comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r. H chnoarbitret inpo¬
turam consultationibo ult̃
dum neq sub pretextuquodĩ
alterꝑ s omnibincumbend̾
eẽ iugilantidiligentia quo ꝓ¬
uocationes corum in trastau¬
tum tp̃s introducanturcant
etiam gesta in uiditio ꝯtra qd̃
prouocatum est non ppefinẽ
cpris tradanturscrinosacra¬

Expanded text:
p. Nemo arbitretur in poturam consultationibus ultra dum neque sub praetextu quodam altero: sed omnibus incumbendum esse vigilanti diligentia, quo provocationes eorum intra statutum tempus introducantur, ita ut etiam gesta in iudicio, contra quod provocatum est, non prope finem temporis tradantur scrinio sacra
Abbreviated transcription (Latin):
Mpr. I dite presidc̃
prouuntie ruptumq ẽ¬
sc testin fabii presentis a¬
gnatione filu  docereneq̃
eum impedit nocionem
cius qd̃ status questio in
cognitoem uertitur et si suꝑ
cãstatus cognoscere non pos¬
sit. pertinet enim ad offitium
iudicis quidehcreditate cog̾

Expanded text:
. Adite praesidem provinciae et ruptum esse testamentum Fabii Praesentis agnatione filii docete. neque enim impedit notionem eius, quod status quaestio in cognitione vertitur, etsi super causa status cognoscere non possit: pertinet enim ad officium iudicis qui de hereditate cog
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcuracores nros nonopõ¬
terctractanquis ignorat
ñborifisco peti posse pͥriusꝙͣ
si decrimine constiterit apd
cum cui conictis penam ir¬
rogar licet  planedefunctis hoĩ¬
cidiireis apud pcuratores quoz
cur cãmad offitium pcuratorũ
nr̃orumptinentem adpconsuł.
nociõcm .aduccare uclis.namcũ
bocqueratur anprtuus mortem
sibiconscunt metualicus pe¬
ne acpptraboa fisco debeant uer¬
dicaniamnondecrimincaut
pcnamortuisz dcbonisquere

Expanded text:
curatores nostros non oportere tractari quis ignorat, nec bona fisco peti posse, quam si de crimine constiterit apud eum , cui convictis poenam inrogare licet? plane defunctis homicidii reis apud procuratores quoque cur causam ad officium procuratorum nostrorum pertinentem ad proconsulis notionem advocare velis. Nam cum hoc quaeratur, an pater tuus mortem sibi consciverit metu alicuius poenae ac propterea bona fisco debeant vindicari, iam non de crimine aut poena mortui, sed de bonis quaere
Abbreviated transcription (Latin):
boliberis paterdonaint siuc illos
limos scunaturales dixit totum
retractũlime soboli reddaturant
fr̃iant sororiant patriant matri
libet gnẽfucrit ułemptõe collatũ¬
⁊hocrctractum redliprecipimus
ip̃as ⁊ quarum uencias inficiũ¬
dendum est quibꝰ iussimus ar
fisconr̃o torm̃tis sbicuubemuc
uł ab aliosiuc iporum nomine̾
ꝯpatũstatimretractũ reditur qb̃
iuissimus aut sinõ existant fisci
totum sine morafiscus muada
quibꝰ tacentib ⁊ dissimulanti¬
b adefenisiõe fiscaliduorummẽ¬
sium tp̃rali mittentur intraque
si non retraritul ꝓpterietrahend
rectorem prouintie intpellauunt
quicquidtalibo filiis usuxoribũ
libalitas inpuracontulit fiscus¬

Expanded text:
iberis pater donaverit, sive illos legitimos seu naturales dixerit, totum retractum legitimae suboli reddatur aut fratri aut sorori aut patri aut matri. libet genere fuerit vel emptioetiam hoc retractum reddi praecipimus: ipsas etiam, quarum venenis inficiundendum est, quibus jussimus, aut fisco nostro, tormentis subjici jubemus. vel ab alio, sive ipsorum nomine comparatum, statim retractum reddatur, quibus jussimus; aut si non exsistant, fisci totum sine mora fiscus invadat. Quibus tacentibus et dissimulantibus, a defensione fiscali duum mensuum tempora limitentur, intra quae si non retraxerint vel propter retrahendum rectorem provinciae interpellaverint, quicquid talibus filiis vel uxoribus liberalitas
Abbreviated transcription (Latin):
sio morte int̾nemẽte discutit
capitis  dimintitio prnaqueri¬
da nonesttuncetenim in hui¬
modibrditatib filiorum stat
aũpsõa spectatur quocicns de

Expanded text:
sio morte interveniente discutitur, capitis deminutio materna quaerenda non est. Tunc enim in huiusmodi hereditatibus filiorum status aut persona spectatur, quotiens de
Abbreviated transcription (Latin):
prohuiusmoilegis ul pretita
constitutionũ auẽte seruatur
adlibos ptinere decernimus. It¬
qr desunctoquicas liberis reser¬
nare debuerat. ¶ alicnandisa
neulobligandi suonominci
cas resquelibis seruare prece¬
ptesuntcis qui reseruaturi st̃¬

Expanded text:
legis vel praeteritarum constitutionum auctoritate servantur, ad liberos pertinere decernimus. itaque defuncto eo, qui eas liberis reserervare debuerat. Alienandi sane vel obligandi suo nomine eas res, quae liberis servari praeceptae sunt, eis qui reservaturi s
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r. Publicomi¬
ditio nonhr̃e mulicr
adult̾uacc̃atõem quan¬
insdematrimonio suo
molato q̃nuelint lox iuli¬
adeclafat quecum mascur¬
ums iurmanti facultate
accandidetuliss nonidemfe¬
Minis priuiłmindetulit.
trahuntqui deprehensamin
adulterio uxorem inpiatrimo¬
mo decinuerunt nonqui sus¬
pectam adulteramhucrunt

Expanded text:
. Publico iudicio non habere mulieres adulterii accusationem, quamvis de matrimonio suo violato queri velint, lex Iulia declarat, quae, cum masculis iure mariti facultatem accusandi detulisset, non idem feminis privilegium detulit. ntrahunt, qui deprehensam in adulterio uxorem ad matrimonium detinuerint, non qui suspectam adulteram habuerint
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Eanccmus ut siquis
ꝯdempnatus fĩt postdatas a
n̾obquadrimstres indutias
centesimas quidem usurasse¬
cundumnaturam iudicatie¬
sortis et nousurarum quȩ ex
pristino cc̃tu incondemꝑnati¬
onemdeductesunt. cumleniz
imconstitiumus usurani

Expanded text:
. Sancimus, ut si quis condemnatus fuerit, post datas a nobis quadrimenstres indutias centesimas quidem usuras secundum naturam iudicati esortis et non usurarum, quae ex pristino contractu in condemnationem deductae sunt. cum enim iam constituimus usura
Abbreviated transcription (Latin):
ncces seruds corum¬
qzlbertatom etqn cuidam
domino ps lbertatt̃ impo¬
netis accrescit.ncencet ma¬
ximeincermlites qui hur¬
modumponunt libertatem
multa am biguitas exorta est.
apduet̾es umns auctores erinne

