comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sum̾e docent᷑ ꝑ uisitãtẽ
grãm ad uerã penitẽciã
cõpuncti ĩ uite nouitate
diuinitꝰ animãt᷑. Perpen-¬
dis ex hiis ut credo ꝙͣ sit ml¬
tis eiꝰmodi utile ad ꝯfessio
pideo ⁊ lapide suꝑiecto ĩ la¬
zari modũ mortui iacẽt.
Lapideo monumẽto mortu¬
us tenetur qui ĩ p̃uarica¬
tione sua ꝑ multã animi
obstinaciã obdurat᷑. Lapi¬
dea moles de pcc̃is mortuo
suppont ͤ qñ ex diffidencie
magnnitudĩe spes quã ad
deũ hab̾e debu̾at ĩt̾cludit᷑.

Expanded text:
sumere docentur per visitantem gratiam ad veram poenitentiam compuncti, in vitae novitate divinitus animantur. Perpendis ex his, ut credo, quam sit multis ejusmodi utile ad confessipideo, et lapide superjecto in Lazari modum mortui jacent. Lapideo monumento mortuus tenetur, qui in praevaricatione sua per multam animi obstinaciam obduratur. Lapidea moles in peccatis mortuo superponitur; quando ex diffidentiae magnitudine spes quam ad Deum habere debuerat intercl
Abbreviated transcription (Latin):
possit. s qd̾ cõtͣ fidei ⁊ spei ꝓpͥe¬
tatẽ ĩ et̾nũ esse nõ desistit. S̾
sũt qued̾ mala q̃ locũ hñt so¬
lũmͦ ĩ hac uita sicut adulte¬
ria ⁊ furta. q̃dã u̾o ⁊ ĩ hac ui-¬
ta simul ⁊ futura. Nã q̃ cũ
dei odio ex hac uita discedit.
sb̾ eodẽ morbo ĩ et̾nũ tabescit.
Et qui ĩet̾nũ odit ĩ et̾nũ delĩ¬
qͥt. Et sine cessacõe delĩꝙ̃do nietͤ¬

Expanded text:
ei et spei proprietatem in aeternum esse non desistit. Sic sunt quaedam mala quae locum habent solummodo in hac vita, sicut adulteria et furta, quaedam vero et in hac vita simul et futura. Nam qui cum Dei odio ex hac vita discedit, sub eodem morbo in aeternum tabescit, et qui in aeternum odit, in aeternum delinquit, et sine cessatione delinquendo me
Abbreviated transcription (Latin):
stie oblacione sz ꝓprie carius
macãcione ⁊ mortificacione
purgat᷑. Ecce qd̃ suꝑius iã dixi
mꝰ ꝙ difficilius expiat ᷑ crimĩo
quia offẽdit gͣuius: Diciᷤ ꝙ rͣanᷤ

Expanded text:
e oblatione, sed propriae carnis maceratione et mortificatione purgatur. Ecce quod superius jam diximus, quod difficilius expiatur criminosquia offendit gravius? Dicis quod
Abbreviated transcription (Latin):
quilibet paganꝰ eget recõ¬
siliatione ⁊ ubi ncc̃itas nõ
obstit̾i̾t utͣqͣ efficienda ꝑ
officiũ sac̾dotale ista ꝑ ab
lucionẽ illa ꝑ absolucionẽ .c.
xxii. ¶ Et si uultis nosse ⁊ po¬
testis pacient̾ audire. faciliu ͤ
recõsiliat᷑ paganus post cͥmi
baptismate nulla ĩiũgit᷑ sa-¬
tisfactio. xpĩano autẽ cͥmĩa¬
lit̾ peccãti s iã penitẽti ⁊ cõfi¬
tenti nõ sufficit sac̾dotiᷤ ab¬
solucio sola sine satisfcĩone
ĩũcta. Sola uõ xp̃i hostia ma¬
ctata uidelicet caro satisfac̃
ꝓ recent̾ laptizato. Pignorã¬
ciã enĩ peccãtib ad expiaci¬
onẽ satisfacit hostie ꝑ legẽ
det̾minate oblatio s uolũ¬
tarie peccãtib iurta apłm ñ¬

Expanded text:
uilibet paganus eget reconciliatione, et ubi necessitas non obstiterit, utraque efficienda per officium sacerdotale, ista per lutionem, illa per absolutionem. CAPUT XXII. Et si vultis nosse et potestis patienter audire, facilius reconciliatur paganus post crimibaptismate, nulla injungitur satisfactio: Christiano autem criminaliter peccanti, sed jam poenitenti et confitenti, non sufficit sacerdotis absolutio sola sine satisfactione injuncta. Sola vero Christi hostia, mactata videlicet caro, satisfacit pro recenter baptizato. Per ignorantiam enim peccantibus ad expiationem satisfacit hostiae per legem determinatae oblatio. Sed voluntarie peccantibus, juxta Ap
Abbreviated transcription (Latin):
ut de cet̾o penit̾e nõ possit.
S quid ĩ se eis auft̾ locũ
ĩdulgẽcie iusi ꝑtina cia ĩpe¬
nitẽcie: Qd̃ gͦ diximꝰ de
desperatis dicamꝰ et de ob¬
stinatis ꝙ ĩpenitẽcia clau-¬
dit eis uã salutis. S et
alii qui pccm ĩ sp̃m scm di¬
cũt irremediabile malũ.
hac rõne id fieri affirmãt
qr sic statĩ obdurãt᷑ ut dein¬
ceps penit̾e nõ ualeãt. Sed
iuxta hoc eo ip̃o oĩ remedio
careãt ꝙ pẽite̾ ñ ualẽt. At¬
tende gͦ ꝙ ĩ hoc unũ cõcurrit ho¬
rũ oĩm sẽtẽcia ꝙ sola ĩpẽitẽcia
facit poca ĩsolubilia. Notãd̾
autẽ ꝙ dicũt ĩpenitõtes ĩ spm̃
nitẽtes sp̃m blaspheme ha-¬

Expanded text:
 possit. Sed quid in se eis aufert locum indulgentiae, nisi pertinacia impoenitentiae? Quod ergo diximus de desperatis, dicamus et de obstinatis, quod impoenitentia claudit eis viam salutis. Sed et alii qui peccatum in Spiritum dicunt irremediabile malum, hac ratione id fieri affirmant, quia sic statim obdurantur, ut deinceps poenitere non valeant. Sed juxta hoc eo ipso omni remedio carent quod poenitere non valent. Attende ergo quod in hoc unum concurrit horum omnium sententia, quod sola impoenitentia facit peccata insolubilia. Notandum autem quod dicunt impoenitentes in Spiritum nitentes spiritum blasph
Abbreviated transcription (Latin):
t. Postea dolat᷑ ⁊̃ ad modũ
formãq cõgruã dolãdo p̃ꝑat᷑.
Ad ultimũ edificio cõnectit᷑
⁊ ip̃i suo ĩ loco coaptat᷑. Ec¬
ce quomodo unũ idẽq lignũ
fit edificii mẽbrũ. Primũ

Expanded text:
a dolatur; et ad modum formamque congruam dolando praeparatur. Ad ultimum aedificio connectatur, et ipsi suo in loco coaptatur. Ecce quo unum idemque lignum fit aedificii membrum. Primo
Abbreviated transcription (Latin):
sepelim᷑ ⁊ mẽbris eiꝰ cõcorpo¬
ram᷑. Ex hiis iã patz ut ar¬
bitror iuxta quã accepcionẽ
possit qͥs mẽbrũ xͥ dici et de¬
bito dãpnacionis teneu. Se¬
cũdũ ꝙ dictũ est de pagano
a sit condicio xp̃iani ⁊ alia
gentilis. Putas fortassis

Expanded text:
bris ejus concorporamur. Ex his jam patet, ut arbitror, juxta quam acceptionem possit quis membrum Christi dici, et debito damnationis teneri. Secundum quod dictum est de pagano,a sit conditio Christiani et alia gentilis. Putas fortassis
Abbreviated transcription (Latin):
mẽta hõ accipit ut eiꝰ ꝑticepꝰ
fi̾possit. Dico autẽ qm̃ qd̃
baptizãdo accipit paganꝰ
peccando ꝑdit criminos ꝯ rͣa
pͥus ĩ baptismate accepit.
Audact̾ dico si ante sac̾dotis
absolucionẽ ad cõmunionẽ
corpis ⁊ sãguinis xͥ accesse¬
uit iudiciũ sͥ pro cto man¬
ducat ⁊ bibit ⁊ si eũ pecras

