comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ac quisitũsit. ħ ad primos ma¬
terno eius cognatos puemre.
¶ Iuo uidelz obruando ut sine
mĩe eius sr̃stite suie caante fi¬
lium mortuo aliquis ex eius
pr̃is ad eum puenunt carere
muña q̃ pagere curialia. quo
accedente mr̃e defũcti siad huc
fr̃sit ñ solum t̃ciam ꝑtem eoꝵ¬

Expanded text:
 ad proximos maternos eius cognatos pervenire. Illo videlicet observando, ut, sive matre eius superstite sive ea ante filium mortua aliquis ex eius patris ad eum pervenerunt, capere muneraque peragere curialia, quo accedente mater defuncti, si adhuc supersit, non solum tertiam partem eo
Abbreviated transcription (Latin):
legib int̃lictũ cuicu ꝯsuet¬
udine guadebat aliquos li¬
beros hũit minime dotalib
instns cõpõitis postea aũt exca¬
erit instrum̃tai alios iteꝵ ex eod
mrnnomo liberos ꝓcreaint ne pꝰ¬
teniores liberi qui post dotẽ edi¬
tisunt.sibi om̃ep̃rmim pr̃imo¬
mumundicare audeãt qi iustri
in pot̾tate effectifres suos qante
dorem fuerãt natiab hrditatepa¬
terna repellentes hi unꝗtatẽnõ¬

Expanded text:
legibus interdictum cuiusque consuetudine gaudebat aliquos liberos habuerit, minime dotalibus instrumentis compositis, postea autem ex eaerit instrumenta et alios iterum ex eodem matrimonio liberos procreaverit, ne posteriores liberi, qui post dotem editi sunt, sibi omne paternum patrimonium vindicare audeant quasi iusti et in potestate effecti, fratres suos, qui ante dotem fuerant nati, ab hereditate paterna repellentes, huiusmo
Abbreviated transcription (Latin):
Op̃r. IOse significas cumpri¬
mo aduersaruistrumenta ꝓ¬
tulerunt. fidem eorum te habu¬
isse suspect᷑am. faitaigitur tñs¬
actione difficile est utis quip¬
untiamregieuelut falsumcu¬
i semelacquieiustitibi accusa
hns contraquossupplica sĩ
factos ẽẽ contendisnõ ideo
accusacionemeuadere posit̃:
ꝙ seulis negent u̾ti. Nam itł
ꝓdest instrumentiusu. abstiñe.
quinon ip̃imachinatores fal¬
si ẽe dicuntum quos periculoĩ
solus usus:. istimͦxẽrit. auiau¬
tem coͣnpositis ꝓscrlus codi¬
cillois. in seueritatem legis cor

Expanded text:
o. Ipse significas, cum primo adversarii instrumenta protulerunt, fidem eorum te habuisse suspectam. facta igitur transactione difficile est, ut is qui provinciam regit velut falsum, cui semel adquievisti, tibi accusarhis contra quos supplicas factos esse contendis, non ideo accusationem evadere possunt, quod se illis negent uti. nam illis prodest instrumenti usu abstinere, qui non ipsi machinatores falsi esse dicuntur et quos periculo solus usus adstrinxerit. qui autem compositis per scelus codicillis in severitatem legis Cor
Abbreviated transcription (Latin):
Demi Onmoriturum p̃s¬
tariẜuum impossibilis ꝓ¬
missio est. post mortẽ ã elꝰs
mimstipulatus. aũt recteso
corporis fritus timore spo¬
pondisti adũsus exꝑientẽ
exceptioneꝓpõĩta defendi
potes. siuo nich̾ taleꝓbe
instituteur future p̃texͣtu
nõ obturpem set ꝓbabilẽ
cãm hitastipulationeꝓ
missionõmfirmatur ¶Sĩ
aũt obrioninstituẽdam ac¬
cusatẽem criminis petuma

Expanded text:
Non moriturum praestari servum impossibilis promissio est. post mortem autem eius stipulatus recte socorporis territus timore spopondisti, adversus experientem exceptione proposita defendi potes. Si vero nihil tale institutae vel futurae praetextu non ob turpem, sed probabilem causam habita stipulatione promissio non infirmatur. Sin autem ob non instituendam accusationem crim
Abbreviated transcription (Latin):
uł predie qmmorietur sti¬
pulatus sit aliꝰquis ułin
testõ legatiur fideiomissi
nommne aliquid dereliqu¬
erit penitus amputantes

Expanded text:
 pridie quam morietur stipulatus sit aliquis vel in testamento legati vel fideicommissi nomine aliquid dereliquerit, penitus amputantes
Abbreviated transcription (Latin):
remouc̃tes iubemus ⁊̃ eos q¬
qͣm statute sunt usuras stip¬
ulati sunt.tomodum eade
sc̃ione taxatum  tp̃r lacõms
dem fluxit legẽ ꝓtenore stip¬
ułomis usuras exacturos.
Cursum in suꝑ usurqꝵ ultͣ
duplũ minimc pcede aeorĩ¬
mus. nec sipignora q̃dam
ꝓ debito creditori data sunt
quorum ecc̃one q̃damuetes
leges ⁊̃ultͣ duplũ usuras er¬
igĩpmittebant. Q in bonẽfi

Expanded text:
removentes iubemus etiam eos,quam statutae sunt usuras stipulati sunt, ad modum eadem sanctione taxatum ex tempore lationis dem fluxit legem, pro tenore stipulationis usuras exacturos. Cursum insuper usurarum ultra duplum minime procedere concedimus, nec si pignora quaedam pro debito creditori data sint, quorum occasione quaedam veteres leges et ultra duplum usuras exigi permitt
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Nus indiuiduñ
dmime ꝓ solido possidens
int̾uallo tp̃ris quominus
socius portionemuendica
iuditio ꝓ nocare possit: nõ
defenditur. cum ncq fam¬
ilie ħcistunde urditium nec¬

Expanded text:
. Vnus individuum commune pro solido possidens intervallo temporis, quominus socius portionem vindicare iudicio provocare possit, non defenditur, cum neque familiae erciscundae iudicium ne
Abbreviated transcription (Latin):
undicionẽ ꝯsensũ desid̾a¬
re nec fimosi ullum esse
ꝯsnsun maifestumẽ int̃¬
missiomis aũt tp̃re. furio
cionis simulatus cͣttus ẽẽp¬
cionis cã donacionis utte
Aleret inouxistisicut ꝓfectã
donacio facile restindi non l¬
pot. Ita legi qmreb tuis ł
atas ab hrde donatricis di¬
debũas duplicari titulum
possonis nõ po tuisse. s ex
donacione ⁊ tradicoẽ dñm
factũ frustͣemisse. cum reũ
ꝓprie ẽpcio nõ possit ꝯ̃sistẽ
ac tũc demũ tibi ꝓ fuit: si ĩ¬
ex donacõett nõ fuisse dom

Expanded text:
venditionem consensum desiderare nec furiosi ullum esse consensum manifestum est. Intermissionis autem tempore furiostionis simulatus contractus est, emptionis causa donationis, ut te aleret, induxisti, sicut donatio perfecta facile rescindi non potest, ita legi, quam tuis rebus atas ab herede donatricis didebueras duplicari tibi titulum possessionis non potuisse, sed ex donatione et traditione dominum factum frustra emisse, cum rei propriae emptio non possit consistere, ac tunc demum tibi profuit, si ex donatione te non fuisse dom
Abbreviated transcription (Latin):
uł transactõis stipłone sub¬
dita bonor om̃iumequisp¬
rette fien placuit quommꝰ¬
Grata ẜuentur. nchꝰ intest
utrum testatus qui fu̾it ob¬
ligatus anintestatus reb
sit humamis exemptus.
tibi ꝑ̾sccio natã est acc̃oeã
inferre aptꝰ cum cuius sup
Sp̃y ¶ E sccietate ap̃ũe¬
teres dubitatum est:si sb̃
ẽe cõtctam ¶S ne similrĩ
m̃o ad postitatem. sic̃ apud

