comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eꝰ columbe sp̃e sp̃c sc̃s apparurt. Id̾oq
dona noĩe columbe designãt᷑ . felleco
lumba caret. rostro nõ ladit. Incauer¬
nis pecͣrũ nidificat. alienos pulloᷤ nu¬
eͥc. luxta fluenta manet. Mebora gͣ¬
na eligit. Gemitũ ꝓ cantu reddit. Gre¬
gatĩ uolat. alis se defendit. uisũ re¬
cuꝑat. lta sci iuita fluenta doctͥne se¬
dentes meliores sententias eligut᷑. ho¬
mines a ip̃o alienos nitunt d̾o. Siqͣs
bonas sentrurias in hccicis inucruunt
nõ ꝑũtunt. lra ir rd̃nabłi carent. In
fide plagarũ tp̃i refugium hñt gem̃t
ꝓ peccatis:¬

Expanded text:
t. Ideoque dona nomine columbae designantur. Columba felle caret, rostro non laedit, in cavernis petrarum nidificat, alienos pullos nutrit, juxta fluenta manet, meliora grana eligit, gemitum pro cantu reddit, gregatim volat, alis se defendit, visum recuperat. Ita sancti juxta fluenta doctrinae sedentes meliores sententias eligunt, homines a Christo alienos nutriunt Deo, si quas bonas sententias in haereticis inveniunt, non pervertunt, ira irrationabili carent, in fide plagarum Christi refugium habent, gemunt pro peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
to .s.p. Alleg̃. Multi sunt cibi ali¬
gendis meditandis ⁊ exponendis
instans: non sue saluti: s aliorũ
ualibus .i. operibus siue sermo¬
nibus patrũ optuna institutiõe
eocultis. non sibis aliis subsidi¬
uirge.⁊c̃.Nam ⁊ pat̾ bonus fili¬
um.⁊ discipłm magister: catholi¬
cus. ne ad iniquitatem deflectat.
sollicitus erudit:¬

Expanded text:
o spiritalem multi sunt cibi aligendis, meditandis, exponendis instans, non suae saluti per valibus, id est, operibus, sive sermonibus Patrum optima institutione excultis, non sibi, sed aliis subsidiudit. Nam et pater bonus filium, et discipulum magister catholicus ne ad iniquitatem deflectat sollicitus erudit
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quia nias meas in¬
gradi noluerunt:
ut uiuerent: mcipi¬
ent m̃cedem inarũ
suarũ ut ineternũ
ꝑeant. At contͣ dehis
qui timent dũm b̾i
qui ambulant ĩni

Expanded text:
quit, vias meas ingredi noluerunt ut viverent, recipient mercedem viarum suarum, ut in aeternum pereant. At contra de his qui timent Dominum, qui ambulant in vi
Abbreviated transcription (Latin):
¶Audifili. ⁊c̃. Expositis his que a
patre acreꝑat: redit addocendum
auditorem sap̾iam quam cepit.

Expanded text:
Audi, fili mi. Expositis his quae a patre acceperat, redit ad docendum auditorem sapientiam, quam coepit.
Abbreviated transcription (Latin):
dominus os humanũ sc̾ĩficat¬
⁊ suum facit ut scienter ⁊ pru¬
ꝑ cautelam discretionis. simplex:
nullũ ledens. ĩmo: eunctis ꝓfitiẽs.
rectus: amullo corruptus.

Expanded text:
tia, dum Dominus os humanum sanctificat, et suum facit, ut scienter et pruper cautelam discretionis: simplex, nullum laedens, imo cunctis proficiens, rectus, a nullo corruptus.
Abbreviated transcription (Latin):
¶gp̾es. qͥd ꝑsingła ip̃iꝰ trdemptoris menbͣ lau¬
do : totũ brem conp̃hñd̾a. qͦmͦ libanꝰ altitu¬
cine ⁊ amplituddine est insignis. ita dñs int̾
om̃s qui det̾ra orti st̃ an̾tellit et sic̃ ile mõs¬
. nobilium ferax arboꝵ ita ille om̃sscõs inse
tudine. fortitudine sublimitate. odoie. om¬
ne decꝰ suuar̃ añcedit. sic dilectꝰ specioiꝰ forma

Expanded text:
singula ipsius Redemptoris membra laudo, totum brevi comprehendam: quomodo Libanus altitudine et amplitudine est insignis; ita Dominus inter omnes qui de terra orti sunt, antecellit. Et sicut ille mons nobilium ferax est arborum, ita ille omnes sanctos in se ritudine, fortitudine, sublimitate, odore, omne decus silvarum antecedit: sic dilectus speciosus forma
Abbreviated transcription (Latin):
suos nõ inceno more porcoꝵ uolui ꝑmittũt
s insiłitudinẽ aqͣrũ claros ⁊ ꝑspicuos ted¬
dt̃ nil tenebrosũ hñt̾s. Uñ ⁊ inriuulis:mũ¬
dis aqͥs nõ stagnis tbulentis comꝑant᷑ qͥadm̃
carismata: qr sola gr̃a dant᷑. subdit᷑. q̃ lacte
lote ft̃. qͥa sic̃ mat̾ cũ sola nat᷑ali dilectõne
lac filiis mmnistrat. sic ds sola gr̃a dona ca¬
rismat̾ifilus donat q̃ resident iuxta flu¬
enta plenissima. qͥ a qͣnto dedeo clariꝰ uidẽt
tanto magis ad altiora cognoscenda ĩtẽdũt:¬
ungues uitant. su sũ inscͥpt᷑is fraudes de¬
monũ ꝓsptaunt ⁊ ecdeceptio ne qͣ attend̃t.¬
⁊i qͣsi exumbra hostem cognolct̃: fuguit. q̃ fluen¬
ta plenissima dñr qͥa deqͥbꝰ cumq inscͥpt᷑a cõsi¬
lium q̃rit᷑. ꝑ illã ad plenũ inuenit᷑:¬

Expanded text:
suos, non in coeno more porcorum volvi permittunt, sed in similitudine aquarum claros et perspicuos reddunt, nil tenebrosum habentes. Unde et rivulis et mundis aquis, non stagnis turbulentis comparantur, quicharismata, quia sola gratia dantur, subditur: Quae lacte sunt lotae. Quia sicut mater sola naturali dilelac filiis ministrat, sic Deus sola gratia dona charismatum filiis donat: Quae resident juxta fluenta plenissima, quia quanto de Deo clarius vident, tanto magis ad altiora cognoscenda intenduntungues vitent: sic sancti in Scripturis fraudes daemonum prospiciunt, et ex deceptione, quam attendunt, quasi ex umbra hostem cognoscunt, et fugiunt, quae fluenta plenissima dicuntur, quia de quibuscunque in Scriptura consilium quaeritur, per illam a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑꝰ gr̃am. Ita mediator incarne apparens. doc¬
fac modestia ⁊ dulcedine delectabat p̾senteᷤ
⁊attͣhebat ab sentes: Consite apigm̃tariis. ħ¬
est apsis ⁊ ꝓpħis que concordi uoce nõ solũ eiꝰ
sermones. s ⁊̃ mores sacͥs paginis descͥpsere
infut᷑a in eiꝰ arthana icarnatoe. Ex modestia
lazarũ fleuit. sic̃ agnꝰ obimituit. Iaba¬

Expanded text:
 gratiam, ita Mediator in carne apparens, doctrinae modestia et dulcedine delectabat praesentes, attrahebat absentes: consite a pigmentariis; et prophetis, qui concordi voce, non solum ejus sermones, sed etiam mores sacris paginis descripsere, in futura ejus arcana incarnatione, ex modestia Lazarum flevit, sicut agnus obmutuit,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ displicabiles mñ¬
do qͣsi illa clamosa¬
coruꝰ. ut nulli sacͣm̃¬
i sacͣm̃ta eccłie cõmittant. don᷑ sibi matͥ simulari
uideant. ł qͥa c̃pul

