comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur de uxonbꝰ clericoꝵ. ut uirgiu¬
bus socientur et ẜas nõ ducãt
uxores. quid si laycuis iuduam
dux̾it clericus non fiat ut clentꝰ.
non sic qui ħam duxit uxorem.

Expanded text:
tur. 4. De uxoribus clericorum, ut virginibus socientur, et secundam non ducant uxorem. 5. Ut si laicus viduam duxerit, clericus non fiat. 6. Ut clericus non sit qui
Abbreviated transcription (Latin):
dubitare nos credo athauasiũ sacre
legis doctorem non solũ a nobis. s
eciam a nichena sỹndo uere fidei
cultorem eẽ ꝑ robatum. qui defuẽ¬
to alexandro mairabili qõne qui arii
prostranerat blasphennas post. ꝙ. mẽ¬
ses nichem concilii alexandriuorũ ec¬
desic suscipit presulatũ. aduersus
qnem et eius seitatores multa mẽ¬
dacis cerentes et midas ualde calũp¬
mas quasi ueras accusatõnes com¬
ponentes maloꝵ multorum eñ cãs¬

Expanded text:
dubitare vos credo Athanasium sacrae legis doctorem non solum a nobis, sed etiam a Nicaena synodo verae fidei cultorem esse comprobatum, qui defuncto Alexandro mirabili sene, qui Arii prostraverat blasphemias post quinque menses Nicaeni concilii Alexandrinorum ecclesiae suscepit praesulatum: adversus quem ejusque sectatores multa mendacia texentes, et nudas valde calumnias quasi veras accusationes componentes, nobis multorum ma
Abbreviated transcription (Latin):
cari pͥmũ sudiaceant iudicio terribi
galem indignatõnem reuereantẽ¬
exaidant si aut̃ monachi sut̃ segregẽ¬
tur et alien siit de suis locis si aut̾
diguitatem aute singului autia¬
liciam bẽant mdentur de hus. si a¬
les sunt non solum in corpore ner¬
beret̃ur. s exilio ppetuo castigent᷑
ut om̃s extimorei dei compressi et
ꝯmiuata eis digna supplicia reuer¬
entes in mobilem. et sine turbaciõe

Expanded text:
idem subjaceant judicio terribilcumque regalem indignationem revereantexcidant: si autem monachi sunt, segregentur, et alieni sint de suis locis. Si autem dignitatem, aut cingulum, aut militiam habeant, nudentur eis. Si ales, non solum in corpore verberentur, sed exilio perpetuo castigentur: ut omnes timore Dei compressi, et comminata eis digna supplicia reverentes, immobilem et sine turbatione
Abbreviated transcription (Latin):
mauit in luctum cithara ura et
cautatõ in ploracione et om̃e tociꝰ
snodi gandium ĩmerorem trã sla¬
tum est. quia nõ decuerat ut hu
ore cotidie tautam paterentur

Expanded text:
st in luctum cithara nostra, cantatio in plorationem, et omne totius synodi gaudium in moerorem translatum est : quia non decuerat, ut hiore , tantam paterentur
Abbreviated transcription (Latin):
corponis mã sanitatẽ. unã pultrieu¬
s precipne exigit concordiam sac̾¬
docum. quibus et si diguitas ꝯĩs
uou est. tñ ordo generalis est. qm̃¬
lut̃ bos apłos in siłitudine honoris
fuit quedam discretõ ptãtis. en cũ
om̃i par eẽt dilcio. uni tũ datum ẽ
ut cetens p̾mĩeret de qua forma
epõrũ quedam est orta distĩctõ et
magna ordinatõne pronisum est
ne om̃s sibi omĩa mdicarent. si es¬
sent in singulis proniucuis singu
et rursum quidam ĩmaiorbus ur¬
bibus coustituti sollicitudinẽ eius
suscipent amplioreui ꝑ qnos ad
unam petri sedem ułis ectĩe cura con¬
flueret. et uł us asuo capite dessi

Expanded text:
corporis unam sanitatem, unam pulchritused praecipue exigit concordiam sacerdotum, quibus etsi dignitas communis non est, tamen ordo generalis est. Qhonoris fuit quaedam discretio potestatis, et cum omnium par esset electio, uni tamen datum est ut caeteris praeemineret. De qua forma episcoporum quoque est orta distinctio. Et magna ordinatione provisum est, ne omnes sibi omnia vindicarent, sed essent in singulis provinciis singulet rursum quidam in majoribus urbibus constituti sollicitudinem ejus susciperent ampliorem, per quos ad unam Petri sedem universalis Ecclesiae cura conflueret, et nihil usquam a suo capite dissi
Abbreviated transcription (Latin):
p robaretur recta sñia ant ĩprobare¬
tur. non uenistis. nec rõuabilẽ mã¬
dastis cãm. ut quid hec reunistis et
re fratribus aut sustentare eos. qr
henor inflat ad suꝑbiam et qud
ꝓuisum est ad concordiam. tendit

Expanded text:
probaretur recta sententia aut improbaretur, non venistis, nec rationalem mandastis causam, ut quid haec renuistis. re fratribus, aut sustentare eos, quia honor inflat ad superbiam: et quod provisum est ad concordiam, tendit
Abbreviated transcription (Latin):
illi qui uos et nos per secunt:. qr
uuũ ilłius sac̾docium per eius scĩ¬
fica cionem retinemꝰ et in nobis de
sius nichil ĩ uenerut. quia quicq
calumpmari uos irrõnabilitꝰ studu¬
eriut quod facere solem ĩimici
suam ex hoc cooperire demĩcia ꝓpau¬
um ueritatem ualeaut obumbrare

Expanded text:
illi qui vos et nos persequuntur, quunum illius sacerdotium per ejus sanctificationem retinemus, et in nobis de suis nihil invenerunt: quia quidquid calumniari nos irrationabiliter studuerint, quod facere solent inimici, suam ex hoc cooperire dementiam properanum veritatem valeant obumbrare
Abbreviated transcription (Latin):
mone a talibus extingni aut ue
bant in quid lit̾etue fratrum tuo¬
rum quod quidam dũt filiũ non
posse ꝓpne indere patrem. quia scͥp¬
tum est. dm̃i nemo indit in qua¬
hoĩs formam filius insibil dicit᷑

Expanded text:
e bant enim litterae tuae, fratrumque tuorum, quod quidam dicunt, Filium non posse proprie videre Patrem, quia scriptum est: Deum enim nemo vidit umquanis formam Filius visibilis dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ordinatos epõs indampnatoꝵ locos
firmare eligitis pacem nobiscum.
et ꝯiõnem habere nolumꝰ. si ueto
aliter egentis ⁊ de biis amplius q
nob̾ consentire iudicau̾itis contra
ꝑs nec congregari nec nobis obe¬
dire. nec nobis uñs fauere uolmuꝰ
s per uos quicquid melius eleg̾iꝰ
itis deturbare ꝑuersos. liquet qud̃
eorum protegatis errorem. nec ca
ret scruipulo societatis oculte qui
mãfestis facinonbus desiit obiua¬