Expanded text:
nes servos eorumque libertatem et quando cuidam domino pars libertatem imponentis adcrescit nec ne, et maxime inter milites, qui huiusmodi imponunt libertatem, multa ambiguitas exorta est apud veteres iuris auctores. Et inve
Abbreviated transcription (Latin):
hucremancreẽt roco sc̃imus ĩ
huuismoicasiboneq siseriui
ul filius famanprefatos cas
incident in trumpi patriuł do¬
minousumfrequi percos ac¬
quisitus est s mancrem taict̃
neq sipater capitis diminu¬
ticom magnam nel mediam

Expanded text:
remanere. Et ideo sancimus in huiusmodi casibus neque, si servus vel filius familias in praefatos casus inciderit, interrumpi patri vel domino usum fructum qui per eos adquisitus est, sed manere intactum, neque, si pater capitis deminutionem magnam vel mediam
Abbreviated transcription (Latin):
uandoutsiqui ersccundo gra¬
ditatiqnoliuntcam. adire nll¬
qz alius sit insccundo graduq
tium succedant alloctiam cb¬
scruandout successioninstur¬
pes szincapita  diuidatur cetr
omnib successiomibosccund
iususqad presens tempusi
obscruatum pcedentib ⁊ null¬
lo excognatis supramemoato
gͣdus Adiurisagnatiiforma
redigendo s suum ordinemsy¬
amq ꝓximitatem ittinẽtem
incorruptam. quas autempẽ¬
soas cruure cognatoisinlima
successiões tñsueximuscas et
turele gͣuanun iucissim suppo¬

Expanded text:
ando, ut, si qui ex secundo graditati et noluerint eam adire nullusque alius sit in secundo gradu, tium succedant. 3b . Illo etiam observando, ut successio non ad stirpes, sed in capita dividatur: ceteris omnibus successionibus secundum ius usque ad praesens tempus observatum procedentibus et nullo ex cognatis supra memoratos gradus ad iuris agnaticii formam redigendo, sed suum ordinem suamque proximitatem tenente incorruptam. Quas autem personas ex iure cognationis in legitimas successiones transveximus, eas et tutelae gravamini vicissim suppo
Abbreviated transcription (Latin):
cenoris gͣcus. licet limi sint prc¬
cellant cthecquidem desccund
gtius successione satis habun¬
teq inobcum sum mautilita¬
tedisposita sunt. ¶ Cum autẽ
tercio gdii extranusalinca su¬
erat locus ubipatnus ⁊ filiis fra¬
trum ⁊sororum locum. antiqui¬
tas dedicanit unacum illtam
cmnancipatisns quam ꝓmanci¬
pate sororis siliumtimo ꝯsili¬
amsiucemancipatos suc suos
patrbus sius constirutos ⁊ne¬
mincm alium ultius. nccnon
fñbus utenniet sororis germa
ucomnes quiul abantiquoi
uire ul anralibalitate inlimo¬
nunquidem posicisunt proga¬

Expanded text:
oris gradus, licet legitimi sint, praecellant. Et haec quidem de secundi gradus successione satis abundeque nobis cum summa utilitate disposita sunt. Cum autem tertio gradui ex transversa linea fuerit locus, ubi patruis et filiis fratrum et sororum locum antiquitas dedicavit, una cum illis tam emancipati fratris quam emancipatae sororis filium am, sive emancipatos sive suos patribus constitutos, et neminem alium ulterius, nec non fratris uterini et sororis germanut omnes, qui vel ab antiquo iure vel a nostra liberalitate in legitimorum quidem positi sunt praeroga
Abbreviated transcription (Latin):
apcissimiris est etincerpate
famił. etint̾alieno ui subice¬
tos siquid posteacis pingum
accesserit. hoc iterum usq. adi

Expanded text:
issimi iuris est et inter patres familias et alieno iuri subiectos, si quid postea eis pinguius accesserit, hoc iterum usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
rem ⁊uenditorecctusinescrip¬
tis mnitio dep̾cio conuenit mo¬
raq uendicoris intraditõe ñ
inteessit periculo emptoris rẽ
distractamcẽ indubuimnon
uenit.

Expanded text:
et venditorem contractu sine scriptis inito de pretio convenit moraque venditoris in traditione non intercessit, periculo emptoris rem distractam esse in dubium non venit.
Abbreviated transcription (Latin):
lus quicrimmefalsi
o tamcrnonestabolitacũ
tam nxorem cips quam te
codem crimine postulatos cẽ¬
ꝓpoas.
cuinsius criminis postulasti
reupiuita functus estfiustra
obpenadescrte  accationis cõ¬
uenins. cum morte eius cri¬
men cumpena cius sit ccu̾nc¬
tumac phoc tibiademptaesti
nccessitas acc̃ationis so. oosoqut¬
miana ademolumencumtur
specrat licet annianus cuifal¬
ñ crimenau̾ctor tuus intende¬
bat uita fuctus sit. non phibe

Expanded text:
lus qui crimine falsi o tamen non est abolita, cum tam uxorem eius quam te eodem crimine postulatos proponas.cuiusvis criminis postulasti reum, vita functus est, frustra ob poenam desertae accusationis conveniris, cum morte eius crimen cum poena eius sit extinctum ac per hoc tibi adempta est necessitas accusationis. niaria ad emolumentum tuum spectat, licet Annianus, cui falsi crimen auctor tuus intendebat, vita functus sit, non prohibe
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Uumapudõs uins
pentos hoc placitum ẽ ut seruu̾
comunis apudunumquẽq
dominum partim sic ppruis.
sicetipclegato honoran ctipe
legan huiusmounciditqodu
uit ctsemci accepta dubitatiois
ccc̃ce hocuctustas inmagnum
extollit cortamen. cumigitur
nos sensum huiusmõi legati c̃¬
bra indagarõe agredientes du¬
minmecogitauit affcũ sociife¬
cit utciacquiratur heredes aũc
suos cumdemseruum posside
nunime uoluit ut sit manife¬
stum a suo patrimonio penit
cẽcum alienatum. ¶ intali
itaqz ꝯpatoenos qui fintores
libercatis sumus ambiguam
sic testoris interpretamur uo¬

Expanded text:
. Cum apud omnes iuris peritos hoc placitum est, ut servus communis apud unumquemque dominum partim sit proprius sit et ipse legato honorari et ipse legari, huiusmodi incidit quvit. et semel accepta dubitationis occasione hoc vetustas in magnum extollit certamen. Cum igitur nos sensum huiusmodi legati crebra indagatione adgredientes duminime cogitavit, adfectu socii fecit, ut ei adquiratur, heredes autem suos eundem servum possidere minime voluit, ut sit manifestum a suo patrimonio penitus esse eum alienatum: in tali itaque comparatione nos, qui fautores libertatis sumus, sic ambiguam testatoris interpretamur vo
Abbreviated transcription (Latin):
sacuicumq lñiadigno illico
supplitio subingetur ac mor¬
tem quam minabatur excipi¬
atet id qd̃ intendebat in cunt
melius estonim occuntre ĩtez¬
porequam postexitumuindi

