comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qdł absir agant. Nemoros scilicet illuis dnĩci p̃cepti que dicunt facite que cũt facuĩt
facere nolite ꝓp̃i añt ep̃i si eorbitaiuerint ab istis nõ sunr rephendẽdi ul arguendi
sed portaadi nisi in fide ertauerint. hi eigo suꝑ hos sunt nõ illi suꝑ istos em̃ ma
ior a minore nec argui nec iudicari pocestͦ. Uullus se ex tollar erga doctores ac ma¬
cotidie ad implerer in xp̃i nomine ꝓ iimicis orare optet obedicntis em̃ et hulio
que magistris agitur dnõ exhibetur. Timor delcãbitur et dabit lenitiõ et gaudiũ in¬
longituainie dieꝵ Tunenn dũm bene erit in extremis et in die defũnctionis sue bene¬
dicetur. U dissoluris corde qui nõ ardunt deo et resistunt mandatis eus et inobedi¬
entes ac cõtumaces sunt his quis eius legatione funguntur et ideo nõ ꝓtegentur
aib eo. Ue his qui ꝑdiderunt sustinentiã qui derelinquerũr uias rectas et duertt

Expanded text:
quod absit agant, memores scilicet illius Dominici praecepti: « Quae dicunquod absit agant, memores scilicet illius Dominici praecepti: « Quae dicunem episcopi si exorbitaverint ab istis, non sunt reprehendendi, vel arguendi, sed portandi, nisi in fide erraverint. Hi ergo super hos sunt, non illi super istos, quoniam major a minore nec argui, nec judicari potest. Nullus se extollat erga doctores ac maquotidie adimplere, et in Christi nomine pro inimicis orare oportet. Obedientia enim et humiliatio, quae magistris agitur, Domino exhibetur. « Timor Domini delectabit, et dabit um bene erit in extremis et in die defunctionis suae benedicet . » Vae dissolutis corde, qui non crediderunt Deo, et resistunt mandatis ejus, et inobedientes ac contumaces sunt his qui ejus legatione funguntur, et ideo non proteguntur ab eo. Vae his qui perdiderunt sustinentiam, qui
Abbreviated transcription (Latin):
uare. Dolũ in corde nõ tenere nec pacẽ falsam dare. Caritatẽ nõ derelinquere nec
uirare ne forte ꝑuiriũ qđ absir fiat. Malũ ꝓ malo nõ reddere nec inuiriã facere s
factã parienter sufferte mimicos cdibgere maledicentes se nõ in aledicere. si magis be¬
nedicere et ꝑsecarionẽ ꝓ iustitia sustincre. Castitatẽ amare et nullũ odio habete. qr
qui oclit frem̃ siuĩ homiada ẽ flationẽ fugere zelũ malũ nõ habere iindiã non
exercere nec conteationẽ amare. Cum discorcdantib ante soł occcisum in pacẽ redire
suos eecunctos reliquos eccĩe ministros arq omẽm plebera sibi cõirssam uerba et¬
manclata cliuuga instruere et amare hos omẽs eotum epõs tota animi urgnte dib¬
gere ut oculos suos. qui oculi sunt illoꝵ. Eoꝵ p̃ceptis in om̃ibo obedire et iã si ipĩ alis

Expanded text:
vare. Dolum in corde non tenere, nec pacem falsam dare, charitatem non derelinquere, nec vare. Dolum in corde non tenere, nec pacem falsam dare, charitatem non derelinquere, nec jurare, ne forte perjurus quod absit fiat. Malum pro malo se non remaledicere, sed magis bnedicere, et persecutionem pro justitia sustinere. Charitatem amare, et nullum odio habere, quia « qui odit fratrem suum, homicida est . » Elationem fugere, zelum malum non habere. Invidiam non exercere, nec contentionem amare. Cum discordantibus ante solis occasum in pacem redire,suos ac cunctos reliquos Ecclesiae ministros atque omnem plebem sibi commissam verba divina et mandata instruere et amare, hosque omnes eorum episcopos tota animi virtute diligere ut oculos suos, quia oculi sunt illorum. Eorum praeceptis in omnibus obedire, etiamsi ipsi aliter
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ꝑficere. s ꝓpriã fraugere uoliuntatẽ. boni aliꝗd in se cũ uiderir deo applicer er ma¬
lum a se factũ cognoscat et sibi reputer Multũ loqui nõ amare. sed custodire labiai
sua ne dolum aut malũ loquãtur. Diem uidicii tunere gehennã expanescere. et u
tã trernã omĩ concupiscẽtia spãli desiderare nõ ocadore nõ adulterare. nõ furtum
facere nõ rẽ ꝓximi cõcupiscere nõ flum testimoĩũ dicere s omẽs hoĩes honorare.
pus custocdire uanas et caducas nõ amplocti delitias ieumũ et iuigilias sanctas
amare. pauꝑes recreare. nudos uestire. infirmos uisitare. mortuos uisitate sepelire.
ri et sius bonis refouero et a mał actib se alienũ facere. Nõ eẽ suꝑbũ nõ uinolẽtũ
necualtũ edacẽ. nõ sop̃nolentũ. nõ pigrũ. nõ murmuratorẽ nec derractorẽ. quia
detrahit. s solũ se sed multos alios occdir. Irã nõ ꝑficere. nec iracunde ceuipꝰ reser¬

Expanded text:
n perficere , » sed propriam frangere voluntatem; boni aliquid in se cum viderit Deo applicet, non sibi, et malum a se factum cognoscat, et sibi reputet. Multum loqui non amare, sed custodire labia sua ne dolum aut malum loquantur, diem judicii timere, gehennam expavescere, vitam aeternam omni concupiscentia desire, non rem proximi concupiscere, non falsum testimonium dicere , sed omnes homines honorare, corpus custodire, vanas et caducas non amplecti delicias, jejunium et vigilias sanctas amare, pauperes recreare, nudos vestire, infirmos visitare, sitientes potare, mortuos sri, et suis bonis refovere et a malis actibus se alienum facere; non esse superbum, « non vinolentum , » nec multum edacem, non somnolentum, non pigrum, non murmuratorem, nec detractorem, quia qui detrahit, non solum se, sed multos alios occidit; iram non perficere, nec iracundiae tempus reser
Abbreviated transcription (Latin):
bitur Et ideo nec ip̃e suscipiotur in regno celorum. Propter quodl satis agite acl om¬
nem collectam et congregationẽ semꝑ conuenire ur nõ uelur negligentes et desides
a iudice xpõ cõdempticiĩ. Conuenientes uero semꝑ ad clemẽtẽ date omẽs operam
ipõ sentire et summo studio fauorẽ urũm erga ipum dependere. saentes quia ꝓpter
singulos uos ipi magis soli infestar itinuicus et in ipõ maiota suscitat bella. opter
ergs uos sũmo studio niti ut omini erga illũ iĩculo amoris innexi. plerussimo erga
eũ inhereatis effectu. S uos quoque ipĩ unanimes in omĩ concordia ꝑcdurate quo
facilius et iam illi obelire om̃es pariter consesu et unaramitate possicis ꝓpter qđ eti
salutẽ consequi et ille possit ob temꝑantib sibi uobis ꝓmptus impositi honoris põclus
euehere. Quedã et iam ex uob̾ ipis intelligere debitis si qua sunt que ip̃e ꝓpter uisidi

