comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ce constringeris: tua dampnaris senten¬
gendum dñm tradidisti. ꝑ potestatem
absoluist latronẽ: auctorẽ uero utte int̾fe¬
cist. S nec istama te habuisti. quam ha¬
bere te asseris potestatẽ. Deniq dicit tibi
dñs iħs. Hon haberes potestatẽ aduersum
me ullam: nisi tib data ẽẽt desuꝑ. Mala
potestas. licere quod ñliceat. Potestas ista
dite quid iude x uerus loquatur. Hon
quero uoluntatẽ meã: s uoluntatẽ eiuis qui¬
me misit. Quas homo loquitur: quass udex
docet. qm̃ qui uidicat ñ uoluntati sue
obtemꝑare debet: s tenere quod lectum ẽ.
Constitue udicen de hoc scło. Numquid̃
potest aduersus imꝑialis formã uenire de¬
eret: Num quid potest normã augustȩ
de funitionis excedere: Quantomagis di¬
diett. ñ quero uoluntatẽ meã hoc ẽ homi¬
nis: que uel odio dirigitur. uel studio in¬
tenditur uel gr̃a inflectitur. uel aliorum
mendatio deprauatur: ont̃s eium homo

Expanded text:
ce constringeris, tua damnaris sentence constringeris, tua damnaris sentengendum Dominum tradidisti: per potestatem absolvisti latronem, auctorem vero vitae interfecisti. Sed nec istam a te habuisti, quam habere te asseris, potestatem. Denique dicit tibi Dominus Jesus: Non haberes potestatem adversus me ullam, nisi tibi data esset desuper'. Mala potestas Heere quod noceat. Potestas ista dite, quid iudex verus loquatur: 'Non quer o voluntatem meam, sed voluntatem eius, qui misit me'. Quasi homo loquitur, quasi iudex docet, quoniam qui iudicat non voluntati suae optemperare debet, sed tConstitue judicem de hoc saeculo: numquid potest adversum imperialis formam venire rescripti? Numquid potest normam augustae definitionis excedere? Quanto magis didicit: non quaero uoluntatem meam, hoc est hominis, quae uel odio dirigitur uel studio intenditur uel gratia inflectitur uel aliorum mendacio deprauatur - omnis enim h o in o
Abbreviated transcription (Latin):
uifir intͥtatẽ s ꝑ integritatẽ: ñ ꝑ impos¬
sibilitatẽ faciendi. s ꝑ obseruationẽ ui¬
clicancdi. Quid ñ potest qui omnua po¬
test: iusi quod posse nolit: Non uult
posse: quod dampnet̃. Non uult posse
adu̾sus fidem: ñ uult posse adusus ueri¬
tatem. Audi postremo ipsum dicentem:
cur ũ possit a se facere quicquã. Sicut
audio uiquit: & uidico. Hoc ẽ. ñ ex mea
potestate deceruo qđ libitũ: s ex iudi¬
candi religione qđ iustum ẽ. Et ideo.
udiciũ meũ uerum ẽ: qr ñ uoluntat mee
udulgeo. s equitati. Audite quid uidex
dicat eelestis. Non possum a me facere
quiequã: sicut audio & udieo. Et pilatus
ds neget se habere qui habet suꝑ omina po¬
testatẽ : dudi quid iusticia dicat. Non pos¬
sum a mͤfacere quiequã. duchͣ quid udex
equitatis asserat. Sicut audio: & uidico.
dudite qͥdͥ uidex iniquitatis loquatur.
Potestatem habeo dimittendi te: & potesta¬
tem habeo erueifigendi te. Tua pilate uo¬

Expanded text:
tatem, sed per integritatem: non per impossibilitatem faciendi, sed per observantiam judicandi. Quid non potest qui omnia potest, nisi quod posse nolit? Non vult posse quod damnet, non vult posse adversus fidem, non vult posse adversus veritatem. Audi postremo ipsum dicentem cur non possit a se facere quidquam: Sicut audio, inquit, et judico , hoc est, non ex mea potestate decerno quod libitum, sed ex 1232 judicandi religione, quod justum est: et ideo judicium meum verum est: quia non voluntati meae indulgeo, sed aequitati. Audite quid judex dicat coelestis: Non possum a me facere quidquam, sed sicut audio, et judico. 38. Et Pilatus Deus neget se habere, qui habet super omnia potestatem! Audi quid justitia dicat: Non possum a me facere quidquam. Audite quid judex aequitatis asserat: Sicut audio, et judico. Audite quid judex iniquitatis loquatur: Potestatem habeo dimittendi te, et potestatem habeo crucifigendi te. Tua, Pilate, vo
Abbreviated transcription (Latin):
rumq artuũ tabe. minuunt᷑. Alius qui
pecuniã concupiseit: doneo potiatur ea
auaro miser tabeseit affectu. Alius in mo¬
dice capescendi honoris impatiens. si
de sideria longa suspiret: ñ medioori
mentis tabe conficitur. Non talis qui
dicit. Quã distabutt caro mea in terra

Expanded text:
mque artuum tabe minuuntur. Alius qui pecuniam concupiscit, donec potiatur ea, avaro miser tabescit affectu. Alius immodice capessendi honoris impatiens, si desideria longa suspiret, non mediocri mentis tabe conficitur. Non talis qui dicit: Quam distabuit
Abbreviated transcription (Latin):
beseit: qui distillat dum ẽ dilatus amore
dilecte. & dum ꝓtelatur flagrantis cupi¬
ditatis affectus. animus deficit: uires
corporis quadã deformitate pallors. fesso¬
rumq artuũ tabe. minuunt᷑. Alius qui
pecuuiã concupiseit: donec potiatur ea
auaro miser tabeseit affectu. Aliiis in mo¬
dice capescendi honoris imꝑatiens. si
desideria longa suspiret: ñ medioori

Expanded text:
 qui destillat, dum est dilatus amore dilectae, et dum protelatur flagrantis cu- piditatis effectus, animus deficit, uires corporis quadam deformitate palloris fessorumque artuum tabe minuuntur. alius, qui pecuniam concupiscit, donec potiatur ea, auaro miser tabescit affectu. alius inmodice capessendi honoris inpatiens, si desideria longa
Abbreviated transcription (Latin):
quã ꝑtulit. Demonstrata sunt ez omiua
regna. & dictum ẽ ei. Tibi dabo hec om̃ĩa:
si ꝓeiͥdens adoraueris me. Lectum ẽ et
alibi. Non reguet pecͣtum in ur̃o mortuo
corpore. Uides ante quos reges statuaris
ohomo. ante quos p̃sides peccatoꝵ: si cul¬
pa reguat: Quot peccata. quot uitia.
tot reges: & ante hos addueunur. aute
hos stamus. Habent etiam ist reges tri¬
bunal. iumentib plurimoꝵ. S si quis

