comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ab soluendis filn dĩ sangnis esfusus ẽ ꝙͣ
ius tam magna sint ut oĩo clandi ꝯͣ se
facunt regnũ dĩ. sepe indendo omĩa tol¬
lerare sepe colerando non nlła eciam fac̾e
cogim̃. atq utmã o dñe non omĩa que¬

Expanded text:
us abluendis Filii Dei sanguis effusus est, us abluendis Filii Dei sanguis effusus est, quamvis tam magna sint ut omnino claudi contra se faciant regnum Dei, saepe vivendo omnia tolerare, saepe tolerando nonnulla etiam facere cogimur; atque utinam, o Domine, non omnia qu
Abbreviated transcription (Latin):
ista uł infansta existiment temꝑa. nisis
borquerĩ in uobis
Inc accedit quod pcc̃a qͣmns magui
non solũ non occultanda u̾m et iã p̃die¬
et qui miqua gerit bñdẽ. calis indiui¬
nis libris iiquitas clamor nocat᷑ sic̃
hẽs ap̃ y saiã ꝓpħam de uinea mala
expectani inquit ut faceret iudicũ
fecit aut̃ iniquitatẽ et nõ iꝰticiã. ses
damorem. unde ẽ et illud ingenesi: clam¬
or sodomoꝵ et gomorre młtiplicatꝰ. est
qma nõ solũ iam apud eos non pnine¬
bant᷑ illa fiagitia. u̾m eciam publice ne¬
lns iege freqñtabant᷑. sic nr̃is temꝑib
ita multa mala. et si non talia ĩ aꝑtã
ꝯfuetudinẽ iam uenert. ut ꝓ uis non
solam. ex comunitare aliquẽ lͥaitũ non
andeamꝰ. set nec cłicum degradare uñ tũ
exponem ante aliqͦt anños epłam adg¬
alathas in eo ip̃o loco ubi ait apłs. timeo
raꝯne forte sine cã laboranerĩ in uob̾. excla¬
sola inusitata ex horrescimꝰ. usita ꝰ uͦ ꝓ qͥbꝰ¬

Expanded text:
fausta vel infausta existiment tempora, nisilaboraverim in vobisinc accedit quod peccata quamvis magna non solum non occultanda, verum etiam jet qui iniqua gerit, benedicitur . Talis in divinis libris iniquitas clamor vocatur: sicut habes apud Isaiam prophetam de vinea mala: Exspectavi, inquit, ut faceret judicium, fecit autem iniquitatem, et non justitiam, sed clamorem . Unde est et illud in Genesi: Clamor Sodomorum et Gomorrhaeorum multiplicatus est . Quia non solum jam apud eos non puniebantur illa flagitia, verum etiam publice velut lege frequentabantur. Sic nostris temporibus ita multa mala, etsi non talia in apertam consuetudinem jam venerunt ut pro his non solum excommunicare aliquem laicum non audeamus, sed nec clericum degradare. Unde cum exponerem ante aliquot annos Epistolam ad Galatas, in eo ipso loco ubi ait Apostolus: Timeo vos, ne forte sine causa laboraverim in vobis , exclasola inusitata exhorrescimus, usitata vero pro quib
Abbreviated transcription (Latin):
id qos foris est eciam quod intꝰ ẽ. fecite
Umꝑtũ quod suꝑ ẽ. date elemosinã. et ecde
omia inunda sunt uob̾ ita ne hoc intlłcu¬
ri sumꝰ. ut ꝑhariseis non hñtibus fidem
xp̃ł: eciam si non in eũ eͥdid̾int. nec rena¬
ti fu̾int ex aqna et spũ scõ munda sunt
omĩa. tnã si elemosinas ded̾int sicut iti.
dandas putant cum sint inmndi om̃s quos
non mundat fides xp̃i de qua dcm̃ ẽ. mũ¬
dans fide corda eoꝵ et dicat apłs. innm̃dis

Expanded text:
s est, etiam id quod de intus est fecit? Verumtamen quod superest, date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . » Itane hoc intellecturi sumus, ut Pharisaeis non habentibus fidem Christi, etiam si non in eum crediderint, nec renati fuerint ex aqua et Spiritu sancto, munda sint omnia: tantum si eleemosynas dederit, sicut isti eas dandas putant? cum sint immundi omnes, quos non mundat fides Christi. De qua scriptum est: Mundans fide corda eorum. » Et dicat Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
at inunicũ tamẽ qñ regat᷑ ab homineqͥ
pͤͨcauit in eũ ut ei dimittat. duittit e
corde. qui eciam sibi roganti ułt utiq dim¬
iti. tũ orat et dicit: sicut et nos remitimꝰ
debicorib nr̃is. id ẽ sic dimitte debita nĩ
rogantib nob̾ sic̃ ec nos diiitimꝰ rogm¬
tibus debicorib nr̃is¬
minẽ togat. si pcto suo monetur.
ut roget non ẽ ad huc de putandꝰ mim¬
itus ut eum dilig̾e sit difficile. sic̃ diᷤ¬
ficile erat qñ immicitias ex̾cebat
uisquis antẽ roganti pca f̾ui uͦ
et penitenti non ex corde dmuuctit : mo modo

Expanded text:
at inimicum, tamen quando rogatur ab homine qui peccavit in eum, ut ei dimittat, dimittit ex corde: quia etiam sibi roganti utique vult dimitti, cum orat et dicit, Sicut et nos dimittimus debitoribus nostris; id est, Sic dimitte debita nostra rogantibus nobis, sicut et nos dimittimus rogantibus debitoribus nostrisminem rogat, si peccato suo movetur ut roget, non est adhuc deputandus inimicus, ut eum diligere sit difficile, sicut difficile erat quando inimicitias exercebat. Quisquis autem roganti et peccati sui poenitenti non ex corde dimittit, nullo modo
Abbreviated transcription (Latin):
redeat᷑ quod dñs ait. siquis noluerit tune
suã tolłe. et indicio tetũ ꝯtendere. dumd
illi et palliũ. et alio loco. qui abstulerit p¬
quit tua noli repetere. ꝓhibuit itaq suo
de scłarib reb cum aliis hominib hr̃e n¬

Expanded text:
redeatur quod Dominus ait: Si quis voluerit tunicam tuam tollere, et judicio tecum contendere, dimitte illi et pallium . Et alio loco: Qui abstulerit, inquit, tua, noli repetere . Prohibuit itaque suos de saecularibus rebus cum aliis habere j
Abbreviated transcription (Latin):
qui es in celis. qui iam pr̃i tali regñati st̃.
ex aqua et spũ sancto. delet oĩo hec or̃o
Imimina et cotidiana pcc̃a. delet et illa a
quib uita fideliũ eciam scelerate gesta. sec
peuitendo in melius uitata discedit. set qͥd̾¬

Expanded text:
qui es in coelis , qui jam tali Patri regenerati sunt ex aqua et Spiritu sancto. Delet omnino haec oratio minima quotidianaque peccata. Delet et illa a quibus vita fidelium etiam scelerate gesta, sed poenitendo in melius mutata discedit. Sed q
Abbreviated transcription (Latin):
ualet quod dñs ait. date elemosmã.
et ecce omĩa munda sunt uob̾. non solũ
gͦ qui dat esurienti cibum. scicienti potũ
uudo uestimẽtũ. ꝑ egͥnanti hospitium. fu¬
gienti lacibulũ. egro uł ianso uisitatõ¬
nem. captiuno redemptõm. debili subueaõ¬
nem. ceco deductoẽm. tͥsti ꝯsolatõem. non
sano medelã. erranti uiam. delib̾anti
iam qui dat ueniã peccanti elemosinã dt
et qui emendat u̾bere inqnẽ potestas q
uł coħret al ẽ: iqua disciplina et tam̃
catũ eiꝰ quo ab illo lesus aut offensus et̾
dumittit ex corde uł orat ut ei diittat
non solum in eo quod dimittit acq orat.
u̾m eciam in eo quod corripit et ad em
nuitis. qͣndo eoꝵ consulit᷑ utilitati non uolun¬
tati quia ip̃i sibi inuenut᷑ ẽẽ inimici. a¬
ici u̾o illoꝵ pocnus illoꝵ illi quos inmicos p¬
tant et reddant erraudo mala ꝓ bonis. cuĩ
redd̾e mala xp̃ianus non debeat nec ꝓ mab
multa itaq sunt gña elemosinaꝵ qu̾e cum

