comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯparet ad faimliã alendã uł siad uesti¬
endam sũ peccłiatĩ mutuatus postea iu
rem dñi u̾sũ u̾tit hocn. iure utim᷑ ut
⁊̃ si prius inpeccłiũ u̾tit pecciũamnox
inrem dñiẽe de in remu̾so eẽ actõ possit¬
⁊ regłariter dñs totiens de in remu̾so
ẽẽactõem quib casib ꝓcurator mandi
dinemdñi .i. usq ad eum modum q̃m
u̾tisse ⁊ labeosc̾psit gͦ idem erit ⁊ infilio¬
edsi ⁊ si mutua peccuĩa accepta domũ
dñi eam exornauit rectoriis ⁊ cͥib dam

Expanded text:
uel si ad uestiendam siue peculiariter mutuatus postea in rem domini uertit: hoc enim iure utimur, ut, etiamsi prius in peculium uertit pecuniam, mox in rem domini, esse de in rem uerso actio possit.Et regulariter dicimus totiens de in rem uerso esse actionem, quibus casibus procurator mandatid est usque ad eum modum, quem uertisse Labeo scribit. ergo idem erit et in filio.Sed si mutua pecunia accepta domum dominicam exornauit tectoriis et quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
impator titus autẽ rescripsit pruns¬
nũsiui tutori adoptare permittẽd̾.
re sibi inpotatem eius redigi ꝓba

Expanded text:
Imperator Titus Antoninus rescripsit priuignum suum tutori adoptare permittendum.re sibi in potestatem eius redigi
Abbreviated transcription (Latin):
ret̃ natam stetit s magis dd̾ est subue¬
niri reo deb̾e. H ec autem u̾ba pretoris
n fecisse reũqd̃ ꝯstituit utrsi ad tẽpꝰ
ꝯstituti pertinent anuͦ usq ad litis c̃ t̾¬
lu̾it nec ulla cã iusta fuit ñ accipiẽdi
eqũ est suctͣri reo aut exceptõe au iusta
int̾p̾tatõe ut fcm̃ actoris usq ad tẽpꝰ
iudiciip̃i noceat ut illa u̾ba n fecisse

Expanded text:
rum naturam stetit: sed magis dicendum est subueniri reo debere.Haec autem uerba praetoris 'neque fecisse reum quod constituit' utrum ad tempus constituti pertinent an uero usque ad litis conteluit nec ulla causa iusta fuit non accipiendi, aequum est succurri reo aut exceptione aut iusta interpretatione, ut factum actoris usque ad tempus iudicii ipsi noceat: ut illa uerba 'neque fecisset'
Abbreviated transcription (Latin):
illau̾ba pretoris n ꝑ actorẽ stetisse eãdẽ
int̾p̃tatc̃em pleniorem exigit nã pͥmũ
illd̃ esficit ut si quid tunc debitũ fuit
stitu̾et᷑ ũc non sit nͥ loꝰ teneat ꝯstitu¬
tũ qr retrorsũ se hec actõ refert ꝓinde
temꝑali actõne obligatũ ꝯstituẽdo cel¬
tempꝰ obligonis se solutũ ꝯstitu̾it ad¬

Expanded text:
illa uerba praetoris 'neque per actorem stetisse' eandem interpretationem pleniorem exigit. nam primum illud efficit, ut, si quid tunc debitum fuitstitutum, quia retrorsum se actio refert. proinde temporali actione obligatum constituendo Celtempus obligationis se sol‹u›turum constituerit, ad
Abbreviated transcription (Latin):
tilitatem huius edicti patere nemo
est quugnoret nam ꝯ interdũ ignari
ten̾i ut tenetur qui institorem tab̾ne ł
dicum magrõ qmͣ ꝯ institore quipperes
patitur ut de ꝯdcõne institutõis despi¬
ciat ⁊ si ꝯtͣhat in nauismagrõ ñ ita
nã interd̾ locus tempus ñ patit᷑ ple¬
mus delibandi ꝯsiliũ. MNagr̃m na¬
ius accipere delriꝰ cui totius nauisan
chora mandata est. s si cumquolz nauta¬
rum sit contͣctũ non daturactõ ĩ ex̾cito¬
rem qͣqͣm ex delicto cͦuis eoꝵ qui nauis
nauigande causa in naue sunt detur
actõ in ex̾citorem. alia est .n. conͣthẽdi
causa alia delinq̃ndi s quidẽ qui ma¬
gistrum p̾ponit ꝯtrahendi cum eo ꝑmit.¬

Expanded text:
tilitatem huius edicti patere nemo est qui ignoret. nam cum interdum ignari,teneri, ut tenetur, qui institorem tabernae di cum magistro quam institore. quippe res patitur, ut de condicione quis institoris dispiciat et si‹c› contrahat: in nauis magistro non ita, nam interdum locus tempus non patitur plenius deliberandi consilium.Magistrum nauis accipere debemus, cui totius nauis cura mandata est.Sed si cum quolibet nautarum sit contractum, non datur actio in exercitorem, quamquam ex delicto cuiusuis eorum, qui nauis nauigandae causa in naue sint, detur actio in exercitorem: alia enim est contrahendi causa, alia delinquendi, si quidem qui magistrum praeponit, contrahi cum eo permit
Abbreviated transcription (Latin):
ueniend̾ dr̃ sires eius uenient et exi¬
stat qui plus liceatur aninintegr̃
pp̃ lucrum restituend sit ⁊ cotidie p̾¬
tores cos restituit ut rursus admit.¬
tatur licitatio id faciunt ⁊ inhus re¬
nemo accedet ad emptõem t̃r̃ pu¬
pillarum nec si bona fide distrabãt᷑
⁊districte proband̾ est in reb q̃ for¬
tuitis casib subiectesũt ñ ẽẽ mino¬
ri aduersus emptorem sucturrẽd̾
nisiaut sordes aut euidens gr̃atu¬
toꝵ siue curatoꝵ doceat᷑ Restitut᷑
ãcum se ħeditati misceat uł eam
adeas cimͣ repudiauit rursus re¬
stitui pot ut se abstineat ⁊ ħ Rptũ
nectrium repudiante quidemh̾edi¬
tatem minoꝵe nectͣrium fore nisi
heditatem mox abstentus est sub¬
stitutũ pupillo seruũ cum lib̾ta¬
te non posse hedẽ existere ne lib̾m
ẽẽ non per omĩa. u̾m est namsi non
impetͣt restitutõem p̾ea qmͣ abstẽtꝰ
estieum .n. pupillus hr̃e non fiat

Expanded text:
ur, si res eius venierit et existat qui plus liceatur, an in integrum propter lucrum restituendus sit? et cottidie praetores eos restituunt, ut rursum admittatur licitatio. idem faciunt et in his renemo accedet ad emptionem rerum pupillarium, nec si bona fide distrahantur. et destricte probandum est in rebus, quae fortuitis casibus subiectae sunt, non esse minori aduersus emptorem succurrendum, nisi aut sordes aut euidens gratia tutorum siue curatorum doceatur. Restitutus autem cum se hereditati misceat uel eam adeat quam repudiauit, rursus restitui poterit, ut se abstineat: et hoc necessarium repudiante quidem hereditatem minore necessarium fore, et si hereditatem, mox abstentus est, substitutum pupillo seruum cum libertate non posse heredem existere neque liberum esse: non per omnia uerum est. nam si non impetrat restitutionem posteaquam abstentus est: cum enim pupillus heres non fiat
Abbreviated transcription (Latin):
cum deiec̾it uł machinatiꝰ hoĩem p̾t̾¬
euntoem occidit ita tenetur si iuis in
publicũ decidat nec ille ꝓclamauit
ut caius eis uitari possit. s inuictus
dixit ⁊̃ si inpͥuato idẽ accediss posse
de culpa agi culpamautem ẽẽ ꝙ cũ
diligent̾ ꝓuidĩ potuit nec ẽẽ ꝓuisũ
aũ tũc denũciatũ ẽẽ cũ ꝑicłm euita¬
refert per publicũ aũ pͥuatũ iter
fi̾et cũ płmq per pͥuata loca uulgo
iter fiat ꝙ si nlłm iter erit dolũ dũ¬
eum quem uid̾it tnͣseũtẽ nãcłpa
ab coexigenda ñ est cũ diuinare nõ
pot̾it anpereũ locũ aliquis tnͣsitur

