comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
contẽplationis gͣdu sic̃ suꝑiꝰ iam
diximꝰ aspirantis gre qͣlitat̃e uel
modos cũ attentione miramͦ. ⁊ cuͣ
ãmiratione attendimꝰ. Absq dubio
qͥc qͥd uoni ĩbonoꝵ cordibꝰ agit᷑. sep¬
tiformis ille sp̃c ꝑ inspirantẽ gr̃am
oꝑatur. Eccȩ unꝰ atq ide sp̃c tot
muna muatiplicit᷑ impendit. Eece
tot homiinũ m̃ites tot modis ĩformat.
et omniũ uolũntastes ad uoluntatis
suȩ arbitriũ sine aliqͣ coactione incli¬
nat. Ipso reuelante uitas agnoscitur:
ipso ĩspirante bonitas amatur. Nam
sine cooꝑante gr̃a õmo nͣ sufficimꝰ uel
ad cognionẽ iu̾tatis.: uł ad amorẽ uir¬
tutis. Uerũtam̃ qͣm magnũ qͣm mira¬
bile illud ȩe credit᷑ qđ quicqͥd uirtutis
in nob̾ oꝑatur. nob̃ ad meritũ imꝑuta¬
t᷑. et miro quodã in ꝯp̃hensibiliq mo¬
do. sic nob̾ suȩ uoluntatis bnplacitum
ĩspirat. ut iuste nob̾ admitũ reputari
debeat: qͥcqͥd bonitastiꝰ eiꝰ in nob gr̃a ĩ

Expanded text:
contemplationis gradu, sicut superius jam diximus, aspirantis gratiae qualitatem vel modos cum attentione miramur, et cum admiratione attendimus. Absque dubio quidquid boni in bonorum cordibus agitur, septiformis ille Spiritus per inspirantem gratiam operatur. Ecce unus atque idem Spiritus tot munera multipliciter impendit. Ecce tot hominum mentes tot modis informat, et omnium voluntates ad voluntatis suae arbitrium sine aliqua coactione inclinat, ipso revelante, veritas agnoscitur, ipso inspirante, bonitas amatur. Nam sine cooperante gratia omnino non sufficimus vel ad cognitionem veritatis, vel ad amorem virtutis. Verumtamen quam magnum, quam mirabile illud esse creditur quod quidquid virtutis in nobis operatur, nobis ad meritum imputatur. Et miro quodam incomprehensibilique modo sic nobis suae voluntatis beneplacitum inspirat, ut juste nobis ad meritum reputari debeat quidquid bonitatis
Abbreviated transcription (Latin):
tantiũ. dñs ĩ eis insyna ĩ sc̃o. S si t̾atis
uirtutibꝰ pollet ĩ hac etiã uita q̃lib
anima ꝑfecta. qͣnta q̃so erit illa iuir¬
tutũ ꝯsu̾matio quã habebit ĩ illa sỹ¬
ma future plenitudinis gła: Cogi¬
ta si potes quanta sit illa futuroꝵ uoͣ¬
noꝵ t̃a corꝑaliũ qͣm sp̃ualiũ copia.
ꝗͦue sit eoꝵ & qͣm multiplex diffentia.
A fecto scđm diffentiã bonoꝵ erit et dif¬
fentia affectionũ. Non enĩ eodẽ modo
afficiemur circa minora uł maiora bo¬
na. uͥ om̃is nr̃a affectio. sic̃ inominib
erit ordinata. sic ĩ om̃ibꝰ absq dubio
erit parit̾ et mod̾ata. Qͥs gͥ obsecro
erit ille uirtutũ mimerus. ĩ tot ordi¬
natis et mod̾atis animȩ affectiõib
Si te ĩ huiꝰ ꝯtemplationis speculam
attolłe ualeas. miror si nͣcredas mi¬
lia miliũ ministre ei: & decees cen¬

Expanded text:
in eis in Sina in sancto. Sed si tantis virtutibus pollet in hac etiam vita quaelibet anima perfecta, quanta, quaeso, erit illa virtutum consummatio quam habebit in illa summa futurae plenitudinis gloria? Cogita, si potes, quanta sit illa futurorum bonorum tam corporalium quam spiritualium copia, quaeve sit eorum et quam multiplex differentia, profecto secundum differentiam bonorum erit et differentia affectionum. Neque enim eodem modo afficiemur circa minora, vel majora bona, ubi omnis nostra affectio sicut in omnibus erit ordinata, sic in omnibus absque dubio erit pariter et moderata. Quis tibi, obsecro, erit ille virtutum numerus in tot ordinatis et moderatis animae affectionibus? Si te in hujus considerationis speculam attollere valeas, miror si non credas millia millium ministrare ei, et decies
Abbreviated transcription (Latin):
uus et uilis cũ se iͣuna deiecit. Cum
se inaudaciã erexit. uidebis sepe eum
etiã mortẽ ꝯtẽpuere. et int̾ sũma ꝑi¬
cła nil trepidatiõis hab̾e̾: eundẽ aũt
ip̃m uidebis post modũ uit nocturna
silentia ad tenuem flatũ. et adunius
ramusculi motũ. seu & folioꝵ lapsũ
subito trepidare. et animi ꝯstantiã
ꝑdere. S qͥs om̃s humane affectiõis
qͣlitates enumi̾et. qͥs om̃s uariatiões
modos eiꝰ explicare sufficiat: Pene
qͦt sͣt diu̾sitates rerũ. tot sũt uari¬
etates affec̾tionũ. Sic̃ enĩ in appͦba¬
tione rerũ dediu̾sis diu̾sa sentimꝰ:
sic ĩ affectione rerũ circa diu̾sa diu̾so
app̾bationis: uariari solet desideri¬

Expanded text:
vus et vilis cum se in ima dejecerit. Cum vus et vilis cum se in ima dejecerit. Cum se in audaciam erexerit, videbis eum saepe etiam mortem contemnere, et inter summa pericula nil trepidationis habere. Eumdem autem ipsum videbis postmodum inter nocturna silentia ad tenuem flatum, ad unius ramusculi motum, seu etiam foliorum lapsum subito trepidare, et animi constantiam perdere. Sed quis omnes humanae affectionis qualitates enumerare? quis omnes variationis ejus modos explicare sufficiat? Pene quot sunt diversitates rerum, tot sunt varietates affectionum. Sicut enim in approbatione rerum diversis diversa sentimus, sic in affectione rerum circa diversa diverso approbationis variari solet desideri
Abbreviated transcription (Latin):
s illud multo mirabiliꝰ quod ꝓpt̾ u¬
nã eandeq rem contͣriis affectionib
contͣrios affectꝰ suꝑ ducit. Nã diu mł¬
tumq dilecta nimio post modũ odio
seꝑe ꝑseqͥmur: et uehement᷑ appͦbata
atq desid̾ata. subito detestamur. S
ut ad huc ampliꝰ mireris. unũ eunde¬
q hois affectũ si dilignter attendẽ
uelis circa unã eandẽq re multifor¬
mit̾ uariare uidebis. Nã mͦ de mag¬
Ono fit paruꝰ. mͦ de paruo fit magnus.
Quandoq aut̃e de magno fit maior. qͣn¬
q de modico fit & ad huc minor. Idem
itaq animi affectꝰ circa eand̾e rẽ eres¬
cit atq decrescit. & mͦ uehement᷑ ĩ tu¬
mescit. et mͦ pene. modo penitꝰ deficit.
et ptꝰ plenũ defectũ iterũ reuiuiscit. At¬
tende et illud in humano affectu quam
sit magnꝰ in magnis. & in sublimibus
sublimis: qͣm sit paruꝰ in paruis. et ĩ
uilib uilis. qm sit inquã magnꝰ & sub¬
limis cũ se in altũ erexerit. quã sit par¬