Expanded text:
ta sunt ei omnia regna, et dictum est ei: Tibi dabo haec omnia, si procidens adoraveris me . Lectum et alibi: Non regnet peccatum in vestro mortali corpore . Vides ante quos reges statuaris, o homo, ante quos praesides peccatorum, si culpa regnat? Quot peccata, quot vitia, tot reges. Et ante hos adducimur, et ante hos stamus. Habent etiam isti reges tribunal in mentibus plurimorum; sed si quis
Abbreviated transcription (Latin):
re se fingit: inclinatur & solo sternitur.
qu genu mentis ñ flexerit. Uia et illũ
homo: xp̃ianum putat. Uidet homo
orantẽ supplicit̃. & cridit: s ds audit
negantẽ. Discedit ꝓbatus ab homine: s
condẽpnatus a iudice. Quanto tolerabiliꝰ
fuerat: homini negasse. & dm̃ ẽẽ confessũ.
Licet hoc quoq rep̃hensibile. Perfecta enĩ

Expanded text:
it, inclinatur et solo sternitur qui genu mentis non flexerit. uidet illum homo, christianum putat; uidet homo orantem suppliciter et credit, sed deus audit negantem. discedit probatus ab homine, sed condemnatus a iudice. quanto tolerabilius fuerat homini negasse et deo esse confessum! licet hoc quoque reprehensibile; perfect
Abbreviated transcription (Latin):
brietatẽ & continentiã primatus quos ordi¬
ue ñ habebat etatis. & confessione fr̃na. et
iħim: A dieb enĩ iohannus baptiste regnũ
celos cogitur: & cogentes diripiunt illud.
sicut ipse dñs declarauit. Poua fraus: quȩ
uitã furatur et̃nam. S qm̃ satis dictum de
littera hac eiꝰ int̾pretationib arbitiamur:
consideremus ea que huic littere ꝓpheta
subieett. Primus itaq uersus ss t:
IE humilitatẽ meã & erue

Expanded text:
brietatem et continentiam primatus. quos ordibrietatem et continentiam primatus. quos ordine non habebat aetatis, et confessione et Iesum ? a doebis enim Iohannis Baptistae regnum caelorum cogitur et cogentes diripiunt illud, sicut ipse dominus declarauit. bona fraus quae uitam furatur aeternam. sed quoniam satis dictum de litterae huius interpretationibus arbitramur, consideremus ea, quae huic litterae propheta subiecit.- Primus itaque uersus est: uide d e humilit at em meam et erue
Abbreviated transcription (Latin):
caput quod hȩc littera exprimat: eiuident̃
Diximus de capite: dicamus & de primatui.
Quod licet sermone distet aclittera: sensu
tamen in eandem concurrit intelligentiã.
Pruatus enĩ legunus in ueteri testam̃¬
to. quos in primogenitis esau fr̃i suo
cessit: & ideo uocatum ẽ nomeneiꝰ edon.
hoc ẽ t̃renus & callidus. Ist sunt aũ fr̃s
de quib rogatus ẽ dñs ab ysaac patre
eorum. ut daret ei sue posferitatis here¬
des. de rebecca uxore sua: ꝗͣ ꝑ uiguiti an¬
nos nullũ dederat generationis insigne.¬
Et exaudiuit eũ: & concepit rebecca. Et
rogauit dnm eum iactare paruul uide¬
rent in utero euis: & responsum accepit.
Duȩ gentes in utero tuo sunt. & duo ppłi
iuorem. qui ꝓpter cocturã lentis primatꝰ
frĩs senioris accepit: Quo indicio eu den¬
ter exprimit᷑: quod ppłs senior ille t̾re¬
nius ꝓpter urtẽ pantiam gule. primatus
quos habebat amisit. ppłs aũt eccłie ꝑ so¬

Expanded text:
caput quod haec littera exprimat, evidenter caput quod haec littera exprimat, evidenter Diximus de capite, dicamus et de primatu, quod licet sermone distet ac littera, sensu tamen in eandem concurrit intellegentiam. primatus enim legimus in ueteri testamento, quos in primogenitis Esau fratri suo cessit, et ideo uocatum est nomen eius E d o m. hoc est terrenus et callidus. isti sunt autem fratres, de quibus rogatus est dominus ab Isaac patre eorum, ut daret ei suae posteritatis heredes de Rebecca uxore sua, quae per uiginti annos milium dederat generationis insigne. exaudiuit eum et concepit Rebecca et rogauit dominum, cum iactare se paruuli uiderentur in utero eius, et responsum accepit duae gentes in utero tuo sunt et duo populi iuniorem, qui propter cocturam lentis primatus fratris senioris accepit? quo indicio euidenter exprimitur, quod populus senior ille terrenus propter intemperantiam gulae primatus quos habebat amisit, populus autem ecclesiae per so
Abbreviated transcription (Latin):
denti. Synagoga nec iniciũ nec finem
habet: qr nec in principio inuenit qđ sequa¬
tur: nec ui fine quod sꝑet. Inflatus gͦ caput
omniũ capit ẽ: quȩ totũ uelut quoddã
nr̃orum actuũ fouet corpus. Quãuis in¬
firmus aliquis sit. pauꝑ ignobilis: tamen
siñ se extollat & p̃ferat: ipsa se humilitate
cõmendat. Sit aliquis p̃tliues & nobili.
id ẽ si nobilitatẽ generis. & cliuitias suas
iactet: in solentia sui uilis ẽ. Sit aliquis
facundus & fortis: qui tumore facundiȩ
ac uirtutis elatus. plurimũ sibi arroget.
Honne ei ꝓpter uerecundiã & insipiens
plerũq & inualidus ante fertur: Deniq
phariseus in euuangłio eũ abstemius et
parcus ẽẽt alieni. liberalis suiͥ ñ refugus
ieuunii ut ipse dicebat: tamen ꝓpter iac¬
tantiam etiã illa quȩ habere poterat ami
licanus qui nichil enumerare poterat. qd̾
uistificatus magis quã ille phariseus des¬
cencͥit etemplo: scđdm qđ scͥptumẽ in

