comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tũq pcc̃m ex aliquo iutio uenit. unde pudi¬
citia quigalis in uris femini sq teligiosis
cum ꝓculoubio uirtꝰ fit Non enĩ aut nncb̾
aut uitium est. ñ tñ secum habet om̃s uir¬
tutes ¶am si om̃s sͥ eẽnt nullum eẽt ui¬
tium: si nullum uitum nullum om̃ino
pcc̾m. ¶ Quis aũt sine aliquo ꝑcc̃o. ¶ Quis
gͦ sine aliquo uitio. id ⁊ fomite quodam uł
quasi radice pctĩ. cum clamet qui supͣ pec¬
tus dnĩ recũbebat. Si dix̾imus quia pec¬
catum non hẽmus nos ipõs decipimus ⁊ ue¬
ritas in nobis est ¶leq ħ ap̃ te. hoc diuitiͦ
agendum est. s ꝓpt̾ alios qui hec forte le¬
gerunt dico. ¶Nam tu quidem in eodem
ip̃o oꝑe splendido contͣ iouinianum etiam
hoc de scripturis sanctis diligñt̾ ꝓbasti: Ubi
cuius u̾ba st̃ quoꝵ nũc intellectum requi¬
rimus posiusti qd̾ scͥptum ẽ. in młtis enim
offendimus om̃s Non enĩ ait offenditis

Expanded text:
cumque peccatum ex aliquo uitio uenit. unde pudicumque peccatum ex aliquo uitio uenit. unde pudicitia coniugalis in uiris feminisque religiosis cum procul dubio uirtus sit — non enim aut nihil aut uitium est —, non tamen secum habet omnes uirtutes. nam si omnes ibi essent, nullum esset uitium; si nullum uitium, nullum omnino peccatum; quis autem sine aliquo peccato? quis ergo sine aliquo uitio. id est fomite quodam uel quasi radice peccati, cum clamet, qui super pectus domini discumbebat: Si dixerimus, quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis non est? neque hoc apud te diutius agendum est, sed propter alios, qui haec forte legerint, dico. nam tu quidem in eodem ipso opere splendido contra Iouinianum etiam hoc de scripturis sanctis diligenter probasti, ubi cuius uerba sunt, quorum nunc intellectum requirimus, posuisti, quod scriptum est: In multis enim offendimus omnes. non enim ait \'offenditis\
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ¶Cirtus ił quo una ingressa fu̾it
niam secum cet̾as ducit ꝓfesto uitia cedt̃
om̃ia quecumq merant. ¶Non em̃ omĩa
merant. s aliqñ totidem. aliqñ plura pau¬
tiorib. uł pautiora plurib suctedebant.
¶ Sec utrum ita se ħeant. diligentuus moͥ¬
rendum est ¶Non em̃ ⁊ ista diuina est sẽ
tentia qua dicitur. qui unã uirtutem hũit.
om̃s habet: eiq nulia ẽ. cui ima deful̾it. Ei
hominib hoc uisum ẽ multum quid̾ ingeni¬
osis. studiosis. ociosis: s tam̃ hominib ¶ Egt
it: nescio quemad̾m dicam ¶Non dico ui¬
rum a quo denominata dr urtus: s etiam
mulierem que uiro suo seruat thori fidem
si hec faciat ꝓpt̾ ꝑceptum ⁊ ꝓmissum dei ei¬
q pͥmitus sit fidelis nõ hr̃e pudiciciam au̾
eam nullam uł ꝑuam eẽ iurtutem. Sic ⁊
maritum qui hoc idem seruat uxori. ⁊ tñ
sunt płimi tales. quoꝵ sine aliquo poc̃o ẽẽ
nemiem dixerim. ¶Et utiq alud. quale¬

Expanded text:
sunt. uirtus uero quo una ingressa fueritsunt. uirtus uero quo una ingressa fueritquoniam secum ceteras ducit, profecto uitia cedent omnia, quaecumque inerant; non enim omnia inerant, sed aliquando totidem aliquando plura paucioribus uel pauciora pluribus succedebant. Haec utrum ita se habeant, diligentius inquirendum est. non enim et ista diuina sententia est, qua dicitur: Qui unam uirtutem habuerit, omnes habet eique nulla est, cui una defuerit. sed hominibus hoc uisum est multum quidem ingeniosis, studiosis, otiosis sed tamen hominibus. ego uero nescio. quem ad modum dicam non dico uirum, a quo denominata dicitur uirtus, sed etiam mulierem, quae uiro suo seruat tori fidem, si hoc faciat propter praeceptum et promissum dei eique primitus sit fidelis, non habere pudicitiam aut eam nullam uel paruam esse uirtutem; sic et maritum, qui hoc idem seruat uxori. et tamen sunt plurimi tales, quorum sine aliquo peccato esse neminem dixerim, et utique illud quale
Abbreviated transcription (Latin):
illa catilme quia fortitudo ñ erat que secum
uxrutes alias ñ hebat. facaius uidebat od
ił ignaua fu̾it ubi ex̾citatio quasliob gͣuissi¬
mas molestias ppetiendi atq tolerandi sup
qmͣ ciuiqm̃ credibile est fuit egre ꝑsuadenti
potest. s forte acutiꝰ intuentib innauia ap¬
paret ipã duricia quia iaborem bonoꝵ stude¬
ois quib uera ad quiritur fortitudo neglexe¬
rat. ¶Derumptũ quia st̃ audates qui tmudi
ñ sunt. ⁊ rursus timidi a quib absit audar¬
tia cũ sit utrumo uitium. qm̃ qui uera uir¬
tute fortis est. nec temere audet. nec incon¬
sislte timet: coginur fat̾i uitia plura eẽ il¬
tutib. unde aliqñ uitiũ uitio tollitur: ut
amore laudis amor pecunie. ¶ Aliqũ unum
cedit ut plura succedant : uelut qui ebos
fuit si modicum hr̃e tenacitate ⁊ ambitio¬
ne didicerit. ¶Possunt ĩq uitia tred̾e etiã
uitis. succedentib ñ uirtutib. ⁊ iõ plura

Expanded text:
illa Catilinae quia fortituilla Catilinae quia fortituuirtutes alias non habebat, facilius uidebatur. quod uero ignauia fuerit, ubi exercitatio quaslibet grauissimas molestias perpetiendi atque tolerandi supra quam cuiquam credibile est fuit, aegre persuaderi potest. sed forte acutius intuentibus ignauia apparet ipsa duritia, quia laborem bonorum studiorum, quibus uera adquiritur fortitudo, neglexerat. uerum tamen quia sunt audaces qui timidi non sunt, et rursus timidi a quibus absit audacia, cum sit utrumque uitium — quoniam qui uera uirtute fortis est, nec temere audet nec inconsulte timet —: cogimur fateri uitia plura esse uirtutibus. unde aliquando uitium uitio tollitur, ut amore laudis amor pecuniae; aliquando unum cedit ut plura succedant; uelut qui ebriosus fuit, si modicum bibere tenacitate et ambitione didicerit. possunt etiam uitia cedere etiam uitiis succedentibus, non uirtutibus, et ideo plura
Abbreviated transcription (Latin):
cria est uirtꝰ. ħ uitium. St gͤ ñ it̾um eadẽ
cõmemorare ncce̾ f sit exempli gr̃a ponamꝰ.
aliquid unde possint cet᷑a intelligi¶ Catili¬
na ut de illo scͥpserunt qui nosse potuerũt.
frigus. sitim fañ ferre pot̾at. eratq pati¬
ens medie. algoris. iugilie. supͣ qmͣ cuiꝙꝓͣ tre¬
dibile est: ac ꝑ hoc ⁊ sͥ ⁊ sius magna p̾ditꝰ
fortitudine iudebatur. S ħ fortitudo pru¬
ders non erat. mala enim ꝓ boms eligebat:
temꝑans ũ erat ¶Corrupteus emĩ turpissimiᷤ
fedebatur. Iusta nõ erat: nam contͣ patriam
ꝯuirauerat.¶ Et idõ ñ fortitudo erat s duri¬
tia sͥ ut stultos falleret: nom̃ fortitudinis
imponebat Nam si fortitudo eẽt: ñ uitiũ
resinq̃retꝰ Quappt̾ cũ querit᷑ꝰ etĩã de uti¬
osum est id ostendere. ꝓpt̾ea quia ui uertuti
duo uitia opponi solent: ⁊ qd̾ aꝑte contͣriu
est ⁊ isd s e similitudnus adumbratirEnu

