comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tus. desertũ. ⁊ t̾ra ꝓmissionis.⁊
In egypto sumus serui ⁊ misertin
deserto sumus misert ⁊ libert. In t̾ra
ꝓmissionis: liberi ⁊ beati. In egypto
satitramur ⁊ cedimur. in deserto e¬
surimus. nõ tñ flagellamur. in t̾ra
ꝓmissionis: nõ flagellamur ⁊ satu¬
ramur. S nobilis int̾im animtis
eligit magis mopiam cũ lib̾tate.
qͣm in seruitute abundantiam In
egypto peccamus. in deserto labora¬
mus: in t̾ra ꝓmissionts requiesci¬
mus. In egypto est p̾uaricatõ. in de¬
serto: ex̾citatio. in t̾ra ꝓmissionis:
sabbatiratio In pͥncipio mundi pͥm̃
creauit d̾s ꝯfusionem. postea opat᷑
est dispõm. deinde suscepit requies¬
tõm. Popłs antiquus in egypto o¬
ꝑatus est miquitatem in deserto
acepit extitatõm. incra ꝓmisiõis
inuenit requiem. In uita sclau ꝯfu¬
sio est in qũsatõne sp̃ali ex̾citatio ĩ uita
celesti requiescio. In carne pcc̃m. in sp̃n
ex̾cicio: in deo sabbm. Egyptus est uita

Expanded text:
tus, desertum, et terra promissionis. In Aegypto sumus servi et miseri. In deserto sumus miseri. In terra promissionis liberi et beati. In Aegypto saturamur et caedimur. In deserto esurimus; non tamen flagellamur. In terra promissionis non flagellamur et saturamur. Sed nobilis interim animus eligit magis inopiam cum libertate, quam in servitute abundantiam. In Aegypto peccamus, in deserto laboramus, in terra promissionis requiescimus. In Aegypto est praevaricatio, in deserto exercitatio, in terra promissionis sabbatizatio. In principio mundi primum creavit Deus confusionem. Postea operatus est dispositionem. Deinde suscepit requietionem. Populus antiquus in Aegypto operatus est iniquitatem. In deserto accepit exercitationem. In terra promissionis invenit requiem. In vita saeculari confusio est, in conversatione spiritali exercitatio est, in vita coelesti requietio. In carne peccatum, in spiritu exercitium, in Deo Sabbatum. Aegyptus est vita
Abbreviated transcription (Latin):
nt gaudiũ uanitatis u̾tatur quib¬
dam in gaudlũ ꝯsołonis. ⁊ econtͣrro
gaudio ꝯsołonis quidam abutantur¬
ꝑgaudio uanitatis. Rursũ aliis dolor
ꝯfusionis in dolorem ex̾citatõnis u̾¬
ntur. ⁊ item aliis dolor ex̾citatõnis in

Expanded text:
ut gaudium vanitatis vertatur quibuut gaudium vanitatis vertatur quibusdam in gaudium consolationis: et econtrario gaudio copro gaudio vanitatis. Rursum aliis dolor confusionis in dolorem exercitationis vertitur, et item aliis dolor exercitationis in
Abbreviated transcription (Latin):
truditur. neq ꝑfecte uitiũ deserit. n
ad uirtutis integritatem u̾acit̾ reꝑt¬
uir. Gaudiũ u̾o ꝯsolatõnis iam quodã¬
modo m̃tem intͥnsecus fouet acq com¬
ponit suadet q ut secũ ꝑman̾e eligati
neq extra dignatur quer̾e quod intus¬
p̃t ueratius atq securius possid̾e. Por¬
ro dolor ex̾citatõnis. ita oẽm ext̾ioris
delcatõnis memoriam ab aĩo secludit
ut dum suo int̾nsecus dolori intendere
cogitur: quid foris dełdabile minime
recordetur. Postremo gaudiũ felicita¬
tis hoĩem etiam seipm oblinsci fa¬
at qr dum mens tota suꝑnoꝵ gau¬
dioꝵ dulcedini inhiat. supͣ se elenata
nõ solum infime dełcatõnis nõ me¬
minit: s ip̃a quoq sibi quodãmodo
felicit̾ in obliuionem uenit. Ergo
gandiũ uanitatis animũ disꝑgit.
dolor ꝯfustonis colligit. gaudiũ ꝯsolatõ¬
nis ꝯponit. dolor excitatõnis legat. gar¬
diũ felicitatis sanat. fit tñ nõ nũꝙͣ

Expanded text:
truditur, nec perfecte intimum deserit, neque truditur, nec perfecte intimum deserit, neque ad virtutis integritatem veraciter reparatur. Gaudium vero consolationis jam quodammodo mentem intrinsecus fovet, atque componit, suadetque ut secum permanere eligat, neque extra dignetur quaerere quod intus veracius atque securius possit possidere. Porro dolor exercitationis ita omnem exterioris dilectionis memoriam ab animo seclusit, ut, dum suo intrinsecus dolori intendere cogitur quid foris sit, delectabile minime recordetur. Postremo gaudium felicitatis hominem etiam seipsum oblivisci facit, quia, dum mens tota supernorum gaudiorum dulcedini inhiat supra se elevata non solum infimae delectationis non meminit, sed ipsa quoniam sibi quodammodo feliciter in oblivionem venit. Igitur gaudium vanitatis animum dispergit, dolor confusionis colligit, gaudium consolationis componit, dolor exercitationis ligat, gaudium felicitatis sanat. Fit tamen nonnunquam
Abbreviated transcription (Latin):
deo placitũ. Quod si tu illi nõ solum
discernendo. s etiam faciendo in saceiłi¬
tium obtułis: placabis iram. ⁊ grãm
ꝯsequeris. Deinde soquitur. dilig̾e mi¬
magis facit qui affectu pietatis ꝯpati¬
tur: qm qui ex debito p̃ceptõnis mise̾t
Oportet ergo te pͥmũ face iuditiũ ut
timore. s ex amore facias. Postremo sol¬
licitũ incedere. ne uł bonũ quod necoũ
muttas. Porro in hiis trib temitati ĩ
te oꝑanti cooꝑaris. Sapĩa enĩ te ad cog¬
nitõm u̾itatis illuinat. Caritas te

Expanded text:
Deo placitum. Quod si tu illi non solum Deo placitum. Quod si tu illi non solum discernendo, sed etiam faciendo in sacrificium obtuleris, placabis iram, et gratiam consequeris. Deinde sequitur diligere migere, quia magis facit qui affectu pietatis compatitur, quam qui ex debito praeceptionis miseretur. Oportet ergo te primum facere judicium ut timore, sed ex amore facias. Postremo sollicitum incedere, ne vel bonum, quod necdum mittas. Porro in his tribus trinitati in te operanti cooperaris. Sapientia enim te ad agnitionem veritatis illuminat, chari
Abbreviated transcription (Latin):
sid̾a dilegent̾ quid facis ⁊ quid nõ facis
quid face debes. ⁊ quid face nõ detes. Post¬
ea hec adinuicem ꝯferendo ppende su idẽ
est quod facis ⁊ quod debes. ⁊ si idem est
ita inuen̾is: gaude. Si aut̃ idem eẽ ꝑspexe¬
rts quod facis ⁊ quod nõ debes: aut quod
nõ facis ⁊ quod debes: time. Int̾te ⁊ ꝑxtm̃
titũ hoc modo iudicare debes. Uide quto
facis ꝓximo tuo. ⁊ quid tibi faciat ꝓxi¬
mus tuus. Si ille tibi bonũ facis ⁊ tiri
illi bonũ reddis: malus nõ es. Si ille tͥ
malũ facit ⁊ tu illi malũ reddis: malꝰ
es. Si ille tibi malã facit ⁊ tu illibonũ¬
redois: bonus es. De ꝓximo tuo hoc mõ
idicare debes. Uide quid facit. Si certũ
bonũ si dubiũ bonũ. Si certũ malum
si dubiũ malũ. St certũ bonũ est puũ¬
dubiũ est: uerũ puta. ui certũ malũ ẽ
Si dubiũ malũ est: bonã puta. Hoc est
inditiũ uerũ iuditiũ bonũ inditiũ

