comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
locutꝰ fuero. cũ isaias duoderĩ ꝓpħis iuxta numerũ uersũ aut ȩqualis
aut maior sit. Sic ubi aut̃ pt missis.lxx. de hebraico disputaui:
illud incausa ÷. qđ aut eadẽ. aut similia st̃ pleraq cũ cet̾is. Et duplici
modũ breuitatis excedunt. Sed iam ꝓpositum prosequamur.
udeã: quȩ totã t̾rã .xii. tribuũ ostendit. Et ꝓeo qđ nos exhebreo
loquit᷑ tribub iuda & beniamin: ex ceptis.x. quȩ isamaria lera plnuĩ
& uocabant effraim & isrł: & qͣs sub oria rege iudȩ & hierłm: phal¬

Expanded text:
locutus fuero; cum Isaias duodecim Prophetis juxta numerum versuum, aut aequalis, locutus fuero; cum Isaias duodecim Prophetis juxta numerum versuum, aut aequalis, aut major sit. Sicubi autem praetermissis LXX de Hebraico disputavi, illud in causa est quod aut eadem, aut similia sunt pleraque cum caeteris, et duplici modum brevitatis excedunt. Sed jam propositum exsequamur. Judaeam, quae totam terram duodecim tribuum ostendit. Et pro eo quod nos ex Hebraeo loquitur tribubus, Juda et Benjamin: exceptis decem, quae in Samaria erant, et vocabantur Ephraim et Israel; et quas sub Ozia rege Juda, et
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ cũ apło dicere pot̾at. Et si imꝑitꝰ sermonȩ: ñ tam̃ scientia. Scrip
eñ in hunc ꝓpħam iuxta editionis quattuor usq ad uisionẽ quadrupe¬
cerpta possumꝰ appellare. Eusebuis quoq pamphili iuxta historicã expla-¬
nationẽ: xU. edidit uolumina. Et didimꝰ cuiꝰ amicitiis nuꝑ usi sumus¬
abeo loco ubi scriptũ :. Consolamini consolamini popłm meũ sac̃do¬
tes. loqͥmini adcor hierłm usq adfinẽ uoluminis: x & uiii. edidit
tomos. Apollunaris aut̃ more suo ita exponit oĩa. ut uniu̾sa trans.¬
currat. & punctis qͥbdã atq int̾ uallis. immo cõpendiis grandis iuiȩ
spatia p̃teruol& ut non tã cõm̃tarios quã indices capituloꝵ nos
legere creddamꝰ. Ex qͥ anim adũtis qͣntȩ difficultatis sit: ut latini
nr̃i quoꝵ aures fastidiose st̃ & ad intellegendas seripturas scãs nau¬
siant. plausuq tantũ eloquentiȩ delectant᷑: mͥ ignoscant si ꝓloenuid

Expanded text:
qui cum Apostolo dicere poterat: Etsi imperitus sermone, non tamen scientia . Scripsit enim in hunc Prophetam juxta editiones quatuor, usque ad Visionem quadrupe, quas nos Excerpta possumus appellare. Eusebius quoque Pamphili juxta historicam explanationem quindecim edidit volumina; et Didymus, cujus amicitiis nuper usi sumusab eo loco ubi scriptum est: Consolamini, consolamini populum meum, sacerdotes: loquimini ad cor Jerusalem , usque ad finem voluminis, decem et octo edidit tomos. Apollinaris autem more suo sic exponit omnia, ut universa transcurrat, et punctis quibusdam atque intervallis, immo compendiis grandis viae spatia praetervolet: ut non tam Commentarios quam indices capitulorum nos legere credamus. Ex quo animadvertis, quantae difficultatis sit, ut Latini nostri, quorum aures fastidiosae sunt, et ad intelligendas Scripturas sanctas nauseant, plausuque tantum eloquentiae delectantur, mihi ignoscant, si prolixius
Abbreviated transcription (Latin):
peccata ur̃a. Cum extenderitis manus. auertam faciem
Auobis. & simultiplicaueritis preces non exaudiam nos: manꝰ
enim urȩ sanguine plenȩ sunt. Lauamini. mundi estote.
Auferde nequtias ab animis ur̃is. a conspecta oculoꝵ meoꝵ
Cessate anequitus ur̃is. discite bonum facere. Inquirite ii:¬
dicium. conseruate eum qui inuiriam patitur. udicate pu¬
pillo &iustificate uidnam. & uenite disputemꝰ dicit d̃ominis.
Et sifuerint peccata ur̃a quasi foenitium. ut niuem exalbabo.
audieritis me: gladius uos consumet. Os eium dñi locutũ est

Expanded text:
peccata uestra. cum extenderitis manus, auertam faciem a uobis: et si multiplicaueritis preces, non exaudiam uos. manus enim uestrae sanguine plenae sunt. lauamini, mundi estote, auferte nequitias ab animis uestris a conspectu oculorum meorum, cessate a nequitiis uestris. discite bonum facere, exquirite iudicium, conseruate eum qui iniuriam patitur, iudicate pupillo et iustificate uiduam. et uenite, disputemus, dicit Dominus. eaudieritis me, gladius vos consumet : quid eis hoc prodest
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlum apertum. & ecce equs albus. & quisedebat suꝑ eum. uocaba¬
tur fidelis &uerus ȩqum iustumq iudicans. & prȩliator. & erat
pud isaiam. Nunquid nonualet manus dei ut saluos faciat.
aut grauabit aurem ut uou exaudiat: Sed peccata ur̃a
inter uos & dñ separant. & propter peccata ur̃a auertit faciem
est iudicium uerum. fidunt inuanis. & loquntur in ania. qui partu¬

Expanded text:
 eum vocabatur fidelis et verus, aequum justumque judicans, et praeliabatur; eratque Apud Esaiam: Numquid non valet manus Dei ut salvos aut grauabit aurem ut non exaudiat? sed peccata uestra inter uos et Deum separant, et propter delicta uestra auertit faciem est judicium verum. Confidunt in vanis, et loquuntur vana; quia partu
Abbreviated transcription (Latin):
in psalmo. Incerta & occulta sapientiȩ tuȩ manifestasti mͥ. Quomodo
sapientes ꝓphȩ instar brutoꝵ animantiũ qͥd dicerent ignorabaNE
habeant potestate quando taceant quando loquant᷑. Qđ si cui uide
infirmũ: illud eiꝰdẽ apłi audiat. ꝓpħȩ duo aut tres loquant᷑: & alii
di iudicent. di aut̃ aliĩ fuerit reuelatũ sedenti: pͥor taceat. Quia possiã
digere: Si ergo intelligebant quȩ dicebant: cuncta sapientie i¬
onisq st̃ plena. Nec aer uoce pulsatꝰ ad aures eoꝵ ꝑueniebat: sed
qͥd loqͣt᷑ in me dñs ds̃. Unde post historiȩ ueruatẽ: sp̃alit̾ accip

