comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
orbis concilio qd̃ salubrime sencie¬
batur ⁊̃ remotis dubitationib fir¬
marctur ex eruangelio ꝓfero cer¬
ta documenta quib domino adiu¬
uante demonstro qͣm recce placue¬
ert ⁊ u̾e scd̃m deum ut nec in quo¬
qͣm scismatico ł ħ etico ecc̃astica me¬
pociuis aꝓpbaretur qͣm imꝓbatum.
uulneraretur. Certe dñs meuuange¬
lio dicit. Qui ñ est mecum cͣc me est.
Et qui metum ñ colligit sꝑgit. Tñ c̃
ad eum discipłi retulissent iudisse
se quendam in euis noĩe pellentem.
demonia ⁊ ꝓhibuisse qr tum islis eũ
ñ seq̃batur. Nolite inquit ꝓhibere. Qͥ
ccͣ uos ñ est ꝓuob̾ est. Non pot̃ .il. quis¬
qm inmeo noĩe fac̾e aliquid ⁊ male
ioqui de me. Si nͥl inillo corrigend̾
crat. securus sit ergo quisquis extra
cõionem ec̃ce constitinus colligit inxͥ
noĩe dissociatus asocietate xp̃iana
Atq ita falsum erit illud qui non ẽ
metum adu̾sum me est ⁊ qui metũ

Expanded text:
orbis concilio quod saluberrime sentieorbis concilio quod saluberrime sentiebatur etiam remotis dubitationibus firmaretur, ex euangelio profero certa documenta, quibus domino adiuuante demonstro quam recte placuerit et uere secundum deum, ut hoc in quoquam schismatico uel haeretico ecclesiastica mepotius adprobaretur quam inprobatum uulneraretur. certe dominus in euangelio dicit: qui non est mecum aduersum me est, et qui mecum non colligit spargit. tamen cum ad eum discipuli rettulissent uidisse se quendam in eius nomine pellentem daemonia et prohibuisse, quia cum illis eum non sequebatur, nolite, inquit, prohibere. qui contra uos non est pro uobis est. non potest enim quisquam in meo nomine facere aliquid et male loqui de me. si nihil in illo corrigendum erat, securus sit ergo quisquis extra communionem ecclesiae constitutus colligit in Christi nomine dissociatus a societate christiana; adque ita falsum erit illud: qui non est mecum aduersus me est, et qui mecum
Abbreviated transcription (Latin):
cĩ õs minute ꝑticule hanc unam ml¬
to grandiore inqua primianusẽ
est de recepto maximi anistare bapõre¬
p̾hendunt ⁊ singule conantur asserere
grandiore ꝑtedonati nec incet̾is p̾ter¬
se unam ex minutissimis ꝑtib. Que
õs ꝑticule si adu̾tere uoluerint uocem
ñ hoĩs s ip̃ius manifestissime u̾itatis
⁊ aĩosum sp̃m sue ꝑu̾sitatis edomare
ñ utiq ad ꝑtem donati maiorẽ deqͣ
p̾cisa p̾cise sunt s ad ip̃am urcidita¬
tem radicis catholice de ariditate ꝓ¬
pria reu̾tentur. Om̃s quippe isti ubi
cc̃nos ñ sunt ꝓ nob̾ sunt ubi ã nobis¬
tum ñ cotligunt sꝑgunt. Iam. il ne
uidear humanis argumentis id ag̾e
tpr̃ib ante scisma donati magnos
uiros ⁊ magna caritate p̾ditos pr̃es
epc̃os ita int̾se cõpicut salua pacedis¬
ceptare atq fluctuare ut dui concili¬
oꝵ insuis quib q regionib diu̾sa sta¬
tuta mut ai̾unt donec plenario totiꝰ

Expanded text:
quae omnes minutae particulae hanc unam mulquae omnes minutae particulae hanc unam multo grandiorem in qua Primianus est, de recepto Maximianistarum Baptismo reprehendunt, et singulae conantur asserere,grandiore se unam ex minutissimis partibus! quae omnes particulae si aduertere uoluerint uocem non hominis, sed ipsius manifestissimae ueritatis, et animosum spiritum suae peruersitatis edomare, non utique ad partem Donati maiorem de qua praecisa praecisae sunt, sed ad ipsam uiriditatem radicis catholicae de ariditate propria reuertentur. omnes quippe isti ubi contra nos non sunt pro nobis sunt, ubi autem nobiscum non colligunt spargunt. Iam enim, ne uidear humanis argumentis id ageretemporibus ante schisma Donati magnos uiros et magna caritate praeditos patres episcopos ita inter se conpulit salua pace disceptare adque fluctuare, ut diu conciliorum in suis quibusque regionibus diuersa statuta nutauerint, donec plenario totius,
Abbreviated transcription (Latin):
cõione pͥcisi st̃ qr eum cum p̾ciderent᷑
ñ amiserunt. Et qd̾ ipsi seputant cõ¬
tulisse illis quos felicianus inscismate
baptizauit cum eos sibi recontiliaue¬
s ut ꝓdesset eis qd̃ mutilit᷑ inscismate
acceperant ⁊ habebant hccu̾e confert
⁊ p̾stat deus ꝑ cõionem catholicam
illis qui ueniunt ab aliqua ħ esi ł scis¬
mͦ cardinales donatistas quoꝵ ep̃c a
pud cartaginem primianus estiam
de hacre nulla est controu̾sia. uoluit
.N. deus ꝑ maximianistas eam finiri
ut qd̃ caritate suadente nolebant ex¬
emplo suo cogente faterenturs ad¬
huc inde pp̃ea disputamus neilli sibi
uideantur aliquid dr̃e quinec istis cõ¬
muncant. Qui apud sepocus quan¬
to pauciores tanto sinceriores dona¬
tistas remansisse contendunt. Qui si
maximianiste soli ẽent nec ip̃oꝵ salu¬
tem contẽpnere deb̾emus. Quanto gͦ
magis qr eadem pars donati inmul¬
ta minutissima frustra concisa est

Expanded text:
communione praecisi sunt, quia eum cum praeciderentur communione praecisi sunt, quia eum cum praeciderentur non amiserunt. et quod ipsi se putant contulisse illis quos. Felicianus in schismate baptizauit, cum eos sibi reconciliauesed ut prodesset eis quod inutiliter in schismate acceperant et habebant, hoc uere confert et praestat deus per communionem catholicam illis. qui ueniunt ab aliqua haeresi uel schismodo cardinales Donatistas. quorum episcopus apud Karthaginem Primianus est, iam de hac re nulla est controuersia. uoluit enim deus per Maximianistas eam finiri, ut quod caritate suadente nolebant exemplo suo cogente fateantur. sed adhuc inde propterea disputamus, ne illi sibi uideantur aliquid dicere qui nec istis communicant, qui aput se potius quanto pauciores tanto sinceriores Donatistas remansisse contendunt. qui si Maximianistae soli essent, nec ipsorum salutem contemnere deberemus; quanto ergo magis, quia eadem pars Donati in multa minutissima frusta concisa est,
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o qui ꝑ ignoranciam ibi baptizã¬
satrilegio tñ scismatis uuln̾antur ñ
Cum .a. dcm̃ est quib dam tołabilius
est socomis indie iudicii quam uob̃
ñ iõ dtm̃ est qr sodomite ñ torq̃bũ¬
tur s qr illi granius torq̃buntur. Qm¬
qd̾̃ fu̾at hec fortasse occultum aliqñ
⁊ incertum. uñ ã sanantur hii qui ad¬
dux̃unt ⁊ corriganturinde grauan¬
tur qui cum iam ignorare ñ ꝑmittã¬
tur. inꝑniciem suam ꝑtinacit̾ senti¬
unt. dampnatio qiuppe maximianis¬
tarum ⁊ receptio dampnatoꝵ cũ biis
quos extra eoꝵ cõionem insacrilego
sicut concilium eoꝵ clamat scismate
baptirarunt totam t̃ram istam soluit
q̃onem totam contentionem abstislit
nͥl oĩo int̾nos ⁊ eos donatistas qui pri¬
nano tõicant dereliquit uñ dubitetur
eis qui ab ecc̃a seꝑabantur. sicut .ii. ip̃i
eos quos felicianus inscismate bap¬
tizauit u̾m bap̃m accepisse fat̾i co¬
guntur qr eos secum nc̃ hñt inip̃o lap¬

