comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Corda enim omnium nobiscum sunt eoꝵ etiam quoꝵ lingͦ
nobis qualibet scłari necessitate reclamant. a deo ut sinu̾ndũ
de corporibus. de cordibs tamen omnium uerum sit ecclesiã
triumphasse. Nonne in eos qui ab hac fidei unitate dissenti¬
unt. ultio diuina manifeste procedit. & uoluntas enis euidenti¬
bus indiciis declarata patescit: Nonne enim princepsille cui si¬
milem a multo tempore roma non habuit cuius dñs apprehen¬
disse dexteram dicebatur. cuius fere us ꝙ ad remota orientis
terror excesserat. adie susceptionis oct̾ diuino cepit iudicio rep¬
bari. adeo ut hii quos ante securos menia non reddebant con¬
gredi cominus ausi sint. ⁊ ei de prosꝑitate successuum insultan
Re uera digitus dei ẽ hic dext̾re excelsi repentina mutatio. par¬
centis adhuc ⁊ in ira corriꝑe deferentis. Utinam saꝑet & incelli
dam sunt indicia futuroꝵ. Omnibus gͥ ab initio rite ꝑspecti

Expanded text:
Corda enim omnium nobiscum sunt, eorum etiam quorum linguae Corda enim omnium nobiscum sunt, eorum etiam quorum linguae nobis qualibet saeculari necessitate reclamant, adeo ut si nondum de corporibus, de cordibus tamen omnium verum sit Ecclesiam triumphasse. Nonne enim in eos qui ab hac fidei unitate dissentiunt ultio divina manifeste procedit, et voluntas ejus evidentibus indiciis declarata patescit? Nonne princeps ille, cui similem a multo tempore Roma non habuit, cujus Dominus apprehendisse dexteram dicebatur , cujus fere usque ad remota Orientis terror excesserat a die susceptionis, Otto divino coepit judicio reprobari, adeo ut hi quos ante securos moenia non reddebant, congredi cominus ausi sint et ei de prosperitate successuum insultare? Revera digitus Dei est hic , dexterae Excelsi repentina mutatio , parcentis adhuc et in ira corripere differentis, Utinam saperet, et intedam sunt indicia futurorum! Omnibus igitur ab initio rite perspectis,
Abbreviated transcription (Latin):
initia: ꝓcessum iuncta prudentie fortitudo direxit. patientia de¬
bito consumiabit effectu. pacem deo uolente ꝑseuerantie fides
inconcussa prestabit. Nichil hic carnale. nichil t̾renum. nich
u̾ri ad pͥuatam utilitatem oculi respexerunt. s ad cõmune
bonum ⁊ honorẽ eccłie totis eͥos constat anbelasse desideriis. totis
re excellentie uestre gła personabit. formani ꝙ dabit posteris et
exemplum. ne a uisticia & ueritate persecutionis cuilibet erro¬
re discedant. Ad hec. Sp̃s quoq testimonium peribet spũi . nr̃o qͥa
nobiscum scismaticum illum publica omnium conscientia respu¬
it ⁊ condempnat. ⁊ electum nobis antistitẽ sinc̾e caritatis ⁊ reue¬
rentie brachiis amplexatur. Oꝑa siquidem illius manifesta suit.
opera scilicet maledictionis ⁊ scandali. opus autem istius in be¬
nedictione est. ⁊ fauor enis in gentes cotidie conualescit.

Expanded text:
initia, processum juncta prudentiae fortitudo direxit, patientia deinitia, processum juncta prudentiae fortitudo direxit, patientia debito consummabit effectu, pacem Deo volente perseverantiae fides inconcussa praestabit. Nihil hic carnale, nihil terrenum, nihil vestri ad privatam utilitatem oculi respexerunt, sed ad commune bonum et honorem Ecclesiae totis vos constat anhelasse desideriis, totis re excellentiae vestrae gloria personabit, formamque dabit posteris et exemplum, ne a justitia et veritate persecutionis cujuslibet errore discedant. Ad haec Spiritus quoque testimonium perhibet spiritui nostro quia nobiscum schismaticum illum publica omnium conscientia respuit et condemnat, et electum nobis antistitem sincerae charitatis et reverentiae brachiis amplexatur. Opera siquidem illius manifesta sunt, opera scilicet maledictionis et scandali, opus autem istius in benedictione est, et favor ejus in gentes quotidie convalescit.
Abbreviated transcription (Latin):
potuimus hec ocłis p̾sentibus intueri. s ueritas ad nos per eos
qui uiderunt fideli relatione peruenit. Quod autem publi¬
ce gestum est: multoꝵ nobis testimonio potuit confirmari.
p̾sertim cum testis p̾cepte dignitatis honore p̾fulgeant: sim¬
plex absolutam reddat concordia ueritatem. Hac gͥ parte de
per singulas partes toto mentis gaudio contemplari. ei ꝙ
referre gratias qui scõ collegio uestro prudentiam contulit
⁊ uirtutem. qui ⁊ serpentis declinare maliciam & grassantis
suꝑbie ualuistis repelłe prauitatem. S neq nomen partis
tautilla eoꝵ meretur exceptio. nec uniuersitatem nrãm par¬
tis decet appellatione censeri. quia ꝑditoꝵ segregatio nume¬
rum non minuit electoꝵ. nec detͥmentum sentit area dñi
si granis manentibus palee uentilabro purgante discedunt.
gitur omnia recensenti manifestum. qd scitatis ⁊elus conse̾uit¬

Expanded text:
potuimus hæc oculis præsentibus intueri, sed veritas ad nos per eos potuimus hæc oculis præsentibus intueri, sed veritas ad nos per eos qui viderunt fideli relatione pervenit. Quod autem publice gestum est, multorum nobis testimonio potuit confirmari, præsertim cum testes præreptæ dignitatis honore præfulgeant, et simplex absolutam reddat concordia veritatem. Hac igitur parte de per singulas partes toto mentis gaudio contemplari, eique referre gratias qui sancto collegio vestro prudentiam contulit et virtutem, qua et serpentis declinare malitiam et grassantis superbiae valuistis repellere pravitatem. Sed neque nomen partis tantilla eorum meretur exceptio, nec universitatem nostram partis decet appellatione censeri, quia perditorum segregatio numerum non minuit electorum, nec detrimentum sentit area Domini, si granis manentibus paleae ventilabro purgante discedunt. Igitur omnia recensenti manifestum quod sanctitatis zelus consecra
Abbreviated transcription (Latin):
composito: ad palatium usꝙ perductus est comitantibus his paucis¬
q sacerdotibus quoꝵ infamis questus est simplicitatem ꝑegrinoꝵ
eludere :⁊ assidius altare beati petri sacrilegiis infestare. Porro
hec initia eius non sunt meliore gaiuissa processu. siquis uel em̃¬
dicate execrationis ordinem: uel redemptam laice grãm potesta¬
tis exquirat. Nonne enim sacrilegii facinus de maiori cumu¬
lum iniquitate contraxit. cum symomacam constet intercessi-¬
osse per omnia prauitatem: sicut resusa senatu popłoq rom̃ pe¬
cunia publicisq palam edificiis impensa conuincit: S et hoc
immanius est quod redemptam sanguine. xͥ prostituit liber¬
tatem. quatinus eccłia que uire suo cunctis semꝑ est dñata pͥn¬
cipibus officialis sui manciparetur obsequio. quo ⁊ incomꝑa¬
bilis priuilegium maiestatis amitteret.⁊ ad miserabilem sta¬
tum condicionis nouissime deueniret. Et nos quidem non

