comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
citorum ⁊ ita fetermt. Ilł uero corã¬
stanstibus iustitia ait philosopho ꝙ
cansas audiret. ⁊ inde iudicium fa
rum oleum de .u. touellis plenis
rari. ⁊ scias quantum spissi olei
meis sit. si ⁊ si tantum spifsi olei ł¬
ueneris indunidũs. tonellis quant̃¬
⁊ inplemis. scias oleum fuisse fura¬
tum. ⁊ si in dumidiii tonellis mue¬
ueris talem partẽ spissitudimius:
qualem oleum clarum exiftens
exigit. ꝙ quid̃ ⁊ inpleuis toueilis
inuenue pot̾is stias oleum nõ fu¬
isse furatum. Iustitia ħ audiens ꝯ¬
firmauit iuditium fattumq est
ita. ⁊ ħ modo inuenis euosit sen¬
su philosophi. funtis platitis iiue¬
iis pbilosopto grates reddidit. tũt
philo sophꝰ ait illi. Fumꝙͣ ue illud
philosophi audisti. nõ eiuas domũ
ante ꝙͣ cognoscas uitiũ ad ħ in
uenis primũ habĩimꝰ domum. aũ¬
ꝙͣ iuxta nos bospitaretur. Cuipħ.
audita mente sedeant ad audiend̾
ciuitate. eunte ꝙ sactulum nulle
talentis plenum deferret secum. ⁊ m¬

Expanded text:
citorum et ita fecerunt. Illis vero astantibus, justitia ait philosopho quod causas audiret et inde judicium facrum oleum de quinque tonellis plenis rari, et scias quantum spissi olei fuerit ibi; et si tantum spissi olei inveneris in dimidiis tonellis quantum in plenis, scias oleum fuisse furatum. Et si in dimidiis tonellis inveneris talem partem spissitudinis qualem oleum clarum ibi existens exigit quod quidem et in plenis tonellis invenire poteris, scias oleum non fuisse furatum. Justitia haec audiens confirmavit judicium, factumque est ita, et hoc modo juvenis evasit sensu philosophi. Finitis placitis juvenis philosopho grates reddidit. Tunc philosophus ait illi: Numquamne illud philosophi audisti? Non emas domum antequam cognoscas vicinum. Ad hoc juvenis: Primum habuimus domum antequam juxta nos hospitaretur. Cui phiaudita mente sedeant, ad audienducivitatem eunte quod sacculum cum mille talentis deferret secum, et i
Abbreviated transcription (Latin):
sum Quicquid bomi cum discreti¬
one fetcris uirtus est. quicquid sine
discretione feteris intumi estibir¬
tus enim indisc̾ta ꝑuitio deplta¬
tur. uirtus sine dĩscretione uitũ

Expanded text:
s. Quidquid boni cum discretione feceris, virtus est; quidquid sine discretione gesseris, vitium est. 80. Virtus enim indiscreta pro vitio deputatur, virtus sine discretione vitii
Abbreviated transcription (Latin):
cium de capite leuat giłbosum re¬
ꝑit mouocłm ẽẽ. d uos gͥ deuarios po¬
stulat a quo priusus unũ expetũt.
noluit dare retentus est non hũs
auxilium fuge uoluit s ꝑ capitium
retrattus cupite uudato apparuit
denarios. uidͤ us gibbosus ueq fuga
ueq auxilio se posse defendi: cepit
in resistere defendeusq se uudatis bra¬
chiis apparuit hñs ipetigineni. qͣrtũ
uͦ denarium postilat cui defendẽ¬
ti. capum abstulit ⁊ cadente illo in
terram heruydsum reꝑit. Quitũ
ueid deuarium ab eo extorsit. sicꝯti¬
git ut qui unũ ultro dare uoluit
filio suo. fili ude ne transcas ꝑ sedẽ
gentis iiq transitus namq cã fit
status. ⁊ status cã cessionis. cessio cã¬

Expanded text:
ene capatus cum baculo portam init monoclerum esse, duos ergo denarios postulat a quo prius unum expetiit. Noluit dare, retentus est. Non habens auxilium fugere voluit, sed per caputium retractus, capite nudato apparuit denarios. Videns gibbosus neque fuga, neque auxilio se posse defendi, coepit vi resistere, defendensque se nudatis brachiis apparuit habens impetiginem; quartum vero denarium postulat. Cui defendenti cappam abstulit, et cadente illo in terram, herniosum comperit, quintum ergo denarium extorsit. Sic contigit ut qui unum dare noluit, filio suo: Fili, vide ne transeas per sedem gentis iniquae, transitus namque causa fit status, status occasio sessionis, sessio ca
Abbreviated transcription (Latin):
gna uelocitate alius ne respitias
dinitõre te ne menni pecces s re¬
spite panꝑiẽ te ⁊ inde grates. do
redde. alus. nõ deneges deum ꝓpan
in s seculo tantum hr̃e quantu
suffic̾e pot̾it nature. nõ multa dete¬
bit tetong̾gure ⁊ si cupido satisfa¬
c̾e uolu̾it animo licet ꝯg̾gatiss
quecumq in toto mũdi ambitu.
ꝯtinentur diuitũs scctis tam̃ ĩ ar¬
debit hũoi. alius. qui parte sua dis¬
pendit dui durãt ei possessa. aliꝰ.¬
paruũ quomã tãtũd̾ ualeret ac
si paleis igmẽ extingueret alius
qui pecumam congregat multum labo¬
rat ⁊ ingilus tabestit ne ꝑdat ad ul¬

Expanded text:
gna velocitate. Alius: Ne respicias gna velocitate. Alius: Ne respicias ditiorem te ne in eum pecces, sed respice pauperiorem te et inde grates Deo redde. Alius: Non deneges Deum pro pin hoc saeculo tantum habere quantum suffecerit naturae, non multa te decebit congregare; et si cupido satisfacere volueris animo, licet congregatis quaecunque in toto mundo ambitu continentur divitiis, sitis tamen ardebit habendi. Alius: Qui parce sua dispendit, diu durant ei possessa. Alipartium, quoniam tantumdem valent ac si paleis ignem extingueret. Alius: Qui pecuniam congregat multum laborat, vigiliis tabescit ne perdat, ad ul
Abbreviated transcription (Latin):
sator cepit muidere suꝑue menti
ꝙ rex Iam sibi p̃ferebat ⁊ omnes
illi fat̾e ut sic salturant fugate co¬
gitauit Itaq uescientibus illis ossa
latent̃ primus Ioculator. cadu¬
nauit ⁊ aute socumi posint funto¬
q praudio ioppbriũ sotũ ꝯiectã¬
q struem ossium̃ regiostendit
⁊ mordatit᷑ inquit. dñe sociuis mẽ
ominum ossium uestituram cõedit
accusatus autẽ regi in quit dũe fe
reqͥnrebat qr carnes comedi ⁊ ossa
diisi ⁊ socius meus fecit ꝙ sua
natura uidelitet camna requre¬
bat qr comedit carnes ⁊ ossa di
⁊ de suo tibi tribuat. alius. turpẽ
quid est multum diuiti homini¬
est ⁊ retiuet a quibꝰ retiuendum est
largus est ⁊ qui ꝓhibet. quibus
bendum auarus est. ⁊ quidat quib¬
est dandum ⁊ ꝯuibus nõ est dandũ
ri rei deficienti ⁊ nõ post ponas te¬
associari rei trescenti. alius mag̃
ualet parua beatitudo ꝙͣ plena
domus anr̃o ⁊ argento alius. utilia
ꝑ ꝑ quire. aum magno seusu ⁊ ma¬