Expanded text:
uero qui per ignorantiam ibi baptizanuero qui per ignorantiam ibi baptizansacrilegio tamen schismatis uulnerantur non cum enim dictum est quibusdam: tolerabilius erit Sodomisinon ideo dictum est quia Sodomitae non torquebuntur, sed quia illi grauius torquebuntur. Quamquam fuerat hoc fortasse occultum aliquando et incertum. unde autem sanantur hi qui aduertunt et corriguntur, inde grauantur hi, qui cum iam ignorare non permittantur, in perniciem suam pertinaciter saeuiunt. damnatio quippe Maximianistarum et receptio damnatorum cum his quos extra eorum communionem in sacrilego, sicut concilium eorum clamat, in schismate baptizarunt, totam istam soluit quaestionem, totam contentionem abstulit. nihil omnino inter nos et eos Donatistas qui Primiano communicant derelinquit, unde dubitetur eis qui ab ecclesia separantur. sicut enim ipsi eos quos Felicianus in schismate baptizauit uerum baptismum accepisse fateri coguntur, quia eos secum nunc habent in ipso bap
Abbreviated transcription (Latin):
concedi uult potest ab ecc̃a ł ab ipso deo
petere ut sibi łuno die apostatare con¬
cedat. Namcur unius d̾ei ẽẽ apostata ti
tus ueñ timeat nulla causa est. Illic ĩ
quit accipere malui ubi bap̃m xp̃i eẽ
pi illi ad quos migraturus es dñt rete
u̾o illic accipi illi aquib iigraturus
es dñt. Illud itaq qd̾ hii dñt quos ip̃e
postponis contradicentib illis quos
ip̃e ante ponis aut falsum estaut ini¬
tius dicatur incertum. Uera ergo fal¬
sis aut incertis certa p̾pone. Illic .N. qͦ
migraturus es tum alibi accepis recte
posse accipi qd̾ desideras ñ isli tm̃ ad qd̃
rransiturus es s tu ip̃e qui transiturꝰ
es confiteris. si .u. utrum illic recte pos¬
set accipi dubitares ⁊̃ illuc transeundũ
ẽẽ dubitares. Acciꝑeitaq inꝑte donati
si incertum est inꝑte pecc̃m ẽẽ quis du¬
bitet certum ẽe pecc̃m ñ ibi pocius ac¬
cipere ubi certum est ñ ẽẽ pecc̃m. Illi

Expanded text:
concedi uult potest ab ecclesia uel ab ipso deo concedi uult potest ab ecclesia uel ab ipso deo petere, ut sibi uel uno die apostatare concedat. nam cur unius diei esse apostata timeticusue non timeat, nulla causa est. \'Illic\', inquit, \'accipere malui ubi baptismum Chrispi illi ad quos migraturus es dicunt, recte uero illic accipi illi a quibus migraturus es dicunt. illud itaque, quod hi dicunt quos ipse postponis contradicentibus illis quos ipse anteponis, aut falsum est aut ut mitius dicatur incertum. uera ergo falsis aut incertis certa praepone. illic enim quo migraturus es, cum alibi acceperis, recte posse accipi quod desideras non illi tantum ad quos transiturus es, sed tu ipse qui transiturus es confiteris. si enim utrum recte illic possit accipi dubitares, etiam illuc transeundum . esse dubitares. accipere itaque in parte Donati si incertum est esse peccatum, quis dubitet certum esse peccatum non ibi potius accipere ubi certum est non esse peccatum? illi
Abbreviated transcription (Latin):
cant ecce hic est xp̃c ecceillic ⁊ ab uniu̾¬
sitate ciuitatis sr̃ montem constitu¬
te ad ꝑticulas insidiatum suare mł¬
tos seꝑent ⁊ iugilatos absumant. Et
cum hec nou̾int eligunt extra coĩo¬
nem unitatis corporis xp̃i accipere
bap̃m xp̃i ad eandem cõionem corpo¬
ris xp̃i cum eo qd̃ alibi acceꝑint post¬
ea migraturi. scientes ergo hĩturi
ip̃o die quo accipiunt. Qd̾ si sceleratũ
est quid est quidicat ꝑmittatur mͥ
uno diescelus admittere. Si .N. transi¬
turus estad catholicam quero ec̃cam.¬
causam. Quidaliid rensurus est nͥ
qr malum est ẽẽ inꝑte donati ⁊ non
eẽ iminitate catholica. hoc igiurma¬
lum qid̾ dieb fet̾is tot diere malum fac¬
turus es. Et dici pot̃ maius malum fieri
plurium diere minus aut̃ paucoꝵ nul¬
lum ã malum fi̾ dici ñ pot̃. Quida̾ o
pus est hec tam excetrabile malũ ł uno
die ł una hora cõmittere. hoc .il. quisͥ

Expanded text:
cant: ecce hic est Christus, ecce illic et ab uniuecant: ecce hic est Christus, ecce illic et ab uniuersitate ciuitatis super montem constitutae ad particulas insidiarum suarum multos separent et iugulatos absumant. et cum hoc nouerint, eligunt extra communionem unitatis corporis Christi accipere baptismum Christi, ad eandem communionem cum eo quod alibi acceperint postea migraturi. scientes enim habituri  Christi uel eo ipso die quo accipiunt. quod si sceleratum est, quis est qui dicat: permittatur mihi uno die scelus admittere\'? si enim transiturus est ad catholicam, quaero causam. quid aliud responsurus est, nisi quia malum est esse in parte Donati et non esse in unitate catholica? hoc igitur malum quot diebus feceris, tot dierum malum facturus es, et dici potest maius malum fieri plurium dierum, minus autem paucorum, nullum autem malum fieri dici non potest. quid autem opus est hoc tam execrabile malum uel uno die uel una hora committere? hoc enim qui sibi
Abbreviated transcription (Latin):
ne discedunt. Intueantur ⁊̃ similitudinẽ
note militaris qr extra miliciam a deserto¬
rib ⁊ hr̃i ⁊ accipi pot̃ s tm̃ extra miliã
nec hñda nec accipienda est ⁊ reducto ł ꝑ
ducto admiliciam nec mutanda necite¬
randa est umptñ alia cã est eoꝵ qui in
istos ħeticos imprudent̾ inturrunt ipsã
ẽẽ xp̃i ecc̃am existimantes alia eoꝵ qui
nou̾nt ñ ẽẽ catholicam ecc̃am nͥsi eã
quesicut ꝓmissa est toto t̃rare orbe
diffunditur ⁊ extenditur usq ad fine̾
t̃re. Que crescens int̾ ⁊itania ⁊ intedio
scandaloꝵ requiem futuram desiderãt
dicit inpsalmis afinib t̾re ad te clama¬
ui dum tederet aĩa mea inpetra exal¬
spes mea turris fortitudinis afacieĩ¬
imici. Ex illius quippe ꝓmissionib tã¬
quam telis ⁊ iaculis inturri munitis¬
sima constitutis ñ solum cauetur s ⁊̃
expugnatur inimicus inimicus in¬
duens lupos suos pellib ouiũ ut di¬

