comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aus onou etudit ais psru. iamn aiset auiant᷑ ⁊e pleuetis
quia planete sunt effectores ⁊ motores sp̃lium mouentiũ¬
affectus. Scd̾m namq affectus animi mouent᷑ spiritus: ⁊
scd̃m motus sp̃uum mouent᷑ affegus. U̾bigr̃a. Cum irascit
homo: accenditur sanguis ⁊ sp̃c qui sunt in corde. Et ferũt᷑
sp̃c sese impellentes: ⁊ supͣ se ip̃os impetuose inundantes.
Et cum talis fu̾it motus in spiritib: ⁊ causa aliqua extrin¬
seca erit ira in affectu: nisi refrenetur ꝑ bonos mores. Siłit̾
in omni affectu animi. ÷ motus spũum a ꝓpͥatus illi affectui:
quem motum efficit naturalit̾ ⁊ significat planeta aliqui
Et scitur de uno quoq planeta quoꝵ affectuum ⁊ cuius fige
corꝑalis scit significator: ꝑ hoc qd̃ considerauerunt pħi domi
mum planctaꝵ in horis natiuiuitatum. ⁊ inuenerunt sẽꝑ
innato sub dñio solis: affectus uniuersales ⁊ siguram tor
planetis: ĩuenerunt affectus ⁊ figuras quos reliquis pla¬

Expanded text:
antur ex planetis, quia planete sunt affectores et motores spirituum moventium. Secundum namque affectus animi moventur spiritus et secundum motus spirituum monentur affectus. Verbi gratia: cum irascitur homo, accenditur sanguis et spiritus qui sunt in corde, et feruntur spiritus sese impellentes, et supra seipsos impetuose inundantes, et cum talis fuerit motus in spiritibus, causa aliqua extrinseca erit in affectu, nisi refrenetur per bonos mores. Similiter in omni affectu animi est motus spirituum appropriatus illi affectui; quem motum efficit naturaliter et significat planeta aliquis. Nam scitur de unoquoque planeta, quorum affectuum, et cuius figure corporalis sit significator, per hoc quod consideraverunt philosophi dominium planetarum in horis nativitatum et invenerunt semper in nato sub dominio solis, affectus universales et figuram corplanetis invenerunt affectus et figuras, quos reliquis pla
Abbreviated transcription (Latin):
scella lucifer ⁊ hesperꝰ dr ᷑: s lucifer cum añ solem iudef
in mane. hesperꝰ aritẽ qñ post eurdenir uidetur in uesꝑ¬
uã questio ÷: an in eodem anni temꝑe possit ẽẽ lucifer
⁊ hesꝑus. Et dicunt qutdam hos ẽẽ nõ posse. Cum. n
paris uelocitatis cum sole sit: ⁊ ferre in eodem spacie
cursum suum ꝑficiens. quomͦ in una ⁊ eadem noste
nesꝑe senueretur solem ⁊ in mane p̾ceder. In uno gͥ¬

Expanded text:
Stella Lucifer et Hesperus dicitur, sed Lucifer quando ante solem videtur in mane, Hesperus quando post eundem videtur in vesore anni possit esse Lucifer et Hesperus? Dicunt quidam hoc esse non posse. Cum enim sit paris velocitatis cum sole, et fere in eodem spatio cursum suum perficiens, quomodo in una et eadem nocte, in vespere sequeretur solem et in manc praecederet. In uno
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑis 3: ħbaꝵ ⁊ arboꝵ radices desicare. Consiłe ÷ igni. co¬
lere. iuuencuti: ħ̃ .n. calida ⁊ sicca. In eo meliꝰ se hñt fleg¬
matiti: peiꝰ colerici. meliꝰ detrepiti: peiꝰ uiuenes. Pessima
mala qiue ex flegmate ut cotidiana. In eodẽ utile ÷ uti
turał. und̾e non ita cibꝰ dig̾it᷑. S quia potꝰ cito tͣnsit in

Expanded text:
m et arborum radices desiccare; consimile estigni, colerae, iuventuti, haec etenim calida et sicca sunt. In eo melius se habent flegmatici, peius colerici, melius decrepiti, peius iuvenes. Pessima est mala, quae est ex phlegmate. In eodem utile est uti turalis; unde non ita cibus digeritur. Sed quia potus cito transit in
Abbreviated transcription (Latin):
cedit dto int̾tidit. Nam ⁊ fax ⁊ fulmẽ ⁊ stella tͣnscurrens.
⁊ quisqͥs ⁊÷ alius ignis a ere ꝑ exp̾ssus. in fuga ÷: nͨ appar
nͥ dũ cadit. Cometes ã sedem suã ht̃: ⁊ ideo nõ cito expellit.
erratica stella eẽt. in signifero ẽẽt. S quis unũ stellis linitẽ
ponit: Qͥs in angustũ diuina cõpellit: Nempe ħ ip̃a. sid̾a

Expanded text:
modo potest; nam et fax et fulmen et stella transcurrens et quisquis alius est ignis aere expressus in fuga est nec apparet, nisi dum cadit: cometes habet suam sedem et ideo non cito expelliturerratica, inquit, stella esset, in signifero esset. Quis unum stellis limitem ponit? Quis in angustum diuina compellit? Nempe haec ipsa sidera
Abbreviated transcription (Latin):
breuis. uła cibo: eo ꝙ tunc maior sit uescendi appetitus.
uns᷑ Eitas uͥ m̾idiano: eo ꝙ pars eiꝰ calore flagnͣtiorsit.
Lyens seꝑtent᷑oni: eo ꝙ frigorib ⁊ ꝓꝑetuo gelitorpet
lia arboꝵ defluunt. Ut aũ autũpnꝰ habunde morbis facit
ho ostiuiĩ frigoris ⁊ caloris. ⁊ cõpugnancia int̾ se atrio¬

Expanded text:
brevis: vel a cibo, quod major sit tunc vescendi appetitus. tas vero meridiano, eo quod pars ejus calore flagrantior sit. Hiems septemtrioni, eo quod frigoribus et perpetuo gelu torpet.lia arborum defluunt. Ut autem autumnus abundet morbis, facit hoc confinium frigoris et caloris et compugnantia intra se co
Abbreviated transcription (Latin):
cosaꝑare difficile ÷. stã ⁊ ills ip̃o tẽpe q̃ apparet᷑: it sp̃tãte
De
de illoꝵ habitu nõ cõueĩt. s ꝓut cuiq acrior acies aut ebetior
ita dicit aut lucidiorẽ autꝰ rubicũdiorẽ ẽẽ cͥmesq aut in ĩtiors
deductos: aut in lat̾e demissos. S siue sint eoꝵ aliq̃ diffre su n

Expanded text:
st: illo ipso tempore quo apparent, inter spectantes de tu illorum non conuenit sed, prout cuique acrior acies aut hebetior est, ita ait aut lucidiorem esse aut rubicundiorem et crines aut in interiora reductos aut in latera demissos. Sed siue sunt aliquae differen
Abbreviated transcription (Latin):
Si cursitabunt certos: si idem in płis ꝑtib fiat ĩcon¬
stantes sigͣnt uentos. Si stellaꝵ errantium aliqͣm orbi¬
tas inluserit: Ymlrem p̾tendit. Sunt autẽ in signo
tancͥ due stelle parue aselli apellate exignum scer¬
Hec cum in celo sereno apparere deflerit: atrox hyep̃
sequit᷑. Si alt̾aeaꝵ aquiloniam caligo abstulit: aust
tͥonem dixerunt. Griones .n. sunt ꝓpͥe boues aratorii
tofilax dicit᷑: quia arcton .i. elycemursam sequitur.
Cundem ⁊ bootem dix̾unt: eo ꝙ plautro heret signũ
multis spectabile stellis: int̾ qs arturꝰ ÷ Arurꝰ ÷
stellapost caudam maioris urse: positai signo bo¬
ote. Unde ⁊ acturiis dcã ÷: qͣr arcuso cia. quia boõtis p̾cor¬
diis collocata ÷. Oritur autem autũpnali tempe. x
Orion austrum: añ tauri uestigia fulget. Et dict¬
 orion: ab urina .i. ab ĩmũdatõne pluuiaꝵ. Tempore
.n. hyemis obortus: mare ⁊ t̾ras aquis ⁊ tempestatib
turbat. Hunc latini iugulam uocant: eo ꝙ sit arma

