comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
noluntas qui u̾itatem semper qm̃ ipẽ ueritas est inimitabilẽ
sicut est unt esse. ita si ꝓponit se aliquid innuitabiłr̾ factu¬
rum. quamuis ꝙ ꝓponit aũquam facit non possit non esse fu¬
turum. non tamen uila est in eo faciendi necessitas aut nõ fa¬
ciendi ipossibilitus qm̃ sola in eo oꝑatur noluitas. quociẽt
nam dicitur dens non posse nuna negatur in illo ꝓtestas.
s infnꝑabilis sigificatur potencia ⁊ fortitudo. non enim il¬
luo alelligitu r nia quia milla res potest effic̾e ut illẽ
agat ep negatur posse. nam usit̾a est huius mundi nałtũ¬
locuto ut dicatur res anqua posse non quia in iala s qmͣ ĩ
ana. re est potestus ⁊ non posse. non qm̃ in illa s quia in alia
re est inpotencia. dicimis nam iste homo potest uinci ꝓ
anquis potest oum uincere. ⁊ ille non pot̃ uinci. ꝙ milł¬
illum uncere potest. non enim potestas posse uinci s in¬

Expanded text:
voluntas, qui veritatem semper quia ipse veritas est immutabilem, voluntas, qui veritatem semper quia ipse veritas est immutabilem, sicut est, esse vult: ita si proponit se aliquid immutabiliter facturum; quamvis quod proponit, antequam fiat, non possit non esse futurum; non tamen ulla est in eo faciendi necessitas, aut non faciendi impossibilitas: quia sola operatur in eo voluntas. Quoties namque dicitur Deus non posse, nulla negatur in eo potestas; sed insuperabilis significatur potentia et fortitudo. Non enim aliud intelligitur, nisi quia nulla res potest efficere ut agat ille quod negatur posse. Nam multum usitata est hujusmodi locutio, ut dicatur res aliqua posse; non quia in illa, sed quoniam in alia re est potestas: et non posse; non quoniam in illa, sed quia in alia re est impotentia. Dicimus namque: Iste homo potest vinci, pro, Aliquis potest eum vincere: et, Ille non potere potest. Non enim potestas est posse vinci, sed im
Abbreviated transcription (Latin):
satisfacias. A. iam diximiis quia deus imprie dicitur aliquid
non posse. aut necesitate facere. omnis quippe necessitas ⁊ im¬
possibilitas eiis subiacet noluntati illnis ant nolntas muilli
subditur necessitati aut impossibilitati. nichii eit est necessariũ
aut impossidile nͥ quia ip̃e ita nlt. ip̃m uero aut nelle aut nol¬
le aliquis p̃ necessitatem aut inpossibilitatem alienum est ĩ ue¬
ir state quare cim̃ omnia que iult ⁊ non nͥ que uult facit. si¬
cut mulla necessitas sine impossibilitas precedit eras uelle aut
none. ita nec euis fac̾e aut non facere. quamuis milta ue¬
lit inmutauilr̃ ⁊ faciat. ⁊ sicut cum deus facit aliquio postcͣ
factum est. iam non potest non esse factum. s semꝑ uerum est.
si ⁊ im eise nec tamen recte dicitur. inpossibile d̾o esse ut faci¬
at ꝙ preteritum est non esse pͥteritum. nichil enim ibi oꝑat᷑.
necessitas non faciendi aut impossibilitas faciendi. s dei sola

Expanded text:
s. ANS. Jam diximus quia Deus improprie dicitur aliquid non posse, aut necessitate facere. Omnis quippe necessitas, et impossibilitas, ejus subjacet voluntati; illius autem voluntas nulli subditur necessitati aut impossibilitati. Nihil enim est necessarium aut impossibile, nisi quia ipse ita vult: ipsum vero aut velle aut nolle aliquid propter necessitatem aut impossibilitatem, alienum est a veritate. Quare, quoniam omnia quae vult, et non nisi quae vult, facit: sicut nulla necessitas, sive impossibilitas, praecedit ejus velle aut nolle; ita nec ejus facere aut non facere: quamvis multa velit immutabiliter, et faciat. Et, sicut cum Deus facit aliquid, postquam factum est, jam non potest non esse factum, sed semper verum est factum esse, nec tamen recte dicitur impossibile Deo esse ut faciat quod praeteritum est non esse praeteritum: nihil enim ibi operatur necessitas non faciendi, aut impossibilitas faciendi; sed Dei sola
Abbreviated transcription (Latin):
sente mortiuis est. s nia potestate . B. arginentationi¬
bus tin ebinare uecnico nam nec ꝓposttiones quas pro¬
pntais nec com sequentias quas infers iuillatemis infirma¬
let uous mori non magis h poss cmam non eise ño erat.
nere namq morituris erat. qm̃ si uere non fuiss moriturꝰ
non fuiss nera fices future mortis enis. ꝑ quam ⁊ illa nirgo
de qua natus ⁊ multi alii mundati sunt a poc̃o. nam si uera ñ
finss: nichil prodesse potiuiss qͣpp̃ sł potuit non mori. potuit
facere non esse uerum ꝙ uerum erat. B. qm̃ ħ ip̃e sponte
uoluit ⁊ iumutabili uoluntate. A. si gͦ sicut dicis id cato ñ
potint non mori quia uere moriturus erat. ⁊ ideo uere erit
moriturus. quia hoc ip̾e sponte ⁊ inuitabilit̾ uoluit. sequi¬
tur illum non ob aliuo non potuisse non mori. nͥ quia in¬
mutabili noluntate uoluit mori. Ita est. s quecumqs fu̾it
t̾a: uerum est tamen quia non potuit non mori ⁊ necesse fũ

Expanded text:
potestate. BOS. Argumentationibus tuis obviare nequeo: nam nec propositiones quas praemittis, nec consequentias quas infers, ullatenus infirmalet non mori, non magis hoc posset, quam non esse quod erat; vere namque moriturus erat: quoniam si vere non fuisset moriturus, non fuisset vera fides futurae mortis ejus, per quam et illa Virgo de qua natus est, et alii multi mundati sunt a peccato. Nam si vera non fuisset, nihil prodesse potuisset. Quapropter si potuit non mori, potuit facere non esse verum quod verum erat. ANS. Quare vevoluit et immutabili voluntate. ANS. Si ergo, sicut dicis, idcirco non potuit non mori, quia vere moriturus erat: et ideo vere erat moriturus, quia hoc ipse sponte et immutabiliter voluit: sequitur illum non ob aliud non potuisse non mori, nisi quia immutabili voluntate voluit mori. BOS. Ita est: sed quaecunque fuerit causa, verum est tamen quia n
Abbreviated transcription (Latin):
cent rõni .s. mori ⁊ uelle mori utrum uidetur in illo ne¬
cessitate fiussẽ. A. quis se sponte uoluit hominem facere
ut ea tem nimutabisi uolinitate moreretur. ⁊ ꝑ hnius fidẽ
c̾atudinis inirgo munda fieret. dequa homo ille assimet᷑.
.D. deus filuis dei. A. nonnie supͣ monstratum est quia di
uoluntas inilla cogitur. necessitate. s ip̃a se spontanea
fia seruat inmutabilitate. quanco aliciuid dicitur necessi¬
tate facere. S. uere monstratimi est s uidemus eꝯͣ. ꝙ
esse. A. ex eo qquia filnis dei hominem assimnat. ea nolunta¬
hais que dicta fuit filium dei assimitum hominem una
eist ꝑsdoinam ut iom ait dens ⁊ homo silius dei aurgiis filiꝰ.