Expanded text:
pit invidere supervenienti quem rex sibi praeferebat et omnes illi facere ut sic saltem aufugeret cogitavit. Itaque nescientibus aliis ossa latenter primus joculator coordinavit et ante socium posuit, finitoque prandio in opprobrium socium conjectans struem ossium regi ostendit et mordaciter inquit: Domine, socius meus omnium ossium istorum vestituram comedit. Accusatus autem regi ait: Domine feci rebat, carnes comedi et ossa dimisi; socius autem meus fecit quod sua natura scilicet canina inquirebat, quia comedit carnes et ossa. Di de suo tibi tribuat. Alius: Turpe quidem est multum diviti est, et retinet quibus retinendum est, largus est; qui prohibet quibus  avarus est: qui dat quibus dandum est et quibus non est dandum, ri rei deficienti et ne proponas te rei crescenti. Alius: Magis valet parva beatitudo quam plena domus auro et argento. Alius: Utilia perquire magno sensu, non ma
Abbreviated transcription (Latin):
no ał quicumq isetulo sunt cõ¬
mutabilia sunt ⁊ q̃ exeis boua sunt
tibi uenturalitet sis debilis tamen ⁊¬
hebebis ⁊ mala uiribus deuitare nõ
pot̾is. alius. ꝙ pigro afse qui deside¬
rata donat id̾ ꝯsequi cupita ueloci¬
denegat. alius. si ꝑueuisti autẽ se¬
culum decorat ⁊ ꝑoptantẽ se terra
deglutit ⁊ uorat᷑ qiͣ ĩuittu occłi fi

Expanded text:
 Quaecumque in saeculo sunt, commutabilia sunt, et quae ex eis tibi sunt bona ventura, licet sis debilis, tamen habebis et mala viribus devitare non poteris. Alius: Quod pigro assequi desiderata donat, idem consequi cupita velociter negat. Alius: Se per venustatem saeculum dedecorat et per optantem se terra deg
Abbreviated transcription (Latin):
neris. alius castigauit filium sim
ne credas omni ꝙ audies concilio do¬
tromi ꝯtigit qui consilio dm̃ cuius¬
eidam donius c̾didit.: ad ħ filius
Quo modo pater enenit ei. pat̾.¬
Dictum finit ꝙ quidam latro ad do¬
inum tuiꝰ dam diuitis ꝑrexit uite¬
ntione furandi ascendens tectum
ad feuestram ꝑ quam fumis exie¬
bat ⁊ sialiquis uitus iugilaret as¬

Expanded text:
it. Arabs castigavit filium suum: Ne credas omni consilio qtroni contigit qui consilio domini cujusdam domus credidit. Ad haec filius: Quomodo, pater, evenit ei? Patt mihi quod quidam latro ad domum cujusdam divitis perrexit intentione furandi. Ascendens tectum ad fenestram per quam fumus exibat et si aliquis intus vigilaret aus
Abbreviated transcription (Latin):
tiꝰ nr̃is oꝑibꝰ boĩs p̃cedentibꝰ post
districti diem iuditii ad extris filũ¬
illius collocati eterna requie cum
sus fidelibus iuerenmur ꝑfrui ĩ
aula telesti p̾stante dũo nr̃o Iħu¬

Expanded text:
tris operibus bonis praecedentibus post districti diem judicii a dextris Filii ejus collocari et aeterna requie cum suis fidelibus mereamur perfrui in aula coelesti, praestante Domino
Abbreviated transcription (Latin):
ab lueq phisitum est ⁊ curiale obħ
enim multorum occuli det̾iorãtur.
qm̃ captus prandia manibus nõ
ablutis tergunt᷑. filius. siquis inui¬
tau̾it me ad prandium qũo respo¬
ndebo concedam statim. uł nõ. fat
fitut auctoritas iuditõꝵ p̾cipit dic̃
emi siquis imiutauerit te inde¬

Expanded text:
ablue quia physicum est et curabile; ob hoc ablue quia physicum est et curabile; ob hoc enim multorum oculi deteriorantur quando post prandia manibus non ablutis terguntur. Filius: Si quis invitaverit me ad prandium, quomodo respondebo? Concedam statim an non? Pater: Fac sicut auctoritas Judaeorum praecipit. Dicit enim: Si quis invitaverit te ad
Abbreviated transcription (Latin):
am muus moretur inẜ̾̃uitõ regis ⁊
cam siue fortumo ħ seculum ꝑdit
⁊ aliud filius. copater quare obli¬
tus esditere quõ d hõ cõedere corã
rege nõ oblitus fui dr̃e quia nilla
est differencia untus cõedere coram
rege ⁊ alibi. filius dit gͦ quoniodo
ubiq debeam cõedere pater cum
ab lueris manus ut cõedas nchil
tangas nsi prandium donet cõedas.
Ne cõedas panem prins ꝙͣ uemiat a¬
lind fertulum supͣ mensam nedi¬
turis inpatiens: ne tantum ponas
bolum ñ ore tuo ut mice defluãt
hĩt ⁊ inde. ne dicartiꝰ glito. ue glu¬
cias bolum quousq bñ fu̾it com¬
aftitatum inruo ore. ne tranglute¬
ris. uet potula sumasdonec sit os¬
tuum natuum. ne dicaris ninosus.
ne loquaris dum aliquid more te¬
micns ne aliquid iuutret degutte
in intuam arteriam ⁊ sit tibi cã¬
anortis ⁊ si uderis bolum ꝙ plate¬
at tibi inparapside coram sodali.
nõ fumas ne ditatur prana uustiti¬
tas. C̾aptus prandium manus

Expanded text:
o regis.  sine fortuna, hoc saeculum perdit et aliud. Filius: O Pater, quare oblitus es dicere quomodo debet homo comedere coram rege? Pater: Non oblitus fui dicere, quia nulla est differentia comedere coram rege et alibi. Filius: Dic ergo quomodo ubique debeam comedere. Pater: Cum ablueris manus ut comedas, nihil tangas nisi prandium donec comedas. Ne comedas panem priusquam veniat aliud ferculum super mensam, ne dicaris impatiens; nec tantum bolum mittas in ore tuo ut micae defluant hinc et inde, ne dicaris gluto. Ne glutias bolum priusquam fuerit bene commasticatum in tuo ore, ne stranguleris; nec pocula sumas donec sit os vacuum, ne dicaris vinosus; nec loquaris dum aliquid in ore tenueris, ne aliquid intret de gutture in intimam arteriam ne sit tibi causa mortis. Si videris bolum qui placeat tibi in parapside coram sodali, non sumas, ne dicatur tibi prava rusticitas. Post prandium manus
Abbreviated transcription (Latin):
abraam. quadam enim die du
coram sua staret Ionna. trauseñ¬
tes sub humana sp̃e uidit iudu¬
tres angelos quos ip̃e dounum su
ain mirate honesto nultu roga¬
uit. pedes lauare. tiborum refet¬
tõe sumere. lassos artus sompre
recieare ip̃i uero qm̃ magna ꝑso¬
na erat cõcesserunt enis petitõi.

