comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bulatio eus est in cordib scõꝵ delectari
sicut scriptũ est. ⁊ mhĩtabo in eis. ⁊ in
ambulabo. ⁊ eto illoꝵ ds̃. Del certe ambit¬
lare der est. in scĩs p̃dicatorib sus de lo¬
co ad locum tnsire. Loqui dei est: muisi¬
bilit̾ sine sono uocis. uł quol strepitu
occultam in m̃tib sc̃oꝵ uoluntatẽ suã.
atiꝑ rectũ intiłcm inspirare. seu futu
dei ut quidam uolunt trib modis ac¬
cipitur. Primo namq modo ꝑ sb̾cam
creatitram. sicut in rubo ad moysen ĩ
igne apparint. uł sicut ad abraham ⁊¬
uoluit in angłis appare dignatus est
scdõ uo modo in sompnis. sicut ad iacob¬
⁊ ad rachariam ꝓpħam ⁊ ad ioseph spon¬

Expanded text:
in cordibus sanctorum delectatio, sicut scriptum est: Et inhabitabo in eis, et ambulabo, et ero illorum Deus . Vel certe ambulare Dei est in sanctis praedicatoribus suis de loco ad locum transire. Loqui Dei invisibiliter sine sono vocis vel quolibet strepitu occulte mentibus sanctorum voluntatem suam atque rectum intellectum inspirare, seu futurDei, ut quidam volunt, tribus modis accipitur. Primo namque modo per subjectam creaturam, sicut ad Mosen in rubo apparuit . Vel sicut ad Abraham uibus in angelis apparere dignatus est. Secundo vero modo in somnis, sicut Jacob et Zachariae prophetae et Joseph spon
Abbreviated transcription (Latin):
scoꝵ iustoꝵ sed̾e dr̃. Descende ds in indo legitur
qũ aliqtud nouũ quod andea nõ fu̾at: in
creatura humana oꝑatur. sicut filius dei¬
pũs descendisse narratur. qñ ueram car¬
nem ex maria uirgine pp̃ redemptõnem
nram suscepit. ⁊ uerus homo fieri digna¬
tus est. nõ amittendo quod erat: s assimm̃¬
do quod nõ erat. De curus descensione. hoc
est incarnatõne: in psalmo scriptũ est

Expanded text:
citur sedere. Descendere Deus in mundum dicitur quando aliquid novum quod antea non fuerat in creatura humana operatur, sicut Filius Dei descendisse narratur, quando veram carnem ex Maria virgine propter redemptionem nostram suscepit, et verus homo fieri dignatus est, non amittendo quod erat, sed assumendo quod non erat. De cujus descensione, id est, incarnatione in psalmo scriptum es
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ qua dni pcussione b̃s̃ tob de semz ipo
dtiab in tabilis lapidets in monte sy¬
nai scripta narratur. Ipẽ enĩ scripsit.
dei eitio demonia. Orcite enĩ digians cũ
manu ⁊ brachio. manus sio uł brachiũ

Expanded text:
 qua Domini percussione beatus Job de semetipso duabus in tabulis lapideis in monte Sinai scripta narratur . Ipse scripsit qDei ejicio daemonia . Sicut enim digitus cum manu vel brachio, manus vero vel brachium
Abbreviated transcription (Latin):
stos. Item alit̾ ocłi dñi p̾cepta eitis. p
que nob̾ lum̃ scĩe isbmistratur. mysti¬
ce accipiuntur. ut est illud in psalmo
p̾ceptũ dñi lucidũ illuminans ccłos
Palpebee dñi occulta atꝙ incõphenli¬
bilia iuditia eius sine sp̃italis in dut¬
omnia audit ⁊ nicħ illi sub silentõ la¬
tot de quo in libes apre scripta est
duris zeli audit omnra. ⁊ tumultus mur¬
etus .i. lacrimosa ꝯpunctio pñe ꝑ inspi

Expanded text:
stos . Item aliter, Oculi Domini praecepta ejus, per quae nobis lumen scientiae subministratur, accipiuntur: ut est illud in psalmo, Praeceptum Domini lucidum illuminans oculos . Palpebrae Domini occulta et incomprehensibilia judicia ejus, sive spiritualis in divomnia audit, et nihil eum in silentio latet: de quo in libro Sapientiae scriptum, Auris coeli audit omnia, et tumultus murejus , id est, lacrymosa compunctio poeni
Abbreviated transcription (Latin):
dñe d̃s qui eduxiti ppłm tuũ de terra
egypti ⁊ manu forti ⁊ brachio excelso
Iocirco q filius dei pris brachiũ eius dr̃
qr omnis creatura electa ab ipõ ꝯtinet᷑
Dext̾a dei pr̃is: imigenitus filius eius¬
accipttur de quo in pialmo ex ꝑsona
hoĩs assumpti. Dext̾a inquit dñi fecit

Expanded text:
terra Aegypti in manu forti, in brachio extento . Idcirco autem Filius Dei Patris brachium dicitur, quia creatura electa ab ipso continetur. Dextera Dei Patris unigenitus Filius accipitur; de quo in psalmo ex persona hominis assumpti: Dextera, inquit, Domini fecit
Abbreviated transcription (Latin):
cdũ adipisci nõ possem. Cum aut̃ ꝑ certoi
noi̾im hostiũ diuimi sermonis. quodue¬
n̾atõni tue celestis gr̃a patefecit patam
cunctis uolentib paridere: um etiam tio¬
lentib ut introire nõ pigeat ꝑsuadere.
occupatõni tue reu̾entie młtiloquio suꝑ¬
fluo moram nõ faciam. s desidiũ oblectã¬
tõnis mee brenit̾ indicabo nõ ulłos in
so illi ordini ꝓfuturii sit quod expecto.

Expanded text:
ctum adipisci non possem; cum autem pro certo nouerim ostium diuini sermonis, quod uenerationi tuae caelestis gratia patefecit. paratcunctis uolentibus pandere, uerum etiam nolentibus, ut introire non pigeat, persuadere, occupationi reuerentiae tuae multiloquio superfluo moram non faciam. sed desiderium obsecrationis meae breuiter indicabo. Nonnullos in so illi ordini profuturum sit. quod expeto.
Abbreviated transcription (Latin):
apło testante qui ait. quem utdit młs
nemo iudit unqͣm. Incorporeus est. qutiã
nslis m̃broꝵ lineam̃tis ꝯpositus siue cõ¬
pactus consistit. sicut u̾itas in erngłio
sp̃li ⁊ u̾itate oportet adorare. Imm̃sus ẽ.
qi qͣntitas eis uł qͣlitas a nllo ex crea¬
edificani. Incircũscriptus est. qm̃ circũ¬
stribi nlło modo pt̃. Inlocalis est. qm̃ de
loo quol retinetur. ip̃e de semz ipõ ꝑysai¬
am ꝓpham testimoniũ phibente. ac dicẽ¬
te cesum sedes mea. t̾m aut̃ scabellũ pe¬
dum meoꝵ. Et ꝑ ieremtam. nõne celũ ⁊
t̾ram ego implco oicit dñs: Cutus m