Expanded text:
composito, ad palatium usque perductus est, comitantibus his pauciscomposito, ad palatium usque perductus est, comitantibus his paucisque sacerdotibus, quorum infamis quæstus est simplicitatem peregrinorum eludere et assiduis altare beati Petri sacrilegiis infestare. Porro hæc initia ejus nont sunt meliore gavisa processu, si quis vel emendicatæ exsecrationis ordinem vel redemptam laicæ gratiam potestatis exquirat. Nonne enim sacrilegii facinus de majori cumulum iniquitate contraxit, cum Simoniacam constet intercessisse per omnia pravitatem, sicut refusa senatui populoque Romano pecunia, publicisque palam ædificiis impensa convincit? Sed et hoc immanius est, quod redemptam sanguine Christi prostituit libertatem, quatenus Ecclesia, quæ jure suo cunctis semper est dominata principibus, officialis sui manciparetur obsequio quo et incomparabilis privilegium majestatis amitteret et ad miserabilem statum conditionis novissime deveniret. Et nos quidem non
Abbreviated transcription (Latin):
sibi uictoris acclamans:⁊ ad suffragandum sibi ⁊ decantandas lau¬
des preparatos impudenter ȩxortans. Mirum spectaculum nec
manifesto carens future ueritatis auspicio. scilicet quod hic ei
in riunam quandoq uerteretur ascensus sicut ipsa presum¬
ꝑte cdamidis inu̾sa conu̾iso p̾signabat. Interea reseratis eccłie. foribs
infame illud maledictoꝵ genus irrupit. hoc enim cognationis
illius uitus agnomen ẽ. de qua ad effundendã benedictionem in
omnes gentes pontifer dicebatur assumi. Qualiter autem de
stirpe maledictionis possit benedictio propagari facile non appa¬
ret p̾sertim ꝑ istum in quo uetuste maledictionis obprobrium
merita contracte nouiter grecrationis attollunt. Discurrentibus gͥ
armatis cepit per eccłiam quasi quedam theatralis scena dispo¬
ni.dum parietes fulgor illustraret armoꝵ. ⁊ larisua quasi trũ¬
phantium acclamatio resultaret. Hoꝵ manibus demiq pluuiali

Expanded text:
sibi victoris acclamans, et ad suffragandum sibi et decantandas lausibi victoris acclamans, et ad suffragandum sibi et decantandas laudes præparatos impudenter exhortans. Mirum spectaculum, nec manifesto carens futuræ veritatis auspicio, scilicet quod hic ei in ruinam quandoque vertetur ascensus, sicut ipsa præsumptæ chlamydis inversa conversio præsignabat. Interea reseratis ecclesiæ foribus, infame illud maledictorum genus irrupit: hoc enim cognationis illius vetus agnomen est, de qua ad effundendam benedictionem in omnes gentes pontifex dicebatur assumi. Qualiter autem de stirpe maledictionis possit benedictio propagari, facile non apparet, præsertim per istum, in quo vetustæ maledictionis opprobrium merita contractæ noviter exsecrationis attolunt. Discurrentibus igitur armatis, c/oe/pit per ecclesiam quasi quædam theatralis scena disponi, dum parietes fulgor illustraret armorum et lasciva quasi triumphantium acclamatio resultaret. Horum manibus denique pluviali
Abbreviated transcription (Latin):
seueritatis eos disciplina terrebat. ne eoꝵ precipitem cobiberet
audatiam.⁊ uagos demerarie cupiditatis frenaret excursus.
Hic numerus. hec tanta peritia. hoc tam uenerabile sc̃mq
collegium: ecclesiam dei immaculatam scilicet sponsam di¬
lecti filii sui renitentibus uniu̾sis affectauit ad propriam
ꝑtrahere uoluptatẽ. ⁊ ad dextͥs reg̃ ad detestabiles sathane tͣns¬
ferre complexus. Uisa tamen totius fere uniu̾sitatis concor¬
dia despati. ad unitatẽ statim redituri fuerant uel inuiti.
S stupentib ipsis ideoq cessantib scismatici maioris dui¬
tius effrenata non tulit ambitio. preꝑatoq furtim sicut dicit̃
pluuuiali de manib offerentis arrepto. in humeros suos tanta
festinatione coniecit. ut herentibs collo finbriis paiuimentum
lambere pars suꝑior indumenti. Sic indutus ad cathedram
nullo adhuc etiam predictoꝵ comitãte cucurrit. nomen ipe

Expanded text:
severitatis eos disciplina terrebat, ne eorum præcipitem cohiberet severitatis eos disciplina terrebat, ne eorum præcipitem cohiberet audaciam et vagos temerariæ cupiditatis frenaret excursus. Hic numerus, hæc tanta peritia, hoc tam venerabile sanctumque collegium Ecclesiam Dei, immaculatam scilicet sponsam dilecti Filii sui, renitentibus universis affectavit ad propriam pertrahere voluntatem, et a dextris Regis ad detestabiles Satanæ transferre complexus. Visa tamen totius fere universitatis concordia desperati, ad unitatem statim redituri fuerant vel inviti: sed, stupentibus ipsis ideoque cessantibus, schismatici majoris diutius effrenata non tulit ambitio, præparatoque furtim, sicut dicitur, pluviali de manibus offerentis arrepto, in humeros suos tanta festinatione conjecit, ut hærentibus collo fimbriis pavimentum lamberet pars superior indumenti. Sic indutus ad cathedram, nullo adhuc etiam prædictorum comitante cucurrit, nomen ipse
Abbreviated transcription (Latin):
tabatur ab omnibus omnium neglegens. nisi alicuius forte
quod oblata sꝑati prouentus auspicatio preueniret. Quod ad¬
eo uerum est ut ceteris laborantibus solus premat᷑e ficut dici¬
tur ab electione discesserit. qm̃ hora prandii uidebat᷑ instare
ne auidus desiderio suo fraudaretur exactor⁊ inania aduers
negleͥgentes manus inciꝑent uiscera murmurare. Alius affe¬
tate cancellarie confusus obprobrio & aliene p̾lationis honore
deiectus conceptum de inuidia personale odium in eccłiam
conuertere temeraria malignitate p̾sumpsit. Tertius uͦ soliꝰ
interalios ꝑiture pͥuilegio carnis exultans. arbitratus ẽ ni¬
chil negandum sanguini. nichil sacris canonib deferend̃.
Neq enim potest debitam eis exhibere reuerentiam quos
ignorat. Ideoꝙ similem sibibrutum brutus elegit ut inutͦꝙ¬
sibi inuicem de pari litterarum imꝑitia responderet. S ⁊apłice

