comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pontificis forma precessit: & dũ quib
parentib sit editus non refertur. ille
in eo intelligitur ostendr: cuiꝰ gene¬
ratio ñ potest enarrari. Denq cum
huiꝰ diumni sacerdotii sacram̃tum e¬
tiam ad humanas ꝑuenit functio¬
nes. ñ ꝑgenerationũ tramitẽ currit᷑.
nec quod caro & sanguis creauit eli¬
gitur: sed cessante priuilegio patrũ.
& familiarũ ordine pret̾misso. eos
rectores eccła accipit. quos sp̃c sc̃s prȩ¬
parauit. Ut in populo adoptionis
dei cuiꝰ uniuersitas sacerdotalis atq
regalis ẽ. ñ prerogatiua terrene ori¬
ginis optineat unctionem. sed dig¬
natio celestis gre gignat antistitem
dam nr̃i officii seruitutẽ. & infirmi
inueniamur & segnes. dum si quid
deuote ac strenue agere cupimus.
ipsius condicionis nr̃e fragilitate tar¬
damur: habentes tam̃ incessabilem
dotis. qui similis nr̃i. equalis patri.
diuinitatẽ usq ad humana submisit.
humanitatẽ usq ad diuina prouexit:

Expanded text:
Pontificis forma praecessit. Et dum quibus Pontificis forma praecessit. Et dum quibus parentibus sit editus non refertur, in eo ille intelligitur ostendi, cujus generatio non potest enarrari. Denique cum hujus divini sacerdotii sacramentum etiam ad humanas pervenit functiones, non per generationum tramitem curritur, nec quod caro et sanguis creavit, eligitur; sed cessante privilegio patrum, et familiarum ordine praetermisso, eos rectores Ecclesia accipit, quos Spiritus sanctus preparavit; ut in populo adoptionis Dei, cujus universitas sacerdotalis atque regalis est, non praerogativa terrenae originis obtineat unctionem, sed dignatio coelestis gratiae gignat antistitem.dam nostri officii servitutem, et infirmi inveniamur et segnes, dum si quid devote et strenue agere cupimus, ipsius nostrae conditionis fragilitate tardamur; habentes tamen incessabilem dotis, qui similis nostri, aequalis Patri, divinitatem usque ad humana submisit, humanitatem usque ad divina provexit,
Abbreviated transcription (Latin):
uotiens nobis miscđia dei do¬
norum suorũ dies renouare di¬
gnatur. iusta dilectissimi & rationa¬
liscausa letandi ẽ: si officii origo sus¬
cepti. ad laudem sui referatur aucco¬
ni. hanc enim obseruantiam om̃ib
quidem sacerdotib congruam: sed¬
mͥ maxime necessariam ẽẽ cognos¬
co. Qm̃ respiciens ad exiguitatisme
e tenuitatem. & ad suscepti mune¬
ris magnitudm̃e: etiam ego propħi
audiui auditũ tuũ & timur: consi¬
deraui oꝑatua & expaui. Quid enĩ
tam insolitum. tam pauendsum qm
labor fragili sublimttas humili. di¬
gnitas nonmerenti: Et tam̃ ñ desꝑa¬
mus neq deficimꝰ: quia ñde nob sed
de illo prȩsumimꝰ qui oꝑaturi
nobis. Unde & dauiticũ psalmum
pħice dictum ẽ. Tu es sacerdos ine¬
trium seđ̃m ordinem mel chisedech.
Hoc ẽ non scđm ordinẽ aaron cinꝰ sacer¬
dotium ꝑ propagine sui seminis cur¬
rens temporalisministerii fuit: & cũ
ueteris testam̃ti lege cessauit. Scđm
ordinem melchisedech in quo ȩt̾̃ni

Expanded text:
uoties nobis misericordia Dei donorum suorum dies renovare dignatur, justa, dilectissimi, et rationabilis causa est laetandi, si officii origo suscepti ad laudem sui referatur auctoris. Hanc enim observantiam omnibus quidem sacerdotibus congruam, sed mihi necessariam maxime esse cognosco, qui respiciens ad exiguitatis 11 meae tenuitatem, et ad suscepti muneris magnitudinem, etiam ego illud audivi auditum tuum, et timui; consideravi opera tua, et expavi. Quid enim tam insolitum, tam pavendum, quam labor fragili, sublimitas humili, dignitas non merenti? Et tamen non desperamus neque deficimus, quia non de nobis, sed de illo praesumimus, qui operatur in nobis. Unde et Davidicum psalmum, phetice scriptum est: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech : hoc est, non secundum ordinem Aaron, cujus sacerdotium per propaginem sui seminis currens, temporalis ministerii fuit, et cum veteris Testamenti lege cessavit; sed secundum ordinem Melchisedech, in quo aeterni
Abbreviated transcription (Latin):
ueram uitam. ñ eos regno dei pos¬
se priuari. Utconfitratur gr̃am
dei & aduitorium etiam ad singłos
utiq ueranter ñ dicerent. si ẽẽnt
omnino absq peccato. Ut fatea¬
tur ẽe. liberum arbitrium etiam
si diuino indiget adiutorio. Ut
fatcatur quando contra temptatio¬
nes concupiscentiasq illicitasdimi¬
camꝰ. quanuis illic habeamus & pro¬
priam uoluntatẽ: ñ tam̃ ex illa sed
ñ aliter uerum erit quod apłs ait.
tum eorum. quando quidem ipsa
penitentiam donũ dei dixit apłs. uͥ
ait de quib dam: ne forte det illis dͤs
penitentiam. Hec omĩa simpliciter
sine ullis fateantur ambagib Si qͥs
in auctoritatem catholicam & ipsuis
pelagii expressa eccłasticis gestisuer¬
ba consentit. neq enim illa quȩ his
sunt contraria ueraciter a nachema¬
tizata ẽẽ. credendum ẽ: nisi hec qͥb
sunt contraria fide & corde teneant᷑.
& aꝑta confessione promantur. ac

Expanded text:
veram vitam , » non eos regno Dei posveram vitam , » non eos regno Dei posse privari. Sexto, ut confiteatur gratiam Dei, et adjutorium etiam ad singulos utique veraciter non dicerent, si essent omnino absque peccato. Octavo, ut fateatur esse liberum arbitrium, etiam si divino indiget adjutorio. Nono, ut fateatur quando contra tentationes concupiscentiasque illicitas dimicamus, quamvis illic habeamus et propriam voluntatem, non tamen ex illa, sed non aliter verum erit quod Apostolus tum eorum, quandoquidem ipsam poenitentiam, donum Dei, dixit Apostolus, ubi ait de quibusdam: « Ne forte det illis Deus poenitentiam. » Haec omnia simpliciter sine ullis fateatur ambagibus. Si quis in auctoritatem catholicam, et ipsius Pelagii expressa ecclesiasticis gestis verba consentit, neque enim illa quae his sunt contraria, veraciter anathematizata esse credendum est, nisi haec quibus sunt contraria fide et corde teneantur, et aperta confessione promantu
Abbreviated transcription (Latin):
confessione hiȩe tenere debeat. que
Degina catholicorum.
uodadam nisi peccasset. mor
& genus humanum. Quod infanti
nuꝑ nati ñ sunt in illo statu in quo
adam fuit ante p̃uaricationẽ ¶It
ad ipsos etiam ꝑtineat quod brenites
ait apłs ꝑ unum hominem mors
& punum hominem resurrectio
mortuorum. Sicut enim in ada̾ om̃s
moriuntur ita & in xp̃o omies ir¬
ificabuntur. Unde fit ut infantes
ñ baptr̾ati. ñ solum regnum cȩloꝵ
uerum etiam uitam ȩtnam habere
ñ possut. Ut confiteaturdun
tes baptiratos etiam sidiuitiissius
ñ careant. & sint tales quales adihi¬
motheum describit apłs dicens. Ere¬
cipe diuitib huius scłi ñ suꝑbe sa¬
pere. neq sꝑare in incerto dnitiarũ¬
luarum sed in dm̃ uuum qui pre¬
stat nob̾ omĩa habundanter ad fru¬
endum. Diuites sint inoꝑib bo¬
nis. facile tribuant: communicei
thesaurizent sibi fundam̃tum bo¬
num in futurum: ut apprehends