Expanded text:
o testante, qui ait: Quem nullus homnemo vidit umquam . Incorporeus est, quia nullis membrorum lineamentis compositus sive compactus existit. Sic veritas in Evangelio spiritu et veritate oportet adorare . Immensus est, quia quantitas ejus, vel qualitas a nullo ex creaaedificavi . Incircumscriptus est, quia circumscribi non potest. Inlocalis est, quia de loco quolibet retinetur, ipso de se per Isaiam testimonium perhibente ac dicente: Coelum mihi sedes est, terra autem scabellum pedum meorum . Et per Jeremiam: Nonne coelum et terram ego imp
Abbreviated transcription (Latin):
.i. xp̃c dñs. ꝓ quo ysaias ꝓpħa ex ꝑsona
iudeoꝵ efr̾atus ait qr ꝯs enus ad tracũ¬
diam ꝓtiocauimus. Alit̾̃ enĩ os dñi ser¬
mo eius siue iussio accipitur. De quo ser
fcã sunt De quo in psalmo. Uerbo dñt
celi fc̃i sunt. Et alibi. Misit u̾bũ suũ et
bum. ⁊ u̾bũ erat apud dm̃i ⁊ d̾s erat u̾¬
bum. Lingna dei mystice significat
mea calamus scoibe uelocit scribentis
intlłiguntur. De quib duob testam̃tis
eius: in iuditio nõ errabit os eius. Bra

Expanded text:
na Judaeorum effatus est: Quia os ejus ad iracundiam provocavimus . Aliter vero os ejus sermo ejus sive jussio accipitur; de quo sermfacta sunt; de quo in psalmo, Verbo Domini coeli firmati sunt . Et alibi: Misit Verbum suum, et bum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Lingua Dei mystice significat mea calamus scribentis intelliguntur: de quibus duobus testamentis est: In judicio non
Abbreviated transcription (Latin):
tientib qui dm̃ corporeũ atꝙ carnalem
opmantur. s sp̃italit᷑ omina de eo maiłi¬
genda ⁊ confitenda sunt. Ui quis aut̃
himmana in dm̃ m̃bra. seu motus aĩe
tum est figurabilit in dm̃ caput cum
leguus. ipam eem dimnitatis eius q̃¬
mellige̾ debemus. Capillos uo capttis
etts: icõs angłos. ser imiisos electos i¬
Typice accipi oportet de quo sacramẽto
in ubro dantelis ꝓphe scriptũ est. Aspitie¬
bam donec throni positi sunt. ⁊ antiq

Expanded text:
ientibus, qui Deum corporeum atque localem opinantur, sed spiritualia omnia de eo intelligenda et confitenda sunt. Si quis Deo humana membra seu motus animae tum est, figuraliter in Deo caput esse legimus, ipsam essentiam divinitatis ejus, qelligere debemus . Capillos vero capitis ejus sanctos angelos, seu virtuosos electos typice accipi oportet; de quo in sacramento libri Danielis scriptum est: Aspiciebam donec throni positi sunt, et Antiq
Abbreviated transcription (Latin):
fxcelsior celo est.⁊ quid facies: ꝑfundior
inferno. ⁊ unde cognostes.. Longior t̾ra
m̃sura eius. ⁊ latior mari. Quiꝰ enĩ celũ
⁊ t̾ram implet. ꝓculdubro nlłs est locus
est sustinendo atq portando. nõ pond̾e
laboris. s infatigabili uirtute. qm̃ ulła
creatura ab eo cognita ꝑ se subsute ua¬
let. nisi ab ip̃o sustentetur qui illã crea¬
uit. extra omnia est: s nõ est exclusus

Expanded text:
xcelsior coelo est, et quid facies? profundior abysso, et unde cognoscis? longior est terra mensura ejus, et latior mari : qui enim coelum et terram implet, proculdubio nullus est locus est sustinendo atque portando, non pondere laboris, sed infatigabili virtute: quoniam nulla creatura ab eo condita per se subsistere valet, nisi ab eo sustentetur, qui eam creavit. Extra omnia, sed non exclusus
Abbreviated transcription (Latin):
itatõnes eoꝵ. O quot ⁊ qͣnta mortales
de mundane ꝓmissionis incertitudĩe
sicut umibra declinant ablati sunt. u
excussi sunt sicut locusta. exibit sp̃c
lit.Constitutus enĩ t̾minus uenit.
tur i etam. s coiptilent estp tra es
⁊ in t̾ram rent̾is. Naturale siquid est
ꝙ mat̾iatũ in mat̾iam resoluatur. au¬
feret ergo sp̃m eoꝵ ⁊ deficient. ⁊ in pul¬
uerem sui reu̾tentur. Cum aut̃ mori¬
etur homo. heditabit bestias. serpen¬
tes ⁊ simes. omnes aut̃ in puluerem
dormiant. ⁊ ñmes oꝑiant eos. sicut ue¬
stim̃tũ. sic comedet eos tlmis. ⁊ sicut la

Expanded text:
 » O quot et quanta mortales de mundanae provisionis incertitudine « Sicut umbra cum declinat ablati sunt, et excussi sunt sicut locustae. Psal. CVIIIlit, constitutus est ei terminus, tur in terram. Scriptum est enim: «Terra es, et in terram ibis». 2 Naturale siquidem est ut materiatum in materiam dissolvatur. «Auferet ergo spiritum eorum et deficient, et in pulverem suum revertentur». Cum autem morietur homo, hereditabit bestias, serpentes et vermes. «Omnes enim in pulvere dormient et vermes operient eos». «Sicut vestimentum sic com
Abbreviated transcription (Latin):
amicũ hoĩem impugnauit. mortuus
ũmes płimos impingnabit. Quo gͣ
fedius humano corpore: Quid horrib¬
lius hot̃e mortuo. cuius gratissimus
erat amplerus in uita: molestus etiã
erit aspectus eius in morte. Quid ergo
tem in tumulo. qui mͥ iacebat ornatus
in aula. mͦ sedet minundus in tumba.
qui mͦ uescebatur delitus in cenaculo
mͦ ꝯsumitur a u̾mib in sepulchro.¬

Expanded text:
hominem unicum impinguavit, mortuus vermes plurimos impinguabit. Quid ergo foetidius humano cadavere? quid horribilius homine mortuo? Cui gratissimus erat amplexus in vita, molestus etiam erit aspectus in morte. Quid ergo in tumulo; qui modo fulgebat ornatus in aula, modo sordet nudus in tumba; qui modo vescebatur deliciis in coenaculo, modo consumitur a vermibus in sepulcro.
Abbreviated transcription (Latin):
uluc dirigent impetũ cogitatõnio uͥ
sentient ium doloris. Sane discipulus
quidam fertur apparuisse magr̃o sto
fertur respondisse apud inferos quen
solũmͦ quid nõ sit pena. o salomoni
pientiã apud inferos quo tu ꝓperas.¬
erit in tenebris tanta m̃tis obliuto.
ad ꝯfitend̾ ualeant respitare. nona

Expanded text:
nas: sed illuc dirigent impetum cogitationis, ubi sentient vim doloris. Sane discipulus quidam fertur apparuisse magistro suo dicitur respondisse: « Apud inferos quaeritur solummodo quid non sit poena. » Sed et Salomon pienErit enim in reprobis tanta mentis oblivio, ad confitendum valeant respirare. Nam «a
Abbreviated transcription (Latin):
fuit nob̾ suꝑbia nr̃a ⁊ tactantia dixu¬
tiaꝵ quid ꝯtuilit nobͥ: ĩ ransterunt illa
fluctuantem aquam. cuirs cum p̃titt
sinimus ẽẽ. uirtittis quid̃ signũ ua
leamus ostend̾e nem. s malignitate
nr̃a ꝯsumpte sumus. ingenti turbatõ¬
ne recogitabunt quicũq in unam de¬
lectatom se nigeslerunt ut sticalus
memorie pungat ad penam. quos acule̾
nequitie stimulauit in culꝑam. uoxii.
ueritatis ⁊ iustitie lum̃ nõ illuxit nob̾
tunc incipient dice montib. suꝑ nos ca¬
dite. ⁊ oꝑite nos. penitebunt ad penã

