comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
di formã imposite rene¬
at discipline.huic frõs
lib̾a nudis apta cim¬
pibꝰ. q̃ mĩtis habicum
specie sui ꝓdat: nũc le¬
ta nũc tristior. nc̃ dirxc¬
ra ad seũitatẽ. nc̃ ad
leuitatẽ reuussior. q̃
siguis forẽsibꝰ nit̾naui
expͥmat uolũtatẽ. Ima¬

Expanded text:
di formam impositae teneat disciplinae. 58. Huic frons libera, nudis aperta temporibus, quae mentis habitum specie sui prodat: nunc laeta, nunc tristior: nunc erecta ad severitatem, nunc ad lenitatem remissior, quae signis forensibus internam exprimat volu
Abbreviated transcription (Latin):
dulamine. ꝙ̃dã ex
na t᷑a. alie ex ĩstitutõe
duusar̃ uocũ obloquũ¬
tur discͥiuina ut hoĩe
putes locutũ. cũ locu
uox psitaci ẽ: sunt
⁊̃ alie simplices ut co¬
lũbe: alie astute ut p¬
dices. Gallus iactãti¬
or: pauus speciosior.
tis uiribꝰ uelut qnͣdã
curare rẽ publicã ⁊tãq̃
sb̃ rege uiu̾e alie sibi

Expanded text:
dulamine. quaedam ex natura, aliae ex institutione diuersarum uocum oblocuntur discrimina, ut hominem putes locutum, cum locutuox psittaci est! sunt etiam aliae simplices ut columbae, aliae astutae ut perdices; gallus iactantior, pauus speciosior. tis uihbusuiribus uelut quandam curare rem publicam et tamquam sub rege uiue
Abbreviated transcription (Latin):
defer̃ impigro suiuigo¬
re tutelã. Post uͥuigili¬
ar̃ fu̾ittẽpꝰ impletũ p¬
pfuc̃ta muñe ĩ sõpniũ
se p̾misso clangore con¬
ponit ut excitet dormi
illa uolẽs suscip̃ sortẽ.
nͨ usu nr̃o ĩuita. ipigͥor
sõpnorenũciat. s impi¬
gre suis excurit᷑ estratis.¬
U iuicẽ exeqͥt᷑: ⁊ qͣ accepit

Expanded text:
deferunt inpigro sui uigore tutelam. post ubi uigiliarum fuerit tempus impletum, perfuncta. munere in somnum se praemisso clangore cooponitconponit, ut excitet dormieilla uolens suscipit sortem nec usu nostro inuita et pigrior somno renuntiat, sed inpigre suis excutitur stratis, uicem exsequitur et quam accepit
Abbreviated transcription (Latin):
mãt. nolut gͦhisdẽ exor¬
dus ĩchoare qͥbꝰ serenitas
ĩchoat᷑. s iamcauẽdũ.
ne nos mẜmone dies
qrtꝰ occidat. Cadt̃ eĩ umi¬
bre maiores de mõrtibꝰ.

Expanded text:
. nolunt ergo 7 isdem exordiis incohare, quibus serenitas incohatur. sed iam cauendum, ne nobis in sermone dies quartus occidat; cadunt enim umbrae maiores de montibus,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qrͣ̃ta decima diẽ signͣt
salucis. an displicet nu¬
redeptõis: Ideo demo¬
nes declinãdũ eẽ ꝑsua¬
det uumerũ eũ. qͦ eoru
as uacare cepisse ⁊ ppłos
si p̃a fu̾it ueq obcusis¬

Expanded text:
et quarta decima diem signat salutis? an displicet nuredemptionis? ideo daemones declinandum esse persuadent numerum eum, quo eorum as uacare coepisse et populos si pura fu
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ dignũ habitacło pa¬
tris familias astrũe desi¬
ponãuñ lucẽ enifũdat
Que si desit domꝰ defo.mi
horret incłtu: Luxẽ: q̃ n
liqͦs domiꝰ com̃dat ornatꝰ.
fiat ĩqͥt lux. Iolena box

Expanded text:
quod dignum habitaculo patrisfamilias struere desiponat, unde lucem ei infundat quae si desit, tota domus deformi horret incultu. Lux est quae reliquos domus commendat ornatus. Fiat, inquit, lux. Plena vox
Abbreviated transcription (Latin):
ligatꝰ manibꝰ ⁊ pedib
exiuĩ foras. Nõ pot̾at re¬
mou̾e lapidẽ qͥ̃ pot̾at
qͥ potuit defũcto uitai
redde. ñ potuit nexꝰ sol¬
u̾e uĩcłoꝵ: Cui unctis
pedibꝰ gssũ dedit. huic iĩ
pocuit ruptis uĩcłis in¬
cessũ redd̾e: S utiq ad¬
ũtimꝰ qd uoluit pͥmo
demõstrare mortuũ. ut

Expanded text:
igatis manibus et pedibus exiuit foras. nonne poterat remouere lapidem qui poterat qui potuit defuncto uitam reddere non potuit nexus soluere uinculorum? cui uinctis pedibus gressum dedit, huic non potuit ruptis uinculis incessum reddere ? sed utique aduertimus quod uoluit primum demonstrare mortuum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
uer tenebre noui lũmis
claritate. Rep̾ssit eas. ⁊ q̃si
ni abissos demĩsit repẽte
p uniu̾sa mĩdi fulgor lu¬
cis ĩ fusꝰ. pulcre itaq et
ꝓp̾e dix fca ẽ lux. sic eĩ ciro
lux celũ.⁊ tr̃as. maria il¬
sin ulla cõp̾hẽsione. ietet¬
tis surgẽtis diei splẽdore
buit explicari. Qd mira¬
mͣ si d̃s locutꝯ ẽ luce et
caligati mũ dolurũ esm¬
olcũ ore emisit.clanora
occultis: Dix̃ ds̃ nõ ut
puccis o:gana qͥdã sonꝰ
ẜmoiis exurt. nͦ ut lĩgueno
motꝰ celeste formaret al¬
loqͥũ. atq acrẽ istũ qdam
uolũtatis sue cogͥtõẽ pro¬
Eet opacõis effectu.⁊ dis

Expanded text:
unt tenebrae novi luminis claritate. Repressit eas, et quasi in abyssos demersit repente per universa mundi fulgor lucis infusus. Pulchre itaque et proprie dixit: Facta est lux. Sicut enim cito lux coelum, terras, maria ilsine ulla comprehensione retectis surgentis diei splendore buit explicari. Quid miramur si Deus locutus est lucem, et caliganti mundo lumen emioleum ore emiserit, clariora occultis? Dixit Deus; non ut per vocis organa quidam sonus sermonis exiret, nec ut linguae motus coeleste formaret alloquium, atque aerem istum quidam voluntatis suae cognitionem proderet o
Abbreviated transcription (Latin):
atlita naufragio: iad¬
Qd si decorẽ pͥmogẽitũ
uendicaret: Accedit illd̾
qd̾ inuitatores nos sin
ds ẽẽ uoluit. ut pͥmo
faciamꝰ aliqͣ. pꝰea uenu¬
stemiꝰ. ne dũ simulutr̃¬
q adorimꝰ. neutr̃ possi¬
mꝰ implere. Fides aũ
ura qͦdã gͣdu crescit. Iõ¬

Expanded text:
addicta naufragio et adquid si decorem primogenitum uindicaret? accedit illud quod imitatores nos sui deus esse uoluit, ut primo faciamus aliqua, postea uenustemus, ne dum simul utrumque adorimur, neutrum possimus inplere. fides autem nostra quodam gradu crescit. i
Abbreviated transcription (Latin):
habebat opacõ. Fiat ĩqd
lux. uñ uox dĩ iuscͥptura
dĩna debuit ĩchoareuͥ a
lumine: uñ indiornatꝰ
nͥ aluce exordiũ sum̾e

