comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& lacrimas. mundi. & ñ festinare potiꝰ ad gaudiũ qͦd
mimꝙ̃. possit auferri. ⁊ hoc aũ fit fr̃s dilectissimi qͥa
fides deẽ. quia nemo credit uera ẽẽ. que ꝓmittit deus.
qui uerax ẽ: cuiꝰ sermo credentib et̾nus & firmus ẽ.
Si tͥ uir grauis & landabilis aliqͥd polliceret᷑. haberes
pollicenti fidem: nec te falli aut decipi ab eo cred̃ es.
quẽ stare in sermonib atq in actib sius scires. Ds̃
tecũ loquit᷑. & tu m̃te mnereclula ꝑ fidem fluctuas. Ds̃
& dubitas: Hoc ẽ dm̃ omĩno ñ nosse: ħẽ xp̃m creden¬
di magistrũ peccato increcdulitatis offend̾ẽ. hoc ẽ in eccła
constitutã fidẽ in domo fidĩ ñ hab̾e. Quantũ ꝓsit exire
dit: qͥ cũ discipłi eiꝰ contͥstarent᷑ qͦd se diceret iã recessu¬
rũ. locutus ẽ. ad eos dicens: Dime dilexissetis. gaud̾etis
qm̃ uado ad patrẽ: docens & ostendens cũ cari qͦs dili¬
gimnus de scło exeunt. gaudendũ potiꝰ quã dolendũ:

Expanded text:
 lacrimas mundi et non festinare potius ad gaudium quod numquam possit auferri. Hoc autem fit, fratres dilectissimi, quia fides deest, quia nemo credit esse uera quae promittit Deus qui uerax est, cuius sermo credentibus aeternus et firmus est. si tibi uir grauis et laudabilis aliquid polliceretur, haberes pollicenti fidem nec te falli aut decipi ab eo crederes quem stare in sermonibus adque in actibus suis scires. Deus tecum loquitur, et tu mente incredula perfidus fluctuaris et tu dubitas! Hoc est Deum omnino non nosse; hoc di magistrum peccato incredulitatis offendere, hoc est in ecclesia constitutum fidem in domo fidei non habere. Quantum prosit exire dit: qui cum discipuli eius contristarentur, quod se iam diceret recessurum, locutus est ad eos dicens: si me dilexissetis, gauderetis quoniam uado ad patrem, docens et ostendens, cum cari quos diligimus de saeculo exeunt, gaudendum potius quam dolendum.
Abbreviated transcription (Latin):
dulcedine retardet᷑ q̃ minꝰ xp̃m sequat᷑: addit & dicit.
Qui ñ renuntiat om̃ib que sunt eius: ñ pot meus ẽẽ.
mã & coronã possit ꝑueniri. In paralipomenon. Dñs uob̾¬
cũ ẽ: quã du uos estis cũ ipso. Si autẽ dereliqueritis eũ:
derelinquet uos. Itẽ apud ierechielem. Iusticia iusti
ñ liberabit eũ: in quacũq die exerrauĩt. Item in euͦ¬
głio dñs loquit᷑ & dic̃. Qui ꝑseuerauĩt usq infinẽ:
hic saluus erit. Et it̃um. Siꝑmanseritis in u̾bo meo.
uere discipłi mei estis: & cognoscetis ueritatẽ. & ue¬
ritas liberabit uos. P remonens nos quoq ꝑatos semꝑ
Sint lumbi ur̃i p̾cincti & lucerne ardentes: & uos similes
hominib expectantib dñm suũ qndo ueniat a nuptiis.
ut cũ uenĩt & pussauĩt. apperiant ei felices serui illi:
qͦs adueniens dñs inuenĩt iugilantes. It̾e beat᷑ apłs pauł.

Expanded text:
dulcedine retardetur quominus Christum sequatur, addidit et dicit: dulcedine retardetur quominus Christum sequatur, addidit et dicit: qui non renuntiat omnibus quae sunt eius, non potest mam et coronam possit scum est, quamdiu estis uos cum ipso. si autem dereliqueritis eum, derelinquet uos. item aput Ezechiel: iustitia iusti non liberabit eum in quacumque die exerrauerit. item in euangelio Dominus loquitur et dicit: qui perseuerauerit usque in finem hic saluus erit. et iterum: si permanseritis in uerbo meo, uere discipuli mei estis et cognoscetis ueritatem et ueritas libsint lumbi uestri accincti et lucernae ardentes et uos similes hominibus expectantibus dominum suum, quando ueniat a nuptiis, ut cum uenerit et pulsauerit aperiant ei. felices serui illi quos adueniens dominus inuenerit u
Abbreviated transcription (Latin):
In exodo. ludaicus ppłs ad umbrã nr̃i & imaginẽ p̾figu¬
ratus. cũ dõ cutore & uindice eudiset pharaonis & egyp¬
ti. idẽ. diaboli & scłi durissimã seruitutẽ. circa dominũ
ꝑfidus & ingratꝰ. adu̾sus moysen musitat. respieiens
solitudinẽ & laboris incõmoda. & ñ intelligens lib̾tatis
ac salutis beneficia diuina. querit reu̾ti in egyptũ. hoc ÷
ad diaboli seruitutẽ. unde fuerat abstractꝰ. cũ magis
fidere in dnm deberet & cred̾e: qm̃ qͥ a diabolo & scło
liberat ppłm suũ: ꝓteget liberatũ. Quid hoc nob̾ inqͥ¬
unt fecisti. eiciendo nos de egỹpto: Meliꝰ erat nobis
serure egyptiis: qmͣ obire in solitudine hac. Et dix̃
moyses ad ppłm. fidite & state & cernite salutem que
suꝑponens manũ suã aratro: aptꝰ ẽ regno d̾i. Et it̾um.
Et qͥ in agro ẽ: ñ reuertat᷑ retro. Memores estote uxoris
loth. Ac ne quis aliqua uł cupiditate rerũ uł suoꝵ

Expanded text:
In Exodo Iudaicus populus ad umbram nostri et imaginem praefiguIn Exodo Iudaicus populus ad umbram nostri et imaginem praefiguratus, cum Deo tutore et uindice euasisset Pharaonis adque Aegypti id est diaboli et saeculi durissimam seruitutem, crfidus et ingratus, adversus Moysen mussitat, respiciens solitudinis ac laboris incommoda, et non intelligens libertatis ac salutis beneficia divina, reverti quaerit ad Aegypti, hoc est ad saeculi, servitutem unde fuerat exutus, cum magifidere in Deum deberet et credere, quoniam qui a diabolo et saeculo liberat populum suum protegit liberatum. quid hoc nobis, inquiunt, fecisti eiciendo nos de Aegypto? melius erat nobis seruire Aegyptiis quam obire in soliMoyses ad populum: Fidite, et state, et cernite salutem quaesuperponens manum suam super aratrum, aptus est regno Dei . Et iterum: et qui in agro est non reuertatur retro. memores estote uxoris Loth. ac ne quis aliqua uel cupiditate rerum uel suorum
Abbreviated transcription (Latin):
me dignꝰ. Aut qͥ diligit filiã aut filiã suꝑ me: non ẽ me. dig¬
nꝰ. Et qͥ ñ accip̃ crucẽ suã & sequit᷑ me: non ẽ me dignus.
Sic & in deuteronomio scͥptũ ẽ. Qui dicunt patri aut ma.¬
tri ñ noui te: & filios suos ñ agnouert̃. Hii custodiert̃ p̾¬
cepta tua. & testam̃tũ tuũ seruauert̃. Item apłs paulus.
Quis nos inqͥt separabit a caritate xp̃i : Pressura an an¬
gustia. an ꝑsecutio anfames. an nuditas an ꝑicłm. an
gladius: Sic̃ scͥptũ ẽ. Qiua ꝓp̃t te occidim᷑ tota die.
estimati sumꝰ ut oues occisionis. S in his om̃ib suꝑamꝰ :
ꝓpt̾ eum qͥ dilex̃ nos. W it̾um. Non estis ur̃i. Empti enĩ
estis p̾cio magno: clarificate & portate dm̃ in corꝑe ur̃o.
Et it̾um. ꝓ omĩb mortuus ẽ: ut qͥ uiuunt iam ñ sibi
uiuant. s ei qui ꝓ ipsis mortuus ẽ. & resurrex̃ .uii.
Creptos de faucib diaboli & de laqueis scłarib lib̾atos.
ñ debere denuo ad scłm reũti: ne ꝑdant qͦd euaserint.¬