Expanded text:
iactantia divitiarum quid contulit nobis? Transierunt illa fluctuantem aquam, cuius cum preterisinimus esse virtutisque signum nullum valemus ostendere, sed in malignitate nostra consumpti sumus. Cum ingenti turbatione recogitabunt que cum nimia delectatione gesserunt, ut stimulus memorie pungat ad penam quos aculeus nequitie stimulavit ad culpam. VI De iveritatis et iustitie lumen non luxit nobis». «Tunc incipient dicere montibus: ‘Cadit
Abbreviated transcription (Latin):
locum torm̃toꝵ. cui cũ abraham respon¬
disset. hñt moy sen ⁊ꝓpħas. audiant
illos. subiiuxit. nõ pat̾ abraham. s si
quis ex mortuis ierit ad eos pnĩam
agent agebat enĩ ⁊ ip̃e pnĩam in ins̾¬
no. s qr cognoscebat illam eẽ mutilem.
rogabat ut annuntiaretur fr̃ib sus¬

Expanded text:
locum tormentorum. Cui cum Abraham respondisset: ‘Habent Moysen et prophetas, audiant illos’, subiunxit: ‘Non, pater Abraham: sed si quis ex mortuis ierit ad eos, penitentiam agent’». Agebat et ipse penitentiam in inferno, sed quia cognoscebat illam inutilem, rogabat ut annuntiaretur hoc
Abbreviated transcription (Latin):
exuret: ⁊ nũqͣm ꝯsumet. s semꝑ afficie
⁊ nãqͣm deficiet. Est aut̃ apud inferos
st̃ma tenebraꝵ obscuritas. iinmensai
penaꝵ acerbitas. infrnita miseriaꝵ es¬
nitas. ligatis inquit manib eius ⁊ pe¬
dib mittite eum in tenebras ext̾iores

Expanded text:
semper afficiet, et nunquam deficiet. Est enim apud inferos summa tenebrarum obscuritas, immensa penarum acerbitas, infinita miseriarum eternitas. «Ligatis, inquit, manibus et pedibus, mittite eum in tenebras exteriores;
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ est quod te possit tolerarr in totome
bonitas nõ exhauritur.
unde potõ respirare qui sic ob pcc̃a me
cogor desꝑare: Nam si irascaris peccã¬
tib: soles tñ benigne dare ꝯsauĩ petẽ¬
tic. dce me due iude debeam pare at
possim orare uamq uolo ẜ nescio pp̃ ig¬
norantiam meam. nec possum pp̃ dtiritiã
meam. cogor desꝑare pp̃ miquitatẽ meã
scio quid̃ ⁊ fateor qr m̃ito patior quodi

Expanded text:
Non est quod te possit tolerare in toto me. bonitas non exhauritur, unde potero respirare, qui sic ob peccata mea cogor desperare? Nam etsi irascaris peccantibus, soles tamen benigne dare consilium petentibus. Doce me, Domine, unde debeam sperare, ut possim orare. Namque volo; sed nescio propter ignorantiam meam, nec possum propter duritiam meam; cogor desperare propter iniquitatem meam. Scio quidem et fateor, quia merito patior quod
Abbreviated transcription (Latin):
sciant etiam. litt̾ãti modis oĩb locutio¬
nis. quos gramatici greco noĩe tropos uo¬
cant auctores nr̃os usos fuisse. qui ettã.¬
in uulgi sermone ꝯtexti sunt. Quuis .n.
nõ dicit. sic floreas: Qui tropus metapho¬
ra uocatur. Quis nõ dicit pisciname

Expanded text:
Sciant autem litterati modis omnibus locutionis, quos grammatici graeco nomine tropos uocant, auctores nostros usos fuisse multitur sermone contenti sunt. quis enim non dicit: "sic floreas"? qui tropus metaphora uocatur. quis non dicit piscinam e
Abbreviated transcription (Latin):
uł uoracitatis uitio p̾tiosissimo cibo
saptens utatur Insꝑiens act̃ fedni¬
ma gule flamia in ulissimũ ardes
cat. In fc̃a enĩ antiqͣ legenda cũ incur¬
runt indocti. nisi alt̾ius ꝯsuetudinis
aucdoritate repͥmantur: flagitia pu¬
refertur ad dilectõm dei. omnia flag¬
tia moriũtur. Cum ad ꝓxinui: omnia
facinora. St p̾ceptiua locutõ est. ant¬
flagitiũ aut facinus uetans. aut na¬
phendunt ⁊ ꝯsuetudmem quam a¬
nantur posse hr̃e usum bonũ. ⁊ ean
quam amplexantur ẽẽ posse dampn¬
bilem. si ibi caritas m̃tiũ. ⁊ hic cup¬
ditas atrendatur. Nam si mltis uxo¬
rib antiquitus caste nti quisqͣm pa
tp̃re potuit. pt aliquis nunc inalib¬
dinose. Magis enĩ ꝓbo młtaꝵ fecsidi¬
tate utentem pp̃ aliuo qͣm unius car¬
ne fruentem pp̃ ipãm. Ibi enĩ quesita¬
est utilitas tpr̃m oportunitateb con¬
grua. hic saciatur cupiditas tpẽatib
uoluptatib implicata. Notand̾ ettm¬

Expanded text:
vel voracitatis pretiosissimo cibo vel voracitatis pretiosissimo cibo sapiens utatur, insipiens autem foedissima gulae flamma in vilissimum olus. In quae facta legenda cum incurrunt indocti alterius consuetudinis, nisi auctoritate reprimantur, flagitia purefertur ad dilectionem Dei, omnia flagitia moriuntur; cum ad proximi, omnia facinora. flagitium aut facinus uetans aut t et consuetudinem quam aspernantur posse habere usum bonum, et eam quam amplexantur esse posse damnabilem, si et ibi charitas utentium, et hic cupiditas attendatur. 27. Nam si multis uxoribus caste uti quisquam pro tempore potuit, potest alius una libidinose. Magis enim probo multarum fecunditate utentem propter aliud, quam unius carne fruentem propter ipsam. Ibi enim quaeritur utilitas temporum opportunitatibus congrua, hic satiatur cupiditas temporalibus voluptatibus implicata: infe
Abbreviated transcription (Latin):
multis ead̾ q fcõ facillima. ⁊ intlłcut
angustissima ⁊ obseruatõne castissi¬
ciplia. sicuti est baptisint sacram̃tũ
⁊ celebratio corporis ⁊ sanguinis dñi.¬
siguratam locutõm .i. translatam qͣi
ꝓpriam sequi. adiungenda etiã illa
est. ne iam ꝓpriam qͣi figuratam te¬
tuno. neq ad moꝵ honestatem. neq ad
fidet f̾itatem ꝓp̾e referri pt. figuratũ
ẽẽ cognoscas. Noꝵ honestas ad diligẽ¬
ad caritatem nutendam atq roboranda
⁊ cupiditatem uncendam atq extĩgis¬
dam ualent. Caritatem uoco motũ ans¬
mi ad fouend̾ deo pp̃ ip̃m. ⁊ se atq ꝓcm̃¬
pp̃dm̃. Cupiditatem aut̃ motũ animi
ad fouend̾ se ⁊ ꝓximo ⁊ quol corpore nõ
pp̃ dm̃. Quod aut̃ agit indomita cupidi¬
tas ad corrumpend̾ animũ ⁊ corpus sus
flagitiũ uocatur. Quod aut̃ agit ut ala
noceat: facinus dr̃. Et hec sunt gn̾a õm¬
tñ est ne tem̾e flagitia rep̾hendamus.
fieri enĩ pt̃ ut sine aliquo cupiditau