Expanded text:
valet quod Dominus ait, Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . Non solum ergo qui dat esurienti cibum, sitienti potum, nudo vestimentum, peregrinanti hospitium, fugienti latibulum, aegroto vel incluso visitationem, captivo redemptionem, debili subvectionem, caeco deductionem, tristi consolationem, non sano medelam, erranti viam, deliberantiiam qui dat veniam peccanti, eleemosynam dat; et qui emendat verbere in quem potestas datur, vel coercet aliqua disciplina, et tamen peccatum ejus, quo ab illo laesus aut offensus est, dimittit ex corde, vel orat ut ei dimittatur, non solum in eo quod dimittit atque orat, verum etiam in eo quod corripit, et aliquinvitis, quando eorum consulitur utilitati, non voluntati: quia ipsi sibi inveniuntur esse inimici, amici vero eorum potius illi quos inimicos putant; et reddunt errando mala pro bonis, cum reddere mala christianus non debeat nec pro malis. Multa itaque genera sunt eleemosynarum, quae cum
Abbreviated transcription (Latin):
et̾nam sapĩam sr̃ omĩa manẽtẽ. s ꝯtinuetur
hoc ⁊ subtrabãt᷑ alie uisiones longe imꝑis gn̾is
⁊ hec una rapiat ⁊ absorbeat ⁊ recondatĩ int̾i¬
ora gaudia. spͤcatorẽ suũ ut talis sit sẽpit̾na
uita qͣle fuit hoc mom̃tũ ĩtelligencie cui sus¬
pirauimꝰ. ñne hoc ẽ. uita ĩgaudiũ dñi: ⁊ istud¬
u̾bis tñ dñe tu scis. quod illo die cum talia lo¬
querem᷑. ⁊ mundꝰ iste nob̾ int̾ u̾ba uilesc̃et.
cum om̃ib lectatõnib suis : tẽ ait illa. fili ꝙͦ
ad me attiiret. Nulla re iam delector ĩ hac ui¬
ta. Quid hic faciam ad huc. ⁊ cur hic sim ne¬
xpĩanũ catholicũ uid̾em p̾usꝙͣ morerer. Cu¬
mulaciꝰ hoc mͥ dẽ m̃s p̃stitit. ut te eciã ꝯtẽpta
felicitate t̾rena seruũ dei udeam. quid hic
colo. cum int̾ea uix int᷑ qnq dies aut non
mlto amplius decubuit febrib. ⁊ cum egro¬
taret quodã die defectum aĩe passa ẽ. ⁊ pau¬

Expanded text:
aeternam sapientiam super omnia manentem, si continuetur hoc et subtrahantur aliae uisiones longe inparis generis et haec una rapiat et absorbeat et recondat in interiora gaudia spectatorem suum, ut talis sit sempiterna uita, quale fuit hoc momentum intellegentiae, cui snspirauimus, nonne hoc est: intra in gaudium domini tut his verbis, tamen, Domine, tu scis quod illo die, cum talia loqueremur, et mundus iste nobis inter verba vilesceret cum omnibus delectationibus suis, tunc ait illa: Fili, quantum ad me attinet, nulla jam re delector in hac vita. Quid hic faciam adhuc, et cur hic sim nechristianum catholicum viderem, priusquam morerer. Cumulatius hoc mihi Deus meus praestitit, ut te etiam, contempta felicitate terrena, servum ejus videam: quid hic colo. Cum interea vix intra quinque dies, aut non multo amplius decubuit febribus. Et cum aegrotaret, quodam die defectum animae passa est, et pau
Abbreviated transcription (Latin):
alipius. ibienĩ pu posuerã codicem apłĩ cum
inde surrex̃am. arripui aꝑui ⁊ legi ĩ silencio ca¬
płm quo pͥmũ ꝯiecti sũt occsi mei. Nõ ĩ ꝯmessa¬
tõnib ⁊ ebͥetatib. nõ ĩ cubilib ⁊ ĩpudicicuis¬

Expanded text:
Alypius: ibi enim posueram codicem apostoli, cum Alypius: ibi enim posueram codicem apostoli, cum inde surrexeram. arripui, aperui et legi in silentio capitulum, quo primum coniecti sunt oculi mei: non in comisationibus et ebrietatib
Abbreviated transcription (Latin):
Renciebam enĩ me ab eis teneri Iactabã enĩ n¬
ces ii̾ͭtabiles. qmͣ diu qmͣ diu : cras ⁊ cras. qͣr
nõ modo. Quare nõ hac hora finis fpitudiuis mre
dicebam hec: ⁊ flebam amarissima ꝯtͥcioneco¬
dis mei. Et ecce audio uocem de uicina domo
cum cantu dicentis. ⁊ crebro repetẽtis. qͣ pu¬
eri an puelle nescio. Tolle lege. tolle lege stmi
mutato uultu intẽtissimꝰ. cogitare cepi utr̃¬
nam solerent pu̾i ĩ aliquo modo ludendi. cau¬
tare aliꝙͥ tale. Nec occurrebat me oĩno audis
se uispiam me. Repressoq impetu iac̾maꝵ sur
ut aꝑ arem codicem ⁊ leg̾em ꝙ pͥmũ capit ĩ¬
uenissem. audierã enĩ de antinio ꝙ ĩ euuãglica
lectione cui forte suꝑuen̾at admonitꝰ fuerit
tanꝙͣ sibi dic̾etur quod legebat᷑. uade uende oĩa
que habes ⁊ da pauꝑib ⁊ hẽbis thesaur̃ ĩ celu:
⁊ ueni sequere me: ⁊ tali oraculo ꝯfestim ad ce
ẽẽ ꝯu̾sum ¶Itaq ꝯcitꝰ redii ĩ eum locũ uͥ sedebat

Expanded text:
entiebam enim eis me teneri. iactabam uoces miserabiles: "quamdiu, quamdiu cras et cras\'? quare non modo? quare non hac hora finis turpitudinis meae?" Dicebam haec et flebam amarissima contritione cordis mei. et ecce audio uocem de diuina domo cum cantu dicentis et crebro repetentis quasi pueri an puellae, nescio: "toIIe lege, tolle lege". statimque mutato uultu intentissimus cogitare coepi, utrumnam solerent pueri in aliquo genere ludendi cantitare tale aliquid, nec occurrebat omnino audisse me uspiam represut aperirem codicem et legerem quod primum caput inuenissem. audieram enim de Antonio, quod ex euangelica lectione, cui forte superuenerat, admonitus fuerit, tamquam sibi diceretur quod legebatur: uade, uende omnia, quae habes, da pauperibus et habebis thesaurum in caelis; et ueni, sequere me, et tali oraculo confestim ad te esse conuersum. itaque concitus redii in eum locum, ubi sedebat
Abbreviated transcription (Latin):
turi ĩ placito scõ. Querebamꝰ quisnã locus noc utili
hr̃et seruiẽtes tibi: ꝑit̾ remeabamꝰ ĩ affricam ⁊d
cum apd̃ hostia tyberina eẽmꝰ. mat̾ defuncta est.
onilta pret̾eo quia ml̾tũ festino. Accipe ꝯfessiones
meas ⁊ gr̃aꝵ actõnes deus meuc de reb ĩ mĩaibilib
⁊̃ insilencio. S nõ p̃t̾ibo quicqͥd mͥ aĩa ꝑturit de ili
famula cua que me ꝑcuriuit. ⁊ carne ut ĩ hanc¬
temꝑalem ⁊ corde ut ĩ et̾nam lucẽ renascerer. ss
eiꝰ. s tua dona dicam mea. Neq enĩ seip̃am fecat
aut educau̾at se ip̃am. tu creasti eam: siec pat̃ nec
mat̾ sciebat. qualis exeis fieret. Et erudiuit eam
ĩ timore tuo uirga xp̃i tui. Regimẽ unici filii ti¬
⁊ ĩ domo fideli bono m̃bro eccłietue: nec tancũ
erga suam disciplinã diligenciã matͥs p̃dicab .as.