Expanded text:
habebat operatio. fiat inquit lux. unde uox dei in scriptura diuina debuit incohare nisi a lumine, unde mundi ornatus nisi a luce exordium sumere?
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ĩcuriosor aĩs freq̃t̾ ob
piculũ ĩtus ẽ adu̾saruis
ĩtꝰ. auctor erroris intus.
sis ꝓpositũ cuũ specłare.
nabitũ tuem̃tis explora.
excubias obtẽde adu̾sũ
m̃cis tue cogitatões ⁊ aĩ
cupiditates. Tu ipẽ tͥ cã
es imꝓbit.atis: tu ip̃e dux
flagicioꝵ tuor. atq sẽsor
cͥiminũ. Eͥd aliena nat᷑a
arcessis ad excusatõuez
tuor lapsuũ. utin ã te ip̃e
pitares. uanã ñ ĩuolũ¬
res aut studus iu mode¬
ant cupidiratibꝰ quẽ nos
ĩnexos uelut qͥbꝰtũ retibꝰ
tenẽt. Et c̾it ĩ nb̃ ẽ inod̾ar
studiũ. cohib̾e iracũdia
cohcere cupiditates.in
nb̃ ẽ ⁊̃ ĩdulge luxurie. ad¬
olcie libiomes: ĩ flãma¬
rt iracũdiã.us ĩflãmãti
aurẽ accomodait. eleua

Expanded text:
on periculum. intus est aduersarius, intus auctor erroris, intus sis. propositum tuum speculare, habitum tuae mentis explora, excubias optende aduersus mentis tuae cogitationes et animi cupiditates. tu ipse tibi causa es inprobitatis, tu ipse dux flagitiorum tuorum atque incentor criminum. quid alienam naturam accersis ad excusationem tuorum lapsuum? utinam te ipse pitares, utinam non inuolueres aut studiis deaut cupiditatibus, quae nos innexos uelut quibusdam retibus tenent. et certe in nobis est moderare studia, cohibere iracundiam, cohercere cupiditates, in nobis etiam indulgere luxuriae, adolere libidines, inflammare iracundiam uel inflammanti aurem accommoda
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ ⁊ ꝓfũdũ aq̃ꝵ dici
ictio euͣgłii docet: ũ roga¬
bãt saluatorẽ demionia
ne uib̾et illos ut ĩ abissi
irent. s q̃ docebat uolui¬
tates demoĩor nõ esse
fa ciẽdas p̃cepillis ut in
i porcos. Porci aũ se in
stagnis aqͣr p̾cipitarũt
ut qd recusabat demoii
nõ cuadet. s digno p̾cipi¬

Expanded text:
ici lectio euangelii docet, ubi rogabant saluatorem daemonia, ne iuberet illis ut in abyssum irent. sed qui docebat uoluntates daemoniorum non esse faciendas praecepit illis ut irent in porcos, porci autem se in stagnum aquarum praecipitauerunt, ut quod recusabant daemonia non euaderent, sed digno praecipi
Abbreviated transcription (Latin):
rios reos ñ ex necessitate
ꝯpulsos cul pa stugit: pe¬
ua ꝯdẽpnat. Ncqr eĩ si per
nt. ob uonus morti est.
qͥi et ipius diuine legis

Expanded text:
rios reos, non ex necessitate compulsos, culpa constringit, poena condemnat. Neque enim si per rit, obnoxius morti est. Quin etiam ipsius divinae legis
Abbreviated transcription (Latin):
siñcepie: qͥd siñ aqͣrum
poli hꝰ habcbũt᷑ exordia:
Tollesolẽ t̾ris. tolle celo
stellarũ globos: oĩa tene¬
bris in horrescũt. Sic ent
añ ꝙͣ lum̃ huicm̃do do¬
ait qr tenebre erãt super
abissii. Tenebre erãt: qr¬

Expanded text:
sine temperie, quid sine aquarum poli huius habebantur exordia? tolle solem terris, tolle caelo stellarum globos: omnia tenebris inhorrescunt. sic erat, antequam lumen huic mundo doait quia tenebrae erant super ab
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptatiq enpuit.atq
om̃s regie domꝰ dedinãs
tumultꝰ. ĩ sec̾tũ ethiopie
se ꝯtulit. iͥq a cet̾is ñgo¬
tiis remotꝰ. totũ dunie
uidet facie ad faciem.
Cui testificat᷑ scͥpt᷑a. qͥ a
nẽo surrex ampliꝰ ꝓph̃a
in isrł. sic̃ moyses qͥ udͭ

Expanded text:
tatique eripuit, atque omnes regiae domus declinans tumultus, in secretum Aethiopiae se contulit; ibidem a caeteris negotiis remotus, totum divinae videret facie ad faciem. Cui testificatur Scriptura, quia nemo surrexit amplius Propheta in Israel, sicut Moyses, quem
Abbreviated transcription (Latin):
momĩto diuine p̾ceptõ¬
nis mũdo assurgẽs ĩtra
se ĩcludit ũbrã. ut siqͥs
ĩ cãpi uedio ꝙ̃ solm̃idia¬
nus illumm et locũ aliq̃
repẽte obsepiat ⁊ deusis
ramoꝵ frõclibꝰ tegat. nõ¬
ne qͦ splẽdidior foris sp̃es
loci eiꝰ effulgeat ħ horrẽde
de sr̃scene gurgustummi
eiꝰ itꝰ obscuriꝰ sit: Aut ui

Expanded text:
mento divinae praeceptionis mundus assurgens, intra se inclusit umbram; ut si quis in campi medio, quem sol meridianus illuminat, locum aliquem repente obsepiat, et densis ramorum frondibus tegat, nonne quo splendidior foris species loci ejus effulgeat, hoc horrenti desuper scena gurgustium ejus intus obscurius fit? Aut unde
Abbreviated transcription (Latin):
gia audiuiniꝰ. & illdue
c̾re na uiũ pẽne. Sz ut sic
accipiamꝰ ĩqͦ aere uola¬
bat t̾ra: Smne aere eĩ uo¬
lare ũ pot̾at. S aereẽ ad¬
huc iĩ pot̾at. qr ñerat siñ
rer mat̾ia clem̃tor fc̃a dis

Expanded text:
gia audiuimus et illud uae terrae nauium pinnae? sed ut sic accipiamus, in quo aere uolabat terra? sine aere enim uolare non poterat, sed aer esse adhuc non poterat, quia non erat sine rerum materia elem
Abbreviated transcription (Latin):
ñ simł ornatꝰ cõgos rebus
si nĩ potuit celũ ĩsignitũ
stellis subito ut c̾acũ ẽ re¬
fulg̃e. ⁊ floribꝰ ac fructibꝰ t̾ra
uestiri: Potuit utiqr. set
pͥncipio c̾dẽt᷑. si species tr̃

Expanded text:
n simul ornatus congruos quasi non potuit caelum insignitum stellis subito ut creatum est refulgere et floribus ac fructibus terra uestiri? potuit utique, sed principio crederentur, si speci
Abbreviated transcription (Latin):
cũ fcm̃ uolũt. ñ ex uolũ¬
cate. ⁊ dispõĩtoe sua: set
ita ut ca ũbre corpꝰ est.
Adheret ei ũbra corpia
societate ꝙͣ uolũtate ar¬
bit᷑. Pulchre gͦ ait moy¬
ses. qͥa fec ds celũ ⁊ fraz.
qr cãm mũdout esset
p̃buit. s fec̃ qĩ bonꝰ quod

Expanded text:
olunt non ex voluntate et dispositione sua, sed ita ut causa umbrae corpus est. Adhaeret enim umbra corpori, societate, quam voluntate arbitra. Pulchre ergo ait Moyses, quia fecit Deus coelum et terram. quia causam mundo ut esset, praebuit: sed fecit quasi bonus quod
Abbreviated transcription (Latin):
opator. Nãq istarũ ar¬
in corpis motu: aut so¬
no uocis. cessaũ motus
aut souꝰ. nich supfuit. nͨ
remãsit sp̾cãtibꝰ uł audi¬
ctibꝰ. alie theoreticr que
modi. ut cessãte qͦ oꝑatõ¬
ins officio. opis munus
piciã eiꝰ ostẽdãt: ut opato¬
ri opis sui testiõniũ suf¬
uine maiestatis ĩ signe

Expanded text:
ator. Namque ut istarum arin corporis motu, aut sono vocis; cessavit motus aut sonus, nihil superfuit, nec remansit spectantibus vel audientibus: aliae theoreticae, quae modi, ut cessante quoque operationis officio, operis munus peritiam ejus ostendunt, ut operatori operis sui testimonium sufvinae majesta
Abbreviated transcription (Latin):
lege. ohõ ñ t̃ ip̃e foneã pra¬
uus nic̾pres effodias. sĩ¬
uisibił. Ex qͦ fcã ẽ. erat.
Et erat ĩuisibił. qr ex un¬
dabãt eã. Ꝙ erãt sr̃ eam
tenebre srͣ fuse: qr ũdum
erat lum̃ diei. ñdũ solu
radiꝰ qͥ solet.⁊ sub aquis
latẽcia dedarare. Qd gͦ

