comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suũ euiq. et rerum concͤctarum fide. aut in aͣm¬
mi excelsi atq u uicti mnagnitudine ac robore. aut
iiom̃ũ que fiunt q̃q dicunt᷑ ordine & mͦ. in qͦm
est modestia et cẽꝑantia. Quȩ quattuor quãꝗͣ int̃
se colligata atq implicataft̃. tam̃ ex singłis certa of¬
ficior geña naseunt᷑. uelut ex eaparte que pͥma de¬
scͥpta ẽ in qͥsapientiã et prudentiã ponimꝰ. inẽ ida¬
gatio atq inuentio ueri eiꝰq uͥtutis hoc niunꝰ ẽ ꝓ¬
prium. Ut enĩ qͥsq mnaxime ꝑspicit. qͥd in ixquaq
uerissimũ sit. quiq acutissime et celerrime pot̃
et uidere et explicare rationẽ. his prud entissi mꝰ
et sapͣientissimus rite haberi solet. Quocirca hue
quasi mat̾ia quã cͣccet et inqua u̾set᷑ subiecta ẽ
ũitas. Reliquis aut̃ trib u̾tutib necessitates ꝓposite
sunt. ad eas reꝑandas tuendasq qͥb actio uite con¬
tinet᷑. ut ecͣ soͣcietas hominũ coniunctioq seruet᷑.¬

Expanded text:
suum cuique et rerum contractarum fide aut in animi excelsi atque invicti magnitudine ac robore aut in omnium, quae fiunt quaeque dicuntur, ordine et modo, in quo inest modestia et temperantia. Quae quattuor quamquam inter se colligata atque implicata sunt, tamen ex singulis certa officiorum genera nascuntur, velut ex ea parte, quae prima discripta est, in qua sapientiam et prudentiam ponimus, inest indagatio atque inventio veri, eiusque virtutis hoc munus est proprium. Ut enim quisque maxime perspicit, quid in re quaque verissimum sit. quique acutissime et celerrime potest et videre et explicare rationem, is prudentissimus et sapientissimus rite haberi solet. Quocirca huic quasi materia, quam tractet et in qua versetur, subiecta est veritas. Reliquis autem tribus virtutibus necessitates propositae sunt ad eas res parandas tuendasque, quibus actio vitae continetur, ut et societas hominum coniunctioque ser
Abbreviated transcription (Latin):
actio uacare debet cemeritate et negligentia. Nec ueri
agere qͥcquam euiꝰ ñ possit causam ꝓbabilem reddere.
Hec ẽ eñ fere descptio officii. ffficiendũ aut̃ ẽ ut ap¬
pecitul rationi obediant. eamq neq p̃currant necipt̃
pigͥtiam aut ignauiam deserant. Suntq cranqͥlli. atq
om̃i animi ꝑtͣbatione careant. Ex qͦ elueebit om̃is con¬
stantia om̃isq mod̾atio. slamqri appecitꝰ longius euagan¬
tur. et canꝗͣ exultantes. siue cupiendo siue fugienoo ñ

Expanded text:
actio vacare debet temeritate et negligentia; nec vero agere quidquam, cuius non possis causam probabilem reddere. Haecest enim fere descriptio officii. 3. Efficiendum autem est, ut appetitus rationi oboediant, eamque neque praecurrant, nec propter pigritiam aut ignaviam deserant; sintque tranquilli, atque omni perturbatione animi careant, ex quo elucebit omnis constantia omnisque moderatio. Nam qui appetitus longius vevagantur, et tamquam exul
Abbreviated transcription (Latin):
Inquo ne utror. omĩno contennnenda sententia est
s et facilior et cutior et minꝰ aliis gͣuis. aut moles¬
ta uita ẽ ociosor. fructuosior aut̃ hominũ gen̾i et
et hĩis forsitan concedendum sit remp. ñ capescentib
qͥ excellenti ingenio doct᷑ne sese dediderunt. e
hiis qui aut ualitudinis inbecillitate aut aliqͣ gͦui¬
oie causa impediti arep. recesser unt ẽ eius amin¬
nistrande potestatẽ alus lauo emq concederent. Qb
aut̃ calis nulla sit causa si despicere sedicant ea q̃

Expanded text:
In quo neutrorum omnino contemnenda sententia est, In quo neutrorum omnino contemnenda sententia est, sed et facilior et tutior et minus aliis gravis aut molesta vita est otiosorum, fructuosior autem hominum generi et et iis forsitan concedendum sit rem publicam non capessentibus, qui excellenti ingenio doctrinae sese dediderunt, et iis, qui aut valetudinis imbecillitate aut aliqua graviore causa impediti a re publica recesserunt, cum eius administrandae potestatem aliis laudemque concederent. Quibus autem talis nulla si
Abbreviated transcription (Latin):
interdum. aut deponenda ñ iumꝗͣ Nacandũ autẽ
onũi ẽ animi ꝑtͣbatione cum cupiditate & mecu.
Tum eciam egͥcudine et uoluptate animi et iracũ¬
dia. ut cranquillitas animi et seci̾tas ad sit. que af¬
fert cum constantiã. cum eciam dignitatẽ. Multi aũ
ecst̾ et fuer̃ qui eam quã dico tranqͥllitatẽ expecen¬
ces a negotiis publicis se remouerint ad ociumq ꝑ¬
fugerint. Inhis & nobilissimi philosophi longeq
pͥncipes et qͥdam homines seueri & graues. nec ppli
nec pͥncipũ mores ferre ꝓotuer̃. Uixeruntq ñ nulli
ui agris delectati re sua familiari. his idem ꝓpositũ
fuit qͦo regib ut nequare egerent nec ui parerent
lib̾care uterent ¶ exuꝰ ꝓpͥum ẽ sic uiuere ut uelis. Qua¬
re cũ hoc cõmune sit potentiȩ cupidoꝵ. cũ his qͦs dixi
ociosis. alci si ao ipisci io posse arbitrant᷑ si opes mag¬
nas habeant. alt̾i si contenti sint et suo et paruo.

Expanded text:
interdum aut deponenda non numquam. Vacandum autem interdum aut deponenda non numquam. Vacandum autem omni est animi perturbatione, cum cupiditate et metu, tum etiam aegritudine et voluptate nimia et iracundia, ut tranquillitas animi et securitas adsit, quae affert cum constantiam, tum etiam dignitatem. Multi autem et sunt et fuerunt, qui eam, quam dico, tranquillitatem expetentes a negotiis publicis se removerint ad otiumque perfugerint; in his et nobilissimi philosophi longeque principes et quidam homines severi et graves nec populi nec principum mores ferre potuerunt, vixeruntque non nulli in agris delectati re sua familiari. His idem propositum fuit, quod regibus, ut ne qua re egerent, ne cui parerent, libertate uterentur, cuius proprium est sic vivere, ut velis. Quare cum hoc commune sit potentiae cupidorum cum iis, quos dixi, otiosis, alteri se adipisci id posse arbitrantur, si opes magnas habeant, alteri, si contenti sint et suo et parvo.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑc̃batione animi libersis. Nam et ea que eximia
plerisq et p̃clara uident᷑ paruaducere. eaq ratio¬
ne stabili firmaq contempnere. forcis animi magni¬
q ducendum ẽ. & ea q̃uident᷑ acerba q̃ multa et ua¬
ria in hominũ uica fortunaq u̾sant᷑. ita ferre ut in¬
chil astatu natͬe discedas. nichil a diguitate sapien¬
tis robusti animiẽ magneq constantię. Nonẽ aut̃
consentaneũ qͥ mecii ñ frangat᷑. eum frangi cupidita¬
ce. nec qͥ inuictum se alabore p̃stic̾it. uinci auolup¬
cate. Quã obrẽ et hec uidenda et pecune fugienda
cupiditas. Nichil enĩ ẽ tam angusti animi. camq
parui qũã amare diuitzas. Nichil honestius magni¬
ficentiusq ꝗͣ pecuniam contempnere si ñ habeas. si
habeas ad beneficientiã lib̾alitatẽq conferre. Cauen¬
da etiam ẽ gle cupiditas ut supͣ dixi. Cripit enĩ lib̾ta¬
cẽ. ꝓqua magnanimis uiris omĩs debet ẽẽ contentio.
slec uͦ imꝑia expecenda ac potius aut ñ accipienda