Expanded text:
sa cuicumque licentia dignus ilico supplicio subiugetur ac mortem quam minabatur excipiat et id quod intendebat incurrat. Melius est enim occurrere in tempore, quam post exitum vindi
Abbreviated transcription (Latin):
blicaul priuata collectas
scu exactoes anganas ulp
is locis auteccasticis põis
ominus banno impenali
sbiacebiit qd absq satisfac¬
toc debita nullatenus remͭ¬
ltatur
cem. Debis clencis quep̃¬
diapossident sb̾lumis auctas
tua nõsolumcos alioaanga
nequaquãstatiret ercus. art s¬
sidẽtur costem adpeͥnsitandã
fucalia purgere unuisos nãqͥ
clencos posẜores dum̾tarat
punuales ⁊ pensitatiões fis¬
calium translatoes que faciẽ¬
das recognoscere consemue¬
mp̃r. Gffitiales rationale
sicrhibitox cussus scuprimi
noremputau̾it transeũlidu
ad prioremodcõem retrabãtũ
siuero obnoxii ratiocinusul
ncc̃itatib nõsint subnotati¬
onc iudicumoffitus osẽtier¬
tibꝰ sud probabilis iute studi¬
um postulauit transferantur
ne cessisoem metuant faculta¬
tum. qd siclandestinis artib¬

Expanded text:
blica vel privata collectas sive Exactiones, angarias, vel is locis, aut Ecclcis personis ominus banno Imperiali subjaceant, quod absque satisfactione debita nullatenus remittaturpp. De his clericis, qui praedia possident, sublimis auctoritas tua non solum eos aliena iuga nequaquam statuet excusare, sessidentur, eosdem ad pensitanda fiscalia perurgueri. universos namque clericos possessores dumtaxat provinciales pensitationes fiscalium translationesque faciendas recognoscere iubemup. Officiales rationales, si exhibitione cursus seu primipnorem putaverint transeundum, ad priorem condicionem retrahantur. Si vero obnoxii ratiociniis vel necessitatibus non sint, sub notioneù iudicum officiis consentientibus, si id probabilis vitae studium postularit, transferantur nec cessionem metuant facultatum. Quod si clandestinis artib
Abbreviated transcription (Latin):
destie nesciuset pudo¬
no ignanisimproboi
petiuanq maledictono¬
minantagrediderit laces¬
cenda ac temuletia turbulẽ¬
tus obtrectator temporum
fuiteumpene nolumus subius
nnzdunim aliquidn: asperum
sustinere qm si id exleuitate pro¬
cessit congmipnendum est. siex
Insania nuscratioe dignissimũ
hoc adnram scientiam refcrat
uterpsoniꝰ hominum dca penꝰ¬
semus ut utrum pretmittian
exequi rite debeantconseamus

Expanded text:
destiae nescius et pudoris ignarus improbo petulantique maledicto nomina nostra crediderit lacessenda ac temulentia turbulentus obtrectator temporum fuerit, eum poenae nolumus subiugari neque durum aliquid nec asperum sustinere, quoniam, si id ex levitate processit, contemnendum est, si ex insania, miseratione dignissimum, ad nostram scientiam referatur, ut ex personis hominum dicta pensemus et, utrum praetermitti an exsequi rit
Abbreviated transcription (Latin):
subucendis monen solebat acti¬
ocortaet statutalege tam mortu¬
is consulere ꝙͣ libers corum uł
aluspersois quib eadactio con¬
petere pot̾at ut siu̾ adiciaturte¬
stam̃to de implenda lima porti¬
onesiuenõ firmum quidemte¬
stamentum sit. liceat ucro bus
plendam eam sinȩullo  graua¬
mine uel moraexigere sitr̃non
ingratilimis mois argu̾antũ
cumcos scilicet ingratos curase
fuisse cestõrdoixent. nam sinullã
corum quasungracorum fece¬
nt mentoc̃m nonlicebitcius
brdib ungratos cos nominaẽ
et hocquidemdchus psonis sta¬
tuimus quanum inticem testã¬
tes  feccrũt et aliquameisꝙ̃tuz
constitutam ulexheredatione
uel aliacorum mentione facta
nicheis penitus relinquerint
nullam expresentipromulgati¬
one nonatcem ulpmutatoem
acceptura. ¶imputan uero
cunus mortm eisdezpẽsonis al¬
quisite posse lucrancas mani¬
festum est c̃õ qd talis sic militi¬
aut uendaturuł mortuo mili¬
tantecerta peccuma adcius he¬

Expanded text:
subvertendis moveri solebat actio, certa et statuta lege tam mortuis consulere quam liberis eorum vel aliis personis, quibus eadem actio competere poterat: ut, sive adiciatur testamento de implenda legitima portione sive non, firmum quidem testamentum sit, liceat vero his plendam eam sine ullo gravamine vel mora exigere, si tamen non ingrati legiti mis modis arguantur, cum eos scilicet ingratos circa se fuisse testator edixit: nam si nullam eorum quasi ingratorum fecerit mentionem, non licebit eius heredibus ingratos eos nominare Et haec quidem de his personis statuimus, quarum mentionem testantes fecerint et aliquam eis quanconstitutam, vel exheredatione vel alia eorum mentione facta nihil eis penitus reliquerint, nullam ex praesenti promulgatione novationem vel permutationem acceptura. Imputari vero cuniis mortui eisdem personis adquisitae posse lucrari eas manifestum est, eo quod talis sit militia, ut vendatur vel mortuo militante certa pecunia ad eius h
Abbreviated transcription (Latin):
dem S itestĩnita scriptum
inueniatur illehrs esto iccun¬
dumconditiones infrascrip¬
tas siquidem nich̃ est adiectu
neq aliqua condicio intesto
posita est suꝑnacuam esse con¬
ditiomis poilicitationemsan¬
ctmus et testin puram habere
insticutoem et argumento uti
habebant nonidco exfideicomi¬
so minus deben qd testorfines
corum ctcertaminis formam
quamcclebransingulis annis
uoluit aliascriptura scdeclaratũ
promisit ac posteamorte prcuc¬
tus nõ fecit sin autcondicionc
quastam in quauis parte testan¬
sicomnia  compleritanquamsi
testõrip̃as insticutões cudem cõ¬
ditionib copulass queinfrasẽ

Expanded text:
estamentum ita scriptum inveniatur: " ille heres esto secundum condiciones infra scriptas", si quidem nihil est adiectum neque aliqua condicio in testamento posita est, supervacuam esse condicionum pollicitationem sancimus et testamentum puram habere institutionem. Et argumento utimhabebant, non ideo ex fideicommisso minus deberi, quod testator fines eorum et certaminis formam, quam celebrari singulis annis voluit, alia scriptura se declaraturum promisit ac postea morte praeventus non fecit. Sin autem condiciones quasdam in quavis parte testamensic omnia compleri, tamquam si testator ipsas institutiones eisdem condicionibus copulasset, quae infra
Abbreviated transcription (Latin):
rem aliquis quasippriam rez¬
eccupauerit. omnes aut scure
debetqd nonsuñt est hoc ad ali¬
Ios modis omnibꝰ ꝑtincrecũ
talis dispoitio in furtiactioẽ
ia duduuetib legib definit
estdicentibosiquis alienam
rem aduersus domim uoluy