Expanded text:
ne discedunt. Intueatur etiam similitudinem ne discedunt. Intueatur etiam similitudinem notae militaris, quia extra militiam a desertoribus et haberi et accipi potest; sed tamen extra militiam nec habenda nec accipienda est, et reducto vel perducto ad militiam nec mutanda nec iteranda est. Verumtamen alia causa est eorum qui in istos haereticos imprudenter incurrunt, ipsam esse Christi Ecclesiam existimantes: alia eorum qui noverunt non esse catholicam Ecclesiam, nisi eam quae, sicut promissa est, toto terrarum orbe diffunditur et extenditur usque ad fines terrae, quae crescens inter zizania et in taedio scandalorum requiem futuram desiderans dicit in psalmis: a finibus terrae ad te exclamaui, cum taederet anima mea: in petra exalspes mea, turris fortitudinisafacieinimici. ex illius quippe promissionibus tamquam telis et iaculis in turri munitissima constitutis non solum cauetur, sed etiam expugnatur inimicus, induens lupos suos pellibus ouium, ut di
Abbreviated transcription (Latin):
piat ubi ⁊ ẽe ⁊ accipi recte certus est. Il¬
lic ã ñ accipiat q d̃ ẽẽ ibi quidẽ dñts
ibi accipiendum eẽ ñ dñt quoꝵ sen¬
tenciam decreuit eligere Quamqͣm¬
⁊̃ si dubium hr̃et ñ illic recte accipi.
qd̃ incatholica recte accipi certũ hr̃et.
grauiter peccaret in reb ad salutẽ
aĩe ꝑtinentib ł eo solo qd̃ certis in¬
certa p̾poneret. Recte quippe hoĩem ĩ
ecc̃a catholica baptizari eo ip̃o certus
est qd̃ ⁊̃ alibi baptizatus huc tran¬
sire decreuit.Non a recte apud dona¬
tistas hoĩen baptizari saltem incer¬
tum habeat cum lecilli dicant quoꝵ¬
siũam donatistis añ ponendam ẽẽ
tertum ht̃ ⁊ in certis certa p̾ferendo
hic babtiretur ubi pp̃ea certus est
recte fĩ qr ⁊ cum alibi fac̾e co gitalat.
huc transeundum ẽẽ decreuerat iã
u̾o si quis ñ intelligit qũo fi̾ possit
ut qd̃ ibi ẽẽ confitemur. ñ ibi recte da
ri dicamus illud attendat qr nec recte ibi di

Expanded text:
tus est, illic autem non accipiat quod esse ibi quidem dicunt, sed ibi accipiendum esse non dicunt quorum sententiam decreuit eligere. quamquam etiamsi dubium haberet non illic recte accipi quod in catholica recte accipi certum haberet, grauiter peccaret in rebus ad salutem animae pertinentibus uel eo solo, quod certis incerta praeponeret. recte quippe hominem in ecclesia catholica baptizari eo ipso certus est, quod etiam alibi baptizatus huc transire decreuit. non autem recte aput Donatistas hominem baptizari saltem incertum habeat, cum hoc illi dicant quoiam Donatistis anteponendam esse certum habet, et incertis certa praeferendo hic baptizetur, ubi propterea certus est recte fieri, quia et cum alibi facere cogitabat huc transeundum esse decreuerat. Iam uero si quis non intellegit quomodo fieri possit, ut quod ibi esse confitemur non ibi recte dari dicamus; illud attendat, quia nec recte ibi esse
Abbreviated transcription (Latin):
tumq ergo tpr̃e tales hoĩes ẽẽ cepe¬
rint inhat uita iam diuinis ꝑ secu¬
loꝵ distributione sacramentis im¬
buti s ad huc tm̃ carnałr sapiãt
⁊ carnalia de deo siue inhac uita si¬
ue post hanc uitain sperent atq de
tiqua res est maliis hoĩb hñs aĩalẽ
portionem maliis ã sp̃uale̾. Adaĩaleᷤᷤ
ꝑtinet uetus testamentũ ad sp̃ua¬
les nouum. s primis tp̃rib utrũ
occultum fuit ab addam usq ad
moysen. Amoyseã manifestatũ
est uetus ⁊ in eo ip̃o eccultabaturno¬
uum qr occulte sigc̃abatur. postea
u̾o quam incarne dñs uenit reue¬
latum est nouũ uet̾is ã sacram ẽ¬
ta cessarunt s concupis cẽtie tales

Expanded text:
umque ergo tempore tales homines esse coeperint in hac uita, ut iam diuinis pro saeculorum distributione sacramentis imbuti, adhuc tamen carnaliter sapiant et carnalia de deo siue in hac uita siue post hanc uitam sperent atque detiqua res est, in aliis hominibus habens animalem portionem, in aliis autem spiritalem. ad animales pertinet uetus testamentum, ad spiritales nouum. sed primis temporibus utrumque occultum fuit, ab Adam usque ad Mosen. a Mose autem manifestatum est uetus et in eo ipso occultabatur nouum, quia occulte significabatur. postea uero quam in carne dominus uenit, reuelatum est nouum; ueteris autem sacramenta cessarunt, sed concupiscentiae tales
Abbreviated transcription (Latin):
cum possit inip̃a catholica acciꝑe ꝑ aliqͣ
mentis ꝑu̾sitatẽ eligit inscismate bap¬
tirtari ⁊̃ si postea ueniread catholicam
cogitat qr certus est ibi ꝓdesse sacramẽ¬
tum qd̃ alibi accipi quidem pot̃ ꝓdẽe
cuis. Ita .ni. ñ dubitat recteilli accipi

Expanded text:
cum possit in ipsa catholica accipere, per aliquam cum possit in ipsa catholica accipere, per aliquam mentis peruersitatem eligit in schismate baptizari, etiamsi postea uenire ad catholicam cogitat, quia certus est ibi prodesse sacramentum, quod alibi accipi quidem potest, protius. ita enim non dubitat recte illic accipi,
Abbreviated transcription (Latin):
cum caritate satagimus. Non eis i¬
taq dm̃s nolite dare s nolite inscis¬
mate dare. Nec eis qd̃ uidentur bap¬
tizaturi dm̃s nolite accipere s noli¬
te inscismate acciꝑe. Nam si quem
forte coeg̾it extrema necc̃itas ubi
catholicum ꝑ ꝙ̃ accipiat ñ inuemit
⁊ inaĩo pace catholica custodita ꝑ ali¬
quem extra unitatẽ catholicam po¬
situm acceꝑit qd̃ erat imp̃a catholi¬
ca unitate accepturus si statim ⁊̃ de
hac uita emigrauit ñ eum nisi ca¬
tholicum deputamus. si ã fu̾it acor¬
porali morte lib̾atus cũ se catholice
congregationi ⁊ p̾sentra corporali
reddiderit uñ nĩꝙ corde discesserat ñ
solum ñ impbamus qd̃ fetit s ⁊̃ secis¬
sime u̾issimeq laudamns q̃ p̾sentẽ
deun credidit cordi suo ubi unitatem ser¬
uabat ⁊ si ne sc̃i bap̃i sacramento qid̃ ubi¬
cumq inuenit ñ hoĩm s dei ẽẽ cognouit
noluit exhac uͥta migrare. Si quis aut̃

