comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
beniamin. Duo uiri isti pͥncipes erant suꝑ expeditionis hisbo¬
seth. Alortuo uero abner ut hebrei tradunt consiliatisunt
cũ mifibo sech ut una interficerent. isboseth & eunde̾ mifibo¬
sebt constituerẽt regẽ & eiꝰ cum filii de laterem eundẽ mifibo¬
seth eititisse. Q idcirco hic ide mifiboseth sub introducitur
hoc mͦ. Erat aut̃ ionathȩ filii saul filiis debilis pedib quĩ¬
quenis enĩ fuit quando uenit ñtius desaul & ionathan en
ingethaim. fuer̃q ibi aduene usq intenpꝰ illud tenpꝰ illud
intelligendũ : ꝗdo inde uersi domũ isboseth feuente die in¬
gressi sunt ad sum̃tes spicas tritici & ꝑcutientes eũ in ingui¬
ne spisa stritici quasi causa pͥmitiarũ tulerunt ut hono¬
rem regi deferre uiderentur. Se eoꝵs dolus nequaꝗ dep̾hen¬
deretur. Filiꝰ trginta annoꝵ erat cũ regnare coepiss&
& quadraginta annis regnauit. Inebron regnauit suꝑ uidã

Expanded text:
eliqua. Duo viri isti principes erant super expeditiones Isboseth. Mortuo vero Abner ut Hebraei tradunt consiliati sunt cum Miphiboseth ut una interficerent Isboseth, et eumdem Miphiboseth constituerent regem, et ejusdem consilii delatorem, eumdem Miphiboseth exstitisse, hoc modo: « Erat autem Jonathae filii Saul filius debilis pedibus, quinquennis enim fuit, quando venit nuntius de Saul et Jonathan ex in Gethaim: fueruntque ibi advenae usque ad tempus illud. Tempus illud intelligendum est, quando inde reversi domum Isboseth fervente die ingressi sunt, assumentes spicas tritici, et percutientes cum in inguine. Spicas tritici quasi causa primitiarum tulerunt, ut honorem regi deferre viderentur, et eorum dolus nequaquam deprehenderetur. Filius triginta annorum erat David cum regnare coepisset: et quadraginta annis regnavit. In Hebron regnavit super Juda
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾ra aliena serurent. Nec uult perire ds̃ animã s trac¬
tat cogitans nepereat penitꝰ qui abiectus: Ac si dicerot
ds̃ peccatores qui adiabolo captiui detinentur ut ad se
conu̾tantur. uocat & tu qui eũ imitari debes cur ñ eo
m̾magis. E quando tondebatur capillos semel auz̃
in anno tondebatur. Inebreo ita legitur & quando tonde¬
batur capud eiꝰ. statuto aut̃ tempr̃ tondebatur. qi graua¬

Expanded text:
in terra aliena servirent. Nec vult perire Deus animam, sed retracin terra aliena servirent. Nec vult perire Deus animam, sed retractat cogitans, ne pereat penitus qui abjectus est. Ac si diceret: Deus peccatores qui a diabolo captivi detinentur, ut ad se convertantur, vocat: et tu qui eum imitari debes, cur non eo modo agis? Et quando tondebatur capillus, semel autem in anno tondebatur. In Hebraeo ita legitur: Et quando tondebatur caput ejus. Statuto aut
Abbreviated transcription (Latin):
mon dignũ morte int̾fecit. Qsicut ego absq feci culpasũ
peo qͥ duo filii mei consurrexerunt adusũuse & int̾fectiis:
alt̃ abaltero ita & tu absq culpaes pro eo qͥ absalon ammõ¬
dignũ morte int̾fecit. Iuȩ ait. Recordetur rex dñi dĩ
sui ut non multiplicentur ꝓximi sanguinis adulciᷤcend̃
& nequaquã int̾fitient filiũ meũ. Recordatio hic ꝓuram̃
er quare cogitasti istius modi rem contra popłm dĩ & lo¬
cutus. ẽ. rex ubũ istud ut pecc& hȩc ñ reducat abiectũ
Cessauit dauid rex exire post absalon id est cessauit ut nõ
exiretur ab aliquo & reduceret᷑ absalon. Inde ait mu
lier & locutus est rex u̾bũ istud ut pecc& & ñ reducat
tiectũ suũ. Quod uꝰ ait quare cogitasti. istiꝰ modi rem con¬
tra populũ: dĩ popłm dĩ uocat eim̃adẽ absalon siue eos
reducerentur adhereditatẽ dĩ. neforte coacti diis alienis

Expanded text:
non dignum morte interfecit. Et sicut ego absque culpa sum non dignum morte interfecit. Et sicut ego absque culpa sum pro eo quod duo filii mei consurrexerunt adversum se, et interfectus est alter ab altero: ita et tu absqdignum morte, interfecit. « Quae ait: Recordetur rex Domini Dei sui, ut non multiplicentur proximi sanguinis ad ulciscendum, et nequaquam interficiant filium meum. » Recordatio hic pro jura populum Dei, et locutus est rex verbum istud ut peccet, et non reducat ejectum t: « Cessavit David rex exire post Absalom, » id est, cessavit ut non exiretur ab aliquo et non reduceret Absalom. lier: Et locutus est rex verbum istud ut peccet, et non reducat ejectum suum. Quod vero ait: Quare cogitasti istiusmodi rem contra populum Dei? Populum Dei, vocat eumdem Absalom, sive eos reducerentur ad haereditatem Dei: ne forte coacti, diis alienis
Abbreviated transcription (Latin):
Moisit as ehuam a tulit inde mulieren sapiertas a salea
quit ssiẽs dequa fuit amos ꝓpła Putat᷑ aut̃ cad ẽ iudua
aen a fuise eiusdẽ amos ꝓpħȩ. Iuȩ respondit ci. heumu¬
lier uidua ego sũ. Mortuus ẽ aut̃ uir m̃s & ancille tus
erune. duo fili quiruxatisunt. adu̾sus se mnagro: nuillus¬
tuef erat qui eos ꝑhibere posset. A ꝑcussit alt̃ alterũ aui
aneillam taã dicit trade eum qui ꝑcussit fratẽ suum.
duos fuios habuit. quiriatisut inagro suꝑ hereditati
patrisui & alterũ ab altero interentũ se ipsam cam̃ cadẽ
uidua iꝑsona dauid posuit & duos filios inꝑsona anmon &
absalon cognationẽ uͦ quę consurrexit adu̾sus filiũ suum m
ꝑsona ceteroꝵs filioꝵ dauid. Inme domine mi rex iniquitas
cens. Ac si dicer& ꝓeo qͥ alt̾ filiꝰ ns consurrexit adu̾sus alte¬
rũ inme st iniquitas. sitm̃ aliqua esse deba. Inte aut̃ orex
daud nulla sit iniquitas qr absq culpaes. eoqͥ absalon am¬

Expanded text:
Misit Thecuam, et tulit inde mulierem sapientem. Thecua civitas est, de qua fuit Amos Propheta. Putatur autem eadem vidua avia fuisse ejusdem Amos Prophetae. Quae respondit ei: Heu mulier vidua ego sum. Mortuus est enim vir meus: et ancillae tuae erant duo filii, qui rixari sunt adversus se t percussit alter alterum, et ancillam tuam, dicit: Trade eum, qui percussit fratrem suum duos filios habuit, qui rixati sunt in agro super haereditatem patris sui, et alter ab altero interemptus; seipsam tamen eadem vidua in persona David posuit, et duos filios suos in persona Ammon et Absalon. Cognationem vero quae consurrexit adversus filium suum, in persona caeterorum filiorum David. In me, Domine mi rex, iniquitascens. Ac si diceret, pro eo quod alter filius meus consurrexit adversus alterum, in me sit iniquitas, si tamen aliqua esse debet. In te autem, o rex David, nulla sit iniquitas: quia absque culpa es, eo quod Absalom Am
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tat᷑ filia septẽ. filia sacietatis. filia iuiramenti. Eliam
interp̃tat᷑ dñs nĩs popłs. anuel popłs m̃s ds̃. Inpara¬
lipomenon scribuntur duo filu dauid. noga & elifet
qui inregũ ñ habentur filii iosue sellũ ioanã. & ioa