Expanded text:
bitur . Et ideo nec ipse suscipietur in regno coelorum. Propter quod satis agite, ad ombitur . Et ideo nec ipse suscipietur in regno coelorum. Propter quod satis agite, ad omnem collectam congregationem semper convenite, ut non velut negligentes et desides a judice Christo condemnemini. Convenientes vero saepe ad Clementem, date omnes operam pro ipso sentire, et summo studio favorem verum erga ipsum dependere, scientes quia propter singulos vos ipsi magis soli infestat inimicus et in ipso majora suscitat bella. Oportet ergo vos summo studio niti, ut omni erga illum vinculo amoris innexi, plenissimo erga eum inhaereatis affectu. Sed et vos quoque ipsi unanimes in omni concordia perdurate quo facilius etiam illi obedire omnes pariter consensu et unanimitate possitis. Propter quod et vos salutem consequi, et ille possit obtemperantibus sibi vobis promptius impositi oneris pondus evehere. Quaedam ex vobis etiam ipsis intelligere
Abbreviated transcription (Latin):
o clemens racnꝙ om̃ĩbo p̃esse te nolueris singulos ꝓ ut potuerit iuna. et lingulos re¬
leua qui et singnloꝵ onus ac sollicitulint̃ portas. Unde et ego nunc hanc tibi ĩ uũ¬
titer ferens cortus quia laboris tin meritũ recipies cĩ ad portũ quiens incolomen
Hauc ꝓuexeris nauim ubi mercedes et p̃mia ꝓ omniũ salute accipies. si hic ꝓ om¬
miñ in colomitate uigilaueris Itaq sĩ te multi ex fribus ꝓpter iigorẽ iusticie odio ha¬
buerĩt ee hoc quide nõ lederis. sed e hiuiꝰ cemodi odiis amor uibi cõciliabit᷑ dei. Et
uleo sarage magis et iefuge ne londeris ab iniquis et ne a pessime cigencib cliliga¬
ris si pottus ꝓpter uistitie dispensanionẽ et equissimã regulã disapline cit̾ xpo cumn
col cuidari merearis. hͤ cũ dixisser et his similia ꝙ̃ plurima rursum respitiens cd
docendã in om̃ĩbus obedite scientes qd si quis hunc contris lauerit xpum̃ qui ei c̃

Expanded text:
m qui omnibus prodesse te noveris singulos, prout potueris, juva, et singulos releva, qui et singulorum onus, et sollicitudinem portas. Unde et ego nunc hanc tibi injunns, et fortiter ferens, certus quia laboris tui meritum recipies, cum ad portum quietis, incolumem hanc provexeris navem ubi mercedes et praemia pro omnium salute suscipies, si hic pro omnium incolumitate vigilaveris. Itaque si te multi e fratribus propter rigorem justitiae odio habuerint, ex hoc quidem non laederis, sed ex hujusmodi odiis amor tibi conciliabitur Dei. Et ideo satage magis et refuge ne lauderis ab iniquis, et ne a pessime agentibus diligaris, sed potius, propter justitiae dispensationem et aequissimam regulam disciplinae, a Christo collaudari merearis. Haec cum dixisset et his similia quamplurima, rursum respiciens addocendam in omnibus obedite. Scientes quod si quis hunc contristaverit, Christum, qui ei
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ siuĩ obrinebit et fatiet et clocti in pplo̾ docebũt plimos. Omẽs enĩ docbiles ut et
iñ dictũ ẽ qui docti nõ suur oẽ oꝑtec. s et sacerdotes doctiores ceteris pplis necesse fo
sal terre et mũdi lumẽ docens p̃cepit in spleudore operũ prem̃ glorificare dm De ꝙ¬
bus et dñs ait. Beati estis cũ maleclixent̃ uob̾ et ꝑsecan uos fuerĩt et dixerũt om̃
malũ aduersus nos mẽtientes ꝓpter me gaudete et exultate qm̃ mertes ura copio¬

Expanded text:
um obtinebit et faciet, et docti in populo docebunt plurimos . » Omnes docibiles, ut um obtinebit et faciet, et docti in populo docebunt plurimos . » Omnes docibiles, ut jam dictum est, qui docti non sunt, esse oportet, sed sacerdotes doctiores caeteris populis necesse forsal terrae, et mundi lumen doctores praecepit in splendore operum Patrem glorificare Deum, de quibus Dominus ait: « Beati estis cum maledixerint vobis, et persecuti vos fuerint, et dixerint vobis omne malum adversum vos, mentientes p
Abbreviated transcription (Latin):
nõ diligis. deum que nõ uides quõ potes diligẽ. sic ergo docer nos exercere curam
rama ur nõ aimictamus curã ur̃am. Et sic diligere nos ne negligatur dilexio ꝓxuni
Q uia dͥei clilectio morti cõparatur dicente sapientia. Ualida e dilectio ut mors Idl ar¬
co quia sicur mors uolenter seperat animã a corpore ita dilectio dei uolenter seꝑar
Hominẽ a munclano et carnali amore. Qui enĩ dñs inquit dibigit me manlata mia
seruabit. Nã qui da p̃cepta concepnit deũ nõ diligit. Unde sc̃pͥrũ ẽ. Nolice uos puta¬
e ur maneatis ia dilectione mea. si nõ seb̃aueritis p̃cepto mea. req em̃ regẽ diligi
si odio legis cuis habemus. Neq enĩ ex toto corde poterir ille deum diligete qui nosa¬
fecte docti nõ sunt ad hͨ pagẽda opter omẽs eẽ. ut et ipĩ docti sint et alios pruden¬
cer iastruere et ꝑfecte possint docere. iuxta damele ꝓpħam qui cur. Ppłus aut̃ scies¬

Expanded text:
non diligis; Deum quem non vides quomodo potes diligere? » Sic ergo nos docet exercere curam nostram, ut non dimittamus curam vestram, et sic diligere nos, ne negligatur dilectio proximi. Quia Dei dilectio morti comparatur, dicente Sapientia: « Valida est dilectio ut mors , » idcirco, quia sicut mors violenter separat animam a corpore, ita dilectio Dei separat animam a mundano et carnali amore. « Qui enim Dominus inquit diligit me, mandata mea servabit . » Nam qui Dei praecepta contemnit, Deum non diligit, unde scriptum est. « Nolite putare ut maneatis in dilectione mea, si non servaveritis praecepta mea . » Neque enim regem diligimus, si odio leges ejus habemus. Neque enim ex toto corde poterit ille Dominum diligere qui noscfecte docti non sunt ad haec peragenda oportet omnes esse, et ut ipsi docti sint, et alios prudenter instruere, et perfecte possint docere, juxta Danielem prophetam, qui
Abbreviated transcription (Latin):
geli nesciunt ꝓphens incognitũ est. Unde illud lictũ ẽ. Generatiõe eius quis euerral
Suã sẽcietama oniginc̃ cũ ꝓprio filio nouir ip̃e solus qui genuit. Nec a nob̾ deus discu¬
nendus ẽ sed credendus qui in nob̃ ipĩs nescimꝰ qđ scpimo. Quõ sapiennia ingeniu¬
aut intellectus cõsiliũ aut mẽsurã generar uerbũ. s sufficit nosse quia luxe genuit sp¬
dors sicit aut ꝓpheta. In spłendorib scõr ex utero ante luciferũ genili. Et illud hic de
nr et niõ reputabitur alter ad eũ. Et post in terra usus ẽ et inites hoĩties couersatus ẽ
diligere ergo deñ unũquẽq ex toto corle et ee tota anima ut p̃ficũ ẽ et ex cota forticu¬
dinie optet et ꝓrxumũ tamꝙ semetip̃tn respondente dño cuidã stbaꝵ ac diceute. Etimũ¬

