comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sinãm. uostra constẽdũt. qui nedũ maudcta. s nec requisita ꝑte. siñas
fulmiuãt. forte inquient sacro inspirãte spũ. tã seuerũ se ĩ poetas
tare s intrare aĩas . O. scelus impiũ. O. excetrabile malũ. O. dete¬
standa temerttas. au dire cecũ natũ ĩppatulo de colerib ferre smãm
Sic oltmi ut isa presides uenerãdi facĩt. audiui phoroneũ apud axginos
sigurgtũ aꝑud lacedemones/ minoem apud cretenses. ⁊ aꝑud inorudo¬
nes cacũ faccitare solitos. S ut eo ueniam quofert aĩmꝰ. quidꝙ isti re¬
uerendi Iudices blacterẽt nõ sunt ut ip̃i uolunt poete cͥminũ suaso¬
res qͥnymo sisana mente ⁊ nõ luore insdoio ꝑ citi eoꝵ legãt᷑ uolũa.
impulsores nuẽient᷑ nũt suauissimi. nũt acerrimii pro exigẽtia tẽpoꝵ
⁊ uirtutes/ nã tã paucis u̾bis uidear probasse contentus libet añ ob¬

Expanded text:
sententiam rostra conscendunt? Quid nedum inaudita, sed nec requisita parte sententias sententiam rostra conscendunt? Quid nedum inaudita, sed nec requisita parte sententias fulminant! Forte inquient Sacro inspirante Spiritu tam severum se in poetas itare, sed intrare animas. O scelus impium, o exacrabile malum, o detestanda temeritas, audere cecum natum in propatulo de coloribus ferre sententiam! Sic olim, ut isti presides venerandi faciunt, audivi Phoroneum apud Argivos, Lygurgum apud Lacedemones, Mynoem apud Cretenses, et apud Mirmidones Eacum factitare solitos. Sed, ut eo veniam, quo fert animus, quicquid isti reverendi iudices blaterent, non sunt, ut ipsi volunt, poete criminum suasores; quin imo, si sana mente et non livore insano perciti eorum legantur volumina, impulsores inve virtutes! Quod ne tam paucis verbis videar probasse contentus, libet ante ob
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ scc̃itate ał ⁊ doct̾na pͥcipuũ. nõ Rñdẽtẽ. s motu ꝓpͥo longe excetrabiaꝰ
obloꝙ̃tem. nõ mẽciar deꝰ nouit rex inclite Erat ut tc̃ bisũ ẽ.uir. i ͭ ͤ
adeo poetici noĩs hostis infestus. ut illud nõ insi stomatãs proferre ui¬
det᷑. quod ubi mĩꝰ honestati sue opportunũ erat oñdit / nã mane quodĩ
generalistudio nr̃o legẽs ĩ cathedra sacͫ Iohĩs euãge . auditoᵇ multis
cũ forturtu ĩ hoc incidiss noͫ accẽsa fucie flãmeis oculis ⁊ altiori soltto boce
totus frendẽs. multa ĩ poetas enormmia droit. Et postremo ut eꝰ ap¬
pareret iusticia inquit . ⁊ fere iuramẽto firmauit se neq bidisse nec
bnꝙs aliꝙ̃ ex poetarũ libris bidere uolusse O. se deꝰ quid ignari dicturi
sculciꝰ ab insano. uellẽ ego scire si nõ biderũt. si nõ cognouerunt.
a eis incognita latrant quid nõ ydonei iudices de incognitis laturi

Expanded text:
ac doctrina precipuum, non respondentem, sed motu proprio longe exacrabilius obloquentem. Non mentior, deus novit, rex inclite! Erat, ut tunc visum est, vir iste adeo poetici nominis hostis infestus, ut illud non nisi stomachans proferre videretur, quod, ubi minus honestati sue oportunum erat, ostendit. Nam mane quodam in generali studio nostro, legens in cathedra sacrum Iohannis Evangelium auditoribus multis, cum fortuito in hoc incidisset nomen, accensa facie, flammeis oculis, et altiori solito voce, totus frendens multa in poetas enormia dixit; et postremo, ut eius appareret iustitia, inquit et fere iuramento firmavit, se neque vidisse, nec unquam aliquem ex poetarum libris videre voluisse. O sancte deus! Quid ignari dicturi stultius ab insano? Vellem ego scire, si non viderunt, si non cognoverunt, nt? Quid circa eis incognita latrant? Quid non ydonei iudices, de incognitis laturi
Abbreviated transcription (Latin):
si memiissent ipm uerũ ⁊ unicũ deũ. nũc solẽ. nũt ignẽ. nt̃ leonẽ
nũc serpẽtẽ. nũc agnũ. nũt ueriuẽ. nc̃ ⁊̃ lapidẽ a sacris descͣbi

Expanded text:
si meminissent ipsum verum et unicum deum nunc solem, nunc ignem, nunc leonem, si meminissent ipsum verum et unicum deum nunc solem, nunc ignem, nunc leonem, nunc s
Abbreviated transcription (Latin):
carim̃ia absoluerũt a seculo. ⁊ remãserũt illustriũ ⁊ laudabiliũ libri⁊
opuscula poetarũ. qui res gestas ⁊ naturales angustiore stilo artificõs¬
stomate. ał scemate facũ diore locuta. sub congouo fictionũ ⁊ ymage¬
nũ tegumĩe protulerũt. Et sic quos semdeꝰ plõ brbe pellẽdos iusẜ̾at
⁊ aduersꝰ quos hni nr̃i ui̾tatis ignari clamitãt. Iã ext̾mĩati st ⁊ abiecti
uͫ ut aliquid hiis rep̾hensoril nr̃is. ꝑticule obieccoĩs altere. Rñirõ sit
dico. si añ iuctã pugnã prudentes. quib ĩ locis feriri põ acuciꝰ ĩ¬
spexissent uidissent profecto quod ip̃i poetis gentilĩb obiciũt. ĩ se
retorq̃ri telũ. nec iouẽ nũc celi deũ. nũc etheris ignẽ. nc̃ aquilam.
nũc hoĩem. seu quib manes formis a poetis descriptũ mirarem᷑.

Expanded text:
carmina obsolverunt a seculo, et remanserunt illustrium et laudabilium libri et carmina obsolverunt a seculo, et remanserunt illustrium et laudabilium libri et opuscula poetarum, qui res gestas et naturales augustiore stilo, artificioso scemate, facundiore locutu sub congruo fictionum et ymaginum tegmine protulerunt. Et sic, quos semideus Plato urbe pellendos iusserat, et adversus quos hi nostri veritatis ignari clamitant, iam exterminati sunt et abiecti. Verum ut aliquid his responsoribus nostris particule obiectionis altere responsum sit, dico, si ante initam pugnam prudentes, quibus in locis feriri possent, acutius inspexissent, vidissent profecto, quod ipsi poetis gentilibus obiciunt, in se retorqueri telum, nec Iovem nunc celi deum, nunc etheris ignem, nunc aquilam, nunc hominem, seu quibus mavis formis a poetis descriptum mirarentur,
Abbreviated transcription (Latin):
lurrũ. satis eẽ ꝓñ sũ in p̾cedentil arbitrabar. ĩ quib scriptũ sepi᷑.
menũ. sub formis barus lascuuis. ⁊ nugis atq nõib. honestos ac sa¬
pidos claudi sensꝯ. quos ⁊̃ pro birib ingenii mei. amoto fablõid cortice
poti . ͤ dese̾ptos nec laudo nec cõmendo qͣnymo detestatꝰ sũ. ⁊ tam
scptores in hoc. ꝙͣ ipos actꝯ bituꝑandos existimo amp lissima quid fi¬
genda ẽ area. ⁊ pleno sꝑ ficcionũ cornu poesis nicedit nõgͦ deficiebãt
quib cũq sensib̃ honesti . ͣ tegumenta Sane querela hec iam du sublata
ẽ atq sopita. Nãq ĩ scenis atq theatris. a mimis ⁊ hystrionib atq
uere Romaĩ ueteres. cicerone teste ⁊ ipam scenã ⁊ artẽ ludicrã dãpnare.
te undiq ⁊ ĩ dies excrescente fide catho taliũ comicorũ seu stenicoꝵ

