comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
filios di÷ et int̾ scõs sors illorum ẽ:
Ergo errauimꝰ auia u̾itatis: ⁊ iusticiȩ
lumen ñ luxit nobis: et sol ñ ortus est
nob̾. Lassati sumus ininiquitatis uia
et ꝑditionis: et ambulauimus solitu-¬
dines difficiles: uiam autem dñi ignora¬
uimus. Quid nob̃ ꝓfuit suꝑbia: aut qͥd
diuitiarum iactatio contulit nobis:
Transierunt omnia illa tanquam um-¬
bra. De hoc ipso inpsalmo.cxu.Precio¬
sa ẽ in conspectu domini mors scorũ eiꝰ:
Item inp̃s .cxxu. Qui seminant in lacri¬
mis. in exultatione metent. Ambulã¬
ces ambulabant ⁊plorabant mittentes
semina suauenientes autemuenient
cum exultatione portantes manipu
los suos. De hoc ipso in euangłio cata
iobem. Qui amat amiam suam ꝑ¬
det illam: et qui odit animam suam
in hoc scło in uitam et̃nam conserua¬
bit illã: Itẽ illic Uemet hora ut omnis
qui oecidit uos: putet se officium deo
facere: S hoc facient quia ñ nouerunt
ipter iusticiam: qm̃ ipsorum ẽ regnũ

Expanded text:
filios Dei, et inter sanctos sors illorum est! Ergo erravimus a via veritatis, et justitiae lumen non luxit nobis, et sol non est ortus nobis. Lassati sumus in iniquitatis via et perditionis, et ambulavimus solitudines difficiles, viam autem Domini ignoravimus. Quid nobis profuit superbia, aut quid divitiarum jactatio contulit nobis? Transierunt omnia illa tamquam umbra . De hoc ipso in Psalmo CXV: Pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus. Item in Psalmo CXXV: Qui seminant in lacrymis, in exultatione metent. Ambulantes ambulabant et plorabant mittentes semina sua, venientes autem venient in exultatione tollentes gremia sua. 310 De hoc ipso in Evaem: Qui amat animam suam perdet illam et qui odit animam suam in isto saeculo in uitam aeternam conseruabit illam. Item illic: Veniet hora, ut omnis qui uos occiderit putet se officium Deo facere. sed hoc facient, quoniam non cognouerunt propter iustitiam, quoniam ipsorum est regnum
Abbreviated transcription (Latin):
Quis nos seꝑabit a caritate xp̃i. Pressu¬
ra an angustia. an ꝑsequutio. anfameᷤᷤ
an nuditas: anꝑiculum: an gladitis:
Sic̃ scͥptum ẽ. Qm̃ ꝓpt̃ te occidimur
totadie: deputati sumus ut oues
uicti me. S in his omnib suꝑuincunꝰ:¬
ꝑ eo qui dilexit nos:¬

Expanded text:
quit, separabit a caritate Christi, pressura an angustia an persecutio an fames an nuditas an periculum an gladius? sicut scriptum est: quia propter te occidimur tota die, aestimati sumus ut oues uictimae. sed in his omnibus superamus pro eo qui dilexit nos
Abbreviated transcription (Latin):
ni dĩ. et seruiunt ei dieb acnoctibus.
intemplo eius: et qui sedet intͬrono
habitabit suꝑ eos. Non esurient neq
sitient umqͣm: s neq suꝑ eos sol cadet:
neq ullum estum patient᷑er: qm̃ agnus
qui inmedio throni ẽ. reget eos. et de¬
ducet eos ad fontes uite aquarum: et
edere deligno uitȩ: quod ẽ inpara di¬
so dĩ mei. Item illic. Esto fidelis usq
ad mortem et dabo tͥ coronam uitȩ.
felices qui uigilabunt et seruabunt
uestĩta sua ne nudi ambulent. et
uideant turpitudinem suam. De hoc
libor: et tempus instat assumpcionis.
Bonum agonem certaui: cursum con¬
summaui: fidem seruaui: iam suꝑ est
mͥ corona iusticiȩ quammͥ reddet do-¬
minus in illo die iustus iudex. Non
solum autẽ mn: s iomnib qui dilexert
aduentum eius. De hoc ipso ad roma¬
nos. Sumus filii drsi autem filii: et he¬
redes dr̃: coheredes autem xp̃i: siqui¬
dem compatiamnͣ ut et cominagnifi

Expanded text:
ni Dei et seruiunt ei diebus et noctibus ni Dei et seruiunt ei diebus et noctibus in templo eius, et is qui sedet in throno inhabitabit super eos. neque esurient neque sitient umquam, sed neque sol super eos cadet neque ullum aestum patientur: quia agnus qui in medio throni est teget eos et dededere de ligno vitae quod est in paradiso Dei mei. Item illic: Esto fidelis usque ad mortem, et dabo tibi coronam vitae . Beati erunt qui vigilabunt et servabunt vestimenta sua, ne nudi ambulent et videant turpitudinem suam . De hoc libor, et tempus instat assumptionis meae. Bonum agonem certavi, cursum perfeci, fidem servavi. Jam superest mihi corona justitiae, quam mihi reddet Dominus in illa die, ille justus judex, non solum autem mihi, sed et omnibus qui diligunt adventum ejus . Hunc inos: Sumus filii Dei. Si autem filii, et haeredes Dei, cohaeredes autem Christi; siquidem compatiamur, ut et commagnifi
Abbreviated transcription (Latin):
umqͣm musitandum. s cͥca
omnia quȩ accidunt bñdicẽ¬
dum di: apud iob. Dic u̾bum ali¬
quod indominũ. ⁊ morere. Iue intii¬
tus eam dix̃. Canqͣm una ex ineptis
mulierib locuta es. Sibona dñ sie¬
cepimus demanu domini. quare¬
mala ñ tollerabimus: In lis omnibꝰ
quȩ acciderunt ei. nichil percauit
iob labiis sius in conspectu domiri.
Item illic. Animadũtisti puerum
meum iob: Non enim ẽ similis
ei quisqͣm int̾ris. homo sine querela
uerus dĩ cultor: abstinens se ab omui
De hoc ipso inpsalmo .xxxiii. Bñdi¬
cam dominũ in omni tempore: in¬
sempit̾no laus eius inore meo. De hoc
innumeris. Desinat mͦmuratio eoꝵ
ame: et ñ moriẽt᷑. De hoc inactis apo¬
stolorum. Circa mediam autem noc¬
tem paulus et sylas orantes grãs a¬
gebant dõ: audiebant autem eos uin¬
Omnia autem ꝓdilectionẽ facite:
sine murmurationib. sine ut quere

Expanded text:
MQVAM MVSSITANDVM, SED CIRCA OMNIA QVAE ACCIDVNT BENEDICENDVM DEVM. Apud Iob: Dic uerbum aliquod in Dominum et morere. at ille intuitus eam dixit: tamquam una ex ineptis mulieribus locuta es. si bona excepimus de manu Domini, mala non tolerabimus? in his omnibus quae acciderunt ei nihil peccauit Iob labiis suis in conspectu Domini. Item illic: Animaduertisti puerum meum Iob? non enim est similis illi quisquam in terris, homo sine querella, uerus Dei cultor, abstinens se ab omni malo. Item in psalmo XXXIII: Benedicam Dominum in omni tempore, semper laus eius in ore meo. Item in Numeris: Desinat murmuratio eorum a me, et non morientur. Item in Actibus apostolorum: Circa mediam autem noctem Paulus et Sileas orantes gratias agebant Deo. audiebant autem eos uinOmnia autem pro dilectione facite sine murmurationibus et re
Abbreviated transcription (Latin):
dhoc temptari homines adõ
ut ꝓbentur. ingenesi. Tempta¬
uit ds abraham: et dixit ad eum:
Accipe filium tuum unicum quem
ex montib exquo tͥ dixero. De hoc ip̃o
in deucõnomio. Temptauit dominuᷤ
ds̃ ũr uos: ut sciat sidiligitis dñm dm̃
ur̃m extoto corde ur̃o. ex tota animaue¬
stra. De hoc ipso insapientia salomõis.
Et si coram hominib torm̃ta passi sud.
spes illorum immortalite plena ẽ: In
paucis uexati inmultis bñ disponent᷑:

Expanded text:
HOC TENTARI HOMINES A DEO UT PROBENTUR. In Genesi: Et tentavit Deus Abraham, et dixit ad illum: Accipe filium tuum unicum quem ex montibus de quo tibi dixero . De hoc ipso in Deuteronomio: Temptat Dominus Deus uester uos ut sciat, si diligitis Dominum Deum uestrum ex toto corde uestro et ex tota anima uestra. Item in Sapientia Salomonis: Et si coram hominibus tormenta passi sunt, spes eorum inmortalitate plena est: et in paucis uexati in multis bene di
Abbreviated transcription (Latin):
ilectioni dei et xp̃i nicħ p̃ponẽ¬
dum: in deutonomio. Diliges
dñi dm̃ tuum ex toto corde tuo ce de
tota anima tua: et de tota uirtute tua.
patrem aut matrem suꝑ me ñ ẽ dignus.
me. Et qui amat filium aut filiam
suꝑme: ñ est me dignus. Et qui non

Expanded text:
ILECTIONI DEI ET CHBISTI NIHIL PRAEPONENDVM. In Deuteronomio: Diliges Dominum Deum tuum de toto corde tuo et de tota anima tua et de tota uirtute tua. patrem aut matrem super me non est me dignus, et qui amat filium. aut filiam super me non est me dignus:
Abbreviated transcription (Latin):
dignos se: Ganquam aurum inforna¬
ce ꝓbauit illos: et quasi holo caustum
hostie accepit illos: et intempore erit
respectus illorum. Iudicabunt natio¬
nes et dominabunt᷑ ppłis: et regnabit
dñs illorum in ꝑpetuum. De hoc ip̃o
inmachabeis. Abraham nonne intẽpta¬
tione inuentus ẽ fidelis: et reputatum
est ei ad iusticiam:
e bono martyrii insapientia
salomonis. Liberat de malis
animam martir fidelis. Item illic.
Tunc stabunt iusti in magna constan¬
tia adu̾sus eos qui se angustiauerunt:

Expanded text:
urum in fornace probauit illos et quasi holocaustam hostiam accepit illos. et in tempore erit respectus illorum, iudicabunt nationes et dominabuntur populis, et regnabit dominus eorum in perpetuum. Item in Machabaeis: Abraham nonne in temptatione inuentus est fidelis et deputatum est ei ad iustitiam E BONO MARTVRII. In Sapientia Salomonis: Liberat de malis animam martyr fidelis. Item illic: Tunc stabunt iusti in magna constantia aduersus eos qui se angustauerunt
Abbreviated transcription (Latin):
dum: adtitum hereticum
hominem pꝰunam correptionem deuita:
et est a se ipso dampnatus: De hoc ipso
inepła iohannis: Ex nob̃ exierunt: s
ñ fuerunt ex nobꝰ Sienim fuissent ex
nobis: mansissent utiq nob̃cum. Item ad
timotheum. Sermo eorum ut cancer serp̃.
deqmn ipsideum uidebunt. Item inp̃s xxiii.
Quis ascendet inmontem domini: aut

Expanded text:
DUM. Ad Titum: Haereticum hominem post unam correptionem devita, et est a semetipso damnatus . De hoc ipso in Epistola Joannis: Ex nobis exierunt, sed non fuerunt ex nobis. Si enim fuissent ex nobis, mansissent utique nobiscum . Item ad Timotheum secunda: Sermo eorum ut cancer serpit de, quoniam ipsi Deum videbunt . Item in Psalmo XXIII: Quis ascend
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs loquit᷑. et dic̃Suꝑ
quem respiciam. nͥ suꝑ
humilem. et quietum. et trementem senno¬
nes meos: Hoc cum debeamus om̃s eẽ. huiꝰ-
post grauem lapsum. uera penitentia. et hu
ꝑ me collegis om̃ib innotescere: ⁊ad eos pacem
a se datam ꝑuenire. Quib dum apud nos ratio
constiterit quid post admissum egerint. quȩ
res cum om̃ium nr̃m consilium & sententiã
spectet. p̃iudicare ego.:⁊ soli mͥ rem cõmunem
uendicare non audeo. & ideo instet᷑ in ceteris
collegis quoq iam misi. qui rescͥpsert̃ placere
sͥ quod statiumus. nec a uobis recedendum
esse. donec pace nobis a domino reddita. in u-¬
num conuenre: ⁊ singłoꝵ causas examinare
possimus. Sed quid mͥ caldonius collega m̃s
scͥpserit. quidq ei rescͥpserim ut sciretis. utͥ¬
usq eplȩ exemplum licteris meis iunxi:
q cotum peto fr̃ib meis legats. ut magis ac
magis ad penitentiam cõponant᷑ nec delicto
priori adiciant adbuc aliud delictum. dum

Expanded text:
nus loquitur et dicit: super quem respiciam nisi super humilem et quietum et trementem sermones meos? hoc cum debeamus omnes esse, tuncpost grauem lapsum uera paenitentia et humiper me collegis omnibus innotescere et ad eos pacem a se datam peruenire, quibus apud nos ratio constiterit quid post commissum egerint. quae res cum omnium nostrum consilium et sententiam spectet, vindicare non audeo. Et ideo instetur interim epcollegis quoque multis jam misi; qui rescripserunt placere sibi quod statuimus, nec ab eo recedendum esse donec, pace nobis a Domino reddita, in unum convenire et singulorum causas examinare possimus. sed et quid mihi Caldonius collega meus scripserit quidque ego ei rescripserim ut sciretis, utriusque epistulae exemplum litteris meis iunxi. quod totum peto fratribus nostris legatis, ut magis ac magis ad patientiam conponantur nec delicto priori adiciant adhuc aliud delictum, ut dum
Abbreviated transcription (Latin):
tenebras carceris illuminasti: montes me¬
talli in planũ deduxisti: narib etiã fra¬
glantes fiores imposiusti: ce tetrũ odorẽ
fumi exclusisti. Fecit autẽ et ꝓsequutũ¬
est ministeriũ tuũ. et quirim dilectissi¬
mi nr̃i: quod ꝑherennianũ yppodiaco¬
num. et lucanũ et maximũ. et amantiũ
a colitos distribuendũ misisti. quecũq
necessitatib corpoꝵ defuerant expediri.
et rogemꝰ sicut mandasti. ut dm̃ &. xp̃m
et angłos in omnib actib nr̃is habeamꝰ
fautores. Optamꝰ dominicȩ frat̃ te semꝑ
bene ualere. & nr̃i meminisse. Saluta
omnes qui tecũ sunt. Omnes nr̃i qͥ nob̾