Expanded text:
menta homo accipit ut ejus particeps fieri possit. Dico autem quoniam quod baptizando accipit paganus, peccando perdit criminosus Chriprius in baptismate accepit. Audacter dico, si ante sacerdotis absolutionem ad communionem corporis et sanguinis Christi accesserit, judicium sibi pro certo manduca
Abbreviated transcription (Latin):
facit q̃ ad tẽpꝰ ĩardescit. et
ymo dico refrigescit. Absq
dubio qͥ ꝑseuerãtẽ carita-¬
tẽ nũꝙͣ accipiũt nũꝙͣ de
ueris illis xp̃i mẽbris fue¬
ĩt qui corꝑis eius ĩtegri

Expanded text:
facit, quae ad tempus inardescit et in modico refrigescit? Absque dubio qui perseverantem charitatem nunquam accipiunt, nunquam de veris illis Christi membris fuerunt qui c
Abbreviated transcription (Latin):
gacionis debito remittẽdũ. uł
quid satisfcĩonis medela curã¬
dũ sit mĩstroꝵ suoꝵ dispẽsa ci¬
ille medicus ĩ eiꝰmodi oꝑe fe¬
cisse ⁊ cotidie face̾ nisi illud
qd̃ ad suã ĩiuriã ꝑtinet re¬
mitt̾e et egrotanti seruo qͣlẽ
corruptela sua exigebat me¬
delã adhib̾ẽ: Hinc ut arbitrͦ
misericordie plena sit illa pec¬
catorũ remissio quã d̾s facit
qñ u̾e penitẽti suã ĩiuriam
⁊ eosp̃o penã et̾nã remittit.
Qui emĩ cõtumacitꝰ p̃sumit qd̃
qnͣtũ ĩ ip̃o est in et̾nũ corrige̾ nõ
possit ⁊ ad eius ĩuriã qͥ ĩet̾nũ
uiuit ⁊ õĩpotens sit. ꝓculdubio
debitũ et̾ne dãpnationis ĩciurit.
Hominẽ autẽ diuinitꝰ ab solui
ab eiꝰmodi debito qnͣta q̃so ⁊ ꝙͣ¬

Expanded text:
gationis debito remittendum, vel gationis debito remittendum, vel quid satisfactionis medela curandum sit ministrorum suorum dispensatiille medicus in ejusmodi opere fecisse et quotidie facere, nisi illud quod ad suam injuriam pertinet remittere et aegrotanti servo qualem corruptela sua exigebat, medelam adhibere? Hinc, ut arbitror, misericordiae plena sit illa peccatorum remissio, quam Deus facit quando vere poenitenti suam injuriam et eo ipso poenam aeternam remittit. Quin ipso est in aeternum corrigere non possit, et ad ejus injuriam qui in aeternum vivit, et omnipotens sit, procul dubio debitum aeternae damnationis incurrit. Hominem autem divinitus absolvi ab ejusmodi debito, quanta, quaeso,
Abbreviated transcription (Latin):
Hõ ĩquit cũ ĩ honore ess ñ
ĩtellexit cõꝑatꝰ ẽ iumẽtis ĩsi¬
pientib ⁊ siłis fcils ẽ illiCo¬
gitet homo qnͣta ꝓ ip̃o crea-¬
tor suus fecit qͣlia ꝓ ip̃o re¬
demptor suus sustinuit et
ĩ de poti̾t rectius estimare ꝙͣ
sit iniquũ uł ĩpiũ tãto dño
tã bñfico amico ĩuiuiã ꝓbe
neficiis redde̾. ⁊ ip̃m uł ĩ modi¬
co offende̾. Offendit autẽ qui
corrũpit nobilissimũ illd̾ opꝰ
suũ. corrũpit u̾o qui facit pec¬
catũ. Igit qui pcc̃m facit et
iniquitatẽ facit qr pcc̃m ip̃m
ut diximꝰ ĩiquitas seu eciã ĩpi-¬
etas est. ĩ ꝙͣtũ deũ offẽdit ĩ ho¬
nestas ⁊ deformitas ĩꝙͣtũ cõ¬
mittẽtẽ corrũpit. ual gͦ d̾s et¬
sol ĩ uno eodẽ q cͥmĩe ⁊ id qd̃
ĩiqͥtatis ⁊ ĩpietatis ẽ remitte.
⁊ qd̃ ĩhonestati ᷤ ⁊ ĩpuritatis
est ꝑ semetip̃m purgatorio ig¬
ne mũdare. uł quid ĩ hoc pur¬

Expanded text:
o, inquit, cum in honore esset, non o, inquit, cum in honore esset, non intellexit; comparatus est jumentis insipientibus et similis factus est illis . Cogitet homo quanta pro ipso Creator suus fecerit, qualia pro ipso Redemptor suus sustinuerit, et inde poterit rectius aestimare quam sit iniquum vel impium tanto Domino, tam benefico amico, injuriam pro neficiis reddere et ipsum vel in modico offendere. Offendit autem qui corrumpit nobilissimum illud opus suum; corrumpit vero qui facit peccatum. Igitur qui peccatum facit et iniquitatem facit, quia peccatum ipsum, ut diximus, iniquitas seu etiam impietas est in quantum Deum offendit, inhonestas et deformitas in quantum committentem corru id quod iniquitatis et impietatis est remittere, et quod inhonestatis et impuritatis est per semetipsum purgatorio igne mundare, vel quid in hoc pur
Abbreviated transcription (Latin):
quitatiᷤ ⁊ ĩpietatis. istud ho¬
nestatis ⁊ deformitatiꝰ unũ
qnͣtũ ad deũ ⁊ deformitas ꝙͣ¬
tũ ad seip̃m. Hinc ẽ illud
euͣngliste ioh̾is. Oĩs qui fa¬
cit pocm̃ ⁊ iniqͥtatẽ facit. ⁊ pec¬
catũ est miquitaᷤ. Pculdubio
iniquitas est qñ quis pximũ
suũ ĩuste ledit. ⁊ ĩ hoc ut ar¬
bitror nemo nõ cõsentit. Ini¬
quitaᷤ est qñ aliqͥs deũ suũ re¬
p̾̃hẽdit. accusat blasphemat
⁊ nemo ẽ nisi mentis ĩops qͥ
id ĩficiari p̃sumat. S aliqͥs
fortassis ẽ ĩ crapula. ebrietate.
luxuria. ⁊ eiꝰ modi cetĩs suis
desideriis satisfacit. ĩiqͥtatẽ
esse nõ credit. maxĩe si sine ꝓxi¬
mi lesione id facit. S certe
cũ hoc facit d̾m offendit. Qnͣ¬
ta em̃ ĩiuria est creatoris. no¬
bilissimã creaturã ⁊ ad dei
siłitudinẽ factã uicioꝵ sor¬
dib fedare ⁊ diuine sili̾tudi¬
ni silitudinẽ iumẽti suꝑduc̾e:

Expanded text:
quitatis et impietatis, istud inhoquitatis et impietatis, istud inhonestatis et deformitatis. Unum quantum ad Deum, et deformitas est illud evangelistae Joannis: Omnis qui facit peccatum et iniquitatem facit, et peccatum est iniquitas . Procul dubio iniquitas est quando quis proximum suum injuste laedit, et in hoc, ut arbitror, nemo non consentit. Iniquitas est quando aliquis Deum suum reprehendit, accusat, blasphemat, et nemo est nisi mentis inops qui id inficiari praesumat. Sed aliquis fortassis cum in crapula, ebrietate, luxuria et ejusmodi caeteris suis desideriis satisfacit, iniquitatem esse non credit, maxime si sine proximi laesione id facit. Sed certe, cum hoc facit, Deum offendit. Quanta enim injuria est Creatoris, nobilissimam creaturam, et ad Dei similitudinem factam, vitiorum sordibus foedare, et divinae similitudini similitu
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ Cõstat ĩ cõmune ꝙ ne¬
mopossit ĩpenitẽtẽ absolu̾e.
Sd̾m quosd̾ u̾o nemo penitẽ¬
tẽ absoluit. qm̃ sub ip̃a cõpũ¬
ctionis hora ut dicũt absolu-¬
tionẽ d̾initus accepit. S si
nemo ab soluit ĩpenitẽtẽ ne¬
mo penitẽtẽ. gͦ nemo neminẽ.
S qui hoc credit fallacẽ frĩt
cũ qui dicit. Quoꝵ remiseri¬
tis pcc̃a remittũt᷑ eis. Cõstat
gͦp c̾to ꝙ sac̾dotes pcc̃a remit¬
tunt penitẽtes absoluũt. Pec¬
cator qͣcũq hora ĩgemuerit.
ĩ hoc sane saluus eut ꝙ de
tali qͥ absolui nõ potuit. taliˢ
fit cui absolucio negari nõ
ando punire. Que ẽ ĩquiũt
ista remissio ubi exigit᷑ diutͦ¬
na sepe ⁊ satiᷤ molesta expia¬
tio: Exhiis q̃ lõge supiꝰ dixi.
tis patet. s ad maiorẽ euidẽ¬
ciã ante iã dcĩs aliqͥd ad dere
nõ me pigebit ubi oportet.
In om̃i pcc̃o duo sũt cõsiderã¬
da dĩna uidelz ĩiuria ⁊ cõmit¬
tentis corruptela. Illd̾ ẽ imi-¬

