comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
absq allelua. Hȩc enĩ uox ẽ in hac uita labo¬
rantiũ. & contra hostes uisibiles & inuisibiles
colluctantiũ. & ideo dni in suũ adiutorium
inuocantiũ. Hec dũ tam̃ laudib dĩ alle liuia
adiungunt. quia ad huc in laborib & sudorib
se ẽẽ conspiciunt. A llaliria enĩ non huiꝰ tẽpo¬
ris laudes. s ȩc̾ne uitȩ głam significat. Unde¬
de mos moleuit . ut in dieb septuagesime
ante pascha alłanon cantetur. qͥa sunt dies
luctus & penitentię. Pontifex gͦ qͥ cũ subdi¬
toꝵ imꝑiͭ  & contͣdictione ad huc certat.
adiutoriũ qͥdẽ dĩ postulat. alła nondũ cum
eis pleniter cantat. de quoꝵ salute ñdum
pleniter sperat. Post hec uero benedicitur
aqua. cõmiato sale & cinere. Et aquam qͥdẽ¬
popłm significare testatur apocalypsis dicer
aque multe popłi multi. Sal autẽ doctrinã
in omi sacͥficio offeres sal. nec auferes sal fe¬
deris dni di tui de sacrificio eius. Qd̃ est
dicere. Non placent dõ illa oꝑa. quȩ non

Expanded text:
ad Alleluia. Haec enim vox est in hac vita laborantium, et contra hostes visibiles et invisibiles colluctantium, et ideo Deum in suum adjutorium invocantium. Nedum tamen laudibus Dei Alleluia adjungunt, quia adhuc in laboribus et sudoribus se esse conspiciunt. 271 Alleluia enim non hujus temporis laudes, sed aeternae vitae gloriam significat: unde mos inolevit, ut in diebus Septuagesimae ante Pascha Alleluia non cantetur, quia sunt dies luctus, et poenitentiae. Pontifex ergo qui cum subditorum imperitia et contradictione adhuc certat, adjutorium quidem Dei postulat, Alleluia nondum cum eis pleniter cantat, de quorum salute nondum pleniter sperat. Postea vero benedicitur aqua commisto sale et cinere. Et aqua quidem significari populum testatur Apocalypsis, dicens: « Aquae multae, populi multi . » Sal autem doctrinam In omni sacrificio sal offeres ; » nec auferes sal foederis Domini Dei tui de sacrificio ejus. Quod est dicere: Non placent Deo illa opera, quae non
Abbreviated transcription (Latin):
Hostia quã in hoc altari dõ offerimꝰ. dõ coniungit᷑.
& fit ds̃. In hoc sacrificio cõungunt t̾rena cȩlesti¬
b. creatura dõ. Cũ de hoc altari sumimꝰ creaturã:
accipimꝰ de sublimi dm̃. Cũ hic corpꝰ ⁊ sanguinẽ
Ap̃i sumimᷤ decȩlo dm̃ accipimꝰ. in quo om̃i benedic¬
tione cȩlesti & gr̃ã replem᷑. Sumimꝰ hic uisibilit̃

Expanded text:
erimus, Deo conjungitur, et fit Deus. In hoc sacrificio conjunguntur terrena coelestibus, creatura Deo. Cum de hoc altari sumimus hujus creaturam, accipimus de sublimi Deum. Cum hic corpus et sanguinem Christi sumimus, de coelo Deum accipimus, in quo omni benedictione coelesti
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc uinũ: ꝓpt̃ unitatẽ fidĩ. & illiꝰ cui & in cuiꝰ
honore ficdelit̾᷑ offert᷑. Fa enĩ fide cotidie accipit᷑. be¬
nedicendꝰ. ut mͦ fiat. qđ tẽ futurꝰ erat. & quia hȩc
fides una est in tota ęccłia. & ille unꝰ. cui tẽ & mo¬
do offert᷑: idõ & calix cũ accipit᷑ etiã ante diuina u̾¬
eo scd̾m unã fidẽ unum dominici corporis offertur
cotidie sacrificiũ. Preclarum. Prȩclarũ dicit ca¬
licẽ ad huc uini. uł q statĩ fiet p̃clarꝰ. quando san¬
guiserit. sic̃ scriptũ ẽ. calix ms̃ in ebrians quã prȩ¬
clarꝰ ẽ. uł ad cõparationẽ eiꝰ quẽ optulit melchisẽ

Expanded text:
est adhuc vinum, propter unitatem fidei, et illius cui, et in cujus est adhuc vinum, propter unitatem fidei, et illius cui, et in cujus honore fideliter offertur. Ea enim fide quotidie accipitur benedicendus, ut modo fiat quod tunc futurus erat. Et quia haec fides una est in tota Ecclesia, et ille unus cui tunc et modo offertur; ideo et calix cum accipitur, etiam ad divina veeo secundum unam fidem, unum Dominici corporis offertur quotidie sacrificium. Praeclarum. Praeclarum dicit calicem adhuc vini, usque dum statim fiet praeclarus, quando sanguis erit, sicut scriptum est: Calix meus inebrians quam praeclarus est . Vel ad comparationem ejus quem obtuli
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmanens. atterat᷑ incorruptꝰ. distribuat᷑ indiuisuᷤ
sic̃ pꝰ resurrectionẽ palpandũ p̃buit spũale corpus.
cũ simili contrarietate ñ sit palpabile qđ spũale
ẽ. nec sit spuale qd ẽ palpabile. Inspetie enĩ & sapo¬
re panis & uini. manducamꝰ & bibimꝰ. ipsã substantiã
corporis & sanguinis xp̃i. sub eisdẽ qualitatib muta¬
ta substantia: ut sub figura & sapore substantiȩ pͥoris.
facta sit uera substantia xp̃i carnis & sangui nis:
panis accepta benedictione factꝰ sit corpꝰ xp̃i. Non
enĩ post benedictionẽ dixisset hoc est corpꝰ meum:
nisi in benedic tione fieret corpꝰ suum.Simili mͦ
postea quã cenatũ ẽ accipiens & hc̃ p̃clarũ calice
Si xp̃s cũ accepit calicẽ cȩnȩ.dicit᷑ hc̃ accepisse: unꝰ
gͦ calix ẽ hic ⁊ ille. Nisi enĩ unꝰ sit : dici ñ potest in
illo hc̃ accepisse. Est gͦ unꝰ etiã quando in altari ma¬
nib accipit᷑ ut benedicat᷑. ⁊ necdũ sanguis est. sed

Expanded text:
r incorruptus, distribuitur indivisus, sicut post resurrectionem, palpandum praebuit spirituale corpus. Cum simili contrarietate non sit palpabile quod spirituale est, nec sit spirituale quod sit palpabile. In specie enim et sapore panis et vini manducamus et bibimus ipsam substantiam corporis et sanguinis, sub eisdem qualitatibus mutata substantia: ut sub figura et sapore substantiae prioris, facta sit vera substantia Christi corporis et sanguinis. panis accepta benedictione factus sit corpus Christi. Non enim post benedictionem dixisset: Hoc est corpus meum, nisi in benedictione fieret corpus suum. Simili modo postquam coenatum est, accipiens et hunc praeclarum calicem. Si Christus accepisset calicem coenae, dicitur hunc accepisse. Unus ergo calix est hic et ille. Nisi enim unus sit, dici non potest in illo hunc accepisse. Est ergo unus etiam quando in altari manibus accipitur ut benedicatur, et nedum sanguis est, sed
Abbreviated transcription (Latin):
nes. hic ÷ enĩ calix sanguinis mei. Intͣnsitiue dictũ
ẽ. & ẽ allotheta figura. casus ꝓ casu: calix sanguiniᷤᷤ
mei. ac si dicer&. calix. scilicet sanguis m̃s. Similit̃
hic patet. quod benedictione fuerit factꝰ sanguis.
Ad benedictionẽ enĩ p̃missam subdidit. hic ÷ calix san¬
guinis mei. N oui et ęterni testam̃ti. Nouum
enĩ euangelii testamentũ. in ȩt̾nũ confirmauit san¬
guine mortis suȩ. Sic abrahã oblatis ouib ⁊bob: cũ
abi melech & phicol principe militię ꝑcussit fedus.
id ẽ oues ⁊ boues ꝑcussit in fedus. ut sanguine ani¬
malium & morte fȩdus confirmaret᷑. Et ia cob fugi¬
ens. in galaad facto iuramento cũ auunculo suo
laban. immolauit uictimas: ut sanguine uictima¬
rũ. fedus iuram̃ti confirmaret᷑. Et moyses ut confir¬
mar&e testamentũ qđ accepit in syna: uictimȩ san¬
guinẽ asꝑsit ysopo in totũ populũ et tabernacu

