comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
britatis. & diligentiã nobis ꝓpo¬
siti castigatoris. Quanto enĩ sane¬
tius quisq H dies inuenictur egis¬
se. tanto ꝓbabitur pascha dñi reli¬
giosius honorasse. In dieb igitur¬
scõꝵs ieiuniorũ. pietatis oꝑa quib
semꝑ studendũ.ẽ. habundantius
exequamur. Miscricordes simus
ad om̃s. maxime autẽ ad domesti¬
cos fidei. ut in ipsis quoq elemo¬
sinarum distributionib bonita¬
tem patris cȩlestis imitemur. qui
solem suũ oriri facit suꝑ bonos
& malos. & pluit suꝑ iustos& in¬
iustos. Quã uisergo fideliũ sit¬
p̃cipue ad uiuanda pauꝑtas. etiã
illi tamen qui pondũ euangeliũ
receperunt. in suo labore miseran¬
di sunt. quia in om̃ib hominib
naturȩ.ẽ. diligenda cõmunio.
Quȩ nos etiam his benignos deb&¬
efficere. qui nobis quacũq sunt
conditione subiecti. maxime si
eadem grã iam renati. & eodem
sanguinis xp̃i p̃cio sunt redẽpti
Simul enĩ cũ istis habemus quod
ad imaginem dĩ conditi sumus.

Expanded text:
itat, et diligentiam nobis propositae castigationis indicit. Quanto enim sanctius quisque hos dies invenietur egisse, tanto probabitur Pascha Domini religiosius honorasse. CAP. IIsanctorum jejuniorum pietatis opera, quibus semper studendum est, 155 abundantius exsequamur: Misericordes simus ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei : ut in ipsis quoque eleemosynarum distributionibus, bonitatem Patris coelestis imitemur, qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Quamvis ergo fidelium praecipue sit adjuvanda paupertas, etiam illi tamen, qui nondum Evangelium receperunt, in suo labore miserandi sunt: quia in omnibus hominibus naturae est diligenda communio, quae nos etiam iis benignos debefficere, qui nobis quacumque sunt conditione subjecti, maxime si eadem gratia jam renati, et eodem sanguinis Christi pretio sunt redempti. Simul enim et cum istis habemus, quod ad imaginem Dei conditi sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
dȩmonũ idoloꝵq sacrilegiis
ꝑ quȩ uel maxime benignitas
om̃i potentis offenditur. ueridĩ
amore diffugere. Si ergo ab his
atq uniuersis huiusmodi scele¬
mus. scȩ̃ huius quad ragesimȩ
rite celebnrbimus dies. & om̃iũ
solemnitatũ nr̃arũ festa exultan¬
tes. cum fidutia lętioris conscien¬
tiȩ. & cũ tranquillitate temporũ

Expanded text:
daemonum idolorumque sacrilegiis daemonum idolorumque sacrilegiis per quae vel maxime benignitas Omnipotentis offenditur, veri Dei amore diffugere. Si ergo ab his, atque universis hujusmodi scelemus; sanctae hujus Quadragesimae rite celebrabitur dies, et omnium solemnitatum nostrarum festa exsultantes, cum fiducia laetioris conscientiae, et tranquillitate temporum
Abbreviated transcription (Latin):
mirabantur Et ideo fr̃s. sino¬
lumus a diabolo superari. in here¬
paternę illi deitatis. eẽ. naturã.
& materni corpous ueritatem
Uincere autem diabolũ. ipso suffra¬
gante dño poterit. quicũq salu¬
taria dei p̃cepta suspirans. studu¬
erit ex osam cunctis tumidę
mentis suȩ inclinare suꝑbiam.
tiam cohercere. inimicã bona¬
rum uirtutũ refrenare luxuriã.
hostem sc̃ẽ caritatis inuidiam
mitigare. in utilia et sepe peri¬
culosa obtrectantiũ uitare col¬
loquia usurarũ etiã ꝑnitiosa
non amare cõpendia. custodem
pacis iustitiã munerib non gra¬
uare. Noxia factionũ horrere.
cõmenta in glorium. et non nũ¬
quam cruentũ. in debiti honoris
ambitũ declinare: in centiua
discordiȩ contumeliosȩ linguȩ
maledicta cohibere. mendatia
nihil ominus quȩ uitã maculant.
animã uulnerant. amicitias
dissipant. xp̃iano ab ore repel¬
lere. atq ab om̃ib suꝑstitionib

Expanded text:
mirabantur. Et ideo, fratres, si nomirabantur. Et ideo, fratres, si nolumus a diabolo superari, inhaerepaternae illi deitatis esse naturam, et materni corporis veritatem. Vincere autem diabolum, ipso suffragante Domino, poterit quicunque salutaria Dei praecepta suspirans studuerit exosam cunctis tumidae mentis suae inclinare superbiam, tiam coercere, inimicam bonarum virtutum refrenare luxuriam, hostem sanctae caritatis invidiam mitigare, inutilia, et saepe periculosa obtrectantium vitare colloquia, usurae etiam perniciosa non amare compendia, custodem pacis justitiam muneribus non gravare, noxia factionum horrere commenta, inglorium et nonnunquam cruentum indebiti honoris ambitum declinare, incentiva discordiae contumeliosae linguae maledicta cohibere, mendacia nihilominus, quae vitam maculant, animam vulnerant, amicitias dissipant, Christiano ab ore repellere, atque ab omnibus superstitionibus
Abbreviated transcription (Latin):
iu prdens confifetio Retrosta
abire p̃cipitur ⁊ui aabat regua¬
mundi. ut imꝑio filiidĩ cui uolun¬
tarie non cedebat. sub iacer& in¬
uitus. atq illũ a quo se ad orare
imꝓbe poscebat. ꝓbar& merito
ab om̃ib ad orandum. Et quid
plura him̃i :: Dum nefanda tẽp¬
tator loquitur. dũq. in concessa
p̃sumit. quasi ab homine uietus
obmutuit. & quasi a dõ iussus
abscessit. & necesse erat ut ab
illius iã tẽptatione discederet.
in quo tota se mole mouens. to¬
tisq nisus uirib ne uestigium
quidem suȩ repperire potuit uo¬
luntatis. stupens atq ad mirans.
post tot scła in uenisse hominẽ.
humanas concupiscentias non
habentem. natũq in carne ui¬
hil penitus corruptionis habere
carnalis. Discedente itaq retror¬
sum diabolo. accedentes ut lec¬
tum . ẽ. angłi ministrabant ei
Frũrphus iste quante sit głȩ. ob¬
sequia nos edocent angł orum
Nec mirũ sane. si eius angłi minis¬
teriis occurrer̃: cuius uictoriam

