comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nite filii audite me. Et hoc faciens: intendit¬
in eis generare caritatẽ. ubi dicit. Custodit
dñs om̃ia ossa eoꝵ: unũ ex his ñ conteret᷑:÷
deterrendo ne derelinquant: dicens peccatoꝵ.¬
cat & xꝑianus: quia in corpore xꝑi est. Om̃i
inquit tempore. id est inꝓsꝑis & aduersis: be¬
nedicam & laudabo dñm. Quando ꝓsꝑasuc¬
cedunt: boni simul & mali dm̃ laudant &
benedicunt. Si adu̾sa ueniunt. murmurant
quidax mali: s benedicunt boni. Hinc est
quod beatꝰ iob amissis reb: orbatꝰ filiis: ait.
Dñs dedit dñs abstulit: sit nom̃ dñi benedic¬
tum. S quia sunt ñ nulli qui de bono suo
uolunt laudari: cauet hoc uitium cũ sub¬
iungit. In dño laudabit᷑ anima mea. Non
laudabit᷑ inse: ñ insapientia mundi: non
insublimitate uerboꝵ. s in dño a quo ceuir¬
tutẽ & potentiã sumpsit. Et quia scĩ uiri bo¬
na sua communicare aliis desiderant: ꝑti¬

Expanded text:
nite filii, audite me. Et hoc faciens, intenditnite filii, audite me. Et hoc faciens, intendit eis generare caritatem, ubi dicit: Custodit Dominus omnia ossa eorum, unum ex his non conteretur: deterrendo ne delinquant, dicens moianus: quia in corpore Christi est. Omni, inquit, tempore, id est, in prosperis et adversis benedicam et laudabo Dominum. Quando prospera succedunt, boni simul et mali Deum laudant et benedicunt. Si adversa veniunt, murmurant quidem mali, sed benedicunt boni. Hinc est quod beatus Job amissis rebus, orbatus filiis ait, Dominus dedit, Dominus abstulit: sit nomen Domini benedictum . Sed quia sunt nonnulli, qui de bono suo volunt laudari, cavet hoc vitium, cum subjungit: 3. In Domino laudabitur anima mea. Non laudabitur in se, non in sapientia mundi, non in sublimitate verborum : sed in Domino a quo et virtutem, et potentiam sumpsit. Et quia sancti viri bona sua communicare aliis desiderant, proti
Abbreviated transcription (Latin):
rꝑc in cruce moriebat᷑. affectabat. qnͣdo
miscd̃i affectu se humiliabat: manib
sius se ferebat cũ dicebat. hoc est corpꝰ
meũ. & saliue pbarbam decurrebant .i. u̾
ba sua : quando dicebant. nisi manducau̾itiᷤᷤ
carnẽ filii hominis: ae cȩt̾a. Puerilia uisa st̃
eis qui sunt achis. quunterp̃tant᷑ quomͦ est.
uel quid est hoc. Barbatis uero. id est uiris:
uirilia. Uerus dauidcoram abimelech. idẽ
coram patris sui regno. idẽ in gente uideoꝵ.
mutauit uultũ:. id ẽ pͥoris sacrificii modum.
hoc ẽ scd̾m aaron: & dimisit eum & abiit ad
gentes. ubi scd̾m ordinẽ melchisedech sac̾doti¬
um instituit. Mat̾ia est. immutatio sac̃dotui
scdm ordinẽ mechisedech: quȩ notat᷑ ubi dic̃.
Magnificate dñm mecum. Commendatio.
quando ait: qm̃ suauis est dñs. Ammonet
ꝓpħa in hoc psalmo. ut quisq dm timeat:
qm̃ ñ est inopia timentib eum: ad filialem
affectando bonos quosq timorẽ. cũ dicit. Ue¬

Expanded text:
do misericordi aflectu se humiliabat: manibus suis se ferebat, cum dicebat, Hoc est corpus meum . Et salivae per barbam decurrebant, id est, verba sua, quando dicebat, Nisi manducaveritis carnem filii hominis, et caetera . Puerilia visa sunt eis, qui sunt Achis qui interpretatur, Quomodo est? vel, Quid est hoc?  barbatis vero, id est, viris virilia. Verus David coram Achimelech, id est, coram patris sui regno, id est, in gente Judaeorum, mutavit vultum, id est, prioris sacrificii modum hoc est secundum Aaron et dimisit eum, et abiit ad gentes, ubi secundum ordinem Melchisedech sacerdotium instituit. Materia est immutatio sacerdotii secundum ordinem Melchisedech, quae notatur ubi dicit, Magnificate Dominum mecum. Commendatio, quando ait, Quoniam suavis est Dominus. Admonet propheta in hoc psalmo, ut quisque Deum timeat, quoniam non est inopia timentibus eum: ad filialem, affectando bonos quosque, timorem, cum dicit: Ve
Abbreviated transcription (Latin):
finitis laborib istis. atq in et̾num saluus
ꝑmaneã. Si uis euadere iacula temptatio
nũ: estus uicioꝵ. furorẽ ꝑ sequentiũ: in¬
uoca ꝓtectorẽ dm̃. Si ipse te ꝓtegit: non ẽ
qui feriat. Si uis eẽ saluus &e securus: fac
de ipso refugiũ tuũ. Nullũ enim tã tutũ
pot̾ tibi ẽe refugiũ: quã ds tuus. De quo
subdit᷑. Qm̃ fortitudo mea & refugiũ meũ
Sestu. fortitudo. qua egopossim & mei. contra
impugnantes resistere: refugiũ. in quo securꝰ
ualeam ꝑmanere. Fortitudo in bello: refugi¬
um post tͥumphũ. fortitudo qua uincimus:
refugĩ in quo quiescamꝰ. Et ꝓpt̃ nom̃ tuũ
dilatandũ. & glorificandũ deduces me ne
aberrẽ. & enut̾es ne in uia deficiã. Uel dedu

Expanded text:
finitis laboribus istis, atque in aeternum salvus finitis laboribus istis, atque in aeternum salvus permaneanum, aestus vitiorum, furorem persequentium: invoca protectorem Dominum. Si ipse te protegit, non est, qui feriat. Si vis esse salvus et securus, fac de ipso refugium tuum. Nullum enim tam tutum potest tibi esse refugium, quam Deus tuus: de quo subditur, 4. Quoniam fortitudo mea et refugium meum es tu. Fortitudo, qua ego possim et mihi contra impugnantes resistere. Refugium in quo securus valeam permanere. Fortitudo in bello, refugium post triumphum. Fortitudo, qua vincimus, refugium in quo quiescam. Et propter nomen tuum, dilatandum et glorificandum, deduces me, ne aberrem: et enutries me, ne in via deficiam. Vel dedu
Abbreviated transcription (Latin):
ascendere ad te: inclina ad me aurẽ tuã. acce¬
lera ut eruas me. fecit hoc ds̃: quando ipsũ
xꝑm ad nos misit. Auris inclinatio. ẽ as¬
sumptio humanitatis. Inclinat aurẽ suã
ad nos d̾s̃: miscdiam deponens suꝑ nos.
Quȩ maior miscdia: quã ut unicũ suũ daret
nob̾. ñ uiuere nob̃cum s mori ꝓ nob̾: S ut
inclinata miscdia cito resurgat᷑. petit cũ
subiungit. Accelera ut eruas me. Ac sidicat.
cito fac me resurgere. Sienim usq in cõmu¬
nẽ resurrectionẽ distulisset: dota spes creden¬
tiũ decidisset. Uel ad hoc positum ẽ accelera.
ut hoc totũ qd̃ nob̃ diu uidet᷑. quã dui uoluit᷑
scłm: punctũ ẽẽ intelligamꝰ. Non est duc ẽnĩ
qd̃ habet extremum. Transuolant tempora:
& qd̾ tͥ tardũ ẽ. in oculis dĩ breue est. Esto mͥ
in dm̃ ꝓtectorẽ. ne uulnerer telis inimicoꝵ:
&e in domũ refugii ut saluum me facias: id
ẽ in domũ securitatis. in qua qua quiescã