Expanded text:
el transactioni stipulatione subdita bonorum omnium aequis precte fieri placuit, quo mrata serventur, nihil interest, utrumne testatus, qui fuerit obligatus, an intestatus rebus sit humanis exemptus. tibi pro socio nata est actio, eam inferre apud eum, cuius super s . De societate apud veteres dubitatum est, si subsse contractam. Sed ne simili modo apud posteritatem sicut apud
Abbreviated transcription (Latin):
p̃diumꝯnincto dm̃iocũ
ꝑ.itruo tuo compasse m
possõnemq tam te qip¬
rõ efficit. ut dm̃um fundiad
utrumz pͣtineat.¶Sane qr
p̃cium ate solo nũatum est
⁊sollẽpinbo pensitacionibo
cessante sccio sat̃ ftm̃ ẽe dicis.¬

Expanded text:
praedium coniuncto dominio cum patruo tuo comparasse in possessionemque tam te quam ipio efficit, ut dominium fundi ad utrumque pertineat. Sane quia pretium a te solo numeratum et sollemnibus pensitationibus cessante socio satisfactum esse dicis
Abbreviated transcription (Latin):
ut ei aliquid. aut ictualiũ
reꝵ aut uestis negetur: aut
requies S siquide ip̃i refuge
apparrant publice⁊ se in sa¬
cris locis offerant q̃rentibo
cõuemiendos ⁊ ip̃is ẜuatalo¬
tis reuencia uidicum quib
subiacẽt sñterrs moneat¬

Expanded text:
ut ei aliquid aut victualium rerum aut vestis negetur aut requies. Sed si quidem ipsi refugae apparent publice et se in sacris locis offerunt quaerentibus conveniendos, ipsi, servata locis reverentia, iudicum quibus subiacent sententiis monea
Abbreviated transcription (Latin):
us cleg̾itrecõditam latentẽ¬
q pconam decent̃ sñullo in¬
ꝯmodo mõnitaint̃ finos ec¬
Cum aũt monitꝰ fuentim
publico priuato ue cc̃tuac
cione ¶ tuũili m eiꝰ sit arbiprio
siue ꝑ se siue simagis eleg̾it.¬

Expanded text:
s elegerit, reconditam latentemque personam decenter sine ullo incommodo monitus, intra fines ecCum autem monitus fuerit in publico privatove contractu actione civili, in eius sit arbitrio sive per se seu, si
Abbreviated transcription (Latin):
putam ypõthetis.⁊ aluis uarus ca¬
diffimtum. post officium depõitũ
omnes actiones quas tutorułtu
rator exncttate officu subierit
in quondampupillumuł. adult¬
um tranfferũ. ¶Quaretam opti¬
mo exemplo.agum̃tati. necnõ
⁊ aluis omnib casibomquibrut
returtutorur curator ne p̾iudiciũ
aliq ei fiat timoremeius  remou¬
emus. ¶Damus igitur eis tum
summa fiduciares pupillorum
uł. toultor gubñare. sciturisq q
fecimus disponentes q̃ admci
debent solones incttib minoꝵ
causafieri sue ex redlitib sue
siue exalus similib causis eti¬
amiusuũs extendimus que
tñ non summatim. n exmultis
amns collecte ian debentur bi¬
ennales metas ⁊centum solio¬
orum qñtitatemminime exce¬

Expanded text:
puta in hypothecis et aliis variis cadefinitum post officium depositum omnes actiones, quas tutor vel curator ex necessitate officii subierit, in quondam pupillum vel adultum transferri. Quare tam optimo exemplo argumentati non et in aliis omnibus casibus, in quibus veretur tutor vel curator, ne praeiudicium aliquid ei fiat, timorem eius removemus? Damus igitur eis cum summa fiducia res pupillorum vel adultorum gubernare, scituris, quod fecimus disponentes, quemadmodum debent solutiones in contractibus minorum causa fieri sive ex reditibus sive ive ex aliis similibus causis, etiam in usuras extendimus, quae tamen non summatim neque ex multis annis collectae iam debentur, biennales metas et centum solidorum quantitatem minime exce
Abbreviated transcription (Latin):
Iallegatis mat̾ ur̃a ad del¬
itenoam in offõi qͣrtlam.
pencimĩsas facultates su¬
as dum. igeret in rebo hu¬
mamis fattis donatiomb
siue in quodam uberossi¬
ue ad extraneos ex h uisit ac

Expanded text:
adlegatis, mater vestra ad deludendam inofficiosi querellam paene universas facultates suas, dum ageret in rebus humanis, factis donationibus sive in quosdam liberos sive in extraneos exhausit ac
Abbreviated transcription (Latin):
licito tĩnmo non phibẽtur ¶n
alus itaq omnib qiͣ castrensi¬
bus potulus dubitatum. si contͣ
lamextendi oportet. s priorq̃¬
stio erat si omnes qui qi castie¬
se peculium h̃nt testari in hp̃
sint. quia non omnibꝯ passĩ
s qui brdam ꝑconis h priuile¬
gu loco concessum est quiami¬

Expanded text:
n his itaque omnibus quasi castrensibus peculiis dubitabatur, si contra lam extendi oportet. Sed prior quaestio erat, si omnes qui quasi castrense peculium habent testari in hoc possint, quia non omnibus passim, sed quibusdam personis hoc privilegii loco concessum est: quia mi
Abbreviated transcription (Latin):
Dem Mecib quidẽtuis ꝓ¬
posita scripta eos parentes de¬
notant quicum testam̃to ft̃o
uiui pr̃imonium suum ĩmẽ¬
sis donacionb exinanissent:¬
⁊ inane nomen hrdum liberis
reliquissẽt. s. adintestatos qͦ
eadẽ rõ equitãtis extenditim.¬
p̃. ¶I filiũs tuus ĩmod̾a¬
te libalitatis effusione primo¬
mum suum exhausit presidiᷤᷤ
ꝓuincieauxilioutis. quidis¬
cussa fide ũi. summnrogrum rest¬
itucionemer filiipsona cõpet̾e
tibi ob ĩꝓbabilem donacõis
enormitatẽ ãunadũtit inre¬
mouendis hus que pperamĩ
gestasunt. tibi subueniet. do¬
qr nõ est tibi ntͣnum aduersꝰ
imodicas donaçiones auxiliuz
adinstar in officõsi testam̃ti.

Expanded text:
ecibus quidem tuis proposita rescripta eos parentes denotant, qui, cum testamento facto vivi patrimonium suum immensis donationibus exinanissent, inane nomen heredum liberis reliquissent. Sed ad intestatos quoque eadem ratio aequitatis extendit. Si filius tuus immoderatae liberalitatis effusione patrimonium suum exhausit, praesidis provinciae auxilio uteris, qui discussa fide veri, si in integrum restitutionem ex filii persona competere tibi ob improbabilem donationis enormitatem animadverterit, in removendis his quae perperam gesta sunt tibi subveniet. ideoque non est tibi necessarium adversus immodicas donationes auxilium ad instar inofficiosi testamenti.
Abbreviated transcription (Latin):
temporib dabat:. ut᷑ nõ liceat hr¬
item itm filius defraudetur debi¬
to naturali ¶Scimus itaq ub
bi testator decesfit auo scripto ĩ¬
cessitatem hr̾e scriptum hrdem.