Expanded text:
dens confutetur. Retro ei abire praecipitur mundi qui dabit regna; ut imperio Filii Dei, cui voluntarius non cedebat, subjaceret invitus, atque illum a quo se adorari improbe poscebat, probaret merito ab omnibus adorandum. Et quid plura, carissimi? Dum nefanda tentator loquitur, dumque inconcessa praesumit, quasi ab homine victus obmutuit, et quasi a Deo jussus abscessit. Et necesse erat ab illius jam tentatione discederet, in quo tota se 128 mole movens, totisque nisus viribus, ne vestigium quidem suae reperire potuit voluntatis. Stupens atque demirans post tot saecula invenisse hominem humanas concupiscentias non habentem, natumque in carne nihil penitus corruptionis habere carnalis. Discedente itaque retrorsum diabolo, accedentes, ut lectum est, angeli ministrabant ei. Triumphus iste quantae sit gloriae obsequia nos edocent angelorum. Nec mirum sane si ejus angeli ministeriis occurrerunt, cujus victoriam
Abbreviated transcription (Latin):
matris scã generatio. quos ip
scola ueritatis sp̃s sc̃s erudiuit:
libertatem urãm congrua raci¬
one moderamini. scientes quia
bonũ.ẽ. etiam aliticis abstinere.
Et cũ castigatius uiuendũ. ẽ. ita
discernere cibos. ut usus cor re¬
moueatur. pon patura dãpnet᷑.¬

Expanded text:
matris sancta generatio, quos in schola veritatis Dei Spiritus erudivit, libertatem vestram congrua ratione moderamini, scientes quoniam bonum est etiam a licitis abstinere, et cum castigatius vivendum est, ita discernere cibos ut usus eorum semoveatur, non natura damnetur
Abbreviated transcription (Latin):
stinentiam carnis ostendere. Cess&
ira. sopiantur iurgia. In cassũ enĩ
caro atteritur. si a prauis suis uolup
tatib animus non refrenatur. cum
ur̃i inuenitur uoluntas ur̃a. et
om̃s debitores ur̃os repetitis. Neq
enĩ qui debitorem suũ hoc qđ dedit
repetit. aliquid in iuste facit
Sed dignũ. ẽ. ut quisq se inpęniten¬
tia macerat. etiam hoc sibi quod
iuste cõpetit interdicat. Sĩ sic nobis
afflictis & pęnitentib a dõ dimit¬
titur quod in iuste egimus. si ꝓ
amore illius & hoc quod nobis
iuste cõpetit relaxemus. ItEM

Expanded text:
stinentiam carnis ostendere. Cesset stinentiam carnis ostendere. Cesset ira, sopiantur jurgia. Incassum enim caro attatibus animus non refrenatur, cum vestri invenitur voluntas vestra, et omnes debitores vestros repetitis . Neque enim qui debitorem suum, hoc quod dedit repetit, aliquid injuste facit; sed dignum est ut quisquis se in poenitentia macerat, etiam hoc quod sibi juste competit interdicat. Sic afflictis et poenitentibus a Deo dimittitur quod injuste egimus, si pro amore illius et hoc quod nobis juste competit relaxemus. HOM
Abbreviated transcription (Latin):
is ꝑ cibũ cecidimus. ad hȩc in quan¬
tum possumus. ꝑ abstientiã re¬
surgamus. Sed nemo sibi eandem
abstinentiam solam posse credat
Nonne hoc. ẽ. magis ieiuniũ quod
tuũ. et egenos uagosq induc in
domũ tuã. Cum uideris nudũ
operi eũ. et carnem tuã ne despe¬
elemosinarũ leuat. qđ cũ ꝓximi
dilectione agitur. quod ex pieta¬
te conditur Hoc ergo qđ tibi
subtra̾is. alteri largire: & unde
tua caro affligitur. inde egentis
nium ieiunastis mihi : & cum
comeditis & bibi̾tis. nũquid non
uobis comedistis & uobism& ipsis
bibistis: Sibi enĩ comedit et
bibit. qui alimenta corporis quȩ sunt
cõmunia dona conditoris. sine indi¬
gentib ꝑcipit. Et sibi quisq ieiu¬
nat. si ea quę sibi ad tempus subtra¬
it. non pauꝑib tribuit. sed uentri
post modũ offerenda custodit
Hinc ꝑ iohel dicitur. Sc̃ificate ieiu¬
nium. Ieuiniũ quippe sc̃ificare. ẽ.
ad iunctis bonis aliis. dignã dõ ab¬

Expanded text:
is per cibum cecidimus, ad haec, in quanis per cibum cecidimus, ad haec, in quantum possumus, per abstinentiam resurgamus. abstinentiam solam credat posse Nonne hoc est magis jejunium quod tuum, et egenos vagosque induc in domum tuam: cum videris nudum, operi eum, et carnem tuam ne despeeleemosynarum levat, quod cum proximi dilectione agitur, quod ex pietate conditur. Hoc ergo quod tibi subtrahis, alteri largire; et unde tua caro affligitur, inde egentis nium jejunastis mihi? Et cum comedistis et bibistis, nunquid non vobis comedistis, et vobismetipsis bibistis ? Sibi enim comedit et bibit, qui alimenta corporis, quae sunt communia dona Conditoris, sine indigentibus percipit. Et sibi quisque jejunat, si ea quae sibi ad tempus subtrahit, non 471 pauperibus tribuit, sed ventri postmodum offerenda custodit. Hinc per Joelem dicitur: Sanctificate jejunium . Jejunium quippe sanctificare est, adjunctis bonis aliis, dignam Deo ab
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis gaudia. sex ebdomadȩ
ueniunt. quarũ uidelicet dies
xl duo fiunt. Ex quib dum
sex dies dominici abstinentiȩ
subtrauntur. Non plus in absti
Dum uero ꝑ trecentos & sexagin
ta dies annus ducitur. nos autẽ
quasi anni nr̃i decimas dõdamꝰ.
ut qui nobis in& ipsis ꝑ acceptũ
annũ uiximus. auctori nr̃o in nos
eius de cimis ꝑ abstinentiã morti¬
offerre inlege iubemini decimas
rerũ. ita ei offerre contendite
& decimas erũ. Unus quisq in
quantũ uirtus suppetit carnen
maceret. eiusq desideria afli¬
gat. concupiscentias turpes in¬
terficiat. ut uxta pauli uocem.
hostia uiua fiat. Hostia quippe
et immolatur & uiua. ẽ. quando
& abhac uita homo non deficit. &¬
tamen se a carnalib desideri is
occidit. Caro nos lȩta traxit ad
culpam. afflicta reducat ad ueniã.
Auctor & enĩ mortis nr̃e. ꝑ fructũ
ligni uetiti. uitȩ p̃cepta transgres
sus. ẽ. Qui ergo a paradisi gaudi¬