Expanded text:
ordinatos episcopos in damnatorum loco firmare eligitis, pacem vobiscum et communionem habere volumus: si vero aliter egeritis, et eis amplius, quam nobis assentire judicaveritis, contras nec congregari, nec vobis obedire, nec vobis vestrisque favere volumus, sed per nos, quidquid melius elegerimus, itis deturbare perversos, liquet quod eorum protegatis errorem. Nec vero caret scrupulo societatis occulte, qui manifeste facinoribus desinit obvia
Abbreviated transcription (Latin):
ualebimꝰ eccĩas ut ad alias ꝓpere¬
mus auti populos comissos ueglig̾e
ut quietẽ amplius quã ꝑto eis ela¬
borare pro quibus eciã aniuias de¬
tuo sos illi mamipulos de cõmissis no¬
bis gregibus eius ad iutorio re¬
les cruciatus pro xp̃i nomĩe tolle¬
rare. s emoluuenta remũeraciõis

Expanded text:
valebimus, ecclesias, ut ad alias properemus, aut populos nobis commissos negligere, ut quietem amplius quam pro eis elaborare, pro quibus etiam animas potuosos illi manipulos de commissis nobis gregibus, ipso adminiles cruciatus pro christi nomine sustinere sed emolumenta futurae remunerationis
Abbreviated transcription (Latin):
ait epłe ẜmo et ꝯmonitorii series
et libelli tui textus elo quitur qud̃
sacrificiũ ĩmolarũ et quod filius cũ
ꝙ illud ꝓpħicũ de solo prẽ dcm̃ sic sci¬
aut gentes cũ nullus fibi deus tu
solus altissimꝰ suꝑ om̃em terram.¬

Expanded text:
ae sermo, et commonitorii series et libelli tui textus eloquitur quod qsacrificium immolatur et quod Filius nullquod illud propheticum de solo Patre dictum sit: « Sciant gentes, quoniam nomen tibi Deus, tu solus Altissim
Abbreviated transcription (Latin):
igilancia et tanta dĩnue sapiencie
riuatõ que occulta tenebraꝵ reuelat
ad ĩquisitõ huiꝰ rei et scrutatõm qũi
latet quodam modo et absconditur
iuxq comp̾henditur dolosa exũs mali¬
cia pro eo quod sibi pietatem callide
blandiatur ut ualeat scrutancium

Expanded text:
vigilantia; et tanta divinae sapientiae rimatio, quae occulta tenebrarum revelat, ad requisitionem hujusmodi rei et scrutationem, quoniam latet quodam modo et absconditur, visque comprehenditur dolosa existens malitia, pro eo quod sibi pietatem callide blandiatur, ut valeat scrutantium
Abbreviated transcription (Latin):
pastorał inquit cura officii uos au¬
monet et destitutis succurrerea
et cuncta ueglecta uel male ana
cat ut ferueat sic iniflamet ut lu¬
ctͣ. sepe eñ dicendum et agendũ
est. quia inale et pululancia fra¬
terua caritate o resecari ut bona
trescendi et augmentandi amplis¬

Expanded text:
Pastoralis ergo cura officii nos admonet, et destitutis succurrere, et cuncta neglecta vel male acta cat, ut ferveat: et sic inflammetur, ut luceat. Saepe enim dicendum et agendum est, quia mala pullulantia fraterna charitate oportet resecari, ut bona crescendi et augmentandi amplis
Abbreviated transcription (Latin):
romanam eccĩam sciomius eẽ nu¬
uificam et apłicam hr̃e curam et
semper hẽrem existere piecatis qua¬
quam ab onente ad eam predicato¬
res pietatis aduenissent .tam̃ opta¬
renius nos nob̾cum ꝯcordare et quos
a ꝯĩone suspendimꝰ a uobis eẽ suspẽ¬

Expanded text:
Romanam ecclesiam sciamus esse munificam, et apostolicam habere curam, et semper matrem existere pietatis, quamquam ab Oriente ad eam praedicatores pietatis advenissent, tamen optaremus vos nobiscum concordare, et quos a communione suspendimus, a vobis esse suspe
Abbreviated transcription (Latin):
corpora nra possitis occidere aĩan
tũ nõ potestis interficere u gradꝰ
nobis dĩnitus collatos potestis au¬
ferre syudum g ͦ abs huiꝰ ste se¬
dis anccoritate epõꝵ. quam qua¬

Expanded text:
corpora nostra possitis occidere, animas tamen non potestis occidere: nec gradus nobis divinitus collatos potestis auferre. Synodum ergo, absque hujus sanctae sedis auctoritate episcoporum qua
Abbreviated transcription (Latin):
tem faciamꝰ et a fũdam̃to xpi ih̃u
incipiamꝰ ut denuo pro fr̃m oppres¬
sione tractãtes laboremꝰ. quia dũ
illi tam graniter afflignut᷑ nos¬
nec respirare. nec quiescere possu¬
mus. quia dumi in embra uexant
corpus reliqum pacem aut quietẽ

Expanded text:
tem faciamus, et a fundamento Christi Jesu incipiamus, et denuo pro fratrum oppressione tractantes laboremus; quia dum illi graviter affliguntur, nos respirare, nec quiescere possumus, quia dum membra vexantur, corpus reliquum pacem, aut quietem
Abbreviated transcription (Latin):
ih̾u xpĩ phie aubi que nera sunt de¬
us iuius est qui fecit celum et ter¬
ram qui honĩ quem de limo terre for
sui scĩficatõne fi̾nauit ħ uerbum
et sapĩa ꝙ nos filiũ dñis hñanos mi¬
Gatus errores ex uirgine nastitur

Expanded text:
ilosophe, audi quae vera sunt. Deus unus est qui fecit coelum et terram, quique homini quem de limo terrae forsui sanctificatione firmavit, hoc verbum ac sapientia quam nos Filium dicimus humanos miseratus error
Abbreviated transcription (Latin):
Eorum autem os accusandi
sacerdotes uel testificandi in e¬
os obstruinꝰ quos non hũanᷤᷤ
sed dĩnis nocibus mortuos eẽ sa¬
mus. qm̃ in fideł homo mortuus.
est in corpore iuendte de hus si

Expanded text:
Eorum enim os accusandi sacerdotes, vel testificandi in eos, obstruimus, quos non humanis, sed divinis vocibus mortuos esse scimus, quoniam infidelis homo mortuus est in corpore vivente. Nec i
Abbreviated transcription (Latin):
ĩqͥ uut ur̃ã ua stau̾ut᷑. ut nec libros
nec uestim̃ta eccãstica aliaq ernam̃¬
ta. nec reliqua itensilia nobis diui¬
terent. libros uero nrõs usq admi¬
nimũ incendentes nec iota unu
relu quẽtes pp̃ ueritatis fidem ui¬
chenam Nuodum. qua clexus et po¬
pulus in bnebat ᷑ et maxime iam

Expanded text:
im nostra vastaverunt, ut nec libros, nec vestimenta ecclesiastica, aliaque ornamenta, nec reliqua utensilia nobis dimitterent. Libros vero nostros usque ad minimum incendentes, nec iota unum relinquentes propter veritatis fidem Nicaenam synodum, qua clerus et populus imbuebatur, et maxime jam
Abbreviated transcription (Latin):
corpus et c̾. hiis fulti auccoritati¬
bus blłu qnod adu̾sum nos excica¬
onũ uerorũ uĩ fiat una uictoria sa¬
cerdotum et corruscante lũie ue¬
nitatis sole tenebre erroris cumi
sius audicoribus pellant᷑. quia uõ