Expanded text:
si coruscabunt, certos, si id in pluribus partibus fiet, inconstantes ventos et undique. si stellarum errantium aliquam orbis incluserit , imbrem. sunt in signo cancri duae stellae parvae aselli appellatHaec cum caelo sereno apparere desierit, atrox hiems sequitur; sin alteram earum aquiloniam caligo abstulit, auster trionem dixerunt. Triones enim proprie sunt boves, aratorii, Arctophylax dictus, quod Arcton, id est, Helicem Ursam sequitur. Eumdem et Booten dixerunt, eo quod plaustro haeret; signum multis inspectabile stellis, inter quas Arcturus. Arcturus stella est post caudam Majoris Ursae, posita in signo Boote, unde Arcturus dicta est, quasi e yoypa, quia Bootis praecordis collocata est. Oritur autem, autumnali tempore. Orion autem ante Tauri vestigia fulget, et dictus Orion ab urina, id est ab inundatione aquarum. Tempore enim hiemis obortus, mare et terras aquis ac tempestatibus turbat. Hunc Latini Jugulum vocant, eo quod sit armatus
Abbreviated transcription (Latin):
nitula stella que ⁊ syriꝰ dicit᷑: estiuis mensib in
medio centro celi÷. Et dũ sol ad eam ascenderit: con¬
uncta cum sole duplicat᷑ calor eiꝰ. ⁊ dissoluunt᷑ corꝑa ⁊ ua¬
poiant᷑. uñ ⁊ ex ip̃a stella dies caniculares dicunt᷑ qñ ⁊ mo¬
afficiat uł pp̃ flãme candoiem qͣm emittit: eo ꝙ eiꝰ modi
uapores accendi quis ignorat: Cuiꝰ syderis effectus amplis¬
simt: in t̾ra sentiunt᷑. fũt maria ex oriente eo: fluctuant
in celis uina. mouent᷑ sigas stagna. Origẽ appellat egꝰptͥ
feram: qm in exortueius contͣstare ⁊ contueri tradit acue¬
lut orare cum sternu̾it. Canes quidẽ eo toto spatio max¬

Expanded text:
nicula stella, quae et Sirius dicitur, aestivis mensibus in medio centro caeli est: et dum sol ad eam ascenderit, coniuncta cum sole duplicatur calor ipsius, et dissolvuntur corpora et vaporantur. Unde et ex ipsa stella dies caniculares dicuntur, quando et moafficiat, vel propter flammae candorem, quod eiusmodi vapores quis ignorat? cuius sideris effectus amplissimi in terra sentiuntur: fervent maria exoriente eo, fluctuant in cellis vina, moventur stagna. orygem appellat Aegyptus feram, quam in exortu eius contra stare et contueri tradit ac velut adorare, cum sternuerit. canes quidem toto eo spatio max
Abbreviated transcription (Latin):
fatum pui s stelle fatum is qii apparuit puer fuit s
absit a fidelium cordib: ut ẽẽ aliquid farum dicant. Uitã
quippe hominum: solus conditor qui creauit ad ministrat. Nec
cum p̃ stellas homo: s stelle p̃p hominem facte sunt. Et si stella
fatum hominis dictur: ip̃is suis minist̃ iis subeẽ homo ꝓhibet᷑
Certe cum iacob egrederetur de ut̾o. ⁊ pͥoris fratris plantam
inchoass. Et tñ cum uno tempore eodemq momento iitrũq
mat᷑ fuderit: in una utusq uite equalitas fuit. S ad ħ solẽt

Expanded text:
fatum pueri, sed fatum stellae is qui apparuit puer fuit. Sed a fidelium cordibus absit ut aliquid esse fatum dicant. Vitam quippe hominum solus hanc conditor qui creavit administrat. Neque enim propter stellas homo, sed stellae propter hominem factae sunt. Et si stella fatum hominis dicitur, ipsis suis ministeriis subesse homo perhibetur. Certe cum Jacob, de utero egrediens, prioris fratris plantam inchoasset; et tamen cum uno tempore, eodemque momento utrumque mater fuderit, non una utriusque vitae qualitas fuit. 5. Sed ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
querere. an effeaus uniꝰ planete impediat᷑ ꝑalt̾um. manfas
aliquem ⁊ p̾fu̾it mars anno: diminuit calorem qui
ex uirtute martis deber ꝓuenire in eodem anno. Utrũ
detminat austotiles in ł. de celo ⁊ mundo. Et hec q̃steoe
÷ questio: s ÷ suppositio in astronomia. Huius autem
demonstratio apud aristotilem hec÷. simplicis corpis. si¬
plex ÷ motus. Om̃is motus simplex̾: aut cirtularis au¬
motus rectus. Igitur planete. cum sint corꝑs simplicus
aut artularit̾ aus recte mouent᷑. S ñ mouefit᷑ scd̃m rec¬
tum: quia onne ꝙ mouet᷑ ẜ rectum ꝑticipat contͣrieta¬
te. ⁊ ÷ corruptibile. Planeta uero non ꝑticipat contͣ¬

Expanded text:
quererere, an effectus unius planete impediatur per alterum, maaliquem et prefuerit mars anno, diminuit calorem qui ex virtute Martis deberet provenire in eodem anno. Quintodeterminat Aristoteles in libro de celo et mundo, et hec questio non est questio, sed est suppositio in astronomia. Huius autem demonstratio apud Aristoteles hec est. Simplicis corporis simplex est motus; omnis autem motus simplex, aut est circularis, aut rectus. Igitur planete cum sint corpora simplicia, aut circulariter, aut recte moventur, sed non moventur secundum rectum, quia omne quod ita movetur, participat contrarietate, et est corruptibile: planeta vero non participat cont
Abbreviated transcription (Latin):
.n. illo mense facielant memoriã aĩaꝵ. uł a feleuario .i. plu
tone: quẽ tuc̃ hostiis placabant ut ꝑc̾et animab. Uł ut qͥdã¬
uolunt. a febrꝰ: qr ħ mense de facili febricitant homines. ꝯ art
dẜ a marte deo belli: ꝙ̃ romulus pr̃em suũ ẽẽ putabat. uñ¬
ab eo pͥmũ mensem anni sui noĩauit. ysidorꝰ. uł dr᷑ marciꝰ:
quia eotemꝑe cũcta animãcia agũt᷑ ad marẽ. ⁊ ad ꝯcũbẽdi¬

Expanded text:
lunae cursu enumerantur, quod est de nova ad novam. Aegyptii autem primi propter lunae velociorem cursum, et ne error conputationis eius velocitate accideret, ex solis cursu diem mensis adinvenerunt; quoniam tardior solis motus facilius poterat conprehendi. Ianuarius mensis a Iano dictus, cuius fuit a gentilibus consecratus; vel quia limes et ianua sit anni. Unde et bifrons idem Ianus pingitur, ut introitus anni et exitus demonstr
Abbreviated transcription (Latin):
suas in t̾rena ꝯuertit: ⁊ eo magis ⁊ magis obscurat᷑ ĩ int̾i¬
orib ⁊ suꝑiorib suis. S cum redire ceꝑit ad illam ĩcõmu¬
ingenii que ad infi̾ora ungebat ad suꝑiora conu̾tit᷑ ⁊ ter¬
renis quodãmͦ aufert᷑ ut magis magisq huic seculo mo¬
ria riatur. ⁊ uita eiꝰ abscondat᷑ cum xp̃o in deo. mꝯutat᷑
gͦ i det̾ius ad ext̾iora ꝓgrediens: in uita sua ꝓiciens ĩ ti¬

