comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad nuptias uocatus. non
olũ uenire sed et miraculum
ibidem quo conuiuas lȩtificaret
facere dignatus. ẽ. exceptis cęlest ũ
sacramentoꝵ figuris. etiam iuxra
confirmat. Porro tatiani et
martiani ceteroꝵq qui nuptiis
detarhunt. ꝑfidia quã sit dam¬
nabilis insinuato Si enĩ thoro
in maculato & nuptus debita
castitate celebrrtis culpa in eẽt.
Nequaquã dñs adhas uenire.
Nequaquã eas signorũ suorum
initis consecrare uoliuss&.
Nunc autẽ quia bona. ẽ. c astitas
coniugalis. melior continentia
uidualis. optima ꝑfectio uirgi¬
nalis. ad cõꝓbandũ om̃ium
electorũ graduũ. discernendũ
temerato marię uirginis utero.
nasci dignatus. ẽ. Apphetico
annę uiduę ore mox patus
benedicitur. a puptiari celebnr¬
torib iam iuuenis inuitatus.
& hos suȩ p̃sentia uirtutis ho
lȩtitiam figurat. Miracula
nãq facturus in terra dei fi¬
lius uenit ad nuptias. ut ipsũ
se. ẽẽ. docer&. de quo sub typo
solis psalmista p̃cinit. & ipse

Expanded text:
ad nuptias vocatus, non solum venire, sed et miraculum ibidem, quo convivas laetificaret, facere dignatus est, exceptis coelestium sacramentorum figuris, etiam juxta confirmat. Porro Tatiani et Marciani caeterorumque qui nuptiis detrahunt perfidia quam sit damnabilis insinuat. Si enim toro immaculato et nuptiis debita castitate celebratis culpa inesset, nequaquam Dominus ad has venire, nequaquam eas signorum suorum initiis consecrare voluisset. Nunc autem, quia bona est castitas conjugalis, melior continentia vidualis, optima perfectio virginalis, ad comprobandam omnium electionem graduum, discernendum temerato Mariae virginis utero nasci dignitatus est, a prophetico Annae viduae ore mox natus benedicitur, a nuptiarum celebratoribus jam juvenis invitatur, et hos suae praesentia virtutis honlaetitiam figurarum. Miracula namque facturus in terra Dei Filius venit ad nuptias, ut ipsum se esse diceret de quo sub typo solis Psalmista praecinuit: Et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
nec libidinis aestum sensit cum
dm̃ conciper& in utero factum
mirabiliter hominem. nec aliquã
IN uera carne parer& humani
generis redemptorem̃. Ioħs autẽ.¬
ꝓhibebat eum dicens. Ezo ate
debeo baptizari. & tuuenis ad me
Ad se illũ uenisse expauit. qui per
sui sp̃s grãm totius mundi pecca¬
contraxit. Ezo inquit a te debeo

Expanded text:
nec libidinem sensit cum Deum conciperet in utero factum mirabiliter hominem, nec aliquam eneris carne pareret humani generis Redemptorem. Deus hibebat eum dicens: Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me! Ad se eum venisse expavit, qui per sui Spiritus gratiam totius mundi peccaco
Abbreviated transcription (Latin):
Lam ęquant᷑ cãpis montes & cerula ponti.
Om̃ĩa cessabunt tellus confurcta peribit.
Sic parit̃ fantes torrent᷑ flumina igni
Et tuba tu sonitũ tristem demit& ab alto.
Orbe gemens facinus miserũ uariosq labores
Tartareũq chaos monstrrbit t̃nt deiscens
⁊ corã hic dño reges sistentur ad unũ.
Reced&q e celo ignis sulphuris amnis.
Ic de xp̃i natiuitate. passione. & resur¬
rectione. atq scđo eius aduentu. ita¬
dicta sunt. ut siquis ingreco horum
latinũ trrnslats eisdem uersib ap¬
par&. pretea qđ grecarũ litterarũ
ꝓprietas. non ad eo potuit obseruari
Credo iã uos o inimici iudȩi tantis
testib ita obrutos. confutatosq ẽẽ.
ipsa ueritate. ut uihil ultrar repug¬
nare. nihil querere debeatis. LEc¬

Expanded text:
Iam equantur campi, montes et cerula ponti. Iam equantur campi, montes et cerula ponti. Omnia cessabunt, tellus confracta peribit. Sic pariter fontes torrentu n fuminaque igni, Et tuba tum sonitum tristem dimittet ab alto Orbe gemens facinus miserum vanosque labores, Tartareumpue chaos monstrat terra deinceps, Et coram hic Domino reyes sistentur ad unum. Procedit e celo ignisque et sulphuris amnis. Hec de Christi nativitate, passione et resurrectione atque secundo eius adventu tradita sunt, ut si quis in Greco capitLatinum translatis eisdem versibus apparet, preter quod Grecarum litterarum proprietas non adeo potuit observari. Credo vos, o inimici Iudei, tantis testibus ita obrutos confutaturos esse ipsa veritate, ut nichil aliquid repugnare, nichil querere debeatis.
Abbreviated transcription (Latin):
paganoꝵ. atq suogladio sicutgo Elias
xp̃i om̃s ꝑcutiantur inimici.
Audite. quid dixerit.
uditii signũ tellus sudore madesc&
cęlo rex ad ueni& ꝑ secla futurus.
Scilic& in carne p̃sens ut uidic& orbem
Vnde dm̃cernent in credulus atq fidelis:
Celsũ cũ sc̃ĩs eui iã termino ix ipso
Sic animȩ cũ carneader̃ quas iudicatipse
Cũ iac& incultus densis in ueprib orbis
Feicient simulacur uiri cunctã qͦq gatã
Ex ur& terurs ignis pontũq polũq¬
nquirens tetri portas effring& auerni
Scorp sed em̃ cuncte lux libenr carni
T ntdet᷑: sontes ȩc̃na flãma cremabit
Occultos actus retegens tunc qͥsq loquet᷑.
ecreta atq as̃ resenrbit pectora luci
Tunc erit & luctus stridebunt dentib oms
Eripit᷑ solis iubar & chorus interit astris.
U oluet᷑ celũ lunaris splendor obibit
Deici& colles ualles extoll& abimo
Non erit in eb hominũ sublime uel altũ

Expanded text:
paganorum, atque suo gladio, sicut Golias, paganorum, atque suo gladio, sicut Golias, Christi omnes percutiantur inimici. Audite quid dixerit: Judicii signum, tellus sudore madescet. E coelo rex adveniet per saecla futurus, Scilicet in carne praesens ut judicet orbem. Unde Deum cernent incredulus atque fidelis Celsum cum sanctis, aevi jam termino in ipso. Sic animae cum carne aderunt quas judicat ipse. Cum jacet incultus densis in vepribus orbis, Rejicient simulacra viri, cunctam quoque gazam Exuret terras ignis pontumque polumqInquirens tetri portas effringet averni. Sanctorum sed enim cuncte lux libera carni Tradetur, sontes eterna fama cremabit. Ocultos actus retegen tunc quisque loquetur Secreta, atque Deus reserabit pectora luci. Tunc erit et luctus, stridebunt dentibus omnes. Eripitur solis iubar et solis interit astris. Volvetur celum, lunaris splendor obibit. Deiciet colles, valles extollet ab imo. Non erit in rebus hominum sublime vel altum.
Abbreviated transcription (Latin):
or uiros solutos. de ambulantes
in medio ignis. & corruptio pulla. ẽ
iN eis: & aspectus quarti. similis. ẽ.
filio dĩ. O aliengena. unde tibi
hoc : quis tibi annuntiauit filiũdĩ:
quȩ lex : quis ꝓpħa annuntiauit
filiũ dĩ: nondũ quidem mundo
nascit᷑. & similitudo nascentis a te
cognoscitur Unde tibi hoc: quis
tibi anriuntiauit istud. nisi quia sic te
diuinus ignis intus illuminauit. ut
cũ illic apud te captiui tenerentus
inimici iudei. sic diceres testimoniũ
filio di : Sed quia inore duoꝵ uel
triũ testiũ stat omne uerbũ. sicut
ipse dñs uñrm contumatiã confutanꝰ.
in lege inquid urtt scriptũ. ẽ. qđ duors
hominũ testimoniũ uerũ sit: etiã ex
gentib tertius testis introducatuu.
ut testimoniũ ueritatis ex om̃i parte
roboretur. Quid sibilla uaticinando
etiã de xp̃o clamauerit. in medium
ꝓfenamus. ut ex uno lapide utroꝵq
frontes ꝑcutiantur iud ȩoꝵ scilic& atq