Expanded text:
ascendere ad te, 3. Inclina ad me aurem tuam, acceascendere ad te, 3. Inclina ad me aurem tuam, accelera, ut eruas me. Fecit hoc Deus, quando ipsum Christum ad nos misit. Auris inclinatio est assumtio humanitatis. Inclinat aurem suam ad nos Deus, misericordiam deponens super nos. Quae major misericordia, quam ut unicum suum daret nobis , non vivere nobiscum, sed mori pro nobis? Sed ut inclinata misericordia cito resurgat petit, cum subjungit: Accelera ut eruas me. Ac si dicat, Cito, fac me resurgere. Si enim usque in communem resurrectionem distulisset, 131 tota spes credentium decidisset. Vel ad hoc positum est Accelera, ut hoc totum, quod nobis diu videtur, quandiu volvitur saeculum, punctum esse intelligamus. Non est enim diu, quod habet extremum. Transvolant tempora, et quod tibi tardum est, in oculis Dei breve est. Esto mihi in Deum protectorem, ne vulnerer telis inimicorum. Et in domum refugii, ut salvum me facias. Id est, in domum securitatis, in qua requiescam
Abbreviated transcription (Latin):
fie sꝑaui. non confundar inȩternum.
us quia pauet: ẜ pauoriste ñ est si ne
fpe. S iest aliqua in humano corde cont̾ba¬
tis n pecedit diuina consolatio. Non negat
confusio non durat in ȩternum. Illa confu¬
sio ꝑhorrenda est: quȩ eterna est.Nam ẽ que¬
dã confusio temporalis utilis: ꝑturbatio
animi respicientis peccata sua. respec tione
horrentis. horrore erubescentis. erubescendo
corrigentis. unde dicit & apłs. Quam enim
głam habuistis in his: in quib nc̃ erubes-¬
citis: Hanc confusionẽ ñ formidet xꝑianꝰ.⁊
immo si hanc ñ habuerit:ȩternã habebit.
Quȩ est illa: Ite maledicti in ignẽ ȩternũ.
Et ideo secut᷑ adiunxit. In iusticia tua lib̾a
me. Nam si attendas ad iusticiã meam: dãp¬
nas me. fi̾t autẽ iusticia dei & nr̃a. cũ nobis
donat᷑: quȩ ideo dei iusticia dicit᷑. ne homo
siputet a se ipso habere iusticiã: & sic in scip¬
so mnanit̃ głetur. Et quia uox mea ñ posset

Expanded text:
eravi, non confundar in aeternum. Videtis quia timet, sed pavor iste non est sine spe. Si est aliqua in humano corde conturbatio, non recedit divina consolatio. Non negat,confusio non durat in aeternum. Illa confusio perhorrenda est, quae aeterna est. Nam est quaedam confusio temporalis, utilis: perturbatio animi respicientis peccata sua, respectione horrentis, horrore erubescendo corrigentis. Unde dicit et Apostolus, Quam enim gloriam habuistis in his, in quibus nunc erubescitis ? Hanc confusionem non formidat Christianus, imo si hanc non habebit, aeternam habebit. Quae est illa? Ite maledicti in ignem aeternum . Et ideo secutus adjunxit: In justitia tua libera me. Nam si attendas ad justitiam meam damnas me. Fit autem justitia Dei et nostra, cum nobis donatur: quae ideo Dei justitia dicitur, ne homo se putet a seipso habere justitiam, et sic in seipso inaniter glorietur. Et quia vox mea non posset
Abbreviated transcription (Latin):
in toto corpore. De qua scͥptum est. In manib
linguȩ: uita & mors. De qua etiã apłs art bn¬
gua inquietũ malũ: plena ueneno mortifto
Quiagͦ occidit animam siñ refrenat᷑: quia
in lingua frequentiꝰ labimur. merito uir ss
linguã pͥmum cohibere p̃cipit: quã magisin
corpore p̃ualere ad peccandũ uidit. Deinde
uniũsalit̃ subiungit. Declina a malor x qͥi
hoc ñ sufficit: ꝓtinus addit.& facbonum.
Rursus quia ad ꝑfectam iusticiam. hȩc du
ñ possent sufficere: continuo adiunxit. In¬
re pacem: & ꝑsequere eam. Malũ relinquen.
incoantium ẽ. Bonum facere: ꝓficientium.
In his duob p̃ceptis: consistit iusticia. finis
autẽ ꝑfectȩ iusticiȩ est: intͣ se ita ẽẽ pacificũ
ut caro concordet cũ animo. & animus cũ des
utiam nulla possit adu̾sitate m¬
ueri ab hac quiete. Uel pacis nomine possir
utͣq unum. Hunc debemꝰ toto corde. toto aft¬

Expanded text:
in toto corpore, de qua scriptum est, In manibus in toto corpore, de qua scriptum est, In manibus linguae vita et mors . De qua etiam Apostolus ait, Lingua inquietum malum, plena veneno mortifero . Quia ergo occidit animam, si non refrenatur: quia in lingua frequentius labimur: merito vir sanctus linguam primum cohibere praecipit, quam magnis in corpore praevalere ad peccandum vidit. Deinde universaliter subjungit: 15. Declina a malo. Et quia hoc non sufficit, protinus addit, Et fac bonum. Rursus, quia ad perfectam justitiam haec duo non possent sufficere, continuo adjunxit: Inquire pacem et persequere eam. Malum relinquere, inchoantium est. Bonum facere, proficientium. In his duobus praeceptis consistit justitia. Finis autem perfectae justitiae est, ita intra se esse pacificum, ut caro concordet cum animo, et animus cum Deo, ut jam nulla possit adversitate moveri ab hac quiete. Vel pacis nomine possumuutraque unum . Hunc debemus toto corde, toto aff
Abbreviated transcription (Latin):
dendũ est: quanta uir sc̃s utit᷑ hic arte ma¬
gisterii. Prius enim studet auditoꝵ benuo¬
lentiã captare: & ꝓponit eis qd̾ magis delec¬
tat audire. dicens. Quis est homo qui uult
uitã. nec dico de uita quȩ posita est inmise¬
ria: s quis est ille qui diligit dies uidere
bonos: Ideo hoc qd̾ om̃s cupiunt p̃tendit:
ut sic accendat eos ad ea facienda quȩ p̃cipte.
Siuis uitã: uelis ȩternã. Si diligis dies bonoᷤ.
dilige ȩternos. Hȩc ẽ uera uita: uiuere ind̾o.
Semꝑ dies mali in scło: semꝑ dies boni in
deo. Ergo siuis uitam. & dies bonos: audi &e
fac. P hibe linguã tuã amalo. Ne in aꝑto
loquaris malũs&e labia tua ne loquant᷑ do¬
lum. ut bona uerba ore ꝓferas. & malũ inco¬
de abscondas: sicut illi faciunt qui loquunt᷑
pacem cum ꝑximo suo. mala autẽ in cordibem
Prius linguã quã cȩt̾a m̃bra iubet apeccato
repͥmere: quia hoc est magis do mabile m̃brũ

