comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uimꝰ. & terrus in crariis. & lib̾tus
nr̃os mard aldo &e uxore sua. uł fi.¬
liis eoꝵ. quẽ genitrix mea Rustiea
de pago geneuense fecit uenire. &
suꝑ ipsa terra ipsus mansurus fecit.
Terra & mancipia in seuelis quẽ
de auolo pbro &e de freb̾ga femina
auunculos nr̃ domins senforianus
conquisiuit. Et lib̃tõs nr̃os in arto¬
nosco filius uictore. & uere. iohis
iusteb̾tus. paulos. & uerissimus.
iustina. &. bertildes. ipsa terra
& mancipia in seuelis in benefitio
habent. tu heres mea sacro sancta
ȩccła scĩ Petri noualitius monaste-¬
rii. ut habeas uolo ac iubeo. Capan¬
nas quẽ ad lib̾ta mea nom̃ suꝑserip-¬
te berteldi. dedi. uolo ut habeat.
de adheredẽ mea aspiciat. Uobri-¬
dio quẽ de mauro conquisiui. &
ad lib̾ta mea suꝑseripte nomen
iustini dedi. quẽ dadinus habet.
uolo ut habeat. & ad heredẽ meã
aspiciat. Colonic̃a utronno ex alo.¬
de parentũ meoꝵ glasia. pentus
bullone. muc eunaua bladonis. tu

Expanded text:
vimus, et terras in Crariis, et libertus vimus, et terras in Crariis, et libertus nostros Maroaldo, et uxore sua vel filiis eorum, quem genitrix mea Rustica de pago Genevense fecit venire et super ipsa terra ipsus mansurus fecit; terra et mancipia in Sevelis, quem de Avolo presbitero et de Freberga femina avunculos noster, domnus Senforianus, conquisivit; et libertos nostros in Artonosco, filius Victore et Vere, Johannis, Justebertus, Paulos et Verissimus, Justina et Bertildes, ipsa terra et mancipia in Sevelis in benefitio habent, tu, heres mea, sacrosancta æcclesia Sancti Petri Novalitius monasterii, ut habeas volo ac jubeo. Capannas, quem ad liberta mea, nomen superscripte Berteldi, dedi, volo ut habeat et ad heredem mea aspiciat. Vobridio, quem de Mauro conquisivi et ad liberta mea superscripte, nomen Justini, dedi, quem Dadinus habet, volo ut habeat et ad heredem meam aspiciat. Colonica Utronno, ex alode parentum meorum, Glasia, Pentus Bullone, Muccunava Bladonis, tu,
Abbreviated transcription (Latin):
cere debeant. Boms crauiosco tu
heres mea sacrosancta eccła sc̃i petri
monasterii noualicius. ut habeas
uolo ac iubeo. Similit᷑ corte mea
ualerignaca una cũ lib̾tũ meũ sa-¬
uino cũ filius suos. & filiis lib̾ti mei
sisebga magnib̾tũ cũ germanus suos
& filius suos. uł alius lib̾tus nr̃os qui
ad ipsa curte aspiciunt. habere uolo
ac iubeo. Roma una cũ ad pendiciis
ear. & alpes preter quẽ ad lib̾tus
meos infantes aldesredo & godoħti
in ipsa roma dedimꝰ. uolo ut habe¬
ant. & ipsi ad heredẽ meã aspiciãt.
Laquatico una cũ appenditiis suas.
ad ipsa loca ꝑtinentes. & qđ a libta
mea dumnulina quẽ cõmutaui:
Dedi in ipsũ laquatico uolo ut habe¬
at. & adheredẽ meã sacroscã eccła
aspiciat. Et terras in esturbatina
quẽ de boneualo conquisiui. & ad
suprascripta lib̾ta mea nom̃ sende¬
berti dedi. uolo ut habeat. & ad
heredẽ meã aspiciat. Colonicas in
tarane quẽ de ricubga conquisi.¬

Expanded text:
cere debeant. Bonis Craviosco tu, cere debeant. Bonis Craviosco tu, heres mea, sacrosancta æcclesia Sancti Petri monasterii Novalicius, ut habeas volo ac jubeo: similiter, corte mea Valerignaca, una cum libertum meum Savino, cum filius suos, et filiis liberti mei, Siseberga; Magnibertum, cum germanus suos et filius suos vel alius libertus nostros qui ad ipsa curte aspiciunt, habere volo ac jubeo. Roma, una cum adpendiciis earum, et alpes preter quem ad libertus meos, infantes Aldefredo et Godoberti, in ipsa Roma dedimus, volo ut habeant et ipsi ad heredem meam aspiciant; Laquatico, una cum appenditiis suas ad ipsa loca pertinentes, et quod a liberta mea, Dumnulina, quem commutavi, dedi in ipsum Laquatico volo ut habeat et ad heredem meam, sacrosancta æcclesia, aspiciat; et terras in Esturbatina, quem de Bonevalo conquisivi et ad suprascripta liberta mea, nomen Sendeberti, dedi, volo ut habeat et ad heredem meam aspiciat; colonicas in Taraone, quem de Ricuberga conquisi
Abbreviated transcription (Latin):
uuapencense. his nominib rusticui
& lupolma.Itẽq & in ipsũ pago
uuapemcense altana. quẽ de alode
parentũ meoꝵ habeo. curenno.
galisco ancilla. quẽ genitor m̃s de
ꝑsa conquisiuit. & illas terras ibi¬
dẽ in campania. cũ illa alpe cassau¬
da. quẽ de lauarnosco ibidẽ habe¬
mus. ipsas terras usq ad summa
mancipia quẽ si agria conquisiium.
lsta omĩa supra seripta. un a cum
campis. pratis. siluis pascuis. alpib
adiacentib q suis ad ipsa loca ꝑti-¬
nentis. tu saero scã ȩccła habeas
uolo ac iubeo. Simile nãq modo.
in ipso pago uuapomeense corte
mea opaga cũ omnis appenditiis
suas ad se ꝑtinentes. quẽ a lode
parentũ meoꝵ habeo. apud colo¬
nica quẽ de uenatore auimculus
meus domnos semforianus ep̃s
conquisiui. tu heres mea ut ha¬
beas uolo ac iubeo. Colonca subtus
ripas quẽ ad lib̾tũ meũ nom̃ bertarii
dedimus. infantes sui habeant uolo
ac iubeo. & ipsi adherede mea aspi-¬

Expanded text:
Vuapencense, his nominibus Rusticii Vuapencense, his nominibus Rusticii et Lupolina; itemque, et in ipsum pago Vuapemcense, Altana, quem de alode parentum meorum habeo, Curenno, Galisco, Ancilla, quem genitor meus de Persa conquisivit, et illas terras ibidem in Campania, cum illa alpe Cassauda, quem de Lavarnosco ibidem habemus, ipsas terras usque ad summa mancipia quem de Siagria conquisivimus. Ista omnia suprascripta, una cum campis, pratis, silvis, pascuis, alpibus adjacentibusque suis, ad ipsa loca pertinentis, tu, sacrosancta æcclesia, habeas volo ac jubeo. Simile namque modo, in ipso pago Vuapomcense, corte mea Opaga, cum omnis appenditiis suas ad se pertinentes, quem alode parentum meorum habeo, apud colonica, quem de venatore avunculus meus, domnos Semforianus episcopus, conquisivi, tu, heres mea, ut habeas volo ac jubeo. Colonica subtus Ripas, quem ad libertum meum, nomen Bertarii, dedimus, infantes sui habeant volo ac jubeo, et ipsi ad herede mea aspi
Abbreviated transcription (Latin):
Simile nãq modo in pago uuapen¬
cense. corte mea talarno. una cum
lib̾tus nr̃os sicualdo cũ sorores suas. &
infantes eaꝵ maximo cũ ircore
sua &e infantes eoꝵ calaico. una
cũ lib̾tus nr̃os & allionicos quem de
iuudegunde conquisiumꝰ. & lib̾ti
nr̃i in ipsũ allionicus cõmanere ui¬
dont᷑. Marius cũ germanos suos.&.
lib̾tus nrõs in uenauella. hideb̾tũ
cũ uxore sua. & infantes eor quẽ
de uuidegunde ad nos ꝑuenerunt.
kc alares quẽ de ipsa iuiudegunde
conquisiuimꝰ. matarellos libertus
nr̃ manet. In colonica dominicale
& extra sunt terras & uineas domi¬
nicales. Ista onña supra seripta.
una cũ lib̾tis accolonis & seruis.
una cũ adiunctis adiacentiisq suis.
ad ipsa loca ꝑtinentes. te sacrosẽa
eccła ut habeas uobo ac ubeo. Et
dono lib̾to meo ad ipsa ȩcła nom̃
amalb̾to. qui haboe uxore filia ipsi
matturello. quẽ ego manumisi. &
ipsũ dua mancipia dedi ad casa