Expanded text:
illa est uirtus, hoc uitium. Ut ergo non iterum eilla est uirtus, hoc uitium. Ut ergo non iterum ecommemorare necesse sit, exempli gratia ponamus aliquid unde possint caetera intelligi. Catilina, ut de illo scripserunt qui nosse potuerunt, frigus, sitim, famem ferre poterat, eratque patiens inediae, algoris, vigiliae, supra quam cuiquam credibile est; ac per hoc suis et sibi magna praeditus fortitudine uidebatur. sed haec fortitudo prudens non erat: mala enim pro bonis eligebat; temperans non erat: corruptelis enim turpissimis foedabatur; iusta non erat: nam contra patriam coniurauerat; et ideo non fortitudo erat, sed duritia sibi ut stultos falleret nomen fortitudinis imponebat. nam si fortitudo esset, non uitium,  Quapropter cum quaeritur etiam de uitiosum est id ostendere propterea. quia uni uirtuti duo uitia opponi solent, et quod aperte contrarium est et quod specie similitudinis adumbratur. unde
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a scͥptura consueuit. que sepe astuciam
i bono ponit. ut est astuti ut serpentes
⁊ illud ut det innocentib astuciam:. ꝙꝓͣqmͣ
⁊ apud illos romane lingue dissertissimꝰ
dixerit. Neq illi tam̃ ad cauendum dolꝰ.
aut astucia deerit. asturiam ponens ĩ bonc
s ap̃ illos rarissimum ap̃t nr̃os aũt feqñ¬
tissimum ẽ ¶tẽ q̃ in ꝑtib temꝑantie aꝑ¬
tissime contͣria est. effusio parsimonie. Ea
u̾o que tenacitas etiam uulgo dici solet
uitium ẽ quidem. tam̃ parsimonie simile
ñ natura s fallacissima spẽ. ¶tem dissimi¬
litudine manifesta. ꝯtͣria milisticia iusti
cie est Solet aut̃ quasi mutari iusticiam
umdicari libido: s uitium est ¶gnauia
fortitudini ꝑ spicue contͣria est. duricia uͦ
distat natura. falut similitudine. Constã¬
cia ꝑs q̃dam uirtutis est: ab hac inconstan¬
cia ionge abhorret: ⁊ indubie contͣristi. ꝑ¬
tmacia uͦ constancia dici affectat. ⁊ ñ est cr

Expanded text:
nostra scriptura consueuit, quae saepe astutiam nostra scriptura consueuit, quae saepe astutiam in bono ponit, unde est: Astuti ut serpentes et illud: Ut det innocentibus astutiam. quamquam et apud illos Romanae linguae disertissimus dixerit: \'Neque illi tamen ad cauendum dolus aut astutia deerat\' astutiam ponens in bono; sed apud illos rarissimum. apud nostros autem frequentissimum est. itemque in partibus temperantiae apertissime contraria est effusio parsimoniae; ea uero, quae tenacitas etiam uulgo dici solet. uitium est quidem, tamen parsimoniae simile non natura sed fallacissima specie. item dissimilitudine maniftiae; solet autem quasi imitari iustitiam uindicandi libido, sed uitium est. ignauia fortitudini perspicue contraria est, duritia uero distat natura, fallit similitudine. constantia pars quaedam uirtutis est; ab hac inconstantia, longe abhorret et indubie contrasistit, pertinacia uero constantia dici affectat et non est, quia
Abbreviated transcription (Latin):
prudencia nͨ ignaua. nͨ inuista nͨ ĩtempe¬
rans potest eẽNlam si aliquid hoꝵ fuit:
prudencia ñ erit. ¶Porro si prudencia tũc
erit. ⁊ si fortis ⁊ iuista ⁊ temꝑans sit. ꝓ¬
fecto uͥ fu̾it. secum h̃t cet̾as. Sic ⁊ forti¬
tudo imprudens eẽ ũ pot̾: uł ĩtemꝑans ł
iniusta. ¶ Sic temꝑancia necc̃e ẽ. ut pru¬
dens fortis. ⁊ iusta sit.¶Sic iusticia ñ est.
si ñ sit prudens fortis ⁊ temꝑans. Ita uͭ iła
est aliqua earum: ⁊ alie similit̾ it ¶ aũt
alie desunt: uera illa ñ est etiam si aliquo
m similis esse uideatur. GSunt enmm ut sciꝰ
q̃dam uitia iurtutib aꝑta discretione cont¬
ria ut imprudentia prudentie. Sunt aũt
q̃dam tantum. quia uitia st̃. idõ contͣria:. qͣ¬
dam tñ spẽ fallaci similia: ut eidem prudẽ¬
tie ñ imprudentia s astucia ¶NIunc eñ
eandem dico astuciam que usitatus in ma¬
liciosis intelligi ⁊ uocari solet. ñ sicut loqͥ

Expanded text:
prudentia, nec ignava, nec injusta, nec intempeprudentia, nec ignava, nec injusta, nec intemperans potest esse; nam si aliquid horum defuerit, prudentia non erit. Porro si prudentia tunc erit, si et fortis et iusta et temperans sit, profecto ubi fuerit secum habet ceteras. sio et fortitudo imprudens esse non potest uel intemperans uel iniusta. sic temperantia necesse est ut prudens, fortis et iusta sit. sic iustitia non est, si non sit prudens, fortis et temperans. ita ubi uera est aliqua earum, et aliae similiter sunt; ubi autem aliae desunt, uera illa non est, etiam si aliquo modo similis esse uideatur. sunt enim, ut scis, quaedam uitia uirtutibus aperta discretione contraria, ut imprudentia prudentiae; sunt autem quaedam tantum quia uitia sunt ideo contraria, quadam tamen specie fallaci similia, ut eidem prudentiae non imprudentia, sed astutia. nunc enim eandem dico astutiam, quae usitatius in malitiosis intellegi et uocari solet, non sicut loqui
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib philosophis placuit qui eafdem uir¬
tutes agende uite necessarias ẽẽ dixͥint.
Hoc aũ de parilitate pcc̃ors nulli stoici ausi
st̃ disputare contͣ omnẽ sensum gen̾is hu¬
mani: qmͣ eorum uanitatem in iouiniano
illo qui in hac sĩa stoicus erat. in aucupã¬
dis autem ⁊ defensandis uoluptatib epy¬
cureus. de scripturis scis delucidissime con¬
ucisti ¶n qua suauissima tua ⁊ p̾clarissia
disputatione satis euident̾ appariit ñ pla¬
cuisse auctorib nr̃is uł ip̃i pocuis q̃ ꝑ eos lo¬
cuta est u̾tati om̃ia paria pcc̃a eẽQͦ mo¬
do aut̃ fieri possit ut etiam si hoc de uirtuti
bus ueruam est. ñ tam̃ ideo coganiur fat̾i
eqͣlitatem oĩum pcc̃orum: qnͣtum possũ
adiuuante dño aꝑire conabor: qd̾ si effec̾o
ad ꝓbabis. uͥ cause defu̾o tu supplebisi¶Pextẽ
hinc ꝑsuadent qui unam uirtutem hu̾it
hr̃e om̃s. ⁊ om̃s deeẽ cui una defu̾it. quod

