comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alise uceo legitur posi huingmõde delictum ne qnaquan
repcirandum antiqui ordinis unibitu. hacge dnm̃ diudosẽtia
gradua rẽdire cauon procipit quoa podũtentiae praecess aod
sa tisfactio uel digra pecatorum Contessio at contra hi
qui neque a uicio Coruptionit auañ qutur at que hoc
ipsum carualẽ delictum quõd admrittiuis e trats uindicata
quadars supdestitios a tencoitate nctuutur uete grada
Nu Ri qui honori net gradum cominuanionia xcĩpiuus

Expanded text:
alibi vero legitur, post hujusmodi delictum nequaquam reparandum antiqui ordinis meritum: haec diversitas canon redire praecepit, quos poenitentiae praecesserit satisfactio, vel condigna peccatorum confessio. At contra hi, qui neque a vitio corruptionis emendantur, atque hoc ipsum carnale delictum quod admittunt, etiam vindicare quadam superstitiosa temeritate nituntur, nec gradum utique honoris, nec gratiam communionis recipiu
Abbreviated transcription (Latin):
gionem sontigit enmn ut superius diximus u
Menricus Rey recepto regno Austraßioyp duni
comperisset huius dysentioms cladem condolut
erquirens quid e x mde agere deberet Cus
Sum apũd Uez untronem deuemsset fugg esttem
est tam ab episcopis quan ab omn plebe itriru
eque tali ministerio dignũ. Odalricũ scrlicet.
Tingonensis eclesia rhidiaconũ lugdu ni
constitueret pontificen ⁊ ui protinus U
Sui̾a estum fuerat speciosi smns adornatum
Destimentis ad prefatum relum destinauit
iam secundo predicto regi rebellu exi
aduersus eunder preliari disposuit
quam egressus licet impar numero sonfidẽs
famen in dei aux ilio confligere cum iosis
non timuit. Non emm erant in exereitu
ipsius plusquã sex milia riroꝵ cũ in dũgroi
falanģibus estimarentur ducenta milia
file cede prostrauit aduersarios fugauitꝗ
cũ de suls perpaues corriussent saptadero
breda hostium ac regno ut priitus cęperat
oro mato triumshanter rexdeuent ad propria

Expanded text:
im postmodum, ut superius diximus, ut Henricus rex, recepto regno Austrasiorum, dum comperisset hujus dissensionis cladem, condoluerit, perquirens quid exinde agere deberet. Cui, dum apud Vesontionem devenisset, suggestum est, tam ab episcopis quam ab omni plebe, ut virum aeque tali ministerio dignum, Odolricum, scilicet Lingonensis Ecclesiae archidiaconum, Lugduni constitueret pontificem. Qui protinus, ut suggestum fuerat, speciosissimis adornatum indumentis ad praefatam illum destinavit jam secundo praedicto regi rebellis existens, adversus eumdem praeliari disposuit. Contra quam egressus, licet impar numero, confidens tamen in Dei auxilio, confligere cum ipsis non timuit. Non enim erant in exercitu ipsius plusquam sex millia virorum, cum in Hungrorum phalangibus aestimarentur ducenta millia bili caede prostravit adversarios fugavitque, cum de suis perpauci corruissent. Capta vero praeda hostium, ac regno, ut primitus coeperat, ordinato, triumphans rex devenit ad propria.
Abbreviated transcription (Latin):
docem domincam in cunctis graẜatur soiritale
edictum omnis Imperio suo ut nullus ꝙradus ele¬
ricopo r el ministeriũ eceliasti cũ pretio aliquo
adquireretur At siquis dare aut accipere
presumeret omni honore destitutus anattie¬
mate mulctaretur Se
uersalis iure. habetur in orbe terrarun
prefati morbi pestifere perrigmt quinꝗ annoꝵ
Pacia miserrime. aborauerat ⁊uerat enim erdẽ
sedi ordinatus quidam puer circiter annoro xii
contra uis fasq quem seilicet sola pecunia aurs
e argenti plus commundauit quam dtas aut
sanctitas et Im̃ infelicem habuit introitum
infeliciorem presensit exitum
Romani populi atꝗ ex precepto imperatoris
est a sede e in loco eius subr¬

Expanded text:
vocem Dominicam, in cunctis grassatur spiritale vocem Dominicam, in cunctis grassatur spiritale edictum omni imperio suo: ut nullus gradus clericorum vel ministerium ecclesiasticum pretio aliquo acquireretur, ac si quis dare aut accipere praesumeret, omni honore destitutus, anathemate multaretur. versalis jure habetur in orbe terrarum, praefato morbo pestifero per viginti quinque annorum spatia miserrime laboraverat. Fuerat enim eidem sedi ordinatus quidam puer circiter annorum 12, contra jus fasque. Quem scilicet sola pecunia auri et argenti plus commendavit quam aetas aut sanctitas. Et quoniam infelicem habuit introitum, infeliciorem persensit exitum.Romani populi atque ex praecepto imperatoris est a sede, et in loco ejus subr
Abbreviated transcription (Latin):
Aex Adducite illum it secũdũ inlusionẽ
quam in me gessit uindicetur Dumꝗ
prefatus Noba accersitus fuisset ait es
Depone baculum regiunis pastoralis quẽ
credis largitione mortalis frominis debere
gefarz q uem cũ a se proiecisset suscipiens
illum rex imposuit dextere mĩagnie sal¬
uatoris rade inquiens abbat et suscipe
illum de manu omnipotentis regis. nec̨
sis yltra proco debitor alicuius mortalis
sed libere ytere co ut decet culmentãti
nominis At iose gaudenter illum
suscipiens plurimis deta li facto alacri¬
Dignoscens igitur iem Flenricus per uni¬
uersam q ullram aty Germamam simomace.
phulargirie crasari cupiditas coadunari fecit
ex omui imperio suo tam Archas resules quan
ceteros pontifices tale rorpuit eis int ulit
collequium Lugens robis incipio loqui ꝯu
tieia maxmo pontifice y gad estiarud oppri¬
muntur per sua damnationis precium aciuxta

