comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
magnum malum: humilitas magnum bonũ.
Si ergo heum duerum unumẽ malum & at̃iam bonũ.
iungitur malum ad maius tuum bonum.: et
fit totum malum. Iungitur bonum ad matris
tuȩ minus bonum: et fit magnum bonum. Mi¬
norem locum habebit mater i regno celorum.
quoniam maritata ẽ: quam filia quoniam.
urgo ẽ. M aiorem enim locum filia uirgo. mi¬
norem locum mat̾ maritata: ambȩ tamen ibi:
quomodo fulgida stella. obscura stella: ambe
tamen ncelo. Si uero mater tua fuerit humiliꝰ.
tu superba: illa habebit qualemcumq locum:
tu autem nullum locum. Et quis inuenit alt̾ũ
locum qui ibi non habuerit locum. nisicum illo
qui inde cecidit. stantem  eiecit: Inde cecidit
diabolus: stantem deiecit hominem. deiecit
stantem: sed xp̃c̃ descendensererit iacentem.
Unde tamen erexit dominus tuus: attende. hu¬
militate erexit. Factus obediens usq ad mertem:
humilitauit humiliauit semetipsum Princeps
tius humilis: & tu suꝑbus: Caput humile. et

Expanded text:
magnum malum, humilitas magnum bonum. magnum malum, humilitas magnum bonum. Si ergo horum duorum unum est malum, et alterum bonum: jungitur malum ad majus tuum bonum, et fit totum malum: jungitur bonum ad matris tuae minus bonum, et fit magnum bonum. Minorem locum habebit mater in regno coelorum, quoniam maritata est, quam filia, quoniam virgo est. Majorem enim locum filia virgo, minorem locum mater maritata, ambae tamen ibi: quomodo fulgida stella, obscura stella, ambae tamen in coelo. Si vero mater tua fuerit humilis, tu superba: illa habebit qualemcumque locum, tu autem nullum locum. Et quis invenit alterum locum qui ibi non habuerit locum, nisi cum illo qui inde cecidit, stantemque dejecit? Inde cecidit diabolus, unde stantem dejecit hominem. Dejecit stantem: sed Christus descendens erexit jacentem. Unde te tamen erexit Dominus tuus, attende. Humilitate erexit, factus obediens usque ad mortem, humiliavit semetipsum . Princeps tuus humilis, et tu superbus? Caput humile, et
Abbreviated transcription (Latin):
Quis hoc dubitat: Sed attendo alia duo. suꝑ¬
biam. & humilitatem. In istis duobus int̾rogo
uos: et de his respondete michi. Quid ẽ. melius
suꝑbia. anhumilitas: Respondes. humilitas.
Iuinge illam uirginali scĩtati :Suꝑbia uero
non solum non sit in uirgineͥtate tua: sed non
remaneat nec in matre tua. Si enim tu tenu¬
rum comparabo uos. Iiam dudum singula cũ
intenderem: meliorem te inueneram. Modo bi¬
na cum intendo: non dubito preferre humi¬
lem uirginem mulierem uirgini superbe.
Et quomodo preferre: Uidete quomodo pre¬
ferrem illam: quomꝰ et comparabam. Bona pu¬
ditia coniugalis ẽ. melior ẽ. integritas uirginał
Duo bona comparabam. Non malum & bonũ:
sed bonum et melius distinguebam. Porro aũ
duo illa cum posuero suꝑbiam et humilitatẽ:
mnquid possumus dicere bonum ẽ. fuꝑbia. sed
melior est humilitas: Sed quid dicimus suꝑ¬
bia malum ẽ. bumilitas bonum: Et suꝑbia

Expanded text:
quis dubitat? Sed addendo alia duo, supquis dubitat? Sed addendo alia duo, superbiam et humilitatem; in istis duobus interrogo vos, et de his respondete mihi: Quid est melius, superbia, an humilitas? Respondes, Humilitas. Junge illam virginali sanctitati. Superbia vero non solum non sit in virginitate tua, sed non remaneat nec in matre tua. Si enim tu tenurum comparabo vos. Jam dudum singula cum intenderem, meliorem te inveneram: modo bina cum intendo, non dubito praeferre humilem mulierem virgini superbae. Et quomodo praeferre? Videte quomodo praefero illam, quam modo comparabam. Bona pudicitia conjugalis est, melior integritas virginalis. Duo bona comparabam, non malum et bonum; sed bonum et melius distinguebam. Porro autem duo illa cum posuero, superbiam et humilitatem, numquid possumus dicere, Bonum est superbia, sed melior est humilitas? Sed quid dicimus? Superbia malum est, humilitas bonum: et superbia
Abbreviated transcription (Latin):
Et melior ẽ. filia matre sua maritata.
ipsa non quesiuit iurum. Si suꝑbior:
o modo melior. Si melior: sine dubita
humilior. Si uis te meliorem inuenire:
interroga amiam tuam. Si uides ibi infla¬
tionem: ubi inflatio manitas ẽ. Diabolus
ubi inane inuenerit: nidum facere molitur.
Demq fr̃s mei audeo dicere. S uꝑbis conti¬
nentibus expedit cadere: ut in eo ipso in quo
se extollunt humilientur. Q uid enim prodẽ.
cui mest continentia. sed dominatur suꝑbia:
Contempsit unde natus ẽ homo: et appectit
unde cecidit diabolus. Nuptias contempsisti:
bene fecisti. Aliquid melus elegisti: sed noli
superbire. De nuptiis natus ẽ. homo: de suꝑ¬
bia angłi cecid̾unt de celo. Si singula urã bona
consid̾em: melior es pacre tuo: qui nuptias com¬
tempsisti: & tu melior matre cua. que nuptias
contempsisti: Et enim melior uirginalis scĩtas:
quam pudicia coniugalis. Ista duo simul si¬
mul si comparentur: melius illud. quam illud.

Expanded text:
et melior est filia matre sua maritata, quia et melior est filia matre sua maritata, quia ipsa non quaesivit virum. Si superbior, nullo modo melior: si melior, sine dubitatione humilior. Si vis te invenire meliorem, interroga animam tuam, si vides ibi inflationem. Ubi inflatio est, inanitas est. Diabolus ubi inane invenerit, nidum facere molitur.fratres mei, audeo dicere, superbis continentibus expedit cadere, ut in eo ipso in quo se extollunt humilientur. Quid enim prodest cui inest continentia, si dominatur superbia? Contempsit unde natus est homo, et appetit unde cecidit diabolus. Nuptias contempsisti, bene fecisti; aliquid melius elegisti: sed noli superbire. De nuptiis homo natus est, de superbia angeli ceciderunt. Si singula vestra bona considerem, melior es patre tuo, qui nuptias contempsisti; et tu melior matre tua, quae nuptias contempsisti. Etenim melior est virginalis sanctitas, quam pudicitia conjugalis. Ista duo simul si comparentur, melius est illud quam illud:
Abbreviated transcription (Latin):
atd ab illo petieis: pecite securi pecite.
Inbite quantum potestis eationibuꝰ.
iatis. Ila enim propicio dõ concedun
a eius non ira sed miscd̾ia lagiuntur.
uautem petitis temporalia: cum mo
te. cum timore petite. Illi committi
si pasunt det. Si scit obeẽ: nondet.
lu̾tem obsit. quid prosit: medicus no
siꝑbi. Non sibi promittant regnum dĩ
Excellentior ẽ. locus quo ducit conti¬
: seo qui se exaltat humiliabitur. Qͥd
As celfierem locum appetitu cessitudmiꝰ.
potes app̃hend̾e retentione humilitatis :¬
llis Si excollis te: deus deicit te. Si tu
te: deus eleuat te. Sententia domini ẽ.
n solum quibuscumq hominibus.
am parentib ingrati sint. et aduersꝰ
tes extollantur. Quare: Quia illi ge¬
unt: isti nuptias contemserunt. Iñ
ti eent qui nuptias comtempsissent:
lli genussent: S melior ẽ. filius pa
io conugato: quia ipse nonduxit uxo