Expanded text:
tabatur, ab omnibus omnium negligens, nisi alicujus forte tabatur, ab omnibus omnium negligens, nisi alicujus forte quod oblata sperati proventus auspicatio præveniret? Quod adeo verum est, ut cæteris laborantibus, solus præmature, sicut dicitur, ab electione discesserit, quoniam hora prandii videbatur instare, ne avidus desiderio suo fraudaretur exactor et inania adversus negligentes manus inciperent viscera murmurare. Alius, affectatæ cancellariæ confusus opprobrio et alienæ prælationis honore dejectus, conceptum de invidia personale odium in Ecclesiam convertere temeraria malignitate præsumpsit. Tertius vero, solius inter alios perituræ privilegio carnis exsultans, arbitratus est nihil negandum sanguini, nihil sacris canonibus deferendum : neque enim potest debitam eis exhibere reverentiam quos ignorat. Ideoque similem sibi Brutum Brutus elegit, ut in utrosibi invicem de pari litterarum imperitia responderet. Sed et apostolicæ
Abbreviated transcription (Latin):
te. Neq caret executione sententia s in dilato mancipatur ef¬
fectur cum eos interim ⁊ conscientia torqueat ⁊ imminens co¬
thidie p̾̃ualentis eccłiş triumphiis affligat. Porro benign̾us ec¬
cdesiş sue sapientia diuina prouidit. manifestam faciens omni¬
bus ueritatem. ut nec simplicitas ignorantiam nec malignitas
ꝓbabile quidlibet ualeat allegare. Si enim eos quos abunitate
catholica prophana seiunx̃ ambitio: numerus uel opinio uel
quelibet electionis forma defendẽt: aliqua fortassis erroris ma-¬
teria contrahi potuisset. S tres tantum de tota uniuersitate
seducti sunt. ⁊ hii sane quos magis supportare uidebatur eccle¬
sia. quam in aliquo de eoꝵ industria gloriari. quia scilicet eos
ne iurtutis elegantia nec licterarum peritia commendabat.
Nunquid enim is qui inter eos etate precedebat et ordine. Tuscul̃. loqͦr
horam quietis ⁊ pͣndii solitus obferuare epicurus alter repu¬

Expanded text:
te. Neque caret exsecutione sententia, sed indilato mancipatur efte. Neque caret exsecutione sententia, sed indilato mancipatur effectui, cum eos interim et conscientia torqueat et imminens quotidie prævalentis Ecclesiæ triumphus affligat. Porro benignius Ecclesiæ suæ sapientia divina providit manifestam faciens omnibus veritatem, ut nec simplicitas ignorantiam nec malignitas probabile quidlibet valeat allegare. Si enim eos quos ab unitate Catholica profana sejunxit ambitio, numerus vel opinio vel quælibet electionis forma defenderet, aliqua fortassis erroris materia contrahi potuisset. Sed tres tantum de tota universitate seducti sunt, et hi sane quos magis supportare videbatur Ecclesia quam in aliquo de eorum industria gloriari, quia scilicet eos nec virtutis elegantia nec litterarum peritia commendabat. Nunquid enim is qui inter eos ætate præcedebat et ordine Tusculanum loquor, horam quietis et prandii solitus observare, Epicurus alter repu
Abbreviated transcription (Latin):
ueni et: aut peruenit. Neq enim necessaria mͥ est in hac par¬
te iactantia. ut rei uobis ueritas innotescat. qm̃ me etiam dis¬
simulante latere non poterit. qd̾ normannia tota mirata ẽ. &
ipsa de longinquo nichilominus anglia recognouit. Bñ aũ
mͥ quia iam fructum diligentie huis premiumꝙ laboris
scientie mȩe. pȩnes quam gratie apłice plenitudinẽ ⁊ indu¬
bitatam diuine benedictionis percipio ueritatẽ. Gaudeo
itaq sciens me reuera matris mee gremio contineri. ipsiꝰ¬
ꝙ sacris foueri complexibꝰ ⁊ sinceris uberibus allactari.
Gaudeo inquam cognoscens quam obstinato scismatisci mi¬
serande cecitatis claudant᷑ errore. quoꝵ oculos circum fuse
lucis radiĩ non illustrant. s ipse potius excedens manifeste
fulgor claritatis offundit. Iudicati sunt debitamq cõmissi
reatus excepere sententiam quos eccł̃ia tanquam degeneres sa
tbanc tradidit in interitum carns.⁊ a catholica depulit unita¬

Expanded text:
ut pervenit. Neque enim necessaria mihi est in hac parte jactantia, ut vobis rei veritas innotescat, quoniam me etiam dissimulante latere non poterit quod Northmannia tota mirata est, et ipsa de longinquo nihilominus Anglia recognovit. Bene autem mihi, quia jam fructum diligentiae hujus praemiumque laboris scientiae meae, penes quam gratiae apostolicae plenitudinem et indubitatam divinae benedictionis percipio veritatem. Gaudeo itaque, sciens me revera matris meae gremio contineri, ipsiusque sacris foveri complexibus et sinceris uberibus allactari. Gaudeo, inquam, cognoscens quam obstinato schismatici miserandae caecitatis claudantur errore, quorum oculos circumfusae lucis radii non illustrant, sed ipse potius excedens manifestae fulgor claritatis offundit. Judicati sunt, debitamque commissi reatus excepere sentetanæ tradidit in interitum carnis et a Catholica depulit unita
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiȩ creditur ⁊ honestas. Porro mea non fuit interim ocio¬
sa deuotio. s apud eos in quoꝵ ocłis d̃s mͥ dedit aliquid
auctoritatis ⁊ gratie causam ecclesie peroraui. ⁊ principẽ no¬
strum Reg̃ angł in fauorem patris huius primus ⁊ solus ad¬
hibito quod oportuit
instanciȩ confirmaui. Profecto
uenissem iam ad peds¬
ed̃s apostolice beatitudinis amplecten¬
dos ⁊ miscendũ desiderabile cum uestra caritate colloquiũ.
nisi belligerante in partib nrĩs principe multis me impordu¬
nitatib necessitas imꝓba detin̾et. Ur̃e itaq benignitatis erit
⁊ gratie absentiam meam int̾im apud eũ ur̃a supplere pre¬
sentia. obsequiumq meum si aliqua parte uidebitur opor¬
tunum offerre. qm̃ ad omne quod paucis mͥ fuerit apiscibꝰ
indicatũ. paratus sum ei ⁊ uob̃ tota deuotione totã impenłẽ
facultatem. Ad Cardinales Romane : Eecłiȩ. De electõe dn¬