Expanded text:
or viros solutos deambulantes or viros solutos deambulantes in medio ignis, et corruptio nulla est in eis, et aspectus quarti similis est Filio Dei . O alienigena, unde tibi hoc? Quis tibi annuntiavit Filium Dei? Quae lex, quis propheta annuntiavit tibi Filium Dei? Nondum quidem mundo nascitur, et similitudo nascentis a te cognoscitur. Unde tibi hoc? Quis tibi istud annuntiavit, nisi quia sic te ignis divinus intus illuminavit, ut cum illic apud te captivi tenerentur inimici Judaei, sic diceres testimonium Filio Dei? Sed quia in ore duorum vel trium testium stat omne verbum, sicut ipse Dominus vestram contumaciam confutans, in lege, inquit, vestra scriptum est quod duorum hominum testimonium verum sit , et jam ex gentibus tertius testis introducatur, ut ei testimonium veritatis ex omni parte roboretur. Quid Sibylla vaticinando etiam de Christo clamaverit, in medium proferamus, ut ex uno lapide utrorumque frontes percutiantur, Judaeorum scilicet atque
Abbreviated transcription (Latin):
respondebit quidem ille uobis. pon
sũ missus. nisi ad oues quȩ perierunt
domus isrł. Sed sicut uos in actib
quia expulistis illud & uos dignos.
uite ȩt̃nȩ iudicastis. ecce inquid conuer¬
timus nos adgentes: de monstremus
etiã nos exgentib testimoniũ xp̃o
fuisse ꝓlatũ. qm̃ ueritas non tacuit
clamando etiã ꝑ linguas inimicoꝵ
suoꝵ. Nonne quando ille poeta fa¬
cundissimus int̾ sua carmina iã noua
ꝓgenies cȩlodimittit᷑ alto dicebat.
xp̃o testimoniũ perhibebat: In du¬
biũ hoc ueni&. nisi alios ex gentib
idoneos testes plurrq dicentes. ii
medium in troducam: Illũ regem
qui unr̃m suꝑbiã captiuando ꝑdo¬
muit. Nabuchodonosor regem scili¬
c& babilonis. non pret̾mittam.
Dic nabuchodonosor quid infornace
quo tres uiros iustos iniuste miseris.¬
dic dic quid tibi fuerit reuelatum.
Nonne inquid tres uiros miimus ip
fornace ligatos : & aiunt eiꝰ. Uere
rex. Ecce in quid ego uideo quartu¬

Expanded text:
respondet quidem ille vobis, Non respondet quidem ille vobis, Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel . Sed sicut vos in Actibus quia expulistis illud, nec vos dignos vitae aeternae judicastis, ecce, inquit, convertimus nos ad gentes . Demonstremus etiam nos ex gentibus testimonium Christo fuisse prolatum, quoniam Veritas non tacuit, clamando etiam per linguas inimicorum suorum. Nonne quando ille poeta facundissimus, inter sua carmina , Jam nova progenies coelo dimittitur alto, dicebat, Christo testimonium perhibebat? In dubium hoc veniat, nisi alios ex gentibus idoneos testes pluraque dicentes in medium introducam. Illum regem qui vestram superbiam captivando perdomuit, Nabuchodonosor regem scilicet Babylonis non praetermittam. Dic, Nabuchodonosor, quid in fornace, quo tres viros justos injuste immiseras, dic quid tibi fuerit revelatum. Nonne, inquit, tres pueros misimus in fornacem ligatos? Et aiunt ei, Vere, rex. Ecce, inquit, ego video quatu
Abbreviated transcription (Latin):
fidelis testis & amice uerisponsi. quanto
te humiliauisses. si ad corrigiã calciam̃ti
eius soluendũ clignũ te. eẽ. dixisses:
falsis testib contrrdicis. Et hȩc a te
Q ui cũ ipse ad te uenit. excelsus. humilis.
implendȩ dispensationis suȩ gño. ut a te
baptiz aret᷑ qui nullũ habebat om̃ino
peccatũ. quid responderis. quẽ cogno¬
ueris. quale testimoniũ protuleris.
audiant inimici. qui audire nolunt.
Ecce in quid agnus dĩ. ecce qui tollit
peccata mundi. Et adiecit. Tu ad me
uenis baptizari: ezo a te debeo bapti¬
zari. Agnouit seruus dnm agnouit
uinculis originalis peccati obligatus.
a bom̃i nexu peccati liberũ. agnouit
ioħis. ẽ. Qui hab& sponsã. sponsus. ẽ
Amicus autẽ sponsistat & audit eũ. &
gaucdio gaud& ꝓpt̃ uocẽ sponsi. Suffi¬
tiunt uobis o iuderista. sufficiunt
uobis tanti testes & testimonia ex lege
debitis dicere. qđ alterius gentis uel
nationis homines. xp̃o deberent testi¬
moniũ ꝑhibere: Sed si hoc dicits.

Expanded text:
fidelis testis et amice veri sponsi, quanto te humiliasses, si ad corrigiam calceamenti ejus solvendam dignum te esse dixisses. falsis testibus contradicis. Et haec ante qui cum ad te venit excelsus, humilis implendae dispensationis suae gratia, ut a te baptizaretur, qui nullum habebat omnino peccatum, quid responderis, quem cognoveris, quale testimonium protuleris, audiant inimici qui audire nolunt. Ecce, inquit, Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Et adjecit, Tu ad me venis baptizari? Ego a te debeo baptizari . Agnovit servus Dominum, agnovit vinculis originalis peccati obligatus, ab omni nexu peccati liberum, agnovit Joannis est: Qui habet sponsam, sponsus est. Amicus autem sponsi stat, et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem sponsi . Sufficiunt vobis ista, o Judaei, sufficiunt vobis tanti testes et testimonia ex lege debitis dicere quod alterius gentis vel nationis homines Christo debent testimonium perhibere? Sed si hoc dicitis,
Abbreviated transcription (Latin):
senex ille & dixit. Nunc dimitrus dñe
quia uider̃ oculi mei salutare tuum
Illi etiã parentes ioħis. ⁊ acharias &
elisab& h iuuenes steriles. in senecta
fecundi. dicant etiã ipsi testimoniũ xp̃o.
idoneũ xp̃o nutriant. Aiunt enĩ. suo
paruulo uato. Tu puer ꝓpħa altissimi
uocaberis. p̃ibis enĩ ante faciem dñi.
panrre uias eius. Ipsiq. matri & uirgi