Expanded text:
multis, eademque factu facillima, et intellectu augustissima, et observatione castissidisciplina: sicuti est Baptismi sacramentum, et celebratio corporis et sanguinis Domifiguratam locutionem, id est translatam, quasi propriam sequi, adjungenda etiam illa est, ne propriam quasi figuratam vevino neque ad morum honestatem, neque ad fidei veritatem proprie referri potest, figuratum esse cognoscas. Morum honestas ad diligenm caritatem nutriendam atque roborandam et cupiditatem uincendam atque extinguendam ualent. caritatem uoco motum animi ad fruendum deum propter ipsum et se atqDeum. Cupiditatem autem motum animi ad fruendum se et proximo, et quolibet corpore non propter Deum. Quod autem agit indomita cupiditas ad corrumpendum animum et corpus suum, flagitium vocatur; quod autem agit ut alteri noceat, facinus dicitur. Et haec sunt duodum est, ne temere flagitia reprehendamus. Fieri enim potest, ut sine aliquo vitio cupidinis
Abbreviated transcription (Latin):
quas enarrauimꝰ qualitatib paroni¬
me qͣlia noĩant ut leue a leuicate a
dĩsitate densum cc̃aqz luis similia. Sz
pleriiq accidit lic uonõ desit uel qͣsia
nõparonima a sua q̃litate descendai

Expanded text:
quas enumeravimus, qualitatibus παρωνύμως qualia nominantur, ut lene a lenitate, a densitate densum, caeteraque his similia. Sed plerumque accidit, licet raro, ut qualia non παρωνύμως a sua qualitate descendant,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ sit ĩdecẽs retractatio. De qualitate
facilis sepatio est. Qualitate nãq di¬
cim duscedine austeritatẽ allxdinẽ
ingredinẽ. Quare uõ ĩt elligu/ quõnẽs
dicims sicet aristoceles idreñter et pro
qͣsitate q̃se rosuerit et qͣlitatẽ ꝓ quali

Expanded text:
non sit indecens retractatio. DE QUALITATE facilis separatio est; 'qualitatem' namque dicimus dulcedinem, austeritatem, albedinem, nigredinem; 'quale' uero intellegitur quoties dicimus. Licet Aristoteles indifferenter et pro qualitate quale posuerit, et qualitatem pro quali,
Abbreviated transcription (Latin):
Tandem qͣi magui equoris freta tnsg̃ssi
cathegoriaꝵ nĩtm t̾minanimus. ut at¬
bitror nõ insnasibuit̾ doctis. satis u̾o cla¬
re nolentib disc̾e. S quedam restant q̃
calcem lar huius nos tange̾ contͣdicũt
namq ⁊ in cathegoriis singłis de concͣrie¬
tate tractatũ est. cum que recipet contra¬
riũ ⁊ que respuet dice̾mus. tam̃ quiosu
ip̃m contͣris młs adhuc tractatus ostẽ¬
dit ⁊ adhuc quedam u̾ba remanent qͦꝵ
nis ac ꝓpͥetas debeas explicari. Qna de cã

Expanded text:
Tandem quasi magni aequoris freta transgressi, categoriarum numerum terminavimus, ut arbitror non insuasibiliter doctis, satis vero clare volentibus discere: sed quaedam restant, quae calcem libri hujus nos tangere contradicunt. Nam et in categoriis singulis de contrarietate tractatum est, cum quae reciperet contrarium, et quae respueret diceremus. Tamen quid sit ipsum contrarium, nullus adhuc tractatus ostendit: et adhuc quaedam verba remanent, quorum vis ac proprietas debeat explicari. Qua de ca
Abbreviated transcription (Latin):
inquirentib arbitrut̃. Sane illud ũbũ
ml̃ti doctoꝵ respuunt. atq impx ꝑferri
confirmant cum multer hr̃e matitũ dr̃.
uł utr tixorem. uł pas filiũ. uł filius m¬
trem. pp̃ea ꝙ asserunt nõ hr̃i posse quod
hẽat hfitem. s rectius dici autumant
ẽẽ mlieri iirũ. tł uxorem uiro. eẽ pa¬
trem filio. eẽ famulis dñm. Siquid̃ ubi¬

Expanded text:
inquirentibus. Sane illud uerbum multi doctorum respuunt atque improprie proferri confirmant, cum mulier habere maritum dicitur uel uir uxorem uel pater filium uel filius rea, quod asserunt non haberi posse, quod habet habentem; sed rectius dici autumant, esse mulieri virum, vel uxorem viro esse, patrem filio esse, famulis dominum
Abbreviated transcription (Latin):
quꝰ iamarũ uł calidũ ⁊ frigidũ licet contͣ¬
ria uideantur: tñ cum subcod sensti sunt
isti eẽ confirmant. deniqꝑ alienis penitus¬
q discretis patiendi faciendi ue rõm dut
nõ posse consistere. ut u̾bigr̃a quid faciat
nss in amaro. uł quid albedo pati possit
ant̾io: S hec fit conflictio cetoꝵ. Nob̾ aut̃
rogula sufficiat illa ut sciamus face̾ et
niti gen̾e ẽẽ coniuncta qͣlitate discreta
stemi calidum quod forgido p̾stat calorẽ
sui. sub eod̾ genere est. quod est ⁊ frigid̃.
s discrepat qͣlitate quod cales. Et doctus
ium decet indoctum: sub eod̾ gen̾e est. s q̃¬
litate disc̾nitur. Claret ergo face̾ ⁊ pati
gen̾e ẽe siłia: contͣria qͣlitate. S hec duo

Expanded text:
 amarum vel calidum et frigidum, licet contraria videantur, tamen, cum sub eodem sensu sunt, similia esse confirmant. Denique ab alienis penitusque discretis patiendi faciendive rationem dicunt non posse subsistere; ut, verbi gratia, quid faciat numerus in amaro vel quid albedo pati possit a numero? Sed haec sit conflictio ceterorum; nobis autem regula illa sufficiat ut sciamus facere et pati genere esse coniuncta, qualitate discreta. Etenim calidum, quod frigido praestat calorem sui, sub eodem genere est quo est et frigidum, sed discrepat qualitate quod calet; et doctus, cum docet indoctum, sub eodem genere est, sed qualitate discernitur. Claret ergo facere et pati genere esse similia, contraria qualitate
Abbreviated transcription (Latin):
litiam. castitatem. tł mitistudam. uel
libromem. Scda: quotiens in corpore i¬
hr̃e aliquid dicimur. uoalbeomẽ. ñ¬
gredinem uarietatem uł ceta que ꝑ
qlitatem corpori insidunt. Tercia de qn¬

Expanded text:
atem, uel iniustitiam uel libidinem. Secunda quoties in corpore habere aliquid dicimur, ut albedinem, nigredinem, uarietatem, uel caetera quae per qualitatem corpori insidunt. Tertia de q
Abbreviated transcription (Latin):
uui gne eẽ cõiuncta qͣliate discreta eͣ¬
enĩ calidũ qd frigido prestac calorẽsu
sub eodẽ gn̾e est qd est̃ et frigadũ ẜ duer¬
pat qͣlitãte ꝙ calet Et doctus cũ docet ĩe¬
tusus eodẽ gñe est sz qͣliate diceriur
Claret ergo facẽ et pati gne ẽẽ sumlia