Expanded text:
 Despicabiles mquasi illa clamosacorvus, ut nulli sacramenta Ecclesiae committant, donec sibi, vel matri similari videant, vel, quia cum
Abbreviated transcription (Latin):
st ⁊ aliud ⁊c̃. desibit ⁊ alit᷑. di¬
uitẽ auarũ. qui tũ om̃ia bona¬
habeat nichominus nimia par¬
utate se crutiat. ⁊ nesuetis cui
congregat:¬

Expanded text:
st et aliud malum. Describit, et aliter divitem avarum, qui cum omnia habeat bona, nihilominus nimia parcitate se cruciat, nesciens cui congreget
Abbreviated transcription (Latin):
¶E Tu reqͥem q̃ris. ⁊ laudes lectuli.
si cudsis. s scito qđ candiortͥbulat̾onũ accu¬
leis effiticris ⁊ maior est fructꝰ pre¬
dicat᷑onis qͣm quietis
¶Ido dilectũ incũ om̃ibꝰ añpono
quia in sola pictatis eiꝰ ꝓtectõne cͦ
desidio ardebam refrig̾ium tͥbu¬
lat̾onũ me inuenisse conspitio.
⁊ suanissimũ donoꝵ eiꝰ fructũ sen¬
desiderauerat aũ sub timbͣ aucto¬
ris respirare cum se sole ꝑsecutõ¬
nũ fuscatã querebat᷑. cũ auxiliũ¬
di implorons clamabat. Indica
ta. set recordatione pulcͥcudinis
⁊ decoris eius illecta dicebat. lai. flo
dit dicens. Sub umbra illiꝰ. ⁊ no¬
tandũ qd̾ suꝑiꝰ tigna nr̃a cedrina

Expanded text:
m. Tu requiem quaeris et laudes lectuli: sed scito quia candidior tribulationum aculeis efficieris, et major est fructus praedicationis quam quietisIdeo dilectum omnibus propono, quia in sola pietatis ejus protectione, cujus desiderio ardebam, refrigerium tribulationum me invenisse conspicio, et suavissimum donorum ejus fructum senDesideraverat autem sub umbra auctoris respirare, cum se sole persecutionem fuscatam querebatur, cum Dei auxilium implorans clamabat: Indica ta, sed recordatione pulchritudinis et decoris ejus illecta dicebat: Lectulus dit, dicens: Sub umbra. Et notandum quod superius tigna cedrina
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾iꝰ capite inposito se sustentant ordinatĩ in¬
cedentes pͥmꝰ fert. ultimꝰ tm̃ fert᷑ pͥmo fatiga¬
to: ultimꝰ succedit. canibꝰ inseq̃ntibꝰ ꝑdum̃ta
cornibꝰ dorso inpositis illesi euadunt. caligan¬
tibꝰ ocłis ĩ pentẽ ꝯmedt̃. ⁊ hausto fonte uͥsũ re¬

Expanded text:
alterius capite imposito se sustentant, ordinatim incedentes, primus fert, ultimus tantum fertur, primo fatigato, ultimus succedit, canibus insequentibus per dumeta cornibus dorso impositis illaesi evadunt. Caligantibus oculis serpentem comedunt, et hausto fonte visum re
Abbreviated transcription (Latin):
sirrigarem siluam lignio germin¬
tium possedi seruos ꝙ ancillas mi¬
lamq familiam habui. arment.¬
qͦ & magnos ouium greges ultͣ onni
qui fueriͣnt ante me inierłm. scea

Expanded text:
irrigarent silvam lignorum germinantium, possedi servos et ancillas,amque familiam habui, armentmagnos ovium greges, ultra omnes qui fuerant ante me in Ierusa
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Dũ eccłia mon sinagogał. ip̃e redc̃ptor
annuens hortam̃tis illsꝰ. se effectũ dat᷑m ꝓ
mittit. Elias. cnĩ ⁊enoc millis cõu̾tendis nõ
laborarent. nͥ diuinis scͥpt᷑is. ⁊ apłicis testi¬
moniis cercitudinẽ ou̾sioniᷤ eoꝵ haberet¬

Expanded text:
 Dum Ecclesia monet Synagogam, ipse Redemptor annuens hortamentis illius, se effectum daturum promittit. Elias enim et Enoch in illis convertendis non laborarent, nisi divinis Scripturis et apostolicis testimoniis certitudinem conversionis eorum habere
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sepe rratꝰ: ea
que placatus.qr
dix̃: peniteat.
⁊ plerũq andi¬
xerit: ignoret.
ꝑsapientiũ mo¬
destiã: faeillime
suffertur. atq so¬
pitur

Expanded text:
enim saepe iratus ea quae placatus, quia dixit, poeniteat, et plerumque an dixerit, ignoret: sapientium modestiam facillime suffertur atque sopitur
Abbreviated transcription (Latin):
laquerim.⁊ nescit quia deꝑiculo
anime illius agitur. Numc gͥ fili¬
mei. Ne abstrahatur inuiis illius
mens tua. neq decipiaris semitis
euis. Multos enim uulneratos de

Expanded text:
laqueum et nescit quia de periculo animae illius agitur. Nunc me, ne abstrahatur in uiis illius mens tua neque decipiaris semitis eius. Multos enim uulneratos de
Abbreviated transcription (Latin):
bona occulus : de¬
lectat cor. bona .s.
domini int̾ra ui¬
uẽtium. que qui¬
contemplantur.
merito incorde

Expanded text:
bona oculus oblectat cor, bona utique Domini in terra viventium. Quae quoculo contemplatur, merito in corde
Abbreviated transcription (Latin):
Ep̃uałr. quim dm diue
est: ꝑ bona oꝑa: confiddit
in illo. qͣsi qui inurbe
inexpugnabili que amil¬
lo hoste: possit suꝑari. At
qui uirtutum inopia co¬
angustantur. Ideo ce lesti¬
bus egent diuitiis. qr no¬
xio pauore timent duros
ꝓ dn̾o tolerare labores
stultus igitur: qui gauda
inscełe.Sapientis autẽ ẽ.
⁊ enuis qui uiri nomine
dignus sit: p̃uidere. quia
risus dolore miscebitur. &
gaudia pecrandi: pena se

Expanded text:
er: Qui in Deum dives est per bona opera, confidit in illo, quasi qui in urbe inexpugnabili, quae a nullo hoste possit superari; at, qui virtutum inopia coangustantur, ideo coelestibus egent divitiis, quia noxio pavore timent duros pro Domino tolerare labores. Stultus est igitur qui gaudet in scelere. Sapientis autem est et ejus qui viri nomine dignus sit, praevidere, quia risus dolore miscebitur, et gaudia peccandi poena se
Abbreviated transcription (Latin):
Erigo ate ut habite s m illo tu¬
multo discessura. pꝰea eriam en¬
tuam spe longamini qͥcqͥd p̃ce¬
ꝑis patiar:
¶Que habitas. In hortis eccłieuł qͥli
mundi. qͥ a omĩa que hic amant᷑
tum festinatõne arescunt. Qgͦ in
hortis habitat oportet ut sponsꝰ
uocem suam audire fatiat.i. ĩ
quia amici ascultant uidelicẽt¬
om̃s electi qui ut adcelestẽ inridi¬
dire desiderant:¬

Expanded text:
Exigo a te ut habites, nullo tumultu discessura; postea etiam extuam; ego spe longanimi quidquid praeceperis, patiar Quae habitas in hortis. Ecclesia, velmundi, quia omnia, quae hic amantur, cum festinatione arescunt: Quae ergo in hortis habitat, oportet ut sponsum vocem suam audire faciat, id esquia amici auscultant, videlicetes electi, qui ut ad coelestem patridire desiderant
Abbreviated transcription (Latin):
nea instituta. q̃ olim alege ⁊ ꝓphs
est p̾munctiata. que pax nõ unat
multos ppłos de toto mundo colle¬
tos. non aliquib hominũ m̃itil¬
nẽ facere uenit. Cuius uince qͥa do¬
mino cura est: et quia utile homi¬
nibꝰ. ut eius participes fiant. recte

