comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
In arͣto libro cum dice̾m uicem baptismi posse hr̃e paᷤᷤ¬
sionem nõ satis ydoneum posui latronis illuis exem¬
plũ quia utrum nõ fu̾it baptizatus inc̾tum ẽ. In libͦ
.Uiiͦ. de uasis aureis ⁊ argenteis in domo magna cõsti¬
tutis sensum cypͥani senuitus sum. qui ħ accepit in bo¬
nis: in malis aũt lignea ⁊ fictilia. ad illa referens
qd̾ dcm̃ ẽ alia quidẽ in honore: ad ħ aũt qd̾ dem̃ ẽ.¬
alia il in contumelia. S mag̃ aꝓprobo qd̾̃ apud thi¬
conium post ea reꝑi uł adũti. in utrisq intelligend̾
q̃dam m honore: non sola scil aurea ⁊ argentea ⁊ rur¬
sus in utrisq q̃dam ĩ contumelia: non utiq sola lig¬
nea ⁊ fictisia. Soc opus sic maipit. In eis libͥs ⁊ c̾.¬

Expanded text:
In quarto libro, cum dicerem uicem baptismi posse habere pasIn quarto libro, cum dicerem uicem baptismi posse habere passionem, non satis idoneum posui illius latronis exemplum, quia utrum non fuerit baptizatus incertum est. In libro septimo de uasis aureis et argenteis in domo magna constitutis sensum Cypriani secutus sum, qui haec accepit in bonis, in malis autem lignea et fictilia, ad illa referens quod dictum est: alia quidem in honorem, ad haec autem alia uero in contumeliam. sed magis approbo, quod apud Tyconium postea repperi uel aduerti, in utrisque intellegendum quaedam in honore, non sola scilicet aurea et argentea, et rursus in utrisque quaedam in contumelia,- non utique lignea et fictilia. . 5. Hoc opus sic incipit: in eis lib
Abbreviated transcription (Latin):
tam meis ammonitꝰ fut̾is tam sero requisisti.
tes tam lata ꝑ modum xp̃iana unitate porrectaᷤ.
ignotoꝵ affrorum ignotisq criminib nolite per¬
fundere. ⁊ ꝙ pace xp̃i redite ad eccłiem. que non
Dampnau̾it incegnitos. Si ꝓ pate donati platuit re¬
ritate beatissimi epĩ ⁊ ꝑitulo.
mãis cypriani se defende̾ .xuiii. au¬
E
molientes septem sibros de oyra¬
baptismo scripsi. in quib docui nichil
sit uasere ad refellendos donatistas. ⁊ ad eoꝵ prsus
dra laudenda. ne adisus cafholicam suũ scisma defẽ¬
dant quomꝰ litt̾as fcm̃q cypani. Wbicuns aũt in
huis sibris cõmemoraui eicłiam nõ hñtem maculã
aut rugam. non sic accipiendum ẽ qnͣ iam sit: S que
sparatur ut sit qnͣ appareb̾it etiam głiosa. Nũc .n.
tp̃ qͣpdam ignorancias ⁊ infirmitates mĩbroꝵ suorũ
ht̃ unde cotidie tota dicat. dimite nobis debita nr̃a.

Expanded text:
tam, meis admonitus litteris tam sero requisisti, tam, meis admonitus litteris tam sero requisisti, tes tam lata per mundum christiana unitate porrectas, ignotorum Afrorum ignotisque criminibus nolite perfundere; et pro pace Christi redite ad Ecclesiam quae non damnavit incognitos, si pro pace Donati placuit reritate beatissimi episcopi et martyris. Cypriani se defendere molientes septem libros de baptismo scripsi, in quibus docui nihil sic ualere ad refellendos Donatistas et ad eorum prorsus ora claudenda, ne aduersus catholicam suum scisma defendant, quomodo litteras factumque Cypriani. Vbicumque autem in his libris commemoraui \'ecclesiam non habentem maculam aut rugam\', non sic accipiendum est, quasi iam sit, sed quae praeparatur, ut sit, quando apparebit etiam gloriosa. nunc enim propter quasdam ignorantias et infirmitates membrorum suorum habet, unde cottidie tota dicat: dimitte nobis debita nostra.
Abbreviated transcription (Latin):
fiti. qui dixistis quos socios maximiani quib ad
redeundum dilationem dabatis. eusdem maximi¬
aui sacrilegi surtułi non polluere plantaria. Snde
uos tanto post nati multominꝰ possumꝰ ad eandẽ
traditoꝵ ⁊ thurificatorum originem ꝑtin̾e. si tũc
ꝑit̾ inuentium societatem maioꝵ nr̃orũ matusare
non potuit. Et cum ꝑsetutiones qmͣuis contͣ ueri¬
tatem seuissimas nobis fac̾e soleatis. tam̃ ex aliqͣ ꝑ¬
te maximianenses ꝑsecutionib correxistis. ⁊ eos
qmͣuis non ip̃is iam dampnatis data fuerat tam̃
post illuis dilonis t̾minuim suscepistis ⁊ baptis¬
mũ quem foris a ur̃a ꝯmunione dederant quibus
dilõne redeundi ianuam pandebatis etiam post
eandem dilõnem cognitum ⁊ aꝓpbatum nõ resci¬
distis. ¶Laure cum uideas a te nichil dia potius¬
cõuincat da ueniam si quo fortasse u̾bo durius
emisso te offendi. Et si afer maffrica tam mag¬
nam maximianensiũ cam in capite affrice exor¬

Expanded text:
fiteri, qui dixistis, quod socios Maximiani, quibus ad fiteri, qui dixistis, quod socios Maximiani, quibus ad redeundum dilationem dabatis, eiusdem Maximiani sacrilegi surculi non polluere plantaria; unde nos tanto post nati multo minus possumus ad eandem traditorum et turificatorum originem pertinere, si tunc pariter uiuentium societatem maiorum nostrorum maculare non potuit. et persecutiones quamuis contra ueritatem saeuissimas nobis obicere soleatis, tamen ex aliqua parte Maximianenses persecutionibus correxistis et eos, quamuis non ipsis iam damnatis data fuerit, tamen post illius dilationis terminum suscepistis et baptismum, quem foris a uestra communione dederant quibus dilatione redeundi ianuam pandebatis, etiam post eandem dilationem cognitum et adprobatum non rescidistis. quare cum uideas nihil a tconvincat, da veniam, si quo fortasse verbo durius emisso te offendi; et si Afer in Africa tam magnam Maximianensium causam in capite Africae exor
Abbreviated transcription (Latin):
sunt breuit᷑ ꝑcurrenda arb̾itratꝰ es quo lectoris
memoriam recreares eodem ordine. accipe qmͣ net
te is asios fallere debeas. Nam ⁊ arroggantie nõ ÷
querere uł asserere u̾itatem. ⁊ qd̃ nũ qmͣ putas po¬
tuisse diffiniri. non solum a prudentib ⁊ dñ ti¬
mentib diffinitum est. s etiam uos totum quod
sine fine putabatis maximianenses suscipiendo
tinistis. Et uos non ad contentionem. s ad colla¬
tionem uocamus qui maximianenses etiam foren¬
sibus litib ꝑculistis. ⁊ in eis qui in maximiani scĩ¬
mate baptizati sunt. qmͣuis neqͣqͣm illic baptiza¬
ii debuerint. tanã xpĩ baptismum cognoustis. ⁊
eccłie fontem alit̾ debere intelligi ad quem nisi bo¬
nus nullus accedit. acceptato haptismo quem sacͥ¬
legi exͣ dederant declarastis. ⁊ maiores nrõs uels
scãm eccłiam quam teuemus alienis cͥminibus
thurificationis ⁊ traditionis qmͣuis a uob̾is nũꝙͣ
ꝓbata sint tam̃ pollui non potuisse cogimini cõ¬

