comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pudica ẽ. deinde pacifica. modesta.
suachibilis. bonis consentiens. plena misccd̃a
& fructibus bouis. iudicans sine simu.¬
restringite. s in ipsis etiã que recta st̃.
mensuram ⁊ modum tenete: ⁊̃ incolla.¬
cione scõrum magis auditores qͣm doc¬
tores ẽẽ eligite. Os clausum ⁊ auresaꝑ¬
tas habete. ⁊ qͣntũ estis ad loqͥndũ mo¬
destiores: tantum estote adintelligen¬
dum sagatiores. Siifficiat uobis si forte
res sic exigat qͦd sapitis petentib humi¬
lit̾ insinuare. ꝯtͣresistentes aũ nũqͣm
p̾simatis ꝑtnact᷑ dicca ur̃a defendere.
quia sicud iam uob̃ p̃dixinius multarum
molestiasirum causas iurgia ministrant.
.& mor ut lingua indisccete ad multilo¬
quium resoluitur: ad listurbandam
pacem cordis nr̃i quasi ianua hostiaꝑit᷑.
R estat gͦ fr̾s ut si uere discipłi ueritatis
esse cupitis: tales uos stucdeatis exhibere
quib ueritas facile ꝑsuaderi posset. qi
S ipsa doctͥna uĩtatis tales auditores

Expanded text:
modesta, suadibilis, bonis consentiens, plena misericordia et fructibus bonis, judicans sine simurestringite, sed in ipsis etiam quae recta sunt mensuram et modum tenete, et in collatione sanctorum magis auditores quam doctores esse eligite. Os clausum et aures apertas habete, et quanto estis ad loquendum modestiores, tanto estote ad intelligendum sagaciores. Sufficiat vobis si forte res sic exigat quod sapitis petentibus humiliter insinuare, contra resistentes autem nunquam praesumatis pertinaciter dicta vestra defendere, quia sicut jam vobis praediximus. multarum molestiarum causas jurgia ministrant, et mox ut lingua indiscrete ad multiloquium resolvitur, ad disturbandam pacem cordis vestri quasi janua hosti aperitur. Restat ergo, fratres, ut si vere discipuli veritatis esse cupitis, tales vos studeatis exhibere quibus veritas facile persuaderi possit, quia et ipsa doctrina veritatis tales auditores
Abbreviated transcription (Latin):
sari concupiscit: de prauatũ se esse
demonstrat. Et ido̾ cum maloꝵ con¬
sortium appet̾ẽ nolumus: duplex
nob̾ utilitatis fructus ꝓuenit. qͥa
ẽẽ debet. itaut int̾ eos etiam qͦscũq in
bono ope feruentiores c̾nimus. eoiũ soci¬
etatem̃ atq familiaritatẽ auidius ap¬
petamus. Cum his uͦ tanta nob̃ pacis
& concordie seruande diligentia sit: ut
innullo unꝗͣ. negotio qͣntum innobis ẽ
fr̃na dilectio ꝑturbetur. Studeamꝰ
eis inuiriam numꝗͣ. aut molestiam¬

Expanded text:
sari concupiscit, depravatum se esse sari concupiscit, depravatum se esse demonstrat. Et ideo cum malorum consortium appetere nolumus, duplex nobis utilitatis fructus provenit, quia esse debet, ita ut inter eos etiam quoscunque in bono opere ferventiores cernimus, eorum societatem atque familiaritatem avidius appetamus. Cum his vero tanta nobis pacis et concordiae servandae diligentia sit, ut in nullo, inquam, negotio quantum in nobis est, fraterna dilectio perturbetur. Studeamus eis injuriam nunqu
Abbreviated transcription (Latin):
mamꝰ expete. quatinus dumcis uͥb cedimꝰ:
facile ex nr̃a modestia dareat. quam
humilia de nobis⁊ qͣm sullimia deil¬
lis sentiamꝰ. Negligentes uͦ ⁊ maxime
eos quorum oꝑa uł studia rep̾hensiõe
digna apparent. tali nos cautela decli¬
nare oportet. ut: fugiamus qd̾ facuĩt
& tanĩ iudicare ñ p̾sumamꝰ qd̾ sunt.
Cogitemus in eiꝰmodi nob̃ neq dari
exemplum. neq ꝑmitti nidicium:
qr hoc in eis fortassis ignorantia siue
infirmitas excusat. qd̾ si a nobis fieret
excusationem ñ habẽt. Itaq necesseẽ
ut sic̃ ꝑfectoꝵ societatem ꝓpt̾ reu̾e̾ntiã
appetẽ ñ p̃sumimꝰ: ita qͦ istoꝵ cõsortiũ
ꝓpt̾ cautelam fugiamꝰ. illos honorãdo.
quia talib sociari digni ñ sunuis. istoᷤᷤ
cauendoꝵ quia talib sociati facile cor¬
rũpi possumus. Pret̾a sic̃ ĩs qui suꝑiorb
semꝑ sociari appetit se elatum ẽẽ indi¬
cat: ita quicum peiorib assidue ꝯuer.¬

Expanded text:
mamus expetere, quatenus dum eis ubique cedimus, mamus expetere, quatenus dum eis ubique cedimus, facile ex nostra modestia clareat, quam humilia de nobis, et quam sublimia de illis sentiamus. Negligentes vero et maxime eos quorum opera vel studia reprehensione digna apparent, tali nos cautela declinare oportet, ut et fugiamus quod faciunt, et tamen judicare non praesumamus quod sunt. Cogitemus in ejusmodi, nobis neque dari exemplum neque permitti judicium, quia hoc in eis fortassis ignorantia aut infirmitas excusat, quod si a nobis fieret, excusationem non haberet. Itaque necesse est ut sicut perfectorum societatem propter reverentiam appetere non praesumimus, ita quoque istorum consortium propter cautelam fugiamus, illos honorando, quia talibus sociari digni non sumus, istos cavendo, quia talibus sociati facile corrumpi possumus. Praeterea sicut is qui superioribus semper sociari appetit, se elatum esse indicat, ita qui cum pejoribus assidue conver
Abbreviated transcription (Latin):
nob̃ est. que sic nr̃e infirmitati cõtẽꝑa¬
ta est: ut quirtutis exemplum p̃beat. E
coꝑandi facilitate in consortium nossue
tercitationis admittat. Illorũ ꝯu̾sado
upͣ nos ẽ: qͣm uenãri quidem ⁊ admira¬
tunt. ut uirtutem illox nr̃a infirmitaᷤᷤ
qmius incipiat ꝑ amorem appetẽ. ꝑuui
conũsatio quasi par nobis est: quorũ
oꝑa ita nostris uiribus contẽꝑant᷑: ut
mes nichil sit quod possibilitatẽ mãim
txcelat. x tam̃ deuotio nr̃a satis meis
qͥd imitari possit inueniat. Illoꝵ conũ¬
satio quasi inferior nobis ẽ qui uel
tanta nequeunt qͣnta nos fac̃e possu.¬
mus. uł talia faciunt qͣlia nos imitari
ñ debemus. ꝓinde inhis talis haben¬
da ẽ discͤtio. ut suꝑiorib quidem in
onni loco ⁊ in onini oꝑe uł sermone
ex hͥeb̃e studeannus reuẽntiam. & quiqd
rere. Sic namq debemus in eĩmodi
uirtutis exemplum qd imitemur qͦdã¬
mõdo taciti ⁊ quasi delonge considare.
ut tam̃ consortium cooꝑandi nunꝙͥ. p̾su¬

