comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
b̃sentim᷑ audeamꝰ imitari piscatores ꝙ publicanos qͥ eũ imitatis̃. Omedi¬
cina̾ omib consulentẽ omã tumentia cõpͥmentẽ. oma tabescencentia rei¬
cientẽ. omiã suꝑflua resecantẽ. omã necessarta custodientẽ. omiã ꝑdita
reꝑante: omiã depͣuata corrigentẽ. Qͥs iaͣ se extollat contͣ filiũ cłi. Qs de

Expanded text:
bis sentimus, audeamus imitari piscatores et publicanos, qui eum imitati sunt. o medibis sentimus, audeamus imitari piscatores et publicanos, qui eum imitati sunt. o medicinam omnibus consulentem, omnia tumentia comprimentem, omnia tabescentia reficientem, omnia superflua resecantem, omnia necessaria custodientem, omnia perdita reparantem, omnia deprauata corrigentem! quis iam se extol
Abbreviated transcription (Latin):
amare carualia: qr infilio di nec mascłs nec femina sumꝰ. Nolite amare
temꝑalia: qr sibene amarent᷑. amar& ea homo quẽ suscep̃ filiꝰ dĩ. Nolite time¬
re contumelias & cruces ꝙ mortẽ: qr si noceret᷑ homini. ũ ea pateret᷑. hõ que
suscepͣ filiꝰ dĩ. Hec omĩs oracio que iã uͥq p̃dicat᷑ uͥq uenerat᷑ q̃ om̃ẽ obedientẽ¬
animã sanat: ñ ee̾t inreb humanis. siñ eẽnt facta illa oiniã q̃ stultissimis dis¬
plice̾t. Quẽ dignat᷑ imitari uiciosa iactantia ut admitute̾̃ ꝑcipiend̾a possit
ad duici. si erubescit unitari eũ de qͦ dictũ ẽ. ante ꝗ nasceret᷑. qd̾ filiꝰ altissi¬
mi uõcabit᷑. ꝙ ꝑ om̃s iã gs̾ qd negare nemo potͣ fili altissimi uocat᷑:: Si mul.
tũ de nob̾ sentimꝰ: dignem᷑ imitari euͣ qͥ filiꝰ altissimi uocat᷑. Siparũ de no¬

Expanded text:
amare carnalia, quia in filio dei masculus nec femina sumus. nolite amare amare carnalia, quia in filio dei masculus nec femina sumus. nolite amare temporalia, quia, si bene amarentur, amaret ea homo, quem suscepit filius dei. nolite timere contumelias et cruces et mortem, quia, si nocerent homini, non ea pateretur homo, quem suscepit filius dei. haec omanimam sanat, non esset in rebus humanis, si non essent facta illa omnia, quae stultissimis displicent. quem dignatur imitari uitiosa iactantia, ut ad uirtutem percipiendam possit adduci, si erubescit imitari eum, de quo dictum est, antequam nasceretur, quod filius altissimi uocabitur, et per omnes iam gtum de nobis sentimus, dignemur imitari eum, qui filius altissimi uocatur; si parum de no
Abbreviated transcription (Latin):
qͣmictacionib suis inpͥstinã firmitatẽ reuocabat᷑. ut disceremꝰ doceite ipso
dnõ infirmitates qͣs peccando collegimꝰ. recte faciendo posse sanari. osten¬
debat᷑ enĩ nob̾ ad ꝗͣ fragilitatẽ sua culpa homo ꝑuenerit: ꝙ. ex q̃ fragilitate
diuino aurilio lib̾a : Itaq filiꝰ dĩ hominẽ assumpsit:. s inilło humana ꝑ¬
pessus eͣ. hec medicina hominũ tanta ÷. qͣuta ñ pot᷑ cogitari. Nãqͥ suꝑbia
sanari pot. si humilitate filii di nͣsanat᷑: A auaricia sanari pot᷑ si pauĩ¬
ꝑtate filii di nͣ sauat᷑. Que iracundia sanari pot̾. ꝗ̃ caritate filii łi ñ sa¬
nat᷑. Postremo qͣ tiditas sanari pot̾. si resurrectione corpis ñ sanat᷑
erigat spẽ suã genꝰ humanũ. s recognoscat naturĩ sua̾. Uideat qͣntũ locũ
habeat inoꝑib di. Nolite uos ipsos contempne uir filiꝰ dĩ uirũ suscept.
Nolite uos ipsas contempnere femine. filiꝰ natꝰ exfemina ẽ. Holite tarĩ

Expanded text:
mutationibus suis in pristinam firmitatem reuocabatur, ut disceremus docente ipso domino infirmitates, quas peccando collegimus, recte faciendo posse sanari. ostendebatur enim nobis, ad quam fragilitatem homo sua culpa peruenerit et ex qua fragilitate diuino auxilio liberetur. itaque filius dei hominem adsumpsit et in illo humana perpessus est. haec medicina hominum tanta est, quanta non potest cogitari. nam quae superbia sanari potest, si humilitate filii dei non sanatur? quae auaritia sanari potest, si paupertate filii dei non sanatur? qunatur? postremo quae timiditas sanari potest, si resurrectione corporis non sanatur? erigat spem suam genus humanum et recognoscat naturam suam; uideat, quantum locum habeat in operibus dei. nolite uos ipsos contemnere, uiri; filius dei uirum suscepit. nolite uos ipsas contemnere, feminae; filius dei natus ex femina est. nolite tamen
Abbreviated transcription (Latin):
doq ipse dñs iã triumphante̾̃ naturã hominis portans: sectote inqͥd qr ego ui¬
ei mundũ. Multi autͣ dicut᷑. Qͦmͦ. possumꝰ uincere diabolũ quẽ ñ uidemꝰ: s ha¬
bemꝰ magistrũ. qͥ nob̾ demonstrare dignatꝰ ẽ: qͦmͦ inuisibiles hostes uincant᷑.
e illo enĩ dirit apłs. Ẽxuens se carne p̾ncipatꝰ s potestates exemplauit fiducia¬
lit̾ triumphans eos insemꝙ ipso. Ibi gͦ uincunt᷑ inimice nob̾ inuisibiles potes¬
ates: uͥ uincunt᷑ iniusibiles cupidi. a tates. W id̾o qͥ in nob̾ ipsis uincunꝰ tem
ꝑaluĩ rerũ cupiditates: uecosse : ut ln in nob̾ ipsis uincamꝰ ꝙ illũ qͥ ꝑ ipsas̃
cupiditates regnat in homine. Qñ enĩ dictũ ẽ diabolo t̾rã manducabis. dictũ
ẽ peccatori. t̾ra es ꝙ int̾rã ibis. Datꝰ: gͦ incibũ diaboli peccator. N simꝰ t̾ra. si nolu¬

Expanded text:
ideoque ipse dominus iam triumphantem naturam hominis portans, scitote, inquit, quia ego uiideoque ipse dominus iam triumphantem naturam hominis portans, scitote, inquit, quia ego uici mundum. Multi autem dicunt: quomodo possumus uincere diabolum, quem non uidemus? sed habemus magistrum, qui nobis demonstrare dignatus est, quomodo inuisibiles hostes uincantur. de illo enim dixit apostolus: exuens se carne principatus et potestates exemplauit fiducialiter triumphans eos in semet ipso. ibi ergo uincuntur inimicae nobis inuisibiles potestates, ubi uincuntporalium rerum cupiditates, necesse est, ut in nobis ipsis uincamus et illum, qui per ipsas cupiditates regnat in homine. quando enim dictum est diabolo: terram manducabis, dictum est peccatori: terra es, et in terram ibis. datus est ergo in cibum diaboli peccator. non simus terra, si nolu
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ diabolꝰ pͥnceps ẽ.S qr naturã nr̃aͣm deceꝑat. ddignatꝰ ẽ unigenitꝰ di
filiꝰ ipsã naturaͣ nrãm susciꝑe. ut de ipsa diabolꝰ unceret᷑. ꝙ quẽ semper
ipse subse htͣ. nͣ sub nob̾ eũ eẽ facerꝙ. Ipsũ significat dicens. pͥnceps huius
mundi missusẽ foras. Nͣ qi extra mundũ missus ẽ: qͦmͦ qͥd̾a heretici putant.
s foras abanimis eoꝵ qͥ coherent u̾bo di. ꝙ ñ diligt̃ mundũ. cuiꝰ ille pͥnceps
ẽ qr dnaͣt᷑ eis qͥ diligt᷑ temꝑalia bona qͣ hoc mundo uisibili continentur.
N qr ipse dñs ẽ huiꝰ mundi. s pͥnceps cupiditatũ earũ qͥb concupiscit᷑ omẽ qd̾
dix ẽ enĩ om̃iũ maloꝵ cupiditas. ꝗͣ qͥda appetentes. a fide ꝑ errauerunt
ꝙͥ inse io ñco ruert᷑ se dolorib multis ꝑ hanc cupiditatẽ regnat in homine
diabolo qͥ pͥnceps ẽ huiꝰ mundi: cũ renunciat᷑ corrupteł ⁊ pompis. ⁊ angłs eiꝰ.

