comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qit̃a ante iacebant reta. Unus qͥsq qͦs ceꝑat. cer¬
tatim offerebat. Epulantib sup mensam pisces
ingerebant᷑. oculos recũbentiũ resilientes uer¬
babant. Mirari hospes tantã copiã pisciũ. can¬
carumq numerũ cũbarũ. Responsũ q̃renti
aqͥtionem alie esse. auleis aquȩ gra innum̃abile¬
eo pisces conuenre. Eͥo mulca:: Pellex̾ hospnen
in sibi excorqueret horcos. uendere uolens cog¬
cump̃cium gͣuatꝰ suscipit. Sequenti die ad hortos
eenptor cum amicis uenit. nauigium nullũ in¬
tienit. ꝑcontat᷑ nũ aliqua piscatorib. eo eẽt die
feriarum sollempnitas. Respondet᷑. Nulla. nec
redarguendi habet auctoritatẽ doli. qͥ cam tͣpe
captarit aucupiũ deliciarum: E enĩ alcer un
peccati arguit. ipse apeccato debet alienꝰ eẽ.
Non gͦ huiꝰ modi nugas ego in hane eccłastice
censionis auctoritatem uocabo. que genalit̃ con¬
lempuat omnẽ lueri t᷑pis ad petentiam breuiq

Expanded text:
quam ante jaciebant retia: unusquisque quod ceperat, cerquam ante jaciebant retia: unusquisque quod ceperat, certatim offerebat epulantibus: supra mensam pisces ingerebantur, oculos recumbentium resilientes verberabant. Mirari hospes tantam copiam piscium, tantumque numerum cymbarum. Responsum quaerenti, aquationem illic esse, dulcis aquae gratia innumerabileeo pisces convenire. Quid multa? Pellexit hospitem, ut sibi extorqueret hortos: vendere volens cogitur, pretium gravatus suscipit. 72. Sequenti die ad hortos emptor cum amicis venit, navigium nullum invenit. Percontanti num aliqua piscatoribus eo esset die feriarum solemnitas, respondetur nulla, nec redarguendi haberet auctoritatem doli, qui tam turpe captarit aucupium deliciarum? Qui enim alterum peccati arguit, ipse a peccato debet alienus esse. Non ergo hujusmodi nugas ego in hanc Ecclesiasticae censionis auctoritatem vocabo, quae generaliter condemnat omnem lucri turpis appetentiam, brevique
Abbreviated transcription (Latin):
dixerant. popłs patrũ indignari cepit. Iħs ca¬
ñ pacẽ quam dederat reuocandam ñcensuit.
qͥa firmata erat. sac̾m̃ti religione. neo ũ alienã
ꝑfidiã arguit. suam fidem solueret. Mutauit eos
cam̃ uilioris obseqͥo ministerii. Clementior senten¬
tia. s diucurnior. Manet enĩ officiis pena uet̾is
astuciȩ. hereditario inhunc diem minist̾io de pu¬
ꝑcussiones. et nudi successoris salutationes notabo.
Nam hec etiani uulgo nocabilia. ñ suulate pis¬
cationis compositas copias. ut emptoris ullic̾e̾t᷑ affec¬
tus. Cur enĩ cam studiosus luxuriȩ acdelitiarũ
no secretoq secessu. et de sreuli huiꝰ calliditate:.
Qͥ cum ꝑegͥnum aliquẽ repperisset. cognito quod
cupiclus eẽt. hortoꝵ uenaliũ adcenam in hortos
rogau̾it ꝓmisisse inuitatũ. pꝰ pͥdiȩ uenisse offen¬
disse illic magnã piscatoꝵ multitudi nẽ. ex qͥsi¬
tis copiis adornatũ conuiuium. in ꝓspectu cenan¬
tium ante horculos conpositos piscatores. uͭ nũ¬

Expanded text:
e populus patrum indignari coepit. Jesus tamen pacem quam dederat, revocandam non censuit; quia firmata erat sacramenti religione; ne dum alienam perfidiam arguit, suam fidem solveret. Mulctavit tamen eos vilioris obsequio ministerii. Clementior sententia, sed diuturnior; manet enim officiis poena veteris astutiae, haereditario in hunc diem ministerio depupercussiones, et nudi successoris saltationes notabo; nam haec etiam vulgo notabilia: non simulatae piscationis compositas copias, ut emptoris illiceretur affectus. Cur enim tam studiosus luxuriae ac deliciarum  secessu, et de Siculi hominis ealliditate: qui cum peregrinum aliquem reperisset, cognito quod cupidus esset hortorum venalium, ad coenam in hortos rogaverit: promisisse invitatum, postridie venisse: offendisse illic magnam piscatorum multitudinem, exquisitis copiis adornatum convivium, in prospectu coenantium ante hortulos compositos piscatores, ubi num
Abbreviated transcription (Latin):
si p̃stabilius cõmuni uideatur usui. sapientem
denaufragio quam insipientẽ euadere. cam̃ñus
det᷑ quod uir xp̃ianus et iustus & sapiens qͣrere
sibi uitã aliena morte debeat. ut pote qͥ etiam si
inlatronẽ armatũ uicidat. ferientẽ referire
ñ possit. nedum salutẽ defendit. pietatẽ contam¬
net. Dequo in euingłii libris apta et euidenssen¬
tentia ẽ. Reconde gladium tuum. om̃is eĩ
qui gladio ꝑcusserit. gladio feriet᷑. E iatro
de cestabilior quam ꝑsecutor. qͥuen̾at ut.xp̃m¬
mlnere. qui uoluit suo uulnere om̃ssanare.
Cur enim te potiorem altero uidices. cũ uiri
sit xp̃iani p̃ferre sibi alterũ. nichil sibi arro¬
gare. nullum sibi honorem ad sumere. ñ uindi¬
care meriti sui p̃cium. Deinde cur non potꝰ
tolerare in cõmodũ. quã alienũ cõmodũ diri¬
pere ad suescas: Eͥotam ad u̾sus nat᷑am. quã¬

Expanded text:
si praestabilius communi videatur usui sapientem si praestabilius communi videatur usui sapientem de naufragio quam insipientem evadere; tamen non videtur quod vir christianus, et justus, et sapiens, quaerere sibi vitam aliena morte debeat: utpote qui etiam si latronem armatum incidat, ferientem referire non possit; ne dum salutem defendit, pietatem contaminet. De quo in Evangelii libris aperta et evidens sententia est: Reconde gladium tuum; omnis enim qui gladio percusserit gladio ferietur . Quis latro detestabilior, quam persecutor qui venerat utvulnere, qui voluit suo vulnere omnes sanare. 28. Cur enim te potiorem altero judices, cum viri sit christiani praeferre sibi alterum, nihil sibi arrogare, nullum sibi honorem assumere, non vindicare meriti sui pretium? Deinde cur non tuum tolerare potius incommodum, quam alienum commodum diripere assuescas?
Abbreviated transcription (Latin):
uniũsoꝵ nichilq uidicandũ utile. nͥ quod in com¬
mune ꝓsit. Qͦmͦ enĩ pot̃ uni ꝓdesse. quod inutile
sit. om̃ib nocet. mͥ certe ñ uidet᷑ qui mutilis ẽ om¬
nib. sibi utilis eẽ. posse. Et enĩ si una lex nat᷑e oĩb
una utiq utilitas uniũsoꝵ. ad consulendũ utiq
om̃ib nat̾e lege constringim᷑. N ẽ gͦ eiꝰ qͥconsultũ¬
uelit alc̾i sed̾m natͣam nocere ei adu̾sum legẽ
nat᷑e̾. et enĩ hi qui instadiũ eurrunt. ita ferun¬
tur p̃ceptis informari atq instrui. ut unusqͥsq
celeritate ñ fraude contendat. c̾suq ꝗͣrũ potest
aduictoriã ꝓꝑet. subplantare aut̃ alterũ aut
manu deicere ñ ausit. quantomagis in hoc cur su
uite istiussine fraude alteriꝰ et eir eũ seͥpta gereno a
nob̃ uictoria ẽ : Querunt aliqui si sapiens inna¬
fragio positꝰ. infipienti naufrago cabulam si¬
extorquere possit utrum debeat. mͥ qͥdeni et¬