Expanded text:
ligit filium aut filiam super me, non est me dignus. Et qui non accipit crucem suam et sequitur me, non est me dignus . Sic et in Deuteronomio scriptum est: Qui dicunt patri et matri, « Non novi te, « et filios suos non agnoverunt, hi custodierunt prcepta tua et testamentum tuum seruauerunt. item apostolus Paulus, quis nos, inquit, separabit a caritate Christi, pressura an angustia an persecutio an fames an nuditas an periculum an gladius? sicut scriptum est: quia propter te occidimur tota die, aestimati sumus ut oues uictimae. sed in his omnibus superamus pro eo qui dilexit nos. et iterum: non estis uestri: empti enim estis pretio magno. clarificate et portate Deum in corpore uestro. et iterum: pro omnibus mortuus est, ut et qui uiuunt iam non sibi uiuant REPTOS DE FAUCIBUS DIABOLI, ET DE LAQUEIS SAECULI LIBERATOS, NON DEBERE DENUO AD SAECULUM REVERTI, NE PERDANT QUOD E
Abbreviated transcription (Latin):
tenda contagra. In theatris quoq conspicies quod tibi
& dolori sit & pudori. Coturnus ẽ tragicus: prisea car¬
mine facinora recensere. De parricidiis & incestis horror
antiquus exp̃ssa ad imaginẽ ueritatis actione replica-¬
t᷑. ne scłis transeuntib exolescat qͦd aliq̃ndo cõmissũ ẽ.
Admonet᷑ etas om̃is auditu: fieri posse qͦd factum est.
Numqͥd eui senio delicta moriunt᷑. numqͥd temꝑib crim̃
obruitur. numqͥd scelus obluuone sepelitur. Exempla
fiunt que ẽe. iã facinora destiterunt. Tũ delectat in imis
turpitudinũ magisterio. uł qͥd domi gesserit recognosẽẽ.
uł qͥd gerere possit audire. Aoulteriũ discitur dũ uidet᷑:¬
& lenocinante ad uicia publicȩ auctoritatis malo. que
pudica fortasse ad spectaculũ matrona ꝓcesserat: de
spectaculo reuertit᷑ impudica. Adhuc deinde moꝵ quan¬
ta labes. que ꝓboꝵ fom̃ta. que alim̃ta uicioꝵ. hystrio nicis

Expanded text:
tenda contagia: in theatris quoque conspicies, quod tibi tenda contagia: in theatris quoque conspicies, quod tibi et dolori sit et pudori. cothurnus est tragicus, prisca carmine facinora recensere: de parricidiis et incestis horror antiquus expressa ad imaginem ueritatis actione replicatur, ne saeculis transeuntibus exolescat quod aliquando commissum est. admonetur aetas omnis auditu fieri posse quod factum est. numquam aeui senio delicta moriuntur, numquam temporibus crimen obruitur, numquam scelus obliuione sepelitur. exempla fiunt quae esse iam facinora destiterunt. tum delectat in mimis turpitudinum magisterio uel quid domi gesserit recognoscere uel quid gerere possit audire. adulterium discitur dum uidetur, et lenocinante ad uitia publicae auctoritatis malo quae pudica fortasse ad spectaculum matrona processerat, de spectaculo reuertitur inpudica. adhuc deinde morum quanta labes, quae probrorum fomenta, quae alimenta uitiorum, histrionicis
Abbreviated transcription (Latin):
thoris menbrorũ moles robusta pinguescit: ut saginatus in
penã carnis ꝑeat. Homo occidit᷑ in hominis uoluptatẽ. &
ut quis possit occidere ꝑitia ẽ. usus ẽ. ars ẽ. Scelus non
tantũ geritur. s docetur. Quid potest inhumaniꝰ. qͥd acer-¬
bius dici: Disciplina ẽ ut ꝑimere quis possit: & gła ẽ.
qͦd ꝑimit. Quid illud oro te. quale ẽ ubi se feris obici¬
unt. quos nemo dãpnauit ad bestias: Etate integra.
uenusta satis forma. ueste p̾ciosa uiuentes: in ultroneũ
funus ornantur. Malis suis miseri głantur. Pugnant
ad bestias: ñ crimine s furore. Spectant filios suos patͤͦs.
Frat in cauea: & soror p̾sto ẽ. Est licet spectaculi p̾cium
largior mnuneris apparatus amplificet. ut merorib sutis
mat̾ int̾sit: hoc phdolor. mat̃ & redemit. Et in tã impiis
spectaculis. tamq diu̾sis ẽẽ se ñ putant oculis parricidas.
Conu̾te hinc uultus ad diu̾si spectaculi. non minꝰ peni¬

Expanded text:
toris membrorum moles robusta pinguescit, ut saginatus in toris membrorum moles robusta pinguescit, ut saginatus in poenam carius pereat. homo occiditur in hominis uoluptatem, et ut quis possit occidere, peritia est, usus est, ars est: scelus non tantum geritur sed docetur. quid potest inhumanius, quid acerbius dici? disciplina est, ut perimere quis possit, et gloria est, quod perimit quid illud, oro te, quale est, ubi se feris obiciunt, quos nemo damnauit, aetate integra, honesta satis forma, ueste pretiosa? uiuentes in ultroneum funus ornantur, malis suis miseri et gloriantur. pugnant ad bestias non crimine sed furore. spectant filios suos patres, frater in cauea et soror praesto est, et spectaculi licet pretium largior muneris adparatus amplificet, ut maeroribus suis mater intersit, hoc pro dolor mater et redimit. et in tam impiis spectaculis tamque diris esse se non putant oculis parricidas. Conuerte hinc uultus ad diuersi spectaculi non minus paeni
Abbreviated transcription (Latin):
tenebras reuelabo. Paulisꝑ te crede subduci in montis
ardui uerticem celsiorem. Speculare inde rerum infra
te iacentiũ facies. & oculis in diuersa porrectis. ipse a
t̾renis contactib liber. fluctuantis mundi turbines in¬
tuere. Lam scł̃i & ipse misereberis. tuiq ad monitꝰ. & plꝰ
in dm̃ gratus maiori leticia qͦd euaseris gratulaberis.
Cerne tu itinera latronib clausa. maria obsessa p̾donib
cruento horrore castroꝵ. bella ubiq diuisa. Madet oibis
mutuo sanguine. & homicidiũ dum admittunt singuli
crimen ẽ. U̾irtus uocatur. cũ publice geritur. Impunita¬
tem scelerib ad quirit. ñ innocentiȩ ratio: s seuitiȩ mag¬
nitudo. Iam si ad urbes ipsas oculos tuos atq ora conũtas.
celeritatem offendas. om̃i sollicitudine tristiorem. Pcrat᷑
gladiatorius ludꝰ: ut libidinẽ crudeliũ luminũ sangus
oblectet. Impletur in succũ cibis fortiorib corpꝰ. & aruinȩ