Expanded text:
s in externa convertit, et eo magis magisque obscuratur in interioribus ac superioribus suis: sed cum redire coeperit ad illam incommuingenii, quae ad inferiora vergebat, ad superiora convertitur, et a terrenis quodammodo aufertur, ut magis magisque huic saeculo moriatur, et vita ejus abscondatur cum Christo in Deo. 9. Mutatur ergo in deterius ad exteriora progrediens, et i
Abbreviated transcription (Latin):
di solita decurrunt: magnitudinẽ reꝵ cõsuetudo subducit
Ita enim composit sumus: ut nos condiana ⁊ si ad miffi¬
cetus astroꝵ. quib ĩ mensi corꝑis pulcͥtudo distinguit᷑
popłm non conuocat. At cum aliquid ex morẽ muta¬
tum ÷: omniũ uultus in celo ĩ. Sol spectatorem insi
mirari. Idem in cometis fit. Siratus ⁊ ĩ solite figure
alioꝵ de aduentio querit. ignarꝰ utrũ mirari debeai
ac tut̾ie. Non .n. desunt qui t̾reant: qui significatões
enim sic temp estatis signum hoc ÷: quomͦ future plu

Expanded text:
diu solita decurrunt, magnitudinem rerum consuetudo subducit: ita enim compositi sumus ut nos cotidiana, etiamsi admiracoetus astrorum, quibus immensi corporis pulchritudo distinguitur, populum non conuocat: at cum aliquid ex more mutatum est, omnium uultus in caelo est. Sol spectatorem, nisi mirari. Idem in cometis fit: si rarus et insolitae figurae aliorum, de aduenticio quaerit, ignarus utrum debeat mirari an timere. Non enim desunt qui terreant, qui significationes enim sic hoc tempestatis signum est quomodo futurae plu
Abbreviated transcription (Latin):
li ⁊ pigro uento. Nam ⁊ lapillus in piscinã aut la¬
cum ⁊ illigatam aquam missus: cirtulos facit in¬
qui rapitur ⁊ currit nõ dat sui potestatem: ⁊ om¬
nem ictũ uenientẽ q formã ex eo turbat. Ne uͦ co¬

Expanded text:
aere et pigro uento; aaere et pigro uento; acum et alligatam aquam missus circulos facit inqui rapitur et currit, non det sui potestatem et omnem ictum uenientemque formam ex eo turbet. Hae,
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾sus urbem intrauit. cirta solem uisũ co pra¬
loris uaru cirtulũ: qualis ĩ archu ẽẽ solet. Hũc
dicatur exponã. Cũ in piscinam lapis nittitur
uidemus multo s orbes aquã descendere. fi̾q pͥ¬
mum angustissimũ orbem: deinde laxiorem. poti
modũ uero alios maiores: donͦ euanescat ĩpetus.
⁊ ĩplaniciem ĩ motarũ aquaꝵ soluatur. Tale ꝙͥ¬
dam si cogitemus: ⁊̃ in aere. Cum enim spissi¬
or factus est : plagam sentire potest. Lux itaq so¬
lis aut lune uł cuiusq sẏderis incurrens: illũ ĩ
crculos cogit retedere. Nam humor ⁊ aer ⁊ õe
quod ex ictu formam ĩ accipit: in talem hĩtum
ĩpellitur. qualis est eius quod impellit. Quia gͦ
lumen rotundum est: ⁊ aer in hunc modũ luie
terram fit talis effigies: qͣm tñ uisus nost̾ ĩ betil
ether est: quia forme crassis dempsis q corporib in¬
ꝓrimi solent. in sb̾tilibus añ nõ hñt ubi ꝯsiftant au̾
quidẽ. His ⁊̃ adice: numquã coronã colligi nͥ stabi

Expanded text:
ersus intrauit, circa solem uisum coloris uarii circulum, qualis esse in arcu solet. Hunc dicatur, exponam. Cum in piscinam lapis missus est, uidemus in multos orbes aquam discedere et fieri primum angustissimum orbem, deinde laxiorem ac deinde alios maiores, donec euanescat impetus et in planitiem immotarum aquarum soluatur; tale quiddam cogitemus fieri etiam in aere: cum spissior factus est, sentire plagam potest; lux solis aut lunae uel cuiuslibet sideris incurrens recedere illum in circulos cogito. Nam umor et aer et omne, quod ex ictu formam accipit, in talem habitum impellitur, qualis est eius, quod impellit; omne autem lumen rotundum est: ergo et aer in hunc modum lumine terra fit talis effigies, quam uisus noster solita aether est. Nam formae crassis demum spissisque corporibus imprimi solent, in subtilibuet illud adice, numquam coronam colligi nisi stabili
Abbreviated transcription (Latin):
bus miscetur: ut dutius ⁊ maiori efficacia ꝯ¬
Adamum dicũt quidam gułmi arboris ee:
s falso. Est aũ humor aeris ĩ oriente ⁊ in
partib gretie: cũ rore uł roris uite descendens
Suꝑ herbas terre. Qui cũ descend̾it quibdam
corrgus herba ꝑcutitur: ⁊ sic illa pretiosa
humiditas corrigus quiscatur Quib expͥssis
et extersis. humorsoli ex ponitur ac de sicta¬
tur: exutatũ uero ladammidicitur. Quod
ꝑ se quidem purum aromaticũ est. ⁊ preciosũ
ualde: s qͣndoq cũ digestione capͥna ⁊ huiꝰmo¬
di rebus iugris sopħicatur. Eligendũ est ił¬
lud quod ponderosum est ⁊ ingrũ: ⁊ quod ma¬
gis malaxari potest mag̃ q est aromaticũ
Quod autẽ subrufũ est ⁊ frangitur: uetus¬
tate ꝯsũptum aut ininis sopħitatũ eẽ signi¬
ficatur. ladanũ h̃t uirtutem ꝯstͥngendi. ⁊ ca¬
lefaciendi: ex uis cositate ⁊ aromaticitate ua¬

Expanded text:
eribus miscetur, ut diutius et maiori efficacia ceribus miscetur, ut diutius et maiori efficacia cadanum dicunt quidam gummi arboris esse, sed falso. Est autem humor aeris in oriente et in partibus Grecie cum rore vel roris vice descendens super herbas terre. Qui cum descenderit, quibusdam corrigiis herba percutitur et sic illa pretiosa humiditas corrigiis conviscatur. Quibus expressis et extersis, humor soli exponitur ac desiccatur: exiccatum vero ladanum dicitur. Quod per se quidem purum aromaticum est et pretiosum valde, sed quandoque cum digestione caprina et huiusmodi rebus nigris sophisticatur. Eligendum autem illud quod ponderosum est et integrum et quod magis malassari potest, magisque est aromaticum. Quod autem subrufum est et frangitur, vetustate consumptum, nimis sophisticatum este significatur. Ladanum habet virtutem constringendi et calefaciendi, ex viscositate et aromaticitate. Va
Abbreviated transcription (Latin):
continue. Humor namq melleus qui de flori¬
bus ac fructibus ⁊ frugib ĩ fumis ꝑ solem ad
suꝑiora tͣnͣsuehitur: apud nos iuscosas ⁊ lubri¬
cas ac nubilosas aeris regiones tͣnsire nõ pot᷑.
nec ad illam tnsquillam uenire que supra nubes
est: ut ibi paulatim dempsatus ad nos iterũ
pond̾e suo deferatur. s ascend̾e nitens: ipĩs lu¬
bricis aeris regionibus miscetur. Inorienteuͦ
ius est. Itaq descendit ibi mel suꝑ t̾ram ⁊ in
arborib ⁊ ħ̾bis: nõ tñ in tanta copia sic̃ ros.
Mel apũ: inplemlumo capiendũ est: Sereno
die: Abrũpi statim ac resilire guttas: ulitãtis
est indicium. Bonitatis uͦ ꝓbatõ est: ut sit odo¬
riferui ⁊ ex dulci re. glutinosũ ac ꝑlutidũ. Cũ
aũ exmutur mel. apes abigi fumo utilissimũ
est: ne irascantur. ⁊ mel auiditate uorent.
Mel calidũ est ⁊ siccũ. Conseruat ⁊ mũdificat
In medicius ponitur. ut amaritudo sp̃eꝵ. eius
dulcedine temꝑetur. In electuariis qͦ cũ pula¬