Expanded text:
omnibus philosophis placuit, qui easdem uiromnibus philosophis placuit, qui easdem uirtutes agendae uitae necessarias esse dixerunt. hoc autem de parilitate peccatorum soli Stoici ausi sunt disputare contra omnem sensum generis humani; quam eorum uanitatem in Iouiniano illo, qui in hac sententia Stoicus erat, in aucupandis autem et defensitandis uoluptatibus Epicureus, de scripturis sanctis dilucidissime conuicisti. in qua tua suauissima et praeclarissima disputatione satis euidenter apparuit non placuisse auctoribus nostris uel ipsi potius, quae per eos locuta est, ueritati omnia paria esse peccata. quomodo autem fieri posverum est, non tamen ideo cogamur fateri aequalitatem omnium peccatorum, quantum possum, adjuvante Domino, aperire conabor. Quod si effecero, approbabis; ubi causae defuero, tu supplebis. Certe hinc persuadent qui unam virtutem habuerit, habere omnes, et omnes deesse cui una defuerit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
octidas aut̃. factus esttransg̾ssor legis. ꝓpt̾
illud qd̾ dix̾at. Redarguti a lege qͣ transgͥs¬
sores ¶Que cum ita sint. consequẽs uidet᷑
nisi alio modo intlli̾gend̾ ostendat᷑. Eut qͥ dix̾it
diuiti sede hic ⁊ pauꝑi sta illis. huic hono¬
rem ampliorem qmͣ illi defe̾ns ⁊ ydolatra
⁊ blasphemus. ⁊ ad ult̾ ⁊ homicida. ⁊ ne qͦd
longum est tuncta ꝯmemorem. reus oĩum¬
cͥmunum udicandus est. Offendens quippe
in uno: factus est oĩum reus ¶At enĩ qui u¬
nam uirtutem habet om̃is ħt ¶ Et qui nõ
h̃t unam: nullam ħt. Hoc si uerum est. ꝯ¬
firmatur ista sentencia ¶S ego eam expo¬
ni uolo. ñ confirmari. que ꝑ se ip̃a ẽ aput
nos om̃ib pħilosophoꝵ auttoritatib fir¬
mior Et illud quidem de uirtutib ⁊ de ui¬
tiis si u̾acit᷑ dicitur. ¶ Lonne ẽ consequens
ut ꝓpt̾ ħ om̃ia pcc̃a sint paria. ¶Nam tꝰ
de inseꝑabilitate uirtutum ⁊ si forsitã fal¬
lor. tañ si uerum memini qd̃ iux memini

Expanded text:
autem, factus es transgressor legis propter illud, quod dixerat: Redarguti a lege quasi transgressores. quae cum ita sint, consequens uidetur, nisi alio modo intellegendum ostendatur. ut, qui dixerit diuiti: Sede hic et pauperi: Sta illic huic honorem ampliorem quam illi deferens, ot idolatres et blasphemus et adulter et homicida et, ne, quod longum est, cuncta criminum iudicandus sit; offendens quippe in uno factus est omnium reus. At enim, qui unam uirtutem habet, omnes habet et, qui unam non habet, nullam habet. hoc si uerum est, confirmatur ista sententia. sed ego eam exponi uolo, non confirmari, quae per se ipsam est apud nos omnium philosophorum auctoritatibus firmior. et illud quidem de uirtutibus et uitiis si ueraciter dicitur, non est consequens, ut propter hoc omnia peccata sint paria. nam illud de inseparabilitate uirtutum, etsi forsitan fallor, tamen, si uerum memini, quod uix memini,
Abbreviated transcription (Latin):
dilectio tua. ꝑ dñm obsecro. ut nobiscum
cõmunicare digneris.
Ater hec uenit in manꝰ meas quidã
sermo arrianoꝵ sine noĩe auctoris sui.
Huic petente atq instante qui eũ mͥ
miserat qnͣta potui etiam uͤuitate. ⁊
celeritate respondi adumito eodem ser¬
ad singła nu̾is quib inspectis quid cui

Expanded text:
dilectio tua, per dominum obsecro, uti nobiscum dilectio tua, per dominum obsecro, uti nobiscum communicare digneris.Inter haec uenit in manus meas quidam sermo Arrianorum sine nomine auctoris sui. huic petente atque instante, qui eum mihi miserat, quanta potui etiam breuitate et celeritate respondi adiuncto eodem serad singula numeris, quibus inspectis quid cui
Abbreviated transcription (Latin):
pocius dimuttendo atq dando mereat᷑ sibi
dimitti debita reddiq promissa Multa
dixi quibus tedium fortassis inferrem. qͥ
hec que tam̃ apꝓ nõ expectas disc̾ere:
quia ea docere consuesti. Si quid aũt est
in eis qnͣtum ad res ipãs ꝑtinet. nã quali
eloquio explicata sint: nõ nimis curo Si
quid gͦ est in eis quoti eruditionem offen¬
dat tuam. queso ut rescribendo ammoneas
⁊ me corrig̾e ñ graueris ¶In felix est emui
qui ñ tantos etiam scõꝵ tuoꝵ studiors la¬
bores ⁊ digne honorat ⁊ de hiis dño dõ nr̃o
cuiꝰ munere talis es. gr̃as agit. SOude cũ
libentuis debeam aquolibet discere quod in
¶Quanto iustuis abste hoc caritatis debitũ
flagito tusꝰ doctrina in nomnie ⁊ adutori¬
o dnũ tantum in latmna lingua eccͣstice lit¬
potuerunt:Maxime tam̃ istam senten¬
ciam. quicumq totam legem seruauerit
offendat aut̃ i uno fcũs est omĩum reus̃:
si quo alio modo melius exponi posse nouit

Expanded text:
potius dimittendo atque donando mereatur sibi potius dimittendo atque donando mereatur sibi dimitti debita reddique promissa. Multa dixi, quibus tibi taedium fortassis lnterrem. qui haec, quae tamen adprobas, non expectas discere, quia ea docere consuesti. si quid autem est in eis, quantum ad res ipsas pertinet — nam quali eloquio explicata sint, non nimis curo —, si quid ergo est in eis, quod eruditionem offendat , tuam, quaeso, ut rescribendo admoneas et me corrigere non graueris. infelix est enim, qui non tantos et tam sanctos tuorum studiorum labores et digne honorat et de his domino deo nostro, cuius munere talis es, gratias agit. unde cum libentius debeam a quolibet discere, quod inquanto iustius hoc abs te caritatis debitum flagito, cuius doctrina in nomine et adiutorio domini tantum in Latpotuerunt! Maxime tamen istam sententiam: Quicumque totam legem seruauerit, offendat autem in uno, factus est omnium reus si quo alio modo melius exponi posse nouit
Abbreviated transcription (Latin):
quis uelut ninium uistus. iudicium sũ
miscdia quasi securus expectat: iram iustiᷤ¬
simam ꝓuocat. qmͣ tuens ille dicit. Ne
intres in uidicium cũ seruo tuo ¶Uude
dicitur ppło contumaci.¶ Quid uultis me¬
cum uidicio contend̾e ¶Cum enĩ rex iuistꝰ
sederit in throno: quis glĩabitur castum
se hr̃e cor:ut quis głiabitur mũdũ
fec̾unt ueracit̾ dicendo. dimitte nob̃ de¬
bita nr̃a sicut ⁊ nos dimittimꝰ: ⁊ sine mur¬
muratione dando. hylarem enĩ datorem di¬
ligit deus. Deniq scũs iacob iam ex isto
uehement̾ illa sententia t̾ruerat console¬
tur. cũ ãmonet quomodo etiam pcc̃a coti¬
diana sine quib ñ hic iuuitur: cotidianiᷤ
remediis expientur. Ne homo qui cũ in
uno offenderit sit om̃ium reus in ml̃tis
offendendo. quia in multis offendimus os.
magnum aggerẽ rentus sui minutatmm
collestum ad tribunal tanti iuidicis ꝑuehat.
⁊ eam qrͣ nõ fecit miscdiam ñ mueniat.s

