comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
umphũ redire festurans de pyrrenei
cepit huc usq latrocinetur contra
eccłiam di. & de uectonib arnaciis
celtiberisq descendens incurset gal.¬
idem pompeiꝰ etiam inorientis parti.¬
b ut cilicib ce isauris piratis latͦm¬
minẽ moti capitis atq hẏpocratis
uinculis alligandũ sedentẽ cernunt
ineccłia. & int̾ cęt̾a uerba blasphemiȩ
ista quoq dicentẽ. Quid necesse ẽ
tanto honore non solum honorare
s etiam adorare. illud nescio qͥd qͦd ĩ
modico uasculo transferendo colis:
& rursũ in eode libro. Quid pulu̾em
linteamine circũdatum adorando o¬
scularis: & inconsequentib. Prope
ritum gentiliũ uidemꝰ sub p̾texu
religionis introductũ ineccłiis. so¬
le adhuc fulgente moles cereoꝵ ac¬
cendi. ut ubicũq puluisculũ nescio
qđ inmodico uasculo p̃cioso linthea¬
mine circũdato osculantes adoreñ
Magnũ honorẽ prebent huiꝰmodi
homines beatissimis martyrib. qͦs

Expanded text:
umphum redire festinans, de Pyrenaei umphum redire festinans, de Pyrenaei cepit hucusque latrocinetur contra Ecclesiam Dei, et de Vectonibus, Arrebacis, Celtiberisque descendens, incurset Galidem Pompeius, etiam in Orientis partibus: ut Cilicibus et Isauris piratis, latrominem moti capitis, atque Hippocratis vinculis alligandum, sedentem cernunt in Ecclesia: et inter caetera verba blasphemiae, ista quoque dicentem: « Quid necesse est, te tanto honore, non solum honorare; sed etiam adorare illud nescio quid, quod in modico vasculo transferendo colis? » Et rursum in eodem libro: « Quid pulverem linteamine circumdatum, adorando oscularis? Et in consequentibus: Prope ritum gentilium videmus sub praetextu religionis introductum in Ecclesiis, sole adhuc fulgente, moles cereorum accendi, et ubicumque pulvisculum nescio quod, in modico vasculo pretioso linteamine circumdatum osculantes adorant. Magnum honorem praebent hujusmodi homines beatissimis martyribus, quos
Abbreviated transcription (Latin):
he uł in loco refrigerii. uł subt̃ aram dĩ
animas apłoꝵ &e martyrũ consedisse.
nec posse dde sins tumulis ubi uoluerĩ
adẽẽ p̃sentes. Senatorie uidelicet dig.¬
nitatis s̃. ut ñ int̾ homicidas tet̾rimo car.¬
cere. s in lib̾a honesta q custodia infor¬
tunatoꝵ insulis & campis elisũ redu¬
dantur. Tu deo leges pones. tu apłis uin¬
cla initicies ut usq ad diem iudicii te¬
neantur custodia. nec sint cũ dño suo.
gentur in orbe &e celeritate ninia ubi¬
q p̾sentes sint martyres post effusionẽ
sanguinis sui ara oꝑiuntur inclusi &
inde exire ñ poterunt: dicis in libel
sertim cũ martyres ultionẽ sui sangui¬
stituti possunt orare ꝓcęt̾is quando
de se adhuc debent eẽ solliciti. qͣnto
magis pꝰt coronas uictorias & tum¬
phos: Unus homo moyses sexcentis
nuilib armatoꝵ impetrat adeo ueniã¬

Expanded text:
vel in 392 loco refrigerii, vel subter aram Dei, animas apostolorum et Martyrum consedisse, nec posse de suis tumulis, et ubi voluerint adesse praesentes. Senatoriae videlicet dignitatis sunt; et non inter homicidas teterrimo carcere, sed in libera honestaque custodia in fortunatorum insulis et in campis Elysiis recluduntur. Tu Deo leges pones? Tu apostolis vincula injicies; ut usque ad diem judicii teneantur custodia, nec sint cum Domino suo, gentur in orbe, et celeritate nimia ubique praesentes sint, martyres post effusionem sanguinis sui arca operientur inclusi, et inde exire non poterunt? Dicis in libellsertim cum martyres ultionem sui sanguistituti possunt orare pro caeteris, quando pro se adhuc debent esse solliciti: quanto magis post coronas, victorias et triumphos? Unus homo Moyses, sexcentis millibus armatorum impetrat a Deo venia
Abbreviated transcription (Latin):
phatur. & ad placentas ligurriens
psalmoꝵ modulatione mulcetur uͥ
tantũ int̾ epulas lauid & idithun
& asaph & filioꝵ chore cantica audi.¬
re dignetur. Hec dolentis magis ef.¬
fudi animo quã ridentis. dum me
cohibere non possũ. & inuiriã apło.¬
rũ ac martyrũ surda nequeo aure transi.
qui ñ ordinant diaconos nisi prius
uxores duxerint nulli celibi credentes.
pudiciciam ĩmo ostendentes quã
scẽ uiuant. qui male de omĩb suspi¬
cantur. & nͥ pregnantes uxores uide¬
rint clericoꝵ infantesq de ulnis ma¬
trũ uagientes: xp̃i sacram̃ta ñ tribu.¬
unt. Quid facient orientis eccłiȩ qͥd
egypti & sedis apłice. q̃ aut uirginẽ
clericos accipit aut continentes. aut
siuxores habuerint mariti eẽ desi¬
stunt: hec docuit dormitantius
libidinis frena ꝑmittens & natura¬
depublicans. ĩmo extinguens coitu
feminarũ ut nichil sit quo distemꝰ
aporcis. quo differamꝰ abrutis ani.¬

Expanded text:
phatur, et ad placentas liguriens, phatur, et ad placentas liguriens, psalmorum modulatione mulcetur: ut tantum inter epulas, David et Idithun, et Asaph et filiorum Chore cantica audire dignetur. Haec dolentis magis effudi animo quam ridentis, dum me cohibere non possum, et injuriam apostolorum ac martyrum surda nequeo aure transirequi non ordinant diaconos, nisi prius uxores duxerint: nulli caelibi credentes pudicitiam, immo ostendentes quam sancte vivant, qui male de omnibus suspicantur: et nisi praegnantes uxores viderint clericorum, infantesque de ulnis matrum vagientes, Christi sacramenta non tribuant. Quid facient Orientis Ecclesiae? quid Aegypti et Sedis Apostolicae, quae aut virgines Clericos accipiunt, aut continentes: aut si uxores habuerint, mariti esse desistunt? Hoc docuit Dormitantius, libidini frena permittens, et naturaduplicans; immo 389 extinguens coitu feminarum: ut nihil sit quo distemus a porcis, quo differamus a brutis ani
Abbreviated transcription (Latin):
ulta inorbe monstra generata s̃
Centauros &e sirenas. ululas &
onocrotalos in ysaia legimus.
Iobleuathan &e uehemoth mystico ser.¬
mone describit. Cerberum & tympha.¬
lidas aprũq erimantiũ &e leonẽ ne-¬
meũ chimẽrã. atq hẏdrã. multoꝵ ca¬
pitũ. narrant fabulȩ poetarũ. Cacũ
hẏspaniȩ ꝓdidert̃. Sola gallia mon¬
stra ñ habuit s uiris semꝑ fortib et e¬
loquentissimis abundauit. Exortus
ĩ mundo sp̃u pugnet contra xp̃i sp̃m
nentiã heresim. pudiciciã libidinis se¬
minariũ. Q quomͦ euphorbius inpy¬
catis patris tui. Ille romanȩ eccłiȩ auc.¬
toritate damnatus. int̾ fasides aues
&e carnes suillas. ñ tam emisit sp̃m ꝙͣ
eructauit: iste caupo calagurritanus.
quintilianꝰ miscet aquã uino & de arti.¬
ficio pristino suȩ uenena ꝑfidiȩ catho¬
licȩ fidei sociare conatur. impugnare
uirginitatẽ. odisse pudicicia. in con¬
iiiio scłarium contra scõꝵ ieiunia
ꝓclamare. dum int̾ pbialas philoso.¬

