comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sens di: leticia sine defectu. Dies festus ibi ita
est: ut nec aꝑiatur inicio. nec fine claudat᷑.
de illa ȩt̾na & ꝑpetua festiuitate sonat nes¬
cio quid canorum. & dulce aurib cordis̃ s si
non ꝑstrepat mundus ambulanti in hoc
cabernacło. & miracła di inredemptione
fideliũ consid̾anti: mulcet aurẽ sonus festi¬
uitatis illius. & rapit ceruũ ad fontes aqͣs.¬

Expanded text:
sens Dei, laetitia sine defectu, dies festus ibi ita sens Dei, laetitia sine defectu, dies festus ibi ita est, ut nec aperiatur initio, nec fine claudatur. De illa aeterna et perpetua festivitate sonat nescio quid canorum et dulce auribus cordis. Sed si non perstrepat mundus ambulanti in hoc tabernaculo, et miracula Dei in redemtione fidelium consideranti, mulcet aurem sonus festivitatis illius, et rapit cervum ad fontes aq
Abbreviated transcription (Latin):
frenantẽ cupiditates. pellentẽ ignoran¬
tiã: extendentẽ se ad omĩa asꝑa. & dura
toleranda: iusticiã & caritatẽ impendẽ¬
tẽ cȩteris. Miror & istas uircutes in am¬
mo: S adhuc in loco tabernacłi ambulo.
Transeo & hoc: & qͣmuis ammirabile sit
tabernacłm. stupeo cũ uenio usq ad domĩ
di. Dũ miratur m̃bra tabernacłi. ita ꝑ¬
ductus ẽ ad domũ di. Quand̾a dulcedi¬
nẽ sequendo int̾iorem. nescio quã occul¬
tã uoluptatẽ tamqͣm de domo di sona¬
ret suauit̾ aliquod organũ. & cũ ille
ambularet in tabernacło audito quo¬
da int̾iore sono. deductus dulcedine cd
sequens quod sonabat: abstrahens se ab
omĩ strepitu carnis & sanguinis. ꝑuenls
usq ad domũ dĩ. Nlam uiam suã & duc¬
tum se sic ipse cõmemorat: quasi dicele¬
exultationis & confessiomis: sonꝰ epula¬
tis. In domo di: festiuitas sempiternas
Non emĩ ibi celebratur aliquid: & tranl̃
F estũ sempiternũ. chorus angłoꝵ. uultꝰ pre¬

Expanded text:
 ignorantiam, extendentem se ad omnia dura et aspera toleranda. Justitiam et caritatem impendentem caeteris. Miror et istas virtutes in animo, sed adhuc in loco tabernaculi ambulo. Transeo et haec, et quamvis admirabile sit tabernaculum, stupeo cum venio usque ad domum Dei. Dum miratur membra tabernaculi, ita perductus est ad domum Dei, quamdam dulcedinem sequendo interiorem, nescio quam occultam voluptatem: tamquam de domo Dei sonaret suaviter aliquod organum. Et cum ille ambularet in tabernaculo, audito quodam interiore sono, deductus dulcedine Dei, sequens quod sonabat, abstrahens se ab omni strepitu carnis et sanguinis, pervenit usque ad domum Dei. Nam viam suam, et ductum se sic ipse commemorat, quasi dicereexultationis et confessionis, sonus epulantis. In domo Dei festivitas sempiterna est. Non enim ibi celebratur aliquid et transit: festum sempiternum, chorus angelorum, vultus prae
Abbreviated transcription (Latin):
testabile ẽ & ad magnã ꝑuersitatẽ ꝑtinet.
malum eẽ int̾ bonos. O qͣm głosum est. &
acceptabile do. sunt̾ multos suꝑbos unꝰ ẽ
humilis: int̾ multos iracundos unus est
mitis: int̾ multos luxuriosos unus ẽ castꝰ:
int̾ multos mordinatos unꝰ ẽ religiosꝰ.
Itaminis turpe ẽ. & uehement̾ do displicet.
cum int̾ multos humiles unus ẽ suꝑbꝰ:
int̾ multos castos unus ẽ mimund: inter
multos mansuetos unus ẽ iracundꝰ: inter
multos religiosos imꝰ ꝑuetsus. Tolerandꝰ
est. qr dns precepit: s ipse iram dĩ non ef¬
fugiet. Et sicut bonus ꝓsua laudabili per¬
fectione maiorem qͣm cęteri homines recipi¬
et a dño retributionẽ: ita iste cum iuida tra
rat: in futuro tam̃ mala quȩ faciunt nͥ mͦ
resi pueruit malis ẽ redditurus. Et ideo di¬
cit. Tu autẽ dñe miserere mei. & resuscita
me &e retribuã eis: ut hoc sit misereri ut
me a morte resuscites: & retribuã eis in fu¬

Expanded text:
testabile est, et ad magnam perversitatem pertinet testabile est, et ad magnam perversitatem pertinet malum esse inter bonos. O quam gloriosum est et acceptabile Deo, si intra multos superbos unus est humilis, intra multos iracundos unus est mitis, intra multos luxuriosos unus est castus, intra multos inordinatos unus est religiosus! Ita nimis turpe est, et vehementer Deo displicet, cum intra multos humiles unus est superbus, intra multos castos unus est immundus, intra multos mansuetos unus est iracundus, intra multos religiosos unus est perversus. Tolerandus est, quia Dominus praecepit: sed ipse iram Dei non effugiet. Et sicut bonus pro sua laudabili perfectione majorem quam caeteri homines recipiet a Domino retributionem: ita et cum Juda tradrat. In futuro tamen mala quae faciunt, nisi modo resipuerint, malis est redditurus. Et ideo dicit: 11. Tu autem, Domine, miserere mei, et resuscita me, et retribuam eis. Ut hoc sit misereri, ut me a morte resuscites: et retribuam eis in fu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ quo patem habebam. & qui se pacificũ
simulabat. in quo sꝑaui quantũ ad estima¬
tionẽ hominũ: putabant enĩ quod ei muł¬
tũ cred̾em. & in eo multũ confid̾em: qͥ ede¬
bat panes meos. idẽ cui ego intinctũ panẽ
porrexero. uł panes meos sp̃ales edebat.
qe cotidie predicationẽ meã audiebat. Ma¬
iorem supplantationẽ suꝑ me magnificaũ
qͣ m aliis q etiam oscło tradidit. Nolite esti¬
mare fres ut illiqui ad conu̾sionẽ uenuit
& habitũ scẽ religionis assumuit. om̃s
sint scĩ: om̃s sint religiosi. Et udas inter
ñ tolerat. ipse ꝑ impatientiã suam sibi
testis ẽ. qr bomis ñ est. Quõd si aliqͥs tał
patient̾ a nob̾ toleratur: illi quid̃e detrim̃¬
tum magnũ est: nobis autẽ ꝓpter uirtutem
patientiȩ magna merces a domino reddit᷑.
Scire autẽ debemus. quia sicut laudabile
ualde est & ad magnã ꝑfectionem ꝑtinet
bonũ ẽẽ inter malos: ita econtͣrio ualde de¬