Expanded text:
tenebras reuelabo. paulisper te crede subduci in montis tenebras reuelabo. paulisper te crede subduci in montis ardui uerticem celsiorem, speculare indererum infra te iacentium facies et oculis in diuersa porrectis ipse a terrenis contactibus liber fluctuantis mundi turbines intuere: iam saeculi et ipse misereberis tuique admonitus et plus in Deum gratus maiore laetitia quod euaseris gratuleris. cerne tu itinera latronibus clausa, maria obsessa praedonibus, cruento horrore castrorum bella ubique diuisa. madet orbis mutuo sanguine: et homicidium cum admittunt singuli, crimen est: uirtus uocatur, cum publice geritur. inpunitatem sceleribus adquirit non innocentiae ratio, sed saeuitiae magnitudo. Iam si ad urbes ipsas ocujos tuos atque ora conuertas, celebritatem offendes omni solitudine tristiorem. paratur gladiatorius ludus, ut libidinem crudelium luminum sanguis oblectet. inpletur in sucum cibis fortioribus corpus, et aruinae
Abbreviated transcription (Latin):
qui se expugnancdis hominib unmerserint. ad confessionẽ
minis increpantib cogere. ut recedant duris uerberib ur-¬
gere. conflictantis: eiulantes. gementes. increm̃to penȩ ꝓpa-¬
gantis extendere. flagris cedere: igne torquere.R es
illic geritur. ne uideatur. Occulta plaga. & pena ma-¬
nifesta. Ita qͦd ẽẽ. iam cepimus. acceptus sp̃c licentia sua
potitur. Quod necdũ corpꝰ ac m̃bra mutauimꝰ: adhuc
carnalis aspectus scł̃i nibe cecatur. Quantus hic animi
potentatus. quanta uis ẽ. non tantũ ipsũ ẽẽ. subtractũ
ꝑniciosib contactib mundi. ut quis expiatus & purus
nulla incursantis iimici labe capiatur. s adhuc maiorẽ
& fortiorem uirib fieri. ut in onmẽ adu̾sari grassantis
exercitũ. imꝑioso uire dominet᷑. Atq ut illustriꝰ ueri-¬
tate patefacta. dinini muneris indicia clarescant: lucem
tibi ad cognitionẽ dabo. maloꝵ caligine abstersa oꝑti scłi

Expanded text:
qui se expugnandis hominibus inmerserint, ad confessionem qui se expugnandis hominibus inmerserint, ad confessionem minis increpantibus cogere, ut recedant duris uerberibus urguere, conflictantes, eiulantes, gementes incremento poenae propagantis extendere, flagris caedere, igne torrere. res illic geritur nec uidetur: occulta plaga et poena manifesta. ita quod esse iam coepimus, acceptus spiritus licentia sua potitur: quod necdum corpus ac membra mutauimus, adhuc carnalis aspectus saeculi nube caecatur. quantus hic animi potentatus est, quanta uis est, non tantum ipsum esse subtractum perniciosis contactibus mundi, ut quis expiatus et purus nulla incursantis inimici labe capiatur, sed adhuc maiorem et fortiorem uiribus fieri, ut in omnem adversarii grassantis exercitum inperioso iure dominetur. Atque ut inlustrius ueritate patefacta diuini muneris indicia clarescant, lucem tibi ad cognitionem dabo, malorum caligine abstersa operti saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
indiligentiã pariat. & uetus denuo hostis obrepat.
Ceterũ si tu innocentiȩ. si iusticiȩ uiam teneas illapsa fir-¬
mitate uestigii tui. si in dm̃ uirib totis ac toto corde sus¬
pensus hoc sis tantũ qͦd ẽẽ cepisti: tantũ tͥ ad licentiã
datur. quantũ gr̃e spũalis augetur. Non enim qui
beneficioꝵ t̾restrium mos ẽ: in capescendo munere cele¬
sti m̃sura ulla uł modꝰ ẽ. Profluens largit᷑ sp̃c nuillis
finib p̾mitur. nec coercentib claustris int᷑ certa metarũ
spacia refrenatur. Manat iugit̾. exuberat affluent̃: nr̃m
tantũ sitiat pectus & pateat. Quantum illuc fidĩ capa
cis afferimus: tantũ gr̃ȩ inundantis haurimꝰ. Inde iam
sincera. uoce pura. in medulla adolescentiũ posse uene¬
noꝵ uirus extinguere. animoꝵ desipientiũ labes red¬
dita sanitate purgare. infestis iubere pacem. uiolentis
quietem. ferocientib lenitatem. immundos & erraticos sp̃c

Expanded text:
indiligentiam pariat et uetus denuo hostis obrepat. indiligentiam pariat et uetus denuo hostis obrepat. Ceterum si tu innocentiae, si iustitiae uiam teneas inlapsa firmitate uestigii tui, si in Deum uiribus totis ac toto corde suspensus hoc sis tantum quod esse coepisti, tantum tibi ad licentiam datur, quantum gratiae spiritalis augetur. non enim, qui beneficiorum terrestrium mos est, in capessendo de Deo munere munere ulla uel modus est. profluens largiter spiritus nullis finibus premitur nec coercentibus claustris intra certa metarum spatia frenatur. manat iugiter, exuberat afluenter: nostrum tantum sitiat pectus et pateat. quantum illuc fidcis afferimus, tantum gratiae inundantis haurimus. Inde jam sincera, in medelam dolentium posse venenorum virus extinguere ; animorum desipientium labes, reddita squietem, ferocientibus lenitatem, inmundos et erraticos spiritus,
Abbreviated transcription (Latin):
possibile putabat᷑: ut eẽt agnoscere t̾renum fuisse qͦd
pͥus carnałr natũ. delictis obnoxiũ uiueret. d̾i ẽẽ ce¬
pisse qͦd iã sp̃c sc̃s animaret. Scis ꝓfecto & mecũ parit
recognoscis qͥd detrax̾it nob̾. qͥd ue contulerit mors ista
criminũ: uita uirtutũ. Scis ipse. nec p̾dico in ꝓpͥas laudes.
Odiosa iactatio ẽ. qͣmuis ñ iactatũ possit eẽ. s gratum.
qͥcqͥd ñ uirtuti hominis ascribit᷑. s de dĩ munere p̾dicat᷑.
ut iã ñ peccare ẽẽ ceꝑit fidĩ qͦd ante peccatũ ẽ. fui̾t hu
mani erroris. Dei ẽ inqͣm: dĩ ẽ om̃e qͦd possumꝰ. Inde ui¬
uimus. inde pollemꝰ. inde sumpto & concepto iugore
hic ad hoc positi futuroꝵ inclicia p̾noscimus. Sit tantũ
timor innocentiȩ custos. ut qͦd in m̃tes nr̃as indulgentiȩ
celestis allapsu clement̃ dñs influx̃. in animi oblectan¬
tis hospicio iusta oꝑatione teneat᷑: ne accepta securitas

