comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ lauda hierłm dominũ. lau¬
da clm̃ tuũ syon: Deindequid se¬
quitur: Qm̃ confortauit seras
portarũ tuarũ. Gͦ de ista hie rłm
portȩ. &. quomodo sȩrȩ salue st̃:
Benedirit filios tuos inte. Quomͦ
benedirit qui dirit. relinquetur
uobis domus ur̃ã deserta: Qui
posuit fines tuos pacem. Ubi pax
posita est. quȩ bello subuersa est :
Et adipe frumenti satiat te. fru¬
mentũ adipes habet: Quidee res¬
ponde. frum̃ tum adipes habet :
Si gͦ frumentum adipes ñ habet.
cõpelleris necessitate spũaliter
intelligere. Scdm̃ istum uersicu

Expanded text:
r: Lauda, Jerusalem, Dominum: lauda Deum tuum, Sion. Deinde quid sequitur? Quoniam confortavit seras portarum tuarum. Ergo de ista Jerusalem portae, et quomodo serae salvae sunt? Benedixit filios tuos in te. Quomodo benedixit, qui dixit: Relinquetur vobis domus vestra deserta ? Qui posuit fines tuos pacem. Ubi pax posita est, quae bello subversa est? Et adipe frumenti satiat te. Frumentum adipem habet? O Judaee, responde. Frumentum adipem habet? Si ergo frumentum adipes non habet, et compelleris necessitate spiritualiter intellig
Abbreviated transcription (Latin):
tes incordib nr̃is abbã pat̾. uox
que clamat ad dnm̃. ñ ẽ labioꝵ.
s cordis ẽ. Deniq dicit dñs ad mo¬
ysen. Quid clamas ad me: ce certe¬
moyses moyses nichil dixerat. Et
gladii ancipites imnanib eorum.
habent aliud : Et gladii ancipites
in manib eoꝵ. Gladii ancipites.¬
gladii eoꝵ ancipites sunt. Legimꝰ
inapocalipsi ioħis quȩ in eccłiis
legit᷑ & recipitur. Neq enĩ a pocri¬
Egladius inquit ex utraq parte acu¬
tus egrediebat᷑ de ore eius. Uides ergo
qd̾ isti scĩ gladios istos ancipites qͦs
habent in manib de ore dnĩ susce¬
perunt: Dñs gͦ gladiũ de ore suo
cdonat discipłis suis. gladiũ ancipi¬
tẽ. hoc ẽ sermonẽ doc trinȩ suȩ.
Gladiũ ancipitẽ & scd̃m hystoriam
& scd̃m allegoriam. .s. scdm literã.

Expanded text:
bba, pater . Vox quae clamat ad Deum, non est labiorum, sed cordis est. Denique dicit Dominus ad Moysen: Quid clamas ad me ? Certe Moyses nihil dixerat. Et gladii ancipites in manibus eorum. habent aliud? Et gladios ancipites in manibus suis. Gladii sanctorum ancipites sunt. Legimus in Apocalypsi Joannis, quae in Ecclesiis legitur, et recipitur neque enim inter apocryo Salvatore: Et gladius, inquit, ex utraque parte acutus egrediebatur de ore ejus . Vides ergo quod isti sancti gladios istos ancipites, quos habent in manibus, de ore Domini susceperunt? Dominus ergo gladios de ore suo donat sanctis suis. Gladium ancipitem, hoc est, sermonem doctrinae suae. Gladium ancipitem, et secundum historiam, et secundum allegor
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habet carnes. nͥ qd tenditur. Tym¬
panũ ñ potest eẽ contractũ. s exten¬
sũ. & nos peccata non contrahant.
s iusticia dilatet. Ad reliqua ꝑcur¬
Qd̃ inchoro dicimus. hoc dicamus
inpsalterio. Psalteriũ ꝓprie genus
organi musici ẽ. quod est quasi ci¬
tha ra. Similitudinẽ habet cy tharȩ.
s ñ est cythara. Int̾ psalterium &
cytharã hoc inter est. Cythara de¬
orsum ꝑcutitur. cȩterum łsalteriũ
sursum ꝑcutitur. qd̃ uerbo uulgari
dicitur polipotongon. hoc est gͦ psal

Expanded text:
non habeat carnes: nisi quod tenditur. Tymnon habeat carnes: nisi quod tenditur. Tympanum non potest esse contractum, sed extensum. Et nos peccata non contrahant, sed justitia dilatet. Ad reliqua percurlant ei. Quod in choro dicimus, hoc dicamus in psalterio. Psalterium proprie genus organi est musici, quod est quasi cithara. Similitudinem habet citharae, sed non est cithara. Inter psalterium et citharam, hoc interest: Cithara deorsum percutitur: caeterum psalterium sursum percutitur, quod verbo vulgari dicitur polypht
Abbreviated transcription (Latin):
dño canticũ nouũ. ut nouus ppłs can¬
tet canticũ nouum. & benedixit. ad
reliqua ꝓcuͬramus. Lȩtetur ispł in eo
qui fecit eum. Ille letetur qui sensu
uidet dm̃. Isrł enĩ hoc int̾p̃tatur. sen¬
su uidens dm̃. Et filiȩ syon exultent
in rege suo. Filiȩ ȩccłiȩ. filiȩ noui po¬
plĩ. Exultent in rege suo. in xp̃o qui
regnat in eis. Uidetis quomodo leuit̃
singła queq ꝑstrinximus. Laudent¬
nomen eius inchoro. Ubicunq cho¬
rus est. ibi diuerse uoces inunum
canticũ congeruntur. Quomodo
dñĩ efficiunt. Laudent nomen euᷤ
in choro. Ubi dissensio ẽ. ubi inuidia¬
est. ibi chorus ñ est. Laudent nom̃
eius inchoro. in tympano & psalte¬
rio psallant ei. Chorus iste canticũ
habet .&. tympanũ. habet s psalteriũ.
Crucifigamus corpora nrã xp̃o.
&. tali tỹmpano canamus dõ. In tỹ¬
pano ꝙ psalterio psallant ei. Tym¬
panũ ñ habet carnẽ s pellẽ. Et
nos quandui carnei sumus. ñ sumꝰ
tỹpanũ. Tympanũ ñ est nisi qd̃

Expanded text:
cantat canticum novum, et benedixit: nos ad reliqua curramus. Laetetur Israel in eo qui fecit ipsum. Ille laetetur, qui sensu videt Deum. Israel enim hic interpretatur, sensu videns Deum. Et filii Sion exsultent in rege suo. Filii Ecclesiae, filii novi populi, exsultent in rege suo, in Christo, qui regnat in eis. Videtis quomodo leviter summa quaeque perstringimus. Laudentnomen ejus in choro. Ubicumque chorus est, ibi diversae voces in unum canticum congeruntur. Quomodo Domini efficiunt. Laudent nomen ejus in choro. Ubi dissensio est, ubi invidia, ibi chorus non est. Laudent nomen ejus in choro: in tympano et psalterio psallant ei. Chorus iste canticum habet, et tympanum, et psalterium habet. Crucifigamus corpora nostra Christo, et tali tympano canamus Deo. In tympano et psalterio psallant ei. Tympanum non habet carnem, sed pellem. Et nos quamdiu carnei sumus, non sumus tympanum. Tympanum non est, nisi quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓte currunt. ꝓte seruiunt. Angłi.
throni. dominationes. non habent
solem necessariũ. ñ lunã. ñ stellas.
incelestil.. Sol enĩ & luna & stellȩ
ꝓpter nos sunt. nobis seruiunt.
Dicit & apłs. qd̃ ipsa creatura conge¬
miscit & parturit in lib̾atione ser¬
uorũ dei. Quando autẽ filii cdĩ as¬
sumpti fuerint & ipsa creatura
de hoc seruitio liberatur. Dicat ali¬
quis. Quomodoᷤ seruit & liberatur.
quomodo luna. quomodo stellȩ li¬
micidas. &. tam̃ seruit imꝑio eus
qui iuffit. Solem enĩ suũ oriri
facit suꝑ iustos &. impios. Laudate
eũ om̃s stellȩ & lumen. Dicat aliqͥs.
Qd̃ est lumen sine sole. sine stellis.
sine luna: Dicere possumus noctẽ.
&. diem. uel int̾ diem s noctẽ qd̃
absq sole lucent. licet multi pu¬
tent ipsũ splendorẽ sols esse.
Dicit gͥ. Laudate eum om̃s stellȩ
.s lumen. ut quomodo de inuisibi¬
lib dixerat. laudate eum om̃s uir¬
tutes eius. sic .s. de uisibilibus dicat.

