comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
potestate sua. qm̃ om̃s regiones uerert᷑¬
irtangere eum. uidebam aut̃ apemen fili¬
am berachis mirifici contubinã regis se-¬
dentẽ iuxͣ regẽ ad dexcerã ⁊ auferentem
diadema de capite regis ⁊ ĩponentẽs̃. et
palinis cedebat regem de sinistra many.
seriter ridet. Nam si indignata fu̾it ei
blanditur donec reconcilictir in gr̃ãm.
⁊ tuncrex ⁊ purpurati intuebant᷑ malt̾¬
utrum. ⁊ incoauit loqui deneritate. O
nirinonne fortes st̾ mulieres. Magna ẽ
terra. ⁊ excelsum ẽ celum. ⁊ uelox cursus
inuna die. ñne magnific᷑atꝰ est qui hec
facit ⁊ iu̾tas magna. ⁊ est fortior p̃om̃ib.
Om̃is terra m̾tatẽ inuocat: celũ ⁊̃ ipm¬

Expanded text:
potestate sua, quoniam omnes regiones verentur tangere eum? videbam tamen Apemen, filiam Bezacis Mirifici, concubinam regis sedentem iuxta regem ad dexteram, et auferentem diadema de capite regis et inponentem sibi; et palmis caedebat regem de sinistra manu. serit ei, ridet; nam si indignata fuerit ei, blanditur ei, donec reconcilietur ei in gratiam. et tunc rex et purpurati intuebantur alterutrum. et inchoavit loqui de veritate: o viri, nonne fortes sunt mulieres? magna est terra et excelsum est caelum et velox cursus in una die. nonne magnificus est qui haec facit? et veritas magna et fortior prae omnibus. omnis terra veritatem invocat, caelu
Abbreviated transcription (Latin):
gensq omĩs populus a paruo usz aomeg-¬
num. ⁊ princeps militum ueneit̃ in egip-¬
tũ tim̃tes chaldeos. fc̃m̃ ẽ uero annotrice¬
simo septimo transmigrationis ioachĩ
regis iude: m̃se duodecimo incesima septi¬
ma diem̃sis subleuauit euil merodach
rexbabilonis anno quo regnare ceꝑat
caput ioachin regis uuida de carcere. ⁊ locut᷑
est ei benigna: ⁊ posuro thronũ eiuis super
thronũ regum qui erant cum eo inbabi.¬
lone. Et mutauit uestes eius quas h̃ũe¬
rat in carcere: ⁊ comedebat panẽ semperz
in conspcũ eius. cunctis dieb uite sue. An¬
nonam quoz constrat ei absq int̾mis.¬
sione. q̃ ⁊ dabatur ei arege ꝑ singulos dies
om̃ib dieb uitesue.

Expanded text:
rgens autem omnis populus a parvo usque ad magnum et principes militum venerunt in Aegyptum timentes Chaldeos factum est vero anno tricesimo septimo transmigrationis Ioiachin regis Iudae mense duodecimo vicesima septima die mensis sublevavit Evilmerodach rex Babylonis anno quo regnare coeperat caput Ioiachin regis Iuda de carcere et locutus est ei benigna et posuit thronum eius super thronum regum qui erant cum eo in Babylone et mutavit vestes eius quas habuerat in carcere et comedebat panem semper in conspectu eius cunctis diebus vitae suae annonam quoque constituit ei absque intermissione quae et dabatur ei a rege per singulos dies omnibus diebus vitae
Abbreviated transcription (Latin):
tiantes ei deputeo quem foderant atq
dicentes. inuenimus aquam. uñ ap.¬
pellait eñ habundantiam. Et nom̃
urbi impositumẽ bersabee: usz inpre-¬
sentem diem. Esauuero quadragena¬
rius dixxit duas uxores. iudith filiam bee¬
riechei. ⁊ basemath filiam helon eiusddẽ
loct que ambe offenderant animũ ysaar-
⁊ rebecce. ¶A

Expanded text:
tiantes ei de puteo quem foderant, atque tiantes ei de puteo quem foderant, atque dicentes: Invenimus aquam. Unde appellavit eum, Abundantiam, et nomen urbi impositum est Bersabee, usque in praesentem diem. Esau vero quadragenarius duxit uxores, Judith, filiam Beeri Hethaei, et Basemath, filiam Elon ejusdem loci, quae ambae offenderant animum Isaac et Rebeccae.
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃terrã. Ascendit autem exiuo locoĩ
bersabee: ubi apparuit ei dñs inpsa
nocte dicens.Egosum deus abrahã
pr̃is tur:. noli metuere qr decum sum.
⁊ bñdicam tibi. ⁊ multiplicabo semẽ
tuũ ꝓpt̾ sermum meũ abraham. Iraq
edificauit ibi altare. ⁊ inuocato nofiue
domini extendit dab̾̃naculumr: p̃cepto¬
q seriuis sius ut foderent puteum. Ad
quẽ locumcum uenissent de geraris
col dux militum. locutus est eis ysaac
Quid uenistis ad me hoĩem quem odi¬
stis ⁊ expulistis a nobis: Qui responde:¬
riuro uidimus tecũ cẽ dñm. ⁊ idtirco
nunc diximus. Sit iuram̃tũ inter
nos ⁊ meamus fedus. ut ñ facias no.¬
bis quicquã mali. sicue ⁊ nos tuorũ
nichil attigimus. nec fecimus qd̾ tele¬
deret. s cum pace dimisimus auctum
bñdictione dñi. fecit gͦ eis conuiuiũ.
⁊ post cibũ ⁊ potum surgentes mane
urauerunt sibi mutuodimisitq eos¬
ysaac pacifice in locum suũ. Ecce auẽ
uenerunt in ipsodie serm ysaac anũ.¬

Expanded text:
t. Ascendit autem ex illo loco in Bersabee, ubi apparuit ei Dominus in ipsa nocte dicens: Ego sum Deus Abraham patris tui; noli metuere, quia tecum sum. Benedicam tibi et multiplicabo semtuum propter servum meum Abraham itaque aedificavit ibi altare et invocato nomine Domini extendit tabernaculum praecepitque servis suis ut foderent puteum ad quem locum cum venissent de Geraris ichol dux militum locutus est eis Isaac quid venistis ad me hominem quem odistis et expulistis a vobis qui responderunt vidimus tecum esse Dominum et idcirco nunc diximus sit iuramentum inter nos et ineamus foedus ut non facias nobis quicquam mali sicut et nos nihil tuorum adtigimus nec fecimus quod te laederet sed cum pace dimisimus auctum benedictione Domini fecit ergo eis convivium et post cibum et potum surgentes mane iuraverunt sibi mutuoIsaac pacifice in locum suum. Ecce autem venerunt in ipso die servi Isaac, annun
Abbreviated transcription (Latin):
plurimũ. Ob hoc inuidentes palestiniei
om̃s puteos quos foderant serui prĩs
ilius abraham illo tempore obstruxe¬
runt implentes humo. intantũut
ipse abimelech diceret ad ysaae. siece¬
dea nobis: qm̃ potentior nr̃i fcs es ual¬
de.Et ille discedens ut ueniret adtor