Expanded text:
inuo. Humor namque melleus, qui de floribus et frugibus in fumis per solem ad superiora transvehitur, apud nos viscosas et lubricas, ac nebulosas aeris regiones transire non potest, nec ad illam tranquillam venire que supra nubes est, ut ibi paulatim densatus, ad nos iterum pondere suo deferatur; sed ascendere nitens; ipsis lubricis aeris regionibus miscetur. In oriente vmus est. Itaque descendit ibi mel super terram, etiam in arboribus et herbis, non tamen in tanta copia sicut ros. Mel apum in plenilunio capiendum est sereno die. Abrumpi statim ac resilire guttas, vilitatis est indicium. Bonitatis vero probatio est, ut sit odoriferum et ex re dulci, glutinosum, ac perlucidum. Cum autem eximitur mel, apes abigi fumo utilissimum est, ne irascantur et mel aviditate vorent. Mel calidum est et siccum; conservat et mundificat, in medicinis ponitur, ut amaritudo specierum, eius dulcedine temperetur. In electuariis quoque cum pulv
Abbreviated transcription (Latin):
Snus dicuntͫ: maiores recessus ma¬
ris. ut ĩ mari magno iouiꝰ ĩ occeano caspius.
inditus. ꝑsicus. arabitꝰ qui ⁊ mare rubrũ qͥ occeano
ascͥbitur. Rubrũ mare uotatũ ⁊: eo qd̾ sit roseis un¬
dis ĩfectũ. Nõ tñ talem naturã ħt qualẽ iudetur
oftendere: s uicinis lictorib uiciatur gurges att

Expanded text:
nus dicuntur majores recessus maris, ut in mari Magno Junius, in Oceano, Caspius, Indicus, Persicus, Arabicus, qui et mare Rubrum, qui Oceano ascribitur. 2. Rubrum autem mare vocatum, eo quod sit roseis undis infectum, non tamen talem naturam habet, qualem videtur ostendere, sed vicinis littoribus vitiatur gurges, atque
Abbreviated transcription (Latin):
calor ex igne: ita frigus ex aqua nascitur. Uñ extre¬
me partes occeani. rigido gelu ⁊ ꝑpetuo frigore hor¬
rent: qr calore solis carent. Pars aũ occen q̃ me¬
se ħt. Occeanus fluoꝵ occursu nõ augetur: gua
eluenta dulcia partim salsis undis consumunt᷑ uł
uẽtis uł uapore solis ampuint᷑. partim ꝑ ocultos me¬

Expanded text:
calor de igni, ita frigus de aqua nascitur, unde extremae partes Oceani rigido gelu, et perpetuo frigore horrent, quia calore solis carent. Pars autem Oceani, quae mes Oceanus fluviorum occursu non augetur, quia fluenta dulcia partim salsis vadis consumuntur, vel ventis, vel vapore solis abripiuntur, partim per occultos me
Abbreviated transcription (Latin):
ã extelsa ꝑlibret: mariat̾ris paria sũt. Nã par
undiq sͥ ip̃a tellus est:cauaeius ⁊ plana. ĩ feniora¬
eiꝰ sũt. M istis a deo ĩ rotundũ orb̾ equatꝰ est. In ꝑte
a eiꝰ ⁊ maria sũt: que ĩuniꝰ pile equalitatẽ ꝯueni
ũt. S sic̃ campos intuentẽ que paulatĩ deuexa sũt
fallunt: sic cũ nõ intlłigimꝰ cͦuaturas maris. uidet᷑
planũ quic ꝙͥ appar. at illud eguale t̾ris est. Aristo¬

Expanded text:
 excelsa perlibret, maria paria sunt: nam par undique sibi ipsa tellus est caua eius et plana inferiora sunt, sed istis adeo in rotundum orbis aequatus est; in parte autem eius et maria sunt, quae in unius aequalitatem pium campos intuentem quae paulatim deuexa sunt fallunt, sic non intellegimus curuaturas maris et uidetur planum quicquid apparet. At illud aequale terris est i
Abbreviated transcription (Latin):
ebectibus nr̃is prouidentia diuina subtrax̾it.
aut .ni. t̾rore concursus eorum uł horrore uultu¬
imni quo se pro uoluntate sua cum libitum
fuerit transformant. intolerabili formidine
homines consternarentur: aut certe cotidie i

Expanded text:
spectibus eos prouidentia diuina subtraxerit. aut enim terrore concursus eorum uel horrore uultuum, in quos se pro uoluntate sua cum libitum fuerit transformant atque conuertunt, intolerabili formidine homines consternarentur atque defi
Abbreviated transcription (Latin):
est ⁊ contagiuim. quod dũ uũ app̾hend̾it : cele¬
rit̾ ad plures tnͣsit. Gignitur enĩ ex aere corrip
dei omnino ñ fit. Dicitur aũ pestilentia qͣiͣ pastu¬
qͥc̃q tetig̾it polluit. Ip̃a ⁊ ĩgumaria ab ĩguinũ
auta est. ut nõ hãt spaciũ tpr̃s quo aut uita sꝑe¬
Fur aut mors: s repentinꝰ languor simł cũ morte

Expanded text:
est contagium, quod dum unum adprehenderit, celeriter ad plures transit. Gignitur enim ex corrupto aerDei omnino non fit. Dicta autem pestilentia, qquemque tetigerit, polluit. 19. Ipsa et inguinaria ab inguinum  tanto acuta est, ut non habeat spatium temporis, quo aut vita speretur, aut mors, sed repentinus languor simul cum morte
Abbreviated transcription (Latin):
phus. A qua est scd̃m elementũ. Cuiꝰ in mensa pro¬
funditas ab ussus dicitꝰ: quasi absens fundus. Et
tñfundũ: qm̃uis nunis ꝓfundũ. Hec frigida e̾ ⁊ hũ
da. Que de lapide manat: leuior est ac limpidior. Aã
cõis est onũb ad nna fluit sordes ab luit: t̾cre ꝑmir¬
talutũ facit sitĩ sedat. ignẽ extĩguit. ⁊ c̾.uiii. ⁊d̾e ma

Expanded text:
s Aqua est secundum elementum, cuius immensa profunditas abyssus dicitur, quasi absens fundus habet tamen fundum, quasi nimis profundum. Hec frigida et humida est. Que de lapide manat, levior est et limpidior. Aqua communis est omnibus, ad imafluit, sordes abluit, terre permixta lutum facit, sitim sedat, ignem extinguit et cetera. Ocea
Abbreviated transcription (Latin):
uł mustiss te̾or misceat᷑: molei mollem natura t¬
deᷤtendat: diccretat onib uites dat raditẽ ĩpĩgliapsi
Ipẽ quoq int̾ se discrepant suamtates. Atia suaintis
inuine: alia ct in olea. alia in teraso. alia in ficu distt
in malo: dispar indactilo. Tactus ip̃e aqͣ alcbi lenis.
albi asꝑior pleꝵ ꝙ pinguior. Pond̾e quoꝙ freqũt¬