Expanded text:
Simile namque modo, in pago VuapenSimile namque modo, in pago Vuapencense, corte mea Talarno, una cum libertus nostros Sicualdo, cum sorores suas et infantes earum; Maximo, cum uxore sua et infantes eorum; Calaico, una cum libertus nostros, et Allionicos quem de Vuidegunde conquisivimus, et liberti nostri in ipsum Allionicus commanere videntur, Marius cum germanos suos; et libertus nostros in Venavella, Hidebertum cum uxore sua et infantes eorum, quem de Vuidegunde ad nos pervenerunt; Kalares quem de ipsa Vuidegunde conquisivimus: Matarellos, libertus noster, manet in colonica dominicale, et extra sunt terras et vineas dominicales: ista omnia suprascripta, una cum libertis, ac colonis et servis, una cum adjunctis adjacentiisque suis, ad ipsa loca pertinentes, te, sacrosancta æcclesia, ut habeas volo ac jubeo. Et dono liberto meo ad ipsa æcclesia, nomen Amalberto, qui habet uxore filia ipsius Mattarello, quem ego manumisi, et ipsum dua mancipia dedi ad casa
Abbreviated transcription (Latin):
& qđ domino uual deb̾to ep̃o & de Ri¬
gub̃ga ibidẽ conquisiuimꝰ. Et colonica
ubi dicit᷑ albariosco. quẽ marcianus
seruos nr̃ habet. quẽ de dodone pa-¬
rente meo in ipso pago ebredimense
ad me ꝑuenit. Necnon &e colonica
nr̃as in pago rigomagense quem
baronta lib̾tus nr̃ in benefitiũ hab&
& lib̾to meo ipsũ barontane. una a pđ
solia quẽ ei dedimꝰ. ut ad te heres
meã ipse baronta aspicere debeat.
uolo ac iubeo. ltẽ in ipsũ pago ebre¬
dimense. colonicas in boresio. quẽ
sauma in benefitio habet. Rodisubi
uerbicarns nr̃ nom̃ laurentiuf
manet. Colonicas in uelentio. quẽ
ꝑ p̃ceptionẽ dominica de ratione
riculfu & germano suo rodbaldo
ad nos ꝑuenit. Omĩa & ex omĩbus.
quicqͥd in ipsũ pageo ebredunense.
seu &e in ualle moccense. & rigoma¬
gense. tã de conquesto quã de alode
parentũ nr̃oꝵ. nob̃ in ipsus pagos
obuenit aduenit ad integrũ. una
cũ alpes. tibi suprascripta heresmeã
sacroscã eccła habere uolo ac iubeo.

Expanded text:
 domno Vualdeberto episcopo et de Riguberga ibidem conquisivimus; et colonica ubi dicitur Albariosco, quem Marcianus servos noster habet, quem de Dodone parente meo in ipso pago Ebredunense ad me pervenit; necnon et colonicas nostras in pago Rigomagense, quem Baronta libertus noster in benefitium habet, et liberto meo ipsum Barontane, una apud solia quem ei dedimus, ut ad te, heres meam, ipse Baronta aspicere debeat volo ac jubeo. Item, in ipsum pago Ebredunense, colonicas in Boresio, quem Savina in benefitio habet; Rodis ubi verbicarius noster, nomen Laurentius, manet; colonicas in Velentio, quem per preceptionem dominica de ratione Riculfu et germano suo Rodbaldo ad nos pervenit; omnia et ex omnibus, quicquid in ipsum pago Ebredunense, seu et in valle Moccense et Rigomagense, tam de conquesto quam de alode parentum nostrorum, nobis in ipsus pagos obvenit, advenit, ad integrum, una cum alpes, tibi suprascripta heres meam, sacrosancta æcclesia, habere volo ac jubeo.
Abbreviated transcription (Latin):
gendi habeatis. ut hunc uoluntutis
nrȩ. quẽ ꝑ hunc testam̃tũ meũ
ad heredem meã ȩccła scõ petro
monasterio ꝓ substantia monacho¬
rũ. & pauperoꝵ delegaui. ut in
nullo ꝑmittatis conuellere nec
irrumpere. ut ad augm̃tis mer.¬
cedis uestrȩ cõmune ꝑtieat. Et
siquis sperat hoc tomerario con¬
tra hanc uoluntatẽ meã quem
ꝓmptissimã deuotionẽ conseribere
rogaui insidiator extiterit.&. sese
inferat ad ipsũ scm̃ locũ heredẽ meã
sociantẽ fiseo auri libras quinqua-¬
ginta. & qd repetit & uindicare
non ualeat. stipulatione ꝓ onmi
firmitate subnixa.¬
E Ego abbo hunc testam̃tũ
a me factũ. +¬

Expanded text:
nc voluntatis nostræ, quem per hunc testamentum meum ad heredem meam, æcclesia Sancto Petro monasterio, pro substantia monachorum et pauperorum delegavi, ut in nullo permittatis convellere nec irrumpere, ut ad augmentis mercedis vestræ commune pertineat. Et, si quis sperat hoc temerario contra hanc voluntatem meam, quem promptissimam devotionem conscribere rogavi, insidiator extiterit et sese inferat ad ipsum sanctum locum, heredem meam, sociantem fisco auri libras quinquaginta, et quod repetit et vindicare non valeat, stipulatione pro omni firmitate subnixa. Ego ABBO, hunc testamentum a me factum.
Abbreviated transcription (Latin):
ipso confirmante. & ab ȩccła romana sibi esse
conlatũ. & p̃cessorib eoꝵ monasteriũ p̃tex¬
tati. tradiderunt cartas auctoritatis scrip¬
tȩ. Anictoritas uͦ eoꝵ hȩc agebat. ut in
om̃i territorio p̃notato. nulla ullius psona
loci adquirendi aliquid quãius modicul. in
ullo tã nlaicali honore. quã etiã in egcłasti¬
eo ulo mͦ licentiã auctoritatis habeat ues
recipiendi p̃ter monachos montis maioris.
auetorctate romana a quã & ipsi habe¬
bant. Tandẽ ꝓbata suoꝵ auctoritate.
timens eccłam romanã contra ire.
Rogatu iterati iã lsmidonis. & p̾fati
abbatis honorandi p̾cibus. monaco̾ꝵq
suoꝵ amnciciis: firmans. laudaui iuxta
textũ sui scriptionis. retento tam̃ ȩccle.¬
siastico censu. firmante atq conlau¬
dante arberto. & loħe de podio. atꝙ
Aloardo. cȩterisq quã plurib eiusdẽ