Expanded text:
lege o homo, non tibi ipse foueam prauus interpres effodias. simuisibilis: ex quo facta est, erat, et erat inuisibilis, quia exunbat eam, et erant super eam tenebrae superfusae, quia nondum erat lumen diei, nondum solis radius, qui solet et sub aquis latentia declarare. Quid ergo
Abbreviated transcription (Latin):
dũ eẽ hõĩes arbitͣret᷑. Uñ
ri loq̃ret᷑ ait. Sĩa ĩ sapia
ne morã faciẽdo fuisse es¬
timaret: ut uł sic ĩtllig̾ẽt
eẽt. qͥ cãtũ opꝰ breui exi¬
guoq mom̃to sue opa¬
tõis absoluet. ut uolũ¬
tatis affectꝰ sẽsꝰ cp̃ris p̾¬
ueniret. Nemo opãtez
uid̾: s agnoũ opatũ. ubi
gͥ mora. cũ legasqr ipse

Expanded text:
dum esse homines arbitrarentur. Unde ri loqueretur, ait, Omnia in sapientia ne mora in faciendo fuisse existimaretur; ut vel sic intelligerent et, qui tantum opus breui exiguoque momento suae operationis absolueret, ut uoluntatis effectus sensum temporis praeueniret. nemo operantem uidit, sed agnouit operatum. ubi igitur mora, cum legas: quia ipse
Abbreviated transcription (Latin):
sapia cu pararet oclum.
cũ illo crã. Ad nun̾iuni
ut accipias. In pͥmis fec̃
celũ. ⁊ t̾ra: deiñ colles. re¬
biles. uł sic. Añ reliq̃sui¬
sibiles c̾at᷑as: dic̃ noctẽ.
ugna fruccifera. aĩ antiũ
gen̾a diũsa. oclũ ⁊ t̾ram¬

Expanded text:
sapientia: cum pararet caelos, cum illo eram. ad numerum ut accipias: inprimis fecit caelum et terram, deinde colles rebiles uel sic: ante reliquas uisibiles creaturas, diem noctem ligna fructifera animantium genera diuersa, c
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ ⁊ ꝯu̾siõis et depraua¬
tõis dici posse scͥpt᷑arum
cog̾scimꝰ aucͣte. Est ⁊ pͥn¬
cipiũ artis ars ip̃a. ex q̃
artificũ diu̾sor deĩceps
ũ bõr opũ finis optimꝰ¬

Expanded text:
 conuersionis et deprauationis dici posse scripturarum cognoscimus auctoritate. est et principium artis ars ipsa, ex qua artificum diuersorum deinceps um bonorum operum finis optim
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ip̃am gũatõmi mollio¬
ribꝰ. uiris fou̾i. Noq eni
posset teña ieni exordia
aut asploris laborẽ cole¬
rare frigoris. aut torrẽtis
est̾ i uiriã sustiñe.simil

Expanded text:
et ipsam generationem mollioribus auris foveri. Neque enim possent tenera rerum exordia aut asperioris laborem tolerare frigoris, aut torrentis aestus injuriam sustinere. Simul
Abbreviated transcription (Latin):
poss effĩge. s auctorem
din expͥmẽdũ putauit.
Adũtic eĩ uir plenͣ pͣdẽ¬
tia qd uisibiliũ atq ĩuisi¬
biliũ sb̃stãciã ⁊ causas rr̃
mẽs sola dĩna ꝯtineat.
Nõ ut philosophi dispu¬

Expanded text:
posset effingere, sed auctorem deum exprimendum putauit. aduertit enim uir plenus prudentiae quod uisibilium atque inuisibilium substantiam et causas rerum mens sola diuina contineat, non ut philosophi dispu
Abbreviated transcription (Latin):
cutꝰ ait. qͥs m̃sus ẽ mani
aꝙͣ. ⁊ celũ palmo ⁊ uniu̾¬
sã t̾rã clausa manu Qs
statuit mõtes ĩlibra. et
rupes ĩstat̾a ⁊ uemora
iniugo. Qͥs coguoũ sẽsu
dm̃i. aut qͥs ꝯsiliariꝰ eius
fuit. ł qͥs ĩstrux̃ eũ: De qͦ

Expanded text:
cutus ait: quis mensus est manu aquam et caelum palmo et uniuersam terram clausa manu? quis statuit montes in libra et rupes in statera et nemora in iugo? quis cognouit sensum domini aut quis consiliarius ei fuit uel quis instruxit eum? de quo
Abbreviated transcription (Latin):
ułgͣfio ducas. ulcẽtro
expͥmas: ũ cepis aut
uͥ desiers ĩt̾uallo ĩtpõito.
nõ facileuł ocliscolligeᷤ.
ul inte repetes. ⁊ tñ ⁊ ce¬
pisse. Et desmisse ip̃e tͥ
testis es. Nã ⁊ si sesꝯ sb̃t̾¬
sugit: u̾icatẽ ñ sb̃ruit.

Expanded text:
cas uel centro exprimas, unde coeperis aut ibi desieris interuallo interposito non facile uel oculis colliges uel mente repetes: et tamen et coepisse et desiuisse te ipse tibi testis es. nam etsi sensum subterfugit, ueritatem non subruit.
Abbreviated transcription (Latin):
cice t̾rã deorsũ. qr celũ
ut fumꝰ solidatũ ẽ. fra
aũ ut uestuñtũ uet̾as¬
erat in cõposita. Nõdũ
ei erãt maria suofine
distĩcta: ⁊ iõ uago fluc
tu⁊ ꝓfũdo gurgite t̾ra
iudabat᷑. Cõsid̾a qr et̃
nc̃ palustͥ lorigne uli¬
gine t̾ra ĩ horrere ꝯsueũ.
fusꝯ t̾ris humor ex ũda.
Erat gͦ ĩcõposita. ut po¬
te sollertis agͥcole uia¬
rata cultis: qr ad huc
de erat cultor. Erat ĩcõ¬
gignẽciũ. uͨ choris her¬
bosa rupparũ. n opacca
nemoribꝰ. nͨ leta segetibꝰ.
ni umbrosa supcilus mõ¬
tiũ. nͨ odora floribꝰ. nec
gͣta umetis. merito ĩ cõ¬
posita. ꝙ̃ ornatibꝰ ĩdige¬
bat: cui erat uittĩ serta
gẽmãtiũ. Ostẽde eĩ uo¬
luit ds. qr is mũdꝰ ipse¬

Expanded text:
erram deorsum, quia caelum ut fumus solidatum est, terra autem ut uestimentum uetereserat inconposita. nondum erant enim maria suo fine distincta, et ideo uago fluctu et profundo gurgite terra inundabatur. considera quia etiam nc palustri uligine terra inhorrere consuevit, infusus terris humor exundat. Erat ergo incomposita; ut pote solertis agricolae inarata culturis, quia adhuc deerat cultor. Erat incomgignentium, nec thoris herbosa riparum, nec opaca nemoribus, nec laeta segetibus, nec umbrosa superciliis montium, nec odora floribus, nec grata vinetis. Merito incomposita, quae ornatibus indigebat, cui deerant vitium serta gemmantium. Ostendere enim voluit D
Abbreviated transcription (Latin):
debeuiꝰ. aoyses utiq ille
que de fluunne collectũ
filia pharaõĩs ut filiui
dilexit. ⁊ sb̃sidiis regalibꝰ
fultũ. uibꝰ sclaris prudene
disciplinis ĩformari at
ĩ aula educatꝰ regia. iual¬
uit tũ ꝓ amore iusticie
subire exiliũ uolũtariũ.
ꝙͣ ĩtirauindis fastigio peti
p fũctõnẽ delicus adqͥre.