Expanded text:
turi placito sancto. Quaerebamus quisnam locus nos utilius turi placito sancto. Quaerebamus quisnam locus nos utilius haberet servientcum apud Ostia Tiberina essemus, mater defuncta est. multa praetereo, quia multum festino. accipe confessiones meas et gratiarum actiones, deus meus, de rebus innumerabilibus etiam in silentio. sed non praeteribo quidquid mihi anima parturit. de illa famula tua, qtemporalem; et corde, ut in aeternam lucem nascerer. Non ejus, sed tua dicam dona in ea; neque enim seipsam fecerat, aut educaverat seipsam. Tu creasti eam, nec pater nec mater sciebat qualis ex eis fieret. Et erudivit eam in timore tuo virga Christi tui, regimen unici Filii tui in domo fideli, bono membro Ecclesiae tuae. Nec tantam erga suam disciplinam diligentiam matris praedicabat,
Abbreviated transcription (Latin):
ppłi. cum ppłi tum łtuãtis leticie cãm quesiset ꝙ
audiss. exiliuit eoq se ut duc̾et suũ ducem rogi¬
uit. quo ꝑductus impetrauit admitti ut sudabi
tang̾et feretrum p̃ciose inꝯspͨtu tuo mortis scõ
sunt. Inde fama discurrens ĩ laudes tue feruenter
lucentec in de isliꝰ immice animꝰ ⁊ si ad credendi sau¬
tatem nõ applicatus a ꝑseqñdi tam̃ furore ꝯp̾sus
est. Grãs tͥ deuc menc dunde ⁊ quo duxisti recoracan
meam: ut hec ⁊̃ ꝯficerer tͥ: que magna oblitꝰ pue¬
t̾ieram. Et tñ cc̃ cum ista flagraret odor ungueat
tuoꝵ: nõ currebamꝰ ptꝰ te: ⁊ ideo pluc flebam int
cantica hẏmnoꝵ tuoꝵ olim suspirans tͥ: ⁊ tandẽ
respirans qnͣtum patet auia ĩ domo fenea Qui hñ¬
tare facis unanimes ĩ domo: ꝯsonasti nos ⁊ euodis
iuuenẽ ex nr̃o municipio: Qui cum agens ĩ eb.
militaret: pͥor nob ad ce ꝯu̾suc ẽ ⁊ baptizat᷑. ⁊ relic¬
ta milicia scłari accinctꝰ tua simł eramꝰ. simł hĩta¬

Expanded text:
tumultuantis laetitiae causam quaesisset atque audisset, exsilivit, eoque se ut duceret, suum ducem rogavit. Quo perductus, impetravit admitti, ut sudario tangeret feretrum pretiosae in conspectu tuo mortis sanctsunt. Inde fama discurrens, inde laudes tuae ferventes, lucentes, inde illius inimicae animus etsi ad credendi sanitatem non ampliatus, a persequendi tamen furore compressus est. Gratias tibi, Deus meus. Unde et quo duxisti recordationem meam, ut haec etiam confiterer tibi, quae magna oblitus praeterieram? Et tamen tunc cum ita fragraret odor unguentorum tuorum, non currebamus post te , et ideo plus flebam inter cantica hymnorum tuorum, olim suspirans tibi, et tandem respirans, quantum patet aura in domo fenea. itare facis unanimes in domo , consociasti nobis et Evodium juvenem ex nostro municipio. Qui cum agens in rebus militaret, prior nobis ad te conversus est et baptizatus, et relicta militia saeculari, accinctus in tua. Simul eramus, simul habita
Abbreviated transcription (Latin):
que me młtos annos fleu̾at: ut ocłis tuis uiu̾ẽ.
non irrideat s pociꝰ si ẽ gnͣdi caritate ꝑ pcc̃is
Ĩgo aut̃ iam sanato corde ab illo uuln̾e ĩ quo
pot̾at redargui carͣlis astc̃s. fundo tͥ ds̃ ꝑ iria¬

Expanded text:
quae me multos annos fleuerat, ut oculis tuis uiuerem, quae me multos annos fleuerat, ut oculis tuis uiuerem, non inrideat, sed potius, si est grandi caritate, pro peccatis isti tui. Ego autem iam sanato corde ab illo uulnere, in quo postea redargui carnales affectus, fundo tibi
Abbreviated transcription (Latin):
tlecto meo solus. recordatꝰ sum u̾idicos uergꝰ.
ambͦsũ tui. T̃ues enĩ deus c̾ator oũn. poliq tͨtor
uestient diem decore lumise: noctẽ sopor is gr̃a.
artus solutos ut qͥes redcat laboris usui. mentesq
fessas alleuet. luetusq soluat anxios. atq inde pau¬
latim reducebam ĩ p̾stinũ sensũ ancillã tuã. ꝯu̾¬
satoẽmq eiꝰ ꝑiam ĩte ⁊ scãm ĩ nos blandã atq
morig̾am. qua subito destitutꝰ sum ⁊ libuit
flere in ꝯspectu tuo de illa ⁊ ꝓ isla deme ⁊ ꝓ me.
Et dimisi lacͥmas qͣt ꝯtinebam. ut esfluerent
qnͣtum uellẽt. sub st̃nẽt eas cordi ineo ⁊ reqͥe¬
ui ĩ eis qm̃ ibi erant aures tue nõ cuiꝰcͣ homĩs
suꝑb̃e int̾ptantis ploratum meũ. Et nc̃ dñe
ꝯfiteor tͥ ĩ lict̾is. legat qui uolet ⁊ in t̃precet᷑
ut uolet. Et si pccm̃ fleuisse me mr̃em exigna
ꝑte hore matrem ocłis ineis int̾im mortuam

Expanded text:
in lecto meo solus, recordatus sum veridicos versus in lecto meo solus, recordatus sum veridicos versus Ambrosii tui; tu es enim Deus, creator omnium, Polique rector, vestiens Diem decoro lumine, Noctem sopora gratia: Artus solutos ut quies Reddat laboris usui, Mentesque fessas allevet, Luctusque solvat anxios. 33. Atque inde paulatim reducebam in pristinum sensum ancillam tuam, conrsationemque eius piam in te et sancte in nos blandam atque morigeram, qua subito destitutus sum, et libuit Here in conspectu tuo de illa et pro illa, de me et pro me. et dimisi lacrimas, quas continebam, ut effluerent quantum uellent, substernens eas cordi meo: et requieuit in eis, quoniam ibi erant aures tuae, non cuiusquam hominis superbe interpretantis ploratum meum. et nunc, domine, confiteor tibi in litteris. legat qui uolet et interpretetur, ut uolet, et si peccatum inuenerit, fleuisse me matrem exigua parte horae, matrem oculis meis interim mortuam,
Abbreviated transcription (Latin):
plici tͥsticia mac̾abar cum ecte corpꝰ elatum
est. imut ⁊ credimꝰ sũ lacͥmis. Nam neq ĩ eis
p̃cib quas tͥ fundimꝰ cum tͥ osfer̾et᷑ ꝓea facͥ¬
ficiũ pͣcũ nr̃i. ixͣ sepłchrũ poĩto cadau̾e pͥus ꝙͣ
de ponetur sie illic fieri solet. sec ĩeis gͦ p̃cib tle¬
ui qͣ tots die grauit᷑ iocculto mestꝰ eram ⁊
mente curbata. rogabam te ut põtani quo sa¬
nares dolorem meũ n faciebas. credo ꝯm̃dans
memorse mee: e hoc uno documento om̃at ꝯ¬
suetudĩs i icłm eciam adu̾sus mentẽ. que iã
nõ faliaci ũbo pascitur. uisum ⁊̃ michi est. ut
irem lauatum ꝙ audieram inde balueis nom̃
inditũ. qr greci balanion dix̃unt. ꝙ anxietatẽ
penat ex animo. Ecce ⁊ hoc confiteor mĩe tue.¬
leque enĩ exsudauit de corde meo meroris ama¬
ritudinẽ. desñ dormiui ⁊̃ uigilaui ⁊ ñ ꝑua ex
ꝑte mitigatũ ĩ ueni dolorẽ meũ. Atq ut eram