Expanded text:
ipso confirmante, et ab æcclesia Romana sibi esse ipso confirmante, et ab æcclesia Romana sibi esse conlatum et precessoribus eorum monasterium pretextati, tradiderunt cartas auctoritatis scriptæ. Auctoritas vero eorum hæc agebat ut, in omni territorio prenotato, nulla ullius persona loci adquirendi aliquid, quamvis modicum, in ullo, tam in laicali honore quam etiam in æcclesiastico, ullo modo licentiam auctoritatis habeat vel recipiendi, preter monachos Montis Majoris, auctoritate Romana, a qua et ipsi habebant. Tandem, probata suorum auctoritate, timens æcclesiam Romanam contra ire, rogatu iterati jam Ismidonis et prefati abbatis honorandi precibus monachorumque suorum amiciciis, firmans laudavi, juxta textum sui scriptionis, retento tamen æcclesiastico censu, firmante atque conlaudante Arberto et Johanne de Podio atque Aloardo cæterisque quam pluribus ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
grãnopolitanȩ. cunctis successorib meis tã
ep̃is quã eciã canonicis filus eiusdẽ matris
ȩccłȩ. Necessariũ ducens significare uobis
decreui. dudũ me fecisse quandã dispositio¬
nẽ de quibusdã rebus ȩccłasticis iuris uide¬
licet ep̃alis p̃fatȩ eccłȩ in roianensis partib
in quantũ principatus p̃sentis ismidonuᷤ
tpris haberi uidetur. uł nom̃ habetur &¬
ne ultra post discessũ meũ quodã modo mouea¬
mini nescientes. cur qualit᷑ ue fecerĩ. friben¬
dũ tradidi. Accidit enĩ re uera scitote. qͦndã
p̃fatũ ismnidonẽ. ut dictũ ẽ donũ illiꝰ pͥnotatȩ
regionis. & amicũ uidelicet nr̃ȩ sedis. ante
p̃sentiã nram deuenisse. & abbatẽ iurum
religiosũ atq honestũ Benedictũ secũ conclia¬
xise. monachoꝵ suoꝵ turma consertũ. monas¬
terii scilicet montis maioris. Iui aserentes qđd ã
donũ. uł conuenim̃tũ. antiquitus romane
ȩccłe factũ. ab auo uł patro p̃fixi lsudonas.

Expanded text:
Gratianopolitanæ, cunctis successoribus meis, tam episcopis quam etiam canonicis, filiis ejusdem matris æcclesiæ. Necessarium ducens significare vobis decrevi dudum me fecisse quandam dispositionem de quibusdam rebus æcclesiasticis, juris videlicet episcopalis prefatæ æcclesiæ, in Roianensis partibus, in quantum principatus presentis Ismidonis temporis haberi videtur vel nomen habetur. Ene ultra, post discessum meum, quodam modo moveamini, nescientes cur qualiterve fecerim, scribendum tradidi. Accidit enim re vera, scitote, quondam prefatum Ismidonem, ut dictum est, donum illius prenotatæ regionis et amicum videlicet nosam devenisse et abbatem, virum religiosum atque honestum, Benedictum, secum conduxisse, monachorum suorum turma consertum, monasterii scilicet Montis Majoris. Qui, asserentes quoddam donum vel convenimentum antiquitus Romanæ æcclesiæ factum ab avo vel patre prefixi Ismidonis,
Abbreviated transcription (Latin):
n nomine sũmi opificis mundi. mo¬
narchia nobilit᷑ regentis. Ego humbtus
p̃sul sacrȩ sedis sc̃ȩ uirgis mariȩ. Almiq
martiris uincentii. unia cũ lero michi
decent̃ cõmisso. sub ep̃ali stemate. parir̃q
cũ cõmilitonib eiꝰdẽ sedis t̾ritoria fruen:¬
tib. mirũ in modũ de liberaui. & admodũ
delegi monasteriũ fieri ex scȩ̃ sedis sermio.
illudq pulchre c̃fici execłasticȩ reb du-¬
cens cõmodũ. fore canonicis sub actiua
uita florentib adhiberi etiã monachos
uitã contẽplatiuã ꝓsequentes. optans pa-¬
rere utroq gregi. Hoc ipsũ fauente Ra¬
dulfo rege: simul cũ legali sua uocore nõe
hermengardis. Cunis nempe negotio instat
archiep̃s Brocardus. Qua ꝓpt᷑ iã dictus ep̃s
annuit. & obnixe expetiit abbatẽ scȩ ma-¬
riȩ crudacensis. quitenꝰ adueniret et lucu¬

Expanded text:
n nomine summi opificis mundi monarchia nobiliter regentis. Ego Humbertus, presul sacræ sedis sanctæ virginis Mariæ almique martiris Vincentii, una cum clero michi decenter commisso sub episcopali stemate, pariterque cum commilitonibus ejusdem sedis territoria fruentibus, mirum in modum deliberavi et admodum delegi monasterium fieri ex sanctæ sedis scrinio illudque pulchre confici ex æcclesiasticæ rebus, ducens commodum fore canonicis sub activa vita florentibus adhiberi etiam monachos vitam contemplativam prosequentes, optans parere utroque gregi, hoc ipsum, favente Radulfo, rege, simul cum legali sua uxore, nomine Hermengardis; cujus nempe negotio instat archiepiscopus Brocardus. Quapropter, jam dictus episcopus annuit et obnixe expetiit abbatem Sanctæ Mariæ Crudacensis
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃anopolitanȩ ecłȩ filiis. tam
p̃sentib quã futuris. quod Gausre.¬
dus de moirenco ex toto reliquerit
p̃positurã scĩ donati. grãnopolitano
ep̃o hugoni: & suc cessoribus eius:
corã archiepo lugdunensi hugone.
& Guidone archiep̃o uiennensi. in
ciuitate granopolim. ante altare
beati michaelis. in p̃sentia canonicoꝵ
eiusdẽ ciuitatis. Episcopus uͦ dedit
ipsi Gausredo feudos militũ. & feu¬
dum Girberti betonis. quẽ ipse Gir¬
bertus tunc possidebat. eo tenore:
ut post mortẽ ipsius Gaufredi. nõ
ad heredes ipsius. sed ad epm̃ grãnõpo¬
litanũ. & successores eius. ipse feudus
Girberti reuerteret᷑. Et ob hoc ipse
Gausredus fecit ep̃o homimũ¬
i. Hanc conueni-¬
entiã quã habuit cũ Gaufredo
grãnopolitanus ep̃s. habiturũ se
dixit cũ filiis enus & ipse Gaufredꝰ.
& eius filii cũ supradicto ep̃o & suc¬
cessorib eius. excepto feudo Girb̾ti
betonis. qui post mortẽ. Gaufredi
reuertetur ad grãnopolitanos epos.¬

Expanded text:
atianopolitanæ æcclesiæ filiis, tam presentibus quam futuris, quod Gauzfredus de Moirenco ex toto reliquerit preposituram Sancti Donati Gratianopolitano episcopo, Hugoni, et successoribus ejus, coram archiepiscopo Lugdunensi, Hugone, et Guidone, archiepiscopo Viennensi, in civitate Gratianopolim, ante altare beati Michaelis, in presentia canonicorum ejusdem civitatis. Episcopus vero dedit ipsi Gaufredo feudos militum et feudum Girberti Betonis, quem ipse Girbertus tunc possidebat, eo tenore ut, post mortem ipsius Gaufredi, non ad heredes ipsius, sed ad episcopum Gratianopolitanum et successores ejus ipse feudus Girberti reverteretur; et ob hoc ipse Gaufredus fecit episcopo hominium. Hanc convenientiam, quam habuit cum Gaufredo Gratianopolitanus episcopus, habiturum se dixit cum filiis ejus, et ipse Gaufredus et ejus filii cum supradicto episcopo et successoribus ejus, excepto feudo Girberti Betonis, qui post mortem Gaufredi revertetur ad Gratianopolitanos epis
Abbreviated transcription (Latin):
quis lib& ꝓ eis orationẽ fuderit a nathema
sit maranatha. & inantea hȩc carta sti¬
pulet᷑. Facta carta helemosinaria ista.
ini. Re marcii. Anno .xxiii. ex qͦẜ adulf
res continet regnũ alamannoꝵ. Signũ
humb̃ti ep̃i qui cartã istã helemosinariã fieri
iussit. & anulo sui regiminis roborauit. Sig
Mallem leuitȩ. Plsarni leuitȩ. Sotgerii
tagni pb̃ri. P Gingoni comiti fris ep̃i hum¬
berti. S Barnardi .C̃. S Malleni
laici. S antelmi laici. Ismidoni laici.

