comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
i his mẽbris: et de his mẽbrie
Ham tribulatio: tota transitura est: ue
gaudentib ueritas dicit: beati lugen¬
tes qm̃ ipsi consolabunt᷑. deus homo
factus est: Quid futurus est homo.
ꝓpt̾ quem deus factus est homo : hec
spes consolet᷑ nos: in omĩ tribulatione
et temptatione huiꝰ uite: Hon enim
cessat inimicus ꝑsequi: Et si non aꝑte
seuit: in insidiis agit: Quid enĩ ait:
Et suꝑ iram dolose agebunt: Inde dic¬
tus est leo et diaco s quid dicit᷑ xp̃o:
Et conculcabis leonẽ et draconẽ: Leo ꝓpt̃
aꝑtam iram: dracho ꝓpt̾̃ occultas insidi¬
as: draco eiecit adam de ꝑadiso idẽ ipse leo
ꝑsequtus est eccłiam. dicente petro: Quia
adueisarius ur̃ diabolus: tam quam
leo rugiens cucuit querens quem de¬
uoret: Hon tibi seuiciam suam ꝑdi¬
disse diabolus uideat᷑: quando blan¬
ditur. tunc magis cauendus est Sed
int̾ has om̃s insidias. et eiꝰ temptatio¬
nes quid faciemus: nisi quod ibi audi¬

Expanded text:
in his membris et de his membris: in his membris et de his membris: nam tribulatio tota transitura est. Vae gaudentibus ! Veritas dicit: Beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur . Deus homo factus est: quid futurus est homo, propter quem Deus factus est homo? Haec spes consoletur nos in omni tribulatione et tentatione hujus vitae. Non enim cessat inimicus persequi; et si non aperte saevit, insidiis agit. Quid enim agit? Et super iram dolose agebant . Inde dictus est leo et draco. Sed quid dicitur Christo? Et conculcabis leonem et draconem . Leo propter apertam iram, draco propter occultas insidias. Draco ejecit Adam de paradiso, idem ipse leo persecutus est Ecclesiam, dicente Petro, Quia adversarius vester diabolus sicut leo rugiens circuit, quaerens quem devoret . Non tibi saevitiam suam perdidisse diabolus videatur: quando blanditur, tunc magis cavendus est. Sed inter has omnes insidias et ejus tentationes, quid faciemus, nisi quod ibi audi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quos reꝑatum est genus humanũ
Unde dominus ait Simile est regnũ
celoꝵ fermento quod accepit mulier
ista mulier:. nisi caro domini : Quodẽ.
fermentũ nisi euangłium: Que sũt
ties mensure. nisi om̃s gentes ꝓpt̃
tres filios noe : Ergo sex hydrie capi¬
sunt etates dempoꝵ. capientes ꝓpħi¬
am ꝑtinentem ad om̃s gentes. siue in
duobus generib hominũ id est ui¬
deis et grecis. sicut sepe apłs cõmemo¬
rat: siue in trib ꝓpt̾ noe tres filioc
significatas Figurata est enim ꝓpħia
ꝑtingens usq ad om̃s gentes: Nam
in eo quod ꝑtingit dicta est metreta:
sicut ait apłs. accepimus mensurã
ꝑtingendi usq ad uos Gentib enim
euangłizans hoc ait: menfuram ꝑtin¬
gendi usq ad uo¬
ab eo loco ubi ait. post hec descendit
capharnaum. ipse et mater eiuc
peris: cuiꝰ membra ꝑ totam terrã
tribulationes patiunt᷑. usq in fi¬
nem scłi: Gatis agite frs̃ mei eẽ

Expanded text:
per quos reparatum est genus humanum. per quos reparatum est genus humanum. Unde Dominus ait: Simile est regnum coelorum fermento, quod accepit mulier ista mulier, nisi caro Domini? Quod est fermentum, nisi Evangelium? Quae sunt tres mensurae, nisi omnes gentes, propter tres filios Noe? Ergo sex hydriae capisunt aetates temporum, capientes prophetiam pertinentem ad omnes gentes, sive in duobus generibus hominum, id est, Judaeis et Graecis, sicut saepe Apostolus commemorat ; sive in tribus, propter Noe tres filios, significatas. Figurata est enim prophetia pertingens usque ad omnes gentes. Nam in eo quod pertingit, dicta est metreta, sicut dicit Apostolus, Accepimus mensuram pertingendi usque ad vos . Gentibus enim evangelizans, hoc ait, mensuram pertingendi usque ad voAb eo Evangelii loco, Post haec descendit ad Capharnaum ipse et mater ejus, etc., peris, cujus membra per totam terram tribulationes patiuntur usque in finem saeculi. Satis agite, fratres mei, esse
Abbreviated transcription (Latin):
bus suscitaret filios abraham faca
sumus filii abrahe: imitando fidem
non nascendo ꝑcarnem Sicut enim
illi degenerando exheredati: sic nos uni¬
tando adoptati Ergo fis ad oms gen¬
tes ꝑtinebat etiam ista sexte hy drie
ꝓpħia: et ideo de omĩb dictum est ca¬
pientes metretas binas uel ternac
S quomͦ ostendimus oms gentes ꝑa¬
nere adbinas metretasuł t̃nas: Estimantise¬
nĩ fuit qͦdãmͦ ut ipsas dicẽtbinas. qͣs dixera
t̃nas: ad cõniedãdũ scilicet sacramentũ sͦ
sunt bine metrete: sircũcisio et p̃putiũ: ho
duos ppłos scriptura cõmemorat et nullus
mittit hominũgenus. quando dicit curũ¬
cisio et ĩputium: In auobus istis nomi¬
nib habes om̃o gentes. Bine metrete.
sunt. his duob parientib de diuergo
uenientib ad pacem in se ipso faciendã
lapis angularis factus est xpc̃. Osten¬
damus e ternas metietas: in cisdem
ipsis om̃ib gentib T̃res erant filii noȩ

Expanded text:
bus suscitasset filios Abrahae. Facti bus suscitasset filios Abrahae. Facti sumus filii Abrahae imitando fidem, non nascendo per carnem. Sicut enim illi degenerando exhaeredati; sic nos imitando adoptati. Ergo, fratres, ad omnes gentes pertinebat etiam ista sextae hydriae prophetia; et ideo de omnibus dictum est, Capientes metretas binas vel ternas. 17. Sed quomodo ostendimus omnes gentes pertinere ad binas vel ternas metretas? Aestimantis enim fuit quodammodo, ut ipsas diceret binas, quas dixerat ternas, ad commendandum scilicet sacramentum. Quomodo sunt binae metretae? Circumcisio et praeputium. Hos duos populos Scriptura commemorat, et nullum praetermittit hominum genus, quando dicit, Circumcisio et praeputium ; in duobus istis nominibus habes omnes gentes: binae metretae sunt. His duobus parietibus de diverso venientibus ad pacem in seipso faciendam, lapis angularis factus est Christus . Ostendamus et ternas metretas in eisdem ipsis omnibus gentibus. Tres erant filii Noe ,
Abbreviated transcription (Latin):
tationis patris abraham: Quid eisait:
Nolite dicere patrem habemus abra¬
ham: potens est enim deus. de lapidib
istis suscitare filios abrahe: Lapides
dicens oms gentes non ꝓpt̾ firmitatẽ
sicut lapis dictus est quem reꝓbaue¬
runt edificantes : s ꝓpt̃ stoliditatem
et duriciam stulticie quia eis quos
adorabant similes facti fuerant: Ado¬
rabant enim insensata si mulacra pa¬
riter insensati: Unde insensatr᷑ Unde in
psalmo dr̃. Similesilł fiãt qui faciũt ea: et
om̃s qui confidunt in cis: Ideo cum
ceperint homines deum adorare quid
audiunt: Ut sitis filii patris urĩ qui
in celis est. qui solem suũ facit oriri
suꝑ bonos et malos: et pluit fuꝑ iusto.
et iniustos Quappt̃ si ei fit homo si¬
milis quẽ ad orat. quid est podens ds
est. de lapidib istis suscitare filios a¬
braham: Hos ipsos interrogemus: et
uidemus quia factum est: Nos en
de gentib uenimus: De gentib aui
non ueniremus: nisi deus de lapidi¬

