comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
llud quo p̃termittend̾ nõ est ꝙ dĩ filtꝰ
naturam homĩs accepit passibilem
aĩam passibilem carnẽ passibilem
⁊ mortalem. ut enĩ ꝓbaretur uerũ
corpus hẽre. suscepit defestus corporis
sticiam timorẽ. dolorem os hiꝰ. Omnis
aũ sensus aĩe est. Non enĩ caro sentio.
s aĩa utens corpore uelut instrum̃to.
corpus sentit. s aĩa ꝑ corpus. quo uelt
nũcio utit᷑ ad consirmand̾ in se ip̃a. qd̾
sentit mala que sine corpore nõ sentiret.

Expanded text:
llud quoque praetermittendum non est, quod Dei Filius naturam hominis accepit passibilem, animam passibilem et carnem passibilem et mortalem . Ut enim probaretur verum corpus habere, suscepit defectus corporis, stitiam, timorem, dolorem et hujusmodi. Omnis autem sensus, animae est. Non enim caro sentit, sed anima, utens corpore velut instrumento.corpus sentit, sed anima per corpus, quo velut nuntio utitur ad confirmandum in seipsa quod sentit mala quae sine corpore non sentiret,
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ est pp̃ pcc̃m ⁊ c̾. Prius de limo t̾re
formatum est corpꝰ animale. nõ spũa¬
le. cum qͣli resurgemꝰ. et renouabit᷑ enĩ
a uetustate. nõ in corpus animale qͣle fu
le induit ĩmor. in qͣm mutandꝰ erat adã
nisi mortẽ corporis animał p̾cando me¬
ruissz Non ait apłs corpꝰ mortale est pp̃
ꝑct̃m. s mortuum llud enĩ añ pcc̃m
mortale ⁊ ĩmortale erat. qr poterat mo¬
ri⁊ nõ mori Alud est aũ nõ posse mori. a¬
liud posse nõ mori. iõ fcm̃ est per ꝑcc̃m nõ
mortale qd̾ erat. s mortuũ ꝙ nõ fieret nisi
p̾caret. anĩale enĩ nõ est hoc corpꝰ sicut pͥ¬
mi hoĩs fuit. s iam deterius. ht̃ enĩ ne¬
tõe. de hoc eodem beda suꝑ genesim ait.
Non est credend̾ añ pcc̃m ita fuisse mortu¬
a corpora sicut modo. ait enĩ apłs. Corpꝰ ꝓ
lia ⁊ ñdum spũalia. nõ tñ mortua. que¬

Expanded text:
e formatum est corpus animale, non spirituale, cum quali resurgemus. Renovabitur enim a vetustate, non in corpus animale quale fule induet immortale, in quod mutandus erat Adam nisi mortem corporis animalis peccando meruisset. Non ait Apostolus: Corpus mortale est propter peccatum, sed mortuum. Illud enim ante peccatum mortale et immortale erat, quia poterat mori et non mori. Aliud autem est non posse mori, aliud posse non mori. Ideo factum est per peccatum non mortale, quod erat; sed mortuum, quod non fieret nisi peccaret. Animale enim non est hoc corpus, sicut primi hominis fuit, sed jam deterius est; habet enim nectione. De hoc eodem Beda, super Genes., ait: Non est credendum ante peccatum ita fuisse mortua corpora, sicut modo. Ait enim Apostolus: Corlia, nondum spiritualia, non tamen mortua, qu
Abbreviated transcription (Latin):
posse mori ⁊ posse nõ mori. ⁊ ħ fuit prĩa
humani corporis ĩ mortalitas .s. posse nõ
mori. In scdõ uo̾ statu post pcc̃m. hũit po¬
sse mori ⁊ nõ posse nõ mori. quia in hoc
statu moriendi est necessitas. In t̾cio sta¬
tu hẽbit posse nõ mori ⁊ nõ posse mori
quia ad illum statum ꝑtinet moriendi ĩ¬
possibilitas. qd̃ ex gr̃a erio. nõ ex natura
n primo statu fuit corpꝰ hoĩs aĩale .i.
le. qd̃ egebat cibis ut per aĩam iuueret.
dantem tñ ꝑ sustentam̃ta ciboꝵ ⁊ tunt¬

Expanded text:
 non posse mori. Et haec fuit prima humani corporis immortalitas, scilicet, posse non mori. In secundo vero statu, post peccatum, habuit posse mori, et non posse non mori, quia in hoc statu moriendi est necessitas. In tertio statu habebit posse non mori, et non posse mori, quia ad illum statum pertinet moriendi impossibilitas, quod ex gratia erit, non ex natura. In primo statu fuit corpus hominis animale, id spirituale, quod egebat cibis ut per animam viveret. dantem, tamen per sustentamenta ciboru
Abbreviated transcription (Latin):
fuit̾ hõ. priꝰ ꝗͣ petraret ⁊ in corpore
⁊ in aĩa morrał an ĩmortał. passibił
an impassibił. Det̾mino inferioris
uite.⁊ de transitu ad suꝑiorem. de mͦ
ꝓpagatõis filioꝵ ⁊ alia multa que
nõ inutilit̾ sciunt᷑. licet aliqñ curio¬
sitate q̃rant᷑ Et prius ꝗͣ ad aĩ qͣlita

Expanded text:
fuerit homo priusquam peccaret, et in corpore et in anima: mortalis an immortalis, passibilis an impassibilis; de termino inferioris vitae, et transitu ad superiorem; de modo propagationis filiorum, et alia multa, quae non inutiliter sciuntur, licet aliquando curiositate
Abbreviated transcription (Latin):
ant. ⁊ tamẽ gr̃a adõ funt cõfirmati ut p¬
care nequeant. Quanto magis gͦ ille hõ
cui sp̃s est datus sine mensura ͤ inducũt
qͦ austoritatẽ ad ꝓband̾ idem Ecriptũ ẽ
enĩ in . li. sap̃ie. Qui potuit transgredi ⁊
nõ est transgressus. face̾ mala. ⁊ nõ fecit.
S ħ accipiend̃ est sccłm membͣ. b partim
de capite. partim de membris. De capite:
nõ est trans gressus. oe nõ fecit malũ. De
membris: potuit transgrecdi ⁊ facere ma¬
lum.
lum. Si deus potuit assimĩe hõem

Expanded text:
ant, et tamen gratia a Deo sunt confirmati ut peccare nequeant; quanto magis ergo ille homo, cui Spiritus est datus sine mensura. Inducunt quoque auctoritatem ad probandum idem. Scriptum est enim in libro Sapien.: Qui potuit transgredi, et non est transgressus; facere malum, et non fecit. Sed hoc accipiendum est secundum membra, vel partim de capite, partim de membris. De capite, non est transgressus, et non fecit malum. De membris, potuit transgredi, et facere malum. 5. Si Deus potuerit assumere hom
Abbreviated transcription (Latin):
uid gͦ dicet᷑ de ilł simplicib. qͥb
ñ eret reuelatum my stum ili
carnatõis. qui pie credebant qd̾ eis tra¬
ditum fuit : Dici potest nullum fuisse iꝰ¬
tum ł saluũ. cui nõ eẽt fr̃a reuelatio. b
cdistincta. ł uelata. ł in aꝑto. ł in mystĩ¬
o. Diftincta ut abrahe. ł moysi aliis¬
ꝙ maioribꝰ. qui distinctõnẽ arnicłoꝵ fi¬
dĩ habebant. Uelata ut simplicib qͥb
reuelatum erat ea ẽẽ credenda q̃ crede¬
bant illi maiores ⁊ docebant. szeoꝵ dis¬
tinctõnẽ aꝑtam nõ habebant. sic̃ in ec¬
clĩa aliqui minꝰ capaces sunt. qui ar¬
ticłos fidei distinguere. ⁊ assignare nõ
ualent. Omĩa tñ credunt que in sim¬
bolo continent᷑. Credunt enĩ que ig¬
norant. hñtes fidem uelatam in mi¬
nistĩo. Ita ⁊ tc̃ minꝰ capaces ex reuelati¬
onecͥ scã maiorib credendo in herebant
iob. Soues arabant. ⁊ asine pascebã¬
tur uycͣ eos. Simplices ⁊ minores st̃
asine pascentes uytͣ boues. qri humili¬

