comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nusso ecelis. Itaq si sp̃s sc̃s est qui dicit omnia ꝑfilium fa¬
cta sunt & sine ipso factum est nichil: oportuerat quidem
ipsum siquidem creatus eẽt dicere. Omĩa ꝑipsum facta ft̃.
ce ego ꝑeum factus sum & sine eo factum est nichil. Qm̃
consuetudo scõꝵ est: ita paulus sane de se &e om̃ib scĩs
obseruantissime scͥbit. Nob̃ autem unus ds̃ pater. ex quo.
S qm̃ non est uniuersitatis s trinitatis sp̃s sc̃s: omĩa que
post trinitatem sunt ꝑfilium dĩ creata eẽ dixit sp̃s sc̃s.
lestis autem est michi beatissimus paulus in sp̃u sc̃o: hoc
poson ornnia ꝑ filium facta sunt ꝓphetans in epła ad co-¬

Expanded text:
missum e coelis. Itaque si Spiritus sanctus est qui dicit: Omnia per Filium facta sunt, et sine ipso factum est nihil , oportuerat quidem ipsum, siquidem creatus esset, dicere: Omnia per ipsum facta sunt, et ego per eum factus sum, et sine eo factum est nihil, quomodo consuetudo sanctorum est. Ita Paulus sane de se et de omnibus sanctis observantissime scribit: Nobis autem unus Deus Pater, ex quo Sed quoniam non est universitatis, sed Trinitatis Spiritus sanctus, omnia quae post Trinitatem sunt, per Filium creata esse dixit Spiritus sanctus. Testis autem est mihi Paulus beatissimus in Spiritu sancto, hoc quod omnia per Filium facta sint, profitens in Ep
Abbreviated transcription (Latin):
autem non mouebit instructio sacramenti. ꝓut dñs ꝓphe¬
uisset: Eque paulus cum didicisset fidei sacramenta: tra-¬
udit scͥbens ita. Nobis uero unus ds̃ pater. ex quo omnia
ipsum. Ergo ubiq duune scͥpture memorantes patrem
e filrum: non connumerant etiam sp̃m sc̃m. Quib dicunꝰ.¬

Expanded text:
autem non movebit instructio sacramenti? prout Dominus profautem non movebit instructio sacramenti? prout Dominus profxisset. Aeque Paulus cum didicisset fidei sacramentum, tradidit scribens ita: Nobis vero unus Deus Pater, ex quo omnia, nia, et nos per ipsum . Ergo ubique divinae Scripturae memorantes Patrem et Filium, non commemorant etiam Spiritum sanctum. Quibu
Abbreviated transcription (Latin):
cum patre oe. filio eum ꝓfessi fussent quare ñ timent
isti patri & filio subtrahere. & uniuersitati audaciter connu
nicenses scͥbens ait. Ipse autem ds̃ & pater &e dñs nr̃ iħc xp̃c¬
feste non eum cum patre & filio s cum uniuersitate ꝓnũ¬
diat. Nam &e famulus dĩ moy ses dicit. Dñs pluit adño de
celo sulphur & ignem. Non memorat sp̃m scm̃. Aquo pau¬
lus cum didicisset: & de onesiforo ad thimotheum scͥbit.
Det ei dñs inuenire miscłiam adño in die illa. Nec non &
in exodo scͥptum est. Dixit autem dñs ad moysen. Quoadusq
non uultis audire mandata mea & legitima mea consida-¬
re: Nonne dñs ds̃ dedit uobis istum diem fabbati : Propt̾ea
ipse dedit uob̃ panes duorum dierum. Et hic cum patris
& filii fecisset mentionem: de sp̃u scõ tacuit. Demq & za-¬
charias ꝓpħ̃a dicit. Et dixit dñs ad diabolum. Increpet
dñs inte diabole. Ubi est nunc & apud istum sp̃s sc̃s : Qũe

Expanded text:
cum Patre et Filio eum professae sint, quem non timent isti Patri et Filio subtrahere, et universitati audaciter connumnicenses scribens dicit, Ipse autem Deus Pater, et Dominus ctus, » manifestat non eum cum Patre et Filio, sed cum universitate pronuntiari. Nam et famulus Dei Moyses dicit Dominus pluit a Domino de coelo sulphur et ignem , non memorat Spiritum salus cum didicisset, et de Onesiphoro ad Timotheum scribit, Det ei Dominus invenire misericordiam a Domino in die illa . Nec non et in Exodo scriptum est: Dixit autem Dominus ad Moysem: Quoadusque non vultis obaudire mandata mea, et legitima mea considerare? Non Dominus Deus dedit vobis istum diem sabbati? Propterea ipse dedit vobis panes duum dierum . Et hic cum Patris et Filii fecisset mentionem, de Spiritu sancto tacuit. Denique et Zacharias propheta dicit: Et dixit Dominus ad diabolum: Increpet in te Dominus, diabole . Ubi est nunc et apud istum Spiritus sanctus? Quem
Abbreviated transcription (Latin):
is qui filium dĩ creatum eẽ ꝓfitentur: nequaquam
de sp̃u scõ dabimus responsum. Ut enim filium qui
de substantia dĩ impassibiliter est genitus creatum
ausi sunt dicere: ita & de sp̃u scõ dicunt utiq simi-¬
lia. Penitentiam uero acciris. s de filio interim sent
qui semel de irreligiositate ad religionem conuerti ceꝑunt:
ad ꝑfectum luctum fieri. Ex scͥpturis sane diuinis & non ex
daturi sumus. Dicite nobis ad mirabiles ubi in auctoritate

Expanded text:
is qui Filium Dei creatum esse profitentur, nequaquam de Spiritu sancto dabimus responsum. Ut enim Filium, qui de substantia Dei impassibiliter sit genitus, creatum ausi sunt dicere, ita et de Spiritu sancto dicunt utique similia, poenitentiam vero acturi. Sed de Filio interim sentiqui se semel de irreligiositate ad religionem convertere coeperunt, ad perfectum lucrum fieri. Ex Scripturis sane divinis, et non ex daturi sumus. Dicite nobis admirabiles, ubi Scripturarum d
Abbreviated transcription (Latin):
uare solce. luna. laudate eum om̃s stelle ce lumen. Lau¬
nom en celi celoꝵ & aque que suꝑ celos sunt laudent
& non laudantium est. qͦmadmodum paulo post in scͥptͣis
ꝓbabimus. & uuificantium & non uiuificantium est intͤ
cum sit. Sicut paulus in scda ad corithios epła ait. S suf¬
ficientia nr̃a ex dõ est: qui idoneos nos fecit ministros noui
testamenti. non littera s sp̃u. Littera enim occidit: sp̃s
autem uiuificat. Ad romanos uero. Corpus quidem mor-¬
tuum est ꝓpt̃ peccatum: sp̃s autem uiuit ꝓpter iusticiã.
Et iterum. Si autem sp̃s est qui suscitauit. iħm xp̃m amor¬
pora ur̃a ꝑ in habitantem sp̃m suum in uobis. Tres qͦq
cĩ martyres. ananias. azarias ce misael in fornae
positi in terra caldeoꝵ. cum admirabiliter ds̃ calorem
ignis ad temꝑatum refrigerium conuertisset: uniuersã
creaturam adhortantes secum laudare dm̃. sic incipiunt