Expanded text:
cum quo pacem habebam, et qui se pacificum cum quo pacem habebam, et qui se pacificum simulabat: in quo speravi, quantum ad aestimationem hominum. Putabant enim quod ei multum crederem, et in eo multum confiderem, qui edebat panes meos, ides, cui ego intinctum panem porrexi: vel panes meos spirituales edebat, quia quotidie praedicationem meam audiebat. Majorem supplantationem super me magnificavit, quam alii: quia etiam osculo tradidit. Nolite aestimare, fratres, ut illi qui ad conversationem veniunt, et habitum sanctae religionis assumunt, omnes sint sancti, omnes sint religiosi. Et Judas inter non tolerat, ipse per impatientiam suam sibi testis est, quia bonus non est. Quod si aliquis talis patienter a nobis toleratur: illi quidem detrimentum magnum est, nobis autem propter virtutem patientiae magna merces a Domino reddetur. Scire autem debemus quia sicut laudabile valde est, et ad magnam perfectionem pertinet bonum esse inter malos: ita econtrario valde de
Abbreviated transcription (Latin):
fieret in ppło. Sciencłu autem ẽ: q susurra¬
rt magnũ pecc̃m est. Hinc ꝑ quenła sapi¬
entẽ dr. Susurro & bilinguis masedictus a
dño: Multos enim turbabit pacẽ habentes
erbũ iniquũ constituert̃ adu̾sum me. Con¬
stituert̃ enim: ut aduersꝰ iħm falsim dice¬
ret᷑ testimoniũ. Uerbũ etiam iniquũ fuit:
qñ dixert̃ crucifigatur. & reus est mortis.
Ipsi de me ita fecerunt: s numqͥd qͥ dor¬
mit ñ adiciet ut resurgat: Ille qui tam
facile pot̾ resurgere a morte. qͣm facile
dorimentes excitari a somno: nunqͥd ñ
adiciet morti sue ut refurgat: Numqͥd
ñ resurget ille quiait: potestatẽ habeo po¬
nendi anmã meã. & itu̾m sum̃di eam:
gura eccłiȩ. Dum dormisset xp̃c in cruce:
& unde dorminit : Ex illo qui ingressus est.
ut uideret. Etenim homo pacis mee in qͣ
sꝑaii: qui edebat panes meos magnifica¬
uit suꝑ me supplantationẽ. Non fuit mi¬
rũ. simimici mei cogitabant adu̾sum me
mala mͥ: qr & homo pacis meȩ. id ẽ iuidas

Expanded text:
susurrare magnum peccatum est. Hinc per quemdam sapientem dicitur: Susurro et bilinguis maledictus: 194 multos enim turbavit pacem habentes . 9. Verbum iniquum constituerunt adversum me. Constituerunt enim, ut adversus Jesum falsum diceretur testimonium . Verbum etiam iniquum fuit, quando dixerunt. Crucifigatur. Et, Reus est mortis . Ipsi de me ita fecerunt. Sed, Numquid qui dormit non adjiciet ut resurgat? Ille qui tam facile potest resurgere a morte, quam facile potest dormiens excitari a somno, numquid non adjiciet morti suae ut resurgat? Numquid non resurget ille, qui ait, Potestatem habeo ponendi animam meam, et iterum sumendi eam ? gura Ecclesiae. Dum dormisset Christus in cruce,  unde dormivit? Ex illo qui ingressus est ut videret. 10. Etenim homo pacis meae, in quo speravi, qui edebat panes meos, magnificavit super me supplantationem. Non fuit mirum, si inimici mei cogitabant adversum me mala mihi: quia et homo pacis meae, idest, Judas,
Abbreviated transcription (Latin):
ut cotidie iustins & purius uiuat indeo᷑
& beatificat eum ñ solum in celo. s etiã
int̾ra. spũales uirtutes largiendo: iuxta
qd scͥptum ẽ. Beati qui sꝑant inte dñe. &
beatiqui diligunt nom̃ tuum: & beatipau¬
pes spũ. beati mites. beati miscdẽs. beati
pacifici. beati mundo corde. & cȩtera ł ro¬
mictit nob̾ dns beatitudinẽ in fucura
uta: s sidiligent̾ attendimꝰ. etiam in hac

Expanded text:
otidie justius et purius vivat in Deo. Et beatificat 191 eum non solum in caelo, sed etiam in terra, spirituales virtutes largiendo. Juxta quod scriptum est: Beati, qui sperant in te, Domine , et beati qui diligunt nomen tuum. Et beati pauperes spiritu. Beati mites, beati misericordes, beati pacifici, beati mundo corde, et caetera . Promittit nobis Dominus beatitudinem in futura vita: sed si diligenter attendimus, et
Abbreviated transcription (Latin):
est uita hominis suꝑ terrain: qͣmdiu hu¬
mana natura & scđm corpiis & scđm aĩam
sub se habet deficere: uniu̾sa uanitas est
om̃is homo uuiens. Uniu̾sa enĩ quȩ in ho¬
mine sunt tam int̾uis qͣm ext̾ius: diminu¬
tionẽ habent siue mutabilitatẽ. Omĩs in¬
qͣm homo & manens & transiliens. ⁊ipse

Expanded text:
est vita hominis super terram , quamdiu huest vita hominis super terram , quamdiu humana natura et secundum corpus et secundum animam, sub se habet deficere: Universa vanitas est omnis homo vivens. Universa enim quae in homine sunt, tam interius quam exterius, diminutionem habent, sive mutabilitatem. Omnia, inquam, homo et manens et tra
Abbreviated transcription (Latin):
sub certa m̃sura uiuit. Et substantia iea
ñ renouatio quã fecit xp̃c. s essentia corpo¬
ralis quã traximus ex adam: tamꝙͣ. nchi¬
lum ante te. Quid̾a uidentur magni ante
se. de quib scͥptum ẽ. ue qui sapientes estis
in ocłis urĩs: s ante dm incħ sunt. teste
apło qui ait. Qui putat se aliquid eẽ cũ
nichil sit: ipse se seducit. Nec iste ex hoc
magnus ẽ : nam inflatio & tumor imitat᷑
magnitudinẽ: s ñ habet sanitatem. Sic
primus homo conditus fuit. ut ꝑ augm̃ta
tp̃rm tendi posset eius uita tm̃mͦ: ñ euolui.
S quia sponte ad culpam decidit: qͦ attigit
uetitũ. ꝑtulit decursum. Ioeo nunc iste uir
sc̃s dies suos tͣnsitorios conspicit: & se mchil
nisi puluerem cognoscit: unde etiã secutus
adiungit. Uerumptñ uniu̾sa uanitas. omĩs
homouuiens. Iam tͣnsilii mortalia omma᷑
ascendi ad delectationẽ legis dĩ: desiderami
qͣmdiu temporalit̾ uiuo: qͣmdui temptatio