Expanded text:
caput ejus. His fulti auctoritatibus, bellum quod adversum nos exciomnium verorum fiat una victoria sacerdotum: et coruscante lumine veritatis, solae erroris tenebrae cum suis auctoribus pellantur: quia no
Abbreviated transcription (Latin):
nulla inter eos accusatõ nͥ fumilia¬
tis erat nec ut iqnam uiter siuit¬
tatores eorm aut fideles fien de¬
bet dicente dño. quod tibi nõ ins
fieri ne alten facias. I .I. uec ullꝰ¬

Expanded text:
nim inter eos accusatio nisi familiaris erat, nec unquam inter imitatores eorum aut fideles fieri debet, dicente Domino: « Quod tibi non vis fieri, alteri ne facias. » Et
Abbreviated transcription (Latin):
preuidicia nõ tenerẽt et ĩmaclata
cangͥne suo cyro grafimi lecale dilũ¬
et sic̃ ab ũcio erat dũntus preor¬
diuatũ. ita est inplenitudine tem¬
pons perfciũ ut multis modis sigta
pronussio in diũ expectatũ ueniret
cłiasticos sic ascendat᷑ in eccã qui o
lector. ex orsist̾a. inde sacretur aco¬
et postea presbitꝰ et exinde si mere ᷤ

Expanded text:
et qui immaculato sanguine suo chirographum lethale dilueret, sicut ab initio erat divinitus praeordinatum, ita est in plenitudine temporis perfectum, ut multis modis significata promissio in diu expectatum veniretclesiasticos sic ascendant in ecclesia, quilector, postea exorcista: inde sacretur acoet postea presbyter, et exinde, si meretur,
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotum ac populoꝵ consilio traus¬
latus est ep hesum. nõ enĩ transit
de cinitate ad ciuitate ad ciuitatẽ
facit. s mtilitate quadam aut uccita¬
de alioꝵ hortatu et consilio melioꝵ

Expanded text:
cerdotum ac populorum consilio, translatus est Ephesum. Non enim transit de civitate in civitatem, qui non sed utilitate quadam, aut necessitate, aliorum hortatu et consilio potiorum
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianos oꝑido uitande sunt. quia
licet pauci simmus in comꝑatõne
alioꝵ. si tamẽ unauimes fuenmꝰ
Racilius aduersariis resistemus.
scũs et eiũ prochinartyr. stephan̾
lapidatur. s ih̾c sustipiebat pla¬

Expanded text:
Christianos oppido vitandae sunt: quia licet pauci simus in comparatione aliorum, si tamen unanimes fuerimus, facilius adversariis resistemus. Sanctus etenim protomartyr Stephanus lapidabatur, sed Jesus suscipiebat pla
Abbreviated transcription (Latin):
cepit. nec licet ei auce peractam cã
recedere in eccastias nero dcã cau¬
sa recedr̃. licet si ncc̃e fuerit. aut
si se p̾granari inderit et ĩfra cr¬
ne ficu ad ult̾i et qui raptũ fecer¬
ĩt uel fłm testiõniũ dixerut uel
qui ad sortilegos magosq ꝯcurãt
de quoꝯ negocio liceat ad uer suo
q ꝑsona si cestiõnũ drẽ nec de

Expanded text:
is, non licet ante peractam causam recedere. In ecclesiasticis vero causa dicta recedere licet, si necesse fuerit, aut si se praegravari viderit. CAP. Cnefici, adulteri, et qui raptum fecerint, vel falsum testimonium dixerint, seu qui ad sortilegos magosque concurrerint, de quocumque negotio liceat adversus que persona sit, testimonium dicere, nec de
Abbreviated transcription (Latin):
infra sic̃ aut̃ quanto plus ex quo¬
quitur. tanto melius efficitur. sic
iustus. quanto plus tribulatur
si ip̃am tribulatõ pacient̾ portau̾¬
hentes fuciut insi quod ĩpuluere
flant et in oculos suos terrã exti¬
Tant. et unde plus detracõius per¬
flant inde magis uł ueritatis in¬

Expanded text:
 sicut aurum, quanto plus exco sicut aurum, quanto plus excoquitur, tanto melius efficitur: sic justus, quanto plus tribulatur si ipsam tribulationem patienter portavehentes faciunt , nisi in pulverem flant, atque in oculos suos terram excitant? Et unde plus detractationis perflant, inde magis nihil veritatis vi
Abbreviated transcription (Latin):
prodeẽ quibus polsumꝰ cestiue¬
mus liugna nr̃a bonis forẽtũ
sit p̃lus a ciuleuo. tuudos retẽdat
iratos nittiget. pigros exacuat. de sides
hortando fuccendat refugientibus sua¬
deat aspens blandiatur. despera pos
con soletur. lit quia doctores dir mã
salutis gradientibus ostendamꝰ si
nius in custodia iugilantes aditũ
contra hostis in si dias mmutuamꝰ
impia et euũͣ ͨ ͤ ueritatis ĩimica.
que nõporcionem aliquam ledere
s ip̃a xpͥĩaue religionis conatur fũ¬
dam̃ta cõuellere quoscumq euĩ rapit
ad se nõ solum in ħ uiciũ. s in mł¬
ta uicia alia ruere facit et ipõ sua¬
dente autiquo hoste non solũ per¬
secuto res ectĩe. s etiam sacerdotũ
rugiens circuit querens quem de¬
lunt et faucores ĩnmicoꝵ nou ab
ep̃ali sub monemiꝰ accusadõne. siłi¬
ter nec sumoꝵ quispiam minoꝵ
accusatõnibus impetratur. aut
disperatur necq in redubia certa
indicetur sm̃a. nec ullum indiciũ¬

Expanded text:
uibus possumus festinemus. Lingua nostra bonis fomentum sit, pravis aculeus; tumidos retundat, iratos mitiget, pigros exacuat, desides hortatu succendat, refugientibus suadeat, asperis blandiatur, desperatos consoletur: ut quia ductores dicimur, viam salutis gradientibus ostendamus. Simus in custodia vigilantes, aditus contra hostis insidias solliciti impia, et evangelicae veritatis inimica, quae non portionem aliquam laedere, sed ipsa christianae religionis conatur fundamenta convellere. Quoscumque enim rapit ad se, non solum in hoc vitium, sed in multa alia vitia ruere facit: et ipso suadente antiquo hoste, non solum persecutores Ecclesiae, sed etiam sacerdotum rugiens circuit, quaerens quem desunt, et fautores inimicorum, ab episcopali submovemus accusatione. II. Similiter ne summorum quispiam , minorum accusationibus impietatur, aut dispereat. III. Neque in re certa judicetur sententia, nec ullum judiciu
Abbreviated transcription (Latin):
noste fili kñue non ex tempore
n post. deupora filiũ dei natu
s aute onũa tempora de pat̾uo¬
celestis grã et nos in urbibus
et uos ubiq procegat. quia ãti¬
qnus hostis terrã locis a tempta¬
cione non excludite. quia si in
paradyso homũe strauit quislo¬
cus extra pardysum eẽ pot̾ in
quo mentes hom̃i penecrare nõ
ualeat in sola g ͦ creacons nũ
protectõne fidendũ est cui ex
uitimo corde claniemꝰ esto muid
au deum procectore et in locum

