comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Num penitentiã paulus excludit ⁊
Nequaꝙͣ. Quomͦ gͦ dicit qd̾ ñ inuen̾it
penitentie locum: Si enim culpauit
semet ip̃m . si gemitib magnis inge
Sicut ⁊ tristitia caym ñ ex penitentia
descendebat. qd̵ occisio fratris aperuit: sic
etiam hic ñ erant illa uerba penitentie.
slam ⁊ hic fratris occisione depalatur:
qͣndo quidem qͣntum ad eum attinuit
etiam ip̃e fratri suo iacob intulit mortẽ.
Nam sic dixit. Appropinqͣnt inquit dies
passionis patris mei: ⁊ int̾ficiam frẽm
meũ. Non gͦ ualuerunt sole lacͥme peni¬
tentiam illi tribuere. Et ñ dyẽ simpłr.¬
quia penitentiã quesiuit: s cũ lacͥmis
inquisiuit penitentie locũ .⁊ ñ rauenit.
Q uid gͦ dicimus nͥ quia ñ penituit ut
conuenit: Hoc enim est penitentia ut
admonet ⁊ hortatur: Quomͦ clausos ef¬
fectos remissos atq solutos. qd̾ est riu¬
ne pͥncipiũ ut erigant᷑ inuitat: Michi
quidem uidetur quia significat aliqͦs
inter illos adulteros. quos tam̃ publice

Expanded text:
Num poenitentiam Paulus excludit? Nequaquam. Quomodo ergo dicit, quod non invenerit poenitentiae locum? Si enim culpavit semetipsum, si gemitibus magnis ingemSicut et tristitia Cain non ex patientia descendebat, quod occisio fratris aperuit: sic etiam hic non erant illa verba poenitentiae. Nam et hic fratris occisione depalatur, quandoquidem, quantum ad eum attinuit, etiam ipse fratri suo Jacob intulit mortem. Nam sic dixit: Appropinquant, inquit, dies passionis Patris mei, et interficiam fratrem meum . Non ergo valuerunt solae lacrymae poenitentiam illi tribuere: et non dixit simpam quaesivit, sed cum lacrymis inquisivit poenitentiae locum et non invenit. Quid ergo dicimus, nisi quia non poenituit ut convenit? Hoc est enim poenitentia, utadmonet et hortatur? quomodo claudos effectos et remissos atque solutos, quod est ruinae principium, ut erigantur invitat? Mihi quidem videtur, quia significat aliquos inter illos adulteros, 178 quos tamen publice
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e adam ubi es: dixit. Audiui uocẽ
tuam dñe ⁊ timui. qm̃ nudus sum. ⁊
abscondi me. Magnũ est ut quis pcc̃a
sua agnoscat ⁊ memoriã eoꝵ ꝑseu̾ant̃
retineat. Nullũ inuenit᷑ delictoꝵ tale
remediũ: sicut eoꝵ continuata memo¬
ad nequitiam perpetͣndam. Scio quidẽ

Expanded text:
Adam, ubi es? dixit: Audivi vocem tuam, Domine, et timui, quoniam nudus sum, et abscondi me. Magnum bonum est, ut quis peccata sua agnoscat, et memoriam eorum perseveranter retineat. Nullum invenitur delictorum tale remedium, sicut eorum continuata memoA
Abbreviated transcription (Latin):
ris pcc̃oꝵ tuoꝵ. ⁊ frequent̾ ea in ꝯspet¬
tu dei pronuncies.⁊ pro eis eiꝰ demen¬
tiam depreceris: citius illa delebis.
mundo publicabuntur. in conspectu
proferentur omniũ tam amicoꝵ tuoꝵ¬
bat. que tu secreto fecisti ego cunctis
manifestabo: s hoc etiam ad omnes nos

Expanded text:
ris peccatorum tuorum, et frequenter ea in conspectu Dei pronuncies, et pro eis clementiam ejus depreceris, citius illa delebis. mundo publicabuntur, et in conspectu proferentur omnium tam amicorum tuobat: Quae tu secreto fecisti ego cunctis manifestabo; sed etiam ad omnes nos
Abbreviated transcription (Latin):
eis u̾bum. ñ enim portabant qd̾ diceba¬
tur. Et si bestia tetig̾it montẽ. lapida¬
bitur. Et ita terribile erat qd dicebat᷑.
Moyses dixit ⁊ territꝰ sũ ⁊ tremebun¬
dus. S accessistis ad syon montem.
ciuitatem dei uiuentis iherłm celestẽ.
⁊ eccł̃iam pͥmitiuoꝵ qui conscͥpti sunt¬

Expanded text:
et verbum. Non enim portabant, quod dicebatur. Etsi bestia tetigerit montem, lapidabitur. Et ita terribile erat, quod videbatur: Moyses dixit: Exterritus sum & tremebundus. Sed accessistis ad Sion montem & Civitatem Dei viventis Jerusalem caelestem, & Ecclesiam primitivo
Abbreviated transcription (Latin):
Q ui comparatões fatiunt alt̾am par¬
tem depͥmunt: ut res alt̾ius partis e
⁊ mansuetiora. ⁊ miratõe plenissima.
Duplicit̾ namq meliora sunt q̃m ⁊ ma¬
iora simul ⁊ clariora sunt. Unde accessi

Expanded text:
 comparationes faciunt, alteram partem deprimunt, ut res alterius partis em meliora, et mansuetiora, et miratione plenissima. Dupliciter namque meliora sunt, quoniam et majora simul et clariora sunt. Ibi eni
Abbreviated transcription (Latin):
agit paulus. Unde se putabant dere¬
lictos esse: in hoc eis dicit magis cred̾e
debere qm̃ ñ sunt derelicti. ueluti sidi¬
ceret. Qiua tanta passi estis putatis
quod uos odio habeat uel dereliquerit
deus: Si enun hec ñ pateremini: tunc
magis hoc uos conicere competebat.
Si enĩ flagellat oẽm filiũ quẽ recipit:
qui ñ flagellat᷑ sine dubio ñ est in nu¬
mero filioꝵ. Quid gͦ inquit maligni
nulla mala patiuntur: Patiunt᷑ qͥdẽ.
Suomͦ gͦ inquit dicis quod om̃is filiꝰ
flagellatur : S ñ dixit quia om̃is qui
flagellatur filius est: s om̃is filius
flagellatur. Semper enĩ ⁊ ubiq filiũ
uerberat ⁊ castigat. Hoc gͦ de monstͣre¬
nec patitur. Sunt quidẽ plurimi qui
flagellantur maligni. sicut homicide.
latrones. malefici. sepultroꝵ dep̾dato¬
res. s illi pro sua iniquitate supplicia
patiunt᷑. ⁊ ñ sic̃ filii flagellant᷑: s sic̃

Expanded text:
ta. Unde putabant derelictos esse, in hoc eis dicit magis credere debere, quoniam non sunt derelicti, veluti si diceret: Quia tanta passi estis, putatis quod vos odio habeat, vel dereliquerit Deus. Si enim hoc non pateremini, tunc magis hoc vos cogitare competebat. Si enim flagellat omnem filium quem recipit, qui non flagellatur, sine dubio non est in numero filiorum. Quid ergo, inquis, maligni nulla mala patiuntur? Patiuntur quidem. Quando, inquit, dicens, quod omnis filius flagellatur, sed non dixit, quia omnis qui flagellatur filius est; sed omnis filius flagellatur. Semper enim ubique filium verberat et castigat. Sunt quidem pluret castigat. Sunt quidem plurimi, qui flagellantur, maligni, sicut homicidae, latrones, malefici, sepulcrorum depraedatores, sed illi pro sua iniquitate supplicia patiuntur, et non sicut filii flagellantur, sed sicut
Abbreviated transcription (Latin):
litatis: quod in greco distinctiꝰ inuenit᷑
Non posuit. xenedocian. qd signifi¬
cat hospitalitatem: s philox. quod
amorem hospitalitatis insinuat. Tan¬
qͣm si diceret. Nolite simplicit̃ hospi¬
tes suscipere: s cum amore hoc carita