Expanded text:
 princeps est. sed quia naturam nostram deceperat, dignatus est unigenitus dei filius ipsam naturam nostram suscipere, ut de ipsa diabolus uinceretur et, quem semper ipse sub se habet, etiam sub nobis eum esse faceret. ipsum significat dicens: princeps huius mundi missus est foras, non quia extra mundum missus est, quomodo quidam haeretici putant, sed foras ab animis eorum, qui cohaerent uerbo dei et non diligunt mundum, cuius ille princeps est, quia dominatur eis, qui diligunt temporalia bona, quae hoc mundo uisibili continentur, non quia ipse dominus est huius mundi, sed princeps cupiditatum earum, quibus concupiscitur omne quod dix enim est omnium malorum cupiditas: quam quidam adpetentes a fide errauerunt et inseruerunt se doloribus multis. per hanc cupiditatem regnat in homine diabolo, qui princeps est huius mundi, cum renuntiatur corruptelis et pompis et angelis eius.
Abbreviated transcription (Latin):
ioiͣ sꝑe sc̾s. S omip̃ti do̾ qui uniũsã creaturã enichilo fabricauit. Nerat dif¬
ficile uerũ corpꝰ colũbe sine alioꝵ colũboꝵ ministerio figurare. sic ei ñfuit
difficile uerũ corpꝰ inutero marĩe snͣ uirili semine fabricare. cũ craẽatã corpea
ẜ ĩ uiscerib femine adformandũ hominẽ. & inpso mundo ad formandã po¬
lũbã imꝑio dni uoluntatiq seruirę. s stulti hamunes ẜ miseri. qd aut ips
face̾ ñ posg̃. aut inuita sua nunꝗ uidert̃.&. ab omłpute dõ fieri potuisse nõ¬

Expanded text:
itus sanctus: sed omnipotenti deo, qui uniuersam creaturam de nihilo fabricauit, non erat difficile uerum corpus columbae sine aliorum columborum ministerio figurare, sicut ei non fuit difficile uerum corpus in utero Mariae sine uirili semine fabricare, cum creatura corporea et in uisceribus feminae ad formandum hominem et in ipso mundo ad formandam columbam imperio domini uoluntatique seruiret. sed stulti homines et miseri quod aut ipsi facere n
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ inparte donati pollere arbitrant᷑. Ita surdi s̃ ad u̾sus ꝓpħam ddicentem
filiꝰ ms̃ estu: ego hodie genuite. Postula ame & dabo tͥ gn̾s hereditatẽ tuã. et

Expanded text:
hoc est in parte Donati pollere arbitrantur. ita surdi sunt aduersus prophetam dicentem: hoc est in parte Donati pollere arbitrantur. ita surdi sunt aduersus prophetam dicentem: filius meus es tu, ego hodie genui te; postula a me, et dabo
Abbreviated transcription (Latin):
uos aut̃ sedete hic inciuitate. qͦ usq induamini uirtute ab alto: ꝙ mactib¬
apłoꝵ pꝰea ꝗ dñs a disc ipłoꝵ ocuł abscessit incelũ. decẽ dieb ꝑ actis. die pente¬
costes ñ ad tendt᷑ aꝑtissime uenisse sꝑm scm. ꝙ cũ eẽnt illi in ciuitate. sic̃ eos
ante monuerat impleuisse illos ita ut loquerent linguis. Nã diũse natio¬
nes q̃ ttͣ aderant. unꝰ qͥsq audientiũ suaͣ linguã intelligebant.S isti ho¬
mines decipiunt eos qͥ neglegentes catholicã fidẽ. & ipsã fide̾ suã q̃ inscri¬
pturis manifesta eͣ nolunt discere. ꝙ qd ẽ grauiꝰ s multũ dolendũ cũ inca¬
tholica neglegent᷑ u̾sent᷑: hereticis aurẽ diligent̾ accõmodant. Nec eos audi¬
amꝰ qͥ scĩssima̾ eccłam q̃ una catholica ẽ. negant ꝑ orbẽ ee̾ diffusã. s insola africa

Expanded text:
uos autem sedete hic in ciuitate, quousque induamini uirtutem ab alto? et in Actibuos autem sedete hic in ciuitate, quousque induamini uirtutem ab alto? et in Actibam dominus a discipulorum oculis abscessit in caelum, decem diebus peractis die pentecostes non adtendunt apertissime uenisse spiritum sanctum; et cum essent illi in ciuitate, sicut eos ante monuerat, inpleuisse illos, ita ut loquerentur linguis. nam diuersae nationes, quae tunc aderant, unusquisque 1 audientium suam linguam intellegebant. sed isti homines decipiunt eos, qui neglegentes catholicam fidem et ipsam fidem suam, quae in scripturis manifesta est, nolunt discere et, quod est grauius et multum dolendum, cum in catholica neglegenter uersentur, haereticis aurem diligenter accommodant. Nec eos audiamus, qui sanctam ecclesiam, quae una catholica est, negant per orbem esse diffusam, sed in sola Africa,
Abbreviated transcription (Latin):
natione sicͣ dic̃ apłs. Q ñ manducat: manducantẽ ñ iudicet. Id ⁊ nͣ de illo
male existim&. & dñs dic̃. Holite uidicare. ne iudicet᷑ de uob̾. Noͣ enun
tollit nob̾ intelligentiã iudicandi. cuͣ ẜ ꝓpħa dicat. Siuere iusticiam
diligitis. recta uidicate filii hominũ ꝙ ipse dñs dicat. Nolite iudicare
ꝑsonalit̾. s iustũ iudicuĩ iudicate. S illo loco uͥ uetat iudicare illud ad
sit futurꝰ. Sie gͦ cũ dixͣ ad iudiciũ ñ ueniq. Hoc dix̃ qr ñ ueniꝙ addãꝑnacio¬
ne̾. qͥ auͣt nͣ credit ĩa uidicatꝰ eͣ. hoc dixͣ qr iã dãpnatꝰ ÷ p̾scientia cłi. qͥ nouli
dñs ꝓmisit discipłis aitt inpaulo apło uenisse. aut in montano. ꝙ pͥscilla sic̃
ceci sͣisti ut scripturas manifestas ñ iũtelligant. aut tã neglegentes salutis
sue ut omĩo nͣ legaͣt. Quis enĩ cũ legerit ñ itelligs ł meugłio qd̾ pꝰ amͣ¬
resurrectionẽ scriptũ ẽ. dicente dño. Ego mitto ꝓmissa patris mei inuos.

