comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lunt aut minuunt. Sic̃ en im psalmi¬
sta dicit. C ogitatio hominis ꝯfitebit᷑ cͥ
sermo uł opus: non qͥn ⁊ oꝑe ⁊ sermo¬
ne deo ꝯfiteamur: s q incogitatione uͥ¬
tus utusq illorũ ꝯsistit. Reliquẽ uero
cogitationi s. sunt oꝑa bona. que diem f̾e¬
sunt caloremi huiꝰ ignis qui c̃ caritas e¬
mittat. uͥ doct̾na ⁊ ꝯsoĩatione sp̃uali ab
amore mundi huius cos reuocet ⁊ inflã¬
met dulcedine sp̃c scĩ quia sicut terra
fructiticat scd̃m nat᷑am iacti seminis: sic̃
eam ducit: Sic cecte homo morib infor¬
mat᷑. scđm modum magistii quo foris e¬
rudit᷑. exempli ca: mͦ ad nauem respiti¬
amus. que si prosꝑo uento ducit᷑ incep¬
to itinere ꝓficit. ⁊ uelocit̾ ad portum ꝑ¬
oucit᷑. quem gub̃natei disposuit expec¬
tandum. Si uero uentus fũit ꝯtͣcius. cito
ad t̾ram de qua soluerat gub̾nator: illam
reꝑcutit. uł quod dec̾ius est ĩmediis ꝑcefł

Expanded text:
lunt aut minuunt. Sicut enim Psalmilunt aut minuunt. Sicut enim Psalmista dicit: Cogitatio hominis confitebitur tibi, sermo vel opus? non quin et opere et sermone Deo confiteamur, sed quia in cogitatione virtus utriusque illorum consistit. Reliquiae vero cogitationis sunt opera bona, quae diem fesunt, calorem hujus ignis, qui est charitas, emittat, ut doctrina et consolatione spiritali ab amore mundi hujus eos revocet et inflammet dulcedine Spiritus sancti. Quia sicut terra fructificat secundum naturam jacti seminis, et siem venti qui eam ducit, sic certe homo moribus informatur secundum modum magisterii quo foris eruditur. Exempli causa, modo ad navem respiciamus, quae si prospero vento ducitur, incoepto itinere proficit, et velociter ad portum perducitur, quem gubernator disposuit expectandum. Si vero ventus fuerit contrarius, cito ad terram, de qua solverat gubernator, illam repercutit, vel quod deterius est, in mediis procellis
Abbreviated transcription (Latin):
que pydola recte intelligunt᷑. Sic̃ enĩ hu¬
militas propͥe untus xp̃i: ita suꝑbia uiti¬
um diaboli. Inpurgandis gͦ uiciis cogita¬
tionum. necce ẽ anima uigilet. eoqd̃ in pu¬
ritate conscĩe: uita ⁊ fructus ext̾̃ioris oꝑis
consistat. quia sic̃ a radice ꝓcedit uirtus
totiꝰ atboris : sic a cogitatione uirtus bom
oꝑis. Uia̾emins certe frequent̃ accidere. qd̃
dum radix arboris mala. i fructus eiꝰ mal
ꝓuenit. Siradr bona: ⁊ fiuctus bonus.
Si radix arida ⁊ sicca: fructus arboris aut
nullus ẽ aut omĩo intructuosus. Codem mͦ
cogitationi ꝯformat᷑ opus malum: bone¬
cogitationi opus bonũ. Aride uͦ cogitati¬
oni opus infructuosũ suꝑedificet᷑. Ari¬
das appello cogitationes uanas que ñ
ex ꝑposito. uel studio s exleuitate. uł in¬
stabilitate cordis humani freq̃ntes ⁊ nũo¬
se insurgunt. que licet dampnabiles inse
ñ sunt. fructum cam̃ boni oꝑis aut col¬

Expanded text:
quae per idola recte intelliguntur. Sicut enim huquae per idola recte intelliguntur. Sicut enim humilitas proprie virtus Christi, ita superbia vitium diaboli. In purgandis ergo vitiis cogitationum necesse est ut anima vigilet, eo quod in puritate conscientiae vita et fructus exterioris operis consistat: quia sicut a radice procedit virtus totius arboris, sic a cogitatione virtus boni operis. Videmus certe frequenter, accidere, quod dum radix arboris mala, et fructus ejus malus provenit: si radix bona, et fructus bonus: si radix arida et sicca, fructus ejus aut nullus est, aut omnino infructuosus. Eodem modo cogitationi conformatcogitationi opus bonum, aridae vero cogitationi opus infructuosum superaedificetur. Aridas appello cogitationes vanas, quae non ex proposito vel studio, sed ex levitate, instabilitate cordis humani frequentes et numerosae insurgunt: quae licet damnabiles in se non sunt: fructum tamen boni operis aut tol
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa. uidi ⁊ecce omnis similitudo a¬
nimaliũ ⁊ reptilium. ⁊ ydola domꝰ
isrł depicta erant inpariete. Paries
iste quem dñs fodi uissit obscuritas ẽ
ꝯscientie. qmͣ sensus hominis hebetatꝰ
mala sua cognoscẽ. ĩtelligẽ pecc̃a sua.
plangere infirmitates quib oppͥmit᷑.
ut reu̾tat᷑ ad dnm̃ ⁊ ignoscat ei. Iste ꝑ¬
fato ẽ paries quo plurimi putantes
se religiosol ⁊ iustos a uia salutis exclusi lũt.
qi se ipos ñ cognoscentes. ⁊ citi estecti erraue¬
runt in ĩuio iñ inuia. ꝑfosso gͦ hoc pari¬
ete similitudo animaliũ ⁊ reptilium &
homo cordis sui latebras rimari satagit:
ab hominationes cogitationum que a deo
scꝑarant ĩ uenit: ibidem multiplici affec̃¬
tione depictas. uidł. cogitationes luxurie.
que designant᷑ ꝑsimilitudines aninaliũ.
cogitationes auaritie: que designant᷑ ꝑsi
militudines reptilium. eoqͦd omĩo t̾re
ĩcumbunt. Cogitationes etiam suꝑbie:

Expanded text:
propheta: Vidi et ecce omnis similitudo apropheta: Vidi et ecce omnis similitudo animalium et reptilium, et idola domus Israel depicta erant in pariete . Paries iste quem Dominus fodi jussit, obscuritas est conscientiae quam sensus hominis hebetatusmala sua cognoscere, intelligere peccata sua, plangere infirmitates quibus opprimitur, ut revertatur ad Dominum et ignoscat ei. Iste profecto est paries quo plurimi putantes se religiosos et justos a via salutis exclusi sunt: quia seipsos non cognoscentes, et caeci effecti erraverunt in invio, et non in via . Perfosso ergo hoc pariete similitudo animalium et reptilium, et homo cordis sui latebras rimari satagit, abominationes cogitationum, quae a Deo separant invenit, ibidem multiplici affectione depictas, videlicet cogitationes luxuriae, quae designantur per similitudines animalium, cogitationes avaritiae, quae designantur per similitudines reptilium, eo quod omnino terrae incumbunt: cogitationes etiam superbiae,
Abbreviated transcription (Latin):
spiritui sc̃o possit eẽ domicilium in ꝯscĩa
que uulñata est ꝑmordinate cogitatio¬
nis affectum. Sunt autẽ tͥa gn̾a cogita¬
tionum que p̾cipue aduersus animas
nr̃as militant. Aut enim sordide ⁊ tur¬
pes sunt cogitatõnes cordis nr̃i. ⁊ hñt
originem a luxuria. Aut res transitorie
niis appetunt᷑. uł retinent᷑. ⁊ habent
originem ab auaritia. aut corda huma¬
na contͣ ꝑximos inflant᷑. uł supra eos
erigunt᷑. ⁊habent originem a suꝑbia.
Beatus om̃nia qui ĩnulla istaꝵ cogitati¬
onum scandaliratus fuĩt. quia ip̃i sunt
que om̃s aut pene omnes huĩ ꝑegͥnatio¬
nis incolas. a uia iusticie ex orbitare faci¬
unt. Et qm̃ iste cogitationes magis in¬
feste sunt cordi humano qͣm alie.deo
hominis magis istarũ mentionẽ facit.
que freq̃ntiꝰ cordi humano se ĩgetunt
idificilius hominẽ relinqunt. Cum
enĩ dominꝰ erechieli dixisset. fode pari¬
etem. post paululum sbiungit idem