Expanded text:
rex: Adducite illum, ut secundum illusionem rex: Adducite illum, ut secundum illusionem quam in me gessit, in eo vindicetur. Dumque praefatus abbas accersitus fuisset, ait ei: Depone baculum regiminis pastoralis, quem credis largitione mortalis hominis debere gestari. » Quem cum a se projecisset, suscipiens illum rex, imposuit dexterae imaginis Salvatoris: « Vade, inquiens abbati, et suscipe illum de manu omnipotentis regis, nec sis ultra pro eo debitor alicujus mortalis, sed libere utere eo, ut decet culmen tanti nominis. » At ipse gaudenter illum suscipiens, plurimis de tali facto alacriDignoscens igitur idem Henricus per universam Galliam atque Germaniam Simoniacae philargyriae grassari cupiditatem, coadunari fecit ex omni imperio suo tam archipraesules quam caeteros pontifices, et tale eis intulit colloquium: « Lugens vobis incipio loqui, qui tici, a maximo pontifice usque ad Ostiarium, opprimuntur per suae damnationis pretium, ac, juxta
Abbreviated transcription (Latin):
denꝗ rdem equus ignorante abbate. cuidam
militi elam sublatus sibiꝗ precio renũdatus
At imperator gratanter suscipiens siuimet
euelfroni mancipauit ⁊ uẽdam igitur die.
eidem equo insidens rex iter agebat obuiã¬
fiut es miles cus prefatus equut furtim
absatus fuerat. Imprudẽtes aggrediẽs Imperis¬
rem in hiuusmddi prorugit uerba Tu inquie
o Rex qui censurã debes tenere totius uisis
possedere. Cui llico rextale obtulit respõsun
Si tuuis inquit est equus ut ais accise illun
cum sesore e due tecũ quo melius optas e
habeano utrũꝗ quo usꝗ persolutionẽ furi
suscipias Miles quos existimãs sibs elludi
herebat stupens e mmuero Rex cõpulit
eum t manu in iecta ue duceret ytrũg
i suum dominium Espicientes deroqui
circumstabant ingenti admiratione. stu¬
suerrint Que grates inquiens rey
reforende sunt Ali riro qui me tam subbole
i hian cempulit captionem Qui dũ. ab
Iniuersis horribiliter detestaretur au

Expanded text:
denique idem equus, ignorante Abbate, cuidam militi clam sublatus sibique pretio venundatus. At imperator, gratanter illum suscipiens, suimet evectioni mancipavit. Quodam igitur die quo eidem equo insidens iter agebat, obviafuit ei miles cui praefatus equus furtim ablatus fuerat. Qui prudenter aggrediens imperatorem, in hujusmodi prorupit verba: « Tu, inquiens, o rex, qui censuram debes tenere totius justitpossidere. » Cui illico rex tale pertulit responsum: « Si tuus, inquit, est equus, ut ais, accipe illum cum sessore, et eductecum quo melius optas, et habeas utrumque quousque persolutionem furti suscipias. » Miles quoque, existimans sibi illudi, haerebat stupens. Enimvero rex compulit eum ut manu injecta duceret utrumque in suum dominium. Aspicientes vero qui circumstabant, ingenti admiratione stupuerunt. « Quae grates, inquiens rex, referendae sunt illi viro qui me tam subdole in hanc impulit captionem? Qui dum ab universis horribiliter detestaretur, ait
Abbreviated transcription (Latin):
Puut igiturꝰ in suprataxatis diebus disentu
permaxna post mortem curcardi aretupre¬
Sulis lugdunensi de presulata Diu. edi¬
euisdom equiuocus sugra modum superbisime
relista sede progria Augustana euitato
procaciter Eugdunensem arriquit du post
murltas perpetratas nequitias captus a
muilitibus Emperatoris perpe tui est danatus
exilio Lost issũ uero quidam Comes heraldũ
suum f⁊lium puerulum quenda arroganter
bidcin sole presumstione. autore sustituit
t iose potmodum non ut pastor ouiũ se
deluti mercenarius in fugam uer̃/us¬
t delituit Qud omma dum penlata fissẽt
Romano pontifici suggestum este a
Diris fizelibus it sua auctoritate patren
oduonem  lumensis monastern abbateni
ibidem eligeret consecrari sontfieem
simules anulum imperauit eundẽ predict
quutatis fore Arcuepiscopũ Sed uirreli¬
q iosus sua hunnlitatis adtendens propositũ
omnimodis renuit fieri Lalleum tamen e¬
anulum suscigiens illi qui deo dignꝰ existeret

Expanded text:
uit igitur in supra taxatis diebus dissensio permaxima post mortem Burchardi archipraesulis Lugdunensis de praesulatu iejusdem aequivocus, supra modum superbissimus, relicta sede propria, Augustanae civitatis, procaciter Lugdunensem arripuit. Qui post multas perpetratas nequitias, captus a militibus imperatoris, perpetuo est condemnatus exsilio. Post ipsum vero quidam comes Girardum suum filium puerulum quemdam arroganter ibidem, sola praesumptione auctore, substituit, et ipse post modicum, non ut pastor ovium, sed veluti mercenarius, in fugam versus delituit. Quae omnia dum perlata fuissent Romano pontifici, suggestum est ei a viris fidelibus ut sua auctoritate patrem Odilonem Cluniacensis monasterii abbatem ibidem eligeret consecrari pontificemsimul et annulum, imperavit eumdem praedictae civitati fore archiepiscopum. Sed vir religiosus, suae humilitatis attendens propositum, omnimodis renuit fieri. Pallium et annulum suscipiens, illi qui Deo dignus existeret
Abbreviated transcription (Latin):
re deberet sonstituerat autem sec undu Burgundia
ducen Nenricum nomine post &ugonem natum
isumꝑ decreuit pro fratre in regnum sublimare deꝰ
rursum mater muliebri ammositate agtata tam a
patre quan a ceteris qui parti illiui fauebãt diẜentit
dicens tertum ad regni mozeramen prestantiorem
fore filium qui e Roberti patri nomine cenebatur
Moe quisse inter fratres seminarum iscone fute
sadunatio demꝗ rex metrososs Re mis regn ormatis
Easiluut regn corona Nenricũ quemTeligerat̃
runc demum sest aliquo temgoris satiuones orco
fratres firmato amcitia faeder oracisue os msole¬
tiam matris ceperet muaderedicoseractela
supatris ac circũ circa diripere que poterant benep
eus aam ille quem regem fecerat Brogas illi
bellum plusq cuule patratur Intereacũ super tu¬
⁊ enerabilem gatrem wilelmum consuluisset apul
Diuionensi castro quid agere deberet oransg̃ rt

Expanded text:
re deberet. Constituerat autem secundum Burgundiae re deberet. Constituerat autem secundum Burgundiae ducem Henricum nomine post Hugonem natum, ipsumque decrevit pro fratre in regnum sublimare. Sed rursum mater muliebri animositate agitata, tam a patre quam a caeteris, qui parti illius favebant, dissentit, dicens: Tertium ad regni moderamen praestantiorem fore filium, qui et Roberti patris nomine censebatur. Hoc quippe inter fratres seminarium discordiae fuit. Coadunatis denique rex metropoli Remabilivit regni coronae Henricum, quem delegerat. Tunc demum post aliquod temporis spatium, illi duo fratres, firmato amicitiae foedere, praecipue ob insolentiam matris coepere vi invadere vicos et castella sui patris, ac circumcirca diripere quae poterant bonorum illius. Nam ille, quem regem fecerat, Drogas illi bellum plus quam civile patratur. Interea cum super his venerabilem Patrem Willelmum consuluisset, apud Divionensi castro, quid agere deberet; oransque, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Qui gens francoꝵ rigebat letabunda
Tideig dace tota smul gallia
amnis quem prona poscebat ꝑtalia
sesarrt iura primeret reçalia¬
Seo te non nestra iuiueniũ pulcherrie
Heu proli do lor tempora meruere
Quibus mundant maloꝵ miseria
Uires bonorp corruunt a ꝓs iue.
lu dolor matris calamitasꝗ patris
Trudele nimis monimentum germanis
Aeror commums cunctis in palatis
Iust iciũꝙ populoga ⁊ ltimis
Leone soreso rirgo solem ceperat
Nua cum dirui mem̃bra pallor occupat
denis diebuo sortefit lux septima
⁊e patri fama perdidisse nunciat
Iam seculoro cerne rector ostime¬
q entem francore qui reçat tutis me
nostemꝗ seuum releat resellere.
Pactum quietis lli da peryetua
qui in cadem qua prmmitus corona tuo fuerat ecclesia
beati martiris Cornelii ridelicet regio m compend
est sepultus pest cuius obitum cepit iterum idensaex
tractare. quis potisimuin ex residuis furo past se regna¬