Expanded text:
 Ob hoc invidentes Palaestini, omnes puteos, quos foderant servi patris sui Abraham illo tempore obstruserunt, implentes humo in tantum ut ipse Abimelech diceret ad Isaac: Recede a nobis, quoniam potentior nostri factus es valde. Et ille discedens ut veniret
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ adoraui dñm. bñdicens dño deoꝰ disi
mei abrahã: qui ꝑduxit rectoitinere.
ut sumerẽ filiã fratris dñimei filio eiꝰ
quãobrem si facitis miscd̃iam ⁊ uitatẽ
tuĩdño meo indicate michi Sinautem
aliud placet. ⁊ hoc dicite. ut uadam ad
dect̾am siue ad sinistra. sespondertꝙ
laban ⁊ bathuel.I domino egressus ẽ
zmno. ⁊ ñ possumus extra placitũ enus
quicꝙͣ aliud tecum loqui. En rebecca
coram te est. tolle eam ⁊ ꝑficiscere. ⁊ sit
uxor filii dñi tui sicurt socutus ẽ dñs.
Qd̾ cũ audiss puer abrahã: adoraureĩ
drra dñm. Prolatieq uasis argenteis
iaureis ac uestib: dedit eas rebecce pro
munere. frib quoq eius ⁊ matri dona
optulit. Initoq coniuino: uesceteᷤ ꝑñ ⁊
bsbentes manserunt ibi Surgens aũt
puella apud nos: ⁊ postea ꝑficiscetur.
Noltte ait me retinere. qr domin direxio
iammeã. dimutite me ut ꝑgam ad
dñm meũ. Dixerunt. uocemus puellã:

Expanded text:
 adoravi Dominum benedicens Domino Deo domini mei Abraham qui perduxisset me recto itinere ut sumerem filiam fratris domini mei filio eius quam ob rem si facitis misericordiam et veritatem cum domino meo indicate mihi sin autem aliud placet et hoc dicite ut vadam ad dextram sive ad sinistram responderunt Laban et Bathuel a Domino egressus est sermo non possumus extra placitum eius quicquam aliud tecum loqui en Rebecca coram te est tolle eam et proficiscere et sit uxor filii domini tui sicut locutus est Dominus quod cum audisset puer Abraham adrra Dominum. Prolatisque vasis argenteis, et aureis, ac vestibus, dedit ea Rebeccae pro munere; fratribus quoque ejus et matri dona obtulit. Inito convivio, vescentes pariter et bibentes manserunt ibi. Surgens aute apud nos, et postea proficiscetur. Nolite, ait, me retinere, quia Dominus direxit viam meam: dimittite me ut pergam ad dominum meum. Et dixerunt: Vocemus
Abbreviated transcription (Latin):
naan. Et confirmat᷑ estager ⁊ antrum
qd̾ erat ĩ eo abrahe inpossessionẽ monu-¬
Rat abrahan senex dierũꝙ me¬
torũ ⁊ dñs in cunctis bñdyxerat ei. Dixit¬
q adseruũ seniorẽ domus sue. qͥ p̃erat
om̃ib q̃ hebat. Pone manũ tuam sub-¬
⁊ femur meũ. ut adiuremte ꝑ dñm de

Expanded text:
naan et confirmatus est ager et antrum quod erat in eo Abrahae in possessionem monuautem Abraham senex dierumque multorum et Dominus in cunctis benedixerat ei dixitque ad servum seniorem domus suae qui praeerat omnibus quae habebat pone manum tuam subter femur meum
Abbreviated transcription (Latin):
nita. ⁊ sic acceptopane ⁊ lentis edulio:
comedit ⁊ bibit ⁊ abiit. paruipendẽs
ꝙ primogenita nendidisset. ¶A
rõa autem fame suꝑ terrã. post
eam sterilitatẽ q̃ acciderat in dr¬
eb abraham. abiit ysaasadaburie¬
lech regẽ palestinoꝵ in gerara. appa¬
rirtqz ei dñs ⁊ ait. Ne descendas ĩ egrp.¬
tum s quiesce interra quã dixero tibi.
⁊ peregrinare in ea eroq tecum ⁊ bñ.¬
dicam tibi. Tibi enim ⁊ semini tuoda:¬
uouniu̾sas regiones has:complens
iram̃tũ ꝙ spopondi abrahã prĩtuo
⁊ inulapluabo sem̃tiumi sicut ster¬
las celi. Daboq posteris tuis uniu̾sas

Expanded text:
accepto pane et lentis edulio, comedit, et bibit, et abiit; parvipendens quod primogenita vendidisset . Orta autem fame super terram, post eam sterilitatem quae acciderat in diebus Abraham, abiit Isaac ad Abimelech regem Palaestinorum in Gerara. Apparuit ei Dominus, et ait: Ne descendas in Aegyptum, sed quiesce in terra, quam dixero tibi. Et peregrinare in ea, eroque tecum, et benedicam tibi: tibi enim et semini tuo dabo universas regiones has, complens juramentum quod spopondi Abraham patri tuo. Et multiplicabo semen tuum sicut stellas coeli: daboque posteris
Abbreviated transcription (Latin):
qui ex morte matris acciderat temꝑe.¬
braham uero aliam duxit uxo¬
rem nõie cechuram q̃ peꝑit ei
iamram. ⁊ iexan. ⁊ madan ⁊ madiã
⁊ iesboch. ⁊ sue. Iexan quoz genuit sa¬
ba ⁊ dadan filii dadan fuerunt assir¬
rim. ⁊ latusim. ⁊ loomnun. At u ex
madian. ortus ẽ epha. ⁊ opher ⁊ enoch
i abida. ⁊ theldaa. Om̃s hii fiui cechy

Expanded text:
qui ex morte matris acciderat tempequi ex morte matris acciderat tempebraham vero aliam duxit uxorem nomine Cetthuram quae peperit ei Zamram et Iexan et Madan et Madian et Iesboch et Sue Iexan quoque genuit Saba et Dadan filii Dadan fuerunt Assurim et Lathusim et Loommim at vero ex Madian ortus est Epha et Opher et Enoch et Abida et Elda
Abbreviated transcription (Latin):
taueniss sciscitati st̃. uis ne ire cũ hoĩe
isto: Que ait uadam. Dunisert gͦ eam.¬
⁊ delboram nutricẽ illius. seruũq abra¬
ham ⁊ comites eius ualde imprecantes
prospera sorori sue atq dicentes. Soror
ñra es. crescas in mulle milia. ⁊ posside¬
at sem̃ tuum portas inimicoꝵ suoꝵ .I.¬
gitur rebeca ⁊ puelle illius ascensis ca¬
melis. secute st̃ uirsi. Qui festinus. re¬
u̾tebat᷑ad dñm suum. Eo tempore ysa¬
ac deambulabat ꝑ iuam q̃ ducit ad pu¬
teum cuius nomẽ est iuiuentis ⁊ uiden-¬
lis. Habitabat enim in terra austra:¬
li. ⁊ egressus fuerat ad meditandum
magro. inclinata iam die. Cunq le¬
uass oculos: nidit camelos uenientes
nobis: Dixrtq ei. Ipse est dñs meus. At
illa tollens cito pallium: oꝑurt se. Ser-¬
nus aut̃ cuncta q̃ gesserat narrauit¬
dño suo ysaas. Qui introducit eã ĩ tab̾¬
naculũ sare matric sue: ⁊ accepit eam¬
uxorem. Et in tantũ dilexit. ut dolorẽ

Expanded text:
 Vis ire cum homine isto? Quae ait: Vadam. Dimiserunt ergo eam, et nutricem illius, servumque Abraham, comites ejus, imprecantes prospera sorori suae, atque dicentes: Soror nostra, crescas in mille millia, et possideat semen tuum portas inimicorum suorum igitur Rebecca et puellae illius ascensis camelis secutae sunt virum qui festinus revertebatur ad dominum suum eo tempore Isaac deambulabat per viam quae ducit ad puteum cuius nomen est Viventis et videntis habitabat enim in terra australi et egressus fuerat ad meditandum in agro inclinata iam die cumque levasset oculos viditnobis? Dicitque ei: Ipse est dominus meus. At illa tollens cito pallium, operuit se, sesserat narravit Isaac qui introduxit eam in tabernaculum Sarrae matris suae et accepit uxorem et in tantum dilexit ut dolorem
Abbreviated transcription (Latin):
steq etatis ⁊ plenus dieꝵ. Congregͥatꝰ.¬
qr ẽ ad ppłm suum ⁊ sepeliert eũ ysacie ⁊
ismael filii sui in spelunca duplici. q̃ sita
ĩ m agro ephron filiisoor echei e regione
mambre. quã eme̾rat a filiis hecħh. Ibi
sepultus est ipse ⁊ sara uxor eius. Et post
obitũ illius: bñdixit d̾s ysaac fiuo eius
qͥ h̃rrabat nixta puteũ nomine iiuen-¬
tis iuidentis. ee st̃ generatoes ismahel
fun abrahe. quẽ peꝑit eiagar egyptia fa.¬
mula sare. Et hec nonuna filioꝵ eis ĩ
nocabulis ⁊ generationib sius. P̃mo.¬
genitus ismaheł. nabaioch. Deinde ce-¬
dar. ⁊ abdeel ⁊ mabsam. Masma quoz
⁊ duma. ⁊ massadad. ⁊ thema. itur. ⁊
naphis. ⁊ cechina. Isti st̾ fuiiismaebet
het nomuina ꝑ castella ⁊ oppida eoꝵ duo.

