͥ ꝓdiaboli arbitͥo. nec de¬

Expanded text:
it autem illi diabolus: si filius es dei, dic lapidi huic ut fiat panis. tria praecipue docemur tela diaboli, quibus ad conuulnerandam mentem hominis consueuit armari, gulae unum, aliud iactantiae, ambitionis tertium. inde autem coepit, unde iam uicit. et ideo inde incipio in Christo uincere, unde in Adam tus, imago patris, uirtutis exemplum sit. discamus igitur cauere gulam, cauere luxuriam, quia telum est diaboli. laqueus tenditur. cum mensa regalis conuiuii praeparatur, quae constantiam saepe mentis inclinat. non solum enim cum audimus uerba diaboli, sed etiam cum uidemus eius copias, laqueum uitare delum, sume scutum fidei, loricam abslt talis sermonis exorsus: Si Filius Dei es; ni filium esse uenturum? sed uenisse per hanc infirmitatem corporis non putabat. aliud explorantis, aliud temtantis est et deo se profitetur credere et homini conaturpides in panem posse conuerti naturae alterius transfusione monstrauit docet nihil tibi pro diaboli arbitrio nec de
Abbreviated transcription (Latin):
gꝰ regnum celoꝵ. cum xp̾̃c a dome¬
sticis denegatur. a gentib adora¬
tur. Rapitur. cum ab aliis repudi¬
atur. colit᷑ nͥob̃. Rapitur. cum ꝑ
hereditatẽ ñ agnoscit᷑. eumm a dopꝰ¬
tione adquirinu.LboUo

Expanded text:
go regnum caelorum, cum Christus a domesticis denegatur, a gentibus adoratur; rapitur cum ab illis repudiatur, colitur a nobis; rapitur cum per hereditatem non agnoscitur, per adoptionem adquiritu
Abbreviated transcription (Latin):
cuius uocẽ elem̃ta sonuer. Cre¬
damꝰ patͥ. cuiꝰ uoci elem̃ta oble¬
qͥum p̾stiter̃. Credit mũdus
in elem̃tis. credat in hoĩb. Cre¬
didit in exanimis. credat in ui¬
uentib. Credidit inmutis. cre¬
dat in loq̃ntib. Credidit mhis
q̃ ñ habent sensũ. credat ĩhis qͥ
sensum ut dm̃ cognosc̾ent cõ ꝯ¬
sequuti s̃.

Expanded text:
ocem elementa sonuerunt: credamus Patri, cujus voci elementa obsequium praebuerunt. Credidit mundus in elementis, credat in hominibus: credidit in exanimis, credat in viventibus: credidit in mutis, credat in loquentibus: credidit in iis quae non habent sensum, credat in iis qui sensum, ut Deum cognoscerent, consecut
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩẽ ds̃ oꝑe suo fec̾it. Nec ociose
posuit finx̃ ds̃ hoĩem de limo
tr̾e. ⁊ insufflauit in faciem eius
flatum uite. ut actum quendã
dĩ cͥca edificat̾onẽ hõĩs. usu qͦdam
corꝑał oꝑat̾onis adu̾tas. Docuit
ds soporem in adam ⁊ dormiuit.
⁊ sũpsit unam costã de lat̾e euis.
mulierẽ. Nonfrust᷑ ut dixi corpo¬
ralib qͥbusdã manib cͥca adam
⁊ euã: moyses dm̃ induc̃ oꝑantẽ.
Mundũ ds̃ fĩ iussit. ⁊ fc̃s ẽ. & uno
u̾bo opꝰ mũdi scͥpt᷑a indicat abso¬
lutũ. ad hoĩe uenit᷑. ⁊ manꝰ ip̃as
tis ostendere. Plus nescio qͥd ĩbis
intellig̾e ꝙͣ. lego. oꝑa dĩ elaborata
mecogũt. Subuenit apłs estuan¬
ti. ⁊ ꝙ. ego ñ intelligebã quid eẽt
os de ossib m̃is. ⁊ caro de carne mã
suo assũpta ẽ: diuino mͥ sp̃u reue

Expanded text:
hominem deus opere suo fecerit nec otiose hominem deus opere suo fecerit nec otiose posuit: finxit deus hominem de limo terrae et insufflauit in faciem eius flatum uitae, ut actum quendam dei circa aedificationem hominis usu quodam corporalis operationis aduertas. docuitDeus soporem in Adam, et dormivit, et sumpsit unam costam de latere ejus,mulierem . Non frustra, ut dixi, corporalibus quibusdam manibus circa Adam et Euam Moyses deum inducit operantem. mundum deus fieri iussit, et factus est, et uno uerbo opus mundi scriptura indicat absolutum; ad hominem uenitur, et manus ipsas tis ostendere. plus nescio quid in his intellegere quam lego opera dei elaborata me cogunt. subuenit apostolus aestuanti et quod ego non intellegebam quid esset: os de ossibus meis et caro de carne mea et suo adsumta est, diuino mihi spiritu reu
Abbreviated transcription (Latin):
as̃ colũpnã ignis. ut ꝑ colũpnã
ppłs uiã disc̾et. Misit ⁊ ꝑdiẽ co¬
lũpnã nubis. ut neq ad dext̾ã
neq ad sinistrã declinarẽt.S ñ
es tał homo ut m̾earis ⁊ tu ignis
colũpnã: ñ habes moysen. ñ ac¬
cipis signũ: Nũc a post aduen¬
tum dñi fides exigit᷑ signa ꝯdũt᷑.
Time dñm. ⁊ pͥsume de dño. Im¬
mittit ⁊ angłos dñs in cͥcuitu
tim̃tiũ eũ. ⁊eripiet eos. Nides uͥq¬
qr uͥq dñs uͥtus studiis cooꝑat᷑.
humanis. ũ nemo possit edifi¬
care sinedño. nemo custodire
sine ddño. nemo qͥcqͣm ĩciꝑe sñ
ducatis. siue bibitis. oĩa in głia¬
głia dĩ fac̾e te p̾cepit: ut scias ean.¬
dem ẽẽ patͥs ⁊ filii głiam. eandẽq
uͥtirtẽ. Nec in aliqͦ cͥca sui diuini¬
tatẽ patrẽ ⁊ filiũ discrepare. qui
cͥca nr̃a p̾sidia nr̃a ñ discrepant.
Docuit ⁊̃ me moyses ꝙ nemo nͥ
ds fec̾it mũdũ. In pͥncipio it fe¬
cit ds̃ celum ⁊ t̾ram. docuit ⁊̃ qd̾