Expanded text:
s, etc., usque sanguinis mei, intransitive dictum est; et est secundum figuram casus pro casu. Calix sanguinis mei, ac si diceret, calix scilicet sanguis meus. Similiter hic patet quod benedictione fuerit factus sanguis. Ad benedictionem enim praemissam subdidit: Hic est calix sanguinis mei. Novi et aeterni testamenti. Novum enim Evangelii testamentum in aeternum confirmavit sanguine mortis suae. Sic Abraham oblatis ovibus et bobus, cum Abimelech, et Phicol principe militiae percussit foedus, id est oves et boves percussit in foedus, ut sanguine animalium et morte foedus confirmaretur . Et Jacob fugiens in Galaad, facto juramento cum avunculo suo Laban, immolavit victimas, ut sanguine victimarum foedus juramenti confirmaretur . Et Moyses, ut confirmaret testamentum quod accepit in Sina, victimae sanguinem aspersit hyssopo, in totum populum, et tabernacu
Abbreviated transcription (Latin):
benedictionẽ & grãm dĩ. Sumimꝰ inquã gr̃am &
benedictionẽ: si quidẽ digne sumimꝰ xꝑi corpꝰ &
sanguinẽ. Nã qui indigne fumit. ore quidẽ sumit.¬
& dente terit corporalit̃. s nichil ꝓficit spũalit̃:
ĩmo qui corpꝰ ⁊ sanguinẽ dñi accipit indigne. iudi¬
ciũ sibi manclucatꝰ & bibit. Idõq rogamꝰ ut qͦt¬
quot ex hac altaris participatione sacroscm̃ fi

Expanded text:
benedictionem et gratiam Dei. Sumimus, inquam, gratiam et benedictionem, siquidem digne sumimus Christi corpus et sanguinem. Nam qui indigne sumit, ore quidem sumit et dente terit corporaliter, sed nihil proficit spiritualiter. Imo qui corpus et sanguinem Christi sumit indigne, judicium sibi manducat et bibit . Ideoque rogamus ut quotquot
Abbreviated transcription (Latin):
tas. Uidet᷑. & ñ cõp̃hendit᷑. Potest uideri. nequit
explicari: quomͦ unũ uerbũ inscriptũ sit om¬
nib formis omiũ rerũ. Sic̃ alibi scriptũ ẽ. cala¬
mꝰ scribȩ uelocit̾ scribentis. Pat̾ est scriba. qͥ uerbo
suo uelocit̾ inscribit omĩa. Uelocit scribit: quia
alterũ ñ morat᷑ ꝑ altero. Uelocit̃ scribit: qr si ne
mora scribit omĩa. Est gͦ filiꝰ dĩ uerbũ scriptum.
Sed & corpꝰ assumptũ. recte dr̃ scriptũ. Sic̃ enĩ uox
transitoria scribit᷑. ut quę ꝑ se fugit. scripto ꝑma¬
neat: sic corruptibile aliquod scribit᷑. cũ in in cor¬
ruptũ transit. ut qd̃ corruptione transitoriũ erat.
seripto incorruptionis ꝑmaneat. Sic gͦ corpꝰ xpi. qd¬
dam scriptũ ẽ. qđ de passibili carne impassibile fac¬
tũ est in resurrectione: & de pane t̾reno cotidie
fit cȩlestis suꝑ altare. Si gͦ in xꝑo & uerbũ dr̃ scriptũ.¬

Expanded text:
tas; videtur et non comprehenditur. Potest videri, nequit tas; videtur et non comprehenditur. Potest videri, nequit explicari, quomodo unum verbum inscriptum sit omnibus formis omnium rerum, sicut alibi scriptum est: Calamus scribae velociter scribentis . Pater est scriba qui verbo suo velociter inscribit omnia. Velociter scribit, quia alterum non moratur pro altero. Velociter scribit, quia sine mora scribit, omnia. Est ergo Filius Dei, verbum scriptum. Sed et corpus assumptum, recte dicitur scriptum. Sicut enim vox transitoria scribitur, ut quae per se fugit, scripto permaneat; sic corruptibile aliquid scribitur, cum in incorruptum transit, ut quod corruptione transitorium erat, scripto incorruptionis permaneat. Sic ergo corpus Christi quoddam scriptum est, quod de passibili carne impassibile factum est in resurrectione, et de pane terreno quotidie fit coelestis, super altare. Sic ergo in Chr
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ. ubi nichil ẽ aliud & aliud. s omĩa st̃ idipsũ.
ut quauis formarũ diu̾sitas intelligibilit̾ ibi
subluceat. ñ sint tñ omĩa nisi unũ & id ipsum
uerbũ: quãuis ubi ẽ uera & ꝑfecta unitas. ibi
tam̃ scd̃m creatas res quȩdã appareat diũsitas.
sic̃ cũ semel locutꝰ ẽ ds̃ in psalmo. ꝓpħa duo intel¬
ligit in uno uerbo. Unde scriptũm ẽ. Qd factũ ẽ.
in ipso uita erat. Factũ ẽ de nichilo. erat tam̃
in uerbo. factũ ẽ creabilit̾. erat ęt̾nalit̾. Frat in
sũma arte.factũ ẽ inre. Uiuebat in ratione
artificis formalit̾. factũ ẽ in realitate subsis¬
tendi substantialit̾. De nichilo ꝓdiit. ut subs¬
tantialit̾ esset qđ factũ ẽ. In uerbo uiuebat.
ut formalit̾ ẽẽt. anteꝗͣ substantialit̾ eẽt. Factũ.
est multiplex: uerbum. est simplex. In uerbo
simplici erat. qd̾ multiplicit̃ est factũ. Mirabilit̃
uidet᷑ in uno pluralitas: in simplici multiplici¬

Expanded text:
um, ubi nihil est aliud et aliud, sed omnia sunt idipsum: ut quamvis formarum diversitas intelligibiliter ibi subluceat, non sunt tamen omnia nisi unum et idipsum verbum; et quamvis ibi est vera et perfecta unitas, ibi tamen, secundum creatas res quaedam apparet diversitas; sicut cum semel locutus est Deus in psalmo , Propheta duo intelligit in uno verbo. Unde scriptum est: Quod factum est, in ipso vita erat . Factum est de nihilo, erat tamen in verbo: Factum est crealiter, erat aeternaliter. Erat in summa arte, factum est in re. Vivebat in ratione artificis formaliter, factum est in realitate subsistendi substantialiter. De nihilo prodiit, ut substantialiter esset quod factum est. In verbo vivebat, ut formaliter esset antequam substantialiter esset. Factum est multiplex, Verbum est simplex. In verbo simplex erat, quod multipliciter factum est. Mirabiliter videtur in uno pluralitas, in simplici multiplici
Abbreviated transcription (Latin):
ñ fit loci mutatione. ut coniungat᷑ dõ de pane facta
caro. Transfert᷑ intꝰ ad łm̃ inuisibilit̾. nec mouet᷑
exteriꝰ ab altari uisibilit̃: oblata i altari deuotio¬
ne hominũ. accepta in cȩlo ꝓpitiatione dĩ. Tunc
enĩa dõ quasi acceptat᷑. quando ds̃ nobis ꝓpitiat᷑¬