Expanded text:
cum caritate satagimus. non eis icum caritate satagimus. non eis itaque dicimus: \'nolite dare\', sed: \'nolite in schismate dare\\ nec eis quos uidentur baptizaturi dicimus: \'nolite accipere\', sed: \'nolite in schismate accipere\'. nam si quem forte coegerit extrema necessitas, ubi catholicum per quem accipiat non inuenerit et in animo pace catholica custodita per aliquem extra unitatem catholicam positum acceperit quod erat in ipsa catholicae unitate accepturus, si statim etiam de hac uita emigrauerit, non eum nisi catholicum deputamus. si autem fuerit a corporali morte liberatus, cum se catholicae congregationi etiam praesentia corporali reddiderit unde numquam corde discesserat, non solum non inprobamus quod fecit, sed etiam securissime uerissimeque laudamus, quia praesentem deum credidit cordi suo ubi unitatem seruabat et sine sancti baptismi sacramento, quod ubicumque inuenit non hominum sed dei esse cognouit, noluit ex hac uita emigrare. si quis autem,
Abbreviated transcription (Latin):
consortio recessissent Quib reb ostendr
⁊ ip̃os impie facere qui rebaptitare conã¬
tur orbis unitatem ⁊ nos recte facere qͥ
dei sacramenta inppbare nec ip̃o scisma¬
te debemus audemus. Inquo .ii. nob̾¬
cum senciunt ineo ⁊̃ nobiscum st̃ in
eo ã a nob̾ recesserunt inquo a nob̾ dis¬
senciunt. Non .i. accessus isteatq dis¬
corpoꝵ sit ꝑcontinuationem locoꝵ
sic aĩoꝵ quidam contactus est cũ senci¬
o uoluntatum Si ergo qui recessitab
unitate aliquid aliud ag̾e uoluerit
qd̃ ꝙͣ inunitate ꝑcepit inco discedit
atq disiungitur. Qd̃ ã ita uult agͥe
⁊ didicit ineo manet atq disiungitꝰ.
Itaq isti quib in reb nob̾cum suntĩ
quibdam u̾o a nob̃ exierunt. ꝓinde il¬
la inquib nob̾cum st̃ cos ag̾e ñ ueta¬
mus inquib antẽ nob̾cum ñ st̃ ut ue¬
niendo accipiant ł redeundo recipiãt
adhortamur ⁊ quib modis possumꝰ
uti diligant emendati atq correcti

Expanded text:
consortio recessissent. Quibus rebus ostenditur, consortio recessissent. Quibus rebus ostenditur, et ipsos impie facere qui rebaptizare conantur orbis unitatem, et nos recte facere qui Dei Sacramenta improbare nec in ipso schismate audemus. In quo enim nobiscum sentiunt, in eo etiam nobiscum sunt: in eo autem a nobis recesserunt, in quo a nobis dissentiunt. Non enim accessus iste atque discorporum fit per continuationem locorum, sic animorum quidam contactus est consensio voluntatum. Si ergo qui recessit ab unitate, aliquid aliud agere voluerit, quam quod in unitate percepit, in eo recedit adque disiungitur; quod autem ita uult agere et didicit, in eo manet adque coniungitur. Itaque isti in quibusdam rebus nobiscum sunt, in quibusdam uero a nobis exierunt. proinde illa in quibus nobiscum sunt eos agere non uetamus; in quibus autem nobiscum non sunt, ut ueniendo accipiant uel redeundo recipiant adhortamur et quibus modis possumus, ut id eligant emendati adque correcti,
Abbreviated transcription (Latin):
q discedit. si ꝑ manet malis utrũq
ꝑmanet. Sicut ergo acceptatur bap¬
tismus quem ñ potuit amittere qui
ab unitate discesserat sic acceptan¬
dus est lup̃s quem dedit illequi sacra¬
mentum dandi cum disced̾et ñ amise¬
rat. Nam sicut redeuntes qui prius qͣm
reced̾e̾nt baptizati st̃ ñ rebapti⁊ antur
ita redeuntas qui priusqͣm reced̾ent
ordinati sunt ñ utiq rursus ordinã¬
tur s aut aministrant qd̾ adminis
trabant si hoc ec̃ce utilitas postulatant
si ñ administrant sacramentum tm̃¬
ordinationis sue gerunt. Et iõ eis ma¬
nus int̾ laicos ñ imponitur. Nam ne¬
q sacramentũ bap̃i neq sacramen¬
tum dandi bap̃i qñ ab eis cum maxi¬
miano discessit felicianus amisit. Nc̃
.ii. eum secum hñt cum eis ip̃is qd̾ cũ
foris eẽt inmaximiani scismate bapti¬
⁊auit. Qua pp̃ potuerunt ab eis acciꝑe
ceti cum ad nt̃m consorcium nonac¬
cessissent qd̃ illi ñ amiserant tũ a nr̃o

Expanded text:
mque discedit, si permanet in malis, utrumque mque discedit, si permanet in malis, utrumque permanet. sicut ergo acceptatur baptismus, quem non potuit amittere qui ab unitate discesserat, sic acceptandus est baptismus, quem dedit ille qui sacramentum dandi cum discederet non amiserat. nam sicut redeuntes, qui priusquam recederent baptizati sunt, non rebaptizantur, ita redeuntes, qui priusquam recederent ordinati sunt, non utique rursus ordinantur, sed aut administrant quod adminitrabant, si hoc Ecclesiae utilitas postulat; aut si non administrant, Sacramentum ordinationis suae tamen gerunt; et ideo eis manus inter laicos non imponitur. Nam neque sacramentum Baptismi, neque sacramentum dandi Baptismi, quando ab eis cum Maximiano discessit, Felicianus amisit. Nunc enim eum secum habent cum eis ipsis, quos cum foris esset, in Maximiani schismate baptizavit. Quapropter potuerunt ab eis accipere caeteri, cum ad nostrum consortium non accessissent, quod illi non amiserant, cum a nostro
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑunt. Nam ⁊ ip̃i si redeant ñ
eis itm̃ datur uñ oftenduntur
illud qd̾ acceꝑant inunitate positi ñ po¬
⁊̃ dari curñ pot̃. Si dicis ñ recte foris dat᷑
Rendemus sicut ñ recte foris hr ⁊ tñ hrͣ
ã ꝑ unitatis reconciliationem incip̃
utiliter hr̃i qd̃ extra unitatem mnuti¬
liter habebatur sic ꝑ eandem reconcili¬
ationem incipit utile ẽẽ qd̃ extra eam
inutiłrdatum est. Non tñ dicit fas ẽ ñ¬
datum eẽ qd̃ datum estautut ñ hoc de¬
disse quisquam calumpnietur cum ħ
eum dedisse qd̃ acceꝑat confitemur s a¬
cramentum .ii. bap̃mi est qd̾ ht̃ qui
baptiratur ⁊ sacramentum bap̃mi
dandi est qd̾ ht̃ qui ordinatur situt
a̾ baptizatus si abimitate recesserit
sacramentum bap̃mi ñ accepit amit¬
tit. sic ⁊̃ ordinatus si abunitate reces¬
serit satramentum dandi bap̃i ñ a¬
mittit. Nulli .ii. sacramento inurra
facienda est.si discedit amalis utre¬

Expanded text:
ceperunt. Nam et ipsi, si redeant, non ceperunt. Nam et ipsi, si redeant, non eis iterum datur. Unde ostenditur, illud, quod acceperant in unitate positi, non poetiam dari cur non potest? Si dicis: non recte foris datur, respondemus: sicut non recte foris habetur, et tautem per unitatis reconciliationem incipit utiliter haberi quod extra unitatem inutiliter habebatur: sic per eandem reconciliationem incipit utile esse quod extra eam inutidatum esse quod datum est, aut ut non hoc dedisse quis <quemquam calumnietur, cum hoc eum dedisse quod acceperat confitetur. sacramentum enim baptismi est quod habet qui baptizatur, et sacramentum dandi baptismi est quod habet qui ordinatur. sicut autem baptizatus, si ab unitate recesserit, sacramentum baptismi non amittit, sic etiam ordinatus, si ab unitate recesserit, sacramentum dandi baptismi non amittit. nulli enim sacramento iniuria facienda est; si discedit a malis, utru
Abbreviated transcription (Latin):
nlibris quos adu̾sus epłam par¬
meniani quamdedit ad tyconũ
scripsimus ꝓmisimus nos dili¬
gencius questiones bapĩni trac¬
taturos qd̃ ⁊ iam si ñ ibi ꝓmit¬
teremus debitum tñ a nob̾ gitã¬
tib fr̃ib memimus ⁊ agnoscimꝰ
qua pp̃ iuhxc oꝑe adiuuante dño
suscepimus ñ solum ea refelłe
que dehacrenobis donatisteob¬
iectare consuerunt sed cłiã de
bap̃mi martiris cypriani auc¬
toritate uñ suam ꝑu̾sitatem ne
u̾itatis impetu cadat fultire co¬
nantur que dñs donau̾it dicere
ut intelligant om̃s qui ñstu¬
dio ꝑcium cecati iuidicant ñ so¬
lum cos ñ adiiuari auctoritate
cy prianis ꝑ ip̃am maxime.
conuinci atq subu̾ti. Iam qui¬
dem insupra nremoratis libris
dcĩnest exita posse extra catho¬
licam cõionem dari bap̃m ꝙ̃
admodum ⁊extra eam potest
isse iudicatur sic ⁊ illi qui per
sacrilegium scismatis ab ec̃ce cõ¬
munione discedunt hñt utiq¬
lap̃m ꝙ priusqͣm discedent ac¬