Expanded text:
uid ergo dicetur de illis simplicibus quibus non erat revelatum mysterium carnationis, qui pie credebant quod eis traditum fuit? Dici potest nullum fuisse justum vel salvum cui non esset facta revelatio vel distincta, vel velata, vel in aperto, vel in mysterio. Distincta, ut Abrahae et Moysi, aliisque majoribus, qui distinctionem articulorum fidei habebant; velata, ut simplicibus quibus revelatum erat ea esse credenda, quae credebant illi majores et docebant, sed eorum distinctionem apertam non habebant: sicut in Ecclesia aliqui minus capaces sunt, qui articulos Symboli distinguere et assignare non valent, omnia tamen credunt quae in Symbolo continentur. Credunt enim quae ignorant, habentes fidem velatam in mysterio; ita et nunc minus capaces ex revelatione fidei facta majoribus credendo inhaerebant,Job, c. 1: Boves arabant, et asinae pascebantur juxta eos. Simplices et minores sunt asinae pascentes juxta boves; quia humili
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ gradꝰ ꝯnum̾ant. Uarie namq cõputã¬
tur gradꝰ cognatõnis. alii enĩ prẽm in pͦ
gradu. filios in scdo ponũt. alii primũ gͣ¬
dum filios appellant. negantes gradũ
cognatõis inter prẽm ⁊ filiũ ẽẽ. cum una
caro sint pr̃ ⁊ filius. Austoritates gͦ que
cõsangiunitatis cautelam us in septum̃
grad̾ ꝓhibent: prẽm ponũt in pͥmo gͣdu

Expanded text:
inter gradus computant. Varie namque computantur gradus consanguinitatis. Alii enim patrem in primo gradu, filios in secundo ponunt; alii primum gradum filios appellant, negantes gradum cognationis in patrem et filium esse, cum una caro sint pater et filius. Auctoritates ergo quae consanguinitatis cautelam usque in septimum gradum prohibent, patrem po
Abbreviated transcription (Latin):
de cognatõe aliquid dr̃e. Est aũ
cognatio alia carnab. alia spũalis. p̾ri¬
mũ de carnali cognatõe. ⁊ affinitate ĩ¬
spiciamus. Cognati gͥ ł affines in. uiiͦ.
septimam obseruare decernimus gene¬
ratõm ⁊ ꝙͣ diu se agnoscunt affinita
gamus. ꝙ si fecerut seꝑentur. Item ni¬
cholaus ppͣ. De cõsanguinitate sua nb suc¬
lus uxorem ducat. usq post gen̾atõm
septimã ł quousq ꝑentela cognosci pͥ
his austoritatib aliis q plurimis cõ¬
sanguineoꝵ cõuinctões ꝓhibent᷑ usq
ad septimũ gradũ. Quom aũ gradus

Expanded text:
de cognatione aliquid dicere. Est autem cognatio alia carnalis, alia spiritualis. Primum de carnali cognatione et affinitate inspiciamus. Cognati ergo vel affines in septimo septimam observare decernimus generationem; et quamdiu se cognoscunt affinitatgamus: quod si fecerint, separentur. Item Nicolaus papa, ibid.: De consanguinitate sua nullus uxorem ducat usque post generationem septimam, vel quousque parentela cognosci potHis auctoritatibus aliisque pluribus, consanguineorum conjunctiones prohibentur usque ad septimum gradum. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
xͥ que nuꝑ ad fidem uenerat. ne abono ꝙ
ceꝑat metuendo austeriora recederet. speci¬
se. Nec ideo h̾ eis scripsi ut postꝙꝵ in fide fui̾t
solidati si intra ꝓpriam cõsanguinitatẽ in¬
uenti fui̾nt. non seꝑentur. aut infra affini¬
tatis lineam .i. usq ad .uii. generatõm iũ¬
gantur

Expanded text:
 quae nuper ad fidem venerat, ne a bono quod coeperat metuendo de justitia recederet, specis. Nec ideo hoc eis scripsi, ut, postquam in fide fuerint solidati, si infrapropriam consanguinitatem inventi fuerint, non separentur, aut infra affinitatis lineam primam usque ad septimam generationem jungantur
Abbreviated transcription (Latin):
lo. s sic̃ tu iuis. humane in se sollicitudiniᷤ
significans consortiũ. s nõ discernẽs sen¬
tentiam sͥ cõmunis cũ pr̃e uoluntatis. ꝓ
hominib gͦ uult transire calicem. per q̃m

Expanded text:
lo, sed sicut tu vis, humanae in se sollicitudinis lo, sed sicut tu vis, humanae in se sollicitudinis significans consortium, sed non discernens sententiam sibi communis cum Patre voluntatis. Pro hominibus ergo vult transire ca
Abbreviated transcription (Latin):
orasse. cum dixit. traffer a me ca. is ⁊c̾.
Sic̃ nec sibi s siuis timuit. nec eũ uoluis¬
se ut sͥ nõ eẽt passio. s ut a sius transuz
calix passionis. ita inquiens. si passio
honorificatura eum erat. sicut uda ex¬
eunte ait. Nunc honorificatꝰ est filius
hominis. quomodo tristem eũ metus
passionis effecerat: Nisi forte tam irra¬
tinabił fu̾it. ut pati mortem timuerit
que patientẽ se glorificatura eẽt: S
forte timuisse usq ad eo estimabatur.
ut tranfferri a se calicem dep̃catꝰ sit di
plere: Non .i. cõuenit ut pati nolit qd̾
pati uelit. ⁊ cum pati eum uelle cognos¬
ceres. religiosius fuerat ħ confit̾i ꝙͣ ad id
impie stulticie ꝓrũpere. ut eum assereres
ne pateretur orasse. quem pati uelle ꝯgno¬
sceres. Non gͦ s̃ tristis. s neq sͥ orat transire
calicem. s disciplis. ne in eos calyo passioĩs
.s. maneat. Non enĩ rogat ne secum sit. sed
ut a se transeat. Deinde ait. Non sic̃ ego uo¬

Expanded text:
orasse, cum dixit: Transfer a me calicem hunc, sicut nec sibi, sed suis timuit; nec enim voluisse ut sibi non esset passio, sed ut a suis transiret calix passionis, ita inquiens: Si passio honorificatura eum erat, sicut, Juda exeunte, ait: Nunc honorificatus est filius hominis; quomodo tristem eum metus passionis effecerat, nisi forte tam irrationabilis fuerit, ut pati mortem timuerit, quae patientem se glorificatura esset? Sed forte timuisse usque eo existimabatur, ut transferri a se calicem deprecatus sit dplere? Non enim convenit ut pati nolit, qui pati velit; et cum pati eum velle cognosceres, religiosius fuerat hoc confiteri, quam ad id impiae stultitiae prorumpere, ut eum assereres ne pateretur orasse, quem pati velle cognosceres. Non ergo sibi tristis fuit, neque sibi orat transire calicem, sed discipulis; ne in eos calix passionis cilicet maneat. Non enim rogat ne secum sit, sed ut a se transeat. Deinde ait, Luc. 22: Non sicut ego vo
Abbreviated transcription (Latin):
se cõsũmata passione metũ calicis transi¬
turũ qui nisi eum bibisset transire non
poss. nec finis t̾roris nisi cõsũmata passiõe
terrori succederet. quia post mortem euis ꝑ
uirtutũ głam apłice infirmitatis scanda¬
lũ pelleretur. Intende lestor hiis u̾bis pia
diligentia. ne sint tibi uasa mortis.S¬