Expanded text:
olim a lege et prophetis est praenuntiata. Quae pax non unam multos populos de toto mundo collectos, non aliquibus hominum meritiinem facere venit: cujus vineae, quia Domino cura est, et quia utile est hominibus, ut ejus participes fiant, recte
Abbreviated transcription (Latin):
Ueruntam̃ do tacet aĩa mea: ab ipso enĩ p̾̃stolatio
fortitudinis mee. salꝰ mea ind̾o. Eꝑate meo omi
tẽpore ppłi: esfundite corã eo cor ur̃m: ds̃ spesnr̃aẽ. seꝑ¬
Uerũtam̃ uanitas filii adam: m̃datiũ fili uri
in stateris dolosis frandulent̾ agũt simul. Upolite
ꝯfid̾e incalũpia. ⁊ in rapina refrustremini: di¬
uitie si fluxerit ne apponatis cor. Unũ locutꝰ est¬

Expanded text:
e Al. retice, anima mea: ab ipso enim praestolatio fortitudinis meae et salus mea in Deo. Sperate in eo omni tempore, populi, effundite coram eo cor vestrum: Deus spesVerumtamen vanitas filii Adam, mendacium filii viri: in stateris dolosis fraudulenter agunt simul. Nolite confidere in calumnia, et in rapina ne frustremini. Divitiae si affluxerint, ne apponatis cor. In ps
Abbreviated transcription (Latin):
ibi me collocauit: suꝑ aqͦs refectionis enutͥuit
me. Animã meã refecit᷑ dux̃ me ꝑ semitas iusti¬
cie ꝓpt̾ nom̃ suũ. Sed ⁊ si ambulau̾o inualle
mortis ñ timebo malũ qm̃ tumecũ es uirga tua
& baculꝰ tuꝰ ipsa cõsolabunt᷑ me. Pones cora me
mensã exadu̾so hostiũ meoꝵ. In pinguasti in oleo¬

Expanded text:
it me: super aquas refectionis enutrivit me. Animam meam refecit: duxit me per semitas justitiae propter nomen suum. Sed et si ambulavero in valle umbrae mortis, non timebo malum, quoniam tu mecum: virga tua et baculus tuus, ipsa cansolabuntur me. Pones coram me mensam ex adverso hostiu
Abbreviated transcription (French):
ero: ⁊ delectabor inp̾ceptis tuis iugit᷑ Abiecisti
Lõs qͥ adu̾sant᷑ p̾cepta tua: qi m̃dax cogitatio eoꝵ.
Quasi scoriã cõputasti om̃s impios t̾re: ꝓpt̾ta di¬
lexi testimonia tua Corripilauit atimore tuo
caro mea: ⁊ iudicia tua timui Ai
eci nidiciũ ⁊ iusticiã ne d̾elinqͣs me his qͥ calũp¬
niant᷑ me Sponde ꝓsuotuo in bono: ne calũꝑ

Expanded text:
ero: et delectabor in praeceptis tuis jugiter. Abjecisti omnes qui aversantur praecepta tua: quia mendax cogitatio eorum. Quasi scoriam computasti omnes impios terrae: propterea dilexi testimonia tua. Horripilavit a timore tuo caro mea, et judicia tua timui. Ain. Feci judicium et justitiam: ne derelinquas me his qui calumniantur me. Sponde pro servo tuo in bonum: ne calu
Abbreviated transcription (Latin):
dilexi mãdata tua: suꝑ aurũ ⁊ toparion. Prop¬
t̾ea in uniu̾sa mãdata tua direxi oẽm sẽmitã: m̃da¬
tiũ odiohabui Fe

Expanded text:
dilexi mandata tua super aurum et topazium. Propterea in universa praecepta tua direxi; omnem semitam mendacii odio dabui.
Abbreviated transcription (Latin):
randens i. uidens ordmẽ ur̃m. T hessalorucenses nichilo¬
concussam seruauerint iũtatis. s etiã inꝑlecutione cuii¬
um. fuerint constantes muenti. Dehebreis uͦ qͥo dicen¬
duest: Quoꝵ hessalonicenses qui ps̾imũ laudati st̃ imi¬
tatoresfati ẽẽ dicant᷑. Sicat ipse ait. Et uos fr̃es mita¬
tores facti estis eccłiarũ dĩ: que st̃ iniudea. Eadẽ enĩ passi
cetset uos a cont᷑bulib ur̃is: quȩ et ali a uideis. Apud ipsosqͦa
Haireose adẽ cõmemorat dicens. Nam et uinctis cõpassi estis.
et rapina bonoꝵ ur̃oꝵ cũ gaudio suscepistis: cognoscentes
uoshrẽ melioiẽ et manentẽ substancia. Itẽ alia p̃fatio.

Expanded text:
estrum . Thessalonicenses nihiloconcussam servaverint veritatis, sed etiam in persecutione civium fuerint constantes inventi. De Hebraeis vero quid dicendum est, quorum Thessalonicenses, qui plurimum laudati sunt, imitatores facti esse dicuntur? sicut ipse ait: Et vos fratres mei imitatores facti estis Ecclesiarum Dei quae sunt in Judaea: eadem enim passi estis et vos a contributibus vestris, quae et illi a Judaeis . Apud ipsos quoque Hebraeos eadem commemorat, dicens: Nam et vincti compassi estis, et rapinam bonorum vestrorum cum gaudio suscepistis, cognoscentes vos habere melio
Abbreviated transcription (Latin):
deputandũ. Q i agnitũ ilico seqͥm᷑. olun utiq seque¬
rem̃: si autea cognouissemꝰ. Sic aũuos de gñis nobili¬
tate iactatis: quasi ñ moꝵ imitatio magis qͣm car¬
nalis natiuitas filios uos fatiat eẽ scõꝵ. Deniq esau
et ismahel cũde stirpe sint abrahe: minime tñ infilios
reputant᷑. his tasit̾ alt̾cantib: apłs se mediũ int̾po¬
nens ita partiũ dirimit questiones: ut neutrũ eoꝵ
sua iusticia salucẽ meruisse confirmet: ambos uͦ po¬
płos: et scient̃ et gͣuit̾ deliqͥsse. Iudeos qd̾ ꝑ p̃uarica¬

Expanded text:
nitum illico sequimur, olim utique sequeremur, si antea cognovissemus. Sic autem vos de generis nobilitate jactatis, quasi non morum imitatio magis quam carnalis nativitas filios vos faciat esse sanctorum. Denique Esau et Ismael cum de stirpe sint Abrahae, minime tamen in filiis reputantur. His taliter altercantibus, Apostolus se medium interponens, ita partium dirimit quaestiones, ut neutrum eorum sua justitia salutem meruisse confirmet, ambos vero populos et scienter et graviter deliquisse. Judaeos qui
Abbreviated transcription (Latin):
turis sagatit᷑ rrepꝑerim. qd̾ñtã ꝓlirũ uł fastidiosu
eet qͣui concinnũ ac uenust ũ eristẽt. ꝑ qd̾ uelocuis
eoꝵ psterneret᷑ inpudentia. qͥ obiecta sibiuerissima de¬
stimoniai suũ paruisimũ sensum mt̾p̾tariea nitunt̃.
Aut certe negent hec e scͥpta. Ideoq cont᷑ cos tale aliqͥd etto¬
qnta ndũ ẽẽ dicis. qd̾ ñ uersuta oratoris eloqͥntia turgescati
ił labcis dialectice syllogismis inuoluat᷑. Ham ħ qͣb dã
marum a soleant ẽẽ ꝑfugia.ẜ tale sit ius ꝗd̾ mera u̾itate
efulorat. atq firma constet scͥpturarũ auccorrate.Illa¬