Expanded text:
Abraham. Quadam enim die dum coram sua staret janua, transeuntes sub humana specie vidit tres angelos quos ipse suam domum intrare honesto vultu rogavit, pedes lavare, cyborum refectionem sumere, lassos artus somno recreare. Ipsi vero, quoniam magna persona erat, acquieverunt ejus petitioni.
Abbreviated transcription (Latin):
uude ꝓcurabit ip̃e milites suos
ꝯ silio. atquiramus. Cui fr̃. tie¬
cui sĩ ninus ad motus fuerie ce
cremaberis si extoto remotus
trẽ Sicredidero uerbis philosoph
nũqͣui familiaris eto regi ẽui
pater fili regi platere magna pru¬
dentia est. filius. pater: erudi me
quomodo si oportuerit regisẜure
ut prudeus ⁊ bñdictus ualeam ꝑ¬
lacere. pater. ad hiꝰ instructõem in¬
ulta eẽnt e necessaria quornodo ad
me morlam aõ reuocamus ꝙ forta¬
sse siꝑscrͣbetetur tibi pufillo inte¬
diuii necteretur s de multis pan¬
ca ⁊ sique obẜuamne erunt utili¬
a referennis. ad ꝙ̃ filus: si erre¬
ctis auribus multa cupio ꝓunssa
tam̃ audiendi aduitus neẜem̃t̾
efflagito. pat̾. qui uult regiẽe sa¬
miliaris d indere oĩ uisu mentis
qni cũ uenerit ad regem stare di¬
n possit nec unꝙͣ sedoat donec rex
p̾cipiat nec iłle ldqͣtur. nisi cum
opus fu̾it nec moretur cum rege tͥ¬
tateat. ⁊ semꝑ sit iutentus audire

Expanded text:
abit ipse milites suos, consilio acquiremus. Cui frater: Timecui si nimis admotus fueris, cremaberis; si ex toto remotus, trem: Si credidero verbis philosophi, numquam familiaris ero regi. Cui Pater: Fili, placere regi summa prudentia est. Filius: Pater, erudi me quomodo, si oportuerit me regi servire, ut prudens et bene doctus valeam placere. Pater: Ad hujusmodi instructionem multa essent necessaria quae modo ad memoriam non revocamus, et fortasse si praescriberentur tibi pusillo, in taedium verterentur, sed de multis paae si observaveris erunt utilia referemus. Ad quem filius: Et si erectis auribus multa cupio promissa mihi audiendi avidus vehementer efflagito. Pater: Qui vult regi esse familiaris, debet videre omni visu mentis quod cum venerit ad regem stare diu possit, nec unquam sedeat donec rex praecipiat, nec loquatur nisi cum opus fuerit, nec moretur cum rege nitaceat. Semper sit intentus audire
Abbreviated transcription (Latin):
erunt largire cũ habundãcia. au¬
ditis ẜ monibus regis fr̃ fr̃m ꝯue
nit ⁊ quanta dominus ꝓmiserat
ordine retaxauit. Cui fr̃ suus ut
tectum tecum morer ostende mͬ
quauti sunt redditus regis. Ip̃e uͦ
ꝯm̃es ostendit. demde int̾roganit
quantas dispensas rex fateret. ꝙ
cip̃e indicanit tunt ip̃e ꝯputauit
tuu fr̃e. qm̾ tantus erat redditus

Expanded text:
largire cum habundantia. Auditis sermonibus regis frater fratrem convenit, et quanta dominus promiserat ordine retractavit. Cui frater: Si vis ut tecum morer, ostende mihi quanti sunt redditus regis. Ipse vero omnes ostendit. Deinde interrogavit quas expensas rex faceret, quod ipse indicavit. Tunc ipse computavit cum fratre quia quantus erat redditus
Abbreviated transcription (Latin):
e redditus suscipet domũ murist
fr̃ alt̾ius regui diues mertator re¬
uotam incolebat ciuitatẽ. quiꝑ
rato comr̃tam ꝓut decuit ut frẽ
usitaret it̃ incepit. p̃misso tãdẽ
nuicio uesubitus aut inꝓuisus
neniret qui de aduentu suo frĩ
referret cuutati qua frat̃ aderat
appniquamt. audito frĩs aduen¬
tn. fr̃ occurtit. ⁊ hylari uultuat¬
curnte suscepit. transactis uerd¬
aliquot diebus p̾iuso tempore
⁊ loco. regi etiam suu frẽm ad¬
uenisse int̾ cet̾a q̃ scietat platere
retulit. Em rex. si fr̃ tuus tecũ
in meo regno ormete atquene¬
rit oĩa tetum illi ⁊ meaxum tus¬

Expanded text:
ae redditus susciperet frater, alterius regni dives mercator, remotam incolebat civitatem, qui rato comitatu prout decuit ut fratrem viseret iter incepit, praemisso tandem nuncio ne subitus aut improvisus veniret, qui de adventu suo fratri referret. Civitati in qua frater aderat appropinquavit. Audito fratris adventu, frater occurritcurate suscepit. Transactis aliquot diebus proviso tempore et loco regis etiam fratrem suum advenisse inter caetera quae sciebat placere retulit. Cui rex: Si frater tuus tecum in meo regno remanere acquieverit, omnia tecum illi etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ne spe bonitatis nise futurum
uidicauit. ⁊ feci sicur filosophꝰ. filio.
p̾cipit ditens. fili uende ħ seculum
ꝓfutine ⁊ utrumq lucraberis. ꝙ ita ꝯ¬
tigit. ał. filium corrigens. d ꝑeit. fili
ꝓfuturo seculo oꝑare aute ꝙͣ mors
scaris ne tibi contingat sicut latrom do¬
nium diuitis meunti. einfilius. Ede
pater. Quid accidit. p̃r: domũdun
gazis plenam inuenit hĩc stupefactus
de du̾sis diu̾sa de p̾tiosis p̾tiosa elig̾e
studendo turauit ⁊ q̃q uilia linq̃ns ĩ
eligendo tempus ꝯsumpsit donet di¬
es ueniens quid fatere uellet detexit
⁊ ꝑrecti de inpuiso ingiles domus in
esigendo furem reꝑuĩt taptãt inlo
ris ⁊ fustibus cesum muma carterisde¬
trudunt ad ultumm dita sicut de iã
confesso sũas amaras andiens histo¬
rias capitatem suĩam subiit qui
sitam ꝓpe dieui uentur um p̾togita¬
ss ne loris ⁊ fustibus cederetur ꝑ ꝙͣ
granis extitit ne capite priuaretur

Expanded text:
um indicavit, et fecit sicut philosophus filio praecepit dicens: Fili, vende noc saeculum pro futuro et utrumque lucraberis, quod ita contingit. Alius filium corrigens dixit: Fili, pro futuro saeculo operare, antequam mors scaris, ne tibi contingat sicut latroni domum divitis ineunti. Cui filius: Ede, pater, quid accidit. Pater: FABULA gazis plenam invenit. Hinc stupefactus de diversis diversa, de pretiosis pretiosiora eligere studendo curavit, et quia vilia relinquens in eligendo tempus consumpsit donec dies veniens quid facere vellet detexit. Experrecti de improviso vigiles domus in eligendo furem repperiunt, capiunt, inde loris et fustibus caesum in yma carceris detrudunt. Ad ultimum data sicut jam de confesso sententia amaras audiens hystorias capitalem sententiam subiit, qui si tam prope diem venturum praecogitasset, ne loris et fustibus caederetur, vel quod gravius extitit, ne capite privaretur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuerbialit̾ enum ditunt socirtem
setulares tumultus deuitantẽ ⁊ a¬
grestem uitam cupientẽ ne minus
intoluisse. ⁊ tuguru loco diidium ĩ¬
hĩtasse dolium Cmus fundum uento
opponebat ⁊ uubri ⁊ ꝙ erat appertum
opponebat soli ꝙ̃ uenatores regis inue¬
itum dumi uituerent ⁊ illuderent qm̃¬
peditulos suffocantẽ ceꝑut auert̾e
iadiorum soł ameuitatẽ quibus ille
placido nultu. Quid mͥ nõ datis anffe¬
rre nõ p̾sumatis. Talibus irati. eur¬
delare quo degebat expellere uolue¬
runt ⁊ unde uia ad dut̾e ne p̾t̾eun¬
tis octulos dñi tam uilis ꝑsona offe¬
nderet Ꝙ nõualentes inati sunt
eiditentes uade nequid mali expt̾¬
uitatis studio tibi ꝯtingut qm̃ rex
nr̃ ⁊ dñs cum cum familiaribus su¬
it ⁊ p̾matibus est ex hac parte trn¬
siturus. Illos autẽ nise latrantes. pħ̾
intuens nõ est inquid urdñs mens
audientes ⁊ nouercali uultu enm
respicientes quidam de triuicare ꝓ¬
posuerunt uuuuis impbi donet re¬