Expanded text:
dendum est, quanta vir sanctus utitur hic arte madendum est, quanta vir sanctus utitur hic arte magisterii. Prius enim studet auditorum benevolentiam captare. Et proponit eis, quod magis eos delectat audire, dicens: 13. Quis est homo, qui vult vitam? Nec dico de vita posita in miseria: sed quis est ille, qui diligit dies videre bonos? Ideo hoc, quod omnes cupiunt, praetendit, ut sic accendat eos ad ea facienda, quae praecipit. Si vis vitam, velis aeternam. Si diligis dies bonos, dilige aeternos. Haec est vera vita, vivere in Deo. Semper dies mali in seculo. Semper dies boni in Deo. Ergo si vis vitam et dies bonos, audi et fac. 14. Prohibe linguam tuam a malo. Ne in aperto loquaris malum. Et labia tua ne loquantur dolum. Ut bona verba ore proferas, et malum 150 in corde abscondas: sicut illi faciunt, qui loquuntur pacem cum proximo suo, mala autem in cordibus eorum. Prius linguam, quam caetera membra jubet a peccato reprimere: quia hoc est magis indomabile membrum
Abbreviated transcription (Latin):
Qui autẽ intra se d̾m querunt. & extra dm̃
nicħ concupiscunt m̃ minuunt᷑ om̃ibono:
immoreplent᷑ summo bono. qd est deus.
Replent᷑ fide. spe. & caritate: replent᷑ scĩs mo¬
rib & uirtutib: quȩ sunt uerȩ diuitiȩ. quȩ
animi expellunt egestatẽ. Et ideoꝓtinus¬
S nos ammonet: dicens. Uenite filii audite
Sme: timorẽ dñi docebouos. Multũ nos edi¬
ficat quod ait: uenite. Ac si diceret. Uos qͥ
uacatis ocio. siue qui terrenis uanitatib
incumbitis. qui laboratis & oñati estis. re¬
linquite ea quȩ uos impediunt: & uenite
ad me. Audite autẽ aurib cordis: obedite
ut filii: paterno affectu docebo uos timorẽ
dñi. Et conuenient᷑ ait timorẽ: ipse ẽ enim
pͥmus gradus sꝑualis doctrinȩ. & cȩlestis sa¬
pientiȩ: sicut scriptũ est. Iniciũ sapientiȩ:
timor dñi. Quisquis accedit ad dei seruitiũ:
hoc debet ẽẽ pͥmum illius studium: ut dis¬
cat qualit̾ debeat timere dm̃.S pͥus atten¬

Expanded text:
intra se Deum quaerunt, et extra Deum nihil concupiscunt, non minuuntur omni bono, imo replentur summo bono, quod est Deus. Replentur fide, spe et caritate. Replentur sanctis moribus et virtutibus, quae sunt verae divitiae, quae animi expellant egestatem. Et ideo nos admonet, dicens: 12. Venite, filii, audite me, timorem Domini docebo vos. Multum nos aedificat, quod ait, Venite, ac si diceret, Vos qui vacatis otio, sive qui terrenis vanitatibus incumbitis, qui laboratis et onerati estis : relinquite ea, quae vos impediunt, et venite ad me. Audite autem auribus cordis. Obedite, ut filii: paterno affectu docebo vos timorem Domini. Et convenienter ait, Timorem. Ipse enim primus gradus spiritualis doctrinae et caelestis sapientiae, sicut scriptum est, Initium sapientiae timor Domini . Quisquis accedit ad Dei servitium, hoc debet esse primum illius studium, ut discat qualiter debeat timere Deum. Sed prius atten
Abbreviated transcription (Latin):
tentꝰ est. S potius. statiusti in loco spatioso
pedes meos: Quia ñ solum in uidea. s ꝑ om̃u
regna mundi apłi p̃dicant: quib in sola ul¬
dea pͥus p̃dicare p̃ceptũ fuerat. Uel statub
pedes meos: sdẽ firmit̾ posuisti affectione
meas. in loco spatioso caritatis. Hic incis
enumerare miserias humanȩ fragilitatbꝰ
dicens. Miserere mei dñe. qm̃ tͥbulor. Et
ipsam tͥbulationẽ describit cũ subdit. Con¬
turbatꝰ est in ira oculus meus: anima mea
&e uenterm̃s: id est in tellectus meus. uis¬
litas mea. memoria mea. Quamuis certꝰ eẽt de
renissione dĩ qui dixerat. clarificabo. ñ ita dicimꝰ

Expanded text:
tentus est: sed potius, Statuisti in loco spatioso tentus est: sed potius, Statuisti in loco spatioso pedes meos. Quia non solum in Judaea, sed per omnia regna mundi Apostoli praedicabant : quibus in sola Judaea prius praedicare praeceptum fuerat . Vel statuisti pedes meos, id est, firmiter posuisti afflictiones meas in loco spatioso caritatis. Hic incipit enumerare miserias humanae fragilitatis, dicens, 10. Miserere mei, Deus, quoniam tribulor. Et ipsam tribulationem describit, cum subjungit, Conturbatus est in ira oculus meus, anima mea et venter meus. Id est, intellectus meus, voluntas mea, memoria mea. Quamvis certus esset de promissione Dei, qui dixerat, Clarificabo : non ita dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
ideo quies deus ueritatis. odisti obseruante
uanitates suꝑuacue. Illi suꝑ uacue custodi¬
unt uanitates: qui sic terrenis inherent. ut
cȩlestiũ obliuiscant᷑. Tales odit d̾s: qui sꝑant
falsam beatitudinẽ scłi huiꝰ. Ego autẽ ñ quo¬
mͦ illi qui sꝑant in uano. & qui obseruant
uanitatẽ: s in d̾no sꝑaui qui ñ est uanitas
merito exultabo: qm̃ respexisti humilitatẽ
meã. idẽ misertꝰ es meȩ fragilitatis. & meoꝵ
afflictionis. ne a ꝑsequentib suꝑarer. Resp
ciendo autẽ humilitatẽ ⁊ saluasti de necessit¬
tib animã meã: id c̃ de corporalib miseriis.
quas in hac uita patit᷑ anima ꝓpt̃ culpam
Nisi prius humiliareris: ñ te exaudiret qu
te a necessitatib liberaret. Humiliatꝰ est. qͥ
dixit. In felix ego homo: quis me lib̾abit de
corpore mortis huius: S audi continuo sal
mici: quia neq ab his qui sepulchrũ custad¬
ebant: neq a malignis spiritib in inferno de¬

Expanded text:
ia tu es Deus veritatis, 7. Odisti observantes vanitates supervacue. Illi supervacue custodiunt vanitates, qui sic terrenis inhaerent, ut caelestium obliviscantur. Tales odit Deus, qui sperant falsam beatitudinem seculi istius. Ego autem non quomodo illi, qui sperant in vano, et qui observant vanitatem: sed in Domino speravi, qui non est vanitas. rarem in te. Et merito exultabo: 8. Quoniam respexisti humilitatem meam. Id est, misertus es meae fragilitatis et meae afflictionis, ne a peiciendo autem humilitatem, Salvasti de necessitatibus animam meam. Id est, de corporalibus miseriis, quas in hac vita patitur anima propter culpam. Nisi prius te humiliares, non te exaudiret, qui te a necessitatibus liberaret. Humiliatus est, qui dixit, Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Sed audi continuam salin manibus inimici. Quia neque ab his, qui sepulchrum custodiebant , neque a malignis spiritibus in inferno de
Abbreviated transcription (Latin):
catorib. Ideo & d̾ns iħc in matutino surrex̃
de sepulchro: ut quł dedicauit in fundam̃¬
fuit. quia sepultꝰ est: & matutinũ. quia
surrexit t̃cia diȩ. Sepultus es & tu uesꝑe
inparadyso: & resurrexisti tercia die. Quo
mͦ terciaͣ die : Si scłm cogites. unus dies est
ante legem. scd̾s sublege: tercius sub gr̃a.
Quod triduoillo ostendit caput tuum:
hoc tͥduo scłi ostendit᷑ in te. Sꝑandũ est &¬

