comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
li accipit alt̾i utiq sũ ulla integntatis d̾e mi¬
nucone inperidit. ttia namq intͥntate ꝑ so¬
nal anascibilisimul et imuascibilli ꝓcedit. Eide
quomõ rõ rõni occurrt et acrestacõm contes¬
tacõ alludit. Ecce auod constat iuce iam clanꝰ
tres cribus ppͥecatum distinctiones inuenim
rius est ab alio nõ ꝓced̾e. de letñ ꝑtocedentem

Expanded text:
accipit, alteri utique sine ulla integritatis diminutione impendit. Tertia namque in Trinitate persona a nascibili simul et innascibili procedit. Ecce quomodo ratio rationi occurrit, et attestatio attestationi alludit. Ecce quod constat luce jam clarius, tres in tribus proprietatum distinctiones invenimus; unius est ab alio non proced
Abbreviated transcription (Latin):
ut induunarum ꝑsonarum ꝑsor¬
płalitate taus anqͣ exutat de qua milla
alia originẽ trabit oꝑtet srichommnꝰ
udead̾ ip̃a existendi pticipinm ocalis
hẽat sicut et illa qus aͥ ecalia aliqua
nõ eib eꝑtet ut alt̾i ecutũdi cãm ex¬
ibeat. uc̃rius sententie ead̃ rõ utrũ

Expanded text:
ut in divinarum personarum pluralitate talis aliqua existat de qua nulla alia originem trahat. Oportet nihilominus ut eadem ipsa existendi principium ex alia habeat, sicut et illa quae ex alia aliqua non est, oportet ut alteri existendi causam exhibeat. Utriusque sententiae eadem rat
Abbreviated transcription (Latin):
ins tenorem ꝑ om̃s inueniuł oꝑtet. Eure qͦ¬
modo hic ordo disfrãꝵ. surgit et excurait uit
moir̃u et ordinem mm̾ioꝵ. Iund quoꝙ notand
auod uxta ꝙͣlibet eiusmõi diffrãm in pos¬
sibile ect eẽ insi tm̃ modo una sola. Q mułt

Expanded text:
nis tenorem per omnes inveniri oporteret. Ecce quomodo hic ordo differentiarum surgit, et excurrit juxta modum et ordinem numerorum. Illud quoque notandum, quod juxta quamlibet ejusmodi differentiam, impossib
Abbreviated transcription (Latin):
ex istat de ip̃a bĩtudine rursua nẽ noueru¬
auas eam nolit s ꝙ ñ om̃es eñ norĩt
si .ni. om̃is eam nossent ñ ab aliis putaret᷑
ẽẽ ĩutute aĩ aliis ĩcorꝑis uoluptate aliũ
ĩutͣq. ⁊ aliis ag aliis alibi at alibi. ut .n.
eos tp̃ũ res maxͤ delectauit: ita ĩ ea ꝯstitũũt
uitã beatam qũo gͥ feruẽtissime amãt om̃s

Expanded text:
xistat de ipsa beatitudine rursus varietaaliquis eam nolit, sed quod non omnes eam norint. Si enim omnes eam nossent, non ab aliis putaretur esse in virtute animi; aliis, in corporis voluptate; aliis, in utraque; et aliis atque aliis, alibi atque alibi. Ut enim eos quaeque res maxime delectavit, ita in ea constituerunt vitam beatam. Quomodo igitur ferventis
Abbreviated transcription (Latin):
uendat q̃ duiuẜunt ꝑentes ⁊ caro emat q̃ ꝯfu¬
mãt libidiẽs. scõ est ut opinor iñcredibił ista
fortassis occurrant: qui neqͥtia maiore quã
dendo largitõms ⁊̃ gr̃a nouimꝰ qͦsdã emisse
iaudarier optant: ꝓfecto ⁊dese ip̃o ⁊ his qͦs

Expanded text:
vendat quae dimiserunt parentes, et caro emat quae consumant libidines? Non est, ut opinor, incredibilis istfortassis occurrant, qui nequitia majore quam dendo. Largitionis etiam gratia novimus quosdam emisse laudarier optant; profecto et de se ipso et de iis quos
Abbreviated transcription (Latin):
ciat qͥd hõ aliꝰ unꝰ uelit iñ qͥbdam reuꝰ pꝰ sit
scire qd̾ os uenut. uñ illaciuꝰdã mĩmi facetis¬
sima p̾dicat᷑ urbanitas qͥ tũ se ꝓmisiss ĩthe¬
atro qͥdm̃ aĩo hĩent ⁊ quid uellent. d aliis
ludis ẽẽ dcũrum atq ad diem ꝯstitutũ ĩgñti
expectõne maior m̾tit ͦ ꝯflueret: suspẽsis ⁊ si¬
lentib om̃ib dixisse ꝓhibet᷑. uili uisitis em̾e
⁊ taro uende̾ In quo dc̃o leuissimi sichemciõ
uore plauẜunt. Eur ã tam magna expectõ

Expanded text:
ciat quid homo alius unus velit, in quibusdam rebus possit scire quid omnes velint. Unde illa cujusdam mimi facetissima praedicatur urbanitas, qui cum se promisisset in theatro quid in animo haberent, et quid vellent omnes, aliis ludis esse dicturum, atque ad diem constitutum ingenti exspectatione major multitudo conflueret, suspensis et silentibus omnibus, dixisse perhibetur: Vili vultis emere, et caro vendere. In quo dicto levissimi svore plauserunt. Cur autem tam magna exspectatio
Abbreviated transcription (Latin):
ministincio delegata ẽ in mod̾ato ꝓgressu
nimis ĩt̾iora ꝓ iabitur ꝯ senciẽte sibi ca¬
pi sno .i. nõ oam cohibenteratq refrenãte
nes cũ suo pͥncipe diabolo et̾noꝵq illa ui¬
no ab ip̃o ⁊̃ capitecũ mnige uetitũ mãdu ͤ
sb̾chit᷑. ut lumẽ ocłoꝵ eus ñ sit cũ illo. sc
sic ab illa illustracione u̾itatis ambo nuida
fruccum̃ s sine ip̃is fructib ita sino fructubo¬
n oꝑis bona u̾ba cõtexunt. ut maie uinẽtes

Expanded text:
ministratio delegata est, immoderato progressu nimis in exteriora prolabitur, consentiente sibi capite suo, id est, non eam cohibente atque refrenante nes cum suo principe diabolo, aeternorumque illa uisio ab ipso capite cum coniuge uetitum manducante subtrahitur, ut lumen oculorum eius non sit cum illo; ac sic ab illa inlustratione ueritatis ambo nudatifructuum, sed sine ipsis fructibus, ita sine fructu boni operis uana uerba cont
Abbreviated transcription (Latin):
sensus sisora cogitacõis de¬
lectacione ꝯtentus ẽ st̾ioris
u̾o auctoritace ꝯsilĩ ita mbͣ
recinẽt᷑ ut ñ exhibeant᷑ ĩ i¬
quitatis arma pcc̃o. sic hã¬
bend̾ existimo uelut csũ
uecitũ mulier sola come¬
d̾it. si aũ ĩ ꝯsẽsione male
utends reb que ꝑ sensã col ͤ¬

Expanded text:
delectatione contentus est, superioris vero auctoritate consilii ita membra retinentur, ut non exhibeantur iniquitatis arma peccato ; sic habendum existimo velut cibum vetitum mulier sola comederit. Si autem in consensione male utendi rebus quae per sensum co
Abbreviated transcription (Latin):
officium taciocinandi ni¬
nacitate u̾sat᷑ carnał isse
sensꝰ uł aminał ingertt
qͥdã illecebram fruendi se
co erꝓp̾o nõ canqmͣ publico

