comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tate gratius ut nec de seu̾itate sis
oneri. nec de familiapitate ꝯtẽp¬
tun ᷑ In palario papam domi te pa¬
tremfamilias exhibero. amẽt te
domestiti tui. si nõ facito ut time¬
ant. Utilis semꝑ custodia oris: q̃
tidrã affabłitatis gr̃am nõ exclu¬
dat. Ergo ubiq frenanda sĩgua
preceps. maxime autẽ in cõuiuio.
Ille conuementior hĩtus si actu
quidem seuerus sis. uulti se renꝰ
uerbo serus. o¬
apellani tu et qui tetum iugiter
diuinis int̾sunt osfitiss non sint stĩ
honore. b̃uũ est tales tͥ ꝓuidere qͥ dig¬
in sint geruiatur eis ab omnib tãc
tibs ficcessaria de mami tua accipiant.
hu cõtenti sint que tu ꝓuideris ilł. tu
uide ne egeant. Suꝑ hoc ꝙ̃ forte ab
aduentantib pet̾e deprehend̾is: fudi¬
ca gieritam. Id de hostiariis. id de ce¬
teris osfitialib decernendũ. uer̃ hoc
ex habundanti. Niam formã istã iã olim
a te expositam recordam᷑.
uid no dignius appellatu: Quid sa¬

Expanded text:
tate gratius, ut nec de severitate sis tate gratius, ut nec de severitate sis oneri, nec de familiaritate contemptui? In palatio papam, domi te patremfamilias exhibe. Ament te domestici tui: si non, facito ut timeant. Utilis semper custodia oris, quae tamen affabilitatis gratiam non excludat. Ergo ubique frenanda lingua prIbid. Ille convenientior babitus, si actu quidem severus sis, vultu serenus, verbo serius. giter divinis intersunt officiis, non sint sine honore. Tuum est tales tibi providere, qui digni sint. Serviatur eis ab omnibus tanquam tibi. Necessaria de manu tua accipiant. His contenti sint quae tu provideris illis: tu vide ne egeant. Super hoc quem forte ab adventantibus petere deprehendes, judica Giezitam : id de ostiariis, id de caeteris officialibus decernendum. Verum hoc ex abundanti: nam formam istam jam olim a te positam recordamur. Quid tuo dignius apostolatu? quid sa
Abbreviated transcription (Latin):
mini credas: si insolentior coram te nł
sermo sonuerit ushĩtus apparũit. mã¬
nus tua suꝑ mͦ: tu ulcisc̾e inintiã tuam.
Impunitas ausum parat. ausus excessũ.
dom̃ ep̃ĩ decet scĩtudo: decet modestia.
deret honestas. hoꝵ disciplmna rustos.
gacerdotes domestici aut cet̾is hones¬
tiores aut fabula omĩb sũt. In uultu
in hĩtu in incessu illoꝵ qui circa te st̃
nil residere ĩpudicũ mil indecens pa¬
tiaris. discant a te cocp̃i tui comatu¬
los pneros ⁊ cõptos adolescentes se¬
cum non hrẽ. Certe int̾ mitratos
disturre cillamistratos non decet.
et mem̃to ꝙ sapiens ãmonet. felie
tͥ sunt. noli faciem tuam ħylatẽ
ad illas ostendere. nec ausf̾itatem
tñ suadeo tͥ. s gͣuicatẽ. Illa tufir¬
nores fugat. hec repͥmit leuiores
Ina si adsit odibilem. ħ si desit ꝯtẽp¬
tibilem reddit. In om̃ib tñ modus
melior. Ego nec seuerius uelim:
nec dissolurius. Quid hac mediocri¬

Expanded text:
mini credas. Si insolentior coram te vel mini credas. Si insolentior coram te vel sermo sonuerit. vel habitus apparuerit: manus tua super ejusmodi; tu ulciscere injuriam tuam. Impunitas ausum parit, ausus excessum. Domum episcopi decet sanctitudo, decet modestia, decet honestas: horum disciplina custos. Sacerdotes domestici, aut caeteris honestiores, aut fabula omnibus sunt. In vultu, in habitu, in incessu illorum qui circa te sunt, nihil residere impudicum, nihil indecens patiaris. Discant a te coepiscopi tui comatulos pueros et comptos adolescentes secum non habere. Certe inter mitratos discurrere calamistratos non decet. Et memento quod Sapiens admonet: Filiae tibi sunt? noli faciem tuam hilarem ad eas ostendere . 22. Nec austeritatem tamen suadeo tibi, sed gravitatem. Illa infirmiores fugat, haec reprimit leviores. Illa, si adsit, odibilem; haec, si desit, contemptibilem reddit: in omnibus tamen modus melior. Ego nec severius velim, nec dissolutius. Quid hac mediocri
Abbreviated transcription (Latin):
panũ cũ mirastris condiana discꝰ¬
sio est: oata ad modũ cum p̃bit̃is
celebrat᷑ collatõ de pct̾ĩs ppłorũ.
anxiam᷑ : Qͣm tolerabilius rerũ
qͣm mentium sustineremꝰ ifictu¬
ram. Quare inquit nõ mag̃ tͣu¬
dem patimni: Queso tu qui allũ
doces: doce te ip̃m. si tñ islm non
dociusti płis te hr̃e qͣm tua. Eran¬
sitoria ista q̃ scaretͥ nullo pacto
queant: fac ut a te traassefrnt ñ
ꝑ te esuus qua fluit cauat t̾ram.
sit discursus temꝑaliũ conscĩam
rodit. gi potest terrens in agros
excurrere sine lesione satorura
⁊ tu de ista sine uult̾e mentis pos¬
se tractare confidito. Ommodis
consulo studeas ate aũtere cõ¬
cirosum hoꝵ. Młta cescias. pluri¬
maa dissimules. non milla oblins¬
unt tam̃ que ignorare te noliti
mores quoꝵe ⁊ studia. Non opor¬
tet ut uitia dorans tuꝙ ultimꝰ scias.
qd̃ qͣmplurimis nonimꝰ contigisse
Qua ꝓpter ut diximꝰ alius alia dispẽ¬
set: de disciplina tu ꝓuide. Illud ne¬

Expanded text:
stris quotidiana discussio est: rara admodum cum presbyteris celebratur collatio de peccatis populorum. anxiamur? Quam tolerabilius rerum, quam mentium sustineremus jacturam! Quare, inquit, non magis fraudem patimini? Quaeso, tu qui alios doces, doce te ipsum: si tamen jam non docuisti, pluris te habere, quam tua. Transitoria ista, quae stare tibi nullo pacto queunt, fac ut a te transeant, non per te. Rivus qua fluit, cavat terram: sic discursus temporalium conscientiam rodit. Si potest torrens in agros excurrere sine laesione satorum; et tu te ista sine vulnere mentis posse tractare confidito. Omnimodis consulo studeas avertere a te concursum horum. Multa nescias, plurima dissimules, nonnulla oblivisSunt tamen quae ignorare te nolim, mores quorumque et studia. Non oportet ut vitia domus tuae ultimus 444 scias: quod quamplurimis novimus contigisse. Quapropter, ut dixi, alius alta dispenset; de disciplina tu provide, illud ne
Abbreviated transcription (Latin):
fumergere laberintho huic. meñ¬
to saluatorem: uudam e quonouã
hĩse. Quid ep̃o turpius qͤma cacũ¬
bere supellectili ⁊ substantiole sue
scontari omĩa. scũcitari de fingłis.
dico quoꝵdam eiusmodi scontantiũ
cotidie omnem sub̾am sum nume¬
rantiũ singła de rarmitis ⁊ qͣdrã¬
tib exigentiũ ratõnẽ. Non ita il¬
le egyptius qui iosepħ omĩb tra¬
ditis ignor abat quid hrẽt in do¬
uon sua credens. hõ sine fide. fidem
tamen hũat seruo. suꝑ om̃ĩa bõa sua
consatuens eaĩ. et hic erait alieni¬
badinũ hñt qͥbus aĩas credant. ⁊ cui
suas ꝯmittant facultatulas nõ in¬
neraunt. Optimi uidelicet estima¬
tores rerũ qui magnã de minimis.
perruam ant mullam de rasximis
curara geritat. q ut liquido dat᷑¬
fricelligi ꝑatientins ferimꝰ yp̃i iat¬
taram qͣm nostͣm. Cotiẽianas exx¬
pensas cotidiano retiꝓtamꝰ scou¬