Expanded text:
nitatis gaudia sex hebdomadae nitatis gaudia sex hebdomadae veniunt, quarum videlicet dies quadraginta duo fiunt. Ex quibus dum sex dies Dominici ab abstinentia subtrahuntur, non plus in abstinDum vero per trecentos et sexaginta quinque dies annus ducitur, nos autem quasi anni nostri decimas Deo damus, ut qui nobismetipsis per acceptum annum viximus, auctori nostro nos in ejus decimis per abstinentiam mortiofferre in lege jubemini decimas rerum , ita ei offerre contendite et decimas dierum. Unusquisque in quantum virtus suppetit, carnem maceret, ejusque desideria affligat, concupiscentias turpes interficiat, ut juxta Pauli vocem, hostia viva fiat . Hostia quippe et immolatur et viva est, quando et ab hac vita homo non deficit, et tamen se a carnalibus desideriis occidit. Caro nos laeta traxit ad culpam, afflicta reducat ad veniam. Auctor etenim mortis nostrae per fructum ligni vetiti vitae praecepta transus est. Qui ergo a paradisi gaudi
Abbreviated transcription (Latin):
dieb nullũ omĩmodo cibũ sũpsit.
Nos quoq in quantũ possumus.
annuo quad ragesime tempore.
carnem nr̃am ꝑ abstinentã affli¬
gere conamur. Quur ergo in
abstinentia quad ragenarius
Numerus custoditur. nisi quia
uirtus decalogi. ꝑ libros quattuor
scĩ euangelii impletur: Denarius
et enĩ quater ductus. in quadra¬
genariũ surgit. quia tunc decalogi
mandata ꝑficimus. cum ꝓfecto
quattuor libros scĩ euangelii custo¬
dimus ex qua re sentiri & aliud
potest. In hoc enĩ mortali corpore.
ex quattuor elementis subsistimus.
& ꝑ uoluptates eiusdem corporis.
p̃ceptis dominicis contraimus
Precepta autẽ dominica. ꝑ decalo¬
gum sunt accepta. Qui ergo ꝑ
carnis desideria decalogi man¬
data contẽpsimus. dignũ. ẽ. ut
eandem carnem quater decies
affligamus. quãuis de hoc quad¬
ragesime tẽpore. ẽ. adhuc aliud
qđ possit in telligi. A presenti
& enĩ die. usq ad paschalis solem¬

Expanded text:
diebus nullum omnino cibum sumpsit . diebus nullum omnino cibum sumpsit . Nos quoque in quantum possumus, annuo Quadragesimae tempore carnem nostram per abstinentiam affligere conemur. Cur ergo in abstinentia quadragenarius numerus custoditur, nisi quia virtus Decalogi per libros quatuor sancti Evangelii impletur? Denarius etenim quater ductus in quadragenarium surgit, quia tunc Decalogi mandata perficimus cum profecto quatuor libros sancti Evangelii custodimus. Ex qua re sentiri et aliud potest. In hoc enim mortali corpore ex quatuor elementis subsistimus, et per voluptates ejusdem corporis praeceptis dominicis contraimus. Praecepta autem Dominica per Decalogum sunt accepta. Quia ergo per carnis desideria, Decalogi mandata contempsimus, dignum est ut eamdem carnem quaterdecies affligamus. Quamvis de hoc Quadragesimae tempore est adhuc aliud quod possit intelligi. A praesenti etenim die usque ad Paschalis solem
Abbreviated transcription (Latin):
altius cresceret. si hostem suum
Non extinguendo. sed inxerim
patiendo superar&. Notandum
uero qđ subditur. quia recedente
diabolo. angłi ministrabant ei
Ex qua re quid aliud quã unius
ꝑsonȩ utraq natura ostenditur.
quia & homo. ẽ. quem diabolus
tẽptat. & idem dĩ. ẽ. ipse. cui ab
angłis ministratur: Cognoscaniꝰ
igitur in eo naturã prãm. quia
pisi hunc diabolus hominem cer¬
neret. non tẽptaret. Uencremur
in illo diuinitatem suã. quia nisi
suꝑ omĩa ds̃ existeret. ei nullamo.¬
do angłi ministrarent. Sed quia¬
ginta dierũ abstinentiã nr̃i redẽp¬
toris audiuimus. quia quadrage¬
sime tempus in choamus. discuti¬
endum nobis. ẽ. cur hȩc ipsa ab¬
stinentia. ꝑ quadraginta dierum
Numerũ custoditur Moyses enĩ.
ut legem acciper& scđo. dieb
quad raginta ieiunauit. Helias
in deserto. quadraginta dieb ab¬
stinint Ipse auetor hominũ ad
homines ueniens. in quad raginta

Expanded text:
altius cresceret, si hostem suum altius cresceret, si hostem suum non exstinguendo, sed interim patiendo superaret. 4. Notandum vero quod subditur, quia, recedente diabolo, angeli ministrabant ei. Ex qua re quid aliud quam unius personae utraque natura ostenditur? Quia et homo est quem diabolus tentat, et idem iangelis ministratur. Cognoscamus igitur in eo naturam nostram, quia nisi hunc diabolus hominem cerneret, non tentaret. Veneremur in illo divinitatem suam, quia nisi super omnia Deus existeret, ei nullo modo angeli ministrarent. Et cuginta dierum abstinentiam nostri Redemptoris audivimus, qui Quadragesimae tempus inchoamus, discutiendum nobis est cur haec ipsa abstinentia per quadraginta dierum numerum custoditur. Moyses enim ut legem acciperet secundo diebus quadraginta jejunavit . Elias in deserto quadraginta diebus abstinuit . Ipse auctor hominum ad homines veniens, in quadraginta
Abbreviated transcription (Latin):
limitatis auariciã tẽptat. cũ
regna omia mundi ostendit
dicens. Haec om̃ia tibi dabo.
si ꝓcidens ad oraueris me
Sed eisdem modis a scđo homine
ad itu captus exeat. quo nos
aditu intromissus tenebat.
considerare debeamus. Quia
tẽptatus a diabolo dns: sa¬
cri eloquii p̃cepta respondit:
et qui eo uerbo qđ erat. tẽp¬
tatorem suũ mergere in abyssum
poterat. uirtutem suȩ potentię
non ostendit. Sola diuinę scrip¬
turȩ p̃cepta edidit. quatinus no¬
ut quotiens a prauis hominib
aliquid patimur. ad doctrinã
excitemur potius quã ad uindic¬
tam. Pensate quanta. ẽ. pacien¬
tia dei. quanta in pacientia nr̃a.
Nos si in iuriis aut aliqua lesione
ꝓuocamur. furore ꝑmoti. quan¬
tum possumus nosm& ipsos ul¬
ciscimur. aut quod non possumꝰ
facere minamur. Ecce aduer¬
sitatem diaboli dñs ꝑtulit. & nil
ei iusi mansuctudinis uerba res¬
pondit. Portat quem punire
potert. ut hoc in laude eius

Expanded text:
limitatis avaritiam tentavit, cum limitatis avaritiam tentavit, cum regna omnia mundi ostendit, dicens: Haec omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me. Sed eisdem modis a secundo homine aditu captus exeat, quo nos aditu intromissos tenebat. considerare debeamus. Quia tentatus a diabolo Dominus, sacri eloquii praecepta respondit. Et qui eo verbo quod erat, tentatorem suum mergere in abyssum poterat, virtutem suae potentiae non ostendit. Sola divinae Scripturae praecepta dedit, quatenus suut quoties a pravis hominibus aliquid patimur, ad doctrinam excitemur potius quam ad vindictam. Pensate quanta est patientia Dei, et quanta impatientia nostra. Nos si injuriis, aut aliqua laesione provocamur, furore permoti, aut quantum possumus nosmetipsos ulciscimur, aut quod non possumus facere minamur. Ecce adversitatem diaboli Dominus pertulit, et nihil ei nisi mansuetudinis verba respondit. Portat quem punire poterat, ut hoc in laudem ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ritia tẽptauit. sed tẽptando su¬
perauit. quia sibi eũ ꝑ consensum
subdidit. Ex gula quippe tẽp¬
tauit. cũ cibũ ligni uetitũ osten¬
e dit. atq ad comenme¬
dendum suasit. Elem̃i. pꝰ Ex
cũ diceret. eritis sicut dii. Et ex
ꝓuertu a uaritiȩ tẽptauit cum
diceret. scientes bonũ & malum.
sed etiã altitudinis. Recte enĩ
auaritia dicitur. cũ supir modũ
sublimitas ambitu& Si enĩ non
ad auariciã honoris rapina
ꝑtiner&. nequaquã paulus
de unigenito filio diceret.
non rapinã arbitratus. ẽ. eẽ.
se aqualem dõ. In hoc ergo
diabolus parentem nr̃m ad
suꝑbiã traxit. quo eũ adaua¬
ritiam sublimitatis excitauit.
Sed quib modis primũ hominẽ
strauit. eisdem modis scđo
homini tẽptato subcubuit.¬
Ituant P ergulam quippe tẽptat. qui
dicit. Dic ut lapides isti. pa¬
nes fiant. Per uanã głari
tẽptat. cũ dicit. Si filiis dei
es. mitte te deorsum. Per sub¬