Expanded text:
erim otiosa devotio, sed apud eos in quorum oculis Deus mihi dedit aliquid auctoritatis et gratiae, causam Ecclesiae peroravi, et principem nostrum regem Anglorum in favorem patris hujus primus et solus adhibito quod oportuit onfirmavi. Profecto venissem jam ad pedes apostolicae beatitudinis amplectendos et miscendum desiderabile cum vestra charitate colloquium, nisi, belligerante in partibus nostris principe, multis me importunitatibus necessitas improba detineret. Vestrae itaque benignitatis erit et gratiae absentiam meam interim apud eum vestra supplere praesentia obsequiumque meum, si aliqua videbitur parte opportunum, offerre, quoniam ad omne quod paucis mihi fuerit apicibus indicatum, paratus sum ei et vobis tota devotione totam impendere facultatem.
Abbreviated transcription (Latin):
consulise posset ⁊ quod mente concepit: assensus urĩ comuentia
confirmasse. Nleq enim prudentiam regalis excellentie decuit
aliquid suꝑ tanto negotio inconsulta urã sapientia di ffinire. ne
głam fuam alteri dedisse uideritur.⁊ reuerentiam urãm minoris
quam debuit estimasse. Que tamen suꝑ hoc ipsus abinitio uolun

Expanded text:
 quod mente concepit assensus vestri conniventia confirmasse. Neque enim prudentiam regalis excellentiae decuit aliquid super tanto negotio inconsulta vestra sapientia diffinire, ne gloriam suam alteri dedisse videretur et reverentiam vestram minoris quam debuit aestimasse. Quae tamen su
Abbreviated transcription (Latin):
ab solui. Ad hec siquod de oct᷑. factum ẽ. abinitio forte non ua¬
luit: er post facto istoꝵ nullo iure ualuit confirmari. cum ipse
iam ab eo qui poterat condempnationis sententiam debitiq pe¬
nam anathematis excepiss. Scio sapientiã urãm ualidioribs ar¬
gumentis potioribr ꝙ rationib habundare. ut papiense illud con¬
ciabulum nulli rexutetis extitisse momentr: a uob̾ etiam minꝰ
intelligentiũ simplicitas ualeat edoceri. Benedictus autẽ pater
misericordiarũ ⁊ deus tocius consolationis. qui eccłie gallicane so¬
litam miscd̾iam benignus impendit. ut eã semꝑ ⁊ agnitione ueri¬
tatis illustret ⁊ pedes eiꝰ a iusticie tramite nullatenꝰ aberrare per-¬
mittat. Sicut enim om̃s quos ad opp̾ssionem rom̃ eccłie rabida
teutonici furoris ꝓuexit inuidia uͥtus altissumi manifesta deiecit
sic omnibus quos deuotio gillicana suscepit: uictoriã semꝑ contulit

Expanded text:
absolvi. Ad haec si quod de Ottone factum est ab initio forte non vaabsolvi. Ad haec si quod de Ottone factum est ab initio forte non valuit, ex post facto istorum nullo jure valuit confirmari, cum ipse jam ab eo qui poterat condemnationis sententiam debitique poenam anathematis excepisset. Scio sapientiam vestram validioribus argumentis potioribusque rationibus abundare, ut Papiense illud conciliabulum nullius reputetis exstitisse momenti, et a vobis etiam minus intelligentium simplicitas valeat edoceri. Benedictus autem Pater misericordiarum et Deus totius consolationis, qui Ecclesiae Gallicanae solitam misericordiam benignus impendit, ut eam semper et agnitione veritatis illustret et pedes ejus a justitiae tramite nullatenus aberrare permittat. Sicut enim omnes quos ad oppressionem Romanae Ecclesiae rabida Teutonici furoris provexit invidia virtus Altissimi manifesta dejecit, sic omnibus quos devotio Gallicana suscepit victoriam semper contulit
Abbreviated transcription (Latin):
mie simbolũ consscripsererunt. ut quod de ueritate non possunt:
saltem conquisite multitudinis suffragio preualere credant᷑. Qd
scriptum si forte contigerit ad sapientie ur̃e uenire conspectũ
multa plenũ falsitate credatis licet etiam si absolutã contineret
in omnibs ueritatẽ. nichil qd̵ ibi dispositũ sit aliquẽ de ure sortire¬
tur effectũ. Neq enim arbitrium dici potest. ad quod uoluntaria
parcium comꝓmisso non astringit. nec iudicialis sententia que
nec ab orclinaria uiris dictione. nec adelegata ꝓcedit. Sed ⁊ causã
communẽ ꝓriuata auctoritate decidẽ qua arrogantia presumpse¬
runt. nobis ꝙ tanquam inferioribo imponere magistratum. quos
diuuna bonitas pares ordine ⁊ eadem spectabiles constituit digni¬
tate: S neq causa dici debet. ubi inter consentientes nulum potuit
eẽ litigim. neꝙ sine contradictione questio uel formari potuit uel

Expanded text:
miae symbolum conscripserunt, ut quod de veritate non possunt, miae symbolum conscripserunt, ut quod de veritate non possunt, saltem conquisitae multitudinis suffragio praevalere credantur. Quod scriptum, si forte contigerit ad sapientiae vestrae venire conspectum, multa plenum falsitate credatis, licet, etiamsi absolutam contineret in omnibus veritatem, nihil quod ibi dispositum sit aliquem de jure sortiretur effectum. Neque enim arbitrium dici potest ad quod voluntaria partium compromissio non astringit, nec judicialis sententia quae nec ab ordinaria jurisdictione nec a delegata procedit. Sed et causam communem privata auctoritate decidere qua arrogantia praesumpserunt nobisque, tanquam inferioribus, imponere magistratum, quos divina bonitas pares ordine, et eadem spectabiles constituit dignitate? Sed neque causa dici debet, ubi inter consentientes nullum potuit esse litigium, neque sine contradictione quaestio vel formari potuit vel
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ anulum. ut ueteri scilicet questione composita: regnum pla¬
ne de sacerdotio. de spũalibuᷤ temporalia. de ecclesiasticis uiden¬
tur scłaria triumphasse. Indignũ facinꝰ omnibsq scł̃is detestan¬
da malicia. ordinationẽ scllicet diuinam qualibet temeritate
conu̾tere. ⁊ redemptã sanguine. xp̃i ꝑimere libertatẽ. Predictꝰ
itaq pͥnceps negotiũ suum tanquam sub umbra pietatis exe¬
cens: eccł̃iasticum congregauit scłari potestate conuentũ. ut
presumptionem scismatici illiꝰ propͥo roboraret assensu:⁊ quos
posset ad obedientiã illiꝰ tirannice potestatis terrorib inclinaret
ea siquidẽ intentione. ut utriusq gladii uirtute coniuncta:
pͥstinã reformet imꝑii maiestatẽ. ut utriusq iniucẽ coopante
potentia. omnia regna propͥe subiciat ditioni. P orro illi quos scis¬
matico conciliauerat neccessitas aut uoluntas: falsitatis ⁊ blas phe¬