Expanded text:
temporibus dabat, ut non liceat heritem iterum filius defraudetur debito naturali. Sancimus itaque, ubi testator decesserit alio scripto henecessitat
Abbreviated transcription (Latin):
tiquas memancipatos filios
in offõci testam̃entiquerelam
nõingratis lib̃is relinquine¬
cesseͥ est exftĩs donaciomb de¬
tcͣtum. ut filuiur nepotes qui
postea exquolz legittimo ma¬
trimomonatisunt. debĩtum
bonorum sb̃sidium xeqntu:
ad pr̃imonium tuumreũtat᷑.¬
frem tuum collatis facłtates
pr̃is tui exhaustas eẽ. eundezꝰ
codicillis int̾ uos diuisissȩꝓ¬

Expanded text:
 emancipatos filios inofficiosi testamenti querellas non ingratis liberis relinqui necesse est, ex factis donationibus detractum, ut filii vel nepotes, qui postea ex quocumque legitimo matrimonio nati sunt, debitum bonorum subsidium consequantur, ad patrimonium tuum revertfratrem tuum collatis facultates patris tui exhaustas esse eundemqucodicillis inter vos divisisse
Abbreviated transcription (Latin):
fmuetum legum scĩonem: q̃¬
idmod oportet p̃fata pecuua
que.⁊dinstar castrensis peculis
intreducta sunt. de inoffoo q̃¬
oportet donec in sacris paren¬
tum suorum sunt ꝯstitutihu
qui qͣiͣ castrensepetulium pos¬
sident. sSienim su uins ef¬
ficiantur. ꝓculdubio est eorũ
testam̃ta ⁊ꝓip̾is reb quas ĩ¬
antea qĩ ex castrensi peculioĩ¬
łxbant. posse de in offõsoq̃re¬
lam sustinere. cum neq noi¬
& menpecui pmanet. s aliis
rebꝯ funditur ⁊ similẽ fort¬
unamrecipit. q̃ ad̾m ⁊ cetere
bogregatur exomnib pa

Expanded text:
erum legum sanctionem, quemadmodum oportet praefata peculia, quae ad instar castrensis peculii introducta sunt, de inofficioso quoportet, donec in sacris parentum suorum constituti sunt hi qui quasi castrense peculium possident. Si enim sui iuris efficitestamenta et pro ipsis rebus, quas antea ex quasi castrensi peculio habebant, posse de inofficioso querellam sustinere, cum neque nomen peculii permanet, sed aliis rebus confunditur et similem fortunam recipit, quemadmodum et ceterae ngregatur ex omnibus pa
Abbreviated transcription (Latin):
uilegium h̾. accepunt si pofft̃
testan dubitatum fu̾at ut pu¬
ta de uins destissimis proms
cãrum iunsq deuotissimis
mem̃or alibi agentib in irb̾.
nec nõ magns studiorum lib¬
s.alariauł stipendia paipiunt
pblic̃i. ¶ Inhus itaq om̃ib

Expanded text:
hoc acceperunt, si possint testari, dubitatum fuerat, ut puta viris disertissimis patronis causarum virisque devotissimis memorialibus et agentibus in rebus nec non magistris studiorum libsalaria vel stipendia percipiunt publica. In his i
Abbreviated transcription (Latin):
Deni  umantiquis legibode¬
claratum est ut militariatesta ĩ¬
menta de ioffõso q̃ relameuad¬
ant. multi.Alucasus em̃gunt
inquibo dubittes exortas sopi¬
rinc̃ce est. In castrensibo ⁊ enim
peculusinducta est⁊alia subdi¬
uisio . ⁊ peculi tripler inuenitur
causa. uł enimpaganum est pe¬
culiumuł castrense. ułq mediet¬

Expanded text:
pp. Cum antiquis legibus declaratum est, ut militaria testamenta de inofficioso querellam evadant, multi alii casus emergunt, in quibus dubitationes exortas sopiri necesse est. In castrensibus etenim peculiis introducta est et alia subdivisio et peculii triplex invenitur causa. vel enim paganum est peculium vel castrense vel quod mediet
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Expeclitus ⁊enim ft̾tatus induci¬
tur fiuiomemoratam mouereq̃¬
relam.¶Sinueroscrptus hrs
intrastatuta tp̃a minime adient
pofficium quidẽ iudias hrdem
tp̃re idest amorte quidẽ testato¬

Expanded text:
: expeditus etenim ita tractatus inducitur filio memoratam movere querellam: sin vero scriptus heres intra statuta tempora minime adierit, per officium quidem iudicis scriptum tamen, id est a morte quidem testato
Abbreviated transcription (Latin):
gatum ⁊ fideromissũ. slib̾taᷤᷤ
⁊ tutoris dacio. in occupãtis
meliordditio sit. an am bo
postiorẽsolum acceptuꝵ fide¬
iomissĩri existimałũt qͣi retẽ¬
ciore ue uoluntate testatoris
utentẽa siquis eoꝵ alt̾tatio¬
nes sigillatim expoñe malue

Expanded text:
gatum et fideicommissum et libertas et tutoris datio, an occupantis melior condicio sit, an ambo iposteriorem solum accepturum fideicommissum existimaverunt, quasi recentiore voluntate testatoris utentem. Et si quis eorum altercationes singillatim exponere malue
Abbreviated transcription (Latin):
te curtacas ⁊ ab eoft̾a uł facien¬
sugnarus sit fraꝵ uł scribere
ĩpeditur sp̃asitabulario ad
hec solum ad hibendo ut ꝓe
o łyas supponat ucñabilisi¬
gno aña manu hrdis spõto
testib uidel assum̃dis qui
h̃rdem cogn̾gtant ⁊ iubenti
ei tablarium ꝓ se sb̃striber
in quibꝰres hrditane uelĩ
maxima pars earum põita
est h̃rdes ab ẽẽ ꝯtigit. tunc
eis umius annispaciũ a mo¬
rte testõris m̃and̾ damus

Expanded text:
as ab eo facta vel faciensi ignarus sit litterarum vel scribere praepeditur, speciali tabulario ad hoc solum adhibendo, ut pro eo litteras supponat, venerabili signo antea manu heredis praeposito, testibus videlicet adsumendis, qui heredem cognoscunt et iubenti ei tabularium pro se subscribere in quibus res hereditariae vel maxima pars earum posita est, heredes abesse contigerit, tunc eis unius anni spatium a morte testatoris numerandum damus
Abbreviated transcription (Latin):
utium admittẽda sit hrditas¬
nec ne. defuncti hrditas non
putet sibi ẽẽ nccrĩam delib̾aci¬
onem. s adeat h̃rditatem. uł
sese immisceat õĩ tñm̃o inuẽ¬
tarium ab ip̃o ꝯficiatur. ut int
testato h̾rditatem cognou̾it
nũandos exordium capiat
ginta dresmodis õib ĩpie¬
atur sb̃ p̃genciatablarioꝵ. ce¬