Expanded text:
plici tristitia macerabar. Cum ecce corpus elatum plici tristitia macerabar. Cum ecce corpus elatum est, imus, redimus sine lacrimis. nam neque in eis precibus, quas tibi fudimus, cum offerretur pro ea sacrificium deponeretur, sicut illic fieri solet, nec in eis ergo precibus lieui, sed toto die grauiter in occulto maestus eram et mente turbata rogabam te, ut poteram, quo sanares dolorem meum, nec faciebas, credo, conmendans memoriae meae uel hoc uno documento omnis consuetudinis uinculum etiam aduersus mentem, quae iam non fallaci uerbo pascitur. uisum etiam mihi est, ut irem lauatum, quod audieram inde balneis nomen inditum, quia Graeci ftaXavelov dixerint, quod anxietatem pellat ex animo. ecce et hoc confiteor miseNeque enim exsudavit de corde meo moeroris amaritudo. Deinde dormivi et evigilavi, et non parva ex parte mitigatum inveni dolorem meum; atque ut eram
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qͣ dilamabat᷑ uita que una fc̃ã erat ex mea
⁊ illiꝰ. Cohĩto gͦ afletu illo pu̾o pcaltisũ areuit.
dñe. Audito aut̃ quid ageretur ꝯuener̃t mła
trẽc. ac religiose femĩe. ⁊ de more illic quoꝵ ofi¬
ficium erat fimꝰ. curantib ego ĩ ꝑte ubi decent᷑
pot̾am cum eis qui me deserendũ ẽẽ censebãt
quoderat tempori ꝯgiuũ. disputabã eoq fo¬
mito u̾itatis mitigabam. cruciatũ tͥ notum
ilł ignorantib ⁊ intente audientib ⁊ sine
sensũ dosoris me ẽẽ arbitnͣtib. at ego ĩ artib
cuis ubi eoꝵ nłłe audiebat. increpabã. molliciẽ
asfectus mei. ⁊̃ ꝯstͥngebam fluxum meroris
cedebatq m poululũ. rursucq impetu suo fẽ¬
batur: ñ usq at ereptionẽ lacͥmaꝵ: nec usq ad
nutitis msratõem. Q ego sciebam ꝙͥ corde p̾ m̃ẽt
⁊ quia michi uehem̃t᷑ disceplicebat tm̃ ĩme
posse s mmiiniana. quie ordine debito ⁊ sorte ꝯdicõis

Expanded text:
et quasi dilaniabatur vita, quae una facta erat ex mea et quasi dilaniabatur vita, quae una facta erat ex mea et illius. 31. Cohibito ergo a fletu illo puero, Psalterium arripuit domine. audito autem, quid ageretur, conuenerunt multi fratres ac religiosae feminae, et de more illis, quorum officium erat, funus curantibus ego in parte, ubi decenter poteram, cum eis, qui me non deserendum esse censebant, quod erat tempori congruum disputabam eoque fomento ueritatis mitigabam cruciatum tibi notum illis ignorantibus et intente audientibus et sine sensu doloris me esse arbitrantibus. at ego in auribus tuis, ubi eorum nullus audiebat, increpabam mollitiam affectus mei et constringebam fluxum maeroris, cedebatque mihi paululum: rursusque impetu suo ferebatur non usque ad eruptionem lacrimarum nec usque ad uultus mutationem, sed ego sciebam, quid corde premerem. et quia mihi uehementer displicebat tantum in me posse haec humana, quae ordine debito et sorte conditionis
Abbreviated transcription (Latin):
ce̾mũ sp̃m ꝑuer adeo datus exclamanit ĩ palãetsi
itq ab om̃ib nob̾ cocrcit᷑ tacuit. hoc modo ⁊̃ ceũ
quiddam puerile ꝙ labebat᷑ infletꝰ iuuenili uoce
cordis coh̾cebatur ⁊ tacebat. Neq enĩ decere arbi¬
tͣmur funus istud q̃stib lacrimosis gemitib q
celebrare. quia hĩc plerumq solet. deplorari q̃dam
miseria morienciis: aut quasi oĩmoda extinctio
at illa nec misere moriebatur. hoc ⁊ docum̃tis
moꝵ eiꝰ ⁊ fide nõ ficta rõnibq certis tenebamꝰ
distupta. uulmus recens. Gratulabar quidem
testimonio eiꝰ ꝙ ĩ ea ip̃a ultima egͥtudĩe obseqͥis
meis int̾ blandienc appellabat me ip̃m ⁊ ꝯme¬
morabat gnͣdi dilcõnis affcũ. minꝙͣ se audis¬
se ex ore meo iaculatum se dur̃ aut ꝯtumelio¬
sum sermonẽ. s tm̃ quid tale deus meus: qͥ
fecisti nos: Quid comꝑabile hẽbat honor ame
delatꝰ illi. ⁊ seruit᷑ ab illa mͥ: qm̃ itaq desere¬
bartam magno eiꝰ solacio: cauciabã aĩa mea

Expanded text:
m, puer Adeodatus exclamavit in planctum, atque ab omnibus nobis coercitus tacuit. Hoc modo etiam meum quiddam puerile quod labebatur in fletus juvenili voce cordis, coercebatur et tacebat. Neque enim decere arbitrabamur funus illud questibus lacrymosis gemitibusque celebrare; quia his plerumque solet deplorari quaedam miseria morientium, aut quasi omnimodo exstinctio. At illa nec misere moriebatur, nec omnino moriebatur. Hoc et documentis morum ejus, et fide non ficta, rationibusque certis tenebamusdisrupta vulnus recens? Gratulabar quidem testimonio ejus, quod in ea ipsa ultima aegritudine, obsequiis meis interblandiens, appellabat me pium, et commemorabat grandi dilectionis affectu nunquam se audisse ex ore meo jaculatum in se durum aut contumeliosum sonum. Sed tamen quid tale, Deus meus, qui fecisti nos, quid comparabile habebat honor a me delatus illi, et servitus ab illa mihi? Quoniam itaque deserebar tam magno ejus solatio, sauciabatur anima mea,
Abbreviated transcription (Latin):
estuncetur. ꝙy qmͣ tu nob̾ a ꝯualle ploratõib
ascententib ⁊ cantãtib cantic̃ graduũ dedas
sagittat a cutas ⁊ carbones nastatores adu̾s uin¬
guã subdołam ueluit ꝯsiendo qͣdicentẽ ⁊⁊ sic̃
cibum assolet am ando ꝯsum̃tẽ. sagitauas
tu tor mĩn caritate tua. ⁊ gestabamꝰ uba tua
th̃suixa uisc̾ib ⁊ exempla seruoꝵ tuoꝵ quos
de nigͥ̾c iucitos ⁊ de mortuit uiuos fec̾as. con¬
gesta ĩ sinũ cogitatoĩs nr̃e. urebãt ⁊ absime¬
bant gͣuem torporẽ ne ĩ ima uergem᷑. ⁊ acci¬
debant nos ualide: ut om̃it ex singua subdola
ꝯtractõnis flat᷑ inflamare nos acriꝰ posset. tĩ

Expanded text:
conualle plorationis ascendentibus et cantantibus canticum graduum dederas sagittas acutas et carbones uastatores aduersus linguam subdolam uelut consulendo contradicentem et, sicut cibum assolet, amando consumentem. Sagittaueras tu cor nostrum caritate tua, et gestabamus uerba tua transfixa uisceribus et exempla seruorum tuorum, quos de nigris lucidos et de mortuis uiuos feceras, congesta in sinum cogitationis nostrae urebant et absumebant grauem torporem, ne in ima uergeremus, et accendebant nos ualide, ut omnis ex lingua subdola contradictionis flatus inflammare nos acrius posset, non
Abbreviated transcription (Latin):
qus dui amicis meic mat̾na fiducia collo ruelã
quoã dicre ꝯtemptu uite h. ⁊ bono mortis. uͥ
quani tu ded̃as ei: q̃rentib utr nõ formidaret tam
bouge asua ciitate corpus relmq̃re. nich mauit
louge ẽ ades neq timendũ est. ne ille nõ agnoscat
ifie scl̃i unde me resuscicet. gͦ die nono egritu¬
donii sue qnͥquagesimo ⁊ sexto anno etatit sue
tcesimo ⁊ t̾̃cio etatis mee aĩa ilia religiosa ⁊ pia