Expanded text:
lle quem de flumine collectum filia Pharao ut filium dilexit, et subsidiis regalibus fultum, omnibus saecularis prudentiae disciplinis informari atque in aula educatus regia, maluit tamen pro amore justitiae subire exsilium voluntarium, quam in tyrannidis fastigio peccati perfunctionem deliciis acquirere.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ locꝰ. aut uita p̾sit: aut
estimatõẽ uolubilem
incitatã motibꝰ. sñ sẽ¬
su. dĩ ꝯuẽiat ĩtelligi.
q̃ alieno ñ suo motu fã¬
des sc̃s moises hos hõiũ
errores fore⁊ iã forte ce¬
pisse: ĩ exordio ẜinois

Expanded text:
qui locus aut uita possit aut aestimatione uolubilem incitatum motibus sine sensu deum conueniat intellegi, qui alieno, non suo motu fersanctus Moyses hos hominum errores fore et iam forte coepiss
Abbreviated transcription (Latin):
iꝙ̃reflectũt. solas se¬
quũt᷑ uoluptates. Ca¬
ue o hõ pecudũ more
curuari: caue ĩ aluũ
ce ñ cã corpore ꝙͣ cupi¬
ditate deflecti. Respice
corporis tui forma. et
spẽm ꝯgruẽrẽ. celsitu¬
dinẽ uigoris assunie:
sũ sola aĩalia ꝓua¬
pascat᷑. Cur re ĩedẽdo
st̾nis ip̃e quẽ nat᷑a ñ
strauit: Tur eo delecta¬
ris ĩ qͦ nat᷑e ĩiuria ẽ
Cur noctes ⁊dies cibo
ĩtẽtꝰ. pe cor more t̾re¬
na de pascis:Cur ille¬
cebͥs corporalibꝰ deditꝰ.
ip̃m te r̃honoras dũ
uẽtri atq eiꝰ passioni
tͥ adimis. que tͥ c̾ator
attͥbuit: Cur te ium̃¬
ds̃ uoluit segregari
dic̃s. nolite fieri sic̃
ĩ tellectꝰ : Aut site eda¬
citas eqͥ ĩtẽꝑãtiaq
delectat.⁊ ad hinnire
ad fenunas uolupta

Expanded text:
deflectuntur, solas sequuntur voluptates. Cave, o homo! pecudum more curvari. Cave ne in alvum te non tam corpore, quam cupiditate deflectas. Respice corporis tui formam, et speciem congruentem celsi vigoris assume. Sine sola animalia propascantur. Cur te in edendo sternis ipse, quem natura non stravit? Cur eo delectaris in quo naturae injuria est? Cur noctes et dies cibo intentus, pecorum more terrena depasceris? Cur illecebris corporalibus deditus, ipsum te inhonoras, dum ventri atque ejus passionitibi adimis, quem tibi Creator attribuit? Cur te jumete voluit Deus segregari dicens: Nolite fieri sicut est intellectus ? Aut si te edacitas equi intemperantiaque delectat, et adhinnire ad feminas volupta
Abbreviated transcription (Latin):
s siuis ad usũ hoĩs a¬
riuare ꝙ̃ genita st. no
u̾itatẽ unicuiq gen̾ie
nat᷑ẽ ꝓpͥ̾e denegare. et
mulcomagis ea adgira
aptabis humanã ꝓr
sauag q̃ drupedo cor¬
poris gressu.⁊ uluc af¬
fira t̾ris uideas cẽ qͣ

Expanded text:
 vis ad usum hominis derivare quae genita sunt? Noli veritatem unicuique generi naturae propriae denegare, et multo magis ea ad gratiam aptabis humanam. Prsa magis quadrupedi corporis gressu, et velut affixa terris videas esse,
Abbreviated transcription (Latin):
ferat ex hospitalitans
iffectu. Nec cĩ eliseum
igrestia apponẽtẽ hbo¬
cra refutar. Simile ua¬
nis itfutatõibꝰ exqͥsitũ

Expanded text:
ferat ex hospitalitatis affectu. Nec enim Elisaeum agrestia apponentem olera refutarunt . Simile vanis relationibus exquisitum
Abbreviated transcription (Latin):
restatis sue eẽ ꝓpͥo signa¬
uit oracło. ħ sibi hõ ad
ognitõni suppet̾e posse
p̃suinat: Certe moyses
anem illã ⁊ usurpato
uit. qd̾ t̾rã fec̾it deus.
dñi ihũ uͥgulta det̾ris
genꝰdat ñ ille putauit
dit a nob̾. diẽq abducit.
ĩfĩora axis illũinans:
⁊ ꝙ̃ admod ĩ regionem
lune globꝰ eclipsi faci

Expanded text:
iestatis suae esse proprio signauit oraculo haec sibi homo ad cognitionem suppetere posse praesumat? certe Moyses anem illam et usurpatoruit, quod terram fecerit deus, domini Iesu uirgulta de terris genus. at non ille putauit dit a nobis diemque abducit inferiora axis inluminans, et quemadmodum in regionem lu
Abbreviated transcription (Latin):
de rerũ ex ordiis assũp¬
die maiore cͤarũ accrescit
bꝰ aut cantibꝰ ⁊ athletar̃
c̃tẽtõibꝰ crebris. lic̾et ⁊
suꝑiores dies smm̃ullo
coione prãsigũt᷑ dispẽ¬
dio. postremꝰ aũ dies ht̃
sortẽ corone .i qͦ ⁊ discer¬
nẽdi picłm ẽ. et cedẽdi

Expanded text:
de rerum exordiis assumpdie, majore curarum accrescit bus aut cantibus et athletarum contentionibus crebris licet et superiores dies sine ullo coronae transiguntur dispendio, postremus autem dies habet sortem coronae, in quo et decernendi periculum est, et cedendi
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝓudẽtiã c̾atoris. qui
uit. qd̃ ñ illa miscuerit.
⁊ postea fiuĩt amara.
Q ei copiosior fuerit
luxuries: eo pintiosior
amara apposuit. s post¬
ea fcã st̃ duicia. Deniq
qͥ aũ ĩ illo cỹbo mortem
putabat. post ea ĩeo sua¬
uitatis ⁊ uire grã st̃ ad¬
epti. Neq rursꝰ formi¬
diuis ẽ. ne plures uĩ¬
dear ĩuitasse ꝙͣ possuz
pascere. ⁊ uob̾ paues
deficiãt u̾ boꝵ nĩey. Ee

Expanded text:
dentiam Creatoris, qui vit, quod non illa miscuerit:  postea fiunt amara. Quo enim eopiosior fuerit luxuries, eo perniciosior amara apposuit, sed postea facta sunt dulcia. Denique qui ante in illo cibo mortem putabant, postea in eo suavitatis et vitae gratiam sunt adepti. Neque rursus formidini est, ne plures videar invitasse, quam possum pascere, et vobis panes deficiant
Abbreviated transcription (Latin):
age nat᷑as bestiarum
audio eĩ iãdudũ ałqͦs
ni susurrare dicentes.
ꝙ diu ⁊ alien a discinsꝰ
de reliqͥs aniiacibus¬
docem᷑ sciẽciã. ⁊ nosmet¬

Expanded text:
age, naturas bestiarum Audio enim jamdudum aliquos insusurrare dicentes: Quamdiu aliena discimus, de reliquis animantibusdocemur scientiam, et nosmet
Abbreviated transcription (Latin):
patet. Et plerq quit
pascãt᷑. Minor ap̃ illos
escamaioris ẽ. Riisu
ip̃e maior a ualidio:
ĩuadit᷑: ⁊ fit esca alt̾u
p̃dator. Alieno itaq i
ueñ. ut cũ ip̃e aliũ de¬
rau̾t. ab alio deuores

Expanded text:
patet. et plerique quipascantur. minor apud illos est esca maioris, et rursus ipse maior a ualidiore inuaditur et fit esca alterius praedator alieni. itaque usu uenit, ut, cum ipse alium deuorauerit, ab alio deuoretur et
Abbreviated transcription (Latin):
cua mala portat. et
lcuitatis femĩie facili¬
tatẽ. tu uirsi tuũ nõ
potes o mulier sustin̾e:
Adũ peuã deceptꝰ ẽ. nõ
eua ꝑ adã. Quẽ uoca¬
uit adculpã mulier:
iustũ ẽ ut eũ gub̾na¬
torẽ assuiat. ne it̾uz
feminea facilitate la¬
bat᷑. s horridꝰ ⁊ ĩ cultꝰ
ẽ. Semł placuit. Nnqͥ¬
Cõparẽ suũ ⁊ bos reqͥrit.