Expanded text:
nosce, fili charissime , non ex tempore, neque post tempora Filium Dei natum, sed ante omnia tempora de patelestis gratia et nos in urbibus, et vos in eremo protegat, quia antiquus hostis terrarum locis a tentatione non excluditur; quia si in paradiso hominem stravit, quis locus extra paradisum esse potest, in quo 1094 mentes hominum penetrare non valeat? In sola ergo Creatoris nostri protectione fidendum est, cui ex intimo corde clamemus: Esto mihi in Deum protectorem, et in locum
Abbreviated transcription (Latin):
qui Gͥ eos ad ẜmendum ꝯsciit et
familiares in tm̃ eẽ sͥ uoluit. ut eci¬
am alioꝵ hostias ꝑ eos acceptaret
et eoꝵ pectata donaret sibiq recon¬
ritis mala honũ in terra aliena ꝑ¬
tatis pegrinatõ simppe est uita pͥus
et qui suspirat ad patriam ei torm̃¬
tum est pegrinatõmis Locus eciam
si blandus eẽ inde atur nob̾ antem
qui prĩam auentis inter suspiria
iugent reiciat tͥantoq Facilius ab
amore seculi meus exeat quanto ecia

Expanded text:
qui sibi eos ad serviendum ascivit, et familiares intantum sibi esse voluit, ut etiam aliorum hostias per eos acceptaret, atque eorum peccata donaret sibique reconritis, mala hominum in terra aliena portatis. Peregrinatio quippe est vita poenitens, et qui suspirat ad patriam ei tormentum est peregrinationis locus, etiam si blandus esse videatur, vobis autem qui patriam quaeritis inter suspiria ingerit, rejiciat. Tantoque facilius ab amore hujus saeculi mens exeat, quanto et
Abbreviated transcription (Latin):
ribus quos ectia pastereu dism¬
buebatur inssu saluacoris cuius
ui cem tenent ep̃i in locũ. nõ solũ
fur. s fur et saculegus fcũs est
tos apłica auccoritate pellimꝰ et
dampuamꝰ et saculegos eẽ iudi

Expanded text:
ribus, quos Ecclesia pascere debet, distribuebatur jussu Salvatoris, cujus vicem tenent episcopi, non solum fur, sed fur et sacrilegus effectus esttos apostolica auctoritate pellimus, et damnamus, atque sacrilegos esse judi
Abbreviated transcription (Latin):
tics. quisquis inquit se in radice
caritatis iẜm nec au̾iditate de¬
ficit nec afructibus ĩ auescit n ͨ
auiore fecruditatis opus efficax
amutit ip̃a em̃ cantas ex̾cet cor¬
da fideliũ sensus corroberat. ut
nchil grane nchil difficile. sed
sit ꝓpriũ unttrire concordiam ẜ¬
nare mandata et dissociata ꝯ¬
ningere. praua diugere et
ceteras uircutes ꝑReccõnis sue

Expanded text:
ri: quia quisquis se in radice charitatis inserit, nec a viriditate deficit, nec a fructibus inanescit, nec amore foecunditatis opus efficax amittit. Ipsa enim charitas exercet corda fidelium, sensus corroborat, ut nihil grave, nihil difficile, sed s proprium sit, nutrire concordiam, servare mandata, atque dissociata conjungere, prava dirigere, et caeteras virtutes perfectionis suae
Abbreviated transcription (Latin):
ħ uiter manus latronũ et dentes
contũaces sũt subditi atq ones
nam latratu canũ baculoq pasto¬
ris lupoꝵ mabies det̾renda est illa no
que fomentis nõ sanant᷑ nulnera

Expanded text:
 inter manus latronum et dentes contumaces sunt subditi atque oves. Nam latratu canum baculoque pastoris luporum rabies deterrenda est; illa vero quae fomentis non sanantur vulnera
Abbreviated transcription (Latin):
uel nu̾e non potest ce lestiũ miba¬
aꝵ exemplar uos instruit. quia
ab altero. si gͦ in ter eos cm sũ
pectato sutt ista constat eẽ dis¬
tuctõ. quis hoĩu ab uuat hiuc

Expanded text:
vel vivere non potest, coelestium militiarum exemplar nos instruit, quia ab altero. Si ergo inter hos qui sine peccato sunt ista constat esse distinctio, quis hominum abnuat huic
Abbreviated transcription (Latin):
pare et non ꝑ sigulos amos in
ceua diũ crisia conficere. s dues
aut tres annos confessionẽ sacri
crismatis semel actam conẜuare
dut enĩ ut in memoratis aꝑicibꝰ
reperimus. nec balsamũ per sui¬
gulos annos posse repire nec ne¬
cesse fore ꝑ singulos amios crisma
conficere. s dnui una confectõ cris¬
matis hñdat aliã fieri ncc̃e nõ hr̃c¬

Expanded text:
pare, et non per singulos annos in coena Domini chrisma conficere, sed duos aut tres annos confectionem sancti chrismatis semel actam conservare. Dicunt enim, ut in memoratis apicibus reperimus. nec balsamum per singulos annos posse reperire, nec necesse fore per singulos annos chrisma conficere, sed dum una confectio chrismatis abundat, aliam fieri necesse non h
Abbreviated transcription (Latin):
cͤ aute neganda ẽ accusãtibus
lũma cͥmĩandi pͥus quã se crimĩe
quo pͥmut̃s exuert᷑ quia uõ est
credd contra alios eoꝵ confessioni
qui crinũb implicati sunt nͥ se
puo probanuerut ĩnocentes qui ꝑ
iculosa est et admiti nouͣ d rei
aduersis quẽ q professio lapcis¬

Expanded text:
anda est accusatis licentia criminandi priusquam se crimine quo premuntur exuerint: quia non est credendum contra alios eorum confessioni qui criminibus implicati sunt, nisi se prius probaverint innocentes quoniam periculosa est et admitti non debet rei adversus quemcunque professio. Fami
Abbreviated transcription (Latin):
bis nõ uqnam ep̃i de prauautur
quatuiꝰ proclimꝰ cadant qui secũt
capitl anguestente cẽtera corpons
membra inficumt᷑. de tenores st̃
qui untam moresq bonorum corm̃¬

Expanded text:
bis nonnunquam episcopi depravantur, quatenus proclivius cadant qui sequuntur. Capite languescente caetera corporis membra inficiuntur. Deteriores sunt qui vitam moresque bonorum corru
Abbreviated transcription (Latin):
maculatus instipenrt in quo. ouues
crucifixi. omẽs mortui om̃s sepl¬
ti. ouĩs sũt eciam suscitati de quib ͤ
ip̃e dicebat cum exaltatus fuero
a terro omĩa traham ad me ip̃m¬

Expanded text:
maculatus, exstiterit, in quo omnes crucifixi, omnes mortui, omnes sepulti, omnes sunt etiam suscitati. De quibus ipse dicebat: Cum exaltatus fuero a terra, omnia traham ad meip
Abbreviated transcription (Latin):
nam sic̃ ipñis dei solempnitas p
singulos annos est celebranda ita
gulos annos est agenda et de au¬
no in anuũ renonanda et fidel¬
bus tradenda. Ama nouũ satra¬