Expanded text:
s stellae et lumen. Laudate eum coeli coelorum, et aquae quae super coelos sunt laudent  laudatorum, et non laudantium est quemadmodum paulo post in Scripturis probabimus, et vivificantium, et non vivificandus est, vita cum sit; sicut Paulus in secunda ad Corinthios Epistola ait: Sed sufficientia nostra ex Deo est, qui et idoneos nos fecit minTestamenti, non littera, sed Spiritu: littera enim occidit, Spiritus autem vivificat . Ad Romanos vero: Corpus quidem mortuum est propter peccatum. Spiritus autem vita propter justitiam . Et iterum: Si autem Spiritus ejus qui suscitavit Jesum Christum a morpora vestra, per inhabitantem Spiritum suum in vobis . Tres quoque sancti martyres, Ananias, Azarias et Misael, in fornace ignis positi, in terra Chaldaeorum, cum admirabiliter Deus calorem ignis ad temperatum refrigerium convertisset, universam creaturam adhortantes secum laudare Deum, sic incipiunt:
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s carnem ce ossa non ht̃. sicut uideis me habere. Utiq
causa hominis & non d̾itatis. post resurrectionem piscem
& fauum edit. Nunquid ut dĩtas athoma uideretur po
poscit ab eo. porrige digitum tuum huc &r uide manus
meas. & mitte manum tuam in latus meum & noli eẽ
ncredulus s fidelis: Absit. dum ipse de dĩtate sua pi
dixerit nemo uidit filium nisi pater. aut qui me uidit.
uidit & patrem meum. Nonne hic nulla phantasia facta ẽ.
uͥ uniuersa ueritas hominis post passionem uel post resur-¬
rectionem declarata est:
Interrogabo & te fotine
qui xp̃m dm̃ uerum abnegas &e hominem purum tantũm
confiteris. Nunquidnam causa hominis cautum inuenit᷑.
Inpͥncipio erat uerbum. & uerbum erat apud dm̃. &. ds̃
erat uerbum. hoc erat inpͥncipio apud dm̃. omnia ꝑipsũ

Expanded text:
s carnem et ossa non habet, sicut videtis me habentem ? Utique causa hominis, et non deitatis, post resurrectionem piscem et favum edit. Nunquid ut deitas a Thoma videretur, poscit ab eo: Porrige digitum tuum huc, et vide manus meas, et immitte manum tuam in latus meum, et noli esse incredulus, sed fidelis ? Absit. Dum ipse de deitate sua prius dixerit. Nemo vidit Filium, nisi Pater. Et, Qui me videt, videt et Patrem meum . Nonne hic nulla phantasia facta est, ubi universa veritas hominis post passionem, vel post resurrectionem declarata est? Interrogabo et te, Photine, qui Christum verum Deum abnegas, et hominem purum tantummodo confiteris. Nunquidnam causa hominis cautum invenitur: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat
Abbreviated transcription (Latin):
minactur. incertumq quid pater. quid filius debeat nominari:
cum induas partes ad eque sit diuisa substantia. Illud uero
quod quasi ad ꝓpͥctatem naturalis substantie demonstrandã.
paterni oracłĩ testimonium ꝓtulit ut merito patrem ex eo
qd est filium genusse credamus. quia dixit ex utero ante lu¬
ciferum genuite: quam id absurdum. quam ue ineptum sit
aꝑtissime demonstrabo. Siquidem non solum aliquanta in
ordine rationabilium creaturarum consistentia. s &e insensi¬
bili elementoꝵ qua ae filii litate subsistentia: de dĩ legimꝰ
utero ꝓcessisse. Ait enim. Quis est pluinie pater. uel de cuius uto
qualitas diuino legitur utero ꝓcedẽ. iccirco unius eiusdemq
cum eo creditur ẽẽ substantie : Aut quia rursus homines

Expanded text:
minatur; incertumque est quid Pater, quid Filius debeat nominari, cum in duas partes adaeque sit divisa substantia. XI. Illud vero quod quasi ad proprietatem naturalis substantiae demonstrandam, paterni oraculi testimonium protulit, ut merito Patrem ex eo quod ipse est, Filium genuisse credamus, quia dixit: Ex utero ante Luciferum genui te ; quam id absurdum quamque ineptum sit apertissime demonstrabo. Siquidem non solum aliquanta in ordine rationabilium creaturarum consistentia; sed et in sensibili elementorum qualitate subsistentia, de Dei legimus utero processisse. Ait enim: Quis est pluviae pater, vel de cujus uterqualitas divino legitur utero procedere, idcirco unius ejusdemque cum Deo creditur esse substantiae? Aut quia rursus homines
Abbreviated transcription (Latin):
te secrecam a sese ac resectam filium nominauit. tantumq
sibi detraxit pater qͣntum in filium contulit. Quo tamen
ipso quicquid est filius aut hodie caret pater &e ꝑfectus ñ ẽ.
ant eo si non indiget. quasi suꝑfluo abundauit. Quod utrũq
in dm̃ non cadit. cum hoc & inipso quidem patris &e filii no¬
men eẽ. non possit ubi non habita generatio est s potius
facta discessio. dum necesse est omne qd̾ diuidi potest posse
corrumpi. Que si ut manifestum est ui dõ cẽ non possunt.
cur non potius uoluntatis &e caritatis eẽ filium confitem᷑ :
que quidem uoluntas ne in hominib quidem minus lib̾a
est: nedum in dõ aliqua lege teneatur. Qui si non est filius
uoluntatis: suꝑ est ut coactus ds̃ quasi aliqua lege nature
filium edidisse uideatur. Inqua quidem generatione. si id
genitum est qd erat pater: quedam patris pars filius no

Expanded text:
te secretam a sese, ac resectam, Filium nominavit: tantumque te secretam a sese, ac resectam, Filium nominavit: tantumque sibi detraxit Pater, quantum in Filium contulit. Quo tamen ipsum quidquid est Filius, aut hodie caret Pater, et perfectus non est: aut eo si non indiget, quasi superfluo abundavit. Quod utrumque in Deum non cadit, cum et in hoc ipso quidem Patris et Filii nomen esse non possit, ubi non habita generatio est, sed potius facta discissio: tum quod necesse est, omne quod dividi potest, posse corrumpi. Quae si, ut manifestatum est, in Deo esse non possunt, cur non potius voluntatis et caritatis esse Filium confitemur? Quae quidem voluntas, ne in hominibus quidem libera est minus, nedum in Deo aliqua lege teneatur. Qui si non est Filius voluntatis, superest ut coactus Deus quasi aliqua lege naturae Filium edidisse videatur. In qua quidem generatione, si id genitum est, quod erat Pater, quaedam Patris pars Filius no
Abbreviated transcription (Latin):
dimicandum. Dicit gͦ patrem & filium unius eẽ substan¬
tie. S illa intemerata in effabilisq eẽntia que pater est:
nec redundans unqͣm in se ipsa fuit. ut merito quasi exii¬
beratione quadam sine damno sui in eadem substantia
genuerit filium. cum eius essentie que aliis om̃ib infinita
atq immensa sit ce incorporea: nichil ẽẽ possit exubans
Siquidem decerminatoꝵ sit exub̾are: qđ est quasi extra
effiuere. Ds̃ audem qui uniuer in pon sa complectitur ni¬
chilq extra se habet quo defluereseoꝵ est qui accipiunt
increm̃ta: Que si accepit aliqͣndo: neceẽ est ut semꝑ acci¬
piat ce nichilominus pari exub̃atione semꝑ generet. Sin
autem incremta non accipit. quod ipsi etiam fatentur: nec
flicit nec redundat. quod tale cum patre eẽ dicatur cum
filium genuit ex sese. substantiam suam utiq diuisit infi
lium. qe paternam tantum mͦ ante substantiam ꝓrata par¬