Expanded text:
tationis patris Abraham. Quid eis ait? tationis patris Abraham. Quid eis ait? Nolite dicere, Patrem habemus Abraham: potens est enim Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae . Lapides dicens omnes gentes, non propter firmitatem, sicut lapis dictus est quem reprobaverunt aedificantes; sed propter stoliditatem et duritiam stultitiae, quia eis quos adorabant similes facti erant: adorabant enim insensata simulacra, pariter insensati. Unde insensati? Quoniam in Psalmo dicitur, Similes illis fiant qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in eis . Ideo cum coeperint homines Deum adorare, quid audiunt? Ut sitis filii Patris vestri qui in coelis est, qui solem suum facit oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Quapropter si ei fit homo similis quem adorat; quid est, Potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae? Nos ipsos interrogemus, et videmus quia factum est. Nos enim de gentibus venimus; de gentibus autem non veniremus, nisi Deus de lapidi
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑtius frs̃ meir lapis de monte preci¬
ditur: Ipse est lapis quem reꝓbauerunt
edificantes: et factus est in capite angu¬
li: de quo monte p̃cidit᷑. nisi de regno
nib sine oꝑe humano sine amplexu
maritali de uirgine exortus est: Alons
ille unde p̃cisus est: non impleuerat
uniuersam faciem derre: non enim
denuerat regnũ iudeoꝵ om̃s gentes
At uero regnum xp̃i: uniuersum orbẽ
terrarum cernimus occupare: Iam ad
sextam etatem ꝑtinet ioħs baptista. qͦ
nemo exsurexit maiori natis mulie¬
rum: de quo dictum est maior quam
ꝓpħa: Quomͦ et ipse ostendit quia
omĩb gentib missus est xpc: Quando
uidei uenerunt ad eum ut baptiz a¬
rentur. et ne suꝑbirent de nomine a¬
braham: generatio inquit uperarũ.
tura uti: facite gͦ fructum dignũ pe¬
nitentie. u est humiles estote. Suꝑ¬
bis enim loquebat᷑ Unde aũ erant suꝑ¬
bi: De genere carnis: non de fructu imi¬

Expanded text:
apertius, fratres mei? Lapis de monte praeciapertius, fratres mei? Lapis de monte praeciditur: ipse est lapis quem reprobaverunt aedificantes, et factus est in caput anguli . De quo monte praeciditur, nisi de regno nibus, sine opere humano; quia sine amplexu maritali de virgine exortus est. Mons ille unde praecisus est, non impleverat universam faciem terrae: non enim tenuerat regnum Judaeorum omnes gentes. At vero regnum Christi, universum orbem terrarum cernimus occupare. 16. Jam ad sextam aetatem pertinet Joannes Baptista, quo nemo exsurrexit major in natis mulierum: de quo dictum est, Major quam propheta . Quomodo et ipse ostendit, quia omnibus gentibus missus est Christus? Quando Judaei venerunt ad eum ut baptizarentur, et ne superbirent de nomine Abraham, Generatio, inquit, viperarum, ventura? facite ergo fructum dignum poenitentiae; id est, humiles estote: superbis enim loquebatur. Unde autem erant superbi? De genere carnis, non de fructu imi
Abbreviated transcription (Latin):
paites greca appellatione demons¬
trantur: Si enim giece dicant᷑ oriens.
occidens. aquilo. meridies. sicut eas¬
plerisq locis scã scriptura cõmemorat:
in capitib uerboꝵ inuenis adam: di¬
mesembria Ista quatuor nomina si
tamquam uersus quatuor subiniuicẽ
scribas: in eoꝵ capitib adam legitur
hoc in noe ꝓpt̾ archam figuratum ẽ:
in qua erant omĩa animalia que sig-¬
nificabant om̃s gentes: Hoc in abra¬
ham cui aptius dictum est: in semine
tuo benedicent᷑ om̃s gentes: Hoc in da¬
uid de cuius psalmis ut alia omitt̃a.
modo cantauimus. furge deus iudica
terram: qm̃ tu hereditabis in om̃ibus
gentib Cui enim deo dicit᷑ furge: nisi
ei qui dormiuit: Surge deus iudica
derram: tamquã diceretur Dormisti
danihel uidit lapidem p̃cisum de mon¬
te sine manib et confiegisse omĩa reg¬
na terrarũ: et creuisse illum lapidem
et factum ẽẽ mondem magnum ita ut
impleret uniuersam faciem terre: Qid

Expanded text:
partes per Graecas appellationes demonspartes per Graecas appellationes demonstrantur. Si enim Graece dicantur oriens, occidens, aquilo, meridies, sicut plerisque locis sancta eos Scriptura commemorat, in capitibus verborum invenies Adam. Dimezembria. Ista quattanquam versus quatuor sub invicem scribas, in eorum capitibus Adam legitur. Hoc in Noe propter arcam figuratum est, in qua erant omnia animalia, quae significabant omnes gentes: hoc in Abraham, cui apertius dictum est, In semine tuo benedicentur omnes gentes: hoc in David, de cujus Psalmis, ut alia omittam, modo cantavimus, Surge, Deus, judica terram; quoniam tu haereditabis in omnibus gentibus. Cui enim Deo dicitur, Surge, nisi ei qui dormivit? Surge, Deus, judica terram. Tanquam diceretur, Dormisti, Daniel vidit lapidem praecisum de monte sine manibus, et fregisse omnia regna terrarum; et crevisse illum lapidem, et factum esse montem magnum, ita ut impleret universam faciem terrae . Quid
Abbreviated transcription (Latin):
siet ait hic est qui baptizat: Hec in¬
merito illi qui non habebat uestem
nuptialem: hoc ꝑ increpationẽ obiec¬
tum est quod non erat: amice quid huc
uenisti: Et sicut ille obmutuit: sic et
isti: Quid enĩ ꝓdest strepitꝰ oris muto
corde : Nouerunt quippe int̾ apud se¬
met ipsos: non se habere quod dicant:
Intus obmutuerunt. foris ꝑstrepunt:
Audiunt uelint nolint &̃ apud se canta¬
ri: surge deus udica terram qm̃ tu
hereditabis in omĩb gentib Et non cõ-¬
municando omĩb gentib quid aliud
quam exheredatos se eẽ cognoscunt:
Quid đͦ dicebam frs: Quia ad oms
gentes ꝑtinet ꝓpħia Ulolo enĩ alterũ
sensum ostendere in eo quod dictum
est capientes metretas binas uel ternas:
Ad om̃s inquam gentes ꝑtinet ꝓpłnia
Modo cõmemorauimus demonstratum
in adam: qui est forma futuri: Quis
aũ nesciat quod de illo exorte sint
om̃s gentes: et in eius uocabuli qua¬
tuor litteris. quatuor orbis terrarum

