comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ñ indent arguunt uidentes. ita ⁊ lnc qͥ muti erant
autẽ reseruasset que indit. ⁊ reuerita ÷ eũ. Qui nemi
ad inneam ⁊ stat mt̾ in neaᷤ. Compressit tamen pe¬
des sedentis suꝑ se i micerii. Et idõ forte ñ ꝑctet
ambulire ille eiꝰ sessor antiquiis. nec nemre ad cum
qui dicit Uenite ad me om̃s goi laboritis: ⁊ honerati
lulahã mercedis cupidus. nunc sedet ap̃s. Nec rinim e
si eũ quẽ cheimus scribarũ ⁊ doctonim popłi forma
fecisse ⁊ caipham. qui dixit Expedit uobis nt unus
honio ꝑeat ꝓ am̃i popło. S hoc inqͥt qi erat ponti¬
fex anni illius ꝓpłiauit. Frophetat gͦ ⁊ bualatũ de ap̃o.¬
Et idõ nemo excollat᷑ etiã si pͣscientiã meret᷑ s. redeat
ad apłi dictũ quo ad ista respiciens. ait Sne ꝓphetiae
est: quae manquam cadit. Qideo super praplre¬
tiam. super scientum. super fidem. super ipsam
etiam martẏrnum ut paulus docet caritas habenda
est. & caritaᷤ excolenda. qia & deus caritai est: et

Expanded text:
qui non vident arguunt videntes, ita et hic qui muti erant autem servasset; quae vidit et reverita est eum, qui venit ad vineam, et stat inter vineas; compressit tamen pedes sedentis super se in maceriam, et ideo non potest ambulare ille ejus sessor antiquus, nec venire ad eum, qui dicit: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati Balaam mercedis cupidus, nunc ei sedet Deus. Nec mireris, si eum quem diximus scribarum et doctorum populi formam legimus et Caipham, qui dixit: Expedit vobis ut unus homo pereat pro omni populo . Sed hoc, inquit, quia erat pontifex anni illius, prophet prophetet, etiam si praescientiam mereatur, sed redeat ad Apostoli dictum, quo ad ista respiciens ait: Sive prophetiae est quae nunquam cadit; ideo super prophetiam, super scientiam, super fidem, super ipsum etiam martyrium, ut Paulus docet, charitas habenda est, et charitas excolenda est; et quia Deus charitas est ; et
Abbreviated transcription (Latin):
S nec flere qͥdẽ ante posst. n cñ recordeti fuerint
fion. Bonor nãq recorditio. malo qua lunita¬
biles facit. Nnsi enĩ qͥ recordit᷑ sion. nͥ leggẽ driscrip¬
turarũ montes aspicut mila sua flere ñ incipit
Ex istis tͦ fluminib uocat᷑ balalũ: ⁊ ab istis ouertis
montib muitat᷑. Mantes isti. ñ st̃ sc̃i montes. Ili de

Expanded text:
nec flere quidem ante possunt, nisi recordati fuerint Sion. Bonorum namque recordatio, malorum causas lamentabiles facit. Nisi enim quis recordetur Sion, nisi legem Dei et Scripturarum montes aspiciat, mala sua flere non incipit. Ex istis igitur fluminibus vocatur Balaam, et ab istis Orientis montibus invitatur. Montes isti,
Abbreviated transcription (Latin):
pene ꝑ totꝰ mundr. ⁊ hrinc cinꝰ insib solebant
inderi demones. indet᷑ ds̃ ꝓhibens mili oꝑis iter.
Stupescit balalũ. ⁊ mnat᷑ ꝓsubentis anctoritatem.
Ñ em̃ solebat mabũ chemonib displicere .S. int̾mm
remittit legatos: t̾icens ñ posse facere nisi ũbũ
qđ ds̃ dederit m ore eiꝰ. Redeunt rursus iterum¬
legati. Iterũ reqͥrit᷑. iterũ molestus ẽ. iterũ cupit
audire̾ ⁊ ñ facile cupidiis. mercedib caret qͥd g
audit scđo a dõs Si uocare te inqͥt uener̃ hom̃i¬
nes isti. surge ⁊ uade cũ eis in quo uoluntati qͥdͥẽ
cupicditatis enis cedit ds̃ ut capleat᷑ illud qđ sergtũ:¬

Expanded text:
pene totius mundi. Et huic cui solebant videri daemones, videtur Deus prohibens mali operis iter. Obstupescit Balaam, et miratur prohibentis auctoritatem. Non enim solebat daemonibus displicere, sed interim remittit legatos, dicens non se posse facere, nisi verbum, quod Deus dederit in ore ejus. Redeunt rursus legati, iterum requirit, iterum molestus est, iterum cupit audire. Non enim facile cupidus, facile mercedibus caret. Quid ergo audit secundo a Deo? Si vocare te, inquit, venerunt homines isti, surge et vade cum eis. In quo voluntati quidem cupiditatis ejus cedit D
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. altitudo extollens se addusũ scientiã dĩ. Ab istis qͥ
impioꝵ ⁊ illa quȩ coniitit se sic̃ angłm luris con¬
traria᷑ illi luci quȩ chcebat᷑. ego fũ lix mundi:
ita ⁊ iste orens cont̾rius: illi ouenti de qͦ sirptũ.
in hieremia Fece uir oriens nomen eiꝰ. Ex illiꝰ gͣ
ñ huiꝰ orientis finib uenebat balahã. illaminit᷑
sine dubio ab illo lucifero de qͦ dr̃ quomͦ ceci¬
dit de cȩlo lacifer qͥ mine orrebat᷑ s. indrim¬

Expanded text:
bus est omnis altitudo extollens se adversus scientiam Dei. Ab istis ergo impiorum, et illa quae convertit se sicut in angelum lucis, contraria est illi luci, quae dicebat: Ego sum lux mundi , ita et iste Oriens, contrarius est illi Orienti, de quo scriptum est in Jeremia: Ecce vir, Oriens nomen ejus. Ex illius ergo non istius Orientis finibus veniebat Balaam, illuminatus sine dubio ab illo Lucifero de quo dicitur: Quomodo cecidit de coelo Lucifer, qui mane oriebatur . Sed
Abbreviated transcription (Latin):
coloris intexit᷑. si qͥd puritatẽ bassi eunttit. ⁊ fortitucdinẽ
lini. ⁊ dignũ aliqͥd habeat᷑ sac̃dotabb. indim̃tł. postre¬
mo si uł rubrad apud nos pelles uerecundũ frontis

Expanded text:
color intexitur: si quid puritatem byssi imitetur, et fortitudinem lini, et dignum aliquid habeat sacerdotalibus indumentis: postremo si vel rubras apud nos pelles, verecundiam frontis
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ ex his quȩ describunt᷑ apparet. quatuor
angulis eximo consurgentẽ eisdemq paulatĩ
usq addsum mũ inangustũ acdtractis inspatiũ
unius cubiti fuis se collectã: Sic enĩ refertur:
qđ in fundam̃tis eiꝰ trecenticubiti in longitu¬
dine in latitudine uͦ quinquaginta sunt po¬
sia : triginta aut̃ in altitudinẽ ȩdificati: Sed
collecta. ẽ. in cacum̃ angustũ: ita ut cubitũ