Expanded text:
sidera diligenter quid facis et quid non facis; sidera diligenter quid facis et quid non facis; quid facere debes, quid facere non debes; postea haec ad invicem conferendo perpende, an idem est quod facis et quod debes, ita inveneris, gaude. Si autem idem perspexeris quod facis et quod non debes, aut quod non facis et debes, time. Inter te et proximum tuum hoc modo judicare debes. Vide quid facias proximo tuo, et quid tibi faciat proximus tuus. Si ille tibi bonum facit, et tu illi bonum reddis, malus non es. Si ille tibi malum facit, et tu illi malum reddis, bonus non es. Si ille tibi bonum facit, et tu illireddis, bonus es. De proximo tuo hoc modo judicare debes. Vide quid facit. Si certum bonum, si dubium bonum; si certum malum, si dubium malum. Si certum bonum est p est, verum puta. Si certum malum est, Si dubium malum est, bonum puta. Hoc est judicium verum, judicium bonum, judicium
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ salicitũ ambulare cũ deo tuo. Tura
hecsunt que ofterrs debes. qr ⁊ ds qui
trmitas est nõ nisi trino sacrifitio
ati. offer sollicitudinem pat̾nitati
id sapĩam ꝑtinet discretio. ad carita¬
tem pietas. ad pat̾nitatem solliciti¬
do. dic tñ offer ut neq in discretõne
muneꝵ iutatem totuitatis didas
nesẜ in ꝑticipatõne donoꝵ tͥuitatem
simł ini sua singła exhibeas. Si iu
aceptabili sacrificio uenaris. Si solli¬
citus in timore det semꝑ ambulas: pla¬
cas tibi celestem pr̃em quem ꝓ pct̃is tuis
offensũ hebas. Nunc ergo ausculta q̃le
sit iuditiũ quod face nubis. primã es
tibi iudituũ faciend̃ de teip̃o. deinde int̃
te ⁊ pximũ tuũ. postremo de ꝓximo tuo
In eo iuditõ quo iudicas tem ip̃m eẽ de¬
bes districtus. In eo iuditõ quo indicas
int̾ te ⁊ ꝓximũ tuũ: debes eẽiustus. In eo
iuditõ qͥno iudicas ꝓximũ cuũ. debes eẽ
pitis. Te ip̃m uidicare debes hoc modo. Cõ¬

Expanded text:
 sollicitum ambulare cum Deo tuo. Tria haec sunt quae offerre debes, quia et Deus, qui Trinitas est, non nisi trino sacrificio ati. Offer sollicitudinem paternitati. Ad sapientiam pertinet discretio, ad charitatem pietas, ad paternitatem sollicitudo. Sic tamen offer, ut neque in discretione munerum unitatem trinitatis dividas, neque in participatione donorum, trinitatem simul uni singula exhibeas. Si jusius est acceptabili sacrificio veneraris. Si sollicitus in timore Dei semper ambulas, placas tibi coelestem Patrem, quem pro peccatis tuis offensum tenebas. 2. Nunc ergo ausculta quale sit judicium quod facere juberis. Primum est tibi judicium faciendum de teipso, deinde inter te et proximum tuum, postremo de proximo tuo. In eo judicio quo judicas temetipsum, esse debes districtus. In eo judicio quo judicas inter te et proximum tuum, debes esse justus. In eo judicio quo judicas proximum tuum, debes esse pius. Teipsum judicare debes hoc modo. Con
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. qr dixit dm̃n nõ cognoui. ⁊ iscł ñ
ditiam inquinat. hec ꝑ mutabelitatẽ
⁊ instabilitatem tnͣsuolat. ꝓpt̾ea exe
ri. abdicamus seruittũ ꝓħ̾onis abre
tes itaq ab egypto in desertũ relinqͥnꝰ
mala ut nõ ꝯsentiamus. Oxeuntes a
deserto in t̾ram ꝓmissionis: euadimꝰ
mala ut nõ sentiamus. In egypto est
pugna sine uictoria uł seruitas sine
pugna. In deserto est pugna sine uiao¬
ria cum pugna. In c̾ra ꝓmissionis at
sine pugna uictoria. In de egypto sũ
delectatõnes male ⁊ młte. nõ tñ sole.
In deserto sunt delectatõnes bone et

Expanded text:
m, qui dixit: Dominum non cognovit et Israel non ditiam inquinat. Haec per mutabilitatem et instabilitatem transvolat. Propterea exeuri, abdicamus servitium Pharaonis, abretes ab Aegypto in desertum relinquimus mala, ut non consentiamus. Exeuntes a deserto in terram promissionis evadimus, mala ut non sentiamus. In Aegypto est pugna sine victoria, vel servitus sine pugna. In deserto est pugna sine victoria, vel victoria cum pugna. In terra promissionis est sine pugna victoria. In Aegypto sunt delectationes malae et multae, non tamen solae. In deserto sunt delectationes
Abbreviated transcription (Latin):
tius et d̃s respond̾et: quod tp̃e mag̃
audire desid̾auit. Nam qui auaritia
cecatus ire uolebat: etiam pͥusqͣm
inquir̾et. an ire deberet. dum et lñia
eundi ꝯceditur: ad ꝑficiend̾ solũmͦ
id quod ꝯcupierat relaxatur. Nec pre¬
cepto dñi ad id faciend̾ ducitur. s ꝑ¬
missione dñi uolenti facultas ꝯdo

Expanded text:
ponderet quod ipse magis audire desideravit. Nam qui avaritia caecatus ire volebat, etiam priusquam inquireret an ire deberet, dum ei licentia eundi conceditur, ad perficiendum solummodo id quod concupierat relaxatur. Nec praecepto Domini ad id faciendum inducitur, sed permissione Domini facultas vo
Abbreviated transcription (Latin):
rectũ disc̾nis: ꝑ iniflãmantẽ caritatem.
pat̾nitatem. ⁊ ꝯtuentem temzip̃mi
custodis. ꝑ trinitatem itaq cooꝑando
trinitati trmitatis ymago efficis: ue¬
rũ q tunc sacrificui te ip̃m deo offers
cũ ad eius siłicudinem reformaris.⁊¬

Expanded text:
ectum discernis; per inflammantem charitatem, paternitatem, tibi contuentem, temetipsum custodis. Per trinitatem itaque cooperando trinitati, trinitatis imago efficeris; verumque tunc sacrificium teipsum Deo offers, cum ad ejus similitudinem reformaris.
Abbreviated transcription (Latin):
qñ quis peccato moritur et deo uunt
De qua ait idẽ aplũs. Consepulti cĩ
Iumus cũ illo ꝑ baptiimũ ĩ morte
Tertiamors est qua cursum uite huiꝰ
et muimis explennuis .i. aĩc corporisq
more sit mala si ꝓp̃ pcc̃a moriam
sia mors bona sit quia ie qui fu¬
eritmortuus iustificatus est pc̃tõ
Tertia mors et mediafit. nã et brã
iustis uidetur et plerisq metuenda
Que cũ absoluat omnes paucos
Desectat s nõ mortis est uiciũ s nr̃e
ĩsirmitatis qui boluptate corporit
et delectatiõe uite istus capiiuret
cursum hurc cõsũmare trepidamus
In quo plus amaritudinis ꝙͣ boluo¬
geuitate pegrinatioms huus iꝰsei¬

