comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mascłs mascłiꝰ. Nam dissillaba in cus sine . a.
sunt ut lacus. lacuna. mancꝰ. manicinꝰ. In um
qͣ neutra ꝯsonante añcedente .a. hũt añ nus
ut oppidum oppidanꝰ. castellũ castellus anus. tole
mare marinꝰ. p̃neste p̾nestinꝰ. sic uesꝑe resꝑti¬
nus. et q̃ hñt pares silłas iñ noĩatiuo ⁊ geni
abies abiegnꝰ. pistis pistina. et q̃ a pͥmitiuis hñt
.t. ut ꝯstantinꝰ. et pret̾ aĩalium noĩa. ut ueue

Expanded text:
"masculus, masculinus"; nam dissillaba in cus sine a "masculus, masculinus"; nam dissillaba in cus sine a sunt, ut "lacus, lacuna", "mancus, mancinus". 39 In um quoque neutra consonante antecedente a habent ante nus, ut "oppidum, oppidanus", "castellum, castellanus", "Tol"mare, marinus", "Preneste, Prenestinus"; sic "uespere, uespertinus" et que habent pares sillabas in nominatiuo et genit"abies, abiegnus", "piscis, piscina"; et que a primitiuis habent t, ut "Constantinus"; et preter animalium nomina, ut "ue
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ animaliũ. de quib p̾dicet᷑. ut silla sillanꝰ.
roma romamis. adria adrianus. thebe. thebanꝰ.
cime cimanꝰ. signa añsignanꝰ. menbra. m̃brana
fem̃. q̃ a singłib esse possunt. Excipiunt᷑
ingurtinus. messalimis. terrenꝰ. femininus.
et pret̾ in teria desinentia. q̃ . ia. mutatur ĩ
nus. ut fabrateria. fabraternus. Excipiuntur
etiã ĩ nia pura desinentia q̃ mutat᷑.ia. in. us
nt hypania hyspanꝰ. campania. campanꝰ. lauinia
lauinꝰ. Si uͦ ante .ia. aliam qmͣ .n. hu̾it ꝯsonã¬
tem tunc ab eis deriuata .i. longam hñt ante
nus. ut luceria. lucerinꝰ. placentia placentinus
sit auagnia anagniuꝰ. alexandria alexandrmꝰ.
Excipitur adrianꝰ. Similit̾.a. hñt ante nus.
q̃ dĩuant᷑ a nõib scde declinatõis ĩ ius t̾minã¬
tib. aut ĩ culus . ł cus. ultͣ duas silłas. ut põ¬
publitꝰ publicanꝰ. saticulꝰ satitulanꝰ. Excipitur

Expanded text:
torum animalium de quibus predicetur, ut "Silla, Sillanus", torum animalium de quibus predicetur, ut "Silla, Sillanus", "Roma, Romanus", "Adria, Adrianus", "Thebe, Thebanus", "Cume, Cumanus", "signa, antesignanus", "membra, membranam; que a singularibus esse possunt. 34 Excipiuntur "Iugurtinus", "Messalinus", "terrenus", "femininus" et preter in teria desinentia, que ia mutant in nus, ut "Fabrateria, Fabraternus". 35 Excipiuntur etiam in nia pura desinentia, que mutant ia in us, ut "Hispania, Hispanus", "Campania, Campanus", "Lauinia, Lauinus". 36 Si uero ante ia aliam quam n habuerint consonantem, tunc ab eis deriuata i longam habent ante nus, ut "Luceria, Lucerinus", "Placentia, Placentinus", sic "Anagnia, Anagninus", "Alexandria, Alexandrinus"; excipitur "Adrianus". 37 Similiter a habent ante nus que deriuantur a nominibus secunde declinationis in ius terminantibus, aut in culus uel cus ultra duas sil"publicus, publicanus", "Saticulus, Saticulanus". 38 Excipitur
Abbreviated transcription (Latin):
breuis ut faginꝰ. crastmnꝰ .u. lõga. ut t̾bunꝰ .l. ł¬
⁊̃.R. ut siculuꝰ. diurnus. Sinificat̾o qͦ diuersa
noĩa ut numeratinus. coruinꝰ. siluanꝰ. Alia a locis
ut rusticanꝰ. gallicanꝰ. uicinꝰ. Alia a temporib. ut
hesternus. diurnꝰ. meridianꝰ. alia adigͥtatib. siue
officiis. ut tͥbunꝰ. añsignanꝰ. Alia a gn̾ib. ut mas¬
cłmnꝰ. alia a nuitis animalib. ut taurinꝰ. portinꝰ.
alia a mat̾ia. ut humanus. terrenꝰ. alia a fortu¬
na ut libertinꝰ. egenꝰ. Alia a numeris q̃ semꝑ
płalia sunt. ut bini. terni. Nuctoritas etiam
singłia ꝓfert. et alia fuit a nõib. alia a uer¬
bis. alia. ab adu̾biis. ut a roma rontanꝰ. ab egeo
egenꝰ. ab insta infernus. huiꝰ itat forme ĩ penł¬
silłis rõnem cognem᷑ exponere. In . a. desinẽtia
noĩa uł inde. in płi eisdem mutatis ĩ a. prod̾.
⁊ accepta nu̾s. fatiunt di̾uatiua nͥ sint nu¬

Expanded text:
breuis, ut "faginus", "crastinus", u longa, ut "tribunus", breuis, ut "faginus", "crastinus", u longa, ut "tribunus", r, ut "ficulnus", "diurnus". 28 Significatio quoque diuersa nomina, ut "Numantinus", "Coruinus", "Siluanus"; alia a locis, ut "rusticanus", "Gallicanus", "uicinus"; alia a temporibus, ut "hesternus", "diurnus", "meridianus"; alia a dignitatibus siue officiis, ut "tribunus", "antesignanus"; alia a generibus, ut "masculinus"; alia a mutis animalibus, ut "taurinus", "porcinus"; alia a materia, ut "humanus", "terrenus"; alia a fortuna, ut "libertinus", "egenus"; alia a numeris, que semper pluralia sunt, ut "bini", "terni"; auctoritas etiam singularia profert. 31 Et alia fiunt a nominibus, alia a uerbis, alia ab aduerbiis, ut a "Roma" "Romanus", ab "egeo" "egenus", ab "infra" "infernus". 32 Huius itaque forme in pensillabis rationem conemur exponere. 33 In a desinentia nomina, uel in ae in plurali, eisdem mutatis in a productam et accepta nus faciunt deriuatiua, nisi sint mu
Abbreviated transcription (Latin):
iusio. ⁊ in g̾cis .i. ius desinentib. et ĩ dissilłis
gͤtis. dius dia. chiꝰ. chia. et in paucis aliis. q̃ a
e .i. habnert̃. ut luciꝰ. langia. argia. Inueni¬
unt᷑ tñ auctores in nõib urbiũ in. iadesi¬
nentib apud grecos uarie proferentes alexaͣ¬
añ .u. ꝯsonantẽ. ut uoĩatius. et in preteritis
Nn latinis autem ñ solũ his utimͦ s in alũs
et una. qͥd̾ ĩ rius .a.ũ. ut hereditariꝰ uxoris
ptisanariũ. in hac forma st̃ q̃ a ꝓpͥ̾is dinant᷑.
uit catilinariꝰ. aut a digͥtate. ut p̾toriꝰ. q̃sto¬
riꝰ. ut ab hiis reb in qͥb st̾. ut collariũ. plã¬
toriñ. mensoriũ. aut de qͥb st̾. ut agraria
lex. aut ex his qͣs hñt. ut uiuaria. cella
q̃ uinũ ht̃. armariũ ĩ qͦ arma. armam̃ta¬
riũ ĩ qͦ arm̃ta. rosariũ. auiariũ ⁊ c̾. Ab of¬
erarius r
diuerse. Nam ĩuenit᷑.a. longa añ nus. uͭ romapꝰ
e. longa. ut t̾renꝰ.i. longa. ut camerinꝰ. uel