Expanded text:
denti. synagoga nec initium nec finem denti. synagoga nec initium nec finem habet, quia nec in principio inuenit quod sequatur nec in fine quod speret. inflatus ergo caput omnium caput est, quae totum velut quoddam nostrorum actuum fovet corpus. 4. Quamvis infirmus aliquis sit, pauper, ignobilis, tamen si non se extollat et praeferat, ipsa se humilitate commendat. Sit aliquis praedives et 1223 nobilis, idem si nobilitatem generis et divitias suas jactet, insolentia sui vilis est. Sit aliquis facundus et fortis, qui tumore facundiae ac virtutis elatus plurimum sibi arroget: nonne ei propter verecundiam, et insipiens plerumque et invalidus antefertur? Denique Pharisaeus in Evangelio cum abstemius et parcus esset alieni, liberalis sui, non refugus jejunii, ut ipse dicebat; tamen propter jactantiam, etiam illa quae habere poterat, amilicanus qui nihil enumerare poterat quod men justificatus magis, quam ille Pharisaeus, descendit e templo, secundum quod scriptum est in
Abbreviated transcription (Latin):
hoc caput: humani seruare serpentes.
etiã si omĩa membra cedant᷑  totũ urat᷑
corpus incendis: mergatur ꝓfundo: euis¬
ceretur a bestiis: hoc tamen capite custochi¬
to. uita integra. salus tuta ẽ. Nemo eium
potest ꝑire: cui ñ sublatus ẽ xp̃s. Est & ca¬
put. sũma studii atq oꝑis nr̃i: sũm̃a nego¬
cii: sũma spei: sumina uirtutũ. Omnis
aũt sũma ẽ studii nr̃i. ut simus humiliores:
ueritatẽ sequamur: quã ñ uidec ex tollens
se fruitra. iniflatus mente carnis suȩ & ñ te¬
nens capit. Qđ sit hoc caput: eudenter¬
ginationes & colligationes subministratũ
& copulatũ: erescit in augmentũ łi. Et in
uidea quod tenebat amisit: quȩ iħm dũm
ñ receꝑit. Ubi fides ẽ: Iniciũ & finẽ habe¬
mus. Ubi ꝑfidia: nec iniciũ nec finis est.
enĩ principiũ ẽ : primogenctus ex mortus.
Habet & finem: qr ipse ẽ. primus & nouissi¬
mus: ipse ẽ fuus legis ad uisticiã omĩ cre¬

Expanded text:
hoc caput humani seruate serpentes. hoc caput humani seruate serpentes. etiamsi omnia membra caedantur, totum uratur corpus incendiis, mergatur profundo, euisceretur a bestiis, hoc tamen capite custodito uita integra, salus tuta est; nemo enim potest perire, cui non sublatus est Christus. Est et caput summa studii atque operis nostri, summa negotii, summa spei. summa uirtutum. omnis autem summa est studii nostri, ut simus humiliores, ueritatem sequamur, quam non uidet extollens se, frustra inflatus mente carnis suae et non tenens capginationes et colligationes subministratum et copulatum crescit in incrementum Dei . Et in Judaea quod tenebat amisit, quae Jesum Dominum non recepit. Ubi fides est, et initium, et finem habemus. Ubi perfidia, nec initium, nec finis est. e principium est, primogenitus ex mortuis. habet et finem, quia ipse est primus et nouis- simus, ipse est finis legis ad iustitiam omni cre
Abbreviated transcription (Latin):
agnoseitur: nec ulla suꝑ ẽ usura uiuenchi.
Propterea qui in aliquo dampnant᷑ crimi¬
ne. eo qł ornamento totius corporis ab dican¬
tur: & qr turpi uel cȩlesto reatu beluine
fecditatis in liiuiem. uel bestialis inimaui¬
tatis horrorẽ cõmisisse detect suiit. tamquã
hi qui ꝓposito humane moderationis excide¬
rint. formã quoq humanȩ conditionis
iubentur exuere. Reciso enĩ capite reliqui
corporis truncus. bestiarũ corpori cõpara¬
tur: & sipientiȩ arte fraudat᷑: qr sapientiȩ
ñ potuit tenere rationẽ. Sepelitur gͥ sine¬
in orbem se colligens. obiecta reliqui parte
corporis. hoc solũ tueri: qđ illisa feratur ce¬
Hoc & tu moralit̃ caput serua. hoc seruato
eceliȩ. Hoc caput qui amiserit: uiuendi
usum habere ñ poterit. Hoc solo distamꝰ
a bestuis. ad imaginẽ dĩ & sunilitudinẽ.
urtutũ uigore formati. fides nos ab irra¬
tionabiliũ pecudum cõparatione secernit.

Expanded text:
agnoscitur nec ulla superest usura uiuendi. agnoscitur nec ulla superest usura uiuendi. propterea, qui in aliquo damnantur crimine, eo quod ornamentum est totius corporis abdicantur et, quia turpi uel scelesto reatu beluinae scaeuitatis inluuiem uel bestialis inmanitatis horrorem commisisse detecti sunt, tamquam hi, qui proposito humanae moderationis exciderint, formam quoque humanae condicionis iubentur exuere. reciso enim capite reliqui corporis truncus bestiarum corpori conparatur et sapientiae arce fraudatur qui sapientiae non potuit tenere rationem. sepelitur in orbem se colligens obiecta reliqua parte corporis hoc solum tueri, quod inlisa feratur mehoc et tu moraliter caput serua, hoc seruato corporis ecclesiae. hoc caput qui amiserit, uiuendi usum habere non poterit, hoc solo distamus a bestiis. ad imaginem dei et similitudinem uirtutum uigore formati. fides nos ab inrationabilium pecudum comparatione secernit.
Abbreviated transcription (Latin):
hominis ad dm̃ clamat. manus ꝓprias a nece
homius abstinebunt. Si custodiant p̃eepta
quȩ dedit dñs coram cȩlo & t̾ra testib dicens.
audi celũ & aurib ꝑcipe t̾ra: scientes quia
quieqͥdͥ flagitii cõmierint. adũsus legem dñi
fecisse angłoꝵ & potestatum scõrs quoq ho¬
minũ testimoniis arguant᷑: supra hȩc te¬
stunonia fundameittũ sibi constituent:
qr et̾na sunt atq ꝑpetua. Et nos gͦ opus
nrm̃ edificemus supra fuudamentũ tefti¬
monioꝵ cȩlestium: ut ñ ardeat sicut lig
num aut stipula. s sicut aurũ ꝓbetur: ũtt
eterno maneat uixum fundamine.:
ut formã generis humani consideremus :
qđ fouet membra omĩa. & dirigit atq im¬
plet sensib. Sensus enĩ sapientis in capite
eius: inde ductus uenarũ meatusq sp̃s.
sanguinis uires in totuis corporis partes¬
diriuantur. Iustrat omĩa: ornat omiia.
Sublato capite. corpus sine nomine ẽ: ñ

Expanded text:
hominis ad Deum clamat, manus proprias a nece hominis ad Deum clamat, manus proprias a nece hominis abstinebunt. Si custodiant praecepta quae dedit Dominus coram coelo et terra testibus, dicens: Audi, coelum, et auribus percipe, terra : scientes quia quidquid flagitii commiserint, adversus legem Domini fecisse, angelorum, et Potestatum, sanctorum quoque hominum testimoniis arguantur, supra haec testimonia fundamentum sibi constituent, quia aeterna sunt atque perpetua. Et nos ergo opus nostrum aedificemus supra fundamentum testimoniorum coelestium; ut num aut stipula, sed sicut aurum probetur, ut aeterno maneat nixum fundamine. Xut formam generis humani consideremus, quod fouet membra omnia et dirigit atque implet sensibus; sensus enim sapientis in capite eius. inde ductus uenarum meatusque spiritus, sanguinis uires in totius partes corporis diriuantur; lustrat omnia, ornat omnia. sublato capite corpus sine nomine est, non
Abbreviated transcription (Latin):
corde detuleris p̃cem: do ꝓximus eris.
si muudo corde feras. & tu dm̃ uidebis.
Beati enĩ mundo corde: qm̃ ipsi dm̃ uide¬
bunt. Qui gͦ dõ ꝓxunus ẽ: dicit. Prope
es cdũe: & om̃s iuie tuȩ ueritas. Iudeus ħ
ñ potest dicere: qui ñ recipit dñm iħm.
Separauit enĩ se: nec in ueritatẽ s in
ritate & plenitudine cireũ eisionis sue.
totũ mundũ redemit: Octauus u̾sus ẽ.
Iuttio eognoui de testimoniis tus: q in¬
et̃num fundast ea. De testimoniis inqͥt
tus ab uttio cognitionẽ & fidem assump¬
s: qͣuod in et̃iuim fundat suit. Teftino¬
nium enĩ fidele ẽ: & p̃stat pariuilis sapien¬
tiam. Si cognouisset adam & eua. quod
quasi pariuulis data eẽut cautiora p̃ceptaͥ
ne usurparent sibi scientiã boni & mali. quã
recto discrimine defiuire ñ possent: paradi¬
si in colatum in ꝑpetuũ uendicare ñ potu¬
issent. S considerent homines. qr sanguis

