comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tenebrȩ creant᷑. in tus ꝑ eruditionẽ lux
mentis accendit᷑. Faciens pacẽ: & creans
mala Quia tc̃ nobis paxcũ dõ redditur:
cũ hȩc quȩ bene sunt condita. sed non be¬
ne concupita. ĩ ea quȩ nobis mala sunt
flagella uertunt᷑. Per culpã qͥppe. dõ dis¬
cordes extitimus dignũ gͦ est ut ad pa-¬
cem illius ꝑ flagella redeamus. Ut cum
unaquęq res bene condita nobis indolo.¬
rem uertitur. correcti mens ad auctoriᷤ
pacẽ humilit̾ reformet᷑. Hȩc itaq fla¬
gella beatꝰ iob mala nominat: qͥa salutis
& tranquillitatis bonũ qua ꝑturbatione
feriant pensat. Sed illud ualde in erꝰ
uerbis intuendũ est. contra ꝑsuasionẽ
coniugis. qͣnta considerationis arte se
÷ colligat dicens. Si bona accepimꝰ de ma-¬
nu dnĩ: mala quare non sustineamꝰ. Mag.
na qͥppe consolatio tribulationis est. si cũ
aduersa patim᷑. auctoris nr̃i ad memoriã

Expanded text:
tenebrae creantur, intus per eruditionem lux tenebrae creantur, intus per eruditionem lux mentis accenditur: Faciens pacem et creans mala; quia tunc nobis pax cum Deo redditur, cum haec quae bene sunt condita, sed non bene concupita, in ea quae nobis mala sunt flagella vertuntur. Per culpam quippe Deo discordes exstitimus: dignum cem illius per flagella redeamus; ut cum unaquaeque res bene condita nobis in dolorem vertitur, correcti mens hominis ad actoris pacem humiliter reformetur. Haec itaque in flagella beatus Job mala nominat, quia salutis et tranquillitatis bonum, qua perturbatione feriant, pensat. Sed illud valde in ejus verbis intuendum est, contra persuasionem conjugis, quanta considerationis arte se cens: « Si bona accepimus de manu Domini, mala quare non sustineppe consolatio tribulationis est, si cum adversa patimur, auctoris nostri ad memoriam
Abbreviated transcription (Latin):
tam dñs dicit. Ego dñs & non est alter.
formans lucẽ. & creans tenebras: faciens
pacẽ. & creans mala. Neq enĩ mala quȩ
nulla sua natura subsistunt a dno creant᷑:
sed creare se mala dñs indicat. cũ res be¬
ne conditas nobis male agentibꝰ inflagellũ
format. Ut ea ipsa & ꝑdolorẽ quo feruin
delinquentibꝰ mala sint. & ꝑ naturã qua
eristunt bona. Unde & uenenũ mors qͥdẽ
est homini: sed tamen uita serpenti. Amo¬
re enĩ p̃senciũ. ab auctoris nr̃i dilectio¬
ne recessimꝰ. Et ꝑuersa mens dũ delec¬
tatione creaturę se subdidit. acreatoris
societate se subduxit. Ex his gͦ ab auctore
ferienda erat. quȩ errans auctori prepo¬
suerat. Et unde homo culpã non timuit
suꝑbꝰ admit tere. inde pęnã corrigendus
inuenir&e: Et tanto cicius resipiscer&e
ad illa quȩ ꝑdidit. qͣnto doloris plena
esse conspicer& quȩ quęsiuit. Uinde &
bene dicit᷑. formans lucẽ. & creans tene¬
bras: Quia cũ ꝑflagella exterius doloris

Expanded text:
tam Dominus dicit: Ego Dominus, et non est alter formans lucem et creans tenebras, faciens pacem, et creans mala : Neque enim mala quae nulla sua natura subsistunt a Domino creantur, sed creare se mala Dominus indicat cum res bene conditas nobis male agentibus in flagellum format, ut ea ipsa, et per dolorem quo feriunt, delinquentibus mala sint, et per naturam qua existunt, bona: unde et venenum mors quidem est homini, sed tamen vita serpenti. Amore enim praesentium ab auctoris nostri dilectione recessimus, et perversa mens, dum delectationi creaturae se subdidit, a Creatoris societate disjunxit. Ex his ergo ab auctore ferienda erat, quae errans auctori praeposuerat; ut unde homo culpam non timuit superbus admittere; inde poenam corrigendus inveniret; et tanto citius resipisceret ad illa quae perdidit, quanto doloris plena esse conspicere, quae quaesivit. Unde et bene dicitur formans lucem, et creans tenebras, quia cum per flagella exterius doloris
Abbreviated transcription (Latin):
ma nr̃a carius amamꝰ: & si sicut anim̃ã nosꝰ
eos diligere dicimꝰ. qͥbꝰ amoris nr̃i exprimere
pondus conamur. potest ꝑ eiꝰ animã electoꝵ
uita signari. Cũ uero satan ad feriendã redẽ¬
ptoris carnẽ ꝑmittitur. ab anima separat᷑:
qͥa cũ corpꝰ eiꝰ adpassionẽ accipit. electos eiꝰ
a iure suȩ potestatis amittit. Cũq illius
caro ꝑ crucẽ morit᷑: hoꝵ mens contra tẽp¬
tam̃ta solidat᷑. Dicat᷑ gͦ. ecce inmanu tua
est: uerũptam̃ animã illius serua. Ac si aꝑte
audiat. Licenciã contra eius corpꝰ accipe: &
ab electis illius qͦs apud se ante scła prescienꝰ
possid&. ius prauȩ dominationis ꝑde. E gres. scenũ¬

Expanded text:
ma nostra charius amamus; et sicut animam nos ma nostra charius amamus; et sicut animam nos eos diligere dicimus, quibus amoris nostri exprimere pondus conamur, potest per ejus animam electorum vita signari. Et cum Satan ad feriendam Redemptoris carnem permittitur, ab anima separatur; quia cum corpus ejus ad passionem accipit, electos ejus a jure suae potestatis amittit; cumque illius caro per crucem moritur, horum mens contra tentamenta solidatur. Dicatur ergo: Ecce in manu tua est, verumtamen animam illius serva. Ac si aperte audiat: Licentiam contra corpus ejus accipe, et ab electis illius, quos apud se ante saecula praesciens possidet, jus pravae dominationis perde. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
conuincit᷑. Neq enĩ sicut nos qͥ puri homi¬
nes sumꝰ. inruente sepe tẽptatione concuti¬
mur: ita redẽptoris nri anima tẽptationis
est necessitate turbata. Hostis nãq ñr & si
ĩ excelsũ montẽ eũ ꝑmissus ad sumpsit: sĩ
daturũ se regna mundi ꝑhibuit. si quasi
in pane uertendos lapides ostendit: mentẽ
tam̃ mediatoris di & hominũ tẽptatione
quassare non ualuit. Sic enĩ dignatꝰ est hec
exterius cuncta suscipere: ut tamen eius
mens interius diuinitati sue inhe̾rens. in¬
concussa ꝑmaner&. Qui & si qͣndo turbatꝰ
spũ ĩfremuisse dicit᷑: ipse diuinitꝰ dispone¬
bat. qͣntum ipse humanitus turbaretur :
Inmutabiliter om̃ibꝰ p̃sidens: & sem& ipsũ
mutabilẽ in satis factione insirmitatis os:¬
tendens. Quietꝰ gͦ insema ipso manens dis¬
posuit: quicquid ꝓ ostendenda humanitate
quã susceperat & iam turbulentꝰ fecit. Quia
uͦ cũ recte diligimꝰ. nil inrebꝰ conditis ani¬

