comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uolentiae unaliostela moliunt᷑ . Ipsi magisypriis transfexiio tb:uud¬
nera quaem ferre conanł excipiunt. Namꝗ iodioꝵ stimulis carundẽ
prius puniuntur auctores. Illud multo maximũ longeq periculosius
crimenest qđ catholiue sunitiopimone sinimicas stulte concipiunt
Vaneꝓfer̃ suꝑbe adstruunt cum temeritate scribun Cũ intentione
defendunt. Et qm̃ huma pitus ꝑin prudentiã lapsis eligunt auda ciae
culpã suae ꝑuicaciobstinatione defendere neuideant᷑ potius sepeccare
t enĩ palã sententi assuas ad struunt. Vt dã nihil ominus musitn¬
tes blan dim̃tis lenocinantib: igna rosrerũ sedulo p̃centur. Vt suae
potissimũ sententiae adquiescant sibimet ad sentiant᷑. Illud ueri
Illudueri
plenũ Illud eẽ saluti ferũ qđ ipsi doceant &iã delerando confirmant
Siuuc toritatẽ quȩ ras subiciuntistius modicausarũ secreitia diri

Expanded text:
iuolentiae in alios tela moliuntur, ipsi magis propriis transfixi ictibus uuliuolentiae in alios tela moliuntur, ipsi magis propriis transfixi ictibus uulnera quae inferre conantur excipiunt: namque odiorum stimulis eorundem prius puniuntur auctores. illud multo maximum longeque periculosius crimen est, quod catholicae sanitati opiniones inimicas stulte concipiunt, uane proferunt, superbe adstruunt, cum temeritate. scribunt, cum intentione defendunt, et quoniam humanitus per inprudentiam lapsi sunt, eligunt audaciae culpam suae peruicaci obstinatione defendere, ne uideantur potuisse peccare. ita enim palam sententias suas adstruunt, ut clam nihilo minus mussitantes blandimentis lenocinantibus ignaros rerum sedulo precentur, ut suae potissimum sententiae adquiescant, sibimet adsentiantur: illud ueri plenum, illud esse salutiferum, quod ipsi doceant, etiam deierando confirmant. si auctoritatom quaeras, subiciunt istius modi causarum secreta adiri
Abbreviated transcription (Latin):
plici adueritatẽ uenia t᷑uia : ut aut p̃iudicatȩ auetoritate credulitate
subdamur. Aut ad scientiã ratiocinatione tendamus: Nihil qđ uel
auc torita siubeat. uł ratiosua deat potissimũ dicentes. Spreta paucita¬
tedoctoꝵ. Inluduntimperitos quae maxima turba ẽ. Sed &ipsi ab
eisdem quos fallunt : reciꝓca illusione fallunt᷑. Laudant᷑ nt̃q falsoq
laudantur & credunt quomentis sanitas maxime periclitatur. Acce¬
dit adhuc &iam. aciscentis sempliuoris intentio. Inuidentis animicrim̃
& poena : Nam siquid abhis quosimquos laces suftodio ad utilitatẽ pub¬
licã ueriꝓdat᷑ diuersũ ꝓtipꝰ adstruunt : Et si idemsentiunt. Ac sic in ex hiustro
firmatoq odio Cum his quos sibio disse institutũ ẽ nequaquã metiuNt
uł d homie ꝓbenonsentiant. Quiut rũqꝙascodomidia ne longontant
Sedista coriondẽquanquã plectibiliuitio moucor. Exillius qua & simil¬

Expanded text:
plici ad ueritatem ueniatur uia, ut aut praeiudicatae auctoritati creduli-. tate plici ad ueritatem ueniatur uia, ut aut praeiudicatae auctoritati creduli-. tate subdamur aut ad scientiam ratiocinatione tendamus, nihil quod uel auctoritas iubeat uel ratio suadeat potissimum dicentes, spreta paucitate doctorum inludunt inperitos, quae . maxima turba est. sed et ipsi ab eisdem quos fallunt, reciproca inlusione falluntur. laudantur namque falsoque laudantur et credunt, quo mentis sanitas maxime periclitatur. accedit ad hoc etiam acescentis semper liuoris intentio, inuidentis animi crimen et poena. nam si quid ab his, quos iniquo lacessunt odio, ad utilitatem publicam ueri prodatur, diuersum protinus adstruunt, etsi idem sentiant, ac sic inexhausto firmatoque odio cum his, quos sibi odisse institutum est, nequaquam metuunuel de homine probe non sentiant, qui utrumque a se odio mediante longinquant. sed istoc eorundem quamquam plectibili uitio moueor exilius, quia etsi mal
Abbreviated transcription (Latin):
lectitabis tumodo faxis uti me mineris. Non absq curatiu ꝓdini parta¬
re qđ publica reiubes Neq ego denegoti pondere sed de actionis le¬
uittite dubittiuerim. Pro inde consiliũ tuũ asserito & defensitato
Qm̃ si inbis secus aliquid ego conscriptionis periditabor sed tua editionis
Vale & iugebonis uiris ueteris reparator eloquentiae. INCIPIT LIBER¬
agnum in generehumapo sollidini frat̃ amantis sime multorũ
uitum ẽ arrogansim perita &puicaxin desenderaidis ꝑperãprae sũptis
opimonibus ꝑtinatia Namoleriq morttiliũ aut ꝑsen suscor poris corpo¬
rearimrerũ haustis imaginbus uel uti quibidã rerũ umbris obtutum¬
tis inludunt᷑. Aut tenellis adhuc instintiae quondã suae ꝑsuasio in ib:
in sexectute puerescunt. Si qua illis dicendicopiaẽ. Ne glectis rerum
causis rationis ã nimã sperniunt & uerborũ corpora diligunt. Cumqdu¬

Expanded text:
lectitabis: tu modo faxis uti memineris non absque cura tui prodi oportelectitabis: tu modo faxis uti memineris non absque cura tui prodi oportere, quod publicari iubes. neque ego de negotii pondere, sed de actionis leuitate dubitauerim. proinde consilium tuum adserito et defensitato: quoniam, si in his secus aliquid, ego conscriptionis periclitabor, sed tu editionis. uale et uige bonis uiribus, ueteris reparator eloquentiae. CLAVagnum in genere humano, Solli Sidoni, frater amantissime, multorum uitium est adrogans inperitia et peruicax in denfen-\' dendis perperam praesumptis opinionibus pertinacia. nam plerique mortalium aut per sensus corporis corporearum rerum haustis imaginibus ueluti quibusdam rerum umbris obtutu mentis inluduntur, aut tenellis adhuc infantiae quondam suae persuasionibus in senectute puerascunt. si qua illis dicendi copia est, neglectis rerum causis rationis animam spernunt et uerborum corpora diligunt, cumque du
Abbreviated transcription (Latin):
meticis atq &iam exdudertics Et non nullis put interfuit usui philo sopho¬
menom regulis modeste a cmoderate a quã potut parci t̃p̃libcuit Elabi¬
u iden tidem cũ diuersai parte congressio. Siq adiettis prĩs aliqđ sine
alienoꝵ hterpolam̃to finem liberaccepit: Seciondus post principium
demensura iumero & pondere uonotiose &ut aut humo nonin fructuo se
diseritit: Vbisi cognior ad sitintentus sub adminiculo pietittis ꝑdif¬
ferentiũ creaturarũ gradus. Adusq nonnullã creatrici somniũ trini¬
tatis. Si non iam felicitatẽ contẽ plandȩ certe robustius credendȩ ꝑ¬
ueni& firmititẽ : Post binc totus usq ad metã suilibertestibusuat᷑
Tertius aliquantulũ in sui primordia argumentatur. Post saucios ex ad¬
uersa aciepala ntes in sequit᷑. Pemũ uero Necas ꝑnatͥpacẽ Nec conslic¬
tum metuit aduersantis ignoti : Enlegistis erudistissime uirorũ quod