Expanded text:
Spiritui sancto possit esse domicilium in conscientia Spiritui sancto possit esse domicilium in conscientia quae vulnerata est per inordinatae cogitationis affectum. Sunt autem tria genera cogitationum quae praecipue adversus animas nostras militant. Aut enim sordidae et turpes sunt cogitationes cordis nostri, et habent originem a luxuria, aut res transitoriae nimis appetuntur vel retinentur, et habent originem ab avaricia, aut corda humana contra proximos inflantur vel supra eos eriguntur, et habent originem a superbia. Beatus omnino qui in nulla istarum cogitationum scandalizatus fuerit: quia ipsae sunt quae omnes aut pene omnes hujus peregrinationis incolas a via justitiae exorbitare faciunt. Et quoniam istae cogitationes magis infestae sunt cordi humano quam aliae, ihominis, magis istarum mentionem facit, quae frequentius cordi humano se ingerunt et difficilius hominem relinquunt. Cum enim Dominus Ezechieli dixisset: Fode parietem, post paululum subjungit idem
Abbreviated transcription (Latin):
calorem. splendorem. Aidet enum ca que
in se sunt. calefacit que prope sunt. il
luminat que longe sunt. Similit ⁊ iste
ignis spũał facit. Ardet enun ignis cari¬
catis. uitia que sunt ĩ hoĩe ꝑpenitentiã
iueram ꝯtͥtionem. Calefacit eos qui ꝓpe
sunt ꝑũbum uite ⁊ spũalem ꝯsolationẽ.
dicimus. uidł. lignum fenum. ⁊ stipu¬
lam. lignum ꝑuerse oꝑationis. fenũ
praue locutionis. stipulam ĩ ordinate
cogitationis. Igne gͦ caritatis ꝑũsa
oꝑa ꝯsumenda sunt. co ꝙ gehennam
aut certe simulatoriũ. ⁊ aufert bom̃i
oeum. Sic etiam sermo pͣuus igne isto
us carens utilitate ⁊ rõne. aut c̃ decͣctoriꝰ
inꝑximorum corrosione. aut est adulatoriꝰ
infalsi illius olei effusione. de qͦ scͥptum est.
Oleum peccatoris ñ inpingͥet caput meũ.
In ordinatas similit̾ cogtiationes qͥcumq
deum puro amore diligit ext̾minare de¬
bet. eo quod separent hominem adeo. fi

Expanded text:
calorem, et splendorem. Ardet enim ea quae calorem, et splendorem. Ardet enim ea quae in se sunt, calefacit quae prope sunt, et illuminat quae longe sunt. Similiter et iste ignis spiritalis facit. Ardet enim ignis charitatis vitia, quae sunt in homine per poenitentiam et veram contritionem: calefacit eos, qui prope sunt per verbum vitae et spiritalem consolationem: dicimus, videlicet lignum, foenum, et stipulam . Lignum perversae operationis, foenum pravae locutionis, stipulam inordinatae cogitationis. Igne ergo charitatis perversa opera consumenda sunt, eo quod gehennam aut certe simulatorium, et aufert homini Deum. Sic etiam sermo pravus igne isto us carens utilitate et ratione, aut est detractorius in proximorum corrosione, aut est adulatorius in falsi illius olei effusione, de quo scriptum est: Oleum autem peccatoris non impinguet caput meum . Inordinatas similiter cogitationes quicumque Deum puro amore diligit exterminare debet, eo quod separent hominem a Deo, nec
Abbreviated transcription (Latin):
lixp̃o ⁊ eccłia steterunt in habi. suo ibũt
hoc est ꝓficient electi ineccła. in luce sagit.¬
lendore fulgurantis. haste cue. hoc est
insplendore bone oꝑationis de longe cho¬
ruscantis. N ec te c̾reat qui regem celestẽ¬
celestem. times labor huius nulitie. quia
larga sunt huiꝰ regis donatiua. larga sũt
p̃mia. Si queris quanta: In ꝑm tu ẽ dicẽ.
quia singulis militib suis dat singłos de¬
narios. uł si hoc paruum munus estimal.
diuitias głie suc om̃s tͥ ꝑponit. ĩmo do¬
nat scd̃m desicłia cordis cui. ut eas in
deliciis cuis possideas. dum mͦ cimor eiꝰ
semꝑ maneat aput ce. nec desistas iuste
⁊ pie uiuendo illi militare. Neq tam̃ intimore
regis. huiu̾ fiuiis ponendus est nr̃e spei co
quod ip̃e rex deus sit. cui debemus amorẽ
utiq ut ip̃m diligamius suꝑ omnia &
propt̃ ip̃m ccc̃a caritatis asfectu amplecta¬
mur. Et quidem amor iste siue caritas:

Expanded text:
et Ecclesia steterunt in habitaculo suo: ibunt, et Ecclesia steterunt in habitaculo suo: ibunt, hoc est proficient, electi in Ecclesia: in luce sagitlendore fulgurantis hastae tuae, hoc est in splendore bonae operationis de longe coruscantis. Nec te terreat qui Regem coelestem times, labor hujus militiae: quia larga sunt hujus regis donativa, larga sunt praemia. Si quaeris quae? Id in promptu est dicere: quia singulis militibus suis dat singulos denarios. Vel si hoc parvum munus aestimas, divitias gloriae suae omnes tibi proponit: imo donat secundum desideria cordis tui, ut eas in delitiis tuis possideas, dummodo timor ejus semper maneat apud te, nec desistas juste et pie vivendo illi militare. Neque tamen in timore Regis hujus finis ponendus est nostrae spei, eo quod ipse rex Deus sit, cui debemus amorem, utique ut ipsum diligamus super omnia, et propter ipsum caetera charitatis affectu amplectamur. Et quidem amor iste charitatis ign
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio eorum qui terrena sapiunt iom̃ti
alicuius uidet᷑: significatus est. ut pote si diueᷤ.
si potens. si nobilis fũit aut sapientiã mun¬
di huiꝰ prealiis sit assecutus. Arma uͦ saul
cure ⁊ occupationes uite huius. ⁊ delitiarũ
appecitꝰ que omnia gentes ĩquirunt. Sed
dauid .i. quilibet uir spũalis. contͣ goliam
.i. diabolum pugnat᷑us. arma saul que põ¬
derosa sunt depouit .i. omnia quib scło hu¬
ic militat᷑ abitiens. cimore regis eterni. &
assumpta funda cum lapide philisteum pro¬
riter tenet. Manus uͦ qua funda uertitur.
bona oꝑatio intelligit᷑. qm̃ qui bene regi ce¬
lesti militare intendit. oportet ut in lege dĩ
meditet᷑ die ac nocte. ⁊ quod inscã medita¬
tioue ꝯceꝑit: bene oꝑando. pie uiuendo.
exequat᷑. his gͥ armis preceptis .s. diuinis.
sancta meditatione. bona oꝑatione regi ce¬
lesti militare debenius. Siltt scͥpt᷑a aubr
loquit᷑ dicens. Sol ⁊ luna steterunt it