Expanded text:
libris, quos aduersus epistulam Parmeniani quam dedit ad Tychonium scripsimus, promisimus nos diligentius quaestionem baptismi tractaturos; quod etiamsi non ibi promitteremus, debitum tamen a nobis flagitantibus fratribus meminimus et agnoscimus. quapropter in hoc opere adiuuante domino suscepimus non solum ea refellere, quae de hac re nobis Donatistae obiectare consuerunt, sed etiam de beatissimi martyris Cypriani auctoritate, unde suam peruersitatem, ne ueritatis impetu cadat, fulcire conantur, quae dominus donauerit dicere, ut intellegant omnes, qui non studio partium caecati iudicant, non solum eos non adiuuari auctoritate Cypriani, sed per ipsam maxime conuinci adque subuerti. Iam quidem in supra memoratis libris dictum est ita posse extra catholicam communionem dari baptismum, quemadmodum et extra eam potest isse iudicatur. sic et illi, qui per sacrilegium schismatis ab ecclesiae communione discedunt, habent utiqm prius quam discederent, ac
Abbreviated transcription (Latin):
odio hũi cum ambo exuno contubi¬
tu concepti exuno uto nati sint. Que¬
runt ⁊̃ utrum pec̃ca dimittantur per
bap̃m inꝑtedonati. ut si dix̾imus di¬
mitti rendeant. Ergo illic est sp̃e sc̃s
discipulis:. Tunc secutus est ⁊ ait.
Baptizate g̃s̃ innoĩe pr̃is ⁊ filii ⁊ spc̃
sc̃ĩ. Sicuti dimiseritis pecc̃a dimit¬
tuntur ei. Si cui tenueritis tenebũt᷑

Expanded text:
odio habui, cum ambo ex uno concubiodio habui, cum ambo ex uno concubitu concepti, ex uno utero nati sint. Quaerunt etiam utrum peccata dimittantur per baptismum in parte Donati, ut si dixerimus dimitti rediscipulis, tunc secutus est et ait: baptizate gentes in nomine patris et filii et spiritus sancti; si cui dimiseritis peccata, dimittentur ei; si cui tenu
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝓuou̾ant innoĩe pauli baptizaties¬
tis: Isti ergo si inhac obstinatione ⁊
ꝑu̾sitate reman̾ent. Certe quidẽ nati.
erant nec tm̃ ad ip̃am ecc̃am dequana¬
ti erant ꝑ pacis atq unitatis iuncłm
ꝑtin̾ent. Ergo ip̃a gn̾at ⁊ ꝑ ut̾um su¬
um ⁊ ꝑ ut̾os antillarum exeisdem sa¬
cramentis tanqͣm ex uiri sui semine
Neq .a. frustra dicit apłs oĩa illa infi¬
gura ẽẽgesta. s qui suꝑbiunt ⁊legi¬
itime mr̃i ñ adiunguntur siłes sũt
hẏsmaeli dequo dcm est. Cc̃ce antillã
⁊ filium euis. Non .ii. heres ei filius a¬
cille cum filio meo ysaac. Qui ã paci¬
fice diligunt legitimam pr̃is sui coꝰ¬
iuge. cuius legrtimo iuregñati st̃
siłes sunt filiisiacob qͣmuis de an¬
culis natis ẜ tñ eandem heditatem
stimentib. Qui ã deut̾o ip̃ius m̃ris
intus inunitate nati negligunt
gr̃am qͣm acceꝑunt siłes st̃ esau fi¬
lio ysaac qui repbatus est deo attes¬
tante ⁊ dicente iacob dilexi esauã

Expanded text:
est aut in nomine Pauli baptizati estis? isti ergo si in hac obstinatione et peruersitate remanerent, certe quidem nati erant, nec tamen ad ipsam ecclesiam de qua nati erant per pacis adque unitatis uinculum pertinerent. ergo ipsa generat per uterum suum et per uteros ancramentis, tanquam ex viri sui semine. Non enim frustra dicit Apostolus, omnia illa in figura esse gesta . Sed qui superbiunt et legitimae matri non adjunguntur, similes sunt Ismaeli, de quo dictum est: Ejice ancillam et filium eius; non enim heres erit filius ancillae cum filio meo Isaac. qui autem pacifice diligunt legitimam patris sui coniugem, cuius legitimo iure generati sunt, similes sunt filiis Iacob quamuis de ancillis natis et tamen eandem hereditatem sumentibus. qui autem de utero ipsius matris intus in unitate nati neglegunt gratiam quam acceperunt, similes sunt Esau filio Isaac, qui reprobatus est deo adtestante et dicente: Iacob dilexi, Esau autem
Abbreviated transcription (Latin):
buero ꝓpħiam ⁊ sciero oĩa satramẽta
⁊ õẽm fidem scĩam ⁊ si habuero oẽm fidẽ
ut montes tranfferam caritatem ã
ñ hẽam nichil sum. Quid ergo eis pro¬
dest si ⁊ linguam insacris nist̾iis ha
quos fuisse dampnabiles sc̃a scripta
testatur. Si sacramenta ñ tm̃ sciant
s ⁊ habeant sicut hũit sy mon magus
Si fidem sicut demonia confessa sũt.
s indiu̾sis ħesib faciunt. si aliqua
ingruente ꝑsecutio est tradant adfa¬
mas nob istum corpus suum ꝓfide
q̃m pariter confitentur. eñ qr seꝑati
hecagunt ñ sufferentes inuicem indi¬
lectione neq studentes seruare unita¬
tem sp̃c inuinculo pacis caritatẽ utiq¬

Expanded text:
ramenta et omnem scientiam, et si habuero omnem fidem, ut montes transferam, caritatem autem non habeam, nihil sum. quid ergo eis prodest, si linguam in sacris mysteriis habquos fuisse damnabiles sancta scriptura testatur? si sacramenta non tantum sciant sed et habeant, sicut habuit Simon Magus ? si fidem, sicut daemonia confessa sunt Csed in diuersis haeresibus faciunt ? si aingruente persecutione tradant ad flammas nobiscum corpus suum pro fide quam pariter confitentur, tamen quia separati haec agunt, non sufferentes invicem neque studentes servare unitatem spiritus in vinculo pacis, caritatem utiq
Abbreviated transcription (Latin):
nos illi ẽc p̾ponendos. Ita ergo qd̃ nos
soli dñis recte apud nos accipi magis
trediturus est quam non recce apud
nos accipi qr hoc illi soli dñt. Cadem re¬
gula qd̃ nos soli diñs ñ recte apd̾ illos
accipi magis crediturꝰ est qͣm ꝙ illi
soli dñt id est recte apud illos accipi.i
frustra itaq apud sibi udetur securꝰ
ibi acciꝑe qd̃ ẽẽ quidẽ ibi utiq dñis
s ubi eẽ accipiendum ñ utiq dñis.