Expanded text:
nobis est, quae sic nostrae infirmitati contemperata est, ut et virtutis exemplum praebeat, et cooperandi facilitate in consortium nos suae exercitationis admittat. Illorum conversatio supra nos est, quam venerari quidem et admirarunt, ut virtutem illorum nostra infirmitas quamvis incipiat per amorem appetere, per conversatio quasi par nobis est, quorum opera ita nostris viribus contemperantur, ut in eis nihil sit quod possibilitatem nostram excedat, et tamen devotio nostra satis in eis quod imitari possit inveniat. Illorum conversatio quasi inferior nobis est, qui vel tanta nequeunt, quanta nos facere possumus, vel talia faciunt qualia nos imitari non debemus. Proinde in his, talis habenda est discretio, ut superioribus quidem in omni loco et in omni opere vel sermone exhibere studeamus reverentiam, et quidquid rere. Sic namque debemus in ejusmodi virtutis exemplum quod imitemur, quodammodo taciti et a longe considerare, ut tamen consortium cooperandi nunquam praesu
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ approbari. Sicq ñ numꝗͥ contra
conçcientiam nrãmi uł nr̃m errorem
impudent᷑ defendimꝰ uł alt̾us uerita¬
tem malitiose impugnamꝰ. Hec est sapi¬
entia huiꝰ mundi. qͣm idem iacobus apl̃s
carnalem uocat ⁊ diabolicam. qͦ u̾futaẽ
& maligna. illas solumiͦ astutie uias ex.¬
in opione stultorũ ⁊ insipientiũ hõinũ
depͣuare. S ñ talisẽ sapientia qͦ de sur.¬
sum uenit. que nescit etiam semet ipsã
ꝯtͣ ueritatem dilige̾. semꝑ parata uel

Expanded text:
nem approbari. Sicque nonnunquam contra nem approbari. Sicque nonnunquam contra conscientiam nostram, vel nostrum errorem impudenter defendimus, vel alterius veritatem malitiose impugnamus. Haec est sapientia hujus mundi, quam idem Jacobus apostolus carnalem vocat et diabolicam quae versuta est et maligna , illas solummodo astutiae vias exin opinione stultorum et insipientium hominum depravare. Sed non talis est sapientia quae desursum venit, quae nescit etiam semetipsam contra veritatem diligere, semper parata vel
Abbreviated transcription (Latin):
ter ostendẽt qr qͥlinguã suã amultilo¬
quio ñ uult cõpesc̾e̾: ñ pot̾it animũ
suũ diu afurore iracundie illesum
custo dire Multiloquiũ enim contentio¬
nes genã.t̃. contentiones uͦ adiurgia ⁊ ma¬
ledicta linguam excitant. maledicta Aũ
ad iracuncdram ⁊ qd̾ adhc̃ gͣuius ẽ ad frͣ¬
numa ocͥium animũ inflaminant. ꝓpt̾a
scͥptura dicit. In multiloquio pectatũ¬
genus domari posse asserit. linguam
pestem ẽẽ indomabilem. que uniu̾sã
rotam natiuitatis nr̃e infsãmat. & ob
hoc ꝑfectum esse uirũ qui in linguañ
osfendit. N amqͥa rixe ⁊ contentioneᷤ uͥ¬
borũ depestifera sẽꝑ radice oriantur
dibium ñ ẽ. qm̃ nisi corpꝰ intͥnsecuᷤᷤ
ꝑelationem intumescẽt: neqͦquam
ligua foris acustodia humilitatis
sue incontumeliã u̾boꝵ se relaxaret
÷ dum suꝑbe p̃ aliis sapientes uicd̃i uo¬
lumus: erubescius uł nr̃am igno¬
rantram ab aliis argui. uł aliorũ
sapientiam quasi ad nr̃am dͦyressio¬

Expanded text:
ter ostenderet quod qui linguam suam a multiloquio non vult compescere, non poterit diu animum suum a furore iracundiae illaesum custodire. Multiloquium enim contentiones generat; contentiones vero ad jurgia et maledicta linguam excitant; maledicta autem ad iracundiam et quod adhuc gravius est ad fraternum odium animum inflammant. Propterea Scriptura dicitdomari posse asserit: Linguam, pestem esse indomabilem, quae universam rotam nativitatis nostrae inflammat, et ob hoc perfectum esse virum qui in lingua sua non offendit . Nam quin rixae et contentiones de pestifera semper radice oriantur, dubium non est, quoniam nisi cor prius intrinsecus per elationem intumesceret, nequaquam lingua foris a custodia humilitatis suae in contumeliam verborum se relaxaret. Sed dum superbe prae aliis sapientes videri volumus, erubescimus vel nostram ignorantiam ab aliis argui, vel aliorum sapientiam quasi ad nostram depressio
Abbreviated transcription (Latin):
mentum uirtutis. a quib forman. &
exemplum sũpsit boni oꝑis. Ista fr̃s si
assidue uolueritis cogitare: scietiscit
.& intelligetis que sit uia cliscipline que
uos ꝑexercitium bom oꝑis ducat ad
consũnationẽ bonitatis. S si forte ad
hec inuestiganta atq disc̾nenda qͥ¬
tum expedit ꝑ uos minus sufficitis le¬
bebitis dño adiutante doctͥnã ⁊ exi¬
pla bonoꝵ. nͥ ⁊ facienda audietis &
facta uidebitis. Et ne ĩhanc etiam
parte uob̃ minist̾numm nr̃e exhortato¬
tancla exempla bonoꝵ exhibe debeas¬

Expanded text:
mentum virtutis, a quibus formam et mentum virtutis, a quibus formam et exemplum sumpsit boni operis. Ista, fratres, si assidue volueritis cogitare, scietis et cito intelligetis quae sit via disciplinae, quae vos per exercitium boni operis ducat ad consummationem bonitatis. Sed et si forte ad haec investiganda atque discernenda quantum expedit per vos minus sufficitis, habebitis Domino adjuvante doctrinam et exempla bonorum, ubi et facienda audietis et facta videbitis. Et ne in hac etiam parte vobis ministerium nostrae exhortatiotanda exempla bonorum exhibere debea
Abbreviated transcription (Latin):
insistentib cedẽ. & laborantib libent᷑
subuenire. Et quia int̾ pares nõ nũꝗͣ.
selet. ut indelicet sibi inuicem de suc¬
cessu uirtutum iniudeant. ⁊ob hoc
in exercendo bono oꝑe tantum ne in¬
feriores udeantur alt̾utrum se se pre¬
uenire contendant: tanto nos discͤ¬
tionis modamine continẽ necesse est.
ut oꝑam nr̃am sicũdͥ dictũ ẽ neq in¬
geramus nolentib. neq petentib sub¬
trahamus. quiã inutͦq lnioris suspi¬
cio ẽẽ potest. Si quando aũ maliquo
forte negotio laborantib opẽ ferrecu¬
pumis: tanta hoc humilitate ⁊ man¬
suetudine faciendum ẽ: ut hisdem
ipsis manifestũ sit qͦd̾ nõ excellen¬
tiam oꝑis. s consortiũ que ramꝰ labori
etũm quantum ꝑtinet ad nos sũmoperi
nitendum ẽ neqͣndo uł in labore mi nui
patientes. uł inobedientia p̃ceptorim
minus alacres. uł incaritatis oꝑib exeqͥu¬
dis minus inueniannir feruentes: qͣtmu
bona conu̾satio ur̃a eisdem p̾beat nicita¬