Expanded text:
judicio eorum qui terrena sapiunt momenti judicio eorum qui terrena sapiunt momenti alicujus videtur, significatus est, utpote si dives, si potens, si nobilis fuerit aut sapientiam mundi hujus prae aliis sit assecutus. Arma vero Saul, curae et occupationes vitae hujus et delitiarum appetitus quae omnia gentes inquirunt. Sed David, id est quilibet vir spiritalis, contra Goliam, id est diabolum, pugnaturus, arma Saul, quae ponderosa sunt, deponit, id est, omnia quibus seculo huic militatur abiiciens timore Regis aeterni et assumpta funda cum lapide Philisteum proriter tenet: manus vero, qua funda vertitur, bona operatio intelligitur: quoniam qui bene Regi coelesti militare intendit, oportet ut in lege Dei meditetur die ac nocte , et quod in sancta meditatione conceperit bene operando, hoc pie vivendo exequatur. His igitur armis, praeceptis scilicet divinis, sancta meditatione, bona operatione Regi coelesti militare debemus. Sicut Scriptura alibi loquitur dicens: Sol et luna steterunt in
Abbreviated transcription (Latin):
creauit altissimꝰ studus ⁊ uigiliis multiᷤ.
exdur dua. ⁊ indiuidua suba exeadem ⁊
diuersa natuta illam ꝯpingens. ⁊ suam
ipsius animam que ad ymaginẽ dei.
fca ẽ. capacem sũmeribeate illus diui¬
nitatis. neq regit. neq ĩmacłatam
custodit. ꝓpt̃ huscemodi curas. Enqͥui¬
tiones mnutiles. que ad uitam ꝑhennẽ
nenunem ducẽ possunt. uere non est
timor celestis regis in huiꝰ modi. ñ sunt
hic arma qͥb spuał militia sũmo un¬
ꝑatori ꝑsoluat᷑. quin potius ħ ⁊ his si¬
milia arma sunt iniquitatio. quib
melius demoniis qͣm deo militat᷑. Re¬
uocemꝰ si placet ad memoriã quib ar¬
mis dauid militiam celestis regis agẽs
contͣ goliam .i. diabolum dimicaũit. le
cum eẽt indutus armis saul. que militie
huius seculi competebant. deposuit illa
pide p̃ualuit philisteo. ⁊ tum itt̃fecit. Ser
te ꝑsaulemi houio quilibet secularis qui

Expanded text:
creavit Deus altissimus studiis et vigiliis multis, creavit Deus altissimus studiis et vigiliis multis, ex dividua et individua substantia, ex eadem et diversa natura illam compingens, et suam ipsius animam, quae ad imaginem Dei facta est, capacem summae et beatae illius divinitatis neque regit, neque immaculatam custodit propter hujusmodi curas et inquisitiones inutiles, quae ad vitam perennem neminem perducere possunt. Vere non est timor caelestis regis in hujusmodi, non sunt haec arma quibus spiritalis militia summo imperatori persolvatur: quin potius haec et his similia arma sunt iniquitatis, quibus melius daemoniis quam Deo militatur. Revocemus, si placet, ad memoriam quibus armis David militiam coelestis regis agens contra Goliam, id est diabolum, dimicaverit . Lecaturus cum esset indutus armis Saul, quae militiae hujus seculi competebant, deposuit illa pide praevaluit Philisteo, et eum interfecit. Certe per Saulem homo quilibet secularis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
eatib suis abstrahuntur mortis discͥmine.
descendentes adinferos nicħ secum preter
peccata portantes. O qͣnti fructib huius
arboris nimis intenti obliti sunt deum
qui saluauit cos. descendentes ĩpfundum
quasi lapis. ⁊ ecce exempla ineuidenti st̃.
Cum enini homo diues. ⁊ affluens bonis hꝰ
uite factus fũt. frequent̾ hãc solam sibi
partem reputat. si diel quos ꝯcessit ei deus
ad penitentiam: utat᷑ faciens carnis curam
indesidiis. Si nobilis ⁊ potens fuerit no¬
men habens iuxta nom̃ magnoꝵ qͥ sunt
interra. tunc ei cura p̾cipua ludere ĩ aui¬
b celi. curialium sequi curiam. canib
grassari inbestiaꝵ lib̾tatem. Si subtilio¬
ris aorte fu̾it ingenii ad scͥpturas ĩuesti¬
gandas. tunc p̃t̾missa frequent̃ lege diũ
ĩmaculata ⁊ ꝯũtente animas omnib
ad id studiis intit᷑. ut sciat quadͣre cͥcu¬
lum. ⁊ probare quod ñ ꝯtingit stadium
ꝑtͣnsire. Aut certe fingit animã qͣm ñ

Expanded text:
tatibus suis abstrahuntur mortis discrimine, tatibus suis abstrahuntur mortis discrimine, descendentes ad inferos nihil secum praeter peccata portantes. O quanti fructibus hujus arboris nimis intenti obliti sunt Deum, qui salvavit eos, descendentes in profundum quasi lapis! Et ecce exempla in evidenti sunt. Cum enim homo dives et affluens bonis hujus vitae factus fuerit, frequenter hanc solam sibi partem reputat, si diebus quos concessit ei Deus ad poenitentiam utatur, faciens carnis curam in desideriis. Si nobilis et potens fuerit nomen habens juxta nomen magnorum qui sunt in terra, tunc ei cura praecipua ludere in avibus coeli, curialium sequi incuriam, canibus grassari in bestiarum libertatem. Si subtilioris forte fuerit ingenii ad Scripturas investigandas, tunc praetermissa frequenter lege Domini immaculata et convertente animas , omnibus ad id studiis nititur, ut sciat quadrare circulum, et probare quod non contingit stadium pertransire. Aut certe fingit animam quam non
Abbreviated transcription (Latin):
sumus cito p̃tit. flum̃ uͦ: mortis impetꝰ
accipiendus ẽ. ⁊ aues: anni ⁊ dies quib ui¬
ca humana semꝑ corrodit᷑. ⁊ ad defectum
cendit. Dum gͦ homo uni ex ramis istis ĩmxꝰ:
longioia sͥ uite ꝓmittens temꝑa. delicias mũ¬
di huius carpit. ⁊ colligit. mobliuionem
salutis deductus. ex imꝑuiso ab hac uita p̃¬
ciditur. ⁊ influmen mortis decidens cursu
ueloci tandem in infernum demergit᷑. Sic̃
enim indieb noc factum. quod hominib
comedentib ⁊bibentib. iuxores ducentib.
subitis aquis diluuii absorti sunt. Et sicut
indieb loch fc̃m ẽ quod hominib edificã¬
tib ⁊ plantantib. ⁊ uoluptatib uite hu¬
ius intentis. repente suꝑuenit eis sulph¬
ur ⁊ignis de celo. ⁊ ꝑierunt omnes qui
erant inciuitatib sodomioꝵ: sic ⁊ dehis
qui curis ⁊ deliciis scl̃i huiꝰ. sp̃to dĩ cimore
se in uoluunt. quali inꝑuidi ex ipĩs uolup¬