Expanded text:
corde detuleris precem. deo proximus eris, corde detuleris precem. deo proximus eris, si mundo corde fueris et tu deum uidebis; beati enim m u ndo corde, quia ipsi deum uidebunt. Qui ergo deo proximus est, dicit: propeeritas. Judaeus hoc non potest dicere, qui non recipit Dominum Jesum; separavit enim se, nec in veritatem, sed in ritate et plenitudine circumcisionis suae totum mundum redemit? Octauus uersus est: initio cognoui de testimon iis t ti iaeternum fundasti ea. De testimoniis, inquit, tuis ab initio cognitionem et fidem assumpsi, quod in aeternum fundata sunt; testimonium enim fidele est, et praestat parvulis sapientiam. Si cognovissent Adam et Eva quod quasi parvulis data essent cautiora praecepta; ne usurparent sibi scientiam boni et mali, quam recto discrimine definire non possent, paradisi incolatum in perpetuum vindicare potuissent. Si considerent homines quia sanguis
Abbreviated transcription (Latin):
uitos: s neq fastidit ap ꝓpinquantes:
& illius quidẽ uirtus illius u̾bũ ds. om¬
nib ꝓpe ẽ. In ipso enĩ constant omnia.
& ipse ẽ capud corporis eecłiȩ. in quo om¬
nis inbabitat plenitudo. s plerosq ab eo
peccata secernunt.: de quib dictum est.
ecce qui elongant se a te ꝑibunt. Unde
idem ꝓpħa ait. Michi aũt adherere deo
dm̃ ab unoquoq nr̃m: in ipso inquit᷑ uiui
nitaiᷤ suȩ munere: s ꝓpiorͤ illis qui contri¬
tiͦ sunt corde. Qđ uetus quoq ꝑ enigmata
hictoria docet. Moyses in montis sinai
suꝑcilio erat: & erat solus. Populus in ual¬
le. in uno montis. sresbit̾i in parte mon¬
tis supra merita plebis: s plurimo inter¬
uallo moysi meritis separati. Hon om̃s
in uertice: neq in ino om̃s. s ppłs. Moy ses
solus in uertice sina montis.: qui latina int̃¬
p̃tatione dicit᷑ tẽptatio. Et tu si supra
temptationes ascenderis: & contrito

Expanded text:
vitos, sed neque fastidit appropinquantes. vitos, sed neque fastidit appropinquantes. Et illius quidem virtus, illius Verbum Deus omnibus prope est. In ipso enim constant omnia, et ipse est caput corporis Ecclesiae, in quo omnis inhabitat plenitudo. Sed plerosque ab eo peccata secernunt, de quibus dictum est: Ecce qui elongant se a te peribunt. Unde  ait: mihi autem adhaerere deo deum ab unoquoque nostrum: in ipso. inquit, uiuimnitatis suae munere, sed propior est illis qui contrito sunt corde. Quod uetus quoque per aenigmata historia docet. Moyses In montis Sina supercilio erat et erat solus. populus in ualle in imo montis, presbyteri in parte montis supra merita plebis. sed plurimo interuallo a Moysi meritis separati. non omnes in uertice neque in imo omnes, sed populus; Moyses solus in uertice Sina montis. qui Latina interpretatione dicitur \'temptatio\'. et tu, si supra temptationes ascenderis et contrito
Abbreviated transcription (Latin):
gia. Numquid si qus ostia domus suȩ
claudat solis ẽ culpa. qđ ñ illuminet
domũ suam.: Ergo si quis peccatorum
suorũ repagulis obserandam mentẽ ꝓpͥ¬
am udicauerit. ut u̾bi a se splendorẽ
stultus au̾tat. ac sibi inferat insipien¬
tiȩ cecitatẽ: causari poterit. quod sol
iusticiȩ noluerit intrare. aut infirmi¬
tatem luminis cȩlestis arguere: Pulsat
ianuã tuam: c̃i u̾bum. Si quis mͥaꝑue
nũ quid ñ ingredientis. & ñ magis ñ
aꝑientis ẽ culpa. Hichil quidem dõ ẽ
obseratum: nichil clausum et̾no lumi¬
ni: s portas maliciȩ dedignatur aꝑire:
conclaiua ñ uult penetrare nequitiȩ.
corporis refugiat portionẽ. qđ eius gr̃am
anime menbra quedã dignat᷑ habttare.
Animȩ tam̃ ugor ꝑ corpus omine diffun¬
ditur: siue manus. siue pes. siue digitus
particeps sensus ẽ đi. sotest alicubi de¬
eẽ sapientia : alicub de ẽẽ eius maiestã.
Sane fugientes ñretinet: ñ cogit in¬

Expanded text:
gia. 40. Numquid si quis ostia domus suae gia. 40. Numquid si quis ostia domus suae claudat, solis est culpa quod non illuminet domum ejus? Ergo si quis peccatorum suorum repagulis obserandam mentem propriam judicaverit, et Verbi a se splendorem stultus avertat, ac sibi inferat insipientiae caecitatem; causari poterit quod sol justitiae noluerit intrare, aut infirmitatem luminis coelestis arguere? Pulsat januam tuam Dei Verbum. Si quis . . . .numquid non ingredientis, et non magis non aperientis est culpa? Nihil quidem Deo est obseratum, nihil clausum aeterno lumini: sed portas malitiae dedignatur aperire, conclavia non vult penetrare nequitiae. corporis refugiat portionem, quod ejus gratiam bra quaedam dedignatur habitare? Animae tamen vigor per corpus omne diffunditur: sive manus, sive pes, sive digitus, particeps sensus est. Dei potest alicubi deesse sapientia? alicubi deesse majestas? Sane fugientes non retinet, non cogit in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ om̃s & in om̃s & supra om̃s potestatiᷤ
sit. qr om̃ĩb ortus ex uirgine ẽ. & bonis
& malis. sicut & solem suũ oriri iubet
suꝑ bonos & malos: illum tamen fouet.
qui ap ꝓpinquat sibi. Sicit enĩ a se ful¬
gorem solis excludit. qui fenestras do¬
mus suȩ clauserit: locũq tenebrosũ
in quo diu̾setur elegerit: ita qui se au̾¬
terit a sole uisticiȩ. ñ potest splendorẽ
euis aspicere: in tenebris ambulat: &
in omniũ luce. ipse sib cͥausa ẽ cecitatiͦ.
Tuas gͥ illi aꝑi fenestras: ut tota domus
tua ueri fulgore solis illuceat. Aperi
ocłos tuos: ut uideas orientẽ tͥ solem iusticiȩ
Sed caue ne eos ulla stipulȩ festuca ꝑturbet.
Si quid sordis in ocło mentis fuerit tue.
ñ poteris intueri. Si quid egritudinis:
plus grauabit confusam oculoꝵ aeiem
lux. maiorẽq dolorem concitabit. Sit
gͦ simplex oculus tuus: ne iicipiat to¬
tum corpus tuũ ẽẽ tenebrosum & ua¬
cillet in lumine: sicut sunt cecorũ uesti¬