Expanded text:
rem aliquis quasi propriam occupaverit. Omnes autem scire debent, quod non suum est, hoc ad alios modis omnibus pertinere, cum talis dispositio in furti actione iam dudum veteribus legibus definita est dicentibus: si quis alienam rem adversus domini volu
Abbreviated transcription (Latin):
cumcp̃se obicuit sibutransac
cifr̃ntcadom sccuritas abuidi¬
cantib om̃ib mois admittat᷑
necliceat ciqui sccuritatem ex¬
posuit postexcessum mcmora¬
torumxoc dicrunonẽcsibiso¬
lutas pecumasułalias res di¬
ut inquib nonpmittit exce¬
ptoem nonuimcrate pecuniei
oppocre ułabinitio ul post tar̃¬
tum tp̃s clapsum mnhiis ncciͫ¬
urandumoffetriliceat. ¶in
talis exccptio competit uldemũ¬
tiatiomibꝰscripto missis quere¬
lam nõ numerate pecumecin
manifestare qui numcrasscca
nl̃. aliãs res dedisse instrõ consc̃
gerit inhacquidem almaurbe
apudquelibet ordinariumu¬
dicem inprom̃tiis nõ apud
iuros clarissimos rectores ear
ul defensores locorumcandez¬

Expanded text:
i hi transacti fuerint, eadem securitas ab iudicantibus omnibus modis admittatur, nec liceat ei qui securitatem exposuit post excessum memoratorum dierum non esse sibi solutas vel pecunias vel alias res diut, in quibus permittitur exceptionem non numeratae pecuniae opponere vel ab initio vel post taxatum tempus elapsum, in his nec iusiurandum offerri liceat. In otalis exceptio competit, vel denuntiationibus scripto missis querellam non numeratae pecuniae manifestare ei, qui numerasse eam vel alias res dedisse instrumento scrgerit, in hac quidem alma urbe apud quemlibet ordinarium iudicem, in provinciis vero apud viros clarissimos rectores earum vel defensores locorum eande
Abbreviated transcription (Latin):
quiexplurib cc̃tib pẽ¬
cumam debet tͤp̃re soluti¬
onis exprimereinquaz
cãmredit qd sidebitorid
nõ fecit conuetitur elẽctõ
adcum qui accepit sinente.
noluptato suam expressicꝓ
us inusuyas id qd soluturde¬
inde insortem accepto feretur
ciens fiscustam creditoriquã
debitorilicet diuisisstationib
dient.

Expanded text:
qui ex pluribus contractibus pecuniam debet, tempore solutionis exprimere, in quam causam reddat. quod si debitor id non fecit, convertitur electio ad eum qui accepit. si neuter voluntatem suam expressit, prius in usuras id quod solvitur, deinde in sortem accepto fereturotiens fiscus tam creditori quam debitori, licet diversis stationibus, dient.
Abbreviated transcription (Latin):
bopueniat ingenuis et illustribꝰ
quib castitatis obscruatio preci¬
gem ip̃ipudititicquã semper
colendam cc̃ccnsomus merito

Expanded text:
bus ingenuis et illustribus, quibus castitatis observatio praecigem ipsi pudicitiae, quam semper colendam censemus, merito
Abbreviated transcription (Latin):
ul possocquelibet oriundo nalesi
eliber contigenint cosq uclit sub
diffinitõc predc̃a cimecisplendore
honestate ⁊ brditatis opib. xdi¬
uarcenius cuntatisadscribendi
sñt ordim sub quanic̃ ille uł põ¬
e̾censeãtur qd sialtutram regaliu
cuntatum patria sortiatu sitcili¬
iugio sobolẽ ciuĩc̃q ciuitatis dc̃u
nolbimisce dumociuitas que
cligitur tocius prouintictencati
principatumindignum c̃onmi
utquisacratissimcurbis ubereglo¬
natur naturales suos nõ illustric
ordiccius cuntatis illm̃et hoc siũ
postremadefiniat sue doãtõcm cu¬
cunali sentestoscuactorĩfide osti¬
tuat itaratum cẽstabilitumquo
lumus obsnariut suĩ abstinendo
abhrditate siucabdicãdo dõatões
nãles liber cunalemuoliint ciu¬

Expanded text:
 qualibet oriundo naturales liberi contigerunt, eosque velit sub definitione praedicta curiae splendore honestare et hereditatis opibus adiuvare, eius civitatis adscribendi sunt ordini, sub qua vicus ille vel possessio censeatur. Quod si alterutram regalium civitatum patriam sortiatur, sit ei liiugio subolem cuiuscumque civitatis decumiscere, dummodo civitas quae eligitur totius provinciae teneat principatum. indignum est enim, ut, qui sacratissimae urbis ubere gloriatur, naturales suos non illustris ordine civitatis illuminet. Haec sive postrema definiat sive donationem cucuriali seu testamento seu actorum fide constituat, ita ratum esse stabiliterque volumus observari, ut, sive abstinendo hereditatibus sive abdicando donationes naturales liber
Abbreviated transcription (Latin):
locauit heccadẽ ⁊mnpsona cius uel
canim ad exemplum manmob¬
tinebunt quid enim int̾est utru
pfilios. inpergnõs ꝯmodicatibus
cuutatum ꝯsulatur⁊ utrum noyõ
lexfaciat curales anfoncatquos
ĩuenit.¬

Expanded text:
locavit, haec eadem et in persona eius vel earum ad exemplum marium obtinebunt. Quid enim interest, utrum per filios an per generos commoditatibus civitatum consuletur, et utrum novos lex faciat curiales, an foveat quos invenit
Abbreviated transcription (Latin):
primus sichis quibꝰ anr̃o
numinclites mandanturil¬
lustribo uł spectabilib uł cla¬
cibꝰ delegandas lites accipint
executorẽs. sicess amint cãs cĩ
instructas offent᷑ ⁊ remoncre
aherccutõc cos ⁊ alios ydoċos

Expanded text:
mus, sive his, quibus a nostro numine lites mandantur, illustribus vel spectabilibus vel clatris iudicibus delegandas lites accipiunt, exsecutores si cessaverint causas eis instructas offerre, et removere ab exsecutione eos et alios idoneos
Abbreviated transcription (Latin):
cormimus. siqua presump¬
tionc fpent hec mansuctudi¬
nis nieposthica preceptio pri¬
miscrino quuiuisa temeram̃t
quinq libranimaun condẽp¬

Expanded text:
cernimus; si qua praesumptione fuerit haec mansuetudinis nostrae posthabita praeceptio, primiscrinio qui iussa temeraverit quinque librarum auri condem
Abbreviated transcription (Latin):
tare presides possunt. qd sialit̾
etcontralegis statutum mõ p̃
mitatẽ nõ tenere ⁊ sincappella¬
toc posseresciirgi.
ses prouintic precepit iudexab
codem datus pronuntiaiit sͦ
ductis diebo alieruore tpresmã