Expanded text:
se consummata passione metum calicis transiturum, qui nisi cum bibisset transire non posset; nec finis terroris nisi consummata passione, terrori succederet: quia post mortem ejus per virtutum gloriam apostolicae infirmitatis scandalum pelleretur. Intende, lector, his verbis pia diligentia ne sint tibi vasa mortis.
Abbreviated transcription (Latin):
Lqrͣ de filis ifeł̃ qui dño uibento ab os¬
egiptiis mutuauer̃t uasa aurea ⁊ ar¬
gentea. ⁊ uestes p̃ciosas ⁊ asportau̾unt.
utrum furtum cõmiserint. dm̃s eos qui
ut parerent dño iubenti illud fecerũt
ñ fecisse fuitũ. nec omĩo peccasse. unde ãs.¬
Israelite furtum ñ fecerũt s d̾o iubente ãs¬
miustĩum p̃buerunt. hoc .n. deus iussit
quilegem dedio. sicut minist̾ iudicis sñ
ꝓcc̃o accidit quẽ lex p̃cipit. S si id sponte
faciat. homicida est. cẽ si eum occidat q̃m
scit a iuidice occidendũ. Infirmi autẽ qͥ exãs
cupiditate egiptios deceperũt. mag̃ per¬
missi st̃ hoc face ilł qui uire talia passis̃
peccau̾ũt. qr nalem legem cui concordat
euuangłiũ ⁊ lex morał p̃ceptõns trans¬
gressi sunt. Que est. Qd̾ tibi ñ ius fieria
lii ne feceris. Quam iu̾tas scrpsit in cor ãs¬
de hoĩs. &ẜ quia nõ legebat in corde. ite¬
rauit in tabub. ut forinsecus uoce amo¬
ta rediret ad cor. ⁊ ibi inueniret qd̃ extͣ

Expanded text:
r de filiis Israel, qui Domino jubente ab egyptiis mutuaverunt vasa aurea et argentea et vestes pretiosas, et asportaverunt, utrum furtum commiserint, dicimus eos qui ut parerent, Deo jubente, illud fecerunt, non fecisse furtum, nec omnino peccasse. Unde AIsrahelite furtum non fecerunt, sed deo iubente ministerium prebuerunt. Hoc enim deus iussit, qui legem dedit, sicut minister iudicis sine peccato occidit, quem lex precepit; sed si id sponte facit, / homicidascit a judice occidendum. Infirmi autem qui ex cupiditate Aegyptios deceperunt, magis permissi sunt hoc facere illis qui jure talia passi sunt, peccaverunt, quia naturalem legem cui concordat Evangelium et lex moralis praeceptionis, transgressi sunt, quae est: Quod tibi non vis fieri, alii ne feceris. Quam Veritas scripsit in corde hominis; et quia non legebatur in corde, iteravit in tabulis, ut voce forinsecus admota rediret ad cor, et ibi inveniret quod extra
Abbreviated transcription (Latin):
nũꝙͣ. hr̃e bonam cãm. Qui enĩ alie¬
na furatur ut pauꝑib tribuat: nõ ꝓ bo¬
no ut aiũt furatur. Non enĩ bonũ ẽ aliena
pauꝑib dare. Qui enĩ de rapina sacrificiũ
flliũ in consp̾tu prĩs uictimet. ł sacrificiũ
canis dõ offerat. Abhominabił nempe dõ est
impiorũ oblatõ. Ita etiam ⁊ hominẽ ꝑ ad¬
ultium a morte lib̾are malũ eẽ dñt. ⁊ si .n.
bonũ sit hoĩem a morte lib̾are: tamẽ sic li

Expanded text:
re bonam causam. Qui enim aliena furatur ut pauperibus tribuat, non pro bono, ut aiunt, furatur. Non enim bonum est aliena pauperibus erogare. Qui enim de rapina sacrificium filium in conspectu patris victimet, vel sacrificium carnis Deo offerat. Abominabilis nempe Deo est impiorum oblatio. Ita etiam et hominem per adulterium a morte liberare, malum esse dicunt. Etsi enim bonum sit ho
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝙ. li su t̾. eu ⁊ ince: aliqñ enĩ ostendunt so¬
lutos ⁊ ligatos. qui ñ st̃ apud deum. ⁊ pena
satisfatõnis ł excõmunicatõis int̾dũ indig¬
nos ligant b soluũt ⁊ indignos satram̃tis
admittunt. ⁊ dignos admittiarcent. Sedĩ¬
telligend̾ est ħ iu ilł quoꝵ metita solui. ł
ligari postulant. Tunc enĩ sententia sacer¬
dotis uditio d̾i. ⁊ tocius celestis cure appro¬
batur. ⁊ confirmat ᷑. cum ita ex discretõne
ꝓdit. ut reorũ merita nõ contradicant. Qoẽ
tõnis reorum meritis soluũtur ł ligantur

Expanded text:
endunt solutos vel ligatos, qui ita non sunt apud Deum; et poena satisfactionis vel excommunicationis interdum indignos ligant vel solvunt; et indignos sacramentis admittunt, et dignos admitti arcent. Sed intelligendum est hoc in illis quorum merita solvi vel ligari postulant. Tunc enim sententia sacerdotis judicio Dei et totius coelestis curiae approbatur et confirmatur, cum ita ex discretione procedit, ut reorum merita non contradicant. Quoscetionis reorum meritis, solvuntur vel ligantur
Abbreviated transcription (Latin):
a caritate. ꝑ ħ exit de castris eccł̃ie. ꝙ̃ si
episcopi uoce nõ abiciatur. sicut econtͣ
aliquis ñ resto iudicio foras mittit᷑. s si
nõ egit ut ñ mereret᷑ exire: nich̾ ledit᷑.
Int̾dum enĩ qui foras mutit᷑ intus est.
⁊ qui foras est intus uid̾r retuũ. Ecce qua¬
lis ⁊ quantus est usus apostolicarũ cda¬
uiũ. Iam ostensum est ex ꝑte. qualiter
sacedotes dimittũt pcc̃a. Utinent. ⁊ tam̃
retinuit sͥ deus qͣndem singłarem potesta

Expanded text:
a charitate, per hoc exit de castris Ecclesiae, etiamsi episcopi voce non abjiciatur, sicut contra aliquis non recto judicio foras mittitur; sed si non egit ut mereretur exire, nihil laeditur. Interdum enim qui foras mittitur, intus est; et qui foras est, intus videtur retineri. Ecce qualis et quantus est usus apostolicarum clavium. Jam ostensum est ex parte qualiter sacerdotes dimittant peccata vel teneant, et tamen retinuit sibi Deus quamdam singularem potest
Abbreviated transcription (Latin):
tate semꝑ idem: mouet ꝑ tempꝰ creat᷑¬
am spũalem. Mouet etiam ꝑ tempꝰ ⁊
locum creaturam corporalem ut eo
motu naturas quas condid̾ ãminist᷑c
Cumgͦ talt aliquid agit. nõ debemꝰ
opinari euis sub̾am qua deus est. tẽ¬
porib locis ꝙ mutabłem siue ꝑ tp̃ra
⁊ loca mobilem cum sit ip̃e ⁊ interior
oĩre. quia in ip̃o sunt oĩa. ⁊ extĩor omĩ
b. quia ip̃e idem est post oĩa .s. post
om̃ĩum uucia. Ecce hic aꝑte ostẽdr̃
quia nec lotis nec temporib muta¬
tur. ł mouetur deus. Spũalis autẽ
creatura ꝑtempꝰ mouet ᷑. corporalis
uo̾. etiam ꝑ tempꝰ ⁊ locum¬
utari autẽ ꝑ tempꝰ. est rari ẜ tẽpꝰ