Expanded text:
utrumne admittenda sit nec ne defuncti hereditas, non putet sibi esse necessariam deliberationem, sed adeat hereditatem vel sese immisceat, omni tamen modo inventarium ab ipso conficiatur, ut intrtestato hereditatem cognoverit numerandos, exordium capiat ginta dies modis omnibus impleatur sub praesentia tabulariorum ce
Abbreviated transcription (Latin):
cum adiehrditatem. nee dene¬
gan ei lib̾aleiditium. s i hr¬
ditatemꝑ suumius decurrere
⁊ lib̾aleuidicium suam expec¬
tare sm̃am sine. agentr eo siue
pulsato. aut si quidemẜuus
ditatem acquirat. ¶Sinau̾t
uber eam adipiscatur siadire.¬
iam duas eẽꝓmulgatas ano
rint. aliam aut de imꝓuisis
em scripgit. de militib quip
ignoranciã hrditatẽ adieñt
hrditatem defuncti muem̃t.
ip̃orum.aũt bonaacreditoribꝰ
hroitarus nõ inquictẽtur. cu¬
uĩs sensus adunã p̃fataru
ꝯstõnum. ⁊ nobredactꝰ ẽ. qrm
maienim mag̃ ꝙͣ uira sciremis¬
lites sacͣtissimꝰ legis lator exi¬
stimauit ¶Er omibꝰitazis¬
tis unam legẽcolligere nobis
apparuit ẽẽ humanum ⁊ nõso¬
lum milites ad uiuare hiꝰ bñfõ¬
ĩpuisumemerẜit debitum. s
qm . adierit hrditatem. Ita em̃
necsatis ncc̃rium delib̾ac̃ons
auxiliumerit. isi hõib form¬
idolosisqui⁊ eatimẽt q̃nulla
digna sũt suspitõe ¶ Cumigit᷑
ħ̇rditas ad q̃ dam siue extesto

Expanded text:
um adire hereditatem nec denegari ei liberale iudicium, sed et hereditatem per suum ius decurrere et liberale iudicium suam expectare sententiam sive agente eo sive pulsato, ut, si quidem servus reditatem adquirat, sin autem liber, eam adipiscatur, si adiriam duas esse promulgatas a norunt, aliam autem de improvisis em scripsit de militibus, qui per ignorantiam hereditatem adierint, hereditate defuncti invenerint, ipsorum autem bona a creditoribus hereditariis non inquietentur: cuius sensus ad unam praefataruonum a nobis redactus est. Arma etenim magis quam iura scire milites sacratissimus legislator existimavi Ex omnibus itaque istis unam legem colligere nobis apparuit esse humanum et non solum milites adiuvare huiusmoimprovisum emerserit debitum, sed quam adierit hereditatem. Ita enim nec satis necessarium deliberationis erit auxilium, nisi hominibus formidolosis, qui et ea timent, quae nulla digna sunt suspicione 1a . Cum igitur hereditas ad quendam sive ex testamento
Abbreviated transcription (Latin):
taẽs utra uerb̾a quoq fusti¬
um fame dampnum sub¬
uͣsti. Ꝙsires furtiua q̃mali
subripuit ap̃te igñorante
comꝑta est ñ ledirestimaci¬

Expanded text:
ta es, citra verbera quoque fustium famae damnum subisti. quod si res furtiva, quam alter subripuit apud te ignorantem comperta est, non laesit existimati
Abbreviated transcription (Latin):
ns infam̃iam. auunculus
tuus ptimescat. ictib fusti¬
mime matulam irrogans.
Seni¶¶E creto ampꝰlissior
dm̃is luctufemmaꝵ dimin¬
generis insignia mulnboĩ
remittũntur. non eciã int᷑ tp̃r
quo çelugere maritum mo¬
ris est m̃nmoniũ cẽbere per¬
mittatur. Cumĩ simipcias
alias intra ħ̾ tp̃s secuta est
tam eaqͣmis qui scĩens cã

Expanded text:
s infamiam avunculus tuus pertimescat, ictibusminiae maculam inrogans.Decreto amplissimi ordinis luctu feminarum demingenus insignia mulieribus remittuntur, non etiam intra tempus, quo lugere maritum moris est, matrimonium contrahere permittitur, cum etiam, si nuptias alias intra hoc tempus secuta est, tam ea quam is, qui sc
Abbreviated transcription (Latin):
detrim̃tumminimetibi
affturobidsolumq in
carcerem  iettuis es urum
cula tibi iussu legittim ⁊̃¬
urditis iiecta sunt.
DemiEq furti nez
ui bonorumraptorum n
peculatus dampnatus ini¬
elligi pot̃ qui cumplus ma¬
debiti. nomine tributoꝵ exe¬
gisset: induplum a p̃side cõ¬
dempriãfus est.
nium rtmisisse tibiꝑ hibici¬
onem decimonatus uidexin¬

Expanded text:
detrimentum minime tibi adfertur ob id solum, quod in carcerem coniectus es vel vincula tibi iussu legitimi iudicis iniecta sunt.eque furti neque vi bonorum raptorum neque peculatus damnatus intellegi potest, qui, cum plus debiti nomine tributorum exegisset, in duplum a praeside condemnatus est.nium remisisse tibi prohibitionem decurionatus iudex
Abbreviated transcription (Latin):
insertãmꝓponis manifestep¬
aturus est nonignorabit.
ituta sũt id est ut aduccatoꝵ
error litigatorib nõ noceat.
tibi etiam opitulari possũt.
cum te presentẽ neqd causei
palam excontinenti id est tͥ¬
dio sitibi hec displicebant.

Expanded text:
se proponis, manifeste paturus est, non ignorat.ituta sunt, ut advocatorum error litigatoribus non noceat, tibi etiam opitulari possunt, cum te praesentem neque causae palam ex continenti, id est trdio, si tibi haec displicebat,
Abbreviated transcription (Latin):
atos quidẽ dumitaxatimu¬
ne s pactos quos ꝓpetuum
infamat edictum. uenim ĩ¬
pactos eos demumquiuli¬
los adũsarionũmos ꝓma
la ꝯsciencia ex tñsactionemi¬
mẽrass ẽt ĩ hc̃caitlłigi placuit

Expanded text:
atos quidem dumtaxat iniuriae, sed pactos quoque perpetuum infamat edictum. verum pactos eos demum, qui ullos adversariis nummos pro mala conscientia ex transactione numerassent, in hac causa placuit
Abbreviated transcription (Latin):
Dem Eciiones quidem
It filios decurionum fu̾stib
castigariꝓ hibitum estꝭ ue¬
rum suiniunamte fecisse pro¬
consul uir clarissisnus ꝓnũ¬
ciauerit ignomima nõtan¬
mopus publicumi diti pri¬
stinum quidem staͣtum re¬
tinent. s dampnonn famie
post impletum tempus sb̃¬

Expanded text:
Decuriones quidem, item filios decurionum fustibus castigari prohibitum est: verum si iniuriam te fecisse proconsul vir clarissimus pronuntiavit, ignominia notaopus publicum, qui pristinum quidem statum obtinent, sed damno infamiae etiam post impletum tempus s
Abbreviated transcription (Latin):
uatis. dum eam scilicet cãm
qm tu cum fisci aduccatus
fũ as forte cctasti susciꝑe decli
penas metuens caueat ne fis lr¬
caua commodaoccultet. us̾ne¬
innullo nẽg̾cio eristente fis¬
ci nomme priuatis audeat ca¬
lumpnias commouere.
UprAcionales priuate
rei causisuł sacris erranis pre¬
sidentes exmien p̃cente fisciad¬

Expanded text:
vatis, dum eam scilicet causam, quam tu, cum fisci advocatus fueras, forte tractasti, suscipere declipoenam metuens, caveat, ne fiscalia commoda occultet, neve, nullo negotio existente, fisci nomine privatis audeat calumnias commovere. Rationales privatae rei causis vel sacri aerarii praesidentes examen praesente fisci ad
Abbreviated transcription (Latin):
comitacenses milites ꝑ castra
limitis limmi tanciꝯstituantur
qui possint ei castra ⁊ cuut.ates
umitis defendere ⁊ tras colere. ⁊¬
ut aluꝓuinciales uidentes eos
ꝑꝑtes. id illa loca seꝯ ferantex¬
mus ꝑ castra⁊ loca que p̾uide¬
rit tua magnitudocos.id sili¬
tudinem