Expanded text:
possibile putabatur, ut esset agnoscere terrenum fuisse quod possibile putabatur, ut esset agnoscere terrenum fuisse quod prius carnaliter natum delictis obnoxium viveret, Dei esse coepisse quod jam Spiritus sanctus animaret. Scis ipse profecto et mecum pariter recognoscis quid detraxerit nobis quidve contulerit mors ista criminum, vita virtutum. Scis ipse, nec praedico. In proprias laudes odiosa jactatio est; quamvis non jactatum possit esse, sed gratum, quicquid non virtuti hominis adscribitur, sed de Dei munere praedicatur; ut jam non peccare esse coeperit fidei, quod ante peccatum est, fmani. Dei est, inquam, Dei omne, quod possumus. inde uiuimus, inde pollemus, inde sumpto et concepto uigore hic adhuc positi futurorum indicia praenoscimus: sit tantum timor innocentiae custos, ut qui in mentes nostras indulgentiae caelestis adlapsu clementer Dominus influxit, in animi oblectantis hospitio iusta operatione teneatur, ne accepta securitas
Abbreviated transcription (Latin):
clientium cuneis: frequentiore comitatu officiosi agmi-¬
nis honestatus: penã putat ẽẽ cũ solus ẽ. Tenacib semꝑ
illecebris necesse ẽ ut solebat uinolentia inuitet. inflet
suꝑbia. iracundia inflaminet. rapacitas inquietet. cru-¬
delitas stimulet. ambitio delectet. & libido p̾cipitet.
Hec egomet sepe mecũ. Nam ut sepe quã plurims uitȩ
pͥoris horrorib implicatus tenebar: quib exiu me posse
ñ crederem. sic uiciis adherentib obsecundans eram. des-¬
peratione melioꝵ malis meis uelut iam ꝓpriis ac uerna¬
culis fauebam. S postqͣm unde genitalis auxilio suꝑi¬
oris eui labe detersa in expiatum pectus ac purũ de suꝑ
se lum̃ infudit: pꝰ qͣm celitus spũ hausto in nouũ me homi-¬
nem natiuitas scd̃ã reparauit: mirũ in modũ ꝓtinus
confirinare se dubia patere clausa. lucere tenebrosa. facul¬
tatẽ dare qͦd pͥus difficile uidebat᷑. geri posse qͦd im¬

Expanded text:
clientium cuneis, frequentiore comitatu officiosi agmiclientium cuneis, frequentiore comitatu officiosi agminis honestatus, poenam putat esse, cum solus est. tenacibus semper inlecebris necesse est, ut solebat, uinolentia inuitet, inflet superbia, iracundia inflammet, rapacitas inquietet, crudelitas stimulet, ambitio delectet, libido praecipitet. Haec egomet saepe mecum. nam et ipse quam plurimis uitae prioris erroribus inplicatus tenebar, quibus exui me posse non crederem: sic uitiis adhaerentibus obsecundans eram, desperatione meliorum malis meis uelut iam propriis ac uernaculis et fauebam. sed postquam undae genetalis auxilio superioris aeui labe detersa in expiatum pectus ac purum desuper se lumen infudit, postquam caelitus spiritu hausto in nonum me hominem natiuitas secunda reparauit, mirum in modum protinus confirtatem dare quod prius difficile videbatur, geri posse quod im
Abbreviated transcription (Latin):
dus ac dubius uestigiis oberrantib fluctuarẽ uitȩ
mee nescius. ueritatis aclucis alienus: difficile ꝓr-¬
sus ac durũ ꝓ illis tunc morib opinabar qͦd in salu-¬
tem mͥ diuina indulgentia pollicebatur: ut quis
renasci demo posset. utq in nouam uitã lauachro
aquȩ salutaris animatus qͦd pͥus fuerat exponeret:
corꝑis licet manente compage hominẽ animo ac m̃te inuita¬
ret. Quin impossibilis aiebam tanta conu̾sio ẽ. ut re¬
pente ac ꝑnicit exuatur quod uł genuinum situ ma-¬
teriȩ naturalis obduruit. uł usurpatum int̾dui senio
uetustratis in oleuit. Alta hec & ꝓfuncda penitꝰ radice
sederunt. Quando parsimoniã discit qui epularib cenis
& largis dapib assueuit. Et qui p̾ciosa ueste conspi-¬
cuus in auro atq in purpura fulsit. ad plebeium se ac
simplicem cultũ q̃ndo deponit: Fascib ille oblectatus
& honorib. ẽẽ pͥuatus & inglorius ñ potest. Hic stipatus

Expanded text:
dus ac dubius uestigiis oberrantibus fluctuarem uitae dus ac dubius uestigiis oberrantibus fluctuarem uitae meae nescius, ueritatis ac lucis alienus, difficile prorsus ac durum pro illis tunc moribus opinabar, quod in salutem mihi diuina indulgentia pollicebatur, ut quis renasci denuo posset utque in nonam uitam lauacro aquae salutaris animatus, quod prius fuerat, exponeret et corporis licet manente conpage hominem animo ac mente mutaret. qui possibilis, aiebam, tanta conuersio, ut repente ac perniciter exuatur, quod uel genuinum situ materiae naturalis obduruit uel usurpatum diu senio uetustatis inoleuit? alta haec et profunda penitus radice sederunt. quando parcimoniam discit, qui epularibus cenis et largis dapibus adsueuit ? et qui pretiosa ueste conspicuus in auro atque in purpura fulsit, ad plebeium se ac simplicem cultum quando deponit ? fascibus ille oblectatus et honoribus esse priuatus et inglorius non potest. hic stipatus
Abbreviated transcription (Latin):
es. Et hoc amore quo diligis. C eterum quale uł quan¬
tum ẽ. quod in pectus tuum ueniat ex nobis: Ecilis
ingenii. angusta mediocritas. tenues admodũ fruges
parit: nullis ad copiam fecundi cespitis culminib in-¬
gratiescit. Aggrediar tamen facultate qua ualeo.
Nam & materia dicendi facit metũ. In iudicii contione
ꝓ rostris opulenta facundia. uolubili ambitione iactet᷑.
Cũ de dño & de dõ uox ẽ: uocis pura sinceritas non
eloquentiȩ iurib utitur ad fidĩ argum̃ta sed rebus.
Deniq accipe non discreta s fortia. nec ad audientiȩ
popularis illecebram culto sermone fucata: s ad diui-¬
nam indulgentiam p̾dicandam rudi ueritate simplicia.
Accipe quod sentitur antequã discitur: nec ꝑ moras
tempoꝵ longa agnitione colligitur. s compendio gr̃ȩ
maturantis hauritur. Ego cum in tenebris atq in
nocte ceca iacerem. cumq in salo iactantis scłi nutabun¬

Expanded text:
es et hoc amore quo diligis. Ceterum quale uel quanes et hoc amore quo diligis. Ceterum quale uel quantum est, quod in pectus tuum ueniat ex nobis, exilis ingenii angusta mediocritas tenues admodum fruges parit, nullis ad copiam fecundi caespitis culminibus ingrauescit, adgrediar tamen facultate, qua ualeo: nam et materia dicendi facit mecum. in iudiciis, contione pro rostris opulenta facundia uolubili ambitione iactetur: cum de Domino et de Deo uox est, uocis pura sinceritas non eloquentiae uiribus nititur ad fidei argumenta sed rebus. denique accipe non diserta, sed fortia, nec ad audientiae popularis inlecebram culto sermone fucata, sed ad diuinam indulgentiam praedicandam rudi ueritate simplicia: accipe quod sentitur, antequam discitur, nec per moras emporum longa agnitione colligitur, sed conpendio gratiae maturantis hauritur. Ego cum in tenebris atque in nocte caeca iacerem cumque in salo iactantis saeculi nutabun
Abbreviated transcription (Latin):
pus ẽ: quo indulgente uindemia.
solutus animus in quietem sollẽpnes
ac statutas anni fatigantis inducias sortiatur. Locus
etiam cum die conuenit: ut mulcendis sensib ac fo¬
uendis. ad lenes auras blandientis autunni. ortorum
facies amena consentit. Hic iocundum sermonib diem
ducere: & studentib fabulis in diuina precepta consci-¬
entiam pectoris erudire. Ac ne eloquium nr̃m arbiter
ꝓphanus impecliat. aut clamor untemꝑans familiȩ stre¬
pentis obtundat: petemus hanc sedem. Dant seces-¬
sum uicina secreta: ubi dum erratici palmitũ lapsus.
nexib pendulis ꝑ arundines baiuilas repunt: uiteam
porticum frondea tecta fecerunt. Bene hic studia
in aures damus. & dum in arbores & in uites quas ui¬
demus oblectante ꝓspectu oculos amenamus. ani-¬
mam simul & auditus instruit. & pascit obtutus:
quãquã tibi sola nunc gr̃a. sola cura sermonis ẽ:
Contemptis uoluptariȩ uisionis illecebris: in me
oculus tuus fixus ẽ. Iam ore quam mente: totus auditor