Expanded text:
aetatis et plenus dierum congregatusque est ad populum suum et sepelierunt eum Isaac et Ismahel filii sui in spelunca duplici quae sita est in agro Ephron filii Soor Hetthei e regione Mambre quem emerat a filiis Heth ibi sepultus est ipse et Sarra uxor eius et post obitum illius benedixit Deus Isaac filio eius qui habitabat iuxta puteum nomine Viventis et videntis hae sunt generationes Ismahel filii Abraham quem peperit ei Agar Aegyptia famula Sarrae et haec nomina filiorum eius in vocabulis et generationibus suis primogenitus Ismahelis Nabaioth dein Cedar et Abdeel et Mabsam Masma quoque et Duma et Massa Adad et Thema Itur et Naphis et Cedma isti sunt filii Ismahel et haec nomina per cas
Abbreviated transcription (Latin):
ut bibam: ⁊ illa responderit bibe. quĩ
⁊ camelis tius dabo potum. ipsa ẽ ꝙͣ
s̃parasti seruo tuo ysaac. Et ꝑ hocintel¬
ac. Necdũ intra se u̾ba cõpleuerat. ⁊̃ ecce
rebͥecca egrediebatur fiua bathuel filii
melche uxoris nachor frĩs abrahan
habens ydriam inscapula puella de-¬
cora nunis uirgoq pulcherrima ⁊ in¬
cognita iuro. Descenderat aut̃ ad fon¬
tem.⁊ impleuerat hydriam acreu̾te.¬
batur. Occueritq ei seruus ⁊ arc. Pau¬
uillũ mͥ ad sorbendũ prebeaque de ydri-¬
a tua. Q respondit. Bibe dñe mu Cele.
riu̾q deposinit hydriam suꝑ ulnam suã
⁊ dedit ei potum. Cumq iuebibiss: adie¬
cit. Quineciã ⁊ camelis tius hauriã aꝙy.
donec cuncti bibant. Effundensq hydriã

Expanded text:
ut bibam: et illa responderit: Bibe, quin et camelis tuis dabo potum: ipsa est, quam praeparasti servo tuo Isaac: et per hoc intelmeo necdum intra se verba conpleverat et ecce Rebecca egrediebatur filia Bathuel filii Melchae uxoris Nahor fratris Abraham habens hydriam in scapula puella decora nimis virgoque pulcherrima et incognita viro descenderat autem ad fontem et impleverat hydriam ac revertebatur occurritque ei servus et ait pauxillum mihi ad sorbendum praebe aquae de hydria tua quaeriterque deposuit hydriam super ulnam suam, et dedit ei potum. Cumque ille bibisset, adjecit: Quin et camelis tuis hauriam, donec cuncti bibant. Effundensque hy
Abbreviated transcription (Latin):
uitatis mee qͥ locutus ẽ m̃. ⁊ iuirauit di¬
cens. semini tuo dabo terrã hãc: ipsemi¬
⁊tetangłm suũ coramte: ⁊ accipies inde
uxorẽ filio meo. Sinaut̃ noluerit mu¬
lier sequite: ñ teneberis iuram̃to. filiũ
tĩn meũ ne reducas illuc. Posuit gͥ ser¬
uus manũ sub femore abraham dñi sui
⁊ nirauit illi sr̃ sermone hoc. Tulitq de¬
tẽ camelos de grege dñi sui. ⁊ abit. ex oĩ¬
b bonis eius portans secũ: ꝓfectus ꝙ ꝑ¬
rexit mesopotamiã ad urbem nachor.
Cunz camelos feciss accũbere extra op¬
pore quo solent mulieres egrediao hauri-¬
endam aqͣm orauit dñm dicens. d̾s dñi

Expanded text:
avit dicens semini tuo dabo terram hanc ipse mittet angelum suum coram te et accipies inde uxorem filio meo sin autem noluerit mulier sequi te non teneberis iuramento filium tantum meum ne reducas illuc posuit ergo servus manum sub femore Abraham domini sui et iuravit illi super sermone hoc tulitque decem camelos de grege domini sui et abiit ex omnibus bonis eius portans secum profectusque perrexit Mesopotamiam ad urbem Nahor cumque camelos fecisset accumbere extra opmpore quo solent mulieres egredi ad hauriendam aquam dixit
Abbreviated transcription (Latin):
duxit eũ ĩ hospitũu ac destrauit came-¬
los:deditq paleas ⁊ fenũ. ⁊ aquã ad
lauandos pedes cameloꝵ ⁊ iuroꝵ qui
uenerant cum eo. Et appositus ẽ ĩ con¬
spc̃u eius panis. Qͥart. Nõ comedam
donec loquar sermones. meos. Nespõdit
et loq̃re. Atille. Seruus inhͥt abrahã sũ
⁊ dñs bñdixit domino meoualde Mag¬
nificatusq ẽ ⁊ dedit ei oues ⁊ boues argẽ.¬
tum ⁊ aurum seruos ⁊ ancillas: came.¬
los ⁊ asmos.Ipeꝑit sarayxordiũ mei siliũ

Expanded text:
ac destravit camelos, deditque paleas et foenum, et aquam ad lavandum pedes camelorum, et virorum qui venerant cum eo. Et appositus est in conspectu ejus panis. Qui ait: Non comedam, donec loquar sermones meos. Respondit ei: Loquere. At ille: Servus, inquit, Abraham sum: et Dominus benedixit domino meo valde, magnificatus est: dedit ei oves et boves, argentum et aurum, servos et ancillas, camelos
Abbreviated transcription (Latin):
aures aureas appendentes siclos duos:
⁊ armillas totidempondo siloꝵ decem
Oycitq ad eam. Cuius es filia: indica
mͥ. Est in domo prĩs tunocꝰ ad manẽ¬
dũ: Que respondit filia bathuel sum
didit dicens. Palcaꝵ quo ⁊ feni pluri-¬
mũ estap̾ nos: ⁊ locus spaciosus ad ma¬
nendũ. Inclinaure se homo ⁊ adorauit
diĩ dicens. Benedõs dñs d̃s domini¬

Expanded text:
aures aureas, appendentes siclos duos, et armillas totidem pondo siclorum decem. Dixitque ad eam: Cujus es filia? indica mihi: est in domo patris tui locus ad manendum? Quae respondit: Filia Bathuelis sum didit, dicens: Palearum quoque et feni plurimum est apud nos, et locus spatiosus ad manendum. Inclinavit se homo, et adoravit Dominum, dicens: Bened
Abbreviated transcription (Latin):
it in cuius espẽu amhulor mitcet ange¬
lũ suu̾̃ tecum ⁊ diriget iuamtuã. Accr¬
piesq uxorẽ filio meo de cognatione
mea. ⁊de domo prĩs mei. innocens eris
a maledictione meã cum uen̾is ad ꝓ-¬
pinquos meos ⁊ s̃i dederint tibi. Ueni-
ergo hodie ad fontẽ aq̃ ⁊ dixi. Ine d̾s
domini mei abrahã si direxisti mam
meamin qua muine ambulo. etcesto
uycta fontem aq̃ ⁊ uirgo q̃ egrediet᷑ ad
hauriendã aquã audierit a me dam
pauxiũ aque adbibendum ex hydri-¬
a tua. ⁊ dixexit michi. ⁊ tu bibe: ⁊ cameł
tius hauriam. ipła ẽ mulier quã pre¬
parauit dũs filio dominimei. Dũ hec
mecũ tacitus uoluerem. apparuit re-¬
becta: ueniens cum hydria quã porta¬
uat inscapula. Descenditq adfontem
⁊ hausit aquã. Et aioadeam. Da mu-¬
chi paululũ bibere. Que festinãs depo¬
suit hydriã de humero: ⁊ dixre michi.
Er tu bibe. ⁊ camelis tuis potum tribu¬
do Bibi ⁊ adaquauit camelos. interro¬
gauqz eã ⁊ dixi. Cuius es filia: Que