Expanded text:
ritia tentavit; sed tentando suritia tentavit; sed tentando superavit, quia sibi eum per consensum subdidit. Ex gula quippe tentavit cum cibum ligni vetitum ostendit, atque ad comedendum suasit. Ex vana autem  cum diceret: Eritis sicut dii . Et ex provectu avaritiae tentavit cum diceret: Scientes bonum et malum. sed etiam altitudinis. Recte enim avaritia dicitur, cum supra modum sublimitas ambitur. Si enim non ad avaritiam honoris rapina pertineret, nequaquam Paulus de unigenito Filio diceret: 'Non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo'. In hoc ergo diabolus parentem nostrum ad superbiam traxit, quo eum ad avaritiam sublimitatis excitavit.Sed quibus modis primum hominem stravit, eisdem modis, secundo homini tentato, succubuit. Per gulam quippe tentavit eum, qui dicit: Dic ut lapides isti panes fiant. Per vanam gloriam tentavit, cum dicit: Si filius Dei es, mitte te deorsum. Per sub
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit. qui uenerat occidi. Iustũ
quippe erat. ut sic tẽptationes
nr̃as suis tẽptationib uincer&.
sicut mortẽ nrãm uenerat sua
morte superare. Sed sciendũ nobis
.ẽ. quia trib modis tẽptatio agit᷑
Suggestione. delectatione. consensu
Et nos cũ tẽptamur. plerũq in de¬
lectationẽ. aut etiã in consensum
labimur. quia ex carnis peccato
ꝓpagati. in nobis ipsis etiã geri¬
mus. unde certamina toleramus
Ds uedo qui in utero uirginis in car¬
natus in mundũ sine peccato ue¬
nerat. Nil contradictionis insem&¬
ipso tolerabat. Tẽp̃tari ergo per
suggestionem potuit. sed eius
mentem peccati delectio non mo¬
mordit. atq ideo om̃is diabolica
illa tẽptatio. foris non intus fuit.
Sed si ipsũ ordinem tẽptationis eius
aspicimus. pensemus quanta mag¬
nitudine nos a tẽptatione lib̾amuꝵ
Antiquus hostis. contra primũ ho¬
minem parentem nr̃m in trib
se tẽptationib erexit. quia hunc
uidelic& gula. uana gła. & aua¬

Expanded text:
stum quippe erat ut sic tentationes nostras suis tentationibus vinceret, sicut mortem nostram venerat sua morte superare. Sed sciendum nobis est quia tribus modis tentatio agitur, suggestione, delectatione et consensu. Et nos cum tentamur, plerumque in delectationem, aut etiam in consensum labimur, quia de carnis peccato propagati, in nobisipsis etiam gerimus unde certamina toleremus. Deus vero qui, in utero Virginis incarnatus, in mundum sine peccato venerat, nihil contradictionis in semetipso tolerabat. Tentari ergo per suggestionem potuit, sed ejus mentem peccati delectatio non momordit. Atque ideo omnis diabolica illa tentatio foris non intus fuit. 1493 2. Sed si ipsum ordinem tentationis ejus aspicimus, pensemus quanta magnitudine nos a tentatione liberamur. Antiquus hostis contra primum hominem parentem nostrum in tribus se tentationibus erexit, quia hunc videlicet gula, vana gloria et ava
Abbreviated transcription (Latin):
cis cordis ruga dedecoret : Nã
quid ꝓd.ẽ. honestatis formã p̃ferens
cultus exterior. si interiora hominis
aliquoꝵ sordeant contaminatione
uiciorũ : Omnia igitur quȩ ani¬
mi puritatem & speculũ mentis
obnubilant. abstergenda sedulo.
suam. seq ante se statuat ꝓprii
censura iuditii. Uideat si in secreto
pacem. si desideriũ sp̃s pulla concu¬
piscentia carnis inpugnat. si humi¬
lia spernit. si alta non appetit. si ini¬
quo non delectatur lucro si iuio¬
derato rerũ suarũ nongaudet aug¬
mento. si deniq aliena felicitate non
uritur. aut inimici miseria ponlȩtat᷑
& cum harũ ꝑturbationũ pihil inse
forte reppererit. sincero disquirat
examine. qualiũ cogitationũ specie
frequentetur. & utrũ uullis uanita¬
nullis in lecebris cõmoueri. nullis
cupiditatib tiaillari. non. ẽ. istius
uitȩ. quȩ tota tẽptatio. ẽ: Et quia
nimiũ uincitur. qui uinci ab eodem

Expanded text:
cis cordis ruga dedecoret? Nam cis cordis ruga dedecoret? Nam quid prodest honestatis formam praeferens cultus exterior, si interiora hominis aliquorum sordeant contaminatione vitiorum? Omnia igitur quae animi puritatem et speculum mentis obnubilant, abstergenda sedulo esuam, seque ante se statuat proprii censura judicii. Videat, si in secreto pacem, si desiderium spiritus nulla concupiscentia carnis impugnat, si humilia non spernit, si alta non appetit, si iniquo non delectatur lucro, si immoderato rerum suarum non gaudet augmento, si denique aliena felicitate non uritur, aut inimici miseria non laetatur. Et cum harum perturbationum nihil in se forte repererit sincero disquirat examine qualium cogitationum specie frequentetur; et utrum nullis vanitanullis illecebris commoveri, nullis cupiditatibus titillari, non est istius vitae, quae tota tentatio est , et qua nimirum vincitur, qui vinci ab eadem
Abbreviated transcription (Latin):
& uoluntates nr̃as actionesq di¬
rigere. quod diuinȩ nouimus
placere iustitię. Sed cũ hi apꝓ¬
pinquant dies. quos illustriores
uobis salutis nr̃e sacramenta fece¬
runt. diligentiori sollicitudine
sius exerenda. ẽ. disciplina uirtu¬
tum. ut sicut ipsa mẏsteria qua¬
dam sui parte maiora sunt. ita
& nr̃a obseruantia super& in ali¬
quo consuetudinem suã. & cui
festiuitas. ẽ. celebranda. sublimi¬
or ipse quoq in ea repperiatur
ornatior. Si enĩ rationabile et
quodã modo religiosũ uidetur
ꝑ diem festũ in uestitu nitidiore
ꝓcedere. & habitu corporali hila¬
ritatem mentis ostendere. si ipsã
quoq orationis domũ ꝓpensi ore
tunc cura & ampliore cultu.
quantũ possumus adornamus:
nonne dignũ.ẽ. ut anima xp̃i¬
ana quȩ uerũ uiuũq dei tẽplũ
.ẽ. speciem suã prudent̃ ex orn&.
& redẽptionis suȩ celebratura
sacramentũ. om̃i circũspectione
p̃caueat. pe ulla eã macula
iniquitatis obfusc&. aut dupli¬