Expanded text:
tam prolixum uel fastidiosum esset quam concinnum ac uenustum existeret, per quod uelocius eorum prosterneretur inpudentia, qui obiecta sibi uerissima testimonia in suum prauissimum sensum ea interpretari nituntur aut certe negent haec esse scripta. Ideoque contra eos tale aliquid excogitandum esse dicis, quod non uersuta oratoris eloquentia turgescat uel lubricis dialecticae syllogismis inuoluatur, nam haec quibusdam maxima solent esse perfugia, sed tale sit uis, quod mera ueritate effulgeat atque mir
Abbreviated transcription (Latin):
testimonia ex multis u̾sib constant. Canones aũ ex paucis
ũbis: eo qõ semꝑ ad respondendũ pauca u̾ba ꝑferꝑait᷑. dõ q
euenit ut ad aliquoꝵ testimonioꝵ pͥncipia tantũ cũ ca¬
none cui subdita st̃ conueniant. Alioꝵ aũ medietas
ñ nulloꝵ uerofinis. plerũq totũ et iccͥco auoꝵ uł triũ
seu płimoꝵ canonũ numerũ in unũ testimoniũ iimo suꝑ¬
notatũ inuenies. ut iam dixi. Illinotñ. uñ pauca u̾ba
unicinq uident᷑ eẽ necessaria. hoc enĩ me elaborasse uolo
intelligas: quo fidelit̾ continentia scͥpturarũ pala facerẽ
nulli existens inimicus. et ut errantiũ uelociꝰ sicut postu¬

Expanded text:
testimonia ex multis uersibus constant, canones autem ex paucis testimonia ex multis uersibus constant, canones autem ex paucis uerbis eo quod semper ad respondendum pauca uerba proferantur. Ideoque euenit, ut aliquorum testimoniorum principia tantum cum canone cui subdita sunt conueniant, aliorum autem medietas, nonnullorum uero finis, plerumque totum. Et idcirco duorum uel trium seu plurimorum canonum numerum in unum testimonium mineo supernotatum inuenies, ut iam dixi, illic tamen unde pauca uerba unicuique uidentur esse necessaria. Hoc enim me elaborasse uolo intellegas, quo fideliter continentiam scripturarum palam facerem nulli existens inimicus et ut errantium uelocius, sicut postu
Abbreviated transcription (Latin):
contria atq inimica: quippe. qͥde mundi existens sap̃ĩa
ab apło sit stisticia nuncupata. hecte sepissime audic̃s
Saliah is simil lima m scͥbente. ntile mͥ uisũ ẽ ipsas scpt̃al
testimoniis num̃os ordinare. quesq: num̃os uniciuq
eslar abumoincipiens usq adfinẽ qͣntitatis sue lenͥet¬
atito suꝑ notare pt̾ea ex ipsis testimomis q̃sã uerba
decereus. canones udem concinnaui saporib ipsor telti¬
monioꝵ consantes quis canonib epitolarũ ccculos.
quo eũ qͣras testimonũ ꝑ eundẽ canonẽ cuihꝰ subaitast̃.
facillime repperias. Ipsi aũ canones ꝓpͥos hñt num̃os minio
descͥptos. Idest in quatuerdeci epłis. canones nonaginta. qͦsq
numos in omnẽ textũ scͥpt᷑e comienientib sibi testimoni¬
is suꝑnotatos inuemes. Illinc uidelic. un unicuiq cano¬
in pauca u̾ba necessaria cẽnident᷑. Cur aũ ñ om̃e testimo¬
nũ possideat canon. sollerti studio aĩadu̾te.quia eadem

Expanded text:
contraria atque inimica, quippe quae mundi existens sapientia ab apostolo sit stultitia nuncupata. Haec te saepissime audiens et alia his similia mihi scribente e re mihi uisum est ipsas scripturas testimoniis numeros ordinare, quosque numeros unicuique epistularum ab uno incipiens usque in finem quantitatis suaeto supernotare. Praeterea ex ipsis testimoniis quaedam uerba decerpens canones iisdem concinnaui saporibus ipsorum testimoniorum constantes. Quibus canonibus epistularum titulos quotum quaeres testimonium, per eundem canonem cui haec subdita sunt facillime reperias. Ipsi autem canones proprios habent numeros mineo descriptos idest in quattuordecim epistulas canones nonaginta; quosque numeros in omnem textum scripturae conuenientibus sibi testimoniis supernotatos inuenies illic uidelicet, unde unicuique canoni pauca uerba necessaria esse uidentur. Cur autem non omne testimonium possideat canon, sollerti studio animaduerte, quia eadem
Abbreviated transcription (Latin):
eplas granib ao ꝑfectiora ueniret᷑. Romanor nãa : p leriq
tami rudes erant. ut ñ intellig̾ent dei segr̃a s siusm̃tis
los indigere asserit confirmari: uitia gentilicatis pͥora
comemorans. Corinthiis aũ iã dicit scientie gramẽ conces¬
sam. et ictã om̃s increpat: quã cur peccantes ñ inc̃pauert̃t
rep̃hendit. sicut ait. Audit᷑ int̾ uosformcatio. Et iterũ.
Galathe iãnulsi cͥminis arguunt᷑. nͥ hec tantũ. ed calli¬
uissimis psendo apłis cregider̃t̃. Ephesi sane nulla replica¬
hone s multa laude st̃ digni: quia fidẽ aplicã seruauert̃.
Obilipenses etiã multomagis collaudant᷑: qua naudire
quide falsos apłos uoluert. Colosenses aũ tales erant.
at cũ ab apło uisi corporalit̃ ñ fuissent hac laude digni

Expanded text:
asi gradibus ad perfectionem veniretur. Romanorum namque plerique tam rudes erant, ut non intelligerent Dei se gratia, non suis los indigere asserit confirmari, vitia gentilitatis priora commemorans; Corinthiis autem jam dicit scientiae gratiam esse concessam, et non tam omnes increpat, quam cur peccantes non increpaverint, reprehendit, sicut ait: Auditur inter vos fornicatio ; et iterum:Galatae jam nullius criminis arguuntur, nisi hoc tantum quod callidissimis apostolis crediderunt. Ephesii sane nulla reprehensione, sed multa laude sunt digni, quia fidem apostolicam servaverunt. Philippenses etiam multo magis collaudantur, qui nec audire quidem falsos apostolos voluerunt. Colossenses autem tales erant, ut cum apostolo visi cor
Abbreviated transcription (Latin):
liũerit qr eiꝰ ñ ht̃ nom̃. gͦ nͦ alicuiꝰ erit: qr nulliꝰ uoĩe
titulat᷑. Qd̾ si inconuenieus ab surdũq ẽ: ipsiꝰ magis
ẽẽ credenda est quȩ tanto doctͥue sue fulget eloqͥo.
S q̃m apd̾̃ hebreoꝵ eccli̾as quasi destructor legis
falsa suspitiõe habebat᷑. uoluit racito noĩe de figͣis
legis et u̾itate xͥ redd̾e rationẽ: ne odiũ nõis fronte

Expanded text:
erit, quia nullius nomine titulatur. Quod si inconveniens absurdumque est, ipsius magis esse credenda est, quae tanto doctrinae suae fulget eloquio. Sed quoniam apud Hebraeorum Ecclesias quasi destructor legis falsa suspicione habebatur, voluit tacito nomine de figuris legis et veritate Christi reddere rationem, ne odium nomi
Abbreviated transcription (Latin):
Rimũ querit᷑ quare post euangłia que
supplementũ legis sunt. et in quib nob̾
exempla et p̾cepta iuuendi plenissime
futuras exclud̾ et questiones: exemplo ꝓpħarii.
qͥ post editã legẽ moysi inqua oĩa mandata dei le¬
gebant᷑. nichilominꝰ tũ doctͥna sua rediuiua sc̃ꝑ
popłi comp̃ssere peccata. et ꝓpt̾ exemplũ. libros¬