Expanded text:
ua mala portat et leuitatis femineae facilitatem, tu uirum tuum non potes, mulier, sustinere? Adam per Euam deceptus est, non Eua per Adam. quem uocauit ad culpam mulier, iustum est ut eum gubernatorem assumat, ne iterum feminea facilitate labatur. sed horridus et incultus est: semel placuit. numqucomparem suum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ totũ putat. tu iug¬
lẽ repudias tuũ: Et
putas sepe mnutandi
Et si uno defu̾it die.
statĩ ĩ cogͥtacã qͣsi cog¬
uͥ aduẽtare cõparẽ sest
tiã marito deferẽs.u̾q¬
cũdata nuptialẽ gr̃ã
tu mulier adueĩ ẽtem
de lõgĩqͦ maritũ ꝯtun¬
lis repelł: uipa mar
ꝓspͨtat. explorat ittis¬

Expanded text:
n totum putat: tu jugalem repudias tuum, et putas saepe mutandum; et si uno defuerit die, statim incognita causa quasi cogubi adventare comparem senserit, ntiam marito deferens, verecundata nuptialem gratiam: tu, mulier, advenientem de longinquo maritum contumeliis repellis. Vipera mare prospectat, explorat it
Abbreviated transcription (Latin):
ñ medioc̃s distãcia est.
seruat ĩdum̃tũ suum
sẽpoleauł pinus. s tñ
folia sua sep ꝯmurant
ũ ea qͣsi diut᷑na.s qͣsi suc¬
cedanea p̾cẽdũt suear¬
boris pulcͥtudini.ppetui
ĩceg̾tate uestitꝰ uicem
nuñis obũbratẽ. Pal¬
ma aũ uirẽs sẽꝑmanz

Expanded text:
non mediocris distantia est. seruat indumentum suum semper olea uel pinus, sed tamen folia sua saepe commutant nec ea quasi diuturna, sed quasi succedanea praetendunt suae arboris pulchritudini perpetui integritate uestitus uicem muneris obumbrantes. palma autem uir
Abbreviated transcription (Latin):
sibi p̾bet᷑ adu̾sũ ĩuirias¬
uolẽtiã ⁊ impedimĩtu
nõ affeit᷑ ad recipiẽdu
solis colorẽ qͦ tepefacta
diusione: qd eoclanus
ne. ñ itant pãpniꝰ lora
sic̾ei ĩ ficulnee folio cras¬
sicudo ualidior: ita ĩ pã¬
piuo spẽs elegatior. Cras¬

Expanded text:
riasiolentiam, et impedimentum non affertur ad recipiendum solis calorem, quo tepefacta divisione: quod eo clarius ne non ita ut pampinus vel ora sicut enim in ficulneae folio crassitudo ualidior ita in pampino species elegantior. cras
Abbreviated transcription (Latin):
ct suos ultro t̾ra ꝓluc̾.
ci ꝑ noctẽ ĩ crem̃ca mira¬
ris. Diximꝰ de herba sem.
nc̃ dicamꝰ de liguofru¬
ctuoso faciẽte fruccũ scd̃

Expanded text:
ctus suos ultro terra producit. ti per noctem incrementa miraris. Diximus de herba faeni, nunc dicamus de ligno fructuoso faciente fructum secundum
Abbreviated transcription (Latin):
u̾e acq manifeste cqͣlita¬
cẽ docet ĩ eccłia ee ẜuãdã.
nt nemose diues aut
honoratꝰ extollat: Remo
paupdeiciat: ignobilq
despet: Sim̃bꝰ sic ĩ ecclia
par aq unalib̾tas. oĩbꝰ
imptiat᷑ iusticta cõuiu¬

Expanded text:
e atque manifeste aequalitatem docent in ecclesia esse seruandam, ut nemo se diues et honoratus adtollat, nemo pauper deiciat ignobilisque desperet? omnibus sit in ecclesia par atque una libertas, omnibus inpertiatur iustitia commu
Abbreviated transcription (Latin):
nenũ n serpe. Demq
gernis cibꝰ uenenũ est.
Colub̃ cnũ fug̃: leonẽ
htficit. Dracho elefatũ
ngat cuiꝰ nuna mors
uictoris ẽ Et iõsumc
alliget. qͦ casꝰ uicti sibi
nocenõ possit. iste ue
posfioro exnemꝰ pede
aut calle capiat᷑ angͦꝰ¬
sto u̾ul ipiseñ queat
ui ꝓcerere uestigiesul
seqͥntis elefãti auxili

Expanded text:
ere. denique ceruis cibus uenenum est: coluber ceruum fugit, leonem interficit: draco helefantum ligat, cuius ruina mors uictoris est. et ideo summa ui alliget, in quo casus uiucti sibi nocere non possit, iste ne posteriore extremus pede aut calle capiatur angusto, ubi uel ipse se non queat aui proterere uestigio uel sequentis elefanti auxi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qdã ĩsinguł plagis
nucleoꝵ ptus exub̾at
atq ĩ or bẽ redit fructu
⁊ grã itaq inpinea is¬
raunaginẽsui natura
illo diuino celestiq.

Expanded text:
et quidam in singulis plagis nuculeorum partus exuberat atque in orbem redit fructus et gratia. itaque in pinea ista imaginem sui natura illo diuino caelestique
Abbreviated transcription (Latin):
cat᷑ t̾ͥ. xor tua siẽ uitis
habũdas ĩ lac̾ibꝰ dourꝰ
tue. co qd̃ redũdãcia
uitis fructifere. ⁊ copio¬
se. iuu̾e lib̾alitatis ĩ¬
miteris. s qͥd ego ĩsola
iuce ĩ moro:: cũ om̃iage¬
uera arboꝵ ucilia sĩt. ali¬
a ad fructũ nata alia
nõ ẽ fruct᷑ ub̾ior: tũ usꝰ
pͥaiosior ẽ. Cediꝰ suspen¬
dẽdis tector apta cłn Maltiti dines eiꝰ. Que¬

Expanded text:
uitis abundans in lateribus domus tuae, eo quod redundantiam uitis fructiferae copiosae munere liberalitatis imiteris. Sed quid ego in sola uite immoror, cum omnia genera arborum utilia sint ? alia ad fructum nata, alia non est fructus uberior tamen usus pretiosior est. caedrus suspendendis tectorum apta c
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ eĩ ita scissũ atq diui¬
sũ. ut triũ folioꝵ spẽm
uid̾a t ostẽde. ita ps me¬
dia distĩctaẽ: ut uͥ ĩfĩo¬
ribꝰ hereret. sepata spec¬

Expanded text:
mus enim ita scissum atque divisum, ut trium foliorum speciem videatur ostendere: ita pars media distincta est, ut nisi inferioribus haereret, separata spec
Abbreviated transcription (Latin):
fructꝰ afferre ab se nͥs
me ñ mãfitis. Ego si
est estis. Euidẽt̾ gͥ cro
plũ uicis ad nr̃e uite
stitutõẽ arcescẽdũ ess

Expanded text:
fructum adferre ab se, nisi me non manseritis. ego sum es estis. euidenter igitur exemplum uitis ad nostrae uitae institutionem arcessendum esse
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃ dulcior ꝓspecierũ qbꝰ
ĩ fusa fint qͣlit.ate uanet᷑.
aspat᷑ imatoribꝰ succis.
tunso cortice nucis foli¬
is tritis. amarafit absiu¬
tio: uinouchemĩtior. au¬
st̾ior alus. gͣuescit uenc¬
no. melle dulcescit. Si uͦ
ei lẽtiscũ. terebinthi qͦ
fructꝰ uł nucis ĩtior nu
sccat᷑. in olei mollẽ na¬
t᷑ã facile tnͣsfũdit᷑. Quu
sit aũ altrx oĩũ uirgul¬
toꝵ. dũsos sĩglis usus
mĩstrat. Si radices. illu