Expanded text:
lucrum, satis esse responsum in precedentibus arbitrabar, in quibus scriptum sepissime lucrum, satis esse responsum in precedentibus arbitrabar, in quibus scriptum sepissime memini sub formis variis, lasciviis, et nugis, atque nominibus honestos ac sapidos claudi sensus. Quos etiam pro viribus ingenii mei, amoto fabuloso cortice, potissime, descriptos, nec laudo nec commendo, quin imo detestatus sum, et tam scriptores in hoc quam ipsos actus vituperandos existimo. Amplissima quidem fingendi est area, et pleno semper fictionum cornu poesis incedit; non ergo deficiebant quibuscunque sensibus honestissima tegumenta. Sane querela hec iam diu sublata est atque sopita. Nam que in scenis atque theatris a mimis et histrionibus, atqvere Romani veteres, Cicerone teste, et ipsam scenam et artem ludricam damnavere, llulante undique et in dies excrescente fide catholica, talium comicorum seu scenicorum
Abbreviated transcription (Latin):
facit dñ execracões moriture didonis destribit nã ꝑ eas bella car¬
thagmensiũ cũ Romaĩs ⁊ triũphi quos ex eis Romaĩ conseciti pt̃
intelligũt᷑. in quib Romanũ nomẽ satis extollit᷑ ⁊ sit nõ mẽdax
fuit uirgiliꝰ ut mĩme intelligẽtes existimãt nec alii ⁊̃ si qui sur
eo modo fingẽtes ¶R. siuste damꝑnat᷑ qd mĩꝰ sane intelligit᷑
olunt insuꝑ atq clãmitant excecrãtes poeticũ nomẽ. oĩo
reserta sint nec modo aliquo tollerable̾. ꝙ biii eid̃q deo plures attri¬
buãt᷑ forme atqz noĩa ut poete faciũt suo ioui nel alus stultis more
certamen intrant adu̾sarii nr̃i. qui tanto notendi hostib fert᷑ impe¬
tu. ut sibi ipĩ non uideat ex quo seꝑe fit ut quos in alterũ ꝑat Ittꝯ
Iuermis ip̃e suscipiat Ego ãt hũs obiectoib ĩ unũ coaceruatis ĩuo¬

Expanded text:
facit, dum execrationes moriture Dydonis describit. Nam per eas bella Carfacit, dum execrationes moriture Dydonis describit. Nam per eas bella Cartaginensium cum Romanis et triunphi, quos ex eis Romani consecuti sunt, intelliguntur, in quibus Romanum nomen satis extollitur. Et sic non mendax fuit Virgilius, ut minime intelligentes existimant, nec alii etiam, si qui sint, eo modo fingentes. CAP. XIV Stulte damnatur, quod minus sane intelligitur. Volunt insuper atque clamitant, execrantes poeticum nomen, omninreferta sint; nec modo aliquo tolerabile, quod uni eidemque deo plures attribuantur forme atque nomina, ut poete faciunt suo Iovi vel aliis. Stulti militis more certamen intrant adversarii nostri, qui tanto nocendi hostibus fertur impetu, ut sibi ipsi non videat; ex quo sepe fit, ut, quos in alterum parat ictus, inermis ipse suscipiat. Ego autem his obiectionibus, in unum coacervatis invo
Abbreviated transcription (Latin):
dantẽ. castitate famosã. cĩtati sue at populo imꝑãtẽ. prudentia¬
traham᷑. ĩ scelus ludibrio. qua uia ĩ birtittẽ reuehamͣ ostendit dicẽs
mercuriũ dõꝵ int̾p̾tẽ. eneã ob illecebra intrepãtẽ. atq ad g lõsa
exortãtẽ ꝑ quẽ uirgili ꝰ sentit seu cõstĩe ꝓprie morsũ. seu amia et elo¬
quẽtis homĩs redargucoez a quib dormientes t̃ luto turpitudinũ
excitam̃ ⁊ ĩ rectũ pustͫq reuocam̃ iter .i. adgliãm. ⁊ tũc nexũ oblet¬
tacionis infauste solumꝰ. qñ armati fortitu ͤ blandicias. lacrimas
p̾ces ⁊ huiq̃ in contrariũ trahẽtes. cõstãti aĩo spnimꝰ ac bilipẽdẽtes
omittimꝰ ¶ Tercio curat birgiliꝰ ĩ laudib enee. ad honorẽ octauiam ce¬
saris. Iuliorũ genꝰ extollere. quod ꝑagit dũ illũ lastiuias ⁊ ĩmũd¬
cias carnis. ⁊ muliebres delicias robore mẽtis sꝑnentẽ atq caltat̃
oñdit. ¶ Quarto intendit sublimare Roniaĩ nõis glĩam. qd satis

Expanded text:
civitati sue et populo imperanttrahamur in scelus ludibrio, qua via in virtutem revehamur, ostendit, inducens Mercurium, deorum interpretem, Eneam ab illecebra increpantem atque ad gloriosa exhortantem. Per quem Virgilius sentit seu conscientie proprie morsum, seu amici et eloquentis hominis redargutionem a quibus, dormientes in luto turpitudinum, excitamur, et in rectum pulchrumque revocamur iter, id est ad gloriam. Et tunc nexum oblectationis infauste solvimus, quando, armati fortitudine, blanditias, lacrimas, preces, et huius modi in contrarium trahentes, constanti animo spernimus, ac vilipendentes omittimus. Tercio curat Virgilius in laudibus Enee ad honorem Octaviani Cesaris Iuliorum genus extollere; quod peragit, dum illum lascivias et inmunditias carnis et muliebres delicias robore mentis spernentem atque calcantem ostendit. Quarto intendit sublimare Romani nominis gloriam, quod satis
Abbreviated transcription (Latin):
tendit illecebris hoꝵ astucia E qualiscũq sit bitate lucida cõfũdẽda ẽ.
Quot ĩ. ⁊ que muse sint ⁊ quib inseginte noĩb et quid ꝑ eas seuẜuit
illustres uiri. si bñ memĩ supͣ liͦ xi ͦ oꝑis huiꝰ monstraui. S adͭ impieta

Expanded text:
tendat illecebris horum astutia? Sed, qualiscunque sit, veritate lucida confundenda est. tendat illecebris horum astutia? Sed, qualiscunque sit, veritate lucida confundenda est. Quot igitur et que Muse sint, et quibus insignite nominibus, et quid per eas senserint illustres vi
Abbreviated transcription (Latin):
nitas meretriculas ad hũt egrũ ꝑmisit accedere. q̃ dolores eꝰ nõ mõ bllis
remedus fouerẽt, berũ dultib insuꝑ a leuẽt benenis rcͣ Qmĩ nõ als
ꝙͣ uictores cõplere clamorio et innocuas ludenciũ mentes. Igmĩosis oppro
lupanari. a fete uulgi prostratas existimãt Nec hoc satis ẽ qͥnymo
huic uoluẽt poetas ⁊̃ ẽẽ hõĩes inhõestos. sic argumentũ deducentes
suũ Si muse boecii asẜcõe meretricule st̃. ĩ honeste mulieres st̃ ⁊ sit hn
quib familiares st ut ĩhonesti suit hoĩes ncc̃e ẽ. cũ amiticia seu fami¬
liaritas. nisi ex cõuemiẽtia moꝵ ꝯũigiant stare nõ po eas ãt ẽẽ fami¬
liarissimas poetis cõstat liquido. ⁊̃ ĩcarmĩb eoꝵ testantib ⁊ sit ut iũ
dictũ ẽ. in honesti sunt hoĩes ¶ A duestis ne prudenti ͫ ͤ uex in quẽ exitũ