Expanded text:
Quo gens Francorum vigebat laetabunda, Quo gens Francorum vigebat laetabunda, Fideique pace tota simul Gallia. Omnis quem prona poscebat Italia, Caesar ut jura promeret regaliaSed te non nostra, juvenum pulcherrime, Heu! proh dolor! tempora meruere; Quibus inundant malorum miseriae, Vires bonorum corruunt assidue. Tu dolor matris, calamitasque patris, Crudele nimis monimentum germanis: Moeror communis cunctis in palatiis, Justitiumque populorum ultimis. Leone presso, virgo solem ceperat, Tua cum dirus membra pallor occupat. Denis diebus sorte fit lux septima, Te patri fama perdidisse nuntiat. Jam saeculorum, cerne, rector optime, Gentem Francorum qui regat tutissime, Hostemque saevum valeat repellere: Pactum quietis illi da perpetuae. Qui in eadem qua primitus coronatus fuerat ecclesia, beati martyris Cornelii videlicet, regio in Compendio est sepultus. Post cujus obitum coepit iterum idem rex tractare, quis potissimum ex residuis filius post se regna
Abbreviated transcription (Latin):
melior quis dalet exsequi relator: ⁊uiusmoo
enu fama rbig. proumeiaro percitur̃ preoy¬
tabatura multis precipue as ggalicisut
sibi imperaret in impenum subamar Mam
en cognomento proaui magnus ugo dicesat
a cunctis. Dum igitur incomparabis mẽtu
Simulac corsoris decore floreretrexingents
maioꝵ flagitiis repente illum more iñuida
mundo subriguit Sed quale. inticiũ
controit iniuersis nullo sermone ialet
exprimi de cuius etiam funere. sub equẽtes
iambicos rogatus a fratrib cecmi
Pasmator parçe mestis mundialio
Succurrat sletus intimis doloribꝰ
Rascat merentes singultuum gemitus
Pumanum decus dum rapit interitus
Annis slorebat mundo iuuenilisur
⁊erdonis minus excreueratud nosas¬
a egnoꝑ sumen tlugo Reguno ma pus
Quem nex funesta inuidit tomnnibus
Non alter nostro talis emicat duo
Reonis pretatus adscitus imperio
Selloꝵ tanto decoretur triumpho
⁊igore sari ialeat corporeo

Expanded text:
melior, quis valet exsequi relator? Hujusmodi melior, quis valet exsequi relator? Hujusmodi enim fama ubique provinciarum percitus peroptabatur a multis, praecipue ab Italicis, ut sibi imperaret, in imperium sublimari. Nam et ex cognomento proavi, Magnus Hugo dicebatur a cunctis. Dum igitur incomparabili mentis simul ac corporis decore floreret, exigentibus majorum flagitiis, repente illum mors invida mundo subripuit. Sed quale justitium contigit universis, nullo sermone valet exprimi. De cujus etiam funere subsequentes iambicos rogatus a fratribus cecini: Plasmator, parce moestis mundialibus, Succurrat fletus intimis doloribus: Pascat moerentes singultuum gemitus, Humanum decus dum rapit interitus. Annis florebat mundo juvenilibus, Ter denis minus excreverat duobus, Regnorum lumen Hugo, regum maximus. Quem nox funesta invidit hominibus. Non alter nostro talis emicat aevo, Regnis spectatus, adscitus imperio. Bellorum tanto decoretur triumpho, Vigore pari valeat corporeo.
Abbreviated transcription (Latin):
cum relis ipsa nolit at si nolis cupieraetro dsaon
quae prius ne fasta regni careret aliiuo ngrube
mariti infortunio coñtra omnũ sola decretũ subliraui
suey postea tito mentis insu ae si hoster aliemgenã
turpabat illũ. Uerbu e operibus Ille dero cernẽs
se non pesse duitius talia dquamunter tolerare
omc̃tio secum aliquibus sua atatis uiuenibus cępit
infestari ac diripere ad libitum res genĩtorum han¬
amẽ
paulo post dei nũtu in se yeuersus ad gemĩtores rediene¬
humih eos satistastronebeniuolos erga se redordit
tunc demun as ensdem largitur illi et qofimum¬
decebat filiuni. ius ubiz e potestas regnii s edqualis
equantus post modum extitit anti tylo nũquit
exolicar. quam humilis ac duler eliquio patis
ac matyi seruis obesientior paupero largus dator
monachoro e elericoy con solator nec non apud
patrem crenctor rogantum fiõelissimus inter¬
uentos quem ase Iuenter in cunctio optimus

Expanded text:
cum velis, ipsa nolit; at si nolis, cupiet ultro: nam cum velis, ipsa nolit; at si nolis, cupiet ultro: nam quae prius, ne fastu regni careret aliquo, ingruente mariti infortunio contra omnium sola decretum sublimavit puerum, postea toto mentis nisu, ac si hostem alienigenam, turpabat illum verbis et operibus. Ille vero cernens se non posse diutius talia aequanimiter tolerare, junctis secum aliquibus suae aetatis juvenibus, coepit infestari ac diripere ad libitum res genitorum. Tamen paulo post Dei nutu in se reversus, ad genitores redienhumili eos satisfactione benevolos erga se reddidit. Tunc demum ab eisdem largitur illi, ut optimumdecebat filium, jus ubique ac potestas regni. Sed qualis et quantus postmodum exstitit, praesenti stylo nequit explicari. Quam humilis ac dulcis eloquio, patri ac matri servis obedientior, pauperum largus dator, monachorum et clericorum consolator, nec non apud patrem cunctorum rogantum fidelissimus interventor, quam affluenter in cunctis optimis
Abbreviated transcription (Latin):
De filiis regis euisden
Suscepit icitur prefatĩ rex de supraseripta coniuge sua
flios quã tuor Erouidusq de regin ucçessu elegit regnare.
iismme. indolio miustrem Eũq de iglus sacrando sublinno
srmates regni sagaciores consuliusset tale ẽs dedere
amos ne Seluti de te gestum est tanti regu pondus infir¬
ma conninttas etate Erat autem ddem̃ quer ferme de¬
cennis eui minime illoro adquescens dictis matre.
precipue instigante. regio in compendio aescitu regni
srmmoribus coronam it decreuerat ex more a pon¬
tipcibus puero fecit iponi In processu quoꝗ temporis
cum adoleuifset cernent se nil domnari respeculiarios
preter uictum e i estit uni ex regno unde coronatus fue¬
rat pose mandare. cepit corde tristari atꝗ apũd patrẽ
rt es quighiam dominii largiretu. conquem̃ Ruod euu
mater comperiens ut erat᷑ auaris ima iaritiꝗ macistras
for renitens nnsuper conuitrs ac maledis uiuenẽ
Lacessibat et sicut quidam ait noui ingenum mulierũ