Expanded text:
insistentibus cedere, et laborantibus libenter subvenire. Et quia inter pares nonnunquam solet, ut videlicet sibi invicem de successu virtutum invideant, et ob hoc in exercendo bono opere tantum ne inferiores videantur, alter alterum praevenire contendant, tanto nos discretionis moderamine continere necesse est, ut operam nostram, sicut dictum est, neque ingeramus nolentibus, neque petentibus subtrahamus, quia in utroque livoris suspicio esse potest. Si quando autem in aliquo forte negotio laborantibus opem ferre cupimus, tanta hoc humilitate et mansuetudine faciendum est, ut iisdem ipsis manifestum sit, quod non excellentiam operis, sed consortium quaeramus laboris. Caeterum quantum pertinet ad nos summopere nitendum est, nequando vel in labore minus patientes, vel in obedientia praeceptorum minus alacres, vel in charitatis operibus exsequendis minus inveniamur ferventes, quatenus bona conversatio nostra eisdem praebeat incita
Abbreviated transcription (Latin):
obedientiam. timorem. obseqͥũ. ⁊ ue¬
nãtionem debemus exhibere. Cum eqͦt¬
bus pacem. ⁊ c̃ cordiam custodire. mius¬
cem obsequio. beneficio ⁊ honore p̾ut¬
nire. in oĩ accione ⁊ u̾bo suꝑiorẽ es lo¬
cũ tribuere. & siquando fortassis mali
negotio eos p̾ire cogamur: cum omn
ꝑe. sie subbia gub̾uare. sine crude.¬
litate castigare. cumpietate fouere.
enãtionem ñ exig̾e. societatẽ atq eqͣli¬
amare. Maiorib ꝑtimorem subdi. eqͣli¬
lis ꝑ caritatem obsequi. imorib ꝑ hu¬
miitatẽ coeqͣri. p̾cipientib parati. obe¬
uentib modesti. maledicentib taciti.
laudantibus uẽcundi. Itẽ scd̃m ꝯu̾satio¬
nẽ alios nobis qͣsi suꝑores. alios quasi eꝗͣ¬
lei. alios qͣsi inferiores debenius attẽdẽ.
ilorum conũisatio innobis ferior nob̾ est.¬

Expanded text:
obedientiam, timorem, obsequium et veobedientiam, timorem, obsequium et venerationem debemus exhibere, cum aequalibus pacem et concordiam custodire, invicem obsequio, beneficio et honore praevenire, in omni actione et verbo superiorem eis locum tribuere. Et si quando fortassis in aliquo negotio eos praeire cogamur, cum omniripere, sine superbia gubernare, sine crudelitate castigare, cum pietate fovere. Venerationem non exigere, societatem atque aequaliamare, majoribus per timorem subdi, aequalibus per charitatem obsequi, minoribus per humilitatem coaequari, praecipientibus parati, obedientibus modesti, maledicentibus taciti, laudantibus verecundi. Item secundum conversationem alios nobis quasi superiores, alios quasi aequales, alios quasi inferiores debemus attendere. Illorum conversatio in
Abbreviated transcription (Latin):
tumatia ẽ siue in eo qui ꝓpt̾ inferiorẽ
gradũ in homiine uirtutẽ despicit.
siue ineo qͥ ꝓpt̾ uitam inferiorẽ. gradũ
suꝑiorem ꝯtempnit. Estis gͦ honor.
illis amor impendat᷑. sic tam̃ ut ⁊ho¬
nor istoꝵ sit uoluntarius. ⁊ illorũ amor
uenerandus. Reuerentia eñ simne amore
magis seriulis ẽ. ⁊ amorsine reuentia:
puerilis iudicari deb. Cũ tanta gͥ humo¬
litate ⁊ reue̾ntia meliorib exibendũ est
beneficium dilectiois. ut illis qͣsi ex ne¬
cessitate indeamur ẽc̃ subiecti. Et cũ
tanto affectu atq hilaritate suꝑibus
soluendum ẽ obseqͥum subiectionis:
ut solopotius dilectionis debito illis
credamur astricti. Istis sic redclamis
sua: qͣsi nr̃m impencłimꝰ. Illis sic exh¬
beanius nr̃a: quasi sinĩ redd̾amꝰ.
ex deniq modis discͤtionẽ ꝑsonarũ ha¬
bendam ex his colliginus. Tribus sicbͥ
Aliĩ namq scłm dignitatẽ: suꝑiorẽ sit̃
alii equales. alii inferiores. Suꝑibis

Expanded text:
tumacia est sive in eo qui propter inferiorem gradum, in homine virtutem despicit; sive in eo qui propter vitam inferiorem, gradum superiorem contemnit. Istis ergo honor, illis amor impendatur, sic tamen ut et honor istorum sit voluntarius, et illorum amor venerandus. Reverentia enim sine amore magis servilis est, et amore sive reverentia puerilis judicari debet. Cum tanta igitur humilitate et reverentia melioribus exhibendum est beneficium dilectionis, ut illis quasi ex necessitate videamur esse subjecti, et cum tanto affectu atque hilaritate superioribus solvendum est obsequium subjectionis, ut solo potius dilectionis debito illis credamur astricti. Istis sic reddamus sua quasi nostrum impenderemus; illis sic exhibeamus nostra, quasi suum redderemus. Sex denique modis discretionem personarum habendam ex his colligimus, tribus secundAlii namque secundum dignitatem superiores sunt, alii aequales, alii inferiores. Superioribus
Abbreviated transcription (Latin):
Nomnunꝙͣ sͦi suꝑna mod̾atio pͥusquã
ꝑmunera ꝓuehat. infirmitatis memo¬
riam ad mẽtẽ reuocat: ne de acceptis
nuirtutib intumescat. Nñ erechiel ꝓpħa
quotiens ad contẽplanda celestia ducit᷑.
pͥus filius hominis uocatur. Ac si ht̃
aꝑte dñs admoneat dicens. Ne de iis
ne uides in elatione cor subleues cautꝰ
pende quod es: ut cũ sũma penetras¬
se te hominẽ recognoscas. qͣtinꝰ dũ ul¬
ate raꝑis. ad temet ip̃m sollicitꝰ infir¬
ntatis tue freno reuoc̃is. Uñ nͣecesse
ut tum uirtutum nobis copia blan¬
tur. adinfirma sui mentis ocłs rede
itseq salubrit̃ de orsũ p̃mat. nec
la que egit. sed que ag̃e neglexit
puat: ut dũ cor ex memoria infir¬
datis attit᷑. ap̃ humilitatis auctorẽ
iadhuc contra minia innitentes
rant. Sed quia extrema non ua
uinc̃e. de p̃cipins actibus non au¬
cte bone uir rephensionis mee
necessitate compulsus. dum mon¬
re qualis c̃e debeat pastor muigilo:

Expanded text:
Nonnunquam vero superna moderatio priusquam per munera provehat, infirmitatis memoriam ad mentem revocat, ne de acceptis virtutibus intumescat. Unde Ezechiel propheta quoties ad contemplanda coelestia ducitur, 102 prius filius hominis vocatur; ac si hunc aperte Dominus admoneat, dicens: Ne de his quae vides, in elatione cor subleves, cautus perpende quod es; ut cum summa penetras, esse te hominem recognoscas, quatenus dum ultra te raperis, ad temetipsum sollicitus infirmitatis tuae freno revoceris. Unde necesse est ut cum virtutum nobis copia blanditur, ad infirma sua mentis oculus redeat, seseque salubriter deorsum premat; nec recta quae egit, sed quae agere neglexit aspiciat; ut dum cor ex memoria infirmitatis atteritur, apud humilitatis auctorem dum adhuc contra minima innitentes laborant; sed quia extrema non valent vincere, de praecipuis actibus non auce, bone vir, reprehensionis meae necessitate compulsus, dum monstrare qualis esse debeat Pastor invigilo,
Abbreviated transcription (Latin):
acbantur ostendat: quia ⁊ gallus
⁊ quem ꝓex pͥmenda boni p̃clicatoris
ne in locutione sua dñs assumit:
niam edẽ cantus parat. pͥus alas excu
isemet ipsum feriens uigilantiorẽ
dio bone actionis eiugilẽt. ne insemet¬
ipsis torpentes oꝑe alios extitent uoce.
prius se ꝑsublimia facta excutiant et
tunt demtm ad bene uniendum alios
sollicitos reddant. Pus cogitationum a¬
lis semet ipsos feriant. quicqͥd in se muti¬
lit torpet. sollicita inuestigatione dẽp̃¬
hendant. districta aminadũsione corri¬
gant: ⁊ tunc demum aliorum uitam
loquendo componant. Pus punire ꝓpͥa
fietib curent. ⁊ tunc que aliorum sunt
punenda denintient. Et anteꝙͣ ũba

