comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Si u̾o distemperata. ⁊ confusa fu̾int: in uita rece¬
dit anima secum trahens omnia. sensum salicet et
ymagmatoẽm. racionem intellectum. intelligenciã.
concupiscibilitatem irascibilitatem: ⁊ ex his sodm¬
m̾ita afficitur ad delectationem sine ad dolorem. Cor¬
pus autem qd̃ pͥus indegrum danquam organum
contemꝑatum ⁊ dispositum ut melos musicum
in se contineret ⁊ tattum resonarete nunc confrac¬
tum ⁊ inutile ẽ regione iacet. Anima u̾o recurrẽ¬
tib ad regiones suas elem̃torum partib nõ hñs
nͥ uires suas exerceat. requiesat ab his ⁊antum
motib quib corpus per tempus ⁊ locum moue¬
bat: ip̃a per tempus illocalr̃ mota. Qm̃ ⁊ si or¬
ganum ꝑ ũt. sed ñ melos: neo qd̾ organum mo¬
uebat. Anima int̾ deuni ⁊ corpus posita per tempꝰ
mouetim uł remuscendo quod oblita fu̾at uel
discendo qd̾ ignorabat. uel uolendo qd̾ nolebat.

Expanded text:
si vero disparata et confusa fuerint, invita recesi vero disparata et confusa fuerint, invita recedit anima, secum trahens omnia, id est sensum et imaginationem, rationem et intellectum, intelligentiam, concupiscibilitatem, irascibilitatem. Et ex his smerita afficitur ad delectationem, sive ad dolorem. Corpus autem quod prius integrum tanquam organum contemperatum et dispositum erat, ut melos musicum in se contineret et tactum resonaret, tunc confractum et inutile e regione jacet. Anima vero recurrentibus ad regiones suas elementorum partibus, non habens ubi vires suas exerceat, requiescit ab his tantum motibus, quibus corpus per tempus et locum movebat, ipsa per tempus illocaliter mota: quoniam etsi organum periit, sed non melos, nec quod organum movebat. Anima inter Deum et corpus posita per tempus movetur, vel reminiscendo quod oblita fuerat, vel discendo quod ignorabat, vel volendo quod nolebat:
Abbreviated transcription (Latin):
terraꝰ ut ad eoꝵ proximum ininist̾ium tota mo¬
les administretur. Nullus his sine duob uel in
corpore sensus est. nel ab auima spontaneus cor¬
poris motus. Iginis ⁊ aer quia lema sunt mouent
terram et aquam que grauia sunt. Quapropt̾
corpora eciam post anine abscesłum moui uidera᷑
quia ignis ⁊̃ aei. qui duo peramine p̾senciam tenent᷑
in corpore t̾reno ⁊ humido ait omnium quatuor fi¬
at temꝑatio post eiꝰdem anime abscessum ad superna
euadunt: Ao se expediunt. Corporis autem compositio
sic fit. Corpus constat ex officialib membris. officialia
ex consimilib consinulia ex humorib. humores ex
cibis cibi ex elementis ⁊ nicħ hoꝵ est anima s in istis
tanquam in organis agit. ⁊ per hec corpori consulit
⁊ huic uite in qua factus est homo in animam ui¬
uam. Que cum temperata ⁊ ordinara fu̾inte con¬
gruunt unificationi ⁊ nũquam recedit aninia.

Expanded text:
terra, ut ad eorum proximum ministerium tota moterra, ut ad eorum proximum ministerium tota moles administretur. Nullus sine his duobus vel in corpore sensus est, vel ab anima spontaneus corporis motus. Ignis enim et aer, quae levia sunt, movent aquam et terram quae gravia sunt. Quapropter corpora etiam post animae abscessum moveri videmus; quia ignis et aer, quae duo per animae praesentiam tenentur in corpore terreno et humido, ut omnium quatuor fiat temperatio, post ejusdem animae abscessum ad superna evadunt ac sese expediunt. Corporis autem compositio sic fit. Corpus constat ex officialibus membris, officialia ex consimilibus, consimilia ex humoribus, humores ex cibis, cibi ex elementis; et nihil horum est anima, sed in istis tanquam in organis agit, et per haec consulit corpori, et huic vitae in qua factus est homo in animam viventem. Quae cum temperata et ordinata fuerint, congruunt in vivificatione et nunquam recedit anima;
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad int̾na gaudia reuocemus. Et si cor nostrum
semper tenere ñ possumus saltem ab illictio ⁊ na¬
is cogitationib restringamus: ut aliqnͣdo dui ne
contemplationis lumĩe figere ualcamus. ħ est enim
reqiuies cordis nri cum in dei amore per desideriũ figi
sua contemplations suauit̾ refiatur ⁊ dulce est illi
semper ad consid̾andum: qd̾ ad amandum ⁊ laudau¬
dum semper est suaue N nl enim ad beatam uitam
p̾stantius uideciurr quam uelut clausis carnalib sen¬
sib extra carnem mundumq effectum queni pram
int᷑ semet ip̃m conu̾ti alienumq effectum a mortali¬
um cupiditatib sibi soli ⁊̃ deo loqui. ¶.xuii.
ram corporis sui id est por ignem et acrem q̃ ĩ
ipso quoq nundo precellentia sunt corpora et ideo
magis sp̃m sinilia: corpus administrat Ista si qͥdẽ
priora exripiunt nuitꝰ anime uuuficantis eoꝙ in¬
corporee nature sint ꝓpinquiora. quam humor ⁊

Expanded text:
et ad interiora gaudia revocemus. Et si cor nostrum et ad interiora gaudia revocemus. Et si cor nostrum semper tenere non possumus, saltem ab illicitis et vanis cogitationibus restringamus, ut aliquando in divinae contemplationis lumine figere valeamus. Haec est enim requies cordis nostri, cum in Dei amore per desiderium figitsua contemplatione suaviter reficitur. Et dulce est illi semper ad considerandum, quod ad amandum et laudandum semper est suave. Nihil enim ad beatam vitam praestantius videtur, quam velut clausis carnalibus sensibus extra carnem mundumque effectum quempiam intra semetipsum converti, alienumque effectum a mortalium cupiditatibus sibi soli et Deo loqui. CAPUT ram corporis sui, id est, per ignem et aerem quae in isto quoque mundo praecellentia sunt corpora, et ideo magis spiritui similiora, corpus administrat. Ista siquidem priora excipiunt nutus animae vivificantis, eo quod incorporeae naturae sunt propinquiora quam humor et
Abbreviated transcription (Latin):
in corpore corruptibili quanta leticia ⁊ qnͣtum gaudi¬
um. erit uita et̾na que constat ex p̾sencia deitatis ĩ
spũ racionali. Subiciatur ergo corpus aso amnus
tate permanserit et graciam sui creatoris per qmͣ
x carne ⁊ anima coustat homo: et utͣq bonum
suum ht̃ m̃ quo gaudet ⁊ cxultat. Ronum aĩ¬
me est deus cum affluentia dulcedinis sue. Bonũ
carnis est mundus cum abutidantia iocunditatis suc
S mundus iste ext̾ior est: deusautem int̾ior. Nich
enim eo int̾ius: ⁊ ncħ eo presencius. Int̾ior est om̃i
re: quia ip̃e est super omnia. Ab ħ mundo ergo reu̾
tentes ad ⁊ quasi ab imo sursum ascendentes: per
uosinet ip̃os transire debemus. Ascendere enim ad dm̃¬
ħ est intrare ad semet ip̃m ⁊ non solum ad se intrͣe
s in effabili quodam modo iñ intimis se ip̃m tran¬
sire. Qui enim int̾ius intrans ⁊ intͥnsecus penetͣns
se ip̃m trauscendit ille ueraater ad dm̃ ascendit.
Ab huius inuidi gͦdistrattionib cor ñm colligumꝰ:

Expanded text:
a laetitia et quantum gaudium erit in vita aeterna, quae constabit ex praesentia Deitatis in spiritu rationali? Subjiciatur ergo corpus animo, anitate permanserit, et gratiam sui Creatoris, per quax carne et anima constat homo, et utrumque bonum suum habet, in quo gaudet et exsultat. Bonum animae est Deus, cum affluentia dulcedinis suae. Bonum carnis est mundus, cum abundantia jucunditatis suae. Sed mundus iste est exterior. Deus autem interior. Nihil enim eo inre, quia ipse est super omnia. Ab hoc ergo mundo ad Deum revertentes, et quasi ab imo sursum ascendentes per nosmetipsos transire debemus. Ascendere enim ad Deum, est intrare ad se ipsum; et non solum ad se intrare, sed ineffabili quodam modo in intimis, se ipsum transire. Qui enim interius intrans et intrinsecus penetrans se ipsum transcendit, ille veraciter ad Deum ascendit. Ab hujus ergo mundi distractionibus cor nostrum colligamus,
Abbreviated transcription (Latin):
quis indebit eos: Laq̃um posuit in auro. ĩ argento:
⁊ in omnib quib abutimur. Cum in illis malede¬
lectamui ⁊ illa q̃amur. Neo solum laqueum posuit
s uisdum. uiscus est amor possessionis. affecͥus cog¬
nationis. cupiditas honoris ⁊ carnis uoluptas qͥb
anima inuisdatur ⁊ irretitur. ne pemus contem¬
plationis per plateas suꝑne sỹon distur̾e possit.
Sagtite duboli sunt. ira. inudia. luxuria: ⁊ cetera
quib anima uuln̾atu Et quis est qui i acula ecꝰ
ignea possit excingere:. Pdolor his celis superatur

Expanded text:
Quis videbit eos? Laqueum posuit in auro et argento; et in omnibus quibus abutimur, cum illis male delectamur et illaqueamur. Nec solum laqueum posuit, sed et viscum. Viscus est amor possessionis, affectus cognationis, cupiditas honoris, et carnis voluptas: quibus anima inviscatur et irretitur, ne pennis contemplationis per plateas supernae Sion volare possit. Sagittae diaboli sunt ira, invidia, luxuria, et caetera quibus anima vulneratur. Et quis est ille qui jacula ejus ignea exstinguere
Abbreviated transcription (Latin):
limitas ⁊ tanta ulitas. Nichil enim deo sublimi
⁊ nichił limo uilius. Mirabilis fuit consunctio pͥ¬
ma: mirabilis ⁊ secunda: neo minus nurabilis erit¬
⁊ tercia cum homo ⁊ angelus ⁊ deusunus erit spuitꝰ
Eodem namq bono bonus est homo. quo bonus est
angelus. eodem bono utqr est beatus. si tamen ambo
id ip̃m eadem uoluntate. eodem salcet sp̃u cupsunt:
potuit nequaquunm ent̾ ei impossibile rationalem
sp̃m qui usq ad consorcium t̾reni corporis humilatꝰ
est cum eodem corpore glorificata ut sit ei głie qd̾ fuit
sarcine ad consorcium bõrum sp̃uum qui in sua puri¬
date ꝑstiterunt exaltare atq ad sue głie participatio¬
nem sublimare. Ad ħ si quidem sola caritate. nulla ne¬
cessitate illum creauit altissimus: nt sue beatitudinis
participem face̾t. Si ergo dantum gaudium ⁊ tanta

Expanded text:
limitas, tanta vilitas. Nihil enim est Deo sublimius, limitas, tanta vilitas. Nihil enim est Deo sublimius, et nihil limo vilius. Mirabilis fuit conjunctio prima, mirabilis et secunda, nec minus mirabilis erit tertia, cum homo et angelus et Deus, unus erit spiritus. Eodem namque bono bonus est homo, quo bonus est angelus, eodemque bono uterque est beatus, si tamen ambo idipsum eadem voluntate eodemque spiritu cupiunt. potuit, nequaquam erit ei impossibile rationalem spiritum, qui usque ad consortium terreni corporis humiliatus est, cum eodem corpore glorificato, ut sit ei gloriae quod fuit ei sarcinae, ad consortium beatorum spirituum, qui in sua puritate perstiterunt, exaltare et usque ad suae gloriae participationem sublimare. Ad hoc siquidem illum sola charitate, nulla necessitate creavit Altissimus, ut suae beatitudinis participem faceret. Si ergo tantum gaudium
Abbreviated transcription (Latin):
de limo terre ⁊ inspirauit in fatiem eius spuacłm
uite. dans ei sensum ⁊ intellectum ut per sensum
lutum sͥ sociatum uiuficaret ⁊ per intellectum
reg̾et. ⁊ ut per intellectum intus ingrede̾tur et cõ¬
tem plaretur dei sapsam: ⁊ persensum foris egred̾e̾¬
tui: ⁊ contemplaretur oꝑa sapĩe. Incellectu intus
illustrauit sensu foris decorauit. ut ur utroq refer¬
tionem inueniret. intus ad felicitatem. foris ad iocũ¬
ditatem. S ciuia. bona ext̾iora diu stare ñ possũt
iussus est homo ab ext̾iorib ad int̾iora redus et
ab int̾iorib ad suꝑiora ascendere. Tante siquidem
dignitatis est humana conditioe ut nullum bonũ
pret̾ suminum ei suffice̾ possit. Plenum fuit mira¬
culo: quod tam diu̾sa ⁊ tam dimisi ab inuicem ad
inuicem potuerunt comuigi. Nec minus mira¬
bile fuit. qd̾ limo nr̃o deus se ip̃m conuuyate ut
sibi inuioem unuirentur deus ⁊ limus. tanta sub¬

Expanded text:
de limo terrae; et inspiravit in faciem ejus spiraculum de limo terrae; et inspiravit in faciem ejus spiraculum vitae : dans ei sensum et intellectum, ut per sensum lutum sibi sociatum vivificaret, et per intellectum regeret; et ut per intellectum intus ingrederetur et contemplaretur Dei sapientiam et per sensum foris egrederetur, et contemplaretur opera sapientiae, intellectu intus illustravit, sensu foris decoravit, ut in utroque refectionem inveniret, intus ad felicitatem, foris ad jucunditatem. Sed quia bona exteriora diu stare non possunt, jussus est homo ab exterioribus ad interiora redire, et ab interioribus ad superiora ascendere. Tantae siquidem dignitatis est humana conditio, ut nullum bonum praeter summum ei sufficere possit. Plenum fuit miraculo, quod tam diversa et tam divisa ab invicem, ad invicem potuerunt conjungi. Nec minus mirabile fuit quod limo nostro Deus se ipsum conjunxit, ut sibi invicem unirentur Deus et limus, tanta sub
Abbreviated transcription (Latin):
cit Primus ⁊ enim gradus corporee uite est sensifica¬
tio. Secundus: per sensum ingrediens ymaginatio Ter¬
cius. per ymaginem conceptoꝵ memoria. Eiuartꝰ
scd̾m sensuum passiones quedam sine discretione ĩ¬
telligentie ꝓuidentia. In qua quidem quasi rõnis
ymago est ⁊ nulla racio esti In his omnib corporea
uita spĩtalem uitam mutatur. pͥmum in eo quod
sentit sedm in eo qd̾ sensum concipiti tercio meo ꝙ
concepta retinet. quarto in eo qd̾ siue i ỹmagniatis
siue in sensib sod̾m qnͣdam rõnis similitudinem sit
ad appetendum suic ad fugiendum se inflectit. Con¬
uenientissima autem media sunt cartus. ⁊ anime:
sensualitas carnis que maxime ignis esd ⁊ fãtasti¬
cum sp̃e quod igneus uigor dicitui. Unde ⁊ quidam
de animab loquens ait Igneus est illis ugor et ce¬
lestis origo. Mira societas carnis ⁊̃ anime: sp̃o uite ⁊
limi t̾re Sic enim scriptum est fecit deus hominẽ

