comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hanc mirabile conuertit inuinum.
quia sex mundi ętates sapientiȩ̨ sa¬
lutaris largitate donauit. quam
tamen ipse ueniens sublimioris
sensus uircute fecundauit. Nam¬
quę carnales carnaliter tantum
sapiebant. ipse spiritaliter sentien¬
da reserauit. Uultis audire
fr̃s. qualiter de aqua facit
uinũ: Apparuit post resurrec¬
tionem suã duob discipulis
ambulantib in uia. ibatq. cũ
illis. & incipiens a moỹse & om
nibus scripturis int̃ pretabatur
illis in om̃ib scripturis. quȩ de
ipso erant. Uultis iterũ audire.
quomodo eodem sunt in ebriati :
Post modũ cognoscentes quis. e&̃.
qui eis uerbũ uitę ꝓpinabat.
dicebant ad in uicem. Nonne
scripturas: Dicit ergo ministris¬
iħc. Implete hydrias a qua Et
impleuer̃ eas usq ad summum
Quid ꝑ ministros qui hȩc iubentur
facere. pisi xp̃i signantur disci¬
puli. qui impleuer̃ hẏdrias aqua :
Non quidem ipsi p̃teritas mundi
atates legalib ac ꝓpheticis im¬

Expanded text:
hanc mirabiliter convertit in vinum, hanc mirabiliter convertit in vinum, quia sex mundi aetates sapientiae salutaris largitate donavit. Quam tamen ipse veniens sublimioris sensus virtute fecundavit. Namque carnales carnaliter tantum sapiebant, ipse spiritalida reseravit. Vultis audire, fratres, qualiter de aqua fecerit vinum? Apparuit post resurrectionem suam duobus discipulis ambulantibus in via, ibatque cum illis, et incipiens a Moyse et onibus prophetis, interpretabatur illis in omnibus Scripturis, quae de ipso erant . Vultis iterum audire quomodo eodem sint vino inebriati? Postmodum cognoscentes, quis esset qui eis verbum vitae propinabat, dicebant ad invicem: Nonne Scripturas? Dicit ergo Jesus ministris: Implete hydrias aqua. Et impleverunt eas usque ad summum. Quid per ministros qui haec jubentur facere, nisi Christi signantur discipuli, qui impleverunt hydrias aqua? Non quidem ipsi praeteritas mundi aetates legalibus ac propheticis im
Abbreviated transcription (Latin):
in templũ. & oblatione hostię pu¬
rificantis figuratũ cognoscis. fide¬
tes quosq de baptisterio ad attar
scm̃ ingredi. ac dominici corporis
& sanguinis uietima singulari
debere consecrari. uino quidem
de aqua facto. & quidem mera¬
cissimo donatus es. Porro si circũ¬
cisionis diem. ad generalem huma¬
nigeneris resurrectionẽ quando
mortalis ꝓpago cessabit. mortali¬
tas toca in inmortalitatẽ mutabit᷑
interp̃taris. & circũcisos ipduci
in tẽplum cũ hostiis intellexeris:
quando post resurrectionẽ uniuer¬
sali expleto uidicio. scĩ iam in cor¬
ruptibiles facti. ad contẽplandam
ꝑpetuo speciem diuinę maiestatis
cũ bonorũ operũ munerib intr¬
bunt. mirandũ ꝓfeceo uinũ de
aqua fieri uidebis. cuuis conditori
recte ꝓtesteris & dicas. Q poculum
tuũ in ebrians. quã preclarũ. ẽ.
Ergo dñs uinũ in gaudia nuptiarũ
non denihilo facere uoluit. sed
hydrias sex impleri aqua p̃cipiens.

Expanded text:
in templum, et oblatione hostiae puin templum, et oblatione hostiae purificantis, figuratum cognoscis, fideles quoque de baptisterio ad altare sanctum ingredi, ac dominici corporis et sanguinis victima singulari debere consecrari; vino quidem de aqua facto, et quidem meracissimo, donatus est Porro si circumcisionis diem ad generalem humani generis resurrectionem, quando mortalis propago cessabit, mortalitas tota immortalitate mutabitur, interpretaris, et circumcisos induci in templum cum hostis intellexeris, quando post resurrectionem, universali expleto judicio, sancti jam incorruptibiles facti, ad contemplandam perpetuo speciem divinae majestatis, cum bonorum operum muneribus intrabunt, tantum profecto vinum de aqua fieri videbis, cujus conditori recte protesteris, et dicas: Poculum tuum inebrians, quam praeclarum est ! Ergo Dominus vinum in gaudia nuptiarum non de nihilo facere voluit, sed hydrias sex impleri aqua praecipiens,
Abbreviated transcription (Latin):
quę scripta sunt in telligens. mag̃¬
no mox conpunctionis ardore
quasi muxto in calescens. quicquid¬
sibi peccati captiuantis in .cẽ. de
deposcit. Sexta in choante scłi
x̧tate dñs in carne apparens. oc¬
taua die natiuitatis iuxcalegem
circũcisus . ẽ. tricesima & tertia
post hȩc ad tẽplũ delatus. & lega¬
lia ꝓeo sunt munera oblata.
Haec intuentes ad litterã. aꝑte dis¬
cimus. quanta nobis diligentia
sunt euangelicę fidei subeunda
mysteria. quando ipse benedicti¬
onem gr̃ẽ afferens qui legem lit¬
niarum ritu consecrari. qui cunc¬
ta diuinitus consecrat. & sic noua
gr̃i sagramenta suscipere si¬
mul& tradere curauit.
E cce hyaria sexta abluendi pec¬
cata contagia. ad potanda uitę
gaudia. mundiorem ceteris affe¬
rens undam. Uerũ si in octau
dici circũcisione. baptisma quod
ix misterium dominicę resurrec¬
tionis a peccatoꝵ uos morte re¬
demit intelligis. in inductione

Expanded text:
quae scripta sunt intelligens, magquae scripta sunt intelligens, magno mox compunctionis ardore, quasi musibi peccati captivantis inesse depredeposcit. Sexta inchoante saeculi aetate, Dominus in carne apparens, octava die nativitatis, juxta legem, circumcisus est ; tricesima et tertia post haec ad templum delatus, et legalia pro eo sunt munera oblata . Haec intuentes ad litteram, aperte discimus quanta nobis diligentia sunt evangelicae fidei subeunda mysteria, quando ipse benedictionem gratiae afferens, qui legem litniarum ritu consecravit, qui cuncta divinitus constituit; et sic novae gratiae sacramenta suscipere simul et tradere curavit. Ecce hydria sexta ad abluenda contagia peccati, ad portanda vitae gaudia mundiorem caeteris astruens undam. Verum si in octavi diei circumcisione, baptisma, quod in mysterium divinae resurrectionis a peccatorum nos morte redemit, intelligis, in inductione
Abbreviated transcription (Latin):
cari cognouerit. illoꝵ ob ꝑfidiã
& carnale simul imꝑium & spiri¬
tale destructũ. xp̃i autẽ & ȩccdẽ
regnũ semꝑ. eẽ. mansurũ. pocu
regnum. sed & ipsũ regem ibi scrip¬
tum legere nouit. ubi prius quasi
de aliis. ueterem legebat hẏsto¬
riam. Quinta atate scli. popłs
peccans captiuante nabuchodo¬
nosor babẏloniam tranimigra¬
tur. sed post septuaginta annos
panitens et correctus patriã per
iħm sacerdotẽ magnũ reducitur.
ubi domũ dĩ quę incensa. ẽ. &
ciuitatem scãm quę destructa. ẽ.¬
re adificant. Hac legens siue
audiens quisq peccandi metũ
corripit. ad panitendi remediũ
confugit. aqua hydrię puris¬
cantis ablitus. ẽ. Siuero in cel¬
ligere didicerit hierłm. & tẽplũ
sionem peccatorũ. uabuchodo¬
nos bonorũ plenitudinẽ oꝑum
idelic& ꝓpter di calogum &
septiformen eiusdem sp̃s gram
do reconciliatis. uinũ de aqua
faccũ hab&. quia ad se prinere