Expanded text:
 esse conjuncta, qualitate discreta. Etenim calidum, quod frigido praestat calorem sui, sub eodem genere est, quo est et frigidum; sed discrepat qualitate quod calet: et doctus cum docet indoctum, sub eodem genere est; sed qualitate discernitur. Claret ergo facere et pati genere esse similia
Abbreviated transcription (Latin):
ti quoqz conerã sunt hanc discretione
Damus ui tuc cathegorie adaliquid
Disciplina emĩ discibilis reidisciplia.
ẽ Ncq eñ musica musicimusicam
possumus dicẽ s musici disciplinã
nectũtur Siquide si affectũ uelhĩtũ¬
litates debemus agnoscere. Quis tp̃e
quoꝵ aristotelẽs. magnus ĩgemo huic
permmirtiom pene̾ cõcẽsserit ac dixerit ros¬
se contingere ut quod qualitat fuit idẽ
refenatũr adaliquid. Nec̃ eẽ oportũmĩ
si unares duarũ cathegoriar uocabulo
cachegorias marimas atqr dif.¬
ficiles priebãt. Nũc ordocõmouet ut
rostꝙ̃ qualitate de facẽ et pacitrrctatͦ

Expanded text:
ti quoque connexae sunt; hanc discretionem damus, ut tunc categoriae ad aliquid disciplina enim discibilis rei disciplina est: neque enim musici musicam possumus dicere, sed musici disciplinam.nectuntur. Siquidem si affectum vel habitutates debemus agnoscere. Quamvis ipse quoque Aristoteles magnus ingenio huic pene permixtioni concesserit, ac dixerit posse contingere, ut quod qualitatis fuerit, idem referatur ad aliquid; nec esse importunum, si una res duarum categoriarum vocabulo categorias maximas atque difficiles pertinebant: nunc ordo commonet ut post qualitatem de facere et p
Abbreviated transcription (Latin):
li orta est et outio est postea cõsecuta-
Discerriere enĩ noc oportet orãtiom̃t yo¬
Diu. Tunc em ios sumus aduerteresa¬
entia cum scibili ẽẽ procrẽata opationt
uõ eis appunsie postea indagãtioe prt¬
dentur. Quibr depussis optima disse
est adasiquid relatorũ semp ea simul
Uel eytingiu ues enasci. Illud sanede¬
bemus incinoria teriere non omma
a dnli quid iinsdem casibz referri ad el
insz iuguntur sed alia grio casui alia

Expanded text:
li orta est, et operatio est postea consecuta. Discernere enim nos oportet operationis exordium; tunc enim possumus advertere scientiam cum scibili esse procreatam, operationem vero eius apparuisse postea indagatione prudentium. Quibus depulsis, optima definitio est ad aliquid relatorum semper ea simul vel exstingui vel nasci. Illud sane debemus memoria continere non omnia ʻad-aliquidʼ dicta iisdem casibus referri ad ea quibus iunguntur, sed alia genitivo casui, alia
Abbreviated transcription (Latin):
tempore. uo rome in senatu añ boram t̾¬
ciam. poso mñsem martiũ. Dec ut diximꝰ
in loco sunt. ⁊ in dõee. nõ locus ⁊ tempus
demq ut claras et mullius tractatus
iidigas cathegorias aristociles quoq
mͣsgressus o: quod nos etiam faciem᷑
Utempore enĩ ⁊ de loco int̾ sũmos pħos

Expanded text:
tempore: ut, Romae, in senatu, ante horam tertiam, post mensem martium. Haec, ut diximus, in loco sunt et in tempore, non locus et tempus. Denique ut claras et nullius tractatus indigas, has categorias Aristoteles quoque transgressus est; quod nos etiam faciemus. De tempore enim et loco inter summos philosophos
Abbreviated transcription (Latin):
qui ire quoq aris toiles omĩsit ne
nobis sector ĩquirat. De ĩacere.
Equitur ut de lacere di camus suie
desitu ut quidẽ putant que cam¬
goria in adaliqͥd resat᷑ ia uidet᷑ cc̃ cãt¬
ia siquidẽ qd iacet positũ iacet poĩtm
transcamut. De ub̃ et qñ.
Ui et qñ uidentur cĩ locus ut¬

Expanded text:
ipse quoque Aristoteles omisit, nec a nobis lector inquiret. DE IACERE Sequitur ut de iacere dicamus sive de situ, ut quidam putant quae categoria in ad aliquid relatis iam videtur esse tractata; siquidem quod iacet positum iacet, positutranseamus. DE VBI ET QVANDO Vbi et quando videntur locus
Abbreviated transcription (Latin):
Muifeste cͥ de signatũ est q̃ qͣlitates
huius gradũ comrationis. accipuit
mus Naq usia h hoc proyũ ui sm¬
gularis atqz una miõ cõtuariam ie
suscipiat. Suscipiat᷑ aũt diri nõ heat

Expanded text:
Manifeste igitur designatum est quae qualitates huiusmodi gradus comparationis accipiunt mus. Namque usia habet hoc proprium ut singularis at que un a numero cont raria in se suscipiat 'suscipiat' autem dixi, non 'habeat',
Abbreviated transcription (Latin):
larũ ꝯͣrie qualuates cathegoria semper
cadem mĩciãt᷑. Querentes itcrea quid
Nãqz mag albũ uel mag mgrũ uel macc
musicũ uelnniꝰ musicũ rossumͦ dicẽ De¬
tũ id quoq nec ĩ omni q̃luate nec in sola
potũt ĩucĩti Q̾s cm̃ prudẽciã prudentia
prudentĩore rõssit dicẽ. Del albedinen
clariore albedine uel doccrinã doctrina dõc¬
tior̃e ues trigono maiꝰ iricconri uel quadra¬

Expanded text:
lariter contrariae qualitates categoria semper eadem vinciantur. Quaerentes interea quid  album, vel magis nigrum, vel magis musicum, vel minus musicum possumus dicere. Verum id quoque nec in omni qualitate, nec in sola poterit inveniri. Quis enim prudentiam prudentia prudentiorem possit dicere, vel albedinem clariorem albedine, vel doctrinam doctrina doctiorem, vel trigono magis trigonum, vel quadra
Abbreviated transcription (Latin):
mb nccĩam. Is iguur nos docuit ex octo
sins qͣs ꝯmanci ptes oroms uocat eam
aliquid̃ uocabuloꝵ signaret. Itaq sõ¬
las drõnis partes auctore aris totele
nom̃e et bbum de bemus appellarẽ. Ce¬
teris uero et sis ficri et ꝯragmes or̃onis
uotius ꝙ̃ utes cius debere noĩari. Nlomẽ
nãq psona demrãt. uerbũ quid quisq
sic doc enit desrmꝰ aduertẽ quo copẽdio
paulati oro coaxtata ꝑ gradus cũcta q̃
st̃ uno uocabulo captã cõcluserit Nam
cũ su diuersa ĩmimerabilisqz morca¬
lium nũcupatio nec cõphenidi possit no¬
minũ tã lata diuersitas uno tñ bocablo
cu homine direris noscis omnes Si¬
etmoc uel dioc uel ille atqz ille Et q̃mꝙͣ
si thoru quoꝵ nõi ĩsmmita cop̾hensio
Etsi quie leomb qd fieri solet uel bobz ĩro¬
nat noĩa ĩ ĩmẽsũ tendiuir unicuuisq̃
catnitio ⁊ acies mẽtis obtũditurSz cũ
leonẽ belchauru dueris omnes qͥ ubiq¬