Expanded text:
nathema sit, maranatha; et in antea hæc carta stipuletur. Facta carta helemosinaria ista IIII kalendas marcii, anno XXIII ex quo Radulfus rex continet regnum Alamannorum. Signum Humberti, episcopi, qui cartam istam helemosinariam fieri jussit et anulo sui regiminis roboravit. Signum Malleni, levitæ. S. Isarni, levitæ. S. Otgeriitagni, presbiteri. S. Guigoni, comiti, fratris episcopi Humberti. S. Barnardi, clerici. S. Malleni, laici. S. Antelmi, laici. S. Ismidoni, laici.
Abbreviated transcription (Latin):
graui dispendio nequeant diffiniri:
ubenius ut usq in nr̃ãm suspendant᷑
p̃sentiã. quatenꝰ ibi finitiuã accipiant
sententiã. Et quicũq contra hoc nr̃e
immunitutis p̃ceptũ aliquid contradi-¬
cere. uł uiolare psumpserit: sciat se
sic̃ & alias res emunttorias compositurũ.
& emendaturũ. Et ut nr̃ȩ auctoritati
p̃ceptũ. absq alicunus mutilatione. ple¬
iussimã obtincat firmitatẽ : ꝑ hennis
tẽporib manu ꝓpria subter illud fir¬
mauimꝰ. & anuli nr̃i imp̃ssione insigni¬
ri precipimꝰ. Et ꝓpt̾ quoꝵ dã malor
hominũ calliditates. illud etiã inserere
iussimus: ut si aliquis nr̃o facto refraga.¬
tor in aliquo reꝑtus fuerit. mox pęnã
quãlex theodosi p̃cipit. idest .xxx.
libras auri eẽ multandũ. atq charta¬
rio nr̃o substituendũ. & absq ulla mino¬
ratione missis nr̃is ꝑsoluendũ. Signũ
Lydouieus. Datum .iii. idus augusti.

Expanded text:
gravi dispendio nequeant diffiniri, gravi dispendio nequeant diffiniri, jubemus ut usque in nostram suspendantur presentiam, quatenus ibi finitivam accipiant sententiam. Et quicumque contra hoc nostræ immunitatis preceptum aliquid contradicere vel violare presumpserit, sciat se sicut et alias res emunctorias compositurum et emendaturum. Et, ut nostræ auctoritatis preceptum, absque alicujus mutilatione, plenissimam obtineat firmitatem, perhennis temporibus, manu propria subter illud firmavimus et anuli nostri impressione insigniri precipimus ; et, propter quorumdam malorum hominum calliditates, illud etiam inserere jussimus ut, si aliquis nostro facto refragator in aliquo repertus fuerit, mox pænam quam lex Theodosii precipit, idest XXXa libras auri, esse multandum, atque chartario nostro substituendum et absque ulla minoratione missis nostris persolvendum. Signum Ludovicus. Datum, III idus Augusti,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib regali auctoritate habendas. ut
aut deinceps eas absq alicinus ẽtradictio¬
ne quieto ac pacifico possideat: iure : Et
cuicũq uoluerit. derelinquat. Et omĩa
superius nominata: absq aliqua imora¬
tionis contradictoris possideat. Et si aliqͦ
inuidia. ui dolo. uł concrematione igniũ.
chartarũ instrum̃ta ablata fuernit: ꝑ
nr̃ȩ auctoritatis p̾ceptũ. cũ om̃i integri¬
tate ei concedimꝰ ad habendũ. Et nemini
contrudictori suo alterã chartã ostendat.
nisi hoc nr̃e auctoritatis p̃ceptũ. Et sit
onũ modis ꝓtectus atq defensatus. tã res
illius quã ipse. Et nemo potestatis cuiꝰdã
ꝑsona. ullo unquã tẽꝑore aliquã illi infer-¬
re p̃sumat molestiã: s liceat ei cũ omĩb
suȩ ꝓprietatis rebus. sub nr̃ȩ iminunitatiꝰᷤ
tiuicione pacifice easdẽ res possidere. & or¬
dinare. Si uͦ aliquȩ querimoniȩ ꝓ ipsis
rebus aduersus cũ ortȩ fuerint. quȩ absq

Expanded text:
omnibus, regali auctoritate habendas, ut omnibus, regali auctoritate habendas, ut aut deinceps eas, absque alicujus contradictione, quieto ac pacifico possideat jure, et cuicumque voluerit derelinquat et omnia superius nominata, absque aliqua minoratione contradictoris, possideat. Et, si aliqua invidia, vi, dolo vel concrematione ignium, chartarum instrumenta ablata fuerint, per nostræ auctoritatis preceptum cum omni integritate ei concedimus ad habendum, et nemini contradictori suo alteram chartam ostendat nisi hoc nostræ auctoritatis preceptum, et sit omnimodis protectus atque defensatus, tam res illius quam ipse, et nemo potestatis cujusdam persona, ullo umquam tempore, aliquam illi inferre presumat molestiam; sed liceat ei cum omnibus suæ proprietatis rebus, sub nostræ immunitatis tuicione, pacifice easdem res possidere et ordinare. Si vero aliquæ querimoniæ pro ipsis rebus adversus eum ortæ fuerint, quæ absque
Abbreviated transcription (Latin):
festiuitates cȩlebrando. Pauꝑes ibi: &
nobiles mortuos: sepeliendo. Pirmanꝰ
etiã p̃dicto & uenerabili hẏsaac ep̃o.
ut om̃s res suȩ ꝓprieratis. quas ipse in
pago iuennensi. uł lugdunensi. atq in
ꝓuincia. seu in quibꝰcũq locis regni nr̃s.
ꝑ chartarũ instrum̃ta ei concedimus.
Quocũq ingenio hereditate. dona-¬
tione. concambiatione. & cõparatione.
in supͣdictis locis ad quisitas res habet.
uł inantea dõ ꝓpitio adquirere potue¬
rit: tã de hereditate ꝓpinquoꝵ suoꝵ.
quacũq de cunctis xpĩanis. iudeis &
iudeabus. fisehalinis nr̃is. seu de omĩb
ȩccła⁊ regni nr̃i comitatuũ. cõmu-¬
tationib. concambiationibꝰ. omĩa supͣdicta
ꝑ p̃ceptũ nr̃ȩ auctoritatis illi concedimus.
seu confirmamꝰ. hereditario ure qureta
habendas. Decreuimꝰ itaq ficri hoc nr̃ȩ
auctoritatis p̃ceptũ. ysahac uenerabili
ep̃o: ꝑ om̃s res suas illi condonamꝰ. modis

