comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ialiquid forte nos incaucius uirare
lio mutandũ nouimus. ac magis
instante necessitate pcierandꝰ nob̃
quã ꝓuitando ꝑiurio. analiud crim̃
grauius ẽẽ diuertendũ. deniq uira¬
uit dauid ꝑdeum occid̾e nabal uirũ
stultũ ⁊ impiũ. atq omĩa quȩ ad eũ¬
ꝑtinebãt demolliri. S⁊ ad pͥmã int̃ce̾¬
sionẽ abigail femine prudentis:
mox remisit minas: reuocauit en¬
sem inuaginã. neq aliquid culpe
se ꝓtali ꝑuirio contraxisse doluit.
agimus hec ẽ moderatio solicius ob¬
seruanda. ut si intalẽ forte lapsũ uer¬
suti hostis inciderimus insidiis. exqͦ
siñ aliquo peocati contagio surgere ñ
possumus. illum pocius euadendia¬
ditũpetamus. in quo minꝰ ꝑiculi ꝑ
pessuros ẽẽ cernimus.tẽ amb̃r

Expanded text:
aliquid forte nos incautius jurasse ore mutandum noverimus ac magis instante necessitate perjurandum nobis, quam pro vitando perjurio, in aliud crimen gravius esse divertendum. Juravit David per Dominum occidere Nabal virum stultum et impium , atqpertinebant demolire, sed ad primam intercessionem Abigail femine prudentis mox remisit minas, revocavit ensem in vaginam, neque aliquid culpe se pro tali periurio contraxisse doluit. agimus, hec est moderatio solicitius observanda, ut si in talem forte lapsum versuti hostis inciderimus insidiis, ex quo sine aliquo peccati contagio surgere non possumus, illum potius evadendi aditum petamus, in quo minus periculi nos perpessuros esse cernimus. Item
Abbreviated transcription (Latin):
seuiris uirando sacram̃to. ⁊ cum ip̃i
cognouerint ꝓmittendũ nõ fuisse.
sac̾ram̃titñ contem placiõe faciunt
quod spopõderunt sicut deherode supͣ
scripsimus quisaltatrici p̃miũtur¬
pit ꝓmisit. crudelit̾ soluit. turpe ẽ¬
qd̾ regnum ꝓsaltatiõe ꝓmittit᷑. cru¬
t̃una uirauerat. quod ruiratus in¬
t̃ saltantium choros ꝓmiserat. In¬
fert̃ disco ꝓpħe caput. ⁊ hoc estimatũ
est fidĩ ẽẽ quodamicitie fuit. ⁊ post
pauca deĩepte disserẽs. Miserabilis
inquit necessitas quȩ soluit patrici¬
cui ꝓmutit̃ nolit exsolui. Et post pa̾¬
lulum. Non semꝑ igitur ꝓmissa sol¬
scriptura indicat. frequent̃ suã mu¬
sũma d̾i natura: sua sepe in sacris lit ẽ
eius ⁊ uiram̃ta legunt᷑. ⁊ penitentia.
quȩ asacris extant᷑ ministeriis adoꝑ¬
ta.Iurare nãq dĩ ẽ ascip̃o nullatenꝰ
ordinata cõuellere. Penitere uõ est
ea dem ordinata cumuoliĩt immu¬
tare. Sic eñi ꝑ ieremiã dicit. Repente

Expanded text:
sjurandi sacramento, et cum ipsi cognoverint promittendum non fuisse, sacramenti tamen contemplatione faciunt quod spoponderunt, sicut de Herode supra scripsimus, qui saltatrici praemium turpiter promisit, crudeliter solvit . Turpe quod regnum pro saltatione promittitur, cruter vina juraverat, quod eviratus inter saltantium choros promiserat. Infertur disco prophetae caput, et hoc aestimatum est fidei esse, quod amicitiae fuit. Itpauca de Jephte disserens: Miserabilis, inquit, necessitas quae solvitur parricicui promittitur nolit exsolvi. Et post paululum: Non semper igitur promissa solScriptura indicat, frequenter suam mutura praecellens sua saepe in sacris litteriejus et juramenta leguntur et poenitentia, quae sacris exstant mysteriis adoperta. 432 Jurare namque Dei est a se ipso nullatenus ordinata convellere, poenitere vero eadem ordinata cum voluerit immutare. Sic enim per Jeremiam dicit: Repente
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ quod male loquut᷑ ẽ. It̃¬
uĩt ut litigans cum quolib ad pacẽ
nullomodo redeat: ꝓꝑiurio: unꝰoan¬
noa cõioe corꝑis ⁊ sanguinis dñi se¬
gregatus. reatum suum elimosinis fle¬
tib ⁊ quantis poriũt ieuiniis absobrat.¬

Expanded text:
hominem quod male locutus estit, ut litigans cum quolibet ad pacem nullomodo redeat, pro perjurio uno anno a communione corporis et sanguinis Domini segregatus, reatum suum eleemosynis ac fletibus, et quantis potuerit jejuniis absolvat
Abbreviated transcription (Latin):
nequaquã reus ꝑuirii habet̃. ꝓbatur
hoc etiam exemplo saulis. qui cumes¬
sincastris pugnaturus contra phili¬
steos uirauit se int̃fecturum quicõq
ante solis occasum cõmeder..Ionataᷤᷤ
aut filius eius nõ audĩto regis iura¬
fame labor̾ans: uidit fauum mellis.
quẽ regia uirga quã gestabat in manib
accepit. ⁊ cõmedit. statĩq oculiquos fere
fames clauserat: aꝑti sunt.⁊ facies eiꝰ ẽ
exillarata. Quo comꝑto sauluoluit eũ
dedere neci.si p̃cib ⁊ pia ppłi supplicatioe
placatus. mortis reuocauit sentñtiã.
neint̃ficeret ille ꝑ quẽ salus dataerat
inisrł. ⁊ quopugnante demanib ho¬
stiũ ppłs ille libatus fuãt. Ecce saul fal¬
p̃cib ppłi ꝓuocatus nõ fecit. nec tñ ꝑ
uirii reus arguit̃. quia quantr̃ impo
fuit quodiurauit impleuit. dũ sen¬
tñtrã mortis in filiũ dedit. quã ñ car¬
nali affectu s ppłi supplicatiõe reuoca

Expanded text:
nequaquam reus perjurii habetur. Probatur hoc etiam exemplo Saulis, qui, quum esset pugnaturus contra Philistaeos, juravit se interfecturum quicunque ante solis occasum comederet. Jonathas autem filius ejus, non audito regis jurafame laborans vidit favum mellis, quem regia virga, quam gestabat in manibus, accepit et comedit statimque oculi, quos fere fames clauserat, aperti sunt, et facies ejus exhilarata est. Quo comperto Saul voluit eum dare neci; sed precibus et pia populi supplicatione placatus mortis revocavit sententiam, ne interficeretur ille, per quem salus data erat in Israel, et quo pugnante de manibus hostium populus ille liberatus fuerat. Ecce Saul falprecibus populi revocatus non fecit. Nec tamen perjurii reus arguitur, quia, quantum in ipso fuit, quod juravit implevit, dum sententiam mortis in filium dedit, quam non carnali affectu, sed populi supplicatione revoca
Abbreviated transcription (Latin):
seruare possi. s u̾itatem uolui celari.
nõ m̃datium dictsor̃or om̃idicit᷑ quia
frĩs filiaerat. ⁊ in hoc ostendit̃ qd nemo
debitẽptare deum suum dum ht̃ qd ra¬
tioãbiliconscilio facd̾at. fecit qd̾ potuit:
qd̾ nõ potuit dõ cõmisit in quẽ sꝑauit.
nec eũ fides aut spes fefellit. Siaut int̃ro¬
deo cõmiitri⁊ uitã suã ⁊ uxoris pudicitĩ
amt: ¶ Item opponit̃ quod iacobm̃ci¬
endo. ⁊ sibi ꝓfuit.⁊ alii nocuit. nec tñ rep̃¬
hendit᷑ s cõmendat᷑. S⁊ iacobdicendo se
dixit se eẽ pͥmogenitũ nascendo. s⁊ uis
pͥmogeniture illouendente rite adeũ¬
imitatiõe iuitutis. Erat gͦ iacob: esau:
ñ nascendo ut diximus s emptiõe pͥmo¬
genitoꝵ. de nõ p̾mogenito in p̾mogeni¬
tum transeundo. sicut ⁊̃ ip̃e esau pͥm̾o¬
genita uendendo. depͥmogenito ñ pͥmo¬
genit᷑ fieri meruĩt. Sic ⁊ iudĩ cũ eẽnt fi¬
ui habrahe carne: quia ñ filii eius imi