Expanded text:
 columnam ignis, ut per columnam populus viam disceret. Misit etiam per diem columnam nubis, ut neque ad sinistram, neque ad dexteram declinaret . Sed non es talis, homo, ut merearis et tu ignis columnam: non habes Moysen, non accipis signum; nunc enim post ad ventum Domini fides exigitur, signa conduntur. Time Deum, et praesume de Domino: Immittit enim angelos Dominus in circuitu timentium eum, et cripiet eos . Vides  domini uirtus studiis cooperatur humanis, ut nemo possit aedificare sine domino, nemo custodire sine domino, nemo quicquam incipere sine ducatis siue bibitis, omnia in ia dei facere te praecepit, ut scias eandem esse patris et fili gloriam eandemque uirtutem nec in aliquo circa sui diuinitatem patrem et filium discrepare, qui circa praesidia nostra non discrepant. docuit etiam me Moyses quod nemo nisi deus fecerit mundum; in principio enim fecit deus caelum et terram. docuit etiam quod
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ filius ñ uidet᷑. s demõstrare se¬
se uoluit in corꝑe. Ꝙ qr pat̾ corpꝰ
ñ gerebat. io ꝓbare uoluit pater
nb infilio se eẽ p̾sentẽ dicẽs. F iliꝰ¬
m̃s es tu. inte ꝯplacui.Si uis
disc̾e filium cũ patre semꝑ eẽ
p̾sentẽ lege filii uocem dicentis.
Siascendero in relum tuibi
es. si descend̾o mninfernũ ades.
Sipatͥs testimoniũ queris au¬
distia ioħe.Crede ei cuise bapti¬
zandũ credidit xͨ. cui pat̾ fili¬
um celesti uoce ꝯmisit dicens.
hic est filius m̃s dilectus. in qͦ¬

Expanded text:
est filius non uidetur, sed demonstrare se uoluit in.corpore et, quia pater corpus non gerebat, ideo probare uoluit pater nobis in filio se esse praesentem dicens: filimeus es tu, in te conplacui. si uis discere filium cum patre semper esse praesentem, lege fili uocem dicentis: si ascendero in caelum, tu ibi es; si descendero in infernum, ades. si patris testimonium quaeris, audisti a Iohanne. crede ei cui se baptizandum credidit Christus, cui pater filium caelesti uoce conmisit dicens: hic est filius meus dilectus, in q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfitem᷑. Ilam cũ scͥptum sit dili¬
ges dñm dm̃ tuũ ⁊ ip̃i soli siu̾ies:
negauit filuis ẽẽ se solũ dicens.
S ñ sum solus. pat̾ i mecũ ẽ. Nec
nc̃ solus ẽ. Pat̾ n se ad ẽẽ testatur.

Expanded text:
fitemur. nam cum scriptum sit: diliges dominum deum tuum et ipsi soli seruies, negauit filius esse se solum dicens: sed non sum solus; pater enim mecum est. nec nunc solus est; pater enim se adesse testatur.
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ columba: Simplicitatẽ ir la¬
uacri reqͥrit gr̃a. ut simꝰ simpli¬
ces sic̃ colũbe. Pacẽ lauacͥ reqͥrit
gr̃a. qͣm in typo uet̾i columba
quondã ad illam archã q̃ sola
fuit diluuii ĩmunis aduex̃. Do¬
cuit mecuiꝰ typus columba illa
in illa archa tẏpum fuisse pacis
⁊ eccłie. ꝙ int̾ ip̃a mũdi diluuia
sp̃c sc̃s ad eccłiam suã pacẽ affe¬
rat fructuosã. Docuit ⁊̃ dłqui

Expanded text:
mplicitatem enim lauacri requirit gratia, ut simus simplices sicut columbae. pacem lauacri requirit gratia, quam in typo ueteri columba quondam ad illam arcam, quae sola fuit diluuii inmunis, aduexit. docuit me cuius typus columba illa in illa area typum fuisse pacis et ecclesiae, quod inter ipsa mundi diluuia spiritus sanctus ad ecclesiam suam pacem adferat fructuosam. docuit eti
Abbreviated transcription (Latin):
constant. S uide beniuolũ dñm
qͥ solus se inuiriis subdidit. solꝰ
am: Rogabo inqͥt patrẽ.⁊ alium
paracditum dabit ub̃. ut ub̃cum
sit in et̾num. sp̃m u̾itatis quẽ hͥ
mũdus ñ pot̃ acciꝑe. qr ñ uidet¬

Expanded text:
constant. sed uide beniuolum dominum, qui solus se iniuriis subdidit, solusam? rogabo inquit patrem, et alium paracletum dabit uobis, ut uobiscum sit in aeternum, spiritum ueritatis, quem hic mundus n
Abbreviated transcription (Latin):
angłos. neq ꝑ archangłos. s ab
ip̃o patre uox de celo mifsasi¬
gnauit. Dem̃ alibi soem pat̾
repetit dicens. Hͥ ẽ filius meus
dilectus. in qͦ ꝯplacui. ip̃m au¬
dite. Dicentẽ utiq audite. Ego
⁊ pat̾ unũ sumꝰ. Qͥgͦ filio nõ
credit: ñ credit patͥ. Testis est
ille de filio. Si dubitat᷑ de filio:
pat̾no ñ credit᷑ testimonio. de¬
inde cumdic̃ in qͦ ꝯplacui. ñ
aliena infilio s sua laudat.
oĩa q̃ habet filius mã s̃: Sic̃
filius dix̃. oĩa q̃ ht̃ pat̾ mã s̃.¬