Expanded text:
erbialiter dicunt Socratem seculares tumultus devitantem et agrestem vitam cupientem nemus incoluisse et tugurii loco dimidium inhabitasse dolium, cujus fundum vento opponebat et imbri, et quod erat apertum jocundo soli, quem venatores regis inventum dum intuerentur et illuderent pediculos suffocantem coeperunt avertere solis radiorum amenitatem. Quibus ille placido vultu: Quod mihi non datis, auferre non praesumatis. Talibus irati de lare quo degebat expellere voluerunt et inde via abducere, ne praetereuntis oculi domini tam vilis persona offenderet, quod non valentes minati sunt ei dicentes: Vide ne quid mali ex protervitatis studio tibi contingat, quia rex et dominus noster cum familiaribus suis et primatibus est hac parte transiturus. Illos autem in se latrantes philosophus intuens: Non est, inquit, vester es et novercali vultu eum respicientes, quidam detruncare proposuerunt. Minus improbi donec re
Abbreviated transcription (Latin):
iugenio habeo q̃ possideo sensũ
at nuilier ait bñ fecisti ꝙ muichi ta¬
lia dixisti nam si qñ filium habu¬
degatiero ne pauꝑdegat. ħ carmẽ
docebo. at dominus inquit. ꝑẽ mit¬
te me dormire qm̃ sompno aggͣua¬
tus uolo quiestere ⁊ ut mag̃ detiꝑet
qiͣ dormire ⁊ stertere cepit. ꝑteptis¬
q demq talibus dictis fur inde
gauisus ⁊ dicto sepcies carmine. ⁊
sumpto mai rdio lune laxatis
mambꝰ ⁊ pedibꝰ ꝑ feuestram indom̃
magnum faciens sonum cecidit. ⁊
fracto trure ⁊ brachio ꝯgemuit at
dñs domus qiͣ uesciens inquit. tut
quis es qui ita cetidisti.ad ħ latio
ego sum ille fur infelix Qui tius
credidi fallatibus dictis. ad ħ filius
. alius. ne credas cõcilium mouentũ
ꝙ deneges alicinus bñ factum. qui
deuegat coram occulis oĩa cernẽtis
se aitusat. at. si fu̾is in aliquo bono
ne pectes ẜua. qũ sepissime inaxi¬
mum ꝯminuitur bouũ ⁊ amittit᷑.¬

Expanded text:
ingenio hunc quem possideo censum ingenio hunc quem possideo censum habeo. At mulier ait: Bene fecisti quod mihi talia dixisti, nam si quandoque filium habuero, ne pauper degat, hoc carmen docebo. At dominus inquit: Permitte me dormire quoniam somno aggravatus volo quiescere, et ut magis deciperet, quasi dormiens stertere coepit. Perceptis denique talibus verbis, fur inde gavisus et dicto septies carmine, et sumpto manu radio lunae, laxatis manibus et pedibus per fenestram in domum, magnum faciens sonum, cecidit et fracto crure et brachio congemuit. Ad dominus domus quasi nesciens inquit: Tu quis es qui ita cecidisti? Ad haec latro: Ego sum ille fur infelix qui tuis credidi fallacibus verbis. Ad hoc filiu. Alius: Ne credas consilium monentis quod deneges alterius benefactum; qui denegat coram oculis cernentis omnia se accusat. Alius: Si fueris in aliquo bono ne pecces inde, quoniam saepissime maximum comminuitur bonum vel amittit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃ habeo census ꝙ ut scias multũ
labora. tunt ip̃a alta uote ait dñe
uñ tã magnum habusti censum.
cum mumꝙͣ mertator fueris. at
ille ꝙ deus donauit ẜua ⁊ fac iñ
noli̾tatẽ tuam ⁊ nõ inquirus nũ
mͥ tanta petuma uenerit. at ip̃a
sicut in muctum suerat magis
⁊ magis ut rem sciret instigabat
demum qiͣ coattus p̃tibus sue ux¬
oris. inquid. dñs uide ne cui setre¬
ta nr̃a detegas latio furat ip̃a ⁊¬
ait. Mirum michi ur᷑ quo modo tã
magnũ censum latrotimõ potiu¬
damorem siue aliqͣm dalumpinam
ĩdeat ip̃e ait. quidaui magist̾ meus.
carmem me edocuit ꝙ ditebam. ⁊¬
debam ⁊ uemens ad fenestram ac¬
cipiebani radium luue ⁊ carmen
nienm septies dicebam saule saule
⁊ ita descendebam sine ꝑiculo ⁊ qui¬
cquid p̾ciosus in uemiebam indomo
corradens sinuebam ⁊ ħ facto tt̾um
ad radium lune nemebam ⁊ eodem
carimie cepties dicto cum oĩbus ĩ
domo sumptis ascendebam ⁊ q̃ sust¬
illeram ad hospitiũ deferebam. tali

Expanded text:
 habeo; quod ut rem scias multum elabora. Tunc ipsa alta voce ait: Domine, unde tam magnum censum habuisti cum numquam mercator fueris? At ille: Quod Deus donavit serva et fac inde voluntatem tuam et non inquiras unde mihi tanta pecunia venerit. At ipsa sicut injunctum fuerat, magis et magis ut rem sciret instigabat. Demum quasi coactus precibus uxoris suae inquit dominus: Vide ne cuiquam secreta nostra detegas; latro fui. At ipsa ait: Mirum mihi videtur quomodo tam magnum censum latrocinio acquirclamorem sive aliquam calumniam inde. At ipse ait: Quidam magister meus me carmen edocuit quod dicebam veniens ad fenestram accipiebam radium lunae manu et carmen meum septies dicebam, scilicet, saulem, et ita descendebam sine periculo. Quidquid pretiosum inveniebam in domo corrodens sumebam. Hoc facto iterum ad radium lunae veniebam, et eodem carmine septies dicto, cum omnibus in domo sumptis ascendebam, et quod sustuleram ad hospitium deferebam. Tali
Abbreviated transcription (Latin):
dixit ẽustodi te arege illo qui ⁊¬
ferus est ut leo ⁊ cuiꝰ est leuisira
ut pueri. altꝰ. qui malum dicit
de rege aute tempus suum mori¬
etur. ał. ducius diurare patitur
deus regiũ regis in sua ꝑsona pe¬
ccantis. si bouus fit gentibus ⁊ mi¬

Expanded text:
ius: Custodi te a rege illo qui ferus est ut leo, cui est levis animus ut puer. Alius: Qui malum dicit de rege, ante tempus suum morietur. Alius: Diutius durare patitur Deus regnum regis in sua persona peccantis si bonus sit gentibus et mi
Abbreviated transcription (Latin):
Eex benigno affatu diligenter euoda
subiecta est ⁊ ẜuit michi nõ egosibi
Tu eꝯu̾so sbiectus es uoluntati ⁊ qͥ
ẜuis nõ ip̃a tibi itq ẜus es eius qͣ
nuchi ẜ uit. Tunt rex de fixo pauiu
pħ mangustiam sue mr̃is sedem
receptis ait. Scis ip̃e minium tibi
ambitõe mortalium reꝵ duãtam
fuisse ⁊ mat̾iam gerendis relꝰ te op¬
tauisse ꝙ ne uirtus tua ut ip̃e fece¬
ris. ꝯsenesceret tatita s ob cupidinẽ
głe sicut rei sinteritas est fecisti
ad ipiscende q̃ ꝙ sic exillis ⁊ totius natua
ponderis sit ꝯsida. tue p̾t̾ite głe potẽ¬
nulla est metuenda nõ est. s ne¬
qr futura timus euentus dubitabił
est ⁊ nicertus de p̾senti constat ꝙ
ita parua est que mom̃tanea que
i ictu occuli sit aduullanda. obħ
Euim innulla sin parte est forinidã
ꝯplicibus suis ẜuus dei est uidete
ne quid molestum ei fatiatis. aut