Expanded text:
sub certa mensura vivit. Et substantia mea: sub certa mensura vivit. Et substantia mea: non renovatio quam fecit Christus, sed essentia corporalis, quam traximus ex Adam: tamquam nihilum ante te. Quidam videntur magni ante se, de quibus scriptum est: Vae qui sapientes estis in oculis vestris : sed ante Deum nihil sunt, teste Apostolo, qui ait: Qui putat se aliquid esse, cum nihil sit, ipse se seducit . Nec iste ex hoc magnus est, nam inflatio et tumor imitatur magnitudinem, sed non habet sanitatem. Sic primus homo traditus fuit, ut per augmenta temporum tendi posset ejus vita tantummodo, non evolvi. Sed quia sponte ad culpam decidit quo attigit vetitum, pertulit decursum. Ideo nunc iste vir sanctus dies suos transitorios conspicit, et se nihil nisi pulverem cognoscit. Unde etiam sequutus adjunxit: Verumtamen universa vanitas, omnis homo vivens. Jam transilii mortalia omnia. Ascendi ad delectationem legis Dei. Desideravi quamdiu temporaliter vivo, quamdiu 180 tentatio
Abbreviated transcription (Latin):
spacia tpr̃m designamꝰ pluralitate die¬
rum: ꝓ nr̃a capacitate infinitũ ȩt̾nitatis
spacium. numerũ dierũ qui est. inpropͥe
uoluit appellare. Rect̾e autem illa pͥus
scire appetit: ut postmodum sciat quid
Ndesit: ñ enim plene scire possumꝰ quȩ
nob̾ desunt intpr̃alib. nisi pͥus ȩterna
bona quȩ amisimus. dnõ reuelante cog¬
noscamꝰ. Iccirco reꝓbi qusd eis desit. de¬
p̃henderẽ non possunt : quia terrems reb
ꝑx amore succumbunt. Cumq ad ꝑhenm¬
tatẽ corda ñ subleuant: exilium patriam
tenebras lucem. cursum stabilitatẽ putat̃:
quia qui maiora nesciunt. iudicare demnii¬
mis ñ possunt. Quocont᷑ seruus di cũ ad
suꝑna cor eleuat: defectum temꝑalitatis
ex consid̾atione ꝑhennitatis melius ꝑen¬
sat. Unde tamꝗͣ noto fine suo & numero
dierum qui ẽ: attendit ad hec quȩ tͣnseunt
& ait. Ecce m̃surabiles posusti dies meos.
id est ñ eternos. s defectiuos. Quisq enim:

Expanded text:
spatia temporum designamus pluralitate diespatia temporum designamus pluralitate dierum pro nostra capacitate, infinitum aeternitatis spatium, numerum dierum qui est, improprie voluit appellare. Recte autem illa prius scire appetit, ut postmodum sciat quid ei desit. Non enim plene scire possumus quae nobis desint in temporalibus, nisi prius aeterna bona, quae amisimus, Domino revelante, cognoscamus. Idcirco reprobi quid eis desit, deprehendere non possunt, quia terrenis rebus ex amore succumbunt. Cumque ad perennitatem corda non sublevant, exilium patriam, tenebras lucem, cursum stabilitatem putant: quia qui majora nesciunt, judicare de minimis non possunt. Quo contra servus Dei cum ad superna cor elevat, defectum temporalitatis ex consideratione perennitatis melius pensat. Unde tamquam noto fine suo, et numero dierum qui est, attendit ad haec quae transeunt, et ait: 6. Ecce mensurabiles posuisti dies meos. Id est, non aeternos, sed defectivos. Quisque enim
Abbreviated transcription (Latin):
iue nr̃e nob̾ ostendit apłs: ubi ait. Fims
est finis nr̃i oꝑis: & merces laboris. Ad ipsu
tendimꝰ: ultra ipsum ñ est quo tendere
ualeamꝰ. Ipse est enim summũ bonũ: sũ¬
ma beatitudo. Quisquis hunc finẽ nescit.¬
aut ad ipsum ñ tendit: etiam si recte iuue¬
re indeatur. in uanũ currit. Nec certũ fi¬
nem tantũ mͦ. s uerã quoq uitã scire po¬
stulat: cũ subiungit. Et numerũ dierũ
meoꝵ qui ẽ: notum mͥ fac. Quare:. Ut sciã
quid desit mͥ. Isti dies ñ sunt. Ante abeunt
pene qͣm ueniant: & cũ uenerint. stare
ñ possunt. Urgent se. secuntur se: & ñ se
tenent. Nichil de precerito reuocat᷑: qͦd fu¬
turum ẽ transiturũ expectatur: nond̾o
habetur łu non uenit: ñ tenetur dũ ue¬
nerit. Numerus gͦ dierũ qui ẽ: ipsa est
infinitas et̾nitatis. quȩ uerum ẽẽ habet
quia pret̾ire ñ ualet. Nlec ido dicit᷑ dierỹ
numerus ut sit in re: s quia nos longa

Expanded text:
viae nostrae nobis ostendit Apostolus, ubi ait: Finis viae nostrae nobis ostendit Apostolus, ubi ait: Finis est finis nostri operis, et merces laboris. Ad ipsum tendimus, ultra ipsum non est quo tendere valeamus. Ipse est enim summum bonum, summa beatitudo. Quisquis hunc finem nescit, ad ipsum non tendit. Etiam si recte vivere videatur, in vanum currit. Nec certum finem tantummodo, sed veram quoque vitam scire postulat, cum subjungit: Et numerum dierum meorum quis est, notum fac mihi. Quare? Ut sciam quid desit mihi. Isti dies non sunt. Ante abeunt pene quam veniant: et cum venerint, stare non possunt. Urgent se, sequuntur se, et non se tenent. Nihil de praeterito revocatur, quod futurum transiturum exspectatur: nondum habetur, dum non venit: non tenetur, dum venerit. Numerus ergo dierum qui est, ipsa est infinitas aeternitatis, quae verum esse habet: quia praeterire non valet. Nec ideo dicitur dierum numerus quod ita sit in re: sed quia nos longa
Abbreviated transcription (Latin):
ardescet ignis. In eo qͦd ñ ait exarsit. s ex¬
ardescet: ostendit illum ignem cresctre
mag̾ ac mag̃ ex taciturnitate. Acsidictꝰ
Qmdiu filebo: tanto amplius ignis exat¬
descet. P ositus in hac fluctuatione dicendi
& tacendi. int̾ eos qui calumpniari para¬
ti sunt. & eos qui affectant instruiꝰ ꝑicli¬
tans ne ꝓiciat margaritas porcis: ꝑiclias
ne eroget cybaria conserius. In hoc estil
quesuut aluum meliorẽ locũ: & suspirãs
infinẽ quenda uͥ ista ñ erit passurus. ait
Locutus sum in lingua mea. S cur ei lo¬
quit᷑ in lingua sua: cui nota ẽ cogitatio sua.
S fortassis ideo in lingua loquit᷑: ut eiꝰ locu¬
tione auditoꝵ uita instruatur. Ait ergo.
Notum fac mͥ d̾ne finem meũ. Quia iã uias
quib gradiebatur nouerat. & easdem ne
offend̾ et ꝓut poterat custodiebat. uult eti¬
am finem suũ quo tend̾e debeat scire: ne
si currat inincertũ. ualeat aberrare. Fmẽ

Expanded text:
ardescet ignis. In eo quod non ait: Exarsit, sed Exardescet ignis. In eo quod non ait: Exarsit, sed Exardescet: ostendit illum ignem crescere magis ac magis ex taciturnitate. Ac si diceret: Quandiu silebo, tanto amplius ignis exardescet. Positus in hac fluctuatione dicendi et tacendi, inter eos qui calumniari parati sunt, et eos qui affectant instrui, periclitans ne projiciat margaritas porcis, periclitans ne non eroget cibaria conservis: in hoc aestu quaesivit alium meliorem locum, et suspirans in finem quemdam, ubi ista non erit passurus, ait: 5. Locutus sum in lingua mea. Sed cur ei loquitur in lingua sua, cui nota est cogitatio sua? Sed fortassis ideo in lingua loquitur, ut ejus locutione auditorum vita instruatur. Ait ergo: Notum fac mihi, Domine, finem meum. Quia jam vias quibus gradiebatur, noverat et easdem, ne offenderet, prout poterat, custodiebat: 179 Vult etiam finem suum quo tendere debeat, scire: ne si currat in incertum, valeat aberrare. Finem
Abbreviated transcription (Latin):
cos Qualit̾ autẽ ori suo custodiam posur:
insinuat cũ subiungit. Obmutiu & hum¬
liatꝰ sum & silui abonis. Recte cũ dixisr
obmutui. ꝓtinus adiunxit. & humiliat hy.
ut intelligamꝰ uirũ ustũ obmutuisse ñ er
ira siue indignatione. s solum mͦ ex hum¬
litate. Siluit autẽ a bonis: ut ñ delinquent
in malis. Et ex hoc inquit dolor m̃s renonat
est. A dolore quippe quoda quẽ michi infu¬
xerant calumpniatores & rep̃hensores tã¬
qͣm requieuerã in silentio: & cessauerat u¬
sor ille qui factus fuerat a calumpniami¬
b. Renouatꝰ autẽ est dolor m̃s: qi cepi pls
dolere tacisse me quȩ dicere deberẽ: qn
doluerã dixisse quȩ dicere non debertm.
Et ideo concaluit cormeũ intͣ me. Cepit ẽ
inquietũ cor meũ: uidebam insensatos.
& tabescebam. Nlon arguebam: & me si
tacentẽ ⁊elus domus tuȩ comedebat. Et
ne putaremꝰ hunc calorem eẽ paruũ: comi¬
nuo adiunxit. Et in meditatioẽ mea ex¬

