comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sublimem. t̾ribilem audnumits: ad
tͥplicem consid̾ationem recte accõ¬
modare possumus. Humane fiqui¬
dem uite condicio. q̃ in hac statua
figuratur. qͣmius unum qd̃q scd̃m
aliquid insingulis inuenitur. spe¬
cialius tamen ⁊ exp̃ssius ex uno
gͣndis. ex alt̾o sublimis. & ex alio
inuenitur t̾ribilis. Una itaq hu¬
maneconditionis consid̾atio. &
immanis ẽ ex ea parte qua subia¬
cer corruptioni: & sublimisẽ ex
ea parte qua reseruat᷑ repationi:
⁊tribilis ex ea parte qua patet ꝑ¬
ditioni. Uultis audire qͣnta imia¬
nitas corruptionis:  Cui compa¬
rabote. uł cu assimilabote filia
ierłm. cui exequabote & consola¬
uorte uirgo filia syon:Magna
uelut mare contricio tua. Quis

Expanded text:
sublimem, terribilem audivimus, ad sublimem, terribilem audivimus, ad triplicem considerationem recte accommodare possumus. Humanae siquidem vitae conditio, quae in hac statua figuratur, quamvis unumquodque secundum aliquid in singulis invenitur, specialius tamen, et expressius, ex uno grandis, ex altero sublimis, et ex alio invenitur terribilis. Una itaque humanae conditionis consideratio et immanis est, ex ea parte qua subjacet corruptioni; et sublimis est ex ea parte qua reservatur reparationi; et terribilis ex ea parte qua patet perditioni. Vultis audire quanta immanitas corruptionis? Cui comparabo te, vel cui assimilabo te, filia Hierusalem; cui exaeguabo te, et consolabor te, virgo filia Sion? Magna velut ma
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ statuam. hoc ẽ simili¬
tudinem humanam
ꝑ uifionem cernere: nͥ humane
uite modum uł ordinem qͣi ꝑ spe¬
culum ⁊ inenigiate oculo con¬
templationis aspicere:S Gu
rer inqͥt uidebas: & ecce quafi
statua unagͣndis. Si modum uł qua¬
litatem humane. uite ꝑserutari ue¬
lis. si ad dignitatem conditionis. si
sicultatem reꝑationis. ad quodlibet
horum teuerteris. indebis te in singu¬
lis deficere: &. nichil horum ad ple¬
num posse comp̃hendere. Uide gͦ in
intuentis oculis qͣm grande ẽ qd ab
ipsius aspectu ommino comp̃hendi
non pocest. Statua inqͥt illa
magna. ⁊ statura sublimis stabat
contrate: & intuitus eiꝰ erat t̃ribilis.
Beneaut̃ pꝰqͣm magnam dicit . &.
sublimenfore adiungit: siquidem
aliud ẽẽ magnumẽ.& aliud ẽ esse
altum. Nam iager magnus dr̃:
qui tamen nulla altitudine accollit᷑.
Sic sane quedam pene incomp̃hen¬
fibilia sunt. q̃ tamen multa inuesti¬
gatione uł ammiratione digna ñ
sunt. S qd̃ hanc statuam grandem.

Expanded text:
similitudinem humanam per visionem cernere, nisi humanae vitae modum, vel ordinem, quasi per speculum, et in aenigmate oculo contemplationis aspicere? Tu rex, inquit, videbas, et ecce quasi statua una grandis . Si modum vel qualitatem humanae vitae perscrutari velis, si ad dignitatem conditionis, si rationis, ad quodlibet horum te verteris, videbis te in singulis deficere, et nihil horum ad plenum posse comprehendere. Vide ergo in intuentis oculis quam grande est, quod ab ipsius aspectu omnino comprehendi non potest: Statua, inquit, illa magna, et statura sublimis, stabat contra te, et intuitus ejus erat terribilis. Bene autem postquam magnam dixit, et sublimem forte adjungit. Siquidem aliud est esse magnum, et aliud est esse altum. Nam et ager magnus dicitur, qui tamen nulla altitudine attollitur. Sic sane quaedam pene incomprehensibilia sunt, quae tamen multa investigatione, vel admiratione digna non sunt. Sed quod hanc statuam grandem,
Abbreviated transcription (Latin):
omnino nͥ de domini uirtute p̃su¬
mere. Puto quia non potest abs¬
condi ciuitas supra montem hc̃
sita. Simͥ credis. edificabis tibi in
hoc monte structuram illam q̃
edificatur ut ciuitas. cuiꝰ partici¬
patio eiꝰ imdipsum. ut sit firma¬
mentum int̾ra in summis monci¬
um. In hoc sane eminenti metro¬
polim ⁊ sedem imꝑii hab̾e̾ debet
regnum caritatis: & regni eius
non erit finis. Regnum siqui¬
tibi statue hunis erectio uł deiec¬
modo conditionis uł corruptibili¬
tatis humane. & qd̃ in quolibet
uircutum culmine oportrat moꝵ
rumam timere. Cap̃. xxii.¬

Expanded text:
omnino nisi de Domini virtute praesuomnino nisi de Domini virtute praesumere. Puto, quia non potest abscondi civitas supra hunc montem sita. Si mihi credis, aedificabis tibi in hoc monte structuram illam, quae aedificatur ut civitas, cujus participatio ejus in idipsum, ut sit firmamentum in terra in summis montium. In hoc sane eminenti metropolim, et sedem imperii habere debet regnum charitatis, et regni ejus non erit finis. Regnum siquitibi statuae hujus erectio, vel dejecmodo conditionis, vel corruptibilitatis humanae, et quod in quolibet virtutum culmine oporteat morum ruinam timere.
Abbreviated transcription (Latin):
ri. Ppter eismodi montes. concur-¬
babitur t̾ra: ⁊ transferent᷑ montes
incor maris. E contra fide domi¬
ni ꝓtectione diffidis. ibi ꝓculdubio
satis praueatq ꝑu̾se uallem efficis:
ubi collem immo montem ⁊ mon¬
tem excelfum ualde hab̾e debueras.
minas planas: eiꝰ modi omnis uallis
implebitur. & omĩs mons ⁊ collis
humiliabitur. & tẽ temporis eleua¬
bitur mons domus domini supra
u̾ticem montium. O qͣnta mentis
altitudo. o q̃nta fortitudo uł firmi¬
tas insola dnĩ pietare confide̾: & in
ciꝰmodi confidentia fixum man̾e̾.
hic ẽ ille mons. qui pꝰ statue deiec¬
tionem ꝓpͥeq confidentie extenu¬
ationem uł ext̃minationem ex
modico in immensum crescit. ut
mẽt̾num moueri ñ possit. Qui
confidunt inqͥt in dno sic̃ mons
syon. ñ commouebitur in et̃num
qui habitat mierłm. Hic ẽ moys
quem oporret uniu̾sam t̾re suꝑ¬
ficiem implere. ita ut nichil au¬
deat homo de sua industria. nichil

