comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quadraginta milia. cpħis itaq declarantib da¬
uid. quia ds̃ ei irasceret᷑: supplicare cȩpit. eũq ro¬
gate. ut ꝓpitius ẽet. ueniamq peccati concederet.
Tunc ergo gad ꝓpħam misit ad eum deus: tresfup¬
plicii conditiones portantẽ. ut earum quã ꝓbaret
eligeret. utrum uellet famen inꝓuintia generari
annis septem. an trib mensib pugnando unceret᷑
abhostib: an certe morb & languor accidet tribus
dieb hebreis. Ille uͦ in anxietatẽ huiꝰ electionis om¬
nium rerum pessimarum incurrens tribulabat᷑:
& uehementer animo uidebatur ẽẽ confufus. Cũq
ꝓpħa diceret hoc omnimodis imminere. & respon¬
sum uelociter exigeret. ut electam ab eo conditi¬
onem do renuntiaret: cogitans rex quia si famem
eligeret. contra alios hoc facere uideretur. quan¬
do ipse quidem habens multa frumenta ñ pate¬
ret᷑ inopiam: reliquis uͦ ẽet angustia. Item si eli¬
geret trium mensium uictoriã hostiũ. ipseqͥdẽ

Expanded text:
ntibus David quod ei Deus irasceretur, supplicare coepit, eumque rogare ut propitius esset et veniam peccati concederet. Tunc ergo Gad prophetam misit ad eum Deus tres supplicii conditiones portantem, ut earum quam probaret eligeret: utrum vellet famem in provincia generari annis tribus, aut tribus mensibus pugnando vinceretur ab hostibus; an certe morbus et languor accideret in diebus Hebraeis. Ille vero in anxietatem hujus electionis omnium rerum pessimarum incurrens tribulabatur et vehementer animo videbatur esse confusus. Cumque propheta diceret hoc omnimodis imminere, et responsum velociter exigeret, ut electam ab eo conditionem renuntiaret, cogitans rex, quia, si famem eligeret, contra alios hoc facere videretur, quando ipse quidem habens multa frumenta non pateretur inopiam, reliquis vero esset angustia; item si eligeret trium mensium victoriam hostium, ipse quidem
Abbreviated transcription (Latin):
nem ꝑsecutus ẽ conu̾sos infugam. Hec gͥ oꝑa ma
nuum ac p̃liorum fortitudinem tres isti demonstra¬
uerunt. Quo tempore cum rex ẽẽt inhierosolymis:
palestmorum adbellandum suꝑuentt exercitꝰ.
Tunc dauid in arcem ciuitatis ascendit sie pdiximꝰ
ut debellando consuleret dm̃. Castra uͦ inimicoꝵ
eraut in ualle fixa. usq ad ciuitatẽ bethleem: quȩ
abhierosolymis ꝓculẽ. stadiis uiginti. Dauid itaq
sociis ait. Bonam aquam habemus: inregione mea.
Et p̃cipue laudabat eam. quȩ erat inpuceo iuxta
portam. mirabaturq si eẽt qui ex eo poculũ ei p̃beret
qđ magis optaret: quam siquis eimagnã pecuniam
ad tempus offerret. Et cum hȩc audissent isti tresui¬
ri. mox occurrentes. & ꝑmedium hostium iter faci¬
entes uenerunt adbechleem: & haurientes aquã
denuo ad regem ꝑeorum castra reuersift̾.tta ut pa¬
lestini eorum fidutiam & magnanimitatẽ obstu¬

Expanded text:
nem persecutus est conversos in fugam. » nem persecutus est conversos in fugam. » um ac praeliorum tres isti demonstraverunt; quo tempore cum rex esset in Jerosolymis, Palaestinorum ad bellandum supervenit exercitus. Tunc David in arcem civitatis ascendit, sicut praediximus, ut de bello consuleret Dominum. Castra vero inimicorum erant in valle fixa, usque ad civitatem Bethlehem, quae ab Jerosolymis procul est stadiis viginti. David itaque sociis ait: Bonam aquam habemus in regione mea, et praecipue laudabat eam quae erat juxta puteum in porta. Mirabatur si esset qui ex eo poculum ei praeberet, quod magis optaret quam si quis ei magnam pecuniam ad tempus afferret. Et haec cum audissent isti tres viri, mox occurrentes, et per medium hostium iter facientes venerunt ad Bethlehem, et haurientes aquam, denuo ad regem per eorum castra reversi sunt, ita ut Palaestini eorum fiduciam et magnanimitatem obstu
Abbreviated transcription (Latin):
rent. Primus itaq eusebius filius achimȩ: qui aciẽ
hostium frequenter irrumpens. nequaquã ꝑsequen¬
do cessauit donec exeis nongentos occideret. Posthc
erat eleatar filius dodi: qui cũ rege fuerat insarpa.
Hic aliquando isrłicis formidantib palestinorum
exercitum. & hoc fugientib solus restitit. &irruens
suꝑ hostes occidit eorum multos: ita ut sanguine
occisorum gladius eius hereret indextera. Et cũ
isrłitȩ tunc palestinos uiderunt infugam ẽe con¬
u̾sos: descendentes de montib ꝑseciti sunt eos.
Et mirabilis ac famosissima uictoria tunc ꝓuenit:
cum eleatar tantos int̾fecisset hostes: eosq ifrłicȩ
fuit filiꝰ hel: nomine semeas. Et hic eni inpalesti¬
norum certaminib. dum in loco qui dicit᷑ maxil¬
la aciem posuissent. & rursus hebrei metuentes¬
eorum exercitum refugerent: solus eorũ aciem
exercitumq portauit. Quorum alios quidem ꝓs¬
trauit: alios autẽ nonferentes eiꝰ ium & fortitudi¬

Expanded text:
nium erat Eusebius filius Achineae, qui aciem hostium frequenter irrumpens, nequaquam pugnando cessavit, donec ex eis nongentos occideret. Post hunc erat Eleazar filius Dodi, qui cum rege fuerat in Sarpha. Hic aliquando Israelitis formidantibus Palaestinorum exercitum, et ob hoc fugientibus, solus restitit irruens super hostes, occidit eorum multos, ita ut sanguine occisorum gladius ejus haereret in dextera. Et cum Israelitae Palaestinos viderent in fugam esse conversos, descendentes de montibus persecuti sunt eos; et mirabilis ac famosissima victoria tunc pervenit, cum Eleazar tantos interfecisset hostes, eosque Israelitfuit filius Heli, nomine Semeias. Et hic enim in Palaestinorum certaminibus, dum in locum qui dicitur Maxilla aciem posuissent, et rursus Hebraei eorum metuentes exercitum refugerent, solus eorum aciem exercitumque portavit. Quorum alios quidem prostravit: alios autem non ferentes ejus vim et fortitudi
Abbreviated transcription (Latin):
lomon uignniti annis edificauit. cui multũ aurũ
& argentũ rex Nri. rexhyram adȩdificrum conculit.
insuꝑ & ligna cedrina & cỹp̃ssina. Quem salomon
quoq magnis compensationib redonauit. mictens
ei ꝑannos singulos tricicum. unũ. & oleũ. quib maxi¬
me reb eoquod habitaret in insula sicitt p̃diximus in¬
digebat. Adhec autem & ciuitates galileȩ regionis. ui¬
guiti numero non ꝓcial atyro positas condonauit.
Quas cdum circusset atq considerasset. displicuissecq
ei donum: mittens ad salomonem dixit se ciuitati¬
b ñ egere. Et extunc appellatȩ sunc: t̾ra gabalon.
Etenim int̾pretatum lingua phenica displicere