Expanded text:
batione liber sis. Nam et ea. quae eximia plerisque et praeclara videntur, parva ducere eaque ratione stabili firmaque contemnere fortis animi magnique ducendum est, et ea, quae videntur acerba, quae multa et varia in hominum vita fortunaque versantur, ita ferre, ut nihil a statu naturae discedas, nihil a dignitate sapientis, robusti animi est magnaeque constantiae. Non est autem consentaneum, qui metu non frangatur, eum frangi cupiditate nec, qui invictum se a labore praestiterit, vinci a voluptate. Quam ob rem et haec vitanda et pecuniae fugienda cupiditas; nihil enim est tam angusti animi tamque parvi quam amare divitias, nihil honestius magnificentiusque quam pecuniam contemnere, si non habeas, si habeas, ad beneficentiam liberalitatemque conferre. Cavenda etiam est gloriae cupiditas, ut supra dixi; eripit enim libertatem, pro qua magnanimis viris omnis debet esse contentio. Nee vero imperia expetenda ac potius aut non accipienda
Abbreviated transcription (Latin):
res ut cũ ita sis affectꝰ aminio ut supͣ dixi. resgeras magnasᷤ
illas quidem et maxime utiles. s ut uehem̃ter aroi¬
as plenasq labox et ꝑicłoꝵ cum uite tumulcar̃ rer
q̃ ad uicã ꝑtinent. haruni rerũ duarũ splendor om¬
nis amplicudo. ad do etiam utilitatẽ inpost̾iore ẽ.
Causa aut̃ et racio efficiens magnos iuros in pͥore.
Ineo ẽ enĩ illud quod excellentes animos. et humana
contempuentes facit. Id aut̃ ipsum cernit᷑ in duob
si et solum id qͦd honestum sit honũ uidices. et ab om̃i

Expanded text:
res, ut, cum ita sis affectus animo, ut supra dixi, res geras magnas illas quidem et maxime utiles, sed ut vehementer arduas plenasque laborum et periculorum cum vitae, tum multarum rerum, quae ad vitam pertinent. Harum rerum duarum splendor omnis, amplitudo, addo etiam utilitatem, in posteriore est, causa autem et ratio efficiens magnos viros in priore; in eo est enim illud, quod excellentes animos et humana contemnentes facit. Id autem ipsum cernitur in duobus, si et solum id, quod honestum sit, bonum iudices et ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
eium uneo qͦd głam contempnant et ꝓ nchilo pu¬
tãnt difficile factu ẽ ñ ꝓbare. s uioent᷑ labores et
molestias cum offensionũ et repulsarũ. qͣsi quandã
ignominiã timere et infamiã. St̃ enim qui in re¬
b contrarus parum sibi constent uoluptatẽ seueris¬
sime contempnant. indolore sint molliores. głam ne¬
gligant. frangant᷑ infamia. atq ea quidem ñ satis
constant̃. s his qͥ habent anat᷑a ad ium̃ta rerum ge¬
rendarum ab iecta om̃i cunctatione ad ipiscendi
magistratꝰ et gerenda resp. ẽ. Nec enĩ aliter aut
regi ciuitas aut declarari animi magnitudo po¬
philosophis haut seio anmagis eciam et magnifi

Expanded text:
cium in eo, quod gloriam contemnant et pro nihilo putent, difficile factu est non probare; sed videntur labores et molestias, tum offensionum et repulsarum quasi quandam ignominiam timere et infamiam. Sunt enim, qui in rebus contrariis parum sibi constent, voluptatem severissime contemnant, in dolore sint molliores, gloriam neglegant, frangantur infamia, atque ea quidem non satis constanter. Sed iis, qui habent a natura adiumenta rerum gerendarum, abiecta omni cunctatione adipiscendi magistratus et gerenda res publica est; nec enim aliter aut regi civitas aut declarari animi magnitudo ponus quam philosophis, haud scio an magis etiam et magnifi
Abbreviated transcription (Latin):
rum alcerum suꝑbiȩ ad sebit᷑. alcerum negligen¬
ciȩ. Caueat etiam motus animi sui. Ipse enĩ sibi
et obseruandus et circũspiciendus ẽ. & ut ad¬
uersum se cauendus. ita etam desecuendus.
Sunt enim motꝰ. inqͥb ẽ appetitꝰ ille. qͥ quasi qͦoã
prumpit impecu. Uñ grece horme dr̃. qͦd ui
quadam serpente pripiat. Nonmedioeris in

Expanded text:
rum alterum superbiae ascribitur, alterum negligenrum alterum superbiae ascribitur, alterum negligentiae. 227. Caveat etiam motus animi sui; ipse enim sibi et observandus et circumspiciendus est: et ut adversum se cavendus, ita etiam de se tuendus. Sunt enim motus, in quibus est appetitus ille, qui quasi quodam prorumpit impetu; unde Graece ὁρμὴ dicitur quod vi quadam se repente proripiat. Non mediocris in
Abbreviated transcription (Latin):
decorum hoc quod insingulis ̾ mundi
parcib elucebat. in uniũsitate resplenduit.
sicut ꝓbat sapientia dicens. Ego eram eui ad¬
fabrica humani corporis. grata ẽ unius cuiusq m̃¬
bri portio. s plus in cõmune cõpositio m̃broꝵs apta
delectat. quodita sibi quadrare et conuenire
larum achionum modos seruat. ordinem qͦ et
constantiam dictoꝵs acq oꝑum. modationẽ que
custodiat. in eiꝰ uita decoꝵ̃ uelut excellet & qͣsi
inqͦdamspeculo elucet. Accedat camen suauis
sermo. ut conciliet affectum audientũ. gͣtumq
se uel familiarib uel ciuib uel si fieri potest om¬
nib p̃beat. neq ad ulantẽ se neq ad adulandũ
cuiquam exibeat. Alt̾m enĩ calliditatis ẽ. uani¬
tatis alcerum. Non despiciat qͥd dese unusqͥsq et
maxime uir optimus sentiat. hoc enĩ mͦ. discit
bonis deferre reuerentiã. Nam neglig̾e bonoꝵ
uidicia uel arxogantiȩ. uel dissolutionis est. Quo¬