Expanded text:
cos . Qualiter autem ori suo custodiam posuit, cos . Qualiter autem ori suo custodiam posuit, insinuat cum subjungit: 3. Obmutui, et humiliatus sum, et silui a bonis. Recte cum dixisset, Obmutui, protinus adjungit, Et humiliatus sum: ut intelligamus virum justum obmutuisse, non ex ira sive indignatione: sed solnmmodo ex humilitate. Siluit autem a bonis, ut non delinqueret in malis. Et ex hoc, inquit, dolor meus renovatus est. A dolore quippe quodam , quem mihi inflexerant calumniatores et reprehensores, tanquam requieveram in silentio, et cessaverat dolor ille, qui factus fuerat a calumniantibus. Renovatus est autem dolor meus, quia coepi plus dolere tacuisse quae dicere deberem, quam dolueram dixisse quae dicere non deberem. Et ideo: 4. Concaluit cor meum intra me. Coepit esse inquietum cor meum: videbam insensatos, et tabescebam. Non arguebam, et me sic tacentem zelus domus tuae comedebat . Et ne putaremus hunc calorem esse parvum, continuo adjunxit: Et in meditatione mea ex
Abbreviated transcription (Latin):
& recte agendo: ad eterna ꝓficimiis. Et qͥa
uir sc̃s iam custodierat uias prauȩ actiois̃:
deliberauit etrã custodire uias illicitȩ locu¬
tionis. Nam qui in uerbo ñ offendit: ille ꝑ¬
fectus ẽ uir. hinc salomon ait. Qui custodit
linguã suam: custodit aĩam suã. Dixi inquã:
& feci. Nam sequit᷑. Posui ori meo cũstodiã.
Quando: Cum consifteret aliquis pus reli
ta forte quȩ laudant. ueniam ñ laudatis
dant potius q̃m calumniã parent. Qndogͥ:
Cum consisteret peccõr adu̾sum me. St at
em̃ ꝓpria quadam noticia peccator: suꝑbꝰ
quisquã & iniuidꝰ. audit loquentẽ transili¬
ent. captat uerba ꝓponit lagueos. Diffi¬
cile ẽ ut ñ inueniat aliquid ñ ita dictũ. ut
dici debuisset: nec audiendo ignoseit. se
lumpmat᷑ inuidendo. Talib quicde maae
silencdũ est: qͣm aliquid dicendo. N amas
dicas turbidis. calumpniosis. litigiosis.
hinc dñs dicit in euͣngłio. Nolite dare scm̃
canib: neꝙ margaritas spargere ante pr¬

Expanded text:
a vir sanctus jam custodierat vias pravae actionis, deliberavit etiam custodire vias illicitae loquutionis. Nam qui in verbo non offendit, ille perfectus est vir . Hinc Salomon ait: Qui custodit linguam suam, custodit animam suam . Dixi, inquam, et feci. Nam sequitur: Posui ori meo custodiam. Quando? Cum consisteret aliquis pius, et ta forte quae laudant, veniam non laudatis dant, potius quam calumniam parent. Quando ergo? Cum consisteret peccator adversum me. Stat enim propria quadam notitia peccator superbus, quisquam invidus audit loquentem transilientem, captat verba, proponit laqueos. Difficile est, ut non inveniat aliquid non ita dictum, ut dici debuisset: nec audiendo ignoscit, sed calumniatur invidendo. Talibus quidem magis silendum est, quam aliquid dicendum. Nam quid dicas turbidis, calumniosis, litigiosis? Hinc Dominus dicit in Evangelio, Nolite dare sanctum canibus, neque margaritas spargere ante por
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscentuis. atq illicitis cogitationib am¬
mũ subiugantes: corde congregant iniqui¬
tatẽ sibi : id est ad detrimentũ suũ. Sibi con¬
gregauerunt. ñ michi: qͦm uidas sͥ. non xp̃o.
fgrediebat᷑ ad iudeos. & loquebat᷑ inid ipm:

Expanded text:
concupiscentiis atque illicitis cogitationibus anconcupiscentiis atque illicitis cogitationibus animum subjugantes, corde congregant iniquitatem sibi, idest, ad detrimentum suum. Sibi congregaverunt, non mihi, quomodo Judas sibi, non Christo. Egrediebatur foras, et loqueb
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ de traditore suo uida. qui caput erat n¬
uideret uana loquebat᷑: cor euis congrega¬
uit miquitatẽ sibi. Ingrediebatur tamq̃
fraudulentꝰ. tamꝙͣ explorator. tamꝙͣ insi¬
diator. ñ ut unitaretur. s ut iuderet qͥl
posset rep̃hendere. quid accusare: quid c¬
lummari. C or eius tractabat de morte
& sic congregabat inquitatẽ sibi. Melius
enĩ erat ei: sinatus ñ fuiss homo ille. Qͥ
passum ẽ caput: patiunt᷑ & m̃bra. Si ms
quit ꝑsecuti sunt: & uos ꝑsequent᷑. Apꝰ¬
dicit ꝓpt̾ subintroductos falsos testes
qui subint᷑ierunt explorare libertatt̃ ñ
Hi sunt hypocritȩ simulatores maliͥ ad¬
gentes se ficta caritate. captantes om̃s
rentes. Tales multi inueniunt᷑ intͣ socis¬
tẽ frm̃. qui spũalia stucdia relinquentes
pentes ocio. appetunt cotidie audire &
dere & loqui uanitatẽ: totũ diem expendunt in
fabulis. in curiositate. in stulticia. Prauis etiã