Expanded text:
angelos neque per archangelos, sed ab ipso patre uox de caelo missa signauit. deinde alibi idem pater repetit dicens: hic est filius meus dilectus, in quo conplacui; ipsum audite, dicentem utique audite: ego et pater unum sumus. qui ergo filio non credit non credit patri. testis est ille de filio. si dubitatur de filio, paterno non creditur testimonio. deinde cum dicit: in quo conplacui, non aliena in filio, sed sua laudat. omnia quae habet filius mea sunt, sicut filius dixit: omnia quae ha
Abbreviated transcription (Latin):
se incorꝑe demõstͣuit. qm̃ in duui¬
nitatis substãtia ñ uidetur. Hidi¬
mus sp̃m s in sp̃e corꝑali. Uidea¬
mus ⁊ patrẽ. S qr uidere ñ possu¬
ds̃. ñ derelinq̃t templũ suũ. Uult
oẽm exedificari aĩam. uult eã ad
salutem informare. uult lapides
uiuos a tr̃a ad celum tͣnsferre. di¬
ligit templũ suũ.⁊ nos diligamꝰ
uemus. Sidiligimꝰ eum nou̾imꝰ
eum. Qui a dicit qr nouit eum
⁊ p̾cepta eius ñ seruat: m̃dax ẽ.
Quomͦ it potest dilig̾e dñ qui¬

Expanded text:
 in corpore demonstrauit, quoniam in diuinitatis substantia non uidetur. uidimus spiritum sed in specie corporali; uideamus et patrem, sed, quia uidere non possudeus, non derelinquet templum suum. uult omnem exaedificare animam, uult eam ad salutem informare, uult lapides uiuos a terra ad caelum transferre. diligit templum suum, et nos diligamus uemus; si diligimus eum, nouerimus eum; qui enim dicit quia nouit eum et praecepta eius non seruat mendax est. quomodo enim potest d
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑahis dr̃. Ite in orbem uniu̾sum
tat̾onis uestigiũ ꝓfe̾ntes. toto do¬
minicoꝵ seriem circũ ferrẽt orbe
gestoꝵ. Est gͥ calciam̃tũ nuptiale
eugłica p̾dicatio. S de hoc opor¬
tuniꝰ aliqͥd in aliis explicauimꝰ.
p̾e uos baptizabit in sp̃uscõ ⁊ ig¬
ne. habens uentilabrũ in manu

Expanded text:
itur: ite in orbem uniuersum cationis uestigium proferentes toto dominicorum seriem circumferrent orbe gestorum. est igitur calciamentum nuptiale euangelica praedicatio. sed de hoc oportunius aliquid in aliis explicabimus. ipse uos baptizabit in spiritu sancto et igni habens uentilabrum in manu
Abbreviated transcription (Latin):
sticia. nͥ ut qͥ carnẽ suscep̃. ñ qͣiͣ ds̃
sensũ aut minist̾iũ carnis exelu¬
deret. s qi homo carnẽ iuĩc̾et. ut
uinc̾e me doc̾et. Docuit it qͣ rati¬
one possim tr̾enis ꝯcretã uitiis ob¬
noxie carnis ingluiuẽ sepelire cͥ¬
minib. renouare uͥtutib. O uere
diuinã in ip̾ahumilitate dñi ꝓ
spicientiã. Qͣnto u abiectior humi¬
litas tanto diuinior ꝓuidẽtia. In¬
uriarũ suarũ ac̾bitate ds̃ ꝓdit᷑.
⁊ remediũ suoꝵ usu: qͥ nlłis reme¬
diis indig̾et ds̃ ꝓbatur. Qͥd at tã
diuinũ ad ppłos ꝓuocandos qͣm
ut nemo refugiat lauacrũ gr̃e. qñ
uit. qͣntomagis nos nr̃a delicta
lauare debemꝰ: Qͥ gͥ magis oꝑe.
gn̾is humani ꝯditio diffundit᷑.
ꝑ seꝑatarũ diuortia. tͣctusq regi¬
onum. uno mom̃to. ĩ uno corꝑe
ds̃ fraudẽ uetustierroris aboleũ.
gr̃am regni celestis effudit: Unꝰ
enĩ mersit. s eleuauit os̃. U nus
descendit ut ascendẽmꝰ õs. U nꝰ

Expanded text:
stitia nisi ut quia carnem suscepit non quasi deus sensum aut ministerium carnis excluderet, sed quasi homo carnem uinceret, ut uincere me doceret? docuit enim qua ratione possim terrenis concretam uitiis obnoxiae carnis inluuiem sepelire criminibus, renouare uirtutibus. o uere diuinam in ipsa humilitate domini prospicientiam! quanto enim abiectior humilitas tanto diuinior prouidentia. iniuriarum suarum acerbitate deus proditur et remediorum suorum usu, qui nullis remediis indigeret, deus probatur. quid enim tam diuinum ad populos prouocandos quam ut nemo refugiat lauacrum gratiae, quit, quanto magis nos nostra delicta lauare debemus? quo igitur magis opere, generis humani conditio diffunditur, per separatarum divortia tractusque regionum, uno momento in uno corpore Deus fraudem vetusti erroris abolevit, gratiam regni coelestis effudit? Unus enim mersit, sed elevavit omnes: unus descendit, ut ascenderemus omnes, unus
Abbreviated transcription (Latin):
baptista penitẽtiã p̾dicaret. W iq
pleriq scõ ioħi tẏpum legis impo¬
nũt. eo ꝙ lex pcc̃m denũtiare po¬
tuit. cdonare ñ potuit. Lex i un¬
quẽq qui inamgentiũ seq̃batun
reuocat aberrore. restͥngit a cͥmi¬
ne. penitẽtiã suadet ut gr̃ã ꝯseqͥ¬
nuntia. ⁊ gr̾e̾ penitẽtia ẽ. Bñ ita
sc̃s lucas ꝯpendio usus ẽ. ut ioħi
decliraret ꝓpħã. dicẽs fc̃m ẽẽ su¬
pra eũ dĩ u̾bũ. alia ñ adderet.
Nullus eget inditio sui qͥ u̾bo dĩ
habundat. Unum itaq dix̃. ⁊
om̃ia declarauit. A tu̾o sc̃s ma