Expanded text:
 pars misceatur, in olei mollem naturam fdescendat, discretas dat omnibus vires, radicem impinguat, Ipsae quoque inter se discrepant suavitate. Alia suavitas est in vinea, alia in olea, alia in cerasis, alia in fleu, discreta in malo, dispar in dactylo. Tactus ipse aquae alibi lenis, alibi asperior, plerumque pinguior est. Pondere quoqu
Abbreviated transcription (Latin):
cꝯense octobri.
apoerina ÷ inũdemia. Cuiꝰ tẽꝑe. notada⁊ fecuditas
saruica columella. ꝑossurã elig̃e. clserit autem
co lumella. uno anno explorari sclitatẽ ñ posse s .iiii:
Uindemiã antiqͥ nũꝙͣ existimau̾e maturã. añ eqͥnot¬
tiũ. Iam passim rapi c̾no. Qsmobrẽ ⁊ hĩ temꝑa: noc¬
tis argum̃tis q signent᷑. Leges ita se hñt. Qm calidã
nͭ legito. Hoc ÷. in ea siccitate: ac nͥ ꝓmber int̾uen̾it.¬
Spaciosa melius pmũt. Antiqui funib ac uitib
loreis ea detrahebant: ⁊ uectib. Iustũ uindemie tẽp¬

Expanded text:
ense octobri oportuna vindemia est, cuius tempore notanda est fecunditas sarmenta possumus eligere. Assserit autem Columella, uno anno explorari fertilitatem non posse, sed quatuor; indemiam antiqui numquam existimavere maturam ante aequinoctium; iam passim rapi cerno. quamobrem et huius tempora notis argumentisque signentur. leges ita se habent: uvam caldam ne legito, hoc est nimia siccitate ac nisi imber intervenerit.spatiosa melius premunt. antiqui funibus vittisque loreis ea detrahebant et vectibus. int
Abbreviated transcription (Latin):
diẽ ꝓbatur maxĩe retens maxĩe: ⁊ q̃ sio doris mol¬
lissimi. gustu ue ꝙͣ marĩe feruens: potꝰ q lentoce¬
pore lenit̾ mordens. colore purp᷑e: q̃ q płima mĩ¬
mũ pond̾is faciat. breui tuitaꝵ fistul a att ñ
fragili. Ladam uocant calẽ. barbare noĩe. Alia
balsama de saba odore siłi aplłata: s amara deoq
utilior medicis: sic̃ niga unguentis. Peia nulli

Expanded text:
batur recens maxime et quae sit odoris longissimi gustuque quam minime fervens potiusque lento tepore leniter mordens, colore purpurae, quaeque plurima minimum ponderis faciat, brevi tunicarum fistula atque non fragili. ladam vocant talem barbaro nomine. alia est balsamodes, ab odore simili appellata, sed amara ideoque utilior medi
Abbreviated transcription (Latin):
t indu̾sas plerumꝙ se mnutat spẽs a̾uit iutͥ ada¬
neas flaua aut int̾ caute spimea aut int̾ nemora iutid̃¬
dancior alit intꝰ lorulenta discoior eut int̾ lil il auiẽ¬
aut inmari obscurior. Assumpto em̃ lotoꝵ quin iulit
tolore decurrit. Rigorem q pari rõne comittist. uu
t uaporancia ferueat ĩt umbrosa f̃gescat: solere¬
ꝑtussa estuet niuib irrigata glaciali hũore canesti¬

Expanded text:
t diuersas plerumque sese mutat in species: aut inter harenas flaua aut inter cautes spumea aut inter nemora uiridantior aut inter florulenta discolor aut inter lilia fulgenaut in mari obscurior assumpto locorum quibus influit colore decurrit. rigorem quoque pari ratione commutat, ut inter uaporantia ferueat, inter umbrosa frigescat, sole repercussa exaestuet, niuibus inrigata glaciali umore canes
Abbreviated transcription (Latin):
u̾q ex apxitis. aquilonis situ: ex opatis horridior uir̾q
p̾ferens. frigida hyeme det̾ior: ac minꝰ copiosa ⁊ decolor
Quidã arbitͣnt᷑ in montuosis copiam p̾stantiorẽ ac co
loratio iẽ ⁊ dulciorẽ fieri. odorẽ qͦ gratiorẽ dũ resmna
sit: secoctam uero minꝰ picis redcere. exxuii. De me

Expanded text:
ubique ex apricis aquilonis situ, ex opacis horridior virusque praeferens, frigida hieme deterior ac minus copiosa et decolor. quidam arbitrantur in lore et dulciorem fieri, odore quoque gratiorem, dum resina sit, decoctam autem minus picis reddere, quoniam in se
Abbreviated transcription (Latin):
Itis folio uł pampino: capitis dolo¬
res ⁊ inflacõnes corpoꝵ mittigat cũ polenta
Folia ꝑ se: ardores stomachi ex a qua frigida. al
farmna a ordei: articł arios morbos. Pampinsta
⁊ ĩpoĩti: tumorẽ omẽ siccant. Suc cꝰ eoꝵ. Dissint̾itis

Expanded text:
itium et pampini capitis dolores inflammationesque corporum mitigant cum polenta, folia per se ardores stomachi ex aqua frigida, cum farino vero hordei articularios morbos. pampini triti et inpositi tumorem omnem siccant, sucus eorum dysintericis
Abbreviated transcription (Latin):
melocron alii psil ocrũ apłłant. Hiꝰ sarm̃ta longis
⁊ extlib int̾nodiis genicłata scandũt: folia uͦ¬
paropinosa ad magnitudinẽ hde̾ hede diuidũt᷑.
ut uitiũ. Radix alba gndis raphano ũcõ simil.
ex ea taules asparagi siłitudine ereunt: q decocti
in cibo aluũ ⁊ urinã ciit. Folia ⁊ caules exult̾¬
rubente: postea croci. s ou̾nt id. qui coria ꝓficiũt.

Expanded text:
cedrostin, alii madon appellant. huius sarmenta longis et exilibus internodiis geniculata scandunt. folia pampinosa ad magnitudinem hederae dividuntur ut vitium. radix alba, grandis, raphano similis initio. ex ea caules asparagi similitudine exeunt. hi decocti in cibo alvum et urinam cient. 22 folia et caules exulcerubente, postea crocino. novere id qui coria perficiunt;
Abbreviated transcription (Latin):
am. q̃ dr᷑ idica nardꝰ. Cõtortat potata ief. stõa¬
hlq dolores. Mutigat. ⁊ renes: illiꝰ aporima pͣgat.
uesicam iuuat. urinas ⁊ m̃strua pellit. Ict̾icis ꝓ¬
dest: nocuis hũoribi ostat Oͦs capͭ ad pectꝰ  usmittit᷑
sepe ꝑ nuã. Pũcturas auf̃t: ⁊ morsus inc̾ior. In stõa¬
cho clausũ: sol hausta repelle uentũ. Macͥcis nimiũ.
restͥugit sb̾dita fluxũ. Cũ gelida si det᷑ aqͣ. sedare
tumoie. Idicit᷑ ħ cordis. ⁊ tiausea sistit᷑ inde. Sxtł¬
tat ħ uen̾em. cũ uini sũpta licuiore. Duricias stĩ¬
cas dixat᷑a resoluit: Giꝰ fomento ꝑ ꝑces ĩfi̾ores
Lumĩa. si cepida foueant᷑ sepiꝰ illa: Affirmant