Expanded text:
 Multum aurum et argentum Tyri rex ad aedificium contulit, insuper et ligna cedrina, et cypressina, quem Salomon quoque magnis compensationibus redonavit, mittensque ei per annos singulos triticum, vinum et oleum, quibus maxime rebus eo quod habitaret in insula sicut praediximus indigebat. Ad haec autem et civitates Galilaeae regionis, viginti numero, non procul a Tyro positas condonavit. Quas dum circuisset atque considerasset, displicuissetque ei donum, mittens ad Salomonem, dixit se civitatibus non egere, et ex tunc hae appellatae sunt terra Gabalon. Etenim interpretatum lingua Phoenicia, displicere
Abbreviated transcription (Latin):
pugnam. nequaquã contra isrł̃itas habuere certa¬
pace iam altissima frueret᷑. cantica indm. ymnosq¬
os quidem quinq: metros. diuersa faciens organa:
decemcordis coaptata. & hec cum plectro ꝑcutitur
Nabla uͦ duodecimsonos habens digitis tangit᷑. Erant

Expanded text:
pugnam nequaquam contra Israelitas habuere certapugnam nequaquam contra Israelitas habuere certapace altissima frueretur, cantica et hymnosos quinque metros, diversa faciens organa, chordis coaptata, quae cum plectro percutitur. Nablum vero duodecim sonos habens, digitis tangitur. Post
Abbreviated transcription (Latin):
nientib itaq ingazar ciuitatem: audiens hocrex
misit suꝑ eos exercitum. int̃quos tunc debellator
optimiis excitit. & ꝓbatissime dimicauit sabucetheꝰ.
qui erat unusfortissimorum dauid. Hic enĩ multos
hostium inclitus int̾emit: & ꝓlemgigantum mmis
pressionem palestini denuo pugnauerunt: suꝑ qͦs
exercitum mittente dauid. uir fortis apparuit
ephon cognatuseius. Nam contra singulos fortissi¬
mos palestinorum solus pugnando deuicit eos:
& aliosuertit infugam. quorum etiam mutci in
plio ceciderunt. Paulo siquidẽ tempore palesti¬
ni quiescentes: denuo castra posuerunt circa ciui¬
tatem. quȩ erat non longe afinib hebreorũ. Eratt
int̾ eosuir ꝓceritate quidem sex cubitorum: ha¬
plusquã solet natura concessisse hoc ẽ senos. Contra¬
quem unus de exercitu dauid ionathes filiꝰ samȩ
pugnans. eo deuicto totius uictoriȩ auctor effectꝰ
maxiinȩ głȩ culmen accepit. Nam & ille palestinꝰ:
głabatur se de ꝓle gigantium existere. Postquam

Expanded text:
inis in Gazer civitatem, audiens hoc rex misit super eos exercitum. Intra quos tunc debellator optimus exstitit, et probatissime dimicavit Sabba Cheteus, qui erat unus fortissimorum David. Hic enim multos hostium inclytus interemit, et prolem gigantum nimis pressionem Palaestini denuo pugnaverunt; super quos exercitum mittente David, vir fortis apparuit Ephan cognatus ejus. Nam contra singulos fortissimos Palaestinorum solus pugnando peremit eos, et alios convertit in fugam, quorum etiam multi in bit: « Paulo siquidem tempore Palaestini quiescentes, denuo castra posuerunt circa civitatem, quae erat non longe a finibus Hebraeorum: eratque inter eos vir proteritate quidem sex cubitorum, ha manu, uno plus quam solet natura concessisse, hoc est, senos: contraque murum de exercitu David Jonathes filius Sames pugnans, eo devicto, totius victoriae effectus maximae gloriae culmen accepit. Nam et ille Palaestinus gloriabatur se de prole gigantum existere: post quam
Abbreviated transcription (Latin):
na. om̃ia fecit ex auro. Difficile nãq ẽ enumerare
magnitudinem & uarietatẽ domuũ. aularuq
regaliũ. quanta erant maxima. & quanta horii.
inferiora. & quanta subt̾ra quȩ uideri non pote¬
rant. necii & pulchritudinem solarioruĩ. & uiridi¬
ariorum quȩ erant facta delectabilit ad aspeccũ
quo exuta corꝑa possent ab estus ardore refugere.
Et ut b̾uit̃ dicã totam regiam domũ exalbo lapi
de. & cedro & auro & argento splendide nimis & opu¬
lentissime instruxit. cameras &e parieces. uestiens¬
ex auro. quom dĩ templum resplendentes exhibuit.

Expanded text:
alomonis taliter refert: Difficile namque est enumerare magnitudinem et varietatem domuum, aularumque regalium, quanta erant maxima et quanta horum inferiora et quanta sub terra, quae videri non poterant, nec non et pulchritudinem solariorum et viridariorum quae erant facta delectabiliter ad aspectum, quo exusta corpora possent ab aestus ardore refugere. Et, ut breviter dicam, totam regiam domum ex lapide albo, et cedro, et auro, et argento, splendido nimis et opulentissime instruxit: cameras et parietes vestivit auro, et, quomodo Dei templum, resplendentem exhibuit.
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem. ut abingressu templi cȩteros ꝓhiberet.
&e solis sacerdotib hoclicere significaret. & extrinsecꝰ
scemate factam. erigens maximas porticus atq latas
& portas excelsas & amplas. ꝑquatuor mundi parteᷤᷤ
in eo constituens. Quarum singulȩ aduniquemq
uentum quatuor angulis. attendebant: ubi aureas

Expanded text:
tenus et ab ingressu templi caeteros prohiberet, et solis sacerdotibus hoc licere significaret. Eratque schemate factam. Erigens maximas porticus atque latas, et portas excelsas et amplas per quatuor mundi partes in eo continens, quarum singulae ad unumquemque ventum quatuor angulis attendebant, ubi aureas
Abbreviated transcription (Latin):
sũ poterit quilibet agnoscere. Post tempꝰ enim
annorum mille trecentoꝵ: hircanꝰ pontifex dum
ciuitas obsideret᷑ ab antiocho rege qui pius cogno¬
minatus ẽ filio demetrii. uolens ei dare pecunias
ut abobsessione recederet. & exercitũ suũ aufer¬
ret: non habens uñ hoc adimpleret. aꝑuit unũ
locum sepulchrorum dauid. & sublatis exinde¬
trib milib talentorum partem dedit antiocho:
& ita nimietatẽ obsessionis s. łq amouit. sicut
etiam in aliis indicamus. Pol a pa tͥ hec au̾t multo
annorii tempore iam transacto. rursus herodes
rex alium locum aꝑiens: plurimas exinde pe-¬