Expanded text:
cum deiceret uel machinarius hominem praetereuntem occidit, ita tenetur, si is in publicum decidat nec ille proclamauit, ut casus eius euitari possit. sed Mucius etiam dixit, si in priuato idem accidisset, posse de culpa agi: culpam autem esse, quod cum a diligente prouideri poterit, non esset prouisum aut tum denuntiatum esset, cum periculum euitarefert, per publicum an per privatum iter fieret, cum plerumque per privata loca volgo iter fiat. quod si nullum iter erit, dolum dumeum, quem uiderit transeuntem: nam culpa ab eo exigenda non est, cum diuinare non potuerit, an per eum locum aliquis transitur
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est anꝓconsul infurto obseruat
qd̃ a familia ftm̃sit idem u̾ ñ ĩ sĩ¬
gulos detur pene per secutio s luf¬
fic̾et id pr̃ari cund pr̃and̾ foret si
id futurũ m ius liber feciss debeat

Expanded text:
uod proconsul in furto observat quod a familia factum sit id est ut non in singulos detur poenae persecutio, sed sufficeret id praestari, quod praestandum foret, si id furtum unus liber fecisset, debea
Abbreviated transcription (Latin):
nem ħ rõ sit ex uno delicto tota fa¬
milia dñs careat e ea q posimi¬
lit̾ ⁊ in actõem dãpnũ iniurie int̾¬
ueniat. ¶ Secnut᷑ ut idem debeat
existimari p̾serti cũ int̾dũ leuior
sit ħ cã delicti. ueluti si culpa ⁊ nõ
dolo dampnũ daret᷑. ¶ Si idemeñ
siquis uno impetu płib uulru̾b
aliquem occid̾it tunc una erit actõ¬
meũ occidisti ñ xafectõem extimã¬
dam ẽẽ puto uelutisi filiũ tuũ na¬
turalẽ quis occid̾it quẽ tu magno¬
p̾cio emptũ uelles s qnͣti õĩb ua¬
leret ¶Sextus quisquis pedins ait
precia rers̃ nõ ex affectõe nͨ utilitate

Expanded text:
ne ex uno delicto tota familia dominus careat eaque ratio similiter et in actionem damni iniuriae interueniat, sequitur, ut idem debeat aestimari, praesertim cum interdum leuior sit haec causa delicti, ueluti si culpa et non dolo damnum darsi quis uno impetu pluribus uulneribus aliquem occiderit: tunc enim una erit actmeum occidisti, non affectiones aestimandas esse puto, ueluti si filium tuum naturalem quis occiderit quem tu magno emptum uelles, sed quanti omnibus ualeret.Sextus quoque Pedius ait pretia rerum non ex affectione nec utilitate
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ut id ꝑstet cid̃ depoĩti actõne p̾stari
toris auctoritate depoĩtũ  depoĩtia
ꝯmisit nã in qnͣtũ locupletior fc̃s ÷
datur actõ meũ ⁊ si dolus ñ int̾ueĩat
Si res depoĩta det̾ior reddat᷑ cñ nõ
redd̾et᷑ agi depoĩti pot̃. ..n. det̾ior ros¬
ditur pot̾ dici dolo malo redditãñ eẽ

Expanded text:
d depositi actione praestari toris auctoritate depositum est, depositi accommisit: nam et in quantum locupletior factus est, datur actio in eum et si dolus non intervenit. Si res deposita deterior reddatur, quasi non reddita agi depositi potest: cum enim deterior redditur, potest dici dolo malo redditam non esse.
Abbreviated transcription (Latin):
ssłis residius sola .c. isexagnita fius¬
do decesserunt prorata noue regioniᷤ
ee intelligi cet̾m cũ ꝓ diuiso pars
aliqͣ fundi euincitur tam ⁊ si c̾tus
nũs ug̾um trãditus sit tm̃ ñ ꝓ mo¬
do s pro bonitate regionis pratur
euictio. ¶ Qd̾ unũ iugerũ ꝓ ĩdi¬
uiso solũ hũit tradidit scd̾m omium

Expanded text:
illis residuis sola centum sexaginta fuisillis residuis sola centum sexaginta fuisdo decesserunt, pro rata nouae regionis esse intellegi.Ceterum cum pro diuiso pars aliqua fundi euincitur, tametsi certus numerus iugerum traditus sit, tamen non pro modo, sed pro bonitate regionis praestatur euictio. Qui unum iugerum pro indiuiso solum ha buit, tradidit, secundum omnium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ idiuiso oucenda eiuncantur du¬
ri non uenditori attu it si totũ tũd
qiuem flumen deminuerat eiutus
sit uire n oninuet᷑ eiuictionis obl¬
gatio non magis qmͣ si icuria fud̃¬
aut seruns traditus det̾ior fc̃s sit nam
icttͣrioi non auget᷑ añtitas eiucti¬
onis si res melior finit estecta ꝙꝑ fi mͦ¬
certe integro qui fu̾at tra ditus oucen¬
ta iugera per alluuionẽ accesserit ac
postea pro in diuiso pars cmita tociꝰ
eiuista sit perinde pars x cuita prabit᷑
at si sola ducenta de islis mille iuge¬
ta mox alliuionis que tradita fũt
fuissent eiuncta qi alluuionis ꝑicu¬
lum non prat uenditor. Quesitũ est
si mille uig̾ib traditis dem̃ ꝑissent¬
mox ducenta alluuione per aliam
partem fundi ducenta attulis ac per
ꝓ indiuiso ciuĩta pars euicta eet ꝓcͣ
parte auctor ten̾etur dixi conseqͥns
ee superidrib ut n pars quĩta mille
iugerũ nun debeatur eiictionis
noie teneat actor ac si deo octogĩtis

Expanded text:
 indiuiso ducenta euincantur, duri, non uenditori attulit. si totus fundus quem flumen deminuerat euictus sit, iure non deminuetur euictionis obligatio, non magis quam si incuria fuaut seruus traditus deterior factus sit: nam et e contrario non augetur quantitas euionis, si res melior fuerit effecta.Quod terrae integro qui fuerat traditus ducta iugera per alluuionem accesserunt ac postea pro indiuiso pars quinta totius euicta sit, perinde pars quinta praestabitur, ac si sola ducenta de illis mille iuge mille iugeribus quae tradita sunt fuissent evicta, quia alluvionis periculum non praestat venditor. Quaesitum est, si mille iugeribus traditis perissent ducenta, mox alluvio per aliam partem fundi ducenta attulisset ac postea pro indiviso quinta pars evicta esset: pro qua parte auctor teneretur. dixi consequens esse superioribus, ut neque pars quinta mille iugerum neque quarta debeatur evictionis nde teneatur auctor, ac si de octingentis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpelluntur se aduersus om̃s defẽ¬
dere non tñ si iniuriam suam prosẽ¬
ciuãtur uelud fur tumur dampñ
qd̾ nũc passi sunt alioquim ut iuł¬
meliis ⁊ dampnis asficiantur aut
erunt in potãte ciuiusq pulsando
oicant. S ed si dubitetur utrũ ĩ ea
cluis causa sit ut domũ reuocare
possit nec ne ip̃e p̾tord cã cognita
ĩ tueri. Qd̾ si ꝯstitit in ea eum ẽẽ cã
ut domũreuocaret debebit cau̾e in
iuditio sisti statuente p̾tore ⁊̃ ciuẽ
diem ꝓmitcet. S utrum nuda ca
one qd ⁊ mela scribit aliocuũ cõ¬