Expanded text:
litatis, quod in Graeco distinctius invenitur. Non posuit ξενοδοκίαν, quod significat hospitalitatem, sed philo, quod amorem hospitalitatis insinuat; tanquam si diceret: Nolite simpliciter hospites suscipere; sed cum amore et charitate
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hec que in syna monte fcã referuntur.
ignis. tenebre. caligo. procella. uisus
est inquit deus in monte sẏna: ⁊ oĩa¬
tali nob̃ exhibitum: s tm̃ smmplici xp̃i
sermone contributũ. Intuere igitur
qualiter comparatões efficiat tã istoꝵ
qͣm illoꝵ.⁊ qualit̃ in postremis ea posu¬
Terribilia quidem ista sunt ⁊ ita tre¬
menda: ut ea nec auditus ferre posset.
neq illuc bestia quelibet auderet acce¬
dere. ueruntñ ñ erant talia: qualia q̃¬
postea gesta sunt. Quid enĩ est mons
syna in comparatõe celi: Quid ignis
tractabilis ad intractabilems Ds inqͥt¬

Expanded text:
 Haec in Sina monte facta referuntur : ignis, tenebrae, caligo, procella, visus est, inquit, Deus in monte Sina. Notali nobis exhibitum, sed tantum simplici Christi sermone contributum. Intuere igitur qualiter comparationem faciat tam istorum quam illorum, et qualiter in postremis eam posuTerribilia quidem illa sunt et tremenda, quae nec auditus ferre poterat, neque bestia illuc auderet accedere, verumtamen non erant talia qualia gesta sunt. Quid est enim mons Sina in comparatione coeli? Quid est ignis tractabilis ad intractabilem? Deus en
Abbreviated transcription (Latin):
inquit fructũ pacatissim ũ exercitatis
per eam reddet iusticie. Non fructum:
s fructũ habundantẽ numerosum ꝙ.
Per eam inqͥt exercitatis. Bene dixit
qui per eam exertitant᷑. hoc est qͥ tole¬
rant płimo tp̃re pacient̾. Et bene eam¬

Expanded text:
inquit, fructum pacatissimum exercitatis per eam, reddet justitiae: non fructum, sed fructuum abundantiam numerosam. Qui per eam exercitantur. Bene enim dixit, qui per eam exercitantur, hoc est, qui tolerant plurimo tempore patienter. Postea a
Abbreviated transcription (Latin):
illum solum hec uolo in quo iniquitas
pot̾it inueniri: s etiam propt̾ lesionẽ
que pot̾it ex illius propagine pulula¬
re. hoc est: ut si aliqua talis fu̾it radix
nullum ex ea ꝑmittatis germen exur¬
gere: s recidatur anteꝙͣ alios polluat¬
runt qui post admissum pc̃cm conscĩe
merore macerantur ⁊ dira satis ama¬
ritudine consumunt᷑. Amaritudo qͥp¬
pe delicti ip̃m intellectũ rõnemq sub¬
uertit. enimu̾o amaritudinis illius
Non dixit radix amara. s amaritudi¬
nis. Radix enĩ amara potest fructus
dulces efficere. amaritudinis aũ ra¬
dix. uel fons uel ꝓpositũ nunꝙͣ potest
aliquid dulce propagare: qͥa om̃ia ibi
amara sunt. om̃ĩa molesta. oĩa scelere
⁊ abhominatõe plenissima. nichil sua¬
uitatis uel iocunditatis apportant.
Et ꝑ illam inquit inqͥnentur multi.¬

Expanded text:
illum solum hoc volo, in quo iniquitas poterit inveniri, sed etiam propter laesionem quae poterit ex illius propagine pullulare, hoc est, ut si aliqua talis fuerit radix, nullum ex ea permittatis germen exsurgere, sed recidatur antequam alios polluatrunt qui post admissum peccatum conscientiae moerore macerantur, et dira satis amaritudine consumuntur. Amaritudo quippe delicti ipsum intellectum rationemquritudinis sursum adix amara, sed, amaritudinis. Radix enim amara potest fructus dulces efficere; amaritudinis autem radix, vel fons, vel propositum, nunquam potest aliquid dulce propagare, quia omnia ibi amara sunt, omnia molesta, omnia scelere et abominatione pessima: nihil suavitatis vel jucunditatis apportant. Et per illam, inquit, inquinentur multi
Abbreviated transcription (Latin):
sic ut cib bene digestus at decoctus.
nichil sic salutẽ. nicħ sic sensuum acu¬
men operatur. Nicħ sic egͥtudinem fu¬
gat: ut moderata refectio. Sufficien¬
tia quippe cum nutͥmento ⁊ sospitate
simul etiam procreat uoluptatẽ. Exun¬
dantia uͦ morbum facit ⁊ molestias
ingerit: ⁊ egͥtudines generat. Quod
quippe in paucis dieb aufert hoĩem.
⁊ liberat ex hat uita penali: excessus
uͦ ciboꝵ consumit ⁊ cõputresc̾e facit
corpus humanũ ⁊ mac̾at egͥtudine
diuturna: ⁊ tt̃ eum morte crudeli tonsu¬

Expanded text:
sicut cibus bene digestus et decoctus. Nihil sic salutem, nihil sic sensuum acumen operatur, nihil sic aegritudinem fugat, sicut moderata refectio; sufficientia quippe cum nutrimento et sospitatem simul procreat et voluptatem; abundantia vero morbum facit et molestias ingerit, et aegritudines generat. Quod quippe in paucis diebus aufert hominem et liberat de hac vita poenali; excessus vero ciborum consumit et putrefacit corpus humanum et macerat aegritudine diuturna, et tunc cum morte crudeli consu
Abbreviated transcription (Latin):
pacem meam do uob̃. Et it̃m. In hoc
cognoscent om̃s quia discipłi mei estis:
si dilex̾itis inuicem. Propterea etiam
paulus apłs pacẽ inquit sectamini cũ
om̃ib ⁊ scĩmoniam. hoc est honestatẽ¬

Expanded text:
Pacem meam do vobis . » Et iterum: « In hoc cognoscent omnes, quia discipuli mei estis: si dilexeritis invicem . » Propterea etiam Apostolus: Pacem, inquit, sectamini cum omnibus, et sanctimoniam , hoc est, corpore
Abbreviated transcription (Latin):
ueluti si dicẽt. Necdum mortem sustinu¬
istis. pecuniar uob̃ tantũ contigit dãp¬
nũ uel glẽ. exagitati tantũ estis ⁊ per¬
secutõem passi. Ap̃s aũ pro uobis san¬
guinẽ fudit. uos aũ ꝓ uob̃met ip̃is nͣdũ
tale aliquid passi estis. Ille usq ad mortẽ
pro u̾itate certatꝰ est pugnans ꝓ uobis.
uos aũ necdũ ad pericula ꝑuenistis que