Expanded text:
bet poterit agnoscere. Post tempus enim annorum 1300 Hircanus pontifex, dum civitas obsideretur ab Antiocho rege, qui nobilis cognominatus est, filio Demetrii, volens ei dare pecunias, ut ab obsidione recederet, et exercitum suum auferret, sed non habens unde hoc implere posset, aperuit unum loculum sepulcrorum David, et sublatis exinde 3,000 talentorum, partem dedit Antiocho, et ita nimietatem obsessionis amovit, sicut etiam in aliis indicabimus. Post haec autem multo annorum tempore jam transacto, rursus Herodes rex alium loculum aperiens, plurimas exinde pe
Abbreviated transcription (Latin):
& aut uiuum eum uinctum adduceret. aut certe
mortui caput auferret. Tyberius quidẽ ut hec age¬
ret: reccori syrie demandabat:
quib̾dam aũt utdeorũ uidebat᷑ ideo ꝑisse herodis
exercitum: quod in eum satisiuste indignatio
diuina commota sit. ꝓuindicta iohannis qui uo¬
cabatur baptista. Hunc enim herodes occidit. ui¬
rum ualde bonum qui p̃cipiebat uideis uircuti
oꝑam dare. iusticiam colere. indm̃ seruare pietatẽ:¬
&e ꝑbaptismum iuntim coire. Ttinc denrũ enĩ baptis¬
inum acceptabilem fore: siñsolum ad abluenda pec¬
cata sumatur. ueruetiam ad castimonia corporis. at
q animȩ iusticiam purificationẽq seruet᷑: om̃iũq
parit uirtutum uelut signaculum. & custodia quȩ¬
dam fidelis habeat᷑. Quȩcũ abeo p̃cepta huiꝰ modi do¬
cerentur. atq ad audiendum eum ꝑplurima mul¬
titudo concurreret: uerens herodes ne forte doctri¬
ne eiꝰ ꝑsuasione popłi asuo regno discederent. uide

Expanded text:
et aut vivum eum vinctum adduceret aut certe et aut vivum eum vinctum adduceret aut certe mortui caput auferret. Tyberius quidem, ut haec ageret, rectori Syriae demandabat. A quibusdam autem Judaeorum videbatur ideo perisse Herodis exercitum, quod in eum satis juste indignatio divina commota sit pro vindicta Johannis, qui vocabatur baptista. Hunc enim Herodes occidit, virum valde bonum, qui precipiebat Judaeis virtuti operam dare, justiciam colere, pietateper baptismum in unum coire. Hoc enim pacto baptismum acceptabilem fore, si non solum ad abluenda peccata sumatur, verum et ad castimoniam corporis atque ad animae iusticiam purificationemque servetur omniumque pariter virtutum velud signaculum et custodia quaedam fidelis habeatur. Quae cum ab eo per precepta huiuscemodi docerentur, atque ad audiendum eum perplurima multitudo concurreret, veritus Herodes, ne forte doctrinae eius persuasione populi a suo regno discederent – vide
Abbreviated transcription (Latin):
tire.rogat uirum ut in macherunta ubi limeserat.
arechȩ herodisq regionis ab eo mitteret᷑: nichil suȩ
uoluntatis aꝑiens. Hoc herodes libenter accipiens mit¬
i uxorem: nichil eam sensisse penitus arbitratus.
lauͦ pmiserat enim ante multum tempꝰ ad patre:
ut ei apud macherunta omia p̾ꝑarentur quȩ itine¬
abilisq rursus adalteros transiissa. cũ summa cele¬
ntate patri ꝑducitur: cui cunctam herodis aꝑit uo
luntatem. Ille uͦ ex hinc inimiciciarum sumpsit ini
gamalitica bello confligit᷑: non quidem ipsis p̃sentib
sed ductorib abutraq parte transmissis. Pugna itaq
facta. & exercitu herodis afflcco ꝓditione ꝓfugarũ
qͥ exphilippi cetrarchia. adherodem quasi auxiliandi
causa conuenerant: hȩc herodes scribit ad tyberium
Ille aut indignatus quod arethas talia ꝑpetrauerit.
scribit uitellio ut ei bellum incunccanter inferret.

Expanded text:
tiret, rogat virum, ut in Macherunta, ubi limes erat tiret, rogat virum, ut in Macherunta, ubi limes erat Arethae Herodisque regionis, ab eo mitteretur, nichil ei suae voluntatis aperiens. Hoc Herodes libenter accipiens, mittit uxorem, nichil eam sensisse penitus arbitratus. Illa vero--premiserat enim ante multum tempus ad patrem, ut ei apud Macherunta omnia pararentur quae itineab illisque rursus ad alteros transmissa, cum summa celeritate patri perducitur, cui cunctam Herodis voluntatem aperit. Ille vero exhinc inimiciciarum sumpsit inicGamalica bello confligitur, non quidem ipsis presentibus, sed ductoribus ab utraque parte transmissis. Pugna itaque facta, et exercitu Herodis afflicto proditione perfugarum, qui ex Philippi tetrarchia ad Herodem quasi auxiliandi causa convenerant, haec Herodes scribit ad Tyberium. Ille autem indignatus, quod Arethas talia perpetravit, scribit Vitellio, Syriae tunc rectori, ut ei bellum incunctanter inferret
Abbreviated transcription (Latin):
chia seruari. Hisdem quoq temporib int̃ areca
ypt huꝰmoci causam. Herodes tetrarches uxorem
habuit arethȩ filiam: cumqua ñ paruũ tempꝰ adurxe¬
rat. Sed eũ romam euocaretur. transiens indomohe¬
podis exceptus ẽ. fr eiuserat ettam ipse: sedñ exima
ꝓgnitus. Herodis enim exfilia symonis sacerdotis
fuerat ꝓcreatus. Cũq ibi eẽt herodiadis amore captꝰ
÷ uxoris alteriꝰ herodis. filia enĩ erat ista aristobo¬
u soror autẽ agrippe maioris. Audet gͥ cũ muliere
de nuptiis in eundis mire sermonẽ. Illa uͦ suscipiente
pacta firmantur: ut cũ aroma reu̾sus ẽẽt. illam conu¬
bni uire susciꝑet. Erat etiam inpaccis. ut filiam areche
regis excluderet. Et herodes quidem romam talib
pactis firmatis aduehitur. Sed eum reusus fuisset ꝑa¬
geis rome ꝓpter quȩ fuerat euocatꝰ. uxor eius fideli¬
t̃ cuncta agnoscens quȩ int eũ fuerant herodiadẽq
composita. antequã ille eam cuncta cognouisset sen¬

Expanded text:
c modum: His quoque temporibus inter Aretham git propter hujusmodi causam. Herodes tetrarches uxorem habuit Arethae filiam, cum qua non parvum tempus advixerat. Sed cum Romam evocaretur, transiens in domo Herodis exceptus est. Frater ejus erat etiam ipse, sed non ex una matre progenitus; Herodes enim ex filia Symonis sacerdotis fuerat procreatus. Cumque ibi esset, Herodiadis amore captus est, uxoris alterius Herodis; filia enim erat ista Aristoboli soror Agrippae majoris. Audet igitur cum muliere de nuptiis ineundis miscere sermonem. Illa vero suscipiente, pacta firmantur, ut, cum Roma reversus fuisset, illa conubii jura susciperet. Erat enim in pactis ut filiam Arethae regis excluderet. Et Herodes quidem Romam, talibus pactis firmatis, advehitur; sed cum reversus fuisset, peragens Romae propter quae fuerat evocatus, uxor ejus fideliter cuncta cognoscens quae inter eum fuerant Herodiademque composita, antequam eam ille cuncta cognovisse sen
Abbreviated transcription (Latin):
cundia cȩdis cupid ⁊ contra adu̾sarios abittebat
&e mendacio quidem confestim fides habebatur.
ẽrant autem criminationib ipsis: uelociora suppli¬
eoqui ante se cõuictꝰ ẽet. ducebat᷑ ad penam debitam.
Namq ꝑiculum regis. questiones breuiore compendio
t̾minabat. Adhoc aut seuitia ꝓcesserat: ut nec eorum
quenquam humanitus aspiceret. qui accusatinon
eent. uerum eciam amicis immitissimum se preberet.