Expanded text:
pus est, quo indulgente uindemia solutus animus in quietem sollemnes ac statas anni fatigantis indutias sortiatur. locus etiam cum die conuenit, et mulcendis sensibus ac fouendis ad lenes auras blandientis autumni hortorum facies amoena consentit: hic iocundum sermonibus diem ducere et studentibus fabulis in diuina praecepta conscientiam pectoris erudire. ac ne loqui nostrum arbiter profanus impediat aut clamor intemperans familiae strepentis obtundat, petamus hanc sedem : dant secessum uicina secreta, ubi dum erratici palmitum lapsus nexibus pendulis per harundines baiulas repunt, uiteam porticum frondea tecta fecerunt. bene hic studia in aures damus, et dum in arbores et in uites uidemus, oblectante prospectu oculos amoenamus, animam simul et auditus instruit et pascit obtutus : quamquam tibi sola nunc gratia, sola cura sermonis est, contemptis uoluptariae uisionis inlecebris in me oculos tuos fixus es, qua ore, qua mente totus auditor
Abbreviated transcription (Latin):
Si uid̃is nudũ uesti: & domesticos seminis tui ñ despici¬
es. Lunc erumpet temporaneũ lum̃ tuũ. & uestim̃tã tua
cito orient᷑. & p̃ibit ante te iusticia: & claritas dĩ circũ¬
dabit te. Et tunc exclamabis & ds̃ exaudiet te: dũ ad¬
hue loqueris dicet ecce adsũ. Remedia ꝓpiciante deo
ipsiꝰ dĩ u̾bis data sunt: qͥd deb̾ent facere peccantes ma-¬
gisteria diuina docuerunt. Oꝑationib iustis dõ satis¬
fieri. miscd̃iȩ meritis peccata purgari: & apd̾ salomonẽ
legimꝰ. Conclude elemosinã in simi pauꝑis: & hec ꝓtẽ
exorabit ab om̃i malo. & iterũ. Qui obturat aures

Expanded text:
Si videris nudum, vesti eum, et domesticos seminis tui non despiciSi videris nudum, vesti eum, et domesticos seminis tui non despicias. Tunc erumpet temporaneum lumen tuum, et vestimenta tua cito orientur, et praeibit ante te justitia, et claritas Dei circumdabit te. Tunc exclamabis, et Deus exaudiet te. Dum adhuc loqueris dicet: Ecce adsum . V. Remedia propitiando Deo ipsius Dei verbis data sunt, quid deberent facere peccantes magisteria divina docuerunt, operationibus justis Deo satisfieri, misericordiae meritis peccata purgari. Et apud Salomonem legimus: Conclude eleemosynam in corde pauperis, et haec pro te exorabit ab omni malo.
Abbreviated transcription (Latin):
Quã necessaria qͣm benigna ẽ diuina clem̃tia. que cũ sciat
ñ deẽe. sanatis pꝰmodũ quedã uuln̾a. dedit curandis de¬
nuo sanandisq uulñib remedia salutaria. Numꝗͣ deniq
fr̃s dilectissimi admonitio diuna cessauit & tacuit. qͦ¬
ad spem regni celestis instruit᷑. facere elemosinas iube¬
retur. Mandat & p̾cipit ysaie ds̃. E xclama inqͥt in for¬
titudine & noli parcere. sic̃ tuba exalta uocẽ tuã: & an¬
mintia plebi meẽ peccata ipsoꝵ. & domui iacob facinora
eoꝵ Et cũ peccata eis sua exꝓbrari p̃cepiss. cũq eoꝵ. fa¬
cinora pleno indignationis impetu ꝓtuliss. dixiss ꝙ eos
nec si orationib & p̾cib & ieiuniis uterẽt᷑. satis face ꝓ de¬
lictis posse: nec si in cilicio & cinere uoluerent᷑. iram dei
posse lenire: in nouissima tñ parte demonstrans solis ele¬
mosinis dm̃ posse placari: addidit dicens. Frange esuri¬
enti panẽ tuũ: & egenos sine tecto induc in domũ tuam:

Expanded text:
quam necessaria, quam benigna est diuina clementia, quae! cum sciat non deesse sanatis quaedam postmodum uulnera, dedit curandis denuo sanandisque uulneribus remedia salutaria. Numquam denique, fratres dilectissimi, admonitio diuina cessauit et tacuit ququisquis ad spem regni coelestis instruitur, facere eleemosynas jubetur. Mandat et praecipit Esaiae Deus: Exclama, inquit, in fortitudine, et noli parcere. Sicut tuba exalta vocem tuam, et annuntia plebi meae peccata ipsorum et domui Jacob facinora eorum . Et cum peccata eis sua exprobrari praecepisset, cumque eorum facinora pleno indignationis impetu protulisset, dixissetque eos nec, si orationibus et precibus et jejuniis uterentur, satisfacere pro delictis posse, nec, si in cilicio et cinere volverentur, iram Dei posse lenire, in novissima tamen parte, demonstrans solis eleemosynis Deum posse placari, addidit dicens: Frange esurienti panem tuum, et egenos sine tecto induc in domum tuam.
Abbreviated transcription (Latin):
& ostendens unde mundi & purgati ẽẽ. possimꝰ: ad didit ele¬
mosinas ẽẽ faciendas. Misericors monet miscd̃iam fieri. Et
qͥa seruare querit qͦs p̾cio magno redemit. pꝰ grãm baptis¬
mu sordidatos docet denuo posse purgari. Agnoscamꝰ itaq
purgandisq peccatis nr̃is. qͥ sine aliqͦ conscientiȩ uuln̾e
ẽẽ ñ possumꝰ. medelis spũalib uuln̾a nr̃a curemꝰ. Nec qͥsꝙͣ.¬
sibi de puro atq iminaculato pectore blandiat᷑. ut innocen¬
tia sua fretꝰ. medicinã ñ putet adhibendã ẽẽ uulm̾b. cũ
scͥptũ sit: qͥs głabitur castũ se hab̾e cor. aut qͥs głabitur
mundũ se ẽẽ a peccatis. Et it̾um in epła sua ioħs ponat¬