Expanded text:
tenebras carceris illuminasti, montes metenebras carceris illuminasti, montes metalli in planum deduxisti, naribus etiam fragrantes, flores imposuisti, et tetrum odorem fumi exclusisti. Fecit autem et prosecutum ministerium tuum et Quirini dilectissimi nostri quod per Herennianum hypodiaconum, et Lucianum et Maximum et Amantium acolytos distribuendum misisti quaecumque necessitatibus corporum defuerant eet rogemus sicut mandasti, ut Deum et Christum et angelos in omnibus actibus nostris habeamus fautores. optamus te, Domine frater, semper bene ualere et nostri meminisse. saluta omnes qui tecum sunt. omnes nostri q
Abbreviated transcription (Latin):
nis pͣlium excitasti: et in aciȩ pͥma pug¬
nans spũali gladio diabolũ inter fecisti.
Agmina quoq frm̃ hinc & inde u̾biᷤtuiᷤᷤ
composuisti: ut insidie inimico undiq
tenderentur ⁊ cadauera tpsius publiei
hostis & nerui concisi calcarent᷑. Crede nob̾
tua in nocens anma: quȩ nec scłi pͥmo
impetꝰ timuit nec iȩ inexiliũ recusauit.
nec relinquere ciuitatẽ dubitauit: nec
indeserto loco morari horruit. Et qm̃
multis docum̃tũ confessionis dedit: ip¬
sa martyriũ pͥor duxit. Auos em̃ ad mar¬
tyria facienda exemplo suoprouocauit:
et non tantum martyrũ de scło exceden¬
tium socia eẽ cepit: sed et cum futuris cȩ¬
lestem amicitiã copulauit. Agunt gͦ nob̃
cum dampnati. maximas apud dñm gr̃aᷤ
cypͥane łi m̃e: quod literis tuis laborantia
pectora recreasti. fustib uulnerata m̃bra
curasti: compedib pedes ligatos resolusti:
semitonsis capitib capillaturã ad ȩquasti:

Expanded text:
nis praelium excitasti, et in acie prima pugnis praelium excitasti, et in acie prima pugnans spiritali gladio diabolum interfecisti, agmina quoque fratrum hinc et inde verbis tuis composuisti, ut insidiae inimico undique tenderentur, et cadaveris ipsius publici hostis tua innocens anima, quae nec saeculi primos inpetus timuit nec ire in exilium recusauit nec relinquere ciuitatem dubitauit nec in deserto loco morari horruit et quoniam multis documentum confessionis dedit, ipsa martyrium prior duxit. quot enim ad martyria facienda exemplo suo prouocauit: et non tantum martyrum de saeculo iam excedentium sociata esse coepit, sed et cum futuris caelestem amicitiam copulauit. Agunt ergo tibi nobiscum damnati maximas apud Deum gratias, Cypriane carissime, quod litteris tuis laborantia pectora recreasti, fustibus uulnerata membra curasti, conpedibus pedes ligatos resolusemitonsis capitis capillaturam adaequasti,
Abbreviated transcription (Latin):
ypriano fr̃i. Nemesianus. Dati¬
uus. felix et uictor. in dño ȩter¬
nam salutẽ. Semꝑ magnis sensib ꝓtẽpo¬
ris conditione litteris tuis lõquut᷑ es. ey
corriguntur. et bone fidĩ homines corro¬
borantur. Cum enĩ ñ desinis tractatibus
tius sacram̃ta occulta nudare: sic nos in
tatem accedere. N am quecũq bona in
multis libris tuis intulisti: nesciꝰ ipsũ te
nob̾ designasti. Es enim om̃ib hominibꝰ
intractatu maior: in sermone facundior
in consilio sapientior: in patientia simpli¬
cior: in oꝑib largior. in abstinentia sanc¬
tior: in obsequio humilior. et in actu bono
innocentior. Scis et ipse km̃e nr̃m opta¬
bile uotum eẽ. quod te uideamꝰ doctorem
et amatorẽ nr̃m. ad coronã confessionis ꝑ¬
uenisse. Nam quasi bonus & uerꝰ doctor.
quid nos discipuli sequuti ad p̃sidẽ dice¬
re debueramꝰ: priꝰ apud acta. ꝓ consulis
ꝓnuntiasti: et tuba canens dĩ milites cȩ¬
lestibus armis instructos ad congressio

Expanded text:
PRIANO FRATRI NEMESIANVS DATIVVS FELIX ET VICTOR , IN DOMINO AETERNAM S. Semper magnis sensibus pro temporis condicione litteris tuis locutus es, Cyprcorriguntur et bonae fidei homines corroborantur. dum enim non desinis tractatibus tuis sacramenta occulta nudare, sic nos in tatem accedere. nam quaecumque bona in multis libris tuis intulisti, nescius ipsum te nobis designasti. es enim omnibus hominibus in tractatu maior, in sermone facundior, in consilio sapientior, in sapientia simplicior, in operibus largior, in abstinentia sanctior, in obsequio humilior et in actu bono innocentior. scis et ipse, carissime, nostrum optabile uotum esse quod te uideamus doctorem et amatorem nostrum ad coronam magnae confessionis peruenisse. Nam quasi bonus et uerus doctor quid nos discipuli secuti apud praesidem dicere deberemus prior apud acta proconsulis pronuntiasti et tuba canens Dei milites caelestibus armis ins
Abbreviated transcription (Latin):
tem p̃dicantem uoce magna. Quis dig¬
nus ẽ accipe librum et aꝑire signa eiꝰ:
Nec quisquam pot̾at incȩlo neq int̾ra.
Et unꝰ de senioribꝰ dix̃ mͥ: Ne fleũis: Ecce uiẽ
leo detͥbu iuda radix d̃ aꝑire librum

Expanded text:
tem praedicantem uoce magna: quis dignus est accipere librum et aperire signa eius ? nec quisquam poterat neque in caelo Et unus ex senioribus dixit mihi: Ne fleveris, ecce vicit Leo de tribu Juda, Radix David, aperire librum
Abbreviated transcription (Latin):
ubum domini: ad nathan dicens. Uade
tandum: serit cum impleti fuerint dieᷤ
tui. et dormieris cum patͥb tuis. susci-¬
tuo et parabo regnum eius. Hic edifi¬
cabit indomum nomini meo. et erigã
thronum eius usq inscłm: et ego ero ei
inpatrem. et ipse erit mͥ infilium: et fidẽ
consequetur domus eius. et regnum eiꝰ¬

Expanded text:
verbum Domini ad Nathan dicens . Vade,tandum: sed cum impleti fuerint dies tui, et dormieris cum patribus tuis, susci et parabo regnum ejus. Hic aedificabit mihi domum in nomine meo: et erigam thronum eius usque in saeculum, et ego ero ei in patre et ipse erit mihi in filio. et fidem consequetur domus eius, et regnum ei
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ et pietatis: et implebit illum. sp̃e ti
moris domini. Item in psalmo. cxxxi.
Iurauit ds ipsi dd̾ u̾itatem: ⁊ ñ reꝓbauit
lucam. Et dix̃ angłs ad illam. Ne
timeas maria: inuenisti gr̃am apud
enim dm̃. Ecce concipies inut̾o & parieᷤ
filium: et uocab nomen eius ihm. hic