Expanded text:
stolus: qui non manducat, manducantem non iudicet, id est, non de illo mala existimet. et dominus dicit: nolite iudicare, ne iudicetur de uobis. non enim tollit nobis intellegentiam iudicandi, cum et propheta dicat: si uere iustitiam diligitis, recta iudicate, filii hominum, et ipse dominus dicat: nolite iudicare personaliter, sed iustum iudicium iudicate. sed illo loco, ubi uetat iudicare, illud adsit futurus. sic ergo cum dixit: ad iudicium non ueniet, hoc dixit, quia non ueniet ad damnationem; qui autem non credit, idominus promisit discipulis, aut in Paulo apostolo uenisse aut in Montano et Priscilla, sicut cunt. tam enim caeci sunt isti, ut scripturas manifestas non intellegant, aut tam neglegentes salutis suae, ut omnino non legant. quis enim, cum legerit, non intelleget uel in euaresurrectionem scriptum est dicente domino: ego mitto promissa patris mei in uos;
Abbreviated transcription (Latin):
adom̃s dr amas me. pasce oues meas. Delis gͦ eccłia catholica corrrectis  pieta¬
te firmatis filiis libent᷑ ignoscere. cuͣ ipsi petro ꝑsonã eiꝰ gestanti. ꝙ cũ in
mari titubass. & cuͣ dñm carnalit̾ apassione reuocass. ꝙ cũ aure̾ serui gla¬
dio p̃cidiss. ꝙ cũ dmͣn ipsũ t̾ negass. & cũ insimulacionẽ postea suꝑsticiosã
lapslis eꝙͣ. uideamꝰ ueniã eẽ concessã. eñq correctũ atq firmatũ. u̾sq ad
dnĩce passionis głam ꝑuenisse. Itaq pꝰ ꝑ secutionẽ que ꝑ arrianos hereti¬
cos facta eͣ. ac postea ꝗͣ pax quã qͥde catholica indnoͣ tenet. nͣ a pͥncipib scłi
reddita ẽ: epĩ qͥ ꝑfi̾die arrianoꝵ in illa ꝑ secutione consenserant multi co
recti redire incatholicã delegert̃ dapͥnantes siue qd crediderãt. siue qd̃ se cre¬
didisse simula uerant. Hos eccła catholica mat̾no recepit simi. tãꝗ petrũ

Expanded text:
dicitur: amas me? pasce oues meas. debet ergo ecclesia catholica correctis et pietate firmatis filiis libenter ignoscere, cum ipsi Petro personam eius gestanti, et cum in mari titubasset et cum dominum carnaliter a passione reuocasset et cum aurem serui gladio praecidisset et cum ipsum dominum ter negasset et cum in simulationem postea superstitiosam lapsus esset, uideamus ueniam esse concessam eumque correctum atque firmatum usque ad dominicae passionis gloriam peruenisse. itaque post persecutionem, quae per Arrianos haereticos facta erat, posteaquam pax, quam quidem catholica in domino tenet, etiam a principibus saeculi reddita est, episcopirecti redire in catholicam delegerunt, damnantes sive quod crediderunt, sive quod credidisse simulaverant. Hos Ecclesia catholica materno recipit sinu, tanquam Petrum
Abbreviated transcription (Latin):
habent qͣ mͣtis ẽ ꝓͥa. S si execrandi ft̃ illi qͥ eũ negãt humanũ corpꝰ habuis¬
se qd eͣ infimũ in homine. miror qd isti nͣ erubesct᷑. qͥ hoc euͣ negant ha¬
buisse qd̃ e̾ optimũ in homine. Multũ enĩ lugenda ẽ m̃s humana si un¬
ct᷑ a suo corꝑe. si qͥd eͣ in illo homine ñ reformata ẽ: inqͦ ipsũ corpꝰ huma¬
nũ iaͣ dignitatẽ forme celestis accepit. S absit ut hoc credamꝰ qd ꝯfuxͣ

Expanded text:
entis est propria. Sed si exsecrandi sunt illi qui eum negant humanum corpus habuisse, quod est infimum in homine; miror quod isti non erubescunt, qui hoc eum negant habuisse quod est optimum in homine. Multum enim lugenda est mens humana, si vincitur a corpore suo: si quidem in illo homine non reformata est, in quo ipsum corpus humanum jam dignitatem formae coelestis accepit. Sed absit ut hoc credamus, quod
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura doxit p̃paratur uoluntas
a dño ac non pocius ꝑ ocultam in¬
spuacionem gr̃e dĩ ꝗͣdo qͥdem ꝓ eis
qui eidem doctrine contra dicentes
xxpectat uoluntutes hominum ut p̾ue¬

Expanded text:
riptura dixit: Praeparatur uoluntas a domino, ac non potius per occultam inspirationem gratiae dei, quando quidem pro eis, qui eidem doctrinae contradicentes odo deus expectat uoluntates hominum, ut prae
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. SSeruitꝰ aut᷑ subangłoꝵ maloꝵ suꝑbia. p̃t̃ ipsũ tempꝰ quo ẽ. pꝰ mortẽ ma¬
gis mnetuenda ẽꝰ. Illud q̃ oui uis cogoscere facile ẽ. qd̾ sub homine dñante.
lib̾as cogitaciones habere concessũ e̾. Illos aut dños in ipsis m̃tib formidamꝰ¬

Expanded text:
ia propter ipsum tempus quod est post mortem maia propter ipsum tempus quod est post mortem magis metuenda est. Illud etiam cuivis cognoscere facile est, quod sub homine dominante liberas cogitationes habere concessum est; illos autem dominos in ipsis mentibus formidam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ di sapiencia incoͣmutabił & consubstanciał patri & coet̾na suscipere
dignaret᷑. ꝑ quã nos docers idee̾ homini colendũ: qd ab omi creata intel¬
lectuali & racionali colendũ ẽ. hoc ĩ ipsos optimos angłos ꝙ excellentissima
ministeria di uelle credamꝰ. ut unũ colamꝰ cũ ipsis dm̃. cuiꝰ contemplacio¬
ne beati s̃. Neq enĩ & nos uidendo añgłm beati sumꝰ. s uidendo ueritatẽ
qͣ nͣ ipsos diligimꝰ angłas. & his congratulamꝰ: nec inuidemꝰ qd ea paraciores
nullis molestiis int̾pedientib ꝑ fruiuit᷑. s magͣ eos diligimꝰ. qm̃ ꝙ nos tale
aliqͥd spare a cõmuni dõ uissi sumꝰ. Qua re honoramꝰ eoscaritate ñ seruitute.
nec eis cempla cõnstitiumꝰ. Nolunt it se sic honorari a nob̾ qr nos ipsos
qͥb siliceat similit̾ coli uolu̾t. S istos homines ꝑpeti minꝰ. ꝑiclosũ eͣ. Omnis

Expanded text:
i sapientia incommutabilis et consubstantialis Patri et coaeterna suscipere i sapientia incommutabilis et consubstantialis Patri et coaeterna suscipere dignaretur, per quam nos doceret id esse homini colendum quod ab omni creatura intellectuali et rationali colendum est. « Hoc etiam ipsos optimos angelos et excellentissima ministeria Dei velle credamus, ut unum cum ipsis cola. Neque enim et nos videndo angelum beati sumus; sed videndo veritatem, qua etiam ipsos diligimus Angelos, et his congratulamur. Nec invidemus quod ea paratiores, vel nullis molestiis interpedientibus perfruuntur: sed magis eos diligimus, quoniam et nos tale aliquid sperare a communi Domino jussi sumus. Quare honoramus eos charitate, non servitute. Nec eis templa construimus: nolunt enim se sic honorari a nobis; quia nos ipsos quibus si liceat, similiter coli volunt: sed istos homines perpeti minus, illos vero colere
Abbreviated transcription (Latin):
Hac autẽ melior ẽ uita sentiens q tñ uitã bestiarũ colere ñ debemꝰ. Non sit
nobͣ religio ł ipsa ꝑ facta ꝙ sapiens anima racionał. siue inminsterio uni¬
u̾sitatis: siue inministerio partiũ stabilita. siue qͣ insũmis hominib expec¬
tat cõmutacionẽ reformacionẽq pectionis sue. qmͣ omnis uita racionalis
siꝑfecta ẽ. incoͣmutabili ueritati secũ intrinsecꝰ sine strepitu loqͣndi obtem¬
ꝑat ñ obtemꝑans aut̃ uiciosa fit. N gͦ ꝑ se excellit. s ꝑ illã cuilibent᷑ obtem¬
ꝑat. Qd colit gͦ sũmꝰ angłs. id colendũ ÷ ñ ab homine ultimo. qr ipsa hominis
natura id nͣcolendo facta eͣ ultima. N enĩ aliunde sapiens angłs. aliunde
homo: s abuna in cõmutabili sapientia ꝙ ueritate. Nã id ipsũ actũ est
temꝑali dispensacione ad salutẽ nr̃tu: ut naturã humanã ipsa diuirtꝰ