Expanded text:
ulta in orbe monstra generata sunt. Centauros, et sirenas, ululas, et onocrotalos in Isaia legimus. Job Leviathan et Behemoth mystico sermone describit . Cerberum et Stymphalidas, aprumque Erimanthium, et leonem Nemaeum, chimaeram atque hydram multorum capitum narrant fabulae poetarum. Cacum Hispaniae prodiderunt. Sola Gallia monstra non habuit, sed viris semper fortibus, et eloquentissimis abundavit. Exortus immundo spiritu pugnet contra Christi spnentiam, haeresim; pudicitiam, libidinis seminarium. Et quomodo Euphorbus in Pycatis patris tui . Ille Romanae Ecclesiae auctoritate damnatus, inter phasides aves et carnes suillas non tam emisit spiritum, quam eructavit. Iste caupo Calagurritanus, Quintilianus, miscet aquam 388 vino: et de artificio pristino, suae venena perfidiae Catholicae fidei sociare conatur, impugnare virginitatem, odisse pudicitiam, in convivio saecularium contra sanctorum jejunia proclamare: dum inter phialas philoso
Abbreviated transcription (Latin):
suarũ. cerno quo tua tendat assertio.
S de hoc inpost̾iorib disserendumẽ
nedum miscemꝰ questionib questio.¬
nes obscurã audientib intelligen¬
tiam relinquamꝰ. Augustinus.

Expanded text:
a? A. Cerno quo tua tendat assertio. Sed de hoc in posterioribus disserendum est, ne dum miscemus quaestionibus quaestiones, obscuram audientibus intelligentiam relinquamus.
Abbreviated transcription (Latin):
cuitu terrȩ edom eas positas. nec scđ̃m mo
post ambitum t̾re idumeorum. uenit ad
extremum ⁊ ait. ꝓfecti filii isrł castra me¬
tati sũt inoboth. uec dix̃ ꝓfecti sunt de illo
⁊illo loco qͥa duas mansiones silentio p̃tmise
rat. Quascum insubputacione tacũit. red¬
dit insũma. Pr̃ima mansio selmona. int̾p¬
tat᷑ imaguncula. Scd̾a phinon diminuti¬
ue os ab ore. ñ ab osst intellige. Inhis aaron
mortuo mͦmurant contͣ dm̃ ⁊ moysen: Mã¬
na fastidiunt. a serpentib uuln̾ant᷑.⁊ in
tipum saluatoris qͥ uerum antiquũq serpen¬
tem in patibło tͥlimphauit. diaboli uenena
suꝑantur. Inde ⁊ imaguncła uere exp̃sseq
unaginis filii di passionẽ eiꝰ intuens conser¬
uatur. & qđ corde credit ore ꝓnunciat le

Expanded text:
cuitu terrae Edom eas positas. nec secundum ue in Phinon, sed post ambitum terrae Idumaeorum uenit ad extremum et ait: profecti filii Israhel castra metati sunt in Oboth. nec dixit: \'profecti sunt de illo et illo locorat, quas cum in supputatione tacuerit, reddit in summa. Prima Mansio « Selmona, » interptatur \'imaguncula\', secunda Phinon diminutiue \'os\' — ab ore, non ab osse, intellege - in his Aaron mortuo murmurant contra dominum et Moysen, manna fastidiunt, a serpentibus uulnerantur et in typum saluatoris, qui uerum antiquumque serpentem in patibulo triumphauit, diaboli uenena superantur. unde et imaguncula uerae expressaeque imaginis filii dei passionem eius intuens conseruatur et, quod corde credit, ore pronuntiat le
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ suscepisse ex maria semꝑ uirgi¬
ne. &e uerbum carnẽ eẽ factum assumen¬
do hominẽ ñ ꝑmutando dĩtatem. nec
ut quidã sceleratissime opinantur spi.
tentia ac uirtute ereatoris oꝑatum. Sic
nã ut dicamꝰ aduas ꝑfectas atq integras¬
et̃ substantias. id ẽ dĩtatis ⁊ humanita.¬
tis quȩ ex anima continctur & corpore.
anathematitamꝰ apollinarẽ ee eius simi¬
les. qui dicunt dĩ filiũ minus aliquid
de humana suscepisse natura: & uł in
carne uł in anima uł in sensu assump.¬
tũ hominẽ his ꝓpter quos assumptus ẽ.

Expanded text:
hominem suscepisse ex Maria semper virgine, et Verbum carnem esse factum assumendo hominem, non permutando deitatem: nec, ut quidam scelertentia ac uirtute creatoris dicnam, ut dicamus duas esse perfectas atque integras substantias, id est, Deitatis et humanitatis, quae ex anima continetur et corpore. anathematizamus Apollinarem et ejus similes, qui dicunt Dei Filium minus aliquid de humana suscepisse natura, et vel in carne, vel in anima, vel in sensu assumptum hominem his, propter quos assumptus e
Abbreviated transcription (Latin):
luuo tam diu nescitura quid capiat.
donec memoriã reuocarit esuries. Iu
necdum saciatꝰ aͦnob̾. cur finẽ uingis
exordio: curamittis antequã teneas:
Nisi forte neglegentiȩ semꝑ excusatio¬
ne socia asseres te ñ habuisse qdđ scrib̾es.
cum ħ ipsum debueris scribe. aliud te
ñ habuisse quod scripseris. Itẽ epła ie¬

Expanded text:
liuio tam diu nescitura, quid capiat, liuio tam diu nescitura, quid capiat, donec memoriam reuocauerit esuries. tu necdum satiatus e nobis cur finem iungis exordio? cur amittis; antequam teneas? nisi forte neglegentiae semper excusatione socia adseras te non habuisse, quod scriberes, cum hoc ipsum debueris scribere, aliud te non habuisse, quod scriberes. X. AD
Abbreviated transcription (Latin):
it fideliter nunciare. quiñ minori te
diligit amore quã diligo ut ego semꝑ
in ore meo tuum nom̃ sonẽ ut ad pri¬
nã quanq confabulationẽ iocundis.
simi mͥ consortii recorder. humilitatẽ
adinirer. uirtutẽ efferã. p̃dicẽ caritatẽ.
Uerũ tu qđ natura lẏnces insitũ habe.¬
nt ne pꝰ tergum respicientes memine.¬
rint prioꝵ. & mens ꝑdat qđ oculi uidẽ
desiderant. ita nr̃e necessitudinis peni¬
tus oblitꝰ illam epłam quã incorde xͥ.¬
anoꝵ scriptam apłs refert. ñ par petͥ
ualitura. s unis ut auint ceris erasi¬
sti. & ille quide quas diximꝰ fere sub
frondente captantes arboris ramo. fu¬
gaces capͤas. aut timidũ ceruos anĩal
cõprehendunt. currentẽq frustra pre¬
dandũ hostẽ suum secũ uehit. rabido
desuꝑ ore dilaniant & tamdiu memi¬
nere p̾dandi. quandu uent̾ uacuus.
siccum fame guitur exasꝑat. Ubi uero
sanguine pasta feritas. uiscera disten¬
ta compleũit. c̃ saturitate succedit ob¬