Expanded text:
per annulum, ut, veteri scilicet quaestione composita, regnum plaper annulum, ut, veteri scilicet quaestione composita, regnum plane de sacerdotio, de spiritualibus temporalia, de ecclesiasticis viderentur saecularia triumphasse. Indignum facinus omnibusque saeculis detestanda malitia, ordinationem scilicet divinam qualibet temeritate convertere et redemptam sanguine Christi perimere libertatem! Praedictus itaque princeps negotium suum, tanquam sub umbra pietatis exercens, ecclesiasticum congregavit saeculari potestate conventum, ut praesumptionem schismatici illius proprio roboraret assensu, et quos posset ad obedientiam illius tyrannicae potestatis terroribus inclinaret, ea siquidem intentione ut, utriusque gladii virtute conjuncta, pristinam reformaret imperii majestatem; ut, utriusque invicem cooperante potentia, omnia regna propriae subjiciat ditioni. Porro illi quos schismatico conciliaverat necessitas aut voluntas, falsitatis et blasphe
Abbreviated transcription (Latin):
cepit. Nostis enim predecessores eius ad subiugandã ditioni sue
rom̃ eccł̃iam a longis retro temꝑib aspirasse. ip̃osq aduersus
eam semꝑ uel suscitasse uel fouisse scismaticos quo magis in
iura eiꝰ cui ipsi ministeriũ debebant: affectatũ possent imperi¬
um exercere. eãq ad suã ordine coniiso non dispon̾e s euertere
uoluntatẽ. Bene tamen qm̃ quisqͥs ad hãc de confidentia
potestatis illiꝰ ꝓrupit audatiã. in ruinã sibi factis est: ceteris in
exemplũ quo confusa deinceps cessaret elatio: ⁊ sua eccliȩ dei
dignitas.⁊ reuerentia seruaret᷑. Ceterum hic blanda scismatici
desꝑantis humiliatione seductus ẽ. dum ille ꝑsonam suam ar¬
bitͥo eiꝰ exponit. ⁊ causam. neq se qͥcꝙͣ fore nisi de sola ipsiuis uo¬
luntate p̾sumit. Unde ⁊ ad pedes eius ipsa dicit᷑ apłatus in¬
signia resignasse. posteaq de manu ipsiꝰ in uestiturã accepisse

Expanded text:
cepit. Nostis enim praedecessores ejus ad subjugandam ditioni suae cepit. Nostis enim praedecessores ejus ad subjugandam ditioni suae Romanam Ecclesiam a longis retro temporibus aspirasse, ipsosque adversus eam semper vel suscitasse vel fovisse schismaticos, quo magis in jura ejus cui ipsi ministerium debebant, affectatum possent imperium exercere, eamque ad suam converso ordine non disponere, sed evertere voluntatem. Bene tamen, quoniam quisquis ad hanc de confidentia potestatis illius prorupit audaciam, in ruinam sibi factus est, caeteris in exemplum, quo confusa deinceps cessaret elatio et sua Ecclesiae Dei dignitas et reverentia servaretur. Caeterum hic blanda schismatici desperantis humiliatione seductus est, dum ille personam suam arbitrio ejus exponit et causam, neque se quidquam fore, nisi de sola ipsius voluntate, praesumit. Unde et ad pedes ejus ipsa dicitur apostolatus insignia resignasse, posteaque de manu ipsius investituram accepisse
Abbreviated transcription (Latin):
alter eligeret᷑. per nouẽ dies apłatus cathedrã solitariũ insedisse.
quasi ille abimitio licet renuerit non fuiss electus. uniusꝙ molen¬
tia possessio. scĩficare in iusticiam ⁊ ambitionis aucdatiam ualeat
expiare. Porro illi de carc̾e beneficio senatus educti: ad locum quo
apłica insignia seruabant᷑. dño miserãte perductisunt: ut electio
manciparetur esfectu.⁊ electus gratiam consecrationis perma-¬
mim hostiensis ep̃i ad quem hoc iure speciali pertinebat: acciꝑet.
Deniq cardinales ⁊ ep̃i qui per diuersas prouitias legationis¬
sungebantur officio: ad eum pari deuotione conuersi sunt: toti¬
ꝙ iam eccłie dei indubitate tranquillitatis serenitas arrideret:
nisi homo ille ad preparatum imꝑatoris aurilium tͣnssugisset.
Nerũ ille głesue ⁊ non dei sedulus emulator: desideriis complen-¬
di quod de proauoꝵ exemplo conceperat: occasionẽ letabundus ac¬

Expanded text:
alter eligeretur, per novem dies apostolatus cathedram solitarium insedisse, alter eligeretur, per novem dies apostolatus cathedram solitarium insedisse, quasi ille ab initio, licet renuerit, non fuisset electus, uniusque violenta possessio sanctificare injustitiam, et ambitionis audaciam valeat expiare. Porro illi de carcere beneficio senatus educti, ad locum quo apostolica insignia servabantur, Domino miserante, perducti sunt, ut electio manciparetur effectui, et electus gratiam consecrationis per manum Ostiensis episcopi, ad quem hoc jure speciali pertinebat, acciperet. Denique cardinales et episcopi, qui per diversas provincias legationisfungebantur officio, ad eum pari devotione conversi sunt; totique jam Ecclesiae Dei indubitatae tranquillitatis serenitas arrideret, nisi homo ille ad praeparatum imperatoris auxilium transfugisset. Verum ille gloriae suae et non Dei sedulus aemulator, desiderii complendi, quod de proavorum exemplo conceperat, occasionem laetabundus ac
Abbreviated transcription (Latin):
se. ut qd de m̾itiꝰ siuis⁊ scõꝵ patrũ gr̃a ñ sꝑabat: stͥctis in c̾uices resistẽciũ¬
gladis usurpar ⁊. Deniq ꝯsensu om̃iũ in ꝑsonã scĩssimi patͥs alex firmato:
dũ ip̃e laudabili u̾ec̃dia renuit ⁊ excusat: ĩpositũq sͥ manibꝰ fere oĩũ pluuia-¬
le repellit. dissimulare ultiꝰ ãbitio ñ potuit uł differre. s effusa tem̾itate
dram: ea nimirũ fidutia. qd̾ inuitis armatis: ñ poss abinermi¬
b amoueri. Pari qͦ palatiũ festinatione confendit. ut pͥms
festinatione sortiret᷑ ascensum. qͦ predicti tres: eum de tota uniu̾¬
sitate secutisunt. Alii discurrentibs gladiis t̾riti: cũ electo suo
inmunitionẽ ꝓximã concesserunt. ubi eos adu̾sarnis ille no¬
uem diebs obsessos gladiis tentut ⁊ inclusos: exiguam sicut pote¬
rant alimoniam toto illo tempore mendicantes. Unde etiam si¬
bi mentiendi causam componit iniqͥtas:. asserens oct̾ priusquã

Expanded text:
quos hic dolor tangit prudentia non ignorat. Et filii quidem Babyis usurparet. Denique consensu omnium in personam sanctissimi Patris Alexandri firmato, dum ipse laudabili verecundia renuit et excusat, impositumque sibi manibus fere omnium pluviale repellit, dissimulare ulterius ambitio non potuit vel differre, sed effusa temeritate dram, ea nimirum fiducia quod invitis armatis non posset ab inermibus amoveri. Pari quoque palatium festinatione conscendit, ut primus festinatione sortiretur ascensum, quo praedicti tres eum de tota universitate secuti sunt. Alii gladiis discurrentibus territi, cum electo suo in munitionem proximam concesserunt, ubi eos adversarius ille novem diebus obsessos gladiis tenuit et inclusos, exiguam, sicut poterant, alimoniam toto illo tempore mendicantes. Unde etiam sibi mentiendi causam componit iniquitas, asserens Ottonem, priusquam
Abbreviated transcription (Latin):
no. lexouiimq ipso kł mart̾ die domino uolente perueniam.
ibidem perdies aliquot uel inuicina moraturus. Nuntium
autem uestrum per aliquantulum temporis moleste detinui.
quoniam incertum me de reditu meo grauia que inter reges