Expanded text:
meticis atque etiam ex dialecticis et nonnullis, prout interfuit usui, philosophometicis atque etiam ex dialecticis et nonnullis, prout interfuit usui, philosophomenon regulis modeste ac moderate et quam potuit parciter praelibauit habita identidem cum aduersa parte congressione, sicque adiectis nostris aliquot sine alienorum interpolamento finem liber accepit. secundus post principium de mensura, numero et pondere non otiose et, uti autumo non infructuose dissertat, ubi si cognitor adsit intentus, sub adminiculo pietatis per differentium creaturarum gradus ad usque nonnullam creatricis omnium trinitatis si non iam felicitatem contemplandae, certe robustius credendae perueniet firmitatem. posthinc totus usque ad metam sui liber testibus utitur. Tertius aliquantulum in sui primordio argumentatur, post saucios ex aduersa acie palantes insequitur, demum uero nec aspernatur pacem, nec conflictum metuit aduersantis ignoti. En legisti, eruditissime uirorum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Vt ego arbitror multa exhinc deriua repoterit quae & siangustis
emanantia uenulis. In magnositm̃ amnes longiore ꝓcursuexu¬
berabt. Ego uero & fruudatus tẽporis &occupatis animi satis habui
quantũ ad negotii p̃minentiã expecttit : Cũ succinetĩ atq: utidigito
uł de nota reuitanda uł ostenderesequenda: Sane opusculũ illud
sine auctore ꝓditũ &us que quaq ꝓquiritatũ : toto agminesui in aciae
eductũ & conseriti nobis manu congres sũ uicerit necesserit ne
Tu potissi me dissertoꝵ ferto sententiã. Sed utquisq lecturus p̃fato p̃cipiat
stilinrĩ seriem. Primus lberinsui primordio breuiterasstruit. In pas¬
sibilem duunitatẽ. nulliprorsus affectu subiacere. Post deanimae
statu uariũ cũ aduersario luctam̃ alternat. Ad hancitidem aderudien¬
dumin ea quae sunt obscuriora lectorẽ : quippiã ex geometricis et arith¬

Expanded text:
ut ego arbitror, multa exinde deriuare poterit, quae etsi angustis ut ego arbitror, multa exinde deriuare poterit, quae etsi angustis emanantia uenulis in magnos tamen amnes longiore procursu exuberabunt. ego uero et fraudatus temporis et occupatus animi satis habui, quantum ad negotii praeeminentiam spectat, quam succinctim atque uti digito uel denotare uitanda uel ostendere sequenda. sane opusculum illud sine auctore proditum et usquequaque proquiritatum, toto agmine sui in acie eductum et conserta nobis manu congressum uiceritne cesseritne, tu, potissime disertorum, ferto sententiam. Sed ut quisque lecturus e praefato percipiat stili nostri seriem: primus liber in sui primordio breuiter adstruit inpassibilem diuinitatem nulli prorsus adfectui subiacere. post de animae statu uarium cum aduersario luctamen alternat. abhinc itidem ad erudiendum in ea quae sunt obscuriora lectorem quippiam ex geometricis et arith
Abbreviated transcription (Latin):
circũscriptus Suꝑ omã quae factori suo comp̃hensibilia atq: cor¬
porea intramundicor pͥoperatus ẽ. in corporea maiestate diffum¬
dit᷑. Exingenito genitus idest ex patre . sed semꝑcũ patre
Hisquae excitauit exnihilo indiscretti scĩ sps̃ societate dominatur
claudianus editionẽ libelloꝵ mihi quos de animȩ statu condidi
Reticendicautus & loquendi pensus arbiter imperasti Lasfuit me¬
m& doctissimi atq: amantissimi uel peritiae cedere : uł credere
anictiae. Sedut uttute aegregie comptũtenes multi hoe idest mili
Etdem isi tecũ migni ad mnodũuiri pegotiũ dedere. Quod egp i&: haut
temere suscepissẽ Nisi id pernerẽ periculosius quã agere laborio¬
siusiudica f sem. Quanquã ꝓuirili parte meũ quoq fuorit : uł nomad¬
monito ꝓutposse subẽ asserere ueritatẽ. Scripsugit᷑ pauca haec uel¬
uti quȩdã rationiũ semina. Qquaestudiosus quisq sinonocio se capessat.

Expanded text:
circumscriptus super omnia, quae figulo suo conprehoneibilia atque corcircumscriptus super omnia, quae figulo suo conprehoneibilia atque corporea intra mundi corpus operatus est, incorporea maiestate diffunditur, ex ingenito genitus id est ex patre, sed semper cum patre his quae excitauit ex nihilo indiscreta sancti spiritus societate dominatur.CLAVDIANVS. Editionem libellorum mihi quos de animae statu condidi reticendi cautus et loquendi pensus arbiter imperasti. fas fuit memet doctissimi atque amantissimi uel peritiae cedere uel credere amicitiae. sed ut tute egregie conpertum tenes, multi hoc idem mihi et idem ipsi tecum magni admodum uiri negotium dedere, quod egomet haud temere suscepissem, nisi id spernere periculosius quam agere laboriosius iudicassem, quamquam pro uirili parte meum quoque fuerit uel non admonitum, prout posse subest, adserere ueritatem. scripsi igitur pauca haec ueluti quaedam rationum semina, quae studiosus quisque si non otiose capessat,
Abbreviated transcription (Latin):
batam abstraxit. Dic mihi si corpꝰnon hab& in illa deiectio Ne quidcecidit :
Quidilli negas corporalẽ naturã : cuius fiegare non audesruinam
qui paratus ẽ diabolo & angeliseius: Iamillud dici suꝑ fluũ puto : illũ
deaeris istius conuersatione quandã crassitud inẽ deelem̃toꝵ concretione traxisse
Dicmihiscorp̃nonhabuit Vibinã inaere comeretio: Vbis st huct ipa
pes cioqu a colligere potuit crassitudo. Si secũ aliquid corporale deilla
calesti archa nondetulit : Alienũ ut uideocorpꝰadtor nñtportabit
Corpꝰittq eẽ &iã extua assertio necognosce. Corpꝰẽ qđ inficit᷑. Quodma¬
culat᷑ qđ quacũq ex accidenti adiectione uitiat᷑. Hicergodudũ p̃ri¬
mogenitus angeloꝵ : Nunc princeps factus ẽ tenebrarũ. Vnusergo
enĩ facturae corporeae materiale sũpsit exordiũ. Etid eo q̃uia¬
a &̃nus patrifilius : quia exnullo opere conditus. Nullis qunitiis