Expanded text:
si, et ait, Hic est qui baptizat . Nec imsi, et ait, Hic est qui baptizat . Nec immerito illi qui non habebat vestem nuptialem, hoc per increpationem objectum est, quod non erat: Amice quid huc venisti? Et sicut ille obmutuit , ita et isti. Quid enim prodest strepitus oris, muto corde? Noverunt quippe intus apud semetipsos non se habere quod dicant. Intus obmutuerunt, foris perstrepunt. Audiunt, velint nolint, etiam apud se cantari, Surge, Deus, judica terram; quoniam tu haereditabis in omnibus gentibus: et non communicando omnibus gentibus, quid aliud quam se exhaeredatos esse cognoscunt? 14. Quod ergo dicebam, fratres, quia ad omnes gentes pertinet prophetia: volo enim alium sensum ostendere in eo quod dictum est, Capientes metretas binas vel ternas: ad omnes, inquam, gentes pertinet prophetia; modo commemoravimus demonstratum in Adam, qui est forma futuri. Quis autem nesciat quod de illo exortae sunt omnes gentes: et in ejus vocabulo quatuo
Abbreviated transcription (Latin):
abrahe quod iam comemoraui dictũ
est: in semine tuo benedicent᷑ om̃s gen-¬
tes: Et quis non uideat cuiꝰ habetit fi¬
guram unicus eius. qui sibi ad sacri¬
ficiũ quo ipse immolandus ducebat᷑
ligna portabat : Portauit enĩ dnc
crucem suam: sicut euuangłium loqͥt᷑:
Hoc de tercia hydria cõmemorasse
suffecerit: De dauid aũ quid dicam
qd̃ ad om̃s gentes ꝑtinebat ꝓpħia eiꝰ.
quando modo auduumus psalmum
Et difficile est ut dicat᷑ psalmus. ubi
hoc non sonet: s certe ut dixi: modo¬
hoc cantauimus Surge deus udica
terram: qm̃ tu hereditabis in omib
gentib & ideo donatiste tamꝗͣ ꝓiec¬
ti de nuptiis sicut ille homo qui nõ
habebat uestem nuptialem inuitat
est. et uenit: s ꝓiectus est de numero
uocatoꝵ. quia non habebat uestem
ad sponsi głam: Qui enĩ suam głam
querit non xp̃i: non habet uestem
nuptialem: Hon enim uolunt conso¬
nare uoci illius qui amicus erat spon¬

Expanded text:
Abrahae, quod jam commemoravi, dictum Abrahae, quod jam commemoravi, dictum est, In semine tuo benedicentur omnes gentes. Et quis non videat cujus habebat figuram unicus ejus, qui sibi ad sacrificium, quo ipse immolandus ducebatur, ligna portabat? Portavit enim Dominus crucem suam, sicut Evangelium loquitur . Hoc de tertia hydria commemorasse suffecerit. 13. De David autem, quid dicam quod ad omnes gentes pertinebat prophetia ejus; quando modo audivimus Psalmum, et difficile est ut dicatur psalmus ubi hoc non sonet? Sed certe, ut dixi, modo cantavimus, Surge, Deus, judica terram; quoniam tu haereditabis in omnibus gentibus . Et ideo Donatistae tanquam projecti de nuptiis: sicut ille homo qui non habebat vestem nuptialem, invitatus est et venit, sed projectus est de numero vocatorum, quia non habebat vestem ad sponsi gloriam; qui enim suam gloriam quaerit, non Christi, non habet vestem nuptialem: non enim volunt consonare voci illius qui amicus erat spon
Abbreviated transcription (Latin):
NLeq enim uere nõ poterat deus ui¬
lanti costam educere. feminã q fas
An forte ne doleret latus quando cs
detracta est. ꝓpt̾ hoc oportebat ut ils
dormiret: quis est qui sie cdormia
ei ossa non eiugilanti euellant.
quia deus euellebat: ꝓpterea hos
non sentiebat: Poterat gͦ eiugila
sine dolore euelleie: qui potuit. dormi¬
enti. S: ꝓculdubio hydria pͥma imple
figuratus est in noe: et in illa archa or¬
bis terrarum: Quare ergo in archa inclu¬
sa sunt omĩa animalia nisi ut signa¬
rent᷑ om̃s gentes: Non enĩ deerat deo
rursus cirare genus animalium: Quã¬
do enim omĩa non erant. nõne dixit
ꝑducat terra et ꝓduxit terra: Und̃
gͦ tunc fecit inde reficeret: uerbo fe¬
cit uerbo reficeret: nisi quia mysteri¬
um cõmendabat. et scd̃am hydriam
ꝓpħice dispensationis implebat. ut ꝑ
lignũ liberaret᷑ figura orbis terrarũ.
quia in ligno figenda erat uita orb̾
terrarum: Iam in tercia hydria ipsi

Expanded text:
Neque enim vere non poterat Deus vigiNeque enim vere non poterat Deus vigilanti costam educere, feminamque formare. An forte ne doleret latus quando costa detracta est, propter hoc oportebat ut ille dormiret? Quis est qui sic dormiat, ut ei ossa non evigilanti evellantur? An quia Deus evellebat, propterea homo non sentiebat? Poterat ergo et vigilanti sine dolore evellere, qui potuit dormienti. Sed procul dubio hydria prima implebfiguratus est in Noe, et in illa arca orbis terrarum. Quare enim in arca inclusa sunt omnia animalia , nisi ut significarentur omnes gentes? Non enim deerat Deo rursus creare omne genus animalium. Quando enim omnia non erant, nonne dixit, Producat terra, et produxit terra ? Unde ergo tunc fecit, inde reficeret; verbo fecit, verbo reficeret: nisi quia mysterium commendabat, et secundam hydriam propheticae dispensationis implebat, ut per lignum liberaretur figura orbis terrarum; quia in ligno figenda erat vita orbis terrarum? 12. Jam in tertia hydria, ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
acdhesit es ecłie ut eẽnt duo in car¬
ne una: quomͦ relinquit patit̃ quo¬
modo matrem: Relinquit patrem. q
cum in forma dei eẽt non rapinama¬
bitratus est eẽ equalis deo: s semeto¬
sum exinantuit formam serui aeq¬
ens hoc ẽ enim. relinquet patrem
quia deseruit et recessit a patier s. q
non in ea forma apparuit homin
in qua equalis est patri: Quom ues¬
quit matrem: Relinquendo sinago¬
gam tudeoꝵ de qua scđm carnem us¬
tus est: et inherendo eccłie quam ex
omĩb gentib congregauit: Eigo et
& quando ista que loquor non prꝰ¬
dicabant᷑ in popłis. adhuc aqua etꝰ
in uinum mutata non dum erat
carne una. sacramentũ magnuno
num potare: Dormit adam. ut
tuo xp̃o. lancea ꝑcutitur latus. ir
fluant sacramenta: quib formetis
ecclia: Cui non appareat quia in uls
tunc factis futura figurata sunt s¬
doquidem dicit apłs ipsum adam fi¬
mam futuri eẽ: Qui est inquit forni
futuri: Presigurabant᷑ om̃ia mystice