Expanded text:
eluti si diceret: Necdum mortem sustinuistis; pecuniarum vobis tantum contingit damnum; exagitati tantum estis et persecutionem passi. Christus autem pro vobis sanguinem fudit; vos autem pro vobismetipsis necdum tale aliquid passi estis. Ille usque ad mortem pro veritate certatus est, pugnans pro vobis; vos autem necdum ad pericula pervenistis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
talia tolerare. Si enĩ patres carnales
filii reu̾entur. quomͦ patrem celestem
ñ ampliꝰ reuereamini: Non enĩ discre¬
tione ꝑsone int̾ eos tm̃ est differentia
qd̾ illi terreni. ille celestis: s etiã ip̃a
causa ⁊ re. Non enĩ ad eandem causam

Expanded text:
tionem ejus. » Si enim patres carnales filii reverentur, quomodo Patrem coelestem non revereamini? Non enim discretione personae inter eos tantum est differentia, quod isti terreni, ille coelestis est, sed etiam ipsa causa. Non enim in eamdem causam,
Abbreviated transcription (Latin):
bat nicħ esset: s quod ꝑ illud ꝑficiebat᷑
magnũ erat. Quod enim fiebat sangui¬
illum sanguinẽ angelus. sciebat enim
cuiꝰ erat typus. diriguit dñicam mortẽ
intelligens: propt̾ea ñ tetigit postes.¬

Expanded text:
bat, non esset, sed quod per illud praefigurabatur, magnum erat. Quod enim fiebat, sanguienim illum sanguinem angelus: sciebat enim cujus erat typus; pertimuit, Dominicam mortem intelligens: propterea non tetigit postes
Abbreviated transcription (Latin):
qui dicere audent quia post mortem
nob bona promisit. fortassis enim inqͥ¬
unt etiam fefellit nos. Ostendit qͥppe.
quia etiam ex mortus suscitare potẽs
est deus. Si aũ ex mortus suscitare po¬
tens est: utiq tuncta restituet q̃ pro¬

Expanded text:
qui dicere audebant; quia post mortem nobis bona promisit; fortassis enim, inquiunt, fefellit nos. Ostendit quippe, quia ex mortuis suscitare potens est Deus; si autem ex mortuis suscitare potens est Deus, utique cuncta restituet quae pro
Abbreviated transcription (Latin):
uico uenturus est: uis etiam irrisiones
ad ip̃am crucem adorabant illũ. ⁊ cedebãt.¬
⁊ colaphizabant: ⁊ dicebant ei. Si filius
dei es: descende de cruce. Adhuc etiam ⁊
seruus pͥncipis sacerdotũ ei dedit ⁊ dix̃.¬

Expanded text:
istus? » Vis etiam irrisiones ad ipsam crucem, adorabant illum et caedebant, colaphizabant et dicebant ei: « Si Filius Dei es, descende de cruce . » Adhuc etiam et servus principis sacerdotum alapam ei dedit :
Abbreviated transcription (Latin):
sunt futuroꝵ. Acceꝑunt mulieres ex
resurrectõe mortuos suos. Ea que circa
propħas prouener̃t dicit: heliseum ⁊
helẏam significans. qͥ mortuos suscita¬
bant. Alii uͦ inquit distenti st̃ ñ susci¬
pientes redemptõem ut meliorem re¬

Expanded text:
st. Acceperunt mulieres de resurrectione mortuos suos. Ea quae circa Prophetas provenerunt dicit, Eliseum et Eliam significans, qui mortuos suscitabant. Alii autem distenti sunt non suscipientes redemptionem, ut meliorem
Abbreviated transcription (Latin):
enim quis in eadem cã. uel in eadẽ passio¬
ne aut tristicia detinetur: solacium ex
similitudine cõpatientis accipit. Alioqͥn
at si peiorem aliquam passionem dicas.
si ñ ex eadem causa orta sit: nicħ prodest.¬

Expanded text:
aliquis in eadem causa, vel in eadem passione, aut tristitia detineretur, solatium ex similitudine compatientis accipiat. Ac si pejorem aliquam passionem ducas, si non ex eadem causa orta sit, si non pro just
Abbreviated transcription (Latin):
beneficia prestans. Et si quidẽ nicħ facẽt¬
⁊ sic ista audiret: nich esset mirabilius.
Cũ u̾o docens que ad u̾i̾tatẽ pertinebant
audiebat qd̵ seductor esset ⁊ demones
excludens demoniũ habere dicebatur.¬

Expanded text:
beneficia praestabat. Et si quidem nihil faciens ista audiret, nihil esset mirabile, docens vero quae ad veritatem pertinebant, audiebat quia seductor esset, et daemonem excludens daemonium habere dicebatur
Abbreviated transcription (Latin):
es inquit magr̃m imitare. hoc quippe est
discipuli. Si uero ip̃e quidem per tribula¬
tiones perrexit. tu aũ per requiẽ uis ire
ñ eadem uis pergere ua qua ille ꝑrexit:
s aliam. Quomodo gͦ sequeris ñ seq̃ns ẽ

Expanded text:
es, inquit, magistrum imitare; hoc quippe est discipuli. Si vero ipse quidem per tribulationes perrexit, tu autem per requiem vis ire; non eadem via vis pergere qua ille perrexit, sed alia. Quomodo ergo sequeris, non s
Abbreviated transcription (Latin):
inquit habeo ponere aiam meã ⁊ potesta¬
tem habeo it̾̃m sumere eam. Si igitur
qui nullam habuit necessitatẽ ut cruci¬
sigeretur. crucifixus est propter nos:
qͣntomagis nos iustũ est om̃ia fortiter

Expanded text:
habeo ponere animam meam, et potestatem habeo iterum sumere eam . In caeterille qui nullam habuit necessitatem ut crucifigeretur, crucifixus est propter nos, quanto magis nobis justum est omnia fortiter
Abbreviated transcription (Latin):
ergo: quia ut meliorem resurrectionẽ
adipiscerentur. Non enĩ talem qualem
resurrectionẽ acceper̃t filii illar̃ muli¬
erum. In hoc loco uidet᷑ mͥ quia ioħeno
significat. ⁊ iacobum. Distentio quippe
dicitur decollatio. Nam possent uiue.¬

Expanded text:
ergo, quia ut meliorem resurrectionem adipiscerentur, non enim talem, qualem resurrectionem acceperunt filii illarum mulierum. In hoc loco videtur mihi, quia Joannem significat et Jacobum. Distentio quippe dicitur decollatio, elegerunt e
Abbreviated transcription (Latin):
iam ñc om̃ia. Sed finem faciens in
meretͥcem ⁊ in ueretundiam eos exci¬
tans qualitate persone: iam ñ delectat
historiarũ cominemoratõem ne uideat᷑
sermonẽ suum protelare. Tam̃ ñ eam
explanat s percutit. Sapienter ualde
utrũq faciens. ⁊ tempus fugiens. ⁊
densitatem sententiar̃ auferens: neq
oĩno tacuit. neq dicens molestꝰ effectꝰ
est.Utrumq enim fecit. Cum enim
iam credenti longitudine sermonis mo¬
lestus esse uoluerit: opmionẽ ambitõis
inturrit. Oportet enĩ utilitati prospit̾e̾

Expanded text:
 eorum, sed finem faciens in meretricem, et in verecundiam eis excitans qualitatem personae, non jam delectatur historiarum commemoratione. Ne videatur sermonem suum protelare tamen non ea explanat, sed percurrit, sapienter valde utrumque faciens, et tempus fugiens, et densitatem sententiarum non auferens. Neque enim omnino tacuit, neque dicens molestus effectus est; utrumque enim facit. Qui jam credenti longitudine sermonis molestus esse voluerit, opinionem ambitionis incurrit; oportet enim utilitati prospicere
Abbreviated transcription (Latin):
de admodum turpe est si meretrice
infideliores extitissent. Illa hoĩes audi¬
uit nunciantes: ⁊ confestim credidit.¬
Nam etiam effectus consecutꝰ est. Om¬
nib quippe pereuntib sola saluata est.
esse possum sapientib uiris. qui ñ cre¬