Expanded text:
est ubique, non fit loci mutatione, ut conjungatur Deo de pane facta est ubique, non fit loci mutatione, ut conjungatur Deo de pane facta caro. Transfertur intus ad Deum invisibiliter, nec movetur exterius ab altari visibiliter, oblata in altari devotione hominis accepta in coelo propitiatione Dei. Tunc enim a Deo quasi acceptatur, quando Deus nobis propitiat
Abbreviated transcription (Latin):
ubi semꝑ est: S suꝑiꝰ uultũ patris ꝓpitiũ ⁊ serenũ
fieri suꝑ hostiã filii rogabumꝰ: non quod filio suo pa¬
t̃ possit eẽ seuerꝰ s ut sub occasione filii. patris ꝓpitia¬
tioni nos ingeramꝰ. ut ꝓ amore filii misereatur nr̃i.
& quasi filiũ paruipendat. si ꝓ eo nos ñ recipiat. Ita:
n uirtute tanti sacrificii. uota nr̃a ꝑferant᷑ ante con¬
spectũ dĩ: quasi filius ad patrẽ ñ ascendat. si deuotio
nr̃a illuc non ꝑueniat. Tali ratione rogamꝰ. ut si c̃
xp̃sante discipulos a t̾ra translatꝰ ẽ in cęlũ. ⁊ fac tꝰ:
inuisibilis a conspectu eoꝵ: ita hostia hȩc ab altari
t̾reno suꝑ qđ ĩmolat᷑. ad altare sublime ante cons¬
mutatione loci uł tꝑis accessu. ut ceptꝰ ab hoc loco
translationis motꝰ ad aliũ postea ꝑficiat᷑ locũ. Sed
sub eodẽ loco qui paniserat. fit uerbi caro. Nontrãs¬
fert᷑ loco. ut de pane fiat caro: transfert᷑ tam̃ ab alta

Expanded text:
ubi semper est? Sed superius vultum Patris propitium ac serenum fieri super hostiam Filii rogabamus, non quod Filio suo Pater possit esse severus, sed sub occasione Filii, Patris propitiatione nos ingeramus, ut pro amore Filii misereatur nostri, et quasi Filium parvipendat, si pro eo nos non recipiat. Ita et virtute tanti sacrificii vota nostra proferantur ante conspectum Dei, quasi Filius ad Patrem non ascendat, si devotio nostra illuc non perveniat. Tali ratione rogamus, ut sicut Christus ante discipulos a terra translatus est in coelum, et factus invisibilis in conspectu terreno, super quod immolatur, in altare sublime ante consmutatione loci, vel temporis accessu, ut coeptus ab hoc loco translationis motus ad alium postea perficiatur locum. Sed, sub eodem loco, qui panis erat fit Verbi caro. Non transfertur loco, ut de pane fiat caro; transfertur tamen ab altar
Abbreviated transcription (Latin):
Uerbũ gͦ dĩ sublime altare ẽ: ad qđ oramꝰ hostiã ꝑferri
conspicit omẽ qđ facit. Nã omẽ qđ agit pat̾. inuer¬
bo eiꝰ ẽ. Nã quod factũ ẽ. in ipso uita ẽ. Et in pͥncipio¬
creauit ds̃ cęlũ ⁊ t̾ram. id ẽ in uerbo. Et uerbo dñi
cęli firmati st̃. &. Omĩa in sapientia fecisti. Quid
rectiꝰ dr̃ conspectꝰ dĩ quã sapientia sua: in qua cons¬
picit om̃e qđ agit: Hostiã gͦ ꝑferri ad sublime alta¬
re in conspectu dĩ quid ẽ: nisi oblationẽ nr̃am con¬

Expanded text:
erbum ergo Dei sublime altare est, ad quod oramus hostiam perferri erbum ergo Dei sublime altare est, ad quod oramus hostiam perferri conspicit omne quod fecit. Nam omne quod agit Pater, in Verbo ejus est. Nam quod factum est, in ipso vita erat reavit Deus coelum et terram , id est in verbo, et: Verbo Domini coeli firmati sunt ; et: Omnia in sapientia fecisti . Quid rectius dicitur conspectus Dei quam Sapientia sua, in qua conspicit omne quod agit? Hostiam ergo perferri in sublime altare, in conspectu Dei, quid est, nisi oblationem nostram con
Abbreviated transcription (Latin):
officia necessaria ñ sint huic ꝑlationi: S hoc est
qđ dictũ ẽ: q in ꝑlatione corporis & sanguinis xꝑi
rogamꝰ uota nr̃a ꝑ̾ferri. Sc̃ enĩ nob̾ angłi deputati:
qui offerant dõ cotidie uota nr̃a. Unde scriptũ est.
Quia angłi eoꝵ semꝑ uident faciẽ patris. Oramꝰ ita
omp̃s ds̃. Supplicamꝰ tibi. curtiamͣ antete. obnixiꝰ
dep̃cam̃. ostende omĩpotentiã. extende manũ ualidã:
ut quȩ ꝓpitio & sereno uultu respicis. etiã ad inui¬
sibilia ⁊ sublimia tua ꝑferant᷑. & conspectui tuȩ ma¬
iestatis admittas. Hic necessitas incuruationis. hic opꝰ
supplicationis. hic incumbit consũmatio totiꝰ nr̃i la¬
boris: ut hȩc hostia ꝑferat᷑ in sublime altare tuũ
in conspectu diuinȩ maiestatis tuȩ. Quid est hoc:
Quid ẽ ꝑferri hostiã in sublime altare. nisi ouẽ hume¬
ris pastoris imponi: Et quid ouis imposita humeris.
nͥ homo assũptꝰ a uerbo: & quid ẽ sublimiꝰ uerbo dĩ:¬

Expanded text:
st quod dictum est, quia perlatione corporis et sanguinis Christi, rogamus vota nostra perferri. Sunt tamen nobis angeli deputati, qui offerunt quotidie Deo vota nostra: Unde scriptum est: Quia angeli eorum semper vident faciem Patris . Oramus itomnipotens Deus. Supplicamus tibi, curvamur ante te, obnixius deprecamur, ostende omnipotentiam, extende manum validam, ut, quae propitio ac sereno vultu respicis, etiam ad invisibilia et sublimia tua perferantur, et conspectui majestatis admittas. Hic necessitas incurvationis, hic opus supplicationis, hic incumbit consummatio totius nostri laboris, ut haec hostia perferatur in sublime altare tuum, in conspectu divinae majestatis tuae. Quid est hoc? Quid est perferri hostiam in sublime altare, nisi ovem humeris Pastoris imponi? Et quid ovis humeris imposita, nisi homo assumptus a Verbo? Et quid est sublimius Verbo D
Abbreviated transcription (Latin):
ualet. Mysteriũ fidei. Pertinet ad fidẽ cat¬
holicam credere. pꝰ benedictionẽ ẽẽ uerũ san¬
guinẽ. ut infidelissit qui hoc non credidit. Itẽ
dr mysteriũ. quod sensibilib tegit᷑ occultũ. sic̃
ueritas sanguinis in sapore uinilatet. & specie.
Calix gͦ altaris ẽ mysteriũ fidĩ: qr sub figura & sa¬
pore uini occultꝰ. credit̾ sanguis uerꝰ. Est mysteri¬
um fidĩ: qr qđ credit᷑. sensibilib quibusdã obtegit᷑.
Nam uerꝰ sanguis credit᷑: quod uinũ uisu sentit᷑ &¬
gustu. Est fidĩ mysteriũ: qr quod fides credit. intꝰ
est occultũ. Intus ẽ uerꝰ sanguis. uera fide: exteriꝰ
est falsũ uinũ uera spetie. Sentit᷑ uinũ. & non ẽ:
ñ apparet sanguis. & est. Sensus decipit᷑ qualitate:
certa tenet̾fides rei ueritate. Idõq sanguis. dr̃ fidĩ
mysteriũ: qr sanguinẽ fides credit intꝰ occultũ.