Expanded text:
quantum ex his quae describuntur apparet, quatuor angulis ex imo consurgentem eisdemque paulatim usque ad summum in augustum attractis in spatium unius cubiti fuisse coquod in fundamentis illius trecenti cubiti in longitudine, in latitudine vero quinquaginta sunt positi, triginta autem in altitudine, sed collecta in cacumen angustum, ita ut cubitu
Abbreviated transcription (Latin):
ploqui t̃. Siqui uero abhis om̃ib continet of suum.
& dis ponit sermones suos inuidicio. uerbositaton
reprimit: lingũa temperat uerba moderatur. iste
merito cirtũcisus labus dicit᷑. Serd & qu inquitatẽ
nin excelsũ loquunt᷑. & extendunt ing̨lũ lingũa
suã sicut heretici faciunt: in circũcisi & in mundiꝰ la

Expanded text:
quitur. Si quis vero ab his omnibus continet os suum, et disponit sermones suos in judicio, verbositatem reprimit, linguam temperat, verba moderatur, iste merito circumcisus labiis dicitur. Sed et qui iniquitatem in excelsum loquuntur, et extendunt in coelum linguam sua
Abbreviated transcription (Latin):
obscena corruptione auersȩ sint hęc. c̾ circũ cisio:
qua secła xp̃i aures suorũ cireũeitdit infantum
steretso sunt uures quas inauditorib suis dñs reqͥ¬
rebat dicens Quihabet aures audiendi: aucliat:
Nenio enĩ potest incircũcisis aurib & inmundis. mund
uerba sapientis & ueritatis audire Ueniamus si
uultis: & ad labiorũ circũ cisionẽ Egoputo qđ in¬
cireũcisus sit labi is: qui ñdũ cessauit abstulti le¬
quio. ab scurrilitate: Quibonis derogat: quicrimur. nat̾
ꝑximos: qui instigat lites: quicalumnias miouet:
qui fr̃s interse fałsa loquendo committit: qui uano.

Expanded text:
scena corruptionis aversae sint. Haec est circumcisio qua Ecclesia Christi aures suorum circumcidit infantum. Istae, credo, sunt aures quas in auditoribus suis Dominus requirebat dicens: Qui habet aures audiendi, audiat . Nemo enim potest incircumcisis auribus et immundis munda verba sapientiae et veritatis audire. Veniamus, si vultis, et ad labiorum circumcisionem. Ego puto quod incircumcisus sit labiis, qui nondum cessavit a stultiloquio, a scurrilitate, qui bonis derogat, qui criminatur proximos, qui lites instigat, qui calumnias movet, qui fratres inter se falsa loquendo committi
Abbreviated transcription (Latin):
sationẽ. sũ mã uero actuũ suorũ: refert adunum.
scit eñir : quia om̃s quidẽ currunt. sedunus accipit
palmã Scilicet quicogitationũ uarietatȩ. & insta¬
bilitate mentis: non fuerit multiplex Sedbiblio¬
therã noneragrestib & impolitis sedex quadratis.¬
id ẽ. non ex seculariũ auctorũ. sedex ꝓpheticis atq
apostolicis uoluminib: Ipsi enĩ sunt quideͥuersis¬
cisis: quadnatã continent uitã & exonũ parte
libratã Nã auctores seculariũ librorũ. possunt
quidẽ dici ligna ercelsa & ligna umbrosa Sub¬

Expanded text:
t. Summam vero arcuum suorum refert ad unum. Scit enim quia omnes quidem currunt, sed unus accipit bravium, scilicet qui cogitationum varietate non fuerit multiplex; sed hanc bibliothecam non ex agrestibus et impolitis, sed ex quadratison ex saecularium auctorum, sed ex propheticis et apostolicis voluminibus. Ipsi enim sunt qucisis, quadratam continent vitam, ex omnique parte libratam. Nam auctores saecularium voluminum possunt quidem dici ligna excelsa, non possu
Abbreviated transcription (Latin):
continens sacram̃tũ sic̃ in euangeliis legimus ubi
dicit. quia habens quis centũ oues: ex quib cũ peris&
una. relictis nonaginta & nouẽ immontib descendit
ta nouẽ quȩ non perierant: Hic ergo centenarius
totuis creaturȩ rationabilis numerus. qm̃ nonexse¬
met ipso subsistit sedex trinitate descendit &
longitudinẽ uite. hoc est immortalitalis gratiã
rantiã lapsus: ꝑ agnitionẽ trinitatis restituatur
intrecentis LAitudo quin qua genariũ numerũ
tenet: quinumerus remissioni & indulgentiȩ con¬
secratus.c̾. Sed̾m legẽ enĩ quinqua gesimo anno

Expanded text:
ctum et plenum. Et sicut in Evangelio legimus, ubi dicit: Quia habens quis centum oves, ex quibus cum periisset una, relictis nonaginta novem in montibus, descendit  illam quae perierat. Hic vero centenarius totius creaturae rationabilis numerus, quando non ex semetipso subsistit, sed ex trinitate, descendit, et longitudinem vitae, hoc est immortalitatis gratiam,lapsi sumus, per agnitionem trinitatis restituamur in trecentos. Latitudo quinquagenarium numerum tenet, qui numerus remissioni et indulgentiae consecratus est. Secundum legem enim quinquagesimo anno
Abbreviated transcription (Latin):
dare: Audite ergo quomodo paulus cloctor gen-¬
tiũ infide & ueritate. decircũcisiones inosterio
xpi eccłam docet Uidete inquit concisionẽ de
uidois loquens. ⁊ qui concidunt᷑ in carne. Nos enĩ
sumus ait circũcisio: qui spũ dõserumus: & non
in carne fiduciã habenius hȩc una pauli decircũ.¬
cisione sententia Audi & aliã. Nonenĩ qui in-
manifesto uitdeus. e̾ inquit. neq quȩ manifrste
in carne . ẽ. circũcisio: sed qui iocculto udeus
circũcisione cordis inspũ non littera Nontibi
clignius uidetur talis cireũcisio diconda in scĩs
& anucis dĩ. quã carnis obtruncatio: sedsermo¬
nis nouitas: fortasse nonsolũ uidęos. sed etiã
aliquos fr̃m nr̃orũ leterreat Impossibili a
enũ uidet᷑ paulus p̾sumere: qui circũ cisionem
cordis inducit: quomodo enĩ fieri poterit ut
cireũciclat᷑ menbram. quod internis uiscerib
obtectũ. etiã a conspectib ipsius hominis latet.

Expanded text:
 Audite ergo quomodo Paulus doctor gentium in fide et veritate de circumcisionis mysterio, Christi Ecclesiam docet. Videte, inquit, concisionem, de Judaeis loquens, qui conciduntur in carne. Nos enim sumus, ait, circumcisio, qui spiritu Deo servimus, et non in carne fiduciam habemus . Haec una Pauli de circumcisione sententia. Audi et aliam. Non enim qui in manifesto Judaeus est, inquit, neque quae manifeste in carne est circumcisio, sed qui in occulto Judaeus est, circumcisione cordis in spiritu non littera . Non tibi dignius videtur talis circumcisio dicenda in sanctis et amicis Dei, quam earnis obtruncatio? Sed sermonis novitas fortasse non solum Judaeos, sed etiam aliquos fratrum nostrorum deterreat. Impossibilia enim videtur Paulus praesumere, qui circumcisionem cordis inducit. Quomodo enim fieri potuerit ut circumcidatur membrum quod internis visceribus obtectum, etiam a conspecti
Abbreviated transcription (Latin):
uitiis conuertere se potost areb fluxis. ac pereutitib¬
& caducis. & audire u̾bũ dĩ ac precepta cȩlestia: hic
itra cor suũ arcã salutis ȩclficat: & bibliothecã¬
ut ita dicã intrase diuni consecrat uerbi: longi¬
tudinẽ inea. & latitudinẽ & altitudinẽ. fidem
caritatr̃ & spẽ collocat. fidẽ trinitatis ad longi