Expanded text:
quibusdam amicis meis materna fiducia colloquebatur quodam die de contemptu vitae hujus et bono mortis, ubi ras ei — quaerentibusque, utrum non formidaret tam longe a sua ciuitate corpus relinquere: "nihil" inquit "longe est deo, neque timendum est, ne ille non agnoscat in fine saeculi, unde me resuscitet". ergo die nono aegritudinis suae, quinquagensimo et sexto anno aetatis suae, tricensimo et tertio aetatis me
Abbreviated transcription (Latin):
uetustate atq ĩnouanti omia. Dicebamꝰ ergo s
⁊ ymaginarie reuesones. oĩs ungua. ⁊ om̃e sig̃
⁊ quicqͥ transeũdo fit. si cui sileat om̃o. qm̃ siq
audiat. dicunt hec om̃ia. nõ ip̃a nos fecimꝰ. s te
nos qui manet inet̾num. his dcĩs si iam taceãt
qm̃ erex̾unt aurem ĩ eũ. qui fecit ea ⁊ loquat᷑¬
⁊ loquat᷑ ip̃e solus nõ ꝑea. s ꝑ se ip̃m ut audiamꝰ¬

Expanded text:
atque innouanti omnia? Dicebamus ergo: "si et imaginariae reuelationes, omnis lingua et omne signum et quidquid transeundo fit si cui sileat omnino — quoniam si quis audiat, dicunt haec omnia: non ipsa nos fecimus, sed fecit nos qui manet in aeternum — his dictis si iam taceant, quoniam erexerunt aurem in eum, qui fecit ea, et loquatur ipse solus non per ea, sed per
Abbreviated transcription (Latin):
occulus uidi̾t nec auris audiuit. nec ĩ cor hoĩs
ascendit. s in hiabamꝰ ore cordis ĩ suꝑna fluẽta
Fontis tui. foncis uite qͥ ẽ apd̾ te. ut inde ꝑ captu
nr̃o asꝑsi. quoquo modo rem tantã cogitaremꝰ.
cumq Ad eum finẽ sermo sermo ꝑduc̃etur.
ut carnaliũ sensuũ delectacõ: qnͣtalib ĩ qnͣ¬
talib luce corꝑea p̃ illiꝰ uite iocunditate ñ ꝯ¬

Expanded text:
oculus uidit nec auris audiuit nec in cor hominis ascendit. sed inhiabamus ore cordis in superna fluenta fontis tui, fontis uitae, qui est apud te, ut inde pro captu nostro aspersi quoquo modo rem tantam cogitaremus. Cumque ad eum finem sermo perduceretur, ut carnalium sensuum delectatio quantalibet in quantalibet luce corporea prae illius uitae iucunditate n
Abbreviated transcription (Latin):
uñ sol. ⁊ luna. ⁊ stelle lucẽt sr̃ t̾ram. ⁊ adhuc
incendebamꝰ suꝑiꝰ interiꝰ cogitando ⁊ loqñdo
⁊ mirando oꝑa tua. Et uenimꝰ ad m̃tes nr̃as
⁊ tnͣscendimꝰ eas. ut atting̾emꝰ regionẽ ub̾ta¬
tis indeficientis. Ubi pascis ĩsrł in ẽt̃mi u̾ itatis¬
pabulo. ⁊ uͥ uita sap̃ia est ꝑ qmͣ fuĩt oĩa. ⁊ q̃fis

Expanded text:
una et stellae lucent super terram. et adhuc ascendebamus interius cogitando et loquendo et mirando opera tua et uenimus in mentes nostras et transcendimus eas, ut attingeremus regionem ubertatis indeficientis, unde pascis Israel in aeternum ueritatpabulo, et ibi uita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcus sum. horrori mͥ erat r̃ ĩgeniũ. Et qͥs p̃t̃
te caliũ miracłoꝵ opifex. Cito de t̾ra abstulisti
uitã eiꝰ: ⁊ securior eũ recordor nõ timẽs qͥcqͣ
puericie nec adolescencie nec oĩo hoĩ sdciauimꝰ¬

Expanded text:
pertus sum. Horrori mihi erat illud ingenium; et quis praeter pertus sum. Horrori mihi erat illud ingenium; et quis praeter te talium miraculorum opifex? Cito de terra abstulisti vitam ejus; et securior eum recordor, non timens quidquam pueritiae, nec adolescentiae, nec omnino homini
Abbreviated transcription (Latin):
auimꝰ. placuit ⁊ alipio renasci ĩte mecũ iã ĩduto
humilitate sacͣm̃tis tuis ꝯgrua. ⁊ fortissimo
domitori corꝑis usq ad italicum solsi glaciale
nudo pede obterend̾ ĩ solito ausu. AAdumximꝰ
eciã nob̾ puerum adeodatũ ex me natũ carnatł
de pcc̃o meo tu bñfeceras eum. Aimoꝵ erat fere
quĩdecim. ⁊ ĩgenio p̃ueniebat mlt̾os gͣues ⁊
doctos uiros. Munera tua tͥ ꝯfiteor dñe ds̃ m̃s
c̾ator oĩum ⁊ multũ potẽs reformare nr̃a defor¬
mia. Nam egoĩ illo puero pret̃ delictũ nichil ha¬
bebam. Ꝙ enĩ enutͥebat᷑ a nob̾ ĩ disciplina tua
tu inspirau̾as nob̾. nlłc alius. mun̾atua tͥ ꝯfice¬
or. est lib̾ nr̃ qui ĩ scribit᷑ de magr̃o. Ipse ibi
mocũ loquit᷑. tu scis illiꝰ sensa omia que ĩscri¬
bunt᷑ ibi ex ꝑsona collocutoris mei : Cũeẽt
ĩ annis sedecim. młta eiꝰ alia muabiliora ex¬

Expanded text:
avimus. Placuit et Alypio renasci in te mecum, jam induto avimus. Placuit et Alypio renasci in te mecum, jam induto humilitate Sacramentis tuis congrua, et fortissimo domitori corporis, usque ad Italicum solum glaciale nudo pede obterendum insolito ausu. Adjunximus etiam nobis puerum Adeodatum ex me natum carnaliter de peccato meo. Tu bene feceras eum. Annorum erat ferme quindecim, et ingenio praeveniebat multos graves et doctos viros. Munera tua tibi confiteor, Domine Deus meus, creator omnium, et multum potens reformare nostra deformia: nam ego in illo puero praeter delictum nihil habebam. Quod enim enutriebatur a nobis in disciplina tua, tu inspiraveras nobis, nullus alius: munera tua tibi confiteor. Est liber noster qui inscribitur, de Magistro: ipse ibi mecum loquitur. Tu scis illius esse sensa omnia quae inseruntur ibi ex persona collocutoris mei, cum esset in annis sexdecim. Multa ejus alia mirabiliora ex
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ: fugit dolor iłle: s quit dolor aut qũo¬
ati sunt m̃ ĩꝑfundo nutꝰ tui. ⁊̃ gaudẽs ĩ fide
nom̃ tus̃. ⁊ cafides me secur̃ eẽ nõ sinebat
temialib ut scolasticis sin med iolanẽ ses
uenditorẽ ũboꝵ aliũ ꝓuid̾ent. Q ⁊̃ tͥ egco seruire
delegissem ⁊ illi ꝓfessioni p̃ diffitultate susurrã di
ac dolore p̾coris nõ suffic̃em. Et ĩ simiaui ꝑ litt̃ac
antistiti tuo scõ ambrosio pͥstinos errores meos ⁊
p̃sens uotum meũ ut mon̾et quid mͥ potissimũ
de libris tuis legendũ eẽt: quo ꝑcipiende tante
gr̃e paratior aptiorq fierem. T ille uissit ysa¬
iam ꝓpħam credo quod pre cet̾is euuãgelii uoca¬
tõnisq genciũ sit p̃nunciator aꝑtior. ueĩptñ
ego p̾ͥmã hꝰ lectõnem non ĩtelligens totũq ta
lem arbitrans distuli repetend̾ ex̾citatior ĩ dñi
dare oporteret. relicto rure mediolanũ reme¬