Expanded text:
it fideliter nuntiare, qui non minori te diligit amore, quam diligo, ut ego semper in ore meo nomen tuum sonem, ut ad primam quamque confabulationem iucundissimi mihi tui consortii recorder, ut humilitatem admirer, uirtutem efferam, praedicem caritatem. uerum tu, quod natura lynces : insitum habent, ne postergum respicientes meminerint priorum et mens perdat, quod oculi uidere desielint, ita nostrae necessitudinis penitus oblitus illam epistulam, quam in corde Christianorum scriptam apostolus refert, non praepeti litura, sed imis, quod aiunt, ceris erasisti. et illae quidem, quas diximus, ferae sub frondente captantes arboris ramo fugaces e capreas ant timidum, ceruos, animal conprehendunt currentemque frustra praedam, dum hostem suum secura uehit, rabido desuper ore dilaniant et tam diu meminere praedandi, quam diu uenter uacuus siccum fame guttur exasperat; ubi uero sanguine pasta feritas uiscera distenta conpleuerit, cum saturitate succedit ob
Abbreviated transcription (Latin):
montis pontifice mortuum. ut dignꝰ loc̾ meritis
ipimorstraret᷑. Morit᷑ aut eo anno quo uouus po¬
płs repmissionis t̾ram mtturus erat inextͥinis
finsb t̃re idumeo ł qͣmqͣm minontt sac̃dotiũ
iñc ñ plangr. In lege descensus ad inftros inai¬
ołio ad̃ patadisum t̃usmig̃tio. Aud̃it ꝙ̃ caras¬
qđ ueniss isrł. ⁊ inloco exploratorũ uͥ qͦndã
offendisse ppłm nou̾ant. meunt p̾lium.:⁊
captiuum duc̃t isrł. Ruirsũq in eodẽ loco
pugnat᷑. ex uoto uictor uincit᷑ uicti suꝑant.
Appellat̾q nom̃ horma. id ÷ anathema. Cadẽ
dic̃e mͥ ñẽ pigrũ. legentib necessarium. qđ
semꝑ humanus status inhuiꝰ scłi uia fluctu&e.
⁊ alius inualle. aliꝰ incampis. aliꝰ moriat᷑ in
monte. Non inmonte simplicit᷑. s inmontis
monte idẽ mexcelso uertice. Cumq nos dei
auxilio destitutos hostis inuaserit: duxeritq
captiuos. ñ desꝑemꝰ salutem. s it̃m armem
ad plium. Potest fieri ut uincamꝰ nͥ uicti fi¬

Expanded text:
m, ut dignus locus meritis illius monstraretur. moritur autem eo anno, quo nouus populus repromissionis terram intraturus erat, in extremis finibus terrae Idumaeorum. et quamquam in monte sacerdotium Iesus non plangitur. in lege descensus ad inferos, in euangelio ad paradisum transmigratio. audit  uenisset Israhel, et in loco exploratorum, ubi quondam offendisse populum nouerant, ineunt proelium et captiuum ducunt Israhel. rursumque in eodem loco pugnatur: ex uoto uictor uincitur, uicti superant appellaturque nomen Horma, id est anathema. eadem dicere mihi non est pigrum, legentibus necessasemper humanus status in hujus saeculi via fluctuet, et alius in valle, alius in campo, alius moriatur in monte: nec in monte simpliciter, sed in momonte, id est, in excelso vertice. Cumque nos Dei auxilio destitutos hostis invaserit, duxeritque captivos; non desperemus salutem, sed iterum armemur ad praelium. Potest fieri, ut vincamus, ubi victi fui
Abbreviated transcription (Latin):
pue sc̃ẽ & uenerabiles filiȩ tuȩ simpli¬
citer te salutant. Fr̃s tuos dñm meũ a.¬
lippiũ & dñm meũ euodiũ ut meono.¬
mine salutes. p̃cor coronã tuã. Capta
ierłm tenetur anabuchodonosor nec
hieremiȩ uult audire consilia quinpo¬
tius egiptum desiderat. ut morratur
in tapnes: & ibi seruitute ꝑtat sempi

Expanded text:
pue sanctae et uenerabiles filiae tuae supplipue sanctae et uenerabiles filiae tuae suppliciter te salutant. fratres tuos, dominum meum Alypium et dominum meum Euodium, ut meo nomine salutes, precor coronam tuam. capta Hierusalem tenetur a Nabuchodonosor nec Hieremiae uult audire consilia; quin potius Aegyptum desiderat, ut moriatur in Taphnes et ibi seruitute pereat sempi
Abbreviated transcription (Latin):
ño scõ ac beatissimo papȩ au¬
tem. Om̃i quide tempore
beatitudinẽ tuã eo quo decet honore
ueneratus sum. & habitantẽ in te dile¬
xi dñm saluatorẽ. S nc̃ si fieri potest
cumulo aliquid addimꝰ. & plena com¬
plemꝰ: ut absq tui nominis mentione
ne unã quide horã p̾terire patiamur
qui contra flantes uentos ardore fidei
ꝑstitisti. maliustiq quantũ inte fuit
solus lib̾ari de sodomis quã cũ ꝑeunti¬
b cõmorari. Scit quid dicam pruden¬
tia tua. macte uirtute in orbe celebra¬
ris. Catholici te conditorẽ antiquȩ rur¬
sum fidei uenerantur atq suscipiunt
& qͦd signũ maioris głȩ ẽ om̃s heretici
detestantur. & me pari ꝑsequunt᷑ odio
ut quos gladiis nequeant uoto int̾ficia¬
nt. Incolumẽ & mei memorẽ te xp̃i dñi
pede & ne fractis quide ceruicib inclinan¬
tur. habentes affectũ erroris pristim. cũ
p̾dicandi eandẽ ñ habeant libertatẽ
Scĩ fr̃s quicũ nr̃a sunt paruitate p̃ci¬

Expanded text:
no sancto ac beatissimo papae Aus. Omni quidem tempore beatitudinem tuam eo, quo decet, honore ueneratus sum et habitantem in te dilexi dominum saluatorem, sed nunc, si fieri potest, cumulo aliquid addimus et plena complemus, ut absque tui nominis mentione ne unam quidem horam praeterire patiamur, qui contra flantes uentos ardore fidei perstitisti maluistique, quantum in te fuit, solus liberari de Sodomis quam cum pereuntibus commorari. scit, quid dicam, prudentia tua. macte uirtute, in orbe celebraris. catholici te conditorem antiquae rursum fidei uenerantur atque suscipiunt et — quod signum maioris gloriae est — omnes heretici detestantur et me pari persequuntur odio, ut, quos gladiis nequeant, uoto interficiant. incolumem et mei memorem te Christi domini pede et ne fractis quidem ceruicibus inclinantur habentes affectum erroris pristini, cum praedicandi eandem non habeant libertatem. sancti fratres, qui cum nostra & sunt paruitate, praeci
Abbreviated transcription (Latin):
quale p̾miũ libent᷑ accipiunt. In nouis¬
simo tantũ oꝑario id ẽ in gentiũ salu¬
te discordant. & dño iniuriã facuuĩ.
&̃ sub omib parabolis arguuntur in.¬
uidia. Non ambigo quin inculta tibi
niȩ paruitatis uideatur oratio. S se¬
pe causatus sum excoli ñ posse sermo.¬
nẽ nisi quẽ ꝓpͥa manꝰ limauerit. Itaq
ignosce dolentib oculis. id ẽ ignosce
dictanti maxime cũ in eccłiasticis rebꝰ
ñ querantur uerba s sensus. id ẽ pani¬
b sit uita sustentanda ñ siliquis.