Expanded text:
t, ab illo petitis; securi petite, et incumbite, quantum potestis, orationibus, ut sumatis. Illa enim propitio Deo conceduntur: illa ejus non ira, sed misericordia largiuntur. Quando autem petitis temporalia, cum modo petite, cum timore petite: illi committite, ut si prosunt, det; si scit obesse, non det. Quid autem obsit, quid prosit, medicus novsuperbi. Non sibi promittant superbi regnum Dei. Excellentior locus est, quo ducit continentia: sed qui se exaltat, humiliabitur . Quid quaeris celsiorem locum appetitu celsitudinis, quem potes apprehendere retentione humilitatis? Si extollis te, Deus dejicit te: si tu dejicis te, Deus elevat te. Sententia Domini est:non solum quibuscumque hominibus, sed etiam parentibus ingrati sint, et adversus parentes extollantur. Quare? Quia illi genuerunt, isti nuptias contempserunt. Unde ingrati essent qui nuptias contempsissent, nisi illi genuissent? Sed melior est filius patre suo conjugato, quia ipse non duxit uxorem:
Abbreviated transcription (Latin):
RiGynt nos
diuinȩ lectione ne desꝑa¬
tione frangamur: et rursꝰ
terrent. ne suꝑbia uẽtilem̃
Tenere autem iuam me¬
diam ueram. rectam. tanꝗͣ
inter smistramn desꝑationis. et dextam pre¬
sumptionis. difficillimum cẽt nobie: nisi¬
ueritas. Ubi uis ꝑmanere: ego suic

Expanded text:
rigunt nos divinae lectiones, ne desperatione frangamur: et rursus terrent, ne superbia ventilemur. Tenere autem viam mediam, veram, rectam, tanquam inter sinistram desperationis et dexteram praesumptionis, difficillimum esset nobis, nisiveritas. Ubi vis permanere? Ego sum v
Abbreviated transcription (Latin):
excelsus et deus. Si ambules in hi
nies ad excelsum. Si infirmus hus
ueniret ad te cantus medicus. Sic
sic egrotares. ut tu posses ire ad medit
poterat tolerabilis uideri ipsa ifirme
Sed quia tu ire non potiusti ad eum:
nit ad te. Uenit docens humilitatin
Uideamus. Quia suꝑbia nos redire nr
bat ad uitam: et ipsa fecerat nos a uras
decidit anima in infirmitate. Discat uui
infirma: illum. quem. contempsit maͥ
Audiat ut surgat: quem spreuit it e
audiat tandem exꝑinento edocta: qua¬
cepto docta noluit obtinere. Docuit enti¬
Heu quid malum sit a domino forned¬

Expanded text:
excelsus et Deus. Si ambules in humili, pervenies ad excelsum. Si infirmus humiut veniret ad te tantus medicus. Si enim vel sic aegrotares, ut tu posses ire ad medicum, poterat tolerabilis videri ipsa infirmitas. Sed quia tu ire non potuisti ad eum, ille venit ad te. Venit docens humilitatem, qua redeamus: quia superbia nos redire non sinebat ad vitam; et ipsa fecerat nos a vita alutaria, decidit anima in infirmitatem: discat audire infirma quem contempsit fortis. Audiat ut surgat, quem sprevit ut caderet. Audiat tandem experimento edocta, quod praecepto noluit obtinere. Docuit enmali sit a Domino forn
Abbreviated transcription (Latin):
nundi adult̾at animam. Amor
toris mundi: castificat animam.
de corruptione erubuerit: ad am
illos castos rsdere nonconcupie̾it.
m. Qui aut increpat non facit
um: sed offendit peccatum. Quod
t anima uidere. ponitur ei ante
.Et quod post dorsum habere cu
Recesfit ab illo: et non remansit
dõ et a se pellitur. et a se excluditur:
tĩora prolabitur. Amat mun
amat temporalia: amat terrena.
dinus eẽt. iam deficeret amando qd̾
mus est. Minus õ. enim ipsa quam deͣ:
age minus. Tantoq minus. quan¬
auminus est res facta. quam factor.
ut si fieri pocest. nos ipsos obliuiscam̃
Quis ergo ẽ. iste cransitus: oblita ẽ anina.
se ipsam: sed amando mundum. Nunc ob¬
liuiscatur se: sed amando artificem mundi.
Pulsa est ergo a se: quod amando perdi¬
dit se Et quia nec facta sua nouit uidere
iustificat miquitates suas. Effertur et
suꝑbit in peculentia: mluxuria. in hono¬
ribus. inpotestatib in diuitiis. inpotentia

Expanded text:
undi adulterat animam, amor fabricatoris mundi castificat animam: sed nisi de corruptione erubuerit, ad amplexus illos castos redire non concupiscit. reditum. Qui autem increpat, non facit peccatum, sed ostendit peccatum. Quod nolebat anima videre, ponitur ei ante oculos; et quod post dorsum habere cupiebat, Recessit ab illo, et non remansit in se: et a se repellitur, et a se excluditur, et in exteriora prolabitur. Amat mundum, amat temporalia, amat terrena: minus esset, jam deficeret amando quod minus est. Minus est enim ipsa quam Deus; nge minus, tantoque minus, quanto minus est res facta quam factor. ut, si fieri potest, nos ipsos obliviscamur. Quis ergo est iste transitus? Oblita est anima se ipsam, sed amando mundum: obliviscatur se, sed amando artificem mundi. Pulsa ergo et a se, quodam modo perdidit se, nec facta sua novit videre, justificat iniquitates suas: effertur et superbit in petulantia, in luxuria, in honoribus, in potestatibus, in divitiis, in potentia
Abbreviated transcription (Latin):
ut quod ad salutem apponit medicũ t
luerit egrotus auferatur. M edicus at
non mordet sed sanat: tu dicis tolic
det. medicus dicit. nontollo quia sac
ad medicum quare uenisti: Sarari en
diri a dõ ad uolumtatem: non ẽ magd
Ne putetis magnum ẽẽ hoc. quin
orat: quere in quo exandiatur. Ha
tem: habere pro magno exaudiri ad
tatem. Ad uoluntatem ȩtiam dems
exauditi sunt: et ad porcos quos q̃¬

Expanded text:
ut quod ad salutem apponit medicus, cum voluerit aegrotus auferatur. Medicus dicit: Non; mordet, sed sanat. Tu dicis: Tolle quod mordet. Medicus dicit: Non tollo, quia sanat. Tu ad medicum quare venisti? Sanari, an exaudiri a Deo ad voluntatem; non est magnum. Ne putetis magnum esse hoc, quandorat, quaere in quo exaudiatur. Nam non tem: habete pro magno, exaudiri ad utilitatem. Ad voluntatem etiam daemones exauditi sunt, et ad porcos quos
Abbreviated transcription (Latin):
oc amuout oominꝰ
cum euangłium legeretur:
quoniam qui credit meum.
credit inillum qͥ cum misit.
M isum eẽ ad nos saluatarem muni :
uerissima cenet. Quoniam xp̃mipea¬