Expanded text:
universorum: nihilque judicandum utile, nisi quod in comuniversorum: nihilque judicandum utile, nisi quod in commune prosit. Quomodo enim potest uni prodesse? Quod inutile sit omnibus, nocet. Mihi certe non videtur, qui inutilis est omnibus, sibi utilis esse posse. Etenim si una lex naturae omnibus, una utique utilitas universorum, ad consulendum utique omnibus naturae lege constringimur. Non velit alteri secundum naturam, nocere ei adversus legem naturae. 26. Etenim si hi qui in stadio currunt, ita feruntur praeceptis informari atque instrui, ut unusquisque celeritate non fraude contendat, cursuque, quantum potest, ad victoriam properet; supplantare autem alterum aut manu dejicere non ausit: quanto magis in hoc cursu vitae istius, sine fraude alterius et circumscriptione gerenda nobis victoria est? 27. Quaerunt aliqui, si sapiens in naufragio positus insipienti naufrago tabulam extorquere possit, utrum debeat? Mihi quidem, et
Abbreviated transcription (Latin):
gracius excidia patriȩ reppulisse. quan ꝓp̾a ꝑieula.
p̃stantiusq ẽẽ existimet quod oꝑani suam patriȩ
impenderit quam si inodio positꝰ tranquillam
uitã uoluptatũ copiis functus egisset : hinc gͦ¬
colligit᷑ quod homo qͥscd̾m nature formatꝰ ẽ. di¬
rectionẽ ut obediat sibi. nocere ñ possit alceri.
modi. quod exeo sibi accidat. que enĩ pena gra¬
uior quam int̾ious uulnus conscientiȩ: Qoseue¬
rius iudicium quamdomesticũ quo unus qͥsq sibi
ẽ reus. seq ipse arguet quod in uiriam frĩ in dig¬
ne fecerit. quod ñ medioc̾ter seͥpt᷑a cõmendat di¬
cens. exore stulcoꝵ. baculum contumelie. Sculti¬
cia gͥ condempnat᷑. qr contumeliã facit. Non ne
hoc magis fugiendum quam mors. quam dispen¬
dium qũã. inopia quam exilium. ꝗͣ debilitatis
dolor: Qͥs enĩ uicium corꝑis aut patͥmonii dam¬
nũ ñ leuius ducat. uicio anum et exestimationiᷤ

Expanded text:
gratius excidia patriae repulisse, quam propria pericula: gratius excidia patriae repulisse, quam propria pericula: praestantiusque esse existimet quod operam suam patriae impenderit, quam si in otio positus tranquillam vitam voluptatum copiis functus egisset. Cdirectionem, ut obediat ei, nocere non possit alteri: modi, quod ex eo sibi accidat. Quae enim poena gravior, quam interioris vulnus conscientiae? Quod severius judicium, quam domesticum, quo unusquisque sibi est reus, seque ipse arguit quod injuriam fratri indigne fecerit? Quod non mediocriter Scriptura commendat dicens: Ex ore stultorum baculum contumeliae . Stultitia igitur condemnatur, quia contumeliam facit. Nonne hoc magis fugiendum, quam mors, quam dispendium, quam inopia, quam exsilium, quam debilitatis dolor? Quis enim vitium corporis, aut patrimonii damnum non levius ducat vitio animi, et existimationis
Abbreviated transcription (Latin):
camnqiiam suos pascat debet istud ipso nate uire.
Quod fiñ licet ñ dare. quomͦ dechere licet : & ipse lege̾
nos docent. et ea que decͣcta sunt alieui cũ in iuiriap¬
sone aut rei ipsius cumulo restitui iubent qͦfuren
Adetrahendo aut penis de t̾reat. aut multa reuocet
Pone camen qͦo aliqͥs possit aut penam ñ cimere.
aut mulce illudere. Nũqͥo dignũ ẽ ut aliqui alteri
dechant : Seruile hoc uicium et familiare ulti¬
me conditioni. ad eo contͣ natam. ut inopia magiᷤ
hoc excorquere uideat᷑. quam nat᷑a suadere. Ser¬
uoꝵ cam̃ occulta furta diuicũ rapine publice. Qo
aut̃ tam cont᷑ natani quam uiolare alterũ cini cõmodi
causa. cũ ꝓ om̃b excubandum sub eundas molesti¬
as. suspiciendũ laborem. nat᷑alis affectus ꝑsuadeat.
et głosum unicinq ducat᷑. siꝑiculis ppͥis querat uniũ¬
soꝵ tranquillitatẽ. multũq sibi unu̾squisq arbitret᷑

Expanded text:
tamquam suos pascat. Debet istud ipso naturae jure. tamquam suos pascat. Debet istud ipso naturae jure. Quod si non licet non dare, quomodo detrahere licet? Nec ipsae leges 113 nos docent? ea quae detracta sunt alicui, cum injuria personae, aut rei ipsius cumulo, restitui jubent; quo furem a detrahendo, aut poenis deterreant, aut mulcta revocent. 22. Pone tamen quod aliquis possit aut poenam non timere, aut mulctae illudere; numquid dignum est ut aliqui alteri detrahant? Servile hoc vitium, et familiare ultimae conditioni; adeo contra naturam, ut inopia magis hoc extorquere videatur, quam natura suadere. Servorum tamen occulta furta, divitum rapinae publicae. 23. Quid autem tam contra naturam, quam violare alterum tui commodi causa; cum pro omnibus excubandum, subeundas molestias, suscipiendum laborem naturalis affectus persuadeat: et gloriosum unicuique ducatur, si periculis propriis quaerat universorum tranquillitatem: multoque sibi unusquisque arbitretur
Abbreviated transcription (Latin):
su euacuatã dolebit. Quid qͦd etiã lex dñi hane for¬
mam cenendã edocuit. ut nichil alt̾i decͣhas tui cõmo¬
di seruandi gr̃a cum dicit. ñ cransferas t̃minos quos
statuerunt patres cui cũ uitulum errantẽ fris cui
reducendum p̃cipit. cũfurem mori iubet eũ necat
iñcennariũ debita m̃cede fraudari. cũ pecuniã
sine usuris reodendam censuit. Subuenire enĩ
ñ habenti humanitatis ẽ. duricie aut̃ plus excor¬
q̃re ꝗͣ dederis. et enĩ si ideo cuo auxilio erit opus.
qr ñ habuit unde de suo reoderet. nonne impiũ
est. subhumanitatis simulatione amplius ab eo
cem uocas ubiẽ iniqͥtatis aucho. hoc p̃stamus cet̾is
animantib quod alia gen̾a animantiũ conferre
aliquid nesciunt fere aut̃ eripiunt. hominestbu¬
unt. Uñ et ps almista ait. Iustꝰ miseret᷑ et cibuit.
Sunt cam̃ quib et fere conferant. siqͥdem collati¬
one et sobolem suam nucͥunt. et aues cibo suo pul¬
los satiant suos. homini aut̃ soli tͣbutũ ẽ. ut om̃s