Expanded text:
comitatenses milites per castra comitatenses milites per castra milites limitanei constituantur, qui possint et castra et civitates limitis defendere et terras colere, ut alii provinciales videntes eos per partes ad illa loca se conferant exmus, per castra et loca, quae providerit tua magnitudo, eos ad similitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
cumantiquis fimbdintegreres¬
uentur⁊ uigilus ⁊̃ laboribꝰ deuo¬
tissimorummilitum ⁊ cura spect¬
abilium ꝓtp̃r ducum custodiant᷑
illese. q̃m ita conuenit ut semper
custodes fines ꝓuincie senient.
nedetur hostib sm̃aincurrendi
aut deuastandi loca que nr̃i sub¬
iecti possident. qnͣtos aũt militeᷤ
siue pedestres siue equitespunũ¬
quemqlimitem qui debent.ad
custohendas ꝓuincias ⁊cuitateᷤ
tua magnitudo put ꝯ sideraũit
erimus sufficiẽtem ẽe ordinacio¬
nemo firmemus eam. sin autez
stipendioꝵ nomineꝓ se suisq ĩ
hominib⁊ quid eius officium
noticia ¶Gic ergo p̾dictumest
itatib quib uissimus sedeãt.
donec deo.auxiliante nob̾ acrei
publice nr̃e ꝑlabores nr̃os inil¬
us lccis ꝯstituipossint.in quibꝰ
umiuscuiusq pumcie. ĩtiquuᷤ
umes ꝯstitutus erat. qn florẽte
rom.marepblicamemoratep
uncic integre tenebantur ꝓli
mitancis uo ordinand. quia

Expanded text:
cum antiquis finibus integrae sercum antiquis finibus integrae serventur, et vigiliis ac laboribus devotissimorum militum, et cura spectabilium pro tempore Ducum custodiantur illaesae, quoniam ita convenit ut semper custodes fines provinciae servent, ne detur hostibus liaut devastandi loca, quae nostri subiecti possident. Quantos autem milites sive pedestres sive equites per unumquemque limitem qui debent ad custodiendas provincias et civitates, tua magnitudo, prout consideraverit, erimus sufficientem esse ordinationem, confirmemus eam, sin autem stipendiorum nomine pro se suisque hominibus et quid eius officium notitia. Sicut ergo praedictum est, itatibus quibus iussimus sedeant, donec deo auxiliante nobis ac rei publicae nostrae per labores nostros in illis locis constitui possint, in quibus uniuscuiusque provinciae antiquus limes constitutus erat, quando florente Romana re publica memoratae provinciae integrae tenebantur. Pro limitaneis vero ordinandis  quia
Abbreviated transcription (Latin):
mones quantos ꝓuideris ordi¬
nari facias ¶Ansardinia. autẽ
iubemus ducem ordinan. ⁊ cu
uixt.a montes ubi barbarice ui
dentur sedere. hntem milites ꝓ
custodia locorum quantos et
ubi tua magnitudo p̃indent. ⁊̃
ut omnes diligenter ꝓ cõmis
sione subiectos nr̃os tueaiur
illesos ut festinent dic nocteq
dei inuccando auxilium⁊dilig¬
enter la boxandousz.ad alios fi¬
nes ꝓuincias affricanas exten¬
dere. Ubiante inuasionem wã¬
dalorum⁊ mauror res pblica
romana fines habuerat.⁊ isi
custodes antiquisuabant sic̃
exclausuris ⁊ burgis ostẽdit᷑.
marime aut cuitates que ꝓpe
clausuras⁊ fines. intea teneb¬
anturcum eẽnt sub romano ĩ
tur festinare comp̃hendere at
milites ꝑ partes. accedant. ub¬
bi ante ea fines ⁊ clausurt pum¬
ciarumerant qnintegre affrica¬
ne fuabantursub romanoin¬
cuius.iuxiliono b̾ restituit sunt
spamus cito m̃is ꝓuenire tp̃ribꝰ
ut ex in secuntate⁊ pace ꝓuincie

Expanded text:
mones, quantos provideris, ordimones, quantos provideris, ordinari facias.--§ 3. In Sardinia autem jubemus ducem ordinari, et eum juxta montes, ubi barbaricae gentes videntur sedere, habentem milites pro custodia locorum, quantos et ibi tua magnitudo providerit. § 4. Et omnes diligenter pro commisione subjectos nostros tueantur illaesos, et festinent die nocteque Dei invocando auxilium, et diligenter laborando, usque ad illos fines provincias Africanas extendere, ubi ante invasionem Vandalorum et Maurorum respublica Romana fines habuerat, et ubi custodes antiqui servabant, sicut ex clausuris et burgis ostenditur; maxime autem civitates quae prope clausuras et fines antea tenebantur, cum essent sub Romano imptur, festinent comprehendere, atque milites per partes accedant, ubi antea fines et clausurae prociarum erant, quando integrae Africanae servabantur sub Romano imus auxilio nobis restitutae sunt speramus cito nostris provenire temporibus; et ut in securitate et pace provinciae
Abbreviated transcription (Latin):
q actus semppdeum ꝓ gredi¬
iuira impii suscepimus. ꝑ ip̃m
pacem comꝑsis inet̾num cõ¬
firmauimus. ꝑ ip̃m acerbissi¬
mos hostes ⁊ fortissimos tyrã¬
nos driecimus. ꝑip̃m multas
difficultates supauimus. pip
sum ⁊ affricam defendere. ⁊ sub
ñmimpium redig̃e nobxess¬
modamine recto gub̃netur et
firme custodiatur confidimus.
ꝯstitunus. ad tribuentes qui¬
dem emolum̃tumꝙunusꝗs¬
ꝑcipere debrat. ¶Ad eius igitur
ꝓuidentiam ĩ nunc ammum ⁊¬
nĩm referentes iarmatas mili¬
cias ⁊ duces militũ ordinare
dis ponimus. sc̃mus it.a ut
dur militum inpolitane ꝓuincie
iniepti magneci ciuit at̾tiniter¬
h̃at. dux uero bizancene ꝓuĩcie
in capea ialepte ciuitatibꝰit̃m ĩ
inconstantinensi cuuitate sedes
iecto qui est contyspaniam quͣ¬
uii. dr̃qnͣtos ꝓuident tua mag¬
nitudo de militib unacum tri¬
buno suo homine prudente et
untur uiro spectabili duci denũ
ciare. ut ip̃e tue magnitudimre¬
ferat. in quo traiccto eciam dro¬

Expanded text:
que actus semper progredijura imperii suscepimus, per ipsum pacem cum Persis in aeternum confirmavimus, per ipsum acerbissimos hostes et fortissimos tyrannos dejecimus, per ipsum multas difficultates superavimus, per ipsum Africam defendere et sub nostrum imperium redigere nobismoderamine recte gubernetur et firme custodiatur confidimus. constituimus, attribuentes quidem emolumentum quod unuscipere debeat. Ad eius igitur providentiam etiam nunc animum nostrum referentes et armatas militias et duces militum ordinare disponimus. 1a Sancimus itaque, ut dux limitis Tripolitanae provinciae in Leptix vero Byzacenae provinciae in Capsa et Thelepte civitatibus interim in Constantinensi civitate sedes aiectu, qui est contra Hispaniam, quur, quantos providerit tua magnitudo, de militibus una cum tribuno suo, homine prudente et untur, viro stiare, ut ipse tuae magnitudini referat. In quo trajectu etiam dro
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃os ẽẽ. sic uolumꝰ eoymites et be¬
muolos cuca collatores mõsex¬
istere. ⁊ nullum dãpnum nullã¬
qz lesionemin eos efficere ¶Si
aũt quisqͣm demilitib. ausus
fũit qͣmcumq lesionem tribu¬
tarus nr̃is inferrepiculo iun spe¬
ctabiłes ducis seutribun⁊ prin¬
cipis dignaumdicta efficiatur
⁊ indempnes tributam m̃ cust¬
odiantur. ¶Gniueroꝓ quibodã
causis interpello apud nr̃os ui¬
dices facta fuerit. Iubemus non¬