Expanded text:
De filiis regis ejusdem. Suscepit igitur praefatus rex de suprascripta conjuge sua filios quatuor, providusque de regni successu, elegit regnare prissimae indolis illustrem. Cumque de ipsius sacrando sublimio primates regni sagaciores consuluisset, tale ei dedere nnos, ne, veluti de te gestum est, tanti regni pondus infirmae committas aetati. » Erat autem idem puer ferme decennis. Qui minime illorum acquiescens dictis, matre praecipue instigante, regio in Compendio adscitis regni primoribus, coronam, ut decreverat, ex more a pontificibus fecit puero imponi. In processu quoque temporis cum adolevisset, cernens se nil dominii rei peculiaris praeter victum et vestitum ex regno, unde coronatus fuerat, posse mandare, coepit corde tristari atque apud patrem ut ei quidpiam dominii largiretur conqueri. Quod ejus mater comperiens, ut erat avarissima maritique magistra, fieri renitens, insuper conviciis ac maledictis juvenem lacessebat. Et sicut quidam ait: Novi ingenium mulierum,
Abbreviated transcription (Latin):
Corpore peruerso creat hde non rita traomos
Consilio muliebre gemnt recpubliça laxa
Traus raptus. quodcũꝗ nefas dominãtur in orbe
Uullus honor fanctie. nulla est reueretra sacru
Lme gladius pestisꝗ fames pogulantur ebrg
Nec Sy impietas hominũ correcta pepercit
Le nisi magnades sietas protenderet iram
Infernus hos tenicreso corsumeret ore
Nochabet infelix peccandi consuetudo
quod plus quis peccat minus huuepeccare pauescat
Quisꝗ minus peccat mis suepeccare tremęscat¬
Incifit Liber quartus

Expanded text:
Corpore perverso creat haec nunc vita tyrannos, Corpore perverso creat haec nunc vita tyrannos, Consilio muliebre gemit respublica laxa. Fraus, raptus, quodcunque nefas dominantur in orbe. Nullus honor sanctis, nulla est reverentia sacris. Hinc gladius, pestisque, fames, populantur ubique. Nec tamen impietas hominum correcta pepercit. Ac nisi magna Dei pietas protenderet iram, Infernus hos terricrepo consumeret ore. Hoc habet infelix peccandi consuetudo, Quod plus quis peccat minus hic peccare pavescat, Quisque minus peccat, magis hic peccare timescat. LIBER QUARTUS
Abbreviated transcription (Latin):
nonesti sima acburgundior. Etiburida nasua
donee emnis foret ne quinae e furntuseris
ilor conformis Si quisaibet Pero releosus
ae eñi timens talia gerentes cõpesereu
tentaui yẽt ab endem insama notabatur
Ses dir integeprima fdes ae constasitia patrr
Cidelicet Uilelmus quem ran susra com¬
memorauimus reiedho pucore sunstasi
piritali muest ione regem pariteras res̃mã
cur talia in suo regno seritterent
sieria cerrmme increpans quosbe quod
ceteroꝵ honestissimũ honore. e religiositate
diutius claruerat regnor siuuo etam detestans¬
elogium paucis heroicis pernofaui
Irnio ped̾t dominũ terris dedirgme natum
M illeuo hrauibus tomines erroribus as
Dum cupimus rey pecres intendere plureo
Preteriti e lacet elstudiis componere mores
Obiectat sese nouitas incauta perielis
Ecce priora sib rident cũ tempora nostri
Ludiera ques protrio socint tũꝗ usibus aptant
turpia nee horient ammio e seria calcant
⁊ ue uistos rexere uiros e hunesta refutani

Expanded text:
onestissima ac Burgundionum sitibunda rapuit, donec omnis foret nequitiae et turpitudinis illorum conformis. Si quilibet vero religiosus ac Deum timens talia gerentes compescere tentavisset, ab eisdem insania notabatur. Sed vir integerrimae fidei ac constantiae pater, videlicet Willelmus, quem jam supra commemoravimus, rejecto pudore sumptaque spiritali invectione, regem pariter ac reginam, cur talia in suo regno permitterent fieri, acerrime increpavit, quippe quod caeterorum honestissimum honore et religiositate diutius claruerat regnorum. Caelogium paucis heroicis pernotavi: Anno post Dominum terris de Virgine natum Milleno, gravibus homines erroribus acti, Dum cupimus rerum species intendere plures, Praeteritisque placet studiis componere mores, Objectat sese novitas incauta periclis. Ecce priora sibi rident, et tempora nostri Ludicra, quaeque probris sociant, tumque usibus aptant Turpia nec horrent, animis et seria calcant. Quae justos rexere viros, honesta refutant.
Abbreviated transcription (Latin):
Saput e corpore decussit e uod cernentes qui
cum rrlelmo uenerant remigando tugã accipũd
nuntiauere Rothemagensibus contigerat Erat cm̃
porlelmo filius ex concusma Richardꝰ nomine
tamen adhiue adolescens quem accgsientes fui
zat uerunt propatre prmcipen regni Tetbale¬
Qus nempe patrato selere. ꝑrer concitui ꝑ rexit
ad Neribertum treçoꝵ comitem petens ab eo
sororem isius dari sibi in co niuguim ixorẽ sest
Fatin promisit dar. )ocant can ad ca¬
quium sui quę nondum genuerat prolen
quasy consolaturus ex damno marit tradidi
ilam⁊ helbaldo de testabilesatig cõtiun
Ex qua genuit Coonem patre Ridelicet ist
cuius finem feterrimũ suprat ixinus ꝓlius
etram cominemorari in calce terti libii