Expanded text:
 quod propter unam eamdemque rem contrariis affectibus contrarios affectus superducit. Nam diu multumque dilecta nimio postmodum odio saepe persequimur, et vehementer approbata atque desiderata subito detestamur. Sed ut adhuc amplius mireris, unum eumdemque hominis affectum si diligenter attendere velis, circa unam atque eamdem rem multiformiter variare videbis. Nam modo de magno fit parvus, modo de parvo fit magnus. Quandoque autem de magno fit major, quandoque de modico fit et adhuc minor. Idem itaque animi affectus circa eamdem rem crescit atque decrescit, et modo vehementer intumescit, et modo pene, modo penitus deficit, et post plenum saepe defectum penitus reviviscit. Attende et illud in humano affectu quam sit magnus in magnis, et in sublimibus sublimis, quam sit parvus in parvis, et in vilibus vilis: quam sit, inquam, magnus et sublimis, cum se in altum erexerit; quam sit par
Abbreviated transcription (Latin):
fusa ẽ ĩcordib nr̃is ꝑ sp̃m scm̃ qͥ da¬
tꝰ est nob̾. et nicħominꝰ ꝯstat ẽe ab ip¬
so qđ lib&e gaudiũ inspn sc̃o. Uulti
autẽ aꝑtiꝰ nosse. adqũe fructũ sole
bonitas. Oqͣm multa. o qͣm magna
s̃t qͦ sp̃c iste oꝑat᷑ in nob̾. diuidens sin¬
glis ꝓut urilt. Diuisiones enĩ gr̃aꝵ

Expanded text:
 qui datus est nobis, et nihilominus constat esse ab ipso quodlibet gaudium in Spiritu sancto. Vultis autem apertius nosse ad quem fructum soleabonitas . O quam multa, o quam magna sunt quae Spiritus iste operatur in nobis, dividens singulis prout vult! Divisiones en
Abbreviated transcription (Latin):
qꝵ parit̾ dno clamare incipies. Quid
michi ẽ incelo. & a te qͥd uolui suꝑ t̾ram.
Quid mirũ queso si in recordatione con¬
ditionis meȩ. si ad aspectũ anumȩ meȩ
subito & absq mora ꝯfusio faciei meȩ
cooꝑuit me. Quẽ enim ñ pudeat do¬
mina mundi. ciuem cęli. dilectam dei.
ad dixisse seruituti corꝑis: ꝓstituisse
sp̃itibꝰ inmundis. dui temusse sub ir¬
go seruitutis ad faciendã carniꝰ curã
indesideriis: Mirabitur sane quisq
cũ anime sue dignitat᷑e cogitauerit.
cum bene attenderit qͥd sit uł ẽe debu¬
erit. unde uel quo ꝓiec̾ta sit. mirabit᷑
inquã quomͦ fac̾ta sit quasi uidua gẽ
tium. princeps ꝓuinciarũ facta ẽ sub
tributo. Ad hãc ut arbitror consid̾atio¬
ñe reuocare nos uoluit. qui dixit. Ed
est isrł quod int̾ra ĩmicoꝵ es. in uete¬
rasti in t̾ra aliena. coinquinatꝰ es cũ
mortus deputatꝰ es cum his qui in
inferno sunt: In hac itaq triplici cõ¬

Expanded text:
et pariter Domino clamare incipies: Quid et pariter Domino clamare incipies: Quid mihi est in coelo et a te quid volui super terram? Quid mirum, quaeso, si in recordatione conditionis meae, si ad conspectum animae meae subito et absque mora confusio faciei meae cooperuit me? Quem enim non pudeat dominam mundi, civem coeli, dilectam Dei, addixisse servituti corporis, prostituisse spiritibus immundis, diu tenuisse sub jugo servitutis, ad faciendam carnis curam in desideriis? Mirabitur sane quisque, cum animae suae cogitaverit, cum bene attenderit quid sit, vel esse debuerit. Unde, vel quo projecta sit, mirabitur, inquam, quomodo facta sit, quasi vidua domina gentium, princeps provinciarum, facta sit sub tributo. Ad hanc, ut arbitror, considerationem revocare nos voluit, qui dixit: Quid est Israel, quod in terra inimicorum es, inveterasti in terra aliena, coinquinatus es cum mortuis, deputatus es cum his qui in inferno sunt . In hac itaque triplici con
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecto magnificat anima mea dñin
qui erudit nos suꝑ scĩam uolucru. et
ium̃toꝵ: eo qd̾ ip̃e sit qui illuminat om¬
hem hoĩem uenientẽ in hc̃ mundum.
Uides certe qͣnta sit utilitas huiꝰ gemi¬
ne considãtionis: attend̾e̾ uidelicet affe¬
ctum rõnalis uoluntatis. seu etiã sensũ
rõnis. E de t̾cia assignataꝵ consid̾atio¬
num qͥd dicam. in qua ãnimando con¬
templam̃. et contemplando miramur
anime ẽẽntiam. eẽntiȩ nat᷑am: nat᷑e
excellentiam:ᷤ Facile ut arbit᷑r potest
unũquemq ꝓpͥa exꝑientia docere. qͣn¬
tum ualeat hec speculatio animũ uel
contͣ uitiũ erige̾. uł ad bonũ animare.
Cognosce quesohomo dignitate tuã.
cogita excellent̾e ilła anime tue
naturã. quomͦ feci̾t eam d̾s̃ adymagi¬
ñe & similitudinẽ suã. quomͦ sublima¬
uit eam suꝑ omem corpoream crȩaturã.
et stati mirari incipies. qͦmodo ĩelita uir¬
go filia syon piecta sit de çelo in terrã.

Expanded text:
profecto magnificat anima mea Dominum, profecto magnificat anima mea Dominum, qui erudit nos super scientiam volucrum et jumentorum, eo quod ipse sit qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. Vides certe quanta sit utilitas hujus geminae considnsum rationis. Sed de tertia assignatarum considerationum quid dicam, in admirando contemplamur, et contemplando miramur animae essentiam, essentiae naturam, naturae excellentiam? Facile, ut arbitror, potest unumquemque propria experientia docere, quantum valeat haec speculatio animum vel contra vitium erigere, vel ad bonum animare. Cognosce, quaeso, homo, dignitatem tuam; cogita excellentem illam animae tuae naturam, quomodo fecerit eam Deus ad imaginem et similitudinem suam, quomodo sublimavit eam super omnem corpoream creaturam, et statim mirari incipies, quomodo inclyta virgo filia Sion projecta sit de coelo in terram,
Abbreviated transcription (Latin):
ue necessaria. hoꝵ omniũ assidua consi¬
d̾ãtio. Ex hoc enĩ mens illuminat᷑. in¬
flammat᷑ et solidatur in bono. Quomͦ
ligent̾. uoluntatẽ ñ solum tuã
s et allenam: seu bonam seu malã. Cog¬
nosce tuam ut scias qͥd corrige̾: seuetiã
quid uitare expediat. Adtende qͥd scias:
attende qͣntum nescias. Agnosce qͣn¬
tum emineas ꝑ ingenium spiritib
brutis: agnosce qͣntũ subiaceas ꝑ in¬
tellectum sp̃ib angłicis. Si attendas
qͣntũ p̃cedas sensu sp̃m brutũ: canta¬
bis p̃cordiałr bñdicam dñm qui tͥbuit
mͥ intellectũ. Si cogites intelligentiã
angłicam: clamabis ꝓfecto. ds̃ tu scis in¬
sipientiã meam. Discute gͦ ignoranti¬
am meã utile ualde & ꝑnecessarium.
ut sciam qͥd desit mͥ: et cum beato iob
dice̾ possim. Si qͥd ignoraui: ignoranti¬
a mea mecum ẽ. S qͦtiens in memet¬
ip̃o attendo quonãm᷑ uł qͣm sepe incer¬
ta & occulta sapĩe tue manifestasti mͥ.