Expanded text:
rimum quaeritur quare post Evangelia, quae supplementum legis sunt, et in quibus nobis exempla et praecepta vivendi plenissime futuras excluderet quaestiones, exemplo prophetarum, qui, post editam legem Moysi, in qua omnia Dei mandata legebantur, nihilominus tamen doctrina sua rediviva semper populi compressere peccata, et propter exemplum vi
Abbreviated transcription (Latin):
serto contͣ dñm murmurastis: ad egyptũ unde uos
manu ualida eiecat redire cupientes. Qd plura:
Ita prẽs ur̃i crebra ꝓuocatione dm̃ irritauer̃t. ut õs
inheremo morerent᷑: nec plus ex seniorib eoꝵ quã
duo hoĩes t̾rã reꝓmissionis intͣrent. S qͥd antiqua
replicamꝰ. cũ etiã si illa minime fecissetis de hoc solo
nemo uos dignos uenia iudicaret. qd̃ dñm xp̃m ꝓpħaꝵ¬

Expanded text:
serto contra Dominum murmurastis: ad Aegyptum, unde vos serto contra Dominum murmurastis: ad Aegyptum, unde vos manu valida ejecerat, redire cupientes. Quid plura? Ita patres vestri crebra provocatione Dominum irritaverunt, ut omnes in eremo morerentur, nec plus ex senioribus eorum quam duo homines terram repromissionis intrarent. Sed quid antiqua replicamus, cum, etiamsi illa minime fecissetis, de hoc solo nemo vos dignos venia judicaret quod Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
oues quȩ ꝑier̃t domꝰ isrł: cũ uos canes potiꝰ qͣm hoĩes
appellaũit. Aequum ne ergo est. ut hodie soola deserẽ¬
tes qͥb ab initio deseruistis. nob̾ cõparemini: et ñ
poti in ꝑselitoꝵ locũ et legis auctiritate consuetudine
deputemini: Q hoc ipsũ ñ merebamini: nͥ qͥa larga sẽꝑ
dcidem̃tia. uoluit uos ad nrãm unitationẽ ad mitt̾e.
Gñs etiã econtͣrio respondebãt. Quanco enĩ maiora
erga uos dei beneficia narraueritis: tanto maioris uos
cͥmmis reos ẽẽ monstͣbitis. Sẽꝑ e his om̃ib exticistis
ingͣti. Nã ipsis pedib quib aridũ mare tͣnsistis: ludo¬
batis añ idola que fecistis. Et ipso ore quo paulo añ
obnecẽ adu̾sarioꝵ dño cantaueratis: simulac᷑ uob̾
sĩ poposcistis. Illis oculis ueneranda quib dm̃ in
nube uł igne conspicẽ solebatis: simulacͣ intueba¬
mini. Olanna quoq uob̃ fastidio fuit. et semꝑ in de¬

Expanded text:
oves, quae perierunt, domus Irael , cum vos canes potius quam homines oves, quae perierunt, domus Irael , cum vos canes potius quam homines appellaverit. Aequum ne ergo est ut hodie idola deserentes, qui bus ab initio deservistis, nobis comparemini, et non potius in proselytorum loco ex legis auctoritate et consuetudine deputemini; et hoc ipsum non merebamini, nisi quia larga Dei semper clementia voluit vos ad nostram imitationem admittere. Gentes etiam e contrario resporaveritis, tanto majoris vos criminis reos esse monstrabitis. Semper enim his omnibus exstitistis ingrati. Nam ipsis pedibus quibus aridum mare transistis, ludebatis ante idola quae fecistis; et ipso ore quo paulo ante ob necem adversariorum Domino cantaveratis, simulacra vobis fieri 3 poposcistis. Illis oculis quibus venerando Deum in nube vel igne conspicere solebatis, simulacra intuebamini. Manna quoque vobis fastidio fuit, et semper in de
Abbreviated transcription (Latin):
solius epistole ad Romano
omami st̃ qͥ exiudeis gentib q ẽ dider̃t. hi suꝑla
contentione: suolebant se alterutrũ suꝑponere.
slamiudei dicebatt. Nos sumꝰ popłs dĩ.: qͦs abini¬
ciodilexit et fouit. Nos cͥcũcisi ex gen̾e abrahã. scãdescen¬
dimꝰ ex styrꝑe: et notꝰ retro apd̾ udeã tantũd̃s. Nos de
egy pto signis dei et iuitutib liberati. mare sicco ꝑtͣnsi¬
uimꝰ pede: cũ inimicos nr̃os guissimi fluctꝰ inuolu̾ent.
Nobis manna pluit dñs in deserto: et quasi filiis sius
celeste pabulũ minist᷑uit. N sos die noctuq in colũpna
nubis ignisq p̃cessit: ut uob̾ in inuio it̃ ostend̾et. Atq
ut cet̾a eiꝰ circa nos imm̃sa bñ ficia taceamꝰ. nos soli dig¬
nifuimꝰ dĩ legẽ acciꝑe: et uocẽ dĩ loq̃ntis audire. eiusq
cognosce uoluntatẽ: in qua loge nob̾ ꝓmissus ẽ xp̃c. ad qͦs
etiã sese ipse uenisse testatꝰ est. dicens. Non ueni nͥ ad

Expanded text:
S IN EPISTOLAM AD ROMANOS. ROMANI sunt qui ex Judaeis et Gentibus crediderunt. Hi superba contentione volebant se alterutrum superponere. Nam Judaei dicebant: Nos sumus populus Dei, quos ab initio dilexit et fovit. Nos circumcisi ex genere Abraham, sancta descendimus ex stirpe, et notus retro apud Judaeam tantum Deus . Nos de Aegypto signis Dei et virtutibus liberati, mare sicco pertransivimus pede, cum inimicos nostros gravissimi fluctus involverent . Nobis pluit manna Dominus in deserto, et quasi filiis suis coeleste pabulum ministravit. Nos die noctuque in columna nubis ignisque praecessit, ut nobis in invio iter ostenderet . Atque ut caetera ejus circa nos immensa beneficia taceamus, nos soli digni fuimus Dei legem accipere, vocem Dei loquentis audire , ejusque cognoscere voluntatem. In qua lege nobietiam ipse se venisse testatus est, dicens: Non veni nisi ad
Abbreviated transcription (Latin):
a pharaone instituit liberatos. totidẽ hio epłis
adiaboli et idolatrie seruitute edocet adqͥsitos.
Nã et duas tabulas lapideas: duoꝵ testañtoꝵ figurã
habuisse: uiri eruditissi iitͣdider̃t. Ppłam sane quȩ ad
hebreos in scͥbit᷑. qͥdã pauli ũ eẽ affirmant: eo qͦd ñ sit ciꝰ
noĩe titulata: et ꝓpt̾ smonis stiliq distanciã. s aut
barnabe iuxta tertullianũ. aut luce iuxta qͦsdam.

Expanded text:
a Pharaone instituit liberatos, totidem hic Epistolis a diaboli et idololatriae servitute edocet acquisitos. Nam et duas tabulas lapideas, duorum Testamentorum figuram habuisse viri eruditissimi tradiderunt. Epistolam sane quae ad Hebraeos scribitur, quidam Pauli non esse affirmant, eo quod non sit ejus nomine titulata, et propter sermonis stylique distantiam; sed aut Barnabae, juxta Tertullianum; aut Lucae, juxta quosdam;
Abbreviated transcription (Latin):
tauroꝵ: aut sanguinẽ hyrcoꝵ bibã: Immola d̾o
laudẽ: ⁊ redde altissimo uota tua. Et inuocame ĩ
die tͥbulationis: lib̃abo te. ⁊ głificabis me. Impio aut̃
dix̃ d̾s: qͥdt est c̃ narratione p̾ceptoꝵ meoꝵ. ⁊ ut assu¬
mas pactũ meũ inore tuo. Qu odisti disciplinã: &
ꝓiecisti u̾bamea pꝰ te. Siuidebas turẽ. cõsentiebas ei:
⁊ c̃ adultis erat pars tua Ostuũ dimisisti ad malie¬
ciã: ⁊ linguatua cõcinnabat dolũ Sedens adu̾sus
frẽm tuũ loqͤbaris. ⁊ adu̾sus filiñ mat̾s tue fab̾cabaᷤᷤ
obpbriũ: hec fecisti ⁊ tacui Existimasti futurũ me
similẽ tui: arguã te ⁊ ꝓponã añ ocłos tuos. Intelligi¬
te hec qͥ obliuiscimini am̃: ne forte capiã ⁊ ñ sit qͥ lib̾et.
QDui ĩmolat ꝯfessionẽ głificat me: ⁊ qͥ ordinat uiam.
ostendã ei salutare d̾i Uictori canticũ dd̾ cũ uenis

