comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dumcaloranimi modestiam conuersationis excedit: Nom multi iuuenes mori
grauitate maturi sunt : econtra quidam senes leuitatis crimine maculantur :¬
gnorantiae autem dixit : quicmulta facimus quae malaesse nescimus: Damus
plerum que ignorari consilium : quod ledatalterum: Damas ueluc prore¬
medio egroto crbos : qui ue hementer affligant:ipsam quoque legem frequent̃
offendimus ignorantes : quamlicet ignorari : dumecimuoluerit diuinitas age¬
neralitate cognosci semperque retinere : alu autem dicunt delicta ignorantiae
etiam ad parucilos pertinere : quilicet in uclido sensusdbitis int. ta menõrigi¬
nali peccato probantur ob noxii. petit ertto nedeicexiudentisetie nosans¬
tul ipadiun dertaba reseruore nonuelit seltam qua excidantiltu ma adiud¬
ciam a duplicta mur eaalt: Sdeo que praecatur ecelest aedelie tameminerit¬
Omeuimo undenullifas e aliquan dopraesummene nisiquemecquitera cantii¬

Expanded text:
dum calor animi modestiam conversationis excedit. Nam multi juvenes morum dum calor animi modestiam conversationis excedit. Nam multi juvenes morum gravitate maturi sunt; econtra quidam senes levitatis crimine maculantur. Ignorantiae autem dixit, quia multa facimus quae mala esse nescimus; damus plerumque ignari consilium, quod laedat alterum; damus velut pro remedio aegroto cibos qui vehementer affligant. Ipsam quoque legem frequenter offendimus ignorantes, quam non licet ignorari, dum eam voluerit Divinitas a generalitate cognosci semperque retineri. Alii autem dicunt delicta ignorantiae etiam ad parvulos pertinere, qui licet invalido sensu sopiti sint, tamen originali peccato probantur obnoxii. Petit ergo ut delicta juventutis et ignorantiae ad vindictam reservare non velit, sed tanquam excidant illi, ita ad judicium non patiatur adduci. Ideoque precatur Ecclesia ne delicta meminerimeum. Unde nulli fas est aliquando praesumere, nisi quem graviter contin
Abbreviated transcription (Latin):
aluenim saecula es se uoluerunt : quod in seiugiter reuoluant tempora et ne
destinctiones uerborum praetermittere uidemur : Miserationes adtinent
ad operationes pias. misericordia e uero : pertinent ad clementem naturam:
Vnde rogat ut utrarum que rerum sucrum memor sit dñs¬
delic talauen rutis etiquonantiac eneae ne mneminenis. Secuin¬
oa macpacn mn ser condiam tuam mremones tomeids
Selictum quidam uolunt: leuius essepeccatum: dictum que ab eo quoduiam
relinquat aequitatis nõ tamen in summa criminum prauitate uersetur: Delic¬
tum ẽenim: auidius cibum summere cacinno in conpetenter resolui. ociosis uer¬
bisoperam decre: et cetera huiuscemodo quae grauissima non uidentur essepecca¬
ta sed tamenconsitit esse prohibita . Iuuentũtem uero non tantum floridan
actatem posuit : sed praecipitationis audatiam. quaeilla aetate facillim a est

Expanded text:
Alii enim saecula dicta esse voluerunt, quod in se jugiter revolvant tempora. Et ne Alii enim saecula dicta esse voluerunt, quod in se jugiter revolvant tempora. Et ne distinctiones verborum praetermittere videamur, miserationes attinent ad operationes pias, misericordiae vero pertinent ad clementem naturam. Unde rogat ut utrarumque rerum suarum memor sit Dineris; secundum magnam misericordiam tuam memor esto mei, Deus. Delictum quidam volunt levius esse quam peccatum, dictumque ab eo 84 quod viam linquat aequitatis, non tamen in summa criminum pravitate versetur. Delictum est enim avidius cibum sumere, cachinno incompetenter resolvi, otiosis verbis operam dare, et caetera hujuscemodi, quae gravissima non videntur esse peccata, sed tamen constant esse prohibita. Juventutem vero non tantum floridam aetatem posuit, sed praecipitationis audaciam, quae in illa aetate facillima est,
Abbreviated transcription (Latin):
reminiscere : qui num quam potest aliquid obliuisci : Nam qui sibi desiderat
subuenire : largitorem beneficuiputat oblitum quando ciliquafuerit delatione
ranimis etregulcris nobis uidetur relucere sententia : qu anullus suis meritis
ad eius gratiamuenit : Dicendo enim misericordiaetuae quae c̃saeculosunt
semperdnm misericordiarum a probat largitorem : qui non ante hominũ meri¬
ta suscipit : sed prius sucdona concedit : Omnes quidem hereses : decestabil cogi¬
tatione repertȩ sunt : pelagianum ueromalum quam sit pernitiosum. Hic da¬
tur intellegi quod tanta cognoscitur : assiduitate redargui. Asaeculodicit :
cum coepit esses aeculum quando aministrare coeptus ẽmundus : Seculum est
enim mundo ordo decurrens qui ad futura tendens praeterita deserit : Haec
aliqui : in ebdom adis similitudine septenis annis de cerminanda esseputa uer̃

Expanded text:
reminiscere, qui nunquam potest aliquid oblivisci. Nam qui sibi desiderat reminiscere, qui nunquam potest aliquid oblivisci. Nam qui sibi desiderat subveniri, largitorem beneficii putat oblitum, quando aliqua fuerit dilatione ra nimis et regularis nobis relucere videtur sententia; quia nullus suis meritis ad ejus gratiam venit. Dicendo enim misericordiae tuae, quae a saeculo sunt, semper Dominum misericordiarum approbat largitorem, qui non ante hominum merita suscipit, sed prius sua dona concedit. Omnes quidem haereses detestabili cogitatione repertae sunt: Pelagianum vero malum quam sit perniciosum, hinc datur intelligi, quod tanta cognoscitur assiduitate redargui. A saeculo dicit, cum coeperit esse saeculum, quando administrari coeptus est mundus. Saeculum est enim mundi ordo decurrens, qui ad futura tendens, praeterita deserit. Haec aliqui in hebdomadis similitudinem, septenis annis determinanda esse putaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tudo : Semitas cuutem legis intellegentiam debemus accipere quae et paucis no¬
te et difficultate sui probantur anguste : sequitur enim edoceme : qui sermo :¬
non adcallem sed adlegem magis nascitur pertinere dinis eneisi ueuitate
tua erodcecequratues dsbalutanis mreusertesustinui xotadis
Singulis sermonibus superiores sensus: hicuersus amplectitur. Dirigeme
adũi tam pertinet doce ad scientiam: sequitur : Quiatues ds̃salutaris meus. et
tesustinuito tadie : Perfecte: breuiterque nosimbuit : duȩsiquidem ressunt
qua ebonos efficiunt xp̃ianos: prima ut dm̃ nobis salutarem credamus. Secun¬
da ut subtotius uitae patientia retributionem ipsius expecta redebetimus :
Totadie : acsidicerec omnidie : Scilicet non in terpolato tempore sed continua
enit ad secundum membrum piissima humilitate sua petens quatenus secđm
consuetudinem eius misericordiam dnĩ consequatur : Human usu illi dicitur