Expanded text:
immergere labyrintho huic. Memeimmergere labyrintho huic. Memento Salvatorem Judam oeconomum habuisse . Quid episcopo turpius, quam incumbere supellectili et substantiolae suae: scrutari omnia, sciscitari de singulis, dico quorumdam ejusmodi, scrutantium quotidie omnem substantiam suam, numerantium singula, de minutis et quadrantibus exigentium rationem. Non ita ille Aegyptius, qui Joseph omnibus traditis, ignorabat quid haberet in donon credens. Homo sine fide, fidem tamen habuit servo, super omnia bona sua constituens eum: et hic erat alienimanum habent, quibus animas credant: et cui suas committant facultatulas, non inveniunt. Optimi videlicet aestimatores rerum, qui magnam de minimis, parvam aut nullam de maximis curam gerant. Sed, ut liquido datur intelligi, patientius ferimus Christi jacturam, quam nostram. Quotidianas expensas quotidiano reci
Abbreviated transcription (Latin):
parentib. ꝯubdendi igitꝰ om̃s. stullũ
patiat᷑ conradictorẽ. Nemo qui dicat.
sur feristi sis: potestatẽ habcat ex¬
dudere ⁊ admut̾e quos uolu̾it. mu¬
tare mirastros. tͣstterre minist̾ia
ad quos ⁊ qñ uolsant. Ita timoti sic
om̃ib ur sit tutilitati. presit oirã¬
bus ut orc̃b ꝓsit. ⁊ de orãib clam des¬
tinas. ⁊ susurratas delatõnes non re¬
apias adu̾sus cum: magis detractio¬
nes censueris. Et hanc uelim gñci¬
lem tibi constitas regłam ut omãẽ
qui palam ueretm dr̃e qd̾ in auroi
lotutus est suspectum hẽas. Ꝙ si te
fadicaate dicendũ coram ale renu¬
erit. delatorem indices nõ accusa¬
torem. Itaq unus omĩb facienda in¬
uingar ⁊ um om̃s respondeant. Bu
illi habeas fidem uatans tͥ ⁊ eccłie d̾i.
ꝯi quomitꝰ ant fidelis inuenatiro
dut ppudens. fideli potius ꝯmitten¬
dum. Scine e duob tutius hoc. Qxa¬
lem sustin̾e potius censulo qͣm te

Expanded text:
parentibus. Subdendi igitur omnes. Nullum parentibus. Subdendi igitur omnes. Nullum patiatur contradictorem. Nemo qui dicat, Cur fecisti sic? Potestatem habeat excludere et admittere quos voluerit, mutare ministros, transferre ministeria ad quos et quando voluerit. Ita timori sit omnibus, ut sit et utilitati. Praesit omnibus, ut omnibus prosit, et de omnibus. Clandestinas et susurratas delationes non recipias adversus eum: magis detractiones censueris. Et hanc velim generalem tibi constituas regulam, ut omnem, qui palam veretur dicere quod in aure locutus est, suspectum habeas. Quod si te judicante dicendum coram ille renuerit, delatorem judices, non accusatorem. 19. Itaque unus omnibus facienda injungat, et uni omnes respondeant. Tu illi habeas fidem, vacans tibi et Ecclesiae Dei. Si quominus aut fidelis inveniatur, aut prudens, fideli potius committendum. Sane e duobus tutius hoc. Qualem sustinere potius consulo, quam te
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ te molat. ꝓte dico: non re¬
cum. Quedam ꝑ temet faties. q̃¬
dam ꝑte ⁊ alios simł. q̃dam ꝑ alios
⁊ absq te. Quis sapiens ⁊ intellig
hec: Non est ꝙx inter ata dormi¬
tet consideratt̃ tua. Ego u̾o agẽ¬
da domꝰ tue sub et genere quo
ronissim̃ posui locand̾a censue¬
uim. ꝑ alixta ut dixi uin fñticã. at
is si fidelis non fuerrit frdudab.
si non fu̾it prudens fyaudabitur.
Querendus ꝓinde fidelis ⁊ prudẽs
ꝙ̃ constituas suꝑ familiam tuam.
adhuc inutilis est: si rertiũ desit.
¶Queris qͥd hoc: auctoritas. Quid
em̃ ꝓdest ei uelle ⁊ scire q̃q dispo¬
nere ꝓut ncc̃e est si qd̵ uult et
scit non potest. Danda ergo facł¬
ras agendi ꝓ libitu. si in p̃iudi¬
tium ratõras putas hoc fieri me¬
mento fidelem quiu̾gecte uith̾o¬
mius ꝓ ratõne uolet. attende pͥ¬
dentem qui agere nichominꝰ ꝓ
ꝙ uoluntas tunt ꝓderit cũ ei affatin
ssppetet unde tota facilitate manci¬
petur esftũs. cũctis sinẽ tunctatõne

Expanded text:
molat. Pro te dico non tecum. Quaedam per temet facies; quaedam per te et alios simul; quaedam per alios ac absque te. Quis sapiens, et intelliget haec? Non est quod inter ista dormitet consideratio tua. Ego vero agenda domus tuae sub eo genere, quod novissimum posui, locanda censuerim. Per alium, ut dixi, illa facies. At is, si fidelis non fuerit, fraudabit: si non fuerit prudens, fraudabitur. Quaerendus proinde fidelis et prudens, quem constituas super familiam tuam. Adhuc inutilis est, si tertium desit. Quaeris quid hoc? Auctoritas. Quid enim prodest ei velle et scire quaeque disponvult, non potest? Danda ergo facultas agendi pro libitu. Si in praejudicium rationis putas hoc fieri, memento fidelem, qui agere nihilominus pro ratione volet: attende prudentem, qui agere nihilominus que voluntas tunc proderit, cum ei affatim suppetet, unde tota facilitate mancipetur effectui, cunctis sine cunctatione
Abbreviated transcription (Latin):
exules. Qd̾ idit p̃t huius sentẽtie
anctor qm cum drẽt innisibilia ꝑ ui¬
sit ilia conspiai. signant᷑ posui̾t a cre¬
aria mudi. Et ne quid opꝰ s̾calłis te¬
nienti iam sollum: Creatura celi il¬
la est presto hñs ꝑ qd̾ potins ista in¬
tueatur. uider u̾bum. ⁊ in u̾bo facla
ꝑ n̾bum nec opꝰ ht̃ ex hiis q̃ factast̃.
factoris notitiam menditare. fieq
et̃ ut uł sp̃a nou̾it ad ip̃a descendit
que ibi illa indet ubi longe meliꝰ
surit: qͣma in se ip̃is. uñ nec medium
reqͥrit ad ea corꝑis sensum: sensus
tp̃a sibi se ip̃a sentiens. Optim̃ ni¬
aliocͥm innari aliuade obuoxium
fieri esti ns q a ꝑfcõ istud. ⁊¬

Expanded text:
ules. Quod vidit ipse hujus sententiae auctor, qui cum diceret invisibilia per visibilia conspici, signanter posuit, a creatura mundi . Et vere quid opus scalis tenenti jam solium? Creatura coeli illa est, praesto habens per quod potius ista intueatur. Videt Verbum, et in Verbo facta per Verbum. Nec opus habet ex his quae facta sunt, Factoris notitiam mendicare. Neque enim ut vel ipsa noverit, ad ipsa descendit, quae ibi illa videt, ubi longe melius sunt quam in se ipsis. Unde nec medium requirit ad ea corporis sensum: sensus ipsa sibi, se ipsa sentiens. Optimum viAlioquin juvari aliunde, obnoxium fieri est minusque a perfecto istud, e
Abbreviated transcription (Latin):
uisi cura qͥsq euaserit in lb̾tatẽ fili¬
gor dei frempe exũt hii om̃s doci¬
biles dei. s nulla int̾uemente crea¬
tura solo beati des. sepaͥasse erit
hoc exisie de pat̾ corpoꝵ: in regi¬
onẽ sp̃uum. Ip̃a est deus nost̾ maxi¬
mus sp̃t: maxima mansio spũũ be¬
sitoꝵ. Et ne quid hͥuic sibi usurpet