Expanded text:
r indica nardus. Confortat potata jecur, stomachique dolorem mitigat, et renes illius apozima purgat, vesicam juvat, urinas et menstrua pellit, ictericis prodest, nocuis humoribus obstat, quos caput ad pectus transmittit saepe per uvam; puncturas aufert et morsus interiorum, in stomacho clausum solet hausta repellere ventum; matricis nimium restringit subdita fluxum. Cum gelida si detur aqua, sedare tremorem dicitur haec cordis, et nausea sistitur inde. Excitat haec venerem cum sapae sumpta liquore, duricias stericas elixatura resolvit ejus fomento per partes inferiores. Lumina si tepida foveantur saepius illa, aff
Abbreviated transcription (Latin):
Macer. Cunmama cres spẽs. dicũt᷑ hr̃e. s haꝵ. Est p̾cio¬
sa magis. q̃ plus subtił hẽt᷑. Et q̃ plus mordet mixta
dulcedĩe linguã. Hũores stõachi sictat. corroborat
np̃m. Et facit acceptas ut dig̾at ociꝰ escas. Sũpcũ cͤat
epar: lociũq ⁊ m̃strua pͣgat. Hũida cussis eo seda¬
bit᷑. actq catrarrꝰ. Ydropicis sp̃em. cui pͥbent cĩpa
ua nom̃: Sũpta ñ modicũ repͥmit. renũq dolorẽ
neptiliũ morsus: Eat. si iũgit᷑ ilł. Q̃ cͤant ocłos
huores cat acuosos. Si bñ ꝯtritũ. forti misceturͤ
aceto. Lił̾at appoĩtũ. t̾ra lentigie uultũ. Sicq ĩuat
morbũ: qͥ ducit ab ĩpeto nom̃. Grosa magis spẽs.
fluxꝰ emorroidaꝵ: snͣgit. aqͣ gelida bñ si cõttabibat᷑

Expanded text:
MA. Cinnama tres species dicuntur habere, sed harum est pretiosa magis, quae plus subtilis habetur et quae plus mordet mixta dulcedine linguam. Humores stomachi siccat, corroborat ipsum, et facit acceptas ut digerat ocius escas; sumptum curat hepar lotiumque et menstrua purgat, humida tussis eo sedabitur atque cat dolorem; reptilium morsus curat; si jungitur illis, quae curant uculos, humores siccat aquosos; si bene contritum forti miscetur aceto liberat appositum tetra lentigine vultum, sicque juvat morbum qui ducit ab impete nomen. Grossa magis species fluxus haemorrhoidarum stringit, aqua gelida bene si contrita bibatur,
Abbreviated transcription (Latin):
arboris gu̾tta ꝓfluens ⁊ cõgelata. Nam greci ste¬
riam guttã dicunt. Grece a utẽ styrax iatine
uatur. Iua autẽ q uirgis ⁊ calamis inheserit:
munda ⁊ albida Pehinc fulua fit . solis cã:
⁊ ip̃a storax calamites. pinguis. resinosa. iocundi odo¬
ris. humecta. ⁊ ueluti mellosum liquorẽ emittens.¬

Expanded text:
arboris profluens, et congelata. Nam Graeci stiriam guttam dicunt, Graece autem στύραξ Latine vatur; illa autem quae virgis et calamis inhaeserit munda est et albida; dehinc fulva fit solis causa, et ipsa storax calamites pinguis, resinosa, odoris jucundi, humecta, et veluti mellosum liquorem emittens
Abbreviated transcription (Latin):
tracto om̃ium spũ qui uehit. nͨ uiqmͣ nisi post uen¬
tos calidos: scilic ĩuenas ⁊ caua eius otultato affla¬
tu. Net aliud est in t̾ra tremor: qm in nube tonitruũ.
Nec hyatus aliud qͣm cum fulinen erumpit: ĩclu¬
id spũ luctante. ⁊ ad lib̾tatẽ exire nitente. Besinũt

Expanded text:
post ventos, condito scilicet in venas et cava eius occulta flatu. neque aliud est in terra tremor quam in nube tonitruum, nec hiatus aliud quam cum fulmen erumpit incluso spiritu luctante et ad libertatem exire nitente. Varie it
Abbreviated transcription (Latin):
undatões maris: eodem uidelic spũ in firsi. Plimꝰ uͥ¬
t̾raꝵ est: cũ idem ille sp̃t ad tollendũ potens. solo nõ
ualet erũꝑe. Nacuntur enĩ ħ modo. Nec fluminum
trũ in uertu: sicut echinades insule ab aceloo amne ci¬
este. maior q ꝑrs egypti a nilo. ĩ qmͣ a faro ĩ sula noc¬
tis ⁊ diei cursum fuisse homero credimꝰ. Nec recessu
maris: sicut eodem certeis. Qd̾ accidisse et ĩ am brachie
portu detem nuliũ passuũ int̾uallo. ⁊ atheniensiũ qͥnq
dam edem dyane alluebat. Herodoto quidẽ si credimꝰ:
mare fuit supra memphĩusq ad ethyopũ montes e¬
Nacunt᷑ et alio mͦ t̾re: ac repente ĩ aliquo mari emer¬
gũt. ue lut paria secũ faciente natura: queq hause¬
tit hyatus alio loto reddente. Clare iam pͥdem ĩsule
delos ⁊ rhodos memoria ꝓduntur: ⁊ nate postea mi¬
nores ultra melonanata int̾ lẽnũ ⁊ hellespõntũ. nec
int̾ lesbũ et theon. halona int̾ cycladas. thera qͦ act

Expanded text:
undationes maris, eodem videlicet spiritu infusi aut terrterrarum est, cum idem ille spiritus adtollendo potens solo non valuit erumpere. nascuntur enim, nec fluminum tantum invectu, sicut Echinades insulae ab Acheloo amne congestae maiorque pars Aegypti a Nilo, in quam a Pharo insula noctis et diei cursum fuisse Homero credimus, nec recessu maris, sicuti olim Cerceis. quod accidisse et in Ambraciae portu decem milium passuum intervallo et Atheniensium quinque dam aedem Dianae adluebat. Herodoto quidem si credimus, mare fuit supra Memphim usque ad Aethiopum montes Nascuntur et alio modo terrae ac repente in aliquo mari emergunt, velut paria secum faciente natura quaeque hauserit hiatus alio loco reddente. Clarae iam pridem insulae Delos et Rhodos memoriae produntur; et natae postea minores, ultra Melon Anaphe, inter Lemnum et Hellespontum Neae, inter Lebedumet Teon Halone, inter Cycladas  Thera et
Abbreviated transcription (Latin):
Iogerum uocatũ est. qd̾ uno iugo boũ in die exarari
p̾sset. Actus dicebatur: ĩ quo bones agerent  cũ a¬
⁊ duplicatus ĩ longitudinẽ. iugerũ faciebat. Bona¬
tifundus sĩgłoꝵ cõtingebat arcentiũ iucmnos: qͥꝑ
q ĩ legis stolonis lucin incłusos qͥngentoꝵ iuge¬
rũ modo. ⁊ ip̃o sualege dampnato. cũ sb̾stituta fili
psona ampliꝰ possid̾et. Lux᷑iantis iã rei publice : fu
itsligi ciuẽ. cui septẽ iugera ñ satis eẽnt. Hec ꝙ mẽ