Expanded text:
tudo. Semitas autem legis intelligentiam debemus accipere, quae et paucis notudo. Semitas autem legis intelligentiam debemus accipere, quae et paucis notae, et difficultate sui probantur angustae. Sequitur enim, edoce me; qui sermo non ad callem, sed ad legem magis noscitur pertinere Vers. 4. DALEtu es Deus salutaris meus, et te sustinui tota die. Singulis sermonibus superiores sensus hic versus amplectitur. Dirige me ad vitam pertinet, doce ad scientiam. Sequitur, quia tu es Deus salutaris meus, et te sustinui tota die; perfecte breviterque nos imbuit. Duae siquidem res sunt quae bonos efficiunt Christianos: prima, ut Deum nobis salutarem credamus; secunda, ut sub totius vitae patientia retributionem ipsius exspectare debeamus. Tota die: ac si diceret, omni die, scilicet non interpolato tempore, sed continuaquae a saeculo sunt. Venit ad secundum membrum, piissima humilitate sua petens, quatenus secundum consuetudinem ejus, misericordiam Domini consequatur. Humano usu illi dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
quia penfiguram anad iplosin quaelatinedicitur congemmatio dictionis
scrmonem teminatad decorem Insuperiore quidempialmo in uersibus fac
tum÷ heca ae ominsolis uerbis ẽposita addidit: confundantur:i psum uerbũ
quo dpro fidelibus in fine positum ẽ in parteini quorum fecit initium: sed illic
optatur neueniat  hic petitis: utemergat facientes uuna idẽ quciẽ ad ño pr¬
bantur aliena : uanum enimdicimus infructuo sum atqueuacuum
Interuias et semitas non paruadistantia ẽ uia senim dicimus quas commeantiũ
generaliter licentia peruagat quaedictae sunt auehendo: semita uero sunt
qua eangusto calle diriguntur. neuulgo note sunt : sed occultis it ineribus ambula¬
tur : Dic̃ta est enim semita quasi semiuia : qua propteruias dicamus e euitgordi¬
nem pertinere : in quoam bulat et doctorum conuersatio et simplicium multi¬

Expanded text:
quia per figuram anadiplosin, quae Latine dicitur congeminatio dictionis, quia per figuram anadiplosin, quae Latine dicitur congeminatio dictionis, sermonem geminat ad decorem. In superiore quidem psalmo in versibus facta est, hic autem in solis verbis est posita. Addidit, confundantur: ipsum verbum quod pro fidelibus in fine positum est, in parte iniquorum fecit initium; sed illic optatur ne veniat: hic petitur ut emergat. Facientes vana, id est quae a Domino probantur aliena. Vanum enim dicimus infructuosum atque vacuum.i, et semitas tuas edoce me. Inter vias et semitas non parva distantia est. Vias enim dicimus, quas commeantium generaliter licentia pervagatur, quae dictae sunt a vehendo. Semitae vero sunt quae angusto calle diriguntur, nec vulgo notae sunt, sed occultis itineribus ambulantur. Dicta est enim semita, quasi semivia. Quapropter vias dicamus ad vitae ordinem pertinere, in quo ambulat et doctorum conversatio, et simplicium multi
Abbreviated transcription (Latin):
Leu aredicimus sursum erigere : ergo deterrena conuersatione uitus que
carnalibus addm̃ dicit ecdesiam leuasse cinimam suam : Ad contemplationem
sculue duele stium rerum qua semper dñmpius animus intuetur: Quia facile
humanadespicit quidiuina conspexerit : Erubes cere ẽ autem repentina
animiperturbatione confundi subitoque aliud respicere qua meredebatn
eueniroe penbergo neminor efficiatur in conspeetueius quaedeipsius poden¬
tuenconfisae : Inrident ueroinimici : quando iustorum confidentiam non uident
esse completum : & sicditer cedat quam secuturũ esse praedicebant: Sperata
aduerseopundantun ipiquifacientes enale ulnaen
Expectareenim e s ubmalorum patientia dm̃ uiriliter sustinere utille ueniens
Eonuditio suomeddat quod deuotianimds expetebat : Sicetalius ꝑsalmusdicit
expcuca dumuirilitor age : etcon fortetur cortuum eosustinednm Etrespice

Expanded text:
Levare dicimus, sursum erigere. Ergo de terrena conversatione, vitiisque Levare dicimus, sursum erigere. Ergo de terrena conversatione, vitiisque carnalibus ad Deum dicit Ecclesiam levasse animam suam, ad contemplationem scilicet coelestium rerum, qua semper Dominum pius animus intuetur: quia facile humana despicit, qui divina conspexerit. Erubescere est autem repentina animi perturbatione confundi, subitoque aliud respicere quam credebatur evenire. Petit ergo ne minor efficiatur in conspectu ejus, quae de ipsius pietate confisa est. Irrident vero inimici, quando justorum confidentiam non vident esse completam, et si aliter cedat quam secuturum esse praedicebant. Sperat ntur; confundantur iniqui facientes vana. Exspectare est sub malorum patientia Deum viriliter sustinere; ut ille veniens in judicio suo reddat quod devoti animus expetebat. Sic et alius psalmus dicit: Exspecta Dominum, viriliter age, et confortetur cor tuum, et sustine Dominum . Et respice
Abbreviated transcription (Latin):
re collete sunt Quod tamenscripturis diuinis non cognoscitur in suetum : num
ethieremias captiui tatem hieruscilem qua druplici alstibetila mentatione defle¬
uit docenslit terarum sccramenta edam rerum nobiscaelestium indicaremrs¬
teria: D
terdo psalmoperfiguram et hopoeia mirabili supplicatione de praecatusecda
neante conspectudñi cotentibilis appareat in imicis Primomembro deposcit
ut instituta dñi uia scõgnoscat. quae sectio continet supra memorati al sabeti
litteras quinque : Secundo membro: bene ficio eius postulat. quae scĩs patrib:
ascdo condonauit : Hoc eticim continet sequentes litteras .uI. Tertio locodicit
custodientes praecepta dñi aeterna praemia promereri : Protestans se inet¬
demuoluntate iugiter permanere ubi reliquas habet litteras uini: sic totus
psalmus memoratarum litterarum conscriptione depictus ẽ¬
des caco: nequo inrioearet me inimicimom