Expanded text:
nc dulcior pro specierum quibus infusa fuerit qualitate varietur? Asperatur immaturioribus succis, tunso cortice nucis, foliisque contritis, amarior fit absinthio, vino vehementior, austerior alliis: gravescit veneno, melle dulcescit. Si vero ei lentiscum, terebinthi quoque fructus, vel nucis interior pars misceatur, in olei mollem naturam facile transfunditur. Cum sit autem altrix omnium virgultorum, diversos singulis usus ministrat. Si
Abbreviated transcription (Latin):
res. radicẽ impĩguat.¬
diffũdit. folia uiresc̾e
fac̾. Fructuũ alit semi¬
na. pomũaug̾e ꝯsueũ.
Ergo cũ ead̾ sit nutrix
oiũ alla arbor gen̾a tri¬
stiores fer succos: alia
dulciores.alia cardos.
se discrepat̾ suauitates.
Alia suauitas ĩ uinea.
alia ĩolea. alia ĩcerasis.
alia ĩficu: disc̾ta ĩ mala.
dispar nidactilo. Tactꝯ
ip̃e aq̃ alibileiis.alibi
aspior. plerq pĩguior
grauior: plerisq teiuor
cu ipa ise discpet discre¬

Expanded text:
ires, radicem inpinguadiffundit, folia uirescere facit, fructum alit semina, pomum augere consueuit. ergo cum eadem sit omnium nutrix, alia arborum genera tristiores ferunt sucos, alia dulciores, alia tardos, se discrepant suauitates. alia suauitas in uinea, alia in olea, alia in cerasis, alia in fico, discreta in malo, dispar in dactulo. tactus ipse aquae alibi lenis, alibi asperior, plerumque pinguior grauior, plerisque leuior cum ipsa in se discrepet, discre
Abbreviated transcription (Latin):
hbarii potestates nos¬
de. hic ei nĩdẽdi usus
inoleũ. s ut ad sipli¬
ciora poma reuocems
stilũ alia st̃ q̃ coqũtur
sole. alla q̃ cestis aut cor¬
ticibꝰ clausa ꝯplẽt. Ma¬

Expanded text:
herbarum potestates noscere; hinc enim medendi usus inoleuit. Sed ut ad simplicia poma reuocemus stilum, alia sunt quae quocuntur sole, alia quae et testis et corticibus clausa conplentur. ma
Abbreviated transcription (Latin):
tmet acbitatẽ: nͨ põt
niat᷑a iã. ⁊ cocta dulce¬
e uestit᷑ int̾ea uiridãt
papinis uinea qͥbꝰ et
exiguo munit᷑ sb̃sidi
⁊i asolis ardore defẽdi

Expanded text:
et acerbitatem nec potest nisi matura iam et cocta dulcescere. uestitur interea uiridantibus pampinis uinea, quibus et non exiguo munitur subsidio et a solis ardore defendi
Abbreviated transcription (Latin):
uirgultoꝵ oĩs effloruit
festinarũt capinõ con¬
uuissam sibi frugẽ ede
ignorata orti olerum
gn̾a flor miracla g̾mi¬
nare. rippe fluuinũ se

Expanded text:
virgultorum omnis effloruit? Festinarunt campi non commissam sibi frugem edere, ignorata horti olerum nera, florum miracula germinare, ripae fluminum se
Abbreviated transcription (Latin):
nos tuto subitura i¬
gio. nͨ solũ uẽtis. s en
fluctibꝰ c̾rat᷑a ꝓcessit.
ũ. ⁊ laurus assurgẽso¬
enda uelamine. u iii¬

Expanded text:
nos tuto subitura remigio, nec solum ventis, sed etiam fluctibus certatura processit. Nec non et laurus assurgens oxuenda velamine. Umb
Abbreviated transcription (Latin):
colore qͦ ⁊ cormpcione
nutatu. Demq freqͥnt̃
madidata frimĩta. isui
n̾̃is spẽm reu̾tũt. si aut
sole aut ignibꝰ correat᷑.
aut diligẽtibꝰ cõmissa
clt̾is. aeris tẽpie t̾rarii¬
q feraciũ ub̃tate foue¬

Expanded text:
colore quoque et corruptione mutatum. Denique frequenter madidata frumenta in sui generis speciem revertuntur, si aut sole, aut ignibus torreantur, aut diligentibus commissa cultoribus, aeris temperie, terrarumque feracium ubertate fove
Abbreviated transcription (Latin):
ce ficꝰ. uł aura cep̃tati
aliꝙͣ uł estu de fluere
ferat᷑ int̾rã. uiĩ gn̾ari
hꝰ remedu grossis ar¬
boris agrestis alliga¬
tis ad illã feracẽ arbo¬
ut possis fruccꝰ ꝓpͥos
reẜuare: iãiãq si de fo¬
rẽt remedia lapsuros.

Expanded text:
cae ficus vel aura tentati aliqua, vel aestu defluere ferantur in terram. Unde gnari hujus remedii grossis arboris agrestis alligatis ad illam feracem arbout possit fructus proprios reservare, jamjamque si defore
Abbreviated transcription (Latin):
eutes uire ꝯdẽpnatõis
scͥpti st̃ iutiles. Ig̾ licet¬
tis. aut fastigio põtatis.
spinasg̾minas. nec ꝓ¬
lixa grã manet. brem u¬
nꝰqͥsq decło etatis flore
marcessit. dane utcadu¬

Expanded text:
is ascripti sunt. inrutiles igitur licettis aut fastigio potestatis spinam germinas, nec prolixa gratia manet. breui unusquisque decurso aetatis flore marcescit. Sane ut cadu
Abbreviated transcription (Latin):
uicłis abstinẽcie. uni¬
cłis caricatis. his ligͣ
licibꝰ ĩ medioeiꝰ suspẽ¬
dimꝰ organa nrã. Bux̃
expͥm̃dis: leui mat̾ia
usũ manꝰ pu̾ił ĩformͣt
Uñ aitscͥpta scͥb̾e ĩ burxo
sinuilut ãmoneat te
dissimulatoc nuderis.
es saluus. Ad gͦ eiui¬
iuerẽ quͣta uarietas ar
pulcherornatꝰ.: Quani
abiectes. q̃ comãces
puus. ꝙq̃ umbrose ili¬
ces. ꝙppłi bicolores:
Quã nemorosa ⁊ pecli¬
uina castanea. q suuł
ut excisa fluit taꝙͣ siluã
ex se pullulare ꝯsucũ
ꝙ̃admodũ ĩ arboribus
ipĩsctas. aut semel
aut nouella dep̾hẽd tͣ.
lumoribꝰ eĩ eciliores
rami. antiq̃oribꝰ uali¬
diora ⁊ nodosa st̃brac¬
hia .⁊llis folia leiuga¬
ta. atq diffusa: istis
cõtractior.a. ⁊ aspa. st
⁊̃ arbores. q̃ senili atq
emortua radice. su

Expanded text:
ulis abstinentiae, uinculis caritatis. his ligatlicibus in medio eius suspendimus organa nostra. buxus exprimendis leui materia usum manus puerilis informat, unde ait scriptura: scribe in buxo, simul ut admoneat te dissimulatione nuderis, es salutis. quid ego enumerem quanta uarietas arbpulcher ornatus, quam abietes, quam comantes pinus, quam umbrosae ilices, quam populi bicolores, quam nemorosa et rediuiua castanea, quae simul ut excisa fuerit, tamquam siluam ex se pullulare consueuit, quemadmodum in arboribus ipsis aetas aut senilis aut nouella deprehenditur; iunioribus enim exiliores rami, antiquioribus ualidiora et nodosa sunt brachia, illis folia leuigata atque diffusa, istis contractiora et aspera. sunt etiam arbores, quae senili atque emortua radice su
Abbreviated transcription (Latin):
sciẽcia. Et io ait. Bibe
aꝙͣ de cius uasis. ⁊ de pu¬
oĩũ inchg̃tius florẽtis
odore uitis. Siqd̃ de flore
earii succꝰ exp̃ssꝰ poculu
genꝰ cõficit. qd̃ ⁊ uolup¬
rati ⁊ saluti sit. Dem̃ qs
ñ miret. ułexacino ui¬
cẽqrusq ĩ arboris sũm̃
ułut qͦdã amplexu fo¬
uet ⁊ qbusda brachus
ligat. ⁊cͥc̾dat laccitis:
panipnus uestit. sertis
coronat iuarũ. adum¬

Expanded text:
iae. ideo ait: bibe quam de tuis uasis et de puomnium nihil gratius florentis odore uitis, siquidem de flore earum sucus expressus poculi genus conficit, quod et uoluptati et saluti sit. deinde quis non miretur ex acini uiusque in arboris summum uelut quodam amplexu fouet et quibusdam brachiis ligat et circumdat lacertis, pampinis uestit, sertis coronat uuarum? qu
Abbreviated transcription (Latin):
Cui dũs tãcũ testiõiũ
mõ ĩ oĩglia sic uestie¬
bat᷑: sic̃ unũ ex istis. R¬
exopulẽtissimꝰ ⁊ sapiẽ¬
tissimꝰ ĩfior uidicacur.
Qd enu m̃e succos h̾ba¬
rũ salubres: Ed uir¬
gulcor ac folior reme¬
dia: Ceruus eg̾ramus¬
culos oliue miãdit: et
sanus fit. locustas qͦ