Expanded text:
oc admonuit Dominus, cum Evangelium legeretur, quoniam qui credit in eum, credit in illum qui eum misit . Missum esse ad nos Salvatorem mundi, fides verissima tenet: quoniam Chri
Abbreviated transcription (Latin):
naturȩ restituit. ut mutaret nate
uite hordinem uerteret: ut unus le¬
mel nasci. et bis mori disceret. ut antꝰ¬
nem mortis noua resurrectionis ligi
baret. Inuad it igitur latarum ptes
inunica lãgoris: et fornace febribuss
anbelo corpus erurtens miseransi br¬
nis robur cotidie edax incendiun abs¬
bat. Iacebat uisceribus anhelis getu
crebrisq singultib corpus exe excibe
migraturam de domo corporis ancus
promittebat. Non amici non conll
non fomenta. non artis magisteri
dio᷑ prouisa surcurrunt. Omiã enro
pto salute data fuerant: in contras

Expanded text:
naturae restituit, ut mutaret naturam, et vitae ordinem verteret, ut unus homo semel nasci, et bis mori disceret, ut conditionem mortis nova resurrectionis lege turbaret. 3. Invadit igitur Lazarum pernicies inimica languoris, et fornace febrium anhelum corpus exurens, miserandi hominis robur quotidie edax incendium absumebat. Jacebat visceribus anhelis exaestuans, crebrisque singultibus corpus excussum, migraturam de domo corporis animam promittebat. Non amici, non consilia, non fomenta, non artis magisterio remedia provisa succurrunt: omnia enim quae pro salute data fuerant, in contrarium
Abbreviated transcription (Latin):
cumq ap̃c steterat patebant inferi: sũbito
una uer intercepit cetos: latare ueni foras
Nondilatio ulla retmnet resurgentem: non
tardant reditus animȩ: non impediunt
iuincula sepulture. Inuolutus lin̾eis nodĩq
linteis mretitus: ad uocem xpĩ cicius egredi¬
ditur. Surgit. ambulat: currit. Et ne qͥo
quisquam deesse diceret resurgenti: presẽ¬
tibus cunctis agit gratias redemptori.:¬

Expanded text:
cumque Christus steterat, patebant inferi. Subito cumque Christus steterat, patebant inferi. Subito una vox intercepit caeteros, Lazare, veni foras. Non dilatio ulla retinet resurgentem, non tardant reditus animae, non impediunt vincula sepulturae. Involutus linteis, nodisque lineis irretitus, voce Christi citius egreditur, surgit, ambulat, currit. Et ne quid quisquam deesse diceret resurgenti, praesentibus cunctis agit gratias Redemptori.
Abbreviated transcription (Latin):
subinde rarescentib apparebat. ⁊ amdefi¬
ciebat narium mollitudo: ⁊am uecusꝰ otis
dentibus nudatis horebat. Iam maria etᷤᷤ¬
marta soreres latari quȩ xp̃m frequent᷑
resustitasse mortuos uidant: frem fuum
posse resuscitari penitus non credebantꝰ
Tbi uere xp̃ẽ probatus ẽ deus: ubi tantũ
fecit. quantum ausa nonẽ ȩtiam ipsa fide̾
optare. Et commotus sp̃u: dixit. Ubi
posiustis eum: Non tamen locum sepul¬
ti ignorare credi debuerat: sel fidem po¬
puli aꝑꝑ robare uolebat. U enit igitur .xpc
ad monumentum in quolatarus dormie¬
bat: et non tanquam mortuum. secͥ tãq
sanum tanquam utuum. tanquam audi¬
re paratum. de sepulero procinus euocaũ
Latare inquit prodi foras. Iõ dicit nomꝰ:
ne om̃s mortui cogerentur exire. ciamat
tamen ad monumentum: turbant se infe¬
ri. expectant audientiam. om̃s mortui¬
tequerebant sua nomina uocitari. Ne in¬
quiunt et nos dominus suscitabit᷑ : Ubi¬

Expanded text:
subinde rarescentibus apparebat; subinde rarescentibus apparebat; ciebat narium mollitudo, jam rictus oris dentibus nudatis horrebat, Martha sorores Lazari, quae Christum frequenter resuscitasse mortuos viderant, fratrem suum posse resuscitari penitus non credebant. Ibi vere Christus probatus est Deus, ubi tantum fecit, quantum ausa non est etiam ipsa fides optare. Et commotus spiritu dixit: Ubi posuistis eum? Non tamen locum sepulti ignorare credi debuerat; sed fidem populi approbare volebat. Venit igitur Christus ad monumentum in quo Lazarus dormiebat, et non tanquam mortuum, sed tanquam sanum, tanquam vivum, tanquam audire paratum, de sepulcro protinus evocavit. Lazare, inquit, prodi foras. Ideo dicit nomen, ne omnes mortui cogerentur exire. Clamat tamen ad monumentum; turbant se inferi, exspectant audientiam omnes mortui, quaerunt sua nomina vocitari: Ne, inquiunt, et nos Dominus suscitabit? Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
intrinsecus deponentes: inuisceribus
dominum habere iudebantur. Sed int̃¬
uogat de lacrimis deus. Et licet sciret
quod contigerit: tamen ex illarum uoce
optat audire. lazarus inquit quem
diligebas mortiuis ẽ. Sinuidia. o infideł
conuentio. Te adhuc posito in scło: lata¬
rus amicus tuus moritur. Si amicue
moritur. mimicus quid patietur:: Iarũ
est si non tibi soli suꝑbi seruiunt: ecce
tuum dilectum inferi rapuerunt. Lazatꝰ
inquit quem diligebas mortuus ẽ. Exclu¬
sit humanitatis consuetudinem. et uex
illa mortalitatis dicit. amicus dĩ plus de¬
quȩ uagib suspiriis optabant mori. cum
fiẽ: ad mausoleum lazari una cũ discipłis
sius tiel plixis curbis accełat. Iam enimmn¬
tra cauatum saxum. quatrior dies habuit
ut iacębat: iam fluentium menbrorũ
teteirimus fecor. ꝓhibebat accessum.
Iam enim in concauis orbibꝰ tabido
situ marcescentes resederant ocubi:
sedes tegmine attenuato pallescens. carui