Expanded text:
festivitates cælebrando, pauperes ibi et festivitates cælebrando, pauperes ibi et nobiles mortuos sepeliendo. Firmamus etiam predicto et venerabili Hysaac, episcopo, ut omnes res suæ proprietatis, quas ipse in pago Viennensi, vel Lugdunensi atque in Provincia, seu in quibuscumque locis regni nostri, per chartarum instrumenta ei concedimus, quocumque ingenio, hereditate, donatione, concambiatione et comparatione, in supradictis locis adquisitas res habet vel in antea, Deo propitio, adquirere potuerit, tam de hereditate propinquorum suorum quacumque de cunctis christianis, Judeis et Judeabus, fischalinis nostris, seu de omnibus æcclesiarum regni nostri comitatuum commutationibus, concambiationibus, omnia supradicta per preceptum nostræ auctoritatis illi concedimus seu confirmamus hereditario jure quieta habendas. Decrevimus itaque fieri hoc nostræ auctoritatis preceptum Ysahac, venerabili episcopo, per omnes res suas illi condonamus, modis
Abbreviated transcription (Latin):
Ludouicus diuina ordinante ꝓuidentia rex:
domina genitrix nr̃a. hirmingardis re-¬
gina. nrãm regalẽ expetiit clementiã :¬
suꝑ quodã sideli nr̃o i sahac uenerabiliep̃o.
ut p̃ceptũ uł donũ qđ pius genitor nr̃
Boso rex fecerat de eccłiis sc̃ȩ Mlarię. seu scĩ
donati confessoris eximi. cũ sus sp̃alibus
obsequiis c̃firmaremꝰ. Est aũt̃ ipsa eccła
sita in comitatu uihennensi. in uico ioum¬
taco: cuiꝰ nos p̃cib annuentes. una cum
epĩs. comitibꝰ. seu non nullis regiminis nr̃i
principibꝰ. stabilitatis p̃ceptũ sancimus: ut
ipse ĩsahac. eiꝰqͦ successores. nullo contradi-¬
cente. in p̃dicta ȩcđa cũ omi eiusdẽ loci
clero. teneant. possideant. om̃s uirtutes
quas mat᷑ ȩcda ꝑpetĩ uidet᷑ habere: in
om̃ib ecłasticis ordinib. Crisma uide¬¬
licet : in dñi cena benedicendo. Peniten¬
tiã: peccatorib dando. Eiciendosq ex
eccła : & suscipiendos. Tempore congruo:

Expanded text:
Lotharius diuina preueniente clementia rex. domina genitrix nostra, Hirmingardis regina, nostram regalem expetiit clementiam super quodam fideli nostro Ysahac, venerabili episcopo, ut preceptum vel donum, quod pius genitor noster, Boso rex, fecerat de æcclesiis Sanctæ Mariæ seu Sancti Donati, confessoris eximii, cum suis spiritalibus obsequiis confirmaremus. Est autem ipsa æcclesia sita in comitatu Vihennensi, in vico Jovinziaco. Cujus nos precibus annuentes, una cum episcopis, comitibus seu nonnullis regiminis nostri principibus, stabilitatis preceptum sancimus ut ipse Ysahac ejusque successores, nullo contradcente, in predicta æcclesia, cum omni ejusdem loci clero, teneant, possideant omnes virtutes, quas mater æcclesia perpetim videtur habere in omnibus æcclesiasticis ordinibus; crisma videlicet in Domini cæna benedicendo, penitentiam peccatoribus dando eiciendosque ex æcclesia et suscipiendos, tempore congruo,
Abbreviated transcription (Latin):
regendũ. disponendũ. & uire ꝑpetuo
possidendũ. p̃sentis decreti pagina confir
hominũ qualibet subreptionis austicia.
liceat ur̃i ep̃atus possessiones inuadere.
minuere. uł auferre. aut epãtus ur̃i¬
decimas sine ur̃a concessione subripere.
aut subreptus tenere: neq ur̃i uiris
ȩccłas ꝑ manũ laicã obtinere. sed omĩa
quȩ uste hactenus ur̃a possedit ȩccła:
stue in futurũ dño adiuuante iuste
atq canonice poterit adipisci: in tua
tuoꝵq successoꝵ manu integrasem ꝑ
& illibata ꝑmaneant. Preterea ȩccłam
scĩ ponati in archiep̃atu uiennensi sitã.
quã a tirrimica potestate auctoritate
ep̃ali adiuuante dño extorsisti: tibi tuisq
suocesorib regendã. disponendã. ac uire
ꝑpetuo possidendã. hunis auctoritate
priuilegii confirmamꝰ. Constituentes
ne ulli successoꝵ tuoꝵ liceat eandem
ecłam alicui ꝑsonȩ uł ȩccłȩ gratis p̃cioue

Expanded text:
regendum, disponendum, et jure perpetuo regendum, disponendum, et jure perpetuo possidendum praesentis decreti pagina confirmhominum qualibet subreptionis astutia liceat vestri episcopatus possessiones invadere, minuere, vel auferre, aut episcopatus vedecimas sine vestra concessione subripere aut subreptas tenere, neque vestri juris ecclesias per manum laicam obtinere; sed omnia quae juste hactenus vestra possedit Ecclesia, sive in futurum Domino adjuvante juste atque canonice poterit adipisci, in tua tuorumque successorum manu integra semper et illibata permaneant. Praeterea ecclesiam Sancti Donati in archiepiscopatu Viennensi sitam, quam a tyrannica potestate auctoritate episcopali adjuvante Domino extorsisti, tibi tuisque successoribus regendam, disponendam, ac jure perpetuo possidendam hujus auctoritate privilegii confirmamus, constituentes, ne ulli successorum tuorum liceat eamdem ecclesiam alicui personae vel ecclesiae gratis pretiove
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝑpetuũ. Potestatẽ ligandiatq sol-¬
uendi in cęlis & in terra beato petro
eiusq successoribꝰ auctore dõ principa¬
lit̃ traditã. illis eccła uerbis gnoscit.
quib Petrũ est dñs allocutus. quȩcũq
ligaueris suꝑ terrã. erunt ligata &
in celis: & quecũq solueris suꝑ terrã.
erunt soluta & in cęlis. Ipsi quoq &
ꝓprie firmitas &e alienȩ fidei confirma-¬
tio. eodẽ dõ auctore p̾statur. cũ ad eũ
dicit᷑. Rogaui ꝓ te ut non deficiat fides
tua petre. & tu aliquando conuersus
confirma fratres tuos. O portet ergo
nos qui licet indigni Petri residemus in
loco praua corrigere. recta firmare. &
in omĩ eccła ad interni arbitriũ iudiciᷤ
sic disponenda disponere. ut de uultu eiꝰ
iuditiũ nri ꝓdeat. & oculi nr̃i uideant
ȩquitatẽ. Tuis igit᷑ dilectissime in xp̃o
frat̃ hugo granopolitane ep̃e. iustis
petitionib annuentes. tibi tuisq legiti-¬
mis successorib. grãnopolitanũ ep̃atum