Expanded text:
 ostendens unde mundi et purgati esse possimus, addidit eleemosynas esse faciendas. misericors monet misericordiam fieri, et quia seruare quaerit quos magno redemit post gratiam baptismi sordidatos docet denuo posse purgari. Agnoscamus itaqupurgandisque peccatis nostis, qui sine aliquo conscientiae uulnere esse non possumus medellis spiritalibus uulnera sibi de puro atque immaculato pectore blandiatur, ut innocentia sua fretus, medicinam non putet adhibendam esse vulneribus, cum scriptum sit, Quis gloriabitur castum se habere cor? aut quis gloriabitur mundum se e
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ĩb nr̃is & uirtrtis ac fid̾i firmitate. ad p̾conum dnĩcȩ con-¬
fessionis. atq ad p̾lium ꝑsecutionis & passionis armandis:
pͥmo in loco dicenttum ẽ. ydola dõs ñ eẽ: que hõ sibi fecit.
Neq enĩ que fiunt factore suo & fabricatore maiora sunt:
aut ꝓtegere & seruare quẽ qm possunt. que ip̃sa de templis
suis ꝑeunt. nͥ ab homine seruent᷑. S nec elem̃ta colenda
ẽẽ que homini scd̾m cdispositionẽ & p̃ceptũ dĩ seruiunt.
II. Destructis ỹdolis & elem̃toꝵ ratione monstrata: osten¬
dendum ẽ. dñm̃ solum colendum ẽẽ . iii. l unc adde̾dum.
que cõminatio dĩ sit adu̾sus eos qui ydolis sacrificant.
IIII.Preterea docendum. non facile dm̃ ignosc̾e ydolatris.
U. Et qͦd sit᷑ ydolatriȩ indignetur d̾s. ut p̃ceꝑit etiam
eos int̾fici: qui sacrificare & seruire ydolis suaserint.

Expanded text:
is et uirtutis ac fidei firmitate ad praeconium dominicae confessionis adque ad proelium persecutionis et passionis armandis primo in loco dicendum est: I. Idola deos non esse quae homo sibi faciat — neque enim quae fiunt factore suo et fabricatore maiora sunt, aut protegere et seruare quemquam possunt quae ipsa de templis suis pereunt, nisi ab homine seruentur — sed nec elementa colenda esse quae homini secundum dispositionem et praeceptum Dei seruiunt. II. Destructis idolis et elementorum ratione monstrata ostendendum Deum solum colendum esse. \' III. Tunc addendum quae comminatio Dei sit aduersus eos qui idolis sacrificant. IIII. Praeterea docendum non facile ignoscere Deum idololatris. V. Et quod sic idololatriae indignetur Deus, ut praeceperit etiam eos interfi
Abbreviated transcription (Latin):
ii quas patum᷑ in isto mundo: ꝓbandũ ante p̃dictum esse
qͦd nos mundꝰ odio habiturus eẽt. qͦd ꝑsecutiones ad u̾sũ
nos excitaret ut ex hoc ipso qͦd hec fiant. manifesta sit
fides diuinȩ pollicitationis. in mercedib & p̃miis pꝰmodũ
secuturis. .xii. Nec nouum qͥd accidat xpĩanis. quando
ab inicio mundi boni laborauerint. & opp̾ssi atq occisi
sint iusti ab iniustis.xiii. In nouissima parte ponendũ
que spes & que merces maneat iustos & mr̃es pꝰ conflic
simus in passionis remuneratione ꝑ qͦd hic sustinemus
in ipsa passione. cap̃ .i. Qͦd ydola dii non sint. & qͦd
nec elem̃ta uice dõ colenda sint. in psalmo.cxui notat᷑
Idola gentium argentum & aurum: opus manuũ bomi¬
num. Os habent & ñ locunt᷑. oculos habent & ñ uident.
aures habent & ñ audiunt: neq enĩ ẽ spc̃ in ore ipsoꝵ.

Expanded text:
 quas patimur in isto mundo, probandum \'ante praedictum esse  quas patimur in isto mundo, probandum \'ante praedictum esse quod nos mundus odio habiturus esset et quod persecutiones aduersum nos excitaret, ut ex hoc ipso quod haec fiant manifesta sit fides diuinae pollicitationis in mercedibus et praemiis postmodum secuturis, nec nouum quid accidat christians, quando ab initio mundi boni laborauerint et oppressi adque occisi sint iusti ab iniustis. XII. In nouissima parte ponendum quae spes et quae merces maneat iustos et martyras post cosimus in passionis remuneratione quam quod hic sustinemus in ipsa passione. QVOD IDOLA DII NON SINT ET QVOD NEC ELEMENTA VICE DEORVM COLENDA SINT. In psalmo CXXXIIII: idola gentium argentum et aurum, opus manuum hominum. os habent et non locuntur, oculos habent et non uident, aures habent et non audiunt: neque
Abbreviated transcription (Latin):
bis qͥcqͣm p̃posuerit. & ille ꝓp̃t nos mala bonis p̾tulerit.
pauꝑtatẽ diuitiis. seruitutẽ dñationi. mortẽ immorta¬
litati. Nos contra. in passionib nr̃is pauꝑtati scłari
paradisi diuitias & delicias p̃feramus. dñatũ &e regnũ
et̾num temporarie seruituti. immortalitatẽ morti. dm̃ &
xp̃m diabolo & antixp̃o .uii. Insinuandũ qͦq ne erepti
de faucib diaboli & de laqueis scł̃i liberati. si in angustiis
&e p̃ssuris eẽ ceꝑint. regredi denuo ad scłm ueluit. & ꝑdant
qͦd euaserunt. Uiii. Insistendũ potius ẽẽ & ꝑseuerandũ
infide: & iurtute. & celestis ac spũalis gr̃ȩ consũmatione.
ut ad paliã & coronã possit ꝑueniri .ix. Ad hoc enim
p̾ssuras. & ꝑsecutiones fieri. ut ꝓbemur.a. Nec tim̃das
tẽẽ iniurias & pugnas ꝑsecutionĩi. quia maior ẽ dñs ad
ꝓtegendũ. quã diabolus ad impugnandũ. xi. Ac ne ex
pauescat quis & conturbet᷑ ad p̃ssuras & ꝑsecutiones.¬

Expanded text:
bis praeposuerit et ille propter nos mala bonis praetulerit, paupertatem diuitiis, seruitutem dominationi, mortem inmortalitati, nos contra in passionibus nostris paupertati saeculari paradisi diuitias et delicias praeferamus, dominatum et regnum aeternum temporariae seruituti, immortalitatem morti, Deum et Christum diabolo et antichristo. VII. Insinuandum quoque ne erepti de faucibus diaboli et laqueis saeculi liberati, si in angustiis et pressuris esse coeperint, regredi denuo ad saeculum uelint et perdant quod euaserint. VIII. Insistendum potius esse et perseuerandum in fide et uirtute et caelestis ac spiritalis gratiae consummatione, ut ad palmam et coronam possit perueniri. VIIII. Ad hoc enim pressuras et persecutiones fieri ut probemur. X. Nec timendas esse iniurias et poenas persecutionum, quia maior est Dominus ad protegendum quaad pressuras et persecutiones
Abbreviated transcription (Latin):
ce p̾dicarẽ fr̃s nr̃os ñ eẽ lugendos accersione dnica de
sclo lib̾atos. cũ sciamꝰ eos ñ amitti s p̾mitti recedentes.
p̃cedere ut ꝓficiscentes. ut nauigantes solent desiderarȩ
eos non deb̾e plangi nec accipiendas eẽ ħ & tras uestes.
q̃ndo illi ibi indum̃ta alba iam sumpserint. occasionem
dandã ñ ẽẽ gentilib ut nos merito ac uire rep̾hendant.
qͦd nos uiuere apd̃ dm̃ dicimꝰ. ut extinctos & ꝑditos lu¬
geamꝰ: & fidẽ quã sermone & uoce deꝑmimꝰ. cordis & pec¬
toris testimonio ñ ꝓbemꝰ. Spei nr̃ȩ & fidĩ p̾uaricatores
sumꝰ: simulata. ficta. fucata uident᷑ eẽ que dicimꝰ. Nichil
ꝓ dest u̾bis ostend̾e uirtutẽ: & factis destruere uerita.¬
tem. Imꝓbat deniq apłs paulꝰ & ob urgat & culpat:
siqui contͥstent᷑ excessu suoꝵ. Nolumꝰ inqͥt ignorare uos
fr̃s de dormientib ne contͥstemini sic̃ cet̾i qͥ non habent¬