Expanded text:
gradiantur ostendat. Quia et gallus iste, quem pro exprimenda boni praedicatoris specie in locutione sua Dominus assumit, cum jam edere cantus parat, prius alas excutit, et semetipsum feriens vigilantiorem dio bonae actionis evigilent, ne in semetipsis torpentes opere, alios excitent voce; prius se per sublimia facta excutiant, et tunc ad bene vivendum alios sollicitos reddant; prius cogitationum alis semetipsos feriant; quidquid in se inutiliter torpet, sollicita investigatione deprehendant, districta animadversione corrigant; et tunc demum aliorum vitam loquendo componant; prius punire propria fletibus curent, et tunc quae aliorum punienda sunt denuntient; et antequam verba
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum uͦ p̃ddicatori est: ut andi¬
toris sui animum ultra uires ne
trahat. ne ut ita dicam dum plusꝙͥ
ualet tenditur. mentis corda rumpẽ
multis audientib contegi. ⁊ uix por¬
cis aꝑiri. hinc nanq ꝑsemet ipsa
ueritas dicit. Quis putas est ñuie
dispensator ⁊ prudens. quem conste¬
te dñs supͣ familiam suam. ut dͥet
illis in temꝑe tͥtici mensuram: Pt̃
suram quippe tͥtici expͥmit᷑ modus ẽ
ne cum angusto cordi in capabile an
tͥouit᷑: extra fundat᷑. Hinc pauluse
Non potui uobis loqui quasi sp̃ñads
sed quasi carnalib. Tanquam pari¬
lis in xp̃o. lac uobis potum dedine
escam. hinc moyses asecreto dli ce¬
ens. coruscantem coram populo fad
uelat: quia nimirum turbis clarisi¬
tis intima̾ arcana non indicat. Hii
ꝑ eum dinina uoce p̃cipit᷑. ut ile
tistrnam foderit si oꝑire neglegat. corru¬
tnte mea boue uł asino. p̃cium reddat:
quia ad alta scientie fluenta ꝑueniens
tum hec ap̃ bruita audientim corda

Expanded text:
ciendum vero est praedicatori, ut auditoris sui animum ultra vires non trahat, ne, ut ita dicam, dum plus quam valet tenditur, mentis chorda rumpatur. multis audientibus contegi, et vix paucis aperiri. Hinc namque per semetipsam Veritas dicit: Quis putas est fidelis dispensator et prudens, quem constituit dominus super familiam suam, ut det illis in tempore tritici mensuram ? Per mensuram quippe tritici exprimitur modus verbi, ne cum angusto cordi incapabile aliquid tribuitur, extra fundatur. Hinc Paulus ait: Non potui vobis loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus. Tanquam parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam . Hinc Moyses a secreto Dei exiens, coruscantem coram populo faciem velat , quia nimirum turbis claritatis intimae arcana non indicat. Hinc per eum divina voce praecipitur , ut is qui cisternam foderit, si operire neglexerit, corruente in ea bove vel asino, pretium reddat; quia ad alta scientiae fluenta perveniens, cum haec apud bruta audientium corda
Abbreviated transcription (Latin):
habenda. flebilit̃ autem deplorandi sunt
qui odio in tr̃e tabescunt. ⁊ contra eum
ꝑnitiosum anime dolum seruant. Areg¬
no enum di se separant qui semetipsos
icaritate dissociant. Sicut mat̃ etiła pͣue
ab hominib hereticis p̃mit᷑. sed tamen
cos add se uenientes benigna caritati ample¬
ctituꝵ. ita singłi nr̃m quoscunq imni¬
cossustinemus. ren̾tentes mat¬
na imita. tione amplecti statim debe¬
mus. Cito est ignoscendum cuiquam.
dum ueniam postulat. Non enim posse
pectata dunitti ei. qui in se peccanti debi¬
ta non duntitit. Formam enun nobis in¬
dulgentie ds̃ ex merito conditionis nr̃e
imposuit. ddum ita nos orare p̃cepit. di¬
mitte nobis debita nr̃a. sicut ⁊ uos dimit¬
timus debitorib nr̃is. Iustum est enim
iuditium di. tantumꝙ: peccatori a se in¬
dulgeri ostendit. quantum a lterutrũ
unusquisq in se offenso in dulget. Qui¬
lam de suis contidentes meritis. pigre
in se delinquentib ueniam p̃stant. Sed ni¬

Expanded text:
habenda. Flebiliter autem deplorandi sunt qui odio in fratre tabescunt, et contra alios perniciosum odium animi servant. A regno enim Dei se separant qui semetipsos a charitate dissociant. Sicut mater Ecclesia grave hominibus haereticis premitur, sed tamen eos ad se venientes benigna charitate amplectitur, ita et singuli nimirum quoscunque inimicos sustinemus, revertentes materna imitatione amplecti statim debemus. Cito est ignoscendum cuique, dum veniam postulat. Non enim possunt peccata dimitti ei, qui in se peccanti debita non dimittit. Formam enim nobis indulgentiae Deus ex merito conditionis nostrae imposuit, dum ita nos orare praecepit: « Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Justum est enim Dei judicium, tantumque peccatori a se indulgeri ostendit, quantum alterutrum unusquisque in se offenso indulget. 6. Quidam de suis fidentes meritis pigre in se delinquentibus veniam praestant, sed ni
Abbreviated transcription (Latin):
luxtrie desidiis. Ouricia que mentem
p̃mit nec sentitur. utilit̃ mutatur in car¬
ne ut sentiatur. atq intellecta emende¬
turr. Nam citius uulnera carnis sentun¬
tͤ quam anime. idoq ꝑ carnis flagellũ
errantes citius corrigunt᷑. hoc quippe
indicant in pauli otłis squame in fideli¬
tatis. Que dum mutate sunt ꝑ incre¬
pationem in ocłis carnis confestim reso¬
luta est duricia mentis. Est ꝑ nitiosa
sanitas que ad mobedientiam hominẽ
ducit. est ⁊ salubris infirmitas que ꝑ
diuinam correptionẽ mentem a duri¬
cia frangie. Lauguor amme id ẽ. pecca¬
torum infirmitas. ꝑnitiosa est. De qua
carnis utilem ẽẽ. idem apł̃s apꝓbat di¬
cens. Quando infirmor. tunc fortior