Expanded text:
decorum hoc, quod in singulis mundi decorum hoc, quod in singulis mundi partibus elucebat, in universitate resplenduit, sicut probat Sapientia, dicens: Ego eram cui apfabrica humani corporis grata est uniuscujusque membri portio: sed plus in commune compositio membrorum apta delectat, quod ita sibi quadrare et convenire larum actionum modos servet, ordinem quoque, et constantiam dictorum atque operum, moderationemque custodiat, in ejus vita decorum illud excellit, et quasi in quodam speculo elucet. 235. Accedat tamen suavis sermo, ut conciliet sibi affectum audientium, gratumque se vel familiaribus, vel civibus, vel, si fieri potest, omnibus praebeat. Neque adulantem se, neque adulandum cuiquam exibeat; alterum enim calliditatis est, vanitatis alterum. 226. Non despiciat quid de se unusquisque et maxime vir optimus sentiat; hoc enim modo discit bonis deferre reverentiam. Nam negligere bonorum judicia vel arrogantiae, vel dissolutionis est: quo
Abbreviated transcription (Latin):
tem honestatis inomni actu suo habeat conti¬
nentem. eum oninis sibi eiꝰ uita consentit. ne
mullo aliquare discrepat. hoc specialem cũ
aliqu̾e actim in suis habet uircutib p̃minen¬
cem. Suiul illud au̾te. quos et decor est. scom
naturam uiuere.seđm natam degere. et tur¬
pe ẽ quod sit cont᷑ natam. Ait enini apłs. qͣi
int̾rogans. Decet mulierem ñ uelatam or are
dm̃: Et ipsa nata docet uos: quod iuir qͥdem
si comam habeat ignominia ẽ illi. qm̃ cont na¬
turam ẽ. Et iterum dicit. Mulier uͦ si capillos
sat. quam ser uare debemus. utinamq et in¬
nocentiam custo dire possemus. Ne acceptã nr̃a
malicia mutaret. habes hunc decorem genera¬
lem. qr fecit d̾s mundi istius pulc̾tudinẽ. ha¬
bes et ꝑparces. qr cũ facet ds luc̃ẽ. et diem noctẽ
distingueret. cum cond̾et celũ. cum t̾ras et ma¬
ria separaret. cum solem et lunã et stellas con¬
sticueret lucere suꝑ t̾ram. ꝓbauit singła. Ergo

Expanded text:
tem honestatis in omni actu suo habeat concitem honestatis in omni actu suo habeat concim omnis sibi ejus vita consentit, nec in ulla aliqua re discrepat: hoc speciale, cum aliquem actum in suis habet virtutibus praeeminentem. 222. Simul illud adverte quod et decorum estnaturam vivere, secundum naturam degere, et turpe est quod sit contra naturam. Ait enim Apostolus quasi interrogans: Decet mulierem non velatam orare Deum? Nec ipsa natura docet vos quod vir quidem si comam habeat, ignominia est illi; quoniam contra naturam est ? Et iterum dicit: Mulier vero si capillos sat, quam servare debemus: 60 utinamque et innocentiam ejus custodire possimus, nec acceptam nostra malitia mutaret! 223. Habes hoc decorum generale, quia fecit Deus mundi istius pulchritudinem. Habes et per partes, quia cum faceret Deus lucem, et diem noctemque distingueret , cum conderet coelum, cum terras et maria separaret, cum solem et lunam et stellas constitueret lucere super terram, probavit singula. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
dieunt eiꝰ chemos. hoc aut̃ ꝓpͥe significat bonaͦ ha¬
bitu. bona speciȩ. Qs gͦ pͥmum hominẽ conconde¬
ret. bona habicudme. bona menbroꝵ conpositio¬
ne formauit. et optimã ei speciem dedit. Remis¬
sionẽ non dedat peccõꝵ. s postea quam renouauit
eum spũ. et infudit ei grãni qͥuen̾at inserui for¬
ma et in hominis specie. ad sumpsit decoren re¬
demptionis humane. et id̾o dixit ꝓpha. Oñs reg¬
nauit decorem induit. De iñ alibi dic̃. Te decet ym¬
nus ds̃ insẏon. hoc ẽ dic̃ẽ. honestũ ẽ ut te timeamꝰ
te diligamus. te p̃cem᷑. te honorificemus. Septumẽ
enim. Om̃ia ur̃a honeste fiant. S possumꝰ et homi¬
inhabitu ornatu orare conuenit. s specialit̾ eã
decet orare uelatã. et orare ꝓmittentẽ castita-¬
geuerale quod ꝑuniũsitatẽ fundit᷑ honestatis.
et qͣsi in to to spectat᷑ corpore. Est etiam spetia¬
le quod r inparte aliquaentet. Iiluo genera¬
le ita ẽ. ac si equabilem formam atq uniũsita¬

Expanded text:
dicunt εὐσχημόνως, hoc autem proprie significat, bono habitu, bona specie. Deus ergo primum hominem cum conderet, bona habitudine, bona membrorum compositione formavit, et optimam ei speciem dedit. Remissionem non dederat peccatorum: sed posteaquam renovavit eum spiritu, et infudit ei gratiam, qui venerat in servi forma, et in hominis specie assumpsit decorem redemptionis humanae. Et ideo dixit Propheta: Dominus regnavit, decorem induit. Deinde alibi dicit: Te decet hymnus, Deus, in Sion ; hoc est dicere: Honestum est ut te timeamus, te diligamus, te precemur, te honorificemus; scriptum est enim: Omnia vestra honeste fiant . Sed possumus et homiin habitu ornato orare convenit: sed specialiter eam decet orare velatam, et orare promittentem castitagenerale, quod per universitatem funditur honestatis, et quasi in toto spectatur corpore: est etiam speciale, quod in parte aliqua enitet. Illud generale ita est, ac si aequabilem formam atque universita
Abbreviated transcription (Latin):
inueniat auri cupiditatẽ. ñ argenti aceruos.
ñ uitiorum sinuilacia. ne auferat tͥ uocem lib̾¬
catis. Uox enin libertatis illa ẽ. ut dicasuenit
hũius mundi pͥnceps. et mine inuenit nichil.
Itaq si securꝰ es. quod nichil inite inueniat cũ
uenerit ꝑserutari. dicens illud quod dix̃ ad
laban iacob patͥarcha. cognosce siqͥd tuoꝵ ẽ apõ
me. Merud beatꝰ iacob apuo quem nichil laban
suũ pocuit resperire. abscondat enim rachel
simulaera deoꝵ eiꝰ aurea et argentea. Itaq
si sapientia. si files. si concẽptus scłi. si grã cua
abscondat omnẽ ꝑfidiam. beatꝰ eris. qr ũ res¬
pieis inuanitates et insanias falsas. In meoio¬
ere