Expanded text:
celari, non mendacium dici. Soror enim dicitur, quia filia fratris erat. Et in hoc ostenditur, quod nemo debet tentare Deum suum, dum habet quod rationabili consilio faciat. Fecit quod potuit: quod non potuit Deo commisit, in quem speravit, nec eum fides aut spes fefellit. Si autem interroDeo, et vitam suam, et uxoris pudicitiam. Gratian. Item opponitur, quod Jacob mentiendo et sibi profuit, et alii nocuit, nec tamen reprehenditur, sed commendatur. Sed Jacob dicendo se dixit se esse primogenitum nascendo, sed jus primogeniturimitatione virtutis. Erat ergo Jacob Esau, non nascendo, ut diximus, sed emptione primogeniturae, de non primogenito in primogenitum transeundo, sicut et ipse Esau primogenita vendendo de primogenito non primogenitus fieri meruit. Sic et Judaei, quum essent filii Abrahae carne, quia non fuerunt fi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑab̾at. Cauciose autem loquebat᷑
cum seruulis. ne cognito negõ.aut
impedirieum aliquis: aut gemitu
obstreꝑet aut fletu. ¶ Quãdoq
uelle: quod tñ fieri nolumus. s ex¬
ꝑim̃tum obedientiȩ querimus. sic̃
abraam adõtẽptatus legit᷑. cũ ius¬
sus ẽ immolare filium. quẽ dñs
nolebat abeo occidi. Iñ in eod̾ lib̾
filium nec̃ impłi hoc munus uolu¬
it. quiouem ꝓfilĩo immolandã op¬
tusit. si tẽptabat affectum patris. si
cias inquit manum inpuerũ. neq
siui. nõ factũ exegi: tẽptaui m̃tem
tuam: si ̃⁊ filio dilectissimo nõ parceres
ꝓpt̃ me. Nõ aufero quod donaui. nec
hr̃dem inuideo quem largitus sũ nõ
assum̃dam. ieu regis isrł: nos doceat
exemplum. qui cum ñ potuissiint̃¬
ficere sacerdotes baal. nisi finxiss se
tis. Et dauid qñ mutauit faciẽ suam
corã abimelech. ⁊ dimisit eũ ⁊ abiit.
Nec mirũ quãuis iustos hommnes. tñ
aliqua simulare ꝓtempore obsuam
habens peccatũ nec carnẽ peccati.si¬

Expanded text:
abat. Captiose autem loquebatur cum servulis, ne cognito negotio aut impediret aliquis, aut gemitu obstreperet aut fletu. V. Pars. § fieri, quod tamen fieri nolumus, sed experimentum obedientiae quaerimus, sicut Abraham a Deo tentatus legitur, quum jussus est immolare filium, quem Dominus nolebat ab eo occidi. Unde in eodem libro filium, nec impleri hoc munus volebat, qui ovem pro filio immolandam obtulit, sed tentabat affectum patris, si cias, inquit, manum in puerum, neque sivi, non factum exegi; tentavi mentem tuam, si etiam filio dilectissimo non parceres propter me. Non aufero quod donavi ipse, nec haeredem invideo, quem largitus sum non assumendam, Jehu regis Israel nos doceat exemplum, qui, quum non potuisset interficere sacerdotes Baal, nisi se finxissetltis. Et David, quando mutavit faciem suam coram Abimelech, et dimisit eum, et abiit. Nec mirum quamvis justos homines tamen aliqua simulare pro tempore ob suamhabens peccatum, nec carnem peccati, si
Abbreviated transcription (Latin):
Si aũt xp̃i: gͦ habrae sem̃ estis: hinc idẽ
apłs scribens romanis ait. Otu uidee
sicucumcidaris nec legẽ eius obserues.
Circũcisio tua p̃puͣtiũ factaẽ. Quomodo
⁊ p̃putium siuistitias legis custodiat.
incutũcisiõe repu̾tat᷑: p̾refert̃ gͦ ut ex
p̃missis colligit᷑: imitatio oꝑis ongi¬
ni carnis. ueracit̃ gͦ nõ m̃dacit᷑ ia cobse
si falsum uirauit. tñ quia ut supͣdictũ
ẽ ream linguam nõ facit nisiream̾ẽs.¬

Expanded text:
i, ergo Abrahae semen estis. Hinc idem Apostolus scribens Romanis ait: O tu Judaee, si circumcidaris, nec legem observes, circumcisio tua praeputium facta est, quomodo et praeputium, si justitias legis custodiat, in circumcisionem reputatur. Praefertur ergo, ut ex praemissis colligitur, imitatio operis origini carnis. Veraciter ergo, non mendaciter, Jacob seetsi falsum juravit, tamen quia, ut supra dictum est, ream linguam non facit nisi rea mens
Abbreviated transcription (Latin):
Sipublicis sacͣmentoꝵ gestis qd̾ tere¬
dõ auertat a quib lib illicita. uł non
bona extiss conditio allegata. quȩ ay
uigulare animã patris: aut gerere cõ¬
pelleri stupr̃u sacratissime uirginus.
nũquid intollerabilĩus eẽt stulte ꝓmi¬
sionis uota reicere. quã ꝑ inutiliũ ꝓ¬

Expanded text:
Si publicis sacramentorum gestis, quod deus avertat, a quibuslibet illicita, vel non bona extitisset conditio allegata, que aut iugulare animam patris, aut gerere compelleret stuprum sacratissime virginis, nunquid non tollerabilius esset stulte promissionis vota rei
Abbreviated transcription (Latin):
miciatis mistiis competit. quã aut mei¬
pientis aut subseqñtis bñdictioẽ com
pleta sac̃dotis. qr nec ꝑfecta uiłi possũt
nͥ ꝑfecuionis ordine compleant᷑. sỹ enĩ
simus oẽs unũ in xpõnichil contͣriũ dip¬
ut ꝑmissũ ẽ p̃cedñtib libent̃. alii ꝓcõ¬
pleto succedant. ne tñquodnature. lan¬
gonscarrsa ꝯ sulitur. in p̃sũptionis per
absq patñti ꝓũtu molestie minist᷑̃
ł sac̃dos cũ ceꝑit in ꝑfecta offitu p̃sum¬
mat omĩno relinquere.Si quis hoc te

Expanded text:
initiatis mysteriis competit, quam aut incipientis aut subsequentis comi possunt, nisi perfectionis ordine compleantur. Cum enim simus omnes unum in Christo, nihil contrarium diversiut praemissum est praecedentibus libenter alii pro complemento succedant. Ne tamen quod naturae languoris causa consulitur in praesumptionis pernabsque patenti proventu molestiae minister vel sacerdos cum coeperit imperfecta officia praesumat omnino relinqu
Abbreviated transcription (Latin):
ins offitiis singłait insistenti ꝑnitiosa
passio ł corꝑis quelib inalitudo occp̃¬
rat. que aut corpus subito obrui faciat.
aut m̃tt̃ alienationẽ. ł t̃rore ꝯ fundat.
ũ dirximus instituere. ut ubi tp̃s uł lo¬
ci siĩ cłi copia subfragat᷑. hãt quisquis
ille sit eanens dõ atq sacrificans postse
incim solaminis adiutorẽ. ut si aliqͦ
casuille qui offitia inpleturꝰ accedit
turbatus fui̾t.ł ad t̾rã elis at̃go sẽphãt¬