Expanded text:
confessionem, haec tenere debeat quae confessionem, haec tenere debeat quae lesia catholica. I. Quod Adam nisi peccasset, non et genus humanum. 180 III. Quod infantes nuper nati non sint in illo statu in quo Adam fuit ante praevaricationem. IV. Ut ad ipsos etiam pertineat quod breviter ait Apostolus: Per unum hominem mors, et per unum hominem resurrectio mortuorum: sicut enim in Adam omnes moriuntur, ita et in Christo omnes vivificabuntur . V. Unde fit ut infantes non baptizati non solum regnum coelorum, verum etiam vitam aeternam habere non possint. VI. Confiteatur etiam divites baptizatos, etiamsi divitiis suis non careant, et sint tales quales ad Timotheum describit Apostolus dicens: Praecipe divitibus hujus mundi non superbe sapere, neque sperare in incerto divitiarusuarum, sed in Deum vivum, qui praestat nobis abundanter ad fruendum, divites sint in operibus bonis, facile tribuant, communicent, thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant
Abbreviated transcription (Latin):
si n baptirentur habere uitã ct̃nam.
& diuites baptiratos nisi om̃ib ab¬
renuntient. si quid usi bonifuerint
facere ñ reportare illis. nec eos hab̾e
posse regnum dei. & grãm dei atq ad¬
iutorium ñ ad singulos auctus dari
sed in libero arbitrio ẽe. uł in lege
atq doctrina. & deigr̃am scđm me¬
rita nr̃a dari. & filios dei ñ posse uo¬
cari nisi om̃imodo absq peccato
fuerint effecti. & ñ ẽẽ. liberum arbi¬
trium si dei eget auxilio. qm i pro¬
pria uoluntate habet unusquisq fa
cere aliquid aut ñ facere. & uictoriam
nr̃am ñ ẽẽ. ex dei adnitorio sed exli¬
bero arbitrio. & quod penitentibus
eorum qui ꝑ pęmtentiam digni fue¬
rint miscd̾ia. hȩc omĩa pelagius sic
anathematirauit. quod satis gesta
ipsa testantur. ut nichil ad ea quo qͣ
modo defendenda disputationis
atuilerit. Unde fit consequens. ut
quisquis secutor illius fuit. ꝙ̃ alis
auctoritate iudicii & ipsius ptlagii

Expanded text:
si non baptizentur habere vitam aeternam, si non baptizentur habere vitam aeternam, et divites baptizatos, nisi omnibus abrenuntient, si quid boni visi sunt facere, non reportare illos, nec eos habere posse regnum Dei, et gratiam Dei, atque adjutorium, non ad singulos actus dari, sed in libero arbitrio esse, vel in lege atque doctrina; et dei gratiam secundum merita nostra dari; et filios dei non posse uocari, nisi omni modo absque peccato fuerint effecti; et non esse liberum arbitrium, si dei indiget auxilio, quoniam in propria uoluntate habet unusquisque aut facere aliquid aut non facere; et uictoriam nostram non ex dei esse adiutorio sed ex libero arbitrio; et quod paenitentibus eorum, qui per paenitentiam digni fuerint misericordia. Haee omnia Pelagius sic anathemauit, quod satis gesta ipsa testantur, ut nihil ad ea quoquo modo defendenda disputationis adtulerit. unde fit consequisquis sequitur illius episcopalis auctoritatem judicii, et ipsius Pelagii
Abbreviated transcription (Latin):
ta.kł. augustr: cartagine. mona¬
xio. & plin̾ta consulibus.
Excerpta exgestis habitis contra
pelagiim hereticũ̃. & alia de libel¬
us ei quȩ in palestina sibi obiecta.
iꝑse dampnare compulsus est.
pod ad icrłm nolentem colli¬
gi filios suos dñs clamabat:
hoc nõilamam̃ adu̾sus eos qui fi¬
hos eccłȩ colligi nolunt. Nec saltẽ
post iudicium quod de ipso pela¬
gio inpalestina factum ẽ corrigun¬
tur. de quo dampnatꝰ exisset. nisi
obiecta sibi contra gr̃ãm dei dicta
que obscurart ñ potuit ipse damꝑ¬
nasset. P reter eium illa quȩ quomͦ
potuit ausus ẽ. qualicunq ratio¬
ne defendere. obiecta sunt quȩdã
quȩ nͥ remota om̃i tergiũsatione
anathematizasset: ipse anathema
factus fuisset.
IUm diceret adam mortalem
factum qui siue peccasset siue
fuit ante prȩuaricationẽ: & quod
ade omne genus humanũ moriat᷑
neq ꝑ resurrectionẽ xp̃i omne gen̾
hominum resurgat. Infantes e̾tiam

Expanded text:
ta kal. Augusti, Carthagine, Monata kal. Augusti, Carthagine, Monaxio et Plinta consulibus. EXCERPTA EX GESTIS HABITIS CONTRA PELAGIUM HAERETICUM, et alia de libellis ejus, quae in PALAESTINA SYNODO sibi objecta ipse damnare compulsus est. Quod ad Jerusalem nolentem colligi filios suos Dominus clamabat, hoc nos clamamus adversus eos qui filios Ecclesiae colligi nolunt; nec saltem post judicium quod de ipso Pelagio in Palaestina factum est, corriguntur; de quo damnatus exisset, nisi objecta sibi contra gratiam Dei dicta, quae obscurare non potuit, ipse damnasset. Praeter illa enim quae quomodo potuit, ausus est qualicumque ratione defendere, objecta sunt quaedam, quae nisi remota omni tergi versatione anatfactus esset. eum dicere Adam mortalem factum, qui sive peccasset, sive fuit ante praevaricationem. IV. Et quod Adae, omne genus moriatur, neque per resurrectionem Christi omne genus hominum resurgat; infantes enim,
Abbreviated transcription (Latin):
catholicam custodientiũ accessit
auctoritas. quam ꝑ humilitate
meam unu̾sis ep̃is meis uolui
intimare: iccirco hongrabilem fra¬
ternitatem ur̃am missis exempla¬
rib instruere curaui. ne in aliqua
parte prouintie. supradictorũ ser¬
pentina ꝑsuasio ab uniũsali ec¬
clesia totius orbis exclusa. fortas¬
se subrepat. Ob hoc g tam necessa¬
ria constitutio principũ xanoꝵ
simul exemplarib lectis quemad¬
modũ subscribere unꝰ quisq ur̃m
debeat. dilectio ur̃a cognoscet. si¬
ue quorũ si nodalib gestis subscͥp¬
tio iam tenctur. siue qui ñ potuis¬
tis eidem plenario totius affricȩ
int̾esse concilio: quod cũ in supra¬
dictorum hereticorũ dampnatio¬
ne om̃ium ur̃m fuerit integrata
subscriptio. nichil om̃ino unde
illis dissimulationis uł neglegen¬
tie uł occulte forsitan prauitatiᷤᷤ
aliqua uideatur merito reman¬
sisse supplicio. Alia manu. Opto
fr̃s bene uiuatis mei memores. Da¬