Expanded text:
dimicandum. Dicit ergo Patrem et Filium unius esse substandimicandum. Dicit ergo Patrem et Filium unius esse substantiae, sed illa intemerata ineffabilisque essentia, quae Pater est, nec redundans unquam in se ipsa fuit, ut merito quasi exuberatione quadam, sine damno sui, in eadem substantia genuerit Filium, cum ejus essentiae quae aliis omnibus infinita atque immensa sit, et incorporea, nihil esse possit exuberans. Siquidem determinatorum sit exuberare, quod est quasi extra se fluere. Deus autem qui universa coit redundare; dum diffluere eorum est qui accipiunt incrementa? Qui si accepit aliquando, necesse est ut semper accipiat, et nihilominus pari exuberatione semper et generet. Sin autem incrementa non accepit, quod ipsi etiam fatemur, nec fluit, nec redundat. Quod tale cum Patre esse dicatur, cum Filium genuit ex sese, substantiam suam utique divisit in 153 Filium; et paternam tantummodo ante substantiam, pro rata par
Abbreviated transcription (Latin):
sua substantia in corruptibiliter genuisse: in eam confessio.¬
nis necessitatem attrahitur ut neget omĩmodis genuisse.
S hoc ipsum negare obuiantib undiq & clara uociferati¬
tione exclamantib sue ꝓpħicis. siue apłicis uocibus: nunꝙͣ.¬
Quicquid in hac ꝓse¬
cutiomim urãrum assertione cognoscere potui: ultina
examinis nr̃i sententia retinebit. Nunc uͦ si qua uobis adhuc
dediuinis scͥpturis fidĩ ur̃e congruentia suꝑ eẽ putatis: ꝓfer¬
re dignemini. quo facillime queamis ꝓcessu disputationis
quid ueri ratio contineat indagare.
Arrius dixit. Quod tã
ratione usus sum : xp̃iani pudoris ac uerecundie fuit ut
disputationis nr̃e trames leuib inchoaretur initiis.S
quia udeo athanasium ꝑspicue uͤritatis robustissimã
firmitatem quibdam arietantium questionum impul¬
sionib quatere: acrius contra eum &e ualidiuis opmor

Expanded text:
sua substantia incorruptibiliter genuisse, in eam confessiosua substantia incorruptibiliter genuisse, in eam confessionis necessitatem attrahitur, ut eum neget omnimodis genuisse. Sed hoc ipsum negare, obviantibus undique et clara vociferatione exclamantibus, sive propheticis sive apostolicis vocibuQuidquid in hac prosecutionum vestrarum assertione cognoscere potui, ultima examinis nostri sententia retinebit. Nunc vero si qua vobis adhuc de divinis Scripturis fidei vestrae congruentia superesse putatis, proferre dignamini, quo facillime queamus processu disputationis, quid veri ratio contineat indagare. Arius dixit: Quod tam putationis meae narratione usus sum, Christiani pudoris ac verecundiae fuit, ut disputationis nostrae trames levibus inchoaretur initiis. Sed quia video Athanasium perspicuae veritatis robustissimam firmitatem quibusdam arietantium quaestionum impulsionibus quatere, acrius contra eum, et validius opinor
Abbreviated transcription (Latin):
lẽte gͥ dõ corruptibił nat᷑e uͥgo sine ullo corruptio̾is uitio gen̾auit ⁊ ipse qͥ
ĩ corporaliter cunctis naturis incorruptibilior ꝑmanet. hoc sibi
p̃stare non potuit. ut de sua substantia filitim incorruptibilit̃
generare potuerit: Ergo quia dm̃ de seipso filium generasse.
ce diuinarum scͥpturarum testantur eloquia. & id sua id arriꝰ
suꝑiore ꝓsecutione fassus est: iudica iuroꝵ optime ꝓbe. quis
magis cum diuinis conueniat scͥpturis. utrumne ego qui
obhoc unius substantie filium cum patre eẽ confiteor. qd̾
uidelicet ex seipso & non aliunde dinoscitur natus. &e ob¬
hoc rursum incorruptibiliter genuisse ꝓfiteor. quia excel¬
lentissima diuine maiestatis substantia ꝑsui ineffabilem po-
to ancipitis intelligentie discͥmine positus est. quo fidei
sue ꝑfidie rem ferre nescrat: Nolens enim confiteri dm̃ de

Expanded text:
lente igitur Deo, corruptibilis naturae Virgo sine ullo corruptionis vitio generavit: et ipse qui lente igitur Deo, corruptibilis naturae Virgo sine ullo corruptionis vitio generavit: et ipse qui incorruptibilior cunctis naturis incorruptibiliter praestitit generare, hoc sibi praestare non potuit, ut de sua substantia Filium incorruptibiliter generare potuerit? Ergo quia Deum de seipso Filium generasse et divinarum Scripturarum testantur eloquia, et in suae id Arius superiore prosecutione fassus est, judica virorum optime Probe quis magis cum divinis conveniat Scripturis, utrumne ego, qui ob hoc unius substantiae Filium cum Patre esse profiteor, quod videlicet ex ipso, hoc rursus incorruptibiliter genuisse profiteor, quia excellentissima divinae majestatis substantia, per sui ineffabilem poteto ancipitis intelligentiae discrimine positus est, ut quo fidei suae pedem referat, nesciat. Nolens enim confiteri Deum de
Abbreviated transcription (Latin):
it. quem & om̃ipotentem & incorruptibilem generare po¬
tuit. nec hac ipsa generatione corrumpi potuerit. fidelit̃
conuenit ꝓfiteri. Nam si mirabiliter ex uirgine cantra re-¬
rum naturam corruptibilium in corruptibiliter treditur
natus. qͣnto magis ex patre credendus est incorruptibiliter
genitus : Si enim substantialis natura uirginis que ex
ipsa utiq corruptibilis nature conditione passioni &e
corruptioni potuit subiacere intemerata pudoris inte¬
gritate & infractis uirginalib claustris mirabili in cor-¬
ruptionis integritate filium generauit. cur non ma¬
gis ut dixi incorruptibilem dm̃ geuito ex se incorrup¬
tibiliter filio corrumpi non potuisse credamus. &
nouum atq infandum monstruose opinionis damꝑna¬
bili metu fat̾i uirginẽ partu ñ posse corrũpi ⁊ formidare dm̃
ne corrupciõiᷤ uitio sub iac̾et. si de sua sub̃a gen̾are ñ potuissec. Uo¬