Expanded text:
in Psalmo, Incerta et occulta sapientiae tuae manifestasti mihi: quomodo in Psalmo, Incerta et occulta sapientiae tuae manifestasti mihi: quomodo sapientes Prophetae instar brutorum animantium, quid dicerent, ignorabant? habeant potestate, quando taceant, quando loquantur. Quod si cui videtur infirmum, illud ejusdem Apostoli audiat: Prophetae duo aut tres loquantur, et alii dijudicent: si autem alii fuerit revelatum sedenti, prior taceat . Qua possunt l tacere vel dicere? Si ergo intelligebant quae dicebant, cuncta sapientiae rationisque sunt plena. Nec aer voce pulsatus ad aures eorum perveniebat; sed quid loquatur in me Dominus Deus . Unde post historiae veritatem, spiritualiter accip
Abbreviated transcription (Latin):
comburebatur. Et dix̃ moyses. Transiens uidebo hoc grande
uisum. Cur utiq non crematur rubus: Ut uidit autẽ qͥm
accedit iuidere. uocauit eum dñs as derulmo dicens. Moyses

Expanded text:
cremabatur. et dixit Moyses: transiens uidebo hoc grande cremabatur. et dixit Moyses: transiens uidebo hoc grande uisum, cur utique non crematur rubus. ut uidit autem, quoniam accedit uidere, uocauit eum Dominus Deus de rubo dicens: Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
stat & audit eum: & gaudio gaudet propter uocem sponsi.
Nous rei austesem osiensuai est aꝑut resbaa naus
Quanpo iussus esi excalciare sẽ. Quos scilicr ⁊ spor¬
Sus non ipse esset. eral euiai inleor ut quicune:
Nuꝑtias Recysauei calciamentuai oepogere⁊ calci¬
ReTUR ueRo ille qui CoNSUs FTURUS eSSΕΙ
Tfaccum est quomͦ fuit iesus in iericho circum spexit
oculis & uidit honunẽ stantem aute faciemsuam. & fra¬
meam ferentem inmanu ciꝰ. & dicit. Noster es aut aduersaris¬
orum: Ille autem dixit. Ego sum dux uirtutis dñi nunc
adueni. Et iesus cecidit infaciem ad terram. &ait illi. Dñe
quid imperas famulo tuo: Et dixit dux uirtutis dñs. Solue
calciamenta de pedib tuis. lociis enim inquo stas terra sc̃a est
ltem in exodo moysi iubetur calciamentũ deponere. quod nec
ipso sponsus. ẽẽt. Et apparuit ei angłs dñi inflamma ignis
derubo. Et uidit quia rub ardebat igni. rubus autem non

Expanded text:
stat et audit eum et gaudio gaudet propter uocem sponsi. stat et audit eum et gaudio gaudet propter uocem sponsi. Huius rei mysterium ostensum est apud Iesum Naue, quando iussus est excalciare se, quod scilicet sponsus non ipse esset erat enim in lege, ut quisque nuptias recusaret calciamentum deponeret, calciaretur uero ille qui sponsus fu turus esset — Et factum est, quomodo fuit Iesus in Ierico, circumspexit oculis et uidit hominem stantem ante faciem suam et frameam haerentem in manu eius et dixit: noster es aut aduersariorum? ille autem dixit: ego sum dux uirtutis Domini, nunc adueni. et Iesus cecidit in faciem ad terram et ait illi: Domine, quid imperas famulo tuo? et ait dux uirtutis Domini: solue calciamentum de pedibus tuis. locus enim, in quo stas, terra sancta est. Item in Exodo Moyses iubetur calciamentum deponere, quod nec ipse sponsus esset: Et adparuit ei angelus Domini in flamma ignis de rubo: et uidit, quoniam rubus ardebat igni, rubus autem non
Abbreviated transcription (Latin):
dei iacob. Quod ipse six sponsus eccresiaai. habens spon¬
sam dequa filu sp̃uales nscerentor apuo iohel.
anite tuba insyon. scĩficate ieuiniũ. & indicite curatioñ.
aggregate populũ. scĩficate ȩccłam. excipite maiores
natu. colligite paruulos lactantes. Procedat spons de cubili
suo. & sponsa dechalamo suo. It EaL AꝑUO IEREΛAR
ł auferam deciuitatib iuda & dequadrubus ierłm uocem
lȩtantium & uocẽ gaudentium. uocẽ sponsi & uocẽ sponsȩ
ltem inpsalmo. xuii. Et ipse uelut sponsus procedens de tha¬
lamo sua. exultabit uel ut gigas adcurrendam uiam. asãmo
cȩli profectio eiꝰ. & decursio eiꝰ usq sumiũ eiꝰ. & non est qui
& ostendit michi ciuitatem scãm icrłm descendentem decęlo
habentem adeo claritatẽ. Item in euangłio cata iohannẽ. Uos
mͥ testes estis qm̃ dixi eis qui missi sunt ab ierosolimis adme
quia nonsum xp̃s. sed quoniam missus sum ante ipsum. Qui
habet enim sponsam: sponsus est. Amicus autẽ sponsi est qui

Expanded text:
ABENS SPONSAM, DE QVA FILII SPIRITALES NASCERENTVR. Apud Iohel: Canite tuba in Sion, sanctificate ieiunium et indicite curationem, adgregate populum, sanctificate ecclesiam, excipite maiores natu, colligite paruulos lactantes, procedat sponsus de cubiculo suo et sponsa de thalamo suo. Item apud Hieremiam: Et auferam de ciuitatibus Iuda et de quadriuiis Hierusalem uocem laetantium et uocem gaudentium, uocem sponsi et uocem sponsae. Item in psalmo XVIIlamo suo exultabit uelut gigans uiam currere; a summo caeli profectio eius et decursio eiususque ad summum eius et net ostendit mihi civitatem sanctam Hierusalem descendentem de coela Deo habentem claritatem Dei. Item in euangelio secundum Iohannem: Vos mihi testes estis, quoniam dixi eis qui missi sunt ab Hierosolymis ad me, quia non sum Christus, sed quoniam missus sum ante ipsum. qui habet enim sponsam sponsus est: amicus autem sponsi est qui
Abbreviated transcription (Latin):
uod idem & lapis dictus sit:
iod inde idem lapis mons fieret. & impleret totam terram.
uoĩ innouissimis temporibus idem mons manifestaretur. super quer
gentes uenirent. & inquem iusti quiq ascenderent.
uod inpassione crucis uirtus omnis sit & potestas.
nod inhoc signo ercicis salus sit oranibus qui infrontibus notantur.
uod medio die inpassione eius tenebrȩ futurȩ. ẽẽnt.
uod amorte non uinceretur. nec aputd inferos remansurus esset.
uod abinferis tercio die resurgeret.