Expanded text:
dicat: Turpe est enim, si meretrice infideliores estis. Illa tantum homines audivit nuntiantes, et confestim crediditn Rahab effectus fidei consecutus est; omnibus quippe pereuntibus sola salvata est. esse possum sapientibus viris, qui non cre
Abbreviated transcription (Latin):
batur. Si quis inquit noĩatus fuerit
frater fornicator. aut auarꝰ. aut ebrio¬
sus: cum huiꝰcemodi neq cibũ sumere.
Cum autem de paganis ageret: ñ ita.
S si quis uos uocau̾it inquit ex infi¬
delib paganos significans: ⁊ uultis
ire. omne qd̵ apponet᷑ uob comedite.
sos: s etiam imus ad eos. participan¬

Expanded text:
. Si quis, inquit, nominatus fuerit frater fornicator, aut avarus, aut ebriosus, cum hujusmodi nec cibum sumere. Quum autem de paganis ageret, non ita, sed: Si quis vos vocaverit ex infidelibus paganos significans, et vultis ire, omne quod apponitur vobis comedite. sos, sed etiam imus ad eos, participan
Abbreviated transcription (Latin):
desperauer̃t. Hoc est fides. ut cum res
in contrariũ exeunt: tt̃ credamus quia
nicħ contrariũ fcm̃ est. s cuncta conse¬
ora gladioꝵ. De tribus pueris eum it̾m
significat. Ex infirmitate enĩ hoc esse
puto. idest ex captiuitate: qñ iam in des¬
peratõe erant iudaice res. qñ iã a mor¬

Expanded text:
s . Haec est fides, ut cum res nobis in contrarium exeunt, tunc credamus, quia nihil contrarium factum est, sed cuncta conse autem de tribus pueris eum dicerquod ait, ex infirmitate, hoc esse puto ex captivitate, quando jam in disperat
Abbreviated transcription (Latin):
probatos temptationes reddunt. ut
etiam ñ extante causa deus tñ exerceat
suos athletas: multomagis uos cuncta
oportet fortiter tolerare. Hic aũ sig¬
sie enim posset quisquã dicere. qͥa ha¬
buit alium filium ysmael ⁊ ex illo
sperabat repromissionẽ impleri ⁊ ꝓꝑ¬
terea confitens istum obtulit: etiam
unigenitũ inquit offerebat. in quo

Expanded text:
probatos tentationes reddunt, ut etiam non existente causa, Deus tamen exerceat suos athletas, multo magis vos ob rem cuncta oportet fortiter tolerare. ElegaNon enim posset quisquam dicere: Quia habuit alium filium, ex illo sperabat repromissionem implere, et propterea confidens istum obtulit. Etiam unigenitum, inquit, offerebat, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Ex hoc enĩ apparuit iustus ex eo quod
credidit deo. Hoc enĩ anime est. que se
germane habet ad deum ⁊ uerbis illiꝰ
nichil fidelius uidicat: sicut etiam infi¬
delitas contra se habet. fides aũ certũ
est quia iusticiam oꝑatur. Sicut enĩ
nos oracłm accepimus de gehenna. sic¬

Expanded text:
Ex hoc enim apparuit justus, ex eo quod credidit Deo. Hoc enim animae est, quae se germane habet ad Deum, et verbis illius nihil felicius judicat, sicut etiam infidelitas, cum contra se habet. Fides autem certum est, quia justitiam operatur. Sicut nos responsum accepimus de gehenna
Abbreviated transcription (Latin):
fide inquit iericho cecidit circuitis
tubar̃ sonitus muroꝵ saxa deicit. acsi
perdecem milia annos quis tubis inso¬
net: s fides omĩa ualet. Intueris u¬
biq neq consequentia ulla rer̃. neq
nature lege omia ꝑmutari. s propter
spem cuncta fieri : Proinde etiam hic
propt̾ spem cuncta fiunt. Qm̃ enim
tet credere ex spe futuris: istũ sermo

Expanded text:
Fide muri Jericho corruerunt circuitu tubarum sonitus murorum saxa dejecit, ac si per decem millia annos quis tubis insonaret. Sed fides omnia valet. Neque consequentia ulla rerum, neque naturae lege omnia permutari, sed propter spem cuncta fieri. Proinde etiam hic propter spem cuncta fiunt. Confirmattet credere spe futuris. Pro
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃m est. Contraria quippe ꝓmissionũ
ei imperabatur ut faceret: ⁊ neq sic
turbatus est. neq obstupuit. nec se de¬
ceptum arbitrabatur. uos aũ nich̃ extͣ
promissionẽ patimini: ⁊ turbamini.
Ille uͦ contͣria reꝓmissionum audiebat
ab eodem ip̃o qui illa ꝓmiserat ⁊ ñ tur¬

Expanded text:
factum est, et contra quippe promissionem ei imperabatur ut faceret, et neque sic turbatus est, neque obstupuit, nec se deceptum arbitrabatur. Vos autem nihil extra promissionem patimini, et conturbamini. Ille vero contraria repromissioni audiebat ab eodem ipso, qui illa promiserat, et non contur
Abbreviated transcription (Latin):
in fugam uersus est fidei fuit. Quid gͦ c
Non permansit inquit. ne se in aꝑtum
precipitaret peritulum: quia hoc tẽp
tantis esset. insilire in media pericula
⁊ dicere: uideam si me liberat deus.
Hoc etiam xp̃o dixit diabolus. mitte
te deorsum. Intueris quia hoc diaboli¬
cum est. ut superuacue ac superflue se
quisꝙͣ in periculum iactet. temptare
deuin si saluat e Etenim esse iam illic
ad regimen eorum ñ poterat: ita ingͣte
affectis illis quib tanta prestiterat.
Stultum itaq erat ⁊ insensatũ perma¬

Expanded text:
in fugam versus est, fidei fuit. Quod ergo non permansit, inquit, ne se in apertum praecipitaret periculum; quia hoc jam tentantis esset insilire in medio periculi, et dicere, Videamus si me liberet Deus: hoc etiam Christo dixit diabolus: « Mitte te deorsum . » Intueris quia hoc diabolicum est, ut supervacue ac superflue si quisquam se in periculum jaciat, tentare Deum si salvet. Etenim esse jam illis ad regimen eorum non poterat, ita ingrate afflictis illis, quibus tanta praestiterat. Stultum quippe erat, et insensatum perma
Abbreviated transcription (Latin):
ide celebrauit pascha ⁊ sangui¬
nis effusionẽ : ne qui uastabat
pͥmitiua tang̾et eos. fide tͣnsie¬
runt mare rubrum tanqͣm per aridam
t̾ram. qd̃ experti egyptii: deuorati sunt.
fide muri iericho corruer̃t: circuiti die¬
bus septem. fide raab meretͥx ñ periit
cum infidelib: excipiens exploratores
ip̃a que loquit᷑ solet argum̃tari ⁊ den
sus est in sententiis. Talis quippe est
sp̃s sc̃i gratia. Non habundantia u̾boꝵ
paucas continet sententias. s in bre¬
uitate u̾boꝵ magnũ habet ⁊ plurimũ