Expanded text:
a corpore caput decussit. Quod cernentes qui a corpore caput decussit. Quod cernentes qui cum Willelmo venerant, remigando fugam arripiunt, nuntiavere Rothomagensibus ut contigerat. Erat enim Willelmo filius ex concubina Richardus nomine, tamen adhuc adolescens. Quem accipientes sui statuerunt pro patre principem regni. Tebaldus nempe patrato scelere concitus perrexit ad Heribertum Trecorum comitem, petens ab eo sororem ipsius dari sibi in conjugium, uxorem scilistatim promisit dari, vocans eam ad colloquium sui, quae nondum genuerat prolem, quasi consolaturus ex damno mariti, tradidit illam Tebaldo, detestabile satis in conjugium. Ex qua genuit Odonem, patrem videlicet istius, cujus finem teterrimum supra diximus. Illud etiam
Abbreviated transcription (Latin):
flandrensi connite  expeteni perlegatos
urlelmumi ⁊hotomagors ducen ⁊ clut a
samiliare paçis colloquium promidtens se
uarte Regia francoy seu Rlugonis magm qu
fuerat filiua reberti regis quem ptto dux
sax onum postea uero Emperatores omanoꝵ
suessionis interfecit. es i tlia esße dicturum
At ille quog it erat uir imocens licet potersi¬
mus yħ illi constituerat per fluuuoy sequana
euectuo nauigio ⁊elociter ille affiuut qui duy
simul conuenientes irruunt m amgiexus enur
simplicitate rerera ceteri dolo ulledt smulatae
hacis at amicitia miscuere colloquia Rost farem
sero m  imulatoro ⁊erbore çepto recesr ian
on quiseule ꝑgrediente. iulelmo reuocauut eum
totbalous quasi se cretiora adliue en loquens
erediturus seu carius raledistarue tderenũ
dextra accipient prombut u nem sepaldes ieui
llum equeretur exibuit ad ripamo tetraldũs q̃uoꝵ
exentam quam ad hoe tulerat sus pallis tatam ito ictu

Expanded text:
Flandrensi comiti, expetens per legatos Flandrensi comiti, expetens per legatos Willelmum Rothomagorum ducem velut ad familiare colloquium pacis, promittens se ex parte regis Francorum seu Hugonis Magni, qui fuerat filius Roberti regis, quem Otto dux Saxonum, postea vero imperator Romanorum, Suessionis interfecit, et utilia esse dicturum: at ille quoque, ut erat vir innocens, licet potentissimus, ubi illi constituerat, per fluvium Sequanae evectus navigio, velociter illi adfuit. Qui dum simul convenientes irruunt in amplexus, unus simplicitate revera, caeteri dolo illecti, simulatae pacis atque amicitiae miscuere colloquia. Post finem vero insimulatorum verborum coepto recessu, jam longiuscule progrediente Willelmo, revocavit eum Tebaldus quasi secretiora adhuc ei loquens crediturus, seu charius valedicturus. At ille remum dextra accipiens, prohibuit ut nemo suorum exiens eum sequeretur; exsilivit ad ripam. Tebaldus quoque exerta, quam ad hoc tulerat sub pallio, spata, uno ictu
Abbreviated transcription (Latin):
insignis precentorbelloꝵ dm̃ Deiecist eos
inquiens dum alleuarentur. ita cõtrgite Nam
sulito hocilo dux totius prima dheti& regionis
i m̃em ⁊ui cum exercitu niio in eũ mruẽs
omnem odonis exercitum in fugam uertit uet
ex ytrag parte plurnna multitudo moriens cor¬
rueritT unc demg e ibse Odo miserrinte .in.¬
teryt Cuius la ceyo cadauer Aggeriis lata.¬
lanor presul ha bent secum riy denerabilem
abbatem Richardũ. a cede suscipiens txor
ibiꝗ sepultrun est iuxta hatrem suuyy m sãca
martini superioris cenoby et q uidom fins
odonis talrs extitit Quam rde irço quie serit
intexere roluimus Qualiter i ontrar
cognosceretur rey crcator iusti simus potẽter
explere. quod olmi ⁊hes mosnoro suo Aroysi
promisit ego iquiens dñui gui iuidico
peccata patro in filiis in tertiami e quartas
gñationen )ertius namotuie Udo De quo
a nobis Cermo siperior est habitui. trmnegose

Expanded text:
insignis praecentor bellorum Domini: Dejecisti eos, insignis praecentor bellorum Domini: Dejecisti eos, inquiens, dum allevarentur, ita contigit. Nam subito Gocilo dux totius primae Rhetiae regionis cis Rhenum cum exercitu nimio in eum irruens, omnem Odonis exercitum in fugam vertit, licet ex utraque parte plurima multitudo moriens corruerit. Tunc denique et ipse Odo miserrime interiit; cujus lacerum cadaver Rogerius Catalonorum praesul, habens secum virum venerabilem abbatem Richardum, a caede suscipiens uxori ibique sepultum est juxta patrem suum in atrio sancti Martini superioris coenobii. Et quidem finis Odonis talis exstitit. Quem idcirco huic seriei intexere voluimus, qualiter impraesentiarum cognosceretur rerum Creator justissimus potenter explere, quod olim Thesmoforo suo Moysi promisit: Ego, inquiens, Dominus, qui judico peccata patrum in filiis in tertiam et quartam generationem. Tertius namque hic Odo, de quo a nobis sermo superior est habitus, nepos fuit
Abbreviated transcription (Latin):
hiabens in coniugio nestiem prefati Rodulonii ob hoc
maxmie. ualenter resistens contradicebat Odoni
q uoyo etiam lis acerrima regni i triusg max miã
fecit depopulationeni ou timĩo de mꝗ eum iã
in conpectu dei excederet mensura tanti mali
collecto uide cũꝗ exercitu ꝓ ermaxmio cõscenditi
Cumg in codem castro locatis mlitib ad custidian
ferme. quingentis it tamen ipse quãtitius
ad propria repedaret ut pote. qui curie agita¬
batur innumęris Prestolabantur itaꝗ ilũ
lepati ex Italia direlte deferentes es arram
yrmoisatus ut aiebant totiur Italia reguonis
sontemserant enuim suum principeri predictum
uidelicet sonradum nediolanenses conuuratione
facta aduersus cum iunctis sibi quos poterant
ex cuutatibus in circuitu ex istimabat quoꝗ
eundem odonem posse percipere regnum
Austrasroyo at ad cos transire ut ili gereret
srmeppatum Seo sicut ait manu tortio

Expanded text:
habens in conjugio neptem praefati Rodulfi: ob hoc habens in conjugio neptem praefati Rodulfi: ob hoc maxime valenter resistens contradicebat Odoni. Quorum etiam lis acerrima regni utriusque maximam fecit depopulationem. Ad ultimum denique cum jam in conspectu Dei excederet mensura tanti mali, collecto undecunque exercitu permaximo, conscendit Cumque in eodem castro locatis militibus ad custodiam ferme quingentis, ut tamen ipse quantocius ad propria repedaret, utpote qui curis agitabatur innumeris: praestolabantur itaque illum legati ex Italia directi, deferentes ei arrham principatus, ut agebant, totius Italiae regionis. Contempserant enim suum principem, praedictum videlicet Chuonradum, Mediolanenses, conjuratione facta adversus eum, junctis sibi quos poterant ex civitatibus in circuitu. Existimabant quoque eumdem Odonem posse percipere regnum Austrasiorum, atque ad eos transire, ut illis gereret principatum. Sed sicut ait Manufortis
Abbreviated transcription (Latin):
surriput orbem quam etram aduersus illos mnfa¬
mis possefor dallauerat Quod cernens Penricus
acra ammi forocitate tamdiu illum ysecutus et
debellando quorsq genu flesteno eyse subderet
eusa ditiom osediens fareret. Erat emn Den odo
natus ex filia Conradi regu Austrasioro bercha
nomine. licet a patrie sui proauii obseura duxisset
qe nus linea et q̃m̃ Regi Rodulerio auer pelo
Silicet eius non erat proles illa qua foret regni
heres gresum Sit ipso uiuente ri potius quam
imore regni habenas preripere Conferens isuper
muitadonaria it de assensum preberent prmorib¬
et cuigumꝗ ⁊ oluerit Iabit illud est etiam prouerbiã
Secundum fidem hominis erit anncus illius hens eñ
pracipue regm eiuso em assertionem fidei Elocei¬
sendit e fadus pro nililo ducit extitit igitur post
mortem hienrici imperatoris quifut nepos
Rodulplii sonradus de quo i sus sequentib narrabin