Expanded text:
in perpetuum. Potestatem ligandi atque solvendi in celis et in terra, beato Petro ejusque successoribus, auctore Deo, principaliter inditam, illis ecclesia verbis agnoscit, quibus Petrum est idem Dominus allocutus: Quecumque, ligaueris super terram, erunt ligata et in celis et quecumque solueris super terram, erunt soluta et in celis” . Ipsi quoque et proprie firmitas et aliene fidei confirmacio eodem Deo auctore prestatur, cum ad eum dicitur: „Rogaui pro te, ut non deficiat fides tua, Petre, et tu aliquando conuersus confirma fratres tuos” . Oportet ergo nos, qui licet indigni Petri residemus in loco, praua corrigere, recta firmare et in omni ecclesia ad interni arbitrium iudicis sic disponenda disponere, ut de uultu eius iudicium nostrum prodeat et oculi nostri uideant aequitatem. Tuis igitur, dilectissime in Christo frater Hugo Gratianopolitane episcope, justis petitionibus annuentes, tibi tuisque legitimis successoribus Gratianopolitanum episcopatum
Abbreviated transcription (Latin):
REuis uł cõpuratio de uonsue¬
tudinẽ quã ep̃i grãtopolitanȩ urbis.
ꝓsahac. alcherius. Isarnus. U̾mb̃tus.
habuerũt. uł tenuerut. seu fecerũt
in eecła seĩ Donati confessoris. quȩ
est in comitatu uiennensis stra. &
in uieo iouintiaco. Hii portufices
congruo tẽpore in illa ȩccła ut uolue¬
rũt. ordinauerũt clericos. Dederũt
penitentia peccatoribꝰ. Ei ciendos
de eccła : & recipiendo. Benedixert
ibi crisma in cena dñi. Et in parasce¬
uen: est consuetudo. ut ibi uenian
uri religiosi. & potentes tusti &
peccatores audire diumũ offitiũ. Est &.
insuꝑ alia consuetudo in p̃dicta ȩccła.
uł in supradicto loco. ut in suo cr̃ miterio
nobiles & potentes. diuites &. pauperes.
sine ulla contradictione sepeliant. &.
numularios hoc est monetarios habeaN.
Has consuetudines ut diximꝰ in uico loum¬
ziaco. supradicti ep̃i & canonici scĩ do¬
nati habuerũt. & tenuerũt firmiter
ꝑ donũ regis. oe ꝑ consensũ ep̃oꝵ. seu

Expanded text:
revis vel computatio de consuetudine quam episcopi Gratianopolitanæ urbis, Ysahac, Alcherius, Isarnus, Umbertus, habuerunt, vel tenuerunt seu fecerunt in æcclesia Sancti Donati, confessoris, quæ est in comitatu Viennensis sita et in vico Jovinziaco. Hii pontifices congruo tempore in illa æcclesia, ut voluerunt, ordinaverunt clericos, dederunt pænitentiam peccatoribus, eiciendos de æcclesia et recipiendo, benedixerunt ibi crisma in cena Domini et in Parasceven. Est consuetudo ut ibi veniant viri, religiosi, et potentes, justi et peccatores, audire divinum offitium. Est et insuper alia consuetudo in predicta æcclesia vel in supradicto loco ut in suo cymiterio nobiles et potentes, divites et pauperes, sine ulla contradictione, sepeliant, et numularios, hoc est monetarios, habeant. Has consuetudines, ut diximus, in vico Jovinziaco, supradicti episcopi et canonici Sancti Donati habuerunt et tenuerunt firmiter per donum regis, et per consensum episcoporum seu
Abbreviated transcription (Latin):
inoleuit. ut de functis ep̃is res eccłastios
ꝑuadant᷑. auctoritate aplica ꝓhibem̃.
ut cũ uitȩ tuȩ tuoꝵ ue successoꝵ
terminus contigerit. aeccłȩ ur̃ȩ res
& possessiones diripere nemo p̃sumat.
sed cuncta libera & inconcussa in ca¬
nonicoꝵ potestate ꝑsistant. illi ex
integro conseruanda: qui eis canoni¬
ce episcopꝰ ordinabit᷑. Porro scoꝵ cano¬
nũ decreta ubiq inuolabilit̃ conser¬
uari cupientes. constituimꝰ atq cen¬
semꝰ. ut int̃dictos a uob aut excõmu¬
nicatos. in cõmunionẽ recipere. aut
mortuos sepulture tradere nemo
tio erit. gregi cõmisso curã uigilant̃
impendere: & romanȩ decreta ȩccłȩ
iniuolabilit᷑ obseruare. quatmnus
multiplicato laboꝵ fructu. ad uitã
ualeatis ꝑpetuã ꝑuenire. Bane
siquis in crastinũ archiep̃s. aut ep̃s.
dux. comes. aut uicecomes. aut
Iudex. aut ꝑsona quȩ libet magna
uł parua. potens aut impotens. hunis
nr̃i prilegii paginã sciens contra
eÑ temere uenire temptauerit.

Expanded text:
iscopis, res æcclesiasticæ pervadantur, auctoritate apostolica prohibemus ut, cum vitæ tuæ tuorumque successorum terminus contigerit, æcclesiæ vestræ res et possessiones diripere nemo presumat; sed cuncta libera et inconcussa in canonicorum potestate persistant, illi ex integro conservanda qui eis canonice episcopus ordinabitur. Porro, sanctorum canonum decreta ubique inviolabiliter conservari cupientes, constituimus atque censemus ut interdictos a vobis aut excommunicatos in communionem recipere aut mortuos sepulturæ tradere nemo tio erit gregi commisso curam vigilanter impendere et Romanæ decreta æcclesiæ inviolabiliter observare, quatinus, multiplicato laborum fructu, ad vitam valeatis perpetuam pervenire. Sane, si quis in crastinum archiepiscopus aut epdux, comes aut vicecomes, aut judex aut persona quælibet, magna vel parva, potens aut impotens, hujus nostri privilegii paginam sciens contra eam temere venire temptaverit,
Abbreviated transcription (Latin):
tate potestatis apłicȩ segregamus:
conseruantibꝰ autẽ pax a deo mise¬
ricordia p̃sentib ac futuris scłis
conseruetur. amen. amen. amert.
Scriptũ ꝑ manũ Gregorii seriniarii
atq notarii sacri palatii.

Expanded text:
tate potestatis apostolicæ segregamus; conservantibus autem pax a Deo, misericordia presentibus ac futuris seculis conservetur. Amen, amen, amen. Scriptum per manum Gregorii, scriniarii atque notarii sacri palatii.
Abbreviated transcription (Latin):
Inter om̃s series scripturaꝵ qua
saluator edoeuit. speciale nobis
medicam̃tũ penitentię helemosini
dixit abluenda. ut est illud. Siẽ
inquit aqua exxtinguit ignẽ. ita
helemosina extinguit peccatum.
Et itẽ alio loco quidã orator. Re-¬
demptio ammȩ uiri diuitiȩ̨ suȩ.
Eodem quoq exẽplo uir uistus eru¬
diens filiũ. Desudet helemosina
in manu tua. tlonec inuemas
iustũ cui eã tradas. His itaq am¬
monitionib atq exortutionib
scõꝵ patrũ aure cordis p̃monitꝰ
Domnus Upertus comes. uolo
aliquid cedare de hereditate mea
quȩ michi exconquisto obuenerũt.
ad monasteriũ calmiliacense. quȩ
humati iacent. ꝓ remediũ am¬
mȩ mee. ut dĩ omp̃s aliquid de
peccatis meis minuare dignetur.
Resident aut̃ ipsas res in epãtu
gratianopolitano in loco que
nominant scalas. qđ antiquitus
uocat᷑ lauastrone. Hoc est ȩccła
scẽ dĩ genitricis mariȩ. Quantũ
ad ipsam ȩccłam ꝑtinet. hoc ẽ deci¬