Expanded text:
adhaesit Ecclesiae, ut essent duo in carne una, quomodo reliquit Patrem, quomodo matrem? Reliquit Patrem, quia cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens . Hoc est enim, reliquit Patrem, non quia deseruit et recessit a Patre; sed quia non ea in forma apparuit hominibus in qua aequalis est Patri. Quomodo reliquit matrem? Relinquendo synagogam Judaeorum, de qua secundum carnem natus est; et inhaerendo Ecclesiae, quam ex omnibus gentibus congregavit. Ergo et hristo: sed quando ista quae loquor non praedicabantur in populis, adhuc aqua erat, in vinum mutata nondum erat. carne una; sacramentum magnum in vinum potare. Dormit Adam ut frtuo Christo lancea percutitur latus , ut profluant sacramenta, quibus formetur Ecclesia. Cui non appareat quia in illis tunc factis futura figurata sunt, quandoquidem dicit Apostolus ipsum Adam formam futuri esse? Qui est, inquit, forma futuri . Praefigurabantur omnia mystice.
Abbreviated transcription (Latin):
Capiebant gͦ metretas binas uel ter¬
nas: Quid dicimus fis: Si ternac.
tantũ diceret: non curreret animuco
nr̃ nisi ad mysterium trinitatis: ded
forte nec sic debemus inde cito iam sen¬
sum auertere. quia dixit binas uelt¬
nas: quia nominato patre et filio. cõ
filii tantumͦ sp̃c. sed patris et filiis
Scriptũ est enim si quis dilexert
mundum: non est spc̃ patris in as¬

Expanded text:
Capiebant ergo metretas binas vel terCapiebant ergo metretas binas vel ternas. Quid dicimus, fratres? Si ternas tantum diceret, non curreret animus noster nisi ad mysterium Trinitatis. Sed forte nec sic debemus inde cito jam sensum avertere, quia dixit binas vel ternas: quia nominato Patre et Filio, consFilii tantummodo Spiritus; sed Patris et Filii Spiritus. Scriptum est enim, Si quis dilexerit mundum, non est Spiritus Patris in
Abbreviated transcription (Latin):
ab abraham usq ad dauid Quaita a
dauid usq ad transmigrationẽ babi¬
loniã & uinta a transinigratione ba
bilonie usq ad ioħm baptistam : sex¬
ta inde: usq ad finem scli: pterea et sꝙ¬
ta die fecit deus hominem adĩmagne
suam. quia sexta ista etate manisest̃
ꝑ euuangłiũ ieformatio mentis nre
scdm ĩmaginẽ eius qui creauit noc
et conuertitur aqua in unũ: ut iam
manifestatũ xp̃m in lege et ꝓpħic
sapiamus: Ideo erant ibi sex ħydrieq
uissit impleri aqua: Sex gͦ ille hrdi
sex etates significant: quib non desi¬
it ꝓpħia: Illa ergo tempora sex quasi us¬
ticulis distributa atq distincta: qua
retur: Implete sunt ꝓpħie: plene sun
hydrie S ut aqua in uinum conus¬
maximũ loquutio ista cõmendat. ꝙ¬
tretas enim: mensuras quasdam dit
tamꝙͣ. si diceret urnas. amphoras i
si quid hiusmodi: Nomen mensuni¬
metreta: et a mensura accepit nonti
ista mensura: Metron enĩ mensuran
dicunt greci: unde appellate meata

Expanded text:
ta a David usque ad transmigrationem in Babyloniam: quinta a transmigratione in Babyloniam usque ad Joannem Baptistam : sexta inde usque ad finem saeculi. Propterea et sexta die fecit Deus hominem ad imaginem suam : quia sexta ista aetate manifestatur per Evangelium reformatio mentis nostrae, secundum imaginem ejus qui creavit nos ; et convertitur aqua in vinum, ut jam manifestatum Christum in Lege et Prophetis sapiamus. Ideo erant ibi sex hydriae, quas jussit impleri aqua. Sex ergo illae hydriae, sex aetates significant, quibus non defuit prophetia. Illa ergo tempora sex, quasi articulis distributa atque disretur? Impletae sunt prophetiae, plenae sunt hydriae: sed ut aqua in vinum convemaxime ista locutio commendat. Metretas enim dicit mensuras quasdam, tanquam si diceret urnas, amphoras, vel si quid hmetreta, et a mensura accepit nomen ista mensura. Metron enim dicunt Graeci: inde appellatae metretae.
Abbreviated transcription (Latin):
deo: heia. non tibi uenit in mentẽ
seruus ille quiabscondit talentum et
noluit erogare: Num quid enim ac¬
cusatus est quid ꝑdidit. et non quia
sine lucro seruauit: sic gͦ audite frs
mei ut non quiescatis. Egouobio
consilium daturus sum Det ille
qui intus est: quia et si ꝑ me dede¬
rit. ille dat: Hostis quid agatis unꝰ¬
quisq in domo sua cum amico cũ
inquilino. cum cliente suo. cum ma¬
iore cum minore: quomͦ dat dcus
aditum. quomꝰ apperit ianuam
uerbo suo: Holite quiescere luerari
te templum hoc et in. trib diebus
excitabo illud dixerunt gͦ iudei q¬
diaginta et sex annis edificatum est

Expanded text:
Deo: eia, non tibi venit in mentem Deo: eia, non tibi venit in mentem servus ille qui abscondit talentum, et noluit erogare? Numquid enim accusatus est quia perdidit, et non quia sine lucro servavit ? Sic ergo audite, fratres mei, ut non quiescatis. Ego vobis consilium daturus sum: det ille qui intus est; quia etsi per me dederit, ille dat. Nostis quid agatis unusquisque in domo sua cum amico, cum inquilino, cum cliente suo, cum majore, cum minore: quomodo dat Deus aditum, quomodo aperit januam verbo suo, nolite quiescere lucrari te templum hoc, et in tribus diebus excitabo illud. Dixerunt ergo Judaei: Quadraginta et
Abbreviated transcription (Latin):
em. temporalem: domum: dei intras
ꝓpt̾ requiem sempit̾nam: Si gͦ in do¬
mo tua ne quid ꝑuersum sit satagis.
in domo dei ubi salus ꝓposita est et
requies sine fine. debes pati quant̃
in de est. si quid forte ꝑuersum uide¬
ris: Uerbi grã Uides frẽm currere
ad theatrum ꝓhibe. mone. contrista¬
re: si telus domus dei cõmedit te: ui¬
des alios currere. et inebriari uelle:
et hoc uelle in locis scis quod nusꝙͣ
decet: ꝓhibe quos potes. tene quos
potes. terre quos potes: quib non
potes blandire. noli tam̃ quiescere:
Amicus est: ammoneatur lenit̃: Uxor
est: scuerissime refrenet᷑ Ancilla est:
etiam uerberib compescat᷑ Fac quic¬
quid potes ꝓ ꝑsona quam portas: et
ꝑficis.zelus domus tue comedit me
Si aũ fueris frigidus. marcidus. atq
de solum spectans et quasi sufficiẽs¬
tibi. et dicens in corde tuo quid mͥ
est curare aliena peccata. sufficit mͥ
dnima mea ipsam integram seruem