Expanded text:
subripuit urbem, quam etiam tunc adversus illos infasubripuit urbem, quam etiam tunc adversus illos infamis possessor vallaverat. Quod cernens Henricus, acra animi ferocitate tandiu illum insecutus est debellando, quousque genu flectens ei se subderet, ejusque ditioni obediens pareret. Erat enim isdem Odo natus ex filia Chuonradi regis Austrasiorum Berta nomine, licet a patris sui proavis obscurae duxisset genus lineae. Et quoniam regi Rodulfo, avunculo scilicet ejus, non erat proles ulla, quae foret regni haeres, praesumpsit ipso vivente, vi potius quam amore, regni habenas praeripere, conferens insuper multa donaria, ut ei assensum praeberent primet cuicunque voluerit, dabit illud. Est etiam proverbium: Secundum fidem hominis erit amicus illius. Gens enim praecipue regni ejusdem assertionem fidei floccipendit, et foedus pro nihilo ducit. Exstitit igitur post mortem Henrici imperatoris, qui fuit nepos regis Rodulfi, Chuonradus de quo in subsequentibus narrabimus,
Abbreviated transcription (Latin):
sculiret iosoro matrem redarqueni eur bestalem
desaniam erga filios exerceret ⁊ tros parentem
ii pacem reduceret Sequenti deri amo coden
mense atꝗ in codem castro quo rex obierat e iea
obnt indeꝗ portata est ad sanca dionisii basi¬
licam ac uexta regem sepulta Renricus nẽge
rex paternis rebus potitus germanum suum
Robertum constituut buigͥ andia ducem
Preterea cum idem rex Rempublicam diuaei
mente et agili corpore regni sus discitteret
tune contigit ut lestericus Senonẽtis srupresul
obiret Ilico uero unum de sua gentio nobilibus
consecrar. mandauit atꝗ in eiut loco subrogari
ses Odo reroditissimus licẽt fide pauper alterum
e contra delegerat. ne uis regun hae in parte.
foret integrũ Nam qui dulent patri roberto
multa tam y. quam callidatate surripuerat
arte smih filiis facere cupiebat lumccsxr
primitus eiuitates trecororidelicet etuseldoꝵ
cum multisucib castris illi sp̃rigushet 2oc2
mortem eus coniugi e filiis illius Senonicam

Expanded text:
scilicet ipsorum, matrem redarguens cur bestialem vesaniam erga filios exerceret, utrumque parentem in pacem reduceret. Sequenti vero anno eodem mense, atque in eodem castro quo rex obierat et ipsa obiit, indeque portata est ad sancti Dionysii basilicam, ac juxta regem sepulta. Henricus nempe rex, paternis rebus potitus, germanum suum Robertum constituit Burgundiae ducem. Praeterea cum idem rex rempublicam vivaci mente et agili corpore regni sui discuteret, tunc contigit ut Leotericus Senonum archipraesul obiret. Ille vero unum de suae gentis nobilibus consecrari mandavit atque in ejus loco subrogari. Sed Odo rerum ditissimus, licet fide pauper, alterum econtra delegerat, ne jus regium hac in parte foret integrum. Nam qui viventi patri Roberto multa tam vi quam calliditate subripuerat; arte simili filiis facere cupiebat. Cum enim primitus civitates, Trecorum videlicet ac Meldorum, cum multiplicibus castris, illi praeripuisset, post mortem ejus conjugi et filiis illius Senonicam
Abbreviated transcription (Latin):
rex conuemit uegõ ogpribrior ꝗ patriaȩmato
a te illatopo in tua iuiuentute quomã taliatis
usto uidice heo peymittente a filys ingerũtur qualia
tu isse gemtorib igessisti Hac audiens Rex
patien tisie tulit. seg iltro culpabiem clamũ
non negauit Deinde post obsidionẽ ae degopulatio¬
nem retriusꝗ proumeia ad gacem redeũtes pau¬
lisper quieuerunt no quoq seque ⁊ mẽse uulio
Rofsertus rex agud casty meledunese diem
elausit extremum delatumꝙ est corois ecus

Expanded text:
um opprobriorumque patri ac matri a te illatorum in tua juventute, quoniam talia tibi, justo judice Deo permittente, a filiis ingeruntur, qualia tu ipse genitoribus ingessisti. » Haec audiens rex patientissime tulit; seque ultro culpabilem clamans, non negavit. Deinde post obsidionem ac depopulationem utriusque provinciae, ad pacem redeuntes, paulisper quieverunt. Anno quoque sequenti mense Julio Robertus rex apud castrum Meledunense diem clausit extremum, delatumque est corpus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
olm igitur eirea milles mũ imcannas¬
⁊sc ro anniũ cum Rex Robertus acces ser
iby Regmam constantiam aetib lquitanis
in coniugium eeserũt confluere gta euisdẽ
regma n franciam atꝗ Burgundiam as
Arue mia e squitania no mines omi leuitati
banissimii morib es ⁊ este disterti. armire

Expanded text:
Olim igitur circa millesimum incarnati Verbi annum, cum rex Robertus accepisset sibi reginam Constantiam a partibus Aquitaniae in conjugium, coeperunt confluere gratia ejusdem reginae in Franciam atque Burgundiam, ab Arvernia et Aquitania, homines omni levitate vanissimi, moribus et veste distorti, ar
Abbreviated transcription (Latin):
nuu sua cun dñ Castus admilti Maria chego seror
dauon caro bitcerigiturr Bacde dotra quedum.
sũpaobic̃e dedita. sordissimia coruptiontiur contagiis
macu latur e xfra castra sep ton u dielna Rg
co tra coslegiurs Bancte Scclesiae seplin auma
proiicitur. Quibua post enuladueu uitioriug

Expanded text:
sus in castra admitti. Maria ergo soror Aaron, caro intelligitur sacerdotis, quae dum superbiae dedita sordidissimis corruptionum contagiis maculatur, extra castra septem diebus, et extra collegium sanctae Ecclesiae VII annis projicitur. Ubi,
Abbreviated transcription (Latin):
ab illa quoquomodo possent ad salube rrimã Christi domin
fidem reuocari Colebant em̃ Idola more paganor ac
cum Eudeis inesta sacrificulalitare. nitesantur
Sepisime demꝗ tam Manifreduo marehuoriũ pru¬
dentisimus quam fratereuis Alricus Istẽio erbii
presul ic uius sett niocesi locatum tabebatur
gredictum castgo ceterig marchiones al presceles
circum circa creberrimis illis assultus intulerũ
casientes ex illis nonullos quos dũ non quiuisses
reuocare ab insania. igne gremauere