Expanded text:
ve necessaria horum omnium assidua consive necessaria horum omnium assidua consideratio. Ex hoc enim mens illuminatur, inflammatur et solidatur in bono. CAPUT ligenter voluntatem, non solum tuam, sed et alienam, seu bonam, seu malam. Cognosce tuam, ut scias quid corrigere, seu etiam quid vitare expediat. Attende quid scias, attende quantum nescias. Agnosce quantum emineas per ingenium spiritibus brutis, agnosce quantum subjaceas per intellectum spiritibus angelicis. Si attendis quantum praecedas sensu spiritum brutum, cantabis praecordialiter: Benedicam Dominum, qui tribuit mihi intellectum . Si cogites intelligentiam angelicam, clamabis profecto: Deus, tu scis insipientiam meam . Discutere ergo ignorantiam meam utile valde et pernecessarium mihi, ut sciam quid desit mihi, et cum beato Job dicere possim: Si quid ignoravi, ignorantia mea mecum est . Sed, quoties in memetipso attendo quonam modo, vel quam saepe incerta et occulta sapientiae suae manifestavit mihi,
Abbreviated transcription (Latin):
surã extendimꝰ. In hac itaq fabrican¬
di ꝓpiciatorii ꝓductione. tͥplex nob̾ oc¬
currit diuinaꝵ donationũ distinctio.
circa qͣs solum uł maxime u̾isari de¬
bet nr̃e cõsid̾atioĩs freq̃ns diligensq
retractatio. Ex ip̃a creationis sue con¬
ditiõe nat᷑ale ẽ om̃i rõnali creat᷑e. ẽẽ. scire.
et uelle. Cogita itaq ꝗͣ. necessariũ. qũa
ustũ. & diuine bonitati ꝗͣ. congruum.
tam digne c̾ature. tam excellenti nature.
boni ac mali disc̾tionẽ dare. simul et
arbitru libertatem conced̾e: ut ẽẽt boñ
eiꝰ tam acceptũ. qũa uoluntariũ. tam
gͣtum qũa gͣtuitum. Quociens in huiꝰ¬
modi discussiõe desudas: in ꝓpiciatoriitui
ꝓductione laboras. Serutare. contẽplare.
mirare arbit libertatẽ. iudicii disc̾tioie
ẽẽntiȩ sublimitatẽ. et ꝓpiciatoriũ tuum
cum hoc facis scđm congruentiã ordinis.
& modũ qͣntitatis in longũ ꝓducis. Mi¬
ror si ꝑ teip̃m ñ adu̾tis ꝗͣ sit utilis. qͣm¬

Expanded text:
tendimus. In hac itaque fabricandi propitiatorii productione triplex nobis occurrit divinarum donationum distinctio, circa quas solum, vel maxime versari debet nostrae considerationis frequens diligensque retractatio. Ex ipsa creationis suae conditione, naturale est omni rationali creaturae esse, scire et velle. Cogita itaque quam necessarium, quam justum et divinae bonitati quam congruum, tam dignae creaturae, tam excellenti naturae boni ac mali discretionem dare, simul et arbitrii libertatem concedere ut esset bonum ejus tam acceptum quam voluntarium, tam gratum quam gratuitum. Quoties in hujusmodi discussione desudas, in propitiatorii tui productione laboras. Scrutare, contemplare, mirare arbitrii libertatem, judicii discretionem, essentiae sublimitatem, et propitiatorium tuum cum hoc facis secundum congruentiam ordinis, et modum quantitatis in longum producis. Miror si per teipsum non advertis, quam sit utilis, quam
Abbreviated transcription (Latin):
nuenies ĩ hoc spectacło et alia multa cõ¬
sidatione digna. qͦ nec sine amimratione
speculari. nec sine iocunditate possis
da cũ sit p̃cipua dĩ creatura. & ad y¬
maginẽ et similitudine̾ ip̃iꝰ facta. Cũ
enĩ sit mirabilis ds inoꝑibꝰ suis. mag¬

Expanded text:
Invenies in hoc spectaculo et alia multa conInvenies in hoc spectaculo et alia multa consideratione digna, quae nec sine admiratione speculari, nec sine jucunditate possis da, cum sit praecipua Dei creatura, et ad imaginem et similitudinem ipsius facta? Cum enim sit mirabilis D
Abbreviated transcription (Latin):
illã consid̾ationẽ quȩ ad longi¬
tudinẽ ꝑtiuet intria distinxi¬
mꝰ. scd̾am aũt q̃ ad latitudinẽ spectat.
induo diuidimꝰ: possumꝰ totũ hoc con¬
templationis genus inqͥnq particioes
secare. et ꝑtotidẽ gͣdus diuidere. In pri¬
mo itaq gͣdu huiꝰ contẽplationis cõsidã¬
mus ea quȩ ꝑtinent ad anine qͣlitatem.
& ꝑpetua sit. q̃ millis pęnis. nullis un¬
quã tormentis extingui possit. quod
non solũ possit ipsa mꝑpetuũ uiuere.
sed corpꝰ etiã aduitã & adsensũ aĩare:
qͦd nullo suffamento egeat. qͦd sine sub¬
sidio sempinerne subsistat. qͦmͦ sit per
tot corꝑis menbra diffusa cũ sit ipsa sĩ¬
plex partibꝰq carens indiuidua eẽntiã.
qͣmͦ in toto corꝑe suo. qͣsi in suo qͦda mũ¬
do sit utiq ubiq tota quẽ admodũ ds
inuenit᷑ uͥq totꝰ mnonũ creatura sua. qͦ¬
mͦ in illo suo mundo sola uoluntate oĩf
eodẽ uoluntatis nutu omĩa creauit.

Expanded text:
illam considerationem quae ad longitudinem pertinet in tria distinximus, secundam autem quae ad latitudinem spectat in duo divisimus, possumus totum hoc contemplationis genus in quinque partitiones secare, et per totidem gradus dividere. In primo itaque gradu hujus contemplationis consideramus ea quae pertinent ad animae qualitatem, et perpetua sit, quae nullis poenis, nullis unquam tormentis exstingui possit, quod non solum possit ipsa in perpetuum vivere, sed corpus etiam ad vitam et ad sensum animare, quod nullo sustentamento egeat, quod sine subsidio sempiterne subsistat, quomodo sit per tot corporis membra diffusa, cum sit ipsa simplex, partibusque carens individua essentia, quomodo in toto corpore suo quasi in suo quodam mundo sit, utique ubique tota, quemadmodum Deus invenitur ubique totus in omni creatura sua, quomodo in illo suo mundo sola voluntate omniaeodem voluntatis nutu omnia creavit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ necesse habet cotidie ȩlamare dño.
Illunuina ocłos meos. Pfecto siqͥs que
eiusmodi st̃ in hac corruptibili carne ui¬
dere potuit. ꝑmentis excessũ supͣ se met¬
ip̃m ductus fuit: et ineo qͦd uidic ĩ tel¬
lectꝰ humani metas non ꝓpͥa industa.
s ex reuelatione diuina tnscendit S:
quicqͥd in hunc modũ humana exꝑien¬
tia potuit attinge. constat nimirum
illud ñ ad hoc. sed ad aliud contẽplatio¬
ius genꝰ ꝑtingere. Qͣntũcũq gͦ in hac
ꝯsudatione ingeniũ tuũ exereueris. qͣn¬
tũcumq studiũ tuũ continuauis. qͣntũ¬
cumq in hac parte sensũ tuũ dilatauis.
scientiã tuam adplenũ cubitũ extend̾e