Expanded text:
iem temporalem; domum Dei intras iem temporalem; domum Dei intras propter requiem sempiternam. Si ergo in domo tua ne quid perversum fiat satagis; in domo Dei ubi salus proposita est et requies sine fine, debes pati quantum in te est, si quid forte perversum videris? Verbi gratia, vides fratrem currere ad theatrum? prohibe, mone, contristare, si zelus domus Dei comedit te. Vides alios currere et inebriari velle, et hoc velle in locis sanctis, quod nusquam decet? prohibe quos potes, tene quos potes, terre quos potes, quibus potes blandire; noli tamen quiescere. Amicus est? admoneatur leniter. Uxor est? severissime refrenetur. Ancilla est? etiam verberibus compescatur. Fac quidquid potes, pro persona quam portas; et perficis, Zelus domus tuae comedit me. Si autem fueris frigidus, marcidus, ad te solum spectans, et quasi tibi sufficiens, et dicens in eo de tuo, Quid mihi est curare aliena peccata? sufficit mihi anima mea; ipsam integram servem
Abbreviated transcription (Latin):
non mutauerint: audient in fine
Ligate illi manus et pedes: et picite
in tenebras exteriores: Tunc dictum ẽ.
zelus domus tue comedit me Recor¬
dati sunt discipuli: quia zelo domus
dei comedat᷑: Quis comedit᷑ zelo domꝰ
dei : qui omĩa que forte ibi uidet per¬
uersa. satagit oorrigere: cupit emenda¬
re: non quiescit: Si emendare non po¬
test: tolerat. gemit. non excutit᷑ de area:
Granũ fustinet paleam: ut intiet in hor¬
reũ cum palea fuerit separata T̃u ante
horreum si granũ es noli excuti de a¬
rea: ne prius ab auib colligaris quam
in horreum congregeris: Aues enim
celi aeree potestates expectant aliquid
raꝑe de area: et non rapiunt nisi qđ
inde fuerit excussum Ergo zelue do¬
mus dei comedat te: Unumquemq
xpĩanũ zelus domus dei cõmedat:
in qua domodei membrũ est. Non
enim magis est domus tua: quam
domus ubi. habes salutem sempit̃¬
nam: Domum. tuam intras ꝓpter reqͥ¬

Expanded text:
non mutaverint, audient in fine, non mutaverint, audient in fine, Ligate illis manus et pedes, et projicite in tenebras exteriores. 9. Tunc scriptum esse, Zelus domus tuae comedit me, recordati sunt discipuli: quia zelo domus Dei comedatur. Quis comeditur zelo domus Dei? Qui omnia quae forte ibi videt perversa, satagit corrigi, cupit emendari, non quiescit: si emendare non potest, tolerat, gemit. Non excutitur de area granum, sustinet paleam; ut intret in horreum, cum palea fuerit separata. Tu ante horreum, si granum es, noli excuti de area; ne prius ab avibus colligaris, quam in horreum congregeris. Aves enim coeli aeriae potestates exspectant aliquid rapere de area, et non rapiunt nisi quod inde fuerit excussum. Ergo zelus domus Dei comedat te: unumquemque christianum zelus domus Dei comedat, in qua domo Dei membrum est. Non enim magis est domus tua, quam domus ubi habes salutem sempiternam. Domum tuam intras propter requ
Abbreviated transcription (Latin):
qui plantat est aliquid neq qui rigat:
s qui incrementũ dat deus. Et dicãt
semꝑ magnificet᷑ dñs: qui uotunt
pacem serui eius: Isti aut̃ de scriptu¬
ris ipsis fallunt populos: ut accipi¬
ant ab ipsis honores et laudes. et nõ
conuertant᷑ homines ad ueritatem.
Quia uero ipsis scripturis fallunt
populos a quib querunt honoret:
bendunt boues. uẽat oues: id ec̃ ipsas plebes
Et cui uendunt nisi diabolo: Namq
est: quicquid inde p̃cidit᷑ quis tollit.
nisi leo ille rugiens et curuiens que¬
rens quem deuoret: Ue his qui preci¬
duntur: Nam illa integra ꝑmanebit:
Louit enim dñs qui sunt eius. Ta¬
men quantum in ipsis est: uendunt
boues et oues. uendunt et columbas
Obseruent flagellum peccatoꝵ suoꝵ.
Ceite quando aliquid tale patiunt᷑.
ꝓpt̾ istas iniquitates suas: agnoscant
quia fecit dñs flagellum de resticulis
et adhuc ammonet eos ut mutent se
et non sint negotiatores: Nam si se

Expanded text:
qui plantat est aliquid, neque qqui plantat est aliquid, neque qincrementum dat Deus . Et dicant semper, Magnificetur Dominus, qui volunt pacem servi ejus. » 8. Isti autem de Scripturis ipsis fallunt populos, ut accipiant ab ipsis honores et laudes, et non convertantur homines ad veritatem. Quia vero ipsis Scripturis fallunt populos, a quibus quaerunt honores; vendunt boves, vendunt et oves, id est ipsas plebes. Et cui vendunt, nisi diabolo? Namqueest; quidquid inde praeciditur, quis tollit, nisi leo ille rugiens et circumiens, quaerens quem devoret ? Vae his qui praeciduntur! nam illa integra permanebit. Novit enim Dominus qui sunt ejus . Tamen quantum in ipsis est, vendunt boves et oves, vendunt et columbas: observent flagellum peccatorum suorum. Certe quando aliquid tale patiuntur propter istas iniquitates suas, agnoscant quia Dominus fecit flagellum de resticulis, et ad hoc admonet eos ut mutent se, ut non sint negotiatores: nam si se
Abbreviated transcription (Latin):
serui uox est illa eudens. quam in la¬
mentationib audistis in psalmo: et
mouebamini cum audiretis quia in¬
de estis: Quod cantabat᷑ ab uno: de om¬
nib cordib resonabat: Felices qui se
in illis uocebus tanquam in speculo
cognoscebant: Qui gͦ uolunt pacem
serui cius. pacem popłi eiꝰ pacem unĩ¬
illius quam dicit unicam. et quam uult
erui aleone. ut erue de manu canis
unicam meam: Qui dicunt semper
magnificet᷑ dñs Ergo boues illi dnm
magnificauerun non se Uidete bouẽ
magnificantẽ dnm̃ suũ: quia agno¬
uit bos possessorem suum. Attendite
bouem tunentem ne deserat᷑ possessor bouis.
it in boue p̾sumat᷑: quomͦ expauescit
cos qui uolunt in eo ponere spem
Nlumquid paulus ꝓ uobis crucisix̾
est. aut in nomine pauli baptizati
estis: Quod dedi: non ego dedi: Gra¬
tis accepistis: columba de celo descen¬
dit Ego inquit plantaui. apollo ri¬
guuit: s. deus incrementũ dedit:. Neq