Expanded text:
cui Dominus tantum testimonium mon in omni gloria sua sic vestiebatur, sicut unum ex istis ? Rex epulentissimus et sapientissimus inferior judicatur, Quid enumerem succos herbarum salubres? quid virgultorum ac foliorum remedia? Cervus aeger ramusculos oleae mandit, et sanus fit. Locustas quoque
Abbreviated transcription (Latin):
pleintudmẽ create.
Alia gͦ esin. alia alii n¬
nasct᷑ usui: nicħ̾ uacat.
nch̾ mane g̾minat
t̾ra. Qd̾ tͥ putas ĩ ntile.
aliis utile ẽ: inun o
ip̃õtͥ freqͥnt̾ alioẽ usu
utile. Qd escã nõ adiu¬
uat. medicinã sugg̾it.
Et sepe ead q̃t̾ noxia
st̃. aiuibꝰ aut feris in¬
noxiũ mistrãt pabulũ.
demq sturin uescũtꝰ¬

Expanded text:
rae. alia ergo esui, alia alii nascuntur usui. nihil uacat, nihil inane germinat terra. quod tibi putas inutile aliis utile est, immo ipsi tibi frequenter alio est usu utile. quod escam non adiuuat medicinam suggerit, et saepe eadem quae tibi noxia sunt auibus aut feris innoxium ministrant pabulum. denique stur
Abbreviated transcription (Latin):
qbꝰ ait. Uenut ad me
õs q̃ laboratis. ⁊ hoña¬
tiestis. ⁊ego nos refi¬
ciã. Eigo illa aĩa nili¬
cris qͣsi cͥcũfossa respira¬
uit ⁊ crecta ẽ. s ead̾c uitiꝰ
ubi cͥcufossa fũit religa
t᷑.acugit᷑ ne reflectatur
ifrã. Recidũt᷑ alia sarm̃¬
ta. alia ꝓpagat: ⁊ recidũ
riãt. ppagit caq̃ bans¬

Expanded text:
nite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego uos reficiam. ergo illa anima mulieris quasi circumfossa respirauit et erecta est. Sed et eadem uitis ubi circumfossa fuerit, religatur et erigitur, ne reflectatur in terram. reciduntur alia sarmenta, alia propagantur: reciduntur riant, propag
Abbreviated transcription (Latin):
tͥa utũt᷑. Erig̃ uaccula
cet ignorat. Erigũtfere.
erigt̾ aues. Oĩbꝰ ẽ liber
ẽ sp̃tat ocłis ortꝰ obitꝰq
signor uidet ornanĩtũ
celi mirat᷑ scellaꝵ or¬
bes.fulgores qͦ diu̾sos
ĩtelligit sigłor. qnͣdo
hespus surgat. qũ luci¬
fer. cũ ille uesptinus.
ħ matutiꝰ irradiet. Qsͦ
motꝰ orion habeat quoᷤᷤ
luna defectꝰ. quẽ. admod
sol suos norit occasꝯ cir¬
te custodiat. Auduĩt qͦ
cit secreta sapĩe: Solus

Expanded text:
tria utuntur. erigit et bucula ctet ignorat, erigunt ferae, erigunt aues, omnibus est liber res. spectat oculis ortus obitusque signorum, uidet ornamentum caeli, miratur stellarum orbes, fulgores quoque diuersos intellegit singulorum, quando uesperus surgat, quando lucifer, cur ille uespertinus, hic matutinus inradiet, quos motus Orion habeat, quos luna defectus, quemadmodum sol suos norit occasus, cirate custodiat. audiunt quoqcit? secreta sapientiae solus
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e nos docct. Siquid
uł ĩ cõcauis mõtium
uł ĩ recessu ruppunui.¬
uł i anfractu flũmũ
uox audit᷑ dulcior: et
r̃spõsa suauia referẽs
echoresultat. Ipe qͦ
ro foramine. antrum
qd̃dã recipiẽdis odori¬
bꝰ p̾stat. ut ñ ꝓ fuc̃torie
odor trãseat: s diutius
ĩ hereat naribꝰ. ⁊ carũ
ductu cerebrũ sẽsus
de pascat. Iõ diutius
otor fragrat acceptꝰ
ꝙͣ ẜmo resonat. aut ui¬
sꝯ apparet. Plerq qd̃
monĩto breui fu̾it or¬
ratꝰ. coco die tͥ spirat ĩ
naribꝰ. p eas qͦ p̾gam¬
ta capitis defliuĩt: et
sñ fraude atq offẽsioe
aliqͣ corporis deriuat.
tactu. atq ĩ eo uolup¬
tas gͣtissima. sicerũq
re ñ possumꝰ. Postremĩ

Expanded text:
ipse nos docet. Siquidem ipse nos docet. Siquidem velut in concavis montium, vel in recessu rupium, vel in anfractu fluminum vox auditur dulcior, et responsa suavia referens echo resultat. Ipsae quro foramine antrum quoddam recipiendis odoribus praestant; ut non perfunctorie odor transeat, sed diutius inhaereat naribus, et earum ductu cerebrum, sensusque depascat? Ideo diutius odor flagrat acceptus, quam sermo resonat, aut visus apparet. Plerumque quod momento breui fueris odoratus toto tibi die spirat in naribus. per eas quoque purgamenta capitis defluunt et sine fraude atque offensione aliqua corporis deriuantur. tactu atque in eo uoluptas gratissima, sincerum re non possumus. Postremum
Abbreviated transcription (Latin):
loqrͣ de oscło oris. quo
pietatis.⁊ caritatis est
be. s qd ad humaui
oscli uenustãtẽ quo
amuicicie ĩ signe hũa¬
nitatisq p̾fulget. In
quo pena plena carita¬
tis fides exp̾mit᷑. und̃¬
nꝰ ĩꝑditore ꝯdempnãs.
ait. Iuda oscło filiũ.
hoĩs tͣdis: hoc ẽ. kari¬
tatis ĩsigne ꝯũtis ad
signũ ꝓditõnis ⁊ ĩfide¬
licatis indiciũ pacisq
pignore uteris ad offi¬
cuiã crudelitatis: Bes¬
cialigͥ oris obsequio ĩ¬
ferẽtẽ potiꝰ necẽ. ꝙ̃ cari¬
tatis federa defẽdẽtez.
diuine arguit uocis
miꝰ. ꝙ corde sẽtius.
itaq cogitatõnes tacite

Expanded text:
loquar de osculo oris, quod pietatis et caritatis est bae, sed quid ad humani osculi uenustatem, in quo amicitiae insigne humanitatisque praefulget, in quo plenae caritatis fidelis exprimitur adfn proditore condemnans ait: Juda, osculo Filium 140 hominis tradis ? hoc est charitatis insigne convertis ad signum proditionis et infidelitatis indicium? Pacis hoc pignore uteris ad officinam crudelitatis ? bestiali igitur oris obsequio inferentem potius necem quam caritatis foedera deferentem diuinae arguit uocis miraus quae corde sentimus itaque cogitationes tacitae
Abbreviated transcription (Latin):
sissimũ ẽ: ea eĩ ułut plec¬
trũ loꝙ̃tis ⁊ ꝙ̃dã edetis
c̃ manꝰ q̃ defluẽtẽ cibũ
dẽtibꝰ suog̾it ⁊ nunistrat.
uox qͦr aeris qͦda renugio. Sx¬
uehit᷑. ⁊ ꝑinane portat᷑:
ead̾q ĩ sui aerẽ u̾berat.
nc̃ ꝯmouet. nc̃ de nulcet.
audiẽtis affectũ. Iratũ
mitigat fractũ erigit.
sono uocis utat᷑. Qd̃ ẽ
scilicet eẽ ꝯuiune. Iã