Expanded text:
mus, fugit dolor ille. Sed quis dolor? aut qumus, fugit dolor ille. Sed quis dolor? aut qunuati sunt mihi in profundo nutus tui et gaudens in fidenomen tuum, et ea fides me securum esse non sinebat demialibus, ut scholasticis suis Mediolanenses uenditorem uerborum alium prouiderent, quod et tibi ego seruire delegissem et illi professioni prae difficultate spirandi ac dolore pectoris non sufficerem. et insinuaui per litteras antistiti tuo, uiro sancto Ambrosio, pristinos errores meos et praesens uotum meum, ut moneret quid mihi potissimum de libris tuis legendum esset, quo percipiendae tantae gratiae paratior aptiorque fierem. at ille iussit Eseiam prophetam, credo, quod prae ceteris euangelii uocationisque gentium sit praenuntiator apertior. uerum tamen ego primam huius lectionem non intlem arbitrans, distuli repetendum exercitatior in dominicodare oporteret, relicto rure, Mediolanum reme
Abbreviated transcription (Latin):
plitari t̾renis bonic deuorãs temꝑalia. ⁊ deuo¬
ratꝰ tem ꝑalib cum hrẽm ĩ et̃na simplicitace
aliud frum̃tũ ⁊ uinũ ⁊ oleũ. Et clamabã in
ꝯseqñti u̾su. clamore alto u̾fi᷑ mei: o. ĩ pace
.o. ĩ id ip̃m oqͥd drxit obdormiã ⁊ sõpnũ capi¬
am cum qͥs resistet nob̾cum fiet sermo qui
scͥptꝰ est. abidrta ẽ mors ĩ uictoria. Et tu es id.
ip̃m uere qui nõ mutaris ⁊̃ ĩte reqͥecobliuis¬
⁊ ardebam. Nec ĩ ueniebã quid fac̾em surdiꝰ
mortuis ex qiuib fu̾am p̃ istis latrator ama¬
pꝰ ⁊ cecuc adu̾sus litt̃as de melle celi malleas.
⁊ de lumĩe tuo luminosas. Et sr̃ ĩmieis
dierum illoꝵ feriatoꝵ. S et nec oblitꝰ sum.
cruciabas me. ⁊ cũ ĩ tm̃ ĩgͣuesc̾et. ut ñ uałe
ioqui. ascendit ĩcor meũ ad mon̾e om̃s meos
qui aderãt. ut dep̃carent᷑ te ꝓ me dñe salu¬
tis oĩmode. Et scͥpsi hoc ĩcera. ⁊̃ dedi eis ut
legeret᷑. mox ut genua supplici asfcũ fixi¬

Expanded text:
plicari terrenis bonis et deuorans tempora et deuoratus temporibus, cum haberem in aeterna simplicitate aliud frumentum et uinum et oleum. Et clamabam in consequenti uersu clamore alto cordis mei: o in pace! o n id ipsum! o quid dixit: obdormiam et somnum capiam? quoniam quis resistet nobis, cum fiet sermo, qui scriptus est: absorpta est mors in uictoria? et tu es id ipsum ualde, qui non mutaris, et in te requies obliuiset ardebam; nec inveniebam quid facerem surdis mortuis, ex quibus fueram pestis, latrator amarus et caecus adversus Litteras de melle coeli melleas, et de lumine tuo luminosas: et super inimicdierum illorum feriatorum? Sed nec oblitus sum cruciabas me; et cum in tantum ingravesceret ut non valerem loqui, ascendit in cor meum admonere omnes meos qui aderant, ut deprecarentur te pro me, Deum salutis omnimodae. Et scripsi hoc in cera, et dedi ut eis legeretur. Mox ut genua supplici affectu fixi
Abbreviated transcription (Latin):
paꝵ eẽ debeat inimicicias hõĩm exͣcitare anͨ aug̾e̾
male loquendo: nͥ eac eciam ex tingu̾e bene lo¬
quendo studuerit: qͣł illa erat docente in agrõ
ĩtimo ĩscola pectoris. Deniq ⁊̃ uirũ suũ iam ĩ
exͤima uita temꝑali eiꝰ iucrata ẽ tͥ. nec meo ian
par fideli planxit. ꝙ ĩ ñ dum fideli tołauerat.

Expanded text:
parum esse debeat inimicitias hominum nec excitare nec augere parum esse debeat inimicitias hominum nec excitare nec augere male loquendo, nisi eas etiam extinguere bene loquendo studuerit. qualis illa erat docente te magistro intimo in schola pectoris. Denique etiam uirum suum iam in extrema uita temporali eius lucrata est tibi nec in eo iam fideli planxit, quod in nondum fideli tolerauerat.
Abbreviated transcription (Latin):
plinã ⁊ ꝯcordie suoꝵ ꝯsulens ꝓditas ad ꝑdentis ar¬
bit̾um ũbib coħcuit. ꝓmisit illa talia de  ꝓ
mia sꝑare deb̾e. quecũq de sua nuru ꝙ placeret
mali aliqͥ loqu̾etur. nuellaq iam audente me¬
morabsi int̾ se beniuolencie suauitate uixũt.
hoc qͦ illi bono mancipio tuo. in cuiꝰ ut̃o me c̾asti
int̾ dissidentes atq dicdordes qͣslib aĩas ubi po¬
tat. tam se prebebat pacificã. ut cũ ab utraq
insta de ĩuicem audiret amarissima qͣlia solet
eructare turgens atq ĩ digesta discordia: qñ p̃¬
senti amice de absente ũmica ꝑacida colbqͥa ͥ deũ
exaͣbatur odiorum nich tsĩ alt̾i de alt̾a ꝓderet. nͥ qd̃
ad eas reconciliandas uase̾t. paruũ hoc boñ mi¬
chi uid̾etur. nͥ turbas ĩnũabłes t̾stis exꝑirer nescio
qua horrenda pestilencia pct̃oꝵ latissime ꝑuagã¬
te ñ solũ iratoꝵ ĩimicoꝵ iratis inimicis ccã prod̾e

Expanded text:
plinam et concordiae suorum consulens proditas ad prodentis arplinam et concordiae suorum consulens proditas ad prodentis arbitrium uerberibus cohercuit, promisit illa talia de se praemia sperare debere, quaecumque de sua nuru sibi, quo placeret, mali aliquid loqueretur, nullaque iam audente memorabili inter se beniuolentiae suauitate uixerunt. Hoc quoque illi bono mancipio tuo, in cuius utero me creasinter dissidentes atque discordes quaslibet animas, ubi poterat, tam se praebebat pacificam, ut cum ab utraque multa de inuicem audiret amarissima, qualia solet eructuare turgens atque indigesta discordia, quando praesenti amicae de absente inimica per acida conloquia cruditas exhalatur odiorum, nihil tamen alteri de altera proderet, nisi quod ad eas reconciliandas ualeret. paruum hoc bonum mihi uideretur, nisi turbas innumerabiles tristis experirer nescio qua horrenda pestilentia peccatorum latissime peruagante non solum iratorum inimicorum iratis inimicis dicta prodere,
Abbreviated transcription (Latin):
debat. si forte ille ĩꝯsid̾atꝰi ꝯmotus fu̾at. deuiq cũ
matrone młte docte quaꝵ uiri mitiores erãt pla¬
colloqͥa arguebãt maritoꝵ uitã: hec eaꝵ linguã
ueluti. ueluti ꝑ iocum gͣuit᷑ admonẽs ex quo illas
tabulas que mat̾moĩales uocant᷑. recitari audissẽt.
tanꝙͣ instrum̃ta quib ancille fc̃ẽ eẽnt de puca¬
re debuisse. ꝓ inde memores ꝯditõnis suꝑbire ad¬
u̾sus dños nõ oport̾e. Cumq inirarent᷑ iue sciẽ¬
quod a se ĩuicẽ uł unũ diem domestita lite disen¬
serint. ⁊ cam famliarit᷑ que̾ñt. docebat illa insti
se irritã sic uicit obseqͥis ꝑseũans tossancia ⁊ mã¬
suctudine. ut illa ultro filio suo medias lingͣs
tamusaꝵ ꝓde̾t. quib int̾ se ⁊̃ mir̃ pax domestica
turbabatur. ex pet̾etq uindcãm. Itaq pꝰea qmͣ
ille ⁊̃ mat᷑ obtem ꝑans ⁊ curans familie disci¬