Expanded text:
catholicam custodientium accessit catholicam custodientium accessit auctoritas, quam per humilitatem meam universis episcopis meis volui intimare; idcirco honorabilem fraternitatem vestram missis exemplaribus instruere curavi, ne in aliqua parte provinciae supradictorum serpentina persuasio ab universali Ecclesia totius orbis exclusa fortasse subrepat. Ob hoc ergo tam necessaria constitutio principum Christsimul exemplaribmodum subscribere unusquisque vestrum debeat, dilectio vestra cognoscat, sive quorum in synodalibus gestis subscriptio jam tenetur, sive qui non potuistis eidem plenario totius Africae interesse concilio: quo, cum de supradictorum haereticorum damnatione omnium vestrum fuerit integrata subscriptio, nihil omnino sit unde 178 ullius dissimulationis, vel negligentiae, vel occultae forsitan pravitatis aliqua videatur merito remansisse suspicio. Et alia manu. Opto, fratres, bene vivatis mei memores. Da
Abbreviated transcription (Latin):
prouintiarũ ep̃os deferatur si aũ
anquid quod absit obstiterit qͦ minꝰ
possit celebrari generale concilium.
gallicie saltem in uno conueniant
sacerdotes quib congregati fr̃s nr̃i
hydacius & ceponus imminebunt
coniuncta cum eis instantia tua q̃¬
tinus de prouintiali conuentu reme¬
dium tantis uulncrib afferatuR.
Cpła aurelii ep̃i cartaginensis ad¬
tanam prouintiam constitutos. de
dampnatione pelagii atq celestii he
rabilib fr̃ib & consacerdotib
drmiano.gaiano. & alii gaiano.ia¬
nuiario. uctorino. & ceteris ꝑ tractũ
prouintiȩ bizanzenȩ & arzigui¬
tanȩ constitutis. aurelius ep̃c. Suꝑ
celestii & pelagii dampnatione eo¬
rumq dogmatib participẽ sc̃am
diectionem ur̃am in plenario con¬
cilio fuisse cognoni: dilectissimi
& desiderabiles fr̃s. Sed q̃m proho¬
nore dei in cuiusmanu cor regis ẽ.
consttattũ gloriosissimorũ princi¬
pum xp̃ianorum fidem rectam &

Expanded text:
provinciarum episcopos deferatur. Si autem provinciarum episcopos deferatur. Si autem aliquid quod absit obstiterit, quominus possit celebrari generale concilium, Galliciae saltem in uno conveniant sacerdotes, quibus congregatis, fratres nostri, Hydacius et Ceponius imminebunt conjuncta cum eis instantia tua, quatenus de provinciali conventu remedium tantis vulneribus afferatur. Epistola Aurelii Carthaginensis tanam provinciam constitutos de damnatione Pelagii atque Coelestii hrabilibus et consacerdotibus, PRIMIANO, GAIANO, et alii GAIANO, JANUARIO, et VICTORINO, caeteris per tractum provinciae Bizanzenae et Arzignitanae constitutis, AURELIUS episcopus. Super Coelestii et Pelagii damnatione eorumque dogmatibus participem sanctam dilectionem vestram in plenario concilio fuisse cognovi, dilectissimi et desiderabiles fratres. Sed quoniam pro honore Dei, in cujus manu cor regis est constitutum gloriosissimorum principum Christianorum fidem rectam et
Abbreviated transcription (Latin):
litur. comugiorũ federa auferunt᷑
propagatio generationis inhibetur.
carnis natura dampnatur: contra
uerum autẽ dei cultum. trinitas
deitatis negatur. ꝑsonarum pro¬
prictas confunditur. anima hõis
diuina ẽentia prȩdicatur. & eadẽ
ad diaboli arbitrium carne conclo¬
ditur. dei filius ꝑ id quod ex uirgine
ortus. ñ ꝑ id quod expatre natuis est
unigenitus predicatur. idemq nec
uera dei proles nec uerus filius uir¬
ginis asseritur ut ꝑfalsam passio¬
nem mortẽq ñ ueram m̃dax cciam
resurrectio resumpte de sepulchro
carnis habeatur: frustra autẽ in¬
tur catholico nomine: qui istis in¬
pietatib ñ resistunt. Possunt he
credere. qui possunt talia patien¬
ter audire. Dedimus itaq litteras
carthaginenses. lusitanos atq gal¬
licos. eisq concilium si nodali gene¬
risindiximus. Ad tuȩ dilectionis
sollicitudinẽ ꝑtinebit: ut nr̃e ordi¬
nationis auctoritas ad p̃dicta rum

Expanded text:
litur, conjugiorum foedera auferuntur, litur, conjugiorum foedera auferuntur, propagatio generationis inhibetur, carnis natura damnatur, contra verum autem Dei cultum Trinitas deitatis negatur, personarum proprietas confunditur, anima hominis divina essentia praedicatur, et eadem ad diaboli arbitrium carne concluditur; Dei Filius per id quod ex Virgine ortus, non per id quod ex Patre natus est, unigenitus praedicatur, idemque nec vera Dei proles, nec verus Filius Virginis asserit, ut per falsam passionem, mortemque non veram mendax etiam resurrectio resumptae de sepulcro carnis habeatur. Frustra autem utuntur catholico nomine, qui istis impietatibus non resistunt, possunt haec credere, qui possunt talia patienter audire. Dedimus itaque litteras Carthaginenses, Lusitanos, atque Gallicos, eisque concilium synodi generalis indiximus. Ad tuae dilectionis sollicitudinem pertinebit, ut nostrae ordinationis auctoritas, ad praedictarum
Abbreviated transcription (Latin):
manichei priscillianiq doctrinã
ꝑtintre ñ dubium ẽ. qui sacrilego
sensu ita se xp̃m simulant confiteri.
ut incarnationis & mortis & resur¬
rectionis auferant ueritatem ha¬
beatur gͦ inter uos ep̃ale concilium:
& ad cum locum qui om̃ib oportu¬
nus sit. uitinarũ prouintiarũ con¬
ueniant sacerdotes: ut scđm ea quȩ
ad tua consulta respondimꝰ: plenis¬
simo exquiratur examine. ansint.
aliqui inter ep̃os qui huiꝰ hereseos
contagio polluantur. a cõmunio¬
ne sine dubio separandi si nefan¬
dissiman sectam ꝑ om̃ium sensis
prauitates dampnare noluerim
Nulla enim ratione tolerandũ ẽ.
ut qui predicandȩ fidci suscepit of¬
ficium. is contra euangłium xp̃i
contra apłicam doctrinam. contra
nmũsalis ȩccłe simbotum audeat
disputare. Quales illic erunc disc¬
puli. ubi tales docebunt magistri.
Que illic religio populi. quȩ salus
plebis. ubi contra humanam socie¬
tatem. pudoris scissi uerecundia tos¬