Expanded text:
ex iste, et dixit: Nunc dimittis, Domine, quia viderunt oculi mei salutare tuum . Illi etiam parentes Joannis Zacharias et Elizabeth juvenes steriles, in senectute fecundi, dicant etiam ipsi testimonium de Chridoneum Christo nutriant. Aiunt enim suo parvulo nato: Tu puer, propheta Altissimi vocaberis, praeibis enim ante faciem Domini parare vias
Abbreviated transcription (Latin):
sine exẽplo Ibi natus ut conder& uitã.
hic factus ut coller& mortẽ. Ibi patri
patus. hic hominib ꝓereatus. Illa
uatiuitate hominẽ fecit. hac generrti¬
one hominẽ lib̾auit. Vtrar̃q fr̃s gene¬
nrtionẽ eius noꝵ posse parnrri. senten¬
tia hȩc una cõplectit᷑. Illa eni. ẽ ante
hominẽ. ista suprr hominẽ: Illa in co¬
gitabilis. ista minebilis. Duas autem
in uno dĩ filio confirmat᷑. ec̃ substantia
bi qđ enit patus. ẽ. hic qđ nonenet fac¬
tus ẽ. Ait de his. beatus euangłista ioħs¬

Expanded text:
sine exemplo. Ibi natus ut conderet vitam, sine exemplo. Ibi natus ut conderet vitam, hic factus ut tolleret mortem. Ibi Patri natus, hic hominibus procreatus. Illa nativitate hominem fecit, hac generatione hominem liberavit; utramque, fratres, generationem ejus non posse narrari sententia haec una complectitur. Illa enim est ante hominem, ista supra hominem. Illa incogitabilis, ista mirabilis. Cum autem din uno Dei Filio confirmatur esse substantia. Ibi quod erat, natus est; hic quod non erat, factus est. Ait de his beatus evang
Abbreviated transcription (Latin):
. ẽ. nos renati. Hodie saluator
mundi. ꝑ matrẽ pascendi tẽpus ac¬
cepit. qui de patre natiuitatis non
hab& tempus. Hodie ꝑ hominẽ filius
dĩ ingressus. ẽ. mundũ. cuius manu
ante hominẽ factus. ẽ. mundus. Hodie
habitator cęli uenit ad terurs. qui ter¬
nrrũ in colas euocar& ad cȩlũ Mirx¬
bilis in quit ds̃ in scĩs suis. Si inscĩs
suis miprbilis ds̃. quomodo non in se
ipso mipebilis: Si minebilis in ioħe.
quẽ pasci de patre senissimo & sterili
de matre p̃cepit. quantomagis inse. ẽ.
mibilis. qui ut nr̃ȩ conditionẽ car¬
nis in duer&. nouũ uirgini & concep¬
tum dedit & partũ: Ait sc̃i ab acuc
ꝓpħa: Dnẽ audiui auditionẽ tuã
paui. Quis non expauescat & metuat
tanti ꝓfunditatẽ mysterii. quando¬
quidem unus idemq sine conceptione
uatus .ẽ. ds̃. & sine creante factus.ẽ.
homo:: Duas in xp̃o genenrtiones
sem& ipso genuit ds̃. hic eũ uirgo dõ
cooꝑante concepit. Ibi sine initio. hic

Expanded text:
 est, nos renati. Hodie Salvator mundi per matrem nascendi tempus accepit, qui de Patre nativitatis non habet tempus. Hodie per hominem Filius Dei ingressus est mundum, cujus manu ante hominem factus est mundus. Hodie habitator coeli venit ad terras, qui terrarum incolas evocaret ad coelum. Mirabilis, inquit, Deus in sanctis suis . Si in sanctis suis mirabilis Deus, quomodo non in se ipso mirabilis? Si mirabilis in Joanne, quem nasci de Patre senissimo et sterili de matre praecepit, quanto magis in se est mirabilis, qui, ut nostrae conditionis carnem indueret, novum virgini et conceptum dedit et partum. Ait S. Habacuc propheta : Domine, audivi auditionem tuam, pavi. Quis non expavescat et metuat tanti profunditatem mysterii, quandoquidem unus idemque 27 sine conceptione natus est Deus, et sine creante factus est homo. Duas in Christo generationes semetipso genuit Deus: hic eum virgo Deo operante concepit. Ibi sine initio, hic
Abbreviated transcription (Latin):
Queniat mat̃ dñi mei ad me: Ecce
enĩ ut facta. ẽ. uox salutationis tuȩ in
aurib meis. exultauit in gaudio infans
in utero meo. Intellegens enĩ ioħs ma¬
trem dñi sui uenisse ad suã matrẽ. int̾
ipsas angustias uteri ad huc positus.
motu salutauit. quẽ uoce non potenit:
Qui postea ipse ioħs p̃cursor & amicus.
humilis & fidelissimus seruus. testis
idoneus effectus. tanto maior innatis
mulierũ. quanto existimabat᷑. eẽ. qđ
bant. sed ille non se. eẽ. clamabat di

Expanded text:
ei ad me? Ecce enim ut facta est vox salutationis tuae in auribus meis, exsultavit in gaudio infans in utero meo . Intelligens enim Joannes matrem Domini sui venisse ad suam matrem, inter ipsas angustias uteri adhuc positus, motu salutavit quem voce non poterat. Qui postea ipse Joannes praecursor et amicus et humilis et fidelissimus servus, testis idoneus factus, tanto major in natis mulierum, quanto aestimabatur esse quod ba
Abbreviated transcription (Latin):
introducemus testes. ut illi testimo¬
niũ
quȩ de xp̃o dicta sunt colligere. facilius
me tẽpus quã copia deserit. Uerũ tam̃
senem illũ exgente ur̃r natũ. sed in
errore ur̃o non relictũ. symeoꝵ scm̃.¬
in medic̃ introducã qui meruit teneri
decrepitus in hac luce. quousq uider&
ueram lucẽ. Quẽ quidem aetas cõpel¬
leb̾at ire. sed expectabat suscipere.
quẽ sciebat uenire. Cũ enĩ iste senex
ante moreret᷑ quã uider& xp̃m dei
ad tẽplũ. Ubi uero eũ portari matris
manib uidit. & diuinã infantiã pia
senectus agnouit. tulit infantẽ in ma¬
nib suis. Ille quidem xp̃m ferebat.
sed xp̃c senẽ regebat. Regebat qui por¬
tabat᷑. ne ille ante ꝓmissũ a corpore
solueret᷑. Quid tam̃ dixerit. quẽ con
fessus fuerit. aduertite inimici. ñ xp̃i

Expanded text:
introducemus testes, ut illi testimointroducemus testes, ut illi testimonium quae de Christo dicta sunt colligere, facilius me tempus quam copia deserit. Verumtamen senem illum ex gente vestra natum, sed in errore vestro non relictum, Simeonem sanctum introducam, qui meruit teneri decrepitus in hac luce quousque videret veram lucem, quem quidem jam aetas compellebat ire, sed exspectabat suscipere quem sciebat venire, cum iste senex ante moreretur quam videret Christum Dei in templum. Ubi vero eum portari matris manibus vidit, et divinam infantiam pia senectus agnovit, tulit infantem in manibus suis. Ille quidem Christum ferebat, sed Christus senem regebat. Regebat qui portabatur, ne ille ante promissum a corpore solveretur. Quid tamen dixerit, quem tamen confessus fuerit, advertite inimici, non Chri
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniũ xp̃o. Dñe inquid. audiui
auditũ tuũ & timui. considenrui oꝑa
tua & expaui. Quȩ oꝑa dĩ iste mi¬
netus expauit: Nũ quid fabricam
mundi iste minrtus ex pauit: absit
Sed audi. ad quid expauit. In medio
in quid duũ animaliũ cognosceris.
Oꝑa tua ds̃. uerbũ caro factũ. ẽ.
In medio duũ animaliũ cognosceris
Qui quousq descendisti. ex pauescere
cognosceris. Quid. ẽ. in medid duũ
animaliũ cognosceris. nisi aut in
medio duum testam̃toꝵ. aut in me¬
dio duoꝵ latronũ. aut in medio
morsi & heliȩ cũ eo in monte sermo¬
cinantiũ: Ambulauit in quid uerbũ.
& exiuit in cãpis. Uerbũ caro factũ
.ẽ: & habitauit in nobis. Hoc & hie¬
remias ait. Post hȩc in t̾ris uisus. ẽ.
& cũ hominib conuersatus. ẽ Ecce
quẽ ad modũ sibi conueniunt. testes
ueritatis. ecce quẽ ad modũ conuin¬
cunt filios falsitatis Sufficiunt uob̾
ista o iudȩi. An ad huc ad confusionẽ¬
uñrm ex lege & ex gente uñr alios