Expanded text:
intrinsecus deponentes, in visceribus habere intrinsecus deponentes, in visceribus habere Dominum videbantur. Sed interrogat de lacrymis Deus; et licet sciret quid contigerit, tamen ex illarum voce optat audire. Lazarus, inquiunt, quem diligebas, mortuus est. O invidia! o infidelis conventio! Te adhuc posito in saeculo, Lazarus amicus tuus moritur. Si amicus moritur, inimicus quid patiatur? Parum est si tibi non soli superi serviunt: ecce tuum dilectum inferi rapuerunt. Lazarus, inquiunt, quem diligebas, moritur. Exclusit humanitatis consuetudinem, et vox illa mortalitatis dicit: amicus Dei plus dequae jugibus suspiriis optabant mori cum fratre, ad mausoleum Lazari una cum discipulis suis vel prolixis turbis accelerat. Jam enim intra cavatum saxum quatuor dies habuit ut jacebat, jam fluescentium membrorum teterrimus foetor prohibebat accessum, jam in concavis orbibus tabido situ marcescentes resederant oculi, sedes tegmine attenuato pallescens, capillis
Abbreviated transcription (Latin):
olerȩ ꝙ corpus exanime. in inania fi¬
tes osula oscula. sepus hoc dicebant.
eras miser nec egrotare. nec mori: si
lla racio fecisset. xp̃m absentem. Int̃
senim quibus sermone medico desi¬
ata concessit. site quoq languẽtem
tingeret aut ud̾et. nonte frigidi
corporis sopore opp̾sum. nom p̾oliatum iumi¬
ne md̾emus. Iuo Imnno illo p̾sente nontͥ
Rebris accedet. non inuadet dolor. non egri¬
tudo uastaret. Tanta ẽ enim illtus omipo¬
tentia ut ȩciam iam mortiuis resurgeres
si ueniret. Procedit int̾ta fimus. longo ꝙ
Q dine cristib obsequiis decoratum sepul¬
crismt infertur. absconditur cauato saxo.
luctuosis q uocib conclamatur. Uenit
igitur adbetaniam xpẽ. clautra morties
điuina potentia. destrueturus. Occuxut
lacrimoss sorores funus hominis conte¬
tantes: Sĩ auxilium require quebant.
u̾tant enim insutus amore latari: erat
serorum eius quedam delectatio apud
dominum. De seruiciis amoris sui pignꝰ

Expanded text:
amplexaeque corpus exanime, inania fiamplexaeque corpus exanime, inania figentes oscula, saepius hoc dicebant: Poteras, miser, nec aegrotare, nec mori, si nulla ratio fecisset Christum absentem. Inter omnes enim quibus sermone medico desiderata concessit, si te quoque languentem contingeret aut videret: non te frigidi corporis sopore oppressum, non spoliatum lumine videremus: imo illo praesente non tibi febris accederet, non invaderet dolor, non aegritudo vastaret. Tanta est enim illius omnipotentia; ut etiam jam mortuus resurgeres, si veniret. Procedit interea funus, longoque ordine tristibus obsequiis decoratum infertur sepulcris: absconditur cavato saxo, luctuosisque vocibus conclamatur. 5. Venit igitur ad Bethaniam Christus, claustra mortis divina potentia destructurus. Occurrunt lacrymosae sorores, funus hominis contestantes, Dei auxilium requirebant erat enim ei insitus amor Lazari, erat sororum ejus quaedam dilectio apud Dominum, de servitiis amoris sui pignus
Abbreviated transcription (Latin):
et asum dolentes. iuuenis egro
uctulo iigiter merebant. fonebit
Siaentem talib frequentet alloq uet
ncer inquiunt sustmne. forciter duct
despatione corruere. dumerum anigo¬
oet marta ꝓgermano tetus doler
o÷ quio uigib suspirus optatis mo
In tre Incontrarium potius uota
is immutate: precamini cremẽta
Ris: augmenta februm querite.
in ertrema uitȩ lumina tempestas
seiuencis cicius impingat. eptate
ireipiet sanitatem. Urebat igitur
tum febris assidua: edax flamina
trabili uapore siccabat. Incuembit
tionarius corporis dolor. totus homo
entiam morborum onerib premit᷑.
corporis iuncuł anima resoluatur.
it tandem furcum corꝑis egritudo.
ninus februm extremo diuortio.
de corporis amenam conpulit emigͣre.
idebant maria et marcͥa germanȩ̃¬
s: lamabant iratis ungubus genas.
gebant eiulsos crines. ululatib astra
tibant. et tamen incumbentes funeri

Expanded text:
et casum dolentes juvenis, aegrotantis lectulo jugiter inhaerebant. Fovebant vero jacentem talibus frequenter alloquiis: Patienter, inquiunt, sustine, fortiter dura, noli desperatione corruere. Dum eniet Martha, pro germano tantus dolor exurit? quid jugibus suspiriis optatis mori cum fratre? In contrarium potius vota pectoris immutate, precamini crementa languoris, augmenta febrium quaerite, et ut in extrema vitae limina tempestas morbi saevientis citius impingat, optate.non recipiet sanitatem. 4. Urebat igitur aegrotum febris assidua, edax flamma penetrabili vapore siccabat. Incumbit quaestionarius corpori dolor, totus homo saevientium morborum oneribus premitur; ut corporis vinculis anima resolvatur. Vicit tandem succum corporis aegritudo, et caminus febrium extremo divortio de sede corporis animam compulit emigrare. Scindebant Maria et Martha germanae vestes, laniabant iratis unguibus genas, spargebant evulsos crines, ululatibus astra pulsabant: et tamen incumbentes funeri,
Abbreviated transcription (Latin):
inuenerunt tandem inferi proditorem.
Nec leues iam precesserunt in multis
curationib: diuerse uirtutes. Neq enĩ
leuia sunt. uelut dicta p̃ter lazarum q̃
xp̃c impleuit: quod claudi remteq̃tis
gressib cucurrerunt. et accepto benefi¬
cio sanitatis domino grãs retulerunt.
quod manci utrasq manus ad cȩlum
cum laudib leuauerunt. Quos resolu¬
ta sunt multis clautra lingartm.
et post orrif ͫͫ uocis minartaiai
mugitum. ninculo nodatȩ lingus
dolor nube crassi humoris obseura
orbium sede rapuerat: et nocta
rate srontis excucieus. dum totuno
uisum: resurrectionem cecus mae
lorum. Recepit hc quidem oculos
recepit. accepit. Et quod natura n
eium fronti puluerem sputo cons
preparatis infixit. Et quod nat
remediis. seo solo tantum inodo mlt
monis imperio restiita: łaruibes¬

Expanded text:
invenerunt tandem inferi proditorem. 2. invenerunt tandem inferi proditorem. 2. Nec leves jam praecesserant in multis curationibus diversae virtutes. Neque enim levia sunt vel ludicra praeter Lazarum quae Christus implevit: quod claudi redintegratis gressibus cucurrerunt, et accepto beneficio sanitatis Domino gratias retulerunt; quod manci utrasque manus ad coelum cum laudibus levaverunt; quod resoluta sunt mutis claustra linguarum, et post horrificum vocis inarticulatae mugitum, vinculo nodatae linguaedolor nube crassi humoris obscurans ab orbium sede rapuerat; et noctem funeratae frontis excutiens, dum totum recipit visum, resurrectionem caecus meruit oculorum. Recepit hic quidem oculos, alter accepit; et quod natura non enim fronti pulverem sputo conspersum, praeparatis infixit; et quod naturemediis, sed solo tantummodo videret sermonis imperio restituta? Par
Abbreviated transcription (Latin):
terris dĩ filus maiestatem suam
proditurus impleuit. mirari tã¬
I tum homines ualeant. et uerbis
definire non possint. excedit ta¬
men omne miraculum quod axp̃e
cuta lazarum fecit.
Ucui non egrotanti reddidit sanitatem. nec¬
debilatis debilitatis langore uiribus me¬
delam protinus uerbo restituit. Nondeniq
reliquias adhuc anime possidenti uitam
rursus redidit: sed iam sepulto. iam monu¬
mentiꝰ recondito. legitimis temporum spa¬
cus ascripto inferus. inquilino ab ipsa se¬
de pallente destructa lege tartarea man¬
cipium mortis redire ad superos uissit. ꝙ¬
umbrarum. post profundas noccis aet̾ne
caligines uitam ducere. in conuiuo discũ¬
bere. Frui discumbentium colloquio prã¬
dere et gaudere ꝑfecit. adq ut miraculũ
diuinitate uirtutis adcresceret. dum conui¬
us interrogantib tristicia pon penarũ
sedesq alta nocte semꝑ obscuras lararus
indicat diligenti naratione per ordinẽ
diu q̃siti longisq temporib ignorati:

Expanded text:
terris Dei Filius majestatem suam proditurus implevit, mirari tantum homines valeant, ut verbis definire non possint: excedit tamen omne miraculum, quod Christus circa Lazarum fecit, cui non aegro reddidit sanitatem, nec debilitatis languore viribus medelam protinus verbo restituit, non denique reliquias animae adhuc possidenti vitam rursus reddidit; sed jam sepulto, jam monumentis recondito, jam legitimis temporum spatiis adscripto inferis inquilino, ab ipsa sede pallente, destructa lege tartarea, mancipium mortis redire jussit ad superos; et umbrarum, post profundas noctis aeternae caligines, vitam ducere, in convivio discumbere, frui discumbentium colloquio, prandere et gaudere fecit: atque ut miraculum divinae virtutis accresceret, dum convivis interrogantibus tristia loca poenarum, sedesque alta nocte semper obscuras, Lazarus indicat diligenti narratione per ordinem; diu quaesiti longisque temporibus ignorati
Abbreviated transcription (Latin):
illi sonat. non inde concitet contͣdictionũ
certamina. s oret ut intelligat. beniuolen¬
tiam tamen et reu̾antiam tantȩ auctori¬
tati exhibendam eẽ. memin̾it: S quis
hoc faciat. nisi quisquis ad testamentũ
patris aꝑiendum et cognoscendum. non
litium minitatione acerbus. sed pietate.
mitis accesserit: Heati ergo mites: quoni¬
am ipsi ħeditate possidebunt cerram::
Uideamus seauentia:

Expanded text:
illi sonat, non inde concitet contradictionum illi sonat, non inde concitet contradictionum certamina, sed oret ut intelligat; benevolentiam tamen et reverentiam tantae auctoritati exhibendam esse meminerit? Sed quis hoc facit, nisi quisquis ad testamentum patris aperiendum et cognoscendum, non litium minitatione acerbus, sed pietate mitis accesserit? Beati ergo mites; quoniam ipsi haereditate possidebunt terram. Videamus sequentia
Abbreviated transcription (Latin):
etenim illuc manus tua deducet me :
et tenebit me dextera tua. Aut si non
placet impios diciẽẽ. cum dõ. quanquam
nusquã non spreto sit ds. quemadmodũ
non dicimus cecos eẽ. cum luce. tametsi
oculos eorum lux circumfundat: unum
reliquum ẽ. ut hic adu̾sarium p̃ceptum
dĩ eẽ. intelligamus. Quidemm sic ad¬
uersatur peccare uolentibus quam pre¬
ceptum d̃i. idẽ. lex euis. & scriptura di¬
uina. quȩ data ẽ. nobis ad hanc uitam.
ut sit nob̃cum inuia: cui non oportẽt
contͣclicere. ne nos tradat uidici: sed ei o¬
portet consentire cito: Ron enim quis¬
q nouit: quando de hac uita exeat.:
Quis autem consentit scripture diui¬
nȩ. nisi qui legit et audit pie
deferens eiculmen autoritatis. ut quod
intelligit. non ꝓpter hoc odit. quod pecca¬
tis suis aduersari sentit. s magis diligat
correptionem suam: et gaudeat quod¬
maes mortit᷑ suis donec sanentur non parcȩtur.
quoduero alit obscurum aut absurdũ

Expanded text:
etenim illuc manus tua deducet me, etenim illuc manus tua deducet me, et continebit me dextera tua . Aut si non placet impios dici esse cum Deo, quanquam nusquam non praesto sit Deus; quemadmodum non dicimus caecos esse cum luce, tametsi oculos eorum lux circumfundat; unum reliquum est, ut hic adversarium praeceptum Dei, intelligamus. Quid enim sic adversatur peccare volentibus quam praeceptum Dei, id est lex ejus et Scriptura divina, quae data est nobis ad hanc vitam, ut sit nobiscum in via, cui non oportet contradicere, ne nos tradat judici; sed ei oportet consentire cito? Non enim quisquam novit quando de hac vita exeat. Quis autem consentit Scripturae divinae, nisi qui legit vel audit pie, deferens ei culmen auctoritatis, ut quod intelligit, non propter hoc oderit quod peccatis suis adversari sentit; sed magis diligat correptionem suam, et gaudeat quod morbis suis, donec sanentur, non parcitur: quod vero aut obscurum, aut absurdum
Abbreviated transcription (Latin):
Sienm cum mimici eẽmus reconciliati
sumus deo ꝑ mortem filii euis: multo
magis reconciliati salui erimus inuitam
ipsus. Ex quo intelligi potest. nullam
naturam malam minicam dõ eẽ: qͣndo¬
quidem ipsi reconciliantur qui inimici
fuerunt. Quisquis ergo in hac uia idẽ:
uita non fuerit reconciliatus dõ per
mortem filii eius: tradetur uidici ab il¬
lo: quia pater non udicat quenquam
s om̃e iudicium dedit filio. atq ita
cet̾a que in hoc capitulo scripta sunt
consequuntur de quib iam tractaui¬
mus.I. num solum ẽ. quod huic indel¬
lectui difficultatem facit: quomodo
possit recte dici in uia non eẽ. cum deo.
si hoc loco cͤcipiend̾es ẽ. aduersarius
impiorum: cui iubemur cito reconci¬
liari: nisi forte quiaipse ubiq ẽ. Nos
autem cum in hac uia sumus: cum illo
utiq sumus. Si enim ascend̾o in cȩlum
inquit tu illic es: si descend̾o in infernum
ades. si recipiam pennas meas idirec¬
cum. et habitabo in nouissimo maris.

Expanded text:
i sumus Deo per mortem Filii ejus, multo magis reconciliati salvi erimus in vita ipsius . Ex quo intelligi potest, nullam naturam malam inimicam Deo esse, quandoquidem ipsi reconciliantur qui inimici fuerunt. Quisquis ergo in hac via, id est in hac vita, non fuerit reconciliatus Deo per mortem Filii ejus, tradetur judici ab illo; quia Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio: atque ita caetera quae in hoc capitulo scripta sunt consequuntur, de quibus jam tractavimus. Unum solum est quod huic intellectui difficultatem facit, quomodo possit recte dici in via nos esse cum Deo, si hoc loco ipse accipiendus est adversarius impiorum, cui jubemur cito reconciliari: nisi forte quia ipse ubique est, nos etiam cum in hac via sumus, cum illo utique sumus. Si enim ascendero in coelum, inquit, tu ibi es; si descendero in infernum, ades; si recipiam pennas meas in directum, et habitabo in novissima maris;
Abbreviated transcription (Latin):
mibi: sicut dicit apłr. & uomodo ergo
idici traditurus ẽ qui ante uidicem aliũ¬
pariter exhibebitur Aut si ꝑꝓterea
traditur quisq udici. quia hominem
est quamuis illo nontradente qui les
st: multo cõmodius accipitur a lege
usa reum tradi iudici: contra quam
stit cum hominem led̾et: quia et si
prcidendo quis nocuerit homini: nõ erit
iam tempus quo concordet cumeo:
quiaiam non ẽ.cum illo in uia. id÷ in
ha iuta: nec tam̃ ideo non sanabitur
plus gaudet de uno penitente. quam
de nonaginta nouem uistis. Carni uero
multominus uideo quomͣ beniuoli uł
concorles. uł consentientes ẽẽ. uibeamur.
agis enum peccatores amant carnem
suam: et concordant cum illa: et consen¬
diunt ei. Qui uero eam seruituti subi¬
ciunt non ipsi ei consentuint: s eam sibi
consentire cogunt. Fortassis gͦ iubemur
dõ consentire. et illi eẽ. beniuouoli: ut ei
ieconciliemͣ. a quo peccando recessimus