Expanded text:
lapis dictus sit. XVII. Quod deinde idem lapis mons fieret et inpleret totam terram. XVIIL Quod in nouissimis temporibus idem mons manifestaretur, super quem gentes uenirent et in quem iusti quique ascenderent.Quod in passione crucis et signo uirtus omnis sit et potestas. XXII. Quod in hoc signo crucis salus sit omnibus, qui in frontibus notentur. XXIII. Quod medio die in passione eius tenebrae futurae essent. XXIIII. Quod a morte non uinceretur nec apud inferos remansurus esset. XXV. Quod ab inferis tertia die resurgeret.
Abbreviated transcription (Latin):
habebat. infirmata est. filu autẽ septẽ : eccłs sunt septem
ponit. ut seruitur septenarius numerus. Ut dies septem
quib deus mundum fecit. &angeli septẽ qui assistunt &e
uersant᷑ ante faciem dĩ. sicut raphael angłs intobia dicit.
&lucerna septiforms intabernaculo matyrii. & oculi diĩ
septem qui mundum specnlantur. & lapis cam ocab septẽ
it tachairias dicit. & sp̃c septem. & in apocalipsi candel abra
sptem. & colunnȩ septem sciꝑ quas ȩdificat domium sapientia
apud salomonẽ.
cognatione tua. & dedomo patris tui. &uade uillam terrã
quam tibi ostendero. & faciam te ingentẽ magnam. & bene¬
dicam te. & magnificabo nom̃ tuum. & cris benedictus. & bene

Expanded text:
habeat infirmata est . Filii autem septem sunt Ecclesiae septem,habeat infirmata est . Filii autem septem sunt Ecclesiae septem,ias septem ponit , ut servetur septenarius numerus, ut dies septem quibus Deus mundum fecit , ut Angeli septem qui assistunt et conversantur ante faciem Dei, sicut Raphael angelus in Tobia dicit , et lucerna septiformis in tabernaculo martyrii , et oculi Domini septem qui mundum speculantur, et lapis cum oculis septem, ut Zacharias dicit , et Spiritus septem, et candelabra ptem et columnae septem, super quas aedificat domum sapientia apud Salomonem. cognatione tua et de domo patris tui et uade in illam terram quam tibi ostendero. et faciam te in gentem magnam et benedicam te et magnificabo nomen tuum, et eris benedictus.
Abbreviated transcription (Latin):
Iocundare sterilis quȩ nonparis. erumpe & exclama quȩ uon
parturis. qui a multi filu desertȩ. magis quam eiꝰ quȩ lubet
uirum. Dixit enim dñs. Dilata locum tab̾nacłi tui & aule¬
orũ tuoꝵ & fige. & noli parcere. Longas fac mensuras tus
& palos tuos confirma. Adhuc indexteram tuã & sinistrs
extende. & sementuũ gentes possidebit. & ciuitates dese¬
tas inhabitabit. Noli tunere quia reuinces: neq reuearis
quia maledicta es: qm̃ confusionẽ eternam obliuisceris. Sic
& abrahȩ cum deancilla natus. eẽt prior filius: sara sterilis
diu mansit. & sero insenecta de pollicitatione peperit fili
ysaac qui fuit typus xp̃i. Sic & iacob accepit uxores duas.
maiorẽ liam occilis infirmiorib typum sy nagoge. min¬
rem spetiosam rachel typum ȩccłȩ. quȩ &sterilis diuman¬
sit. & postea peperit ioseph. qui & ipse fuit typus xp̃i. Et uibi¬
silion libro primo. helcana habuit uxores duas. fennana eũ
filus & annam sterilẽ. ex qua nascitar samuel non scdm si

Expanded text:
on paris, erumpe et exclama, quae non parturis, quia multi filii desertae magis quam ejus quae habet virum. Dixit enim Dominus: Dilata locum tabernaculi tui et aulaeorum tuorum et fige. Noli parcere, longas fac mensuras tuas, et palos tuos confirma. Adhuc in dexteram tuam et in sinistram extende, et semen tuum gentes possidebit, et civitates desertas inhabitabit. Noli timere, quia revinces . Neque reverearis quia maledicta es, quoniam confusionem aeternam oblivisceris . Sic et Abrahae cum de ancilla natus esset prior filius, Sara sterilis diu mansit, et sero in senecta de pollicitatione peperit filium Isaac , qui fuit typus Christi. Sic et Jacob accepit uxores duas , majorem Liam oculis infirmioribus typum synagogae, minorem speciosam Rachel typum Ecclesiae, quae et sterilis diu mansit, et postea peperit Joseph, qui et ipse fuit typus Christi. Et in Basilion primo legitur Helcana habuisse uxores duas, Fenennam cum filiis, et Annam sterilem, ex qua nascitur Samuel, non secundu
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. eis autem qui seruiunt mͥ nomen nominabitur mag¬
num quod benedicetur int̾ra. Item illic. Igitur extollet
illic. Ecce itaq dominator dñs sabaoth auferet ab iudea
& abirłm ualentem. &ualidã ualentiã panis &ualentiam
q̃m non est mnopia eis qui metuunt eum. Diuites eguerunt
&esurierunt. qui autẽ inquirunt dm̃. non indigebunt
Ego sum panis aitȩ. Qui uencrit adme non esuriet. & qui
inme crediderit non sitiet unquam. Item illic ipse. Si quis
sitit. ueniat ad me &bibat. Qui credit iume: flumina de¬

Expanded text:
Dominus. Eis autem qui serviunt mihi, nomen nominabitur noDominus. Eis autem qui serviunt mihi, nomen nominabitur novum, quod benedicetur in terra . Item illic: Igitur extollet illic: Ecce itaque dominator Dominus sabaoth auferet a Juda et ab Hierusalem valentem et validum, valentiam panis: et valentiam quia non est inopia eis qui metuunt eum. diuites eguerunt et esurierunt, qui autem inquirunt Dominum non indigebunt Ego sum panis vitae. Qui venit ad me non esuriet, et qui in me crediderit non sitiet umquam . Item illic ipse: Si quis sitit, veniat et bibat. Qui credit in me, sicut d
Abbreviated transcription (Latin):
meam ingentes. Item apud eundem. Et inhis om̃ib ñ sunt
conuersi. Igitur extollet signum ingentes quȩ sunt longe.
& attrahet illos asummo terrȩ. Item apud enndem. Quibus
nuntiatum de eo uidebunt. & qui non audierunt intelligent.
ltem apud eundẽ. Manifestus factus sum eis qui me ñ quȩre¬
bant. inuentus sum abeis qui me non interrogabant. dixi
ecce sum genti quȩ non inuocauit nom̃ meũ. Be hoc ipso ĩaccb
ipłorum paulus. Uobis primum oportebat indicari uerbũ
aei sed quia expulistis illud nec uos̃ dignos uita ȩtertia iu¬
licastis ecce conuertimꝰ nos ad gentes. Sic enim dixit ꝑscrip¬
turam dñs. Ecce lucem posui te intergentes. ut ita sint sal¬
PUD ISAIAM. Sic dicit dicit dñs. Ecce qui seruiunt
michi manducabant. uos autẽ esurietis. Ecce qui ser¬
uiunt mͥ bibent. uos autem sitieris. Ecce qui seruiunt michi
iocundabunt᷑. uos autem confundemini. Uos interficiet