Expanded text:
hac autem melior est vita sentiens; et tamen vitam bestiarum colere non debemus. 110. Non sit hac autem melior est vita sentiens; et tamen vitam bestiarum colere non debemus. 110. Non sit nobis religio vel ipsa perfecta et sapiens anima rationalis, sive in ministerio universitatis, sive in ministerio partium stabilita, sive quae in summis hominibus exspectat commutationem reformationemque portionis suae; quoniam omnis vita rationalis si perfecta est, incommutabili veritati secum intrinsecus sine strepitu loquenti obtemperat, non obtemperans autem vitiosa fit. Non ergo per se excellit, sed per illam cui libenter obtemperat. Quod ergo colit summus angelus, id colendum est etiam ab homine ultimo, quia ipsa hominis natura id non colendo facta est ultima. Non enim aliunde sapiens angelus, aliunde homo; aliunde ille verax, aliunde homo; sed ab una incommutabili sapientia et veritate. Nam id ipsum actum est temporali dispensatione ad salutem nostram, ut n
Abbreviated transcription (Latin):
N sit nob̾ religio cultꝰ t̾rarũ : qͣ ute purior ꝙ lucidior ẽ: aer nͣ caliginosus. ꝗ̃
tñ colere nͣ debemꝰ. Noͣ sit nob̾ religio nͣ purioris aeris ꝙ serenioris cultus
qr luce absente in umbrat᷑.  purior illo ẽ fulgor ignis nͣ huiꝰ. quẽ tñ qmͣ
ꝓuoluntate accendimꝰ & extinguimꝰ: colere utiq ñ debemꝰ. Nͣ sit nob̾ reli¬
gio cultꝰ corꝑũ etherioꝵ atq celestui. q̃ ꝗͣuis omnib cet̾is corꝑib recte p̃¬
ponant᷑: melior tñ ipsis ẽ qͣcũq uita. Q ꝓpt̾ si animata sͣ. melior ẽ. que¬
ius anima ꝑ se ipsã: quã corpꝰ qd̾ lib& animatũ. ꝙ tnͣ animã uiciosã. ne¬
mo colenda̾ eẽ censuerit. Noͣ sit nob̾ religio cultꝰ illiꝰ uite qua dicuntꝰ
arbores uiuere. qmͣ nullꝰ sensus in illa ẽ: ꝙ ex eo genere ẽ ista qua nr̃i
ñ corꝑis nimerositas agit qͣ ñ capilli ꝙ ossa uiuunt q̃ snͣ sensu p̃cidunt

Expanded text:
 istis purior et lucidior est aer, etiam caliginosus, quem tamen colere non debemus. Non sit nobis religio etiam purioris aeris et serenioris cultus: quia luce absente inumbratur; et purior illo est fulgor ignis etiam hujus, quem tamen, quoniam pro voluntate accendimus et exstinguimus, colere utique non debemus. Non sit nobis religio cultus corporum aethereorum atque coelestium, quae quamvis omnibus caeteris corimata sunt, melior est quaevis anima per seipsam, quam corpus quodlibet animatum; et tamen animam vitiosam nemo colendam esse censuerit. Non sit nobis religio cultus illius vitae, qua dicuntur arbores vivere: quoniam nullus sensus in illa est; et ex eo genere est ista qua nostri etiam corporis numerositas agitur, qua etiam capilli et ossa vivunt, quae sine sensu praeciduntur:
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ incomutabił intelligit᷑. ds. s ab eis qͥ ñ incontencione ꝙ emulacione ꝙ ua¬
ne głe cupiditate amant loqͥ qd̃ nesciunt. s humilitate xꝑiana sentiunt
de dnõ inbonitate: ꝙ insimplicitate cordis qͣrt̃ eũ. hanc gͦ inbecillitatẽ nr̃at
susciꝑe dignatꝰ ÷ filiꝰ di. & u̾bũ caro factũ ẽ & habitauit innob̾. Noͣ qr et̾nita
illa mutata ẽ: s qr mutabilẽ creaturã mutabilib hominũ ocłis ostendit.
sapientia cłi homines lib̾are: nͥ susciꝑs hominẽ ꝙ nasceret᷑ de fẽmina: ꝙ a
peccatorib illa omia pateret᷑. Quib dicimꝰ: poterat oĩno. S si alit̾ facers

Expanded text:
modo incommutabilis intellegitur deus, sed ab eis, qui non in contentione et aemulatione et uamodo incommutabilis intellegitur deus, sed ab eis, qui non in contentione et aemulatione et uanae gloriae cupiditate amant loqui quod nesciunt, sed humilitate christiana sentiunt de domino in bonitate et in simplicitate cordis quaerunt eum. hanc ergo inbecillitatem nostram suscipere dignatus est filius dei, et uerbum caro factum est et habitauit in nobis: non quia aeternitas illa mutata est, sed quia mutabilem creaturam mutabilibus hominum oculis ostendit, sapientia dei homines liberare, nisi susciperet hominem et nasceretur de femina et a peccatoribus illa om
Abbreviated transcription (Latin):
apudte ẽ fons uite. t̃ał ebritas nͣ eu̾tit mͣte̾. s tnͣ rapit sursũ.ẜ. obliuione
p̾stat omnĩũ t̾renoꝵ. S si possumꝰ toto affectu iaͣ dicere. quẽ ad modũ deside
rat ceruꝰ ad fontes aquarũ. ita desiderat anma mea adte ds. Qd̾ si forte ad¬
huc ꝓpt̾ egritudines anime qͣs de scłi amore concepit. nec gustare sumus
sc̃is de filio suo qͥ factus ẽ ei ex semine dd̾ scdm carne̾: sic̃ apłs loqͥt᷑. Omiã enĩ
ꝑ ipsũ facta s̃: sic̾ in euuangłio scriptũ e. ꝙ sine ipso factũ ẽ nicħ. qͥ nreͣ infir¬
mitatis misertꝰ eͣ. Q uã inbecillitate᷑ nͣ eiꝰ oꝑe s nr̃aͣ uoluntate meruinus.
Nã d̾s homine̾ in ext̾minabilẽ fecͣ & ei liberũ uoluntatis arbitruĩ dedit. Noͣ
eniͣ eꝙͣ optimꝰ. si cłi p̃ceptis necessitate ñ uoluntate seruirs. Facile ẽ omõ ꝗtuͣ
nͣ infirmari nͥ peccando. ẜ id̾o ñ ẽ credendũ animã nraͣm hoc eẽ qd̾ ds :⁊ qr¬

Expanded text:
ebrietas non euertit mentem, sed tamen rapit susum et obliuionem praestat omnium terrenorum; sed si possumus toto affectu iam dicere: quemadmodum ceruus desiderat ad fontes aquarum, ita desiderat anima mea ad te, deus. Quodsi forte adhuc propter aegritudines animae, quas de saeculi amore concepit, nec gustare sumus  enim per ipsum facta sunt, sicut in euangelio scriptum est, et sine ipso factum est nihil. qui nostrae inbecillitatis misertus est: quam inbecillitatem non eius opere, sed nostra uoluntate meruimus; nam deus hominem inexterminabilem fecit et ei liberum uoluntatis arbitrium dedit. non enim esset opnon infirmari nisi peccando. et ideo non est credendum animam nostram hoc esse, q
Abbreviated transcription (Latin):
manifestũ ÷. ꝙtñ ñ solu ipse dñs ante passionẽ ambulauit. s ypetrũ ambula¬
re fecit. Ita gͦ i pꝰ resurrectionẽ de corꝑe suo fec̃ qd̃ uoluit. Si eñ potuit
ante passionẽ olarificare illd̾ sic̃ splendorẽ soł. qͣre nͣ potuit ⁊ pꝰpassionẽ ad
qͣntã uells subtilitatẽ in tempis mom̃to redigere ut ꝑ clausa ostia poss
intrare: Nec eos audiamꝰ qͥ negant ipsũ corpꝰ secũ la̾uasse incelũ dnm nr̃m
ꝙ cõmenorant in ec̃hło qd̾ scriptũ ẽ. Nemo ascendit incelũ. nͥ qͥ de celo des¬

