comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tes iam fame alonge marites
conspexissent. que gens cunctis
pene nationib feris immanior
ato crudelior ẽ. Non enim eos
ad effusionem sanguinis ut ñ¬
nullas gentes desiderium prede.
sed sola ferocitas mentis instigat:
eisq contra naturam feritatis
sue cum panib occurrissẽt: unꝰ
ex eis subueniente discretione ue¬
lut a dño sibi porrectos cũ gau¬
dio et gr̃arũ actione suscepit. aliꝰ¬
dũ de longinquo tempore in an¬
set. et reuelationib eiꝰ innume¬
ris sepe deceptus. credidit nunti¬
um esse iusticie. Nam exceptis his
etiam ꝑ om̃s noctes in cella eius
lumẽ abq ullius lucerne p̾bebat
offitio. Ad extremũ iubetur a de¬
mone ut deo filium suum qui
cũ eo pariter in monasterio com¬
manebat offerret. ut scilicet hoc
dens puer cultrũ extra consuetud̃i¬
nem acuendo p̾parare. et uincula
gio sceleris futuri ꝑterritus aufu¬
ter in cella retrusus exegerat: Q ader
tremũ diabolicis reuelationib sõp¬

Expanded text:
tes iam fame a longe Mazices conspexissent quae gens cunctis paene nationibus feris inmanior atque crudelior est: non enim eos ad effusionem sanguinis, ut nonnullas gentes, desiderium praedae, sed sola ferocitas mentis instigat eisque contra naturam feritatis suae cum panibus occurrissent, unus ex eis subueniente discretione uelut a domino sibi porrectos cum gaudio et gratiarum actione suscepit, ui dum longo tempore daclaritate, reuelationibus eius innumeris saepe deceptus credidit nuntium esse iustitiae ? nam exceptis his etiam per omnes noctes in cella eius lumen absque ullius lucernae praebebat officio. ad extremum iubetur a daemone, ut deo filium suum qui cum eo pariter in monasterio commanebat offerret, ut scilicet hoc dens puer cultrum extra consuetudinem acuendo praeparare et uincula gio sceleris futuri perterritus aufuter in cella retrusus exegerat, ita est ad extremum diabolicis reuelationibus som
Abbreviated transcription (Latin):
quendam habitu uenatorio ue¬
nientem subito conspexisse. Qui
miratus quod uir tante opini¬
onis ac famne ad tam ꝓna et hu¬
milia se oblectamenta submit¬
teret:Tu ne es inquit ille iohes
occuparis: Cui beatus iohannes.
At ille. Arcus ait. Et cur in qͥt
non eum tentum semꝑ ubiq
confers: Cui ille respondit. Nõ
oportet. ne iugi curuamine ri¬
goris fortitudo laxata mollescat

Expanded text:
quendam ritu ad se uenatorio uenientem subito conspexisse. qui miratus quod uir tantae opinionis ac famae ad tam parua et humilia se oblectamenta submitteret, tune es, inquit, ille Iohannes; occuparis ? cui beatus Iohannes: at ille: arcus, inquit. et cur, ait, non eum tensum semper ubique circumfers? cui ille respondit: non oportet, ne iugi curuamine rigoris fortitudo laxata mollescat
Abbreviated transcription (Latin):
atq deformem. et eꝯtra iudeorum
plebem una cum moyse patͥar¬
chis ꝓpħis sũma tripudiantẽ le¬
ticia et splendidissimo lumine
choruscantem.suadens. ut si mal¬
let meriti ac beatitudinis illorũ
particeps fieri: circumcisionẽ qͦ
susciꝑe festinaret. Lertur be¬

Expanded text:
atque deformem et e contra Iudaeorum plebem cum Moysi, patriarchis, prophetis summa tripudiantem laetitia et splendidissimo lumine coruscantem, suadens ut, si mallet meriti ac beatitudinis illorum particeps fieri, circumcisionem quoque suscipere festinaret. horum
Abbreviated transcription (Latin):
conuersus. missis ad eum a sede a¬
postolica sacri ordinis ministris. ac¬
ceptis. ⁊̃ a rege ludo uico subsidiis.
adeo in fide solidat᷑: ut non multo
nato. ip̃e abrenuntians scło mo¬
nachus factus sit. Sed cũ iuueni
liter filius eius agens ad gentili¬
tatis cultũ uellet redire: militie
cingulo ⁊ cultu regio resumpto
filium ꝑsequutus et oculis eius
effossis eum in carcerem trusit. et
filio iuniore in regnũ locato sacrũ
habitũ recepit. et in eo usq ad finẽ

Expanded text:
conversus, missis ad eum a sede apostolica sacris ordinis ministris, acceptis etiam a rege Ludovico subsidiis, adeo in fide solidatur, ut non multo nato, ipse abrenuntians saeculo monachus factus sit. Sed cum filius ejus juveniliter agens ad gentilitatis cultum vellet redire, militiae cingulo et cultu regio resumpto, filium persecutus cepit, et oculis ejus effossis eum in carcerem trusit, et filio juniore in regnum locato sacrum habitum recepit, et in eo usque ad finem
Abbreviated transcription (Latin):
diatorio ludo. thelomanus
monachus increpans populum
attentius spectaculo inhiantem
lapidat᷑ a ppło. unde offensus ho¬
norius imperator. gladiatorium
ludum suo edicto ĩ perpetuũ re

Expanded text:
diatorio ludo, Telematius monachus increpans populum attentius spectaculo inhiantem, lapidatur a populo. Unde offensus Honorius imperator, gladiatorium ludum edicto suo imperpetuum re
Abbreviated transcription (Latin):
subiunxit. Abso impedimento
penetrat celos. Tercia nichilomi¬
nus ait. Meritis scorum Ioħis
& pauli coequat᷑. Quõd ubi dixe¬
runt: ꝓtinus ab ocłis intuentis
euanuerunt. Cognouit gͦ uir sc̃s
qͦd magni meriti eẽt anima illa.
que tantis martyrib fuerat me
dicit᷑ ante hoc ferme septennium
defunctus ẽ quidam famulus xp̃i
reb qͥdem tͣnsitoriis pauꝑ: sed uir¬
tutib diues. Qui licet habitu
monachoꝵ sectabat᷑. Iste dũ ad¬
huc ẽẽt in etate uiridiori amicis
adhortantib irxoria compede pas¬
sus est se artari. Comꝑe autem
celeriter de medio facto. bigamiã
inire penitus ñ acqͥeuit. s uirtuti
continentie menbra deinceps usq
ad senectam et senium dedicauit.
Erat gͦ ieiuniis et obsecrationib
die ac nocte dño seruiens. ceterisq
diuinis obseqͥis iugit᷑ insistens.
habebat autẽ ex consuetudine
ꝑ decenniũ fere ante obitũ suum
singulis dieb dñicis cõmunicare.