Expanded text:
: Immola deo laudem et redde altissimo uota tua. et inuoca me in die tribulationis: liberabo te, et glorificabis me. impio autem dixit deus: quid tibi est cum narratione praeceptorum meorum et ut sumas pactum meum in ore tuo? qui odisti disciplinam et proiecisti uerba mea post te. si uidebas furem, consentiebas ei: et cum adulteris erat pars tua. os tuum dimisisti ad malitiam, et lingua tua concinnauit dolum. sedens aduersus fratrem tuum loquebaris, et aduersus filium matris tuae fabricabaris obprobrium. haec fecisti, et tacui: existimasti futurum me similem tui: arguam te et proponam ante oculos tuos. intellegite hoc, qui obliuiscimini deum, ne forte capiam et non sit qui liberet. qui immolat confessionem, glorificat me: et qui ordinate ambulat, ostendam ei salutare
Abbreviated transcription (Latin):
ascło dñe: ⁊ ꝯsolatus sũ. Horbr optinuit me alñ¬
piis: qͥ d̾ eliquer̃t legẽ tuã Carmina erãt mͥ p̃cep¬
ta tua: in domo ꝑegͥnationis meẽ. Recordatꝰ sum
in nocte nõĩs tui dñe: ⁊ custodiui legẽ tuã. Hoc
ans mea dñe: dixi ut custodiã u̾ba tuã Dep̾ca¬
t sũuultũ tuũ in toto corde: misere mei scdm
des meos ad testimonia tua. Gestinaui ⁊ ñ ne¬
glexi: custodire p̾ceptatua. Hune̾ impioꝵ ĩpli¬
cauer̾t me: legẽ tuã ñ sũ oblit ¶edio noctis sur¬
gebã ad ꝯfitendũ tͥ: suꝑ iudicia nisticie tue. Parti¬
ceps ego sũ om̃iũ tim̃tiũ te: ⁊ custodientiũ man

Expanded text:
consolatus sum. Horror obtinuit me ab impiis, quia dereliquerunt legem tuam. Carmina erant mihi praecepta tua, in domo peregrinationis meae. Recordatus sum in nocte nominis tui, Domine, et custodivi legem tuam. Hocars mea, Domine, dixi, ut custodiam verbum tuum. Deprecatus sum vultum tuum in toto corde; miserere mei sec converti pedes meos ad testimonia tua. Festinavi, et non neglexi custodire mandata tua. Funes impiorum implicaverunt me; legem tuam non sum oblitus. Medio noctis surgebam ad confitendum tibi, super judicia justificationis tuae. Particeps ego sum omnium timentium te, et custodientiu
Abbreviated transcription (Latin):
tione ⁊ gn̾ationẽ fides tua: fũdasti t̾ram ⁊ stat.
qd̾ lex tua delectatio mea: forsitan ꝑissem in
p̾ssura mea. In scłm ñ obliuiscar mãdatorũ
tuoꝵ: qr ꝑ ipsa uiuificasti me. Tuus ego sũ
tauert̾ impii ut ꝑderent me: testimonia con¬
sid̾abo Om̃i ꝯsũmationi uidi fine: latũ p̾cep¬
tũ tuũ nimis: M¬
uam dilexi legẽ tuã: tota die hec meditatio
me eruditꝰ su: qr testimonia tua meditatio mea¬
ẽ. Suꝑ senes inteslexi: qr mãdata tua suaui¬
bom̃i semita mala ꝓhibui pedes meos: ut cus¬
todirẽ u̾ba tua Quidiciis tuis ñ recessi: qr tu
illuminasti me Qm̃ dulce gutturi mes eloqͥũ
tuũ: suꝑ mel ori maoandata tua cõsid̾abã: ꝓpt̾ca
odiui oẽm semitã m̃dacii Nun.¬
ucerna pedi meo u̾bũ tuũ: ⁊ lux semite mee.

Expanded text:
tione, et generatione fides tua: fundasti terram, et stat. tibi. Nisi quod lex tua delectatio mea: forte perissem in pressura mea. In sempiternum non obliviscar praeceptorum tuorum: quia per ipsa vivificasti me. Tuus ego sum, tauerunt impii, ut perderent me: testimonium tuum considerabo. omni consummationi uidi finem: latum. mandatum tuum nimis. quam dilexi legem tuam! tota die haec meditatio me, eruditus sum: quia testimonia tua meditatio mea. Super senes intellexi: quia praecepta tua somni semita mala prohibui pedes meos, ut custodirem verba tua. A judiciis tuis non recessi, quia tu illuminasti me. Quam dulce gutturi meo eloquium tuum! super mel ori meo. Praecepta tua considerabam; propterea odivi omnem semitam mendacii. Luce
Abbreviated transcription (Latin):
met̾nũ obliuuomi exit pauꝑ: expectatio paupum
ñ ꝑibit in ꝑpccuũ Surge dñe ñ ꝯfortet᷑ ho: iudicen¬
t gentes an faciẽ tuã. Pone dñe t̾rorẽ eis: sciant
despicis intẽporbꝰ angustie. In supbia impii ardee
pampe capiant᷑ inscełib qͥ cogitauert. Quia lauda¬
bit inipiꝰ indesid̾io aĩe sue: ⁊ auar᷑ ad plaudes d̾blas

Expanded text:
m peribit in perpetuum. Surge, Domine, non confortetur homo: judicentur gentes ante faciem tuam. Pone, Domine, terrorem eis: sciant Despicies in temporibus angustiae. In superbia impii ardet pauper: capiantur in sceleribus quae cogitaverunt. Quia laudabitur impius in desiderio animae suae, et avarus appl
Abbreviated transcription (Latin):
odis eiꝰmꝑbus. tim̃tes aut̃ dñm głificat: iurat
ut se adfligat ⁊ ñ mutat. Pecuniã suã ñ dedit
ad usurã. ⁊ mun̾a adu̾sus innoxiũ ñ accepit. ¶ui
qͥ int̾ra st̾ ⁊ magnificis: oĩs uoluntas mea in eis:
młtiplicabunt᷑ idola eoꝵ pꝰ tergũ seqͤntiũ. Non
libabo libamina eoꝵ de sanguine: neq adsumã
noĩa eoꝵ in labiis meis Dñs pars ħeditatis mee
ma mea es. Benedicã dño qͥ dedit consiliũ mͥ: in¬
suꝑ m octibꝰ erudier̃t me renes mei. P ropone

Expanded text:
s inprobus, timentes autem dominum glorificat. iurat, ut se adfligat, et non mutat. pecuniam suam non dedit ad usuram et munera aduersus innoxium non accepit. qui qui in terra sunt, et magnificis, omnis voluntas mea in eis. Multiplicabuntur idola eorum, post tergum sequentium: non libabo libamina eorum de sanguine, neque assumam nomina eorum in labiis meis. Dominus pars haereditatis meae ma mea est. Benedicam Domino qui dedit consilium mihi: insuper et noctibus erudierunt me renes mei. Propone
Abbreviated transcription (Latin):
Q mimica suos despicit. Toqͥuit᷑ mcorde fuo nẽ
mouebor ingeneratione ⁊ gn̾atione erosñ malo.
laan absconditis ut int̾ficiat m̃ocentẽ ocłi eiꝰ robiᷤ¬
tos tuos circũspicuũt. Ensidiat᷑ mabsconditor q̃ si
leo incubili. Insidiat᷑ ut rapiat ꝑauꝑerẽ. rapiet
panpe cũ ad craxit eũ ad rece siũ. E confractum
subicier: ⁊ irruet uiribꝰ suis ualent᷑. Or̃e in corde¬
suo oblitꝰ esd̾s: abscõdit faciẽ suã ñ respiciet in poe