Expanded text:
m. Cap. 2. Is igitur nos docuit ex octo his quas grammatici partes orationis uocant eam e indicaret aliquid uocabuloque signaret. Itaque solas orationis partes, auctore Aristotele, nomen et uerbum debemus accipere, caeteras uero ex his fieri aut 'compagines orationis' potius quam 'partes eius' debere nominari: nomen namque personam demonstrat, uerbum quid quisque hoc docente, debemus aduertere quo compendio paulatim oratio, coartata per gradus, cuncta quae sunt uno uocabulo capta concluserit. Nam cum sit diuersa innumerabilisque mortalium nuncupatio nec comprehendi possit nominum tam lata diuersitas, uno tamen uocabulo cum 'hominem' dixeris noscis omnes; siiqwn uel Di'o" uel ille atque ille; et quamquam sit horum quoque nominum infinita comprehensio,Et si quis leonibus -- quod fieri solet -- uel bobus imponat nomina, in immensum tenditur uniuscuiusque cognitio, et acies mentis obtunditur; sed, cum 'leone
Abbreviated transcription (Latin):
cendum est Tunt igitur erlinis ai
que ĩ sbc̃o sunt ⁊ de sbc̃o significãt a¬
sunt cñ in slc̃o aliquo i ĩ ammio bel
sĩgnisicari scia iossit in si de sub̃grant
significentur llia autem ex eisdẽs¬
bebicotis .i. accidentib que ĩ subiecto
quidẽ sunt sed de sbco nimme signis¬
cantur ut hec gramatita uel hic ali¬
Ueł hic color in subiecio quidem sunt
ammo uel corpore De subiecto autĩ
nõ sigm ficantur ncq enĩ sine alude
uocabulum pendet sed quõ et speciali ne¬
mine designanitur. In hns quaꝵ suie¬
rius accidens cõmue nominamꝰ ĩfai
ubi iã ceria res est pro parte hoc est can¬
aptum preterux aristõteles bideretu
et oriũdis questiomb occasiont dali
si eo quod in sbc̃m est uoluit craciare dilige¬
nis ac difsinire quid est ut calũmanuib
quosi altero est aliquo non uerars si q̃dẽ¬
sic iquur ercludit cauca disfinitione Sᵈ ͦ
Id c̃ẽ in sb̃co qd pars eius non sit in quõe
diguum aũt ues pedem partem ẽẽ corpis

Expanded text:
cendum est. Sunt igitur ex iis alia quae et in subiecto sint et de subiecto signifsunt enim in subiecto aliquo, id est in animo vel significari scientia possit nsignificentur. Alia vero sunt ex iisdei id est accidentibus quae in subiecto quidem sunt sed de subiecto minime significantur; ut est haec gram matica uel hic albus color, in subiecto quidem sunt animo uel corpore, de subiecto autem non significantur neque enim his aliunde uocabulum pendet, sed suo et speciali nomine designantur. In his quoque superius accidens 'commune' nominamus, inferius ubi iam certa res est 'pro parte', hoc est kaqetur, et oriundis quaestionibus occasionem daret, de eo quod in subjecto est, voluit tractare diligentius, ac definire quid esset, ut calumniantibus quod in altero est aliquo, non ut pars sit quaehoc igitur exclusit cauta definitione, dicendo id esse in subiecto quod pars eius non sit in quo est digitum autem uel pedem partem esse corpori
Abbreviated transcription (Latin):
Sulcesit nõ a dulcedine aliquid rasu e
s⁊ dulcẽ gustantibz efficit passione ia¬
siue aut q̃liates rectiꝰ dicũuur alled
poris passio ẽ ui pallescat uel rubestat
aĩc que cu turpitudis uere cũdia feur
nõ quiuerit qiͣ ad obtentũ sui sanguis
copiã merteriores ꝑtes corpis fundu
eoqz fit ut pudore minio rubescamus
pallor quoqz simili aĩc pas siõe cõsisu
cũ ꝑcussa metumimio ad cordis ultiori
confugit ẽaqz sangiuit ĩsequitur adco
ut desereũ sanguie ꝙ̃ est in cospe cui cory
albescat. hec aic passio ita a psus uem̾it
firmatur utetiã si pallor uel rubor ĩ cont¬

Expanded text:
ulce sit, non a dulcedine aliquid passum est, sed dulcem gustantibus efficit passionem. Passivae autem qualitates rectius dicuntur, albedcorporis passio est; animae guae, cum turpitudinis uerecundiam ferre non quiuerit, quasi ad obtentum sui, sanguinis copiam in exteriores partes corporis fundit, eoque fit ut pudore nimio rubescamus. Pallor quoque simili animae passione constat, cum perculsa metu nimio ad cordis ulteriora confugit eamque sanguis insequitur adeo ut, desertum sanguine quod est in conspectu, corpus albescat. Haec animae passio ita a philosophis uera esse firmatur ut, etiamsi pallor uel rubor in co
Abbreviated transcription (Latin):
dine separe Nã et oppoĩta que a nocya¬
ogna aristoteles uocat quadã huius
cathegorie similitudinẽ reddũt Si¬
quidẽ calidũ et fricidũ uidentur sibi
opionis socitiait. couicta Er cali¬
dũ no fricidi casidĩ sed frigido opro¬
situm dicimus et̾ iustum nõ iusti
iustũ sed ĩuisto cõtrariũ nonĩan ᷑
Lristoteles quidẽ ut in prĩcipio huius
catheccoric diximus multa exempla
propoint que ad haric non sub certa
qui hanc sc̃cus diffmire uoluerũt
Semqr et uircũte malicie et scĩe icͦ
rartia quasi udaliqͥd rosuit Eaq¬

Expanded text:
dine separare; nam et opposita quae aintikedine separare; nam et opposita quae aintikeivmena Aristoteles uocat quandam huius categoriae similitudinem reddunt, siquidem calidum et frigidum uidentur sibi oppositionis societate coniuncta; sed calidum non frigidi calidum sed frigido oppositum dicimus; et iustum non iniusti iustum sed iniusto contrarium nominamus. Cap. 109. Aristoteles quidem, ut in principio huius categoriae diximus, multa exempla proponit quae ad hanc non sub certa qui hanc secus definire uoluerunt. Denique et uirtutem malitiae et scientiae ignorantiam quasi ad-aliquid posuit eaq
Abbreviated transcription (Latin):
our Siquide cũ dicimꝰ ueriã pennati
ĩmput capitati uidem bsie partes in
añtibz ponẽ Penia eñi sinc dubiorre
iicest ut carut uel manus que si ãd
sliquid referantur ĩter usias et adali¬
diffimtũ sit. ĩta enĩ se eius diffo h
utdicatur adaliquid cuius id qd̾ est
tanone cõuerti. Hoc quis cõsiderato
repiret nec penati pemĩa nec caritati
caput rectẽ posse aliquid nõiari. Nõ
iñ ut renuati pemĩa dicimꝰ sic rossu¬
mis dicere pene pẽnatũ uel capitis
capitatũ. Id nciq qui dixerit irridebr
rena ex pennatõ cõstat Sutiterq
capitatũ nõ cõstat ex capite neq capͭ
bidetur ex capitato cõsistere. Et quod¬
utsupius dirimiꝰ dñs serui dñs etf
nus dnĩ seruns. ⁊ rursus subtractõ
scruo dñs nõ est iemoto dño nec ser¬
ergo disfone huins cathegorie poterit
etia consusionis ex smmilutudĩc exorte
discrctio reperiri Eodem pacto possum᷑
hanc cathegoria ab orpositor sulicu¬