Expanded text:
in genitiuis in ius desinentibus, et in dissillabis Grecis - "dius, dia", "chius, chia" - et in paucis aliis, que pro e i habuerunt, ut "Lycius", "Langia", "Argia". 22 Inueniuntur tamen auctores in nominibus urbium in ia desinentibus apud Grecos uarie proferentes, "Alexanante u consonantem, ut "nominatiuus", et in preteritis, In Latinis autem non solum his utimur, sed etiam aliis, et una quidem in rius, ria, rium, ut "hereditarius", "uxorius", "ptisanarium". 26 In hac forma sunt que a propriis deriuantur, ut "Catilinarius", aut a dignitate , ut "pretoriusrius", aut ab his rebus in quibus sunt, ut "collarium", "plantarium", "mensorium", aut de quibus sunt, ut "agraria lex", aut ex his quas habent, ut "uinaria cella" que uinum habet, "armarium" in quo arma, "armentarium" in quo armenta, "rosarium", "auiarium" et cetera, ab of"erarius". diuerse; nam inuenitur a longa ante nus, ut "Romanus", e longa, ut "terrenus", i longa, ut "Camerinus", uel
Abbreviated transcription (Latin):
R. apud nos sigͥficat̾onis possessiue multa
inueniunt᷑. ut ciuilis equest̾. de quibus tñ
meluis in denominatiuis tractabitur.
ꝯ magis aduerbio. ut fortior magis fortis
ultĩor qͥ magis ultͣ est. fiunt uͦ ꝯꝑatiua lit¬
tera ⁊ sigͥficatio. ut doctior. Sigͥficatione
et nõ litt̾a. ut peior. litt̾a t ⁊ ñ sensu ⁊̃
suꝑlatiuis. ut nouissimꝰ. et desinunt iñ or ł¬
or. amanti. or. pret̾ anormal a. melior.
peior. maior. minor. multꝰ. plus. magnificꝰ
magͥficentior. munificꝰ. munificentior.
iuueni. iunior. dext̾ dext̾ior. sinistͥ sinistͥ¬
or. neqmͣ neqͥor. Que uͦ hñt uocalem añ
uocalem ĩ nominatino ꝯ magis aduerbio fa¬
tiunt ꝯꝑationem ut pius magis piꝰ. ne
fiat ĩ iatꝰ tͥum uocalium piior. licet hꝰce¬
modi ꝯꝑatiuis quidam sunt usi. ł deriuant᷑
or. intͣ intior. infra ĩferior. cuta citerior.¬
endũ uͦ qd̾ refert᷑ ꝯꝑatiuũ ad positiuũ singła

Expanded text:
 in is et in er apud nos significationis possessiue multa inueniuntur, ut "ciuilis", "equester"; de quibus tamen melius in denominatiuis tractabitur. cum magis aduerbio, ut "fortior = magis fortis", "ulterior = qui magis ultra est". 2 Fiunt uero comparatiua littera et significatione, ut "doctior"; significatione et non littera, ut "peior"; littera etiam et non sensu in superlatiuis, ut "nouissimus". 3 Et desinunt in or "amanti, amantior", preter anomala: "melior", "peior", "maior", "minor", "multus, plus", "magnificus, magnificentior", "munificus, munificentior", "iuuenis, iunior", "dextri, dexterior", "sinistri, sinisterior", "nequam, nequior". 5 Que uero habent uocalem ante uocalem in nominatiuo, cum magis aduerbio faciunt comparationem, ut "pius, magis pius", ne fiat hiatus trium uocalium "piior", licet huiuscemodi comparatiuis quidam sunt usi. 6 Vel deriuantur or", "intra, interior", "infra, inferior", "citrendum uero quod refertur comparatiuum ad positiuum singulare
Abbreviated transcription (Latin):
aliis temporalib adubiis noctu. nocturnꝰ. diu
diurnꝰ. heri hesternꝰ. Sic qͦ in teria desinen¬
tia fatiunt. fabrateria fabrater nꝰ. Sit etiam
nus. corilus. colurnꝰ. tacitꝰ. taciturnꝰ. mensio
mensurnꝰ. hymber. ł hyemps. hybernꝰ. Que
Uͦ a nõib mutoꝵ aĩalium deriuãt᷑ cuiꝰcumq
sint declinatõ̾is .i. longam hñt añ nus. ut
telinus. leo. nis. leoninꝰ. ueruex. cis. ueruecinꝰ
gam añ mis q̃ st̾ scd̾e declinatoi̾s. in er. ⁊ in
uim ꝓpͥa si fatiunt ĩ nus ł in.us. ꝯsonante
añcedente pret̾ in cus. ⁊ culꝰ. dequib diximꝰ
ut auster austͥnus. adulter adulter inꝰ. mater
matͥnus. libertꝰ. libertinꝰ. diuus diuinꝰ. rufus
Regium reginus. perussum perustnꝰ. Qdam
tamen .i. corripiunt. s ã ai pͥmitiuis ñ hũt .t.

Expanded text:
aliis temporalibus aduerbiis, "noctu, nocturnus", "diu, diurnus", "heri, hesternus". 44 Sic quoque in teria desinentia faciunt, "Fabrateria, Fabraternus"; sic etiam nus", "corilus, colurnus","tacitus, taciturnus","mensis, mensurnus", "hymber" uel "hiemps, hibernus". 45 Que uero a nominibus mutorum animalium deriuantur, cuiuscumque sint declinationis, i longam habent ante nus, ut telinus", "leo, leonis, leoninus", "ueruex, ueruecis, ueruecinus", gam ante nus que sunt secunde declinationis in er et in ium propria, si faciunt in nus uel in us, consonante antecedente preter in cus et in culus de quibus diximus, ut "auster, austrinus", "adulter, adulterinus", "macer, Macrinus", "libertus, libertinus", "diuus, diuinus", "rufus, "Regium, Reginus", "Perusium, Perusinus". 47 Quedam tamen ti corripiunt, sed que a primitiuis non habent t:
Abbreviated transcription (Latin):
latina. In.ar. nentra ut calcar. Excipit
scdẽ declinat̾onis mascłina st̾. ut sacer. ager
neut᷑ sunt. ut tuber. uber. uer. nͥ sit adiec¬
ꝯpositis. september. mulciber. ⁊ cetera ñ sũt
masdina. Terre qͦ fetꝰ que sunt terte de¬
dinat̾onis neut᷑ ut siler. cicer. Excipit s¬
uͦ om̃ia sunt mascłma. ut pater. fr̃ passer
ꝯmunia. ut pauper. deneger. uber. ł inhis
fatiunt fem̃. in e neutra. ut celer.ris. cele
ł saluber ⁊ celeber. licet ł .is. faminina fa¬

Expanded text:
In ar neutra sunt, ut "calcar"; excipitur secunde declinationis masculina sunt, ut "sacer", "ager"; neutra sunt, ut "tuber", "uber", "uer", nisi sit adiec cum suis compositis, "September", "Mulciber" et cetera, que sunt masculina. 49 Terre quoque fetus que sunt tercie declinationis, neutra, ut "siler", "cicer"; excipituero omnia sunt masculina, ut "pater", "frater", "passer"communia ut "pauper", "degener", "uber", uel in is faciunt feminina et in e neutra ut "celer, celeris, celeret "saluber" et "celeber", licet in is faciant fe
Abbreviated transcription (Latin):
a. penł ꝓductam hñt. ut barbatꝰ ppuratꝰ.
Sin a scd̾a uł tercia in quibdam .a. ĩ aliis
rere mare. Excipiunt᷑ uetustas. libertus.
nasutꝰ. Aquarta uͦ declinat̾one .ii. pro¬
ductam penł hñt. ut cornu cornutus.
uerutꝰ. astutꝰ. nersutꝰ. Excipit manulea¬
tus. Notant᷑ uinolentus. sangͥnolentꝰ
⁊ similia ñ ħ ꝯprehendi. qr ꝯposita sũt
In crux ptus .xus. inueniunt᷑ partici¬
pialia ł uerbalia mͦ fixa qͣrte declinat̾o¬
nis. mͦ mobilia scd̃e. ut amictus. luxus.
Elexꝰ. aꝑtus. captus. ħ enim om̾ia cũ non
sigt᷑ tempꝰ nomina sunt. oocr
Nstus extͦmam ꝑtem ꝯuertũt ĩstus .e.
ł .u. añcedentib. ut honor. honestꝰ. meror
deo. audax. emo. emax. sago. sagax. Nex
correptam similiter. uerbalia. lateo. latex.
ł deno̾iatiuis. or. iir.ris. mutant. uͭ uictor
uictx. senator. senatͥx. excipit. iuitritoꝵ
nutͥx causa alternitatis. ¶ M ox. uerba¬