Expanded text:
quando quis peccato moritur, et Deo vivit, quando quis peccato moritur, et Deo vivit, de qua ait Apostolus: Consepulti enim sumus cum illo per baptismum in mortem . Tertia mors est, qua cursum vitae hujus et munus explemus, id est, animae corporisque mors sit mala, si propter peccata moriamur: alia mors bona sit, qua is qui fuerit mortuus, justificatus est a peccato: tertia mors media sit; nam et bona justis videtur, et plerisque metuenda, quae cum absolvat omnes, paucos delectat. Sed non hoc mortis est vitium, at nostrae infirmitatis, qui voluptate corporis, et delectatione vitcursum hunc consummare trepidamus: in quo plus amaritudinis quam volupngaevitatem peregrinationis hujus inge
Abbreviated transcription (Latin):
malis cõria sũt ⁊ mala bome demꝙ
iimocẽtia ẽ ubi non ẽ nocendi uosuntat᷑
et norius dr̃ qui nõ su ĩnoxius. Miseri¬
cors qui remittat ĩmiicricors qui iqͣscẽ
atq ĩflectinesciat. Sz force aliqui
ta. quid et more considerem:. Dica
est fru spirandi muncre. Mors pri¬
uari. hoc aũi spirandi mimus apd̃
pserosꝙ in homs ducitur. hoc est ergo
Et scriptura dicit. E cce dedi ante sa¬
cietuã uitam et mortẽ bomĩ et małũ
uitam bomĩ appellans mortẽ malũ
ui ula libi priora et sĩsibi cõferes d¬
ulo in paradiio est positus hõ ut ederet
De ligno uite et ccĩs paradisi liqmie
De ligno aũt in quo est coqͥces bom
et masi non ederet. Qua die aũt ede̾t
morte moreretur. Non seruauit irep¬
tum et cariue fructu atqr ciectus De
paradiso mortẽ gustauit. Masũ qͣ
mors que p̾cio damꝑnoĩs ĩfertur E
mortis tria sũt gnã. una eĩ moreᵃ
pcc̃m est. De quã sc̃pt̃ est aña que y¬
cat ip̃a moritur a lia mors mistica

Expanded text:
ria sunt et mala bonis. Denique innocentia est, ubi non est nocendi voluntas; et noxius dicitur, qui non sit innoxius; misericors, qui remittat; immisericors, qui ignoscere atque inflecti nesciat. 2. Sed forte aliquis ta, quid etiam mors, consideremus. Vita est spirandi munere frui, mors privari. Hoc autem spirandi munus apud plerosque in bonis ducitur. Hoc est ergo Et Scriptura dicit: Ecce dedi ante faciem tuam vitam et mortem, bonum et malum , vitam bonum appellans, mortem malum; vel illa sibi priora, et haec sibi conferens. Dur, in paradiso est positus homo, ut ederet de ligno vitae, et caeteris paradisi lignis: de ligno autem in quo esset cognitio boni et mali, non ederet: qua die autem ederet, morte moreretur . Non servavit praeceptum, et caruit fructu, atque ejectus de paradiso mortem gustavit. Malum igitur mors, quae pretio damnationis infertur. mortis tria sunt genera. Una mors peccati est, de qua scriptum est: Anima quae peccat ipsa morietur . Alia mors mystica,
Abbreviated transcription (Latin):
midũ iudet. ⁊ hotem in suis ocłis mag¬
nũ effectum ꝯtinito obꝑbria foris. et
miuyias admonet: qr scit quod decep¬
ta mens tanto tam eas impatientius
laude dignũ est agnoscit. Quapp̃opoi¬
tet si humilitatem integm ⁊ pscam
seruare cupimus: naqͣm ani mũ abi
agnitõne nr̃i autamus: ⁊ accepta cõ¬
titmelia discanitis nocenti nõ irasci
s ꝯpati. ⁊ id quod ab eo patimitr ext¬
stimemus. nõ malitie illius s nõis
m̾ttis debere mputari. Tͣria deniq
sunt ꝑ que humilitas adũsus illa¬
tam ꝯtinneliam se defendit. Prmm̃
ut ꝯsidemus culpam nr̃am qua me¬
ruimus ut talia patiamur. Demde
ut cogitemus qr quotiens ad nr̃am
lesionem excitatur ꝓximus: hoc qͣsi
nõ ille s m illo iusto iuditio suo ad

Expanded text:
midum videt, et hominem in suis oculis magmidum videt, et hominem in suis oculis magnum effectum, continuo opprobria foris et injurias admovet, quia scit quod decepta mens tanto jam eas impatientius laude dignum est, agnoscit. Quapropter oportet, si humilitatem integram et perfectam servare cupimus, animum ab agnitione nostri avertamus, et, accepta contumelia, discamus nocenti non irasci, sed compati, et id quod ab eo patimur existimemus non malitiae illius, sed meritis nostris debere imputari. Tria denique sunt, per quae humilitas adversus illatam contumeliam se defendit: Primum, ut consideremus culpam nostram, qua meruimus ut talia patiamur; deinde, ut cogitemus quod quoties ad nostri laesionem excitatur proximus, hoc quasi non ille, sed in illo justo judicio suo ad
Abbreviated transcription (Latin):
dc̃m est uerũ ẽẽ consenserit. ne ulloi
modo tribu̾e sibi existimet. statin se
modo mirabili nõ ad humelitatem ei
to iam fidritialius apud sem ip̃am ex¬
tollitut: qͣnto magis manifestitis boñ
siũ nõ a se s a deo ẽẽ ꝯficetur. pharisa¬
ca ꝓrsus suꝑbra dicentis. Ob gratias
ago tibi. qr nõ sum sicut cetĩ hoĩm ⁊ c̃¬
Et inde quõ utrus pestilentie paulatĩ
se diffundit. Prmiũ fortassis aliquod
mnũ bonũ in nob̾ laudatũ fu̾at. sed
dum mens ex eo incaute extollitur
niunt. ut amplius ad elatõm atten¬
datur. Replicat studiose cuncta bona
sima p̾ti̾ta. atq in iniã omnia coacer
care fallacit̾ satagit: n̾acit̾ in suus
cełis ex ꝯsidatõne tantaꝵ uirtutũ in¬
tumescit. Dumq in sui admiratõne
omupata defigitur:. paulatim iam ⁊
eum a quo hoc ħt obluusci icipit. ⁊¬
amplius in memoriam reducẽ nõ dig¬
natur. Tumc hostis postqm intus cortu¬