Expanded text:
m est; et tamen non solum ipse dominus ante passionem ambulauit, sed etiam Petrum ambulare fecit. ita ergo et post resurrectionem de corpore suo fecit, quod uoluit. si enim potuit ante passionem clarificare illud sicut splendorem solis, quare non potuit et post passionem ad quantam uellet subtilitatem in temporis momento redigere, ut per clausa ostia posset intrare? Nec eos audiamus, qui negant ipsum corpus secum leuasse in caelum dominum nostrum et commemorant in euangelio quod scriptum est: nemo ascendit in
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ eis auferri potͣ facile. ẜ hoc sͥ aufert̃ inuice̾: ꝗdo se ꝑsecunt᷑. ꝙ idõ
cruciant᷑ qͥb auferunt᷑ temꝑalia: qr diligt̾ ea. Illi aut̃ qͥ aufert̃ gandẽt
s tał leticia cecitas eͣ & sũma miseria. Ipsa eniͣ magis inplicat animã. ꝙ
ad maiora torm̃ta ꝑ ducͣ diaboli. Nã gaudet ꝙ piscis qͣndo hamũ ñ uidens
escã deuorat. S cũ piscator euͣ ad ducere ceꝑit: uiscera torqͣnt᷑ pͥmo. de iñ¬
ab omĩ leticia sua ꝑ ipsã eseã deqͣ letatꝰ ẽ: ad consuptionẽ trahit᷑. Sic st̃ om̃s
qͥ debonis tẽꝑalib beatos se putant. Hamũ enĩ acceꝑunt ꝙ eũ illo sibi ua¬
gant  ueniet tempꝰ ut senciant. qͣnta torm̾ta cũ auiditate deuorauerĩt.
iẜ id̾o bonis nicħ nocent: qr hoc eis aufer̃t qd nͣ diligt᷑. Nã qd̃ diligt᷑ ꝙ unde
beati st̃: auferre nemo potͣ. Cruciatꝰ uͦ corꝑis malas animas miserabilit̃¬

Expanded text:
et hoc sibi auferunt inuicem, quando se persequuntur. et ideo cruciantur, quibus auferuntur temporalia, quia diligunt ea; illi autem, qui auferunt, gaudent. sed talis laetitia caecitas est et summa miseria; ipsa enim magis inplicat animam et ad maiora tormenta perducit. nam gaudet et piscis, quando hamum non uidens escam deuorat; stionem trahitur. sic sunt omnes, qui de bonis temporalibus beatos se putant; hamum enim acceperunt et cum illo sibi uagantur; ueniet tempus, ut sentiant, quanta tormenta cum auiditate deuorauerint. et ideo bonis nihil nocent, quia hoc eis auferunt, quod non diligunt; nam quod diligunt et unde beati s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcorpꝰ iꝑi qd ẽ eccła. inipsa dextera hoc ẽ in ipsa beatitudie futuni:
eniꝰ corpꝰ nr̃m ñ dũ ibi sit. tam̃ spes nr̃a iã ibi ẽ. ꝓpt̾ea & ipse dñs pꝰ resur¬
rectionẽ ussit discipłis qͦs piscantes inuenit. ut indexterã parte̾ intite¬
rent retia. Qd̾ cũ fecisset᷑ ceꝑunt pisces ꝗͥ os magni eraͣt᷑. Idẽ ustos signisi
ad dextem᷑ hedos aut̃ adsinistrã eẽ posituruͣ. Nec eos audiamꝰ qͥ negat
die iudii faturũ. ꝙ cõmemorat᷑ qd mneugłio scriptũ ẽ. eũ qͥ credit inxꝑm

Expanded text:
Christi, quod est ecclesia, in ipsa dextera, hoc est in ipsa beatitudine futurumenim corpus nostrum nondum ibi sit, tamen spes nostra iam ibi est. propterea et ipse dominus post resurrectionem iussit discipulis, quos piscantes inuenit, ut in dexteram partem mitterent retia. quod cum fecissent, ceperunt pisces, qui omnes magni erant, id est iustos significad dexteram, haedos autem ad sinistram esse positurum. Nec eos audiamus, qui negant diem iudicii futurum et commemo
Abbreviated transcription (Latin):
ligere. qm uniũse creature conditor d̾s gub̃net eã ꝑ animas sc̃as q̃ ministe
inatũ tenẽt: Qͥgͦ pot̾ intelligere intelligat: & intr& ingaudiũ dni sui. soi¬

Expanded text:
legere, quomodo uniuersae creaturae conditor deus gubernet eam per animas sanctas, quae ministerlegere, quomodo uniuersae creaturae conditor deus gubernet eam per animas sanctas, quae ministerimatum tenent: qui ergo potest intellegere, intellegat et intret in gaudium d
Abbreviated transcription (Latin):
diuine ꝑuidentie legib subdita ad ministrant᷑. Idõ dñs dicͣ. Nõne duo
passeres a se ueneut. ꝙ unꝰ eoꝵ nͣ cadit int̾rã sine uoluntate pat̾s urĩ:
Hoc eniͣ dixit. uolens ostendẽ qͥcqͥd uilissimuͣ homines putant oĩpotencia
dnĩ gubuari. Sic ens ꝙ uolatilia celi abeo pasci & lilia agri ab eo uestiri
ueritas loqͥt᷑:. qͣ capillos nͣ nr̃os numeratos eẽ dic̃.S qmͣ mundas animas ra¬
tionales ꝑ se ipse ds curat. siue inoptimis s magnis angłis siue in hominib tota
sibi uoluntate seruientib. cetã uͦ ꝑ ipsos gub̾nat: uerissime dici potuit ꝙ¬
iaͣ illud ab apło. N eniͣ de bob cum ÷ dõ. Inscriptis enĩ seis. d̾s homines doc
qͦmͦ cũ hominib agant: ẜ ipsi do seruiant. Quomͦ aut̃ agant cuͣ peccatorib
ipsi sciunt. Idr qͦmͦ salutẽ peccatoꝵ suoꝵ gub̾net᷑: usu & ꝑicia ꝙ racione na¬
turali. qͣ qͥd̾e omĩa de magnis suicreatoris opib acceper̃t. Qͥgͦ potͣ intel

Expanded text:
 nonne duo passeres asse ueneunt? et unus eorum non cadit in terram sine uoluntate patris uestri. hoc enim dixit, uolens ostendere quidquid uilissimum homines putant omnipotentia dei gubernari. sic enim et uolatilia caeli ab eo pasci et lilia agri ab eo uestiri ueritas loquitur, quae capillos etiam nostros numeratos esse dicit. sed quoniam mundas animas rationales per se ipse deus curat, siue in optimis et magnis angelis siue in hominibus tota sibi uoluntate seruientibus, cetera uero per ipsos gubernat, uerissime dici potuit etiam illud ab apostolo: non enim de bubus cura est deo. in scripturis enim sanctis deus homines docet, quomodo cum hominibus agant et ipsi deo seruiant; quomodo autem agant cum pecoribus suis, ipsi sciunt, id est quomodo salutem pecorum suorum gubernent, usu et peritia et ratione naturali, quae quidem omnia de magnis
Abbreviated transcription (Latin):
te᷑ ipsiꝰ. ł accione & cognicione ad pacificanda naturã suã. & cognoscendũ dm̃
intrat ingaudiũ dñi sui. ꝓpt̾ea talentũ qd male utenti aufert illidatur
qͥ talentis qͥnq bene usus eͣ. ñ qr tranfferri pot̾ acumꝰ intelligentie. S ita
significatus ÷ posse hoc amittere neglegentes ꝙ inpios ingeniosos. & ad eaũꝑ¬
uenire diligentes & pios ꝗͣuis ingenio tardiores. Noͣ enĩ datũ ẽ illud taben¬
tũ eiqͥ acceꝑat duio. habẜenĩ ꝙ hoc qͥ iã inactione ꝙ in cognicione bene uiuit
s ei qͥ acceꝑat qͥnq. Nõ duĩ enĩ ht̃ ad et̾na coutemplanda idoneã mͣtis aciem.
d̾m artifice̾ laudat. ꝙ eũ ꝑsuadet fide. ꝙ expectat spe. ꝙ querit caritate.