Expanded text:
s esse, sic volumus eos mites et benevolos circa collatores nostros existere et nullum damnum nullamque laesionem in eos efficere. Si autem quisquam de militibus ausus fuerit quamcumque laesionem tributariis nostris inferre, periculo viri spectabilis ducis seu tribuni et principis digna vindicta adficiatur et indemnes tributarii nostri custodiantur. Si vero pro quibusdam causis interpellatio apud nostros iudices facta fuerit, iubemus non
Abbreviated transcription (Latin):
aliqñfurmare manimo sub¬
iit euisdem.amone curamñ
omnib deferripottatib ⁊ne
p̃fectura urbis.ibrogatumsi¬
bi aliquid putaret. si totam ĩ¬
ad officiũ.monariũ redund¬
s nonitaut lateat officium ã¬
nonane p̾fecture szut ambe po¬
testates in qntum sibi negocu
est tueantur cuulem annonar
sitq socictas mimeris. it.⁊ut ĩ¬
ferior gradusm̃itum supioris ĩ
agnoscat. atqita supior pot̾tas
seexcerceat. ut sciat ex ip̃ondie

Expanded text:
aliquando firmare in animo subiit eiusdem annonae curam non omnibus deferre potestatibus. Ac ne praefectura urbis abrogatum sibi aliquid putaret, si totum ad officium annonarium redundsed non ita, ut lateat officium annonariae praefecturae, sed ut ambae potestates, in quantum sibi negotii est, tueantur civilem annonam sitque societas muneris ita, ut inferior gradus meritum superioris agnoscat atque ita superior potestas se exserat, ut sciat ex ipso
Abbreviated transcription (Latin):
gnitatiur inp̃torio ꝑ. affrica
prefecture ⁊ magistie pottatis p̃¬
beant. nisi qnͣtum subt̃. inexa
declarat noticia. ¶Nansiquis
amplius qminsb̃dita noticia
taxatum est usurpauut se. acci¬
pere .xxx. libras aurimulcte de
indignitatis nr̃e screnitatis
sbiacebit. nulla alia qualib
ꝑsona. aut dignitate autof¬
ficio. iccipientealiquid.abe¬
is p̃ter illos quorum nomi
deoiuuante umisquisq clux
seueorum officiasm que no¬
titia sb̃ter adnexa detinent em¬

Expanded text:
gnitati, vel in praetorio per Africam gnitati, vel in praetorio per Africam praefecturae et magisteriae potestati praebeant, nisi quantum subter annexa declarat notitia; nam si quis amplius quam in subdita notitia taxatum est usurpaverit, seu acceperit, triginta libras auri multae depindignationis nostrae serenitatis subjacebit, nulla alia qualibet persona, aut dignitate, aut officio accipiente aliquid ab eis, praeter illos quorum nominDeo juvante unusquisque dux seu eorum officia, secundum quod notitia subter annexa continet, em
Abbreviated transcription (Latin):
es omnes affrica recepit ⁊ docu¬
cuntatibꝯ stituti sunt. tunciu¬
bemus tuam magnitudinem ĩ
ad nram clemenciamiement.
¶ntereauero si aliquas cuutateᷤᷤ
seu castellas plimites ꝯstituta
ꝓuitert tua magnitudominie ĩ
ẽe magnitudims ⁊ pp̃ hoc nõ bene
posse custodri.ad talem modũ
ea constitii disponat ut possi
sint ꝑpaucos beneseruari¶ Cũ
aũt magnitudo tua omnibus
dispõitis.adnos remeare ius¬
sa fu̾it.tunc duces umuscurꝰ:
lumtis quetiens ꝓ componẽ¬
dis cuntatib.seu castris ꝓsti¬
pendus sius acꝓannonis ali¬
quod opus hĩunt:celius ad
iuirum magnificum p̃fectũ
p affricam significent ut ip̃e
et facere ne aliquaptractiop¬
feceritur que ad huc ncc̃nei
ꝓcuranda sunt. postea uir et
affrice.⁊ u spectabiles duces
⁊ de alus omnib que ibi agun¬
turfrequent᷑ad nos referantut
benefacta ꝯ firmemus.⁊ que o¬
disunt ꝑ affricanos limites ⁊̃
nich̾ amplius in sacratissimo
palacio cuiliber ꝑsone. aut di¬

Expanded text:
es omnes Africa receperit, et doculimitibus constituti sunt, tunc iubemus tuam magnitudinem ad nostram clementiam remeare. Interea vero si aliquas civitates seu castella per limitem constituta perviderit tua magnitudo nimiae esse magnitudinis et propter hoc non posse bene custodiri, ad talem modum eas construi disponat, ut possint per paucos bene servari. Cum autem magnitudo tua omnibus dispositis ad nos remeare iussa fuerit, tunc duces uniuscuiusque limitis, quotiens pro componendis civitatibus aut castris et pro stipendiis suis acquod opus habuerint, celerius ad virum magnificum praefectum per Africam significent, ut ipse et facere, ne aliqua protractio pfecerit, vel quae adhuc necessario procuranda sunt postea, etviri spectabiles duces, et de aliis omnibus quae ibi aguntur frequenter ad nos referant, ut benefacta confirmemus, et quae odi sunt per Africanos limites, nihil amplius in sacratissimo palatio cuilibet personae aut di
Abbreviated transcription (Latin):
memorati duces uł officia eor
seutribum cõmeatalem demi¬
litibrelinquere. autͣliq luciũ
de eorumemolumentis sibi:̃
acquirere. ħnõ solum in q̃ dru¬
plo iubemus publico deprehẽ¬
dere s ⁊̃ ⁊ clignitate cos priuari
magis enimꝰ nõ debent ducesi
tribum supra deputata sibiem¬
olumenta scđm labores suos de
nr̃a largitate remuneracc̃em spe¬
rare.⁊ non de cõmeatis militu
aut de eorum stipendus lucrum
sibi. acquirere. ¶Qmio ordina¬
ti sunt milites ut pip̃os ꝓuincie
uindicẽtur popue cum sufficiẽt
⁊ ip̃is ducibꝰ ⁊ officus eorum e¬
molumenta pstitimus ⁊ semp¬
labores suos.admelores gͣdus
⁊ maiores dignitate ꝑducere. p̾¬
quam uero deopiacuerit ⁊ ꝑtu
ammagnitudinem limes om̃i
in.antiquum statum ꝑuen̾it et
bene ordinatus fuit. tunc ubio¬