Expanded text:
quisque evaserit in libertatem filiorum Dei. Nempe erunt hi omnes docibiles Dei , et nulla interveniente creatura, solo beati Deo. Repatriasse erit hoc, exisse de patria corporum in regionem spirituum. Ipsa est Deus noster, maximus spiritus, maxima mansio spirituum beatorum: et ne quid hic sibi usurpet
Abbreviated transcription (Latin):
sideratõ sensib semsibilib q reb
ordinate ⁊ sotualit̾ urens ad ꝓ me¬
rendũ dĩ. Estimatiu est conside¬
uatõ pͣdenter ac diligent̾ queq
scontans ⁊ ponderans ad uestigã¬
dum dm̃. specłarina est consid̾atõ
se in se colligens. ⁊ qͣntũ diuinitut
adimiat. ueb humanis eximens ad
contemplandũ dm̃. puto uigilantea
adũtis aliarum hanc esse fructum.
ceteras si non refc̾antur ad istam
or quidem absqs intuitu hmꝰ multase¬
rit ⁊ nichil mctit. Seq̃ns u̾o nisi ad
istam se dirigat: uadit. ser nd̃ eua¬
dit. ergo & pͥma optat. scd̾a odorati
t̾tia guitat. ad ꝙ̃ tñ gustum ꝑduꝯte

Expanded text:
ibus sensibilibusque rebus ordinate et socialiter utens ad promerendum Deum. Aestimativa est consideratio prudenter ac diligenter quaeque scrutans et ponderans ad vestigandum Deum. Speculativa est consideratio se in se colligens, et, quantum divinitus adjuvatur, rebus humanis eximens ad contemplandum Deum. Puto vigilanter advertis aliarum hanc esse fructum: caeteras, si non referantur ad istam,se. Et prior quidem absque intuitu hujus multa serit, et nihil metit: sequens vero nisi ad istam se dirigat, vadit, sed non evadit. Ergo quod prima aptat, secunda odorat, tertia gustat. Ad quem tamen gustum pe
Abbreviated transcription (Latin):
ixisti inaͥs satis qua ascendatur.
etiam quo ascendendũ dicere
debes. fillleris si id̾ sperras. Ineffa¬
dile est. bn me existimas loqui qd̾
ocłus non uidit. nec auris audiuit.
⁊ ea cor hoĩs non asccndit: Nobis in¬
quit reuelauit deus ꝑ sp̃m scm̃. Eu¬
go que supra sunt non uerbo do
sermo non explicat: considera¬
tõ q̃rat. orõ expectat. mereatur
uita. puritas asseqͣtur. Sane eo¬
rũ aminoritus que supta sunt
nõ te existimes milti a me supͣ
solom. limam. ⁊ stellas. nõ iẜm
fromamentũ. non aquas q̃ suꝑ
celos surit. Ista siqdẽ om̃ia ⁊ si su¬
gra loco: p̃cio tñ infra sũt. ⁊ digni¬
tato nature. ꝯũt erã corpora. tui
portõ sp̃t est. quo suꝑius qͥppiam
frustra q̃ris qd̃ non sit sp̃t. por¬
ue sp̃t east deus. sunt ⁊ angeli
cã et hi sup᷑ te. set deus natͣ: angoli.¬

Expanded text:
ixisti, inquis, satis qua ascendatur: etiam quo ascendendum, dicere habes. Falleris, si id speras: ineffabile est. Tu me existimas loqui quod oculus non vidit, nec auris audivit, et in cor hominis non ascendit? Nobis, inquit, revelavit Deus per Spiritum suum . Ergo quae supra sunt non videbo doc quod sermo non explicat, consideratio quaerat, oratio expetat, mereatur vita, puritas assequatur. Sane eorum admonitus quae supra sunt, non te existimes mitti a me suspicere solem, lunam, stellas, non ipsum firmamentum, non aquas quae super coelos sunt. Ista siquidem omnia, etsi supra loco, pretio infra sunt, et dignitate naturae: sunt enim corpora. Tui portio spiritus est, quo superius quidpiam frustra quaeris, quod non sit spiritus. Porro spiritus est Deus, sunt et Angeli sancti, et hi supra te. Sed Deus natura, Ang
Abbreviated transcription (Latin):
entes mala bimeat spm̃ ire tue qui
hoitiẽ nõ n̾etur: gladiũ nõ formidat.
p̾iieat orõnem qui ãmonitõnẽ con¬
tẽpsĩt. Cui itasceris tu: diã sibi iratam
nõ hominẽ putet. Qm te nõ andierit
Auditur disi s contͣ se paueat. Qd̃ reli¬
qumi est de hus que sup᷑ te sunt incũ¬
bit᷑ iam dispntatõ. Quam uno libͦ deo
Aduuante solu̾e spero: ⁊ me pdoit᷑̃
de consideratõne inscͥbant᷑ͦ. tus.
tes aliqͣs non considerandas tm̃ set a¬
gendas docerat uł mouent. at qui in
rasmib modo est sola in considertõ¬
ne u̾sabitur. Que enim sup sunt id
qͥdẽ instat. actu non indigent. set
tnspectu. son est qd in eis actites: q̃
engem qͥa totiens ꝑegrinat ᷑ consi¬
deratõ tua: quotiens ab illis rebus
ad uta deflectit᷑ inf̾i̾ora ⁊ uisibilia
sirre tatuenda ad notitiam. sine ap¬
perenda ad usum. sine ꝓ offitio dis¬
ponenda. uł actitanda. Si tñ ita ũ¬
satur ia hiis ut ꝑ hec illa reqͥrat.
hant ꝓtil exulat. Sic considerare

Expanded text:
qui hominem non veretur, gladium non formidat. Timeat orationem, qui admonitionem contempsit. Cui irasceris tu, Deum sibi iratum, non hominem putet. Qui te non audierit, auditurum Deum, et contra se paveat. Quod reliquum est, de his quae supra te sunt, incumbit jam disputatio: quam uno libro, Deo adjuvante, solvere spero, et me pariter ne inscribantur, res aliquas non considerandas tantum, sed agendas docent vel monent. At qui in manibus modo est, sola in consideratione versabitur. Quae enim supra sunt id quidem instat actu non indigent, sed inspectu. Non est quod in eis actites, quaEugeni, quia toties peregrinatur consideratio tua, quoties ab illis rebus ad ista deflectitur inferiora et visibilia, sive intuenda ad notitiam, sive appetenda ad usum, sive pro officio disponenda vel actitanda, si tamen ita versatur in hiis, ut per hec illa requirat, haud procul exulat. Sic considerare
Abbreviated transcription (Latin):
p̃hensione lib̾ationẽ quesierĩ:⁊ ñ magis
illiꝰ. Que enĩmat̃ etiam si omnẽ quã po¬
tuit curã ⁊ diligentiam egrotanti filio
adhibuisse se sciat. si demũ frustratam
se uiderit.: ⁊ om̃s labores suos ẽẽ penitꝰ in¬
efficaces illo nichilominꝰ moriente ꝓpt̃e¬
a unqͣm a fletib temꝑauit: & illa qui¬
dẽ hoc ꝓ morte temporali. qͣntomagis
me ꝓ morte et̃na filii meimanet utiq
ploratꝰ ⁊ ululatꝰ multus etiamsi nchil
michi ꝯsciꝰ sũ qͦminꝰ annũtiauerĩ illiͦ
uides etiã a qͣntis eregione malis ⁊ se
⁊ nos liberat qui correptꝰ mansuete re¬
spondet. uẽcunde acqͥescit. modeste obtẽ¬
perat. humilit̃ ꝯfitetur: huic gͦ aĩe ĩ õi¬
b me ꝓficear debitorẽ. huic me minis¬
trũ ⁊ seruũ tamqͣm dignissime dm̃ime
ei sponse. ⁊ que reuera dic̃t possit. Cũ es¬
s rex in accubitu suo: nardꝰ mea dedit odo