Expanded text:
um . Mysterium fidei pertinet ad fidem catholicam credere post benedictionem esse verum sanguinem, ut infidelis sit qui hoc non crediderit. Item dicitur mysterium quod sensibilibus tegitur occultum, sicut veritas sanguinis in sapore vini latet et specie. Calix ergo altaris est mysterium fidei, quia sub figura et sapore vini occultus creditur verus sanguis. Est mysterium fidei, quia quod creditur sensibilibus quibusdam obtegitur. Nam verus sanguis creditur quod vinum visu sentitur et gustu. Est fidei mysterium, quia quod fides credit intus est occultum. Intus est verus sanguis vera fide, exterius est falsum vinum vera specie. Sentitur vinum et non est. Non apparet sanguis, et est. Sensus decipitur qualitate, certa tenetur fides rei veritate. Ideoque sanguis dicitur fidei mysterium, quia sanguinem fides credit intus occultu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmultis effundet̾ in remissionẽ pecẽatoꝵ
ro
uobis. scilicet p̃sentib ꝓmultis: paganos & iu¬
deos discernit. & falsos xp̃ianos. Hit quoti¬
cũq feceritis in mei memoriam facietis. Nam
ta xp̃i. Uis fieri xp̃i corpꝰ & sanguinẽ: Appone
xp̃i sermonẽ. Facit sermo ueritatis qđ dicit. quia¬
ipse dixit & facta sunt. ipse manclauit & creata
sunt. Si ne dubio fit in creatura: qđ xp̃i sermo
dicit decreatura. Est enĩ om̃ipotenᷤ sermo tuus
o genitor. Fit gͦ sermone xp̃i. corpꝰ & sanguis xp̃i.
Quȩ quotiens uerbo potenti confecta sumimꝰ: mor¬
tẽ dñi donec ueniat memoramꝰ. Et ne sub his mis¬
teriis. hȩc memoria refugiat a nobis: subiungit.
cleri gradus acceptos. officio huiꝰ sacrificii de¬
seruimꝰ: uł scdm solitarios. hic in p̃senti ministra¬
mꝰ. Sed & plebs tua sc̃a. Quȩ ꝓueneratione huiꝰ
sacrificii hic ẽ in p̃senti deuote collecta : uł scđm
solitarios. in unitate ȩccłiȩ fidelit̾ ubiq uiuentiũ.

Expanded text:
multis effundetur in remissionem peccatorum. Pro vobis, scilicet praesentibus; pro multis, paganos et Judaeos discernit, et falsos Christianos. Haec quotiescunque feceritis, in mei memoriam facietis. Nam nta Christi. Vis fieri Christi corpus et sanguinem, appone Christi sermonem. Facit sermo Veritatis quod dicitipse dixit et facta sunt, ipse mandavit et creata sunt . Sine dubio ut in creatura quod Christi sermo dicit de creatura. Etenim omnipotens sermo tuus, o Genitor. Fit ergo sermone Christi corpus et sanguis Christi. Quae quoties verbo potenti sumimus, mortem Domini, donec veniat, memoramus . Et ne sub his mysteriis haec memoria refugiat a nobis, subjungit. cleri gradus acceptos, officio hujus sacrificii deservimus, vel secundum solitarios hic in praesenti ministra. Sed et plebs tua sancta quae pro veneratione hujus sacrificii hic est in praesenti devote collecta; vel secundum solitarios in unitate Ecclesiae fideliter ubique viventium.
Abbreviated transcription (Latin):
dant. Preb nr̃is frequentes in libris missalib in¬
uenimꝰ postulationes. Oramꝰ enĩ tẽpore sacrificii.
contͣ incendia ꝓ locis nr̃is. contͣ nimiã aeris sicci¬
tatẽ. uł tẽpestat̾ẽ ꝓ fructib nr̃is. contͣ pestẽ ꝓ
animalib nr̃is. contͣ alia dãpna ꝓ reb aliis. Habe

Expanded text:
dant. Pro rebus nostris frequentes in libris Missalibus indant. Pro rebus nostris frequentes in libris Missalibus invenimus postulationes. Oramus enim tempore sacrificii contra incendia, pro locis nostris; contra nimium aeris siccitatem, vel tempestatem, pro fructibus nostris; contra pestem pro animalibus nostris; contra alia damna, pro rebus a
Abbreviated transcription (Latin):
runt: s etiã audientes. qͥ uotiꝰ & orationib as¬
sistunt cooꝑantes. & osculo pacis tanquã cõmu¬
nicant. confirmanteᷤ qd actũ ẽ Hoo sacrificiũ
laudiᷤ. Uere laudis ẽ diuinȩ hoc sacrificiũ. sic̃
in hoc officio testati sumꝰ. dignũ & iustũ. ęquũ
eẽ & salutare dõ patri grãs agere. & cũ laudi¬
b angłicis p̃cati sumꝰ nr̃as uoceᷤ admitti. Pro
se suisq omib Pro nob offerimꝰ: quando hõc sa¬
sacrificio poscimꝰ dm̃ hab̾e. & tutorẽ contͣ peri¬
cula corporis & animȩ. & ꝓpiciũ ad optinendoᷤ
successus bonos. in utͣq parte. ꝓnr̃is om̃ib: quando
oramꝰ ꝓ amicis nr̃is & reb. Sũpplicamꝰ enĩ ꝓ pace
amicoꝵ. quando st̃ in bello. ꝓtranqͥllo reditu.
si sunt in itinere: ꝓ sanitate. si infirmitate decũ¬
bunt: ꝓ conuersione. si ꝑuerse uiuunt. & contͣ¬
alias amicoꝵ incõmoditates. ut adiuuante dõ eua¬

Expanded text:
runt, sed etiam audientes, qui votis et orationibus asrunt, sed etiam audientes, qui votis et orationibus assistunt cooperantes, et osculo pacis tanquam communicant, confirmantes quod actum est. Ut sacrificium laudis, vere laudis est divinae hoc sacrificium, sicut in hoc officio testati sumus: dignum et justum est, aequum et salutare Deo Patri gratias agere, et cum laudibus angelicis precati sumus nostras voces admitti. Pro se suisque omnibus; pro nobis offerimus, quando sacrificio poscimus Deum habere, et tutorem contra pericula corporis et animae, et propitium ad obtinendos successus bonos in utra parte. Pro nostris omnibus quando oramus pro amicis nostris et rebus. Supplicamus enim pro pace amicorum, quando sunt in bello; pro tranquillo reditu, si sint in itinere; pro sanitate, si in infirmitate decumbunt; pro conversione, si perverse vivunt; et contra amicorum incommoditates ut, adjuvante Deo, eva
Abbreviated transcription (Latin):
heret capiti uelut utile m̃brũ. Scđm quẽ sen¬
sũ in hoc loco circũastantes acciprunt᷑ omneᷤs
ubiq fideleᷤᷤ. qui in unitate totiꝰ corporis. & sibi
adherent inuicẽ. & sũmo capiti. ut quicqͥd boni
fiat in toto corpore. ab eo nullo mͦ sit alienus.
qͥsqͥs ab ipso corpore ñ est diuis: s omne bonũ
cuiuslib& m̃bri salubrẽ succũ ministr& om̃ib
totũ corpꝰ uegetante spũ dĩ. Et hoc mͦ repetit᷑
oratio. quȩ priꝰ facta ẽ ꝑ om̃ib catholicȩ fidĩ
cultorib : solitariis dicentib. frequent̃ iteran¬
das orationes. ut saltẽ importunitate uincat᷑
ds Quoꝵ tibi fides cognita est. & nota de¬
tium: omiũ scilicet fideliũ. qr eoꝵ tͥfideᷤ cog¬
nita ẽ. & nota deuotio. Sic solitarii hẽ locum
intelligt̃. Pro quib tͥ offerimꝰ uł qui tibi
offerunt. Non solũ sacerdotes & clȩrꝰ. qui scd̃m
diuersos gradus diuinis occupant᷑ officiis. offe¬