Expanded text:
et necesse habet quotidie Domino clamare: et necesse habet quotidie Domino clamare: Illumina oculos meos . Profecto, si quis quae hujusmodi sunt in hac corruptibili carne videre potuit, per mentis excessum supra semetipsum ductus fuit, et in eo quod vidit intellectus humani metas, non propria industria, sed ex revelatione divina transcendit. Sed quidquid in hunc modum humana experientia potuit attingere, constat nimirum illud non ad hoc, sed ad aliud contemplantis genus pertinere. Quantumcunque ergo in hac consideratione ingenium tuum exercueris, quantumcunque studium tuum continuaveris, quantumcunque in hac parte sensum tuum dilataveris, scientiam tuam ad plenum cubitum extendere
Abbreviated transcription (Latin):
Ed in prima & scdã ꝯsidatiõe
scientiã tuam usq ad cubitũ
extend̾e potes. ña int̾cia oĩo
nõis potes. Ubi enim ad id quod sciri
oportet instrumentũ idoneũ habes.i¬
bi ꝓculdubio quasi ratȩ certitudinis
cubitũ tenes: eo quod rei cognoscen¬
de noticiam ꝑexꝑientiani caꝑe uale¬
as. Quasi eñi ad plenũ cubitum sci¬
entia tua excrescit: cũ ad c̾titudins
fumitate ꝑ exꝑimentũ attingit. Si
quẽ queso non docear ꝓpͥa exꝑientia qͥd
sit uelle. urł quid sit scire: Nonne le¬
git hoc unus qͣsq quotions uoluerit
in ꝓpͥo corde:. Nunquidna ignoras
quã infinita uelis. qͣm infinita nolis.
qͣm ĩ nimera scias : qu̾a innumera
nescias: S nunqͥd quomͦ uides uo¬
luntat᷑e tuam. qͦmodo tu nosti cogi¬
tationẽ tuam: potes eque iudere uel
nosse anunȩ tuç fubstantiam:. Quis
inqͣm in hac adhuc carne positꝰ ani¬
iam suã. uł qmlibet spualem sub̾am
potuit:. Sculdubio in hac parte hu¬
manꝰ intellectus cecus est anatiuitate:

Expanded text:
d in prima et secunda consideratione scientiam tuam, usque ad cubitum extendere potes, nam in tertia omnino non potes. Ubi enim ad id quod sciri oportet instrumentum idoneum habes, ibi procul dubio, quasi rarae certitudinis cubitum tenes, eo quod rei cognoscendae notitiam, per experientiam capere valeas. Quasi enim ad plenum cubitum scientia tua excrescit, cum ad certitudinis firmitatem, per experimentum attingit. Sed quem, quaeso, non doceat propria experientia quid sit velle, vel quid sit scire? Nonne legit hoc unusquisque, quoties voluerit in proprio corde? Nunquidnam ignoras quam infinita velis, quam infinita nolis, quam innumera scias, quam innumera nescias? Sed nunquid quomodo vides voluntatem tuam, quomodo nosti cogitationem tuam, potes aeque videre, vel nosse animae tuae substantiam? Quis, inquam, in hac adhuc carne positus, animam suam, vel quamlibet spiritualem substantiam  potuit? Procul dubio in hac parte humanus intellectus caecus est a nativitate,
Abbreviated transcription (Latin):
Hãc gr̃am creu̾is. qͣntũcũq inipsa
ꝓfeceris. debes semꝑ modicũ reputa¬
re. & ꝓfuture felicitatis magnitu¬
dine quasi ꝓnichilo ducere. Hoc est
sane quod scͥptura tacite innuit. qͥ
de ꝓpiciatorii nr̃i altitudine omnino
nicħ dix̃. Ac si ꝑtaciturnitatẽ ip̃am al¬
tiꝰ clamet. longeq meliꝰ insinuet. quia
qͥcqͥd mens humana ĩ hac uita dum¬
taxat de int̾nȩ suauitatis habundan¬
tia caꝑe ualet. qͣsi ꝓ nichilo reputari
debeat. Tacendo clamat qͦd oĩo ĩdig¬
nũ ducat de eiꝰ oꝑis nos mensura ĩ stru¬
ere: adcuiꝰ inchoationẽ humana ĩfir¬
mitas inhac uita uix pot̾ assurgere.

Expanded text:
hanc gratiam creveris, quantumcunque in ipsa hanc gratiam creveris, quantumcunque in ipsa profeceris debes semper modicum reputare, et pro futurae felicitatis magnitudine quasi pro nihilo ducere. Hoc est sane quod Scriptura sancta tacite innuit, quae de propitiatorii nostri altitudine omnino nihil dixit, ac si per taciturnitatem ipsam altius clamet, longeque melius insinuet, quia quidquid mens humana in hac vita duntaxat de internae suavitatis abundantia capere valet, quasi pro nihilo reputari debeat. Tacendo clamat quod omnino indignum ducat de ejus operis nos mensura instruere, ad cujus inchoationem humana infirmitas in hac vita vix potest assurgere.
Abbreviated transcription (Latin):
aũt qͥa ptꝰ plenã emundationẽ ꝯscien¬
tiȩ. post multa exercitia iusticiȩ. in ci¬
ꝑit tand̾e aliqͣndo mens humana sꝑa¬
re qͦd priꝰ uix potãt credere. et inhc¬
modũ ꝓpiciatorii nr̃i mensura ĩ altũ
surgit. & adsoliditat᷑e crescit. Credo
sanẽ ꝑtine̾ ad soliditatẽ eiꝰmodi. ꝓpiciaro¬
rii quando mens incipit ĩdno głari. et
cũ gͣtulari: int̾ͣm ut ueracit᷑ audeat ꝓ¬
fiteri. qr gla̾ nr̃a heç ẽ. testimonium
ꝯscientie nrͣe. Tu uͦ si uis ut ꝓpiciatoriũ
tuũ inaltũ. ꝓficiat. & congrĩ ꝓ ut ĩ
hac uita ficri ualet soliditat̾e accipiat᷑.
nũquã desistas. nr̃iqͣm qͥescas. donec
futurȩ plenitudinis illiꝰ aliqͥs ut ita
dicã arras optineas. donec etͣne felici¬
tatis qntulascũq pͥmicias accipias.
don diuine suauitatis dulcedinẽ pͣ¬
gustare incipias. Ad huiꝰ sane desidi¬
um animare nos uoluit. qͥ dixit. us
qũo dulcis ẽ dñs S quantũcũq ad

Expanded text:
autem quia post plenam emundationem conscientiae, post multa exercitia justitiae, incipit tandem aliquando mens humana sperare, quod prius vix poterat credere, et in humodum propitiatorii nostri mensura in altum surgit et ad soliditatem crescit. Credo sane pertinere ad soliditatem ejusmodi propitiatorii, quando mens incipit in Domino gloriacum gratulari, intantum ut veraciter audeat profiteri, quia gloria nostra haec est, testimonium conscientiae . Tu vero, si vis ut propitiatorium tuum in altum proficiat, et congruam prout in hac vita fieri valet soliditatem accipiat, nunquam desistas, nunquam quiescas, donec futurae illius plenitudinis aliquas, ut ita dicam, arrhas obtineas, donec aeternae felicitatis quantulascunque primitias accipias, donec divinae suavitatis dulcedinem praegustare incipias. Ad hujus sane desiderium animare nos voluit, qui dixit: Guquoniam dulcis est Dominus. Sed quantumcunque ad
Abbreviated transcription (Latin):
nos usq ad cubitũ exꝑientiȩ extendere
ñ possimus. Modicũ qͥdem s multũ est:
quod ĩ hac considãtione sciri pot̾. Mlodi¬
cũ sane ad plenitudiuñẽ: s multũ ꝑ om¬
ñe modum adutilitat᷑e. Noli gͦ negli¬
ge quod potes de hoc cubito habere. qͣm¬
ius ip̃m ninime possis explere. Ute¬
nim decȩtis taceam q̃ ꝑtinẽ uident᷑ ad
speclationem istam. quantũ putamus
detrimentũ incurris. si anmȩ ĩmortali¬
tat̾e nescis. et oĩo non crȩdis. Si eñi
de animȩ ĩ mortalitate ñ constet. qͥs
queso ad futurã retributionẽ se prepa¬
ret: Qͥs obsecͦ uitam suã restringat
ne post ꝯcupiscentias suas eat. qͥs
de ꝑpettis malis satisfaciat: quis se
adfortia oꝑa accingatꝰ. qͥs inter tot dixi¬
noꝵ flagelloꝵ tam acerba. patientiã
habeat. si defutura uita penitꝰ diffidat.
Totũ qͦd de humani gn̾is redemptiõe
asseritur. totu quõd̾ dediinis sacram̃¬
tis credit᷑. quicqͥd de diinis ĩstitutiõi¬