Expanded text:
i hanc formam tenendam edocet, ut nihil alteri detrahas, tui commodi servandi gratia, cum dicit: Non transferas terminos, quos statuerunt patres tui ; cum vitulum errantem fratris tui reducendum praecipit , cum furem mori jubet , cum vetat mercenarium debita mercede fraudari, cum pecuniam sine usuris reddendam censuit . Subvenire enim non habenti humanitatis est: duritiae autem plus extorquere quam dederis . Etenim si ideo auxilio tuo erit opus, quia non habuit unde de suo redderet; nonne impium est ut sub humanitatis simulatione amplius ab eo tem vocas, ubi est iniquitatis auctio? 21. Hoc praestamus caeteris animantibus, quod alia genera animantium conferre aliquid nesciunt: ferae autem eripiunt, homines tribuunt. Unde et Psalmista ait: Justus miseretur, et tribuit . Sunt tamen quibus et ferae conferant. Si quidem collatione sobolem suam nutriunt, et aves cibo suo pullos satiant suos: homini autem soli tributum est, ut omnes
Abbreviated transcription (Latin):
d̾o. Nemo gͦ hic fulgere q̃rat. nemo sibi ad roget
nemo se iactet. Holebat se xp̃e hie cognoser: no¬
lebat p̃dicari in eunglio nom̃ suũ cũ int̾ris uer¬
saret᷑. uenit ut lateret scłm hoc. Et nos gͦ si mili
modo abscondamus uitã nr̃am xͥ exemplo. fugi¬
anus iactantiã. p̃dicari ñ ex pectamꝰ. Meliꝰ est
hnc ẽẽ inhumilitate. ibi in gła. Cum xp̃e in qͥt

Expanded text:
Deo . Nemo ergo hic fulgere quaerat, nemo sibi arroget, Deo . Nemo ergo hic fulgere quaerat, nemo sibi arroget, nemo se jactet . Nolebat se Christus hic cognosci, nolebat praedicari in Evangelio nomen suum, cum in terris versaretur: venit ut lateret saeculum hoc. Et nos ergo simili modo abscondamus vitam nostram Christi exemplo, fugiamus jactantiam, praedicari non exspectemus. Melius est hic esse in humilitate, ibi in gloria. Cum Christ
Abbreviated transcription (Latin):
nec cam̃ salutẽ p̃culit in nocentiȩ. cũ iam scõo fa¬
cultate sibi tͥbuta regis necandi noluisset. in oc¬
casionis beneficio uinc̾et. et q̃q et sec̃itatẽ salutiˢ
metuenti et regnũ offerebat exuli. Ubi opꝰfuit
losyi gigeo anulo. quisi cacuisset ñ eẽt occisus ab
herode. Prestare hoc illi potuit silentiũ suum. ut
et uideret᷑. et ñ occidet᷑. S qͥa ñ solũ peccare se ꝓpt̃
salutis defensionẽ passus nonẽ. s ne alienũ qͥd̃e pec¬
catũ ferre ac ꝑpeci pocuit. udeo inse causam neciᷤ
eri ut anuli beneficio absconde̾t᷑. S fabula et¬
si iuim ñ habet uicatis. hanc cam̃ rationẽ habet
ut si possit celare se uir iustꝰ cam̃ ita peccatũ de¬
clinet. qͣsi celare ñ possit. Nec ꝑsonã suã in du¬
cus anulum. s uicã suã xp̃m indutꝰ abscondat.
sic̃ apłs ait. qͥa uita nr̃a abscondita ẽ cũ xp̃o in

Expanded text:
Nec tamen salutem praetulit innocentiae, cum jam secundo faNec tamen salutem praetulit innocentiae, cum jam secundo facultate sibi tributa regis necandi, noluisset uti occasionis beneficio: quae et securitatem salutis metuenti, et regnum offerebat exsuli. 35. Ubi opus fuit Joanni Gygeo annulo, qui si tacuisset, non esset occisus ab Herode ? Praestare hoc illi potuit silentium suum, ut et videretur et non occideretur: sed quia non solum 117 peccare se propter salutis defensionem passus non est, sed ne alienum quidem peccatum ferre ac perpeti potuit; ideo in se causam necis eri ut annuli beneficio absconderetur. 36. Sed fabula, etsi vim non habet veritatis, hanc tamen rationem habet, ut si possit celare se vir justus; tamen ita peccatum declinet, quasi celare non possit: nec personam suam indutus annulum, sed vitam suam Christum indutus abscondat, sicut Apostolus ait: Quia vita nostra abscondita est cum Christo in
Abbreviated transcription (Latin):
cum dornuentẽ offendisset ñ solũ ipse ũꝑcussit
s etiam ꝓtexit ne ab aliquo quisimul ingressus
fuerat ꝑuneret᷑. Nã cũ dic̾et ei abisai. conelusit
Añs hodie inunicũ tuum inmanib cuis et nune
occidam eum. respondit. Ñ consumas eũ. qm̃ quis
uisi hora illiꝰ uen̾it ut moriat᷑ aut in pugna descen¬
derit. et adponat᷑ mͥ. ñsit a dño iicere manũ
s. solam lanceam que erat ad capud eiꝰ et lentieulã
sustulit. Itaq dormientib cunctis egͦssus de cas¬
cris cransiuit incacumen montis. et co arguere
ẽẽt lancea regis uellenticula que erat ad caput el
Et appellatꝰ arege. lanceã reodidit. & dñsinquit res¬
tituet unieuiq iusticias suas et fidem suam. sicut
reddidit te dñs in manusmeas et nolui uindicare
manu mea in xp̃m dñi. Et eum hec dic̾et cmebat
cam̃ insidias eius. et fugit. S cum exiliũ mutans

Expanded text:
cum dormientem offendisset, non solum ipse non percussit, cum dormientem offendisset, non solum ipse non percussit, sed etiam protexit; ne ab aliquo qui simul ingressus fuerat, perimeretur. Nam cum diceret ei Abessa: Conclusit hodie Dominus inimicum tuum in manibus tuis, et nunc occidam eum? respondit: Non consumas eum, quoniam quis nisi hora illius venerit, ut moriatur, aut in pugna discesserit, et apponatur mihi; non sit a Domino injicere manum sed solam lanceam quae erat ad caput ejus, et lenticulam sustulit. Itaque dormientibus cunctis, egressus de castris transivit in cacumen montis, et coarguere esset lancea regis, vel lenticula quae erat ad caput ejus. Et appellatus a rege lanceam reddidit: Et Dominus, inquit, restituat unicuique justitias suas, et fidem suam: sicut tradidit te Dominus in manus meas, et nolui vindicare manu mea in christum Domini. Et cum haec diceret, timebat tamen insidias ejus, et fugit, sedem exsilio mutans.
Abbreviated transcription (Latin):
functi reꝑtũ cuiꝰ anuli tanta sit uis ut ꝓ arbgrio
suo qͥeuin sit in dutꝰ anulũ appareat cũ uelit. cu
aut̃ nolit. ecomspectu se p̃sentium subtͣhat ut
p̃sens ũ possit uideri s̃ Nempe eo cendit studio.
utrun sapiens etiam si isto utat᷑ anulo qͦ possit
ꝓpͥa flagitia celare et regnũ adsequi. nolit. pec¬
care. et gͣuius ducat sceleris contagium penarũ
dolorib. anuͦ spe inpimitatis utat᷑ ad ꝑpetran¬
dum scelus. Quid in quam mͥ opꝰ ẽ figm̃to anuli.
cum possim docere exreb gestis quoo uir sapi¬
ens cum sibi in peccato ñ solum satendum s ecian
regnandum uidit si peccatũ admitteret contra
aut̃ ꝑiculũ salutis cerneret. si declinaret flagiti-
flagitio. quam flagitium quod sibi regnũ pararet.
Deniq dauid cũ fuget a facie regis saul quod eũ
rex cumtͥb milib uiror elecꝰtor ad inferendam
necẽ indeserto q̃reret. ingressus in castra regis