Expanded text:
annes paenitentiam praedicaret. et ideo plerique sancto Iohanni typum legis inponunt, eo quod lex peccatum denuntiare potuit, donare non potuit; lex enim unumquemque, qui uiam gentium sequebatur, reuocat ab errore, restringit a crimine, paenitentiam suadet, ut gratiam consequaenuntia et gratiae paenitentia est. bene itaque sanctus Lucas conpendio usus est, ut Iohannem declararet prophetam dicens factum esse super eum dei uerbum. alia non adderet; nullus enim eget indicio sui qui uerbo dei abundat. unum itaque dixit et omnia declarauit. at uero sanctus Ma
Abbreviated transcription (Latin):
aĩe delicta mũdãt᷑. Aliud agimꝰ.
aliud inuocamꝰ. Licet ⁊̃ ĩ ip̾o fõ¬
te sc̃ĩficat̾o diuinitatis aspiret:
ñ i aqͣ om̃is abluto ẽ. S ħ int̾ se
diuisa eẽ ñ possut. W iõ aliud
fuit baptismũ penitẽtie. aliud

Expanded text:
ae delicta mundantur. Aliud agimus, aliud invocamus; licet etiam in ipso fonte sanctificatio divinitatis aspiret. Non enim aqua omnis ablutio est, sed haec inter se divisa esse non possunt, et ideo aliud fuit baptisma poenitentiae, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Henĩ ẽspes ecclie. Rapiet᷑ ꝓfe¬
cto. assumet᷑ tnsfe̾t᷑ ad celũ. Ecce
eccłia. Non mͥ credis: crede ł pau¬
lo in quo xͤ locutus ẽ. Rapiem in¬
quit in nubib obuiã xͦ inaera: ⁊
tunt᷑ patͥarche. mitũt᷑ ꝓpħe. mit̾

Expanded text:
ec enim est spes Ecclesiae. Rapietur profecto, assumetur, transferetur ad coelum. Ecce et Ecclesia. Non mihi credis? Crede vel Paulo, in quo Christus locutus est: Rapiemur, inquit, in nubibus obviam Christo in aera, et tunt
Abbreviated transcription (Latin):
um ambulabis.⁊ a dño dirigũt᷑
uie uiri. deniq ille ꝑfectior qui
intellig̾et se sine dño ambulare
ñ possa: uias inqͥt tuas edoce
me. W̾ ut ad hystoriã ueniamꝰ
ñ it simplicẽ tm̃ rei geste seriẽ de¬
bemꝰ ħaurire. s ⁊̃ actus nr̃os ad e

Expanded text:
um ambulabis et: a domino diriguntur uiae uiri. denique ille perfectior qui intellegeret se sine domino ambulare non posse. uias inquit tuas edoce me. et ut ad historiam ueniamus — non enim simplicem tantum rei gestae seriem debemus haurire, sed etiam actus
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ sp̾itał surgit in sac̾dotium
sc̃m. Uenidñe ds̃ edifica mulierẽ
istam. edifica ciuitatẽ. beniat ⁊
puer tuꝰ. tͥ i credo dicẽti. Ip̃e edifi¬
cabit ciuitatẽ mͥ. Ecce mulier oĩũ
mat̾. ecce domꝰ sp̾itał. ecce ciuitas¬

Expanded text:
domus spiritalis surgit in sacerdotium sanctum. ueni, domine deus, aedifica mulierem istam, aedifica ciuitatem. ueniat et puer tuus; tibi enim credo dicenti: ipse aedificabit ciuitatem mihi. ecce mulier omnium mat
Abbreviated transcription (Latin):
fuero u̾itatẽ. Ad radicẽ securis ẽ.
faciat fructũ qͥ potest gr̃e. qͥdeb
penitẽtie. Adest dñs qui fructũ
reqͥrat. fecundos uiuificet. ft̾iles
dep̾hendat. Anni tres s̃ exqͦ ue¬
nit. fructum inuideis inuenire
ñ potuit. Ntinã inueniat in nb̃.
Iussurus ẽ succidi infructuosos
ne tr̃am octupẽt.S qui ad huc
ñ hab fructum conet᷑ ut afferat
infuturum. Bonus ille cultor agͥ
int̾ueniet ꝓ nb̃ fecundis. ꝓ nb̃ ĩ¬
fructuosis. u̾ det᷑ spatiũ. patiẽtia
deferat᷑. neforte ⁊ nos aliquẽ fru

Expanded text:
ad radicem securis est; faciat fructum qui potest gratiae, qui debet paenitentiae. adest dominus, qui fructum requirat, fecundos uiuificet, steriles deprehendat. anni tres sunt ei quo uenit et fructum in Iudaeis inuenire non potuit: utinam inueniat in nobis! iussurus est succidi infructuosos, ne terram occupent. sed qui adhuc non habent fructum conentur at adferant in futurum. bonus ille cultor agri interueniet pro nobis infecundis, pro nobis infructuosis, ut detur spatium, patientia deferatur, ne forte et n
Abbreviated transcription (Latin):
qr mͥ plus mist̾iũ ꝙͣ miracłm pro¬
dest. in p̾nũtio xͥ nicħ magis qͣm
edificatonẽ eccł̃ie debeo surgẽtis
agnosc̾e. q̃ ñ rupeis saxis s uiuis la¬
pidib ex tructa in habitacłm dei
rum dura mollire.⁊ de lapidibus
offensioĩs excitare cultores religi¬
onis. Qͥd i aliud qͣm lapides ha¬
bebant᷑ qͥ lapidib seruiebãt. Si¬
miles utiq his qͥ fac̾ent eos ꝓpħat
Igitur saxosis gentiliũ fides infũ¬
denda pectorib. ⁊ fut᷑os ꝑ fidẽ ab hi
filios oracła pollicent᷑. quib ꝑ du¬
riciam m̃tis saxeus quidam insẽ¬
sibił. irratonabiłq nat᷑e usus ĩole¬
uerat. Nam si lapidib uiuis for¬
matos uiros fidei robore sentẽtua
tanqͣm lapides uiui edificamini
domos sp̃itales in sac̾donũ sc̃m.
offerentes hostias sp̃itales. młto
hoĩes ꝯpari. qui ita humane sen¬
sũ m̃tisamiserãt. ut dũ lapidib
putãt diuinitatis alicuiꝰ ineẽ ra¬