Expanded text:
itate semper idem, movet per tempus creatuitate semper idem, movet per tempus creaturam spiritualem; movet etiam per tempus et locum creaturam corporalem, ut eo motu naturas quas condidit administret. Cum ergo tale aliquid agit, non debemus opinari ejus substantiam qua Deus est, temporibus locisque mutabilem, sive per tempora et loca mobilem, cum sit ipse et interior omni re, quia in ipso sunt omnia: et exterior omni ibus, quia ipse idem est post omnia; scilicet post omnium initia. Ecce hic aperte ostenditur quod nec locis nec temporibus mutatur vel movetur Deus. Spiritualis autem creatura per tempus movetur, corporalis vero etiam per tempus et locumutari aute
Abbreviated transcription (Latin):
assignatur pͥncipiũ mediũ ⁊ finis. et
ante ⁊ retro. dextra ⁊ sinistra suisum ⁊
iisum. ꝗ sui int̾positõne facit distanti¬
am cirtumstantiũ. Duob namq hiiͤ
modis or in scriptura aliquid locale.
titudinis. latitũdinis distantiam̃ fac̃
in loco ut corpus. ł quia loco diffinit᷑
ac det̾minatur. qm̃ cum sit alicubi ñ
uͥq inuenit᷑. ꝗ nõ solũ corpori s etiã
oĩ creato sp̃ui congruit. Om̃e gͥ corpꝰ
omĩ modo locale est. Sp̃s u̾o creatus.
quodam mͦ localis est. ⁊ quodam mͦ
nõ est localis. localis quidẽ dr. quia
diffinitione loci t̾minat᷑. qm̃ cumali¬
cũbi p̃sens sit totus a licubi nõ uiue¬
iit᷑ ⁊onautẽ ra localis est. ut diunẽ¬
sionem capiens: distantiam in loco fa¬
ciat. Diuĩa gͥ sola essentia oĩo in localis
⁊ incircumscriptibił est. que nec locis
inouetur aliquo modo .s. b det̾mĩatõe
ature. que longe est a creatore. unde
incõmutabili et̾nitate uoluntate iu̾¬

Expanded text:
assignatur principium, medium et finis, et ante et retro, dextera et sinistra, sursum et deorsum; quod sui interpositione facit distantiam, circumstantiam. Duobus namque his modis dicitur in Scriptura aliquid locale, et latitudinis, distantiam facit in loco, ut corpus; vel quia loco definitur ac determinatur, quoniam cum sit alicubi, non ubique invenitur; quod non solum corpori, sed etiam omni creato spiritui congruit. Omne ergo corpus omni modo locale est. Spiritus vero creatus quodammodo est localis, et quodammodo non est localis. Localis quidem dicitur, quia definitione loci terminatur, quoniam, cum alicubi praesens sit totus, alibi non invenitur. Non autem ita localis est, ut dimesionem capiens distantiam in loco faciat. Divina ergo sola essentia omnino illocalis et incircumscriptibilis est, quae nec locis movetur aliquo moeaturae, quae longe est a Creatore. Unde incommutabilitate, aeternitate, voluntate, ver
Abbreviated transcription (Latin):
amb̾r. qũo si filius sit. nõ pͥorẽ
cit. uox silet. nõ mea tm̃. s ⁊ angłorũ.
Supͣ potestates ⁊ supͣ angłos. ⁊ supͣche¬
rubin. ⁊ supͣ seraphin. ⁊ supͣ omnẽ sẽsũ
sensum est. Qũo nõ est supͣ oẽm sensũ
tanta generatõ: T̃ ugͦ ori manũ ad mo¬
ue. scrutari nõ licet suꝑna nuisteria li¬
cet scire ꝙ natus sit. Non licet distut̾e
qũo natus sit. Illud negare mͥ nõ liceo.
hoc quer̾e metus est. Ineffabiłꝰ enĩ est
illa generõ. Uñ ysaias. Generatõnẽ
eus quis enarrabit e
Quidam p̃sum̃t

Expanded text:
Ambr., quomodo si Filius sit, non priorem cit, vox silet, non mea tantum, sed et angelorum; supra potestates, et supra angelos, et supra cherubin, et supsensum est, quomodo non est supra omnem sensum tanta generatio? Tu ergo ori manum admove; scrutari non licet superna mysteria. Licet scire quod natus sit, non licet discutere quomodo natus sit. Illud mihi negare non licet, hoc quaerere metus est. Ineffabilis enim est illa generatio, unde Isaias: Generationem ejus quis enarrabit? 9. Quidam praesum
Abbreviated transcription (Latin):
bonitatẽ suam nob̾ est. complens uir¬
tute oĩa s qui solis ꝑticipet᷑ iustis
simplȩx sub̾a opulens uirtutib. uni¬
cuiq p̃sens. diuidens de suo singulis
⁊ ubiq totus. Incirtumscriptꝰ gͥ ⁊ infi
rum infudit. que nicħ potest fallere.
angli ad paucos mittebant᷑. Sp̃s aũ
scõ. populis infundebatur. Quis gͥ
dubitet qiuĩ diuinũ sit qd̃ infũd̾r
simul płrib. nec uidet᷑: Unus est
sp̃s .s. qui datus est oĩb licet seꝑatis a¬
postolis.⁊ hic aꝑte dicit amb̾r ꝙ sp̃s .s.
płrib. alia quoq auctoritate hoc idẽ
hõib detur. Ait .n. aũs. de u̾bis apos
toli. S̾ic caritas dei diffusa est ĩ cordi
a quo datur: ab illo qui dedit dona
hõib Que donaꝰ sp̃m sc̃m. qui tale
dat donũ. qualis est ip̃e. Magna est

Expanded text:
bonitatem suam nobis est, complens virtute omnia; sed qui solis participetur justis. Simplex substantia, opulens virtutibus, unicuique praesens, dividens de suo singulis, et ubique totus. Incircumscriptus ergo et irum infudit, quem nihil potest fallere. Angeli ad paucos mittebantur, Spiritus sanctus autem populis infundebatur. Quis ergo dubitet quin divinum sit quod infunditur simul pluribus, nec videtur? Unus estsanctus, qui datus est omnibus licet separatis apostolis. Et hic aperte dicit Ambr., serm. 43, pluribus. Alia quoque auctoritate hoc idem hominibus detur. Ait enim Aug., de Verbis Apostoli, sic: Charitas Dei diffusa est in cordibtus est nobis. A quo datur? Ab illo qui dedit dona hominibus. Quae dona? Spiritum sanctum, qui tale donum dat, qualis est ipse. Magna est
Abbreviated transcription (Latin):
autrum om̃s angłi eiusdem ordĩs
equales suit. Ita eẽ quibdam placuit.
s nõ est ħ probabile. nec assertione digñ
quia lucifer qui fuit de collegio suꝑioꝵ
ores creati fuerant. ex quo ꝑcipit᷑ ꝗ si ꝑ¬
stitiss. in ordĩe suꝑiori fuiss. ⁊ aliis eiꝰd̃
ordinis dignior extitiss. Sicut enĩ unus
est ordo apłoꝵ. ⁊ alter martyrum ⁊ tam̃
in apostot alii sunt aliis digniores. siłr
⁊ in martiribz alii aliis sunt suꝑiores:
ita ⁊ in ordinib angłoꝵ reste credit᷑ ẽẽ.
Qũo dicat sqͥptura decimũ ordinẽ ex hõi¬
b cõpleri cũ ñ sint nͥ nouẽ ordines.