Expanded text:
aperirc; siquidem, cum dicimus 'pennam pennati' et 'caput capitati', uidemur usiae partes in accidentibus ponere penna enim sine dubio pars usiae est uel caput uel manus, quae, si ad aliquid referantur, inter usias et adalidefinitum sit. Ita enim se eius definitio habet ut dicatur 'ad-aliquid' cuius id quod est tatione conuerti. Hoc quis considerato reperiet nec pennati pennam nec capitati caput recte posse 'ad-aliquid' nominari; non enim, ut pennati permam dicimus, sic possumus dicere pennae pennatum uel capitis capitatum id namque qui dixerit irridebitpenna ex pennato constat. Similiterque capitatum non constat ex capite, neque caput uidetur ex capitato consistere. ut superius diximus, dominus serui dominus et seruus domini seruus; et rursus, subtracto seruo, dominus non est, remoto domino, nec serergo definitione huius categoriae, poterit etiam confusionis ex similitudine exortae discretio reperiri. Cap. 108. Eodem pacto possumus hanc categoriam et ah oppositorum similitu
Abbreviated transcription (Latin):
loco nõ est ĩcongruũ qd sere quesitũ e¬
breuitractatu dissoluẽ ac docẽ quid u¬
tuie. disciplinaq discernat. hoc ꝓfctõ
dr tmmodo diuersatur. Dtus uõ oc̃e
aie ptes amplecut ommneqz aĩam suo
ĩperio gubernat et regit ut et iracũdia
domet et cupiditates aio ãmoueat qd
disciplia facere haud ꝙͣqua balet Po
uel posse uel nõ posse aliqͥd face ꝑ nãm¬
Ubigra pleꝵq uisis corpib puoꝵ ⁊ cõ¬
templacie artub ꝓmincĩam᷑ aliquid
De fuͬ eosqz dicimꝰ relcursorẽt uel.
pugillatoret fore nõ ꝙ ia hac arte ul
studioteneat᷑ s uideãt. põne corꝑis hͨ
facilius ĩpleturi. Similr et salubrẽs
et imibeciles dicmni᷑ qui ãt facile at nõ
facile recĩpiut egͥtudine. Eodẽ mõ na¬
q et ĩ hiis rotẽtia nãlis adũtit q̾ eos
facꝰ uel langorib crebriꝰ sbiace uel re¬

Expanded text:
loco non est incongruumÑquod saepe quaesitum estÑbreui tractatu dissoluere ac docere, quid uirtutem disciplinamque discernat: hoc profecto, mmodo deuersatur, uirtus uero omnes animae partes amplectitur omnemque animam suo imperio gubernat et regit, ut et iracundiam domet et cupiditates amoueat, quod disciplina facere haudquaquam ualet. Cuel posse uel non posse aliquid facere e visis corporibus puerorum et contemplatis artubus, pronuntiamus aliquid de futuro eosque dicimus vel cursores vel pugillatores fore; non quod iam hac arte vel studio teneantur, sed videantur positione corporis haec facilius impleturi. Similiter et salubres et imbecilles dicimus qui aut facile aut non facile recipiunt aegritudinem. Eodem modo namque et in his potentia naturalis advertitur quae eos facit vel languori crebri
Abbreviated transcription (Latin):
pore. s cira corpus hr̃e aliquid dicimur.
ut est uestis. atq indum̃ta oĩa. Bexta: qͣ¬
tiens ip̃as ꝑtes corporis hr̃e narramus.
ut manus. pedes. caput. aut reliqua que
sunt in compagẽ m̃broꝵ. Septimus aut̃
locus est: quotiens far uł uinũ uas ali
qui possessionem nr̃am uł dñtum uidet᷑
ostendẽ. cum edes uł rus quis hr̃e dr. uł se¬

Expanded text:
pore sed circa corpus habere aliquid dicimur, ut est uestis atque indumenta omnia. Sexta quoties ipsas partes corporis habere narramur, ut manus, pedes, caput, aut reliqua quae sunt in compage membrorum. Septimus uero locus est quoties far uel uinum uas aliqqui possessionem nostram uel dominium uidetur ostendere, cum aedes uel rus quis habere dici
Abbreviated transcription (Latin):
nitia quictaꝵ ptui facit Aspitãte naq
nõ gignit nͥ meqͣlitas ꝑtium ut sit logi¬
n una altera ĩfi̾or ac ꝓptẽa hec quidẽ
ulũt cathegorie alti sociare que apud
nus que ego ĩter Doctissimos heo uolu
usitus dic̾uir. Caret aͥ unuĩꝙͣiz eaꝵ¬

Expanded text:
nctarum partium facit: asperitatem namque non gignit nisi inaequalitas partium, ut sit longior una, altera inferior. Ac propterea haec quidam volunt categoriae alteri sociare, quae apud rius, quem ego inter doctissimos habeo, voluit, situs dic
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓptẽa qr et ip̃e sigule hñt spẽs suãs Id
uo̾ cũ acciderit subalt̃na nõĩantur que
genꝰ est hitus et affectio. Sdin põnã
affectio aĩ longo tye perseueras ut est
uirtus et disciplina que ꝑseueratione
sui et ppetiitate tpr̃s estimiat insi eas
forte langor aliquis corpis et cau ĩec¬
ta debilitas amputauit A sfeccio uero
ẽ ĩmutabilis ĩpussio uel cupiditas le¬
uis que breu tre descatur. Hĩius ergo
et affectio uidi ut ab hac nãq icĩpit et
si uũ ꝑmascrit sñtus nascitur. Affectͦ
aut subitus uidĩ ño pt. Si enĩ ad hĩ¬

Expanded text:
pterea quia et ipsae singulae habent species suas. Id vero cum acciderit, subalterna nominantur, quae genus est habitus et affectio: secundum, poaffectio animi longo tempore perseuerans, ut est uirtus et disciplina quae perseueratione sui et perpetuitate temporis aestimantur, nisi forte eas languor aliquis corporis et casu iniecta debilitas amputauerit. Affectio uero est mutabilis mentis impulsio uel cupiditas leuis quae breui tempore deleatur. Habitus ergo et affectio uideri potest ab hac namque incipit et, si ipsa permanserit, habitus nascitur; affectio autem habitus uideri non potest si enim ad h
Abbreviated transcription (Latin):
gressus ẽ qd nos. etia facionnuis delã
enĩ et deloco int̾ sũmos phos retus it
maq̃ questio est quibusdẽ uolentib
hec corporata eẽ aliis uero sine corpe¬
rib exstimãt. De habere
mur. Ortum eni tractãdo cosli¬
giinus sub hoc ubo octo fũt qiͣ queda su¬
cies. Prima ẽ quotiẽs aĩo habenut
aliquid ut ĩusticia castitate uel imu¬
sticia ues sibidinẽ. sccunda quotut
Incorpore habere aliqiud dicim᷑ utar¬
bedine ingredine uarictatẽ uel c̃tã q̃ꝑ

Expanded text:
gressus est; quod nos etiam faciemus: de tempore enimet loco inter summos philosophos uetus et magna quaestio est, quibusdam uolentibus haec corporata esse, aliis uero sine corporibus aestimari. DE HABEREmur; quantum enim tractando collegimus, sub hoc uerbo octo sunt quasi quaedam species. Prima est quoties animo habemus aliquid, ut iustitiam, castitatem, uel iniustitiam uel libidinem. Secunda quoties in corpore habere aliquid dicimur, ut albedinem, nigredinem, uarietatem, uel caetera
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ adasiqͥd prudes pr optim filius. In fa¬
cere durx saltat. in pati fert forutẽr ul¬
nera. In loco obseurus locus. In tpe
calidus mẽsis aut frigidus. In lacẽ
promis ai supinus iacet. in habere de¬
center armatus. Erit igitur nõ ꝑue
prudẽtie qͣlitate cũctis pene cõsusam