Expanded text:
luxuriae desideriis. 6. Duritia, quae mentem luxuriae desideriis. 6. Duritia, quae mentem premit, nec sentitur, utiliter mutatur in carne, ut sentiatur atque intellecta emendetur. Nam citius vulnera carnis sentiuntur quam animae; ideoque per carnis flagella errantes citius corriguntur. Hoc quippe indicant in Pauli oculis squamae infidelitatis, quae dum mutatae sunt per increpationem in oculis carnis, confestim resoluta est duritia mentis . 7. Est perniciosa sanitas, quae ad inobedientiam hominem ducit. Est et salubris infirmitas, quae per divinam correptionem mentem a duritia frangit. 8. Languor animae, id est, peccatorum infirmitas perniciosa est, de qua carnis utilem esse idem Apostolus approbat, dicens: Quando infirmor, tunc fortior
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓficiunt comꝑatione malorum. dum si¬
bi id actide timent in quo ꝑire aliosu
dent. Quosdam uideus d̾s nolle ꝓpͥo uoto
corrigi. adũsitatum tangit stimulis. Dos¬
dam etiam p̃sciens multum petcare pos¬
se in salute. flageslat eos corporis infirmi¬
tate ne peccent. ut eis utilius sit fran¬
gi languorib ad salutem. quam mane¬
re incolumes ad damnanonem. Nisita¬
tio cłi nec semꝑ in bonum accipitur. nec
semꝑ in malum. In bonum enim accipi¬
tur. sicut est illud. Nisita nos in saluta¬
rituo. In malum uͦ : uixta illul. Intẽ¬
ꝑe uisitationis tue ꝑibunt. Trib ex cau¬
sis infirmitates accidunt corporis. Idẽ.
ex peccato. extemptatione. ⁊ ex intemꝑ¬
ãtie passione. Sed huic tantum nouissi¬
me. humana potest medicina succurie¬
re. Illis uͦ sola pietas diuine medicine.
Qui ualentiores sunt ⁊ sani. utile est il¬
lis infirmari ⁊ non peccare. ne ꝑuigorẽ
salutis. illicitis sordident᷑ cupiditatum ⁊

Expanded text:
proficiunt comparatione malorum, dum siproficiunt comparatione malorum, dum sibi id accidere timent, in quo deperire alios vident. 2. Quosdam Deus videns nolle proprio voto corrigi, adversitatum tangit stimulis. Quosdam etiam praesciens multum peccare posse, in salutem flagellat eos corporis infirmitate, ne peccent, ut eis utilius sit frangi languoribus ad salutem animae quam manere incolumes ad damnationem. 3. Visitatio Dei nec semper in bonum accipitur, nec semper in malum. In bonum enim accipitur, sicut est illud: Visita nos in salutari tuo . In malum vero, juxta illud: In tempore visitationis suae peribunt . 4. Tribus ex causis infirmitates accidunt corporis, id est, ex peccato, ex tentatione, et ex intemperantiae passione; sed huic tantum 265 novissimae humana potest medicina succurrere, illis vero sola pietas divinae misericordiae. 5. Qui valentiores sunt, et sani, utile est illis infirmari, et non peccare, ne per vigorem salutis illicitis sordidentur cupiditatum, et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in futuro sclo. Et idem ait. Duplici contͥ¬
tione cont̾e eas. ilẽ. gemina pena. p̃senti
scilicet ⁊ futura. Quibusdam secreto dĩ
iudicio hic male est. illic bene. Scilicet ut
dum hic castigati corrigunt᷑. ab et̾na cdanna¬
tione liberentua. Quib uͦ luc bene est.
illie male. sicit diuiti illi accidie. qui lne
potentie cdaritate conspicitłis: pͥmortem
gehenne incendiis tradit᷑ bnciandus.
porro quibdam ⁊ hic male et illit maleẽ.
quuĩ corriginolentes ⁊ flagellari in hac imnti¬
Intanto uniñgi quosdam desꝑationis ꝓfũ¬
do. ut nec ꝑ flagella ualeant emendari.
gella. an ꝓuno tantum. ⁊ nescit que sit
ꝑ ipso ambiguo maxime in merore ũsatur.
tis absoluant. adhuc tamen sub metu uin¬
dicte turbatur. ne instantes ei plage non sut¬
ficiant ad purganda delicta. Pinde gͦ dum
p̃sentia patit᷑. ⁊ i̾utura ꝑtuescit. quodam¬
modo sicut ait ꝓpłia ꝓsuis peccatis dupli
corrigi. nisi alios uiderint nagellari. Sicꝙ

Expanded text:
lo. Et idem alibi: Duplici contritione contere eos , id est, gemina poena, praesenti scilicet et futura. 10. Quibusdam secreto Dei judicio hic male est, illic bene, scilicet, ut dum hic castigati corriguntur, ab aeterna damnatione liberentur. Quibusdam vero hic bene est, illic male, sicut diviti illi accidit qui, hic potentiae claritate conspicuus, post mortem gehennae incendiis traditur cruciandus . Porro quibusdam et hic male, et illic male est, quia, corrigi nolentes, et flagellari in hac vita inciIn tanto immergi quosdam desperationis profundo, ut nec per flagella valeant emendari. gella, an pro uno tantum, et nescit quae sit licia, et pro ipso ambiguo maxime in moerore versatur. 13. tis absolvunt, adhuc tamen sub metu vindictae turbatur, ne instantes ei plagae non sufficiant ad purganda delicta. Proinde ergo, dum praesentia patitur, et futura pertimescit, quodammodo, sicut ait propheta, pro suis peccatis dupliccorrigi, nisi alios viderint flagellari; sicque
Abbreviated transcription (Latin):
post laborem securus. Non tantum de cor¬
poralib passionib. sed etiam de sp̃ualib
oportet intelligi. Ut quanto quisq aut
incorpore aut inmente flagella sustinet.
tanto in finem remunerari speret. Sepe
octulzo łi udino extra flagelli correptio¬
multi. lanirabha cõmisisse uideant᷑.
lespecti tamen adõ nullo emencationis
qui a do cdiligitua. si peccauerit: dicente
amos ꝓpħa. Tantũtłi uos cognoui. ex om¬
nib nationib tre. iccirco usitabo suꝑ
uos onmes miquitates uestras. Quem ẽ
omnem filium quem recipit. Ualde ꝑ ne¬
cessarnum est iusto in hac uita ⁊ intiis tẽ¬
ptari. ⁊ uerberari flagello. It dum iutiis
pulsatir. de uirtutib non suꝑbiat. dumu̾
aut auran aut carnis dolore attermra.
a mundi amore retrahat᷑. Temptari antem
oportet iustum. sed temptatione pla ge.
non temptatione luxurie Dtruis cͥca suos
electos in hac uita ds agie. ut dum fortiori¬

Expanded text:
post laborem securus. 8. Non tantum de corpost laborem securus. 8. Non tantum de corporalibus passionibus, sed etiam de spiritualibus oportet intelligi, ut quanto quisque aut in corpore aut in mente flagella sustinet, tanto se in fine remunerari speret. 9. Saepe occulto Dei judicio extra flagelli correptiomulta damnabilia commisisse videantur, despecti tamen a Deo, nullo emendationis qui a Deo diligitur, si peccaverit, dicente Amos propheta: Tantummodo vos cognovi ex omnibus nationibus terrae, idcirco visitabo super vos omnes iniquitates veomnem filium quem recipit . » Valde necessarium est justum in hac vita vitiis tentari et verberari flagello, ut, dum vitiis pulsatur, de virtutibus non superbiat: dum vero aut animi aut carnis dolore atteritur, a mundi amore retrahatur. Tentari autem oportet justum, sed tentatione plagae, non tentatione luxuriae. Durius circa suos electos in hac vita Deus agit, ut, dum fortiori
Abbreviated transcription (Latin):
te att̃ituꝵ. ut ꝑfectionem uite future luͥct.
Nequaquam ds delinquenti parcit. qm̃
peceatore aut flagello temꝑali ad purga¬
nonem fertt. aute iudicio et̃no puniendum
relinquit. aut ipse in se homo penitendlo
punit. quod male admisit. Ac ꝓuide est qd̃
ãs delinquenti non parcit. Iusto temꝑalia fla¬
gella ad et̃na ꝓficiunt gaucdia. Icoꝙ ⁊ uistus
in penis gande debet. ⁊ impius inꝓsꝑitatib
tiumere debet. Neq nsto neꝙ: repbo. qs mi¬
scdiam ⁊ iustitiam subtrale. Nam ⁊ bouoc
bic ꝑ afflictionem iudicat. ⁊ illic remimerat
ꝑmiserationem. Et malos lnic remunerat
ꝑ temporalem clementiam. ⁊ illic punit ꝑ
et̃uam iusticiam. In hac enun tuta qłs par¬
cit impiis. ⁊ tam̃ non parcit electis. in illa
parcec electis. non parcet iiquis. Piclosa
est securitas in hac uita malorũ. ⁊ bonorũ
dolor tranquillus. Nam iiquus pͦ mor¬
tem ducit᷑ cruciandas. nistus nͦ dormit