Expanded text:
pelluntur se adversus omnes defendere: non tamen si iniuriam suam persequantur vel furtum vel damnum quod nunc passi sunt: alioquin, ut et Iulmeliis et damnis adficientur aut erit in potestate cuiusque pulsando um se uindicant.Sed si dubitetur, utrum in ea quis causa sit, ut domum reuocare possit, nec ne, ipse praetor debet causa cognita statuere. quod si constiterit in ea eum esse causa, ut domum reuocet, debebit cauere in iudicio sisti, statuente praetore in quem diem promittat. sed utrum nuda cauone, quod et Mela scribit: alioquin co
Abbreviated transcription (Latin):
ytalia qonis: an rome ꝯueiri possĩt
⁊ marcese in eosolo priuilio eos uti
domum reuocandi qui in tiuitate
sua ur certe intra prouincianco¬
traxerint qd̃ est u̾m. S ⁊ si agãt

Expanded text:
is est, an Romae conueniri possint. et Marcellus in eo solo priuilegio eos uti domum reuocandi, quod in ciuitate sua uel certe intra prouinciam contraxerunt: quod est uerum. sed et si agant
Abbreviated transcription (Latin):
debeat pr̃are ei ꝙ a se conduxit qm̃emo¬
lumentũ condustionis ad comꝑatoem
ub̾ioris m̾cedis computatũ maiorem
perciꝑet si dñs insule hĩtare nouissimũ
conductorem ñ uetuiss quo iureutimͣ.¬
ip̃r. Si cuus domũ bona fide emptã
uł fundũ locauit mͥ isq sit euictus si¬
dux̾it lic̾e plane si dñs ñ paciat ⁊ locator
ꝑatus est aliamhitatdem ñ minꝰ ꝯmodã
pr̃are equissimũ ẽẽ ei ab solui locatorem.¬

Expanded text:
debeat ei, qui a se conduxit, quoniam emolumentum conductionis ad comparationem uberioris mercedis computatum maiorem perciperet, si dominus insulae habitare nouissimum conductorem non uetuisset: quo iure utim.Si quis domum bona fide emptam uel fundum locauerit mihi isque sit euictus siduxit licere. plane si dominus non patitur et locator paratus sit aliam habitationem non minus commodam praestare, aequissimum e
Abbreviated transcription (Latin):
bit. si sifructuariꝰ locau̾it fundũ in quĩ¬
quenniũ decesserit ħxdr̃eius non tener
ut frui pr̃aret ñ mag̾ ꝙͣ insula exusta
ten̾etur locator conductori. S anex lo¬
cato teneatur conductorut ꝓ rata tẽꝑs
quo fenitus est pensionem prestent si
tõem ⁊ magis admittit ten̾i eũ ⁊ est eqͥ¬
ssimũ. Idem querit si sũpt᷑ fecit ĩ fund̾
cuͣ quinq̃nnio fruiturꝰ an recipiat ⁊ ait
ñ recepturũ ꝙ ħ euenire posse ꝓspice de¬
buit. Quid tñsi ñ qiͣ fructuariꝰ ei loca
quo edibus oius temꝑis quo edifi¬
tiũ stetit m̾cedem p̾stitit pr̃andam res¬
cripserunt. Iuilł xui dig̾ ait si quis¬

Expanded text:
uarius locauerit fundum in quinquennium et decesserit, heredem eius non teneri, ut frui praestet, non magis quam insula exusta teneretur locator conductori. sed an ex locato teneatur conductor, ut pro rata temporis quo fruitus est pensionem praestet, Mationem? et magis admittit teneri eum: et est aequissimum. idem quaerit, si sumptus fecit in fundum quasi quinquennio fruiturus, an recipiat? et ait non recepturum, quia hoc euenire posse prosp‹i›cere debuit. quid tamen si non quasi fructuarius ei locauquoque aedibus eius temporis, quo aedificium stetit, mercedem praestandam rescripserunt.Iulianus li
Abbreviated transcription (Latin):
apd̾ eũ qd̾ donauit s quid dr̃ mortis ca¬
se donationis int̾ uirũ ⁊ uxorem uale¬
ita uerũ est ut nonsolũ ea donatiouale
resfiat uxoris uł mariti cummors ĩ seqͥtꝰ¬
non retro agitur donatio emergũt ui

Expanded text:
eum qui donauit. Sed quod dicitur mortis caionem inter uirum et uxorem uale uerum est, ut non solum ea donatio ualeat fiat uxoris uel mariti, cum mors inseqnon retro agatur donatio, emergunt ui
Abbreviated transcription (Latin):
onemitritam ee constabit. uire publico
dum est totũ a młre repetend̾ qiͣlocuple¬
tior ex eam solidui frãsit ut putasi em̾t
int̾est creditori soluat aut uenditori
Wxdri tiis donai̾nt u̾iũ ita ut eũ im̃

Expanded text:
onem irritam esse constabit, iure publico terdum dicendum est totum a muliere repetendum, quasi locupletior ex ea in solidum facta sit: ut puta si emitinterest, creditori soluat an uenditori? Uxori quis donauit seruum ita, ut eum intra
Abbreviated transcription (Latin):
ritus pr̃famił inuenit᷑ anualeat tra¬
ditio ⁊ ait consequens ẽẽ dici traditio¬
nem ual̾e qr sui iuris effectus est eo tp̃r¬
tur maritus. Idemait placuisse scio¬
si filie fanuł uxori maritꝰ traderet
si uiuo adhuc marito sin iuris effecta fu¬

Expanded text:
ritus, pater familias inuenitur: an ualeat traet ait consequens esse dici traditioquia sui iuris effectus est eo temportus moriebatur. Idem ait: placuisse scisi filiae familias uxori maritus tradet, si vivo adhuc marito sui iuris fuerit eff
Abbreviated transcription (Latin):
erat deducta mat̾iarogatus restitue ⁊ tm̃
integram fidẽ p̾stitit obnussosenat᷑ cõ¬
sulti cũ mͦ hic .n. u̾e fidei ex soluit uolũ¬
tatẽ testatoris obsecutꝰ hec ita si ñ per
errorem caltuli fecit cet̾m indebitu fidĩ¬
ꝯmissi eẽ repetõem nlła dubidatio est. Cũ
tulas ꝓcognato suo ordini erogau̾it an
donatio ualeat ⁊ ait uałe. nec uid̾i locu¬
pletiorẽ młrem fc̃am qmͣuis mnutuam
pectuĩam eẽt acceptio ⁊ ꝓpria fine erogat᷑.
¶In donationib autẽ iure ciuili impedi
natũ est ut siqd̃ extet res uendicetur
sicut supta sit tũdice̾tur hactenꝰ quatenꝰ
locupletior quis corum fc̃s est.
ausr. Ouia qiui ñex concessa dona¬
tione retinetur id aut sũ cã aut ex ins¬
condictio nasci solet.
plectiores sint ft̃i utrsitempꝰ litis conte¬
state an rei udicate ⁊ u̾mest litis cõte
pectiũam uxori ĩ ũguẽta ded̾it sã
q pectũam creditori suo solu̾it mox
de sua pecciu̾a eam em̾it non¬