Expanded text:
lebravit Pascha ex sanguinis effusione: ne qui vastabat primitiva, tangeret eos. Fide transierunt mare Rubrum, tanquam per aridam terram. Quod experti Aegyptii, devorati sunt. Fide muri Jericho corruerunt circuitu dierum septem. Fide Raab meretrix non periit cum incredulis, excipiens exploratores isus est in sententiis: talis quippe est Spiritus sancti gratia. Non abundantia verborum paucas continet sententias, sed in brevitate verborum magnum habet, et plurimum
Abbreviated transcription (Latin):
rent q̃ñ ueniet: ex scriptis eos conso¬
latur. Etenĩ prope est salus nr̃a. Ergo¬
hoc dicens consolatur eos tanꝙͣ parnũ
sit tempus qd remaneat. Hoc ñ ex se
ip̃o dicit: s ex scripturis. Si enĩ iã dui¬

Expanded text:
rent: Quando veniet? ex Scripturis eos consolatur. Etenim quia prope est salus nostra , consolatur eos: tanquam parvum sit tempus, quod remaneat. Hoc non ex se ipso dicit, sed ex Scripturis. « Justus au
Abbreviated transcription (Latin):
enim in tabernacłis habitabant. qui se¬
pulchra petuniis comparabant: dertũ
lirent suos haberent. Qͥd est gͦ: Num
illius t̾re que in palestina est dicebant
se peregͥnos esse: Nequaqͣm. sed totius
mundi. Et m̃ito. Nicħ quippe conspicie
erant ÷ Non erat diligentia eoꝵ circa
ea que huiꝰ mundi sunt. Et hoc ñ u̾bis
solum s etiam reb ip̃is ⁊ oꝑibꝰ demon¬
strabant. Quando dixit deus abrahe.
dimitte patͥam. que putabat᷑ esse patͥa.
amore propͥoꝵ. s sicut peregͥnꝰ egressus¬

Expanded text:
ia in tabernaculis habitabant, qui sepulcra pecuniis comparabant. Certum lirent suos haberent. Quid est ergo? Nunquid illius terrae, in qua Palaestini erant, dicebant se peregrinos esse? Nequaquam; sed totius mundi. Et merito. Nihil quippe conspicieberant? Non erat diligentia eorum circa ea, quae hujus mundi sunt: et hoc non verbis solum, sed etiam rebus ipsis, et operibus demonstrabant. Dixit Deus Abrahae: Exi de terra tua, quae putabatur esse patria. amore prop
Abbreviated transcription (Latin):
in sanguine mundantur scdm legem
⁊ sine sanguinis effusione: ñ fit remis¬
sio. Quare aũ dicit pene: Quare illud
sic expressit : Qm̃ in illis ñ erat ꝑfecta
mundatio. neq remissio ꝑfcã. s remis

Expanded text:
in sanguine mundantur secundum legem, et sine sanguinis effusione non fit remissio. » Quare hoc dixit, pene? Quare illud sic expressit? Quoniam in illis non erat perfecta mundatio, neque remissio perfecta, s
Abbreviated transcription (Latin):
fides igitur: uisio est inqͥt ñ apparen¬
tium.Ad eandem satisfactõem ducit
ad quam etiam q̃ uidentur. Proide
neq circa ea que uidentur credulitas
ues incredulitas dici potest: neq it̾m
fides dici potest nͥ cum cirea ea que ñ¬
satisfactionẽ quisquã habuerit. Qm̃
enim que sunt in spe sine substantia
esse putantur: fides eis tͥbuit sb̃stan¬
resurrectio necdũ facta est ⁊ necdũ
est in substantia. s spes facit eã sub¬
sistere in anima nr̃a. Hoc est qd̾ dixit
iam uidere. ut excidatis a fide ⁊ sina¬

Expanded text:
Fides igitur, visio est, inquit, non apparentium, et ad eamdem satisfactionem ducens, tanquam quae videntur. Proinde neque circa ea quae videntur credulitas vel incredulitas dici potest, neque iterum fides dici potest, nisi cum circa ea quae nsatisfactionem quisquam habuerit. Cum enim quae sunt in spe, sine substantia esse putantur; fides eis tribuit substanResurrectio necdum facta est, et necdum est in substantia, sed spes facit eam subsistere in anima nostra. Hoc est quod dixit,s jam videre, ut excidatis a facie sanita
Abbreviated transcription (Latin):
iħm. Quod etiam ip̃e xp̃s discipulis sepiꝰ
cõmendabat. Si patrenfamilias inquit
beelzebub uocauerunt qͣntomagis disci¬
pulos eius: Et it̃m. Non est discipulus
super magr̃m. neq seruus super dñm.
aspicientes. hoc est ut discamus currere.¬
Situt enĩ filii parentes. ⁊ discipłi in cer¬
taminib magistros attendunt. infor¬
mantes mentẽ ex parte doctoꝵ. ꝑ uisũ
regulas quasdam assumentes: sic etiã
hic si uolumus currere ⁊ disce̾ ut bene

Expanded text:
 Quod etiam ipse Christus discipulis saepius commendabat: « Si patremfamilias, inquit, Beelzebub vocaverunt, quanto magis discipulos ejus? » Et iterum: « Non est discipulus super magistrum, neque servus super dominum . » Aspicientes in SSicut enim filii, parentes et discipuli in certaminibus magistrum attendunt, informantes mentem ex parte doctorum, per visum regulas quasdam sumentes, sic etiam hic, si volumus currere et discere ut bene
Abbreviated transcription (Latin):
quia peregͥni sunt ⁊ hospites in terra.
Talia enim dicentes significabant qm̃
patriam querebant. Et si quidẽ illius
meminissent de qua exierunt: habebãt
utiq tempus reu̾tendi. Nunc ãu meli¬
orem appetunt. idest celestem. Ideo ñ
confunditur deus uocari deus eorum.
mundi huiꝰ ⁊ hospitem. ⁊ ncħ cõmu¬
ne habere cum regib huiꝰ scłi. sed re¬
moueri ab eis. sict peregͥni illi beati¬

Expanded text:
erram . Qui enim haec dicunt, significant se patriam inquirere. Etsi quidem illius meminissent, de qua exierunt, habebant utique tempus revertendi. Nunc autem meliorem appetunt, id est coelestem. Ideo non confunditur Deus, vocari Deus eorum. mundi hujus, et hospitem, et nihil commune habere cum regibus hujus saeculi, removeri ab eis, sicut peregrinus. Ist
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc ñ uidebantur inqͥt. hoc est de
imbrib: tumens constrireit archam.
Rõcinatio quippe nicħ in hac c̃a sugges¬
adhuc ñ uidebantur. timens construx̃
archam ad salutem domꝰ sue: ꝑ quam

Expanded text:
adhuc non videbantur inquit, hoc est, de imbribus, metuens construxit arcam. Per rationem quippe nihil in hac vita suggesadhuc non videbantur, timens, construxit arcam ad salutem domus suae, per quam
Abbreviated transcription (Latin):
siuelitis ñ esse rapinas: ab negantes
fidem. S quod isto multo amplius est
hoc fecistis. ut cum gaudio ista tolerare¬
tis: quod erat totum apłicum opus. et
dignum illis fortib animab ut flagella¬
ti gauderent. Reuertebantur eñ inqͥt
a facie concilii gautentes: quia dignifica¬
ti erant pro nomine iħ̃u inhonorari. Qͥ
cum gaudio fert: ostendit quia habet

Expanded text:
si velletis non esse rapinam, abnegantes fidem. Sed quod isto multo amplius est, hoc fecistis, ut cum gaudio ista toleretis; quod erat totum apostolicum opus, et dignum illis fortibus animabus ut flagellati gauderent. Remunerabantur enim, inquit, a facie concilii gaudentes, quia digni facti erant pro nomine Jesu inhonorari . Qui enim cum gaudio fert, ostendit quia habet
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde ne quis putaret qm̃ desꝑans
hoc fecit.⁊ per hoc preceptum fidem
illius repromissionis amiserit: cog¬
licet uideretur huic oꝑi repugnare:
s ñ repugnabat. Non enĩ humanis
rõcinationib uirtutẽ dei pensabat:
s fide cuncta gerebat. Propterea ñ