Expanded text:
batus abstraxit. dic mihi, si corpus non habet, in illa deiectione quid decidit? batus abstraxit. dic mihi, si corpus non habet, in illa deiectione quid decidit? quid illi negas corporalem naturam, cuius negare non audes ruinam? qui paratus est diabolo et angelis eius? iam illud dici superfluum puto illum de aeris istius conuersatione quandam crassitudinem de elementorum concretione traxisse. dic mihi, si corpus non habuit, ubinam in aere concretio, ubi sese haec ipsa nescio quae colligere potuit crassitudo, si secum aliquid corporale de illa caelesti arce non detulit? alienum, ut uideo, corpus ad tormenta portabit. corpus itaque esse etiam ex tua adsertione recognosce. corpus est, quod inficitur, quod maculatur, quod quacumque ex accedenti adiectione uitiatur. Hic ergo dudum primogenitus angelorum nunc princeps factus est tenebrarum et enim facturae corporeae materia materiale sumpsit exordium, et ideo coaeternus filius patri, quia ex nullo opere conditus nullisqu
Abbreviated transcription (Latin):
ascendentes & descendentes ipatriarchȩ uisione deseribit. Quiutiq
silo cales nonessent Etubiq: essent. Adeẽ atq discedere ascensudiscensuq:
nompossent Ipseq beatis simꝰ gabrihel quisc aontedimñ sttre testa cur
Cũ caeloꝵ diim̃ mariae in fundendũ iusceribi nuntiaret : Cũq subdominicȩ¬
p̃ceptione ordinationis oculis genitricis adsisteret. sinedubio caelo deerat
Maria non suꝑ uolabat. Uacua atq diffusa uastiaeris non implebat
Sedillũ tantũ modo locũ in quoerat occupabat. Quae cũ ita sint quicquid
locũ occupat corpusẽ Et nescio quomodo locali lege non teneatur
quideloco ad locũ mittit᷑. Et uelut corpꝰ motuaccessuq: transfertur
mole descendit mobilattite discurrit. Vadit redit absentat᷑ascendit
Nel ille credo localis ẽ quiex eo in caelo nonẽ ex quo ẽ eiectus ec aelo
Nec sesolũ localẽ eẽ ꝓdidit. Qui secũ tertiã partem stellarũ ex altoꝓtur¬

Expanded text:
ascendentes et descendentes in patriarchae uisione describit, qui utique, ascendentes et descendentes in patriarchae uisione describit, qui utique, si locales non essent et ubique essent, adesse atque discedere ascensu descensuque non possent. ipse beatissimus Gabriel, qui se ante dominum adstare testatur, cum caelorum dominum Mariae infundendum uisceribus nuntiaret cumque sub dominicae oculis genetricis adsisteret, sine dubio caelo deerat, maria non superuolabat, uacua atque diffusa uasti aeris non inplebat, sed illum tantum locum, in quo aderat, occupabat. quae cum ita sint, quicquid locum occupat, corpus est et nescio, quomodo locali lege non teneatur, qui de loco ad locum mittitur et uelut corpus motu accessuque transfertur, mole descendit, mobilitate discurrit, uadit, redit, absentat, ascendit. uel ille, credo, localis est, qui ex eo in caelo non est, ex quo est eiectus e caelo, nec se solum localem esse prodidit, qui secum tertiam partem stellarum ex alto protur
Abbreviated transcription (Latin):
sehabuit quando ad fixusẽ patibulo extras ȩꝓculdubio emisit : quando
iacuit in sepulcdiro. Quomodo localis nonẽ quã caro contin&. Vita con¬
iungit morsseparato Quod si ut dicislocalẽ necessitatẽ animarũ
naturanon recipit : Non de suntergo & deregione paradisi. Illa
quae carcere claudunt᷑ inferni : Dic quaeso si locales ponsuri : que mmo¬
dopeccatores a co &ibii consortusq iustoꝵ. Uastũ illud chaostristi
interiectione discriminat : ut neq: hinc illo possint accedere Neq
indehuc transmeare : Iamillud manifestissimũ est ut quantitate
circũ scribant᷑ quaespatiis continent᷑. Siagno iustianimã localẽ
quit mundũ. Quando amsurrex̃ ad caelũ. Ego aut̃ neangelos quid ẽ
locales cẽdubitti uerim quoscertũ ẽ. Nunc in cael estib: ⁊conti neri
Nunq ꝑaeris uacua ferri. Nunc ad terrenadimiti. Quossermodiuipus

Expanded text:
se habuit, quando adfixus est in patibulo, extra se procul dubio emisit, quando se habuit, quando adfixus est in patibulo, extra se procul dubio emisit, quando iacuit in sepulchro. quomodo non est localis, quam caro continet, coniungit uita, mors separat? quodsi, ut dicis, localem necessitatem animarum natura non recipit, non desunt ergo et de regione paradisi illae, quae carcere clauduntur inferni? dic, quaeso, si locales non sunt, quomodo peccatores a coetibus consortiisque iustorum uastum illud chaos tristi interiectione discriminat, ut neque hinc illuc possint accedere neque inde huc transmeare? iam illud manifestissimum est, ut quantitate circumscribantur, quae spatiis continentur. si agnouisti animam localem, quit mundum, quando conscendit ad caelum? Ego autem ne angelos quidem locales esse dubitauerim, quos certum nunc in caelestibus contineri, nunc per aeris uacuum ferri, nunc ad terrena dimitti, quos sermo diuinus
Abbreviated transcription (Latin):
magisipsa conseientiis peris ratioloquit᷑. Quodimnaquarq anima : aut
multiplicia cogatiutrerũ causis intrase concepta parturiat. Autquȩ¬
dam officia acministeriadiuersis necessitatibus occupanda dis ꝑgat
Ipsa uero in conde ui corporis se mel de eo exitura requiescat. Quã¬
obremlocalẽ eẽ alã ut de uno sufficiens ꝓferamꝰ Exemplũ. Nonne
animila tari : manente iute in tracorpus fiut : Recedente autẽ
uitide abat culo corporis exulauit o Et iterũ in traexanimũ refusa
corp: illucundese absenta uerat euo cattremeauit : Tuonc eã it̃quã &
hospitii habitatione deposita. Etrursũ intra hospitiũ unde se absenta¬
uerat restitutũ uides & localẽ non eẽ contendis  Sed quid egohaec
decor ruptibili homine loquar . Cũ illecuius caro nonuidit corruptionẽ
Inmaculatũ quid est animã possederit sed localẽ   Quã utiq: intra