Expanded text:
cit. Primus enim gradus corporeae vitae est sensificacit. Primus enim gradus corporeae vitae est sensificatio. Secundus, per sensum ingrediens imaginatio. Tertius, per imaginationem conceptorum memoria. Quartus, secundum sensuum passiones quaedam sine discretione intelligentiae providentia, in qua quidem quasi rationis imago est, et nulla ratio est. In his omnibus corporea vita spiritualem vitam imitatsentit; secundo in eo quod sensum concipit; tertio in eo quod concepta retinet; quarto in eo quod sive in imaginatis sive in sensibus secundum quamdam rationis similitudinem, sive ad appetendum, sive ad fugiendum se inflectit. Convenientissima autem media sunt carnis et animae, sensualitas carnis, quae maxime ignis est; et phantasticum spiritus, qui igneus vigor dicitur. Unde et quidam loquens de animabus ait: Igneus est ollis Vigor et coelestis origo. Mira societas carnis et animae, spiritus vitae et limi terrae. Sic enim scriptum est, Fecit Deus hominem
Abbreviated transcription (Latin):
ma que uere spõ est ⁊̃ caro que uere coipus est in
sus extremitatib facile ⁊ conuenient̾ uniuntur
.i. ĩ fantastico anime qd̾ corpus non est s simile
corpori ⁊ sensiullitate carnis que spõ corporeus ẽ¬
ue mens. ymaginemq similitudinem sui gerit
suꝑioris. id est dei. unde ⁊ eius susceptina ẽe potu
it ⁊ ad unionem personalem eciam quando ipse
uoluit. ubsꝙ ulla demutatione nature fuit: sic
similitudiuem ad ꝑsonalem umioncm eiꝰ ẽẽnciam
suscipere potest. Nec istud mirum est cum eciam in
sensu ⁊ memoria pocudis quedam est muratio ratõ¬
nabilitatis ⁊ in appetitu uoluntatis ⁊ in his que re¬
fugit reprobationis. Sp̃o namq corporeus qui utiq
u̾e est corpus ⁊ sensu naturali int̾ multa discernit
⁊ in concupiscibilitatis eligite ⁊ natura irascibilita¬
tis reprobat. ht̃ siquidem corporea uita quosdam gͣd̾
increm̃toꝵ. quib ad ymaginem summe iite peofi¬

Expanded text:
ma quae vere spiritus est, et caro quae vere corpus est, in ma quae vere spiritus est, et caro quae vere corpus est, in suis extremitatibus facile et convenienter uniuntur, id est, in phantastico animae, quod corpus non est, sed simile corpori; et sensualitate carnis quae fere spiritus eve mens imaginem et similitudinem gerit sui superioris, id est Dei, unde et ejus susceptiva esse potuit, et ad unionem personalem etiam, quando ipse voluit, absque ulla demutatione naturae fuit assusimilitudinem ad personalem unionem ejus essentiam suscipere potest. Nec istud mirum est, cum etiam in sensu et memoria pecudis sit quaedam imitatio rationalitatis, et in appetitu voluntatis, et in iis quae refugit, reprobationis. Spiritus namque corporeus, qui utique vere est corpus, et sensu naturali inter multa discernit, et vi concupiscibilitatis eligit, et natura irascibilitatis reprobat. Habet siquidem corporea vita quosdam gradus incrementorum, quibus ad imaginem summae vitae profi
Abbreviated transcription (Latin):
sucmo carnem suam odio ht̃. Sriata namq illi
licet cius societate pregranctur: in effabili condi¬
tione diligit illud. Amat carce̾m suum ⁊ ĩo lib̾a
esse non potest. Dolorib eius uehement̾ afficitur
formidat int̾itum que mori non potest timet
tur audicib suauissimis iocundatur odorib: lar¬
ga epulatione reficitur: ⁊ licet his reb nullate¬
nus ip̃a utatur: graui ⁊amen merore affligitur
si subtrahantur huic eciam ñ nunquam subri¬
piunt uicia contraria rõmo dum anima dilecto
corpori indulgentius renuttendo locum tioscitra
piebere pcc̃o. Per sensus quoq progreditur anima
ad corpus mouendum et uiuificandum. Nouema
naniq foramina sunt in humano corpore: quib
sod̾m naturalem cotitemꝑantiam influit ⁊ effhuit
onme quo idem corpus uegetatur ⁊ regiti: Sũt
eciam utriusq quedam similia. corporis scilicet sup¬
p̾mum ⁊ spẽ infimum: in quib sine naturarum
confusione. personali tamen unione facile necti

Expanded text:
rnem suam odio habet. Sociata namque illi, licet ejus societate praegravetur, ineffabili tamen conditione diligit illud; amat carcerem suum, et ideo libera esse non potest. Doloribus ejus vehementer afficitur. Formidat interitum, quae mori non potest. Timet tur auditibus, suavissimis jucundatur odoribus, larga epulatione reficitur. Et licet his rebus nullatenus ipsa utatur, gravi tamen moerore affligitur, si subtrahantur. Hinc etiam nonnunquam subrepunt vitia contraria rationi, dum anima dilecto corpori indulgentius remittendo, locum noscitur praebere peccato. Per sensus quoque progreditur anima ad corpus movendum et vivificandum. Novem namque sunt foramina in humano corpore, quibus secundum naturalem contemperantiam influit et effluit omne quo idem corpus vegetatur et regitur. Sunt etiam utriusque quaedam similia, corporis scilicet supremum, et spiritus infirmum, in quibus sine naturarum confusione, personali tamen unione facile connecti
Abbreviated transcription (Latin):
gione. ⁊ plus diligo lectionem qmͣ orationem¶ ue¬
rumptũ nichil aliud docet me tota diuitia scͥpt᷑a
nisi religionem amare. unitatem seruare: caritatẽ
hr̃e. Ego autem miser ⁊ misabilis atius curto ad
lectionem qmͣ ad or̃onem. libentius uolo legere ꝙͣ
missas ascultare. Expectat me aliquis uolens de ne¬
cessitate sua mͥ loqui: ego u̾o librum aliq̃m accipia
quem ille uel ille uellet hẽe. Lego in eo ⁊ legendo
amiito caritatis fructus pietatis affectus ⁊ com¬
puitionis fletus missaꝵ utilitatem celestium
contemplõnem. Nil tamen in hac uita. dulcius
sentit᷑ nichil aiuidius sumitur nich ita m̃temꝰ
ab amore mundi seꝑat: nich sic animum contra
temptationes roborat: ml ita hominem exatat.
⁊ adiuuat ad om̃e opus ⁊ ad om̃nẽ laborem. ¶tu