Expanded text:
Manichaei Priscillianique doctrinam Manichaei Priscillianique doctrinam pertinere non dubium est, qui sacrilego sensu, ita se Christum simulant confiteri, ut incarnationis et mortis et resurrectionis auferant veritatem. Habeatur ergo inter vos episcopale concilium, et ad eum locum qui omnibus opportunus sit, vicinarum provinciarum conveniant sacerdotes, ut secundum ea quae ad tua consulta respondimus plenissimo exquiratur examine, an sint aliqui inter episcopos, qui hujus haereseos contagio polluantur a communione sine dubio separandi, si nefandissimam sectam per omnium sensuum pravitates damnare noluerint. Nulla enim ratione tolerandum est ut, qui praedicandae fidei suscepit officium, is contra evangelium Christi, contra apostolicam doctrinam, contra universalis Ecclesiae symbolum audeat disputare. Quales illic erunt discipuli, ubi tales docebunt magistri? Quae illic religio populi? quae salus plebis? ubi contra humanam societatem 223 pudoris scissi verecundia tol
Abbreviated transcription (Latin):
se intelligi uolunt nisi quod de
numero t̾rm ñ sunt. sed de parte
hostium:N
familiaris epłȩ tuȩ parte posuisti
miror cuiꝰquam catho lici intelligen
tiam laborare. tanquã ince̾rtũ sit.
an descendente ad inferna xp̃o. ca¬
ro eius requieuerit in sepulchro.
Quȩ sicut uere & mortua & sepulta.
ita uere ẽ. dic tertia resuscirata. hoc
eium ipse dñs denuntiauerat diceis
ad iudeos. Soluite templũ hoc: & in
triduo resuscitabo illud. Ubi ȩuan¬
gelista subnngit: hoc autẽ dicebat
de templo corporis sui. Cuiꝰ rei uertta¬
tem etiam dauid propħa prȩdixetat
loquens sub ꝑsona dm̃i saluatoris di
cens. Insuꝑ & caro mea requiescet
inspe. Qm̃ ñ derelinques animam
meã in inferno nec dabis sc̃m tuũ¬
uidert corruptionem. Quib utiq
uerbis manifestum ẽ. quod carodm̃
& uere sepulta requieuit. & corru¬
ptionem ñ subiit. quia celeriter
uiuificata reditu animȩ resurrẽx̃.
Quod ñ credere satis impiũ ẽ. & ad

Expanded text:
se intelligi volunt, nisi quod de se intelligi volunt, nisi quod de numero fratrum non sunt, sed de parte hostium. Xfamiliaris epistolae tuae parte posuisti, miror cujusquam catholici intellitiam laborare, tanquam incertum sit, an, descendente ad infernum Christo, caro ejus requieverit in sepulcro, quae sicut vere et mortua et sepulta, ita vere est die tertia suscitata. Hoc enim et ipse Dominus denuntiaverat, dicens ad Judaeos: Solvite templum hoc, et in triduo suscitabo illud . Ubi evangelista subjungit: Hoc autem dicebat de templo corporis sui . Cujus rei veritatem etiam David propheta praedixerat, loquens sub persona Domini Salvatoris, et dicens: Insuper et caro mea requiescet in spe. Quoniam non derelinques animam meavidere corruptionem . » Quibus utique verbis manifestum est, quod caro Domini, et vere sepulta, requievit, et corruptionem non subiit, quia, celeriter vivificata reditu animae, resurrexit. Quod non credere satis impium est, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
lere. hoc etiam de priscillianstarũ
incestissima consuetudine olim cõ¬
ꝑomĩa sunt impietate sensuum
pares: ñ possunt in sacris suis ẽẽ.
dissimiles. Decursis itaq omib quȩ
libelli series comp̃hendit. & a quib
commonitorii forma ñ discrepat
sufficienter ut opmor ostendimꝰ.
quid de his que ad nos fratͣnitas
tua retulit censeamꝰ. & quã ñ sit
ferendum si tam prophanis errori¬
bus etiam quorundam sacerdotũ
corda consentiunt: uł ut mitius
dixerim ñ resistunt. Qua consu¬
entia honorem sibi debitum um¬
dicant. qui pro animab sibi cre¬
ditis ñ laborant: Bestiȩ irruunt
& ouium septa ñclaudunt. fuies
insidiantur: & excubias ñ prȩten¬
dunt morbi crebrescunt & reme¬
dia nulla confitiunt. Cum autẽ
ctiam illud addunt. ut his qui sol¬
licitius agunt consentire detrecteñ.
& impietates olim toto orbe dam¬
natas. subscriptionib sins se ana¬
thematizare dissimulent. quid de

Expanded text:
lere, hoc etiam de Priscillianistarum lere, hoc etiam de Priscillianistarum incestissima consuetudine olim comomnia sunt in impietate sensuum pares, non possunt in sacris suis esse dissimiles. Decursis itaque omnibus quae libelli series comprehendit, et a quibus commonitorii forma non discrepat, sufficienter, ut opinor, ostendimus, quid de his quae ad nos fraternitas tua retulit, censeamus; et quam non ferendum sit, si tam profanis erroribus etiam quorumdam sacerdotum corda consentiunt vel, ut mitius dixerim, non resistunt. Qua conscientia honorem sibi praestitum vindicant qui pro animabus sibi creditis non laborant? Bestiae irruunt, et ovium septa non claudunt; fures insidiantur, et excubias non praetendunt; morbi crebrescunt, et remedia nulla prospiciunt. Cum autem etiam illud addunt ut his qui sollet impietates olim toto orbe damnatas subscriptionibus suis se anathematizare dissimulent, quid de
Abbreviated transcription (Latin):
sius inueniantur uniti. Quia &¬
si uetus testam̃tum quod isti se sus¬
cipere simulant manichei refutã.
ad unũ tam̃ finem utrorunq tendit
intentio. cum isti recipiendo corrũ¬
punt. illi abdicando impugnant.
Inexcrabilib autẽ mysteriis eorũ
quȩ quanto immundiora sunt
tanto diligentius occultantur. unu
prorsus nefas ẽ: una ẽ. obscenitas.
& similis turpitudo. Quam si eloqui
erubescimꝰ. sollicitissimis tam̃ in qui¬
sitionib indicata. & manicheorĩt
qui comp̃hensi sunt confessionib
dececta: ad publicam fecimꝰ ꝑue¬
nire noticiam. ne ullo mͦ pos̃sit
dubiũ uideri qͦd in idicio nr̃o cimi
n solum frequentissima p̃scutia
sacerdotum. sed ctiam illustrium
uirorũ dignitas. & pars quȩdã sena¬
tus ac plebis intfuit ipsorũ qui om̃e
facinus ꝑpetrarant. ore rescratũ ẽ.
sicut ea que ad dilectionem tuam nc̃
direximus gesta demonstrant Qd̃
autẽ de manicheorũ fedissimo sce¬