Expanded text:
e illud dictum est: « Generationem ejus quis narrabit ? » Quam secretam originem cum proprio Filio novit ipse solus qui genuit, nec Deus a nobis discutiendus est, sed credendus, qui in nobis ipsis nescimus, quod sapimus, qusse quia lux genuit splendorem, sicut ait Propheta: « In splendoribus sanctorum ex utero ante luciferum genui te . » Et illud: « Hic Deus noster et non reputabitur alter ad eum, » et post, « in terra visus est, et inter homines conversatus est . » Diligere ergo Deum, unumquemque ex toto corde, et ex tota anima, ut praefixum est, et ex tota fortitudine oportet, et proximum tanquam semetipsum, respondente Domino cuidam S
Abbreviated transcription (Latin):
et peribunt uixi qui contra dicunit tibi. Queres eos er nõ inuemies uicos rebelles tuo
trunt qiͣ nõ sint et uelun consũp̃cio hoĩs bellantis aduersũ te. omẽs ergo qui eis con¬
tradicent ita dap̃natos et infames usq aꝗ satisfactionẽ mõstrabat et nisi conuerte¬
coꝵ ꝑilem fore docebat. Sic enĩ homicidas interfectores frũm ita et detractores eoꝵ
cosq odieutes homicidas eẽ maĩfestabat. quia et qui occidic er qui odit frem suu
gabat. Ex corde enĩ cunctos attentius iuicẽ diligere insimiabat et uerã fraternitatẽ
inter se hre docebar. Cotidiana enĩ illius p̃dicatio uter cetera diuina hec erat manda

Expanded text:
nvenies viros rebelles tuos. Erunt quasi non sint, et veluti consumptio hominis bellantis adversum te . » Omnis ergo, qui eis contravenit, ita damnatos et infames usque ad satisfactionem monstrabat, et nisi converteren et poenam eorum patentem fore docebat. Sicut enim homicidas, interfectores fratrum, ita et detractores eorum eosque odientes homicidas esse manifestabat, quia et qui occidit fratrem suum et qui orogabat. Ex corde enim cunctos attentius invicem diligere insinuabat, et veram fraternitatem inter se habere docebat. Quotidiana enim illius praedicatio, inter caetera divina, haec erat, manda
Abbreviated transcription (Latin):
fres urĩ odientes uos et abitientes ꝓpter nomẽ intũ glorificetur dñs et uidebimꝰ in
ntia urã. ipsi aũr confundentur. Nõ enĩ laborabunt frustra in cõturbatione p̾sules
mei quia somẽ benedictionũ dnĩ ẽ. Anteꝙͣ clament ego exaudiã et ad huc uł loqñtib
ego audiã ad glorificandũ se et dunna mandata seĩnanda er euãgelzanda eos dñs
elegit et nõ ut ꝓhibeantur cuit ꝑturbentur agebat qmĩ qui eos ledis rũ ledit cuiꝰ legatio¬
ne fungunt. fredicare cos assidue et mãdata dnĩ sine intermissione annũtiare rogab
existere p̃cipiebar. ur omẽs piter fidebes et coopatores leges de mõstrarent ne de cis

Expanded text:
entes vos, et vos abjicientes propter nomen meum: Glorificetur Dominus, et videbimus in laetitia nostra, ipsi autem confundentur , nonenim laborabunt frustra in conturbatione praesules mei, quia semen benedictionum Domini est, antequam clament ego exaudiam, et adhuc illis loquentibus, ego exaudiam . » Ad glorhibeantur, aut perturbentur, aiebat, quoniam qui eos laedit, eum laedit cujus legatione funguntur . Praedicare eos assidue et mandata Domini sine intermissione annuntiare rogabat. existere praecipiebat, ut omnes pariter fideles et cooperatores legis Domini monstrarentur, ne de
Abbreviated transcription (Latin):
nator eecdesie sue cliligacur ab omĩbo et ipĩus solius parpas ac ussin grelat et obe¬
diat omit eetĩa Dõ qnoq indesmenter supplicetur ꝙ cuncris de ꝓsperito te fuencorm
ui n auigũtes om̃em ttibulationẽ et om̃e piculũ supent tãꝙr io more ꝓtiendum¬
muntu s tais et inte humans pelagus naiugantos in q̃ csuriedũ sic et simneacdum¬
Nuditarẽ quoq ferendam morbos er iam corporis et egritudines tolleraudas in suꝑ et
hoĩnũ insidiao ac dolos sepe. laborandũ quippe qui disp̾gendos se nõ nũꝙ nouerunt
si aliquãdo et iain congregandos. Uomitus quoq et sugillationes ferendas çũ ex cofũ¬
sione poccarorum et reiectione crimitiũ uł ut male congregati in iisceribo fellis iactura
fatienda ẽ ee abitienda ꝓesus et corde omiis intrinsecus que laret amantudo pec¬
can si qua forte ex desideriis iniquis udur ex abis noxiis congregata est quã un
cũ euomuerir quis et abiecerit ingentis egritudines liberabit motbo si m̃ post uoĩtã

Expanded text:
nator Ecclesiae suae, diligatur ab omnibus, et ipsius solius praeceptis ac jussis credat et obediat omnis Ecclesia. Deo quoque indesinenter supplicetur a cunctis de prosperitate ventorum, ut navigantes omnem tribulationem et omne periculum superent, tastius et vitae humanae pelagus navigantes, in quo esuriendum sit, et sitiendunuditatem quoque ferendam, morbos etiam corporis, et aegritudines tolerandas. Insuper et hominum insidiis, ac dolo saepe laborandum, quippe qui dispergendos se nonnunquam noverint, sed aliquando etiam congregandos, vomitus quoque et sugillationes ferendas, cum ex confusione peccatorum, et rejectione criminum, velut male congregatis in visceribus fellis, jactura facienda est, et abjicienda prorsus e corde omnis intrinsecus quae latet amaritudo peccati, si qua forte ex desideriis iniquis velut ex cibis noxiis congregata est. Quam utique cum evomuerit quis et abjecerit, ingentis aegritudinis liberabitur morbo, si tamen post vomitum,
Abbreviated transcription (Latin):
Perutemim inquit et uerã agite pecutenniã. omes ergo homines qui xpĩano censene
cabulo prem̃ et filũ et spum̃ scum unũ deũ er dum uertaicirer credece et conficeri eñq¬
toto corde et tota mẽte et tota uirtute diligere. et ꝑxunos suos cãc̃ semeripõs docibilesꝙ.
usq ad ꝑfectã doctrinã adhoc ꝑfinenda sũ mope oꝑtet. fides enĩ ot dilectio coriuo bo¬
ntatis e fundamẽtũ. Sine fide aũt placete deo nemo potetit. xp̃o igitur resurgente
et ascendente in celum misso scõ sp̃ũ collata apłis sciencia linguoor ad hucur uno ps
sumbolu et q fidił minc tener eccĩa unusquisq qđ sensit dicendo edidesaur disto