Expanded text:
in ea, et plus diligo lectionem quam orationem. Vein ea, et plus diligo lectionem quam orationem. Verumtamen nihil aliud me docet divina Scriptura, nisi religionem amare, unitatem servare, charitatem habere. Ego autem miser et miserabilis, citius curro ad lectionem, quam ad orationem: libentius volo legere, quam Missas auscultare. Exspectat me aliquis volens de necessitate sua mihi loqui; ego vero librum aliquem accipio, quem ille vel ille vellet habere. Lego in eo, et legendo amitto fructus charitatis, pietatis affectus, compunctionis fletus, Missarum utilitatem, coelestium contemplationem. Nil tamen in hac vita dulcius sentitur, nil avidius sumitur, nil ita mentem ab amore mundi separat, nil sic animam contra tentationes roborat, nil hominem ita excitat et adjuvat ad omne opus
Abbreviated transcription (Latin):
dire ⁊ tenere debes. ut in illo deus requiesce̾ possit.
In omni namq creatura que sub sole uanitatibꝰ¬
mundanis occupatur nicħ humano corde sublimiꝰ
nicħ nobilius: nichil q deo similius reperitur. Qͣ¬
ꝓpter nichil aliud q̃rit a te nsi cor tuum. Mũda
ergo illud ꝑ puram confessionem. ⁊ assiduam or̃o¬
nem: ut mundo corde deum uidere possis. Per con¬
tinuam dciarcũspectionem in omi loco esto ei sb̾¬
iectus ⁊ intentus. Compone mores tuos: ut sis ĩ
te pascatus. Dilige omes homines et omnibus
amabłem te exhibe: ut sis pacificus et dei filius.
Sic eris bonus mouachꝰ sanctus. humilis et rectꝰ
⁊ cum talis fu̾is: mei mem̃to. ue michi quia ista
dico ⁊ ista ñ facio: ⁊ si aliqñ facio non diu ꝑseu̾o.
Ista hobeo in memoria ⁊ ñ seruo inuita. habeo in
sermonib ⁊ ñ in morib. Legem incorde ⁊ ore totu
die rumino: ⁊ contraria legi ago. Lego in ca depeli

Expanded text:
dire et tenere debes, ut in illo Deus requiescere possit. dire et tenere debes, ut in illo Deus requiescere possit. In omni namque creatura quae sub sole mundi vanitatibus occupatur, nihil humano corde sublimius, nihil nobilius, nihil Deo similius reperitur. Quapropter nihil aliud quaerit a te nisi cor tuum. Munda ergo illud per puram confessionem et assiduam orationem, ut mundo corde Deum videre possis per continuam Dei circumspectionem. In omni loco esto ei subjectus et intentus, et compone mores tuos, ut sis in te placatus. Dilige omnes homines, et omnibus te amabilem exhibe, ut sis pacificus, et Dei filius. Sic eris bonus monachus, sanctus, humilis et rectus: et cum talis fueris, memento mei. 21. Vae mihi qui ista dico, et ista non facio: et si aliquando facio, non diu persevero. Ista habeo in memoria, et non servo in vita: habeo in sermonibus, et non in moribus. Legem in corde et in ore tota die rumino, et contraria legi ago. Lego de religione
Abbreviated transcription (Latin):
tua. uel cogitatio remoretur. nec dicas nͨ faccas
quod ñ licet eciam si libet ne aliquo fr̃o aut sig¬
no dm̃i offendas. qui ubiq presens cernit qͥap
facis. Magna custodia tͥ necessaria est: qm̃ ante
ocalos iudicis uiuis cucta certietis. Cum illo tã
semper es securus: sitalem te p̾paraũs ut tecum
tibi si ita tecum ñ ad est. Illi namq irascitur deus
quĩ pecoantem ñ flagessat: nã quẽ flagellando
ñ emendat. in futuro dampnat. ¶n¬
Ertum est qm̃ mors ubiq minatur tͥ diabo¬
lus insidiatiur ut rapiat animam ruam qñ
egredietur de corpore. Tu uero noli timere qm̃ ds̃ qui
in te hĩtat si tamen hĩtat: eripiet te a morte ⁊ a
demone fidelis enim socius ẽ nec deserit sꝑantes in
se: nisi pͥor ipse deseratur. Deseritur autem: cum cor
per prauas ⁊ inutiles cogitationes uaga m̃te disc̃¬
rit. Iccuro omni sollicitudine ⁊ custodia illud custo¬

Expanded text:
tua vel cogitatio tua remoretur: nec dicas aut facias tua vel cogitatio tua remoretur: nec dicas aut facias quod non licet, etiam si libet: nec aliquo facto vel signo Deum offendas, qui ubique praesens cernit quidquid facis. Magna custodia tibi necessaria est, quoniam ante oculos Judicis vivis cuncta cernentis. Cum illo tamen semper es securus, si talem te praeparaveris, ut tecum tibi, si ita tecum non adest. Illi namque irascitur Deus, quem peccantem non flagellat: nam quem flagellando non emendat, in futuro damnat. ertum est quoniam mors ubique minatur tibi. Diabolus insidiatur, ut rapiat animam tuam, quando egredietur de corpore: tu vero noli timere, quoniam Deus qui in te habitat si tamen in te habitat eripiet te, et a morte, et a daemone. Fidelis enim socius est, nec deserit sperantes in se, nisi ipse prior deseratur. Deseritur autem cum cor per pravas et inutiles cogitationes vaga mente discurrit. Idcirco omni sollicitudine et custodia illud custo
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsum namq ut eẽmus hẽmus attorem. Ip̃m eciã
ut sapiences simus debemus hr̃e doctorem et ut
bĩssimus: int̾ne suauitatis largitorem ⁊ ĩ ħ yma¬
ginem eius ħ est. illius sumime tͥnitatis in nobis
cognoscimus. Nam sicut ille est et sapiens est:
⁊ bonus esti sio ⁊ nos ꝓ modulo nr̃o ⁊ sumus ⁊ nos
ẽẽ. scimus ⁊ id ẽẽ. ⁊ nos ẽẽ diliginuist uUtere gͥ te
ip̃o uelut dei templo: pp̃ illud quod inte est simi¬
le deo. honor si quidem sunimꝰ est deo: illum uien̾a¬
ri ⁊ unitar Inuitaris si pius es. Templum enim
scm̃ est dea mens pii ⁊ altare optimum cor eius.
uen̾aris si misi̾cors es: sicut ip̃e omnib est nusĩ¬
cors. hostia si quidem acceptabilis est deo: bñface̾
omnib pro deo. ẜnc omnia sicut filius dei : ut dig¬
nus sis eo qui te dignatꝰ est filium uocare. In
omnib u̾o que agis: deum ẽẽ p̾sentem cognosce
Caue ergo ne meo qd̾ male delectat uel uisio