Expanded text:
tare praesides possunt. quod si aliter et contra legis statutum modum pmitatem non tenere et sine appellatione posse rescindi.aeses provinciae praecepit, iudex ab eodem datus pronuntiaverit, sed ductis diebus alieniore tem
Abbreviated transcription (Latin):
nequis ciuscumq
uestis antpiscisuł pec¬
tinum forte.antcthini.
ulcunslibet altius adiuc¬
tum ul ad quemcumq u
endorescpto aup̃gmatica sc̃ioe
ul sacraniepictatis adnotati¬
oncmonopolium audcat exor¬
ccrencucꝗs illicitis hitis tib
conuentoib ꝯ uraretant pa¬
cisccretur ut spẽs diu̾sorumcõ¬
poruncgõitionis nommno¬
alticõmissum sitopus inple¬
at ant inninctam altisollicitu¬
dincmaltercapiat data lĩna u¬
nicuiq abalto ichoatum ⁊ de

Expanded text:
ne quis cuiuscumque vestis aut piscis vel pectinum forte aut echini vel cuiuslibet alterius ad uictum vel ad quemcumque usendo rescripto aut pragmatica sanctione vel sacra nostrae pietatis adnotatione, monopolium audeat exercere, neve quis illicitis habitis conventionibus coniuraret aut pacisceretur, ut species diversorum corporum negotiationis non minoalteri commissum sit opus impleat aut iniunctam alteri sollicitudinem alter intercapiat : data licentia unicuique ab altero inchoatum et de
Abbreviated transcription (Latin):
da est lexetonim ncquid falsita¬
tis incurrat siꝑduos forte testes
compositum cestm̃n maiorem
numcrum testium expostulat

Expanded text:
da est. lex etenim, ne quid falsitatis incurrat per duos forte testes compositum, maiorem numerum testium expostulat
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Ecprchendenda tu
magis es quam matertuail¬
ret tuporro uoluntatem cuis
diuortio comprobastio poriu¬
erat aritet si conditio huuisno¬
di admitteretur preforrelucro
concordiam mantalem enum¬
ucro cumboni mores bccobser¬
uanuetentsinullo dãpnomõ
comuunctocmretinere potrusti
redocigitur admaritum tuum¬
scions hereditatem matris ⁊ sire¬
dicrs retenturam quippequaz
rctineres licet prorius ab conõ¬

Expanded text:
mae. Reprehendenda tu magis es quam mater tua. ilret. Tu porro voluntatem eius divortio comprobasti: oportuerat autem, etsi condicio huiusmodi admitteretur, praeferre lucro concordiam maritalem. enimvero cum boni mores haec observari vetent, sine ullo damno coniunctionem retinere potuisti. Redi igitur ad maritum sciens hereditatem matris, etiamsi redieris, retenturam, quippe quam retineres, licet prorsus ab
Abbreviated transcription (Latin):
ccptaquamcensus magr̃o con¬
Miscuis artibus reruni turben¬
tur offitia etalncditumalus se¬
trabat acprecipuccselicis quib
opprobrium est siperitos seue¬
lint disceptationis cẽ forensĩ

Expanded text:
cepta quam census magistro comromiscuis actibus rerum turbentur officia et alii creditum alius subtrahat, ac praecipue clericis, quibus opprobrium est, si peritos se velint disceptationum esse forensi
Abbreviated transcription (Latin):
maiores exstipulatu petentem
siprobetur pcertos annos mino¬
res postea consccutus utilis est
pãcti exceptio.scd̃m qd tucrica
potestis ctiamadu̾sus defenso¬
res ciuitati maiores petẽres ex
cautõc siprobaiutis sempqiũ¬
cumces amitãpupillorum ue¬
strorum quemaiores cauera¬

Expanded text:
maiores ex stipulatu petentem, si probetur per certos annos minores postea consecutus, utilis est pacti exceptio. secundum quod tueri causam potestis etiam adversus defensores civitatis maiores petentes ex cautione, si probaveritis semper quincunces amitam pupillorum vestrorum
Abbreviated transcription (Latin):
forsitan uclunius ꝑtis egestã¬
tem nopptipam nuptirumi
affectõemefficiuntursũgiturdo¬
te iamprestita mantus. Mulla
significaiut qd nõsimplicom fa¬
cit donatõem sippterdotemiami
cõscriptã et ip̃cad dõatõcm none¬
nclicebit ei hocfacere ⁊ suppoatũ
pactis dotalib huiusmodidõa
quidem fc̃a sit ut pote autdotali
instroancedente nulla pactata¬
lidonatiompostnuptias inse¬
rantur reip̾auideaturcẽ hoc pac¬
tumnts indotales conuentões
intellig̃ãtur⁊ intalidonagocpa¬
sibꝰ utraq ambulet tamdos q̃
stitutio que suꝑ exequatr̃e pacti¬
intactact nõsolum cummuti¬
latacustodiatur sctiam nr̃a qm
deint̃pretatõe cuis fecimus feci

Expanded text:
forsitan vel unius partis egestatem, non propter ipsam nuptiarum adfectionem efficiuntur Si igitur dote iam praestita maritus nulla gnificaverit, quod non simplicem faciat donationem, sed propter dotem iam conscriptam et ipse ad donationem venerit, licebit ei hoc facere et supponatur pactis dotalibus huiusmodi donat talis facta sit, utpote autem dotali instrumento antecedente nulla pacta tali donationi post nuptias inserantur, re ipsa videatur esse hoc pactum, et secundum dotales conventiones intellegantur et in tali donatione passibus utraque ambulet tam dos quam stitutio, quae super exaequatione pactiintacta, et non solum ea immutilata custodiatur, sed etiam nostra, quam de interpretatione eius fecimus ambi
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Comparantemabco
qui abduxit piagio mancipia
sidclictisocius non probecur⁊
nullo crimine tenericonueit
ditio statum ponmutat libere
em̃psone sollicatio crimens

Expanded text:
ae. Comparantem ab eo, qui abduxit plagio mancipia, si delicti socius non probetur, nullo crimine teneri conveniditio statum non mutat: liberae enim personae sollicitatione crimen
Abbreviated transcription (Latin):
esit necconuictio furtiuua detegi¬
tur nullum periculum abhis
quorũconuigio erantcoplate
uereantur cumsi consq̃amar¬
talis thorifurtim eẽt inolata

Expanded text:
sit nec coniunctio furtiva detegitur, nullum periculum ab his quorum coniugio erant copulatae vereantur, cum, si conscientia maritalis tori furtim esset violata
Abbreviated transcription (Latin):
ra solutionis quc it̾cosserit
constantius desiderat reme¬
diun suitaq presidem pronĩ¬
ticqui rem iudicatam excqui
debet adicrset. illegaueris its
soliquepignori dacesunt diu
subaastatas exconpac̃to siũ ex
ambitoe dincrseptis empgorẽ
te mittetutul hoc remediores
tamdiutracta ad effectum per¬
ducatur.