Expanded text:
prehensione liberationem quaesierim, et non magis prehensione liberationem quaesierim, et non magis illius! Quae enim mater, etiamsi omnem quam potuit curam et diligentiam aegrotanti filio adhibuisse se sciat, si demum frustratam se viderit, et omnes labores suos esse penitus inefficaces, illo nihilominus moriente, propterea unquam a fletibus temperavit? Et illa quidem hoc pro morte temporali; quanto magis me pro morte aeterna mei filii manet utique ploratus et ululatus multus, etiamsi nihil mihi conscius sum, quominus annuntiaverim illi? Vides etiam a quantis e regione malis et se, et nos liberat, qui correptus mansuete respondet, verecunde acquiescit, modeste obtemperat, humiliter confitetur. Huic ego animae in omnibus me profitear debitorem, huic me ministrum et servum, tanquam dignissimae Domini mei sponsae, et quae revera dicere possit: Cum esset rex in accubit
Abbreviated transcription (Latin):
gͣ. atꝙ hãc tibi excludito mec̃nũ. defendẽ
Berrorẽ. ⁊ accusando correptionẽ. An
si istud ẽ malã dr̃e bonũ. ⁊ bonũmalũr
anñ exodiosa hac ĩpudentia pullulabit
mox ĩpenitentia maĩ desꝑatiõl: Quẽ.N.
peniteat suꝑbono qͥd ꝑutat: ue ilł inqͥt.
Ue istuo ĩ eternũ t̃. almd ẽ quẽq tẽptari
appa ꝯxmpiscentia abstractũ ⁊ illectũ.⁊ a.¬
liud sponte appet̃e malũ tãqͣm bonũ. ad
mortem quasi ad uitã male seturũ ꝓꝑare
Obuiꝰ modi dico mallẽ aliqñ tacuisse ⁊ dis¬
simulasse qͦd agi ꝑperã dep̃bendi: qͣm adtã¬
tam rep̃hendisse ꝑniciem. Dicas forsan mͥ
qͦd bonũ meũ ad me reũtatur. ⁊ qr lib̃am
animã meã.⁊ mundꝰ sũ a sanguine hoĩs
cui annũtraur ⁊ loquutꝰ sũ ut aũteret᷑ a
uia sua mala ⁊ uiũet. s ⁊ si ĩnumera ta¬
lia addas: me tñ minime ista ꝯsolabunt᷑
mortẽ filii intuentẽ. Quasi uͦ meã illa re¬

Expanded text:
go, atque hanc tibi excludito in aeternum, defendendo errorem, et accusando correptionem. An non istud est malum dicere bonum, et bonum malum? In non ex hac odiosa impudentia pullulabit mox impoenitentia, mater desperationis? Quem enim poeniteat super bono quod putat? Vae illis inquit . Vae istud aeternum est. Aliud est quemque tentari a propria concupiscentia abstractum et illectum; et aliud sponte appetere malum tanquam bonum, ad mortem quasi ad vitam male securum properare. Pro hujusmodi, dico, mallem aliquando tacuisse et dissimulasse quod agi perperam deprehendi, quam ad tantam reprehendisse perniciem. 5. Dicas forsan mihi, quod bonum meum, ad me revertatur, et quia liberavi animam meam, et mundus sum a sanguine hominis, cui annuntiavi et locutus sum, ut averteretur a via sua mala, et viveret. Sed etsi innumera talia addas, me tamen minime ista consolabuntur, mortem filii intuentem. Quasi vero meam illa re
Abbreviated transcription (Latin):
tatis adiutũ. Illud enĩ necessitam ̃ e
uoluntatis. Semetip̃m exmaniniu
quit formã serui accipiens: ⁊ formãhe¬
milicatis tradens. Ip̃e se exmanuni.
se se humiliauit. ñ necessitate indiri.
nr̃i caritate. Pot̃at imirsi inlemes
ꝯtẽptibilem demonstrare. s plane ñs
putart qm̃ sciebat se ip̃m. Uoluntai ꝓ¬
de humilis fint: ⁊ ñ iudicio: qui taleml
obtulit. qualẽ eẽ neseiuit. magis aũ
euit minimũ reputari: qui se fuma de
gurabat. Deniq ait. Discite a me qi miris
nrihumilis corde. Corde dixit.cordis af¬
emi id uoluntate. Itaq necessitatẽ exclu¬
irꝰ qui uoluntatẽ ꝯfessus ẽ. Non enĩ qͦmͦ¬

Expanded text:
tatis adjutum. Illud enim necessitatis est, hoc voluntatis. Semetipsum exinanivit, inquit, formam servi accipiens , et formam humilitatis tradens. Ipse se exinanivit, ipse se humiliavit, non necessitate judicii, sed nostri charitate. Poterat nimirum vilem se et contemptibilem demonstrare, sed plane non reputare, quoniam sciebat se ipsum. Voluntate proinde humilis fuit, et non judicio, qui talem se obtulit, qualem se esse nescivit; magis autem placuit minimum reputari, qui se summum non ignorabat. Denique ait: Discite a me quia mitis sum et humilis corde . Corde dixit, cordis affectu, id est voluntate. Itaque necessitatem exclusit, qui voluntatem confessus est. Non enim q
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ głosa remuñatione responsũ t
terũ illa ñ ingrata bñficii fuit. an
nes sub myrre noĩe dicit se subrrt
tã amore dilecti. Reliqũ capitulis

Expanded text:
osa remuneratione responsum est. Caeterum illa non ingrata beneficii fuit. Audnes sub myrrhae nomine dicit se subire paratam amore dilecti. Reliquum capituli alias
Abbreviated transcription (Latin):
sea ẽ emma: quia uoluit. tãqͣm humilis
hae humilis indelicet illa humilitate qͣ
ndn suasit affectio: ñ quã extorsit discus¬
i ẽ. q affectiõis. quia uoluntatis. An uͦ
tede. tuuidica. Itemq etrã hoc tuo equ
teaminetur iudicio digne ne tãdẽ dño
llignarim. quẽ caritate ꝯstat ex mani¬
a caritate minoratũ ab angelis. carita¬
t perentib subditũ. caritate baptñte
ranib inclinatũ. caritate carms infir¬
mapassum. caritate postremo morti ob¬
uxiũ. cruce inglorium extitisse. S ⁊ ħ
nũ adhuc tuisit ꝯsid̾are arbitrii. recte¬
it etiam hãc ip̃am humilitatẽ ita carita
rtalentẽ herba humili ⁊ calida. id nardo
purauerim designatam. Se si ita cũcta ꝓ

Expanded text:
pertus est, quia voluit, tanquam humilis corde; humilis videlicet illa humilitate, quam cordis suasit affectio, non quam extorsit discusia affectionis, quia voluntatis: an vero recte, tu judica. Itemque etiam hoc tuo aeque examinetur judicio, dignene eamdem Domino assignarim, quem charitate constat exinanitum, charitate minoratum ab angelis, charitate parentibus subditum, charitate Baptistae manibus inclinatum, charitate carnis infirma passum, charitate postremo morti obnoxium, cruce inglorium exstitisse. Sed et hoc unum adhuc tui sit considerare arbitrii, rectene etiam hanc ipsam humilitatem ita charitate calentem, herba humili et calida, id est nardo, putaverim d
Abbreviated transcription (Latin):
c̃suã apud te ip̃m humiliatꝰ est necessari¬
Ailla humilitate quã scrutans renes ⁊ co¬
rdaũitas sensib ingerit aĩe uigilantis:
adhibe uoluntatẽ: ⁊ fac de necessitate uir
apparere foris qͣm te inuenis intus. Alio¬
quintime. ne de te ip̃o legas. Qm dolose
git in ospectu eiꝰ. ut inueniatur miqͥtaᷤᷤ
hus ad odiũ. Pondꝰ inqͥt ⁊ pondꝰ ab homĩa
ues apud deum. Qd eni tute dep̃ciarsᷤ
insecreto apud te ip̃m uitatis trutina pon¬
deratus:⁊ foris alteriꝰ p̃cii mẽtiens maiori
teponde uendis nobis. qͣm ab ip̃a accepistiͤ
lime deũn nolihãc rem pessimam facere.
ut qut̃ humiliat nĩtas: extollat uoluntas
hoc enĩ est resist̾ẽ ũitati. hoc pugnare ꝯtra