Expanded text:
ri. Propter ejusmodi montes conturri. Propter ejusmodi montes conturbabitur terra, et transferentur montes in cor maris. Econtra si de Domini protectione diffidis, ibi procul dubio satis prave atque perverse vallem efficis, ubi collem, imo montem, et montem excelsum valde habere debueras. in vias planas, ejusmodi omnis vallis implebitur, omnis mons et collis humiliabitur, et tunc temporis elevabitur mons domus Domini supra verticem montium. O quanta mentis altitudo! o quanta fortitudo vel firmitas in sola Domini pietate confidere, et in ejusmodi confidentia fixum manere! Hic est ille mons qui post statuae dejectionem propriaeque confidentiae extenuationem vel exterminationem ex modico in immensum crescit, ut in aeternum moveri non possit: Qui confidit, inquit, in Domino sicut mons Sion, non commovebitur in aeternum qui habitat in Hierusalem . Hic est mons quem oportet universam terrae superficiem implere, ita ut nihil audeat homo de sua industria, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
si illud et̾ne stabilitatis regnum cu¬
pit inse ipso consurg̾e. Concunt
in hanc sententiam. cui non erat
similis suꝑ t̾ram. Comꝑatꝰ sum hu¬
to. ⁊ assimilatꝰ sum fauille ⁊ cineri.
Uisttis aut̃ adhuc aꝑtius audire q̃m
omnino ab omni ꝯfidentia sui de¬
iectus fuit ille qui momĩs orientales
magnus apparuit:  Desꝑaui inqͥt
nequaqͣm ultra iam uiuam. Desꝑas¬
se se dicit. s dubitas forte de quo.
de dũo. an de se ipso. Audi gͦs quid
alibi dicat. ⁊ agnosce qͣm fortiter
in diũ confidentia firus manebat.
Etiam si occiderit me. in ipso sꝑa¬
bo. Sꝑabat itaq s de domino. des¬
ꝑabat ichilominus.s de seipso.
Oquanta ꝑu̾sitas de se. ipso p̃su¬
mere: &. de domini pietate desꝑa¬
re. Si multum de tua uirtute
confidis. ibi te in altum erigis. &.
quasi ad instarinontis intumes¬
cis. ubi te sumimutt̾e. & uelut uallẽ
facẽ debuisses. Bonum ẽ gͦ dicere.
huic monti.tollere. ⁊ mittere in ma¬

Expanded text:
si illud aeternae stabilitatis regnum cusi illud aeternae stabilitatis regnum cupit in seipso consurgere. Concinit in hanc sententiam cui non erat similis super terram: Comparatus sum luto, et assimilatus sum favillae et cineri . Vultis autem adhuc apertius audire quam omnino ab omni confidentia sui dejectus fuit ille qui inter omnes orientales magnus apparuit? Desperavi, inquit, nequaquam ultra jam vivam . Desperasse se dicit, sed dubitas forte de quo, de Domino an de seipso? Audi ergo quid alibi dicat, et agnosce quam fortiter in Domini confidentia fixus manebat: Etiamsi occiderit me, in ipso sperabo . Sperabat itaque, sed de Domino. Desperabat nihilominus, sed de seipso. O quanta perversitas de seipso praesumere, et de Domini pietate desperare! Si multum de tua virtute confidis, ibi te in altum erigis, et quasi ad instar montis intumescis, ubi te submittere, et velut vallem facere debuisses. Bonum est ergo dicere huic monti tollere, et mittere in ma
Abbreviated transcription (Latin):
diligit. intantum ⁊ magnipendit.
Semꝑ aut̾ ex magnitudine dilec¬
tionis: pendet mensura estimatio¬
nis. ꝙ qͥa inodus dilectionisẽ sine
modo: fine mensura ẽ estimationis
sue magnitudo. O qͣm rarum ut ho¬
mo inueniri possit. qui contra apłi
sententiam non se putet aliquid ẽe
cumnich il sit.S numqd saltem
aliqͥd paruum: Immo uere mag¬
sup̃ modum .&. ut figurate loqͣr.
pene plusqͣm aureum: cum ueraci¬
ter sit uile lutum. Ut qͥd suꝑ hec t̾ra
⁊cims; ᷤ Si exaltatus fueris ut aqui¬
la. ⁊ si inter sydera celi posueris ni¬
dum tuum. inde detraham tr dic̃
dominus. Oportet itaq eum qͥ ad¬
nuc apud se in immensum tumet.
ab etormi illa estimationis ꝓpͥe
altitudine detumesc̾e̾:⁊ adu̾e humi¬
liationis fue ima gradatim descende.
⁊ tandem aliqñ se ipsum uelud ni¬
chilum ⁊ mnane reputare. uelut uile
lutum despiciendo calcare. &. quasi
fauillam ⁊ cin̾em omĩ hora aspic̾e̾.

Expanded text:
uantum diligit, in tantum et magni pendit. uantum diligit, in tantum et magni pendit. Semper autem ex magnitudine dilectionis, pendet mensura aestimationis, quia modus dilectionis est sine modo, sine mensura est aestimationis suae magnitudo. O quam rarum ut homo inveniri possit, qui contra Apostoli sententiam non se putet aliquid esse, cum nihil sit! Sed nunquid saltem aliquid parvum? Imo vere magsupra modum, et, ut figurate loquar, pene plusquam aureum, cum veraciter sit vile lutum, utquid superbis terra et cinis? Si exaltatus fueris ut aquila, et si inter sidera coeli posueris nidum tuum, inde detraham te, dicit Dominus . Oportet itaque eum qui adhuc apud se in immensum tumet, ab enormi illa aestimationis propriae altitudine detumescere, et ad verae humiliationis ima gradatim descendere, et tandem aliquando seipsum velut nihilum et inane reputare: velut vile lutum despiciendo calcare, et quasi favillam et cinerem omni hora aspicere,
Abbreviated transcription (Latin):
basita. donec abscisus ẽ lapissi¬
ne manib ⁊ ꝑcussit statuam in
pedib ciꝰ ferreis ⁊ sictilib. ⁊ com¬
minuit eos. Tunc contrita sunt
lam estiue arce. que rapta sunt a¬
uento. nullusq locus inuentus est
eis. Lapis autem qui ꝑcusserat sta¬
tuam factus ẽ mons magnus. & im¬
pleuit uniu̾sam t̾ram. Hoc ẽ somni¬
um. Ecce ut uidere potesimago
illa q̃ ꝑuisionem cernitur uana
ꝓmutacione semꝑ indet̾iora ducit᷑.
&. quȩ in summo a p̃ciosissima ma¬
teria incipit. ꝑ multiplicia detrim̃¬
ta decurrens. tandem inuilissimam
mat̾iam definit. Qd̃ enim inchoat᷑
ex auro: adultimum consummat᷑
in luto. Ut gͥ breuiter ꝑstringam qͥd
suꝑ his uirta gen̾alem qͣndam confi¬
derationem senciam: unumquemq
oport̾e puto. iuxta ꝓpositam ostense
uisionis formulam apud semet ip¬
sum aꝓpria estimatione decrescere.
⁊asui ꝯfidentia magis magisq
defice̾. p̃sumptioneinq tempare.
si regnum celoꝵ intus apud semet¬

Expanded text:
ita, donec abscisus est lapis sine manibus et percussit statuam in pedibus eius ferreis et fictilibus et comminuit eos. Tunc contrita sunt lam aestivae areae, quae rapta sunt vento, nullusque locus inventus est eis. Lapis autem qui percussit statuam, factus est mons magnus, et implevit universam terram. Hoc est somnium . Ecce, ut videre potes, imago illa, quae per visionem cernitur, varia permutatione semper in deteriora ducitur, et quae in somno a pretiosissima materia incipit, per multiplicia detrimenta decurrens, tandem in vilissimam materiam desinit. Quod enim inchoatur ex auro, ad ultimum consummatur in luto. Ut igitur breviter perstringam quid super his, juxta generalem quamdam considerationem, sentiam, unumquemque oportere puto, juxta propositam ostensae visionis formam, apud semetipsum a propria aestimatione decrescere, et a sui confidentia magis magisque deficere, praesumptionemque temperare, si regnum coelorum intus apud semet
Abbreviated transcription (Latin):
boms. pene usq in extrema mala
ꝑuarios corruptionum defectus cor¬
ruere:q uelut aureum caput in
testeos pedes t̾minare: ut discamus
in quolibet uirtutum culmine.
morum ruinam timere: ut sata¬
gamus semꝑ ⁊ ubiq. uere ⁊ ꝑfec.¬
te humilitatis formam modumq
tutam culmine soleat mens huma¬
ua gradatim inima conuere.xriii.¬
ui stat ait apls̃. uideat