Expanded text:
officium ratiocinandi vivacitate versatur, carnalis ille sensus vel animalis ingerit quamdam illecebram fruendi se, et proprio, non tanquam publico
Abbreviated transcription (Latin):
excrescunt. ꝑ exeꝑienciã nãq eoꝵ q̃ faciũt
ad ea q̃ post modũ agenda st̃ fu̾int cautio¬
ies fuĩt.uidẽt enĩ qr sepe op us qd̾ bona
ĩtentione inchoriti credatur canto citius
hoĩem ĩ deceptionis laqueũ p̾cipitat qͣnco
de intẽtionis sue prĩcipio secutꝰ fine̾ actio¬
nis nõ obseruat ⁊ ĩprudẽs quasi ura plana
ad foucã currit qr udet qͥd faciat s qͥd
fẽm sinĩ seqͥ debeat nõ attendit. Itẽ nõ ꝯ¬
siderãt qd̾ nõ nũqͣm eucmire solet ut affectꝰ
animi ita ãbiguus sit ut nͥ eoc fine oꝑis
discernere nõ poffit homo qualicatẽ sue ĩ¬
tentionĩs. Si uo diligent̃ ꝯsideret ad quẽ
finẽ tẽdat mẽtis affectio cẽ iã plene uti¬
um ẽe cognoscitur ĩ qͦ priꝰ sͥ animꝰ fal¬
so de untute blandicbatur. et rursũ ĩueni
mini ubiq necessaria ẽ. qm̃ ad id etiã qd̾
bonũ ẽ agẽdũ tãto magis homo ꝑ itus ef¬
ficitur qͣnto diligẽtiꝰ facta sua circũspici¬

Expanded text:
ciunt, ad ea quae postmodum agenda erunt, cautiores fiunt. Videt enim quod saepe opus quod bona intentione inchoari creditur, tanto citius hominem in deceptionis laqueum praecipitat, quanto de intentionis suae principio securus finem actionis minus observat, et imprudens quasi via plana ad foveam currit, quia videt quid faciat, sed quid factum suum sequi debeat, non attendit. Item non considerat quod nonnunquam evenire solet, ut affectus animi ita ambiguus sit, ut nisi ex fine operis discernere non possit homo qualitatem suae intentionis. Si vero diligenter consideret ad quem finem tendat mentis affectio, tunc jam plane vitium esse dignoscitur, in quo prius sibi animus falso de virtute blandiebatur. Et rursum invenitmini ubique necessaria est, quoniam ad id etiam quod bonum est, agendum tanto magis homo peritus efficitur, quanto diligentius facta sua circumspici
Abbreviated transcription (Latin):
fraudẽ cauere possit qͣtinꝰ eũ nec sipꝑue¬
niens tẽptatio ĩ ꝓuidũ ad malũ opꝰ deiciat
neq ĩ discretũ ĩ bono oꝑ e p̾sens negligẽ¬
cia fallat. Qͥsquis cor suũ ĩ eiꝰ modi studio
exõcet ecistimo qd̾ cito ad illã bonã et

Expanded text:
tenus eum nec superveniens tentatio improvidum ad malum opus dejiciat, neque indiscretum in bono opere praesens negligentia fallat. Quisquis cor suum in ejusmodi studio exercet, existimo quod cito ad illam bonam et
Abbreviated transcription (Latin):
disciplm̃am ĩ oꝑe qͥd humilicatẽ ĩ cogi¬
pacientiã in adũsis h abere doceat qͥd de¬
niq ad agenda bona sedulũ ⁊ ad mala
cauẽda doceat ẽẽ cireũspectũ. ħ mͦ lecta
meliꝰ pꝰ modũ ꝑͦ uirtutẽ ĩuenitis.

Expanded text:
sciplinam in opere, quid humilitatem in cogipatientiam in adversis habere doceat, quid denique ad agenda bona securum, et ad mala cavenda doceat esse circumspectum. Hoc modo lecta melius postmodum per virtutem invenitis.
Abbreviated transcription (Latin):
torsũ recõdi deb̾et ⁊ qd̃ ĩ ilł dep̃ssum ẽ
ĩ nob̾ est erigẽdum qr nos cũ facta illoꝵ
ad iutationẽ trahimꝰ sublimia qͥdem
in abscõdico ⁊ abiecta manifesto facere
debemꝰ ne uel illa si ostẽdant᷑ ꝑ amorẽ
accepti fauoris mnami głie seriure inci¬
piant uł ista si abscõd̾ant᷑ ꝑ timorem
ilitatis p̃miũ retributionis amictant
Nes cio ꝙͣ modo deinceps habeat eoccusa¬
cionẽ ignorãcie ein tot iã ine demons¬
trãtur quibꝰ possit ad scia ueritatis ꝑ¬
uerire. Eccc pꝰ discretionẽ rõnis ꝓͥe ꝑ¬

Expanded text:
d in illis depressum est, in nobis est erigendum, quia nos cum facta eorum ad imitationem trahimus, sublimia quidem in abscondito et abjecta in manifesto facere debemus, ne vel illa si ostendantur per amorem accepti favoris inani gloriae servire incipiant, vel ista si abscondantur per timorem vilitatis, praemium retributionis amittant. Nescio quam homo deinceps habeat excusationem ignorantiae, cui tot jam viae demonstrantur, quibus possit ad scientiam veritatis pervenire. Ecce post discretionem rationis
Abbreviated transcription (Latin):
tutie speciemꝰ ꝑ uolũtariam obedienciã
se ĩcliat ⁊ cãto altiꝰ ei uestigiũ aliene.
bonicatis ĩcipiat inherere quãco arcuis
studet bona alioꝵ imuitari poꝰ qͣm car
fitura u̾o q̃ insigillo foris eminet ĩ imp̃s¬
siont cere in torsũ signata apparet ⁊ que
Nͥ sigillo ĩ trĩseeus scuita ostẽdit᷑ ĩ oera ex¬
teriꝰ figurata demõsitat᷑. Qͥd gͦ aliud in
tum ĩformari cupimꝰ q̃dã ĩ eis subli¬
mia ⁊ q̃si eminẽtia q̃dam u̾o abiecta ⁊
qͣi dep̃ssa oꝑum uestigia inuenimꝰ. Sãs

Expanded text:
m obedientiam se inclinat, et tanto altius ei vestigium alienae bonitatis incipiat inhaerere, quanto arctius studet bona aliorum imitari potius quam carpFigura namque quae in sigillo foris eminet, impressione cerae introrsum signata apparet, et quae in sigillo intrinsecus sculpta ostenditur, in cera exterius figurata demonstratur. Quid ergo aliud in ptum reformari cupimus, quaedam in eis sublimia et quasi eminentia, quaedam vero abjecta et quasi depressa operum vestigia invenimus
Abbreviated transcription (Latin):
rocã. natiuitatis nr̃e ĩflãmat. ⁊ ob ħ per¬
fectũ ẽẽ uirũ qͥ ĩ lĩgua nõ offendit. Nã
qr roce ⁊ ꝯtẽtiones u̾boꝵ de pestiftra sc̃p
gua foris a custodia humilitatis sue in
ꝯtumeliam u̾boꝵ se relacaret. S dũ suꝑ¬
be p̃ aliis saꝑientes indereͥ uolumꝰ eru¬
bescimꝰ uł nr̃am ignorãtiam ab aliis argu¬
i uł alioꝵ sapĩam qͣsi ad nr̃am dep̃ssionẽ
approbari. Sicq nõ nũqͣm cõtra ꝯscien¬
ciam nr̃am uł nr̃m errorẽ ĩpudẽter de¬
fendimꝰ uł alteriꝰ ueritatẽ maliciose ĩ¬
iacobꝰ apłs carnalem uocat  ⁊ drabolicã¬

Expanded text:
 perfectum esse virum qui in lingua sua non offendit . Nam quin rixae et contentiones de pestifera semper gua foris a custodia humilitatis suae in contumeliam verborum se relaxaret. Sed dum superbe prae aliis sapientes videri volumus, erubescimus vel nostram ignorantiam ab aliis argui, vel aliorum sapientiam quasi ad nostram depressionem approbari. Sicque nonnunquam contra conscientiam nostram, vel nostrum errorem impudenter defendimus, vel alterius veritatem malitiose imJacobus apostolus carnalem
Abbreviated transcription (Latin):
qͣramꝰ. Cetoꝵ qͣntum ꝑtinet ad nos sũ¬
inoꝑe iitendũ est neqͣndo uł ĩ labore
minus pacientes uł ĩ obediencia p̾cep¬
toꝵ mimis alacres uł ĩ caritatis oꝑibꝰ
exceq̃ndis minꝰ ĩueniannur feruentes
camẽtũ uirtutis a qͥbꝰ formã ⁊ excẽplũ
sũpsit boni oꝑis. Ista fr̃es si affidue
nolucritis cogitare scietis cito ⁊ ĩtelli¬
itetis q̃ sit uia discipline q̃ uos ꝑ eoc
cercitium boni oꝑis ducat ad ꝯsũma¬
tionẽ bonitatis. S ⁊ si forte ad ħ in¬
uestigãda atq discernẽda qͣntũ eocpedit
ꝑ uos mimis sufficitis. habetis dño
adiuuãte doctrinã ⁊ excẽpla bonoꝵ
pͥ ⁊ faciẽda audietis ⁊ facta uidebitis
breuit᷑ qͣles nos uł ad ꝑcipiendã doc¬
trinam uł ad inutãdã ecempla bono¬
rũ exchibere debeatis.