Expanded text:
cet, et mori, et velle mori; utrumque videtur in illo necessitate fuisse. ANS. Quis se sponte voluit hominem facere, ut eadem immutabili voluntate moreretur, et per hujus fidem certitudinis virgo munda fieret, de qua homo ille assumeretur? BOS. Deus Filius Dei. ANS. Nonne monstratum est supra quod Dei voluntas nulla cogitur necessitate; sed ipsa se spontanea sua servat immutabilitate, quando dicitur aliquid necessitate faceANS. Ex eo quia Filius Dei assumpsit hominem ea voluntahis quae dicta sunt, Filium Dei et assumptum hominem unam esse personam, ut idem sit Deus et homo, Filius De
Abbreviated transcription (Latin):
que tͥ p̾ire uidebatur.cum iusticiam dei i in pͤcatore¬
⁊ pocm̃ hominis conisiderabamus tam magnam taiz comcor¬
dem iusticie inuenimus. ut nec maior nec iustior cogitari
possit. nempe quid misericorduis intelligi ualet quam cũ
peocatori tormentis et̾nis dampnato ⁊ non de se redimat
non hñti. deus pater dicit. accipe imnigenitum meum. ⁊ da
pro te. ⁊ ip̃e filius dolle me. ⁊ redime te. quasi enim dñt.
quam ut ille cui datur p̾cium maius omni debito. si de¬
bito datur aufferri dimittat onme debitum. de reꝯeili

Expanded text:
quae tibi perire videbatur, cum justitiam Dei et peccatum hominis considerabamus, tam magnam tamque concordem justitiae invenimus; ut nec major, nec justior cogitari possit. Nempe quid misericordius intelligi valet, quam cum peccatori tormentis aeternis damnato, et unde se redimat non habenti, Deus Pater dicit: Accipe Unigenitum meum, et da pro te; et ipse Filius: Tolle me, et redime te? Quasi enim hoc diquam ut ille, cui datur pretium majus omni debito, si debito datur affectu, dimittat omne debitum? CAPUT XXII.
Abbreviated transcription (Latin):
quia semꝑ habuit potestatem seruandi quamuis nequi¬
uit uelle seruare ut nouquam moreretur. ⁊ qm̃ ħ a se¬
pp̾o hu̾t ut scł uelle non posset. non necessitate s libe¬
ra potestate animam suam posuit. B. non omuino si¬
miles fuerunt in illo iste potestates menciendi uidelicet
⁊ seruandi nitam. Ibi enim sequitur quia si uellet po¬
ss mentiri. hic no uidetur quia si non mori uellet ñ
magis ħ poss quam posset non esse ꝙ erat. nam ad hoc
erat homo nt moreretur ⁊ pp̃ huins future mortis fi¬
dem de irgnie potuit assinmi sicut supͣdixi. A. quemad¬
modum putas illum non potuisse non mori. aut nece¬
ssitute mortuum esse quia non potuit nonesse quod erat
ita potest asserere illum non potuisse uelle non mori.
aut necessitate mori uoluisse. qm̃ quid erat non esse ñ
potuit. non enim magis ip̃e factus est homo ad ħ ut mo¬
mori sicut non est oicendnm qui potuit non mori¬

Expanded text:
quia semper habuerit potestatem servandi, quamvis nequiquia semper habuerit potestatem servandi, quamvis nequiverit velle servare, ut nunquam moreretur: et quoniat, velle non posset, non necessitate, sed libera potestate animam suam posuit. BOS. Non omnino similes fuerunt in illo istae potestates, mentiendi, scilicet, et servandi vitam. Ibi enim sequitur quia, si vellet, posset mentiri: hic autem videtur quia, si non vellet, non magis hoc posset, quam posset non esse quod erat. Nam ad hoc erat homo ut moreretur; et propter hujus futurae mortis fidem de Virgine potuit assumi, sicut supra dixisti. ANS. Quemadmodum putas illum non potuisse non mori aut necessitate mortuum esse; quia non potuit non esse quod erat: ita potes asserere illum non potuisse velle non mori, aut necessitate mori voluisse; quoniam quod erat, non esse non potuit: non enim magis ipse factus est homo ad hoc ut moer sicut non
Abbreviated transcription (Latin):
emm supͣ quia non necessitate moriturus erat.
⁊ minc uidemus qr mr̃ euic per euis mortem fi tu¬
ram munda fuit. ꝙ nͥ illa fuiss ip̃e de ula esse non
potuiss. quomo ñ necessitate moriturus est. qui ñ
nis̃ air moriturus erat poduit esse. nani si moritu
rus non eis iuurgo de quo assimptus eit niunda non
quare ii non mortuus est ex necessitaite postasnm
assuntus est de uirgnie: potuit non esse de irar
le .A. si bñ que supͣdidta sunt comilcerases: hanc¬
de
questionemn in illis ut puto solutam intellexiss. B. Nõ
udeo quo modo. A. nonne qnͣdo quesinimis utrum
ille mentiri potuerit monstraninus in mentiendo .n.
esse duas potestates. uuam uidel nolendo mentiri. al¬
t̾am mentiendi. ⁊ qm̃ eum mentiendi potestatem ha¬
beret. s a se ipo habiit ut non posset nelle mentiri. id¬
circo de sua insticia qua uereritatem seruauit eum lau¬
gͦ queritur utrum deus homo potuerit seruare intã
suam ut nunquam moreretur dubitandum non est.

Expanded text:
m supra quia non necessitate moriturus erat, et nunc videmus quia mater ejus per ejus mortem futuram munda fuit, quod nisi illa fuisset, ipse de illa esse non potuisset. Quomodo ergo non necessitate mortuus est, qui non nisi quia moriturus erat, potuit esse? Nam si de qua assumptus est, munda non Quare, si non mortuus est ex necessitate, postquam assumptus est de Virgine, potuit non esse assumptus le. ANS. Si bene, quae supra dicta sunt, considerasse aestionem in illis, ut puto, solutam intellexisses. BOS. Non video quomodo. ANS. Nonne, quando quaesivimus utrum ille mentiri potuerit, monstravimus in mentiendo duas esse potestates; unam, videlicet, volendi mentiri, alteram mentiendi: et quoniam, cum mentiendi potestatem haberet, hoc a seipso habuit ut non posset velle mentiri; idcirco de sua justitia, qua veritatem servavit, cum esse lauergo quaeritur utrum idem Deus homo potuerit servare vitam suam, ut nunquam moreretur, dubitandum non est
Abbreviated transcription (Latin):
pestifera. hanc deus qui nrĩs pie medetur peccatis: pͥmis hu¬
mani genens ꝑentibus int̾dixit. cum eos comedere pomũ
sub mortis comminatione ꝓhibuit. qui qr preceptum
euis trang̾isi ex eo comederunt. mor poc̾ores effecti. ⁊ in
anima mortui postquam alios ꝑtc̃ores gemierunt. et
ip̃i carne mortui sunt. homines tanĩ eaudem uolunta¬
tem precet̾is diligunt ⁊ eam inmittescent om̃ibus que
aginit. nichil itaq illius dem̃tiuc: qui nichil utuntur.