Expanded text:
est de se verum esse consenserit, ne ullo est de se verum esse consenserit, ne ullo modo sibi tribuere existimet, statim se modo mirabili non ad humilitatem, tanto jam fiducialius apud semetipsum extollitur, quanto manifestius bonum suum non a se, sed a Deo esse confitetur. Pharisaei prorsus superbia dicentis: Deus, gratias ago tibi quia non sum sicut caeteri homEt vide quomodo virus pestilentiae paulatim se diffundit. Primum fortassis aliquod unum bonum in nobis laudatum fuerat, sed dum mens ex eo incaute extollitur,niunt, ut amplius ad elationem accendatur. Replicat studiose cuncta bona sua praeterita, atque in unum omnia coacervcare fallaciter satagit, veraciter in suis oculis ex consideratione tantarum virtutum intumescit. Dumque in sui admiratione occupata defigitur, paulatim jam et eum a quo hoc habet oblivisci incipit; amplius ad memoriam reducere non dignatur. Tunc hostis postquam intus cor tu
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ dico nõ solũ int̾iora que ad iniqͥtatẽ
⁊ culpam ꝑtinent. s etiam ext̾iora que
ꝑtinent ad iulitatem. Sicut est ignobi
minem humiliant. sam si culpas nr̃as
⁊miserias nr̃as bene ⁊ attente inspicere
nolumus: tunc fortassis nec indignũ
iudicabimus. si nob̾ inferatur iuiria
nec dignũ si reu̾entia exhibeatut. Sepe
gendo nõ ualet ꝓstern̾e. ꝑ reuentiam
qiͣ occulte suffodiendo nititur supplan¬
tare. Mens etenĩ hoĩs cicius in laude
sua decipitur: qr quod libentius accipit
difficiluts repeslit. sam dum bona sua
nõ nũqͣm foris laudari audit. ⁊ quodã
modo ad sem tp̃am ren̾sa uerũ ẽẽ ꝯsi¬
derat id quod dr̃ lib̾e iam ⁊ qͣi sñ culpa
i adulatõne sua dełcari se posse arbi¬
tratur. Cumq se tm̃mͦ testimonto ĩi¬
tatis ꝯsensum p̾bere existu¬
cansa u̾itas. s adulatõ potius deicat
ut aut̃ ꝓrsus ab elatõnis uitio inno¬
cens eẽ iudeatur. matore adhuc callidi¬
tate se palliat: ⁊ postqͣm id quod de se

Expanded text:
non solum interiora, quae ad iniquitatem et culpam pertinent, sed etiam exteriora, quae pertinent ad utilitatem: sicut est ignobilminem humiliant. Nam si culpas nostras et miserias nostras bene et attente inspicere volumus, tunc fortassis nec indignum judicabimus, si nobis inferatur injuria; nec dignum, si reverentia exhibeatur. Saepe gendo non valet prosternere, per reverentiam quasi occulte suffodiendo nititur supplantare. Mens etenim hominis citius in laude sui decipitur, quia quod libentius accipit, difficilius repellit; nam dum bona sua nonnunquam foris laudari audit, et quodam modo ad semetipsam reversa, iterum esse considerat id quod dicitur, libere jam et quasi sine culpa in adulatione sui delectari se posse arbitratur. Cumque se tantummodo testimonio veritatis consensum praebere existam veritas, sed adulatio potius delectat. Ut autem prorsus ab elationis vitio innocens esse videatur, majori adhuc calliditate se palliat; et postquam id quod dictum
Abbreviated transcription (Latin):
minem spoliant: ꝯtinuo tristitia se¬
quitur. que nudatũ flagellat Cui de¬
inde succedit auaritia que flagellatũ
eicit. qr int̾no gaudto amisso: forts cõ¬
solatom quere ꝯpellit. Postea accedit
gula que eiectũ seducit. qr anunum
ext̾iorib nihiantem hoc uitiũ In pͥmis
qͣĩ euicino temptans: ꝑ ip̃m naturalẽ
appetitũ ad excelsũ illicit. Postremo
suꝑuenit luxuria que seductũ mõ¬
lens seruititi subicit. qr postꝙͣ caro
ꝑ crapulam inflãmata est ardorem
libidinis supuenientem emollitus
atq en̾uitus resolutus animus ñ¬
cere nõ ꝑt. sieruit igitur senissime
dñatõni mens turpit̾ subacta: ⁊ nisi
exorata subueniat saluatoris pietas
nõ erit iam unde captiuo seruuenti
amissa restituatur lib̾tas. Sequñtur¬

Expanded text:
minem spoliant, continuo tristitia seminem spoliant, continuo tristitia sequitur, quae nudatum flagellat. Cui deinde succedit avaritia, quae flagellatum ejicit; quia, interno gaudio amisso, foris consolationem quaerere compellitur. Postea accedit gula, quae ejectum seducit, quia animam exterioribus inhiantem hoc vitium imprimis quasi e vicino tentans per ipsum naturalem appetitum ad excessum illicit. Postremo supervenit luxuria, quae seductum violenter servituti subjicit; quia, postquam caro per crapulam inflammata est, ardorem libidinis supervenientem emollitus, atque enerviter resolutus animus vincere non potest. Servit igitur saevissime dominationi mens turpiter subacta; et, nisi exorata subvemat Salvatoris pietas, non erit jam unde captivae servienti amissa restituatur libertas.
Abbreviated transcription (Latin):
ergo qͣntũ se ꝑ elacõm extra creato¬
rem extollit: tantũ ꝓliorem sub
ꝓximo cad̾ ⁊ qͣntũ ibi fallacit̾ erigꝰ
tantũ hic u̾acit̾ p̾cipitatur S neq
hic sist̾e̾ p̃t semel cepta corruptio
Mox enĩ ut de suꝑbia inuidia nata
fuit: tram ip̃a de se parit. qr miser
aniius ppea iam sibi ip̃i de sua im¬
ꝑfectõne irascitur qr de bono alt̾ius
ꝑ caritatem nõ letutur. Aeq ideoro
etiam quod ht sibi displice mcpit qst̃i
in alio id quod hr̃e nõ pt̃ agnoscit Qui
ergo ꝑ caritatem in deo totũ hr̃e potu¬
it. io etiam quod ꝑ elatõm extra deum
hr̃e conabatur ꝑ muidiam ⁊ iram amit¬
tit: qr postqͣm ꝑ suꝑbiam dm̃ amiitit
ip̃m. Quia igitur omnib amissis i
chil suꝑest unde gaudeat in felix ꝯscĩa
ꝑ tristitiam in sem ip̃a colliditur. et
que de alieno bono pre letari noluit.
de suo malo iuste crutiatur. Dost supp¬
bram ergo ⁊ inuidiam ⁊ iram que hp̃¬

Expanded text:
ergo quantum se per elationem contra Creatoergo quantum se per elationem contra Creatorem extollit, tantum per livorem sub proximo cadit; et quantum ibi fallaciter erigitur, tantum hic veraciter praecipitatur. Sed neque hic sistere potest semel coepta corruptio: mox enim ut de superbia, invidia nata fuerit, iram ipsa de se parit; quia miser animus propterea jam sibi ipsi de sua imperfectione irascitur, quia de bono alterius per charitatem non laetatur, atque ideo etiam quod habet sibi displicere incipit, quem in alio id quod habere non potest agnoscit. Qui ergo per charitatem in Deo totum habere potuit, id etiam quod per elationem extra Deum habere conabatur, per invidiam et iram amittit, quia, postquam per superbiam Deum amittit, etipsum. Quia ergo omnibus amiihil superest unde gaudeat infelix conscientia, per tristitiam in semetipsa colliditur, et quae de alieno bono pie laetari noluit, de suo malo juste cruciatur. Post superbiam ergo, et invidiam, et iram, quae ho
Abbreviated transcription (Latin):
Sic ꝙ fiat ut nec id quod ht̃ utilit̾ hr̃e
possit dum illud in eoa quo ht̃ nõ dili¬
git. sicut enĩ omne bonũ uacit̃ a deo
est: ita ulłm bonũ extradm̃ utiliter
dilig̾e̾. ncc̃e est ut dum in altõ bonũ
quod nõ ht̃ aspex̾it: tanto amarius ⁊¬
sua eum imꝑfectõ torqueat. qͣnto eũ
in quo omne bonũ ꝯsistit nõ amat.
Et idcirco semꝑ suꝑbiam inuidia seqͥ¬
tur.qr qui iuc amorem nõ figio ubi
omne bonũ est. qntũ de suo puse ex¬
tollitur. tanto gutus de bono alienꝰ
torquetut. Oua igitur elatõni iustis¬
sime pena depurata est ip̃a quam de
se gignit mundia. que qr cõe oĩm bonũ
diligere uoluit. recte minc boni alie¬
ni liuore tabescit . Quam ꝓfecto alie¬
ne felicitatis successus nõ ureret: si
illum in quo omne bonũ est ꝑ amorẽ
possidet. Nec enĩ alienũ a se iuoicaret
bonũ alt̾ius: si sitũ ibi dilig̾et. no
⁊ suũ ⁊ alt̾tus bonũ sił possideret. R