Expanded text:
bonis pene usque in extrema mala bonis pene usque in extrema mala per varios corruptionum defectus corruere, et velut aureum caput in testeos pedes terminare, ut discamus, in quolibet virtutum culmine morum ruinam timere, ut satagamus semper et ubique verae et perfectae humilitatis formam modumquetutum culmine soleat meus humana gradatim in ima corruere. Qui stat, ait Apostolus, videat
Abbreviated transcription (Latin):
la. qͣm omni tur bini ced̾e̾: immo
ad quemlibet. uł tenuem flatũ
dissilire.quietisq sue locum de¬
serere:ͦC ongrua satis corruptele
nr̃e forma ⁊ imago conuenienter
ex pressa. incinere .e fauilla. Uide¬
gͦ quisquises. ne forte oporteat ue¬
lis nolis qͣndoq int̾ius uł ext̾ius
talem fore: interius apudte intua
existimatione. uł ext̾ius etiam
coram aliis intua actione. Int̾ius
inqͣmex ꝓposito ⁊ studio uolunta¬
tis. uł exterius ex defectu ⁊ fluxu
humane corruptibilitatis. ꝙ. qͣm
multi sunt qui nullomͦ ab altitudi.¬
ne ꝓpͥe estimationis descendunt: nͥ
tc̃ pͥmum eum ext̾ius in actione
turpiter cadunt. Ad hoc namq ꝓ¬
culdubio non nulli ꝑmittuntur.
in actione deformiter cade̾. & au¬
rum suum in argentum. argen¬
tum ines. es inferrum. ferrum ĩ
de ꝓpͥa uirtute ⁊ forutudine senti¬
re debeant. Cidcamus gͦ quomͦ qͦs¬
dam contingat iuxta ostense ia¬
ginis formam quasi de summs

Expanded text:
lam quam omni turbini cedere, imo lam quam omni turbini cedere, imo ad quemlibet, vel tenuem flatum dissilire, quietisque suae locum deserere? Congrua satis corruptelae nostrae forma, et imago convenienter expressa in cinere et favilla. Vide, quisquis es, ne forte oporteat velis nolis, quandoque interius vel exterius talem forte, interius apud te in tua existimatione, vel exterius etiam coram aliis in tua actione. Interius, inquam, ex proposito et studio voluntatis, vel exterius ex defectu et fluctu humanae corruptibilitatis, et quam multi sunt qui nullo modo ab altitudine propriae aestimationis descendunt, nisi tunc primum cum exterius in actione turpiter cadunt. Ad hoc namque procul dubio nonnulli permittuntur in actione deformiter cadere, et aurum suum in argentum, argentum in aes, aes in ferrum, ferrum in de propria virtute et fortitudine sentire debeant. Videamus ergo quomodo quosdam contingat, juxta ostensae imaginis formam, quasi de summis
Abbreviated transcription (Latin):
am p̃uaricatrix anima statuitur.
qñ infeditatis sue consid̾atione.
contra semet ipsam ꝑ increpationẽ
seuire uidetur. Contra spedantis
itaq anmum. statua quodammm
statuit᷑. qñ ad sui ipsius confusio¬
nem ⁊ humiliationẽ diumo qͦdã
nutu sue ei corruptibilitatis imago
ꝓponitur. Disce itaq homo. disce
confidentiam tui. si subito ⁊ semel
non potes gradatim. saltem ⁊ ꝑtem¬
porum int̾ualla depon̾e: stude. sa¬
tage. dete humiliora semꝑ magis
magisq sentire. ut ad ueram ꝑfec¬
tamq humilitatem possis uł se¬
ro ꝑting̾e. Hec sunt consummate
caritatis: inconcussa fundam̃ta.
Hȩc sunt et̾ne securitatis regnan¬
tis anime firma mummenta.
Depone artogantiam: depͥme suꝑ¬
biam: contere ꝑu̾sam illam de tua
uirtute fiduciam. iacta in dño cu¬
ram tuã. Omnem uit tutem.om¬
nem fortitudinem. omnẽ industri.¬
am tuã. reputa uelut cinerem &.
fauillam. Qͥd aliud nouit fauil¬

Expanded text:
iam praevaricatrix anima statuitur, iam praevaricatrix anima statuitur, quando in foeditatis suae consideratione contra semetipsum per increpationem servire videtur. Contra speculantis itaque animum statua quodammodo statuitur, quando ad sui ipsius confusionem, et humiliationem divino quodam nutu suae ei corruptibilitatis imago proponitur. Disce itaque, homo, disce confidentiam tui si subito, et semel non potes, gradatim saltem et per temporum intervalla, deponere stude; satage de te humiliora semper magis magisque sentire, ut ad veram perfectamque humilitatem possis vel sero pertingere. Haec sunt consummatae charitatis inconcussa fundamenta, haec sunt aeternae securitatis regnantis animae firma munimenta. Depone arrogantiam, deprime superbiam, contere perversam illam de tua virtute fiduciam, jacta in Domino curam tuam. Omnem virtutem, omnem fortitudinem, omnem industriam tuam reputa velut cinerem et favillam. Quid aliud notavit favil
Abbreviated transcription (Latin):
Terribilis enim scd̃m eundem
apłm: quedam expectacio iudicii
⁊ignis emulatio: q̃ consumptu¬
ra ẽ adu̾sarios. Ignis enĩ eorum
non extinguet᷑. ⁊ uermis eorum
ñ morietur Eorum utiq qͥ duct̃
in bono dies suos. &. inpuncto ad
inferna descendunt. Ex his om¬
nib ut arbitror ꝑpendis. qͣm sit
horrendum incidere in manus
dei uiuentis. Qͥd his t̾ribilius
dici: qͥd his tribibus potest exco
contra te. ñ multa eget expositio¬
ne. Tunc ꝓculdubio contͣ unũ
quemlibet huiꝰmodi statua erigi¬
tur. qñ specłamis animi feditas.
infirmitas. calamitas. oculis eius¬
maxime ingerit᷑. & qualis sit. uł
qualis adhuc ẽẽ possit. ei ꝑ reuela¬
tionem ostendit᷑. ut eiꝰ impuden¬
tia. suꝑbia. duricia. confundat᷑.
humiliet᷑. conterat᷑. Arguam te
inquit. ⁊ statuam contra faciem
tuã. Dnunitꝰ arguitur qñ diuma
inspiratione iam tactus animus.
conscientie ꝓpͥe accusatione confũ¬
ditur. ꝙ quasi contra faciem ꝓpͥ¬

Expanded text:
erribilis enim, secundum eumdem Apostolum, quaedam exspectatio judicii, et ignis aemulatio quae consumptura est adversarios. Ignis enim eorum non exstinguetur, et vermis eorum non morietur. Eorum utique qui ducunt in bono dies suos, et in puncto ad inferna descendunt. Ex his omnibus, ut arbitror, perpendis quam sit horrendum incidere in manus Dei viventis. Quid his terribilius dici, quid his horribilius potest excogcontra te, non multa eget expositione. Tunc procul dubio contra unum quemlibet hujusmodi statua erigitur, quando speculantis animi foeditas, infirmitas, calamitas oculis ejus ingeritur, et qualis sit, vel qualis adhuc esse possit, ei per revelationem ostenditur, ut ejus impudentia, superbia, duritia confundatur, humilieinquit, et statuam contra faciem tuam . Divinitus arguitur, quando divina inspiratione jam tactus animus conscientiae propriae accusatione confunditur. Et quasi contra faciem propr
Abbreviated transcription (Latin):
alticudinem celi a t̾ra. corrobora¬
uit miscd̾iam suã suꝑ umentes
se. Estima si potes dignitatis fub¬
limitatem: scd̃m grãm głificantẽ.
Quicumq enum spũ dei aguntur.
hii filii sunt dei. Si aut̃ fili. & he¬
redes. Heredes quidem dei. cohere¬
des aut̃ xp̃i. O statue nr̃e aspec¬
tum uere t̃ribilem. scd̃m pene ad