Expanded text:
plebit eum spiritus timoris Domini . Item in Psalmo CXXXI: Juravit Deus ipsi David veritatem, et non reprobavit Lucam: Et dixit Angelus ad illam: Ne timeas, Maria. Invenisti enim gratiam ante Deum. Ecce concipies in utero, et paries filium, et vocabis nomen ejus
Abbreviated transcription (Latin):
mandatũ dĩ: ut traditionẽ urãm statuatis.
Qui mandatũ dei reiciunt. & traditionem
suã statuere conant᷑ fortiter a uob̃ & firmi¬
ter respuant᷑ Sufficiat lapsis ruina una.
Nemo uolentes surgere. sua crreũuentione
p̃cipitet: nemo iacentes ꝓquib nos rogamꝰ.
ut di manu & brachio subleuent᷑ ꝓst̾nat
grauiꝰ et depͥmat: nemo semianimes ut sa¬
lutẽ suam pͥstinã recipiant dep̃cantes. ab
omni spe salutis auertat: ne mo nutan¬
tibꝰ lapsus sui caligine omne itineris salu¬
taris lumen extinguat. Instruit apłs di¬
cens: Siquis aliter docet. et ñ ad quiescit
nȩ eius: stupore elatus: discede abhuius¬
modi. & iterũ dicit ipse. Nemo uos decipi¬
at in anibꝰ uerbis: ꝓpt̾ea enim uenit ira

Expanded text:
mandatum Dei ut traditionem vestram statuatis . mandatum Dei ut traditionem vestram statuatis . Qui mandatum Dei rejiciunt et traditionem suam statuere conantur, fortiter a vobis et firmiter respuantur: sufficiat lapsis ruina una. Nemo volentes surgere sua circumventione praecipitet; nemo jacentes, pro quibus nos rogamus ut Dei manu et brachio subleventur, prosternat gravius et deprimat: nemo semianimes et ut salutem suam pristinam recipiant deprecantes, ab omni spe salutis avertat; nemo nutantibus lapsus sui caligine omne itineris salutaris lumen extinguat. Instruit Apostolus dicens: Si quis aliter docet, et non acquiescit trinae ejus, stupore elatus, discede ab hujusmodi . Et iterum dicit ipse: Nemo vos decipiat inanibus verbis. Propterea enim venit ira
Abbreviated transcription (Latin):
instituit᷑. ut dispositio diuina uioletur.
Procul ab huiꝰmodi hominũ contagione
recedite: & sermones eorũ uelut canerũ¬
& pestẽ fugiendo uitate: p̾ monente dño
& docente: Ceci sunt: duces cecoꝵ. Cecus
autẽ cecum ducens: ambo in forieã cadurq̃.¬
Intercedunt p̃cib ur̃is quas nob̾cũ diebꝰ
ac noctibꝰ dõ fundatis: ut cũ iusta satis¬
factione placeatis: Intercedunt lacrimiᷤ
ur̃is: quib cõmiss delicti crimen ablui¬
tis Int̾cedunt paci: quã uere &e fideliter
de dñi miscdia postulatis. Nesciunt scͥp¬
tum eẽ. Et ꝓpħa ille. aut somniũ somniais.
gelio. xp̃i rapiat: nemo filios eccłiȩ de ȩccl̃a
tollat. Pereant sibi soli qui ꝑire uolunt:
extra ȩccł̃iam soli remaneant. qͥ de ȩccłia
recesserunt: soli cum epͣis ñ sint qͥ contra
epõs rebellauerunt: eomurationis suȩ
nitatis suȩ subtre meruerunt. Monet
nos dñs in euangłio suo dicens. Reiecistis

Expanded text:
instituitur ut dispositio diuina uioletur. instituitur ut dispositio diuina uioletur. procul ab huiusmodi hominum contagione discedite et sermones eorum uelut cancer et pestem fugiendo uitate praemonente Domino et dicente: caeci sunt duces caecorum. caecus autem caecum ducens simul in foueam cadIntercedunt precibus vestris, quas nobiscum diebus ac noctibus Deo funditis ut eum justa satisfactione placetis. Intercedunt lacrymis vestris, quibus commissi delicti crimen abluitis. Intercedunt paci quam vere et fideliter de Domini misericordia postulatis, nec sciunt scriptum esse: Et propheta ille aut somnium somnians gelio Christi rapiat: nemo filios Ecclesiae de Ecclesia tollat. Pereant sibi soli qui perire voluerunt: extra Ecclesiam soli remaneant qui de Ecclesia recesserunt. Soli cum episcopis non sint qui contra episcopos rebellarunt. Conjurationis suae nitatis suae subire meruerunt. VI. Monet nos Dominus in Evangelio suo dicens: Rejicitis
Abbreviated transcription (Latin):
mi. hinc ammoneo parit᷑ et consulo: ne
ꝑniciosis uocib temere credatis: ne fal
luce tenebras: ꝓdie noctẽ. pro cibofamẽ.
pro potu sitim: uenenũ ꝓremedio. mor¬
tem ꝓsalute sumatis: N ec ȩtas uos eoꝵ.
nec auctoritas fallat: qui ad duoꝵ pres¬
biteroꝵ ueterẽ nequitiã respondentes:
sieut illi susannã pudicã corrũꝑe et
uiolare conatisunt. sic & hii adulteri¬
dñs. Nolite audire sermones pseudo pro¬
phetaꝵ: qm̃ uisiones cordis eorũ frustrant᷑
eos Loquunt᷑ sedñ ab ore dñi. dicunt ei ᷤ
qui abiciunt uerbũ dñi pax erit uobis.
Dacem nc̃ offerunt. quia ipsi pacẽ non ha¬
bent. In eccłiam lapsos reducere et reuo¬
cathedra una: suprapetrã dñi uoce fun¬
data. Aliud altare constitui. aut sacerdo
tium nouũ fieri: pret̾ unũ altare & unũ
sacerdotiũ non potest. Quisq alibi colle¬
gerit: spargit. Adulterũ est. impiũ est.
sacrilegum ẽ. quodcũq humano furore

Expanded text:
mi, hinc admoneo pariter et consulo ne mi, hinc admoneo pariter et consulo ne perniciosis uocibus temere credatis, ne fallluce tenebras, pro die noctem, pro cibo famem, pro potu sitim, uenenum tem pro salute sumatis. Ne aetas vos eorum nec auctoritas fallat, qui ad duorum presbyterorum veterem nequitiam respondentes, sicut illi Susannam pudicam corrumpere et violare conati sunt, sic et hi adulteriDominus: Nolite audire sermones pseudoprophetarum, quoniam visiones cordis eorum frustrantur eos. Loquuntur, sed non ab ore Domini. Dicunt eis qui abjiciunt verbum Domini: Pax erit vobis . Pacem nunc offerunt qui ipsi non habent pacem. In Ecclesiam lapsos reducere et revoia, et Cathedra una super petram Domini voce fundata. Aliud altare constitui aut sacetium nouum fieri praeter unum altare et unum sacerdotium non potest. quisque alibi collegerit spargit. adulterum est, impium est, sacrilegum est quodcumque humano furore
Abbreviated transcription (Latin):
sis conspirationibꝰ destruit᷑. Quas nunc
penas patior fr̃s dilectissimi. quod ipse
ad uos in presentiarũ uenire ñ possum:
ipse singłos aggredi. ipse uos scđ̃m dñm
fecerat exilium iam biennii. & auultib
atq ab ocłis ur̃is lugubris separatio. do¬
lor iugis et gemitus. qui me solũ sine
uob̃ continua lamentatione discruciat.
lacrime dieb ac nocti ꝓfluentes: quod
sacerdoti quẽ totũ amore &e ardore fecistis.
nec dum uos salutare nec dũ compleribꝰ
uris in herere contingat: Accessit hic
tabescenti animo nr̃o dolor maior: quod
intanta sollicitudine ac necessitate ex cur¬
rere ad uos ipse non possũ: dũ ꝑminas
& insidias ꝑfidorum cauemꝰ. ne adueni¬
entib nob tumultus illic maior oriatur.
& eum pacẽ & tranquillitatẽ ep̃c ꝓuide¬
re in om̃ib debeat: ipse materiã seditio¬
nis dedisse. & ꝑsequutionẽ denuo exacer¬
basse uideatur. Hinc tam̃ fr̃s dilectissi¬