Expanded text:
sunt, breuiter percurrenda arbitratus es, quo lectoris memoriam recreares, eodem ordine accipe, quam nec te nec alios fallere debeas. nam et arrogantiae non est uel quaerere uel adserere ueritatem, et quod numquam putas potuisse definiri, non solum prudentibus et deum timentibus definitum est, sed etiam uos totum, quod sine fine putabatis, Maximianenses suscipiendo finistis. et uos non ad contentionem, sed ad conlationem uocamus, qui Maximianenses etiam forensibus litibus perculistis et in eis, qui in Maximiani schismate baptizati sunt, quamuis nequaquam illic baptizari debuerint, tamen Christi baptismum cognouistis et ecclesiae fontem aliter debere intellegi, ad quem nisi bonus nullus accedit, acceptato baptismo, quem sacrilegi extra dederant, declarastis. et maiores nostros uel sanctam ecclesiam quam tenemus alienis criminibus turificationis et traditionis, quamuis a uobis numquam probata sint, tamen pollui non potuisse cogimini con
Abbreviated transcription (Latin):
genit extrema uccitas uͥ cãtholicũ ꝑ qũẽ actipiat
nõ ĩuen̾it: ⁊ in animo pate catholica custadita ꝑ
asiquem exͣ unitatem catsolicam põitum accepe¬
rit quad erat in ipã tatholica unitate acceptur.
si statim etiam de hac uita emigͣuerit: non eum
qui tatholicum deputamiis. Si esm autem fuit
alorli morte lib̾atus: cum se cathosice congregatio
corde discesserat. non solum non ĩpbamius eẽ fec.
Q etiam seturissime iu̾sime saudamꝰ. quia pesen¬
tem deum credidit cordi suo ubi unitatem serua¬
bat. ⁊ lne santti baptismi satͣmento qdͥia eaeuet
muenit no hominũ e dei ẽe cos nouit: nelurt
git̃ in scismnate luptriari. Eioma sipostea uenire
non potest. gculdubio ꝑ u̾sus ⁊ uupars est eebi¬
tioniciosus : qnͣto scientiꝰ Ita enim d no dubitat
recte illic attipi: situt non duditat illic ꝓdesse etiã
¶ alibi acceꝑit. Duo sunt enĩ que dicrm uo ree

Expanded text:
gerit extrema necessitas, ubi catholicum per quem accipiat gerit extrema necessitas, ubi catholicum per quem accipiat non invenerit, et in animo pace catholica custodita per aliquem extra unitatem catholicam positum acceperit, quod erat in ipsa catholica unitate accepturus; si statim etiam de hac vita migraverit, non eum nisi catholicum deputamus. Si autem fuerit a corporali morte liberatus, cum se catholicae congregationcorde discesserat, non solum non improbamus quod fecit, sed etiam securissime verissimeque laudamus; quia praesentem Deum credidit cordi suo, ubi unitatem servabat; et sine sancti Baptismi sacramento, quod ubicumque invenit, non hominum, sed Dei esse cognovit, noluit git in scismate baptizari, etiamsi posnon potest, procul dubio peruersus et iniquus est eniciosius quanto scientius. ita enim non dubitat recte illic accipi, sicut non dubitat illic prodesse etiam quod alibi acceperit. Duo sunt enim quae dicimus, et
Abbreviated transcription (Latin):
nitarem ⁊ nos rete fase qui dei sacm̃ta pbuare ñ¬
ñ in ipõ scismate audemꝰ. In quo eñ nobiscum
sentiunt. aiu eo etiam nobiscum sunt. In eo autẽ
a nobis recesserunt. in quo a nobis dissentiunt.
Non enĩ accessus iste ati discessus coͣrsib moti¬
quidam contactub ẽ cõsensio uoluntatũ. Si ergo
qui recessit ab unitate asiguid aliud age uosiu̾t
qͣmͣ qd inunitate ꝑceꝑit m eo recedit atq disiũ¬
gitur. Qdd̃ aũt ita uult ag̾t sicut in unitate agi¬
tur uͥ ħ accepit ⁊ didicit: in eo manet atth ꝯuiti
aut nobiscum nõ sunt: ut ueniendo accipiant. uł
redeundo reciprant adhortam᷑ ⁊ quib modis pos¬
simus uti diligant emendati ates correeti cum
caritate satagimus. Non eis itaq dicinrus. no¬
lite dare: s nolite in scismate dare. Nec eis qͦs
usdentur haptrzaturi dicimꝰ nolite acciꝑe: s no¬
lite in scismate acciꝑe. Nam si quem fortecae¬

Expanded text:
nitatem, et nos recte facere qui dei sacramenta inprobare nnitatem, et nos recte facere qui dei sacramenta inprobare nec in ipso schismate audemus. in quo enim nobiscum sentiunt, in eo etiam nobiscum sunt, in eo autem a nobis recesserunt in quo a nobis dissentiunt; non enim accessus iste adque discessus corporalibus motiqqui recessit ab unitate, aliquid aliud agere voluerit, quam quod in unitate percepit, in eo recedit atque disjungitur: quod autem ita vult agere sicut in unitate agitur, ubi hoc accepit et didicit, in eo manet atque conjuautem nobiscum non sunt, ut veniendo accipiant, vel redeundo recipiant, adhortamur; et quibus modis possumus, ut id eligant emendati atque correcti, cum charitate satagimus. Non eis itaque dicimus, Nolite dare: sed, nolite in schismate dare. Nec eis quos videntur baptizaturi dicimus, Nolite accipere: sed, Nolite in schismate accipere. Nam si quem forte coe
Abbreviated transcription (Latin):
tatur baptismus quem nõ potuit amit̾e qui ab
unitate discesserat: sic acceptandꝰ est baptismus
quen dedit ille qui satͣmentũ dandi cum discederef
no amiserat. Dam situt redeuntes qui pͥusqĩ
retedent Bapti ati sunt nõ rebaptirnt᷑. ta redeũ
sus ordinalitur. S aut administrant ad̾ adminis¬
trsbant. sit ħecche utisitas postulat aut si nẽ ade¬
mnstiant: satmentum tam̃ ordinationis suege¬
runt. Et ideo eis manus int̾ laicos non iponit.
⁊Iam neq satuientũ bapiñi n satͣmentũ dandi
lup̾tismi qrido ab eis cum maximiano discessit fe¬
licianꝰ anisit Alnt emĩ eum secũ hñt. cĩ eis ipiꝰs
quos tum foris eẽt maxmnani scismate baptiz auet
Qia põ potuer̃t ab eis atcope ces̾. cim ad nr̃m cou¬
sortium non accesissent: qd̾ illi nõ amuserant cu mi.
Anro nortio recessissent. Quib reb osterditꝰ.
⁊ ipõs impie fat̾e qui rebaptizare conantur orbis. u̾¬