Expanded text:
inveniat auri cupiditatem, non argenti acervos, inveniat auri cupiditatem, non argenti acervos, non vitiorum simulacra; ne auferat tibi vocem libertatis. Vox enim libertatis illa est, ut dicas: Veniet hujus mundi princeps, et in me inveniet nihil . Itaque si securus es quod nihil in te inveniat, cum venerit 64 perscrutari, dices illud quod dixit ad Laban Jacob patriarcha: Cognosce si quid tuorum apud me est . Merito beatus Jacob, apud quem nihil Laban suum potuit reperire! Absconderat enim Rachel simulacra deorum ejus aurea et argentea. 241. Itaque si sapientia, si fides, si contemptus saeculi, si gratia tua abscondat omnem perfidiam, beatus eris; quia non respicis in vanitates et insanias falsas . An mediocre
Abbreviated transcription (Latin):
dimentum. hic infirmitas etiam ꝑfectoꝵ. illic
plena ꝑfecho. Ido et dies illos reqͥrit uite
et̃ne. qui sunt nonqͥ p̃cereunt. ut cognoseit
quicdsibi desit. que t̾ra sit repmissionis. ꝑpe¬
tuos fructꝰ ferens. q̃ pͥma ap̾uo patr̃e mansio
qͥb ꝑfecho inqͥb ueritas est. hic umbra hie
agnus offerebatur. offerebat᷑ uitulus. nunc
xp̃c offert᷑. S offertꝰ quasi homo qͣsi recipi¬
ens passionẽ. et offert se ipse qͣsi sacerdos
ut peceã nr̃a dimittat. hie in imagine.¬
illic facie ad faciem ubi plena ꝑfecho. qͥaꝑ
fecho om̃is inueritate ẽ. Ergo dum hic sumus
seruemus imaginẽ. ut ibi ꝑueuiamꝰ ad ueri¬
catẽ. Sit in nobis imago iusticie. sit un ago
sapientiȩ. qi ueniet᷑ ad illum diem. et scd̾ni rma¬
ginẽ estimabimͣ. Non enueniat inte adu̾sariꝰ
imaginẽ suam. ñrabiem ñ furorem. In his enu.
imago neqͥtie ẽ. Adũsarius enĩdiabolus sic̃ leo
rugiens querit quẽ occidat que deuoret. N

Expanded text:
dimentum, hic infirmitas etiam perfectorum, illic plena perfectio. Ideo et dies illos requirit vitae aeternae, qui sunt, non qui praetereunt; ut cognoscat quid sibi desit, quae terra sit repromissionis perpetuos fructus ferens, quae prima apud patrem mansio, quibus perfectio, in quibus veritas est. Hic umbra, hicagnus offerebatur, offerebatur et vitulus, nunc Christus offertur: sed offertur quasi homo, quasi recipiens passionem; et offert se ipse quasi sacerdos, ut peccata nostra dimittat: hic in imagine,illic facie ad faciem, ubi plena perfectio; quia perfectio omnis in veritate est. servemus imaginem, ut ibi perveniamus ad veritatem. Sit in nobis imago justitiae, sit imago sapientiae; quia venietur ad illum diem. et secundum imaginem aestimabimur. 240. Non inveniat in te adversarius imaginem suam, non rabiem, non furorem; in his enim imago nequitiae est. Adversarius enim diabolus sicut leo rugiens quaerit quem occidat, quem devoret. Non
Abbreviated transcription (Latin):
insuriȩ dolore quasi homo.s uincebat qͣsi bo¬
nus miles colerabat quasi athleta fortis. Pacien¬
tie aut̃ finis ꝓmissoꝵ expectatio. et id̾̃o dice¬
bat. Nocum michi fac dñe finem meum. et nu¬
merum dierum meoꝵ quis est. ut sciam quio
desit mͥ. finem illũ querit ꝓmissorum celesti

Expanded text:
injuriae dolore, quasi homo: sed vincebat quasi bonus miles; tolerabat quasi athleta fortis. Patientiae autem finis, promissorum exspectatio, et ideo dicebat: Notum fac mihi, Domine, finem meum, et numerum dierum meorum, quis est, ut sciam quid de
Abbreviated transcription (Latin):
dia ꝑsecutionis excicent. atq inflãment ad ira¬
cumdiam. Itaq ut illi ꝑseuerare possent et sup¬
plicia uinc̾e̾. quantos ꝑire faciunt : Prospicien¬
dum etiam ne adulantib aꝑi amus aurem. E¬
molliri enĩ adulatione ñ solum fortitudinis
non eẽ. s eciam ignauie uidetur.¶ Qm̃ decͥb uir

Expanded text:
dia persecutionis excitent, atque inflamment ad iradia persecutionis excitent, atque inflamment ad iracundiam. Itaque ut illi perseverare possint, et supplicia vincere, quantos perire faciunt? 208. Prospiciendum etiam ne adulantibus aperiamus aurem; emolliri enim adulatione, non solum fortitudinis non esse, sed etiam ignaviae videtur. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
płi magistrum p̃cedant. fortes sequant᷑ ut uin¬
eant sine magistro. qui ian ũ indigent magiste¬
rio. Sic et helias eliseum reliqͥt. Tibi gͦ maudo
nr̃e iurtutis successionẽ. Talis erat contentio. dig¬
na sane dequacertarent sacer.dos et minist̃. qͥs
exeicatos cheatri magnos eẽ plausus cunisepi ladẽ
orestendieeret. orestes ut erat orestense cẽ. adse¬
ueraret. Ille ut pro oreste necaretur. or estes. ne
piladen ꝓse pateret᷑ necari. S illis ũ licebat uiue¬
re. quod uterq eẽt parricidureus. alt̃ qui feciss
alter qui adiuuisset. hic laurentiũ sem̃ adhue nullꝰ
urgebat nisi amor deuotionis: cam̃ et ipse pꝰc ⁊ du¬
um. cũ inlyso tyranno inpositꝰ suꝑ eraticulam ex¬
ureret᷑. assum ẽ. inquit uersa et manduca. Ita uir
etiam reor uedum aliqui nimia głȩ ducunt᷑
cupiditate. iusolentius abutant᷑ potestatib. et
pleruniq aũsos a nobis animos gentilium iñstu¬

Expanded text:
puli magistrum praecedant, fortes sequantur, ut vinpuli magistrum praecedant, fortes sequantur, ut vincant sine magistro, qui jam non indigent magisterio. Sic et Elias Elisaeum reliquit. Tibi ergo mando nostrae virtutis successionem. 206. Talis erat contentio, digna sane de qua certarent sacerdos et minister, quiexcitatos theatri magnos esse plausus, cum se Pylades Orestem diceret; Orestes, ut erat, Orestem se esse asseveraret: ille ut pro Oreste necaretur, Orestes ne Pyladem pro se pateretur necari. Sed illis non licebat vivere, quod uterque 56 esset parricidii reus: alter qui fecisset, alter qui adjuvisset. Hic Laurentium sanctum ad hoc nullus urgebat, nisi amor devotionis; tamen et ipse post triduum, cum illuso tyranno, impositus super craticulam exureretur: Assum est, inquit, versa et manduca. Ita animi etiam reor, ne dum aliqui nimia gloriae ducuntur cupiditate, insolentius abutantur potestatibus, et plerumque aversos a nobis animos gentilium in stu
Abbreviated transcription (Latin):
plicuit pat̃. Nondegenerẽ ꝓbasti:. Exꝑire cer¬
ce utrum idoneum ministrum eleg̾is. Cui con¬
misisti dnĩci sangͥnis consecͣtionẽ. eui consum¬
mandoꝵ consorcium sacram̃toꝵ. huic sangͣnis¬
tui consortium negas: uide ne ꝑiclitet᷑ iudici¬
um tuum: dum forcitudo laudat᷑. Abiecho dis¬
cipłi. det̾mencũ ẽ magistri. Eͥd quod inlustres
prestantes iuri. discipłoꝵ certaminib quã suis¬
uineunt:. Deniq abraham filium obtulit. petrꝰ
stephanum p̾misit. & cu pat᷑ ostende infilio uirtu¬
cem guami. offer quemerudist ut securꝰ udieu¬
en comicatu uobili. ꝑuenias ad coronã. ł unc sꝑit
pꝰcedium me seq̃ris. Int̃ sacerdotẽ & leuitã. hle
medius numerꝰ decet. Nerat tuũ submagisto
uincere. qͣsi ad iutorem quereres. Qͥd cousorium
passionis mec expecis : ĩ ocam tͥ hereditatẽ eiꝰ qdi¬
muto. &op̃sentiam meĩ reguiris. Infirmidisci¬