Expanded text:
re collectae sunt; quod tamen Scripturis divinis non cognoscitur insuetum. Nam re collectae sunt; quod tamen Scripturis divinis non cognoscitur insuetum. Nam et Jeremias captivitatem Jerusalem quadruplici alphabeti lamentatione deflevit, docens litterarum sacramenta, etiam rerum nobis coelestium indicare mysteria. Dto psalmo per figuram ethopoeian, mirabili supplicatione deprecatur Ecclesia, ne ante conspectum Domini contemptibilis appareat inimicis. Primo membro deposcit ut instituta Domini viasque cognoscat. Quae sectio continet supra memorati alphabeti litteras quinque. Secundo membro beneficia ejus postulat, quae sanctis Patribus a saeculo condonavit; hoc etiam continet sequentes litteras sex. Tertio loco dicit custodientes praecepta Domini aeterna praemia promereri, protestans se in eadem voluntate jugiter permanere; ubi reliquas habet litteras novem. Sic totus psalmus memoratarum litterarum conscriptione depictus eerubescam: neque irrideant me inimici mei.
Abbreviated transcription (Latin):
ne cantares ue siui eatorera isbiteobeodu sidasuo idem nsaut de uentro mitristuce
uoccuite : et inuulucom scĩ ficauite : Iob quoque quisimiliter dñi uoce laudactus est:
aitenim : Num quid considerastiseruum meumiob quod nonsit ei similis in terra Vir
iustus et simplex etrectus timens dm̃ acrecedens ãmalo : et ceteriqui tantum ipsi
solidõ sunt noti sed cum ad eos peruentum fuerit euidentius explanabitur: Aliud
genus ẽ quod subtractis quibus dumlitteris ostendit : Talesi necclesi a psallere : qui¬
bus non adeo omniumbonorũ operum arridet in tegritas : ut ẽ praesens psulmus
tricesimustertius tricesimussextus. et centesimus qua dra gesimus quartus. dequi¬
bus suolo colatius distinctius qu ed icitur: N unc autem nouerimus hunc : sextum
et nonam decimcm litteras non habere : Reliquas uero : intextopsalterii minio
fingenda sesse iudicaui nequalegentibus confusanasceretur obscuritas : Haec
autem al fabetilitterȩ qua e uerba significent hieronimipatris breuiter lubo¬

Expanded text:
e ventre matris tuae vocavi te, et in vulva sanctificavi te . Job quoque similiter Domini voce laudatus est, ait enim: Nunquid considerasti servum meum Job, quod non sit ei similis in terra, vir justus et simplex et rectus, timens Deum, ac recedens a malo ? Et caeteri qui tantum ipsi soli Deo sunt noti. Sed cum ad eos perventum fuerit, evidentius explanabitur. Aliud genus est, quod subtractis quibusdam litteris, ostendit tales in Ecclesia psallere, quibus non adeo omnium bonorum operum arridet integritas, ut est praesens psalmus, trigesimus tertius, trigesimus sextus, et 83 centesimus quadragesimus quartus, de quibus suo loco latius distinctiusque dicetur. Nunc autem noverimus hunc sextam et decimam nonam litteras non habere; reliquas vero in textu Psalterii minio pingendas esse judicavi, ne qua legentibus confusa nasceretur obscuritas. Hae autem alphabeti litterae, quae verba significent, Hieronymi Patris breviter labo
Abbreviated transcription (Latin):
Prroba ea tompta non pracsetiu edicitur sed hocemendationis gratia fieri
postulatur : nam quando ille perscrutatur eccempat: facit nosinelui g
pos inlo ciscło ad uersitate commonea t sub neg lactoreuinquimus iupstiquo¬
bus sati sacire deberemus Ipseenim subsequenter expoui musi rseprepa¬
reectemponi desideraretutique ut urorentur reneseetir eiusi quetcobas
hd ectationes et cogrationes bumane uerbiani calore purgequatanus
more sornatium uitiorum sortes absumens animas hominum ademunda¬
sedeberi temptari cumin euangelicarationesit positum neinducasnos intẽp¬
tononẽ : ducce sunt igitur temptationes : una dnĩ quabonditem ptat utẽb
mentibus inducamur. Beneergo propheta : petit dicens Proba medne et
tptame : Inista parte quae d ñiẽ ut non illam temptationem diaboleam
induceretur ubi subsequitur sed liberanosamalo. t ẽ abipsodiaboobi am¬

Expanded text:
Proba et tenta, non praesumptive dicitur, sed hoc emendationis gratia fieri postulatur. Nam quando ille perscrutatur et tentat, facit nos peccatumnos in hoc saeculo adversitate commoneat, sub neglecto relinquimus ea pro quibus satisfacere deberemus. Ipse enim subsequenter exponit, cur se probari et tentari desideraret, utique ut urerentur renes et cor ejus; quatenus delectationes et cogitationes humanae verbi Domini calore purgarentur, qui more fornacium, vitiorum sordes absumens, animas hominum ad emundac petat se debere tentari, cum in evangelica oratione sit positum: Ne inducas nos in tentationem . Duae sunt igitur tentationes: una Domini, qua bonos tentat, ut eos mentibus inducamur. Bene ergo propheta petit dicens: Proba me, Domine, et tenta me, in ista parte quae Domini est, ut non in illam tentationem diabolicam induceretur; ubi sequitur: Sed libera nos a malo , id est ab ipso diabolo.
Abbreviated transcription (Latin):
ab soluto significat : quan dosemeneius id ẽ operabona incieterma securita¬
te recipientur et possessio eius nulla ulterius expulsione turbabitur:
quienim aliquid exhereditate tenet : firmis simapossessione gloriatur

Expanded text:
absolute significat, quando semen ejus, id est opera bona 85 in aeterna securitaabsolute significat, quando semen ejus, id est opera bona 85 in aeterna securitate recipientur, et possessio ejus nulla ulterius expulsione turbabitur. Qui enim aliquid ex haereditate tenet, firmissima possessione gloriatur
Abbreviated transcription (Latin):
enit ad tertium membrum : specialiter demons crinuta quaclecit¬
tiaitur quisit quitimeat dnm aut qualim uneregratuletur : Sed more
suo interrogationem praemittit : responsuraque competunt: legemsta¬
tustei : Iste est quemuo lebat exprimere dicit hominem accepisselegem cui
ideo uoluit metum edicere : neposset subignorantiae securitate peccare
Inuiaquã elegit id ẽ in scĩtate propositi MameIBΟΝIS OEOΑEΙ¬
ruret semexeius hereoitatego possiderrt teniramo
Quiaiustis hominibus exutis corpore : non statim perfectabeatitudo
datur: Qucce scĩs inresurrectione promittitur : Animam tamen eius
licit inbonis posseremorare : qm̃ et si adhuc praemia illa suspensa sunt
quaenec oculos uidit : nec auris cudiuit : nec incorhominis ascendit :÷ m odo
tamenfutur praemii certissima speidelectationepascuntur: sequitur
et semeneius hereditatem possidebit terram : Istudiam futurum praemiũ