Expanded text:
udivi auditum tuum, et timui: consideravi opera tua, et expavi . Quae opera Dei iste miratus expavit? Nunquid fabricam mundi iste miratus expavit? Absit. Sed audi quid expavit. In medio, inquit, duum animalium cognosceris. Opera tua, Deus, verbum caro factum est. In medio duum animalium cognosceris, qui quousque descendisti; expavescere mcognosceris. Quid est, in medio duum animalium cognosceris, nisi aut in medio duorum Testamentorum, aut in medio duorum latronum, aut in medio Moysi et Eliae, cum eo in monte sermocinantium? Ambulavit, inquit, Verbum, et exivit in campis. Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Hoc est Jeremias ait: Post haec in terris visus est, et cum hominibus conversatus est . Ecce quemadmodum sibi conveniunt testes veritatis, ecce quemadmodum convincunt filios falsitatis. Sufficiunt vobis ista, o Judaei, an adhuc ad vestram confusionem ex lege et ex gente vestra alios
Abbreviated transcription (Latin):
patria sua: Accedat autẽ dauid sc̃s.
testis fidelis. ex cuius semine ꝓcessit
ipse. cui lex & ꝓpħȩ testimoniũ di curs
Dicat & ipse de xp̃o. Ad orabunt inquid
eũ om̃s reges terrȩ. om̃s gentes seruient
illi. Cui seruent : Uis audire cui:¬

Expanded text:
patria sua . Accedat autem David sanctus, patria sua . Accedat autem David sanctus, testis fidelis, ex cujus semine processit ipse cui lex et prophetae testimonium dicunt, dicat et ipse de Christo. Adorabunt, inquit, eum omnes reges terrae, omnes gentes servient illi . Cui servient? Dic, cui
Abbreviated transcription (Latin):
Scs Scoꝵ. Demonstrrte unctionem
Si autẽ quod uerũ.ẽ. cessauit unctio uñr.
agnoscite uenisse scm̃ scõꝵs. Ipse. ẽ. enĩ
& lapis ille abscisus de monte sine ma¬
nib concidentiũ. id. ẽ. xp̃c natus de
uirgine. sine manib cõplectentium.
qui tantũ creuit ut mons magnus
fier&. & impler& uniuersã faciem
terrȩ. De quomonte. dicit ꝓpheta¬
U enite ascendamus in montẽ dñi. Et
de quo daiuid dicit. Mons dĩ. mons
uber. ut quid suspicamini montes
incaseatos. montẽ in quo placuit dõ
habitare in ipso: Cũ enĩ ipse dñs xp̃s
discipłos suos int̾rogar&. Quem dice¬
rent. eẽ. homines filiũ hominqͥs: Res¬
ponderunt. Alii heliã alii hieremiã.
aut unũ ex ꝓpħis. Et ille. Ut quid
suspicamini montes incaseatos. montẽ
in quo placuit dõ habitare in eo: Hunc
isrł. testimoniũ xp̃o. Propħam uobis
nabitur de popłosuo. Propħam autẽ
lictũ xp̃m. ipsũ audi in euangłio xp̃m
N on .ẽ. inquid ꝓpħa sine honore. pisi in

Expanded text:
onem. Si autem quod verum est cessavit unctio vestra, agnoscite venisse Sanctum sanctorum. Ipse est enim et lapis ille abscissus de monte sine manibus conscindentium, id est, Christus natus de virgine sine manibus complectentium, qui tantum crevit ut mons magnus fieret, et impleret universam faciem terrae. De quo monte dicit Propheta: Venite, ascendamus in montem Domini . Et de quo dicit David: Mons Dei mons uberrimus, ut quid suspicamini montes incaseatos, montem in quo placuit Deo habitare in ipso? Cum enim ipse Dominus Christus discipulos suos interrogaret quem dicerent homines esse Filium hominis, responderunt, alii Eliam, alii Jeremiam, aut unum ex prophetis. Et ille: Ut quid suspicamini montes incaseatos, montem in quo placuit Deo habitare in eo? Hunc Israel, testimonium Christo. Prophetam vobis Prophetam autem dictum Christum, ipsum audi in Evangelio. Non est, inquit, propheta sine honore, nisi in
Abbreviated transcription (Latin):
Et neq enĩ delectatione somnisopitos
fantasmatib animas pñrs illusas.
Nec ipsa corpora strrm̃toꝵ calore de¬
pressa. in alto torpore quis inclina¬
uit. sed uigilando. orando. psallendo.¬

Expanded text:
 delectatione somnii phantasmatibus animas nostras illudat, nec ipsa corpora stramentorum calore depressa, in alto torpore quies inclinet; sed vigilando, orando, psallendo
Abbreviated transcription (Latin):
mea nouit ualde. Ualde enĩ sciebat
anima ꝓphetalis. oꝑa dĩ omnẽ me¬
ditationẽ humanȩ mentis excedere.
Propt̃ qđ sapientissimus patriarcha.
mortalis sensus conclusus angustus.
quȩ inuestigare non potenrt minrbat᷑
Quis ergo hominũ discutere aut inues

Expanded text:
mea novit valde . Valde enim sciebat mea novit valde . Valde enim sciebat anima prophetalis opera Dei omnem meditationem humanae mentis excedere, propter quod sapientissimus patriarcha, mortalis sensus conclusus angustiis, quae investigare non poterat, mirabatur. Quis ergo hominum discutere aut inquir
Abbreviated transcription (Latin):
ex nihil factus.ẽ. mundus: cȩlũ unde
resplenduit. aquarũ liquor. terrȩ so¬
liditas. qua iretione subsistunt. quo¬
modo etiã de ternt homo. de masculo
femina. itẽq ꝑ feminã masculus. quid
illud. ẽ. post om̃ia qđ lum̃gignit ac
tenebirs. qđ uitã facit ac mortem.
Si ergo te ipsũ o homo. & quȩ ꝓpt̃ te
facta sunt. qualit̃ aut unde sint facta
cõp̃hendere non uales. qua p̃sũptio¬
ne. quaue stultitia tuũ ipsius atq
om̃iũ discutis creatorem: Natum
manifesta. Tumc enĩ parte ex aliqua
indefinicȩ maiestatis eius poterimus
in mensa rimari. si aduertamus quan-¬
tus qualisue sit ds̃. a nobis nonposse
cognosci. ut ait dñs ad mor sen.
Tu autẽ non poteris uidere faciem
meã. id .ẽ. non potes carnalib oculis
meã sicut. ẽ. inspicere deitatem. Bea
tus pãq dauid uirtutẽ om̃i potentię
eius intendens. clamabat dicens.
Miirbilia testimonia tua dñe. & anima