Expanded text:
sis conspirationibus destruatur. IV. Quas nunc sis conspirationibus destruatur. IV. Quas nunc poenas patior, fratres charissimi, quod ipse ad vos in praesentiarum venire non possum, ipse singulos aggredi, ipse vos, secundum Dsuffecerat exsilium jam biennii et a vultibus atque ab oculis vestris lugubris separatio, dolor jugis et gemitus, qui me solum sine vobis continua lamentatlacrimae diebus ac noctibus profluentes, quod sacerdoti quem tanto amore et ardore fecistis necdum uos salutare et necdum conplexibus uestris inhaerere contingat. accessit hic tabescenti animo nostro. dolor maior, quod in tanta sollicitudine ac necessitate excurrere ad uos ipse non possum, dum per minas et per insidias perfidorum cauemus ne aduenientibus nobis tumultus illic maior oriatur et cum paci et tranquillitati episcopus prouidere in omnibus debeat, ipse materiam seditioni dedisse et persecutionem denuo exacerbasse uideatur. hinc tamen, fratres dilectissi
Abbreviated transcription (Latin):
contra insidias diaboli: & ꝓ ur̃a salute sol¬
liciti. contra mortiferã fallaciã diligentius
excubate. ꝑ sequutio ẽ hec alia. & alia tẽp¬
tatio: & quinq isti p̾sbiti nichil aliud sc̃
quam qͥnq pͥmores illi. qui edi cto nuꝑ
magistratibꝰ fuerant copulati: ut fidem
nrãm subruerent. & gracilia frm̃ corcla.
terent. Eadem nunc ratio. eadem rursus
euersio ꝑquinq p̾sbiteros felicissimo co¬
pulatos ad ruinã salutis inducit᷑: ut
ꝑ ep̃os & sacerdotes dño satisfiat. s relic
tis sacerdotib dñi. contra euglicã disci¬
plinã. noua tradicio sacͥlege institutioi̾s
ep̃is. uel in nr̃a prouincia. uel transmare
constitutis. ut nichil innouet᷑ circa lapsoꝵ
causam. nͥ om̃s in unũ conuenerimꝰ: & col¬
iatis consiliis cum disciplina parit᷑ et
miscdia temꝑatã sententiam firerimus:
contra hoc consiliũ nr̃m rebellatur: & oĩs
sacerdotalis auctoritas & potestas. factio¬

Expanded text:
contra insidias diaboli, et, pro vestra salute solcontra insidias diaboli, et, pro vestra salute solliciti, contra mortiferam fallaciam diligentius excubate. Persecutio est haec alia, et alia tentatio. Quinque isti presbyteri nihil aliud sunt quam quinque primores illi qui edicto nuper magistratibus fuerant copulati ut fidem nostram subruerent, ut gracilia fratrum corda terent. Eadem nunc ratio, eadem rursus eversio per quinque presbyteros Felicissimo copulatos ad ruinam salutis inducitur, ut per episcopos et sacerdotes Domino satisfiat, sed, relictis ni sacerdotibus contra euangelicam disciplinam noua traditio sacrilegae institutionis episcopis uel in nostra prouincia uel trans mare constitutis ut nihil innouetur circa lapsorum causam, nisi omnes in unum conuenerimus et conlatis consiliis cum discmisericordia temperatam sententiam fixerimus, contra hoc consilium nostrum rebelletur, et omnis sacerdotalis auctoritas et potestas factio
Abbreviated transcription (Latin):
non eiecti ultro se eicerent: ipsi ꝓconscien
diuina suffragia conurati & scelerati de
eccłia sponte se pellerent. Nunc apparuit
felicissimi ꝓfectio unde uenisset. quibus
bant. ne concordarent cum ep̃o suo: nec
eccłiasticam disciplinã cum fide et quiete
iuxta p̃cepta am̃ca continerent: nec con¬
fessionis suȩ głam incorrupta et in macłata
conuer satione seruarent: Ac ne parũ fuisset
corrupisse quorũdã confessorum mentes
&e contra sacerdotium portionẽ ruptȩ
frat̾nitatis armare uoluisse: minc se ad
lapsoꝵ ꝑnitiem uenenata sua deceptioẽ
uerterunt: ut egros & saucios. ad capien¬
da fortiora consilia. ꝑ calamitatẽ ruinȩ
suȩ minus ydoneos. et minus solidos. a
medela uulneris sui auocent: & int̾mis¬
sis precib et orationib quib dñs longa
et continua satisfactione placandus est.
ad exitiosã temeritatẽ mendatio captiose
pacis inuitent: Sed oro uos fr̃s. ugilate

Expanded text:
non eiecti ultro se eicerent, ipsi in se pro non eiecti ultro se eicerent, ipsi in se pro diuina suffragia coniurati et scelerati de ecclesia sponte se pellerent. Nunc apparuit Felicissimi factio unde uebant ne concordarent cum episcopo suo, ne ecclesiasticam disciplinam cum fide, et quiete juxta praecepta Dominica, continerent, ne confessionis suae gloriam incorrupta et immaculata conversatione servarent. Ac, ne parum fuisset corrupisse quorumdam confessorum mentes et contra sacerdotium Dei portionem ruptae fraternitatis armare voluisse, nunc se ad lapsorum perniciem venenata sua deceptione verterunt, ut aegros, et saucios et ad capienda fortiora consilia per calamitatem ruinae suae minus idoneos et minus solidos, a medela vulneris sui avocent, et 53 intermissis precibus et orationibus, quibus Dominus longa et continua satisfactione placandus est, ad exitiosam temeritatem mendacio captiosae pacis invitent. III. Sed oro vos, fratres, vigilate
Abbreviated transcription (Latin):
fidelissimꝰ atq integerrimꝰ p̾sbr̃.
item rogatianus et numidicus p̾sbiteri
confessores. & gła diuinȩ dignationis il¬
lustres. sed & diacom boni uiri & ȩccłiasti¬
quia deuoti. cũ ceteris ministeriis. plenã
uob̾ presentiȩ suȩ p̾sentiam exibeant: &
exhortationibꝰ assidius singulos corrobora¬
re. sed & lapsorũ mentes consiliis salubrib
regere & reformare non desinant: tam̃ ego
quantũ possum ammoneo. & quomͦ pos¬
sum uisito uos litteris meis: literis inꝗͣ
malignitas & ꝑfidia ꝑfecit: nec ad uos
ante diem paschȩ uenire licuisset: dum
comurationis suȩ memores & antiqua illa
contra ep̃atũ meũ. immo contra suffragiũ
ur̃m. & dĩ iudiciũ uenena retinentes: in¬
staurant ueterẽ contra nos impugnationẽ:
& sacrilegas machinationes insidiis soli¬
tis denuo renouant. E quid̃ẽ de dei pro¬
uidentia nob̃ hoc nec uolentibꝰ. nec optan¬
tibꝰ. immo & ignoscentibꝰ & tacentib penaᷤᷤ
quas meruerant pependerunt: ut a nob̃