Expanded text:
 officiis insistenti, perniciosa passio vel corporis quaelibet valetudo occurrat, quae aut corpus subito subrui faciat, aut mentem alienatione vel terrore confundat. um duximus instituere ut, ubi temporis vel loci, sive cleri copia suffragatur, habeat quisquis ille canens Deo atque sacrificans post se vicini solaminis adjutorem: ut si aliquo casu ille qui officia impleturus accedit turbatus fuerit, vel ad terram elisus, a tergo semp
Abbreviated transcription (Latin):
adeligendỹ sibi antistitẽ concordi ꝓ¬
ui sione cõcurrãt. ortamur ergo ut
fr̃nita surã eũ quẽ unoconsñsu om̃se
legĩnt. sicut ⁊ ipi a nob̾ poposcisse nõ¬
scunt᷑ ad se faciat euocaiͣ. Q yẽ caute

Expanded text:
ad eligendum sibi antistitem concordi provisione concurrant. Hortamur ergo ut fraternitas vestra eum quem uno consensu omnes elegerint, sicut et ipsi a nobis poposcisse noscuntur, ad se faciat evocari. Quem cauta e
Abbreviated transcription (Latin):
urĩ pagima addita quoq testificationĩ
epła destinate. quatenus eiusd̃ a nobe
therium ep̃m.
fr̃na nos cõ pessioͣ potus arguat ꝗͣ aliꝗd¬
uendã ep̃m ita passionẽ capitis incurri¬
sse. ut qdm̃te alienata agere soleat. ge¬
mitus ⁊ fletus audire sit. ne ergolãgrẽ¬
abducit. aliũ loco enus ñ recusante eo
nulla sinit rõ ordinari.S si int̃ualla
egritudinis hẽ ẽ solitꝰ. ⁊ ip̃e data petitioẽ
ñ se ult̾ius ad hoc ministiũ subutente
infirmĩtate posse fat̾eat᷑ assurgere. ꝯa
liũ loco suo expetat orlinãdũ. factoõiu
sollepnit̃ electioe ait̃ qui dignus fĩt e¬
ps̃ ordinet᷑. sic tm̃ut quo usq eund̾ cp̃o
in hoc sclouita retinuĩt. sũptus ei debiti
de ead eccła minstrent᷑. em̃uõsinullo
uttͥtate cogitare. ⁊ ĩquietos sub discip¬
line ĩcło cõstringẽ. eccłasticaꝵ. rerum
eurã agere.⁊ matuꝵ. atq efficacẽ se in
om̃ib exibe. ꝗs ep̃o qui nũc egrotat Sy

Expanded text:
ri pagina, addita quoque testificationis epistola, destinate, quatenus ejusdem a nobis therium Episcopum. fraterna nos compassio flere potius urgeat, quam aliepiscopum ita passionem capitis incurrisse, ut quid mente alienata agere soleat, gemitus et fletus audire sit. Ne ergo languenabducit, alium loco ejus, nisi recusante eo, nulla sinit ratio ordinari. Sed si intervalla aegritudinis habere est solitus, ipse data petitione non se ulterius ad hoc ministerium, subvertente infirmitate, posse fateatur adsurgere, et alium loco suo expetat ordinandum. Quo facto omnium solemniter electione alter, qui dignus fuerit, episcopus ordinetur, sic tamen ut, quousquin hoc saeculo vita detinuerit, sumptus ei debiti de eadem Ecclesia ministrentur. Enimvero si nullo utilitate cogitare, inquietos sub disciplinae vinculo restringere, ecclesiasticarum rerum curam gerere, et maturum atque efficacem se in omnibus ex
Abbreviated transcription (Latin):
cognouis. ⁊ intua uolũtate fui̾t diffi¬
nitũ eahora qͣte de p̃sñti secłomig̃tuꝵ
cognouĩs p̃sñtib eunetis t̃ successorẽ
tͥ successorẽ ꝯstitnere duxistint te ni¬
uente intuo lodo eligatur ep̃s hoc nul¬
la rõe cõcẽcli patimur q oc̃ om̃e eccłã¬
strat᷑. S uolumus ut tibiministret.

Expanded text:
te fuerit diffinitum, ea hora, qua te de praesenti saeculo migraturum cognoveris, praesentibus cunctis tibi successorem tibi successorem constituere petisti, ut, te vivente, in tuo loco eligatur episcopus, hoc nulla ratione concedi patimur, quia contra omnem ęcclestratur; sed volumus, ut tibi ministret
Abbreviated transcription (Latin):
mus ut erare ñcesses ut t̾ deus illum
successorẽ xedat. quiei possit eẽ pla¬
cabił. ⁊ ppłm in rephensibilit̃ regere
põ. Nõ successors. quo adiutor umen
⁊ eccłastioe utilitatis studio suadente
⁊ niture sue simplicitate. landabili
ũꝯstituti pb̃ri ad hec explendad̾ popo¬
scit adhibi ꝑsonã. ut eaque funt ne¬
cã cõpetñti disponente sollicitudiẽ
nichil indecens fieri ł inutile ꝑmit¬

Expanded text:
  orare non cesses, ut tibi Deus illum successorem concedat, qui ei possit esse placabilis, et populum irreprehensibiliter regere . Non succes, ecclesiasticae utilitatis studio suadente, et naturae suae simplicitate laudabili Constituti presbyteri ad haec explenda sibi exposcit adhiberi personam: ut ea quae sunt necessaria, competenti disponente sollicitudine fiant, nihil indecens fieri, vel inutile permit
Abbreviated transcription (Latin):
ualit̃ ordinati a nob dere põt.¬
sac̃clotis corꝑis quia notũẽ inpediẽ¬
te molestia arminensis ecda pastoã¬
li hactenuis ac sac̃dotali sit regimine
destituta. dudum fr̃mta sura cognoỹ.
quẽ duclũ habitatoꝵ loci illirs preci¬
b ꝑmoti sepins ordit ati sumꝰ ut si de
eadẽ capitis qua deunebat molestia
meloritum se eẽ sũtret ad sĩ auxi¬
incdatiis in hoc qualem̃no ex spectit᷑.¬
ꝙ p̃cib arguentiũ instantius ortare¬
mur. ut siuał cũ cis auxiliante dnõ
remearet dat᷑is scͥptis supplicatioe nõ

Expanded text:
ualiter ordinati a nobis sacerdotibus corporali quia notum est impediente molestia, Ariminensis Ecclesia pastorali hactenus ac sacerdotali sit regimine destituta dudum fraternitas vestra cognovit. Quem dum, habitatorum loci illius precibus permoti, saepius hortaremur ut si de eadem capitis, qua detinebatur molestia melioratum se esse sentiret, ad suam, auxiinduciis in hoc quadriennio exspectat urgentes, instantius hortaremur ut, si valeret, cum eis auxiliante Domino, remearet, datis scriptis nos supplicatione
Abbreviated transcription (Latin):
seruet atq exhibeat lenitatẽ. In tanta qꝑ¬
pe crub̾litate q̃ cũq p̾t̾ sanguin̾e uĩdic¬
ta ꝓcessĩt. magna lenitaᷤ appareb̃. Quod
⁊ sim̃o quib tam nr̃is illa afcitate cõ¬
motiᷤ uid̃t᷑ indignũ. ⁊ qi dissolutiõiᷤᷤ. m e

Expanded text:
servet atque exhibeat lenitatem. In tanta quippe crudelitate quaecunque praeter sanguinem vindicta processerit, magna lenitas apparebit. Quod etsi modo quibusdam nostris illa atrocitate commotis videtur indignum, et quasi dissolutioni
Abbreviated transcription (Latin):
Noliꝑtere pat̾nã diligentiã quamũp̃a
aͣdquisitio e ẜuasti. qñtantor ꝑ sceler confe̾ᷤ¬
sion̾e. nec extentendo eculeo ñ sulcantib
unguł. nonurentib flamis. s uirgaꝵi u̾¬
b̃ib eruisti. quimotꝰ cohercionis ⁊ amagi¬
stris arcium libaliũ. ⁊ abip̃is parentibus