Expanded text:
it; quem ut omnipotentem et incorruptibiliter generare poit; quem ut omnipotentem et incorruptibiliter generare potuerit, nec hac ipsa generatione corrumpi potuerit, fideliter convenit profiteri. Nam si mirabiliter ex Virgine contra rerum naturam incorruptibiliter creditur natus, quanto magis ex Patre credendus est incorruptibiliter genitus? Si enim substantialis natura Virginis, quae ex ipsa utique corruptibilis naturae conditione, passioni et corruptioni potuit subjacere, intemerata pudoris integritate, et infractis virginalibus claustris, mirabilis incorruptionis integritate filium generavit; cur non magis ut dixi incorruptibilem Deum, genito ex se incorruptibiliter Filio, corrumpi non potuisse credamus? O novum atque infandum monstruosae opinionis damnabilem metum fateri Virginem partu non posse corrumpi, et formidare Deum, ne corruptionis vitio subjaceret, si de sua substantia generare potuisset! Vo
Abbreviated transcription (Latin):
si ego dm̃habere uterum ꝓpͥe temeritatis p̃sumptione. sine
ullo diuine legis testimonio affirmassem. At cum ipse ds̃ ad
refellendam credẽ nolentium insaniam. hoc de se ipse ꝓnun¬
tiare dignatus est. quo eiudentius ꝑuteri nuncupationem.
non extrinsecus. non alrunde. s de se ipso id est de sua substan¬
tia filium generasse doceret. cur michi uitiose credulitatis no¬
tas infigis. cum hoc potius dõ dicere possis. si habes uterum
compositus eris. si de te ipso geniusti. corruptioni obnoxius
eris : Nam ita in dõ uterus sine aliqua membroꝵ compo¬
sitione accipitur. sicut & ocłi & aures. & manus. & pedes
sine ullius distinctionum liniamentis in eẽ referuntur.
Sicut gͦ ocłos qr oĩa uidet. aures qr oĩa audit manꝰ q cũcta oꝑa¬
tur. pedes quia ubiq est: ita uterum quia de se ipso in ef¬
fabiliter genuit acciꝑe debes. Nec te oportet infideliter
opinari: quia si deseipso genuit. corrumpi utiq non potu¬

Expanded text:
si ego Deum habere uterum, propriae temeritatis praesumptione, sine ullo legis divinae testimonio affirmassem. At cum ipse Deus ad refellendam credere nolentium insaniam hoc de seipso pronuntiare dignatus est, quo evidentius per uteri nuncupationem, non extrinsecus, non aliunde, sed de seipso, id est de sua substantia se Filium generasse doceret, cur mihi vitiosae credulitatis notam infigis? cum hoc potius Deo dicere possis: Si habes uterum, compositus eris; si de teipso genuisti, corruptioni obnoxius eris. Nam ita in Deo uterus sine aliqua membrorum compositione accipitur, sicut oculi, et aures, et manus, et pedes, sine ullis distSicut ergo oculos, quia omnia videt, aures quia omnia audit, manus quia cuncta operatur, pedes quia ubique est; ita uterum, quia de seipso ineffabiliter genuit, accipere debes. IX. Nec te oportet infideliter opinari, quia si de se ipso genuit, corrumpi utique potu
Abbreviated transcription (Latin):
tus est ex dõ non peccat. iccirco rectus opinabimur homines
cum dõ unius ͤ substantie: Aut quia item apłs totius creat᷑e
umnuiersitatem generali ꝓnuntiatione comprehendens ex
omnia. obhoc prudentius conicͥemus uniuersitatem creat᷑e
hoc ẽẽ qd̃ d̃s̃ est. aut unuis cim eo eẽ substantie. quod uide¬
licet ex ipso legitur substitisse : Si gͦ & filium cum dedĩ pa¬
tris utero ꝓcessisse fatemur: non ad inditium unius nature.
s ad inuestigabilium secretoꝵ archana dictum competent̃
debemus acciꝑe:
Athanasuis dixit.

Expanded text:
us genuisse , idcirco rectius opinabimur homines cum Deo unius esse substantiae? 154 Aut quia item Apostolus, totius creaturae universitatem generali pronuntiatione comprehendens, exomnia ; ob hoc prudentius conjiciemus, universitatem creaturae hoc esse quod Deus, aut unius cum eo esse substantiae; quod videlicet ex ipso legitur substitisse? Sic ergo et Filium cum de Dei Patris utero processisse fatemur, non ad indicium unius naturae; sed ad investigabilium secretorum arcana dictum competenter debemus accipere. XII. Athanasius dixit
Abbreviated transcription (Latin):
quidem uos baptizo in aqua penitentie: post me autem
ueniet qui uos baptizabit in sp̃u scõ ce igni.

Expanded text:
quidem vos baptizo in aqua poenitentiae, post me autem veniet qui vos baptizabit Spiritu sancto et igne .
Abbreviated transcription (Latin):
sit distinctio indeitate autem nulla sit discretio:
puces ceci nunquam hoc ꝓuerbium inscͥpturis sc̃is uel diui¬
ns audistis non głietur gibberofus sicut rectus. Incuis uni¬
to nature diuinitatis nomine missi sunt apłi. ite bapti
nomen pͥus tacite uniter p̃misit. & sic in nominib ꝑsonarũ
potest arceri de hoc unito dĩtatis nomine sc̃s sp̃s : Aut nun¬
quid potest contra regulam traditionis euangłice censure
de hoc unito trinitatis nomine scĩ sp̃s sublata uł tacita ꝑso¬
na. baptisma in eccłia ꝑfectum celebrari : absit. Alioquin.
quo mͦ in hoc nomine dĩtatis patris &e filii & sp̃s scĩ in fidem

Expanded text:
sit distinctio, in deitate autem nulla sit discretio? Duces caeci, nunquam hoc proverbium in Scripturis sanctis vel divinis audistis: Non glorietur gibbosus sicut rectus? In cujus unito naturae divinitatis nomine missi sunt apostoli? Ite, baptinomen prius tacite uniter praemisit, et sic in nominibus personarpotest arceri de hoc unito deitatis nomine Spiritus sanctus? Aut nunquid potest, contra regulam traditionis evangelicae censurae, de hoc unito Trinitatis nomine sancti Spiritus sublata vel tacita persona baptisma in Ecclesia perfectum celebrari? Absit. Alioqui quomodo in hoc nomen deitatis, Patris, et Filii, et sancti
Abbreviated transcription (Latin):
ed uides qͣm admodum tuam
inte referat questionem. & isdem te quib uteris constrin¬
gat articłis ꝓfessionis tue. manifestiore ut ipse exigis do-¬
cumento ut ei de canonicis nude positum litteris osten¬
das innascibilem patrem. aut dm̃ ex dõ. aut lumen ex lu
mine. aut patri filium similem eẽ. Que omĩa si ꝓp̾e posica
demonstrare minime ualueris: negandi tibi necessitas im¬
minet. Cui discrimini illa ut michi uidetur sola ratio
poterit subuenrre: ut concedatis uobis ea que in conciliis
ur̃is nude sunt posita de scͥpturarum fontibus emanasse.
Nam hoc contentionis uitio deputabitur. ut documentũ
nudi sermonis exigas: cuius fidei sensum inscͥpturis copio¬
siis noueris redundare. Sensum igitur quere unde uoca
buli huius natura traxit originem. Et cum sensum inue¬
neris nomen te pariter irienisse non dubites.