Expanded text:
enit ad tertium membrum, ubi specialiter demonstraenit ad tertium membrum, ubi specialiter demonstratur qui sit qui timeat Dominum, aut quali munere gratuletur. Sed more suo interrogationem praemittit, responsura quae competunt: Legem statuit ei. Iste est quem volebat exprimere. Dicit hominem accepisse legem, cui ideo voluit metum adjicere, ne posset sub ignorantiae securitate peccare. In via quam elegit, id est in sanctitate propositi. Vers. r, et semen ejus haereditate possidebit terram. Quia justis hominibus exutis corpore, non statim perfecta beatitudo datur, quae sanctis in resurrectione promittitur, animam tamen ejus dicit in bonis posse remorari, quoniam etsi adhuc praemia illa suspensa sunt, quae nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit ; modo tamen futuri praemii certissima spei delectatione pascuntur. Sequitur, et semen ejus haereditate possidebit terram. Istud jam futurum praemium
Abbreviated transcription (Latin):
talia eonuen mo scilices : maquirontibustest a mentum eius et testimonitienus
uero praecedentum dicta propheturum : Teste senim suerunt sacrarum
promissionum qua s dñsaduentus sui manifestatione compleuasue ẽ¬
Hoc benead personam refercur ecdesiae cuius coregneami quenisendiuer¬
ss peccat oribus caomstat euenisse. propter nomentuu no nendiq uidem
duserat quod linguanra saluator interpraetatiopio sume enami qđ ẽ
ipsu ms alutis intelligitur cõprofessio sequitur: copio sumẽ enim idẽ
cuinom possis parcere propterse sed propter tui nominis scĩ tatem : Seddũ copio¬
sum dicitor peccatum habundantissimum essemonstratur. qnm̃ cursu tẽ po¬
ris semperaugetur : Et nisi fuerit diuina miseratione subuentum : quantum
uita protenditur tantum humcna fragilitate peccatur: et memoriarecor¬
de quod ecclesia dicit proparte membrorum copiosa sua es sepeccata ut
qui sepraedicant mundo esse. Sicut catharistae intellegunt seportionem

Expanded text:
talia convenire; scilicet, requirentibus testamentum ejus et testimonia ejus. a vero praecedentium dicta prophetarum, testes enim fuerunt sacrarum promissionum, quas Dominus adventus sui manifestatione complevit. Hoc bene ad personam refertur Ecclesiae, cujus congregationem ex diversis peccatoribus constat evenisse. Propter nomen tuum, Domine: quia Jesus dicendus erat, quod lingua nostra Salvator interpretatur. Nomen siquidem ipsum salutis intelligitur esse professio. Sequitur, copiosum est enim, id est cui non possis parcere propter se, sed propter tui nominis sanctitatem. Sed dum copiosum dicitur peccatum, abundantissimum esse monstratur: quoniam cursu temporis semper augetur; et nisi fuerit divina miseratione subventum, quantum vita protenditur, tantum humana fragilitate peccatur. Et memoria reconde quod Ecclesia dicit pro parte membrorum, copiosa sua esse peccata; ut qui se praedicant esse mundos, sicut Catharistae, intelligant se portionem
Abbreviated transcription (Latin):
Vdem suam petit et desia rectissimam ustodire : ut serueta conso suo onati
Inulla sil peruer sitette comfunci sed si ne macula et puigasponiso suo orimata
fidei uir tutibus offeraetur Subiungitur causa probao lisrotu s erubesire
quis pemiscam agnoscitur in tantauir tut posuissẽ : Ipsum enimelegit in co¬
carer quine scit pie supplicantes habicere:¬

Expanded text:
dem suam petit Ecclesia rectissimam custodiri, ut servata a schismaticis, nulla queat perversitate confundi, sed sine macula et ruga Sponso suo ornata fidei virtutibus offeratur. Subjungitur causa probabilis qua petitionem cere, quae spem suam cognoscitur in tanta virtute posuisse. Ipsum enim elegit invocare, qui nescit pie supplicantes abjicere
Abbreviated transcription (Latin):
arum sic etistopsalmi caliculo redolet becia perfectio Iꝑ psał oa uto
im genera spsalmorum : unum quod in tegrum al fabetum continere mons¬
tratur : ut estcentesimus decimus centesimus undecimus ettentesimus octauus decimꝰ :
quiiustos ut puto indicant laudes dñi ipso largiente perfecta meritorum deuotio

Expanded text:
arum; sic et in isto psalmi calculo redolet beata perfectio. EXPOSITIO IN Parum; sic et in isto psalmi calculo redolet beata perfectio. EXPOSITIO IN Prum genera sunt psalmorum: unum quod integrum alphabetum continere monstratur, ut est centesimus decimus, centesimus undecimus, et centesimus decimus octavus, qui justos, ut puto, indicant laudes Domini, ipso largiente, perfecta meritorum devotio
Abbreviated transcription (Latin):
tates : stupendalaus hinc schemata hinc diuersigeneris argumenta hinc defio¬
nitionis hinc disciplinarum omnium profluxis sedoccrinas. Quando in his lit¬
teris posita cognoscitis qua eante scola sunas longeprius dicta fuis sesentiti
netenim ut superstitionibus derelictis uero et piodño fideliter seruiatur ::
quidenim iiustitius quameum deserere qui nosinadam fec̃es se mortales
quidbeatius quam illum sequi qui humanum genus inflicta mortem fecit eua¬
dere sed praestadnẽ ut qui portas misericor diaetuae lauacro scãe regeneratio¬
nis intrauimus nullis inde peccatis inpellentibus exeamus : Numerum ctem
psclmi aduigintitres litteras latinorum fortas sepertineat quag eloquentiae
propriae dicta condudunt : ut apudhebreo suigintiduas : apudlatinos unde
nunc sermo est : uigintitres apud grecos uigintiquattuor habeantur. tamen
inunaquaquelinguac conpraehendenda competens adhibetur quantitas lute¬