Expanded text:
ex nihilo factus est mundus, coelum unde ex nihilo factus est mundus, coelum unde resplenduit, aquarum liquor, terrae soliditas qua ratione subsistunt; quomodo etiam de terra homo, de masculo femina, itemque per feminam masculus; quid illud est post omnia, quod lumen gignit ac tenebras, quod vitam facit ac mortem? Si ergo te ipsum, o homo, et quae propter te facta sunt, qualiter, aut unde sint facta comprehendere non vales: qua praesumptione quave stultitia tuum ipsius, atque omnium discutis Creatorem? Natum manifesta. Tunc enim parte ex aliqua indefinitae majestatis ejus poterimus immensa rimari si advertamus quantus qualisve sit Deus, a nobis non posse cognosci, ut ait Dominus ad Moysen: Tu autem non poteris videre faciem meam, id est, non potes carnalibus oculis meam, sicuti est, intus namque David, virtutem omnipotentiae ejus intendens, clamabat dicens: Mirabilia opera tua, Domine, et anima
Abbreviated transcription (Latin):
Et uerbũ. caro factũ. ẽ. Igit᷑ ds̃ qui apđ
dõ pon eiat. ꝓcessit ex femina. Ita uer¬
bũ caro factũ ẽ. non ut dẽ uacuaretur
in hominẽ. sedut homo gloriaͬret᷑ in
dm̃: Itaq nobis natus. ẽ. ds̃. sed exduab
uatiuitatib id .ẽ. dĩ & hominis. seipsũ
unigenitus patris. atq insese hominẽ
unũ. ẽẽ. uoluit dm̃. Genenrtionem
ergo eius quis enarnbit: FR̾s. gene¬
ntio xp̃i si uarnrri non potest. credi
potest. Si lingua desicit. fides ꝓficit
Magnus eñi ꝓfectus. ẽ. sidei. cũ tantũ
de dõ suo concipit. quantũ sermonoꝵ
potest parturire. Cauete dilectissimi.
ue quando uos dehis incredulitas morie¬
at. quia si homo non ual& explicare
pensemus. Amentiȩ res. ẽ. ut oꝑatio¬
nes maiestaas in mensȩ. int̾ exigua
corruptibilis oris pr̃i conemꝰ uerba con¬
cludere. Quomodo enĩ cõprehend&.
et̃nũ : Si in uestigare piteris qualit̃
as̃ in hominẽ. uel homo tnrensiuit ip
dm̃. inuestiga prius si potes. quomodo

Expanded text:
erbum caro factum est. Igitur Deus, qui apud Deo non erat, processit ex femina. Ita Verbum caro factum est: non ut Deus vacuaretur in hominem, sed ut homo glorificaretur in Deum. Itaque non bis natus est Deus, sed ex duabus nativitatibus, id est Dei, et hominis seipsum Unigenitus Patris, atque sese hominem unum esse voluit Deum. Generationem ergo ejus quis enarrabit ? Fratres, generatio Christi si narrari non potest, credi potest. Si lingua deficit, fides proficit. Magnus enim profectus est fidei, cum tantum de Deo suo concipit, quantum sermo non potest parturire. Cavete, dilectissimi, ne quando vos de his incredulitas moveat, quia si homo non valet explicarepensemus. Amentiae res est, ut operationes majestatis immensae inter exigua corruptibilis oris nostri conemur verba concludere. Quomodo enim comprehendereaeternum? Si investigare niteris, qualiter Deus in hominem, vel homo transivit in Deum; investiga prius, si potes, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
iusus . ẽ. & cũ hominib conuersat .s. ẽ.
Ecce duo testes idonei ex lege uñt. ex
quoꝵ testimonio non sunt cõpuncta
corda uñr. Sed alii atq. alii ex lege
xp̃i testes introducantur. ut frontes
suetudine. conuincat om̃s falsos testes.
sicut conuicit seniores impudicos. ita

Expanded text:
is, et cum hominibus conversatus est . Ecce duo testes idonei ex lege vestra, ex quorum testimonio non sunt compuncta corda vestra. Sed alii atque alii ex lege Christi testes introducantur, ut frontes suetudine, convincat omnes falsos testes; sicut convicit seniores impudicos, ita
Abbreviated transcription (Latin):
gitus reddit infantiȩ. angelici exer¬
citus uocib conlaudatur hic
qui femineo lacte nutrit᷑. multa
hominũ milia paruissimo pane saci¬
auit. Quid illud adiciã. qđ dm̃
illũ & uerũ dĩ. eẽ. filiũ resurgens
amortuis lazarus ꝓbat. recepto
lumine cecus annuntiat. uenerin¬
dis eius calcata uestigiis maris
unda testatur. & qđ p̃cellit hȩc
omĩa. Resultans e cęlo uox pat̾na
confirmat: Propt̃ qđ dilectissimi
tã magnũ hoc natiuitatis domini¬
cȩ sacnrm̃tũ. digiis uocib honore¬
mus. Diligamus p̃ om̃ib castitatẽ.
quia ut placere hanc sibi xp̃o osten¬
der&. pudiciciã uteri uirginalis
elegit. Sectem̃ miscđiã. quia
pietatis. ẽ. qđ saluamur. Iustitiam
sollicite teneamus. quia obhoc
unigenitus dĩ effici dignatus. ẽ. homo.
ut ueritatẽ p̃dicans. uniuersã mundi
faciem dãpnata iniquitate purgar&.

Expanded text:
gitus reddit infantiae, angelici exergitus reddit infantiae, angelici exercitus vocibus collaudatur. Hic qui femineo lacte nutritur, multa hominum millia parvissimo pane satiavit. Quid illud adjiciam, quod Deum illum et verum Dei esse Filium resurgens a mortuis Lazarus probat, receptus ad lumen caecus annuntiat, venerandis ejus calcata vestigiis maris unda testatur, et quod praecellit haec omnia, resultans e coelo vox paterna confirmat? Propter quod, dilectissimi, tam magnum hoc nativitatis Dominicae sacramentum dignis vocibus honoremus. Diligamus prae omnibus castitatem: quia ut placere hanc sibi Christus ostenderet, pudicitiam uteri virginalis elegit. Sectemur misericordiam; quia pietatis est quod salvamur. Justitiam sollicite teneamus; quia ad hoc Unigenitus Dei effici dignatus est homo, ut veritatem praedicans, universam mundi faciem damnata iniquitate purgaret.
Abbreviated transcription (Latin):
repperies trinitatẽ. Et prima. ẽ.
quidem. qđ adam figunrtus ex
limo ẽ scđa qđ mulier formata
hors ponuouũ : Iuid horũ non mi¬
prbile: Iuid horũ pisi fidẽ sequam᷑.
inquisitio poterit huma coplecti:
Q uod autẽ mystico hoc conceptu.
uisitare mundũ suũ dĩ dignatus.ẽ.
filius. nr̃ę hoc salutis necessitas
flagicabat. uimirũ ut cȩlestistandẽ
genentiorepanrr& qđ natiuitas t̃¬
Sed fortassis hunc qui natus predi¬
catur ex femina. dũ uilib obuol¬
uitur parps. dũ iacere contentus
.ẽ. in p̃sepi. dũ lacrimosis uagitib
concrepat. dũ mat̾nis lactatur
uberib dm̃. eẽ. diffidis. immo
ꝑ ista fint̃ ad uerte eũ. & ut homi¬
nem ipfirma ꝓ infirmis ꝑtulisse.
& ut dm̃ potentiã exercuisse cȩles¬
tem. Hic nãq qui sordentib cir¬
cũ datur pannis. regiis ꝑ chaldeos
munerib honoratur Hic qui in
p̃sepi humilis iac&. lumine noui
sideris coruscat e cȩlo. Hic qui ua¬