Expanded text:
altitudinem coeli terra corroboraaltitudinem coeli terra corroboravit misericordiam suam super timentes se. Aestima, si potes, dignitatis sublimitatem, secundum gratiam glorificantem: Quicunque enim Spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei. Si autem filii, et haeredes. Haeredes quidem Dei, cohaeredes autem Christi . O statuae nostrae aspectum vere terrib
Abbreviated transcription (Latin):
de gͦ magnitudinem statue nr̃e.
inconsid̾atione culpe: altitudinẽ
in consid̾atione gr̃ẽ. t̾rorem. in
consid̾atione pene. O uere culpe
magnitudinem: & scdm culpam
originalem. & scdm culpam accu¬
alem. Ꝙ ꝓ culpa originali: audi
quid de homine dr̃ homini. Ho¬
mo cum in honore ẽẽt ñ intelle¬
xit. cõꝑatus ẽ iumentis insipienti¬
b ⁊ similis factus ẽ illis. Ꝙ de
culpa actuali. accipe uocem inꝓꝑii.
In omni colle sublimi. & sub omni
ligno frondoso: tu ꝓsternebaris me¬
recrir. Unde ẽ qd ei dicitur. Leua
incircuitu oculos tuos s uide. ubi
non ꝓstrata sis meretrix. O uere
gr̃ẽ alticudinem. qͣm scd̾m grãm
nistificantem. qͣm scd̾m grãm
consirmantem. tam scd̾m grãm
glificantem. Metire siualeo sub¬
limitatis celsitudinem: scd̃m grãm
nistificantem. Nam qͣntum distat
ortus ab occidente. longe fecit a
nobis iniquitates uras. Suscipe
⁊eminentie alticudinem. scd̃m
grãm confirmantem. Qm̃ scd̃m

Expanded text:
de ergo magnitudinem statuae nostrae in consideratione culpae; altitudinem, in consideratione gratiae; terrorem, in consideratione poenae. Quaere culpae magnitudinem, et secundum culpam originalem, et secundum culpam actualem. Et pro culpa originali audi quid de homine dicitur homini: Homo cum in honore esset, non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis . Et de culpa actuali, accipe vocem improperii: In omni colle sublimi, et sub omni ligno frondoso tu prosternebaris meretrix . Unde est quod ei dicitur: Leva in circuitu oculos tuos, et vide ubi nunc prostrata sis meretrix. O vere gratiae altitudinem, tam secundum gratiam justificantem quam secundum gratiam confirmantem, quam secundum gratiam glorificantem! Metire si vales sublimitatis celsitudinem, secundum gratiam justificantem: Nam quantum distat ortus ab occidente, longe fecit a nobis iniquitates nostras . Suscipe et eminentiae altitudam confirmantem. Quoniam secundum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nocauit. Et quos nocaint. hos
⁊ iustificauit. Quos aut̃ iustifica¬
uit.: illos ꝙ magnificauit. Uultis
⁊ illud nosse quantus sit t̃ror di¬
uine ꝑcussionis:Quis inquit
nouit potestatem ire tue: & p̃ti
more tuo iram tuam dinum̾are.S
Reuelatur enmira dei de celo suꝑ

Expanded text:
avit, et quos vocavit, hos et justificavit; quos autem justificavit, illos et magnificavit . Vultis et illud nosse quantus sit terror divinae percussionis? Quis, inquit, novit potestatem irae tuae, et prae timore tuo iram tuam dinumerare? . Revelatur enim ira Dei de coelo s
Abbreviated transcription (Latin):
auimũ suũ in id negotii qͣntũ ĩse
est idoneũ efficiat. Debet itaq a¬
nimꝰ qͥ eiꝰmodi est ꝓpͥis meditationi¬
bꝰ cordis in se exultationẽ reꝑare:
et impensa sͥ diuinoꝵ b̃nficioꝵ mu¬
n̾a ante recordationis suȩ oculosre¬
uocare: & exeiꝰ modi recordatione
se ip̃m ad ꝓfunda et deuotã gr̃aꝵ
actionẽ in stigare: & tande aliqũ
internũ illud spũalis armonie or¬
ganũ ex uitimo affectu indiuinas
laudes laxare. Dũ itaq hiuiꝰ m̃oi
studiis uitima cordis affectio udi
uine confessionis magnificentiã
plena deuotione resoluit᷑. qͥd alid̾
qm quoda ut ita dicã spiracłm
aꝑitur ꝑ quod in illud cordis ur̃i
uasculũ celestis dulcedinis emana¬
tio. diuineq suauitatis habun¬
dantia infundatur: hinc ẽ quod

Expanded text:
animum suum in id negotii quantum in se animum suum in id negotii quantum in se est idoneum efficiat. Debet itaque animus qui ejusmodi est, propriis meditationibus cordis in se exsultationem reparare, et impensa sibi divinorum beneficiorum munera ante recordationis suae oculos revocare, et ex ejusmodi recordatione seipsum ad profundam, et devotam gratiarum actionem instigare, et tandem aliquando internum illud spiritalis harmoniae organum ex intimo affectu in divinas laudes laxare. Dum itaque hujusmodi studiis intima cordis affectio in ivinae confessionis magnificentiam plena devotione resolvitur, quid aliud quam quoddam, ut ita dicam, spiraculum aperitur, per quod in illud cordis nostri vasculum coelestis dulcedinis emanatio divinaeque suavitatis abundantia infundatur? Hinc est quod
Abbreviated transcription (Latin):
& sine qͥbꝰ nullã possit omĩno cõ¬
solationẽ reciꝑe: et q̃ nulla sua
ĩdustͥa. nulla sua p̾dentia possit
acqͥrere. Qͥcqͥd ad eiꝰ consolationẽ.
qͥcqͥd ad eiꝰ ioditatẽ ualet.: exalie¬
uo arbitͥo. ex alieno beneficio pendet.
Recte gͦ illiꝰ uiribꝰ initit᷑. de cuiꝰ mag¬
nificentia totũ recte p̃sumit᷑. qͦd sꝑã¬
t᷑. desid̾atur. amat᷑. O qͦtiens sub hoc
ta reexpecta. ex pecta reexpecta. mo¬
dicũ ibi modicũ ibi. Expectare ꝙ
re expectare cogit᷑. dũ eiꝰ desidĩum
sepe diu multũq differt᷑. dũ deli¬
cias suas nec ꝓuoto habe̾. nͨ ab eiꝰ¬
modi ꝯcupiscentiis animũ suũ pos¬
sit tẽꝑare Ex his ut arbitror appa¬
ret quã longe supra hominẽ sit.
modũq humanũ excedit. qͥcquid
qͥ ad hãc gr̃am ꝓfecit. cũ
eã sibi ult᷑ solitũ subtͣhi
ĩa sentit. est qđ facẽ debeat. unde
ad eam reꝑanda multũ ꝑomnem
modũ adiu uari ualeat: & unde