Expanded text:
malis convertere se potest a rebus fluxibus et caducis, et audire verbum Dei, et praecepta coelestia, hic intra cor suum arcam salutis aedificat, et bibliothecam intra se divini conferat verbi. Longitudinem in illa, et latitudinem, et altitudinem, et fidem, et charitatem, et spem collocat. Fidem trinitas, et lon
Abbreviated transcription (Latin):
D iebant ergo maiores qđ moyses qui ut deco
scriptura testat᷑ om̃i sapientia agẏptiorũ
fuerat eruditus sed̃m artẽ geom̃e tricam
qua p̃cipue agyptui callent: cubitorũ nume¬
rũ in hoc loco posuit Apud grometras enĩ
ex solido & quadrato uelinsex cubitis unus
tatim deduicat᷑ Quȩ utiq ratio siobseruetur
in huuis arcͥę mensura: inuenient᷑. & longi¬
totius mundi reparanda germina. & uniu̾¬
sarũ animantiũ capere potuerint rediuiua

Expanded text:
iunt namque quod Moyses, qui ut de eo Scriptura testatur omni sapientia Aegyptiorum fuerat eruditus, secundum autem geometricam, quam praecipue Aegyptii callent, cubitorum numerum in hoc loco posuit. Apud geometras enim,ex solido et ex quadrato, vel in sex cubitos unum  Quae utique ratio si observetur in hujus arcae mensura, invenienttotius mundi reparanda germina, et universorum animantium capere potuerint re divina
Abbreviated transcription (Latin):
tere factũ dicit᷑ eo loco fuisse. ut inferiora quę
dix̃ bicamerata infra se haberet. & quȩ dix̃
tricamerata: superiora. aloco ostu inferiora¬
appellata sint. & inde ingressa uniuersa ani-¬
malia ꝑsua quȩq loca. scđm quȩ supra lixi.¬
mus congrua discretione dirempta sint. Uerũ¬

Expanded text:
tradunt, quod eo loco fuisset, ubi inferiora quae dixit bicamerata infra se haberet; et quae dixit tricamerata superiora a loco ostii haberentur; et inde ingressa universa animalia, per sua quaeque loca secundum quod supra diximus, congrua discretione dirempta sunt. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
tã conueniens & congrua arcȩ species dari.
nas. & una inaquis quad rata stabilitate
consistens. uet im pulsu uentorũ. nec impe¬
tu fluctuũ. nec in quietudine animalium
quȩ intrinsecus erant: aut inclinari possit
aut mergi:ł tanta arter

Expanded text:
tam conveniens et congrua arcae species dari, nas, et ima in aquis quadrata stabilitate consistens nec impulsu ventorum, nec impetu fluctuum, nec inquietudine animalium, quae intrinsecus erant, aut inclinari posset, aut mergi. Inter
Abbreviated transcription (Latin):
tmissionis numerũ : in latitudine collo cauit. Nisi
onĩ remissionẽ peccatorũ clonaset credenti.¬
bus: non fuis set ꝑ orbẽ t̾rȩ ecctȩ latitudo¬
Eͥ diffusa T riginta aut̃ altitudinis nume¬
is sumile ut trecenti continet sacramentũ. Qđ
ibi centeni: hoc hic denit̃tio multiplicati fa.¬
unit: Adunũ aut̃ totius constructionis nume
summa reuocat᷑ : quia unus ds̃ pat̃ ex quo om̃ia.
nus dñs. & una eccłs fides. e̾. unũ baptis ma.

Expanded text:
i enim remissionem peccatorum donasset credentibus, non fuisset per orbem terrarum Ecclesiae latitudo diffusa. Triginta autem altitudinis numerus simile ut CCC continet sacramentum. Quod autem ibi centeni, hoc hic deni tertio multiplicati faciunt. Ad unum autem totius constructionis numerum summa vocatur, quia unus Deus Pater, ex quo omnia, et unus Dominus, et una Ecclesiae fides, et unum baptism
Abbreviated transcription (Latin):
tis meȩ & ignorantię nememineris: Quia ergo
primi isti onims motus sccdłia carnẽ prolati in
peccatũ ruunt: merito immorali loco &gyptiorũ
primitiua ponunt᷑. quȩ catenus extingunt᷑. sirtꝰquȩ
uitȩ conu̾̃sio: em̃dotiorẽ dirigat cursũ Sic ergo
manima quã lex diuua aberrorib susceptam
castigat & corrigit: & iam primo genita aegyptiorũ
intelligunt᷑. ẽẽ deleta: nĩi post hȩc omĩa. in ifide

Expanded text:
tis meae et ignorantiae meae ne memineris . Quia ergo tis meae et ignorantiae meae ne memineris . Quia ergo primi isti animae motus secundum carnem prolati, in peccatum ruunt, merito immortali loco Aegyptiorum primitiva ponunt: quae eatenus exstinguuntur, si reliquae vitae conversio emendatiorem dirigat cursum. Sic ergo in anima quam lex divina ab erroribus susceptam castigat et corrigit, etiam primogenita Aegyptiorum intelliguntur esse deleta; nisi post haec omnia, in i
Abbreviated transcription (Latin):
auetorẽ uerberũ senserit & confiteri iam coe¬
perit quia digitꝰ clĩ. ẽ. & parũ quicd agnitionis
acceperit: tune p̃cipue gestorũ suorũ tenebras
uidet: tunc er̃orũ suorũ caliginẽ sentit. Cũq
in hoc uenerit: tunc merebit᷑ ut extinguantur
inea primogenita aegypti Inquo tale aliquid
intelliqi posse arbitror. om̃is anima cũ acł sup¬
plem̃tũ &tatis aduenerit: & uelut naturalis
uiea quȩdã lex eoeperit sua ura defendere. pͥmo
sine clubio motꝰ. scłm desicderiũ carnis ꝓducit
quos ex concupiscentiȩ uelurȩ fomite: uis incen¬
tiua cõmouerit: Unde quasi p̃cipuũ & qđ non
sit cõ mune cũ feteris homiibus: de solo ꝓpħa xp̃o
at aut ꝓferat maligna: elegit bonũ qm̃ prius.¬
quã sciat puer bonũ. aut malũ : resistit malitiȩ.
ut eligat qđ bonũ. ẽ Alius aut̃ ꝓpħa: tamqũa
clesem& ipso loquens dicebat: Delicta uiuentu¬

Expanded text:
auctorem verberum senserit, et confiteri jam coeauctorem verberum senserit, et confiteri jam coeperit quia digitus Dei est, et parum quid agnitionis acceperit, tunc praecipue gestorum suorum tenebras videt; tunc errorum suorum caliginem sentit. Cumque in hoc venerit, tunc merebitur, ut exstinguantur in ea primogenita Aegypti: in quo tale aliquid intelligi posse arbitror. Omnis anima cum ad supplementum aetatis advenerit, et velut naturalis in ea quaedam lex coeperit sua jura defendere, primos sine dubio motus secundum desiderium carnis producit, quos ex concupiscentiae vel irae fomite incentiva commoverit. Unde quasi praecipuum et quod non sit commune cum caeteris hominibus, de solo Christo Prat aut proferat maligna, eliget bonum: quam priusquam sciat puer bonum aut malum, resistet malitiae ut eligat quod bonum est. Alius autem Propheta tanquam de semetipso loquens, dicebat: Delicta juventu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmiles les depellit. stultitiãq ex ea & intellectũ pe.¬
cudib similẽ delet: ꝑ qu̾a homo cũ inhonore es¬
set ñincellex̃. sed cõparatꝰ. ẽ uim̃tis insipientib
& similis factꝰ . ẽ. eis Arguit eiꝰ & ulcera peccato.¬
rũ. atq arrogantiȩ tumorẽ. feruorẽq inea furo.¬
ris extingnit Edhib& post hȩc eciã uoces
filiorũ tonitrui. id ẽ. euangelicas apostolicasq
doetrinas. sed & castigationẽ grandinis admo¬
u&: ut luxuriã uoluptatesq coherreat Aclhi¬
het simul & ignẽ penitentiȩ : ut & ipsa dicat
nonne cor nr̃m erat ardens intra noss Nec
locustarũ abea sublucit exempla : quibus
mordeantur. & depascantur om̃s inquieti
motus eius. & turbidi: quo. & ipsa discat qđ
apłs locet. ut omĩa sua scłm ordinẽ fiant. Ubi
uero sufficient̃ fuerit castigata ꝓmorib & pro
emendatione uitȩ correptione cohercita. cum.