Expanded text:
subjunxit: « Absque impedimento subjunxit: « Absque impedimento penetrat coelos. » Tertia nihilominus ait: « Meritis sanctorum Joannis et Pauli coaequatur. » Quod ubi dixerunt, protinus ab oculis intuentis evanuerunt. Cognovit ergo vir sanctus quod magni meriti esset anima illa, quae tantis martyribus fuerat in dicitur, ante hoc ferme septennium defunctus est quidam famulus Christi, rebus quidem transitoriis pauper, sed virtutibus dives qui, licet habitu hicam opere sectabatur. Iste dum adhuc esset in aetate viridiori, amicis adhortantibus, uxoria compede passus est se arctari. Compare autem celeriter de medio facta, digamiam inire minime acquievit, sed virtuti continentiae membra deinceps usque ad senectam et senium dedicavit. Erat ergo jejuniis et obsecrationibus die ac nocte Domino serviens, caeterisque divinis obsequiis jugiter insistens. Habebat autem in consuetudine, per decennium fere ante obitum suum, singulis diebus Dominicis communicare.
Abbreviated transcription (Latin):
lancurt nomine Grihardꝰ elephan¬
tinum morbum incurrens ⁊ multo
tempore seorsum ab aliis degens. ita
flagellum prĩs equanimiter tolera¬
bat.ta semꝑ in gr̃arũ actione ꝑse¬
uerabat: ut in eius p̃dicabili paci¬
entia ceteri mirifice delectati atq
edificati deum głificarent. & eũ qua¬
si martyrem reputarent. Tandem uͦ¬
felici agone ꝑacto. dolorem pariter ⁊
mortem euasit. & cũ beato lararo in
sinu abrahe recipi meruit. Eadem
gͥ nocte dum funus in eccłia ser¬
uaret᷑. frĩb circa eum solito more
psallentib. uni ex eis uiro scissi¬
mo & abbatis ãministratione lon¬
go tempore functo facta ẽ reuela¬
tio talis. uidebat in mentis exces¬
in multa gloria circa defuncti cor¬
pus apparuerũt. Quarũ cũ una
corpus ip̃m uirga flagellaret: egreᷤ¬
sa est ex eo columba auolans et
petens suꝑiora. Tunc una ex endẽ
ꝑsonis dixit. Quasi columba suꝑ¬
nos petit fontes. Secunda uero

Expanded text:
lancurte, nomine Gerardus, elephanlancurte, nomine Gerardus, elephantinum morbum incurrens, et multo tempore seorsum ab aliis degens, ita flagellum Patris aequanimiter tolerabat, ita semper in gratiarum actione perseverabat, ut in ejus praedicabili patientia caeteri mirifice delectati atque aedificati Deum glorificarent, et eum quasi martyrem reputarent. Tandem felici agone peracto, dolorem pariter et mortem evasit, et cum beato Lazaro in sinu Abrahae recipi meruit. Eadem igitur nocte, dum funus in ecclesia servaretur, fratribus circa ipsum solito more psallentibus, uni ex eis viro sanctissimo, et abbatis administratione longo tempore functo, facta est revelatio talis: videbat in mentis excesin multa gloria circa defuncti corpus apparuerunt. Quarum una cum corpus ipsum virga flagellasset, egressa est ex eo columba, avolans, et petens superiora. Tunc una ex eisdem personis dixit: « Quasi columba petit supernos fontes. » Secunda vero
Abbreviated transcription (Latin):
quo prato in qͦ cum animalib ꝑ¬
noctauerat egrederet᷑. rogabat attẽ¬
tius dm scm̃q bernardũ ut ab im¬
minenti ꝑiculo erueret᷑. Et ecce
apparuerunt ei ꝓcul quasi duo
uiri obuiam uenientes & singu¬
los cereos accensos in manib p̾fe¬
rentes. Qui paulatim ueniendo
cum iam pene ad illũ ꝑuenissent:
subito ab eius ocłis euanuerunt.
multamq fidutiam euadendi
dei famulo contulerunt. Ingresiꝰ
itaq illum diaboli nidum ilico
sistitur. atq ad p̃dam diripiendã
undiq currit᷑. Suꝑuenientes au¬
tem eadem hora quidam uenera¬
biles uiri cũ eum clareuallensem
ẽẽ cognoscerent:de manib irruen¬
tium liberarunt. et cũ suis oĩb
abire fecerunt. Tandem uero per¬
ueniens claram uallem mnirantibꝰ
uniu̾sis noui generis bestias intu¬
lit que multiplicatis fetib coti¬
die ꝓpagant᷑. atq ex eo loco ꝑ mul¬
tas iam ꝓuintias dilatantur.
eligiosus qͥdam frater de bur¬

Expanded text:
quo prato in quo cum animalibus pquo prato in quo cum animalibus pernoctarat egrederetur, rogabat attentius Deum sanctumque Bernardum, ut ab imminenti periculo erueretur. Et ecce apparuerunt ei procul quasi duo viri obviam venientes, et singulos cereos accensos in manibus praeferentes: qui paulatim veniendo cum jam pene ad illum pervenissent, subito ab ejus oculis evanuerunt, multamque fiduciam evadendi Dei famulo contulerunt. Ingressus itaque illum diaboli nidum illico sistitur, atque ad praedam diripiendam undique curritur. Supervenientes autem eadem hora quidam venerabiles viri, cum eum Claravallensem esse cognoscerent, de manibus irruentium liberarunt, et cum suis omnibus abire fecerunt. Tandem vero perveniens ad Claramvallem, mirantibus universis novi generis bestias intulit, quae multiplicatis foetibus quotidie propagantur, atque ex eo loco per multas jam provincias dilatanReligiosus quidam frater de Bur
Abbreviated transcription (Latin):
ad decem bubalos educeret. & usq
ad domũ clareuallensem ũ sine in¬
genti omniũ stupore ꝑduceret.
Quis enim satis mirari sufficiat.
qͦd homo debilis ac ueteranus cum
duob puerulis tantũ. tante enor¬
mitatis atq ferocitatis animantia
que etiam boues dupla aut tripla
corpulentia ꝙ fortitudine suꝑant.
ꝑtanta locoꝵ discrimina ꝑ tanta
ma usq ad claram uallem mina¬
re potuerit. p̃sertim cum id genus
animaliũ citra alpes ut asserunt
in toto occidente hactenus uisũ
ñ fuerit: uix enim uel una die
malignantium occursus ac uio¬
lentias poterat declinare. que ta¬
men omnia ꝑtͣnsiuit indempnis
deo & scõ patre bernardo fidelem
famulum ubiq tutante: lis.¬
actum ÷ autem ut tͦnsire coge¬
retur ꝑ qͦddam municipiũ cunis
pͥncipatum latronũ principes ob¬
tinebant. & quoꝵ fauces nullus¬
ĩmunis euadere poterat: qui nisi
forte uirib p̾ualebat. Mane ue¬
ro iam rutilante aurora cũ de ali¬