Expanded text:
Ipsum namque, ut essemus, habemus auctorem; ipsum etiam Ipsum namque, ut essemus, habemus auctorem; ipsum etiam ut sapientes simus, debemus habere doctorem, et ut beati simus, internae suavitatis largitorem. Et in hoc imaginem ejus, hoc est illius summae Trinitatis, in nobis cognoscimus. Nam sicut ille est, et sapiens est, et bonus est; sic et nos pro modulo nostro et sumus, et nos esse scimus, et id esse et nosse diligimus. Utere igitur te ipso velut Dei templo, propter illud quod in te est simile Deo. Honor siquidem Deo summus est, illum venerari et imitari. Imitaris, si pius es. Templum enim sanctum est Deo mens pia, et altare optimum cor ejus. Veneraris, si misericors es, sicut ipse omnibus misericors est. Hostia siquidem acceptabilis est Deo, facere bonum omnibus pro Deo. Fac omnia sicut Filius Dei, ut dignus sis eo qui te dignatus est filium vocare. In omnibus vero quae agis, Deum esse praesentem cognosce. Cave ergo ne in eo quod male delectat, vel visio
Abbreviated transcription (Latin):
accipietis ⁊ fiet uob̃. Noli ergo uilipendere or̃onẽ
tuam: qm̃ ille ad queni oras ñ ulipendit eam. sed
añquam egrediatur de ore tuo. ip̃e scribi eam iub
in libro suo ⁊ unum e duob indubitant̾ sꝑare debe¬
mus. qm̃ aut dabit nobis qd̃ petinus aut quod
nobis nouit ẽc̃ utilius Cogita ergo de deo quiaqͥdͤ
melius potes cogita: ⁊ de re quicquid det̾ius uales. De¬
te u̾o ⁊ illo amplius credere debes qmͣ cogitare non¬
potes. Onme tempus in quo de deo non cogitas ħ
te computa: ꝑdidisse. Omnis siquidem res alienã
ubicumq fũis tuus esto noli te reb tradere. s cõm̃¬
si quiden locus ad medicandum ẽ congruus Tota
ergo facilitate animum colligens libere tecil̃ hĩta
⁊ in latitudine cordis tui deambulans. idem cena¬
culum gnͣde stratum xp̃o exhibe. Mens namq sa¬
piens semꝑ est apud dm̃. Illum semꝑante occłos
hĩe debemius: per quem sumus uuimꝰ ⁊ sapimus

Expanded text:
accipietis, et fiet vobis . Noli ergo vilipendere orationem accipietis, et fiet vobis . Noli ergo vilipendere orationem tuam, quoniam ille ad quem oras, non vilipendit eam; sed antequam egrediatur de ore tuo, ipse scribi eam jubet in libro suo. Et unum e duobus indubitanter sperare debemus, quoniam aut dabit nobis quod petimus, aut quod nobis noverit esse utilius. Cogita itaque de Deo quidquid melius potes, et de te quidquid deterius vales. De illo amplius credere debes, quam cogitare potes. Omne tempus in quo de Deo non cogitas, hoc te computes perdidisse. Omnis siquidem res aliena ubicunque fueris, tuus esto. Noli te rebus tradere, sed commosiquidem locus ad meditandum congruus est. 19. Tota ergo facultate animum colligens, libere tecum habita, et in latitudine cordis tui deambulans, ibidem coenaculum grande stratum Christo exhibe. Mens namque sapientis semper est apud Deum. Illum semper 328 ante oculos habere debemus, per quem sumus, vivimus et sapimus.
Abbreviated transcription (Latin):
na namq confusione. ⁊ rubore ad illam uenietr
quisquis eam uidẽ uehement̾ non desid̾at. Qui¬
cumq u̾o iugi or̃one ⁊ assidua cogitatione ĩ illa
conu̾satur. ⁊ securus huic egredietur ⁊ cũ mag¬
na leticia. suscipietur in ea. Ubicumq ergo fu̾is
lecto aut in alio loco: ora ⁊ ibi es. templum.
frequent̾ orandum: ⁊ flexo corpore mens ẽ erigen¬
da ad deum. Sicut enim nullum est. mom̃tum:
quo homo ñ ut atur uel fruatur dei bonitate et
miscdĩa: sic nullum debet ẽẽ momentum. quo eum
psentem ñ habeat in memoria. S dias egͥo coti¬
die oro ⁊ or̃onis mec nullum frustum uideo: s sicut
accedo ad illam sic redeo. Nemo mͥ respondet. nemo
loquitiur nemo quippiam donat: s in cassum labo¬
rasse uideoꝵ. Sio loquitur humana stulticia: non
attendens quid inde ueritas ꝓmittat diceps. Amen
dico nobis. quia quicquid orantes petitis credite qr

Expanded text:
na namque confus one et rubore ad illam veniet, na namque confus one et rubore ad illam veniet, quisquis videre eam vehementer non desiderat. Quicunque vero jugi oratione et assidua cogitatione in illa conversatur, et securus hinc egredietur, et cum magna laetitia recipietur in illam. Ubicunque ergo fueris, lecto aut in alio loco, ora, et ibi est templum. ' Frequenter orandum, et flexo corpore mens est erigenda ad Deum. Sicut enim nullum est momentum, quo homo non utatur vel fruatur Dei bonitate et misericordia: sic nullum debet esse momentum, quo eum praesentem non habeat in memoria. 18. Sed dicis: Ego quotidie oro, et orationis meae nullum fructum video; sed sicut accedo ad illam, sic et redeo. Nemo mihi respondet, nemo loquitur, nemo quidpiam donat, sed incassum laborasse videor. Sic loquitur humana stultitia, non attendens quid inde Veritas promittat dicens: Amen dico vobis, quia quidquid orantes petitis, credite quia
Abbreviated transcription (Latin):
d̾as reu̾ti ad uomitum redire ad lutum. Putas¬
ne placatos habebis in iuditio quos tanto ⁊ tã
sꝑato pͥuare uis gaudio. Exult auerunt quando
uenimus ad religionem tanqmͣ suꝑ hic quos ab
ip̃a inf̾n̾i porta cern̾ent reuocari. Quid u̾o nunc
erit si ab ip̃a paradisi ianua uiderint redite. ⁊ re¬
trorsum abire eos. qui iam alt̾um pedem hnt in
celo: Nam si corpora inferms: s corda sursum C
lorum creator nos expectat. Expectat nos d̾s pat̾
tanqmͣ filios. ⁊ heredes: ut constituat sr̃ omnia bo¬
na sua. Expectat nos dei filius tanqmͣ fratres. ⁊
coheredes ut fructum sue natiuitatis et precium
sui sanguinis deo prĩ offerat. Expectat nos spiri¬
tus santtus ip̃e siquidem ẽ. caritas ⁊ benignitas
in qua ab et̾no p̾destinati sumus: nec dubium
quin p̾destinationem suam adimpleri uelit Er¬
go quia omĩs celestis curia nos expectat ⁊ deside¬
uatr deside̾mus eam qnͣto possuꝰ desid̾io. Cum mag¬

Expanded text:
deras redire ad vomitum, reverti ad lutum. Putasderas redire ad vomitum, reverti ad lutum. Putasne placatos habebis eos in judicio, quos tanto et tam sperato privare vis gaudio? Exsultaverunt quando venimus ad religionem, tanquam super his quos ab ipsa inferni porta cernerent revocari. Quid vero tunc erit, si ab ipsa janua paradisi viderint redire, et retrorsum abire eos, qui jam alterum pedem habebant in coelo? Nam etsi corpora inferius, sed corda sursum. 17. lorum Creator nos exspectat. Exspectat nos Deus Pater, tanquam filios et haeredes, ut constituat nos super omnia bona sua. Exspectat nos Dei Filius tanquam fratres et cohaeredes, ut fructum suae nativitatis, et pretium sui sanguinis Deo Patri offerat. Exspectat nos Spiritus sanctus: ipse siquidem est charitas et benignitas in qua ab aeterno praedestinati sumus; nec dubium quin praedestinationem suam adimpleri velit. Ergo quia omnis coelestis curia exspectat nos et desiderat, desideremus eam quanto possumus desiderio. Cum mag
Abbreviated transcription (Latin):
Eqmͣ felix eẽs si sp̃alib occulis semel iumeri poss.
quomodo p̾ueniunt pͥncipes coniuncti psallẽtib
i medio iuuencłaꝵ tỹmpanisirraꝵ. Uideres procuł
dubio. qua cura quo ue t̾pudio int̾st̃ cantantib
assistunt orantib. assunt meditantib. suꝑsuntꝰ
quiescentib. ꝓuidentib atq ꝓcurantib pre sunt.
Diligunt si quidem suos conciues suꝑne potestates
⁊ pro his qui h̾editantem capiunt salutis solliate
congaudent confortant instruunt. ꝓtegunt ꝓui¬
dentq omnib omnes ip̃i enim desid̾ant aduentũ¬
np̃m. qm̃ de nob̃ expectant ciuitatu sue ruinas
restaurari. Diligent̾ querunt. ⁊ libent̾ audiunt
bona de nobis. sollicite discurrunt medii int̾ nos
ip̃uisq gr̃am deuotissime ad nos reportantes. Nõ
de dignabuntur ẽẽ socii nr̃i: qui iam ft̃i sunt mi¬
nistri nr̃i. Exultare eos fecimus: qnͣdo conuersi
sumus ad pnĩam. Festinemus ergo de nobis eoꝵ
leticiam ad implere. ue tibi quicumq es qui desi¬