Expanded text:
magis ipsa conscientiis nostris ratio loquitur, quod unaquaeque anima aut magis ipsa conscientiis nostris ratio loquitur, quod unaquaeque anima aut multiplicia cogitata rerum causis intra se concepta parturiat aut sensus suos uelut quaedam officia aut ministeria diuersis necessitatibus occupanda dispergat, ipsa uero in conclaui corporis sui semel de eo exitura requiescat. Quamobrem localem esse ipsam ut denuo sufficiens proferamus exemplum, nonne anima Lazari morante uita intra corpus fuit, recedente autem uita de habitaculo corporis exulauit et rursum intra exanimum refusa corpus illo, unde absentauerat, euocata remeauit? tunc eam, quam et hospitii habitatione depulsam et rursum intra hospitium, unde absentauerat, restitutam uides, localem non esse contendis? sed quid ego haec de corruptibili homine loquar, cum ille, cuius caro non uidit corruptionem, inmaculatam quidem animam possederit, sed localem, quam utique intra
Abbreviated transcription (Latin):
uero meaccessis se nonsentio Numsiuere animacũ sius ferre sensib::
creditur : Ethisquoꝵ reminiscim᷑ Ipsa ꝑ sesiuis cogitationib: p̃sentt t᷑
Ecceꝑ haec presentis tẽporis mom̃ta uoscogito. Et animore miniscente uos
uideo & ominimodis quid geratis : &utrũ quieti anlectioni uł orationi
uaceti signoro. Sed hocideo euenit : quia aduoscandis affectu nonipsa
sub sitintiae meae ueriate ꝑueruo : Neq enĩ insius motib: quos fiumo
optimos nunc pessi mos eẽ sentinꝰ Animae nraẽ natura consistit
Nãsi ꝑ cogitationessuas constare credenda ẽ cur eis im̃dũ eua nescen¬
tib atq pereuntib: Ipsa in sui uigore atqa la critate ꝑdurat
Quante in nobis frequentissimȩ cogutitiones & curȩ &iã salubrit̃ mo¬
riunt᷑ & uittt̃ magis libertatis nutriorisoperant᷑ : su psis anima
confitr& : Absq dubio ipsis pereuntib: suꝑeẽ nonposs&. Vnde bac

Expanded text:
uero me accessisse non sentio. nam si uere anima cum suis ferri sen- . sibus uero me accessisse non sentio. nam si uere anima cum suis ferri sen- . sibus creditur, et his, quorum reminiscitur, ipsa per se suis cogitationibus praesentatur. ecce per haec praesentis temporis momenta uos cogito et animo reminiscente uos uideo et quorum reminiscor omnimodis, quid geratis et utrum quieti an lectioni uel orationi uacetis, ignoro. sed hoc ideo euenit, quia ad uos cordis affectu, non ipsa substantiae meae ueritate peruenio. neque enim in suis motibus, quos nunc optimos nunc pessimos esse sentimus, animae nostrae natura consistit. nam si per cogitationes suas constare credenda est, cur eis interdum euanescentibus atque pereuntibus ipsa in sui uigore atque alacritate perdurat? quantae ergo in nobis frequentissimae cogitationes et curae etiam salubriter moriuntur et uitae magis libertati interioris operantur! si ipsis anima constaret, absque dubio ipsis pereuntibus superesse non posset. unde hoc
Abbreviated transcription (Latin):
arodane depineit Nĩ quiastitĩntinas patedisi sedosubicos eẽ orumꝰ
senetrauit : Auteũsibi incordediuitis illius flcmnas exlextion copo¬
suit: Nẽ quidiã ad toriñtoꝵ eius loca acuiuis inares sibiba inferi
ꝓfunda descendie  Haecomc̃ ꝓculdubio aut setũmntr pettoris arda¬
na puarias sumlitudines fingit aut certe sientra animae sedẽinfla¬
biliscogitatio lubri comutu a gitet disturrt. Hoc ipsud localiteragt
Et siue rbẽ siue quã cũq regionẽ cogito: ibn tuntũ sensu&o memorati
rede figit᷑. Quo animi in tentione rapiatur : Imaginari sibi aliqua
potest Complettiomã si mulnom potest : Cũ uero animualex an driã
ul huero solimã cogittiuit siuere illictori sui p̃sentiat̃ ut arbitraris
interfuit peferat nob situs locoꝵ uultus hominũ ritus actisi populoꝵ
Sedioc ipscd qd uunc inter nos cõ mertio sermoniũ matua sps̃actioue
miscemus. Loqui me uob cũ sed apud conscientiã sentio Aduos

Expanded text:
arcana depingit, numquid statim intimas paradisi sedes, ubi eos esse nouimus, penetrauit? aut cum sibi in corde diuitis illius dammas ex lectione proposuit, numquid iam ad tormentorum eius loca ac uiuis inaccessibilia inferi profunda descendit? Haec omnia procul dubio aut secum intra pectoris arcana per uarias similitudines fingit aut certe, si extra animae sedem instabilis cogitatio lubrico motu agitata discurrit, hoc ipsud localiter agit. et siue urbem siue quamcumque regionem cogitet, ibi tantum sensu commorante defigitur, quo animi intentione raptatur. imaginari sibi aliqua potest, conplecti omnia simul non potest. cum ergo anima Alexandriam uel Hierosolymam cogitauit, si uere illic tota sui praesentia, ut arbitraris, interfuit, referat nobis situs locorum, uultus hominum, motus actusque populorum. sed hoc ipsud, quod nunc inter nos commercia sermonum mutua spiritus actione miscemus, loqui me uobiscum sed apud conscientiam meam sentio, ad uos
Abbreviated transcription (Latin):
ltti & auctorlucis nullã poenã senserit passionis. Ergo plugtm
lix sola non sentit: Nũ quid nã terra : aut aqua autaer cuius¬
piã uulno¬
ris plagã sentit: aut lixfortassi sanima¬
tasit.
Aut qđ lib& corpus in animũ sentire po¬
test. Aut
corpus ẽ ullũ qđ & siuulnus nonsentit uulue¬
rarinon possit . Vulnerariigit᷑ lix potest &sisentire fionpotest
Quia sicut nox in missuluminis rumpit᷑. Itt lixtenebris uulnerat᷑
Vnde iocundissimus asclipiades iusit poett notissimꝰ dicenis. Absen¬
temq: diẽ nox agit emula. Quã noxcũ lacero uicta fugit
peplo. Quiddicis utdix plagt̃ nonsentit : Ita diuinitas uulnꝰ
in passione non sensit. Suta est uulnerariergopotuit. &¬
si senti renom potuit : unũq: fuit in sensibilitatis. aliudcorrup¬
tibilitatis. Non enĩꝓincurruptibilitate nondoluit siuulne¬
rari potiut quialix & in sensibili sẽ parit̃ & uulnerabilis. Vi¬

Expanded text:
ita et auctor lucis nullam poenam senserit passionis. Ergo plagam ita et auctor lucis nullam poenam senserit passionis. Ergo plagam lux sola non sentit. Nunquidnam terra, aut aqua, aut aer cujuspiam uulneris plagam sentit, aut lux fortassis animata sit, ant quodlibet corpus inanimum sentire potest, aut corpus est ullum, quod etsi uulnus non sentit, uulnerari non possit? uulnerari igitur lux potest, etsi sentire non potest, quia sicut nox inmissu luminis rumpitur, ita lux tenebris uulneratur. unde iucundissimis Asclepiadeis lusit poeta notissimus dicens: absentemque diem lux agit aemula, quam nox cum lacero uicta fugit peplo. quid dicis, ut lux plagam non sentit, ita diuinitas uulnus in passione non sensit? si ita est, uulnerari ergo potuit, etsi sentire non potuit, unumque fuit insensibilitatis, aliud corruptibilitatis. non enim pro incorruptibilitate non doluit, si uulnerari potuit, quia lux et insensibilis est pariter et uulnerabilis. ui
Abbreviated transcription (Latin):
Etomne qđ & ꝑtempꝰ & locũ ab illa mou& quae solottintũ tempore :
Sed istinc alias. Nunc aut̃ missa facientes quaettdlia ꝓfectos me¬
rito uel uirib: Vte tndẽ imꝓbarisitiustũ Impugnari non ne¬
cessariũ. Ad testimonia illa ueniamus quae exapostolo in pa¬
trociniũ sui mutuatus ẽ. Ait enĩ. Curdici nonpossit Sensitcomn¬
patientis affectui. Quando a postolus dicendũ puttiuit. Nũ quã
dnm̃ gloriae crucistxissent. Cum sicudix nullã sentire possit
plagt̃ uulneris litc& auctor lucis. nullã poenã senserit passionis
Potestergo dici sed sensit compatientis affectu. Potest quidẽ qui
a omã licent : sechondebent quia nonomũ ȩdificant. Risũ
ttrm̃ in isto corporationũ acꝓlocutio nũ tuarũ genere
tenereiux possũ. Paulo prius astruxeras dm̃ desinere
eẽ uirtutẽ. Idcirco quẽ muttari nuno itidem sententia fla¬
cente declamas Quod si cut lix pullã senti repossit plugã uulneris