Expanded text:
pro te currunt, pro te serviunt. Angeli, pro te currunt, pro te serviunt. Angeli, throni, dominationes non habent solem necessarium, non lunam, non stellas. in coelestibus. Sol enim et luna, et stellae propter nos sunt: nobis serviunt. Dicit et Apostolus: quod ipsa creatura congemiscit, et parturit in liberatione servorum Dei . Quando autem filii Dei assumpti fuerint, et ipsa creatura de hoc servitio liberatur. Dicat aliquis: Quomodo sol servit, et liberatur? Quomodo luna? Quomodo stellae limicidas, et tamen servit imperio ejus qui jussit. Solem enim suum oriri facit super justos et impios . Laudate eum, omnes stellae et lumen. Dicat aliquis: Quod est lumen sine sole, sine stellis, sine luna? Dicere possumus inter noctem et diem, vel inter diem et noctem, quod absque sole lucet: licet multi putent ipsum splendorem solis esse. Dicit igitur. Laudate eum, omnes stellae et lumen. Ut quomodo de invisibilibus dixerat, laudate eum, omnes virtutes ejus: sic et de visibilibus dicat,
Abbreviated transcription (Latin):
głos ꝓuocauimus. & homo cunctar̃u
uirtutũ nom̃ scire ñ possũ. gene¬
ralit̾ dico. laudate eum om̃s uirtu¬
tes eius. Huc usq de in uisibilibus.
laudate eũ quȩ estis inuisibilia. quȩ
uenit ad creaturas quas oculis cerni¬
mus. Laudate eũ sol o luna. Uidete
gentiles. uidete manichei. sol laudat
non laudat᷑. Laudate eum sol stuna.
Uos solem dm̃ dicitis. Ecce post quan¬
graclui laudans ponitur. Laudate
eũ sol s luna. Non dixit luna .s sol.
s sol .o luna. Qd̃ maius ẽ inlumine
pͥus laudat. Uidete ordinẽ. uisibili¬
um ordinẽ. Laudate eum sol. post
solem luna. post lunã om̃s stellȩ.
Om̃s stellȩ. ñ tantũ lucifer. non
tantũ maiores stellȩ. s minores.
parit᷑ laudent dnm̃. Dicat aliquis.
Quomodo sol o luna  stellȩ laudẽt
dnm̃: Icdo qd̃ asuo officio & serui¬
tio ñ recedunt. Seruitiũ ipsors
laus dĩ est. Grandẽ honorẽ habes
humana. animna. Sol & luna & stellȩ

Expanded text:
gelos provocavimus, et homo cunctarum gelos provocavimus, et homo cunctarum virtutum nomen scire non potest, generaliter dico: Laudate eum, omnes virtutes ejus. Hucusque de invisibilibus: laudate eum, qui estis invisibiles. Invisvenit ad creaturas quas oculis cernimus. Laudate eum, sol et luna. Videte, gentiles: videte, Manichaei. Sol laudat, non laudatur. Laudate eum, sol et luna. Vos solem Deum dicitis. Ecce post quangradu laudans ponitur. Laudate eum, sol et luna. Non dixit luna et sol: sed, sol et luna. Quod majus in lumine est, prius laudat. Videte ordinem visibilium. Laudate eum, sol: post solem, luna: post lunam, omnes stellae. Non tantum lucifer: non tantum majores stellae, sed minores pariter laudent Dominum. Dicat aliquis: Quomodo sol, et luna, et stellae laudant Deum? In eo quod a suo officio et servitio non recedunt. Servitium ipsorum, laus Dei est. Grandem honorem habes, humana anima. Sol, et luna, et stellae
Abbreviated transcription (Latin):
eum in excelsis. Ad laudẽ dĩ sola ho¬
minũ natura ñ sufficit. uinguntur
& cȩli. Laudate dnm̃ de cęlis. Non di¬
xit laudate cęli. s uos laudate qui
estis incęlis. hoc est qui habitatis in
cȩlis. throni. dominationes. pͥncipa¬
tus. potestates. seraphim. cherubin.
s om̃e nomen qd̃ nominat᷑ ñ solũ
inp̃senti seculo. s infuturo. Laudate
cdnm̃ de celis. qui estis incelis. Qui
estis in excelsis. laudate eum in excelsis.
Excelsi: laudate excelsũ. Non dreit
humilib & deorsũ positis laudate :
s uos qui insublimi estis. Laudate
eum om̃s angłi eius. uides in quo
gradu sint angłi. Primũ throni
dnr. Throni. sedes. Non putemus
cathedras eẽ. inquib ds̃ sedeat. sed
uirtutes aliquas incȩlestib inquil.
ls̃ semꝑ sedeat. quasi inquadriga
sua. Laudate eum om̃s angłi eius.
Qui angłs ẽ laudet. qui demon est
laudare ñ potest. Laudate eũ om̃s
uirtutes eius. Quia ad laudes dĩ an¬

Expanded text:
eum in excelsis. Ad laudem Dei, sola hoeum in excelsis. Ad laudem Dei, sola hominum natura non sufficit, jungantur et coeli. Laudate Dominum de coelis. Non dixit, laudate, coeli; sed vos laudate, qui estis in coelis, hoc est, qui habitatis in coelis, throni, dominationes, potestates, seraphim, cherubim, et omne nomen quod nominatur, non solum in praesenti saeculo, sed in futuro. Laudate Dominum de coelis, Qui estis in coelis, qui estis in excelsis, laudate eum in excelsis. Excelsi, laudate excelsum. Non dixit humilibus et deorsum positis, laudate; sed vos qui in sublimi estis. Laudate eum, omnes angeli ejus. Vides in quo gradu sunt angeli? Primum throni dicuntur. Throni, sedes. Non putemus cathedras esse, in quibus Deus sedeat: sed virtutes aliquas in coelestibus, in quibus Deus sedeat semper, quasi in quadriga sua. Laudate eum, omnes angeli ejus. Qui angelus est, laudat: qui daemon est, laudare non potest. Laudate eum, omnes virtutes ejus. Quia ad laudes Dei an
Abbreviated transcription (Latin):
tũ locuti sumus s quȩ sequuntur
manifesta sunt. oremus dnm̃ ut
nrã duricia mollescat. s nr̃a pecca¬
ta purgentur. ut efficiamur quasi
nix. ut & frigus diaboli quodcũq
ẽ incordib nr̃is expellatur. & calea¬
mꝰ in spũ scõ. Est quippe s. malus
calor. Om̃s adulterantes quasi cli¬
banus corda eore. S ille calor calo¬
re sp̃s scĩ expellitur. cui sit głia
insecula scłor amen.
alła. & hoc multi putat qm ĩ titulo
sit psalmi ipsiꝰ. Scire au̾ debemus
qm̃ unũ alleluia de fine suꝑioris
psalmi ẽ. aliud alleliua inicium
sequentis ẽ psalmi. Et hanc regu¬
lam debemus respicere & scire.
qm̃ oms psalmi qui inprincipio
habent alleluia. s infine habent.
Multi autẽ putant qm̃ alterius
psalmi principium sit. Non est
ita s ille ps̃ qui in pͥncipio habet
alleliua. ipse & in fine habet ale¬
lina. Hoc totũ quare drei.: Ut sci¬
atis quare inisto psalmo duo alła
p̃posita sint.
audate dnm̃ de cȩlis. laudate