Expanded text:
nemo possit impoenitentem absolvere. Secundum quosdam vero nemo poenitentem absolvit, quoniam sub ipsa compunctionis hora, ut dicunt, absolutionem divinitus accepit. Sed si nemo absolvit impoenitentem, nemo poenitentem, ergo nemo neminem. Sed qui hoc credit fallacem facit eum qui dicit: Quorum remiseritis peccata, remittuntur eis. Constato quod sacerdotes peccata remittunt, poenitentes absolvunt. Peccator quacunque hora ingemuerit, in hoc sane salvus erit, quod de tali qui absolvi non potuit, talis fit cui absolutio negari non ando punire. Quae est, inquiunt, ista remissio, ubi exigitur diuturna saepe et satis molesta expiatio? Ex his quae longe superius dixi, tis patet. Sed ad majorem evidentiam ante jam dictis aliquid addere non me pigebit ubi oportet. In omni peccato duo sunt consideranda, divina videlicet injuria et committentis corruptela. Illud est ini
Abbreviated transcription (Latin):
uina ꝙͣ de sacdotali remissi¬
ce̾ ꝙ aliud sit por̃a remittere.
aliud autẽ pcc̃a dimitte̾ ꝙͣuiᷤ
forte ĩueniat᷑ ubi unũ ꝓ al¬
tero ponit᷑. Pcc̃a nãq dimit¬
te̾. hoc ẽ ex toto ĩdulgẽ. Pec¬
cata uõ remitt̾e. hoc est debi¬
tã eis penã tẽꝑare: et ex ma-¬
iori parte relaxare. Quantã
gͦ queso pc̃ci remissionẽ uł
pene relaxationẽ putas qñ
ex mun̾e diuino pena et̾na

Expanded text:
vina quam de sacerdotali remissivina quam de sacerdotali remissicere quod aliud sit peccata remittere, aliud autem peccata dimittere, quamvis forte inveniatur ubi unum pro altero ponitur. Peccata namque dimittere, hoc est ex toto indulgere. Peccata vero remittere, hoc est debitam eis poenam temperare, et ex majori parte relaxare. Quantam ergo, quaeso, peccati remissionem, vel poenae relaxationem putas, quando ex munere divino poena aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
rã ⁊ m̃ĩe plenã qñ ad uerã pe¬
nitẽciã dissiłata ĩiuria ꝓpͥa
remittit penã et̾nã. ĩsuꝑ et
morbis egti adhibet medicinã:
Hinc gͦ possumꝰ collige̾ sac̾do¬
tał illa absolucio qnͣte uir-¬
tutis sit ⁊ excellencie q̃ uera¬
cit̾ penitẽtẽ ⁊ studiose satisfa¬
cientẽ lib̾at nõ solũ a truci
ĩcendio et̾ni supplicii u̾m ⁊̃
a cõcremacione ignis p̾ga¬
torii. Ex corꝑalib morbiͤ ꝑ¬
pendamꝰ qͥd de spũalib senti¬
re debeamꝰ. Nouimꝰ qm̃ qͥdã
cauterio. quidã curãt᷑ unguẽ¬
to. Est aũt magnũ ⁊ mise¬
ucordie plenũ. qͣmͣlz acerbo
remedio. a morbo curari mor¬
tifero. Qnͣta gͦ q̃so ĩdulgẽ¬
cia qnͣta ue bñficiencia. id
putrescẽtis morbi leui mede¬
ri unguẽto qd̃ post modicũ
opus habet curari cauterio.
Quid autẽ est quelz penitẽ¬
cialis satisfactio nͥ unguẽtũ
leue ĩ cõpatione cõcrematio¬
nis purgatorie: Ecce habeᷤᷤ
quid debeas sentire tã de di-¬

Expanded text:
rdiae plenam, quando ad veram poenitentiam, dissimulata injuria propria, remittit poenam aeternam, insuper et morbis aegroti adhibet medicinam? Hinc ergo possumus colligere sacerdotalis illa absolutio quantae virtutis sit et excellentiae, quae veraciter poenitentem et studiose satisfacientem liberat, non solum a truci incendio aeterni supplicii, verum etiam a concrematione ignis purgatorii. Ex corporalibus morbis perpendamus quid de spiritualibus sentire debeamus. Novimus quoniam quidam cauterio, quidam curantur unguento. Est autem magnum et misericordiae plenum quantumlibet acerbo remedio a morbo curari mortifero. Quanta ergo, quaeso, indulgentia, quantave beneficentia id putrescentis morbi leni mederi unguento, quod post modicum opus haberet curari cauterio? Quid autem est quaelibet poenitentialis satisfactio nisi unguentum lene in comparatione concremationis purgatoriae? Ecce habes quid debeas sentire tam de di
Abbreviated transcription (Latin):
pu̾sus quisq pͣuitatis sue
sordib diuinitꝰ exuit᷑. Mor¬
tiuis resuscitat᷑ qñ pcc̃o cap¬
tiuatꝰ ad bñ uiuẽd̾ diuini¬
tus animat᷑. Post emũda¬
cionẽ lepre sac̃dotali officio
ĩtueniente eiectus pͥus: in
sua reducit᷑ qñ et̾ne quietiᷤ
mãsionẽ quã peccãdo ami¬
serat ꝑ nũctã satisfactionẽ
recuperasse cognoscit᷑. Insti¬
tis ĩuolutꝰ ⁊ a dnĩ mĩstris
solutꝰ abire ⁊ ad sua redi

Expanded text:
itatis suae sordibus divinitus exuitur; mortuus resuscitatur, quando peccato captivatus ad bene vivendum divinitus animatur. Post emundationem leprae sacerdotali officio interveniente, ejectus prius in sua reducitur, quando aeternae quietis mansionem quam peccando amiserat per injunctam satisfactionem recuperasse cognoscitur. Institis involutus, et a Domini ministris solutus, abire et ad sua redire
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ pastorał cura ĩ hoc ip¬
sũ nõ ĩanit̾ laborat cũ dñs
hoc fieri disponit ⁊ ĩperat.
Qͥd ẽ em̃ hoc dñm ĩperare
nisi ĩ hoc ip̃m animũ pasto¬
ris ĩt̾na allocutione urg̾e
⁊ gr̃am dare: Tũc autem
dm̃i mĩst̾ꝰ utilit̾ agit quod
suũ est pastoris. cũ ip̃e dñs
dignat᷑ oꝑari qd̃ suũ est
saluatoris. Laz are ĩquit
uem foras̾. In hac una uo¬
citacione tria dat ĩtellige̾.
Qui exit. locũ deserit ĩ qͥ
pͥus fuit. Est enĩ foras
exire: seip̃m foris astãtiũ
aspectib inger̾e. Idẽ uero
est uenire qd̃ uocãti appĩ¬
quare. Qͥd est autẽ resus-¬
citatũ inde ubi mortuuᷤ