Expanded text:
fidelissimus adque integerrimus presbyter, item Rogatianus et Numidicus presbyteri confessores et gloria diuinae dignationis inlustres, sed et diaconi boni uiri et ecclesiastiquia deuoti, cum ceteris ministeriis plenam uobis praesentiae suae diligentiam praebeant et exhortationibus adsiduis singulos corroborare sed et lapsorum mentes consiliis salubribus regere et reformare non desinant, tamen ego quantum possum admoneo et quomodo possum uisito uos litteris meis. litteras inqumalignitas et perfidia perfecit ne ad uos ante diem Paschae uenire licuisset, dum coniurationis suae memores et antiqua illa contra episcopatum meum immo contra suffragium uestrum et Dei iudicium uenena retinentes instaurant ueterem contra nos inpugnationem suam et sacrilegas machinationes insidiis solitis . denuo renouant. et quidem de Dei prouidentia nobis hoc nec uolentibus nec optantibus immo et ignoscentibus et tacentibus paenas quas meruerant pependerunt, ut a nobis
Abbreviated transcription (Latin):
titer ꝑseueretis: & stabilitatẽ urãm glosa
quam in ꝑsecutione tenuistis. ꝑpetua fir¬
mitate seruetis: & qui circũueniente ad¬
uersario lapsi estis: in sccła hac tẽptatione
spei et paci ur̃e fideliter consulatis: & ut
uob̾ dñs ignoscat. a sacerdotibꝰ dñi non re¬
cedatis. cum scͥptũ sit. Et homo quieũq
fecerit suꝑbiã ut non exaudiat sacerdo¬
tem aut iudice̾ quicũq fuerit indieb
illis: moriet᷑ homo ille. E secutionis istiꝰ¬
nouissima hec est & extrema temptatio.
quȩ & ipsa cito dño ꝓtegente transibit.⁊
ut rep̃sentẽ me uob̃ post paschȩ diẽ cũ
collegis meis: quib presentibꝰ scđ̾m arbi¬
da sunt disponere parit᷑ & limare pote¬
rimꝰ. Siquis autẽ penitentiã agere & dõ
satisfacere detrectans. in felicissimi & satel¬
litum eiꝰ partes concesserit: & se hereticȩ
factioni coniunxerit: sciat se postea ad
eccłiam redire. et coepis et plebi xp̃i com

Expanded text:
titer perseneretis et stabilitatem uestram gloriosam titer perseneretis et stabilitatem uestram gloriosam quam in persecutione tenuistis perpetua firmitate seruetis, et qui circumueniente aduersario lapsi estis in secunda hac temptatione spei et paci uestrae fideliter consulatis et ut uobis Dominus ignoscat, a sacerdotibus Domini non recedatis, cam scriptum sit: et homo quicumque fecerit tem aut judicem quicumque fuerit in diebus illis, morietur homo ille; et omnis nouissima haec est et extrema temptatio, quae et ipsa cito. Domino protegente transibit, ut repraesenter uobis post Paschae diem cum collegis meis: quibus praesentibus secundum arbida sunt disponere pariter et limare poterimus. si quis autem paenitentiam agere et Deo satisfacere detractans in Felicissimi et satellitum eius partes concesserit et se haereticae factioni coniunxerit, sciat se postea ad ecclesiam redire et cum episcopis et plebe Christi
Abbreviated transcription (Latin):
prauitatis eorũ incipiatis ẽẽ participes:
Discedite a talib queso uos: & ad quiescite
consiliis nr̃is qui ꝓ uob̃ cotidie continuaᷤᷤ
dño preces fundimꝰ: qui uos ad eccłiam re¬
uocare ꝑdñi clementiã cupimus: qui de
deo pace̾ plenissimã prius matri. tunc &
filiis eius oramꝰ. Eum p̃cib atq orationibꝰ
nr̃is. urãs quoq orationes & preces iuingi¬
te: cum fletib nr̃is & ur̃as lacrimas copu¬
late. Uitate lipos qui oues a pastore secer¬
nunt: uitate linguã diaboli uenenatã:
qui abinieio mundi fallax semꝑ & men¬
dax mentit᷑ ut fallat: blanditur ut deci¬
piat: bona ꝓmittit ut malũ tribuat: ui¬
tam pollicetur ut ꝑimat. Lucent nẽ qͦq
u̾ba eius: & uenena manifesta sunt. Pa¬
cem pollicet᷑. ne pueniri possit ad pacẽ.
salutẽ ꝓmittit nequi delinquit ueniat
ad salutem: eccłiam spondet. qnͣdo idagat.
ut qui illi credit. in totũ ab ȩccła pereat
Nunc ẽ fr̃s delectissum. ut & qui statis for¬

Expanded text:
prauitatis eorum incipiatis esse participes. discedite a talibus quaeso uos et adquiescite consiliis nostris qui pro uobis cottidie continuas Domino preces fundimus, qui uos ad ecclesiam reuocari per Domini clementiam cupimus, qui de Deo pacem plenissimam primo matri, tunc et filiis eius oramus. cum precibus adque orationibus nostris uestras quoque orationes et preces iungite, cum fletibus nostris uestras lacrimas copulate. uitate lupos que oues a pastore secernunt, uitate linguam diaboli uenenatam qui ab initio mundi fallax semper et mendax mentitur at fallat, blanditur ut noceat. bona promittit ut malum tribuat, uitam pollicetur ut perimat. lucent nunc quoque uerba eius et uenena manifesta sunt pacem pollicetur, ne perueniri possit ad pacem. salutem promittit, ne qui deliquit ueniat ad salutem ecclesiam spondet, quando id agat ut qui illi credit in totum ab ecclesia pereat. Nunc est fratres dilectissimi, nt et qui statis for
Abbreviated transcription (Latin):
rant spu scõ pleni: ut nichil p̾ter missũ
uideret᷑: quo minꝰ ꝑ omĩa. diuini p̃cep¬
ti atq euangłii lege. apłica mysteria ser¬
uarentur. Baptismũ autẽ ñ ẽẽ quo he¬
retici utuntur nec quidꝗͣ apud eos qui
diligenter nuꝑ exp̃ssum ẽ in epła quȩ
ad quintũ collegã nr̃m in mauritania
constitutũ suꝑ ea re scripta ẽ: itẽ inlit¬
teris quas college nr̃i ad coep̾os in numi¬
epłe exempla subdidi. Addimꝰ plane. &

Expanded text:
i, ut nihil praetermissum uideretur quo minus per omnia diuini praecepti adque euangelii legem apostolica magisteria seruarent. baptismum autem non esse quod haeretici utuntur nec quicquam apud eos qui diligenter nuper expressum est in epistula quae ad Quintum collegam nostrum in Mauretania constitutum super ea re scripta est, item in litteris quas collegae nostri ad coepiscopos in Numisque epistulae exempla subdidi. Addimus plane et
Abbreviated transcription (Latin):
eis seducti & foris morte p̾uenti. extra
eccl̃am sine cõmunione & pace ꝑierunt.
Quoꝵ animȩ in die iudicii de ipsorum
manibꝰ expetunt᷑: qui ꝑditionis aucto¬
res et duces extiterunt: E idcirco facile
est talib reu̾tentib ueniã dari: ñ tam̃
debet in domo fidei ꝑfidia ꝓmoueri. Nã
quid bonis et in nocentibꝰ atq ab ȩccła
non rece¬
dentib reseruamꝰ: si cos
qui a nob̃ recesserunt honoramus: Hȩc¬
tione ꝑtulimꝰ: credentes etiã tibi ꝓ religi¬
onis tuȩ. & fidei ueritate placere: quȩ
& religiosa parit᷑. et uera sunt. Ceterũ
scimus quosdã quod semel in biberuni.
nolle deponere: nec ꝓpositum suũ faci¬
le mutare: & saluo inter collegas pacis
& concordiȩ uinculo. quedã ꝓpͥa quȩ
apud se semel sint usurpata retinere:
Qua inre nec nos ium cuiquã facimus.
aut legem damꝰ: habeat in eccl̃ȩ ad ministͣ¬
tione uoluntatis suȩ arbitriũ unusqͥsq¬