Expanded text:
utrum omnes angeli ejusdem ordinis aequales sint. Ita esse quibusdam placuit; sed non est hoc probabile, nec assertione dignum; quia Lucifer qui fuit de collegio superioores creati fuerant. Ex quo percipitur quod si perstitisset, in ordine superiori fuisset, et aliis ejusdem ordinis dignior extitisset. Sicut enim unus est ordo apostolorum, et alter martyrum, et tamen in apostolis alii sunt digniores, similiter et in martyribus alii aliis sunt superiores; ita et in ordinibus angelorum recte creditur esse. 7. Quomodo dicat Scriptura decimum ordinem ex hominibus compleri, cum non sint nisi novem ordines.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inestimabili dĩ dono filius dĩ gͥ uniuit
formam serui. Non enĩ frequẽs denõiatõ
sp̃s scĩ. ab illo oꝑe prẽm ł filium seclud̃.
s potius uno nominato tres intlligũt᷑
sicut fit sepe in aliis operib. unde añs
super hoc monens. qõm in hũo modũ
qͣm iurgo concepit ⁊ peperit
qͣnius ad solam ꝑͣm filii pertinẽtẽ sola
trinitas fecerit. Neq inseꝑabilia sunt o¬
solus nominatus est: An ⁊ qñ unus tͥ¬
um in aliquo oꝑe nominat᷑ uniu̾sao
doceri potest. audistis ꝓpositam qõnem
eiusdẽq solutõm ł expositõm. Qͦ sensu

Expanded text:
dono Filius Dei sibi univit formam servi. Non ergo frequens denominatio. Spiritus sancti, ab illo opere Patrem vel Filium secludit; sed potius uno nominato tres intelliguntur, sicut fit saepe in aliis operibus. Unde August., super hoc movens quaestionem, in hunc modum uam Virgo concepit et peperit, quamvis ad solam personam Filii pertinentem, tota Trinitas fecerit neque enim separabilia sunt osolus nominatus est? An etiam quando unus trium in aliquo opere nominatur, universa doceri potest. Audistis propositam quaestionem, ejusdemque solutionem vel expositionem. Illu
Abbreviated transcription (Latin):
referit᷑. hoc enĩ uidet ᷑ ex p̃dc̃s pos
ꝓbari. si enim qd̾ datur refert᷑ ad eũ
a se ipso ut p̃dc̃m est: gͦ refertur ad se ip¬
sum. huiꝰ qõnis det̾minatõnẽ in poste¬
rum differimus. donec tͣrtemus de hiis
que relatiue dñr. de dõ ex tp̃r. in quib
Datum ⁊ donatum continẽturd. sonaꝵ

Expanded text:
referatur: hoc enim videtur ex praedictis posse probari. Si enim quod datur refertur ad eum ctus datur a seipso, ut praedictum est, ergo refertur ad seipsum. Hujus quaestionis determinationem in posterum differimus, donec tractemus de his quae relative dicuntur de Deo ex tempore, in quibus datum et donatum continentur.
Abbreviated transcription (Latin):
totꝰ. s in quib hĩtat: hñt eum pro
sue capacitatis diu̾sitate alis ãpliuiᷤᷤ
alii minus. quos ip̃e sͥ dilestissimũ tem¬
plum gr̃a sue bonitatis edificat. hyla¬
rius quoq in .l .uiͦii. de tri aꝑtissums do¬
cet dm ẽẽ ubiq. Seus inquit ĩmense
uirtutis uiuens potestas que nusꝗͣ
nõ assit nec desit usꝙͣ. se omnẽ ꝑ suae¬
docet. ut ubi sua sint ip̃e ẽẽ intlłiga¬
tur. ñ autẽ corporali modo cum alicu¬
bi fit. ñ ⁊ ubiq ẽẽ credatur cum et ĩ
nature sue sit circumscripta limiti¬
b. quomodo quis audeat creaturã
appellare sp̃m sc̃m. qui nõ habet cir¬
cumscriptam determinatamq uir¬
tutẽ. qui ⁊ in oĩb ⁊ ubiq semꝑ est.
ꝗutiq diuinitatis ⁊ dominatõnisẽ
ꝓprium. Idem in eodem dñi est omĩa
iudicare dominatõnis ⁊ diuine pote¬
statis exortem. qui repleuit qͣbem

Expanded text:
totus; sed in quibus habitat, habent eum pro totus; sed in quibus habitat, habent eum pro suae capacitatis diversitate, alii amplius, alii minus, quos ipse sibi dilectissimum templum gratia suae bonitatis aedificat. Hilarius quoque, in lib. 8 de Trin., apertissime docet Deum ubique esse. Deus, inquit, immensae virtutis vivens potestas, quae nusquam non adsit, non desit usquam, se omnem per sua edocet, ut ubi sua sint, ipse esse intelligatur. Non autem corporali modo cum alicubi sit, non etiam ubique esse credatur, cum et in naturae suae sit circumscripta limiti quomodo quis audeat creaturam appellare Spiritum sanctum, qui non habet circumscriptam determinatamque virtutem; quia et in omnibus et ubique semper est, quod utique divinitatis et dominationis est proprium: Djudicare dominationis et divinae potestatis exortem, qui replevit orbem,
Abbreviated transcription (Latin):
eloqui. Sciend̾ gͥ est. ꝗ deus incõmuta¬
biliter semꝑ in se existens p̃sentialit̾.
potentialiter. essentialiter. est in oĩ
natura siue essentia siue sui diffini¬
tõne. ⁊ in omĩ loco sine cutumscͥptõe.
⁊ in oĩ tp̃r. sine mutabilitate. ⁊ p̃t̾ea
in scĩs spiritib. ⁊ aĩab est exellentiꝰ.
cellentissiẽ. in quo plenitudo duu̾ta¬
tis corporałr inh̾itat ut ait apostolꝰ.
In eo enim deus hĩtauit nõ ꝑ grãm
adoptionis: s per grãm unionis. Ne
autẽ ista quia capacitatẽ hũane in¬
tlłigentie excedunt. fłitatis argu̾e
aliqui p̃sumat: sc̃õꝵ austoritatib
munienda michi uidenturꝰ. Beatꝰ
gregorus suꝑ canticis canticoꝵ inqͥt.
ficentiam oꝑum dĩ acutius ⁊ fideliuis
consid̾ant. De hoc eodem aũs ad dar¬
danũ in .l. de presentia dĩ ait. Cum d̾s
sit natura incorporea. ⁊ incõmutabi¬
lter uiua eterna stabilitate in se ip̃o
manens. totus a dest reb oĩb. ⁊ singłi

Expanded text:
Sciendum ergo est quod Deus incommutabiliter semper in se existens, praesentialiter, potentialiter, essentialiter est in omni natura sive essentia sine sui definitione, et in omni loco sine circumscriptione, et in omni tempore sine mutabilitate. Et praeterea in sanctis spiritibus et animabus est excellecellentissime; in quo plenitudo divinitatis corporaliter inhabitat, ut ait Apostolus. In eo enim Deus habitavit, non per gratiam adoptionis, sed per gratiam unionis. Ne autem ista quia capacitatem humanae intelligentiae excedunt falsitatis arguere aliqui praesumant, sanctorum auctoritatibus munienda mihi videntur. Beatus Gregorius super Cantica canticorum inquit: ficentiam operum Dei acutius et fidelius considerant. De hoc enim eodem Aug., ad Dardanum in lib. de Praesentia Dei, ait: Cum Deus sit natura incorporea et incommutabiliter viva, aeterna stabilitate in seipso manens, totus adest rebus omnibus, et singulis
Abbreviated transcription (Latin):
eruntñ caueat ne hanc ymagi¬
nem ab eadem trinitate fcãm
ita ei comꝑet. ut omnĩo estimet simi¬
lem. s potius in qͣlic̃q ista silitudĩe
magnam qͦ dissimilitudinẽ cernat¬
Prima dissimłitudo