Expanded text:
et per tempus et locum ab illa mouetur neque solo tantum tempore. sed istinc alias. nunc autem missa facientes, quae talia profecto sunt merito uel uiribus, ut eadem inprobari sit iustum, inpugnari non necessarium, ad testimonia illa ueniamus, quae ex apostolo in patrocinium sui mutuatus est. ait enim, cur dici non possit: sensit conpatientis adfectu, quando apostolus dicendum putauit: numquam dominum gloriae crucifixissent, cum, sicut lux nullam sentire possit plagam uulneris, ita et auctor lucis nullam poenam senserit passionis. pa omnia licent; sed non debent, quia non omnia aedificant VI. Risum tamen in isto comparationum ac prolocutionum tuarum genere tenere vix possum. Paulo prius astruxeras Deum desinere esse virtutem, idcircoque mutari; nunc itidem sententia flaccente declamas quod sicut lux nullam sentire possit plagam vulneris,
Abbreviated transcription (Latin):
discussione pendebit. Vt si nec localissit : nec quantittiti subraceat eẽ
eã haut dubiae in corporeã concedamꝰ. Siuero eã demonstrauerimꝰ
quantitatede terminari. loco uel concludi consequent̃ eã & corpore
contineri. Nec ipseiã dubites. Quomodo non lo calis ẽ quae insertamẽ¬
bris & inligattiuis ceribus solis motib uaga conditione substantiae
tenet᷑ indusa : Quod si lo calẽ non eẽ animã. Ideo asserendũ putes
Qđ ꝑdiuersa sensibreuaget᷑: & cogitationibn differat᷑. Primũ intel¬
legendũ ẽ qđ aliud sit animae status. Aliud his quideanima nascit᷑
cogitttoni saffectus Qiã obrẽ hoc potius existimandũ ẽ qđ si qtando
sibi aliquidinegnatur mnugiscũsius intria semetips̃ motibusa cupatur
Eesquid aliudẽ qł as iene iudet᷑ magisimet ordatiorus fetuo desenbat᷑

Expanded text:
discussione, pendebit, ut, si nec localis sit nec quantitati subiaceat, esse discussione, pendebit, ut, si nec localis sit nec quantitati subiaceat, esse eam haud dubie incorpoream concedamus; si vero eam demonstraverimus quantitate determinari locove concludi, consequenter eam etiam corpore contineri, nec ipse iam dubites. quomodo non localis est, quae inserta membris et inligata visceribus solis motibus vaga condicione substantiae tenetur inclusa? quod si localem non esse animam, ideo asserendum putes, quod per diversa sensibus evagetur et cogitationibus differatur, primum intellegendum est, quod aliud sit animae status, aliud is qui de anima nascitur cogitationis affectus. quam ob rem aut hoc potius aestimandum est, quod, si quando sibi aliquid imaginatur, magis cum suis intra semet ipsam motibus occupetur, et si quid aliud est, quod aspicere videtur, mag
Abbreviated transcription (Latin):
poream. quia uoxtti aliquoꝵ opimionẽ pecloc alis sit : nec qualitati aut qr an¬
in quodã receptis simopatrũ tracititu. Ingredi inquit &implere omã
soliẽ possibiletrinittiti. Quaesi cuniuersȩ intellectuadis naturae efficit᷑
pene tratrax Vt ñ solũ circũ plectiea atq ambire : sed&iã in labiei. Et uelut
in corporea corpori possit in fundi. Lic& eñĩ ꝓnuntiemꝰ non nullas eẽ spñ tilos
patinas. Vc sunt angli ar dngelicȩterȩ q iuirtitos. Ipsa quoq anima
prũ Vdceri acriste subtilis tim̃incerporeae puullatenꝰ existiman
aps : hibenten seđo se corpꝰ quo subsistanꝰ. Lued multo &er coripuar
uodesti &corporaterrestria Quib ꝓmanifesto colligit᷑. Ni lul cẽ
animã non eẽ corporeã quia iadictũ ẽ Neclocalis sit pecqualatate
aut quantitate sub sistait. Qđ cuius periculisit tacredere ĩnsabie
quentib demonstrat᷑. Nunc uero in hoo tractatus pristtitu. habita

Expanded text:
 aliquorum opinionem nec localis sit nec qualitate aut quanimus enim in quodam receptissimo patrum tractatu: ingredi, inquit, et implere omnia soli est possibile trinitati, quae sic uniuersae intellectualis naturae efficitur penetratrix, ut non solum circumplecti eam atque ambire, sed etiam inlabi ei et uelut incorporea corpori possit infundi. licet enim pronuntiemus nonnullas spiritales esse naturas, ut sunt angeli, archangeli ceteraeque uirtutes, ipsa quoque animarte aer iste subtilis. tamen incorporeae nullatenus aestimandae sunt. Habent in se corpus, quo subsistant, licet multo tenuius, coelestia, et corpora terrestria . Quibus pro manifesto colligitur, nihil esse animam non esse incorpoream, quia, ut dictum est, nec localis sit, nec qualitate aut quantitate subsistat. Quod cujus sit periculi, quentibus demonstrabitur; nunc vero in hoc tractatus nostri status, habita
Abbreviated transcription (Latin):
ut respondeã quae inrebus huma niscorporea quȩ ue incor¬
porea sentierle siog. Adhec aliqua ꝓsensus mei psuistionedepmã Sed pdcõ¬
anasarmmare it perigereualeam pra uitttos. Ergo quandode trac¬
tuus altiore conlatio ẽ ad iuptiliorẽ intollettũsensus &ininus p̃panro¬
dusest. Non nulli eruditis simipatrũ alia aserꝰ et inusbdia Alia
uero incorporea. Quic quid ereatũ est matoriã uideri &ftctorisuocom¬
phensibile Et corporeũ cẽ definunt Nũ damimarũ aangeloꝵ pauura
assercẽ conporeã : ꝓeo qđ &̃ intio cirtũ scribat &spatio Ñ sicuit in quoda scĩ