Expanded text:
eis seducti et foris morte praeuenti extra eis seducti et foris morte praeuenti extra ecclesiam sine communicatione et pace perierunt, quorum animae in die iudicii de ipsorum manibus expetentur qui perditionis auctores et duces extiterunt. et idcirco satis est talibus reuertentibus ueniam dari, \' non tamen debet in domo fidei perfidia promoueri. nam quid bonis et innocentibus adque ab ecclesia non recedentibus reseruamus, si eos qui a nobis recessertione pertulimus, credentes etiam tibi pro religionis tuae et fidei ueritate placere quae et religiosa pariter et uera sunt. ceterum scimus quosdam quod semel inbiberint nolle deponere nec propositum suum facile mutare, sed saluo inter collegas pacis et concordiae uinculo quaedam propria quae apud se semel sint usurpata retinere. qua in re nec nos uim cuiquam facimus aut legem damus, quando habeat in ecclesiae administratione uoluntatis suae arbitrium
Abbreviated transcription (Latin):
ficia foris falsa & sacrilega offerre conati
sunt: eos quoq hac conditione suscipi
cum reu̾ti cȩꝑint. ut cõmunicent laiq:
& satis habeant qđ ad mittunt᷑ ad pacẽ.
qui hostes pacis extiterunt: nec debere
eos reu̾tentes apud nos ordinationis & ho¬
noris arma retinere: quib contͣnos re¬
bellauerant. O portet eñĩ sacerdotes & mi¬
nistros qui altari & sacrificiis deserui¬
unt. integros atq in maculatos eẽ: cũ
dñs ds̃ inleuitico loquat᷑ & dicat. Ho
mo in quo fuerit macula et uiciũ non
accedet offerre dona dõ: itẽ in exodo pre
potest ẽẽ delictũ. aut quȩ macula defor¬
mior. quã adu̾sus. xp̃m stetisse: quam
eccłam eiꝰ quã ille sanguine suo parauit
et condidit dissipasse: quã euangłicȩ
pacis et dilectionis oblitũ. contͣ concor¬
dem & unanimẽ dĩ popłm hostili. dis¬
cordiȩ furore pugnasse: qui & si ipsi post¬
modũ ad eccłam redeunt. restituere tam̃
eos & secũ reuocare non possunt: qui ab

Expanded text:
ficia foris falsa ac sacrilega offerre conati sint, eos quoque hac conditione suscipi cum revertuntur, ut communicent laici, et satis habeant, quod admittuntur ad pacem, qui hostes pacis exstiterint; nec debere eos revertententes ea apud nos ordinationis et honoris arma retinere, quibus contra nos rebellaverint. Oportet enim sacerdotes et ministros, qui altari et sacrificiis deserviunt, integros atque immaculatos esse: cum Dominus Deus in Levitico loquatur et dicat: Hmo in quo fuerit vitium et macula non accedet offerre dona Deo. Item in Exodo XIXpotest esse delictum aut quae macula deformior quam aduersus Christum stetisse, quam ecclesiam eius quam ille sanguine suo parauit et condidit dissipasse, quam euangelicae pacis ac dilectionis oblitum contra unanimem et concordem Dei populum hostilis discordiae furore pugnasse? qui etsi ipsi postmodum ad ecclesiam redeunt, restituere tamen eos et secum reuocare non possunt qui ab
Abbreviated transcription (Latin):
spũ: non potest introire in regnũ dĩ. In¬
uenimꝰ enĩ etiam in actis apłoꝵ hoc ẽẽ
ritate seruatũ: ut cũ indomo cornelii
centurioniᷤᷤ suꝑ ethiicos qui illic aderat̃
fidĩ calore feruentes. in dño toto corde
credentes. descendisset sp̃c sc̃s. quo ad im¬
pleti uarii linguis dm̃ benedicerent: ni¬
chilominus tam̃ beatũ apłm petrũ diui

Expanded text:
Spiritu, non potest introire in regnum Dei . InSpiritu, non potest introire in regnum Dei . Invenimus enim etiam in Actis Apostolorum , hritate servatum, ut cum in domo Cornelii centurionis super ethnicos qui illic aderant fidei calore ferventes, et in Dominum toto corde credentes descendisset Spiritus sanctus, quo adimpleti variis linguis Deum benedicerent; nihilominus tamen beatum apostolum Petrum, divi
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃i salutem. Ad quedã disponen¬
da. et consilii cõmunis examinatione li¬
manda. necesse habuimꝰ frat᷑ łi m̃e conue¬
nientibus inunũ plurib sacerdotibua
cogere & celebrare conciliũ: in quo mul¬
ta quide ꝑlata atq tractata sunt. sed de
eo uel maxime tibi scribendũ. & cum tua
grauitate ac sapientia conferendũ fuit qd̃
magis ꝑtinet ad sacerdotalẽ auctoritatem.
& ad eccł̃ȩ catholicȩ unitatẽ pariter ac di
gnitatẽ. de diuine dispositionis ordina¬
tione uenientẽ: eos qͥ sunt foris extra ecclã¬
tincti et apud hereticos & scismaticos pro¬
phanȩ aquȩ labe maculati quando ad noᷤ
atq ad eccłam quȩ una est uenerint bap¬
tirari oportere: eo quod parũ sit eis ma¬
num imponere ad accipiendũ spm̃ scm.
nisi accipiant ȩccłe baptismũ: Tunc eñi
demũ plene scĩficari. & ẽẽ filii dĩ possunt :
si sacram̃to utroq nascant᷑. cũ scriptum
sit nͥ quis denuo natꝰ fuerit exaqua et

Expanded text:
RI SALUTEM. I. Ad quaedam disponenda et consilii communis examinatione limanda necesse habuimus, frater cnientibus in unum pluribus sacerdotibus cogere et celebrare concilium: in quo multa quidem prolata adque exacta sunt. sed de eo uel maxime tibi scribendum et cum tua grauitate ac sapientia conferendum fuit quod magis pertineat et ad sacerdotalem auctoritatem et ad ecclesiae catholicae unitagnitatem de divinae dispositionis ordinatione venientem, eos qui sunt foris extra Eccltincti, et apud haereticos et schismaticos profanae aquae labe maculati, quando ad nos atque ad Ecclesiam, quae una est, venerint, baptizari oportere; eo quod parum sit eis manum imponere ad accipiendum Spiritum sanctum, nisi accipiant et Ecclesiae Baptismum. Tunc enim demum plene sanctificari et esse filii Dei possunt, si Sacramento utroque nascantur, cum scriptum sit, Nisi quis renatus fuerit ex aqua et
Abbreviated transcription (Latin):
hic ẽ lapis magnus inbasiłon pͥmo. suꝑ
quem posita ẽ archa testam̃ti: quando
eam ab allophilis remissam ⁊ redditã
in plaustro boues reportauerunt. Hic
ẽinbasilion pͥmo. quo dd frontem goliȩ
ꝑcussit et occidit: significans diabolũ
et seruios eius inde ꝓsterm: uicta cilicet
ea capitis parte quam signatam non
hab̾et: quo signo nos et tuti sumus. et
uiuimus.Hie ẽ lapis quem cum alieni¬
genasisrt uicisset. statuit samuel.⁊ appel-¬
lauit nomen eius abennezer: idẽ lapis
auxiliatorz.