Expanded text:
Noli perdere paternam diligentiam, quam in ipsa Noli perdere paternam diligentiam, quam in ipsa inquisitione servasti, quando tantorum scelerum confessionem, non extendente equuleo, non sulcantibus ungulis, non urentibus flammis, sed virgarum verberibus eruisti. Qui modus coercitionis a magistris artium liberalium, et ab ipsis parentibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdigito p̃ciso siusse confessdᷤ. uñ mͥsollic̃itu¬
do maxĩa incussac̾ neforte sublimitaᷤᷤ tuacẽ¬
seat eos tanta legũ seu̾itate plectñdoᷤ. utqͣli¬
a fecer̃ talia patrantur. Iõq his littĩs obte
rũ int̾itũ dissimulare pꝰsemꝰ. qr ñaccusã¬
tib nr̃is s illoꝵ. notariis ad qͦs tuende publi¬
ce pacis uigilantia ꝑtinebat. p̾sentati uidã¬
ꝙ scelestĩ hõĩb licentiã facinoꝵ ꝓhibeamꝰ
auferri. s mag̃ suffic̾e̾ uolumꝰ ut uiui. et
nulla parte corꝑis truncatił ab ĩquietuti¬
ne insana adsanitatis ocu̾̃ legũ cobẽciõe din¬
gantur. uł amaligni oꝑib alicui utilioꝑide¬
putantur. uocatur quid̃ ⁊ ista tãpn᷑atio. s
quis non intelligat magis bñfitiũ quã
suppliciũ nuncupandũ uͥ nec seuiendi
relaxetur autatia. nepenitendi salutariᷤᷤ
pii patris offitium. sic successere iniqui
exerceas ulcisscendi libroin̾e. s peccator
uulneribus curandi adhibeas uoluntatẽ.

Expanded text:
digito praeciso fuisse confessos. Unde mihi sollicitudo maxima incussa est, ne forte sublimitas tua censeat eos tanta legum severitate plectendos, ut qualia fecerunt talia patiantur. Ideoque his literis obtesrum interitu dissimulare possemus, qui non accusantibus nostris, sed illorum notariis, ad quos tuendae publicae pacis uigilantia pertinebat, praesentati uideanquo scelestis hominibus licentiam facinorum prohibeamus auferri, sed hoc magis sufficere uolumus, ut uiui et nulla corporis parte truncati uel ab inquietudine insana ad sanitatis otium legum cohercitione dirigantur uel a malignis operibus alicui utili operi deputentur. uocatur quidem et ista damnatio, sed quis non intesupplicium nuncupandum, ubi nec saeviendi relaxetur audacia, nec poenitendi subtrahatur pii patris officium; sic succense iniquitatexerceas ulciscendi libidinem; sed peccatorum vulneribus curandi adhibeas voluntatem.
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝑ iħũ xͫ nefacias obsecramꝰ. ⁊ paulopost.
exoccasiõe t̾ribiliũ uroicũ ⁊ legũ ne et̃ni
utoicii penas luant. corrigieo cupimꝰ
ñ necãi. nec disciplinã cͥcaeos negligi uolu¬
mus. nec suppliciis quibus dignissunt
coherceri. Sic gͦ eoꝵ peccata ꝯpesc̾e. ut sicit :
quos peniteat peccauisse. ⁊ p̾aulopꝰ Prom̃¬

Expanded text:
tum ne facias obsecramus. Et paulo post: § 1. Ex occasione terribilium judicum ac legum, ne aeterni judicii poenas luant, corrigi eos cupimus, non necari; nec disciplinam circa eos negligi mus nec supplicia, quae digna sunt, exerceri. sic ergo eorum peccata compesce, ut sint, quos paeniteat peccauisse. Quaesum
Abbreviated transcription (Latin):
nec illi impeccorem exurcẽde dehincpe¬
ne auferri potestatem. ⁊ magnũ pec¬
catum magnas dut̃nisq crunatib di¬
lui. Si quis aũt punitus sit ut ille ꝗ¬
inlege isrlitis maledix̃. ⁊ quiin sabato
lignacollegãt. tales posteañ punĩ. ꝗa

Expanded text:
peccatorem exercendae dehinc poenae auferri potestatem, et magnum peccatum magnis diutinisque cruciatibus elui; si quis autem punitus sit, ut ille in lege qui Israelitam maledixit, et qui in Sabbato ligna collegerat, tales postea non puni
Abbreviated transcription (Latin):
r̃. It batus seuũs rauenatũ archiep̃s
tumulũ fĩuissit in quose uxorẽ suã¬
⁊ filiã collocauit. his omĩb exẽplis
filioꝵ. collocãta sunt qr ergoparen¬
tes istoꝵ. ap̃ pͥoẽs eccłas sepulti sunt
⁊ hii ap̃easd̾ debr̃ tumulaĩ eoc adam¬

Expanded text:
. B. Severus Ravennatum archiepiscopus tumulum fieri jussit, in quo se, et uxorem, et filiam collocavit. § 5. His omnibus exemplis filiorum collocanda sunt. Quia ergo parentes istorum apud priores ecclesias sepulti sunt, et hi apud easdem debent tumulari. §
Abbreviated transcription (Latin):
legib drffinta sũt mutari non lioet.
Qye aũt legib exp̃ssa ñ sunt. arbi̾tri¬
um secunt᷑ humane uoluntatis at le¬
gib diffintũẽ quib decime sint ꝑ¬
soluende. ⁊ idõdãti mutari ñ lic ybi

Expanded text:
legibus definita sunt mutare non licet. Quae autem legibus expressa non sunt arbitrium sequuntur humanae voluntatis. At legibus definitum est, quibus decimae sint persolvendae, et ideo danti mutare non licet. Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
tꝑib mplicatũ ut ⁊̃ sieẽt ingenuus
obnoxius habet᷑. ausu temeraĩomolli¬
peculiũ eccłastico iurilegib ñdubite¬
t̃ obstrictũ qua ꝓpt̾his p̃suiptionib u¬
ice nr̃a tua fr̃mtas contradicat nec fieĩ
ꝓ̃sus aliqua subreptioẽ ꝑmittat. ac si
eidẽ quioquãbumanitus forte contin¬
git qr grãdeuus ẽe memoãt᷑. moxerus
siñdilatiõe subam p̃cipiat unanmi¬
tas tua filiis eius dũtaxat quib patͥ¬
moniũ ꝓbat᷑ eẽ cõmissũ subfideli descͥ
bnasse cognoscit᷑ partes dĩcas redt̃e

Expanded text:
implicatum, ut, etiamsi esset ingenuus, omnibus obnoxius haberetur, ausu temerario moliesiastico juri legibus non dubitetur obstrictum. Quapropter his praesumtionibus vice nostra tua fraternitas contradicat, nec fieri prorsus aliqua surreptione permittat. Ac si eidem quidquam humanitus forte contigerit, quia grandaevus esse memoratur, mox ejus sine dilatione substantiam praecipiat humanitas tua filiis ejus duntaxat, quibus patrimonium probatur esse commissum, sub fideli descrinoscitur, partes dominicas reddere
Abbreviated transcription (Latin):
catur eccła. aut uõ dehumanis uit̾ami.¬
ni mortib gͣtulãi. siexeoꝵ cadaũb stud̾¬
atis q̃rere quolib mõ cõpendium. Itẽ¬
precium non debemus accipere.:
crũ uender.⁊ acciꝑet argentũ. lic c̾ogẽ¬
ta deeiꝰ noĩe ẽ. ⁊ ꝓephronappellatꝰ ẽ ephrã¬
significante scͥpt̾a ñeũ fuisse. ꝯsumate
tari nom̃ suũ. ⁊ perire ꝗdã demerito eoꝵ¬