Expanded text:
tae atteritur, ut perfectiora vitae futurae lucretur. 3. tae atteritur, ut perfectiora vitae futurae lucretur. 3. Nequaquam Deus delinquenti parcit; quoniam peccatorem aut flagello temporali ad purgationem ferit, aut judicio aeterno puniendum relpuniet quod male admisit: ac proinde est quod Deus delinquenti non parcet. Justo temporalia flagella ad aeterna proficiunt gaudia: ideoque et justus in poenis gaudere debet, et impius in prosperitatibus timere. Neque justo neque reprobo Deus misericordiam et justitiam subtrahit. Nam et bonos hic per afflictionem judicat, et illic remunerat per miserationem; et malos hic remunerat per temporalem clementiam, et illic punit per aeternam justitiam. 6. In hac enim vita Deus parcit impiis, et tamen non parcit electis; in illa parcet electis, non tamen parcet iniquis. 7. Periculosa est securitas in hac vita malorum, et bonorum dolor tranquillus. Nam iniquus post mortem ducitur cruciandus; justus vero dormit
Abbreviated transcription (Latin):
uire conatur. Corporis debilitas ninua. e¬
tiam uires amime frangit. mentis quoꝙ
ingenium facit marcescere. Nec ualet qmic¬
quam boni oꝑis ꝑimbetillitatem ꝑfice. Ne
quid nimis. Nam quicquid cum modo ⁊
temptañito fit salutare est: quicquid au¬
tem nimis ⁊ ultra modum est. ꝑniciosum
fit: studiumq suum in contrarium uertit.
In omini gͦ oꝑe: modum ⁊ temꝑamentum
oportet hab̾e. Nam omne quod excedit:
ꝑiculosum ẽ: Sicut aqua. que si nimios m¬
bres p̃beat. non solum nullum usum ad¬
hibet: sed etiam ꝑiculum exhibet. Explicit
intius testis scrutatur conscientias. ita ex
mum ꝓpħe quia ipse est testis ⁊ iudex. Mis¬
erere dñe misero isidõ indigna agenti.⁊
dignapatienti. assidue peccãti. ⁊ tua flagel¬
la cotidie sustinenti. Ordinata est misera¬
tio cli. que prius hic hominem ꝑ flagella
a peccatis emendat. ⁊ postea ab ec̃no suppli¬
cio lib̾at. Clectus enim dĩ dolorib huius in¬

Expanded text:
vire conatur. 15. Corporis debilitas nimia evire conatur. 15. Corporis debilitas nimia etiam vires animae frangit, mentis quoque ingenium facit marcescere, nec valet quidquam boni per imbecillitatem perficere. 16. Ne quid nimis. Nam quidquid cum modo et temperamento fit, salutare est; quidquid autem nimis, et ultra modum est, perniciosum fit, studiumque suum in contrarium vertit. In omni ergo opere modum et temperamentum oportet habere. Nam omne quod excedit periculosum est; sicut aqua, quae si nimios imbres praebeat, non solum nullum usum adhibet, sed etiam periculum exhibet. LIBER us, ut testis, scrutatur conscientias, sic extnium prophetae: Quia ipse est et testis et judex . Miserere, Domine, misero Isidoro, indigna agenti, et digna patienti, assidue peccanti, et tua flagella quotidie sustinenti. 2. Ordinata est miseratio Dei, quae prius hic hominem per flagella a peccatis emendat, et postea ab aeterno supplicio liberat. Electus enim Dei doloribus hujus vi
Abbreviated transcription (Latin):
repletione ciborum reficitur. Neque e¬
nim repritanda abstinentia. ubi fuerit
t᷑. dicente ẏsaia ꝓpħa. Ecce indie ieui¬
tas enim. delicie intelligunt᷑. Sicut re
petitͥo debiti ⁊ litis. ⁊ contentio. ⁊ ꝑcussio:
ita ⁊ delicie imꝓbant᷑ a ꝓpħa in ieuinio.
Tota eium die epulas in cogitatione rumi¬
nat. qui all explendam gulam uesꝑe si¬
bi delicias p̃parat. Non est corporis ad¬
hubenda immodata abstinentia. ne dũ
amplius grauatur caro ponde inedie.
malum agat postea. nec bene fac̃e in¬
cipiat. atq addicatur ut usu malica¬
reat. simul ⁊ boni officium dum plus
p̃mit᷑ ꝑdat. Sollicita gͥ discretione
carnis. est mod̾anda maties. Scilicet
ne aut integre extinguatur. aut imn¬
modate laxetur. Intirmitate carnĩs
nimia p̃ualente. ad ꝑfectionem ꝑting̃ẽ ne¬
mo potest. Nam quanuis sc̃itatis amorẽ
quisꝙ habeat. exequi tamen non ualet
oꝑis meritum. cui intentione cordis deser¬

Expanded text:
repletione ciborum reficitur. Neque erepletione ciborum reficitur. Neque enim reputanda est abstinentia, ubi fuerit tur, dicente Isaia propheta: Ecce in die jejutas enim deliciae intelliguntur. Sicut enim repetitio debiti, et lites, et contentio, et percussio, ita et deliciae improbantur a propheta in jejunio. 12. Tota enim die epulas in cogitatione ruminat, qui ad explendam gulam vespere sibi delicias praeparat. 13. Non est corpori adhibenda immoderata abstinentia, ne dum amplius gravatur caro pondere inediae, nec malum agat postea, nec bene facere incipiat, et quae addicitur ut usu mali careat, simul et boni officium, dum plus premitur, perdat. Sollicita igitur discretione carnis est moderanda materies, scilicet, ne aut integre exstinguatur, aut immoderate laxetur. 14. Infirmitate carnis nimia praevalente, ad perfectionem pertingere nemo potest. Nam quamvis sanctitatis amorem quisque habeat, exsequi tamen non valet operis meritum, cui intentione cordis deser
Abbreviated transcription (Latin):
riosis sc̃i appareant. Sed hoc bonũ
abstinentie talib non est uirtus repitan¬
da. sed uitium: quia bonira male utun¬
t᷑. Ieuinium ⁊ elemosina in abscondito
sese amant. ut solus d̾s qui inspĩc om̃ia
meritum: oꝑum bonorum rependat.
Nam qui ea sub popłari manifestatio¬
ne faciunt. neququam a dõ iustifican¬
tur÷ quia uixta sermonem euangełicũ.
mercedem suam ab hominib receꝑr̃t.
Ieunia cum bonis oꝑib. dõ acceptabi¬
lia sunt: Qui autem acibis abstinent.
⁊ praue agunt: demones imitantur.
quib esca non est. ⁊ nequitia semꝑ in
est. Ile enim bene abstinet a cibis. qui
⁊ amalicie actib. ⁊ amundi ieuinat ambiti¬
onib. Qui execͣtionis stuctio non abstinentie
uoto ab escis carnium se suspendunt. hi potiꝰ
exetͣndi sunt: quia dei creaturam ir sib
humanis concessam reiciunt. Nichil enim
fidelib inquinatum. nichilꝙ ẽẽ iudicat᷑
immnundum: paulo attestante apło.