Expanded text:
functi repertum; cujus annuli tanta sit vis, ut pro arbitrio functi repertum; cujus annuli tanta sit vis, ut pro arbitrio suo qui eum sit indutus annulum, 116 appareat, cum velit: cum autem nolit, e conspectu se praesentium subtrahat, ut praesens non possit videri? Nempe eo tendit istud, utrum sapiens etiam si isto utatur annulo, quo possit propria flagitia celare, et regnum assequi; nolitne peccare, et gravius ducat sceleris contagium poenarum doloribus: an vero spe impunitatis utatur ad perpetrandum scelus? Quid, inquam, mihi opus est figmento annuli, cum possim docere ex rebus gestis quod vir sapiens cum sibi in peccato non solum latendum, sed etiam regnandum videret, si peccatum admitteret; contra autem periculum salutis cerneret, si declinaret flagitiumflagitio, quam flagitium quo sibi regnum pararet? 33. Denique David cum fugeret a facie regis Saul, quod eum rex cum tribus millibus virorum electorum ad inferendam necem in deserto quaereret, ingressus in castra regis,
Abbreviated transcription (Latin):
lo uidebat᷑. De inde ciĩm locũ suũ reuocasset ani¬
lum. uidebat᷑ ab om̃ib. euiꝰ sollers factũ mira¬
culi ꝑanuli oporcunitatẽ regine stapro pocitas neem
regi unculit. cet̾isq intemptis quos necandos pu¬
cauerat ne sibi inpedimento forent libere regnũ
adeptus est. Da inquit hunc anulũ sapienti. ut be¬
nificio eiꝰ possit latere cum deliquerit. Non eium
minus fugit peccatoꝵ concagium. quam si ñps¬
sit latere. Nonenĩ latebra sapienti spes inpumtatis.
ẜ uinocentia ẽ. Deniq lex ñ iusto s iniusto posita ẽ
qͥa iustus legem habet mentis sue et eqͥtatis ac iis¬
ticie suȩ normam. Id̾oq ñ terrore pene reuocat᷑
aculꝑa .s honestatis regula. Ergo ut ad ꝓpositum
redeamus. ñ fabulosa ꝓueris s uera ꝓfabulosis erem¬
pla ꝓferanius. Qͥd em̃ inichi opus ẽ fingere hiacum
terre equum eneum anulũq aureũ indigito de¬

Expanded text:
lo videbatur: deinde cum in locum suum revocasset annlo videbatur: deinde cum in locum suum revocasset annulum, videbatur ab omnibculi, per annuli opportunitatem reginae stupro potitus, necem regi intulit, caeterisque interemptis, quos necandos putaverat, ne sibi impedimento forent, Lydiae regnum adeptus est. 31. Da, inquit, hunc annulum sapienti, ut beneficio ejus possit latere, cum deliquerit: non enim minus fugiet peccatorum contagium, quam si non possit latere. Non enim latebra sapienti spes impunitatis, sed innocentia est. Denique lex non justo, sed injusto posita est ; quia justus legem habet mentis suae, et aequitatis ac justitiae suae normam: ideoque non terrore poenae revocatur a culpa, sed honestatis regula. 32. Ergo ut ad propositum redeamus, non fabulosa pro veris, sed vera pro fabulosis exempla proferam. Quid enim mihi opus est fingere hiatum terrae, equum aeneum, annulumque aureum in digito de
Abbreviated transcription (Latin):
sint. Siam ut etiam in hoc libro ponamus fasti di¬
um in quo uelut infine disputationis nr̃e dirigamꝰ
sententiam ut nichil expecendũ sit nͥ quod ho¬
nestum :: Nichil agit sapiens nͥ quod cũ sincerita¬
te sine fraude sit. neq qͥcquam facit in qͦ se cͥmi¬
ne qͦquã obliget. etiam si latere possit. Sibi enĩ
ẽ reus pͥusquam cet̾is. Nec cani pudenda a puo
bulis ut filosophi disputant. s uerissimis uirors
mulabo t̾rȩ hiatum quȩ magnis qͥb dam dissi¬
luerit soluta imbrib. in quem descendisse gi¬
ges atq ibi fabularũ illum equum eneum offen¬
disse aplatone inducit᷑ qui in lat̾ib suis fores ha¬
beret. quas ubi aꝑuit animadũtit anulũ aureũ
indigito morcui hoĩs cuiꝰ illie ex anime corpus
laceret auriq auarũ sustulisse anulũ. S eun
se adpastores recepisset regios. dequor ipse nu¬
mero foret. casu quodam qͦo paleam eiꝰ anuli ad
palmam conũterat. ipse om̃s uidebat atq anul¬

Expanded text:
Sed jam ut etiam in hoc libro ponamus fastigium, in quo velut in fine disputationis nostrae dirigamus sententiam: ut nihil expetendum sit, nisi quod honestum. Nihil agit sapiens, nisi quod cum sinceritate, sine fraude sit: neque quidquam facit, in quo se crimine quoquam obliget, etiamsi latere possit. Sibi enim est reus priusquam caeteris; nec tam pudenda apud ebulis, ut philosophi disputabant, sed verissimis justorum mulabo terrae hiatum, quae magnis quibusdam dissiluerit soluta imbribus, in quem descendisse Gyges, atque ibi fabularum illum equum aeneum offendisse a Platone inducitur, qui in lateribus suis fores haberet: quas ubi aperuit, animadvertit annulum aureum in digito mortui hominis, cujus illic exanimum corpus jaceret, aurique avarum sustulisse annulum. Sed cum se ad pastores recepisset regios de quorum ipse numero foret, casu quodam, quod palam ejus annuli ad palmam converterat, ipse omnes videbat, atque a nul
Abbreviated transcription (Latin):
amaritudines. et facit farine ad mixtione dulces¬
cere. aut decem panib distͥbutis. reliqͥas colligit
plebe saturata aut ferrum securis excussum. et
influuio iordanis mersum ꝓfundo. misso inaquas
ligno facit suꝑ natare. aut eniundatione lepsum.
aut siccitatẽ imbrib. aut famem mutat᷑ fecũdita¬
te. Quando gͦ uistꝰ solus ẽ. qͥ cũ dõ semꝑẽ: Quando
solitariꝰ est. qui nunquam separat᷑ axp̃o : Es nosse