Expanded text:
nicas meretriculas ad hunc egrum permisit accedere, que dolores eius non modo ullis nicas meretriculas ad hunc egrum permisit accedere, que dolores eius non modo ullis remediis foverent, verum dulcibus insuper alerent venenis etc. omnia non aliter quam victores complere clamoribus et innocuas ludentium mentes ignominiosis opprobet extremo etiam in lupanari a fece vulgi prostratas existimant. Nec hoc satis est, quin imo hinc volunt poetas etiam esse homines inhonestos, sic argumentum deducentes suum: Si Muse Boetii assertione meretricule sunt, inhoneste mulieres sunt, et sic hi, quibus familiares sunt, ut inhonesti sint homines, necesse est, cum amicitia seu familiaritas, nisi ex convenientia morum, iungi aut stare non possit; eas autem esse familiarissimas poetis constat liquido, etiam carminibus eorum testantibus, et sic, ut iam dictum est, inhonesti sunt homines. Advertisne, prudentissime rex, in quem exitum
Abbreviated transcription (Latin):
cũq ⁊ ĩceteris religio gõtiliũ detestãda sit. pplõt ĩ tã turpia satra deduxant.
nõ sola abhorret xpĩana religio S ip̃a ⁊̃ abiecit gẽtilitas hn quippe st̃ quos
uebe pelleudos reor plato iusserit/ Ego ãt nõ brb̃e s orbe tales extmmandos
fore existimo S hos preter ẽ ne exiodus/ euripedes statiꝰ claudianꝰ a. silẽs c̃¬
tate pellendos/ Ego nõ arbetror/ Distĩguãt gͦ hn ⁊ si nõ odiolaborãt ĩ degno
male merctos carpãt sua liꝙ̃tes ĩ pace cõspituos ¶ R Musas infici nõ posse
b defftm lascuuentis cuiꝰ ꝙͣ ingenii
stremo Rex inclite hii nomen poeticũ blaffemãtes infanida temeri¬
tate ꝑciti silencia sacra. semotos autoi gorgonei aditꝰ. honesta pene¬
tralia uen̾ande poesis. ⁊ puellarũ coros. cantusqz diõs intrare ausi sunt. at

Expanded text:
cunque et in ceteris religio gentilium detestanda sit, populos in tam turpia sacra deduxerant, cunque et in ceteris religio gentilium detestanda sit, populos in tam turpia sacra deduxerant, pe dictum est, non sola abhorret Christiana religio, sed ipsa etiam abiecit gentilitas. Hi quippe sunt, quos urbe pellendos reor Plato iusserit; ego autem non urbe, sed orbe tales exterminandos fore existimo. Sed hos propter est ne Exiodus, Euripides, Statius, Claudianus, aut similes civitate pellendus? Ego non arbitror. Distinguant igitur hi, et, si non odio laborant indigno, male meritos carpant, sua linquentes in pace conspicuos. CAP. XX Musas infici non posse ob defectum lascivientis cuiusquam ingenii. stremo, rex inclite, hi nomen poeticum blasfemantes, infanda temeritate perciti, silentia sacra, semotos antri Gorgonei aditus, honesta penetralia venerande poesis, et puellarum choros cantusque divinos intrare ausi sunt, atque
Abbreviated transcription (Latin):
xpĩana usꝙͣ rliõne sanctius ⁊ hec donatistas. macedones. fotinos. ⁊ alios
habuit heresiarcas. longe fetidiori fece execrables, nec ꝓp̃ħos iuste basiliũ
hũit sũã fecẽ. ut fuere quid qui comiti poete dc̃ist̾ quos ins ⁊ si nõnulli
honesti fuerĩt hoĩes. ut plaitꝰ ⁊ terẽciꝰ. ut plurimũ t̃pissĩs futionib
suis splendidã poesis gloriã inficere nisi st̃. Et hiis uigi potest aliqħ̃
pelignẽsis ouidiꝰ Hni quid̃ seu mẽtis inata lascuua seu luc̃ cupidine ⁊ desiderio
uulgaris applausꝯ. scelestis cõposctis fubulis. eas nũꝰ introductis recitabãt ĩscenis
Ex quib lascuuenciũ pectora prouocabãt᷑ ĩscelera. ⁊ cõstatiũ agitabat᷑ uirtus
et oĩs fere morũ disciplina reddebat᷑ enorinis ⁊ quod ꝑniciosissimũ erat. ꝙͣtũ¬

Expanded text:
Christiana usquam religione sanctius? Et hec Donatistas, Macedones, Fotinos, et alios Christiana usquam religione sanctius? Et hec Donatistas, Macedones, Fotinos, et alios habuit heresiarcas longe fetidiori fece execrabiles. Nec propter hos iuste Basilium habuit suam fecem, ut fuere quidam, qui comici poete dicti sunt; quos inter et si non nulli honesti fuerint homines ut Plautus et Terrentius, ut plurimum turpissimis fictionibus suis splendidam poesis gloriam inficere visi sunt. Et his iungi potest aliquando Pelignensis Ovidius. Hi quidem seu mentis innata lascivia, seu lucri cupidine, et desiderio vulgaris applausus, scelestis compositis fabulis, eas, mimis introductis, recitabant in scenis, ex quibus lascivientium pectora provocabantur in scelera et constantium agitabatur virtus, et omnis fere morum disciplina reddebatur enervis. Et quod perniciosissimum erat, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
Qu̾ ymo reor ⁊ poetas insignes ⁊ quostũq alios siles eisd̃ nõ tm̃ cruitatĩ
seu sue uei pu ͤ ciues ẽẽ. sz pͥncipes atq magros. S inquient stonitãtes
liii. si hos nõ. quos pelli iubet plõ poetas/ ẽẽt rñdend talib. bos ip̃i ꝑqͣratꝭ
censores mepti de qm̃ ignorancie quorũtũq cõpaciend̃ẽ. ⁊ si malẽ suit.
meriti cõpatiend̃ tñ ẽ uti liquorib õĩb. sic ⁊ facultatib sua feo. q̃ esto as¬
hom̃ĩa bilis ⁊ abicienda. nõ tñ defecatus liquor efficit᷑ tilior ⁊ equo mõ facul
nõ nullis conati sunt adeo ut hostes uiderẽt᷑ pociꝰ ꝙͣ m̃ĩstri ⁊ d quess ꝓpter
hos. socratẽ. xenocratẽ. auaxagorã. paneciũ. aliosq hoc eodẽ insignitos
titulõ. a biciendos fore dicemꝰ / dtolidũ ⁊ ignaui defecatoris ẽẽt offr ͫ. quid