Expanded text:
catur ecclesia, aut vos de humanis videamini mortibus gratulari, si ex eorum cadaveribus studeatis quaerere quolibet modo compendium. pretium non debemus accipere. Icrum venderet argento, licet cogenta designificante scriptura, non eum fuisse consummatae tari nomen suum, et perire quid de merito eo
Abbreviated transcription (Latin):
sccłm affectũ. quonemoum qu̾ã car¬
nem suam odioht̃. Uñoportet. uqu̾a
põt ꝓcarne ꝓximi curã gerat. cũ ille m̃
recesserit quigerebat:⁊ si ħ faciunt ꝗ
carnis resurrectionẽ nõ credũt. qnͣ¬
tõ magis deb fac̾e qui credunt : ut
te mansuro. inpensũ hꝰ mõi offitiũ
sit. ⁊ quotã mõ erꝰdẽ sid̃i testimonir̃
Qauiuͦ quisq ap̃memorias martiꝵ.
sepellitur. ħt̃m michi uidetur ꝓdcẽ

Expanded text:
nemo umquam carnem suam odio habet unde oportet ut quam potest pro carne proximi curam gerat. cum ille inde recesserit qui gerebat. et si haec faciunt, qui carnis resurrectionem non credunt, quanto magis debent facere qui credunt, ut c aeternitate mansuro inpensum eius modi officium sit etiam quodam modo eiusdem fidei testimonium! quod uero quisque apud memorias martyrum se
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑꝑpͣuã ꝯsuetudinẽ nequaquã usur pai
ꝑmisimꝰ. Memores qr dũ abraã afiliis he¬
bron. hẽ afiliis seor sepulcrũ p̾tioadhu¬
mandũ corpꝰꝯiugis postular. p̃miũ acci¬
ꝑe renũit. necõmodũ uidet᷑ decadau̾e cõ¬
secutus. Sigͦ tante ꝯsic̾̃ationis uirpaganꝰ¬

Expanded text:
 consuetudinem nequaquam usurpari permisimus, memores, quia dum Abraham a filiis Ephron, hoc est a filiis Seor, sepulcri terram pretio ad humandum corpus conjugis postularet, praemium accipere renuit, ne commodum videretur de cadavere consecutus. Si ergo tantae considerationis pagan
Abbreviated transcription (Latin):
concił . iiii. excõicetur qui defunctoꝵ obla
Aut negant eccłiis aut difficulter gant.¬
reclt̃. tamꝗͣegentiũ nẽcatões excõicentur¬
tem erc̃. rarensi. Utinfiteles eiciãtur ab
toꝵ retiñ. ⁊ eccłiis trade demorantur: ut
infideles: sũt abeccła abiciendi.qr usq ad
exinationẽ fidi ꝑuenĩre certũẽ. Hãc pieta¬
tis diuine exacerbatiõe: qr ⁊ frõles decorꝑe
rececdentes uotor plenitudine. ⁊ pauꝑe ᷤᷤ
consolatu alimonie ⁊ necessãia sustenta¬
tione fraudantur. hiigͦ tales qͣregentiũ
necatões. nec credentes uiditiũ dĩ habñdi
sũt. uñ. ⁊ ꝗd̾̃a patrũ hinscͥptis suis inseruit
ꝯgruente sententia q̃ait. Amico quippi¬
ã raꝑe furtũ ẽ. eccłe uͦ fraudare sacͥlegiũ.¬
tem exc̃ agathensi. Qui oblata eccłiis aut
testam̃to relicta retinere p̃sũpserit.
steriis crediderĩt aufereridũ. Sic̃ sinodus¬

Expanded text:
C. IX Excommunicentur qui defunctorum oblctorum aut negant ecclesiis, aut difficulter reddunt, tanquam egentium necatores excommunicentur. C. X. Ut infideles ejiciantt, et ecclesiis tradere demorantur, ut infideles, sunt ab ecclesia abjiciendi; quia usque ad exinanitionem fidei pervenire certum est hanc pietatis divinae exacerbationem, quia et fideles de corpore recedentes votorum plenitudine, et paconsolatu alimoniae et necessaria sustentatione fraudantur. Hi enim tales quasi egentium necatores, nec credentes judicium Dei habendi sunt. Unde et quidam Patrum hoc scriptis suis inseruit, congruente sententia, qua ait: Amico quippiam rapere furtum est, ecclesiam vero fraudare sacrilegium. C. XI. Qui oblata ecclesiis aut testamento relicta retinere praesumserints vel monasteriis, crediderint auferendum, sicut san
Abbreviated transcription (Latin):
magno ꝯcilio: ut nulluᷤ pͥarbit̾ii tem̃e¬
ritate aliã eccłã nͥ cui usus anticoꝵ parẽ¬
tum canõica institutiõe subiacere ꝑhi¬
betur sepulture c̾a adire ꝓcur. nͥin fir¬
mĩtatiꝰ ca p̃peditus inaliã fuĩt regionẽ

Expanded text:
magno concilio, ut nullus proprii arbitrii temeritate aliam ecclesiam, nisi cui usus antiquorum parentum canonica institutione subjacere perhibetur, sepulturae causa adire procuret, nisi infirmitatis causa praepeditus in aliam fuerit regionem
Abbreviated transcription (Latin):
mulatus ẽ: It. ia cob ibi collocatus ẽ. s
nũquid aliquis filioꝵ enis p̃t ioseph
cũ eo sepultus ẽ. Nachel quoq ñ in eb¬
ron. s iuxta bethleem tumulata legͥ.
exemploigit᷑ istoꝵ. liquet qd̾uib̾ũt᷑
filus sepeliri insepuchis patrũ suoꝵ.¬

Expanded text:
mulatus est? § 9. Item Jacob ibi collocatus est. Sed numquid aliquis filiorum ejus praeter Joseph ibi sepultus est? Rachel quoque non in Ebron, sed juxta Bethleem tumulata legitur. Exemplo igitur istorum liquet, quod liberum est filiis sepeliri in sepulcris patrum suo
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo ꝑsoẽ cẽdicentium. postremo ⁊ il
gatus suĩt subcõspectu publico ita de¬
mum ordinetur. Si hoc cumurẽ scĩta¬
tis animo cõcord: roboret᷑ ur̃e dignita¬
tis̃ sponsiõe. abumũsis epĩs dictum ẽ
deant quos eccła stica promoue disti
cipantur ordinib canonicis regłis te¬
neantur astͥcti: expectibile tñẽ ut ꝓ
missioĩs sue uota subcautiõe spondeãt
quos ad ꝓmotioẽs gͣdus eccł astica ꝓbat
disciplina. Sol enĩ płus timeĩ quodsin¬
Qaĩter pollicetur. quã quod gn̾ali ex̾põ¬
sitioẽ cõcluditur. ⁊ idõ placuit hunic scõ
cõcilio ut unusquisq qui ad eccłasticos
gͣdus ẽ accessurus. ñ añ honoĩs cõsec̃tiõe
accipiat. ꝙͣ placiti sui in ntitatioẽ pro¬
mittat. ut fidem catholicã sincera cordis
deuotioẽ custodiens. iuste ⁊ pie uiuere.¬

Expanded text:
 contradicentium. Postremo etiam gatus fuerit in conspectu publico, ita demum ordinetur. Si hoc cum vestrae sanctitatis animo concordat, roboretur vestrae dignationis responsione. Ab universis episcopis dictum est: deant, quos ecclesiastica promovet discicipantur ordinibus canonicis regulis teneantur astricti, expedibile tamen est ut promissionis suae vota sub cautione spondeant, quod ad promotionis gradus ecclesiastica probat disciplina. Solet enim plus timeri quod singulariter pollicetur, quam quod generali sponsione concluditur. Et ideo placuit huic sancto concilio, ut unusquisque qui ad ecclesiasticos gradus est accessurus, non ante honoris consecrationem accipiat, quam placita sibi adnotatione promittat, ut fidem catholicam sincera cordis devotione custodiens, juste et pie vivere
Abbreviated transcription (Latin):
pairũ cauenir: ut auulgũ uita se¬
clusi amundi uoluptatib se absti¬
neant. ñspectac̃uł. ñ ponpis inter¬
sint. cõuina publica fugiant. p̾
Usuris nequaꝗͣ incumbãt. neq t̃¬
pium occupatioĩb lucroꝵ fraudi¬
b cuisq studiũ appetant. amorẽ
bitionẽ ñ suscipiant. ꝓbñfici̾is
medicine dĩmunera ñcapiant.
dolos ⁊ cõiratioẽs caueant. odium.
emulatioẽs. obtctaticẽs atq inui¬
diam fugiant. ñuagi oculis. nõ
effrem lingua. aut petulantia flu¬
idoq gestu incedant. si pudorẽ ac
uẽcundiam m̃ tis simplicihabi