Expanded text:
am productam habent, ut "barbatus", "purpuratus"; sin a secunda uel tercia in quibusdam a, in aliis rere", "mare". 97 Excipitur "uetustus", "libertus", "nasutus". 98 A quarta uero declinatione u productam penultimam habent, ut "cornu, cornutus", "uerutus", "astutus", "uersutus"; excipitur "manuleatus". 99 Notantur "uinolentus", "sanguinolentus" et similia non hic comprehendi, quia composita sunt. 100 In ctus, ptus, xus inueniuntur participialia uel uerbalia, modo fixa quarte declinationis, modo mobilia secunde, ut "amictus", "luxus", "flexus", "aptus", "captus"; hec enim omnia, cum non significant tempus, nomina sunt. 101 In stus, extremam partem conuertunt in stus, e uel u antecedentibus, ut "honor, honestus", "meror, deo, audax", "emo, emax", "sagio, sagax". 103 In ex correptam similiter a uerbis, "lateo, latex", uel denominatiuis or in rix mutant, ut "uictor, uictrix", "senator, senatrix"; excipitur "nutritor, nutrix" causa alternitatis. 105 In ox uerba
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb st̾. ut collariũ. ł de quib fiunt. uͭ agra¬
ria. lex. ł quas hñt. ut uinaria cellaria.
ł atp̾e ut hodiermis. ł a locis. ut palatinus
uicinꝰ extermis. alia a mutis anĩmalibus
ut bouinꝰ. Alia a fortima. ut egenus. lib̾tꝰ.
alia a nimeris. ut bini terni. Alia a gn̾i¬

Expanded text:
quibus sunt, ut "collarium", uel de quibus fiunt, ut "agraria lex", uel quas habent, ut "uinaria", "cellaria", uel a tempore, ut "hodiernus", uel a locis, ut "palatinus", "uicinus", "externus"; alia a mutis animalibus, ut "bouinus", alia a fortuna, ut "egenus", "libertus", alia a numeris, ut "bini", "terni", alia a generi
Abbreviated transcription (Latin):
Feminina uͦ patͦnomica apd̾ nos ĩ is. ł ĩ as.
desimint. Q̾ st̾ tercie declinatõis. ⁊ ueniũt
a mascłinis alstcta de. ut peliades. pelias.
peleides. peleis. Sic enides ꝓ eneides eneis
ł poetica licentia. Inueniunt᷑ in ne etiamde¬
sinentia feminina q̃ st̾ iadis Dingne patͦno¬
mica. ut clrestos a restine. acͥsios. acͥsione.
nomitas formas habentia ut euripides ab ae¬
herodyas. patͦnomica seruant grecũ accentũ
gnat aliqͥd ex his q̃ possidentur. ut regiꝰ
ferreꝰ. aut a uerbis. ut opto. optauꝰ. seu ab
adułbiis. ut extͣ. extͣneus. et st̾ mobilia uel
possessiua autẽ dn᷑r litt̾a et sigͥficatõne.
ut regiꝰ. ł sigͥficat̾one t̃m. ut terrestris.
aristotelicꝰ. Quedam etiã possessiua. gẽtilia
patͥa. et ꝓpͥa simul inneniuntur. ut roma¬
nus ager. romanꝰ ciuis. romanꝰ ꝓpͥũ. Notãd̾
autem ꝙ diu̾se sigͥficat̾onis noĩa ĩ possessi¬
uoꝵ formas inueniunt᷑. Nam ł deriuat᷑

Expanded text:
patronomica apud nos in is uel in as desinunt. 12 Que sunt tercie declinationis et ueniunt a masculinis, abstracta de, ut "Peliades, Pelias","Peleides", "Peleis"; sic "Enides" pro "Eneides", "Eneis", uel poetica licentia. 14 Inueniuntur etiam in ne desinentia feminina, que sunt Iadis lingue patronomica, utonomicas formas habentia, ut "Euripides" ab E"Herodias". 16 Patronomica seruant Grecum accentum, gnificat aliquid ex his que possidentur, ut "regius "ferreus", aut a uerbis, ut "opto, optatiuus", seu ab aduerbiis, ut "extra, extraneus". 3 Et sunt uel mobilia, Possessiua dicuntur littera et significatione, ut "regius", uel significatione tantum, ut "terrestris", "Aristotelicus". 6 Quedam etiam possessiua gentilia, patria et propria simul inueniuntur, ut "Romanus ager", "Romanus ciuis", "Romanus" proprium. 7 Notandum autem quod diuerse significationis nomina in possessiuorum formis inueniu
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ tñ etiam in ides inuenit᷑. ut corrinetes co¬
rinetides. filia omnia .i. peñ correptã hñt.
grecos hẽat penultimã ꝯͣ regłam long̃a uͭ
deniãdes. helides. q̃dam tñ poetica licẽtia ht̃¬
hñt . a. ante. des. que aliqũ addit. alicñ
minuit sillaba. ut athlantes ades. ꝓ ath¬
lantides. stiptades. ꝓ stipimonides. Nunqmͣ¬

Expanded text:
7 Quod tamen etiam in ides inuenitur, ut "Corinetes, Co7 Quod tamen etiam in ides inuenitur, ut "Corinetes, Corinetides". 8 Alia omnia i penultimam correptam habent, Grecos habeat penultimam contra regulam longam, ut "Demades", "Belides". 9 Quedam tamen poetica licentia habent a ante des, que aliquando addit aliquando minuit sillabam, ut "Athlantiades" pro "Athlantides", "Scipiades" pro "Scipionides".
Abbreviated transcription (Latin):
ut deꝰ rõ. Memporale est qd̾ tp̾s ostend̾.
mues sunt tam pͥmitiuis quam diriua¬
tiuis. ꝓpͥe autem diriuatiuoꝵ sunt he. pa¬
tͦ nomicũ. possessinũ. conꝑatinũ. suꝑlatiuũ
diminutiuũ. demominatiuũ. uerbale. Ad¬
uerbiale. participale. q̃ tamen gn̾ali noĩe
denominatiua dicuntur. coccci
eati filiꝰ. ł nepos. Abusiue tamen deriuant᷑ ͤ
a matͥb. ut yliades. ab ais mat̾nis. achlan¬
trades. a regib siue ꝯditorib ut theside. ci¬
In des. que onniũ est ꝯmimĩs. In on. q̃ iadis
lingue est ꝓpͥa ut peleon. In adios. q̃ ẽ eolica
ut piradios. In des gͥ qͣ sola utunt᷑ nt̃i mas¬
cłini est gn̾is. et pͥme declinato̾nis. Et ditiuã¬
tur a pͥma uł scd̾a sen t̾tiaq declinatõne.
hñt om̾̃ia .a.ł .i. correptas pemiltimas. Sed
.a. qͥdem si pͥmitusũ pͥme sit declinatonis desi¬
nos uertitur ĩ ius. et sit scd̾e declinato̾nis. ut
eneas. eneades. lertiꝰ lertiades. butes. butades