Expanded text:
onem de traditore suo Juda, qui caput erat onem de traditore suo Juda, qui caput erat videret, vana loquebatur, 193 cor ejus congregavit iniquitatem sibi. Ingrediebatur tamquam fraudulentus, tamquam explorator, tamquam insidiator: non ut imitaretur, sed ut videret quid posset reprehendere, quid accusare, quid calumniari. Cor ejus tractabat de morte Christi, et sic congregabat iniquitatem sibi. Melius enim erat ei, si natus non fuisset homo ille . Quod passum est caput, patiuntur et membra. Si me inquit persecuti sunt, et vos persequentur . Apdicit, Propter subintroductos falsos fratres, qui subintroierunt explorare libertatem nostram . Hi sunt hypocritae, simulatores mali, adjungentes se ficta caritate, captantes omnesus laqueos inquirentes. Tales multi inveniuntur intra societatem fratrum, qui spiritualia studia relinquentes, torpentes otio, appetunt quotidie audire et videre et loqui vanitatem: totum diem expendunt in fabulis, in curiositate, in stultitia. Pravis etiam
Abbreviated transcription (Latin):
re mei: sana aĩam meã qi peccaui tͥ. Quid
ẽ peccaui tͥ: Peccaui coramte: uel contrate.
Quid ẽ peccaui tͥ: Rationẽ tibi redditurꝰ de
ꝑecc̃o. Talia dicunt amici confitendo: audi¬
amꝰ quid dixerunt inimici errando. Inimi¬
ci mei dixerunt mala mͥ. Hec u̾ba ꝓprie ꝑti¬
nent ad caput. Acsidicat. Ego ueni media¬
tor di&& hominũ: s inimnici hoc ñ attendẽ¬
tes. & me hominẽ tantũ non dm ẽẽ creden¬
tes: dixerunt hec mala mͥ. id est de me. Qnͣdo
morietur. & ꝑibit nom̃ eius: Optabant eñ
ut moreret᷑: & nom̃ eius deleretur de tera
Mortiuis est xp̃c : & ammirabile Factũ est
nom̃ eius. Granũ frum̃ti cadens in terram
mortuũ est: & inde amplius multiplicatẽ.
Sic etiam corpꝰ xp̃i: crescere consueuit inm
bulatioẽ. Dicebant inmici uidei. Qñ mor¬
etur: Quando poterimꝰ eum occidere: Et sic
ꝑibit nom̃. id ẽ fama eius: E acit etiã menti¬

Expanded text:
re mei: sana animam meam, quia peccavi tibi. Quid re mei: sana animam meam, quia peccavi tibi. Quid est, Peccavi tibi? peccavi coram te, vel contra te. Quid est peccavi tibi? rationem tibi redditurus pro peccato. Talia dicunt amici confitendo. Audiamus quid dixerunt inimici errando. 6. Inimici mei dixerunt mala mihi. Haec verba proprie pertinent ad caput, Ac si dicat, Ego veni, mediator Dei et hominum . Sed inimici hoc non attendentes, et me hominem tantum non Deum esse credentes, dixerunt haec mala mihi, id est, de me: Quando morietur, et peribit nomen ejus? Optabant enim, ut moreretur, et nomen ejus deleretur de terra . Mortuus est Christus, et admirabile factum est nomen ejus. Granum frumenti cadens in terra mortuum est, et inde amplius multiplicatum . Sic etiam corpus Christi crescere consuevit in tribulatione. Dicebant inimici Judaei: Quando morietur? Quando poterimus eum occidere? Et sic peribit nomen ejus, id est, fama ejus. Facit etiam menti
Abbreviated transcription (Latin):
suã recognoscere: atq eandẽ uoce confessi¬
onis aꝑire. Ido precipit d̾ns nr̃ ut peccata
nr̃a sacerdotib confiteamur: ut iudelicet
confitendo humiliem᷑: & ut ꝑ humilitatis
meritũ ꝑcipiamus remissionẽ peccatorũ.
Suꝑbis enim resistit ds: s humilib dat gr̃ã.
Magnus ẽ confessionis fructus. Dicit quidã
penitens: in alio psalmo. Dixi confitebor: &
tu remisisti impietatẽ peceati mĩ. Attende
qͣm uelox ẽ miscdia dĩ: homini confitenti.
Nondu confitet᷑: s deliberatũ habet in cor¬
de suo ut confiteat᷑ : & ideo a peccõ mundat᷑.
Hoc significat: quod dns lepsis precipit. dicẽs.
Ite. & ostendite uos sacerdotib: & cum irent
in uia. sanati sunt. Publicanus. quid ait:
Os̃: ꝓpicius esto in peccatori. Descendit iustifi¬
catus. O beata confessio: qͣnti ꝑ te mundant᷑.
sanant᷑. iustificant᷑. Igitur unus quisꝙ nr̃m
dicat humilit̾. dicat lacrimabilit̾ dicat ex
affectu: dicat ex corde. Ego dixi dne misere¬

Expanded text:
gnoscere, atque eamdem voce confessionis aperire. Ideo praecipit Dominus noster, ut peccata nostra sacerdotibus confiteamur : ut videlicet confitendo humiliemur, et per humilitatis meritum percipiamus remissionem peccatorum. Superbis enim resistit Deus, sed humilibus dat gratiam . Magnus est confessionis fructus. Dicit quidam poenitens in alio psalmo, Dixi, confitebor: et tu remisisti impietatem peccati mei . Attende quam velox est misericordia Dei homini confitenti. Nondum confitetur, sed deliberatum habet in corde suo ut confiteatur, ideo a peccato mundatur. Hoc significat, quod Dominus leprosis praecipit dicens: Ite, ostendite vos sacerdotibus. Et cum irent in via, sanati sunt . Publicanus quid ait? Deus propitius esto mihi peccatori. Descendit justificatus . O beata confessio! quanti per te mundantur, sanantur, justificantur? Igitur unusquisque nostrum dicat humiliter, dicat lachrymabiliter, dicat ex affectu, dicat ex corde: Ego dixi, Deus, misere
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc adiung̃. Putruert̃ & corrupte sunt
cicatrices meȩ: a facie insipientiȩ mẽȩ. Per
similitudinẽ dictum ẽ. slam sicut cicatͥtes
putrescunt pͥus. postea rumpitur caro:. sic
peccata sanata in baptismate. putrescunt
qͣndo renouant᷑ in uoluntate. corrumpim᷑
autẽ quando ea exercemus in oꝑe. Et hoc fit
a facie insipientiȩ nr̃e :i. ꝓpt̾ insipientiam¬

Expanded text:
adhuc adjungit: 6. Putruerunt, et corruptae sunt adhuc adjungit: 6. Putruerunt, et corruptae sunt cicatrices meae a facie insipientiae meae. Per similitudinem dictum est. Nam sicut cicatrices putrescunt prius, postea rumpitur caro: sic peccata sanata in baptismate, putrescunt, quando renovantur in voluntate. Corrumpuntur autem, quando ea exercemus in opere. Et hoc fit a facie insipientiae nostrae, id est propter i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ fortitudinẽ concutitur spes. ꝑ questiono
pulsatur fides. Et quia innumeris modis
turbant᷑ uirtutes a uitiis & peccatis: dicatꝰ
recte. slon est pax ossib meis: a facie peccõ
meoꝵ. Nec hoc mirũ. Qm̃ iniquitates mes
suꝑgressȩ sunt caput meũ: id ẽ preualuetꝰ
m̃ti mẽȩ quȩ est int̾ioris hominis caput.
Ipsȩ sunt quȩ captiuaut mentẽ: in lege ꝑs¬
cati & mortis. Et sicut oniis graue᷑. grald¬
tȩ sunt suꝑ me. Nullum onus tam grallł
potest et̃. qͣm iniquitas: cuiꝰ grauitatẽ illi
soli sentiunt. qui eam deponere cupiuns.
Non enĩ grauis illi uidetur: qui adhuc i
illa delectatur. Qui uͦ illam deponere
&̃ mentẽ ad cȩlestia subleuare appetit: qͣntũ
onis sit iniquitas. sentit. Cũ labore erigit᷑:
libens iacet. Ab infimis uix leuatur: & tñ
eleuata ꝓtinus labitur. Semet ipsam labo¬
ciose iuncendo suꝑna conspicit: s pondere
ꝓpͥo grauata. in seipsam continuo cadit. Uñ