Expanded text:
autem pastoralis cura in hoc ipsum non inaniter laborat, cum Dominus hoc fieri disponit et imperat. Quid est enim hoc Dominum imperare, nisi in hoc ipsum animum pastoris interna allocutione urgere et gratiam dare? Tunc autem Domini minister utiliter agit quod suum est pastoris, cum ipse Dominus dignatur operari quod suum est Salvatoris: Lazare, inquit, veni foras . In hac una vocatione tria dat intelligere. Qui exit locum deserit in quo prius fuit. Est enim foras exire seipsum foris astantium aspectibus ingerere. Idem vero est venire quod vocanti appropinquare. Quid est autem resuscitatu
Abbreviated transcription (Latin):
diligent̾ qͥd dñs faciat ꝑ
semetip̃m. quid faciat ꝑ
ministrũ suũ. P semetip¬
sũ resuscitat mortuũ. ꝑ
mnistros soluit ligatũ.
p semetipĩn mũdat lep¬
sũ. ministĩo sacdotis re¬
ducit eiectũ. Mortuũ re¬
suscitare lepsũ mũdare.
Ad idẽ uidet ᷑ respic̾e nã
utrobiq soluit obligacõ
culpe. S ⁊ iuunctũ soluere

Expanded text:
nter quid Dominus faciat per semetipsum, quid faciat per ministrum suum. Per semetipsum resuscitat mortuum, per ministros solvit ligatum. Per semetipsum mundat leprosum, ministerio sacerdotis reducit ejectum. Mortuum resuscitare, leprosum mundare, ad idem videtur respicere: nam utrobique solvitur obligatio culpae. Sed et vinctum solvere
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑ diuturna sepe et satis
molesta expiacio. ¶Quid
enĩ possunt sac̾dotes pcc̃a re¬
mitte ⁊ futura ĩcendia peni¬
tenciali satisfactione extĩgu̾e̾
om̃s ĩ cõmune credimꝰ. ⁊ tene
mꝰ ꝙ autẽ possint q̃libet pcc̃a
qͣmlibet crimĩalia ex toto di¬
mitt̾e et sine aliqͣ oĩno satisfa¬
ctione plene et sine ꝑiculo ĩ¬
dulg̾e nec credimꝰ nec tenemꝰ.
uides ct̾e ꝙ multũ sit ĩt̾ remit¬
te̾ atq dimitt̾e. Nã remitt̾e
est penã pcc̃i iuxta cõgruũ mi

Expanded text:
e et satis molesta expiatio. Quod enim possint sacerdotes peccata remittere, et futura incendia poenitentiali satisfactione exstinguere, omnes in commune credimus et tenemus. Quod autem possint quaelibet peccata quantumlibet criminalia ex toto dimittere, et sine aliqua omnino satisfactione plene et sine periculo indulgere, nec credimus, nec tenemus. Vide certe quod multum sit inter remittere atque dimittere. Nam remitmittere est poenam peccati
Abbreviated transcription (Latin):
te iam dcĩs habemꝰ ꝙ sunt
multi qͥ curãt᷑ ĩ sac̾dotis ab¬
sentia. sũt silit̾ nõ nulli qͥ
curãt᷑ in sac̾dotis pñcia. Nã
⁊ ĩ resuscitacione lazari p̃¬
sentes erãt ⁊ quibz soluẽdꝰ
fu̾at. Alii itaq curãt᷑ sub
ip̃a missione. alii ĩ ip̃a pro¬
fectione. Alii uõ ĩ ip̃a ꝑuẽti¬
one. Ex hiis enĩ qui ad sa¬
cerdotẽ ueniũt sũt młti¬
qui solã uolũtatẽ cõfitẽ¬
di hñt s uoto cõtinẽdi seu
eciã satisfatiẽdi fũditus¬
carent. Adeo enĩ corrupti st̾
iã ex praua cõsuetudine:
ut oĩo diffidãt se posse cõti¬
nere ul ad satisfaciẽd̾ suf¬
fice̾. Eiusmodi tñ nõ nussi
post mltã sac̾dotis exhorta¬
tionẽ seu eciã post longã
disputationẽ dũ de sola do-

Expanded text:
te jam dictis habemus quod sunt multi qui curantur in sacerdotis absentia. Sunt similiter nonnulli qui curantur in sacerdotis praesentia. Nam et in resuscitatione Lazari praesentes erant et quibus solvendus fuerat. Alii itaque curantur sub ipsa missione, alii in ipsa profectione, alii vero in ipsa perventione. Ex his enim qui ad sacerdotem veniunt sunt mui solam voluntatem confitendi habent, sed voto continendi seu etiam satisfaciendi fundituscarent. Adeo enim corrupti sunt jam ex prava consuetudine ut omnino diffidant se posse continere, vel ad satisfaciendum sufficere. Ejusmodi tamen nonnulli post multam sacerdotis exhortationem, seu etiam post longam disputationem, dum de sola Dom
Abbreviated transcription (Latin):
essẽt qͥ putabãt᷑ lepsi. Ecce
cõcedimꝰ ꝙ isti ⁊ illi idẽ habẽt
officii illi disc̾nẽdi ĩt̾ leprã
et leprã. isti diuidicãdi int̾
culpã ⁊ culpã. Et utinã ꝙͣ
poclus ex erudicione int̾
leprã ⁊ lepram ĩt culpã et
culpã posse disc̾ne. Audact̃
dico qr si sine disc̾nẽdi scĩa
ad ordinationẽ accedunt
sine illa ĩde recedũt. ⁊ si cũ
illa eũt ⁊ redeũt: aliunde
habuerũt. Cõstat itaq ꝙ¬

Expanded text:
essent qui putabantur leprosi. Ecce essent qui putabantur leprosi. Ecce concefficium, illi discernendi inter lepram et lepram, isti dijudicandi inter culpam et culpam. Et utinam quam potius ex eruditione inter lepram et lepram, inter culpam et culpam posse discernere? Audaciter dico, quia si sine discernendi scientia ad ordinationem accedunt, sine illa inde recedunt, et si cum illa eunt et redeunt, aliunde habuerunt. Constat itaq
Abbreviated transcription (Latin):
ministroᷤ suos sac̾dote ᷤ iuste
uł remissa uł retẽta sũt. Qd̾
utrũq ab eis tũc uãcit̾ fit
qñ ad qd̃libet exequẽd̾ cano
stituto face̾ possũt. Extat
qͦꝵd̾ de potestate ligãdi atq
soluẽdi sentẽcia tã friuola.
ut ridenda uideat᷑ potius ꝙͣ¬
refellenda. Putãt enĩ ⁊ p̃di¬
cant sac̾dotes nõ habe pote¬
statẽ ligãdi atq soluẽdi s
ostẽdẽdi hoĩes esse solutos
siue ligatos. S nũqͥd dñs
dicit. qd̾cũq ligatũ ostende¬
ris erit. ligatũ. ⁊ qd̾cũq so¬
lutũ ostẽderis erit solutũ.
Dicũt apłicos uiros pcc̃a
remittẽdi uł retinẽdi pt̾atẽ
nõ hr̃e cũ dñs hoc dicat. Di
remissa ostẽderitis remittũt
eis. Dicũt qr ĩ remittẽdi ͤ uł
retinẽdis culpi ᷤ id iuris et
officii hñt enͣnglici sac̾doteᷤ
qd̃ olim sub lege habebant
legales ĩ curãdis lepsis. Nõ
autẽ hẽbãt illi legales pote¬
statẽ curãdi s iudicãdi et
ostẽdẽdi utrũ essẽt an non

Expanded text:
juste vel remissa vel retenta sunt. Quod utrumque ab eis tunc veraciter fit, quando ad quodlibet exsequendum canonine instituto facere possunt. Exstat quorumdam de potestate ligandi atque solvendi sententia tam frivola, ut ridenda videatnda. Putant enim et praedicant sacerdotes non habere potestatem ligandi atque solvendi, sed ostendendi homines esse solutos sive ligatos. Sed nunquid Dominus dicit: Quodcunque ligatum ostenderis erit ligatum, et quodcunque solutum ostenderis erit solutum? Dicunt apostolicos viros peccata remittendi vel retinendi potestatem non habere, cum Dominus hoc dicat. Dic quorum remissa ostenderitis, remittuntur eis. Dicunt, quia in remittendis vel retinendis culpis id juris et officii habent evangelici sacerdotes, quod olim sub lege habebant legales in curandis leprosis. Non autem habebant illi legales potestatem curandi, sed judicandi et ostendendi utrum essent an non
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ uincula solue̾. Nũquid
gͦ ĩ quis lepsus ille ligatus
erat: Tu es mag̃r ĩ isrł et
hec ignoras: De utiq u̾e
ligatus erat dure necessi¬
tatis nodo quo eũ moyses
astrinxerat. Omni ĩquit
tꝑe quo leprosus est ⁊ ĩmũ¬
dus solus habitabit extra
castra. O uinculũ durũ et
ualde detestandũ qͦ qͥs ꝙͣ¬
dui ligat᷑ ĩsolubilit̾ tenet᷑
ut ei õmo nõ liceat uł ca¬
stra xp̃o militãtiũ ĩgredi
uł ad ꝓperia reu̾ti. Nõne
leprosũ s mũdatũ sac̾dos
ligat ⁊ soluit. ligat ĩ red¬
denda debite satisfactionis
⁊ purgationis hostia. sol¬
uit ĩ ĩdulta reu̾tendi licẽ¬
cia: Et si nultis recipere
emũdatio leprosi nõ ẽ tm̃
una s trina. unã ex hiis
cetas duas ꝑ ministrum
suũ. s que sĩt lepsi hec