Expanded text:
tio". 30 Temporale est quod tempus ostendit, munes sunt tam primitiuis, quam deriuatiuis. 33 Proprie autem deriuatiuorum sunt he: patronomicum, possessiuum, comparatiuum, superlatiuum, diminutiuum, denominatiuum, uerbale, aduerbiale, participiale; que tamen generali nomine denominatiua dicuntur. 1.2 DE "Eaci filius" uel "nepos". 2 Abusiue tamen deriuantur a matribus, ut "Iliades", ab auis maternis, "Athlantiades", a regibus siue conditoribus, ut "Theside", "Cein des, que omnium est communis; in on, que Iadis lingue est propria, ut "Peleon"; in adios, que est Eolica, ut "Piradios". 5 In des igitur, qua sola utuntur nostri, masculini est generis et prime declinationis. 6 Et deriuantur a prima uel a secunda seu tercia declinatione; habentque omnia a uel i correptas penultimas, sed a quidem, si primitiuum prime sit declinationis, desinos uertitur in ius et fit secunde declinationis, ut "Eneas, Eneades", "Lercius, Lerciades", "Buses, Butades".
Abbreviated transcription (Latin):
in qͣ sp̃e ꝯprehendi uidentur. ab negatiua.
nichil. nullus. nemo. alius. Nelatiuũ est
qd̾ refert᷑ ad premissũ. ut qd̾ ambo tales
ꝙ est similitudinis. E edditiuũ est ꝙ ⁊ de¬
mõstͣ tinũ. ut tantꝰ. talis. tot. que ⁊ relati¬
ua dicunt᷑.  ollectiuũ est ꝙ ĩ singłar⁊
plures ht̃ relationem parit̾ distͥbutos. ut
Nactitium est qd̾ a sono per imstationem ẽ¬
fc̃m. ut tintĩnabulum. turtur. E enerale
est qd̾ in spẽs diuidi pͭ. ut animal. N pe¬
trale est qd̾ agnem diuidit᷑ ut homo equus.

Expanded text:
In qua specie comprehendi uidentur abnegatiua: "nichil", "nullus", "nemo", "alius". 21 Relatiuum est quod refertur ad premissum, ut "quod", "ambo", "talis est similitudinis. 22 Redditiuum est quod et demonstratiuum, ut "tantus", "talis", "tot", que et relatiua dicuntur. 23 Collectiuum est quod in singulari plures habet relationem partier distributos, ut 25 Facticium est quod a sono per imitationem factum est, ut "tintinnabulum", "turtur". 26 Generale est quod in species diuidi potest, ut "animal". 27 Speciale est quod a genere diuiditur, ut "homo", "equus". 28
Abbreviated transcription (Latin):
posse ꝯꝑari. Egentq adiectionem alioꝵ nomi¬
nu ⁊ sumũt᷑ a qͣlitate ł qnͣtitate animi ⁊
corꝑis. ł extͥnsecꝰ accidentiũ. ut p̾dens magna¬
ut pater seruus. ꝯ irasi ad aliquid est quod
qmͣius hẽat aliquid contͣrium et qiͣ sꝑ adhe¬
rens nõ tñ in ip̾o noĩe sigt᷑ etiam illud nec
secũ int̾imit. ut dies. nox. dextͣ.Sinist᷑. Q
ꝑ atrium est qd̾ a patͥa sumit᷑. ut atheni¬
ensis. Romanꝰ. Int̾ rogatiuũ est qd̾ cũ int̾¬
rogatone profert᷑. ut quis. Qualis.  nsi¬
nitum est qd̾ infinitam et indet̾minatam ht̃

Expanded text:
tione aliorum nominum et sumuntur a qualitate uel quantitate animi uel corporis uel exstrinsecus accidentium, ut "prudens", "magnan potest, ut "pater", "seruus". 15Quasi ad aliquid dictum est quod, quamuis habeat aliquid contrarium et quasi semper adherens, non tamen in ipso nomine significat etiam illud, nec secum interimit, ut "dies", "nox", "dextra", "sinistra". 16 atinus". 17 Patrium est quod a patria sumitur, ut "Atheniensis", "Romanus". 18 Interrogatiuum est quod cum interrogatione profertur, ut "quis?", "qualis?". 19 Infinitum est quod infini
Abbreviated transcription (Latin):
tione. ut bonum animal. magnꝰ hõ. sapiens
sunt sp̾es. p̾tionen. nom̃. cognoniẽi agnom̃.
p̾nomen est qd̾ causa diffr̾e p̾ponit᷑ iã posi¬
tõis ꝯmue. ut scipio. Agnom̃ est qd̃ ab
tñ posst̾ ẽẽ ꝯmunia multoꝵ nͥ sola uoce. nã
in singulis suã ꝓp̾etatem sigͥsicat. Aꝑ ppel¬
ĩueniunt᷑ cũ pͥis q̃ sunt . h.e. Corꝑale uͭ hõ
terentius. Incorꝑale. ut uirtꝰ. patientia iob.
Omonimum .i. multoꝵ diuersoꝵ unum
nom̃ nt nepos et pirrꝰ. Sinonimũ .i. mul¬
ta uniꝰ nomina. ut eusis. gladius. mucro.
publiꝰ. corneliꝰ. scipio. affricanus. Alie uero
fere om̃es sp̾es in appellatiuis inueniunt᷑
Sunt autem he. c¬
¶ Diect suũ est qd̾ ꝓpͥis ł appellatiuis adici¬
tur et sigt᷑ laudem ł uituperationem

Expanded text:
tione, ut "bonum animal", "magnus homo", "sapiens sunt species: prenomen, nomen, cognomen, agnomen. 5 Prenomen est quod causa differentie preponitur iam positionis commune, ut "Scipio". 8 Agnomen est quod ab tamen possunt esse communia multorum, nisi sola uoce; nam in singulis suam proprietatem significant. 10 Appelinueniuntur cum propriis, que sunt he: corporale, ut "homo", "Terentius", incorporale, ut "uirtus", "patientia Iob", omonimum, id est multorum diuersorum unum nomen, ut "nepos" et "Pirrhus", sinonimum, id est multa unius nomina, ut "ensis", "gladius", "mucro", "Publius", "Cornelius", "Scipio", "Africanus". 11Alie uero fere omnes species in appellatiuis inueniuntur; sunt autem he. 12 Adiectiuum est quod propriis uel appellatiuis adicitur et significat laudem uel uituperationem
Abbreviated transcription (Latin):
In us qͦ puram desinunt tam greca qmͣ
ł oe. diptongo. e. breuis precedit ut cesareus.
et ĩ omi̾ib fere ad mat̾iam ꝑtinẽtib. uͭ ferreꝰ
aureꝰ. panca autem excipiamꝰ. queruꝰ. colurnꝰ¬
deꝰ .i. breuis. ut marciꝰ .o. ut berous. eous. ae
uͦ p̾cedit in illis q̃ a femininis grecis in .e. lon¬
gam desinentib ut q̃ a uerb̾ grecis cirtũflex¬
is deriuant᷑ ut crete tretaeus. ptolomo. pto¬
lomaeus. ot. ut euboeus. euro eus. Scire autem

Expanded text:
In us quoque puram desinunt tam Greca quam  producta, ae uel oe diptongo. 17 E breuis precedit, ut "Cesareus", et in omnibus fere ad materiam pertinentibus, ut "ferreus", "aureus"; pauca autem excipiuntur, "quernus", "colurndeus"; i breuem, ut "marcius"; o, ut "herous", "Eous"; ae uero precedit in illis que a femininis Grecis in e longam desinentibus uel que a uerbis Grecis circumflexis deriuantur, ut "Crete, Cretueus", "Ptolomo, Ptolomaeus"; oe, ut "Euboeus", "Euroeus". 19 Scire autem
Abbreviated transcription (Latin):
quit. ꝑperam fecit. errauit. L ac. a greco ser¬
mone dertuatum ẽ. ꝓ candore. Greci enĩ albũ
gleucon dñt. lac uero ⁊ sanguis quod nutrit.
⁊ quo nutritur. nam lacte nutrimur. uiuimꝰ
sanguine. Lac uim nominis a calore trahit qd̾
sit albus liquor. Leucos enĩ greci album dnt̃. cꝰ
natura ex sanguine cõmutatur slam post par¬
tum si qͥd sanguinis nondũ fuerit ut̾ nutrim̃to
cõsũptum naturali meatu fluit ui maninas.
et eauum uirtute albescens lactis accipit quali