Expanded text:
sicque fiat ut nec id quod habet: utiliter habere sicque fiat ut nec id quod habet: utiliter habere possit, dum illud in eo a quo habet non diligit. Sicut enim omne bonum veraciter a Deo est, ita nullum bonum extra Deum utiliter diligere necesse est, ut dum in altero bonum, quod non habet, aspexerit, tanto amarius sua eum imperfectio torqueat, quantum eum, in quo omne bonum consistit, non amat. Et idcirco superbiam semper invidia sequitur; quia qui illic amorem non figit, ubi omne bonum est quanto de suo perversius extollitur, tanto gravius de bono alieno torquetur. Sua igitur elationi justissime poena deputata est; ipsa, quam de se gignit, invidia quae quia commune omnium bonum diligere noluit, recte nunc boni alieni livore tabescit. Quam profecto alienae felicitatis successus non ureret, si illum, in quo omne bonum est, per amorem possideret. Nec enim alienum a se judicaret bonum alterius, si suum ibi diligeret, ubi et suum, et alterius bonum simul possideret. Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
gellatũ eicit sextũ eiectũ seduxit
deptimũ: seductũ sernituti subicit
supbia enĩ aufert hoĩ dm̃. Iniudia
aufert et ꝓximũ Ira aufert et seip̃m
iristitia spoliatis flagelcat Auaricia
fagellatĩ eicit Gula eiectũ seducit.
Luxuria seductũ seruituti subicit. Añc
reu̾tentes: singła ꝑ ordinem explanensꝰ
Diximus ꝙ suꝑbia aufert homiñ dm̃
Ouꝑbra namq est amor ꝓpͥe excellentie
qñ mens bonũ quod ht̃ singłr diligit.¬
.i. sine eo aquo bonũ accepit. O pestifer
suꝑbia quidagis: Cur suades uiuillo
ut se a fonte diuidats Cur suades radio
ut se a sole au̾tat. Cur nisi ut ⁊ ille dũ
infundi desinit arescat ⁊ iste dum ab
illuminante aititur tenebrosus fiat.
nt̾q ño dum accipe cessat. id quod necd̾
ht̃ ꝯtinuo illud etiam quod ht amit¬
tat. Hoc ꝓfecto tu agis. cũ doces donũ
extra datorem dilig̾e: ut qui ꝑtẽ boni
quod ab illo datũ est ꝑtise sibinendi¬
cat: totũ bonũ quod in illo est amictat

Expanded text:
ejicit; sextum, ejectum seducit; septimum, eductum servituti subjicit. Superbia enim aufert homini Deum; invidia aufert ei proximum; ira aufert ei seipsum; tristitia spoliatum flagellat; avaritia flagellatum ejicit; gula ejectum seducit; luxuria seductum servituti subjicit. Tunc revertentes, singula per ordinem explanemus. Diximus, quod superbia aufert homini Deum: superbia namque est amor propriae excellentiae, quando mens bonum, quod habet, singularit sine eo, a quo bonum accipit. O pestifera superbia quid agis? cur suades rivulo ut se a fonte dividat? cur suades radio ut se a sole avertat? cur, nisi ut et ille dum infundi desinit, arescat, et iste dum ab illuminante avertitur, tenebrosus fiat; uterque vero, dum accipere cessat, id quod necdum habet, continuo illud etiam quod habet amittat. Hoc profecto tu agis, cum doces dona extra datorem diligere, ut qui partem boni, quod ab illo datum est perverso sibi vindicat totum bonum, quod in illo est, amittat:
Abbreviated transcription (Latin):
humane mñtis infirmitas. ut nõ di
quodam int̾im studio ad illam ad
quam necd̃ ꝑting̾e sufficit stabilita¬
tem assuefacienda est .i. si dm̃ semꝑi
strũ abillicitis ⁊ uanis cogitatõib
restringendo. in ꝯsid̾atõne oꝑũ det
⁊ mirabiliũ eius illud teneamus:
ut dum semꝑ muius instabiles eẽ
satagimus: tamdem alñ donãce deo
ule stabiles fieri ualeamus. Ut aut̃
plum subitiam: uniu̾̾sus iste mũ¬
dus qiͣ quoddam diliuiũ est. qr oĩa
que in hoc mundo sunt ad siłitudinẽ
aque incertis euentib fluctuando
decurrit Uera aut̃ fides que nõ tnͣsi¬
dam fluctib. sic a mundi huius cu¬
piditate in suꝑna animũ accollit.
s eius desidis ꝑ affectum nõ implicatur
Quisquis ergo et̾na nõ credens sola que
tnseunt appetit: hunc qͣi sñ naui labees¬
tem in fluctib: impetus aque decurtẽ¬
tis secum trahit. Qui u̾o et̾na credẽs

Expanded text:
humanae mentis infirmitas, ut non dichumanae mentis infirmitas, ut non dicquodam interim studio ad illam ad quam necdum pertingere sufficit stabilitatem assuefacienda est: id est, si Deum strum ab illicitis et vanis cogitationibus restringendo in consideratione operum Dei et mirabilium ejus illud teneamus, ut dum semper minus instabiles esse satagimus, tamen aliquando donante Deo vere stabiles fieri valeamus. Ut autemplum subjiciam, universus iste mundus quasi quoddam diluvium est: quia omnia quae in hoc mundo sunt ad similitudinem aquae incertis eventibus fluctuando decurrunt. Vera autem fides, quae non transidam fluctibus sic a mundi hujus cupiditate in superna animum attollit, et psed ejus desideriis per affectum non implicatur. Quisquis ergo aeterna non credens, sola quae transeunt appetit, hunc quasi sine navi laborantem in fluctibus impetus aquae decurrentis secum trahit. Qui vero aeterna credens
Abbreviated transcription (Latin):
possibile est. ⁊ idcreo oũ impossibi¬
te est ut sine amore sit cor quod iuuere
aut seip̃am. aut certe aliud aliquid a
se diligat noce est. Auia s̾io in se ip̃a ꝑ¬
fectũ bonũ nõ inuenit: si se solam
dilig̾et felix amor nõ eẽt. Oportet gͥ
si felicit̾ amare desid̾at. altud aliquir
p̾t̾ se quod amet inquirat. Si aut̃ im¬
ꝑfectum aliquid extra se amare ce¬
ꝑit. amorem quid̾ suũ irritat. s mi¬
seriam nõ excludit felicit̃ ergo nõ
diligit: donec ad uerũ ⁊ sũmũ bons̃
ꝑ amoris desid̾ium se ꝗu̾tit. Auia t̾io
sũmũ ⁊ uerũ bonũ d̾s est. solus ille
felicit̃ amat qui dm̃ amat. ⁊ tanto fe¬
litius: qͣnto ampliuis. Hec est igitur
cordis nr̃i requies. cum in amore det
ꝑ desid̾ium figitur nec ultra quicꝙͣ
appetit. s in eo quod tenet qͣdam felici
securitate delectatur Quia ent̃ iuud
nec appetitus ultra ꝓtrahit. nec timor
repellit quodãmodo m ip̃m tocundita¬
tis sine uexatõne requiescit. S quia