Expanded text:
cundia caedis cupida, contra adversarios abutebantur, et mendacio quidem confestim fides habebatur. Erant autem criminationibus ipsis velociora suppliatur, et cum eo qui ante se convictus esset ducebatur ad poenam. De vita namque et periculo regis quaestiones breviore compendio terminabat. Ad hanc autem saevitiam processerat, ut nec eorum quempiam humanitus aspiceret, qui accusatores essent; verum amicis etiam immitissimum se praebuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
ad cȩsarem nauigare: careret potestate maiore.Nã
cum agrippam ex pruato regem fecisset. quomodo
dubitaret illum ex tetrarcha eodem honore donare:
his adductus herodes: uenit adgaium. A quo obaua¬
riciam uehementer increpatus: ad hispaniam fugit.
Secutus quippe fuerat accusator agrippas. cui etiã
tetrarchiam illius gauis adiecit: atq ttaherodes qͥ¬
dem inhispania ꝑegrinante secii eciam uxore de

Expanded text:
ad Caesarem navigare careret potestate majore. Nam ad Caesarem navigare careret potestate majore. Nam cum Agrippam ex privato regem fecisset, quomodo dubitaret illum ex tetrarcha eodem honore donare. His adductus Herodes venit ad Gaium, atque ob avaritiam vehementer increpatus in Hispaniam fugit: secutus quippe fuerat accusator Agrippas, cui et tetrarchiam illius Gaius adjecit; atque ita Herode quippe in Hispania peregrinante, secum et ux
Abbreviated transcription (Latin):
alos accusator herodis tetrarchȩ agrippas filius
rstoboli quem pater herddes int̾fecit adtyberiũ
uenit. Illo autem nsuscipieno ac cusationẽ: residens
due adaliquorum quidem potentium noticias am-¬
llĩt. Maximis autem colebãt officus germanicifi
guum: cum adhuc eet p̃tiatus & quodamdie
int̃ copiosum epularum apparatum: quibus eũ de¬
merebatur adultimum extensis manibꝰ cepit aꝑte dm̃
b eiustyberio nuntiasset: statim concludi iussit
aggrippam. qui & sub grandi erumpna usq ad mor¬
tem tyberii. incarcere ꝑmenses sex tenebat᷑. sed defunc¬
to eo post regnum annorum duorũ & uginti dierui
trium succedens in imꝑium gaius cesar. absolute
agrippam uinculis: & detrarchiam philippi iam enim
iste de regno decesserat ei tradidit. regemq appellauit.
Cum autẽ uenisset inregnum agrippas herodis te¬
trarchȩ cupiditates ꝑinudiam suscitauit. Irritabat
autẽ eum maxime inspem regni herodias uxor exꝓ¬
brans ei socordiam: & dicens quia ꝑ id quod noluerat

Expanded text:
 Accusato Herode tetrarcha, Agrippa filius Aristoboli, quem pater Herodes interfecit, ad Tiberium venit: illo autem non suscipiente accusationem, residens Romae aliquorum quidem potentum notitias ambiebat; maximis autem colebat officiis Germanici filium Gaium, cum adhuc esset privatus. Quodam autem die inter copiosum epularum apparatum, quibus apud eumdem edebatur, ad ultimum extentis manibus aperte coepit  Tiberio nuntiatum esset, statim concludi jussit Agrippam, qui sub grandi aerumna usque ad mortem Tiberii in carcere per menses sex tenebatur: sed defuncto eo post regnum annorum decem, dierum trium, succedens in imperium Gaius Caesar absolvit Agrippam a vinculis et tetrarchiam Philippi jam enim iste decesserat ei tradidit regemque appellavit. Cum autem venisset in regnum, Agrippas Herodis tetrarchae cupiditates per invidiam suscitavit: irritabat autem eum maxime in specie regni Herodis uxor exprobrans ei concordiam, et dicens quia per id quod noluerat
Abbreviated transcription (Latin):
dignissimum. Est enim species uallis rocundȩ uitre¬
am emittens harenam. quam cum exhauserint mul¬
tȩ naues parit accedentes: locus idẽ rursus imple¬
tur. Uenti siquidẽ quasi edicta oꝑa conuehunt illuc¬
de circumstantib suꝑciliis arenam istamutiq com¬
munem. Locus autẽ iste uallis. statim metalli inui¬
trum quod susceꝑit mutat. Mirabilius quoq michi

Expanded text:
dignissimum. Erat autem species vallis rotundae, vitream emittens arenam. Quam cum hauserint, multae naves pariter accedentes, locus isdem rursus impletur. Venti siquidem quasi edita opera convehunt de circumstantibus superciliis arenam istam utique communem. Locus autem metalli statim metalla in vitrum quae susceperit mutat. Mirabilius quoque illud
Abbreviated transcription (Latin):
consobrinus eius accurrisset. manumq continuisset
ululatus maximus in regia statim qͣsi rex ẽẽt mortu
rogabat ut se soluerent atq dimitterent. Quod eori
princeps non solum ne fieret obsticit: sed etiam reg
uelocit nuntiauit. Ille aittem fortius exclamansq̃
uires egrotantis ualebant: continuo satellitib mis¬
& successorem quidem archelaum natu maximĩ
antipatri fr̾em scribit. tetrarcham uͦ antipan. Post
nis declaratus ẽ. Et in aliis quidẽ om̃ib scda fortu¬

Expanded text:
consobrinus ejus accurrisset et manum continuisset, consobrinus ejus accurrisset et manum continuisset, ululatus maximus in regia statim exortus est, quasi rerogabat ut se solverent atque dimitterent, quod eorum princeps non solum ne fieret obstitit, sed et regi velociter nuntiavit: ille autem, fortius exclamans quam vires aegrotantis valebant, continuo, satellitibus miset successorem quidem Archelaum, natu maximum Antipatris fratrem, scribit; tetrarcham vero Antipam. Post nis declaratus est, et in aliis quidem omnibus secunda fortu
Abbreviated transcription (Latin):
bili correptus. & pene ipsi morti minitabatur. factũ
nefarium excogitauit. Collectos enim cuiꝰq uici ex
om̃i iudea nobiliores: in locum cui nomen ẽ ypodro¬
mo concludi p̃cepit. deinde sorore salome & alexa ma-
tico eius ad se uocatis: scio inquit mortẽ meam festis
gaudiis celebraturos ẽẽ iudeos. Uerum ꝑalios lugeri
potero: & p̃clarissimos honores assequi sepulturȩ:si
statim cum animam efflauero militib circundatos
domus inlacrimet. Et simul his mandatis. legatoꝵ
morte dampnatum ẽẽ indicabatur. Quim & si pater
eum inȩxilium dare mailet id ꝑmisisse cęsarẽ scrp¬
tum. Herodes autẽ paululum hoc nuntio recrent̃
ter uiolentia distendebatur: flatum puenire cona¬
tus ẽ. sumptoq malo etiam cultellum poposeit
sectum enim comedere consueuerat: deinde circu¬
specto nequis eum arbiter impediret. tanquam
se ꝑcussurus dexteram sustulit. Cum uͦ aciabus