Expanded text:
servi vox est illa evidens, quam in laservi vox est illa evidens, quam in lamentationibus audistis in Psalmo, et movebamini cum audiretis, quia inde estis. Quod cantabatur ab uno, de omnibus cordibus resonabat. Felices qui se in illis vocibus tanquam in speculo cognoscebant. Qui ergo volunt pacem servi ejus, pacem populi ejus, pacem unius quam dicit unicam, et quam vult erui a leone, Erue de manu canis unicam meam ? Qui dicunt semper, Magnificetur Dominus. Ergo boves illi Dominum magnificaverunt, non se. Videte bovem magnificantem Dominum suum, quia agnovit bos possessorem suum : attendite bovem timentem ne deseratur possessor bovis, et in bove praesumatur; quomodo expavescit eos qui volunt in illo ponere spem: « Numquid Paulus pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis » ? Quod dedi, non ego dedi: gratis accepistis, columba de coelo descendit. « Ego, » inquit, « plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit: neque
Abbreviated transcription (Latin):
quod non sunt: cum extollunt᷑ pit¬
sese aliquid eẽ cum nichil sint. To
partes de se fecerunt: S quid in
impletum est quod nolunt corru
nisi quod audistis in psalmo: disi¬
si funt: nec conpuncta sunt Quioͥ
boues uendunt: Boues intelligiꝰ
qui nobis scripturas scãs dispensi¬
uerunt: Houes erant apłi: boues
erant ꝓpħe. unde dicit apłs. boui
trituranti os non infrenabis. Num¬
quid de bobus ꝑtinet ad dm̃: An
ꝓpt̃ nos dicit: ẜpt̃ nos enim dicit . i
debet in spe qui arat arare: et triam
in spe participandi: Ergo illi houe
reliquerunt nobis memoriam scrips¬
turarum: Don enim de suo dispens¬
uerunt: quia głam dnĩ quesierus
Quid enim audistis in ipso psalms
Et dicant semꝑ magnificet᷑ dñs qu
uolunt pacem serui cius: Seruus dei
populus dei: eccłia dei Qui uolunt.
non seruum: et dicant semꝑ magni¬
ficentur dñs Qui dicant: Qui uolũt
pacem serui eius Ipsius populi. ipsius

Expanded text:
quod non sunt, cum extolluntur putquod non sunt, cum extolluntur putantes se aliquid esse cum nihil sint , tot partes de se fecerunt. Sed quid in eis impletum est quod nolunt corrigi, nisi quod audistis in Psalmo, Discissi sunt, nec compuncti sunt? 7. Qui ergo boves vendunt? Boves intelliguntur qui nobis Scripturas sanctas dispensaverunt. Boves erant Apostoli, boves erant Prophetae. Unde dicit Apostolus: « Bovi trituranti os non infrenabis. Numquid de bobus pertinet ad Deum? An propter nos dicit? Propter nos enim dicit; quia debet in spe qui arat arare, et triturans in spe participandi » . Ergo illi boves reliquerunt nobis memoriam Scripturarum. Non enim de suo dispensaverunt, quia gloriam Domini quaesierunt. Quid enim audistis in ipso Psalmo? Et dicant semper, Magnificetur Dominus, qui volunt pacem servi ejus . Servus Dei, populus Dei, Ecclesia Dei. Qui volunt non servum; et dicant semper, Magnificetur Dominus. Qui dicant? Qui volunt pacem servi ejus. Ipsius populi, ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
uenderet emere uolebat: de illiserat: qͥ
columbas uendunt erat: Etenim in
uendunt columbas frs: Qui dicut̃.
nos damus sp̃m scm quare enim
hoc dicunt et quo p̃cio uendunt:
Precium honoris sui accipiunt. Acci¬
piunt p̃cium. cathedias temporales.
ut uideant᷑ ipsi uendere columbac
Caueant a flagello de resticulis: co¬
lumba non est uenalis: Gratis datur
quia grã uocatur: Ideo frs̃ mei quon
uidetis eos qui uendunt populario
quisq quod uendit laudat: quot ꝓ¬
sita fecerunt: alterum ꝓpositum hab
cartagine pͥmianus: Alterum habe
maximnianus. alterum habet in ma¬
ritania rogatus: alterum habent in
numidia illi et illi. quos iam nec no¬
minare sufficimus Circuit gͦ aliqui
emere columbã: unusquisq ad ppos¬
tum suum laudat quod uendit. A¬
tat᷑ illius cor ab omĩ uendente: ueni
ubi gratis accipit᷑. Hec sic erubescum
fr̃s: quia ꝑ ipsas dissensiones suas asi¬
ras et maliciosas. cum sibi tribuunc

Expanded text:
venderet emere volebat; de illis erat, qui venderet emere volebat; de illis erat, qui columbas vendebant. Etenim in Qui ergo vendunt columbas, fratres? Qui dicunt: Nos damus Spiritum sanctum. Quare enim hoc dicunt, et quo precio vendunt precium honoris sui? Accipiunt precium cathedras temporales, ut videantur ipsi vendere columbas. Caveant a flagello de resticulis. Columba non est venalis, gratis quia gratia vocatur. Ideo, fratres mei, quomodo videtis eos qui vendunt, propolarios, quisque quod vendit laudat: quot proposita fecerunt? Alterum propositum habet Carthagine Primianus, alterum habet Maximianus, alterum habet in Mauritania Rogatus, alterum habent in Numidia illi et illi, quos jam nec nominare sufficimus. Circuit ergo aliquis emere columbam, unusquisque ad propositum suum laudat quod vendit. Avertatur illius cor ab omni vendente, veniat ubi gratis accipitur. Nec sic erubescunt, fratres, quia per ipsas dissensiones suas amaras et malitiosas, cum sibi tribuunt
Abbreviated transcription (Latin):
tamen qui uendunt boues. ut in fi¬
gura queramus mystertum facti: Qi
sunt qui oues uendunt et columbas:
tum: quia nolunt redimi Emi nolũt.
et uendere uolunt: Bonum ẽ enimeis¬
ut redimant̾ sanguine xp̃i: et ꝑue¬
niant ad pacem xp̃i: Quid enim ꝓd¬
dest adquirere in hoc scło quodlib&
temporale et transitorium. siue sit pec¬
cunia. siue sit uoluptas uentris et
gutturis. siue sit honor in laude hu¬
mana : Nõne omĩa fumus et uentus :
Nonne omĩa transeunt et currũt:
Et ue his qui heserint transeuntib
quia simul transeunt: Honne omĩa
ut fluuius p̃ceps currunt in mare :
Et ue qui ceciderit: quia in mare tra¬
hit᷑: Eigo tenere debemus om̃s affec¬
tus a talib concupiscentiis: Fic̃. mei.
qui talia querunt: uendunt: Nam
et sẏmon ille ideo uolebat emere
spm̃ scm̃. quia uendere uolebat sp̃m
Scm̃: et putabat apłos mercatores
tales eẽ. quales dñs de templo fia¬
gello ciecit: Talis enĩ ipse erat: et qđ