Expanded text:
. Nunquid ergo, inquis, leprosus ille ligatus erat? Tu es magister in Israel et haec ignoras? Vere utique, vere ligatus erat durae necessitatis nodo, quo eum Moyses astrinxerat: Omni, inquit, tempore quo leprosus est et immundus, solus habitabit extra castra . O vinculum durum et valde detestandum, quo quis quandiu ligatur insolubiliter tenetur, ut ei omnino non liceat vel castra Christo militantium ingredi, vel ad propria reverti. Nonne leprosum, sed mundatum sacerdos ligat et solvit? Ligat in reddenda debitae satisfactionis et purgationis hostia, solvit in indulta revertendi licentia. Et si vultis recipere, emundatio leprosi non est tantum una, sed terna. Unam ex his caeteras duas per ministrum suum. Sed qu
Abbreviated transcription (Latin):
rat᷑ odiũ pcc̃i. ĩ scdõ uotũ
cõtiuẽdi. ĩ t̾cio ꝓpositũ ꝯfitẽ¬
di. In quarto studiũ satis¬
faciẽdi. uotũ cõtinẽdi hoc
loco large accipit᷑ nõ tm̃cõ¬
tinẽdi a libidine. uĩneciam
a quolz cͥmĩe. Pro c̾to ĩ ue-¬
ra penitẽtia qͣtuor ista oĩ¬
no sũt requirẽda. Ubi aliqd̃
hoꝵ de est u̾ã penitẽtia non
est sine qua ⁊ pc̃coꝵ lepͣ mũ¬
dari nõ potest. Qñ deus dat
aĩe pecratrici odisse qd̃ pͥus
a mabat. detestari qd̃ antea
desiderabat cũ uoto cõtinẽ¬
di cõfitẽdi. satisfaciendi effi-¬
cit᷑ statim emũdatio ĩteg
⁊ plena lepsi. Quid ẽ autẽ
lepso ĩ lepre emũdatione tͥa
illa pͥcipere nisi uotũ cõtinẽ

Expanded text:
ratur odium peccati, in secundo votum ratur odium peccati, in secundo votum continendi, in tertio propositum confitendi, in quarto studium satisfaciendi. Votum continendi hoc loco large accipitur, non tantum continendi a libidine, verum etiam a quolibet crimine. Pro certo in vera poenitentia quatuor ista omnia sunt requirenda. Ubi aliquod horum deest, vera poenitentia non est, sine qua et peccatorum lepra mundari non potest. Quando Deus dat animae peccatrici odisse quod prius amabat, detestari quod antea desiderabat cum voto continendi, confitendi, satisfaciendi, efficitur statim emundatio integra et plena leprosi. Quid est autem leproso in leprae emundatione tria illa praeciper
Abbreviated transcription (Latin):
ñ accipiũt potestatẽ aliã
gͦ nec aliquã. Ubi gͦ ert
illa potestas ligãdi atey¬
soluẽdi: S dicũt ad ista. Qͥd
est culpa nisi lepra: Et qͥd ẽ
leprã mũdare nisi culpã ã¬
putare: misit autẽ dñs le-¬
prosũ ad sac̾dotẽ nõ ut eũ
mũdaret s ut eũ sac̾dos mũ¬
datũ ostẽderet. S absq du¬
bio neutrũ dñs iubet ut
ad hoc uł issud iret. uade ĩ qͥt
ostẽde te sac̾doti ⁊ offer mu¬
mũdauit sił ⁊ p̾cepit. ire.
ostẽde̾ ⁊ offerre. Qͣd ẽ lepro¬
sũ mũdari nͥ poc̃orẽ quẽlib
pc̃c̃oꝵ suor sordes abhoĩari:
Qͥd ẽ mũdatũ leꝓsũ ire ni¬
si pͥoris uite statũ relĩquere.
Pcc̃a pͥus ꝑpetrata deserere:
Sac̾doti autẽ se ostende̾ est.
quał pͥus fu̾it cuiꝰ ꝓpositi
modo sit ꝑ ꝯfessionẽ apire.
Offert munꝰ ⁊ qͣle moyse ᷤ
ĩstituit qͥ ad omnẽ cauõi-¬
ce ĩstitucionis satisfactionẽ
uxta sac̾dotis arbitriũ se-
ip̃m̃ exponit. In pͥmo cõside¬

Expanded text:
em aliam, ergo nec aliquam. Ubi ergo erit illa potestas ligandi atsolvendi? Sed dicunt ad ista: Quid est culpa, nisi lepra? et quid est lepram mundare, nisi culpam amputare? Misit autem Dominus leprosum ad sacerdotem non ut eum mundaret, sed ut eum sacerdos mundatum ostenderet. Sed absque dubio neutrum Dominus jubet ut ad hoc vel illud iret: Vade, inquit, ostende te sacerdoti, et offer mumundavit, simul et praecepit ire, ostendere et offerre. Quid est leprosum mundari, nisi peccatorem quemlibet peccatorum suorum sordes abominari? Quid est mundatum leprosum ire, nisi prioris vitae statum relinquere, peccata prius perpetrata deserere? Sacerdoti autem se ostendere, est qualis prius fuerit, cujus propositi modo sit per confessionem aperire. Offert munus et quale Moyses instituit, qui ad omnem canonicae institutionis satisfactionem juxta sacerdotis arbm exponit. In primo conside
Abbreviated transcription (Latin):
nitẽcie sue cõpũctionẽ hñt
anumũ ꝓmptũ ⁊ paratũ
ad omne u̾e penitẽcie debi¬
tũ soluend̾. In illis itaq
nulla ẽ emũdationis mo¬
ra qͥ ĩ ip̃a cõpũctione sua
gratiã accipiũt ad ta illa
suꝑius iã dicta paratum
animũ habẽtes ad cõtinẽ¬
dũ cõfitẽd̾ ⁊ satisfaciendũ
Quid̃ uo ad penitẽciã cõ¬
pũcti ꝓpositũ quidẽ hñt cõ

Expanded text:
t animum promptum et paratum ad omne verae poenitentiae debitum solvendum. In illis itaque nulla est emundationis mora, qui in ipsa compunctione sua gratiam accipiunt ad tria illa superius jam dicta, paratum animum habentes ad continendum, confitendum, satisfaciendum. Quidam vero ad poenitentiam compuncti, propositum
Abbreviated transcription (Latin):
acceperũt. Ut enĩ dñs osten¬
dat oĩa bona nr̃a ab ip̃o ẽẽ.
grãm suã qñ exhibet ĩ uno
subtͣhit ĩ alio. uides illud
ut credo ꝙͣ mĩto differt᷑ e¬
mũdatio quib deest uere
penitẽcie plenitudo. Dum
irẽt ĩquit mũdati sũt. Qid
est ire nisi ꝓfice. Eunt gͥ qui
ex eo qd̃ iam acceperũt ꝓfici-¬
unt ad id posse qd̃ pͥus non
potuer̃t. Qui gͦ de ꝑpetrato
iã malo magis magisq iã
dolẽdo ꝑ uotũ cõtinẽdi et cõ¬
fitẽdi ad uotũ satisfaciendi
ꝓficiũt ⁊ uotũ uoto adiun