Expanded text:
Inter omnes series scripturarum qua Salvator edocuit speciale nobis medicamentum pænitentiæ helemosinis dixit abluenda, ut est illud, «Sicut, inquit, aqua extinguit ignem, ita helemosina extinguit «peccatum;» et item alio loco quidam orator, «Redemptio animæ viri «divitiæ suæ» eodem quoque exemplo vir justus erudiens filium: «Desudet helemosina in manu tua, donec invenias justum cui eam «tradas.» His itaque ammonitionibus atque exortationibus sanctorum Patrum aure cordis præmonitus, domnus Upertus, comes, volo aliquid cedare de hereditate mea, quæ michi ex conquisto obvenerunt, ad monasterium Calmiliacense, quæ ehumati jacent, pro remedium animæ meæ, ut Deus omnipotens aliquid de peccatis meis minuare dignetur. Resident autem ipsas res in episcopatu Gratianopolitano, in loco que nominant Scalas, quod antiquitus vocatur Lavastrone, hoc est æcclesia sanctæ Dei genitricis Mariæ. Quantum ad ipsam æcc
Abbreviated transcription (Latin):
uiuentũ & mortuoꝵ. Sane siqͥs
hiuic cartȩ domationis contraire uł
calumpniari. uel etiam infringere
uoluerit. non ualeat uendicare qđ
repetit. sed cõponat duo tantũ.
quantũ ista donatio ualere porest.
omiũ. & cũ datan & abiron. pila¬
to. & uida traditore dnĩ. & cũ eis
qui dixer̃ dño dõ recede a nob̾ par¬
ticipet᷑ in inferno inferioris gehen¬
nȩ. & postea carta huiꝰ donationis
firma &e stabilis maneat. Facta est
carta huiꝰ donationis: m̃se nouẽbri.
fr̃a .ir. Luna .iii. epacta .uiiii.
Anno ab incarnatione cdnĩ mille¬
simo. xxx. iiiͦi. indictione .iiii.
Regnante Conone imperatore
Signũ Umberti ce uxori suȩ
&me. qui hanc cartã scribi & fir¬
mari rogauer̃. manib suis fir¬
mantes.Ss uilelmi fr̃is sui.S
Lantelmi frĩs sui. Ss Giugonis illus
uiri. S arberti.S lsmidoni. ig
Rainerii. Sardenci. S Wido¬
nis. S Wilelmi. S adonis. Signũ
Siluonis. S odomi  iha chus¬

Expanded text:
iventium et mortuorum. Sane si quis huic cartæ donationis contraire, vel calumpniari vel etiam infringere voluerit, non valeat vendicare quod repetit; sed componat duo tantum, quantum ista donatio valere potest, omnium, et cum Datan to et Juda, traditore Domini, et cum eis qui dixerunt Domino Deo, «Recede a nobis,» participetur in inferno inferioris gehennæ; et postea carta hujus donationis firma et stabilis maneat. Facta est carta hujus donationis mense novembri, feria II, luna III, epacta VIIII, anno ab incarnatione Domini millesimo XXXº IIIIº, indictione IIIIa, regnante Conone imperatore. Signum Umberti et uxori suæ, Emæ, qui hanc cartam scribi et firmari rogaverunt, manibus suis firmantes. S. Vuilelmi, fratris sui. S. Lantelmi, fratris sui. S. Guigonis, illustrissimi viri. S. Arberti. S. Ismidoni. S. Rainerii. S. Ardenci. S. Widonis. S. Wilelmi. S. Adonis. Signum Silvionis. S. Odoini.
Abbreviated transcription (Latin):
parte de quicquid habeo uł in
antea conquire potuero. ut
habeas potestatẽ ad faciendũ
quiequid facere uolueris. Siqui
uero qđ futurũ minime credi¬
mus. contra hanc cartã aliqͥd
dixerit. non ualeat uindicari
qđ cupit : sed insuꝑ culꝑabilis
componat fisco auri untias
quinq. & in antea hec carta
firma ꝑmaneat cũ stipulatio¬
ne subnixa. Signũ a alberti.
qui hane cartã fieri & firma¬
re rogauit. Sberardi. Sarbti.
S constantii. S alio a alb̃ti. S
Durann.S ardenci. S Ramol¬
di. Data ꝑ manũ Siluestri. in
fr̃a.uii. pridie ponas ianuarii.
Anno. xxͦx regni Rodulfiregis.

Expanded text:
partem de quicquid habeo vel in partem de quicquid habeo vel in antea conquire potuero, ut habeas potestatem ad faciendum quicquid facere volueris. Si quis vero, quod futurum minime credimus, contra hanc cartam aliquid dixerit, non valeat vindicari quod cupit, sed insuper culpabilis componat fisco auri untias quinque; et in antea hæc carta firma permaneat, cum stipulatione subnixa. Signum Aalberti, qui hanc cartam fieri et firmare rogavit. S. Berardi. S. Arberti. S. Constantii. S. alio Aalberti. S. Duranni. S. Ardenci. S. Rainoldi. Data per manum Silvestri, in feria VII, pridie nonas januarii, anno XXXº regni Rodulfi regis.
Abbreviated transcription (Latin):
luntatẽ quã contra te habeo. &
ꝓ hoc qđ dicit in eugłio. relinquet
homo patrẽ & matrẽ. & adhe¬
rebit sibi uxori suȩ.ce erunt
duo in carne una. & qđ ds̃ conum¬
xit homo non separet. lgitur
ego sponsus tuus nomine a albtꝰ.
in ꝓ ipsa amore qua contra te
habeo. dono tibi aliquid ex mea
hereditate quȩ est sita in pago
grãnopolitanensi. in comitatu
salmoriacensi. in uilla quȩ uocat᷑
temenonus. hoc ẽ mansus unis.
quẽ tenet ioħes paruulus. usq
ad inquisitũ uł inquirendum.
Dono tibi & in alio loco hoc est
in ipso pago. uł in ipso agro & in
ipso comitatu aliũ mansu. in
iulla quȩ appellat᷑ durioscho. &x.
quantumꝰ ad ipsũ mansũ ꝑtinet.
uel asꝑicit. excepto umnea un a
quẽ pat̃ m̃s berardus in sua
manu retinet. Hanc aut̃ heredi¬
tatẽ sic̃ supͣ me moratũ est tibi
dono. tali uidelicoe ratione. ut si
ex nob̾ heres non remanserit. p̾
tuũ discessũ ad ꝓpmquos meos
reuertat᷑. Dono etiã tibi t̃ciam

Expanded text:
luntatem quam contra te habeo et pro hoc quod dicit in Evangelio, «Relinquet homo patrem «et matrem, et adherebit sibi uxori suæ, et erunt duo in carne una;» et, «Quod Deus conjunxit homo non separet;» igitur ego sponsus tuus, nomine Aalbertus, in pro ipsa amore qua contra te habeo, dono tibi aliquid ex mea hereditate, quæ est sita in pago Gratianopolitanensi, in comitatu Salmoriacensi, in villa quæ vocatur Temenonus, hoc est mansus unus, quem tenet Johannes Parvulus, usque ad inquisitum vel inquirendum. Dono tibi et in alio loco, hoc est in ipso pago, vel in ipso agro et in ipso comitatu, alium mansum, in villa quæ appellatur Durioscho, et quantum ad ipsum mansum pertinet vel aspicit, excepto vinea una, quem pater meus Berardus in sua manu retinet. Hanc autem hæreditatem, sicut supra memoratum est, tibi dono, tali videlicet ratione ut, si ex nobis heres non remanserit, post tuum discessum ad propinquos meos revertatur. Dono etiam tibi terciam
Abbreviated transcription (Latin):
dixerũt dño dõ recede a nob̾. Et
postea carta helemosmaria ista
firma & stabilis ꝑmaneat cũ stipu¬
latione subnixa. Facta helemosina.¬
ria ista carta. frã. iiͭII. m̃se madio
XUI.Ił IUNIIS. Regnante Radul¬
fo rege alamannoꝵ. Signũ Bar.¬
narilo. &. uxore sua Goda. qͥ carta
helemosinaria ista scribere. & fir-¬
mare rogauerũt. manus illor
firmant. s aimoni. S arberti.
Slacaldo. S adalb̾ti. S Bertran¬
ni. S Girardo. ꝑ constantio filio
suo. Ego remegius sacerdos rogat
scripsi hanc cartã. Hec carta¬