Expanded text:
a, sicut ipsius diei solemnitas per singulos annos est celebranda, ita per singulos annos est agenda, et de anno in annum renovanda, et fidelibus tradenda, quia novum sacra
Abbreviated transcription (Latin):
quod ter iꝑ anno apud nos cele bra
pulem᷑ frinuẽto uino et oleo ad alẽ¬
da corpora. sic repleam ᷑ ie iuuio ad
lios patres rep̾hendere. nec ẜuos
ad om̃s galliaꝵ epõs de conspirõnb
et reliquis cansis ilłicitis ne fiant
si inquid ꝙ absit eccã sticam sollicitu
ĩmullius accusa tõne suit recipien¬
nullũ nocere nel accusare potest.
excoĩcatos quoq a sacerdotibus
nullus recipiat ante utrus partis
instũ exomĩatõnem. nec cum eis ĩ
orõne aũ cibo potu ne aut osculo ꝯ¬
nm̃ces. nec aue eius dicat. qua

Expanded text:
quod ter in anno apud nos celebrarereplemur frumento, vino et oleo ad alenda corpora, sic repleamur jejunio, ad lios patres reprehendere, nec servos AD OMNES GALLIAE EPISCOPOS De conspirationibus et reliquis causis illicitis ne fiantSi qui, quod absit, ecclesiasticam sollicitudin nullius accusatione sunt recipienulli nocere vel accusare potest. Excommunicatos quoque a sacerdotibus nullus recipiat ante utriusque partis justam examinationem, nec cum eis in oratione, aut cibo, aut potu, aut osculo communicet, nec ave eis dicat. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
nult. uñ suspeccos aut ũimicos aut
fa cile litis antes. et eos qui non st̃
bone cou̾satõnis aut quoꝵ uita est
accusabił et qui rectã nõ tenent aoit¬
docent fidem uitã actusatores añ
porabbus futuris futuris excludimꝰ¬

Expanded text:
nis: Suspectos, aut inimicos, aut facile litigantes, et eos, qui non sunt bonae conversationis, aut quorum vita est accusabilis, et qui rectam non tenent docent fidem, accusatores anteatque futuris temporibus excludim
Abbreviated transcription (Latin):
electus om̃s eis dem proniucie epĩ
ad sedem metropolim cõnemant
ut ab omĩbus ipẽ ordiuetur et in fra¬
las qui ꝑmas tenent ciuitates q̃
rum epõꝵ apłi et successores apło¬
rum regulanter pñarchas et pͥma¬
tes eẽ constituerunt insi aliqua gẽs
matem constitm. rebqu uero qui a¬
lias metro politanas sides adepti
sunt non pͥmates. s metro politam

Expanded text:
electus, omnes ejusdem provinciae episcopi ad sedem metropolitani conveniant, ut ab omnibus ipse ordinetur. lis apostoli, et successores apostolorum, regulariter patriarchas et primates esse constituerunt, nisi aliqua gens matem constitui. Reliqui vero qui alias metropolitanas sedes adepti sunt, non primates, sed metropolitani
Abbreviated transcription (Latin):
cam mediator deihoĩmq nõ sus¬
ciperet. qua uero racione uentatẽ
mediatons impleret. inisi qui in for¬
uia est equał est patri in forma ẜ¬
ui ꝑticeps eẽt et uostri. ut mortis
salus morti solue retur. effusio em̃
iusti saugͥnis xpĩ causa fuit diues
ad p̃cium. ut si uniu̾sitas captiõꝵ
in redemptorem sum̃ crederet nulsũ

Expanded text:
am mediator Dei hominumque susciperet? Qua vero ratione veritatem mediatoris impleret, nisi qui in forma Dei aequalis est Patri in forma servi particeps esset et nostri, ut mortis debuit, solveretur? Effusio enim justi sanguinis Christi tam fuit dives ad pretium, ut si universitas captivorum in Redemptorem suum crederet, nullum
Abbreviated transcription (Latin):
cas quas uitare nos audiminus
iaõnabilit̾ nõ respuatis et infre¬
iudicantem o cuucta riman et or
diuem rerum plena inquisitõue dis¬
q prebita pacĩa ab eo. ut ibi accõ¬
ambarum parciũ liuitata sit pleĩ¬
ter nec licigantibus index prius
sua uelit sentencia obiare. nisi s
ip̃i iam per accis omibus nichil hẽ¬
ant in qõne quod ꝓponantur et tĩ
forte remaueat quod auuerti con¬
nemat. in ducie enĩ non modice
ad inquirẽdũ dande suit. ne aliꝙͥ
pptopere agi a quacumq parte indea¬
tur. qma per surreptõm in łta pro¬
ueniũt. nichil tñ ab sq legitimo et
ydoneo accusatore fiat nam et uoꝰ
quid inter apłos egit pro diguitate

Expanded text:
cas quas vitare vos audivimus irrationabiliter non respuatis. Scidinem rerum plena inquisitione disque praebita patientia ab eo, ut ibi acambarum partium limitata sit pleniter. Nec litigantibus judex prius sua velit sententia obviare nisi quando ipsi jam peractis omnibus nihil habeant in quaestione quod proponant, eforte remaneat, quod adnecti conveniat. Induciae enim non modice ad quaerendum dandae sunt, ne aliquid propere agi a quacunque parte videatur: quia per subreptionem multa proveniunt. Nihil tamen absque legitimo, et idoneo accusatore fiat. Nam et Domquid inter apostolos egit, pro dignitate
Abbreviated transcription (Latin):
diceus sacratas deo fenũas uel mo¬
nachas Cacrauasa uel sacratas
pallas penes nos contingere et in¬
est ad apłicami sedem que omĩa re¬
preheusione et intupacione ꝑlem

Expanded text:
 Sacratas Deo feminas, vel monachas sacrata vasa, vel sacratas pallas penes nos contingere, et cirest ad apostolicam sedem. Quae omnia reprehensione et vit
Abbreviated transcription (Latin):
tum egcus excelse ꝯstitute et pparates
neniutur ut thronꝰ speculatõm et po¬
testatem indicandi soluendi et ligã¬
di a dũo sͥ datam materiam docent
opere p̾udere debet. radix om̃i malo¬
malum ht̃ quod dui iugent transi¬
tona abscondit eterna et dum si foris¬
u̾is poĩta conspicit intra se latencia
nõ intro spicit et dũ aliena q̃rit sec¬
taton suo semet ip̃m alienũ facit ur¬

Expanded text:
esiis excelsae constitutae et praeparatae inveniuntur ut thronus, speculationem et potestatem judicandi et solvendi atque ligandi a Domino sibi datam materiam docet, opere praevidere debet. Vos amalum habet, quod dum ingerit transitoria, abscondit aeterna; et dum a foris posita conspicit intra se latentia non introspicit, et dum aliena quaerit, sectatori suo semetipsum alienum facit
Abbreviated transcription (Latin):
oportet nos fratres unauimes eẽ
et ad imuiculum uicissim ferre in
recta fide et insacranstis dĩuis nou
discrepare. s concordes eẽ. q mal
panci sitis malorum comparatõ¬
ne si tũ concordes fueritis fucle
auxiliante deo m̃os insidiatores si¬
periabitis. si discordes suꝑabiuĩ¬