Expanded text:
convertit, sed non sicut nos, qui puri homines sumus, irruente saepe tentatione concutimur, ita Redemptoris nostri anima tentationis est necessitate turbata. Hostis namque noster etsi in excelsum montem eum permissus assumpsit, si daturum se regna mundi perhibuit, si quasi in panem vertendos lapides ostendit, mentem tamen Mediatoris Dei et hominum tentatione quassare non valuit. Sic enim dignatus est haec exterius cuncta sumens interius divinitati suae inhaerens inconcussa permaneret. Qui et si quando turbatus spiritu infremuisse dicitur ; ipse divinitus disponebat quantum ipse humanitus turbaretur. Immutabiliter omnibus praesidens, et semetipsum mutabilem in satisfactione infirmitatis ostendens. Quietus ergo in semetipso manens, disposuit quidquid pro ostendenda humanitate quam susceperat etiam turbulentus fecit. CA cum recte diligimus, nihil in rebus conditis ani
Abbreviated transcription (Latin):
uit. quȩ dicat. Adhuc ꝑ manes insimplici¬
tate tua. Uerba sua eua repetit. Nam
qͥđ est dicere simplicitatẽ desere: nisi obe¬
dienciã. uetitũ comedendo contẽpne: Et
quid est dicere benedic dõ & morere: nisi
transcendendo p̃ceptũ ultra quã es conditꝰ
uiue. Sed adam noster fortis insterqͥlinio
iacuit : qͥ in paradyso quondã debilis stetit.
Nam ilico ad male. suadentis uerba res¬

Expanded text:
vit, quae dicat: Adhuc permanes in simplicivit, quae dicat: Adhuc permanes in simplicitate tua? Verba sua Eva repetit. Nam quid est dicere: Simplicitatem desere, nisi: Obedientiam, vetitum comedendo, contemne? Et quid est dicere: Benedic Deo, et morere, nisi: Transcendendo praeceptum, ultra quam es conditus, vive? Sed Adam noster fortis in sterquilinio jacuit, qui in paradiso quondam debilis stetit. Nam illico ad male suadentis verba res
Abbreviated transcription (Latin):
sermone corrũpere. Uerba enĩ post uulnera
intulit: ut nimirũ cũ uis doloris ingraues¬
cer&. facile ꝑsuasionis suggestio ꝑuersa pre.
nis eiꝰ ordinẽ ꝑpendimus: qua calliditate
sȩuiat inuenimus. Mouit autẽ prius dãp¬
na substanciȩ. quȩ & extra naturã profec¬
to essent. & extra corpꝰ. Subtraxit silios:
quod iam quidẽ extra naturã non esset.
sed tam̃ adhuc aliquatenꝰ extͣ ꝓpͥum corpꝰ.
Ad extrema. ꝑcussit & corpꝰ. Sed quia uul¬
neribꝰ carnis ad mentis uulnꝰ ꝑuenire non¬
ualuit : &iam coniuncte mulieris lingũa
quesiuit. Quia enĩ aꝑto certamine supe¬
rari se doluit: de ore coniugis iaculũ qͦsi¬
de insidiis intorsit. quę ꝓfecto dicer&.
Adhuc ꝑmanes insimplicitate tua: Benedic
dõ. & morere. Ecce tẽptando omia abstu¬
lit. ecce tẽptando mulierẽ reliquit: & sc̃o
uiro callide cuncta diri ꝓuit. Sed ualde
callidius adiutricẽ suã mulierẽ reserua¬

Expanded text:
sermone corrumpere. Verba enim post vulnera sermone corrumpere. Verba enim post vulnera intulit, ut nimirum cum vis doloris ingravesceret, facile persuasionis suggestio perversa pranis ejus ordinem perpendimus, qua calliditate saeviat invenimus. Movit namque prius damna substantiae, quae et extra naturam profecto essent, et extra corpus. Subtraxit filios, quod jam quidem extra naturam non esset, sed tamen adhuc aliquatenus extra proprium corpus. Ad extremum percussit et corpus. Sed quia vulneribvaluit, etiam conjunctae mulieris linguam quaesivit, et quia aperto certamine superari se doluit, de ore conjugis jaculum qde insidiis intorsit, quae profecto diceret: Adhuc permanes in simplicitate tua? Benedic Deo, et morere. Ecce tentando omnia abstulit, ecce tentando mulierem reliquit, et sancto viro callide cuncta diripuit; sed valde callidius adjutricem suam mulierem reserva
Abbreviated transcription (Latin):
solũ ꝑsema ipsũ. sed ꝑ eos &iam qͥ nobis ad¬
hęrent. statũ satagit nr̃ȩ mentis inclina¬
re. Cũ enĩ cor nrm sua ꝑsuasione non
subruit: ad hoc nimirũ ꝑ linguas adhe¬
rentiũ repit. Hinc enĩ scriptũ est.
Afiliis tuis caue: & adomesticis tuis adten¬
de. Hinc ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Unusqͥsq se a
ꝓocimo suo custodiat: & in om̃i fratre suo¬
non habeat fiduciã. Hinc rursũ scrip¬
tũ est. In imici hominis: domestiei eius.
Callidus nãq aduersarius cũ abonoꝵ cor¬
dibꝰ repelli se conspicit: eos qͥ ab illis ualde
diligunt᷑ exquirit. Et ꝑ eoꝵ uerba¬
blandiens loquit᷑. qͥ plus cȩteris amant᷑:
Ut dũ uis amoris cor ꝑforat. facile per¬
suasionis eiꝰ gladius ad intimȩ rectitudi.
nis munimina inrũpat. Post dampna
igit᷑ rerũ. post funera pignorũ. post
uulnera scissurasq membroꝵ: antiquus
hostis linguã mouit uxoris. Et notandũ :¬
quo tẽpore uiri mentẽ studuit uirulento

Expanded text:
sed per eos etiam qui nobis adhaerent, statum satagit nostrae mentis inclinare. Cum enim cor nostrum sua persuasione non subruit, ad hoc nimirum per linguas adhaerentium repit. Hinc enim scriptum est: A filiis tuis cave, et a domesticis tuis attende . Hinc per prophetam dicitur: Unusquisque se a proximo suo custodiat, non habeat fiduciam . Hinc rursum scriptum est: Inimici hominis domestici ejus . Callidus namque adversarius cum a bonorum cordibus repelli se conspicit, eos qui ab illis valde diliguntblandiens loquitur, qui plus caeteris amantur, ut dum vis amoris cor perforat, facile persuasionis ejus gladius ad intimae rectitudinis nis munimina irrumpat. Post damna igitur rerum, post funera pignorum, post vulnera scissurasque membrorum, antiquus hostis linguam movit uxoris. 14. In quo tempore viri mentem studuit virulento
Abbreviated transcription (Latin):
quoq crudelitas deseruir&. Pie igit᷑ dispo¬
nebat intꝰ: qͦd sem& ipsũ pati nequit̾ ꝑmitte¬
bat foris. Hinc est enĩ quod de illo incȩna
dicit᷑. Sciens iħc qͥa om̃ia dedit ei pat̾ ĩma¬
muis. & qͥa a dõ exiuit & ad dm̃ uadit: surgit
a cęna & ponit uestim̃ta sua. Ecce ĩmanꝰ
ꝑsequentiũ iturꝰ sciebat: qͦd in manu sua
ipsos &iam ꝑsecutores acceperat. Qui enĩ
om̃ia accepisse se nouerat. constat quia &
ipsos aquibꝰ tenebat᷑ tenebat. St ipse inse
adusũ pietatis intorquer&. quicquid eoꝵ
contra se malicia ꝑmissa se uir&. Dicatur
gͦ ei. ẽcce in manu tua est. Quia ad ferien¬
dã carnẽ seuiens licenciã accepit. sed potesta¬
ti illius nesciens deseruiuit. Animã uͦ enis¬