Expanded text:
in ad-aliquid 'prudens pater', 'optimus filius'; in facere 'dure saltat'; in pati 'fert fortiter uulnera'; in loco 'obscurus locus'; in tempore 'calidus mensis' aut 'frigidus'; in iacere 'pronus aut supinus iacet'; in habere 'decenter armatus'. Erit igitur non paruae prudentiae qualitatem cum caeteris paene confusam
Abbreviated transcription (Latin):
us biscruus dm̃ duplum simpli dcõ
uie simili par pari Ablatio uerõ sẽ¬
segoris et sosi et omni ut inter cõiuncta
noque exse rendeant sit alterna cõuer¬
ieconerti si tñ scienter et prudenter
ouersio Namsi imperite hec uocabu¬
si couertantur oritur magnã cõfrisio
uisi quis impite dixerit ãĩus penĩã
suulta est cõnuersio Non eñ pemia
nime aus est. Siquide sunt qͥdẽ

Expanded text:
ut servus domini, duplum simpli. Dativo, simile simili, par pari. Ablativo vero, sentegoriae et soli et omni, ut inter conjuncta duo, quae ex se pendeant, sit alterna converne converti, si tamen scienter et prudenter ista fiat conversio. Nam si imperite haec vocabula convertantur, oritur magna confusio: ut si quis imperite dixerit, avis pennam, stulta conversio est. Non enim penna omnis avis est
Abbreviated transcription (Latin):
hanc que quarta fuerat nccĩo tertia to¬
suit ordinare ut si discussis atqz mon¬
scacis omĩs: que ciuq conuenirent
fiequens orta confusio soluereturin
dire qi traccatui ricc̃ia astute̾ emiei
Dat illis auriliũ phus et medẽlã ma¬
le rosicis term̃s querit postea sue pro¬

Expanded text:
am, quae quarta fuerat, necessario tertiam voam, quae quarta fuerat, necessario tertiam voluit ordinare, ut discussis atque monstratis omnibus, quae cuique convenirent, frequens orta confusio solveretur. Idire, quasi tractatui necessaria. Astute enim et dat illis auxilium philosophus, et medelam male positis term
Abbreviated transcription (Latin):
Aa donhaton. Siredase enĩ cum dicis
non possumus aliuid biredale magis uel
amplius fuit iã non bixedalit ẜ alteruis.
mẽsure nomẽ suscipit ne mĩerus mage
et mimis sustmnet. Siquide tres mag
et mimis tres noĩare dementia est et
tempus non pt esse tre macris aut
minus. Claret iatuir hiis erposits
macris et miniꝰ in ꝙͣͣto ĩueniri nõ posse
Propriu bero ꝙti est qd̾ in omni et in
soso iuenitur illud est ut omma eius
paria aut miraria dicamiur ui mĩer᷑
par et impar. Equalis mĩerus si rar
est aut si ĩrar mequalis dr̃ Similit᷑q
aut imparia micuratur. Cetera uero
que ad ꝙͣtum nõ ꝑtinent similia sibi
rotus ꝙ equalia nominani᷑. ut albũ
albo simue aut non simie dicatur he
eni uerbũ sr̃alit hnis quem ꝙͣ̃to sunt
setur. Et quidẽ hanc terciã nõ ordo sed
tractatus necĩtas fecit. Nampos
ꝙ̃cum quale sẽquebatur. Uerũ qm̃ in
sine ꝙͣti quede cuuisdẽ gnĩs adaliquid
uidesancur posse tniserri cathegoria¬

Expanded text:
 ἧττον. ʻBipedaleʼ enim cum dicimus, non possumus aliud ʻbipedale magisʼ velamplius fuerit, iam non bipedalis sed alterius mensurae suscipit nomen. Nec numerus magis et minus sustinet, siaut minus tres nominare dementia est. Et tempus non potest esse tempore magis aut minus. Claret igitur his expositis magis et minus in quanto inveniri non posse. Proprium vero quanti, et quod in omni et in solo invenitur, illud est, ut omnia ejus paria aut imparia dicantur. Ut numerus par et impar; non aequalis numerus, si par est; aut si impar, non inaequalis dicatur. aut imparia nuncupantur . Caetera uero quae ad quantum non pertinent, similia sibi potius quam aequalia nominamus, ut album albo simile aut non simile dicatur. Hoc enim uerbum specialiter iis quae in quanto sunt setur. Et quidem hanc tertiam non ordo, sed tractatus necessitas fecit; nam, post quantum, quale sequebatur; uerum, quoniam in fine quanti, quaedam ejusdem generis ad aliquid videbantur posse transferri; hanc categori
Abbreviated transcription (Latin):
Debemus aduertẽ qua hec duc cathego¬
dt̃ et sensut rei cuus q̃ sit sensibilis sese
Dĩ tunc adaliquid debemus accipẽ It cũ
scĩa uel discipliã nõ uei cuuslib sẽd hoĩs
e̾ mictĩ diũ licet si proprĩe hanc cathe¬
goria que adisiquid dicuur uosumis
Sissinire ut a cetĩs sepetur ĩ omnes eñ
uidetur ĩcuriere alio mõ eã disfimire de¬
semus ne semp parũ cõsiderantib error

Expanded text:
debemus aduertere qua hae duae categodicitur, et sensus rei eius quae sit sensihilis sensus dicitur, tunc ad-aliquid debemus accipere. At cum scientia uel disciplina non rei cuiuslibet, sed hominis entia; licet, si proprie hanc categoriam quae ad-aliquid dicitur volumus definire ut a ceteris separetur in omnes enim videtur incurrere, alio modo eam debemus definire ne semper parum consider
Abbreviated transcription (Latin):
cõuinctione cõsistere. Codem mõ accipie¬
Si sunt cta que etrĩsdẽ cathegorie esse
noscũtur ut habius affecuo discipliã
habitus alicinus rei habicus dr̃ et af¬
fectio alicuius adaliquid affectio et
scia et rositio et sensus simili rone no

Expanded text:
. Eodem modo accipienda sunt caetera quae eiusdem categoriae csse noscuntur, ut est habitus, affestio, disciplina, 1labitus alicuius habitus dicitur, et affectio alicuius ad aliquid affectio, et scientia et positio et sensus simili ratione no
Abbreviated transcription (Latin):
daliquid ergo cat hegoria bocanius
eamq id quod esi diciir ex altero
sine ciuus socieratẽ eẽ non possu et cui᷑
Uit omins en alteruis cõuinctiõe descẽd̾
ut durlum simpli dr duplum maiis.

Expanded text:
aliquid ergo categoriam vocamus eam, quae id quod est dicitur ex altero, sine cujus societate esse non possit, et cujus vis omnis ex alterius conjunctione descendit: ut duplum simpli
Abbreviated transcription (Latin):
uet fuscũ uel pallidũ. hec enĩ duo de
ilbedine ingredineq nascutur. hẽc sũt
hiis mediã. ĩ ꝑa uero albedo et ingredõst̃
ibi cõtyaria fusco aut pallidoi cõcra¬
nũ nchil est. Claret cͦ cõtrarioꝵ media
cotiuru non habere. ⁊ metĩa qualitas
que er fora uel si ara cõsistit cõtrarietat
ignara est. Quid em quadrato uel qͥd
rigono uel quid circulo uel cono uel chi¬
lindro cõtrariũ quis opponat Re gura¬
ater ergo teriẽa tõcrarietat recept̃cem

Expanded text:
t fuscum et pallidum: haec enim duo de albedine nigredineque nascuntur, ac sunt his media; ipsa vero albedo et nigredo sibi sunt contraria; fusco autem pallidoque contrarium nihil est. Claret ergo contrariorum media, contrarium non habere. Quin etiam qualitas quae ex forma vel figura consistit, contrarietatis ignara est; quid enim quadrato, quid trigono, quid circulo vel cono vel cylindro contrarium quis opponat? Regulariter ergo teneamus contrarietatis receptricem