Expanded text:
tem ipsius, vel actione vel cognitione ad pacificandam naturam suam, et cognoscendum Deum, tem ipsius, vel actione vel cognitione ad pacificandam naturam suam, et cognoscendum Deum, intrat in gaudium Domini sui. Propterea talentum quod male utenti aufertur, illi datur qui talentis quinque bene usus est : non quia transferri potest acumen intelligentiae, sed ita significatum est posse hoc amittere negligentes et impios ingeniosos, et ad eam pervenire diligentes et pios, quamvis ingenio tardiores. Non enim datum est illud talentum ei qui acceperat duo; habet enim et hoc, qui jam in actione et cognitione bene vivit: sed ei qui acceperat quinque. Nondum enim habet ad aeterna contemplanda idoneam mentis aciem, Deum artificem laudat, et eum persuadet fide, et exspectat spe, et quaerit charitate.
Abbreviated transcription (Latin):
aliud ꝗͣ ꝑhantasinata qͣ de tali uita colligt̃ amplexari. ꝙ ex eoꝵ fallacia suꝑ¬
bris carnis se abstinere conent. qͥa ñ bene utunt᷑ talento sͥ cõmisso .i. m̃tis
acie. qͣ uidente om̃s qͥ docti aut urbani aut faceti nominant᷑ excellere. s ha¬
bent eã insudario ligatã aut int̾ra obtrutã .i. dili catis ꝙ suꝑflius reb aut
t̾renis cupiditatib ĩ uolutã &. obp̃ssã. Ligabunt᷑ gͦ his manꝰ ꝙ pedes: ꝙ mit¬
tent᷑ intenebras exteriores. ibi erit fletꝰ ꝓstridor dentiũ. ñ q ipsa dilexert
senĩ hecdiligat: s q illa q̃ dilexert᷑. initia istoꝵ s̃: ꝙ necessario dilectores
suos ad ista ꝑduct᷑. E enĩ magis amant ire ꝗͣ redire. aut ꝑuenire. in longin¬
ł ipsis qͥnq sensib corꝑis adcredenda & p̾dicanda oꝑa di. & nutriendã carita¬

Expanded text:
aliud quam phantasmata, quae de tali vita colligunt, amplexari; et ex eorum fallacia, supaliud quam phantasmata, quae de tali vita colligunt, amplexari; et ex eorum fallacia, supam si ab illecebris carnis se abstinere conentur. Quia non bene utuntur talento sibi commisso, id est mentis acie, qua videntur omnes, qui docti aut urbani aut faceti nominantur, excellere. Sed habent eam in sudario ligatam, aut in terra obrutam, id est delicatis et superfluis buntur ergo his manus et pedes, et mittentur in tenebras exteriores; ibi erit ploratus et stridor dentium. Non quia ipsa dilexerunt; quis enim haec diligat? sed quia illa quae dilexerunt, initia sunt istorum, et necessario dilectores suos ad ista perducunt. Qui enim magis amant ire quam redire aut pervenire, in longinnque sensibus corporis ad credenda et praedicanda opera Dei, et nutriendam charita
Abbreviated transcription (Latin):
mag̃ appetant. qͦb ad conspicienda ꝙ diligenda intellegibilia cõmemorami de¬
buert̃: dabunt eis exteriores tenebre. harũ qͥppe inicuĩ carnis prudentia:
ꝙ sensuũ corꝑeoꝵ ĩbecillitas. & qͥ c taminib delectant᷑: alienabinit᷑ apace¬
ꝙ sũmis difficultatib in plicabunt᷑. Iniciũ enĩ sũme difficultatis ẽ bellũ ata
contencio. Et hoc significare arbitror qd̵ ligant᷑ ei manꝰ ꝙ. pedes .i. facilitas
omĩs aufert᷑. oꝑandi. ẜ qͥ sitire ꝙ esurire uolt̾. & inlibidinẽ ardescere & de¬
fatigari ut libent̾ edant ꝙ bibant ꝙ concũbant e dormiat᷑. Amant indi¬
gentiã. ꝙt iniciũ sũmoꝵ doloꝵ. ꝑficiet ᷑ gͦ ineis qd̾ amant. ut ibi sint. u plo¬
uatꝰ & stridor dentiũ. Plures enĩ s̃ qͥ hec omia uicia simul diligt̃. ⁊ qͣrũ utta

Expanded text:
magis appetant, quibus ad concupiscenda et diligenda intelligibilia commemorari demagis appetant, quibus ad concupiscenda et diligenda intelligibilia commemorari debuerunt, dabuntur eis exteriores tenebrae; harum quippe initium est carnis prudentia, et sensuum corporeorum imbecillitas, et qui certaminibet summis difficultatibus implicabuntur. Initium enim summae difficultatis est bellum atque contentio, et hoc significare arbitror, quod ligantur eis manus et pedes, id est, facilitas omnis aufertur operandi, et qui sitire et esurire volunt, et in libidinem ardescere et defatigari, ut libenter edant, et bibant, et concumbant, et dormiant, amant indigentiam, quod est initium summorum dolorum. Perficietur ergo in eis quod amant, ut ibi eis sit ploratus et stridor dentium. Plures enim sunt, qui haec omnia initia simul diligunt, et quorum vi
Abbreviated transcription (Latin):
unt. pꝰtremo ꝙͣ qͥetẽ corꝑis abstiuendo ab his reb sine qͥb agi hec uita pot̾.
ta gustant ꝗͣ suauis ẽ dñs. Nec erit dubiũ qͥd pꝰ hac̃ uitã fu̾turũ sit ꝙ ꝑfec¬
tionis sue fide. spẽ. caritate nutriunt᷑. Pꝰ hanc aut̃ uitã & cognicio ꝑficie¬
t᷑. qr exparte nc̃ scimꝰ. cũ aut uenerit qd̾ ꝑfectũ ẽ ñ erit ex parte. ꝙ par¬
omĩs aderit. Nc̃ enĩ alia lex ĩ m̃bris meis repugnat legi intis mee. ħ libe¬
indigentia & nulla fatigatio aderit corꝑi: qi corruptibile hoc temꝑe atq
ordine suo qͦ resurrectio carnis futura ⁊ Induet᷑ incorruptione. Nõ mir̃
aut si hoc dabit᷑ his qͥ incognicione solã ueritatẽ amant. & mactione solã
pacẽ: ꝙ incorpe solã sanitatẽ. hoc ineis enĩ ꝑficiet᷑ pꝰ hanc uitã qd̵ in hac
uita plus diligt. Q gͦ male utunt᷑ tanto m̃tis bono ut extra eã iusibilia