Expanded text:
ta locuti sumus, et quae sequuntur, manifesta sunt: oremus Dominum, ut nostra duritia mollescat, et nostra peccata purgentur, ut efficiamur quasi ignis: ut et frigus diaboli, quodcumque est, in cordibus nostris, expellatur, et caleamus Spiritu sancto. Est quippe et malus calor. Omnes adulterantes, quasi clibanus corda eorum . Sed ille calor, calore Spiritus sancti expellitur. Cui sit gloria in saecula saeculorum. Amen. hoc multi putant, quoniam in titulo sint psalmi posita. Scire autem debemus, quoniam unum alleluia de fine superioris psalmi est: aliud alleluia initium sequentis psalmi est. Et hanc regulam debemus accipere et scire, quoniam omnes Psalmi qui in principio habent alleluia, et in fine habeant. Multi autem putant, quoniam alterius psalmi principium sit. Non est ita, sed ille psalmus qui in principio habet alleluia, ipse et in fine habet. Hoc totum quare dixi? Ut sciatis quare in isto psalmo duo alleluia praeposita sint. Laudate Dominum de coelis: laudate
Abbreviated transcription (Latin):
tes. qm̃ possidebunt terrã. Si gͦ
ibi dr̃ beati mites. hoc est man¬
sueti. qm̃ ipsi possidebunt terrã.
.s. hic dr̃ exaltauit manfuetos in
salutẽ. & isti mansueti hereditate
possidebunt terrã: gͦ ista terra
ñ ẽ deorsũ. s de sursũ est. Quid
enim dicit : Exaltauit mansue¬
tos insalutẽ. Si enĩ mansueti
deorfum ẽ: ñ diceret exaltauit.
Exultabunt scĩ ingłia. Inqua
gła: Exurge gła mea exurge
psalteriũ .s. cythara: exurgam
diluculo. Ingła. Nec dũ enim e

Expanded text:
ipsi possidebunt terram . Si ergo ibi dicitur, beati mites, hoc est, mansueti: quoniam possidebunt terram, et hic dicitur exaltavit mansuetos in salutem: et isti mansueti haereditate possidebunt terram: ergo ista terra non est deorsum, sed desursum est. Quid enim dicit? Exaltavit mansuetos in salutem. Si enim mansueti deorsum est: non diceret, exaltavit. Exsultabunt sancti in gloria. In qua gloria? exsurge, gloria mea, exsurge psalterium et cithara: exsurgam dilu
Abbreviated transcription (Latin):
uoce apłica ꝓpħia cõpleta est. Exul¬
bilib suis. Lauabo ꝑsingulas noc¬
tes lectũ meũ. lacrimis meis stratũ
meũ rigabo. Illud peccatoris est. il
li suo lȩtatur. Quis nonpugne̾t
cũ carne sua. Ego cũ iulecto meo
uigilauero ñ letor s pugno. non
regnũ cȩloꝵ suspiro. s cũ carne pug¬
no. Incendiũ carnis rigo lacrimis.
.s. extinguo. Propt̃ea dr̃ lauabo per
singłas noctes lectum meũ. lacri¬
mis meis stratũ meũ rigabo. Lectꝰ
meus qui ardet libidine. extinguit᷑
lacrimis. Felices isti de quib dr᷑. lȩ
tabunt᷑ incubilib suis. Exultati¬
ones cłĩ inginture eoꝵ. utiq qͥ
clamat. ñ ingutture clamat. sed

Expanded text:
voce Apostoli prophetia completa est. bilibus suis. Lavabo per singulas noctes lectum meum, lacrymis meis stratum meum rigabo. Illud peccatoris est: illli suo laetatur? Quis non pugnat cum carne sua? Ego cum e lectulo meo vigilavero, non laetor, sed pugno: non regnum coelorum suspiro, sed cum carne pugno. Incendium carnis rigo lacrymis, et exstinguo. Propterea dicitur: Lavabo per singulas noctes lectum meum: lacrymis meis stratum meum rigabo . Lectulus meus qui ardet libidine, exstinguitur lacrymis. Felices isti, de quibus dicitur: Laetabuntur in cubilibus suis. Exsultationes Dei in gutture eorum. Utique qui clamat, non in gutt
Abbreviated transcription (Latin):
uolucres pennatȩ. Hȩc uniu̾sa in eo
laudant dnm̃. quia ñ mutauere
naturã suam. Reges t̃rȩ & om̃s po¬
popłi pͥncipes o om̃s iudices t̃re.
Iuuenes ⁊ uirgines senes cũ iunio¬
rib laudent nom̃ dnĩ. quia exalta¬
tũ est nom̃ eius solius. Omĩs ȩtas.
omĩs sexus. omĩs potestas. illũ lau¬
det. cui pat̾ post euacuatas potes¬
tates. dedit nomen excelsum.
Nec quisquã qͣd̾ utitur reuocet.
s ei de quo o sequitur. Confessio
eius suꝑ cęlũ & terrã. quia urcta
apłm omĩa ei confitentur. nos
solũ cȩlestia ac terrena. uerum
etiã o inferna. Et exaltauit cornu
popłi sui. eccłiastici utiq. Ymnusᷤ
omĩb scĩs eius. filiis isrł. popło app¬
pinquanti sibi. his deputatur cęles¬
tis ymnus qui in eo scĩ effecti sunt.
qui eũ m̃te conspicuint. qui ei fi¬
de appinquant. quos ab eo ꝑuersitas
iniqua ñ separat. Qui nos dignetur
tradere in regnũ deo patri .. confor¬

Expanded text:
volucres pennatae: haec universa in eo volucres pennatae: haec universa in eo laudant Deum: quia non mutant naturam suam. Reges terrae, et omnes populi, principes et omnes judices terrae. Juvenes et virgines, senes cum junioribus laudent nomen Domini, quia exaltatum est nomen ejus solius. Omnis aetas, omnis sexus, omnisque potestas illum laudet; cui Pater evacuatis potestatibus, dedit nomen excelsum: nec quisquam sibi quo utitur, revocet, sed ei de quo et sequitur: Confessio ejus super coelum et terram. Quia juxta Apostolum, omnia ei confitentur: non solum coelestia ac terrena, verum etiam et inferna . Et exaltavit cornu populi sui. Ecclesiastici utique. Hymnus omnibus sanctis ejus, filiis Israel populo appropinquanti sibi. His deputatur coelestis hymnus, qui in eo sancti effecti sunt: qui eum mente conspiciunt: qui ejus fidei appropinquant: quos ab eo perversitas iniqua non separat: qui nos dignetur tradere in regnum Deo Patri, et confor
Abbreviated transcription (Latin):
Lignũ uides quasi siccũ. amissis
foliis. & statim cũ uenerit uer. tibi
paris  Eom̃s cedri. Imitare cedrũ. Cedri ntunt᷑
ad alta. quasi ad cęlum festinant.
ẜ tu imitare ligna in racionabilia.
Bestiȩ & uniuersa pecora. Nichil mu¬
tat naturã suã. omĩa stant in ordi¬
ne suo. absq solo homine. cui om¬
nia subiecta sunt. Serpentes &
toriam loqueris. ñ dicis allegorics.
Si scd̃m hystoriam dicis. quare pͥmũ
abyssi & nix. grando. deinde ligna
fructifera. & cet̾a irrationabilia
laudant dm̃. s ad extremũ homo:
legamus genesim. & scd̃m oridinẽ
natiuitatis s creaturarũ. ita s uide¬
bimus cuncta laudare. Ibi enĩ scrip¬
tũ ẽ pͥmũ eas animantes factas eẽ
quȩ intra sunt. deinde ea facta quȩ
interra sunt. deinde facta uolatilia.
gͥ sicut pͥmũ factũ ẽ : sic laudet dnm̃.
S &. alius sensus ẽ. O homo. uniu̾sa
hȩc quȩ dixi. cuiꝰ causa facta sunt:
Bestiȩ. serpentes. ligna fructifera.