Expanded text:
Poenitemini inquit et veram agite poenitentiam. Omnes ergo homines, qui Christiano censentur Poenitemini inquit et veram agite poenitentiam. Omnes ergo homines, qui Christiano censentur vocabulo, Patrem, et Filium, et Spiritum sanctum, unum Deum et Dominum veraciter credere et cre, et proximos suos tanquam semetipsos, docibiles quae usque ad perfectam doctrinam ad haec proficienda sumere oportet. Fides enim et dilectio totius bonitatis est fundamentum. « Sine fide autem placere Deo nemo poterit . » Christo itaque resurgente et ascendente in coelum, misso sancto Spiritu, collata apostolis scientia linguarum, adhuc in uno positi symbolum quod fidelis nunc tenet Ecclesia unusquisque quod sensit, d
Abbreviated transcription (Latin):
si didicerit. qd̾ pose me nõ imperitus aut indoctus aut ignortĩs diuitu uerbi minis¬
terui ecq̃ astici ordinis discplinã uł doctrine rognlã nesciens suscepit cathedrã ncam.
Scit enĩ quia si indocto istius offinũ doctoris accipiat sine dubio disapuli et audito¬
res ignoronte cenebris in uoluti in interiũ demergentur. Unde et ego mi dnẽ iacobe
cu hec ob eo p̃cepta susceperim necesse habui implere qd uisserat indicans tibi et &d
ipĩs sumuł et de illis breuiter comp̃hendens que ꝑ singulcis quasq urbes digrediens
aut in p̃dicationis sermone ꝓtulerit aut in gestotũ uirture ꝑfecerir quãnuis tibi de
His plurima iã et plenius ante descpta ipõ uibente transsq̃serĩ transtiserĩ sub eo ti¬
nulo que ipe p̃crpit affigi sea et nunc exponere iã q̃ p̃cepit dño opem ferente mapiã

Expanded text:
si 5 didicerit quod post me non imperitus aliquis, aut indoctus, aut ignorans divini verbi myssi 5 didicerit quod post me non imperitus aliquis, aut indoctus, aut ignorans divini verbi mysterium, ecclesiastici ordinis disciplinam, vel doctrinae regulam nesciens, susceperit cathedram meam. Scit enim quia, si indoctus istius officium doctoris accipiat, sine dubio discipuli et auditores ignorantiae tenebris involuti in interitum demergentur. Unde et ego, mi domine Jacobe, cum haec ab eo praecepta susceperim, necesse habui implere quod jusserat indicans tibi, et de ipsis simul et de illis breviter comprehendens, quae per singulas quasque urbes digrediens, aut in praedicationis sermone protulerit, aut in gestorum virtute perfecerit, quamvis tibi de his plurima jam et plenius ante descripta ipso jubente transmiserim sub eo ipso titulo quem ipse praecepit affigi,
Abbreviated transcription (Latin):
cis ħ enĩ ꝑ amicitiarũ spenẽ que inimica sunt gerit et ecciãm dispgit ac uastar. Et
cum hoc cdixisset in medio coram omibus manus michi imposuit et in cathedra sua
ingenti ueiencundia faaigatũ sedere me copulit. Cumq sedissem h aa me cursũ lo¬
cutus ẽ. Depretor te cleamens coram omibus qui p̃sentes sũt ut postea ꝙ̃ sicut notura¬
fidei tue expectant ał et iã quos ante fidẽ animos gesseris. s et qualr michi ab uuno
usq adi finem comes itinens et actuũ fueris queq̃ ꝑ singulas ciuitateᷤ me disputati¬
te sollicitus auditor exceperis quiq in p̃clicationibo meis uł uerborũ fuorit ordo uel
actuũ sedet qui me finis in hac urbe reppereric sicut dixi omĩa quã potes biteit cõpre¬
hensa ad ipũm te destinare nõ pigeas. Net uerearis ne forte młtũ de meo exitu con¬
cris fandus sit Cum me iei ꝓ pretate sustinere nõ cimbigat. Erat cuĩt ei grande solatiũ

Expanded text:
c enim per amicitiarum speciem, quae inimici sunt gerit, et Ecclesiam dispergit ac vastat. Et cum haec dixisset, in medio coram omnibus manus mihi imposuit, et in cathedra sua, ingenti verecundia fatigatum, sedere me compulit. Cumque sedissem, haec ad me rursum locutus est: Deprecor te, o Clemens, coram omnibus qui praesentes sunt, ut posteaquam sicut naturafidei tuae spectant, vel etiam quos ante fidem animos gesseris, sed et qualiter mihi ab initio usque ad finem comes itineris et actuum fueris, quaeque per singulas civitates me disputante, sollicitus auditor exceperis, quique in praedicationibus meis vel verborum fuerit ordo vel actuum, sed et qui me finis in hac urbe repererit sicut dixi omnia qui potes breviter comprehensa ad ipsum te destinare non pigeat. Nec verearis ne forte multum de meo exitu contristandus sit cum id me pro pietate sustinere non ambigat. Erit autem ei grande solatium,
Abbreviated transcription (Latin):
a uetbo dei er remaneant a cultu uitiorum sine dobio spinis er acsentib occupat. E
quit aluid nisi ad ignẽ tał hec terra p̃pabitur. De his ergo ut diximꝰ diaconis cura
suo Seder cos qui secund curne egrotant sollicite ꝑquitãt et plebi si forte ignotant
udicent de his ut et ipi insicent cos et que necessania sunt p̃beatit eis cum conscietia
epo suggerant refouencdis et cetera huis similia que al cultum etie et disciplina coo
priner diaconibs aura sit qui caterizant idẽ qui uerbo ins tituunt incipientes pͥmo opoi
tet ut ip̃i instrucn sint. De anima enĩ agitut hominũ et oꝑtet cui qui docet etrnstu¬
it anitas tacdes eẽ talẽ ut ꝑ ingemo discentiã sẽmetipũm possir aptare et uerba sicli¬
nẽ ꝓ audiẽtis capaicitate dirigere debet crgo ipẽ acd pͥme eẽ etuditꝰ et doctus urep̃hen