Expanded text:
tatur baptismus, quem non potuit amittere qui ab tatur baptismus, quem non potuit amittere qui ab unitate discesserat, sic acceptandus est baptismus, quem dedit ille qui sacramentum dandi cum discederet non amiserat. nam sicut redeuntes, qui priusquam recederent baptizati sunt, non rebaptizantur, ita redsus ordinantur, sed aut administrant quod administrabant, si hoc ecclesiae utilitas postulat, aut si non administrant, sacramentum tamen ordinationis suae gerunt, et ideo eis manus inter laicos non inponitur. nam neque sacramentum baptismi neque sacramentum dandi baptismi quando ab eis cum Maximiano discessit Felicianus amisit; nunc enim eum secum habent cum eis ipsis, quos cum foris esset in Maximiani schismate baptizauit. quapropter potuerunt ab eis accipere ceteri, cum ad nostrum consortium non accessissent, quod illi non amiserant, cum a nostro consortio recessissent. quibus rebus ostenditur et ipsos impie facere qui rebaptizare conantur orbis u
Abbreviated transcription (Latin):
tur illud qd̾ acceꝑant in unitate positi. nõ potiuisse
amtit̾e seꝑtti. Qcd si hr̃ĩ foris potest etiam dari cur
ag̃ potest÷. Si dicis nõ rette foris datur respondemꝰ
incipit utelit᷑ hrĩ qd exͣ unitatem mutilt̾ hebafur
sit ꝑ eandem reconcisiationẽ incipit. utile eẽ ad̾ extͣ
eam ĩtilit̾ datum est. Non tam̃ dici fas est non
cdatum eẽ qͥd̃ datum ẽ: aut ut nõ ħ dedisse quisqmͣ
casumpniet᷑. cum ħ eum dedisse qd̃ accepit confite¬
mur. Sacͣmentum enĩ baptismi est qd bt qui
saptizatur. ⁊ sacͣmentũ dandi bapm̃i ẽ ed̾ habet
mi ordimnat᷑. Sicut aũt baptizatus si ab imnitate redes¬
serit sacͣmentum baptismi nõ amittit: sic etiam or¬
dinatus si ab unitate retesserit: sacͣmentũ dandi
baptismi nõ amitit. Nusli eñ sacͣmento ĩiuria
facienda est Si discedit a malis: utrumq discedit.
Si ꝑmanet ĩ masis: utiũꝙ ꝑmanet. Sit gͦ acep¬

Expanded text:
tur illud, quod acceperant in unitate positi, non potuisse tur illud, quod acceperant in unitate positi, non potuisse amittere separati. quod si haberi foris potest, etiam dari cur non potest? si dicis: \'non recte foris datur\', respondemus: incipit utiliter haberi quod extra unitatem inutiliter habebatur, sic per eandem reconciliationem incipit utile esse quod extra eam inutiliter datum est. non tamen dici fas est non datum esse quod datum est, aut ut non hoc dedisse quis <quemquam calumnietur, cum hoc eum dedisse quod acceperat confitetur. sacramentum enim baptismi est quod habet qui baptizatur, et sacramentum dandi baptismi est quod habet qui ordinatur. sicut autem baptizatus, si ab unitate recesserit, sacramentum baptismi non amittit, sic etiam ordinatus, si ab unitate recesserit, sacramentum dandi baptismi non amittit. nulli enim sacramento iniuria facienda est; si discedit a malis, utrumque discedit, si permanet in malis, utrumque permanet. sicut ergo accep
Abbreviated transcription (Latin):
diligentius questionem baptismi l om ber¬
trastaturos. Quod etiam si non ibi ꝓ unt. pri¬
mitteremꝰ: debitum tam̃ a nobis flagitantibꝰ nuis.
frĩbus meminimꝰ ⁊ agnostimꝰ. Quappt̾ m ħ dere
oꝑe adiuuante dño suscepimꝰ non solum ea refeslere
que de hac re nobis donatiste obiectare consueruerũt:
S etiam de bĩssimi martyris cỹpͥani auctoritate. Uñ
suam ꝑu̾sitatem ne u̾itatis impetu cadat fulcire couã¬
tur que dñs donau̾it dic̾e ut intelligant om̃s qui
non studio ꝑtiũ cetati udicant non solum eos uon
adiuuari auctoritate cypani: s ꝑ ppam̃ in pemne con¬
am quidem in supͣmemoratis libris dcm̃ ẽ ita posse
ex t᷑ catspołicam ꝯmunionem dari luptismũ: quẽ ad̾m
⁊ exͣ eam potest ⁊ hr̃i. Nullus aũt illorũ negat habe
dicatur. S ⁊ illi qui ꝑ sacrilegium scismatis ab eccs̃iẽ
hũt utiq bapm̃ quem pͥuscmͣ discẽd̾ent. accepunt.
Nam ⁊ ip̃i si redeant: nõ eis it̾m dat᷑. Uñ ostendun¬

Expanded text:
diligentius quaestionem baptismi tractaturos; quod etiamsi non ibi promitteremus, debitum tamen a nobis flagitantibus fratribus meminimus et agnoscimus. quapropter in hoc opere adiuuante domino suscepimus non solum ea refellere, quae de hac re nobis Donatistae obiectare consuerunt, sed etiam de beatissimi martyris Cypriani auctoritate, unde suam peruersitatem, ne ueritatis impetu cadat, fulcire conantur, quae dominus donauerit dicere, ut intellegant omnes, qui non studio partium caecati iudicant, non solum eos non adiuuari auctoritate Cypriani, sed per ipsam maxime conquidem in supra memoratis libris dictum est ita posse extra catholicam communionem dari baptismum, quemadmodum et extra eam potest et haberi. nullus autem illorum negat habere dicatur. sic et illi, qui per sacrilegium schismatis ab ecclesiae baptismum, quem priusquam discederent acceperunt. nam si et ipsi redeant, non eis iterum datur; unde ostendun
Abbreviated transcription (Latin):
se atbitatus es ĩmo iam non ip̃a s pro ip̃is ista q̃
patitur hñdus est innocens: passus est saliuꝰ. gesta
recito iłła que nõ uis repeto. Ferit restitutus passꝰ
tum quem satrilegum nisi ialuumm respondebio
Iateat igitur oꝑtet imꝑpbatumqs respuat᷑. ⁊ qd̾ dixi¬
sti nlłam ustam ẽẽ ꝑsenitionem. ⁊ qd̾ dixisti quis
non uult testamento consentire plato qui ꝑsecutio¬
neni patitur an qui facit. quia ⁊ iusta ꝑsetutio ẽ ꝙͣ
ꝑtulit saliuꝰ ⁊ restitutus fecit. Passus est saliuis ⁊
tͥ est restitutus laudãbisis. dampnabilis saluiꝰ. Det
em ceuste fcm̃ eẽ dicturus es. aut poss ħ late pmi¬
tanta so tates apud tantum iuditem ut ee halõ
culta deputandum est: tut non uis iguorare orben
ter si quid mali fecit qiudd quidem absit me sicoria
ufsis mea ciuitate usuꝵ oslegas pͥncpati. geris
potiuit nesti pmianus: Iateberis igeur uelis