Expanded text:
fumus cito praeterit: flumen vero, mortis impetus fumus cito praeterit: flumen vero, mortis impetus accipiendus est: aves, sunt anni et dies quibus vita humana semper corroditur, et ad defectum tendit. Dum ergo homo uni ex ramis istis innixus, longiora sibi vitae promittens tempora, delitias mundi hujus carpit et colligit, in oblivionem salutis suae deductus ex improviso ab hac vita praeciditur, et in flumen mortis decidens cursu veloci, tandem in infernum demergitur. Sicut enim in diebus Noe factum est quod hominibus comedentibus et bibentibus et uxores ducentibus subitis aquis diluvii absorpti sunt: et sicut diebus Loth factum est, quod hominibus aedificantibus et plantantibus , et voluptatibus hujus vitae intentis repente supervenit eis sulphur et ignis de coelo, et, perierunt omnes qui erant in civitatibus Sodomorum: sic et de his qui curis et delitiis seculi hujus spreto Dei timore se involvunt, quasi improvidi ex ipsis volup
Abbreviated transcription (Latin):
detursum fluminis. cum impetu magno.iue¬
locitate decurrentis. que creuit ⁊ sublimis fc̃a
c̃. multis decorata ramusculis. cuiꝰ etiam fru¬
ctus pulcher ⁊ aduescendum suauis erat.
Aduenit uiator qͥdam tͣnsitum ꝑ eam faci¬
ens. qui fructus illius suauitate allectus:
ascendit millam. ⁊ dum ramis eiusdem ar-¬
boris innixus. fructu illius auidiosinie
delectaret᷑. uenerunt uolucres in portune.
ꝑtinacit̃ ramum cui ille incumbebat corroden¬
ces. ⁊ dum carpendis fructib mi ser ille cotꝰ
inhiat: ramus quo sustentabat᷑ corrosus ab
auib euulsus ẽ. ⁊homo ille in flumen corru¬
ens impetu eiꝰdem fluminis in ꝑfundum ab¬
sortus ẽ. Homo iste qͥ plantauit atborem:
ocus est. arbor: mundus. cuiꝰ tamnicłi. tem¬
pora qͣrumlibet creat᷑arum ingen̾e suo acci¬
piunt᷑. fructus quelibet cure ⁊ uoluptates
hinus seculi. quib mundi huiꝰ amatores li¬
bent̃ occupant᷑. Uiator: homo qui quasi

Expanded text:
decursum fluminis cum impetu magno et vedecursum fluminis cum impetu magno et velocitate decurrentis, quae crevit et sublimis facta est multis decorata ramusculis, cujus etiam fructus pulcher et ad vescendum suavis erat. Advenit viator quidam transitum per eam faciens, qui fructus illius suavitate allectus ascendit in illam, et dum ramis ejusdem arboris innixus fructu illius avidissime delectaretur, venerunt volucres importunae et pertinaciter ramum cui ille incumbebat corrodentes, et dum carpendis fructibus miser ille totus inhiat, ramus quo sustentabatur corrosus ab avibus evulsus est, et homo ille in flumen corruens impetu ejusdem fluminis in profundum absorptus est. Homo iste qui plantavit arborem, Deus est: arbor, mundus: cujus ramusculi, tempora quarumlibet creaturarum in genere suo accipiuntur: fructus, quaelibet curae et voluptates hujus seculi, quibus mundi hujus amatores libenter occupantur: viator, homo qui quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ciant gͦ amatores huiꝰ seculi regem istum
uenientẽ ad se cum ira magna: ⁊ paueãt
indignationem cã crudelit̃ ꝯminantis.
tam asꝑ e ferientis. Respiciant om̃s uo¬
luptatib ⁊ carnalib suffocati desid̃iis
ad regem istum. ⁊ paneant aspectũ. tam
crudelit̃ ꝯminantis. Respitiant ad regẽ
istum om̃s illi qui om̃i ũqͥtatum gne la¬
tã ꝑditionis uiam ĩgressi siuit. ⁊ paue¬
amͭ eũ cam crrudelit̾ ꝯminantẽ. tã aspe
miscd̃ia. sine mitigatione eos subdit su¬
m̃ito. qm̃i enĩ in uita p̾senti cum uiris
scis laborib ⁊erumpnis ꝓpt̾ deum se
subdere noluerunt: Ideo cum ipĩs tempo¬
ralit̾ puti ñ sunt. s potiꝰ demonioꝵ
nib .i. cum iustis inuita p̃senti ñ fla¬
gellabunt᷑. Uolumus uob̾ exemplum
ꝓpone. si forte ꝑsuadeat memioria simi¬
litudims. quod ñ potest iuitus ĩbecilliᷤ orõmis.
fuit uir quidam qui plantauit arborem secꝰ

Expanded text:
ciant ergo amatores hujus seculi regem istum ciant ergo amatores hujus seculi regem istum venientem ad se cum ira magna, et paveant indignationem tam crudeliter comminantis, tam aspere ferientis. Respiciant omnes voluptatibus et carnalibus suffocati desideriis ad regem istum, et paveant aspectum tam crudeliter comminantis. Respiciant ad regem istum omnes illi, qui omnium iniquitatum genere latam perditionis viam ingressi sunt, et paveant eum tam dia, sine mitigatione eos subdit sumerito: quoniam enim in vita sua cum viris sanctis laboribus et aerumnis propter Deum se subdere noluerunt. Ideo cum ipsis temporaliter puniti non sunt, sed potius daemoniorum nibus, id est cum justis, in vita praesenti, non flagellabuntur. Volumus vobis exemplum proponere, si forte persuadeat memoria similitudinis quod non potest virtus imbecillis orationis. Fuit vir quidam qui plantavit arborem secus
Abbreviated transcription (Latin):
fectus. qui tͥum magoꝵ parem deuoti¬
onem pari coronauit p̃mio. cum cam̃
munera q̃ obtulerint iudł. aurũ. thus.
⁊ myrra. inequalis cẽnt estimationis.
Et inhis quidem muñib si loquendi
sumamus initium: multam nob̾ p̃bẽt
mat̾iam laxandi retia ĩ capt᷑am eo qd̃
plena sint missiis diuinis. Nam auro:
rex. chure: ds myrra: homo mortalis. ip
ꝓte homo mortał fieri dignatus est.
nat. In eo quod mortalis ãmonee te ⁊ ĩstru
hoc est regi timorem. ⁊ sꝑitalem militiam.
deo amorem ⁊ uen̾ationem. homini uero
mortali. qui ꝑte mortem exꝑiri uoluit:
gr̃as ⁊ redibitionem. Longe ad modũ pro¬
iectus ẽ adeo. ⁊ sui ip̃ius ĩmenior. qͥ regẽ
istum tam potentem ñ metuit. ĩmo qui
ñ ꝯtremiscit ad memoriam illiꝰ. eo quod
t̾reat minis intołabib. ⁊ plagas insana¬
biles sine mĩa imponat. ñ parcens etati
uł conditioni. gladio semꝑ extenso cͣus¬
gressores puniens iuxta sceła sua. Respi¬