Expanded text:
ad decem bubalos educeret, et usque ad decem bubalos educeret, et usque ad domum Claraevallis non sine ingenti omnium stupore perduceret. Quis enim satis mirari sufficiat, quod homo debilis ac veteranus cum duobus puerulis tantum, tantae enormitatis ac ferocitatis animantia, quae etiam boves dupla aut tripla corpulentia et fortitudine superant, per tanta locorum discrimina, per tanta 314 usque ad Claramvallem minare potuerit, praesertim cum id genus animalium citra Alpes, ut asserunt, in toto Occidente hactenus visum non fuerit? Vix enim vel una die malignantium occursus ac violentias poterat declinare; quae tamen omnia pertransivit indemnis, Deo et sancto Patre Bernardo fidelem famulum ubique tutante. Factum est autem ut transire cogeretur per quoddam municipium, cujus principatum latronum principes obtinebant, et quorum fauces immunis evadere nemo poterat, nisi qui forte viribus praevalebat. Mane vero jam rutilante aurora, cum de ali
Abbreviated transcription (Latin):
in quo caput reclinau̾at eodem la¬
crimarum ꝓfluuio undiq ꝑfu¬
sum eẽ cognouit. Sũmo gͥ mane
iter arripiens. cũ de urbe fuiss egres
sus. reperit cuneum institorũ. mer¬
cimonii gr̃a siciliam adeuntium.
Qui cognoscentes eũ esse de clara¬
ualle mox in suo conductu ato
conuictu gratanti animo recipiũt.
& queq necessaria gratis cotidie
ministrarunt. Candem in¬
gressus ad regem sicilie: inuenit
negotio ꝓ quo fuerat a patre desti¬
natus ꝓsperum euentum obtinu¬
iti uerũ etiam rex ꝓeiusdem patͥs
sui anima aꝑtis thesauris suis
ad edificationẽ noue basilice clare¬
uallis non modicam auri sunmã
ꝑ eundem frẽm magna deuotione
transmisit. Reu̾sus itaq romam
p̃dictus frater talem nichilominꝰ
grãm ibidem reperit: ut de denariis
cardinaliũ alioꝵq romanoꝵ alte¬
rata consuetudine plurimã acci¬
peret benedictionẽ. ita ut etiam
largientib illis ex eadem urbe usq

Expanded text:
in quo caput reclinarat, eodem lain quo caput reclinarat, eodem lacrymarum profluvio undique perfusum esse cognovit. Summo igitur mane iter arripiens, cum sus reperit cuneum institorum mercimonii gratia Siciliam adeuntium. Qui cognoscentes eum esse de Claravalle, mox in suo conductu atque convictu gratanti animo receperunt, et quaeque necessaria gratis quotidie ministrarunt. Tandem ingressus ad regem Siciliae, invenitnegotio pro quo fuerat ad Patrem destinatus, prosperum eventum obtinuit, verum etiam rex pro ejusdem patris sui anima apertis thesauris suis, ad aedificationem novae basilicae Clarelensis non modicam auri summam per eumdem fratrem magna devotione transmisit. Reversus itaque Romam praedictus frater, talem nihilominus ibidem gratiam reperit, ut de donariis cardinalium, aliorumque Romanorum alterata consuetudine plurimam acciperet benedictionem, ita ut etiam largientibus illis, ex eadem urbe usque
Abbreviated transcription (Latin):
Si uͦ incontinenti reu̾tens negoti¬
um intemptatũ reliquero: torporiᷤᷤ
& insipientie arguitimesco. Porrige
p̾cor auxiliũ. prebe consilium ĩdi¬
genti & ne despicias gemitũ seruuli
miserandi. Eadem itaq nocte appa¬
ruit ei isdem beatissimus pater. et
magnifice consolatus est dicens.
Q uid tͥ uisum est frater ita de dei
misccłia & mea ipsius int̾uentiõe
diffidere: Quando enim uel uͥ sen¬
sisti defuisse tͥ amminiculũ reũ
in necessitatib tuis: An forte im¬
potentiorem me mͦ autumas quã
olim in scło fuerim. qͣndo iam
introductus sũ in potentias dñi:
uade gͦ securus. qr ꝓspera cuncta tͥ¬
euenient. & in hoc ip̃o scies qr ego¬
rp̃e te miserim. Hec & alia plura
sc̃o loquente: frater ille p̃ nimio
pietatis ardore totus in anima
liquescebat. & corde eiꝰ inmensam
parturiente leticiam.foris quoq
deuotionis lacrime erumpebant.
Cunq euigilasset madentib ocu¬
lis atq maxillis etiam puluillũ

Expanded text:
Si vero incontinenti revertens, negotiSi vero incontinenti revertens, negotium intentatum reliquero, torporis et insipientiae argui pertimesco. Porrige, precor, auxilium, praebe consilium indigenti, et ne despicias gemitum servuli miserandi. Eadem itaque nocte apparuit ei isdem beatissimus Pater, et magnifice consolatus est, dicens: « Quid tibi visum est, frater, ita de Dei misericordia et mea ipsius interventione diffidere? Quando enim vel ubi sensisti defuisse tibi adminiculum meum in necessitatibus tuis? An forte impotentiorem modo me autumas quam olim in saeculo fuerim, qui jam introductus sum in potentias Domini? Vade ergo securus, quia prospera cuncta evenient; et in hoc ipso scies quia ego te miserim. » Haec et alia plurima sancto loquente, frater ille prae nimio pietatis ardore totus in anima liquescebat; et corde ejus immensam parturiente laetitiam, foris quoque devotionis lacrymae erumpebant. Cumque evigilasset, madentibus oculis atque maxillis, etiam pulvillum
Abbreviated transcription (Latin):
Post tͣnsitũ autem beati bernarcli
cõntigit ut isdem frater a uenerabili
philippo clareuallensi pͥore ad regem
sicilie Rogerũ tͣnsmitteret᷑: ꝓ negotio
ipsius eccłie. Quicũ romam fuisset
ingressus: comꝑto qͦd ĩdem rex nuꝑi¬
me mortuus eẽt cõtristatus ẽ animo.
cens. Pater mi pater mi: currus
isrł &̾ auriga eiꝰ. utqͥd dereliqͥsti me:
heu me pater sc̃e qͥd dicam uel qͥd
lutationes & litteras tuas qͦs reges
& p̾sules cũ ceteris om̃ib tanquã
celitus missam benedictionẽ susci¬
piebant. & euloguis tuis sese nobi¬
litari nobiliores qͥq gaudebant.
Nunc autem te defuncts defunc¬
ta ẽ tecum pariter & gr̃a mea. nec
erit iam qͥ peregrino & inopi ma¬
num adiutorii porrigat. Et ecce
mortuus ÷ nx qui te sincerit ama¬
bat. surrexitq ꝓ eo puer filius eiꝰ
qui forsitan te ignorat. Quẽ ad¬
huc tam longe remotũ si adire uo¬
luero & repulsam ab eo pati conti¬
gerit: & oꝑa & impensa ꝑ̃dita erit.

Expanded text:
Post transitum autem beati Bernardi, contigit ut isdem frater a venerabili Philippo Clarevallensi priore ad regem Siciliae Rogerium mitteretur pro negotio ipsius Ecclesiae. Qui cum Romam fuisset ingressus, comperto quod idem rex nuperrime mortuus esset, consternatus animo est, cens: « Pater mi, Pater mi, currus Israel et auriga ejus , ut quid dereliquisti nos? Heu me, Pater sancte, quid dicam, vel quid lutationes et litteras tuas, quas reges et praesules cum caetercoelitus missam benedictionem suscipiebant, et eulogiis tuis sese nobilitari nobiliores quique gaudebant. Nunc autem te defuncto, defuncta est tecum pariter et gratia mea: nec erit jam qui peregrino et inopi manum adjutorii porrigat: et ecce mortuus est rex qui te sinceriter amabat; surrexitque pro eo puer filius ejus, qui forsitan te ignorat. Quem adhuc tam longe remotum si adire voluero, et repulsam ab eo pati contigerit, et opera et impensa perdita erit.
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑator in tanta ueneratione et
it: ut sepius eum intra palatium
euocatum complecteret᷑. & illũ ocu¬
lum qui inconfessione fidei fuerat¬
ei euulsus auidiorib osculis de¬
pastor ouium etiam in ep̃atu po¬
situs ꝑmansit. Quadã uero nocte
cum ad caulas fures uenissent. &
manus imꝓbas quo aditum edu¬
cendis ouib facerent extendissent:
inuisibilib quibdã uinculis as¬
tricti usq ad lucem uelũd traditi
tortorib ꝑmanserunt. Cum uero
oues ducturus ad pascua matuti¬
nus se ageret senior. uidet iuue¬
nes absq humanis uinculis cau¬
lis pendere districtos. Cunq cãm
noxe comꝑisset: absoluit sermone
quos meritis uinxerat. insuꝑ unũ
se ad prandium & tanta eas uene¬
ratione curasse dicit᷑. ut indignũ
crederet si famularũ uterentur
officiis s ipsa manib sius famu