Expanded text:
rpretatur, filia septem, filia satietatis, filia juramenti. Eliam rpretatur, filia septem, filia satietatis, filia juramenti. Eliam interpretatur, Deus meus populus; Ammiel, populus meus Deus. In Paralipomenon scribuntur duo filii David, Noga et Elipheleth, qui in Regum non habentur. Filii Josiae, Sellum, Joannam et Joa
Abbreviated transcription (Latin):
cognati moysi. qͥ i hoc libro scribe uocant᷑ canẽtes ati
resonantes idõ scribunt᷑. Coquod assidue in lege dĩ & ꝑ
ꝑhetis u̾sabantur. Intab̾nacłis aut̃ eos cõmemoratos & re¬
gum Hystoria scribit. H li uener̃ decalore patris domꝰ racab
legrael locus ẽ. in quo habitauit Naboth inparalipome¬
nori. Daniel inregũ chilaab id÷ uindicans patrẽ eoquod
disceptans cũmifiboseth questionib legio uictor ap̃parebat.¬
& patrem ulcisci uidebatur. Iethahã filiꝰ dauid de egla
uxore sua. Egla int̾p̃tat᷑ uitula ꝗ nõ nulli putant micol
filiã saul. Inparalipomenon. simmaha filiꝰ lauid qͥiregũ
samuha nominat᷑. simmaa int̾pͣtat᷑ exaudi. saumuha
exauditus. Batsuba mat̾ salomonis inparalipomenon
drͣ filia hamel. & interp̃tat᷑ nom̃ eiꝰ bathsuba filiũ de¬
p̃cationis. In regũ badseba filiã heliã. filii actofel &int̃¬

Expanded text:
cognati Moysi, qui in hoc libro scribae vocantur. Canentes atque cognati Moysi, qui in hoc libro scribae vocantur. Canentes atque resonantes ideo scribuntur, eo quod assidue in Lege Dei et in Prophetis versabantur. In tabernaculis autem eos commoratos, et Regum historia scribit. Hi venerunt de calore patris domus RechaJezrael locus est, in quo Naboth habitavit. In Paralipomenon, Daniel: in Regum, Chilaab, id est, vindicans patrem: eo quod disceptans cum Miphiboseth quaestionibus Legis, et victor apparebat, et patrem ulcisci videbatur. . Jetraham filius David de Egla uxore sua. Egla interpretatur, vitula, quam nonnulli putant Michol filiam Saul. In Paralipomenon. Simmaa filius David, qui in Regum Samaa nominatur. Simmaa interpretatur, exaudi: Samaa, exauditus. Bathsua mater Salomonis. In Paralipomenon dicitur filia Amiel: et interpretatur, nomen ejus; Bathsua, filia deprecationis In Regum Bethsabee, filia Eliam filii Achitofel, et inte
Abbreviated transcription (Latin):
chariathiarim ebedem & bethgader noa locoꝵ sunt¬
quȩ cariariarĩ uocat᷑ id: ciuitas siluarũ. Cariatba¬
al ciuitas marai. Cariatharbe ciuitas .iiiiͬ. q̃ omã
int̾p̃tari possunt. inpatriarchiᷤᷤ qͥ ibi sepulti sunt
Sobal pat̾ cariathiariarim. uidebat dimidiũ reqͥe¬
tionũ ꝓpt̃ uicina sepulera patͥarcharũ. Cuiꝰ filii
fuerunt ietħehi. & asiithei. & semathei. & masarei.
Exhis egresse sunt sera inte. & est aolite quin om̃a
locoꝵs sortitisunt. Id: saraba. & esta ol ubi sepultus
est sanson. Reqͥetio sepulchrũ intelligitur. filii sal¬
ma filũ hur bedem & nethofati qͥ in regnoꝵ scribũt᷑.
Ẽleanan filiꝰ patrui eiꝰ. debedẽ. & elebh filiꝰ baana ne¬
thofatites. Qui idcirco scribuntur corone domus
ioab ꝓpt̾ societatẽ qua mutuo inprelus utebant᷑
Sarai d÷ saraitȩ dequo suꝑͣ dictũ est. Iabar. filiꝰ ⁊ obeda
tor incuiꝰ conspectu selebant filu cinei qui & obal

Expanded text:
Cariathiarim et Bethlehem et Bethgader nomina locoruCariathiarim et Bethlehem et Bethgader nomina locoruquae Cariathiarim vocatur, id est, civitas silvarum. Cariathbaal, civitas mariti: Cariatharbe, civitas quatuor: quae omnia interpretari possunt in Patriarchis, qui ibi sepulti sunt. Sobal pater Cariathiarim videbat dimidium requietionum, propter viciniam sepulcri Patriarcharum: cujus filii fuerunt Jethrei, et Phutei, et Semethei, et Maserei. Ex his egressi sunt Seraitae et Estaolitae: qui nomina locorum sortiti sunt, id est, Saraa et Estaol, ubi sepultus est Samson. Requietio sepulcrum intelligitur. Filii Salma, filii Ur, Bethleem et Netophati, qui in Regnorum scribuntur: Eleanan filii patrui ejus de Bethleem, et Eleb filius Baana Netophatites. Qui idcirco scribuntur coronae domus Jacob, propter societatem, qua mutuo in praeliis utebantur Sarai, id est, Saraitae, de quo supra dictum est. Jabes filius Sobaba,tor, in cujus conspectu sedebant filii Cinaei, qui et Obab,
Abbreviated transcription (Latin):
in ierem aismael filius nathainue. filiꝰ elisama ade
genere iera egyptii. Quod uͦ dicit illũ de semne re¬
gͦio. moloch uult intelligi idolũ moab qͥ inhebreo rex int̃¬
p̃tatur.⁊iph nom̃ loci est aqͦ fuerunt ⁊ ipphei qͥuenert̃
ad saul. Garet id ÷ timor filiꝰ haran. filii caleb. ipse est nabal
carmelus. Efrat quia de ephraim fuit ab euus nõe beth¬
leẽ efrata uocatur. Iair uidex qͥ iniuidicũ scribitur fili
segab filii esron. Idcirco inuidicũ gala adites putatir
quia esron duxit filiã machir p̾atͥs galaaduxorẽ.
tem. Onã filiꝰ ierameel filii esron. accepit nom̃. onã
filii uida qͥ mortuus. Ꝙ meo differ̃  filiꝰ iude in¬
patrẽ ierchaã. Ierchaã locꝰ ÷ mahon filiꝰ sam moh
pat becsur. Secsur nom̃ loci est & ab eodẽ mahon
mach bena locꝰ. ẽ. & fuerłnt hi filii caleph. & patremga¬
bah. id est loci unde. fuit saul. filii hur. sabal pat̾ caria
thiarim. & salma pat̾. betleẽ. Harep pat̾ belgadar.