Expanded text:
quis uelut nimium iustus iudicium sine quis uelut nimium iustus iudicium sine misericordia quasi securus expectat, iram iustissimam prouocat, quam timens ille dicit: ne intres in iudicium cum seruo tuo. unde dicitur populo contumaci:quid uultis mecum iudicio contendere? cum enim rex iustus sederit in throno, quis gloriabitur castum se habere cor? aut quis gloriabitur mundum fecerunt ueraciter dicendo: Dimitte nobis, sicut et nos dimittimus, et sine murmuratione dando? hilarem enim datorem diligit deus. denique sanctus Iacobus iam ex isto uehementer illa sententia terruerat, consoletur, cum admonet. quo modo etiam peccata cotidiana, sine quibus hic non uiuitur, cotidianis remediis expientur, ne homo, qui, cum in uno offenderit, fiat omnium reus, in multis offendendo, quia in multis offendimus omnes. magnum aggerem reatus sui minutatim collectum ad tribunal tanti iudicis peruehat et eam, quam non fecit. misericordiam non inueniat, sed
Abbreviated transcription (Latin):
cundũ scripturas: diliges ꝓximũ tuum
sicut te ip̃m. bene facitis ¶Si em̃ ꝑsoãs
accipitis pct̾m oꝑamini redarguti a lege
qiͣ tr̃ansgressores.Et post illam senten¬
clam ad intelligendũ difficillimam de
qua satis dixi. qd̾ dicendũ putaur eandẽ
legem lib̃tatis cõmemorans. SSit loqui¬
mini inquit. ⁊ sic facite: sicut ꝑ legẽ lib̃¬
tatis incrpientes iudicari. Et qm̃ qui
paulo ante dixerit nouit: qm̃ in młtis
osfendimus om̃s: suggerit dnĩcam tan¬
qmͣ cotidianam cotidianis. ⁊ si leuiorib
tam̃ uulnerib medicinam ¶Iudicium
enu inquit sine medicina: illi qui non
fecit miscd̾iam. Hinc emm ⁊ dñs.¶Dini¬
tite inquit ⁊ dimittetur uob̃. date ⁊ dabi
tur uobis. suꝑ exaltet aũt miscd̃ia iudici¬
S qui miscd̾iam p̾stiterunt: beati mise¬
ricordes quia ip̃õꝵs miserebitur deꝰ: ⁊ hoc
utiq ustum est ut dimittat᷑ eis quia di¬
miserunt. ⁊ detur eis quia dederunt. ¶In¬
est quippe deo ⁊ miscd̃ia iuditanti. ⁊ iuditi

Expanded text:
um sicut teipsum, bene facitis. Si autem personas accipitis, peccatum operamini, redarguti a lege quasi transgressores. Et post illam sententiam, ad intelligendum difficillimam, de qua satis dixi quod dicendum putavi, eamdem legem libertatis commemorans: Sic loquimini, inquit, et sic facite, sicut per legem libertatis, incipientes judicari. Et quoniam quid paulo ante dixerit, nouit, quoniam in multis offendimus omnes, suggerit dominicam tamquam cotidianam cotidianis etsi leuioribus tamen uulneribus medicinam. iudicium enim, inquit, sine misericordia illi, qui non fecit misericordiam. hinc enim et dominus: Dimittite, inquit, tur uobis. superexultat autem misericordia iudicised qui misericordiam praestiterunt. beati enim misericordes, quia ipsorum miserebitur deus. Et hoc utique iustum est, ut dimittatur eis, quia dimiserunt, et detur eis, quia dederunt. inest quippe deo et misericordia iudicanti et iudiciu
Abbreviated transcription (Latin):
ulam distantiam sedendi ⁊ standi ad lomiẽs
euelitos teferamus¶ uis eñ fent eligi di¬
uitem ad sedem honoris ecclie contemꝑto
pauꝑe instructiore atq sanctiore. Si a
de cotidianis concessib loquitur. quis
non hic peccat si tam̃ peccat. nisi cum
apud se ipm̃ intus ita uidicat ut ei tan¬
to melior qnͣto ditior ille uideatur. HHex
erm uidetur significasse dicendo ¶lon¬
ne iudicastis apud uosinet ipõs ⁊ facti
estis iudices cogitationum miquaꝵ.lex

Expanded text:
lam distantiam sedendi et standi ad honores ecclesiasticos referamus. quis enim ferat eligi diuitem ad \' sedem honoris ecclesiae contempto paupere instructiore atque sanctiore? si autem de cotidianis consessibus loquitur, quis non hic peccat, si tamen papud se ipsum intus ita iudicat ut ei tanto melior, quanto ditior ille uideatur? hoc enim uidetur significasse dicendo: nonne iudicastis apud uosmet ipsos et facti estis iudice
Abbreviated transcription (Latin):
legem seruauerit offendat autẽ in unum
factus est oĩum reus.:Ita ne qui furtum fe¬
cerit ĩmo uero qui dix̾it diuiti. his sede. pau¬
peri aut̃. tu sta illis. ⁊ homicidiꝑ ⁊ ad ulterii.
⁊ sacrilegii reus est. ¶Quod si nõ ẽ. quõ
qui i uno offendit faitus est oĩum reus
An illud qd̾ dixi de diuite ⁊ pauꝑer ad ista
ñ ꝑtinet: quorum si quis in uno offend̾it.
fiet oĩum reus G recolendum ẽ unde ue¬
uerit ista snĩa. ⁊ que illam sirꝑiora pepe¬
rerint: quib q conexa dependeat. ¶Fres
mei inquit. nolite in ꝑsonars acceptõne

Expanded text:
legem seruauerit, offendat autem in uno, legem seruauerit, offendat autem in uno, factus est omnium reus\'? itane, qui furtum fecerit, immo uero qui dixerit diuiti: Hic sede, pauperi autem: Tu sta illic, et homicidii et adulterii et sacrilegii reus est? quod si non est, quo modo, qui in uno offendit, factus est omnium reus? an illud, quod dixi de diuite et paupere, ad ista non pertinet, quorum si quis in uno offenderit, fiet. omnium reus? sed recolendum est, unde uenerit ista sententia et quae illam superiora pepererint quibusque conexa dependeat. fratres mei, nolite, inquit, in personarum acceptione
Abbreviated transcription (Latin):
qmĩ fatemur ⁊ fide catholica tenemus de
reatu poc̃i tanqmͣ de puteo etiam ꝑuli m¬
fantis aĩam xp̃i gr̃a lib̾andam⁊ satis est ei
qd modum quo salua fiat nou̾ims. D ido̾
onib incarnatõnis anime aliqmͣ teneamꝰ
incau̾tius: que libandam ꝓocsus aĩam par¬
iuili contͣdicat. negans eam eẽ in isto malo.
Hoc g̃ firmissime retento. qd̾ aĩa ꝓuuli de
reatiu pec̃i lib̾anda est. n alio mͦ libanda
mloquis ñ disputatorib litigatorib. para¬
tuus instruttuuisq resistimu. ¶Si aũt nõ
possumus. ñ quia latet miseriẽ pͥncipum:
hos tutiores sumus: qd̾ hanc ignorantiam
nr̃am ñ ignoramus. ¶Uuid ẽ enĩ qd̾ nescue
uł ad uitam qm querimꝰ indifferens ẽ Hoc
uo qd de lnt̾is aplĩ iacobi nt requiro. in has
ip̃a qua uiimus ⁊ ut sem ꝑ uuamꝰ dõ pla¬
cere studemus. actione u̾satur. ¶Quom gͦ
intelligend̾ est obsecro te/ quicumq totam