Expanded text:
catoribus. Ideo et Dominus Jesus in matutino surrexit catoribus. Ideo et Dominus Jesus in matutino surrexit de sepulchro, ut quod dedicavit in fundamefuit, quia sepultus est: et matutiuum, quia surrexit tertia die. Sepultus es et tu vespere in paradiso, et resmodo tertio die? Si saeculum cogites, unus dies est ante Legem, secundus sub Lege, tertius sub Gratia. Quod triduo illo ostendit caput tuum, hoc triduo saeculi ostenditur in te. Quando? In
Abbreviated transcription (Latin):
in indignatione eiꝰ: & uita in uoluntate eiꝰ.
Uindicauit in uos pͥmũ peccatum.
qd̃ morte soluistis: & t eri uitã ȩternã ad
quã redire nullis ur̃is uirib possetis qͥ a
dignat᷑ enim d̾s̃ homini: & infert irã pro
peccato. Rursus cũ audis. & uita in uolun¬
tate eiꝰ. habes indo qͥd sꝑes: & diligas. Ibi
iusticia comm̃dat᷑. hic gr̃a. Adiram aũtẽ
& uitã ꝑtinet: qd subiungit. Ad uesꝑum
demorabit᷑ fletus: & ad matutinũ leticia.
Uesꝑa fit. quando sol occidit. Uesꝑacepit.
ubi sapientiȩ lumen recessit a peccante ho¬
mine: quando morte dampnatꝰ est. Occide¬
rat illi sol iusticiȩ: ñ gaudebat ad p̃sentiã
dei. Inde inchoata est om̃is uita ista morta¬
lis. Ab ipso uesꝑe moras habebit sletus:
quã diu inlaborib & temptationib popłs
dei expectat diem dñi. Deinde ueniet ma¬
tutinũ: quo exultatio resurrectionis fut᷑a
est. Tunc oriet᷑ fidelib lux: quȩ occiderat pec¬

Expanded text:
oluntate ejus. Vindicavit in vos primum peccatum, quod morte solvistis, et vitam aeternam, ad quam redire nullis vestris viribus possetis, quia dignatur enim Deus homini, et infert iram pro peccato. Rursum cum audis, Et vita in voluntate ejus, habes in Deo, quid speres et diligas. Ibi justitia commendatur, hic gratia. Ad iram autem et vitam pertinet, quod subjungit: Ad vesperum demorabitur fletus, et ad matutinum laetitia. Vespera fit, quando sol occidit. Vespera coepit, ubi sapientiae lumen recessit a peccante homine, quando morte damnatus est. Occiderat enim illi sol justitiae, non gaudebat ad praesentiam Dei. Inde inchoata est omnis vita ista mortalis. Ab ipso vespere moras habebit fletus, quandiu in laboribus et tentationibus populus Dei exspectat diem Domini. Deinde veniet matutinum, quo exultatio resurrectionis futura est. Tunc orietur fidelibus lux, quae occiderat pec
Abbreviated transcription (Latin):
murabiłẽ. in effabilem p̃dicamꝰ. Nomen eiꝰs
altare est: ꝑ om̃s gentes quib cũq possum
altum &e ȩternũ ꝓpalare. Quid est autẽ in a¬
ipsum : Inunitate nconcordiai̾sicut fecer
p̃dicatores pͥmi: quib erat corunũ & anim
una. Deinde dicit bona sua unde sibi euen¬
rint: cum subdit. Ex quisiui dnm̃ & exaud¬
Suit me: &e ex om̃ib tͥbulationib meis eripue
me. Extra omĩa. post positis temꝑalib. uelo
toto corde. extotis uirib quesiui dm̃: & ex¬
diuit meut inuenirẽ eum. S exquirente
dnm̃ multis modis in hoc scło tͥbulant᷑:¬

Expanded text:
 ineffabilem praedicamus: 148 nomen ejus exaltare, est per omnes gentes quibuscumque possumus altum et aeternum propalare. Quid est autem in idipsum? In unitate, in corcordia : sicut fecerunt praedicatores primi, quibus erat cor unum et anima una . Deinde dicit bona sua, unde sibi evenerunt, cum subdit: 5. Exquisivi Dominum, et exaudivit me, et ex omnibus tribulationibus meis eripuit me. Extra omnia, postpositis temporalibus, vel ex toto corde, ex totis viribus quaesivi Deum: et exaudivit me, ut inven rem eum. Sed exquirentes Dominum multis modis in hoc seculo tribulant
Abbreviated transcription (Latin):
ces me: qm̃ tues ꝓ tectorm̃s. Et ñ potest illa¬
queari: qui talem habet ꝓtectorẽ. Et ideo
sequit᷑. In manꝰ tuas comm̃do sꝑm meum.
hoc completũ fuit: quando in cruce positus
dixit. Pater. in manꝰ tuas commendosꝑm
code sermone concordant. Intellige gͦ quia
ĩdem xꝑc. qui loquit᷑ in ȩuangłio: locutꝰ est etiã
inpsalmo. Qui ꝓtinus adiungit dicens. Re

Expanded text:
ces me. Quoniam tu es protector meus. Et non potest illaces me. Quoniam tu es protector meus. Et non potest illaqueari, qui talem habet protectorem. Et ideo sequitur: 6. In manus tuas commendo spiritum meum. Hoc completum fuit, quando in cruce positus dixit, Pater in manus tuas commendo spiritum elium in eodem sermone concordant. Intellige ergo, quia idem Christus, qui loquitur in Evangelio, locutus est etiam in psalmo. Qui protinus adjungit, d
Abbreviated transcription (Latin):
enitͥmur. Ducit nos p̃ceptis: nutrit sacra¬
Smentis. De quo ad huc subdit᷑. Educes me¬
S de laqueo hoc quẽ abscondert̃mͥ. ꝑlaqueũ
deceptionẽ uult intelligi: quã xꝑo absconde
runt iudei. Hinc est qd̾ ei dixerunt. Magist̃
scimus quia uerax es: &uiam dei inueritate
doces. Dic gͦ nobis: si licet censum dari cȩsari
annon. Ecce laqueus quẽ absconderunt.
Si dixisset licet: cetidisset in laqueũ. Oppo¬
suissent enim illi: contͣ legẽ agis. quȩ dicit.
Dñm dm̃tuum ad orabis: & illi soli seriies.
Si dixisset ñ licet: in aliũ laqueũ cecidisset.
Dixissent enim herodiani. contͣlegemagis:. re-¬
us es mortis. Uel educes me de laqueo. id est
de morte: quȩ soeo dicit᷑ laqueus. quia ꝑ mor¬
tẽ putauert̃ impedire nomen eiꝰ: quẽ abscon¬
dert̃. id ẽ latent̃ parauert̃ mͥ: quẽ nullũ latet
secretũ. Suos similit̃ eripit deus de laqueis
diaboli. idẽ de temptationib. Ideo scio qd̾ edu¬