Expanded text:
plicuit, pater? Num degenerem probasti? Experire cerplicuit, pater? Num degenerem probasti? Experire certe utrum idoneum ministrum elegeris. Cui commisisti Dominici sanguinis consecrationem, cui consummandorum consortium sacramtui consortium negas. Vide ne periclitetur judicium tuum, dum fortitudo laudatur. Abjectio discipuli detrimentum magistri. Quid, quod inlustrius prestantes viri discipulorum certaminibus qui supervincunt? Denique Abraham filium obtulit, Petrus Stephanum premisit, et tu, pater, ostende in filio virtutem tuam. Offer quem erudisti, ut judicii tui comitatu nobili pervenias ad coronam. » Tunc beatpost triduum me sequeris. Inter sacerdotem et levitam hic medius numerus decet. Non erat tuum sub magistro vincere, quasi adjutorem quereres. Quid consortium passionis meae expetis? Totam tibi haereditatem ejus dimitto. Quid praesentiam meam requiris? Infirmi disci
Abbreviated transcription (Latin):
mes. flagellum sanguinis ñcimes: Habet & san¬
dius uocem suam qua clamat addm̃. sicut cla¬
cabat leca filior. qͦt funera cot crophea. et mo¬
rientum uocib camqũa psallentium cantib de¬
lectabat᷑: Pulcherrimam uentris su cicharã
infiliis cernens. et piecatis armoniã om̃i lẏre
numero dulciorem. Qͥd debimulis loquar. qui
ance palmã uictoriȩ acceperunt quam sensum
nature : Qͥd de sc̃a agne que induarum maxi¬
marum rerum posita periculo castitatis et sa¬
lutis casticatem ꝓcexit salutẽ cũ in mortalitate
cõmutauit:: Non p̃tereamus etiam scm̃ lauren-¬
qum qui cũ uidẽt syxtum ep̃m suũ ad marci-¬
rium duci flere cepit. ñpassionẽ illiꝰ s suã re¬
mansionẽ. Itaq his ũbis appellare cepit. Quo
ꝓgrederissine filio pat̃ quo sacerdos sc̃ẽ sine
diacono ꝓꝑas cuo : Numquã sacͥficium sine
ministro offerre consueueras. Ed in me gͦ dis¬

Expanded text:
flagellum times, flagellum sanguinis non times? Habet et sanflagellum times, flagellum sanguinis non times? Habet et sanguis vocem suam, qua clamat ad Deum, sicut clafiliorum quot funera tot trophaea, et mum vocibus tamquam psallentium cantibus delectabatur, pulcherrimam ventris sui citharam in filiis cernens, et pietatis harmoniam omni lyrae numero dulciorem ? 203. Quid de bimulis loquar, qui ante palmam victoriae acceperunt, quam sensum naturae? Quid de sancta Agne, quae in duarum maximarum rerum posita periculo, castitatis et salutis, castitatem protexit, salutem cum immortalitate commutavit? 204. Non praetereamus etiam sanctum Laurentium, qui cum videret Xystum episcopum suum ad martyrium duci, flere coepit, non passionem illius, sed suam remansionem. Itaque his verbis appellare coepit: Quo progrederis sine filio, pater: quo, sacerdos sancte, sine diacono properas 55 tuo? Numquam sacrificium sine ministro offerre consueveras. quid in me ergo dis
Abbreviated transcription (Latin):
locum p̾buit. itagłosiorem triumphis locũ mortiꝰ
inuenit. Qͥd ionatham frẽm eiꝰ ad cexam: Qui
cune parua manu ad ñsus exercitꝰ regios pugnans
desercus asuis. et cum duob cantũ relictus repa¬
rauit bellũ. aũtit hostem. fugitantes suos aosocie¬
catem reuoe auit tͥumphi. hab es forcitudinẽ belli¬
cam inquo ñ medioeris honesti ac decori forma c̃.
qͥd morcẽ seruicuti p̾ferat ac c̾pitudini Qͥd aut̃
deiit̾m dicam passionib: & nelonguis uage¬
inus. num minorẽ de suꝑbo rege antiocho ma¬
ehabei pueri reuexerunt tͥumphum qũa pa¬
rentes ꝓpͥi. Si quidem illi armat. isti sine armis
uicerunt. Scecit inuicta septem pueror cohois.
regusci neta legionb. Defecerunt supplicia
cesserunt corcores. ñ defecerunt mr̃es. Alius co¬
rium capitis exutus. speciem mutauerat u̾tutẽ
auferat. Alius linguam iussus amputandũ ꝓme¬
re respondit. Nonsolum dñs audit loquentes qͥ
audiebat moysen cacentẽ. Pius audit cacitas cogi¬

Expanded text:
locum praebuit: ita gloriosiorem triumphis locum mortis invenit. 200. Quid Jonatham fratrem ejus attexam; qui cum parva manu adversus exercitus regios pugnans, desertus a suis, et cum duobus tantum relictus reparavit bellum, avertit hostem, fugitantes suos ad societatem revocavit triumphi? 201. Habes fortitudinem bellicam, in qua non mediocris honesti ac decori forma est; quod mortem servituti praeferat ac turpitudini. Quid autem de martyrum dicam passionibus? Et ne longius evagemur, non minores de superbo rege Antiocho Machabaei pueri revexerunt triumphos, quam parentes proprii. Siquidem illi armati, isti sine armis vicerunt . Stetit invicta septem puerorum cohors, regiis cincta legionibus: defecerunt supplicia, cesserunt tortores, non defecerunt martyres. Alius corium capitis exutus, speciem mutaverat, virtutem auxerat. Alius linguam jussus amputandam promere, respondit: Non solum Dominus audit loquentes, qui audiebat Moysen tacentem. . Plus audit tacitas cogi
Abbreviated transcription (Latin):
uitatis rep̃hensione carere pctusset. Saul qͦ ual¬
latꝰ choro ꝓpħarum. etiam ipse ꝓpħauit. et de eo¬
solo qͣsi indigno memoratũ ẽ: et saul int̃ ꝓpħas ¶ unꝰ¬
qͥsq gͥ suum ingeniũ nouerit. et adiose adplicet
quod sibi aꝑtũ eleg̾it. Itaq pͥus quid seqͣtur consi¬
deret. nouerit bona sua s et iam uiti a cognoscat.
equalemq se iudicem sui p̃beat. ut bonis intendat