Expanded text:
meam in gentes . Item apud eumdem: Et in omnibus his non sunt meam in gentes . Item apud eumdem: Et in omnibus his non sunt conversi. Igitur extollet signum in gentes quae sunt longe, et attrahet illos a summo terrae . Item apud eumdem: Quibus non est nuntiatum de eo videbunt, et qui non audierunt intelligent . Item apud eumdem: Manifestus factus sum eis qui me non quaerunt, inventus sum ab eis qui me non interrogabant. Dixi: Ecce sum, genti quae non invocavit nomen meum De hoc ipso in Actibus stolorum Paulus: Vobis primum opportuerat indicari verbum Dei. Sed, quia expulistis illud, nec vos dignos vitae aeternae judicastis, ecce convertimus nos ad Gentes. Sic enim dixit per Scripturas Dominus: Ecce lucem posui te inter Gentes, ita ut sApud Esaiam sic dicit Dominus: Ecce qui serviunt mihi manducabunt, vos autem esurietis. Ecce qui mihi serviunt bibent, vos autem sitietis. Ecce qui mihi serviunt jucundabuntur, vos autem confundemini; vos interficiet
Abbreviated transcription (Latin):
manifestaui. principẽ &imꝑandẽ gentib. ltem apud eundẽ.
Gentes quȩ te nonnouera inuocabunt te. & populus qui ignora¬
bant de Adte confugient. ltem apud eundem. Et erit. luilla
die radix iesse qui surget imꝑare omnib gentib in illã gentes
sꝑabunt. & erit requies eius honor. ltem apud eundem. lerra
Tabulon & terra neptalim uia maris & ceteri qui ĩ maritimã
habitantis. & transiordanen gentium populus ambulans in
tenebris uidit lucem magnã. Et qui habitatis iiregione un¬
ds̃ xp̃o meo dño cuius tenui dexteram ut exaudiant illum
gentes. & fortitudinẽ regum dirumpam. aꝑiam ante illum
portas. & ciuitates noncludentur. Item apud eundẽ. Ueno
colligere om̃s gentes. & linguas. &uenient. & uidebunt clari¬
tatem meani. & dimittam super eos signum. &muttam ex hi
conseruatos ingentes quȩ longe sunt. quȩ non audierunt non
meum. neq uiderunt głam meã. & nuntiabunt claritatem

Expanded text:
manifestaui, principem et imperantem gentibus. Item illic: manifestaui, principem et imperantem gentibus. Item illic: Gentes quae non nouerant te inuocabunt te, et populi qui ignorabant te ad te confugient. Item illic: Et erit in illa die radix Iesse, qui surget imperare gentibus: in illum gentes sperabunt, et erit requies eius honor. Item illic: Terra Zabulon et terra Neptalim, uia maris et ceteri, qui maritima inhabitatis, et trans Iordanem gentium populus ambulans in tenebris, uidete lumen magnum: qui habitatis in regione umus Deus Christo meo Domino: cuius tenui dexteram, ut exaudiant eum gentes: fortitudinem regum disrumpam, aperiam ante illum portas, et ciuicolligere omnes gentes et linguas, et venient et videbunt claritatem meam, et dimitiam super eos signum, et mittam ex eis conservatos in gentes quae longe sunt, quae non audierunt nomen meum, neque viderunt gloriam meam, et nuntiabunt claritatem
Abbreviated transcription (Latin):
uis excitanit illum. Nondefitiet princeps deuida &dux defoe-¬
morib eiꝰ. quo adusq ueniant quȩ reposita sunt illi. & ipse est
spes gentium religans aduitem pullum suum. & ad cilium
pallũ asinȩ suȩ. &lauabit inuino stolam suam & insanguine
uuȩ amictum suũ. Formi dolosi oculi eiꝰ aũino. &dentes eiꝰ
dictum est. Ecce populus quasi papulus leoninus exurget. lcẽ
indeuteronomio. Eritis gentes incaput. incredulus autẽ popło
incauda. Item apud iegeclnel. Audite uocẽ tubȩ: & dixerunt.
Non audiemus. Propter hoc audient gentes. & qui pascuut pec¬
ra ineis. Item inpsalmo sexto decimo. Constitues me incaput
gentiun. Populus quem noncognoui seruiuit mͥ. De hoc ipso
apud ieremiam dñs dicit. Priusquã teformarẽ inutero noui
te. & priusquam exires deuulua scĩficaui te. & propħam ingen¬
tib posuite. Item apud isaiam. Ecce testem illum nationibus

Expanded text:
quis excitabit illum ? non deficiet princeps de Iuda et dux de fequis excitabit illum ? non deficiet princeps de Iuda et dux de femoribus eius, quoadusque ueniant deposita illi, et ipse est spes gentium. deligans ad uitem pullum suum et ad cilicium . pullum asinae suae. lauabit in uino stolam suam et in sanguine uuae amictum suum. forscriptum est: Ecce populus quasi populus leoninus exsurget . In Deuteronomio: Eritis, gentes, in caput, incredulus autem populus in caudam . Item apud Hieremiam: Audite vocem tubae: et dixerunt: Non audiemus. Propter hoc audient gentes 282 et qui pascent pecora in eis . In Psalmo XVII: Constitues me in caput gentium; populusapud Hieremiam Dominus dicit: Priusquam te formarem in utero novi te, et prius quam exires de vulva sanctificavi te, et prophetam in gentibus posui te . Item apud Esaiam: Ecce testem illum nationibus
Abbreviated transcription (Latin):
pleni quem benedixit dñs. Et. det tibi dñs arore cęli &afer
tilitate terrȩ multitudinẽ frumenti. & uini &olei. Et. serui¬
ent tibi gentes & adorabunt de principes. &eris dũs fratrib
aus. & adorabunt te filui patris tui. & qui maledixerit te erit
maledictus. & qui benedixerit te erit benedictus. Dehoo ipso
ingenesi. Ubi uidit autẽ ioseph qm̃ suꝑ posuit pater suus ma-¬
num dextram suꝑ caput effrem. graue illi uisum est. & app̃¬
hendit ioseph manum patris sui auferre eam acapite efrem
mituus meas. suꝑ pone clexteram tuã super caput eiꝰ. Ille aut̃
noluit. & dixit. Scio fili scio. & hic erit inpopulũ & hic exaltabit᷑.
sed frater illius iunior maior illo erit. & semen eiꝰ erit in mul¬
titudine gentium. Item ingenesi. luda te laudabunt fr̃s tui.
Manus tuȩ super dorsum uumicorũ tuorũ. Adorabunt te
filu patris tui. Catulas leonis iuda. De frutice michi fili ascen-¬
disti. recubans obd ormisti uelut leo. & uelut catulus leonis.

Expanded text:
pleni, quem benedixit Dominus. Et det tibi Deus de rore caeli et de ubertate terrae et multitudinem frumenti et uini, et seruiant tibi gentes et adorent te principes et fiere dominus fratris tui et adorabunt te filii patris tui. Qui maledixemaledictus, et qui benedixerit te, benedictus erit. Item illic: Ubi uidit autem Ioseph, quoniam superposuit pater suus manum dexteram super caput Effraim, graue illi uisum est: et adprehendit Ioseph manum patris sui, auferre eam a capite Efframitiuus meus, superpone dexteram tuam super caput eius. ille autem noluit et dixit: scio, fili, scio. et hic erit in populum, et hic exaltabitur, sed frater eius iunior maior illo erit, et semen eius erit in multitudinem gentium. Item in Genesi: Iuda, te laudabunt fratres tui, manus tuae super dorsum inimicorum tuorum. adorabunt te filii patris tui, catulus leonis Iuda. de frutice, fili mi, ascendisti, recubans obdormisti uelut leo et uelut catulus leonis.
Abbreviated transcription (Latin):
scauerunt dȩmonus & non deo. ltem inlibro iudicum. Eofecert̃
silii israhel malignum contra dñm dm̃ patrum suorum qͥ
eecit eos deterra ȩgẏpti. & secuti sunt deos agentib quȩ circa
illos & offenderunt dũm. & reliquerunt dm̃ & seruierunt
baal. ltem illit. Et adiecerunt filu israhel iterum facere malig