Expanded text:
enutrimur. Ducit nos praeceptis, nutrit sacramentis. De quo adhuc subditur: 5. Educes me de laqueo hoc, quem absconderunt mihi. Per laqueum, deceptionem vult intelligi, runt Judaei. Hinc est, quod ei dixerunt, Magister, scimus quia verax es, et viam Dei in veritate doces. Dic ergo nobis si licet censum dari Caesari an non ? Ecce laqueus, quem absconderunt. Si dixisset, Licet: cecidisset in laqueum. Opposuissent enim illi, Contra legem agis, quae dicit, Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies . Si dixisset, Non licet: in alium laqueum cecidisset. Dixissent enim Herodiani, Contra regem agis: reus es mortis . Vel educes me de laqueo, id est, de morte, quae ideo dicitur laqueus: quia per mortem putaverunt impedire nomen ejus: quem absconderunt, id est, latenter paraverunt, mihi, quem nullum latet secretum. Suos similiter eripit Deus de laqueis diaboli , id est de tentationibus. Ideo scio, quod edu
Abbreviated transcription (Latin):
more se exauditũ insinuat: cũ ꝓtinꝰ ad dit.
Audiuit d̾ns & misertꝰ est mei: dns factus
ad uitor meus. Misertꝰ est mei ne corrumꝑt
adiuuit ut etiam resurge rẽ. Miscdia ꝑi¬
net ad remissionẽ peccatoꝵ: aduitoriũ ꝑtu¬
a peccato bonũ uelimꝰ: deinde nos adiuua
mus: ad iutoriũ dĩ est. In quo autẽ sit aduab
ostendit: ex familiaritate se conũtens ad pa¬
Strẽ &e dicens. Conuertisti planctũ meũ ing¬
diummͥ. Planctũ passionis ingaudiũ mira
sti resurrectionis mͥ: id ẽ ad utilitatẽ meis
Smeoꝵ. Conscidisti saccũ meũ: & circũ dedilli¬
S me leticia. Saccus de capris conficit᷑: & de hi¬
dis. Et caprȩ & hedi: inter peccatores ponll¬
t᷑. Dñs de numero nr̃o saccũ solũ acceptem
assumpsit meritũ sacci. qd̾ est peccatũ. Sal
autẽ est. mortalitas. Saccũ gͦ conscidit.
mortalitatẽ destruxit: & insuꝑ circumdes
eum leticia. qm̃ stola immortalitatis qi
illũ dñs. Ad hoc autẽ circũdatꝰ est leticia. ut

Expanded text:
more se exauditum insinuat, cum protinus addit: 11. Audivit Dominus, et misertus est mei; Dominus factus est adjutor meus. Misertus est mei, ne corrumperer. adjuvit, ut etiam resurgerem. Misericordia pertinet ad remissionem peccatorum. Adjutorium a peccato bonum velimus. Deinde nos adjuvatgimus, adjutorium Dei est. In quo autem sit adjutus, ostendit, ex familiaritate se convertens ad Patrem, et dicens: 12. Convertisti planctum meum in gaudium mihi. Planctum passiourrectionis; mihi, id est, ad utilitatem mei et meorum, Conscidisti saccum meum, et circumdedisti me laetitia. Saccus de capris conficitur, et de hoedis. Et caprae et hoedi inter peccatores ponuntur. Dominus de numero nostro saccum solum accepit, non assumsit meritum sacci, quod est peccatum. Saccus autem est mortalitas. Saccum autem conscidit, quia mortalitatem destruxit, et insuper circumdedit eum laetitia: quoniam stola immortalitatis induit illum Dominus. Ad hoc autem circumdatus est laetitia, ut
Abbreviated transcription (Latin):
darisica filum tuũ. Et sanastns etrat er̃i.
infirmꝰ: ꝓparte carnis. Sanauit gͥ eum
pater: quia resuscitando ipsam carnẽ. im¬
mortałe & incorruptibiłe fecit. Audi apo¬
stolũ: uide uerã sanitatẽ. Absorta ẽ ait
mors inuictoria. Ubi est mors aculeus tu¬
us ͦ Ubi est contentio tua : Subiungit aliã
causam: qua debeat dñm exaltare. Dñe
inquit eduxisti ab inferno animã meam.
Expoliauit enim infernũ: & animas scoꝵ.
secũ in cęlos duxit. Saluastime a descendens¬
tib in lacũ: idẽ ex manib uideoꝵ. me lib̾a¬
sti: qui sua sponte ininfernũ & mortẽ &
fauces diaboli descendunt. Et quia eiꝰ lib̃a¬
tio ad cõmunẽ ꝑtinet salutẽ: idõ nos am¬
monet dicens. Psallite d̾no scĩ eius: & con¬
fitemini memoriȩ sc̃itatis eius. Acsidicat.¬
dño bene oꝑando. & confitemini ore &e cor¬
de. memorie illiꝰ. Obliti enim eratis eum:
s ipse uos ñ est oblitꝰ. Qd̾ autẽ ur̃i memor

Expanded text:
larifica filium tuum . Et sanasti me. Erat enim infirmus pro parte carnis. Sanavit igitur eum Pater, quia resuscitando 128 ipsam carnem immortalem et incorruptibilem fecit. Audi Apostolum, Vide veram sanitatem. Absorpta est ait mors in victoria. Ubi est mors aculeus tuus? Ubi est contentio tua ? Subjungit aliam causam, qua debeat Dominum exaltare. 4. Domine, inquit, eduxisti ab inferno animam meam. Exspoliavit enim infernum, et animas Sanctorum secum in caelo duxit. Salvasti me a descendentibus in lacum. Id est, ex manibus Judaeorum me liberasti, qui sua sponte in infernum et mortem et fauces diaboli descendunt. Et quia ejus liberatio ad communem pertinet salutem, ideo nos admonet dicens: 5. Psallite Domino sancti ejus, et confitemini memoriae sanctitatis ejus. Ac sioperando, et confitemini ore et corde, memoriae illius. Obliti enim eratis eum, sed ipse vos non est oblitus . Quod autem vestri memor
Abbreviated transcription (Latin):
pliabo nomen tuũ ꝑmultas gentes:
qm̃ humanitatẽ meã uerbo tuo unisti. Nec de¬
lectasti. ĩd est nec delectare fecisti inimicos meos
suꝑme: quia licet putarent se eẽ in passione suꝑ
me. tam̃ illud gaudiũ intristicia ẽ conũsum. Qs
incapite: tanquã dedicatio fundamenti. Do¬
mꝰ id est ȩccłia adhuc fabricat᷑: postea dedicabit᷑.
Seiuant mͦ inimici. exultent in fabricatione
domus: confundent᷑ in dedicatione. Tunc enĩ
stabunt usti inmagna constantia aduersus
tos qui se angustiauert̃: dicent aũ illi int̾ se pe¬

Expanded text:
pliabo nomen tuum per multas gentes, quoniam humanitatem meam Verbo tuo unisti. Nec delectasti, id est, nec delectari fecisti inimicos meos super me. Quia licet putarent se esse in passione super me, tamen illud gaudium in tristitia est conversum. Quod  domus in capite, tanquam dedicatio fundamenti. Domus, id est, Ecclesia adhuc fabricatur: postea dedicabitur.odo latet. Saeviant modo inimici. Exultent in fabricatione domus: confundentur in dedicatione. Tunc enim stabunt justi in magna constantia adversus eos, qui se angustiaver
Abbreviated transcription (Latin):
& sibi uidebunt imminere tormenta. S¬
pitꝰ uerboꝵ: uertet᷑ inluctũ: Ibi enim fleti
& stridor dentium. Quo contra scõꝵ. felicia¬
tẽ intuens: suauitatẽ regni cȩlestis ammis¬
do laudauit dicens. Quã magna multitu
dulcedinis tuȩ dñe: quam abscondisti time