Expanded text:
hic est lapis magnus in Basilion primo, super hic est lapis magnus in Basilion primo, super quem posita est arca testamenti, quando eam ab allophylis remissam et redditam in plaustro boues reporta uerunt. hicBasilion primo, quo Dauid frontem Goliae percussit et occidit, significans diabolum et seruos eius inde prosterni uictos scilicet ea capitis parte, quam signatam non habent: quo signo nos et tuti sumus semper et uiuimus. hic est lapis, quem cum alienigenas Israel uicisset, statuit Samuel et appellauit nomen eius Abennezer id est lapis auxiliator.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ benefacto hominis infirmi: in quo
iste saluatus ẽ. Sit uob̃ omnib notũ
et omni ppło isrł. quia in nomine
iħu xp̃i narareni quem uos crucifixisti.
quem d̃s suscitauit a mortuis. in illo iste
inconspectu ur̃o stat santis: in alio aut̃
nullo. hic ẽ lapis qui contemptus ẽ a
uob̃ edificantib: qui positus ẽ incaput
anguli. Nonẽ enim nomen aliud
sub cȩlo datum hominib: in quo opor¬
tet saluari nos. Hic ẽ lapis ingenesi
quem ponit iacob sub caput suum. quia
caput uiri xp̃c ẽ. et dormiens uidet sca¬
lam ad celum ꝑtingentẽ: inqua con¬
stitutus erat dñs iangłi ascendebant
et descendebant. Quem lapidem con¬
secrauit et unxit: satͣmento untionis
xp̃m significans. Hic ẽ lapis in exodo.
suꝑ quem sedit moyses incacumine
montis: quando iħus naue contͣ ama-¬
lech dimicauit: et sacͣmento lapidis et
stabilitate sessionis amalech suꝑatus ẽ
a ih̃u: idẽm diabolus a xp̃o uinctus est.

Expanded text:
super benefacto hominis infirmi, in quo super benefacto hominis infirmi, in quo iste saluatus est. sit uobis omnibus notum et omni populo Israel, quia in nomine Iesu Christi Nazareni, quem uos crucifixistis, quem Deus suscitauit a mortuis, in illo iste in conspectu uestro sanus adstat, in alio autem nullo. hic est lapis qui contemptus est a uobis qui aedificabatis, qui factus est in caput anguli. non est enim nomen aliud sub caelo datum hominibus, in quo oportet saluari nos. Hic est lapis in Genesi, quem ponit Iacob ad caput suum, quia caput uiri Christus, et dormiens uidet scalam ad caelum pertingentem, in qua constitutus erat Dominus, et angeli ascendebant et descendebant: quem lapidem consecrauit et uncxit sacramento unctionis Christum significans. hic est lapis in Exodo, super quem sedit Moyses in cacumine collis, quando Iesus Naue contra Amalech dimicabat, et sacramento lapidis et stabilitate sessionis Amalech superatus est ab Iesu, id est diabolus a Christo uictus est.
Abbreviated transcription (Latin):
uod idẽ et lapis dictus sit apd̃
ysaiam. Sic dicit dñs. Ecce ego
immitto infundamentis syon lapidẽ
p̃ciosum. electum. summum. angula-¬
rem honoratum: et qui credid̾it meũ
ñ confundent᷑. Item inpsalmo. cxuii.
Lapis quẽ repbauerunt edificantes
hic factus ẽ anguli iñcaput: adñõ fac
tum ẽ: iste ẽ ad amirabilis in ocułis
nr̃is. Iste dies quem fecit dominus: ex¬
ultemus: ⁊ iocundemur in eo. O dñe sal
qui tienit in nomine dñi. Item apud
Zachariam: Ecce ͤgo adduco puerum
meum. oriens nomen illi: qm̃ lapis qͣm
dedi ante faciem ih̃u sup lapidem ipsum
unum. oculi .uii. sunt. Item indeutono-¬
mio. Et scͥbes suꝑ lapidem omnem legẽ
hanc manifeste nmis. Item apud ihm
naue. Et accepit lapidem magnum:
et statuit eum illic contͣ dñm. Et ait
iħs adppłm. Ecce lapis iste erit uobis
intestimonium: quia iste audit omnia
quȩ dicta sunt a dño: quanta loquut
ẽ aduos hodie. Erit ipse uob̃ intestimo¬
nium innouissimo dierum: quando

Expanded text:
UOD IDEM ET LAPIS DICTUS SIT. Apud Esaiam sic dicit Dominus: Ecce ego immillo in fundamenta Sion lapidem pretiosum, electum, summum, angularem, honoratum; et qui crediderit in eum, non confundetur . Item in Psalmo CXVII: Lapis quem reprobaverunt aedificantes, hic factustus est iste, et est admirabilis in oculis nostris. Iste dies quem fecit Dominus, exultemus et jucundemur in eo. O Domine, squi venit in nomine Domini . Item apud Zachariam: Ecce ego adduco puerum meum. Oriens nomen est ei: quoniam lapis quem dedi ante faciem Jesu, super lapidem ipsum unum septem oculi sunt . Item in Deuteronomio: Et scribes super lapidem omnem legem hanc manifeste nimis . Item apud Jesum Nave: Et accepit lapidem magnum, et statuit eum illic contra Dominum, et ait Jesus ad populum: Ecce lapis iste erit vobis in testimonium quia iste audivit omnia quae dicta sunt a Domino, quanta locutus est ad vos hodie; et erit ipse vobis in testimonium 292 in novissimo dierum, quando
Abbreviated transcription (Latin):
salus sit omnib qui infrontib
frontes uirorum qui ingemunt.⁊ me¬
rent iniquitates quȩ fiunt in medio
ipsorum. Item illic. Uadite et cedite et
nolite parcere oculis ur̃is: nolite mise¬
reri senoris aut iuuenis. Uirgines et
paruulos et mulieres int̾ficite ut ꝑ de¬
leantur: omnem autem suꝑ quem sig¬
num scͥptum ẽ netetigeritis. Item in
exodo d̾s ad moysen. Et erit sanguis
insigno uob̃ suꝑ domos inquib ibi
eritis: et uidebo sanguinem. et ꝓtegã
uos. et ñ erit in uob̃ plaga diminutio¬
nis: cum ꝑcuciam t̾ram egypti. Item
iapocalipsi: Et uidiagnum stantem
suꝑmontem syon: et cum eo centum
quadraginta quatuor milia. habenteᷤ
nomen eius. ⁊ nom̃ patris eiꝰ. scͥptum
infrontib siis. Item illic. Ego sum al¬
pha et .c. pͥmus. &e nouissimus: iniciũ
et finis. felices qui faciunt ẽos p̃cepta
eius: ut sit potestas etus suꝑ lignum:
uod medio die inꝑas. A
dies lucis et conu̾tam dies festos ur̃os
mluctum: et omnia cantica ur̃a inla-¬

Expanded text:
salus sit omnibus, qui in frontibus frontes virorum, qui ingemunt et moerent ob iniquitates quae fiunt in medio ipsorum . » Item illic: « Vadite et caedite, et nolite parcere oculis vestris, nolite misereri seniores, ac juvenes, et virgines, et parvulos, et mulieres interficite, ut perdantur. Omnem autem super quem signum scriptum est, ne tetigeritis . » Item in Exodo Deus ad Moysen: « Et erit sangin signo uobis super domos, in quibus ibi eritis: et uidebo sanguinem et protegam uos, et non erit in uobis plaga diminutionis, cum percutiam terram Aegypti. Item in Apocalypsi: Et uidi et ecce agnum stantem in monte Sion et cum eo centum quadraginta quattuor milia habentes nomen eius et nomen patris ipsius scriptum in frontibusα et ω, primus et novissimus, initium et finis. Felices eos qui faciunt praecepta ejus, ut sit potestas eorum super lignum uod medio die in passiodies lucis, et convertam dies festos in luctum et omnia cantica vestra in lam