Expanded text:
l intueri posses, quomodo praeveniunt principes conjuncti psallentibus in medio juvencularum tympanistriarum! Videres procul dubio, qua cura, quove tripudio intersunt cantantibus, assistunt orantibus, adsunt meditantibus, supersunt quiescentibus, providentibus atque procurantibus praesunt. Diligunt siquidem suos concives supernae potestates, et pro iis qui haereditatem capiunt salutis, sollicite congaudent, confortant, instruunt, protegunt, providentque omnibus. Omnes enim ipsi desiderant adventuniam ipsi de nobis exspectant civitatis suae ruinas restaurari. Diligenter quaerunt, et libenter audiunt bona de nobis: solliciti discurrunt medii inter nos ipsiusque gratiam devotissime ad nos reportantes. Non dedignabuntur esse socii nostri, qui jam facti sunt ministri nostri. Exsultare eos fecimus, quando conversi sumus ad poenitentiam. Festinemus ergo de nobis eorum laetitiam adimplere. Vae tibi, quicunque es, qui desi
Abbreviated transcription (Latin):
plex si sbstancia est auima: ned asliud neo minus
ademq substancia sc̃dm̃ diu̾sas potentias diu̾sa
sortitur uorabula. Has potencias ht̃ anteqmͣ corpori
muisceantu: naturales si quidem sunt er nec aliud st̃
quam ip̃a. Tota namq anime substantia. in his
tosb plena ⁊ perfecta tonsistitr ĩd est in rõnabilita¬
te concupisaibilitate ⁊ irascibilitate qiͣ quadam sua
tͥnitate: ⁊ tota ħ triitas quedam anime unitas et
ip̃a anima. D̾s̃ est omnia sua: ⁊ anima q̃dam sua
ht̃ siquidem naturalia: ⁊ ip̃a omnia est. Potencie
naniq eius atep uires: idem sunt qd̃ ip̃a. habet
accidenceslia ⁊ ip̃a non est. Sue uires est sue uͥtutes
non est Non enim est sua prudentia. sua tempe¬
rantia. sua fortitudo. sua iusticia. Potentie anime
sunt. rõnabilitas. concupiscibilitas ⁊ mascibu̾itas.
Uires sunt sensus ymaginatio. ratio. memoria. ĩ¬
tellectus ⁊ intelligentia. Potentie tamen dici ponr

Expanded text:
plex substantia est anima, nec aliud, nec minus plex substantia est anima, nec aliud, nec minus ademque substantia secundum diversas potentias diversa sortitur vocabula. Has potentias habet antequam corpori misceatur. Naturales siquidem sunt ei, nec aliud sunt quam ipsa. Tota namque animae substantia in his tribus plena et perfecta consistit, id est, in rationalitate, concupiscibilitate et irascibilitate, quasi quadam sua trinitate; et tota haec trinitas est quaedam animae unitas, et ipsa anima. Deus est omnia sua, et anima quaedam sua. Habet siquidem naturalia, et ipsa omnia est. Potentiae namque ejus et vires idem sunt quod ipsa. Habet accidentalia, et ipsa non est. Suae vires est, suae virtutes non est. Non enim est sua prudentia, sua temperantia, sua fortitudo, sua justitia. Potentiae animae sunt, rationalitas, concupiscibilitas, et irascibilitas. Vires sunt, sensus, imaginatio, ratio, memoria, intellectus, intelligentia. Potentiae tamen possunt dici
Abbreviated transcription (Latin):
nima est sp̃õ intellectuaalis rõnlis semper ui¬
uens. semper in motu. bone maleq uolũtatis
apar. sodm̃ benignidatem creatoris atq secũdum¬
officium sui operis uariis mincupatur nominibus
dicitur namq anima dum negetat sp̃o dumi con¬
dum intelligit mens. dum discernt racio. dum¬
recoidatur memoria: dum consentit uoluntas.
Ita tamen ũ differunt in substantia quemad¬
modum in nominib: qm̃ omnia ista una aĩa
est ꝓpͥ̾etates quidem diu̾se. s eentia una In sp̃u
ad deum. atq alio inclinatur ad carnem. Incli¬
natur autem sio. Cum sit subtilis ⁊ inuissbilis
uideri ñ potest: s per potentias siras se exten¬
irasabilitatem contempnit: ⁊ per rõnabilita¬
tem int̾ utoumꝙ disceruit. Toca anime ẽeutia
in his potenciis suis consistit nec per partes diui¬
ditur cum sit simplex. ⁊ indundua. Et si aliquando
partes hr̃e diactun ratione pocius sumilitudinis
qmͣ i̾tate compositionis intelligendum est. Sĩ¬

Expanded text:
nima est spiritus intellectualis, rationalis, semper vivens, semper in motu, bonae malaeque voluntatis capax: secundum benignitatem Creatoris atque secundum sui operis officium variis nuncupatur nominibus. Dicitur namque anima, dum vegetat; spiritus, dum conterecordatur, memoria; dum consentit, voluntas. Ista tamen non differunt in substantia, quemadmodum in nominibus; quoniam omnia ista una anima est: proprietates quidem diversae, sed essentia una. In spiritu ad Deum, atque alio inclinatur ad carnem. Inclinatur autem sic. Cum sit subtilis et invisibilis, videri non potest, sed per potentias suas se extenirascibilitatem contemnit, per rationalitatem inter utrumque discernit. Tota animae essentia in his potentiis suis consistit, nec per partes dividitur, cum simplex sit et individua: et si aliquando partes habere dicitur ratione potius similitudinis, quam veritate compositionis intelligendum est. Sim
Abbreviated transcription (Latin):
nuntmͣ tamen per se consequitur uisionem: nec
auris auditum. ma beneficio ext̾ioris luas ⁊ soni. Y¬
maginatio uruatur inf̾iuis quia ex senssbilib con
ex dono creationis habilis ad cognoscendum uerum
⁊ diligendum bonum. nisi radio int̾ioris lucis fuerit
perfusus ⁊ calore succensus: nunqmͣ ꝯsequitur sa¬