Expanded text:
oportet vos, fratres, unanimes esse, et adminiculum vicissim ferre: in recta ergo fide et in sacramentis divinis non discrepare, sed concordes esse, quia licet pauci sitis malorum comparatione, si tamen concordes fueritis, facile, auxiliante Domino, vestros insidiatores superabitis. Si
Abbreviated transcription (Latin):
magrm̃ et ĩ boni cum mał licet
nuxti sint in ecciã iux concordare
tacio noluutas et actus nichileĩ
prodest hoĩ iemuare et orare et a¬
lia religionis bona agere insi meus
ab iquitate renocetur et ab ob¬
sac̾dotes in sequitur sacrilegiirens
existit et in sacrilegiis moicat᷑¬

Expanded text:
malis. Boni enim cum malis, licet misti sint in Ecclesia, vix concordare tatio, voluntas et actus. Nihil enim prodest homini jejunare et orare, et alia religionis bona agere, nisi mens ab iniquitate revocetur, et ab obsacerdotes insequitur, sacrilegii reus existit et sacrilegus iudica
Abbreviated transcription (Latin):
alterius uitam nemo lateret et dema¬
lo alieno os suũ non comquinet ac¬
culatores uero et accusatõnes quas
monemꝰ et accusatori omĩonõ credi
decreuimꝰ am absente adu̾sario cã
suggesẜm aũ utrius partis iusta
discussionem hic sb̃adriano cachecͣ¬

Expanded text:
alterius vitam nemo laceret, et de malo alieno os suum non coinquinet. Accusatores vero et accusationes, quas movemus, et accusatori omnino non credi decernimus, qui absente adversario causam suggerit ante utriusque partis justam discussionem
Abbreviated transcription (Latin):
infra certe si mens sit recci consciẽ
cia nudcã dignus est qui alii existit
causa ꝑiculi. qui uero ĩnocẽtẽ uel fra¬
trem quoꝯ ingenio ꝑ sequit᷑. ip̃s in
se ngulum mortis ĩpigit. scribit

Expanded text:
imus. Certe vel si mens sit recti conscia, vindicta dignus est qui alii existit causa periculi: qui vero innocentem vel fratrem quocunque ingenio persequitur, ipse in se jugulum mortis impingit, ut ait
Abbreviated transcription (Latin):
tlenici iuxta apłm comam uou uu¬
triant. Ced de suꝑ capud in modũ
spere radant. quia sigud discreti de¬
bent ẽẽ in conuersatõne. ita et in
tonsura et in onũ hĩtu discreti debẽt

Expanded text:
e, juxta Apostolum, comam non nutriant, sed desuper caput in modum spherae radant, quia sicut discreti debent esse in conversatione, ita et in tonsura et omni habitu discreti debent
Abbreviated transcription (Latin):
uos uolimmꝰ quod pascha dñi die
duĩco aminis temponb sit celebͣn¬
duui. istis gͦ temporibus
doccor fidei et scripturaꝵ effusit it̾
uos et l uos idem pascha p̾dicta die
celebremꝰ et quidã inde dubitarent
ad corroborandas tamũ aĩas eoru
pasca die duco ab omĩbus celebra¬
retur tempore suo uñ et nos apłi¬
ca auccontate instituimꝰ om̃s ead̾
Ouare debere dic. quia et nos ead̾
ẜuamꝰ. nec debetis acapite quo¬

Expanded text:
vos volumus, quod Pascha Domini die Dominico annuis temporibus sit celebrandum. Istis ergo temporibus Hermes doctor fidei et Scripturarum fulsit inter nos. Et licet nos idem Pascha praedicta die celebraremus, et quidam inde dubitarent ad corroborandas tamen animas eorumPascha die dominico ab omnibus celebraretur tempore suo. Unde et vos apostolica auctoritate instruimus, omnes eadem servare debere, quia et nos eadem servamus. Nec debetis a capite quo
Abbreviated transcription (Latin):
magͥ estimare solet genꝰ hña nu¬
u qͦ profe pro fecto meliores sũt
qui huic scĩe pponũt nosse sc ipos
landadilior est aĩmꝰ tm ueta est sua
in firmitas ꝙͣ qui ea nõ respectadi¬

Expanded text:
magni aestimare solet genus humanum: in quo profecto meliores sunt qui huic scientiae praeponunt nosse semetipsos; laudabiliorque est animus cui nota est vel infirmitas sua, quam qui ea non respecta
Abbreviated transcription (Latin):
Egule sunt decem. scilicet. utruni. quid. et cꝰ. ut
ui alphabeto iam significatum est. Iste regule st̾
decom questiones guales per quas oportet esse onue que¬
situm. et quomodo io de quo queritur pouitur in ip̃is ẽ
lucefactumi et coloratum et etiam siginficatiur iutlłu se¬
ciuidum essentiam et naturam regule. Sicut patet in gͣ¬
iatici. nam sicut onnnã uocabula decim̃abilia nomiina¬
lia meluduntur in quinque decliuationibus et possunt
declinari ꝑ ip̃as. sic suo modo omnes alie questiones pre¬
preter istas huius artis que fieri possunt incbudinitur
in ip̃is decem et ad ip̃as quidem reducuntur et etiam
per tp̃as regulantur ratione generalitatis quam bũt
Et sicut hec questiones sunt geuerales sic et species e¬
arum. Sicut eni bonitas que ouinino est generalis cũ
suis generalibus bonificatiuo bonificabili. et bonificare.
sine quibus non potest esse onimuo genetalis. Dic de
questiombuo decein biius artis que cum siuis speciebus

Expanded text:
egulae sunt decem, scilicet: Vtrum, quid, etc., ut in alphabeto iam significatum est. Istae regulae sunt decem quaestiones generales, per quas oportet esse omne quaesitum. Et quando id, de quo quaeritur, ponitur in ipsis, est lucefactum et coloratum, et etiam significatum intellectui secundum essentiam et naturam regulae, sicut patet in grammatica. Nam sicut omnia uocabula nominalia declinabilia includuntur in quinque declinationibus, | et possunt declinari per ipsas, sic suo modo omnes aliae quaestiones praeter istas huius Artis, quae fieri possunt, includuntur in ipsis decem, et etiam ad ipsas quidem reducuntur; et etiam per ipsas regulantur ratione generalitatis, quam habent. Et sicut hae quaestiones sunt generales, sic et species earum. Sicut enim bonitas, quae omnino est generalis | cum suis generalibus bonificatiuo, bonificabili et bonificare, sine quibus non potest esse omnino generalis, et sic de quaestionibus decem huius Artis, quae cum suis speciebus
Abbreviated transcription (Latin):
pt̃atem nam possificandi. Et quia nõ ꝯu̾tuntur priua¬
tõ ou̾tõnis facit ip̃as ẽẽ linitatas in subo in quo siuit. ⁊
in isto passu apꝑt quomͦ entia cresçibłia crescunt usqiad t̾i¬
nuĩ detinatum a natura et in sentute ad corptõnem n. li¬
natõnem bñt.¬