Expanded text:
pectu ambulo, mittet Angelum suum tecum, et diriget viam tuam: accipiesque uxorem filio meo de cognatione mea de domo patris mei. Innocens eris a maledictione mea, cum veneris ad propinquos meos, et non dederint tibi. Veni ergo hodie ad fontem aquae, et dixi: Domine Deus domini mei Abraham, si direxisti viam meam, in qua nunc ambulo, ecce sto juxta fontem aquae; et virgo, quae egredietur ad hauriendam aquam, audierit a me: Da mihi pauxillum aquae ad bibendum ex hydria tua, et dixerit mihi: Et tu bibe, et camelis tuis hauriam, ipsa est mulier quam praeparavit Dominus filio domini mei. Dum haec mecum tacitus volverem, apparuit Rebecca veniens cum hydria, quam portabat in scapula, descenditque ad fontem, et hausit aquam. Et aio ad eam: Da mihi paululum bibere. Quae festinans deposuit hydriam de humero, et dixit mihi: Et tu bibe, et camelis tuis potum tribuam. Bibi, et adaquavit camelos. Interrogavique eam, et dixi: Cujus es filia? Quae
Abbreviated transcription (Latin):
confundetur populus ms̃ in sempit᷑.¬
nũ. Et scietis qr in medio israel ego sũ
hec effundam spm̃ meum suꝑ oẽmcar¬
nem ⁊ pph̾abunt filii ur̃i ⁊ filie ur̃e. Se¬
nes ur̃i sompnia sompiiabt̃ ⁊ uiuenes¬

Expanded text:
confundetur populus meus in sempiternum. Et scietis quia in medio Israel ego sum:haec: effundam spiritum meum super omnem carnem. Et prophetabunt filii vestri, et filiae vestrae: senes vestri somnia somniabu
Abbreviated transcription (Latin):
sticiã: ⁊ accipiet ꝑ galea iudiciũ rectũ.
Sumet scirtum inepugnabile equi¬
datẽ. Accuet aut̃ diram iram in lan-¬
ceam. ⁊ pugnabit cum illoorb̃ t̾raꝵa.
Contͣ insensatos ib̃t directe emissio-¬
nes fulgoꝵ. ⁊ tamq̃ auene tbato arcu
nubium ext̾minabunt᷑ ⁊ ad cercum lo¬
cum insilient ⁊ a pecrosaira. plene init¬
tentur grandines. ⁊ scandescet in illos a.¬
qua maris. ⁊ flumina ecurrent durct̃.
Contra illos stabit sp̃o nircictis: ⁊ tãꝙͣ¬

Expanded text:
stitiam et accipiet pro galea iudicium certum sumet scutum inexpugnabilem aequitatem acuet autem duram iram in lanceam et pugnabit cum illo orbis terrarum contra insensatos ibunt directae emissiones fulgorum et tamquam a bene curvato arcu nubium exterminabuntur et ad certum locum insilient et a petrosa ira plenae mittentur grandines et scandescet in illos aqua maris et flumina concurrent duriter contra illos stabit spiritus vir
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ post hoc nullum inuenitur argumẽ¬
tum itineris illius. s tm̃ sonitus ẽ ala¬
rum u̾berantium lenem uentũ. ⁊ scindẽs
ꝑ ium itineris aerem: cõmotis aus trans¬
uolauit. ⁊ post hoc nullum signum inue-¬
nuur itineris illius. Aut tãquam sagi¬
tta missa in locum destinatum. Diuisus
aer continuo insereclusus estent igno.¬
retur transicus illiuis. Sic⁊ nos nati. cõ¬
dinuo desiuimus ⁊ eẽ ꝙ uirtutis qͥ¬
dẽ signum nullum ualuimus ostend̾e
inmalignitate aut̃ nr̃a ⁊sumpti su¬
ẽ q̃ auento tolutur ⁊ tanqͣm spuma
gracilis. q̃ a ꝓcella disꝑgrtur ⁊ tanꝙͣ

Expanded text:
r argumentum itineris, sed tantum sonitus alarum verberans levem ventum, et scindens per vim itineris aerem: commotis alis transvolavit et post hoc nullum signum invenitur itineris illius; aut tanquam sagitta emissa in locum destinatum: divisus aer continuo in se reclusus est, ut ignoretur transitus illius: sic et nos nati continuo desivimus esse, et virtutis quidem nullum signum valuimus ostendere: in malignitate autem nosest, quae a vento tollitur; et tanquam spuma gracilis, quae a procella dispergitur; et tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
scite iuidices finium terre. Prebete
aures. uos qui eunetis multituoines
⁊ placetis nob̾inturbis nationum.
qm̃ data ẽ a domino ꝑotestas uob̾ ⁊ iur-¬
tus ab altissimo qui int̾rogabit opera
ur̃a. ⁊ scogitationes scritabitur. qm̃ ẽ
ẽẽtis ministri regnu illius ñ recte iudi¬
castis. nege custodistis legem iusticis ne

Expanded text:
ebete aures, uos qui continetis multitudinem et placetis uobis in turbis nationum. quoniam data est a domino potestas uobis et uirtus ab altissimo, qui interrogabit opera uestra et cogitationes scrutabitur. quoniam cum essetis ministri regni ipsius, non recte iudicastis, neque
Abbreviated transcription (Latin):
tra ⁊ q̃n calrau̾it in domib urĩs. E su¬
sctabimus sr̃ eum septẽ pastores. ⁊ octo
p̾mates hoĩes: ⁊ pascent terramassur. ĩ
gladio:⁊ t̾ram nemrod in lancers tius.
Et liberabit ab assur cũ uen̾it int̾rã no-¬
stram. ⁊ c̃ calcau̾it int̾minis nrĩs. Ete.
doꝵ quasi ros a domino.⁊ quasi stille sr̃
h̾bam q̃ ñ expectat nux ⁊ nõ prestolaret᷑
fiuos hoim. ¶ eit̃ reliquie iacobingẽ.¬

Expanded text:
ando calcaverit in domibus nostris: Et suscitabimus super eum septem pastores, et octo primates homines. Et pascent terram Assur in gladio, et terram Nemrod in lanceis ejus: Et liberabit ab Assur cum venerit in terram nostram, et cum calcaverit in finibus nostris. Et er multorum, quasi ros a Domino, et quasi stillae super herbam, quae non exspectat virum, et non praestolatur filios hominum. Et erunt reliquiae Ja
Abbreviated transcription (Latin):
meres: ⁊ hastas suas in ligones. Nõ
sumet gens adu̾sum gentẽ gladium.
⁊ ñ discent ultra belligerare. Et sedebf
uir subtus uineã suam. ⁊ subtus ficũ
labunt unusquisq ĩ nõie deism. nos
aut̃ ambulabimiis in nomine domi-¬
i dei nr̃i. in et̾num ⁊ ultra. In dieilla¬