Expanded text:
am apud te ipsum humiliatus es necessaria illa humilitate, quam scrutans corda et renes Veritas sensibus ingerit animae vigilantis; adhibe voluntatem, et fac de necessitate virtapparere foris, quam te invenis intus. Alioquin time, ne de te ipso legas: Quoniam dolose egit in conspectu ejus, ut inveniatur iniquitas ejus ad odium . Pondus, inquit, et pondus abominatio est apud Deum . Quid enim? tu te depretiaris in secreto apud te ipsum, veritatis trutina ponderatus; et foris alterius pretii mentiens, majori te pondere vendis nobis, quam ab ipsa accepisti? Time Deum, et noli hanc rem pessimam facere, ut quem humiliat veritas, extollat voluntas: hoc enim resistere est veritati, hoc pugnare contra
Abbreviated transcription (Latin):
lus meus a te. ultra ñ irascar tibi. Solo
auditusiremisco. Sentis ne qͣniꝑiculi
qͣnti ꝙ horroris ⁊ tremoris res sit pͥeccati
defensio: Dicit um. Ego qͥs amo argno
⁊ castigi. diergote zelus deseriit.⁊ amor.
n eris amore dignus: qui indignꝰ castig¬
atione censeris. uides q tẽ magis nastit
dõ eũ si irascitur: miseream̃ impioniqͥt.
⁊ ñ discet fac̾e iusticiã. Mĩam hane i no

Expanded text:
lus meus a te, ultra non irascar tibi . Solo lus meus a te, ultra non irascar tibi . Solo auditu contremisco. Sentisne quanti periculi, quantique horroris et tremoris res sit peccati defensio? Dicit iterum: Ego quos amo, arguo et castigo . Si ergo te zelus deseruit; et amor: nec eris amore dignus, qui indignus castigatione censeris. Vides quia tunc magis irascitur Deus, dum non irascitur. Misereamur impio, inquit, et non discet facere justitiam . Miserico
Abbreviated transcription (Latin):
der dicere ince fungor.⁊ quib ñ equor
raritis: implicor enris. isi ad meã mul
achedrã moysi sedeo. tuiꝰ m̃ ñ uendito
l id̃o eathedre non deferetur. q̃m oc¬
pata ẽ ab indigno. ctrãsi scribe ⁊ pha¬
ristimea sedeãt inꝗͥo: que dis̃t farte. ple¬
sꝙ etiã impatientia ꝯtẽptin nĩgitur. E¬
tant aliqͥs non solũ ñ curet corrigiob¬
unrgatus s insuꝑ obiurgantiindigne¬
rar. more frenetici manũ medici repel¬
entis Mira ꝑtisitas. Medicantiirascit᷑.
qui ñ rrascitar sagittanti. Est enĩqͥ sa¬
pitat mobscuro rectos corde. qurite ip̃¬
lm ne sagutauit ad mortẽ.i m illũ ñ
dmoueris. Michi indignaris qui sanũ
endo.⁊i peccare apponis irrationabilit̾ nas¬
cendo:⁊ est supͣ modũ peccans pecc̃m. Aliqͦ¬
tiens additur ⁊ ĩpudentia. ut nõ mͦ ĩpatiẽ
endit᷑ impudent̃ defendat. hoc plane desꝑ¬
atio. frons inqͥt mulieris meretͥtis facta
⁊̃ tibi. noluisti erubestẽ. lait. Recessit ze¬

Expanded text:
equor meritis, eorum implicor curis; etsi ad meam multam cathedram Moysi sedeo, cujus tamen non vindico num ideo cathedrae non deferetur, quoniam occupata est ab indigno? Etiamsi Scribae et Pharisaei in ea sedeant, inquit: Quae dicunt facite  etiam impatientia contemptui jungitur, ita ut aliquis non solum non curet corrigi objurgatus, sed insuper objurganti indignetur, more phrenetici manum medici repellentis. Mira perversitas! Medicanti irascitur, qui non irascitur sagittanti! Est enim qui sagittat in obscuro rectos corde , qui et te ipsum nunc sagittavit ad mortem; et in illum non commoveris? Mihi indignaris, qui sanum endo, et peccare apponis irrationabiliter irascendo; et est supra modum peccans peccatum. 4. Aliquoties additur et impudentia, ut non modo 1415 imenditur, impudenter defendat. Hoc plane desperatio. Frons, inquit, mulieris meretricis facta est tibi; noluisti erubescere : et ait: Recessit ze
Abbreviated transcription (Latin):
id mexcelso habitaculo suo: illuc qͦq
humilitatis odor ascendit. In altis hab¬
itat inqͥt: ⁊ humilia respicit in celo ⁊ in
t̃ra. Ergo cũ ess rex in accubitu suo:na¬
rdus sponse dedit odorẽ suũ. Accubitus
regis sinus ẽ patͥs. qr semꝑ in patre filiꝰ.
Nec dubites regem hũc esse clementẽ.
cui ꝑhenns accubitus ẽ pat̃ne benigni¬
tatis diũsoriũ. Merito clamor humiliũ
ascendit ad eũ. cui fons pietatis ẽ man¬
sio. cui familiaris suauitas. eui consub
depatre ẽ: ut nilꝓrsus in regia maiesta¬
te nisi pat̃nũ humiliũ trepidatio suspi
te p̃sumens. Regẽ demq noĩat. nã spon¬
sũ int̾im t̾rita increpatione ñ audet: ⁊¬
in alto habitare facetur. nͦ sic tñ diffid̃
humilitas. Primitiue eccłe potes hũc
ꝯgruentissime aptare sermonẽ. si re¬
cordaris illos dies quib assũpto dño uͥ
erat priꝰ.: ⁊ sedente indext̃a patͥs illosuo

Expanded text:
id est in excelso habitaculo suo, illuc quoque id est in excelso habitaculo suo, illuc quoque humilitatis odor ascendit. In altis habitat, inquit, et humilia respicit in coelo et in terra . 10. Ergo, cum esset rex in accubitu suo, nardus sponsae dedit odorem suum. Accubitus regis, sinus est Patris; quia semper in Patre Filius. Nec dubites regem hunc esse clementem, cui perennis accubitus est paternae benignitatis diversorium. Merito clamor humilium ascendit ad eum, cui fons pietatis est mansio, cui familiaris suavitas, cui substande Patre est, ut nil prorsus in regia majestate, nisi paternum, humilium trepidatio suspicte praesumens. Regem denique nominat, nam sponsum interim territa increpatione non audet; et in alto habitare fatetur, nec sic tamen diffidit humilitas. 11. Primitivae Ecclesiae potes hunc congruentis sine aptare sermonem, si recordaris dies illos, quibus, assumpto Domino ubi erat prius, et sedente in dextera Patris, illo suo
Abbreviated transcription (Latin):
nͨ laude. Audierat. Pulchre sũt gene tue
sicut turt᷑is. ⁊ collũ tuũ sicut monilia. ac¬
ceꝑar ⁊ reꝓmissionẽ ornatus aurer.⁊ nich¬
ilominꝰ tam̃ cũ humilitate respondet: ⁊ qͣ¬
tose maiorẽ audit: tanto se humiliat ĩ oĩ¬
b. Non głatur in m̃itis. nec int̾ laude:
suas humilitatis obliuiscit᷑. quã ⁊ humi¬
lit̃ ꝯfitetur sub nardi noĩe. Acsi uoce rir¬
ginis marie dicat. Nulliꝰ michi meriti
ꝯscia sũ ad tantã dignationẽ. nsi qͦd re¬
spexit ds̃ humilitatem ancille sue. Nam
quid ẽ aliud nardꝰ mea dedit odorẽ suũ ꝗͣ
placuit mea humilitas: Ñmea inqͥt sa¬
pientia. ñ mea nobilitas. ñ mea pulchͥ¬
tudo. que nulla erant mͥ. s que sola in¬
erat humilitas dedit odorẽ suũ. id soli¬
tũ.Solito placet dõ humilitas. Solito p¬
lane atos ex ꝯsueto excelsus dñs humili¬
a respicit: ⁊ ideo cũ ess rex in accubitu.