Expanded text:
et sibi videbunt imminere tormenta. Set sibi videbunt imminere tormenta. Strepitus verborum vertetur in luctum. Ibi enim fletus et stridor dentium . Quo contra sanctorum foelicitatem intuens, suavitatem regni caelestis admirando laudavit, dicens: 20. Quam magna multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam ab
Abbreviated transcription (Latin):
Scaui te. Quisquis mͦ d̾m inuocat. idẽ intra
se uocat corde puro.corde integro: deuote
orando. recte uiuendo: uoce. corde. oꝑib con¬
sonando: ñ confundet᷑ iniuidicio. Confun¬
Dent᷑ autẽ illi: dequib subdit᷑. Frubescant
impii: & deducant᷑ in infernũ. Iudei scilicet.
qui dñm suum crucifixerunt Del gentiles
qui ydola coluert̃: uel falsi xꝑiani qui d̃m
colere neglexert̃. Tuncutiq erubescent: qnͣ¬
do a dño audient. Amen dico uobis: nescio
uos. Et rursꝰ. Ite maledicti in ignẽ et̾nũ. Tc̃
fiet quod subdit᷑. Muta fiant labia dolo
tẽ in suꝑbia &e in abusione. Suꝑbe enim &
abusiue. idẽ cont᷑ seruoꝵ usum loqueban¬
t᷑ uidei adũsus dnm. dumreus est mortis. Etu
mali contͣbonosi suꝑbi cont᷑ humiles cotidi.
blasphemant: latrant. detrahunt: garriun
lingius malignis & dolosis. S tunc efficient̃
labia eoꝵ. muta. quando scõꝵ. apparebit ꝗͥi

Expanded text:
cavi te. Quisquis modo Dominum invocat, idest, inter cavi te. Quisquis modo Dominum invocat, idest, inter se vocat, corde puro, corde integro, devote orando, recte vivendo, voce, corde, operibus consonando: non confundetur in judicio. Confundentur autem illi, de quibus subditur: Erubescant impii, et deducantur in infernum. Judaei scilicet qui Dominum suum crucifixerunt: vel gentiles qui idola coluerunt: vel falsi Christiani, qui Dominum colere neglexerunt. Tunc utique erubescent, quando a Domino audient, Amen dico vobis, Nescio vos. Et rursus, Ite, maledicti, in ignem aeternum . Tunc fiet quod subditur: 19. Muta fiant ltem in superbia, et in abusione. » Superbe enim, et abusive, id est, contra servorum usum loquebantur Judaei adversus Dominum, dum « Reus est mortis , » mali contra bonos, superbi contra humiles. Quotidie blasphemant, latrant, detrahunt, garriunt linguis malignis et dolosis: sed tunc efficientur labia eorum muta, quando sanctorum apparebit gloria,
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ non sortem s sortes dicit:ͥ quia multȩ
sunt diuisiones grãrum: quas credentib
dñs distribuit. Inmanib tus sortes meȩ.
ac si aꝑte dicat. In potestate tua: sunt om̃s¬
Selecti mei. Et i deo eripe me de manu inimicoꝵ.
mcoꝵ. & a ꝑsequentib me: idẽ de illoꝵ. po¬
testate qui me oderunt: & eoꝵ. qui michi
mala inferunt. Dicat hocunus quisq:
de inumicis sius. Bonum enim ẽ & orare
debemus. ut ds̃ nos eruat de manib ini
Int̾ hos. gemens iste ait. Illustra faciẽ tuã
Ssuꝑ seruũ tuum. Confusio enim quedã
ctere signant᷑ : om̃s ad unum altare acce
riis cȩlebrandis intersunt. Quando discer¬
nent᷑:: Quando illustrabit faciem suam
dñs suꝑseruos suos inuidicio: Tunc seꝑa¬
bunt᷑ boni a malis. Unde scriptũ est. Tol¬
lat᷑ impius: ne uideat głam dei. Ꝙ ideo
subdit. Saluum me fac in miscłia tua. ñ
Siniusticia mea d̾ne: ñ confundar qm̃ inuo¬

Expanded text:
autem non sortem, sed sortes dicit: quia multae autem non sortem, sed sortes dicit: quia multae sunt divisiones gratiarum , quas credentibus Dominus distribuit. In manibus tuis sortes meae. Ac si aperte dicat: In potestate tua sunt omnes electi mei. Et ideo: 16. Eripe me de manu inimicorum meorum, et a persequentibus me. Idest, de illorum potestate, qui me oderunt, et eorum qui mihi mala inferunt. Dicat hoc unusquisque de inimicis suis. Bonum est enim, et orare debemus, ut Deus nos eruat de manibus inilium. 134 17. Inter hos gemens iste ait: Illustra faciem tuam super servum tuum. Confusio enim quaedamuno charactere signantur. Omnes ad unum altare accederiis celebrandis intersunt. Quando discernentur? Quando illustrabit faciem suam Dominus super servos suos? in judicio. Tunc separabuntur boni a malis . Unde scriptum est, Tollatur impius, ne videat gloriam Dei . Et ideo subdit: Salvum me fac in misericordia tua: non in justitia mea. 18. Domine, non confundar, quoniam invo
Abbreviated transcription (Latin):
inpotestate tua: sortes meȩ sunt. Sors non
aliquid mali ẽ: s res indubitatione huma¬
na. diuinã indicans uoluntatẽ. Nam &
sortes miser̃t apłi. De duob discipulis con-¬
sultus est ds̃: quẽ nam ipsoꝵ uellet ẽẽ a¬
postolũ. Et cecidit sors suꝑ mathiam. Sor¬
tis nomine in hoc loco gr̃a di designat᷑: qͥa
insorte ñ est electio. ẜ uoluntas dei. Nam
ubi dr iste facit. iste ñ facit: merita consi¬
derant᷑. Et ubi merita considerant᷑. electio
ẽ. non sors. Quando autẽ ds nulla meri¬
ta nr̃a inuenit: sorte uoluntatis suȩ sal
uos nos fecit. quia uoluit. ñ quia digni
fuimꝰ: hȩc est sors. Gr̃a salui facti estis ꝑ
fidem ait apłs: & hoc ñ exuobis. Hinc est
qd̾ petrus symoni dicit. Quia existima¬
sti donũ d̃i pecunia comꝑareꝰ non est tibi
pars. neq sors in hac fide: id est ñ ꝑtines
ad istã gr̃am. quã gratis om̃s accepimꝰ. Bene

Expanded text:
in potestate tua, sortes meae sunt. Sors non in potestate tua, sortes meae sunt. Sors non aliquid mali est, sed res in dubitatione humana divinam indicans voluntatem. Nam et sortes miserunt Apostoli . De duobus discipulis consultus est Deus, quemnam illorum esse vellet Apostolum. Et cecidit sors super Mathiam . Sortis nomine in hoc loco gratia Dei designatur: quia in sorte non est electio, sed voluntas Dei. Nam ubi dicitur: Iste facit, iste non facit, merita considerantur. Et ubi merita considerantur, electio est, et non sors. Quando autem Deus nulla merita nostra invenit, sorte voluntatis suae nos salvos fecit, quia voluit, non quia digni fuimus. Haec est sors. Gratia salvi facti estis per fidem ait Apostolus et hoc non ex vobis . Hinc est quod Petrus Simoni dicit , Quia existimasti donum Dei pecunia comparare, non est tibi pars neque sors in hac fide, idest, non pertines ad istam gratiam quam gratis omnes accepimus. Bene
Abbreviated transcription (Latin):
tum factus ẽ: quia etiam cum impiis depu¬
tatꝰ est. Quantas autẽ acircũ stantib audie¬
rit uituꝑationes: ipsi qui passionẽ eiꝰ legunt
agnoscunt. In eodum conuenirent simul
aduersũ me: acciꝑe animã meã consiliati
sunt. Dum simulinquit adũsum me iniqͥ
uidei conuenirent:. in eo conuentu nichilali¬
ud consiliati sunt. nisi ut animã meã ꝑ de¬
rent. Quid hȩc uerba nos docent. nisi contẽp¬
tum mundi & mortis. nisi humilitatẽ & pa¬
tientiã: & ut spem nr̃am habeamꝰ in do :
Unde & subdit᷑. Ego autẽ inte sꝑaui dñe:
dixi deus m̃s estũ. inmanib tius sortes meȩ.
Recta est spes: quȩ in deo est. In quocumꝙ a¬
lio sꝑauerit homo: frustrabit᷑ spes eius. Qui
autẽ in dõ sꝑat: sicut d̾s̃ immutabilis est.
ita spes eius mutari ñ pot̾it. Dixi dño: ꝓpo¬
sui: uoui: fixi in animo: deus meus estu.
Tu enim ñ deficis. tu ñ fallis: & ideo intesꝑa¬
ui: quẽ dm meũ elegi. In manib tus. idẽ