Expanded text:
pestifera. Hanc Deus, qui nostris pie medetur peccatis, primis hupestifera. Hanc Deus, qui nostris pie medetur peccatis, primis humani generis parentibus interdixit, cum eos comedere pomum sub mortis comminatione prohibuit. Qui quia praeceptum ejus transgressi ex eo comederunt, mox peccatores effecti, et in anima mortui, postquam alios peccatores genuerunt, et ipsi carne mortui sunt. Homines tamen eamdem voluntatem prae caeteris diligunt, et eam immiscent omnibus pene quae agunt. Nihil it
Abbreviated transcription (Latin):
misit. ꝙ qr nunquam ꝑsolu̾e poterit. nec ei miseria mu¬
quam deerit.
atq mortifere assimlatur quam medicus quidam ꝑitis¬
t̾irent. At illi preceptis eius obedire noluerunt. s ex ead̾ẽ
h̾ba comederunt. unde ⁊ leprosi effecti. lepros quo filios
genuerunt. atq ut medicus comininatus eis fuerat. mortui
sunt. Quorum filii lic patres suos agnouerint: ħ̾ba il¬
la infirmatos fuisse. ⁊ mortuos sẽpe q ipp̾c lepra ꝑ cussos. ⁊
morituros. eandeni tũ ħbam suꝑ om̃s alias diligunt. iñq
cibos suos uniu̾sos comdiunt. Mane quo surgentes ex
eadem qiͣ pro medicam̃to accipiunt. s ⁊ sompnum sero
capturi: similr faciunt. hii gͥ quam sint dementes: om¬
nis qui audit aduerdere potest. s nͨ minus dementatur
qr ꝓria uoluntate utuntur. Ip̃a ⁊ enim est ħ̾ba diaboli
uenenosa suggestione uenenata. ⁊ omnbus ea utentibꝰ

Expanded text:
misit. Quod quia nunquam persolvere poterit, nec ei miseria unmisit. Quod quia nunquam persolvere poterit, nec ei miseria unquam deerit. atque mortiferae assimilatur; quam medicus quidam peritisterirent. At illi praeceptis ejus obedire noluerunt, sed ex eadem herba comederunt; unde et leprosi effecti, leprosos quoque filios genuerunt, atque, ut medicus eis comminatus fuerat, mortui sunt. Quorum filii, licet patres suos agnoverint herba illa infirmatos fuisse et mortuos, seque ipsos lepra percussos et mortuos, eamdem tamen herbam super omnes alias diligunt, indeque cibos universos suos condiunt. Mane quoque surgentes ex eadem quasi pro medicamento accipiunt, sed et somnum sero capturi, similiter faciunt. Hi igitur quam sint dementes, omnis qui audit, advertere potest. Sed nec minus dementantur, qui propria voluntate utuntur, ipsa est etenim herba diaboli, venenosa suggestione venenata, et omnibus ea utentibus
Abbreviated transcription (Latin):
minibus regnans ꝑ uoluntaten ꝓpriam auimabꝰx eorum
dei uidelic sponsis abutitur. cui se postquam propria uo¬
dem comcipit. ⁊ ꝑ .u. corporis sensus uelud ea pariens emit¬
tit. ex hiis uero tribus dot alia uicia n ascuntur sic q multi¬
plicantur. ut abs num̾o habeartur. omnia u̾o ex familia di¬
aboli. ꝓprie q uoluntatis existunt ⁊ ex se ip̃is quandam
ad mirandam multitudinem reddunt. diabolus itaq pro¬
priaq uoluntas d̾o regi regnum adu̾santur. ⁊ comg̾gata
uiciorum milia regnum illius .s. hunc mundum agg̾dien¬
tes p̾dantur. ħ autem familia sic humanum genus ĩua¬
dit. ut aut plura uicia homines plures aut uum umũ.
aut plura unum. aut unum plures. diu̾sis modis accipi¬
aut. Quencuinq uero supare possuntꝰ. mala comsue¬
tudine ligatum in infermim detrudunt. ubi ab eo u¬
numꝙꝙq uicium erigit quicquid innquam ꝑ illud cõ¬

Expanded text:
minibus regnans per voluntatem propriam, animabus eorum, minibus regnans per voluntatem propriam, animabus eorum, Dei videlicet sponsis, abutitur. Cui se postquam propria votem concipit; et per quinque corporis sensus, velut ea pariens, emittit. Ex his vero tribus tot alia vitia nascuntur, sicque multiplicantur, ut absque numero habeantur. Omnia vero ex familia diaboli propriaeque voluntatis existunt; et ex seipsis quamdam admirandam multitudinem reddunt. Diabolus itaque propriaque voluntas Deo Regi regum adversatur; et congregata vitiorum militia, regnum illius, scilicet hunc mundum, aggredientes, praedantur. Haec autem militia sic humanum genus invadit, ut aut plura vitia plures homines, aut unum unum, aut plura unum, aut unum plures, diversis modis accipiant. Quemcunque vero superare possunt, mala consuetudine ligatum in infernum detrudunt. Ubi ab eo unumquodque vitium exigit quidquid unquam per illud com
Abbreviated transcription (Latin):
ex quo tres filios hu̾it. ex hiis uõ tribus tot aui alii
filii ⁊ nepodes sunt geniti. ita multiplicati ut num̾¬
ari nono possunt. omnes autem in familia illuis regiᷤ
⁊ regine comsistunt eormq iussa quis suo modo
ꝑficiunt. rex itaq cum regina illa cuidam alii regi adu̾satur
collecto filiorum ⁊ nepotum excertitu regnum illius agg̾ssũ
p̾datur. h̃ autem excercitus: sic seruos illius regis inuadit.
aut plures: plures autem mi: urau. aut plures unum.
aut unus plures agg̾diantur. Q uoscumq n̾o deuincere po¬
ssunt: uinctos ⁊ abdnctos incarterem trudunt. exigentes:¬
⁊ ab eis quanitum ũquam ꝑsolu̾e possunt. s omnbus as¬
fecti miseriis: in carcere illo deficiunt. ħ & regnia propͥa
est uoluntas omnium mobedientium domina. Que ideo
uocatur adultera. quia separatur ad̾o cui esse debe̾t com¬
uincta. ⁊ diabolo comiungitur. a quo deb̾et esse disiuncta.
ip̾e u̾o diabolus id circo rex dicitur. ⁊ adulter. qr in ho¬

Expanded text:
etiam tres filios habuit. Ex his vero tribus tot alii filii et nepotes sunt geniti, ita multiplicati, ut numerari non possint. Omnes autem in familia illius regis et reginae consistunt, eorumque jussa quisque suo modo perficiunt. Rex itaque cum regina ista cuidam alii regi adversatur, collectoque filiorum et nepotum exercitu, regnum illius aggressum praedatur. Hic autem exercitus sic servos illius regis invadit, ut aut plures plures, aut unus unum. aut plures unum, aut unus plures aggrediatur. Quoscunque vero devincere possunt, vinctos et abductos in carcerem trudunt, exigentes ab eis quantum nunquam persolvere possunt, sed omnibus affecti miseriis, in carcere illo deficiunt. Haec autem regina, propria est voluntas omnium inobedientium domina. Quae ideo vocatur adultera, quia separatur a Deo, cui esse deberet conjuncta; et diabolo conjungitur, a quo deberet esse disjuncta. Ipse vero diabolus idcirco rex dicitur et adulter, quia in ho
Abbreviated transcription (Latin):
elongatur ab ilł ⁊ inuoluitur in istis uanitas illud recipit. curi¬
ositas reducit. cupiditas allicit. noluntus seducit iuxuria pel¬
lit torq̃t iniuria. turbat iracomdia cruciat cristicia. sic q
misũs casibns subu̾igitur omĩbus niciis. quĩ unum deum qͥ
ei suffic̾e pot̾at dinisit per multa disꝑogitur ⁊ huc ⁊ illuc que
querit ubi requiesc̾e possit ⁊ nichi inuenit ꝙ ei fufficiat
atur quarum qualitate sociari non potest sic labitur cordis
componit multa de nichilo. sic deridet sic recipit imagͥnato ꝙͣ
tanden format illusio. Imꝑat michi deus ut p̾beam illi cor meũ.
⁊ qui imperanti c̾o non sum obediens ⁊ sb̾ditus mͥ sum rebellis ⁊
comtrariis unde mͥ sb̾iugari machinatur cormeum uno monse¬
to quam omnes homines ꝑfic̾e possent uno anno. cum d̾o non
sum unitus ⁊ ic̾o in me ipõ sum diuisus. cum illo u̾o uniri non