Expanded text:
In Jeremia: Ismael, filius Nathaniae, filius Elisama de genere regali. Quod vero dicit illum de semine regio, Moloch vult intelligi idolum Moab: quod in Hebraeo rex interpretatur. Ziph nomen loci est, a quo fuerunt Ziphaei: qui venerunt ad Saul. Gazez, id est, tonsor: filius Haran, filii Caleb, ipse est Nabal carmelus. Ephrath: quia de Ephraim fuit: ab ejus nomine Bethleem Ephrata vocatur. Jair, judex, qui in Judicum scribitur, filius Segab, filii Esrom. Idcirco in Judicum Galaadites putatur, quia Esrom duxit filiam Machir patris Galaad uxorem.tem. Onam filius Jerameel filii Esrom, accepit nomen Onam filii Juda, qui mortuus est. Et in eo differunt, quod patrem Jerchaam. Jerehaam locus est. Maon filius Sammai pater Bethsur. Bethsur nomen loci est, et ab eodem Maon na. Machbena locus est; et fuerunt hi filii Caleb. Et patrem Gabaa, id est, locus unde fuit Saul. Filii Hur, Sobal pater Carithiarim, Salma pater Bethlehem, Ariph pater Bethgader.
Abbreviated transcription (Latin):
uiros isrł qr propiorẽ. mͥrex.
ST enĩ hic defectus & hȩc subauditio & płꝰ amo regem
quantu & pꝰ pauca. & respondit iur isrł adiuros uida
& ait. decẽ partib egosũ maior apud regẽ magisq ad
me ꝓtin&̾ dauid ꝗadte. In ebreo ita legit᷑ decẽ partes
ms apud regẽ. magisq ego indauid quantu decẽ partes¬

Expanded text:
viros Israel: quia propior est mihi rex. viros Israel: quia propior est mihi rex. Est enim hic defectus, et haec subauditio: et plus amo regem, quam tu. Et post pauca: Et respondit vir Israel ad viros Juda, et ait: Decem partibus ego sum major apud regem, magisque ad me pertinet David, quam ad te. In Hebraeo ita legitur: Decem partes mihi sunt apud regem, magisque ego i
Abbreviated transcription (Latin):
ba diuidite possessiones. Inebreo ita legitur dixi tu
& siba cliuidite agrũ pro eoqđ in hoc loco dauid in me¬
mor fuit amititie: foederis immo uiramenti ꝗ ha¬
buit cũ ionathan. & tam crudele dedit iuditium di¬
cens tu & siba diuidite agrũ. Idcirco robaam & ierobaa
diuiserunt eius regnũ. Mifiboseth enĩ insamuelis
gans cũ altissimo litigatus enĩ cũ altissimo idẽ. dõ fu
mufibosech regi. Etiã cuncta accipiat postꝗ reuersus i
suspicatur gratulanti animo s insultanti. & quasi
contra dm murmuranti. Eoquod dauid dñt in paci
reduxiss&. E st aut̃ seruus tiuis chamaa inhebreo ecce ser¬
uus tuus chamaã ipse uadat tecx̃ domine mi rex chamaã
int̾p̃tat᷑ suspirans ꝗ diu cũpatre ꝑ mansit suspirans uo¬
catus . ẽ. Postꝗ uͦ indoctrinã dauid regis transiit. ñcha
uiri isrł. cõcurrentes ad regem dixer̾ ei. Quare te furatis
quȩ uiros daiuid cũ eo. Erespondit omis uir iuda ad

Expanded text:
ba dividite possessiones. In Hebraeo ita legitur, Dixi, tu ba dividite possessiones. In Hebraeo ita legitur, Dixi, tu et Siba dividite agrum. Pro eo quod in hoc loco David immemor fuit amicitiae et foederis, immo juramenti, quod habuit cum Jonathan: et tam crudele dedit judicium, dicens: Tu et Siba dividite agrum: idcirco Roboam et Jeroboam diviserunt ejus regnum. Miphiboseth enim in Samuelis gans cum altissimo. Litigasse enim cum altissimo, id est, cum Miphiboseth regi, etiam cuncta accipiat: postquam reversus est suspicatur gratulanti animo, sed insultanti, et quasi contra Deum murmuranti: eo quod David Dominus in pace reduxisset. Est autem servus tuus Chamaan. In Hebraeo: Ecce servus tuus Chamaam, ipse vadat tecum, Domine mi rex. Chamaam interpretatur, suspirans. Quamdiu cum patre permansit, suspirans vocatus est. Postquam vero in doctrinam David regis transiit, non Chviri Israel concurrentes ad regem, dixerunt ei: Quare te furati David cum eo? Et respondit omnis vir Juda ad
Abbreviated transcription (Latin):
meus sacrifitiũ. Ideo aut̃ exnomine illiꝰ unã litterã demptã
hebrei dicunt eoquod neci abuer conscuis fuerit. Factũ ẽ
gͣ u̾tente anno eo tenpore quo solent reges adbella ꝓcede¬
re misit dauid ioab a seruos suos cũ eo. & coẽa. Inebreo ita
legit᷑. Eo tenpr̃ qd reges adbella ꝓcesserant misit daiuidioab
&ͣ cetera hos reges dicit qui ꝓcesserunt contͣ dauid impug¬
nã scilico regẽm roob. & istob & soba. & maacha qͥuti quẽ
reges syrie fuerunt. & pugnare uoluer̃ conducti mercede arege
moab contra dauid aquo truinphasse leguntur. & dix̃ dauid.
Nonne istaest betsabes filia eliam uxor urie ethei. Eliam filiꝰ
fuit acitofel & uocauit uriã dauid comeder& corãse & bi¬
ber& &inebriauit eỹ. Idcirco mnebriasst̃ eum dicitur ut saltĩ

Expanded text:
meus sacrificium. Ideo autem ex nomine illius unam litteram demptam meus sacrificium. Ideo autem ex nomine illius unam litteram demptam Hebraei dicunt, eo quod necis Abner conscius fuerit. Factum est ergo, revertente anno, eo tempore quo solent reges ad bella procedere: misit David Joab et servos suos cum eo, et caetera. In Hebraeo ita legitur: Eo tempore quo reges ad bella processerant, misit David Joab, et caetera. Hos reges dicit qui processerunt contra David in pugnam, scilicet regem Roob et Istob, et Soba et Maadia, qui utique reges Syriae fuerunt, et pugnare voluerunt conducti mercede a rege Moab contra David, a quo triumphati esse leguntur. Et dixit David: Nonne ista est Bethsabee filia Eliam, uxor Uriae Aethaei? Eliam filius fuit Achitophel. Et vocavit Uriam David, ut comederet coram se, et biberet, et inebriavit eum. Idcirco inebria
Abbreviated transcription (Latin):
afatie achis regis geth uenit ad naas rege̾ aminõ qͥ fecit
cũ eo misccłiam multa imꝑtiens ei bona. Denaas itaq ue¬
nit inspelunca odolla ubi uener᷑ adeũ pat̾ tius & mat̃
& om̃is domꝰ eiꝰ. Inde ꝑuenit ad moab & dimisit aput
eũ patrẽ & matrẽ & omem domũ suã. Quando uͦ dixit
achis rex get hiccine ingredietur domũ meã abut in¬
de dauid & fugit inspeluncã odollã. Siuͦ quentut cur
intelligendus est. iste achis filius fuisse illiꝰ achis aquo
fugit dauid. Unde & insequentib achis cũ quo dauid im
pͣliũ contͣ saul descendebat filius fuisse dicit᷑ maoch. non¬
enĩ apatre hoc nom̃ patrociniũ s amatre sũpsit qͣ maacha
uocabatur. & ideirco non apatre hoc sũpsit nom̃ eoqͥ deuid
ase abiecerit. Relique aut̃ partẽ popłi tradidit abysai fu̾ suo.
Notandũ q solũ mͦ in hoc loco inhebreo legat᷑ abysa iotis uͦ¬
locis abysai. Abꝯsa itaq interp̃tatur pat᷑ sacͥfitii. Abꝯsai pat̾