Expanded text:
riosis sancti appareant; sed hoc bonum riosis sancti appareant; sed hoc bonum abstinentiae talibus non est virtus reputanda, sed vitium, quia bono male utuntur. 7. Jejunium et eleemosyna in abscondito esse amant, ut solus Deus, qui inspicit omnia, meritum operum bonorum rependat. Nam qui ea sub populari manifestatione faciunt, nequaquam a Deo justificantur, quia juxta sermonem evangelicum mercedem suam ab hominibus receperunt . 8. Jejunia cum bonis operibus Deo acceptabilia sunt. Qui autem a cibis abstinent, et prave agunt, daemones imitantur, quibus esca non est, et nequitia semper est. Ille enim bene abstinet a cibis, qui a malitiae actibus, et a mundi jejunat ambitionibus. 9. Qui exsecrationis studio, non abstinentiae voto ab escis carnium se suspendunt, hi potius exsecrandi sunt, quia Dei creaturam usibus humanis concessam rejiciunt. Nihil enim fidelibus inquinatum, nihilque esse judicatur immundum, Paulo attestante aposto
Abbreviated transcription (Latin):
tionib p̃monet suꝑare dicens. Hoc genꝰ
non eicrtua. nisi ꝑ orationem ⁊ ieninũ.
Immundi enim sp̃s. ibi sese magis inge¬
runt: ubi plus uidint escam ⁊ potũ.
Sc̃i quam diu in huius scl̃i uita in habi¬
tant. desidio suꝑni roris corpus suum
aridum portant. Inde ⁊ psalmus.
Sitiuit inquit inte auima mea. quã
multiplicit᷑ ⁊ caro mea. Caro enm tunc
deum sitit: quando ꝑ ieuinum abstinet¬
⁊ arescit. Abstinentia ⁊ uiuificat. ⁊ occi¬
dit. Uiuificat animam. corpus uecat.
sepe abstinentia simulate agit᷑. ieiuma
inedia corpus suum lamant. ext̃imnan¬
tes sicut ait euangłium facies suas. ut
appareant hominib ieumantes. Ore
nanq: pallescunt. corpore atterrunt᷑.
cordis alta suspiria ducunt. Ante mortẽ
quoꝙ mortiferis sese supplitiis tradunt.
Lantumq miseri laboris exercicium ñ
ꝓ amore di. sed ꝓ sola humane laudis
ad miratione sectantur. Quidam in¬
credibilit̃ abstinent. ut hominib cu¬

Expanded text:
tionibus praemonet superare, 256 dicens: Hoc genus tionibus praemonet superare, 256 dicens: Hoc genus non ejicitur nisi per orationem et jejunium . Immundi enim spiritus ibi se magis injiciunt ubi plus viderint escam et potum. 4. Sancti, quandiu in hujus saeculi vita habitant, desiderio superni roris corpus suum aridum portant. Unde et psalmus: Sitivit, inquit, in te anima mea, quam multipliciter et caro mea . Caro enim tunc Deum sitit, quando per jejunium abstinet, et arescit. Abstinentia et vivificat, et occidit: vivificat animam, corpus necat. 5. Saepe abstinentia simulate agitur, jejuniinedia corpus suum laniant, exterminantes, sicut ait Evangelium, facies suas, ut appareant hominibus jejunantes . Ore namque pallescunt, corpore atteruntur, cordis alta suspiria ducunt. Ante mortem quoque mortiferis se suppliciis tradunt; tantumque miseri laboris exercitium, non pro Dei amore, sed pro sola humanae laudis admiratione sectantur. 6. Quidam incredibiliter abstinent, ut hominibus cu
Abbreviated transcription (Latin):
ficiunt᷑. Unde et narareis qui se sc̃ificabãt.
adomino. pͣceptum̃ uinum ⁊ siceram non
bib̾e. Utraq emim statum mentis euertunt.
et ebrios facunt. Luxuriam quoq carnis
utraꝙ equaliter gignunt. Quidam continẽ¬
tes sicut panem cum ponłe ediure. ita &e
aquam cum mensura sumunt asserentes
ad castimoniam carnis. etiam aque absti¬
oc est ꝑ fectum
⁊ rationabile ieuiniu: quando ñr
homo ext̃ĩor ieiunat. ⁊ intior orat. facilius
ꝑieumum. oratio penetrat celum. Tunc e¬
ni homospũalis effectus angłis coniungi¬
cuam occulta my sterioꝵ celestium reue¬
lantur. diuiinq sacͣmenti archana pandt̃¬
tur. Sit nanq daniel angło reuelante.
mie ster iorum satͣmenta cognosc̃e meru¬
it. hec enim uirtus. ⁊ angłorum mam¬
festationes. et eorum anmntiationes ostẽ¬
dit. Itiunia fortia tela sunt adũsus temp¬
tamenta demoniorũ. Cito enim ꝑ abstinen¬
tiam deuincunt᷑. Unde etiam dñs ⁊ sal¬
uator ñr. eorum incur sus ieumiis et ora¬

Expanded text:
iuntur. Unde et Nazaraeis qui se sanctificabant Domino, praeceptum est vinum et siceram non bibere , utraque enim statum mentis evertunt, et ebrios faciunt, luxuriam quoque carnis utraque aequaliter gignunt. Quidam continentes sicut panem cum pondere edunt, ita et aquam cum mensura sumunt, asserentes ad castimoniam carnis etiam aquae absti1. Hoc est perfectum et rationabile jejunium, quando noster homo exterior jejunat, interior orat. Facilius per jejunium oratio penetrat coelum. Tunc enim homo, spiritualis effectus, angelis conjungiunium etiam occulta mysteriorum coelestium revelantur, divinique sacramenti arcana panduntur. Sic namque Daniel, angelo revelante, mysteriorum sacramenta cognoscere meruit . Haec enim virtus et angelorum manifestationes, et eorum annuntiationes ostendit. 3. Jejunia fortia tela sunt adversus tentamenta daemoniorum. Cito enim per abstinentiam devincuntur. Unde etiam Dominus et Salvator noster eorum incursus jejuniis et ora
Abbreviated transcription (Latin):
ne ad unitatem eccle ueniant decertant.
et ut inique ag̃ent laborauerunt.
Dum incissim heretici mutuo se lacerãt.
quando alt̾utrum sese in ꝓpͥas sectas
inducunt: sic tamen inuicem sese col¬
lidunt. ut contra eccłam parierroris
sp̃u decertent. Et qui inuicem sunt¬
dinisi. inaduersitate eccłe simul ex¬
istunt unti. Cis qui ꝑ eo quod tan¬
tum ualeant hereses uidentur hab̾e
ueritatem. hoc respondendum est.
Num ido saluti p̃ponendi sunt morbi.
quia plerunq ita generalit̃ mundũ
occupant. ut paruum saluti locum
relinquant : xun. De herecicis.