Expanded text:
Lignum vides quasi siccum amissis Lignum vides quasi siccum amissis foliis: aestas cum venerit, tibi paris. Et omnes cedri. Imitare cedrum. Cedri nituntur ad alta: quasi ad coelum ire festinant. Et tu imitare ligna irrationabilia. Bestiae et universa pecora. Non mutant naturam suam. Omnia stant in ordine suo, absque solo homine, cui omnia subjecta sunt. Serpentes et toriam loqueris: non dicis allegorice. Si secundum historiam dicis: quare primum abyssi, et nix, et grando, deinde ligna fructifera, et caetera irrationabilia laudant Deum, et ad extremum homo? Legamus Genésim, et secundum ordinem nativitatis, et creaturarum, ita videbimus cuncta laudare. Ibi enim scriptum est, primum eas animantes factas esse, quae in aqua sunt: deinde ea facta quae in terra sunt: deinde facta volatilia, ur sicut primum factum est; sic laudat Dominum. Sed alius sensus est: O homo, universa ista quae dixi, cujus causa facta sunt? Bestiae, serpentes, ligna fructifera,
Abbreviated transcription (Latin):
generare potest sine humore. nec
humor sine igne. Hoc ẽ ermore o¬
mor calori. & calor humori. tamen
uoluntate dĩ. hȩc quȩ int̾ se diuersa
sunt. in nr̃a natiuitate concordant.
Grando. nix. glacies. & sp̃s ꝓcellarũ.
quȩ faciunt uerbũ eius. Multa st̃
quȩ dicant᷑. & in singulis ĩmorari ñ
possumus. Grando. nre. glacies. &
sps̃ ꝓcellarũ. omĩa quȩ uidemus
in mundo. nobis seruiunt. Serpen¬
s nobis seruiunt. Die hesterna tẽ¬
pestas fuit. uidebatur nobis eẽ con¬
trariũ. Erat frigus. erat humor. erant
pluuie hoc qd̾ ad horã nobis uidet᷑
eẽ contrariũ. ꝓ nob̾ ẽ. frucͭ enĩ nob̾
parit. uide enĩ quid dicit. illa s. il¬
la quȩ faciunt uerbũ euis. Frubes¬
ce homo. Serpentes. abyssi .nix. plu¬
uia. tẽpestas uerbũ faciunt. & tu
non facis. Montes & om̃s colles.
Nec montes mutant᷑ in colles. nec
ualles in montes. seruant naturã
suã. Ligna fructifera s om̃s cedri.

Expanded text:
generare potest sine humore, nec generare potest sine humore, nec humor sine igne. Nihil est mor calori, et calor humori. Tamen voluntate Dei, haec quae inter se diversa sunt, in nostra nativitate concordant. Grando, nix, glacies, et spiritus procellarum, quae faciunt verbum ejus. Multa sunt quae dicantur, et in singulis immorari non possum. Grando, nix, glacies, et spiritus procellarum. Omnia quae videmus in mundo, nobis serviunt. Serpensed nobis serviunt. Die hesterna tempestas fuit, videbatur nobis esse contrarium: erat frigus: erat humor: erant pluviae. Hoc quod ad horam nobis videtur esse contrarium, pro nobis est: fructum enim nobis parit. Vide enim quid dicit: Illa et illa quae faciunt verbum ejus. Erubesce, homo. Serpentes, abyssi, nix, pluviae, tempestas, verbum Dei faciunt, et tu non facis. Montes et omnes colles. Nec montes mutantur in colles, nec valles in montes: servant naturam suam. Ligna fructifera, et omnes cedri.
Abbreviated transcription (Latin):
ẜcȩt̾a quȩ sequunt᷑. Oquanta in is¬
tis mysteriis continentur. Laudaue¬
runt cȩlestia. laudauerunt inuisi¬
bilia. nc̃ ad terrena descendit.&. ad
cones concitantur. Ubi abundauit
peccatũ. suꝑ ab undauit grã. Qui pͥ¬
mũ draco eras. qui habebas uenena
serpentis. O tu qui pͥmũ abyssus e¬
ras. & tenebrȩ suꝑ abyssũ ferebant᷑.
Uidete quid dicat. Ubi draco. ubi
uenena. ubi abyssus. ubi tenebrȩ.
Ne desꝑes gͥ o homo. tu qui draco
eras. qui tenebro sus eras. & dm̃ lau¬
dare ñ audebas. Age pęnitentiam.
& statim conuerteris. Licet in hebreo
ñ habe̾t dracones. s habet tenniaã.
esse magnitudinis. Deniq ꝙ. ipse cętꝰ
cdate eũ quȩ extra mare sunt. dra¬
cones s om̃s abyssi. a parte totũ. Sc̃i¬
Nedochicos. Deinde sequitur ignis.
Uidete concordantẽ discordiam. Aquȩ.¬
⁊ ignis simul laudant. Dracones .&. om̃s
abyssi. Ignis. yniuersa quȩ nascunt᷑
ex aqua. nascuntur s. ex igne. hoc est
exhumore & calore. Nec ignis solus

Expanded text:
era quae sequuntur. O quanta in istis mysteria continentur! Laudaverunt coelestia, laudaverunt invisibilia: nunc ad terrena descendit, et ad abyssi concitantur. Ubi abundavit peccatum, superabundavit gratia . Qui primum draco eras, qui habebas venena serpentis: o tu qui primum abyssus eras, et tenebrae super abysso ferebantur . Videte quid dicat: Ubi dracones, ubi venena, ubi abyssus, ubi tenebrae? Ne desperes igitur. O tu qui draco eras, qui tenebrosus eras, et Deum laudare non audebas: age poenitentiam, et statim converteris. Licet in Hebraeo non habeat dracones, sed habeat THANINIM, esse magnitudinis. Denique ipse cete in date ea quae extra mare sunt. Dracones et omnes abyssi. A parte totum synecdochicos. Deinde sequitur: Ignis. Videte concordantem discordiam aquae et ignis: simul laudant Deum. Dracones et omnes abyssi. Universa quae nascuntur ex aqua, nascuntur ex igne, hoc est, ex humore, et calore; nec ignis solus
Abbreviated transcription (Latin):
ad te ds̃. qm̃ tu adcęlũ non uis as¬
cendere. Non tibi sufficit qd̃ non
suscipis. s occidis. crucifigis. blaffle¬
mas. flagellas. Non tibi sufficit
quod occidis. s neo pęnitentiam
agis qd̃ occideris. Dixit de inuisi
bilia. deinde uisibilia. s ipsa uisibi¬
lia diuidunt᷑ in duo. incęlestia .s. in¬
terrestria. Dixit de cȩlestib. nunc
licit de terrestrib.. Laudate dnm̃
de t̾ra. Qm̃ lauduierunt angeli.
laudaut cęlũ. laudet terra. Uide¬