Expanded text:
ed vides quemadmodum tuam in te referat quaestionem, et iisdem te quibus uteris 141 constringat articulis, professionis tuae manifestius et ipse exigens documentum, ut ei de canonicis nude positum litteris ostendas innascibilmine, aut Patri Filium similem esse. Quae omnia si proprie posita demonstrare minime valueris, negandi tibi necessitas imminebit. Cui discrimini illa, ut mihi videtur, sola ratio poterit subvenire, ut concedatis vobis ea quae in conciliis vestris nude sunt posita, de Scripturarum fontibus emanasse. Nam hoc contentionis vitio deputabitur, ut documentum nudi sermonis exigas, cujus fidei sensum in Scripturis copiosius noveris redundare. Sensum igitur quaere unde hujus vocabuli natura traxit originem; et cum sensum inveneris, nomen te pariter invenisse non dubites.
Abbreviated transcription (Latin):
sufficienter & doctius laudabili breuitate responderi
non omina dedõ scdm substantiam dici: latiuis tamen hec
audire abste desidero. cum tui loci disputationis tempus
affuerit. Nunc interim ut ante fa tus sum sabellus ut
ceꝑat ꝓsequatur.
Sabellius dixit. F

Expanded text:
sufficienter et doctius laudabili brevitate responderis, non omnia de Deo secundum substantiam dici, latius tamen haec audire abs te desidero, cum tui loci disputationis tempus adfuerit. Nunc interim ut ante fatus sum Sabellius ut coeperat, prosequatur. VII. Sabellius dixit: F
Abbreviated transcription (Latin):
exconsequenti ratione non colligitur. testimonioꝵ ꝓpͥetas
flagitatur. Lege spetialiter triusion positum. Noli coni¬
possum ueracius opinari. Si unum sunt pater & filius.
quia ipse ait. ego &e pater unum sumus. quo mͦ non est¬
una substantia: S hanc disputationis uiam ingredi
penitus noliusti. dum ame spetialiter positum ad omou¬
sion demonstrandum exigis testimonium. Simili ergo
& turatione tres usias specialiter & ꝓpͥe positas lege. Si
si ꝓpͥe positum te demonstrante cognouero
Aarius dixit.

Expanded text:
ex consequenti ratione colligitur: testimoniorum proprietas flagitatur. Lege specialiter triusion positum. Noli conjipossum veracius opinari: Si unum sunt Pater, et Filius quia ipse ait; Ego et Pater unum sumus, quomuna substantia? Sed hanc disputationis viam ingredi penitus noluisti, dum a me specialiter positum homousion demonstrando exigis testimonium. Simili ergo et tu ratione tres usias specialiter et proprie positas lege. Si si proprie positum te demonstrante cognovero. Arius dixit
Abbreviated transcription (Latin):
IN hac tua ꝓsecutione diligentiam. modum. certa exposita
ratione aduerti. S quod tantum nr̃e dixeris & non utroꝵ¬
q designau̾is fidei non posse p̾uidicium in his uerbis af¬
ferri: satis miratus sum. & arbitror quod fidem tuam mu¬
nire festinans ista posueris. sperans me exinde leniter sine
aliquo docum̃to posse transire. In euanglio quoq de patre¬
filius dicit. Sp̃s est ds̃. Et ut se de patre natum ostendet ait.
Qđ natum est de carne: caro est. Et qd̃ natum est de spũ:
sp̃s est. Et ego de dõ patre exiiii. Ecce filium de patre natũ
ipso filio dicente ostendi:
Aanius dix̃. Se¬
atis calliclis &
suspitiosis uteris disputationib quo dicas. qd̃ ad fidei
mee munitionem hoc dixerim. Sed ut de sensib tius om̃iᷤ
suspitionis ambiguitas auferatur ut supius fatus sum
utroꝵq fidei suie ex ipso seu de ipso natus dicatur. nullũ¬

Expanded text:
In hac tua prosecutione diligenti admodum certa ex apposita ratione adverti. Sed quod tantum nostrae dixeris, et non utrorumque designaveris fidei non posse praejudicium in his verbis afferri, satis miratus sum; et arbitror quod fidem tuam munire festinans ita proposueris; sperans me exinde leviter sine aliquo documFilius dixit: Spiritus est Deus . Et ut se de Patre natum ostenderet, ait: Quod natum est de carne, caro est: et quod natum est de spiritu, spiritus est . Et, Ego de Deo Patre exivi . Ecce Filium de Patre natum, ipso Filio dicente, ostendi. Arius dixit: Satis callidis et suspiciosis uteris disputationibus, quo dicas quod ad fidei meae munitionem hoc dixerim. Sed ut de sensibus tuis omnis suspicionis ambiguitas auferatur, ut superius fatus sum, utrorumque fidei, sive ex ipso, sive de ipso natus dicatur, nullu
Abbreviated transcription (Latin):
dinoscitur ꝑmanere. Nec extra se utrumq diffunditur.
dum uterq in se inuicem manere cognoscitur. sicut isaiaᷤ
non extra infinitatem paterne nature tanquam extra se
effluentem filium. s in se ꝑ communis substantie unitatẽ
habitantem patrem &e filium declarat. cum ad ipsum filiũ
lquitur dicens. Inte est ds̃. & non est ds̃ p̃ter te. ꝓbu¬

Expanded text:
dignoscitur permanere; nec extra se uterque diffunditur, dignoscitur permanere; nec extra se uterque diffunditur, dum uterque in se invicem manere cognoscitur. Sicut Isaias, non extra infinitatem paternae naturae, tanquam ultra se effluentem Filium; sed in se per communis substantiae unitatem habitantem Patrem et Filium declarat, cum ad ipsum Filium loquitur dicens: In te est Deus, et non est Deus extra te
Abbreviated transcription (Latin):
erat uerbum & uerbum erat apud dm̃ & ds̃ erat u̾bũ.
Ds̃ inquit erat uerbum. Non ꝓlatiuum &e sono uocis
transiens. s substantialiter in sua uirtute manens in¬
telligas uerbum. S & qd̾ consilium sit: ysaias testis est
dicens. Uocabitur magni consilii angłs. id est pat̾noꝵ
tractatuum. uł consolationum dispensator & auetor. imino
ipsa consolatio & tractatus. Sensus etiam paterni pectoris
demonstratur. ut salomon ait. Ds̃ sapientia sua fundauit
terram stabiliuit autem celos prudentia. Sensu eiis abis¬
si dissiluerunt. De quo sensu isaras ce apłs dicit. Quis cog¬
nouit sensum dm̃ : Scd̾m illud euangłicum. quia nemo
scit filium nisi pater. Claruit igitur quantum arbitror
patrem ex se silium generando &e eundem insemet haben¬
do. nec auetum & diffusum. nec fuisse penitus diminutũ
dum qui generat innascentis ꝑfecte nature substantia