Expanded text:
 in tanta veneratione, et it, ut saepius eum intra palatium evocatum complecteretur, et illum oculum, qui in confessione fidei fuerat evulsus, avidioribus osculis depastor ovium, etiam in episcopatu positus permansit. Quadam vero nocte cum ad caulas fures venissent, et manus improbas quo aditum educendis ovibus facerent, extendissent, invisibilibus quibusdam vinculis astricti, usque ad lucem velut traditi tortoribus permanserunt. Cum vero oves ducturus ad pascua, matutinus se ageret senior, vidit juvenes absque humanis vinculis caulis pendere districtos. Cumque causam noxae comperisset, absolvit sermone, quos meritis vinxerat, et ne se ad prandium, et tanta eas devotione curasse dicitur, ut indignum crederet, si famulorum uterentur officiis, sed ipsa manibus suis, famu
Abbreviated transcription (Latin):
reportans. cum regio scemate or¬
natus portam iherłm uellet intͣ¬
re. ꝑ quã iħc ad crucem subeundã
exiuit. porta diuinitꝰ clausa ẽ.: eiq
rursum ad monitũ angeli humi¬
liato ce discaltiato. porta ultro aꝑta¬

Expanded text:
reportans, cum regio scemate ornatus portam vellet intrare, per quam Jesus ad crucem subeundam exivit, porta divinitus clausa est; eique rursum ad monitum angeli humiliato et discalceato, porta ultro a
Abbreviated transcription (Latin):
Cui pater. Audi me fili adhuc se
lieris fetide. et turpis aspectu. ita ut
fetorem eius ferre non posset. et abi¬
pareo. sed ꝑ obedientiam tuam ⁊ la¬
borem quem sustines. non me ꝑmittit
s seducere te. sed in notui fetorẽ meũ.
Senex quidam lignum siccũ planta¬
gulos mitte ad peclem eius lagenam
aque. donec faciat fructũ. Erat autẽ¬
tam longe ab eis aqua: ut a sero ꝑgeret
et mane ueniret. Et post tres annos
uiruit lignũ illud. et fructum fecit.
Sumens uero senex de fructu eius tu¬
lit ad eccłiam. et dixit fr̃ib. Accipi¬
de et aufer stercora illa. Et ille. Et
quid facio abba ꝓpter leenam illam:
Senex autem subridens ait. Si ue¬
nerit contra te: liga illam. et adduc
ad me. Perrexit ergo fr̃ ille uesꝑe. ⁊
ecce uenit leena super ip̃m. Ille autẽ
sub uerbis senis impetũ fecit super
meus dixit ut ligem te: et tenens eam

Expanded text:
suus. Audi me, fili, adhuc sema, fetida et turpis aspectu, ita ut fetorem ejus sufferre non posset, et abjipareo; sed propter obedientiam tuam, borem quem sustines, non me permisit Deus seducere te, sed innotui tibi fetorem meum.s ejus lignum siccum, plantagulos mitte ei ad pedem ejus lagenam aquae, donec fructum faciat. Erat vero longe ab eis aqua, ut a sero pergeret, et mane rediret; post tres autem annos viruit lignum illud, et fructum fecit. Sumens autem ex fructu ejus senex, attulit ad ecclesiam, et dixit fratribus: Accipide, et affer stercora illa. Et ille dixit ei: Et quid facio, abba, propter leaenam illam? Senex autem subridens dixit ei: Si venerit contra te, liga illam, et affer huc. Perrexit ergo frater illic vespere, et ecce venit leaena super ipsum; ille autem secundum verbum senis impetum fecit super meus dixit, ut ligem te; et tenens eam
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ sui monasterii labores. sua uero du
monasterium ubi faciliorib legib
uiueret᷑ expeteret. non temptaret aggre¬
di quodimplere non posset: ille nichil
his ꝑmotus terrorib. sed magis ita
omnem obedientiam pollicens. ut si
eum abbas in ignem ire p̃ciperet. nõ

Expanded text:
disciplinae labores, sua uero durmonasterium, ubi facilioribus legibus uiueretur, expeteret: non temptaret adgredi, quod inplere non posset. ille uero nihil his terroribus permoueri, sed magis ita omnem oboedientiam polliceri, ut, si eum abbas in ignem ire praeciperet, non
Abbreviated transcription (Latin):
aduenam illũ iubet magister intͣre:
nec distulit parere p̃cepto: medias
flaminas nil cunctatus ingreditur.
Que mox tam audaci fide uicte. ue¬
lud illis quondam hebreis pueris ces¬
sere uenienti. Superata nat᷑a est: fu¬
sterio quidam itidem ab eodem abb̃e
recipiendus aduenerat. Cũ prima
ei lex obedientie poneretur ac perpetẽ
abbas storacinã uirgam iampͥdem
aridam in manu gerebat. hanc solo
hint. ates illi aduene id oꝑis imponit.
quod contra omnem naturam erat.
lignũ aridum in solo arido uiuisce¬
ret. Subiectus aduena dure legis im¬
uehebat. que a nilo flumine ꝑ duo
ferme milia petebatur. Iam q emerso¬
duoꝵ annoꝵ spacio. labor non cessabat
oꝑantis. et de fructu oꝑis spes ẽẽ nõ

Expanded text:
aduenam illum iubet magister intrare, nec distulit parere praecepto: medias flammas nihil cunctatus ingreditur, quae mox tam audaci fide uictae uelut illis quondam Hebraeis pueris cessere uenienti. superata natura est, futur. quidam itidem ad eundem abbatem recipiendus aduenerat. cum prima ei lex oboedientiae poneretur ac perpetem abbas storacinam uirgam iam pridem aridam manu gerebat. hanc solo figit adque illi aduenae id operis inponit, quod contra omnem naturam erat, lignum aridum in solo arente uiresceret. subiectus aduena durae legis imuehebat, quae a Nilo flumine per duo fere milia petebatur. iamque emenso anni spatio labor non cessabat operantis, et de fructu operis spes esse non
Abbreviated transcription (Latin):
enit quidam ad abbatem sysoi
uolens fieri monachus. et interroga¬
senex. Uade iacta eũ in flumen. et t̃c̃
fies monachus. Qui cum abisset. et

Expanded text:
enit quidam ad abbatem Sisoi Thebaeum, volens fieri monachus. Et interrogasenex: Vade, jacta eum in flumine, et tunc fies monachus. Qui cum abiisset
Abbreviated transcription (Latin):
respondit se minimededisse. quia si il¬
lud tͥbueret omnino nil fr̃ib rema¬
neret. Cunc uir di iratus aliis p̃cepit
ut hoc ip̃m uas uitreũ in quo parũ
olei remansisse uidebat᷑ ꝑ fenestram
tiam remaneret. fc̃mq est. Sub fene¬
stra eadem ingens p̾cipitiũ patebat
saxorũ molib asperũ Proiectũ itaq
uas uitreum uenit in saxis: sed nec¬