Expanded text:
nec laude. Audierat: Pulchrae sunt genae tuae nec laude. Audierat: Pulchrae sunt genae tuae sicut turturis, et collum tuum sicut monilia . Acceperat et repromissionem ornatus aurei, et nihilominus tamen cum humilitate respondet: et quanto majorem se audit, tanto humiliat se in omnibus. Non gloriatur in meritis, nec inter laudes suas humilitatis obliviscitur, quam et humiliter confitetur sub nardi nomine; ac si voce virginis Mariae dicat: Nullius mihi meriti conscia sum ad tantam dignationem, nisi quod respexit Deus humilitatem ancillae suae . Nam quid est aliud, nardus mea dedit odorem suum, quam: Placuit mea humilitas? Non mea, inquit, sapientia, non mea nobilitas, non mea pulchritudo, quae nulla erant mihi, sed quae sola inerat humilitas dedit odorem suum, id est solitum. Solito placet Deo humilitas; solito plane atque ex consueto excelsus Dominus humilia respicit: et ideo, cum esset rex in accubitu,
Abbreviated transcription (Latin):
ti. siue priorib ab eo ꝯstitutis. Ego plus di¬
co. subũe parib. subc̃e ⁊ mmnorib. Sic enĩ
decet nos inqͥt omnẽ implere iusticiam.
Uade ⁊ tuad imorẽ: si uis in iusticia esse
ꝑfectus. defer inferiori. minori te melina¬
to. hoc enĩfaciens trahes ⁊ ip̃e ad te spon¬
se sermonẽ quẽ dixit. qr nardꝰ meadedit
odorẽ suñ. Odordeuotio est.odor bona opi¬
mo. que ad om̃s ꝑuenit. ut xp̃i sis bonus
odor in õĩ loco. spectabilis oĩb. amabilis
omnib. ħ potest hoc ille humilis quẽ uĩ¬
tas ad humilitatẽ cogit. qm̃ sibi bt̃ illam
⁊ exire ñ patitur. ut sparsa foris redoleat
Magis aut̃ ñ ht̃ odorem quia ñ ht̃ ⁊ deuo¬
tionem. utpote qui ñ sponte neq libent̃
se humiliat. Sponse si humilitas tãqͣm
nardus spargit odorẽ suũ. amore calens:
deuotiõe ingens. opiniõe redolens. Sponse
humilitas uoluntaria ẽ. ꝑpetua ẽ. fructi¬
fera ẽ. Ocor eiꝰ nͨ rep̃hensione ext̃minat᷑

Expanded text:
ibus, tanquam ab eo constitutis. Ego plus dico, subdere paribus, subdere et minoribus. Sic enim decet nos, inquit, omnem implere justitiam . Vade et tu ad minorem, si vis in justitia esse perfectus; defer inferiori juniori te inclinato. Hoc enim faciens, trahes et ipse ad te sponsae sermonem quem dixit: Quia nardus mea dedit odorem suum. Odor devotio est, odor bona opinio, quae ad omnes pervenit, ut Christi sis bonus odor in omni loco, spectabilis omnibus, amabilis omnibus. Non potest hoc ille humilis, quem veritas ad humilitatem cogit; quoniam sibi habet illam, et exire non patitur, ut sparsa foris redoleat. Magis autem non habet odorem, quia non habet devotionem, utpote qui non sponte, neque libenter se humiliat. Sponsae vero humilitas, tanquam nardus, spargit odorem suum, amore calens, devotione vigens, opinione redolens. Sponsae humilitas voluntaria est, perpetua est, fructifera est. Odor ejus nec reprehensione exterminatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ualle ploratiõi ascendens ꝑfusis circliqͣ
uicinis regiõib. ip̃m qͦ regͥñ accubitũ g̃¬
ta suauitate respergat. Est nardꝰ humilis
herba. quã ⁊ calide ferũt ẽe nature hii qͥ
herbarũ ires curiosiꝰ explorarĩ.: ⁊ ideo ꝑ
hãc uideor mn ñ inouenienter hoc loco uir¬
tutẽ humilitatis acciꝑe. s que sc̃iamoris
uaporib flagret. Qd̃ ꝑpta sane dico. qͣm ẽ¬
in cognitiõe ꝯsistit. Etem̃ tu si temeit̃¬
rntꝰ ad lumen ũĩtatis ⁊ sine dissimrabi¬
one inspicias: i sñ palpatiõe diiudr: ĩ
dubito quin humilieris ⁊ tu mocubs te
factus uilior tibi ex hac uera eognitũ t
i. qͣmuis necdũ fortasse id ẽe patrar u
oculis alioꝵ. Eris gͥ bumilis. s de or
terim u̾itatis: immime ad huc de ant
infusiõt. Nã si nĩtatis ipsiꝰ quete rbri̾e¬
cit̃ atos salubrit̾ demonstrauit sitat
dore illuminatꝰ. ita amore affectꝰ finst
uoluisses ꝓculdubio qͦd in te ẽ eandẽ a
om̃s tenere sententiam. quã ip̃amã

Expanded text:
alle plorationis ascendens, perfusis circumquaque vicinis regionibus, ipsum quoque regium accubitum grata suavitate respergat. Est nardus humilis herba, quam et calidae ferunt esse naturae hi qui herbarum vires curiosius explorarunt. Et ideo per hanc videor mihi non inconvenienter hoc loco virtutem humilitatis accipere, sed quae sancti amoris vaporibus flagret. Quod, propterea sane dico, quonin cognicione consistit. In eo, qui gravitintus ad lumen veritatis et sine dissimulatione inspicias, et sine palpatione dijudices; non dubito quin humilieris et tu in oculis tuis, factus vilior tibi ex hac vera cognitione tui, quamvis necdum fortasse id esse patiaris in oculis aliorum. Eris igitur humilis, sed de opere interim veritatis, et minime adhuc de amoris infusione. Nam, si veritatis ipsius, quae te tibi veraciter atque salubriter demonstravit, sicut splendore illvoluisses procul dubio, quod in te est, eamdem de te omnes tenere sententiam, quam ipsam ap
Abbreviated transcription (Latin):
ris mͥ pater mĩarũ. s illa ira qua torri¬
gis deam̃ ñ qua exirndi deua. Illud
tua nobis benigna aĩadũsio parit: hoc
formidolosa muitrit dissimulatio. ħ̃ cum
nescio. s cũ sentio de rrarĩ: tc̃ maxime
ꝯfido ꝓpiciã: ieñ cũ iratu fueris: mĩe

Expanded text:
isericordiarum; sed illa ira, qua corrigis devium, non qua extrudis de via. Illud tua nobis benigna animadversio parit, hoc formidolosa nutrit dissimulatio. Non enim cum nescio, sed cum sentio te iratum, tunc maxime confido propitium: etenim cum iratus fueris, mi
Abbreviated transcription (Latin):
lis sacontia quo auctore est eise istiꝰ
las dͣn alud sp̃m eadẽ auctoris sub¬
bnim esse aliqͥd assirmat᷑. ut opꝰ