Expanded text:
enim Dominus ostendat omnia bona nostra ab ipso esse, gratiam suam quandoque exhibet in uno, subtrahit in alio. Vides illud, ut credo, quam merito differtur emundatio quibus deest verae poenitentiae plenitudo: Dum irent, inquit, mundati sunt . est ire, nisi proficere? Eunt igitur qui ex eo quod jam acceperunt proficiunt ad id posse quod prius non potuerunt. Qui ergo de perpetrato jam malo magis magisque jam dolendo per votum continendi et confitendi ad votum satisfaciendi proficiunt, et votum voto ad
Abbreviated transcription (Latin):
teneat᷑ ꝑ oris cõfessionẽ
ostenderẽ: Soluite ĩ qͥt eũ
⁊ sinite abire. Bene autẽ
de suscitato ⁊ ligato dicit᷑.
soluite eũ ⁊ sinite abire
Si enĩ solupꝰ pͥus nõ esset
liberã enndi ⁊ intnͣdi domũ
suã facultatẽ nõ haberet. Sci¬
mꝰ absq dubio qr pcc̃or ⁊ pe¬
nitẽs quousq debito dãpna-¬
tionis uł futeͤ purgacõis
tenet᷑ nec soluit᷑. domũ illã

Expanded text:
eneatur per oris confessionem ostendere? Solvite, inquit, eum, et sinite abire ibid. Bene autem de suscitato et ligato dicitur: Solvite eum, et sinite abire. Si enim solutus prius non esset, liberam eundi et intrandi domum suam facultatem non haberet. Scimus absque dubio quia peccator et poenitens quousque debito damnationis, vel futurae purgationis tenetur nec
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ꝙ ad obligationẽ pene.
tũ ꝑ semetipm̃ tũ ꝑ mĩstrũ
suũ solet dirũpere. In resus¬
citacione autẽ laz au ĩue¬
nies utrũq figurau. Hũc
emĩ dñs ⁊ resuscitat per se¬
inetip̃m ⁊ soluit mĩsti̾o fa¬
mulatiũ ꝑ ip̃m gͥ dominũ¬
soluit᷑ a uinculis interiorib
officio u̾o obsequẽciũ a uin¬
culis extĩorib. Qͥs nesciat
ꝙ mors mẽbra morientiũ
adeo ĩsolubilit̾ ligat ut
nullũ eoꝵ officiũ suũ ĩple¬
re. s nec ad modicũ mou̾e
se ualeat: Ab hiis uinculiᷤ
dñs lazarũ soluit qñ eũ
aduitã aĩauit. Suscitato
autẽ lazaro ⁊ a mortis uĩ¬
culis absoluto dr a dño. la¬
zare ueni foras. Qͥd est ho-¬
minẽ pͥus sepultũ fora ͤ ue¬
nire nisi mortali culpa ob¬
ligatũ ꝙ̃libet tenebrosũ il¬
lud lapidee obourationis
sue latibulũ sponte deserẽ:
Et qͥd est ĩstitis iũctũ fora ᷤ¬
ꝓdire ⁊ se oclis dño assistẽ

Expanded text:
t ad obligationem poenae, tum per semetipsum, tum per ministrum suum solet dirumpere. In resuscitatione autem Lazari invenies utrumque figurari. Hunc enim Dominus et ressuscitat per semetipsum, et solvit ministerio famulantium. Per ipsum ergo Dominusolvitur a vinculis interioribus, officio vero obsequentium a vinculis exterioribus. Quis nesciat quod mors membra morientium adeo insolubiliter ligat, ut nullum eorum officium suum implere, sed nec ad modicum movere se valeat? Ab his vinculis Dominus Lazarum solvit, quando eum ad vitam animavit. Suscitato autem Lazaro et a mortis vinculis absoluto dicitur a Domino: Lazare, veni foras . Quid est hominem prius sepultum foras venire, nisi mortali culpa obligatum quemlibet tenebrosum illud lapideae obdurationis suae latibulum sponte deserere? Et quid est institis vinctum foras prodire, et se oculis D
Abbreviated transcription (Latin):
S nõ hoc dicit nec sic ĩtelli¬
gi uoluit. Si qͥs ligare uo¬
luerit. qd̾ ligare nõ potest
nũqͣd idcucõ ligatũ erit:
Qͥs hoc dicat: Nõ gͦ dicit. q̃¬
cũq ligare uolueris: s qd̃¬
cũq ligaui̾s ligatũ erit et¬
ĩ celis. Ille utiq u̾e ligat᷑ qui
iuxta cõfessionis sue tenorẽ
iusto satisfc̃ionis debito ob¬
ligat᷑. Ille sac̾dotali officio
u̾acitꝰ ab soluit᷑ cuiꝰ peccatũ
ad cõdignã satisfactionẽ
iuste remittit᷑. Ligat itaq
⁊ absoluit sac̾dotis sentẽci
pcc̃a eoꝵ pro certo remittũ
tinẽt᷑ nõ quib ĩiuste. s qͥb
iuste pcc̃oꝵ absolucio dene¬
dicit idẽ ualet ac si aliiᷤͤ u̾¬
bis dice̾t. Qd̾ ligatũ ut so¬
lutũ fu̾it ate. ligatũ uł so¬
lutũ erit ⁊ apd̃ me. Qui a
te debite satisfactionis ĩiũ¬
tione cõstͥngit᷑: a pd̃ me eiꝰdẽ
satisfcĩonis debitor tenet᷑
Et qui a te debitã pcc̃oꝵ suo¬
rũ absolucionẽ meruit. ex
meo iudicio ꝓ hac ꝑte ult̾i

Expanded text:
ic intelligi voluit. Si quis ligare voluerit quod ligare non potest, nunquid idcirco ligatum erit? Quis hoc dicat? Non ergo dicit, quaecunque ligare volueris, sed, quodcunque ligaveris ligatum erit in coelis. Ille utique vere ligatur qui juxta confessionis suae tenorem justo satisfactionis debito obligatur. Ille sacerdotali officio veraciter absolvitur, cujus peccatum ad condignam satisfactionem juste vero sacerdotis sententia peccata eorum pro certo remittunttinentur, non quibus injuste, sed quibus juste peccatorum absolutio denedicit, idem valet ac si aliis verbis diceret: Quod ligatum aut solutum fuerit a te, ligatum vel solutum erit et apud me. Qui a te debitae satisfactionis injunctione constringitur, apud me ejusdem satisfactionis debitor tenetur, et qui a te debitam peccatorum suorum absolutionem meruit, ex meo judicio pro hac parte ulterius
Abbreviated transcription (Latin):
soluta t̾restris huiꝰ hĩtacio¬
nis domo ĩ illã statĩ et̾ne
quietis mãsionẽ letꝰ intra-
minalitꝰ agẽtib claudit.
accepta diuinitꝰ potestas li¬
gandi atq soluẽdi pastora-¬
li ministĩo aꝑire cõsueuit.
mus. Habemꝰ q̃ sit illa potesta̾
ligãdi atq ꝑsoluẽdi sac̾doti¬
ligare parit̾ ⁊ absolue qͦrũli¬
bet pc̃ca remitt̾e quoꝵ libet re¬

Expanded text:
soluta terrestris hujus habitationis domo in illam statim aeternae quietis mansionem laetus intrabiminaliter agentibus claudit, accepta divinitus potestas ligandi atque solvendi pastorali ministerio aperire consuevit. mus, habemus quae sit illa potestas ligandi atque solvendi sacerdotiligare pariter et absolvere, quorumlibet peccata remittere, quorumlibet re
Abbreviated transcription (Latin):
terũ ⁊ illd̾ notãd̾ ꝙ ad sa¬
c̾dotale officiũ ꝑtinz gemiĩa
ligatio si cut ⁊ gemina solu¬
tio. Alia ẽ nãq solucio qua
soluũt penitẽtes a debito dã¬
pnacois. Alia ẽ illa qua sol¬
uũt eiꝰmodi a debito future
purgationis. Sic alia est
illa ligatio qua ligãt uera¬
cit̾ penitẽtes debito ĩuĩcte sa¬
tisfactionis. ⁊ alia qua ligãt
ĩ tolleranda cõmittẽtes nec
tñ penitẽtes uinculo ana¬
thematis. Illos ligãt ut a
periculosiori uĩcło absoluãt
istos ut ad penitẽciã addu¬
cant. De illa gͦ absolucõe
qua p̃uaricator a debito dã¬
pnacõis absoluit ᷑ ĩtelligr