Expanded text:
cari cognoverit, illorumque perfidiam, cari cognoverit, illorumque perfidiam, et carnale simul imperium destale destructum, Christi autem et Ecclesiae regnum semper esse mansurum, poculregnum, sed et ipsum regem ibi scriptum legere novit, ubi prius quasi de aliis veterem legebat historiam. Quinta aetate saeculi populus peccans, captivante Nabuchodonosor, in Babylonem transmigratur ; sed post septuaginta annos poenitens, et correctus, in patriam per Jesum sacerdotem magnum reducitur; ubi domum Dei, quae incensa erat, et civitatem sanctam, quae destructa, reaedificat . Haec legens sive audiens quisquis peccandi metum corripit, et ad poenitendi remedium confugit, aqua hydriae purificantis ablutus est. Si vero intelligere didicerit, Jerusalem et templum sionem peccatorum; Nabuchodoos, bonorum plenitudinem operuvidelicet, propter Decalogum, et septiformem ejusdem Spiritus gratiam; do reconciliatis, vinum de aqua factum habet; quia ad se pertinere
Abbreviated transcription (Latin):
Quod si im molationem filii unici
dilecti. passionem eius intelligis.
de quo dicit pater. Hic est
silius meus dilectus in quomihi
bene cõplacui. In qua quia di¬
uinitate in passibili ꝑmanente.
sola humanitas mortem passa
.ẽ. & dolorem. quasi filius offer¬
tur. sed a ries mactatur Si in¬
telligis benedictionem quę pro¬
missa .ẽ. a brahȩ inte degentib
credendis munus. eẽ. cõpletũ.
nimirũ tibi de aqua uinũ fecit.
quia spiritalem sensũ cuius noua
fra glantia debriaris aperuit.
Q uartę eetatis & in mais dauid
ꝓ salute regnũ isra heliticȩ gen¬
tis sortitur. humilis. in nocens.
& mitis. exul. ꝓ illo cuius ip¬
iusta diu ꝑsecutione cruciabat᷑:
Ecce hydria quarta. fonte salutari
repleta. Quisquis hȩc audiens
humilitati atq in nocentię stu¬
dere. & suꝑbiam coeꝑit atq in¬
uidiam suo de corde repellere.
quasi haustum aque limpidis¬
simȩ quo reficiatur inuenit
At si in saule iudȩos ꝑsequentes.

Expanded text:
Quod si immolationem filii unici Quod si immolationem filii unici dilecti passionem ejus intelligis, de quo dicit Pater: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui ; in qua quia divinitate impassibili permanente, sola humanitas mortem passa est et dolorem, quasi filius offertur, sed aries mactatur. Si intelligis benedictionem, quae promissa est Abrahae, in te de gentibus credendis munus esse completum, nimirum tibi de aqua vinum fecit, quia spiritualem sensum, cujus nova fragrantia adinebriaris, aperuit. Quartae aetatis initiis David pro Saule regnum Israeliticae gentis sortitur, humilis, innocens, et mitis exsul . Porro ille cujus injusta persecutione cruciabatur abjectus est. Ecce hydria quarta fonte salutari repleta. Quisquis enim haec audiens humilitati atque innocentiae studere et superbiam coeperit atque invidiam suo de corde repellere, quasi haustum aquae limpidissimae, quo reficiatur, invenit. At si in Saule Judaeos persequentes,
Abbreviated transcription (Latin):
horribili. paucoꝵq. liberatione
mirabili. quis quis emenda¬
tius uiuere coeperit. libari
aut reficeretur inuenit. At¬
uero dũ altius aspicere coeꝑit.¬
in aqua diluente peccatores
aquã baptismi quȩ peccata
diluit. in hominib uel in ani¬
malib quȩ arca continebat
multifariam baptizatoꝵ diffe¬
rentiam. in colũba quȩ post
diluuium ramũ oliuȩ intulit
in arcã. unctionẽ sp̃s sc̃ĩ qua
baptizati imbuuntur intelle¬
factũ miratur. quia iu ueteris
historia facti. suam ablictionẽ.
te. dr̃ temptans oboedientiã
abrahȩ. filiũ unicũ eius eũ
quem diligebat. in holocaus
tum sibi offerri p̃cepit. Non
differt abraham facere quod
iubetur. sed ꝓfilio immolat᷑
aries: ipse tamen ꝓ oboedientiȩ
uir tute eximia. ꝑ petuę bene¬
dictionis hereditate donatuꝵ
cechabes hydriam terciam.
Audiens enĩ quanta sit uirtus
obocdientię. quanta mercede
remuneretur & ipse oboedien¬
tiam discere. atq tenere satagis

Expanded text:
horribili, paucorumque liberatione horribili, paucorumque liberatione mirabili, quisquis emendatius vivere coeperit, liberarvel reficeretur, accepit. At dum altius sapere coeperit, etin aqua delente peccatores, aquam baptismi, quae peccata diluit, in hominibus et in animalibus quae arca continebat multifariam baptizatorum differentiam, in columba, quae post diluvium ramum olivae intulit in arcam , unctionem Spiritus sancti, qua baptizati imbuuntur, intellefactum miratur, quia in veteris historia facti, suam ablutionem, ste Deus tentans obedientiam Abrahae, filium unicum, eum quem diligebat, in holotum sibi offerri praecepit. Non differt Abraham facere quod jubetur, sed pro filio immolatur aries, ipse tamen pro obedientiae virtute eximia perpetuae benedictionis haereditate donatur. Ecce habes hydriam tertiam. Audiens enim quanta sit virtus obedientiae, quanta mercede remuneretur, et ipse obedientiam discere atque habere satagis.
Abbreviated transcription (Latin):
iustitię laudem accepit. fratri¬
cida ipsius &t̃nę maledictionis
poenas luit. Quicũq his auditis
metuunt cũ impiis dãpnari. cu¬
pientes benedici cũ piis. omnium
odiorũ & inuidiȩ fomitẽ abitiunt.
dõ placere ꝑ sacrificiũ iusti¬
tiȩ. modestię in nocentiȩ ac pa¬
tientię curant. Uas plenum
aquȩ in scriptura inueniunt.
unde salubriter abluti pota¬
⁊iq gaudeant. Sed si intelle¬
xerint cam homicidã iudę¬
orũ. eẽ. ꝑ sidiam. occisionẽ
abel. passionem. eẽ. dñi sal¬
uatoris. terrã quȩ aꝑuit os
suũ & suscepit sanguinem de
manu camn ęccłam. eẽ. quę
effusũ a iudȩis xp̃i sanguinẽ
in ministeriũ suȩ renouationis
accepit. pimirũ a quã in ui¬
num mutatã repperiunt.
quia sacrȩ dicta legis sacra
quis diluuii mundus. ob pec¬
catorũ magnitudinẽ. & solus
noe . ẽ. ꝓpt̃ iustitiã cũ domo
sua liberatus in arca. Huius
plagȩ audita uastatione