Expanded text:
nos usque ad experientia cubitum extendere non possimus. Modicum quidem, sed multum est quod in hac consideratione sciri potest. Modicum sane ad plenitudinem, sed multum per omnem modum ad utilitatem. Noli ergo negligere quod potes de hoc cubito habere, quamvis ipsum minime possis explere. Ut enim de caeteris taceam, quae pertinere videntur ad speculationem istam, quantum putamus detrimentum incurris, si animae immortalitatem nescis, et omnino non credis? Si enim de animae immortalitate non constet, quis, quaeso, ad futuram retributionem se praeparet? Quis, obsecro, vitam suam restringat, ne post concupiscentias suas eat? quis de perpetratis malis satisfaciat? quis se ad fortia opera accingat? quis inter tot divinorum flagellorum tam acerba patientiam habeat, si de futura vita penitus diffidat? Totum quod de humani generis redemptione asseritur, totum quod de divinis sacramentis creditur, quidquid de divinis institutioni
Abbreviated transcription (Latin):
ĩhuiꝰ modi oꝑe ommino nĩcħ facimus:
frust᷑ eiꝰ ad ixtoriũ imploramꝰ. falsoq e¬
um adiutorẽ uocamus. Aliud ẽ emĩ
facere. atq aliud adiyuare. Qd enĩ ẽ
auxiliari: nisi oꝑanti cooꝑari: Adiu¬
torẽ eum hab̾e. & inbono cooꝑatorem ĩ¬
tellexit. qui dix̃. Adiptor m̃s ⁊ lib̾ator
m̃s esto: dñe ne moreris. Cotidie eius
aduitoriũ querimꝰ. cũ ei incoͣdianis
orationib ꝓclamamꝰ. Adirua nos ds
salutaris nrͣ. Patet gͦ qͥa hoc opus a
duobꝰ ꝑficitur. in quo creature sue
creator cooꝑatur. Opꝰitaq ẽ in hoc oꝑe
ꝓpria industria: ꝙ dixina gr̃a. Frustͣ
em̃ qͥspiam libero arbito mnnititur.
nͥ dimno adiurtorio fulciat᷑. ꝑficit᷑
autẽ iustificatio nr̃a. exdelibationȩ ꝓ¬
pͥa. et inspiratione diuina. Sola enim
iusta uelle. est ĩa iustũ essȩ. Ex sola
siquidẽ uoluntate recte iusti uł in¬
iusti dicimur. qͣmuis exoꝑe inutrũ¬
q adiuuemur. Duobꝰ aut̾ẽ modis

Expanded text:
n hujusmodi opere omnino nihil facimus, frustra ejus adjutorium imploramus, falsoque eum adjutorem vocamus. Aliud est enim facere, atque aliud adjuvare. Quid enim est auxiliari, nisi operanti cooperari? Adjutorem eum habere, et in bono cooperatorem intellexit, qui dixit: Adjutor meus, et liberator meus es tu, Domine, ne moreris . Quotidie ejus adjutorium quaerimus, cum ei in quotidianis orationibus proclamamus: Adjuva nos, Deus, salutaris noster . Patet ergo quia hoc opus a duobus perficitur, in quo creaturae suae Creator cooperatur. Opus itaque est in hoc opere propria industria, et divina gratia. Frustra enim quispiam libero arbitrio innititur, nisi divino adjutorio fulciatur. Perficitur autem justificatio nostra ex deliberatione propria, et inspiratione divina. Sola enim justa velle, est jam justum esse. Ex sola siquidem voluntate recte justi, vel injusti dicimur, quamvis ex opere in utrumque adjuvemur. Duobus autem modis
Abbreviated transcription (Latin):
triplici ꝯsideratione ẽentię uidelicẽt
spualis. eiꝰq discietionis ac uoluntatiᷤᷤ.
ꝓpiciatorii nr̃i opꝰ inchoatur. & ad dif¬
finit̾ã mensurã. ꝓducitur. Uui animu
suu̾ in horum specłatione plene exer¬
cuit: ꝓpiciatorii sui longitudine ex¬
pleuit. Nec de propiciatorii longitudi¬
ne iam diximꝰ: nunc ad eiꝰ latitudinẽ
inuestigationis manũ mittamuS:

Expanded text:
triplici consideratione essentiae, videlicet triplici consideratione essentiae, videlicet spiritalis, ejusque discretiropitiatorii nostri opus inchoatur, et ad diffinitam mensuram producitur. Qui igitur animum suum in horum speculatione plene exercuit, propitiatorii sui longitudinem explevit. Haec de propitiatorii longitudine jam diximus, nunc ad ejus latitudinem investigation
Abbreviated transcription (Latin):
et secuti sumꝰ. xp̃m. qͥd gͦ erit nob̾ si om̃io
mortui nͥ resurgunt: Ut qͥd ꝓpter ipsũ
mortificamur tota die. si nulla ab ip̃o spe¬
randa est corona iusticiȩ.Si omnino u¬
nus ẽ int̾itus hominis atq iumentorũ.
ꝙ eqͣ utriꝰq conditio. quid inichi ꝓd̾it.
si maiorẽ sapientie atq iusticie oꝑ am
ded̾o Nonne mauilto meliꝰ faciunt qͥ
c̃õmedunt et bibunt & ducũt inbonisdi¬
es suos. qͥ epulant᷑ cotidie splendide.
qͣm qui mortificant᷑ tota die. Nonne
multo meliꝰ erit ire addomũ ꝯuiuii qͣm
ad domum luctus. si post hãc uitã ni¬
chil habet ħo iomento amplirsͦ Curñ
uada et affluam deliciis. & fruar bonis
qͥ siuit. si omnino mortu ñ resurgũt᷑. Cyr
iliã uocem ñ libent̾ audiamꝰ qua dicit᷑
comedamꝰ et bibamus. cras enĩ moriemor.
Uides c̾te qͣnta mala seqͣntur. si de a¬
nimȩ ĩ mortalitate dubitet᷑. Minime
bito effic̾e̾ possumus. qͣnuis ad eius ex¬
pletionẽ minime sufficiamꝰ. Ab hac gͦ

Expanded text:
et secuti sumus ipsum, quid ergo erit nobis, si omnino mortui non resurgunt. Utquid propter ipsum mortificamur tota die, si nulla ab ipso speranda est corona justitiae, si omnino unus est interitus hominis, atque jumentorum et aequa utriusque conditio? Quid mihi proderit, si majorem sapientiae atque justitiae operam dedero? Nonne multo melius faciunt qui comedunt, et bibunt, et ducunt in bono dies suos, qui epulantur quotidie splendide quam qui mortificantur tota die? Nonne multo melius erit ire ad domum convivii, quam ad domum luctus, si post hanc vitam nihil habet homo jumento amplius? Cur non vadam et affluam deliciis, et fruar bonis quae sunt, si omnino mortui non resurgunt? Cur illam vocem libenter non audiamus, qua dicitur: Comedamus et bibamus, eras enim moriemur? Vides certe quanta mala sequantur, si de animae immortalitate dubitetur. Minime bito efficere possumus, quamvis ad ejus expletionem minime sufficiamus. Ab hac ergo
Abbreviated transcription (Latin):
nĩe ea quȩ s̃t adinchatione.
Donum autẽ nrͣm qͦd aboꝑe creatiomis ĩ¬
choat. iustificatio dilatat. et se ex hoc
ad latitudine̾ ꝑtinere demonstrat. Hoc
aut̃e sine duob non cosumniatur.
Nunquã enĩ ꝑficitur. si creaturȩ suȩ
creator ñ cooꝑetur. W posset quidẽ
si uellet sine creature oꝑa. totũ crea¬
tor ꝑ se ip̃m explere. sic̃ potuit cũ
mus. Testatur hoc qui ĩ ȩuangłio
suo loquitur. Sine me nicħ potestiᷤᷤ
facere: eo qđ ipse sit qui oꝑatur ĩ no¬
msentis est dĩ. Quid enĩ sine ipso per¬