Expanded text:
que crudelitas deserviret. Pie igitur dispoque crudelitas deserviret. Pie igitur disponebat intus quod semetipsum pati nequiter permittebat foris. Hinc est enim quod de illo in coena dicitur: Sciens Jesus quia omnia dedit ei Pater in manus, et quia a Deo exivit, et ad Deum vadit, surgit a coena, et ponit vestimenta sua . Ecce in manus persequentium iturus, sciebat quod in manu sua ipsos etiam persecutores acceperat. Qui enim omnia accepisse se noverat, constat quia et ipsos a quibus tenebatur tenebat; ut ipse in se ad usum pietatis intorqueret quidquid eorum contra se malitia permissa saeviret. Dicatur ergo ei: Ecce in manu tua est; quia ad feriendam carnem saeviens licentiam accepit, sed potestati illius nesciens deservivit.  Ve
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sequendo conati st̃. Cũ gͦ se ꝓ nr̃a redẽp¬
tione dñs mẽbroꝵ satane manibꝰ tradidit.
qͥđ aliud quã eiusdẽ satane manũ inse seui¬
re ꝑmisit.Ut unde ipse exterius succũ¬
ber&. inde nos exterius interiusq libera¬
r&. Si igit᷑ satane manꝰ eiꝰ potestas accipi¬
tur: eiꝰ manꝰ iuxta carnẽ ꝑtulit. cuiꝰ potes¬
tatẽ corporis usq ad sputa. colaphos. flagel-¬
la. crucẽ lanceãq tolerauit. Unde & pila¬
to eiꝰ uidelic& corpori: ad passionẽ uenienᷤ
dicit. Non haberes in me potestatẽ : nisi
tibi data ess& desuꝑ. Sed tam̃ hanc potes¬
tatẽ quã contra se ei extrinsecꝰ dederat: sui
seruire lucris intrinsecꝰ compellebat. Pilatꝰ
enĩ uel satañ qͥ eiusdẽ pilati caput extite.¬
rat. sub potestate illius suꝑ qu̾e potestatẽ
acceperat tenebat᷑. Quia & superior ipse
disposuerat. hoc qd inferius accedens aꝑ-¬
secutore tolerabat. St cũ ex mala m̃te in
surger&e. utilitati tam̃ electoꝵ omiũ ipsa

Expanded text:
redemptione Dominus membrorum Satanae manibus tradidit, quid aliud quam ejusdem Satanae manum in se saevire permisit; ut unde ipse exterius occumberet, inde nos exterius interiusque liberaret? Si igitur Satanae manus, ejus potestas accipitur, ejus manum juxta carnem pertulit, cujus potestatem corporis usque ad sputa, colaphos, flagella, crucem lanceamque toleravit. Unde et Pilato, ejus videlicet corpori, ad passionem veniens dicit: Non haberes in me potestatem, nisi tibi data esset desuper . Sed tamen hanc potestatem, quam contra se ei extrinsecus dederat, suis servire lucris intrinsecus 86 compellebat. Pilatus enim vel Satan, qui ejusdem Pilati caput exstiterat, sub potestate illius, super quem potestatem acceperat, tenebatur; quia et sdisposuerat hoc quod inferius accedens a persecutore tolerabat: ut cum ex mala mente infidelium surgeret, utilitati tamen electorum omnium ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
AD DIORT
TaTIONE: ADUITAM
CREUIT EXUERBERE.
Et antiquus hos¬
tis unde se bona eiꝰ
estimauit extingue¬
re: inde doluit mul¬
tiplicasse. Sed qͥa
pͥmo cer tamine se
subcubuisse considerat: ad alia se tẽpta¬
tionũ bella restaurat. Et de scõ uiro
mala adhuc inpudent̃ sperat: qͥa bona ma-¬
lus credere non potest. uel exꝑta Ea autẽ
quȩ inpͥma eius ꝑcussione pręmissa sunt:
iterũ subnec tuntur cũ dicit᷑. Factum est¬
aytt̃ cror auadam dit UENsSENT Filii ũĩ.
Et apsistertnt corã dnõ: uenisstt auo&¬
ẽt satan iNtertos. Et sianet iNconSΡEctu
eius: ut dictret dns ad satan. UNde
UENIS  Qui ReSeoNdens ait. Cir¬
cyiuiI Terram: Et eERamoulaui tam.
Et dirit diĩs ad satan. Hymeuid

Expanded text:
ad mortem tatione, ad vitam crevit ex verbere; et antiquus hostis unde se bona ejus aestimavit exstinguere, inde doluit multiplicasse. Sed quia in primo certamine se succubuisse considerat, ad alia se tentationum bella restaurat, et de sancto viro mala adhuc impudenter sperat; quia bona malus credere non potest, vel experta. Ea autem quae in prima ejus percussione praemissa sunt, iterum subnectuntur, cum dicitur: autem cum quadam die venissent filii Dei et starent coram Domino venisset quoque Satan inter eos et staret in conspectu eius ut diceret Dominus ad Satan unde venis qui respondens ait circuivi terram et perambulavi eam et dixit Dominus ad Satan numqu
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ñ uidemus. Uir. itaq sõs despiciat
quicqͥđ exterius terr&. quicqđ ꝑ essentiam
fuã nisi regeret᷑ ad nichilũ tender&: &
mentis oculo suppressis om̃ib intueat᷑ unũ.
in cuius essentiȩ cõparatione esse nrm̃ non
esse est. & dicat. Ipse enim solus est. De cuiꝰ
max immutabilitate: apte subiungit᷑. Et
nemo auertere potest cogitationem eiꝰ. Sic̃
enĩ immutabilis naturę est. ita inmutabilis

Expanded text:
quem non videmus. Vir itaque sanctus despiciat quem non videmus. Vir itaque sanctus despiciat quidquid exterius terret, quidquid per essentiam suam, nisi regeretur, ad nihilum tenderet: et mentis oculo suppressis omnibus intueatur unum in cujus essentiae comparatione, esse nostrum non esse est, et dicat: Ipse enim solus est. De cujus mox immutabilitate, apte subjungitur: Et nemo avertere potest cogitationem ejus. Sicut enim immutabilis natura est, ita immutab
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntũ ut esse debeant acceperunt. Intantũ
mouent᷑: in qͣntũ occulto instinctu disponunt᷑.
Ecce enĩ peccator flagellandus est de rebꝰ
humanis: arescit in eiꝰ laboribꝰ terra. con¬
cutit᷑ in eiꝰ naufragiis marei ignescit in eiꝰ
sudorib aer. obtenebrescit contra eũ in unda¬
tionibꝰ cęlũ : in ardescunt in eiꝰ oppressionibꝰ
homines. mouent̾ in eiꝰ aduersitate & angłicȩ
uirtutes. Numquid nã hȩc quȩ inanimata.
uel quȩ uiuentia diximꝰ: suis instinctionibꝰ
& ñ magis diuinis impulsionibꝰ agitantur.
Quicquid est itaq qđ exterius sęuit. ꝑ hoc
ille intuendus est: qui hoc interius disponit.
In om̃i igit᷑ causa solus ipse metuendus est.
qui principalit̾ est: qͥ &iam ad moysen dicit.
Ego sũ qui sũ: sic dices filiis isrł. qͥ est misit
me ad uõs. Cũ itaq flagellam᷑ ꝑ ea quae
uidemus : illũ debemiis sollicite metuere.