Expanded text:
ce praedicarem fratres nostros non esse lugendos arcessitione dominica de ce praedicarem fratres nostros non esse lugendos arcessitione dominica de saeculo liberatos, cum sciamus non amitti sed praemitti, recedentes praecedere, ut proficiscentes, ut nauigantes solent, desiderari eos debere, non plangi nec accipiendas esse hic atras uestes, quando illi ibi indumenta alba iam sumpserint, occasionem dandam non esse gentilibus, ut nos merito ac iure reprehendant, quod quos uiuere aput Deum dicimus ut extinctos et perditos lugeamus et fidem quam sermone et uoce depromimus cordis et pectoris testimonio non probemus. spei nostrae et fidei praeuaricatores sumus, si simulata, si ficta, si fucata uidentur esse quae dicimus. nihil prodest uerbis praeferre uirtutem et factis destruere ueritatem. Inprobat denique apostolus Paulus et obiurgat et culpat, si qui contristentur excessu suorum. nolumus, inquit, ignorare uos, fratres, de dormientibus, ne contristemini sicut et
Abbreviated transcription (Latin):
possit humanꝰ aspectꝰ oculis carnalib intueri. nͥ qͦd talẽ
uid̾e iam pot̾at de scło recessurꝰ. Atq ille ñ sine quadã
animi & uocis indignatione infremuit & dix̃. Pati time¬
tis. exire ñ uultis. qͥd faciam uob̃: Increpantis uox &
monentis. qͥ de ꝑsecutione sollicitis. & de accersione se¬
curis ñ consentit ad p̾sens desid̾ium: s consulit in fu¬
turum. Audiuit fr̃ nr̃ & collega moriturꝰ. qͦd cet̾is dic̾ẽt.
Nam qͥ moriturꝰ audiuit: ad ħ audiuit ut diceret.
Audiuit ille. ñ sibi s nob̃. Nam qͥd disc̾ẽt iã recessurꝰ.
Didicit immo remanentib: ut dũ sacerdotem dĩ qui
cõmeatuim petebat. increpatũ ẽẽ comꝑiniꝰ. qͥd cunctis
expediat nosceremꝰ. Nob̃ quoq ipsis mininis & extremis
cotidie reuelatũ ẽ. qmͣ frequent̃ & qm manifeste de dei
dignatione p̾ceptũ ẽ. ut contestarer assidue. ut publi¬

Expanded text:
possit humanus aspectus oculis carnalibus intueri, nisi quod talem possit humanus aspectus oculis carnalibus intueri, nisi quod talem uidere iam poterat de saeculo recessurus. adque ille non sine quadam animi et uocis indignatione infremuit et dixit: pati timetis, exire non uultis, quid faciam uobis?> increpantis uox et monentis, qui de persecutione sollicitus, de arcessitione securus non consentit ad praesens desiderium sed consulit in futurum. audiuit frater noster et collega moriturus quod ceteris diceret. nam qui moriturus audiuit, ad hoc audiuit ut diceret: audiuit non sibi ille sed nobis. nam quid disceret iam recessurus? didicit immo remanentibus, ut dum sacerdotem qui commeatum petebat increpitum esse conperimus, quid cunctis expediat nosceremus. Nobis quoque ipsis minimis et extremis quotiens reuelatum est, quam frequenter adque manifeste de Dei dignatione praeceptum est, ut contestarer adsidue, ut publi
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. Obnitim̃ & reluctam̃. & ꝑuicatiũ more seruoꝵ ad con-¬
spectũ dñi cũ tͥsticia & merore ꝑducim᷑. exeuntes istinc
necessitatis uincło ñ obsequio uoluntatis: & uolumꝰ ab eo
p̃miis celestib honorari. ad quẽ uenimꝰ inuiti: Quid gͦ
oramꝰ & petimꝰ ut adueniat regnũ celoꝵ. si captiuitas t̾re¬
na delectat: Qͥd p̾cib frequent̃ it̾atis rogamꝰ & poscimꝰ.
ut acceleret regnũ dĩ. si maiora desid̾ia & uota potiora st̃
seruire hͥ diabolo qmͣ regnare cũ xp̃o: Deniq ut ma¬
nifestiꝰ diuinȩ ꝓuidentiȩ indicia claresc̾ent. qͦd dñs p̾scius
futuroꝵ. suis consulat ad uerã salutẽ. cũ qͥdã de collegis
& sac̃dotib nr̃is infirmitate defessus. & de appropͥnquante¬
iã morte sollicitꝰ. c̃ meatũ sibi p̾caret᷑: astitit dep̾canti
& iã pene morienti iuuenis honore & maiestate uen̾abił.
stati celsus. & clarꝰ aspectu. & quẽ assistentẽ sibi irix

Expanded text:
 obnitimur et reluctamur et peruicacium more seruorum ad conspectum Domini cum tristitia et maerore perducimur exeuntes istinc necessitatis uinculo, non obsequio uoluntatis: et uolumus ab eo praemiis caelestibus honorari ad quem uenimus inuiti. quid ergo oramus et petimus ut adueniat regnum caelorum, si captiuitas terrena delectat? quid precibus frequenter iteratis rogamus et poscimus ut adceleret dies regni, si maiora desideria et uota potiora sunt seruire istic diabolo quam regnare cum Christo ? Denique ut manifestius diuinae prouidentiae indicia clareseerent quod Dominus praescius futurorum suis consulat ad ueram salutem, cum quidam de collegis et consacerdotibus nostris infirmitate defessus et de adpropinquante morte sollicitus commeatum sibi precaretur, adstitit deprecanti et iam paene morienti iuuenis honore et maiestate uenerabilis, statu celsus et clarus aspectu et quem adsistentem sibi uix
Abbreviated transcription (Latin):
gaudeamꝰ: patrẽ ꝓnob̾ p̃catur dicens. Pat qͦs mͥ dedisti uolo
ut ubi ego fuero & ipsi sint mecũ: & uideant claritatẽ
quã mͥ dedisti pͥusqmͣ mundꝰ fieret. Uenturus ad xp̃i se

Expanded text:
gaudeamus patrem pro nobis precatur dicens: pater, quos mihi dedisti uolo gaudeamus patrem pro nobis precatur dicens: pater, quos mihi dedisti uolo ut ubi ego sum et ipsi sint mecum et uideant claritatem quam mihi dedisti priusquam mundus fieret. uenturus ad Chris
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nob̾ & resurrerisse confidimꝰ. in xp̃o manentes. & ꝑip
sũ atq in ipso resurgentes. qͥd aut ipsi reced̾e istinc de
scło nolumꝰ. aut mõs recedentes qͣsi ꝑditos plangimꝰ ac dole¬
rectio. qͥ credit in me licet moriat᷑ uiuet. & om̃is qͥ uiuit
ce eredit in me ñ moriet᷑ in eternũ. Si in xp̃m credimꝰ. fidẽ
Qd interĩ morim̃: ad ĩmortalitatẽ morte trans gredimur.
Nec pot̃ uita ct̾na succed̾e: nͥ hinc contig̾it exire.Nonẽ.
eritus iste s transitꝰ: & temꝑali itinere decurso ad et̾na
trans gressus. Qͥs ñ ad meliora festinet: Qs ñ mutari
&e reformari ad xp̃i spẽm. & ad celestis grẽ dignitatem
citiꝰ exoptet. paulo apło p̾dicante. nr̃a aũ coñsatio in¬
qͥt in celis ẽ. unde & dn expectamꝰ iħm xp̃m qͥ transfor¬
mabit corpꝰ humlitatis nr̃e conformatũ corꝑi claritatis
illo simꝰ & cũ illo in et̾nis sedib atq in regnis celestib