Expanded text:
cauerunt daemoniis et non Deo. Item in libro Iudicum: Et fecerunt filii Israel malignum contra Dominum Deum patrum suorum, qui eiecit eos de terra Aegypti, et secuti sunt deos a gentibus, quae circa illos sunt, et offenderunt Dominum et reliquerunt Deum et seruierunt Baal. Item illic: Et adieceru
Abbreviated transcription (Latin):
cabo. Dequo & xp̃s ineuuangłio cata iohannẽ. Scrutamini scrip¬
turas in quib putatis uos uitam ȩternam habere. Hȩ sunt.
quȩ destimonium sunt de me: & non uultis uenire adme. ut
uitam habeatis. Nolite putare quia ego uos accuso apud patrẽ.
Est qui uos accusat. morses in quo uos sꝑatis. Si enim dedidissetis

Expanded text:
cabo. De quo et Christus in euangelio cata Iohannem: Scrutamini scripcabo. De quo et Christus in euangelio cata Iohannem: Scrutamini scripturas, in quibus putatis uos uitam aeternam habere. haec sunt quae testimonio sunt de me: et non uultis uenire ad me, ut uitam habeatis. nolite putare, quia ego uos accuso apud patrem. est, qui uos accuset, Moyses, in quem uos speratis. si enim credidissetis
Abbreviated transcription (Latin):
dicit dñs: Plenus sum. holocaustomata arietum &pin¬
guamina agnorũ & sanguinẽ taurorũ & yrcorũ nolo. Quis
enim exquisiuit ista demanib ur̃is: ltem inpsalmo . xluiii.
Non eadem carnes taurorum & sanguinem yrcorum bibã.
Sacrifica dõ sacrificium laudis. & redde alassimo uota tua.
NpsalMo CETESΙMΟ NOΝO. Ante luciferũ generauite. lurauit
dominus & nonpenidebit᷑. tues sacerdos in ȩternum. scđm ordi¬
cerdotem. Et suscitabo mihi sacerdotem fidelem. qui omnia
quȩ sunt incorde meo faciet. & ȩdificabo ei domũ fidelem.
& transibit in conspectu xp̃orum meorũ omnib dieb. Et erit.
Omnis quiremanserit ĩdomo tua ueniet adorare in obolo pecu¬
niȩ. & inpane uno.
NDEVTERONoauo dominus adoioysen. Et dixit dominꝰ adme.
Prophetam excitabo eis de fratrib eorũ. sicut te: & dabo uerbũ
meum inore eiꝰ. & loquetur adeos ea quȩ preceꝑo ei. & quisq
non audierit quȩ loquit᷑ ꝓpheta ille in nomine meo. ego iundi¬

Expanded text:
dicit Dominus. Plenus sum, holocaustomata arietum et pinguamina agnorum et sanguinem taurorum et hircorum nolo. Quis enim exquisivit ista de manibus vestris? Item in Psalmo XLIX: Non edam carnes taurorum, aut sanguinem hircorum bibam. Sacrifica Deo sacrificium laudis, et redde Altissimo vota tua. uciferum genui te: Juravit Dominus, et non poenitebit eum: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordicerdotem: Et suscitabo mihi sacerdotem fidelem, qui omnia quae sunt in corde meo faciet, et aedificabo ei domum fidelem, et transibit in conspectu christorum meorum omnibus diebus: et erit, qui remanserit in domo tua, ueniet adorare in obolo pecuniae et in pane uno.Deuteronomio Deus ad Moysen: Et dixit Dominus ad me: prophetam excitabo eis de fratribus eorum sicut te et dabo uerbum meum in ore eius, et loquetur ad eos ea quae praecepero ei. et quisque non audierit quae loquetur propheta ille in nomine meo, ego uindi
Abbreviated transcription (Latin):
trum numerus ȩccłas septem numeri sui quantitate cõplexus.¬
scđ̃m quod inprio regnorũ leginus sterilem .Uii. peperisse.
&apud esaiam.Uii. mulieres unum hominem aprehendunt. cuiꝰ
inuocari super se nomen exposcunt. & apłs paulus qui huiꝰ numeri
leritimi & certi meminit. adseptem ȩccłas scriliit. & in apoca¬
lipsi dñs mandata sua diuina & precepta çȩlestia ad .uii. ȩccłas
& earum angłos dirigit. qui nunc istic numerus infratribus in¬
uenitur: ut consummatio legitima legitime compleatur. Cũuii.
liberis plane copulatur & mater origo & radix quȩ eccłas septem
postmodum peperit. ipsa prima & una. suꝑetrũ dñi uoce fundata
Nec uacat. quod inpassionib sola cum liberis mater esb. Margres
enim qui se dei filios inpassione testantur: iam non nisi dõ patre
censentur. sicut insuuangłio dominus loquitur dicens. Ne uocar¬
ritis uobis patrem superterrã. unus est cium pater uester qͥ i

Expanded text:
trum numerus, Ecctrum numerus, Eccsecundum quod in primo Regnorum legimus sterilem septem peperisse. et aput Esaiam septem mulieres unum hominem adprehendunt, cuius inuocari super se nomen exposcunt. et apostolus Paulus qui huius numeri legitimi et certi meminit ad septem ecclesias scribit. et in Apocalypsi Dominus mandata sua diuina et praecepta caelestia ad septem ecclesias et earum angelos dirigit. qui nunc istic numerus in fratribus inuenitur, ut consummatio legitima conpleatur. cum septem liberis plane copulatur et mater origo et radix quae ecclesias septem postmodum peperit, ipsa prima et una super petram Domini uoce fundata. nec uacat quod in passionibus sola cum liberis mater est. martyres enim qui se Dei filios in passione testantur iam non nisi Deo patre censentur, sicut in euangelio Dominus docet dicens: ne uocaueritis uobis p patrem super terram. unus est enim pater uester qui in
Abbreviated transcription (Latin):
dñsn dm̃i meũ qͥ condidit cȩlũ & terrã. Tobias quoq subregali
licet actyrannica seruitute sensu tamen ac sp̃u liber. c̾fessionem
suã deo seruat. & turtutẽ maiestatemq diuinani sullimi ter
prȩdicat. dicens. Ego interra captiuitatis meȩ confidebor illi.
&ostendo uirtutem eiꝰ innatione peccatrice. Quid uero in maca¬
beis septẽ fr̃s. & natalicim pariter & uirtutum sorte c̃similes.
septenarium numerum sacramento ꝑfectȩ consummationis inplen¬
tes: Sic septem fratres inmardirio coherentes ut primi in dispo¬
sitione diuina septẽ dies annorũ ratione septẽ milia continentes.
dseptẽ sp̃s. ut angłi septem. qui assistunt & conuersantur aute
faciem dei. &lucerua septi formis intabernaculo martrrui. & in
apocalipsi septem candelabra aurea. & apud salomonẽ colunnȩ
septẽ super quas ȩdificat domum sapientia: ista & istic .uii. fra¬