Expanded text:
. Caeterum quantum pertinet ad nos summopere nitendum est, nequando vel in labore minus patientes, vel in obedientia praeceptorum minus alacres, vel in charitatis operibus exsequendis minus inveniamurtamentum virtutis, a quibus formam et exemplum sumpsit boni operis. Ista, fratres, si assidue volueritis cogitare, scietis et cito intelligetis quae sit via disciplinae, quae vos per exercitium boni operis ducat ad consummationem bonitatis. Sed et si forte ad haec investiganda atque discernenda quantum expedit per vos minus sufficitis, habebitis Domino adjuvante doctrinam et exempla bonorum, ubi et facienda audietis et facta videbitis.breviter quales vos vel ad percipiendam doctrinam, vel ad imitanda exempla bonorum exhibere
Abbreviated transcription (Latin):
pis est qui uł cãta nequnt qͣnta nos fa¬
cere possumꝰ uł calia faciũt qͣlia nos
mitari nõ debemꝰ. ꝓ romen in hiis ta¬
lis habeda est discretio ut suꝑioribꝰ
quidẽ ĩ om̃i loco ⁊ ĩ om̃ oꝑe uł ser¬
mone echibere studeamꝰ reuerẽciã

Expanded text:
bis est, qui vel tanta nequeunt, quanta nos facere possumus, vel talia faciunt qualia nos imitari non debemus. Proinde in his, talis habenda est discretio, ut superioribus quidem in omni loco et in omni opere vel sermone exhibere studeamus reverentiam,
Abbreviated transcription (Latin):
istoꝵ ꝯsortiũ ꝑꝑ cautelã fugiamꝰ illos ho¬
norãdo qr talibꝰ sociari digni nõ sumus
istos cauendo qr talibꝰ sociati facile corrũ¬
pi possumꝰ p̃cerea sic̃ is qͥ suꝑioribus
sẽper sociari appetit. se elatum ẽẽ indi¬
cat ita qui cũ peioribꝰ assidue ꝯũsari
ꝯ cupiscit deprauatũ se ẽẽ demõstrat. Et
ideo cũ maloꝵ ꝯsortuum appetere. nolumꝰ
duplero nob̾ utilitatis fructꝰ ꝓuenit qr
⁊culpã fuginꝰ ⁊ ĩnocẽeie nostre desti¬
moniũ ꝑhibemꝰ. Cotidiana gͥ ⁊ freq̃ns.
ꝯuersaciõ nr̃a tũ mednis ⁊ equ̾alibꝰ nob̾
ẽẽ debet ita ut ĩter eos etiã qͦscũq ĩ bo¬
no oꝑe feruẽtiores cernimꝰ coꝵ socieca¬
tem atq familiaritatẽ auidiꝰ appecamꝰ
Cũ hñs u̾o tãta nob pacis ⁊ ꝯcordie ser¬

Expanded text:
ium propter cautelam fugiamus, illos honorando, quia talibus sociari digni non sumus, istos cavendo, quia talibus sociati facile corrumpi possumus. Praeterea sicut is qui superioribus semper sociari appetit, se elatum esse indicat, ita qui cum pejoribus assidue conversari concupiscit, depravatum se esse demonstrat. Et ideo cum malorum consortium appetere nolumus, duplex nobis utilitatis fructus prnostrae testimonium perhibemus. Quotidiana igitur et frequens conversatio nostra cum mediis et aequalibus nobis esse debet, ita ut inter eos etiam quoscunque in bono opere ferventiores cernimus, eorum societatem atque familiaritatem avidius appetamus. Cum his vero tanta nobis pacis et concordiae ser
Abbreviated transcription (Latin):
modo caciti ⁊⁊ qͣli de longe ꝯsiderare ut
etepecere qͣtinꝰ dñ eis ubiq cedimꝰ fa¬
cile ex nr̃a modestia clareat qͣm hu¬
milia de nob̾ ⁊⁊ qͣm sublimia de ilł̾ se̾¬
ciamꝰ. negligẽtes u̾o ⁊ madenne eos qͦꝵ
oꝑa uł studiã rep̃hensione digna apparẽt
cali nos cautela declinare oꝑcet ut ⁊ fugi¬
mꝰ qd sũt. Cogitemꝰ in eiꝰ mõi nob̾ neq¬

Expanded text:
re, ut expetere, quatenus dum eis ubique cedimus, facile ex nostra modestia clareat, quam humilia de nobis, et quam sublimia de illis sentiamus. Negligentes vero et maxime eos quorum opera vel studia reprehensione digna apparent, tali nos cautela declinare oportet, ut et fugius quod sunt. Cogitemus in ejusmodi, nob
Abbreviated transcription (Latin):
nales siqͥdem mẽtis ne uel m illis diebꝰ
qͥ escãt uanitas ertigitat uł ne ĩ istis in
bono oꝑe se ex̃ceant pigricia ligat. Qua¬
ꝑꝑ nõ negligẽter quidẽ habenda̾ ẽ in bo¬
no oꝑe discretio tẽpoꝵ qr sic̃ malũ opꝰ
nłło tẽpore laudabile ẽ ita bonũ opꝰ qͦdã¬
mͦ rep̃hẽsione dignũ iudicat᷑ si tp̃r oꝑtu¬
no ft̃m ñ ẽ.¬

Expanded text:
nales siquidem mentes, ne vel in illis diebus nales siquidem mentes, ne vel in illis diebus quiescant, vanitas exagitat, vel ne in istis in bono opere se exerceant, pigritia ligat. Quapropter non negligenter quidem habenda est in bono opere discretio temporum; quia, sicut malum opus nullo tempore laudabile est, ita bonum opus quodammodo reprehensione dignum judicatur, si tempore opportuno factum non e
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑari licet ecposeũt. In ilł nos oꝑtet
ad ec̃cam studiosiis ⁊ alacriꝰ ꝯuenire ⁊
ad celebrãda omina misteria deuocius
intendere atq ĩ oratione dniciꝰ ꝑseuera¬
re habitu ĩ sensu ⁊ actu maiorẽ deuotio¬
cohibere peces ab exccursu ⁊ discur su stin¬
g̃e oculos ꝯpͥmere uulcũ ĩclinare mẽcẽ
erigere omnẽ deniq actũ ⁊ õe uotum
cordis pariter ⁊ corꝑis mĩsterio diuirio
mãcipare atq ut ita dicam quadam
ꝯuersationis nouitate festos dies hono¬
rare. In ceteris u̾o diebꝰ qͥbꝰ operari li¬
cet nullꝰ omnino ociosꝰ apparere sed
imus quisq in eo ꝙ sibi uiũctũ fu̾it
nõ qd̃ ip̃e elegerit oꝑe qͣntũ sciencie
⁊ inrium suaꝵ possibilicas suppecit
sese debẽt cõccere. Qͣntũ eĩ decoris addit
diebꝰ festis quies uacationis tñ ornam̃¬
peris ita ut ⁊ ĩ ilł quisqͥs noluerit c̃e
qͥetuo index sic uanitatis sue ⁊ ĩ istis qͥ
nõ fuerit studios ꝯ testis pigricie. Car¬