Expanded text:
justitiae laudem accepit, et fratrijustitiae laudem accepit, et fratricida impius aeternae maledictionis poenas luit. Quicunque his auditis metuunt cum impiis damnari, cupientes benedici cum piis, omnium odiorum et invidiae fomitem abjiciunt, Deo placere per sacrificium justitiae, modestiae, innocentiae ac patientiae curant, vas plenum aqua in Scriptura inveniunt, unde salubriter abluti potatique gaudeant. Sed si intellexerint Cain homicidam Judaeorum esse perfidiam, occisionem Abel passionem esse Salvatoris, terram quae aperuit os suum, et suscepit ejus sanguinem de manueffusum a Judaeis Christi sanguinem, in mysterium suae renovationis accipiat, nimirum aquam in vinum mutatam reperiunt, quia sacrae dicta legis sacratquis diluvii mundus ob peccatorum magnitudinem ; sed solus Noe propter justitiam cum domo sua liberatus in arca. Hujus plagae audita vastatione
Abbreviated transcription (Latin):
eius om̃is uirtus eorũ. Uerbum
intellige trinitatem. Sed quantũ
inter a quã & uinũ. tantũ distare
inter sensũ illũ quo scripturę ante
aduentũ saluatoris intelligebant᷑.
& eũ quem ueniens ipse reuelauit
apłis. eoꝵq discipulis ꝑpetuo se¬
quendum reliquit. Et quidem
potuit dñs uacuas implere hy¬
drias uino. qui in exordio mun
danȩ creationis cuncta creauit
ex nihilo. Sed maluit de aqua
facere uinũ. quo tẏpice docer&
non se ad soluendam in ꝓban¬
damq sed ad implendã potius
legem ꝓphetasq uenisse. Neq.
alia suꝑ euangelicã gr̃ãm facere
& docere. quãq legalis & ꝓphe¬
tica scriptura eũ facturũ doc¬
turũq signar&. Uideamus
ergo fr̃s. sex hydrias scriptura¬
rum. a qua salutari repletas.
uid eamus eandem aquã in su¬
auissimũ uini odorem gustũq
conuersam. In prima aetate
scłi. abel iustũ frat̃ inuidens
occidit. & obhoc ipse ꝑpetuam
martẏrii głam beatus etiã in
euangelicis & apostolicis litteris

Expanded text:
ejus omnis virtus eorum . Verbum intellige Trinitatem. Sed quantum inter aquam et vinum, tantum distare inter sensum illum quo Scripturae ante adventum Salvatoris intelligebantur, et eum quem veniens ipse revelavit apostolis, eorumque discipulis perpetuo sequendum reliquit. Et quidem potuit Dominus vacuas implere hydrias vino, qui in exdanae creationis cuncta creavit ex nihilo; sed maluit de aqua facere vinum, quo typice doceret, non se ad solvendam improbandamque, sed ad implendam potius legem prophetasque venisse, neque alia se per evangelicam gratiam facere et docere quam quae legalis et prophetica Scriptura eum facturum docturumque signaret. Videamus ergo, fratres, sex hydrias Scripturarum aqua salutari repletas, videamus eamdem aquam in suavissimum vini odorem gustumque conversam. In prima aetate saeculi Abel justum frater invidens occidit: et ob noc ipse perpetua martyrii gloria beatus, etiam in evangelicis et in apostolicis litteris
Abbreviated transcription (Latin):
aut eam sibi. eẽ. matrem negar&.
ex cuius carne uirginea. carnẽ
suscipere pon dispexit. etiã apło
teste qui ait. Qui factus . ẽ. ei
ex semine dauid. scđm carnem
Quomodo enĩ ex semine dauid
scđm carnem. si pon excorpore
mariȩ scđm carnem. quę ex da¬
uid semine descendit : Sed in eo
quod miraculũ sacturus ait.
quid mihi et tibi. ẽ. mulier.
significat se diuinitatis qua mira¬
culum erat patrandũ. pon prin¬
cipium tẽporaliter accepisse de
matre. sed xt̃nitatem semper
habuisse de patre. Quid mihi
ex patre semꝑ habui. cũ tua car¬
ne ex qua carnẽ suscepi cõmune
.ẽ. Nondũ uenit hora mea. ut
firgilitatem sumptȩ humanitatis
moriendo demonstrem. Prius. ẽ.
ut potentiam at̾nę deitatis
uirtutes oꝑando patefaciam:
Uenit autem hora. ut quid sibi &
matri cõmune. ẽẽt. ostender&.
cũ eã moriturus in cruce discipu¬
Lo uirgini urginẽ cõmendare
curauit Carnis nãq infirma

Expanded text:
aut eam sibi esse matrem negaret, aut eam sibi esse matrem negaret, ex cujus carne virginea carnem suscipere non despexit, etiam Apostolo teste qui ait: Qui factus est ei ex semine David secundum carnem . Quomodo ex semine David secundum carnem, si non ex corpore Mariae secundum carnem, quae ex semine David descendit? Sed in eo quod miraculum facturus ait: Quid mihi et tibi est, mulier? significat se divinitatis, qua miraculum erat patrandum, non principium temporaliter accepisse de matre, sed aeternitatem semper habuisse de Patre. Quid mihi ex Patre semper habui, cum tua carne, ex qua carnem suscepi, communis non est. Nondum venit hora meo, ut fragilitatem sumptae ex te humanitatis moriendo demonstrem: prius est ut potentiam aeternae deitatis virtutes operando patefaciam. Veniet autem hora ut quid sibi et matri commune esset ostenderet, cum eam moriturus in cruce discipulo virgini virginem commendare curavit. Carnis namque infirma
Abbreviated transcription (Latin):
maiora. ac de uitus ad uirtutes
bona oꝑando. de terrenis ad ęt̃na
norunt sꝑando & amando trans¬
migrare. Discũbente autẽ ad
nuptias dño. uinũ defecit. ut ui¬
no meliore ꝑ ipsũ mirabili ordine
facto. manifestaretur gła laten¬
tis in homine dei. & credentiũ
in eũ fides aueta ꝓficer&. Quod
in carne dño. meraca illa legalis
sensus suauitas paulatim coeꝑat¬
ob carnalem pharisçoꝵ interpre¬
tationem. a prisca sua uirtute
deficere. qui mox ea quę carnalia
uidebantur mandata. ad spiritalẽ
conuertit doctrinã. cunctãq lit¬
tere legalis suꝑficiem. euangelica
cęlestis gr̃ę uirtute mutauit:
quod .ẽ. uinũ fecisse de aqua.
Sed primo studeamus indagare.
quid sit quod cũ deficiente iuno
dicer& mater iħu ad eum. uinũ
non habent. respondit. quid mihi
et tibi . ẽ. mulier. nondũ uenit
hora mea. Neq enĩ matrẽ suã
in honorar&. qui nobis iub&
honorare patrem et matrem.