Expanded text:
elabitur ab illis, et involvitur in istis, vanitas illud recipit, curielabitur ab illis, et involvitur in istis, vanitas illud recipit, curiositas deducit, cupiditas allicit, voluptas seducit, luxuria polluit, torquet invidia, turbat iracundia, cruciat tristitia; sicque miseris casibus submergitur omnibus vitiis, quoniam unum Deum, qui ei sufficere poterat, dimisit. 24. Per multa dispergitur, et huc illucque quaerit ubi requiescere possit, et nihil invenit quod ei sufficiat, atur, quarum qualitate satiari non potest. Sic labitur cordis componit multa de nihilo. Sic denique decipit imaginatio, quam daemonum format illusio. Imperat mihi Deus ut praebeam illi cor meum; et quia imperanti Deo non sum obediens et subditus, mihi sum rebellis et contrarius. Unde mihi subjugari to, quam omnes homines perficere possent uno anno. Cum Deo non sum unitus, et ideo in me ipso sum divisus. Cum illo vero uniri non
Abbreviated transcription (Latin):
Ichil in me corde meo fugatins qr quociens me desit
E ꝑ pͣuas cogitatõnes influit tociens deum offendit cormeũ
comsilio in se ipõ ñ potest comsist̾e s omni mobili mobiliꝰ
per infinita distͣhitur. s hac illac q ꝑ innim̾abilia discurrit
⁊ dum ꝑ diu̾sa requiem querit non inuenit s in iabore mi¬
ser̃ a requie nacuum manz. sibi non comcordat a se disso¬
cem statu ꝑmanz. sicut enim molendimim uelocit̾ uoluit᷑
⁊ nichil respuit. s quicquid ei inponitur molit. si a nichil
apponatur se ipm̃ comsumit. sic cormeum semꝑ est motu ⁊
nunquam requiestit. s siĩ dormiat sine ugilie sompniat
⁊ cogita quicquid illi occurrit ⁊ sicut molendinuim a si re
na inponatur ei ext̾minat pix inquinat palea occupat.
sic cor meuui cogitatõ amara turbat inniunda matulat
uana inquietat. ⁊ fatigat ita cor meum dum futurum non
curat gaudium nͨ diuinum q̃rit aixilium. ab amore celesti¬
um elongatur ⁊ amore cest terrestium occupatur. cum q

Expanded text:
 in me corde meo fugacius; quod quoties me deserit, et per pravas cogitationes defluit, toties Deum offendit. Cor meuconsilio, in se ipso non potest consistere; sed omni mobili mobilius, per infinita distrahitur, et hac atque illac per innumera discurrit. Et dum per diversa requiem quaerit, non invenit; sed in labore miserum, a requie vacuum manet: sibi non concordat, a se dissodem statu permanet. Sicut enim molendinum velociter volvitur, et nihil respuit, sed quidquid imponitur molit; si autem nihil apponitur, se ipsum consumit: sic cor meum semper est in motu, et nunquam requiescit; sed sive dormiam, sive vigilem, somniat et cogitat quidquid ei occurrit. Et sicut molendinum arena, si imponatur, exterminat, pix inquinat, palea occupat; sic cor meum cogitatio amara turbat, immunda maculat, vana inquietat et fatigat. Ita cor meum dum futurum non curat gaudium, nec divinum quaerit auxilium, ab amore coelestium elongatur, et in amore terrestrium occupatur. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
Quid de iufantibꝰ dicturi sumꝰ nisi qr nõ in ea resurrecturi
sunt corporis ex iguitate qua mortui: S qd̾ tardiꝰ accessurũ
erat eis tempore. hoc st̾ illo oꝑe dei miro atq celerrimo
recepturi. insentencia quippe dñi ubi ait. Capillꝰ capitis
tirum cd̾ defuit. defuit aũt infanti mortuo ꝑfecta qnͣtitas sui
corporis. ꝑfcõ quippe infanti de est utiq ꝑsectio manͥtudinis
corporal q̃ cũ accesserit iam longior ẽe nõ possit. hũc ꝑfec¬
tionis modum nõ hñt om̃s ut cũ illo ꝯcipiant᷑ atq nascã¬
tur si hũt in rõne nõ mole sicut ip̃a menbra om̃a iam
st̃ latent̾ in semine cum etiam natis non nulla adhuc
desint sicut dentes ac siciuid hꝰmõi. In quarõne umꝰcꝰq¬
ẽẽ qd̃ nũd̾ ẽ ĩmoqd̾ iacet. S accessu temporis erit uł pociꝰ
apparebit. In hac gͦ iam breuis aut longꝰ est. qui breuis lõ

Expanded text:
us de infantibus, nisi quia in ea resurrecturi sunt corporis exiguitate quae mortui; sed quod eis tardius accessurum erat tempore, hoc sunt illo die opere Dei miro atque celerrimo recepturi. In sententia quippe Domini ubi ait: « Capillus capitis turum esse quod defuit. Defuit autem infanti mortuo perfecta quantitas sui corporis; perfecto quippe infanti deest utique perfectio magnitudinis corporalis, quae cum accesserit, iam statura longior esse non possit. Hunc perfectionis modum sic habent omnes, ut cum illo concipiantur adque nascantur; sed habent in ratione, non mole; sicut ipsa membra omnia iam sunt latenter in semine, cum etiam natis nonnulla adhuc desint, sicut dentes ac si quid eius modi. In qua esse, quod nondum est, immo quod latet, sed accessu temporis erit uel potius apparebit. In hac ergo infans iam breuis aut longus est, qui breuis long
Abbreviated transcription (Latin):
mĩa dei meis nisib opẽ ge̾nde uł fente. s̾udeam abortiuos
fet᷑ qui cũ iam ilixissent muto. ibiq sunt mortui : resurrec¬
turos. utaffirmate. iͣ negare non audeo ꝙͣuis nõ udeani qͦ mͦ
ad eos nõ ꝑtineat resurrecto mortuoꝵ. Si nõ exnũt᷑ de numero
mortuoꝵ. aut .n. nõ oũs mortui resurgent et erut aliq̃ aĩe
huãne sine corporibꝰ in et̾nun q̃ corpora hũaua: ꝙͣuis intra