Expanded text:
quin imo reor, et poetas insignes, et quoscunque alios similes eisdem non tantum civitatum quin imo reor, et poetas insignes, et quoscunque alios similes eisdem non tantum civitatum seu sue Reipublice cives esse, sed principes atque magistros. Sed inquient stomacantes hi: Si hos non, quos pelli iubet Plato poetas? Esset respondendum talibus: Vos ipsi perquiratis, censores inepti! Sed quoniam ignorantie quorumcunque compatiendum est, et si male sint meriti, compatiendum tamen. Est uti liquoribus omnibus sic et facultatibus sua fex, que esto abominabilis et abicienda, non tamen defecatus liquor efficitur vilior; et equo modo facultnon nullis conati sunt, adeo ut hostes viderentur potius quam ministri. Sed queso, propter hos Socratem, Xenocratem Anaxagoram, Panetium, aliosque hoc eodem insignitos titulo abiciendos fore dicemus? Stolidum et ignavi defecatoris esset officium! Quid
Abbreviated transcription (Latin):
balentis merita reffero quẽ morsores egregii. si non licterulis meis cre¬
ditis. oculata fide fide uidere potestis nec dubito ut ex eo contĩgat/ quod
plurmiũ famosis uiris cõtĩgere cõsueuit, et ut ait ciaudianꝰ minuit᷑
p̾sencia famã. ymo audacter assero qr huiꝰ suꝑet pñcia famã Tanta
ei morũ magestate. Tãta suauis eloꝙcie facũdia. Tãta ⁊̃ urbat̃tute. ⁊ cõ¬
poĩta senectute conspicuꝰ ẽ. ut de eo quod apud senetã moralẽ phm̃ de
Et ut aliqñ de celeberrimo uiro tateã. queso hos dicãt/ nũꝙ poete
ip̃e sit cuies. leuonet an bispiliones. atq gnatonicos. epulones. cetarios¬
q seu forte furciferos aut silẽs illis assumet, O felix . O. mãsura du plõis
res puͨͣ si poetas pellat ⁊ hos hẽat ciues, ⁊ morũ siteq hom̃ presides ss
absit ut arbitoor doctissimũ uirũ id intellexisse. quod sencũet int̾pretes hnĩ.

Expanded text:
valentis merita refero; quem, o morsores egregii, si non licterulis meis crevalentis merita refero; quem, o morsores egregii, si non licterulis meis creditis, oculata fide videre potestis Nec dubito, ut ex eo contingat, quod ut plurimum famosis viris contingere consuevit, ut ait Claudianus, minuit presenenim morum maiestate, tanta suavis eloquentie facundia, tanta etiam urbanitate et composita senectute conspicuus est, ut de eo, quod apud Senecam moralem philosophum de Et, ut aliquando de celeberrimo viro isto taceam, queso hos dicant, nunquid talipse sit cives; lenones an vispillones, atque gnatonicos, epulones, cetariosque, seu forte furciferos aut similes illis assumet? O felix, o mansura diu Platonis Respublica, si poetas pellat, et hos cives habeat et morum viteque hominum presides! Sed absit, ut arbitrer doctissimum virum id intellexisse, quod sentiunt interpretes hi,
Abbreviated transcription (Latin):
Qui uiciorũ oĩ execrator ẽ. ⁊ uenerablẽ uctatis sacrariũ. uirtutũ decus
et leticia. ⁊ catholice sanctitatis norma. pius. mitis. atq deuotus et adeo
ueretũdus ut iudicet᷑ ꝑthemnias alt̾ Est ⁊ insuꝑ poetice głia facultatis ora¬
ꝑspicax memõ tenax/ ⁊ rerũ oñ prout hoi p̃t ẽẽ noticia plena . ex quo oꝑa
eꝰ tã prosaica ꝙͣ metoita q̃ plura extant tanto splendore refulgẽt tãta sua¬
uitate redolent tanto florido oenatu spectabilia st̃ ⁊ lepore sõnãciũ uerboꝵ
melliflua. ⁊ sinarũ succo mirabili sapida. ut celestis ingemi artificio. potiꝰ
ꝙͥ huaĩ fabrestã credãt᷑ Quid multa dixerim profecto hoĩem suꝑat rĩ
longũ. mortaliũ uĩres excedit, Neq gͦ has laudes p̾dico q̃i ãtiquũ hoĩe
et loirgis añ seculis defũctũ cõmendẽ qnymo dũdeo placet biuẽtis at

Expanded text:
qui viciorum omnium execrator est, et venerabile veritatis sacrarium, virtutum decus qui viciorum omnium execrator est, et venerabile veritatis sacrarium, virtutum decus et letitia, et catholice sanctitatis norma; pius, mitis, atque devotus, et adeo verecundus, ut iudicetur parthenias alter. Est et insuper poetice gloria facultatis, ora humanum perspicax, memoria tenax, et rerum omnium, prout homini potest esse, notitia plena. Ex quo opera eius tam prosaica quam metrica, que plura extant, tanto splendore refulgent, tanta suavitate redolent, tanto florido ornatu spectabilia sunt, et lepore sonantium verborum melliflua, et sententiarum succo mirabili sapida, ut celestis ingenii artificio potius quam humano fabrefacta credantur! Quid multa dixerim? Profecto hominem superat, et in longum mortalium vires excedit. Neque ego has laudes predico, quasi antiquum hominem et longis ante seculis defunctum conmendem, quin imo, dum deo placet, viventis atque
Abbreviated transcription (Latin):
colunt. filus uiuentib tanꝙͣ quoddã benerabile sacͣ. senes pẽtes oñdũt
exteris aduẽientib. qͣi suã gloriã augẽtes. sollicite indicãt Non absq
uirtutis p̾cipue testĩo ista proueniũt ⁊ not birotuosos urbe pellendos
platonẽ uoliusse cͥdmmiꝰ. O. stolidũ capitulũ. possẽ de oracio flacco de ꝑsio
bulterano. de iuuenale aquinate multa dic̾e. ꝑ que pateret liquido mentis
platonis nõ fuisse. tales bẽbes pellendos s trahit aĩꝰ ut bisa ingerã ⁊ q̃
nulla tgiuersatõe ab isfis negari pñt appenã. Credã ne ĩ ego tate demẽ¬
cie fuisse ꝑ latonẽ. ut franciscũ petrarchã brbe pellẽ dũ censuerit qui a iu¬
uentute sua celibẽ uitã ducẽs. adeoinepte ueneris spurticias hororet ut no¬
scentib illũ. sauctissimũ sit exemplar honesti. Cuiꝰ mendatiũ setalis ẽ host

Expanded text:
colunt, filiis iuvenibus tanquam quoddam venerabile sacrum senes parentes ostendunt, colunt, filiis iuvenibus tanquam quoddam venerabile sacrum senes parentes ostendunt, exteris advenientibus, quasi suam gloriam augentes, sollicite indicant. Non absque virtutis precipue testimonio ista proveniunt, et nos virtuosos urbe pellendos Platonem iussisse credemus? O stolidum capitulum! Possem de Oratio Flacco, de Persio Vulterrano, de Iuvenale Aquinate multa dicere, per que pateret liquido mentis Platonis non fuisse tales urbe pellendos; sed trahit animus, ut visa ingeram, et, que nulla tergiversatione ab istis negari possint, apponam. Credamne igitur ego tante dementie fuisse Platonem, ut Franciscum Petrarcam urbe pellendum censuerit? Qui, a iuventute sua celibem vitam ducens, adeo inepte Veneris spurcitias horret, ut noscentibus illum sanctissimum sit exemplar honesti, cuius mendacium letalis est hostis,
Abbreviated transcription (Latin):
pellendũ dicemꝰ qui brbẽ dissolutã. ĩtilem br̃tã. moresqz renocauit. Quid
insuper de uirgilio nr̃o cuiꝰ ut reliqͣ sña tõto frontis rubore ⁊ mẽtis beretũ¬
dia int̾ coeuos ⁊ quoscũq inunꝰ decentia queq audiebat pĩgebat᷑ ut ob
hoc iuuenis adh ͨ bocaret᷑ ꝑthennias. quod latine birgo seuuiriĩtas sonat
Cuiꝰ tot sunt ad uirtitẽ suadencia moĩta ut sepe ĩa dictũ ẽ. quot st̾ eꝰ
carininũ uerba. Cuiꝰ ne cõbureret᷑ dm̃ũ opͦ. ut ip̃e bergiliꝰ moriẽdo pre
ceꝑat. Octauianꝰ cesar augustꝰ postpõitis maxĩ imꝑii curis. prolĩtori¬
os uersꝯ cõposuit qui ĩ tempus usq nr̃m legũt᷑. Cuiꝰ ad ͭ noͫꝰ apud mã¬
tuanot tãto honore celebrat᷑. ut cũ cineres ab augusto sublatos pro uo¬
tis colere ueq̃ant/ es agellũ uet̾em. ad instarbiuẽtis hoĩs ab eo denoĩatũ