Expanded text:
a facie Achis regis Geht, venit ad Naas regem Ammon, qui fecit cum eo misericordiam multam, impertiens ei bona . De Naas itaque venit in speluncam Odollam, ubi venerunt ad eum pater ejus, et mater, et omnis domus ejus. Inde pervenit ad Moab, et dimisit apud eum patrem et matrem, et omnem domum suam. Quod vero dixit Achis rex Geth: « Hiccine ingredietur domum meam , » abiit inde David, et fugit in speluncam Odollam, etc. intelligendus est iste Achis filius fuisse illius Achis, a quo fugit David. Unde et in sequentibus Achis, cum quo David in praelium contra Saul descendebat, filius fuisse dicitenim a patre hoc nomen patronymicum, sed a matre sumpsit, quae Maacha vocabatur. Et idcirco non a patre hoc sumpsit nomen, eo quod David a se abjecerit. Reliquam autem partem populi tradidit Abisai fratri suo. Notandum quod solummodo in hoc loco in Hebraeo legatur Abisa, in locis Abisai. Abisa itaque interpretatur, pater sacrificii: et Abisai, pater
Abbreviated transcription (Latin):
id÷ cructuantes imparalipomenõ. fal id: eructuans cuiꝰ
habere describit᷑ ad significandũ mysteriũ subuna inter¬
p̃tatione nominũ ut aurifex. genuerit dispensatricem dis¬
pensatrix genuerit benignitatẽ dñi. Aliã genesi interp̃tat᷑
eleuata alia imparalipomenõ suꝑ eam. & notandũ ꝗ pͥmũ
reges dixerit edom postea duces cũpͥꝰ duces fuerint & pꝰea
reges quorũ ducỹ quasdã matres id: uxores esau. hic no¬
minat. ut est oolibama uxor esau. & thana cõcubina
elifaz. Acham filiꝰ carimi unosue achã id coluber insidians.
Inparalipomenõ achar id turbator. Chlubai. filiꝰ esrõ filii
dux̃ aliã uxorẽ nomĩ eufratã ex qua suscepit hur uirũ
mariȩ: sororis mossi. fratrẽ huri auũ beseleel. ⁊enezeus¬

Expanded text:
 eructantes: in Paralipomenon, Phou, eructans: cujus  eructantes: in Paralipomenon, Phou, eructans: cujus habere describitur, ad significandum mysterium sub una interpretatione nominum: ut aurifex genuerit dispensatricem: dispensatrix genuerit benignitatem Domini. Alua, in Genesi interpretatur, elevatio: Aleia in Paralipomenon super eam. Et notandum quod primum reges dixerit de Edom, postea duces, cum prius duces fuerint, et postea reges: quorum ducum quasdam matres, id est, uxores Esau hic nominat, ut est Oolibama uxor Esau, et Thamna concubina Eliphaz. Achan filius Charmi, in Josue, Achan, id est, coluber insidians; in Paralipomenon, Achar, id est, turbator. Calubai, vel Chalubi filius aliam uxorem nomine Ephrata, ex qua suscepit Hur, virum Mariae sororis Moysi, patrem Uri, avum Beseleel, in
Abbreviated transcription (Latin):
tas scã scriptura cõmemorat. Telfi filiꝰ elifat. qui ingenesi
lipomenon sesfi id: speculator Scribit᷑ enĩ utrũq ꝓrade¬
littera. s effi filiꝰ sobal imparalipomenõ unipes. seffo ing¬
nesi bipes. utrũq tam̃ pars ilitterã. Cãna cõcubina eli¬
fath mat᷑ amalec fuit. Degenere orreũ qui ante idil eos
habitauer int̾ra syr. Sed & inparalipomenõ interelisath
filios cõputatur. quȩ ꝗquã eus fuerit cõcubina & exea
suscepit amalec ut filia eam educauit. ⁊ lema filiꝰ Locbi
ingenesi id ꝑ turbans. qͥinparalipomenõ seribee. s hobi¬
mã id÷ ꝑturbatꝰ. filiꝰ sobal alian degenere orreoꝵ mo
caper&. eiecti postꝗ abeo triũphati patriã amiserunt¬
ł lamara filiꝰ dison filia ana inparalipomenõ hamarar
id: rubricatꝰ sordib uł tumulentꝰ. Ingenesiandan cõcubisci¬
genere horreoꝵ ingenesi tribulat᷑. In paralipomenõ iathan

Expanded text:
tas, sacra Scriptura commemorat. Zephi filius Eliphaz, qui in Genesi tas, sacra Scriptura commemorat. Zephi filius Eliphaz, qui in Genesi peculatus. Scribitur enim utrumque per Sadelitteram. Sephi filius Sobal: in Paralipomenon, unipes. Sepho, in Genesi, bipes: utrumque tamen per Sin litteram. Thamna, concubina Eliphaz , mater Amalec, fuit de genere Chorraeorum, qui ante Idumaeos habitaverunt in terra Seir. Sed in Paralipomenon inter Eliphaz filios computatur, quae quamquam ejus fuerit concubina, et ex ea susceperit Amalec: ut filiam tamen eam educavit. Heman filius Lothan: in Genesi, id est, perturbans: qui in Paralipomenon scribitur Homam, id est, perturbatus. Filius Sobal Alian de genere Chorraeorum: caperet: ejecti postquam ab eo triumphati patriam amiserunt. Hamaran filius Dison, filii Ana. In Paralipomenon, Hamaran, id est, rubricatus, sordidus, vel temulentus: in Genesi, Amdan, concupiscigenere Chorraeorum: in Genesi, tribulator; in Paralipomenon, Jachan,
Abbreviated transcription (Latin):
foatiũ qͥ educerent gladiũ & de iuda quĩgenta iniliapus¬
natoꝵd. inhebreo uiroꝵ legttur. imparalipom enon uͭ
ta lxxmilia. Quos quidẽ intelligendũ est ioab numeratos
esse s sumã eors noluisse ostendẽ dauid. nͥ tantũ quantũ in
samuelis libro scribitur. Inmisitq dñs pestilentiã inrł de
mane usq ad tempꝰ constituty. Tẽpꝰ cõstitutũ dicit ꝗdo sacri¬
genti siclis qĩquaginta. Quod & imparalipomenon ita le¬
gitur dedit gͦ dauid ornã ꝑ loco sielos auri iustisumt ponde¬
ris sex centos intelligendũ nãq est boues argenti siclis quĩ¬
qua guita. areã uͦ sex centis aureis emisse.:¬
NI DICBUS eius duusa est terra. quia indieb eiꝰ factaẽ.
turris ubi cõfusio linguarũ facta .ẽ. Nebreoch cȩpit eẽ int̾ra
id: potens. Caetha thura ipsa est agar qmpsalmo manifes
Ismaelitas uocans filios ismael quiutiq agar filius fuit. &
agarrenos madianitas & ceteras tͥb quas decethura ꝓcrea¬