Expanded text:
nos illis esse praeponendos. ita ergo quod nos nos illis esse praeponendos. ita ergo quod nos soli dicimus recte aput nos accipi magis crediturus est quam non recte aput nos accipi, quia hoc illi soli dicunt. eadem regula quod nos soli dicimus non recte aput illos accipi magis crediturus est quam id quod illi soli dicunt, id est recte aput illos accipi. frustra itaque sibi uidetur securus ibi accipere quod esse quidem ibi utrique dicimus, sed ibi esse accipiendum non utrique dicimus.
Abbreviated transcription (Latin):
utrumq hoꝵ donatiste negant itẽ
alia duo dm̃s. Esseapud donatistas
illi unum magno oꝑe affirmant
lunt fati. harum .iiii. snĩare tres¬
ñr̃e tm̃nst̃ unam u̾o utiq dm̃is. Nam
ẽẽ incatholita bap̃m ⁊ recte illic acci
pi apd̾ donatistas ñ recte accipi nos
tistas ⁊ illi asserunt ⁊ nͣconcedimꝰ
Quisquis ergo uult baptizari ⁊ certꝰ
fu̾it s ĩo inꝑtedonati uult baptira¬
ri qr ẽẽ ibi bap̃m ñ illi soli neq nos
soli s utriq dm̃s accendat alia tria
Si .i. nos elegit sequi in iis que illi ñ
dñt ea u̾o queutiq dm̃is p̃ponit iis
que nos soli dm̃s satis est nob̾ qd̾ ea
eis queilli soli dñt. Esse ã incathoui¬
ca bap̃m nos dñis illi ñ dñt. Recteac¬
ti bap̃m nos dm̃is ⁊ illi ñ dñt. sicut
ergo id pocius credit qd̃ nos soli dici¬
mũs ẽẽ tredendum. tta hec potius fa
si ita putat robustius credat quam id
apud nos qd̃ illi soli dñt. Iam .il. decre¬
uit ⁊ certus est inquib dissentimus

Expanded text:
utrumque horum Donatistae negant. Item alia duo dicimus, esse apud Donatistas illi unum magnopere affirmant,lunt fateri. Harum quatuor sentent, unam uero utrique dicimus. nam esse in catholica baptismum et recte illic accipi et aput Donatistas non recte accipi nos tistas et illi asserunt et nos concedimus. quisquis ergo uult baptizari et certus fuerit, sed ideo in parte Donati uult baptizari, quia esse ibi baptismum non illi soli neque nos soli, sed utrique dicimus, adtendat alia tria. si enim nos elegit sequi in his quae illi non dicunt, ea uero quae utrique dicimus praeponit his quae nos soli dicimus, satis est nobis quod ea, eis quae illi soli dicunt. esse autem in catholica baptismum nos dicimus, illi non dicunt; recte acti baptismum nos dicimus, illi non dicunt. sicut ergo id potius credit quod nos soli dicimus esse credendum, ita hoc potius facsi ita putat, robustius credat quam id aput nos quod illi soli dicunt. iam enim decreuit et certus est, in quibus dissentimus,
Abbreviated transcription (Latin):
eam ñ ꝑtinent qui seꝑationis aꝑto:
satrilegio manifesti sunt s ⁊̃ illi qui
meius unitate corporałr ꝑ mixti ꝑ uitaᷤ
pessimam seꝑantur. Et .i. symonem
magum ꝑ bap̃a ip̃a peꝑerat cui tñ dic¬
Nunquid ei bap̃s nũquid euuange¬
lium nũquid satramenta defuerũt
s qr caritas defuit frustra natus est
⁊ ei expediebut fortasse ñ nasci. Nun¬
quid ñ erant nari quib apłs dicitã¬
qͣm ꝑ uulis inxp̃o lat uob̃ potum dedi
ñ escam. Cos tña sacrilegio scismatis
reuocat inquo ideo irruebant. Quia
carnales erant. q. ꝑuulis inquit ĩ
xp̃o lac uob̾ potum dedi ñ escam. Nõ¬
dum .N. pot̾atis s nec ad huc quidẽ
potestis. adhuc N. estis carnales. Cum¬

Expanded text:
eam non pertinent, qui separationis aperto eam non pertinent, qui separationis aperto sacrilegio manifesti sunt; sed etiam illi qui in ejus unitate corporaliter mixti per vitam pessimam separantur. Etenim Simonem magum per Baptisma ipsa pepererat: cui tamen dicNunquid ei baptismus, nunquid Evangelium, nunquid sacramenta defuerunt? sed quia ei charitas defuit, frustra natus est, et ei expediebat fortasse non nasci. Numquid non erant nati quibus ApNunquid ei baptismus, nunquid Evangem paruulis in Christo lac uobis potum dedi, non escam? eos tamen a sacrilegio schismatis reuocat, in quod ideo irruebant, quia carnales erant: quasi paruulis, inquit, in Christo lac uobis potum dedi, non escam; nondum enim poteratis. sed nec adhuc quidem potestis; adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
possunt. S uidemtur sibi argutissĩe
donati anñgeneret ut si consenseri¬
mus qd̃ gnẽtsuam ẽẽ asseuerant ec¬
desiam mĩem q̃ fiuos potuit dexp̃i
bap̃ate gñare. Et qr unam o portet ẽẽ
ecc̃am ex hoc iam nr̃am ñ ẽẽ ecc̃am cri¬
minentur. si ãdix̃imus qd̃ ñ generet
tur ergo inquiunt apd̃ uos ñ renascũ¬
tur ꝑ bap̃m qui transeunt anobis ad
seꝑata est ⁊ ñ exhec uñ coniuncta est
Seꝑata est .ii. auintulo caritatis ⁊ pacis
s iuncta est inuno bap̃ate. Itaq est
una ecc̃a que sola catholica nominat᷑.
⁊ quicquid suum ht̃ incõionib diu̾so¬
rum asua unitate seꝑatis ꝑ hoc ꝙ su¬
um intis ht̃ ip̃a utiq gn̾at ñ ille. Ne¬
q .N. seꝑatio eare generat s qd̾ secũ de¬
ista tenuerunt. Qd̃ si ⁊ hec dimittant
possit tals aliquid ubicumq gñari
Quamius ñ õs quos generat ad eius
ꝑtineant unitatem que usq infine̾
ꝑsenerantes saluat. Neq .n. hii. soliad

Expanded text:
. Sed videntur sibi argutissime Donati, an non generet: » ut si consenserimus quod generet, suam esse asseverent Ecclesiam matrem, quae filios potuit de Christi Baptismate generare; et quia unam oportet esse Ecclesiam, ex hoc jam nostram non esse Ecclesiam criminentur. Si autem dixerimus, non generat: « Cur ergo, » aiunt, « apud vos non renascuntur per Baptismum, qui transeunt a nobis ad separata est et non ex hoc unde coniuncta est. separata est enim a uinculo caritatis et pacis, sed iuncta est in uno baptismate. itaque una est ecclesia quae sola catholica nominatur, et quidquid suum habet in communionibus diuersorum a sua unitate separatis, per hoc quod suum in eis habet ipsa utique generat, non illae. neque enim separatio earum generat sedista tenuerunt: quod si et hoc dimittant,possit tale aliquid ubicumque generari: quamvis non omnes quos generat ad ejus pertineant unitatem, quae usque in finem perseverantes salvabit. Neque enim hi soli ad
Abbreviated transcription (Latin):
terum ne quisquam ⁊ si ñ de oꝑibus
de ip̃o głetur libero uoluntatis arbi¬
trio tanquam ab ip̃o incipiat meritũ
cui tanquam debitum reddatur ꝑemi¬
lim bñ oꝑandi ip̃a lib̾tas audiat eũ¬
dem gr̃e p̾conem dicentem deus est enĩ
uoluntate. Et alio loco ignur ñ uolẽtis
neq currentis s dei miserentis est. Cum
ꝓcul dubio si homo etatis est ut rõne iã
utatur. non possitiam credere sperare
diligere nisi uelit. Nec ꝑuenire ad pal¬
mam suꝑ ne uocatonis dei nisi nolũ¬
dño p̾paratur. Alioqumn si pp̃ea dc̃m ẽ.
non uolentis neq currentis s misere¬
tis est dei qr exittroq fit .i. ⁊ uolunta¬
te hoĩs ⁊ mĩa dei ut sic dc̃m accipiamꝰ
ñ uolentis neq turrentis s miserentis
est dei. tanquam dr̃etur. Non sufficit¬
ñ uolentis hois s miserentis est dei qr
id uoluntas hoĩs sola non implet. cͦ
audebit ñ miserentis dei s uolentis ẽ.
hoĩs. Ne apłs aꝑtissime ccͣdicat restat
ut pp̃ea recce dutum intelligatur