Expanded text:
Dominum Deum meum qui condidit caelum et terram. Tobias quoque sub regali Dominum Deum meum qui condidit caelum et terram. Tobias quoque sub regali licet ac tyrannica seruitute, sensu tamen ac spiritu liber confessionem suam Deo seruat et uirtutem maiestatemque diuinam sublimiter praedicat diet ostendo virtutem ejus in natione peccatrice . Quid vero in Machabaeis, septem fratres et natalium pariter et virtutum sorte consimiles, septenarium numerum sacramento perfectae consummationis implentes? sic septem fratres in martyrio cohaerentes, ut primi in dispositione divina septem dies annorum septem millia continentes, ut septem Spiritus et Angeli septem qui assistunt et conversantur ante faciem Dei, et lucernae septiformes in tabernaculo martyrii, et in Apocalypsi septem candelabra aurea, et apud Salomonem columnae septem, super quas aedificavit domum Sapientia : ita et istic septem fra
Abbreviated transcription (Latin):
equitur. & heliam maiestatẽ dei constant acfortiter asserentẽ.
rex achabopprimere conatur. Tacharias sacerdos interficit᷑ in medio
templi & altaris. ut illic hostia ipse fiat. Ubi dõ hostias iminolabat.
let deniq martyria iustorum sepe celebrata. tot edita inposterũ
fidei & uirtutis exempla. Tres pueri annanias. azarias. misael.
etate compares. dilectione concordes. fide stabiles. uirtute con-¬
ltantes. flaminis ac pȩnis urgentib fortiores. soli se dõ seruire so¬
lũ nosse. solum colere. proclamant dicentes. Nabucod onosor rex
non apus est nobis dehoc uerbo respondere tibi. Est enim ds̃ cui nos
serumus. potens eriꝑe nos decamino ignis ardentis. & de manib
tuis rex liberabit nos. Etsinon: notum sit tibi quia diis tuis non
soruimus. & imaginem auream quam statusti ñ adoramꝰ. Et dani¬
el dõ deuotus & scõ sp̃u plenꝰ. exclamat & dicit. Nichil colo ego nͥ

Expanded text:
equitur et Heliam maiestatem Dei constanter ac fortiter adserentem equitur et Heliam maiestatem Dei constanter ac fortiter adserentem rex Achab opprimere conatur. Zacharias sacerdos interficitur in medio templi et altaris, ut illic hostia ipse fiat, ubi Deo hostias immolabat. tot denique martyria iustorum saepe celebrata, tot edita in posterum fidei et uirtutis exempla. tres pueri, Ananias, Azarias, Misahel, aetate conpares, dilectione concordes, fide stabiles, uirtute constantes, flammis ac poenis urguentibus fortiores soli se Deo seruire, solum nosse, solum colere proclamant dicentes: Nabuchodonosor rex, non opus est nobis de hoc uerbo respondere tibi. est enim Deus cui nos seruimus potens eripere nos de camino ignis ardentis: et de manibus tuis, rex, liberabit nos. et si non, notum sit tibi quia diis tuis non seruimus et imaginem auream quam statuisti non adoramus. et Daniel Deo deuotus et sancto Spiritu plenus exclamat et dicit: nihil colo ego nisi
Abbreviated transcription (Latin):
hominis. U̾bi fuerit cadauer: illuc colliguntur aquile. Continuo
autẽ post pressuram dierum illorum. sol tenebricabiit. & luna
nondabit lumen suum. & stellȩ cadent decȩlo & uirtutes cȩloꝵ
mouebuntur. Et tunc apparebit signum filu hominis incęlo.
& lamentabunt᷑ oñs trib terre. & uidebunt filium honuius
uenientẽ innubib cȩli. cum uirtute magna & claritate. & mũ¬
tet angłos suos cum tuba magna. & colligent electos eiꝰ. aquat¬
tuor uentis. asumis cȩlorũ. usq ad sumitates eorũ. Nec noua aut
repentina hȩc sunt quȩ nunc accidunt xp̃ianis. cum boni semꝑ
& iusti & dõ innocentiȩ lege ac uerȩ religionis timore de uoti.
ꝑ pressuras & iniurias & graues ac multiformes infestantium
penas angusti itineris difficultate gradiantur. Sic inorigine
statim mundi abel iustus ãfratre primus occiditur. &iacob fu¬
gatur. & ioseph uenundatur. & dauitd misericordẽ saul rex per¬

Expanded text:
hominis. ubi fuerit cadauer, illuc congregabuntur aquilae. continuo hominis. ubi fuerit cadauer, illuc congregabuntur aquilae. continuo autem post pressuram dierum illorum sol tenebricabit et luna non dabit lumen suum et stellae cadent de caelo et uirtutes caelorum commouebuntur. et tunc apparuidebunt filium hominis uenientem in nubibus caeli cum uirtute magna et claritate. et mittet angelos suos cum tuba magna. et colligent electos eius a quattuor uentis, a summis caelorum usque ad summitates eorum. Nec noua aut repentina haec sunt quae nunc accidunt christianis, cum boni semper et iusti Deo innocentiae lege ac uerae religionis timore deuoti per pressuras et iniurias et graues ac multiformes infestantium poenas angusti itineris difficultate gradiantur. sic in origine statim mundi Abel iustus a fratre primus occiditur et Iacob fugatur et Ioseph uenundatur et Dauid misericordem Saul rex per
Abbreviated transcription (Latin):
finis. Cuni uero uideritis abhonunationẽ. uastationis quȩ dica¬
est per dameleu propħam stantẽ inloco scõ: qui legit intellige
lunc. qui iniudea sunt. fugiant inmontes. Et qui uitecto est.
descendat tollere quicquã dedomo. Et qui magro est: non con¬
uertatur retro auferre uestimentũ suũ. Ue autem pregnantib
& nutricautib in illis dieb. Adorate. nefiat fuga ur̃a hieme
neq sabbato. Frit enim tunc pressura magna. qualis non est
facta abinicio mundi usq nunc. sed neq fiãt. Et nisi breuiati. ẽãt
dies illi: non liberaretur. omnis caro. Propter electos autem: bre¬
uiabantur illi dies. Tunc siquis dixerit uobis ecce hic xp̃c. aut hic:¬
test &electis. Si gͦ dixerint uobis. ecce insolitudine est: nolite exi¬
re. Ecce incubiculis. nolite redere. Sicut enim choruscatio quȩ
exit aboriente. &apparet usq ad occidentẽ: ita erit aduentus filu

Expanded text:
finis. cum ergo uideritis abofinis. cum ergo uideritis aboo–qui legit intellegat – tunc qui in Iudaea sunt fugiant in montes, et qui in tecto est non descendat tollere quicquam de domo, et qui in agro est non conuertatur retro auferre\'uestimentum suum. uae autem praegnantibus et nutricantibus in illis diebus. adorate ne fiat fuga uestra hieme neque sabbato. erit enim tunc pressura magna qualis non est facta ab initio mundi usque nunc, sed neque fiet: et nisi breuiati fuissent dies illi, non liberaretur omnis caro: propter electos autem breuiabuntur illi dies. tunc si qui dixerit uobis Cecce hic Chbis omnia. si ergo dixerint uobis Cecce in solitudine est\\ nolite exire, ecce in cubiculis\\ nolite credere. sicut enim coruscatio quae exit ab oriente et apparet usque ad occidentem, ita erit et aduentus filii
Abbreviated transcription (Latin):
signo aduentus sui. & consummationis mundi: respondit &dix̃
Cauete nequis uos fallat. Multi enim uenient in nomine meo
dicentes ego sũ xp̃c. & multos fallent. Incipietis autem audi¬
re bella. & auditus bellorũ. Uidete. nolite tumultuari. Dporte
eum fieri. sed non dũ est finis. Exur enim gens super gentẽ.
aregnum super regnun. &erunt fames & terrȩ motus & pesti¬
lentiȩ ꝑsingła loca. Om̃a autem ista iuitia parturitionũ. Tunc
tadent uos in pressuram. &inter ficient uos. &eritis odibiles
imib gentib. propter nomen meũ. Et tunc scandaliz abunt᷑
multi. & inuicem tradent. & odient inuicem. Et multi pseudo¬
rephete exurgent &seducent multos. eo quod facinꝰ abund&
&refrigescet caritas multorũ. Qui autem tolerauerit usq dafine.
Inc saluabitur. Et predicabitur euuangłium istud regni ꝑtorui
orbem terrȩ. indestimonium omnib gentib. & tunc ueniet