Expanded text:
exhiberi, sicut dicit Apostolus : quomodo ergo exhiberi, sicut dicit Apostolus : quomodo ergo judici traditurus est, qui ante judicem pariter exhibebitur? Aut si propterea traditur quisque judici, quia hominem laesit, quamvis illo non tradente qui laesus est; multo commodius accipitur a lege ipsa reum tradi judici, contra quam fecit, cum hominem laederet. Quia et si occidendo quis nocuerit homini, non erit jam tempus quo concordet cum eo; quia jam non est cum illo in via, id est in hac vita: nec tamen ideo non sanabitur plus gaudet de uno poenitente, quam de nonaginta novem justis . Carni vero multo minus video quomodo benevoli vel concordes vel consentientes esse jubeamur. Magis enim peccatores amant carnem suam, et concordant cum illa, et consentiunt ei: qui vero eam servituti subjiciunt, non ipsi ei consentiunt, sed eam sibi consentire cogunt. 32. Fortasse ergo jubemur Deo consentire, et illi esse benevoli, ut ei reconciliemur, a quo peccando aversi sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
conee solias nouissimnum quadraida
soluet nouissimum quadrante as
semꝑiternas penas terrenoꝵ pered
luet. Neq ita hoc dixerim. ut eba¬
rem traclationẽ iuidear ademiseas
tur ecerne: quanꝙͣ. quolibet indo
iucande sunt potius quã seiend. s
uideanus iam quicsit ipse dicde
cum illo i uia. Aut enim diahses
aut homo aut caro. aut deus. at
alii quod grece postum ẽ. ee
interpretati sunt couaors. ali a¬
tiens: sed neq beniuolentiã dide
uibemur exhib̾e. Ubi enim dete¬
ientia. ibi.amicicia: fec qs¬
quam dixerit amiciciam cũ aibi
eẽ faciendam. Neq concordan e
illo expedit. oui selmel renuatias
bellũ indiximus: et quo uicto ce¬
bimur. Neq conientire illi ut
tum om̃ibus ꝙͣ tum in nobis ẽ. pacem ha¬
hese: ubi utiq et beniuolentia ꝙ concor¬
Iu et consenfio pocest intelligi: ñ uideo
gino quomodo accipiam sab homine
isiudici tradi. ubi xp̃m uidicem intel¬
so: ante ciuius tribunal om̃s oportet

Expanded text:
ovissimum quadrantem, solvit novissimum quadrantem, dum sempiternas poenas terrenorum peccatorum luit. Neque ita hoc dixerim, ut diligentiorem tractationem videar ademisse ddicantur aeternae: quanquam quolibet modo vitandae sunt potius quam sciendae. 31. Sed videamus jam quis sit ipscum illo in via. Aut enim diabolus est, aut homo, aut caro, aut Deus, autalii quod graece positum est εὑνοῶν, interpretati sunt concors, alii consentiens: sed neque benevolentiam diabolo jubemur exhibere; ubi enim benevolentia, ibi amicitia: neque quisquam dixerit amicitiam cum diabolo esse faciendam; neque concordare cum illo expedit, cui semel renuntiando bellum indiximus, et quo victo coronabimur; neque consentire illi jam cum omnibus, quantum in nobis est, pacem habere, ubi utique et benevolentia, et concordia, et consensio potest intelligi; non video tamen quomodo accipiam ab homine nos judici tradi, ubi Christum judicem intelligo, ante cujus tribunal omnes oportet
Abbreviated transcription (Latin):
anditisme pẽa ꝓuob̾cributationes. quia ec est
gła urta. secit g̃ eos ut nõ infirmẽtur: quod nõ
faceret isi eoꝵ uellet excitare uoluntatem. Si
eñ respondent quid nospetis qd̾ in pocestate nõ
habemus minquid non iudentur sibi iustum reodidisse
responsum: & cam̃ apłs nisi sciret ineis uolu̾tati
ꝓprie consentionem ubi aliquid̾ upsi agerent.
non diceret peto. & si aiceroe iubeo iusi eos nossos
adhib̾e posse sibi iussionis suȩ uoluntatem: sine
causa noc uerbum de eiꝰ ore ꝑcederet. Sed rursꝰ
scienssne dĩ adiutorio ifirma ẽẽ hominis uolũ¬
tatem ñsolum ne dicerẽt uoluntatis arbitrium
nõ habemus dixit peto: uerum etiam nedicerẽt.
uoluritatis arbitrium sufficit nob̾: iudete quid
habetis arbitͥum peco. quia uero nob̃ uolũtatis
arbitͥum nõ sufficit ad implendum quod peto:¬
huiꝰ rei grã flecto genua mea ad patrem dni nri¬

Expanded text:
ribulationes; quia haec est gloria vestra. Petit ergo eos, ut non infirmentur; quod non faceret, nisi eorum vellet excitare voluntatem. Si enim responderent, Quid nos petis quod in potestate non habemus? numquid non viderentur sibi justum reddidisse responsum? Et tamen Apostolus, nisi sciret esse in eis voluntatis propriae consensionem, ubi et ipsi aliquid agerent, non diceret, Peto. Et si diceret, Jubeo, nisi eos nosset adhibere posse jussioni suae voluntatem, sine causa hoc verbum de ejus ore procederet. Sed rursus sciens sine Dei adjutorio infirmam esse hominis voluntatem, non solum ne dicerent, Voluntatis arbitrium non habemus, dixit, Peto; verum etiam ne dicerent, Voluntatis arbitrium sufficit nobis, videte quid o voluntatis habetis arbitrium, peto. Quia vero vobis voluntatis arbitrium non sufficit ad implendum quod peto:Hujus rei gratia flecto genua mea ad Patrem.
Abbreviated transcription (Latin):
iuisticie. Itaq inquit lex quidẽ scã & man¬
datum sc̃m̃ & iustum & bonũ. Quod ergo
bonũ ẽ. michi factum ẽ mors: absit. Non
enĩ lex mors: sed peccatũ mors. Quid ergo:
Ex occasione mandati. Sed peccatũ ut ap¬
pareat peccatũ. l. atebat enĩ quãdo mor¬
tuum dicebatur: ꝑ bonũ michi oꝑatumẽ
mortem. ut addita p̾uaricatioẽ fiat supra
modum peccator. Aut peccatũ ꝑ mãddatũ:
quia p̃uaricatio peccato nõ adderetur: si
legem. ut inueniret se homo: Quãdo emĩ
ds̃ non ꝓhibebat a malo: Ictebat si hom
fugerit se: sequitur se. Ee quid ei prda
de se inuento scientia: quam sauciat i
hodie recitata ẽ: ille qui muenit sec
inquit quia lex spĩtał ẽ: ego aut̃ carre
sum uenũdatus sub peccato. Quod em
ror: ignoro. Non enĩ quod uolo hocari
quod odi illud facio. Queritur gͥ hoci¬
magna diligentia qͥss intelligatur ute
ipse apłs qui loquebatur. analium iliqĩ
in se tranffigurauit: quem tangertñ
Sicut dixit quodam loco. hec autinati