Expanded text:
Deinde ne quis putaret quoniam desperans hoc fecit, et per hoc praeceptum fidem illius repromissionis amiserat, coglicet videretur huic repugnare sed non repugnabat: non enim humanis ratiocinationibus virtutem Dei pensabat, sed fide cuncta gerebat; propterea non
Abbreviated transcription (Latin):
It̃m dixit. q̃m in ysaac uocabit᷑ tͥ semen.
⁊ credidit: ⁊ it̾m dicit. sacrifica mͥ illum.
ex cuiꝰ semine mundꝰ totꝰ erat replendus.
num ÷ Contraria quippe repmissionib
imperabat.⁊ neq sic obstupuit iustus
ille. neq deceptum se dicebat. uos enĩ

Expanded text:
quod dixit, quoniam in Isaac vocabitur tibi semen, et credidit: et iterum dicit: Sacrifica illum mihi, ex cujus semine mundus totus erat replendus. num. Contraria quippe repromissionibus imperabat. Et neque sic obstupuit justus ille, neque deceptum se dicebat. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
rememorauit. Exemplum enoch fidei
tm̃ fuit : exemplum aũ noe etiã in fide¬
litatis. Hec est perfecta consolatio et
exhortatio. quando ñ solum qͥ credider̃t
inueniunt᷑ approbati esse. s etrã infide¬
les contraria passi. Quid gͦ inqͥt: fide

Expanded text:
rehendat. Exemplum enim Henoch fidei tantum fuit. Exemplum hoc Noe, et fidei et infidelitatis. Haec est perfecta consolatio et exhortatio: quando non solum qui crediderunt inveniuntur approbati esse, sed etiam infideles contraria passi. « Fide
Abbreviated transcription (Latin):
ergo: Ignorabat deus qͥa fortis erat
ille uir ⁊ probabilis: Quare gͦ eum
temptabat: Non ut ip̃e agnosceret
s ut aliis demonstraret ⁊ manifestã
eius fortitudinem constitueret uniũ¬
sis. In hoc loco etiam ostendit causã
temptationũ: ne putarent tan qͣm
derelicti a deo illa se perpeti. sse enim¬

Expanded text:
ergo? Ignorabat Deus quia fortis erat ille vir, et probabilis? Quare ergo eum tentabat? Non ut ipse cognosceret, sed ut aliis demonstraret, et manifestam ejus fortitudinem constitueret universis. In hoc loco etiam ostendit causam tentationum, ne putarent tanquam derelictos a Deo illa se perpeti. Si i
Abbreviated transcription (Latin):
est enoch. ⁊ quare translatꝰ sit & qͣre
ñ fuerit mortuus. neq ĩp̃e neqꝙ hehyas.¬
⁊ si adhuc uiuunt quomͦ uiuunt. et
in quali habitu. S suꝑuatuũ est ista
requirere. Quia uͦ translatus est ip̃e
⁊ assumptus est ille scͥpture dixerunt.
ubi aũ sint ⁊ quomͦ ñ ad diderunt.

Expanded text:
est Henoch, et quare translatus sit, et quare non fuerit mortuus, neque ipse, neque Elias; si adhuc vivunt, et quomodo vivunt? et in quali habitu? Sed supervacuum est ista requirere. Quia vero translatus est iste, et assumptus est ille, Scripturae dixerunt; ubi autem sint, et quomodo, non addiderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
eius multa est.⁊ adhuc loquit᷑. hoc est
interemit quidẽ eum. s ñ cũ eo intere
mortuus. Ergo nec uos moriemini.
adhuc loquitur : Hoc enĩ indiciũ est
quod uiuat: qd̵ in ore omniũ uersat᷑.
quod om̃s eum admirant᷑ ⁊ b̃ificant.
Qui enĩ admonet alios ut iusti sint:
loquitur. Non enĩ tantũ ꝓficit sermo:
qͣntum passio illius. Sicut enĩ celum
tantũ apparens loqͥtur : sic ⁊ ille dum
in memorra uenit. Nunꝙͣ enĩ in tanta
esset admiratõe. si mille linguas ha¬
beret. si uiu̾et: in qͣnta nc admiratõe
est. Hec glła ñ acquiritur sine pericłis:¬
latus est ut ñ uideret mortem: fide

Expanded text:
erra , seu adhuc loquitur; hoc est, interemit quidem eum, sed non cum eo interemmortuus est, ergo nec vos moriemini. adhuc loquitur, hoc enim indicium est, quod vivit, quod in ore omnium versatur, quod omnes eum admirantur et beatificant. Qui enim admonet alios ut justi sint loquitur. Non enim tantum proficit sermo, quantum passio illius. Sicut coelum tantum apparens loquitur, sic et ille, dum in memoriam venit. Nunquam enim in tanta esset admiratione, si mille linguas haberet, si viveret, in quanta nunc admiratione est. Haec gloria non acquiritur sine periculislatus est, ne videret mortem. Fide
Abbreviated transcription (Latin):
igitur inquit attendite uos ⁊ si uide¬
tis nichil uos hic percipere: ñ ꝑturbe¬
quod placuerat deo. ut aũ placeret
deo: causaerat fides. susi enim sciret
quia redditurus est retributionem
enim quia si quis credidit esse deũ. en¬
am retributoem habebit. unde iͦ pla¬
cetur deo : Credere inquit opꝰ est quia
deus est quidẽ. Si aũ quia est fide non
rõcinationib opus habet. ita ne quid
sit rõcinatione comprehendi poterit ẽ
Si quia retributor mercedis est: fide
poterunt comprehendi ÷ Qualis enum
est rõcinatio que pot̾it ad ista ꝑting̃e :

Expanded text:
igitur, inquit, attendite vos; et si videtis nihil vos hic percipere, non perturbeper quod placuerat. Sed ut Henoch placeret Deo, causa erat fides. Nisi enim sciret quia redditurus est retributionem, edebat? Credebat enim quia, si quis crediderit esse Deum, etiam retributionem habebit. Unde ergo placet Deo? Credere, inquit, opus est quia est. Nunquid est? Si autem, quia est fides, non ratiocinatione opus habet, ita nec quid sit, ratione comprehendi poterit. Sic, quia retributor mercedis est, fide poterunt comprehendi? Qualis enim est ratiocinatio, quae poterit ad ista pertingere?
Abbreviated transcription (Latin):
forti anima ⁊ uirili opus habet omĩa
supergrediente sensibilia ⁊ infirmita¬
tem rõnum hoĩm tͣnseunte. Non enĩ
potest aliter quisqͣm fidelis fieri: nisi
se ip̃m a consuetudine cõmuni abdutat.
Quia gͦ anime hebreoꝵ debiles erant.¬
⁊ a fide quidem iniciũ sumpserant. ex
passionib aũ tͥbulatioñ pusillammes
efficiebantur. ⁊ minꝰ patient̃ ferebant
⁊ concurniebant᷑: pͥmo eos ex se ipsis
adhortatꝰ est dicens. rememoramini
dies pristinos. deinde ex scͥpt᷑a diuina
dicente. iustus ex fide uiuit. deinde ex
rõcinatõib dicens. fides est sperandar̃
substantia rer̃ ⁊ conuictio eorum que
ñ uidentur. Nunc aũ ex ꝓgenitorib
intipit loqui magnis uiris ⁊ mirabili¬
nerit anuna in eisdem passionib sociũ:
requiescit ⁊ respirat. Hoc ⁊ in fide. et
hoc in tribulatione solet accide̾. Dide
sit in uob̃ consolatio inquit ꝑ mutuã
fidem ualde enĩ incredulum est genus