Expanded text:
memorati duces, vel officia eorum, memorati duces, vel officia eorum, seu tribuni, commeatalem de militibus relinquere, aut aliquod lucrum de eorum emolumentis sibi acquirere, hoc non solum in quadruplum jubemus publico rependere, sed etiam dignitate eos privari. Magis enim debent et duces et tribuni supra deputata sibi emolumenta secundum labores suos de nostra largitate remunerationem sperare, et non de commeatis milituaut de eorum stipendiis lucrum sibi adquirere, quoniam ideo ordinati sunt milites, ut per ipsos provinciae vindicentur: praecipue cum sufficienter et ipsis ducibus et officiis eorum emolumenta praestitimus et semplabores suos ad meliores gradus et maiores dignitates perducere. Postquam vero deo placuerit et per tuam magnitudinem limes omnis in antiquum statum pervenerit et bene ordinatus fuerit, tunc, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem nñ exempli ordinet.
ydonea corpora. aut de illis quos
ante milites hebant. limitane¬
orum constituas. nunc inuno¬
quoplimite ut si forsitan cor¬
mocio aliqua fu̾it. possint ip̃i
lumitanei sine comitacensib ĩ.
militib unacum ducibꝰ suis ĩ¬
adiuuare loca ubi dispõiti funt
nõ longe limitem ereuntes nec
ip̃i limitanei nec duces eorum
ut nullumeciam dispendium
aducib ułducians pchictilim¬
it. mei sustine.ant. nec. aliquas
sibi ꝯsuctudines de corum stip¬
endus ꝑ fraudes ad suum luc¬
crumꝯuertant. ¶Hoc aũt nõi
solum in lnitaneos uolumo
obseruari: s in comitatẽs eomi¬
tribunos cordem militum. ⁊̃¬
subemus ut semꝑmilites.ad
excertitacionẽ.armorum teneãt
⁊on concedant eos deuagari. ⁊¬
ut si qn nc̃citas ꝯtigit possint
inmicis resistere et nullum. au¬
deant duces auttubum comẽ¬
catalem de ip̃is dimittere. ne
dumsibi lucrum studeant o fi¬
cere in custoditas nr̃ais relinꝗͣt
ꝓuncias. Namsi usurparunt

Expanded text:
tudinem nostri exempli ordinet, idonea corpora, aut de illis, quos antea milites habebant, limitaneorum constituas numero in unoquoque limite, ut, si forsitan commotio aliqua fuerit, possint ipsi limitanei sine comitatensibus militibus una cum ducibus suis adiuvare loca, ubi dispositi fuerint, non longe limitem exeuntes nec ipsi limitanei nec duces eorum, ut nullum etiam dispendium a ducibus vel ducianis praedicti limitanei sustineant, nec aliquas sibi consuetudines de eorum stipendiis per fraudes ad suum lucrum convertant. Haec autem non solum in limitaneos volumus observari, stribunos eorumdem militum jubemus, ut semper milites ad exercitationem armorum teneant, et non concedant eos divagari, ut si quando necessitas contigerit, possint inimicis resistere, et nullum audeant duces aut tribuni commeatalem de ipsis dimittere, ne, dum sibi lucrum student conficere, incustoditas nostras relinquant provincias. Nam si usurpaverint
Abbreviated transcription (Latin):
duob impubib filiisfuis hro¬
ib institutis adiecit siutq ĩpu¬
bes decessit. illum sibi hrdẽ ẽe du¬
bitabaturapd̃. intiquos legu
auctores utrum ne tũc uoluit
sb̃stitutũ admitti cumut᷑q file
eius inprima etate decesẜit.ana
alt̾utro descendente illico sb̾sti¬
tutus in eius partẽ succed̾et. et¬
placuit sabino sb̃stõem tunc
gitassecnim pr̃emprimo de¬
ccendente fremsuum in eiꝰ

Expanded text:
duobus impuberibus filiis suis heredibus institutis adiecit, si uterque impubes decesserit, illum sibi esse heredem, et dubitabatur apud antiquos legum auctores, utrumne tunc voluit substitutum admitti, cum uterque filius eius in prima aetate decesserit, an alterutro decedente ilico substitutus in eius partem succedat, placuit Sabino substitutionem tunc gitasse enim patrem primo decedente fratrem suum in eius
Abbreviated transcription (Latin):
captapona sapientes sint. nõ
liceat parenti quiuł q̃ testatura¬
lios qm ex eodescrndentes unũ
uł certos uł om̃es sb̃stitũe ¶Sĩ
ũo ĩ alibi ilii liberi testõris uel
testatricᷤsint sapientes ex hrꝰ ꝑ
sonis q̃ mẽte capte sunt. nillus
deccendat. ofr̃es eoꝵ unum ul
certos uł om̃es eandẽ fi sb̾stõe¬

Expanded text:
capta persona sapientes sint, non liceat parenti qui vel quae testatur alios quam ex eo descendentes unum vel certos vel omnes substituere. Sin vero etiam alii liberi testatori vel testatrici sint sapientes, ex his vero personis quae mente captae sunt nullus descendat, ad fratres eorum unum vel certos vel omnes eandem fi
Abbreviated transcription (Latin):
meo hrs esto.ẜmꝙ ⁊p̃ ulpiañ
inuenimius mortuo ĩpubere
filio q̃rebatur quom̃o .ao sub¬
stc̃em uccẽtur tres substituti.i
trumneduopriores ꝗia pr̃e
hrdes fũant scriptim ountor¬
midiam. an tres sḃstitutiun¬
quisq extriente ao substõemĩ

Expanded text:
Ulpianum invenimus, mortuo impubere filio quaerebatur, quomodo ad substitutionem vocentur tres substituti: utrumne duo priores, qui et patri heredes fuerant scripti, in dimmidiam, an tres substituti unusquisque ex triente ad substi
Abbreviated transcription (Latin):
turinteriluricumamad¬
uccacionem quiofieno
port̃et: ꝓpter eos quiñ.a¬
cuampossõnemabsenti¬
um sine iuditialisentẽ¬
cia detimierunt. quiaue¬
teres leges nec undeuim
tummodo inrem actio¬
nemex̃cerepmittentes̃
nos nonconcedentes⁊
uqu cm alienas res uel¬
iursdictione cͤa teneri.
que ꝓrestituenda pos¬
sessione contra huius

Expanded text:
tur inter illyricianam advocationem, quid fieri oporteret propter eos, qui vacuam possessionem absentium sine iudiciali sententia detinuerunt, quia veteres leges nec unde vi tummodo in rem actionem exercere permittentes: nos non concedentes aliquem alienas res velisdictione ea teneri, quae pro restituenda possessione contra huius
Abbreviated transcription (Latin):
legis uicem optiñe. aꝑtẽ
diucideq diffimunt.¶Cũ
igitur ⁊ hoc in uet̾ib legibͦ
inuenimus dubitatum .si
impiaus sensus legemĩ¬
terpretatus est. anoporte¬
at hio regiamintpretacio¬
nem opr̾mere. eoꝵ qui crm
uanam subtilitatem tar
risimus qi corrigt̃diam¬

Expanded text:
legis vicem obtinere aperte dilucideque definiunt? Cum igitur et hoc in veteribus legibus invenimus dubitatum, si imperialis sensus legem interpretatus est, an oporteat huiusmodi regiam interpretationem obtinere, eorum quidem vanam scrupulositatem tam risimus quam corrig
Abbreviated transcription (Latin):
curritur quarc ãbiguita¬
tes iudicum qͣha ex legioᷤ
orin cuenit. aures accipi¬
untnre. si nõ a nobisint̃¬
legum cgma fa so lucre
⁊ omnib apur ydoneus