Expanded text:
s amor est, et idcirco omnino impossibile est ut sine amore sit cor quod vivere aut seipsam aut certe aliud aliquid a se diligat necesse est. Quia vero in seipsa perfectum bonum non invenit; si se solam diligeret, felix amor non esset. Oportet ergo, si feliciter amare desiderat, ut aliud aliquid praeter se quod amet inquirat. Si autem imperfectum aliquid extra se amare coeperit, amorem quidem suum irritat, sed miseriam non excludit. Feliciter ergo non diligit, donec ad verum et summum bonum per amoris desiderium se convertit. Quia vero summum et verum bonum Deus est, solus ille feliciter amat qui Deum amat; et tanto felicius quanto amplius. Haec est igitur vera cordis nostri requies, cum in amore Dei per desiderium figitur; nec ultra quidquam appetit, sed in eo quod tenet, quadam felici securitate delectatur. Quia enim illud nec appetitus ultra protrahit, nec timor repellit, quodammodo in idipsum jucunditatis sine vexatione requiescit. Sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
tuantis maris undas securus ꝑtnͣsit
ditur. tam quodãmodo in fluctibtee
stabilitatem imitatur. Primũ ergo
si hoc mare magnũ illesi ꝑtͣnsire no¬
lumus: fabricemus nauem. tt fidem
indegram hẽamus. Deinde nauem fi¬
dei inhĩtemus ꝑ caritatem: ut ⁊ creca¬
mus quod dilige debemius. ⁊ diligamꝰ
quod credimus. Sic q ⁊ lex dei in corde
nr̃o sit ꝑ recte fidei cognitõm. ⁊ cor nr̃m
in lege dei sit ꝑ dilectõm. S ut faciliꝰ
cognoscas quõ uł unde hanc quã dixi¬
ca nauem sine archam in corde tuo eoi¬
ficare debeas. ꝑ quam huius dilurii
naufragio eductus ad portũ quiedo
ꝑuenias: duo oꝑa dei ꝯsid̾a. indelicet
opus conditõnis ⁊ opus restautatõis.
Opus aut̃ condicõnis est creatio celi et
t̾re ⁊ oĩm que in ets ꝯtinentur: que
sex dieb facta sunt. Opus f̾torestat¬
ratõnis. incarnatõ u̾bi. ⁊ omnia qute
a pͥncipio m̃di usq ad finem. uił ad ip¬
sam p̾nuntiandam p̾cesserunt. uł ad

Expanded text:
tuantis maris undas securus pertranseditur, jam quodam modo in fluctibus terrae stabilitatem imitatur. Primum ergo, si hoc mare magnum illaesi pertransire volumus, fabricemus navem, ut fidem integram habeamus; deinde navem fidei inhabitemus per charitatem, ut et credamus quod diligere debemus, et diligamus quod credimus: sicque et lex Dei in corde nostro sit per rectae fidei cognitionem, et cor nostrum in lege Dei sit per dilectionem. Sed ut facilius cognoscas quomodo vel unde hanc, quam dixi, navem vel arcam in corde tuo aedificare debeas, per quam hujus diluvii naufragio eductus, ad portum quietis pervenias; duo opera Dei considera, videlicet opus conditionis, et opus restaurationis. Opus autem conditionis est creatio coeli et terrae, et omnium quae in eis continentur, quae sex diebus facta sunt. Opus vero restaurationis, incarnatio Verbi, et omnia quae a principio mundi usque ad finem, vel ad eam
Abbreviated transcription (Latin):
mt̃a. Sexta: cordis munditia. Seꝑtĩa.
pax. Nouissime qͥnto loco disponunt᷑
septem bĩtudines. Prima: regnũ ce¬
loꝵ ocd̾a: possessio t̾re uiuentiũ. Tertia.
dei. Hec itaq pͥmo loco distinguntur:
nt intlsigas ip̃a uitia qͣi quosdam aĩe
languores. siue nuln̾a int̾ioris hõis¬
dona sp̃c scĩ antidotũ. uirtutes. sanitatẽ
bitudines: felicitatis gaudiũ Smt gͦ
septem uitia capitalia. siue pͥncipalia.
⁊ exbiis untusa mala oriuntur. Hii
sunt fontes abyssi tenebrose. de quib
fumina babylonis exernt. ⁊ moem
t̾rm deducta stillicidia iniquitatis
diffimdunt. De quib auminib psai¬
mrita in ꝑsona ppłi fidelis cecinit di¬

Expanded text:
a; sexta, cordis munditia; septima, pax. Novissime quinto loco disponuntur, septem beatitudines. Prima, regnum coelorum; secunda, possessio terrae viventium; tertia, Dei. Haec ita primo loco distingue, ut intelligas ipsa vitia quasi quosdam animae languores, sive vulnera interioris homidona sancti Spiritus antidotum, virtutes sanitatem, beatitudines felicitatis gaudium. Sunt ergo septem vitia capitalia sive principalia, et ex his universa mala oriuntur. Hi sunt fontes abyssi tenebrosae, de quibus flumina Babylonis exeunt, et in omnem terram deducta stillicidia iniquitatis diffundunt. De quibus fluminibus Propheta in persona populi fidelis cecinit di
Abbreviated transcription (Latin):
citatem consid̾at: u̾itatem discern̾e
nõ ꝑmittat ⁊ testimontũ ꝯscĩe iam
illi respondeat. nõ ad id quod quer̾e se
finxit s quod inuenire desid̾abat. Stc
balaam cum abalac rege moabitaꝵ
ad maledicend̃ filiis nrł ꝓposita m̃ce¬
de inuitaretur a dño querit an ire
debeat. ⁊ eundi lũiam accipit: cui tñ
pt̃ ħ eundi angłs dñi in uia occur¬
rens obsistit. Quid est hoc: Si bona
fuit uia: cur ei angłs obsistit. Aut
si mala fuit uia: cur ei d̾s emdi lii¬

Expanded text:
vitatem considerat, veritatem discernere non permittat, et testimonium conscientiae jam illi respondeat non ad id quod quaerere se finxit, sed quod invenire desiderabat. Sic Balaam cum a Balac rege Moabitarum ad maledicendum filiis Israel proposita mercede invitaretur, a Domino quaerit an ire debeat, et eundi licentiam accipit; cui tamen post haec eunti angelus Domini in via occurrens obstitit . Quid est hoc? Si bona fuit via, cur angelus ei obstitit? aut si mala fuit via, cur Deus ei li
Abbreviated transcription (Latin):
nemo qui saue sapet nõ potis ꝯdolẽ¬
dum qm̃ irascend existimaret. ꝑcc̃a
enĩ qiͣ quedam sunt nuln̾a aĩaꝵ. ⁊ ot̃s
qui male agit nõ qi ex uirtute agẽs
s qĩ auirtute defitiens ⁊ nelut qua¬
dam frenesis egritudme laborans
pte tolandus est. Prima ergo ꝯsida¬
humilitas. Quotiens adulatõne lau¬
dantiũ siue reu̾entia exhibentium
pulsari ext̾ius atq temptari se sen¬
serit: nõ attendat neq cogitet utoũ
uerũ sit quod de sedicitur. aut digñ
quod sibi exhibetur: s statim ne de¬
cepta mens ꝑ manem głam laudem¬
q qua foris pulsatur intus susci¬
piat. ex ip̃o suo uttio et oppone curet
unde potius exubescat: dicens cum
psalmista. Au̾tantur statim erubes¬
centes qui dicunt in enge enge. Qs¬
quis enĩ landatus deu̾tate ꝯsultu