Expanded text:
ad te Deus: quoniam tu ad coelum non vis asad te Deus: quoniam tu ad coelum non vis ascendere. Non tibi sufficit, quod non suscipis: sed occidis, crucifigis, blasphemas, flagellas? Non tibi sufficit, quod occidis, sed nec poenitentiam agis quod occideris. Dixit de invisibbilia, deinde visibilia. Et ipsa visibilia, dividuntur in duo: in coelestia et terrestria. Dixit de coelestibus, nunc dicit de terrestribus. Laudate Dominum de terra. Quoniam laudaverunt angeli, laudavit coelum: laudet et terra. Vide
Abbreviated transcription (Latin):
s grandis infelitas. Sol tibi cur¬
rit. elementa tibi seruiunt.&.
tu ignoras creatorẽ tuũ. Pre¬
ceptũ posuit .&. ñ p̃teribit. Precep¬
tũ soli posuit. ecce ꝑ tot annos p̃¬
ceptũ dnĩ nunquã p̃teriuit. In¬
tantũ ñ p̃teriit ut cursus eius
⁊ humana obseruatione comp̃¬
hensus sit. Preceptũ posuit s non
p̃teribit. Lunȩ p̃ceptũ posuit.
ut ꝑ .xxx. dies crescat atq decres¬
cat. Nunquid cursus suos aliqñ
mutat. Incęlo p̃ceptũ dei serua¬
tur. & interra non seruatur. Ma¬
ri p̃ceptũ posuit. ut litora sua
ñ egrediatur. Uenit occeanus tu¬
mens fluctib. & ipse redit & pre¬
ceptũ clĩ meminit. Totus mundꝰ
do seruit. ac. p̃ceptũ cdĩ meminit.
& homo solus ñ meminit. Ido dici¬
mus & inoratione dnĩca. fi̾at uolũ¬
tas tua. sicut in cęlo & interra. Sic̃
in celo tibi seruiunt angłi. & crea¬
tura seruit. ita o seruiat homo.
Oinfelix humanũ genus. Descendit

Expanded text:
et grandis infelicitas. Sol tibi curet grandis infelicitas. Sol tibi currit, elementa tibi serviunt: et tu ignoras Creatorem tuum? Praeceptum posuit, et non praeteribit. Praeceptum soli posuit. Ecce per tantos annos praeceptum Dei numquam praeteriit. Intantum non praeteriit, ut cursus ejus ex humana observatione comprehensus sit. Praeceptum posuit, et non praeteribit. Lunae praeceptum posuit, ut per triginta dies crescat atque decrescat. Numquid cursus suos aliquando mutat? In coelo praeceptum Dei servatur, et in terra non servatur. Mari praeceptum posuit, ut littora sua non egrediatur. Venit oceanus tumens fluctibus, et in se redit, et praeceptum Dei meminit. Totus mundus Deo servit, et praeceptum ejus meminit, et homo solus non meminit. Ideo dicimus, et in Oratione Dominica: Fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra . Sicut in coelo angeli tibi serviunt, et creatura servit, ita serviat et homo. O infelix hominum genus! Descendit
Abbreviated transcription (Latin):
se ẽ. Imꝑium fabrica ẽ. Quia ip¬
se dixit & facta sunt. scd̃m illud
qd̃ ingenesi scriptũ est. & dieit
cłs. & fecit ds̃. hoc est dixit ds̃ pat̃.¬
o fecit ds̃ filius dieiͣt aliquis. Sͦ
maior est illȩ qui uibs. & minor
est iste cui iubetur. Dicunt hoc
arriani. dicunt hoc eunomiani.
& dicunt macedoniani. Respon¬
deo tibi scd̃m sensum tuũ ohere¬
tice. Dicis maior ẽ pater qui iu¬
beat. & minor est filus in eo qdͣ
iubeatur ab illo. Si hoc scdm hu
fiat domus. s alius faciat domum.
Dicere nichil grande ẽ. facere diffi¬
cile. Maior gͦ ẽ qui facit. quã qui
p̃cipit. S &. hoc impium est. Non
enĩ filius maior ẽ patre.Sicut enĩ
hoc impiũ est de filio contra pa¬
trẽ credere. sic & illud impium
est de patre contra filiũ credere.
Quia ipse dixit .& facta sunt. Ipse
mandauit & creata sunt. U na
natura iubet & facit. Ds̃ iubet.
cłs facit. Iubet pictor ut pingat
pictor. & pictor pictor pingit
ribit. Grandis hominis honor

Expanded text:
ica est. Quia ipse dixit, et facta sunt, secundum illud quod in Genesi scriptum est: Et dixit Deus, et fecit Deus . Hoc est, dixit Deus Pater; fecit Filius. Dicat aliquis: Ergo major est ille qui jubet, et minor est iste cui jubetur. Dicunt hoc Ariani, dicunt hoc Eunomiani, et dicunt Macedoniani. Respondeo tibi secundum sensum tuum: O haeretice, dicis, major est Pater qui jubeat, et minor est Filius in eo quod jubeatur ab illo. Si hoc secundumfiat domus, et alius facit domum. Dicere nihil grande est, facere difficile. Major ergo ille qui facit, quam qui praecipit. Sed et hoc impium est: Non enim Filius major est Patre. Sicut enim hoc impium est de Filio contra Patrem credere, sic et illud impium est de Patre contra Filium credere. Quia ipse dixit, et facta sunt: ipse mandavit, et creata sunt. Una natura jubet et facit. Deus jubet, et Deus facit. Jubet pictor, ut pingat pictor: et pictor pingit, ribit. Grandis est hominis honor,
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ eius. Montes . s om̃s colles.
ligna fruotifera soms̃ cedri. Bestiȩ
s uniuersa pecora. serpentes s uo lu¬
cres pennatȩ. Post tanta quid dr̃:
Post dracones. post serpentes. post ig¬
nẽ. post grandinẽ. post bestias. & uni¬
uersa pecora. o homo qui tibi gran¬
dis uideris. de te dr̃. s ñ de simplici
homine. s de his hominibus qui
inter homines maximiores sunt.
Reges terrȩ o om̃s popłi. pͥncipes
s. om̃s iudices terrȩ. Deinde quid
sequitꝰ : Iuuenes. & uirgines. senes

Expanded text:
s colles, ligna fructifera, et omnes cedri, bestiae, et universa pecora, serpentes et volucres pennatae. Post tanta quid dicitur? Post dracones, post serpentes, post ignem, post grandinem, post bestias, et universa pecora: o homo, qui tibi grandis videris, de te dicitur, et non de simplici homine, sed de his hominibus qui inter homines majores sunt. Reges terrae, et omnes populi: principes, et omnes judices terrae. Deinde quid sequitur? Juvenes et virgine
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ꝓpt̾ea ignis est. ut frigus diaboli
eiciat. Aquilo uentus frigidissimꝰ¬
ẽ. nomen autẽ dexter uocatur.
Pulchre dixit uocatur. Assumpsit
sibi nomen cũ sinister sit. Si cuius
gͦ anima refrixerit. ẽ aquilo uentꝰ
frigidissimus. Quando autẽ calor
caritatis in corde nr̃o refrigescit :
Si peccauerit. si refrirerit. si mor
orũ est. calere uiuentiũ. Siquis au¬
tẽ refrixerit & mortuus fuerit.
mittit ds̃ uerbũ suũ & liquefaciet
eum. Dñs p̃stet ut s nrm̃ frigus
liquefiat. ut christallũ illud sol¬
uatur & molle fiat. Emittit uer¬
bũ suum & liquefaciet ea. Da mͥ
peccatorẽ qui dnm̃ ñ respicit. ñ
habere calorẽ. s totũ ẽẽ frigidũ.
& mortuũ. si ad sermonẽ cłĩ cõponc¬
tus fuerit: & ceꝑit agere peniten¬
tiã. & durissimũ cor illius emolli¬
tũ fuerit: eo tp̃re completur.
emittit uerbũ suũ & liquefaciet
nisi calore sps̃ scĩ. U̾bi sunt eunomii.
arrii. ubi sunt macedoniani. qui