Expanded text:
quantum ut esse debeant acceperunt; in tantum quantum ut esse debeant acceperunt; in tantum moventur, in quantum occulto instinctu disponuntur. Ecce enim peccator flagellandus est de rebus humanis: arescit in ejus laboribus terra, concutitur in ejus naufragiis mare, ignescit in ejus sudoribus aer, obtenebrescit contra eum inundationibus coelum, inardescunt in ejus oppressionibus homines, moventur in ejus adversitate et angelicae virtutes. Nunquidnam haec, quae inanimata vel quae viventia diximus, suis instinctionibus et non magis divinis impulsionibus agitantur? Quidquid est itaque quod exterius saevit, per hoc ille intuendus est, qui hoc interius disponit. In omni igitur causa solus ipse intuendus est, qui principaliter est. Qui etiam ad Moysen dicit: Ego sum qui sum. Sic dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos . Cum itaque flagellamur per videmus, illum debemus sollicite metuere,
Abbreviated transcription (Latin):
& terra. aer & maria: cuncta uolatilia uel
quadrupedia atq repentia. & certe scriptũ
est. Creauit ut essent om̃ia. Cũ gͦ inrerum
natura tã multa sint: cur beati uiri uoce
nc̃ dicit᷑. Ipse enĩ solus esta Sed aliud est
esse. aliud principalit̾ esse : aliud mutabilit̃.
atq aliud immutabilit̾ esse. St̃ enĩ hec
om̃ia. sed principalit̃ ñ st̃: quia insemaip¬
sis minime subsistunt. Et nisi gubernantiᷤ
manu teneant᷑: esse nequaquã possunt. Cunc¬
ta nãq in illo subsistunt. a quo creata ft̃.
Nec ea quę uiuunt sibim&ipsis uitam¬
tribuunt: nec ea quȩ mouent᷑ & ñ uiuunt.
suis motibuᷤ ad modũ ducunt᷑. Sed ille cuncta
ficata mextremã essentiã mire ordinans ser¬
uat. Cuncta qͥppe ex nichilo facta st̃: eoꝵq
essentia rursũ ad nichilũ tender&. nisi ea
auctor om̃iũ regiminis manu retiner&e.
Omĩa itaq quȩ creata st̃: ꝑ se nec subsistere
p̃ualent. nec moueri. Sed intantũ subsistu. in

Expanded text:
 terra, aer et mare, cuncta volatilia, quadrupedia, atque reptilia? Et certe scriptum est, creavit ut essent omnia. Cum ergo in rerum natura tam multa sint, cur beati viri voce nunc dicitur: Ipse enim solus est? Sed aliud est esse, aliud principaliter esse; aliud mutabiliter atque aliud immutabiliter esse. Sunt enim haec omnia, sed principaliter non sunt: quia in semetipsis minime subsistunt, et nisi gubernantis manu teneantur, esse nequaquam possunt. Cuncta namque in illo subsistunt, a quo creata sunt; nec ea quae vivunt, sibimetipsis vitamtribuunt, neque ea quae moventur et non vivunt suis nutibus ad motum ducuntur, sed ille cuncta ficata in extremam essentiam mire ordinans servat. Cuncta quippe ex nihilo facta sunt, eorumque essentia rursum ad nihilum tenderet, nisi eam auctor omnium regiminis manu retineret Omnia itaque quae creata sunt, per se nec subsistere praevalent, nec moveri; sed in tantum subsistunt, in
Abbreviated transcription (Latin):
nos largiente dño: induob iam corporib
transcurrisse sufficiat. Quia enĩ sacri libri
sequentia mysterioꝵ uirtutib extensa. cõ¬
plecti breuiter. exponendo non possumuis.
ea necesse est ut aliis uoluminib reserue¬
mus : quatenus & lec̾tor tanto feruentior
ad legendi studium redeat. qͣnto ex lectio¬
nis quoq int̾cisione respirat.

Expanded text:
nos, largiente Domino, in duobus jam corporibus nos, largiente Domino, in duobus jam corporibus 366 transcurrisse sufficiat. Quia enim sacri libri sequentia mysteriorum virtutibus extensa complecti breviter exponendo non possumus, ea necesse est ut aliis voluminibus reservemus, quatenus lector tanto ferventior ad legendi studium redeat, quanto ex lectionis quoque intercisione respirat.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnto nunc uocandis peccatorib suã lenius
pacientiam sternit. Qui enĩ du conuer¬
tendos exspectat. non conuersos sine retrac¬
fui : sicut parturiens loquar. Ut enĩ iam
p̃diximus. parturiens cũ dolore eicit. hoc
quod inintimis tẽpore longo gestauit. Q
ergo sẽꝑ siluit. sicut parturiens loquitur:
quia uenturꝰ iudex qui sine ultione diu fac¬
ta hominũ ꝑtulit. quandoq cũ feruore
ex aminis quasi cũ dolore mentis. qͣntȩ anĩ¬
aduersionis sententiã intꝰ seruauerit. osten¬
dit. Hemo igitur hanc lãpadẽ cũ latae
despiciat: ne contemptores suos cum decelo
fulserit exurat. Ciuenĩ nunc non ard& ad
ueniã: tunc ꝓcul dubio ardebit ad pęnã.
Quia gͦ ꝑ suꝑnã gram̃ uacationis tempus
accepimus: dũ adhuc licentia suꝑ est: eiꝰ
irã qui ubiq est. mores in melius cõmutan¬
do. fugiamus. Solum qͥppe anĩaduersio illa
non inuenit: quẽ correctio abscondit. Hȩc

Expanded text:
quanto nunc vocandis peccatoribus suam lenius quanto nunc vocandis peccatoribus suam lenius patientiam sternit. Qui enim diu convertendos exspectat, non conversos sine retracfui, sicut parturiens loquar . Ut enim jam praediximus, parturiens cum dolore ejicit hoc quod in intimis tempore longo gestavit. Qui ergo semper siluit sicut parturiens loquitur, quia venturus judex, qui sine ultione diu facta hominum pertulit, quandoque cum fervore examinis, quasi cum dolore mentis, quantae animadversionis sententiam intus servaverit ostendit. Nemo igitur hanc lampadem, cum latet, despiciat, ne contemptores, suos, cum de coelo fulserit, 365 exurat. Cui enim nunc non ardet ad veniam, tunc procul dubio ardebit ad poenam. Quia ergo per supernam gratiam vocationis tempus accipimus, dum adhuc licentia superest, ejus iram, qui ubique est, mores in melius commutando, fugiamus. Solum quippe animadversio illa non invenit quem correctio abscondit. 55. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpsit: seseq apud se inoccultis retinen.
eos qͦs exteriora querere cõperit. in¬
grato̾ foris reliquit. Magis eligens aꝑte
a suꝑbientib despici. quã a non credentib
uacua uoce laudari. Unde & ꝑtinus lã¬
pas ista contẽpta est: sicut illic subdit᷑.
Spreuit autẽ illũ herodes cum exercitu
suo: & inlusit indutũ ueste alba. Sed con¬
tẽpta lampas quȩ interra inrisiones tole¬
rat: de cȩlo iudicium coruscat. Unde hic¬
apte subiungit᷑. Parata ad tẽpꝰ statutũ.
De quo uidelic& tẽpore: ꝑ psalmistã dicit.
Cũ accepero tẽpꝰ: ego iusticias iudicabo.
dicens. Tempꝰ meũ non dũ uenit. Hinc
petrus ait. Quẽ oport& cȩlum suscipere:
usq ad tẽpora restitutionis. Lampas gͦ quȩ
nunc contẽpnitur. ad statutũ tẽpꝰ uentura
preparat᷑. quia ipse peccata indie ultimo
iudicat. qui nunc peccantiũ derisiones portat.
Et tantõ tunc durius districtionẽ exerit.