Expanded text:
haeret capiti, velut utile membrum. Secundum quem senhaeret capiti, velut utile membrum. Secundum quem sensum, in hoc loco circumastantes accipiuntur omnes ubique fideles, qui in unitate totius corporis, et sibi adhaerent invicem, et summo capiti, ut quidquid boni fiat in toto corpore, ab eo nullo modo sit alienus, quisquis ab ipso corpore non est divisus, sed omne bonum cuilibet membro in salubrem succum ministretur, ut totum corpus vegeoratio, quae prius facta est pro omnibus catholicae fidei cultoribus a solitariis dicentibus frequenter iterandas orationes, ut saltem importunitate vincatur Deus. Quorum tibi fides cognita est, id est idetium, omnium scilicet fidelium, quia eorum tibi fides cognita est et nota devotio. Sic solitarii hunc locum intelligunt. Pro quibus tibi offerimus, vel qui tibi offerunt. Non solum sacerdotes et cloccupantur divitiis offe
Abbreviated transcription (Latin):
ñto dne famuloꝵ famulrt  tuar. Et quia
consequens in quibdã codicib inuenit᷑ .N. litte¬
ra: aliquoꝵ fieri memoriã nominatĩ. significat᷑.
Unde quidã usũ tenent. hoc in loco memorandi
qͦs cariores habent. consequent̃ subiungentes.
& om̃iũ circũ ad stantiũ: ut facta memoria caro¬
rũ absentiũ. fiat & adstantiũ. Et om̃iũ circũ¬
adsantiii. Cũ pͥmitꝰ missȩ sine collecta ñ fierent:
postea mos moleuit ȩccłiȩ. solitarias & maxime
in cenobiis fieri missas. Et cũ non habeant quam
pluralit̾ collectã salutent. nec plurales mutare
posst̃ salutationes: conuertunt se ad ȩcłiam di¬
centes. se in ȩccłia ȩccłiam salutare. & in corpore¬
esctię totũ corpꝰ alloqui. & uirtute totiꝰ cõmunioni
i eccłia confici scã misteria ꝑ grãm dĩ. nec esse
quẽ quã alicubi fideliũ. qͥ uiuificoꝵ ñ fiat particepᷤ
& cooꝑator sacram̃toꝵ. dũ in corpore eccłiȩ ad¬

Expanded text:
omine, famulorum famularumque tuarum. Et quia consequens in quibusdam codicibus invenitur N littera, aliquorum fieri memoriam nominatim significatur. Unde quidam usu tenent hoc in loco memorandi, quos chariores habent, consequenter subjungentes: Et omnium circumastantium, ut, facta memoria charorum absentium, fit et astantium. Et omnium circumstantium. Cum primitus missae sine collecta non fierent, postea mos inolevit Ecclesiae, solitarias et maxime in coenobiis fieri missas. Et cum non habeant quam pluraliter collectam salutent, nec plurales mutare possunt salutationes, convertunt se ad Ecclesiam, dicentes se Ecclesiam in Ecclesia salutare, et in corpore totum corpus alloqui, et virtute totius communionis in Ecclesia confici sancta mysteria per gratiam Dei, nec esse quemquam alicubi infidelium, qui vivificorum non fiat particeps et cooperatorius sacrosanctorum, dum in corpore Ecclesiae ad
Abbreviated transcription (Latin):
de tgrat agens. benedixit. Benedixit. suũ cor¬
pꝰ fecit. Qui priꝰ erat panis. benedictione factꝰ ẽ
caro. Modo caro. iã ñ panis. Fregit. O. mira¬
culũ. Frangebat᷑ int̾ digitos: sedens in columis int̃
discipuloᷤ. Erat integer. & diuidebat᷑ in partes.
In manib tenebat se ipsũ. & de manib discipulis
se porrigebat edendũ. Hoc significabat dauid:
quando scđm aliam translationẽ corã achis rege.¬
se in suis manib ferebat. Sic nos cotidie xp̃m in
altari consumimꝰ. & ꝑmanet. manducamꝰ. & ui¬
uit. atterimꝰ dentib. ⁊ in teger ẽ. Consumimꝰ aut̃
manducamꝰ & atterimꝰ. ñ tantũ specie sed & re. ñ

Expanded text:
tias agens benedixit. Benedixit, suum cors fecit. Qui prius erat panis, benedictione factus est caro. Modo caro, jam non panis. Ac fregit. O miraculum, frangebatur inter digitos, sedens incolumis inter discipulos. Erat integer, et dividebatur in partes; in manibus tenebat seipsum, et de manibus discipulis se porrigebat edendum. Hoc signabat David, qui secundum aliam translationem coram Achis rege in suis manibus ferebatur . Sic nos quotidie Christum in altari consumimus, et permanet; manducamus, et vivit; atterimus dentibus, et integer est. Consumimus autem, manducamus et atterimus non tantum speci
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m. Hiesq nr̃os in tua pace disponas. Sig¬
nant̃ tua posuit. Est enĩ pax mundi. est pax
dĩ. Pax mundi mutilis: pax lĩ salubris. facẽ
constituit mundꝰ. ut lib̾e liceat uti uolupta¬
tib. Pacẽ dat scĩs ds̃: ut mandatis intenti diui¬
niᷤᷤ. secure studeant uirtutibꝰTertia ꝑyod̾¬
nsuꝑiorib ꝑ yodiᷤ. pͥma scilicet & scda. orauimꝰ
cupat circa sacrificiũ. ut fiat ꝑfectũ. & in aliã
mutet᷑ substantiã. im mortalẽ & incorruptã.
Qua oblationẽ tu dñę qͥs. in om̃ib benedicta
re digneris. In omib benedictã. B enedictã gła.¬
ut gloriosa fiat: benedictã immortalitate. ut
fiat immortaliꝰ. benedictã incorruptione. ut
incorrupta fiat: benedictã diuinitate. ut ds̃
fiat. Transit ad partes a toto. ut uniuersalis be¬
nedictionis partes imp̃cet᷑ hostiȩ. cui uniuer¬
sam benedictionẽ fuerat imp̃catꝰ: ut cũ priꝰ posu¬
erit in om̃ib benedictã. particularit̾ subiungat.