Expanded text:
est: propterea ignis est, ut frigus diaboli ejiciat. Aquilo ventus frigidissimus, nomine autem dexter vocatur. Pulchre dixit, vocatur. Assumpsit enim sibi nomen, cum sinister sit. Si cujus ergo anima refrixerit, ut Aquilo ventus frigidissimus est. Quando autem calor charitatis in corde nostro refrigescit? Si peccaverit, si refrixerit, si mortorum est, calere viventium. Si quis ergo refrixerit, et mortuus fuerit, mittet Deus verbum suum, et liquefaciet eum. Dominus praestet, ut et nostrum frigus liquefiat, ut crystallum illud solvatur, et molle fiat. Emittet verbum suum, et liquefaciet ea. Da mihi peccatorem quem Dominus non respicit: non habere calorem, sed totum esse frigidum, et mortuum. Si ad sermonem Dei compunctus fuerit, et coeperit agere poenitentiam, et durissimum cor illius emollitum fuerit, eo tempore completur: Emittet verbum suum, et liquefaciet nisi calore Spiritus sancti. Ubi sunt Eunomiani, ubi Ariani, ubi Macedoniani, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Pruinã sicut cinerẽ spargit. Pocet
nos. o facit nobis uestimentũ quasi
niuem. & cum nos uestierit uestim̃to
suo. tunc nobis tribuit ahmenta.
mundus: Age pęnitentiam. Panẽ
meũ sicut eiuerẽ manducaui. s po¬
culum meum cum fletu misebam.
Nonne uides quomodo pruna suã
sicut cinerẽ spargit : Grandis rerũ
mutatio. De cinere nix fit. de pęni¬
tentia mundus efficit᷑. Mittit chris¬
tallũ suam sicut buccellas. Quomͦ
dicimꝰ. Int̾ christallũ gͦ s aquã hoc ĩtẽ.
qd̵ ẽ int̾ aquã & glaciem. qm̃ aqua latis¬
sime funditur. cȩterũ cristallus quasi
cõpingitut inse. & munã formam
reducitur. Si qñ aqua congelascit.
Res sunt obscurȩ. & int̾p̃tationis dif¬
ficultas ñ nobis concedit latius loqui.
Ante faciem frigoris eius qus susti¬
nebit: Cuiꝰ : dicunt alii christalli.
bit. quȩ tormenta dicuntur inscrip¬
turis scĩs peccatori parata. Nichil
gehenna calidius est. s tam̃ ipsa fri¬
gida est. Gehenna ex igne ẽ. s siquis

Expanded text:
sicut cinerem spargit. Docet nos, et facit nobis vestimentum quasi nivem, et cum nos vestierit vestimento suo, tunc nobis tribuit alimenta. mundus? age poenitentiam. Panem meum sicut cinerem manducavi, et potum meum cum fletu miscebam . Nonne vides quomodo pruinam suam sicut cinerem spargit? Grandis rerum mutatio. De cinere nix fit. De poenitentia, mundus efficitur. Mittit crystallum suam sicut buccellas. Quomoddicimus. Inter crystallum ergo et aquam hoc interest, quod est inter aquam et glaciem: quoniam aqua latissime funditur: caeterum crystallus quasi compingitur in se, et in unam formam redigitur. Si quando aqua congelascit, Res sunt obscurae, et interpretationis difficultas non nobis concedit latius loqui. Ante faciem frigoris ejus quis sustinebit? Cujus? Alii dicunt crystalli, bit? Quae tormenta dicuntur in Scripturis sanctis peccatori praeparata? Nihil gehenna calidius est, et tamen ipsa frigida est. Gehenna ex igne est. Sed si quis
Abbreviated transcription (Latin):
Uidetis qm̃ ubi pat̾ & uerbũ dei.
statim & sp̃s sc̃s est. Uideamus gͦ
abinicio quid dr̃. & adipe frum̃ti
satiat te emittit eloquiũ suũ ter¬
rȩ. uelocit currit sermo eius Per¬
pendte quid dr̃. Qui dat niue̾ sic̃
lanam. Sermo dnĩ qui uelocit᷑
currit. sic datur quasi nre . & ipsa
Dixerat iob̃s de dũo saluatore. Ecce
agnꝰ dĩ qui tollit peccata mundi:
ꝙ in alio loco ysaias: quasi ouis ad
uictunã ductus est. De isto gͥ agno
& de ista oue lana ista est quasi nir.
Dicit ysaias. Si fuerint peccata ur̃a
quasi coccinum. quasi niuẽ de alba
Qui dat niuem sicut lanam. Tolle
dñe sordes meas. tolle quodcumq
uitii est. Niuem tuam s puritatem
tuam tribue mentib xp̃ianis. Nisi
tu nobis niuem dederis munditiarũ
tuarũ. uestimentũ tuum habere
non possumus. Xp̃c uestimentum
nrm̃ est. Si uolumus xp̃i habere
uestimentum. mundi sumus quasi
nix. Nebulã sicut cinerẽ spargit.
Alale int̾precatus est nebulã latinꝰ.¬

Expanded text:
iam ubi Pater, et Verbum Dei, statim et Spiritus sanctus est. Videamus ergo ab initio quod dicitur: Et adipe frumenti satiat te: emittit eloquium suum terrae, velociter currit sermo ejus. Repente quid sequitur? Qui dat nivem sicut lanam. Sermo Domini, qui velociter currit, sic datur quasi nix, et ipsa Dixerat Joannes de Domino Salvatore: Ecce Agnus Dei, qui tollit peccata mundi . Et in alio loco Isaias: Quasi ovis ad victimam ductus est . De isto igitur agno, et de ista ove, lana ista est quasi nix. Dicit Isaias: Si fuerint peccata vestra quasi coccinum, quasi nivem dealbaboQui dat nivem sicut lanam. Tolle, Domine, sordes meas: tolle quodcumque vitii est. Nivem tuam, et puritatem tuam tribue mentibus Christianis. Nisi tu nobis nivem dederis munditiarum tuarum, vestimentum tuum habere non possumus. Christus vestimentum nostrum est. Si volumus Christi habere vestimentum, mundi simus quasi nix. Nebulam quasi cinerem spargit. Male interpretatus est Latin
Abbreviated transcription (Latin):
uolo autẽ ire sad hyspanias. Hic
loquitur apłs paulus. Uidete ue¬
locitatem sermonum. Non est con¬
tentus ad orientẽ. ad occidentem.
curre desiderat. Qui dat niuem
sicut lanã. nebulam sicut cinerẽ
dicunt᷑. Ante faciem frigoris etꝰ
quis subsistit : Cuiꝰ nichil dicitur:
de inde dicitur. Enitit eloqui¬
um suum & liquefaciet ea. de illo
de quo dixerat. emittit eloquiũ
suũ terre. emittit uerbũ suum.
Qui emutit Us̃ pater. Et uerbũ
erat apud dm̃. o ds̃ erat uerbum.

Expanded text:
volo autem ire et ad Hispanias. Hoc loquitur apostolus Paulus . Videte velocitatem sermonis. Non est contentus ad orientem, ad occidentem currere desiderat. Qui dat nivem sicut lanam: nebulam sicut cinerem ur. Ante faciem frigoris ejus quis sustinebit? Cujus? Nihil dicitur. Deinde dicitur: Emittit eloquium suum, et liquefaciet ea. De illo de quo dixerat: Emittit eloquium suum terrae. Emittit verbum suum. Quis emittit? Deus Pater. Et Verbum erat apud Deum, et Deus erat
Abbreviated transcription (Latin):
les eoꝵ. Uideas inter hereticos dicere¬
illos. Iste uir doctus ẽ. ille signa facit.
iste demones eicit. Scĩ dĩ qui habẽt᷑
gladios ancipites hoc ẽ duoꝵ capitũ.
& de ueteri .& de nouo testam̃to ligãt
illos magistros. & p̃pediunt pedes ip¬
soꝵ ne possint currere. Et nobiles
eoꝵ in manicis ferreis. Ligant. non
occidunt. ñ int̾ficiunt. s ligant. Uin¬
ciunt manus. & captiuos ducunt ad
ȩccłiam. Uinculis ferreis. Catenȩ istȩ
ñ fiunt nͥ de testimoniis scriptura¬
rũ. dũ testimoniũ iungo testimoniiᷤᷤ.
Siuis ut ñ rumpant᷑ cathenȩ iste. non
sint simplices. s inde contextȩ. Fumi¬
culus triplex non rumpitur. Hoc
autẽ totũ quare dico: Ut faciant
in eis uidiciũ conscriptum. Quid ẽ
iudiciũ conscriptũ. Ut qui pͥmũ