Expanded text:
educerent gladium: et de Juda quingenta millia pugnatorum. In Hebraeo, Virorum legitur: In Paralipomenon vero rigenta septuaginta millia . Quos quidem intelligendum est, a Joab numeratos esse: sed summam eorum noluisse ostendere David, nisi tantum quantum in Samuelis Libro scribitur. Immisitque Dominus pestilentiam in Israel de mane usque ad tempus constitutum. Tempus constitutum dicigenti siclis quinquaginta. » Quod in Paralipomenon ita legitur: « Dedit ergo David Ornan pro loco siclos auri justissimi ponderis sexcentos. » Intelligendum namque est boves argenti siclis quinquaginta, aream vero sexcentis aureis emisse.n diebus ejus divisa est terra. Quia in diebus ejus facta est turris, ubi confusio linguarum facta est. Nembrod coepit esse in terra, id est, potens. Cethura, ipsa est Agar: quod in psalmo manifest. Ismaelitas vocans filios Ismael, qui utique Agar filius fuit: et Agarenos, Madianitas, et caeteras tribus, quas de Cethura procrea
Abbreviated transcription (Latin):
tenebat ui abeo extorsaest. Hec fecit banaias filiꝰ ioiade & ipse
nominatꝰ. int̾ tres robustos qͥerant int̾ triginta Nobiliores.
Intelligit᷑ qi ipse nominatu dignꝰ eẽt int̾ tres robustos idem
abysai. & sibachai & ionathan quippe qͥuirib eis aequi ꝑari
adõ datus. abysai. sibachai. ionathan. eleazar. semma filiꝰ aggede
maarai. elepitai. banaiai. eufratenites. adelai. abial. bonar¬
mau&̾: eliba. sẽma. dearari. aiã. elifeleth. eliã. esrai. farrai.
gigtial baniselech. naarai. ira. iarep. uria & heus. Iooima¬
aheus ultimus ponitur ꝓpt̃ qd sequitur. & addidit furar
reundo uria & heo nec dũ ultio diuina facta fuerat.
sereo hic ultimꝰ ponitur ut ultio mortis eiꝰ in popło mon

Expanded text:
XXII, 28. Haec fecit Banaias filius Joiadae. Et ipse nominatus inter tres robustos, qui erant triginta nobiliores. Intelligitur, quia ipse nominari dignus esset inter tres robustos, id est, Abisai, Sibbachai, et Jonathan: quippe qui viribus eis aequiparari Adeodatus, Abisai, Sibbachai, Jonathan, Eleazar, Semmaa, filius Aggae de Maarai, Eled, Itai, Banaian, Eufronites, Abdas, Abialbon, Azmavet, Eliaba, Semma de Arari, Aiam, Elipheleth, Eliam, Esrai, Farai, Giga, Albani, Seleth, Naarai, Ira, Iareb, Uria Ethaeus. IHic ultimus ponitur pro eo quod sequitur: Et addidit furor rimendo Uria Ethaeo, necdum ultio divina facta fuerat. Idcirco hic ultimus ponitur, ut ultio mortis ejus in populo mon
Abbreviated transcription (Latin):
dũ qͣidẽ semei debaurum fuerit idest electus. Ideo egyptius dicit᷑
quia oꝑa illiꝰ egyptii dm̃ blasphematis que moyses iubente
dño int̾fecit inheremo oꝑa imitatus fuit. Ille enĩ blasphemau̾
tabatur etiã ut si egrederetur e iħłm int̾ficeret᷑ habentẽ
fecit exeũdo foras hierłm. Idcirco meũ banaia iuirga

Expanded text:
tius dictus, quia opera illius Aegyptii, Deum blasphemantis quem Moyses, jubente Domino, interfecit in eremo imitatus fuit. Ille enim blasphemavit tabatur enim, ut si egrederetur Jerusalem, interficeretur. « Habentem fecit, exeundo foras Hierusalem, idcirco in eum a Bannia
Abbreviated transcription (Latin):
Esron incalep efrata mortuus. ẽ. Idcirco uocat᷑ caleph efrata
qr calep fuit uir efratȩ. Idcirco dr̃ esrõ. sexaginta annos
habuisse ꝗdo uxorẽ accepit filia machir. ut̾ monstret᷑
ꝑ annors numerũ. Ꝙ de egypto illũ egressũ fuisse & intrã
reꝓmissionis uenisse. Quia uiginti annis & supͣ ad p̃liandũ¬
uenisse de seribebanturusq ad annũ sexagesimũ. Ab
anno sexagesimo & leuite ministrare & milites pugna¬
re desinebant. Unde & romani eos emer uocant qui iã
militare desierunt. Naason genuit salma inparalipo¬
monõ salma id: pax. irith salmõ id est pacis In paralipo¬
menõ hiissai filiꝰ obeth id÷ sacͥfitiũ meũ. In regnũ uͦ gissa
il id sacͥfitiũ. filiꝰ busahi. ab inadab filiꝰ ram. Aminadab
inparalipomenõ simmaa inregũ sam maha ibidem.
Simmaha exaudibilis. in paralipomenõ. absai filiꝰ sariuȩ
id: pat̾ sacͥfitii. in regũ abisai. ꝑat̾ mĩs sacͥfitiũ. ietra re

Expanded text:
ata. Idcirco vocatur Caleb Ephrata: quia Caleb fuit vir Ephratae. Idcirco dicitur Esrom sexaginta annos habuisse, quando accepit uxorem filiam Machir, ut monstretur per annorum numerum, et de Aegypto illum egressum fuisse, et in terram repromissionis venisse, quia a viginti annis et supra ad praeliandum describebantur usque ad annum sexagesimum. Ab anno sexagesimo, et levitae ministrare, et milites pugnare desinebant. Unde et Romani eos emeritos vocant, qui jam militare desierunt. Nason genuit Salma. In Paralipomenon, Salma, id est, pax. In Ruth, Salmon, id est, pacificus. In Paralipomenon, Isai filius Obed, id est, sacrificium meum. In Regum vero Jesse, id est, sacrificium: filius Isai, Abinadab: filius Ram, Aminadab. In Paralipomenon. Simmaa. In Regum, Samma. Samma, ibidem: Simmaa, exaudibilis. In Paralipomenon: Abisai, filius Sarviae, id est, pater sacrificii. In Regum, Abisa, pater meus, sacrificium. In Par
Abbreviated transcription (Latin):
queruntur eo qd nõ expectauerqͥt eos tͥb uida. adreducen¬
dũ tegem. Nonne sermo nĩs pͥor fuit utreducerẽ regẽ
meũ. Termo eiꝰ pͥor fuit ad reducendũ regẽ sicut imp̃¬
cedentib demonstratur in eo loco ubi dicitur : Sermo
autͣ omis istł ꝑuenit ad rege̾ indomo eiꝰ. subauditur.
u eũ reducerent. Iuod & maiorrib natu uida mandisse
dauid. Per sadoc & abiathar sacerdotes legitur hoc isi di¬
rens noquimui admaiores natu uda dicentes. Curue¬
Niti ponissimi hebreus cur estis nouissimi ad teducen¬

Expanded text:
queruntur, eo quod non exspectaverit eos tribus Juda ad reducendum regem. Nonne sermo meus prior fuit, ut reducerem regem meum? Sermo ejus prior fuit ad reducendum regem: sicut in praecedentibus demonstratur in eo loco, ubi dicitur: Sermo autem omnis Israel pervenit ad regem in domo ejus; subauditur, ut eum reducerent: quod et majoribus natu Juda mandasse David per Sadoc et Abiathar sacerdotes legitur, hoc modo, dicens: Loquimini ad majores natu Juda, dicentes: Cur venitis novissimi? Hebraeus: Cur estis novissimi ad reducen
Abbreviated transcription (Latin):
& fecit tres funiculos duos admortificandũ &unũ adu
uificandũ. Isti potentes moabitas tuebant᷑. Eipse descendist
s ꝑcussit leone inmedio cisterne dieb nuus. Leo iste ĩoab
fuit inmedio eist̃na id est in domo dni ubi cornua alta¬

