comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtĩ uitiata sanãt᷑. Est ã uitiũ pͥmũ aĩe rõnalis uolun¬
tas faciendi ea q̃ uetat sũma ⁊ ĩtima ueritas. Ita homo
de paradiso ĩ hoc seculo expulsus est. id est ab et̾nis ad tẽ¬
poralia. a copiosis ad egena. a firmitate ad ĩfirma. Nõ gͦ
a bono substãciali ad malũ sustãciale qr nulla sb̾a malũ
est. S a bono et̾no ad temporale boñ. a bono spũali. ad bonũ
carnale. a bono intelligibili. ad boñ sensibile. a bono sũmo
ad boñ ĩfimũ. Est gͥ qd̾ dã boñ qd̾ si diligat aĩa rõnalis
peccat. qr infra illã ordinatũ est. Qrc ip̃m pect̾m malũ est. ñ
ea sub̾a q̃ peccando diligit᷑. Nõ gͦ arbor illa malũ est q̃ ĩ medi¬
tacta est: dinoscẽcia boni ⁊ mali Qͥa cũ suo pectato aĩa fu̾it
ĩplicata. lueudo penas discit qͥd int̾sit int̾ p̃ceptũ qd̾ custo¬
dire noluit ⁊ peccatũ qd fecit. Arq hoc mͦ malũ qd̾ cauẽ¬
dũ ñ didicit: discit sentiendo. Et boñ qd̾ obtẽperãdo minꝰ

Expanded text:
 vitium. 38. Est autem vitium primum animae rationalis, voluntas ea faciendi quae vetat summa et intima veritas. Ita homo de paradiso in hoc saeculum expulsus est, id est ab aeternis ad temporalia, a copiosis ad egena, a firmitate ad infirma: non ergo a bono substantiali ad malum substantiale, quia nulla substantia malum est; sed a bono aeterno ad bonum temporale, a bono spirituali ad bonum carnale, a bono intelligibili ad bonum sensibile, a bono summo ad bonum infimum. Est igitur quoddam bonum, quod si diligit anima rationalis, peccat; quia infra illam ordinatum est: quare ipsum peccatum malum est, non ea substantia quae peccando diligitur. Non ergo arbor illa malum est, quae in meditacta est, dignoscentia boni et mali: quia cum suo peccato anima fuerit implicata, luendo poenas, discit quid intersit inter praeceptum quod custodire noluit, et peccatum quod fecit; atque hoc modo malum, quod cavendo non didicit, discit sentiendo; et bonum quod non obtemperando minus
Abbreviated transcription (Latin):
Et si cuiꝗͣ ĩuidet bñcãtãti. ñ iam illd̾ diligit. s laudẽ aut aͥd
aliud quo bñ cãtãdo uult ꝑuenire. ⁊ pͭ ei minui uel aufer¬
q̃at. bñuiuere ã sꝑ decet. Quare quisquuͭ h oc diligit. ⁊̃ pacit
ñ solũ ñ ĩuidet imitantib. s eis se p̃bet libentissime atq hu¬
manissime ꝗͣtũ potest. nec hiis tñ ĩdiget. nã qd ĩ illis diligit
ĩ se ip̃o ht̃. totũ atq ꝑ fcm̃. Ita cũ diligit ꝓximũ tãꝗͣ se ip̃m
ñ ĩudet ei. qr nͨ sibi ip̃i . p̃stat ei qd̾ pͭ. qr ⁊ sibi ip̃i. Nõ co i

Expanded text:
 si cuiquam inuidet bene cantanti, non iam illud diligit, sed laudem aut aliquid aliud quo bene cantando uult peruenire, et potest ei minui uel auferautem vivere semper decet. Quare quisquis hoc et diligit et facit, non solum non invidet imitantibus, sed et his se praebet libentissime atque humanissime quantum potest; nec tamen eis indiget. Nam quod in illis diligit, in seipso habet totum atque perfectum. Ita cum diligit proximum tanquam seipsum, non invidet ei, quia nec sibi
Abbreviated transcription (Latin):
in te ñ essent ñ eeñt. Uocasti et clamasti ⁊ rupisti surdi¬
tatẽ meã. corucasti. splendiusti ⁊ fugasti cecitatẽ meam.
flaglasti ⁊ duxi sp̃m ⁊ anhelo tͥ. Gustaui et esurio ⁊ si¬
tio. tetigisti me. ⁊ exarsi in pacem tuã. Cũ inhesero tͥ ex
oĩme. nusꝗͣ erit mͥ dolor. et labor. et uiua erit uita mea
plena te. Nũc ã qm̃ quẽ tu ĩples subleuas eũ. Qm̃ tui ple¬
sũ. Per cõtinẽciã colligim᷑ ⁊ redigim᷑ in ynũ a quo ĩ multa
defluximꝰ. O magne minꝰ te amat qui tecũ aliqͥd aniat
caritas d̾s meus accende me. Cõtinẽciã uibes. da qd̾ iu¬
bes ⁊ iube qd̾ uis. Iubes certe cõtinẽciã a cõcupiscẽcia car¬
nis. a cõcupiscencia oculoꝵ.⁊ ãbitõe seculi. augebis dñe¬
magis magis magis ꝙ munera tua ut aĩa mea seqͣtur me
ad te. cõcupiscentie uisco expedita. ut ã sit rebellis sibi.

Expanded text:
in te non essent, non essent. uocasti et clamasti, et rupisti surdiin te non essent, non essent. uocasti et clamasti, et rupisti surditatem meam; coruscasti, splenduisti, et fugasti caecitatem meam; fragrasti, et duxi spiritum et anhelo tibi; gustaui, et esurio et sitio; tetigisti me, et exarsi in pacem tuam. Cum inhaesero tibi ex omni me, nusquam erit mihi dolor et labor et uiua erit uita mea tota plena te. nunc autem quoniam quem tu imples subleuas eum, quoniam tui pleum. per continentiam quippe colligimur et redigimur in unum, a quo in multa defluximus; minus enim te amat qui tecum aliquid amat caritas deus meus, accende me. continentiam iubes: da quod iubes, et iube quod uis. Iubes certe ut contineam a concupiscentia carnis et concupiscentia oculorum et ambitione saeculi. iussismagis magisque in me munera tua, ut anima mea sequatur me ad te, concupiscentiae visco expedita, ut non sit rebellis sibi,
Abbreviated transcription (Latin):
tere uult. se ã ut laceat aliquid ñ uult. Contͣ illi reddit᷑
ut ip̃e ñ laccat uericati. ip̃m ã ueritas laceat. Tamen
etiam sic dũ miser est. ueris mauult gaudere ꝗͣ falsis.
quã ex quo didici ñ sũ oblitus. Itaq ex eiuo didici ma¬
nes ĩ memoria mea. ⁊ illic te ĩuenio cũ reminiscor tui et
ubiq p̃sides d̾s meus. oĩbus cõsulentib te. simul q respõ¬
dens oĩbus ⁊̃ diu̾sa cõsulentibus: liquide tu respondes. s
ñ liquide oẽs audiũt. Om̃s ynde uolũt cõsulunt s ñ sꝑ¬
qd̾ uolũt audiũt. Optimꝰ minister tuus est qui ñ magis
intuetur hoc a te audire qd̃ ip̃e uoluerit. s pociꝰ hoc uelle
qd̃ a te audierit. Sero te amani pulchritudo tã autiqua. p¬
⁊ tã noua. sero te amaui. et ecce intꝰ eras. ⁊ ego foris.⁊ ibi
te q̃rebã. et in ista formosa q̃ fecisti deformis irruebam.
Mecũ eras ⁊ tecũ ñ eram. et me renebant longe ate q̃ si