Expanded text:
am . Lac a Graeco sermone derivatum est pro candore. Graeci enim album leucon dicunt, lac vero et sanguis quod nutrit et quod nutritur. Nam lacte nutrimur, vivimus plena. Lac vim nominis a colore trahit, quod sit albus liquor: λευκὸς enim Graece album dicunt: cuius natura ex sanguine commutatur. Nam post partum si quid sanguinis nondum fuerit uteri nutrimento consumptum, naturali meatu fluit in mammas, et earum virtute albescens lactis accipit quali
Abbreviated transcription (Latin):
romani puditicie magnis efferũt laudibus. huiꝰ
corpore cũ uiolenter opp̾sso tarquinii regis filio li¬
bidinose potitus eẽt. illa scelus imꝓbisimi iuuenis
marito suo latino ⁊ ꝓpinquo bruto uiris clarissiis
ac fortissinis indicauit. eosq ad uindicłam constrii¬
xit. Deinde fedi in se commissi tristis atq inpaciens.

Expanded text:
Romanam, pudicitiae magnis efferunt laudibus. Huius corpore cum uiolenter obpresso Tarquinii regis filius libidinose potitus esset, illa scelus inprobissimi iuuenis marito Collatino et propinquo Bruto, uiris clarissimis et fortissimis, indicauit eosque ad uindictam constrinxit. Deinde foedi in se commissi aegra adque inpatiens
Abbreviated transcription (Latin):
uciferiani heretici. a lucifero smirne
epõ orti qui epos catholicos. qui const̾a¬
cũ ꝑsecutione ꝑfidie arrianoꝵ consentientes e¬
rant. ⁊ postea correcti redire in chatholicam de¬
legerunt. damnantes suie qd̾ crediderũt. siue qd̾
se credidisse simulauerunt. quos eccłia catholica
mat̾no recꝑnt sinu. tamquam petrũ post fletũ
negationis. hanc illi matris caritatem suꝑbe ac¬
cipientes. eosq reciꝑe nolentes. ac cłie cõmunio¬
ne recesserunt. ⁊ cum ip̃o lucifero mictore suo qͥ

Expanded text:
uciferiani a Lucifero Sirmiae episcopo orti, qui episcopos catholicos, qui Constantii persecutione perfidiae Arianorum consentientes erant, et postea correcti redire in catholicam delegerunt, damnantes, sive quod crediderunt, sive quod se credidisse simulaverant; quos Ecclesia catholica materno recepit sinu, tamquam Petrum post fletum negationis. Hanc illi matris caritatem superbe accipientes eosque recipere nolentes ab Ecclesiae communione recesserunt et cum ipso Lucife
Abbreviated transcription (Latin):
ittera uero est minima pars cõposite
uocis.ł uox que scribi potest indiuidu¬
a. Dicitur autem littera uł quasi legite.¬
ra. eo quod legendi iter prebeat. ł alitu¬
ris. qr in tabulis delebantur. Lnttera est
ꝓp̾e nota elementi et uelud ymago uotis.
Glementa uͦ ip̾e ꝓmintiat̾ones. Alterũ uͦ
ꝓ altero abussue ponitur. Siit gͥ sigure
Literaꝵ quib nosꝰ utiiur .xxiii. Eaꝵ ꝓ

Expanded text:
ittera uero est minima pars composite uocis, uel uox que scribi potest indiuidua. 2 Dicitur autem littera uel quasi "legittera", eo quod legendi iter prebeat, uel a "litturis", quia in tabulis delebantur. 3 Littera est proprie nota elementi et uelut imago uocis, elementa uero ipse pronuntiationes; alterum tamen pro altero abusiue ponitur. 4 Sunt igitur figure litterarum quibus nos utimur XXIII, earum
Abbreviated transcription (Latin):
li. Lamentus aut̾ gene̾ mascłino dicunt iudei.
⁊ eoꝵ filii cunices. nõ lecti geniales sed sanando¬
pile amphitheatrales. ca

Expanded text:
li. Lamentus autem genere masculino dicunt Iudaei et eorum filii cimices non lecti genialis, sed sandapilae amphitheatralis.
Abbreviated transcription (Latin):
ucco. Lacteus: circulus ẽ uia que in sꝑa uidef.
qͣi alba. quam alii dicunt animus heremũ anci¬
quoꝵ se fertur eẽ. ⁊ m̾ito resplendere. Ali uo̾
uiam eẽ quã circu̾it sol. ⁊ ex splendoris ip̃ius
Lactans qui decipit. ocoo¬
acteus: lacte abundans. ut lactentes
uoas brachia. L actuca. dicta ẽ quꝰ
abundantia lactis exuberet. seu qr nutrientes
femin as implent. Hec in iuris uen̾is usum coercet

Expanded text:
us. Lacteus circulus, uia, quae in sphaera uidetur quasi alba. Quem alii dicunt animis heroum antiquorum refertum esse et merito resplendere, alii uero uiam esse, qua circuit sol, et ex splendoris ipsius lactans qui decipit: lactens lacte abundans, ut lactentes a carnis. Lactuca dicta est, quod abundantia lactis exuberet, seu quod lacte nutrientes feminas implet: haec et in viris veneris usum coercet
Abbreviated transcription (Latin):
N acus sunt quedam maria que nõ itiscẽ¬
tur oceani fluctib. au mari magno ⁊
dnr̃ lacis ⁊ stagna. Est aut̃ lacus receptacłm in
quo aqua retinetur. nec miscetiur. fluctib. ut la¬
labuntur. flumitia in freta discurrunt. E acus¬
stat in loco nec ꝓfluit. ⁊ dictus lacus. qi aque locus¬
E acus idem ⁊ stagnũ. ubi inmensa aqua conue¬
nit. lam dictũ est stagnum ab eo quod illic a qua stet

Expanded text:
 autem et quaedam maria quae non miscuntur Oceani fluctibus aut mari Magno, et dicuntur lacus et stagna. Lacus est receptaculum in quo aqua retinetur nec miscetur fluctibus, ut lafluviis; flumina in freta discurrunt; stat in loco, nec profluit, et dictus lacus, quasi aquae locus. Lacus autem idem et stagnum, ubi immensa aqua convenit. Nam dictum est stagnum ab eo quod illic aqua stet,
Abbreviated transcription (Latin):
enatione: scd̾m ꝓpͥam collectionẽ distincta. ut g̾¬
cie. asie. huic ⁊ genetalitas dr̃. G ens aut̃ appel¬
lata ꝓpt̾ gñationes familiat̃ .i. a gignendo. sic̃
xui: que fiunt. lxxui uł potiꝰ ut racio declaret.
lexui. totidem q lingue que ꝑ tr̾as eẽ ceꝑunt q̃q¬

Expanded text:
incta, ut Graecia, Asia: hinc gentilitas dicitur. Gens autem appellata propter generationes familiarum, id est, a gignendo, sicut quae fiunt LXXIII, vel potius, ut ratio declarat, LXX duae, totidemque linguae per t
Abbreviated transcription (Latin):
brium est aliqua res que ludo ⁊ contemptu¬
haberi digna est. modo etiam ludibria ꝓ om̃i¬
catas quidam existimant. Cñ enim egrediebaut ᷑
de ludi ꝓ stibulo uiuenes eoꝵ uelamento tege¬
bant caput ⁊ faciem. quia solet erubere qui
tamina. Ludicra: que in ludis gertint. aut ĩ
scenis. Iudorum origo sic traditur. lidios ex asia
transuectos in etruria consedise duce tyrreno.
qui fr̃i cesserat regni contentione. Igitur in
etruria incer ceteros ritus. suꝑstitionũ suarũ
specula. quoq religionis nomine instituerunt.
Uñ romani arcersitos artifices mutuati sunt.¬
⁊ inde ludi a lidiis uocati sunt. Uarro aut̃ dicit
ludos a lasu uocatos. quod iuuenes ꝑ dics fetos
solebant ludi exultarione ppłm delectare. Unde
et eum ludum iuuenũ ⁊ diebus festis ⁊ templis. et
religionib reputant. Nicħ iam de causa uocabu¬
li. dum rei causa ydolatria sit. uñ et ꝓmiscue lu
dib̾alia uocabantur ob honorem liberi patris.
Ob hoc despicienda est origiis macula. ne bonũ