Expanded text:
respondit monachus se minime dedisse; quia si illud ei tribueret, omnino nihil fratribus remaneret. Tunc iratus, aliis praecepit ut hoc ipsum vas vitreum in quo parum olei remansisse videbatur, per fenesttiam remaneret. Factumque est. Sub fenestra autem eadem ingens praecipitium patebat saxorum molibus asperum. Projectum itaque vas vitreum venit in saxis, sed s
Abbreviated transcription (Latin):
tide Ruth bucellam suam ĩ aceto
semꝑ intingere.et panes azimos
cũ lactucis agrestib comedens ex¬
ultare dño cum tremore. Postmo¬
dum autẽ die natali eiꝰdem sci io¬
hannis cũ uigiliis intereẽt: uidit
iterũ in mentis excessu eundem
apłm ante ꝓprium eiꝰ altare sa¬
cerdotalib ornam̃tis indutũ qͣsi
missam celebraturũ. Cũq post
modicũ interuallum modicus
ci sompnꝰ obrepfisset: repente tͣn¬
matre sua qͥb statim intͣntib pa¬
latiũ qͦddam in qͦ dicebat᷑ esse
paradisus. ianua remansit aꝑta.
Illo uͦ mirante qͦd porta illa mi¬
nime clauderet᷑: dictum ẽ ei. Hec
est ianua uite. que ingresso ꝑ
eam dño cũ sua matre. cunctis
fidelib usq ad diem iudicii pa¬
tet. Quo ille comꝑto: ait intra
se. Ergo et mͥ patet aditꝰ ꝑ adisi:
Ingrecdiar itaq in locũ tab̾nacłi
admirabił usq ad domũ dei. Quo
cũ intͦire cepisset: excepit eũ ꝓtinꝰ
inenatrabilis q̃ dam iocunditas

Expanded text:
tide Ruth buccellam suam in aceto semper intingere, et panes azymos cum lactucis agrestibus comedens, exsultare Domino cum tremore. Postmodum autem die natali ejusdem sancti Joannis cum vigiliis interesset, vidit iterum in mentis excessu eumdem apostolum ante proprium ejus altare, sacerdotalibus ornamentis indutum, quasi missam celebraturum. Cumque post modicum intervallum, modicus ei somnus obrepsisset, repente tranmatre sua, quibus statim intrantibus palatium quoddam, in quo dicebatur esse paradisus, janua remansit aperta. Illo vero mirante quod porta eadem minime clauderetur, dictum est ei: « Haec est janua vitae, quae ingresso per eam Domino cum sua Matre, cunctis fidelibus usque ad diem judicii patet. » Quo ille comperto ait intra se: « Ergo et mihi patet aditus paradisi. Ingrediar itaque in locum tabernaculi admirabilis usque ad domum Dei. » Quo cum intrare coepisset, excepit eum quaedam inenarrabilis jocunditas
Abbreviated transcription (Latin):
giter aut orabat aut legebat.
aut meditabatur. Ad orandũ
si se solitudo offerret: nͣtebatur.
si non:ubicumq seu aput se seu
in turba eẽt. solitudinem cordis
ipse sibi efficiens: ubiq solus erat.

Expanded text:
giter aut orabat, aut legebat, aut meditabatur. Ad orandum si se solitudo offerret, ea utebatur; sin autem, ubicunque seu apud se, seu in turba esset, solitudinem cordis ipse sibi efficiens, ubique solus erat.
Abbreviated transcription (Latin):
magis nunc delectabat᷑ in cõmesti¬
one pisoꝵ et olerũ: qͣm antea faci¬
ebat in cõmessatione altiliũ ⁊ ue¬
cenobii cũ se ad q̃rendũ dñm mag¬
no desiderio conu̾tisset: uidit illum
aliqͣndo in uisione sͥ apparentem.
Sollicitus autẽ de salute sua flagi¬
tabat obnixe salutiferam eiꝰ bene¬
dictionẽ dicens. Obsecro dñe be¬
nedic mͥ. ut saluus fiam. Et bene¬
dixit eũ in eodem loco. Qd̃ cũ ille
uidisset: gauisꝰ ẽ gaudio magno.
Et amplexatus beatissimam manũ
a qua benedici meruerat. cũ ingen¬
ti deuotione deosculabat᷑ eam atcp

Expanded text:
magis nunc delectabatur in comestimagis nunc delectabatur in comestione pisorum et olerum quam antea faciebat in comessatione altilium et vecoenobii cum se ad quaerendum Dominum magno desiderio convertisset, vidit illum aliquando sibi in visione apparentem. Sollicitus autem de sua salute flagitabat obnixe salutiferam ejus benedictionem, dicens: « Obsecro, Domine, benedic mihi ut salvus fiam. » Et benedixit eum in eodem loco. Quod cum ille vidisset, gavisus est gaudio magno. Et amplexatus beatissimam manum, a qua benedici meruerat, cum ingenti devotione deosculabatur eam, atq
Abbreviated transcription (Latin):
minis uorauit usq ad fundũ. Int̾
ponebat. existimans se dep̃hendere pos¬
se crema lardi. in qͦ legumen istud
frixum eẽ putabat. Finita autem re¬
fectione festinauit abbatem sollici¬
te ꝑcunctari. utrũ nam p̃cepisset pul¬
mentũ sagimine uel quauis alia pin¬
guedine ꝓpter ip̃m ex industria con¬
diri. Illo uero negante: conuenti sũt
et ip̃i ꝓtestati sũt in ueritate se ni¬
chil in eo preter sal et aqͣm impo¬
suisse. Quo audito neophitus ille
diuine circa se uisitationis mira¬
culum letus adu̾tit: & gras agens
deo. deĩceps a ꝓposito ordine moueri
ñ potuit. Cunq scda et tercia die
et multo post tempore p̾dictam su¬
auitatem in ciꝰmõdi cibariis ꝑsen¬
tiret. tandem magister exꝑientia di¬
dicit qr potens est dñs cũ uoluerit
ad consolationẽ seruoꝵ suoꝵ ean¬
dem saporis grãm conferre legumi¬
nib et herbis. qͣm carnib & pisci¬
b indidit. uñ et sepe dicibat qͥa