Expanded text:
bili correptus, et ipse pene morti immittebatur, factum bili correptus, et ipse pene morti immittebatur, factum nefarium excogitavit: collectos enim cujusque vici ex omni Judaea nobiliores in locum cui nomen est Hippodromo concludi praecepit, deinde sorore Salome et Alexandro marito ejus ad se vocatis, Scio, inquit, mortem meam festis gaudiis celebraturos esse Judaeos, verum per alios lugeri potero et clarissimos honores assequi sepulturae, sia, cum animam efflavero, statim militibus circumdatos domus illacrymet: et simul, his mandatis, legatorum morte damnatum esse indicabatur, quem an pater in exsilium dare mallet, id permisisse Caesarem scriptum erat. Herodes autem, paululum hoc nuntio recreatus, ter violentia distendebatur, fatum praevenire conatus est, sumptoque malo, etiam sectum enim comedere consueverat. Deinde circumspecto ne quis arbiter impediret, tanquam se percussurus dexteram sustulit. Cum vero Aciabu
Abbreviated transcription (Latin):
dolorib differebatur. Namfebris quidem non medi¬
ocris erat: prurigo autem intolerabilis habebat
omnem corporis suꝑficiem. Assiduis autẽ uexabat᷑
muerant. quin & inflatio uentriculi putredoq testi-¬
culorum uermiculos generans ac p̃terea creber anhe¬
litus. & irrupta eum suspiria membrorũq omniũ
contractio fatigabat: ut qui has ad diuinitatem re¬
ferrent. pęnas eẽ dicerent sophistarui. Iue au̾t quam¬
uis cum tot uitiorum cruciatib luctaretur: uitȩ
tam̃ cupidus erat. & remediis excogitatis salutẽ sꝑa-¬
aquis calidis utebatur quȩ inlacum feracembitu¬
diore foueri placuerat inarcham plenã demersum
ita dissolutum ẽ. ut eciam lumina quasi mortu.is re¬
soluta torqueret. Deinde ꝑturbatis qui eum curabant
adclamorem quidem illorum respicere uiscis ẽ. Desꝑa-
ta uͦsalute: & militib quinquagenas dragmas. mul¬
tamq pecuniam rectorib atq amicis diuidi iussit.
Cum autem rediens ad ihericunta uenisset. atra iã

Expanded text:
doloribus differebatur. Nam febris quidem non mediocris erat, prurigo autem intolerabilis homnem corporis superficiem, assiduis autem vexabatur muerant, quoniam et inflatio ventriculi putredoque testiculorum vermiculos generabat, ac praeterea creber anhelitus et interrupta eum suspiria membrorumque omnium contractio fatigabant, ut qui haec ad Divinitatem referebant, poenas eas esse dicerent sophistarum. Ille autem, quamvis cum tot vitiorum cruciatibus luctaretur, vitae tamen cupidus erat et remediis excogitatis salutem speraquis calidis utebatur, quae in lacum feracem bitudiore foveri placuerat, in dolium plenum demersum ita dissolutum est, ut et lumina, quasi mortuus, resoluta torqueret. Deinde perturbatis qui eum curabant, ad clamorem quidem illorum respicere visus est. Desperata vero salute et militibus quinquagenas drachmas multamque pecuniam in rectoribus atque amicis dividi jussit. Cum autem rediens in Hiericho venisset, atra
Abbreviated transcription (Latin):
& lata quȩ naues egredientes exciꝑet ambulatio.
Aditus autem: septemtrionalis erat. Uentorũ enĩ
ꝓsitu loci placidissimus ẽ boreas. Ad ostium uͦ sta¬
tuȩ siue colosi tres: utriq fulti columnis. quarum
aleua quidem intrantib. stantes solida turrissusti¬
net. dextrauͦ duo ꝓceri lapidesiuncti. & partis aduer¬
sȩ turris magnitudinẽ suꝑantes. Domus autẽ por¬
tui conexȩ: candido ttidem lapidei pariq mensura
spatiorum ciuitatis uici tendentes inportum. Contra
ostium uͦ portus in colle cȩsaris templum. magnitu¬
dine simul & pulchricudine p̃cipuum: statuaq in
eo cȩsaris siue colosus ñ minor quã iouis apudolim¬
piam cuiꝰ ad exemplar faccus ẽ. romano aũt par. et¬

Expanded text:
et lata, quae naves egredientes exciperet. et lata, quae naves egredientes exciperet. Aditus autem Septentrionalis erat. Ventorum enim pro situ loci placidissimus est Boreas. Ad ostium vero statuae, sive Colossi, tres utrinque fulti columnis. Quarum a laeva quidem intrantibus stantes, solida turris sustinet; dextera vero duo proceri lapides juncti, et partis adversae turris magnitudinem superantes. Domus autem portui connexae, candido itidem lapide, parique mensura spatiorum civitatis vice tendentes in portum. Contra ostium vero portus in colle Caesaris templum, magnitudine simul et pulchritudine praecipuum, statuaque in eo Caesaris sive Colossus non minor quam Jovis apud Olympias, cujus ad exempla factus est. Han
Abbreviated transcription (Latin):
cris aura tantas undarum moles adscopulos erigie:
ut remeantis estu gurgitis ꝑaliquantulum spa-¬
cium maris feritas augeatur. Sed rex libalitate ac
sumptib deuicta natura. pyreo maiorẽ porcum
ibricauit: & in eiꝰ penetrabilib alias naitibꝰ staci-¬
dis fecit altissimas. & quãquam om̃isei locꝰ adu̾sa¬
biur: tam ita cum difficultate certauit: ut fix¬
nitas quidem structurȩ neqͣ qͣ mari cederet. pul¬
hitudo uͦ tanta eẽt. quasi nulla rei ardua pͥpedis¬
st ornatum. Metitus enim quantũ diximus por¬
dli spacium ꝑuiginti ulnas in ꝓfundum saxadi¬
dim maiora fuerunt. Expleto autẽ spatio quod
Dacelabat: in ducentos pedes murum dilatauit.
ex quib centum erant repellendis fluctib ante con¬
saxeo quo portus cingitur muro subiectisunt mag¬
nis turrib int̾positis. quarum maxima atq pul¬
cherrima exparente cȩsaris drusium cognomina¬
ta ẽ. Crebri autem fornices ad deducenda quȩ por¬
tus haberet. proq fornicib & circum eos pila saxea

Expanded text:
cris aura tantas undarum moles ad scopulos erigit, ut remeantis aestu gurgitis per aliquantum spatium maris feritas augeatur. Sed rex, liberalitate ac sumptibus devicta natura loci, majorem portum fabricavit, et in ejus penetralibus alias navibus stationes fecit altissimas. Et quanquam omnis ei locus adversaretur, tamen ita cum difficultate certavit, ut firmitas quidem structurae nequaquam mari cederet; pulchritudo vero tanta esset, quasi nulla res ardua praepedisset ornatum. Mensus enim quantum diximus portui spatium, per viginti ulnas in profundum saxa deiam majora fuerunt. Expleto autem spatio quod undam celabat, in ducentos pedes murum dilatavit. Ex quibus centum repellendis fluctibus ante consaxeo, quo portus cingitur, muro subjecti sunt, magnis turribus interpositis, quarum maxima atque pulcherrima ex parente Caesaris Drusium cognominata est. Crebri autem fornices ad deducenda quae portus haberet, proque fornicibus et circum eos pila saxea
Abbreviated transcription (Latin):
ls a pondere stabiles eẽnt: neq ignib expugna¬
reatur. easq suꝑ aggeres collocat. iaculatoribꝰ et sa¬
murtm astarent facillime cernerent: telisq appete¬
rent cum sli neq auertice uenientes sagittas facile de¬
clinare uel ulcisci possent quos non uiderent: altitu¬