Expanded text:
s et supra omnes potestatis sit. quia omnibus ortus ex uirgine est, et bonis et malis, sicut et solem suum oriri iubet super bonos et malos, illum tamen fouet qui adpropinquat sibi. sicut enim a se fulgorem solis excludit, qui fenestras domus suae clauserit locumque tenebrosum in quo deuersetur elegerit, ita qui se auterit a sole justitiae, non potest splendorem ejus adspicere: in tenebris ambulat, et in omnium luce ipse sibi causa est caecitatis. Tuas igitur illi aperi fenestras; ut tota domus tua veri fulgore solis illuceat: aperi oculos tuos, ut videas orientem tibi solem justitiae. Sed cave ne eos ulla stipulae festuca perturbet. Si quid sordis in oculo fuerit mentis tuae, non poteris intueri: si quid aegritudinis, plus gravabit; confusam oculorum aciem lux ferit, majoremque dolorem excitat. Sit ergo simplex oculus tuus; ne incipiat totum corpus tuum esse tenebrosum, et vacillet in lumine, sicut sunt caecorum vesti
Abbreviated transcription (Latin):
t̃rorib animos expugnant fidelium. hi
tib hostes cauendi. hi grauiores tiran¬
iii. ꝑ quos adam captus ẽ. Multi in ꝑse¬
entione publica coronati. occitta hac ceci¬
uitus tunores. adũtis quã graue certam̃
sit. quod ẽ uitia hominẽ: ut secuim ipse
confligat. cũ suis cupiditatib p̃lietur: Ipse
apłs fluctuat: heret: astrugit᷑: captiua¬
ri se asserit in lege peccatz. & mortis corpo

Expanded text:
terroribus animos expugnant fidelium. hi terroribus animos expugnant fidelium. hi tibi hostes cauendi, hi grauiores tyranni. per quos Adam captus est. multi in persecutione publica coronati occulta hac perintus timores. aduertis quam graue certamen sit quod est intra hominem. ut secum ipse confligat, cum suis cupiditatibus proelietur? ipse apostolus fluctuat haeret adstringitur. captiuari se adserit in l
Abbreviated transcription (Latin):
to plures. Sicut enĩ unus ꝑsecutor ex
multis ꝑsecittorib ꝑsecutionis p̃cepta mit¬
tebat: & ꝑ singulas uel cuirtates uel ꝓun¬
cias. erant diuersi ꝑsecutores: ita etiai
diabolus multos ministros suos dirigit:
qui ñ foris tantũ modo: s etiã intus faci¬
ant ꝑsecutiones in anunis singuloꝵ. De
his dictum ẽ ꝑsecutionib. Om̃s qui uolunt
pie iiuere in xp̃o iħu: ꝑsecitionẽ patuin¬
tur. Om̃s dixit.: nullum excepit. Quis
enĩ exceptus potest eẽ: cum ipse dñs ꝑse¬
cutiomy i tẽptamenta tolerauit: Perse¬
quitur auaricia: ꝑsequitur ambitio: ꝑse¬
quitur luxuria: ꝑsequit᷑ suꝑbia: ꝑ sequitur
fornicatio. Unde apłs̃ ait. fugite forni¬
cationem. Nam qua causa fugeres nisi
illa te ꝑsequeretur: Est enĩ malus sp̃s
fornicationis: ẽ malus sp̃s auaritiȩ: malus
sp̃s suꝑbie. Ist sunt ꝑsecutores graues.
qui sine gladii t̃rore mentẽ hominis fre¬
quenter elidiuit: qui illecebris magis quã

Expanded text:
tores. sicut enim unus persecutor rex multis persecutionis praecepta mittebat et per singulas uel ciuitates uel prouincias erant diuersi persecutores, ita etiam diabolus multos ministros suos dirigit, qui non foris tantummodo. sed etiam intus faciant persecutiones in animis singulorum. e his dictum est persecutionibus: omnes qui uolunt pie uiuere in Christo Iesu persecutionem patiuntur. \'omnes\' dixit, nullum excepit. quis enim exceptus potest esse, cum ipse dominus persecutionum temptamenta tolerauerit? persequitur auaritia, persequitur ambitio, persequitur luxuria, persequitur superbia, persequitur fornicatio. unde et apostolus ait: fugite fornicationem; nam qua causa fugeres. nisi illa te persequeretur ? est enim malus spiritus fornicationis, est malus spiritus auaritiae, malus spiritus superbiae. Isti sunt persecutores graues, qui sine gladii terrore mentem hominis frequenter elidunt, qui inlecebris magis quam
Abbreviated transcription (Latin):
patus ẽ: qui cũ diuino participaretur
eloquio. t̃ram se eẽ dicebat & lunen. Ipse
quoq dñs ait. ego aũt sum ueriis & ñ
homo. obpbrium hominũ & abiectio ple¬
qui ñ que sua sunt quesiuit. s quȩ aliors.
Cuius nos imitatores fieri uult apłs:
atq hortat᷑ dicens. Hoc enĩ sentite in uo¬
bis. quod & in xp̃o iħu: qui cũ in forma
dĩ eẽt. ñ rapinã arbitratus est ẽẽ se equa¬
lem dõ: s semet ipsum exinaniuit. formã
serui accipiens. Nec nos gͥ nobilitatem
generis. nec diuitias requiramꝰ: si uolumus
xp̃m sequi. Exmaniurt se eũ eẽt in cdi forma:
eum diuos eẽt pauꝑ factus ẽ. Noli & tu con
tempnere plebeum qr nobilis es: noli despi¬
cere seruũ qr potens es: noli pauꝑem fasti¬
dire qr diues es. Numquid nobilior. num¬
quid potentior. nũquid ditior. xp̃o es:
Ille ꝓ te suseepit: illa que tu despicis. Ille. ꝓ
te humiliauit se usq ad mortẽ mortẽ eru¬