Expanded text:
tum factus est, quia etiam cum impiis deputatus est. Quantas autem a circumstantibus audierit vituperationes, ipsi qui passionem ejus legunt, agnoscunt. In eo dum convenirent simul adversum me, accipere animam meam consiliati sunt. Dum simul inquit adversum me iniqui Judaei convenirent, in eo conventu nihil aliud consiliati sunt, nisi ut animam meam perderent. Quid haec verba nos docent, nisi contemtum mundi et mortis, nisi humilitatem et patientiam, et ut spem nostram habeamus in Deo? Unde et subditur, 15. Ego autem in te speravi, Domine; dixi, Deus meus es tu, in manibus tuis sortes meae. Recta est spes, quae in Deo est. In quocumque alio speraverit homo, frustrabitur spes ejus . Qui autem in Deo sperat, sicut Deus immutabilis est, ita spes ejus mutari non poterit. Dixi Domino, proposui, vovi, fixi in animo, Deus meus es tu. Tu enim non deficis. Tu non fallis. Et ideo in te speravi, quem Deum meum elegi. In manibus tuis, idest,
Abbreviated transcription (Latin):
ad mortẽ. Nec hoc suis uirib attͥbuit: unde¬
s &e subdit. Dñe in uoluntate tua: p̃s¬
s titisti decori meo: facꝰ uirtutẽ Qd̃ decorus sum
iniusticia. fortis inpatientia. ñ hoc habeo
Sex mea potestate: s tua uoluntate. Auerti¬
Isti faciẽ tuam ame: & factus sum contͣbatꝰ.
Uisus est enim auertisse faciem suã pat̾ a
filio: qnͣdo eum in passione dereliquit. Un¬
de & iudei dixerunt. Si filius dĩ est: liberet
eũ si uult. factus ẽ autẽ conturbatꝰ:. cũ ait.
Tristis est anima mea. usq ad mortẽ. Hic
magnũ meritũ xꝑi ostendit᷑. qui nec sic ꝓ¬
batꝰ ab obedientia recessit. Tu auertis faciẽ
tuam ame: s ego ñ sum aũsus ate. Nam
sequit᷑. Ad te dñe clamabo: & ad dm meũ
deprecabor. Clamabo de optinendis bonis:
deprecabor de remouendis malis. Tu enim
dñs m̃s qui regis me: & ds m̃s qui creasti
me. Hic nobis ostendit᷑ incapite nr̃o: qͥd ag̾e
bari debemꝰ ꝑpenitentiã: & ad pias eiꝰ aures

Expanded text:
viribus attribuit, unde et subdit: 8. Domine, in voluntate tua praestitisti decori meo virtutem. Quod decorus sum in justitia, fortis in patientia, non hoc habeo ex mea potestate, 129 sed tua voluntate. Avertisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus. Visus est enim avertisse faciem suam Pater a Filio, quando eum in passione dereliquit. Unde et Judaei dixerunt, Si Filius Dei est, liberet eum, si vult . Factus est autem conturbatus, cum ait, Tristis est anima mea usque ad mortem . Hic magnum meritum Christi ostenditur, qui nec sic probatus ab obedientia recessit. Tu avertis faciem tuam a me: sed ego non sum aversus a te. Nam sequitur: 9. Ad te, Domine, clamabo, et ad Dominum meum deprecabor. Clamabo de obtinendis bonis, deprecabor de removendis malis. Tu enim Dominus meus, qui regis me, et Deus meus, qui creasti me. Hic nobis ostenditur in capite nostro, quid agere bari debemus per poenitentiam. Et ad pias ejus aures
Abbreviated transcription (Latin):
nis & ĩurtutis robore excitetur. Suꝑ hunc
uitulũ tibi placebit laudatio mea in illa
ȩt̾nitate: ubi ꝑfecte laudabunt te scĩ si¬
ne ulla contͣdictione. Uideant pauꝑes &
letent᷑. credant hȩc & spe gaudeant: & ma¬
gis pauꝑes sint. ut ditari mereantur. Et
conuertit se ad eos ammonendos. dicens:
querite dm. & uiuet anima ur̃a. Ds̃ est
uita animȩ. Queritis panẽ: ut uiuat ca

Expanded text:
nis et robore virtutis excitetur. Super hunc nis et robore virtutis excitetur. Super hunc vitulum tibi placebit laudatio mea, in illa aeternitate ubi perfecte laudabunt te Sancti, sine ulla contradictione. 33. Videant pauperes, et laetentur. Credant haec, et spe gaudeant: et magis pauperes sint, ut ditari mereantur. Et convertit se ad eos admonendos dicens: Quaerite Deum, et vivet anima vestra. Deus est vita animae. Quaeritis panem, ut vi
Abbreviated transcription (Latin):
lo reputant. Nec sunt deserti tales pauꝑes:
qm̃ salus dĩ suscepit eos. Ad quam rem:
Utiam ñ sint pauꝑes & dolentes: s potus
letantes & beati. faciant qͦd subiunctũ est
laudabo nom̃ di cum cantico. id ẽ cum
iocunditate: & exultans in me ipso mag¬
nificabo eũ in saude. Hȩst̾ diuitiȩ meȩ: scilicet¬
ut cũ gaudio & hẏlaritate ñ cessem dm
meũ laudare & magnificare. Et laus il¬
la placebit cdeo suꝑ ome legale sacrificrõ
suꝑ uitulum nouellum cornua ꝓducen¬
tur in sacrificio: qui & nouellus eẽt. & tã
magnꝰ tam̃. ut cornua mitteret. atq un¬
gulas fortes haberet. Et hoc ex significa¬
tione factum est. Qui bene instructus ẽ.
bere quib aduersariũ uentilet. & ungu¬
las quib terrã excitet: nouellus propt̃
nouã uitã. Aliquis hereticus forte contra¬
dicio: cornib noui & uet̾is testam̃ti uenti¬
letur. Alius terrena sapit: ungłis discretio¬