Expanded text:
raecipis, quae in rebus humanis corporea quaeue incorporea sentienda sint. ad haec aliqua non pro sensus mei praesumptione depromam, sed proanas armare atque erigere valeant pravitates. ergo quando de tractatu altiori collatio est, ad subtiliorem intellectum sensus et animus praeparandus est. nonnulli eruditissimi patrum alia asserunt esse invisibilia, alia vero incorporea. quicquid creatum est, materiam videri et factori suo comprehensibile et corporeum esse definiunt. nam et animarum et angelorum naturam asserunt esse corpoream, pro eo quod initio circumscriba
Abbreviated transcription (Latin):
rieundem Et promultitudine acdifsicultate actionis onerari ꝑspicuũ ẽ.
Et huecẽ illa peregriuatio. dequadicit a płs. Cã sumus in corpore peregri¬
nam ad nõ. Cũ uero ad illã corporis ꝑmutationẽ ꝑuenerit qui meruerit
dequaidẽ dicit : Oñs resurgemꝰ sed nonomĩs immut abimur: Non obiuabit
tuncuutib: animae corpꝰ animale qđ nonerit sed ꝑ om̃a seriui& syr̃talecor pꝰ¬
qđ erit. Sed nec illud quippiã concupisc& indignũ Nec haec aliquid impe¬
rabit in iustũ : Et qm̃scã anima affectu casto indñ rapit᷑: A nuĩ ad uerte
qui a non localit̃ adillũ uenit̃ p edo calit̃ ab illo disceditur : Pro indeani¬
ma illacũdõ ẽ quȩ uudet hoc ẽ intelligit dm̃ : Ecilla cũ dõ nonẽ qͣ uae utiq:

Expanded text:
ri eandem et pro multitudine ac difficultate actionis onerari perspicuum est. ri eandem et pro multitudine ac difficultate actionis onerari perspicuum est. et haec est illa peregrinatio, de qua dicit apostolus: cum sumus in corpore, peregrinamur a domino. cum uero ad illam corporis permutationem peruenerit qui meruerit, de qua idem dicit: omnes resurgemus, sed non omnes inmutabimur, non obuiabit tunc nutibus animae corpus animale quod non erit, sed per omnia seruiet spiritale corpquod erit. Sed nec illud quippiam concupiscet indignum, nec haec aliquid imperabit injustum. Et quoniam sancta anima affectu casto in Deum, rapitur, animadverte quia non localiter ad illum venitur, nec localiter ab illo disceditur. Proinde anima illa cum Deo est, quae videt, hoc est, intelligit Deum. Et illa cum Deo non est, quae utique
Abbreviated transcription (Latin):
nem pecorpꝰ ut supra memoraui ad grauat animã : Nomillo utiq pondere quod
pendipotest. Quiasi illo. eo quisq: uiribus plus ualebit quo magis corp̃inedia
uł egritudo tenuauerit. Vnde hoc quoq multũ pris adstipulat᷑ rationib:¬
qđ liquidodaro scđmillã uitã quȩ noł cũ petudib ẽ homipuis apimã exso atq
arido qua pasto ac suculendo corpore. magis omerari : Quod eo fit quia fessũ
corpꝰ: p̃itaual& animi nutib facilimotu seriure & omero saillic̃ nomponde¬
risgrauitas sedagendidifficulitas : Acꝑinde sibelui pã uitã quã nobista
in ecẽ manifestũ ẽ cogtiamꝰ Corpistud p̃ ad grauat a nimã sullã quaetum
angelis erita spicimꝰ ad grauatanimã . Oocupando eã atq in liciendo
uł ueces sariis uel uoluptuosis defigendo eandẽ inpulchracorporea
ł tacmntẽplatio ne sũmȩ puldiritudinis abducendo.: Istudergo qđ uel
esui aui potiu necessario ui salute corporisopusimpendit᷑: Vel suꝑ flueuo¬

Expanded text:
nempe corpus, ut supra memoraui, adgrauat animam non illo utique pondere quod pendi potest, quia si illo, eo quisque uiribus plus ualebit, quo magis corpus inedia uel aegritudo tenuauerit unde hoc quoque multum nostris adstipulatur rationib secundum illam uitam, quae nobis cum pecudibus est, hominis animam exeso atque arido quam pasto ac succulento corpore magis onerari. quod eo fit, quia fessum corpus non ita ualet animi nutibus facili motu seruire et onerosa illi est non ponderis grauitas, sed agendi difficultas. ac perinde si belluinam uitam, quam nobis istic inesse manifestum est, cogitamus, corpus istud non adgrauat animam: si uero illam quae cum angelis erit adspicimus, adgrauat animam occupando eam atque inliciendo uel necessariis uel uoluptuosis defigendo eandem in pulchra corpora et a contemplatione summae pulchritudins abducendo. istud ergo quod uel esui aut potui necessario in salutem corporis opus <est, si plu
Abbreviated transcription (Latin):
Et ogo ipsesũ ad quẽ redeo: It mecũ non fui quia ad me ꝑint̃uallũ onloci sed
temporisredii : Et ex trame non fui quiasi nemecẽ ponpotiui . Ipsaistaẽ
anima ut ꝑoculũ quadegunt᷑ uideat: Et ipsaistanonẽ ũtquae legunt᷑¬
non intellegat: At nonsiepe csueuemit᷑ ut siuecui cemodilectiorib
accõmodante suisũ si ue relatiomi cupiã adhibente suudtũ: Cahaec eade
poniminꝰ intellegi quã uideri atq audiri: facllmũ sit ã troq tam̃sensi
sonosic signa capiamus : Cũ quid haec eadẽ significent non intellegamꝰ: Et ta¬
m̃ rir sũ in id qđ intellectũ nomerat animi referentes obtutũ. absq ulla
hocidẽ difficultate cmp̃hendimꝰ : Sed subiungis acdicis aliud ẽ animaestauis
Aliud isquid e anima nascit᷑ cogitationis affectus : Quã obrẽ aut hoc potius

Expanded text:
et ego ipse sum, ad quem redeo, et mecum non fui, quia ad me per interuallum non loci, sed et ego ipse sum, ad quem redeo, et mecum non fui, quia ad me per interuallum non loci, sed temporis redii, et extra me non fui, quia sine me esse non potui. ipsa istic est anima, ut per oculum quae leguntur uideat, et ipsa istic non est, ut quae leguntur intellegat. aut non saepe usu euenit, ut sine cuiusce modi lectionibus adcommodantes uisum sine relationi cuiuspiam adhibentes auditum, cum haec eadem non minus intellegi quam uideri atque audiri facillimum sit, utroque tamen sensu sonos ac signa capiamus, cum quid haec eadem significent non intellegamus? et tamen rursum in id quod intellectum non erat animi referentes obtutum absque ulla hoc idem difficultate conprehendimus. XXIaliud is qui de anima nascitur cogitationis affectus. Quamobrem aut hoc potius
Abbreviated transcription (Latin):
tae foriidandi: Agit᷑ Eugo anima pĩꝑ locũ sedipso affectuũ diuersetate
a de dettabilit̃ & penilit̃ : Illud tam̃ liqu&aninã s̃i ne corpore incorpora