Expanded text:
amaritudines, et facit farinae admixtione dulcesamaritudines, et facit farinae admixtione dulcescere: aut decem panibus distributis, reliquias colligit, plebe saturata: aut ferrum securis excussum, et in fluvii Jordanis mersum profundum, misso in aquas ligno, facit supernatare: aut emundatione leprosum, aut siccitatem imbribus, aut famem mutat fecunditate 7. Quando ergo justus solus est, qui cum Deo semper est? Quando solitarius est, qui numquam separatur a Christo? Quis
Abbreviated transcription (Latin):
sidiis moliebat᷑. s om̃s eiꝰ apparatꝰ. ꝓpħa dep̃hende¬
bat. et uigore mentis ꝑgram dĩ ubiq p̃sens. eo¬
gitationes hostium suis ad nuntiabat. et mone¬
bat qͥb cauerent locis. Quod uͥ regisyrie mani¬
festacum ẽ. misso exercitu clausit ꝓpħam. Orauit
heliseus et om̃s cecitate ꝑcut fecit. et captiuos
incrare insamariam qui uenerant obsidere eñ
Conferimus ocium. cũ alioꝵ ocio. Alii enĩ requies¬
cendi causa abducere amiũ a negotiis solent. et
aconuentu cecuq hominũ subtrahere sese. et aut
ruris pecere secrecũ. captare agroꝵ solicudines. aut
intra urbem uacare animo. indulgere qͥeci & cran¬
quillicati. heliseus aut̃ in solitudine iordanẽ transi¬
cu suo diuidit. et pars defluit posterior: suꝑior aut̃
inforitem recurrit. aut incarmelo resoluta diffi¬
cultate gen̾andi. inopi asterilem conceptione fecũ¬
dat. aut resuscitat morcuos. aut ciboꝵ temꝑat

Expanded text:
sidiis moliebatur: sed omnes ejus apparatus propheta deprehendesidiis moliebatur: sed omnes ejus apparatus propheta deprehendebat, et vigore mentis per gratiam Dei ubique praesens, cogitationes hostium suis annuntiabat, et monebat quibus 109 caverent locis. Quod ubi regi Syriae manifestatum est, misso exercitu, clausit prophetam. Oravit Elisaeus, et omnes illos caecitate percuti fecit, et captivos intrare in Samariam, qui venerant obsidere eum . 6. Conferamus hoc otium cum aliorum otio. Alii enim requiescendi causa abducere animum a negotiis solent, et a conventu coetuque hominum subtrahere sese; et aut ruris petere secretum, captare agrorum solitudines, aut intra urbem vacare animo, indulgere quieti et tranquillitati: Elisaeus autem aut in solitudine Jordanem transitu suo dividit ; ut pars defluat posterior, superior autem in fontem recurrat: aut in Carmelo resoluta difficultate generandi, inopina sterilem conceptione fecundat: aut resuscitat mortuos: aut ciborum temperat
Abbreviated transcription (Latin):
sus ut manus eiꝰ alii sustinerent nec minꝰ pugna
res quam ceteri. nec ociosus. qui ociosis manib
erepuignabat hostem qũe ñ poterant uincere qui
dinucabant. Ergo moyses et insilentio loquelis̃
& inocio oꝑabati. Cuiꝰ aut̃ maiora negocia qui
huiꝰ ocia. qui quadraginta dieb positꝰ inmonte so¬
tam legen conplexiis est. et in illa solitudine qui
cũ eo loq̃retur nondefuit . Uñ et dauid. plusẽ
apłi. et umbra eoꝵ eurabat infirmos. T̃ angelant᷑
uestimenta eoꝵ &̾ sauitas deferebat᷑. Sermonem
locutꝰ est helias. et pluuia stecit. nec cecidit suꝑirã
tͥb anius et sex mensib. Iterum locutꝰ est et yara
farine ñ defecit. et uas olei coto famis diurne te
uis lacertis ansolis meritis confecisse p̃liuin:. Se¬
debat heliseus inuno loco et rexsirie magnaa
belli molem inferebat popło patrũ. diuersisq
consilioꝵ aceruabat fraudib. et circũ uenire in¬

Expanded text:
sus, ut manus ejus alii sustinerent: nec minus sus, ut manus ejus alii sustinerent: nec minus 108 quam caeteri negotiosus, qui otiosis manibus expugnabat hostem, quem non poterant vincere qui dimicabant. Ergo Moyses et in silentio loquebatur, et in otio operabatur. Cujus autem majora negotia, quam hujus otia, qui quadringinta diebus positus in monte, totam Legem complexus est, et in illa solitudine qui cum eo loqueretur, non defuit ? Unde et David ait: apostoli, et umbra eorum curabat infirmos. Tangebantur vestimenta eorum, et sanitas deferebatur . 4. Sermonem locutus est Elias, et pluvia stetit nec cecidit super terram tribus annis et sex mensibus. Iterum locutus est, et hydria farinae non defecit, et vas olei toto famis diurnae teni lacertis, an solis meritis confecisse praelium? Sedebat Elisaeus in uno loco, et rex Syriae magnam belli molem inferebat populo patrum, diversisque consiliorum acervabat fraudibus, et circumvenire in
Abbreviated transcription (Latin):
centia potestas cum spũ sc̃o inseła scłoꝵ am.¬
auid ꝓpħa docuit nos tamquam in am¬
pladomo de ambulare incorde nr̃o &
conũsari eũeo tamquam cũbono cũcu¬
bernali. ut ipse sibi dic̾et et loq̃retur
secum ut ẽ illud. Dixi custodiam uias me¬
as. Salomon quoq filius eiꝰ dicit. Bibe aquam de cuis
uasis. et de puteoꝵs cuoꝵ fontib. hoc ẽ cuo consilio
utere. Aqua enĩ alta consilium in corde uiri. Nemo
ĩ quit alienus partceps sit tͥ. fons aquȩ cue sit tͥ ꝓpͥus.
et iocuindare cum uxore quȩ ẽ tͥ ainuentute. Cer¬
uus amicitie et pullus gr̃ãrum confabulent᷑ cecũ.
Non gͦ pͥmꝰ scipio sciuit solus ñ eẽ. cũ solꝰ eẽt. nec
ininus ociosus eũ ociosus eẽt. sciuit ante ipsum
moy ses. qui cũ taceret clamabat. cũ ociosus sta¬
ret. p̾liabatur. Nec solum p̃li abat᷑. s etiam de
hostib quos ñ contigerat criumphabat. ad eo ocio¬

Expanded text:
centia, potestas, cum Spiritu sancto centia, potestas, cum Spiritu sancto avid propheta docuit nos tamquam in ampla domo deambulare in corde nostro, et conversari cum eo tamquam cum bono contubernali; ut ipse sibi diceret, et loqueretur secum, ut est illud: Dixi, custodiam vias meas . Salomon quoque filius ejus ait: Bibe aquam de tuis vasis, et de puteorum tuorum fontibus ; hoc est tuo consilio utere. Aqua enim alta, consilium in corde viri . Nemo, inquit, alienus particeps sit tibi. Fons aquae tuae sit tibi proprius: et jucundare cum uxore, quae est tibi a juventute. Cervus amicitiae et pullus gratiarum confabulentur tecum . 2. Non ergo primus Scipio scivit solus non esse, cum solus esset; nec minus otiosus, cum otiosus esset: scivit ante ipsum Moyses, qui cum taceret, clamabat : cum otiosus staret, praeliabatur; nec solum praeliabatur, sed etiam de hostibus, quos non contigerat, triumphabat . Adeo otio
Abbreviated transcription (Latin):
cabat̃. fili fugite inpbos eauete in uidos. Int̃ in pbu
et inuidum. hoc interẽ. In ꝓb suo delectat᷑ bono i¬
uidus corquet᷑ alieno. Illȩ diligit mala. hie bonaeoit
ut ꝓpe colerabilior sit. qͥ sibi uult bene. quã qͥ ma¬
le om̃ib . filii ante factum cogitate. et cum diunꝰ
cogicau̾itis. tunc facite quod ꝓbatis. Laudabilis m¬
tis cum occasio elatur rapienda ẽ. ilico dilata gla
riis amorem aoqͥsiuit. qm̃ celebrauit pascha cdni
cũ eẽt annoꝵ decem et ocbo quẽ admodũ nemo aa¬
ce eum. Telo itaq uicit suꝑiores. Ita et uosfilii ⁊elũ
d̃i sumite. ex quirat uos dĩ zelus et deuoret. ut unꝰ¬
qͥsq urm dicat exqͥsiuit me zelus domus cuȩ.
nichil caritate dulcius. nichil pace gratius. & uo ᷤᷤ
ipsi seitis quoo p̃cetis uossemꝑ dilexi et diligo qͣsi
unius patͥs filii co aluistis in affectu germanitatis
quȩ bona sunt tenete. & d̾s pacis et dilectionis erit
uobiscum ind̃o iħu. cui est honor gła magnifi¬