Expanded text:
majora, ac de vitiis ad virtutes, majora, ac de vitiis ad virtutes, bona operando, de terrenis ad aeterna norunt sperando et amando transmigrare. Discumbente autem ad nuptias Domino vinum defecit, ut, vino meliore per ipsum mirabili ordine facto, manifestaretur gloria latentis in homine Dei, et credentium in eum fides aucta proficeret. Quod in carne Domino, meraca illa legalis sensus suavitas paulatim coeob carnalem Pharisaeorum interpretationem, a prisca sua virtute deficere, qui mox ea quae carnalia videbantur mandata ad spiritualem convertit doctrinam, cunctamque litterae legalis superficiem evangelicae coelestis gratiae virtute mutavit, quod est vinum fecisse de aqua. Sed primo studeamus indagare quid sit cum deficiente vino diceret mater Jesu ad eum: Vinum non habent. Respondit: Quid mihi et tibi est, mulier? nondum venit hora mea. Neque enim matrem suam inhonoraret, qui nobis jubet honorare patrem et matrem:
Abbreviated transcription (Latin):
tus. ẽ & ex quo ad sotiandam
sibi ȩccłam tamquã sponsus ꝓ¬
cessit. Primus nuptiarũ locus
iudęa extitit. in qua filius dei
homo fieri & ȩcłam sui corporis
partitipatione consecrare. sui sp̃s
pignore in fide confirmare dig¬
natus. ẽ: sed uocatis ad fidem
gentib usq ad fines orbis terrę:
a mysterio. quod die tertio
postea quę superior euangelii
sermo descripserat. nuptię facte
referuntur. sed tercio tẽpore scłi.
Añm ad aptandam sibi eccł am
uenisse designat. Primũ quippe
scłi tẽpus ante legem patriarcha¬
rũ
exemplo. scđm sub lege ꝓpharum
scriptis. tertiũ sub gr̃a. p̃coniis
euangłistarũ. quasi tertia diei luce
refulsit. in quo dñs & saluator nr̃
ꝓ redẽptione generis humani in
carne natus apparuit. Sed & hoc
qđ in chana galileę .id.ẽ. ixzelo
trans migrationis ꝑ petratȩ eȩdem
nuptiȩ facte ꝑhibentur. tẏpice de
nuntiat eos maxime gr̃a xp̃i dig¬
nos existere. qui zelo feruore pie

Expanded text:
tus est, et ex quo ad sociandam tus est, et ex quo ad sociandam sibi Ecclesiam tanquam sponsus processit. Primus nuptiarum locus in Judaea exstitit, in qua Filius Dei homo fieri, et Ecclesiam sui corporis participatione consecrare, suique Spiritus pignore in fide confirmare dignatus est: sed vocatis ad fidem gentibus, usque ad fines orbis terrae  mysterio, quod die tertio post ea, quae superior Evangelii sermo descripserat, nuptiae factae referuntur, sed tertio tempore saeculi Dominum ad adoptandam sibi Ecclesiam venisse designat. Primum quippe saeculi tempus ad legem, patriarcharum exemplis; secundum sub lege, prophetarum scriptis; tertium sub gratia, praeconiis evangelistarum, quasi tertiae diei luce mundo refulsit; in quo Dominus et Salvator noster pro redemptione generis humani in carne natus apparuit. Sed et hoc, quod in Cana Galilaeae, id est, in coelo transmigrationis perpetratae, eaedem nuptiae fnuntiat, eos maxime gratia Christi dignos existere, qui zelo fervoris ac
Abbreviated transcription (Latin):
oleo lȩtitiȩ. p̃consortibus tuis De
cuius dono consortib xp̃i dato. loqͥt᷑
ioħs. Uos unctionem habetis a
xp̃o. & nostis omĩa. Et pulcherri¬
ma comparatione. umbnr ueritati
concinit. Ramũ oliuȩ columba
corporalis ablutam diluui aquis
detulit in arcam. sp̃s sc̃s inspetiȩ
columbȩ corporalis baptizatum
non solũ homines qui erant in arca
cum noe. sed & animantia quȩ ar¬
ca continebat. & ipsa quoq ligna
ex quib eadem facta. ẽ. arca figu¬
rant. post acceptum undȩ regenera¬
tionis lauacrum. per unctionem
quã conseruare in nobis in temeratã
dignetur ipse qui dedit tħe xp̃c dñs

Expanded text:
oleo laetitiae, prae consortibus tuis . De oleo laetitiae, prae consortibus tuis . De cujus dono consortibus Christi dato loquitur Joannes: Vos unctionem habetis a sancto, et nostis omnia . Et pulcherrima comparatione umbra veritatis concinit. Ramum olivae columba corporalis ablutam diluvii aquis detulit in arcam, Spiritus sanctus in specie columbae corporalis baptizatum non solum homines qui erant in arca cum Noe, sed et animantia quae arca continebat, et ipsa quoque ligna ex quibus eadem facta est arca, figurant post acceptum undae regenerationis lavacrum: per unctionem quam conservare in nobis intemeratam dignetur ipse qui dedit Jesus Chris
Abbreviated transcription (Latin):
humana potest cõperire sollertia.
restat unũ quod de eius actu mysti¬
co sacnr parrat historia. Cũ enim
dñs in figuram futuri baptismatis
originalis mundi scelera diluun
aquis abluer&. transacta in unda¬
tione scire uolens noe qualiter se
facies haber& terrȩ. emisit coruũ.
qui ad arcam redire contẽpsit.
significans eos qui abluti lic& unda
baptismatis. Nigerrimũ tamen
ueteris habitũ hominis emendati¬
us uiuendo deponere neglegunt.
& ne scĩ sp̃s unctione renouarime¬
reantur. statim ab intima catho¬
licȩ
pacis & quietis unitate. ex teriora . io ÷
scłi desideria sequendo desciscunt.
Emisit post eũ colũbam. atilla uenit
ad eum uespere: portans ramũ oliuȩ
uirentib foliis inore suo Anim ad¬
uertitis credo fr̃s. & meloquentem
ur̃o intellecti p̃uenitis. ramũ oliuȩ
uite uerbis abundantem. de cuiꝰ
plenitudine suꝑ xp̃m requiescente.
psalmus ait. Unxit te ds̃ ds̃ tuus