Expanded text:
quale praemium libenter accipiunt; in nouisquale praemium libenter accipiunt; in nouissimo tantum operario, id est in gentium salute, discordant et domino iniuriam faciunt et sub omnibus parabolis arguuntur inuidiae. Non ambigo, quin inculta tibi nostrae paruitatis uideatur oratio; sed saepe causatus sum excoli non posse sermonem, nisi quem propria manus limauerit. itaque ignosce dolentibus oculis, id est ignosce dictanti, maxime cum. in ecclesiasticis rebus non quaerantur uerba, sed sensus, id est panibus sit uita sustentanda, non siliquis.
Abbreviated transcription (Latin):
tem in hac eade parabola quã nc̃ ꝓpo¬
nimꝰ iniusticiã intelligas conductoꝵ
attende paulisꝑ. Quia pͥma hora con¬
ductus ẽ. plus meret᷑ ab eo qui hora ẽ¬
tercia missus ad uineã. Rursũ hore
terciȩ oꝑarius. sextȩ horȩ oꝑariũ an¬
tecedit. & sexte horȩ. nonȩ horȩ uin¬
cit oꝑariũ. Quom gͥ nouissimo om̃s
inuident. & eandẽ inse iusticiã ñ reqͥ.¬
runt. Tu qui hora nona conductus es
cur inuides ei qui undecima hora est
missus inuineã: Quodcũq responłis
quãus diu̾sum asserueris laborẽ ut
& p̃miũ mauis indiu̾so labore mere¬
aris. eidem apud sextũ sententiȩ sub¬
iacebis. & tu qui hora sexta conductus
nouissimo inuides. cur tecũ denariũ
id ẽ equalẽ consequat᷑ salutẽ. licet sa.¬
lutis ꝓlabore diuersa sit gła eadẽ de te
potest tercius dicere & de tercio rursũ
primꝰ. Uerum ipsi int̾ se obñ equalem
laborẽ &e uocationis spacia diuersa. e¬

Expanded text:
tem in hac eadem parabola, quam nunc propotem in hac eadem parabola, quam nunc proposuimus, iniustitiam intellegas conductorum, adtende paulisper. qui prima hora conductus est, plus meretur ab eo, qui hora tertia est missus ad uineam; rursum horae tertiae operarius sextae horae operarium antecedit et sextae horae nonae horae uincit operarium. quomodo igitur nouissimo omnes inuident et eandem in se iustitiam non requirunt? tu, qui hora nona conductus es, cur inuides ei, qui undecima hora est missus in uineam? quodcumque responderis, quamuis diuersum adserueris laborem, ut et praemium maius in diuerso labore merearis, eidem apud sextum sententiae subiacebis. et tu, qui hora sexta conductus es, nouissimo inuides, cur tecum denarium, id est aequalem consequatur salutem, licet salutis pro labore diuersa sit gloria. eadem de te tertius potest dicere et de tertio rursum primus uerum ipsi inter se ob non aequalem laborem et uocationis\' spatia diuersa ae
Abbreviated transcription (Latin):
quia antixp̃c uenit. nc̃ antixp̃i multi
facti sunt. ꝑꝑ qͦd cognoscimꝰ quia nouissi.¬
ma hora ẽ. Si hȩc displicet interp̃tatio.
sequor quocũq duxeris. ita tam̃ ut eõ
qui uocati sunt pͥmi iustos eẽ fatearis.
Quod cũ obtinuero illud inferã. & qͦ¬
mͦ iusti murmurauer aduersũ patrẽ
familias dicentes. hi nouissimi uene
rt. & una hora fecert᷑. & equales nobis
illos fecisti. qui portauimꝰ pondus di¬
ei & ardorẽ: Uidentur quippe iuste di¬
cere. ñ equalẽ debere eẽ mercedẽ eius
qui a pͥma hora ad noctẽ usq sudaue¬
rat. & euis qui una hora sit in labore uer¬
satus. s ipsa iusticia habet in se liuorem
cur alteruis inuideant felicitati. Deniq
& dñs oculum ineis arguit inuidentẽ
dicens. Aut oculus tuus neqͣm ẽ. quia ego
bonus sum: Unde & ab apło solus iustꝰ.
solus dicit᷑ immortalis. Non quo angłi
iniusti sint & mortales. s quo ipse sit
immortalis & iustus. cui collata uniu̾.¬
sa iusticia iniquitas inuenitur. Ut au.¬

Expanded text:
nc antichristi multi facti sunt, propter quod cognoscimus, quia nouissima hora est. si haec displicet interpretatio, sequor, quocumque duxeris, ita tamen, ut eos, qui uocati sunt primi, iustos esse fatearis. quod cum obtinuero, illud inferam: et quomodo iustimurmurauerunt aduersus patrem familias dicentes: hi, qui nouissimi uenerunt et una hora fecerunt, aequales illos nobis fecisti, qui portauimus pondus diei et ardorem? uidentur quidem iuste dicere non aequalem debere esse mercedem eius, qui a prima hora ad noctem usque sudauerit, et eius, qui una hora sit in labore uersatus, sed ipsa iustitia habet in se liuorem, cur alterius inuideat felicitati. denique et dominus oculum in eis arguit inuidentem dicens: aut oculus tuus nequam est, quia ego bonus eum? unde et ab apostolo solus iustus, solus dicitur inmortalis, non quo et angeli iniusti sint et mortales, sed quo ipse sit inmortalis et iustus, cui conlata uniuersa iustitia iniquitas inuenitur. Ut au
Abbreviated transcription (Latin):
namento. & imposui tibi armillas cir¬
ca manus tuas. Rursum adeum qui
indutus ẽ podere alius locus signaculi
demonstratur. ꝑtransi mediam ierłm
ce clasignaculũ infrontib uiroꝵ gem̃.¬
tiũ & dolentium in omĩb iniquitati¬
b quȩ fiunt inmedio eoꝵ. Quare: Ut
postea possint dicere. Signatum ẽ su¬
per nos lumen uultus tuidñe. & cal.¬
ciamentum in pedib eius. Sponsi qͥp¬
pe ꝑdiderat dignitatẽ & nudis pedib
pascha celebrare non poterat. hec siĩ
calciamenta de quib dñs ait. & calcia¬
ui te iacincto. & calciam̃ta inpedib
eius. Necubi colub̾ insidians plantam
ingredientis inuaderet. & suꝑ scorpio.¬
nes & serpentes securius ambularet ut
p̃paretur adeugłium pacis. iam non
ingrediens scłm carnem. s scłm sp̃m.