Expanded text:
les eorum videas inter haereticos dicereles eorum videas inter haereticos dicere: Iste vir doctus est: ille signa facit: iste daemones ejicit. Sancti Domini, quia habent gladios ancipites, hoc est, duorum capitum, et de veteri, et de novo Testamento, ligant illos magistros, et praepediunt pedes ipsorum, ne possint currere. Et nobiles eorum in manicis ferreis. Ligant, non occidunt; non interficiunt, sed ligant. Vinciunt manus, et captivos ducunt ad Ecclesiam vinculis ferreis. Catenae istae non fiunt, nisi de testimoniis Scripturarum: dum testimonium jungo testimonio. Si vis ut non rumpantur istae catenae, non sint simplices, sed hinc inde contextae: Funiculus enim triplex non rumpitur. Hoc autem totum quare fit? Ut faciant in eis judicium conscriptum. Quid est judicium conscriptum? Ut qu
Abbreviated transcription (Latin):
iste anceps duo capita habet. & de
p̃senti seculo loquitur & de futuro.
q hic occidit aduersarios.& in cęlo
aꝑit regna cęloꝵ. Gladios istos qua¬
re habent scĩ. Ad faciendam in¬
quit uindictã innationib.. Osi ego
gladiũ istũ ancipitẽ habere possim.
b gentes possim interficere. arrũ
manicheũ possim. uniuersas hereses
cat. Ad faciendã uindictã in nationib.
ut occidantur ꝙ ꝑeant. Non hoc dic᷑.
Increpationes inpopłis. Increpat ut
saluentur ppłĩ. Saluentur qui induc¬
ti sunt amalis magistris. Non autem
possunt ppli lib̾ari. nisi magistri ob¬
ligati fuerint. Unde sequitur. Ad
alligandos reges eoꝵ incõpedib. Uis
ppłos lib̃are: Alagitros liga. Ad alli¬
gandos reges. Non uocauit magistroᷤ
sed reges. Regnant enĩ peccatis. omi¬
seriis eorũ. Ad alligandos reges eoꝵ
in cõpedib Benedixit incõpedib ne
magistri multi currant. nec multoᷤ
decipiant. s colligentur & stent. Et
nobiles eoꝵ in manicis ferreis. Nobi¬

Expanded text:
iste anceps, duo capita habet, et de praesenti saeculo loquitur, et de futuro. Et hic occidit adversarios, et in coelo aperit regna coelorum. Gladios istos quare habent sancti? Ad faciendam vindictam, inquit, in nationibus. O si ego gladium istum ancipitem habere possem, bus: gentes possem interficere: Arium Manichaeum possem: universas haereses cat: Ad faciendam vindictam in nationibus. Ut occidantur, et pereant? Non hoc dicit. Increpationes in populis. Increpat, ut salventur populi. Salventur, qui inducti sunt a malis magistris. Non autem possunt populi liberari, nisi magistri obligati fuerint. Unde sequitur: Ad alligandos reges eorum in compedibus. Vis populum liberare? magistros liga. Ad alligandos reges. Non vocavit magistros, sed reges. Regnant enim in peccatis, et miseriis eorum. Ad alligandos reges eorum in compedibus. Bene dixit, in compedibus: ne magistri multum currerent: ne multos deciperent: sed colligenter et stent. Et nobiles eorum in manicis ferreis. Nobi
Abbreviated transcription (Latin):
latra. factus es seruus clĩ. Lauda gͦ
dm̃ tuũ. Quando uero iam ceꝑis
habere scientiam & eẽ speculato¬
rium. hoc est syon lauda dm̃ tu¬
um. hoc est tu lauda hierłm.
tu lauda syon. tu eccłiastica ani¬
ma. tu eccłia. Non lauclent he¬
retici. non laudet sy nagoga. sed
tu lauda. Quare: Qm̃ confor.¬
tauit seras portarũ tuarũ. Dili¬
git dñs por tas syon suꝑ omĩa tab̾¬
nacula iacob. Portas syon diximꝰ¬

Expanded text:
go Deum tuum. Quando vero coeperis jam habere scientiam, et esse specula, hoc est, Sion: lauda Dominum, hoc est, tu lauda Jerusalem, tu lauda Sion: tu Ecclesiastica anima, tu Ecclesia. Non laudent haeretici, non laudent Synagogae, sed tu lauda. Quare? Quoniam confortavit seras portarum tuarum. Diligit Dominus portas Sion, super omnia tabernacula Jacob . Portas Sion dixim
Abbreviated transcription (Latin):
tinet sacram̃tum. id ẽ qd primuᷤ
ꝑbaptismũ & penitentian ad in¬
nocentiȩ nos regeneret bonũ. secun¬
dus post uidicium fructũ in nocen¬
tiȩ cõp̃hendat. tercius expleta diui¬
nȩ ciuitatis aedificatione ac consũ¬
mata om̃iũ scõꝵ spe. ad eternam

Expanded text:
tinet sacramentum, id est, quod primus tinet sacramentum, id est, quod primus per baptismum et poenitentiam ad innocentiae nos regenerat bonum: secundus, post judicium fructum innocentiae comprehendit: tertius, expleta divinae civitatis aedificatione, et consummata omnium sanctorum spe, ad aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
tentiam. postea post pęnitentiam.
iudiciũ conscriptũ. ut suos captiuoᷤ
saluent. ut quos ligauerant. ut quos
ad eccłiam duxerant. in eccłia postea
dissoluant. Ut faciant ineis iudiciũ
conseriptũ. Uerbis simpliciorib loqͦr.
hoc ẽ ut sic eos iudicent. quomͦ inscrip¬
turis scĩs digestũ est. Głã hȩc ẽ om̃ih
Ubi ẽ argentum : Ubi gemine: Ubi
uestim̃ta serica: Quicũq habet istoᷤ
gladios quid habet aliud necessariũ :
Uide quid dicat. Gła hȩc ẽ om̃ibus
scĩs eius. Rogemus dnm̃ ut hanc
habeamus głiam. ut gladius de ore
nr̃i saluatoris egrediens armet
nrãs manus. Qui hanc habet rum
pheam. secłi gladium ñ timet. Rẽ
uobis dico nouã. Frequent̃ gladius
istius scłi concidit illũ gladiũ. fre¬
quent̾ euenit ut seculi gladius
donet nobis illũ gladiũ. Si enim
istũ tenuerimus. illũ ñ accipimꝰ.
Grãs gͥ agamus ei. qui habet istũ
gladium. & benedicamus eũ inscła
p̃s. t̾cii quinquagenarii con¬

Expanded text:
tantur postea ad poenitentiam. Judicium conscriptum, ut captivos suos solvant, ut quos ligaverant, et quos ab Ecclesia duxerant, in Ecclesia postea dissolvant. Ut faciant in eis judicium conscriptum. Verbis simplicioribus loquor, Scripturis sanctis digestum est. Gloria haec est omnibus ubi est argentum, ubi gemmae, ubi vestimenta sunt serica. Quicumque habet istos gladios, quid habet aliud necessarium? Vide quid dicit: Gloria haec est omnibus sanctis ejus. Rogemus Deum, ut hanc habeamus gloriam: ut gladius de ore nostri Salvatoris egrediens, armet nostras manus. Qui hanc romphaeam habet, saeculi gladium non timet. Rem vobis dico novam: Frequenter gladius istius saeculi concidit illum gladium. Frequenter evenit, ut saeculi gladius donet nobis illum gladium. Si enim istum timuerimus, illum non accipiemus. Gratias igitur agamus ei qui habet istum gladium, et benedicamus eum in satertii quinquagenarii con
Abbreviated transcription (Latin):
Qñ dixerat non infortitudine eqͥ
uoluntatẽ habebit. & quasi bellato¬
rẽ uirũ descripserat. uidetur michi
hic ubi dixit non intibiis. ñ uocare
gͦ quodcũq tibiis tegitur. non pla¬
cere dõ. s illud qd̃ sursũ est. Non
placet dõ infortitudine. ñ placet in
tibiis uiri. placet autẽ intimore
Bellantẽ destruit. rogantẽ eleuat.
humiles exaltat. suꝑbos deicit.
Beneplacitũ est dño suꝑ timen¬
tes eum. Unus timor. plures
timores ꝓicit. Nonne melius est
unũ timere. ut plures ñ timeas :
quã plures timere Et unum ñ
timeas: Et in eis qui sꝑant in¬