Expanded text:
erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Deus, inquit, erat Verbum. Non prolativum, et sono vocis transiens, sed substantialiter in sua virtute manens, intelligas Verbum. Sed et quod consilium sit, Isaias testis est, dicens: Vocabitur magni consilii angelus , id est paternorum tractatuum vel consolationum dispensator et auctor; imo ipsa consolatio et tractatus. Se sus etiam paterni pectoris demonstratur, ut Salomon ait: Dominus sapientia sua fundavit terram: stabilivit autem coelos prudentia. Sensu ejus abyssi dissiluerunt. De quo sensu Isaias, et Apostolus dicit: Quis cognovit sensum Domini ? secundum illud evangelicum: Quia nemo scit Filium nisi Pater . Claruit igitur quantum arbitror, Patrem Filium ex se generando, et eumdem in semet habendo, nec auctum et diffusum, nec fuisse penitus diminutum; dum qui generat, in nascentis perfectae naturae substantia
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m dĩ uirtutem & dĩ sapientiam. S & nunc & ueruis
q plemus si necessarium iudicas. de hac eadem ꝓbatione re¬
plico testimonia. Ipsa sapientia id est filius ꝓ salomonem
clamitat dicens. Ego ex ore altissum ꝓcessi. & ante inquit¬
om̃s colles gemut mne. Et quod eadem sapientia pat̾ni lumi¬
nis splendor sit: p̃dicti salomonis pariter &e dauid atq apli
testimonio comꝓbatur. Salomone quidem ita dicente:
in quo sine dubio pater uidetur. ut ipse in euangłio filius
ait. Qui meuidet. uidet & patrem. Qđ etiam dauid aꝑtius
declarans. ad patrem loquitur dicens. Apud te est fons ui¬
te & in lumine tuo uidebimus lumen. Audis lumen in lu-¬
mine cerni. id est patrem in filio contemplari : Paulus qͦq
congruentia his p̃dicat dicens. Qui cum sit splendor &
imago substantie eius uerbum etiam nominatur: sicu
pater ad demonstrandam generationis sue impassibili-¬
tatem ꝓnuntiat dicens. Eructauit cor meum uerbum
bonum. Et uerbo dĩi celi firmati sunt. Et inpͥncipio

Expanded text:
m Dei virtutem et Dei sapientiam . Sed et nunc verius et plenius, si necessarium judicas, de hac eadem probatione replico testimonia. XXXIII. Ipsa Sapientia, id est Filius, per Salomonem clamitat dicens: Ego ex ore Altissimi processi : et Ante, inquit, colles genuit me . Et quod eadem sapientia paterni luminis splendor sit, praedicti Salomonis pariter et David atque Apostoli testimonio comprobatur. Salomone quoque ita dicente: , per quod et in quo sine dubio Pater videtur, ut ipse in Evangelio ait Filius: Qui 173 me videt, videt et Patrem . Quod etiam David apertius declarans, ad Patrem loquitur, dicens: Apud te est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen . Audis lumen in lumine cerni, id est Patrem in Filio contemplari? Paulus quoque congruentia his praedicat, dicens: Qui cum sit splendor et imago substantiae ejus . Verbum etiam nominatur, sicut Pater ad demonstrandam generationis suae impassibilitatem pronuntiat, dicens: Eructavit cor meum Verbum bonum ; et Verbo Domini coeli
Abbreviated transcription (Latin):
ri testimoniis fidem. Contra quem omẽm conflictionis aciẽ
confirmare debebitis. ut si &e hic cesserit suꝑatus: disputa¬
tionis locum cet̾is sequentib derelinquat. Et hoc mͦ arbi-¬
tror nos ad indaginem ueritatis posse qͣm tocus ꝑuenire.
ꝑmittatur itaq ut dixi sabellius suam fidem documentis
celestib approbare.
Sabelliꝰ dixit. Q

Expanded text:
ri testimoniis fidem. Contra quem, 124 omnes conflictionis aciem ri testimoniis fidem. Contra quem, 124 omnes conflictionis aciem obfirmare debetis; ut si et hic cesserit superatus, disputationis locum caeteris sequentibus derelinquat. Et hoc modo arbitror nos ad indaginem veritatis posse quantocius pervenire. Permittatur itaque, ut dixi, Sabellius suam fidem documentis coelestibus approbare. VI. Sabellius dixit: Q
Abbreviated transcription (Latin):
uanquam hec uaria & longe dissimiliᷤ
sententiarum ur̃arum diuersitas magnam confusionis
caliginem nr̃is mentibus incutiat: tamen ut cito his am-¬
bagibꝰ exuamur. & ut que sit uera fidei ꝓfessio cognosca¬
inus: dignamini euidentiorib diuine scripture testimo¬
niis assertionum ur̃arum sententiam communire. Et ne
longo rationis ambitu. ipsius ꝑ mixte disptitationis con¬
fusione ꝓcul euagemini: sigillatim unusquisq ur̃m adu̾¬
sus ceteros dimicet. ita ut om̃s contra unum questionis
arma sumentes: in his que uobis eẽ communia nostis.
contra dissentientem uobis inuicem suffragemini. Porro
si fidei nichil commnune habetis. suis unusquisq nitatur
ꝓfessionibus: ut facile clarescat. utrum in his que in alio
dampnat. ipse penitus non impingat. Si placet igitur cũ
sabellio mite conflictum. &e ille suas contra uos uindicet
partes. ita ut si cum suꝑare quiueritis: uictus abscedat. Postqͣm
fotinus sese certamini dare debebit &e suam ueridicis tue¬

Expanded text:
uanquam haec varia et longe dissimilis sententiarum vestrarum diversitas magnam confusionis caliginem nostris mentibus incutiat, tamen ut cito his ambagibus exuamur, et ut quae sit verae fidei professio, cognoscamus dignamini evidentioribus divinae Scripturae testimoniis assertionum vestrarum sententias communire. Et ne longo orationis ambitu ipsius permixtae disputationis diffusione procul evagemini, singillatim unusquisque vestrum adversus caeteros dimicet: ita ut omnes contra unum quaestionum arma sumentes, in his quae vobis esse communia nostis, contra dissentientem vobis invicem suffragemini. Porro, si fidei nihil commune habetis, suis unusquisque nitatur professionibus, ut facile clarescat utrum in his quae in alio damnat ipse penitus non impingat. Si placet igitur, cum Sabellio inite conflictum, et ille contra vos suas vindicet partes: ita ut si eum superare quiveritis, victus abscedat. Post quem Photinus sese certamini dare debebit, et suam veridicis tue
Abbreviated transcription (Latin):
unigenitus filius ab iohanne euangłista nobis p̃dicatur di¬
cens. dm̃ nemo uidit unquam nisi unigenitus filius qui est
in sinu patris ipse enarrauit : Siue hoc. Et unus dñs iħs xp̃o
qui est unigenitus ds̃: S &e si creatura erat sp̃s sc̃s & ds̃
uerus non erat. cur legimus ipsum dñm xp̃m nichodemo
Uel saltem hoc exemplum accipe. Et nolite contristare sp̃m
dicta suscipe. Nisi quis renatus fuerit ex aqua & sp̃u sc̃o:
non intrabit in regnum celoꝵ. Memento quia ds̃ est sp̃s
sc̃s. qui cuncta oꝑatur insignis & ꝓdigiis. Sic & uas elec¬
tionis breuit̃ absoluit. Hec omnia oꝑatur unus atq idẽ
modum bec uniuersa mirabilia potest oꝑari: Unde non
pater est hic paraclitus potentine. ne duo patres aduersus sti¬
lum regule auctoritatis inconfessione introducantur. Et non
filius est: ne duo filii contra sacram scͥpturam ẽẽ uideantur.