Expanded text:
ne ad unitatem Ecclesiae veniant, decertant: et ut inique agerent, laboraverunt. 10. Dum vicissim haeretici mutuo se lacerant, quando alterutrum sese in proprias sectas inducunt, sic tamen invicem sese collidunt, ut contra Ecclesiam pari erroris spiritu decertent. Et qui invicem divisi sunt, in adversitate Ecclesiae simul existunt uni; eisque qui pro eo quod tantum valeant haereses videntur habere veritatem, hoc respondendum est: Non ideo saluti praeponendi sunt morbi, quia plerumque ita generaliter mundum occupant, ut parum saluti loci relinquant. 11. Non posse haereticos
Abbreviated transcription (Latin):
prudens lector intelligat. Sed̾a regu¬
uidentur quedam uni conuenire ꝑso
deleui ut nubem iniquitates tuas.
⁊ sicut nebulam peccata tua. Conũ
unum non congruit. Nam alt̾a pars
est cuius peccata deleuit. ⁊ cuidicit
meus es tu: ⁊ alt̃a cui dicit conũtere
ad me ⁊ redimam te. quia si conuer¬
tantur peccata eorum delentur. ꝑhãc
emim regulam sic adomnes loquit᷑¬
ulas locuti legis. darguant᷑ tum malis. ⁊ mali laudẽ¬
tur ꝓbonis. Sed quid ad quem ꝑtine¬
at. qui prudenter legerit discet. Ter¬
cia regula est de lut̃a ⁊ sp̃u. ad est dele¬
ge ⁊ gr̃a. Lege ꝑquam p̃cepta facienda
admonemur. gr̃a ꝑ quam ut oꝑemur
iubemur. uł quod lex non tantum
hystorice: sed etiam spualit̃ sentienda
sit. Nanq ⁊ hystori e oportet fidem
tenere. ⁊ spũalit̃ legem intelligere.
Quarta regula est de specie ⁊ genere.
ꝑ quam pars ꝓ toto. ⁊ totum ꝓ parte
accipitur. Ueluti sium populo uł ci¬
uitati loquatur d̾s. ⁊ tamen intelli¬

Expanded text:
ntelligat. Secunda reguvidentur quaedam uni convenire persdelevi ut nubes iniquitates tuas, et sicut nebulam peccata tua. Converunum non congruit. Nam altera pars est cui peccata delevit, et cui dicit meus es tu; et altera cui dicit, convertere ad me, et redimam te; qui si convertantur, peccata eorum delentur. Per hanc enim regulam sic ad omnes loquituoni redarguantur cum malis, et mali laudentur propter bonos; sed quid ad quem pertineat qui prudenter legerit discet. Tertia regula est de littera et spiritu, id est de lege et gratia; lege per quam praecepta facienda admoventur; gratia per quam ut operemur adjuvamur. Vel quod lex non tantum historice, sed etiam spiritualiter sentienda sit. Namque et historice oportet fidem tenere, et spiritualiter legem intelligere. Quarta regula est de specie et genere, per quam pars pro toto, et totum pro parte accipitur, veluti si uni populo vel civitati loquatur Deus, et tamen intelli
Abbreviated transcription (Latin):
et̃u tormenta incẽilii ante ocłos ꝓponan¬
t᷑. Quia nimirum omnis pena. gra¬
uioris supplicii formidine suꝑatur.
Sicut enim clauus clauum expellit:
ita sepe recordatio ardoris gehenne.
ardorem exiludit luxurie. Quidam
iniuuentute luxuriose inuentes. inse¬
nectute continentes fieri delectant᷑.
et tunc eligunt seruire castitati. q̃n
eos libido seruos habe contemunt.
Nequaquam in senectute continenteᷤᷤ
uocandi sunt : qui in iuuentute lux¬
uriose uixerunt. Tales non habẽt
p̃mium: quia laboris certamen non
habuerunt. Fos enim expectat gła:
in quib fuerint laboriosa certamina.

Expanded text:
aeterni tormenta incendii ante oculos proponanaeterni tormenta incendii ante oculos proponantur, quia nimirum omnis poena gravioris supplicii formidine superatur. Sicut enim clavus clavum expellit, ita saepe recordatio ardoris gehennae ardorem removet luxuriae. 24. Quidam in juventute luxuriose viventes, in senectute continentes fieri delectantur, et tunc eligunt servire castitati, quando eos libido servos habere contemnit. 25. Nequaquam in senectute continentes vocandi sunt, qui in juventute luxuriose vixerunt. Tales non habent praemium, quia laboris certamen non habuerunt. Eos enim exspectat gloria, in quibus fuerint laboriosa certamina.
Abbreviated transcription (Latin):
da pollutio forncatio đr. quanus qͥsꝙ
diuersa turpitudinis uoluptate ꝑsti¬
tuat᷑. Ex delectatione enim forncan¬
di uaria gignunt᷑ flagitia. quib regnũ
dĩ clauditur. ⁊ homo a do separatur.
Int̃ cet̃a septem uitia forncatio maxi¬
mi est sceleris quia ꝑ carnis unmun¬
ditiam templum dĩ uiolat. ⁊ tollens
Marune ꝑcarnis luxuriam. huma¬
num genus subditur diabolo quam
ꝑ cefa uitia. Cum enim ille uariis tẽ¬
ptamentis illectos homines conetuꝵ
um suggerit: quia utrunq sexum
in hoc uitio amplius egrotare contẽ¬
dit. Demones sciͤntes pulcͥ. tudinẽ
ẽẽ anime castitatem. et ꝑ
hanc hominem angli cis me¬
ritis a quib illi lapsi sunt coeqͣri: liuro
re ꝑtulsi inuidie miciunt ꝑ sensus corpo¬
ris opus desicłiumq libidins. quatuꝰ
acelestib deorsum deiectam animã ꝑ¬
tartara ducant. Quando impulsu de¬
monum mens ad delectationẽ fornicati¬
onis impellitur. diuim iudicii metus ⁊

Expanded text:
da pollutio fornicatio dicitur, quamvis quisque diversa turpitudinis voluptate perfruatur. Ex delectatione enim fornicandi varia gignuntur flagitia, quibus regnum Dei clauditur et homo a Deo separatur. Inter caetera septem vitia fornicatio maximum scelus est, quia per carnis immunditiam templum Dei violat; et tollens per carnis luxuriam humanum genus subditur diabolo, quam per caetera vitia. Cum enim ille variis tentamentis illectos homines conetur um suggerit, quia utrumque sexum in hoc vitio amplius aegrotare intendit. 22. Daemones scientes pulchritudinem esse animae castitatem, et per hanc hominem angelicis meritis, e quibus illi lapsi sunt, coaequari, livore perculsi invidiae, injiciunt per sensus corporis opus desideriumque libidinis, quatenus a coelestibus deorsum dejectam animam ptartara ducant. 23. Quando impulsu daemonum mens ad delectationem fornicationis impellitur, divini judicii metus et
Abbreviated transcription (Latin):
tationis. quam amor castitatis: adhuc
in homine pectatũ regnat. Certe si ampliꝰ
delectat puliͥtudo intime castitatis: iam
non regnat peccatum. sed iusticia. Nam
non solum de commissa fornicatione
peccatum regnat in homine. sed si adhuc
delectatur atq aminũ teneat: ꝓculdu¬
bio regnat. formcatio carnis adult̃ium
est. fornicatio animi seruitus ydolorũ
est. Est autem ⁊ sp̃ualis fornicatio scdm
quod dñs ait. qui iuderit mulierem

Expanded text:
cationis quam amor castitatis, adhuc cationis quam amor castitatis, adhuc in homine peccatum regnat. Certe si amplius delectat pulchritudo intimae castitatis, jam non regnat peccatum, sed regnat justitia. Nam non solum de commissa fornicatione 245 peccatum regnat in homine; sed si adhuc delectatur, atque animum teneat, procul dubio regnat. 18. Fornicatio carnis adulterium est, fornicatio animae servitus idolorum est. Est autem et spiritualis fornicatio, secundum quod Dominus ait: Qui viderit mulierem