Expanded text:
istentia quo auctore est esse illiuslius quam illud ipsum eadem auctoris subsistentia esse aliquid affirmatur
Abbreviated transcription (Latin):
Iuotiens enim
idem dicit᷑ toti¬
sum predicat᷑
dem ũo dicit᷑
tͥhus modis. aut
gñe. ut idẽ hõ¬

Expanded text:
uotiens enim idem dicitur, totietiam praedicatum Idem uero dicitur tribus modis: aut genere ut idem hom
Abbreviated transcription (Latin):
expensaꝵ. Idem oratorioꝵ ĩmense
altitudines. ĩnoderate longitudi¬
neᷤ. suꝑuacue latitudines. sũptu¬
ose depolitõnes. curiose depictõnes:
dũ in se orantium retorquent
aspectum impediunt ⁊ affectum.¬

Expanded text:
 oratoriorum immensas altitudines, immoderatas longitudines, supervacuas latitudines, sumptuosas depolitiones, curiosas depictiones: quae dum orantium in se retorquent aspectum, impediunt et affectum
Abbreviated transcription (Latin):
o uanitas uanitatũ: s nõ uanior
ꝙ insamor. fulget eccłia ĩ ꝑietib:
⁊ in pauꝑib eget. suos lapides in¬
duit auro : ⁊ suos filios midos de¬
serit. de sumptib egenoꝵ seruit᷑
oculis diuitũ sic̃ inuemũt curiosi
coram legentib fr̾ib quid facit
illa rudiculosa monstrnositas.
mira quidẽ deformis formositas.
aut formosa deformitas. qͥd ibi
ĩmunde symie quid feri leones.
quid monstruosi centauri. quid
sem hoĩes. quid macłose tigrides.
quid milites pugnantes. quid ue¬
natores tibiemantes. uideas sub
imo capite multa corꝑa. ⁊ ruriꝰ

Expanded text:
O vanitas vanitatum, sed non vanior quam insanior! Fulget ecclesia in parietibus, et in pauperibus eget. Suos lapides induit auro, et suos filios nudos deserit. De sumptibus egenorum servitur oculis divitum. Inveniunt curiosi coram legentibus fratribus quid facit illa ridicula monstruositas, mira quaedam deformis formositas, ac formosa deformitas? Quid ibi immundae simiae? quid feri leones? quid monstruosi centauri? quid semihomines? quid maculosae tigrides? quid milites pugnantes? quid venatores tubicinantes? Videas sub uno capite multa corpora, et rursus
Abbreviated transcription (Latin):
bicͥum eccłiastice
arbitͥo relinqͣtur
qͥ eccłiastice lotu¬
tõnis usũ nou̾ũt.
hoc tm̃ int̾im cõs¬
tet in dubiũ qd̾ p̃¬
diximꝰ differre hoc
ultimam supͣdit¬

Expanded text:
e arbitrio relinquatur qui ecclesiasticae locutionis usum noverunt. Hoc tamen interim constet indubium, quod praediximus differre, hocultimam supradic
Abbreviated transcription (Latin):
loqui cũ dõ ⁊ petiit mediato¬
rem moysen. ⁊ laudaint hoc
dñs ⁊ dixit quia ꝓph̾am susci¬
taret qui mediator foret. ⁊
ꝑ ip̃m mandata daret ad po¬
pulũ. Que enĩ imusibilia dĩ
sunt carnalia corda ꝑcipere
nõ potuerũt ⁊ ꝯtemꝑauit
se nobis deus ꝑ humaiitatẽ
filii si ut ip̃a mediante diui¬
na ꝑcipiamꝰ. Infirmas autem
mentes terror maiestatis op¬
pͥmeret. ⁊ splendidũ lumen
lippientes oculos obfuscaret.
nisi nubes carnis int̾cedens. ⁊
ꝯtemplatõnem excipiẽs corda
timida blandimento uisionis

Expanded text:
loqui cum Deo, et petiit mediatorem Moysen. Et laudavit hoc Dominus, et dixit quod Prophetam suscitaret qui Mediator foret, et per ipsum mandata daret ad populum . Quae enim invisibilia Dei sunt, carnalia corda percipere non potuerunt; et contemperavit se nobis Deus per humanitatem Filii sui, ut ipsa mediante divina percipiamus. Infirmas autem mentes terror majestatis opprimeret, et splendidum lumen lippientes oculos offuscaret, nisi nubes carnis intercedens et contemplationem excipiens. corda timida blandimento visionis
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃aꝵ carnem suam ĩ cibũ c to¬
nobis ꝓposuit. ⁊ rursũ ne illũ
horreret sũptõnem humiana
influitas ꝯsueti edulii spẽ illã
uelauit.

Expanded text:
arum, carnem suam in cibum nobis proposuit, et rursum, ne illam horreret sumptionem humana infirmitas, consueti edulii specie illam velavit.
Abbreviated transcription (Latin):
que uidentꝰ excellentior eẽ ꝓba¬
tur cũ cuncta corꝑea ĩ obseqͥ¬
um ꝯdita sint corꝑis humaui
uñ m̾ito penalitate ⁊ misla
cinctis uilius fcm̃ esb. qd̾ ꝯdi¬
tõne celsius ⁊ sublimꝰ fuerat
constitutũ. cum aũt reꝑatũ
fu̾it sublata e medio corrup¬
tõne qd̃ tunctis meliꝰ est cor¬
ꝑib suscipiet. ⁊ tñc qͦ sine
miseria subiectum sp̃m ad¬

Expanded text:
quae videntur excellentior esse probatur, cum cuncta corporea in obsequium condita sint corporis humani? Unde merito poenalitate et miseria cunctis vilius factum est, quod conditione celsius, et sublimius fuerat constitutum. Cum autem reparatum fuerit, sublata e medio corruptione, quod cunctis melius est corporibus suscipiet, et tunc quoque sine miseria subjectum sp
Abbreviated transcription (Latin):
entes ⁊ sit ientes iusticiam.
si emĩ solos iuistos beatos dice̾t:
quis sibi hoc arrogaret: ꝓpt̾ħ
respexit imꝑfecbõnem nr̾am
ut consolaret᷑ inf̾mitatẽ nr̃am
qr si hoc ẽẽ nõ possumus: uelle
tñ hoc ẽẽ ip̃o adiuuante ⁊ de¬
sid̾are ualemus. ⁊ hoc it̾m qr
nõ dessd̾antes głam s iustĩam
beati uocantꝰ᷑. qr młti patͥam
se amare dñt. s uam ten̾e
nolunt. Gła aũt ⁊ beatitudo
patria est. iusticia autẽ mã
⁊ nõ possunt ad patͥã uenire
qui unam nõ tenent. Quis gͥ
qui ꝯmodũ nõ appetat: s nõ
om̃s iusti ẽe uolunt .c. xxxui

Expanded text:
entes et sitientes justitiam. Si enim solos justos beatos diceret, quis sibi hoc arrogaret? Propter hoc respexit imperfectionem nostram ut consolaretur infirmitatem nostram, quia si hoc esse non possumus, velle tamen hoc esse ipso adjuvante et desiderare valemus. Et hoc iterum quia non desiderantes gloriam, sed justitiam beati vocantur, quia multi patriam se amare dicunt, sed viam tenere nolunt. Gloria autem et beatitudo patria est, justitia autem via; et non possunt ad patriam venire qui viam non tenent. Quis est qui commodum non appetat? sed non omnes justi esse volunt. TIT. XXXI
Abbreviated transcription (Latin):
qiͣ imũ corpus et̾nitatis p̾sentiũ¬
ꝑficiũt. p̾t̾ita amare insipiẽ ⁊¬
tis est. p̾sentiastulti. futura
prudentis. p̾t̾itoꝵ pietas est.
p̾sentiũ cupiditas. futuroꝵ

Expanded text:
si unum corpus aeternitatis perficiunt. Praeterita amare insipientis est, praesentia stulti, futura prudentis. Praeteritorum pietas est, praesentium cupiditas, futurorum
Abbreviated transcription (Latin):
b mĩa dĩ nr̃i sc̃is desid̾iis indu¬
bitatum spopondit effetum.
⁊ apt̾ea beati sunt qͥ desid̾ant
solũ inta mortalis ⁊ penis
addicta ꝯsequi possit uelle bo