Expanded text:
tem ne quisquam, etsi non de operibus, de ipso glorietur libero arbitrio voluntatis, tanquam ab ipso incipiat meritum, cui tanquam debitum reddatur praemium, bene operandi ipsa libertas; audiat eumdem gratiae praeconem dicentem, Deus est enim voluntate . Et alio loco: Igitur non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei . Cum procul dubio, si homo ejus aetatis est ut ratione jam utatur, non possit credere, sperare, diligere, nisi velit, nec pervenire ad palmam supernae vocationis Dei, nisi volunDomino praeparatur ? Alioquin si propterea dictum est, Non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei, quia ex utroque fit, id ericordia Dei; ut sic dictum accipiamus, Non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei, tanquam dnon volentis hominis, sed miserentis est Dei, quia id voluntas hominis sola non implet, quaaudebit, Non miserentis Dei, sed volentis est hominis, ne Apostolo apertissime contradicat, restat ut propterea recte dictum intelligatur:
Abbreviated transcription (Latin):
ec ideo ullum mendatiũ putan¬
dum est non ẽẽ pec̃cm qr possumꝰ.
aliqͥ n alicui ꝓ dessementiendo. possuuꝰ
palam datur serttit cõmodum ⁊ dines
tale furtum quisqͣm dix̾it ñ esse pec̃cm
Possumus ⁊ adult̾ando. Si aliqua nͥ
ad hec ei consentiatur appareat amã¬
do mortrura ⁊ surrexerit penitendo p᷑¬
ganda. Nec ideo peccm purgabitur ta¬
le adult̾ium. si autem nũto nobis
placet castitas ꝙ offendit u̾itas ut
pp̃ alienam utilitatem illa ñ iuolet᷑
ad ult̾ando ⁊ iuolecur ista menciendo
płimum quidem ad bonum ꝓfecisse
hoĩes qui ñ nisi ꝓsalute hoĩm men¬
cia. Nauient ignoscatur satis est ñ ⁊ ã
qd̃ malum qr subripere in hac mor¬
talitate ñ desinit ⁊ iam ip̃i coħedes
xp̃i dicunt dimitte nob̾ debita nr̃a.¬

Expanded text:
ec ideo ullum mendacium putandum est non esse peccatum, quia possumus aliquando alicui prodesse mentiendo. Possumus palam datur, sentit commodum, et dives tale furtum quisquam dixerit non esse peccatum. Possumus et adulterando, si aliqua, nisi ad hoc ei consentiatur, appareat amando moritura, et si vixerit, poenitendo purganda: nec ideo peccatum negabitur tale adulterium. Si autem merito nobis placet castitas, quid offendit veritas, ut propter alienam utilitatem illa non violetur adulterando, et violetur ista mentiendo? Plurimum quidem ad bonum profecisse homines, qui non nisi pro salute hominis mencia, quae ut ignoscatur sat est, non ut quod malum, quia subrepere in hac mortalitate non desinit, etiam ipsi cohaeredes Christi dicunt, Dimitte nobis debita n
Abbreviated transcription (Latin):
ad diderat ꝓ regib ⁊ his qui in sb̃¬
limitate sunt qui putari pote¬
rant fastum suꝑ bia scl̃ari fidei
xp̃iane humilitatẽ ab horrere ꝓ¬
inde dicit. hec .n. bonum est corã
oretur statim ut desꝑationem tol¬
ieret addidit qui õs hoĩes uulti
saluos fi̾ ⁊ in agnitionem uerita¬
tis uenire. ħ quippe deus bonum
iudicauit ut or̃onib humiliũ
dignaretur salutem p̾stare sub¬
limium qd̃ utq iam iudemus ĩ¬
pletum isto locutionis iͦ ⁊ dñs
locutus est in euuangelio uͥ ait pħi¬
seis. Decimatis m̃tam ⁊ eutam ⁊ om̃e
holus. Neq .n. pħ̾isei ⁊ quecumq a¬
liena ⁊ oĩm ꝑ õs t̾ras alienigenar
oĩa holera decimabatur. sicut ħ gͦ
õe holus õe holerum genus ita iluc
õs hoĩes õe hoĩm genus intellig̾e
possimusł si quo tumq aliomͦ
intelligi pot̾ dum tñ tredere nõ
ambiguitatib siue incelo siue
int̾ra sicut u̾itas cantat omna.
q̃ cumq uoluit fecit. Pro fecto fa¬
cere noluit qd̃ cumq non fecit.

Expanded text:
addiderat pro regibus et iis qui in sublimitate sunt : qui putari poterant fastu et superbia saeculari a fidei Christianae humilitate abhorrere. Proinde dicens: Hoc enim bonum est coram m pro talibus oretur, statim ut desperationem tolleret, addidit: Qui omnes homines vult salvos fieri, et in agnitionem veritatis venire Hoc quippe Deus bonum judicavit, ut orationibus humilium dignaretur salutem praestare sublimium, quod utique jam videmus impletum. Isto locutionis modo et Dominus usus est in Evangelio, ubi ait Pharisaeis: Decimatis mentham et rutam, et omne olus . Neque enim Pharisaei et quaecunque aliena et omnium per omnes terras alienigenarum omnia olera decimabant. Sicut ergo hic omne olus, omne olerum genus, ita et illic omnes homines, omne hominum genus intelligere possumus: et quocunque alio modo intelligi potest, dum tamen credere non ambiguitatibus si in coelo et in terra, sicut et Veritas cantat, omnia quaecunque voluit fecit , profecto facere noluit quodcunque non fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
mortui s inetnam uitam sicut
xp̃i ip̃ius resurrectio quemadmo dũ
possim breuit̾ disputare ⁊ omnibus
q̃onib que de hac remou̾i solent satiᷤ¬
facerenon inuenio. Resurrecturam
tñ carnem oĩm quicumq nati sumꝰ¬
hoĩm atq nascuntur ⁊ mortui sunt
⁊ moruintur nullo modo debet xp̃ia¬

Expanded text:
mortui; sed in vitam aeternam sicut Christi ipsius resurrectio, quemadmodum possum breviter disputare, et omnibus quaestionibus quae de hac removeri solent satisfacere non invenio. Resurrecturam tamen carnem omnium quicunque nati sunt, nascuntur, et mortui sunt, et morientur, nullo modo
Abbreviated transcription (Latin):
ontra donatistas auctoritate
beatissimi ep̃ci ⁊ martiris cy¬
priani se defensione molien¬
tes .uii.libros debap̃o scripsi ĩ
quib docui nichil sic ualere ad refellẽ¬
dos donatistas ⁊adeoꝵ prsus ora clau¬
denda ne adu̾sus catholicam suũ scis¬
ma defendant qũo litt̾as fc̃mq cipͥa¬
ni. ubitum ã inhis libris cõmemora¬
ui ecc̃am ñ hñtem matulam aut rugã
ñ sic accipiendũ est .q. iam sit s que
pparaturut sit qñ apparebit ĩ głosa
Nunc .i. pp̃ quasdam ignorancias ⁊ ĩ¬
cotidie tota dicat dimitte nob̾ debita
nr̃a. Inquarto libro cum dr̃em uicẽ
lap̃mi posse hr̃epassionem ñ satis y¬
doneum posui illins latronis exẽplũ
qr utrum ñ fu̾it baptizatus incertũ
est. Inlibro .unͦi. deuasis aureis ⁊ argẽ¬
teis indomo magna constitutis sen¬
sum tỹ priani sẽtutus sum qr hacci¬
pit inbonis inmalis ã lignea ⁊ficcilia
Ad illa referens qd̃ dc̃m estalia qd̃ inhono¬