Expanded text:
unt postremo etiam quietem corporis abstinendo ab his rebus sine quibus agi haec vita potest. unt postremo etiam quietem corporis abstinendo ab his rebus sine quibus agi haec vita potest. ita gustant quam suavis est Dominus. Nec erit dubium quid post hanc vitam futurum sit; et perfectionis suae fide, spe, charitate nutriuntur. Post hanc autem vitam et cognitio perficietur; quia ex parte nunc scimus, cum autem venerit quod perfectum eomnis aderit; nunc enim alia lex in membris meis repugnat legi mentis meae, sed libeindigentia, et nulla fatigatio aderit corpori; quia corruptibile hoc, tempore atque ordine suo quo resurrectio carnis futura est, induetur incorruptione . Non mirum autem, si hoc dabitur iis qui in cognitione solam veritatem amant, et in actione solam pacem, et in corpore solam sanitatem. vita plus diligunt. Qui ergo male utuntur tanto mentis bono ut extra eam visibilia
Abbreviated transcription (Latin):
mine̾ uenientẽ inhc mundũ. Er festinemꝰ & ambulemꝰ cũ dies p̃sto eͫ:
ne nos tenebre cõp̃hendat. Festinemꝰ a scd̾a morte liberari: uͥ nemo ẽ qͥ
sit finis discendi. ꝙ qͥb uilis ẽ facilitas actionis. libentiꝰ certãt ꝗͣ uinct᷑. cũ
uictoria sit finis certandi. & qͥb uilis ẽ corꝑis salus. malt̾ uesci ꝗͣ saciari
ꝙ malt᷑ frui genitalib m̃bris: ꝗͣ nullã tale̾ cõmocionẽ pati. Inueniunt᷑
ñ qͥ inalt᷑ dormire ꝗͣ ñ dormitare.cũ omĩs illiꝰ uoluptatis finis sit ñ esuri¬
re ac sitire. ꝙ nͣ desiderare concubitũ. & nͣ eẽ corꝑe fatigato. Quare qui
fines ipsos desiderant. pͥus curiositate carent. cognoscentẽ eã ee̾ certũ cog
nicionẽ que uitꝰ ẽ: & ea ꝑfruentes quantũ in hac uita queut᷑: iñde acci¬
piunt accionis facilitatẽ ꝑ uicacia deposita. scientes maiorẽ ee̾ faciliorẽq
uictoriã ñ resistere anmositati cuiꝰꝗ & hoc qͣntũ in hac uita qͣunt. Senci¬

Expanded text:
nc mundum . Quare festinemus, et ambulemus cum dies praesto est, ne nos tenebrae comprehendant . Festinemus a secunda morte liberari , ubi nemo est qui sit finis discendi. Et quibus vilis est facilitas actionis, libentius certant quam vincunt, cum victoria sit finis certandi. Et quibus vilis est corporis salus, malunt vesci quam satiari, et malunt frui genitalibus membris quam nullam talem commotionem pati; inveniuntur etiam qui malunt dormire quam non dormitare: cum omnis illius voluptatis sit finis, non esurire ac sitire, et non desiderare concubitum, et non esse corpore fatigato. 103. Quare qui fines ipsos desiderant, prius curiositnitionem quae intus est, et ea perfruentes quantum in hac vita queunt: deinde accipiunt actionis facilitatem, pervicacia posita, scientes majorem esse facilioremque victoriam non resistere animositati cujusquam, et hoc quantum in hac vita queunt: senti
Abbreviated transcription (Latin):
nob corpꝰ nr̃m. & hoc ẽ ꝗd ẽt s nanducari aserpente. Qsqͥs itaq tims. illis̃ ignẽ dicit᷑
qͥ ꝑatꝰ : diabolo ẜ angłis eiꝰ. As oꝑã truimphare de illo insems ipso. Eos em̃
qͥ foris nos oppugnan᷑t intꝰ uincimꝰ uncendo concupiscentias pos noo domi¬
narte ⁊i qͦs inuenerit᷑ sui similes secũ ad penas trahunt. dic & apłsꝰ ddc̃ auod
inser& ipso pugnet adũsꝰ potestates exteriores. Ait enĩ. ñ ÷ nob̃ conluctatio
ad u̾sus carnẽ ꝙ sanguine̾. s ad u̾s pͥncipes ꝙ potestates huiꝰ mundi harũ¬

Expanded text:
ducari a serpente\'. quisquis itaque timet illum ignem, qui paratus est diabolo et angelis eius, det operam triumphare de illo in semet ipso. eos enim, qui foris nos oppugnant, intus uincimus uincendo concupiscentias, per quas nobis dominantur. et quos inuenerint sui similes, secum ad poenas trahunt. Sic et apostolus dicit, quod in semet ipso pugnet aduersus potestates exteriores. ait enim: non est nobis conluctatio aduersus carnem et sanguinem, sed aduersus principes et potestates huius mundi
Abbreviated transcription (Latin):
coͣpssusẽ ÷: naturã q̃ uicit factã eẽ miserimã. Hicc̃ enĩ eã ꝑ ipsã cõmutione̾
ꝑdidisse intellectũ ꝙ beatitudinẽ suã. & magnis errorib ꝙ cladib eẽ inplica¬
tã. ꝗͣ si aliqͣndo ł totã purgari dicerꝙ̃: magnã tñ inpietatẽ contra oĩpotẽ¬
tẽ łm affirmarẽt. cuiꝰ partẽ credererẽt tanto temꝑe in errob ⁊ penis eẽ
iactatã sine aliqͦ peccati crimine. Nc̃ uͦ infelices audent ad huc dicere. nec
cotã posse purgari. & ipsã parte̾ q̃ purgari ñ potuerit. ꝓficere ad uincu¬
liͣ. ut inde inuoluat᷑ ꝙ inliget᷑ malicie sepulchro. ⁊ sic ibi semꝑ sit pars
ipsa di misera qͣ nicħ peccauit. & affigat᷑ inet̾nũ carceri tenebrarũ. hoc
illi dict᷑. ut simplices anunas fallant. S qͥs tã simplex ẽ. ut ista nͣsentiat eẽ
sacrilega qͥb adfirmãt omĩpotentẽ dm̃ necessitate opp̃ssũ ee̾. ut partẽ suam

Expanded text:
actam esse miserrimam. dicunt enim eam per ipsam commixtionem perdidisse intellectum et beatitudinem suam et magnis erroribus et cladibus esse inplicatam. quam si aliquando uel totam purgari dicerent, magnam tamen inpietatem contra omnipotentem deum adfirmarent, cuius partem crederent tanto tempore in erroribus ac poenis esse iactatam sine aliquo peccati crimine. nunc uero infelices audent adhuc dicere nec totam posse purgari; et ipsam partem, quae purgari non potuerit, proficere ad uinculum, ut inde inuoluatur et inligetur malitiae sepulcrum, et sic ibi semper sit pars ipsa dei misera, quae nihil peccauit et affigitur in aeternum carceri tenebrarum. hoc illi dicunt, ut simplices animas fallant. sed quis tam simplex est, ut.ista non sentiat esse sacri
Abbreviated transcription (Latin):
gunꝰ: nulla int̾posita creatur ẽ. Quare ipsã qͦ uerteatẽ nulla ex parte dissimi¬
le̾ in ipso & cũ ipso uenerem᷑. qͣ forma ẽ om̃iũ qͣ ab uno facta s̃: & ad unũ intũ¬
t᷑. IInde apparet spiritalib animis ꝑ hanc forma̾ eẽ facta omiã: qͣ sola inplet
qd̾ appetunt omnia. Q tnͣ omiã neq fierꝙͣ. apatre ꝑfiliũ. neq suis finib salua
ẽẽnt: nͥ ds sũme bonꝰ et̃s. qͥ ꝙ nulli nature qͣ ab ipso bona eẽ possidet inudit
ẜ inbono ipso alia qͣntũ uellet᷑. alia cie qͣntũ possent ut maneret᷑ dedit.
d re ipsũ donũ di cũ patre & filio eque eͥs  iucõmutabile colore ꝙ denere uos
conuenit. uimꝰ subsancie trinitatẽ unũ dm̃ aqͦ sumꝰ ꝑ quẽ sumꝰ. inqͦ sumꝰ. aqͥ¬