Expanded text:
 ea quae sunt ad inchoationem. Bonum autem nostrum, quod ab opere creationis inchoat, justificatio dilatat, et se ex hoc ad latitudinem pertinere demonstrat. Hoc autem opus sine duobus non consummatur. Nunquam enim perficitur, si creaturae suae Creator non cooperetur. Et posset quidem, si vellet, sine creaturae opera totum Creator per seipsum explere, sicut potuit cum mus. Testatur hoc qui in Evangelio suo loquitur: Sine me nihil potestis facere , eo quod ipse sit qui operatur in noolentis
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ: bona iustificõnis ad ꝓmotionẽ:
bona głificonis ad consummationem.
Prima bona sũt creatoris dona. sc̃a bo¬
na st̃ creatoris dona & mita creature.
tio nũtoꝵ. Prima itaq bona ꝑtinets
ad longitudinẽ. sca ad latitudinem:
ultima ad altitudinẽ. Nam in pͥmis
ut dictum ẽ rationalis creatura ad
future plenitudinis ꝑfectionẽ iniciat᷑:
ex scd̾is ꝓficit. crescit & dilatat᷑: in ul
primi gradus huiꝰ contemplationis.xii.¬
ideamꝰ gͦ pͥmo de ꝓpiciatorii
nr̃i longitudine. qͣm iubem
in duos cubitos & dimidium
extend̾e. Quotiens itaq c̾ationis nr̃e
bona illa sp̃ũalia quȩ fuꝑiꝰ assignaui¬
mꝰ. corde tisamꝰ. diligent̾ inuestigamꝰ.
conuenient᷑ distingiumꝰ. sufficient᷑ dis

Expanded text:
tionem, bona justificationis ad promotionem, tionem, bona justificationis ad promotionem, bona glorificationis ad consummationem. Prima bona sunt Creatoris dona; secunda bona sunt Creatoris dona et creaturae tio meritorum. Prima itaque bona pertinent ad longitudinem. Secunda ad latitudinem. Ultima ad altitudinem. Nam in primis, ut dictum est, rationalis creatura ad futurae plenitudinis perfectionem initiatur. Ex secundis proficit, crescit et dilatatur. In ultprimi gradus hujus contemplationis. Videamus ergo primo de propitiatorii nostri longitudine quam jubemur in duos cubitos et dimidium extendere. Quoties itaque creationis nostrae bona illa spiritualia, quae superius assignavimus, corde versamus, diligenter investigamus, convenienter distinguimus, suf
Abbreviated transcription (Latin):
bundemꝰ: uideamꝰ qͥd dñs de ꝓpicia¬
torii nr̃i longitudine uł latitudĩe
p̃cipiat. uł curde eiꝰ altitudine oĩo
taceat. Si rerum naturã consulimꝰ.
in ip̃is ꝓfecto corporib discẽ poterimꝰ
qͣm inuestigatioĩs pedem in spũales
theorias pon̾e debeamꝰ. Uidemꝰ sane in
reb ext̾iorib qd̾ om̃is corꝑea crassitu¬
do a longitudine incipit. ex latitudĩe
crescit: in altitudinẽ desinint. Longi¬
tudo itaq ꝓpiciatorii ni fallor desig¬
nat ea que in spũali natura st̃ ad in¬
choationẽ: latitudo uͦ illa que st̃ ad
ꝓmotionẽ: altitudo aũ illa que uident᷑
hec que diximꝰ. tͥplicem inspũalib eẽn¬
tiis diuinoꝵ donoꝵ distinctionẽ faci¬
mus. Primo spũalis nat᷑a creat᷑ ut sit.
sco iustificat᷑ ut bona sit. t̾cio głifica¬
tur ut beata sit. ꝑcreationẽ itaq ad
bonũ iniciat᷑ : ꝑ iustificationẽ in bono
dilatat᷑: ꝑ głificationẽ in bono consum¬
mat᷑. Bona creationis sunt ad inchoa¬

Expanded text:
ideamus quid Dominus de propitiatorii nostri longitudine vel latitudine praecipiat, vel cur de ejus altitudine omnino taceat. Si rerum naturam consulimus, in ipsis profecto corporibus discere poterimus, quomodo investigationis pedem in spirituales theorias ponere debeamus. Videmus sane in rebus exterioribus quod omnis corporea crassitudo a longitudine incipit, ex latitudine crescit, in altitudine desinit. Longitudo itaque propitiatorii, ni fallor, designat ea quae in spiritali natura sunt ad inchoationem. Latitudo vero illa quae sunt ad promotionem, altitudo a quae diximus, triplicem in spiritalibus essentiis divinorum donorum distinctionem facimus. Primo spiritalis natura creatur ut sit. Secundo justificatur ut bona sit. Tertio glorificatur ut beata sit. Per creationem itaque ad bonum initiatur, per justificationem in bono dilatatur, per glorificationem in bono consummatur. Bona creationis sunt ad inchoa
Abbreviated transcription (Latin):
tum. qͥs eiꝰmodi euidentie documen¬
tũ. uł inalio uidit. uł inse ipso exꝑi¬
ri meruit. Huiꝰ rei sane homo ĩ hac
uita nec sufficiens habere argiunen¬
tũ. nec ullũ ualer caꝑe exꝑimentum.
Rec̾te gͦ dicti oꝑis altitudini nłła men¬
sura p̾scbitur. qͥa głific̃onis nr̃e mod̾
ut dictũ est nullo nr̃o sensu ꝯp̃hendr.

Expanded text:
tum, quis ejusmodi evidentiae documentum vel in alio vidit, vel in seipso experiri meruit? Hujus rei sane homo in hac vita nec sufficiens habere argumentum, nec ullum valet capere experimentum. Recte ergo dicti operis altitudini nulla mensura praescribitur, quia glorificationis nostrae modus, ut dictum est, null
Abbreviated transcription (Latin):
est. necessario sequit᷑. hõminẽ in inquã
fuisse conditũ: si ꝑstitisset nicelo mi¬
merositas angłoꝵ. Eẜ si homo ũ fuiss
conditꝰ. nec hic mundus fiuiss creatꝰ.
cuiꝰ ipse dũs est ꝯstitutꝰ. et qͥ ꝓptͣ eum
creditur institutus. Quod su mindus
factꝰ non ẽẽt. conseqͣnter ner ĩferiius
esset. qui utiq u hoc in. undo est posite.
et inquem trusus ẽ diabolus mox ut a
celo ẽ repulsus. siue aer iste qͥ est pars
mundi inquo ad huc dr reseruari usq
ĩdiem iucdicii. Si hoc uerũ eẽt. tunc
ẽ d̾s. dicente filio deo. Ego sun uita &
uitas. Quod si om̃e quorl sactũ ẽ.iiixͦ¬
ui̾tatis. Et sic̃ semꝑ fuit uita et ui̾tas:
ita semꝑ fuit umbra eius. Uerbi gr̃a.
Dictam̃ a me compositũ & adhuc ñ
exemplar inspicio: dũ illud ĩ tabula
scribo. Eẜ illud quod foris scͥptum ap¬
paret. est uibra illiꝰ ñ scͥpti quod uitꝰ
latet. Et ext̾ius quidẽ potest redigi u
inchilum: interiꝰ aut̃e manet iucorrup¬

Expanded text:
est, necessario sequitur, hominem nunquam fuisse conditum, si perstitisset in coelo numerositas angelorum. Et si homo non fuisset conditus, nec hic mundus creatus, cujus ipse Dominus est constitutus, et qui propter eum creditur institutus. Quod si hic mundus factus non fuisset, consequenter nec infernus esset, qui utique in hoc mundo est positus et in quem trusus est diabolus, mox ut a coelo est pulsus; sive aer iste, qui est pars mundi, in quo adhuc dicitur servari usque in diem judicii. Si hoc verum esset, tunc  Deo est Deus, dicente Filio Deo: Ego sum vita et veritas . Quod si omne quod factum eeritatis: et sicut semper fuit vita et veritas, ita semper fuit umbra ejus. Verbi gratia: Dictamen a me compositum, et adhuc non exemplar inspicio, dum illud in tabulis scribo: et illud, quod foris scriptum apparet, est umbra illius non scripti, quod intus latet. Et exterius quidem potest redigi in nihilum, interius autem manet incorrup
Abbreviated transcription (Latin):
&e celi iantorẽ: & mouachꝰ e cõtͣ
affirmabat suũ dñm celliorẽ. utpo¬
te angłm. & hunc paradysi p̃posi¬
tum. Cumq neut̃ suam partem uł
rõue uel auctoritate roborass. qͥdã
sciscitati sũr a nob̾. cui eoꝵ palma
dari debiusser. Quibꝰ tunc breuiter
uiuia uoce ꝓtemꝑe respondi: sed
ipsis petentibꝰ scͥpͥto totã q̃stiousin