Expanded text:
tates. Stupenda laustates. Stupenda lausnitiones, hinc disciplinarum omnium profluxisse doctrinas, quando in his litteris posita cognoscitis quae ante scholas vestras longe prius dicta fuisse sentitisnet enim, ut superstitionibus derelictis, vero et pio Domino fideliter serviatur. Quid enim justius quam eum deserere qui nos in Adam fecit esse mortales? Quid beatius quam illum sequi qui humanum genus inflictam mortem fecit evadere? Sed praesta, Domine, ut qui portas misericordiae tuae lavacro sanctae regenerationis intravimus, nullis inde peccatis impellentibus exeamus. Numerus autem hujus psalmi ad viginti tres litteras Latinorum fortasse pertineat, quae eloquentiae propriae dicta concludunt. Ut apud Hebraeos viginti duae, apud Latinos, unde nunc sermo est, viginti tres; apud Graecos viginti quatuor habeantur: tamen in unaquaque lingua comprehendenda competens adhibetur quantitas litter
Abbreviated transcription (Latin):
Hic etiam schema pulcherrimum factum ẽ : quod apud grecos dicitur anacdipbo¬
sis. apud latinos congeminatiodictionis quaesit aut inuersu aut in repetitio¬
ne uerborum : et qm eadem reuoluta sunt expositio superior ethichabunde sus¬
ficiat : Nam et iuida eosconfunderet : magnificentiam dnĩ superius singillatim
ut competebat exposuit : Nunc autem breciter culmentotius laudisetuor¬
tatis adiecit ⁊iam non solum fortem : non potentem : non in praelio magnum :
sed dño ipsarum dicit esse urtutum : Rexcitem ẽ gloriae qui facit se glorifican¬
tes utiquegloriosos sicut per esaiam dicitur: Glorificantes me : ego glorifica¬
bo: qui unicuiq potestatem uirtutem ceteraque dona tribuit ut uult: Et a
enim dicitur : cael ebrae praeconium et frequentata laudatio : Sunt quidem do¬
nante d ño et angeligloriosi potestates throni dominationes et alice potentis¬
simȩ creciture sed nullus ẽ rexgloriae nisiquieacscondidit et continet sumii¬

Expanded text:
Hic etiam schema pulcherrimum factum est, quod apud Graecos dicitur anadiplosis, apud Latinos congeminatio dictionis, quae fit aut in versu, aut in repetitione verborum. Et quoniam eadem revoluta sunt, expositio superior et hic abunde sufficiat. Nam ut Judaeos confunderet, magnificentiam Domini superius singillatim, ut competebat, exposuit; nunc autem breviter culmen totius laudis et veritatis adjecit; jam non solum fortem, non potentem, non in praelio magnum, sed Dominum ipsarum dicit esse virtutum. Rex autem est gloriae, qui facit se glorificantes utique gloriosos, sicut per Dominum dicitur: Glorificantes me ego glorificabo . Qui unicuique potestatem, virtutem caeteraque dona tribuit, ut vult. Gloria enim dicitur celebre praeconium, et frequentata laudatio. Sunt quidem, donante Domino, et angeli gloriosi, Potestates, Throni, Dominationes, et aliae potentissimae creaturae; sed nullus est Rex gloriae, nisi qui ipsas condidit et continet summi
Abbreviated transcription (Latin):
su eius constantianimoperseuerans diuinis sebeneficiis consolatur : Sedtamen
cuntalis brmnus dicitur necesse c̃ut ad xp̃m dnm intelligentiae uistitam¬

Expanded text:
sia ejus constanti animo perseverans, divinis se beneficiis consolatur. Sed tamen sia ejus constanti animo perseverans, divinis se beneficiis consolatur. Sed tamen cum talis hymnus dicitur, necesse est ut ad Christum Dominum intelligentia
Abbreviated transcription (Latin):
reuera tratos habet quibus conspectum sua e contemplationis indulsde nub¬
ungendoenim exomnibus angustuis meis nullam insemaculapadest de dictũ
Aup saimu madliberatarem suum clamet ecclesia et desina mustribulatio¬
nes i rasiupatienter ferre: cumipsam matrem constet pronobis grauissimas
aigustias sustinere : portemus aduors ad ñõ iuuante uiriliter : speremus decius
pinipia pomsanter quiasi nos insponsae partibus permanemu dosantus deeu
numipia simuladaeterna gaudia peruenemus numerus etaamistoibir duo den
nrtoria nobis superna delarat : quod uginti quimenorsanioists in d auoden
uocibus laudes d nõ scaui modulatione concolebrant : commonens ut assimili¬
adinoieorum et nopsalmum istum frequentata deuotionecantemus fiotii
Cum psalmus significet mactibus nris conuenientiam piriccuuimnus um
api enauilanem manufortis at quedesiderabilis Notus hictextus adpemsttũ
speindus expĩanum : quid ñolargiente diuersarum laudemeritbruminetcle¬

Expanded text:
revera gratos habet quibus conspectum suae contemplationis indulget. Subjungendo enim, Ex omnibus angustiis meis, nullam in se maculam desiderat invpsalmum ad liberatorem suum clamet Ecclesia; et desinamus tribulationes nostras impatienter ferre, cum ipsam matrem constet pro nobis 86 gravissimas angustias sustinere. Portemus adversa, Domino juvante, viriliter; speremus de ejus pietate constanter, quia si nos in Sponsae partibus permanemus, Deo largiente, cum ipsa simul ad aeterna gaudia perveniemus. Numerus iste bis duodenus mysteria nobis superna declarat, quod viginti quatuor seniores indefessis vocibus, laudes Domino suavi modulatione concelebrent, commonens ut ad similitudinem eorum, et nos psalmum istum frequentata devotione cantemus. EXPOSICum psalmus significet in actibus nostris convenientiam spiritualium rerum, David autem manu fortis atque desiderabilis, totus hic textus ad perfectum aptandus est Christianum, qui Domino largiente diversorum laude meritorum in Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
psalmi clarius in notescant : Primas abbati significat diem dominicum qͥuae pri¬
maest post sabbatum quodie dñsresurrexit amortuis qui propt̃ excellentiam
tuntimiraculi propria edni nuncupatur : siue quia in eo mundum̃ condidit. Eo
siquidem dieisti scło resurgendo dñs subuenis secognoscitur : quando cum et fecis¬
sedeclaratur : Sed quia totus psalmus post resurrectionem canitur. ĩde ocititulu
iste praemis suse ut corda fidelium congrua moneret inditio diuidiopeatans
Host resurrectionem dñi prophetaletior effectus : humanumgenus adloquitur
quoduccria superstitione laborabat . Prima parte definiens dñiuniuer sumer̃
bemes seterrarum . Vt sicut senullus ab eius imperio probaret exceptum itanecafi¬
decrederetclienum: secundo loco determinans quibus uirtutibus praediti sinta
in eius ec clesia constituti : Tertio dementissimo superstitiosas ad loquitur utue¬
rod ño famulantes a noxia sibi peruersitate di scedant quib Ala duitur Vet a¬