Expanded text:
et sine quibus nullam possit omnino conet sine quibus nullam possit omnino consolationem recipere, et quae nulla sua industria, nulla sua prudentia possit acquirere. Quidquid ad ejus consolationem, quidquid ad ejus jucunditatem valet, ex alieno arbitrio, ex alieno beneficio pendet. Recte ergo illius viribus innititur, de cujus munificentia totum recte praesumitur quod speratur, desideratur, amatur. O quoties sub hoc  exspecta, reexspecta; modicum ibi, modicum ibi . Exspectare itaque et reexspectare cogitur, dum ejus desiderium saepe, diu multumque differtur, dum delicias suas nec pro voto habere, nec ab ejusmodi concupiscentiis animum suum possit temperare. Ex his, ut arbitror, apparet, quam longe supra hominem sit modumque humanum excedit quidquid  ad hanc gratiam profecit, cum eam sibi ultra solitum subtrahi jam sentit, est quod facere debeat, unde ad eam reparandam multum per omnem modum adjuvari valeat, et unde
Abbreviated transcription (Latin):
tali tͥ scemate consid̾anda ꝓponi¬
t᷑ hec que deliciis affluere: & di¬
lecto suo inixa descͥbitur. Qͥd uͦ
mirũ si deliciaꝵ affluentia delica¬
tã reddit: Uultis aut̃e audire. qͣ.
delicatã effice̾ consueuit: Pene su¬
pͣ id qͦd credi possit. Intm̃ deniq
ut nulla ext̾ĩor delectatio possit
ei alqͣtenꝰ saꝑe. nec aliqͣ huiꝰ mũ¬
di gła aliqͥd consolationis affer¬
re. ita ut uacit̃ audeat ꝓfiteri
& dic̾ẽ. Renuit ꝯsolari aĩa mea
eo qđ u̾acit sentiat & ꝓcerto dif¬
finiat. qr oĩs caro fenũ: & om̃is
gła eiꝰ quasi flos feni. Deniq te¬
det aĩam suã uitȩ sue. qͦtiens ñ
dat᷑ ꝯsuetas delicias ꝓuoto ha¬
bere. Uita ip̃a ei intediũ inmo ĩ
odium u̾titur. qͦtiens ei illa sua
ĩ t̾̃ne sollẽ pnitatis gaudia aliqͣn¬
diu subtͣhunt᷑. Cogita gͦ qͣle sit eiꝰ¬
modi deliciis assuetã eoꝵ que de¬
lectant nicħ in ꝓpͥa potestate ħre:

Expanded text:
tali tibi schemate consideranda proponitali tibi schemate consideranda proponitur haec quae deliciis affluere, et dilecto suo innixa describitur? Quid vero mirum, si deliciarum affluentia delicatam reddit? Vultis autem audire quam delicatam efficere consuevit? Pene supra id quod credi possit, intantum denique ut nulla exterior delectatio possit ei aliquatenus sapere, nec aliqua hujus mundi gloria aliquid consolationis afferre, ita ut veraciter audeat profiteri et dicere: Renuit consolari anima mea , eo quod veraciter sentiat, et pro certo diffiniat: Quia omnis caro fenum, et omnis gloria ejus quasi flos feni . Denique taedet animam suam vitae suae, quoties non datur consuetas delicias pro voto habere. Vita itaque ipsa ei in taedium, imo in odium vertitur, quoties ei illa suae internae solemnitatis gaudia aliquandiu subtrahuntur. Cogita ergo quale sit ejusmodi deliciis assuetam eorum quae delectant nihil in propria potestate habere,
Abbreviated transcription (Latin):
excedendi modo totũ ex diuino pen¬
ANe cũ hec sponsi sui di¬
lecta semꝑ & uͥq dilecti
sui adiutorio egeat. ita
ut sine ip̃o nicħ facere
hentiꝰ incũbit. uł incumb̾e oportet.
qͣm eo locoꝵ uͥ dedeserto ascendit.
tc̃ temꝑis maxime cũ deliciis af¬
fluit. Si enĩ ꝑ desertũ recte ĩtelli¬
git᷑ cor hunianũ. qͥd erit dedeser¬
ꝯto ascende̾. nͥ supͣ semet ip̃m ire.
Qd̾ gͥ homo ibi possit. uͥ ħo supͣ homi¬
nẽ ascendit: ubi humana nat᷑a hu¬
mane possibilitatis metas tͣnscen¬
dit᷑. Nullo tñ temꝑe dilecto suo ue¬
hem̃itiꝰ innitit᷑: quã cũ spũalibus
delicus aĩa sc̃a aftluere uidetur.
licatã ut pote ĩmulta deliciarũ
affluentia educatã. s & multo ui¬
no ĩa madidam ut pote ĩcellam
uinariã ĩ ͦductam. & torrente uo¬
luptatis potatã. et qͣsi p̾ninia
tem̾tudine uix posse incede̾: & p̃
nunia ebͥetate uiã qͣm tene̾ olebe¬
at. millo mͦ posse disc̾ne̾. Nõne sub

Expanded text:
excedendi modo totum pendet ex divino benne cum haec sponsi sui dilecta semper et ubique dilecti sui adjutorio egeat, ita ut sine ipso nihil facere hementius incumbit, vel incumbere oportet, quam eo locorum, ubi de deserto ascendit, nunc temporis maxime, cum deliciis affluit. Si enim per desertum recte intelligitur cor humanum, quid erit de deserto ascendere, nisi supra semetipsum ire? Quid igitur homo ibi possit ubi homo supra hominem ascendit? Ubi humana natura humanae possibilitatis metas transcendit? Nullo tamen tempore dilecto suo vehementius innititur, quam cum spiritalibus deliciis anima sancta effluere videtur. licatam, utpote in multa deliciarum affluentia educatam, sed et multo vino jam madidam utpote in cellam vinariam introductam, et torrente voluptatis potatam, et quasi prae nimia teneritudine vix posse incedere, et prae nimia ebrietate viam quam tenere debeat nullo modo posse discernere. Nonne sub
Abbreviated transcription (Latin):
penitꝰ neqͥbat. Sed ħẽ locũ plemus
explanandũ meliꝰ est eruditiorib
ingeniis relinquere qͣm de tanta
materia supͣ uires nr̃as teme̾ aliqͥd
p̃sumere. Meliꝰ nos in hoc illoꝵ ꝑiti¬
a instruit qͦs ad scientie huiꝰ pleni¬
tudiũe ñ tam aliena doctna quã
.ppͥa exꝑientia ꝓuexit. Ad illã itaq
mat̾ie nr̃e sũmam qm in pͥmo libro
succincta breuitate ꝑstrinximꝰ. ista
ĩ subseqͥnti oꝑe largiori executione
adiecimus: ubi ut suꝑiꝰ p̃misimus
ociosi ociosis locuti sumus. Expliẽ¬

Expanded text:
e nequibat. Sed hunc locum plenius explanandum melius est eruditioribus ingeniis relinquere, quam de tanta materia supra vires nostras temere aliquid praesumere. Melius in hoc nos illorum peritia instruit, quos ad scientiae hujus plenitudinem non tam aliena doctrina quam propria experientia provexit. Ad illam itaque materiae nostrae summam quam in primo libro succincta brevitate perstrinximus, ista in subsequenti opere largiori exsecutione adjecimus, ubi, ut superius praemisimus, otiosi otiosis locuti sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
one. cordis deuotionẽ excitare. Hũc
t̃e. ꝓculdubio psaltẽ psallẽ facimis:
qñ exmagno cordis tͥpudio ĩdiumna
p̃conia uibilamꝰ : ꝙ in gr̃aꝵ actionẽ
assurgentes exintimis uiscĩb ĩ di¬
uinas laudes cũ magno cordis cla¬
more reboamꝰ. Hec itaq agentes
qͥd aliud qmͣ uiam sternimꝰ: per
quã uenientẽ usitantẽq nos dũm

Expanded text:
one, cordis devotionem excitare? Hunc tunc procul dubio psaltem psallere facimus, quando ex magno cordis tripudio in divina praeconia jubilamus, et in gratiarum actionem assurgentes, ex intimis visceribus in divinas laudes cum magno cordis clamore reboamus. Haec itaque agentes quid aliud quam viam sternimus per quam venientem, visitantemque nos Dominum e
Abbreviated transcription (Latin):
dignet᷑. Hinc itẽ alio loco dr. Can¬
tato dõ psalmũ dicite nomini eius:
it̃ facite ei qͥ ascendit suꝑ occasũ.
ueris forsitan scire qͥd sit suꝑ occa¬
sũ ascendẽ. Eam sane mundi regi¬
onẽ qͣ sol occidit. luxq diurna de
Ibi eñĩ ĩ tellig̃ntie sol qͣsi occasũ in¬
c̾rit: et cognitionis sue radios abs¬
condit. et diei lum̃ qͦdamͦ intetram
et a cõmuni sensu deficiens. & extͣ
se met ip̃m raptꝰ. qͥd inse uł circa
se agatur. penitꝰ nescit. Qͥd ẽ aut̃ẽ
dñm in ꝯsidãtionis nr̃e ocłis ascñ¬
de nͥ magnitudinis sue reuelati¬
one. cognitionis nr̃e augmenta
multiplicare: Anͣto eñ sublimiora
nob̾ de magnitudins suȩ altitudi¬
ne reuelat: tanto adcelsiora ĩ telligñ¬
tiȩ ur̃e obtutu se leuat. Supͣ occasũ
semet ip̃m rapit. q̃n ei eoꝵ oniniũ q̃¬