Expanded text:
quoniam fatemur et fide catholica tenemus de quoniam fatemur et fide catholica tenemus de reatu peccati tamquam de puteo etiam paruuli infantis animam Christi gratia liberandam, satis est ei quod modum quo salua fiat nouimus, etiam sionibus incarnationis animae aliquam teneamus incautius, quae liberandam prorsus animam paruuli contradicat, negans eam esse in isto malo. hoc igitur firmissime retento, quod anima paruuli de reatu peccati liberanda est, nec alio modo liberanda niloquis non disputatoribus, sed litigatoribus paratius instructiusque resistimus; si autem non possumus, non quia latet miseriae principiumhoc tutiores sumus, quod hanc ignorantiam nostram non ignoramus; aliud est enim quod nescire  ad uitam. quam quaerimus, indifferens est. hoc uero, quod de litteris apostoli Iacobi nunc requiro. in hac ipsa, qua uiuimus et, ut semper uiuamus, deo placere studemus, actione uersatur. Quo modo ergo intellegendum est, obsecro te, \'quicumque totam
Abbreviated transcription (Latin):
ni infantib recens natis ñ dubitamus esse
soluendum. cum in ũ ꝑuum uolum̃ ꝓcedet.
nolui ulla alia onerare questione. ¶ quod
urget accius multo minꝰ est negligendũ. Dro¬
inde quero ⁊ ꝑ dum̃ obsecro. ut exponas mͥ exl
aliquo expositum habes dingas nobis. quõ
accipiendum sit qd̃ in epła iacobi apłi ẽ. Scͥ¬
cumq totam legem seruauerit offendat a
in uno. faitus est oĩum reus ¶ Que res tal
Aut tanta est ut qd̾ hinc tͥ ñ iam olim sc̃ꝑ¬
si me multum penteat.¶De agenda nãꝙẜ
mergit obliuio. sicuti ẽ illud qd̾ de amma
querendum putaui ħ ultitur questio. elegan¬
ter aut̃ dictum ẽẽ narrat᷑. qd̾ huic rei satis apte
cõuenit. ¶ Cum quidam riusset ĩ pudeum ul¬
uͭ aqua tanta erat ut eum mag̾ exciꝑet ne mo¬
reretur qm̃ susfocaret ne loqueretur: accessit
aluis eoq uiso miserans ait. QQuomꝰ huc te¬
adisti. ¶At ille. Obsecro inquit quomͦ hĩc
me lib̾es ñ quomͦ huc ceciderim queras. Ita

Expanded text:
n infantibus recens natis non dubitamus esse soluendum, cum in non paruum uolumen procederet, nolui ulla alia onerare quaestione. sed quod urguet acrius, multo minus est neglegendum. proinde quaero et per dominum obsecro, ut exponas mihi, qaliquo expositum habes, dirigas nobis, quo modo accipiendum sit, quod in epistula Iacobi apostoli m totam legem obseruauerit, offendat autem in uno, factus est omnium reus. quae res talis ac tanta est, ut quod hinc tibi non iam olim scripsi me multum paeniteat. de agenda namque mergit obliuio, sicuti est illud quod de anima quaerendum putaui, haec uertitur quaestio. eleganter autem dictum esse narratur quod huic rei satis apte conuenit: cum quidam ruisset in puteum, ubi aqua tanta erat, ut eum magis exciperet ne moreretur, quam suffocaret ne loqueretur, accessit alius eoque uiso miserans ait: quomodo huc cecidisti P at ille: obsecro, inquit, quomodo hinc me liberes, non quomodo huc ceciderim quaere. ita
Abbreviated transcription (Latin):
titionem: qd̾ ad recte iuuendum aitinet uͥ¬
tus est  Caritas ꝙͣ id qs diugitur dum ẽ
Diligitur ħ i aliis maior. in aluas minor
m aliis nulla ẽ ¶Plenissima uero que iam
nͣ possit augi qm̃diu uuit homo mode ui¬
uit in nemme ¶ Qmdiu aut̃ aug̾i potest.
ꝓfesto illud qd̾ minꝰ est qmͣ debet ex uitio
est. Ee quo uitio ñ est ustus in t̾ra qui fa¬
cit bonum ⁊ ñ peccet: ex quo iutio ũ iustisi¬
cabitu in consetu dei omĩs uuens Mropt

Expanded text:
tionem, quod ad recte uiuendum adtinet, uirtus est caritas, qua id, quod diligendum est, diligitur. haec in aliis maior in aliis minor in aliis nulla est, plenissima uero, quae iam non possit augeri. quam diu hic homo uiuit, in nemine; quam diu autem augeri potest, profecto illud, quod minus est, quam debet, ex uitio est. ex quo uitio non est iustus in terra, qui faciet bonum et non peccabit; ex quo uitio non iustificabitur in
Abbreviated transcription (Latin):
Dilgit tanqmͣ se ip̃m ut ⁊ ille diugat deun
at ꝑ hec qui totam legem seruauerit. si ĩ dono
offendit fit oĩum reus quia cont cantatem
fatt uñde totalee pendet. ESeus i taꝵs fit eĩ¬
um. Fatiendo contͣ ꝑceptum in quo pendent
omia ¶Cur gͤ n dicantur paria pct̃on Anfor¬
te quia magis facit contra caritatem quig¬
uius potat. nuiꝰ qui leuius.: hec ipõ a dmit¬
tit magis ⁊ minꝰ quo fit quidem oĩim reus.
 gauis fcans uł in plurib peccans mage
res. leuius aut uł in pautiorio peccans mi¬
nus rens: tanto maiore selicz rentu qnͣto ani¬
plius. tanto minore. qͣnͣto miꝰ poc̃au̾it. Qar̃
enam sim uno offend̾it. reus oĩum est. quia
cont cam facig i nͣ pendent om̃ia ¶Quen
etiam apsice gr̃e: in multis em̃ offendimꝰ oh̃
Ostendrmuis em̃: s aliud gͣuius alius leuꝰ
xmio nmor¶Et tuosus tanto mmor d peet
ppettione. qnͣto maior in aeuni ⁊ dei duesti

Expanded text:
diligit tamquam se ipsum, ut et ille diligat deum. ac per hoc, qui totam legem seruauerit, si in uno offenderit, fit omnium reus, quia contra caritatem facit, unde tota lex pendet. reus itaque fit omnium faciendo contra eam, in qua pendent omnia. Cur ergo non dicantur paria peccata? an forte quia magis facit contra caritatem, qui grauius peccat, minus, qui leuius, et hoc ipso admittit magis et minus, quo fit quidem omnium reus, sed grauius peccans uel in pluribus peccans magis reus, leuius autem uel in paucioribus peccans minus reus tanto maiore scilicet reatu, quanto amplius, tanto minore, quanto minus peccauerit, tamen, etiam si in uno offenderit. reus omnium, quia contra eam facit, in qua pendenetiam apostolicae gratiae: In multis enim offendimus omnes; offendimus enim, sed alius grauius alius leuiuximo minor et rursus tanto minor in peccati perpetratione quanto maior in dei et
Abbreviated transcription (Latin):
Si em̃ falsa de dõ credit. uł de aliqͣ ꝓte dor¬
trine que ad fidi ꝑtinet edificatdem ⁊ͥ ut
ñ q̃rentis cunttatõe temꝑatꝰ sit. s incõcus¬
se credentis nec omĩo scientis. opiione atq
portat ecca. quia ñ iͣ defendũt fl̾itatẽ sĩ ẽ¬
sus. ut intentam młtitudinẽ faciant. qd̾ si
fec̾iit tuẽ pellunt. ¶ Item quiq ĩuident bo¬
nis ĩ ut q̃rant ccõnes excludendi eos aut
degradandi. uł chimia sua sic defend̾e ꝑatist