Expanded text:
ta rogatus restituere et tamen integram fidem praestitit omisso senatus consulti commodo: hic enim uere fidem exsoluit uoluntatem testatoris obsecutus. hoc ita, si non per errorem calculi fecit: ceterum indebiti fideicommissi esse repetitionem nulla dubitatio est. Cum tulas pro cognato suo ordini erogauerit, an donatio ualeat? et ait ualere nec uideri locupletiorem mulierem factam, quamuis mutuam pecuniam esset acceptura et pro adfine erogatura. In donationibus autem iure ciuili impeditnatum est, ut, si quidem exstet res, uindicetur, si consumpta sit, condicatur hactenus, quatenus locuplale. quia quod ex non concessa donatione retinetur, id aut sine causa aut ex inicondictio nasci solet. pletiores sint facti, utrum tempus litis contestatae an rei iudicatae? et uerum est litis contespecuniam uxori in unguenta dederit eaque eam pecuniam creditori suo soluerit, mox ea de sua pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a ⁊ cum tenore obligõem nec ui¬
deri młrem ut re uiri locupletiorẽ fi cum
eas lib̾tus ꝓmiitat Qd̃ si p̾ciũ ob mami¬
missionẽ acceꝑat młr ⁊ sic manumiscrt¬
siqd ex peccłiosuo ded̾it nĩmos maritum¬
nere Siu̾oaluid ꝓ eo ded̾it si exstent nũ¬

Expanded text:
ram et tenere obligationem nec uideri mulierem ex re uiri locupletiorem fieri, cum eas libertus promittat: quod si pretium ob manumissionem acceperit mulier et sic manumiserim ex peculio suo dedit, nummos marinere, si uero alius pro eo dedit, fient nu
Abbreviated transcription (Latin):
tumest. De arbore que in alienũ agr̃
tnͣslata cͤalcauit ⁊ radices immisit
u̾arus et nerua utilẽ ĩrẽ actcẽ dabãt
Namsi ñ dũ coaluit mea ẽẽ ñ desinit
um in remagat᷑ si de corꝑe ꝯueĩat er¬
płes errores necappeat de quo actũ.
sit pomp̃ dicit nłłam fĩ ꝯdempnatõẽ.

Expanded text:
tum est. De arbore, quae in alienum agrum translata coaluit et radices immisit, Uarus et Nerua utilem in rem actionem dabant: nam si nondum coaluit, mea esse non desinet. Cum in rem agatur, si de corpore conueniat, erplures Erotes, nec appareat de quo actum sit, Pomponius dicit nullam fieri condemnationem.
Abbreviated transcription (Latin):
plebiscita ⁊ legem sp̃es constituen¬
di interẽet potestas autem eademes¬
set. ¶ Dĩmĩ quia disficile plebs
conuenire ceꝑit ppłs certe multo
disficilius in tanta turba hoĩũ necã¬
tas ip̃a curam reipu. ad senatũ de

Expanded text:
plebis scita et legem species constituendi interesset, potestas autem eadem esset. Deinde quia difficile plebs conuenire coepit, populus certe multo difficilius in tanta turba hominum, necessitas ipsa curam reipublicae ad senatum de
Abbreviated transcription (Latin):
dens eineras edificasti. asi ꝯseruistide¬
inde euincitur boñ iudex uarie ex ꝑso¬
nis cãisq ꝯstituet finge .n. dñm eaddẽ
fcurũ fuisse reddat impensas si fũd̾ re¬
cipiat us eo d̾ taxat quo p̾ciosior ft̃s
 ⁊ si plus p̾cio fundi accessit. solũ qd̃
impensũ est. Einge pauꝑeiqui si
redd̾e id togatur larib sepulchris a¬
auctis corere hẽat susficit tibiꝑmit¬
ti tolłe ex hiis reb q̃ possis dũ ita nede¬
t̾ior sit fundꝰ ꝙͣ simitio ñ foret edificat᷑

Expanded text:
dens emeras, aedificasti aut conseruisti, deinde euincitur: bonus iudex uarie ex personis causisque constituet. finge et dominum eadem facturum fuisse: reddat impensam, ut fundum recipiat, usque eo dumtaxat, quo pretiosior factus est, et si plus pretio fundi accessit, solum quod impensum est. finge pauperem, qui, si reddere id cogatur, laribus sepulchris auitis carendum habeat: sufficit tibi permitti tollere ex his rebus quae possis, dum ita ne det
Abbreviated transcription (Latin):
conuenisse uidet᷑. ¶Si debitor ser¬
uum quem a nõ dño bona fide eme¬
rat ⁊ pignorau̾it teneat seruiane
locus est. ⁊ si adu̾sus cũ agat credi¬
ssit id ad debitorẽ pertinet. ¶ Sireᷤᷤ
pignorata non restituat᷑ lis adu̾
libet possõrem. Nam adu̾sus debito¬

Expanded text:
servum, quem a non domino bona fide emerat et pigneravit, teneat, Servianae locus est et, si adversus eum agat credissit, id ad debitorem ppignerata non restituatur, lis aduuis possessorem: nam aduersus debito
Abbreviated transcription (Latin):
cr cessit postqmͣ filcus debitũ percepit
eum qui mandatis a fisto actionib ex¬
peritur usuras q̃ instipłatũ deducteñ
usuris stipłari nenio supͣmodũ usura
ur uir ex re donata suos facit illos m̃n
quos suis operis adquisierit ueluti se¬
rendo Nainsi poniũ decerpserit
redigendos impensũ est non ambige
tur ip̃os fructus diminu̾e deb̾e.
ab adu̾sario cessatũ est morã face nõ

Expanded text:
 cessit, postquam fiscus debitum percepit, eum, qui mandatis a fisco actionibus experitur, usuras quae in stipulatum deductae non usuris stipulari nemo supra modum usuraruel uir ex re donata suos facit, illos tamen, quos suis operis adquisierit, ueluti serendo: nam si pomum decerpserit redigendos impensum est, non ambigitur ipsos fructus deminuere debereab adversario cessatum est, moram facere non
Abbreviated transcription (Latin):
capiunt᷑ uł socuia tales sint serui¬
tutes ut ñ hẽant certã ꝯtinuãq po¬
sselsionem nemo .n. tam perpetuotãq
ꝯtinent̾ ire pot̾ ac nlło momento po¬
ssessio eius int̾pellari uideatur Idem

Expanded text:
capiuntur: uel ideo, quia tales sunt seruitutes, ut non habeant certam continuamque possessionem: nemo enim tam perpetuo, tam continenter ire potest, ut nullo momento possessio eius interpellari uideatur. idem
Abbreviated transcription (Latin):
sit non phibente dolofec̾it quominus
in iudiciosistam. osfilius dandã michi
exceptõem adu̾sus dñm ait ne ex do¬
fcm̃ serui dño obẽe debere nisi hactenꝰ
ut ip̃o careat qiñ ip̃e nicħ delinquit.
lp̃. Ex hoceclicto aduersus eũ qui
dolofecit quominus quis in iuditiũ
uocatus sistat infcm̃ actõ cõpetit qnͣ¬
ti actoris interfuit eumsisti. in quoiu¬
ditio deducitur si quid amiserit actor

Expanded text:
sit non prohibente dolo fecerit, quo minus in iudicio sistam, Ofilius dandam mihi exceptionem aduersus dominum ait, ne ex dofactum serui domino obesse debere nisi hactenus, ut ipso careat: quando ipse nihil deliquit. Ex hoc edicto adversus eum, qui dolo fecit, quo minus quis in iudicium vocatus sistat, in factum actio competit quanti actoris interfuit eum sisti. in quo iudicio deducitur si quid amiserit actor
Abbreviated transcription (Latin):
quis uenienti ad iudiciũ aliquid nun¬
ꝓnunciauerit triste. pp̃qid̃ is nec̃ce hu̾it
adiudicium non uenire teneatur ex hoc
edicto qͣmius quidamputant sibi eum
imputare ꝙ credulus sum. ¶ Si reusdo¬
loactoris ñ stec̾it non habebit reus ad¬
uersus eumactionem ex hoc edictocũ cõ¬
t emptus ẽẽ possit exceptõe si exstipłatu¬