Expanded text:
ut et pondere stabiles essent neque ignibus expugnarentur, super aggeres collocat, iaculatoribus et sa in civitate deambularent, facillime cernerent telisque appeterent, cum illi neque a vertice venientes sagittas facile declinare neque ulcisci possent, quos non viderent. Quot
Abbreviated transcription (Latin):
ei consilium dedi. unam eẽ. dicens cleopatrȩ
mortẽ aduersorum correptionem. Quã si occidis¬
set: & pecunias ei & muros ad tuitionẽ. & exerci-¬
tum. & me met ipsum belli contra te soctum pol¬
licebar: sed ꝓfecto eius aures cleopatre amor. & ds
qui uictoriam tibi donaret obstruxit. Una gͦ cũ
antonio uictus sum: & regni coronã cũ eius fortu¬
na deposui. Adte autẽ ueni spem salutis de tur¬
tute p̃sumens: & ne inexamen adduceret᷑ pro¬
perans qualis amicus alicuiꝰ fuerim. Adheccȩ¬
sar. Immo uͦ saluus esto inquit: & minc regnato
certius. nam meritus es qui plurimos regas: cũ amicitiã
tanta fide tuearis. exꝑtre autẽ ut etiam feliciorib fidus
ꝑmaneas. Siquidẽ ego p̃larissimam spem de tua mag¬
namitate: michi promitto. Recte tam̃ fecit antonius:
quimͥ cleopatrȩ quam tibi paruit. Tenãq lucrati sumꝰ

Expanded text:
 consilium ei dedi, unam esse dicens Cleopatrae mortem adversariorum correctionem. Quam si occidisset et pecunias ei et muros ad tuitionem, et exercitum et me metipsum belli contra te socium pollicebar. Sed profecto ejus aures Cleopatrae amores, et Deus, qui victoriam tibi donavit, obstruxit. Una ergo cum Antonio victus sum, et regni coronam cum ejus fortuna deposui. Ad te autem veni, spem salutis de virtute praesumens, et ne in examen duceretur properans qualis amicus et cujus fuerim. Ad haec Caesar: Imo vere salvus esto, inquit, et nunc regnato certius. Nam meritus es ut plurimos regas, cum amicitiam tanta fide tuearis. Experire autem ut etiam felicioribus fidelis permaneas. Siquidem ego praeclarissimam spem de tua quidem magnanimitate promitto. Recte tamen fecit Antonius, qui magis Cleopatrae quam tibi paruit. Te namque lucrati sumus
Abbreviated transcription (Latin):
plum instaurauit: &e dupplo t̾rȩ spacium quã fuerat
circa templum muro complexis ẽ: ingenti stimptu
& munificentia. singulari argum̃to. Erant in ambi¬
tu fani magnȩ porticus. eiq iunccii asepcenterione
castellum. Et illas quidẽ afundamtis erexte. hoc an̾t
nulla re minus quam regni sedislargis opib reno¬
latum antoniã uocauit inhonorem antonii. En
etiam domo sibi regia insuꝑiore parte ciuuitatis
extructa. duas edes in ea maximas atq pulcher¬
rimas. quib nec templum quidem unquã confer¬
ri posset: edificauit: easq amicorum uocabulis
uͦ solis tectis memoriam eorum & cognomina circũ¬
scribit: sed incotas eciã ciuitates. studiũ libali¬

Expanded text:
plum instauravit, et duplum terrae spatium quam fuerat circa templum muro amplexus est, ingenti sumptu et munificentia singulari, argumento erant in ambitu fani magnae porticus, eisque conjunctum a Septentrione castellum, et illas quidem a fundamentis erexit. Hoc autem nulla re minus quam regni sedes largis opibus renovatum Antoniam vocavit, in honorem Antonii. Quin etiam domo sibi regia in superiore parte civitatis exstructa, duas aedes in ea maximas atque pulcherrimas, quibus ne templum quidem usque conferri posset, aedificavit, easque amicorum vocabulis, vero solis tectis memoriam eorum et cognomina circumscripsit, sed in totas etiam civitates, studium liberali
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim tantum manu armisq freti: quantum nr̃s
calamitatib ueniunt. Fallax autem spes ẽ: quȩ ñ
siuis uirib nicitur: sed alienis aduersis. Neq uͦ uł
initeramq partem uicissim uideas nutare fortunã.
Et id: exempla uob̃ ꝓpͥa demonstrabunt. Nam plio
suꝑiore uiccores: post abhostib uictisumus. Et ñe
gͦ quantum estimare licet. illi capientur: uicto¬
res sese fore credentes. Nimis enim confidens incau¬
tus ẽ: metus aũit ꝓuidentiã docet. Itaq m hoc¬

Expanded text:
Non enim tantum manu armisque freti quantum nostris calamitatibus veniunt. Fallax autem spes est, quae non suis viribus nititur, sed alienis adversis. Neque vero in utramque partem vicissim videas nutare fortunam. Et id exempla vobis propria demonstrabunt. Nempe praelio superiore victores, post ab hostibus victi sumus. Et nunc ergo, quantum aestimare licet, illi capientur, victores sese fore credentes. Nimis enim confidens incautus est, metus autem providentiam docet. Nih
Abbreviated transcription (Latin):
uerumetiã quod antea quoq popło romano des-¬
pecto parchorum suffragio regnum curasset acciꝑe.
his aute commoto senatu: cum antonius etiam¬
bellum contra parchos gerendum utile ẽẽ diceret.
herodem regem creari om̃s assentiunt. Dimissoq
concilio: antoniꝰ quidem & cȩsar egrediebant᷑
medium stipantes herodẽ. consules aũt cũ aliis
magistratibꝰ antecedebant: cesuri hostias. decre¬
tumq senatus incapitolio reposicuri. Primo aui¬
tẽ die regni herodis: apud antonium cenatũ ẽ.