Expanded text:
no, Lexoviumque ipso Kal. Mart. die, Domino volente, perveniam, no, Lexoviumque ipso Kal. Mart. die, Domino volente, perveniam, ibidem per dies aliquot vel in vicinia moraturus. Nuntium autem vestrum per aliquantulum temporis moleste detinui, quoniam incertum me de reditu meo gravia, quae inter reges
Abbreviated transcription (Latin):
ebroicicens sed cadem die ipsumIlitteras uestras turonum quo
ad regem ueneramus accepi. litterarumq breuitatem iocumda
communis amici suppleuit oratio. Gauissus sum dein columi¬
tate urã. gauissus deperegrinationis prouentu. gauissus qd̵
uestram prudentiam et honestatem honore debito Rom̃ recog¬
nouit ecclesia. Ad cumulum tamen exultationis accessit quod
in proximo uisitare nos dilectio uestra constituit. ut et mutuis
exhilaremur aspectibus et iocumdis alterne collocutionis affa¬
tibus delectemur. Cominuncabimus et enim que nos interi
blanda uel aspera contigerunt qm̃ hec inter amicos cominu¬
nicatio mouet affectus. ut prospera quidem propter congratula¬
tionem dulciora faciat. et aduersa per compatientiam leuio¬
ra. Porto siquidem leuius quod alius mecum pari compassio¬
ne supportat ipsamq interamicos facit exuberare leticiam con¬
scia participatio gaudioꝵ. Quanta gͥ possum acceleratione festi¬

Expanded text:
Ebroicensem, sed eadem die ipsum litteras vestras Turonum quo Ebroicensem, sed eadem die ipsum litteras vestras Turonum quo ad regem veneramus accepi, litterarumque brevitatem jucunda communis amici supplevit oratio. Gavisus sum de incolumitate vestra, gavisus de peregrinationis proventu, gavisus quod vestram prudentiam et honestatem honore debito Romana recognovit Ecclesia. Ad cumulum tamen exsultationis accessit quod in proximo visitare nos dilectio vestra constituit, ut et mutuis exhilaremur aspectibus, et jucundis alternae collocutionis affatibus delectemur. Communicabimus etenim quae nos interim blanda vel aspera contigerunt, quoniam haec inter amicos communicatio movet affectus, ut prospera quidem propter congratulationem dulciora faciat et adversa per compatientiam leviora. Porto siquidem levius quod alius mecum pari compassione supportat, ipsamque inter amicos facit exuberare laetitiam conscia participatio gaudiorum. Quanta igitur possum acceleratione festi
Abbreviated transcription (Latin):
constat expositas. detrimentumq omne ab eo requirendum ẽ.
qui debitam custodiam detractat aliquibs occasionib adhibere.
Ueni gͥ qm̃ cum ipso onere gratia tibi diuina co ncrescet. et
nos personam tuam. et domum ipsam solita uel maiore etiam ca-¬
ritate fouebimus: Et si qua forte intrinsecus difficultas emerse¬
rit: ego in manu forti ante faciem tuam protinus omnia compla¬
nabo. Neni inquam.⁊ infra octauam diem post acceptionem pre¬
sentium litterarum: iter agredere. nullasq inueniendo causas di¬
lationis adinittas. nisi quas necessitas inuincibilis uel enormis
dampni euitatio suggesserit admittendas. Quod si non feceris:
ex inde te tanquam inobedientem episcopali auctoritate ab omĩ¬
um ecclesiarum introitu sumoriemus. Ad E rnald̃ Doneualł¬
e aduentu uestro nichil audierã. priꝰꝙͣ ur̃ Abbatem.
ad me nuntius ꝑuenisset. Neq enim uideram dominum

Expanded text:
constat expositas, detrimentumque omne ab eo requirendum est, constat expositas, detrimentumque omne ab eo requirendum est, qui debitam custodiam detrectat aliquibus occasionibus adhibere. Veni igitur, quoniam cum ipso onere gratia tibi divina concrescet, et nos personam tuam et domum ipsam solita vel majore etiam charitate fovebimus. Et si qua forte intrinsecus difficultas emerserit, ego in manu forti ante faciem tuam protinus omnia complanabo. Veni, inquam, et infra octavam diem post acceptionem praesentium litterarum iter aggredere, nullasque in veniendo causas dilationis admittas, nisi quas necessitas invincibilis vel enormis damni evitatio suggesserit admittendas. Quod si non feceris, exinde te tanquam inobedientem episcopali auctoritate ab omnium ecclesiarum introitu submovemus. IX. AD ARNALDUM BONAEVALe adventu vestro nihil audieram priusquam vester ad me nuntius pervenisset. Neque enim videram dominum
Abbreviated transcription (Latin):
gimen animarum pure uocantur. ⁊ humiliter obedire consenti¬
unt uberiorem largiri gratiam consueuit. Sicut autem non debe¬
bas te non uocatus ingerere. ita uocatus recusare non debes. quia
non minus delictumttimor in obedientie. quam zelus ambitionit
importat. Quodsinon extumore. sed ex humilitate potius sicut
putas ⁊ tuore desistis: pussillanimitatem hec mͥ sapit humilitas.
q̃ tanto studiosius deuitanda est quantomagis ꝑiculo desꝑatio¬
nisaccedit. S ⁊ si qua unquã ratione ab hac uocatione fueras
absoluendus: non debuisti apud̃ fratres tuos nec apud aucto¬
ritatem nrãm litteris excusari. nec proprie uoluntati cui te renũ¬
tua est pedibus nostris humilis ⁊ deuotus offerre fratrumq tuo¬
rum trahi desideriis:⁊ mandatis pontificalib inclinari. Porro
moratua rerum temporalium. & quod grauius est periculum
continet animarum. quia incustoditas oues lupoꝵ incursibs. esse