Expanded text:
se arbitratus es, immo iam non ipsa, sed pro ipsis ista quae se arbitratus es, immo iam non ipsa, sed pro ipsis ista quae patitur habendus est irecito, uerba quae non uis repeto: fecit Restitutus, passutum, quem sacrilegum nisi Saluium respondebis? iaceat igitur oportet inprobatumque respuatur et quod dixisti nullam esse iustam persecutionem et quod dixisti: quis non uult testamento consentire prolato, qui persecutionem patitur an qui facit?, quia et iusta persecutio est, quam pertulit Saluius et Restitutus fecit. passus est Saluius, et tibi est Restitutus laudabilis, damnabilis Saluius. neque enim occulte factum esse dicturus es aut posset hoc latere Primitanta ciuitate. apud tantum iudicem, ut ex hoc aaut si et hoc inter occulta deputandum est, cur non uis ignorare orbem terrae, si quid male fecit — quod quidem absit ut fecerit et in ea ciuitate, ubi super collegas principatum gerit, potuit nescire Primianus? fateberis igitur uelis
Abbreviated transcription (Latin):
retenti memoria tum om̃̃ib documentis fit clari¬
or ipã testificatio ciuitatum: breuit actingam. qd̃
illit cum iter ag̾em comꝑi. Nam quia eis pro
defendendis ex qnͣtacumq ꝑte sedib sius etiam
post ꝓtonsusis iudicatum tuibe sibi fauentis f¬
ducia: saluius repignare temptau̾at uictus ali¬
qnͣdo comp̃hensus est: non iam ducendus ad iu¬
dicem uͥ it̾ ꝑtes fu̾at ꝓlata sententia. S po¬
pa miserabili triumphandus. Capto enĩ sem mor¬
tuos. canes alligau̾mit in collo: ⁊ sit cum illo qnͣtũ
libuit saltauerunt. Hoc si uellem exaggerare.
dicendo. sine foetassis hant genam uix torm̃tisre¬
gum etruscoꝵ quib mortua uiuis corꝑa ꝯiinge¬
bant comꝑandam eẽ monstrarem: Nonne hõ se
ciis. unde unum subeundum eẽt ꝓpositis. non pociꝰ
heteret cadailib humanis qmͣ saltare eliget cuni ca¬
ninis. Qunc aspice isla mea uͥbu que te resesus¬

Expanded text:
recenti memoria cum omnibus documentis sit clarirecenti memoria cum omnibus documentis sit clarior ipsa testificatio ciuitatum, breuiter attingam, quod illic, cum iter agerem, conperi. nam quia eis pro defendendis ex quantacumque parte sedibus suis etiam post proconsulis iudicatum turbae sibi fauentis fiducia Saluius repugnare temptauerat, uictus aliquando conprehensus est, non iam ducendus ad iudicem, ubi inter partes fuerat prolata sententia. sed pompa miserabili triumphandus. capto enim seni mortuos canes alligauerunt in collo et sic cum illo quantum libuit saltauerunt. hoc si uellem exaggerare dicendo, nonne fortassis hanc poenam uix tormentis regum Etruscorum, quibus mortua uiuis corpora coniungebant, conparandam esse monstrarem? nonne homo seciis, unde unum subeundum esset, propositis non potius haerere cadaueribus humanis quam saltare eligeret cum caninis? Nunc aspice illa mea uerba, quae te refellis
Abbreviated transcription (Latin):
gestis legitur. Seranus ꝓconsul dixit. Lis ep̃o¬
rum scd̾m legem ab̃ epis audienda est. Epĩ uidi¬
cauerunt. Quare non aut sub satiffactione ad cho¬
appeslare iustum. cui ꝓconsus apud quem restitu¬
to epõ ur̃o contractante actusabatur. etlam de scã
scͥptura dat consilium. ut t̾ga ꝑsetutorib ꝓdat.
qiĩ scͥptum est in euͣugłio. si uos ꝑsecuti fu̾int ẜ
fugite : uides c̾te qmͣ spẽm saluiꝰ apud suos uel
mrͣis uł confessoris ostendat. qui ꝑsequente resti¬
tuto ħ meruit a ꝓconsuse audire. Et tam̃ nõ solũ
scd̃m nos uerum etiam scd̃m uos impius ⁊ satrilegꝰ
iudicatur. Iam uero postea qmͣ sententia ꝓconsu¬
laris abitinensibus allegata est ꝑ qmͣ ciuitatem ui¬
tinam uidicatum impleri nr̃i meruerant. eo qd̾
pene om̃s membrefitani saluium dissigebant que
fec̾int idem abitinen ses homini etate gͣuissimo
piget dice̾. quid ea non apud facta fec̾int. S tã

Expanded text:
gestis legitur: Seranus pro consule dixit: lis episcogestis legitur: Seranus pro consule dixit: lis episcoporum secundum legem ab episcopis audienda est: episcopi iudicauerunt. quare non aut sub satisfactione ad choappellare iustum, cui pro consule, apud quem Restituto episcopo uestro contra stante accusabatur, etiam de sancta scriptura dat consilium, ut terga persecutoribus prodat, quoniam scriptum est in euangelio: si uos persecuti fu e ri D;, fugite? uides certe, quam speciem Saluius apud suos uel martyris uel confessoris ostendat, qui persequente Restituto haec meruit a proconsule audire, et tamen non solum secundum nos, uerum etiam secundum uos impius et sacrilegus iudicatur. Iam uero posteaquam sententia proconsulis Abitinensibus allegata est, per quam ciuitatem uicinam iudicatum impleri uestri meruerant, eo quod paene omnes Membresitani Saluium diligebant, quae fecerint idem Abitinenses homini aetate grauissimo, piget dicere, quia ea non apud acta fecerunt; sed tam
Abbreviated transcription (Latin):
sitano. quia nõ ei potuit illuis ꝑsecutionis exagita¬
tionib extorqueri ut rediret a consortio cͥminis.
masuitq se cõmit̾e examini ⁊ ꝑsecutorib suis
in ꝓconfulari udicio respondere. ea credo fiducia.
qͥd̃ sciret ad u̾sarios suos legib contͣ ħeticos pro¬
mulgatis uti non posse apud iudicem ñ etiam
se ip̃os parit᷑ irretirent. S fefellit eum ista co¬
gitatio. Apud seranum emm tunc ꝓconsulem uel
grã plus ualuit. uł magis forte bagaiense concili¬
um quod illic etiam contͣ eudem saluium recita¬
tum est. ¶uidam sane int̾ socutione quid sem¬
ꝑ se agͣctur ostendit. idest ut saluium aut choro
epõrum ꝯmunionis pͥmiani redderet aut fugaret
a sedib ut restitutus quem contͣ eum pͥmianus or¬
dinau̾at loca omĩa que a saluio tenebant᷑. sine adu̾¬
sario possideret. Et tam̃ in eadem int̾locutione quod
ꝑsecutionem saluiꝰ pat̾etur exp̾ssit. Sic eñ in eisdẽ

Expanded text:
sitano, quia non ei potuit illius persecutionis exagitasitano, quia non ei potuit illius persecutionis exagitationibus extorqueri, ut rediret a consortio criminis, maluitque se committere examini et persecutoribus suis in proconsulari iudicio respondere, ea credo fiducia, quod sciret aduersarios suos legibus contra haereticos promulgatis uti non posse apud iudicem, nisi etiam se ipsos eis pariter inretirent. sed fefellit eum ista cogitatio. apud Seranum enim tunc proconsulem uel gratia plus ualuit uel magis forte Bagaiense concilium, quod illic etiam contra eundem Saluium recitatum est. quadam sane interlocutione quid per se ageretur ostendit, id est ut Saluium aut choro episcoporum communionis Primiani redderet aut fugaret a sedibus, ut Restitutus, quem contra eum Primianus ordinauerat, loca omnia, quae a Saluio tenebantur, sine aduersario possideret; et tamen in eadem interlocutione quod persecutionem Saluius pateretur expressit.\' sic enim in eisdem
Abbreviated transcription (Latin):
sedib manentib in quib antiquitꝰ fu̾ant ordina¬
ti fetisse ꝑsecitionesn apud ꝓconsules accusse. ĩpe¬
trasse uissiones. eisdemq iussionib exequendis
officioꝵ instanciam ⁊ tiuitatum auxilia meruisse.
ut illi qui iam fu̾ant bagaiensis sentencie seu̾ita¬
te dampnati. ⁊ a ure ꝯmunionis corpe ne ꝑ cũcta
membra pestilens uirus irreꝑet compendioso do¬
lore pͥscisi. ⁊ usb̾u iam uobis facientes sue ꝯmu¬
nionis morbida contagione ꝑicusum. cum p̾scisis
parit̾ pleb̾ib suis ꝓpͥa conuenticula freqũtabant
loca ⁊ basilicas quas non inuaserant. s cũ pplis
sͥ coħ̾entib ꝑpetua possessione retinebant: t̾re¬
rentur. ꝑturbarentur. expellerentur. retinentes
exhiberentur. N ege que de illis uł m illos aduo¬
catis ꝓsequentib dicta sunt. que obiecta cͥmina sa¬
crilegii quo impetu accusationis concitate sũt po¬
testates. Quere que dicta sint. saluio membre¬