Expanded text:
forti animo, et virili opus habet, omnia supergrediente sensibilia, et infirmitatem rationum hominum intranseunte. Non enim potest aliter quisquam fidelis fieri, nisi seipsum a consuetudine communi abducat. Quia ergo animae Hebraeorum debiles erant, et a fide quidem initium sumpserant, ex passionibus autem tribulationum pusillanimes efficiebantur, et minus patienter ferebant, et concutiebantur; primo eos ex seipsis adhortatus est, dicens: « Rememoramini dies pristinos, » deinde ex Scriptura divina dicente: « Justus ex fide vivit: » deinde ex ratiocinationibus, dicens: « Fides est sperandarum substantia rerum, » convictio earum, quae non videntur; nunc autem est genitoribus incipit loqui magnis viris, et mirabilinerit anima in eisdem passionibus socium, requiescit et respirat. Hoc et in fide, hoc et in tribulatione solet accidere. Proinde sit in vobis consolatio, inquit, per mutuam fidem. Valde enim fragile est genus
Abbreviated transcription (Latin):
quidem deum. mortuus est ꝓ amore
dei. ⁊ necdũ resurrectõem adeptꝰ est:
s desiterium quidem eiꝰ manifestũ est.
⁊ que ab illo fieri debebant facta sunt.
que uͦ donari sperantur necdũ illicolla¬

Expanded text:
 amore Dei, et necdum resurrectionem adeptus est; sed desiderium quidem ejus manifestum est, et quae ab illo fieri debebant, facta sunt. Quae vero donari sperantur, necdum illi colla
Abbreviated transcription (Latin):
inquit habemꝰ quia deus hec fecit e
Rõcinatio ñ suffragatur: aliqͥs qͣndo
fiebant ñ aderat. Unde gͦ certum est:
Manifestum qd̃ fidei res est. fide intel¬
ligimus inquit perfecta esse setula

Expanded text:
quidem habemus, quia Deus hoc fecit, ratio non suffragatur. Aliquis, quando fiebant, non aderat. Unde ergo certum est? Manifestum est, quod fidei res est. « Fide intelligimus, inquit, aptata esse saecula
Abbreviated transcription (Latin):
adipiscentib beatius. aut ñ adipiscen¬
tibus infelicius: Si enim patria quis
expulsus ab om̃ib miserabilis iudicat᷑.
⁊ quisquis hereditatẽ amiserit uidet᷑
om̃ib esse dolendus. qui celo pͥuatur.
qui illis repositis bonis. qͣntis lacͥmis
iste plangendus est: Magis nͭ plangen

Expanded text:
adipiscentibus beatius, aut non adipiscentibus infelicius? Si enim patria quis expulsus ab hominibus, miserabilis judicatur, et quisquis haereditatem amiserit, videtur omnibus esse dolendus; qui coelo privatur, quid illi reputes boni? quantis lacrymis iste plangendus est? Cum en
Abbreviated transcription (Latin):
Nonne audistis paulũ dicentẽ. turpitu¬
do ⁊ uaniloqͥum ⁊ scurrilitas abiciat᷑
a uobis: Cum turpitudine ⁊ scurrili¬
tatem posuit: tu aũ rides. uaniloqͥũ
quid est: Qd uullam habet utilitatẽ.
uel oĩno rides uel effundis faciẽ tuã.
Qui monachũ profiteris. qͥ crucifixꝰ es.
qui debes lugere rides: Dic mͥ ubi xp̃s
hoc fecit : Audisti hoc alicubi : Nusquam

Expanded text:
Nonne audistis Paulum dicentem: Turpitudo, vaniloquium et scurrilitas abjiciatur a vobis? Cum turpitudinem et scurrilitatem posuit, tu autem rides? vaniloquium qui nullam habet utilitatem, vel omnino rides et effundis faciem tuam? qui monachum profiteris, qui crucifixus es, qui lugens, rides? Dic mihi, ubi Christus hoc fecit? Audisti hoc alicubi? Nusquam
Abbreviated transcription (Latin):
magis aũ quia ostenderunt ei se ip̃os
maiorib esse dignos ñ eos ꝑmisit hec
atcipere: s illa maiora eis tribuit. uo¬
lens nob̃ ostendere quia maioribꝰ digni
sunt nolentes alligari ad ista t̾rena.¬

Expanded text:
mus. Ostenderunt enim se ipsos majoribus esse dignos. Non eos, permisit hoc accipere, sed illa majora eis tribuit, volens nobis ostendere, quia majoribus digni sunt. Nolentes alligari ad ista terrena
Abbreviated transcription (Latin):
nec formetur xp̃s in uob̃. Et merito.
Illi enĩ supinius afficiebant᷑: ꝓpterea
opus illi erat increpetiuo sermone.
Isti aũ aliqͣntulum frigidiores semper¬
erant: unde mitiore magis sermone
opus habebant. Nolite itaq amitt̾e
inquit confidentiã ur̃am. Apparet gͦ
quia in confidentia multa erant ad
deum. Que magnã inquit habet re¬

Expanded text:
 Christus in vobis . » Et merito. Illi enim superius afficiebantur, propterea opus illis erat increpativo sermone; isti autem aliquantulum frigidiores, unde mitiore magis sermone opus habebant. Nolite itaque amittere, inquit, confidentiam. Apparet ergo quia in confidentia multa erant ad Deum. Quae magnam, inquit, habet re
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ erat. tͥ dabo t̾ram hanc ⁊ seminituo:
uidit filiũ ibi ut ꝑegͥnum habitantem.
in aliena t̾ra ꝑegͥnantẽ: ⁊ nitħ turbaba¬
repromissione producenda. In prole eiꝰ
dc̃m esset quia tͥ dabo ⁊ semini tuo: ñ ꝑ
semen tͥ. s tͥ ⁊ seminituo. Et tñ neq
ip̃e neq ysaac neq iacob: potiti st̃ hoc

Expanded text:
abo terram hanc et semini tuo. Vidit filium ibi ut peregrinum habitantem, in aliena terra peregrinantem, et nihil turbabarepromissio per ducenda esset in prolem dictum esset, quia tibi dabo et semini tuo, non semper tibi, sed tibi et semini tuo. Et tamen neque ipse, neque Isaac, neque Jacob potiti sunt hac
Abbreviated transcription (Latin):
dentes. Ita confidebant deillis: ut etiã
salutarent eas. Ex metaphora naui¬
gantiũ hoc dixit : qͥ alonge ꝓspiciunt
desideratas ciuitates. quas ante qͣm
ingrediant᷑ salutatõe p̾ueniunt: ⁊ eas
sibi familiares efficiunt. Expectabant¬
enĩ fundam̃ta habentẽ ciuitatẽ. cuiꝰ
artifex ⁊ opifex deus. Contemplaris
quia hat re acceper̃t reꝓmissiones. hoc
est expectando ⁊ confidendo qd accipe¬
rent: Si igitur confid̾e accipere est:
possumꝰ nos accipere. Isti enim ac si
nibus in terra factis ñ attenͣdebant.