Expanded text:
 fecit tres funiculos, duos ad mortificandum, et unum ad  fecit tres funiculos, duos ad mortificandum, et unum ad vivificandum: isti potentes, Moabitas tuebantur. Et ipse descendit et percussit leonem in media cisterna, in diebus nivis. Leo iste, Joab fuit. In media cisterna, id est, in domo Domini, ubi cornu alta
Abbreviated transcription (Latin):
nerat. id: adtres uirtutes dauid. Sapientiã uidelic& &hu¬
militatẽ. & fortitudinẽ. sicut imp̃cedentib dicitur. Sedens
in cathedra sapientissimꝰ ecce sapientia ipse. ẽ. quasi tener¬
rimus. ligni u̾miculls ecce humilitas. Qui octingentos in¬
der fecit impetu uno ecce fortitudo. Ad hastres iraites
nemo fortiũ dauid ꝑuenit. idcirco aut̃ eleazar int̾ tres
tͣ fecit octingentos impetu uno. & ionathan filiꝰ semina
ꝑcussit philisteos donec deficera manꝰ eiꝰ. & obrigosceret
iuĩ gladio. & banaias filiꝰ ioiade filii iuri fortissimi mag¬
noꝵr oꝑũ decascel. Notandũ ꝗ in hebreo nõ habetur mag¬
no d opũ .s. magister oꝑũ. Capsael enĩ int̃ p̃tat᷑ congrego¬
do dĩ tmnagister enumerat de congregatione dĩ. id÷ cere¬
thi &felethiꝰ qͥ initerp̃tant᷑ occidentes & uiuificantes.
pse ꝑcussit duos leones moab ide duos fortissimos iuro
moab Iuãdo enĩ dauid eos dẽ moabitas bello agresso est¬

Expanded text:
d tres virtutes David: sapientiam videlicet et humilitatem et fortitudinem: sicut in praecedentibus dicitur: Sedens in cathedra sapientissimus: Ecce sapientia. Ipse est quasi tenerrimus ligni vermiculus: Ecce humilitas. Qui octingentos interfecit impetu uno: Ecce fortitudo. Ad has tres virtutes nemo fortium David pervenit. Idcirco autem Eleazar inter tresterfecit octingentos impetu uno, et Jonathan filius Semma percussit Philistaeos, donec deficeret manus ejus, et obrigesceret cum gladio. Et Banaias filius Joiade, filii viri fortissimi magnorum operum de Cabseel. Notandum quod in Hebraeo non habetur, magnorum operum, sed, magister operum. Cabseel enim interpretatur, congregatio Dei. Magister enim erat de congregatione Dei, id est, Cerethi et Phelethi, qui interpretantur, occidentes et vivificantes. Ipse percussit duos leones Moab, id est, duos fortissimos viros Moab. Quando enim David eosdem Moabitas bello aggressus est, et
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc loco defectus ẽ. & necessaria sub auditio. Quando enĩ dix̃
tuus sub audiendũ est. dauid diri¬
se & mifibosech
comedet suꝑ m̃sam meã quasi unꝰ
defilus regis.
Dixitq dauid fatiã nuscdiam cun annũ filio naas

Expanded text:
in hoc loco defectus est, et necessaria subauditio. Quando enim dixittuus: subaudiendum est David dixisse, et Miphiboseth comedet super mensam meam, quasi unus de filiis regis. Dixitque Davi
Abbreviated transcription (Latin):
miscdiam cũ anũ sicut fecit pat̾ eiꝰ naas mecũ. Interento
uͦ adauid anũ qui ei inde caluandis serius suis in uinã
fecerit constitutus. ẽ. ab eodem dauid in loco fratris. iste sobi
qui ad dauid legitur cũ ceteris uenisse. & statoria. & tapetia
& uasa fictilia & cett̃. quȩ secuntur ei obtulisse. F uit aut̃ ibi
plium dispsũ suꝑ fatiẽ omĩs t̾rȩ & multo plures erant quos
psaltus consũpserant depopło ꝗ hi quos uorauerat gladiꝰ in
bello. Saltus hic qui plures consũpsisse quã gladius uorasse
legitur. bestias ferocissimas que insaltu erant. hebrei aut¬
umant aquib plures consũpti quã agladio uorati fuerint:
ORRo absalon erexerat sibi.
cũ adhuc uiuer& titulũ qui ẽ. inualle regis. Pixerat
enĩ ñ habeo filiũ. & hoc erit monum̃ty nominis mei. uoca¬
uitq titulũ nomine suo & appellatur manꝰ absalon usq

Expanded text:
misericordiam cum Anon, sicut fecit pater ejus Naas mecum. Interempto misericordiam cum Anon, sicut fecit pater ejus Naas mecum. Interempto vero a David Anon, qui ei in decalvandis servis suis injuriam fecerat, constitutus est ab eodem David in loco fratris iste Sobi, qui ad David legitur cum caeteris venisse, et stratoria, et tapetia, et vasa fictilia et caetera quae sequuntur ei obtulisse. Fuit autem ibi praelium dispersum super faciem omnis terrae. Et multo plures erant quos saltus consumpserat de populo, quam hi quos voraverat gladius in bello. Saltus hic qui plures consumpsisse, quam gladius vorasse, legitur, bestias ferocissimas quae in saltu erant, Hebraei autumant, a quibus plures consumpti quam a gladio vorati fuerint. orro Absalom erexerat sibi cum adhuc viveret titulum qui est in valle Regis dixerat enim non habeo filium et hoc erit monumentum nominis mei vocavitque titulum nomine suo et appellatur manus Absalom usque
Abbreviated transcription (Latin):
dauid fugientẽ nequaꝗ est comitatos cui dixerat tusumꝰ
o dauid & decũ fili ysai. Inlibro uͦ samuelis idcirco iethax
israhelites uocatur quia peccatũ amase filii eius quod in
dauid ꝑpetrauerat ioab eum idest amasam ꝑcutiente dele¬
tũ ẽ. Qui ingressus .ẽ. abigail. filiã naas sororẽ seruie naas
interp̾tatur colub̾. id circo coluber. quia nullũ admississe
mortiferũ ꝑhibetur peccatũ. nͥ id quod oraginaliter deser¬
pente antiquo contraxit. Et etiã naas qui & isai pater dd.
sicut imparalipomenon demonstratur. ubi enumeratis filiis
ysai legitur quoꝵ sorores fuerunt. saruiȩ & abigail. Cũq
uenisset dauid incastra id est immanaim. sobi filiꝰ naas dera¬
bath filioꝵ ammon & ceter. Iste sobi filiꝰ fuit naas regis cũ
quo pugnauit saul. Isse etiã naas fecit miscdiam dauid
quando fugiebat afatie saul. Quo mortuo dix̃ dauid fatiã