Expanded text:
qui‹s› uenienti ad iudicium aliquid pronuntiauerit triste, propter quod is necesse habuerit ad iudicium non uenire, teneatur ‹ex› hoc edicto: quamuis quidam putent sibi eum imputare, qui credulus fuit. Si reus dolo actoris non steterit, non habebit reus aduersus eum actionem ex hoc edicto, cum contentus esse possit except
Abbreviated transcription (Latin):
ctus restitũe debebit sũ añ acceptũ iu¬
ditium sũ postea acquisierit possõem
t si fideuissores quos ded̾at ad litem
non susficuint iubeeum debeat ut¬
cuioz si pautiores postea possedit qd̃¬
intiopossidebat si modo id sñ dolo
cad eas res quas deuit posside perti¬
n. Eructus ẽẽꝯputandos ⁊̃ earum
rerũ quas defunctus ꝑignori accepit.¬

Expanded text:
ctus restituere debebit, sive ante acceptum iudicium sive postea adquisierit possessionem. et si fideiussores, quos dederat, ad litem non sufficiant, iubere eum debebit pruoque si pauciores postea possiditio possidebat, si modo id sine dolo ad eas res quas desiit possidere. Fructus computandos etiam earum rerum, quas defunctus pignori accepit
Abbreviated transcription (Latin):
rantia u fa ur iuris ⁊ facti¬
Nam si quis nesciat igrꝑ¬
dccessisse eum ciũboꝵ possestio rañ¬
defertur nõ cedit ei temp̾ s sisciat tia¬
quidẽ definctũ eẽ cognatũ neiciat au¬
ꝓmittit cedit ei tempus qr ĩ ure erat
Ide est ⁊ si fr consangͥneus defucli credat
mr̃em potiorẽ esse. ¶ Si quis nesciat
se cognatũ ẽẽ int̾dum inftm erat N ã¬
autem cognatonis hre se neiciat ĩ iuire
crrat acsi quis forte expoit᷑ quoꝵ parẽ¬
tũ ett ignoret fortasse ⁊ seriuat alicui
in iure errat Item si quis sciat quidem
sibi ex successorio capite iboꝵ compete
possessionẽ cedit ⁊ tempꝰ qr in iure er¬
rat. Idem dicemꝰ si ex asse ħrs institutus

Expanded text:
rantia uel facti uel iuris est.Nam si quis nesciat decessisse eum, cuius bonorum possessio defertur, non cedit ei tempus: sed si sciat quidem defunctum esse cognatum, nesciat aumittit, cedit ei tempus, quia in iure errat. idem est, si frater consanguineus defuncti credat matrem potiorem esse.Si quis nesciat se cognatum esse, interdum in iure, inteautem cognationis habere se nesciat, in iure errat: at si quis forte expositus quorum parentium esset ignoret, fortasse et seruiat alicui agis quam in iure errat.Item si qui‹s› sciat quidem sibi ex successorio capite competepossessionem, cedet ei tempus, quia in iure errat.Idem dicemus, si ex asse heres institutus
Abbreviated transcription (Latin):
mo ei autem denunciauit an inci¬
piat usuras deb̾e peccunie redacte
⁊ puto deb̾e cepit .n. male fide pos¬
sessor ẽẽ P onamus denũciatum
ciari exigit. ⁊ ionon nocebit nisi forteis
cui denunciatũ est eum cerciorau̾it¬
s si non cerciorare potuit nec fecit.
quodenuntiatũ est senatus ñ exigit

Expanded text:
mo autem ei denuntiauit, an incipiat usuras debere pecuniae redactae? et puto debere: coepit enim malae fidei possessor esse. sed ponamus denuntiatum tiari exigit et ideo non nocebit, nisi forte is cui denuntiatum est eum certiorauerit, sed non si certiorare potuit nec fecit. a quo denuntiatum est senatus non exigit:
Abbreviated transcription (Latin):
h̾edis noĩe legata non debita relicta¬
ex nũmis ip̃iꝰ ħedis soluit ip̃e cuudere¬
eadem causa rerum corporalium est.
soluit. ego existimo si noĩe tuo solu̾it
fideiussor te fi deiussori stipłatorẽ tibi
obligatũ ẽẽ si nec expectand̾ ñ ratum

Expanded text:
dis nomine legata non debita ex nummis ipsius heredis soluit, ipse quidem reeadem causa rerum corporalium est. soluit. ego existimo, si nomine tuo soluerit fideiussor, te fideiussori, stipulatorem tibi obligatum fore: nec exspectandum
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃r Sires estimata post contͣctũ
est estimatio quia nec res distrahi do
o uideatur atq iõ non ualeat Si
mulier se dicat altin ne ut am minoriᷤ
res estimasse ut puta seruũ siquidẽ circũ¬
uenta est In hoc ꝙ seruũ ded̾it ñ tm̃ in
hoc qd̃ minoris estimauit s ⁊ ĩ eo actu
ram ut seruus sibi restitu̾etur. Enmi¬
uerosi in estimationis modo circũuẽ¬
ta est erit arbitriũ mariti utrũ iustã
estinationẽ an potuis fuũ prestet ⁊ hec
si seruus uiuat ꝙ si decessit. mͣrcelłait

Expanded text:
num. Si res aestimata post contractumur, nulla est aestimatio, quia nec res distrahi dono uideatur: atque ideo non ualet. Si mulier se dicat circumuentam minoris rem aestimasse, ut puta seruum, si quidem in hoc circumuenta est, quod seruum dedit, non tantum in hoc, quod minoris aestimauit: in ram, ut servus sibi restituatur. enimvero si in aestimationis modo circumventa est, erit arbitrium mariti, utrum iustam aestimationem an potius servum praestet. et haec, si servus vivit. quod si decessit, Marcel
Abbreviated transcription (Latin):
cipia estimata deperierint an młris dap¬
nũ sit ⁊ hec consequens est dic̾e Namcũ
sit ꝯdicionalis uenditio pendente autẽ
conditione mors ꝯtingens extingu¬
at uenditionẽ Consequens est dicere
młri periisse qr nũdum erat impleta
uenditio qr estimatio uenditio est.
Si res in dotem data sit quus estimata¬
u̾m cñ erit᷑ ꝯuen̾it ut aut estimatio
aut res p̾stetur si quidẽ fuit adiectũ
malit res offerre an ear̃ p̾ciũ. Nam
cum illa aut illa res ꝓmittt᷑ reiele¬

Expanded text:
cipia aestimata deperierint, an mulieris damnum sit, et hoc consequens est dicere: nam cum sit condicionalis uenditio, pendente autem condicione mors contingens exstinguat uenditionem, consequens est dicere mulieri perisse, quia nondum erat impleta uenditio, quia aestimatio uenditio est. Si res in dotem datae fuerint quamuis aestimatae, uerum conuenerit, ut aut aestimatio aut res praestentur, si quidem fuerit adiectum malit res offerre an pretium earum: nam et cum illa aut illa res promittitur, rei el
Abbreviated transcription (Latin):
Sidest cum eodem płsbi actionibi
agat qiuaꝵ singłaꝵ quantitas intͣ
iurisoitionem iudicantis sit coacer¬
uatio uero oĩũ excedat mnoduuiris¬
ditõnis excedat eius apud cũ agipos¬
se sabino cassioꝓcul placuit Que siũa
rescripto imꝑatoris seueri ⁊ antonin
confirmata est ꝙ simutue sunt in¬
actõnes et alter minorem ciuantita¬
tem alter maiorempetat apud esd̾¬
iudicem agend̃ est ei qui qnͣtitatem
minorem petit ne in potãte calũp¬
niosa adu̾sarii mei sit an ap̃ eundẽ
cisconde cimuni diuidendo finium
regundoꝵ utrũ singłe partes spectã¬
de sunt circa uirisdcoem eius qui cog¬
noscit ꝙ offilio ⁊ ꝓtulo placet. Quia
unusquisq de parte sua litigat an
gr̃atib municipalib supplicisia ser
gunt iudicare iubere eo die quo pͥ¬
uati futuri ẽẽnt non posset.