Expanded text:
se autem ut lateat aliquid non uult. contra illi redditur, ut ipse non lateat ueritatem, ipsum autem ueritas lateat. tamen etiam sic, dum miser est, ueris mauult gaudere quam falsis. quam ex quo didici, non sum oblitus. itaque ex quo te didici, manes in memoria mea, et illic te inuenio, cum reminiscor tui et ubique praesides omnibus consulentibus te, simulque respondes omnibus, etiam diversa consulentibus; liquide tu respondes, sed non liquide omnes audiunt. Omnes unde volunt consulunt, sed non sd uolunt audiunt. optimus minister tuus est qui non magis intuetur hoc a te audire quod ipse uoluerit, sed potius hoc uelle quod a te audierit. Sero te amaui, pulchritudo tam antiqua et tam noua, sero te amaui! et ecce intus eras et ego foris, et ibi te quaerebam et in ista formonsa quae fecisti deformis irruebam; mecum eras, et tecum non eram et ea me tenebant longe a te, quae si
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cõuicta. Quid ħ duo cõferũt hoĩ qui ⁊ cõfitetur uerũ et
dicentis ĩtentio: Si enim talia docent᷑ q̃ cred̾e uł nosse suf¬
ficiat nͭ ÷ aliud eis cõsentire nͥ cõfiteri uera eẽ. Cũ uͦ id
docetur qd̃ agendũ est. ⁊ id̾o docetur ut agatur. frustra
ꝑ suadet᷑ uerũ ẽẽ qd̃ dicitur. frustra placet modus ip̃e qͦ
dicitut. si ñ ita dicit᷑ ut agatur. Qui dicendo uititur ꝑsua¬

Expanded text:
. Quid enim haec duo conferunt homini, qui et confitetur verum, et . Quid enim haec duo conferunt homini, qui et confitetur verum, et dicentis intentio? Si enim talia docentur quae credere vel nosse sufficiat, nihil est aliud eis consentire, nisi confiteri vera esse. Cum vero id docetur quod agendum est, et ideo docetur ut agatur, frustra persuadetur verum esse quod dicitur, frustra placet modus ipse quo dicitur, si non ita discitur ut agatur. Oportet igitur
Abbreviated transcription (Latin):
diu ñ ĩtelligit᷑. ñdũ se existimet dixisse qd̾ uult. ei quẽ ułt
docere. qr ⁊ si dixit qd̾ ipse ĩtelligit ũdũ illi dixisse putãdus
est a quo ĩtellectꝰ ñ est. Si uͦ ĩcellectꝰ est qͦcũq mͦ dixerit:
dixit. Sicut est ut teneat᷑ ad audiendũ dclectandus auditor.
ita flectendus ut moueat᷑ ad agẽdũ. Et sic̾ delectat᷑ auditor
si suauat̃ loqͣris. ita flectit᷑ si amet qd̾ polliceris. timeat qd̃
minaris. oderit qd̾ arguis. qd̾ cõmẽdas ãplectat᷑. qd̾ dolendũ
ex aggeras doleat. cũ qͥd lctãdũ p̃dicas gaudeat. misereat᷑
eoꝵ qͦs miserẽdo añ oculos dicendo cõstitius: fugiat eos qͦs
cauendos t̾reudo ꝓponis. Et qͥcqͥd alud grandi eloq̃tia fieri
potest ad cõmouendos aĩos auditoꝵ ã qͥd agendũ sit ut sciãt.
s ut agant qd̾ agendũ eẽ iã sciũt. Si ã ad huc nescĩt. pͥus¬
utiꝙ docendi st̃ ꝗͣ monendi. Et fortasse reb ip̃is cognitis. ita

Expanded text:
andiu non intelligitur; nondum se existimet dixisse quod vult, ei quem vult docere; quia, etsi dixit quod ipse intelligit, nondum ipsi dixisse putandus est a quo intellectus non est. Si vero intellectus est, quocunque modo dixerit, iat. Sicut est autem ut teneatur ad audiendum delectandus auditor, ita flectendus, ut moveatur ad agendum; et sicut delectatur si suaviter loquaris, ita flectitur si amet quod polliceris, timeat quod minaris, oderit quod arguis, quod commendas amplectatur, quod dolendum exaggeras doleat, cum quid laetandum praedicas gaudeat, misereatur eorum quos miserandos ante oculos dicendo constituis, fugiat eos quos cavendos terrendo praeponis; et quidquid aliud grandi eloquentia fieri potest ad commovendos animos auditorum, non quid agendum sit ut sciant, sed ut agant quae agenda esse jam sciunt. tis est, quia "fortasse, rebus ipsis cognitis, ita
Abbreviated transcription (Latin):
culta. Sic ã ĩcepit. Necessariũ duxi añ oĩa q̃ mͥ uident᷑. li¬
bellũ regularũ sc̾bere. ⁊ secretoꝵ legis ueluti claues et
liũaria fabricare. Sũt enĩ q̃dam regule mystice que
uniuerse legis recessus obtinent. ⁊ ueritatis thesauros ali¬
obscura dilucidabũt᷑. ut qͥsqͥs ꝓpħie ĩmẽsã siluã ꝑãbulãs
hiis regulis qͦ dãmͦ lucis tramirib deductis ab errore de¬

Expanded text:
ium duxi ante omnia quae mihi videntur, libellum Regularum scribere et secretorum leges, veluti claves et luminaria fabricare. Sunt enim quaedam regulae mysticae, quae universae legis recessus obtinent, et veritatis thesauros aliobscura dilucidabuntur, ut quis prophetiae universam silvam perambulans, his regulis quodammodo lucis tramitibus deductus, ab errore de
Abbreviated transcription (Latin):
uetus. innouans onnia. et ĩis uetustatem per¬
ducens superbos et nesciunt n semuper agens
semper quietus. colligens et non egens. portans
et implens et protegens. creans et nutri¬
ens et perficiens. querens cum nichil
desit tibi. amas nec estuas. Selas et secu¬
rus es. penitet te et non doles. irasceris
et tranquillus es. opera mu¬
tas nec mutas consilium. reci¬
pis quod inuenis et nunquã
amusisti. nunquam inops et
gaudes lucris. nunquam auarus
et usuras exigis. Su

Expanded text:
vetus; innovans omnia, et in vetustatem pervetus; innovans omnia, et in vetustatem perducens superbos, et nesciunt: semper agens, semper quietus; colligens, et non egens; portans, et implens, et protegens; creans, et nutriens, et perficiens; quaerens, cum nihil desit tibi. Amas, nec aestuas; zelas, et securus es; poenitet te, et non doles, irasceris et tranquillus es; opera mutas, nec mutas consilium: recipis quod invenis, et nunquam amisisti; nunquam inops, et gaudes lucris; nunquam avarus, et usuras exigis. Su
Abbreviated transcription (Latin):
agnus es domine et laudabiles
ualde et magna uirtus tua:
et sapientie tue non est nume¬
rus. Et laudare ce uult ho¬
mo aliqua portio creature tu¬
e. et homo circuniferens mor
lectet. Quia fecisti nos ad te inquietum est cor
nostrum donec requiescat in te. Queram te
domine inuocans te. et inuocem te credens in te
chi quam iuspirasti nuchi per humanitatem filii
tui. per ministerium predicatoris tui. Et quo¬
modo inuocabo deum meum et dominum me
at te : an celum et terra que fecisti et in qui¬
bus me fecisti capiunt te : An quia sine te
non esset id quicquid est fit ut quicquid
est capiat te: Ouoniam itaq et ego sum¬
cruicqiid peto ut uenias in me qui non essẽ
nisi esses in me: an potuis non essem nisi es¬
sem in te. ex quo omnia per que om̃ia in quo
tentissime. misericordissime. et austissime. secre¬
tissime. et presentissime. pulcherrime. et fortis¬
sime. stabilis. et incomprehensibilis. iminutabi¬
lis. mutans omnia. nunquam̃ nõuus nunquam