Expanded text:
pellendum dicemus, qui urbem dissolutam in civilem vitam moresque revocavit? Quid pellendum dicemus, qui urbem dissolutam in civilem vitam moresque revocavit? Quid insuper de Virgilio nostro, cuius, ut reliqua sinam, tanto frontis rubore et mentis verecundia inter coevos et quoscunque minus decentia queque audiebat, ut ob hoc iuvenis adhuc vocaretur parthenias, quod Latine virgo seu virginitas sonat. Cuius tot sunt ad virtutem suadentia monita, ut sepe iam dictum est, quod sunt eius carminum verba. Cuius ne combureretur divinum opus, ut ipse Virgilius moriends, prohibitorios versus composuit, qui in tempus usque nostrum leguntur. Cuius adhuc nomen apud Mantuanos tanto honore celebratur, ut, cum cineres ab Augusto sublatos pro votis colere nequeant, eius agellum veterem, ad instar viventis hominis ab eo denominatum,
Abbreviated transcription (Latin):
.i. septem litigant cĩtates de radice homeri. Samos/. Siurne. Chios. Colophon
pilos. Argon. Achine hũc p̾t̾ea ipẽ plõ eod libro rei pu ͤ alũq ꝑsepe. cõctusionũ¬
suarũ inducit t̃testẽ / Si ĩ. uirtutũ pr̃ a legib hc̃ta ẽ. si legũ decꝰ. si tot cc̃tatũ
cuus ⁊̃ repetita. si a p̾ceptore ipõ plõne testis assuptus. stultissimũ ẽ arbitrari
platonẽ Idem prudẽtissimũ uirũ. talẽ poetã urbe pellendũ iusisse. insuꝑ hoc plo̾¬
nis iussu existimabimꝰ ẽmũ lebe pellendũ qui honesta pauꝑtate contentꝰ
a deo ob uirtutẽ suã carus suꝑiorib fuit hoĩb quid̃ nõ solũ armis ⁊ bello atq
tumulari sepulero Si credant hii ego nõ credã. qͣn potiꝰ arbitror platonem
suã cĩtatẽ optasse. taliũ fuisse repletã. Quid p̾t̾ea de salone dicemꝰ quida¬
tis atheniensib legib. esto iã senexeẽt. se se concessit poeticis, brbe ne

Expanded text:
 Septem litigant civitates de radice Omeri: Samos, Smirne, Chios, Colophon, Pilos, Argos, Athine. Hunc preterea ipse Plato in eodem libro Rei publice aliisqututum pater a legibus habitus est, si legum decus, si tot civitatum civis etiam repetitus, si a preceptore ipso Platone testis assumptus, stultissimum est arbitrari Platonem idem prudentissimum virum, talem poetam urbe pellendum iussisse! Insuper hoc Platonis iussu existimabimus Emnium urbe pellendum, qui honesta paupertate contentus adeo ob virtutem suam carus Scipionibus fuit, hominibus quidem non solum armis et bello atqtumulari sepulcro! Si credant hi, ego non credam, quin potius arbitror Platonem suam civitatem optasse talium fuisse repletam. Quid preterea de Solone dicemus, qui, datis Atheniensibus legibus, esto iam senex esset, sese concessit poeticis? Urbe ne
Abbreviated transcription (Latin):
uirgilii. Nãq canebat. uti magnũ pro ĩane coacta bnatũ nõ nullis
⁊ haustus. cũ aplicitis ad hoc Et ĩ eneida. pͥncipio telũ ⁊ t̾ras cãpos¬
aquido uirgiliũ fuisse phm̃i. ⁊ arbitret᷑ eruditissim hoĩẽm. ad oñdẽdã
eloꝙ̃ciã suã qua profecto plurimũ ualuit. aristeũ pastorẽ ĩ pens¬
traua terre. ad climenẽ matrẽ deduxisse. aut eueã ut prẽm uidẽt
ad inferos usq. absc̃odito sub fabuloso uelannẽ intellectũ. sõpsisse
Quis tã sui inscius. qui aduertens nr̃m dantẽ. satre thelogie un¬
plicitos sepe nexꝰ. mira demõstracõe soluẽtẽ. nõ senciat eũ nõ soͫ¬
phmi. s ⁊ theologũ insignẽ fuisse ⁊ si hoc existimet qua fultꝰ rõne
arbitrabit᷑ eũ bimẽbrẽ griphem. currũ in culim̃e seueri montis tra¬
hentẽ. septẽ cãdelabris. ⁊ totidẽ sociatũ nymphis. cũ reliqͣ triũp hali

Expanded text:
Virgilii: Namque canebat uti magnum per inane coacta. Una cum non nullis Virgilii: Namque canebat uti magnum per inane coacta. Una cum non nullis et haustus cum applicitis ad hoc; et in Eneida: Principio celum et terras camposliquido Virgilium fuisse phylosophum, et arbitretur eruditissimum hominem ob ostentandam eloquentiam suam, qua profecto plurimum valuit, Aristeum pastorem in penetralia terre adCyrenemmatrem deduxisse, aut Eneam, ut patrem videret, ad Inferos, absque abscondito sub fabuloso velamine intellectu scripsisse? Quis tam sui inscius, qui, advertens nostrum Dantem sacre theologie implicitos persepe nexus mira demonstratione solventem, non senphum, sed theologum insignem fuisse? Et si hoc existimet, qua fultus ratione arbitrabitur eum bimembrem gryphem, currum in culmine severi montis trahentem, septem candelabris et totidem sociatum nynphis, cum reliqua triunphali
Abbreviated transcription (Latin):
R. Scultũ credere poetas mł sensisse sub cortice fabulaꝵ.
unt ex huis nõ nulli tante temeritatis ut ullã auc̃te suffulti¬
ion uereant᷑ dic̾e stolidi  arbitrari. clar i ͦ ᷤᷤ poetas sensũ aliq̃
sius supposuisse fabellis qͥnymo illas fecisse. oũsuri ꝙͣ magna põ
elõꝙ̃cie sue uires. ⁊ potissime dũ eis agentib. crederẽt᷑ ab insiꝑidis
falsa pro ueris O. imquitas hoͫ. O. ridẽda scoliditas O. meptũ faci¬
nus. dũ alios depͥmũt. se putant ignorãtes extollere. quis pret̾
ignaros dicat. fecerũt fabulas poete batulas ⁊ manes solo balẽ¬
tes cortice. ut elõꝙ̃ciã demonstrarẽt qiͣ ccͣ uera uis eloꝙ̃cie nõ po
opĩo ẽ. circa flã nullũ eloꝙ̃ti neruũ posse cõsist̾e̾. s de hoc ał. quis
enĩ ut ad hos ueniã. tã demens tãq uecors erit qui legẽs ĩ bucolicis