Expanded text:
verum etiam quod antea quoque P. R., desverum etiam quod antea quoque P. R., despecto Parthorum suffragio, regnum curavisset accipere. His autem commoto senatu, cum Antonius bellum contra Parthos utile esse diceret, Herodem regem creari omnes assentiunt. Dimissoque concilio Antonius quidem et Caesar egrediebantur, medium stipantes Herodem, consules autem cum aliis magistratibus antecedebant, Caesari hostias decretumque senatus in Capitolio reposituri. Primo autem die regni Herodis apud Antonium coenatum est.
Abbreviated transcription (Latin):
profectus. familiaritatis pat̾ne gr̃a pͥmii contiente
antonium: eiq tam suas quam tociꝰ generis cdades
sidione relictis. supplex adeum hyeme nauigas
sec. Itaq tantȩ miserationis casum miratus antomꝰ.
& memoria quidẽ iunctȩ cum antipatro dextrȩ. tũ¬
uͦ ipsius qui aderat contemplatione uircutis. etiã
tunc eum regem constituere ꝓposuit iudeorum.
que ipse tetrharcha antea fecerat. Non minus aũt
quã herodis fauore: odio ducebat᷑ antigoni. Hunc
enim & seditiosum: & romanis inimicũ ẽẽ arbitra
paratius renouantem antipatri expeditiones. qͣs
in egypto cumeiꝰ patre ꝑtulerat: & hospicium. &
inreb cunctis beniuolentiam cũ precer hȩc ipsiꝰ
quoq herodis efficatiam cerneret. Uerumtamen
& senatum conuocabat: ubi messala & pꝰeũ atra¬
tinus adstante herode patris eius merita. & ipsiꝰ
circa popłm romanum fidem ꝓsequebantur. quo
simul hostem antigonum demonstrarent. Non so¬
lum quod intra breue tempꝰ his dissidere cȩpisset:

Expanded text:
profectus, familiaritatis paternae gratia primum convenit Antonium, eique tam suas quam totius generis clades, obsidione cinctis, supplex ad eum navigasse hieme. Itaque tantae miserationis casum miseratus Antonius, et memoria quidem junctae cum Antipatro dextrae, ergo ipsius aderat contemplatione virtutis, etiam tunc eum regem constituere proposuit Judaeorum, quem ipse tetrarcham antea fecerat. Non minus autem quam Herodis favore odio ducebatur Antigoni. Hunc enim et seditiosum et Romanis inimicum esse arbitrabparatius renovans Antipatri expeditiones quas in Aegypto cum ejus patre pertulerat, et hospitia et in rebus cunctis benevolentiam. Cum praeter haec ipsius quoque Herodis efficaciam cerneret, verumtamen et senatum convocabat, ubi Messala, et post eum Atratinus, astante Herode, patris ejus merita et ipsius circa populum Romanum fidem prosequebantur: quo simul hostem Antigonum demonstrarent, non solum quod intra breve tempus is dissidere coepisset,
Abbreviated transcription (Latin):
tata. nec solum antigonum regem constuerent.
derent uerberandos. At ille hyrcani quidẽ auri-¬
culas dentib obtruncat: ne solutus quidem reb
mutatis unquã pontificatum recipiat. Abinte¬
gris enim celebrari sacra oporcet. faseli uͦ uirtu
liberas haberet: adsaxum fracto captte interiit.
atq ita probato quod uerus herodis fr̃ eẽthyr

Expanded text:
tatibus, Antigonum regem constituunt. iderunt verberandos. Antigonus autem Hircani quidem auriculas dentibus truncat, ne solutus, rebus mutatis, unquam pontificatum recipiat: ab integris enim celebrari sacra oportet. Faseli vero virtliberas haberet, ad saxum fracto capite interiit, atque ita probavit quod verus Herodis frater
Abbreviated transcription (Latin):
et tunc quidem cum fugeret: multi ad se appli
eifr iosyppus: turbamq sequentium diminui
ysuadet. nec enim capacem eẽ tantȩ multitudinis
massadã. erat autẽ supra quã nouẽ milium mul¬
titudo. Itaq paruit herodes enis consilio & impa¬
res quidem necessitati. ꝑidumeã dimisit cui uia¬
tico: ualentissimos autem maximeq necessarios
tenuit. atq ita incastellum receptus ẽ. Deinde
occingentis ibi relictis qui mulieres defenderent
ciuitatem arabiȩ ꝑrexit. Parchi aũt apud ie¬

Expanded text:
Et tunc quidem cum fugeret, multi ad se applicei frater Josephus, turbamque sequentium diminui persuadet: nec etiam capacem esse tantae multitudinis Masadam, erat autem supra quam novem millium multitudo. Itaque paruit Herodes ejus consilio, et impares quidem necessitati per Didimeam dimisit cum viatico. Valentissimos autem maximeque necessarios tenuit, atque ita in castellum receptus est. Deinde nongentis ibi relictis, qui mulieres defenderent, civitatem Arabiae perrexit, nec tamen apud A
Abbreviated transcription (Latin):
cogicans. domo descendit: & ad pedes sossii proster¬
nitur. Ille aũt nichil eum tantȩ mutationis causa
miseratus. & intemꝑanter derisit. & antigonam
ippellauit: neq tam eciam custodiȩ liberum dimi-¬
lt ut femitnam. Itaq ille quidem uinctus adser¬
ubatur: herodes autẽ qm̃ hostes iuicisset. ut ext̾ra

Expanded text:
cogitans, domo descendit, et ad pedes Sossii prostercogitans, domo descendit, et ad pedes Sossii prosternitur. Ille autem nihil eum tantae mutationis causa miseratus, et intemperanter derisit, et Antigonam appellavit, neque tamen etiam custodiae liberum dimisit ut feminam. Itaque ille quidem vinctus asservabatur. Herodes autem, quoniam hostes vicit, u
Abbreviated transcription (Latin):
unt. prorsus neq manib neq machinis deficien
ns. qm usq ad ultimũ repugnare decreuerant.
denq tanto exercitu circum sedente ꝑquinq m̃¬
ses obsidium tolerauerunt: donecquidã ex his qͦs
electos putabat herodes ausi murum transgredi.
tiuitatẽ irruperunt. & post eos socii centuriones. lgi¬
tur ante om̃ia fano ꝓxima capiebant᷑: & infuso
eercitu plurima ubiq mors erat. Romanis quidẽ
ꝓpter obsidionis moras iratis: herodianis uͦ manu u¬
daica summo intenta studio. nequis penitus ex adũ¬
sariis resideret. Mactabantur aũt quã plurimi: &
panguffiores uicos oppidi. & indomos compulsi uel
si ad templum etiam confugissent: nec ulla erat
uuit senectutis aut muliebris infirmitatis misera¬
tio. Deniq licet rex ubiq dimittens rogaret ut par¬
cerent: nemo tamen dexteram continuit. sed uelu¬
tifurentes. omnem ꝑsequebantur ȩcatẽ. Ioi tum
antigonus etiam neq pͥorem. neq psentẽ fortunã

Expanded text:
nt. Prorsus neque manibus neque machinis deficiebant, quoniam usque ad ultimum repugnare decreverant. Denique tanto exercitu circumsedente, per quinque menses obsidium toleraverunt: donec quidam ex his quos lectos habebat Herodes, ausi murum transgredi, civitatem irruperunt et post eos Sossii centuriones. Igitur ante omnia fano proxima capiebantur, et infuso exercitu plurima ubique mors erat, Romanis quidem propter obsidionis moras iratis, Herodis vero manu summo intenta studio ne quis penitus ex adversariis resideret. Mactabantur autem quamplurimi, et per angustiores vicos ac oppida et in domos compulsi, vel si ad templum etiam confugissent, nec ulla erat aut senectutis, aut muliebris infirmitatis miseratio. Denique licet rex ubique dimittens rogaret ut parcerent, nemo tamen dexteram continuit, sed veluti furentes omnem persequebantur aetatem. Ibi tum etiam Antigonus, neque priorem neque praesentem fortunam
Abbreviated transcription (Latin):
hyrcano pontifice declarato qđ se ⁊ in aliis reb: ala¬
i agrestium muttitudinẽ abaristobolo seuocasset:
ꝑque sicut imꝑatorẽ bonum decuit. beniuolentia
potius quam tunore plebem sibi conciliauit. Int̃ capti¬
uos etiam comp̃hensus aristoboli socer idemq patruus
tenebatur. Et illos quidem qui maxime belli causa
fuissent securi ꝑcussit: faustum uͦ & qui una fortiter