Expanded text:
agnus es, domine, et laudabilis ualde: magna uirtus tua et sapientiae tuae non est numerus. et laudare te uult homo, aliqua portio creaturae tuae, et homo circumferens mortlectet, quia fecisti nos ad te et inquietum est cor nostrum, donec requiescat in te. da mihi, domhi, quam inspirasti mihi per humanitatem filii tui, per ministerium praedicatoris tui. Et quomodo inuat te? An vero coelum et terra quae fecisti, et in quibus me fecisti, capiunt te? An quia sine te non esset quidquid est, fit ut quidquid est capiat te? , quid peto ut uenias in me qui non essem, nisi esses in me. an potius non essem, nisi essem in te, ex quo omnia, per quem omnia, in quo tentissime, misericordissime et justissime, secretissime et praesentissime, pulcherrime et fortissime, stabilis et incomprehensibilis; immutabilis, mutans omnia; nunquam novus, nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
nimstrat cuiꝰ uultũ freqñter attendis. Si propt̾
officium cłicatꝰ aut uidua a te uisitat᷑ aut ũgo nũqmͣ
domũ solus introeas. talesq habeto socios quoꝵ ꝯtub̾nio
teste non sedeas. Caueto om̃s suspiciones ⁊ quicꝙͥ proba¬
bilit̾ fingi potest. ue fingatur aute deuita. Crebra mu¬
nuscula ⁊ subdariola ⁊ fasciolas ⁊ uestes ori applicitas ⁊
oblatas ac degustatos cibos blandasq ⁊ dulces litterulas
est pauꝑm opib prouidẽ ignominia oñ sacerdotũ ꝑpͥis
studere diuitiis. Natus in pauꝑe domo ⁊ in tugurio rꝰ¬
ticario qui milio ⁊ cribrario pane rugientẽ saciare uẽ¬
trem poterã. nũc similã ⁊ mella fastidio. O qnͣta apd̾ eũ
m̾ces si unꝰquisq in presenti p̃ciũ non speraret. qnͣtis
sudorib heditas cassa expetitur. minori promissũ labore

Expanded text:
ministrat, cujus vultum frequenter attendis. Si propter officium clericatus, aut vidua visitatur, aut virgo, nunquam domum solus introeas, talesque habeto socios, quorum contubernio eat credere. Caveto omnes suspiciones, et quidquid probabiliter fingi potest, ne fingatur, ante devita. CREBRA MUNUSCULA, et sudariola, et fasciolas, et vestes ori applicitas, et oblatos ac degustatos cibos, blandasque et dulces litterulas est pauperum opibus prouidere, ignominia omnium sacerdotum est propriis studere diuitiis. natus in paupere domo et in tugurio rusticano, qui uix milio et cibario pane rugientem saturare uentrem poteram, nunc similam et mella fastces, si in praesenti pretium non speraret! Quantis sudoribus hereditas cassa expetitur! Minori labore
Abbreviated transcription (Latin):
patͥ mat̾q miserent᷑ suas animas ꝑdiderũt. Suꝑ patre
et matre pollui nob̾ non licet: quͣto magis suꝑ fr̃ib.
sororib. consobrinis. famlia seriulis. Non accipiunt uesteᷤᷤ¬
sacerdotes. nsi lotis prius sordib. nec ornant᷑ ad sacra
nisi ui xp̃o noui homines renascant᷑. Ante suꝑhum̾ale

Expanded text:
patris matrisque miserentur, suas animas perdiderunt! Super patre et matre pollui nobis non licet, quanto magis super fratre, sororibus, 358 consobrinis, familia, servulis? Genstes nisi lotis prius sordibus nec ornantur ad sacra nisi in Christo noui homines renascantur; uinum e
Abbreviated transcription (Latin):
faciant ⁊ c̃. Coniungi uult int̾ nos atq cõnecti ꝓ mu¬
tua bñficia caritatem om̃sq homines iucario inter se
amiore copulari. ut id imoquoq prestante alt̾i̾ qd̃ sibi
ab om̃ib prestari uelit. tota uisticia ⁊ preceptũ hoc est¬
dei. cõmunis sit utilitas hominũ. Et o miã clem̃tiã dñi.¬
o ineffabilem benignitatẽ p̃miũ nobis pollicetur. si
uos iniucem diligamꝰ .i. si nob̾ ea prestemꝰ quoꝵ uicissĩ

Expanded text:
facite illis. coniungi uult inter nos atque conecti per mutua beneficia caritatem omnesque homines uicario inter se amore copulari, ut id unoquoque praestante alteri, quod sibi ab omnibus praestari uelit, tota iustitia et praeceptum hoc dei coo ineffabilem Dei benignitatem! Praemium nobis pollicetur, si nos invicem diligamus, id est, si nobis ea praestemus
Abbreviated transcription (Latin):
me ꝯsuetudinis est cũ fragilis sexus ⁊ inbecillis etas suo
arbitrio abutitur ⁊ poͣtat licere quod libet. Speculum
m̃tis est facies et taciti oculi cordis fatent᷑ archana. Si¬
liqñdi cũ uiris incõbit necessitas. arbitros ne deuites.
mor cito oppͥmit᷑. ⁊ uita posti̾or iudicat de priori. fieri
non potest ut absq morsu hoĩm. uite huiꝰ curricula
tium multitudine putant culpam minui peccatorũ.¬

Expanded text:
mae consuetudinis est, cum fragilis sexus et imbecilla aetas suo arbitrio abutitur, et putat licere, quod libementis est facies, et taciti oculi cordis fatentur arcana. ndi cum viris incumbit necessitas, arbitros ne devites tmor cito opprimitur et vita posterior iudicat de priori. Fieri quidem non potest, ut absque morsu hominum vitae huius curricula tium multitudine putant culpam minui peccatoru
Abbreviated transcription (Latin):
b̾e uelint. ⁊ ut non libent᷑ rep̃hendant alienã. Nul̃l de
trabas nec alioꝵ uituperatõe te laudabilem inderi uelis
niobilem iñtem ac leuẽ facrat: qm̃ facile crede̾ ⁊ obtrecdtat¬
rũ uͥba temerario assensu m̃tis sequi. Adulatõ hũili
tatis ac beniuolentie loco ducit᷑. ⁊ ita fit ut qͥ adulari
tile artificiũ laudare alt̾m ĩ cõm̃datõnẽ sui ⁊ decipiendo

Expanded text:
hibere velint, ut non libenter reprehendant alienam. Tantaque trahas et aliorum uituperatione te laudabilem uideri uelis,mobilem mentem ac leuem faciat quam facile totum credere et obtrectatorum uerba temerario assensu mentis sequi. hitatis ac benevolentiae loco ducitur. Eo fit, ut qui adulari tile artificium, laudare alterum in commendationem sui, et decipiendo,
Abbreviated transcription (Latin):
dn est optimꝰ consolator qũe ꝓprii uincunt gemitꝰ.
cuiꝰ iuscib mollitis fracta in lacͥmis u̾ba desudant.
Dlango ques accidit s quia sic placet domino eque aio
sustinebo. Tnicus raptꝰ est filiꝰ durũ quidẽ s tolerabile.
quia sustulit ilłle qui dederat. Imminebat pauꝑtas lan¬