Expanded text:
psalmi clarius innotescant. Prima sabbati significat diem dominicam, quae prima est post sabbatum, quo die Dominus resurrexit a mortuis. Qui propter excellentiam tanti miraculi proprie Domini nuncupatur, sive quia in eo mundum condidit. Eo siquidem die isti saeculo resurgendo Dominus subvenisse cognoscitur, quando eum et fecisse declaratur. Sed iste praemissus est, ut corda fidelium congruo Post resurrectionem Domini propheta laetior effectus, humanum genus alloquitur, quod varia superstitione laborabat. Pribem esse terrarum, ut sicut se nullus ab ejus imperio probaret exceptum, ita nec a fide crederet alienum. Secundo loco determinans quibus virtutibus praediti sint in ejus Ecclesia constituti. Tertio dementissimos superstitiosos alloquitur, ut vero Domino famulantes, a noxia sibi perversitate discedant.
Abbreviated transcription (Latin):
anteuplam psalmuim egnln ascissẽ Restetergo ut istam secundam unctionẽ
antellicertdebecimus DIUISTODSALIO
et nulium anterum formiddare. Sedinter aduersa scđłi apun sdomnodn strenie
susfug ia utdicet periculis corporalib: iaccaretum dꝑ seindomodñ fubor¬
simadeuo tnementis habitaret: Secunda positionermul plii &ladelibera¬
dauid significant xpidnĩ futura misteriae quemrtiboNpnot¬

Expanded text:
ante ipsam psalmum legitur effecisse. Restat ergo ut istam secundam unctionem ante ipsam psalmum legitur effecisse. Restat ergo ut istam secundam unctionem intelligere debeamus. Divisio psalmi. et nullum alterum formidare. Sed inter adversa saeculi unum sibi testatur esse suffugium, ut, licet periculis corporalibus jactaretur, ipse in domo Domini firmissima devotione mentis habitaret. Secunda positione, multiplici clade liberaDavid significant Christi Domini futura mysteria. Expo
Abbreviated transcription (Latin):
iungamur pessimis quicollegium hichabere uoluimus cummclignis quod si
diligentius perscrutemur : nec quantitasipsius numeriuacat nam quinque
porticos fuisse salomonis in quibus peridituntium turbalangebat euange¬
uca nobis designat auctoritas qui calculus quinques inseredut Vroccesina
quinta summa progreditur ut si corda fidelium psalmustius ab ipsoreereantur
sicut in illis porticibus iacentium probaticepis cinȩlauacro egracorpora sana¬
patuli huius historia regnumuolũmine latius indicatur : nam cum saul peccas¬
Isctdõ per scm̃ samuhelem prophetam. dauidapud pctrem suum &e unctomsin re¬
gem uerum hictitulus deipsa unctione nonloquitur used iulumbie tes duccue¬
moraridi noscitur quando post persecutiones saulis uete populie pemduac isis
adregnum cum etistum psalmum rerumipsarum testificucione cumeonseri¬
sissemanisestumsit: namsi illam prima munctionem uelisa deein dam anetionẽ

Expanded text:
ungamur pessimis, qui collegium hic habere voluimus cum malignis. Quod si diligentius perscrutemur, nec quantitas ipsius numeri vacat. Nam quinque porticus fuisse Salomonis, in quibus periclitantium turba languebat, evangelica nobis designat auctoritas . Qui calculus quinquies in se reductus, in vicesima quinta summa progreditur, ut sic corda fidelium psalmi istius abysso recreentur, sicut in illis porticibus jacentium probaticae piscinae lavacro aegra corpora sanaTituli hujus historia Regum quidem volumine latius indicatur . Nam cum Saul peccasset Deo, per sanctum Samuelem prophetam David apud patrem suum est unctus in regem. Verum hic titulus de ipsa unctione non loquitur, sed illam potius commemorare dignoscitur, quando post persecutiones Saulis, voto populi est perductus ad regnum , cum et istum psalmum rerum ipsarum testificatione eum conscripsisse manifestum sit. Nam si primam illam unctionem velis advertere, nullum
Abbreviated transcription (Latin):
duli adiniqua ecnsilia quibusdam saltibus efferuntur Sures pingciea prur¬
cipesiudaeorundesigrat quu inuicem taurimalitiam superbia miqgusũ amii
effudescunuicibus i flauerunt etin nocentis sanganomerunengntscenmib
esifude runt a pteuero addidit pinguos : Tuncanimipsum animaeni mesreuidi¬
sficitur cum praesumptione iuxoriantis corponisanimature quo dlia dhuro
illiuims cum giadan e uerbapensemus circum dederunt pores tohsadeo qu
dlum eama gladus et fustibus abierunt obsderumtaito adillosquile pdu¬
qrrami cruscum todeerunt het adiscipulis occulte raperetr: obadioenimdsepie
quasi bostium in sessio Id est hostiliscircumdattio

Expanded text:
duli ad iniqua consilia quibusdam saltibus efferuntur. Tauros pingues, prinduli ad iniqua consilia quibusdam saltibus efferuntur. Tauros pingues, principes Judaeorum designat, qui in vicem tauri malitiam superbiamque suam erectis cervicibus inflaverunt, et innocentis sanguinem truculentis cornibus effuderunt. Apte vero addidit pingues. Tunc enim ipsum animal nimis reddi efficitur, cum praesumptione luxuriantis corporis animatur. Quod si adhuc altius auctoritatis verba pensemus, circumdederunt, potest trahi ad eos qui illum cum gladiis et fustibus ambierunt: obsederunt autem, ad illos qui sepulcrum ejus custodierunt, ne a discipulis occulte raperetur. Obsidio enim dicta est, quasi hostium insessio, id est hostilis circumdatio
Abbreviated transcription (Latin):
rationer decursa quaminpassi onibus suis semper pracmittit sicut eũ fecisse
atciperet raditioni s eciangelistarum dictatestantur nese fidesiumcus tat
praec ipiltere ross cominconsulto praesumerent : Venit adsecandam pantem
tbi peraillegonicas comparationes crucifixionis suae reulat archanum etno¬
aaquia futura pno paeteritis ponit ut durissima cordaiuida coruim quasi per¬
qcaquoneste conuincertt : quae figuradicitur prolemisa latineꝓocasipetio
quandorefentur aliquidpertompus praetorium : quod ad hicere duupit
osseuenturun totuim sactum ẽ noperiret incredulus sedupososioigetitit recs
qui sequities contomiosit ammonitus : uitulimulti popalis unt ui delicetiude¬
rum quiignoratodiugo in considerata procuitat piopclsunt ui clenice pierdo¬
duuteset aguu quigres sus suos nulla moderationedistangunt selagil ioen¬