Expanded text:
tiae formidandi. agitur ergo anima non per loca, sed pro adfectuum diuersitate tiae formidandi. agitur ergo anima non per loca, sed pro adfectuum diuersitate et delecta-. biliter et poenaliter. illud tamen liq
Abbreviated transcription (Latin):
Amministrat in rationalis anima corpꝰamimale in salutẽ scilic& eius:
Et amministrat animã rationalẽ intellectus rationis capux in salutẽ uidelicet
animaerationalis : Operante atq: amministrante dõ principali potestate.
a stabilimotione atqiritiato substantia rũ ardine : Primũ ũt sunt : Demn¬
ceps ̃t pro modo uł merito talit̃ sint qualit̃ eẽ debere ille comstituit : quiñ
nisi iuste uniuersa disponit : Namsici de corporibus ibi uel ibieẽ ꝓpter
localitatis neces sitatẽ ongruedicit᷑: Itade animabus ꝓpt̃i nlocalitatẽ id qua¬
lita tẽtalis ex̃ uł talit᷑ ure ꝓtiunt at᷑: Quia sicutiuuenti corpori iocundũ
ẽ luculentus locus uł tẽperitus aer. Ita uiuifuanti animo tranquillattas
in cogitatione & securitti satimore : Itidem sicut penalia sunt corporite¬
nebrosus locus &as padtactus : Sic animo cogitandiinstabilitas & angus¬

Expanded text:
administrat inrationalis anima corpus animale in salutem scilicet eius, administrat inrationalis anima corpus animale in salutem scilicet eius, et administrat. animam rationalem intellectus rationis capax in salutem uidelicet animae rationalis operante atque administrante deo principali potestate et stabili motione atque ininitiato substantiarum cardine primum ut sint, deinceps ut pro modo uel merito taliter sint qualiter esse debere ille constituit, qui non nisi iuste uniuersa disponit. nam sicut de corporibus ibi uel ibi esse propter localitatis necessitatem congrue dicitur, ita de animabus propter inlocalitatem uel qualitatem taliter esse uel taliter iure pronuntiatur, quia sicut uiuenti corpori iucundum est luculentus locus uel temperatus aer, ita uiuificanti animo tranquillitas in cogitatione et securitas a timore. itidem, sicut poenalia sunt corpori tenebrosus locus et asper adtactus, sic animo cogitandi instabilitas et angus
Abbreviated transcription (Latin):
rũq uidi. in hacquicquuid uerboꝵ uł sonoꝵ ꝑ aures accepi: In hac quicquid
odon ꝑnares ad traxi in hacquic quid sapoꝵ diuersitate cognoui: In hac
quic quid tactu nuntiante discreui : i hacm di reposita quod am modo
s̃ & grãmaticacũ dedilecticis dissero &rechorica cũde geometricis : Et astro¬
logia cũ demusicis . Et hiec simuloms cũ dea rithmeticis. uate sormas partiũ
mundi quas uideo: Delis qua s p̃iuideo ad miniculante ratione cognoscens
Quauides eandem neccor poralia corporalit̃ posse conspicere : huiceroo suꝑ¬
positus ẽ Non loco seduia cpotentia oculus quidã q̃uisiues ps̃ si uemens siue
intellectus : Vnũ atq: idemẽ & sidiuerso nominedicit᷑ : Ergo qđẽ lapis ad
animũ uiuens hoc inanimũ iuiuens ad animatũ uiuens : Et qđ in animũ iui¬
uens ã damimatũ uiuens: hoc ẽ animatũ uiuens ad uiuentẽ & intelligentẽ

Expanded text:
rumque uidi, in hac quidquid uerborum uel sonorum per aures accepi, in hac quidquid rumque uidi, in hac quidquid uerborum uel sonorum per aures accepi, in hac quidquid odorum per nares adtraxi, in hac quidquid saporum diuersitate cognoui, in hac quidquid tactu nuntiante discreui, in hac mihi reposita quodam modo sunt et grammatica, cum de dialecticis dissero, et rhetorica, cum de geometricis, et astrologica, cum de musicis, et hae simul omnes, cum de arithmeticis: iuxta formas partium mundi, quas uideo, de his quas non uideo adminiculante ratione cognoscens quia uides eandem nec corporalia corporaliter posse conspicere. huic ergo superpositus est non loco, sed ui ac potentia oculus quidam, qui siue spiritus siue mens siue intellectus unum atque idem est, etsi diuerso nomine dicitur. ergo quod est lapis ad inanimum uiuens, hoc inanimum uiuens ad animatum uiuens, et quod est inanimum uiuens ad animatum uiuens, hoc est animatum uiuens ad uiuentem et intellegentem.
Abbreviated transcription (Latin):
platione reuocitur: Qđ tune a plene uonerit. cũ corruptibi le hocin¬
duerit
in corruptibilitatẽ. Et mortale in dueritimmortalitatẽ : Quaecũitasint
peregripat᷑ anima incorpore : Cui corruptione debilitate atq indigentia
apatriã hocẽ adõ separat᷑: Puto aut̃ substantiã c̃uiꝰ peregrinatio localeẽ atq
corporeũ : Et cui patria in corporeũ & in locale : Ñ ueracit̃dici uelcorporeã uł
localẽ. In illo aut̃ peregrinatio nonerit : Cui pullo a ppetitu ꝓliciet᷑ : Nullo
renisu occubabit᷑ : Nullo pondere p̃pediet̃. Patet ut arbitror animã ñon
in omni corpore sed in carnalitantũ corpore peregrituari. Quia carnale
corpꝰobuiat: Et spĩtale ꝓximat in corporeis: Ereo ut aliquando denrã tantũ
sicut praelocuti sumꝰ subsitintia dis seramꝰ: Quis potest me moriae solius abrs¬
sos intueri & antta penetrare  iista mihiẽ q̃uicquidus quã colorũ forma¬

Expanded text:
one revocatur, quod tunc ad plenum non erit, cum corruptibile hoc induerit incorruptibilitatem, et mortale induerit immortalitatem . II. Quae cum ita sint, peregrinatur anima in corpore, cujus corruptione, debilitate atque ina patria, hoc est a deo separatur. puto autem substantiam, cuius peregrinatio locale est atque corporeum et cuius patria incorporeum et inlocale, non ueraciter dici uel corpoream uel localem. in illo autem peregrinatio non erit, cuius nullo adpetitu prolicietur, nullo renisu occupabitur, nullo pondere praepedietur. patet, ut arbitror, animam non in omni corpore, sed in carnali tantum corpore peregrinari, quia carnale corpus obuiat et spiritale proximat incorporeis. ergo, ut aliquando de nostra tantum, sicut praelocuti sumus, substantia disseramus, quis potest memoriae solius abyssos intueri et antra penetrare ? in ista mihi est quidquid usquam colorum forma
Abbreviated transcription (Latin):
ta uiuentia quae non solũ uiuunt : sed &iã sentiuns Estergo in pecude
corruptibile corpꝰ amortalis anima quȩ uitã corporis nec anticipat.
pet posticipat: Uidesergo uitae seminadi qͥuã inherbis arbustisq
repperimus : In corpore pecudis ꝑappetitus apuimae sensũ motũ que
tribui : Sictam̃ siipsũ corpꝰconuenien t̃elem̃tis analogice continen¬
tibus ꝓbeualeat : Vt nutib: animae consenta neo motionis concor¬
dos obsequio Quomodo aut̃ fit ut anima eodem nutus anũ infirmũq:
membrũ disparilit̃ moueat. Ecillȩ leuema ñ iugore ualetiu sũ dexterȩ¬