Expanded text:
quia mihi plus mysterium quam miraculum proquia mihi plus mysterium quam miraculum prodest, in praenuntio Christi nihil magis quam aedificationem Ecclesiae debeo surgentis agnoscere; quae non rupeis saxis, sed vivis lapidibus exstructa, in habitaculum Dei rum dura mollire et de lapidibus offensionis excitare cultores religionis. quid enim aliud quam lapides habebantur qui lapidibus seruiebant, similes utique his qui facerent eos? prophetatur igitur saxosis gentilium fides infundenda pectoribus et futuros per fidem Abrahae filios oracula pollicentur, quibus per duritiam mentis saxeus quidam insensibilis inrationabilisque naturae usus inoleuerat. nam si lapidibus uiuis firmatos uiros fidei robore sententiatamquam lapides vivi aedificamini domus spiritalis, in sacerdotium sanctum, offerentes hostias spiritales : mulhomines comparati, qui ita humanae sensum mentis amiserant; ut dum lapidibus putant divinitatis alicujus inesse ra
Abbreviated transcription (Latin):
ioħs responsũ unũ om̃ib. Ita pu¬
blicanis ne ultͣ p̾scͥptũ exigãt. Mi¬
litib ne calũpniã faciãt. p̃dam re¬
quirãt. Docens iccirco stipendia
ꝯstituta milicie. ne dum sũptꝰ
q̃ritur p̾do grasset᷑. S ħ ⁊ alia offi¬

Expanded text:
ista responsum, unum omnibus : ita publicanis, ne ultra praescriptum exigant; militibus, ne calumniam faciant, ne praedam requirant; docens idcirco stipendia constituta militiae; ne dum sumptus quaeritur, praedo grassetur. Sed haec et alia offi
Abbreviated transcription (Latin):
ad om̃e accingam᷑ obseqͥum cele¬
stium p̾ceptoꝵ. deuot̾one m̃tis
intenti.atq apparatu cordis
offitii. nũtiusq mist̾ii ẽ. Qͥd it
tam ociosum. ad hoĩs offitium
ꝙͣ locustas q̃rere: ⁊ qͥd tãplenũ
ad uatis mist̾uĩe hãqͦ magis ad
fructũ inutiles. ad usũ mertes.
ad tactum fugaces. uage. saltu
ose. stridule s̃ locuste. eo ꝯueni¬
entius his ppłi figura gentilis
aptatur: qui nłło usu laboris.
nullo oꝑis su fructu. si ne gͣui¬
tate. sine uoce sonũ q̃rele ederet.
u̾bum uite ignoraret. ħgͥ ppłs ci

Expanded text:
ad omne adcingamur obsequium caelestium praeceptorum deuotione mentis intenti atque adparatu corporis officii nuntiusque mysterii est. quid enim tam otiosum ad hominis officium quam lucustas quaerere et quid tam plenum ad uatis mysterium? nam quo magis ad fructum inutiles, ad usum inertes, ad tactum fugaces, uagae saltu, ore stridulae sunt lucustae, eo conuenientius his populi figura gentilis aptatur, qui nullo usu laboris, nullo operis sui fructu, sine grauitate, sine uoce sonum querellae ederet, uerbum uitae ignoraret. hic i
Abbreviated transcription (Latin):
ne uox dr̃ ioħs. u̾bi p̾nũtius. Nlã
ip̃e int̾rogatꝰ ioħs. qͥd dicis de te
ip̃o: ait. Ego uox clamãtis ĩ dest̾o.
Ideo ait. Qͥ pꝰ me uenit añ me fc̃s
est. Qͥa uox p̾cedit inferior: u̾bũ
sequit᷑ ꝙ p̾cellit. Ideo ⁊ a ioħe bap¬
tizari uoluit. qr ĩ hoĩb u̾bum cõ¬
secͣtur: uoce doctoris. Iõfortasse
⁊ zacharias uocem recepit. qr uo¬
cem locutꝰ est. Gen̾at̾o iuꝑarũ
quis ostendit ub fug̾e a uentura
ira: facitegͦ fructus dignos peni¬
tentie. Ꝙ ne ceꝑitis dic̾e pat̾ nrͣ ẽ¬

Expanded text:
s, uerbi praenuntius. nam ipse interrogatus Iohannes: quid dicis de te ipso? ait: ego uox clamantis in deserto. ideo ait: qui post me uenit ante me factus est, quia uox praecedit inferior, uerbum sequitur, quod praecellit. ideo et a Iohanne baptizari uoluit, quia in hominibus uerbum consecratur uoce doctoris. ideo fortasse et Zaccharias uocem recepit, quia uocem locutus est. Generatio uiperarum, quis ostendit uobis fugere a uentura ira? facite ergo fructus dignos paenitenti
Abbreviated transcription (Latin):
gregat᷑. eo ub̃ior ꝓpħici oris usus
plebis uidaice fertur reꝑta. s in
campis ⁊ foliis silue gentiliũ er¬
petre melle sat᷑andos. sic̃ scͥptũ ẽ.
W de petͣ melle saturabit eos. Sic
⁊̃ heliam corui cibo aduẽticio. ⁊ lu¬
tratiuo potu int̾ deserta pauer̃.
ut inditio foret ppłos nationũ
tetro scalẽtes colore m̾itoꝵ. qͥ añ
cibum fetidis in cadau̾ib reqͥre¬
bant: nc̃ de se aduenticiam ꝓpħis
alimoniã p̾bituros. sib n ꝓpħar̃¬

Expanded text:
gregatur, eo uberior prophetici oris usus plebis Judaicae fetu reperta, sed in campis, et foliis silvae gentilium erde petrae melle saturandos, sicut scriptum est: et de petra mellis saturauit eos. sic etiam Helian corui cibo aduecticio et lucratiuo potu inter deserta pauerunt, ut indicio foret populos nationum taetro squalentes colore meritorum, qui ante cibum faetidis in cadaueribus requirebant, nunc de se aduecticiam prophetis alimoniam praebituros; cibus
Abbreviated transcription (Latin):
zacharie filiũ in dest̾o. ũ eccłia
ñ ab homine ceꝑit s a u̾bo. Ip̃a
ẽ it desertum. qi płes filii deser¬
te magis qͣm eius que hab ui
huc ꝯuene plebis oꝑib colebat᷑.
neq ullum adhuc arbores ille q̃
fructum ferre ñ pot̾ant m̾ito
suoꝵ u̾ticem p̾ferebant. Nondũ
uen̾at qui dic̾e̾t. Ego aut̃ sic̃ olu
fructifera indomodĩ. Nondun
uitis illa celestes fructus palmin¬
bus suis u̾boꝵ qͦdam suoꝵ tͣduce
minist᷑bat. Factũ ẽ gͦ u̾bum ait
q̃ erat añ deserta fructum nb tr
gn̾aret. Factũ u̾bum ẽ: uox secu¬
ta ẽ. Uerbum ⁊ pͥus intus oꝑat᷑.
sequit᷑ uocis offitium. Unde ⁊ cłł