Expanded text:
ex benigno affatu diligenter enodarsubjecta est et servit mihi, non ego sibi. Tu e converso subjectus es voluntati et sibi servis, non ipsa tibi, itaque servus es ejus qui mihi servit. Tunc rex, defin angustam suae mentis sedem receptus ait: Scis ipse nimium tibi ambitionem mortalium rerum dominatam fuisse et materiam rebus gerendis te optavisse quod ne virtus tua, ut ipse fateris, consuesceret tacita; sed ob cupidinem gloriae, sicut rei sinceritas est, fecisti adipiscendae, quae quam sit exilis et totius vacua ponderis sit considera. Tuae praeterita glonulla est, metuenda non est, sed neque futura, cujus eventus dubitabilis est et incertus. De praesenti constat quia ita parva est, ita momentanea et quae in ictu oculi adnullanda: ob hoc enim nulla sui parte est formidandacomplicibus suis: Servus Dei est, videte ne quid molestum ei faciatis aut
Abbreviated transcription (Latin):
borem auicula ꝯstendit ⁊ dulcicans¬
re dr̃e cepit. bñdictus deus qui tuoꝵ
aciem octulorum clausit ⁊ sapĩam¬
tibi abstulit qũ si intestinorũ me¬
oblitus es sensus ꝙ̃ tibi dixi nõ ne dixi
tibi nõ credere quitquid dicetur ⁊ quo
nõ sun tanti pondetis. ⁊ it̾um dixi
nõ dolers ꝓ rebus amissis ⁊ quare
ꝓ iatuitto qui une est doles. talibꝰ
dictis deriso rustito anis in nemoris
uemes legas set nõ credas quitquid
uerum quitquid est ilibris nam si¬
mile huit Iam legiralibris ⁊ ꝓũbi¬
is philoso phorum. multe sunt ar¬
bores s nõ omnes fatiunt fructũ
multi fructus s nõ omnes come¬
stibiles. castigauit arabs filiũ
suum dicens. fili. ne dimittas ꝓ fu¬
turis p̃sentia ne forsitan ꝑdas ut¬
rumq ficut euenit lupꝰ de bobus
cto tramite nollent nted̾e quibus
dixit. lupi uos cõedant quod lup̾
dies declinaretur ⁊ tustitus ab arã¬
tio boues soluisset ueuit ad eũ

Expanded text:
borem conscendit et dulci canore dicere coepit: Benedictus Dominus qui tuorum aciem oculorum clausit et sapientiam abstulit, quoniam si intestinorum ploblitus es sensus quem tibi dixi. Nonne dixi tibi: Ne credas quicquid tibi dicetur? Quomonon sum tanti ponderis? Et non dixi tibi: Ne doleas de rebus amissis? Quare pro jacincto qui in me est doles? Talibus dictis rustico deriso avis in nemoris venies legas, sed non credas quicquid verum quicquid est in libris, nam simile huic legi in libris et proverbiis philosophorum: Multae sunt arbores, sed no omnes faciunt fructum; multi sunt fructus, sed non omnes comestibiles. Castigavit Arabs filium suum dicens: Fili, ne dimittas pro futuris praesentia, ne forsitan perdas utrumque, sicut evenit lupo de bobus cto tramite nollent incedere, quibus dixit: Lupi vos comedant! Quod lupus dies declinaret et jam rusticus de aratro
Abbreviated transcription (Latin):
ditens. annte noli desolari qr mu¬
ltotiens contigit ẽẽ homini tam
graues adu̾santium mundatões que
desid̾et eam in honesta morte fuure:
⁊ statim eueniunt eitanta ꝯmoda
ꝙ ꝓrsus dulte sit p̾t̾itarum remini¬
sci adu̾sitatũ ẜ ħ humanar mure¬
rum tam inmensa fluatõ uarieta¬
te meritorum ordine sũii rectoris
nõ pessuni dedit amissio reꝵ. numꝙ
lio. Eum forte cõtig̾it tibi aliquid
adn̾si noli inmus desolari nec mi¬
ns in de tristari qm̃ ħ est genus de¬
um denegandi s deum semꝑ debes
laudare tam. de adu̾sitate ꝙͣ de ꝓs¬
ꝑitater multa eĩum mala ꝯtingũt

Expanded text:
dicens: Amice, noli desolari quia mudicens: Amice, noli desolari quia multociens contingunt homini tam graves adversitatum inundationes, quod desideret eas etiam inhonesta morte finire, et statim eveniunt ei tanta commoda quod prorsus dulce sit ei praeteritarum reminisci adversitatum; sed haec humanarum rerum tam immensa fluctuatio variante meritorum ordine summi Rectoris non pessum dedit amissio rerum. Numli, cum forte contigerit tibi aliquid adversi, noli nimis desolari nec nimis inde tristari, quoniam hoc est genus Deum negandi. Deum debes semper laudare tam de adversitate quam de prosperitate. Multa enim mala con
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯͣ dñm suũ Quem cum uderet. d¬
ninus tunut ne aliquos rimores
ut mos suus erut dr̃et ⁊ dpeit. ⁊¬
Caue ne ditas nuchi rumores ma
mortua est. Cui dñs quo mͦdo est¬
fuit ⁊ rupit camũ suũ ⁊ dum fu¬
geret sub pedibus canẽ suffocauit
dñs. quid actum funit de mulo. ẜ nꝰ
ext̾ititus fuit mulus. dñs ꝙͥ agit
genitrix eius. ẜuiis ꝓ uinuo dolo¬
re nati mortua est. dñs. quis tusto
słata q̃ uigilabat ꝓ dũa oblita ⁊¬
fuit candelam inthalamo ⁊ itaꝯ
busta est. Dmiis tota. dñs pedissa¬
ca uͥ est. ẜuus. ip̃a uolebat ignẽ ex¬
sti cum tampig̾ sis. ẜuus tum uiderẽ
pedissꝗꝙͣ defunctam effugi tunc doꝰ
ualde contristatus uenit ad iutinos
suos suosx orans eos ut reciꝑetur
malituiuis domo ⁊ hospitaretur. Int̾
eauit cuidam amito suo qui cum
iuderet eum tristẽ int̾rogauit. a¬
mitus aut̃ de quare ita tristaret᷑
ip̃e uero retulit ei oĩa q̃ dix̾at sͥ
ẜuuis auntus autẽ desolato retu¬
lit amto ut consolaretur euni