Expanded text:
suis inveniantur uniti. Quia esuis inveniantur uniti. Quia etsi Vetus Testamentum, quod isti se suscipere simulant, Manichaei refutant, ad unum tamen finem utrorumque tendit intentio, cum isti recipiendo corrumpunt, illi abdicando impugnant. In exsecrabilibus autem mysteriis eorum, quae quanto immundiora sunt, tanto diligentius occultantur, unum prorsus nefas est, una est obscenitas, et similis turpitudo. Quae, si eloqui erubescimus, sollicitissimis tamen inquisitionibus judicata, et Manichaeorum, qui comprehensi sunt, confessionibus detecta, ad publicam fecimus pervenire notitiam, ne ullo modo possit dubium videri, quod in judicio nostro, cui non solum frequentissima praesentia sacerdotum, sed etiam illustrium virorum dignitas, et pars quaedam senatus ac plebis intfacinus perpetrarant, ore reseratum est, sicut ea quae ad dilectionem tuam nunc direximus, gesta demonstrant. Quod autem de Manichaeorum foedissimo sce
Abbreviated transcription (Latin):
tiuinii tractatus quos scdđ̾m priscil¬
liani dogma conscripsit. a mutas
cũ ueneratione legerentur. cũ si aliqͥd
memorie dicticimo tribuendũ putai.
reparationem eiꝰ magis debeant ama¬
re quam lapsum. Nongͦ dicticimum
sed priscillianũ legunt. & illud ꝓbañ
quod errans aocuit: ñ quod correctꝰ
elegit. Scd nemo hoc impune p̃ũimat.
nec inter catholicos censeatur. quisqͥs
utitur scripturis ñ ab eccła solummꝰ
catholica. sed a suo auctore dampna¬
tis Non sit ꝑuersis liberum simula¬
re quod fingunt: nec sub uelamine
nominis xꝑ̃iani. decretorũ imꝑia¬
lium statuta declinent. Ideo enim
ad eccłam catholicam cum tanta cor¬
dis diuersitate conueniunt: ut & qͦs
possunt suos faciant. & legum seue¬
ritatem dum se nr̃os m̃tiuntur ef¬
fugiant. Faciunt hoc priscillianistȩ.
facuint hoc manichei. quorũ cui
istis tam federata sunt corda. ut solis
nominib discreti. sacrilegiis autẽ

Expanded text:
ticinii tractus, quos secundum Priscilticinii tractus, quos secundum Priscilliani dogma conscripsit, a multis cum veneratione legerentur, cum, si aliquid memoriae Dicticinio tribuendum putant, reparationem ejus magis debeant amare quam lapsum. Non ergo Dicticinium, sed Priscillianum legunt; et illud probant quod errans docuit, non quod correctus elegit. Sed nemo hoc impune praesumat, nec inter catholicos censeatur, quisquis utitur Scripturis, non ab Ecclesia solummodo catholica, sed a suo auctore damnatis. Non sit perversis liberum simulare quod fingunt, nec sub velamine nominis Christiani, decretorum imperialium statuta declinent. Ideo enim ad Ecclesiam catholicam cum tanta cordis diversitate conveniunt, ut et quos possunt suos faciant, et legum severitatem, dum se nostros mentiuntur, effugiant. Faciunt hoc Priscillianistae, faciunt hoc Manichaei, quorum cum istis tam foederata sunt corda, ut solis nominibus discreti, sacrilegiis autem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. & sacerdotali diligentia maxime
prouidendum. ut falsati codices &
a sincera ueritate discordes: in nui¬
lo usu lectionis habeantur. Apocri¬
phȩ autẽ scripture que sub nomi¬
nib apłorum multarum habent
seminarium faifitatum. ñ solum
int̾cidendȩ. sed etiam penitus au¬
ferendȩ sunt: atq ignib concremã¬
dȩ. Quanuis enim suit in illis quȩ¬
dam quȩ uideantur speciem ha¬
bere pietatis nunquam tam̃ uacu¬
e sunt uenenis. & ꝑfabularum il¬
lecebras hoc latenter oꝑantur. ut
mirabilium narratione seductos
laqueis cuiꝰcunq erroris in uoluañ
Unde si quis ep̃orum uł apocripha
haberi ꝑ domos ñ prohibuerit. uł
sub canonicorũ nomine eiꝰ codices
ꝑmiserit legere. qui priscilliant
adulterina sunt emendatione cor¬
rupti. hereticum se nouerit iudicas¬
dum. Qm̃ qui alios aberrore ñ re¬
uocat. seipsum errare demonstrat.
Postremo autẽ capło hoc pro.xui.¬
didit iusta quęrimonia. quod dic¬

Expanded text:
est, et sacerdotali diligentia maxime est, et sacerdotali diligentia maxime providendum, ut falsati codices et a sincera veritate discordes in nullo usu lectionis habeantur. Apocryphae autem Scripturae, quae sub nominibus apostolorum multarum habent seminarium falsitatum, non solum intercidendae, sed etiam penitus auferendae sunt atque ignibus concremandae. Quamvis enim sint in illis quaedam, quae videantur speciem habere pietatis, nunquam tamen vacua sunt venenis, et per fabularum illecebras hoc latenter operantur, ut mirabilium narratione seductos laqueis cujuscunque erroris involvant. Unde si quis episcoporum vel apocrypha haberi per domos non prohibuerit, vel sub canonicorum nomine eos codices permiserit legere, qui Priscilliani adulterina sunt emendatione corrupti, haereticum se noverit judicandum. Quoniam qui alium ab errore non revocat seipsum errare demonstrat. XVI. Postremo autem capitulo hoc prodidit justa querimonia, quod Dic
Abbreviated transcription (Latin):
in ipsis scripturis inter diuinã
t̾renamq naturam quedam sibi
repugnet aduersitas. & aliud sit
quod sibi uindicent animȩ p̃sules:
aliud quod corporis conditores. Quȩ
fabulȩ ideo disseruntur. ut & aniꝰ¬
ma diuinȩ affirmetur eẽ. substan¬
dę. & caro tredatur malȩ ẽe. nat᷑e
suis. ñ opus dei boni: sed conditio¬
nem mali profitentur auctoris.
atq ut hȩc m̃datiorum suorũ sa¬
crilegia bonis titulis colorarent.
omnia pene diuina eloquia sen¬
suum nefandorũ immissione uio¬
larunt.xu. De qua re quintide¬
eni capituli sermo conqueritur.
& presumptionẽ diabolic̃ametit
detestatur. Quia & nos istud ueri
cum testimoniorũ relatione comp¬
mus. & multos corruptissi mos eoꝵ
codices qui canonici titulantur m¬
uenimꝰ. Quomͦ cium decipere simpbi¬
ees possent. nisi uenenata poctila
quodam melle prȩluurent. ne usq¬
quaq sentirentur insuauia quȩ es¬
sent futura mortifera: Curandũ gͦ