Expanded text:
Patrum cavetur, ut a vulgari vita seclusi a mundi voluptatibus sese abstineant; non spectaculis, non pompis intersint; convivia publica fugiant, priusuris nequaquam incumbant, neque turpium occupationes lucrorum, fraudisque cujusquam studium appetant; amorem ambitiones non subeant; pro beneficiis medicinae Dei munera non accipiant; dolos et conjurationes caveant; odium, aemulationem, obtrectationem atque invidiam fugiant; non vagis oculis, non effreni lingua, aut petulanti fluidoque gestu incedant, sed pudorem et verecundiam mentis simplici habi
Abbreviated transcription (Latin):
tu incessuq ostñdãt obscenitatẽ ⁊̃ ñ
feminaꝵ nullatenis appetãt. Casti¬
moniã quoq ininolati corꝑis ꝓpetuo
cõseruãe studeãt aut certe unius matͥ
monii uinculo fed̾entur. Semoribus
quoq debitam p̃beant obedientiam.
neq ullo iactantie studio sempõs a¬
ttollat. Postremo doctͥne. lectionib psa
linis. ynns. canticis. exerc̾itio iugit̃
incũbãt. tales eẽ enĩ debẽt: quidiniᷤ
cultib se mancipandos stud⁊̃ .s. ut dũ
strent. Item clemens. Qui digne sacͣ¬
m̃ta tͣctare ñ possũt administ̾iũ neligãt᷑¬
cõcił car. iu. Sielecto meius inaliqua
obitiuntur. quinq ł sex adeiꝰ purgati¬

Expanded text:
tu incessuque ostendant. Obscenitatem eciam feminarum nullatenus appetant. Castimoniam quoque inviolati corporis perpetuo conservare studeant, aimonii vinculo foederentur. Senioribus quoque debitam praebeant oboedientiam, neque ullo iactantiae studio semetipsos attollant. Plmis, hymnis, canticis, exercitio jugiter incumbant. Tales enim debent esse, qui divinis cultibus se mancipandos student exhibere,strent. C. IV. Qui digne sacramenta tractare non possunt, ad ministerium non eligaministros qui possint digne opus Dei exercere, quam multos inutiles qui o
Abbreviated transcription (Latin):
qui murmurat. ⁊ opushuuis habitia¬
turqui murmurans extitĩt: nepe¬
nã murmurantiũ incurrat de qua
apłs dic̃. Neq murmurauĩtis sicut
quidã murmurauerũt ⁊ ꝑierũt abex¬
t̃minatore. Iuxta m̃nsurã itaq oꝑis pe

Expanded text:
qui murmurat, et opus ejus abjiciatur, qui murmurans exstiterit, ne poenam murmurantium incurrat de qua Apostolus dicit: Neque murmuraveritis, sicut quidam murmuraverunt, et perierunt ab exterminatore. Juxta mensuram
Abbreviated transcription (Latin):
lacint etiam sic̃ plerũq fit ad ꝯcordi¬
ut quicũq oclioant longinqͣ int se
lite dissenserit ad pacẽ am redire ꝯtẽpr̃t.¬
reuocai cdiut̃na obstinatiõe nequne¬
rint: asac̃dotib curtatis pͥmitus ar¬
guant᷑. Quisi inimititias deponẽ ꝑ¬
nitiosamtñtiõe noluint: de eccłȩ ce
tu iustissima excõmuncatioẽ pel¬
recõciliãĩ frĩ suo. satis faciente eo qui
cõtristauit: acerimis maceret᷑ in e¬
dus: usq dum gratanti animo satis¬

Expanded text:
lacuit etiam, ut sicut plerumque fit quicunque odio aut longinqua inter se lite dissenserint, et ad pacem revocari diuturna obstinatione nequiverint, a sacerdotibus civitatis primitus arguantur. Qui si inimicitias deponere perniciosa intentione noluerint, de ecclesiae coetu justissima excommunicatione pelreconciliari fratri suo, satisfaciente eo qui contristavit, acerrimis maceretur inediis, usque dum gratanti animo satis
Abbreviated transcription (Latin):
uł rixas amauĩt. uł manifesta cõui¬
tia fñ intusit: uixta arbitͥum recto¬
nd modũꝙ pecci diuturna expietr
penitñtia. Itẽ qui cõtẽptiosus aut
murmurans extitĩt. scd̃m arbitͥum
poris: tam dui piteat: q̃dui culpe

Expanded text:
el rixas amaverit, vel manifestum convicium fratri intulerit, juxta arbitrium rectoris modumque peccati diuturna expietur poenitentia. Item: § 1. Qui contentiosus aut murmurans exstiterit, secundum arbitrium prioris tamdiu poeniteat, quamdiu culpae
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ adasserendã innocentiã suã. uł ad
federa pacis confirmanda. uł ad ꝑ¬
suadendũ auditorib quando pigͥ¬
sunt credere: qd̾ eis utile ẽ uiram̃tõ
offerre. pͥmum ꝓbibet᷑. Scd̾m cõce¬
dit̃. nõ enimiurare omnino peccat᷑
lidius subsistit: cumiuram̃tihec in¬
ĩpositio roborat. Sr omne qd̾ amico¬
rumanimos conciliat. tc̃ fidelius
durat. cum eos sacram̃ti uincula
aligant. om̃e enim qd̾ testibadsti¬

Expanded text:
el ad asserendam innocentiam, vel ad foedera pacis confirmanda, vel ad persuadendum auditoribus quod esunt credere quod eis utile est, juramentum offerre. Primum prohibetur, secundum conceditur. Non enim jurare omnino peccatumlidius subsistit, quum juramenti hoc interpositio roborat. Sed et omne, quod amicorum animos conciliat, tunc fidelius durat, quum eos sacramenti vincula ligant. Omne etiam, quod testibus adsti
Abbreviated transcription (Latin):
se nũquã p̃staturum ei obedientiã.
Compellit archidiaconus ab ep̃o
ad exhibendam sibi cõsuetam reuerẽ¬
tiam. accusatur ep̃s de duplici ꝑu¬
rio. ⁊ deco quod falsum iurauit. ⁊ ꝗa
archidiaconum ad peiorandũ com¬
pellit. Primũ qr̃: aniuram̃tum
sit p̃standũ uł nõ. Scdo. si sit ꝑ¬
uirus qui uirat falsum. qd putat ue¬
rum. Iertio: silicuit archidiaco¬
no: dono: denegare ep̃o consuetam
obedientiã. Qarto. siconstitent eẽ
illicitum qd uirauit archidiaconus.
an sit seruandum. Quinto: sicon¬
sistent illud seruandũ eẽ. an ep̃s sit
reus ꝑurii: qui contra iuram̃tũ ar¬
ochidiaconũ suum ire compellit.