Expanded text:
num suum, quem cum videret dominus, timuit ne aliquos rumores, ut mos suus erat, diceret, et dixit: Cave ne dicas mihi rumores malortua est. Cui dominus: Quomodo fuit et rupit chamum suum, et dum fugeret, sub pedibus suis canem suffocavit. Dominus: Quid actum est de mulo? Servus: exterritus fuit mulus. Dominus: Quid agit genitrix ejus? Servus: Prae nimio dolore nati mortua est. Dominus: Quis custodssequa quae vigilabat pro domina, oblita fuit candelam in thalamo et ita combusta fuit domus tota. Dominus: Pedissequa ubi est? Servus: Ipsa volebat ignem exsti cum tam piger sis? Servus: Cum viderem pedissequam defunctam, effugi. Tunc Dominus valde contristatus ad vicinos suos venit orans eos ut reciperetur in alicujus domo et hospitaretur. Interea obviavit cuidam amico suo qui cum videret eum tristem interrogavit quare ita tristaretur. Ipse vero retulit omnia quae dixerat sibi servus. Amicus autem desolato retulit versus amico ut consolaretur eum,
Abbreviated transcription (Latin):
ħ audito risit puer ad quemi se¬
nex. recordatus sum uerbi ꝙ au¬
dun de maiũdo nigro quidamẽ
eum senex q̃suut ab eo quantũ
posset ⁊ cõedere. Cui ip̃e detꝰ pͥndio
de meo uł. de alt̾uis. at ille. de tuo.
Mamundusqnͣto minus possum.
Senex. tu mͦ recordaris u̾borimi
ciuidam gulosi pigri stulti ga¬
rruli ⁊ nugigeruli ⁊ quicꝙͥ tale
de illo dicitur id uł eo ampliuisĩ
uenitur. Iuuenis. multum platet
inͥ de eo audire ⁊. quitquid deco
est de risorium est ⁊ siquid de euis
factis ⁊ dicitis mente retines: elo
nocte ut clauderet Iauuam ip̃er
uͦ defidia p̃ssus surg̾e nõ potuit
⁊ iõ dixit ꝙ dausa erat Ianua.
Mane autem facto dñs dpeit ẜuo

Expanded text:
Hoc audito risit puer, ad quem senex: Recordatus sum verbi quod audivi de Maimundo nigro. Quidam enim senex quaesivit ab eo quantum posset comedere. Cui ipse: De cujus prandio, de meo vel alterius? At ille: De tuo. Maimundus: Quantum magis possum. Senex: Tu modo recordaris verborum cujusdam gulosi, pigri, stulti, garruli et nugigeruli, et quicquid de illo dicitur amplius in eo invenitur. Juvenis: Multum placet mihi de eo audire, quia quicquid de eo est derisorium est, et si quid de ejus dictis vel factis mente retines, eloqnocte ut clauderet januam; ipse vero desidia pressus surgere non potuit, et ideo dixit quia clausa erat. Mane autem fac
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ uolebas eam hodie. ẽẽ apertam
⁊ iõ noluĩ eam sero claudere tñc
primum ꝯperit dominus qr pp̃ pigͥ¬
ssuue ẜue iis nocte coedere. ẜmis.¬
ẜuus. si nox est ꝑuutte me doriui¬
manuũde surge ⁊ iudeas utrũ pl¬
uat nec ne. ip̃e uero ad uocauit
cauẽ qui iateb̾at extra garanu¬
am ⁊ cum ueniss canis palpauit
pedes eiis quibus inuentis siccs
an ignis eet indoinio It̃ ip̃e u̾o
uocato murilego temptanit an
calidus eẽt an ⁊ nõ ⁊ cum in uẽis¬
set euni fugidum ait dñe nõ.
Iuuens pigriciam audimi mad¬

Expanded text:
e apertam, et ideo nolui sero eam claudere. Tunc primum comperit dominus quod propter pigrrve male, vis nocte comedere. Servus: Si nox est, permitte me dormiMaimunde, surge et videas utrum pluat nec ne. Ipse vero advocavit canem qui jacebat extra januam, et cum venisset canis, palpavit pedes ejus, quibus inventis siccis, an ignis esset in domo. Ipse vero vocato murilego, temptavit si calidus esset an non; cum invenisset eum frigidum ait: Non. Juvenis: Pigritiam audivi
Abbreviated transcription (Latin):
cum cantus diuersos ex̾tentes. Qda
die dum in suo fatigatus. quieste¬
ret ponerio. q̃nadam auicula suꝑ
arborem cantando delectabilit̾ sedit
Quam ut udit ⁊ eius tantum au¬
dunt deceptam laq̃o sumpsit ad ꝙ̃
auis. cur tantum laborasti me cape
uł quod uere ꝓficium in inei captõe
tuos andire cupio .cuii. anis ꝓuichi¬
lo qr retenta. nec p̾ce nec p̾cio cã¬
tabo at ille nisi cantau̾is te cõe¬
dam ⁊. aiis quõ me cõedes si cõede¬
ris me coctam in qqua quid uale¬
bit auis tam parua. ⁊ sietiam caro
erit hypida ⁊ si assata ero. milto
uuor fuero ⁊̃ si me abire duisetis
magnam utilitatẽ ex me ꝯseque¬
Ostendam tibi tres sapĩe mauerias

Expanded text:
cum cantus diversos exercentes. Quadam die dum in suo fatigatus quiesceret pomerio, quaedam avicula super arborem cantando delectabiliter sedit. Quam ut vidit et ejus cantum audivit, deceptam laqueo sumpsit. Ad quem avis: Cur tantum laborasti me capere, vel quod proficuum in mea captione tuos audire cupio. Cui avis: Pro nihilo, quia nec prece nec pretio cantabo. At ille: Nisi cantaveris, ite comedam. Et avis: Quomodo comedes? Si comederis coctam aqua, quid valebit avis tam parva? Et etiam caro erit hispida. Si assata ero, multo minor fuero; sed si me habere dimiseris magnam utilitatem consequeOstendam tibi tres sapientes manerias
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ alũ ħ audientes s riserut ⁊ utr̃¬
q uerito penas suscepisse iudicꝯ¬
uenuit. ad ħ pat̾ mento ħ illi at¬
cidit qr si custodiret ꝙ moyses p̃ce¬
pit ut diligeret frẽm suũ sicut se¬
aliquoᷤ trumem socio tuo sine lau
demi ne ita tibiꝯtingat᷑ sicut duo¬
bus Ioculatoribus ꝯtigit aute re¬
gem. ad ħ filius. uarm m ꝑr̃ ob¬

Expanded text:
 alii haec audientes riserunt, et utrumque merito poenas suscepisse judicaverunt. Ad hoc pater: Merito hoc illi accidit, quia si custodiret quod Moyses praecepit ut diligeret fratrem suum sicut sealiquod crimen socio tuo servo sive libero, ne ita tibi contingat sicut duobus joculatoribus contigit ante regem. Ad hoc filius: Narra
Abbreviated transcription (Latin):
socus comedend̾ dederunt ⁊ qui qd¬
erant cõedere teꝑrunt quibus epu¬
re uedi absente comeditis net
illum expectatis. magister iq̾t
cõe derunt. de mũ uenit nedui ⁊
ait Quare me absente coẽdistis
nec partem meam mithi reẜua¬
stis. Euuntꝰ ad ħ. Magift̾ tuus
dixit ꝙ mel nõ cõedetes ⁊ siad eẽs.
at ille tatuit ̃ quomodo magist᷑
suo ĩ reꝯpensare poss togitaint
te setreto dixit. enuto. dñe magr̃¬
meus qñ ftenesun paciens señ¬
sum ꝑdit ⁊ iudisc̾te tircumstan¬
tesuerberat aut int̾uut tuien¬
nitus si cirem horam qũ ẜ̃ ei ꝯnĩ¬
git nequid in ꝯłuste ageret liga
aspicientem terram q manibꝰ ue¬
rberantẽ atq sua sede surgentẽ

Expanded text:
derunt, et qui aderant comedere coeperunt. Quibus epure absente Nediu comeditis nec illum expectatis? Magister inquit: comederunt. Deinde venit Nediu et ait: Quare me absente comedisti, nec partem meam reservastis? Eunuchus ad haec: Magister tuus dixit quod mel non comederes etiamsi adesses. At ille tacuit et quomodo magistro suo illud recompensare posset cogitavit. te, Neque frenesim patiens sensum perdit et indiscrete circumstantes verberat et interimit. Cui eunuchus: Si scirem horam quando ei contingit, ne quid inconsulte ageret ligaraspicientem et terram manibus verberantem et a sua sede surgentem
Abbreviated transcription (Latin):
iudebo talibus dictis nedui. semn¬
nibus terram uerberare ꝑcuitere
huc ⁊ illuc aspit̾e suassede surgere
⁊ stannũ suꝑ quod sedebat mami
dimouere ħ uidens eumicus statĩ
suos uocauit cdientes p̾cepitq in¬
cisorem ligure ⁊ ne aliquo s uerbe¬
raret graniter n̾berare. S intisor
clamabat ita ditendo quid forifer
ut quid talibus me afficitis uerb̾ibꝰ
ꝗt illi actrius uerberando tatebãt
qñ autẽ lassi fueriuit u̾berando¬
⁊ ip̃e uapulando exosum ite sol¬
uerunt qui respiraus. s longd tẽ¬
poris int̾uallo q̃sunt ab eumito ꝙ¬