Expanded text:
um est. ea enim uelut plectrum loquentis et quaedam edentis est manus, quae defluentem cibum dentibus suggerit et ministrat. uox quoque aeris quodam remigio uehitur et per inane portatur eademque ui sua aerem uerberat, nunc conmouet, nunc demulcet audientis adfectum, iratum mitigat, fractum erigit, sono uocis utatur, quod est scilicet esse commune. nam
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ hõ duune uocis fit
organũ. ⁊ co̾ꝑalibꝰ labus
exp̾muit celeste oraculũ
sic̃ illd̃ ẽ. Clama qͥd cla¬
mabo: Dis caro fenũ.
Accep qd̃ dic̾et. ⁊ clamo¬
uit. Sibi hab̾at prutẽti¬
a suã: q̃ radio celi spa¬
cia t̾raꝵq descͥbunt.
sibi habeãt ĩtelloctin
suii de qͦ dic̃̾ dũs itellec¬

Expanded text:
quod homo diuinae uocis fit organum et corporalibus labiis exprimit caeleste oraculum, sicut illud est: clama. quid clamabo? omnis caro faenum. accepit quod diceret et clamauit. sibi habeant prudentiam suam qui radio caeli spatia terrarumque describunt, sibi habeant intellectum suum, de q
Abbreviated transcription (Latin):
cũẽ. Eice pͥmũ trabẽ
de ocłõ tuo. ⁊ tc̃ uideb̾
eic̾e festucã de ocło frĩs
tui. Itaq ꝓpt̾ oclos fer
medicipiti cerebrum
hoĩs ĩcapite locatũ. ali¬
os au nĩi corporis sẽso
ꝓpt̾̃ cerebrũ funitumo qͦ¬
dã cẽ domicilio ꝯstituto
Iuitiũ eĩ nernoꝵ ⁊ oĩu

Expanded text:
 eice primum trabem de oculo tuo et tunc uidebis eicere festucam de oculo fratris tui. itaque propter oculos ferunt medendi periti cerebrum hominis in capite locatum, alios autem nostri corporis sensus propter cerebrum finitimo quodam esse domicilio constitutos. initium enim
Abbreviated transcription (Latin):
la acdor sa tũ cet̾o corp
celsiora st. Sz illis cest
ualida n tũ tenuis mẽ¬
brauasic̃ nob̾ q̃ facile
possit offẽdi. ruboq et
cet̾is int̾ciudi sentibus.
spẽs ẽ. ut possĩt oclos
aut ad ceruicẽ ꝯ fr̾e ut
cqͥ. ac boues. ac ꝓpemiod̾
onis fere. aut ad alas
suas ut aues qͦ tuta qͥe¬
te potiat᷑.⁊ Iob̾ aut et
pte ꝯstitiu oclõ oportu¬
i.taq̃ in arce ⁊ ab om̃i
uł uuuma offẽsione
gnantia uidebat.Nam
m̃ munꝰ impediretur.
aliqͥd detrah̾et᷑. uł ad ꝓ¬

Expanded text:
la ac dorsa tamen cetero corpore celsiora sunt ? sed illis testa ualida nec tam tenuis membrana sicut nobis, quae facile possit offendi ruboque et ceteris interscindi sentibus. species, ut possint oculos aut ad ceruicem conferre ut equi aut boues ac propemodum omnes ferae aut ad alas suas ut aues, quo tuta quiete potiantur. nobis autem parte constitui oculos oportuit tamquam in arce et ab omni uel minima offensione gnantia uidebantur. nam men, munus inpediretur, aliquid detraheretur uel
Abbreviated transcription (Latin):
ant exignũ nũtõis
adiũgat. it̾iorẽ ꝑtem
sepi antnares ext̾iorẽ
exub̾ante licet ossii
ꝯpage conexa ⁊ eqnta
ꝯfima cͥcũuallare iide¬
rũ orbes ⁊ tuti ad cauẽ
ri adgr̃ã. ut pote ĩcris¬
talli spociẽ refulgẽtes.
In qͦr medio pupille st̃.
q̃ uidẽdi numꝰ opãtur.
he neqͣ ĩcidẽtis ĩ uirie
offesione ledãt᷑. pilis
hĩc inde ꝯẜtis uelut qͦ¬

Expanded text:
haut exiguum munitionis ad iungant, interiorem partem saepiant nares, exteriorem extuberantes et licet ossuum compage conexa et aequata confinia circumuallare uiderum orbes et tuti ad cauendum ri ad gratiam utpote in crystalli speciem refulgentes. in quorum medio pupillae sunt, quae uidendi munus operantur. haec ne qua incidentis iniuriae offensione laedantur, pilis hinc inde
Abbreviated transcription (Latin):
reficiniꝰ el uiribꝰ. nͥ eas
abi ꝯpetẽtis assiduitate
ireꝑenꝰ. Deniq ꝯfectifam̃.
milsis oblectat sesiumm
uoluptibꝰ: s qͣsi exortes
eor deliniuita ñ sẽtuit.
ad̾ ego descͥbũ dẽtiũ ual¬
lũ. qͦ ꝯficit᷑ cibꝰ ⁊ plene
fit uocis exp̾ssio: Que
anc dẽtibꝰ alimonia de¬
lectarer:Deniq eiui ma¬
turos pler̃q cͥnmꝰ h ipõ
cuiꝰ senesc̾e. qd̾ amissis
dẽtibꝰ nullã possit cibi uͥ¬
tutẽ ualidioris assinu̾e.
ad hucorganũ nocis.
lingne q̃: nõ solũ ĩ loꝙ̃¬

Expanded text:
 eas cibi conpetentis adsiduitate reparemus. denique confecti fame nullis oblectantur sensuum uoluptatibus, sed quasi exortes eorum delinimenta non sentiunt. quid ego describam dentium uallum, quo conficitur cibus et plenae fit uocis expressio? quae sine dentibus alimonia delectaret? denique aeui maturos plerumque cernimus hoc ipso citius senescere, quod amissis dentibus nullam possint cibi uirtutem ualidioris adsumere. adhuc organum uocis. linguae quoque non solum in lo
Abbreviated transcription (Latin):
sius audet uiribꝰ. neq
ciẽcie fut᷑ . alim̃toru
sb̃sidia sibi p̃struit: auꝰ
ut nuiteris ĩ dustͥã scͥp¬
tura te ãmouet dic̃s.
cõferte ad formicam
opiger. ⁊ emulare uias
eiꝰ. ⁊ esto illa sapiẽtior.
illa eĩ nullã culturaz
possidet. neq eĩ qͥ se co¬
agens.quẽadinodu
p̃parat escã. q̃ detius
iaboribꝰsͥ messẽ recõd̾.
⁊cũ tu plerq egeas: illa
ñ ĩdiget. nulla st̃ ei c¬
clausa horre: nulle i¬
penetrabiles custoclie:
nulli ĩmobiles.acerui
spectat custos furta q̃
phib̾e ñ audeat: aspic̾
sua dãpna possessor uͤ
m̃dicat. nigro ꝯñtitur
agiine p̃da ꝑcãpos.
feruẽt semite comiratu
angusto oreñ pos¬
sũt humeris gnͣdia
friuñta trudũt᷑.sp̃tat
hec dũs messis: ⁊ eru¬
bescit tã parca piem
dustͥe negare ꝯpẽdia.
Qdͥ aũt de canibꝰ loqͣr:
Quibꝰ insitũ ẽ natura
qͣdã refr̾e grãm. ⁊ sol¬
licitas excubias pro
uñ ad ĩmemores be¬
neficu. ⁊ desides atqz

Expanded text:
is audet uiribus neque icientiae futura alimentorum subsidia sibi praestruit. cuius ut imiteris industriam scriptura te commonet dicens: confer te ad formicam, o piger, et imitare uias eius et esto illa sapientior. illa enim nullam culturam possidet: neque eum qui se coagens quemadmodum praeparat escam, quae de tuis laboribus sibi messem recondit! et cum tu plerumque egeas, illa non indiget. nulla sunt ei clausa horrea, nullae inpenetrabiles custodiae, nulli inuiolabiles acerui. spectat custos furtaque prohibere non audet, aspicit sua damna possessor nec uindicat. nigro conuectatur agmine praeda per campos, feruent semitae comitatu angusto ore non possunt umeris grandia frumenta truduntur. spectat haec dominus messis et erubescit tam parca piae industriae negare conpendia. quid autem de canibus loquar, quibus insitum est natura quadam referre gratiam et sollicitas excubias pro unde ad inmemores beneficii et desides atque