Expanded text:
namento et inposui tibi armillas cirnamento et inposui tibi armillas circa manus tuas. rursum ad eum uirum, qui indutus est podere, alius locus signaculi demonstratur: pęrtransi mediam Hierusalem et da signum in frontibus uirorum gementium et dolentium in omnibus iniquitatibus, quae fiunt in medio eorum. quare? ut postea possint dicere: signatum est super nos lumen uultus tui, domine. Et calciamenta in pedibus eius. sponsi quippe perdiderat dignitatem. nudis pedibus pascha celebrare non poterat. haec sunt calciamenta, de quibus dominus ait: et calceaui te hyacinthum. et calciamenta in pedibus eius, necubi coluber insidians plantam gradientis inuaderet, ut super scorpiones et serpentes securius ambularet, ut praepararetur ad euangelium pacis iam non ingrediens secundum carnem, sed secundum
Abbreviated transcription (Latin):
pit. pat᷑ inquiens peccaui incelum.
frustra igitur quidã argum̃tantur no. :¬
men patris inscõs tantũmodo conue¬
nire. cũ etiã dm̃ patrem uocet. quise
filii nomine confitetur indignũ. Nisi
forte ideo patrem audet uocare. quia
plena m̃te conu̾sus ẽ. Dixit autẽ pat̃
ad pueros suos. Celerius ꝓferte stolam
dam peccando ꝑdiderat. stolam quȩ
inalia parabola indumentũ dicitur
nuptiale. idest uestem sp̃s scĩ quã qͥ
ñ habuerit non potest regis inter eẽ
conuiuio. & date anulũ inmanu eiꝰ.
Signaculũ similitudinis xp̃i scd̾m il¬
lud. Credentes signati estis: sp̃u repro¬
missionis scõ. & ad pͥncipem dicitur
tyri. qui similitudinẽ conditoris a¬
miserat. Tu es signacłm similitudiniᷤᷤ
& corona decoris. in deliciis paradisy dĩ
natus es. lsaias quoq de hoc signacło
loquitur. Tunc manifesti erunt qui sig¬
nantur. Hoc signaculum inmanu dat᷑.
quando oꝑa iusticiȩ scriptura significat

Expanded text:
pit: pater, inquiens, peccaui in caelum. pit: pater, inquiens, peccaui in caelum. frustra igitur quidam argumentantur I nomen patris in sanctos tantummodo conuenire, cum etiam hic deum patrem uocet, qui se filii nomine confitetur indignum; nisi forte ideo patrem audet uocare, quia plena mente conuersus est. Dixit autem pater ad pueros suos: celerius proferte stolam dam peccando perdiderat, stolam, quae in alia parabola indumentum dicitur nuptiale, id est uestem spiritus sancti, quam qui non habuerit, non potest regis interesse conuiuio. Et date anulum in manu illius, signaculum simi-. litudinis Christi secundum illud: credentes signati estis spiritu repromissionis sancto. et ad principem dicitur Tyri, qui similitudinem conditoris amiserat: tu es resignaeulum similitudinis et corona decoris, in deliciis paradisi dei natus es. Esaias quoque de hoc signaculo loquitur: tunc manifesti erunt, qui signantur. hoc signaculum in manu datur, quando opera iustitiae scriptura significat,
Abbreviated transcription (Latin):
magis quã ex merito suꝑ uniorẽ filiũ
collocauit. & osculatus ẽ eum. Iuxta il.¬
lud qđ incantico canticorũ eccłia de spõ¬
si p̾catur aduentu. osculetur me ab oscło
oris sui. nolo mͥ dicens ꝑ moysen. nolo
ꝑꝓphas loquatur. ipse meũ corpus as¬
sumat. ipse me osculetur in carne ut &
illud quoq quod in ysaia scriptumẽ
huic sententiȩ coaptemꝰ. Si queris que
re ad me: habita in saltu. & ibi quippe
flens eccłia clamare uibetur ex seir. qr se¬
ir pilosus & hispilꝰ interpretatur. ut
antiquũ gentiliũ significet errorẽ illa
pariter similitudine respondente. i¬
gra sum &e speciosa filia ierłm. Dixit
autẽ illi filius. Pater peccauicelũ & corã
te. iam ñ sum dignus uocari filius tuuꝰ.
Dicit sedignũ non ẽẽ filiũ nuncupari.
& tam̃ ex naturȩ uoce ex illa substan¬
tia quã illi pat̾ fuerat aliquando lar¬
gitus. in nom̃ trepidus ueritatis erũ¬

Expanded text:
magis quam ex merito super iuniorem filium magis quam ex merito super iuniorem filium conlocauit. Et osculatus est eum iuxta illud, quod in Cantico Canticorum ecclesia de sponsi precatur aduentu: osculetur me ab osculis oris sui, nolo mihi,\' dicens, per Moysen, nolo per prophetas loquatur; ipse meum corpus adsumat, ipse me osculetur in carne\', ut et illud quoque, quod in Esaia scriptum est, huic sententiae coaptemus: si quaeris, quaere et ad me habita in saltu. et ibi quippe flens ecclesia clamare iubetur ex Seir, quia Seir pilosus> et \'hispidus\' interpretatur, ut antiquum gentilium significet horrorem illa pariter I similitudine respondente: nigra sum et speciosa filia Hierusalem. Dixit autem illi filius: pater, peccaui in caelum et coram te; iam non sum dignus uocari filius tuus. dicit se dignum non esse filium nuncupari et tamen ex naturae uoce, ex illa substantia, quam illi pater fuerat aliquando largitus, in nomen trepidus ueritatis erum
Abbreviated transcription (Latin):
iudeis. qui te obp̃sentiũ tantũ rerum
ꝓmissa uenerantur. recipe filiũ pęniten¬
tem qui m̃cennariis tius peccantibus
sepissime peꝑcisti. &uenit usq ad pa¬
trem suũ. uenunꝰ ad patrẽ quando a
porcoꝵ recedimꝰ pastione. scdm illud.
Statim ut conuersus ingemueris saluꝰ
eris. Cunq adhuc longe eẽt uidit eum
pater eius. & miscłia motus ẽ. Ante quã
dignis oꝑib & uera pęnitentia ad patrẽ
rediret antiquũ ds̃ apud quẽ cuncta
futura iam facta sunt. & qui omniũ est
p̾currit aduentũ & ꝑuerbũ suũ quod
carnẽ sumpsit ex uirgine reditũ filii¬
unioris anticipat. & ꝓcurrens incubu¬
it suꝑ collum ipsius. Ante uenit ad t̾ras
quã ille domũ confessionis intraret. In¬
cubuit suꝑ collũ ipsius. idẽ corpꝰ sump¬
sit humanũ. Q sicuti suꝑ pectus ioħis
recubuit. qui secretoꝵ eius effectus est
particeps. ita & iugum suũ leue id est
mandatorũ suoꝵ facilia p̃cepta ex gr̃ã

Expanded text:
Iudaeis, qui te ob praesentium tantum rerum Iudaeis, qui te ob praesentium tantum rerum promissa uenerantur. recipe filium paenitentem, qui mercennariis tuis peccantibus saepissime pepercisti\'. Et uenit usque ad patrem suum. uenimus ad patrem, quando a porcorum recedimus pastione, secundum illud: statim ut conuersus ingemueris, saluus eris. Cumque adhuc longe esset, uidit eum pater eius et misericordia motus est. antequam dignis operibus et uera paenitentia ad patrem rediret antiquum, deus, apud quem cuncta futura iam facta sunt et qui omnium est currit aduentum et per uerbum suum, quod carnem sumpsit ex uirgine, reditum filii iunioris anticipat. Et procurrens incubuit super collum ipsius. ante uenit ad terras, quam ille domum confessionis intraret, incubuit super collum ipsius, id est corpus sumpsit humanum, et, sicuti super pectus Iohannes recubuit, qui secretorum eius effectus est particeps, ita et iugum suum leue, id est mandatorum suorum facilia praecepta, ex gratia
Abbreviated transcription (Latin):
aut p̃mii autditate cõpellitur. s quia
hoc ipsum qd adeo ubetur ẽ optimũ.
Sensus itaq iste ẽ. Quanti ex iudeis
obp̃sentia tantũ bona adĩ obsequio ñ
recedunt. & ego egestate conficior: Sur¬
gens ibo ad patrẽ meũ. Pulchre ait sur¬
gens. Patre quippe absente ñ steterat.
Peccatorũ iacere. stare iustoꝵẽ. Ad moy¬
sen dicitur. Tu uͦ hic sta mecũ. Q incen¬
tesimo tricesimo t̾cio psalmo. Ecce nẽ
benedicite dñm. om̃s serui dñ qui sta¬
tis indomo dñi. Ad benedictionẽ dñs
stantes. ꝓpħa indomo dñi cohortatur.
Q ddicam illi. Pat̾ peccaui in celum & co¬
ram te iam sum dignꝰ uocari filius tuus
Peccauerat in celum qui ierłm celestẽ
reliquerat matrẽ. Peccauerat corã patre
qui conditore deserto fuerat ligna uene¬
ratus. Non erat dignꝰ uocari filius dei
qui seruus eẽ maluerat idoloꝵ. Omnis
enĩ qui peccatũ facit dediabolo patre
natus ẽ. Fac me sicut unũ de mercenna¬
riis tuis. Fac me inquit sicut unũ ex