Expanded text:
it. Talibus dictis Nediu sequennibus terram percutere et huc et illuc aspicere et a sua sede surgere et scamnum super quod sedebat manu dimovere. Haec videns cunuchus statim suos vocavit clientes praecepitque incisorem ligari et ne aliquos verberaret graviter verberari. Sed incisor clamabat ita dicendo: Quid foris feci, ut quid talibus me affligitis verberibus? At illi acrius verberando tacebant. Quando autem lassi fuerunt verberando exosum vitae solverunt, qui respirans sed longo temporis intervallo quaesivit ab eunucho
Abbreviated transcription (Latin):
sapiens erit ut sꝑ tunent se posse
decipi arte mulieris. forsitan se ab
illius ngemo tustodire ualebit. ꝙr
⁊audim de quodam homine qui nui¬
ltum laborauit ut suara custodiret

Expanded text:
sapiens erit ut semper timeat se posse decipi arte mulieris, forsitan ab illius ingenio se custodire valebit. Magister: Audivi de quodam homine qui multum laboravit ut suam custodiret,
Abbreviated transcription (Latin):
est hic cuus iste tensus sit. Itte diues
homo eat ad pretonem ⁊ faciat int̾ro¬
gore sacellum cum duobus serpentibꝰ
regiantẽ placuit ħ uidicium atq oĩbꝰ
ibi cͥcumstantibꝰ diues uero qui satellũ
ꝑdid̾at ħ audiens inquit. hone rex
rere et ꝙ p̾co ꝓnusit reddam paupi¬

Expanded text:
est hic cujus iste census sit, et iste dives homo eat ad praeconem et faciat interrogare sacellum cum duobus serpentibus. Regi autem placuit hoc judicium, atque omnibus ibi circumstantibus. Dives vero qui sacellum perdiderat, hoc audiens inquit: Bone rex,rere et quod praeco promisit reddam paupe
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si unus ita infirmatur ꝙ neque¬
at tõed̾e donet remoneatur alii Ie¬
‸ uolebant annuał uaturam
fibi afsumere uutissimi ominalis
naturam sibi debuissent uendita¬
re: Iñ merito tibum. auuserũt.qm̃
eciam ħ eis euenisse uoluissẽꝙ
magrõ meo narrante Iam dudũ
audiui enenisse ntisori regis ⁊ di¬

Expanded text:
 si unus infirmatur quod nequeat comedere, donec removeatur alii jem volebant animalem naturam sibi sumere, mitissimi animalis naturam sibi debuissent vendicare, et merito cibum amiserunt. Quin etiam hoc eis evenisse voluissem quod magistro meo narrante jamdudum audivi evenisse incisori regis pro di
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃u dixit. ren̾timim quĩ mortuus
est dñs uester ⁊ deus Iam nonĩr
recẽ ibi posuit qui sit gub̾nator
sapiente in heremo remanentibꝰ.
Quatuor repatriau̾unt qui oĩa sicut
eis p̃dictum fuerat uerai ⁊ ꝯstituta
meuerũt: Arabe dixit filio suo. ne
moreris ninuitate regis dispensacꝰ

Expanded text:
u dixit: Revertimini quoniam mortuus est dominus vester, et Deus jam novum regem ibi posuit qui sit rectus gubsapiente remanentibus, quatuor repatriaverunt qui omnia ut eis dictum fuerat vera et constituta invenerunt. Arabs dixit filio suo: Ne moreris in civitate regis dispensa cujus
Abbreviated transcription (Latin):
ait. nõ agg̾dieris uiam cuui alioᷤ
tibi ignotus se muia assotiau̾t it̾q
tuũ inuestigau̾it dit te uelł lon¬
guis ue ꝙͣ disposueris ⁊ si detule¬
rit lanc̾eum uade ad dextram. si eu¬
sem ad siistram. arabs. castigauit
filium suũ ditẽs. Sequere calles ꝙͣ uis
merces tuas ad maguus ciututes
quantuis ulius ibi uendere putes
magnus uiis: nam quadam die cũ
ego t sotũ mei ꝑrexerimus ad urbẽ
senem aquo requisiuimꝰ ꝯtilium de
itiuere illins senute at senex ait ꝓp¬
us senuta ducit ad ciuitatẽ quãmni¬

Expanded text:
m: « Non aggrediaris viam cum aliquo, tibi ignotus se associaverit iterque tuum investigaverit, dic te velle longius ire quam disposueris. Et si detulerit lanceam, vade a dextris, si ensem, ad sinistram. Arabs castigavit filium suum dicens: Sequere calles quamvis merces tuas ad magnas civitates quamvis vilius ibi vendere putes.magnis viis, nam quadam die dum ego et socii mei perrexerimus ad urbem nvenimus senem a quo requisivimus de itinere illius semitae: at senex ait: Propius semita ducit ad civitatem quam m
Abbreviated transcription (Latin):
uIII ducetant cui socius mirabile
est ħ somimũ ꝙ indisti.ate  at
ego sompinani ꝙ ego duobus
angelis ducentibus terram finde¬
se dormire fingebat itaz burgeuses
decepti s deciꝑe uolentes ut iugila¬
ret rustitum uocau̾nnt Rustitus
uero cullide ⁊ sicut tentus ẽẽt iꝑndit
qui sunt qui me uotant at illi so¬
cũ tui sumus. ⁊ rusticus redustis iã
at ip̃i contra. quo ꝑreximis mide
redire debeams. ad ħ. rustitus nũt
uisum erat mͥ ꝙ duo angeli inũ
ex uobis atcipiebant ⁊ aꝑiebant
portas. celi dutebant q aute deũ.
deinum alium acapiebant duo
augeli alii ⁊ apperta terra ducebãt
nuiferm̃l hus uisis putam nemi¬
nẽ ⁊am amplius rediturum ⁊ sur¬
rexi ⁊ panem cõedit ͦ fili sic eue¬
uit eis qui sotium deciꝑe uoluerũt
quodsocũ ingenio decepti fu̾uut. tñt
filius ita euenit eis sicut inꝑũbio
dictum est qui totum uoluit ⁊ totũ
ꝑ didit. hec est autẽ natura cars