Expanded text:
brium est aliqua res, quae ludo et contemptu digna est. Modo etiam ‘ludibria’ pro omnicatos quidam existimant: quum enim egrediebantur de ludi prostibulo iuvenes, horum velamento tegebant caput et faciem; quia solet erubescere qui a nuncupata, quod in ludis gerantur aut in cenis. Ludorum origo sic traditur: Lydios ex Asia transvenas in Etruria consedisse duce Tyrreno, qui fratri suo cesserat regni contentione. Igitur in Etruria inter ceteros ritus superstitionum suarum spectacula quoque religionis nomine instituerunt. Inde Romani arcessitos artifices mutuati sunt; et inde ludi a Lydis vocati sunt. Varro autem dicit ludos a luso vocatos, quod iuvenes per dies festos solebant ludi exultatione populum delectare. Unde et eum lusum iuvenum et diebus festis et templis et religionibus reputant. Nihil iam de causa vocabuli, dum rei causa idolatria sit. Unde et promiscue ludi Liberalia vocabantur, ob honorem Liberi patris. Ob hoc dispicienda est originis macula, ne bonum
Abbreviated transcription (Latin):
bores sunt.Euicus dictus. cata antifrasin quia
caret luce apter nimiam arborum umbram.¬
Lucus est locus densis arboribus septus. soli lu¬
cem detrahens. pot̃ et acollucendo crebris lumi¬
nibrs dici que ibi ꝓpt̾ religionem gentilium
cultum q fiebant. Golebant etĩ pagani in lu
tis fautios consulere. ⁊ responsa ab ilis nõ sig¬
nis seo uocibus accipiebant. unde ⁊ a fando t̃¬
Fatuni sunt appollaci. L ocus est densitas arboꝵ¬
solis lucem detrahens. tropoantifrasin. co quod
nõ luceat. siue a luce quod in co lucebant. funa

Expanded text:
bores sunt. Dictus lucus per catachresin, quia caret luce prae nimia nemorum umbra densis arboribus septus, solis lucem detrahens. Potest et a conlucendo crebris luminibus dici, quae ibi propter religionem gentilium, cultumque fiebant. Solebant autem Pagani in lucis his daemones consulere, et responsa ab illis, in signis, et vocibus accipiebant, unde et a fando fana sunt appellati. Cum esolo lucem detrahens, tropo antifrasi, eo quod non luceat; sive a luce, quod in eo lucebant funali
Abbreviated transcription (Latin):
bus cõminus certantes in nituntur. qͥ
greca appellatione athlete uocantur: Locus aũt luc¬
in luctando cum medios arripiant fere quatiant io¬
ꝙ apud grecos. fł adyti. uocantur. Quidam oppinã¬
tur artem luctandi ursorum constantione motstͤ¬
tam. Namq uit̾ ceteras feras eos solos ⁊ erigi cõgt¬
sos. et subsi dere celenter ac reuerti. ⁊ modo manib
temptare inuicem modo complexu abigere sese mo¬

Expanded text:
bus comminus certantes innituntur, qui greca appellatione athlete in luctando cum medios arripiant, fere quatiunt, idque apud Graecos πάλλειν vocatur. Quidam opinantur artem luctandi ursorum contentione monstratam. Namque inter caeteras feras eos solos, et erigi congressos, et subsidere celeriter, ac reverti, et modo manibus tentare invicem, modo complexu abigere sese mo
Abbreviated transcription (Latin):
nominatas. qd̾ iuues ꝑ dies festos solebatt can¬
tus ⁊ ludi exultatione ppłm delectare. Nam et
nes usum armort̃ diu̾so motu condiscant. ⁊
mͦ int̾ se gladiis aut pugnis certantes modo
contra bestias incedentes. ubi nõ odio s p̾mio
uiecti subeunt ferale certamen. m

Expanded text:
vocatos, quod iuvenes per dies festos solebant ludi exultatione populum delectare. Unde et nes usum armorum diverso motu condiscant, et modo inter se aut gladiis aut pugnis certantes, modo contra bestias incedentes, ubi non odio, sed praemio illecti subeunt ferale certamen.
Abbreviated transcription (Latin):
k. cappa. ꝑ duo kb iuncta: calumpiue cansa.
q̃ti ex militib suꝑaeñt: qnͣtiq in bello decidissent.
T̾au in capite u̾siculi posita: suꝑititẽ designabat.
theta uͥ ad uniꝰ cuiꝰq defunctionẽ apponebat᷑ ad ca¬
put. uñ habet ꝑ mediũ telum .i. mortis signũ. Cum

Expanded text:
K 'caput', per duo KK iuncta 'calumniae causa', quanti ex militibus superessent, quantique in bello cecidissent. Tau nota in capite versiculi posita, superstitem designabat. Thita vero ad uniuscuiusque defuncti nomen apponebatur, unde et habet medium telum, id est mortis signu
Abbreviated transcription (Latin):
ti.a nichilao diacono eccłie iherosolimoꝵ qui
cũ stepħo ⁊ ceti̾s constitũtꝰ ẽ a petro. qui ꝓpterᷤ
pulchritudinẽ rełitiquẽs uxorem. ut qui uellet
eãm uteretur: u̾sa ẽ in stũprĩ tał consuetudo. ut
inuicem coniugia cõmutarent. qd̾ ioħes in apo¬

Expanded text:
e Hierosolymorum, qui cum Stephano et ceteris constitutus est a Petro; qui propter pulchritudinem relinquens uxorem, ut qui vellet eam uteretur, versa est in stuprum talis consuetudo, ut invicem coniugia commutarentur. Quos Iohannes in Apo
Abbreviated transcription (Latin):
uagantib dicta. Nã lingua eoꝵ incerte sedes ⁊
uage: ninudia dñĩ. Incipit a flumine aifiga.
in zeugitauũ limitẽ desinit. hñs ab ortu sicxtes
minores. a septempoione: mare qd̃ inten dit sar¬
diniam. Ab occasu: in auritaniã sitifensem. A me¬

Expanded text:
nt sedem. Nam lingua eorum incertae sedes et vagae, Numidia dicuntur. Incipit autem a flumine Ampsaga, in Zeugitanum limitem desinit, habens ab ortu Syrtes minores, a septentrione mare, quod intendit Sardiniam, ab occasu Mauritaniam Sitifensem, a me
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sitas punctis diu̾so loco positis demonstrat᷑
U̾ enũ initio ꝓñciationis nͨ dũ plena pars sensꝰ
sus. punctꝰq ad mediam litt̾am ponit᷑. ⁊ uoca¬
sententie plenitudine: sit cola. unãq litt̾am
ꝑ gradus ꝓnũciando plenã sententie cdausuła
facunꝰ: fit ꝑiodos. piunctũ ꝙ ad caput lict̾e po¬