Expanded text:
per formidinem concutitur spes, per quaestiones per formidinem concutitur spes, per quaestiones pulsatur fides. Et quia innumeris modis turbantur virtutes a vitiis et peccatis, dicatur recte, Non est pax ossibus meis a facie peccatorum meorum. Nec hoc mirum, 5. Quoniam iniquitates meae supergressae sunt caput meum. Id est praevaluerunt menti meae, quae est interioris hominis caput. Ipsae sunt, quae captivant mentem in lege peccati et mortis . Et sicut onus grave, gravatae sunt super me. Nullum onus tam grave potest esse, quam iniquitas: cujus gravitatem illi soli sentiunt, qui 174 eam deponere cupiunt. Non enim gravis illi videtur, qui adhuc in illa delectatur. Qui vero illam deponere, et mentem ad caelestia sublevare appetit, quantum onus sit iniquitas, sentit. Cum labore erigitur, libens jacet; ab infirmis vix levatur, et tamen elevata protinus labitur. Semetipsam laboriose vincendo, superna conspicit: sed pondere proprio gravata, in seipsam continuo cadit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ corruens. penãq mortalitatis ⁊ mutabi¬
litatis incurrens: pacem ut diximꝰ amisio.
Eece sicut ossa carnem: sic prudentia. tempe¬
rantia. fortitudo. iusticia sustinent ment̾ẽ.
S eidem m̃ti mͦ ignauia subripit: & prudẽ¬
tia frigescit. Nam cũ fessa corpet: uentura ñ
ꝓuidet. Modo m̃ti delectatio subripit: ⁊tẽ¬
ꝑantia frigescit. Inquantũ enĩ ad delecta¬
tionẽ terrenoꝵ ducimur: in tantũ minꝰ ab
illicitis temꝑamur. Aliquando se timor cor¬
ddi insinuat & uires nr̃e fortitudinis t᷑bat.
&e eominores contͣ adu̾sa existimus. qͦ quedã
ꝑdere immod̾atius dilecta formidamus.
Nonnumꝗͣ uero amor siuis se m̃ti ingerit.
se iusticiȩ uiri contradicit. Turbat quoq
animȩ sapientiã stulticia: intellectũ hebi¬
tudo. consiliũ precipitatio: fortitudinem
timor. scientiã ignorantia. timorẽ suꝑbia
Rirsus in corde ꝑ flagella turbatur caria

Expanded text:
liter corruens, poenamque mortalitatis et mutabiliter corruens, poenamque mortalitatis et mutabilitatis incurrens, pacem ut diximus amisit. Ecce sicut ossa carnem: sic prudentia, temperantia, fortitudo, justitia sustinent mentem. Sed eidem menti modo ignavia subrepit, et prudentia frigescit: nam cum fessa torpet, ventura non providet. Modo menti delectatio subrepit, et temperantia frigescit: inquantum enim ad delectationem terrenorum ducimur, in tantum minus ab illicitis temperamur. Aliquando se timor cordi insinuat, et vires nostrae fortitudinis turbat: et eo minores contra adversa existimus, quo quaedam perdere immoderatius dilecta formidamus. Nonnunquam vero amor suus se menti ingerit, se justitiae jure contradicit. Turbat quoque animae sapientiam stultitia, intellectum hebetudo, consilium praecipitatio, fortitudinem timor, scientiam ignorantia, timorem superbia. Rursus in corde per flagella turbatur caritas,
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ eybus ẽ: medicamentũ sitis ẽ potus:
medicamentũ fatigationis ẽ somnꝰ. Detͣhe
ista medicam̃ta: defitiunt illa q̃ existunt.
S unde ista patim: faciem irȩ di intuem᷑.
Facies autẽ dicta est ꝓpt̾ cognitionẽ: quia in
facie solemus homines cognoscẽ. ꝑ cognitio¬
nẽ uͦ irȩ di: fit etiã cognitio peccati. Et ideo
subdit. sion est pax ossib meis: a facie pec¬
catoꝵ meoꝵ. ẜ ossa. intelligunt᷑ animȩ for¬
tia. Ecce ꝓpt̾ peccata nr̃a quȩ sunt causa irȩ
dĩ: multa patimur inm̃bris corporis. multa
in uirtutib ammȩ. In corꝑe amisit homo
sanitatẽ: in amma ꝑdidit pacẽ. Quia enĩ
cũ actore suo concordare noluit: iuste
&̾ in seipõ discordiã inuenit. Magnã pacẽ cuõ
d̾o habebat: qͣndo int̾no lumim sine contra¬
dictione aliciuus molestie indesinent̾ in he¬
rebat. S postqͣm peccando iram łi meruit
mox abilla beataimutabilitate miserabi¬

Expanded text:
mentum, cibus est: medicamentum sitis est potus: mentum, cibus est: medicamentum sitis est potus: medicamentum fatigationis est somnus. Detrahe ista medicamenta, deficiunt illa, quae existunt. Sed unde ista patimur? Faciem irae Dei intuemur: facies autem dicta est propter cognitionem, quia in facie solemus homines cognoscere. Per cognitionem vero irae Dei, fit' etiam cognitio peccati. Et ideo subdit: Non est pax ossibus meis a facie peccatorum meorum. Per ossa intelliguntur animae fortia. Ecce propter peccata nostra, quae sunt caussa irae Dei, multa patimur in membris corporis, multa in virtutibus animae. In corpore amisit homo sanitatem, in anima perdidit pacem. Quia enim cum auctore suo concordare noluit, juste et in seipsa discordiam invenit. Magnam pacem cum Deo habebat, quando in aeterno lumine sine contradictione alicujus molestiae indesinenter inhaerebat. Sed postquam peccando iram Dei meruit, mox ab illa beata immutabilitate miserabi
Abbreviated transcription (Latin):
manũ suam suꝑ nos confiriauit: qͦd etiã
ꝓpͥo filiosuo ñ peꝑcit. Prima quidẽ uircus ẽ: ne
ꝑpetͣri debeant. uitare peccata. Scd̃a autẽ:
saltẽ ꝑpetrata corrigere. S plerumq culpas
ñ solum imminentes minime uitamꝰ: uerũ¬
etiam nec cõmissas agnoscimꝰ. Et peccatoris
mens tanto altius tenebre scit: qͣnto nec dãp¬
mĩ suȩ cecitatis intelligit. Unde fit ꝑlerũq
diuini mun̾is largitate. ut culpã pena sub¬
sequat᷑.: & flagella ocłos delinquentis aꝑiant:
qͦs int̾ uitia securitas cecabat. Torpens qͥppe
animꝰ ꝑcussione tangit᷑ ut excitetur:. quati¬
nus qͥ statũ suȩ rect̃itudinis securꝰ ꝑdidit:
afflictus confidẽt quo iacet. Ipsa asꝑitas cor¬
rectionis: origo fit luminis. Unde & subdit᷑.
tationib & sollicitudinib. obnoxiũ dolorib
corporalib & indigentiis: mutabile. langui¬
dii. medicam̃to indigens. sã famis medica¬