Expanded text:
Hircano pontifice declarato, quod se et in aliis rebus alaHircano pontifice declarato, quod se et in aliis rebus alalum agrestium multitudinem ab Aristobolo revocasset, per quae, sicut imperatorem bonum decuit, benevolentia potius quam timore plebem sibi conciliavit. Inter captivos autem comprehensus Aristoboli socer, idemque patruus, tenebatur. Et illos quidem, qui maxime belli causa fuissent, securi percussit: Faustum vero et qui una fortiter
Abbreviated transcription (Latin):
onis obsequium. Multos au̾t suigentiles adu̾sȩ par-¬
tisstudiosi trucidabant. plurimi semetipsos in rupes
p̃cipitabant: ñ nulli furibundi cunctisquȩ circa mu-¬
rum erant indesꝑatione succensis parĩt conflagrabãt
Itaq udeorũ quidem duodecim milia occubuerui:
romanorii uͦ ꝑ pauci sed plures sauciati sunt. Nichil
auttẽ grauius in illa clade genti iudeorii uisũ ẽ: quã
sc̃m illud̃ archanum. neq cuiquã pꝰuisũ. alienis ẽẽ
decectum: Deniq pompeius una cum suis militib
intemplum ingressus. ubi neminem p̃ter pontificẽ
adẽe fas erat: quȩ intus erant candelabra cũ lignis
insas. & inquibꝰ libare atq adolere moris ẽ uascu¬
la exauro cuncta ꝓspexit congestamq pigm̃toꝵ
uo tamen uł hec uł aliud quicquã desacrosanc¬
dsopibꝰ siue instrum̃tis attigit. sed postero die pꝰ
exadium curare templũ edituos nequid haberet
sordium iussit: ⁊ sollempniasacra celebrare. Ipse aũt

Expanded text:
iunt. Multos autem suos gentiles adversae partis studiosi trucidabant, plurimi semetipsos in rupes praecipitabant, nonnulli furibundi cunctis quae circa murum erant in desperatione succensis pariter conflagrabant. Itaque Judaeorum quidem duodecim millia occubuerunt, Romanorum vero perpauci, sed plures sauciati sunt. Nil autem gravius in illa clade Judaeorum genti visum est, quam sanctum illud arcanum nulli cuiquam prius visum alienis esse detectum. Denique Pompeius una cum suis comitibus in templum ingressus, ubi neminem praeter pontificem adesse fas erat, quae intus erant candelabra cum lychnis, et mensas ex quibus libare atque adolere moris erat, et vascula ex auro cuncta perspexiNec tamen vel haec vel aliud quidquam de saerosanctis opibus sive instrumentis attigit, sed postera die post excidium curare templum aedituos, ne quid sordium haberet, jussit, et solemnia sacra celebrare. Ipse autem,
Abbreviated transcription (Latin):
dignatione discessit. belloq iam congredi cũ pom¬
peio cogitabat. Ile aũ nec enĩ tempꝰ apparatui dan¬
dum putauit: statim consequit᷑. multũ quippe
alacritati eius addiderat circa ihericuntam
meȩ regio ⁊ palmarum plurimum ⁊ balsamũ
nutrit. Cuiꝰ inciso lapidib acutis robore: stil¬
illic ꝑnoctasset: mane iherosobymam ꝓꝑabat. Itaq
hoceius impetu ꝑt̾ritus aristoboltis supplex occur¬
rio: pecuiniamq pollicitus. qđq semet ipsũ eicũ
ciuitate ꝑmitteret. pompeium mitigat seuientẽ:
nec tam̃ quicquã eorum quȩ ꝓmisit effectumẽ.
Gauigium enĩ qui adsuscipiendam pecuni ã mis¬
sus fuerat: nec inoppidum quidẽ aristoboli sociire¬
ceperunt. His commotus pompeiꝰ: aristobolum
incustodiam collocat: adciuitatẽ uͦ ꝓfectus: ex¬

Expanded text:
dignatione discessit, belloque jam congredi cum Pompeio cogitabat. Pompeius autem nec ei tempus apparatui dandum putavit, sed statim eum sequitur, multum quippe alacritati ejus addiderat circa Hiericunta mors maeae regio et palmarum plurium, et balsamum nutrit. Cujus inciso lapidibus acutis robore, stilillic pernoctasset, mane in Hierosolymam properabat. Itaque hoc ejus impetu perterritus Aristobolus, supplex occurrit pecuniamque pollicitus, quodque semetipsum ei cum civitate permitteret, Pompeium mitigat saevientem, nec tamen quidquam eorum quae promisit, effectum est. Gabinium etiam, qui ad suscipiendam pecuniam missus fuerat, nec in oppidum quidem Aristoboli socii receperunt. His commotus Pompeius Aristobolum in custodiam collocat. Ad civitatem vero profectus,
Abbreviated transcription (Latin):
captiuos abduxit. Nichil aũt uostreat reru
anima carentium metus. neq arbitremini trȩ
concussionem alicuiꝰ futurȩ cladis ẽẽ portentum.
Naturalia nãq sunt elementorũ quȩq uitia.
nulumq dampnum inferunt. nisi quod exipsi
euenerit. Nam pestilentiȩ quidẽ uł famis uł t̾rȩ¬
motus. signum aliquod tardius fortasse p̃cesse.¬
ric ipsa uͦ cum exticerint sui magnitudine fini
imꝰ. Cȩterum quid nob̃ amplius qua t̾rȩ con¬
tussio bellum nocere poterit. etiã uictis: Immo¬

Expanded text:
identiam docet. Nihil autem vos terreat rerum anima carentium, motus, neque arbitremini terrae concussionem alicujus futurae cladis esse portentum. Naturalia sunt elementorum quoque vitia, nullumque damnum inferunt, nisi ex ipsis evenerit. Nam pestilentiae quidem, vel famis, vel terraemotus signum aliquod tardius fortasse praecesserit; ipsa vero cum exstiterint, sui magnitudine finiuntur. Ceterum quid nobis aliud quam terre concussio bellum nocere poterit?”», et
Abbreviated transcription (Latin):
despectus erat: tunc in eius familiaritatẽ sese de¬
q̃erint ꝓpter hyrcani affinitatem. Namq is hero¬
des iam pridem ex indigenis habebat uxorem.
uon ignobilem quȩ dosis uocabat᷑: & antipatrui
exea susceꝑat filium. Tunc autem duxerat ale¬
uandri cuiꝰ pater fuit aristobolus filiam mariam¬
mem hyrcani neptem exfilia: atq inde familiaris¬
regi erat. Sed ubi cassio circa philippos int̾fecto. ce
sar initaliam & antonius insyriam discesserunt: le¬

Expanded text:
despectus fuerat, tunc in ejus familiaritatem sese dederint, et propter Hircani affinitatem. Namque is Herodes jam pridem ex indigenis habebat uxorem non ignobilem, quae Dosis vocabatur, et Antipatrum ex ea susceperat filium. Tum autem duxerat Alexandri, cujus pater fuit Aristobolus, filiam Mariamnem, Hircani neptem ex filia, atque inde regi Hircano sar in Italiam, Antonius in Syriam discesserunt,