Expanded text:
t. In illis nos oportet ad ecclesiam studiosius et alacrius convenire, et ad celebranda divina mysteria devotius intendere, atque in oratione diutius perseverare, habitu, incessu et acte majorem devotiocohibere, pedes ab excursu et discursu stringere, oculos comprimere, vultum inclinare, mentem erigere, omnem denique actum et omnem motum cordis pariter et corporis ministerio divino mancipare, atque ut ita dicam quadam conversationis novitate festos dies honorare. In caeteris vero diebus quibus operari licet, nullus omnino otiosus apparere, sed unusquisque in eo quod sibi injunctum fuerit, non quod ipse elegerit, opere quantum scientiae et virium suarum possibilitas suppetit sese debet exercere. Quantum enim decoris addit diebus festis quies vacationis, tantum ornameperis; ita ut et in illis quisquis noluerit esse quietus, judex sit vanitatis suae, et in istis qui non fuerit studiosus, testis pigritiae. Car
Abbreviated transcription (Latin):
est ĩpericia bñ agẽdi cũctos prudẽti¬
ores ac sapiẽtiores qͣm se cẽ existimant
nec erubescũt magistros habere om̃s
a qͥbꝰ discere posfu̾t qd̾ ignorãt qͥ be¬
nedicta oĩm libẽter approbãt errores
ũo alienos qͣntũ ad se ꝑtinere cognone¬

Expanded text:
est in peritia bene agendi cunctos prudentiest in peritia bene agendi cunctos prudentiores et sapientiores quam se esse existimant, nec erubescunt magistros habere omnes, a quibus discere possunt quod ignorant, qui bene dicta omnium libenter approbant, errores vero alienos
Abbreviated transcription (Latin):
gite s ĩ ip̃is etiã q̃ recta st̃ mẽsuram
⁊ mod̾um cencte ⁊ ĩ collatione sc̃oꝵ ma¬
gis auditores qͣm doctores ẽẽ eligite. Os cła¬
usum ⁊ auros aꝑtas habete ⁊ qͣntũ estig
ad loq̃ndũ modestiores tm̃ estote ad ĩcelli¬
gẽdũ sagatiores. Sufficiat ub si forte res
sic exigat qd̾ sapitis pecẽtibꝰ hũslit̃ ĩsimi¬
are ꝯtra resistẽtes aũt nũꝙͣ p̾sumatis
ꝑtinacĩt dc̃a ur̃a defẽdere qr sic̾ iã uobis
gia ministrãt ⁊ morc ut lĩguaĩ discrete
ad młtiloqͥum resoluit᷑ ad disturbãdã
pacẽ cordis nr̃i qͣsi ianua hosti aꝑitur
Restat gͦ fr̃es ut si u̾e discipuli uerita¬
tis ẽe cupitis tales uos studeatis exchibe¬
re qͥbꝰ ueritatis facile ꝑ suaderi possit᷑
qr ⁊ ip̃a doctrina ũitatis tales auditorq¬
qͥ eã ⁊ a sapiẽtibꝰ echibicã hĩulit̃ susci¬
piũt a sĩplicioribꝰ qͦ ad ministratrum
arrogant̃ nõ ꝯtẽpnũt qͥ ĩ scĩa dei. hoc

Expanded text:
gite, sed in ipsis etiam quae recta sunt mensuram et modum tenete, et in collatione sanctorum magis auditores quam doctores esse eligite. Os clausum et aures apertas habete, et quanto estis ad loquendum modestiores, tanto estote ad intelligendum sagaciores. Sufficiat vobis si forte res sic exigat quod sapitis petentibus humiliter insinuare, contra resistentes autem nunquam praesumatis pertinaciter dicta vestra defendere, quia sicut jam vobis gia ministrant, et mox ut lingua indiscrete ad multiloquium resolvitur, ad disturbandam pacem cordis vestri quasi janua hosti aperitur. Restat ergo, fratres, ut si vere discipuli veritatis esse cupitis, tales vos studeatis exhibere quibus veritas facile persuaderi possit, quia et ipsa doctrina veritatis tales auditorexhibitam humiliter suscipiunt, a simplicioribus quoque administratam arroganter non contemnunt, qui in scientia Dei, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tingerit cũ alacritate ⁊ deuotione qͣi
exo necessitate subiecti obedire. In feri¬
oribꝰ sc̃ꝑ beneficnim ⁊ auoesliũ ĩpen¬
dere numꝙͣ ĩ ꝓperare sine ꝯtumelia cor¬
ripere sñ suꝑbia gubernare sñ cru¬
delicate castiguare cũ pietate fouere
uenerationẽ ñ eacigere societatẽ atq
eqͣlitatẽ amare. Maioribꝰ ꝑ timorem
subdi eqͣlibꝰ ꝑ caritarem obsequi in¬
moribꝰ ꝑ hũilitatẽ coeqͣri. ẜ recipiẽtibꝰ
parati obedientibꝰ modesti maledicẽ¬
tibꝰ taciti laudãtibꝰ uẽu̾̃di. Itẽ scd̾m
ꝯũsationẽ alios nob qͣsi suꝑiores alios
qͣ si equales alios q̃si ĩferiores debemꝰ
attẽdere. Illoꝵ ꝯñsatio ĩferior ẽ nobis
quoꝵ facta ⁊ si ꝯdẽpnare nõ p̃summꝰ¬

Expanded text:
contigerit, cum alacritate et devotione quasi ex necessitate subjecti obedire. Inferioribus semper beneficium et auxilium impendere, nunquam improperare, sine contumelia corripere, sine superbia gubernare, sine crudelitate castigare, cum pietate fovere. Venerationem non exigere, societatem atque aequalitatem amare, majoribus per timorem subdi, aequalibus per charitatem obsequi, minoribus per humilitatem coaequari, praecipientibus parati, obedientibus modesti, maledicentibus taciti, laudantibus verecundi. Item secundum conversationem alios nobis quasi superiores, alios quasi aequales, alios quasi inferiores debemus attendere. Illorum conversatio inferior est nobis, quorum facta etsi condemnare non p
Abbreviated transcription (Latin):
tionis ⁊ ꝯͣ dictionis rigore molliat᷑. Neq
enĩ ꝑ eocẽplũ alt̾iꝰ aliqͣndo ĩ melꝰ refor¬
mari pot̾it qͥ ad hũc ꝑ elationis uitiũ
i bona aliena ob pugnat ⁊ sua aliena
mala defendit. Necesse ẽ gͦ ut si ueraci¬
ter bonos iitari uolumꝰ prius ꝑ uerã
humilitatẽ ad obediẽtiã corda m̃a tẽpere¬

Expanded text:
. Neque enim per exemplum alterius aliquando in melius reformari poterit, qui adhuc per elationis vitium et bona aliena oppugnat, et sua mala defendit. Necesse est ergo ut si veraciter bonos imitari volumus, prius per veram humilitatem ad obedientiam corda nostra tempere
Abbreviated transcription (Latin):
nos actus scrutatur ĩpude̾s iure dicit᷑¬
⁊ tc̃ qui alienos actꝰ qͣntũ ecpedit muta¬
ri dissumilat torpens ⁊ imutił merito no¬
minat᷑. Sed nec eadem ẽẽ debet facies nr̃a
postꝙͣ refecti sumꝰ q̃ fuit pͥusꝙͣ sũpsimꝰ¬
nit ne ip̃a nr̃a abstiuencia grauis et
molesta udeatur. post u̾o magis modes¬
cos ⁊ tacitos ne ꝑ gule untium crapula
nos ĩ flaminasse pucetur. Ante suptũ
⁊ tc̃ reprimẽda ẽ caro qͣndo calor ĩcenti¬
u eius ꝑ cibũ ampliꝰ exccitatus ẽ. Sic ⁊
festi dies aliud studium ⁊ aliũ ꝯũsatio