Expanded text:
s obsederunt me. Oratione decursa, quam in passionibus suis semper praemittit, sicut eum fecisse s obsederunt me. Oratione decursa, quam in passionibus suis semper praemittit, sicut eum fecisse tempore traditionis, Evangelistarum dicta testantur, ne se fidelium vota praecipitare forsitan inconsulte praesumerent, venit ad secundam partem, ubi per allegoricas comparationes crucifixionis suae revelat arcanum. Et nota quia futura pro praeteritis ponit, ut durissima corda Judaeorum, quasi peracta veritate convinceret. Quae figura dicitur prolepsis, Latine praeoccupatio, quando refertur aliquid per tempus praeteritum, quod adhuc creditur esse venturum. Totum factum est, ne periret incredulus; sed ipse sibi exstitit reus, qui sequi toties contempsit admonitus. Vituli multi, populi sunt videlicet Judaeorum, qui ignorato Dei jugo, inconsiderata procacitate lasciviunt, simul petulantes et fatui, qui gressus suos nulla moderatione distinguunt, sed vagi ac pen
Abbreviated transcription (Latin):
Vctumortis et ista prolata sunt quia dicturus erat: Pater sifieripotioẽ
Atranseat ame calixisit : Tribulationem uerodicit montis cogitatione
quaelonge postscis inminebat : quam ideo denuntiet proximam utas suptio
uere carnis tristitiam ostenderet passionis Tsiue quia illiuicinumẽ omneqđ
uenturumẽ . Sicut prophetadicit ꝗm̃mille annianteo culostuos sicue dies
esternus qui praeteriuit : Siue tribulationem proximam dicit qilicirat̃
in sua carne passurus : Nãqui cumque damnafacultatum ombiates filurũ
amimissiones honorum uel alia huiuscemodi scstinet. longinqua sibi mala
be uoscito ilstinero : Cum uero in carnes uaquis patitur : tunc illi proximatri¬
bulatioc epulatur : Quodauitem dicit etnone quiaditiue: puiniti petiatr
purtus diuinitatis ostenditur quia sids̃ non adiuuat nullus equis repontis
peridi taistun : consideremus ergo sidebemus aliquano abipsodiuidi quui
nullius nisu psius tantum possumus miserationesalaant abi

Expanded text:
Metu mortis 74 et ista prolata sunt: quia dicturus erat: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste . Tribulationem vero dicit mortis cogitationem, quae longe post saeculis imminebat. Quam ideo denuntiat proximam, ut assumptio verae carnis tristitiam ostenderet passionis: sive quia illi vicinum est omne quod venturum est, sicut propheta dicit: Quoniam mille anni ante oculos tuos, sicut dies hesternus qui praeterivit . Sive tribulationem dicit proximam, quia erat in sua carne passurus. Nam quicunque damna facultatum, orbitates filiorum, amissiones bonorum, vel alia hujuscemodi sustinet, longinqua sibi mala tur sustinere: cum vero in carne sua quis patitur, tunc illi proxima tribulatio copulatur. Quod autem dicit: Et non est qui adjuvet, puritas petentis, et virtus Divinitatis ostenditur: quia si Deus non adjuvet, nullus est qui eripiat periclitantem. Consideremus ergo si debemus aliquando ab ipso dividi, qui nullius, nisi ipsius tantum possumus miseratione salvari. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est hoc quod superius de corporedñi pauperes dicit esse saturatos. hicautẽ
diuites terrae . t antum manducasse et adorasse confirmat. Scilicet ut intel¬
legas non humiles sed superbos: quinohabent inmansuetudinem spem : sed indi
uitiis praesumptionem : namlicet etidem praedicationum sacramenta susceperint
tamen pars non est in utris qued euotio : Illienimusquetidsaturitatem cõmedunt¬
id ẽ usque ad perfectionem Isti sic manducant : ut non magnis desideriis expleantur :
Aliud est enim medio criter aliquid uelle percipere : et aliudtocomentis ardo reper¬
quirere : etideo hui non dicuntur. pauperes xp̃i sed diuites terrae : Iconspectuci

Expanded text:
Quid est hoc quod superius de corpore Domini pauperes dicit esse saturatos, hic autem Quid est hoc quod superius de corpore Domini pauperes dicit esse saturatos, hic autem divites terrae tantum manducasse et adorasse confirmat? Scilicet, ut intelligas non humiles, sed superbos, qui non habent in mansuetudine spem praedicationum, sed in divitiis praesumptionem. Nam licet eadem praedicationum sacramenta susceperint, tamen par non est in utrisque devotio. Illi enim usque ad saturitatem comeduntid est usque ad perfectionem: isti sic manducant, ut non magnis desideriis expleantur. Aliud est enim mediocriter aliquid velle percipere, et aliud toto mentis ardore perquirere; et ideo hi non dicuntur pauperes Christi, sed divites terrae. Vers. 36. I
Abbreviated transcription (Latin):
Intendamus quidiste uersus praeposteratus compellat intellegi: Dsdominabitur
gentium : qm̃ dñĩ ẽ regnum : quia non sunt gentium regna sed d nĩ. qui potesta¬
tesua et mutat reges et continet : Et necesse est ĩpsum debere ubi quecoli : quem
rerum dnm̃ constat intellegi : Dequoloco pateragustinus in libro adhonoratur
praesbiterõ moresuo mirabiliterdixit : Illei prisus : ille crucifixus illedere¬
lictus hoc regnum ad quirit. et tradit infinedõ et patra. Nonuti rulciamipsea¬
mittat sed quod in fide semin auit cumuenitminor patrep hoc perducatins peci¬
em inqua aequalis non recessit a patre : Probata est hisdictis uniuersalis ecdesia
desinant homines donata istarũit uanitate confundi: non potest praeualere plus
fraus diabolica: quam religioxpĩana:necessarium est enim in uento locobereticorũ
confutare nequitias qm̃dum illos dño praestante destruimus. catholicae fideisen