Expanded text:
tamen qui vendunt boves? ut in fitamen qui vendunt boves? ut in figura quaeramus mysterium facti. Qui sunt qui oves vendunt et columbas? tum, qui nolunt redimi: emi nolunt, et vendere volunt. Bonum eut redimantur sanguine Christi, ut perveniant ad pacem Christi. Quid enim prodest acquirere in hoc seculo quodlibet temporale et transitorium, sive sit pecunia, sive sit voluptas ventris et gutturis, sive sit honor in laude humana? Nonne omnia fumus et ventus? Nonne omnia transeunt et currunt? Et vae his, qui haeserint transitoriis, quia simul transeunt. Nonne omnia, ut fluvius praeceps, currunt in mare? Et vae, qui ceciderit, quia in mare trahitur. Ergo tenere debemus omnes affectus a talibus concupiscentiis. Fratres mei, qui talia quaerunt, vendunt. Nam et Symon ille ideo volebat emere Spiritum sanctum, quia vendere volebat Spiritum sanctum, et putabat apostolos mercatores tales esse, quales Dominus de templo flagello eiecit. Talis enim ipse erat, et quod
Abbreviated transcription (Latin):
peccata sicut restem longuam Et qͥs
facit restem longam: Qui peccato ad¬
dit peccatum: Nomͦ adduntur peccata pec¬
catis: Cum peccata que facta sunt
cooꝑunt᷑ aliis peccatis Furtum fecit:
ne inueniat᷑ quia fecit. querit mathe¬
maticum: Suffecerat fuitũ fecisse. qua¬
re uis adiungere peccatum peccato:
Ecce duo peccata Cum ad mathemati¬
cum ꝓhiberis accedere: blasphemas
epĩns Ecce tria peccata: Cum audit
mitte illum foras de eccłia: dicis. du¬
co me ad partem donati: Ecce addis
quartum: Crescit restis: time restem
Bonum est tibi ut hinc inde cũ fla¬
gellatis corrigaris: ne in fine dicat᷑:
ligate illi manus et pedes: et ꝓicite eũ
in tenebits exteriores: Criniculis enĩ
peccatorũ suoꝵ unusquisq constrin¬
gitur. Iilud dñs dicit. illud alia scrip¬
tura dicit: s utrumq dñs dicit: de pec¬
catis sius ligant᷑ homines: et mittun¬
tur in tenebias exteriores: qui sunt

Expanded text:
peccata sicut restem longam! . Quis peccata sicut restem longam! . Quis facit restem longam? Qui peccato addit peccatum. Quomodo adduntur peccata peccatis? Cum peccata quae facta sunt, cooperiuntur aliis peccatis. Furtum fecit, ne inveniatur quia fecit, quaerit mathematicum. Sufficeret furtum fecisse; quare vis adjungere peccatum peccato? ecce duo peccata. Cum ad mathematicum prohiberis accedere, blasphemas episcopum: ecce tria peccata. Cum audis, Mitte illum foras de Ecclesia; dicis, Duco me ad partem Donati: ecce addis quartum. Crescit restis: time restem. Bonum est tibi ut hic inde cum flagellaris, corrigaris; ne in fine dicatur, Ligate illi pedes et manus, et projicite eum in tenebras exteriores . Criniculis enim peccatorum suorum unusquisque constringitur . Illud Dominus dicit, illud alia Scriptura dicit; sed utrumque Dominus dicit. De peccatis suis ligantur homines, et mittuntur in tenebras exteriores. 6. Qui sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tionis: Sinegotiationis non debet.
ficri domus dei: potationis debet fie¬
ri: Hostis aũ quando ista dicimus:
stridunt dentib suis aduersum nos:
Et consolat᷑ nos psalius quem au¬
distis: striderunt in me dentib suis
Nouimus et nos audire unde cure¬
mur et si ingeminent᷑ flagella xp̃o.
quia flagellat᷑ sermo ipsius Congre¬
gata sunt inquit in me flagella: et
nescierunt: Flagellatus est flagellic
iudeorũ. Flagellatur blasphemiics
la dño suo: et nesciunt: Facimus nos
quantum ipse adiiat Ego autem
cum michi molesti eẽnt induebam me
cilicio: et humiliabã in ieiunio animã
meam: dicimus tamen frs. Non enĩ
et ipse peꝑcit ilł: qui flagellandus
erat ab eis: prior illos flagellauit: Sig¬
num quoddam nobis ostendit. quod
fecit flagellum de resticulis: et inde
indisciplinatos negotiationẽ de dei
templo facientes flagellauit Etenim
unus qͥsq in peccatis suis restem sibi
texit: ẜpħa dicit Ue his qui trahunt

Expanded text:
tionis? Si negotiationis domus non debet tionis? Si negotiationis domus non debet fieri domus Dei, potationis debet fieri? Nos autem quando ista dicimus, stridunt dentibus suis adversus nos: et consolatur nos psalmus quem audistis, Striderunt super me dentibus suis. Novimus et nos audire unde curemur, etsi ingeminantur flagella Christo, quia flagellatur sermo ipsius: Congregata sunt, inquit, in me flagella, et nescierunt. Flagellatus est flagellis Judaeorum, flagellatur blasphemiis fla Domino suo, et nesciunt. Faciamus nos, quantum ipse adjuvat, Ego autem, cum mihi molesti essent, induebam me cilicio, et humiliabam in jejunio animam meam . 5. Dicimus tamen, fratres non enim et ipse pepercit illis: qui flagellandus erat ab eis, prior illos flagellavit, signum quoddam nobis ostendit, quod fecit flagellum de resticulis, et inde indisciplinatos, negotiationem de Dei templo facientes, flagellavit. Etenim unusquisque in peccatis suis restem sibi texit. Propheta dicit, Vae his qui trahunt
Abbreviated transcription (Latin):
mensas subuertit & his qui colum¬
bas uendebant: dixit Auferte ista hĩc
& nolite facere domum patris mei
domũ negotiationis: Quid audiim̃
frs: Ecce templum illud figura ad¬
huc erat. et eiecit inde dñs om̃s qui
sua querebant: qui ad nundinas ue¬
nerant: Et que ibi uendebant illi :
Que opus habebant homines in sa¬
crificio illuis temporis Houit enĩ
karitas ur̃a: quod sacrificia illi po¬
pulo ꝓ eius carnalitate et corde ad¬
huc lapideo talia data sunt: quib
teneretur ne ad idola deflueret Et.
immolabant ibi sacrificia. boues. õ¬
ues. et columbas Nostis: quia legis¬
tis: Hon eͦ magnum peccatũ si hoc
uendebant in templo: quod emebat᷑
ut offerret᷑ in templo Et tamen eie¬
cit inde illos Quid si ibi ebriosos
inueniret quid faceret dñs. si ciecit
uendentes ea que licita sunt. et contͣ
iusticiam non sunt: que enim hones¬
te emunt᷑: non illicite uenduntun
Expulit tamen: et non est passus do¬
mum orationis. fieri domum negotia¬