Expanded text:
. Filii, fugite improbos, cavete invidos. Inter improbum et invidum hoc interest: improbus suo delectatur bono, invidus torquetur alieno: ille diligit mala, hic bona odit; ut prope tolerabilior sit, qui sibi vult bene, quam qui male omnibus. 133. Filii, ante factum cogitate: et cum diutius cogitaveritis, tunc facite quod probatis. Laudabilis mortis cum occasio datur, rapienda est illico. Dilata gloriis amorem acquisivit; quoniam celebravit pascha Domini, cum esset annorum decem et octo, quemadmodum nemo ante eum . Zelo itaque ut vicit superiores, ita et vos, filii, zelum Dei sumite. Exquirat vos Dei zelus et devoret; ut unusquisque vestrum dicat: Exquisivit me zelus domus tuae . Nihil charitate dulcius, nihil pace gratius. Et vos ipsi scitis quod prae caeteris vos semper dilexi et diligo: quasi unius patris filii coaluistis in affectum germanitatis. 156. Quae bona sunt tenete, et Deus pacis et dilectionis erit vobiscum in Domino Jesu: cui est honor, gloria, magnifi
Abbreviated transcription (Latin):
ctum. qm̃ ꝓpeccato erat. Ille aut̃ ignis tẏpus
spẽ seĩ fuitꝰ. qͥ descensurꝰ erat pꝰ añi ascensionẽ. &
remissurꝰ pece̾a omĩũ. Qͥ qͣsi ignis inflãmat ani¬
mum. ac mentẽ fioelem. Uñ ait iheremias accepto
spũ. Et factũ ẽ in corde meo ut ignis ardens. flãmi¬
gerans iossib meis. et dissolutus sum undiq et fer¬
apłos et plerosq qͥ expectabant ꝓmissa dñi. camꝗͣ

Expanded text:
cium, quoniam pro peccato erat. Ille autem ignis typus cium, quoniam pro peccato erat. Ille autem ignis typus Spiritus sancti fuit, qui descensurus erat post Domini ascensionem, et remissurus peccata omnium: qui quasi ignis inflammat animum ac mentem fidelem. Unde ait Hieremias accepto Spiritu: Et factum est in corde meo ut ignis ardens, flammigerans in ossibus meis: et dissolutus sum undique, et ferapo
Abbreviated transcription (Latin):
fieationis. aplurimis nepthe uocat᷑. Inuenit᷑ aut̃
ꝑe de igne eos qui postea eẽnt fuctͣi hic ẽ ignis
qui cecidit suꝑ sacͥficiũ moysi. et consumpsit illd̃.
sic̃ scͥpt̃ ẽ. Qͥa exint ignis a dño. et cõsũpsit uni¬
uersa q̃ erant suꝑ altare holocausta. Hoc igne
oporcebat scĩficari sacͥficiũ. Id̾oq filios aaron qͥ
alienũ ignẽ inferre uoluer̃: exint iterũ ignis
domũ in modũ spelunce. et cab̃naculũ et arch̾a
et altare incensi intulit illuo. et obstrux̃ hostium.
Eͦdcũ hi qͥfimul uen̾ant. curiosius ꝑserutaren¬
tͣ. ut nõcarent sibi locum. neqͣquã conp̃hendẽ
atq inuenire pocuer̃. Ut aut̃ cognouit shere¬
mias. qͦd affectassent dix̃. Ignotꝰ erit locꝰ donee
congͤget d̾s congͤgationem ppłi. et ꝓpiciꝰ fiat.
Tunc d̾s ostendet hȩc. et apparebit maiestas Añ.
noscimus. quam ꝓpitiatꝰ in sua oꝑatꝰ ẽ passione.

Expanded text:
ficationis: a plurimis nephthe vocatur. Invenitur autem ficationis: a plurimis nephthe vocatur. Invenitur autem pere de igne eos qui postea essent futuri. Hic est ignis qui cecidit super sacrificium Moysi, et consumpsit illud, sicut scriptum est: Quia exivit ignis a Domino, et consumpsit universa quae erant super altare holocaustai sacrificium; ideoque et in filios Aaron qui alienum ignem inferre voluerunt, exivit iterum ignis domum in modum speluncae, et tabernaculum et arcam, et altare incensi intulit illuc, et obstruxit ostium: quod cum hi qui simul venerant, curiosius perscrutarentur, ut notarent sibi locum; nequaquam comprehendere atque invenire potuerunt. Ut autem cognovit Hieremias quod affectassent, dixit: Ignotus erit locus, donec congreget Deus congregationem populi, et propitius fiat. Tunc Deus ostendet haec, enoscimus, quam propitiator in sua operatus est passione.
Abbreviated transcription (Latin):
neꝑiret ignẽ absconder̃. Uenientes aut̃ ut patrũ
sermone ẽ ꝓditũ. ñ inuener̃ ignẽ s aꝗͣ. Et cum de¬
eẽt ignis qui adoleret altariã. haurire eos aqu̾ã
ueemias sad̾dossibiq deferre. et asꝑg̾e suꝑ ligna
p̃cep̃. Tẽ uisu mirabile cũ eẽt cęlũ intextũ nubib.
sol repente inluxit. accensus ẽ magnꝰ ignis. ita ut
om̃s intã euidenti dñi gr̃a actũ stupentes lecitia ꝑ¬
funderent᷑. Orabat neemias. psallebant sacerdotes
ymnũ d̾o. utq dũ consũptũ ẽ sac̾ficium. Iussit ite¬
rum neemias residna a qua maiores ꝑfundi layi¬
aes. Qͦ facto. flãma accensa ẽ. Lim̃ ant̃ refulgens
abaltare consũmatũ ilico ẽ. hoc pacte facto indi¬
cio rexpsarũ eoloco in qͦ ignis fuerat absconditꝰ
et postea reꝑta ẽ aqͣ. tẽplũ fieri mand aũ. eui infe¬
rebant᷑ donã plurima. Appellauer̃ aũ allus qͥ eram
cẽscõ neemie pathar. qͦd int̃ p̃tationẽ habet puri¬