Expanded text:
rum. Diesque nostros in tua pace disponas. Signanter tua posuit. Est enim pax mundi, est et pax Dei. Pax mundi inutilis, pax Dei salubris. Pacem constituit mundus, ut libere liceat uti voluptatibus. Pacem dat sanctis Deus, ut mandatis intenti divinis secrete studeant virtutibus. TEXTUS ioribus periodis, prima scilicet et secunda, oravimus cupatur circa sacrificium, ut fiat perfectum, et in aliam mutetur substantiam immortalem et incorruptam. Quam oblationem et re digneris. In omnibus benedictam gloria, ut gloriosa fiat; benedictam immortalitate, ut fiat immortalis; benedictam incorruptione, ut incorrupta fiat; benedictam divinitate, ut Deus fiat. Transit ad partes a toto, ut universalis benedictionis partes imprecetur hostiae, cui universam benedictionem fuerat imprecatus, ut cum prius posuerit in omnibus benedictam particulariter subjungat,
Abbreviated transcription (Latin):
tibi. Si qͥdẽ uerbũ caro factũ ẽ. Haec munera.
Solemꝰ illos munerare. a quib aliqͥd molimꝰ optine¬
re. Hȩc munera. quib te in pane t̾reno munera¬
mꝰ. ut optineamꝰ inde cęlestẽ. Hȩc munera. quib
in corporali cibo te muneramꝰ. ut alim̃tũ inde spũ¬
ale consequam᷑. Hȩc munera. quib te muneramꝰ
in substantia panis & uini. ut ꝑcipiamꝰ inde corpꝰ
& sanguinẽ xp̃i. Hȩc scã sacrificia illibata Sc̃a:
quia dõ oblata. Illibata: qua adhuc integra. & in¬
tacta. Neq enĩ contingi debent. donece sũpserint
uim spũ alẽ: & conu̾sa fuerint in xp̃i corpꝰ & sangui¬
nẽ. Nam priꝰ sũpta. corpꝰ tantũ pascerent: animȩ¬

Expanded text:
, siquidem Verbum caro factum est Haec munera. Solemus illos munerare a quibus aliquid molimur obtinere. Haec munera quibus te in pane terreno muneramus, ut obtineamus eum coelestem; haec munera, quibus in corporali cibo te muneramus, ut alimentum inde spirituale consequamur; haec munera, quibus te muneramus in substantia panis et vini, ut percipiamus inde corpus et sanguinem Christi. Haec sancta sacrificia illibata. Sancta, quia Deo oblata; illibata, quia adhuc integra et intacta. Neque enim contingi debent, donec sumpserint vim spiritualem, et conversa fuerint in Christi corpus et sanguinem. Nam prius sumpta
Abbreviated transcription (Latin):
orientali dextro reuertitur ad angulum occi¬
dentalẽ sinistrũ. hoc significari uidetur. qͥa
cũ plenitudo gentiũ int̾roierit. tẽ omĩs isrł
s uuis erit. Utriusq gͦ popłi collectionem
sti duo uersii significant. in unã crucis com¬
pagẽ. Hinc ẽ quod iacob cũ filiis ioseph bene¬
diceret. cancellatis manib effigiem erucis
ieiens. dextra manũ suꝑ effraimꝰ minoris. sini¬
stram super caput manasse maioris posuit
significans qͥa popłs qͦndam dexter in sinistrũ
uerteretur. sinisterq in dextrũ. Quod uero
eade scriptura uirga pastorali ꝑ agit᷑. significa¬
tor qd̾ iste transitus de uideis ad gentes: et ea
denuo conuersio quȩ in fine scłi consũmanda ẽ.
ꝑ officiũ sacerdotũ ꝑficiet᷑.ł De hine pontifex
ad altiora conseendit cũ stans ante altare dm̃
sibi in adiutoriũ inuocat. ueluti iã incipiens
opari. Nã p̃terita quasi quȩdã pemia fuer̃.¬

Expanded text:
orientali dextro, revertitur ad angulum occiorientali dextro, revertitur ad angulum occidentalem sinistrum, hoc significari videtur, « cum plenitudo gentium introierit, tunc omnis Israel salvus erit . » Ultriusque ergo populi collectionem illi duo versus significant in unam crucis compaginem. « Hinc est quod Jacob filiis Joseph benedicens, et cancellatis manibus effigiem crucis faciens, dextram manum supra Ephraim junioris, sinistram super caput Manassae majoris posuit , » significans quia populus quondam dexter, in sinistrum vertetur, sinisterque in dextrum. Quod vero eadem scriptura virga pastorali peragitur, significatur quod iste transitus de Judaeis ad gentes, et ea denuo conversio quae in finem mundi consummanda est, per officium sacerdotum perficietur. Dehinc pontifex ad altiora conscendit, et stans ante altare, Deum sibi in adjutorium invocat, veluti jam incipiens operari. Nam praeterita quasi quaedam prooemia fuer
Abbreviated transcription (Latin):
alfabetum nisi initia & rudimenta doctrine
sacre intelligi conuenit: Unde paulus ad he¬
breos. cũ deberetis e̾e̾ magistri ꝓpt̾ tepꝰ. rursi
indigetis ut instruamini quȩ sint elementa
sermonũ dĩ. Scribit gͦ pontifex quasi alfabeti
ordinẽ. cũ docet fidi simplicitatẽ. Nã sicut
paruiloꝵ eruditioni conuenit pͥmũ litterarũ
elem̃ta cognoscere. deinde ad sillabas. ac post
uerba paulatim ad sententiarum cognitionẽ
peruenire. sic st̃ quidam gradꝰ intellectus in
sinistro in occidentalem dextrũ prior uersus de
tali scemate crux figurat᷑. ut doctrine euan¬
głicȩ qua simplices inbuendi sunt mors xp̃i
principaliter inseratur. Unde paulus corm¬
uersus incipit popłs incelligit᷑ uidaicus. ex
quo ortus est dñs. ꝑuenit autẽ usq in angu¬
lum occidentalem. qͥa cũ dñs nr̃ ex iudeis or¬
tus sit. fides incarnationis eius & mortis agen¬
tib est suscepta. S cũ idẽ uersus ab angulo

Expanded text:
alphabetum, nisi initia et rudimenta doctrinae alphabetum, nisi initia et rudimenta doctrinae sacrae intelligi convenit? Unde Paulus ad Hebraeos: « Cum deberetis esse magistri propter tempus, rursum indigetis ut instruamini quae sint elementa sermonum Dei . » Scribit etiam pontifex quasi alphabeti ordinem, cum docet fidei simplicitatem. Nam sicut parvulorum eruditioni congruit primum litterarum elementa cognoscere, deinde ac syllabas, ac post verba paulatim ad sentepervenire, sic sunt quidam gradus intellectus in sinistro in occidentalem dextrum prior versus destali schemate crux figuratur, ut doctrinae evangelicae, qua simplices imbuendi sunt, mors Christi principaliter inferatur. Unde Paulus Coriversus incipit populus intelligitur Judaicus, ex quo ortus est Dominus. Pervenit autem usque in angulum occidentalem, quia cum Dominus noster ex Judaeis sit ortus, fides incarnationis ejus et mortis, a gentibus est suscepta. Sed cum idem versus ab angulo
Abbreviated transcription (Latin):
lib orans. pater scĩfica eos quos dedisti michi¬
ta etiã paulꝰ tanquã ȩccłam ingressꝰ cohortat᷑
om̃s ad orationẽ dicens. Obsecro pͥmũ om̃nĩ
fieri orationes. postulationes pro omib homi¬
nib & cetera. Pontifex gͦ dum in nouã eccłam
eam scĩficaturꝰ ingreditur. & statĩ ad orationẽ
se confert. apłi uocẽ cõplet. qͥ pͥmũ omiũ pro
omib hominib orationẽ fieri monet. & tam̃
ad huc eoꝵ typum tenet. qͥ rudẽ popłm do¬
cere incipiunt. Inde est qd surgens ab oratioe
ñ dũ salutat popłm dicendo dñs uob̾cũ. s tancũ
adorationẽ cunctos hortatur. quia nouelluss
popłs nec dũ sacdotis salutatione dignꝰ uidet᷑
transitoria appetentẽ una spe demulce ant¬
is completis incipit pontifex de sinistro angulo
ab oriente sersbere per pauimentũ alfabetu
usq in dextrum angulum occidentis. atq
iterũ a dextro angulo orientis usq in sinistrũ
angulũ occidentalem basilieȩ. quid autem p

Expanded text:
fica eos, quos mihi dedisti . » Ita enim Paulus tanquam ecclesiam ingressus, cohortatur omnes ad orationem, dicens: « Obsecro primum omnium fieri orationes, postulationes, pro omnibus hominibus, et caetera . » Pontifex ergo dum in novam ecclesiam, eam sanctificaturus, ingreditur, et statim ad orationem se confert, Apostoli vocem complet, qui primum omnium pro omnibus hominibus orationem fieri monet; et ita adhuc eorum typum tenet, qui rudem populum docere incipiunt. Inde est quod surgens ab oratione, nondum salutat populum, dicendo: Dominus vobiscum; sed tantum ad orationem cunctos hortatur, quia novellus populus necdum sacerdotis salutatione dignus videattransitoria appetentem vana spe demulceantis completis, incipit pontifex de sinistro angulo ab oriente scribere per pavimentum alphabetum, usque in dextrum angulum occidentis; atque iterum a dextro angulo orientis usque in sinistrum angulum occidentalem basilicae. Quid autem per
Abbreviated transcription (Latin):
tiet᷑ hominib. Fiat rationabilis: ne offerat᷑ irrati¬
onabilit᷑. Nã qͥ offert emendari non studens: offert
irrationabilit̾. Qui offert habens cor impęnitens.
irrationabilit̾ offert: sic̃ cain recte qͥdẽ offerenᷤ.
s ñ recte diuidens. Recte optulit dõ. s ñ recte
diuisit : qem̃dari ñ studuit. Unde seriptũ est.