Expanded text:
a non ab homine coeperit. sed a uerbo. ipsa est enim desertum, quia plures fili desertae magis quam eius quae habet uirhuc conuenae plebis operibus colebatur neque ullum adhuc arbores illae, quae fructum ferre poterant, meritorum suorum uerticem praeferebant. nondum uenerat qui diceret: ego autem sicut oliua fructifera in domo domini, nondum uitis illa caelestis fructus palmitibus suis uerborum quodam suorum traduce ministrabat. factum est ergo uerbum, ut quae erat ante deserta fructum nobis terra generaret, factum uerbum est, uox secuta est; uerbum enim prius intus operatur, sequitur uocis officium.
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ĩo fc̃a mutat̾o est: ut illo com¬
ꝑat̾onis ꝓcessu quidã intelligat᷑
hoĩs clem̃tior iã ꝓfectus. Nam illi
añ deformes ad usum. nudi ad or¬
natum.steriles ad fructũ. itratio¬
nabiles ad ꝓfectum. iã in arborũ
sp̃em figurãt᷑. Q rat̾onabili qͦdã
nature mun̾e decore ad usũ. ad as¬
pectum uenuste. ad fructũ opime.
surgũt cacuminib. fundũt᷑ bra¬
chiis. replent᷑ fructib. frondib
uestiuntur. atq utinã nos fecũ¬
darũ usum arboꝵ possimus imi¬
tari. m̾itisq crescentib longeue
humilitatis radice fundati. sub¬
limes ab humo. decori ad sp̃em.
adultos fructuosoꝵ oꝑum u̾tices
erigamus. ne eugłici securis agͥco¬
le: trunci radicem siluestͥs exci

Expanded text:
autem ideo facta mutatio est; ut illo comparationis processu quidam intelligatur hominis clementior jam profectus. Nam illi ante deformes ad usum, nudi ad ornatum, steriles ad fructum, irrationabiles ad profectum, jam in arborum speciem figurantur, quae rationabili quodam naturae munere decorae ad usum, ad aspectum uenustae, ad fructum opimae surgunt cacuminibus, funduntur bracchiis, replentur fructibus, frondibus uestiuntur. atque utinam nos fecundarum usum arborum possimus imitari meritisque crescentibus longaeuae humilitatis radice fundati sublimes ab humo, decori ad speciem adultos fructuosorum operum uertices erigamus, ne euangelici securis agricolae trunci radicem siluestris exci
Abbreviated transcription (Latin):
lnuis m̾iti ꝯtemplatione reuocãt᷑.
s tanꝙͣ de suꝑiorib ad inferiora
pimꝓbitatis ꝓcliue detrusi: suf¬
focantur in aquis. int̾fluentiamũ¬
duistius strangulatoꝵ inmodum.
enĩ inhis qui fluido estu uolupta¬
tum huc atq illuc ferunt᷑ incerti
illius sp̃c potest eẽ uitale ꝯmerti¬
um. Hi demus gͥ: qr homo ip̃e sibi
est auctor erumne. Nam nisi quis
porci more iuxisset: nũqͣm accepis¬
set ineum diabolus potestatẽ. Aut
si accepiss. ñ ut ꝑderet̾ s ut ꝓba¬
ret᷑ aut fortasse qr post dñi aduẽ¬
tumbonos iam dep̾dare ñ pot̾at.
ñ oĩum hoĩũ s leuiũ iam querit
int̾itum. ut latro ñ armatis insidi¬
aturus. s mermib ⁊ ũiuriis laces¬
sit̾ infirmũ: qui se intelligit uel
a forte ꝯtempni. ł a potente damp¬
nari. S dic̃ aliqͥs. Cur hoc a dõ ꝑ¬
mittit᷑ diabolo: At ego dico. Ut bo¬
ni ꝓbentur. improbi puniantur.
hec enĩ pena pcc̃i est. Demq lege. qr
ĩmitit dñs febrem. ⁊ remouet ma

Expanded text:
lius meriti contemplatione reuocantur, sed tamquam de superioribus ad inferiora per inprobitatis procliue detrusi suffocantur in aquis inter fluitantia mundi istius strangulatorum in modum atu; neque enim in his qui fluuido aestu uoluptatum huc atque illuc feruntur incerti ullius spiritus potest esse uitale conmercium. uidemus igitur quia homo ipse sibi est auctor aerumnae. nam nisi quis porci more uixisset, numquam accepisset in eum diabolus potestatem aut, si accepisset, non ut perderet, sed probaret. aut fortasse, quia post domini aduentum bonos iam deprauare non poterat, non omnium hominum, sed leuium iam quaerit interitum, ut latro non armatis insidiatur, sed inermibus, et iniuriis lacessit infirmum, qui se intellegit uel a forti contemni uel a potente damnari. sed dicit aliqui: cur hoc a deo permittitur diabolo? at ego dico, ut boni probentur, inprobi puniantur; haec enim poena peccati est. denique lege quia inmittit dominus febrem et tremo
Abbreviated transcription (Latin):
nouit sensumdñi: conq̃rebant᷑
gͦ discipłi. qr mulier supͣ caput
effudit unguentũ. Y querebãt᷑
dicentes. Quare hoc sic perit:: Po¬
tuit enĩ uenundarip̾cio. ⁊ dari
pauꝑib. Quid utiq i eoꝵ ser¬
monib displicu̾it ñ potero dep̃¬
hendere: nisi mysteriũ intelligas.
Luxuriosi enĩ hoĩs uł potuis nõ
hominis est olere unguentum.
certe ⁊ ip̃i qui oleut ungere nõ
ꝑfundere solent. Quid displicet
qr dictum est. potuit hoc uenun¬
dari p̾tio ⁊ dari pauꝑib : certe ⁊
ip̃e supͣ dixerat. quicqͥd uni hoꝵ
minimoꝵ fecistis: michi fecistis.