Expanded text:
nientes autem, ut patrum sermone est proditum, non invenerunt ignem, sed aquam. Et cum deesset ignis, quo adolerent altaria, haurire eos aquam Neemias sacerdos, sibique deferre, et aspergere super ligna jussit. Tunc, visu mirabile! cum esset coelum intextum nubibus, sol repente illuxit, accensus est magnus ignis; ita ut omnes in tam evidenti Domini gratia factum stupentes, laetitia perfunderentur. Orabat Neemias, psallebant sacerdotes hymnum Deo. Utque consumptum est sacrificium, jussit iterum Neemias residua aqua majores perfundi lapides: quo facto flamma accensa est, lumen autem refulgens ab altari consummatum illico est. 101. Hoc patefacto indicio, rex Persarum eo loco in quo ignis fuerat absconditus, et postea reperta est aqua, templum fieri mandavit, cui 133 inferebantur dona plurima. Appellaverunt autem illud qui erant cum sancto Neemia, ephthar, quod interpretationem habet puri
Abbreviated transcription (Latin):
offensa reb ad patr̃e se contulit. et fuit illic qͥtuo
meusib. Exsurrexit uir eiꝰ. et abiit ad socer is sue
dornũ ut eũ sua uigali repararet gr̃am. et reuo¬
caret eam ac reduceret. Occurrit ei mulier. at¬
q indomũ pat᷑s sai introdux̃ maritũ. Aetat᷑ ẽ
adolescentule pat̃ uenit obinam. et sedit ẽ eo tͥb di¬
eb. et epulati st̃ et qͥeuerunt. & sequenti die surrex̃
leuita diluculo. & recentꝰ ẽ asocero. ut cani cito ñ
desereret conuuni iocũditatẽ. et alio et c̾cio die
ñ ꝑmisit pat̾ adolescentule ꝓficisci gener̃ suũ. do
et leca coniuuia. cum p̾cexerit finitiine noctis uici¬
niam. ut apd̃ suos potiꝰ quã apd̃ extͣneos reqͥescendũ
putaret neqͥuit tenere. et dimisit una c̃ filia sua
ret. & apppinquatũ foret ad urbem gebuseor. di¬
cente seruulo. ut ad eam dñs suus deflecteret. ñ
ad qͥeuit dñs suus. qͥa ñerat ea ciuitas filioꝵ isrł.s

Expanded text:
offensa rebus, ad patrem se contult, et fuit illic quatuor offensa rebus, ad patrem se contult, et fuit illic quatuor mensibus. Et surrexit vir ejus, et abiit ad soceri sui domum, ut cum sua jugali repararet gratiam, et revocaret eam, ac reduceret; occurrit ei mulier, atque in domum patris sui introduxit maritum. 112. Laetatus est adolescentulae pater: venit obviam, et sedit cum eo tribus diebus; et epulati sunt, et quieverunt. Et sequenti die surrexit levita diluculo, et retentus est a socero, ut tam cito non desereret convivii jucunditatem. Et alio et tertio die non permisit pater adolescentulae proficisci generum suum, doet laeta convivia, cum praetexeret finitimae noctis viciniam, ut apud suos potius, quam apud extraneos requiescendum putaret, nequivit tenere, et dimisit una cum filia suaret, et appropinquatum foret ad urbem Jebusaeorum, dicente servulo, ut ad eam dominus suus deflecteret, non acquievit dominus suus; quia non erat ea civitas filiorum Israel: sed
Abbreviated transcription (Latin):
cursus ad mirandi gr̃a mẏsterii factus uidetur.
dum studemus reuelatũ plenius sac̾m̃tũ pandere.
qd̾ eo usq plenũ honestaris ẽ ut sit plenũ religionis.
Quanta aut̃ honestatis cura maiorib fuerit ut uniꝰ
mulieris in uiriam stupro in lat̃a intẽꝑantium
bello ꝑseq̃rent᷑. et uicto ppło tͥb beniamin obtesta¬
rentur in coniugiũ seeis ꝓpͥas filias ñ dat᷑as : Re¬
manserat tͥb sine ullo post̾itatis subsidio. nͥ fraudis
necessarię accepisset licentiã. Que cam̃ indulgen¬
cia congruo intẽꝑantie supplicio ñ uidet᷑ uacare.
quando illis hoc solũ ꝓmissũ ẽ ut rapto inirent
conuigia. ñ conubii sacm̃to. Et reuera dignũ
fuit. ut qͥ alienum contͣber nium soluerẽnt. ipsi
imptiarũ amitterent sollempnitatẽ. Quam plena
aut̃ iniserationis historia. Uir inqͥd leuita acceꝑat
fibi iugalem quam aconeubitu concubinam appes¬
latani arbitior q̃ aliquanto pꝰ qͥbdam ut fieri solet

Expanded text:
cursus admirandi gratia mysterii factus videtur, dum studemus revelatum plenius sacramentum pandere, quod eo usque plenum honestatis est, ut sit plenum religionis.Quanta autem honestatis cura majoribus fuit, ut unius mulieris injuriam stupro illatam intemperantium bello persequerentur, et victo populo, tribus Benjamin obtestarentur in conjugium se eis proprias filias non daturos! Remanserat tribus sine ullo posteritatis subsidio, nisi fraudis necessariae accepisset licentiam. Quae tamen indulgentia congruo intemperantiae supplicio non videtur vacare, quando illis hoc solum permissum est, ut rapto inirent conjugia, non connubii sacramento. Et revera dignum fuit ut qui alienum contubernium solverant, ipsi nuptiarum amitterent solemnitatem. 111. Quam plena autem miserationis historia! Vir, inquit , levita acceperat sibi jugalem  quam a concubitu concubinam appellatam arbitror quae aliquanto post quibusdam, ut fieri solet,
Abbreviated transcription (Latin):
pritauer̃. ne eum uelinpuri contaminarent uel de¬
functor sanguis extingueret. uel deformiũ ruina¬
rum acerius aboleret. Abierunt itaq iu ꝑsidẽ
sola religione libi. qm̃ sola illis ꝑ captiuitatẽ ex¬
corqueri neqͥuit. Post uͦ plurimũ temꝑis quando
placuit do. dedit hanc mentẽ regi ꝑsarũ. ut res¬
caurari in iudea tẽplũ et legituos reparari ihero¬
solimis ritꝰ iuberet cuiꝰ gr̃ã mun̾is. neenuã sacer

Expanded text:
putarunt; ne eum vel impuri contaminarent, vel deputarunt; ne eum vel impuri contaminarent, vel defunctorum sanguis exstingueret, vel deformium ruinarum acervus aboleret. 100. Abierunt itaque in Persidem sola religione liberi; quoniam sola illis per captivitatem extorqueri nequivit. Post vero plurimum temporis, quando placuit Deo, dedit hanc mentem regi Persarum, ut restaurari in Judea templum, et legitimos reparari Hierosolymis ritus jube
Abbreviated transcription (Latin):
uit a celenda arditratus ẽ. Et certe ñ ipse ad secta¬
bat ut eam craderet. s rogabat᷑. Quanto utiꝙ ste
honestior sit illis. dubitare ñ possumus. si conferamꝰ
quanto p̃stantior sit filiȩ causa. ꝗͣrei uenalis pecuma¬
Consideremꝰ aliud quod incaptiuitate gestũ. sũ mã
tenuit honestatis decorẽ. Nullis enĩ adũsis hones¬
cas impedit᷑. q̃ i nhis eminet. & magis p̃cellit qũa
tarq libis om̃i supplicio gͣuior ẽ. int̾ penas mori¬
ducerent᷑ patres nr̃i. qͥ cẽ dĩ om̃i potentis cultoreᷤᷤ
erant. acceptũ ignẽ de alcari sacerd otes añi. occul¬
ce inualle absconderunt. Erat illie uelut puteus
patens aquȩ secessu infrequens. nec populari. issui
patens ignoto. et ab arbitris remoto loco. id obsig¬
nauer̃. in dicio saero parit᷑ ac silentio ignẽ recon¬
dicun. Non illis studio fuit aurũ defode̾ argentũ
abscondẽ. qͦd seruarent post̾is suis. s int̾ extͤma siu
honestatis curã habentes. sacrũ ignẽ seruandũ