Expanded text:
tietur hominibus. Fiat rationabilis, ut offeramus ratitietur hominibus. Fiat rationabilis, ut offeramus rationabiliter. Nam qui offert emendari non studens, offert irrationabiliter. Qui offert habens cor impoenitens, irrationabiliter offert; sicut Cain recte quidem offerens, sed non recte dividens. Recte quidem obtulit Deo, sed non recte divisit, qui emendari non studuit.
Abbreviated transcription (Latin):
seripto appositũ scriptũ: idẽ uerbo corpꝰ adiunctũ.
Quando gͥ oramꝰ hostiã fieri ad scriptã: quid aliud
optamꝰ. nisi ut quȩ ad huc est panis corruptibilis. fi¬
at substantia incorrupta. id ẽ de uoce fiat scriptũ.
lationẽ adscriptã. idẽ scriptã scripto adiunctã :
ut p̾ciosũ xp̃i corpꝰ fiat. uerbo dĩ adunata. ⁊ in uni¬
tatẽ ꝑsonȩ coniuncta. Ratam. Ratũ dicimꝰ. qd̃
certũ & fixũ habemꝰ. Fiat gͦ rata. idẽ ñ remaneat
instabilis & nutabunda corruptione. s ꝑmanens &
fixa fiat incorruptione: & idõ certa. Pationabi¬
lem. Sanguis tauroꝵ aut uituloꝵ ñ sufficit re¬
dimere nos a peccatis. Minor ẽ enĩ ad hominem.
Phomine gͦ rationali rationalis hostia sufficit sola.
Fiat gͦ nr̃a hostia rationaliᷤᷤ. siquidẽ homo assũptꝰ a
uerbo ex anima rationali & humana carne sub¬
sistit. Fiat hostia nr̃a rationaliᷤᷤ: ut hominẽ uerũ
ꝓ hominib offeramꝰ. & in hostia rationali ds̃ ꝓpi¬

Expanded text:
ripto appositum scriptum, id est verbo corpus adjunctum. Quando igitur oramus hostiam fieri ascriptam, quid aliud optamus nisi ut quae adhuc est panis corruptibilis, fiat substantia incorrupta? id est de voce fiat scriptum slationem ascriptam, id est scriptum scripto adjunctum, ut pretiosum Christi corpus fiat, verbo Dei adunata, et in unitate personae conjuncta. Ratam. Ratum dicimus, quod certum et fixum habemus. Fiat ergo rata, id est non remaneat instabilis et mutabunda corruptione, sed permanens et fixa fiat incorruptione, et ideo certa. Rationabilem. Sanguis taurorum aut vitulorum non sufficit expurgare nos a peccatis . Minor est enim ad hominem. Pro homine ergo rationali, rationalis hostia sufficit sola. Fiat ergo nostra hostia rationalis: siquidem homo assumptus a verbo, ex anima rationali et humana carne subsistit. Fiat hostia nostra rationalis, ut hominem verum pro hominibus offeramus, et in hostia rationali Deus propi
Abbreviated transcription (Latin):
lo decipiat᷑ errore: s in om̃ib tuo ducat᷑ mode¬
ramine. Una cũ famulo tuo papa nr̃o. & an¬
tistite nr̃o. & rege nr̃o. & om̃ib orthodoxi.
atq catholice. & aplicę fidĩ cultorib. De to¬
to descendit ad partes. ut cũ in pͥmis ꝓ tota ee¬
clia fiat oratio. postea de singulis solliciti simꝰ.¬

Expanded text:
lo decipiatur errore, et in omnibus tuo ducatur modelo decipiatur errore, et in omnibus tuo ducatur moderamine. Una cum famulo tuo papa nostro, et antistite nostro, et rege nostro, et omnibus orthodoxis atque catholicae et apostolicae fidei cultoribus. De toto descenditur ad partes, ut, cum imprimis pro tota Ecclesia oratio fieret, postea de singulis solliciti sim
Abbreviated transcription (Latin):
lem̃tissime pat̃ rogamꝰ: Ut a nobis sacrificiũ accipi¬
as. Et quia nr̃as uoces supplici confessione p̃cam᷑ admitti
crificiũ acceꝑtari. ut laudes uocũ substantiale sequat᷑
sacrificiũ. Rogamꝰ & petimus. Rogatio ostendit
humilitatẽ. petitio confidentiã. Qui aliqͥd implorat
humilitatẽ debet ostendẽ. & de impetratione confide
Itaq supplices rogamꝰ. confident᷑ petimꝰ. Unde scriptũ ẽ
offeramꝰ hostiã pͥmũ ꝓ tota ȩccłia. deinde ꝓaliis
que sequunt᷑. Quã pacificare. Ab hostib uisi¬
bilib & inuisibilib: ut nec hominũ ꝑsecutio¬
nib conculcęt᷑. nec instinctu dęmonũ crimi¬
nib polluat᷑. Custodire. In ipsa pace. Adu¬
nare. Ne scismatib ullis. & heresib diuidat᷑: s
in unitate sacram̃toꝵ. & catholicȩ fidĩ. in omĩ¬
b tota adunet᷑ ęccłia. Et regere digneris to¬
to orbe t̾rarũ. Ut in suis consiliis. dispositioni¬
b iudiciis decretis. institutis. actionib. nul¬

Expanded text:
lementissime Pater, rogamus, ut a nobis sacrificium accipias. Et quia nostras voces supplici confessione admittis, crificium acceptari, ut laudes vocum substantiale sequatur sacrificium. Rogamus et petimus. Rogatio ostendit humilitatem, petitio confidentiam; qui aliquid implorat humilitatem debet ostendere et de impetratione confidere. Itaque supplices rogamus, confidenter petimus. Unde scofferamus hostiam, primum pro tota Ecclesia, deinde pro aliis qui sequuntur. Quam pacificare ab hostibus visibilibus et invisibilibus ut nec hominum persecutionibus conculcetur, nec instinctu daemonum criminibus polluatur. Custodire. In ipsa pace. Adunare. Ne schismatibus ullis et haeresibus dividatur, sed in unitate sacramentorum catholicae fidei, in omnibus tota adunetur Ecclesia. Et regere digneris toto orbe terrarum. Ut in suis consiliis, dispositionibus, judiciis, decretis, institutis, actionibus nul
Abbreviated transcription (Latin):
&̃ popło subsequente. & percutit t̾ super lumina¬
re uirga pastorali cantando antiphonã. tollite
portas pͥncipes ur̃as & eleuamini portȩ ȩtnale
Uirga eni pastoralis. potestas intelligitur saedo¬
talis. quam dñs discipulis suis contulit. qͣndo eo
ad predicationẽ mittens nichil eos in uia ferre
nisi uirgã tantũ permisit. Qua uirga scĩ sacerdo¬
tes & solant᷑ humiles. & t̾rent suꝑbos. & feriunt
impenitentes. Quã potestatẽ a patre filius
accepit. cũ ꝑ humilitatẽ assũptȩ hum anitatis
cȩlestiũ terrestriũ & infernoꝵ dominatũ accepi