Expanded text:
ra solutionis, quae intercessit, constantius desiderat remedium. si itaque praesidem provinciae, qui rem iudicatam exsequi debet, adieris et adlegaveris res soli, quae pignori datae sunt, diu subhastatas ex compacto sive ambitione diversae partis emptorem te mittet, ut vel hoc remedio res tam diu tracta ad effectum perducatur.
Abbreviated transcription (Latin):
nutriendosustuloruncliuam
ec̃cedipenitus cumquadamdi
nc femine utcos. uł locoliborum
ul loco seruorum antlococoloro¬
nuim aut asscriptitiorum hẽant.
s nullo discriminchitobuquiab
huiusmodihõibꝰ cducatisunt li¬
benctingonniappareant⁊ sibu¬
acquirant ⁊ ĩpostitatẽ suam nel
quomio uoliunt transmitant
nulla macula uł serinturis nel
mores tp̃e fortespemcircacos ⁊¬
babneritinctos constitutos siq
cos suscepcrinthos itm ascreuo¬
carcconaret senlincc̃itatis ub¬

Expanded text:
enutriendos sustulerunt, licentiam concedi penitus, cum quadam dive feminae, ut eos vel loco libertorum, vel loco servorum, vel colonorum aut adscriptitiorum habeatur, sed nullo discrimine habito, his qui ab hujusmodi hominibus educati sunt, liberi et ingenui appareant. adquirant et in posteritatem suam vel quomodo voluerint, transmittant, nulla macula vel servitutis vel mortis forte spem circa eos habuerunt, incertos constitutos, si qui eos susceperunt, hos iterum ad se revocare conari et servili necessitati
Abbreviated transcription (Latin):
pr Legatorum
scu fidcicommissoruz
ctusuꝑas excotp̃rquo
lis contestata estexigipꝰ.¬
sc manifestumest. sctfni¬
ctũs rerum ct mercedes se¬
uorum qui extestõ debc̃tur
niliter prestansolent.

Expanded text:
 Legatorum seu fideicommissorum usuras ex eo tempore, quo lis contestata est, exigi posse manifestum est. sed et fructus rerum et mercedes servorum, qui ex testamento debentur, similiter praestari solent.
Abbreviated transcription (Latin):
tulcgis falcidie legata mora¬
turnotissimum est uiris an¬
rilium sugicur ꝓpõita stiploc
cauerecrmsacisdatiõe potesti
uos restituturos quantoam¬
pliusꝙ̃peamlegemlicet acci¬
pentis is indexqui fidcicomi¬
si iusoicit solidanobis lega
capr̃aniubebit qd̾ si satiidati¬
ꝯncmmplort ñ potitis a̾bit
dato dicm uob prefinĩccint᷑¬

Expanded text:
tu legis Falcidiae legata morantur, notissimum est iuris auxilium. Si igitur proposita stipulatione cavere cum satisdatione potestis vos restituturos, quanto amplius quam per eam legem licet acceperitis, iudex qui fideicommissis ius dicit solida vobis legata praestari iubebit. Quod si satisdationem implere non poteritis, arbitro dato diem vobis praefiniet, int
Abbreviated transcription (Latin):
quem altera parte cessant̾c ꝑtibꝰ
sius fungetur et si consticent
legi falcidic locumnonc̃c ⁊ u¬
suras et fructus  postlictm cõ¬
testat.an ꝑcipĩctis.

Expanded text:
quem altera parte cessante partibus suis fungetur. et si constiterit legi Falcidiae locum non esse, et usuras et fructus post litem contestatam percipietis.
Abbreviated transcription (Latin):
deturassenisus quãsollompni
dus crit. rodisponendas res
suas ꝯponendosq miestos pe¬
nates  ⁊parium coramlociuidi¬
ceantctiam magr̃atib suffici

Expanded text:
detur adsensus, quam sollemni dus erit ad disponendas res suas componendosque maestos penates spatium coram loci iudice aut etiam magistratibus suffici
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Eeminis alicnas uluete
rõe suscipientib subueniturni¬
sicreditoraliqua rõcꝑmulierez
deccptus sit. nam tuncreplicatõe
toliseratus consultiexceptõem
remou̾i consticutumest.

Expanded text:
. Feminis alienas novas ratione suscipientibus subvenitur, nisi creditor aliqua ratione per mulierem deceptus sit: nam tunc replicatione doli senatus consulti exceptionem removeri constitutum est.
Abbreviated transcription (Latin):
nis caĩs sineinhac almaurbe
sinc in suburbanis degunt in
uiditio tam pretorianeꝙ urbi¬
canc prefecture necnonmagi¬
strioffitiorum quocienstam᷑
adcum niepictatis omanaue¬
rt iussio inprouuntus uero ĩt
lar̾em fonent aut ubimaiorẽ
bonorum ptempossident autz¬
forte patritiouł ex patritio uł
ciquem pretoriane ulurbica¬
ne amplissime sedis aomini¬
stratio illustranituł ꝓconsula¬
dinana professioꝙ sacranr̃e
pietatis pariter sublimarit
oratio quiul magistie potest̃¬
tis sudorib clanis fc̃s est. leiq¬
ris  offitio functus aut sacro
nr̃e pietatis cubiculo poĩtus
post depoĩtum ad ministroẽm
senatorio ordinsociatus est
aut cumyaserentas domesti¬
corumscolam regendaman¬
dauit ciuesacros nr̃inumĩs
tbesauros autres priuatasio¬
strepictatis ułserenissime au¬
gustenreconuigis gubernar¬
das mumxit post depoĩtam ⁊¬
celicet administratoẽm om̃e
crimencpublicum priuãtu¬

Expanded text:
riis causis, sive in hac urbe sive in suburbanis degunt, in iudicio tam praetorianae quam urbicariae praefecturae nec non magistri officiorum quotiens tamen ad eum nostrae pietatis emanaverit iussio, in provinciis vero ubi larem fovent aut ubi maiorem bonorum partem possident etforte patricio vel ex patricio vel ei, quem praetorianae vel urbicariae amplissimae sedis administratio illustravit, vel consuladinaria processio quam sacra nostrae pietatis pariter sublimavit oratio, quive magisteriae potestatis sudoribus clarus factus est, veris officio functus aut sacri nostrae pietatis cubiculi praepositus post depositam administrationem senatorio ordini sociatus est, aut cui nostra serenitas domesticorum scholam regendam mandavit cuive sacros nostri numinis thesauros aut res privatas nostrae pietatis vel serenissimae Augustae nostrae coniugis gubernandas iniunxit, post depositam videlicet administrationem crimen publicum privatu
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Siquis cum capitali
penaul deporta toedampnatus
ẽet appellatoc mspoita et in sus¬
ponso constituta facidiom sun

Expanded text:
. Si quis, cum capitali poena vel deportatione damnatus esset, appellatione interposita et in suspenso constituta fati diem fun
Abbreviated transcription (Latin):
stitucrctihxreditas intestatã
functam puitampponas ad
manumissores cuis successio¬
euis pertinetqui si adierint he
reditacom confusis actionib
fidcicommisso sunt liberati