Expanded text:
imicos suos despicit. Loquitur in corde suo. Non movebor de generatione in generationem, ero sine malo. la in absconditis, ut interficiat innocentem. Oculi ejus robustos circumspiciunt; insidiatur in abscondito, quasi leo in cubili. Insidiatur ut rapiat pauperem, dum attraxerit eum ad rete suum, et confractum subjicit, et irruet viribus suis valenter. » XVII. Hosuo, Oblitus est Deus: abscondit faciem suam, non respiciet in perp
Abbreviated transcription (Latin):
in uirga ferrea: & ut uas figuli cõfringes cos. Hũc
gͦ reges intelligite: erudimim iudices t̾re. Serui¬
te dño intimore: & exultate intremore. Adorate
pure ne forte irascat᷑ & ꝑeatis deiia: cũ exarserit pꝰ
paululũ furor eiꝰ beati om̃s qͥ sꝑant meo. Psasmꝰ od̾
ne quare cũ fugexet a facie absalonis filii sui
młtiplicati st̃ hostes mei: multi cõsurgũt adu̾
ind̾osemper. Tu aut̃ dñe clipeꝰ circame : gła mea
& exaltãs caput ineũ. ¶oce mea ad dñm clamabo:

Expanded text:
iguli conteres eos. Nunc ergo, reges, intelligite, erudimini, judices terrae. Servite Domino in timore, et exsultate in tremore. Adorate pure ne forte irascatur, et pereatis de via. Cum exarserit post paululum furor ejus, beati omnes qui sperant in eum. PSALMUS DAVID, CUM FUGERET A FACIE ABSOLON FILtiplicati sunt hostes mei. multi consurgunt adverin Deo. SEMPER. Tu autem, Domine, clypeus circa me, gloria mea et exaltans caput meum. Voce mea ad Dominum clamabo,
Abbreviated transcription (Latin):
ũtenti gladiũ suũ acuit. arcũ suũ tecẽdit a para¬
uit illũ. Et in ipso parauit uasa mortis. iagntas
suas ad cõburendũ oꝑatꝰ ẽ. Ecce parturiuit mni¬
qͥtate ⁊ cõcepto dolore pepit m̃datiũ. Lacũ apur
&e esfodit eũ. s maidet iiit̾itum quẽ opatꝰ. Heu̾¬

Expanded text:
rtet gladium suum acuet, arcum suum tetendit, et paravit illum. Et in ipso paravit vasa mortis, sagittas suas ad comburendum operatus est. Ecce parturit iniquitatem, et concepto dolore, peperit mendacium. Lacum aperuit, et effodit eum, et incidet in interitum quem operatus e
Abbreviated transcription (Latin):
aũ cum mͥ de hoc mundo migrare contingit: diui¬
tias meas mectm ad paradisum ueho. Tuas diuitiaᷤ
pꝰ mortem exemplo illiꝰ purpurati diuitis. ignis &
tenebre subsequentur: meas diuitias exemplo la¬
zari sinus habrahe ⁊ beatitudo suscipiet: Item.

Expanded text:
autem, cum mihi de hoc mundo migrare contingit, diviautem, cum mihi de hoc mundo migrare contingit, divitias meas ad paradisum veho; tuas divitias post mortem, exemplo illius purpurati divitis, ignis et tenebrae subsequuntur; meas divitias, exemplo Lazari, sinus Abrahae et beatitudo suscipiet.
Abbreviated transcription (Latin):
s aurum habentib eminere. Qui enim ꝓpriis habun¬
dat bonis. scłi thesauros non requirit. Bona enĩ sunt
ꝓp̾a: honestas. sobrietas. miscd̾ia. castitas. quȩ bona oĩa
auro magis sunt p̃ciosa. Ut sciatis quia his ita uilio¬
ra sunt metalla: auri talenta emi possunt. argenti
uasa comparari possunt: honestas sola ñ pot̃ emi.
Honestas enim ñ emitur. s ad quirit᷑: quia ñ ꝯstat
p̃cio s uirtute. lu gͥ qui aurum possides: si places
bona nr̃a inuicem conferamꝰ. lu cum ꝑegre ꝓficis¬
ceris: thesauri tui necessario domi remanent.Qu
cum domum redieris. ñ habeas quod habebas. Ita dũ
semꝑ amissionem eorum metuis: apud conscientiam
tuam midꝰ ⁊ pauꝑ es. Ego aũ quocumq iero. mee di¬
uitie me secunt᷑: nec separari a me possunt bona qm̃
non t̾reno specu. s thesauro pectoris retinent᷑. lu cũ
recedis e scło: relinquendo tuas diuitias ꝑdidisti. Ego

Expanded text:
sed aurum habentibus eminere. Qui enim propriis abunsed aurum habentibus eminere. Qui enim propriis abundat bonis, saeculi thesauros non requirit; bona enim sunt propria, honestas, sobrietas, misericordia, castitas: quae bona omnia auro magis sunt pretiosa; ut sciatis qui his ita viliora sunt metalla: auri talenta emi possunt: argenti vasa comparari phonestas enim non eruitur, sed acquiritur, quia non constat pretio, sed virtute. Tu igitur qui aurum possides, si placet, bona invicem conferamus. Tu cum peregre proficisceris, thesauri tui domi remanent, quibus cum domum redieris, non habeas quae habebas. Ita dum semper amissionem eorum metuis, apud conscientiam tuam nudus et pauper es. Ego autem quocunque iero, meae divitiae me sequuntur, nec separari a me possunt bona, quoniam non terreno specu, sed thesauro pectoris retinentur. Tu cum recedis a saeculo, relinquendo tuas divitias, perdidisti; ego
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitas uidicis malum me face non ꝑmisit. Cunctos
gͥ pęne homines agitat auaricia: nullum de his qui¬
etum eẽ. ꝑmitit. Hi enim qui nicħ habent eupidita¬
te torquentur. illi qui diuitias possident sollicitudi¬
ne cruciantur. Nec ipsis enim bñ est qui recondito au¬
ro incubant: immo ipsis est grauiꝰ. Semꝑ enim sunt
anxii: mesti. solliciti. ne hoc seruus au ferat: ne fur ef¬
fodiat. atq idõ retrudentes illud in tenebris ita abseon¬
dunt. ut omuiũ subtͥfugiat notionem: ncħ ex eo ꝓferen¬
tescaliquando ad usum. ne aꝑtio latebrarum sit cau¬
sa ꝓdendi. Seruant aũ illuo ⁊ non utuntur: seruant
inqͣm. Custodes gͦ dixerim istos eẽ. ñ dños. ⁊ alienum
atrendere diligent̾. non ꝓpͥum conuenient̾ exyendere.
Quid gͥ fr̃s : futatis habere aurum eẽ diuitias: Ego
enim mens est quȩ aurum despicit: qͣm quȩ aurum
requirit. Maiores plane sunt diuitiȩ. ñ habere aurũ.