Expanded text:
meres, et hastas suas in ligones: Non sumet gens adversus gentem gladium: et non discent ultra belligerare. Et sedebit vir subtus vineam suam, et subtus ficum labunt unusquisque in nomine Dei sui: nos autem ambulabimus in nomine Domini Dei nostri in aeternum et ultra. In die
Abbreviated transcription (Latin):
defecit᷑: ⁊ ministros eius ñ relinquas. ho¬
nora d̾m extota anma tua. ⁊ honorifica
sacerdotem. ⁊ propugnato cum brachus.
Da illi partem sicur mandatũ ẽ tibi pu.¬
minaꝵ ⁊ purganionis: ⁊ de negligentia
purga te cum paucis. Datum brachioꝵ
tnoꝵ ⁊ sacrisicium sc̃ificationis offeres
domino ⁊ intua scõrum. Et pauꝑi porrige
manumtuam. ut ꝑficiatur ꝓpiciatio ⁊
bñdictio dua. gratia datus in conspcũ

Expanded text:
ros eius non derelinquas honora Deum ex tota anima tua et honorifica sacerdotes et propurga te cum brachiis da illi partem sicut mandatum est tibi primitiarum et purgationis et de neglegentia purga te cum paucis datum brachiorum tuorum et sacrificium sanctificationiDomino et initia sanctorum, et pauperi porrige manum tuam, ut perficiatur propitiatio, et benedictio tua: gratia dati in conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
ueris. Noli discedere a muliere sensata
i bona: qmͣ sortitus es ĩtimore dei. Gr̃a
enim uerecundie illius suꝑ auꝵx. Nõ le¬
das seruũ oꝑantem in u̾itate: neq m̾¬
cennarium dantem aiãm suam. S̾uus
sensatus sit tͥ ouẽs qͣiͣ anima tua. Non
defraudeᷤᷤ illum lib̃tate: neq iopem dere.¬
linquas illum. Pecoratͥ st̾. attende ills.
Q si st̃ utilia: ꝑsenerent ap̃te. filiit̾ st̃:
erudullos ⁊ curua illos apuerina illoꝵ
fiue tͥ st̾. serua corpus ulaꝵx: ⁊ ñ ostendas
hilarem faciem tuã ad illas. Trade fili-¬
am ⁊ grande opus feceris: ⁊hominisen¬
sato daillam. Mulier siẽ tͥ scd̃m aiãm
tuam ñ ꝓicias illam. ⁊ odibili ñ credas
te in toto corde. honora pr̃em tuum:⁊
ses: ⁊ reiͥbue illis quomoco ⁊ illit̾. In tor¬
ta anima tua tume d̃m: ⁊ sacerdotes illꝰ¬

Expanded text:
everis noli discedere a muliere sensata et bona quam sortitus es in timore Dei gratia enim verecundiae illius super aurum non laedas servum operantem in veritate neque mercennarium dantem animam suam servus sensatus dilectus quasi anima tua non defraudes illum libertate neque inopem derelinquas illum pecora tibi sunt adtende illis et si sunt utilia perseverent apud te filii tibi sunt erudi illos et curva illos a puerii sunt? serva corpus illarum, et non ostendas hilarem faciem tuam ad illas. Trade filiam, et grande opus feceris; et homini sensato da illam. Mulier si est tibi secundum animam tuam, non projicias illam; et odibili non credas te in toto corde. Honora patrem tuum, ses; et retribue illis, quomodo et illi tibi. In tota anima tua time Deum, et sacerdotes ill
Abbreviated transcription (Latin):
itas enimillius ñ est bona. Noli u̾bosꝰ
eẽ i multitudine presbiteroꝵ. ⁊ non
treres uerbumintua orõne. Non odig
laboriosa oꝑa: ⁊ rusticationem ab ab¬
altisimno creatam. Non te reputes ĩmł¬
ditudine in disciplinatoꝵ. Mem̃to ire
q̃m non tardabit. Humilia ualde sp̃m

Expanded text:
itas enim illius non bona noli verbosus itas enim illius non bona noli verbosus esse in multitudine presbyterorum et non iteres verbum in tua oratione non oderis laboriosa opera et rusticationem ab Altissimo creatam non te reputes in multitudine indisciplinatorum memento irae quoniam non tardabit humilia valde spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
Oli facere mala ⁊ñ te ¶¬
apprehendent: discede ab iniquo
⁊ discedent mala abs te. Non semines
mala in sultis iniusticie. ⁊ ñ metes ea
in septuplum. Noli querere ab homme
ducatum: neq a rege cathedram ho¬
noris. Non te iustices ante dm̃n: qm̃
agnitor cordis ipse est. Et penes regẽ
noliuelle uideri sapiẽs. Noli querere
fieri iidex. nisi ualeas uirtutem irrũ.¬
pere iniquitatis. ne forte extuescas
faciẽ potentis.⁊ ponas scandalum ĩ a¬
gilrrate tua. Non pecces ĩmultitudĩe
cuutatis: nec te ĩmittas in populum
neq auiges duplicia peccata: nec enĩ
in uno eris ĩmunis. Noli ẽe pusillam¬
mis ĩ anima tua: exorare ⁊ facere ele.¬
mosinam non despicias. Ne dicas. In
multitudine muneꝵ meoꝵ respiciet
ds̃. ⁊ offerente me deo altissimo suscr¬
piet muneramea. Non irrideas hosem
mamaritudine anime. Est enim qͥ
humiliat ⁊ exaltat circum spestorõs.
Noliamare mendatium adu̾sus frẽm
Noliuelle m̃tiri om̃e m̃datium. assior¬

Expanded text:
oli facere mala, et non te adprehendent. discede ab iniquo, et deficient mala abs te. non semines mala in sulcis iniustitiae, et non metes ea in septuplum. noli quaerere ab homine ducatum, neque arege cathedram honoris. non te iustifices ante deum: quoniam agnitor cordis ipse est: et penes regem noli uelle uideri sapiens. noli quaerere fieri iudex, nisi si uales uirtute inrumpere inifaciem potentis, et ponas scandalum in agilitate tua. Non pecces in multitudine civitatis, nec te immittas in populum, neque alliges duplicia peccata, nec enim in uno eris inmunis noli esse pusillanimis in anima tua exorare et facere elemosynam non despicias ne dicas in multitudine munerum meorum respiciet Deus et offerentem me Deo altissimo suscipiet munera mea non inrideas hominem in amaritudine animae est enim qui humiliat et exaltat circumspector Deus noli amare mendacium adversus fratrem noli velle mentiri omne mendacium adsidu
Abbreviated transcription (Latin):
dant ad dnm: ne forte inrt̾ficiat illos.
nes hos. Ego sum dñs d̃s tuus. quie.¬
duxi te de terraegypti:de domo serurde.¬
tis. Non hebis deos alienos coramme.
Non facies tibi sculptile. neq omnem
similitudinẽ q̃u est in celo desuꝑ. ⁊ q̃
interra deorsum. nec eoꝵ que st̾ inaqͥs¬

Expanded text:
llos ds hos ego sum Dominus Deus tuus qui eduxi te de terra Aegypti de domo servitutis non habebis deos alienos coram me non facies tibi sculptile neque omnem similitudinem quae est in caelo desuper et quae in terra deorsum nec eo
Abbreviated transcription (Latin):
inrerciam. ⁊ quartam generationẽ.
eorum qui odert me: ⁊ faciens miseri-¬
cordiam in milia. his qui diligunt
me. ⁊ custodiunt p̃cepta mea. Nonas¬
sumes nom̃ diũi dei tui inanum
Nec enĩ hebit insontem dñs eum. qui
assumpserit nom̃ domini dei suifru
stra. Nem̃tout diem sabbati sc̃ĩfices.
Sex dieb operabis: ⁊ facies omĩa oꝑa
tua. Sepͥtima aut̃ die sabbati dñi dei
tui. non facies omne opus tu ⁊ filius
tuus. ⁊ filia tua. ⁊ seris tuus ⁊ ancu-¬
latua. ⁊ ium̃tum tuñ. ⁊ aduena qui ẽ
intra portas tuas. S ex enim dieb fecit
dominus celum ⁊ terram. ⁊ mare. ⁊ om̃¬
a queieis sunt.⁊ requieuit in die sep.¬
timo. Idcirco bñdixit dñs diei sabbi. ⁊
scificauit eum. Honora prẽm tuum ⁊
matrem tuam ut sis longeuus super
terram qͣm dñs d̾s tuus. dabit tibi. Nõ
occides. ñ mechabis. non furtum facr