Expanded text:
taque, inquit, lex quidem sancta, et mandatum sanctum, et justum, et bonum. Quod ergo bonum est, mihi factum est mors? Absit. Non enim lex mors, sed peccatum mors. Quid ergo ex occasione mandati? Sed peccatum ut appareat peccatum - latebat enim quando mortuum dicebatur: per bonum mihi operatum est mortem; ut, addita praevaricatione, fiat supra modum peccator aut peccatum per mandatum; quia praevaricatio peccato non adderetur, si Legem, ut inveniret se homo? Quando enim Deus non prohibebat a malo, latebat se homo: ue enim fugerit se, sequitur se. Et quid ei prodest de se invento scientia, quam sauciat cohodie recitata est, ille qui invenit se. inquit, quia lex spiritalis est; ego autem carnalis sum, uenundatus sub peccato. quod enim operor, ignoro; non enim quod uolo, hoc ago, sed quod odi, illudfaeio. si autem quomagna diligentia quis intelligatur, utrum ipse Apostolus qui loquebatur; an alium aliquem in se transfiguravit, quem tangeret in se, sicut dixit quodam loco: Haec autem om
Abbreviated transcription (Latin):
mandatum oꝑatum ẽ in me omnẽ con¬
cupiscentum Sine lege enĩpeccatum mo¬
uiuebam aliquãdo sine lege: Adueniente
aũ mandato: peccatũ reucit. Ego aũ mor¬
tius sũ. a inuentum ẽ mͥ mãdatum quod
erat in uitam: hoc eẽ in mortẽ. Quid enim¬

Expanded text:
 in me omnem concupiscentiam. sine lege enim peccatum mouiuebam aliquando sine lege. adueniente autem mandato peccatum reuixit, ego autem mortuus sum et inuentum est mihi mandatum, quod erat in uitam, hoc esse in mortem. pe
Abbreviated transcription (Latin):
susficit mores in melius cõmutare. et
tis malis recedere: nisi ȩciam de his qi
ta sunt satisfaciat domino ꝑ penitente
lorem. ꝑ humilitatis gemitum. ꝑ contria
dis sacri ficium cooꝑantib elemosinis Ii
ti enim misericordes: qm̃ ipsorum misit̾¬
bitur dr̃. Non enun dictumẽ. ut can
abstineamus a peccatis : sed et de prart
inquit dep̾care dominũ ut cibi dimidi
& petrus iam erat fidelis: iam in rp̃c
alios baptitauerat. Intuere ergo parin
presumentẽ accusatum. timentem ulat¬
cum. flentem sanatum. Iam ȩciam pat
aduentum de cȩlo sp̃s scĩ quidam sitar
pecunia uoluit eundem spm̃ scm̃as

Expanded text:
sufficit mores in melius commutare, et a factis malis recedere, nisi et de his quae facta sunt, satisfaciat Domino per poenitentiae dolorem, per humilitatis gemitum, per contriti cordis sacrificium, cooperantibus eleemosynis. ti enim misericordes, quoniam ipsorum miserebitur Deus . Non enim dictum est, ut tantum abstineamus a peccatis: Sed et de praeteritis, inquit, deprecare Dominum, ut tibi dimittantur . Et Petrus jam erat fidelis, jam in Christo et alios baptizaverat. Intuere ergo Petrum praesumentem accusatum, timentem vulneratum, flentem sanatum. Jam etiam post adventum de coelo Spiritus sancti, quidam Simon pecunia voluit eumdem Spiritum s
Abbreviated transcription (Latin):
de me: Tunc eu angłista sequit᷑ ee dict.
Tunc aꝑiuit illis sensum ut intelligͥta
scripturas: & dirit eis. Quia sic opea
ẽ. filium dĩ uiui. Oporcebat ut patereas
et tͣcio die resurgeret. Et faccum erat. In¬
pletum uidebant. cap̃t tenebant: corpis
querebuant. Auid est aput: spe rp̃e¬
sus ẽ. tertio die resurrexit. caput ẽ eccłȩ.
cpus quod est: Ipsa eccłia. Midebant
ascipłi caput: corpus ñ indebant. Ergo
sorpus non uidentes. doceat caput: dic
imine ibu. dic sc̃e sponse. instrue nos de
cꝑe tuo. de sponsatua de dilecta tua de
aumba tua: qͣm dotasti sanguine tuo:
Di. Oportebat. xp̃m pati et resurgere a.
mortuis c̃cio die. Ecce ponsus. Dic de spõ¬
sa Imple tabulas mat̾moniales. Audite
sponsam st p̃dicari inqͥt. hoc enĩ sequit᷑.
Sportelut xp̃m pati et resurg̾e amortuniꝰ
t̾cio die: ⁊ p̃dicari in nomine eiꝰ peniten¬

Expanded text:
me? Tunc, Evangelista sequitur et dicit, Tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas, et dixit eis: Quia sic oportest Filium Dei vivi, oportebat ut pateretur, et tertio die resurgeret. Et factum erat: impletum videbant, caput tenebant, corpus quaerebant. Quod est caput? Ipsesus est, tertio die resurrexit: caput est Ecclesiae. Corpus quod est? Ipsa Ecclesia. Videbant ergo discipuli caput, corpus non videbant. Ergo eos corpus non videntes, doceat caput. Dic, Domine Jesu; dic, sancte sponse, instrue nos de corpore tuo, de sponsa tua, de dilecta tua, de columba tua, quam dotasti sanguine tuo, dic: Oportebat Christum pati, et resurgere a mortuis tertio die. Ecce sponsus: dic de sponsa, imple tabulas matrimoniales. Audite sponsam: Et praedicari, inquit. Hoc enim sequitur. Oportebat Christum pati, et resurgere a mortuis tertio die
Abbreviated transcription (Latin):
mo de simonis: nõ de petri. Et dom
Uade ret̾ satanas. beatus es simonbas
uade ret᷑ satanaᷤᷤ beatus es simonben
s de dĩ. Uade retro satanas. Uade. mã
unde beatus. Iam dixi quia nontͥ rtici¬
uit caro et sangus: sed pater m̃s quai
celis ẽ. Unde satanas: Dicat dominus l
enĩ sipis quȩ dĩ sunt: sed quȩ suit lim¬
utrumq ab illo acceptũ denete. ab illo a¬
gendum et ꝑficiendum sꝑate. Maledicus
enum omĩs qui spem suã ponit in hortr:
Et bonumẽ homim: ut qui glorieͥturis¬