Expanded text:
sedibus manentibus, in quibus antiquitus fuerant ordinasedibus manentibus, in quibus antiquitus fuerant ordinati, fecisse persecutiones, apud proconsules accusasse, impetrasse iussiones eisdemque iussionibus exsequendis officiorum instantiam et ciuitatum auxilia meruisse. ut illi, qui iam fuerant Bagaiensis sententiae seueritate damnati et a uestrae communionis corpore, ne per cuncta membra pestilens uirus inreperet, conpendioso dolore praecisi, et nullum iam uobis facientes suae comnionis morbida contagione periculum cum praecisis pariter plebibus suis propria conuenticula frequentabant, loca et basilicas quas non inuaserant cum populis sibi cohaerentibus perpetua possessione retinebant, terrerentur proturbarentur expellerentur, renitentes exhiberentur. Lege quae de illis uel in illos aduocatis prosequentibus dicta sunt, quae obiecta crimina sacrilegii, quo impetu accusationis concitatae sunt potestates; quaere quae facta sint Saluio Membre
Abbreviated transcription (Latin):
cit optatus. qũ ħ uos ignorare respondes. ⁊ ita
fecit ut hinc nulla possim gesta recitare. qmͣqmͣ in
tam recenti memoria ciuitates ip̃e si int̾regentur
negare nõ possunt. Poc ergo nõ dico. s dico ꝑ¬
secutionem passus est maxunianꝰ. fecit pͥmianꝰ.
Et recito gista quib cuius ostendam domũ quam
maximimus ꝓpͥam defendebat. pͥmianũ ꝓcurati¬
one mandabata exorcisterii ecclĩastici nomine fa¬
uente sͥ sac̾dote legate qͥd̾ ip̃a gesta indicant ab¬
stulisse. S usticie non grẽ fũit uidex. nõ ab nuo
nõ refello. Cur ergo pͥmiauus qd arta magistͣtꝰ
carthaginensis int̾ alia que de nobis ꝯtumelio¬
se ꝓsequenda mandauit. illi inquid auferunt
aliena. nos int̾mittimꝰ absata. cum ip̃e abstulisset
aliena. Si maximiani erat domus. Si aut̃ maxi¬
mianus eam pocius usurpau̾at: ⁊ int̾misiss ab̾la¬
ta ÷ S si neq hoc ad ꝑsecutionem uis ꝑtin̾e

Expanded text:
cit Optatus, quoniam hoc nos ignorare respondes et ita cit Optatus, quoniam hoc nos ignorare respondes et ita fecit, ut hinc nulla possim gesta recitare; quamquam in tam recenti memoria ciuitates ipsae si interrogentur. negare non possunt hoc ergo non dico, sed dico: persecutionem passus est Maximianus, fecit Primianus et recito gesta, quibus ostendam domum, quam Maximianus propriam defendebat, Primianum procuratione mandata exorcisterii ecclesiastici nomine, fauente sibi Sacerdote legato, quod ipsa gesta indicant, abstulisse. sed iustitiae, non gratiae fuerit iudex — non abnuo, non refello —: cur ergo Primianus apud acta magistratus Carthaginiensis inter alia, quae de nobis contumeliose prosequenda mandauit: illi, inquit, auferunt aliena, nos intermittimus ablata, cum ipse abstulisset aliena, si Maximiani erat domus, si autem Maximianus eam potius usurpauerat, non intermisisset ablata? sed si neque hoc ad persecutionem uis pertine
Abbreviated transcription (Latin):
non basilitam. s spesuncam nõ optatus s ꝓplõ
eu̾tit. qmͣqmͣ etiam iłlis. ⁊ si inc̾tum ẽ urõs fe¬
cisse. cͥtum est tam̃ illum passum fuisse ꝑsetuti¬
onem nͨ tam̃ ẽẽ iustum. s impium. Unde iã
cog̾is confit̾i non debere quid quisq paciatur.
S quare patiatur. attendi. S mͥ parum ħ ma¬
ximiani exempło int̾im demonstrare nõ conti¬
nuo iustum eẽ. qui obtento atq ad umbrato xp̃i
nomine patitur ꝑsecutionera qnͣdo ⁊ maximia¬
nus satrilegus passus est nisi te cogam fat̾ĩ qd̵
⁊ religiosi sacrilegos ⁊ iusti impios ꝑsecunt᷑. nõ
sane nocendi studio. s nccitate peciꝰ consulendi. N
de uet̾i testam̃to ꝓfero exempla qmͣus te etiam
apħicis exempłis doc̾e uelle dixisti. Illa marã ui¬
nis antiqͣnon ꝓfero. fuerunt euim ast̾ius dispẽ¬
sationis ⁊ temꝑis. Iam post reuesatam ⁊ oꝑtu¬
uo temꝑe ꝯmendatam mansuetudinem ep̃ĩ ur̃i
non dico ꝑsecutionem passus ẽ maximianus. fe¬

Expanded text:
cam non Optatus sed populus euertit. quamquam etiam illic, etsi incertum est uestros fecisse, certum est tamen illum passum fuisse persecutionem nec tamen iustum esse sed impium. unde iam cogeris confiteri non debere quid quisque patiatur, sed quare patiatur adtendi. Sed mihi parum est hoc Maximiani exemplo interim demonstrare non continuo iustum esse. qui obtento atque adumbrato Christi nomine patitur persecutionem, quando et Maximianus sacrilegus passus est, nisi te cogam fateri, quod et religiosi sacrilegos et iusti impios persequuntur, non sane nocendi studio, sed necessitate potius consulendi. nec de uetere testamento profero exempla, quamuis te etiam propheticis exemplis doceri uelle dixisti. illa, inquam, nimis antiqua non profero; fuerunt enim alterius dispensationis et temporis. iam post reuelatam et oportuno tempore commendatam mansuetudinem episcopi uenon dico: \'persecutionem passus est Maximianus, fe
Abbreviated transcription (Latin):
repetendo qm̃libet t iudear mosestus ratusto. noli
cetilianum teciens ab solutum capud facde post̾is
uobis. cum ego ⁊ pͥmianum a feliciano ⁊ felicia¬
nimi a pͥmiano. dampnatum. nͨ tam̃ fatiam capd
postis uria. ¶Iam uero de ꝑsetutionis muidia ꝙ