Expanded text:
n est optimus consolator, quem proprii uincunt gemitus, cuius uisceribus emollitis fracta in lacrimis uerba desudant.plango quod accidit. Sed quia sic placet Domino, aequo 179 animo sustinebo. Unicus raptus est filius; durum quidem, sed tolerabile, quia sustulit ille, qui dederat. Si caecus
Abbreviated transcription (Latin):
cetere. Senectꝰ coꝵ qui adolescentiam suã honestis arti¬
b nistruxerũt ⁊ in lege dñi meditati sunt die ac no¬
cte. etare fit doctior. usu ridigior. processu tẽꝑis sapien¬
tior. ⁊ ueterũ studioꝵ dulcissimos fructꝰ metit. Si¬
quippiam aliud hu̾it cłicus pret̾ dñm pars eiꝰ non

Expanded text:
vero eorum, qui adolescentiam suam honestis actibus instruxerunt et in lege Domini meditati sunt die ac nocte , aetate fit doctior, usu tritior, processu temporis sapientior, et veterum studiorum dulcissimos fructus metet. Squippiam aliud habuerit praeter Dominum, pars ejus non
Abbreviated transcription (Latin):
estirat ignis. Nos quoꝵ exitũ angłoꝵ turba conutatur
quilb obuam xp̃c occurrit grauem᷑ si diutius in ta¬
bernacło ito mortis habiteniꝰ. qri qmͣ diu hic moram
ꝑegrinam᷑ a dño. Non uereris ne tͥ saluator dicat.
prasceris paula qr filia tua mea fca est filra. Indigni¬
ris de mes iudicio. ⁊ rebellib lacͥmis facis inuidram

Expanded text:
estuat. nos, quorum exitum angelorum turba comitatur, quibus obuiam Christus occurrit, grauemur magis, si diutius in tabernaculo isto mortis habitemus. quia, quamdiu hic moramur, peregrinamur a domino, irascells, Paula, quia filia tua mea facta est filia? indignaris de iudicio meo et rebellibus lacrimis facis inuidiam
Abbreviated transcription (Latin):
quii didicisse quid facias. Ad uirginitatis honorem
ꝑtinet licentia nuptiaꝵ ⁊ escaꝵ indulgentia uͥtu¬
tem abstiuentie clariorem facit. fẽruentissimi int̾re¬
paruis ex hibentes alacritatẽ ad maiora torpescimꝰ.
diutnam sapientiã celestes diuitias ĩmortales ho¬
nores pigra quadã dissimulatõne negligimꝰ ⁊ spũales
diuitias. ant ne attingimꝰ quidem aut si leuiter de¬
uin. tanto unꝰquisq capatior tanto auidior erit. qnͣto
i te primũ nistitueris hoc manebit. ⁊ ad mitioꝵ
tuoꝵ regulam reliqua uita decurrit. Consuetudo¬
est que aut uitia aut uirtutes alit. queq in his
plurimũ ualet cum quib ab meunte etare simuleie¬
uit. Optimi sunt ad institutõnẽ moꝵ primi quiq
facile formari queat. Dum adhuc mobilis est etas
⁊ animꝰ duci faciłis ex̾cenda boni ꝯsuetudo ⁊ iugi
meditatõne firmanda est. occupandũ est optimis re
est. In te nũc puta cũctoꝵ ora oculosq ꝯu̾sos ⁊̃ ad

Expanded text:
io perfectiore suadetur. Ad virginitatis honorem pertinet licentia nuptiarum: et escarum indulgentia virtutem abstinentiae clariorem facit. Contempsistparvis exhibentes alacritatem, ad majora torpescimus. divinam sapientiam, coelestes divitias, immortales honores pigra quadam dissimulatione negligimus: et spirituales divitias, aut ne attingimus quidem, aut si leviter deum. Tanto unusquisque capacior, tanto avidior erit, quanto in te primum institueris, hoc manebit, et ad initiorum tuorum regulam reliqua vita decurret. Finest, quae aut vitia, aut virtutes alit, quaeque in his plurimum valet, cum quibus ab ineunte aetate simul creverit. Optimi sunt ad institutionem morum primi quiqfacile formari queaet animus duci facilis, exercenda boni consuetudo, et jugi meditatione firmanda est; occupandum est optimis rebt. In te nunc puta cunctorum ora oculosque conversos, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
b ⁊ sic decrepite senectutis est. ut non se putet adhue
potest qmͣ adu̾sus eiꝰ uiuere uoluntatẽ. a quo ip̃m
iuuere acceꝑis qmͣ illiꝰ precepta despice̾ qui aliquid ideo¬
imꝑat ut causas habeat remunerãdi. Gandẽ uim¬
optinet dilectio ⁊ qui ꝑfcẽ amat᷑ totam sibi amantis
uendicat uoluntatẽ. Nichil est impericiosius caritate.
in quous ꝓposito. In quouis gradu equale peccatũ est
uel prohibita admitt̾e̾ uel uissa nõ face̾. Non cito ad ma¬
iora progreditur qui etiã parua forudat. ⁊ sane nescio
an possumꝰ leue aliquot peccatũ dicere quod ĩ dei cõtẽp¬

Expanded text:
bus, et sic decrepitae senectutis est, ut non se putet adhuc potest quam aduersus eius uiuere uoluntatem, a quo ipsum uiuere acceperis, quam illius praecepta despicere, qui ideo aliquid imperat, ut causas habeat remunerandi? nequobtinet uera dilectio. et qui perfecte amatur, totam sibi amantis uindicat uoluntatem, nihilque est imperiosius caritate. in quouis proposito, in quouis gradu aequale peccatum est uel prohibita admittere uel iussa non facere. niora progreditur, qui etiam parua formidat. et sane nescio, an possimus leue aliquod peccatum dicere, quod in dei contemp
Abbreviated transcription (Latin):
habitꝰ uel trepidatõnẽ interdũ uel securitatẽ locuntur.
homines sub uno tecto uos manentes lectulum quoꝙ
tuo ognomina suscepistis tu illeꝰ diceris. et ille tuus.
Respice ad ppłm singłoꝵ facies intuere. Ille in ecc̃a
legit ⁊ te aspiciunt uniu̾si nisi quod pene lcentia cõ¬
iugali de tua infamia głaris. ⁊ iam secreto dedecore ũ¬
potes esse contempta. Teniet ueniet tempꝰ dies il¬
labitur dum ignoras ⁊ iste formosulus tuus qr cito
senescunt mulieres maxime que uixta uiros sunt.
uel ditiorem repperies uel uiniorẽ. tunc te penitebit