Expanded text:
manum suam super nos confirmavit, quod etiam manum suam super nos confirmavit, quod etiam proprio Filio suo non pepercit . Prima quidem virtus est, ne perpetrati debeant, vitare peccata. Secunda autem saltem perpetrata corrigere. Sed plerunque culpas non solum imminentes minime vitamus, 173 verumetiam nec commissas agnoscimus. Et peccatoris mens tanto altius tenebrascit, quanto nec damnum suae caecitatis intelligit. Unde fit plerunque divini muneris largitate, ut culpam poena sequatur, et flagella oculos delinquentis aperiant, quos inter vitia securitas caecabat. Torpens quippe animus percussione tangitur, ut excitetur: quatenus qui statum suae rectitudinis securus perdidit, afflictus consideret, quo jacet. Ipsa asperitas correctionis origo fit luminis. Unde et subditurtationibus et sollicitudinibus, obnoxium doloribus corporalibus et indigentiis, mutabile et languidum, medicamento indigens. Nam famis medica
Abbreviated transcription (Latin):
illis. ante tam̃ de oꝑib bonis quȩ facere ne¬
glexerunt t̾ribilit increpatis: ite maledic¬
ti inignẽ ȩternũ. In furore hoc arguentur:
qui mͦ intpr̃e miscd̃ie ad penitentiam ñ emol¬
liunt᷑. ꝑ iram pot̾ intelligi ex aminatio igniᷤ
purgatorii: in quo corripient᷑ qui mͦ suꝑ fun¬
damentũ xp̃m infructuosa suꝑ edificant. De¬
trimentũ quid̃e patientur: s salui erunt sic
tñ quasi ꝑignem. Grauior autẽ erit ignis
ille: qͣm quicquid pot̾ homo in hac uita to¬
lerare. Ab hac gͦ ira & furore penitens iste tui¬
tum eẽ se deprecatur : pretendens multas mi¬
serias quib iam in hoc scło affligitur. dicens
infigim̃: quando dolorib corporis & animȩ
a domino ꝓpt̃ peccatũ uulneram̃. humana
quippe anma inde est punita: unde delecta¬
ta. Manũ autẽ suam suꝑ nos dñs confirmat:
qͥa pena peccati qua primũ hominẽ ꝑcũs¬
sit. adhuc in humano gñe ꝑdurat. In tantũ

Expanded text:
illis ante tamen de operibus bonis, quae facere neillis ante tamen de operibus bonis, quae facere neglexerunt, terribiliter increpatis, Ite maledicti in ignem aeternum . In furore hoc arguentur, qui modo tempore misericordiae ad paenitentiam non emolliuntur. Per iram potest intelligi examinatio ignis Purgatorii, in quo corripientur, qui modo super fundamentum Christum infructuosa aedificant. Detrimentum quidem patientur, sed salvi erunt: sic tamen quasi per ignem . Gravior autem erit ille ignis quam quidquid potest homo in hac vita tolerare. Ab hac ergo ira et furore poenitens iste tutum se esse deprecatur, praetendens miserias multas quibus jam in hoc saeculo affligitur, dicens:infigimur, quando doloribus corporis et animae a Domino propter peccatum vulneramur. Humana quippe anima inde est punita, unde delectata. Manum autem suam Dominus super nos confirmat, quia paena peccati, qua primum hominem percussit, adhuc in humano genere perdurat. Intantum
Abbreviated transcription (Latin):
Salimus dauid: in rememo . xxxun¬
ratione sabb̃i. P salmꝰ iste conuenit dd̾.
ꝓpħȩ. uel alii penitenti. in rememoratiõe ȩt̾nȩ
requiei. Sic enĩ int̾pretatur sabbm :i. reqͥes
Est in hoc ꝑsalmo materia. penitens afflictꝰ
multis mmseriis. multisq dolorib ꝓ pecca¬
tis suis. In exordio captat iudicis bemuołe¬
tiam. In sccła parte narrat miseriã & deiectio¬
nẽ nimiã: uͥ ait. miser factus sum. In tercia
parte ostendit se numꝙͣ d̾m int̾ tot mala
deseruisse s semꝑ in ipso sꝑasse: & se ad gra¬
uiora patiendu paratum eẽ. In conclusione
ponit quanda exultationẽ: de impetrata
uenia. Intendit nos ammonere. ñ ut intelliga¬
mꝰ sicut fecit malio penitentiali psalmo: s
ut iam patient̾ sustineamꝰ quecũq mala ad
purgationẽ pecc̃oꝵ.
nẽ ne in furore tuo arguas me: neq in ira
tua corripias me. ꝑ furorẽ. uehemens in¬
dignatio dni designatur: qua repbi iniuidi¬
cio arguentur. Unde in furore suo dicturꝰ ẽ

Expanded text:
salmus David in rememoratione sabbati. Psalmus iste convenit David prophetae, vel alii poenitenti, in rememoratione aeternae requiei. Sic enim interpretatur sabbatum, id est, requies. Est in hoc psalmo materia, poenitens afflictus multis miseriis, multisque doloribus pro peccatis suis. In exordio captat judicis benevolentiam. In secunda parte narrat miseriam et dejectionem nimiam, ubi ait, Miser factus sum. In tertia parte ostendit, se nunquam Deum inter tot mala deseruisse: sed semper in ipso sperasse, et se ad graviora patiendum paratum esse. In conclusione ponit quandam exultationem de impetrata venia. Intendit nos admonere, non ut intelligamus sicut fecit in alio poenitentiali psalmo, sed ut jam patienter sustineamus quaecunque mala ad purgationem peccatorum ne, ne in furore tuo arquas me, neque in ira tua corripias me. Per furorem vehemens indignatio Domini designatur, qua reprobi in judicio arguentur. Unde in furore suo dicturus est
Abbreviated transcription (Latin):
Dec tria uitia: eiciunt frem̃ de clanstro. a
hoc autem foras libent᷑ egreditur. ut ua¬
atẽ quã in corde gestat. extra licentius
at & loquat᷑. Egressus indas: locittꝰ
d iudeos. S quid alli: A duisum me susir¬
rabant om̃s mumici mei: adu̾sum me cogi¬

Expanded text:
Haec tria vitia ejiciunt fratrem de claustro. Ad hoc autem foras libenter egreditur, ut vanitatem quam in corde gestat, extra licentius videat et loquatur. Egressus Judas loquntus est ad Judaeos . Sed quid illi? Adversum me susurrabant om
Abbreviated transcription (Latin):
estant in corde. Hi aliquando simulati¬
mnb & callidis utuntur argum̃tis: ad
recipiendu eos quos oderunt. Aliqͣndo
frenant᷑ in u̾ba maliciȩ. Tales fuerunt
ndei adu̾sus dnm̃. Postinołu orat ꝓ eis:
qui dicunt ei euge euge. Designant᷑ ili:
qui deridere solent religionẽ &e simplici¬
fatẽ iustoꝵ. Tales etiam fuerunt in passio
ae xp̃i. Isti om̃s: impsius corꝑe ꝑseuerant.
dicut autem ñ se uindicauit deullis dñs.
s ꝓ illis orauit: sic nos non debemus de
mimicis querere ultionẽ. s humilem ꝑ¬
serre orationẽ: quemam inođu ipse p̃cipit¬
uob̾ dicens. Diligite mimicos urõs: bene¬
cite his qui oderunt uos: & orate ꝓ ꝑse¬
ientib & calumniantib uos. Et quasi
uis quereret. quo fructu. qua mercede:
iplum: subdidit. Qui solem suũ oriri
cit suꝑ bonos & malos: & pluit super