Expanded text:
 voluntates nostras actionesque dirigere, quod divinae novimus placere justitiae; sed cum ii appropinquant dies quos illustriores nobis salutis nostrae sacramenta fecerunt, diligentiore sollicitudine sius exercenda est disciplina virtutum: ut sicut ipsa mysteria quadam sui parte majora sunt, ita et nostra observantia superet in aliquo consuetudinem suam; et cui festivitas est celebranda sublimior, ipse quoque in ea reperiatur ornatior. Si enim rationabile et quodammodo religiosum videtur per diem festum in vestitu nitidiore prodire, et habitu corporis hilaritatem mentis ostendere; si ipsam quoque orationis domum propensiore tunc cura et ampliore cultu, quantum possumus, adornamus, nonne dignum est ut anima Christiana, quae verum vivumque Dei templum est, speciem suam prudenter exornet, et redemptionis suae celebratura sacramentum, omni circumspectione praecaveat ne ulla eam macula iniquitatis offuscet, aut dupli
Abbreviated transcription (Latin):
cui dominabatur origine. in no¬
uam creaturã diuina regenerati¬
one transiuimus: Unde quia dũ
mortali carne circũdamur. Noꝵ
desinit nobis hostis antiquus laque¬
os peccati. ubiq. p̃tendere. & tunc
maxime aduersũ xp̃i menbra
seuire. quando abeis sacratiora¬
sunt celebranda mysteria. Me¬
rito doctrina sp̃s scĩ hac eruditi¬
one imbuit popłm xp̃ianũ. ut
ad paschale festũ semꝑ quadra¬
ginta dierũ continentiã p̃par&.
Cuius purificationis ratio. iã pos

Expanded text:
cui dominabatur origine, in nocui dominabatur origine, in novam creaturam divina regeneratione transivimus! Unde quia dum mortali carne circumdamur, non desinit nobis hostis antiquus laqueos peccati ubique praetendere, et tunc maxime adversus Christi membra saevire, quando ab eis sunt sacratiora celebranda mysteria, merito doctrina Spiritus sancti hac eruditione imbuit populum Christianum, ut ad paschale festum quadraginta dierum se continentia praepararet. Cujus purificatio
Abbreviated transcription (Latin):
ergo se fallat dilectissimi. Nemo se
decipiat. Neq enĩ quisquã de cor¬
dis sui puritate confidat. ut put&
se nullis tẽptationũ periculis sub¬
iacere. cũ ꝑ uigil ille tẽptator
acriorib puls& insidiis. quos ma¬
Ane uiderit abstinere peccatis
Nam a quo dolos suos contineat.
qui ipsũ quoq dnm̃ maiestatis
ausus. ẽ. calliditatis suȩ fraude
tẽptare. Uiderat suꝑbiã suam
humilitate dñi cħu calcatã. intel¬
lexerat quadraginta dierũ ieiunio
omnẽ concupiscentiã carnis exclu¬
sam. & tamen Non desperauit de
artib suis malitiȩ spiritalis imꝓbi¬
tas. tantũq sibi de nature nr̃ȩ mu¬
tabilitate ꝓmisit. ut quem uerum
ex periebatur hominẽ. p̃sumeret
posse fieri peccatorem. Si ergo ab
ipso dño saluatore nr̃o deceptionum
suarũ diabolus non reuocauit in¬
sidias. quanto magis fragilitatem
nrãm inpugnare p̃sumit. quos in¬
de uehementiore odio & inuidia
seuiore ꝑsequitur. ex quo ei inbap¬
tismo renuntiauimus. & ab illa

Expanded text:
itur se fallat, dilectissimi, nemo se decipiat; neque ita quisquam de cordis sui puritate confidat, ut putet se nullis tentationum periculis subjacere; cum pervigil ille tentator eos acrioribus pulset insidiis, quos maxime viderit abstinere a peccatis. Nam a quo dolos suos contineat, qui ipsum quoque Dominum majestatis ausus est calliditatis suae fraude tentare? Viderat superbiam suamhumilitate calcatam; intellexerat quadraginta dierum jejunio omnem cupiditatem carnis exclusam, et tamen non desperavit de artibus suae malitiae spiritalis improbitas; tantumque sibi de naturae nostrae mutabilitate promisit, ut quem verum experiebatur hominem, praesumeret posse fieri peccatorem. Si ergo ab ipso Domino et Salvatore nostro deceptionum suarum diabolus non revocavit insidias, quanto magis fragilitatem nostram impugnare praesumet, quos exinde vehementiore odio et invidia saeviore persequitur, ex quo ei in baptismo renuntiavimus, et ab illa
Abbreviated transcription (Latin):
quia diligis dñm: quia dũ non peꝑ¬
cisti filiũ ꝓpter dm̃. cundem tecũ con¬
stitiusti dño gloriosum: Quare te
benedietionib cumulem. et in fini¬
tan filiorũ mulaitudinem ex eo tibi
ꝓuenire consirmen. Statim ꝓcura¬
tur aries. qui ꝓ isaac scĩssimo mere¬
tur occidi. Nec enĩ fas erat ut isaas
qui ti pum oxp̃i portabat a patre.
hoc in tempore mactar tur. qͥa
ꝑfecta sacrisicu bostia.xso
dño seruabatur. Pro curatur in¬
quam aries qui ꝓ isaac mereret᷑
occidi. ut & ꝓmissũ patri de hos¬
tia compleretur. et ꝑfecto sacrificio
patri isaac in colomis redderetur
unc ut̾q lȩtus de monte descendit.
pater qđ sacrificii uotũ filio saluo
ꝑfecerit. filius quod iussa libenter
optasset. Gaud& de patre filius. de
filio pater. Gaudent ꝓpinqui. fami¬
lia cuncta lętatu& G audent inquã.
qđ & opus tantũ ꝑfectũ sit. & quod
patrem cũ filio in colomes illis dñs