Expanded text:
tempsit, seseque apud se in occultis retinens, tempsit, seseque apud se in occultis retinens, eos quos exteriora quaerere comperit, ingratos foras reliquit; magis eligens aperte a superbientibus despici, quam a non credentibus vacua voce laudari. Unde et protinus lampas ista contempta est, sicut illic subditur: Sprevit autem illum Herodes cum exercitu suo et illusit indutum veste alba . Sed contempta lampas quae in terra irrisiones tolerat, de coelo judicium coruscat. CAP. ad tempus statutum. De quo videlicet tempore per Psalmistam dicit: Cum accepero tempus, ego justitias judicabo .dicens: Tempus meum nondum advenit . Hinc Petrus ait: Quem oportet coelum suscipere, usque ad tempora restitutionis . Lampas ergo quae nunc contemnitur ad statutum tempus ventura praeparatur, quia ipse peccata in die ultimo judicat, qui nunc peccantium derisiones portat. Et tanto tunc durius districtionem exerit,
Abbreviated transcription (Latin):
ad redẽptoris uias mentis oculos tollere :
sensiq a membris ad capꝰ uenire. Ipse
enĩ nobis lampas ueraciter extitit.: qui
pro redẽptione nr̃a incruce morienes.
tenebrosis nr̃is mentib lucẽ ꝑ lignũ fu¬
dit. Hac nos lãpade iohannes inlumina¬
ri conspererat: cum dicebat. Erat lux ue¬
ra: quȩ inluminat omnẽ hominẽ uenien¬
tẽ in hunc mundũ. Quã tam̃ apꝰ cogita¬
tiones diuitũ contẽptã uidit: cũ paulo
post subdidit. Inꝓpͥa uenit: & sui eũ . ñ.
receperunt. Huiꝰ lampadis flãmas he-¬
rodes ex plorare uoluit. cũ eiꝰ miracula
uidere concupiuit. ficut scriptum est.
Erat enĩ ex multo tempore cupiens ui-¬
÷ dere eũ: eo qͦđ audiss& multa de illo.
 & sperabat signũ aliquod uidere ab eo
 fieri. Sed lãpas hȩc ante eiꝰ oculos nullo
radio lucis emicuit. quia ei qͥ se non
pie sed curiose quesierat. nil de se mira¬
bile ostendit. Inquisitꝰ qͥppe redẽptor ta¬
cuit: exspectatus. miracula exhibere con¬

Expanded text:
ad Redemptoris vias mentis oculos attollere, sensimque a membris ad caput venire. Ipse enim nobis lampas veraciter exstitit, qui, pro redemptione nostra in cruce moriens, tenebrosis nostris mentibus lucem per lignum fudit. Hac nos lampade Joannes illuminari conspexerat, cum dicebat: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Quam tamen apud cogitationes divitum contemptam vidit, cum paulo post subdidit: In propria venit et sui eum non receperunt . Hujus lampadis flammas Herodes explorare voluit, cum ejus miracula videre concupivit, sicut scriptum est: Erat enim ex multo tempore cupiens videre eum, eo quod audisset multa de illo, et sperabat signum al fieri . Sed lampas haec ante ejus oculos nullo radio lucis emicuit, quia ei qui se non pie, sed curiose quaesierat, nil de se mirabile ostendit. Inquisitus quippe Redemptor tacuit, exspectatus miracula exhibere con
Abbreviated transcription (Latin):
qua calce calcarent. ꝑtinꝰ addidit. Himis
confortatꝰ est principatꝰ coꝵ. Ae ne paucoᷤ
esse crederemus. quos ꝓ ficere usq ad sũm̃a
tantȩ ꝑfectionis agnoscimꝰ. ilico adiunxit.
.Dimimerabo eos: & suꝑ arenã multiplica.
bunt᷑. Quot itaq nunc ꝓ amore ueritatis
se se libent̃ humiliant: tot tunc iniuditio

Expanded text:
qua calce calcarent protinus addidit: Nimis qua calce calcarent protinus addidit: Nimis confortatus est principatus eorum. Ac ne paucos esse crederemus, quos proficere usque ad summam tantae perfectionis agnoscimus, illico adjunxit: 364 Dinumerabo eos, et super arenabuntur . Quot itaque nunc pro amore veritatis sese libenter humiliant, tot tunc in judicio
Abbreviated transcription (Latin):
decim sedes. iudicantes duodecim trib isrł.
Neq enĩ plusquã duodecim iudices illa interni
consessus curia non habebit. Sed nimirũ duode.¬
nario numero. qͣntitas uniuersitatis ex pri¬
mit᷑: Quia qͥsqͥs stimulo diuini amoris
excitatus. hic possessa reliquerit: illic ꝓcul
dubio culmen iudiciarie potestatis op¬
tinebit. ut simul tunc iudex cũ uidice
ueniat: qui nc̃ consideratione iudicii se sẽ
spontanea pauꝑtate castigat. Hinc est enĩ
qͦd de scẽ eccłȩ sponso: ꝑ salomonẽ dicitur.
Nobilis inportis uir eiꝰ. qͣndo sederit
cũ senatorib t̾re. Hinc isaias ait. Dñs.
ad uidiciũ uenia: cũ semorib populi sui.
Hinc eosdẽ senatores ueritas non iã famu¬
los: sed amicos denuntiat dicens. Non iã
dicã uos seruos: sed amicos meos. Qs nimi¬
rũ psalmista intuens ait. Michi autem
nimis honorificati st̃ amici tui ds̃. Osͦ
dũ celsitudinẽ cordis aspicera mundi głam

Expanded text:
decim sedes, judicantes duodecim tribus Israel . decim sedes, judicantes duodecim tribus Israel . Neque enim plus quam duodecim judices illa interni consessus curia non habebit; sed nimirum duodenario numero quantitas universitatis exprimitur, quia quisquis, stimulo divini amoris excitatus, hic possessa reliquerit, illic procul dubio culmen judiciariae potestatis obtinebit, ut simul tunc judex cum judice veniat, qui nunc consideratione judicii sese spontanea paupertate castigat. Hinc est enim quod de sanctae Ecclesiae sponso per Salomonem dicitur: Nobilis in portis vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrae . Hinc Isaias ait: Dominus ad judicium veniet cum senioribus populi sui . Hinc eosdem seniores Veritas non jam famulos, sed amicos denuntiat, dicens: Non jam dicam vos servos, sed amicos meos . Quos nimirum Psalmista intuens, ait: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus . Quorum dum celsitudinem cordis aspiceret, mundi gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
Sed usquequo lãpas ista contempnit᷑. usqueqͦ
despicabilis habetur. Nũquid nã fulgo¬
rẽ suũ nullatenus exerit: & nũquã qͣnta
claritate candeat ostendit. Ostendit pla¬
ne. Na cũ lampas contẽpta apud cogitatio¬
nes diuitũ diceretur. ꝓtinꝰ additur. Para
ta ao troreus statytum. Statutũ qͥppe
contẽptȩ lãpadis tẽpꝰ est. extremi iudiciĩ
predestinatus dies : quo iustus qͥsq qͥ nc̃
despicit᷑. qͣnta potestate fulgeat demonstra.¬
tur. Tunc enĩ cũ dõ iudices ueniunt: qͥ
nunc ꝓ dõ iniuste iudicantur. Tunc eoꝵ
lux tanto latius emicat: qͣnto eos nunc
manꝰ ꝑ sequentiũ durius angustat. Tunc
reꝓboꝵ oculis patescit: qͦd cęlesti potestate
subnixi sunt. qui terrena om̃ia sponte
reliquerunt. Unde electis suis ueritas
dicit. Clos qui secuti estis me: inregenera¬
tione cũ sederit filius hominis in sede
maiestatis suȩ. sedebitis & uos suꝑ duo¬