Expanded text:
Intendamus quid iste versus praeposteratus compellat intelligi: Deus dominabitur Intendamus quid iste versus praeposteratus compellat intelligi: Deus dominabitur gentium, quoniam Domini est regnum: quia non sunt gentium regna, sed Domini, qui potestate sua et mutat reges et continet. Et necesse est ipsum debere ubique coli, quem rerum Dominum constat intelligi. De quo loco Pater Augustinus in libro ad Honoratum presbyterum more suo mirabiliter dixit : Ille irrisus, ille crucifixus, ille derelictus hoc regnum acquirit, et tradet in fine Deo et Patri, non ut ipse amittat, sed quod in fide seminavit cum venit minor Patre, hoc perducat in speciem in qua aequalis non recessit a Patre. Probata est his dictis universalis Ecclesia. Desinant homines Donatistarum vanitate confundi. Non potest praevalere plus fraus diabolica quam religio Christiana. Necessarium est enim invento loco haereticorum confutare nequitias: quoniam dum illos, Domino praestante, destruimus, catholicae fidei sen
Abbreviated transcription (Latin):
Neminiscũ propricillos dicimus: quos postobliuio uensqpines tErRas.¬
Enis iniuriam ad memoriae constat redissemedicinam : Sed hoc depaganis quomo¬
do possit intellegi quinulla sacramenta fidei ante conuersionem suam ulla tenus sus¬
ceperint : sed et eos benedicimus reminisci: quia omnis homo dm̃ sibi confitetur aue¬
torem: Sed quan do dsomnp̃s sefideliter agnoscitur . Recte abeis dicitur. Reminis¬
ci ut ad illũ ueracite r redeaat quem prius peruersa uoluntate neglexe niꝗ rat
quam nunc constat toto orbediffusam :
Nequis putaret dubium : quomodo esset ab uniuersis gentibus ad orandus. inter¬
posuit in conspectueius. ubinullus ad orat . nisi quides incera fide praesumpserit :
conspectus enim illius nonest : nisi supra fidelissimas et beatos dicendo omnes pa¬
tria gentium : Nihil excepit : quicuncta concdudit : ut perindigenes suos. et ipse
quoque patriae credantur essed euotȩ :

Expanded text:
eminisci proprie illos dicimus quos post oblivionis eminisci proprie illos dicimus quos post oblivionis injuriam ad memoriae constat rediisse medicinam. Sed hoc de paganis quomodo possit intelligi, qui nulla sacramenta fidei ante conversionem suam ullatenus susceperunt? Sed et eos bene dicimus reminisci: quia omnis homo Deum sibi confitetur auctorem. Sed quando Deus omnipotens esse fideliter agnoscitur, recte ab eis dicitur reminisci, ut ad illum veraciter redeant, quem prius perversa voluntate neglexerant. Seqquam nunc constat toto orbe diffusam. Ne quis putaret dubium, quomodo esset ab universis gentibus adorandus, interposuit, in conspectu ejus, ubi nullus adorat, nisi qui de sincera fide praesumpserit. Conspectus enim illius non est, nisi supra fidelissimos et beatos. Dicendo, omnes patriae gentium, nihil excepit qui cuncta conclusit; ut per indigenas suos et ipsae quoque patriae credantur esse devotae Ve
Abbreviated transcription (Latin):
Naec sunt uota quae superius dixit: ec considera qui attntum pauperes po
sũit : quimundi istius in lecebras contemptuditissi mores puerunt : Nondiui¬
tes qui scłi huius felicitate refertisunt : sed pauperes : Id ẽ regnumdĩ esurien¬
tes : Ideo enim addidit et saturabuntur : Saturarienim non poterant : nisiquos
ui uent condaconum  saeculumn sac cula:
Permansit insuperioribus dictis : nam cumsaturati pauperes fuerint: lauda¬
bunt dnm̃: Pauperes dnm̃ laudant : diuites semetipsos exaltant : Istithes au¬
ritari a terrena congerunt: illica el esti hubertate ditescunt ꝑacultas dispar
sed conscientia longedissimilis : Istidenique locupleti sunt demundo illide dõ
O quam longȩ dissimilia uota sortiti sunt : Pauperes possident quod numquam
perdunt. Diuitestenent : quod non solum mortui sed etia muiui frequenter
amittunt : Sequitur : uiuet coreorum in scłm scłi : uiuitcor idẽspeseorum
immobilis uegetatur : Illud enim ueraciter uiueredicimus : quod in diuinitatis

Expanded text:
ota quae superius dixit. Et considera quia pauperes tantum posuit qui mundi istius illecebras contemptu ditissimo respuerunt; non divites qui saeculi hujus felicitate referti sunt, sed pauperes, id est regnum Dei esurientes. Ideo enim addidit, et saturabuntur; saturari enim non poterant, nisi quos ivent corda eorum in saeculum saeculi. Permansit in superioribus dictis. Nam cum saturati pauperes fuerint, laudabunt Dominum. Pauperes Dominum laudant, divites semetipsos exaltant: isti thesauraria terrena congerunt, illi coelesti ubertate ditescunt: facultas dispar, sed conscientia longe dissimilis; isti denique locupletes sunt de mundo, illi de Deo. O quam longe dissimilia vota sortiti sunt! Pauperes possident quod nunquam perdent; divites tenent quod non solum mortui, sed etiam vivi frequenter amittunt. Sequitur: Vivit cor eorum in saeculum saeculi. Vivit cor, id est spes eorum immobilis vegetatur. Illud enim veraciter vivere dicimus, quod in Divinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
atedeleuit : ut dum ase in firmitatem humanamtrahit : diabolus ammitteret
quod tenebat : Quid autem clamauit quid sedicit auditum : utique ut mors nr̃a
etus exitio finiretur: Vt peccatum ueteris hominis redimeretur praetio scĩssimo̧¬
Apudte significat dete : In ec desiamagna: catholicam scilicet : quae uniũ sõt rarũ
orbediffusa ẽ : magnaenim : et amplitudine rectedicitur ethonore : Vot auero
mauult intellegi sacramenta corporis et sanguinis sui: quaeillis p̃sentibus reo¬
duntur qui ei s cõtqnꝰore subiecti sunt : denique uide quid sequitur:

Expanded text:
sanctitate delevit, ut dum ad se infirmitatem humanam traxit, diabolus amitteret sanctitate delevit, ut dum ad se infirmitatem humanam traxit, diabolus amitteret quod tenebat. Quid autem clamavit, quid se dicit auditum? Utique, ut mors nostra ejus exitio finiretur, ut peccatum veteris hominis redimeretur pretio sanctissimApud te significat de te. In Ecclesia magna, catholica scilicet, quae universo terrarum orbe diffusa est. Magna enim et amplitudine recte dicitur et honore. Vota vero mavult intelligi sacramenta corporis et sanguinis sui, quae illis praesentibus redduntur, qui ei sancto timore subjecti sunt. D