Expanded text:
reperies Trinitatem. Et prima est reperies Trinitatem. Et prima est quidem, quod Adam figuratus ex limo est: secunda, quod mulier formata horum non novum? quid horum non mirabile? quid horum, nisi fidem sequamur, inquisitio poterit humana complecti? Quod autem visitare mundum suum Dei dignatus est Filius, nostrae hoc salutis necessitas flagitabat; nimirum, ut coelestis tandem generatio repararet, quod nativitas teSed fortassis hunc, qui natus praedicatur ex femina, dum vilibus obvolvitur pannis, dum jacere contentus est in praesepe, dum lacrymosis vagitibus concrepat, dum maternis lactatur uberibus, Deum esse diffidis? Imo per ista, frater, adverte eum, et ut hominem infirma pro infirmis pertulisse, et ut Deum potentiam exercuisse coelestem. Hic namque qui sordentibus circumdatur pannis, regiis per Chaldaeos muneribus honoratur. Hic qui in praesepi humilis jacet, lumine novi sideris coruscat e coelo. Hic qui va
Abbreviated transcription (Latin):
quȩsiuit: Dic itaq quicũq es su¬
ꝑnȩ dispensationis arbiter & dis¬
cinssor. quȩ tibi uidet᷑ uirtus emi¬
nentior partũ dedisse iurgini. aut
ꝑfectũ hominẽ creasse deterrr. Pri¬
mus eñĩ homo ut ait apłs. de ternr
terrenus. scđs homo de cȩlocȩlestis
Si contrir natunt̃. eẽ. contenedis. qđ in
mysterio redẽptionis nr̃ȩ. sie uiro
puella asserit᷑ concepisse. cuiꝰ quȩso
uaturȩ . ẽ. qđ in parente generis prĩ
caro sine carne formata: ẽ: quȩ ista
.ẽ. nitio. immo quã ceca contentio.
ut non credat᷑ ds̃ facere hominẽ
posse de femina. quẽ credit̾ fecisse¬
de puluere: Si om̃i potentis o homo
tali inuegotio. eẽ. ꝑspicis uolunta¬
tem. de oꝑe cur retrectas: Omĩa
enĩ sicut legit᷑. dñs quȩ uoluit fecit
incelo & in terrr. Et si sollicitius
ꝑscruteris. p̃ter hunc legiamum
humanȩ conceptionis usũ. tres ualde
minrbiles nascendi speties. oꝑatã

Expanded text:
quaesivit? Dic itaque, quicumque es suquaesivit? Dic itaque, quicumque es supernae dispensationis arbiter et discussor, quae tibi videtur virtus eminentior, partum dedisse virgini, aut perfectum hominem creasse de terra? Primus enim homo, ut ait Apostolus, de terra, terrenus; secundus homo de coelo, coelestis . Si contra naturam esse contendis, quod in mysterio redemptionis nostrae sine viro puella asseritur concepisse; cujus, quaeso, naturae est, quod in parente generis nostri caro sine carne formata est? Quae est ista ratio, imo quam caeca contentio, ut non credatur Deus facere hominem posse de femina, quem creditur de pulvere fecisse? Si Omnipotentis, o homo, tali in negotio esse perspicis voluntatem, de opere cur retractas? Omnia enim, sicut legitur, Dominus quae voluit, fecit in coelo et in terra . Et si sollicitus perscruteris, praeter hunc legitimum humanae conceptionis usum, tres valde mirabiles nascendi species operatam
Abbreviated transcription (Latin):
antiquȩ. nr̃is a ceruicib soluens.
merorem mundi ȩt̃na lib̾tate lȩtific&.
Ad .ẽ. rex ille mansuetus. qui ꝑ spatia
cotius orbis. cęlestis iustiaię gres¬
sibus incedens. suꝑbientẽ furentis
inimici. contenet tynrnnidem
Hodie nãq parturiente maria. Natꝰ
.ẽ. nobis dĩ filius. ut germine car¬
nis nr̃ȩ conceptione ꝓductus. cre¬
ato ase homini. & pietatẽ pat̃nã.
& fprt̾nũ largiret᷑ affectũ. Et
natus sane abintacta femina. ẽ.¬
ut eũ parit̃ & hominẽ testaret᷑ par¬
tus humanus. & dm̃ ꝓbar& ȩt̃na
uirginitas. Nam sicut non poterit
uisi caro de carne nasci. ita ñ potemt
dei caro de femineo utero. sine ge¬
nenrnte ꝓdire. Propt̃ qđ ait angłi.
inte. & uirtus altissimi obũbnebit
iecturis carnalis disputationis he¬
betatus. cȩleste tibi ipse mẏsteriũ.
A ut non putas eũ nouũ puerũ in
aluo uirginis potuisse formare.
qui cũ primũ conder& hominẽ.
nec sem̃ patris. nec uiscemr mat̾na

Expanded text:
antiquae nostris cervicibus solvens, moerorem mundi aeterna libertate laetificat. Abest rex ille mansuetus, qui per spatia totius orbis coelestis justitiae gressibus incedens, superbientem furentis inimici contrivit tyrannidem. Hodie namque, parturiente Maria, natus est nobis Dei Filius, ut germana carnis nostrae conceptione productus, creato a se homini et pietatem paternam, et fraternum largiretur affectum. Et natus sane ab intacta est femina, ut eum pariter et hominem testaretur partus humanus, et Deum probaret aeterna virginitas. Nam sicut non poterat nisi caro de carne nasci, ita non poterat Dei caro de femineo utero nisi sine generante prodire. Propter quod ait angelus in te, et virtus Altissimi obumbrabit jecturis carnalis disputationis hebetatus, coeleste tibi ipse mysterium Aut non putas eum novum puerum in alvo Virginis potuisse formare, qui cum primum conderet hominem, nec semen patris, nec viscera materna
Abbreviated transcription (Latin):
p̃hensibilis. ẽ. ds̃. anima eius noue¬
nrt. caro sentire non potenrt. Om̃is
ergo qui oꝑa dĩ magis uult examinare
quã credere. Non sequit᷑ aniȩ sensũ
sed carnis errorem: Et idõ fr̃s pon
discutiamus qualit̃ ds̃ de dõnatus . ẽ.
sed credamus. Nec retrc temus par¬
tum uirginis. sed mirem. ut unige¬
nitũ dĩ. dm̃ & hominẽ confitentes.
in offensã teneamus cęlestis fidei ue¬
ritatẽ. ipso auxiliante qui uiuit &

Expanded text:
prehensibilis est Deus, anima ejus noverat, caro sentire non poterat. Omnis ergo, qui opera Dei magis vult examinare quam credere, non sequitur animae sensum, sed errorem: et ideo, fratres, non discutiamus, qualiter Deus de Deo natus est, sed credamus; nec retractemus partum virginis, sed miremur, ut Unigenitum Dei Deum et hominem confitentes inoffensam teneamus coelestis fidei veritatem.
Abbreviated transcription (Latin):
conuenio o iudei. qui usq in hodier¬
nũ diem
negastis filiũ dĩ. Nonne uox uñr . ẽ. illa
quando eũ uidebatis minrcula facientẽ.
atq tẽptantes dicebatis. quousq anim as
Ille autẽ uos ad considerrtionẽ minrculoꝵ.
mittebat dicens. Oꝑa quȩ ego facio. ipsa
testimoniũ ꝑhibent de me: ut xp̃o testi¬
moniũ dicerent. non uerba sed facta.
Uos autẽ non agnoscentes saluatorem qui
oꝑabat᷑ salutẽ in medio ur̃ȩ terrȩ. adici¬
entes in malo aistis. Tu de te ipso testi¬
moniũ dicis:: testimoniũ tuũ non. ẽ.
uerũ. Sed ad hȩc ille quid uobis res¬
ponderit. aduertere noliustis: Nonne
scriptũ . ẽ. in lege ur̃t. qđ duors hominũ
testimoniũ uerũ sit : Pręuaricatores
legis. intendite legem. Testimonium
quęrits de xp̃o : In lege uñt scriptũ ẽ.
qđ duoꝵ hominũ testimoniũ uerũ sit
Procedant ex lege. non tantũ duo. sed
etiã plures testes xp̃i. & conuincant
auditores legis. factores. Dic esaias.