Expanded text:
repetendo, quamlibet tibi uidear molestus, inculco: noli repetendo, quamlibet tibi uidear molestus, inculco: noli Caecilianum totiens absolutum caput facere posteris nobis, cum ego et Primianum a Feliciano et Felicianum a Primiano damnatum non tamen faciam caput posteris uestris. Iam uero de persecutio
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ capud membra sequinitur. sano capite om̃e sañ
est corpus. ⁊ si quid in ħ morbi uł uitii est: om̃ia
membra deb̾ilitant. origniem suam respicit quit ẜ
instirpe ꝓcessit. Non potest innocens ẽẽ qui set¬
galib̾ patrum urõꝵ ne ambulau̾itis. In hiis om̃ibͤ
tuis u̾bis omitto. quia non est simile qd̾ de huua¬
no corꝑe compasti.¶ Fieri emm pot̾. ut ⁊ pedes dole¬
ant capite sano ⁊ pede sano capud. Omito etiã
nc̃ nescio quem traditorem capud uis ẽẽ ignotaꝵ
ti non nͥ ab ilo tͣditore treati sunit. Omitto ⁊ illd̾
qnͣtum me adiuuet qd̃ de scͥptura testimoniuui
ip̃e posuisti. dem̃ est uideis in legalib patrum ue¬
stroꝵ ne amb̾ulau̾tis. cum ħ utiq fceptum eoꝵ¬
quitumq tunc obseruare uoluerunt. situt ꝓphete
sancti ⁊ septem milia uiroꝵ qui non curuauerũt
genuia añi faal appło tam̃ suo ⁊ a cõiu bi isacͤ¬
m̃etis non se diuserunt. Hoc dico. huelis nolis

Expanded text:
et caput membra sequuntur. sano capite omne sanum et caput membra sequuntur. sano capite omne sanum est corpus, et si quid in hoc morbi uel uitii est, ooriginem suam respicit quidquid in stirpe procrescit. noti potest innocens esse qui secgalibus patrum uestrorum ne ambulaueritis. in his omnibus uerbis tuis omitto, quia non est simile quod de humano corpore conparasti; fieri enim potest, ut et pes doleat capite sano et pede sano caput omitto etiam,sit caput, qui nunc nescio quem traditorem caput uis esse ignotaruti non nisi ab illo traditore creati sint. omitto et illud, quantum me adiuuet quod de scriptura testimonium ipse posuisti, dictum esse Iudaeis: in legalibus patrum uestrorum ne ambulaueritis, cum hoc utique praeceptum quicumque tunc obseruare uoluerunt, sicut prophetae sancti et septem milia uirorum, qui non curuauerunt genua ante Bahal, a populo tamen suo et a communibus sacramentis non se diuiserunt. hoc dico, hoc uelis nolis
Abbreviated transcription (Latin):
cathilicam sccietatem desererem. Sed uide qua
confideratione nołis in ꝯmunidne nr̃a eorum n¬
mortuoꝵ memoriam fieri quorum facta non no¬
uimus. quoꝵ bonam etam int̾ suos famam. po¬
seritatis suctessione didicimnus cum musa com¬
munione sine ulla degradatione uiuant. quoriui
mala sensistis. quorum satrilegia condempnatis.
Qudes m dice homo prudens ille qui tradidit ⁊ c¬
auit sit uestiens illum eẽ treatorem nr̃m meo &¬
xp̃iani sunius. qui est treator nͣ in eo qdꝰ honnes
sumus. quãuis nͭ issum q̃uem putas treatorẽ me¬
um de traditione conuic̾is. ego aũt non t̾ rependo
hanc iniutiam. iͨ tnum nͨ fiłioꝵ uł nepotum ac ꝓ¬
nepotum tuoꝵ si in ꝑte donati fuerint felicianum
dico creatorem. tantum quia ꝑmittis ammoneo ne
creator tuus post nomen hominis imꝑia uanitate
curtentem te inueniat desertorem. ¶ Deinde psau¬
sibisit᷑ ⁊ uderis adiung̾e̾. a fonte deducitur riuus.

Expanded text:
catholicam societatem desererem. sed uide, qua catholicam societatem desererem. sed uide, qua consideratione nolis in communione nostra eorum mortuorum memoriam fieri, quorum facta non nouimus, quorum etiam bonam inter suos famam posteritatis successione didicimus, cum in uestra communione sine ulla degradatione uiuant quorum mala sensistis, quorum sacrilegia condemnastis. Audes mihi dicere, homo prudens: ille qui tradidit te crea?it, sic nesciens illum esse creatorem noiani sumus, qui est creator noster in eo, quod homines sumus, quamuis nec illum, quem putas creatorem mem, de traditione conuiceris. ego autem non tibi rependo hanc iniuriam; nec tuum nec filiorum uel nepotum aut pronepotum tuorum. si in parte Donati fuerint, Felicianum dico creatorem. tantum, quia permittis, admoneo, ne creator tuus post nomen hominis impia uanitate currentem te inueniat desertorem. deinde plausibiliter tibi uideris adiungere: a fonte deducitur riuus
Abbreviated transcription (Latin):
miror si non in ur̃is lut̾is carthagmensis fcũs est
qmͣqmͣ potu̾int illi tam longniqius t̾ris ab affrica
seꝑati eo ip̃o temꝑe quo scribere uolebant requirere
admodum a ꝯmunione ur̃oꝵ orientales postea dil¬
gregati sunt. respondisti ⁊ dixisti quia in retipiẽdis
tm ur̃is dampnate cause potuerunt seruare cõstã¬
ciam. Et scͥptun est. qui umgitur formcarle unum
corpus est. uͥ urõs nunt actrocit᷑ accusasti. Si i he cã
maximanensium non potuerunt seruare constanci¬
sirm exetrabisitꝰ dampnando satrilegos. honorabilis
suscipiendo dampnatos. Illud enim de orientalis
omĩno non ꝓbas. ħ de ur̃is audis ⁊ legis: ⁊ ceruis
tuditas. Inbes me resmquere eccl̃iam łͣ ditorum
qd finos apud nos ił maiores ur̃i apud maiores
ntõs. cõiunc̾e ac demonstrare potuerunt. Quos
nũt si demonstrasses: eorur fatmus cͥmenq dãp¬
naiera. non pp̃ eos tot gentum quib ignoti st

Expanded text:
miror si non in uestris litteris Carthaginiensis factus est, miror si non in uestris litteris Carthaginiensis factus est, quamquam potuerint illi tam longinquis terris ab Africa separati eo ipso tempore quo scribere uolebant requirere, emadmodum a communione uestrorum orientales postea digregati sunt?\', respondisti et dixisti: quia in recipiendis iterum uestris damnatae causae non potuerunt seruare constantiam. et scriptum est: qui iungitur forcorpus est . Ubi vestros nunc atrociter accusasti, si in causa Maximianensium non potuerunt servare constantiam, exsecrabiliter damnando sacrilegos, honorabiliter suscipiendo damnatos. Illud enim de Orientalibus omnino non probas; hoc de vestris audis et legis, et cerniset iudicas. Iubes me relinquere ecclesiam traditorum, quos nec uos apud nos nec maiores uestri apud maiores nostros conuincere ac demonstrare potuerunt; quos nunc si demonstrasses, eorum facinus crimenque damnarem, non propter eos tot gentium quibus ignoti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uerum ab eis audire minime potusti. quos certe
si defendis ne dicas mentitos. concedis ignaros.
Et tam̃ it nos nͨ orientis ⁊ occidentis tot tantos¬
ꝙ ꝓpłos sałtem nescire ꝑmittis cãm ceciliani
tun ista nesciant p̾textati ⁊ feliciani. quos trecen¬
ti ⁊ decem ħ est aut om̃s aut ꝓpe om̃s ep̃ĩ patris
donati. affri affros i affrica dampnauerũt. affri
affros in affrica susceꝑunt. Inseris pͥncipium
sardicensis concisii unde ꝓbare conaris quod oriẽ¬
tałes ep̃i cognito crimine traditoꝵ ꝑti ꝯminuca
ter epõs quibus scrsbunt donati nomen ĩuentũ
est nec tamĩ ibi aliquid legitur eos de affris tradi¬
torib cognouisse. Quod̾ quidem concilium ne te
lateat arrranorum est quod iam tu mt̃ alios heticoᷤᷤ
irominasti. nͨ additis ciuuitatum nominib legi lo¬
let. quia n ip̃ẽ mos est eccł̃iasticus qͣnͣdo ep̃ĩ ep̃is e¬
pistolam scribunt. Unde nescio quis iste donatus