Expanded text:
fectus, qui trium magorum parem devotifectus, qui trium magorum parem devotionem pari coronavit praemio, cum tamen munera quae obtulerunt videlicet aurum, thus et myrrham inaequalis essent aestimationis, et in his quidem muneribus si loquendi sumamus initium, multam nobis praebent materiam laxandi retia in capturam, eo quod plena sint mysteriis divinis. Nam auro rex, thure Deus, myrrha homo mortalis, ipsternus, pro te homo mortalis fieri dignatus est. nat: in eo quod mortalis, admonet et instruihoc est, regi timorem et spiritalem militiam, Deo amorem et venerationem, homini vero mortali, qui propter te mortem experiri voluit, gratias et redhibitionem. Longe admodum profectus est a Deo et sui ipsius immemor, qui regem istum tam potentem non me tuit, imo qui non contremiscit ad memoriam illius: eo quod terreat minis intolerabilibus, et plagas insanabiles sine misericordia imponat, non parcens aetati vel conditioni, gladio semper extenso transgressores puniens juxta scelera sua. Respi
Abbreviated transcription (Latin):
abemus ex scripturis Sino Inepi¬
scĩs quod adulti solido phia dñi¬
cibo. s pariuili lacte nutͥendi sunt ⁊ĩ
de nob̾ significat᷑. qm̃i simplicium cor¬
da simplici sermone: Q uͦ subtiliumn
sunt ingeniorũ. imagnĩ eruditi sciẽtiis al¬
tiori quadam uerbi dei uirtute sunt eru¬
dicudi. Et qm̃ multi ex uob̃. ꝑmultam
scͥpturarum scĩam paruulorum intellec¬
tum habunde excessistis: libet adpresens
humili loquendi modo paruulis uerbi
dĩ panem frangẽ. qm̃ sicut ñ indigenti¬
b dare suꝑuacuum ẽ. ita uindigentib
sub traħe auarum. Nec rusticitas doquii
cuiqͣm ꝯtemptum pariat. uł prurientẽ
indignationis auditum. si qͥdem scͥnia
ꝯteraptibilia thesaurum qͣn p̃tiosum
continẽt. ⁊ uasa fictilia cibos delicatos.
oe sermo incompõitꝰ multa edificationis
luauitate ⁊ spiritali dulcedine q̃nq
repletus est. S neq p̃miatoris sũmi
donatiua põt minuere defectus eloqͥi
si ñ sit maffectu sincere uoluntatis de¬

Expanded text:
abemus ex Scripturis sanctis , quod adulti solido cibo, sed parvuli lacte nutriendi sunt, et inde nobis significatur, quoniam simplicium corda simplici sermone, qui vero subtilium sunt ingeniorum et magnis eruditi scientiis, altiori quadam verbi Dei virtute sunt erudiendi. Et quoniam multi ex vobis per multam Scripturarum scientiam parvulorum intellectum abunde excessistis, libet ad praesens humili loquendi modo parvulis verbi Dei panem frangere: quoniam sicut non indigentibus dare supervacuum est, ita et indigentibus subtrahere avarum. Nec rusticitas eloquii cuiquam contemptum pariat, vel prurientem indignatione auditum: siquidem scrinia contemptibilia thesaurum quandoque preciosum continent, et vasa fictilia cibos delicatos, et sermo incompositus multa aedificationis suavitate et spiritali dulcedine quandoque repletus est. Sed neque praemiatoris summi donativa potest minuere defectus eloquii, si non sit in affectu syncerae voluntatis de
Abbreviated transcription (Latin):
tota iurtute dm̃ diligit. qui totis uiribꝰ
bonis oꝑib insistit. non inꝑuidus inchoando
ñ cepidns agendo. ñ negligens omittendo.
Ne forte cum spu inchoaũit. carne ꝯsilme¬
tur. Ex qͣlium ꝑsona dicit᷑. Ascendunt
usq ad celos ⁊ descendunt usq ad abisos¬
ad abisos. Tota mente deũ diligit. qui
quasi altior scło effectus. calcatis t̾renis
om̃ib. tm̃ ad ea que di sunt toto mentis
desidio se conũtit. S ñ omnes capiunt
ũbum hoc. Tota anima dm̃ diligit. qͥ
Anima enĩ uiuimus sic̃ iam dixi. hec
iiii. sunt gradus quidam quib ĩ celam
conscendit᷑. Cordis enuim ꝯtͥcio: a peceato
lib̾at. Oꝑatio uͥtutis: ostensam dĩ pla¬
cat. Eleuatio mentis siue ꝯtemplatio:
gustu suauitatis ꝯtortat. ꝑseuerantia
boni confirmat. ut neq angeli. neq
pͥncipatus. neq potestates. neq fames.
neq gladius. neq instantia. neq ꝓ¬
fundũ neq craeat᷑a alia possit separate

Expanded text:
tota virtute Deum diligit, qui totis viribus tota virtute Deum diligit, qui totis viribus bonis operibus insistit, non improvidus inchoando, non tepidus agendo, non negligens omittendo, ne forte cum spiritu inchoaverit, carne consummatur. Ex qualium persona dicitur: Ascendunt usque ad coelos et descendunt usque ad abyssos. Tota mente Deum diligit, qui quasi altior seculo effectus calcatis terrenis omnibus tantum ad ea quae Dei sunt toto mentis desiderio se convertit. Sed non omnes capiunt verbum hoc. Tota anima Deum diligit, qui Anima enim vivimus, sicut jam dixi. Hquidam quibus in coelum ascenditur: cordis enim contritio a peccato liberat, operatio virtutis offensam Dei placat, elevatio mentis sive contemplatio gustu suavitatis confortat, perseverantia boni confirmat, ut neque angeli, neque principatus, neque potestates, neque fames, neque gladius, neque instantia, neque profundum, neque creatura aliqua possit separare
Abbreviated transcription (Latin):
desꝑantes in domino consolari. ut sic
habitare possimꝰ nuiꝰ moris in domo.
ecce habemus aliquid de seruanda ĩ no¬
centia. similit̃ de pace ⁊ concordia. Ter¬
cium dicendoꝵ fuit dilectio dĩ. inqua
omnis uirtutis ẽ ꝯsũmatio. Uñ uolen¬
ti uitam et̾nam possidere pͥmum mã¬
datum dilectionis insinuatum ẽ a dño
cum dixit. Diliges dñm dm tuum ex co¬
to corde tuo.⁊ tota anima tua. cota uir¬
tute tua. ⁊ tota mente tua. Hec inquit
dominꝰ fac ⁊uiues. uide qͦmͦ ihis uita.
Cor. anima. uitus. mens .iiiͦiͬ. sunt.
Et corde qͥdem depeccatis cont̾imur. aĩa
iuuificamur. Uirtute ex̃cemur. mente
sursum eleuam᷑. Et qui coto corde deum.
diligit. qui omni cordis affectu peccã sua
deflet ⁊ plangit. nichil relinquens intac
effunde sicut aqͣm cor tuũ coram tomino.
Sicut enim aqua cum estundit᷑ nichil re¬
manct inuaso. sic ubi uera ꝯcͥcio: nichil
remañe debet in occulto ꝯscĩe. Similit

Expanded text:
desperantes in Domino consolari, ut sic desperantes in Domino consolari, ut sic habitare possimus unius moris in domo. Ecce habemus aliquid de servanda innocentia similiter de pace et concordia. Tertium dicendorum fuit dilectio Dei, in qua omnis virtutis est consummatio. Unde volenti vitam aeternam possidere, primum mandatum dilectionis insinuatum est a Domino, cum dixit: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et tota anima tua, tota virtute tua, et tota mente tua . Haec inquit Dominus, fac et vives . Vide quomodo in his vita, cor, anima, virtus, mens quatuor sunt: Et corde quidem de peccatis conterimur, anima vivificamur, virtute exercemur, mente sursum elevamur. Et qui toto corde Deum diligit, qui omni cordis affectu peccata sua deflet et plangit nihil inconcEffunde sicut aquam cor tuum coram Domino . Sicut enim aqua cum effunditur, nihil remanet in vase, sic ubi vera contritio, nihil remanere debet in occulto conscientiae. Similiter
Abbreviated transcription (Latin):
alt̃ alt̾ius portantes honcra: suo mͦ un¬
plent legem xp̃i. Conformem᷑ in hoc ar¬
ticło bestiis cerre. ut quod cor nostrum
inpenitens ex beneficio sui creatoris non
nul acciꝑe: salta in suam ꝯfusionem
in re inferiori possit ĩuenire. Uis tamen ex¬
emplo tui saluatoris ammoñi: Andi e¬
um dicentem. Qnod ꝑierat reqͥram. qd̾
abiectum fucrat reducam. qd̾ ꝯfractum
alligabo. ꝙ infirmũ sanabo. Et ysaias de
ip̃o. Ette saluator tuus nenit: ⁊ merces eiꝰ
cum eo. Gͣ frs̃ dilectissimi cot exemplis ã
moniti. canta mercede ĩuitati. ñ blan¬
diat᷑ considatio ꝓpͥc iuitutis ñ excollat
nota aliene iͥtuitis infirmitatis. ñ distͣ¬
hat studium inimice detractionis. Cõ¬
sideratio enim ꝓpͥe iuitutis ñ nult hr̃e
socium. nota aliene ĩfirmitatis parit ꝯ¬
cemptum. uirus de tractionis pullulat
iodium. discamus ꝑdei beneficiis hu¬
miliari. alienis infirmitatib misereri.