Expanded text:
s. Qui falsa de Deo credit vel de aliqua parte doctrinę, quę ad fidei pertinet edificationem, ita ut non querentis cunctatione temperatus sit, sed inconcusse credentis nec omnino scientis opinione atque portat Ęcclesia, quia non ita defendunt falsitatem suę sententię, ut intentam multitudinem faciant. Quod si fecerint, tunc pelluntur. Item, quicunque invident bonis, ita ut querant occasiones excludendi eos aut degradandi eos, vel crimina sua sic defendere parat
Abbreviated transcription (Latin):
messorib ⁊ c̾ ¶Ltq hoc mͦ eos patientissi¬
cur ñ unũ saltem aut unũ acuũ Riraniõꝵ
a tritico. ¶Um etiam a se ipĩs discrepantium
ipã uniꝰduiꝰq ħrseos ꝯuentitula. in quib
sigiliatim sua amunione disuti sũt.
noĩe fasticuloꝵ designauit. ut ⁊̃ tũc incipi¬
ant alligari ad comburendũ cũ a tafholica
ꝯmunione seggati suas ꝓprias qͣͣ ectͣas hrẽ¬

Expanded text:
era. Atque hoc modo eos patientissicur non unum fascem, aut unum acervum zizaniorum aereticoenticula, in quibus sigillatim sua communione devincti sunt, nomine fasciculorum significavit; ut jam tunc incipiant alligari ad comburendum, cum a catholica communione segregati suas proprias quasi e
Abbreviated transcription (Latin):
Et om̃ia. qd̾ est u̾bum dei. ¶Qd̃ lib aũt hoꝵs
tum sit. i&e si a cccurr̾e potu̾it qd̾ margarite
Uniꝰ ⁊̃ fciose noĩe bene significet᷑ p̃ciũ euis
est nos ipi qui ad eam possidendam ñ sumꝰ
uł tanto ualet. s qr plꝰ dare ñ possimius.

Expanded text:
bum Dei. Quodlibet autem horum trium sit, vel si aliud occurrere potuerit, quod margaritae unius et pretiosae nomine bene significetur, pretium ejus est nos ipsi, qui ad eam possidendam non sumuvel tanti valet, sed quia plus dare non possumus.
Abbreviated transcription (Latin):
huc infirmi st. opꝰ ħnt in quib dam maloꝵs
ꝯmpetione. siue ut ꝑ eos exceant᷑. siue ut e¬
oꝵ comꝑatõne magna sslis exhortatio fiat.
ut intant᷑ ad meliꝰ. quib sublatis. Altitu¬
do caritatis qiͣ euulsa marcescat qd̃ ẽ eradi¬
dicati ⁊ fundati possitis comp̾hende An
forte iõ simł eradicat᷑ t̾ticum. cũ auferunt
⁊irania. qͥa młti pͥmo rirania st̃̾. ⁊ postea
triticum fiut. qui nͥ patient̾ cum mali st
tołentur. ad laudabilem mutatõem ñ pue¬
munt ¶ Itaq si eiulsi fu̾nt simł eradica
⁊ tͥticum qd̾ futuri eẽnt si eis pat̾etuite

Expanded text:
nt in quibusdam malorum permistione, sive ut per eos exerceantur, sive ut eorum comparatione magna illis exhortatio fiat, ut nitantur ad melius? Quibus sublatis altitudo charitatis quasi evulsa marcescat. Quod est eradissitis comprehendere . An forte ideo simul eradicatur triticum, cum auferuntur zizania, quia multi primo zizania sunt, et postea triticum fiunt? qui nisi patienter, cum mali sunt, tolerentur, ad laudabilem mutationem non perveniunt: itaque si evulsi fuerint, simul eradicatur et triticum, quod futuri essent, si eis parcere
Abbreviated transcription (Latin):
austor est deus: S penne preuaricationis cuiu̾
austor est dẏabosus. Absit autem ut quemad̾m
casumpniaris. dicamus homines ad ħ adeo fĩ
ut a dỹabolo segntimo uire tencantur. Qmͣui
enim ⁊ hoc diuine sit magis qmͣ drbolice pote¬
statĩ ut in mundo printipi generatio ĩmunda
subdatur. nisi regen̾atione mundetur: tamen
non ad hoc deus fatit homines ut fanuliam qͦ¬
dãmodo dẏabolus habeat. S ea bonitate qua na¬
turis om̃ĩbus prestat ut sint. qua etiam ipm sb̃
ret: continuo nichil eent. Sicut enim nõ ids
treat pectora in armentis ⁊ gregib impiorum
ut demomibui inmolentur qmͣuis ħ eos nou̾it.
eẽ facturos. Sic etiam ubi gen̾ationem ꝑcc̃o cer¬
nit obnoxiam scd̾m pulcherrimum quẽ disposu¬
it ordinem scłorũ suam non abstmet ab eiꝰ con
ed post hanc argumentatõem qua te fal¬
lis ⁊ confesscisse te aliquid arbitraris. ⁊̃¬
geris solitum maledictum. Ac demde subuectis

Expanded text:
auctor est Deus; sed primae praevaricationis, cujus auctor est Deus; sed primae praevaricationis, cujus auctor est diabolus. 19. Absit autem ut, quemadmodum calumniaris, dicamus « homines ad hoc a Deo fieri, ut a diabolo legitimo jure teneantur. » Quamvis enim et hoc divinae sit magis, quam diabolicae potestatis, ut immundo principi generatio immunda subdatur, nisi regeneratione mundetur: tamen non ad hoc Deus facit homines, ut familiam quodam modo diabolus habeat; sed ea bonitate, qua naturis omnibus praestat ut sint, qua etiam ipsum faret, continuo nihil essent. Sicut non ideo creat pecora in armentis et gregibus impiorum, ut daemonibus immolentur, quamvis hoc eos noverit esse facturos: sic etiam ubi generationem peccato cernit obnoxiam; secundum pulcherrimum quem disposuit ordinem saeculorum, suam non abstinet ab ejus condAPUT X. 20. Sed post hanc argumentationem, qua te fallis, et confecisse te aliquid arbitraris, ingeris solitum maledictum, ac deinde subnectis,
Abbreviated transcription (Latin):
corpoꝵ sexuum ꝯuinitionum malos fructus eẽ
non posse. Et hoc uerum dicis. horum eram bo¬
norum fruilus homo est qd̾ inqnͣtum homo ẽ
bonum est. qd̾ autem m illo malum ẽ a quo sa¬
nandus est ꝑ saluatorem ⁊ lib̾andus ꝑ redecup¬
torem ⁊ abluendus ꝑ lauachrum. ⁊ eruendus
ꝑ exorcismum. ⁊ abluendus ꝑ sanguinem qui
in remissionem fusus est pct̾orum: non ẽ fiuc¬
tus corporum sexuum. ꝯunictiomim. s origina¬
lis uet̾isq petĩ. Sicut enim de prole adult̾ orũ
si ego dicem tot malorum .i. lasciuie turpitu¬
diuis. criminis bonus fructus esse non potuit.
Recte michi Rnderes. hominem qui de adult̾iis
natus est non ẽẽ fructum lascuue turpitud̾is̃
criminis quoꝵ malorum austor est dyabolus. S
corporum sexuum ꝯuinctionum. quorum bonoꝵ
auctor est deus: Sic ego tibi rectissime dico ma¬
lum cum quo nascitur homo non ẽẽ fructũ cor.¬
porum sexium doniunitionum. quorũ ponorũ