Expanded text:
ia Dei meis nisibus opem ferente respondeam. Abortiuos fetus, qui, cum iam uixissent in utero, ibi sunt mortui, resurrecturos ut adfirmare, ita negare non audeo; quamuis non uideam quo modo ad eos non pertineat resurrectio mortuorum, si non eximuntur de numero mortuorum. Aut enim non omnes mortui resurgent et erunt aliquae humanae animae sine corporibus in aeternum, quae corpora humana, quamuis intra
Abbreviated transcription (Latin):
egenuis ⁊ misabiłr desideranis ⁊ heu uacui remanenus cͦ
non nobis custodium cum facile poss quo tam grauit̾ can̾e¬
mins qͣre sic nobis obsuanit lucem ⁊ obduxit nos tenebͥs
ut quid nobis obtulit uitam ⁊ inflix̾ mortem erumpnosi
Uͥ simnis expulsi uͫ p̾cipitati ⁊ quo obruti a patria ĩ exili¬
um a uisione dei in cecitatem nrãm a iocunditate ĩ morta¬
litatis amaritudinem ⁊ horrorem mortis misã mutatio de
miserum. uñ de misi̾s filiis eue elongatis ad̾o quid incepi
quid effici quid temptabam quid deueni aut quid aspira¬
bam in quibus suspico quesiui bona ⁊ ecce turbatio tem¬
debam in deum ⁊ offẽdi ĩ me ipm̃ requiem querebam ĩsecre¬
co meo ⁊ cͥbulationem ⁊ dolorem inueni ĩ intimis meis
nolebam ridere a gaudio mentis mee ⁊ cogor mignie a
gemitu cordis mi seꝑabatur leticia. ⁊ ecce uñ de saut᷑ sus

Expanded text:
egemus et miserabiliter desideramus, et heu, vacui remanemus. Cur egemus et miserabiliter desideramus, et heu, vacui remanemus. Cur non nobis custodivit cum facile posset, quo tam graviter careremus? Quare sic nobis obseravit lucem, et obduxit nos tenebris? Ut quid nobis abstulit vitam, et inflixit mortem? Aerumnosi, uo sumus impulsi? Unde praecipitati? Quo obruti? A patria in exsilium, a visione Dei in caecitatem nostram, a jucunditate immortalitatis in amaritudinem et horrorem mortis. Misera mutatio de miserum, unum de aliis miseris filiis Evae, elongatis a Deo! Quid incoepi? Quid effeci? Quo tendebam? Quo deveni? Ad quid aspirabam? In quibus suspiro? Quaesivi bona, et ecce turbatio. Tendebam in Deum, et offendi in meipsum. Requiem quaerebam in secreto meo, et tribulationem et dolorem inveni in intimis meis. Volebam ridere a gaudio mentis meae, et cogor rugire a gemitu cordis mei. Sperabatur laetitia, et ecce unde densentur sus
Abbreviated transcription (Latin):
xiꝰ. amore tui ⁊ longe ꝓiectus afacie tua auelat uidere te
⁊ uiuis abest ei facies tua acced̾e ad te desid̾at ⁊ maccessa¬
bilis est ħ̾itatio tua in uenire te cupit ⁊ nescit locum tu¬
um q̃r̾e te affc̾tat ⁊ ingnorat uultum tuum domine deus
mͥ comtulisti ⁊ nõdum noui te deniq ad de uiuendum s¬
factus sum ⁊ nondum feci pp̃ ꝙ factus sum. o misera sors
hominis cum ħ ꝑdidit ad ꝙ factus est o durꝰ ⁊ dicꝰ casus
ille hen quid ꝑdidit ⁊ quid inuenit quid abscesit ⁊ quid
reniansit ꝑdidit b̾itudinem ad quam factus est ⁊ ĩuenit
misiam ad quam factus non est. ab esit sũ quo nichil felix
est ⁊ remansit ꝙ ꝑ se non nͥ miserum est manducabat tt̾
hominum uniu̾sar planotus filiorum ade ille uictabat se¬
curitate nos suspirannis esurie ille habundat nos mendi¬
cannis ille felicit̾ tenebat ⁊ misĩe des̾uit nos infeliciter

Expanded text:
xius amore tui et longe proiectus " a facie tua "? Anhelat videre te, xius amore tui et longe proiectus " a facie tua "? Anhelat videre te, et nimis abest illi facies tua. Accedere ad te desiderat, et inaccessibilis est habitatio tua. Invenire te cupit, et nescit locum tuum. Quaerere te affectat, et ignorat vultum tuum. Domine, deus mihi contulisti, et nondum novi te. Denique ad te videndum factus sum, et nondum feci propter quod factus sum. O misera sors hominis, cum hoc perdidit ad quod factus est. O durus et dirus casus ille! Heu, quid perdidit et quid invenit, quid abscessit et quid remansit! Perdidit beatitudinem ad quam factus est, et invenit miseriam propter quam factus non est. Abscessit sine quo nihil felix est, et remansit quod per se nonnisi miserum est. " Manducabat " tuhominum, universalis planctus filiorum Adae! Ille ructabat saturitate, nos suspiramus esurie. Ille abundabat, nos mendicamus. Ille feliciter tenebat et misere deseruit, nos infeliciter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑationes tuas. abscomde te modiꝰ a tumultuosis
cogitationibus tuis abice nuc honosas curas ⁊ post pone la¬
borosas intentiones tuas uaca aliquantulum deo ⁊ requi¬
esc̾e aliquantulum in eo intͣ ⁊ in cubiculum mentis tue. ex¬
clude ounua p̾t̾ deum ⁊ que te iuuent ad querendum eum
⁊ claus hostio quere illum dic nunc dotum cor meũ dic
nunc deo quero uultum tuum uultum tuum domine re¬
quiro eya gͦ nunc tu domine deus meus dote cor meum uͥ
⁊ quom̾o te inueniat domine si sͥ non es nͥ te queram
absentem. si aũ uͥ es cur te ñ uideo p̾sentem. s c̾te habi¬
tas lucem in accessibilem ⁊ uͥ est lux in atcessibilis aũ quo¬
ni̾o accedam ad lucem in accessibilem. aũ quis nre duc ⁊
inducet in illam. ut uideam te in illa deniq quibus signiᷤᷤ
qua facie te queram nunquam te uidi domine deus meu̾
non noui faciem tuam. quid facies altissime domine quid
faciet iste tinis longicus exul. eya quid faciet suus tuns an¬

Expanded text:
ationes tuas, absconde te modicum a tumultuosis cogitationibus tuis. Abice nunc onerosas curas, et postpone laboriosas distentiones tuas. Vaca aliquantulum deo, et requiesce aliquantulum in eo. " Intra in cubiculum " mentis tuae, exclude omnia praeter deum et quee te invent ad quaerendum eum, et " clauso ostio " quaere eum. Dic nunc, totum " cor meum ", dic nunc deo: " Quaero vultum tuum; vultum tuum, domine, requiro ". Eia nunc ergo tu, domine deus meus, doce cor meum ubi  quomodo te inveniat. Domine, si hic non es, ubi te quaeram absentem! Si autem ubique es, cur non te video praesentem? Sed certe habitas lucem inaccessibilem. Et ubi est lux inaccessibilis? aut quomodo accedam ad lucem inacceinducet in illam, ut videam te in illa? Deinde quibus signis, qua facie te quaeram? Numquam te vidi, domine deus meus, non novi faciem tuam. Quid faciet, altissime domine, quid faciet iste tuus longinquus exsul? Quid faciet servus tuus an
Abbreviated transcription (Latin):
quid non potest ẽẽ in solo intelłctu. si enim uł ĩ solo in¬
tellectu est pot̃ cogitari esse ⁊ in re ꝙ maius est. Sigͦ id
cuio mauis est cogitari ñ pot̃ esse in solo intellectu id ipͥm
quo maius cogitari non pot̾ est maius quo cogitari pot̃.
s c̾de ħ e̾e̾ non potest existit gͦ proculdubio aliquid quo
mauis cogitari non potest ⁊ mintellectu ⁊ in re.
uod ntiq si nature est ut nͨ