Expanded text:
lis similes depellit: stultitiamque et intellectum pelis similes depellit: stultitiamque et intellectum pecudibus similem per quam homo, cum in honore esset non intellexit, sed comparatus est jumentis insipientibus et similis factus est illis. Arguit ejus et ulcera, peccatorum atque arrogantiae tumorem fervoremque in ea furoris exstinguit. Adhibet post haec etiam voces filiorum tonitrui, id est, evangelicas apostolicasque doctrinas. Sed et castigationem grandinis admovet, ut luxuriam voluptatesque coerceat. Adhibet simul et ignem poenitentiae, tentiae, ut ipse dicat: Nonne cor nostrum erat ardens intra nos ? Nec locustarum ab ea subduxit exempla, quibus mordeantur et depascantur omnes inquieti motus ejus et turbidi: quo et ipse dicat quod Apostolus docet, ut omnia sua secundum ordinem fiant . Ubi vero sufficienter fuerit castigata pro moribus et pro emendatioris vitae correctione coercita, cum
Abbreviated transcription (Latin):
amus in eccłam primitiuorũ: quş adsscripta .ẽ. incelis
Unde & ext̃minator angłs ad huius cemodi ministe.¬
tũ mccte quipareat ilis tantũ: qu utros q postes
Delent᷑ primogeniti xgyptiorũ. sine eos principatus.
& podestates. & mundi huius rectores tenebrarum
ẽ. captiuos duxisse & triũ phas se inligno crucis.
cũ mosticũpectat. lã uero si &iam moralis nob̾
figura tractanda. e̾: dicimus qđ unaquęq anima
in hoc mundo dũ inerrorib uiuit. & in ignoran¬
tia ueritatis: uagẏpto posita. ẽ huic si appro¬
piare coeporit lex dĩ: aquas euertit insangui
nẽ. id .c̃. fluidã & lubricã uuentutis uitã: conu̾¬
tit aclsangunẽ ueteris. uł noui testamenti Ium¬
deinde educit exca uanã & manẽ loquacitatem:¬
& adu̾sũ dei prouidentia. ranarũ similẽ querelã.
Purgat & iam malignas cogitationes eius: & scyni¬
phiũ morlaritati similes calliditatis aculeos dis¬
eutit: Libidinũ quoque morsus cẏnomiȩ spicu¬

Expanded text:
elis. Unde etiam exterminator angelus ad hoc ministerium mittitur, qui parcit illis tantum qui utrosque postes iterum primogenita Aegyptiorum: sive eos principatus et potestates, et mundi hujus rectores tenebrarum est, captivos duxisse, et triumphasse in ligno crucis ata sunt. Jam vero si etiam moralis nobis figura tractanda est, dicemus quod unaquaeque anima in hoc mundo dum in erroribus vivit et in ignorantia veritatis, in Aegypto posita est. Huic si appropinquare coepid est fluidam et lubricam juventutis vitam convertit ad sanguinem Veteris vel Novi Testamenti. Deinde educit lex ex ea vanam et inanem loquacitatem adversum Dei providentiam, ranarum querelae similem. Purgat etiam malignas cogitationes ejus, et sciniphum mordacitati similes calliditatis aculeos discutit. Libidinum quoque morsus cynomyiae spicu
Abbreviated transcription (Latin):
tur nascentia uitiorũ: Dat & ignẽ: sciens. ẽẽ. spinas &¬
tribulos. quos debeat ignis ille depasci  dequo dicit dñs.
in loco fit mentio: puto ꝑ hoc genus plagȩ. dissidentis
sẽꝑ. ase & discor dantis humani generis inconstantiam
confutari: Locusta enĩ cũ rege ñ habeat. sic̃ scriptura
dicit: una acie orlinatũ ducit exercitũ homines uͦ
cũ rationabiles adõ facti sunt: neq sem& ipsos ordi¬
nate regere potuer̃: neq clĩ regis patient̃ modera-¬
mina ꝑtulerẽ: Nona plaga tenebre sunt: si ue
ut mentis eorũ cȩcitas arguat᷑: siue ut indelligant
eliuinȩ dispensationis & ꝓuidentiȩ obscurissim as
exalus adserentes. inerassas. & palpabiles errorũ¬

Expanded text:
tur nascentia vitiorum: dat et ignem, sciens esse spinas etur nascentia vitiorum: dat et ignem, sciens esse spinas etin loco fit mentio, putatur a quibusdam per hoc genus plagae dissidentis a se et discordantis humani gedesignari. Locusta enim cum regem non habeat, sicut Scriptura dicit, una acie ordinatum ducit exercitum : homines vero cum rationabiles a Deo facti sint, neque semetipsos ordinate regere potuerunt, neque Dei regis patienter moderamina pertulerunt. Nona plaga tenebrae sunt: sive ut mentis eorum caecitas arguatur, sive ut intelligant divinae dispensationis et providentiae obscurissimas ex aliis asserentes, in crassas et palpabiles erroru
Abbreviated transcription (Latin):
uecorclia in hoc arguit᷑ stultitioq mortaliuĩ. quitanquam
in rationabilia pecora. ceultũ & uocabulũ dĩ imposuerunt
figaris: non solũ hominũ. sed & pecudũ. ligno. & lapi¬
dib in pressis: ammonẽ. iouẽ. inaricte uenerantes:
& aiubẽ incane: apẽ quoque colentes intauro: Ce-
tũ credebant inesse. diuunũ: in his uider miseranda sup¬
plicia Ulcera quoq post hȩc & uesioe cũ feruore: sexto
inuerbere ꝓducuntur Et uidet᷑ michi: qđ mulceribus
arguatur dolosa & furulenta malitia Inuesieis: tu¬
mens & inflata suꝑbia. Inferuore: ire acfuroris insa¬
nia: huc usq ꝑ errorũ suorũ. figuras : mundo suppli¬
cia tẽperantur post hȩc uero uerbera ueniunt de suꝑ¬
discurrons in grandine Uide tẽp fram̃tũ diuine correc¬
tionis Nonconsileatio uerberat: seddat uoces. & doc¬
trinã cg̨litus mittit: ꝑ quã pos sit culpã suã castigatus
ognoscere: Dat & gindinẽ: ꝑ quã tenera aclhuc uasten¬