Expanded text:
corporum, sexuum, conjunctionum, malos fructus esse corporum, sexuum, conjunctionum, malos fructus esse non posse. » Et hoc verum dicis: horum enim bonorum fructus homo est, quod in quantum homo est, bonum est: quod autem in illo malum est, a quo sanandus est per Salvatorem, et liberandus per Redemptorem, et abluendus per lavacrum, et eruendus per exorcismum, et absolvendus per sanguinem qui in remissionem fusus est peccatorum; non est fructus corporum, sexuum, conjunctionum, sed originalis veterisque peccati. Sicut enim de prole adulterorum, si ego dicerem, Tot malorum, id est, lasciviae, turpitudinis, criminis, bonus fructus esse non potuit; recte mihi responderes, hominem qui de adulteris natus est, non esse fructum lasciviae, turpitudinis, criminis, quorum malorum auctor est diabolus; sed corporum, sexuum, conjunctionum, quorum bonorum auctor est Deus: sic ego tibi rectissime dico, malum cum quo nascitur homo, non esse fructum corporum, sexuum, conjunctionum, quorum bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
ut dicamus. Si nec mala cõmixtio adust̾oꝵ fa¬
cit eẽ malam conditõem corpornm. aut si b̾ona ÷
⁊ madusteris sexus utrusq cõmixtio. S ea ma¬
li ictuntur raale: qm̃ multomagis ex ħ uon po¬
test corporum mala esse conditio: recte igitur for¬
pora deo reputantur auctori. Nulla est itaq fo¬
uea qmͣ metuens quasi reuertar in uiam quo ui¬
deris uelle me reuocare. Dit tamen que nam
illa uia sit. ⁊ explica rõcinationem tuam. Deus
inquis bonus ꝑ quem facta sunt ommnia: ip̃e cor¬
poris nr̃i menbra formauit. ħ u̾issimum ẽẽ con¬
cedo. Si queris ⁊ adiungis. Qm autem corpora
fecerat diuisit ⁊ sexum. Diuisit i spẽ qd̾ i o¬
ꝑatione coniung̾et. fecitq cam ꝯuinctõnum dis¬
simisitudo menbroꝵ. ⁊ ħ assentior Demde inferͤ
ab ip̃o igitur ꝯmittio corporum a quo est origo
corꝑum. Quis ħ negau̾it: Qd̃ cum ingratus
inquis concesseris: sequitur tot rerum bonarũ

Expanded text:
ut dicamus: Si nec mala commixtio adulterorum faut dicamus: Si nec mala commixtio adulterorum facit esse malam conditionem corporum; aut si bona est et in adulteris sexus utriusque commixtio, sed ea mali utuntur male, quoniam multo magis ex hoc non potest corporum mala esse conditio; recte igitur corpora Deo reputantur auctori. Nulla est itaque fovea, quam metuens quasi revertar in viam, quo videris me velle revocare. Dic tamen quaenam illa via sit, et explica ratiocinaomnia, ipse corporis nostri membra formavit. » Hoc verissimum esse concedo. Sequeris et adjungis: « Qui autem corpora fecerat, divisit et sexum: divisit in specie, quod in operatione conjungeret; fecitque causam conjunctionum dissimilitudo membrorum. » Et hoc assentior. Deinde infers: « Ab ipso igitur commixtio corporum, a quo est origo corporum, » Quis hoc negaverit? « Quod cum ingratis, » inquis, « concesseris, sequitur tot rerum bonarum,
Abbreviated transcription (Latin):
mus ip̃o sathana qmͣ bene fuerit usus apo¬
stosus tradens ei hominem in int̾itum car¬
ms ut spiritus saluus esset in diem domini
⁊ ałios ut discerent non ẜlasphemare: Qd̾
tor esse non potest. quomodo id dicis: Meluis
enim loqui nouit ip̃e qmͣ tu: qui ꝑ ꝓpħam di¬
cis se creare mala. Denide quomodolib sese
habeat hec suꝑadditio tua. quid ad me ꝑtinet.
tum illud cui ꝯuectitar rion contesserim: eo
qd intonsequens ẽẽ monstrauerim. ut defoe¬
mis sit conditio corporum etiam si omnem ꝯ¬
mixtionem corꝑur uł utrursq sexus malam
esse concedem: Ut enim concedamus deum
nullius esse auttorem mali nnicp ideo nõ est
auctor conditionis corꝑi qmͣ nullo modo ma¬
lam ẽẽ concessi. quia milla me hoc suꝑius con¬
cessa cogeb̾ant.
Nanis ergo ⁊ ridenda tua remansit alatio qua
concłudis ⁊ dicis. Omina ig᷑ corpora: malo repu¬
tantur auttori. Multo enim uerius ita coneludit᷑

Expanded text:
mus ipso satana quam bene usus fuerit Apomus ipso satana quam bene usus fuerit Apostolus, tradens ei hominem in interitum carnis ut spiritus salvus esset in die Domini , et alios ut discerent non blasphemare . CAPtor esse non potest; » quomodo id dicis? Melius enim loqui novit ipse quam tu, qui per prophetam dicit, creare se mala . Deinde quomodolibet sese habeat haec superadditio tua, quid ad me pertinet, cum illud cui connectitur non concesserim; eo quod inconsequens esse monstraverim, ut defomis sit conditio corporum, etiamsi omnem commixtionem corporum vel utriusque sexus malam esse concederem? Ut enim concedamus Deum nullius esse auctorem mali: numquid ideo non est auctor conditionis corporum, quam nullo modo malam esse concessi; quia nulla me ad hoc superius concessa cogebant? Inanis ergo et ridenda tua remansit illatio, qua concludis et dicis, « Omnia igitur corpora malo reputantur auctori. » Multo enim verius ita concluditur,
Abbreviated transcription (Latin):
Si mala semꝑ cõmixtio: deformis enam ton¬
ditio corporum in sexuum d̾iu̾sitate positoꝵ
Nec uides qmͣ non sit consequens qued ꝓ
argumento nccͣio posuisti Nouingis ⁊ dicis.
quod cura negare nequiueris. quid est qd̃ ne¬
gare nequeo homo inconsid̾ate. quid est quod
nequeo negare: Hoc nemipe qͥd̾ tu iam si uł
sero sapis non potes nisi negare quia nõ uti¬
q si mala est cõmixtio adult̾orum. ꝓpt̾ea ex il¬
lis nascentium conditio deformis est hominũ
Illa quippe est hominum male oꝑautium de mẽ¬
bris bomis: Ista u̾o dei est bene oꝑautis de ho¬
minib malis. Qd̃ si dix̾is etiam cum fit ad¬
ult̾ium bona est ꝑ se ipãm cõmixtio quia na¬
turalis est. S ea male utuntur adult̾i: cur
non uis adquiesc̾e ita esse posse libidinem ma¬
lamquia uene tamen utantur gignendi grã
ꝯiugati : An potest bonorum eẽ ususmalus.
⁊ non potest maloꝵ esse bonus. cum inuena¬