Expanded text:
vitatis reprehensione carere potuisset. Saul quoque valvitatis reprehensione carere potuisset. Saul quoque vallatus choro prophetarum, etiam ipse prophetavit; et de solo quasi indigno memoratum est: Et Saul inter  suum ingenium noverit, et ad id se applicet, quod sibi aptum elegerit. Itaque quid sequatur, prius consideret. Noverit bona sua, sed etiam vitia cognoscat: aequalemque se judicem sui praebeat, ut bonis intendat
Abbreviated transcription (Latin):
nobis ceuendus ẽ. ut. uerecũ dia pͥma q̃dam fim¬
dam̃ta ducant᷑. que socia ac familiaris est men¬
tis placiditati. ꝓteruie fugitans. ab om̃i aliena
lixxu sobetatẽ diligit honestatẽ fouet. de quoꝵ illut.
reqͥrit. Se qͥͣt᷑ conũsationis electio. ut adiungaiñ
ꝓbatissimis qͥb qꝙ seiorib. Namiq ut eqͥliũ usus
dulcior: ita senum tutior ẽ. qͥ magist̾io qͦclam ẽ
auctu uite colorat mores ad olescentium. et uelin
murice ꝓbitatis inficit. Namq sihi qui sunt ig¬
nari locoꝵ eum solertib uiarũ it ad oriri gestiꝰ¬
unit. quantomagis ad olescentes cum senib debent
nouum sibi it uite ad gredi: quominꝰ errare possit̃
aut auero cramite uirtutis deflectere : Nichil
enĩ pulerius quam eosdem & magistros uite &
lor ingeniis sit accõmodum. Sepe enĩ qͦd alterũ
decet. alcerũ ñdecet. Aliuo iunueni aptũ. aliuo sei.
fecisset formi dine quominꝰ cognoscẽt᷑. neqͣquã le¬

Expanded text:
nobis tenendus est, ut a verecundia prima quaedam fundamenta ducantur: quae socia ac familiaris est mentis 57 placiditati, proterviae fugitans, ab omni aliena luxu, sobrietatem diligit, honestatem fovet, decorum illud requirit. 211. Sequatur conversationis electio, ut adjungamur probatissimis quibusque senioribus. Namque ut aequalium usus dulcior, ita senum tutior est, qui magisterio quodam et ductu vitae colorat mores adolescentium, et velut murice probitatis inficit. Namque si hi qui sunt ignari locorum, cum solertibus viarum iter adoriri gestiunt; quanto magis adolescentes cum senibus debent novum sibi iter vitae aggredi, quo minus errare possint, et a vero tramite virtutis deflectere! Nihil enim pulchrius quam eosdem et magistros vitae et lorum ingeniis sit accommodum. Saepe enim quod alterum decet, alterum non decet. Aliud juveni aptum, aliud seni: et remota formidine quo minus cognosceretur, nequaquam le
Abbreviated transcription (Latin):
cũ aduersum gabaonitas surgeret p̾lium et ue¬
reret᷑ ne nox impediret uictoriam magnitudine
mentis et fidi clamauit. stet sol. et stecit. donee
uictoria consũmaret᷑. Gedeon in crecentis uris
de ingenti ppło et acerbo hoste. reuexit cͥumphũ.
Ionacha ad olescens uircutem fecit. in magno p̃
cam patrum. qͥcum essent parati ad repugnan¬
dum ꝓtemplo dĩ et ꝓ legitimis suis. dolo hostiũ
die lacessiti sabbati. maluerunt uulnerib offer¬
re nuda corpora quam repugnare. ne uiolarent

Expanded text:
cum adversum Gabaonitas urgeret praelium, et vecum adversum Gabaonitas urgeret praelium, et vereretur ne nox impediret victoriam, magnitudine mentis et fidei clamavit: Stet sol; et stetit, donec victoria consummaretur. Gedeon in trecentis viris de ingenti populo et acerbo hoste revexit triumphum . Jonathas adolescens virtutem fecit in magno praecam Patrum, qui cum essent parati ad repugnandum pro templo 53 Dei, et pro legitimis suis, dolo hostium die lacessiti sabbati, maluerunt vulneribus offerre nuda corpora, quam repugnare, ne violarent
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑculit. qͦmͦ despexit salutis ꝑiculum: Numqͥo ra¬
pinis diuiriȩ coaceruate dequib canta in oꝑib
affluebant: Nũqͥo auaritiam census aut uosup¬
catis studia cupiditates que excitauit: ⁊ sumqͥo tum
regum iniuriosa contentio uł seruor contumelia
iniram excussit: Num qͥd gła sicut leuem exculit.
qͥin p̃cabat᷑ grauia sibi. si unquam uel ñ uolun¬
tariam celauerit culpam uel reueritus esset.
multitudinẽ plebis. quominus adnunti aret
eam in conspecꝰtu omĩum: Neq enim consenta¬
nee sunt uitiis uirtutes. s sibi constant. Qͥs gͥ
cam forcis quam sẽs iob : Cui scd̃s ad iudi cari po¬
cest. qui parem uix repperit:: S forcasse aliqͦs¬
bellica defixos gl̾a cenet. ut putent sola ẽẽ pre¬
lia forcicudinem. et id̾o me adhec de flexisse.
qr illa nr̃is deforet. Quam forcis iħu̾naue ut uno
p̃lio qͥnq reges captos st̃neret cũ pplissuis: Dem̃

Expanded text:
pertulit? Quomodo despexit salutis periculum? Numquid rapertulit? Quomodo despexit salutis periculum? Numquid rapinis divitiae coacervatae, de quibus tanta inopibus affluebant? Numquid avaritiam census, aut voluptatis studia cupiditatesque excitavit? Numquid trium regum injuriosa contentio, vel servorum contumelia in iram excussit? Numquid gloria sicut levem extulit, qui imprecabatur gravia sibi, si umquam vel non voluntariam celavisset culpam, vel reveritus esset multitudinem plebis, quominus annuntiaret eam in conspectu omnium? Neque enim consentaneae sunt vitiis virtutes, sed sibi constant. Quis igitur tam fortis quam sanctus Job: cui secundus adjudicari potest, qui parem vix reperit? CAPUT XLbellica defixos gloria tenet, ut putent solam esse praeliarem fortitudinem; et ideo me ad haec deflexisse, quia illa nostris deforet. Quam fortis Jesus Nave, ut uno praelio quinque reges captos sterneret cum populis suis ! Deinde
Abbreviated transcription (Latin):
euniam negligat auariciamfugiat tanqũa labẽ
quanclam que uircutẽ effeminet. Nichil enune
cam contrarium forcitudini. quam luero ii nei
frequent pussis hostib inclinata infuga ao iisa¬
rioꝵ aeie. dum exuiuis cesoꝵ capit᷑ pliator. inter.
ipsos quos strauit miserandus oeccubuit. et c̾um¬
pbi sui deieete legionis dum spolus occupant᷑. hos¬
ceminse reuocarunt qui fugerat. fõrcitudo g̃ tami
inmanem pestemrepellat et ꝓterat. nec temptet¬
cupiditatib nee frangat᷑ mecu. qua uirtꝰ sibi cons¬
cat. ut fortiter omĩa ꝑsequat᷑ uitia. tanquam uirturti
uenãna. Iracumdiam uelut qͥb dam ꝓpeilset ar imiꝰ
que collat consiliũ. et tanquam egͥtudinẽ uitet.
Glam quoq caueat a ñ petendam. que frequient᷑
nocuit immoderatiꝰ ex pedita. semꝑ aut̃ usur pa
A. Eo hoꝵ scõ iob uel inuircute defuit. uł inuitio
obrexit : Qͦmͦ laborem egͥtudins. frigorafames