Expanded text:
patus est. qui. cum diuino participaretur patus est. qui. cum diuino participaretur alloquio, terram se esse dicebat et limum. ipse quoque dominus ait: egoautem sum uermis et non homoqui non quae sua sunt quaesivit, sed quae aliorum. Cujus nos imitatores vult fieri Apostolus, atque hortatur dicens: Hoc enim sentite in vobis, quod et in Christo Jesu: qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est elem deo. sed semet ipsum exinaniuit formam seruiaccipiens. nec nos igitur nobilitatem generis nec diuitias requiramus, si uolumus Christum sequi. exinaniuit se, cum esset in dei forma. cum diues esset, pauper factus est. noli temnere plebeium, quia nobilis es; noli despicere servum, quia potens es; noli pauperem fastidire, quia dives es. Numquid nobilior, numquid potentior, numquid ditior Christo es? Ille pro te suscepit illa, quae tu despicis. Ille pro te humiliavit se usque ad mortem, et mortem cru
Abbreviated transcription (Latin):
ad illos iguesquos transituri sumꝰ: dicat.
Uide humilitatẽ meã: & erue me. Nam si
suꝑb fuerit: s arrogans. si contumax: ñ
poterit dicere. Nemo aũt dicit. uide suꝑ¬
biam meã: s dicit. uide humilitatẽ meam:
ut euiꝰ gr̃a erui ab illo igne mereat᷑. Est
gͦ hiunilitas laboris & fatigationis: ẽ & hu¬
militas uirtutis. atq ppositi: quã in secd̃is &¬
ꝓspis. & motio positus tenet ustus. Hullo
scilicet fractus labore uullius certamiiis du¬
bius euentu. humilem omnib affectũ exhi¬
bet: nee sua extollere studet. s magis minu¬
ere opis sui p̃cium & meritis sui grãm.
Auch ustũ humiliantẽ se. Ego inquit sum¬
minimꝰ apłorun. Ile uas electionis diuinȩ.
ille gentiũ doctor. minimũ eẽ se dicit: in¬
dignũ eius officii nomine. quod suis oꝑib
p̃ferebat. ncħq sib arrogat: s totũ gr̃e
dĩ deputat. Hoc utiq decet uistũ. Hac
humilitate abra ham pater fides nuncu¬

Expanded text:
ad illos ignes, quos transituri sumus, dicat: ad illos ignes, quos transituri sumus, dicat: uide humilitatem meam et erue me. nam si superbus fuerit, si adrogans, si contumax, non poterit hoc dicere. nemo autem dicet: \'uide superbiam meam\', sed: uide humilitatem meam, ut eius gratia erui ab illo igne mereatur. Est ergo humilitas laboris et fatigationis, est et humilitas uirtutis atque propositi, quam et in secin otio positus tenet iustus. nullo scilicet fractus labore, nullius certaminis dubius euentu humilem omnibus affectum exhibet nec sua extollere studet, sed magis minuere operis sui pretium et meriti sui gratiam. audi iustum humiliantem se: e g o, inquit, summinimus u postolorum. me uas electionis diuinae, ille gentium doctor minimum esse se dicit, indignum eius officii nomine quod suis operibus praeferebat nihilque sibi adrogat, sed totum gratiae dei deputat. hoc utique decet iustum. Hac humilitate Abraham pater fidei nuncu
Abbreviated transcription (Latin):
di ꝑ martirii passionẽ. uel transeundi
in paradisum suis uestigiis informar&:
Nemo gͦ sib arroget: nemo de meritis.
nemo de potestate se iactet: s om̃s sꝑemꝰ
bumnus: de illo ueniã. de illo indulgentiam
postulabo. Que enĩ spes alia peccatorib :
Et qui hic aurũ se putat. habet plumbũ:
& qui put at se granũ tritiei: habet
stipulam que possit comburi. S hic
multi aurũ sib uidentur. ñ illis inui¬
deo. s etiã aurũ examinabit᷑: uretur
ut possit ꝓbari. Sic enĩ scͥptum est.
Sicut aurũ in conflatorio ꝓͣbo illos.
Ergo adũ̾tant: quiꝰ examinabuitt᷑ om̃s.
Multi qui aurũ se putant: & si ipii se¬
quant. S hic inanis iactantia ẽ. Ideo
multis qui se massas auri putant: dic̃
sapientior auri massa. Om̃s nos fornax
ꝓbabit. Ergo qui examinandi sumꝰ: sic
nosagamus ut ꝓbari uidicio mereamur
diuino. Teueainus hic positi humilitatẽ. ut
cũ unusquisq nr̃m uenerit ad uidiciũ dĩ:

Expanded text:
di per martyrii passionem uel transeundi di per martyrii passionem uel transeundi in paradisum suis uestigiis reformaret. nemo ergo sibi adroget, nemo de meritis, nemo de potestate se iactet, sed omnes sperbimus. de illo ueniam, de illo indulgentiam postulabo; quae enim spes alia peccatoribus ? . Et qui se hic aurum putat, habet plumbum, et qui putat se granum tritici, habet stipulam quae possit exuri. sed hic sibi multi aurum uidentur. non illis inuideo; sed etiam aurum examinabitur, uretur, ut possit probari. sic enim scriptum est: sicut aurum inconflatorio probabo illos. ergo aduertant, quia examinabuntur omnes. multi ergo, qui se aurum putant, et ipsquant. sed hic inanis iactantia est. ideo multis, qui se massas auri putant, dicit sapientior auri massa: omnes nos fornax probabit. ergo quia examinandi sumus, sic nos agamus, ut iudicio probari mereamur diuino. teneamus hic positi humilitatem, ut, cum unusquisque nostrum uenerit ad iudicium dei,
Abbreviated transcription (Latin):
examinatur argentũ. Etenĩ in quo aqua
multa exeludere ñ potuit caritatẽ. quomͦ
ignis excludit: S ille examinabitur
ut argentũ: ego examinabor ut plumbũ.
douec plumbũ tabescat ardebo. Si nichil
argentz ui me inuentũ fuerit: heu me. in
ultuna inferua detrudar. aut ut stipula
exurar. Si quid inuentũ in me fuerit au¬
ri uel argenti: ñ ꝑ meos actus. s ꝑ mĩãm
cam fortasse ego. Et enĩ qui spant in te:
ñ confundent᷑. Illo gͥ igneo gladio iniquitã
exuret᷑: quȩ sedet suꝑ talentũ plumbeum.
Icdeo unus ignẽ illum sentire ñ potuit. qui
ignus in eo quod exurere possit uiuienit.
Deniq soli eleuate sunt porte et̾nales: ut
uitroiret rex głiȩ. ñ reus cause. Et hic qui¬
dem: mortẽ caro illuis gustauit. Heq enĩ
aliter posset resurgere. Qđ legi p̃sumo:
qd ñ legi ueneratus scientib derelinquo:
unũ confitens. qr quicquid caro illa subiit.
ideo subiit ut uã ceteris uel triumphan¬