Expanded text:
uam tamen per se consequitur visionem, nec auris auditum nisi ex beneficio exterioris lucis et soni. Imaginatio juvatur exterius; quia ex sensibilibus concex dono Creatoris habilis est ad cognoscendum verum et diligendum bonum, tamen nisi interioris lucis radio fuerit perfusus et calore succensus, nunquam consequitur sa
Abbreviated transcription (Latin):
u̾tibilis ⁊ ideo aliquatenus est mortalis. in qnͣtum
indet̾ius mutari ⁊ a uoluntate dei cuius ꝑticipatõne
fit. alienari potest. ⁊ aliquatenus ĩmortalis. quam
sensum quo ei post hanc uitam uel bñ uel male.
sit amitte̾ non potest Non pro actis ante carnem
gestis meruit ut in carnem include̾tur ut qͥdam
uoluerunt s nec ideo potest ẽẽ in homine sñ sorde
ue doloris continui siue ignis ct̾ni . ¶ ui

Expanded text:
vertibilis. Et ideo aliquatenus est mortalis in quantum vertibilis. Et ideo aliquatenus est mortalis in quantum in deterius mutari, et a voluntate Dei cujus participatione bona fit, alienari potest; et aliquatenus immortalis, quoniam sensum, quo ei post hanc vitam vel bene vel male sit, amittere non potest: non quod pro actis ante carnem gestis meruerit ut in carne includeretur, ut quidam voluerunt; sed nec ideo potest esse in homine sine sordeue laboris diuturni siue ignis aeterni? an, qui
Abbreviated transcription (Latin):
totum seruat hereditatem adoptatis. Nemo ergo
de dei pietate diffidat: qm̃ maior est eius miscdĩa
quam nr̃a miseria. ⁊ quusquis ad eum toto corde
clamau̾it: exaudiet illum quia misericors est.
dare. quam ip̃i pcc̃ori acapere. Sic enĩ festinat
cupiscibłi̾tatem ad dilectionem unu̾sit atu ca¬
pax iuenitur. Sunt enim in anina ⁊ surit id
et diiudicans int̾ omma ⁊̃ naturalis affectus qͦ suo or¬
dine ⁊ gͣdu diligat omnia. U̾umptamen facultates
⁊ qͣi instrumenta cognoscendi ⁊ diligendi ht ex nat᷑a
cognitionem tamen u̾itatis ⁊ ordinem dilectionis ne¬
quaquam ht̃ nisi ex gr̃a. facta siquidem a deo mens
nem ⁊ amorem. Uasa namq que creatͥo sapientia for¬
mat ut sint: ad iuttrix gr̃a replet ne uacua sint si
stremium operarium inuenerit. ¶.u.
a deo facta specialis. Non est dei natura. s pociꝰ
creatura ex nichilo fr̃a: ad bonum malumq est con¬

Expanded text:
totum servat in haereditatem adoptatis. Nemo ergo totum servat in haereditatem adoptatis. Nemo ergo de Dei pietate diffidat, quoniam major est ejus misericordia, quam nostra miseria; et quisquis ad eum toto corde clamaverit, exaudiet illum, quoniam misericors est. dare, quam ipsi peccatori accipere. Sic enim festinat concupiscibilitatem ad dilectionem universitatis capax invenitur. Sunt enim duo in anima, et sunt id et dijudicans inter omnia; et naturalis affectus, quo suo ordine et gradu anima diligat omnia. Verumtamen facultates et quasi instrumenta cognoscendi et diligendi habet ex natura; cognitionem tamen veritatis et ordinem dilectionis nequaquam habet nisi ex gratia. Facta siquidem a Deo mensnem et amorem. Vasa namque quae creatrix Sapientia format ut sint, adjutrix gratia replet ne vacua sint, si strenuum operarium invenerit. CAPUTa Deo facta spiritualis, non ex Dei natura, sed potius creatura ex nihilo facta, in bonum malumque con
Abbreviated transcription (Latin):
namq sensus ymaginatio ratio. intellectus. intelli¬
gentia: ⁊ ħ omnia in anima ñ aliud sunt quam ip̃a.
Alie ⁊ alio int̾ se ꝓpͥctates pp̃ naria exercicia: s una
sed eẽntia una. E dm̃ exercitium multa sunt: scdm̃
eẽntiam u̾o unum sunt in anima ⁊ qd̃ ip̃a. Et sicut
mundus iste uibilis quinq ꝑtita qͣdam distinttõe
est ordinatus t̾ra scilicet. aqua. aere. sine firmamento.
ip̃o quoq supp̾mo celo qd̾ empyrum uocante sic aĩe
in mundo sui corꝑis peregͥnanti quinq progressus
sunt ad sapĩam sensus salicet. ỹmaginatio. ratio.
intellectus ⁊ intelligentia. Quinq ⁊ enim prog̾s
ad caritatem exercetur. quatinus innouem istis ꝓ̃¬
gressionib in semet ip̃a proficiens anina. sensu et
spũ ambulet. usq ad cherubin ⁊ seraphin id ẽ usq
ad plenitudinem scĩe ⁊ rogum caritatis. hc̃atq aĩa
per exercitium uirtutes. qualr̃ facultates habet per

Expanded text:
namque sensus, imaginatio, ratio, intellectus, intellinamque sensus, imaginatio, ratio, intellectus, intelligentia. Et haec omnia in anima nihil aliud sunt, quam ipsa, aliae et aliae inter se proprietates propter varia exercitia, sed una sed essentia una: secundum exercitia, multa sunt; secundum essentiam vero, unum sunt in anima et idem quod ipsa. Et sicut mundus iste visibilis quinquepartita quadam distinctione est ordinatus; terra scilicet, aqua, aere, et aethere, sive firmamento, ipsoque supremo coelo, quod empyreum vocant: sic animae in mundo sui corporis peregrinanti quinque progressus sunt ad sapientiam; sensus scilicet, imaginatio, ratio, intellectus, et intelligentia. Quinque enim progressad charitatem: quatenus novem istis progressionibus in semetipsa proficiens anima, sensu et t, spiritu ambulet usque ad Cherubim et Seraphim, id est, usque ad plenitudinem scientiae, et regnum charitatis, habeatque anima per exercitium virtutes, quarum facultates habet per
Abbreviated transcription (Latin):
quidem quatuor affectus anime. omnium sunt
nis matia. Affectus siqnidem oꝑi nom̃ imponit᷑.
⁊̃ qm̃ uirtus est hĩtus mentis bñ composite compo¬
nendi ⁊ instituendi atq ordinandi sunt. Animi affeo¬
tus ad id qd̾̃ debent. ⁊ quomodo debent. ut in uͥtutes
ꝓficere possint. Alioquin in uicia facile corruent. Cũ
ergo prudenter modeste. fortit̾ ⁊ iuste. amor ⁊ odium
institiuntur. iu uirtutes exurgunt. prudentiam sali¬
cet temꝑantiam fortitudinem atq iusticiam que
quasi origines atq cardines sunt omnium uͥtutum
Et ħ omnia cum affectuose ⁊ uirtuose in anima m̃¬
stituuntur. pet odium mundi ⁊ sui ꝓficit ĩ amorẽ
dei ⁊ proximi: per contemptum temporalnmi et
corpus ñ sit corporeus dĩ: quia corpus ñ trãscendit
uel quia corporeis exercetur instrumentiaunde ⁊
intus ñ sit nisi unus U̾umptamen ꝓpter uara ex̃¬
cia exenasia uariatur ⁊ uarie nuncupatur. Dictur