Expanded text:
io loco dicitur: Cantate Deo, psalmum dicite nomini ejus, iter facite ei qui ascendit super occasum . Quaeris forsitan scire quid sit super occasum ascendere. Eam sane mundi regionem qua sol occidit luxque diurna defIbi enim intelligentiae sol quasi occasum incurrit, et cognitionis suae radios abscondit, et diei lumen quodammodo in terrae dit et a communi sensu deficiens, et extra semetipsum raptus quid in se vel circa se agatur, penitus nescit. Quid est autem Dominum in considerationis nostrae oculis ascendere, nisi magnitudinis suae revelatione cognitionis nostrae augmenta multiplicare? Quanto enim sublimiora nobis de magnitudinis suae altitudine revelat, tanto ad celsiora in intelligentiae nostrae obtutu se levat. Supra occasum semetipsum rapit, quando ei eorum omnium q
Abbreviated transcription (Latin):
iͦ ꝯp̃hendere possit. Studeamꝰ ergo
cũ magna m̃itis alacͥtate indño gau¬
de: satagamꝰ corã ipso cũ intima de¬
uotione psallẽ: ut sit qͥbꝰ dignet᷑ suꝑ¬
diguoccasũ ascendẽ. Hec agentes qͣle
oportet psait̃e ad ducimiꝰ. et qͣliterer¬
pedit psallentẽ audimꝰ. ld eiꝰ modi
psaltis uocem. spũ ał animꝰ medullitꝰ
tangit᷑. & irruente ineo sp̃u spũalit
afficit᷑. et dũ ad diuuĩa inspiratio¬
nẽ intellectualis sensꝰ aꝑitur: ꝓpħa¬
itaq psalmodiam spũaleq armo¬
niam aĩa ꝯtemplatiua spũalibꝰ the¬
oriis assueta inciꝑit tripudiare. et
p̃gaudii numietate suo qͦdam modo
gestire: & spũales quosda & sui gn̾i
saltꝰ dare. et se aterra t̃renisq oibis
suspendẽ:÷ ad celestiũ contẽpłonẽ
rota m̃tis alienatione tͣnsire. Hoc
cid̾e soletit: nc̃ illud adicien¬
dum uidet᷑. quibꝰ etiã gͣdibus ascen¬
dat. Ascendit aut̃e aliq̃n supͣ sensũ
corꝑałẽ: aliq̃n etiã supͣ ymagina¬

Expanded text:
hendere possit. Studeamus ergo cum magna mentis alacritate in Domino gaudere, satagamus coram ipso cum intima devotione psallere, ut sit quibus dignetur super occasum ascendere. Hoc agentes qualem oportet psaltem adducimus, et qualiter expedit psallentem audimus. Ad ejusmodi psaltis vocem, spiritalis animus medullitus tangitur, et irruente in eo spiritu spiritualiter afficitur, et dum ad divinam inspirationem intellectualis sensus aperitur, prophetaitaque psalmodiam, spiritalemque harmoniam anima contemplativa spiritalibus theoriis assueta incipit tripudiare, et prae gaudii nimietate suo quodam modo gestire, et ad spiritales quosdam et sui generis saltus dare, et se a terra, terrenisque omnibus suspendere, et ad coelestium contemplationem tota mentis alienatione transire. Hoc cidere soleat, nunc illud adjiciendum videtur quibus etiam gradibus ascendat. Ascendit autem aliquando supra sensum corporalem, aliquando etiam supra imagina
Abbreviated transcription (Latin):
culatiu recte intelligunt᷑: uide qͣm
recte montes ad similitudinẽ arietũ.
et colles adsimilitudinẽ agnoꝵ ex¬
ultare dicant᷑. Qmius enĩ ꝯtẽplatio
& specłatio ꝓinuicẽ poni soleant. et
ĩ hoc ipso sepe scͥpt̾e sententie. ꝓp̾eta¬
tẽ obnubilent & inuoluant: aptius
u̾itatẽ sine aliqͦ inuolucͦ. umbraꝵq
uel amine in sui pͤitate uidemꝰ. Col¬
les itaq ad agnoꝵ similitudinẽ ex¬
ultant: q̃n imm̃sa illa ĩtime sollẽp¬
nitatis tͥpudia eos eo usq supͣ sems¬
ipos leuant: ut celestiũ secͤtoꝵ ar¬
chana saltẽ ꝑ specłm & in eiugmate
uidẽ ualeant. Montes uͦ qͣsi ad in

Expanded text:
culativi recte intelliguntur, vide quam recte montes ad similitudinem arietum, et colles ad similitudinem agnorum exsultare dicantur. Quamvis enim contemplatio et speculatio per invicem poni soleant, et in hoc ipso saepe Scripturae sententiae proprietatem obnubilent et involvant, aptius eritatem sine aliquo involucro umbrarumque velamine in sui puritate videmus. Colles itaque ad agnorum similitudinem exsultant, quando immensa illa intimae solemnitatis tripudia eos eousque supra semetipsos levant, ut coelestium secretorum arcana saltem per speculum et in aenigmate videre valean
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ illiꝰ uid̾e̾t lum̃. Unde ẽ qđ illi dic̃.
Um̃i tu illuminas luc̾nã meã dñe. d̾s
nĩs illumina tenebras meas. Acci¬
pit itaq dilecta ex inune̾ dilecti sui
& bñficio sponsi sui duo remediaꝯ
tͣ duo pͥncipalia mala: refrigerii
nubem cont᷑ ꝯcupiscentiã carnis: et
reuelationis lucẽ contͣ ignorantiã
m̃tis. Qm sepe ħo uiã ui̾tatis agnoᷤ¬
cit nͭ tñ carpit. ut pote ꝯcupiscen¬
tia sua abstractꝰ u illectꝰ. Et hie qͥde
interĩ diem cogintionis ħt: s re¬
frigerantis gr̃e nubẽ non ħt. & qͣmͣ

Expanded text:
 illius videret lumen. Unde est quod illi dicit:  illius videret lumen. Unde est quod illi dicit: Quoniam tu illuminas lucernam meam, Domine, Deus meus, illumina tenebras meas . Accipit itaque dilecta ex munere dilecti sui et beneficio sponsi sui duo remedia contra duo principalia mala, refrigerii nubem contra concupiscentiam carnis, et revelationis lucem contra ignorantiam mentis. Quam saepe homo viam veritatis agnoscit, nec tamen carpit, utpote a concupiscentia sua abstractus et illectus, et hic quidem interim diem cognitionis habet, sed refrigeranti
Abbreviated transcription (Latin):
tantã cordis exultationem
uł subleuationẽ de suis ui¬
nbꝰ p̃sumat: uł suis mitis asenbat.
Constat hoc sane ñ meriti humani:
s mnunĩs ẽẽ diuini. Unde et illa q̃ c̃¬
q est aĩa que dedeserto ascendere.
ꝯdescͥbit᷑. dilecto suo innixa ꝑhibet᷑.
Ad ẽ ei dilecto suo inniti. nͥ uirtute
inqͣm ẽ illi. dilecto suo icũbe̾. qͣm
de ꝓpͥa uͥtute ꝓhac parte nicħ om̃i¬
tia recte p̃sumit᷑. p̃sertĩ in eo loco
uͥ desecreto ascendit᷑. s nec ĩ deserto
qͥd̾e qñ ꝑdesertũ itur. Scit hoc sa¬
ne ip̃e dilectꝰ huiꝰ: & idcͥco deducit
cã innube diei & tota noc̾te ĩ illu¬
iinatione ignis. Quo enĩ mͦ susti¬
nẽt pondꝰ diei et estꝰ nͥ inumibra
illiꝰ qͣm diligit anima sua. Uł qͥs
ei locus tutus atimore noct᷑no pre¬
sertĩ cũ loco horroris & uaffẽ solitu¬
dinis: nͥ ip̃e emittat lucẽ suq̃ & ue
minꝰ illi de ẽẽt ũn ignorantie sue
tenebͣs il luminaret: nͥ in lumine¬