Expanded text:
a verbo Dei, et remaneant in cultu vitiorum, sine dubio spinis erunt ac sentibus occupati. Et a verbo Dei, et remaneant in cultu vitiorum, sine dubio spinis erunt ac sentibus occupati. Et quid aliud, nisi ad ignem talis haec terra praeparabitur? De his ergo, ut diximus, diaconis cura sit. Sed et eos qui secundum carnem aegrotant, sollicite perquirant, et plebi si forte plebs ignorat indicent de his, ut et ipsi visitent eos, et quae necessaria sunt praebeant eis cum conscientiaepiscopo suggerant refovendis; et caetera his similia quae ad cultum Ecclesiae et disciplinam ejus pertinent, diaconis curae sint. Qui ctet quod ipsi instructi sint, de anima enim agitur hominum, et oportet eum qui docet et instruit animas rudes esse talem ut pro ingenio discentium, semetipsum possit aptare, et verbi ordin
Abbreviated transcription (Latin):
nõq ẽ omnis eccie s tatus naui magne q̃ pundosũ pelagus diuersis et loas et u¬
gionib uitos portar ad unã porentis regni urbem ꝓperare cupientes. dit ergo niauis
Hiuus dñs ipe om̃ipotens cleus gubernator uero sit xpus. En deuide ꝓrete offitiũ
epus impleat ẜ bt̃i naurar ciatoni dispensatoꝵ locum tenieant. Hi qui cathesx ãt
naus tologis conforuntur. Epibalis aut totius fiaternitatis mulnitudo sit sumł. Iẜ¬
sum qqͦ q mare h mũlus habeatur. Uentoꝵ uero uerietates et turbinũ dinec sĩs rẽ¬
tationbo conferantur ꝑsecutiones tribulaniones siue pericula fluctibꝰ exequeturt
rens uerd sp̃is quił detorrentib uł de cõuallib sp̃irant ꝑseudo ꝓph̃a qieb sechacio¬

Expanded text:
ae navi quae per undosum pelagus diversis e locis et regionibus viros portat, ad unam 461 potentis regni urbem properare cupientes. Sit ergo navis hujus dominus ipse omnipotens Deus, gubernator vero sit Christus. Tum deinde proretae officium episcopus impleat, presbyteri nautarum, diaconi dispensatorum locum teneant; hi qui catechizant, naustologis conferantur; epibatis autem totius fraternitatis multitudo similis sit; ipsum quoque mare hic mundus habeatur; ventorum vero varietates et turbinum, diversis tentationibus conferantur; persecutiones tribulationes et pericula, fluctibus exaequentur. Terreni vero spiritus, qui vel de torrentibus, vel de convallibus spirant, pseudoprophetarum et seduc
Abbreviated transcription (Latin):
tauo id mercii usq in diem nonos aprił didus .s xx.et uiii. qualtũq luna nata fu¬
erit in quol medio spacio phibet faceret ininũ pͥmi mẽsis. ꝯt̾tã decimũ utro a duo
decimo ł aptil usq in xiii k mũ sollert̃ inquiri et iã si dic sabbatoꝵ mnaderit con¬
sequenti die dominico idẽ luna xbͫͦ pascha clebrare conscp̾sit. Ẽ si die dominico lu
plura eẽ quã xx. nceni cõcilii capitula. et uerã et̃ p̃dictã uilii pape epłam. Nob ãt
q q̃runoniaꝵ atq diffiniciones et constitutiones nec nõ et subseptiones eorum. a
ius silitudinẽ magnũ calcedonẽse cõciliũ cõsqͥtũ eẽ cõfirmauerũt et demom alia cõ¬
stantinopoli condita unũ uidlis sub iustiniano ĩperatore contra di ĩ pugnatotes
nigenẽ didimũ et euagriũ et aluid rempoib agatonis pape. et constãtini ipatoris
contra machariũ epm̃ et stephanũ euis discipłim ac reliquos ep̃os qui ꝓ frumẽto zi¬

Expanded text:
ctavo Idus Martii usque in diem Nonarum April., diebus scilicet 29, qualiscunque luna nata fuerit, in quolibet medio spatio perhibet facere initium primi mensis 14 a XII Kal. Aprilis usque in 14 Kal. Maii, solerter inquiri, etiamsi die sabbatorum venerit, consequente die Dominico, id est 16 luna, Pascha celebrare conscripsit. Et si die Dominico luncilii capitula, et veram esse praedictam Julii papae epistolam. Nobis autem que querimoniarum, atque definitiones et constitutiones, necnon et subscriptiones eorum. Ad cujus similitudinem magnum Chalcedonense concilium consi impugnatores Origenem, Didymum, et Evagrium, et aliud temporibus Agathonis papae et Constantini imperatoris contra Macharium episcopum, et Stephanum ejus discipulum, ac reliquos episcopos, qui pro frumento zi
Abbreviated transcription (Latin):
nus at si quid offensionis in hac concilii celebritate atrraximus codonare ac rem
sibile fãcere digneris clemetio tua ut in eo ꝗd solururi sumus aggregatũ concibiñ
a cunctis pͥmũ cib soluamur mõꝵ nexib delictoꝵ. Qualr et rransgressores uema et
confirentes tibi subsequatur remunerano sompiterna ꝑ hinc orõni oracio patna as
luns qui e ininui et finis cõplemetũ nołi tribuat caritatis Et̃ qua dos adexple¬
cionẽ hiuis foci ꝑnenire concibi absolutos uos efficiat ab omĩ cotagione delie ti
Ut ab onñ teatu liberiores effecti cibsoluti et iam ꝓ cdonũ spũs sancti felici reditu

Expanded text:
mus, ut si quid offensionis in hac concilii celebritate attraximus, condonare ac remmus, ut si quid offensionis in hac concilii celebritate attraximus, condonare ac remsibile facere digneris, ut in eo quod soluturi sumus, aggregatum concilium, a cunctis primum absolvamur nostrorum noxibus delictorum, qualiter et transgressores venia, et cous, qui est initium et finis, complementum nobis tribuat caritatis. Amen. Et qui uos ad expletionem huius fecit peruenire concilii absolutos uos efficiat ab omni contagione delicti. Amen. Ut ab omni reatu liberiores effecti, absoluti etiam per donum Sancti. Spiritus, felici reditu
Abbreviated transcription (Latin):
canones ipos subscribant Admonẽdi qͦq ametropolicano sũt de pascha uenturo qͦto
eniat die. Aamonẽdi et iã sunt quo tꝑe supuenienti anno ad fatiend conciluim¬
pascha debrant celebrare Fost hec dicente archidiacono. orate omẽs sil interram
pariter se ps ternant. Ubi duitissime orantes hanc unus ex maioribo orõnẽ dicat.
dĩia expedire. Et ideo quia unꝑfectum nrũm uiderũt oculi tui ꝑfecniomi deputa. q̃s¬
pfeto equiratis fiue concludece p̃optamus. Te ui nrĩs prinapiis atu sore popos¬
camus te quoq in hoc fine uiditiorus ntõꝵ excessibus ad es̃ p̃camur scil ut ignora
parcas ut ercori indulgeas ut ꝑfectis uonis ꝑfẽctam operis efficatã largiaris. E
mia con saentia remordente tobesçimus ne aur ignorantia nos traxerit in ertorem
ant p̃cops forsan uolũias impulerit iustitiã declinare ob hoc te poscinus ⁊ roga¬