Expanded text:
ante Deum. Cui socius: Mirabile ante Deum. Cui socius: Mirabile est hoc somnium quod vidisti; at ego somniavi quod a duobus angelis me ducentibus et terram findese dormire fingebat; sed burgenses decepti decipere volentes ut evigilarent rusticum vocaverunt. Rusticus vero callide et ut territus esset respondit: Qui sunt qui me vocant? At illi: Socii tui sumus. Et rusticus: Redistis jam? At ipsi contra: Quo perreximus unde redire debeamus? Ad hoc rusticus: Nunc visum erat mihi quoex vobis accipiebant et aperiebant portas coeli, ducebantque illum ante Deum; deinde alium accipiebant duo alii angeli, et aperta terra ducebant in infernum, et his visis putavi neminem jam amplius rediturum, et surrexi et panem comedi. O fili! sic evenit eis qui socium decipere voluerunt, quia suo ingenio decepti fuerunt. Tunc filius: Ita evenit eis sicut in proverbio dictum est: Qui totum voluit, totum perdidit. Haec est autem natura canis
Abbreviated transcription (Latin):
te ip̃m ⁊ nõ mediteris aliꝙͣ deciꝑe ne
⁊ tu decipieris ueluti duobus conti¬
git burgensibus ⁊ rustito. filius. pr̃¬
refer michi ut aliquid ⁊ttilitatis m̃
remãsit eis quitquã insi tantum fa¬
rine ꝙ solum panem parur̃t faterẽt
burgenses uero ħ indentes dix̾unt ad ĩ¬
intem. parum panis habemus ⁊ nr̃ mu¬
ltum cõẽdit socus Q napp̃ oportet nos
hr̃e ꝯtilium quo modo sibi partem
panns aufferre possumus ⁊ ꝙ nobistũ
deb soli cõedamus demum acceꝑunt
⁊ quoq̃rent ⁊ dum quoq̃retur dor¬
nuetunt ⁊ quisquis eorum mitabilia
sõpmando uideret. solus panem gẽ¬
deret h. artificiose dicebant qr rusti
q iignem demũ iatuerunt ut do¬
rmirent. at rustitus ꝑcepta eor as¬
tutia dornuentibus sotiis de igne¬
traxit panẽ semitoctum ⁊ cõedit
It Iatuit s imus de burgensibus
uit sotium q uocant. cui aldet de
burgensibus ait quid habesat ille
portas celi ⁊ me sumentes antede

Expanded text:
te ipsum, et ne mediteris aliquem decipere ne te ipsum, et ne mediteris aliquem decipere ne et tu decipiaris veluti duobus contigit burgensibus et rustico. Filius: Refer mihi ut aliquid utilitatis inderemansit eis quicquam nisi tantum farinae qua solum panem et parvum facerent. Burgenses vero hoc videntes dixerunt ad invicem: Parum panis habemus et noster multum comedit socius, quapropter oportet nos habere consilium quomodo sibi partem panis auferre possimus, et quod nobiscum debet soli comedamus. Deinde acceperunt et coquerent, et dum coqueretur dormirent, et quisquis eorum mirabiliora somniando videret, solus panem comederet. Haec artificiose dicebant quia simpcoxerunt, demum jacuerunt ut dormirent. At rusticus, percepta eorum astutia, dormientibus sociis, traxit panem semicoctum, comedit et iterum jacuit. Unus de burgensibus vit sociumque vocavit, cui alter de burgensibus ait: Quid habes? At illportas coeli et me sumentes ducebant
Abbreviated transcription (Latin):
eramis añꝙͣ cuutatẽ intrarennus
sic q nobis it̃ agentibus induas
partes secta est uia. Quarum una
ducebat. demum ꝙ̃dam senem ui¬
ad ciuitatem interidgammꝰ senex
ait ꝙ breuior ua erat puadum ad
tem Set tam̃ tuis potestis nemte
nr̃is illũ senem sicut uos urũ año
derisernt ⁊ ꝑuadum it̃ agg̾ssi
sunt s eoꝵ alii socios subñisos
dimiserunt alũ equos ⁊ sarcinas
ꝑdiderunt quidam nero pannos
made factos alii oĩo amissos defle¬
nenuit s nos ⁊ senex noft᷑ qui ꝑ põ¬
tem tiausiminus sine mi pedimen¬
to ⁊̃ absq omni inꝯmodo ꝓcessimꝰ
⁊ eos suꝑ ripam flumins ad hut
Iacturam deflentes reꝑunus quibꝰ
Si nobiscum ꝑ poutem prexissetir¬
nolebauis. ad ħ senex nũt magis
tardati estis ⁊ illis relictis leti sb̾ intraui¬
mus portas urbis. tale est ꝓu̾bum ꝙ
disum quam breuis ad infermẽ ara¬
lis caustigauit filumi suũ fili si fin̾s
in na cum aliquo socio dilige enui sit̃

Expanded text:
eramus antequam civitatem intraremus, sicque nobis iter agentibus in duas partes secta est via, quarum una er pontem ducebat. Demum quemdam senem viad civitatem interrogavimus. Senex ait: Brevitem, sed tamen citius potestis ire per nostris illum senem sicut vos vestrum antea deriserunt et per vadum iter aggressi sunt; sed eorum alii socios submersos dimiserunt, alii equos et sarcinas perdiderunt, quidam vero per amnem madefactos alios omnino amissos defleverunt, sed nos et senex noster qui per pontem transivimus sine impedimento et absque omni incommodo processimus et eos super ripam fluminis adhuc jacturam deflentes repperimus. QuSi nobiscum per pontem perrexissetisnolebamus. Ad haec senex: Nunc magis tardati estis, et illis relictis laeti subintravimus portas urbis. Tale est proverbiudisum, quam brevis ad infernum. Arabs castigavit filium. Fili, si fueris in via cum aliquo socio, dilige eum sicut
Abbreviated transcription (Latin):
bũis. alixiliante deo te lifare ac
conabor. ad ħ panꝑ fit deus dens
qr reddidi quãtum inueul. Iñ pħ
dire placuerit. dicam. rex audiens¬
ħ ut uiditaret rogauit. tunt pħ.¬
ad regem. Iste hõ diues bonus est

Expanded text:
it: Auxiliante Deo te liberare conabor. Ad hoc pauper: Scit Deus quia reddidi quantum inveni. Inde phis audire placuerit, dicam. Rex haec audiens ut judicaret rogavit. Tunc philosophus regi: Iste homo dives bonus est
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mee rpeori alt̾am ⁊ habebis boues
laborare tamen locuta sum cum ru¬
stito. qr si bones illius dimiseris oĩt
quiete dabit tibi caseum ad ma¬
giitudinem clipei factum ħ lupus
contede acatorẽ bones suos ad dut̾e
⁊ ego ducam te ad locum ubi pa¬
rantur illius tasei ut ꝙ̃ uoluerii de
multis elig̾e possis s lupus astute
uulpis deceptus uerbis quietum ꝑ¬
gando huc atq illuc. quantum po¬
tuit lupum deianit ꝙͣ uemente
obscura nocte ad altum dedixeit
puteum cui suꝑ puteum stanti
formam lune semuplene mima
putei radiatis ostendit ⁊ inquid
hic est caseus ꝙ̃ tibi ꝓiuisi descende
siplatet ⁊ cõede ad ħ lupus descen¬
de primitus d ⁊ sisola deferre nõ
pot̾is ut te muem fatiam q̃ ortaris
⁊ ħ facto uiderunt cordam pendẽ¬
dem in puteum uicuus capite
erat urceola ligata ⁊ malio capi¬
te coͬde arta urceola ⁊ pendebant
tali ingenio ꝙ una surgente alt̾a
descendebat. quod uulpis simulac
iidit quosi obsequens p̾cibus lu¬

Expanded text:
 meae alteram, et habebis boves. laborare. Tantum locuta sum cum rustico quod si boves illius dimiseris omnino quietos, dabit tibi caseum ad magnitudinem clypei factum. Hoc lupus Concede aratorem boves suos ducere, et ego ducam te ad locum ubi parantur illius casei, ut quem volueris de multis eligere possis. Sed lupus astutae vulpis deceptus verbis quietum agando huc et illuc quantum potuit lupum deviavit, quem veniente obscura nocte ad altum puteum deduxit, cui super puteum stanti formam lunae semiplenae in ima putei radiantis ostendit et inquit: Hic est caseus quem tibi promisi, descende si placet, et comede. Ad haec lupus: Descende primitus, et si sola deferre non poteris, ut te juvem faciam quod hortaris. Et hoc dicto viderunt cordam pendentem in putueo in cujus caput erat urceola ligata et in alio capite cordae altera urceola, et pendebant tali ingenio quod una surgente altera descendebat. Quod vulpes simul ac vidit quasi obsequens precibus lu