Expanded text:
habitus uel trepidationem interdum uel securitatem loquuntur.omines sub uno tectulo uos manentes lectulum quoque , et mutuo ex vobis cognomina suscepistis: tu illius diceris, et ille tuus.Respice ad populum, singulorum facies intuere. Ille in Ecclesia legit, in te aspiciunt universi: nisi quod pene licentia conjugali de tua infamia gloriaris. Nec jam secreto dedecore potes esse contenta. labitur, dum ignoras—etiste formosulus tuus, quia cito senescunt mulieres, maxime quae iuxta uiros sunt, uel ditiorem repperiet uel iuniorem. tunc te paenitebit
Abbreviated transcription (Latin):
fensurum ẽt̃ qmͣpłi̾mos. qui gn̾alem de uciis disputa¬
tõnẽ ui sitam referunt contuineliam. ⁊ dũ mͥ rrascũ¬
tur suam indicant ponscĩam. multoq peiꝰ de se qm̃ de
me iudicant. Prudentis uiri est ac prudentiũ fẽĩarũ¬
dissimulare ĩmo emendare quod ni se intelligunt ⁊
indignari sibi magis qmͣ monitori. Non illoꝵ imite
ris ęxemplum. qui relinquunt suas ⁊ alienas appetũt

Expanded text:
 plurimos, qui generalem de uitiis disputationem in suam referant contumeliam et, dum mihi irascuntur, suam indicant conscientiam multoque peius de se quam de me iudicant. ego enim dissimulare, imo emendare quod in se intelligunt, et indignari sibi magis quam mihi; nec in ris exemplum, qui relinquunt suas et alienas appetunt,
Abbreviated transcription (Latin):
non fuit tͥ uent̾ angustus. Decem m̃sib in ut̾o clauso
uixisti ⁊ uno die in uno cubiculo cum matre ñ durã.
intesligit. ⁊ deo testem domesticam fugis. Si u̾go es quid
times diligentem custodram. Si corrupta es cur non
qua necesse habeas cotidre aut ꝑie aut uincere: Q̾s¬
unqm̃ mortaliũ uixta uiꝑam securꝰ sompnos capit q̃¬
⁊ si non ꝑcutiat: certe sollicitat. Securꝰ est perire non
meo nec possum cũ huiꝰcemodi uiuere. Primũ quidẽ
non deseras. Illa te diu portauit in utero diu aluit et
difficiliores infantie nores blanda pietate sustinuit. Qd¬
deseras eũ eligis qui suã etiã forsitan sororem reliquit et
matrem: Illa difficilis sed iste facilis. Illa iurgatͥc iste pla¬
cabilis. Tacerem si me non morderet᷑ conscia ⁊ in aliis
meũ cͥmen non rep̃hendẽm nec ꝑ trabem oculi mei
alt̾ius festucam non uiderẽ. Detra̾rio laus tua est ubi ñ¬
luxi᷑a in puella dei s duritia carpit᷑. ista duritia pietas

Expanded text:
 fuit venter angustus? Decem mensibus utero clausa vixisti, et uno die in uno cubiculo cum matre non duras? intellegit, testem domesticam fugis? si uirgo es, quid times diligentem custodiam ? si corrupta, cur non qua necesse habeas cotidie aut perire aut uincere ? quisquamne mortalium iuxta uiperam securus somnos capit ? quae ut non percutiat, certe sollicitat. securius est perire non meo, nec possum cum hujusmodi vivere. Primum quidem non deseras. Illa te diu portavit in utero, diu aluit, et difficiliores infantiae mores blanda pietate sustinuit. deserens eum eligis, qui suam forsitan sororem reliquit et matrem? Illa difficilis, sed iste facilis; illa iurgatrix, iste placabilis. meum crimen non reprehenderem: nec per trabem oculi mei alterius festucam viderem. LUXURIA in puella Dei, sed duritia carpitur, crudelitas ista pietas
Abbreviated transcription (Latin):
rege ut te matrẽ mag̾ tuoꝵ qmͣ dñam uidere uelis. a
quib benignitate potiꝰ qm̃ seueritate exige reue̾ntiã.
netu accipit᷑. Seruet᷑ in pͥmis uiro auctoritas sua to¬
taq a te dicit domiꝰ q̃tũ ili reuentie ⁊ honoris debo¬
at. Tu illũ obsequio tuo tu magnũ illũ tua hũilitate.
demonstra. tanto ip̃a honoratior futã qͣntũ illũ ampliꝰ
honoraiu̾s. Caput enĩ ut ait apħ nulieris ẽ uir. nec
aliunde mag̃ reliquũ corpꝰ honorat᷑ qm̃ ex capitis dig¬
nitate. Periculose promittit᷑ quod adhuc i alt̾us pote¬
state est. ⁊ nescio qmͣ sit grata donatio si unꝰ offerat rẽ¬

Expanded text:
e, ut te matrem magis tuorum quam dominam uideri uelis, a quibus benignitate potius quam seueritate exige reuerentiam.metu accipitur. praeciptaque a te discat domus quantum illi honoris debeat. tu illum dominum obsequio tuo, tu magnum illum tua humilitate demonstra, tanto ipsa honoratior futura, quanto illum amplius honoraueris. caput enim, ut ait apostolus, mulieris est uir, nec aliunde magis reliquum corpus ornatur quam ex capitis diged periculose promittitur, quod adhuc in alterius potestate est, et nescio, quam sit grata donatio, si unus offerat re
Abbreviated transcription (Latin):
SNentiri atq unare lingua tua pporsus ignoret. Tã¬
tus sit ni te uitatis amor ut quicꝙ dix̾i̾s uiratũ pu
tes. Humilitatẽ sequere ñ q̃ ostendit᷑ aut simulatur
gestũ corꝑis aut fracta uoce u̾boꝵ s que puro affc̃a
tẽ. Multo deformior illa est suꝑbia que sub quibusdã
humuilitatis signis latet. nescio enĩ qũo turpiora sũt

Expanded text:
ero atque iurare lingua tua prorsus ignoret, tantusque in te sit ueri amor, ut quicquid dixeris iuratum pueam humilitatem sequere: non quae ostenditur, atque simulatur gestu corporis, aut fracta voce verborum, sed quae puro affectu tem. Multo deformior illa est superbia, quae sub quibusdam humilitatis signis latet. Nescio enim quomodo turpiora sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Sc̃m uͥgiũ ꝓpositũ ⁊ celestis angloꝵq familie glo¬
riam quaydã non bñ se agentiũ nomen infamat qͥb
aꝑte dicendũ est. ut aut nubant si se non possunt
continere. aut contineant si nolunt nubere. Est tu¬
tissimũ atꝙ ꝑfcm̃ ut assuescat animꝰ sollicita semꝑ per¬
ugiliq eustodra discerue̾ cogitatõnes suas ⁊ ad pͥmũ
animi motũ uel ꝓbare uel reprobare quod cogitat. ut
uel bonas cogitatõnes alat. uel statim extinguat malaᷤᷤ
Hic naniq fons est boni ⁊ origo peccandi. omnis q
frat. nam siue ille actꝰ siue sermo sit ut ꝑferat᷑ ante
disponitur ⁊ cogitatõnũ consilio decernitur ꝙ futm
est. In iłłs cogitatõnib que se lenit̾ m̃ti ostendũt et
qͣi firgiendo demonstrant se nec pcc̃m omĩno nͭ pugna
tõne pcc̾m est que suggestioni consensum m̃tis dedit.
que malũ suũ blande fouet que in fc̃m gestit irrũ¬