Expanded text:
alterius portantes onera suo modo imalterius portantes onera suo modo implent legem Christi. Conformemur in hoc articulo bestiis terrae, ut quod cor nostrum impoenitens ex beneficio sui Creatoris non vult accipere, saltem in suam confusionem, in re inferiori possit invenire. Vis tamen exemplo tui Salvatoris admoneri. Audi eum dicentem: Quod perierat requiram, quod abjectum fuerat reducam, quod confractum alligabo, quod infirmum sanabo . Et Isaias de ipso: Ecce Salvator tuus venit et merces ejus cum eo . Ergo, fratres dilemoniti tanta mercede invitati non blandiatur consideratio propriae virtutis, non extollat nota alienae infirmitatis, non distrahat studium inimicae detractionis. Consideratio enim propriae virtutis non vult habere socium, nota alienae infirmitatis parit contemptum, virus detractionis pullulat in odium. Discamus pro Dei beneficiis humiliari, alienis infirmitatibus misereri,
Abbreviated transcription (Latin):
ib ut fiant. tu uͦ ĩ bonis ĩsidiaris oꝑi
b ut ꝑeant. Sicut enĩ ramuscłs trunco
suꝑ plantatꝰ omnẽ cerre humorem. om¬
nem uͥtutem arboris ad se attrahens.
totiꝰ arboris fructum ad suam nat᷑am
reducit: sic q̃ cumq bona oꝑa facias: Si
planta suꝑbie affiũt. cotam massã
corrumpit. pͥmo gͥ pacis ⁊ concordie
uiuũ exemplum formica relinquit.
que suam comparẽ forte plus iusto ho¬
neratam: naturali qͣdam caritate alle¬
uiat. ne supra uires grandi pressum onere
modicum corpus deficiat. Siͤ grues in acre
disposito ordine litt̾ato p̃cedentem ⁊ qͣi
uenti portantẽ ĩpetum sociali quadam beni¬
gnitate reficiunt: dum illam iam lassa¬
tam ponentes in locum postĩorem auio¬
lentia uentoꝵ. quasi subalil suis ꝑtegt̃.
Sicut ceruorũ młticudo dum loca mutare
appetit: quilibet dolo dorso alt̾̃uis caput
suum inꝑponit. ut añcedens omnes sustineat.
postremus abomnib uideat᷑ sustentari.
i in hunc modum sͥ ĩuicem succedentes:

Expanded text:
fiant, tu vero in bonis insidiaris operibus ut et pereant. Sicut enim ramusculus trunco superplantatus omnem terrae humorem, omnem virtutem arboris ad se attrahens, totius arboris fructum ad suam naturam reducit: sic quaecunque bona opera facias, si planta superbiae adfuerit, totam massam corrumpit. Primum igitur pacis et concordiae vivum exemplum formica reliquit, quae suam comparem forte plus justo oneratam, naturali quadam charitate alleviat, ne supra vires grandi pressum onere modicum corpus deficiat. Sic grues in aere disposito ordine literato praecedentem, et quasi venti portantem impetum, sociali quadam benignitate reficiunt, dum illam jam lassatam ponentes in locum posteriorem, et a violentia ventorum, quasi sub alis suis protegunt. Sicut cervorum multitudo dum loca mutare appetit, quilibet dorso alterius caput suum superponit, ut antecedens omnes sustineat, postremus ab omnibus videatur sustentari, et in hunc modum sibi invicem succedentes
Abbreviated transcription (Latin):
quod possunt in humili oꝑant᷑. quales
sunt senes illi uirtutis. qui longis liben¬
ter intersunt uigiliis qui baculo subnixi
diuinis gaudent int̾ cẽ misfiis. ⁊ illi in¬
firmi qui preualitudine corꝑis lectuli
spondam non ualentes egredi. ibidem qͦ
possunt modo dñi laudant. ⁊ ꝯfitentur.
reputantes beatos illos qui crucem dñi
laborib multis portare possunt ⁊ sc cãꝗͦ
cͥminale aliquid fec̃int iudicantes quod
poudus diei ⁊ estus ĩuinea domini neq̃¬
unt sustm̃e. hĩ sunt qui u̾e int̾filios dei
computati sunt.  bona alioꝵ que ipsi
facere neq̃unt ueñando ⁊ diligendo sua
illud ꝯsolatorium dicit. Particeps ego sũ
omnium timentium ce. ⁊ custodientiũ
mandata  Fcce iam habemus qualit̾ regi
nr̃o timorem. deo amorem: reddere de¬
beamꝰ. S in eo quod homo mortalis ef¬
fectus ẽ debemus. ⁊ nos ei redibitionem.
Nec aliam magis compet̾e uideo quam
ut moriar ꝓ illo. sicut up̃e ꝓ nob̾ mori

Expanded text:
quod sunt, in humilitate operantur: quales quod sunt, in humilitate operantur: quales sunt senes illi virtutis qui longis libenter intersunt vigiliis, qui baculo subnixi divinis gaudent interesse mysteriis, et illi infirmi qui prae valetudine corporis lectuli spondam non valentes egredi, ibidem quo possunt modo Deum laudant et confitentur, reputantes beatos illos qui crucem Domini laboribus multis portare possunt, et se tanquam criminale aliquid fecerint judicantes quod pondus diei et aestus in vinea Domini nequeunt sustinere . Hi sunt qui vere inter filios Dei computati sunt, et bona aliorum quae ipsi facere nequeunt, venerando et diligendo sua illud consolatorium dicit: Particeps ego sum omnium timentium te, et custodientium mandata tua . Ecce jam habemus qualiter Regi nostro timorem, Deo amorem reddere debeamus. Sed in eo quod homo mortalis effectus est, debemus et nos ei redhibitionem. Nec aliam magis competere video, quam ut moriar pro illo, sicut et ipse pro nobis mori
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmunia propͥis. non ꝓpria ꝯmunib ante¬
ponat. Lucet etiam lux bonorũ ꝑ uitream
non adeo radianti lumine. ut illa que de¬
suꝑ candelabrũ choruscat. Uitree uͦ sunt
quedam spũales. ut pote uirtus caritatis.
ꝑquam se infundit: lux remissionis pec¬
catorum. humilitatis quoq puritas ui¬
trea dicit᷑. ꝑquani se uifundit lux securi¬
tatis. ⁊ remoue  tenebras diffulentie. Simi¬
lit̾ uitrea dr̃. intellectus subtilitas. ꝑqͣm
se iifun dit lux diuine coguitionis ⁊ re¬
pesuit cenebras ignorantie. Sint etiam
itree corporales dequib modo loqui uo¬
lumus. corpora uidł humana. etate. uł
infirmitatib debilieata. que sicut uitrũ
oure alicui allisum. mͦ frangitur. ita la¬
borib. indelicet ieuniis. uigiliis. cet̾is q
oꝑib admac̾ationem carnis ꝑtinentib
oeficiunt ursoluunt᷑. phas gͦ uitreas illoꝵ
oꝑa lucent qui inbecillitate corporis ad
strenue ꝑaliis oꝑandũ idonei ñ sunt. s
tamen in ipsa sua infirmitate id modic̃