Expanded text:
imo de Simonis, non de Petri. Et Dominus: imo de Simonis, non de Petri. Et Dominus: Vade retro, satanas. Beatus es, Simon Bar-Jona: Vade retro, satanas. Beatus es, Simon Bar-Jona; sed de Dei. Vade retro, satanas; unde? Recolite unde beatus. Jam dixi: Quia non tibi revelavit caro et sanguis; sed Pater meus qui in coelis est. Unde satanas? Dicat Dominus: Neque enim sapis quae Dei sunt, sed quae sunt homutrumque ab illo acceptum tenete, ab illo augendum et perficiendum sperate. Maledictus enim omnis qui spem suam ponit in homine . Et bonum est homi
Abbreviated transcription (Latin):
Lege. Nonẽ. quod ame erpectes audire:
Commemoro eu angłium. Tues xp̃c fili
dĩ uiuii. & dominus ad eum. beatus es si¬
hoc enim estu. Non cibi reuelauit caro
et sanguis: s pat̾ meus qui in cęlis est:
Et sequit̃: et dicit cet̾a quȩ cõmemorare:
longum est. Paulopost dñs ibi post nec
pe̾ram ẽẽ monstuit: cepit ostend̾e discipłis
suis. quia oportebat eum uenire ierosoli¬
mam et multa pati. et reꝓbari a seniorib
et scribis et sacerdotib et occidi: et tercia
die resurg̃e. Ibi petrus de suo expauit.
et horruit mortem xp̃i: Expauit eger
medicinam suam: absit a te domine inque
ꝓpitius cͥ esto: non fiat uoc. Et ubi ẽ petiti¬
tem habeo ponendi aninum meã. et pots¬
tem habeo it̾um sum̃di eam: Oblituses p
oblitus es: maiorem haritatẽ nemo brit
ꝗͣ ut aminam suã ponat ꝑ amicis suis si
litus es. Obluuo illa de ip̃sius: trepiato
horror. et cimor mortis. totiun de pcr

Expanded text:
lege, non est quod a me exspectes audire. lege, non est quod a me exspectes audire. Commemoro Evangelium: Tu es Christus Filius Dei vivi. Et Dominus ad eum: Beatus es, Sibi: hoc enim es tu. Non tibi revelavit caro et sanguis; sed Pater meus qui in coelis est. Et sequitur, et dicit caetera quae commemorare longum est. Paulo post Dominus ibi, post haec petram esse monstravit, coepit ostendere discipulis suis, quia oportebat eum venire Jerosolymam, et multa pati, et reprobari a senioribus et scribis et sacerdotibus, et occidi, et tertio die resurgere. Ibi Petrus de suo expavit, et horruit mortem Christi, expavit aeger medicinam suam. Absit a te, Domine, inquit: propitius tibi esto, non fiat hoc. Et ubi est, Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam ? Oblitus es, Petre? Oblitus es, Majorem charitatem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis ? Oblitus es. Oblivio illa de ipsius; trepidatio, horror et timor mortis, totum de Petri:
Abbreviated transcription (Latin):
sufficere. et opera bona hab̾e nolebant: ast.
ait. Tu credis quia unus ẽ. deus: bene facis.
Et demones credunt & contremiscunt. Nun¬
quid idõ demones ab ęt̃no igne ub̃abuntur.
quia credunt & contremiscunt : E cce modo
quod audistis in euangłio. quod ait pecrus
tu es xp̃c filus dei iiui: legite & inuenie¬
tis dixisse demones scimus qui sis filiusdi.
Petrus tam̃ laudatur: demon compescitur.
Una uox: facta diu̾sa. Unde seꝑantur iste
duȩ cõfessiones: Laudat᷑ amor: dampnat᷑
tunor. N on enim amore dicebant hii de¬
mones tu es filius dĩ: timore hoc dicebant.
ñ amore: Demiq illi in confessione dixerunt.
Quid nob̃ et tibi: Petrus autem: decũ ero
usq ad mortem. Sed et ipse petrus. Unde
fr̃s mei. unde illi dicere ex amore. tuesxp̃s
filius dĩuiui: Unde illi : Itane de suo:
absit. Qd̃ bene ipsum ipsum euangłii ca¬
pitulum utrumq demonste. quid petrus
de dĩ. quid de suo. Utrumq ibi habes:

Expanded text:
sufficere, et opera bona habere nolebant, sufficere, et opera bona habere nolebant, ait: Tu credis quia unus est Deus, bene facis: et daemones credunt, et contremiscunt . Nunquid ideo daemones ab aeterno igne liberabuntuquia credunt, et contremiscunt! Ecce modo quod audistis in Evangelio, quod ait Petrus, Tu es Christus Filius Dei vivi: legite, et invenietis dixisse daemones, Scimus qui sis, Filius Dei. Petrus tamen laudatur, daemon compescitur. Una vox, facta diversa. Unde separantur istae duae confessiones? Laudatur amor, damnatur timor. Non enim amore dicebant hoc daemones, Tu es Filius Dei. Timore hoc dicebant, non amore. Denique illi in confessione dicebant: Quid nobis et tibi ? Petrus autem: Tecum sum usque ad mortem fratres mei, unde illi dicere ex amore, Tu es Christus Filius Dei vivi? Unde illi? Itane de suo? Absit. Bene, quod ipsum Evangelii capitulum utrumque demonstrat, quid Petrus de Dei, quid de suo. Utrumque ibi habes:
Abbreviated transcription (Latin):
ipse: negas et tu xp̃m in carne uenisse. &¬
sidiscutiamꝰ om̃s hereses: iuenimꝰ eas ne¬
gare. xp̃m in carne uenisse. Om̃s heretici ne¬
gant .xp̃m incarne uenisse: Quid mira¬
mini si pagani negant. xp̃m̃ in carne uenis¬
se: Quid mirammi si iudei negant xpm
in carne uenisse: Quid miramini simani¬
chei aꝑcissime neg̃ant xpm in carne uenisse:
S dico sarititi urẽ. Etĩ om̃s mali catho¬
lici u̾bis confitent᷑. xpm̃ in carne uenisse:
fictis aut̃ negant: Nolite g̃ eẽ tanquã de
fide securi: adiungite fidei recte uitam rec¬
tam. ut. xp̃m confiteamini in carne uenis¬
se: & u̾bis uera dicendo. ⁊ factis bene uiuen¬
do: Nam si confitemini uerbis et fictis
negatis: fides talium maloꝵ. ꝓpe fides est¬
demonioꝵ. Audite me himi audite me:
ne sit uob̾ testis sudor hic meus: audite
me. Iacobus apłs cum de fide et oꝑibus lo¬
queret̃ adu̾sus cos qui sibi putabant fidem

Expanded text:
ipse, negas et tu Christum in carne venisse. ipse, negas et tu Christum in carne venisse. ses, invenimus eas negare Christum in carne venisse. Omnes haeretici negant Christum in carne venisse. Quid miramini, si Pagani negant Christum in carne venisse? Quid miramini, si Judaei negant Christum in carne venisse? Quid miramini, si Manichaei apertissime negant Christum in carne venisse? Sed dico Charitati vestrae, etiam omnes mali Catholici verbis confitentur Christum in carne venisse; factis autem negant. Nolite ergo esse tanquam de fide securi. Adjungite fidei rectae vitam rectam, ut Christum confiteamini in carne venisse, et verbis vera dicendo, et factis bene vivendo. Nam si confiteamini verbis, et factis negetis; fides talium malorum prope est fides daemoniorum. Audite me, charissimi, audite me, ne sit vobis testis sudor hic meus; audite me. Jacobus apqueretur adversus eos, qui sibi putabant fidem