Expanded text:
convenio, o Judaei, qui usque in hodiernum diem negastis Filium Dei. Nonne vox vestra est illa quando eum vidistis miracula facientem, atque tentantes dicebatis: Quousque animas Ille autem vos ad considerationem miraculorum mittebat, dicens: Opera quae ego facio, ipsa testimonium perhibent de me, ut Christo testimonium dicerent non verba, sed facta. Vos autem non agnoscentes Salvatorem, qui operabatur salutem in medio terrae vestrae, adjicientes in malo, aistis: Tu de teipso testimonium dicis, testimonium tuum non est verum . Sed ad haec ille quid vobis responderit, advertere noluistis. Nonne scriptum est in lege vestra, quod duorum hominum testimonium verum sit? Praevaricatores legis, intendite legem. Testimonium quaeritis de Christo? In lege vestra scriptum est, quod duorum hominum testimonium verum sit? Procedant ex lege non tantum duo, sed etiam plures testes Christi, et convincant auditores legis, nec factores. Dic, Isaia,
Abbreviated transcription (Latin):
samel saul dixit ei dñs. ecte mĩr de quo di¬
xeram tibi Et ait saiuel ad saul. Ego sum
uidens astende ad me ut ꝯmedas mecũ cias
rexissent et egressi eẽnt ciuitatem dixit
samuel ad saul/ añcedat nos puer tu subsi¬
ste ut indicem tibi u̾bum dñi Tulit autẽ
et deostulatus est eum et ait ei unxit te
duos uiros iuxta sepulcrum raches quĩ¬

Expanded text:
exisset Saul, dixit ei Dominus: Ecce vir, quem dixeram tibi. Et ait ad Saul: Ego sum videns, ascende, ut comedas mecum; cras rexissent, et egressi essent civitatem, dixit Samuel: « Antecedat nos puer, et, tu, subsiste, uet deosculatus eum ait ecce unxiduos viros juxta sepulcrum Rachel i
Abbreviated transcription (Latin):
Perdidistis. paulus uilissimo pulu̾e oe¬
tus iacet resurrecturus in glia. uos op̃¬
rib arsuri. Parcite uos parcite saltẽ diui¬
luttꝯ lacrimasq non cessat Ca dauen
mortuo ꝵ nõ inisi in serito putrest̾e̾ nestiũt
cum ego magis eligerem tumcam pauuli
cum nũtis eius q̃. regum purpuram cũ
regins suis

Expanded text:
perdidistis. Paulus vilissimo pulvere coopertus jacet resurrecturus in gloriam: vos opeibus arsuros. Parciteluctus lacrymasque non cessat? An cadavera divitum nisi in serico putrescere nesciuntulto magis eligerem tunicam Pauli cum meritis eius quam regum purpuram cum regnis suis.
Abbreviated transcription (Latin):
arbor illa altissima et potestas tua ad exte¬
ma terre Et quod audisti per uigilem sen¬
tenciam altissimi sr̃ te ab homĩb eiecit te
et cum feris erit hĩtacio tua. fenũ ut bos
tibi gͣmẽ radicis qr regiuui restituetur
pctã tua redime forsitã ignoscet tibi deꝰ¬

Expanded text:
arbor illa, qui invaluisti, et potestas tua in terminis terrae, et audisti per vigilem sententiam Altissimi super te. Ab hominibus ejicient te, et cum feris erit habitatio tua. Fenum ut bos tibi germen radicis, quia regnum tuum restituetur  tua eleemosynis redime; forsan ignoscet tibi De
Abbreviated transcription (Latin):
ad aliqua altiora ex ꝓpriarum uiriũ confiã¬
cia humilitati ꝯͣriatur ded ꝙ aliquis ex a¬
sidencia dñ auxilii in maiora tendit ħ iso
gis apud deum exaltetur ꝙ to ei magio
per hunulitatẽ se subitit. uñ btũs augꝰ¬

Expanded text:
 aliqua maiora ex propriarum virium confidencia humilitati contrariatur. Sed quod aliquis ex confidencia divini auxilii in maiora tendat, hoc ngis apud deum exaltetur, quod ei se magis per humilitatem subicit. Unde Aug
Abbreviated transcription (Latin):
tedu innocecia uenit abelad
dienda actiois muditiuar uẽ¬
aut enoch. Ad insinuãda lo¬
gammitatẽ spei et opis ueĩt
Noc. Ad mani festanda obedi¬
eñcia ueit habraa. Ad demo

Expanded text:
ndendam innocentiam, venit Abel; ad docendam actionis munditiam, venit Enoch; ad insinuandam longanimitatem spei et operis, venit Noe; ad manifestandam obedientiam, venit Abraham; ad demo
Abbreviated transcription (Latin):
obtineret policit᷑ est. Saub
p̾miis ille corupt̾ ꝑsuaxit
tarentinis. dit ip̃m plegato
adconsule mite̾nt. a quo ple¬
na pmissa ex pacto refferens.

Expanded text:
oteretur, pollicitus est. Quibus praemiis ille corruptus persuasit Tarentinis, ut se legatum ad consulem mitterent, a quo plena promissa ex pacto referens in
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtis ⁊ q̃ eã sequebat᷑ sccordie
municiones conscendit. Li¬
gilib q̃ deceptis aparuit
exercitui romano urbem no¬
bilib uictoriis claram. pb¬

Expanded text:
et, quae eam sequebatur, socordiae munimenta conscendit vigilibusque caesis aperuit exercitui Romano urbem nobilibus victoriis claram. T
Abbreviated transcription (Latin):
rato est et ad uictoriam płimũ ꝯfcit u¬
t electissimos de peditib et equitibus cuĩ
uicariis comitib tribunisq uacantib habe¬
at dux post acic̃ pͥparatos alios circa cornu¬
a. alios circa mediu. ut sicubi ꝯͣ hostie u¬
chem̃at̾ insistit. ne rũpatur acies ꝓ uolet᷑ s¬
ubito ⁊ suppleant loca aditaq u̾tute ini¬

Expanded text:
io est et ad victoriam plurimum confert, ut lectissimos de peditibus et equitibus, cum vicariis, comitibus, tribunisque vacantibus, habeat dux post aciem preparatos, alios circa cornua, alios circa medium, ut sicubi hostis vehementer insistat, ne rumpatur acies, provolent subito et suppleant loca; additaque virtute, ini
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ inquit duce̾ ꝯucĩt nosse magna pte
uictoĩe ip̃ locũ ĩ quo dimicandũ ẽ possidete
laboã egͦ ut oł turꝰ manu pͥuũ auxiliu cap¬
ias ex loco. qui tanto utilior iudicatur. ꝙͣ to
suꝑioi fuit occupatus. Uusẜ̾ icctas eĩ uebe¬
intiꝰ cela descendũt. ⁊ maiori inpetu obintẽ