Expanded text:
minis voravit usque ad fundum. Inter minis voravit usque ad fundum. Inter ponebat, existimans se deprehendere posse cremia lardi, in quo legumen idem frixum esse putabat. Finita autem refectione festinavit abbatem sollicite percunctari utrumnam praecepisset pulmentum illud sagimine vel quavis alia pinguedine propter ipsum ex industria condiri. Illo vero negante, conventi sunt et ipsi protestati sunt in veritate se nihil in eo praeter salem et aquam apposuisse. Quo audito neophytus ille divinae circa se visitationis miraculum laetus advertit, et gratias agens Deo, deinceps a proposito Ordine moveri non potuit. Cumque secunda et tertia die et multo postea tempore praedictam suavitatem in ejusmodi cibariis persentiret, tandem magistra experientia didicit quia potens est Dominus, cum voluerit ad consolationem servorum suorum, eamdem saporis gratiam conferre leguminibus et oleribus, quam carnibus et piscibus indidit. 256 Unde et saepe dicebat quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓposuit ad aliquẽ remissioris obser¬
uantie ordinem declinare. Qd̃ cũ
abbati loci domno rob̾to iam sepiꝰ
indicasset: tandem unadie uictꝰ a
pusillanimitate sp̃c et tempestati.
denuntiauit ei qͦd iam nullo mͦ
pot̾at amplius sustinere. Tunc ab¬
bas p̃cib ac blandiciis multis ex¬
torsit ab eo ut sͥ ip̃i uim faceret. ⁊
usq in diem terciũ solũmͦ sustiñ̾et.
Quod uix tandem impetrato.orati¬
onem statuit in conuentu ꝓ eo fieri
ad deum. Eadem itaq die cũ isdem
nouitius ad mensam accederet. pisoꝵ
eduliũ appositũ reꝑit. qͦd genus legu¬
minis ita p̾̃cet̾is omnib fastidire so¬
lebat: ut etiam nauseam ei int̾dum
ꝓuocaret. Qd̃ cum gustare cepisset:
mirabilem qͣndam in eo comperit
suauitatẽ. ita ut carnium esum sa¬
poris illius p̾stantia uinceret. Quõd
ubi ꝑsensit. arrepto ꝓtinus cocleari
admouit ꝓpius & catinum. moxq
oblitus parsimonie. coctionem legu¬

Expanded text:
proposuit ad aliquem remissioris obserproposuit ad aliquem remissioris observantiae Ordinem declinare. Quod cum abbati loci domno Roberto jam saepius indicasset, tandem una die victus a pusillanimitate spiritus et tentatione, denuntiavit ei quia jam nullo modo poterat amplius sustinere. Tunc abbas precibus ac blanditiis 255 multis extorsit ab eo ut sibi ipsi vim faceret, et usque in diem tertium solummodo sustineret. Quo vix tandem impetrato, orationem statuit in conventu fieri ad Deum pro eo. Eadem itaque die cum isdem novitius ad mensam accederet, pisorum edulium appositum reperit; quod genus leguminis ita prae caeteris omnibus fastidire solebat, ut etiam nauseam ei interdum provocaret. Quod cum gustare coepisset, mirabilem quamdam in eo comperit suavitatem, ita ut carnium esum saporis illius praestantia vinceret. Quod ubi persensit, arrepto protinus cochleari admovit propius et catinum; moxque oblitus parcimoniae, coctionem legu
Abbreviated transcription (Latin):
ad suos remearet. s in conti¬
nenti omĩa rumpendo magis
qmͣ soluendo reliqͥt. ut xp̃o citi¬
us adhereret. ut autẽ gemina
crucis impressio euidentiꝰ appare¬
ret. aliꝰ quidam clericus Gaufri¬
dus nomine cũ eo se reddidit. ge¬
nere qͥdem humilior s ꝓbitate
moꝵ & generosa conu̾satione forsi¬
tan ñ inferior. Ambo gͥ intͣntes
ambo in ordine ꝑseu̾antes bonã
militiam militarũt. iamq cõ¬
sumato certamine benedictionis
et̾ne participes existunt. Sciendũ
tamen qͦd p̃fatus andreas młta
in ꝓbatione sustinuit temptam̃ta.
Erat enim quasi tenerrimus ligni
uermiculus mollis et delicatus ni¬
mis. ut poteqͥ a matris utero fuerat
enutͥtus in inuolum̃tis et curis mlł¬
tis. Cũq teneritudinem pͥstine con¬
ũsationis egre dedisceret. et nouit
inchoare laborem nimis arduum
reputaret: cogitauit ut loth quia
egressus de sodomis ñ posset aiãm
suam in monte saluare. unde et

Expanded text:
ad suos remearet; sed incontiad suos remearet; sed incontinenti omnia, rumpendo magis quam solvendo reliquit, ut Christo citius adhaereret. Ut autem gemina crucis impressio evidentius appareret, alius quidam clericus, Gaufridus nomine, cum eo se reddidit; genere quidem humilior, sed probitate morum et generosa conversatione forsitan non inferior. Ambo igitur intrantes, ambo in ordine perseverantes bonam militiam militarunt, atque consummato certamine, benedictionis aeternae participes existunt. Sciendum tamen quia praefatus Andreas multa in probatione sustinuit tentamenta. Erat enim quasi tenerrimus ligni vermiculus, mollis et delicatus nimis, utpote qui a matris utero fuerat enutritus in involumentis et curis multis. Cumque teneritudinem pristinae conversationis aegre dedisceret, et noviter inchoatae laborem nimis arduum reputaret, cogitavit ut Lot quia egressus de Sodomis, non posset animam suam in monte salvare, unde et
Abbreviated transcription (Latin):
autem et aliũ quendam ĩ eodẽ
monasterio frẽm. qui uidit huiꝰ¬
modi uisionem. s utrũ dormitan
aut uigilans uiderit nescit. ma¬
gis tñ uigilanto et in extasi positꝰ
uidisse se credit. Igit᷑ scła feria
pasche cũ esset ad uigilias ĩ cho¬
ro clareuałł. facta ẽ suꝑ eũ manꝰ
dñi. Et ecce sursũ in aere contra
medium chori apparuit ei dext̾a
refulgens atq głosa que p̃sentẽ
familiam confitentẽ nomini sco
eiꝰ benedixit. & crucis benedicte
signacłm semel ac scd̃o suꝑ eam
imp̃ssit. Sp̃c autem reuelans my¬
steria loquebat᷑ in corde uidentis
atq dicebat. Istud est brachiũ
potentis. Gadem itaq die
conu̾sus est ibi uir nobilissimus
archidiaconꝰ qui causa uisitatio¬
nis illuc aduenerat. nͨ tamen ali¬
qͦd ad p̃sens conu̾tendi ꝓpositũ
habebat. Sẽo cũ orationũ suffra¬
dum deseruit. ut ne ad horam
qͥdem uel ꝓ amicis salutandis
uel ꝓ domo reb q disponendis

Expanded text:
quemdam in eodem quemdam in eodem monasterio fratrem, qui vidit hujusmodi visionem, sed utrum dormitans aut vigilans viderit, nescit; magis tamen vigilando et in exstasi positus vidisse se credit. Igitur secunda feria Paschae cum esset ad vigilias in choro Clarevallensi, facta est super eum manus Domini. Et ecce sursum in aere contra medium chori, apparuit ei dextera refulgens atque gloriosa, quae praesentem familiam confitentem nomini ejus sancto benedixit, et crucis benedictae signaculum semel ac secundo super eam impressit. Spiritus autem revelans mysteria loquebatur in corde videntis, atque dpotentis. » Eadem itaque die conversus est ibi vir nobilissimus archidiaconus, qui causa visitationis illuc advenerat, nec tamen 254 aliquod ad praesens convertendi propositum habebat. Sed cum orationum suffradum deseruit, ut ne ad horam quidem vel pro amicis salutandis, vel pro domo rebusque disponendis
Abbreviated transcription (Latin):
ihm xp̃m in cruce. Erant autẽ
ut sibi uidebantur ibidem alii du¬
ꝓbatione. Cum gͦ supliciter do¬
minũ adorasset: ille miscłia mo¬
tus. respexit ac benecdixit eũ. & alte¬
rum etiam cũ eo supradictorũ
nouitioꝵ. Quõd cum ille uidis¬
set cepit eũ rogare ut et tercium
illũ simili modo benediceret. Res¬
pondit autem dñs neqͣ qͣm illũ
benedicendũ. s magis ad massã
ꝑtinere maledictoꝵ. Post diem
itaq terciũ tercius ille neophit᷑
ut tͥstem sui nominis ethimologi¬
am male gerendo exprimeret mal¬
gerus siquidem uocabat᷑. ordine
derelicto reu̾sus ẽ ad nomitũ ui¬
te scłaris. et factus ẽ apostata ui¬
lis. Reliqͥ autem duo qͥ a dño be¬
nedici meruerũt: ip̃o miserante
benedictionẽ hereditate possidebt̃.
Quoꝵ scilicet p̃dictus ansulsus
iam scõ fine quieuit. Alter uero
qr ad sortem benedictoꝵ ꝑtineat
in ꝓposito suo iuste & pie ꝑseu̾an¬
do declarat. hanc autem uisionẽ
derat. indicauit. Nouimus¬