Expanded text:
qui columbas vendebant, dixit, Auferte ista hinc, et nolite facere domum Patris mei domum negotiationis. » Quid audivimus, fratres? Ecce templum illud figura adhuc erat, et ejicit inde Dominus omnes qui sua quaerebant, qui ad nundinas venerant. Et quae ibi vendebant illi? Quae opus habebant homines in sacrificiis illius temporis. Novit enim Charitas vestra quod sacrificia illi populo pro ejus carnalitate et corde adhuc lapideo talia data sunt, quibus teneretur ne in idola deflueret; et immolabant ibi sacrificia, boves, oves et columbas: nostis, quia legistis. Non ergo magnum peccatum, si hoc vendebant in templo, quod emebatur ut offerretur in templo; et tamen ejecit inde illos. Quid, si ibi ebriosos inveniret, quid faceret Dominus; si vendentes ea quae licita sunt, et contra justitiam non sunt quae enim honeste emuntur, non illicite venduntur, expulit tamen, et non est passus domum orationis fieri domum negotia
Abbreviated transcription (Latin):
de adam. et diuĩ caro de maria.
tuidei cruciftrerunt: et ille resus¬
citaturus erat ipsam carnem triduo quã
illi in cruce erant occisuri: Illi soluerut̃
templum .xlui. annis edificatum:. et
ille triduo resuscitauit illud Bene¬
dicimus dnm̃ deum nrm̃. qui ad leci¬
ciam spiritalem congregauit nos: si¬
mus in humilitate cordis semꝑ. et gau¬
dium nrm̃ penes ipsum sit. Non de
ꝓsꝑitate aliqua huius scłi inflemur:
s nouerimꝰ felicitatem nrãm non ẽẽ
nisi cum ista transierint: Modo gaudi¬
um nrm̃ fr̃s mei in spe sit: nemo gau¬
deat quasi in re p̃senti: ne hereat in
uia. Totum gaudium in spe futura
sit: dotum desidertum uita ederna
sit: omĩa suspiria in xp̃o anhelent:
Ille unus pulcherrimus qui ꝰ fedos
dilexit ut pulcros faceret desideret᷑:
ad illum unum currat᷑. illi ingemis¬
cat᷑. et dicant᷑ semꝑ magnificet᷑ dñs.
qui uolunt pacem serui eius¬

Expanded text:
de Adam et domini caro de Maria — de Adam et domini caro de Maria — Iudaei crucifixerunt; et ille resuscitaturus erat ipsam carnem triduo, quam illi in cruce erant occisuri. illi soluerunt templum XLVI annis aedificatum, et ille triduo resuscitauit illud. dicimus Dominus Deo nostro, qui ad laetitiam spiritualem congregavit nos. Simus in humilitate cordis semper, et gaudium nostrum penes ipsum sit. Non de prosperitate aliqua hujus saeculi inflemur, sed noverimus felicitatem nostram non esse nisi cum ista transierint. Modo gaudium nostrum, fratres mei, in spe sit: nemo gaudeat quasi in re praesenti, ne haereat in via. Totum gaudium de spe futura sit, totum desiderium vitae aeternae sit. Omnia suspiria Christo anhelent: ille unus pulcherrimus, qui et fdilexit ut pulchros faceret, desideretur: ad illum unum curratur, illi ingemiscatur; et dicant semper, Magnificetur Dominus, qui volunt pacem servi ejus
Abbreviated transcription (Latin):
riũ senarium numerum: Quia caro xp̃i
de adam erat: ad litteras. numeros
computant greci: Quod nos facimꝰ
& litteram. ipsi lingua sua ponunt
alfa. et uocatur alfa unũ. Ubi aũ
in numeris scribunt beta. quod ẽ
.b. ipsoꝵ: uocat᷑ in numeris duo .U.
scribit᷑ gamina: uocat᷑ in numeris
ipsoꝵ tria: U scribit᷑ deltha: uocat᷑
in numeris ipsoꝵ quatuor: et sic ꝑ
omẽs litteras numeros habent: M.
quod nos dicimus. et illi dicunt my
quadraginta significat dicunt enĩ
tere quem numerũ habeant: et ibi
templum. Habet enĩ adam alfa. quod
est .a. unums habet et delta quod st̃
quatuor: habes quinq Habet ite¬
rum alfa quod est unum habesser¬
UI hec fr̃s mei etiam ab anterioriorib
maiorib nris dicta sũt: et inuentꝰ iste
accepit. non de adam peccatum tͣ¬
xit: et templũ corporeum inde sũp¬
sit. non iniquitatem que de dem¬
plo pellenda est: Ipsam aũ carnẽ
quam traxit de adam. maria enĩ

Expanded text:
rium senarium numerum? Quia caro Christi rium senarium numerum? Quia caro Christi de Adam erat. Ad litteras numeros computant Graeci. Quod nos facimus a litteram, ipsi lingua sua ponuat alpha α, et vocatur alpha α unum. Ubi autem in numeris scribunt beta β, quod est b ipsorum, vocatur in numeris duo. Ubi scribunt gamma γ, vocatur in numeris ipsorum tria. Ubi scribunt delta δ, vocatur in numeris ipsorum quatuor: et sic per omnes litteras numeros habent. M, quod nos dicimus, et illi dicunt my μ, quadraginta significat: dicunt enim terae quem numerum habeant; et ibi templum. Habet enim Adam alpha α, quod est unum: habet delta δ, quod sunt quatuor; habes quinque: habet iterum alVI. haec, fratres mei, etiam ab anterioribus maioribus nostris dicta sunt et inuentus est iste accepit, non de Adam peccatum traxit, templum corporeum inde sumsit, non iniquitatem, quae de templo pellenda est. ipsam autem carnem, quam traxit de Adam — Maria enim
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo pater refuscitauit eũ: non se ip¬
se: Quid aũ facit pat̾ sine uerbo: Oid
sticit pat̾ sine unico suo: Ham audi
quia et ipse deus erat: soluite dem¬
plum hocẽt in trib dieb excitabo il¬
lud Numquid dixit soluide templũ
quod triduo pat̾ resuscitet: S quomͦ
cum pat̾ suscitat et filius fuscitat:
sic cum filius suscitat. et pater susci¬
ipse adam quia ꝑ totum orbemder¬
stirum est. audistio iam ablesternodie.
in quatuor litterisgrecis iͦii nomina
uerboꝵ grecoꝵ: Si enim ista uerba
quatuor scribas subinucem: idẽ
nomina quatuor partium mundi
orientis. occidentis. aquilonis et
meridian quod est totus orbie
unde dicit dñs. a quatuor uesitis col¬
lecturum se electos suos cum uenerit
ad iuditium. si gͦ facias ista quatuor
nomina greca anatole quod est oriens.
dysis quod est occidens. antos quod
ẽ septemtrioninesembria quod est meri
Quomͦ gͦ ibi inuenimus et qͣdragena¬

Expanded text:
. Ergo Pater eum resuscitavit. Non se ip. Ergo Pater eum resuscitavit. Non se ipse? Quid autem facit Pater sine Verbo? quid facit Pater sine Unico suo? Nam audi quia et ipse Deus erat: Solvite templum hoc, et in tribus diebus excitabo illud. Numquid dixit, Solvite templum, quod triduo Pater resuscitet? Sed quomodo cum Pater suscitat, et Filius suscitat; sic cum Filius suscitat, et Pater susciipse Adam quia per totum orbem terrarum est, audistis jam hesterno die in quatuor litteris graecis quatuor verborum graecorum. Si enim ista verba quatuor scribas sub invicem, id est, nomina quatuor partium mundi, Orientis, Occidentis, Aquilonis et Meridiani, quod est totus orbis; unde dicit Dominus a quatuor ventis collecturum se electos suos, cum venerit ad judicium : si enim facias ista quatuor nomina graeca, ἀνατολὴ, quod est Oriens; δύσις, quod est Occidens; ἄρκτος, quod est Septentrio; μεσημβρία, quod est MeridQuomodo ergo ibi invenimus et quadragena