Expanded text:
onem eorum qui oderunt me: et faciens misericordiam in millia his qui diligunt me, et custodiunt praecepta mea. Non assumas nomen Domini Dei tui in vanum: nec enim habebit insontem Dominus eum qui assumpserit nomen Domini Dei sui frur: « Memento ut diem sabbati sanctifices. Sex diebus operaberis, et facies omnia opera tua. Septima autem die sabbatum Domini Dei tui. Non facies omne opus, tu et filius tuus et filia tua servus tuus et ancilla tua iumentum tuum et advena qui est intra portas tuas sex enim diebus fecit Dominus caelum et terram et mare et omnia quae in eis sunt et requievit in die septimo idcirco benedixit Dominus diei sabbati et sanctificavit eum honora patrem tuum et matrem tuam ut sis longevus super terram quam Dominus Deus tuus dabit tibi non occides
Abbreviated transcription (Latin):
ueniam ad te ⁊ bñdicam tibi. eid̃si al-¬
tare lapideum feceris michi. ñ edifi-¬
rabis uiud de sectis lapidib. Sienim
iare meum: nec reueletur turpitudo

Expanded text:
tibi. Quod si altare lapideum feceris mihi, non aedificabis illud de sectis lapidibus: si enim tare meum, ne reveletur turpitudo
Abbreviated transcription (Latin):
gͥce. ⁊ latine sonad aurib ꝑcipite: ꝓp̾e
ni aurs s corde ꝑcipitus. Qui senes st̾
⁊ celestes. audiunt sp̃ualit̾. Q autem
h̃irant in terra. appellanturq t̾rem:
aurib ꝑcipiunt. ubicũq alrẽ hec dy¬
ouerba iunctaponuntim. ñ ad sim.¬
plicẽ tm̃ u̾boꝵ sonum s ad recondi.¬

Expanded text:
pite: proprie non aure, sed corde percipitur. Qui senes sunt et caelestes, audiunt spiritualiter: qui autem habitant in terra, appellanturque terreni, auribus percipiunt. Ubicunque aut haec duo verba ponuntur, non ad simplicem tantum verborum sonum, sed ad recondi
Abbreviated transcription (Latin):
mathanai. mathetha. ⁊abeth eliphelech.
iermai manasses. semer. De filiis bani.
maaddi. amiram. ⁊ huheb baneas ⁊ bad.¬
seph. De filus nebiu. ahiel mathathias.
hi acceꝑunt iycores alienigenas:⁊ fue¬
it̃ ex eis mulieres q̃ repererant filios

Expanded text:
Mathanai, Matthetha, Zabed, Eliphelet, Mathanai, Matthetha, Zabed, Eliphelet, Jermai, Manasse, Semei. De filiis Bani, Maadi, Amram, et Uel, Baneas, et Badseph. De filiis Nebo, Jeiel, Mathathia, hi acceperunt uxores alienigenas, et fuerunt ex eis muli
Abbreviated transcription (French):
offerrent. Et de filiis emm̃. anani ⁊ zebe.¬
dia. Q de filns serim. masia ⁊ helia ⁊ seme¬
ia ⁊ iahihel. ⁊ orias. Et de filiis fessur. heli.¬
oenai. maasia ismaheb nathanahel io¬
zabech. ⁊ elesa. Ex de fiuis leuitaꝵ. iofa¬
beth. ⁊ semei. ⁊ celaia. ipse ẽ calita. phatha¬
la. iuda. ⁊ elearer. Q de cantorib helia¬
sub. ⁊ de ianitorib sellum. ⁊ thelẽ. ⁊ uri.
Et exismel de filus ꝑharos. rem̾a. ⁊ eria
⁊ melchia. ⁊ mianun. ⁊ elierer. ⁊ melchia.
⁊ banea. Et defiuis helam. mathania.⁊ a.¬
O defiliis zethua. helioenai. eliasib. ma¬
thania. ⁊ iherimuih. ⁊ zabed ⁊ arira. Eẜ
defiiis bebar. iohannan. a nania ⁊abbai.
athalia. Et de filiis bani. mosollam ⁊ mel-¬
luch. ⁊ adaia. iasub. ⁊ saal ⁊ romoth. Et
de filiis phechinoab. edna. ⁊ chalab ba¬
naias. massias. mathanias. beselehela
benina. ⁊ manasse.E de fiuiis erẽ . elierer
iesus melchias semeias. symeon. bẽia:¬
mii. maloch. samarias. De filus a som

Expanded text:
ni, et Zebedia. Et de filiis Arim, Maasia, et Elia, et Semeia, et Jehiel, et Ozias. Et de filiis Pheshur, Elioenai, Maasia, Ismael, Nathanael, Jozabed, et Elasa. Et de filiis Levitarum, Jozabed, et Semei, et Celaia, ipse est Calita, Phataia, Juda, et Eliezer. Et de cantoribus, Eliasib. Et de janitoribus, Sellum, et Telem, et Uri. Et ex Israel, de filiis Pharos, Remeia, et Jezia, et Melchia, et Miamin, et Eliezer, et Melchia, et Banea. Et de filiis Elam, Mathania, ZaEt de filiis Zetha, Elioenai, Eliasib, Mathania, et Jerimuth, et Zabed, et Aziza. Et de filiis Bebai, Johanan, Anania, Zabbai, Athalai. Et de filiis Bani, Mosollam, et Melluch, et Adaia, Jasub, et Saal et Ramoth. Et de filiis Phaeth Moab, Edna, et Chalal, Banaias, Maasias, Mathanias, Beseleel, et Bennui, et Manasse. Et de filiis Erem, Eliezer, Jesue, Melchias, Semeias, Simeon, Benjamin, Maloch, Samarias. De filiis Asom.
Abbreviated transcription (Latin):
dies xc. nisi aterex mutatur in lacũ
leonum. Nũc itaq rex confirma sen-¬
tentiã ⁊ scribe decretũ. ut ñ ĩmictecur
ꝙ stacutum ẽ amedis atq ꝑsis neq
p̃uaricari cuiqͣm liceat. Porro rexda

Expanded text:
inta, nisi a te rex, mittatur in lacum leonum. Nunc itaque, rex, confirma sententiam, et scribe decretum: ut non immutetur quod statutum est a Medis et Persis, nec praevaricari cuiquam liceat. Porro rex Da
Abbreviated transcription (Latin):
lis quoꝵdam suggestionib regñ studia
deprauentur. Unde ꝓuidendum ẽ ꝑacioĩ¬
um ꝓuintiaꝵ. Nec putare debetis si diu̾¬
sa ubeamus exanimi nr̃i uenire leuita-
de s ꝓ qualitate ⁊ necessitate rẽporumut
reipublice poscidutilitas ferre sententiã
Et ut manifestius quod dicimus intel.¬
ligatis. aman filius amadathi ⁊ aĩo ⁊
mente macedo. alienusq a ꝑsaꝵ sãgiũe
⁊ pietatẽ nrãm sua crudelitate cõma¬
⁊ tantam in se exꝑtus humanitatẽ. ut
pat̾ nx uocaretur.⁊ adoraretur ab om̃i¬
b post regem scd̃s. Qͥ intm̃ arrogantie