Expanded text:
aut praemii auiditate conpellitur, sed quia hoc ipsum, quod a deo iubetur, est optimum. sensus itaque iste est: cquanti ex Iudaeis ob praesentia tantum bona a dei obsequio non recedunt, et ego egestate conficior Surgens ibo ad patrem meum. pulchre ait \'surgens\'; patre quippe absente non steterat. peccatorum iacere, stare iustorum est. ad Moysen dicitur: tu uero hic sta mecum; et in centesimo tricesimo tertio psalmo: ecce nunc benedicite dominum, omnes serui domini, qui statis in domo domini, ad benedictionem domini stantes propheta in domo domini cohortatur. Et dicam illi: pater, peccaui in caelum et coram te; iam non sum dignus uocari filius tuus. peccauerat in caelum, qui Hierusalem caelestem reliquerat matrem; peccauerat coram patre, qui conditore deserto fuerat ligna ueneratus; non erat dignus uocari filius dei, qui seruus esse maluerat idolorum. omnis enim, qui peccatum facit, de diabolo patre natus est. Fac me sicut unum ex mercennariis tuis. fac me, inquit, \'sicut unum ex
Abbreviated transcription (Latin):
cetereq uirtutes: Om̃a gͦ intelliga¬
mꝰ. legem ꝓpħas. eloqͥa diuina. Hec ei
dedit ut in lege eius meditaret᷑ die ac
nocte. scdm illud nom̃ quod sepe ex¬
posuimꝰ scripturarũ om̃a ñ ad totũ re¬
ferenda eẽ. s ad partẽ maximã. ut ibi
Om̃s declinauert̃ simul inutiles fac

Expanded text:
ceteraeque uirtutes? ceteraeque uirtutes? mus, Legem, Prophetas, eloquia divina. Haec ei dedit, ut in lege ejus meditarentur die ac nocte, secundum illum canonem quem saepe exposuimus Scripturarum, Omnia non ad totum referenda esse, sed ad partem maximam, ut ibi: « Omnes declinaverunt, sim
Abbreviated transcription (Latin):
missus ẽ: ioħs tͥ eum inheremo demonstra¬
uit. Ecceagnus di ecce qui tollit peccata
mundi. Qe pat̾ quide quasi clemens &e
penitentiã tribuens te hortatur adu.¬
tulum. ñ ĩmolans hedum quẽ stare scit
ad sinistrã. Tuuͦ infine scłi ipse tͥ es hedũ
immolaturꝰ antixp̃m. &e cũ amicis tuiᷤ
sp̃itib immundis eius carne saturandꝰ
expleto uaticinio. Tu confregisti capt̃
draconis dedisti eũ escam ppłis ethiopũ.
Cum autẽ filius tuus hic qui comedit
omnẽ facultatẽ suam uiuens cũ mere¬
tricib uenit. occidisti ei uitulũ sagi¬
natũ. Confitetur & nc̃ isrł saginatum
uitulũ fuisse qui cesus ẽ. Intelligunt
uenisse xp̃m s torquent᷑ inuidia. & no¬
lunt fr̃e ñ pereunte saluari. Ipse autẽ
dixit illi. fili tumecũ es semꝑ & omĩa
mea tuas̾. filiũ uocat. licet intrare no¬
lentem. Quomͦ autẽ cłi omĩa iudeoꝵ
s̃: Nunquid angłi. throni. dñationes

Expanded text:
missus est, Joannes tibi eum in eremo demonstramissus est, Joannes tibi eum in eremo demonstravit: « Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi » . Et pater quidem quasi clemens, et poenitentiam tribuens, te hortatur ad vitulum, non immolans haedum, quem stare scit ad sinistram. Tu vero in fine saeculi, ipse tibi es haedum immolaturus antichristum et cum amicis tuis, spiritibus inmundis, eius carne saturandus expleto uaticinio: tu confregisti capita draconis; dedisti eum escam populis Aethiopibus. Cum autem filius tuus hic, qui comedit omnem facultatem suam uiuens cum meretricibus, uenit, et occidisti ei uitulum saginatum. confitetur et nunc Israhel saginatum uitulum fuisse, qui caesus est; intellegunt uenisse Christum, sed torquentur inuidia et nolunt fratre non pereunte saluari. Ipse autem dixit illi: fili, tu mecum es semper et omnia mea tua sunt. filium uocat, licet intrare nolentem. quomodo autem dei omnia Iudaeorum sunt? numquid angeli, throni, dominationes
Abbreviated transcription (Latin):
dos. ñ ustus quisqͣm ĩmolatꝰ ẽ nob̾ ist ꝓ
luxurioso filio idẽ ꝓgentib. ꝓpeccato
rib totuis creatiuȩ głosus sanguis ef.¬
fusus ẽ. Cunq merentib minora ñ de¬
deris: ĩ meritis maiora tribuisti. Hun.¬
quã dedi sti mͥ hedum ut cũ ami¬
cis meis ade epularer. Erras isrł. Die
potius uc ut tecũ epularer. Aut po¬
test tͥ aliqu̾a eẽ iocunditał. nisi patie te¬
cum celebrante conuiuiũ: Saltem ex.¬
emplo docere p̾senti. Reuerso filio ui¬
more. & pater letatur & pueri. Alan.¬
ducemꝰ ait & epulemͦ. ñ manducate &
epulamini. At tu eam̃te qua inuide
fri. qua a patris recedis aspectu. &̾ seꝑ
in agio es. nẽ quoꝙ uis absente eo inl¬
re conuiuiũ. Nunquã dedisti michi he¬
dum. Nunquã pater di cęxiora dat mu¬
nera. Habes uitulũ immolatũ. Ingrełẽ
manduca cũ fr̃e. Quid hedũ queris cui
agnus ẽ missus: ce ne simules te nescire qͦd