Expanded text:
gimen animarum pure vocantur et humiliter obedire consentigimen animarum pure vocantur et humiliter obedire consentiunt, uberiorem largiri gratiam consuevit. Sicut autem non debebas te non vocatus ingerere, ita vocatus recusare non debes, quia non minus delictum tumor inobedientiae quam zelus ambitionis importat. Quod si non ex tumore, sed ex humilitate potius, sicut putas, et timore desistis, pusillanimitatem haec mihi sapit humilitas, quae tanto studiosius devitanda est quanto magis periculo desperationis accedit. Sed et si qua unquam ratione ab hac vocatione fueras absolvendus, non debuisti apud fratres tuos, nec apud auctoritatem nostram litteris excusari, nec propriae voluntati, cui te renugis nostra quam tua est, pedibus nostris humilis et devotus offerre, fratrumque tuorum trahi desideriis et mandatis pontificalibus inclinari. Porro mora tua rerum temporalium, et quod gravius est periculum continet animarum, quia incustoditas oves luporum incursibus esse
Abbreviated transcription (Latin):
municatos ad satiffacionẽ uenire compellat. sacerdotẽ offerat. ꝑ
quem ⁊ ecclesiam ⁊ populum nobis tanquam pastori & eꝑiscopo
animarum suarum fatiat obedire. In quo si de alterius.⁊ non de
ipsius manu suscipimus sacerdotenr non restituta nobis uidebi¬
tur: sequestrata possessio. płimumq hoc poterit partem nr̃am cũ
de dominio tractabitur impedire. S nec ad obsequendum iu¬
dicibus sola sufficit sacerdotis oblatio. nisi ⁊ ea que prescriptast̃:
nobis indegre fecerit exhiberi. Sitamen ad presens de ea inter nos
compositione tractaretur que omne infuturo litigium tolleret: pos¬
semus ad omnem temperantiam consilio ur̃e paternitatis adduci.
sed aduersario adpugnam setotis uirib accingenti. iuires addere ñ
Dgerendam sollicitudinem domus tue non ꝑtua te fr̾ uir¬
tute uocauimus s ꝓdiuine fidutia bonitatis. q̃ his qui ad re¬

Expanded text:
municatos ad satisfactionem venire compellat, sacerdotem offerat, per municatos ad satisfactionem venire compellat, sacerdotem offerat, per quem et Ecclesiam et populum nobis, tanquam pastori et episcopo animarum suarum, faciat obedire. In quo si de alterius et non de ipsius manu suscipimus sacerdotem, non restituta nobis videbitur, sed sequestrata possessio, plurimumque hoc poterit partem nostram, cum de domino tractabitur, impedire. Sed nec ad obsequendum judicibus sola sufficit sacerdotis oblatio, nisi et ea quae praescripta sunt nobis integre fecerit exhiberi. Si tamen ad praesens de ea inter nos compositione tractaretur, quae omne in futuro litigium tolleret, possemus ad omnem temperantiam consilio vestrae paternitatis adduci, sed adversario ad pugnam se totis viribus accingenti vires addere, non Ad gerendam sollicitudinem domus tuae non pro tua te, frater, virtute vocavimus, sed pro divinae fiducia bonitatis, quae his qui ad re
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nos intereẽ possimꝰ. quia obfamiliaritatem utriusꝙ partis et
grãm plurimam inter eos componendi fidutiam optinemus.
De alterus uero loci ⁊ temporis assignatione de uob̾ conqueri pars
illa non poterit. qm̃ hic citatus semel ꝓ sumplici absentia condẽp¬
nari ñ potest. donec sccło ueltercio etiam fortasse citatus sit. ut
pro multiplici absentia: de manifesta continatia condẽpnetur
pimus. continentes qͦd ipse nobis sacerdotem ad ecclesiam illam
de qua agitur per manum uestram consentit offerri. Et nos¬
nimirũ sce ⁊ benigne nobis diligentie ur̃e gratias agimus. s uer¬
suti hominis cimemus astutias. ne hoc facto ⁊ prudentiam ue¬
stram circumuenire ⁊ iusticie nostre preiudicium comparare
disponat. Iudicatum enim est inter nos & adelegatis ab aposto¬
lica sede iudicib imꝑatum ut nobis ablata restituat. & excõ¬

Expanded text:
 nos interesse possimus, quia, ob familiaritatem utriusque partis et  nos interesse possimus, quia, ob familiaritatem utriusque partis et gratiam, plurimam inter eos componendi fiduciam obtinemus. De alterius vero loci et temporis assignatione de vobis conqueri pars illa non poterit, quoniam hic citatus semel pro simplici absentia condemnari non potest, donec secundo vel tertio etiam citatus fortasse sit, ut pro multiplici absentia de manifesta contumacia condemnetur. pimus, continentes quod ipse nobis sacerdotem ad Ecclesiam illam de qua agitur per manum vestram consentit offerri. Et nosnimirum sanctae et benignae nobis diligentiae vestrae gratias agimus, sed versuti hominis timemus astutias, ne hoc facto et prudentiam vestram circumvenire, et justitiae nostrae praejudicium comparare disponat. Judicatum enim est inter nos, et a delegatis ab apostolica sede judicibus imperatum ut nobis ablata restituat, et excom
Abbreviated transcription (Latin):
compertumq habet quod ego apud scĩtatem urãm Ep̃m.
iamdudũ plurimam sim grãm consecutiis. Inde est quod nrã
apud uos intercessione postulat addiuuari. qm̃ in duob se gͣuari
gendum de causa que inter eos uertitur assignãtis. Cum enun
cuuitas ura in medio sit fere constituta: paulo tamen a rothom̃ ci
uitate remotior: uos eũ ꝯͣsi ĩ occursum adu̾sarii sui ad ulter iora
loca trahere destinastis. In quo uidet᷑ ei quod affectio ur̃a in fauo¬
rem opposite partis ceꝑit esse ꝓcluuor. qi statim ei de syati distri¬
Quodsiei censiustis pro episcopali reuerentia deferendũ. id eatenꝰ
faciendũ est nemomis aut p̾uidicium alterius. liberalitas effu
saꝓcedat. Sic enim inter partes media debet esse iudicantis religio
ut liberam de parisingulis exhibeat equitatẽ. ne sententiam dictas¬
se uideatur affectio. s iusticia rationis instrumentis compensata
dum factaeqͦꝰ spati distributione cenom̃ assignet᷑. aut citra. ut¬

Expanded text:
compertumque habet quod ego apud sanctitatem vestram jamdudum plurimam sim gratiam consecutus. Inde est quod nostra apud vos intercessione postulat adjuvari, quoniam in duobus se gravari gendum de causa quae inter eos vertitur, assignastis. Cum enim civitas vestra in medio sit fere constituta, paulo tamen a Rothomagensi civitate remotior, vos eum quasi in occursum adversarii sui ad ulteriora loca trahere destinastis. In quo videtur ei quod affectio vestra in favorem oppositae partis coeperit esse proclivior, quia statim ei de spatii distriQuod si ei censuistis pro episcopali reverentia deferendum, id eatenus faciendum est, ne in onus aut praejudicium alterius liberalitas effusa procedat. Sic enim inter partes media debet esse judicantis religio, ut liberam de pari singulis exhibeat aequitatem, ne sententiam dictasse videatur affectio, sed justitia rationis instrumentis compensata dum, facta aequius spatii distributione, Cenomania, assignetur, aut citra, ut et
Abbreviated transcription (Latin):
Mater hiemps. patͥs autumpni semina seruat.
Nere nouo stabili restituencla fide.
Uer mundi sterił gelida p̾eunte senecta.
Soluitur infetus. luxuriat q nouos.
Productosq fouens. blando natura fauore.
Estiuo in formã ꝓuehit auspicio.
Autumpni demum ꝓuentibus omĩa cedunt.
Cui totas reliquus cõngerit annꝰ opes.
Q uod concepit hiemps peperit uer. nucriit estas:
Hic metit. atꝙ suo conficit arbitrio.
Sola reseruantur conceptib apta fut᷑is.
Semina. dispositas nata nouare uices.
Sic abit ut redeat. redit ut retͣnseat annus.
Pͥcipitem reuocans. p̾cipitansq rotam.
Sic rata perpetuos agit alternatio m̾ses.
Et uet̾es renouat. inuet̾at ꝙ nouos.
hunc diuina frequens ludit sapientia ludũ.
d uarianda mouens inuariata manet.
Ad poetam mendicum.