Expanded text:
novit sensum Domini ? Conquerebantur novit sensum Domini ? Conquerebantur ergo discipuli quia mulier super caput effudit unguentum, et quaerebantur dicentes: Quare hoc sic periit? Potuit enim uenundari pretio et dari pauperibus. quid utique in eorum sermonibus displicuerit non potes deprehendere, nisi mysterium intellegas; luxuriosi enim hominis uel potius non hominis est olere unguentum. certe et ipsi qui olent unguere se, non perfundere solent. quid displicet, quia dictum est: potuit hoc uenundari pretio et dari pauperibus? certe et ipse supra dixerat: quidquid uni horum minimorum fecistis mihi fecisti
Abbreviated transcription (Latin):
fructum. Creditus est emmanuhel
nobcũ ds̃. credita dñi crux. mors re¬
ꝓ eccłia passus est. Itaq ñ est dubiũ
qd̾ plus debeat qui plus accipit. Et
scdm homines plus fortasse offendit
qui plus debuerit. S ꝑ misccłiam¬
gr̃am ꝯsequatur. Gr̃am enim ⁊ qui
reddit habet.⁊ qui habet in eo ipso
qd̾ habet soluit. Nam redendo
re possimus. quidenim referamus
uerb̾ib: quid ꝓcruce. obitu. sepł¬
tura᷑ ue michi si ñ dilexero. Audeo¬
dic̾e ñ reddidit petrus. ⁊ ideo plus
dilex̃. Non reddidit paulus. red¬
didit quid̃ mortẽ ꝓ morte. Sed
alia ñ reddidit. qr młta debebat.
Audi ip̃m dicentem: qr ñ reddi¬
dit. Quis pͥor dedit illi ⁊ retribu¬
etur ei: Reddamus licet crucem
habemus om̃ia: reddamus gͦ amo¬
rem ꝓ debito. caritatem ꝓ mun̾e.
Amplius enĩ diligit cui donatur
amplius. S reuertamur ad illã
suꝑiorem. cuius cũ siliũ adhuc nͨ
apłi intelligunt. qd erat abscon¬
ditum a scłis in deo. Quis enĩ cog̾¬

Expanded text:
fructum. creditus est Emmanuhel nobiscum deus, credita domini crux mors repro Ecclesia passus est. Itaque non est dubium quod plus debeat qui plus accepit. Et secundum homines plus fortasse offendit, qui plus debuerit: sed per miseriam consequatur. gratiam enim et qui reddit habet et qui habet in eo ipso quod habet soluit; nam et reddere possimus — quid enim referamuseribus? quid pro cruce, obitu, sepultura? vae mihi si non dilexero! Audeodicere: non reddidit Petrus, et ideo plus dilexit. Non reddidit Paulus? Reddidit quidem mortem pro morte, sed alia non reddidit; quia multa debebat. Audi ipsum dicentem quia non reddidit: Quis prior dedit illi, et retribuetur ei ? Reddamus licet crucem habemus omnia? Reddamus ergo amorem pro debito, charitatem pro munere, plus enim diligit cui donatur amplius. 27. Sed revertamur ad illam superiorem, cujus consilium adhuc nec apostoli intelligunt, quod erat absconditum a saeculis in Deo: Quis enim cog
Abbreviated transcription (Latin):
uidiss cognouissetq: p̾scia dñici
aduẽtus tp̃r in abyssos se ẽẽ trudẽ¬
dam: cepit orare ut introeundi ĩ
porcos actiꝑet facultatẽ. W pͥmũ
clem̃tiam dñi debemus aduerter
qd̾ nullum pͥus ip̃e ꝯdempnat. s
unusqͥsq sibi auctor est pene. Nlo
miituntur in porcos demones. sed
ip̃i petunt. qr celestis luminis cla¬
ritatem sustin̾e ñ poterant. ut qͥ
ocłos dolent radiũ solis ferre nos
possunt. s tenebrosa eligũt. ⁊ splẽ¬
dentia derelinquũt. F ugiãt gͦ de¬
mones splendorem lucis et̾ne. ⁊ añ
tp̃s debita sibi torm̃ta formident.
ñ p̾iuidicantes que futitra sint. s
que ꝓpħata st̃ recordantes. Dixit
enĩ zacharias. Werit in illa die dis¬
ꝑdet dñs noĩa ydoloꝵ de tr̃a a nõ
et ult̾ius memoria eoꝵ. ⁊ sp̃m im¬
mundum exuram de tr̃a. Docem᷑
qͦ qd̾ ñ semꝑ manebũt. ne malicia
coꝵ possit eẽ ꝑpetua. Nunc gͥ illam
metuentes penam: auit. Uenisti¬

Expanded text:
uidisset cognouissetque praescia dominici uidisset cognouissetque praescia dominici aduentus tempore in abyssos se esse trudendam, coepit orare porcos acciperet facultatem. Et primum clementiam Domini debemus advertere, quod nullum prius ipse condemnat, sed unusquisque sibi auctor est poenae. Non mittuntur in porcos daemones, sed ipsi petunt, quia caelestis luminis claritatem sustinere non poterant, ut, qui oculos dolent, radium solis ferre non possunt, sed tenebrosa eligunt, ut splendentia derelinquant. Fugiunt ergo daemones splendorem lucis aeternae, et ante tempus debita sibi tormenta formidant, non praedivinantes, quae futura sunt, sed quae prophetata sunt, recordantes. Dixit enim Zacharias: Et erit in illa die, disperdet Dominus nomina idolorum de terra, et non erit ulterius memoria eorum, et spiritum immundum exuram de terra. Docemur ergo, quod non semper manebunt, nec malitia eorum possit esse perpetua. Nunc igitur illam metuentes p
Abbreviated transcription (Latin):
adscita est dĩ. Ex duob illis diu̾sa¬
rum nationũ ppłi pullularunt.
quoꝵ alter maledictus qd̾ nudatũ
patrẽ ñ texerat. Benedictus alter
qd̾ au̾sus licet ne ꝯfusionem nu¬
dati parentis hauriret. duce tam̃
patrẽ pietate texisset: ⁊ frat̾ni ma¬
ledictum seminis eluisset. Qͥ mł¬
tis inqͥt temporib agebatur. ut¬
pote qui a diluuio usq ad aduẽtũ
dñi uexabat᷑ furore dem̃ti. Tumpã
uincula nature. Nec ĩmerito etũ
sc̃s matħs: in monum̃tis illos ha¬
bitasse signauit. Siquid̾ talium
anime in quibdam uidẽtur ha¬
bitare tumuł sepulchroꝵ. Qͥd en
aliud st̃ corꝑa ꝑfidoꝵ. nisi quedã
defunctoꝵ sepłchra. in quib dĩua¬
ba ñ habitent: agebatur gͦ in loci
deserta. Sp̾alium scilicet: ⁊ infe¬
cunda uirtutum. ꝑfugus a legr
desertus aꝓpħis. remotus a gr̾a. sõ
enĩ uno demonio. s totiꝰ legionis
laborabat incursu. Q cum dñm