Expanded text:
examinatur argentum. etenim in quo aqua examinatur argentum. etenim in quo aqua multa excludere non potuit caritatem, quomodo eum ignis excludet ? sed ille examinabitur ut argentum, ego examinabor ut plumbum; donec plumbum tabescat, ardebor. si nihil argenti in me inuentum fuerit, heu me! in ultima inferna detrudar aut ut stipula totus exurar. si quid inuentum in me fuerit auri uel argenti non per meos actus, sed per misecam fortasse ego: etenim qui sperant in te non confundentur. Illo igitur igneo gladio iniquitas exuretur quae sedet super talentum plumbeum. ideo unus ignem illum sentire non potuit qui hil enim ignis in eo quod exurere posset inuenit. denique soli eleuatae sunt portae aeternales, ut introiret rex gloriae, non reus causae. et hic quidem mortem caro illius gustauit; neque enim aliter posset resurgere. quod legi, praesumo, quod non legi, ueneratus scientibus derelinquo unum confitens, quia, quicquid caro illa subiit, ideo subiit, ut uiam ceteris uel triumphan
Abbreviated transcription (Latin):
paradisi sede. posuit d̃s ui exttu paradisi
gladiũ igneũ uersatilem. Om̃s oportet tiã¬
sire ꝑflamuias: siue ille ioħes euu angłista
sit. quẽ tta dilexit dñs. ut de eo diceret
ad petrũ. Sic eum uolo manere. Quid
acdte : Tu me sequere. De morte eiꝰ aliqui
dubitauerunt: de transitu ꝑ ignẽ dubi¬
tare ñ possumus: qui in paradiso est nec
separatur a xp̃o. Siue ille sit petrus qui
claues accepit regui celors: qui supra ma¬
re ambulauit: oportet dicat. Transiuimꝰ
ꝑ ignem & aquã. & induxisti nos in refri¬
geriũ. S iohanui cito uersabit᷑ igneus
gladius: qr ñ inuenitur in eo iniquitas
quẽ dilexit equitas. Si quid in eo uicũ
humani fuit: caritas d̾iuina decoxit. Alȩ
enĩ eius: sicut ale ignis. Qui hic habuerit
caritatiᷤ ignẽ: illic ignẽ gladii timere ñ pote¬
rit. Ipsi petro qui tociens mortẽ suam ꝓ
xp̃o obtuit: dicit. Transi recumbȩ. S
ille dicit. Igne nos ex aminauit. sieut igne

Expanded text:
paradisi sede posuit deus in exitu paradisi paradisi sede posuit deus in exitu paradisi gladium igneum uersatilem. omnes oportet transire per flammas, siue ille Iohannes euangelista sit, quem ita dilexit dominus, ut de eo diceret ad Petrum : si sic eum uolo manere, quid ad te ? tu me sequere. de morte eius aiiqui dubitauerunt, de transitu per ignem dubitare non possumus, quia in paradiso est nec separatur a Christo. siue ille sit Petrus qui claues accepit regni caelorum, qui supra mare ambulauit, oportet ut dicat: transiuimus per ignem et aquam et induxisti nos in refrigerium. sed Iohanni cito uersabitur igneus gladius, quia non inuenitur in eo iniquitas quem dilexit aequitas. si quid in eo uitii humani fuit. caritas diuina decoxit; alae enim eius sicut alae ignis. Qui hic habuerit caritatis ignem, illic ignem gladii timere non poterit. ipsi Petro, qui totiens mortem suam pro Christo obtulit. dicet: transi, recumbe. sed ille dicet: ignenosexaminasti, sicut igne
Abbreviated transcription (Latin):
lucebãt. Nullius aurũ illic fuerat cõꝑ¬
batum: nulluis plumbũ iuquitatis ex¬
ustum. Dura fornax. fornax mortis ꝑpetuȩ:
quã fornacẽ nullus poterat euadere: quę
om̃s consumeret: in qua solus dolor ẽẽt¬
& luctus. At uero fornax in qua ananiqᷤ.
a zarias. misahel ymuũ dño cane bant:
forna x aurea illa ñ ferrea: ꝑ quã toti orbi
sapientia fide deuotionis illuxit. Erait
quidem etiã hȩc fornax in babilonia: ub¬
etiã: ubi aurũ ñ erat spãle nisi forte cap¬
tiuũ. Captiuã enĩ duxit dñs: captiuita¬
tem. Hocerat aurũ indi seĩs : qui captius
erant apud babilonios corpore. Sp̃u au¬
tem apud dm̃ liberi: soluti uinculis cap¬
tiuitatis humanȩ: iugo gr̃e sp̃alis in¬
uixi. Et fortasse eadem fornax ferrea
fragilib ẽ: aurea ꝑseuerantib. Omnes
oportet ꝑignẽ pbari: quicũq ad para¬
disum redire desiderant. Hon enĩ ociose
seͥptumẽ: quod eiectis adam uel eua de

Expanded text:
lucebant, nullius aurum illic fuerat conplucebant, nullius aurum illic fuerat conprobatum. nullius plumbum iniquitatis exustum. dura fornax fornax mortis perpetuae, quam fornacem nullus poterat euadere. quae omnes consumeret, in qua solus dolor esset et luctus. at uero fornax. in qua Ananias Azarias Misahel hymnum domino canebant, fornax aurea illa, non ferrea, per quam toto orbe sapientia fide deuotionis inluxit. erat quidem etiam haec fornax in Babylonia, ubi aurum non erat spiritale nisi forte captiuum; captiuam enim dominus duxit captiuitatem. hoc erat aurum indcisanctis, qui captiui erant apud Babylonios corpore, spiritu autem apud deum liberi, soluti uinculis captiuitatis humanae, iugo gratiae spiritalis innexi. et fortasse eadem fornax ferrea fragilibus est. aurea perseuerantibus. Omnes oportet per ignem probari quicumque ad paradisum redire desiderant; non enim otiose scriptum est. quod eiectis Adam uel Eua de
Abbreviated transcription (Latin):
uirũ: s iam tediantis animi qđ diutiꝰ
differat᷑ sacrȩ mortis corona: dicentem.
Uide humilitatẽ meã & erue me: qm̃
legem tuã ñ sum oblitus. Non solum
enĩ in studiis atq ꝓpositis: s etiã intẽ¬
ptationib hummilitatẽ diͤposse: testimo¬
iuis scͥpturarũ docemur. Si quidem
lectum ẽ homines acceptabiles in forna¬
cus clixit.: qđ est humilitatis. Hoc icdeo
posui: qr plurimi habent latini in fornace
afflictionis. Latinus discernit: grecus ñ
tis dicitur.: & humilitas afflictionis. Hi¬
chil impedit. si latinus separat. Non enĩ
grecus ex latino trastulit: s latinus ex
greco. Deniq & hebrei. quã dui in egẏpto
erant. in fornace erant ferrea: hoc ẽ in for¬
nace tẽptationis: in fornace afflictionis.
cũ duris afficerent᷑ imꝑiis. Unde & scͥp¬
tum ẽ: qr eduxit eos ds̃ de fornace fer¬
rea ex egepto. Fornaxerat ferrea: qr nul¬
lius adhuc in egypto oꝑa uircitũ plena