Expanded text:
 non potius condolendum quam irascendum existimaret. Peccata enim quasi quaedam sunt vulnera animarum; et omnis qui male agit, non quasi ex virtute agens, sed, quasi a virtute deficiens et veluti quadam phrenesis aegritudine laborans, pie tolerandus est. Prima ergo considerahumilitas. Quoties adulatione laudantium sive reverentiam exhibentium pulsari exterius atque tentari se senserit, non attendat neque cogitet utrum verum sit quod de se dicitur, aut dignum quod sibi exhibetur, sed statim ne decepta mens per inanem gloriam laudem qua foris pulsatur intro suscipiat, ex ipso suo vitio ei opponere curet unde potius erubescat, dicens cum Psalmista: Avertantur statim erubescentes qui dicunt mihi: Euge, euge . Quisquis enim laudatus de veritate consul
Abbreviated transcription (Latin):
suum memoria teneat nõ posse ad ĩ¬
tuend̾ ilud uerũ e ulło extͥnsccus am¬
mouente reuocari: .i. Maĩm est. M
modi reꝵ contemplatõne discedat.
ut illum ad eam ncc̃e sit memoria reuoca¬
ri: An forte in aliud nitũs animus tali
reditu indig̾e putandus est: .l. Sic existi¬
mo. M Uideamus si placet ⁊ quid tm̃ illud
sit quo possit intendi ut ab incõmutabi¬
lis ⁊ sumime eq̃litatis contemplatõe au̾¬
tatur. nam trib gen̾ib amplius nichil
uideo. aut enĩ ad aliquid atꝙ eiusmodi
altud se intendit animus cum. hinc ãd¬
u̾titur. aut ad supius. aut ad inferius¬
.b. de cet̾is duob q̃ rend̾ est. nam quid sit
supius et̾na eqͣlitate: nõ uideo. iUides¬
ne illud oblecro quidnam ei par ẽẽ possit
quod tñ aliud sit .I. Re id quid̃ iudeo.
.maestat ergo ut q̃ ramus quid sit infe¬
rius. S m̃ite tibi pͥus ip̃a anima occur¬
rit. que certe eqͣlitatem aliam incom¬

Expanded text:
suum memoria teneat, non posse ad insuum memoria teneat, non posse ad intuendum illud verum, nullo extrinsecus admonente revocari? D. Manifestum modi rerum contemplatione discedat, ut illum ad eam necesse sit memoria revocari. An forte in aliud intentus animus tali reditu indigere putandus est? D. Sic existimo. M. Videamus, si placet, quid tantum illud sit quo possit intendi, ut ab incommutabilis et summae aequalitatis contemplatione avertatur. Nam tribus generibus amplius nihil video. Aut enim ad aliquid par atque ad ejusmodi aliud se intendit animus, cum hinc avertitur, aut ad superius, aut ad inferius. D. De caeteris duobus quaerendum est: nam quid sit superius aeterna aequalitate non video. M. Videsne illud, obsecro, quidnam ei par esse possit, quod tamen aliud sit? D. Ne id quidem video. M. Restat ergo ut quaeramus, quid sit inferius. Sed nonne tibi prius ipsa anima occurrit, quae certe aequalitatem illam incom
Abbreviated transcription (Latin):
hanc artem exceptis siłłis posse cognos¬
cere: .i. Quis dubitau̾it: .M. Qũo igi¬
tur se etiam istũ moturũ putas utti
m̃ti huius impͥmantur. hii num̃t ⁊¬
illam faciant affectõm que ars dictoꝰ.
an huic saltem ille int̾rogator eos dabit.
.l. Eo modo ⁊ istum arbitror apud sem¬
ip̃m ag̾e̾ ut ea que int̾rogantur ueta
eẽ intsłigat atq respondeat .xxiiii. m¬
ge nunc dic mͥ utrũ hii nu̾t de qͥb
deantur .i. Rullo modo .m. Ergo et̾nos
ẽẽ nõ negas .l. Immo fateor.m. Quio
metus ille nunc ibrecit ne aliqua nos
i eis eqͣlitas fallat. .i. Nicħ me oĩo est
de istoꝵ eqͣlitate secitrius.m. Unde gͦ
credend̾ est anime tribui quod et̾num
est ⁊ incõmutabile. nisi ab imo et̾no et
incõmutabilt deo. .i. Nõ utdeo quid aliud
credere oporteat. m. Quid tandem illud
nõne mãĩm est eum qui alto int̾rogã¬
te sese nitus ad dm̃ mouet. ut incom¬
nutabile intlłigat. nisi eumd̃ motũ

Expanded text:
hanc artem exceptis syllabis posse cognoshanc artem exceptis syllabis posse cognoscere? D. Quis dubitaverit? M. Quo igitur se etiam istum moturum putas, ut menti ejus imprimantur hi numeri, et illam faciant affectionem quae ars dicitur? an huic saltem ille interrogator eos dabit? D. Eo modo etiam istum arbitror apud semetipsum agere, ut ea quae interrogantur, vera esse intelligat atque respondeat. 36. M. Age, nunc dic mihi utrum hi numeri de quibus deantur. D. Nullo modo. M. Ergo aeternos esse non negas. D. Imo fateor. M. Quid? metus ille non sub erit, ne aliqua nos in eis inaequalitas fallat? D. Nihil me omnino est de istorum aequalitate securius. M. Unde ergo credendum est animae tribui quod aeternum est et incommutabile, nisi ab uno aeterno et incommutabili Deo? D. Non video quid aliud credi oporteat. M. Quid tandem? illud nonne manifestum est, eum qui alio interrogante sese intus ad Deum movet, ut verum incommutabile intelligat; nisi eumdem motum
Abbreviated transcription (Latin):
stabile. nõ reccentioris tpr̃is docti hoĩes
nõ ulłas ꝓducissent quos corripu̾unt
antiqui. uł corripuissent: quas ꝓduxe¬
runt .i. Puto ⁊ hoc posse qm̃ qͣntũ us
quidq excidat pt̃ int̾rogatõe cõmemoran¬
te redire ad memoriam .M. Mtror si opi¬
naris quouis int̾regante posse te recor¬
dari: quid añ annũ cess cenau̾iis .l. fa¬
teor me nõ posse. nec illum iam estimo
de silłis posse quaꝵ spatia penitus obli¬
tus est int̾rogando ammou̾i .m. Cur
ita. nisi qr i hoc noĩe quod italia dr pͥ¬
ma silła ꝓ uoluntate quoꝵdam hoĩm
corripiebatur. ⁊ nunc altoꝵ uoluntate
ꝓducitur. ut aut̃ unũ ⁊ duo nõ sint tͣa.
⁊ duo uni nõ duplo respondeant. nullus
.m. Quid si ergo isto modo quo de uno ⁊
duob aꝑtissime quesiuimus cetã om̃ia
que ad illos nũos ꝑtinent. ⁊ ille int̾roge¬
tur qui nõ obliuiscendo. s qr nũqͣm di¬
dicit imꝑtus est. nõne enĩ censes simłt