Expanded text:
adscita est dei. ex duobus illis diuersaadscita est dei. ex duobus illis diuersarum nationum populi pullularunt, quorum alter maledictus, quod nudatum patrem non texerat, benedictus alter, quod auersus licet, ne confusionem nudati parentis hauriret, duce tamen patrem pietate texisset et fraterni maledictum seminis eluisset. Qui multis inquit temporibus agebatur, utpote qui a diluuio usque ad aduentum domini uexabatur, furore dementi rumpens uincla naturae. nec inmerito etiam sanctus Matbitasse signauit, siquidem talium animae in quibusdam uideantur habitare tumulis sepulchrorum. quid enim aliud sunt corpora perfidorum nisi quaedam defunctorum sepulchra, in quibus dei uerba non habitent? agebatur ergo in loca deserta spiritalium scilicet infecunda uirtutum profugus a lege, discretus a prophetis, remotus a gratia. non enim uno daemonio, sed totius legionis laborabat incursu, quae cum dominum
Abbreviated transcription (Latin):
eius asꝑos cohib̾e dignetur. ut flu¬
ctuanti uite refusa tranqͥllitas
naufragii metum demat. Ꝙ si iã
ñdormiat sui corꝑis sompno: caue¬
amus tñ ne nr̃i corꝑis sompnonb̾
dormiat ⁊ quiescat. Ꝙ qm̃ q̃ loco
suꝑiore p̾strinximus delibasse sa¬
tis est: nc̃ qr inlibro scdm matħm
duos hoĩes in regione gerasenorũ
demoniis afflatos xp̃o occurrisse cog
nouimus. Hic aut̃ sc̃s lucas unũ
dic̃. eundẽq nudũ. Nudus enrm
quic̃q integim̃tũ nature sue et
uirtutis amisit. Q ratione de nu¬
mero eugłiste dissonare uideant᷑.
ñonose pret̾eundũ. s reqͥrendum
arbitror. Et quid̾ lic discordet nu¬
merus: tam̃ ꝯcordat myst̾iũ. Nir
enĩ iste qui habebat demoniũ. ppłi
figura gentił est oꝑtus uitiis. nu¬
duserrori. parens crimini. duo il¬
li quoq similit̾ figurã ppłi gentił
accipiut̃. Qm̃ cũ tres filios noe ge¬
nerau̾it: sem. cham. ⁊ iafeth: sem
tantũmͦ familia in possessionem

Expanded text:
eius asperos cohibere dignetur, ut fluctuanti uitae refusa tranquillitas naufragii metum demat! etsi iam non dormiat sui corporis somno, caueamus tamen ne nostri corporis somno nobis dormiat et quiescat. et quoniam quae loco superiore praestrinximus delibasse satis . est, nunc quia in libro secundum Matthaeum duos homines in regione Gerasenorum daemoniis adflatos Christo occurrissimus, hic autem sanctus Lucas unum inducit eundemque nudum — nudus enim est quicumque tegumentum naturae suae et uirtutis amisit - qua ratione de numero euangelistae dissonare uideantur non otiose praetereundum, sed requirendum arbitror. et quidem licet discordet numerus, tamen concordat mysterium; uir enim iste qui habebat daemonium populi figura gentilis est, opertus uitiis, nudus errori, patens crimini. duo illi quoque similiter figuram populi gentilis accipiunt, quoniam, cum tres filios Noe generauerit, Sem Cham Iaphet, Sem tantummodo familia in possessionem
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi enĩ sap̃ia : ubi u̾bum: Richil
sine u̾bo fit. nichil sine prudentia.
Supͣ habes: qr ꝑ noctabat in or̾one.
Quomodo hic intempestate dormit.
s expͥmit᷑ securitas potestatis. Quo¬
modo om̃ib tuñtib solus intrepi¬
dus quiescebat:: ñ est gͦ consors na¬
ture: qui ñ est ꝯsors ꝑicłi. Ꝙ si corpꝰ
dormit oꝑat᷑ diuinitas. oꝑat᷑ fides.
deniq dic. Modice fidei qͣre dubita¬
stis: ⁊ bene arguunt᷑ qui p̾sente᷑ xͦ
timebãt. cum utiq qui ei adhere¬
at ꝑire ñ possit. Ergo ꝯfirmauit
fidem. refudit tͣnqͥllitatẽ. uẽtũ ces¬
sare p̾cepit. Non aquilonẽ. ñ affri¬
cum. s illum utiq uentũ tui dic

Expanded text:
ubi enim sapientia, ubi uerbum, nihil ubi enim sapientia, ubi uerbum, nihil sine uerbo fit, nihil sine prudentia. supra habes quia pernoctabat in oratione: quomodo hic in tempestate dormiret? sed exprimitur securitas potestatis, quod omnibus timentibus solus intrepidus quiescebat. non est ergo consors naturae qui non est consors periculi. etsi corpus dormit, operatur diuinitas, operatur fides. denique dicit: modicae fidei quare dubitastis? et bene arguuntur qui praesente Christo timebant, cum utique qui ei adhaereat perire non possit. ergo confirmauit fidem, refudit tranquillitatem, uentum cessare praecepit, non aquilonem non Africum, sed illum utique uentum, cui dic