Expanded text:
dixerunt Domino Deo: «Recede a nobis;» et dixerunt Domino Deo: «Recede a nobis;» et postea carta helemosinaria ista firma et stabilis permaneat, cum stipulatione subnixa. Facta helemosinaria ista carta feria IIIIa, mense madio, XVI kalendas juniis, regnante Radulfo, rege Alamannorum. Signum Barnardo et uxore sua, Goda, qui carta helemosinaria ista scribere et firmare rogaverunt, manus illorum firmant. S. Aimoni. S. Arberti. S. Jacaldo. S. Adalberti. S. Bertranni. S. Girardo. S. Constantio, filio suo. Ego Remegius, sacerdos, rogatus scripsi hanc cartam.
Abbreviated transcription (Latin):
diũ animab nr̃is. & om̃ib consan¬
ut dñs pius & misericors sit de ani¬
mab nr̃is. ad suũ iustũ iudtitium.
quando erit uenturus & dicturus.
Uenite benedicti patris mei ꝑcipite
regnũ qđ uob̾ paratũ ẽ ab origine
mundi. Propt̾ea cedo ad ipsã casã dĩ
iã dictã aliquid deres meas. qui michi
ꝑ mediũ plantũ obuenit. & ẽ ipsa ui¬
nea in comitatu gratiopolitane. in
loco ubi uocabulũ ẽ morinco. hoc ẽ
una petiola de uinea. Et hab& ter-¬
minationes de superiore latus t̾ra
scĩ Pecri. De alio latus t̾̃ra domno
annoni. De alio latus aqua uolente.
Quantũ infra istas fines & t̾mina¬
tiones nob̾ aduenit. totũ & ab inte¬
grũ nob̾ donamꝰ dõ & scĩ Petri. ꝓpt̃
qd dñs liber& animas nrt̃is. & sem̃
nr̃m de penis inferni. & de laqueo
mortis. Sane siquis nos aut ullus
homo exierit qui contra carta hele-¬
mosinaria ista ire. dicere. cuit in¬
quietare p̃sumpserit. ñ uoleat uen-¬
ne. & uiliano apostata. & cũ his qͥ

Expanded text:
um animabus nostris, et omnibus consanut Dominus pius et misericors sit de animabus nostris, ad suum justum juditium, quando erit venturus et dicturus: «Venite benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi.» Propterea, cedo ad ipsam casam Dei jam dictam aliquid de res meas, qui michi per medium plantum obvenit; et est ipsa vinea in comitatu Gratiopolitane, in loco ubi vocabulum est Morinco, hoc est una petiola de vinea; et habet terminationes: de superiore latus, terra Sancti Petri; de alio latus, terra domno Annoni; de alio latus, aqua volente. Quantum infra istas fines et terminationes nobis advenit, totum et ab integrum nobis donamus Deo et Sancti Petri, propter quod Dominus liberet animas nostras et semen nostrum de penis inferni et de laqueo mortis. Sane si quis nos aut ullus homo exierit, qui contra carta helemosinaria ista ire, dicere aut inquietare præsumpserit, non valeat venne et Juliano apostata, et cum his qui
Abbreviated transcription (Latin):
tuant᷑ ac restaurent᷑. Deniq ut nr̃is
futurisq tẽporib hoc p̃starię testa.¬
mentũ rigorẽ obtineat in concussũ:
manu ꝓpria subt̃ firmauimus. &
p̃libote eccła fratrib corroboran.¬
dã adsignauimus.
Ego Eladradus rogatus scripsi. data

Expanded text:
tuantur ac restaurentur. Denique, ut nostris tuantur ac restaurentur. Denique, ut nostris futurisque temporibus hoc prestariæ testamentum rigorem obtineat inconcussum, manu propria subter firmavimus et prelibatæ æcclesia fratribus corroborandam adsignavimus. Ego E
Abbreviated transcription (Latin):
filiis tam presentib quã etiam &
futuris. Notũ fieri uolumus. quo
ueniens quidã eccłe nr̃i filii. nõe
teutdrada & filii sui nom̃ Warne¬
rio. & marcellino. & deutdadit.
addiderunt p̃sentiȩ nr̃ȩ. & postu.¬
lantes ut eis res ex telure scĩ um¬
centii in ualla talduuro p̾̃staria
nr̃e largitionis concederemus.
Tunt eesdẽ ressitȩ in pago gra¬
tianopolitana. in agro calambia¬
co. in uilla quȩ uocatur taldii¬
ro. hoc sunt campi que illoꝵ
auunculus donauit scĩ uincentii.
Hanc ergo hereditatẽ concedim
p̃dictos fideles nrõs. ꝑ nostrę
auctoritatis p̾stariam: ut dũ
idem atuixerint. ipsas hereditatẽ
teneant. possideant. redificent¬
& construant. Omĩq anno inuesti.¬
tura partib scĩ uincentii sestario
.iiII. ꝑsoluant. Post quoꝵ uitȩ
illoꝵ decessu. omĩ seclusa dilatio¬
ne. & heredũ omĩũ postposita
querimonia sicut superius funt in¬
serta. ad p̃libatã scĩ uincentii ecle.¬
siam. cũ om̃i integritate sua resti¬

Expanded text:
 tam presentibus quam etiam et futuris, notum fieri volumus quo veniens quidam æcclesiæ nostri filii, nomine Teutdrada et filii sui, nomine Warnerio, et Marcellino et Deutdadit, addiderunt presentiæ nostræ et postulantes ut eis res ex telure Sancti Vincentii, in valla Taldiviro, prestaria nostræ largitionis concederemus. Sunt eesdem res sitæ in pago Gratianopolitana, in agro Calambiaco, in villa quæ vocatur Taldiviro; hoc sunt campi que illorum avunculus donavit Sancti Vincentii. Hanc ergo hereditatem concedimus predictos fideles nostros per nostræ autoritatis prestariam, ut, dum idem atvixerint, ipsas hereditatem teneant, possideant, redificent et construant, omnique anno in vestitura partibus Sancti Vincentii sestarios IIIIor persolvant; post quorum vitæ illorum decessu, omni seclusa dilatione, et heredum omnium postposita querimonia, sicut superius sunt inserta, ad prelibatam Sancti Vincentii æcclesiam, cum omni integritate sua, resti
Abbreviated transcription (Latin):
tuerit. & in antea firma ce stabilis
ꝑmancat. cũ stipulatione subnixa.
Signũ lsarni epĩ. qui fieri uissit.
& firmare in presente rogauit.
& Rainoni p̃posito. S Siluoni le¬
uita.S & iteꝵ Siliuono leuita.
S. Danhel archiclaui sc̃ĩ unncentii.
S albarico sacertlote.Thederico
sacerdote. Signũ &e iteꝵ Thederico
sacerdote. S Sperant sacerdote.
S Guit fredi saẽdote. S Siluono sa¬
cerdote. Datauit lordamis pb̃r. m
die. frã.iii. Annos. xxxuͤiiii. Reg¬
nante Gondrado rege. Hȩc carta¬

Expanded text:
tuerit; et in antea firma et stabilis tuerit; et in antea firma et stabilis permaneat cum stipulatione subnixa. Signum Isarni, episcopi, qui fieri jussit t firmare in presente rogavit. S. Rainoni, præposito. S. Silvioni, levita. S. et iterum Silviono, levita. S. Danihel, archiclavi Sancti Vincentii. S. Albarico, sacerdote. S. Thederico, sacerdote. S. et iterum Thederico, sacerdote. S. Sperant, sacerdote. S. Guitfredi, sacerdote. S. Silviono, sacerdote. Datavit Jordanus, presbiter, in die feria III, annos XXXº VIIIIº regnante Gondrado rege.