Expanded text:
dos, non iustus quisquam immolatus est nobis, et pro dos, non iustus quisquam immolatus est nobis, et pro luxurioso filio, id est proribus totius creaturae gloriosus sanguis effusus est; cumque merentibus minora non dederis, inmeritis maiora tribuisti. numquam dedisti mihi haedum, ut cum amicis meis epularer\'. erras, Israhel; dic potius: \'ut tecum epularer\'. aut potest tibi aliqua esse iocunditas nisi patre tecum celebrante conuiuium? saltem exemplo docere praesenti. reuerso filio iuniore et pater laetatur et pueri. manducemus, ait, et epulemur, non \'manducate et epulamini\'. at tu ea mente, qua inuides fin agro es, nunc quoque vis eo absente inire convivium. « Nunquam dedisti mihi haedum. » Nunquam pater deteriora dat munera: habes vitulum immolatum: ingredere, manduca cum fratre. Quid haedum quaeris, cui agnus est missus? Et ne simules te nescire, quod
Abbreviated transcription (Latin):
filius semor głatur falsumee conum¬
citur dũ incłi uidiciis ñ ambulat & eius
mandata ñ facit. & quom̃ ista ñ faciens
cum patre semꝑ fuisse dicitur. dũ pec¬
cans uisitatur in uirga. & uisitato mi¬
sccłia ñ negatur: nec mirandũ patri
eũ ausũ fusse m̃tiri qui fr̃i potuit in¬
uidere. maxime cũ indie uidicii quid̃a
impudentius m̃tiantur. Nonne in no¬
mine tuo comedimꝰ & bibimꝰ. uirtutes
multas fecimꝰ. demonia eiecimꝰ: ꝗ uid
uͦ sit o omnia mea tua s̃. suo loco congͥ¬
entius explicabitur. & nunquã dedisti
michi hedum ut cũ amicis meis epula.¬
rer. Tantus inquit isrł sanguis effusus
ẽ tot hominũ cesa sunt milia. ut nul¬
lus eoꝵ nr̃ȩ extitit salutis redemptor.
Ipse iosias qui placuit inconspectu tuo.
&e nuꝑ machabei qui ꝓ tua hereditate
pugnabant contra fas scĩtatis hostium
gladiis int̾emptis̃. & nullus cruor red¬
didit nob lib̾tatem. Ecce adhuc roma.¬
no imꝑio subiacemꝰ. ñ ꝓpħa non sacer¬

Expanded text:
oriatur, falsum esse conuincitur, dum in dei iudiciis non ambulauit et eius mandata non fecit. et, quomodo ista non faciens cum patre semper fuerit, edocemur: dum peccans uisitatur in uirga et uisitato misericordia non negatur. nec mirandum est patri eum ausum fuisse mentiri, qui fratri potuit.inuidere, maxime cum in die iudicii quidam inpudentius mentiantur: \'nonne in nomine tuo comedimus et bibimus et uirtutes multas fecimus, daemonia eiecimus?\' quid uero sit: et omnia mea tua sunt, suo loco, congruentius explicabitur. Et numquam dedisti mihi haedum, ut cum amicis meis epularer. \'tantus\', inquit Israhel, \'sanguis effusus est, tot hominum caesa sunt milia, et nullus eorum nostrae extitit salutis redemptor. ipse Iosias, qui placuit in conspectu tuo, et nuper Macchabaei, qui pro tua hereditate pugnabant, contra fas sanctitatis hostium gladiis interempti sunt, et nullus cruor nobis reddidit libertatem: ecce adhuc Romano imperio subiacemus. non propheta, non sacer
Abbreviated transcription (Latin):
felicitatis & longe uitȩ p̃miũ consequan¬
tur. Qui autẽ desiderat ista merito cõ
pellitur ad obsequiũ p̃ceptoꝵ ne eoꝵ p̾¬
uaricatione quȩ uissa sunt careat cõ¬
cupitis. Porro ubimetus ẽ non ẽ dilecti.
o. ꝑfecta quippe dilectio foras mittit ti¬
morẽ. Nam qui diligit. ñ ideo imꝑata:

Expanded text:
fertilitatis et longae uitae praemium consequanfertilitatis et longae uitae praemium consequantur. qui autem ista desideratpellitur ad obsequium praeceptorum, ne eorum praevaricatione quae jussa sunt, careat concupitis. Porro ubi metus est, non est dilectio. Perfecta quippe dilectio foras mittit timorem. Nam qui diligit, non ideo impera
Abbreviated transcription (Latin):
neretur. & putem᷑ ꝓbare quȩ dum legi¬
mus ñ repbamꝰ. Alioquin quale erit
ut existimemꝰ apłm eius qui uescebat᷑
in idolio conscientiã comꝓbasse. & eũ
dixisse ꝑfectum. quẽ scuet de idolotitiꝰ
manducare: Absit ut de ore xp̃iano so
na. At nc̃ etiam sacerdotes dĩ omissis
euangłiis & ꝓpħis uidemꝰ comedias le¬
g̃e. amatoria bucolicoꝵ uersuũ uerba
cantare. tenere uirgiliũ & id quod inpu¬
eris necessitatis ẽ crim̃ in se facere uolup¬
sicerte fuerimꝰ eius amore decepti. mun.¬
demꝰ eam. & om̃i sordiũ errore purgemꝰ
in idolorũ laude composita audierit
ꝑsonare. Inse autẽ comiersus dixit. Qnͣ¬
ti mercennarii patris mei abundant
pane. ego autẽ hic fame ꝑeo: mercenna.¬
rius scđm alium intellectũ eos animad¬
uertimꝰ exiudeis. qui ob p̃sentia tantũ
bona legis p̃cepta custodiunt. Hiiusti
sunt &e miscdes ñ obipsam iusticiã &
obipsum miscdiȩ bonũ. s ut adeo t̾renȩ

Expanded text:
neretur et putemur probare, quae, dum legineretur et putemur probare, quae, dum legimus, non reprobamus. alioquin quale erit, ut aestimemus apostolum eius, qui uescebatur in idolio, scientiam conprobasse et eum dixisse perfectum, quem sciret de idolothytis manducare? absit, ut de ore Christiano sonna. at nunc etiam sacerdotes dei omissis euangeliis et prophetis uidemus comoedias legere, amatoria bucolicorum uersuum uerba cantare, tenere Vergilium et id, quod in pueris necessitatis est, crimen in se facere uolunsi certe fuerimus eius amore decepti, mundemus eam et omni sordium horrore purgemus, in idolorum laudes conposita audierit personare. In se autem conuersus dixit: quanti mercennarii patris mei abundant pane, ego autem hic fame pereo! mercennarios secundum alium intellectum eos aduertimus ex Iudaeis, qui ob praesentia tantum bona legis praecepta custodiunt, id est iusti sunt et misericordes, non ob ipsam iustitiam et ob ipsum misericordiae bonum, sed ut a deo terrenae
Abbreviated transcription (Latin):
los auferat & cum munda fuerit effec-¬
ta. tunc transeat inuictoris amplexus.
ħ si scđm litterã intelligimꝰ ñ ridicu¬
la sunt: itaq & nos hoc facere solemꝰ
quando philosophos legimꝰ quando in¬
manus nr̃as libriueniunt sapientiȩ
scłaris. Si quid in eis utile repꝑimꝰ ad
nr̃m doginia conuertimꝰ. si quid uͦ suꝑ¬
fluũ de ydolis de amore de cura scłari¬
um rerũ. hȩc radimꝰ. his caluiciũ in¬
ducimꝰ hȩc inunguinũ more ferro a¬
cutissimo desecamus. Unde & apłs ꝓhi.
Uidete autẽ ne hec licentia ur̃a offendi¬
culũ fiat infirmis. Sienĩ quis uidit eũ
qui habet scientiã in idolio recumben.
tem. ñ ne conscientia eiꝰ cum sit infirma
ȩdificabitur admanducandũ idoloti.¬
ne tͥ uidetur sub aliis uerbis dicere:
Ne legas philosophos. oratores. poetas.
nec ineoꝵ lectione requiescas. Nec nob
blandiamur si ineis quȩ sunt scripta
ñ credimꝰ. cum alioꝵ conscientia uul.¬