Expanded text:
Quoniam dixerat, Non in fortitudine equi Quoniam dixerat, Non in fortitudine equi voluntatem habebit, et quasi bellatorem virum descripserat: videtur mihi hic ubi dixit, non in tibiis, non vocare ergo quodcumque tibias texerit non placere Deo, sed illud quod sursum est. Non placet Deo in fortitudine, non placet in tibiis viri, placet autem in timore Bellantem destruit, rogantem elevat, humiles exaltat, superbos dejicit. Beneplacitum est Deo super timentes eum. Unus timor plures timores projicit. Melius est unum timere, ut plures non timeas: quam plures timere, ut unum non timeas. Et in eis qui sperant
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt michi. unusquisq in uxorẽ
s ascensorẽ deiecit in mare. Diximꝰ
qui sunt equi. dicamus qui sunt e¬
quites. Ego puto equos eẽ homines
peccatores. & equites demones qui
equitantur in eis. Si quando gͦ uide¬
rimus aliquẽ frem̃ ꝑsequutorem.
inimicũ. sciamus quia ille equus ẽ.
cȩterũ eques diabolus est qui sua
lancea nos ꝑcutit. Iste currit. & iste
ꝑcutit. Sed et ipse equus calcaneis
clucitur. confoditur. s inuitus insa¬
nit. Nec intibiis uiri bene placitum
erit. Uidete quid dicat. Non dixit
incapite uiri. nondixit in manibus
uiri. s intibiis quȩ deorsũ sunt.
Nec intibiis uiri beneplacitũ erit
ei. Tibiȩ hic sicut. s femora semꝑ
in libidines accipiuntur. deniq &
ĩ hierechiel. ds̃ uidetur aluimbis usq
sursũ electrũ. alumbis deorsum
igneus. Siquid sursũ est. hoc aurũ
est. si quid deorsum hoc gehennȩ
p̃paratur. Nec in tibiis uiri benepla¬
citum erit ei. Dicamus scđm literã.

Expanded text:
ti sunt mihi: unusquisque in uxorem ti sunt mihi: unusquisque in uxorem et ascensorem dejecit in mare. Diximus qui sunt equi: dicamus qui sunt equites. Ego puto equos homines esse peccatores, et equites daemones qui equitant in eis. Si quando ergo viderimus aliquem fratrem persequentem  sciamus quia ille equus est. Caeterum eques diabolus est, qui sua lancea nos percutit. Iste currit, et ille percutit. Sed et ipse equus calcaribus ducitur, confoditur, et invitus insanit. Nec in tibiis viri beneplacitum erit ei. Videte quid dicat. Non dixit, in capite viri: non dixit, in manibus viri: sed, in tibiis: quae deorsum sunt. Nec in tibiis viri beneplacitum erit ei. Tibiae hic sicut et femora, semper in libidine accipiuntur. Denique et in Ezechiel Deus videtur a lumbis usque sursum, electreus: a lumbis usque deorsum igneus . Si quis sursum est, huic aureus est: si quis deorsum, huic gehenna praeparata est. Nec in tibiis viri beneplacitum est ei. Dicamus secundum litteram.
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectione. Nos gͦ pulli coruoꝵ
in uocamus atq saluamur. Demq
s paulus apłs scripsit ad scõꝵ eccłiã.
scripsit ad eos qui inuocant nomen
dnĩ. Non infortitudine equi uolun¬
tatẽ habebit. B̾reuit᷑ ꝓmisimus. ne
cessitate cõpulsi sumus latius dispu¬
tare. Mentiti sumus. s mendatium
utilissimũ est. Utinã herodes menti¬
tus eẽt & ꝑuirasset. &. nos gͥ minora
ꝓmisimus. & orantib uobis maiora
p̃buimus. Hora cõpellit ut taceam.
magnitudo mysteriorũ cõpellit
ut loquar. Non infortitudine equi
uoluntatẽ habebit. Audio equum.¬
&. hinnientem equum non possum
p̃terire. Scriptum est in psalterio.
fallar equus ad salutẽ. & alio loco.
Equum & ascensorem deiecit in
mare. ẜ recipitur ꝙ isrł. ne equos
nutriat. Deniq & salomon quia
quadrigas ad ducebat ex egypto.
uoluptate suꝑatus est. Non in for¬
titudine equi uoluntatẽ habebit.
łquum & ascensorem deiecit in ma¬
re. Equi insamentes infeminas fac¬

Expanded text:
one. Nos ergo pulli corvorum invocamus atque salvamur. Denique et Paulus apostolus scripsit ad sanctorum Ecclesiam, scripsit ad eos qui invocant nomen Domini . Non in fortitudine equi voluntatem habebit. Brevitatem promisimus, et necessitate compulsi sumus latius disputare: mentiti sumus, sed mendacium utilissimum est. Utinam Herodes mentitus esset et pejerasset . Et nos igitur minora promisimus, et orantibus vobis majora praebuimus. Hora compellit, ut taceam: magnitudo mysteriorum compellit ut loquar. Non in fortitudine equi voluntatem habebit. Audio equum hinnientem, et non possumus praeterire. Scriptum est in psalterio: Fallax equus ad salutem . Et alio loco: Equum et ascensorem dejecit in mare . Praecipitur et Israel, ne equos nutriant. Denique Salomon quia quadrigas adducebat ex Aegypto, voluptate superatus est . Non in fortitudine equi voluntatem habebit. Equum et ascensorem dejecit in mare. Equi insanientes in feminas fac
Abbreviated transcription (Latin):
simplicit᷑ accipimus : Gͦ s corui
salui erunt: Responde uidee res¬
sequeris. Si dicis istos coruos. istos¬
uere coruos eẽ. non interp̃taris
spũaliter sed carnaliter. Dicis enim
scriptũ eẽ de coruis. Si gͦ de puluis
coruorũ scriptum est. & hic dictũ
est. & pullis coruorũ in uocantib

Expanded text:
simpliciter accipimus: ergo et corvi salvi erunt? Responde, Judaee, ressequeris, dicis istos corvos vere corvos esse? Non interpretaris spiritualiter, sed carnaliter, dicis enim scriptum esse de corvis. Si ergo de pullis corvorum scriptum est, et hic dictum est, et pullis corvorum in
Abbreviated transcription (Latin):
Nos uͦ qui de coruis nati sumus.
non cadauera expectamus sed ro¬
rem. Pulli enim coruoꝵ dicuntur
de rore uiuere. Sic enim philoso¬
fi dicunt. qd de rore uiuant pul¬
li coruore. Uultis s ali ud sci¬
re mysterium de coruis: Helyas¬
qd̃ interpretatur ds̃ dñs. Helyas
hoc est dñs nr̃. atq saluator auide

Expanded text:
Nos vero qui de corvis nati sumus, non cadavera exspectamus, sed rorem. Pulli enim corvorum dicuntur de rore vivere. Sic enim philosophi dicunt, quod de rore vivant pulli corvorum. Vultis et aliud scire mysterium de corvis? Elias interpretatur, Deus Dominus. Elias, hoc est, Dominus noster atque Salvator, a