Expanded text:
sanctum uirginum propositum et caelestis angelorumque familiae glosanctum uirginum propositum et caelestis angelorumque familiae gloriam quarundam non bene se agentium nomen infamat. quibus aperte dicendum est, ut aut nubant, si se non possunt continere, aut contineant, si nolunt nubere.  sollicita semper pervigilique custodia discernere cogitationes suas, et ad primum animi motum vel probare vel reprobare quod cogitat, ut vel bonas cogitationes alat, vel statim exstinguat malas. Hic namque fons est boni, et origo peccandi; omnisque faciat. Nam sive ille actus, sive sermo sit, ut proferatur, ante disponitur; et cogitationum consilio discernitur quod futurum s. In illis quidem quae se leviter menti ostendunt, et quasi fugiendo demonstrant se, nec peccatum omnino, nec pugna tione peccatum est, quae suggestioni consensum mentis dedit, quae malum suum blande fovet, quae in factum gestit irrum
Abbreviated transcription (Latin):
et uix uno oculo qui uie necessarius est patente ĩgre¬
quasdam pestes ⁊ uenena pudicitie uirgo de uitet. ut
tacem de cetis quoꝵ imiportuna lus̾itatio et se ĩfamat
et alios. ut etrã si nichil mali oꝑis perpetret᷑. tam̃ hoc
sit tibi maximũ malũ frustra patere maledictis et
procedant. De agmine columbaꝵ crebro accipit̾ unam
seꝑat qm statim inuadat ⁊ laceret. ⁊ cuiꝰ cruore et
carnib saturet᷑. Morbide oues suũ relinqũt gregẽ.
et lupoꝵ faucib deuorant᷑. Scio ego sanctas uirgines q̃
tunc egrediunt᷑. qñ maior est adhibenda custodia et
publicum penitus eutand̾. Sermo meus offendit
qmpłimos dũ unꝰquisꝙ in se intelligens qd̵ dicebatur.
nõ qͣi monitorem libent̾ audiuit. s qͣi cͥminatorem
sui oꝑns adu̾satꝰ est. felxx illa conscĩa ⁊ beata u̾ginitas¬
suspirat nec uid̾e̾ desida̾t qũe cũ uidi̾t nolit dimitt̾e.

Expanded text:
et uix uno oculo, qui uiae neces- Varius est, patente ingreet uix uno oculo, qui uiae neces- Varius est, patente ingrequasdam pestes et uenena pudicitiae uirgo deuitet, ut teris, quorum inportuna uisitatio et se infamat et alias, ut, etiamsi nihil mali operis perpetretur, tamen hoc sit uel maximum malum frustra patere maledictis et procedant. de agmine columbarum crebro accipiter unam separat, quam statim inuadat et laceret et cuius carnibus et cruore saturetur. morbidae oues suum relinquunt gregem et luporum faucibus deuorantur. scio ego sanctas uirgines, qutunc egrediuntur, quando maior est adhibenda custodia et publicum penitus deuitandum. ante annos circitplurimos, dum unusquisque in se intellegens, quod dicebatur, non quasi monitorem libenter audiuit, sed quasi criminatorem sui operis auersatus est. uesuspirat nec uidere desiderat, quem, cum uiderit, nolit dimittere.
Abbreviated transcription (Latin):
aiunt putere m̾ces ⁊ p̃cia facilitate decresce̾ que semꝑ
nn raritate maiora sunt. Noui ego in utroq sexu per
nimiam abstinentiã cerebri sanitatẽ in quibusdam
tramitẽ ab aliis discere. nec p̃ceptore uti pessimo .s. pre¬
naꝵ maritis ac scło seruientiũ tͥ consortia declinentur ne
sollicitetur animꝰ. ⁊ audias. qͥd maritꝰ uxori. uł uxor locu¬
probata est ꝯu̾satõ. sermo mod̾atꝰ. scã u̾e̾condia. fuge las¬
ciuiam puellaꝵ que ornant capita cͥnes a fronte demit¬
tunt. cutẽ polliunt. utunt᷑ lom̃tis astrictas hñt mãicas
Mores enĩ ⁊ studia dñaꝵ plerũq ex ancillaꝵ ⁊ comi¬
tum morib iudicant᷑. Illa sit tibi pulcra. illa amabłis illa
habenda int̾ socias que nescit esse se pulcram q̃ negligit
forme bonũ ⁊ procedens ad publicũ non pectꝰ et colla de¬
nudat. nec pallio reuelato ceruices aꝑit s q̃ celat faciem

Expanded text:
aiunt putere merces et pretia facilitate decrescere, quae semper aiunt putere merces et pretia facilitate decrescere, quae semper in raritate maiora sunt. nimiam abstinentiam cerebri sanitatem in quibusdam tramitem ab aliis discere nec praeceptore uti pessimo, scilicet praenarum maritis ac saeculo seruientium tibi consortia declinentur, ne sollicitetur animus et audias, quid uel maritus uxori uel uxor locuprobata est conuersatio, sermo moderatus, sancta uerecundia. fuge lasciuiam puellarum, quae ornant capita, crines a fronte demittunt, cutem poliunt, utuntur lomentis, adstrictas habent manicas, mores enim et studia dominarum plerumque ex ancillarum et comitum moribus indicantur. illa sit tibi pulchra, illa amabilis, illa habenda inter socias, quae nescit esse se pulchram, quae neglegit formae bonum et procedens ad publicum non pectus et colla denudat nec pallio reuelato ceruices aperit, sed quae celat faciem
Abbreviated transcription (Latin):
qr meliꝰ est hoc face qmͣ repositis opib incubare. sed
languentib. pascere in esurientib ⁊ ceta. Statue qd̾
habeto lanam semꝑ in manib uel staminis polliee
fila deducito. uel ad torquenda subtemina. ĩ alueolis
fusa u̾tant᷑ Alraxq neta aut in globũ collige. aut¬
aut texenda cõpone. que texta sunt respice. q̃ erra¬
ta reprehende. que facienda ꝯstitue. Si tantis oper̃
uarietatib fuu̾is occupata. nũqmͣ tibi dies longi e
quib aliquid oꝑis p̃termissum est. Hec obseruans et
te ip̃ami seruabis ⁊ alias. et eris magistra scẽ ꝯu̾satõis.
multaꝵq castitatẽ lucrũ tuũ facio. Nec ideireo tibi¬
ab oꝑe cessand̾ est. quia d̾ ꝓpitio nulła re indiges. s ido̾
cũ om̃ib laborand̾. est. ut ꝑ occ̃onẽ oꝑis nichil aliud co¬
rit p̃ciosius. qmͣ quod manib tuis ip̃a ꝑfeceris. uel in
usus ꝓprios. uel in exemplũ uͥginũ ceteraꝵ. Altroneas

Expanded text:
que est hoc facere quam repositis opibus incubare —, seque est hoc facere quam repositis opibus incubare —, selanguentibus, pascere in esurientibus, suscipere in habeto lanam semper in manibus uel staminis pollice fila deducito uel ad torquenda subtemina in alueolis fusa uertantur aliarumque neta aut in globum collige aut tegenda conpone. quae texta sunt, perspice; quae errata, reprehende; quae facienda, constitue. si tantis operum uarietatibus fueris occupata, numquam tibi dies longi erquibus aliquid operis praetermissum est. haec obseruans et te ipsam saluabis et alias et eris magistra sanctae conuersationis multarumque castitatem lucrum tuum facies scriptura diab opere cessandum est, quia deo propitio nulla re indiges, sed ideo cum omnibus laborandum est, ut per occasionem operis nihil aliud corit pretiosius, nisi quod manibus tuis ipsa confeceris uel in usus proprios uel in exemplum uirginum ceterarum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽxcedentes mod̾ atq mensurã int̾ uitia reputari.
Sic debes ieiunare ut non palpites. ⁊ respirare uix pos¬
sis. Et comitũ tuaꝵ uel porteris uel traharis manib.
s ut fracto corꝑis appetitu nec in lectione nec ĩ psal¬
mis nec in uigiliis solito quid minꝰ facias. Esto auie
mat᷑ q subiecta. nullũ uiroꝵ ⁊ maxime iuuenũ nisi
cum illis uideas. nullũ scias qũe ille nesciunt. Scur
rilitas atq lasciuia te p̃sente non habeat locũ. ñ qm̃
uerbũ inhonestũ audras. Ridere et rideri scłarib dere
linque. grauitas tuã ꝑsonã decet. Irasci hominis est. ⁊¬
ꝑpinquis. non ad luxͣtam. s ad necessitatẽ. siue ille
sacerdos siue cognatꝰ sit ⁊ asfinis nich in illo aliud
conside̾s qmͣ paupertatẽ. Caudent te esurientium
uscera non ructantiũ opulenta ꝯuiuia. Alii edi¬
ficent eccłias uestiant parietes marmoꝵ crustis. co¬
lũpnaꝵ moles adducant. eaꝵq deaurent capita. ⁊̃ gẽ