Expanded text:
se nunquam praestaturum ei obedientiam. Compellitur archidiaconus ab episcopo ad exhibendam sibi consuetam reverentiam; accusatur episcopus de duplici perjurio, et de eo, quod falsum juravit, et quia archidiaconum ad pejerandum compellit. Primo quaeritur, an juramentum sit praestandum, an non? Secundo, si sit perjurus qui jurat falsum quod putabat verum? Tertio, si licuit archidiacono denegare episcopo consuetam obedientiam? Quarto, si constiterit esse illicitum quod juravit archidiaconus, an sit servandum? Quinto, si constiterit illud servandum esse, an episcopus sit reus perjurii, qui contra juramentum archidiaconum suum ire compellit?
Abbreviated transcription (Latin):
lectioẽs roãnoꝵ pontificũ legunt᷑ cele¬
brate. ⁊ tamdẽ id̾ imꝑatores religioso m̃¬
tis affectu p̃fatis pͥulegiis remintiaue¬
ĩpr̃is adrianus ad pontificatum eligarr.
um adrianus scd̃s adroãnũ
pontificatũ ab eccła dĩ genit̾cis dnẽ¬

Expanded text:
leguntur celebratae, et tandem iidem imperatores religioso mentis affectu praefatis privilegiis renunciaveimperatoris Hadrianus II, ad Pontificatum eligitur. Quum Hadrianus secundus ad Romanum Pontificatum ab ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sus eos ꝓdierũt. ut semi electioni
ñinsererent.⁊ quis quis eor suffragio
eccłam obtinẽt anathatis uinculo in¬
nodaret᷑. Sic̃ scͥpt̃a quoq dnima dicit.
qd̾ postqͣ ezechias dissipauit excelsa ⁊
cõt̾uit statuas. ⁊ succidit lucos. cõfregit¬
ꝙ serpentẽ eneũ quẽ fecit moises.in¬

Expanded text:
dierunt, ut semet electioni non insererent, et quisquis eorum suffragio ecclesiam obtineret anathematis vinculo innodaretur, sicut scriptura quoque divina dicit, quod Ezechias dissipavit excelsa, et contrivit statuas, et succidit lucos, et fregit serpentem aeneum, quem fecit Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
b exemplis ⁊ p̃missis auctõitatib
liquido colligit᷑. laicos ñ eẽ exdudẽ¬
doᷤ abelectioẽ. neq pͥncipes eẽ reiciẽ¬
uocari: ñ ad lectionẽ faciendã. s ad
cõsñsum electiom adhibendũ . Sac̃¬
dotum eñ ut infine suꝑioĩs capi¬
tuli stepha̾ni pp̃legit᷑. ẽ electio. ⁊ fi¬
deł ppłi ẽ huiliter consñtire. Descid̾i¬
tioni concordr. Tunc enĩ in eccła dĩ
rite p̃ficietur antistes: cũ ppłs paĩ¬
ter ineum acclamaiũt quẽ clero¬
comium uoto elegĩt. ¶ñ celestinus

Expanded text:
s auctoritatibus liquido colligitur, laicos non esse excludendos ab electione, neque principes rejicienvocari ad electionem faciendam, sed ad consensum electioni adhibendum. Sacerdotum enim ut in fine superioris capituli Stephani Papae legitur est electio, et fidelis populi est humiliter consentire. Desideritioni concordet. Tunc enim in ecclesia Dei rite praeficietur antistes, quum populus pariter in eum acclamaverit, quem clerucommuni toto elegerit. Unde Coelestinus
Abbreviated transcription (Latin):
quib ñ numquã eccła di cõcussa ꝑi¬
clitabat᷑. Contͣ quos leg̾ib fidelissimo¬
rumimꝑatoꝵ freqñter eccła muni¬
rata nullus hr̃ticoꝵ uł scismaticorũ
aud̾ cõtraire. ut ⁊ ipĩ pͥncipes tamꝗͣ
deuotissimi filui in eum cõsñtur. quẽ
s in patrẽ eligi ind̾et᷑. ⁊ eĩ om̃ĩb suffra¬
gatões existẽnt. Sic̃ ualiimanus bã¬
to amb̃rlegit᷑ dixisse. Noli timẽ quia
ds̃ te elegit: semꝑ te adiuuabit.⁊ ego
ordinetur pontifex romanus:
pontifice obeunte que obhoc inferũ
ficis fit electio. nec canonico ritu: ⁊cõ¬
fuetudine ab imꝑatõe directi sunt
mincii qui scandala uetarẽt fieĩ: uo¬
lumus ut cum instituendꝰ ẽ pontifex
cõuenientib epĩs. ⁊ unĩso cł o eligat᷑¬

Expanded text:
nonnunquam ecclesia Dei concussa periclitabatur, contra quos legibus fidelissimorum imperatorum frequenter ecclesia munirata nullus haereticorum vel schismaticorum auderet contraire, et ut ipsi principes tanquam devotissimi filii in eum consentirent, quem sibi in patrem eligi viderent, ut ei in omnibus suffragatores exsisterent, sico legitur audivisse: “Noli timere, quia Deus, qui te elegit, ipse te adiuvabit; et ego ordinetur Pontifex Romanus. Pontifice obeunte, quficis fit consecratio, nec canonico ritu et consuetudine ab imperatore directi intersunt nuntii, qui scandala vetent fieri, volumus ut cum instituendus est pontifex, convenientibus episcopis et universo clero eligat
Abbreviated transcription (Latin):
autem iustum bellũ susceꝑit. utr̃õ
aꝑte pugnet anex insidiis. nichilad
uistitiã int̃ est. Iusta bella diffiniri
ẽ. uel redd̃e quod ꝑiniurias ablatõ ẽ.
fieridebeat. In quobelloductor exer¬
citus. uel ip̃e ppłs nõ tam auctor bel¬
li quam minister uidicandus ẽ¬

Expanded text:
autem iustum bellum susceperit, utrum a, utrum insidiis uincat, nihil ad iustitiam interest. iusta autem bella ea definiri est uel reddere quod per iniurias ablatum est.fieri debeat. in quo bello ductor exercitus uel ipse populus non tam auctor belli quam minister iudicandus e
Abbreviated transcription (Latin):
mlitare. peccatum ẽ. Nec rempu¬
dite quȩ sunt dĩ deo. ⁊ que sunt ce¬
saris cesard. Igit̃ qd cesar p̃cipit
ciemus et nos: ait illis. Neminẽ con¬
cuciatis neq calũpniã faciatis. sede
stote contẽpti stipendiis uris. Sic aũt¬
cognosce se debi omns homo qui mi¬
litat. Nõ enim dehis tantum mlitãti¬
b scriptã loquit̃. qui armata militia¬
detinent᷑. s ꝰ quis militiȩ sue cingłou
tit᷑. dignitatis sue miles ascribitur. at¬
q i dõbȩe sententia põt dici. Uerbigr̃ã.
Qulitib ꝓtectorib cunctisq rectorib
Quicũq sibi stipendia publice decreta
cõseꝗtur: si amplius querit tãquam ca¬
lũpniator ⁊ concussor ioħis sentñtia.
condẽpnat᷑. Item eiusdem de diuersis

Expanded text:
iam peccatum est, nec rem puddite quae sunt Dei Deo, et quae sunt Cesaris Caesari , igitur quod Caesar praecipit ciemus et nos? Ait illis. Neminem concutiatis, neque calumniam faciatis, sed contenti estote stipendiis vestris . Sic aucognoscere se debet omnis homo qui militat. Non enim tantum de his militantibus Scriptura loquitur qui armata militiadetinentur, sed quisquis militiae suae cingulo utitur, dignitatis suae miles ascribitur, atque haec sententia potest diei, verbi gratia militibus, protectoribus, cunctisque rectoribus, Quicumque stipendia sibi publice decreta consequitur, si amplius querit, tamquam cumulator et concussor Iohannis sententia condemnatur. Item eiusdem de diversis
Abbreviated transcription (Latin):
testatem nisi desuꝑ datam. Nõ est e
nim potestas nisi adõ siue iubente
siue sinente. Guir iustus si forte eti¬
ã subrege homine sacrilegomiliti.
recte põt illo iubente bellare. sioi¬
ce pacis ordinem seruans: qd̾ sibi
iubet᷑. uel nõ ẽẽ contra dĩ p̃ceptr̃ cer¬
tũ ẽ. uł utrum sit: certum nõ eẽ. ita
ut fortasse reum faciat regem ini¬
quitas imꝑandi. Innocentẽ autẽ¬
militẽ ostendat aũt ordo seruiẽdi.¬