Expanded text:
humana potest comperire solertia, humana potest comperire solertia, restat unum quod de ejus actu mystico sacra narrat historia. Cum enim Dominus in figuram futuri baptismatis originalis mundi scelera diluvii aquis ablueret, transacta mundatione scire volens Noe qualiter se facies haberet terrae, emisit corvum, qui ad arcam redire contempsit, significans eos qui abluti licet unda baptismatis nigerrimum tamen veteris habitum hominis emendatius vivendo deponere negligunt, et ne sancti Spiritus unctione renovari mereantur, statim ab intima catholicae pacis et quietis unitate, exteriora, id est saeculi desideria, sequendo desciscunt. Emisit post eum columbam; at illa venit ad eum vespere, portans ramum olivae virentibus foliis, in ore suo. Animadvertitis credo, fratres, et me loquentem vestro intellectu praevenitis, ramum olivae vitae verbis abundantem: de cujus plenitudine super Christum requiescente, psalmus ait: Unxit te Deus, Deus tuus,
Abbreviated transcription (Latin):
unde continuo sanguis & aqua.
nr̃ȩ uidelic& scĩficationis &
ablutionis mẏsterium exiuit
Macherię eius. ẽ. uirtus coaduna
lium animos. dum ad fidei.
spei & dilectionis perfectionem
nutriendos suscipiunt. quasi ni¬
disacantib columbis inselocũ
pandunt. Haec ergo fortiorum
auxilda qui ad huc pusillum
fide sumus humiliter subeamus.
his dominicȩ passionis sacram̃tis
semꝑ scĩficari curemus. Talem nãq
omniũ nr̃m conuersationem dñs
quęrit. talib intentam studiis
talium uoce suas laudes decanta¬
ri ac p̃dicari gnrtulatur. Surge
in quit amica mea. sponsa mea.
& ueni. columba mea. in forami¬
nibus petrȩ. in cauerna macheriȩ.
ostende mihi faciem tuam. son&
uox tua in aurib meis. Haec de
natura columbȩ septem uirtutis
exempla cõmemorasse sufficiat.¬
& recte fortasse quia sp̃s sc̃i qui ini
columba descendit. septiformis. ẽ.
gñt. Uerũ ex om̃ibus quȩ de eius
natura moraliter interp̃tanda

Expanded text:
unde continuo sanguis et aqua, unde continuo sanguis et aqua, nostrae videlicet sanctificationis et ablutionis mysterium, exivit. Maceria ejus est virtus coadunatlium animos dum ad fidei, spei et dilectionis perfectionem nutriendos suscipiunt, quasi nidificantibus columbis in se locum pandunt. Haec ergo fortiorum auxilia, qui adhuc pusilli in fide sumus, humiliter subeamus, his Dominicae passionis sacramentis semper sanctificari curemus. Talem namque omnium nostrum conversationem Dominus quaerit, talibus intentam studiis talium voce suas laudes decantari ac praedicari gratulatur. Surge, inquit, amica mea, speciosa mea, et veni, columba mea, in foraminibus petrae, in caverna maceriae. Ostende mihi faciem tuam, sonet vox tua in auribus meis . Haec de natura columbae septem virtutis exempla commemorasse sufficiat. Et recte fortasse, quia Spiritus sancti, qui in columba descendit, septiformis est gratia. Verum ex omnibus quae de ejus natura moraliter interpretanda
Abbreviated transcription (Latin):
nistrate in quit infide ur̃a uir¬
tutem. in uirtute autẽ abstinen¬
tiam: in abstinentia autẽ pati¬
entiam. in patientia autẽ pieta¬
tem. in pietate autem. a morem
furternitatis Gemitũ. ꝓ cantu
hab&. Miserisimus & lugeamꝰ.
& ploremus coram dño qui fecit
nos. Risus noster ip luctũ con¬
uertatur. & gaudiũ inmerorem
Beati enim lugentes. qm̃ ipsi conso¬
labuntur. Suꝑ aquas sedere con¬
sueuit. ut uenturi raptũ accipitris
p̃uisa in aquis umbra declin&
Et nos mundi simus. ac mundaturi
scripturarũ fluentis seduli ad se¬
dere curemus. quarũ speculis
edocti. dinoscere & p̃cauere ui¬
deamus insidias hostis antiqui
Tales quippe amat ȩccła. sponsa
sui laudib cantat. Oculi eius
sicut colũbe quȩ lactȩ sunt lotę.
& resident iuxta fluenta plenis¬
sima. Ni dificari sol& inforami¬
nib petrȩ. in cauerna maceriȩ.
Petra xp̃c. ẽ. cuius in cruce clauis
manus. latus. ẽ. lancea ꝑforatũ.

Expanded text:
nistrate, inquit, in fide vestra virnistrate, inquit, in fide vestra virtutem, in virtute autem scientiam, in abstinentia autem patientiam, in patientia autem pietatem, in pietate autem amorem fraternitatis . Gemitum pro cantu habet. Miseri simus, et lugeamus, et ploremus coram Domino qui fecit nos. Risus noster in luctum convertatur, et gaudium in moerorem. Beati enim lugentes, quoniam ipsi consolabuntur. Super aquas sedere consuevit, ut venturi raptum accipitris praevisa in aquis umbra declinet. Et nos mundi simus, ac mundati Scripturarum fluentis seduli assidere curemus, quarum speculis edocti dignoscere et praecavere valeamus insidias hostis antiqui. Tales quippe amat Ecclesia, sponssui laudibus cantat: Oculi ejus sicut columbae, quae lacte sunt lotae, et resident juxta fluenta plenissima. Nidificare solet in foraminibus petrae, in caverna maceriae. Petra Christus est, cujus in cruce clavis manus, latus est lancea perforatum,
Abbreviated transcription (Latin):
dente fraudulenti. quam simplici
oculo columbini. quem in ȩccła
sua multum se diligere dñs osten¬
dit. qui in amoris cantico ait.
Ecce tu pulchra es amicamea. ecce
tupulchra. oculi tui colũbarum.
Unde quia nobis ad discendã dño
placitam simplicitatem colũbȩ
forma ꝓponitur. diligentius eius
naturam uideamus. ut per singu¬
la in nocentię eius exempla. uitę
nobis emendatioris instituta suma
uermiculos. quib minores pęne
omnes a uiculȩ. se suosq pullos
ne dentes nr̃i sint arma & sagitȩ
ne mordentes & comedentes in ui¬
cem. consumamur abinuicem.
Contineanius manus a rapinis.
Qui furabatur. iam non furetur.
Magis autem labor& oꝑando mani¬
bus suis quod bonũ. ẽ. ut habeat
unde tribuat necessitatem pacienti
Nam & columba sȩpe alienos quasi
suos fertur alere pullos. ipsa ter¬
re fructib & semine pascitu&
Audiamus apłm. Bonũ . ẽ. non
manducare carnem. & non bibe¬
re uinum. & apłs petrus: Mi¬

Expanded text:
dente fraudulenti quam simplici dente fraudulenti quam simplici oculo columbini, quem in Ecclesia sua multum se diligere Dominus ostendit, qui in amoris Cantico ait: Ecce tu pulchra es, amica mea, ecce tu pulchra: oculi tui columbarum . Unde quia nobis ad discendam Deo placitam simplicitatem columbae forma proponitur, diligentius ejus naturam videamus, ut per singula innocentiae ejus exempla, vitae nobis emendatioris instituta sumamus. vermiculos, quibus minores pene omnes aviculae se suosque pullos ne dentes nostri sint arma et sagittae, ne mordentes et comedentes invicem, consumamur ab invicem. Contineamus manus a rapinis: qui furabatur, jam non furetur. Magis autem laboret operando manibus suis quod bonum est, ut habeat unde tri. Nam et columba saepe alienos quasi suos fertur alere pullos, ipsa terrae fructibus et semine pascitur. Audiamus Apostolum: Bonum est non comedere carnem, et non bibere vinum . Et apostolus Petrus: Mi
Abbreviated transcription (Latin):
ta dierum solitarius exercuit.
sed nos ꝓfecto docuit. nosq suo
in formauit exemplo ut post ac¬
ceptam in baptismo remissionẽ
peccatorũ. uigiliis. ieiumis. orati¬
onib. ceterisq sp̃s fructib oꝑam
demus. pe nobis torpentib minusq
sollicitis. in mundus sp̃s qui de cor-
nosq spiritalib diuitiis uacuos
inueniens. septemplici peste de pri¬
mat. & sint nouissima nr̃a peiora
prioribus. Caueamus seduli. ne
ignem nobis ipse qui uitȩ iter ob¬
cludat. Nr̃oꝵ crebro accendamus
fomite uiciorũ. Elammeus nãq
gladius qualiscũq ille. ẽ. qui pa¬
radisi ostia seruat. singulis quib q.
tus . ẽ. & ut redire possint ablatꝰ.
in fidelib autẽ man& semper
immobilis. sed & falso fidelibus
uocatis quidem sed non electis.
dum post baptisma se criminib
implicare non metuunt. quasi
post extinctionẽ idem ignis re¬
accenditur. ne mereantur intrare
regnum. quod ficto corde ac du¬
plici requirunt. serpentino potius