Expanded text:
Vecordia in hoc arguitur, stultitiaque mortalium, qui, tanquam irrationabilia pecora, cultum et vocabulum Dei imposuerunt figuris, non solum hominum, sed et pecudum, ligno et lapidibus impressis, Ammonem Jovem in ariete venerantes, et Anubem in cane, Apin quoque colentes in tauro, et tum credebant inesse divinum, in his viderent miseranda supplicia. Ulcera post haec et vesicae cum fervore, sexto in verbere producuntur: et videtur mihi, quod in ulceribus arguatur dolosa et prurulenta malitia, in vesicis tumens et inflata superbia, in fervore irae ac furoris insania. Huc usque per errorum suorum figuras mundo supplicia temperantur. Post haec vero verbera veniunt de supdiscurrens in grandine. Videte temperamentum divinae correptionis. Non cum silentio verberat; sed dat voces, et doctrinam coelitus mittit, per quam possit culpam suam mundus castigatus agnoscere: dat et grandinem, per quam tenera adhuc vasten
Abbreviated transcription (Latin):
uincise simula bit & decerlere: si forte ꝑ hoc negli¬
gentiores nos efficiat adcertañ Sed & pęnicentẽ
simulabit. & de p̃cabit᷑ nos cliscedere quidẽ: sed
non longe discedere lt nos esse sibi aliqua
ex parte uicinos: uult nos a suis finb: non longe dis¬
cedere Sel nos nisi abeo longuis recedamus. & tran¬
seamus mare. & dicamus quantũ int̃ iacet ortus
aboccasu. elonguabit anobis iniquitates nr̃as:
rum: & pharaonẽ cũ exercitu suo. tam qũa plum¬
bũ demergat inaqua ualidis sima Nos aut̃ li¬
berati. cũ gaudio & exultatione hunnũ cantemus
dño: loriose enĩ honorificatꝰ est : Tui.ẽ honor &

Expanded text:
vinci se simulavit et cedere; si forte per hoc neglivinci se simulavit et cedere; si forte per hoc negligentiores nos efficiat ad certamen. Sed et poenitentiam simulabit et deprecabitur nos discedere quidem, sed non longe discedere. Vult nos enim esse sibi aliqua ex parte vicinos; vult nos a suis finibus non longe discedere, sed nos nisi ab eo longius recedamus et transeamus mare, et dicamus: Quantum interjacet ortus ab occasu, elongavit a nobis iniquitates nostras, rum, et Pharaonem cum exercitu suo tanquam plumbum demergat in aqua vehementissima. Nos autem liberati cum gaudio et exsultatione hymnum cantemus Domino. Gloriose enim honorificatus est, e
Abbreviated transcription (Latin):
ingredi de bemus. adultima quȩstionũ loca sedoc¬
cnrrendũ nob̾.ẽ. adu̾sario: & occur rendũ adaquas
suas Aquȩ enĩ suȩ: sunt auctoros gentiliũ philoso¬
phorũ: Ib̾i ergo nobis primo disputare uolentib.
orcurrendũ .ẽ ut ipsos arguamus & ipsos erras sẽ
doceamus. Post hoc iã in grediendũ nobis ẽ. & ad
interiora certaminis Dicit enĩ & dñs. uisi quis
prius alligauerit fortẽ: non potest introire indo¬
mũ euis. & uasa eius diripere Prius ergo nob illi.¬
gandus . ẽ. fortis. & questionis uineulis constriiquen¬
cdus: & ita intro eundũ ad diripienda uasa eiꝰ. &
berandas anmas quas deceptionis fraude pos se¬
derat Quod eũ sȩpius fecerimus. & stecerimus
contra ipsũ: steterunus eo modo quo apłs dicit. State
ergo succineti lumbos ur̃os inueritate. Et iteru̾m.
S tate indño & iurilit̃ agite: Cũ g hoc modo steterinꝰ
adusũ ipsũ: ille artifex antiquus & callidus. & iam

Expanded text:
ingredi debemus ad ultima quaestionum loca; sed ocingredi debemus ad ultima quaestionum loca; sed occurrendum nobis est adversario, et occurrendum ad aquas suas. Aquae enim suae sunt auctores gentilium philosophorum. Ibi ergo nobis primo disputare volentibus occurrendum est ut ipsos arguamus, et ipsos errare doceamus; post hoc jam ingrediendum est nobis ad interiora certaminis. Dicit enim Dominus: Nisi quis prius alligaverit fortem, non potest introire in domum ejus, et vasa ejus diripere . Prius ergo nobis alligandus est fortis, et quaestionum vinculis constringendus: et ita introeundum ad diripiendum vasa ejus, et liberandas animas quas deceptionis fraude possederat. Quod cum saepius fecerimus, et steterimus contra ipsum, steterimus autem eo modo quo Apostolus dicens: State ergo succincti lumbos vestros in veritate ; et iterum: State in Domino et viriliter agite ; cum ergo hoc modo steterimus adversus ipsum, ille artifex antiquus et callidus etiam
Abbreviated transcription (Latin):
fundũ:. Sane qđ insuperiorib obseruauimus. que¬
dã ꝓdigia ꝑ aaron. quȩ dã ꝑmoysen. quȩdã uero
ꝑ ipsũ dnm ministrata: intelligi eatenus possunt.
ut agnoscamus inquibus cdã ꝑsacrificia sacerdotũ.
& obsecrationes pontificũ. nos esse purgandos: qq
aaron cle signat. ꝑsona. Inquibus dã uero ꝑscientiã
diuinȩ legis em̃dandos: ut moş si designat officiũ.
naluis aut̃ sine dubio quȩ difficiliora s̃: ipsius clnĩ
egere uirtutẽ Sedne illud quidẽ putandũ ẽ nobis
inanit̃ obseruandũ qd primo quidẽ moyses ñ in.¬
trat adpharaonẽ: sed occurrit ei exeunti aclaquas
post modũ uero intrat adeũ: Post hoc iͥnitrat. sedac¬
cersitus aecedit: Et inboc ita arbitror intelligi
posse Qđ siune nobis inu̾bo dĩ & religionis assertio.¬
ne. certam̃ .ẽ. adu̾sũ pharaonẽ: siue etiã ob sessas
abeo anrmas. de potestate eius conamͣ eripere. & est
nob̾ ndis putione luctam̃: nonstatĩ prima fronte

Expanded text:
 in superioribus observavimus quaedam prodigia per Aaron, quaedam per Moysem, quaedam vero per ipsum Dominum ministrata, intelligi eatenus possunt ut agnoscamus in quibusdam per sacrificia sacerdotum et observationes pontificum non esse purgandos, quod Aaron persona designat; in quibusdam vero per scientiam divinae legis emendandos, quod Moysi designat officium; in aliis autem sine dubio quae difficiliora sunt, ipsius Domini aegre virtute. Sed ne illud quidem putandum est nobis inaniter observatum quod primo quidem Moyses non int at ad Pharaonem, sed occurrit ei exeunti ad aquas, postmodum vero intrat ad eum. Post haec nec intrat, sed accersitus accedit et in hoc ita ut arbitror intelligi posse, quod sive nobis in verbo Dei et religionis assertorem certamen est adversum Pharaonem, sive etiam obsessas ab eo animas, de potestate ejus conamur eripere, et est nobis in disputatione luctamen, non statim in prima fronte
Abbreviated transcription (Latin):
elenita qͣsi necdũ descendit ap̃s: ⁊ nos baptisino suo laue¬
rit a legalib iicus in euangłicã ꝓfectionẽ. Iecirco dili¬
gentiꝰ attenlamꝰ si qͣndo legẽ leginꝰ ⁊ ꝓpł̃ia: ne in