Expanded text:
diversitas punctis diverso loco positis demonstratur. Ubi enim initio pronuntiationis necdum plena pars sensuisus, punctusque ad imam litteram ponitur; et vocasententiae plenitudine, fit cola, mediamque litteram  gradus pronuntiando plenam sententiae clausulam facimus, fit periodus, punctumque ad caput litterae po
Abbreviated transcription (Latin):
los suꝑne⁊ poritꝰ ponit᷑. his de quib dubitatur¬
utoũ tolli debeant an apponi. ¶Limniscus
ẽ uͥgula int̾ geminos puctos iaceus. apponitur
his locis que sacre scͥpture int̾pretes eod̾ sensu
S du̾ssis sermonib tnͣstulerũt. ¶ Antigra¬
rant. ¶ P aragraphus unt̾ u̾sus ponitur
ad separandas res a rebus. ¶ Positura ẽ pa¬
notat. ita fines ista a pͥncipiis separat. ¶sł m
tatur. his locis ubi questio dubia uł obscura

Expanded text:
turutrum tolli debeant, nec ne apponi. Liminiscus id est virgula inter geminos punctos iacens, apponitur in his locis, que sacre scripture interpretes, eodem sensu, sed diversis sermonibus transtulerunt. Antigrarant. Paragraphus inter versus ponitur, ad separandas res a rebus que notat, ita ista fines a principiis separat. A crypnitur in his locis, ubi quaestio dura et obscura
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ nomen; Nomen est uocabulũ ꝓpͥe appella¬
tionis. p̾nom̃: quod nõib ob dignitatẽ gnis
apnr p̃ponr̃. ut pũblius uirgillꝰ. Non eñi pos¬
sumus dice̾ uirgiluis publius. Agnom̃ ex fa¬
milia gu̾is uenit. ut scipio cornelius: a corne¬
lia familia ottus. Cognom̃: e qd̾ exiurtute uł

Expanded text:
agnomen. Nomen est uocabulum propriae appellationis; praenomen quod nominibus ob dignitatem generis praeponitur, ut Publius Virgilius. Non enim possumus dicere Virgilius Publius. Cognomen quod ex familia generis uenit, ut puta Scipio Cornelius, a Cornelia familia ortus. Agnomen quod ex uirtute uel
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝑ feminim sexꝰ ꝑsonas ueniũt. nͨ
gt agnati. s alias nat᷑ali iuire cogna¬
ti. Proximꝰ ꝓpt̾ ꝓximitatẽ sanguinis
appellatꝰ. Consanguineiuocati eo qd̃
ex uosangͥne. ⁊d ẽ ex unopatus se¬

Expanded text:
r feminini sexus personas veniunt: nec sunt agnati, sed alias naturali jure cognati. Proximus propter proximitatem sanguinis appellatus. Consanguinei eo quod ex uno sanguine, id est, ex uno patris se
Abbreviated transcription (Latin):
omnes hoĩes exuno patre nati pariͣnoꝰ
citehis qͥ odert̃ nos frẽs nr̃i uos estiꝰ. Ger¬
mana ita intelligat᷑ ut g̃manꝰ eadẽ ge¬
nitrice manãs. Soror autẽ ut frat̃. Nã
soror ẽ ex eodẽ semine dicta. qd̾ sola cũ
fr̃ib insorte agnatonis habeat᷑. fr̃es pa¬
se fres fueit. Consobrini uͦ uocati. qͥ aut
ex sorore et fr̃e. aut exduab sororibꝰ et
nati qͣsi consorim. fratrueles autẽ mat
Unde. et in oriente patre mortuo pupillõ
prior patruus suscipit. et qͣsi filiũ legeto¬
etur. Auuncłs ẽ matris frãt cꝰ nom̃ for¬
nire monstrat᷑. Amitta ẽ soror patris.
qͣa alia mat᷑ Matertera ẽ soror matu̾
qͣsi mater al¬
tera. Socer ẽ
qͥfiliã dedit:

Expanded text:
omnes homines ex uno patre nati pari intecite his qui oderunt vos: Fratres nostri vos estis.' Germana ita intellegitur ut germanus, eadem genetrice manans. Soror autem, ut frater. Nam soror est ex eodem semine dicta, quod sola cum fratribus in sorte agnationis habeatur. Fratres pase fuerunt. 14. Consubrini vero vocati, qui, aut ex sorore, et fratre, aut ex duabus sororibus sunt nati, quasi consororini 15. Fratrueles autem mateunde, et decedente patre, pupillum prior patruus suscipit, et quasi filium lege tuetur. 17. Avunculus est matris frater, cujus nomen fornire monstratur. Amita est soror patris quasi alia mater. Matertera est soror matris, quasi mater altera. Socer est, qui filiam dedit
Abbreviated transcription (Latin):
maria fluct᷑q frangendos. Nam mersꝰ
aquis ꝓtinus lapis fit. undisq cotidie
forcior effeciꝰ. in saxũ mutat᷑. Sict̃ ar¬
gilla igne in lapidẽ uertit᷑. Sulphur
uocatũ. qi igne accendit᷑. ut enĩ igniꝰ
ẽ. Nam uis eiꝰ et aquis feruentib sen.¬
titur. neq alia res facitiꝰ accendit᷑. naᷤᷤ¬
cit᷑ in insulis fołis int̾ siciliã ⁊ italiã.
qͣs ardere diit. inuenit᷑ et maliis lo¬
cis effossũ. huiꝰ gña qͥtuor inĩ qd̃
fodit᷑ translucetq et inret. qd̾ solũ ex
om̃ib generib medici utunt᷑. att̾m:
qd̾ appellãt glebamusib tm̃ fullonũ
familiare. Terciũ liqͦr ẽ. usus eiꝰ ad la
prestat. Qrͣtum ad licina maxĩe ⁊fici¬
enda aptum. Sulphuris tantaiis ẽ
ut morbos cõmiciales dep̃hñdat nito¬
re suo impositꝰ ignib ardescens ĩ calice
iuim. prunaq subdita cͥcumferẽs ex¬
ardescendentib repͤso paillorẽ dirũ rie

Expanded text:
maria fluctusque frangendos. Nam mersus maria fluctusque frangendos. Nam mersus aquis protinus lapis fit, undisque quotidieo fortior effectus in saxum mutatur; sicut argilla igne in lapidem vertitur. Sulpur vocatum quia igne accenditur; πῦρ enim ignis est. Nam vis eius et in aquis ferventibius accenditur. Nascitur in insulis Aeoliis inter Siciliam et Italiam, quas ardere dicunt. Invenitur et in aliis locis effossum. Huius genera quattuor. Vivum, quod foditur, translucetque et viret, quem solum ex omnibus generibus medici utuntur. Alterum, quod appellant glebam, usibus tantum fullonum faprestat. Quartum ad licinia maxime conficienda ut morbos comitiales deprehendat nidore suo impositus ignibus. Anaxilaus calicem vini, prunaque subdita circumferens exardescentis repercussu pallore
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓicit uentus a facie tre.
simus uocatꝰ qd̾ lenis sit. cenũ ẽ uo¬
rago luti. Cinis ex incendio dr ab eo
enĩ fit. fauilla qd̃ ꝑ ignẽ effecta sit.
et inuno glornere adunat ᷑ terra ã
ligata gleba ẽ. soluta pulius. labina
eo qd̾ ambulantib lapsũ inferat dic¬
ta ꝑdiriuatõnẽ alabe. lutũ uocatõ.
qͥdam ꝑ antifrasim putat̃ qd̾ si sit mũ¬
dũ. Nã omne sotũ mundũ ẽ. uoluta¬
bra appellant᷑. qd̾ ibi apri uolutent᷑.
Uligo sordes limi uł aque gt̃. Sabu¬
lon leuissimũ fre genꝰ. Argilla ab argi
uocata apud qͦ primũ exeauasa cõ¬
fecta ꝯt. Creta ab insula creta łͥi me¬
lior ẽ creta. Cimolia candida ẽ. Aciea
itabie insula dicta. quaꝵ alt̾a uestim̃
toꝵ p̾ciosos colores emollit et contrito¬
tatos staphure qͥdam nitore exhylarat
torẽ reddat. Terra samnia. a samo insula
dicta glutinosa et candida ⁊ linguȩ le.¬
nis medicam̃tis &e uasculis necc̃ia. pul¬
ligit᷑ collib opponit᷑q ad sustinenda