Expanded text:
istum in cruce. Erant autem, ut sibi videbatur, ibidem alii duprobatione. Cum ergo suppliciter adorasset, ille misericordia motus respexit et benedixit eum, et alterum etiam cum eo supradictorum novitiorum. Quod cum ille vidisset, coepit eum rogare ut et tertium illum simili modo benediceret. Respondit autem Dominus nequaquam illum esse benedicendum, sed magis ad massam pertinere maledictorum. Post diem itaque tertium tertius ille neophytus, ut tristem sui nominis etymologiam male gerendo exprimeret Malignus siquidem vocabatur, Ordine derelicto reversus est ad vomitum vitae saecularis, et factus est apostata vilis. Reliqui autem duo, qui a Domino benedici meruerunt, ipso miserante benedictionem haereditate possidebunt. Quorum scilicet praedictus Anfulsus jam sancto fine quievit; alter vero quia ad sortem benedictorum pertineat, in proposito suo juste et pie perseverando declarat. Hanc autem visionem derat indicavit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ excessũ mentis sopitis uel attoni¬
tis sensib corꝑis ut in illa forsitan
agonia contigerat: s corꝑe uigilan¬
te sensuq uigente.orando. pzallen¬
do. legendo. seu quippiam aliud a¬
gendo eandem suauitatis grãm
diuinitus sentiebat.
uoto dũ adhrc nouitius eẽt in eo¬
tem. Qua uisa: repletꝰ: frater isdẽ
leticia magna. Cũq cogitaret a¬
nimo optando ⁊ suplicando ut ei
beatissima dei sentͥx similit̾ mon¬
straret᷑: facta ẽ uox ad eũ in ipsa
uisione dicens. Nosse ce conuenit
qͦd neclum ydoneus es ad eam ui¬
denlam. Satage gͦ et ꝑfice qͣntũ
poteris. ut eam qñq uidere mereariᷤ.
Alius uͦ qͥdam in eodem loco no¬
uitius fr̃ cũ ex toto corde dñm q̃ re¬
re ꝓposuisset. solitus erat uͥ oportu¬
ne potuisset coniunctis siue expan¬
sis manib frequent᷑ orare. Quadã
eẽt in choro clausis ocłis manib q
ꝓtensis ad dm̃ intendens. subito affu
cens. Porrige mͥ manus tuas. Ad

Expanded text:
per excessum mentis, sopitis vel attoniper excessum mentis, sopitis vel attonitis sensibus corporis, ut in illa forsitan agonia contigerat, sed corpore vigilante sensuque vigente, orando, psallendo, legendo, seu quidpiam aliud agendo, eamdem suavitatis gratiam divinitus sentiebat. voto, dum adhuc novitius esset in eotem. Qua visa, repletus est frater ille laetitia magna. Cumque cogitaret animo, optando et supplicando, ut ei beatissima Dei Genitrix visibiliter monstraretur, facta est vox ad eum in ipsa visione, dicens: « Nosse te convenit, quia necdum idoneus es ad eam intuendam. Satage ergo et perfice quantum poteris, ut eam quandoque videre merearis.Alius vero quidam in eo loco novitius frater, cum ex toto corde Dominum quaerere proposuisset, solitus erat ubi opportune potuisset, conjunctis sive expansis manibus frequenter orare. Quadam  cum esset in choro, clausis oculis, manibusque protensis ad Deum intendens, subito adfuicens: « Porrige mihi manus tuas. » A
Abbreviated transcription (Latin):
et gemitus. Credo et uere cõfido
qr ñ dedignatus est eam introduce¬
re in reqͥem suam. qͥ ꝓpter eam ad
terras uenire dignatus est dñs nr̃
pulture tͣderet᷑: alius qͥdam fr̃ religi¬
sus atq deuotus reuelante domino
aꝑtis oculis sicut ꝓtestatus ẽ nobis
quasi qͦddam feretrũ uidit de monu¬
mento ꝓcedens. & sursum ad ethera
tendens. Porro p̃dictus eger ab illa
ualitudine deo uolente conualuit.
& ex his q̃ acciderant magnifice cõ¬
solatus grãs egit. ut autem de illa
reuelatione qͣm in obitu frĩs acce¬
ꝑat certior fieret: ꝓcessu temporis
collatũ est celitus ei ut ip̃am bene¬
dictionis dulcedinem qͣm tunc in
õdore aut sapore p̾stantissimo fu¬
erat exꝑtus. postmodũ ꝑdies ⁊ an¬
nos plurimos. ñ qͥdem continue
sed tñ frequenter atq copiose senti¬
re mereret᷑ ꝓut ille benignꝰ ac sua¬
spirat. pauꝑi suo miscłr infundere
dignabat᷑. Et ñ mͦ ꝑ sompniũ aut

Expanded text:
et gemitus. Credo, et vere confido, et gemitus. Credo, et vere confido, quia non dedignatus est eam introducere in requiem suam, qui propter eam ad terras venire dignatus est Jesus Chrpulturae traderetur, alius quidam frater religiosus atque devotus, revelante Deo apertis oculis, sicut ipse protestatus est nobis, quasi quoddam feretrum vidit de monumento procedens, sursum ad aethera tendens. Porro praedictus aeger ab illa valetudine Deo volente convaluit, et ex iis, quae acciderant, magnifice consolatus gratias egit. Ut autem de illa revelatione quam in abitu fratris acceperat certior fieret, processu temporis collatum est coelitus ei ut ipsam benedictionis dulcedinem, quam tunc in odore aut sapore praestantissimo fuerat expertus, postmodum post dies et annos plurimos non quidem continue, sed tamen frequenter atque copiose sentire mereretspirat, pauperi suo misericorditer infundere dignabatur. Nec modo per somnium, aut
Abbreviated transcription (Latin):
euntem. & penetͣlia cordis eiꝰ suauis¬
sime ꝑungentem. Cũ hec gͦ diutꝰ
fierent: ecce repente apparuit ei aper¬
sͥ uidere usq ad tertiũ celũ. Et fc̃a
est in aurib eiꝰ uox clamans ⁊ dicẽs
de excelso. Sileat omnis t̾ra. disce¬
dat omnis malignitas:. xp̃c uent
sua benedictione repleret. Ip̃e uero
tanta suauitate ⁊ gr̃a ꝑfusus ẽ: ut
se in paradisũ eẽ reputaret ⁊ diceret.
Dñe d̾s nr̃ en ista uita et̾na quã
nobis ꝓmisisti: Hec ẽ illa felicitas
illa suauitas qͣm in tua dulce¬
dine pauꝑi p̃parasti: Et nunc si
reuelatis ocłis bonũ istud qͦd sentio
& qͦd teneo mͥ uidere ac semꝑ habere
liceret: iam gaudium meũ plenũam:
ꝑfectum ẽẽt. Mox gͥ iminente exitus
hora pulsata ẽ tabula. et conuenien¬
tib cunctis ad frĩs exitũ munien¬
dum. assũpta est anima illa atqli¬
berata corpore mortis huiꝰ. et eterna
leticia subintͣnte fugit ab eo dolor