Expanded text:
elementa, quasi nondum descenderit Christus, et nos baptismo suo laveelementa, quasi nondum descenderit Christus, et nos baptismo suo laverit a Legalibus initiis in Evangelicam perfectionem. Idcirco diligentius attendamus, si quando Legem legimus, e
Abbreviated transcription (Latin):
in alisconsis Si audio legẽ. aut occulte audior. aut ñ
occulte. Indeus qr legẽ ñ audit occulte in manifesto cu¬
cũcidit᷑. nesciens eũ qui in manifesto circũcidat᷑ iudeũ
ñ ẽẽ. neq eã quȩ in palã ÷ in carne circũcisioiẽ. Qui
aut̃ auditor ÷ circũcisionis occulte: in occulta circũciditꝰ᷑.
Q ui audit legẽ occulte de misteriis paschȩ: oue uescitur
ĩibi dĩ uere cibũ eeͣ. uescit᷑ eã occulte: qͥppe de pascha
audiurt. At uͦ miserabilis iudeiis iccirco dnm iłim int̾¬
fecit. ⁊ usq in p̾sentẽ diẽ reus ẽ. mortis eiꝰ. qr ñ audit
occulte legẽ ⁊ ꝓpħo ᷤ Si qͣndo legis de atimis potes
audire occulte: potes audire manifeste Quicũq dͥe
uob̾ ꝓpe. qͥ ꝓpe ẽ. pascha azina celebrauerit. id ÷ atima
hȩc corporalia nr̃a. audiuit in andatũ dicens nͥ audie¬
ritis occulte. plorabit anima ur̃a. Et de sabbo quȩdã
mulerculȩ ñ audientes ꝓpħam. ñ audiunt occułte s

Expanded text:
in absconsis . Si audio legem, aut occulte audio, aut non occulte. Judaeus quia Legem non audit occulte, in manifesto circumciditur, nesciens 834 eum qui in manifesto circumciditur, Judaeum non esse, neque eam quae in palam est in carne circumcisionem. Qui auditor est autem circumcisionis occultae, et in occulto circumciditur. Qui audit Legem occulte de mysteriis Paschae, ove vescitur Verbi Dei vere cibum eerabilis Judaeus idcirco Dominum Jesum interfecit, et usque in praesentem diem reus est mortis ejus, quia non audivit occulte Legem et prophetas. Si quando leges de azymis potes audire occulte, potes audire manifeste. Quicumque de vobis prope quippe est Pascha azyma celebraverit, id est, azyma haec corporalia, non audivit mandatum dicens: Nisi audieritis occulte, plorabit anima vestra. Et de sabbato quaedam mulierculae non audientes prophetam, non audiunt occulte, se
Abbreviated transcription (Latin):
anteꝗͣ contenebrescat. ⁊ anteꝗͣ offendant pedes uii¬
etiã si contenẽbrescat sustineatis. ⁊ lum̃ uos suscipiat
Alios uͦ dicat nescio pͥmũ recte an ꝑperã. qr ⁊ hi qui
offendunt suꝑ mantes tenebrosos expectantes aliqͣndo
miscđiȩ lumen. hoc enĩ indet᷑ ostend̾e ⁊ sustinebitis
in lumen Si aut̃ uenerit ad montes tenebrosos.
uide qͥd ibi inuemat. ⁊ illic u̾bra mortis ubi tendirosi
montes. ubi ulira martis ex ipsis mantib ꝓcreata: &
ponent᷑ in tenebris. et nͥ audieritis occulte. plorabit¬

Expanded text:
antequam contenebrescat, et antequam offendant pedes vesetiamsi contenebrescat, et sustineatis lumen, vos suscipiat. Alius vero dicat, nescio utrum recte an perperam, quia et hi qui offendunt super montes tenebrosos, exspectant aliquando misericordiae lumen. Hoc enim videtur ostendere: Et sustinebitis in lumen. Si autem quis venerit ad montes tenebrosos, vide quid ibi inveniat. Est illic umbra mortis, ibi tenebrosi montes, ibi umbra mortis ex ipsis montibus procreata. Et ponentur in tenebras. Et nisi audieritis occulte, glor
Abbreviated transcription (Latin):
dici. fundanit̃a eiꝰ i montib sc̃is Montes aut᷑ tenebro¬
bros st̃. qͥ erigunt᷑ adũsis scientiã di : abulis mons
tenebrosis ÷. Frincipes scłi hiiꝰ qͥ destruunt᷑: montes
lunatico qͥppe demonio sibi questio incid̾at᷑. ⁊ dicen¬
tib discipłis ñ potuimꝰ eicere illud: respondit saluator.
Si habueritis fidẽ sic̃ gͣnũ sinapis. diceretis monti isti de
offendunt ñ offendunt suꝑ montes lucentes. s super̃
montes tenebrosos. si fuerit cũ zabulo ⁊ angłis eius
montib tenebrasis. ⁊ sustinebitis in lumen. Dotest qͥdẽ

Expanded text:
dici: Fundamenta ejus in montibus sanctis . Montes tenebrosi sunt qui eriguntur adversus scientiam Dei . Zabulus mons tenebrosus est. Principes saeculi hujus qui destruuntur, montes lunatico quippe daemonio sibi quaestio inciderat: et dicentibus discipulis: Non potuimus ejicere illud, respondit Salvator: Si habueritis fidem ut granum sinapis, dicetis monti isti, de offendunt, non offendunt super montes lucentes, sed super montes tenebrosos, si fuerint cum zabulo, et angelis ejus mon
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͣndo hc grex dm̃. Et qr se indignos idicauerunt
sabute: conĩ̾sus ẽ. sermo dm ad gs. Si gͦ grex ille contritꝰ:
nos olester qͥ contͣ nat᷑am inserti sumꝰ in bonã oliuã
patarcharũ. ñne plus debemꝰ uereri. ne ⁊ iste grex
dñi conterat᷑e futum qͥppe ẽ. ut aliqͣndo ⁊ istẽ grex
conterat᷑. iuxta illud qđ a saluatore pdictũ ÷. cum
multiplicate fuerint iniqͥtates. tc̃ refrigescet caritaᷤ

Expanded text:
it grex Domini: et quia indignos se judicaverunt salute, conversus est sermo ad gentes. Si ergo grex ille contritus est, et nos oleaster, qui contra naturam inserti sumus in bonam olivam patriarcharum, nonne plus debemus vereri, ne et iste grex Domini conteratur? Futurum quippe est, ut aliquando et iste grex conteratur, juxta illud quod a Salvatore dictum est: « Cum multiplicatae fuerint iniquitates, tunc refrigescet
Abbreviated transcription (Latin):
cũ legunt᷑ in euangłio. ⁊ ẽ. auditor extͣneus. ñ po¬
test ead occulte auhre. Si uͦ auditor fuerit apłs ⁊ imiꝰ
de obscuritate parabolȩ. ⁊ int̾p̃tat᷑ ei: fit auditor in¬
telligens euangłium. Audit eã occulte. ut ñ ploret
amina eiꝰ. Forũ qͥppe qͥ occulte ñ audiunt. plorabit
anina Quã adimirande ñ ait plorabitĩ nͥ occulte
audientis. uerũ plorabit anima ur̃a. Est qͥppe solius
animȩ fletꝰ. Et foisitan iste sit de qͦ saluator dicit Ibi
crit fletꝰ ⁊ stridor dentni. Illa qͦq cõminatio quare¬
dentib luctũ lacͥmasq deñciat : De hoc fietu ẽ.