Expanded text:
terum et illud notandum, quod ad sacerdotale officium pertinet gemina ligatio sicut et gemina solutio. Alia est namque solutio qua solvunt poenitentes a debito damnationis, alia est illa qua solvunt ejusmodi a debito futurae purgationis. Sic alia est illa ligatio qua ligant veraciter poenitentes debito injunctae satisfactionis, et alia qua ligant intoleranda committentes, nec tamen poenitentes, vinculo anathematis. Illos ligant ut a periculosiori vinculo absolvant, istos, ut ad poenitentiam adducant. De illa ergo absolutione qua praevaricator a debito damnationis absolvitur, intelligitur
Abbreviated transcription (Latin):
riencia ip̃am latere nõ
assignata q̃so uni¬
tas trinitatis et tͥnitaͦ uni¬
tatis nũqͥd qr cõp̃hendi ñ
põt: idcirco esse nõ potest.
Quis nisi mentis ĩops
hoc senciat quis dice̾ p̃su¬
mat. Qmͣ multa sũt que
hũana ĩtlłigencia nõ cõ¬
sint mentẽ humanã ml¬
tiplex expeuiencia latere
nõ sunnt. Explica michi
q̃so si potes de quo oĩno
dubitare nõ potes quid
sit qd̃ oculus corporeus
ibi uidendo nõ sentit ubi
est. ⁊ uidẽdo senti ubi õm̃o
non est. In celo ubi utiq
non est stellam positã ui¬
det. palpebra tñ obductu ᷤ
ip̃am sub qua lacet palpe¬
bram non uidet. Ceteri
sensus corporei sola adhe¬
rencia senciunt atq dis¬
ceruũt. solus oculoꝵ sen¬
sus ad adherencia hebet¬
⁊ ad longinqua ⁊ remo¬
tissima uiget. Nũquid
quia quomͦ hoc sit nõ cõ¬
prehendis. idcuro uerũ
nõ esse contendis. Expli¬
ca michi si potes qd̃ ne¬
gare non audes. qͦmodo
ĩ teip̃o corpus ⁊ anima.
tam diu̾sa utiq nat᷑a

Expanded text:
rientia latere non assignata, quaeso, unitas Trinitatis, et Trinitas unitatis, nunquid quia comprehendi non potest? idcirco esse non potest. Quis, nisi mentis inops, hoc sentiat? quis dicere praesumat quam multa sunt quae humana intelligentia non comsint mentem humanam multiplex experientia latere non sinit? Explica mihi, quaeso, si potes, de quo omnino dubitare non potes, quid sit quod oculus corporeus ibi videndo non sentit ubi est, et videndo sentit ubi omnino non est? In coelo ubi utique non est, stellam positam videt, palpebra tamen obductus, ipsam sub qua latet palpebram non videt. Caeteri sensus corporei sola adhaerentia sentiunt atque discernunt, solus oculorum sensus adhaerentia hebet, ad longinqua et remotissima viget. Nunquid quia quomodo hoc sit non comprehendis, idcirco verum non esse contendis? Explica mihi si potes, quod negare non audes, quomodo in teipso corpus et anima tam diversa utique natura
Abbreviated transcription (Latin):
Ed ne qͥs ex sĩplici¬
orib existimet me
contraria et sibi ĩuicẽ re¬
pugnãcia astrue̾ quasi ea
q̃ dicta sũt nõ possint sił
stare Ostendo ei qͥ eiꝰmodi
est quom᷑ possit quasi ꝑ
speculũ uide̾ ⁊ ĩ semetip̃o
ex cõꝑatione collig̾e qͥd
debeat᷑ de illa supeminẽ¬
ti incõphensibilitate sen¬
tire. Si granũ aliqd̃ in
manu tenet: nõne uã¬
cit̾ sentiret ⁊ ĩcũctãt̾ af¬
firmaret qd̾ nichil cet̾oꝵ
Si gͦ int̾rogaret᷑ sigillatĩ
de singulis granis cuiꝰcũq
oleris uł segetis. nõne cõ¬
stant̾ responderet diu̾sũ
ẽẽ ab om̃ib et singulis
Idem sentiret de om̃i pilo
Idẽ affurmaret de oĩ capil¬
lo. Quid de qualibet gut¬
ta maris. quid de qͦlibet fo¬
lio cuiꝰcũq arboris. Si toͣ
t̾ra solu̾et᷑ ĩ puluerẽ et de
singulis illiꝰ minutiis ĩt̾¬
rogari potuiss ad singu-¬
las int̾rogationes idem
sponde̾t. Si mẽsura t̾re
ĩ infinitũ cresc̾e̾t de minu-¬

Expanded text:
ed, ne quis ex simplicioribus existimet me contraria et sibi invicem repugnantia astruere, quasi ea quae dicta sunt non possint simul stare, ostendo ei qui ejusmodi est, quomodo possit quasi per speculum videre et in semetipso ex comparatione colligere quid debeat de illa supereminenti incomprehensibilitate sentire. Si granum aliquis in manu teneret, nonne veraciter sentiret et incunctanter affirmaret quod nihil caeterorum Si igitur interrogaretur sigillatim de singulis granis cujuscunque oleris vel segetis, nonne constanter responderet diversum esse ab omnibus et singulis? Idem sentiret de omni pilo, idem affirmaret de omni capillo. Quid de qualibet gutta maris? Quid de quolibet folio cujuscunque arboris? Si tota terra solveretur in pulverem, et de singulis illius minutiis interrogari potuisset, ad singulas interrogationes idem sponderet. Si mensura terrae in infinitum cresceret, et de minu
Abbreviated transcription (Latin):
inq loqͣmur Seꝑtem gͦ sunt ex hiis t̾a
honimom expoliant qrͣtũ expoliatũ
flagellat. qnͥtũ flagellatu eicit sextũ
eiectũ seducit septimũ deductũ ẜuituti
subicit. Suꝑbia eñ aufert homini deũ
Imidia aufert ei ꝓxiiũ . Ira aufert
ei se ip̃m t̾scicia spollatũ flagellat. Aua¬
ricia fragellatũ eitit. gula eiectũ sedu¬
cit. luxuena seductu ẜuituti subicit Nũt
reu̾tentes singl̃a ꝑ ordinem explanemꝰ
Suꝑbia minq est amor ꝓpͥe excellẽcie
qñ mens bonũ qd ħ singlarit᷑ diligit i
smne eo a quo bonũ accepit o pestifera
suꝑbia quid agis cun suades riuulo ut¬
ut se a fonte diuidat Cur suades radio
ut se a sole aufertat Cur nisi dũ ⁊ ille
infundi desinit arestat ⁊ iste du abillu¬
mĩnate se auertit tenebrosꝰ fiat. ut̾q
n̾o du accipe cessut id ꝙ nec dũ habet
dum illud in eo aquol nõ diligit. Sicꝭ
em ome honũ ueratit᷑ ad eo ẽ ita nilłũ

Expanded text:
t ex his tria hominem exspoliant; quartum, exspoliatum flagellat; quintum, flagellatum ejicit; sextum, ejectum seducit; septimum, eductum servituti subjicit. Superbia enim aufert homini Deum; invidia aufert ei proximum; ira aufert ei seipsum; tristitia spoliatum flagellat; avaritia flagellatum ejicit; gula ejectum seducit; luxuria seductum servituti subjicit. Tunc revertentes, singula per ordinem explanemussuperbia namque est amor propriae excellentiae, quando mens bonum, quod habet, singulariter diligit, iest, sine eo a quo bonum accepit. O pestifera superbia, quid agis? cur suades rivulo ut se a fonte dividat? Cur suades radio, ut se a sole auferat? Cur? nisi dum et ille infundi desinit, arescat; et iste dum ab illuminante se avertit, tenebrosus fiat? Utrumque vero dum accipere cessat id quod necdum habet, dum illud in eo a quo habet non diligit. Sicut enim bonum veraciter a Deo est, ita nullum
Abbreviated transcription (Latin):
ioie qñ mens quõdamo tabefecta et
uicio suo amaritata int̃na bona non
appetit atq om̃i bigore emortuoulo
sp̃nalis refeccionis desideno hilarescit
ꝓpt̾ea ad sanandu hoc uiciũ dep̃carinos
feccionis pabulũ admoneat ut q̃d ip̃a
ticiomi sp̃t fortitudimis ut fatistentem