Expanded text:
ta dierum solitarius exercuit; ta dierum solitarius exercuit; sed nos profecto docuit, nosque suo informavit exemplo, ut post acceptam in baptismo remissionem peccatorum, vigiliis, jejuniis, orationibus caeterisque Spiritus fructibus operam demus, ne nobis torpentibus minusque sollicitis immundus spiritus, qui de corde nosque spiritualibus divitiis vacuos inveniens, septemplici peste deprimat et sint novissima nostra pejora prioribus. Caveamus seduli, ne ignem nobis ipsi, qui vitae iter occludat, nostrorum crebro accendamus fomitem vitiorum. Flammeus namque gladius qualiscunque ille est, qui paradisi ostia servat, singulis quibuscuntus est, et ut redire possit homo ablatus, infidelibus autem manet semper immobilis. Sed et falsis  Al., falso fidelibus vocatis quidem, sed non electis, dum post baptisma se criminibus implicare non metuunt, quasi post exstinctionem idem ignis reaccenditur; ne mereantur intrare regnum, quod ficto corde ac duplici requirunt, serpentino potius
Abbreviated transcription (Latin):
apłi edoc& fidelib ita loquens
Accepistis sp̃m ad optionis filiorum.
in quo clamamus abba pater.
Et euangelista ioħs. Quot quot
in quit receperunt eũ. dedit eis
per humilitatem & oboedientiam
baptisma quod suscepimus seruare
curemus. mundantes nos ab omi
IN quinamento carnis & sp̃s. ꝑfici¬
entes scĩficationem in timore dei
Humiliter eius subeunda & seruan¬
da mẏsteria. eis qui necdũ in his
sunt initiati suadeamus. Et quot¬
quot per gradum sacerdotalem
ad dispensanda illoꝵs sumus
sacramenta ꝓmoti. humiliter
IN iunctũ nobis impleamus officiũ
Studeamus om̃s solliciti. ut ianuã
patriȩ caelestis quȩ nobis. ẽ. diui-¬
nis pate facta mysteriis. huma¬
nis ipsi nobis non intercludamꝰ
inlecebris. Neq enĩ frustra
dñm apud euangelistam lucã
post baptisma orasse. & sic cȩlo
aꝑto sp̃m ac uocem patris uenisse
cõmemoratur. qui etiam tribus
consonantib euangelistis conso¬
natur. mox ieiunium quadragin¬

Expanded text:
Apostolus edocet, fidelibus ita loquens: Apostolus edocet, fidelibus ita loquens: Accepistis Spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus: Abba pater; et evangelista Joannes: Quotquot, inquit, receperunt eum dedit eis per humilem obedientiam baptisma quod suscepimus servare curemus, mundantes nos ob omni inquinamento carnis et spiritus, perficientes sanctificationem in timore Dei. Humiliter ergo ejus subeunda et servanda mysteria eis qui necdum in his sunt initiati suadeamus, et quotquot per gradum sacerdotalem ad dispensanda illorum sumus sacramenta promoti, humiliter injunctum nobis impleamus officium. Studeamus omnes solliciti, ut januam patriae coelestis, quae nobis est divinis patefacta mysteriis, humanis ipsi nobis non intercludamus illecebris. Neque enim frustra Dominum apud evangelistam Lucam post baptisma orasse, et sic coelo aperto Spiritum ac vocem Patris venisse commemoratur, qui etiam tribus consonantibus evangelistis baptizatus, mox jejunium quadragin
Abbreviated transcription (Latin):
tus. in quo mihi cõplacui: ad cõ¬
parationem terreni hominis dicit.
in quo peccante quoqd ãmodo sibi
displicuisse dĩ conditor insinuat
cum ait. Panit& me hominem
fecisse in terra: Paenitentia quidem
iu dm̃ nulla cadit. sed nr̃o more
loquens qui cõpungi penitentia
soleimis. quando contra uotum
nr̃a oꝑa uerti uidemus. Paenitere
se dixit hominem fecisse. quem
a rectitudine suȩ̨ facture peccan¬
do degenerare conspexit. In fi¬
lio autẽ suo unigenito sibi singularit᷑
cõplacuit. quia hunc hominẽ quẽ
induerat. a peccato in munem
seruare cognouit: Et in hac quoq
uoce patris. sicut & in ceteris bapti¬
tati dñi mysteriis. omnis iustiaę
declaratur impletio. Coęternus
enim & consubstantialis patrifilius.
descendente suꝑ eũ spũ. qui sit ho¬
minib in timatur. ut ꝑ hoc discant
homines ꝑ grãm se baptismatis
accepto sp̃ũ sc̃o. de filiis diaboli
in dĩ filios posse transferri. sicut

Expanded text:
tus, in quo mihi complacui, ad comtus, in quo mihi complacui, ad comparationem terreni hominis dicit, in quo peccante quodammodo se sibi displicuisse Deus conditor insinuat, cum ait: Poenitet me hominem fecisse in terra . Poenitentia quidem in Deum nulla cadit, sed nostro more loquens, qui compungi poenitentia solemus, quando contra votum nostra opera verti videmus, poenitere se dixit hominem fecisse, quem a rectitudine suae facturae peccando degenerare conspexit. In Filio autem suo unigenito sibi singulariter complacuit, quia hunc hominem quem induerat a peccato immunem servare cognovit. Et in hac quoque voce Patris sicut et in caeteris baptizati Domini mysteriis, omnis justitiae declaratur impletio. Coaeternus enim et consubstantialis Patri Filius descendendo super eum spiritu, qui sit, hominibus intimatur, ut per hoc discant homines per gratiam se baptismatis accepto Spiritu sancto de filiis diaboli in Dei filios posse transferri. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
docer& mundo. ẽẽ. futurum. simul
& om̃s qui sua gñr. eẽnt. renouandi.
ipgredi uixta qđ scriptũ. ẽ. Sentite
de dño in bonitate. & in simplicitate
cordis quęrite illũ. qñi in maliuolã
animã uon iatroibit sapientia. uec¬
in habitabit in corpore subdito
peccatis. Hinc. ẽ. quod simon
qui infelle a maritudinis & obli¬
gatione iniquitatis ꝑ manere
consensit. partem sortemq in hoc
spũ habere nequiuit. Illo enim
spũ plenus erat. qui in serpente
hominib apparendo. qua ipse
malitiȩ & insidiarũ peste infectꝰ
.eẽt. corda diligenter edocuit
meus dilectus. in quo mihi com¬
scẽ & indiuiduȩ trinitatis ir bap¬
tis mo declaratur mysterium
Et recte. ut qui sacrirmentorum
suorum dispensatorib erat p̃cep¬
turus docere om̃s gentes & bap¬
tizare eos in nomine patris & filui
tismate totã ꝑsonaliter pander&e
ad. eẽ. trinitatem. Quod ait uox
paterna. hic. ẽ. filius meus dilec¬