Expanded text:
quia diligis Dominum: quia dum non pepquia diligis Dominum: quia dum non pepercisti filio tuo propter Deum, eumdem tecum constituisti Domino gloriosum. Quare te benedictionibus cumulabo, et infinitam filiorum multitudinem ex eo tibi provenire confirmabo. Statim procuratur aries, qui pro Isaac sanctissimo mereretur occidi. Nec enim fas erat ut Isaac, qui typum Christi portabat, a patre hoc in tempore mactaretur, quia perfecta sacrificii hostia Christo Domino servabatur. Procurabatur, inquam, aries, qui pro Isaac mereretur occidi, ut et promissum patris de hostia compleretur, et perfecto sacrificio, patri Isaac incolumis redderetur. Tunc uterque laetus de monte descendit: pater, quod sacrificii votum salvo filio perfecerit; filius, quod jussa patris libenter optasset. Gaudet de patre filius, de filio pater. Gaudent propinqui, familia cuncta laetatur: gaudent, inquam, quod et opus tantum perfectum sit, et quod patrem cum filio incolumes illis Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
parricidiũ. non .ẽ. crudelitaus ad¬
missum. quia notũ .ẽ. Nec ibi fili
agenitore mors miratida infertur.
sed utrisq uobis salubrit̃ ꝓuid et᷑
Tanto eris acceptabilis hostia. quanco
libenter gloriosȩ mortis exceperii
beneficia. Quod iussus es pater
ad imple: Ego enĩ nec rennuo.
nec recuso: Quod uolueris uolo.
qđ optas ex opto. quod desideras
et ipse desidero Deniq eo uoto
istam morte excipio. quo te eam
mihi inferre uelle cognosco. Hȩc &¬
si uterq. non dixit. tamen cuncta
ista inactu ostendit. Mox pater
extensa manu gladiũ sumit. dex¬
teram erigit iugulare filiũ. sacri¬
ficium ꝑficere. iussa dñi uoluit de¬
uotus implere. Et pendenti iam
atq imminenti mucrone. parce
inquit dñs parce. Fidem tuã quę¬
siiii. non filiũ ut ugulares optaui
Nec amabile pignus tibi subtrahere.
sed deuotionẽ tuã uolui ꝑ tẽptare.
M unc cognoui quia amas dñm. magis
quã filiũ. immo magis amas filiũ.

Expanded text:
parricidium, non est crudelitatis adparricidium, non est crudelitatis admissum, quia votum est. Nec tibi, fili, a genitore mors miseranda infertur, sed utrisque nobis salubriter providetur. Tanto eris acceptabilis hostia, quanto libenter gloriosae mortis acceperis beneficia. Quod jussus pater es,adimple. Ego enim nec renuo, nec recuso, quod volueris volo, quod optas exopto, quod desideras et ipse desidero. Denique eo voto istam mortem excipio, quo te eam mihi inferre velle cognosco. Haec etsi uterque non dixit, tamen cuncta ista in actu ostendit. Mox pater extensa manu gladium sumit, dexteram erigit, jugulare filium, sacrificium perficere, jussum Domini voluit devotus implere: et pendenti jam atque imminenti mucrone, Parce, inquit Dominus, parce; fidem tuam quaesivi, non filium ut jugulares optavi: nec amabile pignus tibi subtrahere, sed devotionem tuam volui pertentare. Nunc cognovi quia amas Dominum magis quam filium, imo magis amas filium,
Abbreviated transcription (Latin):
ros secũ adducit. Cũq ad ciui¬
tatem uenissent. estote istic inquit.
ego et puer iste ibimus soli. et cũ
ad orauerimus dñm. reuertemur
ad uos. Statim pater cũ filio ꝓfi¬
ciscitur solus. ad quem idem filius:
Pater in quit ligna uideo. cultrũ
et ignem conspicio. hostiam quã
immolaturus es quęro. Desine
inquit desine istud quęrere fili.
Desine quęrere. qđ sibi dñs tã ꝓuidit
Magnũ p̃sagiũ ꝓmutentis. magna
in nocentia inquirentis. Isa ac hostia.
de hostia patrẽ interrogat. sacri¬
ficii effectus desiderat. Ouis ab eo
quȩ de erat quęritur. Ne ipse qui
loquitur immoletu& Ast ubi
ad locũ uentũ. ẽ. uterq montẽ
ascendit. Aram pater exstruxit.
ligna cõposuit. filiũ coligauit
Patere me inquit fili patere me uo¬
tum ꝑficere. patere in quã ꝑ ce
iussionem dñi ad implere. Ds̃ enĩ
qui te condidit expetit. qui dedit
quęrit. qui te creauit te sibi desi¬
derat immolari. Non .ẽ. enĩ hoc

Expanded text:
ros secum adducit. Cumque ad civiros secum adducit. Cumque ad civitatem venissent, Estote istic, inquit, ego et puer iste ibimus soli: et cum adoraverimus Dominum, revertemur ad vos. Statim pater cum filio proficiscitur solus. Ad quem idem filius: Pater, inquit, ligna video, cultrum et ignem conspicio, hostiam quam immolaturus es quaero. Desine, inquit, desine istud quaerere, fili, desine quaerere quod sibi Dominus jam praevidit. Magnum praesagium promittentis, magna innocentia inquirentis. Isaac hostia, de hostia patrem interrogat, sacrificii effectus desiderat. Ovis ab eo quae deerat quaeritur, ne ipse qui loquitur immolet. Ast ubi ad locum ventum est, uterque montem ascendit. Aram pater exstruxit, ligna composuit, filium colligavit. Patere me, inquit, fili, patere votum perficere, patere, inquam, per te jussionem Domini adimplere. Deus enim qui te condidit, expetit; qui dedit, quaerit; qui te creavit, te sibi desiderat immolari. Non est enim hoc
Abbreviated transcription (Latin):
affectus pigneris respiciebat. qui ius¬
sionem ut ꝑficeret cogitabat. Totos
enĩ affectus conuertit in dm̃. cui se iã
Nouerat mancipatũ. Deniq illam
fidem seruabat in sese cũ filiũ iuberet᷑
offerri. qua dñm ꝓmeruerat. cũ eũ
mereretur accipere. Ad .ẽ. isa ac
patris quidem atati dissimilis. sed
fide ac deuotione aqualis: Ad . ẽ.
in quã isaac. qui si quid pat̾ dispone¬
ret. ipse fieri libenter optaret. Ita
ent̾ filius paruit patri. ut pat̾ diuinȩ
optẽperat iussioni. ut de consensu fili
pater securus existeret. et uoluntati
patris sese filius manciparet. Erat
enĩ in utrisq unus animus. par sensus.
et similis circa dm̃ affectus. ut genero¬
sicatem patris in filĩ transfusã cons¬
piceres. et inniocentiã filii. patrinan
deẽẽ. uideres. ut paternę fidei parti
sublimitas redundaret. Qua securitate
abraham fretus. sterrat as inã sibi.
ad sacrificium ligna concidit. pue¬