Expanded text:
iniquitas judicis male me facere non permisit. Cunctos iniquitas judicis male me facere non permisit. Cunctos igitur pene homines agitat avaritia, nullum de his quietum esse permittit. Hi enim qui nihil habent cupiditate torquentur; illi qui divitias possident sollicitudine cruciantur; nec ipsis bene est qui recondito auro incubant, imo ipsis est gravius. Semper enim sunt anxii, moesti, solliciti ne hoc servus auferat, ne fur effodiat; atque ideo retrudentes illud tenebris ita abscondunt, ut omnium subterfugiat notionem, nihil ex eo proferentes aliquando ad usum, ne apertio latebrarum sit causa prodendi. Servant autem illud et non utuntur, servant, inquam; custodes ergo dixerim istos esse, non dominos, et alienum attendere diligenter, non proprium convenienter expendere. Quid ergo, fratres, putatis habere aurum esse divitias? Ego enim mens ejus, quae aurum despicit quam quae aurum requirit, majores plane sunt divitiae non habere aurum,
Abbreviated transcription (Latin):
piditate iactantur: ut putent se sine causa natos. nͥ
aurum quo qͦ pacto possederint. Existimantes emin
non dubitant undecumq liceat hoc male adquirere.
atq huiꝰmͦi homines.dum lucrum auri queruntꝰ:
dampnum salutis inueniunt. Requiramꝰ fr̃s quod
sapientes ab hac pestilentia se defendunt. Si negocia¬
torem cogites: ꝓpter auariciam pͥmꝰ in culpa est. Si mi¬
litantem respicias: cupiditas est illi tota causa mili¬
ciȩ. Si officia singula ꝑscruteris: inuenles homines
non honestate adduei ad obsequium. s preda ueluti
ad negotium ꝓuocari. Om̃s gͥ pene lucris ac negotip̃
student. Et cũm primo surgunt diluculo: ñ cogi¬
tant nisi ut aliquid undecumq ꝑcipiant. Quos si
aut honestas conuicerit aut retruderit iudicantis
auctoritas. cur res alienas diripiant: dãpnum se fe¬
cisse queruntur. Sine causa inquit militamꝰ: sine
causa laboramꝰ. Hodie ad domum referre nil potui.

Expanded text:
piditate jactantur, ut putent se sine causa natos, nisi piditate jactantur, ut putent se sine causa natos, nisi aurum quoquo pacto possederint; existimantes enim,non dubitant undecunque, etiam ex malo, acquirere; atque ita hujusmodi homines, dum lucrum auri quaerunt, damnum salutis inveniunt. Requiramus, fratres,dmodum sapientes ab hac pestilentia se defendunt. Si negotiatorem cogites; propter avaritiam primus in culpa est. Si militiam tantum respicias; cupiditas tota est illi causa militiae. Si officia singula perscruteris, invenies homines non honestate adduci ad obsequium, sed praeda veluti ad negotium provocari. Omnes igitur pene lucris ac negotiis student; et cum primo surgunt diluculo, non cogitant nisi ut aliquid undecunque percipiant. Quod si aut honestas convicerit, aut retuderit judicantis auctoritas, cum res alienas diripiant, damnum se fecisse queruntur. Sine causa, inquiunt, militamus, sine causa laboramus; hodie domum referre nihil potui,
Abbreviated transcription (Latin):
xuis est. ⁊ ego mundo: Hoc aũ dicit. ut intelligas eru¬
cem ñ ligni eẽ. patibulum: s uitȩ uirtutisq ꝓpositũ:
lota gͥ uita xp̃iani hominis si sed̾m euangłium iuuat
erux ẽ. atq martirium. S hoc ẽ. quod in nob̃ difficile
reperitur. ut om̃s actus nr̃i scd̃m euangłium dirigan¬
tur: atq ideo quotienscumq uoluptatib uolutamur
erucem saluatoris amittimꝰ. Xp̃c enim est castitas.
pax. ueritas. mansuetudo. Quomͦ gͦ potest castitati
testimonium ꝑhibere corruptꝰ: Aut quomͦ pot̃ pacẽ
p̃dicare. cuiꝰ animꝰ semꝑ in lite est: Quo pacto etiam
quomͦ seruabit in constans: Quomꝰ in qͣm possumꝰ
ad martirii glam ꝑuenire cum dicat dñs. nolite possi¬
um cupiditatem qua pena condempnat: Et si hi qͥ¬
ppria retinent sua dimitt̾e ubentur. illi qui aliena
diripiunt qͣm grauit̾ feriuntur: Sunt enim pleriq
fr̃s. qui cum humili loco geniti fuerint. ⁊ nullas a
parentib diitias consecuti sunt. tanta auariciȩ eu¬

Expanded text:
 ut intelligas crucem non ligni esse patibulum, sed vitae virtutisque propositum. Tota igitur vita Christiani hominis, si secundum Evangelium vivat, crux est atque martyrium. Sed hoc est, quod in nobis difficile reperitur, ut omnes actus nostri secundum Evangelium dirigantur; atque ideo, quotiescunque voluptatibus volutamur, crucem Salvatoris amittimus. Christus enim est castitas, pax, veritas, mansuetudo. Quomodo ergo potest castitati testimonium perhibere corruptus? Aut quomodo potest pacem praedicare, cujus animus semper in lite est? Quo pacto etiam qualiter servabit inconstans? Quomodo, inquam, possumus ad martyrii gloriam pervenire, cum dicat Dominus: Nolite possium cupiditatem quae poena condemnat? Et si qui propria retinent amittere jubentur, illi qui aliena diripiunt quam graviter feriuntur? Sunt enim plerique, fratres, qui cum humili loco geniti fuerint, et nullas a parentibus divitias consecuti sunt, tanta avaritiae cu
Abbreviated transcription (Latin):
reseruare. Qui sollititiꝰ seruat quam ad quirit: moles¬
tiꝰ eustodit qͣm rapuit. Suspirat enim uigilans ad qui¬
rendo: suspirat dormiens reseruando. Nec uigiliȩ lã
currit. Torquetur ⁊ gemit.⁊ quasi illi ꝑficiat qͦd ad¬
relinquat: ut quale fuerit patrimonii pondꝰ. tał so¬
licitudinis habeatur &e cumulꝰ. d dicet econtraris¬

Expanded text:
reservare: qui sollicitius servat quam acquirit, molesreservare: qui sollicitius servat quam acquirit, molestius custodit, quam rapuit; suspirat enim vigilans acquirendo, suspirat dormiens reservando. Huic nec vigiliaecurrit, torquetur, gemit, et quasi illi proficiat quod acm suo cruciatu relinquat, ut quale fuerit patrimonii pondus, talis sollicitudinis habeatur et cumulus. » 32. Et hoc i
Abbreviated transcription (Latin):
substantia pauꝑis. sic est quasi qui uictimet filiũ in
conspectu patris sui: Ceterum ille uere est diues: qui¬
qui facultates suas cum pauꝑib diuidit. qui loc itple¬
tem se dando magis qͣm habendo ostendit: qui ad hoc
se meminit habere diuitias. ut feneretur deo: pasen
xp̃m. uestiat dñm: qui pat̾moniũ suũ ñ ingrato he¬
redi querat relinquere. s ꝑ pauꝑes illud xp̃o desideret
cõmodare: qui diuitias celo magis qͣm mundo cõm̃das.
qui ddesid̾at potior eẽ. oꝑe. qͣm suȩ substantiȩ facultate: qͥ
thesauros suos ad suꝑna transmittit. qui ad hoc uiut.
ut oꝑetur: qui ad hoc oꝑatur ut inet̾num uiuere me¬
reatur:. qui iuduarum casib flectitur. ⁊ pupillorum
mised̾ia cõmouetur: qui dolentium causam suscipit.
& arrogantiam suꝑborum addicit. Ceterum habere
tat. quod ꝑ cruciat᷑. suũ ad heredem trãsmittat. nec ꝑ¬
mittitur miser de suo tangere. qd̾ post se futuro eogit̾

Expanded text:
substantia pauperis, sic est, quasi qui victimat filium in substantia pauperis, sic est, quasi qui victimat filium in conspectu patris sui is, facultates suas cum pauperibus dividit; qui locupletem se magis dando quam habendo ostendit; qui ad hoc se meminit habere divitias, ut feneretur Deo, pascat Christum, vestiat Dominum; qui patrimonium suum non ingrato quaerat haeredi relinquere, sed pauperes illuo magis quam mundo commendat; qui desiderat potior opere esse, quam suae substantiae facultate; qui thesauros suos ad superna transmittit; qui ad hoc vivit, ut operetur; qui ad hoc operatur, ut in aeternum vivere mereatur; qui viduarum casibus flectitur, pupillorum miseria commovetur, dolentium causam suscipit, et arrogantiam superborum addicit » 31. tat, quod per cruciatum suum ad haeredem transmittat, nec de suo miser permittitur tangere, quod post se futuro cogitur