Expanded text:
excedentes modum atque mensuram inter uitia reputari. sic debes ieiunare, ut non palpites et respirare uix possis et comitum tuarum uel porteris uel traharis manibus, sed, ut fracto corporis appetitu nec in lectione nec in psalmis nec in uigiliis solito quid minus facias. iematrique subiecta. nullum uirorum — et maxime iuuenum — nisi cum illis uideas. nullum scias, quem illae nescirilitas atque lasciuia te praesente non habeat locum. numquam uerbum inhonestum audias linque; 2 grauitas tuam personam decet. Catonem propinquis, non ad luxuriam sed ad necessitatem. siue ille sacerdos siue cognatus sit et adfinis, nihil in illo aliud consideres nisi paupertatem. laudent te esurientium uiscera, non ructantium opulenta conuiuia. in ficent Ecclesias, vestiant parietes marmorum crustis; columnarum moles advehant, earumque deaurent capita pretiosu
Abbreviated transcription (Latin):
centia mulierũ. Ridiculum est sꝑare pro certo quod
multos ⁊ non hr̃e uideas ⁊ cum habueruit ꝑdidisse. Cui
dimittes diuitias : xp̃o qui mori non potest. Qũẽ ha¬
bebis h̾edem : ip̃m quẽ ⁊ dñm. Cont̾stabit᷑ pr̃ s letabit᷑¬
xp̃c. Caue nutrices ⁊ gerulas ⁊ istiꝰmodi uenenosa aĩ¬

Expanded text:
ta est? RIDICULUM est sperare pro certo, quod multos et non habere videas, et cum habuerint, perdidisse. Cui dimittes tantas divitias? Christo, qui mori non potest. Quem habebis haeredem? Ipsum, quem et Dominum. Contristabitur pater, sed laetabit. Caue nutrices et gerulas et istius modi uinosa ani
Abbreviated transcription (Latin):
Reprehensibilis risus est sinon modicus. si pueriliter
Sales tui sine dente sint. ioci sine leuitate. risus sine
cachinno. uox sine clamore. incessus sine tumultu.
grauitate seruata. Ammonebi̾s libent̾. reprehendĩs pa-
tient̾. si m̾ito obiurgau̾i̾t te aliquis scito. qr profuit.
uero. neq curiosus scrutator. neq acerbus rep̃hẽsor.
facies. si infio̾res suꝑbiendo non ꝯtẽpnas. suꝑiores recte
blandus. paucis familiaris. om̃ib equus. Seuerior esto
iudicio quã sermone. uita qm uultu. Rari sermonis
imꝑties. que nescis sine occultatõne ignorantie tͥ postula
prius. ⁊ ama ut ameris a deo. De iusticra. Amabłis eris
deo siin hoo illũ imitab̾is. ut uelis om̃ib ꝑdesse nlłi noc̾e̾.¬

Expanded text:
reprehensibilis risus est, si immodicus, si pueriliter Sales tui sint sine dente, joci sine vilitate, risus sine cachinno, vox sine clamore, incessus sine tumultu: cachinno, vox sine clamore, incessus sine tumultu: quies tibi, non desidia erit; et cum ab aliis luditur, tu vero neque curiosus scrutator, neque acerbus reprehensor, facies: sed inferiores superbiendo non contemnes. Superiores, recte blandus, paucis familiaris, omnibus aequus. Severior esto in judicio quam sermone, vita quam vultu: imperties. Quae nescis, sine occultatione ignorantiae tibi postula prius et ama, ut ameris a Deo. Amabilis eris Deo, si in hoc illum imitaberis, ut velis omnibus prodesse, et nulli noce
Abbreviated transcription (Latin):
nobis. quedam subducunt᷑. quedã esflunt. turpissima tamẽ
bitur male agentib. magna nichil agentib tota uita ali¬
pendeas si hodierno manũ iniecis dũ differt᷑ uita tnscurrit.
cũ existimas eui non tm̃dẽ credis qnͣtũ tibi uehementer
tibi in amicitiã aliquis recipiendus sit. cũ placu̾it fieri
toto illũ pectore admitre. tam audact᷑ cũ eo loquere quam
cultũ. ⁊ in tonsum capud. ⁊ negligentiorẽ barbam. ⁊ ĩdictum
argento odiũ. ⁊ cubile humi positũ. ⁊ quicqͥ aliud ambitõ
deat toga. nec sordeat quidẽ. Id agimꝰ ut meliorẽ uitã seqm̃
qmͣ uulgus. non ut contͣriã. alioqnͥ quos emendari uelit fu¬
gamꝰ a nob̾ ⁊ au̾timꝰ. Illd̾ quoꝙ efficimꝰ ut nichil imitari ue¬
desi d̾a̾re delicatas res luxie est. ita usitatas ⁊ nõ magno pa¬
rabales fuge̾ dem̃tie. frugalitatẽ exigit philosophia ñ penã.
Temꝑet᷑ uita nr̃a int̾ bonos mores ⁊ publicos. disimiles nos

Expanded text:
nobis, quaedam subducuntur, quaedam effluunt. Turpissima tamen bitur male agentibus, magna nihil agentibus, tota vita alipendeas, si hodierno manum inieceris. Dum differtur, vita transcurrit. cum existimas, cui non tantundem credis quantum tibi, vehementer aliquis in amicum sit tibi recipiendus : sed cum placuerit fieri, toto illum pectore admitte : tam audacter cum illo loquere quam cultum et intonsum caput et neglegentiorem barbam et indictum argento odium et cubile humi positum, et quicquid aliud ambitio deat toga, ne sordeat quidem. Id agamus, ut meliorem vitam sequamur quam vulgus, non, ut contrariam. Alioquin quos emendare volumus, fugamus a nobis, et avertimus. Illud quoque efficimus, ut nihil imitari vedesiderare delicatas res luxurie est, ita usitatas et non magno parabiles fugere dementie. Frugalitatem exigit philosophia, non penam. Temperetur vita inter bonos mores et publicos. Augustinus
Abbreviated transcription (Latin):
p̃grauet. Putat se innocentẽ eẽ ciuitas. erit. mag̃ irasci¬
tur a comuni fragilitate desciscentib si paucos esse
medico multa funera. Remissius imperanti melius
paretur. Natura cõtumax est humanꝰ aĩmꝰ. ⁊ ĩ ꝯtͣriũ¬
atq arduum uitens. seq̃ ꝙ facilius qm̃ ducit᷑. ⁊ ut gñosi
atq nobiles equi melius facili freno regunt᷑. Ita clem̃tiã
uoluntaria ĩ nocentia impetu suo sequit᷑. Mhaluerĩ ui̾s¬