Expanded text:
cum leguntur in Evangelio, et est auditor extraneus, non potest eas occulte audire. Si vero auditor fuerit Apostolus, ede obscuritate parabolae, et si interpretatus ei sit quae audivit, intelligens Evangelium audit ea occulte, ut non ploret anima ejus. Eorum quippe, qui occulte non audiunt plorabit anima. Quam admirande non ait: Plorabitis, nisi ocaudieritis, verum « plorabit anima vestra. » Est quippe solius animae fletus, et forsitan iste sit de quo Salvator dicit: « Ibi erit fletus et stridor dentium . » Illa quoque comminatio, qua ridentibus luctum lacrymasque denuntiat, de h
Abbreviated transcription (Latin):
głificandꝰ ẽ. dñs. Glifica cũ in castitate ⁊ iusticia. be¬
neficientia. głifica eũ in fortitudine. patientia. pie¬
tate. sapientia. cęt̾isq uirtutib Sic aut̃ głifican¬
tus ẽ. ds. Si contͣria intulero. nolo me arbi tremi
in blasphemare: exhibeo qͥppe script᷑am sensus mei testẽ.
qͦmͦ castus glificet. luxiniosus in honoret dm̃ tẽplum emĩ
eiꝰ qͣsi nabũchodonosor destruit atq corrupit. ⁊ scd̾m¬

Expanded text:
ficandus est. Clarifica eum in castitate, justitia, beneficentia: clarifica cum in fortitudine, patientia, pietate, sapientia, caeterisque virtutibus: sic autem clarificandus est Deus. Si contraria intulero, nolo me arbitremini clarificare, sed blasphemare. Exhibebo quippe Scripturam sensus mei testem, quomodo castus glorificet, luxuriosus inhonoret Deum. Templum enim ejus quasi Nabuchodonosor destruit atque corrumpit, et s
Abbreviated transcription (Latin):
aut̾ sepe in accła accedentia possumꝰ considerare
Peccauit qͥspiã. ⁊ post peccatũ postulat cõmunionẽ. Si ei
⁊ laxatis freñs scelerib pandit᷑ uia. sin uͦ cũ iationabili
rauerit popłi dannũ in umꝰ uenia. haut dubiũ ẽ.
qͥd faciat: eicit unũ de xccła. ut multos saluet inco¬
lumes. Age nõ consida mͥ ⁊ medicũ. si cessauerit a
sectione eiꝰ inilneris qđ secandũ ÷ si ñ usserit ia qđ
indiget cauterio. udelicet ꝓpt̾dolones qͥ ex talib re¬
meduis consecunt᷑. Quomͦ crescat infirmita. ⁊ m deteriꝰ
uetĩus exuberet: si tͦ ut ita dicã temerariꝰ ad uulinis
sętor accesserit. ⁊ in usserit plagã. curat eũ qͥ secat᷑ &
urt᷑. qi paululiĩ seueritatis assũpsit. licet usus fuerit
oispensat. Et cũ hoc ꝓuideat qͥdͥ um cõmgdũ sit: multo
inagis ꝓindet qͥd toto mundo conducãt. Hominibus
uniuersis. ꝓ indet qͥdẽ ⁊ ea quȩ um erpediunt. uerũ ne¬

Expanded text:
aepe accidentia possumus considerare. Peccavit quispiam, et post peccatum postulat communionem: si ei  laxatis frenis sceleribus panditur via: sin vero cum ratiraverit populi damnum in unius venia, haud dubium est quin faciat ejici unum de Ecclesia, ut multos salvet incolumes. Age nunc considera mihi et medicum, si cessaverit a sectione ejus vulneris, quod secandum est, si non usserit id, quod indiget cauterio, videlicet propter dolores qui ex talibus remediis consequuntur, quomodo crescat infirmitas, et in deterius veternus exuberet. Si vero ut ita dicam temerarius ad vulnus sector accesserit, et inusserit plagam, curat eum qui secatur et uritur, quia paululum severitatis assumpsit, licet visus fuerit ia ubique dispensat. Et cum hoc provideat, quod uni commodum sit, multo magis providet quid toti mundo conducat et hominibus universis. Providet quidem et ea quae uni expediunt, verum
Abbreviated transcription (Latin):
capitulũ si de euangłio sup̃serunꝰ exẽplũ qđ ita contexita
Oꝑamin doner dies ȩ ueniet nox qͣndo nullus potest oꝑari
Diem ibi scłm istũ ncupauit. Et necessario apposui ibi: sc̃io qp
in aliis locis dissonantiã p̾sentib ex diei uocabulo sigrifiem
Diẽ itaq ñcupauit scłm istud tenebraᷤ uͦ ⁊ noctẽ consũmato
pares post consũmationẽ mundi lugubre illud qđ passurl
uinu̾sũ pene hominũ genꝰ ꝓ his quȩ peccauit: uidebis a
tenebre occupat᷑a sint onĩa. ⁊ nullus sit qͥ possit inille
tẽpore głificare diñ. Siqͥdẽ ⁊ iustis i isaia nibetͤ. Uadẽ

Expanded text:
capitulum, si de Evangelio sumpseris exemplum, quod ita contexitur: Operamini donec dies est, venit nox quando nullus potest operari . Diem ibi saeculum istud nuncupavit, et necessario apposui ibi. Scio quippe in aliis locis dissonantia praesentibus ex diei vocabulo significari. Diem itaque nuncupavit saeculum istud, tenebras vero et noctem, consummationem deres post consummationem mundi lugubre illud, quod passurum est universum pene hominum genus pro his quae peccavit, videbis quomodo tenebrae occupaturae sint omnia, et nullus possit in illo t
Abbreviated transcription (Latin):
rebor ab intitũ ecrũ eͤ Quomꝰ potest ste bonꝰ ese
Accipiã gͦ exẽplĩ iudicis boni ꝓ utilitate cõmum qͥb da
ñ miserentis. ut ꝑspicere possimꝰ qͦmͦ multis parcens.
mẽbro ñ parcere: ut m̃bris om̃ib parcat Uerbi
grã dictũ sit. habeat uidex ꝓpositũ qͥetẽ ciuitati⁊ pacẽ
genti cui p̃sidet. ꝓuiderx huic si offerat᷑ homicida
hionesta forma. & tate satis integrę. ex ahio latere mat̾
sparsis crinib dep̾cet᷑ ut senectutis suȩ misereat᷑. ex
alio uxor ne uirũ suũ int̾ficiat lacͥmabili uoce de¬
ploret. circũstent ⁊ paruuli lib̾atio orbis fut᷑i: qͥd
faciat uidex. miscrebit᷑ latronis. an ñ hoc qͦd in
cõmune expedit ciuitati: Si misertꝰ fuerit: reu̾tet᷑
honncida ad pristinuĩ scelus Sin uͦ in iudiciaria
seueritate ꝑmanserit. unꝰ homo int̾ibit: ⁊ uniu̾so popło

Expanded text:
rebor ab interitu eorum. Quomodo potest iste bonus esse? Accipiam ergo exemplum judicis boni pro utilitate communi quibusdam non miserentis, ut perspicere possimus, quomodo multis parcens umembro non parcere, ut membris omnibus parcat. Verbia dictum sit: Habeat judex propositum, quietem civitati, et pacem genti, cui praesidet, providere. Huic si offeratur latro honesta forma, aetate satis integer, ex alio latere mater expansis crinibus deprecetur, ut senectutis suae misereatur, et ex alio uxor ne virum suum interficiat, lacrymabili voce deploret, circumstent et parvuli liberi cito orbi futuri: quid faciet judex? miserebitur latronis, annon? quid in commune expedit civitati? Si misertus fuerit, revertetur homicida ad pristinum scelus: sin vero in judiciaria severitate permanserit, unus homo interibit, et universo populo
Abbreviated transcription (Latin):
eos uͦ qͥ ñ penitꝰ recesser.s. cũ sint peccatores. ⁊ indigni
iudicent᷑ calice noui testaniti. ⁊ faciant sepe bona oꝑa. sep
contͥria: bibentes calicẽ mero mixtũ. Inclinauit enĩ dñs
ex hoc in illud qͥa ÷ qđ ait ex hoc in illude duo po¬
in una manu dni Sm aut̃ pateris aliqͥd audentiꝰ me
mixto ⁊ melinauit ex hoc in illud. id÷ de eo qͥ erat
in dextera in illi qͥ in sinstra continebat᷑. Neq enimn
potes bomorũ tantũ calicẽ bibere. qͣs bona tantũmͦ
gessisti. Iecirco inclinauit ex hoc in illud. ut iuxta
cõpensationẽ oꝑũ tuorũ misceat᷑ tͥ suppliciũ a quatus
seu miseratiꝰ.⁊ scđ̾m merita tua aut obtundit᷑ irȩ di¬
uinȩ aculeus aut exacuat᷑. Si uͦ bonꝰ fueris. ⁊ dĩ minli¬
ta obseruaueris: attende qͥd doica Calicẽ salutaris a¬