Expanded text:
idem cum eodem pluribus actionibus agat, quarum singularum quantitas intra iurisdictionem iudicantis sit, coaceruatio uero omnium excedat modum iurisdictionis eius: apud eum agi posse Sabino Cassio Proculo placuit: quae sententia rescripto imperatoris Antonini confirmata est. Sed et si mutuae sunt actiones et alter minorem quantitatem, alter maiorem petat, apud eiudicem agendum est ei qui quantitatem minorem petit, ne in potestate calumniosa aduersarii mei sit, an apud eum ciscundae, communi diuidundo, finium regundorum, utrum singulae partes spectandae sunt circa iurisdictionem eius qui cognoscit, quod Ofilio et Proculo placet, quia unusquisque de parte sua litigat: an ratibus municipalibus supplicium a serugunt, iudicare iubere eo die, quo priuati futuri essent, non possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsona uale paciatur. ¶ Hec autem
cum esfcũ accipimꝰ ñ u̾botenꝰ et ideo
sieñ uellet statu̾e ꝓhibitus sit necef¬
fectus decretsi hu̾it ceisat edictũ. Nã
statuit u̾biim remꝑfectam signifi¬
cat et consũmatã inuriã ñ ceꝑtam
edictũ putamus. Quidn. osfuit
tis puniri. Namsiassesoris impudẽ¬
cia ius ast̾ dc̃m sit ꝙͣ oportuit ñ deb
hoc magr̃atu osfic̾e s ip̃i assessori.

Expanded text:
. Haec autem cum effectu accipimus, non verbotenus; et ideo, si, quum vellet statuere, prohibitus sit, nec effectum decretum habuit, cessat edictum. Nam statuit verbum rem perfectam significat, et consummatam injuriam, non coeptamedictum putamus: quid enim offuit tis puniri: nam si adsessoris imprudentia ius aliter dictum sit quam oportuit, non debet hoc magistratui officere, sed ipsi adsessori.
Abbreviated transcription (Latin):
mandat aut speciẽ unã. Nam̃ctis qͥ
mandat uiriditio ẽ fungetur uice es
uirisoc̃oem mandare alii põt ita ⁊̃ inꝑ
sonas certas uł de una sp̃e pot maxie
cumuistamcam susceptã autͤ magr̃at
aduocatõis altius ꝑtis hu̾it¬

Expanded text:
mandat aut speciem unam: et is cui mandata iurisdictio est fungetur uice eiuiurisdictionem mandare alii potest, ita et in personas certas uel de una specie potest, maxime cum iustam causam susceptae ante magistratum aduocationis alterius partis h
Abbreviated transcription (Latin):
tres hat alius unã an ualeat placet
dampnisenciat alt̾ lucrũ u̾o cõe sit
cassius putat qd ita dem̃ ualebit ut
ut plus societati affãt ꝙͣ peccũa. Itẽ
si solus nauiget si solusꝑegrinet ꝑicł̃a
subeat solus aristo refert cassiu sen¬
disse societatem talem cohiri ñ posse
hanc societatem leoninã tñ appel¬
lare ⁊ nosconsentimꝰ talem societatẽ
nllamẽe ut alt̾ lucrũ sentiret alter
uero nlłm lucrũ s dãpnũ sentiret Ii¬
quissimsi .n. genꝰ societatis est ex qua
quis dãpnsim ñ ⁊̃ lucrũ spectet.
bit non posse societatem cohiri ut a¬
liam dampni aliam lucri ꝑtẽ socius

Expanded text:
tres habeat, alius unam, an ualeat? placet sentiat, lucrum uero commune sit, Cassius putat: quod ita demum ualebit, ut ut plus societati conferat quam pecunia, item si solus nauiget, si solus peregrinetur, pericula subeat solus.Aristo refert Cassium respondisse societatem talem coiri non posse,hanc societatem leoninam solitum appellare: et nos consentimus talem societatem nullam esse, ut alter lucrum sentiret, alter uero nullum lucrum, sed damnum sentiret: iniquissimum enim genus societatis est, ex qua quis damnum, non etiam lucrum spectet. bit non posse societatem coiri, ut aliam damni, aliam lucri partem socius
Abbreviated transcription (Latin):
uniquisq eoꝵ in solidũ anpro parte
teneatur ⁊ duoꝵ quidem in solidũ do¬
miniũuł possõem eiusoem rei ẽe ñ posse
nec quiqͣm ꝑtis corporis dñmc̃e s totius
corporis pro indiuiso ⁊ ꝓparte dñiũhr̃e
usum autem balnciquidem uł porticꝰ

Expanded text:
usquisque eorum in solidum an pro parte teneatur. et ait duorum quidem in solidum dominium uel possessionem esse non posse: nec quemquam partis corporis dominum esse, sed totius corporis pro indiuiso pro parte dominium habere. usum autem balinei quidem uel porticus
Abbreviated transcription (Latin):
deme. Eum qui rem ꝯmodatã accepit
sim eam remusus est in qmaccepit
nicħ pr̃are si eam in issla ꝑte culpa sua
det̾iorem facit. u̾m nam ⁊ si culpa eins
facit defioremtenebitur. Si remĩspe¬
ctonidedi ansimł sisit ei cui ꝯmodata

Expanded text:
m. Eum, qui rem commodatam accepit, si in eam rem usus est in quam accepit, nihil praestare, si eam in nulla parte culpa sua deteriorem fecit, uerum est: nam si culpa eius fecit deteriorem, tenebitur. Si rem inspectori dedi, an similis sit ei cui commodata
Abbreviated transcription (Latin):
dedõ dem̃ manumissus a dierit. nã ħ̾
⁊ bono ⁊ equo hf repetd̃em ueluti si dẽ
tͥ ne aliquidfacias nec fec̾is Eicͥi
indebitũ repetit ⁊ fruaus ⁊ ꝑtus resti¬
tuid deducta impensa. Sinfrum̃to ͬ .¬
indebito soluto ⁊ bonitas est siꝯsũpsit
frumentũ p̾cium repetet ⁊ sit hĩtatõ¬
ne data peccisiam ꝯ dicã ñ quidẽ qnͣti
locare potui s qnͣti tu ꝯdictũs fuisses.
iscruũ indebitum deditibi dedieũq

Expanded text:
rit: nam hoc ex bono et aequo habet repetitionem: ueluti si dem tibi, ut aliquid facias, nec feceris. Ei, qui indebitum repetit, et fructus et partus restitui debet deducta impensa. In frumento indebito soluto et bonitas est et, si consumpsit frumentum, pretium repetet. Sic habitatione data pecuniam condicam, non quidem quanti locar‹i› potuit, sed quanti tu conducturus fuisses. Si seruum indebitum ti
Abbreviated transcription (Latin):
me publiciana usurũ. Item inqͥt. si
insulã emi ⁊ ad aream ea ꝑueĩt eq̃ po
ad. Cumsponsus sponse sue seruũ
donassz eũq in dotem accepiss añu
se donatõem int̾ sponsũ ⁊ sponsã da¬
bitur gͦ ⁊ possidenti exceptõ ⁊ admis¬
sa exceptõe possõe publiciana suext᷑¬
neus sũ donator possideat.scui
in uectigalib ⁊ in aliis p̃diis q̃ usu¬
capi ñ possũt publiciana ꝯpetit si
ꝯstitutõalienan ꝓhibeat eocaũpu¬
bliciana ñ ꝯpetit qr hiis casib nemi¬
nem p̾tor tuetur ne contͣleges faci¬
at. Publiciana acfoe ⁊̃ de infante
serũuo ñdũ agnicłouti possumus.
sedit recte hac actõe expecitur.
iustẽ cause̾ acouirendaꝵ r̾r̃ si exhns.
cais nacti re s alniserimus dabit᷑ nod
publicianũ iuditiũ nãz pignoran¬
titie ⁊ p̾carie possões iuste sunt s ex
hiis ñ sol compet̾e tale iuditiũ. illa
.s. rone ꝙ n creditor n isquip̾cario
rogaui eo aĩo nanciscitur possõem