Expanded text:
doceret mundo esse futurum; simul doceret mundo esse futurum; simul et omnes qui sua gratia essent renovandi, ingredi, juxta quod scriptum est: Sentite de Domino in bonitate, et in simplicitate cordis quaerite illum. Quoniam in malevolam animam non introibit sapientia, nec habitabit in corpore subdito peccatis . Hinc est quod Simon, qui in felle amaritudinis et obligatione iniquitatis permanere consensit, partem sortemque in hoc Spiritu habere nequivit. Illo enim spiritu plenus erat qui in serpente hominibus apparendo, quia ipse malitiae et insidiarum peste infectus esset corda diligenter edocuit. meus dilectus, in te conet individuae Trinitatis in baptismo declaratur mysterium. Et recte, ut qui sacramentorum suorum dispensatoribus erat praecepturus docere omnes gentes, et baptizare eos in nomine Patris, et Filitismate totam personaliter panderet adesse Trinitatem. Quod autem ait vox paterna: Hic est Filius meus dilec
Abbreviated transcription (Latin):
nimirũ uita illa beatissima quam
deseriut adam. quãuis in cõparabili
luce & pace sublimis. ab om̃icurarũ
stimulantium nube screna. crebnr
dĩ & angłorum fuerit uisione & al¬
locutione glorifica. interrę tamen
huius erat locis constituta terrenis.
quã iuis pullo labore quesitis alenda
fructib At hȩc quam xp̃c tribuit.
in cȩlorum. ẽ. arce uitȩ perennis.
Prima hominis uita beata. ita fuit
inmortalis. ut poss& in ea homo
non mori. si se apeccati seductione
cautus seruar&. Scđa uero ita fi&&
in mortalis. ut non possit in ea
homo mori. pon ulla peccati
pulsantis seductionẽ tẽptar&. Bene
autem sp̃s reconciliator in colũba
quȩ multum simplex. ẽ. auis ap¬
paruit. ut & suę uidelic& naturę
simplicitatem ꝑ huius speciem ani¬
malis ostender&. Sp̃s enĩ sc̃s disci¬
plinę effugi& fictum. & eum in quẽ
descendit. mansuetũ mitemq ac mi¬
sericordiȩ suꝑnȩ p̃conem. ministrũq

Expanded text:
nimirum vita illa beatissima, quam nimirum vita illa beatissima, quam deseruit Adam, quamvis incomparabili luce et pace sublimis ab omnium curarum stimulantium nube serena crebra Dei et angelorum fuerit visione et allocutione glorificata, in terrae tamen hujus erat locis constituta terrenis, quamvis nullo labore quaesitis alenda fructibus: at haec quam Christus tribuit in coelorum est arce vita perennis nPrima hominis vita beata ita fuit immortalis, ut posset in ea homo non mori, si se a peccati seductione cautus servaret; secunda vero ita fiet immortalis, ut non possit in ea homo mori, nec ulla peccati pulsantis seductione tentari. Bene autem Spiritus reconciliator in columba, quae multum simplex est avis, apparuit, ut et suae videlicet naturae simplicitatem per hujus speciem animalis ostenderet. Spiritus enim sanctus disciplinae effugiet fictum, ut eum in quem descendit mansuetum mitemque ac misericordiae supernae praeconem ministrumque
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s scĩ dona ꝑcepit. qui prima con¬
ceptione spũ scõ plenus semꝑ existit:
celebrata mysteria. Quia enim
nobis dñs sacro scõ sui corporis instinc¬
tu baptismi lauacrũ dedicauit.
Nobis quoq post acceptum baptis¬
ma cęli aditum patere. & spm scm̃
distantia. quia primus adam ab
inmundo spũ deceptus ꝑ serpentem.
gaudia regni cȩlestis amisit. scds
adam a spũ sc̃o per colũbam glori¬
ficatus. eiusdem regni limina rese¬
rauit. flammamq uibrantem qua
ingressum paradisi expulso adam
primo cherub custos ixterclusit.
scđs adam hodierna die ꝑ aquam
lauacri renascentis extingui debere
monstrauit. ut unde ille cum sua
coniuge abhoste uiccus exiit. ibi
iste cũ scõꝵs ȩccła. sponsa uidelic&
sua de hoste uictor redir&. immo
potiora redemptis a peccato uitȩ inmor¬
talis munera pater futuri scłi princeps
princeps discordiȩ uenunditus sub
peccato. su i cũ stirpe ꝑdidit. quia

Expanded text:
Spiritus sancti dona percepit qui prima conSpiritus sancti dona percepit qui prima conceptione Spiritu sancto plenus semper exstitit? celebrata mysteria. Quia enim nobis Dominus sacrosancto sui corporis intinctu baptismi lavacrum dedicavit, nobis quoque post acceptum baptisma coeli aditum patere, et Spiritumdistantia, quia primus Adam ab immundo spiritu deceptus per serpentem, gaudia regni coelestis amisit; secundus Adam a Spiritu sancto per columbam glorificatus ejusdem regni limina reseravit, flammamque vibrantem, qua ingressum paradisi expulso Adam primo Cherub custos interclusit. Secundus Adam hodierna die per aquam lavacri renascentis exstingui debere monstravit, ut unde ille cum sua conjuge ab hoste victus exiit, ibi iste cum sanctorum Ecclesia, sponsa videlicet sua, de hoste victor rediret, imo potiora redemptis a peccato vitae immortalis munera pater futuri saeculi princeps saeculi pater princeps discordiae venundatus sub peccato sua cum stirpe perdidit; quia
Abbreviated transcription (Latin):
opere conceptus & natus sũ cogno¬
uerint scđȩ natiuitatis subisse
uel potius sibi consecrasse laua¬
chrum. Nulla ꝑsona malorum
contẽpnat ab humilib meis ip
remissionem peccatoꝵ baptizari.
cum meminerint dñm qui in spũ
scõ baptizans peccata dimittere
sol& suũ baptizandum in aqua
sub misisse serui manib caput.
Sequitur Baptizatus autẽ confestu
ascendit de aqua. & ecce aꝑti surł
cęli. & uidit spm dĩ descendentẽ
sicut colũbam. & uenientem suꝑ se
Et hoc ad impletionem om̃is iusti¬
tię ꝑtin&. quod bapazato dño
aꝑti sunt ei cęli. & sp̃s descendit
suꝑ eum : ut hinc nimirum fides
nr̃a firmetur. per mẏsteriũ sacri
baptismatis aperiri nobis introitũ
patriȩ caelestis. & sc̃i spis̃ gr̃am minis¬
trari. Numquid enim credi dec&
dño tunc primũ calestia patiusi:
secreta. cum recta fides habeat.
nonminus tẽpori quo cũ hominib
ccnuersatus . ẽ. quam post & antea
tenuisse cȩlestem. aut atricesimo