Expanded text:
signo aduentus sui et consummationis mundi, respondit et dixit: signo aduentus sui et consummationis mundi, respondit et dixit: cauete ne qui uos fallat. multi enim uenient in nomine meo dicentes cego sum Christus\' et multos fallent. incipietis autem audire bella et auditus bellorum. uidete, nolite tumultuari: oportet enim fieri: sed nondum est finis. exurget autem gens super gentem et regnum super regnum, et erunt fames et terrae motus et pestilentiae per singula loca. omnia autem ista initia parturitionum sunt. tunc tradent uos in pressuram et interficient uos, et eritis odibiles omnibus gentibus propter nomen meum. et tunc scandalizabuntur multi et inuicem tradent et odient inuicem. et multi pseudoprophetae exurgent et seducent multos, et eo quod facinus abundet refrigescet caritas multorum. qui autem tolerauerit usque ad finem hic saluus erit. et praedicabitur euangelium istud regni per totum orbem terrae in testimonium omnibus gentibus, et tunc ueniet
Abbreviated transcription (Latin):
bAliNus ineuuangłio suo prȩmonet & prenunciat
dicens. Si mundus uos odit. scitote qm̃ me pͥmo odut.
Sidemundo essetis: mundus quod suũ. ẽẽt amaret. Sed quia
demundo non estis. sed ego elegiuos de mundo: propterea odit
uos mundus. Mementote sermonis quẽ dixi nobis. non est seruus
maior dño suo. Sime persecuti sunt: & uos persequentur. Et
iterum. Ueniet hora. ut omnis qui uos occiderit putet sẽ offici¬
um dõ facere. Sed hoc facient. quoniam non cognouert̃ patrẽ
neq me. Hȩc autẽ locutus sum uobis. ut cum uenerit hora earꝵ:
memores sitis quia ego dixiuobis. Et iterũ. Am̃ am̃ dico uob̾.
qm uos ploralutis & plangetis. sȩculũ aut̃ gaudebit. Uos tristes
eritis. sed tristicia arã inlȩtitiam ueniet. Et iterũ. Hec locutꝰ
sum uobis. at inine pacẽ habeatis. inscło autẽ pressuram. Sea fidit
qm ego uici scłm. Et cum adiscipulis siuis interrogaretur. de

Expanded text:
Dominus in euangelio praemonet et praenuntiat Dominus in euangelio praemonet et praenuntiat dicens: si mundus uos odit, scitote quoniam me primo odit. si de mundo essetis, mundus quod suum esset amaret: sed quia de mundo non estis et ego elegi uos de mundo, propterea odit uos mundus. mementote sermonem quem dixi uobis: cnon est seruus maior domino suo.\' si me persecuti sunt, et uos persequentur. et iterum: ueniet hora, ut omnis qui uos occiderit putet se officium Deo facere: sed hoc facient, quoniam non cognouerunt patrem neque me. haec autem locutus sum uobis, ut cum uenerit hora eorum memores sitis, quia ego dixi uobis. et iterum: amen amen dico uobis quoniam uos plorabitis et plangetis, saeculum autem gaudebit: uos tristes eritis, sed tristitia uestra in laetitiam ueniet. et iterum: haec locutus sum uobis, ut in me pacem habeatis, in saeculo autem pressuram: sed fidite quoniam ego uici mundum. et cum a discipulis suis interrogaretur de
Abbreviated transcription (Latin):
os & sapientiam. cui non possunt resistere aduersaru ur̃i. Si
inexodo ad moysen cunctantem & adpopulũ ire trepidantem
deus loquitur dicens. Quis dedit os homini. & quis fecit mogila¬
gum & surdum. &uidentem & cȩtum: Nlonne ego dñs deusꝰ
Et nunc perge & ego aperiam ostuum. & instruamte quid loq̃¬
ris. Nlec difficile est dõ aperire os hominis. deuoti sibi. & confels¬
ri suo inspirare constantiã & fiduciam loquendi: qui inume¬
ris aduersus balaam propħam etiam asinam fecerit loqui.
Quare. inpersecutionib nemo cogitet quod periculum diabo¬
lus importet. sed umo consideret. quod auxilium ds̃ pegłis¬
lec mentẽ labefactet huinana infestatio. sed corroboret fidẽ
duuna protectio: quando unusquisq scđm dñica precepta &¬
promissa fidei suȩ merita tantũ accipiat de dĩ ore. qͣntũ se credat
accipȩ. nec sit qđ om̃ps prȩstare ñ possit: nisi accipientis fides ca-¬
duca defecerit.

Expanded text:
os et sapientiam, cui non possint resistere aduersarii uestri. sicut os et sapientiam, cui non possint resistere aduersarii uestri. sicut in Exodo ad Moysen cunctantem et ad populum ire trepidantem Deus loquitur dicens: quis dedit os homini et quis fecit mogilalum et surdum et uidentem et caecum? nonne ego Dominus Deus? et nunc perge, et ego aperiam os tuum et instruam te quid loquaris. nec difficile est Deo aperire os hominis deuoti sibi et confessori suo inspirare constantiam et fiduciam loquendi qui in Numeris aduersus Balaam prophetam etiam asinam fecerit loqui. quare in persecutionibus nemo cogitet quod periculum diabolus inportet, sed immo consideret quod auxilium Deus praestnec mentem labefactet humana infestatio, sed corroboret fidem diuina protectio, quando unusquisque secundum dominica promissa et fidei suae merita tantum accipiat de Dei ope quantum se credat accipere, nec sit quod omnipotens praestare non possit, nisi si accipientis fides caduca defecerit.
Abbreviated transcription (Latin):
populos. & reuincet &deteget ualidas nationes. Item
catamatheum. Et ecce uox de nube dicens. hic est filius mĩs
dilectus. inquo bene sensi ipsam audite.
putare. Eece facio noua quȩ nunc orientur & cognoscetis.
& faciam indeserto uiam. & flumina in loco inaquoso adaqͣre
gents meum electum. plebem meam qaam adquisiui ut uir¬
tutes meas exponeret. ltem apud eundem. Sisitierint per
deserta: adducet illis aquam. Depetra producet illis. Funde¬
tur petra &fluet aqua. &tuuet plebs mea. Item in euuan
ina quam. inpęnitentiam. qui uenit autẽ fortior me est. cuiꝰ
non sum dignus caltiamenta portare. Ipse uos baptrzabit