Expanded text:
quidem quatuor affectus animae omnium sunt quidem quatuor affectus animae omnium sunt nis materia. Affectus siquidem operi nomen imponit. Et quoniam virtus est habitus mentis bene compositae, componendi et instituendi atque ordinandi sunt animi affectus ad id quod debent, et quomodo debent, ut in virtutes proficere possint; alioquin in vitia facile deficient. Cum igitur prudenter, modeste, fortiter et juste amor et odium instituuntur, in virtutes exsurgunt, prudentiam scilicet, temperantiam, fortitudinem atque justitiam, quae quasi origines et cardines sunt omnium virtutum. Et haec omnia cum affectuose et virtuose in anima constituuntur, per odium mundi et sui, proficit in amorem Dei et proximi: per contemptum temporalium et corpus non sit, corporeus dicitur, quia corpus non transcendit, vel quia corporeis exercetur instrumentis; unde et intus non sit nisi unus. Verumtamen propter varia exercitia variatur et varie nuncupatur. Dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
Ad se ⁊ stet in se. ⁊ sic intra semet ip̃m apud semet¬
ip̃m querat ⁊ uideat unde constet homo. et ex
qua parte sui factus sit ad ymaginem dei . ¶iii.
quos tamen sensus ñ mouet caro absq aĩe sociecate.
Anima uero rõnale suum tenet sine carne. Est si qͥ¬
dem rõnabilis concupisabilis irascibilis. Per rõnabi¬
litature habilis nature est illuminari ad aliqͥd
cognosdendum infra se. ⁊ supra se. in se ⁊ uixta se.
se. Per concupiscibł̾tatem ⁊ irascibilitatem. habi¬
lis est affici ad al quid appetendum uł fugiẽdum:
anandum uel odiendum ⁊ ideo de rõnabilitate oĩs
sensus anime oritur: ⁊ de aliis omrus affectꝰ. Af¬
fectus u̾o quadriꝑtus ẽẽ dinosatur dum de eo ꝙ a
manius iam gandemus. uel gandendum sꝑamus.
⁊̃ de co quod odimus iam dolemus siue dolerttium
metumus. Et ob ħ de concupiscibilitate gaudiũ
⁊ spes: de masabilitate dolor ⁊ metus oriunt᷑. Qui

Expanded text:
ad se, et stet in se, et sic intra semetipsum quaeratad se, et stet in se, et sic intra semetipsum quaerat, et videat unde constet homo, et ex qua sui parte factus sit ad imaginem Dei. CAPUT Iquos tamen sensus non movet caro absque animae societate; anima vero rationale suum tenet sine carne. CAPUT dem rationalis, concupiscibilis et irascibilis. Per rationalitatem habilis est illuminari ad aliquid cognoscendum infra se et supra se, in se et juxta se. tinetur infra se. Per concupiscibilitatem et irascibilitatem habilis est affici ad aliquid appetendum vel fugiendum, amandum vel odiendum: et ideo de rationalitate omnis sensus oritur animae, de aliis omnis affectus. Affectus vero quadripartitus esse dignoscitur: dum de eo quod amamus, jam gaudemus, vel gaudendum speramus; et de eo quod odimus, jam dolemus, sive dolendum metuimus; et ob hoc de concupiscibilitate gaudium et spes, de irascibilitate dolor et metus oriuntur. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
um diligore. ⁊̃ it a dum unum qͥrimus ad unumꝰ
tendimus semper nobis nuncem presentes sumus.
sedin doo inquonos diligimus.¶x¬
am intrau̾is fluctuantium cogitationum tu¬
multum ext̾ius relinq̃ airamq extioꝵ omnium
penitus obliuiscere: ut solideo possis uacare. fierist
non potest ut cum deo aligñ loquatur. qui ⁊̃ cum
coto mundo tacens fabulatur. Incende ergo illi ciui
incendit tͥ: audi illum loqũtem tͥ ut ip̃e exandiat
te loqũtem s̾. Ita fiet si durans laudib soluendis. de¬
bita reu̾encia ⁊ solliatudine assistas: si singula u̾ba
diuine scoipture diligent̾ intendas. Non qd̾ ego
ista faciam dico s qd̾ facere uellem ⁊ non fecisse
penitet ⁊ ñ facere piget. Tu u̾o cui maior gr̃a ꝯces¬
sa est uotis ⁊ deuotis precib pias aures dm̃i ad de
flecte᷑ lacͥmis ⁊ suspiriis protuis excessil illum clem̃¬

Expanded text:
 diligo te. Et ita dum unum quaerimus, et ad unum  diligo te. Et ita dum unum quaerimus, et ad unum tendimus, semper invicem praesentes sumus, sed in Deo in quo nos diligimus.am intraveris, fluctuantium cogitationum tumultus exterius relinque, curamque exteriorum penitus obliviscere, ut soli Deo possis vacare. Fieri enim non potest ut aliquando cum Deo loquatur, qui cum toto mundo etiam tacens fabulatur. Intende ergo illi qui intendit tibi; audi illum loquentem tibi, ut ipse exaudiat te loquentem sibi. Ita fiet, si divinis laudibus solvendis debita reverentia et sollicitudine assistas, super singula verba divinae Scripturae diligenter intendas. Non quod ego ista faciam dico, sed quod facere vellem, et non fecisse poenitet, et non facere piget. Tu vero cui major gratia concessa est, votis et devotis precibus pias aures Domini ad te flecte, lacrymis et suspiriis pro tuis excessibus illum clem
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq coram eote in lacrimis mactau̾is: precor te ut
memor sis mer. Ego enim ex quo cognoui te in xp̃o di¬
ligo te. ⁊ illuo mentionem tui deferorubi ⁊ illicita cogi¬
tatio supplicium ⁊ honesta ꝓme̾tur p̾mium. Ad alta¬
re namq dñi cum pccõr sto: sed saccrdos: tua me comi¬
tatur memoria. Tu u̾o michi uicem reddes. si me ama¬
ueris ⁊ or̃onum cuaꝵ ꝑticipem feãs. Ibisi quidem
recordatione tecum p̾sens ẽẽ desidera: ubi prote ⁊ tins
fanuliarib deuotas preces coram deo fundis. Neo
enim tues substantullr̃. h̃oo ego sum. Imago enim
dĩ est omnis anima rõnalis. Puide qui in se yma¬
ginem dei querit tam ꝓrimum qmͣ se q̃rit. ⁊ qui
illam in se querendo inuenit in omni hoĩe cãdem
cognosat. Uisio u̾e anime: in ilłs est. Si ergo te ui¬
des me uides qui nicħ aliud sura qmͣ tu. Et si dñi
diligis me ẜmaginem dei diligis: ⁊ ego diligñdo de¬

Expanded text:
Cumque coram eo in lacrymis te maceraveris, precor te ut Cumque coram eo in lacrymis te maceraveris, precor te ut memor sis mei. 15. Ego enim ex quo cognovi te, in Christo diligo te; et illuc mentionem tui defero, ubi et illicita cogitatio supplicium, et honesta promeretur praemium. Ad altare namque Dei cum peccator sto, sed sacerdos, tui me comitatur memoria. Tu vero mihi vicem reddes, si me amaveris, et orationum tuarum participem feceris. Ibi recordatione tecum esse praesens desidero, ubi pro te et tuis familiaribus devotas preces coram Deo fundis. Nec enim tu es substantialiter, hoc ego sum. Imago enim Dei est omnis anima rationalis. Proinde qui in se imaginem Dei quaerit, tam proximum quam se quaerit: et qui illam in se quaerendo invenerit, in omni homine eam cognoscit. Visio enim animae, intellectus est. Si ergo te vides, me vides, qui nihil aliud sum quam tu. Et si Deum diligis, me imaginem Dei diligis: et ego Deum diligendo,