Expanded text:
« Si mala semper commixtio, deformis etiam con« Si mala semper commixtio, deformis etiam conditio corporum in sexuum diversitate positorum. » Nec videns quam non srgumento necessario posuisti, adjungis et dicis, « Quod cum negare nequiveris. » Quid est quod nequeo negare, homo inconsiderate? quid est quod nequeo negare? Hoc nempe, quod tu jam, si vel sero sapis, non potes nisi negare: quia non utique si mala est commixtio adulterorum, propterea ex illis nascentium conditio deformis est hominum. Illa quippe est hominum male operantium de membris bonis: ista vero Dei est bene operantis de hominibus malis. Quod si dixeris, Etiam cum fit adulterium, bona est per se ipsa commixtio, quia naturalis est, sed ea male utuntur adulteri; cur non vis acquiescere, ita posse esse libidinem malam, qua tamen bene utantur gignendi gratia conjugati? An potest bonorum esse usus malus, et non potest malorum bonus? cum invenia
Abbreviated transcription (Latin):
consequens non est ut si semꝑ est mala sixus
utriusq cõmixtio. ꝓpt̾ea sit seformis etiamꝰ con¬
ditio corporum in sexuum diu̾sitate põĩtorum. Q¬
fecto enim si in tantum homines essent malo A¬
bidinis sisbiu gati ut remota honestate nuptia
om̃s indifferentes ac passim caumno more ꝯ¬
cumberent: non ideo deformis esset cond̾itõ
corpum cunis deus auctor est qm̃ mala esset
omĩum hominum maris femineq cõmix¬
tio. Sicut etiam nunc de adult̾ma cõmixtione
utiq mała: bonum est in corꝑm conditione
opus dei. Uides nemppe qmͣ dyuletice nichil di¬
xeris. ⁊ nulla quidem culpa dyaetice discipli¬
ne tu qnͣtum a tramite enis exħorbitau̾is. Ui¬
des illius artis uerbis ad hoc te uti: ut eis ra¬
flatus attonitos facias mꝑitos uolendo ud̾i
ad eum modum quo ista disputanda sunt ni
ticoꝵ quasi iaculis on̾atus acutis inc̾tamen
procedis ⁊ iastas plumbeos pugiones dicens.

Expanded text:
consequens non est, ut si semper est mala sexus consequens non est, ut si semper est mala sexus utriusque commixtio, propterea sit deformis etiam conditio corporum in sexuum diversitate positorum. Profecto enim si in tantum homines essent malo libidinis subjugati, ut remota honestate nuptiarum, omnes indifferenter ac passim canino more concumberent, non ideo deformis esset conditio corporum, cujus Deus auctor est, quoniam mala esset omnium hominum maris feminaeque commixtio: sicut etiam nunc de adulterina commixtione utique mala, bonum est in corporum conditione opus Dei. Vides nempe, quam dialectice nihil dixeris, et nulla quidem culpa dialecticae disciplinae, tu quantum a tramite ejus exorbitaveris. Vides illius artis verbis ad hoc te uti, ut eis inflatus attonitos facias imperitos, volendo videri ad eum modum quo ista disputanda sunt, nicticorum quasi jaculis oneratus acutis, in certamen procedis, et jactas plumbeos pugiones, dicens,
Abbreviated transcription (Latin):
corpum cõmixtione nascuntur⁊ dico saue. ꝑ
conclusio qm̃ uelud meam inferre uoliustũ s
est mea. ⁊ Ion eñm ego dico netin igitus.
filis de mala opõne precedunt. qnͣdo quidem iꝑ¬
sam ꝯiugium oꝑationem que fit signendorum
grã fitiorum non dito malam: s poruis bonã
quia ben utitur libidinis malo ⁊ tued gen̾ãt᷑
homines bonun opus dei non smo mala apt¬
ad regenandi sunt ut sibentur a malo. Demde
contexis alt̾m sillogismum tiurm qt̃ tuus eit.¬
⁊ prior iste non mens. Dicis ergo causa sexuum
ꝯmixtis torguum. Et uis ut boc corcedam tibi
Ote concedo Iongis inde ⁊ adiungis. Si mala sẽ¬
per cõmitio: deformis etiam conditio corporũ :
sexuum diusitate poĩtorum. hoc si eẽt consec̃s.
me non prem̾et. qui cõmixtionem nuptialem .i
litorum procreandorum cãnon solum malam ñ
dico: um etiam bonam dico. Huc accedit quia

Expanded text:
corporum commixtione nascuntur, » dico sane: sed corporum commixtione nascuntur, » dico sane: sed conclusio, quam velut meam inferre voluisti, non est mea. Non enim ego dico, « Nequam igitur filii, qui de mala operatione procedunt; » quandoquidem ipsam conjugum operationem, quae fit gignendorum gratia filiorum, non dico malam, sed potius bonam: quia bene utitur libidinis malo, per quod generantur homines bonum opus Dei; non sine malo, pd regenerandi sunt, ut liberentur a malo. 16. Deinde contexis alterum syllogismum tuum; quoniam tuus est et prior iste, non meus. Dicis ergo, « Causa sexuum commixtio corporum: » et vis ut hoc concedam tibi. Ecce concedo. Pergis inde, et adjungis: « Si mala semper commixtio, deformis etiam conditio corporum in sexuum diversitate positorum. » Hoc si esset consequens, me non premeret, qui commixtionem nuptialem, id est, liberorum procreandorum causa, non solum malam non dico, verum etiam bonam dico. Huc accedit, quia et
Abbreviated transcription (Latin):
tibiare ql̃ renuo. Qnͣdo enim egto negaui
naturam hyminum esse laudabilem in quan¬
tum homines sunt. Qnͣdo dixi ob hoc pẽe
teos coꝰ quia sunt. cum profesti eẽnt nec rei eẽnt
Si nemo petasset. Qnͣdo dixi fetunditatem
esse reptobandam cum ad bene dictionem ꝑti¬
neat nuptiarum: Quomodo ate peterem ut
het ip̃m concederes quod ir̃ẽ non drce  Sam uis
quod me dicis assum̃e omnis cõmixtio corpor
malaꝰ nichil minus est qmͣ ut dicas me etiami
uim. ⁊ aque accussasse ꝯmixtionem qnͣdo nob̾
tono temꝑatur quia ⁊ ibi corꝑm est sine dubi¬
tatione cõmixtio. Et si omẽm cõmixtionem
corporm malam dixi nec hanc utiq ẜtermi¬
su. S nec ipam̃ cominixtionem sexus utus¬
q reprehendi si legntima atty nuptialis ⁊
sine hac enim non fieret hommnum gu̾atie
etiam nullo cuidm̃ precedente ⁊cco. Dro mde
ellus aluuid qd̾ me dic̾e adiungis filiautem de

Expanded text:
tibi ipse quod renuo. Quando enim ego negavi, tibi ipse quod renuo. Quando enim ego negavi, « naturam hominum esse laudabilem, » in quantum homines sunt? Quando dixi, « ob hoc ipsum reos esse, quia sunt; » cum profecto essent, nec rei essent, si nemo peccasset? Quando dixi, « fecunditatem esse reprobandam; » cum ad benedictionem pertineat nuptiarum? Quomodo a te peterem ut hoc ipsum concederes, quod ipse non dixi? 15. Jam vero quod me dicis assumere, « Omnis commixtio corporum mala; » nihil minus est, quam ut dicas, me etiam vini et aquae accusasse commixtionem, quando nobis potio temperatur: quia et ibi corporum est sine dubitatione commixtio; et si omnem commixtionem corporum malam dixi, neque hanc utique praetermisi. Sed nec ipsam commixtionem sexus utriusque reprehendi, si legitima atque nuptialis est. Sine hac enim non fieret hominum generatio, etiam nullo cujusquam praecedente peccato. Proinde illud aliud quod me dicere adjungis, « Filii autem de