Expanded text:
tantam cordis exsultationem vel sublevationem de suis viribus praesumat, vel suis meritis ascribat. Constat hoc sane non meriti humani, sed muneris esse divini. Unde et illa quaecunque est animi quae de deserto ascendisse describitur, dilecto suo innixa perhibetur. Quid est ei dilecto suo inniti, nisi virtute inquam, est illi dilecto suo incumbere, quam de propria virtute pro hac parte nihil omnia recte praesumitur, praesertim in eo loco ubi de deserto ascenditur, sed nec in deserto quidem quando per desertum itur. Scit hoc sane ipse dilectus hujus, et idcirco deducit eam in nube diei, et tota nocte in illuminatione ignis. Quo enim modo sustineret pondus diei et aestus, nisi in umbra illius quem diligit anima sua? vel quis ei locus tutus a timore nocturno, praesertim in loco horroris et vastae solitudinis, nisi ipse emittat lucem suam, et vminus deesset unde ignorantiae suae tenebras illuminaret, nisi in lumine
Abbreviated transcription (Latin):
scđm scientiã non ħnt. Et hi forte
nullos inti̾m ꝯcupiscentie estꝰ sen¬
tiũt: sed qͣsi sub noctis refrigerio
qͥ escendo respirant. Et uident᷑ qͥdẽ
qui eiꝰ modi st̃ noctẽ habe̾. s ignẽ
se ip̃o. Quã beati illi qͥbꝰ fuit ĩuela¬
m̃icto diei. & in luce stellaꝵ nocte.
ex pandens nubem ĩ ꝓtectionẽ eoꝵ̃.
& ignẽ ut luce̾t eis ꝑ noctẽ. Non
ẽ enĩ uolentis neq currentis: s mi¬

Expanded text:
m scientiam non habent, et hi forte nullos interim concupiscentiae aestus sentiunt, sed quasi sub noctis refrigerio quiescendo respirant. Et videntur quidem qui ejusmodi sunt noctem habere, sed ignem seipso. Quam beati illi quibus fuit in velamento diei, et in lucem stellarum in nocte, expandens nubem in protectionem eorum, et ignem ut luceret eis per noctem. Non est enim volentis, neque currentis, sed mi
Abbreviated transcription (Latin):
a ascensionis t̃c causa existit. q̃n
ex illa diuine dulcedinis ĩ fusione
qͣm ĩ uitimis sentit se ip̃am auima
sc̃a p̃gaudio & exultatione ñ ca¬
ditatis sue maguitudo eã exrra
semet ipãm effuudat: & supͣ sem¬
ipsã rapiat. Sic sane sic uehemẽs
ĩm̃saq leticia dũ supͣ humanum
modũ excrescit. hominẽ supͣ homi¬
nẽ actollit et supͣ humana suble¬
uatũ ĩ sublimibꝰ suspendit. Huius
sane rei formã. etiã in aĩalibꝰ cotti¬
die possumꝰ ꝑciꝑe. Solent nãq ĩ
sius lusibꝰ saltꝰ qͦs da dare. & sua
corꝑa qͣntulũcũq maera suspendẽ.
Sic seꝑe ꝙ pisces dũ inaqͥs ludunt.
supͦ aqͣs exiluint. le natiue illius
habitationis sue t̃minos excedunt.
dũ se ipsos uł admodicũ ꝑinane suꝰ¬
pendunt. Sic ꝓculdubio aĩa sc̃a.
dũ int̃no qͦda tͥpudii sui applausu.
a seme ipsa excutit᷑. dũ supͣ sem⁊ ip¬
sã ire ñitis alienatione urget᷑. dũ ĩ

Expanded text:
a ascensionis tunc causa existit, quando a ascensionis tunc causa existit, quando ex illa divinae dulcedinis infusione quam in intimis sentit seipsam anima sancta prae gaudio et exsultatione non canditatis suae magnitudo eam extra semetipsam effundat, et supra semetipsam rapiat. Sic sane vehemens immensaque laetitia dum supra humanum modum excrescit, hominem supra hominem attollit, et supra humana sublevatum in sublimibus suspendit. Hujus sane rei formam etiam in animalibus quotidie possumus percipere. Solent namque in suis lusibus saltus quosdam dare, et sua corpora quantulumcunque in aera suspendere. Sic saepe et pisces dum in aquis ludunt, supra aquas exsiliunt, et nativae illius habitationis suae terminos excedunt, dum seipsos vel ad modicum per inane suspendunt. Sic procul dubio anima sancta dum interno quodam tripudii sui applausu a semetipsa excutitur, dum supra semetipsam ire mentis alienatione urgetur, dum in
Abbreviated transcription (Latin):
et diues princepsq ppłoꝵ erat qͥ
pem fore. uerũq gaudiũ aliorsum
m̃dicare. Ego autẽ ait m̃dicꝰ sum:
pauꝑ: dñs sollicitꝰ est mei. Hãc itaq
deliciaꝵ affluentiã u̾oꝵq gaudioꝵ
habundantiã ñ ẽ unde sꝑare debe¬
as: non ẽ uñ habẽ ualeas. nͥ exin¬
tuna illa anuni iocunditate. diui¬
nitꝰq infusa dulcedine. Que ẽ ista
ĩqͥt que ascendit dedeserto. deliciis
affluens. Non dic̃ delicias habens:
s deliciis affluens. eo qđ ñ quelib
harũ deliciaꝵ exꝑientia: s earũ
affluentia huiꝰ modi ascensũ qui
de deserto fit gignat: atq ꝑficiat.
has delicias ĩ hac dũ tarat uitaꝰ
tinuas habe̾ ñ possumꝰ. Eo itaq
tẽꝑe qͦ eiꝰ modi affluentia aĩa caret.
ge̾ non ualet. qͣm insuo ascensu de¬
licus affluere oportet. Puto autem
qͥa aluid & aliud sit affluentẽ as¬
cend̾e̾. & ascendentẽ affluere: sic̃
aliud ẽ affluentiã ẽẽ causã ascen¬
fluendi. Beliciaꝵ itaq affluenti¬

Expanded text:
et dives princepsque populorum erat qui pem fore, verumque gaudium aliorsum mendicare? Ego autem, ait, mendicus sum et pauper; Dominus sollicitus est mei . Hanc itaque deliciarum affluentiam verorumque gaudiorum abundantiam non est unde sperare debeas, non est unde habere valeas nisi ex intima illa animi jucunditate divinitusque infusa dulcedine: Quae est ista, inquit, quae ascendit de deserto deliciis affluens? Non dicit delicias habens, sed deliciis affluens, eo quod non quaelibet harum deliciarum experientia, sed earum affluentia hujusmodi ascensum qui de deserto fit gignat atque perficiathas delicias in hac duntaxat vita continuas habere non possumus. Eo itaque tempore quo ejusmodi affluentia anima caret, gere non valet, quam in suo ascensu deliciis affluere oportet. Puto autem quia aliud et aliud sit affluentem ascendere et ascendentem affluere, sicut aliud est affluentiam esse causam afflDeliciarum itaque affluenti
Abbreviated transcription (Latin):
exultationisq magnitudine hu¬
mana mens soleat in̾extasi cadere:
et sem x ipsã excede̾. Hic saue exces¬
sionis modus mͥ uidet᷑ satis ꝯueni¬
ent̃ expressus: m illis qͥde uerbis q̃
de canticis canticoꝵ t̾cio loco posui