Expanded text:
ontra Donatistas auctoritate beatissimi episcopi et martyris Cypriani se defendere molientes septem libros de baptismo scripsi, in quibus docui nihil sic ualere ad refellendos Donatistas et ad eorum prorsus ora claudenda, ne aduersus catholicam suum scisma defendant, quomodo litteras factumque Cypriani. Ubicumque autem in his libris commemoraui \'ecclesiam non habentem maculam aut rugam\', non sic accipiendum est, quasi iam sit, sed quae praeparatur, ut sit, quando apparebit etiam gloriosa. nunc enim propter quasdam ignorantias et inet, unde cottidie tota dicat: dimitte nobis debita nostra. In quarto libro, cum dicerem uicem baptismi posse habere passionem, non satis idoneum posui illius latronis exemplum, quia utrum non fuerit baptizatus incertum est. In libro septimo de uasis aureis et argenteis in domo magna constitutis sensum Cypriani secutus sum, qui haec accepit in bonis, in malis autem lignea et fictilia, ad illa referens quod dictum est: alia quidem in hono
Abbreviated transcription (Latin):
massa que fc̃a est ꝑ hoĩem pͥ¬
mum ñ lib̾antur ꝑunum mediatorẽ
dei ⁊ hoĩm resurgent quidem ⁊̃ ip̃i unꝰ¬
quisq cum sua carne s ut cum dia¬
bolo ⁊ eius angłis puniantur. utrũ
sane ip̃i cum uiciis ⁊ deformitatib
suoꝵ corporũ resurgant quetumq
meis uitiosa ⁊ deformͥa membra ges¬
tau̾nt inrequirendo laborareꝙ opꝰ
eoꝵ habitudo ł pulchritudo quorũ e¬
rit certa ⁊ sempit̾na dampnatio. Nec
moueat qũo erit ineis corpus incor¬
ruptibile si dolere poterit aut qũo
corruptibile si moriri ñ pot̾it. Nõ
.n. est u̾a uita nͥ ubi feliciter uiui¬
tur nec uera incorruptio nisi ubi
salus nullo dolore corrumpitur uͥ ã
infelix mori ñ sinitur. ⁊ ut ita dicã
mors ip̃a ñ sinitur moritur ⁊ ubi do¬
lor ꝑꝑetuus ñ int̾imit s affligit
ip̃a corruptio. ⁊ ñ finitur. ħ in scĩs
scripturis scd̾a mors d̾r. Nec ip̃a tñ pͥ
ma qua suũ corpus aĩa relinque¬
re cogitur nec scd̃a qua penale corpꝰ

Expanded text:
a est per hominem primum, non liberantur per unum Mediatorem Dei et hominum, resurgent quidem etiam ipsi, unusquisque cum sua carne; sed ut cum diabolo et ejus angelis puniantur. Utrum sane ipsi cum vitiis et deformitatibus suorum corporum resurgant, quaecunque in eis vitiosa et deformtarunt, in requirendo laborare quid eorum habitudo vel pulchritudo, quorum erit certa et sempiterna damnatio. Nec moveat quomodo erit in eis corpus incorruptibile, si dolere poterit, aut quomodo corruptibile, si mori non poterit. Non est enim vera vita nisi ubi feliciter vivitur, nec vera incorruptio, nisi ubi salus nullo dolore corrumpitur. Ubi autem infelix mori non sinitur, ut ita dicam, mors ipsa non moritur; et ubi dolor perpetuus non interimit, sed affligit, ipsa corruptioScripturis secunda mors dicitur ; nec prima tamen, qua suum corpus anima relinquere cogitur, nec secunda, qua poenale corpus
Abbreviated transcription (Latin):
ntequam possit hõ capax esse
mandati scd̃m carnem uiuat
nec̃ce est S si iam sacramento rege¬
nerationis imbutus est nͥl ei oberit
num mortis eum ꝓ quo xp̃c mortu¬
us est liber ille in mortuis.

Expanded text:
ntequam possit autem homo capax esse mandati, secundum carnem vivat necesse est: sed si jam Sacramento regenerationis imbutus est, nihil ei oberit num mortis eos, pro quibus est mortuus liber in mortuis.
Abbreviated transcription (Latin):
ic accidit qd̃ pecc̃a quamuis
aagna ⁊horrenda cum incõ¬
suetudinem uen̾int aut ꝑua aut
nulla ẽẽ creduntur usq ad eo ut
canda ac disfamanda uideantur qñ
sicut scriptum est laudatur pec̃cor
indesideriis aĩe sue ⁊ qui iniqua e¬
gerit bñdicetur. Taus indiuinis li¬
bris iniquitas clamor uocatur
a mala expectani inquid ut fac̾et
iusticiam s damorem. Uñ est ilłd̃¬
⁊ ingenesi. Clamor so domoꝵ ⁊gomor¬
reoꝵ multiplicatus coram me qr nõ
solum iam apud eos ñ pumiebantur
illa flagicia um ⁊̃ publice lut lege
frequentabantur.

Expanded text:
c accedit quod peccata, quamvis magna et horrenda, cum in consuetudinem venerint, aut parva aut nulla esse creduntur; usque adeo ut canda ac diffamanda videantur, quando, sicut scriptum est, Laudatur peccator in desideriis animae suae, et qui iniqua gerit benedicitur . Talis in divinis Libris iniquitas clamor vocatur. a mala: Exspectavi, inquit, ut faceret justitiam, sed clamorem . Unde est et ilud in Genesi: Clamor Sodomorum et Gomorrhaeorum multiplicatus est . Quia non solum jam apud eos non puniebantur illa flagitia, verum etiam publice velut lege frequentabantur.
Abbreviated transcription (Latin):
i ergo fc̃s est homo rectum ut¬
⁊ manere inea reccitudine pos
legisset dei uoluntas fieret aut ⁊̃ab
illo aut certe de illo. ꝓ inde qr suã
fatere maluit qͣm dei de illo fca est
uoluntas dei qui exeadem massa ꝑ¬
ditionis que de illuis stirpe ꝓfluxit
facit aluid uas inhonorem aliud ĩ

Expanded text:
 ergo factus est homo rectus, ut et manere in ea rectitudine posslegisset, Dei voluntas fieret, aut etiam ab illo, aut certe de illo. Proinde quia suam maluit facere quam Dei, de illo facta est voluntas Dei, qui ex eadem massa perditionis, quae de illius stirpe profluxit, facit aliud vas in honorem, aliud in
Abbreviated transcription (Latin):
nqua ⁊̃ illud qd̾ malum dr bñ or¬
dinatum ⁊ loco suo positum emi¬
nencius cõmendat bona ut mag̃
placeant ⁊ laudabiliora sint dum
potestas cum summe bonus situllo
mͦ sineret mali aliquid ẽẽ inoꝑib
boni: Nam sicut corporib aĩalium

Expanded text:
am illud quod malum dicitur, bene ordinatum et loco suo positum, eminentius commendat bona, ut magis placeant et laudabiliora sint dum potestas , cum summe bonus sit, ullo modo sineret mali aliquid esse in operibus boni? Nam sicut corporibus animalium