Expanded text:
ab illa quoquomodo possent ad saluberrimam Christi Domini ab illa quoquomodo possent ad saluberrimam Christi Domini fidem revocari. Colebant enim idola more paganorum, ac cum Judaeis inepta sacrificia litare nitebantur. Saepissime denique tam Mainfredus marchionum prudentissimus, quam frater ejus Alricus Astensis urbis praesul, in cujus scilicet dioecesi locatum habebatur praedictum castrum, caeterique marchiones ac praesules circumcirca creberrimos illis assultus intulerunt, capientes ex eis nonnullos, quos dum non quivissent revocare ab insania, igne cremavere
Abbreviated transcription (Latin):
ratorem creatum nullomodo rxore diduarꝙ.
ac sicut meste cęserat fenuit
De yniuersitate eccliae a Constans¬
finopolitanis inuiste requisita
irca annuni igitur domini millesimũ r icesimũ
quartun Con tantino politanus presul cum suo
sricipe Basilo. aliiꝗ. nonulli g recoro consiluim
iniere quatinus cum consensu Romam potificio
liceret ẽ celiam lonstatinopolitaña in suo orbe
sicuti Roma in imuerso. rmuersalem dio egse¬
et fiabrieri Precipue tamen yir prudẽtissimus
sater uidelicet y idilicetlelmus de quo ram
dix imius ad Romanũ pontificen de haere misit
epistolam corpore breuem sed materia inꝗ enten
Apostolis e regni coronam magistri ꝑentium
remeantes confutata illoꝵo undig tumida gresũptio
conquieut
longobardoro quod ut erat rocabatur mons sest
fortis plenum etiam es nobiliorib eiuid em gẽtis
Nlos nempe cunctos ita maculauerat heretica¬
prauitas itante erat illis crudeli morte fimri quã

Expanded text:
ratorem creatum nullo modo debere uxore viduari, ratorem creatum nullo modo debere uxore viduari, ac, sicut inepte ceperat, tenuitDe universalitate Ecclesiae a Constantinopolitanis injuste requisita. Circa annum igitur Domini millesimum vicesimum quartum, Constantinopolitanus praesul cum suo principe Basilio, aliique nonnulli Graecorum consilium iniere, quatenus cum consensu Romani pontificis liceret Ecclesiam Constantinopolitanam in suo orbe, sicuti Romana in universo, universalem dici e valet. Praecipue tamen vir prudentissimus, Pater videlicet Willelmus, de quo jam diximus, ad Romanum pontificem de hac re misit epistolam corpore brevem, sed materia ingentem, apostolis, et regni coronam. Magistri gentium remeantes, confutata illorum undique tumida praesumptio conquievitLongobardorum, quod ut erat vocabatur, Mons videlicet fortis, plenum etiam ex nobilioribus ejusdem gentis. Hos nempe cunctos ita maculaverat haereticapravitas, ut ante erat illis crudeli morte finiri, quam
Abbreviated transcription (Latin):
Romam pergeret. suscępturus totiuo ꝓtalia coroñ
Interea indestus regni infula son raduo Italian¬
ire perrexit sec umꝗ ducens rxorem. quam ut
diximus in lito ceperat matrimonio suiptinus
in descensu Elgiumi quem curiam galloꝵ Sricet
corruste Bocant in Oppido sumis occurrit:
cum summos apparatu ⁊ apa Romanus ut ante
poponderat ⁊uere tunc quidam de marchu¬
nibus italia qui minus qui minus ei asensum
prebuerunt sic em̃ illis façere mos estut iã
supra tax auimus in mortibus imperator Nan
et Papienses ceteroz superbissmi palat un
regio in sua ciuitate operoso sumptu cõs tructu
destruxerant esꝗ ad fselum Illereri yt¬
comperit fcrociter irruit
proprie. subiiciens ditioni sieꝗ Rom̃a deuemens
coronam ex more sumssit iperi sui dum
epi suggererent it auctorit ate Romam pontifid¬
cis. qualiter illis promiserat repudiũ inliciti fa=¬
cerest conuigii grauiter accipiens dixit se Impe¬

Expanded text:
Romam pergeret suscepturus totius Italiae coronam. Romam pergeret suscepturus totius Italiae coronam. Interea indeptus regni infula Chuonradus Italiam perrexit, secumque ducens uxorem, quam, ut diximus, illicito ceperat matrimonio. Cui protinus in descensu Alpium, quem Curiam Gallorum licet corrupte vocant, in oppido Cumis occurrit cum summo apparatu papa Romanus, ut ante spoponderat. Fuere tunc quidam de marchionibus Italiae, qui minus ei assensum praebuerunt. Sic enim illis facere mos est, ut jam supra taxavimus, in mortibus imperatorum. Nam et Papienses, caeterorum superbissimi, palatium regis in sua civitate operoso sumptu constructum destruxerant usque ad solum. Ille vero comperit, ferociter irruit,propriae subjiciens ditioni. Sicque Romam deveniens, coronam ex more sumpsit imperii. Cui dum episcopi suggererent, ut auctoritate Romani pontificis, qualiter illis promiserat, repudium illiciti faceret conjugii, graviter accipiens, dixit: Se impe
Abbreviated transcription (Latin):
qui tñ potius ut regni corona fulgerent quan
quem superius tax auimus. audax animo eꝰ ⁊ inis
ingens sẽo fide non multũ firmus. Cun eñ
Diu multũꝗ de. constit uendo regni principe
ac precipue interpresules re tractatũ fuise
Disum est cis ip sum con radũ debere. eligere nis
quoe unũ intererat propter quod aenricus
etram illum ualde exosum habuerat Nabebat
enini conuigem qua illi erat asfime. quam
etram primitus quidami cognatus rlius
Iuxerat Pretorea nnotuerurt e potificec
quod potisimum uellet aut tale. con iugiun
quod manifestisie. sacra auetoritati mmum
repugnabat tenere. seu eo innisso coronam
imgerii sumere. Qui protinus omittendue pr sit
talis incest coniuyium seg parere diligentisme
illoꝵ dictis e obedire consilys Dem̃de de romittu
ad Rapani Romanũ it i eis foe quod decreuerĩt
consentiret Qui statun libentissime aniuit mada
insuper ut quantotius fuscipto qer mania sceptro