Expanded text:
los auferat et, cum munda fuerit effeclos auferat et, cum munda fuerit effecta, tunc transeat in uictoris amplexus. haec si secundum litteram intellegimus, nonne ridicula sunt? atqui et nos hoc facere solemus, quando philosophos legimus, quando imanus nostras libri ueniunt sapientiae saecularis: si quid in eis utile repperimus, ad nostrum dogma conuertimus, si quid uero superfluum, de idolis, de amore, de cura saecularium rerum, haec radimus, his caluitium indicimus, haec in unguium morem ferro acutissimo desecamus. unde et apostolusuidete autem, ne haee licentia uestra offendiculum fiat infirmibus. si enim quis uiderit eum, qui habet scientiam, intem, nonne conscientia eius, cum sit infirma, aedificabitur ad manducandum idolothyus est? nonne tibi uidetur sub aliis uerbis dicere, ne legas philosophos, oratores, poetas, ne in eorum lectione requiescas? nec nobis blandiamur, si his, quae sunt scripta, non credimus, cum aliorum conscientia uul
Abbreviated transcription (Latin):
quib ꝓphiticꝰ sermo completur. Om̃ibꝰ
meretricib dantur mercedes. tu au¬
tẽ dedisti mercedes amatorib tuis &
ñ accepisti mercedes. Possumꝰ autẽ &
aliter siliquas interp̃tari. Demonũ ci¬
b ẽ carmina poetarũ. scłaris sapientia
rethoricor ponpa uerborũ. Hȩc sua õs
suauitate delectant. & dũ aures uersi¬
b dulci modulatione currentib capiui.
animã quoq penetrant. & pectoris in¬
terna deuincunt. Uerũ ubicum sũ¬
mo studio fuerint ac labore ꝑlecta.
nichil aliud nisi inanẽ sonũ & sermonũ
strepitũ suis lectorib tribuunt. Hulla.
ibi saturitas ueritatis nulla iusticiȩ
refectio reꝑitur. Studiosi earũ in fa¬
me ueri & uirtutũ penuria ꝑseuerañ.
huius sapientiȩ typus & indeuterono¬
mio submulieris captiue figura descri¬
bitur. de qua diuina uox p̾cipit ut si
isrłites eam habere uoluerit uxorem.
caluiciũ ei faciat. ungues ꝑsecet. & pi-¬

Expanded text:
quibus Propheticus sermo completur: « Omnibus quibus Propheticus sermo completur: « Omnibus meretricibus dantur mercedes: tu autem dedisti mercedes omnibus amatoribus tuis, et non accepisti mercedes » . Possumus autem et aliter siliquas interpretari. Daemonum cibus est carmina Poetarum, saecularis sapientia, rhetoricorum pompa uerborum. haec sua omnes suauitate delectant et, dum aures uersibus dulci modulatione currentibus Ijapiunt, animam quoque penetrant et pectoris interna deuinciunt. uerum ubi cum summo studio fuerint ac labore perlecta, nihil aliud nisi inanem sonum et sermonum strepitum suis lectoribus tribuunt: nulla ibi saturitas ueritatis, nulla iustitiae refectio repperitur. studiosi earum in fame ueri, in uirtutum penuria perseuerant. huius sapientiae typus et in Deuteronomio sub mulieris captiuae figura describitur, de qua diuina uox praecipit, ut, si Israhelites eam habere uoluerit uxorem, caluitium ei faciat, ungues praesecet, pi
Abbreviated transcription (Latin):
quod ceno & sordib delectatur. Talis
ẽ demonũ multitudo. quȩ ꝑ ydola ma¬
nufacta cruore pecudum & ictumis
pascitur. & nouissime saginatione qͣ¬
dã hostia ipsius hominis morte satu¬
ratur. Alisit gͦ eum inpossessionẽ suã
id est suũ effecit eẽ famulũ. ut pasce¬
ret porcos ĩmolans ei animã suã. Q cu¬
piebat saturare uentrẽ suũ de siliquis
porcoꝵ & nemo illi dabat. Id quod in
mulieres ante fornicationẽ tuã. & pꝰt
te ñ sunt fornicate. in eo qͦd dedisti
mercedes. & mercedes tibi ñ sunt date
uidemꝰ infilio mmore completũ. Substã¬
tiam suã in regione pͥncipis ꝑdidit.
& pt ꝑditas facultates missussus ad
porcos egestate contabuit. Demonũ cibꝰ
ẽ ebrietas. luxuria. fornicatio & uni¬
uersa uicra. Hȩc blandas & lasciua &
sensus uoluptate demulcent statĩq ut
apparuerint ad usũ sui ꝓuocant. Qbĩ¬
sicuti multos ydolatras uidemꝰ panis
miseria & egestate confectos. Hi s̾ in

Expanded text:
quod caeno et sordibus delectatur. talis quod caeno et sordibus delectatur. talis est daemonum multitudo, quae per idola manu facta cruore pecudum et uictimis pascitur et nouissime saginatiore quadam hostia, ipsius hominis morte, saturatur. misit ergo eum in possessionem suam, id est suum effecit esse famulum, ut pasceret porcos immolans eis animam suam. Et cupiebat saturare uentrem suum de siliquis porcorum, et nemo illi dabat. id, quod in mulieres quae ante fornicationem tuam, et post te sunt fornicatae, in eo quod dedisti mercedes, et mercedes tibi non sunt datae , videmus in filio minore completum. Substantiam suam in regione principis perdidit; et post perditas facultates, missus ad porcos, egestate contabuit. DAEMONUM CIBUS est ebrietas, luxuria, fornicatio, et universa vitia. Haec blanda sunt et lasciva, et sensus voluptate demulcent: statimque ut apparuerint, ad usum sui provocant. Quibus isicuti multos idololatras videmus panis miseria et egestate confectos. Hi sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
bitatis in regione umbre mortis lux
fulgebit suꝑ uos. At contra est alia re.
gio quã possessuri sumus mundo cor
de uiuentes quã sc̃s desiderat dicens.
Credo uidere bona dm̃ int̾ra uiuen¬
tiũ. Q ipse cepit egere. & abut &e con¬
umxit se uni de principib regionis
illius. Deserto nutricio qui ad pͥmã uo¬
cem bona ei fuerat cuncta largitus iun¬
xit se principi mundi huiꝰ idest diabo¬
lo rectori tenebrarũ quẽ nc̃ inimicũ¬
hominẽ. nc̃ iudicẽ iniquitatis. nc̃ dra¬
conẽ. nc̃ sathan. nc̃ malleũ. nc̃ ꝑdicẽ.
nc̃ belial. nc̃ rugientẽ leonẽ. nc̃ leuia¬
than. nunc theninim. & multis aliis
uocabulis scriptura cognominat. Qđ
autẽ ait uni deprincipib plures ẽẽ.
intelligendum ẽ qui ꝑ istum uolite¬
nt aerem & diuersorũ fraude uicioꝵ
genꝰ hominũ suę subiciant seruituti.
Qui misit illum in agrũ suũ ut pas¬
ceret porcos. Porcꝰ animal ĩmundũ ẽ

Expanded text:
am: qui habitatis in regione umbrae mortis, lux am: qui habitatis in regione umbrae mortis, lux fulgebit super uos. at contra... alia est regio, quam possessuri sumus mundi corde atque uiuentes, quam sanctus desiderat dicens: credo uidere bona domini in regione uiuentium. Et ipse coepit egere et abiit et coniunxit se uni de principibus regionis illius. deserto nutricio, qui ad primam uocem bona ei fuerat cuncta largitus, iunxit se principi mundi huius, id est diabolo, rectori tenebrarum istarum, quem nuhominem, nunc iudicem iniquitatis, nunc draconem, nunc satan, nunc malleum, nunc perdicem, nunc Belial, nunc rugientem leonem, nunc Leuiathan, nunc tenninim et multis aliis uocabulis scriptura cognominat. quod autem ait \'uni de principibus: plures esse intellegendum est, qui per istum uolitent aerem et diuersorum fraude uitiorum genus hominum suae subiciant seruituti. Qui misit illum in agro suo, ut pasceret porcos. porcus animal inmundum,