Expanded text:
stitueretur hereditas, intestatam vita functam proponas, ad manumissores eius successio pertinet. qui si adierint eius hereditatem, confusis actionibus fideicommisso sunt liberati
Abbreviated transcription (Latin):
luire ibtua iirisdcõc ostituro q̃¬
admodũ se militum nũs hat ca¬
strorumq ac clusarm curapec¬
datquotanns significare nob̾
ꝓpria sucgestice peuret

Expanded text:
limite sub tua iurisdictione constituto, quemadmodum se militum numerus habeat castrorumque ac clusurarum cura procedat, quotannis significare nobis propria suggestione procuret
Abbreviated transcription (Latin):
ac singulos certis possonibu̾
cum mancipiis quemhusdor
sunt constituta iubetẽc cõntẽto.
muersa nulla fẽa corundiscre¬
tõc comendanda putauit here¬
bonaitestatorum parentuz

Expanded text:
ac singulos certis possessionibus cum mancipiis, quae in isdem sunt constituta, iubet esse contentos , niversa nulla facta eorum discretione commendanda putavit herebona intestatorum parent
Abbreviated transcription (Latin):
noluerit. quesicum est sipõt iaz
heres exprincipali testõ factus
pupillarem substitutc̃cm repu¬
diarc. Intramq igiturdubi¬
tateem simuldecidendam ec̃cen

Expanded text:
noluit, quaesitum est, si potest iam heres ex principali testamento factus pupillarem substitutionem repudiare. Vtramque igitur dubitationem simul decidendam esse
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Donͣdubitat᷑ ⁊ sispalit
uendicorcuictõem nõ ꝓmiseĩt.
cib res est fideuissoremq̃ siagu

Expanded text:
. Non dubitatur, etsi specialiter venditor evictionem non promiserit, cta res est, fideiussorem, etia
Abbreviated transcription (Latin):
datumalus c̃ditorib fuãtob¬
ligatum cãpignoris mutata
non est. Igitur si hoc ire fĩt e¬
nctumutils tibiactio ꝯtrade¬
bitoremo petit nam eius modi
cc̃tus iicemuenditois optiet¬
dem. E xpredis hus que
m̃cata es siauqua auenditoe
obligata et necdumtibi tradi¬
ta suntexompto  actionioseq̃¬
ns utea acreditricelbentur id
crm fiet siaducisus uendito¬
rem exuendito actiõe pretium
petentem dolicrccpricẽmorpo

Expanded text:
datum aliis creditoribus fuerat obligatum, causa pignoris mutata non est. Igitur si hoc iure fuerit evictum, utilis tibi actio contra debitorem competit. Nam eiusmodi contractus vicem venditionis obtiediis, quae mercata es, si aliqua a venditore obligata et necdum tibi tradita sunt, ex empto actione consequeris, ut ea a creditrice liberentur: id enim fiet, si adversus venditorem ex vendito actione pretium petentem doli exceptionem oppo
Abbreviated transcription (Latin):
nẽtur cum alus ium inferrecc¬
tantibꝰ alusq cumindignati¬
onc resistentib uorba cedesq
crebro detegantur  admissepla¬
cuit si fortequis ułexpossiden¬
tis parte ulexcius qui possoez
temerare tempranit intemp¬
tus sit incun supplitiupiex̃¬
ceriqui fatcremm temptaue

Expanded text:
nentur, cum aliis vim inferre certantibus, aliis cum indignatione resistentibus verbera caedesque crebro deteguntur admissae, placuit, si forte quis vel ex possidentis parte vel eius qui possessionem temerare temptaverit interemptus sit, in eum supplicium exerceri , qui vim facere tempta
Abbreviated transcription (Latin):
candipandatur. ¶qdautto
tius negocu cognitoem tollit
et iures principalis negocu
exhaunt ⁊ sinegrani partis A¬
tius dispendio conuellinon
põt nccprescptionis igitiu
percmptorie relaxatio petat¬
mp̃r. Yiuuersarescriptaq̃e
indebitorum caĩs suꝑ pr̃an¬
dis dilationib pmlgantur
nõ alit ualcant nisi fidciussic
ydc̃ea suꝑ soloem debiti p̃beat.¬

Expanded text:
candi pandatur. quod autem totius negotii cognitionem tollit et vires principalis negotii exhaurit, sine gravi partis alterius dispendio convelli non potest. nec praescriptionis igitur peremptoriae relaxatio petatp. Vniversa rescripta, quae in debitorum causis super praestandis dilationibus promulgantur, non aliter valeant, nisi fideiussio idonea super solutione debiti praebeat
Abbreviated transcription (Latin):
asfirmas neptiruc ca
tatibialim̃ta preberet i
uendicatoem ⁊̃ hoc caunti¬
lemcoqd̃ legulla obtempe¬
rarc nolucritimpetrare po¬
tes. idestactc̃emquadm̃um pͥ¬
stinum resticiatur tibi nami
necsolumconditioquidem

Expanded text:
adfirmas, nepti tuae ea ta tibi alimenta praeberet, vindicationem etiam hoc casu utilem eo, quod legi illa obtemperare noluerit, impetrare potes, id est actionem, qua dominium pristinum restituatur tibi. Nam condictio quidem
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r Rescripta ꝯtraus cli¬
citaabomib iudicibꝰ pciput
refutanusi forte aliquid eni¬
est qd̃nõnledat alium ⁊ ꝑsit
ꝓetentiulenmer supplicatib
dem. Anstrorum exempla
nonprosit pcib adumxisse
sznccesse sitcoruminsupplica¬
tce iim exprimiut responsuõ
principiucra precatio rem ꝓe¬
nat cognoscendam solis his
cum necc̃itas exegent ubis p̃¬
cibꝰ inscrendis quorum dese¬
suincerptes suta dubitanco¬
tigeritut ⁊̃ merito nr̃mexpec¬
teturuditium. Quandolibel¬

Expanded text:
 rescripta contra ius elicita ab omnibus iudicibus precipimus refutari, nisi forte aliquod quod non ledat alium et prosit petenti vel crimen supplicantibus entorum exempla non prosit precibus adiunxisse, sed necesse sit eorum in supplicatione vim exprimi, ut responsuro principi vera precatio rem aperiat cognoscendam, solis, cum necessitas exegerit, verbis precibus inserendis, quorum de sensu inter partes ita dubitari contigerit, ut etiam merito nostrum expectetur iudicium. THEODOS. E
Abbreviated transcription (Latin):
genitorum  cõmodumconse¬
quatur merito enimnobis sã¬
ctssimi marciperominia costi¬
tutionemrepiereplaciut nucͥ
etemimactumẽecredimus di
aliquid addendum superest.