Expanded text:
affectus pignoris respiciebat, qui jusaffectus pignoris respiciebat, qui jussionem ut perficeret, cogitabat. Totos enim affectus convertit in Deum, cui jam se noverat mancipatum. Denique illam fidem servabat in sese, cum filium juberetur offerre, qua Deum promeruerat, cum eum mereretur accipere. Adest Isaac patri quidem aetate dissimilis, sed fide ac devotione aequalis. Adest, inquam, Isaac, qui si quid pater disponeret, ipse fieri libenter optaret. Ita enim filius paruit patri, ut pater divinae obtemperaret jussioni: ut de consensu filii pater securus existeret, et voluntati patris sese filius manciparet. Erat enim in utrisque unus animus, par sensus, et similis circa Deum affectus, ut generositatem patris in filium transfusam conspiceres, et innocentiam filii patri non deesse videres, ut et paternae fidei particsublimitas redundaret. Qua securitate Abraham fretus, sternit sibi asinam, ad sacrificium ligna concidit, pue
Abbreviated transcription (Latin):
cundior fucura. ex ipso. Redit uiuen¬
tus in senem. marcens atas repara¬
tur iñ uuienem. et manente senec¬
tutis atate. iuuenilia geruntur
amacre. Deniq blanditur. nutrit
et lactat. et consequentia cõplet osfi¬
cia. Quȩ iã forsitan obliuisceretur.
si suo tẽpore sarrȩ parere concederet᷑
unc locutus. ẽ. dñs ad abrahã dicens:
ccipe filiũ tuũ quẽ diligis isa ac. et
uade in unũ montiũ. et offer mihi
illũ iusacrificiũ. Mox abrahã tam
celeriter decernit iussis cȩlestib ẽẽ.
parendũ. quã fuerat diuntaus imꝑa
Uerebatur enĩ. ue uotũ mora offende¬
ret. aut iussionem tarditas impedir&
Deniq ꝓperat qđ iussũ. ẽ. ꝑficere.
festinat qđ p̃ceptũ. ẽ. ad implere.
Tuit enĩ lȩtus cũ eum acciperet. lȩtior
cum eũ immolandũ dñs postularet.
Ostendit abraham carissimũ quidem
sibi. eẽ. siliũ. seđ multo cariorem filio
existere dñm: Nec dulcedinẽ aut

Expanded text:
cundior futura ex ipso. Redit juvencundior futura ex ipso. Redit juventus in senem, marcens aetas reparatur in juvenem, et manente senectutis aetate, juvenilia geruntur a matre. Denique blanditur, nutrit et lactat, et consequentia complet officia, quae jam forsitan oblivisceretur, si suo tempore Sarae parere concederetur. Tunc locutus est Dominus ad Abraham, dicens: Accipe filium tuum quem diligis, Isaac, et vade in unum montium, et offer mihi illum in sacrificium . Mox Abraham tam celeriter decernit jussis coelestibus esse parendum quam fuerat divinitus imperatum. Verebatur enim ne votum mora offenderet, aut jussionem tarditas impediret. Denique properat quod jussum est perficere, festinat quod praeceptum est adimplere. Fuit enim laetus cum eum acciperet, laetior cum eum immolandum Dominus postularet. Ostendit Abraham charissimum quidem sibi esse filium, sed multo chariorem filio existere Dominum. Nec dulcedinem aut
Abbreviated transcription (Latin):
one cõpletur Sterilessilios haber
non possunt. sed hoc posse tuȩ uirtu¬
tes esficiunt. Natura quidemnegat.
sed potentia imperat. &tas. sed tua
potestas ostendit. Inpossibile quider
istud uidetur. pobis: non tibi
Homini poritue dñe maiestati Naturs
uondo. Serui. non dño. Unde cre¬
do pater. credo dñe istud facturum
.eẽ. qđ dicis. quia his uirtutib cunc¬
tis gentib in notescis. Tunc sarra
concepit inuterũ. et peperit filiũ.
patrem multarũ gentiũ destinatũ.
Nascitur isa ac ornamentũ generis.
parentũ gła. ꝓpinquoꝵ lȩtitia. fa
testimoniũ. In cuuis natiuitate. et
dñs ꝓmissũ reddidit. et abraham
uotum qđ optauit accepit. Gaudent
om̃s. cuncti lȩtantur ꝑ ĩt enĩ isa ac
dulcis cũ nascitur. dulcior cũ nutrit᷑
dec enĩ poterat. eẽ. non dulcis. quem
et patris fides condierat. et ꝓpria iN¬
nocentia cõmendabat. Fit et sarra
ex sterilimater. fecunda in filio. fe¬

Expanded text:
one completur. Steriles filios habere one completur. Steriles filios habere non possunt, sed hoc posse tuae virtutes efficiunt. Natura quidem negat, sed potentia imperat. Aetas prohibet, sed tua potestas ostendit. Impossibile quidem illud videtur nobis; non tibi; homini, non tuae, Domine, majestati; naturae, non Deo, servis, non Domino. Unde credo, Pater, credo, Domine, istud te facturum esse quod dicis, quia his virtutibus cunctis gentibus innotescis. Tunc Sara concepit in utero, et peperit filium, patrem multarum gentium destinatum. Nascitur Isaac ornamentum generis, parentum gloria, propinquorum laetitia, famtestimonium. In cujus nativitate et Dominus promissum reddidit, et Abraham votum quod optavit, accepit. Gaudent omnes, cuncti laetantur. Fit enim Isaac dulcis cum nascitur, dulcior cum nutritur. Nec enim poterat esse non dulcis, quem et patris fides condierat, et propria innocentia commendabat. Fit et Sara ex sterili mater fecunda in filio, fe
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq unus ab abrahȩ filius exoptat᷑.
et inmensa ei multitudo ꝓmitcitur
Solacium unius heredis conquiritur.
et iinumerabilis soboles destinatur
Nescis in quit dñs. nescis abraham.
quid destinatũ sit tibi. Sed id circo
nescis. quia quid merearis non res¬
pies Tantũ enĩ de me tua meruit
fides. tantũ tua obsequia ualuer̃.
ut et quid desideres nouerim.
et facere quod merearis de creuerim
Iamq tibi nascetur filius. cuiussemen
diffundetur inmilia. ut similitudini
siderum co&quetur. et arenȩ inm̃¬
sitatib cõpareru& Credo inquit
abraham dñe. credo quia potes.
facturũ confido qđ spondes Nec
enĩ confectã senectutem marcescen¬
tis meȩ aetatis considero. aut sarrę
conugis sterilem effectãq conditio¬
nem attendo. sed tuȩ maiestatis
potentiã tracto. Nec cui talia pro¬
mittantur. sed a quo ꝓmittantur.
agnosco. Generare enĩ filios senilis
atas non patitur. sed tua dñe iussi¬

Expanded text:
Denique unus filius Abrahae exoptatur, Denique unus filius Abrahae exoptatur, et immensa ei multitudo promittitur. Solatium unius haeredis conquiritur, et innumerabilis soboles destinatur. Nescis, inquit Dominus, nescis Abraham quid destinatum sit tibi, sed idcirco nescis quia quod merearis non respicis. Tantum enim de me tua meruit fides, tantum tua obsequia valuerunt, ut et quid desideres norim, et facere quod mereris decreverim. Namque tibi nascetur filius, cujus semen diffundetur in millia, ut et similitudini siderum coaequetur, et arenae immensitatibus comparetur. Credo, inquit Abraham, Domine, credo quia potes, facturum te confido quod spondes. Nec enim confectam senectutem marcescentis meae aetatis considero, aut Sarae conjugis sterilem effetamque conditionem attendo, sed tuae majestatis potentiam tracto, nec cui talia promittantur, sed a quo promittantur agnosco. Generare enim filios senilis aetas non patitur, sed tua, Domine, jussi
Abbreviated transcription (Latin):
sanctissimȩ fundamentũ. carita¬
tis uinculũ. amoris subsidũi. Haec
sc̃itatem firmat. castitatem roborat.
dignitates exornat. In pueris splen¬
det. ix iuuenib floret. inꝓuectis
apparet. Gubernat sexus. gradus
ꝓuehit. officia clincta custodit
n paupere grata. ẽ. ix mediocre lȩta.
iu locuplete honesta. Fides amici¬
tias seruat. collegia copulat. artes
commendat. Nullũ despicit. nullũ
contẽpnit. nulli de .ẽ. Nisi qui ei for¬
te defuerit. Fides mandata tenet.
ides familiares efficit dõ. Amicos
cons ituit xp̃o. Neq eñĩ quisq fidei
ꝓmissa ꝑspiciet. nisi ꝓfessionẽ actib
seruet. Aut p̃mioꝵ potest cõpos
merces homini repensetur. Aut uio¬
latȩ poena cõpecens tribuatur.
Hiuus fidei ab abrahani ducamus
exordiũ. qui cũ in occidua constitu¬
tus xtate. filiũ adõ ꝓmissũ  se cre¬
deret accepturũ. et fidei p̃tiũ infi¬
lio conspexit. et instellarũ numerũ
suã sobolem redundan¬