Expanded text:
oeuntem, et penetralia cordis ejus suavisoeuntem, et penetralia cordis ejus suavissime perungentem. Cum haec ergo diutius fierent, ecce repente apparuit ei sibi videre usque ad tertium coelum. Et facta est in auribus ejus vox clamans, et dicens de excelso: « Sileat omnis terra, discedat omnis malignitas, Christus vesua benedictione repleret. Ipse vero tanta suavitate et gratia perfusus est, ut se in paradiso esse reputaret, et diceret: Domine Deus noster, en ista vita aeterna quam nobis promisisti. Haec est illa felicitas, illa suavitas, quam in tua dulcedine praeparasti. 258 Et nunc si revelatis oculis, bonum istud quod sentio, et quod teneo, mihi videre ac semper habere liceret, jam gaudium meum plenum atque perfectum esset. Mox imminente exitus hora, pulsata est tabula, et convenientibus cunctis ad fratris exitum muniendum, assumpta est anima illa, atque liberata corpore mortis hujus, et aeterna laetitia subintrante fugit ab ea dolor
Abbreviated transcription (Latin):
Qui pͥusqͣm ad diem creticũ ꝑue¬
nisset. factus est in agone & ꝑ di
midiũ fere spaciũ noctis. quasi
extͣ se fuit. multa uidens ⁊audiẽs
uero nocte defunctus ẽ ibi religios
quidam adolescens mire mansu¬
etudinis ac pacientie monachus.
qui languore maximo cruciatus
qmplurimis annis durũ ac diu¬
turnũ martyriũ duxit. hic itaq
moriens & flatũ nouissimũ diu¬
tius ꝓtrahens: p̃ acerbitate doloris
crebros gemitus plangendo emicte¬
bat. Porro p̃dictus eger cum eum
plangentem audiret. dicebat int᷑
se. Planctus iste citius conu̾tetur
in cantũ. & doloris istius extrema
iamiamq occupabit gaudiũ sem¬
pit̾num. Cum hec et similia cogita¬
ret: en quasi ꝑsona quedam inuisi¬
bilis ante lectũ eiꝰ assistens ac diutis¬
sime commanens. ad singulos fere
li atq inexꝑta quadã fraglantia ac
suauitate nares eius & fauces ube¬
rius indulcabat. Tunc uͦ sentiebat
quasi celestem qͣndam uͥtutem sen¬
sibiliter ac manifeste in se ip̃m intͦ

Expanded text:
Qui priusquam ad diem criticum pervenisset, factus est in agone et per 257 dimidium fere noctis quasi extra se fuit; multa videns et audienti non est. Eadem vero nocte defunctus est ibi religiosus quidam adolescens, mirae mansuetudinis et patientiae monachus, qui languore maximo cruciatus quam plurimis annis, durum ac diuturnum martyrium duxit. Hic itaque moriens, et flatum novissimum diutius trahens, prae acerbitate doloris crebros gemitus plangendo emittebat. Porro praedictus aeger, cum eum plangentem audiret, dicebat intra se: « Planctus iste citius convertetur in canticum, et doloris istius extrema jam nunc occupabit gaudium sempiternum. » Cum haec et his similia cogitaret, en quasi persona quaedam invisibilis ante lectum ejus assistens, ac diutissime commonens, ad singulos fere li atque inexperta quadam fragrantia ac suavitate nares ejus et fauces uberius indulcorabat. Tunc vero sentiebat quasi coelestem quamdam virtutem sensi
Abbreviated transcription (Latin):
sa beatissima uirgo. que manum
illius dignantissime app̃hensa de¬
ducebat eũ quadam regia uia.
Cũq uenissent ad qͣndam imꝑi¬
alem et lucifluam mansionem.
beata mater intus ingrediens.
Hic te interim mnanere foris oꝑtet.
qr necdum interius admitti ydo¬
neus es. Alia uero uice apparuit
ei nichilominꝰ eadem misccłie ma¬
ter magnifice consolans eũ et
dicens. Uiriliter age et noli time¬
re. qr uͥego sum: ibi et tu futurꝰ

Expanded text:
sa beatissima Virgo, quae manu sa beatissima Virgo, quae manu illius dignantissime apprehensa, deducebat eum quadam regia via. Cumque venissent ad quamdam imperialem et lucifluam mansionem, beata Mater intus ingrediens, « Hic te interim manere foris oportet, quia necdum interius admitti idoneus es. » Alia vero vice apparuit ei nihilominus eadem misericordiae Mater, magnifice consolans, et dicens: « Viriliter age, et noli timere, quia ubi ego sum ibi et tu futurus
Abbreviated transcription (Latin):
de spu sco cum magna deuotione
ꝑ sompniũ celebrauit. Cunq eui¬
gilasset eandem missam quam
antea penitus ut pote litteras nes¬
ciens. ignorabat: cordetenus sciuit.
et eam deinceps ꝑ płimos annos
in memoria retinuit.
ouimus et aliũ quendã in eodẽ
cenobio religiosũ ac deuotissimum
frẽm. xp̃m ab infantia sinceriter
diligentẽ. qui p̃cipua corporis et
animi munditia pollet. & speciali
moꝵ benignitate cunctis amabisẽ
se exhibet. Iste gͦ dum adhuc noui¬
tius eẽt. & ꝓsalute anime sue dñm
& scõs eiꝰ attentiꝰ exoraret: factus ẽ
aliqñ in mentis excessu. Et ecce ap¬
paruit ei beatus apl̃s paulus sa¬
cerdotalib indutus ornam̃tis. et
ait. Noli timere. qr salutem qͣm
desideras plenius obtinebis. Hic
itaq memoriam beatissime dei
genitͥcis singulari deuotione sẽꝑ
amplectit᷑. et multis ab eadem do¬
mina nr̃a consolationib recreat᷑.
Apparuit autẽ ei quadam uice ip¬

Expanded text:
de Spiritu sancto prae magna devotione de Spiritu sancto prae magna devotione per somnium celebravit. Cumque evigilasset, eamdem missam quam antea penitus, utpote litteras nesciens, ignorabat, corde tenus scivit, et eam deinceps per plurimos annos in memoria tenuit.ovimus et alium quemdam in eodem coenobio religiosum ac devotissimum fratrem, Christum ab infantia sinceriter diligentem, qui praecipua corporis et animae munditia pollet, et speciali morum benignitate cunctis amabilem se exhibet. Iste ergo dum adhuc novitius esset, et pro salute animae suae Dominum et sanctos ejus attentius obsecraret, factus est aliquando in mentis excessu. Et ecce apparuit ei beatus apostolus Paulus, sacerdotalibus ornamentis indutus, et ait: « Noli timere quia salutem quam desideras, plenius obtinebis. » Hic itaque memoriam beatissimae Dei Genitricis singulari devotione semper amplectitur, et multis ab eadem Domina nostra consolationibus recreatur. Apparuit autem ei quadam vice ip