Expanded text:
naturam possificandi. Et quia non conuertuntur, priuatio conuersionis facit ipsas esse limitatas in subiecto, in quo sunt. | Et in isto passu apparet, quo modo entia crescibilia crescunt usque ad terminum determinatum | a natura, et | in senectute ad corruptionem inclinationem habent.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃catem ht̃ natinum possificandi et si ꝯu̾tunt posse et pͥncͥi ͤ
sint dispata a ꝯtingentia et sitate.
¶Potestas ꝑ med̾iũ ht̃ nãu mediandi ꝑ istam naͣm posse
a pͥncipio et naturas eoꝵ sape.
¶Potestas ꝑfinem est quiescibilis et fuus ꝑp̃tacem p̃t

Expanded text:
se et principiare sunt disparata a contingentia et nouitate. Potestas per medium habet naturam mediandi; per istam naturam posse a principio, et naturas eorum sapere. Potestas per finem est quiescibilis, et finis per pot
Abbreviated transcription (Latin):
excludimꝰ orietate et inmori  cumi quib nõ p̃t hr̃e mułitudi¬
nem. Et quia euitamꝰ plixitatem nolumꝰ exeniplificare ꝙ
mͦ ẽ ꝑ omtua pͥncipia ꝯbmata.¬
¶ Ronitas ꝑ sapĩami est scibsis et sic est rõ bono scientisi ce
ꝙ agat bonũ scitum aut scientisicum.¬
bono uirtuoso ꝙ agat bomĩ uirtuosum.¬
¶ Ronicus ꝑ ucricatem est ueia et sic bene et ̾e ẽ rõ bono
B ouitas ꝑ dr᷑am est clata nõ ꝯfusa et sic bñ distiacte ⁊
clare ẽ rõ bono ꝙ agat bom̃ clare ase ip̃o distractum¬
¶ Pontas ꝑ concoedautiam est concors et sic bñ et ꝯcor¬
dicer ẽ r̃o bono ꝙ agat aco dit̾ bonũ ꝯcordatum

Expanded text:
contrarietatem et minoritatem, cum quibus non potest habere multitudinem. Et quia euitamus prolixitatem, nolumus exemplificare, quod er omnia principia combinata. Bonitas per sapientiam | est scibilis. Et sic est ratio bono scientifice, quod agat bonum scitum aut scientificum.bono uirtuoso, quod agat bonum uirtuosum. Bonitas per ueritatem est uera. Et sic bene et uere est ratio bonontiam est clara, non confusa. Et sic bene, distincte et clare est ratio bono, quod agat bonum, clare a se ipso distinctum. Bonitas per concordantiam est concordabilis. Et sic bene et concorditer est ratio bono, quod agat co
Abbreviated transcription (Latin):
utrum aliqua bonitas sit ens substantiale. It̾m utrũ
aliqua bouitas moralis sit habitus et ens reale et tc̃
tempis recurratur ad capłm bonitatis deducte ꝑ
alia principia et regulas et teneat id qd̾ magis ui
lis ei et diffutionib principior ẽt ista muxtio est
centrum et subiectum huiꝰ artis. uerumꝑ tamen in
t̾t̾ia figura fucta est mixtio principioꝵ et regulaꝵ
o in ꝑte ista decłabimus ꝑ ordinem uno principio
deducto ꝑ onimã principia et ꝑ omues regulas per
deductionem ꝯtinuam ut intilłs sit discursus singu¬
lariter ꝓ qdl principium et primo de prima ꝓfe
dicomud.

Expanded text:
Vtrum aliqua bonitas sit | ens substantiale? Iterum: | Vtrum aliqua bonitas moralis sit habitus et ens reale? Et tunc temporis recurratur ad capitulum bonitatis, deductae per alia pr etiam definitionibus principiorum. Et ista mixtio est centrum et subiectum huius Artis. Verumtamen in tertia figura facta est mixtio principiorum et regularum. Sed in parte ista declarabimus per ordinem, uno principio deducto per omnia principia et per omnes regulas per deductionem continuam, ut intellectus sit discursiuus singulariter per quodlibet principium. Et primo de prima parte dicemus.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Amiplius ꝑ t̾ciam sp̃em queritur fine cuiꝰ est. Et respondẽ¬
diuu est ꝙ fius ereatus est finis icreati et etiam est subi
in quo est ut ex ip̃o sit babituatum ut cupatus qͥui habituat᷑
est de capa et ħ r ła.b. manifestat et declauait.
¶ Pprimaui spẽm regule.e queritur fuus quare est. Et res¬
pordendi est ꝙ est ex eo q ex suis correlauuis ꝯstitutus ꝯ
et ista responsio est ꝓpter quid. s scd̾m quia est dicendum
ꝙ est ex eo quia suuui subm de ip̃a babiti atur est sicut ca¬
patus qui de capa habituatus ẽ. Et in asto passu cognoscit

Expanded text:
 Amplius per tertiam speciem quaeritur: Finis cuius est? Et respondendum est, quod finis | creatus est finis increati. Et etiam est subiecti, in quo est, ut ex ipso sit habituatum, ut capatus, qui habituatus est de capa. Et hoc regula B manifestat et declarat. Per primam speciem regulae E quaeritur: Finis quare est? Et respondendum est, quod est, ex eo quia ex suis correlatiuis constitutus est. Et ista responsio est propter quid. Sed secundum quia est dicendum, quod est, ex eo quia suum subiectum de ipsa habituatum est; sicut capatus, qui de capa habituatus est. Et in isto passu cognoscit
Abbreviated transcription (Latin):
scĩe inclludo plures res quas intlłigi ͭ  facit in suo ꝓprio in
D distrigenoũ res. et eccrtmnitia acordat plures res iu
so posito et sic est motusis quingendo. et sic sequit modꝰ ꝑquẽ
et suo elłe talis modalitas est etꝰ guale sub qua suut om̃s
motulitates ꝑticlates et subiu est surelicudo ei. sicuꝰ figura q̃
est suuulitudo sube et color eolorati es lii. Et modusitas uio¬

Expanded text:
lligendo plures res, quas intelligibiles facit in suo proprio iad distinguendum res. Et concordantia concordat plures res in uno composito; et sic est modalis coniungendo. Et sic sequitur modus, peet suo esse. Talis modalitas est ens generale, sub qua sunt omnes modalitates particulares, et subiectum est similitudo eius; sicut figura, quae est similitudo subst
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet u̾sus frontem est porosa ratione siccitatis que est
pprietas terre que quidem est abstractina et enacuatina ni
qua fronte homo cuui intellectu muenit spẽs.. Ilia autẽ
bruta cum instinctu speciebus presentatis ꝑ intlłm aut ni¬
stiuctum ip̃i facier prelibate pellicule qui uidelicet intłłs
et instinctus sunt presentatores specier predicte faciei ꝑ