Expanded text:
in ipsis Scripturis inter divinam in ipsis Scripturis inter divinam terrenamque naturam quaedam sibi repugnet adversitas, et aliud sit quod sibi vindicent animae praesules, et aliud quod corporis conditores. Quae fabulae ideo disseruntur, ut et animae divinae affirmentur esse substantiae et caro credatur malae esse naturalementis suis non opus Dei boni, sed conditionem mali profitentur auctoris, atque ut haec mendaciorum suorum sacrilegia bonis titulis colorarent, omnia pene divina eloquia sensuum nefandorum immissione violarunt. XV. De qua re quinti decimi capituli sermo conqueritur et praesumptionem diabolicam merito detestatur, quia et nos istud vera cum testimoniorum relatione comperimus, et multos corruptissimos eorum codices qui canonici titulantur invenimus. Quomodo enim decipere simplices possent, nisi venenata pocula quodam melle praelinirent, ne usquequaque sentirentur insuavia quae essent futura mortifera. Curandum ergo
Abbreviated transcription (Latin):
quia ille duodecim uircittes quȩ
reforniationem hominis int̾ioris
oꝑantur. in horum uocabulis in¬
ditentur. sine qua scientia nullã
anima posse assequi: ut in eam
substantiam de qua prodiit refor¬
metur. Sed hanc impiam uanita¬
tem despectui habet xp̃iana sapia
que nouit uere deitatis inuiolabi¬
lem & inconĩttibilem ẽẽ. naturam:
animam aitt̃e siue in corpore imien¬
tem siue a corpore separatam. mul¬
tis passi onib subiaccre. Quȩ itiq
si diuine ẽet ẽẽntiȩ: nichil ad uersi
posset incidere. & ideo incompara¬
biliter aliud creator ẽ: aliud crrat᷑a.
Ille enim semꝑ idem ẽ: & nulla ua¬
nctate mutatur. Hȩc autẽ mutabił
ẽ. ctiam ñ mutata: quia ut ñ mute¬
tur datum poterit habere ñ ꝓpriũ.
Ttatu corporis sentire dicuntur qd̾
sub potestate syderum atq signoꝵ
ꝓ t̾rena qualitate teneatur. & ido
multa in scĩs libris quȩ ad exterio¬
rem hominẽ ꝑtineant reperiri. ut

Expanded text:
quia ille duodecim virtutes quae quia ille duodecim virtutes quae reformationem hominis interioris operantur, in horum vocabulis indicentur, sine qua scientia nullam animam posse assequi, ut in eam substantiam, de qua prodiit reformetur. Sed hanc impiam vanitatem despectui habet Christiana sapientia, quae novit vere deitatis inviolabilem et inconvertibilem esse naturam, animam autem sive in corpore viventem, sive a corpore separatam multis passionibus subjacere. Quae utique si divinae esset essentiae, nihil adversi posset incidere. Et ideo incorporaliter aliud Creator est, aliud creatura. Ille enim semper idem est, et nulla varietate mutatur, haec autem mutabilis est etiam non mutata, quia ut non mutetur datum poterit habere non propriustatu corporis sentire dicuntur, quod sub potestate siderum atque signorum pro terrena qualitate teneatur, et ideo multa in sanctis libris, quae ad exteriorem hominem pertineant reperiri, ut
Abbreviated transcription (Latin):
lorum. que ñ uidit ambulans fru¬
stra inflatus sensu carnis sue: ñ te¬
nenscaput. ex quo totum corpus
ꝑnexum. & comunctiones submini¬
augñtum dei. Quid gopus ẽ. in cor
adintitere quod lexñ docuit. quod
ꝓpħia ñ cecinit. quod euangelii ue¬
ritas ñ predicauit. quod apłica do¬
ctrina ñ tradidit. Sed hec operta
Erit enim tempꝰ cum sanam doctri¬
nam ñsustinebunt. sed ad sua desi¬
deria coaceruabunt sibi magistros
prurientes aurib & aueritate qͥ
dem auditũ auertent. ad fabulas
autẽ conũtentur. Nichil itaq nob̾¬
cũ commune habeant. qui talia
audent uł docere uł credere. & qͥb¬
libet modis intuntur astruere. qͦd
substantia caris abspe resurrecti¬
onis aliena sit: atq: ita omne sa¬
cram̃tum incarnationis xp̃i resol¬
uunt. Quia indignu fuit integrũ
hominẽ suscipr. siindignum erat
integrum liberari.xiii.CeRcio
dem. quod omne corpus scriptu¬
rarum canonicarũ sub patriarcha¬
rum nominib accipiendum sit:

Expanded text:
rustra inflatus sensu carnis suae, et non tenens caput ex quo totum corpus per nexus et conjunctiones subminiaugmentum Dei. Quid ergo opus est in cor admittere quod lex non docuit, quod prophetia non cecinit, quod Evangelii veritas non praedicavit, quod apostolica doctrina non tradidit? Sed haec operta Erit enim tempus, cum sanam doctrinam non sustinebunt, sed ad sua desideria coacervabunt sibi magistros pruriidem auditum avertent, ad fabulas autem convertentur . » Nihil itaque nobiscum commune habeant, qui talia audent vel docere, vel credere, et quibuslibet modis nituntur astruere quod substantia carnis ab spe resurrectionis aliena sit, atque ita omne sacramentum incarnationis Christi resolvunt. Quia indignum fuit integrum hominem suscipi, si indignum erat integrum liberari. XIII. Tertio ere, quod omne corpus Scripturarum canonicarum sub patriarcharum nominibus accipiendum sit,
Abbreviated transcription (Latin):
habeat regula ñ tacebo. Multiplexin¬
uus ut ñ solum ꝑ baptismi grãm ses
stiam ꝑ penitentis medicinam speo
uite repara returet̃ne: & qui rege̾pe¬
rationis dolo molasset propris seu¬
dicio condempnantes ad remissione
triminũ ꝑuenirent: sic diuine boni¬
tatis presidiis ordinatis. ut indul¬
genta deinisi supplicia sacerdotum
nequeat obtincri. Mediator enudi

Expanded text:
habeat regula non tacebo. Multiplex mhabeat regula non tacebo. Multiplex menit, ut non solum per baptismi gratiam, sed etiam per poenitentiae medicinam spes vitae reparetur aeternae, ut qui regenerationis dona violassent, proprio se judicio condemnantes, ad remissionem criminum pervenirent, sic divinae bonitatis praesidiis ordinatis, ut indulgentia Dei nisi supplicationibus sacerdotum nequeat obtineri. Mediator enim Dei
Abbreviated transcription (Latin):
impietatis fabulam ex multorũ
sibi errorib texuerunt. Sed om̃s
eos catholica fides a corpore sue um¬
tatis abscidit constanter predicau
atq ueraciter: quod animȩ hominꝰ
priusquã sus inspirarentur corpo¬
rib ñ fuerunt. nec ab illo in corpo¬
rantur nisi ab opifice deo qui & io¬
sarum ẽ. creator & corporum. Etq
ꝑ pͥmi hominis prȩuaricationem
tota humani generis propago ui¬
ciata sit. neminem posse aconditi¬
one ueteris hominis liberari. nͥ per
satram̃tum baptismatis xp̃i. in quo
nulla ẽ. discretio renatorum dicen¬
te apło. Quicunq enim in xp̃o bap¬
tirati estis xp̃m indiustis. Non est
iudeus neq grecus. ñiẽ. seruus ne¬