Expanded text:
gen itorum commodum consequatur. Merito enim nobis sanctissimi marci per omnia constitutionem replere placuit: nihil etenim actum esse credimus, dum aliquid addendum superest.
Abbreviated transcription (Latin):
dos estquantitatem dr prestitisse
¶xcidemobseruatrur ⁊ simior
Ante nuptias dc̃atoem consenti¬
entent dem est curatore feccrit.
ctus ⁊ muliersibi prospiccrẽue¬
lit resq sibi sũppoitas prodote
q extra dotem constintis tenẽ
nõtin mantires citenenti⁊ su¬
perhis adiuditiũ ucca te crcepti¬
onis p̃sidĩad cepellendũ y po¬
thecascomcreditorem p̃stamuᷤ¬
s q̃ supacontradeteritatores re¬
rum admantum suum ptinẽ¬
tium suphisdem ypothecis aliqͣ¬

Expanded text:
dos est quantitatem dicitur praestitisse. Hoc idem observatur et si minor ante nuptias donationem consentiente, ut dictum est, curatore fecerit. ctus et mulier sibi prospicere velit resque sibi suppositas pro dote sque extra dotem constitutis tenere, non tantum mariti res ei tenenti et super his ad iudicium vocatae exceptionis praesidium ad expellendum ab hypotheca creditorem secusi ipsa contra detentatores rerum ad maritum suum pertinentium super isdem hypothecis aliq
Abbreviated transcription (Latin):
rans indebitam pecunam
psolucrit cessat repctitio ꝑ
ignorantiam crum factitã¬
tum repetitionom in debiti
soluti competere tibinotur

Expanded text:
rans indebitam pecuniam persolverit, cessat repetitio. Per ignorantiam enim facti tantum repetitionem indebiti soluti competere tibi notum
Abbreviated transcription (French):
rescriptorum dcuoluto spati
oanmopticre firmitatem su¬
amnonoportere cũcaque al
uis rescribuntur penma cẽde¬
bentsimotempus intraqd
Salleganuł andir debeat n sĩt
dprchensum.
Llia sicdic ⁊ consule fucrint
tep̃hensa auẽte cartant.

Expanded text:
rescriptorum devoluto spatio anni obtinere firmitatem suam non oportere, cum ea, quae ad ius rescribuntur, perennia esse debent, si modo tempus, intra quod adlegari vel audiri debeat, non sit comprehensum. lia sine die et consule fuerint deprehensa, auctoritate careant.
Abbreviated transcription (Latin):
manere deb̾et. illicitas itaq peti¬
tõibyabstinendo ac p̃cium sinor
integrũsolutum ẽ petendo faciẽ
consultius.

Expanded text:
manere debet. illicitis itaque petitionibus abstinendo ac pretium, si non integrum solutum est, petendo facies consultius.
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Legem uliammisce¬
lam quemaḋminfeminis su¬
stulimus itaet in masculis ẽẽ¬
sublatamꝑtincrequidemat
guitas simplices animos n¬
moucat cuam expressimsan¬
cimus legemuiliam miscel¬
lametsenatus consulca que cir¬
ca cam fc̃a sunt ncc nonmuti¬
anamctcantionem quesup
talib nupcus introducta est ñ
solum in fcminis sctiamĩma¬
sculis cessare.sz quia apudulpi¬
anum in libris sabuais mue¬
nimus quedam norba que mli
eeffugiñtlegisuilie  miscellcob¬

Expanded text:
. Legem Iuliam miscellam quemadmodum in feminis sustulimus, ita et in masculis eublatam pertinere quidem ad guitas simplices animos moveat, etiam expressim sancimus legem Iuliam miscellam et senatus consulta, quae circa eam facta sunt, nec non Mucianam cautionem, quae super talibus nuptiis introducta est, non solum in feminis, sed etiam in masculis cessare. Sed quia apud Ulpianum in libris Sabinianis invenimus quaedam verba, quae effugiunt legis miscellae ob
Abbreviated transcription (Latin):
siĩ tibipsocio nataẽ actio eam
inferre apudeum cuius suꝑea
re notio est nõ phiberis
mp̃r. Desocictate apuduete
dubitatumẽsisubecditõe con¬
trahipõt ut puta sulleconsul
funĩt societatem ẽẽcontractam
s nesimilimoapud postitater
sicut apudantiquitatem huĩ
cãuentiletur sc̃imus societatez

Expanded text:
iam tibi pro socio nata est actio, eam inferre apud eum, cuius super ea re notio est, non prohiberispp. De societate apud veteres dubitatum est, si sub condicione contrahi potest: puta "si ille consul fuerit" societatem esse contractam. sed ne simili modo apud posteritatem sicut apud antiquitatem huiusmodi causa ventiletur, sancimus societatem
Abbreviated transcription (Latin):
pdium conuincrodo¬
fundiadutrumq ptineat sãe
ctiollempnib pensitationib
censante scciosatissemcẽdicis i
iuiditio societatis idqd̃ conoĩe
prare o portuerit conseqͥnens.
ꝯpendii portõe iebhumanis ex¬
emptumẽẽ ꝑsperit commodu
societatis qd deberiuta fidem

Expanded text:
praedium coniuncto dofundi ad utrumque pertineat. sane sollemnibus pensitationibus cessante socio satisfactum esse dicis, iudicio societatis id quod eo nomine praestari oportuerit consequeris. compendii portione rebus humanis exemptum esse reppererit, commodum societatis, quod deberi iuxta fidem
Abbreviated transcription (Latin):
dem Emptoemetuenditõe
conscisum desiderare necfurõ
suillumẽe consensum manife¬
stum est intmissionis ant ppre
posse facere no ambigitur.
nis pupilliquedistrahipossũt
Co parepalamet boãfide prohibe

Expanded text:
 Emptionem et venditionem consensum desiderare nec furiosi ullum esse consensum manifestum est. intermissionis autem tempore posse facere non ambigitur.nis pupilli quae distrahi possunt comparare palam et bona fide prohibe
Abbreviated transcription (Latin):
diffinitiuã sip.am iamstatu̾imꝰ
neq eum recusareposse nelite
mninfinitum extendantur cod̾
scil crecritore necc̃itatem ꝑtib
ptib pordĩarium idicemcti
amõc cuule auxilium impone

Expanded text:
definitivam sententiam iam statuimus neque recusare posse, ne lites in infinitum extendantur: eodem scilicet exsecutore necessitatem partibus per ordinarium iudicem et omne civile auxilium impone
Abbreviated transcription (Latin):
tib nõ statim obicccrunt int̃¬
cessicem legis presentis humi¬
modiant non resticerint ⁊ oĩo
nõphibucrnt nequid tempte¬
turcontrarium cumnccinad¬
ministracores sublissimetue
scdis sinonintente custodieñt
dispoita solutana⁊ ut non te¬
merentur prospexerint penade

Expanded text:
 non statim obiecerint intercessionem legis praesentis aut non restiterint et omni nisu prohibuerint, ne quid temptetur contrarium: cum nec in administratores sublimissimae tuae sedis, si non intente custodierint disposita salutaria et, ut non temerentur, prospexerint, poena de
Abbreviated transcription (Latin):
ccelsitudimis ad exemplu pri¬
orum tp̃rum cxarchatuundi¬
tu consulaturnec post discuꝵ¬
sum cclcmaduocationis ⁊ la¬
boresgloriososegenus exea
nonut sepe contingit incerto
dicprentur s cum mediumit
pucneñt patrocim icrum fisca¬

Expanded text:
dinis ad exemplum priorum temporum ex arca tui iudicii consolatur, ne post decursum celerem advocationis et labores gloriosos egenus exeat, non, ut saepe contigit, incerto die praestentur, sed cum medium iter pervenerint patrocinii rerum fisca