Expanded text:
ia Dei nostri sanctis desideriis indubitatum spopondit effectum, et propterea beati sunt qui desiderant, solum vita mortalis et poenis addicta consequi possit, velle bo
Abbreviated transcription (Latin):
subleuantẽ. duo st̃. qui fecit.
⁊ qd̾ fecit. nõ autẽ põt bene ẽẽ
illi qd̾ fcm̃ est sine eo qui fecit
ip̃m. Qd̾ fcm̃ est ꝑ se cadere
ht̃ surgere nõ ht̃. Qui autẽ
fecit qd̃ fcm̃ est cadere nõ põt.
s qd̾ cadit subleuare potest.
ꝓpt̾ea gͦ melius duos simul ẽẽ

Expanded text:
levantem . Duo sunt, qui fecit, m est. Non autem potest bene esse illi quod factum est sine eo qui fecit ipsum. Quod factum est per se cadere habet, surgere non habet. Qui autem fecit quod factum est cadere non potest, sed quod cadit sublevare potest. Propterea ergo melius est duos simul e
Abbreviated transcription (Latin):
susficit ad exhortatõnem odiũ
tõ u̾tatis querenda est aut
forma uͥtutis. pͥmo studio hysto¬
ria ⁊ allegoria ꝓponit᷑. scd̾o̾
tropologia. ⁊ in ip̃a tropolo¬
gia duplex siłr lectõ eib. pͥma
q̃ plana narratõne mores in¬
struit. scd̾a q̃ exhortatõne af¬
fectuosa in aĩo auditoꝵ deside¬
ria uͥtutis accendit: capł̃m. x

Expanded text:
exhortationem odium tio veritatis quaerenda est, aut forma virtutis. Primo studio historia et allegoria proponitur, secundo tropologia et in ipsa tropologia duplex similiter lectio est: Prima, quae plana narratione mores instruit; secunda, quae exhortatione affectuosa in animo auditorum desideria virtutis accendit. TIT. X
Abbreviated transcription (Latin):
ioquentẽ potuit. doct᷑¬
na ext̾iori opus nõ hũit. Ensib¬
s ponqͣm librũ inte oculo eiꝰ¬
int̾iori inspicere iam nõ ua¬
let. scͥptura foris apponit᷑. ut
ex eiꝰ saltem inspectõne ad cog¬
intõnem u̾itatis renouetur.
In hac aũt scͥptura ⁊ ꝓhibitõ¬
nes sunt maloꝵ ut ea fugiat.
⁊ p̾ceptõnes bonoꝵ ut ea atp¬
petat. ⁊ ꝓhibitõnib quidẽ appo¬
odio homo cohiberi nõ posset.
ones qm̃ soluis boni amore nõ
gen̾alit̾ dudreta in oĩ scͥptura.
siones ⁊ ꝯminatõnes. quoꝵ duo
pͥma ad iite informatõnem
ꝑtinent. duo subsequentia ad
fidei mnstructõnem .in. ssls me¬
ritũ in istis p̾miũ constat. et
ꝑfectum facit fides recta ⁊ oꝑa¬
tõ bona. pͥmũ aũt carnalib.
ꝯminatõnes carnales. ⁊ ꝓmis¬
siones ⁊ pene tempales ⁊ pre

Expanded text:
loquentem potuit, doctrina exteriori opus non habuit; sed postquam librum vitae oculo interiori inspicere jam non valet, Scriptura foris apponitur, ut ejus saltem inspectione ad cognitionem veritatis renovetur. In hac autem Scriptura et prohibitiones sunt malorum, ut ea fugiat, et praeceptiones bonorum, ut ea expetat. Et prohibitionibus quidem appoodio homo cohiberi non posset; ones, quoniam solius boni amore non generaliter discreta in omni Scriptura, siones et comminationes. Quorum duo prima ad vitae informationem pertinent, duo subsequentia ad fidei instructionem. In illis meritum, in istis praemium constat. Et perfectum facit fides recta, et operatio bona. Primum autem carnalibus comminationes carnales, et promissiones et poenae temporales et pr
Abbreviated transcription (Latin):
młte. ꝑro breui longe. ꝓ leui
laboriose. Sic em̃ dignũ fuit
ũ hõ dũ adhuc umus crat. hr̾et
iuam singłarem. ꝓpinquus bre¬
uem. iustus leuem. nũc añt
diuisus młtiplicem. remotꝰ
abalienauit. mortalitas de¬
bilitauit. nũc gͦ pͥma ma
est ut ad semetip̃m redcat.
⁊ de multis unus fiat. dem̃
ꝑgat ad ip̃m qui est suꝑ ip̃m.
pͥma ma est de multis ad unũ
młtiplex. Scda ma est de uno
ad unitatem simplex. pͥma
ua est de uiciis ad uͥtutem.
ẜcd̃a ua est de uͥtute ad bĩ¬
tudinem. In pͥma uia est hõ¬
fragilis relinquere amata.
In scda ma debilis app̾hendere
insolita. pͥmum hõi uni unũ
p̾ceptum datũ est. lere fcũ
breue effectu. pͥntũ dcm̃ est
illi ut ab uno qd̃ foris erat
abstineret. postea ut ea que
intus erant unic̾et. qd̾ nec
leue erat ad faciendũ nec
breue ad ꝑficiendũ. Ibi imũ
faciendũ erat. ⁊ facientimł¬
ta obsistunt. obuiat suꝑbia
in uia hũilitatis. uexat inui¬
dia in uia pietatis. turbat

Expanded text:
evi longae, pro levi laboriosae. Sic enim dignum fuit ut homo, dum adhuc unus erat, haberet viam singularem, propinquus brevem, justus levem. Nunc autem divisus multiplicem, remotusabalienavit, mortalitas debilitavit. Nunc ergo prima via est, ut ad semetipsum redeat, et de multis unus fiat, deinde pergat ad ipsum qui est super ipsum. Prima una est de multis ad unum multiplex. Secunda una est de uno ad unitatem simplex. Prima una est de vitiis ad virtutem; secunda una est de veritate ad beatitudinem. In prima via est fragilis homo relinquere amata; in secunda via debilis apprehendere insolita. Primum homini uni unum praeceptum datum est, leve factu, breve effectu. Primum dictum est illi ut ab uno quod foris erat abstineret, postea ut ea quae intus erant vinceret. Quod nec leve erat ad faciendum, nec breve ad perficiendum. Ibi unum faciendum erat, hic facienti multa obsistunt. Obviat superbia in via humilitatis, vexat invidia in via pietatis turbat
Abbreviated transcription (Latin):
trahit. qr nõ esb aliudad pccm¬
nciũ ꝙͣ affectus nͣalis pret̾
ordinem ⁊ supͣ mensurã ordi¬
nem tͣnsgrediens qñ mouetꝰͫ
ad ea que nõ debet. mensurã
excedens qñ mouet ᷑ plusꝙͣ de¬
bet. Illa appetens pp̃ indigenciã.
hic efferuens pp̃ uehemenciam.
indigenciam appetitꝰ mouebat᷑
ad ea que nõ debuit qñ esuriẽs
panes scĩficatos concupiuit. In
amon filio eiꝰ pp̃ uehem̃ciam
mouebat᷑ plusꝙͣ debuit qñ tha¬
mar sororis sue dilectõnem us
ad carnis libidinem relaxauit᷑.¬

Expanded text:
trahit; quia non est aliud vitium, quam affectus naturalis praeter ordinem et supra mensuram: ordinem transgrediens, quando movetur ad ea quae non debet; mensuram excedens, quando movetur plusquam debet. Illa appetens, propter indigentiam, haec effervens, propter vehementiam. indigentiam: appetitus movebatur ad ea quae non debuit, quando esuriens panes sanctificatos concupivit . In Amnon filio ejus propter vehementiam movebatur plus quam debuit, quando Thamar sororis suae dilectionem usque ad carnis libidinem relaxavit .