Expanded text:
nos actus scrutatur, impudens jure dicitur; tunc qui alienos actus quantum expedit imitari dissimulat, torpens et inutilis merito nominatur. Sed nec eadem esse debet facies nostra postquam refecti sumus, quae fuit priusqunit, ne ipsa nostra abstinentia gravis et molesta videatur; post vero magis modestos et tacitos, ne per gulae vitium crapula nos inflammasse putetur. Ante sumptum et tunc reprimenda est caro, quando calor incentivi ejus per cibum amplius excitatus est. Sic et festi
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatẽ diligere sẽꝑ parata uł bonum
qd̃ sustinet cũ aliis ⁊ coriã aliis ueracit̃
accusare. Pea de ip̃a idẽ iacobꝰ apłs sic
ait. Sapĩa aũt q̃ desursũ ẽ pͥmũ qͥdem
pudica est i deinde pacifica modesta. Su¬
adibilis bonis ꝯsẽciens. plena mĩa ⁊ fruc¬

Expanded text:
ta vel bonum quod sustinet cum aliis et coram aliis veraciter accusare. Propterea de ipsa idem Jacobus apostolus sic ait: Sapientia autem quae desursum est primum quidem pudica est, deinde pacifica, modesta, suadibilis, bonis c
Abbreviated transcription (Latin):
it etiã de cauẽda ira p̃ceptũ submit di¬
cens. Tardus ad loq̃ndũ ⁊ tardus ad irã
ut patent̃ ostenderet qr qͥ lĩguã suã amł¬
tiloquio nõ uult compescere nõ poterit
dui animũ sum̃ a furore iracũdie illesum
custodire. M ulti loqͥum enĩ ꝯtentiones ge¬
nerat. sontẽtiones u̾o ad nirgia ⁊ male¬
dicta lĩguã ecccitãt. Maledicta aũt ad ira¬
cũdiã ⁊ qd̾ adhuc gͣuiꝰ est ad frat̾mum
odiũ animũ ĩ flãmant. Propt̃ea scͥptura

Expanded text:
it, etiam de cavenda ira praeceptum subjunxit, dicens: tardus ad loquendum, et tardus ad iram, ut patenter ostenderet quod qui linguam suam a multiloquio non vult compescere, non poterit diu animum suum a furore iracundiae illaesum custodire. Multiloquium enim contentiones generat; contentiones vero ad jurgia et maledicta linguam excitant; maledicta autem ad iracundiam et quod adhuc gravius est ad fraternum odium animum inf
Abbreviated transcription (Latin):
uersa q̃dã urtutis emulatio ẽẽ solet᷑ ũ
uidelicet sͥ ĩuicem de suressu uirtutum¬
ut ĩuideant. Et ob ħ ĩ eccẽdo bono oꝑe
tñ ne ĩferiores iudcantur alterutrum
sese p̃uenire ꝯtendãt tanto nos discre¬
tionis moderamine ꝯtinete necesse est
ut oꝑam nr̃am sic̃ dictũ est neq inge¬
neramꝰ nolentibꝰ neq petẽtibꝰ subtra

Expanded text:
ersa quaedam virtutis aemulatio esse solet, ut videlicet sibi invicem de successu virtutum invideant, et ob hoc in exercendo bono opere tantum ne inferiores videantur, alter alterum praevenire contendant, tanto nos discretionis moderamine continere necesse est, ut operam nostram, sicut dictum est, neque ingeramus nolentibus, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓrsꝯ a disciplina deficientes intuentibꝰ
scãdalũ facimꝰ aut mepte id ꝙ ĩ nob̾ ñ
nenda sunt. anꝰ est modꝰ uiuendi
In nocte aliꝰ ĩ die Nore est cẽpꝰ silentii
⁊ quietis. dies tẽpue laboris ⁊ motionis
⁊ oꝑis. In nocte secum debent ẽẽ hoĩes ⁊
aut fessa mẽbra sõpno reficere aut ora¬
tionibꝰ uł meditationibꝰ sc̃is ĩ silencio
aĩtinũ exccertere. In die u̾o oe sccreto suo
ĩ unũ cocunt ⁊ ad ĩuice̾ rursum uiden

Expanded text:
prorsus a disciplina deficientes intuentibus prorsus a disciplina deficientes intuentibus scandalum facimus, aut inepte id quod in nobis non nenda sunt. Alius est modus vivendi in nocte, alius in die. Nox tempus est silentii et quietis. Dies tempus laboris, et motionis, et operis. In nocte secum debent esse homines, et aut fessa membra somno reficere, aut orationibus vel meditationibus sanctis in silentio animum exercere. In die vero de secreto suo in unum c
Abbreviated transcription (Latin):
on solũ aũt quid agat sed ⁊̃ ĩ quo
loco ꝙͥ agere debeat ꝯsideret neces¬
se est. aliꝰ est modus habendi in eo lõ¬
co uͥ deus adoiatur. aliꝰ in co uͥ corpus
reficitur. Alnus ĩ eo qui locutioni deputa¬
cus est. alius in eo ubi silentiũ eustodit᷑
aliꝰ dema intus aliꝰ foris alius ĩ secreto
aliꝰ ĩ pluplico. et qͣmuis in ulło loco dis¬
ciplinam suã homo deserere debeat dili¬
gentiꝰ camẽ ⁊ magis sollicite ibi ꝯseruã¬
d̾a est ubi uł negle̾cta pluribꝰ generat᷑
scandalũ uł custodita bone mutatioĩs
ecẽplum. discernẽdũ ẽ gͥ q̃ sint illa que
in enstodienda oisciplina misꝙͣ int̾muti
possũt ⁊ q̃ rursũ illa sint que ꝓ loco ⁊
tẽpore nc̃ int̾mitti nc̃ excerceri uolũt
necessaria sũt q̃dã priꝰ ĩ secreto excerci¬
tationis usum ercpocunt qr si ea ꝓrsus
ĩ occulto negligimꝰ uti pꝰ modũ eis dũ
opꝰ est ĩ plublico nõ ualemꝰ. Et tũc aut

Expanded text:
on solum autem quid agat, sed etiam in quo loco quid agere debeat, consideret necesse est. Alius est modus habendi in eo loco ubi Deus adoratur, alius in eo ubi corpus reficitur. Alius in eo qui locutioni deputatus est, alius in eo ubi silentium custoditur. Alius denique intus, alius foris, alius in secreto, alius in publico. Et, quamvis in nullo loco disciplinam suam homo deserere debeat, diligentius tamen et magis sollicite ibi conservanda est, ubi vel neglecta pluribus generat scandalum, vel custodita bonae imitationis exemplum. Discernendum est igitur quae sint illa quae in custodienda disciplina nusquam intermitti possunt, et quae rursum illa sii volunt. necessaria sunt, quemdam prius in secreto exercitationis usum exposcunt, quia si ea prorsus in occulto negligimus, uti postmodum eis dum opus est in publico non valemus. Et tunc aut
Abbreviated transcription (Latin):
n om̃i actu ħ est qͣlit̃ sacra ⁊ duimam¬
isteria ĩpleri oporteat qualit̾ hũatia of¬
ficia ⁊ q̃ ad usum corꝑis ꝑtinet ec̾ccere
ꝯueniat. Qcm timoratum qͣm solicitum
q̃m deuotũ ac religiosũ in dei seruicio
homo exhibere se debeat qͣm spõtaneũ
qͣm hylarẽ ⁊ qͣm paratũ offerre in sub¬
leuandis necessicatibꝰ ꝓcrimoꝵ. Qͣm par¬
tum qͣm modestũ ⁊ qͣm nulli ĩportum̃
in hnĩs q̃ ad se ꝑtinent q̃ rendis ac ꝑfien¬
dis prestare ut sẽꝑ ⁊⁊ sibi sit parcus ⁊
suescat suas in om̃ibꝰ uolñtates frãge¬
re ⁊ alienis se uolũtatibꝰ qͣntũ fas ⁊÷
decens ẽe ꝯstiterit ꝑ oĩa discat ĩ cłmare