Expanded text:
impietatis fabulam ex multorum impietatis fabulam ex multorum sibi erroribus texuerunt, sed omnes eos catholica fides a corpore suae unitatis abscidit constanter praedicans atque veraciter quod animae hominum priusquam suis inspirarentur corporibus non fuere nec ab ullo incorporantur nisi ab opifice Deo, qui et ipsarum est creator et corporum. Et, quia per primi hominis praevaricationem, tota humani generis propago vitiata sit, neminem posse a conditione veteris hominis liberari, nisi per sacramentum baptismatis Christi, in quo nulla est discretio renatorum, dicente Apostolo: « Quicunque enim in Christo baptizati estis Christum induistis. Non est Judaeus neque Graecus, n
Abbreviated transcription (Latin):
fitetur. Manente quidem illo pecea¬
ti mortalitatisq contagio quod in
prolem aprimo parente transcurrit
sed regenerationis sacram̃to subue¬
niente quo ex sp̃u sco promissionsᷤ
filii renascuntur ñ in utero caris
sed in uirtute baptismatis. Unde &
dauid qui utiq erat promissionis
filius dicit ad dm̃. Manus tue fecert̃
me & plasmauerunt me. Et ad ie¬
remiam dñs ait. Priusquam tẽ
formarem inutero noui te. & in
uulua matris tuȩ sc̃ificaui te.x.
Iecimo autẽ capło referuntur
asserere animas quȩ humanis cor¬
porib inseruntur fuisse in corpe.
& incelesti habitatione peccassẽ.
atq: a sublimiorib ad inferiora
dilapsas. in diuersȩ qualitatis pͥn¬
cipes incidisse. & ꝑ aereas & syden¬
as potestates. alias duriores alias
mitiores corporib cẽ. inclusas. aso¬
te diuersa & conditione dissimili
Ut quicquid in hac inta uarie & me¬
qualiter prouenit. ex precedentib
causis uideatur accidere. Quam

Expanded text:
fitetur, manente quidem illo peccafitetur, manente quidem illo peccati mortalitatisque contagio, quod in prolem a primo parente transcurrit, sed regenerationis sacramento subveniente, quo ex Spiritu sancto promissionis filii renascuntur, non in utero carnis, sed in virtute baptismatis. Unde et David quod utique erat promissionis filius dicit ad Deum: « Manus tuae fecerunt me et plasmaverunt me ; » et ad Jeremiam Dominus ait: « Priusquam te formarem in utero novi te, et in vulva matris tuae sanctificavi te . » X. Decimo autem capitulo referuntur asserere animas quae humanis corporibus inseruntur fuisse in corpore, et in coelesti habitatione peccasse, atque a sublimibus ad inferiora dilapsas in diversae qualitatis principes incidisse, et per aerias ac sidereas potestates, alias duriores, alias mitiores corporibus 222 esse inclusas a sorte diversa et conditione dissimili, ut quidquid in hac vita varie et inaequaliter provenit ex praecedentibus causis videatur accidere. Quam
Abbreviated transcription (Latin):
demonum in mulierũ uteris figu¬
rari. P ropt̾ea resurrectionẽ carnis
ñ ẽẽ. credendam: qui a concreatio
corporis ñ sie congruens amme di¬
gnitati. Quȩ falsitas sine dubio
opus diaboli ẽ & talia prodigia opi¬
mionum sigm̃ta sunt demonũs
Qui ñ infeminarum uentrib foꝵ¬
mant homines: sed in hereticorũ cor¬
dib tales fabricantur errores. Qd̾
immundissimũ uirus de maniche¬
ȩ impietatis speualiter fonte proce¬
dens. olim fides catholica deꝑrehen¬
dit atq dampnauit.nxͦ. Noria
autẽ annotatio manifestat quod
filios ꝓmissionis ex mulicrib qui¬
dem natos. sed ex sp̃u scõ dicant c̃ẽ.
conceptos: ne illa soboles que decar¬
nis semine nascitur ad dei conditio¬
nem ꝑtinere uideatur. Quod catho¬
lice fidei repugnans atq contra¬
rium ẽ. quȩ omnem hominẽ in
corporis animeq substantiã a con¬
ditore uniu̾sitatis formari atque
amimari intra mat̾na uiscera con¬

Expanded text:
daemonum in mulieris uteris figudaemonum in mulieris uteris figurari. Propterea resurrectionem carnis non esse credendam, quia concreatio corporis non sit congruens animae dignitati. Quae falsitas sine dubio opus diaboli est, et talia prodigia opinionum figmenta sunt daemonum, qui non in feminarum ventribus formant homines, sed in haereticorum cordibus tales fabricantur errores. Quod immundissimum virus de Manichaeae impietatis specialiter fonte procedens, olim fides catholica deprehendit atque damnavit. IX. Nona autem adnotatio manifestat quod filios promissionis ex mulieribus quidem natos, sed ex Spiritu sancto dicant esse conceptos, ne illa soboles quae de carnis semine nascitur ad Dei conditionem pertinere videatur. Quod catholicae fidei repugnans atque contrarium est, quae omnem hominem et corporis animaeque substantiam a Conditore universitatis formari atque animari intra materna viscera con
Abbreviated transcription (Latin):
ram. quia deus qui unin̾sitatis est
conditor. nichil ñ bonum fecie. Uñ
& diabolus bonus c̃et. si m eo quod
factus ẽ. ꝑ maneret. Sed quia natu¬
rali excellentia male usus ẽ. & i
ueritate ñ stecit. ñ in contrariam
transiit substantiam. sed asũmo
bono cui debuit adherere desciuit
sicut ipsi qui talia asserunt aueris
infalsa proruunt. & naturam in
eo arguunt. in quo sponte delin¬
quunt ac pro sua uoluntaria per¬
uersitate dampnantur. Qd̃ utiq
in ipsis malum erit. & ipsũ malũ
ñ eꝑit substantia: sed pęna sub̾ȩ. uii.
Septimoloco sequitur qͦd nupti¬
as dampnant & procreationẽ nas¬
centium ꝑ horrescunt. in quo sicut
pene momĩb cum manicheorũ
prophanitate concordant ideo si¬
cut ipsorum mores probant coniu¬
galem copulam detestantes. quia
nonẽ. illic libertas turpitudinis.
ubi pudor matrimonii seruatur
est plasmationem humanorum
corporum diabolidicere ẽẽ. figm̃¬
tum. & semina conceptionũ oꝑe