Expanded text:
populos, et revincet et deteget validas nationes . Itemcata Matthaeum: Et ecce vox de nube dicens: Hic est Filius meus dilectissimus, in quo bene sensi; ipsum audite putare. ecce facio noua, quae nunc orientur, et cognoscetis, et faciam in deserto uiam et flumina in loco inaquoso, adaquare genus meum electum, plebem meam quam adquisiui, ut uirtutes meas exponeret. Item apud eundem: Si sitierint per deserta, adducet illis aquam, de petra producet illis, findetur petra et fluet aqua et bibet plebs mea. Item in euangein aqua in paenitentiam. qui uenit autem, fortior me est, cuius non sum dignus calciamenta portare. ipse uos baptizabit
Abbreviated transcription (Latin):
poo rexeonam. Hec dicit dominus uiris udȩ &qui iuhan¬
tant ierusalem. Renouate inter uos nouitaten. & nese¬
minaueritis inspinis. Circuncidite uos deo ur̃o. & circuncia¬
te prȩputium cordis ur̃i. ne exeat sicut ignis ira mea &
exurat. & non sit qui extinguat. ltem moyses dicit. In nous¬
mis dieb circuncidet deus cortuum & corsenunis seminis
tui. ad dnm̃ dm̃ tuũ amandum. Item apud iħu nauẽ. Et dix̃
dñs adiħu naue. Fac tibi cultellos petrinos. nimis acutos. &
asside & circuncide scđo filios isrł. Item paulus ad colosense
Circuncisi estis circuncisione non manu. facta in expoliat¬
one carnis. sed incircuncisione xp̃i. Item quod adam pͥmꝰ
ã deo factus incircuncisus. & abel iustus. & e noch qui deo pl¬
cuit & trans latus est. & noe qͥ interris om̃ib ob delicta pe¬
euntib solus in quo humanũ genus seruaretur electus et
& melchisedech sacerdos scđ̃m cuius ordinem xp̃s promis¬
sus est. tunc quod illud signaculũ

Expanded text:
prophetam: Haec dicit Dominus uiris Iuda et qui inhabitant Hierusalem: renouate inter uos nouitatem et ne seminaueritis in spinis: circumcidite uos Deo uestro et circumcidite praeputium cordis uestri, ne\' exeat sicut ignis ira mea et exurat et non sit qui extinguat. Item Moyses dicit: In nouissimis diebus circumcidet Deus cor tuum et cor seminis tui ad Dominum Deum amandum. Item apud Iesum Naue: Et dixit Dominus ad Iesum: fac tibi cultellos petrinos nimis acutos et adside et circumcide secundo filios Israel. Item Paulus ad Colossenses: Circumcisi estis circumcisione non manufacta in expoliatione carnis sed in circumcisione Christi. Item quod Adam primus a Deo factus incircumcisus et Abel iustus et Enoch qui Deo placuit et translatus est et Noe qui in terris omnibus ob delicta pereuntibus solus, in quo humanum genus seruaretur, electus est, et Melchisedech sacerdos, secundum cuius ordinem Christus repromissus est: tunc quod illud signaculum
Abbreviated transcription (Latin):
pon iaiaas. Uenite ambulemꝰ iulumine dñi. dimisit eũ
populum suum. domus isrł. Item in euuanglio cata lolin.¬
nem. fuit lumsn uerum quod illuminat omnẽ homiiẽ
uenientem in hunc mundum. In hoc mundo fuit. &mini.¬
diis peripsum factus est. & mundus eum non cognouit.
ltem illic. Qui non crediderit. iam iudicatus est : qria ñ
credidit iinomine unici filii dei. Hoc autem est udicũ¬

Expanded text:
pud Esaiam: Venite, ambulemus in lumine Domini. Dimisit enim populum suum domum Israel . Item in Evangelio suo cata Joannem: Fuit lumen verum quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. In hoc mundo fuit, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognovit . Item illic: Qui non crediderit, jam judicatus est, quia non credidit in nomine unici Filii Dei. Hoc autem est judic
Abbreviated transcription (Latin):
tis. & ne incitetis me inoꝑib manuũ ur̃arum. ad disperdendos
uos. & non audistis me. ltem inbasilion libro tertio helias ad
dũm. Aemulando ȩiulatꝰ sum dño dõ onũpotenti. quia
dereliquerunt te filui isrł. Altaria tua demolierunt. & pro¬
phetas tuos uiterfecerunt gladio. & remansi ego solus. & quȩ¬
runt animam meam. Auferre eam ame. Item inhesdra.
Desciuerunt ate. & abiecerunt legem tuã post dorsũ suum.
& prophetas tuos inter fecerunt. qui obtestabantur eos ut
reuerterentur adte.
N EXObo. popUIUS ADMARon. Exurge. fac nobis deos qui nos prȩce¬
dant. quia moyses uir hic qui nos eiecit de egryto. quid ei acci¬
derit uon scimus. Item illic moyses addnm. Precor dñe deliquit
populus hic delictum grande fecerunt sibi deos aureos & argen¬
teos. Et nunc si dimitis eis delictũ dimitte. sinautẽ : deleme¬

Expanded text:
incitetis me in operibus manuum uestrarum ad disperdendos uos: et non audistis me. Item in Regnorum tertio Helias ad Dominum: Aemulando aemulatus sum Domino Deo omnipotenti, quia dereliquerunt te filii Israel, altaria tua demolierunt et prophetas tuos interfecerunt gladio: et remansi ego solitarius, et quaerunt animam meam auferre a me. Item in Esdra: Desciuerunt a te et abiecerunt legem tuam post corpus suum et prophetas tuos interfecerunt, qui obtestabantur eos, ut reuerterentur ad te.n Exodo populus ad Aaron: Exurge et fac nobis deos qui nos praecedant: quia Moyses uir hic, qui nos eiecit de Aegypto, quid ei acciderit, non scimus. Item illic Moyses ad Dominum: Precor, Domine, deliquit populus hic delictum grande. fecerunt sibi deos aureos et argenteos: et nunc si dimittis eis delictum, dimitte: sin aute
Abbreviated transcription (Latin):
mones libri qui signatus est. quẽ sidederis homini scienti lute¬
ras adlegendum. dicet. Nlon possum legere. signatꝰ est enim. Sed in
illa die audient surdi sermones libri. & qui intenebris. & qui uinebu¬
la sunt oculi cȩcorum udebunt. Item apud ieremiam. Innorussimo
dierum cognoscetis ea. ltem apud daniel. Muni sermones. & signa
librum. usq ad tempus consummationis. quo addiscant multi &
impleatur agnitio. qm̃ cum fiet disꝑsio cognoscent onĩa hȩc. In epła¬

Expanded text:
ignatus est: quem si dederis homini scienti litteras ad legendum, dicet: non possum legere, signatus est enim. sed in illa die audient surdi sermones libri, et qui in tenebris et qui in nebula sunt, oculi caecorum uidebunt. Item apud Hieremiam: In nouissimo dierum cognoscetis ea. Item apud Danielem: Muni sermones et signa librum usque ad tempus consummationis, quoad discant multi et inpleatur agnitio: quoniam cum fiet dispersio, cognoscent omnia haec. Ite