Expanded text:
. Putet se innocentem esse civitas, erit ; magis irascetur a communi frugalitate desciscentibus, si paucos essemedico multa funera ; remissius imperanti melius paretur. Natura coatque arduum nitens sequitur facilius quam ducitur. Et ut generosi ac nobiles equi melius facili freno reguntur, ita clemenciam voluntaria innocencia impetu suo sequitur".
Abbreviated transcription (Latin):
lege celebrat᷑. qm quod pͥuata institutõne dependit᷑. tc̃ eni¬
est efficatior sanctioꝵq deuotõ. qñ in oꝑib pietatis totiꝰ eccłie
unꝰ animꝰ ⁊ unꝰ est sensus. publica enĩ p̃efe̾nda sũt ꝓpriis. et
ibi intelligenda est p̃cipua ratõ utilitatis ubi uigilat ca¬
młtoꝵ nuliũ plebi unã obseruantiã ꝑit̾ exeqñti ⁊ per¬

Expanded text:
lege celebratur quam quod privata institutione dependitur. Eest efficacior sacratiorque devotio, quando in operibus pietatis totius Ecclesiae unus animus et unus est sensus. Publica enim praeferenda sunt propriis; et ibi intelligenda est praecipua ratio utilitatis, ubi vigilat cmultorum millium plebi unam observantiam pariter exsequenti, e
Abbreviated transcription (Latin):
tur. feliciorem illũ dixim quib nicħ negotii secũ hũit.
hũc quidem de se melius meruisse qmͣ qui malignita¬
tem nature sue uicit. ⁊ ad sapiãm se non perduxit. s
tur indicia sũt. ⁊ argum̃tũ morũ ex minimis qͦ licet
caꝑe impudicũ ⁊ incessus oftendit ⁊ manꝰ mata. et
uñ int̾dũ responsũ ⁊ relatus ad caput digitus ⁊ flexus

Expanded text:
 feliciorem dixerim, qui nihil negotii secum habuit, hunc quidem melius de se meruisse, qui malignitatem naturae suae vicit et ad sapientiam se non perduxit, sed ur, indicia sunt. Et argumentum morum ex minimis quoque licet capere. Impudicum et incessus ostendit et manus mota et unum interdum responsum et relatus ad caput digitus et flexus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ difnicile est inuentre. qm̃ inuentũ digne profari.
N rebus humanis nichil amicitia dulcius inuenitur
nichil sanctiꝰ appetit᷑. uichil fructuosius custodit᷑. ip̃a ꝓpͥa
qui grauia leuigat. qui amici onera qͣi uincto humero
simul portat. nec enĩ uerꝰ amicus impatientiꝰ propriã
iuiuriam sustinet qmͣ amici. Anucitia ip̃a sui causa¬
est. ip̃a sibi m̾ces est. ⁊ longe infra fines amicitie amor
ille subsistit. quem expectatõ ambitiosa uł spes questu¬
aria antecedit. Tullius. Tanta est uirtꝰ anuicitie quod¬
eiꝰ bñficio absentes amici sibi presentes assistant. egẽtes
habrindant. ualent inbecilles. ⁊ quod mirabilius est.
pro medicina egrotis mortuis pro uita. Amicitia que

Expanded text:
invenire difficile est, quam inventum digne profari.In rebus humanis nihil dulcius amicitia invenitur, nihil sanctius appetitur, nihil fructuosius custoditur; habet eniqui gravia levigat, qui amici onera quasi juncto humero simul portat. Nec enim verus amicus impatientius propriam injuriam sustinet, quam amici. Verbum pest, ipsa sibi merces, et longe infra fines amicitiae amor ille subsistit, quam exspectatio ambitiosa, vel spes quaestuaria antecedit. Fons sane et origo amicitiae amoejus beneficio absentes amici sibi praesentes assistunt, egentes abundant, valent imbecilles, et quod mirabilius est, pro medicina aegroto, mortuis pro vita. Et sicut ide
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ ac toto corde suspensus hic scis quod ẽẽ cepisti.
tm̃ tͥ ad licentiam datur qnͣtũ gr̃e spiritalis au¬
tm̃ sitiat pectus. ⁊ pateat qnͣtũ illic fide cap
afferimꝰ tantũ inde gr̃e inundantis haurimiꝰ.
necesse est ut non sit ⁊ ip̃e securꝰ. Ante ip̃os t̾ret
nocendi qmͣ fu̾it amplior sũma dignitatis ⁊ ho¬
noꝵ tam maior exigit᷑ usura penaꝵ. Postquam¬
auctorẽ suũ celum intuens aĩa cognouit sole altior
et hac om̃i t̾rena potestate sublimior id ẽẽ mei¬
pit qd̃ eẽ se credit. Ante purgatã conscĩam fac̾¬
ficio ⁊ manu sacerdotis añ offensam placatamt
iidignantis dñi et minantis. uis infert᷑ corꝑi
te ip̃e nõ audias. uis dñm ẽẽ memorẽ tui cũ ro¬
gas. qñ tu ip̃e memor tui non sis. Confessio ex
ordiũ glorie est ñ meritũ corone. nec ꝑficit laudẽ
s initiat᷑ dignitatem.
C

Expanded text:
totis ac toto corde suspensus hoc sis tantum quod esse coepisti, tantum tibi ad licentiam datur, quantum gratiae spiritalis autadferimus, tantum gratiae inundantis haurimus. necesse est non sit et ille securus: ante ipsos tenet nocendi quam fuerit amplior summa dignitatis et honorum, tam maior exigitur usura poenaauctorem suum caelum intuens anima cognouit, sole altior et hac omni terrena potestate sublimior id esse incipit, quod esse se credit. ificio et manu sacerdotis, ante offensam placatam indignantis Domini et minantis uis infertur corpori te ipse non audias? Vis esse Deum memorem tui cum rogas, quando tu ipse memor tui non sis? Hoordium gloriae est, non meritum jam coronae; nec perficit laudem, sed initiat dignitatem. C
Abbreviated transcription (Latin):
iustrat. an nescis te u̾ecundũ habere sponsũ. et qui
uequaqm suã uelit tͥ indulgere presentiam presen¬
tib cetis. secede gͦ s m̃te. non corpore s intentõne.
s deuotõne. s sp̃u. Solus es si non cõmunia cogites
si non affectes p̃sentia. si despicias quod multi suspi¬
ciunt. si fastidias quod om̃s desiderant. si uirgia de¬
utes. si dampna non sentias. si non recorderis iniu¬
riaꝵ. alioqnͥ nec si corpore solus es. solus es. Solus
es in qͣntaꝯ hominũ uerseris freqͣñtia. tantũ caue
aliene ꝯu̾satõnis ẽẽ. aut curiosus explorator. aut te¬
merariꝰ uidex etiã perperam actũ quid deprehendas.

Expanded text:
nistrat. An nescis te verecundum habere sponsum, et qui nistrat. An nescis te verecundum habere sponsum, et qui nequaquam suam velit tibi indulgere praesentiam praesentibus caeteris? Sespiritus solitudo. Solus es, si non communia cogites, si non affectes praesentia, si despicias quod multi suspiciunt, si fastidias quod omnes desiderant, si jurgia devites, si damna non sentias, si non recorderis injuriarum. Alioquin nec si solus corpore es, solus es in quantacunque hominum verseris frequentia: tantum cave alienae conversationis esse aut curiosus explorator, aut temerarius judex. Etiamsi perperam actum quid deprehendas,