Expanded text:
testatem, nisi desuper datam. Non enim testatem, nisi desuper datam. Non enim est potestas, nisi a Deo, sive jubente sive sinente. Ergo vir justus, si forte sub rege, homine etiam sacrilego, militet, recte potest illo jubente bellare, si, vice pacis ordinem servans, quod sibi jubetur vel non esse contra Dei praeceptum, certum est, vel utrum sit, certum non est, ita, ut fortasse reum faciat regem iniquitas immilitem ostendat ordo seruiendi
Abbreviated transcription (Latin):
maxime in quopacis ꝑturbatio nõ
timet᷑. Itemeiusdem cõtra mani¬
uid culpat̃ in bello. anquia dẽda¬
moriunt᷑. quãdõq morituri. ut do¬
minent̃ in paceuicturiᷤ. hoc rep̃hẽ¬
disse tumidoꝵ ẽ. nõ religiosorum.
Nocendi cupiditas. ulciscendi crud̃¬
litas. implacatus atq implacabi¬
lis animus. feritas rebellandi. li¬
bidodnãmdia siqua similia bec st̃.
quȩ in bellis uireculpant̃. Quȩple¬
rũq ut ⁊̃ iure puniant̃ aduersus
uuolentias resistentiũ.siue dosix
aliquo legittimo imꝑioibente
gerenda ipa bella suscipiunt. abo¬
nis. Cum ineo rerũ hũarũ ordine
inueniunt᷑: ubi eos uel iubere ali
quid tale. uel intalib bedire. iuste.
tauesari monet reddi. quia ꝓpter
bella necessariomiliti stipendium
p̃betur. Ordo aũt ille naturalis mõ¬
taliũ paci accõmodatus. hoc possit
ut suscipiendi belli auctoritas atq
humana cupitate bellũ gerit. nõ
nocet scĩs in quos nõ ht̃ quisquãpo¬

Expanded text:
maxime in quo pacis perturbatio non timetur. Item contra Maniuid culpatur in bello? An quia moriuntur quandoque morituri, ut domentur in pace uicturi? hoc reprehendere timidorum est. non religiosorum. nocendi cupiditas, ulciscendi crudelitas, inpacatus atque inplacabilis animus, feritas rebellandi, libido dominandi et si qua similia, haec sunt, quae in bellis iure culpantur, quae plerumque ut etiam iure puniantur, aduersus uiolentiam resistentium siue deo siue aliquo legitimo imperio iubente gerenda ipsa bella suscipiuntur a bonis. cum in eo rerum humanarum ordine inueniuntur, ubi eos uel iubere tale aliquid uel in talibus oboedire iuste ordo ta Caesari monet reddi, quia propter bella necessario militi stipendium praebetur. Ordo tamen ille naturalis mortalium paci accommodatus hoc poscit, ut suscipiendi belli auctoritas atquehumana cupiditate bellum geritur, non nocet sanctis, in quos non habet quisquam po
Abbreviated transcription (Latin):
negabat᷑ atq iõ uista bella gerebeͣnt᷑.
otandum sane est quẽ admodũ iusta
pella gerebant᷑ a filiis isrł cõtraamõ¬
reos.Innoxius enim transitus negã.¬
bat᷑. qui iure humane societatis eꝗs¬
simo patere debebat ¶ Quoduẽro¬
iniuria socioꝵ armis ꝓpulsanda ñ
sit: exemplis ⁊ auctoritatib ꝓbatur.
dñs enim cũ abherode quereret᷑ ad
int̃ficiendũ: nõpatrociniũ sͥ quȩsiũ
armoꝵ cum occulto instinctuposs
ineum conuertisse manus uideoꝵ.
s fugiens inegiptum latuit ibisic ĩ
duceret᷑ ad cruceminoluit cõmoue¬
re aduersus seniores udeoꝵ turbã
que nuꝑ ei obiuam ꝓcesserant.⁊ cum
palmis ⁊ laudib eum receꝑat. Sic ⁊̃
int̃rogatus apilato sirex eẽt ait. Re¬
gnum meum nõ ẽ dehoc mundo.Si
enim eẽt dehoc mundo ministriuti
q mei decertarent.ut ego nõtradrer

Expanded text:
sta bella gerebant. Notandum est sane, quemadmodum justa bella gerebantur a filiis Israel contra Amorrhaeos. Innoxius enim transitus denegabatur, qui jure humanae societatis aequissimo patere debebat. QUiniuria sociorum armis propulsanda non sit, exemplis ac auctoritatibus probatur. Dominus enim cum ab Herode quereretur ad interficiendum, non patrocinium sibi quesivit armorum, cum occulto iin eum convertisse manus Judaeorum, sed fugiens in Aegyptum latuit ibi per seduceretur ad crucem, noluit commovere adversus seniores Judaeorum turbam, quae nuper ei obviam processerat, et cum palmis et laudibus eum receperat. Sic etiam interrogatus a Pilato an rex esset, ait: Regnum meum non est de hoc mundo. Si enim esset de hoc mundo, ministri mei utique decertarent, ut ego non trader
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣq ꝓuintiam cõstituti. ꝗuos subie¬
tropolitanis urĩs tẽ memnstis. ⁊
abeisdem substituti decenentes sicut
uetus cosuetudo deposcit unanmit
st᷑atuatis antistites: nucissim: sime¬
tropolitanus hũane cõditionis sorte
decesserit. acõpuincialib ẽpĩs. sicut
forma tnsmisit sac̾ri omĩb modis
tiqua dispoĩtione cõcessum ẽ. pati¬
adu̾santiũ uoluntatũ ꝓcellas: regłã

Expanded text:
provinciam constituti, qui vos sub metropolitanis vestris esse meministis, et ab eisdem substitui decernentes, sicut vetus consuetudo deposcit, unanimiter statuatis antistites, et vicissim, si metropolitanus humanae conditionis sorte decesserit, a comprovincialibus episcopis, sicut forma transmisit, sacrari modis omnibus tiqua dispositione concessum est patiadversantium volunt
Abbreviated transcription (Latin):
eccłaꝵ inra turbare  pͥuilegia que
decͣuit antiqͣuitas: temeraria p̃sup̃
ñ respicientes: quia et̾̃no iudici rõẽ
tam decatholice sinceritatis in iuri¬
a: quã detraditionũ p̃iudiciis pat̃¬

Expanded text:
ecclesiarum jura turbare, ac privilegia quae decrevit antiquitas, temeraria praesumnon respicientes quod aeterno judici rationem tam de catholicae sinceritatis injuria, quam de traditionum praejudicio pate
Abbreviated transcription (Latin):
difficile fuĩt: pluriores oportet cõ¬
um facto cõsñsu ordinationẽ epĩ
fieri oportet. Si aut̃ alit̃ p̃ter quod
anobis tminatũ ẽ fuiͣt factũ: ta¬
lem orlinationẽ incħ p̃uałe de¬
cernimus. Si aut̃ scd̾ canones
ordinatio epĩ fuĩt facta. ⁊aliquis
cum sua malitia inaliquo ecͣdixe¬
rit. plimoꝵ obtineat cõsñsus. Itẽ¬

Expanded text:
difficile fuerit, pluriores oportet ocum facto consensu ordinationem episcopi fieri oportet. Si autem aliter praeter quod a nobis terminatum est fuerit factum, talem ordinationem nihil praevalere decernimus. Si autem secundum canones ordinatio episcopi fuerit facta et aliquis contra suam malitiam in aliquo contradixerit, plurimo
Abbreviated transcription (Latin):
tia metropolitami epĩ. cui meluiᷤ
erit siexonũ ꝓuintia cõgregent᷑
epĩ. Quod si fieri ñ pot̃. hni qui ad¬
suum de ipõ desigñ. ⁊ tc̃ demum
netur. Quod si alit̃ quã statutũ ẽ¬

Expanded text:
tiam metropolitani episcopi, cui melius erit si ex omni provincia congregentur episcopi: quod si fieri non potest, hi qui adsuum de ipso designent, et tunc demum netur: quod si aliter qua