Expanded text:
em. CAP. X Stultum credere poetas nil sensisse sub cortice fabularum. em. CAP. X Stultum credere poetas nil sensisse sub cortice fabularum. Sunt ex his non nulli tante temeritatis, ut, nulla autoritate suffultinon vereantur dicere, stolidissimum arbitrari clarissimos poetas sensum aliquem suis supposuisse fabellis, quin imo illas fecisse ostensuri, quam magna possent eloquentie sue vires, et potissime, dum, eis agentibus, crederentur ab insipidis falsa pro veris. O iniquitas hominum! O ridenda stoliditas! O ineptum facinus! Dum alios deprimunt, se putant ignorantes extollere. Quis preter ignaros dicat, fecerunt fabulas poete vacuas et inanes, solo valentes cortice, ut eloquentiam demonstrarent, quasi circa vera vis eloquentie non possit opinio est, circa falsa nullum eloquentie nervum posse consistere. Sed de hoc alias. Quis enim, ut ad hos veniam, tam demens tamque vecors erit, qui, legens in Buccolicis
Abbreviated transcription (Latin):
desꝑarent om̃es pedagogi ingeniũ eꝰ solerti astucia uiãtis fa¬
bellis esoꝑi in tã grãde studendi sciendiq desideriũ tractus. ẽuit becui
nõ tñ domesticas has nobis liberales artes didiscerit uͫ. ad ipã usq
sacre phĩe penetralia. mira ꝑspicacitate transiret talẽq de se fecisse
regem. ut a salomone citra. regũ nullũ docciorẽ morles agͦuerĩt
Quid multa tãti quid̃ st̃ fabule. ut earũ quid̃ contextu oblectent̃
indocti. ⁊ circa abscondita doctorũ ex̾ceãt᷑ ingenia. ⁊ sic una ⁊ eadẽ
leccione proficiũt ⁊ delectant ¶Non gͦ tã erecta ceruice. tã fastidiosa
sña nauseãtes hii liuorẽ ⁊ igno  suã euomiãt ĩ poetas. suas si sa¬
tis san sunt. pͦ curent illecebras. ꝙͣ alienos splendores maledictoꝵ
nebulis offuscare conẽt᷑ ¶bideant bideãt censores hii quib ⁊ ꝙͣ ꝑn¬

Expanded text:
desperarent omnes, pedagogi ingenium eius, solerti astutia rimantis fadesperarent omnes, pedagogi ingenium eius, solerti astutia rimantis fabellis Esopi in tam grande studendi sciendique desiderium tractus est, ut brevi non tantum domesticas has nobis liberales artes didicerit, verum ad ipsa usque sacre phylosophie penetralia mira perspicacitate transiret; talemque de se fecisse regem, ut a Salomone citra regumneminemdoctiorem mortales agnoverint. Quid multa? tanti quidem sunt fabule, ut earum primo contextu oblectentur indocti, et circa abscondita doctorum exerceantur ingenia, et sic una et eadem lectione proficiunt et delectant. Non ergo tam erecta cervice, tam fastidiosa sententia nauseantes hi livorem et ignorantiam suam evomant in poetas; suas, si satis sani sunt, primo curent illecebras, quam alienos splendores maledictorum nebulis offuscare conentur. Videant, videant censores hi, quibus et quam pern
Abbreviated transcription (Latin):
cionib recreent aĩõs fatigatos. fabulis. laborãtibz sus pondere
adu̾santis. fortune. nõ nũꝙͣ solamẽ impẽsũ ẽ. quod apud luciũ
appuleiũ cermt᷑ quẽ penes. carithes carithes generosa uirgo.
infortumo suo apud predones captiua. caꝑtĩtatẽ suã deplorãs.
ab auicula. fabule psitis lepiditate. paululũ refocillata ẽ. ¶ fabu¬
lis labenciũ ĩ desidiam mentiũ. in meliorẽ fougẽ. lapsa reuõtos
lã nouimꝰ ⁊ ut de mĩerib ⁊ demetipõ sinam. audiui iã dudũ Illustr̃e
uirũ iacobũ de sc̃o seuerino. tricarici ⁊ clarimõtis comitẽ Dicẽtẽ. se a
pr̃e huisse suo. robertũ. karoli regis fi ͫ pꝰ ea inclitũ Ihrl̃m et sicilie regẽ
tã torpentis ingenii puerũ fuisse ⁊ nõ absq maoĩa demõstrãtis diffi¬
cultate. pͥma br̃ãrũ elemẽta ꝑciꝑet ⁊ cũ fere de eo hac in ꝑte amici

Expanded text:
tionibus recreent animos fatigatos. Fabulis laborantibus sub pondere tionibus recreent animos fatigatos. Fabulis laborantibus sub pondere adversantis fortune non nunquam solamen impensum est, quod apud Lucium Apuleium cernitur. Quem penes Carithes, generosa virgo infortunio suo apud predones captiva, captivitatem suam deplorans, ab anicula fabule Psycis lepiditate paululum refocillata est. Fabulis labantium in desidiam mentium in meliorem frugem impetus revocatos iam vidimus. Et, ut de minoribus et me ipso sinam, audivi iam dudum illustrem virum Iacobum de Sancto Severino, Tricarici et Clarimontis comitem, dicentem se a patre habuisse suo, Robertum, Karoli regis filium, postea inclitum Ierusalem et Sycilie regem, tam torpentis ingenii puerum fuisse, ut non absque maxima demonstrantis difficultate prima licterarum elementa perciperet, et, cum fere de eo hac in parte amici
Abbreviated transcription (Latin):
qui ambo sub eadẽ dectate fabulas edidere nõ credã si sapiũt/ ego
ãt si liberet ĩ ẜmonẽ longũ exced̾e. oꝑtime nom diu̾sitatẽ nõ obẽẽ
si stili qualitates cõueniãt demõstrarẽ. s ipĩ uideãt fabulis q̃ppe
quas isti ob bocabulũ ita despiciũt nõ nuĩꝙͣ legimiꝰ ĩcitatos ĩ sano
furore aiõs fuisse sedatos ⁊ ĩ mãsuetuͣ ͤ redactos pͥstinã. ut puta dũ
a mẽnio agripa gͣuissimo uurr. Romana plebs a prĩb dissidẽs e sa¬
cro mõte ĩ prĩam ꝑ fabulã reuocata ẽ. fabulis. fessis illustũ biroꝵ
circa maxĩa aĩs. bires ꝑsepe restitute st̃ quod nõ tñ exͦ ueteri. sed
assidius demõ sirat᷑/ Cermmnꝰ eĩ pͥncipes ⁊ maxĩs occupatos reb
qͣiͣ rerũ nã docẽte. pꝰ regnorũ suoꝵ sublimes dispões in melius
ut fessas ĩ neruũ reuocent uires. cõuocare qui iocosis confablã¬