Expanded text:
uidelicet uersus frontem, est porosa ratione siccitatis, quae est uidelicet uersus frontem, est porosa ratione siccitatis, quae est proprietas terrae. Quae quidem est abstractiua et euacuatiua. In quo fronte homo cum intellectu inuenit | species, animalia autem bruta cum instinctu, speciebus praesentatis per intellectum aut instinctum ipsi faciei praelibatae pelliculae. Qui uidelicet intellectus et in
Abbreviated transcription (Latin):
in anmali sensitiuo et ymaginatiuo sint ꝑtes ꝯposite ad in¬
in cem hñtes unũ organum compositum una existente in ali¬
a ratione cmiꝰ ymagmatio abstrabit a sensatis smulitudines
mediante seusitina cum quibus obiectat obiectum sunui sicut
igius mixtus cun aqua abstrabit sintilituzmes ab illa aqͣ
cum quibus calefacit carues ut apparet ꝑ coycum quando
imaginatio ymaginatur modum ꝑ quem fit coytus.
Per scdam regulam. li. queritur cum quo ymagniatio piua¬
giatio ymaginatui suũ obm̃ et respondendum est ꝙ cum or¬
gano n quo est indelicet cum illa pellicula itranea ex istẽ¬
te in capite de qua iam suꝑius locuti sumus. eciam attingͤ
ohm cura complexione predicte pellicule uidelicet cum muelã¬
coliã uam ꝑs ultina ip̃iꝰ pellicule est coagulata ratione fri¬
giditatis que cansat restrinctionem sicut plumbum qt̾ clau¬
dit ꝑtes existentes recio in speculo ut dẏaphantas nõ sit tnͣs¬
parens in illam ꝑtem. predicta antem peslicula a ꝑte ante

Expanded text:
in animali sensitiua et imaginatio sunt partes compositae ad inuicem, habentes unum organum compositum, una existente in alia; ratione cuius imaginatio abstrahit a sensatis similitudines, mediante sensitiva, cum quibus obiectat obiectum suum. Sicut ignis mixtus cum aqua abstrahit similitudines ab illa aqua. Cum quibus calefacit carnes, ut apparet per coitum, quando imaginatio imaginatur modum, per quem fit coitus. Per secundum regulam K quaeritur: Cum quo imaginatio imaginatur suum obiectum? Et respondendum est, quod cum organo, in quo est, uidelicet cum illa pellicula intranea, existente in capite; de qua iam superius | locuti sumus. Etiam attingit obiectum cum complexione praedictae pelliculae, uidelicet cum melancolia. Nam pars ultima illius pelliculae | est coagulata | ratione frigiditatis, quae causat restrictionem; sicut plumbum, quod claudit partes, existentes retro in speculo, ut diaphanitas non sit transparens in illam partem. Praedicta autem pellicula a parte ante,
Abbreviated transcription (Latin):
et itinoritatis et etiani quo ad genus subu̾le et accũta¬
le. Et iste asçensus et desçensus est ualde artificia¬
lis ad acquirendum scientias. ¶Diximus de seda
figura que instrum̃tum est int̾słs cum quo agit m̃
prima figuua. qm̃ ꝑ differentiam distingunt inter

Expanded text:
et minoritatis, et etiam quo ad genus substantiale et accidentale. | Et iste ascensus et descensus est ualde artificialis ad acquirendum scientias. Diximus de secunda figura. Quae instrumentum est intellectui, cum quo agit in prima figura; quoniam per differentiam distinguit
Abbreviated transcription (Latin):
titas et. tempus. ꝑ causam pͥncipia substanti¬
allia signficautur que sunt priucipiũm efficic̾tis formale uia¬
teriale finale. ꝑ qntitatem et tempus siguificantur priũ¬
cipia accidentalia sicut sunt nouem p̾dicam̃ta et hiis si¬
milia.
¶Supͣ anguluu de medio scͥpta sunt ouinctio mensura¬
tio et extrenutas ad significandum tres spẽs medii ueluti
tatum. Medium ꝯiunctõnis est sicut clanus qui duos po¬
linea m medio duoꝵ punctor.
¶Supͣ angulum de fiũe sc̾pta siuuit t̾mmiatõius p̾natõis
et cẽ finalis ad deuotandũ ꝙ sunt tres spẽs finis. est .n.

Expanded text:
cipia substantialia significantur. Quae sunt: Principium efficiens, formale, materiale, finale. Per quantitatem et tempus significantur principia accidentalia, sicut sunt nouem praedicamenta, et his similia. Supra angulum de medio scripta sunt: Coniunctio, mensuratio et extremitas, ad significandum tres species medii; sicut tatum. Medium coniunctionis est sicut clauus, qui duos polinea in medio duorum punctorum. Supra angulum de fine scripta sunt: Terminationis, priuationis et causae finalis, ad denotandum, quod sunt tres species finis. Est
Abbreviated transcription (Latin):
est gn̾alis ad omma eo qr ommia̾ ꝯtinet in se cum quicq
sit uel ÷ in pͥncipio uel medio uł fine et extra istos tres
t̾min̾os nlłm eus ẽẽ p̃t. E Principiũ s̾o est ens cum gͦ
omniã alia entia sunt subaltuata. priu̾cipiiu tam̃ uniu̾¬
sale absq natura aut moralitate ñꝙͣ ẽẽ potest in se hñs
pͥncipiatuiũ pͥncipiabile et pͥncipi are. nã sicut naͣ caliditti¬
tis ñ p̃t̃ ẽẽ sine calefciuo caleftibili et cailefacere et sic ma᷑

Expanded text:
est generalis ad omnia, eo quia omnia continet in se, | cum quidquid sit, uel est in principio, uel medio uel fine; et extra istos tres terminos nullum ens esse potest. Principium uero est ens, cum quo omnia alia entia sunt subalternata. Principium tamen uniuersale absque natura aut moralitate nequaquam esse potest, in se habens principiatum, principiabile et principiare. Nam sicut natura caliditatis non potest esse sine calefactiuo, calefactibili et calefacere, sic natura
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersalis sub qua om̃s alie maioricates sinit sub¬
alt̾nate. cum ap̃a etiani maioritate agens sic maiõ¬
rificat sicut cuiu pͥncipio pͥncipiat. Et h idem est de
equalitate et etiam minoritate suo modo sicut boni
tes accũtales in genus inmoritatis deducte sunt. et
in bonitate quideni subali mati bonificaus bouificatũ
et bomficare sunt equales ꝑ eein et de iutibu et uolũ

Expanded text:
uniuersalis, sub qua omnes aliae maioritates sunt subalternatae. Cum ipsa etiam maioritate agens sic maiorificat, sicut cum principio principiat. Et hoc idem est de aequalitate, et etiam minoritate suo modo; sicut bonites accidentales | in genus minoritatis deductae sunt. Et in bonitate quidem substantiali innati bonificans, bonificatum et bonificare sunt aequales per essentiam; et sic de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯueuiuut d ĩ auorib ꝯͣrii st̾ unus enim̃ ÷ iustus alius u̾o ĩ¬
i̾stus et sic de alis suo modo. Edora ꝟo est causa sunitatis
pluralitatis d ꝯcordantia unitatis qũ sicut differentia di¬
stiuguit̾ int̾ꝰ u̾mũ ⁊ alid sic ꝯcordantia componit plures resĩ
Uiũ ꝯͣrietas aũt coꝵpit eo dissoluit. et iõ sicut tangulus su̾iꝰ¬
dis consistit in subõ naturalitꝰ sit utlłs ÷ discursuus muora

Expanded text:
ueniunt, sed in moribus contrarii sunt. Vnus enim est iustus, alius uero iniustus; et sic de aliis suo modo. Differentia uero est causa pluralitatis, sed concordantia unitatis; quoniam sicut differentia distinguit inter unum et aliud, sic concordantia componit plures res in unum. Contrarietas autem corrumpit et dissoluit. Et ideo sicut triangulus uiridis consistit