Expanded text:
curritur et quare ambiguitates iudicum, quas ex legibus oriri evenit, aures accipiunt nostrae, si non a nobis intelegum aenigmata solvere et omnibus aperire idoneus
Abbreviated transcription (Latin):
pacto cum eis interpoito quoꝵ
auus modiouentiones inter¬
cundissimi cumoffendos eos¬
dem credidint hommnes bina
solidorumpsingulis milia
nichilq. ampliu̾s nou̾it
dependend. ⁊uins magnificis
morum domesticorumidẽ
cquitum quidemꝓco quim
bus deputandis sine quolz
alio dispendio. alus etiampͥ¬
uileguis Pocianturque diuer¬
sis temporib ꝯsccuti suntsi¬
uep. iugustos. ipices seudiᷤ¬
posiciones ⁊ siñas amplissĩc
tuesedis. Nãꝗnob̾digniui¬
Llegem deciumus neantequã
in octoginta tinuiror numex
foritu culmims togatoru
collegu deductum fũit.as¬
pirare quis qualibet arte con¬
cedaturaut possit. nisi uł eor
ent numerum facundi. nisti¬
pendus eruditigratis uidel
⁊ finc ullo suffingio. aut for¬
tasseexfiorum non ultra duo
p.inos singulos facundia
⁊ ip̃i conspicui taxati fũintĩ
nullodeinceps postquamĩ
octogintauirorum numerũ
redacti fũint supare qualibi
rursus.ambicione. uł astuci¬
.i. quantitate mansuro inte¬

Expanded text:
pacto cum eis interposito, quorum eiusmodi conventiones intercundissimi, cum offerendos eosdem crediderint homines, bina solidorum pro singulis millia nihilque amplius noverint dependenda viris magnificis morum domesticorum , id est equitum quidem pro eo, qui bus deputandis sine quolibet alio dispendio. Aliis etiam privilegiis potiantur, quae diversis temporibus consecuti sunt sive per augustos apices seu dispositiones et sententias amplissimae tuae sedis. Nam qui novis digni ilegem decernimus, ne, antequam in octuaginta tantum virorum numerum fori tui culminis togatorum collegium deductum fuerit, adspirare quis qualibet arte concedatur aut possit, nisi vel eorent numerum, facundiae studiis eruditi, gratis videlicet et sine ullo suffragio, aut fortasse exteri non ultra duos per annos singulos, facundia et ipsi conspicui taxati fuerint: nullo deinceps, postquam in octuaginta virorum numerum redacti fuerint, superare qualibet rursus ambitione vel astutia quantitatem ausuro. Inte
Abbreviated transcription (Latin):
Dop̃r. ¶ qua illustris mube
fuium ex iustis nupcus ꝓcreaue¬
riti alterum spurium hũit cu¬
terne adeos ꝑuemant siue tm̃ĩ¬
m̃o.adlibos uistos suie ĩ adĩ
aliquidpenitus ab illustrib
matrbsad spuos ꝑucniat.
cumin mulierib ingenuset
illustꝑb quibꝰ castitatis ob¬
ẜuacio p̃cipuum est debitũ est.¬

Expanded text:
pp. Si qua illustris mulier filium ex iustis nuptiis procreaverit et alterum spurium habuerit, cuternae ad eos perveniant, sive tantummodo ad liberos iustos sive et ad aliquid penitus ab illustribus matribus ad spurios perveniat, cum in mulieribus ingenuis et illustribus, quibus castitatis observatio praecipuum debitum est
Abbreviated transcription (Latin):
uiditem quo ad pecũ
a ꝯdẽpnaciomis solut¬
a fuiss petendis usu¬
rs legem dixiss epfite¬
Lans non contͣiuiris for¬
qm̃ pecumeqnͣtitasse¬
tentia curatoris reip ḃl¬
tni eius rata est. quomã
indempintatẽ rei pb̃ lite
cebiti qnͣtitatem cumusu¬
ricompetentib solue̾re
iudica actionem parere
nõpot̃. cum apuduidi¬
ces ita demum sine certa
atur. si parte aliqua act

Expanded text:
udicem, quoad pecunia condemnationis soluta fuisset, pendendis usuris legem dixisse profitearis, non contra iuris form pecuniae quantitas sententia curatoris rei publtamen eius rata est, quoniam indemnitatem rei publicae debiti quantitatem cum usuris competentibus solve" iudicati actionem parere non potest, cum apud iudices ita demum sine certa atur, si parte aliqua act
Abbreviated transcription (Latin):
sm̃am ad appellaciõis
uł recusaciomisuenire⁊̃
auxilium quidamputã¬
bant nõ licere antelitem
testatamnec uidi temre¬
appellare. Eumeminsim¬
ulutrumq uocabulum
pomiturtam appellonis
qm recusationis. ꝓuecati¬
o aũt in litem contestatã
non potest porrigi putab¬
ant ꝙ necrecusarequide
iudicem cuidamꝯceditur
añ litemo testatam. qd̾ ĩ
minime uetitum est. Ca¬
ueant itaq iudites hiꝰ¬

Expanded text:
am ad appellationis vel recusationis venire auxilium, quidam putabant non licere ante litem contestatam nec iudicem reappellare. cum enim simul utrumque vocabulum ponitur tam appellationis quam recusationis, provocatio autem ante litem contestatam non potest porrigi, putabant, quod nec recusare quidem iudicem cuidam conceditur ante litem contestatam. quod minime vetitum est. caveant itaque iudices h
Abbreviated transcription (Latin):
Dem  I is qui depoitam
a te depõitam pecuniam acce¬
pit eam suonõie ut cunisi
alt̾ius mutuo dedit. tampp¬
sum deimplẽd⁊ suscepta ⁊̃¬
fidẽ qmͣ eius successores te¬
neri tibi certissimum est. ĩ¬
¶Adũsus cum aũt qui acce¬
pit nuua acco tibi cõpetit.
nnsi numimi existant. tũc ẽi
ccͣpossidẽtem uti undicacõe

Expanded text:
 Si is, qui depositam a te pecuniam accepit, eam suo nomine vel cuiuslibet alterius mutuo dedit, tam ipsum de implenda suscepta fide quam eius successores teneri tibi certissimum est. adversus eum autem qui accepit nulla actio tibi competit, nisi nummi extant: tunc enim contra possidentem uti vindicatione
Abbreviated transcription (Latin):
fuit depõitumnec in h̾cãu cõ¬
pensacionis p̃pedicio oriatur.
s depõite quidemres uł pecũie
abutraq parte qm celerrim¬
me sine aliquo obstaculo
est oportet ĩ si. ⁊buna partede¬
põito celebrata est. ex alteraã
aũt compensacio fint opposi¬
ta ut integra omni legittima
rõne seniata depõite res urĩ
petume prima fronte restitu¬
antur. ¶ Qd̾ si inscuptis at¬
testacio nõ ꝑ dolum uł frau¬
dcmn fuit ei qui depõitum sus¬
cepit ab.ilio transmmissa ut

Expanded text:
it depositum, nec in hoc casu compensationis praepeditio oriatur, sed depositae quidem res vel pecuniae ab utraque parte quam celerrime sine aliquo obstaculo est oportet et si ex una parte depositio celebrata est, ex altera autem compensatio fuerit opposita, ut integra omni legitima ratione servata depositae res vel pecuniae prima fronte restituantur. Quod si in scriptis attestatio non per dolum vel fraudem fuerit ei qui depositum suscepit ab alio transmissa, ut
Abbreviated transcription (Latin):
diffr̃am de medio tollentes
Siquis certum pondus ain¬
saꝯstituti deposũit. etł ples
scripẜit hrdes. ⁊ unus exhus
ꝯtingentẽ sibi porcc̃em.a depo¬
sitanio accepit. ⁊ alt̃ sr̃sedit.
uł alio fortuito cãus ĩpeditꝰ
ħ̾ face nõ potĩnt. ⁊ postea dep¬
ofitarius in adũsas incrd̃it

Expanded text:
differentiam e medio tollentes, si quis certum pondus auconstituti deposuerit et plures scripsit heredes et unus ex his contingentem sibi portionem a depositario accepit, alter supersederit vel alias fortuito casu impeditus hoc facere non potuerit, et postea depo