Expanded text:
Iugum vocabatur, quod uno iugo boum in die exarari posset; actus, in quo boves agerentur cum aduplicatusque in longitudinem iugerum faciebat. donatifundiis singulorum contingebat arcentium vicinos, quippe etiam lege Stolonis Licini incluso modo quingentorum iugerum, et ipso sua lege damnato, cum substituta filii persona amplius possideret. 18 luxuriantis iam rei p. fuiintellegi civem, cui septem iugera non essent satis. haec autem
Abbreviated transcription (Latin):
sieni soxte ⁊ annos nu̾aumꝰ amissos. ħ affigam᷑ aĩo. ⁊ boc
nobis subuide dicamꝰ. Moriendũ est. Qͣndo. Quid tutiꝰ
Mors nature lex est: mors tͥbutũ officiũ qr morta¬
liĩ. ⁊ maloꝵ õium remediũ est. Optauit illam. qĩos
reformides. Effice illã tͥ cogitatõe młta samiliarẽ:
ut si ita tuleris. possis illi ⁊ obuam exire. S nob̾igno¬
rantib ueruĩ. oĩa t̾ribiliora sũt: quorꝰ metũ paritas
anget. L euĩ enĩ accidũt familiaria: nam ĩ insolito for¬
turam oculis nõ rõne ꝯp̾hendimꝰ: nͨ cogitamꝰ qͥd illa
fac̾e possit s tm̃ qͥd fec̾it. amꝰ itaq penas huiꝰ negl

Expanded text:
ieni, quod annos numeramus amissos? Hoc affigamus animo, hoc nobis subinde dicamus: moriendum est. Quando? Quid tua? Mors naturae lex est, mors tributum officiumque mortalium malorumque omnium remedium est: optauit illam quisquis reformides; effice illam tibi cogitatione multa familiarem, ut, si ita tulerit, possis illi et obuiam exire. Lirantibus uerum omnia terribiliora sunt, utique quorum metum raritas auget: leuius accidunt familiaria, at ex insolito forturam oculis, non ratione, comprehendimus nec cogitamus quid illa facere possit, sed tantum quid fecerit. Damus itaque huius ne
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ estus ymbrẽ sequitur: uł ymbres estum. Nauigan¬
tes quoq sentiũt nõ dubia comectura: sine flatu ĩtume¬
cente fluctu subito. aũ quatiente ictu. sutremũt ã et
ĩ nauib posita. eque qͣm ĩ edificus: crepitu q motũ pre¬
nũciant. Qͥn ⁊ uolucres ñ inpauide sedent. S ⁊ ĩtelo
signũ precedit. motu futuro: aũ int̾ du aut paulo post
occasum sereno. ceu temus linee spaciũ: nube ĩ longo
porrecta. Est ⁊ ĩ puteis turbidior aqua: nͨ sine odoris te

Expanded text:
sequitur imbres aestus imbresve aestum. Navigantes quoque sentiunt non dubia coniectura, sine flatu intumescente fluctu subito aut quatiente ictu. intremunt vero et in navibus postes aeque quam in aedificiis crepituque praenuntiant. quin et volucres non inpavidae sedent. est et in caelo signum praeceditque motu futuro aut interdiu aut paulo post occasum sereno tenuis ceu lineae nube in longum porrecta spatium. Est et in puteis turbidior aqua nec sine odoris t
Abbreviated transcription (Latin):
tatur oppidis. Minus quippe qͣtiuntꝰ: trebuis ade¬
ĩ hisdem illis que pendent. sicut ĩ eapoli ĩ ytalian¬
tlłigitur: parte eius que sołida est ad tales calu
ob noxa. Tutissimi ⁊̃ sunt. edificioꝵ fornices: an¬
guli quoq parietũ: potest q alt̾no pussu rente¬
tes. ss ⁊ lat̾e t̾reno fã parietes: minore nora qͣtu¬

Expanded text:
tatur oppidis: minus quatiuntur crebris ad ein isdem illis quae pendent, sicuti Neapoli in Italia intellegitur, parte eius, quae solida est, ad tales casus obnoxia. tutissimi sunt aedificiorum fornices, anguli quoque parietum ostesque, alterno pulsu renitente. et latere terreno facti parietes minore noxa quatiu
Abbreviated transcription (Latin):
culpa uł pigricia ⁊ et̾na nocte torpescans: hauriẽtib¬
grauis est:. uł corruptus int̾noꝵ igniũ uiciolonge
ꝙ situ emissus purũ hũc liquidum q maculat. insue
tent. ut quas numqm̃ usus exerceat nũqmͣ aura l
toq celo: plurimũ utuntur ⁊ aquis: qͣꝵ maxima mn
ipam humũ exceꝑint. Nlocuisset ille et hõib si mauqr ore¬
iset s illĩ aeris sinceri copia excĩit. aliqm ut ab hõie
ex hintlłige: quod tot inde uenena nascuat᷑ nõ ma¬
nusparsa s sponte. solo scilic habente mali ut bomi seia¬
exfilatur uapor. quẽ nec hõi ducere nec fere tateniẽs
Aues quoq sm illũ incid̾int. anteqm celo meliore lems¬
at ubiuero ꝑ secula conditis tenebus et ⁊sticia locicte¬
uit auiciũ in grauestit. eo q mora peior quo segnoꝵ Ee

Expanded text:
culpa uel pigritia et aeterna nocte torpescit, grauis haurientibus est, uel corruptus internorum ignium uitio, cum e longo situ emissus est, purum hunc liquidumque maculat ac polltent, ut quas numquam usus exerceat, numquam aura erto caelo plurimum utuntur et aquis, quarum maxima in ipsam humum exceperint. Nocuisset ille et hominibus, si maior exisset; sed illum sinceri aeris copia extinxit, antequam ut ab homine ex hoc intellege, quod tot uenena nascuntur non manu sparsa sed sponte, solo scilicet habente ut boni iexhalatur uapor, quem non homini ducere, non ferae tutum est? Aues quoque si in illum inciderunt, antequam caelo meliore leniat; ubi per saecula conditus tenebris ac tristitia loci creuit in uitium, ipsa ingrauescit mora, peior quo segnior: cum
Abbreviated transcription (Latin):
ac degen̾es ħbe. frigidam uͦ retorride nata: ułigi¬
nosam tristia. Rubricam ocułis ⁊ argillosamo
ꝑi difficillimas: ⁊ que rastros ac nomeres urgẽti¬
adu̾ium. Item econtrario cinericiam: ⁊ sabulũ al¬
bum. Nã ft̾ilis dempsa callo faciłe dep̾hendit᷑: uł u
ta ligni carie ĩueniemus illaque ĩ tantũ ab homi¬
natur uicia t̾re: iidelic aride. fistulose. scabre. ca¬
nescentis ex se: pumicose. Plus dixit una signifi¬
catõe: qͣm possit ulla copia s̾monis enarrare. Est
enĩ in temptatõe uicioꝵ. quedam nõ etate que
nulla intelligi potest ĩ ea. s natura sua anꝰ t̾ra: ide
tunũ iudicat ad radicem montium. planicie ĩ m̾i¬
diem exturrente: qui est situs totius ytalie. Ger¬
ram uero ten̾am que uocetur pulla: exit q het op
significatõe ten̾a dicitur : ⁊ quicquid optaridebet.
ĩ hoc uotabulo inuenitur. Illa ub̾tatis temperate:
illa mollis facilis q culture. nͨ madida nec sitiens:

Expanded text:
ae degeneresque herbae, frigidam autem retorride nata, item uliginosam tristia, rubricam oculi argillamque, operi difficillimas quaeque rastros aut vomeres ingentiadversum; item e contrario cineraceam et sabulum album. nam sterilis denso callo facile deprehenditur vel uno ad ligni cariem, et inveniemus illa, quae in tantum abominatur, vitia aridae, fistulosae, scabrae, canescentis, exesae, pumicosae. plus dixit una significatione quam possit ulla copia sermonis enarrari. est enim interpretatione vitiorum quaedam non aetate quae nulla in ea intellegi potest, sed natura sua anus terra, ettimum iudicat ab radice montium planitie in meridiem excurrente, qui est totius Italiae situs, terram vero teneram, quae vocetur pulla. erit igitur haesignificatione teneram , et quidquid optari debet, in eo vocabulo invenietur. illa temperatae ubertatis, illa mollis facilisque culturae, nec madida nec sitiens.
Abbreviated transcription (Latin):
Sqm enĩ fulmina ppłos ꝑusserũt. pestilens celũ. ux¬
teo erhausit ñ abftulit. Hoc e maliᷤ. latissime pater
seuitabile ac publice noxiũ. Non enĩ domos soluĩant
camilias aut urbes singulas haurit: s gente s do¬
tasuigiones q subũtit. ⁊ modo ruinis opit m ĩ altã
uoragͣinẽ condit. ac ne id quidẽ quo appareat saltem¬
tineant: quo in abruptũ cũ sedib suis eunt. ⁊ e iuui¬

Expanded text:
ulmina populos perusserunt; pestilens caelum exhaisit urbes, non abstulit: hoc malum latissime patet ineuitabile, auidum, publice noxium. Non enim domos solum aut familias aut urbes singulas haurit, gentes totas regionesque submergit et modo ruinis operit, modo in altam uoraginem condit ac ne id quidem relinqtimeant quo in abruptum cum sedibus suis eunt et e uiuo
Abbreviated transcription (Latin):
H̾atus uͭ alias reman oftendes que sorbuit : alias
otultat ore comysio. rursus ꝙ ita ĩducto solo: ut nͥ¬
Uauestigia extent. urbib pleꝵq deuoratis. agreꝵ¬
ꝯtenim montes int̾ se concurrerint crepitu maxi¬
mo assultantes recedentes ꝙ int̾ea flama fumoq
itesum exente int̾ diu sp̾tante eiua emilia magns

Expanded text:
hiatus vero alias remanet ostendens quae sorbuit, alias occultat ore conpresso rursusque ita inducto solo, ut nulla vestigia exstent, urbibus plerumque devoratis agrornanque montes duo inter se concurrerunt crepitu mamo adsultantes recedentesque, inter eos flamma fumoque in caelum exeunte interdiu, spectante e via Aemilia magna
Abbreviated transcription (Latin):
de sentute. Ueniam gͥ ad uoluptates agͥcolari
quib ego incredibilit̾ delector: que nec ulla i¬
diuntur senectute. ⁊ mͥ ad sapientis uitam ꝓe¬
me uidentur accedere. Hñt enĩ rõnem cũ t̾ra q̃
nusqmͣ recusat ĩꝑium: nec umqmͣ sñ usura res¬
dit qd̃ accepit. Agro q ornato ⁊ bñ cułto. ncħ pot

Expanded text:
de senectute Veniam ad voluptates agricolarum, quibus ego incredibiliter delector, que nec ulla impediuntur senectute et mihi ad sapientis vitam proxime videntur accedere: habent enim rationem cum terra, que nusquam recusat imperium, nec unquam sine usura reddit quod accepit: agroque ornato et bene culto, nihil potest
Abbreviated transcription (Latin):
fluctuant: sicut ĩ agro cetubo. eodem reatmno. mutine¬
si. stationensi. In uadimonis quoq lacu ⁊ ad rutilia
aquas: opaca Silua. que nũ qmͣ die ac nocte loto eodẽ
uidetur. In lydia. que uotantur talamine ñ uentis so¬
lum s ⁊̃ contis quo libeat ĩpulse: multoꝵ ciuium mi¬
tͥdatico bello salus fuere. Sũt ⁊̃ in nipheo parue salti¬
modulantiũ moue antur. In tarqͥmensi lacu magne
gurã nũc rotundã complexuuentis ĩpellentib q̃¬
dratam uͦ numqm.x¬

Expanded text:
 sicut in agro Caecubo et eodem Reatino, Mutinensi, Statoniensi, in Vadimonis lacu, ad Cutilias aquas opaca silva, quae numquam die ac nocte eodem loco visitur, in Lydia quae vocantur Calaminae, non ventis solum, sed etiam contis quo libeat inpulsae, multorum civium Mithridatico bello salus. sunt et in Nymphaeo parvae, Salimodulantium pedum moventur. in Tarquiniensi lacu magno nunc rotundam conplexu ventis inpellentibus, quadratam numq
Abbreviated transcription (Latin):
a segetib aplłabant. Ac ne degustabãt quiden
fruges nouas aut uina: añqmͣ sac̾dotes pͥmi¬
tias libassent. Agrum male colere. censorium
probũ iudicabatur: ⁊ ut refert cato. cũ uirum
existimabantur. Hinc ⁊ locupletes dicebant: le¬

Expanded text:
 religio est—, ac ne degustabant quidem novas fruges aut vina, antequam sacerdotes primitias libasseprobrum iudicabatur, atque, ut refert Cato, cum virum existimabantur. hinc et locupletes dicebant lo
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd enĩ mai ⁊ mirabiliꝰ sp̃taculũ est. au ubima¬
gis cũ natura rex huana rõ quodã mͦ loqui po¬
test: qmͣ cũ positis seminib. plantatis surculis
tͣnslatis arbustulis. ĩ sitis malleolis. tamqͥm
t̾rogatur queq uis radicis ⁊ g̾minis qͥd possi
qͥd ue nõ possit. unde possit unde ñ possit: qͥd in
ea ualeat nu̾oꝵ ĩuisibił int̾ior q potentia qͥd e¬
tͥnsetus ad hibita diligentia. ⁊ in ip̃a ꝯsidations

Expanded text:
d enim maius mirabiliusque spectaculum est aut ubi magis cum rerum natura humana ratio quodammodo loqui potest, quam cum positis seminibus, plantatis surculis, translatis arbusculis, insitis malleolis tamquam interrogatur quaeque uis radicis et germinis quid possit quidue non possit, unde possit, unde non possit, quid in ea ualeat numerorum inuisibilis interiorque potentia, quid extrinsecus adhibita diligentia, inque ipsa consideratione
Abbreviated transcription (Latin):
bundantia ħ cib noriꝰ. ħ pes leuit̾ offens. Pusilla res
excitan̾nt uenti. ⁊̃ siestus ałiqua ꝑtur batoe mundi
nitantẽ: aĩa in expedito habend̾a est. Siue illam ĩ sidie
siue morbi petant: siue hostiũ gladu siue ĩsułaꝵ adẽ¬
tium fragor siue ruina t̾raꝵ fiue uasta uis igniũ.¬

Expanded text:
ns stomacho, hoc pes leuiter offensus. Pusilla res excitauerunt uenti, etiamsi aestus aliqua perturbatione mundi agere, anima in expedito est habenda: siue illam insidiae siue morbi petent siue hostium gladii siue insularum cadentium fragor siue ipsarum ruina terrarum siue uasta uis igniu
Abbreviated transcription (Latin):
UAutumpno at uere: f̾re crebrius
mouentur. sicut fulmina. Ideo gallie ⁊ eg yptus m¬
nime qͣtiuntur: qm̃ hic estatis causa obstat. illic hy¬
enus. Item noctu. sepius qm int̾ diu. Maxinu ã sig¬
na motus futuri: sunt matutini uesꝑtini qr. s ꝓpiꝰqͣ
luce crebri. Int̾du &̃: cuta m̾idiem. Fuint et solis lun¬
q de fectu: qm̃ tempestates tũc sopiuntur. xxx¬

Expanded text:
autumno ac vere terrae crebrius moventur, sicut fulmina. ideo Galliae et Aegyptus minime quatiuntur, quoniam hic aestatis causa obstat, illic hiemis. item noctu saepius quam interdiu. maximi autem motus existunt matutini vespertinique, sed propinqua luce crebri, interdiu autem circa meridiem. fiunt et solis lunaeque defectu, quoniam tempestates tunc sopiuntur,