Expanded text:
qui ambo sub eadem divinitate fabulas edidere. Non credam, si sapiunt. Ego qui ambo sub eadem divinitate fabulas edidere. Non credam, si sapiunt. Ego autem, si liberet in sermonem longum excedere optime nominum diversitatem non obesse, si stili qualitates conveniant, demonstrarem; sed ipsi videant. Fabulis quippe, quas isti ob vocabulum ita despiciunt, non nunquam legimus incitatos insano fervore animos fuisse sedatos et in mansuetudinem redactos pristinam; ut puta, dum a Memnio Agrippa, gravissimo viro, romana plebs a patribus dissidens a Sacro monte in patriam per fabulam revocata est. Fabulis fessis illustrium virorum circa maxima animis vires persepe restitute sunt, quod non tantum exemplo veteri, sed assiduis demonstratur. Cernimus enim principes, et maximis occupatos rebus, quasi rerum natura docente, post regnorum suorum sublimes dispositiones in melius, ut fessas in nervum revocent vires, convocare, qui iocosis confabula
Abbreviated transcription (Latin):
uolumẽ ueniet reproband quod absit cũ eod passũ. ĩ eod scripta
cũ edicoĩb poetarũ bideant᷑ incedere. ⁊ hoc ꝙͫ. ad cõponendi modũ
nãubi absit hystoͣ. nenter de possibilitate suꝑficiali curat ⁊ qd poeta
fabulã aut fictõe mĩcupat figurã nr̃i thõlogi uotau̾e. quod nĩquid
ita sit bideãt iudices equiores. equo ponderãtes libramĩe. saꝑ ficiẽ
ficcenũ. ⁊ si ĩ ritu contegendibideãt discrepãtes dãpnacõi consẽtĩa¬
¶ Si terciã quod neq̃ũt dixerĩt ẽẽ dãpnãdã. il aᵈ erit ꝙͣ eã sermo¬
Qꝵ ãt .4 dãpuẽt. cũ a nullo satis cõgruo bideat᷑ pͥnͦ. moueri.
neqzalicuiꝰ artis uallari suffragio. aut ĩ finẽ ordine deduci debito
nõ magnifacio nõ eĩ ĩ aliquo cũ fabulis poetarũ cõueniũt. Esto
credam redargutores hos arbitrari. poeticas ab illis in uullo diffeore¬
¶ Nũt queso nuĩquid scm̃ spm fabulonẽ. nũquid xͫͫ deũ dcũbi suit

Expanded text:
quod absit, cum eodem passu in eodem scripta cum editionibus poetarum videantur incedere; et hoc quantum ad componendi modum. Nam, ubi absit hystoria, neuter de possibilitate superficiali curat, et quod poeta fabulam aut fictionem nuncupat, figuram nostri theologi vocavere. Quod nunquid ita sit, videant iudices equiores, equo ponderantes libramine superficiem epantes, damnationi consentiam. Si terciam, quod nequeunt, dixerunt esse damnandam, nil aliud erit quam eam sermoquarta damnetur, cum a nullo satis congruo videatur principio moveri, neque alicuius artis vallari suffragio, aut in finem ordine deduci debitum, non magni facio, non enim in aliquo cum fabulis poetarum conveniunt, esto credam redargutores hos arbitrari poeticas ab illis in nullo differre. Nunc queso, nunquid Sanctum Spiritum fabulonem, nunquid Christum deum dicturi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tunũ. cõposuit fabulã ĩmultis silem̃ dydonis hysto ͤ quod ut paulo
ante dictũ ẽ beteri instituto poetis concedi᷑. po tñ quis dignꝰ rũsiõe
Et forsan tu pͥnceps ip̃e. ad quid hoc nccͣm erat uirgilio Cui ut di¬
in eueida sũpserat poetitũ seq̃ret᷑ morẽ. ⁊ poti ͤ homeri cꝯ fuit
deo poemate imitator. nã poete nõ ut hystoriog phi fatiunt
qui a quod c̾to pͥnͦ opus exordiũt᷑ suũ. ⁊ cõtinua atq ordinata reꝵ
gestarũ desc̃ pcõe ĩ fmẽ usq deducũt. quod cermuꝰ fecisse lta¬
nũ. quã os cãm multi eũ metricũ hystorioĩsphũ ꝙͣ poetã existiant
uerũ artificio quod longe maiori. aut tc̃ mediũ hystorie. aut a m
fere ccͣ finẽ inchoauit qd intẽdũt ⁊ sͥ adĩuenũt cãm recitandi
quod ex p̾cedentib omisisse bidebãt᷑ ut ĩ odissea homerꝰ ꝯuiqrt¬

Expanded text:
tunum, composuit fabulam in multis similem Dydonis hystorie; quod, ut paulo tunum, composuit fabulam in multis similem Dydonis hystorie; quod, ut paulo ante dictum est, veteri instituto poetis conceditur. Posset tamen quis dignus responsione et forsan tu ipse, princeps, perquirere: ad quid hoc necessarium erat Virgilio? Cui ut diin Eneida sumpserat, poeticum sequeretur morem, et potissime Homeri, cuius fuit in eo poemate imitator. Nam poete non, ut hystoriographi, faciunt, qui a quodam certo principio opus exordiuntur suum, et continua atque ordinata rerum gestarum descriptione in finem usque deducunt quod cernimus fecisse Lucanum, quam ob caussam multi eum potius metricum hystoriographum quam poetam existimant, verum artificio quodam longe maiori aut circa medium hystorie, aut aliquando fere circa finem inchoant, quod intendunt, et sibi adinveniunt causam recitandi, quod ex precedentibus omisisse videbantur; ut in Odissea Homeru
Abbreviated transcription (Latin):
rũt Et si ueli̾t eos oĩo quõcũqz mẽdaces/ ego illis socios addã phõs
aristoͤ platonẽ. socratẽ aliosq quos ipĩ sũme colũt eod̃ sontes cͥmine
Extollent reor hn censores optini iterũ uoces ĩce ͬ ĩ psalt̾i̾o psallẽtes
⁊ cithara. qm̃ nõ satis plene ꝑticula unica huiꝰ obiectõis reiecta uideã
. insipidi. si militi uno pariua confracta sit nõdũ loco mota ẽ acies
integra. nõ gͦ exultẽt s meminerĩt. qm̃ sepissime cõfusi nolẽtes
cesserĩt. quod ãt uirgilio obitiuũt flm̃ ẽ noluit quippe bir prudens
recitare dydomis hysto. sciebat eĩ ut taliũ doctissimꝰ. dydonẽ ho¬
nestate p̾cipuã fuisse mulierẽ eãq manu ꝓpria mori maliusse ꝙͣ
infixũ pio pectori castimonie ꝓpõttũ ẜis inficere nupcũs e ut
artificio ⁊ uelamẽto poetico consequeret᷑ quod erat suo oꝑi oppe¬

Expanded text:
urrunt. Et si velint eos omnino quomodocunque mendaces, ego illis socios addam phylosophos urrunt. Et si velint eos omnino quomodocunque mendaces, ego illis socios addam phylosophos Aristotelem, Platonem, Socratem, aliosque, quos ipsi summe colunt, eodem sontes crimine. Extollent, reor, hi censores optimi iterum voces in celum, in psalterio psallantes et cithara, quoniam non satis plene particula unica huius obiectionis reiecta videatur. O insipidi, si militi uno parma confracta sit, non dum loco mota est acies integra; non ergo exultent, sed meminerint, quoniam sepissime contusi nolentes cesserint! Quod autem Virgilio obiciunt, falsum est. Noluit quippe vir prudens recitare Dydonis hystoriam; sciebat enim, ut talium doctissimus, Dydonem honestate precipuam fuisse mulierem, eamque manu propria mori maluisse, quam infixum pio pectori castimonie propositum secundis inficere nuptiis. Sed, ut artificio et velamento poetico consequeretur, quod erat suo operi opor
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ caute rie ꝓaey ͥ se miproniũ Sebitorẽ suũ detinut ⁊ a muleta titturi
poterant nõdũ eĩ lux illa u̾itatis et̾ne ĩt̾ris effulẜat q̃ illumĩat omẽz
soiem uemẽtẽ ĩ hũt mũdũ. nõdũ ad agnitenã ĩuitãtes ꝑagrauerãt
orbem quostũq uotãtes Isyae litis solis hoc donũ erat desuꝑ datũ ut deũ
uerũ ⁊ iuste cognosc̾ent ⁊ uite colerẽt hni uedũ quẽꝙ ad cõrcand secũ cõ¬
uiuiũ tõ celebre inuitabãt s nec accedentes si qui fuissent exteri ad
arbitrãtes hac acceptubil̃ig no᷑. excusati nõ sunt dicendi mendaces
Dicent scio quatũq ignoͣ mendatiũ int̾dictũ sit. mendax est dicens
quod negari nõ p̃t/ esto nõ ead̃ nota labefactandi sĩt qui ignõ excusa¬
bili pcauere ꝙͣ qui crassa ⁊ suppnnia ut diciũ ẽ cũ illos nõ solũ equetas sed
s legũ austeritas habeat excusatos. ⁊ sisit ẽ. notã mendatii non ĩt¬