Expanded text:
canones ipsos subscribant. Admonendi quoque a metropolitano sunt de Pascha venturo, quo canones ipsos subscribant. Admonendi quoque a metropolitano sunt de Pascha venturo, quo veniat die. Admonendi etiam sunt quo tempPascha debeant celebrare. Post haec, dicente archidiacono: Orate, omnes simul in terra pariter se prosternant, ubi diutissime orantes, hanc unus ex majoribus orationem dicadicia expedire, et ideo quia imperfectum nostrum viderunt oculi tui, perfectioni deputa, qdere peroptamus. Te in nostris principiis occursorem poposcimus, te quoque in hoc fine judiciorum nostrorum excessibus adesse precamur, scilicet, ut ignorantiae parcas, ut errori indulgeas, ut perfectis votis perfectam operis efficaciam largiaris. Et quia conscientia remordente tabescimus, ne aut ignorantia nos traxerit in errorem, aut praeceps forsitan voluntas impulerit justitiam declinare, ob hoc te poscimus, te roga
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝓsternant sicq collecta a metropolirano oratione cũ surganc et de diuinis tantu
ut dcũm ẽ rebus collanonẽ hẽant. In reliquis cuĩt diebus cuactis astantib oratio col¬
ligenda ẽ et sic consedentes causarũ negotia iuste et religiose cogitent. Nullꝰ tamen
tmultꝰ aut inter cõsedentes aut inter astentes habeatus. Eodẽ tamẽ modo eodẽq or¬
um quoq nullus solueirt audeat nisi fuerint cuncta decinata. Ita ut q̃cumq libea¬
at ites cdies quã soluatur conaliũ omẽs constitutiones a se editas chiligenti conside¬
ratione retractenr ne in aliquo offendissent. Item in die quo cõciluĩ absoluend ẽ cacio¬
nes qui in sancta synodo instituti sunt corã eccłia in publico relegantur Quib ex¬
plicitis respondeatur in choro. Amen. Ocinde ad locũ redeuntes ubi in cõcilio reseder̃t

Expanded text:
se prosternant; sicque collecta a metropolitano Oratione consurgant, et de divinis tantum, se prosternant; sicque collecta a metropolitano Oratione consurgant, et de divinis tantum, ut dictum est, rebus collationem habeant. In reliquis autem diebus, cunctis astantibus, Oratio colligenda est; et sic consedentes causarum negotia juste et religiose colligant; 396 nullus tamen umultus aut inter consedentes, aut inter astantes habeatur. Eodem tamen modo, eodemque orlium quoque nullus solvere habeat, nisi fuerint cuncta determinata; ita ut quaecunque deliberavel tres dies quam solvatur concilium omnes constitutiones a se editas diligenti consideratione retractent, ne in aliquo offendissent. Item in die quo concilium absolvendum est, canones qui in sancta synodo constituti sunt coram ecclesia in publico relegantur. Quibus explicitis, respondeatur in choro Amen. Deinde ad locum redeuntes, ubi in concilio resederint,
Abbreviated transcription (Latin):
sis ꝓ ut spatiũ diei ꝑmiserit. Sed et epłe pape leonis ad flauianũ opm̃ de ercoribꝰ euti¬
cetis et mnis tenio trimtatis legende sunt conones q̃q et iã de unitare offinotũ. nec ad¬
aliud aliquid onte transeatur quã ista omiã explicentur. Iͥta tamẽ ut in totos tres di¬
es letani dorũ nichil aliud agatur nec retrectetur iusi sola collatio de misterio sçẽ tru¬
dies ut nichil aliud ut dcum̃ ẽ nisi solo questio de his que p̃dicta sunr habeatur ita
ut lectio semꝑ congrurnns ordinis er cã q̃ querenda ẽ anteçedar.
ost hec in quarto die reliqua ꝑ orclinẽ mittẽda sunr. Sicq omẽs qui de religi¬
osis in retco acni diebus ꝓ spãli iastructione interfueranr in cõcilio foras egredi¬
cntur residentib aliquib pbris in cõcilio quos metropoliranus ꝓbauerit honorandos

Expanded text:
sis, prout spatium diei permiserit, et epistolae papae Leonis ad Flavianum episcopum de erroribus Eutysis, prout spatium diei permiserit, et epistolae papae Leonis ad Flavianum episcopum de erroribus Eutychetis et mysterio Trinitatis legendae sunt, canones quoque de unitate officiorum, nec aliud aliquid antea transeatur, quam ista omnia explicentur; ita tamen ut totos tres dies litaniarum nihil aliud agatur nec retractetur nisi de mysterio sanctae Tridies, ut nihil aliud, sicut dictum est, nisi sola quaestio de iis quae praedicta sunt habeatur, ita ut lectio semper congruens ordini causae, et quae quaerenda est, antecedat. Post haec in quarto die reliquae per ordinem admittendae sunt; sicque omnes qui de religiosis in retroactis diebus pro spirituali instructione interfuerant in concilio, foris egrediantur, residentibus aliquibus presbyteris in concilio, quos metropolitanus probaverit honorandos.
Abbreviated transcription (Latin):
erit cõferenda roducat qualiter deo auxiliante aut doceri possit cuit doceat De inde
simili uos. obrestatione cũ iuro uł obsecro ut nullus urũm in uidicando aut ꝑsonã
accipiar aur quol fauore uł munere pulsatus a iusto uiclitio scienter auertatur ut
hscedat. Sed cũ tota pietate quitꝗd cetui nrõ se iudicandũ intulerit rerractate ue n
discordans contentio ad subuersionẽ iusticie inter nos locũ iueniat. nec idẽ in ꝑ qui¬
enda equitate uigor utĩ ordinis uł sollicitudo cepescat. Post hanc exhortanionem ĩ
trinã siqq archidiaconꝰ lecturus ẽ canonẽ toletam cõcilii undecimi. era pͥma ne tu¬
młtũ conciliũ agitetur. Quo canone ꝑlecto cõciliũ ep̃hesinũ ex ordine ꝑlegatur. Dẽĩ¬
de collatio parit᷑ et instructio de misterio scẽ rrinitans habeatur. Simłq et de ef