Expanded text:
quit, non potest esse in intellectu solo. Si enim vel in solo inquit, non potest esse in intellectu solo. Si enim vel in solo intellectu est, potest cogitari esse et in re: quod maius est. Si ergo id, quo maius cogitari non potest, est in solo intellectu, idipsum, quo maius cogitari non potest, est quo maius cogitari potest: sed certe hoc esse non potest. Existit ergo procul dubio aliquid, quo maius cogitari non valet, et in intellectu et in re.»... «Quod utique sic vere e
Abbreviated transcription (Latin):
eam. non tempto domine penet᷑re altitudinem tuam qr
nulla temis comꝑo illi intellectum meum. nam ⁊ ħ cͦdo.
Rgo domine qui das fidri ĩtellectum qͥd sit deus
da mͥ ut quantum sit expedire intelligam qr es
cuio mauis nichil cogitari potest ã gͦ non est aliqͣ talis
natura quia dixit insipiens in corde suo non est deus s
c̾te idem npe insipiens cum audit ħ ip̃m ꝙ dico aliquid quo
nichil mains cogitari potest intelligit quod audit ⁊ quod
intelligit in intelłctum euis est ⁊̃ si non intelligit illud
esse aliud est rem esse in intlłctu aliud est ĩtlłig̾e rem esse.
nam cum pctor p̾cogitat aliquid facturꝰ est ht̃ quid r̃ in¬
tellec̾tu s nundum intellig̾ esse ꝙ nõd̾ fec̾. cum iũcit᷑ gͦ
insipiens esse uł intellectu aliquid quo nichil mauis co¬
gitari potest. quia ħ cum audit intelligit ⁊ quicquid in¬
telligitur in intellectu est ⁊ c̾te id quo mag̾ cogitari ne¬

Expanded text:
eam. Non tento, domine, penetrare altitudinem tuam, quia eam. Non tento, domine, penetrare altitudinem tuam, quia nullatenus comparo illi intellectum meum; sed desidero rgo, Domine, qui das fidei intellectum, da mihi, ut, quantum scis expedire, intelligam quia es, quo nihil maius cogitari possit. An ergo non est aliqua talis natura, quia " dixit insipiens in corde suo: non est deus "? Sed certe ipse idem insipiens, cum audit hoc ipsum quod dico: 'aliquid quo maius nihil cogitari potest', intelligit quod audit; et quod intelligit in intellectu eius est, etiam si non intelligat illud esse. Aliud enim est rem esse in intellectu, aliud intelligere rem esse. Nam cum pictor praecogitat quae facturus est, habet quidem in intellectu, sed nondum intelligit esse quod nondum fecinsipiens esse vel in intellectu aliquid quo nihil maius cogitari potest, quia hoc cum audit intelligit, et quidquid intelligitur in intellectu est. Et certe id quo maius cogitari ne
Abbreviated transcription (Latin):
nobis u̾bum sic nob̾ sũ quo tam male est nobis misere
spando ob secro domiine a maricatum est cormeum sua deso¬
latione iudłca istud tua comso latione obsetro domine e¬
furiens incepi querere te non desmam. ieumus de te fa¬
milicus accessi ne recedam. impastus pauꝑ ueni ad diui¬
tem miser ad msericordem ne redeam uacuus ⁊ comte¬
picus ⁊ si añquam comedam suspiro da uł post suspiria
quid comedam domino incuruatus non possum nͥ deor¬
sum aspic̾e erige me ut possim sursum intend̾e iniquita¬
c̾e̾ lucem tuam uł de longe uł de ꝓfundo com doce me
querere te. ⁊ ostende te querenti quia nͨ querere pos¬
sum nͥ te doceas mͥ inuenire ubi te ostendas queram te
desiderabo desiderẽte querendo inueniam amando amẽ in¬
ueniendo fateor domine ⁊ gr̃as ago. quia c̾asti in me yma
gynem tuam nt tui menior te cogitem ⁊ de amẽ s sic ÷ͥ
non possit fac̾e aliquid ꝙ facta est nͥ renoues ⁊ reformeᷤᷤ

Expanded text:
nobis, ut bene sit nobis, sine quo tam male est nobis. Miserare sperando. Obsecro, domine, amaricatum est cor meum sua desolatione, indulca illud tua consolatione. Obsecro, domine, esuriens incepi quaerere te, ne desinam ieiunus de te. Famelicus accessi, ne recedam impastus. Pauper veni ad divitem, miser ad misericordem; ne redeam vacuus et contemptus. Et si " antequam comedam suspiro ", da vel post suspiria quod comedam. Domine, incurvatus non possum nisi deorsum aspicere, erige me ut possim sursum intendere. " Iniquitacere lucem tuam, vel de longe, vel de profundo. Doce me quaerere te, et ostende te quaerenti; quia nec quaerere te possum nisi tu doceas, nec invenire nisi te ostendas. Quaeram te desiderando, desiderem quaerendo. Inveniam amando, amem inveniendo. Fateor, domine, et gratias ago, quia creasti in me hanc imaginem tuam, ut tui memor te cogitem, te amem. Sed sic est non possit facere ad quod facta est, nisi tu renoves et reformes
Abbreviated transcription (Latin):
dicus namo si h̾bam quandam dret egroto saliti¬
feram esse. ⁊ ut ex ea comed̾et. aliam u̾o mortiferam
ip̃e tũ ex ea gustaret. plus ei actu quam u̾bo dic̾et. quua
plus ei hanc actu: quiam eam u̾bo cominendendam suader.
cum gͥ quippiam quis agit. uł dic̾. ł cogitat: sic esse agẽ¬
dum dicendum. cogitandum cet̾isq manifestat. ꝙ si ĩ
om̃ibus ecomt᷑ mititur. in quantum gͥ u̾m dicitur. uñ. in
quantum uo mendacium ꝓfertur. male iniuitur. quia õẽ
pr̾m m̾dacium esse ꝓbatur. si quid̃ non nͥ cogitatione.
locutione ⁊ oꝵe. peccatur. quibus quociens poc̾amꝰ deo: ⁊
homiuibus mentimur. hiis itaq tribus d̾i timorem po¬
nanus custodem. quia testante scriptura. timor dũie

Expanded text:
dicus namque herbam aliquam si diceret aegroto salutiferam esse, et non ex ea comederet, aliam vero mortiferam, ipse tamen ex ea gustaret, plus ei actu quam verbo diceret, quia plus ei hanc actu quam verbo comedendam suaderet. Cum igitur quippiam quis agit, vel dicit, vel cogitat, sic esse agendum, dicendum cogitandumque caeteris manifestat. Quod si ita omnibus e contra mentitur. In quantum igitur verum dicitur, bene; in quantum vero mendacium profertur, male vivitur, quia omne peccatum mendacium esse probatur. Siquidem non nisi cogitatione, locutione et opere peccatur, quibus quoties peccamus, Deo et hominibus mentimur. His itaque tribus Dei timorem ponamus custodem quia, testante Scriptura: Timor Domini
Abbreviated transcription (Latin):
incessanter laboriosis oogitationibus oemmtando. aut si
mutari ñ ualet: saldem de inppbando ꝓposido meditatur.
posuit displicet. nullatenus structuram bone uite srͥ¬
edificare l. unde fit ut quemad̾m arbuscula si sepe transp
cito attrahit nec ad aliquam fructus fertilitatem prone¬
nit. sic infelix monachus si sepius de loco Ad iocum ꝓprio
appetitu mouetur. aut in uno ꝑmanens: frequenter enis odi¬
o comcutitur