Expanded text:
in carcere; Gaius Sempronium debitorem suum detinuit, et a multa tutari effulserat, que illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum, nondum ad agni cenam invitantes peragraverant orbem, quoscumque vocantes! Israelitis solis hoc donum erat desuper datum, ut deum verum et iuste cognoscerent et rite colerent. Hi, nedum quenquam ad communicandum secum convivium tam celebre invitabant, sed nec accedentes, si qui fuissent exteri, adera scribere arbitrantes, hac acceptabili ignorantia excusati, non sunt dicendi mendaces. Dicent, scio, quacunque ignorantia mendacium dictum sit, mendax est dicens, quod negari non potest, esto non eadem nota labefactandi sinit, qui ignorantia excusabili peccavere, quam qui crassa et supina, ut dictum est, cum illos non solum equitas, sed etiam legum austeritas habeat excusatos; et, si sic est, notam mendacii non inc
Abbreviated transcription (Latin):
hic ego uerũ. fluctib ĩ medñs ⁊ tẽpestatib brbis uerbalire motura so¬
nũ cõmitt̾e diguer¶ Ex quib ne plura suꝑ imponã satis apparet
cur petant ⁊ ĩcolãt siluestria lota poete. quod ⁊̃ paulũ hemta. ⁊ antho¬
mũ. matariũ. arsomũ. aliosq ple̾s ben̾abiles atq scissiõs hoĩes nõ ob
brbaĩtatis Desc̃m.  ut liberiori aĩo dõ ẜiurẽt fecisse legiꝰ esto nõ adco de¬
testabile sit ut hn arbctrari uidẽt᷑. hĩtare siluas cũ ĩ eis iulfictũ mł
fucatũ. mł mẽti noxiũ bideat᷑ siplicia ꝯd oĩa tnato epet ab oelã

Expanded text:
Hic ego rerum Fluctibus in mediis et tempestatibus urbis verba lyre motura soHic ego rerum Fluctibus in mediis et tempestatibus urbis verba lyre motura sonum conmictere digner? Ex quibus, ne plura super imponam, satis apparet, cur petant et incolant silvestria loca poete. Quod etiam Paulum heremitam, Antonium, Maccarium, Arsenium aliosque plures venerabiles atque sanctissimos homines non ob urbanitatis defectum, sed ut liberiori animo deo servirent fecisse legimus. Esto non adeo detestabile sit, ut hi arbitrari videntur, habitare silvas, cum in eis nil fictum, nil fucatum, nil menti noxium videatur; simpl
Abbreviated transcription (Latin):
nes icolũt ⁊ coluere poete. quia nõ ĩforo cupidmnario. nõ p̾torio. non ĩ
theatris. nõ ĩ capitolus aut plateis pus licis ne locis bsantib se turbelis
cucis Inmmxtis. uel mulierculis circũdatis. sublumũ rerũ meditacio p̾¬
insuꝑ. uix credã ista dpoissent. si sana mente legissent q̃ scribit oraciꝰ
Nloro qui pꝯꝙͣ elegtãter more suo. imuauit q̃d̃ orbiũ impedimẽta. dicit
indregans me rome ne poemata ceuses dcribere posse inter tot¬
curas. totq labores. boleus ob hoc ut intelligat᷑ mĩme posse nec hus cõ¬
tentus suꝑadditis alus incõuemẽtib quib tĩtates agitãt᷑ cõtil qiͣcõ¬
motꝰ ait .I.nũt ⁊ u̾sus tecũ meditare canores. qͣi dicãt nõ poteris et
demũ subuectit exquirẽs. Tu me inter strepitꝰ uoct̃uos atq diurnos.
uis canere ⁊ cõtacta sequi uestigia uatũ. Nec mlm̃ pꝯ suꝑaddit ĩdig̃ns

Expanded text:
nes incolunt et coluere poete, quia non in foro cupidinario, non in pretoriis, non in nes incolunt et coluere poete, quia non in foro cupidinario, non in pretoriis, non in theatris, non in capitoliis aut plateis, publicisve locis versantibus, seu turbelis civicis inmixtis, vel mulierculis circumdatis sublimium rerum meditatio prinsuper? Vix credam ista dixissent, si sana mente legissent, que scribit Oratius Floro. Qui, postquam eleganter more suo enumeravit quedam urbium impedimenta, dicit interrogans: Rome ne poemata censes Scribere posse inter curas atque labores? Volens ob hoc, ut intelligatur, minime posse. Nec his contentus, superadditis aliis inconvenientiis, quibus civitates agitantur continue, quasi commotus ait: I nunc, et versus tecum meditare canoros! Quasi dicat, non poteris; et demum subnectit exquirens: Tume inter strepitus nocturnos atque diurnos Vis canere, et contacta sequi vestigia vatum? Nec multum post superaddit indignans:
Abbreviated transcription (Latin):
satis testent᷑ poemata. quib si fidẽ p̾stare negligãt uoluãt beterũ
⁊ nobiliũ amicicus atq quictu usos dũ libuit q̃ sordidis aͬ meptis ho¬
mĩb nõ pͥstãt᷑ nec ĩtestĩoͫ uitatis huiꝰ desũt ocrencia q̃d̾ possẽ nẽpe
sibellẽ ostendere euripedẽ poetã archelai macedonũ regis contubernalẽ
Enmũ brũ dusmũ scipionũ domesticũ. uirgiliũ octauiam cesaris amitis¬
simũ. ⁊ si sordent uetera nõ desunt pñcia. dartes noster frederito ar¬
ragonẽsi sicilidũ regi et cam de lascala magnifia beronẽsiũ dñi grã¬
difuit amicitia iũctus Scimꝰ insuꝑr fore ⁊ orti toto notissimũ ẽ. fra¬
et sicilie regis ac sũmorũ pontificũ pluriũ dilectissimũ at familarissimũ
fusset ⁊ uiuorũ ẽẽ dũ uelit ast si nescũet susurrones hii. ob id solitudi¬

Expanded text:
satis testentur poemata. Quibus si fidem prestare negligant, volvant veterumsatis testentur poemata. Quibus si fidem prestare negligant, volvant veterumet nobilium amicitiis atque convictu usos, dum libuit, que sordidis aut ineptis hominibus non prestantur. Nec in testimonium veritatis huius desunt occurrentia quedam. Possem nempe, si vellem, ostendere Euripidem poetam Archelai, Macedonum regis, contubernalem, Emnium brundusinum Scipionum domesticum, Virgilium Octaviani Cesaris, amicissimum. Et, si sordent vetera, non desunt presentia. Dantes noster Frederico Aragonensi, Sycilidum regi et Cani della Scala, magnifico Veronensium domino, grandi fuit amicitia iunctus. Scimus insuper, et fere orbi toto notissimum est, Fraet Sycilie regis, ac summorum pontificum plurium dilectissimum atque familiarissimum fuisse et vivorum esse, dum velit. Ast si nesciunt sussurrones hi, ob id solitudi