Expanded text:
verit, conferenda reducat, qualiter, Deo auxiliante, aut doceri possit, aut doceat. Deinde verit, conferenda reducat, qualiter, Deo auxiliante, aut doceri possit, aut doceat. Deinde simili vos obtestatione convenio, et obsecro, ut nullus vestrum in judicando, aut personam accipiat, aut quolibet favore, aut munere pulsatus, a justo judicio scienter avertatur, aut discedat; sed cum tota pietate, quidquid coetui nostro se judicandum intulerit retractate, ut nec discordans contentio ad subversionem justitiae inter nos locum inveniat, nec item in perquirenda aequitate vigor nostri ordinis vel sollicitudo tepescat. Post hanc exhortationem inttrinam. Sicque archidiaconus lecturus canonem Toletani concilii undecimi aera prima, Ne tumultu concilium agitetur. Quo canone perlecto, concilium Ephesinum ex ordine perlegatur. Deinde collatio pariter et instructio de mysterio sanctae Trinitatis habeatur; simulque et de o
Abbreviated transcription (Latin):
epĩ ꝙ̃ pbr̃i sedeant. Sicq omĩb in suis locis in silentio cõsedentibus dyaconꝰ alba in¬
cautus codicõ canonũ in medio ꝓferens capitula de consiliis agendis ꝓnuntiet Id¬
de cõçilio tolerano qrͣto. Era octaua detuna. Itẽ ex conalio tolerano quito era ⁊. Item
ex capituł orient aliũ parcum que martinus epũs de greco in latinũ uertit. era oc¬
taua .x. de synodo fatienda. qtẽ ex conailio calcedonese era nona.x. Icẽ ex cõcilio aga¬
gatur. finitiss aũt titutilis. metropolitanꝰ ep̃s cõciliũ alloq̃tur exhortatione ita dic̃
Cce scnctissimi sacerdotes p̃missis do p̃cibus. frateruitotẽ urãm cũ pia exor¬
atione cõuemo et ꝑ diumnũ nomẽ obrestor ut ea que a nob̾ de deo et de sacris ordi¬
nibus uł sanctis moribus uob fuerint clicta cũ omĩ pierate suscipiatis et cũ sũma
sine aliquo scrupulo contentioms in nrõꝵ omĩu copulatione ea ip̃a de quib dubita¬

Expanded text:
eres sedeant, sicque omnibus in suis locis in silentio consedentibus diaconus alba indutus Codicem canonum in medium proferens, capitula de conciliis agendis pronuntietest: Ex concilio Toletano tertio aera 18. Item ex concilio Toletano quarto aera 3. Item ex capitulis Orientalium Patrum, quae Martinus episcopus de Graeco in Latinum vertit aera 18. De synodo facienda. Item ex concilio Chalcedonensi aera 18. Item ex concilio Agalegatur. Finitisque titulis, metropolitanus episcopus, concilium alloquatur exhortatione, ita dicens: cce, sanctissimi sacerdotes, praemissis Deo precibus, fraternitatem vestram cum pia exhortatione convenio, et per divinum nomen obtestor ut ea, quae a nobis de Deo, et de sacris ordinibus, vel sanctis moribus vobis fuerint dicta, cum omni pietate suscipiatis et cum summa sine aliquo scrupulo contentionis in nostrorum omnium copulatione, ea ipsa, de quibus dubita
Abbreviated transcription (Latin):
rio eos qua salure alienis omne malũ ocliuĩ facere oluĩ s docet. Si qui ex frĩbo negotio
eternis seperar benis. Pondera mesuras. tateras ꝓ locis quibusq equissima cust
deposita fidehcer res titiute Quie omĩa et si qua hiis sunt similia ita demũ sollicite et
dilrgenter implebitis. si fururũ de uiditiũ intemissione in uro corde uoluatis. Quis em̃
oxctare porerir si seraꝑ ante oculos snos dei iiditiũ ponat qd in fine mũdi certũ ẽ agitã
dum ut tande qui bene in hac inta egetit consaquant᷑ reposita bona pectatores ant̃ ut cõ¬
nantur p̃ꝑatas penas de quibus ita futurũ dubitare omĩno niõ possumus di qui
Nec oriã ita ce uentura. uerus nob ꝓpheta p̃dixerit. Unde et nos qui estis ueri ꝓphete

Expanded text:
rio eos qui a salute alieni sunt, omne malum facere odium docet. Si qui ex fratribus negotia rio eos qui a salute alieni sunt, omne malum facere odium docet. Si qui ex fratribus negotia aeternis separat bonis. Pondera, mensuras, stateras, pro locis quibusque aequissima custodite; deposita fideliter restituite. Quae omnia, et si qua sunt similia his, ita demum sollicite et diligenter implebitis, si futurum Dei judicium sine intermissione in vestro corde volvatis. Quis enim peccare poterit, si semper ante oculdum, ut tandem qui bene in hac vita egerunt consequantur bona reposita, peccatores autem, ut consequantur praeparatas poenas, de quibus ita futurum dubitare omnino non possumus? Si quidem haec omnia ita esse ventura verus nobis propheta praedixit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ Habende moximũ eric fõmentẽ si frequenter inter nos meripõs cõmune ibum u
esã q fanatis et in quãtũ uriusquisque p̃ualet crebrius punes cie salesos suos cum
suis fribus sũmat. ꝑ hec enĩ p̃cipre cantas compatar et cã totius boni in huiuscemõi
cõmurone consis tit. Ubi aũt paze et bonitos. ibi er solus cpter qđ cõmunes facite cibos
urõs cum hiis qui secuncł deum frẽs sunt quia ꝑ hec tp̃alia offina paçis et caritans
ructibus gaudia eterna merebimini Multo cũt sollincins esurientes reficite. et sitie
potium cdare. nucdis uestimẽtũ. egros iisirate et eos qui in cartere sunt ꝓ ut possibile est
uinate foregrinos sãcis prompte in domibus uris suscipite. Et no om̃a nunc singilo¬
tim chicam omne bonũ ipã ꝑ se in nob si fuerit caritas facere uos docebit sicur er ecocit᷑¬

Expanded text:
et habendae maximum erit fomentum, si frequenter inter vosmetipsos cet habendae maximum erit fomentum, si frequenter inter vosmetipsos csamque faciatis, et quantum unusquisque praevalet, crebrius panes ac sales suos cum fratribus suis sumat, per haec enim praecipue charitas comparatur, et causa totius boni in hujusmodi communione consistit; ubi autem pax, et 4 bonitas, ibi est salus; propter quod communes facite cibos tros cum his qui secundum Deum fratres sunt, quia per haec temporalia officia, pacis et charitatis fructibus gaudia aeterna merebimini. Multo autem sollicitius esurientes reficite, et sitientibus potum date, nudis vestimentum; aegros visitate, et eos qui in carcere sunt, prout possibile est, juvate; peregrinos satis prompte in domibus vestris suscipite. Et ne omnia nunc singulatim dicam, omne bonum ipsa per se si in vobis fuerit charitas vos facere docebit, sicut et e contra
Abbreviated transcription (Latin):
penas dabitio si forte ꝑ urãm uegligeoniõ uł desidia obrepserit cõtugio seua peñ¬
a circo igitur ante omnia sobueratiset pudiacie sollicitudinẽ gerite. Ualde enĩ apues
deurn graue crune clicitur forntanio cuuis spetres quidẽ sũcit plures. sicuti uob et ips
clemeno diligenter exponet. Uerumpramẽ prima speties adulterii ẽ uirũ ꝓpria uixore
solummodo nõ es contentũ et manbierẽ nõ ꝓprio tantũ seruare se uiro. Si ergo costas
fueris quis pt̾ et humanus et miscricors fiẽri ꝑ qđ et ipẽ eternã ad deo uniam̃ con¬
sauariir. Sane sicur aclulterii uenenũ cunctis mał ꝑtaciosuis ẽ ita amor fr̃iuus et
te cum oini cas tirate que necessarias p̃bentis. Iumores tamen incluas nupnis copulate
hiis qua ignorant artificia ex quinte honestas ciliquas occasiones quibꝰ uictr̃ gecessa
uos si caritatẽ p̃cereris et cnte omĩa in urõ corde figats. Cuiꝰ caritans et cecipien de