Expanded text:
cuniam negligat, avaritiam fugiat tamquam labem cuniam negligat, avaritiam fugiat tamquam labem quamdam, quae virtutem effeminet; nihil enim tam contrarium fortitudini, quam lucro vinci. Frequenter pulsis hostibus, inclinata in fugam adversariorum acie, dum exuviis caesorum capitur praeliator, inter ipsos quos stravit, miserandus occubuit: et triumphis suis dejectae legiones dum 1577 spoliis occupantur, hostem in se revocarunt, qui fugerat. 24. Fortitudo igitur tam immanem pestem repellat et cupiditatibus, nec frangatur metu; quia virtus sibi constat, ut fortiter omnia persequatur vitia, tamquam virtutis venena: iracundiam velut quibusdam propulset armis, quae tollat consilium, et tamquam aegritudinem vitet. Gloriae quoque caveat appetentiam, quae frequenter nocuit immoderatius expetita, semper autem usurpao Job vel in virtute defuit, vel in vitio obrepsit? Quomodo laborem aegritudinis, frigoris, famis
Abbreviated transcription (Latin):
cur magna et p̃celsa:: Dem̃ ut in dicium tuum
stabili ratione confirmes. et que udicau̾is leuia.
canquã nichil ꝓfut᷑a contempnas. Dem̃ ut siqͥd acci¬
derit adũsi. id que gͣue et a cerlum putet᷑ ita fe¬
ras. ut nichil p̃t̾ nac᷑am accidisse putes cũ leg̾is
nudus sumnatꝰ. nudus exibo que dñs dedit dñs ab¬
stulit. et utiq et filios. mnuserat et facultates. ser¬
uesq in omũb ꝑsonam sapientis et iuisti. sieut ille
seruauit qͥ ait. Sieut dño placuit ita fac̾tum ẽ. sit
nonien dñi benedictũ. Et infra. Sicut una insi¬
pientium inulierũ locuta es. Si bona suscepimus
que bellum eum uircutib gerat.s que sola defen¬
dat ornam̃cũ uircutũ om̃iũ et iudicia custodiat
et que inexpi abili plio ad u̾sus om̃ia uitia decer¬
natꝰ
Inuicta ad labores forcis ad pericula. rigidior ad¬
uersus uoluptates. dura adũsus in lecebras. qb
aurem deferre nesciat. nec ut dr aue dicat. pe¬

Expanded text:
tur magna et praecelsa? Deinde ut judicium tuum tur magna et praecelsa? Deinde ut judicium tuum stabili ratione confirmes, et quae judicaveris levia, tamquam nihil profutura contemnas? Deinde ut si quid acciderit adversi, idque grave et acerbum putetur, ita feras, ut nihil praeter naturam accidisse putes, cum legeris: Nudus sum natus, nudus exibo. Quae Dominus dedit, Dominus abstulit ; utique et filios amiserat et facultates. Servesque in omnibus personam sapientis et justi, sicut ille servavit, qui ait: Sicut Domino placuit, ita factum est, sit nomen Domini benedictum . Et infra, Sicut una insipientium mulierum locuta es: si bona suscepimus quae bellum cum virtutibus gerat; sed quae sola defendat ornamenta virtutum omnium, et judicia custodiat, et quae inexpiabili praelio adversus omnia vitia decernat, invicta ad labores, fortis ad pericula, rigidior adversus voluptates, dura adversus illecebras, quibus aurem deferre nesciat, nec ut dicitur ave dicat, pe
Abbreviated transcription (Latin):
iunictis disponere actus quos intelligat. ꝓfut᷑os. for¬
cis gͦ ẽ uiri ñ dissimulare cũ aliqͥd inmineat.s prę¬
tendere. et cainꝗͣ explorare de specula qͣdam m̃tis
& obuiare cogitatione ꝓuida reb fut᷑is. ne forte
dicat postea. Id̾o ista incidi. qr ñ arbitrabar posse
euenire. Deniq nsi explorent᷑ adũsa. cito occupant.
ut in bello inpuisiis hostis uix sustinet᷑. Et si in paratoᷤᷤ
inueniat. facile oppͥmit. ita animũ mala in explorata
ut pͥmũ anius tiuis bonis exercitatus eogitati o¬
nib mundo corde. quod uerum et honestũ uide¬
at. beati enĩ mundo corde. qͥa ipsi etam dđm uioe¬
bunt. Atq id quod honestum ẽ solum bonũ udicet.
oeinde nullis ꝑtͣbet᷑ occupationib. nullis eupidi¬
catib fiuctuet. Neq uͦ id facile qͥsquam faciat. Qͥd
enĩ cam difficile quam despic̃ẽ camqũa exarce
aliqͣ sapientrȩ opes aliaq om̃ia. que plerisq uiden¬

Expanded text:
junctis disponere actus quos intelligat profuturos. 189. Forjunctis disponere actus quos intelligat profuturos. 189. Fortis ergo est viri non dissimulare cum aliquid immineat, sed praetendere, et tamquam explorare de specula quadam mentis, et obviare cogitatione provida rebus futuris, ne forte dicat postea: Ideo ista incidi, quia non arbitrabar posse evenire. Denique nisi explorentur adversa, cito occupant. Ut in bello improvisus hostis vix sustinetur, et si imparatos inveniat, facile opprimit: ita animum mala inexplorata ut primum animus tuus bonis exercitus cogitationibus, mundo corde quod verum et honestum est videat: Beati enim mundo corde, quia ipsi etiam Deum videbunt : atque id quod honestum est solum bonum judicet: deinde nullis perturbetur occupationibus, nullis cupiditatibus fluctuet. 191. Neque vero id facile quisquam facit. Quid enim tam difficile quam dispicere tamquam ex arce aliqua sapientiae opes, aliaque omnia quae plerisque viden
Abbreviated transcription (Latin):
missior animus ferre aecolerar ẽ queat. necrursus pt̃
ignauiam cedẽ quis ac deferre fidem. de bet metu ꝑieuli.
qua gr̃a p̃parandus est auinius exercenda mens.
stabilienda ad constantiani. ut nullis ꝑtbari animꝰ
possit t̾rorib uullis frangt molestus. nullis supsi¬
eus cedere. qͥ difficele qͥdem sustinent᷑. s qr om̃iasup¬
plieia gͣuioꝵ supplicioꝵ uincunt᷑ formidine. iõosi caom¬
silio firmes animũ tuũ. uec ratione discedendum
putes: et ꝓponas diuini ui dicii metũ ꝑpetui supplacii
torm̃ca. potes anuni subire colerantiam. hoc gͥ dili¬
gentie ẽ. ut quis ita se conparet. ilut ingenũ. si qͥs
potest iugore mentis p̃uidere que f̾uta sunt et iam
ante ocłos locare qͥo possit accidere et qͥd agere de¬
beat siita accidit definire Interdum duo et q ia.
simul uoluere animo que coniceat aut singula aut
coniuneta accedere posse. et aut singulis aut con¬