Expanded text:
incessanter laboriosis cogitationibus de mutando, aut si mutari non valet, saltem de improbando proposito meditatur, posuit displicet, nullatenus illi structuram bonae vitae sedificare libet. Unde fit ut quemadmodum arbuscula si saepe transplcito attrahit, nec ad aliquam fructus fertilitatem pervenit; sic infelix monachus, si saepius de loco ad locum proprio appetitu mutatur, aut in uno permanens frequenter ejus odio concutitur
Abbreviated transcription (Latin):
dubitant nõ libido ibi erit ã ꝯfusionis cã ẽ. nam pͥusꝙͣ pec¬
cassent midi erant et nõ ꝯfundebant᷑ uir et feiã corporibꝰ
gͦ illis uicia detͣhent᷑. nam seruabr᷑ nõ aũt uiciũ sexͦ femi
neus. S nͣ ẽ ã nc̃ quidẽ et a ꝯcubitu et a partu ĩ munis erit.
erũt aũt menbra femiuea non acꝯmodata usui ueteri
S de cori nouo quo nõ aliciat᷑ aspicientis ꝯcupiã q̃ nulla
erat feat et lib̾auit a corrupͦue qd̃ fecit ut .n. in exordio
gu̾is hũani de lacere uiri dormientis costa de tracta temina
por quippe ille uiri mors erat xͥ dꝰ exaĩmis in eruce pẽdẽ¬

Expanded text:
dubitant. Non enim libido ibi erit, quae confusionis est causa: nam priusquam peccassent nudi erant, et non confundebantur, vir et femina. Corporibus ergo illis vitia detrahentur, natura servabitur; non est autem ura, quae tunc quidem et a concubitu et a partu immunis erit. erant tamen membra feminea non accommodata usui ueteri, sed decori nouo, quo non alliciatur aspicientis concupiscentiaerat fecit et liberauit a corruptione quod fecit. Ut enim in exordio generis humani de latere uiri dormientis costa detracta femina por quippe ille uiri mors erat Christi, cuius e
Abbreviated transcription (Latin):
is quemadmodum singuli homines ꝯͤ hñt cum fingulis ũ
homines sint quomodo aliquis summam naturam in alia¬
rum s̾arum tractatu comtineri intelligitur que nec ĩ płes¬
o̾as se diuidit nec cum alia aliqua ꝑ essentialem qͥonem se
digne dici ꝑotest non ꝓhibetur dici sb̾a. ⁊ qm̃ non nos¬
citur dignior essencia quam spt̃ aut corpus ⁊ ex hiis dig¬
positus. nec ullis diffe̾ntiis uł accñtibus intelligi pot̃ esse
nutabił inpossibile est ut q̃l sectõne diuisibilis.

Expanded text:
is, quemadmodum singuli homines commune habent cum singulis, ut homines sint; quomodo aliquis summam naturam in aliarum substantiarum tractatu contineri intelligit, quae nec in pas se dividit, nec cum aliqua alia per essentialem communionem se digne dici potest, non prohibetur dici substantia. Et quoniam non noscitur dignior essentia quam spiritus aut corpus; et ex his digpositus, nec ullis differentiis vel accidentibus intelligi potest esse mutabilis, impossibile est ut qualibet sectione sit divisibilis.
Abbreviated transcription (Latin):
modo h̾etur. ininime quas enin gr̾as mͥ deb deus. si quis
mediligit. amplus is cui dilectio alt̾nis s̾uit. soluis como¬
di munꝰ ꝓfunctorie suscipit. Ugͣ. bn̾ficium unum. hono¬
hunc modum. alius u̾o̾ caritatem que ꝯmodi mimꝰ exhi¬
buit intransitine sibi retuunt. caritatis enim officiũ
ab eo qui ħ fuscipit transit. caritas uo ip̃a que deus est:
in eo remanz. qui eam aliis impendit. bonum a ꝑmanẽt
bono transeunti melius est. hec gͥ comaiderando ꝓfecto
quis. nec egd alicui. ergo caritas est exhiben
oa non erigenda.

Expanded text:
modo habetur, minime. Quas enim gratias mihi debet Deus, si quis me diligit? Amplius: is cui dilectio alterius servit, solius commodi munus perfunctorie suscipit, verbi gratia, beneficium unum, honous in hunc modum; alius vero qui charitatem, quasi commodi munus exhibuit, intransitive sibi retinuit. Charitatis enim officium ab eo qui hoc suscipit, transit. Charitas vero ipsa, quae Deus est, in eo remanet qui eam aliis impendit; bonum autem permanens bono transeunte melius est. Haec igitur considerando profecto quis, nec ego alicui; ergo charitas est exhibenda, non exigenda.
Abbreviated transcription (Latin):
ħ siumna sapiencia euis fac̾e non incomgrue dic̾etur. s
quamuis mea sapi̾a ab ipĩs sapiencia hr̃et esse ⁊ sapre
tñ cum iam esset non nͥ sua sapiencia essencia esset nec
saꝑxt nͥ se ip̃a. multo gͥ magis et̾m patris coet̾nus filius qui
sic ht a patre esse nt non situt due essencie ꝑ se subastit
sapit ⁊ uincit non gͥ aic intelligi ꝓotest ꝙ pat̾ flii at filus
patris sit essencia qr̾ alt̾ non possit subsistere ꝑ se s per
alt̾m sed Ad siginficandam quam hñt comimunionem sũ¬
me simplicis summeq unius essencie sic comgrue dici ⁊ ĩ¬
telligi potest quia sic est alt̾ id ipm quod alt̾ ut alt hãt

Expanded text:
facere non incongrue diceretur, sed quamvis mea sapientia ab illius sapientia haberet esse et sapere; tamen cum jam esset, nonnisi sua essentia esset, nec saperet nisi seipsa. Multo igitur magis aeterni Patris coaeternus Filius, qui sic habet a Patre esse, ut non sint duae essentiae, per se subsistit, sapit et vivit. Non igitur sic intelligi potests sit essentia; quasi alter non possit subsistere per se sed per alterum; sed ad significandum quam habent communionem summe simplicis, summeque unius essentiae, sic congrue dici et intelligi potest quia sic est alter idipsum quod alter, ut alter habeat
Abbreviated transcription (Latin):
St inde ⁊ si alt̾ alt̾ius dicatur essencia non
erratur au̾itate s summina unitas simplicitas quia
comuidatur ꝯͥs nature non enimquemadmodum intelligi
capientia hominis ꝑ quam homo sapiens est qui ꝑ se non
potest esse sapiens iͣ intelligi potest si dicatur pat̾ essoncia
filii ⁊ filius essencia patris. ut eo mͦ sit filius existens ꝑ pa¬
trem ⁊ pat̾ ꝑ filium .q. non possit alt̾ existens esse nͥ ꝑ alt̾m
sicut homo non potest esse sapiens nͥ ꝑ sapientiam sicut sũ
ma caꝑientia semꝑ sapit ꝑ se iͣ simima sapiencia semꝑ est
ꝑ se est autem ꝑfecte summa essencia pater ⁊ ꝑft̾e summa
ꝑ se est sicut utiq sapit per se. non enim id tͥto minus ꝓ
sapet ꝑ se nequaquam repugnat ut filius ꝑ se s̾sistat
⁊ uitam subsistat sapiat ⁊ uiuat alioqum non erit id
esse patris ⁊ filii net erͥ par patri filius quod quam sͫ est
liquissime suꝑus ꝑ nisum est quare non repugnat ⁊ filiun