Expanded text:
enas dabitis, si forte per vestram negligentiam vel desidiam, obrepserit contagio saeva peccati. Idcirco ante omnia sobrietatis et pudicitiae sollicitudinem gerite. Valde enim apud Deum grave crimen ducitur fornicatio, cujus species sunt quidem plures, sicut vobis et ipse Clemens diligenter exponet: verumtamen prima species adulterii est virum propria uxore solummodo non esse contentum, et mulierem non proprio tantum servare se viro. Si ergo castus fuerit quis, potest et humanus et misericors fieri, per quod et ipse aeternam a Deo misericouatur. Sane sicut adulterii venenum cunctis malis perniciosius est, ita amor fraternus et te, cum omni castitate, quae necessaria sunt praebentes. Juniores tamen viduHis qui ignorant artificia, exquirite honestas aliquas occasiones quibus victum necessavos, si charitatem prae caeteris, et ante omnia in vestro corde figatis. Cujus charitatis et recipiendae
Abbreviated transcription (Latin):
losor qͥł cũq solueris et iã ibi eẽ soluendũ. Om̃ quide et tu ut dixi que optes lisnba
et que tepodir solues. Et aci te quide qui p̃ese ista sint monita etihas sumilia. allue¬
pbios uero sinc ista/. Ante onnã ut pudicitiã stucdentes adolescentio lbipis augra
quo calorẽ feruontis etuns cõiuigali lege p̃uemant: Sed nec in puectiorb quidẽ cura
Habere Huuusmodi negligant. quia in mulns etia cã sc̃meti corons cesppisit mo
uager es  forte etgo fornicacioms labes occasione accepta tãꝙ ueueru pessimumn
seipat in nob cauere et ante neuite necessariã ẽ ne qed in nob adultero occulrũ co¬
lescar incenclui. Et qd in om̃ibus peccatis el adulterio gramus. Scduro nda oor
nomt Sponsa qut ddico otm̃ ecclie congitgnnõe Que si pudica fueat anuens eo spo¬
scalrio itegeanos ab es cionis et muncribs honorabitur et uos uelut imro tepspiosi

Expanded text:
lveris super terram, etiam ibi esse solvendum. Quoniam quidem et tu, ut dixi, quae oportet ligabis, et quae expedit solves. Et ad te quidem qui praees, ista sint monita, et his similia. Ad presbyteros vero sint ista: Ante omnia, 458 ut pudicitiae studentes, adolescentes nuptiis jungant, quo calorem ferventis aetatis conjugali lege praeveniant. Sed ne in provectioribus qhabere hujusmodi negligant, quia in multis, etiam cum senuerit corpus concupiscentia viget, ne forte ergo fornicationis labes occasione accepta tanquam venenum pessimum serpat in nobis, cavere et antevenire necessarium est, ne quod in nobis adulterii occultum calescat incendium. Et quid in omnibus peccatis adulterio gravius? Secundum namque in iam, sponsam autem dico, omnem Ecclesiae congregationem, quae si pudica fuerit inventa a sponso suo, ingentibus ab eo donis et muneribus honorabitur, et vos velut minis
Abbreviated transcription (Latin):
Po nõ licere alinã parochiã ꝓpria relicta ꝑuadece licet cogatur a plimis uisi for¬
te cu cationabił cã compellat tamq qui possir ibidẽ constitutis plus luci cofetre et ĩ
iudicio et maxuna supplicatione ꝑfitiat.
Il quis pbr aut dyaconus aur quiłib de numero cleritor relinques ꝓpriã partor¬
chiã ꝑgar ad aliena et omĩno ddemigrans p̃ter epĩ sui cõsçientia in aliena parcochia
cõmoretur hunc ulterius ministrare nõ patimur p̃cipue si uocatus ab ep̃o rodire con¬
empserit in sua in quietudine ꝑseutrans uerũtamẽ tamꝙ̃ laicus ibi cõmuĩcet.
altetus eẽ cons ficerit si contra eos decretã cessationẽ ꝓ nichilo depurans tamnꝙ̃ clio
forte susceperit. uł ut igr̃ in quietudis cõmuĩone priuetur.s hũe¬

Expanded text:
po non licere alienam parochiam, propria relicta, pervadere, licet cogatur a plurimis. Nisi forte eum rationabilis causa compellat, tanquam qui possit ibidem constitutis plus lucri conferre, et in oporum judicio, et maxima supplicatione perficiat.i quis presbyter, aut diaconus, aut quilibet de numero clericorum, relinquens propriam parochiam pergat ad alienam, et omnino demigrans, praeter episcopi sui conscientiam, in aliena parochia commoretur, hunc ulterius ministrare non patimur: praecipue si, vocatus ab episcopo, vedire contempserit, in sua inquietudine perseverans. Verumtamen tanquam laicus ibi communicet. alterius esse constiterit, si contra eos decretam cessationem pro nihilo reputans, tanquam clericos forte susceperit, velut magister inquietudinis, communione privetur.
Abbreviated transcription (Latin):
narrare digneris q̃tenꝰ arã huilitas sentire cognoscat qui meruit de successorbus¬
apłoꝵ sup̃ dicte scẽ sedis martrio coronari uł qui courra canones aploꝵ extessisse
Efiscopus a duobus aut tribus epis copis ordlinetut.
¶ Resbiter ab uno ipiscopo orclimetur et dyaconus et reliqui clerici.
Si quis epũs aur pbr p̃ter or clinaniõe dñ alia quedã in sacrificio offerar suꝑ altare
ẽ cur mel cuir lac aut ꝓ uino sicerã et cõfecta quedã cur nolatilia aut animalia ali¬
qua aut legumina contra constitutionẽ dm̃ fatiens congruo tempe deponatur
ffern nõ liceat aliquia ad altare p̃ter nouas spicas et uuas et oleũ et luminaria et
thimiama ⁊ incensum tp̃e quo sancta celebratur oblatio.
bernatione.uł solacio abitiar saluo s ꝑ x grãm conseruato sancto ꝓposito costitatis. Si

Expanded text:
narrare digneris, quatenus nostra humilitas sentiens recognoscat, quis meruerit de episcopis supradictae sedis martyrio coronari, vel si quis contra canones apostolorum excessisse EPISII. Presbyter ab uno episcopo ordinetur, et diaconus et reliqui clerici. in sacrificio offerat super altare, id est, aut mel, aut lac, aut pro vino siceram, et confecta quaedam, aut volatilia, aut animalia quaedam, aut legumina, contra constitutionem Domini faciens, congruo tempore deponatur. IV. Offerri non liceat aliquid ad altare praeter novas spicas, et uvas et oleum ad luminarium, et thymiama, id est incensum, tempore quo sacra celebratur oblatio. b