Expanded text:
stabile, non recentioris temporis docti homines stabile, non recentioris temporis docti homines nonnullas produxissent quas corripuerunt antiqui, vel corripuissent quas produxerunt. D. Puto et hoc posse, quoniam quantumvis quidque excidat, potest interrogatione commemorante redire in memoriam. M. Mirum si opinaris, quovis interrogante posse te recordari quid ante annum coenaveris. D. Fateor me non posse, nec illum jam existimo de syllabis posse, quarum spatia penitus oblitus est, interrogando admoneri. M. Cur ita, nisi quia in hoc nomine quod Italia dma syllaba pro voluntate quorumdam hominum corripiebatur, et nunc pro aliorum voluntate producitur? Ut autem unum et duo non sint tria, et ut duo uni non duplo respondeant, nullus . M. Quid si ergo isto modo quo de uno et de duobus apertissime quaesivimus, caetera omnia, quae ad illos numeros pertinent et ille interrogetur, qui non obliviscendo, sed quia nunquam didicit, imperitus est? nonne eum censes similiter
Abbreviated transcription (Latin):
estimare. M. Quicũq isti sunt numeri
p̾t̾ire tibi uidentur cum u̾sib an ma¬
nere: .l. Man̾e sane. m. Consentiendũ
ergo est ab aliquib manentib num̃is
p̃cereuntes aliquos fabricari: .l. Cogit
me supior rõ consentire.m. Auid hanc
artem nõ aliud putas qͣm affectõnem
quandam ẽẽ animi artificis ¶Ita credo
modo .M. Quid in illo qui est oblitus eã
.i. Nein illo quid̃. qr ⁊ ip̃e imꝑicus est:
etiam si fuit ꝑitus alñ .m. Auid si eñ
quisqͣm int̾rrgando cõmemoret remigͣ¬
re putas ad eum. illos nũos ab eo ipso
qui int̾rogat an illum intͥnsecus a p̃
m̃tem suam mou̾e sead aliquid unde
sibi quod amiserat redhibeatur. .l. ap̃
se ip̃m puto id ag̾e .m. sõ ettam que
corriptatur silła. que ue ꝓducatur.
gando arbitraris cum hominũ prisco¬
placito ⁊ consuetudine aliis inmor aliie
mator mora silłis data sit. Ram ꝓfecto
si natura uł disciplina id fixum ẽẽt ac

Expanded text:
existimare. M. Quicumque isti sunt numeri, existimare. M. Quicumque isti sunt numeri, praeterire tibi videntur cum versibus, an manere? D. Manere sane. M. Consentiendum est ergo, ab aliquibus manentibus numeris praetereuntes aliquos fabricari? D. Cogit me ratio consentire. M. Quid? hanc artem num aliud putas quam affectionem quamdam esse animi artificis? D. ita credo.  est? D. Nullo modo. M. Quid? in illo qui oblitus est eam? D. Nec in illo quidem, quia et ipse imperitus est, etiamsi fuit peritus aliquando. M. Quid? si eum quisquam interrogando commemoret? remigrare ad eum putas illos numeros ab eo ipso qui interrogat; an illum intrinsecus apud mentem suam movere se ad aliquid, unde sibi quod amiserat redhibeatur? D. Apud semetipsum puto id agere. M. Num etiam quae corripiatur syllaba, quaeve producatur gando arbitraris; cum hominum priscoplacito et consuetudine, aliis minor, aliis major mora syllabis data sit? Nam profecto si natura vel disciplina id fixum esset ac
Abbreviated transcription (Latin):
minus. s płimũ serene m̃tis: desiderant
Eqͣlitatem illam quam in sensibilib ni¬
m̾is nõ reꝑibamus certam ⁊ manentẽ
s tũ adumbratam ⁊ p̾t̾euntem agnos¬
cebanus. Nuĩqͣm ꝓfecto appet̾et aniies.
nisi alicubi nota ẽẽt. Hoc aut̃ alicubi nõ
in spactis locoꝵ ⁊ tp̃rm. nam ⁊ illa titmẽt
⁊ ista p̾t̾eunt. Ubi ergo censes responde
queso si potes. nõ enĩ in corpoꝵ formis
putes quas liquido exanime eqͣles nũꝙͣ
dicẽ audebis. aut in tp̃rm int̾uallis in
quib siłr utrum̃ sit aliquid aliqͣnto ꝙͣ
oportet ꝓductius uł correptiũs ꝙ sen¬
sum fug̾iat ignoramus. Illam quippe
eqͣlitatem quero ubi ẽẽ arbitreris. qm
intuentes cupinius eqͣlia ẽẽ quedam
corpora uł corpoꝵ motus ⁊ diligentius
consid̾antes: eis sidere nõ audemus. li
Ibi puto quod est corporib excellentlꝰ
s utrũ in ip̃a anima. an etiam supra
aĩam ip̃am nescio.m. Sic ergo quera¬
fabricatur u̾sus: .l. Ricħ aliud possimi

Expanded text:
minus, sed plurimum serenae mentis desiderant. Aequalitatem illam quam in sensibilibus numeris non reperiebamus certam et manentem, sed tamen adumbratam et praetereuntem agnoscebamus, nusquam profecto appeteret animus nisi alicubi nota esset: hoc autem alicubi non in spatiis locorum et temporum; nam illa tument, et ista praetereunt. Ubi ergo censes, responde, quaeso, si potes. Non enim in corporum formis putas, quas liquido examine aequales nunquam dicere audebis: aut in temporum intervallis, in quibus similiter utrum sit aliquid aliquanto quam oportet productius vel correptius quod sensum fugiat, ignoramus. Illam quippe aequalitatem quaero ubi esse arbitreris, quam intuentes cupimus aequalia esse quaedam corpora vel corporum motus, et diligentius considerantes eis fidere non audemus. D. Ibi puto quod est corporibus excellentius; sed utrum in ipsa anima, an etiam supra animam nescio. 35. M. Si ergo quaerafabricant versus? D. Nihil alliud possum
Abbreviated transcription (Latin):
uartatũ tempore suspicatur. an extru̾e
moles edifitioꝵ ⁊ huidemodi oꝑib de¬
lectat extendi in quib si nt̃u placent
si ita est. cur ab illa u̾issima eqͥlitatis ar¬
te ad ista delabitur ⁊ ruinis suis terre¬
nas machinas erigit: Nõ hoc ꝓmissum
est ab illo qui fallere ignorat. Iugum
mundi amor. Quod ens in illo aĩa q̃rit
pulchritudo. ⁊ quod in illa imitatur cõ¬
stantiam a sũmo deo ꝑ aĩam trahicit᷑.¬
qͣm ea que ⁊ tp̃re ⁊ locis. Sicut itaq p̾ceptũ
est autinis a dño quid diligant ita ꝑ tohã¬
nem apłm. quid nõ diligant. Nolite in qͥt
dilig̾e mundũ. qr omnia que in mñdosunt
iconcupĩa carnis est. ⁊ concupt̃a oculoꝵ. ⁊
ambitio seculi..xxuiii.

Expanded text:
variatum tempore suspicatur? An exstruere variatum tempore suspicatur? An exstruere moles aedificiorum, et hujuscemodi operibus delectat extendi, in quibus si numeri placent ciplinae? Quod si ita est, cur ab illa verissima aequalitatis arce ad ista delabitur, et ruinis suis terrenas machinas erigit? Non hoc promissum est ab illo qui fallere ignorat. Jugum mundi amor. Quod enim in illo anima quaerit, pulchritudo, et quod in illa imitatur constantiam, a summo Deo per animam trajicitquam ea quae et tempore et locis. Sicut itaque praeceptum est animis a Domino quid diligant, ita per Joannem apostolum quid non diligant. Nolite, inquit, diligere mundum: quia omnia quae in mundo sunt, concupiscentia carnis est, et concupiscentia oculorum, et amb