Expanded text:
unigenitus Filius a Joanne evangelista praedicabatur, diunigenitus Filius a Joanne evangelista praedicabatur, dicens: Deum nemo vidit unquam, nisi unigenitus Filius, qui est in sinu Patris, ipse enarravit . Sive hoc: Et unus Dominus Jesus qui est unigenitus Deus. Sed et si creatura erat Spiritus sanctus, et Deus verus non erat: cur legimus ipsum Dominum Christum Nicodemo  Spiritus est. Vel saltem hoc exemplum accipe: Et nolite contristare Spiridicta suscipe: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non intrabit in regnum coelorum . Memento, quia Deus est Spiritus sanctus, qui cuncta operatur in signis et prodigiis, sicut vas electionis breviter absolvit: Haec omnia operatur unus atque idem modum 238 haec universa mirabilia poterat operari? Unde non Pater est hic Paraclitus, Potentine, ne duos Patres adversus stylum regulae auctoritatis in confessione introducantur: et non est Filius, ne duo filii contra sacras Scripturas esse videantur:
Abbreviated transcription (Latin):
tim diuiinis de his que ꝑ amaritudinem uersutie eius sc̃
in medio oblata commenta audierit ce aliquid ex his¬
blasphemie dictis eleg̾it: statm inheresim incidat. Audi itaq
quemadinodum absolui debeant tortuosa uincła inqui-¬
tatis eius. Opotentine. qui aduersus scͥpturas diinas uel
totum mundum tu solus a catholicis de hoc dissentis. dũ
philosophoꝵ doctrinas sectaris qui sic sentis. Utiq si sp̃s
unus pater. s duo patres. Aut si sp̃s & hic paraclitus filius
est. Qd̃ absit. Ac ꝑ hoc idem ipse repeto. & ꝑ aꝑtiores sermones
hec dicta de auctoritate uiris indico. Igitur si alter pater erat
nc paraclitus. ut quid dictum apłi inuenimus. unu
ds̃ pater. siue hoc dictum. nobis tamen unus ds̃ pater. ex qͦ
om̃ia & nos in ipso: Disce gͦ quia unus est innascibilis ds̃
pater. S & si alter filius eẽt & hic sp̃s sc̃s consolator: cur

Expanded text:
turis divinis, de his quae per amaritudinem versutiae ejus sunt turis divinis, de his quae per amaritudinem versutiae ejus sunt in medio oblata commenta audierit, et aliquid ex hisblasphemiae dictis elegerit, statim in haeresim incidat. Audi itaque quemadmodum absolvi debeant tortuosa vincula iniquitatis ejus. O Potentine, qui adversus Scripturas divinas, vel totum mundum tu solus a catholicis de hoc dissentis, dum philosophorum doctrinas sectaris, qui sic sentis: utique si Spirunus Pater, sed duo patres: aut si Spiritus et hic Paraclitus Filius est, quod absit. Ac per hoc eadem ipsa repeto, et per apertiores sermones haec dicta de auctoritate juris indico. Igitur si alter Pater erat et hic Paraclitus, utquid dictum Apostoli invenimus: Unus enim Deus Pater ? Sive hoc dictum: Nobis tamen unus Deus Pater, ex quo omnia, et nos in ipso ? Disce ergo quia unus est innascibilis Deus Pater. Sed et si alter Filius esset, et hic Spiritus consolator, cur
Abbreviated transcription (Latin):
nitus ab ipso. & alius sp̃s paraditus qui de unita natura est.
S dicis michi heretice. Quemadiodum sp̃s de unita nat᷑a
consistit: Eoce filius de eo testatus est. apatre ꝓcedit. & sic
ꝓsecutus est & de meo accipiet. Qd̃ testimonium pater cõ¬
ꝓbauit dicens sp̃s ame ꝓcedit. O homo. si sp̃s hic paraclitus
ut dicis pater non est. filius non est. factura ñ est. quid sibi ui
detur : Ouera cecitas. Utiq si scͥptura tibi non sufficit que sic
de eo significat: me non est iam suꝑ eo qđ interroges. Sane ñ
debeo dissimulare in eo qd tibi debeam indicare qd̃ sentio.
S ut pͥus scias quos laqueos eiutes: indicabo tibi hec. Here¬
sis nouella extitit in audita cuiusdam urbici potentini. qͥ
hunc spm̃ sc̾m patrem aut filium aut certe facturam usur¬
par. lebere confiteri ut siquis certe ignarus uel rudis inscͥp.¬

Expanded text:
nitus ab ipso, et alius Spiritus Paraclitus qui de unita natura est. nitus ab ipso, et alius Spiritus Paraclitus qui de unita natura est. Sed dicis mihi, haeretice, quemadmodum Spiritus de unita natura consistit? Ecce Filius de eo testatus est: A Patre procedit : et sic prosecutus est, et de meo accipiet . Quod testimonium Pater comprobavit, dicens: Spiritus a me procedit . O homo, si Spiritus hic Paraclitus, ut dicis, Pater non est, Filius non est, factura non est, quid tibi esse videtur? O vera caecitas! Utique si Scriptura tibi non sufficit, quae sic de eo significat, me non est jam super eo quod interroges. Sane non debeo dissimulare, eo quod non tibi debeam indicare quod sentio. Sed ut prius scias quos laqueos evites, indicabo tibi haec. Haeresis novella exstitit inaudita cujusdam URBICI POTENTINI, qui hunc Spiritum sanctum, Patrem aut Filium, aut certe facturam usurpat debere 237 confiteri. Ut si quis certe ignarus, vel rudis in Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
alter est qui mittit. & alius ad eque in ꝑsone a quo ꝓcedit. &¬
alter est hic ipse qui uenit. Deniq si una eẽt. ꝑsona. aquo tan¬
dem mitteretur. uł a quo ꝓcedet : Sicut apłs hec in salutati¬
uobis. Nonne aꝑte ꝑsingła nomina sicut suꝑus continentur.
singulas ꝑsonas in eẽ distinxit: Deniq adhec ipsius filii dicta
suscipe dicentis. Alius est qui testimonium phibet michi
qui me misit pater. Dum infra de se dicat alius. uides quia
alius est pater aꝑsona filii & non alius est in diuinitate:
S & de spũ scõ sic ait. Rogabo patrem meum. & alium para¬
im mittet uob̃. Considã &e alterum ẽẽ sp̃m paraclitu
in ꝑsona. & non tamen eẽ. alterum indiuinitate. Idõ alter
ab altero in ꝑsona tantum differt: & non in dĩtate usie. Itaq
alter est pater in ꝑsona qui genuit: & alius filius est qui ge-¬