Expanded text:
debat, si forte ille inconsideratius conmotus fuerat. denique cum debat, si forte ille inconsideratius conmotus fuerat. denique cum matronae multae, quarum uiri mansuetiores erant, placolloquia illae arguebant maritorum vitam, haec earum linguam, veluti per jocum graviter admonens, ex quo illas tabulas quae matrimoniales vocantur, recitari audissent, tanquam instrumenta quibus ancillae factae essent, deputare debuisse; proinde memores conditionis, superbire aduersus dominos non oportere. cumque mirarentur illae scienquod a se inuicem uel unum diem domestica lite dissenserint, et causam familiariter quaererent, docebat illa institse irritatam sic uicit obsequiis perseuerans tolerantia et mansuetudine, ut illa ultro filio suo medias linguas famularum proderet, quibus inter se et nurum pax domestica turbabatur, expeteretque uindictam. itaque posteaquam ille et matri obtemperans et curans familiae disci
Abbreviated transcription (Latin):
ac usus tuos ꝯtorqñs ꝓfunda torrentis fluxũ scłoꝵ or¬
dinate tͣbulenta: ⁊̃ de alteriꝰ anime ĩ sania .sanasti
att̾am. Niec qͥsmͣ cum hec adu̾tit potẽcie sue tͥbuat:
si u̾bo eiꝰ alius corrigat᷑. quẽ uult corrigi Educata
gͥ pudice ac sobrie pociꝰq a te subdita parentib. ꝙͣ
aparẽtib tͥ. Ubi plenis annis nubił fcã est. tradi¬
ta uiro scruiuit. ueluti dño ⁊̃ sat̃ egit eñ lucͣritͥ lo¬
quẽt te illi morib suis: quib eam pulcͣm faciebas
⁊ reu̾ent̾ amabilẽ atq mirabilẽ uiro. Ita aut̃ tolle¬
rauit cubilis ĩiurias. ut nlłãm de hac re cũ marico
ut inte credẽs castificaret᷑. Erit uͦ ille prec̾ea sic̃ beni¬
uolencia p̃cipuus. ita mͫferiduc. s nou̾at hec si resi¬
stere irico uiro nõ tm̃ fco. s ne u̾bo quidẽ. Iam uero
refractũ ⁊ qͥctum cũ oꝑtunũ uid̾at. rõnẽ fcĩ sui red¬

Expanded text:
ad usus tuos contorquens profunda torrentis, fluxum saeculorum orad usus tuos contorquens profunda torrentis, fluxum saeculorum ordinate turbulentum, etiam de alterius animae insania sanasti alteram, ne quisquam, cum hoc aduertit, potentiae suae tribuat, si uerbo eius alius corrigatur, quem uult corrigi. Educata itaque pudice ac sobrie potiusque a te subdita parentibus quam a parentibus tibi, ubi plenis annis nubilis facta est, tradita uiro seruiuit ueluti domino et sategit eum lucrari tibi loquens te illi moribus suis, quibus eam pulchram faciebas et reuerenter amabilem atque mirabilem uiro. ita autem tolerauit cubilis iniurias, ut nullam de hac re cum marito super eum, ut in te credens castificaretur. erat uero ille praeterea sicut beniuolentia praecipuus, ita ira feruidus. sed nouerat haec non resistere irato uiro, non tantum facto, sed ne uerbo quidem. iam uero refractum et quietum cum opportunum uiderat, rationem facti sui red
Abbreviated transcription (Latin):
sens qui c̃asti. qui uotas. qui eciã ꝑ ĩpositos hoĩes
bom aliꝙͥ agic ad aĩarũ salutẽ. quid tc̃ egisti deus
meus: uñ curasti uñ sanasti: None ꝓtulisti dur̃.
⁊ accut̃ ex alt̾a aĩa ꝯuicium tanꝙͣ medicinale
ferrũ ex occuitis ꝓuisionb suis ⁊ uno ieti putre¬
dinẽ illam p̃cidisti. ancilla enĩ cum qua solebat
acced̾e ad culpam litigãt cum dña minore ut
fit sola cum sola obiecit. hoc cͥmẽ cũ amarissima
ĩ sultatõne uocãs meribilulã. quo illa stimulo ꝑ¬
O tussa res pex̃ fedicatẽ suã. ꝯfestimq dãpnauit atz¬
S. exiut. sic̃ amici adulantes ꝑu̾tunt. sic inimici
litigantes plerunq corrigũt. Nec tu quod ꝑ eos¬
u agis. s ꝙ ip̃i uoluert̃ ret̾buis eis. Iraca enĩ illa
exagitare appetiuit mĩorem daĩam ñ sanare. ⁊⁊
ideo clamcło: aut qr ita eas ĩuen̾at locus ⁊ tẽpꝰ
littis aut ne forte ⁊ ip̃a ꝑ iclitaret᷑. ꝙ tam sero
gaidiss aut tu dñe rector celi tũc ⁊ t̾renorum¬

Expanded text:
sens, qui creasti, qui uocas, qui etiam per t praepositos homines boni aliquid agis ad animarum salutem. quid tunc egisti, deus meus? unde curasti? unde sanasti? nonne protulisti durum et acutum ex altera anima conuicium tamquam medicinale ferrum ex occultis prouisionibus tuis et uno ictu putredinem illam praecidisti? ancilla enim, cum qua solebat accedere ad cupam, litigans cum domina minore, ut fit, sola cum sola, obiecit hoc crimen amarissima insultatione uocans meribibulam. quo illa stimulo percussa respexit foeditatem suam confestimque damnauit atque exuit. sicut amici adulantes peruertunt, sic inimici litigantes plerumque corrigunt. nec tu quod per eos agis, sed quod ipsi noluerunt, retribuis eis. illa enim irata exagitare appetiuit minorem dominam, non sanare, et ideo clanculo, aut quia ita eas inuenerat locus et tempus litis, aut ne forte prodidisset. at tu, domine, rector caelitum et terrenorum
Abbreviated transcription (Latin):
qs et̃ oñe aporhecaꝵ ⁊ cellarior aqua sordebit s mos
ioenos ꝓualebit hac rõne p̃cipiendi. ⁊ auctoritate
cin irpandi fẽnabat auiditatem tenerioris eta
q ⁊ pͣam puellaꝵ sitim formabat. ad honestum
nodũ ut iam nõ lib̾e̾t quod nõ dec̾et. Et suͥrepse
mo tũ sic̃ michi filio famissa tua narrabat. sub¬
psent ei uinolentia. Nam cũ de more sic̃ puella
oba ub̾et᷑ aꝑentib decupa uinũ deꝑme̾. sũmisso
oocilo qua de suꝑ patec. pͥus qmͣ ĩ sagunełam funde¬
set metũ. pͥmorib sabiic sordebat. exiguum. qua
iõ pot̾uant am pliꝰ sensu recusance. Non enĩ ulla
tmulenta cupiditate faciebat hoc: set quib dam
sugeluentib etatis excessib. qui iudricis motib
eulluit ⁊ in puerib auimis maioꝵ pond̾e premi
solent Itãq ad illud modicũ cotidiana modica ad¬
dendo qm̃ qui sꝑnit modica addendo paulatĩ de¬
adit In cam ꝯsuetudinẽ iapsa erat. ut ꝓpe iam ple¬