Expanded text:
en caveat ne hanc imaginem ab eadem Trinitate factam ita ei comparet, ut omnino existimet similem, sed potius in qualicumque ista similitudine magnam quoque dissimilitudinem cernatPrima dissimilitudo
Abbreviated transcription (Latin):
tuerent᷑. aliis maiora. aliis minora do¬
na p̃stantis. ut qui tunc ꝑ naturalia
bona aliis excellebant: ip̃i ⁊̃ post per
munera gr̃e eisdem p̃essent. Qui enĩ n᷑a
magis subtiles ⁊ sapientia ampliꝰ ꝑspi¬
cates creati sunt: hii ⁊̃ maiorib gr̃e mu¬
nerib p̃diti sunt. ⁊ dignitate exellẽ¬
tiores aliis constituti. Qui uͦ natura
minꝰ subtiles. ⁊ sapientia minꝰ perspica¬
ces conditi sunt. minora gr̃e dona hũ¬
erunt. inferiores q constitum ft̃ sapi¬
entia dĩ equo moderamĩe cuncta ordi¬
nantis. In ipsa facultate arbitrii diffe¬
rentia anĩadu̾tenda est. ẜ differentẽ
nature uirtutẽ. ⁊ differentem cognitõ¬
nis ⁊ intłligentie iũ. Et sicut differẽs
uigor ⁊ subtilitas nature infirmitatẽ
nõ adducit. minor q cognitõ sapĩe ig¬
norantiam nõ ugerit: sic lib̾tas infe¬
rior nullam arbitrio necessitatis uo¬
luntatem imponit.
Q cõmunia ⁊ eqͣ

Expanded text:
tuerentur, aliis majora, aliis minora dotuerentur, aliis majora, aliis minora dona praestantis, ut qui tunc per naturalia bona aliis excellebant, ipsi etiam post per munera gratiae eisdem praeessent. Qui enim natura magis subtiles, et sapientia amplius perspicaces creati sunt, hi etiam majoribus gratiae muneribus praediti sunt, et dignitate excellentiores aliis constituti. Qui vero natura minus subtiles et sapientia minus perspicaces conditi sunt, minora gratiae dona habuerunt, inferioresque constituti sunt sapientia Dei, aequo moderamine cuncta ordinantis. In ipsa facultate arbitrii differentia animadvertenda est secundum differentem naturae virtutem et differentem cognitionis et intelligentiae vim. Et sicut differens vigor et subtilitas naturae infirmitatem non adducit, minorque cognitio sapientiae ignorantiam non ingerit, sic libertas inferior nullam arbitrio necessitatis voluntatem imponit. 3. Quae communia e
Abbreviated transcription (Latin):
tia rõnali ⁊ lib̾tate arbitrii que oĩb
inerant om̃s eqͣles fui̾nt. ut sit pͥma
consideratõ desub̾a. Secunda de forma.
t̾uia de potestate. persona quippe sub̾a ẽ.
sapĩa forma. arbitrium potestas. ⁊ ad
sub̾am quidẽ ꝑtinet nature subtilitaᷤᷤ
ad formam uo̾ intlligentie ꝑspicacitas¬
litas. Ille gͥ essentie rõnales que ꝑsone
erant ⁊ sp̃s erant. natura q simplices
ac uita ĩ mortales. differentem essentie
tenuitatẽ. ⁊ differentẽ sapĩe perspica
corporib nõ nulla differentia ẽ scd̾m¬
essentiam ac formam. ⁊ pondꝰ. Qudam. n
aliis meliorẽ ac digniorẽ essentiã ⁊ for¬
mam hñt. ⁊ alia aliis leuiora. atq agi¬
liora sunt. Ad hunc gͥ modum credẽd̾
est illas pũales naturas ꝯuenientes su¬
e puritati ⁊ exellentie ⁊ in eeñtia ⁊ ĩ for¬
ma ⁊ in facultate differentias accepis¬
se. in exordio sue conditõnis. quib alii
suꝑiores alii inferiores dĩ sapĩa consti¬

Expanded text:
onali et libertate arbitrii quae omnibus inerant, omnes aequales fuerint; ut sit prima consideratio de substantia; secunda de forma; tertia de potestate. Persona quippe substantia est; sapientia forma; arbitrium potsubstantiam quidem pertinet naturae subtilitas; ad formam autem intelligentiae claritaslitas. Illae ergo essentiae rationales quae personae erant, et spiritus erant, naturaque simplices, et vita immortales, differentem essentiae tenuitatem, et differentem sapientiae perspicaccorporibus nonnulla differentia est secunessentiam ac formam et pondus. Quaedam enim aliis meliorem ac digniorem essentiam et formam habent, et alia aliis leviora atque agiliora sunt. Ad hunc ergo modum credendum est illas spirituales naturas convenientes suae puritati et excellentiae, et in essentia, et in forma, et in facultate differentias accepisse in exordio suae conditionis; quibus alii inferiores, alii superiores Dei sapientia consti
Abbreviated transcription (Latin):
iudicare p̃sumat. s aliud est fauore ub
odio ꝓpriũ sacerdotem contẽpnere ꝙ ca¬
nones ꝓhibent. aliud cecum uitare. Qd̃
urbanus facere monet. ne si cecus cecũ
ducat. ambo info. ca. Ait enĩ urbanus se
nꝰ cundꝰ. Placuit ut nulli sacerdotũ dem¬
ceps liceat quemlib cõmissũ alti sacer¬
doti. ad pniãm suscipere. sine eiꝰ consensu
cui se prius comisit. nisi ꝓ ignorantia illiꝰ
cui prius confessus est. Qui uõ contͣ hoc
facere tẽptaui̾t: gradus sui ꝑicło subia

Expanded text:
judicare praesumat. Sed aliud est favore vel odio proprium sacerdotem contemnere, quod canones prohibent; aliud caecum vitare, quod Urbanus facere monet, ne si caecus caecum ducat, ambo in foveam cadant. Ait enim Urbanus II, 16, q. 1: Placuit ut nulli sacerdotum deinceps liceat quemlibet commissum alteri sacerdoti ad poenitentiam suscipere, sine ejus consensu cui se prius commisit, nisi pro ignorantia illius cui prius confessus est. Qui vero contra hoc facere tentaverit, gradus sui periculo subja
Abbreviated transcription (Latin):
aueat autẽ sacerdos ne pcc̃a peni¬
tentiũ aliis ꝓdat. alioquĩ depo
at. ne de his qui ei confitent᷑ ꝑcc̃a sua ali¬
cui recitet. nõ ꝓpinquis nõ extraneis. ne
qd̃ absit ꝓ aliquo scandalo. Nam si ħ fec̾u
deponatur. ⁊ oĩb dieb uite sue ignomini¬
osus ꝑegrinando ꝑgat. Ꝙ uo̾ dc̃m est ut

Expanded text:
aveat autem sacerdos ne peccata confitentium aliis prodat; alioquin deponat ne de his qui ei confitentur peccata alicui recitet, non propinquis, non extraneis; nec, quod absit, pro aliquo scandalo. Nam si hoc fecerit, deponatur, et omnibus diebus vitae suae ignominiosus peregrinando pergat. Quod vero dictum
Abbreviated transcription (Latin):
uestigare. qñ iste claues dentur. ⁊ quib.
dant᷑. hee claues ꝑ minustiũ ep̃i aliciui
in ꝓmotõe sac̾dotii. Cum enĩ recipit or¬
dinem sacerdotalem: simul ⁊ has cla¬
ues recipit. s nõ uidetur ꝙ om̃s . ł solisa¬
cerdotes. has claues hẽant. ꝙ pleriq
ante sacram̃ti ordinatõm. sciãm discer¬
nendi hñt. Plures post consecrationẽ
ea carent. Sane diti potest ꝙ alt̾am cla
dotes. Unde dolend̾ est atq lugend̾. Mul¬
ti .n. licet indiscreti. atq scĩe qua emin̾e
debet sacerdos exortes. sacerdocii gradũ
reciꝑe p̾sumũt. uita ⁊ scĩa eo indigni. qͥ
nec ante sacerdotiũ. nec post sciãm hñt
discernendi qui ligandi sint ł soluendi
um scĩa discernendi p̃diti st̃: licet hãnt
discretõm nõ tñ ineis dauisest. qr ñ ua¬
lent ea claudere. ł aꝑire. Ideoq cum ꝓmo¬
uetur in sacerdotem. clauem discretõnis
reste d̾r acciꝑe. qr ⁊ ante habita discretõ au¬
getur. ⁊ fit in eo clauis. ut ea iam ualeat