Expanded text:
e ipsam quoque Veritatem nulla ex parte dissimie ipsam quoque Veritatem nulla ex parte dissimilem in ipso, et cum ipso veneremur, quae forma est omnium, quae ab uno facta sunt, et ad unum nituntur. Unde apparet spiritualibus animis, per hanc formam esse facta omnia, quae sola implet quod appetunt omnia. Quae tamen omnia neque fierent a Patre per Filium, neque suis finibus salva essent, nisi Deus summe bonus esset: qui et nulli naturae, quae ab ipso bona esse posset, invidit; et in bono ipso alia quantum vellent, alia quantum possent, ut manerent dedit. Quare ipsum Donum Dei cum Patre et Filio aeque incommutabile colere et tenere nos con
Abbreviated transcription (Latin):
ãd iuiuat. nec mͥ eiꝰ participacione̾ potͣ in uidere. Dicant gͦ mͥ ad oratores aut
adnlatores partiũ mundi. quẽ nͣ optimũ sibi c̃ciliet. qͥ hoc unũ colit. qd̾ om̃is
optimꝰ diligit. ẜ cuiꝰ cognicione gaudet. & ad qd̃ pͥncipiũ recurrendo fit opti¬
mꝰ. Qsqͥs uͦ angłs excessus suos diligit. ꝙ ueritati eẽ subditꝰ ñ uult. ⁊ pͥuato
suo letari cupiens. a cõmuni omĩũ bonoꝵ & uera beatitudine lapsus ẽ. cui
om̃s mali subiugandi ⁊ p̾m̃di. nullꝰ aut bonꝰ nͥ exercendꝰ inpo e testatẽ
dat᷑. Nullo dubitante nͣ ẽ colendꝰ. cuiꝰ leticia ẽ nr̃a miseria: &. ene cuiꝰdã¬
nũ eͣ: nr̃a reuersio. Religs. gͦ nos religio uni omĩpotenti dõ. ene qͥa int¬
m̃tẽ nr̃aͣm q̃ illũ intellegimꝰ patrẽ. & ueritatẽ .i. luce̾ interiorẽ ꝑ ꝗͣ illũ intelle¬

Expanded text:
adjuvat, nec mihi ejus participationem potest invidere. Dicant ergo mihi adoratores, aut adjuvat, nec mihi ejus participationem potest invidere. Dicant ergo mihi adoratores, aut adulatores partium mundi, quem non optimum sibi concillet, qui hoc unum colit, quod omnis optimus diligit, et cujus cognitione gaudet, et ad quod principium recurrendo fit optimus. Quisquis vero angelus excessus suos diligit, et veritati esse subditus non vult, et privato suo laetari cupiens a communi omnium bono et vera beatitudine lapsus est, cui omnes mali subjugandi et premendi, nullus autem bonus nisi exercendus in potestatem ur; nullo dubitante non est colendus; cujus laetitia est nostra miseria et cujus damnum est nostra reversio. 113. Religet ergo nos religio uni omnipotenti Deo; quia intm nostram qua illum intelligimus Patrem, et veritatem, i
Abbreviated transcription (Latin):
ri qd cesaris e̾.ꝙ. dõ qd di ẽ. N ẽ metuendũ ne hoc pꝰ nram mottẽ aliqͥs exi¬
gat. Et aliud e̾ seruitꝰ anime. & aliud ẽ seruitꝰ corꝑis. Iusti aut̃ homines
& inuno do̾ habentes omiã gaudia sua. qñ ꝑ eoꝵ facta ds benedictꝰ ẽg̃¬
tulant᷑ laudantib. Cũ uͦ ipsi tanꝗ ipsi laudant᷑: corrigt᷑ errantes qͦsposst̃
diores atq sanctiores. Si s bomi angłi & omiã scãdi misteria. qͥd metuimꝰ
ne aliquẽ illoꝵ offendamꝰ. Si ñ suꝑsticiosi fuerimꝰ. cũ ipsis ad iuuantib ad
unũ dm̃ tendentes. & : uni religantes animas ur̃as unde religio dicta credit᷑.
qͣ sapiens ẽ qͣcq anima sapiens ẽ & ipsũ munꝰ qͦ beata s̃ qͣc̾q beata. Qͥsqͥs an¬
głoꝵ diligit hc̃ dm. certꝰ sũ qd̃ q̃ me diligͣ. Asqͥs in illo manet. & pot̾ huma¬
nas p̃ces sentire: in illo me exaudit. aͥsqͣs ipsũ hab&. bonũ suũ. in ipso me

Expanded text:
ris est, et Deo quod Dei est , non est metuendum ne hoc post mortem nostram aliquis exigat. Et aliud est servitus animae, aliud servitus corporis. Justi autem homines, et in uno Deo habentes omnia gaudia sua, quando per eorum facta Deus benedicitur, congratulantur laudantibus: cum vero ipsi tanquam ipsi laudantur, corrigunt errantes quos possunt; diores atque sanctiores sunt boni Angeli, et omnia sancta Dei ministeria; quid metuimus ne aliquem illorum offendamus, si unum Deum tendentes, et ei uni religantes animas nostras, unde religio dicta creditur, Quisquis Angelorum diligit hunc Deum, certus sum quod etiam me diligit. Quisquis in illo manet, et potest humanas preces sentire, in illo me exaudit. Quisquis ipsum habet bonum suum, in ipso me
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sapientẽ tm̃ fieri ꝑsapientiã di. & aliude̾ ipsã ꝑ sonã sustinere sapientie
di. Xus enĩ ead̾ natura sit corꝑis eccłe multũ tñ distare int̾ capd̃ .ꝙ. m̃bra
cetã qͥs ñ intelligat Sienĩ eccłẽ capd̾ ẽ. homo ille. cuiꝰ susceptione u̾bũ caro
Qͦ mͦ gͦ anima totũ corpꝰ nr̃m animat ꝙ uiuficat s incapite ꝙ udendo sentit:
ꝙ. audiendo. ꝙ odorando. ꝙ gustando ꝙ tangendo incet̾is aut̃ m̃bris tangẽdo
tm. ꝙ id̾o capiti cunct᷑a subiecta s̃ ad oꝑandũ. illud aut᷑ supͣ collocatũ e᷑. adͦ con¬
sulendũ. q ipsĩ anime q̃ consulit corꝑi. qͦdã mͦ ꝑsonã sustmnet capd̾. Ibienĩ

Expanded text:
enim sapientem tantum fieri per sapientiam dei et aliud est ipsam personam sustinere sapientiae dei. quamuis enim eadem natura sit corporis ecclesiae, multum tamen distare inter caput et membra cetera quis non intellegat? si enim caput ecclesiae est homo ille, cuius susceptione uerbum caro um corpus nostrum animat et uiuificat, sed in capite et uidendo sentit et audiendo et odorando et gustando et tangendo, in ceteris autem membris tangendo tantum, et ideo capiti cuncta subiecta sunt ad operandum, illud autem supra conlocatum est ad consulendum, quia ipsius animae, quae consulit
Abbreviated transcription (Latin):
religio. Omi̾sis gͥ & repudiatis nugis theatricis ꝙ poeticis diuinarũ scriptu¬
rarũ consideracione ꝙ tractacione pascamꝰ animũ atq potemꝰ uane curio¬
sitatis fame ac siti feffũ & estuantẽ & manib phĩsmatis tanꝗͣ pictis epuł frustra
refici saciariq cupientẽ. Hoc uere liberal i & ingenuo ludo salubrit̾ erudiam᷑.
Sinos miracła spectacłoꝵ ꝙ pulchritudo delectat. Illã desideremꝰ uidere sa¬

Expanded text:
. Omissis igitur et repudiatis nugis theatricis et poeticis, divinarum Scripturarum consideratione et tractatione pascamus animum atque potemus vanae curiositatis fame ac siti fessum et aestuantem, et inanibus phantasmatibus, tanquam pictis epulis, frustra refici satiarique cupientem: hoc vere liberali, et ingenuo ludo salubriter erudiamur. Si nos miracula spectaculorum, et pulchritudo delectant, illam desideremus videre Sa
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uincat᷑ qͥ suꝑando ad idꝑuenit. qđ cũ dolore amisfurꝰ ÷. sẜ uincit cũ uinci
uideat᷑: aͥsqͥs cedendo ad id ꝑuenit qd̾ ñ amittit inuitꝰ. Quẽ delectat gͦ lib̾taᷤᷤ

Expanded text:
cum uincatur qui superando ad id peruenit quod cum dolore amissurus est; et uincit cum uinci cum uincatur qui superando ad id peruenit quod cum dolore amissurus est; et uincit cum uinci uid