Expanded text:
tiam si alter alterius dicatur essentia, non erratur a veritate; sed summa unitas simplicitasque commendatur communis naturae. Non enim quemadmodum intelligitur sapientia hominis, per quam homo sapiens est, qui per se non potest esse sapiens; ita intelligi potest, si dicatur Pater essentia Filii, et Filius essentia Patris, ut eo modo sit Filius existens per patrem, et Pater per Filium, quasi non possit alter existens esse nisi per alterum; sicut homo non potest esse sapiens, nisi per sapientiam. Sicut namque summa sapientia semper sapit per se; ita summa essentia semper est per se. Est autem perfecte summa essent a Pater, et perfecte summa tus Filius per se est, sicut uterque sapit per se. Non enim idcirco minus pesaperet per se. Nequaquam enim repugnat ut Filius et per se subsistat, pientiam et vitam subsistat, sapiat et vivat; alioquin non erit idem esse Patris et Filii, nec erit par Patri Filius: quod quam falsum sit liquidissime superius pervisum est. Quare non repugnat Filium et
Abbreviated transcription (Latin):
Quibꝰ aũt augłis de b̾a et sempit̾na uita c̾dend̾ eẽ censemis
utꝰ eis qui se religionis ritib coli uolunt. gͥ satra et sacͥficia
flagitautes amortalib exhib̾i. an eis qͥ hũc õẽ cłtũ. Uindo̾
c̾atori oĩ ñ deb̾i dicunt eiq reddẽd̾ u̾a pietate p̾cipiũt oꝰ ⁊ pp̃i
Aliis bõis p̾dicũ atq habuudautẽ nõ dubitet plotinꝰ ĩ fenci¬
ssim̃ drẽ. c̃ gͦ ad hũc quidã angłi: qͥdã u̾o ad se ip̃os latͥa
coleudo signis miracłis excitent et hoc iͣ uͭ illi coll istos ꝓhi

Expanded text:
Quibus igitur Angelis de beata et sempiterna vita credendum esse censemus? utrum eis qui se religionis ritibus coli volunt, sibi sacra et sacrificia flagitantes a mortalibus exhiberi; an eis qui hunc omnem cultum uni Deo creatori omnium deberi dicunt, eique reddendum vera pietatealiis bonis praeditum atque abundantem, non dubitet Plotinus infelicissimum dicere . Cum ergo ad hunc unum quidam Angeli, quidam vero ad se ipsos latria colendos signis mira
Abbreviated transcription (Latin):
Simili ⁊̃ modo non nonquam pocor irrititur ne ad bone o¬
ꝑationis excerticium. alñ exurgat. Solet enim comtingere
ut is qui luxurie inquinam̃to fedatur. int̾dum semet ip̃m
cognoscat. ⁊ fc̃i sui peniteat. s cum itm̃ temptatio ad

Expanded text:
Simili etiam modo nonnunquam peccator irretitur ne ad bonae oSimili etiam modo nonnunquam peccator irretitur ne ad bonae operationis exercitium aliquando exsurgat. Solet enim contingere ut is qui luxuriae inquinamento foedatur, interdum semetipsum cognoscat, et facti sui poeniteat; sed cum iterum tentatio ad
Abbreviated transcription (Latin):
sc̾arum scripturarum ignari ⁊ dimi re ut sciat
aliquid de eis ꝙ possent ad edificationem sui audiunt
retinere. comtempnendo dicunt ad quid istud tantillũ
tenebo: non ex re tam parua: sapiens ero. Cur gͦ mͥ
laborem imponam. dinittam quiescam. uiuam ut pote¬
ro. quia frustra sapiencie ampluis stucebo. non enim o̾s
ꝑibunt: qui sapientes noꝵ sunt. ħ ⁊̾ is similia piger.
⁊ insipiens sibim ꝓponit. nͨ ꝑcipit. quia antiquus hostis
ad iut̾itum eiꝰ talia sibi suggerit. quatimis in omni uita
sua nulli utilitati intendat. s ĩ negligentia ⁊ torpore sꝑ
uiuat ut ꝑeat. Amplius quo. satis inquid sunt sapieñ¬
tes in nunido. satis scriptores. satis qui hñt ꝑiciam artium.
Non est opus ut ego me discendo fatigem. Pret̾ea pueri¬
ciam iam exiui. senectuti appinquo. nec iam possem ad
magnum sciencie fructum uenire. si m̾o inciꝑẽ labora¬
re. sic secum pig̾ tractat. ⁊ in sui corporis desidia ꝑseu̾at.

Expanded text:
ctarum Scripturarum ignari, et dum aliquid de eis quod possent ad aedificationem sui retinere, audiunt, contemnendo dicunt: « Ad quid istud tantillum tenebo? Non ex re tam parva sapiens ero; cur ergo mihi laborem imponam? » Dicunt: « Jam quiescam, vivam ut potero, quia frustra sapientiae amplius studebo; non enim omnes peribunt qui sapientes non sunt. » Haec et his similia piger et insipiens sibimet proponit nec percipit quia antiquus hostis ad interitum ejus talia sibi suggerit, quatenus in omni vita sua nulli intendat utilitati, sed in negligentia et torpore semper vivat et pereat. Amplius quoque: « Satis, inquit, sunt sapientes in mundo, satis scriptores, satis qui habent peritiam artium, non est opus ut ego me dicendo fatigem. Praeterea pueritiam jam exui, jam senectuti appropinquo, nec jam possem ad magnum scientiae fructum venire, si modo inciperem laborare. » Sic secum piger tractat, et in sui torporis desidia perseverat.
Abbreviated transcription (Latin):
comfitebor. ⁊ sic tonus efficiar: saciabor gͥ donec d̾o de õibꝰ¬
satiffaciam. ⁊ tunc tm̃ ieumabo. tunc toc afflictionibus. tot
u̾beribus corpus castigabo tm̃ elemosinis. ⁊ parsimonie stude¬
bo. ut nichil in me remaneat. dignum supplicio. cum enim
adhuc illa ⁊ illa: in me restant sũ comfessione. cur me ab
hac sola compesc̾em de lectat̾one. talia non milli int̾dim
abim ipĩs parue comsulunt. nec miseri attendunt qnta
erroris caligine int̾iis obdenebrantur. Nam quanto sunt
poc̾is obligatis maioribus ac bonitate pauꝑiores. tanto debẽt
esse ad om̃e delectam̃tum diabolice suggestionis excuciendũ
arcentiores. acut enim uͥtus uirtuti accunnilata ꝓdest. s̃
uicium appositum uicio obest. Quisquis gͥ hodie quie¬
quam boni oꝑari potest. millatemis ħ ꝓcrastinare deb. uͫ
salomon. quodcumz pocest manus tua oꝑare instanter

Expanded text:
onec Deo de omnibsatisfaciam; et tunc tantum jejunabo, tunc tot afflictionibus, tot verberibus corpus meum castigabo, tantum eleemosynis et parcimoniae studebo, ut in me nihil remaneat dignum supplicio. Cum enim adhuc illa et illa in me restant sine confessione, cur me ab hac sola compescerem delectatione? » Talia nonnulli interdum sibimet ipsis prave consulunt; nec miseri attendunt quanta erroris caligine interius obtenebrentur. Nam quanto sunt peccatis obligati majoribus, ac bonitate pauperiores, tanto deberent esse ad omne delectamentum diabolicae suggestionis excutiendum ardentiores. Sicut enim virtus virtuti accumulata prodest, sic vitium appositum vitio obest. Quisquis ergo hodie quidquam boni operari potest, nullatenus hoc procrastinare debet. Unde Salomon: Quodcunque potest manus tua facere, instanter