Expanded text:
sanctissimae fundamentum, charitatis vinculum, amoris subsidium. Haec sanctitatem firmat, castitatem roborat, dignitates exornat. In pueris splendet, in juvenibus floret, in provectis apparet. Gubernat sexus, gradus provehit, officia cuncta custodit. In paupere grata est, in mediocri laeta, in locuplete honesta. Fides amicitias servat, collegia copulat, artes commendat. Nullum despicit, nullum contemnit, nulli deest, nisi qui ei forte defuerit. Fides mandata tenet, at consummat. Fides familiares efficit Deo, amicos constituit Christo. Neque enim quisquam fidei promissa percipiet, nisi professionem actibus servet; aut praemiorum potest compos merces homini recompensetur, aut violatae poena competens tribuatur. Hujus fidei ab Abraham ducamus exordium, qui cum in excidua constitutus aetate, filium a Deo promissum se crederet accepturum, et fidei pretium in filio conspexit, et in stellarum suam sobolem n
Abbreviated transcription (Latin):
ando et ieum ando curari uon
possumus. quin potius ꝑ abstinen¬
tiam ipsȩ spinȩ uertuntur in rosã.
Producit enim ieunando libido
castimoniam. suꝑbia humilitatẽ.
sobrietas parcitatem. Hi enĩ sunt
flores uitȩ nr̃ȩ. qui suaue xp̃o
redolent. qui odorem bonũ dõ
spirant. unde ait apłs. qm̃ xp̃i¬

Expanded text:
lando et jejunando carere non lando et jejunando carere non possumus; quin potius per abstinentiam ipsae spinae vertentur in rosam. Producit enim jejunando libido castimoniam, superbia humilitatem, ebrietas parcitatem; hi enim sunt flores vitae nostrae, qui suave Christo redolent, qui odorem bonum Deo spirant. Unde ait Apos
Abbreviated transcription (Latin):
fluis. ornate uel comptȩ in pascha
ꝓcedant. Modo om̃ia sunt in
partu. ut tunc repperiantur in
fructu. Tunc enĩ contra naturȩ̨
speciem. spina ꝓfert rosã. calamꝰ
flagrat lilium. suauitatẽ arida
uirgulta deꝓmunt. & ita cuncti
florib ad ornantur. ut festiuitatẽ
diei magni. creatura ipsa nitore
sui celebrare creda tur Igitur
et nos hoc eodem ieiuniorũ tẽꝑe.
ꝓducamus de spinis nr̃is rosas.
hoc .ẽ. de peccatis iustitiã. deseue¬
ritate miscđiam. de auaricia
largitatem. Istȩ eñĩ spinȩ sunt cor¬
poris nr̃i. quę p̃fo̾cant animam.
de quib ait scriptura. Spinas et
minat enĩ mihi terra measpinas.
si me corporalis libidinis trcilla¬
tione cõpungit. Generat mi
tribulos. cũ me diuitiarũ scł a¬
rium cupiditate discruciat.
Spina enĩ xp̃iano. auaritię suę
radix ẽ. Spina uirobono. hono¬
ris ambitio . ẽ. Uidentur enim
seetie apud suos grata. eẽ. sed
edunt. Ab his ergo nisi uigi¬

Expanded text:
fluis, ornatae vel comptae in pascha fluis, ornatae vel comptae in pascha procedant. 4. Modo omnia sunt in partu, ut tunc reperiantur in fructu; tunc enim contra naturae speciem spina profert rosam, calamus fragrat lilium, suavitatem arida virgulta depromunt: et ita cuncta floribus adornantur, ut festivitatem diei magni creatura ipsa nitore sui celebrare credatur. Igitur et nos hoc eodem jejuniorum tempore producamus de spinis nostris rosas, hoc est, de peccatis justitiam, de severitate misericordiam, de avaritia largitatem. Istae enim spinae sunt corporis nostri, quae praefocant animam, de quibus ait Scriptura: Spinas et minat enim mihi terra mea spinas, si me corporalis libidinis titillatione compungit: generat mihi tribulos, cum me divitiarum saecularium cupiditate discruciat. Spina enim christiano avaritiae suae radix est: spina viro bono honoris ambitio est; videntur enim specie apud suos grata esse, sed laedunt. 5. His ergo nisi vigi
Abbreviated transcription (Latin):
lla terra aratris scinditur. ut
mundanis sit congrua frugibus.
mea terra ieiuniis exaratur. ut
cęlestib sit apta seminib Sicut
enĩ reditũ uberiorem capit qui
frequentius uex ando exercet cã¬
pum. ita et maiorem grãm ꝑcipit.
qui exercet corporis sui capũ sepius
ieiunando Ecce enĩ abstinentiȩ
tempore herba segetũ reuiuiscit
in messem. surculus arboris conat᷑
infructicem. palmes uineȩ pubes¬
cit in geminã. et omĩa de inferiori
bus ad altiora se subrigunt. Ita
hoc eodem tẽpore hominũ spes in¬
terim mortua reui uiscit in posterũ.
fides ꝑdita reparatur ingłam. tẽ¬
poralis uita ꝓficit in ęternã. et
omne humanũ genus ad cęlestia
se subrigens. ab insimis ad altiora
consurgit. Modo ferrũ gestans
agricola. sarmenta de putat ui¬
nearũ. ita et nunc euangelium
tractans ep̃s. sordes amputat
popłorũ. et isto quadragenario
curriculo. uniuersȩ hoc agunt
creaturȩ. quatinus depositis suꝑ¬

Expanded text:
Illa terra aratris scinditur, ut Illa terra aratris scinditur, ut mundanis sit congrua frugibus: mea terra jejuniis exaratur, ut coelestibus sit apta seminibus. Sicut enim reditum uberiorem capit, qui frequentius vexando exercet campum; ita majorem gratiam percipit, qui exercet corporis sui campum saepius jejunando. Ecce enim abstinentiae tempore herba segetum revirescit in messem, surculus arboris conatur in fruticem, palmes vineae pubescit in gemmam; et omnia de infecantes bus ad altiora se subrigunt: ita hoc eodem tempore hominum spes intermortua reviviscit in posterum, fides perdita reparatur in gloriam, temporalis vita proficit in aeternam; et omne genus humanum ad coelestia se subrigens, ab infimis ad altiora consurgit. Modo ferrum gestans agricola sarmenta deputat vinearum; ita et nunc Evangelium tractans episcopus, sordes amputat populorum, et isto quadragenario curriculo universae hoc agunt creaturae, quatenus depositis super