Expanded text:
nibus regum studia depraventur. Unde providendum est paci omnium provinciarum. Nec putare debetis, si diversa jubeamus, ex animi nostri venire levitate, sed pro qualitate et necessitate temporum, ut reipublicae poscit utilitas, ferre sententiam. Et ut manifestius, quod dicimus, intelligatis, Aman filius Amadathi, et animo et gente Macedo, alienusque a Persarum sanguine, et pietatem nostram sua crudelitate comma tantam in se expertus humanitatem, ut pater noster vocaretur, et adoraretur ab omnibus post regem secundus: qui in tantum arrogan
Abbreviated transcription (Latin):
stidiosis. uel a maugnis lectorib ñ debeo
reꝑbari. habeant qui uolunt ueteres li.¬
bros uel inm̃branis purpureis auro ar-¬
gentoq descriptos. uel untialib ut iuil¬
go auint utt̾is onera magis exarata ꝙͣ
codices: dum modo mͥ meisq ꝑmittant
pauꝑes h̃ere scedulas. ⁊ ñ tam pulchros
codices qm em̃datos. Utraq editio. ⁊ sep.¬
tuaginta uycta grecos. ⁊ mea uixͣ hebreos
ĩ iatinum meo labore translata est. Eli¬
gat unusquisq qđ uult: ⁊ studiosum

Expanded text:
stidiosis, vel a malignis lectoribus non debeo stidiosis, vel a malignis lectoribus non debeo reprobari? Habeant qui volunt veteres libros, vel in membranis purpureis auro argentoque descriptos, vel uncialibus, ut vulgo aiunt, litteris, onera magis exarata, quam codices: dummodo mihi, meisque permittant pauperes habere schedulas, et non tam pulchros codices, quam emendatos. Utraque editio, et Septuaginta juxta Graecos, et mea juxta Hebraeos, in Latinum meo labore translata est. Eligat unusquisque quod vult: et studiosum
Abbreviated transcription (Latin):
cõprehendi: legat fuonẽ iosephũ. orige.¬
nem. cesariensẽ. eusebium. ⁊ eoꝵ testimo.¬
nio me ueꝵ dicere comꝓbabit. Audiãt
quapropt̾ canes mei idcirco me ĩ hoc uolu¬
mine laborasse: ñ ut int̾pretationẽ anti.¬
ꝙ  reprehenderem. s ud ea q̃ in illa. aut
obscurast̾ aut omissa. aut certe scͥꝑtoꝵ
nitio deprauata. manifestiora nr̃a int̾¬
pretatione fierent. Q ⁊ hebreum s̾mo¬
nem ex parte didicimus. ⁊ in latino pe¬
ne abipsis incunabulis. int̾gramaţi¬
cos ⁊ rethores ⁊ philosophos detriti sumꝰ.
Qõ si apᷤ grecos post seꝑtuaginta eomo¬
nem. iam xp̃i euuangłio choruscante.
indeus aquila. ⁊ sĩmachus actheodotiõ
indairantes. heretici st̃ recepti. qͥ multa
mist̾ia saluatoris subdola int̾pretatõe
celarunt. ⁊ tñ in exaplois hñtur apud
ecclias. ⁊ explanantur ab eccl̃iasticis ur¬
do portans. cuius studium fuit omissa
repetere deprauata corrigere. ⁊ sacram̃ta
eccł̃ie puro ⁊ fideli aꝑire sermons uel a fa¬

Expanded text:
 Origenem, Caesariensem Eusebium, et eorum testimonio me verum dicere comprobabit. Audiant quapropter canes mei, idcirco me in hoc volumine laborasse, non ut interpretationem antiquam reprehenderem, sed ut ea, quae in illa aut obscura sunt, aut omissa, aut certe scriptorum scriptorum depravata, manifestiora nostra interpretatione fierent, qui et Hebraeum sermonem ex parte didicimus, et in Latino pene ab ipsius incunabulis inter grammaticos et rhetores et philosophos detriti sumus. Quod si apud Graecos post Septuaginta editionem, jam Christi Evangelio coruscante, Judaeus Aquila, et Symmachus ac Theodotion judaizantes haeretici sunt recepti, qui multa mysteria Salvatoris, subdola interpretatione celarunt, Ecclesias, et explanantur ab ecclesiasticis vite portans, cujus studium fuit omissa repetere, depravata corrigere, et sacramenta Ecclesiae puro ac fideli aperire sermone, vel a fa
Abbreviated transcription (Latin):
suit int̾fic̃e t̾cia .xͣ. die mensis duodecimi.
qui uocatur adar. hanc enim diem op̃c
tote diem. ⁊ celebrate eam cũ omĩ leticia
ur ⁊m posteꝵ cognoscantur om̃s quifi-¬
delit̾ persis obediunt. dignam ꝓfide reci-¬
peremercedem. qui aũt insidiantur reg.
noeoꝵ ꝑire proscelere. Om̃is aut̃ ꝓuin:¬
tia ⁊ ciuitas q̃ noluerit sollẽpnitatis hͦ
cẽ particeps. gladio ⁊ igne pereat. ⁊ sic de¬
loatur. ut ñ solum hominib s ĩ bestus
inuia sit ⁊ in sepit̾num ꝓ exemplo contẽptꝰ¬

Expanded text:
sint interficere tertia decima die mensis duodecimi, sint interficere tertia decima die mensis duodecimi, qui vocatur ADAR. Hunc enim diem, omnitote diem, et celebrate eam cum omni laetitia, ut et in posterum cognoscatur, omnes, qui fideliter Persis obediunt, dignam pro fide recipere mercedem: qui autem insidiantur regno eorum, perire pro scelere. Omnis autem provincia et civitas, quae noluerit solemnitatis hujus esse particeps, gladio et igne pereat, et sic deleatur, ut non solum hominibus, sed etiam bestiis invia sit in sempiternum,
Abbreviated transcription (Latin):
fide ⁊ bñficus uiuimus. ⁊ consortẽ regni
nr̃i hester cum om̃i gente sua. noius qͥ¬
bdam atq inauditis machinis exꝑetul̃
in mortem. hoc cogitans ut illis int̾fectie
insidiaretur nr̃e solitudini ⁊ regnum
ꝑsarum transferret in macedona. Nos añ
a pessimo mortalium iuideos neci desti¬
natos. innulla penitus culpa repperimꝰ.
s econtrario iustis utentes legib. ⁊ fiui.¬
os altissimi ⁊ maximi semꝑq iuuentis
dei. cuius bñficio ⁊ pr̃ib nrĩs. ⁊ nob̾ reg¬
num est traditum. ⁊ us hodie custodit᷑
Undo eas litteras quas sub nomine no¬
stro ille direxerat. sciatis ẽẽ irritas. ꝓqͦ
scelere ante portas huius urbis. id est su¬
sis. ⁊ ipse qui machinatus est. ⁊ omns
cognatio eius pendet in patibulis. nõ
nobis s deo ei rectlente qd̾ meruit. Hocãt
edictum qd ñc mittimus incunctis ur¬
bib ꝓponatir. ito uiceat iudeis un legr¬
b sius. Quib debetis f̾e adminiculo: ut
eos qui se ad necem coꝵ parauerant pos-¬

Expanded text:
consortem regni nostri Esther, cum omni gente sua, novis quibusdam atque inauditis machinis expetivit in mortem: hoc cogitans, ut illis interfectis, insidiaretur nostrae solitudini, et regnum Persarum transferret in Macedonas. Nos autem, a pessimo mortalium Judaeos neci destinatos, in nulla penitus culpa reperimus, sed econtrario justis utentes legibus, et filios altissimi et maximi, semperque viventis Dei, cujus beneficio et patribus nostris et nobis regnum est traditum, et usque hodie custoditur. Unde eas litteras, quas sub nomine nostro ille direxerat, sciatis esse irritas. Pro quo scelere ante portas hujus urbis, id est, Susis, et ipse qui machinatus est, et omnis cognatio ejus pendet in patibulis: non nobis, sed Deo ei reddente quod meruit. Hoc autem edictum, quod nunc mittimus, in cunctis urbibus proponatur, ut liceat Judaeis uti legibus suis. Quibus debetis esse adminiculo, ut eos, qui se ad necem eorum paraverant, pos
Abbreviated transcription (Latin):
edidimus. septingenti ferme. aut dcco uͭ
rosusq lib. feditatem siupublice legentib
prebeat. hec aut̃ translationullũ deueti¬
b sequitur interpretem. s ⁊ ex ipso hebra.¬
ico. arabicoq d̾ mone. ⁊ interdum syro nẽ
uerba. nunc sensus. nunc simui ittrũq
resonabit. Obliquus enim etiam apud
hebreos lib̾totus fertur ⁊ lubricus. ⁊ ꝙ gre¬
dũq aluud loquitur aliudagto ut si uel̃
anguillam aut murenulã strictis tenere
manib quanto fortius presseris. tantocr-¬
tius elabitur. Meminime ob intelligentt.¬
am huius uoluminis licłleũ quẽdã p̃cep.¬
torẽ. qui ap̃ hebreos primus haberi pirta.¬
batur. ñ parius redemisse nũmis. Cuiꝰ
doctrina analiqͥd ꝓfecerim nescio. hoc uꝰ¬
num scio: ñ potuisse me inderpretari. nisi
qd̃ ante intellexeram. A principio itaq
uoluminis usz aduerba iob. ap̃ hebreos
ꝓsa oĩo est. Porro a uerbis iobĩ qͥb ar ꝑe¬