Expanded text:
gestant in corde: hi aliquando simulatigestant in corde: hi aliquando simulationibus et callidis utuntur argumentis, ad decipiendum eos quos oderunt; aliquando effraenantur in verba malitiae. Tales fuerunt Judaei adversus Dominum . Postmodum orat pro eis, qui dicunt ei, Euge, Euge: designantur illi, qui deridere solent religionem et simplicitatem justorum. Tales etiam fuerunt in passione Christi. Isti omnes in ipsius corpore perseverant. Sicut autem non se vindicavit de illis Dominus, sed pro illis oravit : sic nos non debemus de inimicis quaerere ultionem, sed humilem proferre orationem, quemadmodum ipse praecepit, dicens: Diligite inimicos vestros, benefacite his, qui oderunt vos: et, Orate pro persequentibus et calumniantibus vos . Et quasi quis quaereret, quo fructu, qua mercede? emplum subdit: Qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super
Abbreviated transcription (Latin):
maledicti in ignem etermũ. Unde & sub¬
ditur. Auertantur retrorsum & reuere¬
ant᷑: qui uolunt in mala. Retrorsum
fiant ꝑ humilitatẽ. qui erecti male ern
ꝑ suꝑbiam: & qui preibant trabendo. &¬
cidendo. sequantur obediendo. Reuen¬
aut᷑ etiam. id est timeant & honorem
dm qui pͥus blasphemabant: & sic cu¬
uertantur amala uoluntate qͣ me ꝑss¬
quebant᷑. Ferant confestim confusionẽ
suam. ut cito redeant ad penitentiar
qui dicunt mͥ euge euge. id ẽ bene b
Irrisoria laus est. In istis trib uersib
notat tria gn̾a ꝑsecutoꝵ. Pruis orat p
eis qui querunt aĩam eius: ut auferass
eam Intelligendi sunt illi: qui aperꝰ
ꝑsecutione seruos di conant᷑ occiderł
Tales fuerunt illi. qui cum gladiis & f¬
stib apprehenderunt iħm: & qui poll¬
runt eum in cruce. Deinde orat ꝓeis s
dolunt ei mala. Accipiendi s̃ illi qui noi¬
dum ꝑ secunt᷑ aꝑte: s odium ⁊ inmicitias

Expanded text:
maledicti, in ignem aeternum . Unde et submaledicti, in ignem aeternum . Unde et subditur: Avertantur retrorsum, et revereantur, qui volunt mihi mala. Retrorsum fiant per humilitatem, qui erant erecti male per superbiam, et qui praeibant trahendo, occidendo, sequantur obediendo. Revereantur etiam, id est, timeant, et honorent Deum, qui prius blasphemabant: et sic convertantur a mala voluntate, qua me persequebantur. 16. Ferant confestim confusionem suam. Ut cito redeant ad poenitentiam: Qui dicunt mihi, Euge, euge. Id est, Bene, Bene: Irrisoria laus est. In istis tribus versibus nota tria genera persecutorum. Prius orat pro eis, qui quaerunt animam ejus, ut auferant eam: intelligendi sunt illi, qui aperta persecutione servos Dei conantur occidere. Tales fuerunt illi, qui cum gladiis et fustibus apprehenderunt Jesum, et qui posuerunt eum in cruce . Deinde orat pro eis, qui volunt ei mala . Accipiendi sunt illi, qui nondum persequuntur aperte, sed odium et inimicitias
Abbreviated transcription (Latin):
Congrue gͦ sequitur hec oratio: quadicit᷑.
Complaceat tibi domine ut eruas me: do¬
mine ad adiuuandume respice. Bene ait
cõplaceat. Non enĩ ex meritis: s solo be¬
neplacito suo. solã gr̃a. sola bonitate
sua uistificat ds̃ hominẽ. Miseretur nob̾
pus dñs. quia ei sic placet: ñ quia nos ine¬
riumus. Ideo discipłis suis ait. Non uos
tiam. humilit̾ dñm deprecatur. ut eum
eruat a tot & tantis que premisit mabs
ut miscłiter respiciendo adiuuet in bo¬
nis. Deinde contra ꝑsecutores deprecat᷑:
dicens. Confundant᷑ & reuereant᷑ simul. qͥ
querunt aĩam meã. Quid reuereantur:
Multi quesierunt animã xp̃i: s ille po¬
testatem habuit ponendi aĩam suã. &
it̾um sum̃di eam. Illiautẽ gauisi sunt
cũ posuit: confusi sunt cũ recepit. M ulti
erubescant᷑ de malis. & penitentiã agam
& tim̃ites reuereantur: aut et̾nam confusi¬
nẽ postmodu patient᷑ cum dicetur eis. i

Expanded text:
Congrue ergo sequitur haec oratio qua dicitur: 14. Congrue ergo sequitur haec oratio qua dicitur: 14. Complaceat tibi Deus, ut eruas me, Domine, ac adjuvanaum me respice. Bene ait, Complaceat: non enim ex meritis, sed solo beneplacito suo , sola gratia, sola bonitate sua justificat Deus hominem. Miseretur nobis pius Dominus, quia ei sic placet, non quia nos meruimus. Ideo discipulis suis ait, Non vos tiam, humiliter Dominum deprecatur, ut eum eruat a tot et tantis, quae praemisit malis, ut misericorditer respiciendo adjuvet in bonis. Deinde contra persecutores deprecatur, dicens: 15. Confundantur et revereantur simul, qui quaerunt animam meam. Quid revereantur, Multi quaesierunt animam Christi, sed ille potestatem habebat ponendi animam suam et iterum sumendi eam. Illi autem gavisi sunt, cum posuit: confusi sunt, cum recepit. Multi erubescant de malis, et poenitentiam agant, et timentes revereantur: aut aeternam confusionem postmodum patientur, cum dicetur eis, Ite,
Abbreviated transcription (Latin):
Multiplicate sunt suꝑ capillos capitis mĩ.
Capillos capitis: ad numeri multitudinẽ
minus peccata numerat: que excedunt
numerũ capilloꝵ. Iam ñ occiis. ñ mecha¬
ris. ñ facis furtũ. non dicis falsum testi¬
moniũ. & cetera huius modi gͣndia pectata
Moles sunt istȩ peccatoꝵ. Magna p̃cauisti.
De minutis quid agis: ẜ iecisti molem: uide
ne harena obruaris. S ad huc ualde grauiꝰ
est: quod subiungit. Et cor meũ dereliquit
me. Hoc est uirtus cordis mei defecit: & ñ eft
idoneũ ad cognoscendu se. Quociens m̃te
uagamur foris. delectamur terrenis: ꝓ¬
prĩa ur̃a studia relinquimꝰ. atq inama
uel agimus uł loquimur. uł cogitamus:
tociens cor nr̃m derelĩquit nos. Quotiens
ñ cogitamꝰ m. uel ea quȩ ad utilitatẽ aĩaꝵ
ꝑtinent: tociens amittimꝰ cor nr̃m. Unde qui¬
dam sapiens ait. Quocũꝙ tempore ñ cogi¬
tau̾is dm: puta te tempus illud amisisse.

Expanded text:
Multiplicatae sunt super capillos capitis mei. Multiplicatae sunt super capillos capitis mei. Capillos capitis ad numeri multitudinem minus peccata numerat, quae excedunt numerum capillorum. Jam non occidis, non moecharis, non facis furtum, non dicis falsum testimonium, et caetera hujusmodi grandia peccata: moles sunt istae peccatorum. Magna praecavisti, de minutis quid agis? Projecisti molem, vide ne arena obruaris. Sed adhuc valde gravius est, quod subjungit: Et cor meum dereliquit me. Hoc est, virtus cordis mei defecit, et non est idoneum ad cognoscendum se. Quotiens mente vagamur foris, delectamur terrenis, propria nostra studia relinquimus: atque inania, vel agimus, vel loquimur, vel cogitamus: totiens cor nostrum derelinquit nos. Quotiens non cogitamus Deum, vel ea, quae ad utilitatem animarum pertinent: totiens amittimus cor nostrum. Unde, quidam sapiens ait, Quocunque tempore non cogitaveris Deum, puta illud amisisse.