Expanded text:
David fugientem nequaquam est comitatus, cui dixerat: Tui sumus, David fugientem nequaquam est comitatus, cui dixerat: Tui sumus, o David, et tecum filii Isai. In libro vero Samuelis idcirco Jethra Jezraelites vocatur, quia peccatum Amasae filii ejus, quod in David perpetraverat Joab, eum, id est, Amasam percutiente deletum est. Qui ingressus est ad Abigail filiam Naas sororem Sarviae. Naas interpretatur coluber. Idcirco coluber, quia nullum admisisse mortiferum perhibetur peccatum, nisi in quod originaliter de serpente antiquo contraxit. Est etiam Naas qui et Isai pater David, sicut in Paralipomenon demonstratur: ubi enumeratis filiis Isai, legitur, quorum sorores fuerunt, Sarvia, et Abigail. Cumque venisset David in castra, id est, in Manaim: Sobi filius Naas de Rabbath filiorum Ammon, etc. Iste Sobi filius fuit Naas regis, cum quo pugnavit Saul. Ipse etiam Naas fecit misericordiam cum David, quando fugit a facie Saul: quo mortuo dixit David: Faciam
Abbreviated transcription (Latin):
quod & sequentia declarant. Scit enĩ omĩs isrł fortem
esse patrẽ tuũ &̾ robustos om̃s qui cum eosunt: Abiit
ancilla & nͣtiauit eis & illi ꝓfecti sunt. Haec ancilla quasi la¬
uandi grã cũ pannis ad fonte rogel ierat ut poenitꝰ tes nõ
dep̃henderetur. Puer aut̃ qui rem indicauit absalon filiꝰ eius¬
dẽ ancillȩ paruulꝰ dicitur fuisse. Surgite & transite cito
fluuix̃ hebrei in hocloco nõ fluis̃ s aquã habent. quae
iordanis fluuiꝰ intelligitur. Dauid aut̃ uenit in castra q̃
manaim ebraicȩ leguntur. In quo loco obiui fuerunt angłi
dei iacob sicut ingenesi legitur. Quocauit iacob nom̃ loci
manaim idest castra. Amasa aut̃ erat filiꝰ uiri qui uocabat᷑
ietrade. iethreli. iezrahele mebreo legit᷑ ietra israhelites
Unde & imparalipomoenon ita legit᷑. Abigail aut̃ genuit
amasa. cuiꝰ pat̾ fuit ietheł ismaclites. Ismaelites enĩ idest
ietheł uocatur. qr filiꝰ eius amasa oꝑa hismaeltas imitatos

Expanded text:
quod et sequentia declarant. Scit enim omnis Israel fortem esse patrem tuum, et robustos omnes qui cum eo sunt. Abiit ancilla, et nuntiavit eis. Et illi profecti sunt. Haec ancilla quasi lavandi gratia cum pannis ad fontem Rogel ierat, ut penitus res non deprehenderetur. Puer autem, qui rem indicavit Absalom, filius ejusdem ancillae parvulus dicitur fuisse. Surgite, et transite cito fluvium. Hebraei in hoc loco non fluvium, sed aquam habent, quae Jordanis fluvius intelligitur. David autem venit in castra, quae Manaim Hebraice leguntur: in quo loco obvii fuerunt Angeli Dei Jacob, sicut in Genesi legitur: Et vocavit Jacob nomen loci Manaim, id est, castra . Amasa autem erat filius viri, qui vocabatur Jethra de Jezraele. In Hebraeo legitur: Jethra Ismaelites. Unde et in Paralipomenon ita legitur: Abigail autem genuit Amasa, cujus pater fuit Jether Ismaelites. Ismaelites enim idem Jether vocatur, quia filius ejus Amasa opera Ismaelis imitatus,
Abbreviated transcription (Latin):
chaendie ot absalon. Cessiauit itaq dauid rei ꝑsequi absalonsn
eb rdo legatus cessauit itoq rerea exire post qbs adoti ulus¬
se iem dauid exire ꝑbibetur ut reducera absalon .s. ꝑraui¬
mois in cor dẽ suo ꝗ̃ quotiens eũ uiderae tociens eum dolore

Expanded text:
Thamar et Absalon. « Cessavit itaque David rex persequi Absalon. » In Thamar et Absalon. « Cessavit itaque David rex persequi Absalon. » In Hebraeo legitur: « Cessavit itaque rex exire post Absalon. » Voluisse idem David exire perhibetur, ut reduceret Absalon; sed pertractans in corde suo quod quotiens eum videret, totiens dolorem
Abbreviated transcription (Latin):
qua eum diligere dignatꝰ est cũ utiq enis dilectione &
miscdia indignꝰ exister& quẽ constabat mantir esse.
scribitur sicut est rabbath filioꝵ amimon. Iuando uͦ sine ab¬
iectione nominũ nonrabbath sed rabba scribitur. Cũq dimi¬
cass& cepit eam & tulit diadema melchon de capite eiꝰ. Mel¬
chon utterp̃tat᷑ rex eoꝵ. Rex eoꝵ uocatur idolũ illud qͥ hic
uocatur melchon cuiꝰ diadematis aurũ & gẽmas conflasse
& purgasse. dr̃ dauid scdm legem & fecisse inde s diadema
qͥ hic positũ suꝑ caput eus dicitur. Populũ qͦq eiꝰ ad ducens¬
serrauit & circũ egit suꝑ eos ferrata carpenta diuisitq eul¬
tris & transdurit intipo laterũ. Seisauit enĩ eos ferratis
carpentis & diuisit cultris sicut lateres diuidi solent qui
capalers & luto confituuitur. Porro absalon fugiens abuit ad colimai
quã dicunt hebrei ad dauid inplio captꝰ & cesane &ung ulsabot¬
eisis se cd̃m legem meam uxorem s dauid sociasse & exen genei ae

Expanded text:
m gratuitam, qua eum diligere dignatus est. Cum utique ejus dilectione et misericordia indignus existeret, quem constabat manzer esse. scribiturjectione nominum, non Rabbath, sed Rabba scribitur. Cumque dimicasset, cepit eam, et tulit diadema Melchom de capite ejus. Melchom interpretatur rex eorum. Rex eorum vocatur idolum eorum: quod hic vocatur Melchom, cujus diadematis aurum et gemmas conflasse et purgasse dicitur David secundum legem, et fecisse sibi inde diadema, quod hic positum sucircumegit super eos ferrata carpenta, divisitque cultris et transduxit in typo laterum. Serravit enim eos ferratis carpentis, et divisit cultris, sicut lateres dividi solent, qui ex paleis et luto conficiuntur. Porro Absalon fugiens abiit ad Tholmai quam dicunt Hebraei a David in praelio captam , et caesaisis, secundum legem eam uxorem sibi David sociasse , et ex ea generasse
Abbreviated transcription (Latin):
Inde & inparalipemenon legit᷑. Pcussit dauid philistum & hu¬
miliauit illos &̾ tulit geth & filias eius de manu eoꝵs. Fecitq
s̃ dauid nom̃ cum reu̾teret᷑ capta syria. fecił se sibi nom̃¬
ĩ nom̃ dr̃ quia inualle salinarũ caesis decẽ & octo milibrs
crexit s̃ fornicẽ triumphalẽ fecit aut̃ iͥ nom̃ qr uicta syria

Expanded text:
nde et in Paralipomenon legitur: Percussit David Philistiim et humiliavit eos, et tulit Geth et filias ejus de manu eorum . Fecitque David sibi nomen cum reverteretur, capta Syria. Fecisse sibi nomen dicitur, quia in valle Salinarum, caesis decem et octo millibus, erexit sibi fornicem
Abbreviated transcription (Latin):
lib intelligendũ ÷ & sit dñs tecũ sic̃ fuit c̃ patre meo
idest sublime fatiat regnũ tuũ. sic̃ sublime fecit pa
scilic& sim sed̾s in regno tuo. & si mortuus fuoro ñ
auferes miscdiam tuã adomo mea usq insempit̃ny.
Uenit aut̃ dd̾ innube ad achimalech sacer docem.
Amelech ipse ẽ. aia filiꝰ acitoh filii finces. filii heli. ⁊ fuer᷑ uasa
pueroꝵ suors scã. Qimelech int̾rogat utrũ dd & pueri sui quos
ĩ illũ ⁊ illũ locũ condixisse dixerat᷑ utrũ mũdi essent. danis
uͦ enigmatice pruralit᷑ dese ipso respondit dicens. & fuer uasa
pueroꝵ scã scilic& a concubitu conuigali. Quod uͦ ait. Porro
uia hȩc polluta .ẽ. & mhebreo legitur. porro uia laica ÷ sic est
intelligendũ uia hȩc laica ÷ Acsi diceret nilege p̃ceptũ:
ut ext̾ners ũ comedat exeis. & tu interrogas utrũ mũdi
sint ꝓueri. Iui diã si mundi essent nequaꝗ eis uesci debe¬
rent. Icirco uia. ẽ. laica qͥa tulaicalit᷑ interrogas. Qd uͦ seqͥt̃