Expanded text:
edidimus, septingenti ferme aut octingentedidimus, septingenti ferme aut octingentrosusque liber, foeditatem sui publice legentibus praebeat. Haec autem translatio nullum de veteribus sequitur interpretem; sed ex ipso Hebraico, Arabicoque sermone, et interdum Syro, nunc verba, nunc sensus, nunc simul utrumque resonabit. Obliquus enim etiam apud Hebraeos totus liber fertur et lubricus: et quod Graedumque aliud loquitur, aliud agit: ut si velis anguillam aut muraenulam strictis tenere manibus, quanto fortius presseris, tanto citius elabitur. Memini me ob intelligentiam hujus voluminis, Lyddaeum quemdam praeceptorem, qui apud Hebraeos primus haberi putabatur, non parvis redemisse nummis: cujus doctrina an aliquid profecerim, nescio: hoc unum scio, non potuisse me interpretari, nisi quod ante intellexeram. A principio itaque voluminis, usque ad verba Job, apud Hebraeos prosa oratio est. Porro a verbis Job, in quib
Abbreviated transcription (Latin):
sqͥpture diuine lib̾s
adu̾sarioꝵ respond̾e
maledictis. qui ine̾¬
pretationẽ meã rep̃-¬
hensione seꝑtuagĩ.¬
ta interpretum criminantur quasiñ ⁊ a.
pud grecos. aquila simmachus ⁊ theodo¬
tion. uel uerbum e uerbo uel sensume
sensu uel ex utroz cõmixtum. ⁊ medie tẽ¬
peratum genus translationis expresse-¬
rint. ⁊ omĩa ueteris instrunci uolumi¬
na origenes obelis asteritisqz distinx̾it
quos uel adoitos uel de theodotione sũp¬
tos translationi antiq̃ inseruit ꝓbans
defuisse ꝙ adlitum est. Discant gͥ obtre¬
statores mei recip̾e in toto qd̃ in partib
susceꝑunt: aut int̾pretationem meam
c̃ asteriscis sius radere. Neq enim fieri
potest. ut quos plura int̾misisse susce.¬
perint. non eosd̾ ⁊ in quibz dam errasse
fateantur precipue in iob. Quisi ea q̃
sub asteriscis addita sunt subtraxeris. pars
maxima de truncabitur. Et hoodumtaxat
ap̃ grecos. Ceterx ap̃ latinos ante eam tns-¬
lationẽ suam sub asteriscis ⁊ obelis nuꝑ

Expanded text:
e libros adversariorum respondere maledictis: qui interpretationem meam, reprehensionem Septuaginta Interpretum criminantur: quasi non et apud Graecos Aquila, Symmachus, et Theodotio, vel verbum e verbo, vel sensum e sensu, vel ex utroque commixtum, et medie temperatum genus translationis expresserint: et omnia veteris Instrumenti volumina Origenes obelis asteriscisque distinxerit, quos vel additos, vel de Theodotione sumptos, translationi antiquae inseruit, probans defuisse quod additum est. Discant igitur obtrectatores mei recipere in toto, quod in partibus susceperunt, aut interpretationem meam cum asteriscis suis radere. Neque enim fieri potest, ut quos plura intermisisse perspexerint, non eosdem etiam in quibusdam errasse fateantur, praecipue in Job: cui si ea quae sub asteriscis addita sunt, subtraxeris, pars maxima voluminis detruncabitur: et hoc dumtaxat apud Graecos. Caeterum apud Latinos, ante eam translationem, quam sub asteriscis et obelis nuper
Abbreviated transcription (Latin):
plectit᷑. Prosa incipit u̾su labit᷑ pedest᷑ s̾.¬
mone finitur. Omnesq leges dialectice
ꝓpositione assũptione confirmatione.
clusione det̾minat singula in eo uerba
plena st̃ sensib. Et ut de ceteris sileam.
resurrectionem corpoꝵ sic ꝓpħ̾at: ut nul¬
lus de ca manifestius uel cautius scͥpse-

Expanded text:
linum ? Prosa incipit, versu labitur, pedestri sermone finitur, omnesque leges dialecticae positione, adsumptione, confirmatione, conclusione determinat. singula in eo uerba plena sunt sensibus et, ut de ceteris sileam, resurrectionem corporum sic prophetat, ut nullus de ea uel manifestius uel cautius scripse
Abbreviated transcription (Latin):
siex magnus arraxersis. ab
india us ethiopiam centum iuguiti sep¬
tem ꝓuintiaꝵ ducib ac principib qͥ
nostre obediunt iussioni salutẽdicit.
Multi bonitate principum ⁊ honore qͥ
in cos couatus est abusi st̾ insuꝑbiam.
⁊ ñ solum subiestos regib nituntur op¬
primere. s datam sͥ gl̃am ñ ferentes in
ipsos qui dederũt moliuntur insidias.
Nec contenti st̾ grãs non agere benefici¬
i. ⁊ humanitatis in se iira iuolars sdͥi
ꝙͣ cũcta c̾nentis arhittant᷑ sefug̾e posse sẽtẽ

Expanded text:
 ab India usque Aethiopiam, centum viginti septem provinciarum ducibus ac principibus, qui nostrae obediunt jussioni, salutem dicit. Multi bonitate principum, et honore qui in eos collatus est, abusi sunt in superbiam: et non solum subjectos regibus nituntur opprimere, sed datam sibi gloriam non ferentes, in ipsos, qui dederunt, moliuntur insidias. Nec contenti sunt gratias non agere beneficiis, et humanitatis in se jura violare; sed Dei quoque cuncta cernentis arbitrantur se fugere posse sente
Abbreviated transcription (Latin):
robur manuum suaꝵ idoloꝵ potentie
deputantes. uolunt tua mutare ꝓmis-¬
sa ⁊ delere hereditatem tuam. ⁊ claudereo¬
rate laudantium atq extinguere głam
templi ⁊ altaris tui. nt aꝑiant ora genti.¬
um. ⁊ laudent idoloꝵ fortitudinẽ. ⁊ predicẽt
carnalem regẽ in sempit̾num. Netradas
domine sceptrum tuum huis quiñ st̃:ne
rideant ad riunam nr̃am. Sz euerte con-¬
suiũ eoꝵ suꝑ eos: ⁊ eum quim nos ceptt

Expanded text:
robur manuum suarum, idolorum potentiae robur manuum suarum, idolorum potentiae deputantes, volunt tua mutare promissa, et delere haereditatem tuam, et claudere ora te laudantium, atque exstinguere gloriam templi et altaris tui, ut aperiant ora gentium, et laudent idolorum fortitudinem, et praedicent carnalem regem in sempiternum. Ne tradas, Domine, sceptrum tuum his, qui non sunt, ne rideant ad ruinam nostram: sed converte consilium eorum super eos, et eum qui in nos