Expanded text:
coeli janitorem. Monachus econtra affirmavit, dominum suum celsiorem utpote angelum, et hunc paradisi praepositum. Cumque uterque suam partem tali ratione vel auctoritate roborasset, quidam sciscitati sunt a nobis, cui eorum palma dari debuisset. Quibus tunc breviter viva voce pro tempore respondi, sed ipsis petentibus Scripto totam quaestionem
Abbreviated transcription (Latin):
gines spũ. uoluntates intellectu dis¬
cernuit᷑. ndecima. quod angłi
etherta. demones aerea. hommes t̾rea
corꝑa habeant. et sic̃ nos uestes mutare
possumꝰ. ita demones sua corꝑa ĩuari¬
as figuias tnsformare. et angui sua ꝓ¬
cuna. quod animabꝰ corꝑe exutis. for¬

Expanded text:
discernantur. XI. Quod angeli aetherea, daemones aeria; homines terrena corpora habeant: et sicut nos vestes mutare possumus, ita daemones sua corpora in varias figuras transformare, et angeli sua, pXII. Quod animabus corpore exutis for
Abbreviated transcription (Latin):
reor multis opta¬
bilem iniꝑ a nob̾ ut cũq solutam
optimũ duxi tuo iudicio mitt̾e ex a¬
uo muitine̾ casu conuerunt. quoꝵ
unꝰ canonicꝰ. alt̾ erat monachus.
Ineundo quesiuit ut̃q ab altero.
qͥs. uł unde eẽt. Canonicꝰ dixit se
ẽẽ beati petri apłi. monachus uͦ¬

Expanded text:
reor, multis optabilem, nuper a nobis utcunque solutam, optimum duxi tuo judicio mittere exa itinere casu convenerunt, quorum unus canonicus, alter erat monachus: ineundo quaesivit uterque ab altero, quis vel unde esset? Canonicus dixit se esse beati Petri; monachus
Abbreviated transcription (Latin):
lis male ĩ cercũ ualde sit utr̃ boni
ucco bona accipiant ut ꝓuotati ad
aliꝗͥd meliꝰ c̾scant. an usto iatẽtiq
indico hic suoꝵ oꝑm remim̾̃atõem
ꝑcipiant. ut a p̾miis inte seqũtis na¬
uescant. Et utr̾u malos idcto ad u̾¬

Expanded text:
lis male, incertum valde fit utrum boni idcirco bona accipiant, ut provocati ad aliquid melius crescant; an justo latentique judicio hic suorum operum remunerationem percipiant, ut a praemiis vitae sequentis inanescant; et utrum malos idcirco adver
Abbreviated transcription (Latin):
ut cornieum ut sc̾irem prudẽ
auq doctrinam. errores at
ulticiani. uides quomodo iste
atur. quodo scrutatur non
in bonos mores uerum eciam
res non solum prudenciaui
emplatõnem ad ducere. oĩa
stigare omĩa discutere. ut se¬
uera de uoto ex inuestigatõue
per scrutatõne cum babiloĩs

Expanded text:
 cor meum, ut scirem prudentiam atque doctrinam, erroresque et stultitiam . Vides quomodo iste rimatur, quomodo scrutatur, non solum bonos mores, verum etiam errores, non solum prudentiam, contemplationem adducere, omnia investigare, omnia discutere, ut subsevera devotio ex investigatione et perscrutatione cum Babylonis
Abbreviated transcription (Latin):
non possunt: falsa cñ cͥminatione
inpecete ⁊ cum ad oꝑum infama¬
cionem deficiunt simplicem illũ
intentionis eoꝵ oculum nota si
possunt siniscte suspitionis obdu¬
quit. Uelud gͥ in mod̾ damelis:
mens iusti biniusta captinate
apud badilonem tenetur qũ fas¬
la siupicione latorns miuste cõ¬
fessionis opꝓteio cam mprudent
quam ircenetent᷑ affligitur. Non¬
ne sub uabilonicam ut sic dicam
aftactione gemebat qu dicedat.
Nota die uecundia moi contrame
es ⁊ confusio facier mee cooprit
me. Cegita cũ illam confusionis
me ca ptiuitatem. quam cune sul¬
cunut. quam sme culꝑa timc te¬
piportalut. qui secura conscientia
culram minime dep̾hendimꝰ. nec
ciunc quidem securi ee debem̃: Ad
hoe nos suo exemplo erudiuit qui
ait. Nich michi conseuis sum.
s ñ uat̾ iustificatus sum. Sepe .n.¬

Expanded text:
non possunt, falsa tamen criminatione impetere, et cum ad operum infamationem deficiunt, simplicem illum intentionis eorum oculum nota, si possunt, sinistrae suspicionis obducunt. Velut igitur in modum Danielis mens justi sub injusta captivitate apud Babylonem tenetur, quando falsa suspicione laborans, injustae confusionis opprobrio tam impudenter quam irreverenter affligitur. Nonne sub Babylonica, ut sic dicam, afflictione gemebat, qui dicebat: Tota die verecundia mea contra me est, et confusio faciei meae cooperuit me . Cogita tamen illam confusionis suae captivitatem quam tunc sustinuit, quam sine culpa tunc temporis portavit, qui secura conscientia culpam minime deprehendimus, nec tunc quidem securi esse debemus. Ad hoc nos suo exemplo erudivit, qui ait: Nihil mihi conscius sum, sed non in hoc justificatus sum . Saepe eteni
Abbreviated transcription (Latin):
ueutib ⁊ corꝑalia tm̃ scientib dic̾¬
ent᷑. Qnͣmis eĩ illa alit̾ ibi a corꝑib
crute ind̾e possent: nec tñ: hic no¬
bis alit̾ uarrare possent. ⁊ mau̾ent
ꝙ occulta illa net eẽt ꝙ de illis nob̾
a redemntib dic̾et᷑. nͥ ex euntib ⁊ in¬

Expanded text:
oralia tantum scientibus dicerentur. Quamvis enim illa aliter ibi a corporibus exutae videre possent, non tamen hic nobis aliter narrare possent, et manerent semper occulta illa; nec esset quod de illis nobis a redeuntibus diceretur, nisi exeuntibus,
Abbreviated transcription (Latin):
suasione panlatĩ nĩti hõis nicħ si¬
tiist ͫ sicspicantis ꝯtemptñ nit̾e in¬
g̾it. me tñ mortis rollit. Postremo
testat᷑ u᷑ mag̃ uiro u̾tutis expedir
qͣm ut huit exire festinet. ⁊ si aͥ
uia ñ det᷑ manu sua fortit̾ morẽ
lacessat ⁊ ñ ꝑmiitilt se in huisd¬
eẽ ñ dubitat. Quid młta: Detep¬
tꝰ fraudulente ꝑsuasiomi assensũ
p̾bet. ⁊ ĩ iecto ferro semet ipm̃
iugulat. Comites eiꝰ dui ꝑ deul¬

Expanded text:
suasione paulatim menti hominis nihil sinistrum suspicantis contemptum vitae ingerit, metum mortis tollit. Postremo testatur nihil magis vero virtutis expedire, quam ut hinc exire festinet, etsi alia via non detur, manu sua fortiter mortem lacessat, et non permittat se in his desse non dubitat. Quid multa? Deceptus fraudulentae persuasioni assensum praebet, et injecto ferro semetipsum jugulat. Comites ejus diu
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ũ ẽ. qͥn eg̾dicutes stat̃ ad gandi¬
a tͣuseant. Siłr ⁊ de ualde malis
dubiũ ñ ẽ qͥn erecuites huit sñ
mora ad inferni torm̃ta destẽ¬
dãt. De ĩꝑfectis qͦ bonis cercũ ẽ¬
ad pleña iidel pͤgatõem a uen¬