Expanded text:
ram, quia Deus, qui universitatis est ram, quia Deus, qui universitatis est conditor, nihil non bonum fecit. Unde et diabolus bonus esset, si in eo quod factus est permaneret. Sed quia naturali excellentia male usus est, et in veritate non stetit, non in contrariam transiit substantiam, sed a summo bono cui debuit adhaerere descivit, sicut ipsi qui talia asserunt a veris in falsa proruunt, et naturam in eo arguunt, in quo sponte delinquunt, ac pro sua voluntaria perversitate damnantur. Quod utique in ipsis malum erit, et ipsum malum non erit substantia, sed poena substantiae. VII. Septimo loco sequitur quod nuptias damnant et procreationem nascentium perhorrescunt. In quo sicut pene in omnibus cum Manichaeorum profanitate concordant. Ideo sicut ipsorum mores probant conjugalem copulam detestantes, quia non est illic libertas turpitudinis ubi pudor matrimonii servatur est plasmationem humanorum corporum diaboli dicere esse figmentum, et semina conceptionum opere
Abbreviated transcription (Latin):
Solus autẽ deus nullius participa¬
tionis dignus ẽ. De quo quicqͥd digne
utcunq sentitur. ñ qualitasẽ. sed
ẽentia. Incommutabili eñĩ nichil
accedit. nchil deperit. quia ẽẽ illi
quod ẽ. sempit̾num. semꝑ ẽ ꝓpriũ.
Unde in se manensinnouat omnia.
& nichil accipit quod ipse ñ dedit.
N iiũ igitur suꝑbi. niimumq sun
ceci. qui cum dicant humanam ani¬
mam dininam ẽẽ. substantiam. si
intelligunt nchil se aliud dicere:
quam deum eẽ. mutabilem & ipsũ
ꝑpeti. quicquid potest naturȩ eius
inferri.u. Sexta annotatio indi¬
cat eos dicere. quod diabolus nunqͣ.
fuerit bonus. nec natura eiꝰ opifici¬
um deisit: sed eum exchdo & tene¬
bris emersisse. Quia scilicet nullũ
sui habebaat auctorem. sed omnis
mali ipse sit principium atq sub̾a.¬
E cum fides uera quȩ ẽ catholica om¬
niuni creaturarũ siue sp̃ualiũ siue
corporalũi: bonam confiteatur sub¬
stantiam. & mali nullam ẽẽ natu¬

Expanded text:
Solus autem Deus nullius participaSolus autem Deus nullius participationis dignus est. De quo quidquid digne utcunque sentitur, non qualitas est sed essentia. Incommutabili enim nihil accedit, nihil deperit, quia esse illi quod est sempiternum semper est proprium. Unde in se manens innovat omnia, et nihil accipit quod ipse non dedit. Nimium igitur superbi, nimiumque sunt caeci, qui cum dicunt humanam animam divinam esse substantiam, non intelligunt nihil se aliud dicere quam Deum esse mutabilem, et ipsum perpeti quidquid potest naturae ejus inferri. VI. Sexta annotatio indicat eos dicere, quod diabolus nunquam fuerit bonus, nec natura ejus opificium Dei sit, sed eum ex chao et tenebris emersisse, quia scilicet nullum sui habeat auctorem, sed omnis mali ipse sit principium atque substantia, cum fides vera quae est catholica omnium creaturarum, sive spiritualium, sive corporalium, bonam confiteatur substantiam, et mali nullam esse natu
Abbreviated transcription (Latin):
cipiant sententiam. qualem elege¬
runt doctrinam.u. QUinto ca
pitulo refertur quod anim̃am hõis
diuine asserant ẽe substantie: nec
anatura creatoris sui conditionis
nr̃e distare naturam. Quam impi¬
ctatem ex philosophorũ quorundã
& manicheorũ opimione manantem
catholica fides dampnat. sciens nul¬
lam tam sullimem tamq p̃cipuam
ẽẽ. facturam: cui deus ipse natura sit
Quod enim de ipso ẽ. id est quod ipse.
Nec id aliud ẽ: quam filius & sp̃c sc̃s.
Preter hanc aut̃e summȩ trinitatis
unam consubstantialem & sempit̃¬
nam atq incõmittabilem dectate
nichil om̃ium creaturarũ ẽ. quod ñ
in exordio sin ex nichilo creatũ sit.
Non autẽ quicquid inter creatu¬
ras eminet deus ẽ: nec si quid mag¬
num ẽ. atq mirabile. hoc ẽ. quod
ille qui facit mirabilia magna solꝰ.
Nemo hominũ ueritas. nẽmo ius¬
ticia ẽ. Sed multi participes sunt
ueritatis & sapientie atq iusticie.

Expanded text:
cipiant sententiam qualem elegecipiant sententiam qualem elegere doctrinam. V. Quinto autem capitulo refertur quod animam hominis divinae asserant esse substantiae, nec a natura Creatoris sui conditionis nostrae distare naturam. Quam impietatem ex philosophorum quorumdam et Manichaeorum opinione manantem catholica fides damnat, sciens nullam tam sublimem tamque praecipuam esse facturam cui Deus ipse natura sit. Quod enim de seipso est, id est, quod ipse. Nec id aliud est quam Filius et Spiritus sanctus. Praeter hanc autem summae Trinitatis, unam consubstantialem et sempiternam atque incommutabilem deitatem, nihil omnium creaturarum est, quod non in exordio sui ex nihilo creatum sit. Non autem quidquid inter creaturas eminet Deus est, nec si quid magnum est atque mirabile hoc est quod ille « qui facit mirabilia magna solus . » Nemo hominum veritas, nemo justitia est, sed multi participes sunt veritatis et sapientiae atque justitiae.
Abbreviated transcription (Latin):
& de patre nemo sit genitus p rȩcer
uerbum. iiii. Qarto autẽ capło
continctur quod natalem xp̃iquẽ
catholica eccła ueneratur qͥa uerbũ
caro factum ẽ. & habitauit in nobis
ñ uere isti honorent sed honorare se
simulent. ierunantes codem die sic̃
& die dñico. qui ẽ. dies resurrectio¬
nis xp̃i. Quod utiq ideo faciunt. qr
illusionem ostentata uideri uoluni
quȩ uera ñ fuerint: sequentes dog¬
ma cerdonis atq marcionis. & cõ¬
gnatis suis manicheis ꝑ omĩa con¬
cordantes. Qui sicut in nr̃o examine
decectiatq conuicti sunt. dñicum
diem quem nob̾ saluatoris nr̃i resur¬
rectio consecrauit. exigunt in mero¬
re ieiunii. soli ut proditum ẽ. reue¬
rentiȩ hanc continentiam deuouẽ¬
tes ult ꝑ omia sint a nr̃e fidei unita¬
it discordes. & dies qui a nob̾ cũ leci¬
cla habetur. ab illis in afflctione
ducatur. Unde dignũ ẽ. ut inimici
crucis xp̃i & resurrectionis talem ex¬

Expanded text:
et de Patre nemo sit genitus praeter et de Patre nemo sit genitus praeter Verbum. IV. Quarto autem capitulo continetur quod natalem Christi, catholica Ecclesia veneratur, quia « Verbum caro factum est, et habitavit in nobis , » non vere isti honorent, sed honorare se simulent, jejunantes eodem die sicut et die Dominico, qui est dies resurrectionis Christi. Quod utique ideo faciunt, qui per quamdam illusionem ostentata videri volunt, quae vera non fuerint, sequentes dogma Cerdonis atque Marcionis, et cognatis suis Manichaeis per omnia concordantes. Qui sicut in nostro examine detecti atque convicti sunt, Dominicum diem quem nobis Salvatoris nostri resurrectio consecravit, exigunt in moerore jejunii, soli, ut proditum est, reverentiae hanc continentiam devoventes, ut per omnia sint a nostrae fidei unitate discordes, et dies qui a nobis cum laetitia habetur, ab illis in afflictione ducatur. Unde dignum est ut inimici crucis Christi et resurrectionis talem ac