Expanded text:
 dominae apothecarum et cellariorum, aqua sordebit, sed mos potandi praeualebit." hac ratione praecipiendi et auctoritate imperandi frenabat auiditatem tenerioris aetatis et ipsam puellarum sitim formabat ad honestum modum, ut iam non liberet quod non deceret. Et subrepserat tamen, sicut mihi filio famula tua narrabat, subrepserat ei uinulentia. nam cum de more puella sobria iuberetur a parentibus de cupa uinum depromere, submisso poculo qua desuper patet, priusquam in lagunculam funderet merum, primoribus labris non poterat amplius, sensu recusante. Non enim ulla temulenta cupidine faciebat hoc, sed quibusdam superfluentibus aetatis excessibus, qui ludicris moribus ebulliunt, et in puerilibus animis majorum pondere premi solent Itaque ad illud modicum quotidiana modica addendo; quoniam qui modica spernit, paulatim decidit ; in eam consuetudinem lapsa erat, ut prope jam ple
Abbreviated transcription (Latin):
ne ppłc meroris tedio ꝯtabesc̾et instituesi et¬
illo in hodiernũ retentũ młt̾is iam ac pene oni¬
gregib tuis. et ꝑ cet̾as orbis imitantib cẽ me¬
morati antistitituo ꝑ uisũ aꝑuisti. quo locolado
ꝓ meres ad coħ̾cendam rabiem femĩeam s rene
Cum enĩ ꝓpallata ⁊̃ estosa digno cũ honore endoi¬

Expanded text:
ne populus moeroris taedio contabesceret, institutum esillo in hodiernum retentum, multis jam ac pene ogregibus tuis, et per caetera orbis imitantibmorato antistiti tuo per visum aperuisti, quo loco latepromeres ad coercendam rabiem femineam, sed regiam. Cum enim propalata et effossa digno cum honore
Abbreviated transcription (Latin):
cum cathecumiino alipio feriat᷑ matre adhen¬
te nob̾ młiebri hĩtu uirili fide anili securitii
mat̃na caritate. xp̃iana pietate. quas tͥ uocti
dabam ĩpsalmis ilł : et quo inte ĩ flãmabar
ex eis. ⁊ accendebar eos recitare. si possem to¬
to orbe t̾raꝵ ad u̾sus thypũ gen̾is hũani ⁊ tñ
toco orbe t̾rarum cantat᷑. ⁊ nõ ẽ qui se absqdi
acalore tuo. Qmͣ uehem̃ti ⁊ acri dolore indis¬
nabar manicheis: ⁊ miserabar eos rurcꝰ quod
illa sacram̃ta. illa medicam̃ta nescirent.⁊ i¬
dn e ee nte anduent ⁊ me nesciente q i bi eẽnt.
naientiir f aciem meã. ⁊ audirẽt noces meas¬

Expanded text:
cum catechumeno Alypio feriatus, matre adhaerencum catechumeno Alypio feriatus, matre adhaerente nobis muliebri habitu, uirili fide, anili securitate, materna caritate, christiana pietate! quas tibi uoces dabam in psalmis illis et quomodo in te inflammabar ex eis et accendebar eos recitare, si possem, toto orbi terrarum aduersum tyfum generis humani! et tamen toto orbe cantantur, et non est qui se abscondat a calore tuo. quam uehementi et acri dolore indignabar manichaeis et miserabar eos rursus, quod illa sacramenta, illa medicamenta nescirent et ita essent tunc et me nesciente, quodv ibi essent, intuerentur faciem meam et audirent uoces meas
Abbreviated transcription (Latin):
uidebant᷑ p̃ amore lib̾tatis ociose ad cantans
de medulł om̃ib. tͥ dixit cor meũ q̃siui uinlt̃
tuũ. uultũ tuũ dñe reqͥreͣm. Et uenĩt dies ĩqͥ
⁊̃ actu solu̾er aꝑfessione rethorica. Unde iam
cogitatũ solutũs eram. ⁊ fcm̃ ẽ ⁊̃ eriusti liug
meã. unde iam erueras cor meũ. Et bñdiceban
cum ip̃o me solocoram te. que aut̃ cum abserte
ꝯmemorandi oĩa magna erga nos bñficia tu
ĩillo tempe p̾sertim ad alia maiora ꝓperanti.
R̾euocat enĩ me recordatõ mea. ⁊ dulce mͥ fit
⁊ cossib cogitatõnũ meaꝵ ⁊ tortuosa mea di
litt̃is nr̃is. mag̃ enĩ eas uolebat redos̾e giuna¬
sioꝵ cedros qͣt iam ꝯtͥuit domi. qmͣ salubres ec
clĩasticas adu̾cas serpentib. qͣs tͥ deus meus
Uoces dedi. cum leg̾em psalmos dd̾ cantica fide¬
lia. ⁊ sonos pietatis excludentes turgidũ sp̃m
rudis ĩ gͥmano amore tuo cathecuminꝰ. ĩ iuilla

Expanded text:
uidebantur prae amore libertatis otiosae ad cantandum uidebantur prae amore libertatis otiosae ad cantandum de medullis omnibus: tibi dixit cor meum, quaesiui uultum tuum; uultum tuum, domine, requiram. Et uenit dies, quo etiam actu soluerer a professione rhetorica, unde iam cogitatu solutus eram. et factum est, eruisti linguam meam, unde iam erueras cor meum, et benedicebamcum ipso me solo coram te; quae autem cum absente conmemorandi omnia magna erga nos beneficia tua in illo tempore praesertim ad alia maiora properanti? reuocat enim me recordatio mea, et dulce mihi  collibus cogitationum mearum et tortuosa mea dirlitteris nostris. magis enim eas uolebat redolere gymnasiorum cedros, quas iam contriuit dominus, quam salubres herbas ecclesiasticas aduersas serpentibus. Quas tibi, deus meus, uoces dedi, cum legerem psalmos Dauid, cantica fidelia, sonos pietatis excludentes turgidum spiritum, rudis in germano amore tuo, catechumenus in uilla
Abbreviated transcription (Latin):
catholicũ. castitate ꝑ fcã atq ꝯtinencia tͥ ser¬
uientẽ ĩ asfrica apd̾ suos cum tota domꝰ eiꝰ
ꝑ eum xpĩana fcã eẽt carna᷑ soluisti. ⁊ tũc
ille uiuit ĩ simi abraham quicꝙͥ illud est.
ꝙ illo sigͣt᷑ sinu. Ibi nebridiꝰ meus uiuit
duscis amitꝰ meus. tiluc aut̃ dñe ad opti¬
uus ex libco filiꝰ ibi uiuit. Nam qͥs alilius
tali as̃e locus : ibi uiuit uñ me młta int̾me¬
bat. homũtionẽ ĩ exꝑtum. Iam nõ ponit
ad os meũ. s spiritale os ad fontẽ taũ ⁊ bis
qnͣtum põt sapĩam ꝓ auiditate sua sñ finep
lix. Nec eum sic arbitror ĩ ebͥari ex ea ut obuun¬
catur mei cũ tu dñe quẽ pocat ille nr̃i sis me¬
mor. sic gͦ eramꝰ u̾etundũ ꝯsosantes t̾steno
ad fidem gradus sui. uite .s. ꝯuigał. nebdum
aut̃ oꝑientes. qñ seciueret᷑ quod de tam ꝓximo
pot̾at. ⁊̃ erat iam iãq facturꝰ. cum ecce euo¬
luti sunt dies illi tandem. Nam longi ⁊ msia

Expanded text:
catholicum castitate perfecta atque continentia tibi seruientem in Africa apud suos, cum tota domus eius per eum christiana facta esset, carne soluisti. et nunc ille uiuit in sinu Abraham. quidquid illud est, quod illo significatur sinu, ibi Nebridius meus uiuit, dulcis amicus meus, tuus autem adoptiuus ex liberto filius: ibi uiuit. nam quis alius tali animae locus? ibi uiuit, unde me multa interrogabat homuncionem inexpertum. iam non ponit aurem ad os meum, sed spiritale os ad fontem tuum et bibit, quantum potest, sapientiam pro auiditate sua sine fine felix. nec eum sic arbitror inebriari ex ea, ut obliuiscatur mei, cum tu, domine, quem potat ille, nostri sis memor. sic ergo eramus, Verecundum consolantes tristem ad fidem grautem opperientes, quando sequeretur. quod de tam proximo poterat et erat iam iamque facturus, cum ecce euoluti sunt dies illi tandem. nam longi et multi