Expanded text:
mmunia propriis, non propria communibus anteponit. Lucet etiam lux bonorum per vitream non adeo radianti lumine, ut illa quae desuper candelabrum coruscat. Vitreae vero sunt quaedam spiritales, utpote virtus charitatis, per quam se infundit lux remissionis peccatorum. Humilitatis quoque puritas vitrea dicitur, per quam se infundit lux securitatis, et removet tenebras diffidentiae. Similiter vitrea dicitur intellectus subtilitas, per quam se infundit lux divinae cognitionis et repellit tenebras ignorantiae. Sunt etiam vitreae corporales, de quibus modo loqui volumus, corpora videlicet humana aetate vel infirmitatibus debilitata, quae sicut vitrum dure alicui allisum modo frangitur, ita laboribus videlicet, jejuniis, vigiliis caeterisque operibus ad macerationem carnis pertinentibus deficiunt et resolvuntur. Per has ergo vitreas illorum opera sunt et lucent, qui imbecillitate corporis ad strennue pro aliis operandum idonei non sunt, sed tamen in ipsa sua infirmitate id modicum
Abbreviated transcription (Latin):
lum. Duo occurrunt p̃cipue que ad pacẽ
⁊ concordiam debent nos ĩuitare .i. mag¬
nitudo remuñationis. ⁊ consideratio rei
inferioris. Demagnitudine remuñatio¬
nis dr̃. Bcati pacifici: qm̃ filii dĩ uocabũ¬
t. Quid maiꝰ hoc ꝓmisso: Si enim filii:
iheredes. Consideratio etiã rei inferiori
debet nos trahere ut qͥ ad exemplũ nr̃i
redemptoris pacifici ẽẽ uolumus: sltam
abestiis irrationalib formã uiuendi su¬
mamus. Cum enim cet̾a omnia qͣdam
lege nat᷑e teneant ꝯcordiam: solus hõ
suꝑbiendo paci contrariꝰ suo infert cre¬
atori ꝯtumeliam. Osuꝑbra pecc̃m pre
maximũ. pestis mortifera. malum sĩ¬
gulare. A te omĩs pect̃i initiũ. inte eti¬
am xp̃i sanguine redempti. omẽsaut
pene om̃s patiunt᷑ recidiuimQuelibet¬

Expanded text:
lum . Duo occurrunt praecipue quae ad pacem lum . Duo occurrunt praecipue quae ad pacem et concordiam debent nos invitare, id est magnitudo remunerationis, et consideratio rei inferioris. De magnitudine remunerationis dicitur: Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur. . Quid majus hoc promisso? Si enim filii, et haeredes . Consideratio etiam rei inferioris debet nos trahere, ut qui ad exemplum nostri Redemptoris pacifici esse volumus, saltem a bestiis irrationabilibus formam vivendi sumamus. Cum enim caetera omnia quadam lege naturae teneant concordiam, solus homo superbiendo paci contrarius suo infert Creatori contumeliam. O superbia, peccatum maximum, pestis mortifera, malum singulare! A te omnis peccati est initium , in te etiam Christi sanguine redempti, aut poenae omnes paciuntur recidivu
Abbreviated transcription (Latin):
cedem accipiet infat̾o. Sic̃ ⁊ ꝓpħa dicit. Cor
meum. ⁊ caro mea exultauerunt in deum
uiuum. Sic etiam paulus dum aꝑicło
maris eripit᷑: a serpente int̾ra ĩuadit᷑.
s ciciꝰ aduertens ꝑicłm manũ a bestia
excussit. Quo fc̃o ꝯt actum uenen e
uasit. Quis putas ẽ paulus qͥ de mari
lib̾atur. nͥ bonus bonus claustrał. qui
de malitia scłi eripit᷑: qui dum ligna
inignem uult mitt̾e. ab ipĩs lignis ser¬
pos egredit᷑ Quia dum pͥora mala flãma
caritatis uult consumere. ex ip̃a maloꝵ
recordatione temptationis origo gñat᷑.
Quid gͦ facienduni : ciciꝰ debet manũ ex¬
cutere .i. pͣue suggestioni consensum oꝑiꝰ
oenegare. Quid plura: siuis innitens xp̃i
uestigio cenere ĩnocentiam. uigem ñ so¬
lum cum carne s etiam cum cec̃is uitiis
oportet ce hr̃e discordiam. Dꝑpace autem
⁊ concordia quid dix̾im: Pax multa dili¬
gentib legem cuam: i ñ est ĩillis scanda¬

Expanded text:
cedem accipiet in futuro. Sicut et propheta dicit: Cor cedem accipiet in futuro. Sicut et propheta dicit: Cor meum et caro mea exultaverunt in Deum vivum . Sic etiam Paulus dum a periculo maris eripitur, a serpente in terra invaditur, sed citius avertens periculum manum a bestia excussit, quo facto venenum evasit. Quis putas est Paulus qui de mari liberatur , nisi bonus claustralis qui de malicia seculi eripitur, qui dum vult ligna in ignem mittere, ab ipsis lignis serpens egreditur? Qui dum priora mala flamma charitatis vult consumere, ex ipsa malorum recordatione tentationis origo generatur. Quid ergo faciendum? citius debet manum excutere, id est pravae suggestioni consensum operis denegare. Quid plura? si vis innitens Christi vestigio tenere innocentiam jugem, non solum cum carne, sed etiam cum caeteris vitiis oportet te habere discordiam. De pace autem et concordia quid dixerim: Pax multa diligentibus legem tuam, et non est illis scanda
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatio maculat. Quinto ꝯsuetudoligat
Sexto: ꝯtemptꝰ precipitat. Isti sunt gradꝰ
quib facili descensu ꝑuenit᷑ usq ad portas
mortis. Quippe facilis descensus auerni
bͦ insensu delectationis siste gͣdum. Q uis
euadere ꝑiculum. Biligenter attende qͦmͦ
abraham prignaũit. quomͦ paulus intẽp¬
tatione fortis extitit. Non solum enĩ ad
imꝑfc̃os. s eciam ad ꝑfectos usq ĩ iuria
ista ꝑuenit. Quid nam ẽẽ putas quod
scͥtum ẽ. qr dum abraham fruitur an¬
geloꝵ colloquio sara. tidet intab̾nacło.
que tamen dum ab angelo corripit᷑. reꝑ¬
missionẽ filii acciꝑe meret᷑. habraam gͥ
fruit᷑ angłoꝵ colloqͥo. qͦtiens piꝰ animus
intendit orationi. ua cat scõ desid̾io. S
int̾im sara ridet pꝰhostium tab̾naculi.
qñ illicitas sugg̾it delectationes caro
repugnans sp̃m. que postmodũ correp¬
ta repmissionem accipit defilio. q carne
refrenata ꝑspm̃n: etiam corpus suam mer¬