Expanded text:
opere conceptus et natus sum, cognoverint secundae nativitatis subisse, vel potius sibi consecrasse lavacrum. Nulla personarum majorum contemnat ab humilibus meis in remissionem peccatorum baptizari, cum meminerint Dominum, qui in Spiritu sancto baptizans, peccata dimittere potest, suum baptizandum in aqua submisisse servi manibus caput. IV. Baptizatus autem confestim ascendit de aqua, et ecce aperti sunt eli, et vidit Spiritum Dei descendentem sicut columbam, et venientem super se. Et hoc ad impletionem omnis justitiae pertinet quod baptizato Domino aperti sunt ei coeli, et Spiritus descendit super eum, ut hinc nimirum fides nostra confirmetur, per mysterium sacri baptismatis aperiri nobis introitum patriae coelestis, et sancti Spiritus gratia ministrari. Numquid enim credi decet Domino tunc primum coelestia patuisse secreta, cum recta fides habeat non minus tempore quo cum hominibus conversatus est, quam et post et antea tenuisse coelestem? Aut a tricesimo
Abbreviated transcription (Latin):
bcente in monte dño. LECTIONE
discipłi uenerunt ad eum. sicut
a lacres. sicut domestici. sicut ꝓxi¬
mi. sicut amici uel fr̃s. ideo ait &
dñs ad illos. Uos estis sal terrȩ.
& uos estis lux mundi. Nunc uiero
descendente eo de monte. turbe secu¬
tȩ sunt eum. quę in montẽ ascendere
non potuerunt. ut pigri popłi. ut
Neglegentes. ut in ꝑfecti. Ita & filii
isrł primitus in montem ascendere
non ualuerunt. ad ob uiandum
dõ ꝑgere non potuerunt. ꝓpter
suam in religiositatem. & impietatẽ.
sed solus moyses ascendit. & pauci
cum eo seniorum isrł. Ita & cum
dño discipłi soli in monte ascender̃.
& tardiores deorsũ steterunt. Sic
& modo uigilantes & alacres. &

Expanded text:
cente in monte Domino, discipuli venerunt ad eum sicut alacres, sicut domestici, sicut proximi, sicut amici vel fratres. Ideo ait et Dominus ad eos: Vos estis sal terrae, et, vos estis lux mundi . Nunc vero descendente eo de monte, turbae secutae sunt eum, quae in montem ascendere non potuerunt, ut pigri populi, ut negligentes, ut imperfecti. Ita et filii Israel primitus in montem ascendere non valuerunt, ad obviandum Deo pergere non potuerunt propter suam irreligiositatem et impietatem, sed solus Moyses ascendit, et pauci cum eo seniorum Israel: ita et cum Domino discipuli soli in montem ascenderunt, et tardiores deorsum steterunt. Sic et modo vigil
Abbreviated transcription (Latin):
tatem teneart. pacientiã colant.
ebrietatem uelut inferni foueam
fugiant. ons homines ꝑfecto ani¬
mo diligant. Pro bonis orent.
ut a scõ oꝑs non recedant. ꝓma
lis supplicent. ut cito se ad meli¬
ora conuestant. Haec enĩ & hissi
nec in patabilia. eẽ ꝓbantur
Ubi sola pͥona uoluntas fuerit.
in possisile pihil erit. Non enĩ
nos ds̃ ꝓo cõparandã uitã aet̾̃nã.
aut inorientem. aut in occiden
tera ꝑitinera laboriosa trans mit¬
tit. acnos ipsos nos dirigit. quod
quirt. Sic enĩ in euangłio ipse
dix̃ Regnũ dĩ. intra uos est.
Et idio sit in nobis uera caritas. &
boia uoluntas. ut illud euange¬
licum in nobis impleatur. pax
hominib bonȩ uoluntatis. Quod
ipse prestare dignetur. qui ui¬

Expanded text:
tatem teneant, patientiam colant, tatem teneant, patientiam colant, ebrietatem velut inferni foveam fugiant, omnes homines perfecto animo diligant: pro bonis orent, ut a sancto opere non recedant; pro malis supplicent, ut cito se ad meliora convertant. Haec enim et his sinec importabilia esse probantur: ubi sola bona voluntas fuerit, impossibile nihil erit. Non enim nos Deus ad comparandam vitam aeternam, aut in Orientem, aut in Occidentem per itinera laboriosa transmittit; ad nos ipsos nos dirigit, quod quirit: sic enim in Evangelio ipse dixit, Regnum Dei intra vos est Et ideo sit in nobis vera charitas, et bona voluntas; ut illud Evangelium in nobis impleatur, Pax hominibus bonae voluntatis Quod ipse praestare dignetur, qui vi
Abbreviated transcription (Latin):
uermen & putredinem. dignatur
instatũ angelicũ ꝓmouere. de
terrenis incęlestib collocare. &
in gr̃am suȩ ad optionis assume
bis. aut quando reddere pote¬
rimus qđ nec cogitare sufficimꝰ:
N ec tamen desꝑandũ. ẽ. quod nihil
repensare possumus. quia tanta
.ẽ. pietas dñi nr̃i. ut apud eum
uoluntas ꝑfecta faciendi. repu¬
tetur ꝓ oꝑe facti. Omĩa enim
impleuit. qui quod potuit fecit
Quid ergo retribuemus dño. pisi
humiliter corpore humiliato.
& corde contrito dicamus. dñe.
ꝓpicius esto mihi peccatori: Ille
enĩ holocaustomata diligit. qui
& cor contritũ & humiliatũ ñ
despicit. Non a nobis requirit.
qđ nos implere non posse cog¬
noscit. Et ideo qui elemosinas
largiores erogare non possunt:
uel parũ aliquid scđm uires suas
cũ bona uoluntate dispenssnt
Qui uirginitatis głam non p̃ualent
obtinere. cũ ꝓpris uxorib casti¬
tatem studeant dõ auxiliante
seruare. Iusttiam diligant. cari¬

Expanded text:
vermem et putredinem dignatur vermem et putredinem dignatur in statum angelicum promovere, de terrenis in coelestibus collocare, et in gratiam suae adoptionis assumerbis? aut quando reddere poterimus quod nec cogitare sufficimus? Nec tamen desperandum est, quod nihil repensare possumus; quia tanta est pietas Domini nostri, ut apud eum voluntas perfecta faciendi reputetur pro opere facti. Omnia enim implevit, qui quod potuit fecit. Quid ergo retribuemus Domino, nisi ut humiliter corpore humiliato, et corde contrito dicamus, Domine, propitius esto mihi peccatori ? Ille enim holocaustomata diligit, qui et cor contritum et humiliatum non despicit. Non a nobis requirit quod nos implere non posse cognoscit. Et ideo qui eleemosynas largiores erogare non possunt, vel parum aliquid secundum vires suas cum bona voluntate dispensent. Qui virginitatis gloriam non praevalent obtinere, cum propriis uxoribus castitatem studeant, Deo auxiliante, servare; justitiam diligant, chari