Expanded text:
missior animus ferre ac tolerare non queat. missior animus ferre ac tolerare non queat. ignaviam cedere quis ac deserere fidem debet metu periculi. Qua gratia praeparandus est animus, exercenda mens, stabilienda ad constantiam, ut nullis perturbari animus possit terroribus, nullis frangi molestiis, nullis suppliciis cedere. Quae difficile quidem sustinentur: sed quia omnia supplicia graviorum suppliciorum vincuntur formidine, ideo si consilio firmes animum tuum, nec a ratione discedendum putes, et proponas divini judicii metum, perpetui supplicii tormenta, potes animi subire tolerantiam. 188. Hoc igitur diligentiae est, ut quis ita se comparet: illud ingenii, si quis potest vigore mentis praevidere quae futura sunt, et tamquam ante oculos locare quid possit accidere, et quid agere debeat, si ita acciderit, definire; interdum 51 duo et tria simul volvere animo, quae conjiciat aut singula aut conjuncta accidere posse, et aut singulis aut con
Abbreviated transcription (Latin):
rem publicam ad hortant᷑ aliquos. hec p̃cepta dant.
quancomagis nos qͥ ad officium ȩccłe uocam᷑. talia
debenius agere que placeant .ło̾. ut p̃cendat in no¬
bis uirtꝰ xͥ. et ita simus nr̃o ꝓbati imꝑatori. ut m̃bra
nr̃a arma iusticiȩ sint. arͥma ñ carnalia inqͥb pec¬
catum regnet. s ar ma forcia do. qͥb peccarũ des¬
truat᷑. Moriat᷑ caro nr̃a. ut inea om̃is culpa moria¬
cur. et qͣsi ex morcus uiuentes. nouis resurgamus
oꝑib ac morib. Hec sunt plena honesti et decori
officii stipendia fortitudinis. S. qr in om̃ib q̃ agimꝰ
ñ solum qͥo honestum.s. eciam quio possibile sit q̃ri¬
mus: ue forte ad grediam᷑ aliqͥd quod ñ possimus exeqͥ.
unde nos temꝑe ꝑseentionis de eiuitate in ciuitatẽ
concede. inino ut ũbo ipso utar. fugereuult dñs.
ne temere aliqͥs dum in artirii desidat gła offe¬
rat se perieulis. que forcasse caro infirmior aut re¬

Expanded text:
rempublicam adhortantur aliquos, haec praecepta dant, rempublicam adhortantur aliquos, haec praecepta dant, quanto magis nos qui ad officium Ecclesiae vocamur, talia debemus agere quae placeant Deo; ut 50 praetendat in nobis virtus Christi, et ita simus nostro probati imperatori, ut membra nostra arma justitiae sint, arma non carnalia in quibus peccatum regnet, sed arma fortia Deo quibus peccatum destruatur: moriatur caro nostra, ut in ea omnis culpa moriatur; et quasi ex mortuis viventes, novis resurgamus operibus ac moribus! 186. Haec sunt plena honesti et decori officii stipendia fortitudinis. Sed quia in omnibus quae agimus, non solum quid honestum, sed etiam quid possibile sit quaerimus, ne forte aggrediamur aliquid quod non possimus exsequi. Unde nos tempore persecutionis de civitate in civitatem concedere, immo ut verbo ipso utar, fugere vult Dominus; ne temere aliquis dum martyrii desiderat gloriam, offerat se periculis, quae fortasse caro infirmior, aut re
Abbreviated transcription (Latin):
ralis exereitatio. nullirei usus est. pietas autẽ
ad om̃ia utilis. Exerceat gͦ ce pietas ad iusti. iã
continenti ã mansuecudinẽ. ut fugias iuuenilia
oꝑa. confirmatꝰ et radicatus in gr̃a. Bonũ fid̃i
subeas certamen. ñ te inplices negotiis scłarib
susceptionib licium. actu negotioꝵ forensium
uenditione mercium ꝓhibẽt᷑ humanis legib.
quantomagiᷤᷤ qui fidei exercet miliciam. ab om̃i
usu negotiationis abstin̾e debet: Aggelluli sui
contenpt̾ fructib sihabet.si ñ habet. stipendi¬
or fuorum fruchi. Siquidem bonus testis est qͥdicat.
Iuuenis fui et senui. et ñ uidi iustum derelictũ. nec
semen eiꝰ q̃rens panẽ. Ca ẽ enim cranquillitas animi
et cemꝑantia. que neq studio querendi afficit᷑. neq
egestatis metuangitur. Ca ẽ etiam que q̾r uaciutas¬
animi abangorib. ut neq in dolorib mollioressimꝰ.
neq in ꝓsꝑis elariores. Qd sibi qui ad capessendã

Expanded text:
ralis exercitatio nulli rei usui est: pietas autem ralis exercitatio nulli rei usui est: pietas autem ad omnia utilis. 184. Exerceat ergo te pietas ad justitiam, continentiam, mansuetudinem; ut fugias juvenilia opera, confirmatus et radicatus in gratia bonum fidei subeas certamen: non te implices negotiis saecularisusceptionibus litium, actu negotiorum forensium, venditione mercium prohibetur humanis legibus; quanto magis qui fidei exercet militiam, ab omni usu negotiationis abstinere debet, agelluli sui contentus fructibus, si habet: si non habet, stipendiorum suorum fructu! Siquidem bonus testis est qui dicit: Juvenis fui, et senui, et non vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem . Ea est enim tranquillitas animi et temperantia, quae neque studio quaerendi afficitur, neque egestatis metu angitur. CAPUT XXXVII. Servaanimi ab angoribus; ut neque in doloribus molliores simus, neque in prosperis elatiores. Quod si hi qui ad capescendam
Abbreviated transcription (Latin):
Anmediocre cibi uidet᷑ p̃ceptum forcitudinis:
Tribulatio pacientiã oꝑatur. pacientia ꝓbatio¬
nẽ ꝓbatio aut̃ spẽ. Uide quod cercamina et ima
corona. quod p̃ceptum ñdat. nisi quem confor
Ad flictio undiq. fous pugne intus timores.
Et qũ auis inꝑiculis inlaborib plurimis incar¬
cerib in mortib positꝰ. animo tam̃ ñ frangeba¬
cur. s p̃liabat᷑ adeo ut potentior suisfieret in¬
firmitatib. Itaq considera quemad inodũ eos qͥ
adofficia eccłe accedunt. despicientiam rerũ
humanarum habere debere doceat. Sigͦ morciui
estis eum xp̃o ab helementis huius mioi. qͥd ad¬
huc uelut iuuentes de hoc mundo decernitis:
Ne cetigeritis. ne attaminaueritis. negustau̾itis.
quȩ st̃ om̃ia ad corrupcelam ipso usu. Et infra.
aut̃ fili contẽptum diuitiarum. ꝓfanarũ qͦ et
amilium fabularum suadet declinationẽ. nichil
ꝓmitens nisi quoo ce exerceat adpietatẽ. qr corpo¬

Expanded text:
An mediocre tibi videtur praeceptum fortitudinis: An mediocre tibi videtur praeceptum fortitudinis: Tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio autem spem ? Vide quot certamina, et una corona. Quod praeceptum non dat, nisi qui est confAfflictio undique: foris pugnae, intus timores. Et quamvis in periculis, in laboribus plurimis, in carceribus, in mortibus positus; animo tamen non frangebatur, sed praeliabatur, adeo ut potentior suis fieret in183. Itaque considera quemadmodum eos qui ad officia Ecclesiae accedunt, despicientiam rerum humanarum habere debere doceat. Si ergo 49 mortui estis cum Christo ab elementis hujus mundi, quid adhuc velut viventes de hoc mundo decernitis? Ne tetigeritis, ne attaminaveritis, ne gustaveritis, quae sunt omnia ad corruptelam ipso usu . Et infra:autem, fili, contemptum divitiarum, profanarum quoque et anilium fabularum, suadet declinationem, nihil permittens nisi quod te exerceat ad pietatem; quia corpo