Expanded text:
ta uiuentia, quae non solum uiuunt, sed etiam sentiunt. Est ergo in pecude ta uiuentia, quae non solum uiuunt, sed etiam sentiunt. Est ergo in pecude corruptibile corpus et mortalis anima, quae uitam corporis nec anticipat nec posticipat. uides ergo. uitae seminali, quam in herbis arbustisque repperimus, in corpore pecudis per adpetitus animae sensum motumque tribui, sic tamen, si ipsum corpus conuenienter elementis analogice concinentibus probe ualeat, ut nutibus animae consentaneo motionis concordet obsequio. quo modo autem fit ut anima eodem nutu sanum infirmumque membrum dispariliter moueat? ecce ille laeuae manus uigore ualet, usum dexter
Abbreviated transcription (Latin):
granũ certe tritici quantae sit magnitudipis scimꝰ : Ciusdẽ capacitate
sui amimn odũ molemetim᷑ : Cuiꝰ si quid int̃nũ corporeũ uidere uelimus
scis soeodem puihil nistantũ andentis farrisa spicimus. Quantãbrerus
capacrtastenuissimae cutisindudit. Ecetibi inspatio corporali sũmam
granitritce: datu iuncin hoceodem granulo corporalit̃minitumores
germinũ herba rũ iurentia tala mosstipularũ spicarũ hupida
Leuia palearũ pingaia frugũ atq ex his indefessis multiplicandorũ
semina seminũq omã in illo s̃ granulo causalib reposita secretis : Nuno
igit᷑ aut cuncta quae de seminibus ꝓdeunt ĩntraeadẽ semina corpora¬
literostende : Aut herbarũ quoqiuitam in corporeã confitere : Et ꝓnun¬
tiasi plac& corporeã hominis animã & corporeã fruticis uitã : Quod qui¬
anemohominũ in colompotest ferre iudicio : Transeamꝰad anima¬

Expanded text:
granum certe tritici quantae sit magnitudinis scimus eiusdemque capacitate granum certe tritici quantae sit magnitudinis scimus eiusdemque capacitate si admodum molem metimur. cuius si quid internum corporeum uidere uelimus, scisso eodem nihil . nisi tantum candentis farris adspicimus, quantum breuis capacitas tenuissimae cutis includit. ecce tibi in spatio corporali summam grani triticei. da tu nunc in hoc eodem granulo corporaliter mihi tumores germinum, herbarum uirentia, calamos stipularum, spicarum hispida, lenia palearum, pinguia frugum atque ex his indefessim multiplicandorum semina seminum, quae omnia in illo sunt granulo causalibus reposita secretis. nunc igitur aut cuncta quae de seminibus prodeunt intra eadem semina corporaliter ostende aut herbarum quoque uitam incorpoream confitere et pronuntia, si placet, corpoream hominis animam et corpoream fruticis uitam. quod quia nemo hominum incolumi potest ferre iudicio, transeamus ad anima
Abbreviated transcription (Latin):
tenꝰ supra sũ mũ putei ex pressa ꝓlabit᷑: Haec ergodissonantia contrari¬
orũ sibi corpoꝵ : ut qđ lib& uiuens corpꝰ existat : in quandã continentiam
cogit᷑ nutucreatoris : Ex his aut̃ elem̃tis quattuor quimoderate inu¬
siceq in arboris uitã ibi concinunt. Si quid contramensirã . uelsuiꝑ fuit
forte uelde fuit : Aegrescit arbor ipsaprimũ dehinc& moritꝰ ueluti
uicta langore : Cernisista dissonantib: abunitatis continentia corporis
partibiuitã potius acorpore deseri: quã corpꝰ auit adimitti. Constatigit᷑
omnẽ uitã neclo calit̃ abscedere a corpore: Nec in corpore uel ut in lo¬
coeẽ neclocalit̃ corpꝰaccedere : Hicsi c ausaliũ rationũ secretari¬
mare anĩ aduertas lic& defore fixis uiuentibus animã sed non defore
in corpore ã uitã atq ut unũ aliqđ exomni seminũ genere deligamus

Expanded text:
tenus supra summum putei expressa prolabitur. haec ergo dissonantia contraritenus supra summum putei expressa prolabitur. haec ergo dissonantia contrariorum sibi corporum, ut quodlibet uiuens corpus exsistat, in quandam concinentiam cogitur nutu creatoris. ex his autem elementis quattuor, quae moderate musiceque in arboris uita sibi concinunt, si quid contra mensuram uel superfuit forte uel defuit, aegrescit arbor ipsa primum, dehinc emoritur ueluti uicta languore. cernis istic dissonantibus ab unitatis concinentia corporis partibus uitam potius a corpore deseri, quam corpus a uita dimitti. constat igitur omnem uitam nec localiter abscedere a corpore nec in corpore uelut in loco esse nec localiter corpori accedere. Hic si causalium rationum secreta rimare, animaduertas licet defore fixis uiuentibus animam, sed non defore incorpoream uitam. atque ut unum aliquod ex omni seminum genere deligamus,
Abbreviated transcription (Latin):
tiimatã quia ꝑspicuũ estaeri similiin eẽ naturã inferiora nempe ratore¬
rũ ordine superiorib: afficiunt᷑: Trans actoscilia& frigore brumali ꝑ con¬
uersio nẽ caeli recursu siderũ calor suꝑneueniens Aerẽ sibi & loca & na¬
tura ꝓximũ prius afficit. Quiqm̃tanta graduignicedit : quanto ipse
aqui sẽmin& ꝑ radices arborũ uł quoꝵ piã germinũ deterrae iti misaquas
ad trahit : Eoq đignis elem̃tũ om̃a naturalit̃ rapiens tepefactũ aerem
adecogit : Perque arboris medullã si cat ipsehauritaerẽ sic aeraquã : sic
a qua t̃rã : Vnde ẽ q̃đ &diã nos ꝑfestucã uel cui cemoditibiã : At tracto aere
aquas indifficult̃ haurimꝰ : Eteputeorũ ꝓfundis artificio se cõpacto
machinam̃to : Quodã sursus uerso unda grauior obnaturã cogitur
&aeris amminiculo in angustos tuborũ meatusui compulsa labrum

Expanded text:
nimatam, quia perspicuum est aeri similem illi inesse naturam. inferiora nempe rato renimatam, quia perspicuum est aeri similem illi inesse naturam. inferiora nempe rato rerum ordine a superioribus adficiuntur: transacto scilicet frigore brumali per conuersionem caeli recursu siderum calor superne ueniens aerem sibi et loco et natura proximum prius adficit. qui quoniam tanto gradu igni cedit, quanto ipse aquis eminet, per radices arborum uel quorumpiam germinum de terrae intimis aquas adtrahit eo quod ignis elementum omnia naturaliter rapiens tepefactum aerem se cogit, perque arboris medullam sicut ipse haurit i l aerem, sic aer aquam, sic aqua terram. unde est quod etiam nos per fistulam uel cuiusce modi tibiam adtracto aere aquas indifficulter haurimus, et e puteorum profundis artificiose conpacto machinamento quodam sursum uersus unda. grauior ob naturam cogitur et aeris adminiculo in angustos tubulorum meatus ui conpulsa labrum