Expanded text:
um non est, quin egredientes, statim ad gaudia transeant. Similiter et de valde malis dubium non est, quin exeuntes hinc, sine mora ad inferni tormenta descendant. De non perfectis quoque bonis certum esad plena
Abbreviated transcription (Latin):
sis modis ꝑcipit. qr ꝑ diu̾sa ĩstram̃¬
ta corporali sensu ñ ꝑcipit qr ad ꝑ¬
cipienda ilła ĩ strũtũ corꝑalis sen¬
sus ñ sufficit : Ibi eĩ sensus deficit
hũt. Oculus longe põita uidet. tat¬
tus li sentire ñ pt̃. nͥ ĩmodiate ꝯ¬
ũcta. Si in strm tangẽdi eq̃ ut ui¬
dendi ꝑ ipicar eẽt eq̃ tactus ut nisꝰ¬

Expanded text:
rsis modis percipit, quia per diversa instrumeta corporali sensu non percipit, quia ad percipienda illa instrumentum corporalis sensus non sufficit. Ibi enim sensus deficit,im habent. Oculus longe posita videt, tactus vero sentire non potest, nisi immediate conjuncta. Si instrumentum tangendi? aeque ut videndi perspicax esset, aeque tactus ut vis
Abbreviated transcription (Latin):
Icut pct̾orib truciandis d̾s
rauit: ita ⁊̃ ad ip̃as petias naꝵ¬
torꝑales loca corꝑalia diftĩr¬
it. Nina ẽi ea q̃ foris sũt opa
eius ñ solũ iñ strĩta s ⁊̃ docu¬

Expanded text:
icut peccatoribus cruciandis Deus ravit, ita etiam ad ipsas poenas corporales, loca corporalia distinxit. Quia enim quae foris sunt opera ejus, non solum instrumenta, sed etiam docu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad fil̾itndinẽ corꝑm m̃bris ꝯpat¬
tas atq distĩctas ꝯfitem᷑. Ego qͥdd̾a
ꝙ de hat re audiui tat̾e ũ debeo.
Aind̾a ꝓbati testimonii fr̃ narrauͭ
fr̃es eniiiꝰ ꝯstitutos insitãdos ꝑg̾et.
ĩ itit̾e ut solet qͦdam loco hospitiñ
loci hĩtatores celebre pantis ante di¬
eb ꝯtigisse didicit. Qind̾a ꝑegͥnꝰ o¬
ioco hospitatꝰ ẽ. Nocte ut itiu̾antib mos
ẽ añ dilucłm surrerit. eg̾ssus de uit
in silia q̃ eid̾e uicina erat deuemt
ibi a comitib itin̾is casi ut solet i¬
cͥmine uie disiũctꝰ deicate cepit. suq

Expanded text:
orum membris compactas atque distinctas confitemur. Ego quiddam quod de hac re audivi tacere non debeo. Quidam probati testimonii frater narravit fratres eminus constitutos visitandos pergeret, in itinere, ut solet, quodam loco hospitium loci habitatores celebre paucis ante diebus contigisse didicit. Quidam peregrloco hospitatus est. Nocte, ut itinerantibus mos est, ante diluculum surrexit, egressus de vico in silvam quae eidem vicina erat devenit. Ibi a comitibus itineris casu, ut solet, discrimine viae disjunctus, deviare coepit. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
int̾iora neq foras eg̾dit᷑. ut exͣ sit
s ĩ t̾ius reinqnet ĩ eo ꝙ int᷑ est.
siue ĩ ligno sũ ĩ medulla ut ĩ tor¬
tite ip̃o nõ sit.tũ oĩo exit a corti¬
te ut ĩ cortice ia ñ sit. n exit qͣi¬
id ext̾iore effusus. s exit qͣi ad ĩ¬
t̾iora collectus. Et si forte hñor
rursũ ab ĩt̾iori suo ꝓdeat ut sert̾u
effũdat ĩ corticẽ rursũ reurescit.
cortex ip̃e qm̃ hũor ĩ ip̃o ẽ uita eiꝰ. Sit
q̃rut̃ de aĩa qñ exit a torpe ut ͫ hoc
solũ illi exire sit ꝙ se retͣhit ad se

Expanded text:
interiora, neque foras egreditur ut extra sit, sed interius remanet in eo quod intus est, sive in ligno, sive in medulla, ut in cortice ipso non sit. Tunc omnino exit a cortice, ut in cortice non sit, neque extra quasi exteriora effusus, sed exit quasi ad interiora collectus. Et si forte humor rursum ab interiori suo prodeat, ut se iterum effundat in corticem, rursum revirescit cortex ille, quoniam humor in ipso est vita ejus. Sic quaerunt de anima quando exit a corpore utrum hoc solum illi exire
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ ⁊ localit̾ foras eg̾diãt᷑. ut exͣ
ẽẽ in cipiant qͣi exduse siue hoc
solũ alis egredi sit ꝙse auinifica¬
cõne corꝑũ retͣhũt. ⁊ qͣi se ad se.
colligẽtes a negetatõne corꝑui ces¬
sant ut ĩ sem ip̃is sbsistãt. U̾hi gͣ.¬

Expanded text:
liter et localiter foras egrediantur, ut extra esse incipiant quasi exclusae, sive hoc solum illis egredi sit, quod se a vivificatione corporum retrahunt; et quasi ad se colligentes a vegetatione corporis cessant, ut in semetipsis subsistant. Verbi g
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ scdm̃ ea retͥbuũt᷑. q̃ añ mortẽ i¬
ẽ. post mort̾e uͦ p̾miũ. Mors me¬
diã ẽ ĩ qͣ dies dni iñcipit. dies hõĩ
finẽ accipit. In die suo hõ sibi re¬
liuguit᷑. ut ꝙ nult opet᷑. in die

Expanded text:
m ea retribuuntur quae ante mortem iest: post mortem vero praemium. Mors media est, in qua dies Domini incipit, dies hominis finem accipit. In die suo homo sibi relinquitur, ut quod vult operetur; in die
Abbreviated transcription (Latin):
exitũ młta aliqũ de hñs q̃ fut᷑a sũt su¬
ꝑ eas sũ ex respõso ꝯscĩe int̾iori siue
ꝑ reuelacõnes ext̾is ft̃as p̾scisse cog
pora reductas insiones qͣsd̾a ⁊ renela¬
cões sͥ fc̃as narrasse sine de tormẽtis
ĩpioꝵ sñ de gandiis iustoꝵ.⁊ ĩ bins õ¬
file recitasse tlmina. fłamas. põtes.
nanes. domos. nemora. plata flores.

Expanded text:
e iis quae futura sunt super eas; sive ex responso conscientiae interioris, sive per revelationes, exterius factas, praescisse cognpora reducta visiones quasdam et revelationes sibi factas narrasse sive de tormentis impiorum sive de gaudiis justorum; et in simile recitasse: flumina, flammas, pontes, naves, domos, nemora, prata, flores,
Abbreviated transcription (Latin):
corꝰ accedit. ⁊ iõ net ioco mouet᷑ ut
recedat a corꝑe ꝙ ẽ in loco. net icco
monet᷑ ut accedat ad corpꝰ ꝙ ẽ iũ
loco. Int̾ omẽm eĩ locũ ⁊ id ꝙ ẽ in
usso loco milłus ẽ locus. pp̃ hoc it̃q¬

Expanded text:
corpus accedit. Et ideo nec loco movetur, ut recedat a corpore quod est a loco; nec loco movetur ut accedat ad corpus quod est in loco. Inter omnem enim locum et id quod est in nullo loco nullus est locus. Propter hoc itaq