Expanded text:
qui tamen potius ut regni corona fulgerent, quamquem superius taxavimus, audax animo et viribus ingens, sed fide non multum firmus. Cum enim diu multumque de constituendo regni principe, ac praecipue inter praesules, tractatum fuisset, visum est eis ipsum Chuonradum debere eligere, nisi quod unum intererat, propter quod Henricus etiam illum valde exosum habuerat. Habebat enim conjugem, quae illi erat affinis, quam etiam primitus quidam cognatus ipsius duxerat. Praeterea innotuerunt ei pontifices, quid potissimum vellet, aut tale conjugium, quod manifestissime sacrae auctoritati nimium repugnabat, tenere; seu, eo dimisso, coronam imperii sumere. Qui protinus dimittendum promisit talis incesti conjugium, seque parere diligentissime illorum dictis, et obedire consiliis. Deinde vero mittunt ad papam Romanum, ut eis in hoc quod decreverant consentiret. Qui statim libentissime annuit, mandans insuper ut quantocius, suscepto Germaniae sceptro,
Abbreviated transcription (Latin):
transiit ibiꝗ isꝗ ad annos diriles deguit᷑.
gurgundia filius aptus uidelicet corpore e intellesti
ioneus. Qui etiamͦ ixorem duxerat Emmã nomino
sensu scilicet atꝗ as pectu insignem so rorem scilicet
magni Augonis erus siquidem militari moustria
nens regnũ rege destitutũ. ac sciens Regio insta¬
rationem̃ suo pendere arbitrio. misitad fororem
consulenp illam quem potissimũ ad regale eligeret
culmen. se uidelicet suum fratrẽ an potius ma¬
ritum predictum scilicet Rodulphũ Ella igitur
magis ser elle regis mariti genu osculari quam
fus carens onin prole solus sui generis regni culmĩe
potitus obiit. Fuit emimi hie Rugo filius Roberti Ra¬
yisiop comitis Eui ridelicet Robertus breui tempore
rex conititus et ab exercitu saxonũ est interfects
Quius genus icirco ad notare distulimus quia ualde
i ante tad reperitur obscurũ¬

Expanded text:
transiit, ibique usque ad annos viriles degit.transiit, ibique usque ad annos viriles degit.urgundiae filius, aptus videlicet corpore, et intellectu idoneus. Qui etiam uxorem duxerat, Emmam nomine, sensu scilicet atque aspectu insignem, sororem videlicet Magni Hugonis, cujus si quidem militari industria  cernens regnum rege destitutum, ac sciens regis instaurationem suo pendere arbitrio, misit ad sororem, consulens illam quem potissimum ad regale eligeret culmen, se videlicet suum fratrem, an potius maritum praedictum, scilicet Rodulphum. Illa igiturs se velle regis mariti genu osculari quam hus, carens omni prole, solus sui generis regni culmine potitus obiit. Fuit enim hic Hugo filius Roberti Parisiorum comitis, qui videlicet Robertus brevi in tempore rex constitutus, et ab exercitu Saxonum est interfectus. Cujus genus idcirco adnotare distulimus, quia valde in ante reperitur obscuru
Abbreviated transcription (Latin):
deberes quandoꝵ seito. Quod intuens Rex cunctrꝗ
aderant abhime deceptionis fraudisꝗ aduersus Rec
Me ribertum expertum crediderunt Ui eni quogregi
contra se flacatũ nihulominus rogabat astentius
ad se reniens negitium deliberaturus quod dudũdpos¬
cerat. Statmi ⁊ eroRex promisit se quo uellet iturun
Designato igitur die ⁊ emt rex IbI AUeribertus
rogauerat tamen etiam ducens exercitum amic¬
tre gratia Qui nimuĩ pompose die prio abeo suscȩet
in Fecundo autem quasi ex uissu regu precesit iden
Meribertus it iniuersi qui cum rege uenerant al
propria redirent ueluti ipse cũ sius õbsequio regis
suficeret. Illi quoꝗ audito Reriberto recesferunt ign¬
rantes quod Regemi in uinculis reliquissent Te nu
eñ heribertus ⁊ inctu predictum regem rꝙ in dien
mortis fue Genuerat preterea rdem rex ffilium
nomine ludnucũ adhue En puerũ Qui ut cognouit
quod de patre factum fuerat arripieni fugani Ahene

Expanded text:
ere quandoque scito. » Quod intuens rex cunctique qui aderant, abhinc deceptionis fraudisque adversus regem Heribertum expertem crediderunt. Videns quoque regem contra se placatum, nihilominus rogabat attentius ut, ad se veniens, negotium deliberaturus, quod dudum poposcerat. Statim vero rex promisit se, quo vellet, iturum. Designato igitur die, venit rex ubi Heribertus rogaverat, tenuem etiam ducens exercitum, amicitiae gratia. Qui nimium pompose die primo ab eo susceptus. In secundo autem, quasi ex jussu regis, praecepit idem Heribertus ut universi qui cum rege venerant, ad propria redirent, veluti ipse cum suis obsequio regis sufficeret. Illi quoque audito Heriberto recesserunt, ignorantes quod regem in vinculis reliquissent. Tenuit enim Heribertus vinctum praedictum regem usque in diem mortis suae. Genuerat praeterea idem rex filium nomine Ludovicum, adhuc tamen puerum, qui, ut cognovit quod de patrefactum fuerat, arripiens fugam, Oceanum
Abbreviated transcription (Latin):
he altario E Detui quod est S eilla quae a henua uocatur
et de altario santi lupi quod est h uilla quae naudua
dici tur paepo tua priuilegia una cum consensũ ⁊ lo sidhal
pappa Romaui et coepiscorims suorum Bancdo ꝑetio d¬
euisque gnonachia fecit. Decreuit cham ue abba cuisden

Expanded text:
e altario S. Petri, quod est in villa quae Alsonus vocatur, et de altario S. Lupi, quod est in villa quae Naudus dicitur, perpetua privilegia una cum consensu et voluntate papae Romani et coepiscoporum suorum, sancto Petro ejusque monachis fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
hospitoo sed ut enulin ⁊ domesticumn digna tudca
to eputore edost quam udeo adouno lugone abbat
Diui netate propicia arcessiri pului muneratum auo
diudes ca domor cnni max uno honore prapriia locia tede¬
didiste dluil quĩd digne tibi te trebuam non tniono ꝑuia
hoascrtn uar biar soplicrar tibi debitua gͣtaa. Ses m
Pugratua ganius qm Sahuar unum quĩdam cuiud qomo
Ignorat pretuin tibe ꝰ mip cndo dun froiudite inbasz
Cãl u laeid ccc pislia ⁊ nomieh domani Sinocana pro
Salute tua hos ticn salutaros. supaone minuestati
offiro . Ar de tuea quia negligdetia Saccedotrm Ees
cup̃ id itat nei publia curaui gieaitur curio su satade

Expanded text:
 et domesticum dignatus es deputare. Postquam vero a domno Ingone abbate, divinitate propitia, arcessiri merui, muneratum me diversis donis, cum maximo honore propriis locis reddidisti. Unde quid digne tibi retribuam non invenio; quia valerem verbis explicare tibi debitas gratias. Sed ne ingratus examussim inveniar, unum quiddam cujus homo ignorat pretium tibi impendo, dum frequenter calicem salutaris accipiens, et nomen Domini invocans, pro salute tua hostiam salutarem supernae majestati offero. Praeterea quia negligentia sacerdotum et cupiditate rei publicae curam gerentium, curiosa sectantes