Expanded text:
n omni actu, hoc est qualiter sacra et divina mysteria impleri oporteat, qualiter humana officia, et quae ad usum corporis pertinent exercere conveniat. Quam timoratum, quam sollicitum, quam devotum ac religiosum in Dei servitio homo exhibere se debeat, quam spontaneum, quam hilarem, et quam paratum offerre in sublevandis necessitatibus proximorum. Quam parcum, quam honestum, et quam nulli importunum in iis quae ad se pertinent quaerendis ac perficiendis praestare, ut semper et sibi sit parcus, et suescat suas in omnibus voluntates frangere, et alienis se voluntatibus quantum fas et decens esse constiterit per omnia dis
Abbreviated transcription (Latin):
tim assidua inspectione oꝑum ac mo¬
rum suoꝵ.
atione quidẽ ħ modo. debet siqͥdẽ
diligent̃ ꝯfiderare ⁊ qͣntũ ualet
ꝑscin ip̃m discernere qͥd liceat ⁊ quid
nõ liceat qͥd deceat ⁊ quid nõ deceat ĩ

Expanded text:
tim assidua inspectione operum ac morum suorum. Ratione quidem hoc modo. Debet siquidem diligenter considerare, et quantum valet per semetipsum discernere quid liceat et quid non liceat, quid d
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑar contumatia est sũ ĩ eo qui ꝑꝑter
uicã ĩferiorẽ gradum suꝑ maiorem¬
ulł amor impẽdatur sic tamen ut ho¬
nor istoꝵ sit uolũtariꝰ ⁊ illoꝵ utrior
uenerandꝰ. Rencrẽcia enĩ sine amo¬
re magis seruił est ⁊ amor sine reue¬
rencia puerił iudicari debt̃. Cũ tãta
gͥ hũilicate ⁊ renerẽcia melroribꝰ ex¬
hibẽdũ est beneficiũ dilectionis ut
uł qͣi ex necessitatibꝰ ideam᷑ ẽẽ subiͦ¬
ti ⁊ cũ tãco affectu atq hilaritate suꝑ¬
ioribꝰ soluẽdũ est obseqͥum subiectio¬
nis ut solo potiꝰ dilectionis debito ilł
credam᷑ astricti. Istis sic reddamꝰ sia
qͣi nr̃m ĩpenderimꝰ illis sic echibea¬
mus nr̃a qͣi suũ redderemꝰ. Sex dem¬
q modis discretionẽ ꝑsonaꝵ habẽdã

Expanded text:
ui propter vitam inferiorem, gradum superioremillis amor impendatur, sic tamen ut et honor istorum sit voluntarius, et illorum amor venerandus. Reverentia enim sine amore magis servilis est, et amore sive reverentia puerilis judicari debet. Cum tanta igitur humilitate et reverehibendum est beneficium dilectionis, ut illis quasi ex necessitate videamur esse subjecti, et cum tanto affectu atque hilaritate superioribus solvendum est obsequium subjectionis, ut solo potius dilectionis debito illis credamur astricti. Istis sic reddamus sua quasi nostrum impenderemus; illis sic exhibeamus nostra, quasi suum redderemus. Sex denique modis discret
Abbreviated transcription (Latin):
cera forma imp̃ssa. exanulo ⁊ añqnͣi adula seꝑaret᷑
Si aũt uqͥdo humori ad uingeret᷑ anulꝰ eo de cͣcͣco
nch maginis apparetet. nͨ id̾o tñ disc̾ne rõ nõ deberet
fuisse ĩ illo humore añqmͣ detͥhere anuli form fc̃am
ex auulo q̃ distĩᵈ ͣ ẽ ab ea foͣ q̃ ĩanulo ẽ unde ista

Expanded text:
cerae forma impressa ex annulo et antequam ab illa separaretur. Si autem liquido humori adjungeretur annulus, eo detracto nihil imaginis appareret: nec ideo tamen discernere ratio non deberet, fuisse in illo humore, antequam detraheretur, annuli formam factam ex annulo, quae distinguenda est ab ea forma quae in annulo est, unde ista
Abbreviated transcription (Latin):
oĩo desistãt. quas ĩ clłigẽd̾ ẽ. reliqͥas ẽẽ for illius q̃ fc̃a ẽ¬
rat insensu cũ corꝰ lucid̾ inderet᷑:. paulatĩq et qͦdam
mͦ gratĩ deficiendo uariari. nã ⁊ ĩsectaꝵ fenestrar̾
cancelli si eos forte ĩ tuebã sepe ĩ illis apparu̾e colorib
ut mãifestũ sit hanc affectionẽ nr̃o sensin exea re
q̃ udebat᷑ imp̾ssã. Erat gͦ ⁊̃ cũ inderemꝰ. ⁊ illa erat
clanor ex exp̃ssior si mltũ ꝯuincta cũ sp̃e rei eius
ãcernebat᷑ ut disc̾m omño nõ poiset et ipͣ erat iuisio¬

Expanded text:
omnino desistant: quos intelligendum est reliquias esse formae illius quae facta erat in sensu, cum corpus lucidum videretur, paulatimque et quodam modo gradatim deficiendo variari. Nam et insertarum fenestrarum cancelli, si eos forte intuebamur, saepe in illis apparuere coloribus: ut manifestum sit, hanc affectionem nostro sensui ex ea re quae videbatur impressam. Erat ergo etiam cum videremus, et illa erat clarior et expressior; sed multum conjuncta cum specie rei ejus quae cernebatur, ut discerni omnino non posset; et ip
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ se cͥta est. Si em̃ cogitat ignẽ. ut aerem et qc¬
quid aliud corͣ cogitat. Neq ullo modo sĩ posset.
quẽadmod̾ cogitat id ꝙ ip̃a nõ ẽ ꝑ phantasiam
quiꝑpe smagmariam cogitat hec oĩa siue ignẽ
sineaerem. siue illud. uł illd̾ co̾r ꝑtẽ ne illã sen cõ

Expanded text:
e se certa est. Sic enim cogitat ignem aut aerem, et quidquid aliud corporis cogitat. Neque ullo modo fieri posset quemadmodum cogitat, id quod ipsa non est. Per phantasiam quippe imaginariam cogitat haec omnia, sive ignem, sive aerem, sive illud vel illud corpus, partemve illam, seu c
Abbreviated transcription (Latin):
reauieuisse a cõdendis gn̾ib cature quia
uitr. iara nõ condidit aliaa gua nona
demcens aũt nss nunc et ultra oꝑa eo ̃¬
dem gen̾um Anministracom quetn ĩ¬
sticuta st . nõ ut ip̃o saltim diecopo᷑ eiꝰ¬
aceli et t̾re om̃i que rerum auas cõdid̾at
gubracõne cessaret. alio qm contunio
delibarentuꝵ. creatoris namq ps toiptis
catura que untus ab ei que catasunt re¬
gendis.si Ali q̃ cessaret sĩmnt tulor cessa¬
ret spẽs om̃isq natura concid̾et. Neq em̃
sicut st euctͥo edium cum fabcauũt ab ced ͭ qͥ
atiꝰ io cressante atq ab sedente stat᷑ eõ
enis ita mudus uł ictu ocli stare pot̾it. Si ex