Expanded text:
Sed usquequo lampas ista contemnitur? Usquequo Sed usquequo lampas ista contemnitur? Usquequo despicabilis habetur? Nunquidnam fulgorem suum nullatenus exerit, et nunquam quanta claritate candeat ostendit? Ostendit plane. Nam cum lampas contempta apud cogitationes divitum diceretur, protinus addita ad tempus statutum. - Statutum quippe contemptae lampadis tempus est extremi judicii praedestinatus dies, quo justus quisque qui nunc despicitur, quanta potestate fulgeat, demonstratur. Tunc enim cum Deo judices venient, qui nunc pro Deo injuste judicantur. Tunc eorum lux tanto latius emicat, quanto eos nunc manus persequentium durius angustat. Tunc reproborum oculis patescet quod coelesti potestate subnixi sunt, qui terrena omnia sponte reliquerunt. Unde electis suis Veritas dicit: Vos qui secuti estis me, in regeneratione cum sederit filius hominis insedebitis et vos super duo
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ talia dicere posse cognouerant: secũ
cõmunit̃ uiuere non posse iudicabant.
Cũq eũ & humilem uiuendo cernerent.
& altũ sermone pensarent: sua eos elatio
cõpulit. ut quẽ ꝑ scripta timuerant. ꝑ pre¬
sentiȩ uerba despicerent. Quid igitur pau¬
lus. nisi contẽpta lãpas apud cogitationes
diuitũ fuit: qui unde magisteriũ humi¬
litatis exhibuit. inde arudib discipulis
suꝑbie contumelias recepit. Horrendo
cx enĩ mͦ. languor suꝑbientiũ unde detumes.¬
cere debuit excreuit: dũ mens elata carna¬
liũ hoc qͦsi de dignabile reppulit. qͦđ ma-¬
gister imitabile ostendit. An contẽpta lã¬
pas non erat: qui tot uirtutib emicans.
tanta aꝑsecutorib aduersa tolerabat. a
Legatione incatena fungit᷑. eiꝰq uincula
in om̃i p̃torio manifestant᷑. Mirgis cedit᷑.
multisq ex genere. ex gentib periculis
urguetur. Lapidib listris tunditur. pedib
extra urbẽ trahit᷑: quia extinctus ȩstimat᷑.

Expanded text:
talia dicere posse cognoverant, secum communiter vivere non posse judicabant. Cumque eum et humilem vivendo cernerent, et altum sermone pensarent, sua eos elatio compulit ut quem per scripta timuerant per praesentiae verba despicerent. Quid igitur Paulus, nisi contempta lampas apud cogitationes divitum fuit, qui unde magisterium humilitatis exhibuit, inde a rudibus discipulis superbiae contumelias recepit? Horrendo etenim modo languor superbientium unde detumescere debuit excrevit, dum mens elata carnalium hoc quasi dedignabile repulit, quod magister imitabile ostendit. An contempta lampas non erat, qui, tot virtutibus emicans, tanta a persecutoribus adversa tolerabat ? Legatione in catena fungitur, ejusque vincula in omni praetorio manifestantur, virgis caeditur, multisque ex genere, ex gentibus, periculis urgetur , lapidibus Lystris tunditur, pedibus extra urbem trahitur, quia exstinctus aestimatur .
Abbreviated transcription (Latin):
miserias aqͥs p̃tereuntibꝰ cõparat: qͥa calami¬
tas transiens electi mentẽ nequaquã ui
ꝑcussionis subruit. sed tamen tactu mero¬
ris infundit. Nã madet qͥdẽ ꝑcruorẽ uul-¬
neris: & sasuȩ certitudine non frangitur
runt. sed in unius cuiꝰq iusti animo malig¬
noꝵ quͦq spirituũ tẽptam̃ta grassant᷑: ut
exterius ex ꝑcussione doleat. & intꝰ aliqͣte¬
nus ex tẽptatione frigescat. Sed nequaquã
gr̃ã deserit: quȩ qͦ nos durius ex dispensatr¬
one ꝑcutit. eõ amplius & expietate custo¬
dit. Nã cũ tenebrescere ꝑ tẽptationẽ cȩpe¬
rit: se se iterum lux interna succendit.
Fulgor qͥppe meridianꝰ inuespere est: uir¬
tutis renouatio intẽptatione. Ut repenti¬
no caritatis feruore mens uigeat. quȩ ĩã¬
iãq lum̃ sibi grẽ occubuisse formidabat.
Qđ adhuc sophar subtilius aꝑit. cũ subiun.¬

Expanded text:
miserias aquis praetereuntibus comparat, quia calamimiserias aquis praetereuntibus comparat, quia calamitas transiens, electi mentem nequaquam vi concussionis obruit, sed tamen tactu moeroris infundit. Nam madet quidem per cruorem vulneris, etsi a suae certitudine non frangitur runt, sed in uniuscujusque justi animo malignorum quoque spirituum tentamenta grassantur, ut exterius ex percussione doleat, et intus aliquatenus ex tentatione frigescat. Sed nequaquam gratia deserit, quae quo nos durius ex dispensatione percutit, eo amplius ex pietate custodit. Nam cum tenebrescere per tentationem coeperit, sese iterum lux interna succendit. fulgor tutis renovatio in tentatione, ut repentino charitatis fervore mens vigeat, quae jamjamque lumen sibi gratiae occubuisse formidabat. Quod adhuc Sophar subtilius aperit, cum subjun
Abbreviated transcription (Latin):
RECORDABTNIS. Mala uitȩ pͣsentis tantõ
durius animꝰ sentit: qͣnto pensare bonũ
qͣd sequit᷑ negligit. Cumq non uult p̃mia
considerare quȩ restant: grauia ęstimat
esse quȩ tolerat. Unde & contra flagelli
ictum cogitatio cȩca conqueritur: & quasi
infinita calamitas credit᷑. quȩ diebꝰ cursu
labentibꝰ cotidie finit᷑. At si semel qͥsq
ad ȩt̾na se erigat. atq in his quȩ incõmu¬
tabiliter ꝑmanent. oculũ cordis figat
ꝓpe nil esse hic conspicit. quicquid ad finẽ
currit. Presentis uitȩ aduersa tolerat: sed
quasi nichil esse om̃e qͦđ labitur pensat.
Quo enĩ se int̾nis gaudiis robustius inse¬
rit: eo minus ex terius dolores sentit. Un¬
de sophar nequaquã ueritꝰ ausu temerario
docere meliorẽ. exhortatur ad iusticiam:
& demonstrat quã nulla iusti oculis uideat᷑
pęna. Ac si aꝑte dicat. Si degustas gaudi¬
um qđ intꝰ ꝑman& : leue fit ꝓtinus ome
quod foris dol&. Bene autẽ p̾sentis uitȩ