Expanded text:
et populo subsequente, et percutit super liminaet populo subsequente, et percutit super liminare virga pastorali, cantando antiphonam: « Tollite portas, principes, vestras, et elevamini, portae aeternales » Virga enim pastoralis potestas intelligitur sacerdotalis, quam Dominus discipulis suis contulit, quando eos ad praedicationem mittens, nihil eos in via ferre nisi virgam tantum permisit. Qua virga, sancti sacerdotes et solantur humiles, et terrent superbos, et feriunt impoenitentes. Quam potestatem a Patre Filius accepit, cum per humilitatem assumptae humanitatis, coelestium, terrestrium et infernorum dominatum accepi
Abbreviated transcription (Latin):
ditoꝵ corda suaui mordacitate constringens.
ponens. Ista aqua ad quandam baptismi imagi¬
nem girando ȩccłiam ter exterius asꝑgimꝰ. quu
ubi more baptitatoꝵ non potest fieri trina mer¬
sio. necesse est ut qua possumus sacramenti simi¬
litudine trina fiat asꝑsio Unam enĩ habent sig¬
nificationẽ trina mersio & trina asꝑsio. quia
quicqͥd cogitatione. locutione. uł actione com¬
mittitur. totũ salutari fonte diluit᷑. Interĩ
luminaria. quib significatur qd in ea com̃dandi
sit lucens & ardens aplica doctrina. Sic cũ tẽ¬
plũ asalomone constructũ dnõ iubente fuiser
dedicatũ : duodecĩ duces eade munera de tuler̃
s ea singuli singulis dieb obtuler̃. hoc signifi¬
cante spii seo qd̵ in eccłiȩ ȩdificationẽ doctrina
apłica unanimis & coneors eet p̾dicanda: & tam̃
quȩq gens suũ p̃dicatorẽ sortitura. Ad singuloᷤ
uͦ circuitꝰ accedit pontifex ad ostiũ basilicȩ clero

Expanded text:
ditorum corda suavi mordacitate moderatione ditorum corda suavi mordacitate moderatione ponens. Ista aqua ad quamdam baptismi imaginem gyrando ecclesiam tunc exterius aspergimus, quia ubi more baptizatorum non potest fieri trina mersio, necesse est ut qua possumus sacramenti similitudine trina fiat aspersio. Unam enim habet hanc significationem trina mersio, et trina aspersio, quia quidquid cogitatione, locutione et actione committitur, totum salutari fonte diluitur. Interim censa luminaria, quibus significatur, quod commendanda sit lucens et ardens apostolica doctrina. Sic cum templum a Salomone constructum, Domino jubente fuisset dedicatum, duodecim duces eadem munera detulerunt, sed ea singuli singulis diebus obtulerunt: hoc significante Spiritu sancto, quod in Ecclesiae aedificatione doctrina apostolica, unanimis et concors esset praedicanda, et tamen quaeque gens suum praedicatorem 270 sortitura. Ad singulos vero circuitus accedit pontifex ad ostium basilicae, clero
Abbreviated transcription (Latin):
iuderetur. alicubi uͦ minor maiore p̾meretur.
Et hoc in tẽplo ñ manii facto fieri uidemꝰ. cũ
eos quos congregat fidi unitas. ligat in dissolu¬
bilis caritas. ne indignetur maior de p̾latione¬
minoris minoris. ne conqueratur minor de cor
itaq templo & quasi in unius lapidis formam ce¬
mento constrigente redacto. ut tẽpli di nom̃
& honore habere mereatur. ad conmendandum
baptismi sacramentũ. per qd̾ in eꝯdẽ tẽplo no¬
ui popłi creandi sunt. ipsu tẽplũ pͥma suo mͦ
& suo ordine baptizamus. & deinceps multi¬
plici sacͣm̃toꝵ scitate dedicamꝰ. Primo itaq
aquã benedicimꝰ. cui & sal admiscemꝰ. A qua
a enĩ pęnitentiȩ figurã gerit. quȩ uelut aqua
pectatoꝵ mascul as abluit. quã tc̃ benedicimus.
iũ uirtutẽ pęnitentię popłis ad fidẽ uenienti¬
b p̾dicamꝰ. Unde & pecrus quibda corde com¬
setur sal idest enuagelica doctrina fluxa au¬

Expanded text:
videretur, alicubi vero minor majore premeretur, videretur, alicubi vero minor majore premeretur, et hoc in templo non manufacto fieri videmus, cum eos quos congregavit fidei unitas, ligat indissolubilis charitas, ne indignetur major de praelatione minoris; ne conqueratur minor de corritaque templo, et quasi in unius lapidis formam caemento constringente redacto, ut templum Dei nomen et honorem habere mereatur, ad commendandum baptismi sacramentum, per quod in eodem templo novi populi creandi sunt, ipsum templum primum suo modo et suo ordine baptizamus, et deinceps multiplici sacramentorum sanctitate dedicamus. Primo itaque aquam benedicimus, cui et sal admiscetur. Aqua etenim poenitentiae figuram gerit, quae velut aqua, peccatorum maculas abluit: quam tunc benedicimus, cum virtutem poenitentiae populis ad fidem venientibus praedicamus. Unde et Petrus quibusdam corde comtrum . » Cui admiscetur sal, id est Evangelica doctrina, fluxa au
Abbreviated transcription (Latin):
frequent ferro suꝑiecta regła scruplositatem &
informitatẽ lapidum cõplanaret. & ad debitã qui¬
draturã qua maiores minorib in pariete coap¬
tari possent. artis suȩ disciplina perduceret.
Uidemꝰ hec in scõ di tẽplo spũaliter impleta. ci
uos de omi genere hominũ. sullimiũ. humilun
mediocriu. ad audiendũ uerbũ uitȩ conuenistis.
& celestis discipline dolabro tortitudinẽ ueteris
uitȩ doponere uoluistis. ut in dĩ ȩdificio tanquã
ꝑ polits lapides ordinari possetis. ubi iam ñ asꝑna¬
retur nobilis ignobilẽ. diues pauꝑem. qͥ cognosce¬
ret se cũ eo eundẽ in ceł habere patre. Adidita est
etia cũ planatis lapidib cũ in parietib ad ordinẽ
unius lineȩ collocarent᷑ sic̃ nostis cementi glu¬
tinosa tenacitas. quȩ lapides inuice constringe¬
ret. & ab imposito sibi ordine separari ñ ꝑmit¬
teret. quanuis alicub maior minori suppositus

Expanded text:
frequenter ferro, superjecta regula, scrupulositatem et frequenter ferro, superjecta regula, scrupulositatem et informitatem lapidum complanaret, et ad debitam quadraturam, qua majores minoribus in paritate comparari possent, artis suae disciplina perduceret. Videmus haec in sancto Dei templo spiritaliter impleta, cum vos de omni genere hominum, sublimium, humilium, mediocrium, ad audiendum verbum vitae convenistis, et coelestis disciplinae dolabro fortitudinem veteris vitae deponere voluistis, ut in Dei aedificio tanquam perpoliti lapides ordinari possetis, ubi jam non aspernaretur nobilis ignobilem, dives pauperem, quem cognosceret secum in coelis eumdem habere patrem. Addita est etiam complanatis lapidibus, cum in parietibus ad ordinem unius lineae collocarentur, sicut nostris, caementi glutinosa tenacitas, quae lapides invicem constringeret, et ab imposito sibi ordine separari non permitteret, quamvis alicubi major minori suppositus