Expanded text:
uerum ab eis audire minime potuisti. quos certe uerum ab eis audire minime potuisti. quos certe si defendis, ne dicas mentitos, concedis ignaros, et tamen nec nos nec orientis et occidentis tot tantosque populos saltem nescire permittis causam Caeciliani, cum isti nesciant Praetextati et Feliciani, quos trecenti et decem, hoc est aut omnes aut prope omnes episcopi partis Donati, Afri Afros in Africa damnauerunt, Afri Afros in Africa susceperunt.. Inseris prinoipium Serdicensis concilii, unde probare conaris, quod orientales episcopi cognito crimine traditorum parti Donater episcopos quibus scribunt Donati nomen inuentum est. nec tamen ibi aliquid legitur eos de Afris traditoribus cognouisse. quod quidem concilium, ne te lateat, Arrianorum est, quos iam tu inter alios haereticos nominasti, nec additis ciuitatum nominibus legi solet, quia nec ipse mos est ecclesiasticus, quando episcopi episcopis epistulam scribunt. unde nescio quis iste Donatus
Abbreviated transcription (Latin):
non labamur : S contra medicinam correctiõis
obsurdesd̾e nõ debemus. nunc attende qnͣta mͥ etiam
p̾beat respondendi facultatem. ¶Liicquid de con¬
tradictorib uelud nr̃is dicendum putasti. qmͣꝙͣ
ur̃i potius ħ fecisse doceantur qd̾̃ ⁊ in illo t̾um uo¬
luminũ oꝑe satis suꝑq monstraui. uide tam̃ ⁊ res¬
ponde si potes utrum h crimen quoꝵ lib fult pos¬
luere potu̾it munitate tot gentium xͥanos uł sõ¬
ge remotissimos uł longe posteros si tͥen sacͥle¬
gi surculi maximiani maculare non potuit ilł scci¬
os affros. quibus dantes disationem trecenti ⁊ decẽ
epĩ ur̃i dix̾unt. quos sacrisegi surculi non polluere
płautaria uł uos ipõs qui non solum istos quos
innocentes dixistis. uerum etiam in illo sacͥlegio
iam dampnatos tanta concordia suscepistis. Dicis
qmͣ in eas litt̾as leg̾es ualde ꝑ motꝰ consuleres e¬
piscopos urõs incognitum fuit ⁊ cũ consuluisses

Expanded text:
non labamur? sed contra medicinam correctionis non labamur? sed contra medicinam correctionis obsurdescere non debemus. Nunc adtende, quantam mihi epraebeat respondendi facilitatem. quidquid de traditoribus uelut nostris dicendum putasti, quamquam uestri potius hoc fecisse doceantur, quod et in illo trium uoluminum opere satis superque monstraui. uide tamen et responde, si potes. utrum hoc crimen, quorumlibet fuerit, polluere potuerit in unitate tot gentium christianos uel longe remotissimos uel longe posteros, si crimen sacrilegi surculi Maximiani maculare non potuit uel socios Afros, quibus dantes dilationem trecenti et decem episcopi uestri dixerunt: quos sacrilegi surculi non polluere plantaria, uel uos ipsos, qui non solum istos quos innocentes dixistis, uerum etiam in illo sacrilegio iam damnatos tanta concordia suscepistis. Dicis equam meas litteras legens ualde permotus consuleres episcopos uestros, incognitum fuit et. cum consuluisses,
Abbreviated transcription (Latin):
tibus credidisti. nͨ de illis om̃ib. neq enim em̃s
de hac re ꝓmotus consulere potiusti s de hiis qui
litt̾is tibi ausi sunt dic̾e. quod aũ diem p̾stitute di¬
lationis felicianus ⁊ p̾textatus urẽ cõmunioni resti¬
tuti ꝑemptoria sentencia iron ten̾entur obstricti.
Aut si ip̃i forte ista nescierunt. nũc saltem cũ hec
legitis taceat uerecundia. taceat ⁊ ip̃a qualiscumq¬
est hominis impudencia. sola c̾te que contͣ tam
euidentem u̾tatem clamet relinqͣtur insania. et
illa erit fortasse sanabilis: si compescatur a sanis.
¶¶Aunc uide quemadmnod̾ de me dix̾is testis
mendax non erit impuntꝰ cum putares me ĩ hac
maximianensium causa fuisse mentitum. ego tibi
hoc non repono. Forte cͥꝑpe locutus es qd̾ incausa a¬
micicia credidisti non quod fallaci corde fincisti. h¬
Homines sumus: ¶a tandem uigilantia effi¬
cere possumus ut it putando uł loquendo ĩ aliquo

Expanded text:
tibus credidisti, nec de illis omnibus — neque enim omnes tibus credidisti, nec de illis omnibus — neque enim omnes de hac re permotus consulere potuisti —, sed de his, litteris tibi ausi sunt dicere, quod ante diem praestitutae dilationis Felicianus et Praetextatus uestrae communioni restituti peremptoria sententia non tenerentur obstricti. aut si et ipsi forte ista nescierunt, nunc saltem, cum haec legitis, taceat uerecundia, taceat et ipsa qualiscumque hominis est inpudentia; sola certe quae contra tam euidentem ueritatem clamet relinquatur insania. et illa erit fortasse sanabilis, si conpescatur a sanis. Nunc uide, quemadmodum de me dixeris: testis mendax non erit inpunitus, cum putares me in hac Maximianensium causa fuisse mentitum. ego tibi hoc non repono; forte quippe locutus es quod incauta amicitia credidisti, non quod fallaci corde finxisti. homines sumus; qua tandem. uigilantia efficere possumus, ut uel putando uel loquendo in aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
latiõ tanto post fidem p̾stitute illuis dilationis.
eos a ur̃a cõmumnione sepatos. in maximiani scis¬
mate fuisse ꝯuincit quos post ea recepistis. quoꝵ
hanores nulla m ex ꝑte minuistis. a quib datum
qmͣuis in i trilego scismate baptismum sicut re¬
uera timendum̃ fuit restind̾e timuistis. Ns̃qͥd
iam in hac causa se contͣ nos lingua cuiꝰlib ꝑti¬
natissimi cõmoueret. si se moueri in homiuis ore
⁊ sub̾ homnus fronte sentiret: Etraui plane fa¬
teor in eo qd̾ millis lut̾is posui de illa bagaiensis
conciłii sentencia. qm̃ dixi cum apũd eos dec̾nẽda
retitata est ore latissimo accłamauerunt. niuit aũ
cũ a uobis reatata fiu̾it obmutescunt. Uerũ est
quod tu dixisti. Ecce non oh rutescunt. Uereꝯ¬
dia quippe in rebus tam manifestis uł etiam ip¬
sa impudencia obmutesc̾e pot̾. insania nõ potest.
Neq ħ dcm̃ de te accipias qui tuis epĩs mentiẽ¬