Expanded text:
me Publiciana usurum.Item, inquit, si insulam emi et ad aream ea peruenit, .Cum sponsus sponsae seruum donasset eumque in dotem accepisset ante se donationem inter sponsum et sponsam. dabitur ergo et possidenti exceptio et amissa possessione Publiciana, siue extraneus siue donator possideat.Is cuIn uectigalibus et in aliis praediis, quae usucapi non possunt, Publiciana competit, si constitutio alienari prohibeat, eo casu Publiciana non competit, quia his casibus neminem praetor tuetur, ne contra leges faciat.Publiciana actione etiam de infante seruo nondum anniculo uti possumus.Si sedit, recte hac actione experiretur.iustae causae adquirendarum rerum, si ex his causis nacti res amiserimus, dabitur noPublicianum iudicium: namque pigneraticiae et precariae possessiones iustae sunt, sed ex his non solet competere tale iudici neque creditor neque is qui precario rogauit eo animo nanciscitur possessionem,
Abbreviated transcription (Latin):
culio ag̾e permittend̾ S zsialieno tͣ¬
nõ putat in emptorẽ mͥ daridebe iudi¬
tiũ Inuenditõne autem dũ taxat
int᷑ annũ post redẽptõem nũandũ
de co qd̃ ad huc alieno credid̾im dã¬
dam mͥ actõem existimat deducto eo
ꝙ ap̃me peccłiiserũ hebit Sicut au¬
temde eoqd̃ ip̃e credid̾im seruomeo ñ
putat Iuł in emptorẽ alienato eo actõ
nem mͥdare deb̾e ita ⁊ de eo ex seruus
m̃s seruo meo credid̾it suscui creditũ
fu̾it alienatus sit negat ꝑmitti mͥdebe
cumemptore experiri S icuns ꝯi̾uo
tura est qui ꝯdempnatur cũpossit
rursus ip̃e iuditio societatis uł coĩdĩ¬
dundo qd̃ ampliꝰ suaportõne solu̾it
d̾ Iuł italocum hr̃e ait si altin quo

Expanded text:
culio agere permittendum. Sed et si alieno crnon putat mihi in emptorem dari debere iudicium. In venditorem autem dumtaxat intra annum post redemptionem numerandum de eo, quod adhuc alieno crediderim, dandam esse mihi actionem existimat deducto eo, quod apud me peculii servus habebit. Sicut autem de eo, quod ipse crediderim servo meo, non putat Iulianus in emptorem alnem mihi dari debere, ita et de eo, quod seruus meus seruo meo crediderit, si is, cui creditum fuerit, alienatus sit, negat permitti mihi debere cum emptore experiri.Si quis cum setura est ei qui condemnatur, cum possit rursus ipse iudicio societatis uel communi diuidundo quod amplius sua portione soluerit lianus ita locum habere ait, si apud
Abbreviated transcription (Latin):
pomp̃ dubitat nec nos dubitam᷑.i
uicarius serui mei negocietur si quidẽ
me sciente ⁊ tributoria teneor si me
ignorante ordinauosciente de pec¬
culio eiꝰ actõem dandam pomp̃ ł lx.
⁊ tributoriam ⁊ de peccłio ⁊pete actõe

Expanded text:
ponius dubitat nec nos dubitamus.Si uicarius serui mei negotietur, si quidem me sciente, tributoria tenebor, si me ignorante, ordinario sciente, de peculio eius actionem dandam Pomponius liet tribut‹o›riam et de peculio actione
Abbreviated transcription (Latin):
di seruꝰ pupilli uł furiosisciente tutore
uł curatore in m̃ce peccłiari negociet᷑
dolum qiuidem tutoris uł curatoris no¬
ce pupillour furioso nõ dele putosnec
tñ lucrosum ẽẽ deb̾e ⁊ Iõ hactenꝰ ex do¬
lotutoris tributoria teñ siquid ad eũ
sit ut doli capax sit effic̾e teneat᷑ qͣis sci¬
osus sane mentis dolũ admisceant te

Expanded text:
.Si seruus pupilli uel furiosi sciente tutore uel curatore in merce peculiari negotietur, dolum quidem tutoris uel curatoris nocere pupillo uel furioso non debere puto, nec tamen lucrosum esse debere, et ideo hactenus eum ex dolo tutoris tributoria teneri, si quid ad eum sit, ut doli capax sit, efficere ut tosus sanae mentis dolum admittant, te
Abbreviated transcription (Latin):
ssems ita ut ñ ałr mandato tenear
ꝙͣ si totũ fundũ em̾es. Si totũem̾e ñ
pot̾is in partib emendis tͥ negõm
gesseris siue hu̾is hũeris ĩ eo fundo
partem siue ñ ⁊ euemiet ut is talemã¬

Expanded text:
ter mandato tenear, quam si totum fundum emeres: si totum emere non potueri‹s,› in partibus emendis tibi negotium gesseris siue ‹h›a‹b›ueris in eo fundo partem siue non et eueniet, ut is cui tale man
Abbreviated transcription (Latin):
sit nec mei contemplatõe s sui lucri
cã labeo scripsit suũ eũ potius qͣm
meum negõm gessisse Quin depre
simpliciter u̾satus est ut suũ negõm
in sius bonis cũ meũ gesserit nulla ex
mͥ tecum erat cõmune dd̃ esfilabeo
ait: si et tuũ gesserit sciens negõꝵ¬

Expanded text:
mei contemplatione, sed sui lucri causa, Labeo scripsit suum eum potius quam meum negotium gessisse qui enim depraedsimpliciter uersatus est, ut suum negotium in suis bonis quasi meum gesserit, nulla ex  tecum erat commune, dicendum esse Labeo ait, si et tuum gessit sciens, nego
Abbreviated transcription (Latin):
uł .xiii. dig̾. Si pupilli tui nego¬
cia gessero ñ mandato fuos ne tute¬
le iudicio tenearis. neg̃gͥ te habebo o¬
bligatum s ⁊̃ pupillũ modosi locu¬
plectior fu̾it factus. ¶tem si procura¬
tui comtẽplatõe ut cͥonditorẽtuum¬
cum qiuo confͣxi nlłammͥ. ꝙ tñ si a
ꝓturatore tuo stipulatus sum potest
ulaliam quamdam rem ad me ꝑ¬

Expanded text:
um scribit, si pupilli tui negotia gessero non mandatu tuo, sed ne tutelae iudicio tenearis, negotiorum gestorum te habebo obligatum: sed et pupillum, modo si locupletior fuerit factus. Item si procuratui contemplatione, ut ccum quo contraxi nullam. quid tamen si a procuratore tuo stipulatus sum? potest uel aliam quandam rem ad me p
Abbreviated transcription (Latin):
Non .n. quicqmͣ poĩtũ est s quicqͥd
sit poitũ est ut noc̾epossit ħ solũ pro¬
spic̾e p̾torẽ ne possit not̾e nec specta¬
m̃ ut noceat s om̃o si noc̾e possit e¬
dicto locus sit. ¶ Cobxxcet᷑ autẽ qui