Expanded text:
ro nobis et resurrexisse confidimus, in Christo manentes, et per ipsum atque in ipso resurgentes, quid aut ipsi recedere istinc de saeculo nolumus, aut nostros recedentes quasi perditos plangimus ac doleuit et credit in me non morietur in aeternum. si in Christo credimus, fidem Quod interim morimur, ad inmortalitatem morte transgredimur nec potest uita aeterna succedere, nisi hinc contigerit exire. non est exitus iste sed transitus et temporali itinere decurso ad aeterna transgressus. quis non ad meliora festinet ? quis non mutari et reformari ad Christi speciem et ad caelestis gratiae dignitatem citius exoptet? Paulo apostolo praedicante, nostra autem conuersatio, inquit, in caelis est, unde et Dominum expectamus Iesum Chrmabit corpus humilitatis nostrae conformatum corpori claritatis um illo in aeternis sedibus adque in regnis caelestibus
Abbreviated transcription (Latin):
Aliud ẽ martyrio ammũ deẽe: aliud animo defuisse mart¬
rium. Qualem te inuenit dñs cũ uocat. talem parit᷑ te
uidicat: q̃ndo ipse testetur & dicat. Et scient om̃s ecclẽ
quia ego sũ scrutator renis &e cordis. Nec eñ sangninẽ d̃s̃
nrm s fidem querit. Nam nec abrab̃ nec ysaat nec iacob
occisi sunt: & tñ fidĩ ac iusticiȩ meritis honorati. int pat̾
qͥsq fidelis & ust̃: & laudabilis inuenit᷑. M eminisse de¬
bemus uolunitatẽ nos ñ nr̃ãm s dĩ fac̃e deb̾e: scd̃m qͦd nos

Expanded text:
aliud est martyrio animum deesse, aliud animo defuisse martyaliud est martyrio animum deesse, aliud animo defuisse martyrium. qualem te inuenit Dominus cum uocat talem pariter et iudicat, quando ipse testetur et dicat: et scient omnes ecclesiae quia ego sum scrutator renis et cordis. nec enim sanguinem Deus nostrum sed fidem quaerit. nam nec Abraham nec Isaac nec Iacob occisi sunt, sed tamen fidei ac iustitiae meritis honorati inter patrquisque fidelis et iustus et laudabilis inuenitur. Meminisse debemus uolxmtatem nos non nostram sed Dei facere. debere secundum quod nos
Abbreviated transcription (Latin):
tere : dũ mortẽ discimꝰ ñ timere. Exercitia st̃ nobis
ista. ñ funera. Dant animo fortitudinis głam: con¬
temptu mortis p̃parant ad coronã. S fortasse aliqͥs
opponat & dicat. Hoc me ergo in psenti mortalitate
constristat. quod qui paratus ad confessionẽ fueram &
ad tolerantiã passionis. toto me corde & plena uirtute¬
deuoueram. martyrio meo pͥuor: dũ morte preuenior.
Primo in loco non ẽ in tua potestate. s in dĩ dignatione
martyrium. Nec potes te ducere ꝑdidise: quod nescis
tutem. reddit ꝓ uirtute mercedem: Numqͥd cam cũ dõ
munꝰ offerret. iam ꝑemerat frẽm: E t tñ parricidium
m̃te conceptũ. ꝓuidens ante dampnauit. Ut illic cogi¬
tatio mala & ꝑniciosa conceptio dõ p̃uidente ꝓspectaẽ.:
ita & in d̃ĩ serus apd̃ quos confessio cogitatur & inr̃m
m̃te concipitur animꝰ ad bonũ deditus dõ iudice coronat᷑.

Expanded text:
tere, dum mortem discimus non timere. Exercitia sunt nobis tere, dum mortem discimus non timere. Exercitia sunt nobis ista, non funera. Dant animo fortitudinis gloriam, contemptu mortis praeparant ad coronam. XVII. Sed fortasse aliquis opponat et dicat: Hoc me ergo in praesenti mortalitate contristat quod qui paratus ad confessionem fueram, et ad tolerantiam passionis toto me corde et plena deuoueram martyrio meo priuor, dum morte praeueniorJ. primo in loco non est in tua potestate sed in Dei dignatione martyrium, nec potes te dicere perdidisse quod nescis tutem reddit pro uirtute mercedem. numquid Cain cum Deo munus offerret iam peremerat fratrem? et tamen parricidium mente conceptum Deus prouidus ante damnauit. ut illic cogitatio mala et perniciosa conceptio Deo prouidente prospecta est, ita et in Dei seruis, aput quos confessio cogitatur et martyrium mente concipitur, animus ad bonum deditus Deo iudice coronatur.
Abbreviated transcription (Latin):
sine metu mortis cũ p̃liũ uem̾it. qͥ ad miliciã tẽꝑe mortali¬
tatis accedit. Ꝙd demde illud fr̃s dilectissimi. quale ẽ.
quã ꝑtinens. quã necessariũ. qͦd pestis ista & lues que hor¬
ribilis & feralis uidet᷑. explorat iusticiã singłoꝵ & m̃tes
humani gñis examinat. an infirmis seruiant sani.
an ꝓpinqui cognatos pie diligant. an misereant᷑ seruoꝵ
languentiũ dnĩ. an dep̾cantes egros ñ deserant medici.
an feroces uolentiã suã compͥmant. an rapaces auari¬
ciȩ furentis insatiabilem semꝑ ardorem uł metu mortis
extinguant. an ceruicem flectant suꝑbi. an audaciã
leniant imꝓbi. an ꝑeuntib caris. uł sic aliqͥd diuites
largiantur & donent sine herede morituri. Ut nichil¬
aliud mortalitas ista contulerit. ħ xpĩanis & dĩ ser¬
ius plurimũ p̃stat. qͦd martyriũ cepimꝰ libent̃ appe¬

Expanded text:
sine metu mortis, cum proelium uenerit, qui ad militiam tempore mortalisine metu mortis, cum proelium uenerit, qui ad militiam tempore mortalitatis accedit. Quid deinde illud, fratres dilectissimi, Quale est, quam pertinens, quam necessarium, quod pestis ista et lues quae horribilis et feralis uidetur explorat iustitiam singulorum et mentes humani generis examinat, an infirmis seruiant sani, an propinqui cognatos pie diligant, an misereantur seruorum languentium domini, an deprecantes aegros non deserant medici, an feroces uiolentiam suam conprimant, an rapaces auaritiae furentis insatiabilem semper ardorem uel metu mortis extinguant, an ceruicem flectant superbi, an audaciam leniant inprobi, an pereuntibus caris uel sic aliquid diuites largiantur et donent sine herede morituri. ut nialiud mortalitas ista contulerit, hoc Christianis et Dei servis plurimum praestitit, quod martyrium coepimus libenter appe