Expanded text:
Bonum ducem convenit nosse magnam partem victoriae ipsum locum in quo dimicandum est possidere. Elabora ergo ut conserturus manum primum auxilium captes ex loco, qui tanto utilior iudicatur quanto superior fuerit occupatus. In subiectos enim vehementius tela descendunt, et maiore impetu o
Abbreviated transcription (Latin):
ionis laudanda sentẽcia c̃. quidreit. iua bostr¬
buȩ qua fuge̾nt ꝯcedenda. ⁊ la tut̃ ascedenoi a¬
ditu patefacto. m̃tes oiiz ad pͥbenda t̾ga ꝯ sẽ¬
tuit. młti more pecudũ tͥcidantur. nec inseq̃n¬
tiui ullu ꝑicb̾im e. cũ uicti ꝗb defẽdi potue¬
rant ãma ꝯu̾tũt. lyc genc̃ quanto maior fũt
tanto facilius inłtitudo xst̾nitur. neq cim ibi
requitendus ẽ nũs. ubi aĩis semeł tritus. no
ta tela hostiur cupit de clinac̾ ꝙͣ nultu. ceteꝵ
clausi licet ex iguo nuo ⁊ infirmi uirib sint
hoc ip̃o tã hostib pares qa desꝑantes fuĩt. a¬

Expanded text:
ionis laudata sententia est, qui dixit viam hostibus qua fugerent muniendam. Nam cum abscedendi aditu patefacto mentes omnium ad praebenda terga consenserint, inulti more pecudum trucidantur, nec insequentium ullum periculum est, cum victi quibus defendi potuerant arma converterint. Hoc genere, quanto maior fuerit, tanto facilius multitudo prosternitur; neque enim ibi requirendus est numerus ubi animus semel territus non tam tela hostium cupit declinare quam vultum. Ceterum clausi, licet exigui numero et infirmi viribus, hoc ipso tamen sunt hostibus pares, quia desperantes sciunt a
Abbreviated transcription (Latin):
ab armis iubet discede̾ milites. Et xp̃s tri¬
buta cesaĩ monet reddi. qr ꝑꝑ bella nectͣia
militi. stipẽdia p̃beãt᷑. Ordo at ille nał mõ¬
taliũ paci accomodatꝰ hx posscit ut iusipi
ẽdi belli auctas atq ꝯsciliũ pt̃nes pͥncipes¬

Expanded text:
ab armis iubet discedere milites et Christus tributa Cesari monet reddi, que propter bella necessario militi stipendia prebeantur. Ordo autem iste ab armis iubet discedere milites et Christus tributa Cesari monet reddi, que propter bella necessario militi stipendia prebeantur. Ordo autem iste na
Abbreviated transcription (Latin):
pliu testitutu e̾. sum̾a ci alac̾tate romani
ad recipiendu uexillu ĩcubuctũt. Quĩtus ca¬
pitolinus ꝯsul simiłr uexillu ĩ hostes faliscoᷤᷤ
eiecit militesq id rep᷑ nissit. Et funꝰ camil¬
lus tͥounus militu. ꝯsulai᷑ potestate cuztã¬
te eicitu. ad eptu mai̾b signifeꝵ ĩ hostes

Expanded text:
lium restitutum est; summa enim alacritate Romani ad recipiendum signum incubuerunt. T. Quintius Capitolinus consul signum in hostes Faliscos eiecit militesque id repetere iussit. M. Furius Camillus tribunus militum consulari potestate, cunctante exercitu, arreptu
Abbreviated transcription (Latin):
ferẽte ad oppidu defluerẽt
te substentarẽt. Hyrcius¬
⁊ mutuiẽfib obsessis ab
antomo. Salem quo max
indigebat cupis recõditũ¬

Expanded text:
ferente ad oppidum defluerent, tem sustentaverunt. Hirtius Mutinensibus obsessis ab Antonio salem, quo maxime indigebant, cupis conditu
Abbreviated transcription (Latin):
tẽdu innocecia uenit abelad
decenda actiois muditia ue¬
aut enoch. Ad insinuãda lõ¬
gammitatẽ spei et oꝑis ueĩt
Noc. Ad mani festanda obedi¬
encia ueit habraa. Ad demo

Expanded text:
ndendam innocentiam, venit Abel; ad docendam 14 actionis munditiam, venit Enoch; ad insinuandam longanimitatem spei et operis, venit Noe; ad manifestandam obedientiam, venit Abraham; ad demo
Abbreviated transcription (Latin):
plio ad hostes tranfugisset. ꝓnũnauit in¬
lio erexit. Lucullus cu au̾tisset mat¬
cedonce cquitos quos ĩ auxilio habebat
subito ꝯsensu ad hostes tͣnsfuge̾. stati¬
que cos scq̃retur misit. dicc̃e eos ꝯĩc¬

Expanded text:
t int. L. Lucullus, cum animadvertisset Macedonas equites, quos in auxilio habebat, subito consensu ad hostem transfugere, siquae eos sequerentur, immisit. Hos
Abbreviated transcription (Latin):
pliu restitutu ẽ. sum̾a ci alacͥtate romani
ad recipiendu uexillu ĩ cubucrũt. Quitus ca¬
picolinus ꝯsul simir uexilu ĩ hostes faliscoᷤᷤ
ricclt⁊ militesq id repe issit. Et funꝰ Camil¬
eus tounus mlituz. ꝯ fulaĩ potestate cuztã¬

Expanded text:
lium restitutum est; summa enim alacritate Romani ad recipiendum signum incubuerunt. T. Quintius Capitolinus consul signum in hostes Faliscos eiecit militesque id repetere iussit. M. Furius Camillus tribunus militum consulari potestate, cunctan
Abbreviated transcription (Latin):
ytalie Romano ĩꝑio peperit. Młtaꝵ urbiu̾
magͦꝵ regũ. Ualidissiãꝵ gẽtiũ regime̾ lãgi¬
ta ẽ. fauces põtici sinus patefecit. Alpiũ ta¬
uriq mõtis ꝯulssa claustra t̾didit. Ortũq
e ꝑuula Romuli casa tociꝰ fe̾raꝵ orbis fecit

Expanded text:
Italiae Romano imperio peperit, multarum urbium, magnorum regum, ualidissimarum gentium regimen largita est, fauces Pontici sinus patefecit, Alpium Taurique montis conuulsa claustra tradidit, ortumque e paruula Romuli casa totius terrarum orbis fecit
Abbreviated transcription (Latin):
et tp̃s cuellcudi. tp̃s octidendi. er tpos
sauandi. tempꝰ destiucudi. et tõc Re¬
dificandi. tp̃s flendi. ⁊ tp̃s ridendi. tẽ¬
pus plangẽdi et tempꝰ salcandi. ⁊ tp̃s
spargendi lapidos. et tp̃us colligendi
tempus amplexandi. ⁊ tempus louge
fiei ab amplexib tps acquitendiet
tempꝰ ꝑdendi itempus custodiendi. et
temp̾ abiciendi. tẽpꝰ scindendi. et tẽp
ꝯfuendi. tempus tacendi. et tenipũ
loqudi tempus dilectonis. ⁊tp̃s ooy
temp̃ belli. ⁊ tempus pacis. hec oñias¬

Expanded text:
est. Tempus occidendi, et tempus sanandi. Tempus destruendi, et tempus aedificandi. Tempus flendi, et tempus ridendi. Tempus plangendi, et tempus saltandi. Tempus spargendi lapides, et tempus colligendi. Tempus amplexandi, et tempus longe fieri a complexibus. Tempus acquirendi, et tempus perdendi. Tempus custodiendi, et tempus abjiciendi. Tempus scindendi, et tempus consuendi. Tempus tacendi, et tempus loquendi. Tempus dilectionis, et tempus odii. Tempus belli, et tempus pacis. Qui