Expanded text:
a cogitanti. --Mala vitae praesentis tanto durius animus sentit, quanto pensare bonum quod sequitur, negligit; et quo non vult praemia considerare quae restant, gravia aestimat esse quae tolerat. Unde et contra flagelli ictum cogitatio caeca conqueritur, et quasi infinita calamitas creditur, quae diebus cursu labentibus quotidie finitur. At si semel quisque ad aeterna se erigat, atque in his quae incommutabiliter permanent oculum cordis figat, prope nihil esse hic conspicit quidquid ad finem currit. Praesentis vitae adversa tolerat, sed quasi nihil esse omne quod labitur pensat. Quo enim se internis gaudiis robustius inserit, eo minus exterius dolores sentit. Unde Sophar nequaquam veritus ausu temerario docere meliorem, exhortatur ad justitiam, et demonstrat quam nulla justi oculis videatur poena. Ac si aperte dicat: Si degustas gaudium quod intus permanet, leve fit protinus omne quod foris dolet. Bene autem praesentis vitae
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ad unctionis gram cũ septẽ filios de¬
duriss&: a ꝓpħa requisitus annumerũ sobo¬
lis expless&e. cũ magna desperatione respon¬
dit. Est puer paruulus: qui pascit oues.
Quo deducto & electo: ꝓtinꝰ audiuit.
Homo uid& infacie: ds autẽ ꝑscrutatur
cor. Lãpas gͦ dauid ꝑ innocentiã fuerat.
sed tam̃ ualde contẽpta: quia exteriora
cernentib non lucebat. Sciendũ uͦ est.
aut hanc sub sem&ipso frangit si hab&e:
ut honori suo liber emineat. ne ei uic¬
tus delectatione subcũbat. Hinc est enĩ
qͦd ille pͣdicator egregius. ante humanos
oculos apostolatꝰ sui głam humiliauerat:
qͥ dicebat. Non usi sumꝰ hac potestate.
cum possimꝰ oneri esse ut xp̃i apostoli: sed
facti sumus paruuli in medio urm̃. Eius
uͦ auditorib nimirũ tumor diuitũ adhuc
incorde remanserat : cũ dicebant. Epistolȩ
graues sunt & fortes: p̃sentia autẽ corpo¬
ris infirma. & sermo contẽptibilis. Que

Expanded text:
Qui ad unctionis gratiam dum septem filios deQui ad unctionis gratiam dum septem filios deduxisset, a propheta requisitus an numerum sobolis explesset, cum magna desperatione respondit: Est puer parvulus qui pascit oves . Quo deducto et electo, protinus audivit: Homo videt in facie, Deus autem perscrutatur cor . Lampas ergo David per innocentiam fuerat; sed tamen valde contempta, quia exteriora cernentibus non lucebat. Sciendum vero estm non habet, aut hanc sub semetipso frangit, si habet, ut honori suo liber emineat, ne ei victus delectatione succumbat. Hinc enim est quod ille praedicator egregius ante humanos oculos apostolatus sui gloriam humiliaverat, qui dicebat: Non usi sumus hac potestate, cum possimus oneri esse ut Christi apostoli, sed facti sumus parvuli in medio vestrum . Ejus vero auditoribus nimirum tumor divitum adhuc in corde remanserat, cum dicebant: Epistolae graves sunt et fortes, 363 praesentia autem corporis infirma, et sermo contemptibilis . Que
Abbreviated transcription (Latin):
ante occulti iudicis oculos uirtutib emicat.
uitȩ meritis coruscat. Honorari metuit:
despici non refugit. Corpꝰ continentia afficit:
sola in animo dilectione pinguescit. Mentẽ
sẽꝑ ad pacientiam p̾parat: & erectus ꝓ iusti¬
cia de ꝑceptis contumeliis exultat. Afflictiᷤ
ex corde compatit᷑: de bonoꝵ ꝓsperitatibus
qͥsi de ꝓp̾iis lȩtat᷑. Sacri uerbi pabula in
mente sollicitus ruminat: & inquisitꝰ qͦdlib&
eloqui duplicit᷑ ignorat. Bene itaq iusti
simplicitas: & lãpas esse dicit᷑. & contẽpta.
Lãpas qͥa interius luc&: contẽpta quia exte¬
rius non luc&. Intꝰ ard& flãma caritatis:
foris nulla gła resplend& decoris. Luc& gͦ
& despicit᷑: qui flagrans uirtutib abiectꝰ
ȩstimat᷑. Mentes qͥppe carnaliũ: pensare
bona . ñ. ualent. nͥ quȩ carnalit̾ uident. hinc
est qͦđ dauid scm̃ pater ipse despexerat: quẽ
ꝓpħe samuhelis oculis p̾sentare recusabat.

Expanded text:
ante occulti judicis oculos virtutibus emicat, ante occulti judicis oculos virtutibus emicat, vitae meritis coruscat, honorari metuit, despici non refugit; corpus continentia afficit, sola in animo dilectione pinguescit, mentem semper ad patientiam praeparat, et erectus pro justitia, de perceptis contumeliis exsultat, afflictis ex corde compatitur, de bonorum prosperitatibus quasi de propriis laetatur, sacri verbi pabula in mente sollicitus ruminat, et inquisitus quodlibet eloqui dupliciter ignorat. Bene itaque justi simplicitas et lampas esse dicitur, et contempta. Lampas, quia interius lucet; contempta, quia exterius non lucet. Intus ardet flamma charitatis, foris nulla gloria resplendet decoris. Lucet ergo et despicitur qui flagrans virtutibus abjectus aestimatur. Mentes quippe carnalium pensare bona non valent, nisi quae carnaliter vident. Hinc est quod David sanctum pater ipse despexerat, quem prophetae Samuelis oculis praesentare recusabat.
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽ multi mortuũ dicunt. quia qͥ spualit̃
uiuere nesciunt. eũ qͥ carnalia bonanon
sequit᷑. extinctũ funditꝰ arbitrant᷑. Sed qͥa¬
ipsi quoq derisores sim plicium xp̃ianitatiᷤᷤ
nomine censentur: reuerentia religionis
pressi. exhibere malũ publicȩ in risionis
erubescunt. Unde fit ut apud se tumidi
tacentesq derideant: qͦs abiectos ualde
atq infimos ꝑsimplicitatẽ putant. Bene
gͦ dicitur. Lãpas contẽpta: apud cogitatio¬
nes diuitum. Quia suꝑbi quiq dũ pensa¬
dent habere quod amant. Sepe namq a
contingit: ut electꝰ quisq qͥa ad et̾nã felicita¬
tẽ ducit᷑. continua hic aduersitate depͥmat᷑.
Non hunc rerũ habundantia fulciat. non
dignitatũ gła honorabilẽ ostendat. nulla
ei obsequentũ frequentia suppetat: nulla
hunc humanis oculis uestiũ põpa cõponat.
Acunctis uͦ despicabilis cernitur. & huius
mundi gr̃ã indignus ęstimat᷑: sed tamen