Expanded text:
stigare quando istae claves dentur, et quibus. Dantur hae claves per ministerium episcopi alicui in promotione sacerdotii. Cum enim recipit ordinem sacerdotalem, simul et has claves recipit. Sed non videtur quod omnes vel soli sacerdotes has claves habeant, quia plerique ante sacram ordinationem scientiam discernendi habent, plures post consecrationem ea carent. Sane dici potest quod alteram dotes, unde dolendum est atque lugendum. Multi enim, licet indiscreti, atque scientiae qua eminere debent, exortes, sacerdotii gradum recipere praesumunt, vita et scientia eo indigni; qui nec ante sacerdotium, nec post, scientiam habent discernendi qui ligandi sint vel solvendi. um scientia discernendi praediti sunt, licet habeant discretionem, non tamen in eis clavis est, quia non valent ea claudere vel aperire. Ideoque cum promovetur in sacerdotem, clavem discretionis recte dicitur accipere, quia ante habita discretio augetur, et fit in eo clavis, ut ea jam valeat
Abbreviated transcription (Latin):
qra ipe nos diligit.s qua nos diligere
facit. ⁊c̃. hiis uerbis nõ diuidit᷑. n eo di¬
uisa ostend̾r caritas qua deus diligit
ab ea qua nos diligimus. s potius cũ
sit una ⁊ eadem caritas. ⁊ dicatur ip̃a
clĩ caritas diu̾sis de caĩs ⁊ rõnib dei
caritas appellari: in scriptura ostend̾r.
D enim dĩ caritas. ł quia ea deus dili¬
git nos . ħ quia nos ea sui dilectores fa

Expanded text:
ipse nos diligit; sed qua nos diligere facit, etc. His verbis non dividitur nec diversa ostenditur charitas qua Deus nos diligit, ab ea qua nos diligimus; sed potius cum sit una eadem charitas, et dicatur ipsa Dei charitas, et diversis de causis et rationibus Dei charitas appellari in Scriptura ostenditur. Dicitur enim Dei charitas, vel quia Deus ea diligit nos, vel quia nos ea suos dilectores fa
Abbreviated transcription (Latin):
x p̃missis perspicua fit noticia. uere
penitentie. ⁊ satisfactõnis. Illa enim
uera est penitẽtia que pcc̃m abolet. ꝙ illa so¬
la facit. que scelus corrigit. Illa uͦ scelus corrig̃¬
que odiũ cõmissi criminis. ⁊ cõmittendi cũ
desiderio satiffaciendĩ affer̾t. Iudas enĩ peni¬
tiusse legid᷑ sine aslẽcutõe uenie. ⁊ tali penitẽ¬
tia nõ correxit crimẽ. uñ ieiꝵ. Nich̾ uide ꝓ¬
fuit egisse pniãm ꝑ quam scelus corngere
nõ potuio. Si qñ frater sic peccat in frẽm u
emẽdare ualeat ꝙ pectanit: potest ei di¬
mitti sin aũ ꝑmanent opera: frustra uo¬
ce assumit᷑ penitentia. ħ est ꝙ de eo d̾r. et¬
or̃o eiꝰ fiat in pc̃c̃m ut nõ solum emendare
nequiu̾it ꝑdicionis nefas. s propris homi¬
cidii scelus addidit. Cane qualit̾ intlligas
retõpensatõ. s delicti exprobratio ⁊ abhõi¬
natio cũ satisfatõis desid̾io. Demit enĩ in¬
am h̾t. Nec iõ quisꝙͣ putet qui rem alienã

Expanded text:
a fit notitia verae poenitentiae vel satisfactionis. Illa enim vera est poenitentia, quae peccatum abolet; quod illa sola facit, quae scelus corrigit, quae odium commissi criminis et committendi cum desiderio satisfaciendi affert. Judas enim poenituisse legitur, sine assecutione veniae, quia tali poenitentia non correxit crimen; unde Hieitentiam, per quam scelus corrigere non potuit. Si quando frater sic peccat in fratrem, ut emendare valeat quod peccavit, potest ei dimitti; sin autem permanent opera, frustra voce assumitur poenitentia. Hoc est quod io ejus fiat in peccatum, ut non solum emendare nequiverit proditionis nefas, sed proprii homicidii scelus addiderit. Cave qualiter intelligas recompensatio, sed delicti exprobratio et abominatio, cum satisfactionis desiderio. Demit enim inam habet. Nec ideo quisquam putet, qui rem alienam
Abbreviated transcription (Latin):
otand̾ est ꝗ decimus ordo legit᷑ de ho-¬
minib restaurandꝰ. s cum nõ sĩt
nisi nouẽ ordines nec plures fuissent cẽ
si illi qui ceciderunt ꝑstitissent. mouent᷑
lectores quom scriptura dicat decimũ or¬
gis ardent caritate. alii in ordĩe inferioꝵ
ẽẽ de nominib formandũ decimũ ordi¬
nem. tanqͣ nouem sint angłoꝵ ⁊ decimꝰ
hominũ. s homines ꝓ qualitate merito¬
rum statuendos in ordinib angłorũ.
Ꝙ gͦ legit᷑ decimꝰ ordo cõplendꝰ de hõib
ex talisensuacipi potest. quia de hõĩb
restaurabit᷑ ꝗ in angłis lapsumẽ. dequi¬
b tot corruerunt unde poss fieri decimꝰ
xp̃o. que in celis ⁊ que int̾ris sunt. quia ꝑ
xp̃m redeptum est humanũ genus. de quo
fit reꝑatio rune angłice. tamẽ nõ minꝰ
saluaret᷑ homo. ⁊ si angelus nõ cecidiss.¬

Expanded text:
od decimus ordo legitur de hominibus restaurandus. Sed cum non sint nisi novem ordines, nec plures fuissent etiam si illi qui ceciderunt perstitissent, moventur lectores quomodo Scriptura dicat decimum orilicet magis ardent charitate; alii in ordine inferioruesse de hominibus formandum decimum ordinem, tanquam novem sint angelorum et decimus hominum, sed homines pro qualitate meritorum statuendos in ordinibus angelorum. Quod ergo legitur decimus ordo complendus de hominibus, ex tali sensu dictrestaurabitur, quod de angelis lapsum est, de quibus tot corruerunt, unde posset fieri decimusChristo, quae in coelis, et quae in terris sunt ; quia per Christum redemptum est humanum genus, de quo fit reparatio ruinae angelicae. Tamen non minus salvaretur homo, quamvis angelus non cecidisset
Abbreviated transcription (Latin):
tes p̃satum mysteriũ ad purũ nõ¬
nõ intellexcisse. donec complera est passio
¶xp̃i. ⁊ apostolorũ p̃dicatõ per gñs dilata¬

Expanded text:
tes supramemoratum mysterium ad purum non intellexisse, donec completa passio Christi, et apostolorum praedicatio per gentes dilata
Abbreviated transcription (Latin):
te qui uenit de edom. tunctis uestib
de bosraᷤ ⁊ in psõ. Quis est iste rex głe:
Ex quib apparet ꝙ mysteriũ u̾bi ĩ¬
carnati pleniꝰ cognou̾unt angłi post
impletõm ꝗͣ ante. ⁊ sicut in cogniti¬
one huiꝰ mysterii prosecerunt: ita
dicunt eos in dĩtatis cognitõe ꝓfic̾e̾.
fecerint: euident̾ docet apłs. dicens.