Expanded text:
iam Domini. Sit Dominus tecum sicut fuit cum patre meo, id est, sublime faciat regnum tuum, sicut sublime fecit patscilicet sim secundum in regno tuo: et si mortuus fuero, non auferes misericordiam tuam a domo mea usque in sempiternum. Venit autem David in Nobe ad Ahimelech sacerdotem. Ahimelec ipspuerorum sancta. Ahimelech interrogat utrum David et pueri sui, quos in illum, et in illum locum conduxisse se dixerat, mundi essent. David vero aenigmatice pluraliter de seipso respondit, dicens: Et fuerunt vasa puerorum sancta, a concubitu conjugali. Quod vero ait, porro via haec polluintelligendum: via haec laica est, ac si diceret: in lege praeceptum est, ut extraneus non comedat ex eis: et tu interrogas utrum mundi sint pueri, qui etiam, si mundi essent, nequaquam eis vesci deberent. Idcirco via haec est laica, quia tu laicaliter interrogas. Quod vero sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
sicut alibi uocatur idolũ moab contaminationi moab Q cũ
audiens sonitỹ gradientis incacumine flentiũ hoc .ẽ. cũ
dietur dñs ante fatiẽ tuã ut ꝑcutiat castra pbilistim.
Ineoꝵ nanq idolis uiditia fecit sicut & indiis aegyptioꝵs.

Expanded text:
sicut alibi vocatur idolum Moab, contaminatio Moab. « Et cum sicut alibi vocatur idolum Moab, contaminatio Moab. « Et cum audieris sonitum gradientis in acumine flentium, etc. » Hoc edietur Dominus ante faciem tuam, ut percutiat castra Philisthiim. In eorum namque idolis
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmꝰ ioab filiꝰ sariuȩ & factus . ẽ. pͥnceps. Quod ant̃ dicit
qui detigerit fistulã ita intelligendũ. ẽ. Iui tanto fuorat
audatiȩ & fortitudinis ut admurũ ciuitatis usq ueniat¬
& hasta sua fistulã quȩ inmuro ẽ. tangat ipse pͥnceps
erit. & reliquer᷑ ibi scutila sua que tulit danid & iuirieiꝰ.
Tulit ea dauid: & igni iussit exuri sic̃ lib̾ paralipemenon
declarat ita dicens dereliquerq ibi deos suos quosds
iussit eruri. Consuluit aut̃ dauid dnm̃ qui respondit.
Mascendas sed gira p̾tergũ illoꝵ & uenies adcos er adũso
piroꝵs. Inebreo ñ piroꝵ s flentiũ legitur. Ex adu̾so itaq
flentiũ eum uenire iube hoc est ex adu̾so idoloꝵs suos
ubi scilic& idola eoꝵꝰ erant in quib confidebant. Iue ido¬
la idcirco flentiũ uocantur ꝙ fletu digna sunt & eos
que ea colunt. adfletũ miserearũ ꝑducinit. Flentium
itaq eorᷤ idola obblasphemiã hic sermo diuinꝰ uocat

Expanded text:
. Quod autem dicit: Qui tetigerit fistulam, ita intelligendum est: Qui tantae fuerit audaciae et fortitudinis, ut ad murum civitatis usque veniat, et hasta sua fistulam quae in muro est, tangat, ipse princeps erit. Et reliquerunt ibi sculptilia sua quae tulit David et viri ejus. Tulit ea David, et igni jussit exuri, sicut liber Paralipomenon declarat, ita dicens: Dereliqueruntque ibi deos suos, quos David jussit exuri . Consuluit autem David Dominum. Qui respondit: Non ascendas, sed gyra post tergum illorum, et venies ad eos ex adverso pyrorum. In Hebraeo non pyrorum, sed flentium flentium eum venire jubet, hoc est, ex adverso idolorum suorum, ubi scilicet idola eorum erant, in quibus confidebant. Quae idola idcirco flentium vocantur, quia fletu digna sunt, et eos qui ea colunt, ad fletum miseriarum perducunt. Flentium itaque eorum idola ob blasphemiam hic sermo divinus vocat,
Abbreviated transcription (Latin):
derant tres qui erant pͥncipes inter triginta. & uenert̃
temprm̃ messis ad dauid inspeloncã ad ollã. Tres isti fuer̃
abysai filius sariue. & sibachai usathites & ionathan filius
semina afris dauid. hi etiã tres inruper̃ castra philistoꝵs
& hauserunt aquã decisterna betleẽ. & detrib istis abysai pͥ

Expanded text:
derunt tres qui erant principes inter triginta, et venerunt in derunt tres qui erant principes inter triginta, et venerunt in tempore messis ad David in speluncam Odollam. Tres isti fuerunt, Abisai filius Sarviae, et Sibbachai Usathites, et Jonathan filius Semmaa fratris David. Hi etiam tres irruperunt castra Philistinorum, et hauserunt aquam d
Abbreviated transcription (Latin):
deodatus. ipse . ẽ. dauid idcirco dicitur adeo datus quia ado:
electus inregnũ. filius saltus. qr de saltu ubi oues pascebat
est deductus. Polimitariꝰ qͥa degenere betseleel mat̾ eiꝰ
fuit. Bedemites quia nocmi. & rut tempore ub̾tatis re
u̾se sunt inbetleẽ. & quia causa panis ruth abooth. Nota .ẽ.¬
& ꝓpt̾ea id÷ idẽ locus domus panis uocat. ẽ. Iuod uͦ ad eo¬
datus ipse sit dauid. sequentia declarant. ubi ait. Hliqua¬
tuor natisunt dearespha ingeht & ceciderunt inmanus
xꝑo dĩ iacob idest dauid constituta ẽ. ꝑ ꝗ cõscenderat ad dm̃
eoq idẽ scilic& cõfessus fuerit se peccasse dño inniria & hȩc
&̾ penitentiã agens ꝑhanc scalã cõscenderit ad dm̃. Hlecit
u̾ba dauidnouissima. Nouissima sunt qr pꝰ psalteriũ &cet̾a
metra hoc cõposuisse metrũ dr̃ inqͦ ait. Dixit dauid filiꝰ
ysai dixit uir constituta ẽ. scala xp̃o dĩ iacob Ꝙdescen¬

Expanded text:
Adeodatus ipse est David. Idcirco dicitur Adeodatus, quia a Deo est Adeodatus ipse est David. Idcirco dicitur Adeodatus, quia a Deo est electus in regnum. Filius saltus, quia de saltu ubi oves pascebat, est eductus. Polymitarius: quia de genere Beseleel mater ejus fuit. Bethlehemites, quia Noemi et Ruversae sunt in Bethlehem, et quia causa panis Ruth nota epropterea idem locus, domus panis vocatus est. Quod vero Adeodatus ipse sit David, sequentia declarant, ubi ait: Hi quatuor nati sunt de Arespha in Geth, et ceciderunt in manuschristo Dei Jacob, id est, David, constituta est, per quam conscenderet ad Deum: eo quod idem scilicet confessus fuerit se peccasse Domino in Uria Ethaeo, et poenitentiam agens per hanc scalam conscenderit ad Deum. Haec sunt verba David novissima. Novissima sunt, quia post psalterium, et caetera metra, hoc composuisse metrum dicitur, in quo ait: Dixit David filius Isai. Dixit vir, cui constituta est scala christo Dei Jacob. Et descen