Expanded text:
requieuisse a condendis generibus creaturae, quia ultra iam non condidit aliqua genera noua, deinceps autem usque nunc et ultra operari eorundem generum administrationem, quae tunc instituta sunt, non ut ipso saltem die eli et terrae, omniumque rerum quas condiderat, gubernatione cessaret, alioquin continuo dilaberentur. Creatoris namque potentia, creaturae: quae virtus ab eis quae creata sunt regendis, si aliquando cessaret, simul et illorum cessaret species, omnisque natura concideret. Neque enim, sicut structor aedium cum fabricaverit, abscedit, atque illo cessante atque abscedente stat opus ejus; ita mundus vel ictu oculi stare poterit, si ei
Abbreviated transcription (Latin):
gn̾ib distribuendoꝵ in ip̃a dispoñti sapͤ
nõ de fuisse in telligatur.⁊ si color ibi
ñ applłatur ħ est in. quod dixi dum res
cõceditur nõ eẽ deuedab uocabulis la¬
hr̃ent ꝓp̾as mensuras suas ⁊ ꝓpͥos suos
et diinu cõnib multitudine et panci
siliuim᷑ auo ea disposuit mucabile dici¬
mus au̾ticip̃e tantam cdem̃ciam. cum
et nuos et pondus sira ubi ea cernebat
ut̾fietent. nec ita quod intͣ se ip̃m ista c̾ne¬
bat sicut t̾nimꝰ dĩo phantasias corꝑm que
no p̃sto sunt ocłis. s ea que uidemus uł excis
.que uidimus imaginado cogitamus. qũo gͦ
ista c̾nebat ut ita dispon̾et. Quo insi eõ gͦ
selus põt. Um̾ptũ nos mortalis et pcc̃ores qͦꝵ
amnias aggrauant corꝑa coruptibilia ⁊
quor sensu multa cogitatẽm t̾rena depͥmit
habitacõ ꝯm̾amͣ et si corda mũdissima ⁊
m̃ ces simplicissimas g̾ecmtis sc̃is qma ã¬
gelis iam cẽmus eauales nõ utiq nobis
ita uota eẽt diuia sub̾a. sicut ip̃a sib

Expanded text:
ibus distribuendorum in ipsa disponentis sapientia non defuisse intelligatur, etsi color ibi non appellatur. Hoc est enim quod dixi: dum res cognoscitur non esse de vocabulis lahaberent proprias mensuras suas et proprios et diminutionibus, multitudine et paucitconsilium, in quo ea disposuit, mutabile dicimus? auerterit ipse tantam dementiam! Cum et numeros et pondera sua, ubi ea cernebat ut fierent. nec ita intra se ipsum ista cernebat, sicut cernimus animo phantasias corporum, quae non praesto sunt oculis, sed ea, quae uidimus, uel ex eis, quae uidimus, imaginando cogitamus. quo ergo modo ista cernebat, ut ita disponeret? quo, nisi eo, quo solus potest? Uerum tamen nos mortales et peccatores, quorum animas adgrauant corpora corruptibilia et quorum sensum multa cogitantem terrena deprimit habitatio — quamquam, et si corda mundissima et mentes simplicissimas gereremus sanctisque angelis iam essemus aequales, non utique nobis ita nota esset diuina substantia sicut ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
paucõres ĩ uicmnũtur qui suis partibus
conpleant᷑. Qͣrum su̾ma nec cit᷑ insistat
nec ultͣ exctescat. s ad tm̃ occurtut qnͣtur
est ip̃e nũs curus ꝑcessiuit. hoꝵ pͥmus se¬
nanius est. nam imꝰ n mus auib uña

Expanded text:
pauciores inveniuntur, qui suis partibus compleantur, quarum summa nec citra insistat, nec ultra excrescat, sed ad tantum occurrat, quantus est ipse numerus cujus partes sunt. Horum primus senarius est. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
sacõnis insepultura inscipiens aca intlłi¬
gens tap̃i sacramentũ quiescit a pͥstis
opomibus suis ut iam innouitate iute a¬
bulans dñi inse oꝑari cognoscat qui
simul et oꝑatur et aui escit et creatiue
ballis congrnam gub̾nacõm et ap̃sehabẽ
et̾uam tranquillitatẽ. demq ip̃e nectum
creauit deseisus nec cum cessauit refeus est
S nos uoluit ꝑscriptutã suã ad auietis ꝙ¬
ortai desid̾ium ntimãdo nob̾ cũ diem
se scificasse in que auixuit ab oñtib epb¬
oꝑib siuis. Nam nusam om̃ũ sexdienim
ꝯuib c̾ata sunt om̃ia legitur Aliquid
scĩficasse uec añ ip̃os sex dies ubi scciptũ
est mnpͥnciꝰ fecit deus cenim et  addĩ¬

Expanded text:
sationis in sepultura suscipiens atque intellegens baptismi sacramentum quiescit a pristinis operibus suis, ut iam in nouitate uitae ambulans deum in se operari cognoscat, qui simul et operatur et quiescit et creaturae praebens congruam gubernationem et apud se habens aeternam tranquillitatem. Drefectus est; sed nos voluit per Scripturam suam ad quietis exhortari desiderium, intimando nobis eum diem se sanctificasse, in quo quievit ab omnibus operibus suis. Nam nusquam omnium sex dierum quibus creata sunt omnia, legitur aliquid sanctificasse, nec ante ipsos sex dies ubi scriptum est, In principio fecit Deus coelum et
Abbreviated transcription (Latin):
suo sic delectatus qĩ faciendi ens eg̾ant
uil sinoꝵ fututs insi feciss e̾. uł bãtior
um fetiss. quia em̃ exillo ita est quicił
gillo est ut ei deb̾at quod est ip̃e aũt nul¬
li a cxip̃o est debeat quo beatus est se rebꝰ
auas focit diligendo ꝓ̃possuit. nõ scificans
diem quo ei facienda inchoauit. nec ullũ
quo ea ꝑfecit ne illis uł faciendis uł ftĩs
actum ẽius gaudiũ uid̾etur. si eum quo
ab ip̃is inse ip̃o requien̾it. et ipe quideni
nũ amͣ ista requie caruit s nb̾ ⁊ eam ꝑ diẽ

Expanded text:
ic delectatus, quasi faciendi ejus eguerit, vel minor futurus nisi fecisset, vel beatior cum fecisset. Quia enim ex illo ita est quidquid ex illo est, ut ei debeat quod est, ipse autem nulli quod ex ipso est, debeat quod beaquas fecit, diligendo praeposuit, non sanctificans diem, quo ea facienda inchoauit, nec illum, quo ea perfecit, ne illis uel faciendis uel factis auctum eius gaudium uideretur, sed eum, quo ab ipsis in se ipso requieuit. et ipse quidem numquam ista requie caruit, sed nobis eam per diem
Abbreviated transcription (Latin):
quitus com̃datum sa bbatum ab es pĩõ
obipar ierebatur. et dici amdom xda¬
buit᷑ põt obsetuandũ sabbatum iudeit fie
ie pceptum inunbͣ futirri que spintaiẽ
roauie agͣntaret qm̃ deus exemplo hurs
nuietis sue fideubꝰ bona oꝑa facientibas
atauaua sigmacacõe pollisebatur cuiuł
aniet insepulcto em ꝙ totum diemha
rosmauit oĩa oꝑa sua cum deuio qnẽ
tara sunt in ip̃õ crucis patibulo cõpͣut̃
Nam et ħ u̾bo uluc est aũ ait consumatum ÷¬
est. et mamato capite redd̾it sp̃m. quid gͦ mi̾s
si deus istum diem quo erat xp̃c isepultura
oribus suis muno die requieuit demceps
oprturus ordinem scłoꝵ ut et ulud um didẽ¬

Expanded text:
quitus commendatam sabbatum ab eo non obseruari querebantur. et dici quidem probabiliter potest obseruandum sabbatum Iudaeis fuisse praeceptum in umbra futuri, quae spiritalem requiem figuraret, quam deus exemplo huius quietis suae fidelibus bona opera facientibus arcana significatione pollicebatur. cuius ievit in sepulcro, eumque totum diem hasummavit omnia opera sua, cum de illo quae scripta sunt, in ipso crucis patibuNam et hoc verbo usus est quando ait: Consummatum est; et inclinato capite tradidit spiritum . Quid ergo mirum si Deus istum diem, quo erat Christus in sepultura operibus suis in uno die requievit, deinceps operaturus ordinem saeculorum, ut et illud vere dice
Abbreviated transcription (Latin):
tis oꝑibus ut pͥus om̃ia que scripta sunt fca
mõstrentur. et dam siopus est ⁊̃ aliamd sig¬
ficiasse oicantur. recte qiuppe dicitus sicirt
deus post oꝑa sua uona reꝯmeiit. ita et no̾
est de cꝑ̃ib di que ip̃i ẽẽ satis apparent ita
mur in dagare. si ualcamus acꝙ eloqui qũ¬