Expanded text:
Mater hiems patris autumni semina servat, Vere novo stabili restituenda fide, Ver mundi sterilis gelida praeeunte senecta Solvitur in fetus, luxuriatque novos. Productosque fovens blando natura favore, Aestivo in formam provehit auspicio: Autumni demum proventibus omnia cedunt, Cui totas reliquus congerit annus opes. Quod concepit hiems, peperit ver, nutriit aestas, Hic metit atque suo conficit arbitrio. Sola reservantur conceptibus apta futuris Semina, dispositas nata novare vires. Sic abit ut redeat, redit ut transeat annus, Praecipitem revocans praecipitansque rotam. Sic rata perpetuos agit alternatio menses, Et veteres renovat inveteratque novos. Hunc divina frequens ludit sapientia ludum, Et varianda movens invariata manet. V. AD POETAM MENDICUM.
Abbreviated transcription (Latin):
Gꝑegrinas explorat sedulus artes.
& spẽs multo comꝑat ere nouas.
Silq redempturo faciem medicamine uexans.
Deplorat medicas nil potuisse manꝰ.

Expanded text:
egrinas explorat sedulus artes, Et species multo comparat aere novas, Nilque redempturo faciem medicamine vexans, Deplorat medicas nil potuisse man
Abbreviated transcription (Latin):
Alt̾nis radiis ocłoꝵ flãma refulget.
ꝑplexusq ocłos federat intuitus.
Ipse anime ꝓprias quasi ꝑmutasse uident᷑.
Sedes. inq noius dege corporib.
Complexꝰ tacitos aninoꝵ grã nectit.
Corporeisq parat nęrib auspicium.
P rocedet felix duplicato copula nexu.

Expanded text:
Alternis radiis oculorum flamma refulget, Perplexusque oculos foederat intuitus. Ipsae animae proprias quasi permutasse videntur Sedes, inque novis degere corporibus. Complexus tacitos animorum gratia nectit, Corporeisque parat nexibus auspicium: Procedet felix duplicato copula nexu
Abbreviated transcription (Latin):
mportuna graues exactio suscitat iras.
Q genime stimulos improbitatis habet.
Qui petit. hoc ipso statim incipit esse molestus.
Si petat adiuncta qualibet arte magis.
Artis enim studiis formata precatio quãdam.
Contrahit ex fraudis suspicione notam.
et permixta dolis exactio: ledit utroq.
Fallit ⁊ emungit. insidiosa. rapar
Iniusos gͥ geminata molestia u̾sus.
R eddit. nilq sui metra fauoris habent.
S iuis gͦ suum muse feruare fauorem.
E ratuitis aures mulceat alloquiis.
Importunus enim ẽ quisqͥs sibi postulat aurẽ.
Laudibus impleri. muneribusq manum.
Ad Seeuam de anu non reformanda.

Expanded text:
mportuna graves exactio suscitat iras, Et geminae stimulos improbitatis habet. Qui petit, hoc ipso statim incipit esse molestus: Si petat adjuncta qualibet arte, magis. Artis enim studiis formata precatio quamdam Contrahit ex fraudis suspicione notam. Et permista dolis exactio laedit utroque, Fallit et emungit insidiosa rapax. Invisos igitur geminata molestia versus Reddit, nilque sui metra favoris habent. Si vis ergo suum Musae servare favorem, Gratuitis aures mulceat alloquiis. Importunus enim est quisquis sibi postulat aurem Laudibus impleri, muneribusque manum. VI. AD SCAEVAM, DE ANU NON REFORMANDA.
Abbreviated transcription (Latin):
Ne parcam ꝓdant dona recisa manũ.
egia progenies. stirps regia. cesarisuror. Matris:
hic ẽ magna breui. clausa matilda loco.

Expanded text:
Ne parcam prodant dona recisa manum. egia progenies, stirps regia, Caesaris uxor, Hic est magna brevi clausa Matilda loco.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt inmare. Qui autem pascebant eos fugerunt ⁊ nunti¬
auerunt inciuitatẽ ⁊ inagios: ⁊egressi sunt uidere quid
eẽt facti. Et ueniunt adiħm: et uident illũ qui ademonio ue

Expanded text:
sunt in mare qui autem pascebant eos fugerunt et nuntisunt in mare qui autem pascebant eos fugerunt et nuntiaverunt in civitatem et in agros et egressi sunt videre quid esset facti et veni
Abbreviated transcription (Latin):
mundo qui domiciliũ habebat inmonum̃tis ⁊ neq catenis
iã quisquã eũ poterat ligare. qm̃ sepe compedib ⁊ catenis uinc¬
tus difrumpisset catenas ⁊ compedes cõminuiss ⁊ nemo po-¬
terat eũ domare. & semꝑ nocte acdie inmonum̃tis ⁊ in mon¬
tibus erat clamans ⁊ concidens se lapidibus.Uidens autẽ
iħm alonge cucurrit ⁊ adorauit eũ: ⁊ clamans uoce magna
dixit. quid michi ⁊ tibi iħu fili dei sũmi: Adiuro te ꝑ dm̃
ne me torqueas. Dicebat enĩ illi. Exi sp̃s inmunde abhomi.¬
ne. et interrogabat eũ. Qd tibi nom̃ẽ: Et dicit ei. l. egio mͥ
nom̃ ẽ: quia multisumus. Et dep̃cabat᷑ eũ multum: ne se
ex pelleret extra regionem. Erat autẽ ibi circa montẽ grex por¬
cors magnus pascens: ⁊ dep̃cabãt᷑ eũ sp̃s dicentes. Mitte nos
in porcos: ut in eos introeamus. Et concessit eis stat̃i iħc:
et exeuntes sp̃s inmundi introierunt inporcos. & magno
impetu grex p̃cipitatus ẽ. in mare: ad duomilia ⁊ suffocati

Expanded text:
numentis; et neque catenis jam quisquam eum poterat ligare: quoniam saepe compedibus et catenis vinctus, disrupisset catenas et compedes comminuisset, et nemo poterat eum domare. Et semper nocte ac die in monumentis et in montibus erat clamans, et concidens se lapidibus. Videns autem Iesum a longe cucurrit et adoravit eum et clamans voce magna dicit quid mihi et tibi Iesu Fili Dei summi adiuro te per Deum ne me torqueas dicebat enim illi exi spiritus inmunde ab homine et interrogabat eum quod tibi nomen est et dicnomen est, quia multi sumus. Et deprecabatur eum multum, ne se expelleret extra regionem. Erat autem ibi circa montem grex porcorum magnus pascens et deprecabantur eum spiritus dicentes mitte nos in porcos ut in eos introeamus et concessit eis statim Iesus et exeuntes spiritus inmundi introierunt in porcos et magno impetu grex praecipitatus est in mare ad duo milia et suffocati