Expanded text:
nt . » Ita confitebantur de illis, ut etiam salutarent eos. Ex metaphora navigantium hoc dixit, quia a longe prospiciunt desideratas civitates, quas antequam ingrediantur, salutatione praeveniunt, et eas sibi familiares efficiunt. Aspenim fundamenta habentem civitatem, cujus artifex, et conditor Deus. » Contemplare quia has receperunt repromissiones, hoc est, exspectando, et confidendo. Si igitur confidere, accipere est, possumus nos accipere. Isti enim, si in terra factas non att
Abbreviated transcription (Latin):
temptatões. s certam̃: qd̾ est maximus
laudum. Deinde exequit᷑ minutatĩ
dilatans sermonẽ suum:. ⁊ laudes plu¬
rimas proferens. Quomͦ hoo: Nunc
quidem inquit opprobriis ⁊ tͥbulatõib
spectatulum fcĩ. Grauis quippe res est
opprobriũ: ⁊ idonea ad aĩam subũten¬
dam. ⁊ ad excecandam mentem. Nam
audi quid dixit propħa. Cum dicunt
iͥ inquit per singulos dies: ubi est ds̃
tuus ⁊ Et itm. Si inimitꝰ exprobraret
mͥ: sustinerem. Qm̃ enĩ ualde appetens
est głe genus humañ: ꝓpt̾ea etiam
opprobriis fatile captiuatur. Et non
simpłr dixit opprobrus. s etiam hic
augmentũ fecit ditens: spectatulũ
fc̃ĩ. Cum enim quis secreto exꝓbratur.
contristatur quidẽ: s multo amplius
qͣntum erat malum discedentes ab in¬
firmitate iudaica ⁊ ad optimã urtã
transeuntes.⁊ pat̾nas traditiones con¬
tempnentes. ut ab ip̃is domestitis pa¬
terentur multa mala. a nullo hab̾ent
defensionem÷ Non habeo inquit quod

Expanded text:
tentationes, seu certamina, quod est maximus laudum. Deinde exsequitur minutatim dilatans sermonem suum, et laudes plurimas proferens. Quomodo hoc? « Nunc quidem, inquit, opprobriis et tribulationibus spectaculum facti. » Gravis quippe res est opprobrium, et idonea ad animam subvertendam, et ad excaecandam mentem. Nam audi quod dixit Propheta: « Cum dicunt mihi, inquit, per singulos dies: Ubi est Deus tuus? » Et iterum: « Si inimicus exprobraret mihi, sustinerem. » Quoniam valde appetens est gloriam genus humanum, propterea etiam opprobriis facile captivatur. Et non simpliciter dixit, opprobriis, sed etiam hic augmentum fecit, dicens: et spectaculum facti. Cum enim quis secreto exprobratur, contristatur quidem, sed multo amplius, antum erat malum, discedentes ab infirmitate Judaica, et ad optimam vitam transeuntes, et paternas traditiones contemnentes, ut ab ipsis domesticis paterentur multa mala, a nullo haberent defensionem. Non habeo, inquit, quid
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uiuit. Oroinde ac si nẽ ñ recipiunt.
postea recepturi sunt. Illos oportet
congemistere ñ nos. Nos enim in illoꝵ
incidimꝰ manus: illi aũ in manus dei
sleꝙ enĩ qui patitur aliqͥd malũ patit᷑.
s qui fatit. neꝙ beneficium ꝑcipit qui
adiuuatur: s qui beneficium prestat
Hec igitur scientes. patientes esficiam᷑
ad patienda mala: ⁊ prompti ad benefa¬

Expanded text:
et vivit: proinde etsi nunc non recipiunt, postea recepturi sunt. Illos oportet congemiscere, non nos. Nos enim in illorum incidimus manus; illi autem in manus Dei. Neque enim qui patitur, aliquod malum patitur, sed qui facit; neque beneficium percipit qui juvatur, sed qui beneficium praestat. Haec igitur scientes, patientes efficiamur ad sufferenda mala, et prompti ad bene fa
Abbreviated transcription (Latin):
cium ñ suscipit: iniuriat benefacientẽ.
fecit te filium: tu aũ uis fieri seruus.
uenit ad habitandum apud te. tu aũ
addutis ei cognitiones malignas. A p̃s¬
uoluit solidari apud te. tu aũ eum con¬
culcas ꝑ crapulam ⁊ ebrietatẽ. Audia¬
mus qui indigne sacram̃ta ꝑticipamꝰ.
audiamꝰ qui indigne ad men̾sam illam

Expanded text:
cium non suscipit, injuriat benefacientem. Fecit te filium; tu autem vis fieri servus? Venit ad habitandum apud te; tu autem adducis ei cogitationes malignas? Christus vult solidari apud te; tu autem eum conculcas per crapulam, per ebrietatem. Audiamus qui indigne sacramenta participamus. Audiamus qui indigne ad mensam illam
Abbreviated transcription (Latin):
nequaꝙͣ. Hic quidem sensu percipimꝰ:
illic aũ spiritu. Aspersi corda nostra a¬
conscientia mala. Ostendit qͥa ñ fides so¬
la. s etiam uita cum uͥtute queritur:
⁊ ut sibi nicħ quisq consciꝰ sit maligni¬
tatis. Non enĩ suscipunt cũ satisfacti
one sancta eos qui ñ ita afficiuntur.
tute. Et abluti in qͥt corpꝰ aqua munda.
Lauacrum baptismatis in hoc loco di¬
cit. Baptismũ enĩ corpoꝵ mundatio
repromisit: qm̃ oportet ire illuc. intͣre
in regnum. Nich̃ igitur scruteris neq
rõnes expetas. fide opus habent nostre
ad prouotationem caritatis ⁊ bonorũ¬

Expanded text:
us. Hic quidem sensu percipimus; illic autem spiritu. « Aspersi corda a conscientia mala. » Ostendit quia non fides sola, sed etiam vita cum virtute quaeritur, et ut nihil sibi quisque conscius sit malignitatis. Non enim suscipiunt cum plenitudine fidei sancta ii, qui non ita afficiuntur. tiam. Et abluti, inquit, aqua munda. Lavacrum baptismatis in hoc loco dicit. Baptisma enim corporis mundatio oniam oportet ire illuc, et intrare in regnum. Nihil igitur scruteris, neque rationes exspectes; fide opus habent nostrae in provocatione charitatis. » Qu
Abbreviated transcription (Latin):
tentiam excludit. neq propitrationẽ
que fit per penitentiam: neq repellit
⁊ deicit ꝑ desperatõem delinquentes.
Non enim ita est mimicꝰ salutis nostre.
S quid÷ Scđm excludit lauacrum.
Non enim drẽ. non est ultͣ penitentia:
neq dixit. ultra ñ est remissio. Sed
hostia inquit ultra ñ est: hoc est crux
secunda ultra ñ est. Hostiam quippe
hanc uocat unam. que ꝑficit in perpe¬
tuum eos qui sc̃ificantur: ñ sicut iu

Expanded text:
 neque propitiationem, quae fit per poenitentiam, neque repellit, et dejicit per desperationem delinquentes. Non enim ita est inimicus salutis nostrae. Sed quid? Secundum excludit lavacrum. Non enim dixit, non est ultra poenitentia, neque dixit, ultra non est remissio, sed hostia, inquit, non est; hoc est, crux ultra secunda non est. Hostiam quippe hanc vocat. Una namque perficit in perpetuum eos, qui sanctificantur . Non sicut Ju
Abbreviated transcription (Latin):
quia saterdos ingressus est in sancta.
s etiam quia nos intramꝰ. propterea¬
sunt ñc płimi. dicentes qm̃ quoꝵ dam
erit resurrectio: quoꝵdam autẽ non.
Hoc ñ est fidei inquit. Sic oportet crede̾¬

Expanded text:
 sacerdos ingressus est in sancta. Sed etiam quia nos intravimus, proptereasunt nunc plurimi dicentes, quoniam quorumdam erit resurrectio, quorumdam autem non hoc est, non fidei, inquit; sic nos oportet crede