Expanded text:
m, tinctis vestibus de Bosra? Et in psalm. 24: Quis est iste rex gloriae? Ex quibus apparet quod mysterium Verbi incarnati plenius cognoverunt angeli post impletionem quam ante. Et sicut in cognitione hujus mysterii profecerunt, ita dicunt eos in deitatis cognitione proficerfecerint, evidenter docet Apostolus, Eph.
Abbreviated transcription (Latin):
siue malas. Aperiens enĩ qũo intelligend̾
sit quiddam in .li. de uera religiõe ab eotͣ¬
Inde enĩ disputabatur. nõ de bonis actõib
atꝙ pcc̃is. Aꝑte hic uidr diusde̾ inter na¬
turas. siue sub̾as. ⁊ actõnes siue pcc̃a. Idõz
asserũt p̃fati doctores. actõnes inti̾ores ł
concra pelagianos ita dicens. Operadiabo¬
li que uicia dñr. astus sunt nõ res. Idem ĩ
quarta. Om̃e malum natura ñ est. s astꝰ¬
afc̃ĩdens alicui defectu boni. Quamob rem
deus ex nich̾o fecit. nõ diabolus. Scd̾ hos
res alique sunt q̃ a dõ ñ s̃. qͥbꝰ hoĩes mali

Expanded text:
actiones sive malas. Aperiens enim quomodo intelligendum sit quiddam in lib. de vera Religione ab eo traInde enim disputabatur, non de bonis actionibus atque peccatis. Aperte hic videtur dividere inter naturas sive substantias, et actiones sive peccata. Ideoque asserunt praefati doctores, actiones interiores vcontra Pelagianos ita dicens: Opera diaboli quae vitia dicuntur, actus sunt, non res. Idem in quarta accidens alicui ex defectu boni. Quamobrem Deus ex nihilo fecit, non diabolus. 3. Secundum hoc res aliquae sunt quae a Deo non sunt, quibus homines mali
Abbreviated transcription (Latin):
satiffacõnis lex morituris sit da.¬
imponenda de quo theodorus cantua¬
riensis ep̃s in penitẽtiali suo sic ait. Ab
quirenda confessio pcc̃oꝵ. nõ tñ est ilł ĩ¬
⁊ cũ amicoꝵ or̃onib. ⁊ elemosinar̃ largi¬
tõnib pondus pnĩe subleuandũ si for
modum a sacerdote impositũ diligent᷑
obseruent. aliis uo̾ ꝓ qualitate pc̃ci p̃
mod̾atõne constituenda st̃. tuo iudicio.
put conu̾soꝵ aĩos perspexeris ẽẽ deuotos.
Pariter q̃ hr̃e debes etatis senib intuitũ
⁊ respicere periculoꝵ quorũ c̃q. P egritu¬
dinũ necessitates
.In necessitate ñ est
neganda penitñcia uel reconciltatio.

Expanded text:
satisfactionis lex morituris sit imponenda. De quo Theodorus Cantuariens. episcopus in Poenitentiali suo sic ait, 26,quirenda est confessio peccatorum; non tamen est illis imet cum amicorum orationibus, et eleemosynarum largitionibus, pondus poenitentiae sublevandum, si fortmodum a sacerdote impositum diligenter observent. Aliis vero, pro qualitate peccati, moderatione constituenda sunt tuo judicio, prout conversorum animos perspexeris esse devotos. Pariter etiam habere debes aetatis senilis intuitum, et respicere periculorum quorumcumque, vel aegritudinum necessitates. 5. In necessitate non est neganda poenitentia vel reconci
Abbreviated transcription (Latin):
qõnem quasi dominꝰ uoluit collige̾
filio ierłm. ⁊ nõ sit fc̃m qd̃ uoluit qr
ipsa noluĩt. s potius illa quidem fili¬
os suoz ab ip̃o colligi noluit. qua tam̃
nolente filios eius collegit ip̃e om̃s
quos uoluit. quia in celo ⁊ in t̾ra nõ
quedam uoluit. s fecit. quedam uͦ
uoluit ⁊ nõ fecit. s oĩa quecunq uo¬
luit fecit ut sit sensus. Quotiens
uolui cõgregare filios tuos ⁊ nolui¬
sti .i. quot quot congregami uolun¬
tate mea semꝑ efficaci te nolente fe¬
ci. Ecce in euidenti positũ est quia
illa domuni u̾ba suꝑiorib nõ repug¬
nant. Qũo intłłigend̾ sit illd. qͥ ułt õt

Expanded text:
quasi Dominus voluerit congregare filios Hierusalem, et non sit factum quod voluit quia ipsa noluerit, sed potius ipsa quidem filios suos ab ipso colligi noluit, qua tamen nolente, filios ejus collegit ipse omnes quos voluit; quia in coelo et in terra non quaedam voluit et fecit, quaedam vero voluit et non fecit, sed omnia quaecumque voluit fecit; ut sit sensus: Quoties volui congregare filios tuos, et noluisti? id est: Quotquot congregavi mea voluntate semper efficaci, te nolente feci. Ecce in evidenti positum est quod illa Domini verba superioribus non repugnant. 3. Quomodo intelligendum sit illud:
Abbreviated transcription (Latin):
idõ dimissũ est a dõ per cordis cõ¬
tricionẽ. ex quo penitens uotũ huit cõ¬
fitendi. quid postea dimitat᷑ ei a sac̾dote.
Euides enĩ quo uintło eum ligat .s tem
quero. Ante penitudinẽ quippe cordis aĩa¬
ħt rei macłam. ⁊ fetorem pc̃ti atq et̾ne ul¬
tõis uĩdo ligata exstitit. Si uͦ ante cõfessi
mistĩo sac̃dotis ⁊ debitũ omĩo relaxat. ⁊ a¬
nimam int̾us purgat. a cõtagio ⁊ fetore
pcc̃i. Quid gͦ mũdat. Quid dimittit sac̃doᷤ:¬

Expanded text:
ino dimissum est a Deo per cordis contritionem, ex quo poenitens votum habuit confitendi, quid postea dimittatur ei a sacerdote. Video enim quo vinculo eum ligat, scilicquaero. Ante poenitudinem quippe cordis, anima rei maculam habet et foetorem peccati, atque aeternae ultionis vinculo ligata existit. Si vero ante confessiministerio sacerdotis, et debitum omnino relaxat, et animam interius purgat a contagio, et fetore peccati, quid igitur mundat, quid dimittit sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
qualiras qua malus xp̃ianus
uniu̾sa credit que bonus xͥanus accedẽ¬
te caritate remaneat. ⁊ fiat uirtus. an
ip̃a eliminet᷑ ⁊ alia qualitas succedat
q̃ uirtꝰ sit. Utr̃libet sine ꝑiclõ d̾ potest.

Expanded text:
qualitas, qua malus christianus universa credit quae bonus Christianus, accedente charitate remaneat et fiat virtus, an ipsa eliminetur, et alia qualitas succedat quae virtus sit; utrumlibet sine periculo dici potest.
Abbreviated transcription (Latin):
t licet idem sit to uelle ꝗ eẽ. nõ tam̃
dicend̾ est dm̃ ẽẽ oĩa que ułt. qd̾
quidam de dĩ uoluntate nõ reste sentiẽteᷤᷤ
nob̾ obiciũt. dñtes. Si idem est dõ uelle
dm̃s eum ẽe oĩa que facit. alioquĩ nõ
ibi illo u̾bo idem signisicat᷑. qd̾ sig̃cat᷑ hoc
u̾bo eẽ. cum de dõ dicitur. Et si ira est. nõ
semꝑ dicitur de dõ uelle. ẜ essentiam. si

Expanded text:
t licet idem sit Deo velle quod esse, non tamen dicendum est Deum esse omnia quae vult; quod quidam de Dei voluntate non recte sentientes, nobis objiciunt, dicentes: Si idem est Deo velle dicimus eum esse omnia quae facit: alioquin non ibi illo verbo idem significatur, quod significatur hoc verbo esse, cum de Deo dicitur. Et si ita est, non semper dicitur de Deo velle secundum essentiam. Si