Expanded text:
operatio maculat, quinto consuetudo ligat, operatio maculat, quinto consuetudo ligat, sexto contemptus praecipitat. Isti sunt gradus quibus facili descensu pervenitur usque ad portas mortis. Quippe « facilis descensus averni. » Ergo in sensu delectationis siste gradum, si vis evadere periculum. Diligenter attende quomodo Abraham pugnaverit, quomodo Paulus in tentatione fortis extitit. Non solum enim ad imperfectos, sed etiam ad perfectos usque injuria ista pervenit. Quidnam esse putas quod scriptum est: quia dum Abraham fruitur angelorum colloquio, Sara ridet in tabernaculo : quae tamen dum ab angelo corripitur, repromissionem filii meretur. Abraham igitur fruitur angelorum colloquio, quotiens pius animus intendit orationi, vacat sancto desiderio. Sed interim Sara ridet post ostium tabernaculi, quando illicitas suggerit delectationes caro repugnans spiritui, quae postmodum correpta repromissionem accepit de filio: quia carne refrenata per spiritum etiam corpus suam mer
Abbreviated transcription (Latin):
bet eẽ in nocentia. ñ qͥdem peccato carere.
s peccato ñ seriuire. Qui enim appecte pec¬
catum: seruus est pect̃i. Omne aũt mor¬
tale pecc̃m: ad ũsaris nr̃i ẽ obseqͥum. Uñ:
uir bone qͥ posiusti mantĩ ad aratrũ. & iu¬
guni domini suaue ⁊ onus leue suscepi¬
sti: tͥ inqͣm opus ẽ pugna: si uis gaud̾e
de innocentia. si forte carnalis cõcupi¬
scentia aiam cuã inuaserit memito scͥp¬
ture que dicit. q mors secus intͦitum
delecfatõnis poĩta ẽ. Qiuippe cum hostis
antiqus illicite delectationi aperuerit
ianuam cordis: iam securus est de fructu
totius arboris: cuiꝰ radicem ueneno praue
celectationis sauciauit. Sic̃ enim uoce ꝓpħi¬
ca dicit᷑. quia sanguis sanguinem cetigit:
Sic unum peccatum reliquũ atthit. undu¬
cit. Sum enim. pͥmo qͣi reforis praua cogita¬
tio animũ pulsat. delectatio sequit᷑. que ĩ
Limine posita etiã uirilem animũ qñq re¬
laxat. Tertio consensus eneruat. Quarto:

Expanded text:
bet esse innocentia, non quidem peccato carere, sed peccato non servire. Qui enim appetit peccatum, servus est peccati: omne autem mortale peccatum, adversarii nostri est obsequium. Unde, vir bone, qui posuisti manum ad aratrum, et jugum Domini suave et onus leve suscepisti, tibi, inquam, opus est pugna, si vis gaudere de innocentia. Si forte carnalis concupiscentia animam tuam invaserit, memento Scripturae quae dicit: Quia mors secus introitum delectationis posita est. Quippe cum hostis antiquus illicitae delectationi aperuerit januam cordis, jam securus est de fructu totius arboris, cujus radicem veneno pravae delectationis sauciavit. Sicut enim voce prophetica dicitur: Quia sanguis sanguinem tetigit , sic unum peccatum reliquum attrahit et inducit. Cum enim primum quasi de foris prava cogitatio animum pulsat, delectatio sequitur, quae in lumine posita etiam virilem animum quandoque relaxat: tertio consensus enervat, quarto
Abbreviated transcription (Latin):
hebetato ꝑuitream egredit᷑. quandoq uͦ
lucet submodio. uͥ inse ip̃a deficit. nulli p̃¬
stans ꝯmodi alicuiꝰ emoliͣm̃tum. Cande¬
labium autem ñ hoc loco appellamus
legalem obscuritatẽ. que significat᷑ ꝑ il¬
lnd candelabrum moysi in quo descͥbunt᷑
sperule. ⁊ lilia. S neq ꝓpħarum subtili¬
tatem que sig̃cant᷑ ꝑcandelabrũ illud:
de qͦ inzacharia legitur. in cuiꝰ cacumi
ne due oliue descbunt᷑. Non etiam eu¬
uangłicam ũitatem. que sig̃cat᷑ ꝑcande¬
labrum illud. de quo dñs ĩcuuangłio di¬
cit. Nemo accendit luc̃nam ⁊ ĩ abscon¬
dito ponit neq sub modio s suꝑ cande¬
labrum. ut omnes qui ĩ domo sunt lum̃
uideant. S potiꝰ candelabrum hic dici
qui quodam mͦ suꝑ capita alioꝵ positi
sunt siue p̃latione. siue aliqua cura am¬
ministrationis: p̃sunt cet̾ĩs ĩsollicitu¬
dine: ⁊ ꝓ ipĩs laborant. eisꝙ p̾uident ma¬

Expanded text:
hebetato per vitream egreditur, quandoque vero hebetato per vitream egreditur, quandoque vero lucet sub modio, ubi in se ipsa deficit nulli praestans commodi alicujus emolumentum. Candelabrum autem non hoc loco appellamus legalem obscuritatem, quae significatur per illud candelabrum Moysi, in quo describuntur spherulae et lilia , sed neque prophetarum subtilitatem, quae significatur per candelabrum illud de quo indescribuntur . Non etiam evangelicam veritatem, quae significatur per candelabrum illud de quo Dominus in Evangelio dicit: Nemo accendit lucernam et in abscondito ponit, neque sub modio sed super candelabrum, ut omnes qui in domo sunt lumen videant : Sed potius candelabrum hic dicimqui quodammodo super capita aliorum positi sunt, sive praelatione sive aliqua cura administrationis praesunt caeteris in solicitudine, et pro ipsis laborant, eisque praevident ma
Abbreviated transcription (Latin):
exspuet ĩfaciem illius. q ob ꝓbrium ĩ
eccła sustinebit. S ⁊ mulier discalci¬
abit illum. Calciam̃ta que ftuctus mor¬
tu animalis sunt: fructũ beate illiuis
uite sig̃tare possunt. qͣm xp̃c sangui¬
ne suo nob̃ acquisiuit. de qua dictum
ẽ. Uͥuificabit nos post duos dies: ⁊t̃ci
a die suscitab nos. Qui gͦ sem̃ fr̃is sui
ũbum u̾itactis seminando. spũalit̾ ex¬
hortando. suscitare negligit: discalcia
t᷑ .i. fructu uite et̾ne pͥuatus ĩ facie ec¬
frẽm suũ qͤm spũali doctna lucrari
potuit: pu̾sa doct̾na a uia salutis se¬
ꝑauit. S dum ignis caritatis ardet intus ꝑ
feruorem deuotionis. ⁊dat foris calorem
indoctrina ⁊ exhortatione sꝑital conseq̃n¬
cer oportet ut dec splendorem honeste
ꝯũsationis. ⁊ exemplo bonoꝵ oꝑm. ut hii
qui bona faciuuit. bono exemplo ꝑseũenti¬
am nutͥant. ⁊ qui male agunt de luce bono¬
rum oꝑum illuminati. mala sua delin¬
quant. lux autem ista bonoꝵ oꝑum qñ

Expanded text:
expuet in faciem illius: quia opprobrium in Ecclesia sustinebit. Sed et mulier discalciabit illum. Calceamenta quae fructus mortui animalis sunt, fructum beatae illius vitae significare possunt, quam Christus sanguine suo nobis acquisivit, de qua dictum est: Vivificabit nos post duos dies, in die tertia suscitabit nos . Qui ergo semen fratris sui verbum veritatis seminando, spiritaliter exhortando suscitare negligit, discalciabitur id est fructu vitae aeternae privatus in facie Ecfratrem suum, quem spiritali doctrina lucrari potuit, perversa doctrina a via salutis separavit. Sed dum ignis charitatis ardet intus per fervorem devotionis, et dat foris calorem in doctrina et exhortatione spiritali, consequenter oportet ut det splendorem honestate conversationis et exemplo bonorum operum, ut his qui bona faciunt bono exemplo perseverantiam nutriant, et qui male agunt de luce bonorum operum illuminati mala sua derelinquant. Lux autem ista bonorum operum