Expanded text:
id positum est, sed quidquid sic positum est, ut nocere possit, hoc solum prospicere praetorem, ne possit nocere: nec spectamus ut noceat, sed omnino si nocere possit, edicto locus sit. coercetur autem, qui
Abbreviated transcription (Latin):
is ciui dat dice possit. Siu̾o post datã pa¬
cisci uelit utriusq ꝑ in paciscendo nec¬
cessaria est qmͣ iamaquisita młri dos
tñ ẽẽ quo casu si solus pat̾ pastus eẽt

Expanded text:
is qui dat dicere possit. si uero post datam pacisci uelit, utriusque persona in paciscendo necessaria est, quoniam iam adquisita mulieri dos tum esset. quo casu si solus pater pactus e
Abbreviated transcription (Latin):
ua ꝯ uen̾o restitues mͥ certe si aliquidm
hũanũꝯtig̾it filio meo quem ex alio ma¬
rito suscepi restitues defuncta ea ĩtesta¬
ta desid̾o res meas ꝯmendate cui restitui
debeant filio an marito. Pauł R̾. filio¬

Expanded text:
certe, si aliquid mihi humanum contigerit, filio meo, quem ex alio marito suscepi.' defuncta ea intestata desidero res commendatae cui restitui debeant, filio an marito.Paulus respondit filio
Abbreviated transcription (Latin):
tor beditatis exceꝑit seruũ sn pectłio.¬
⁊ eius serui noĩe cuͥmeofu̾it actũ de
peccłio ⁊ de in remu̾so. id dum taxat
eumconsequi qd̃ p̾stit̾it eiꝰ peccłii no¬
mine ꝙ emptorẽ sequi debeat. autꝙ
in rem defimcti u̾sum est hiis .n. ca¬
sib es alienuin emptoris soluit ex
hereditatis ⁊ ꝯuentus de peccłio p̾sti¬

Expanded text:
reditatis exceperit seruum sine peculio et eius nomine cum eo fuerit actum de peculio et in rem uerso, id dumtaxat eum consequi, quod praestiterit eius peculii nomine quod emptorem sequi debeat, aut quod in rem defuncti uersum est: his enim casibus aes alienum emptoris soluit, exhereditatis conuentusque de peculio praesti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓruratoris actor ⁊̃ filius fam̃ dari pot̾.
dem .ł .x. ad. Sicut municipii noĩe
actd̃em p̾tor dedit ita adu̾sus eos iu¬
to qui in negocium publicũ sũptũ¬
fecit puto dandam actoem ĩ muni¬
cipes. S i quidumu̾sitati debet᷑.¬
singłis ñ debetur nec qd̃ d uniu̾si¬
tas singuli debent. Indecurionib¬
utrum om̃s idem maneant anꝑs
maneat uł om̃s mutate sunt. s¬
si uniu̾sitas adunũ redit magis¬
admuittit᷑ posseeũ conuenire ⁊ ꝯue¬
niri i cumius omiũ inunũ rccide¬

Expanded text:
uratoris. actor etiam filius familias dari potest. decimo ad edictum. Sicut municipum nomine praetor dedit, ita et aduersus eos iuto, qui in negotium publicum sufecit, puto dandam actionem in municipes. Si quid uniuersitati debetsingulis non debetur: nec quod debetas singuli debent. In decurionibutrum omnes idem maneant an maneat uel omnes immutati sint. seiuersitas ad unum redit, magimittitur posse eum conuenire eniri, cum
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ⁊ legib et senatus consultis et
principalib cõstitutõib ea rescoħ¬
cetur. paucis ad modũ incaĩscõ¬
cessa sunt hĩ corꝑa ut ecce uectiga¬
liũpublitoꝵ sociis p̃t̾missũ est corpꝰ
hr̃e uł auri fodinar̃ uł argenti fodi

Expanded text:
nam et legibus et senatus consultis et principalibus constitutionibus ea res coercetur. paucis admodum in causis concessa sunt huiusmodi corpora: ut ecce uectigalium publicorum sociis permissum est corpus habere uel aurifodinarum uel argentifodi
Abbreviated transcription (Latin):
suris autemp̾ciis negociatores
uina comꝑarẽt ĩ cõtrahentiũ potã¬
te cẽ n enĩquisqͣm cogit᷑ uendere
si aut p̾ciũant mensura displice¬
at p̾sertim sinicħ contͣ ꝯsuetudi¬
nem regionis fiat.

Expanded text:
suris aut pretiis negotiatores uina compararent, in contrahentium potestate esse: neque enim quisquam cogitur uendere, si aut pretium aut mensura displiceat, praesertim si nihil contra consuetudinem regionis fiat'.
Abbreviated transcription (Latin):
tilia polia emut latum sub latõem
sub aqua sint qua lacus creuit an
eatenus lacum qm̃ emnt ruptilia
polla uenisse quatenͣ tunc fuit ⁊ cir¬
caeũ .x. pedes qui tunc fu̾nt. necob
eamrem ꝙ latus p̾ea creuit lat̾ieũ
possidere debet qmͣ emit.
trahi posse pleriq existimau̾unt
si modo int̾ ignorantes id fiat qd
idem placet ⁊ si uenditor sciat emp¬
tor autẽ ignorat quid si emptorsci¬
ens liberũ eẽem̾it nulla emptioꝯtͣ

Expanded text:
tilia P‹o›ll‹a› emit lacum Sabatenem sub aqua sint, quia l‹a›cus creuit, aneatenus l‹a›cum, quem emit Rutilia Polla, uenisse, quatenus tunc fuit, et circa eum decem pedes qui tunc fuerunt, nec ob eam rem, quod lacus postea creuit, latius eum possidere debet quam emit.trahi posse plerique existimaverunt, si modo inter ignorantes id fiat. quod idem placet etiam, si venditor sciat, emptor autem ignoret. quod si emptor sciens liberum esse emerit, nulla emptio
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃r. Huic scripture consequens est
dic̾e ut si aute aditam h̾editatẽ occida¬
tur legatus seruus ap̃ ħedem rema¬
neat aquilie actõ per ħeditatẽ ei ad¬
quisitura Ꝙ si uuln̾at̾ sit añ aditã
heditatẽ ĩ heditate ꝙͣ. actio remansit
s ced̾e eam legatario ħedẽ o ¶Si ser¬
uus uuln̾atus mortifere p̾ea ruina
uł naufragio uł alio ictu maturi¬
us ꝑierit de occisione agi ñ pot̾it pos¬
uł alienat᷑ ex uuln̾e periit qiͣ de occi¬
so agi posse uilianꝰ ait hitatã uarie
qr uerũ est a te occisum tũc cũ nulne¬
rabas ꝙ mortuo eo deiñde apparu¬
it at in sr̃iore ñ est passa ruina appa¬
rete ansit occisus. ¶ S sunln̾atũ
mortifere liberũ ⁊ hedem ẽẽ iusserit
dem̃ decesserit ħedem eiꝰ ag̾e acquilie

Expanded text:
. Huic scripturae consequens est dicere, ut, si ante aditam hereditatem occidatur legatus seruus, apud heredem remaneat Aquiliae actio per hereditatem adquisita. quod si uulneratus sit ante aditam hereditatem, in hereditate sed cedere ea legatario heredem oportet. Si servus vulneratus mortifere postea ruina vel naufragio vel alio ictu maturius perierit, de occiso agi non posse, vel alienatus ex vulnere periit, quasi de occiso agi posse Iulianus ait. haec ita tam varie, quia verum est eum a te occisum tunc cum vulnerabas, quod mortuo eo demum apparuit: at in superiore non est passa ruina apparere an sit occisus. sed si vulneratum mortifere liberum et heredem esse iusseris, deinde decesserit, heredem eius agere Aquilia