Expanded text:
exsultationisque magnitudine humana mens soleat in extasim cadere, et semetipsam excedere. Hic sane excessionis modus mihi videtur satis convenienter expressus in illis quidem verbis quae de Canticis canticorum tertio l
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ carnalibꝰ causa riune ẽẽ soleat.
huic occasio asçensionis extitit.
Cogitet qͥ pot̾ qͣm ꝓfunde quam
intime eũ sepius exꝑte illius
suꝑcelestis dulcedius memoria
aduocẽ psallentis tetigit: q̃ ip̃m
supͣ semet ipm rapuit. & ꝓpħicũ¬

Expanded text:
quae carnalibus causa ruinae esse solet, quae carnalibus causa ruinae esse solet, huic occasio ascensionis exstitit? Cogitet qui potest quam profunde, quam intime eum saepius ex illius supercoelestis dulcedinis memoria ad vocem psallentis tetigit, quae ipsum supra semetipsum rapuit, et p
Abbreviated transcription (Latin):
cis armonia soleat cor exhilarare.
et ei gaudia sua ad memoriã reuo¬
care: & absq dubio quo uniꝰ cuiꝰq
animũ sius amor uehementiꝰ affi¬
cit. eo ꝓfundiꝰ audita armonia
affectũ tangit: & qͦ ꝓfundiꝰ ꝑ affec¬
tũ tangitur. tanto efficatiꝰ ad sua
desidia renouat᷑. Qͥd gͥ aliud de ꝓ¬
pħico uiro sentiri oportet. uͥ quod
ext̾ior armonia ĩteriorẽ illam et
spũałe armoniã ei ad meriã redux¬
it: et audita melodia audientis a¬
mum ad assueta gaudia reuocauit
atq leuauit. Cur aut̃ẽ de spũali&
uera delectatione ñ sentiamꝰ: quod
de tẽꝑali et uana delectatione coti¬
diano exꝑim̃to ꝓbamꝰ. Quis enim
nesciat. quomͦ sola carnalis delecta¬
tionis memoria carnałe mentem
ĩ delectationẽ rapiat: Cur ñ eande
qͥn potiꝰ maiorẽ efficiã in sumnuis
uiris sp̃ualis delectatio habeat.
Audita itaq melodia. ꝓpħe sc̃o qͥd
aliud qm queda scala fuit. que
eũ ad assueta gaudia leuauit᷑. E

Expanded text:
imus quod dulcis harmonia soleat cor exhilarare, et ei gaudia sua ad memoriam revocare, et absque dubio quo uniuscujusque animum suus amor vehementius afficit, eo profundius audita harmonia affectum tangit, et quo profundius per affectum tangitur, tanto efficacius ad sua desideria renovatur. Quid igitur aliud de prophetico viro sentiri oportet, nisi quod exterior harmonia interiorem illam et spiritalem harmoniam ei ad memoriam reduxit, et audita melodia audientis animum ad assueta gaudia revocavit atque levavit. Cur autem de spiritali, et vera delectatione non sentiamus quod de corporali, et vana delectatione quotidiano experimento probamus? Quis enim nesciat quomodo sola carnalis delectationis memoria carnalem mentem in delectationem rapiat? Cur non eamdem, quin potius majorem efficaciam in summis viris spiritalis delectatio habeat? Audita itaque melodia, prophetae sancto quid aliud quam quaedam scala fuit, quae eum ad assueta gaudia levavit, et
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ soles huiꝰ modi spualibꝰ
deliciis affluere et dilec¬
to tuo ĩnixa sepe dedeserto ascen¬
ascende. et ad theoricos quosd̃a
excessus subitaneo qͦđa & ĩ opia¬
to. inimo inopinabili gaudioꝵ tͥ¬
pudio subleuari. et qͣsi quibꝰdam
ꝓpħicis intellectibꝰ uł reuelatiõib
diuinitꝰ sublimari: ꝓpħico disce
exemplo qͥd tu face debeas. ii sub
necessitatis articulo. qͦsi ad manũ
habeas. qͦmͦ animũ tuũ adassue¬
tas delicias reꝑare ualeas. forte
ñ erit inutile & te subsimili nece¬
sitate psaitẽ ad duce̾: & psallentẽ
audire. S ut de hac re qđ sentimꝰ.
preuit absoluamꝰ. qͥd aliud dicimꝰ
psalt̾e istũ qͣm exultationẽ cordiꝰ

Expanded text:
quae soles hujusmodi spiritalibus deliciis affluere, et dilecto tuo innixa saep de deserto ascendere, et ad theoricos quosdam excessus subitaneo quodam et inopinato, imo inopinabili gaudiorum tripudio sublevari, et quasi quibusdam propheticis intellectibus vel revelationibus divinitus sublimari, prophetico disce exemplo quid tu facere debeas, ut sub necessitatis articulo quasi ad manum habeas quomodo animum tuum ad assuetas delicias reparare valeas. Forte non erit inutile et te sub simili necessitate psaltem adducere, et psallentem audire. Sed ut de hac re quod sentimus breviter absolvamus, quid aliud dicimus psaltem istum, quam exsultationem cordis
Abbreviated transcription (Latin):
excessib supͣ semet ip̃os eunt. cũ se
ĩ suis suꝑioribꝰ suspendunt: nil alid̃
qͣm creat̾cem omuiũ sub̃am supͣ se¬
ipsos aspiciunt: nec inqͦ eiꝰ potentiã
uel sapĩam qm inse ipso ꝯtẽplari uł
mirari ualeant: inueniunt. S mino¬
res illi angłoꝵ ordines qͥ in agnis de¬
signari uident᷑. cũ supͣ semet ip̃os fe¬

Expanded text:
excessibus, supra semetipsos eunt, cum se in suis superioribus suspendunt, nil aliud quam creatricem omnium substantiam supra seipsos aspiciunt, nec in quo ejus potentiam vel sapientiam quam in seipso contemplari vel mirari valeant, inveniunt. Sed minores illi angelorum ordines, qui in agnis designati videntur, cum supra semetipsos fe
Abbreviated transcription (Latin):
de̾. et p̃nunia iocunditatis ⁊ exul¬
tationis habundantia supͣ semet¬
ipãm m̃itis alienatione tͣnsire. Eece
ut arbitror aꝑto ĩa exemplo dociu¬
mꝰ: qͦd p̃magnitudine exultationis
q̃nq ꝯtingat humane m̃tis excessis.
Sed sicui fortassis hoc qđ de adiuncta
ouiũ similitudine diximꝰ minꝰ suf¬
ficiat:. & cͥca singłoꝵ ex p̃ssionẽ c̃iosi¬
us insistat.: illas nonaginta nouem
oues ad memoriã reducat. qͣs sũmꝰ
pastor insũmis reliqͥt. qñ illã q̃ ꝑie¬
rat. int̾ris q̃siuit. Cogitet gͦ qͦ potest

Expanded text:
dere, et prae nimia jucunditatis et exsuldere, et prae nimia jucunditatis et exsultationis abundantia supra semetipsam mentis alienatione transire. Ecce, ut arbitror, aperto jam exemplo docuimus; quod prae magnitudine exsultationis quandoque contingat humanae mentis excessus. Sed si cui fortassis hoc quod de adjuncta ovium similitudine diximus minus sufficiat, et circa singulorum expressionem curiosius insistat, illas nonaginta novem oves ad memoriam reducat, quas summus Pastor in summis relinquit, quando illam quae perierat in terris quaesivit. Cogitet ergo qui potest