Expanded text:
alter est qui mittit, et alius adaeque in persona a quo procedit, et alter est qui mittit, et alius adaeque in persona a quo procedit, et alter est hic ipse qui venit? Denique si una esset persona, a quo tandem mitteretur? vel a quo procederet? sicut Apostolus haec in salutativobis . Nonne aperte per singula nomina, sicut et superius continetur, singulas personas inesse distinxit? Denique ad haec ipsius Filii dicta suscipe, dicentis: Alius est qui testimonium perhibet mihi, qui me misit Pater , dum infra de se dicat alius. Vides quia alius est Pater in persona Filii, et non alius est in divinitate. Sed et de Spiritu sancto sic ait: Rogabo Patrem meum, et alium paraclitum mittet vobis . Considera et alterum esse Spiritum Paraclitum in persona, et non tamen esse alterum in divinitate; ideo alter ab altero in persona tantum differt, et non in deitate. Itaque alter est Pater in persona qui genuit, et alius Filius est qui ge
Abbreviated transcription (Latin):
honorifica nomen tuum. Et uenit uox de celis & honorifi¬
caui. & iterum honorificabo. Utiq si erat ipse filius inꝑsona
una qui &e pater. aquo tandem honorem postulabat. & citius uox
ad eum respondebat dicens. & honorificaui. & hononficabo: S
& hoc. Pater scẽ honorifica filium tuum. ut & filius tuus hono¬
rificet te. Uides in hoc mutuam eẽ scđm nature uicissitudinẽ
honorificentiam in his consistentem: Siue accipe. Ego de dõ
exiui & ueni. Nam &e alio in loco idem ipse repetit. Ego apa-¬
tre exiui & ueni. Utiq si ipse erat pater in ꝑsona qui &e filius.
sic debuerat intimasse. Ego ame exiui &e ueni inhunc mun¬
dum. dum ꝓculdubio alter sit qui exiit & alius de quo exi¬
erit. S adhec subuixit. de ꝑ sona scĩ sp̃s. Dum uenerit aduo¬
catus ille quem ego mittam uob̃ apatre meo sp̃m ueritatis
qui apatre meo ꝓcedit. ipse testificabitur de me. Ita & non

Expanded text:
honorifica nomen tuum. Et venit vox de coelis: Et honorifihonorifica nomen tuum. Et venit vox de coelis: Et honorificavi, et iterum honorificabo . Utique si ipse erat Filius in persona una qui et Pater, a quo tandem honorem postulabat? et cujus vox ad eum respondebat, dicens: Et honorificavi, et honorificabo? Sed et hoc: Pater sancte, honorifica Filium tuum, ut et Filius tuus honorificet te . Vides in hoc mutuam esse secundum naturae vicissitudinem honorificentiam, in his consistentem? Sive accipe: Ego de eo exivi, et veni . Nunc et alio in loco idem ipse repetit: Ego a Patre exivi, et veni . Utique si ipse erat Pater in persona, qui 236 et Filius, sic debuerat intimasse: Ego a me exivi in hunc mundum. Dum procul dubio alter sit qui exivit, et alius sit de quo exierit. Sed ad haec subjunxit de persona sancti Spiritus: Cum venerit advocatus ille, quem ego mittam vobis a Patre meo, Spiritum veritatis, qui a Patre meo procedit, ipse testificabitur de me . Itane non
Abbreviated transcription (Latin):
tem in ipsum. Et ecce uox de celis facta est dicens. Hic est filius
m̃s dilectissimus. in quo bene complacui. Nonne alter est in
ꝑsona qui baptizatus est. & alter qui sicut columba de celis
descendit & alius ad eque cuius uox de celis audita est ⁊ Sicut
alio loco scͥptiun est. Om̃is qui diligit genitorem. diligit eum
qui natus est de eo. Nunquid ipse genitor qui &e natus ab ipso:
Absit. Accipe uel hoc testimonium. Qui non confitetur filium.
nec patrem habet. Qui autem confitetur filium: & patrem
habet. Siue hoc. Qui me odit & patrem meum odit. S adhec
iohannes indicat. Qui negat patrem & filium: hic est an¬
tixp̃c. Uides anticristum eẽ. qui negat uerum patrem & fi¬
lium: Deniq patris uocem de celis audi dicentem. hic est
filius m̃s dilectus. in quo bene complacui. ipsum audite. dũ
om̃i modo alter sit qui testificatur d celis. & altius ad eque qͥ
testificabatur in terris. sicut filius ad patrem clamat. Pater

Expanded text:
Matthaeum: Et ecce uox de nube dicens: hic est filius meus dilectissimus, in quo bene persona qui baptizatus est, et alter qui sicut columba de coelis descendit, et alius adaeque cujus vox de coelis audita est? Alio in loco scriptum est: Omnis qui diligit genitorem, diligit eum qui natus est de eo . Nunquid ipse est genitor qui et natus est? Absit. Accipe vel hoc testimonium: Qui non confitetur Filium, nec Patrem habet: qui autem confitetur Filium, et Patrem habet . Sive hoc: Qui me odit, et Patrem meum odit . Sed ad haec Joannes indicat. Qui negat Patrem et Filium, hic est Antichristus . Vides Antichristum esse qui negat verum Patrem et Filium. Denique Patris vocem de coelis audi dicentem Hic est Filius meus dilectissimus in quo bene complacui, ipsum audite . Dum omnimodo alter sit qui testatur de coelis, et alius adaeque qui testificatur in terris. Sicut Filius ad Patrem clamat: Pater,
Abbreviated transcription (Latin):
Ic iam de singłis nominibꝰ atq ꝑsonis. Intennogat̃s
identidem refer michi. Resp̃. Non tibi sufficere debue
digesseram. in quo totius sacramenti ueritatem in unita
ditate consistere declaraueram. nec non & nomina ꝓpͥa ir
singłis ꝑsonis in eẽ distinxeram : An ignoras quia pater
unuis in natus est. & ipse filius non est. & unus filius uere
ab eo natus est qui pater non est: & unus hic sp̃s sc̃s. qui
non ut hic pater genuit. & non sicut filus natus est: s
nec factura est. Sane ut scͥptura diuina testatur. de unitauera
dĩtate ẽ. ac ꝑ hoc nõia uera ꝓpͥa inꝑsonis sunt ⁊ ñ uocabła uacua:¬

Expanded text:
ic jam de singulis nominibus atque personis identidem refer mihi. Athanasius. Non tibi sufficere debuerdigesseram, in quo totius sacramenti veritatem 235 in unita deitate consistere declaraveram, nec non et nomina propria in singulis personis inesse distinxeram? An ignoras quia Pater unus innatus est, et ipse Filius non est; et unus Filius vere ab eo natus est, qui Pater non est; et unus hic Spiritus sanctus, qui non ut hic Pater genuinec factura est? Sane ut Scriptura divina testatur de unita vera deitate est; ac per hoc nomina vera propria in personis sunt, et non vocabula vacua
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Contra hec que athanasuis ꝓsecutus est: si quid
tibi ediuerso replicandum remansit. in medium ꝓferre
curato
ARaius dixit.S

Expanded text:
dixit: Contra haec quae Athanasius prosecutus est, si quid tibi e diverso replicandum remansit, in medium proferre curato. Arius dixit