Expanded text:
Quem multi mortuum dicunt, quia qui spiritaliter Quem multi mortuum dicunt, quia qui spiritaliter vivere nesciunt eum qui carnalia bona non sequitur exstinctum funditus arbitrantur.  ipsi quoque derisores simplicium Christianitatis nomine censentur, reverentia religionis pressi, exhibere malum publicae irrisionis erubescunt. Unde fit ut apud se tumidi tacentesque derideant, quos abjectos valde atque infimos per simplicitatem putant. Bene ergo dicitur: Lampas contempta apud cogitationes divitum, quia superbi quique, dum pensavident habere quod amant. Saepe namque contingit ut electus quisque, qui ad aeternam felicitatem ducitur, continua hic adversitate deprimatur, non hunc rerum abundantia fulciat, non dignitatum gloria honorabilem ostendat, nulla ei obsequentum frequentia suppetat, nulla hunc humanis oculis vestium pompa componat; a cunctis vero despicabilis cernitur, et hujus mundi gratia indignus aestimatur. Sed tamen
Abbreviated transcription (Latin):
considerant: adqił ipsi totis conatib anhe¬
lant. Quasi stultos gͦ despiciunt: qui scili¬
c& ea non habent. quȩ ipsi utiq uel haben¬
do uel solũmodo amando moriunt᷑. Et qͣsi
mor tuos deputant. qͦs nequaquã secũ uiue¬
re carnalit̾ pensant. Qui enĩ ab huiꝰ mundi
appetitu morit᷑: ã terrenis ꝓfecto mentib¬
omĩmodo extinctꝰ ȩstimat᷑. Qđ bene nr̃i
miraculũ redẽptoris signat: cum ab in mun-¬
do spiritu hominẽ liberat. De quo nimi¬
rũ scriptũ est. Clamans & multũ discer¬
pens eum. exiit ab eo: & factꝰ est sicut mor¬
tuus. ita ut multi dicerent qͥa mortuus est.
Iħ̾s autẽ tenens manũ eiꝰ. eleuauit illum.
& sur rexit. Uelut mortuus qͥppe ostendit᷑.
qui a maligni sp̃s potestate liberatur. Quia
qͥsqͥs iã terrena desideria subicit. uitã in
se carnalis conuersationis extinguit. Et
mundo mortuus appar&: qͥa possessore pͣuo
qui ꝑ inmunda desideria se agitabat car&.

Expanded text:
considerant, ad quod ipsi totis conatibus anheconsiderant, ad quod ipsi totis conatibus anhelant. Quasi stultos ergo despiciunt qui scilicet ea non habent quae ipsi utique vel habendo, vel solummodo amando, moriuntur; et quasi mortuos deputant, quos nequaquam secum vivere carnaliter pensant. Qui enim ab hujus mundi appetitu moritur, a terrenis omnimodo extincti aestimantur. Quod bene nostri miraculum Redemptoris signat, cum ab immundo spiritu hominem liberat. De quo nimirum scriptum est: Clamans et multum discerpens eum, exiit ab eo; et factus est sicut mortuus, iJesus autem tenens manum ejus, elevavit eum, et surrexit . Velut mortuus quippe ostenditur qui a maligni spiritus potestate liberatur, 362 quia quisquis jam terrena desideria subigit, vitam in se carnalis conversationis exstinguit; et mundo mortuus apparet, quia possessore pravo, qui per immunda desideria se agitabat, caret.
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ diuitem torm̃ta cruciabant. Sed tamen
diues abraham fuerat. qͥ insinu lazarũ tene¬
bat: qui tamen auc tori suo conloquens di¬
cit. Loquar ad dñm meũ: cũ sim pulus
& cinis. Quid itaq iste diuitias suas ȩsti¬
mare norierat: qͥ semae ipsũ puluerẽ cinerẽq
pensabat: Aut qͣndo hunc res possesse
extollerent: qui de se quoq earum uideli¬
c& possessore tam abiecta sentir&. Atq¬
iterũ sunt nonnulli. quib & res terrenȩ si¬
non suppetunt: & tam̃ apꝰ se ꝑ fagtũ tumo.¬
ris erigunt᷑. Hos & census ad ostensionẽ
potentię minime subuehit: & tamen moꝵ
ꝓteriuia inter reꝓbos diuites addicit. Qͦs¬
cũq gͦ sequentis uitȩ amor non humiliat:
hoc in loco sacer sermo diuites appellat.
Quia in iudicii quiq ultione non discre
simpliciũ in hoc mundo humilẽ abiectãq
conspiciunt: elatis ꝓtinꝰ despec tib irrident.
Nequaquã qͥppe eis hoc exterius ad esse

Expanded text:
vero divitem tormenta cruciabant . Sed tamen vero divitem tormenta cruciabant . Sed tamen dives Abraham fuerat, qui in sinu Lazarum tenebat; qui tamen auctori suo colloquens, dicit: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis . Quid itaque iste divitias suas aestimare noverat, qui semetipsum pulverem cineremque pensabat? Aut quando hunc res possessae extollerent, qui de se quoque, earum videlicet possessore, tam abjecta sentiretiterum sunt nonnulli quibus et res terrenae non suppetunt, et tamen apud se per fastum tumoris eriguntur. Hos et census ad ostensionem potentiae minime subvehit, et tamen morum protervia inter reprobos divites addicit. Quoscunque ergo sequentis vitae amor non humiliat, hoc in loco sacer sermo divites appellat, quia in judicii quoque ultione non discrepsimplicium in hoc mundo humilem abjectamque conspiciunt; elatis protinus despectibus irrident. Nequaquam quippe eis hoc exterius adesse
Abbreviated transcription (Latin):
iusti inuirtutis sacrificiũ uertunt: & ex¬
colentes recti puritatẽ ac mansuetudinẽ
do immolant. quã ab ominantes reprobi fa¬
tuitatẽ putant. Quȩ nimirũ iusti simpli¬
citas. breuit sed sufficient̃ expͥmit᷑: cũ ꝓtinꝰ
subinfert᷑. Laoreas conteoreta. aryd¬
cositationts diyitym. Quid hoc loco
dũ suꝑbis apꝰ se cogitationib tument. Nã
sunt non nulli. qͦs census ꝑ tumorẽ. ñ. eleuat.
sed ꝑ miscdiȩ oꝑa exaltat. Et st̃ non nul¬
li. qͥ dum se terrenis opib habundare
conspiciunt. ueras  diuitias non reqͥrunt:
atq ȩt̾nam patriam non amant: qͥa hoc¬
sibi sufficere qͦđ reb tẽporalib fulciunt᷑
putant. Non est gͦ census incrimine: sed
affectus. Cuncta enĩ quȩ ds̃ condidit:
bona sunt. Sed qui bonis male utitur: ꝓ¬
fecto agit ut quasi ꝑ ȩdacitatis ingluuiem.
eo ꝑ quẽ uiuere debuit pane moriatur.
Pauꝑ ad requiem latarus uenerat: suꝑbũ

Expanded text:
justi in virtutis sacrificium vertunt; et exjusti in virtutis sacrificium vertunt; et excolentes recti puritatem ac mansuetudinem Deo immolant, quam abominantes reprobi fatuitatem putant. Quae nimirum justi simplicitas breviter, sed sufficienter exprimitur, cum protinus subinfertconsolationem vestram! Qui hoc loco dum superbis apud se cogitationibus tument? Nam sunt nonnulli, quos census per tumosericordię opera exaltat. Et sunt nonnulli, qui, dum se terrenis opibus abundare conspiciunt, veras dei divitias non requirunt atque aeternam patriam non amant, qsibi sufficere, quod rebus temporalibus fulciuntur, putant. Non est ergo census in crimine, sed affectus. Cuncta enim quae Deus condidit bona sunt; sed qui bonis male utitur profecto agit ut, quasi per edacitatis ingluviem, eo per quem vivere debuit pane moriatur. Pauper ad requiem Lazarus venerat, superbum