Expanded text:
tis operibus; ut prius omnia quae scripta sunt facta monstrentur, et deinde si opus est, etiam aliquid significasse doceantur. Recte quippe dicitur, sicut Deus post opera sua bona requievit, ita et nos est de operibus Dei, quae ipsius esse satis apparet; ita mur indagare, si ualeamus, atque eloqui, qu
Abbreviated transcription (Latin):
quisam lta demẽs est ut audeat oic̾e nõ potu¬
duo uno die spiricalẽ c̾atura et alia core¬
aleii suĩ io die celil crmotd om̃ibus
ꝑtinentib ⁊ alioctam cum om̃ib auem̃ea
sunt: Et oĩo qñ uellet et qmͣ du uellet et
año uellet. quis est qui diccit uoluntatieiꝰ
aliquid potuis potuisse resist̾e : que pẽ cũ
cum iegiuus sex diebił oria ꝑfecisse et
senaru nũri considantes inuemnins ẽẽ
data distinctõ ueniat ⁊ uiud inm̃tem quodalio
loco scciptiuarum ei d omia in iñsura et nu̾o
t pond̾e disposinsti ata ita cogitet aĩa aue
quibus deum disposiusse om̃ia scriptũ est. exant
alicubi añamͣ c̃aretur trmũsa c̾atura an ⁊̃ ip̃a
data sinit. et si erant aña ubi erant neq trañ
eatiiam erat aliꝙ nsi creator. In ip̃o gͦetant:
S aũo. nam et uta aue c̾ata eunt. et si itãt¬
mimamus ⁊pondus meis ane appendimꝰ. nõ
pondus om̃em rem ad auiecem acstabilitatẽ

Expanded text:
quam ita demens est, ut audeat dicere non potuduo, uno die spiritualem creaturam, et alio corporalem; sive uno die coelum cum omnibus pertinentibus et alio terram cum omnibus. quae in ea sunt . et omnino quando uellet et quamdiu uellet et quomodo uellet. quis est, qui dicat uoluntati eius aliquid potuisse resistere? Quapropter, cum eum legimus sex diebus omnia perfecisse et senarium numerum considerantes inuenimus esse data distinctio; veniat etiam illud in mentem, quod alio loco Scripturarum ei dicitur, Omnia in mensura, et numero, et pondere disposuisti ; atque ita cogitet anima, quae s, pondus, in quibus Deum disposuisse omnia scriptum est, erant alicubi antequam crearetur universa creatura, an etiam ipsa creata sunt; et si erant antea, ubi erant. Neque enim ante creaturam erat aliquid nisi creator. In ipso ergo erant. Sed quomodo? nam et ista quae creata sunt, in ipnumeramus, et pondus in eis quae appendimus, non pondus omnem rem ad quietem ac stabilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
passint consumare nũm cuiꝰ partes sunt
Ñalis .n. pars̃ nĩm dici ꝑõt qͦtasit. Lam
terarins nũs põt dici ꝑs nõ tam̃ senani
cuiꝰ dimidia est. O om̃iũ amꝑlioꝵ qmͣ est
ip̃e teͬnanus. nam et quat̾narii et auma¬
lñ pars maior cen̾arius est põt em̃ diui¬
di Et auat̾nanus int̾a ⁊ unũ. ⁊ aumari
ĩt̾a ⁊ duo. ⁊ septe uarisis ⁊ occto narii. ⁊ no
narius nunc mauor uł dmudia ẜ ramor
Nam septenanius auo diidi pt̃ intͥa ⁊
sec. s uulliissioꝵ põt dici t̾nꝗrius qͣta sit
pars insi tm̃ nouenarii. cuiꝰ ꝑs ẽcia est
sicut senaris dimidia. Ita hop oĩm qͥc
.nam ille constat ex diobꝰ tñanis. iste aũt

Expanded text:
s sunt. Talis enim pars numeri dici potest quota sit. Nam ternarius numerus potest dici pars, non tantum senarii, cujus dimidia est, sed omnium ampliorum quam est ipse ternarius. Nam et quaternarii et quinarii pars major ternarius est: potest enim dividi et quaternarius in tria et unum, et quinarius in tria et duo. Et septenarii et octonarii et nnarius, non major vel dimidia, sed minor. Nam septenarius quoque dividi potest in sex; sed nullius horum potest dici ternarius quota sit pars nisi tantum nouenarii, cuius pars tertia est sicut senarii dimidia. itaque horum omniu. nam ille constat ex duobus ternariis, iste aut
Abbreviated transcription (Latin):
et insibilium ymaginei rerum. s alio
quodam longe differeti modo qͣmuit
em̃ se oblectent m̃tis aspectui qi corpus¬
culor quedam simulatͥͣ cum senarsi n
cõposico uł ordo uł ꝑticõ cogitatur: cã i
int̾ius nuuuim contuetur ꝑ ꝙ̃ contui¬
tũ fident̾ dic̃. id quod dic̾ẽtur unũ ĩ t
in nullas ꝑtes diuidi partes posse. nulla aqũt
ut senarius nũc nõ suis copleatus gfac

Expanded text:
et visibilium imagines rerum, sed alio quodam longe differenti modo. Quamvis enim se objectent mentis aspectui quasi corpusculorum quaedam simulacra, cum senarii numeri compositio vel ordo vel partitio cogitatur: tamen interiusque numeri vim contuetur; per quem contuitum fidenter dicit, id quod dicitur unum in numeris, in nullas partes dividi posse; nulla autem ut senarius numerus non suis partibus c
Abbreviated transcription (Latin):
põt est i m̃suma aliquid agendi. ne sit nire¬
rtato ad sapĩe formã decusꝙ colligitur etẽ
pondus uolimtatis ⁊ amoris ubi apparet an¬
alia m̃sura oohibetur. ⁊ i̾atus alio nuo
sorinatar et pondus alio ponde rapitur¬
.os ensura aũ fñ nĩsura est cui eqͣtur ꝙ de
ua est nes Alium ip̃a est. nu̾s sine nu̾o elt quis
cormantur onña nec format᷑ ir̃e. poudus sm̃
ponde est. quo refenint᷑ ut amiescant quoꝵ
ames pritũ gaudium est. nec illud iam iefft
põt nec ip̃is nõib herent de quibut corita¬
reisi sordidenõ põt. Tanto em̃ mag̃ ciua
ilta insuꝑiorid cara sunt qnͣto ip̃o minus
estm i fiorib caro: Oxsi nõ nult at ea uo
transferre ad ula subbmna quibus in tu¬
endis m̃tem serenandis conati:. Non
est arguendꝰ ut faciat. dum em̃ intłłiga¬
cut quod intlłndum est nõ magno oꝑe
cimmd̾ est quid uocetur. Scite oꝑcet tñ
chuiꝰmꝰi similitudo estinfioꝵ ad suꝑiora.
Nõ em̃ alit̾ recte hino gͦ uluc rõ tendit ⁊¬

Expanded text:
potest. est autem mensura aliquid agendi, ne sit inreitate ad sapientiae formam decusque conligitur; et est pondus uoluntatis et amoris, ubi adparet, quanalia mensura cohibetur, et numerus alio numero formatur, et pondus alio pondere rapitur. mensura autem sine mensura est, cui aequatur quod de illa est, nec alicunde ipsa est; numerus sine numero est, quo formantur omnia, nec formatur ipse; pondus sine pondere est, quo referuntur, ut quiescant, quorum quies purum gaudium est, nec illud iam refertpotest, nec ipsis nominibus haereat, de quibus cogitare nisi sordide non potest. tanto enim magis cuique ista in superioribus cara sunt, quanto ipse minus est in inferioribus caro. quodsi transferre ad illa sublimia, quibus intuendis mentem serenare conatur, non est urgendus, ut faciat. dum enim hoc intellegatur, quod intellegendum est, non magnopere curandum est. quid uocetur. scire oportet tamen, cuiusmodi similitudo est inferiorum ad superiora. non enim aliter recte hinc illuc r