Expanded text:
icit ventus a facie terrae. 2. Limus vocatus, quod lenis sit. Coenum est vorago luti. Cinis ex incendio dicitur; ab eo enim fit. Favilla, quod per ignem effecta sit. et in uno glomere adunatur. Terra autem ligata, gleba est soluta, pulvis. 4. Labina, eo quod ambulantibus lapsum inferat, dicta per derivationem a labe. Lutum vocatum quidam per antiphrasin putant, quod non sit mundum, nam omne lotum mundum est. 5. Volutabra appellata, quod ibi apri volutentur. Uligo sordes 246 limi, vel aquae sunt. Sabulum levissimum terrae genus. 6. Argilla ab Argis vocata, apud quos primum ex ea vasa confecta sunt. Creta ab insula Creta, ubi melior est. Creta cimolia candida est, a Cimaea Italintorum pretiosos colores emollit, et contristatos sulphure quodam nitore exhilarat,nitorem argento reddat. Terra Samia a Samo insula dicta, glutinosa et candida et linguae lenis, medicamentis et vasculis necessaria. Pulligitur collibus, opponiturque ad sustinenda
Abbreviated transcription (Latin):
qr ubicsiq illeictꝰ inciderit spinã sol¬
uit: ꝑ quã costarũ pedes ⁊ motꝰ corꝑi
agebant᷑. Seryentes autẽ diu uiuere
disr adeo ut depõita uetere tunca se¬
nectutẽ deponere atq iniuuentutẽ re¬
dire ꝑhibeant᷑. Tunice serpentũ exuine
nũ cupant᷑ eo qd̃ his qͣndo senescũt sese.
na ẽ serp̃ntẽ creari. qd cẽ oiidiꝰ inmeta¬
mor phoseoꝵ libris cõmemorat dicens.
Sunt qui cũ clauso putrefacta spina
sepulcro. mutari credãt humanas an¬
gue medullas. Qd si credit᷑ merito eue.¬
nit. ut sict ꝑ serpentẽ mors hõis: ita
et hoĩs morte serpens. fert᷑ autẽ qs ser¬
pens hominẽ nudũ ñ Sit ausꝰ contĩgere.

Expanded text:
quia ubicunque ille ictus inciderit, spinam solquia ubicunque ille ictus inciderit, spinam solvit, per quam costarum pedes et motus corporis agebantur. Serpentes autem diu vivere dicuntur, adeo ut, deposita vetere tunica, senectutem deponere, atque in juventam redire perhibeantur. Tunicae serpentum exuviae nuncupantur, eo quod his, quando senescunt, sese na est, serpentem creari. Quod etiam Ovidius in Metamorphoseon libris commemorat dicens: Sunt qui, cum clauso putrefacta est spina sepulcro, Mutari credant humanas angue medullas. Quod si creditur, merito evenit: ut sicut per serpentem mors hominis: ita et hominis morte serpens. Fertur autem, quod serpens hominem nudum non sit ausus contingere.
Abbreviated transcription (Latin):
omnib aĩantib terre. Dicit aũ plimꝰ si
credit᷑ qd̾ serpentis caput cẽ si cũ duob
enaserit digitis: nicħominꝰ uiuit. unde
et totũ corpꝰ obicit ꝓ capite ferientib.
Anguib unisisis hebes uisus ẽ. raro in
adu̾sum contuẽt᷑. nec frustra c̃ ocłos ñ
in fronte hant. s intimporib adeo ut
citiꝰ audiant quã aspiciãt. Nullũ antẽ
animal in tanta celeritate linguã mo¬
uet. ut serpens. ad eo ut triplicẽ lingiã
hr̃e iudeatur cũ unasit. Serpentiũ umi¬
da ꝯt̃ corpora. adeo ut quaqua eũt uiã
humore designẽt. Uestigia serpentiũ
talia st᷑. ut cũ pedib carere uideant᷑.
costis tam et sqͣmarũ nuisib reptãt. qͣs
a sũmo gutture. usq ad imam aluũ pa.¬
rilimodo dispositas hñt. sqͣmis enim
qͣsi unguib. costis qͣsi crurib inni¬
tunt᷑. Unde in qͣlibet corporis parte
ab aluousq ad capd̃ ictu aliquo coli¬
datur debilis reddita cursũ hr̃e ñ pot̃.

Expanded text:
rae.' Dicit autem Plinius, si creditur, quod serpentis caput etiam si cum duobus evaserit digitis, nihilominus vivit. Unde et totum corpus obicit pro capite ferientibus. Anguibus universis hebes visus est. Raro in adversum contuentur, nec frustra, cum oculos non in fronte habeant, sed in temporibus; adeo ut citius audiant quam aspiciant. Nullum autem animal in tanta celeritate linguam movet ut serpens, adeo ut triplicem linguam habere videatur, cum una sit. Serpentium humida sunt corpora, adeo ut quaque eunt, viam humore designent. Vestigia serpentium talia sunt ut, cum pedibus carere videantur, costis tamen et squamarum nisibus repant, quas a summo gutture usque ad imam alvum parili modo dispositas habent. Squamis enim quasi unguibus, costis quasi cruribus innituntur. Unde si in qualibet corporis parte ab alvo usque ad caput ictu aliquo collidatur, debilis reddita cursum habere non potest:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuiolentiã dñr. Quidã aute poetȩ the¬
ologi dicti st qm̃ de diis carmina facie¬
bant. officiũ autẽ poete in eoẽ ut ea q̃
uere gestast̃ inalias spẽs obliqͥs figu¬
rafonib cum decore aliquo comĩsa tͣ.¬
ducat. Unde et lucanꝰ. iõ. in nũo poetaꝵ
ñ ponit᷑. qi uidet᷑ historias cõposuisse:
ñ poema. Apud poetas autẽ tres carac¬
teres eẽ dicendũ. unũ in quo tm poe¬
ta loquit᷑. ut ẽ in libris uirgilii georgi¬
poeta loquit᷑. ut ẽ in comediis. ⁊ tͣgediis.
Terciũ mixtũ. ut ẽ in eneide. Nam poeta¬

Expanded text:
untur. 9. Quidam autem poetae theologi dicti sunt, quoniam de diis carmina faciebant. 10. Officium autem poetae in eo est, ut ea quae vere gesta sunt in alias species obliquis figurationibus cum decore aliquo conversa transducat. Unde et Lucanus ideo in numero poetarum non ponitur, quia videtur historiam composuisse, non poema. 11. Apud poetas autem tres characteres sunt dicendi: unus in quo tantum poeta loquitur, ut est in libris Virgilii Georgipoeta loquitur, ut est in comoediis et tragoediis. Tertius mistus, ut e
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i apponunt inlibris eccłasticoꝵ uiroꝵ
ad seꝑãdauel de monstranda testimonia sc̃as
nebant in his. que renodothꝰ efresus. nõ
recte adiecerat. aut detraxerat. aut per¬
mutaũat. In his et nr̃i eausi st̃..S. di¬
ple oblismene. intponit᷑ ad separandos in
comediis. ł tragediis. ꝑiodos Adũ¬
sa oblismene. quociens strophe & antistro¬
phosinfert᷑ Adũsacum obelo ad ea
miseros qͥ troas achiuis adiecit.. Di¬
ple suꝑne obelata. ponit᷑. ad conditiones lo

Expanded text:
nostri adponunt in libris ecclesiasticorum virorum nostri adponunt in libris ecclesiasticorum virorum ad separanda vel ad demonstranda testimonia sanctanebant quae Zenodotus Ephesius non recte adiecerat, aut detraxerat, aut permutaverat. In his et nostri ea usi sunt. Diple ὀβολισμένη interponitur ad separandos in comoediis vel tragoediis periodos. Aversa ὀβολισμένη, quotiens strophe et antistrophus infertur. Adversa cum obolo ad ea miseros qui Troas Achivis obiecit? Diple superne obolata ponitur ad conditiones lo