Expanded text:
lo reputant. Nec sunt deserti tales pauperes, lo reputant. Nec sunt deserti tales pauperes, quoniam salus Dei suscepit eos. Ad quam rem: Ut jam non sint pauperes et dolentes, sed potius laetantes et beati faciant quod subjunctum est: 31. Laudabo nomen Dei, cum cantico. Idest, cum jocunditate: et exultans in meipso, magnificabo eum in laude. Haec sunt divitiae meae, ut scilicet, cum gaudio et hilaritate non cessem Deum meum laudare et magnificare. 32. Et laus illa placebit Deo, super omne legale sacrificium. Super vitulum novellum cornua producentulus in sacrificio, qui et novelius esset, et tam magnus tamen, ut cornua mitteret, atque ungulas fortes haberet. Et hoc ex significatione factum est. Qui bene instructus est,bere, quibus adversarium ventilet: et ungulas, quibus terram excitet: novellus propter novam vitam. Aliquis haereticus forte contradicit, cornibus novi et veteris Testamenti ventiletur. Alius terrena sapit, ungulis discretio
Abbreviated transcription (Latin):
habere: cum ꝑducta fuerit damnatio e¬
oꝵ etiã ad cognitionẽ eoꝵ. delebuntur
de libro uiuentiũ: Iest ñ sibi se cognosẽ
Dixi deleant᷑ scłm spem eoꝵ quid scd̃m ȩqui-¬
tatem tuã: Et cũ iustis non scribantur. Cõ¬
firmat in fine uersus: qͦd premissum ẽ in
capite. Audiuimꝰ quid nob̾ cauendu sit in
malis: nc̃ audiamꝰ quid sit imitandu in
xp̃o. Illi tales fuerunt. & sic ꝑierunt. tu
benigne domine quid dicis de ceipso: Ego
sum pauꝑ & dolens: salus tua d̾s suscepit
me. Exemplo domini nr̃i discamtꝰ pauꝑes
eẽ &e dolentes. Beati enĩ pauꝑes sp̃u: qm̃¬
ipsoꝵ est regnũ celoꝵ. Et beati qui lugent:
qm̃ ipsi consolabunt᷑. Hoc ipsum pͥus in
nob̃ ostendit: ꝓpterea dicit. ego sum. Totũ
corpus eius hoc dicit: corpus xp̃i in hac
terra pauꝑ & dolens est. S Cint diuites
In comparatione namq celestiũ diuitia¬
rũ quassperant: quicquid habent ꝓ nichi¬

Expanded text:
habere : cum perducta fuerit damnatio ehabere : cum perducta fuerit damnatio eorum, etiam ad cognitionem ipsorum, delebuntur de libro vitae, id est, non ibi se cognoscent. Dixi deleantur, secundum spem eorum. Quid secundum aequitatem tuam? Et cum justis non scribantur. Confirmat in fine versus, quod praemissum est in capite. Audivimus, quid nobis cavendum sit in malis: audiamus nunc quid sit imitandum in Christo. Illi tales fuerunt, et sic perierunt. Tu benigne Domine, quid dicis de te ipso? 30. Ego sum pauper et dolens: salus tua, Deus, suscepit me. Exemplo Domini nostri discamus pauperes esse et dolentes. Beati enim pauperes  est regnum caelorum. Et beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur . Hoc ipsum prius in se nobis ostendit, propterea dicit, Ego sum. Totum corpus ejus hoc dicit. Corpus Christi in hac terra pauper et dolens est. Sed sint divites In comparatione namque caelestium divitiarum, quas sperant, quicquid hic habent, pro nihi
Abbreviated transcription (Latin):
dixerunt. sanguis eius suꝑ nos & super
filios nr̃os. Quod autẽ dixit appone. non
sic accipiendũ. ut ds ponat uel addat
iniquitatem in aliquo: s quasi hoc agitt
quando fieri ꝑmittit. Neq enĩ humanã
mentẽ debellando destruit s recedendo :
quia ad ꝑditionẽ suam sufficit sibi dimis¬
sa. Hinc salomon ait. Considera operadi
quod nemo possit corrigere quẽ ille despe¬
xerit. Propterea adhuc subditur. Delean¬
tur de libro uiuentiũ. Libri nomine pre¬
destĩo dĩ accipitur. quia sicut hoc quod in
libro scriptũ est fixum manet: sic in com¬
mut abile est quicquid a do predestinat᷑.
Quomꝰ ergo dicit dileantur.: si hi qui scͥp¬
ti sunt deleri non possunt: S hoc dictũ
est scđm sꝑem illoꝵ: qui ibi se scͥptos puta
Et ipsis constet. ñ illos ibi ẽẽ. Illi qui se
sꝑabant tanqͣm merito iusticiȩ suȩ. in
libro scͥptos di. quib dicitur. serutamin
scͥpturas in quib uos putatis uitã ȩternã

Expanded text:
dixerunt: Sanguis ejus super nos et super dixerunt: Sanguis ejus super nos et super filios nostros . Quod autem dixit, Appone: non sic accipiendum est, ut Deus ponat, vel addat iniquitatem in aliquo: sed quasi hoc agit, quando fieri permittit. Neque enim humanam mentem debellando destruit, sed recedendo: quia ad perditionem suam sufficit sibi dimissa. Hinc Salomon ait: Considera opera Dei, quod nemo possit corrigere, quem ille despexerit . Propterea adhuc subditur: 29. Deleantur de libro viventium. Libri nomine praedestinatio Dei accipitur: quia sicut hoc quod in libro scriptum est, fixum manet: sic incommutabile est, quicquid a Deo praedestinatur. Quomodo ergo dicit Deleantur, si hi qui scripti sunt, deleri non possunt? Sed hoc dictum est secundum spem illorum, qui ibi se scriptos putabEt ipsis constet non illos ibi esse. Illi qui se sperabant, tanquam merito justitiae suae in libro scriptos Dei, quibus dicitur: Scrutamini Scripturas, in quibus putatis vos vitam aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
tio. Hanc ꝑcussionẽ suscepit ipse filiꝰ dĩ:
qͣmius ñ peccauerit. Uere inquit ꝓpheta
ipse portauit. S iudei addiderunt: qr
quem d̾s pater plagis mortalitatis & cor¬
ruptionis uulnerauerat. ipsi insuꝑ occide¬
runt. Mortales homines hic cum pena nas¬
cunt᷑: & hȩc pena ꝑcussio est domini: & huie
penȩ addunt. quicũq alios fiuĩnt ꝑ sequitt.
Et quia ipsi apposuerunt dolorẽ suꝑ dolorẽ.
uide aꝑtam iusticiã que sequitur. Appo¬
ne inquit iniquitatẽ suꝑ iniquitatẽ eoꝵ
& sicut alibi dicitur. qui nocet noceat ad¬
huc. & qui in sordib est sordescat adhuc.
& sic ñ intrent in iusticiã tuã. Culpa enĩ
excitat culpam. & cũ una ñ corrigit᷑. exin¬
de altera generat᷑: & qͣnto plus refriges¬
cit caritas. tanto amplius abundat im¬
quitas. Uel suꝑ iniquitatẽ patrũ appo¬
ne iniquitatẽ filioꝵ: ut extendat᷑ de pro¬
genie in ꝓgemem iniquitas eoꝵ: sic̃ ipsi

Expanded text:
tio. Hanc percussionem suscepit ipse Filius Dei, tio. Hanc percussionem suscepit ipse Filius Dei, quamvis non peccaverit. Vere inquit Propheta ipse portavit . Sed Judaei addiderunt, quia quem Deus Pater plagis mortalitatis et corruptionis vulneraverat, ipsi insuper occiderunt. Mortales homines hic, cum poena nascuntur, et haec poena percussio est Domini. Et huic poenae addunt quicunque alios fuerint persecuti. Et quia ipsi apposuerunt dolorem super dolorem, vide apertam justitiam, quae sequitur. 28. Appone, inquit, iniquitatem super iniquinoceat adhuc: et qui in sordibus est, sordescat adhuc . Et sic non intrent in justitiam tuam. Culpa enim excitat culpam: et cum una non corrigitur, exinde altera generatur. Et quanto plus refrigescit caritas, tanto amplius abundat iniquitas. Vel super iniquitatem patrum oppone iniquitatem filiorum, ut extendatur de progenie in progeniem iniquitas eorum, sicut ipsi