Expanded text:
latio tanto post finem praestitutae illius dilationis, latio tanto post finem praestitutae illius dilationis, eos a vestra communione separatos, in Maximiani schismate fuisse convincit, quos postea recepistis, quorum honores nulla ex parte minuistis, a quibus datum quamvis in sacrilego schismate Baptismum, sicut revera timendum fuit, rescindere timuistis. Numquid jam in hac causa se contra nos lingua cujuslibet pertinacissimi commoveret, si se moveri in hominis ore, et sub hominis fronte sentiret? Erravi plane, fateor, eo quod in illis litteris posui de illa Bagaiensis concilii sententia, quoniam dixi: Cum apud eos decernenda recitata est, ore latissimo adclamauerunt, nunc autem, cum a nobis recitata fuerit, ommutescunt. uerum est quod tu dixisti: ecce non ommutescunt; uerecundia quippe in rebus tam manifestis uel etiam ipsa inpudentia ommutescere potest, insania non potest. neque hoc dictum de te accipias, qui tuis episcopis mentien
Abbreviated transcription (Latin):
b data est uobis restitui uoluissent. Cum uero
etiam dies gestoꝵ cuiꝰlib obstinati ccnlos aure¬
q sic feriat usq adeo sic etiam post tͣnsactum di¬
lationis diem in ur̃a ꝯmunione non fuisse ⁊ ma¬
ximiano cohesisse. ut ob ħ adu̾sus eos tam t̾ribi¬
lis udiciarie uisfionis intentaretur auctoritas.
quid adhuc dicitur. quid adbuc contͣ tam ꝑspi¬
cuam u̾itatem mira impudentie cetitate conten¬
ditur. quid ad huc ab eis qui ꝓ unitate ꝑtis dona¬
ti etiam concordiam satrilegoꝵ dampnatoꝵ ten̾e
Quid adhuc baptismus xpĩ etiam in sacrilego sciˢ¬
mate ueneratione debita cognitus in tot catholi¬
cis. gentib impia p̾sumptione respuit᷑. sacrilega
repetitione uiolatur: Nolo quere qnͣto pꝰ hui
postusationis diem qͣ felicianus ⁊ p̾textatus titia¬
ñi aduocati ubis tara gͣuit̾ accusantur. ĩ ur̃am cõ¬
munionem recepti sunt. Sufficit qd̃ eadem pꝰtu¬

Expanded text:
bus data est, uobis restitui noluissent. cam uero bus data est, uobis restitui noluissent. cam uero etiam dies gestorum cuiuslibet obstinati oculos auresque sic feriat, usque adeo illos etiam post transactum dilationis diem in uestra communione non fuisse et Maximiano cohaesisse, ut ob hoc aduersus eos tam terribilis iudiciariae iussionis impetraretur auctoritas. quid ad haec dicitur? quid adhuc contra tam perspicuam ueritatem mira inpudentiae caecitate contenditur? quid adhuc ab eis, qui pro unitate partis Donati etiam concordiam sacrilegorum damnatorum tenquid adhuc baptismus Christi, etiam in sacrilego schismate ueneratione debita cognitus, in tot catholicis gentibus impia praesumptione respuitur, sacrilega repetitione uiolatur? Nolo quaerere, quanto post huius postulationis diem, qua Felicianus et Praetextatus Titiani aduocati uerbis tam grauiter accusantur, in uestram communionem recepti sunt. sufficit, quod eadem p
Abbreviated transcription (Latin):
nitione compescuit. S suis institutis iniquitaᷤᷤ
delectatur. ⁊ semet ipãm non deserit: cum semel
p̃cipitata torrilit. Idem namq maximianꝰ ceptã
nutrit audatiam ⁊ alios sibimet ꝯscriat ad fuo¬
rem. nntꝰ quos etiam felicianus quidam qui ĩ pri¬
mo retta sectatus depͣuationis huius attamina¬
tione fuscatur in mustitatia positus ciuitate
deo omĩpotenti parietes consecratos eccłiam ue¬
nerandam quasi qͣdam obsessione tredidit reti¬
uendam. Hinic etiam p̾textatus in assuritani
ꝑtib imitatur. Audis ne aduocati u̾ba p̃charissiã
⁊ mamfestissua quib dicit istos de quib agiꝰ
quia portum ꝓpositum penatendi dum suis msti¬
tutis miquitas delectatur cum semel papitata s¬
corrilit contempserunt. Locis eccl̃iastis expellen¬
dos:  Ubi si dies posset latere gestorum cuiuis
obtunsissimo satis eluc̾et: quod contͣ᷑ eos nõ ita
tita dampnati aut intra diem dilationis si om̃i¬

Expanded text:
nitione compescuit. Sed suis institutis iniquitas nitione compescuit. Sed suis institutis iniquitas delectatur, et semetipsam non deserit, cum semel praecipitata corruerit. Idem namque Maximianus coeptam nutrit audaciam, et alios sibimet consociat ad furorem. « Inter quos etiam Felicianus quidam, qui primo recta sectatus, depravationis hujus attaminatione fuscatus, in Mustitana positus civitate, Deo omnipotenti parietes consecratos, et Ecclesiam venerandam quasi quadam obsidione credidit retinendam. « Hunc etiam Praetextatus in Assuritanitibus imitatur. audisne aduocati uerba praeclarissima et manifestissima, quibus dicit istos, de quibus agimus, quia portum propositum paenitendi. dum suis institutis iniquitas delectatur, cum semel praecipitata corruerit, contempserunt, locis ecclesiasticis expellendos P ubi si dies posset latere gestorum, cuiuis obtunsissimo satis eluceret, quod contra eos non ita tione damnati aut intra diem dilationis, si omni
Abbreviated transcription (Latin):
maximianensium ualde ꝑmotus eẽs a tuis e¬
est: Quere aut si habes inspice diem gestoꝵ
ꝓconsusarium quo postulatio dcã est a ticianoi
adn̾sus feluianum ⁊ p̾textatum ut pellerent
locis. ⁊ uide qnͣtum post diem illius dilationis
ħ fcm̃ est. Nam dies est concilii bagaiensis
consulatu augusti archadii tercii. ⁊ honorii it̾m
Dni.kł. maii. Dies aũt dilationis huic usti
ad .uiii. Rł. ian̾. Postulatio uero ista ticiant dc̃a
est post istum consulatum die .ui. non̾. marcii.
sule petitur ut felitianus ⁊ p̾textatus sedib a¬
pulsentur tamqmͣ college maimiam quos sͥ
consceiauerat ad furorem. Nam tum memora¬
tus aduccatus de maximiano qͥd suffic̾e indebat᷑¬
in eadem postulatione dixisset eos quo inquid ꝙ
aliene p̾sumptionis error attrax̾at portu pͥi O
ꝓposito penitendi si reu̾ti cuꝑent intra tempus ad
religionis tͣmitem destitutum pari ugoris ãmo¬

Expanded text:
Maximianensium ualde permotus esses, a tuis eMaximianensium ualde permotus esses, a tuis et falsum est? quaere aut, si habes, inspice diem gestorum proconsularium, quo postulatio dicta est a Titiano aduersus Felicianum et Praetextatum, ut pellerentur locis, et uide, quanto post diem illius dilationis hoc factum est. nam dies est concilii Bagaiensis consulatu Augustorum Arcadii ter et Honorii iterum VIII K2 Mai, dies antem dilationis hinc usque ad VIII II Ian, postulatio nero ista Titiani dicta est post istum cosule petitur, ut Felicianus et Praetextatus sedibus propulsentur tanquam collegae Maximiani, quos sibi consociaverat ad furorem. Nam cum memoratus advocatus de Maximiano quod sufficere videbatuin eadem postulatione dixisset: Eos quoque, inquit, quos alienae praesumptionis error attraxerat, portu primo proposito poenitendi, si reverti cuperent intra tempus ad religionis tramitem praestitutum, pari vigoris admo