Expanded text:
itia celanda arbitratus est. Et certe non ipse affectabat ut eam traderet, sed rogabatur. Quanto utique iste honestior sit illis, dubitare non possumus, si conferamus quanto praestantior sit filiae causa, quam rei venalis pecuConsideremus aliud quod in captivitate gestum, summum tenuit honestatis decorem. Nullis enim adversis honestas impeditur, quae in his eminet, et magis praecellit quam tem, quae liberis omni supplicio gravior est, inter poenas moriducerentur patres nostri, qui tunc Dei omnipotentis cultores erant, acceptum ignem de altari sacerdotes Domini occulte in valle absconderunt. Erat illic velut patens puteus, aquae secessu infrequens, nec populari usui patens, ignoto et ab arbitris remoto loco: ibi obsignaverunt indicio sacro pariter ac silentio ignem reconditum . Non illis studio fuit aurum defodere, argentum abscondere, quod servarent posteris suis: sed inter extrema sua honestatis curam habentes, sacrum ignem servandum
Abbreviated transcription (Latin):
atrocitate uel dolore uicta in uirie ante hospicium
hospicis quo uirsuus diũterat ꝓiecit se. atq ex alaũ
sp̃m. sup̃molicet ite munere affectũ bone con¬
iugis seruans. ut exeqͥas salcĩ sui fun̾is marito re¬
seruaret. Qͦ cognico ne mulcis morer. oĩs ꝓpe popłs
isrł in bellũ ex arsit. dubioq euentii cũ anceps ina¬
neret p̃lium. t̾tia tam̃ p̃liandi uice cͣditꝰ est ppłs
benianm popło isrł. et diuina uidicatꝰ sententia.
penas in tẽꝑantiȩ luit. et condẽpnatꝰ qͦ. neqͥs ei ex
numero patrũ filiã suã daret inuxorem. Ioq eon¬
firmatũ iuris iuraudi sac̾m̃to ẽ. S conpuneti qd
tam acerbani in frẽs tulissent sententiam. ita se¬
ueritatẽ eiꝰ tẽꝑauerunt ut orbatas parentib uͥgi¬
nes in coniugiũ sibi ad sciscerent. quoꝵ patres ꝓde
licto ꝑ empci forent. uel rapto copulam sociarent.
q ꝓmptã t᷑pis cõmissi facinore. qͥa alieni matmo¬
nii us iuolau̾ant. in dignasse in pecrando exibue¬

Expanded text:
injuriae, ante ostium hospitis, quo vir suus diverterat, projecit se atque exhalavit spiritum, supremo licet vitae munere affectum bonae conjugis servans, ut exsequias saltem sui funeris marito reservaret. 115. Quo cognito ne multis morer omnis prope populus Israel in bellum exarsit, dubioque eventu cum anceps maneret praelium, tertia tamen praeliandi vice, traditus est populus Benjamin populo Israel, et divina judicatus sententia, poenas intemperantiae luit. Condemnatus quoque ne quis ei ex numero patrum filiam suam daret in uxorem: idque confirmatum jurisjurandi sacramento est. Sed compuncti quod tam acerbam in fratres tulissent sententiam, ita severitatem ejus temperaverunt, ut orbatas parentibus virgines in conjugium sibi adsciscerent, quorum patres pro delicto perempti forent, vel rapto copulam sociarent; quia pro tam turpis commissi facinore, qui alieni matrimonii jus violaverant, indignos se impetrando exhibue
Abbreviated transcription (Latin):
ebas cibos. hoc ẽ ñ pot̾ sustineri istud quia unan¬
mis appecisti eum qui tͥ donau̾at gr̃am. Nam si mni¬
micus m̃s maledixiss mͥ. sustiunuissẽ utiq et abeo qͥ¬

Expanded text:
ebas cibos ! Hoc est, non potest sustineri istud, quia unanebas cibos ! Hoc est, non potest sustineri istud, quia unanimis appetisti eum, qui tibi donaverat gratiam: Nam si inimicus meus maledixisset mihi, sustinuissem utique ; et ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
facit. si ẽ ipse ait. Ian uos amiei mei estis. si fec̾itis
quȩ ego p̃cipio uob̾. Dedit formã amicitie quã se¬
quamur ut faciamꝰ amici uoluntatẽ. ut aꝑiamꝰ
seereta nr̃a amieo qẽq inpectore habemꝰ. et illiꝰ
archana ñ ignoremꝰ. Ostendamꝰ illi nos pectꝰ nostrũ.
et ille uob̾ aꝑiat suũ. Idõ inqͥd uos dixi amicos.
quia oĩa q̃ẽq audiui apatre meo nota feci uob̾.
Nichil gͦ occultat amicꝰ siuerꝰ ẽ. effundit animũ
facit mandatũ dĩ amicꝰ ẽ. Hoc honorat᷑ nomine.
qͥẽ unaninus. ipse amie̾ ẽ. qͦd uintas animoꝵ in
amicis sit. Neq qͥsꝗͣ decestabilior ẽ. quã qͥ amici¬
tiami leserit. Unde in ꝑditorem dñs hoc gra¬
usimũ iniuenit. qͦ eiꝰ condemnaret ꝑfidiam
qͦo gr̃e uicem ñ repsentat̾ũt et conuiuus amieitiȩ. ux¬
nenum malitiȩ miscuerit. Icaq sic ait. Tuuͦ hõ unam¬
mis m̃s et du m̃s et notꝰ m̃s. qͥsemꝑ mecũ dulces capi¬

Expanded text:
 141 ait: Jam vos amici mei estis, si feceritis quae ego praecipio vobis . Dedit formam amicitiae quam sequamur, ut faciamus amici voluntatem, utaperiamus secreta nostra amico quaecumque in pectore habemus, et illius arcana non ignoremus. Ostendamus illi nos pectus nostrum, et ille nobis aperiat suum. Ideo, inquit, vos dixi amicos, quia omnia quaecumque audivi a Patre meo, nota feci vobis . Nihil ergo occultat amicus, si verus est: effundit animum facit mandata Dei, amicus est; et hoc honoratur nomine. Qui est unanimis, ipse amicus est: quod unitas animorum in amicis sit: neque quisquam detestabilior, quam qui amicitiam laeserit. Unde in proditore Dominus hoc gravissimum invenit, quod ejus condemnaret perfidiam, quod gratiae vicem non repraesentaverit, et conviviis amicitiae venenum malitiae miscuerit. Itaque sic ait: Tu vero homo unanimis, dux meus et notus meus, qui semper mecum dulces capi
Abbreviated transcription (Latin):
tuus pditor. Dñs ipse cũ a trib regib offensus eẽt.
qͥ scõ iob ñ deculissent. Ignosc̾e his ꝑ aneũ maluit.
ut ꝑ amicitie suffragium remissio fieret pecc̃õr.
Itaq rogauit iob. et dñs ignouit. ẜfuit illi ami
sui filii. que custodiatis in animis ur̃is. q̃ utrum
aliqͥd ꝓfectus habeant. uos ꝓbabitis. interim ut¬
copiam multã exemploꝵ afferant. Nam ꝓpe amĩa
maioꝵs exempla plurima qͦq dicta. his trib in¬
clusa libris tenentur. ut si sermones nil deferant
gr̃e. series cam̃ uecustatis quodam conpendio
expressa. plurimũ instructionis conferat.

Expanded text:
 Dominus ipse cum a tribus regibus offensus esset, qui sancto Job non detulissent, ignoscere his per amicum maluit, ut amicitiae suffragium remissio fieret peccatorum. Itaque rogavit Job, et Dominus ignovit. Profuit illis amicsui, filii, quae custodiatis in animis vestris: quae utrum aliquid profectus habeant, vos probabitis; interim copiam multam exemplorum offerunt: nam prope omnia Majorum exempla, plurima quoque dicta his tribus inclusa libris tenentur; ut et si sermo nihil deferat gratiae, series tamen vetustatis quodam compendio expressa plurimum instructionis conferat.