Expanded text:
 cum sint peccatores, et indigni judicentur calice novi Testamenti, et faciant saepe bona opera, saepe contraria, bibentes calicem mero mixtum. Inclinavit enim Deus ex hoc in illud. Quid est quod ait, ex hoc in illud? duo pom operum in una manu Domini. Sin autem pateris aliquid me audacius mixto, et inclinavit ex hoc in illud: id est de eo qui erat in dextera, in illum qui in sinistra continebatur. Neque enim potes bonorum tantum calicem bibere, quasi bona tantummodo gessisti. Idcirco inclinavit ex 824 hoc in illud, ut juxta compensationem operum tuorum misceatur tibi supplicium aquatius, seu meracius, et secundum merita tua, aut obtundatur irae divinae aculeus, aut exacuatur. Si vero bonus fueris, et Dei mandata servaveris, attende quid dicas: Calicem salutaris a
Abbreviated transcription (Latin):
potuerant sermo conuerti. dolgib ⁊ torm̃tis ad se re¬
re ⁊ fagellu em̃dabis ierłm. Ut gͥ crescat dolor penȩ
comripientis. hi qͥ corripnunt᷑ ab mince separant᷑. Quodam¬
modo leuiꝰ fit suppliciũ si plures st̃ in eode loco contituti:
ut suis se consolent᷑ alloqͥis. Si aut̃ necesse ẽ. alia qͦq rationẽ
drusioriis malorũ introducere. etiã hanc exhibebinius.
ali cũ sunl fuerint. ea quȩ mala st̃. cogitant: ⁊ in
pristina neqͥtia ꝑseuerantes. augent peccata peccatis.
qͦmͦ e contͣrio boni cũ simul fuerint. de hon estis yeb¬
sermocinant᷑. Dissoluit᷑ gͦ ⁊ ad nichilũ deducit᷑ neqͥ
cogitatio cũ ñ habuerit allocutionẽ ult̾ns nequioru.
ecirco ꝑ cdispensationẽ dĩ ꝓuidet᷑ pessimos a pessimi
separi.Iustũ qͦꝗ ⁊ cõmodĩ: ut a pristinis scelerib ipsa
solitadine ⁊ penuria consortu aliqñdo desistant. Hec de

Expanded text:
potuerunt sermone converti, doloribus, tormentis, ad id repotuerunt sermone converti, doloribus, tormentis, ad id rerem et flagellum emendabis Jerusalem. Ut igitur crescat dolor poenae corripientis, ii qui corripiuntur, ab invicem separantur. Nam quodammodo levius fit supplicium, si plures in eodem loco constituti, mutuis se consolentur alloquiis. Si autem necesse est aliam quoque rationem divisionis malorum introducere, etiam hanc exhibebimus. Mali cum simul fuerint, 826 ea quae mala sunt cogitant, et in pristina nequitia perseverantes, augent peccata peccatis: quomodo econtrario boni cum simul fuerint, de honestis sermocinantur. Dissolvitur ergo, et ad nihilum deducitur nequam cogitatio, cum non habuerit allocutionem alterius nequioris. Idcirco per dispensationem Dei providetur, pessimos a pessimis separari, in suum quoque commodum, ut a pristinis sceleribus ipsa solitudine et penuria consortii aliquando desistant. Haec de
Abbreviated transcription (Latin):
intelligere ẽ. quęda axcła pͥmitiuonũ. eoꝵ scibcet
qͥ senpti st̃ in cęlestib. ubi mons syon ⁊ critad in¬
uentis dĩ ierłm cęlestis. beati qͥ illuc congregabunt᷑.
peccatores aut̃ diuident᷑ ab mincẽ. ut etiã in hoc
excruciatione pant torqueant᷑. Scio qͦsdã reges
eos qͥ imꝑio suo insidiati st̃. ad desertas insulad
deportare solitos. ꝓ magnis suppliciis hoc iube.
ne in uno loco exilii pemiriã sustineant: in aliã
oibis partẽ uxor. in aliã lib̾i ext̃minant᷑. ut ne in
calamitatib qͥdẽ suis ꝑfruant᷑ solatio aut mater
filii. aut fr̃ fr̃is. Simili modo ⁊ peccator ꝑ qͣndã dis¬
pensationẽ di maiora sollicitudinis torm̃ta ꝑpetit᷑
si sol in exibũ rediget᷑. ut enĩdatꝰ in statũ pristimĩ
redeat. Et qͦmͦ tii ꝓpinqͦs ł lib̾os tuas ñ fortuita
nec irrationabili coherces ira .s. ꝑ uerba reducere
queris ab errore in quẽ incubuerit. sic ds̃ cos qͥ ñ

Expanded text:
mitivorum, eorum scilicet qui conscripti sunt in coelestibus, ubi mons Sion, et civitas viventis Dei Jerusalem coelestis, beati qui illuc congregabuntur. Peccatores autem dividentur ab invicem, etiam in hoc ut excruciatione pariter torqueantur. Scio quosdam reges, eos qui imperio suo insidiati sunt, ad desertas insulas deportare solitos, pro magnis suppliciis hoc jubere, ne in uno loco exsilii penuriam sustineant. In aliam orbis partem uxor, in aliam liberi exterminantur, ut ne in calamitatibus quidem suis perfruantur solatio, aut mater filii aut frater fratris: simili modo et peccator, per quamdam dispensationem Dei, amariora solitudinis tormenta perpetitur, si solus in exsilium relegetur, ut emendatus in statum pristinum redeat. Et quomodo tu propinquos vel liberos tuos non fortuita nec irrationabili coerces ira, sed per verbera reducere cupis ab errore in quem incubuerant: sic Deus eos qui non
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ ob incia nascit᷑. aufert ea. abstulit parit̾ ⁊ causas ꝓin¬
dentiȩ destruendȩ: Rursuĩ enĩ ac deorsũ qͥ adu̾sum
ndentia disputant. hȩc dicunt. Quare tanti ad ul¬
eri. qͣre tanti molles. qͣre tanti sacrileitĩ. qͣre tanti
mreligiosi st̃: Atq ita cõtumelias in ꝓiidentiã. &
Fensas in dm̃. ⁊ criminationes in creatorẽ peccatores
enerant. ex qͥb liqͥdo apparet alioꝰ dare głam deo.¬

Expanded text:
 pariter et causas providentiae destruendae sursum ac deorsum. Qui adversum providentiam disputant, haec dicunt. Quare tanti adulteri? quare tanti molles? quare tanti sacrilegi? quare tanti irreligiosi sunt? Atque ita contumelias in providentiam, et offensas in Deum, et criminationes in Creatorem peccatores generant. Ex quibus liquido apparet alios dare Deo