Expanded text:
rore: quando mens quodammodo tabefacta, et vitio suo amaricata, interna bona non appetit, atque omni vigore emortuo, nullo spiritualis refectionis desiderio hilarescit. Propterea ad sanandum hoc vitium deprecari nosrefectionis pabulum admoveat: ut quod ipsa titioni spiritus fortitudinis, ut fatiscentem
Abbreviated transcription (Latin):
Iustu em̃ est ut reddendo debito non
debeat esse auxius qui in exigendo
noluerit esse auarꝰ atꝙ iõ cid a nolus
ꝑ dei gracam uiciũ auaricie tolaitur
qualit᷑ a ñto debito absolui debemꝰ
em hoc seculo libent̾ pectantib in nos

Expanded text:
Justum enim est ut in reddendo debito non debeat esse anxius, qui in exigendo noluerit esse avarus. Atque ideo cum a nobis per Dei gratiam vitium avaritiae tollitur, qualiter a nostro debito absolvi debeamus, in hoc saeculo libenter peccanti in nos
Abbreviated transcription (Latin):
tollit᷑ tanto gͣuiq debono alt̾iꝰ torq̃tur
Sua g̾ elacioni isscissime pena depit-¬
tata est ipias ipa quã de segignit
bestit. Qeuã ꝓfecto aliene felicitatis
suctessꝰ nõ uret si illũ in quo om̃e boͫ
est ꝑ amorem possibe̾t nũit eigo snͣ¬
tũi ꝑliuorem sul ꝓximo cadit ⁊ qnͣtũ
ille falatitꝰ erigitir tm̃ hic ueracit᷑
p̃cipitat᷑. S neq hic sisce̾ potest seł
cepta corruptio . Mox em̃ ut desuꝑlua
muidia nata fuerit. Iram ip̃a de se

Expanded text:
tanto gravius de bono alterius torquetur. Sua igitur elationi justissime poena deputata est, ipsa quam de se gignitbescit. Quam profecto alienae felicitatis successus non ureret, si illum in quo omne bonum est per amorem possideret. Nunc ergo quao cadit; et quantum ibi fallaciter erigitur, tantum hic veraciter praecipitatur. Sed neque hic sistere potest semel coepta corruptio: mox enim ut de superbia, invidia nata fuerit, iram ipsa de se
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ elacionem. Extͣ dnmi hr̃e conabatur
Quia gͦ om̃ib amissis mł est tm̃ und̾
pie letare uoluit de suo malo iuste cru¬
tiat᷑. post suꝑbiam g ⁊ inuidia ⁊ ira
que hominen spoliant ꝯtinuo t̾sticia
sequit᷑ que midatu flagellat. Cui de¬
inde succedit auaricia q̃ flagellatrum
eicit quia int̾no gaudio amisso forꝭ ꝯso¬
lacionem q̃rere ꝯpellit. postea accedͭ
gula que eiẽctũ seducit qr ani ext̾¬
iorib inhiantem hoc uiciũ in primis
qͣi euicina temptans ꝑ ip̃m naturalem
Appetitu ad excessum illicit. Postiemo
suꝑuenit luxuria que seductũ unolent᷑
ẜuituti subicit qr poẜͣ caro ꝑ crapala
inflata est ardorem libidinis suꝑuem¬
enteni emollitꝰ atq eneruntꝰ resoltus
amimus uince̾ nõ pt. Seruit eni semis¬
sume dominacoi mes curꝑit̾ subacta ⁊
nisi exorata subuemiat saluatoꝵꝭ pietas
nõ enit iam uicre captiuo setuenti amis¬
sa restitũat᷑ libt̾as. Secinit᷑ itaq septe
petitiones qtͣ septei uicia quib ille ori

Expanded text:
habere conabatur, Quia ergo, omnibus amissis, nihil est, unde pie laetari noluit, de suo malo juste cruciatur. Post superbiam ergo, et invidiam, et iram, quae hominem spoliant, continuo tristitia sequitur, quae nudatum flagellat. Cui deinde succedit avaritia quae flagellatum ejicit, quia, interno gaudio amisso, foris consolationem quaerere compellit. Postea accedit gula, quae ejectum seducit quia animum exterioribus inhiantem hoc vitium imprimis quasi e vicino tentans per ipsum naturalem appetitum ad excessum illicit. Postremo supervenit luxuria, quae seductum violenter servituti subjicit quia postquam caro per crapulam inflata est, ardorem libidinis supervenientem emollitus atque enerviter resolutus animus vincere non potest. Servit enim saevissimae dominationi mens turpiter subacta; et nisi exorata subveniat Salvatoris pietas non erit jam unde captivo servienti amissa restituatur libertas. Sequuntur itaque septem petitiones contra septem vitia: quibus ille oratur
Abbreviated transcription (Latin):
datura ess reꝓmisit. S nos ante quã
ad explanacoei haꝵ ueniamq p̃ꝯ uolumꝰ
alia ad huc silitudine de mõstͣre qnͣtũ in
nõb corrupcionẽmi sũpͣdicta uicia ge¬
nerent ut qnͣto ꝑiculosiar lauguor oste¬
ditͣ tando magꝭ nccͣia medicina com̃ꝑbe᷑¬
P suꝑbĩam igit᷑ cor inflat᷑ ꝑ imuidiã are¬
scit ꝑ iram crepat ꝑ t̾sciciam ꝯteritur
⁊ quasi inpulu̾em redigitur. ꝑ auaricia
disꝑgit᷑ ꝑ gulam inficit᷑ ⁊ qiͣ humectat᷑
ꝑ luxĩam ꝯcultatur ⁊ inlictũ redigitunt
ita ut iam miser dice̾ possit In felix sũ
in lio ꝓfundi ⁊ no est substancia bẽi
in altitudinem mãrꝭ ⁊ tempestas dem̾sit¬

Expanded text:
daturum se promisit. Sed nos antequam ad explanationem harum veniamus, prius volumus alia adhuc similitudine demonstrare quantam in nobis corruptionem supradicta vitia generent, ut quanto periculosior languor ostenditur, tanto magis necessaria medicina comprobeperbiam igitur cor inflatur, per invidiam arescit, per iram crepat, per tristitiam conteritur, et quasi in pulverem redigitur; per avaritiam dispergitur, per gulam inficitur et quasi humectatur, per luxuriam conculcatur, et in lutum redigitur, ita ut jam miser dicere possit: Infixus sum in limo profundi: et non est substantia. Veni in altitudinem maris: et tempestas dem
Abbreviated transcription (Latin):
sig̃ficat᷑ ꝑ philiscum qui int p̃tat᷑ cãdes
poculo Imudia qͣsi extͣnea cadit pãcoe
qr felicitati iniudet aliene hec ita pͥmo
loco discingue ut intelligas ipa uicia
licitat᷑ gaudiũ Sunt gͦ septe uicia capi¬
talia siue ṕnçipalia ⁊ ex hus umusa ma¬
la onũt᷑. hn sũt fontes abissi tenebsa
de qͥb flumma babiloms exeunt ⁊ in
oem c̾ram deducta stallicidia iniq̾tatis

Expanded text:
 cadens poculo, invidia: nam quasi extranea cadit potione, quia felicitati invidet alienae. Haec ita primo loco distingue, ut intelligas ipsa vitia licitatis gaudium. Sunt ergo septem vitia capitalia sive principalia, et ex his universa mala oriuntur. Hi sunt fontes abyssi tenebrosae, de quibus flumina Babylonis exeunt, et in omnem terram deducta stillicidia iniquitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑspem. Qui gͦ petit ut regnũ dei adue¬
uiciũ se reꝓdare demonstrat huit peti¬
ciomi dat᷑ spiritꝰ pietat ᷑ ut ip̃e ad cor
ueniens ad beiignitatem illud accendat
q̃timꝰ ad eãd homo et̾ne h̾editatꝭ posses¬
sionen ad quã alios ꝑuenire cupit ip̃e
ꝑueniat .¶Tercia pecicio est ꝯͣt irã dicit¬

Expanded text:
em. Qui ergo petit ut regnum Dei advevitium se reprobare demonstrat. Huic petitioni datur Spiritus pietatis, ut ipse ad cor veniens ad benignitatem illud accendat, quatenus ad eamdem homo aeternae haereditatis possessionem, ad quam alios pervenire cupit, ipse perveniat. Tertia petitio est contra i