Expanded text:
virum, sed jam taediantis animi quod diutius virum, sed jam taediantis animi quod diutius differatur sacrae mortis corona, dicentem: Vide humilitatem meam, et erue me; quoniam legem tuam non sum oblitus. Non solum enim in studiis atque propositis, sed etiam in tentationibus humilitatem dici posse, testimoniis Scripturarum docemur. Siquidem lectum est: Homines acceptabiles in fornacus dixit, quod est, humilitatis. Hoc ideo posui quia plurimi habent Latini, in fornace afflictionis. Latinus discernit, Graecus non tis dicitur, et humilitas afflictionis. Nihil impedit si Latinus separat; non enim Graecus ex Latino transtulit, sed Latinus ex Graeco. 11. Denique et Haebraei quamdiu in Aegypto erant, in fornace erant ferrea, hoc est, in fornace tentationis, in fornace afflictionis, cum duris adfligerentur imperiis. unde et scriptum est: quia eduxit eos deus de fornace ferrea, ex Aegypto. fornax erat ferrea, quia nullius adhuc in Aegypto opera uirtutum plena
Abbreviated transcription (Latin):
confectam: morbi ac ꝑiculi dilatione tor¬
pentem. dicere acidũm. Uide humilitatẽ
meã. & erue me. Considera etiã qi sp̃ali
quodam oleo cȩlestium p̃ceptoꝵ unguit
ens ꝓuocare. diu̾sa posuit p̃mia corona¬
rum. Considera inquã xp̃i athletã innnu¬
meris contentionib fatigatũ: ac ꝓpe
iam lassatis uirib resistentẽ. ꝑiculi mo¬
le turbatũ: cum uideat sibi ñ solum ad¬
uersus carnẽ & sanguinẽ. s etiã aduer¬
sus sp̃ales nequitias que sunt in celestib
ẽẽ luctamen: dicere. Uide humilitatẽ
meã & erue me: qm̃ legem tuã ñ sum
oblitus. Hon enĩ potuit obliuisei: qui
scdm euis p̃cepta certauit. Contuere
etiã aliquẽ in martirio costitutũ. frequen¬
tibꝰ afflictum suppliciis: retrusum in
tenebras: graui fractũ pondere catena¬
rum: neruis erura distentũ: eiusceratũ¬
eculeo: exaratũ ungulisͥ. adustum
cãdentib laminis: ꝑseueraitis fidei

Expanded text:
confectam, morbi ac periculi dilatione torconfectam, morbi ac periculi dilatione torpentem dicere ad dominum: uide humilitatem meam et erue me. Considera etiam, quia spiritali quodam oleo caelestium praeceptorum ungit ens prouocare, diuersa posuit praemia coronarum, considera, inquam, Christi athletam innumeris contentionibus fatigatum ac prope iam lassatis uiribus resistentem periculi mole turbatum, cum uideat sibi non solum aduersus carnem et sanguinem, sed etiam aduersus spiritales nequitias quae sunt in caelestibus esse luctamen, dicere: uide hummilitatem meam et erue me, quoniam legem tuam non sum oblitus. non enim potuit obliuisci qui secundum eius praecepta certauit. Contuere etiam aliquem in martyrio constitutum. frequentibus adflictum subpliciis, retrusum in tenebras, graui fractum pondere catenarum, neruis equuleo, exaratum ungulis, adustum candentibus laminis, perseverantis fidei
Abbreviated transcription (Latin):
gliatur dicens. Gloriabor ĩ infirmitatib me¬
is. Alius in diuitiis: alius ui titulis nobili¬
tatis. ac ꝓsapie suȩ: alius in amministatio¬
nib sius & houorib gloriat᷑: iustus in hu¬
militate głiatur. Bona enĩ głia: xp̃o ẽẽ
subiectum. t seias aũt quia ñ iactare
se cupiat. s dñi ii se grͣam ꝓuocare: alib
icdem ꝓpħa ait. Uide humilitatẽ in eã: et
laborem meũ. Ergo quas his qui humilia¬
uerit cor suũ. quasi his qui plurimũ labo¬
rauerit: ibi sibi dimitti peccata de siderat:
hic erui se p̃catur. Constitue aliquẽ sacer¬
dotem ꝓ minnstri salute sollicttũ. quẽ ꝓba¬
tum aduertat dõ i aliquẽ patrẽ ꝓ filio in
egritudine constituto graui: aliquã femi¬
uam uel ꝓfilio uel ꝓ uiro mestam orationib
ineubantẽ. fundentem uberes laerinas.¬
noctib ac dieb humiliantẽ se ac sternen¬
tem solo: multiplicantẽ ieuinia. & qđ
his grauius ẽ. mentis atq anuni dolore

Expanded text:
iatur dicens: gloriabor i n infirmitatibus meis, alius in diuitiis, alius in titulis nobilitatis ac prosapiae suae, alius in administrationibus et honoribus gloriatur: iustus in humilitate gloriatur; bona enim gloria Christo esse subiectum. ut scias autem, quia non iactare se cupiat, sed domini in se gratiam prouocare, alibi idem propheta ait: uide humilitatem meam et laborem meum. ergo quasi is, qui humiliauerit cor suum, quasi is, qui plurimum laborauerit. ibi sibi dimitti peccata desiderat, hic erui se precatur. Constitue aliquem sacerdotem pro ministri salute sollicitum quem probatum aduertat deo, aliquem patrem pro filio in aegritudine constituto graui, aliquam feminam uel pro filio uel pro uiro maestam orationibus incubantem, fundentem uberes lacrimasnoctibus ac diebus, humiliantem se ac sternentem solo, multiplicantem ieiunia et, quod his grauius est, mentis atque animi dolore
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa : Aut quomͦ de plenitudine eiꝰ nos
om̃s accepimus: nisi omnibꝰ apꝓpinquet.
Deniq dauid sciens illũ ubiq eẽ : & un¬
plere celum. & t̾ram & maria: ait. Quo
ibo a spu tuo: & quo a facie tua fugiam:
Si ascendero in cȩlum ibi es: si descende¬
ro in infernum ades. Si sumpsero pennas
meas ante lucem. & habttẽ in nouissimo
maris: et enĩ ibi manus tua deducet me:
& tenebit me dextera tua. Quã etto sig¬

Expanded text:
omnia? Aut quomodo de plenitudine ejus nos omnia? Aut quomodo de plenitudine ejus nos omnes accepimus, nisi omnibus appropinquet? 37. Denique David sciens illum ubique esse, et implere coelum, et terram, et maria, ait: Quo ibo a Spiritu tuo, et quo a facie tua fugiam? si ascendero in caelum tuibi es, si descendero in infernum ades; si s u mps ero pennas meas ante lucem et habitem in nouissimo o maris. etenim ibi manus tua deducet me et tenebit me dextera tua. quam cito sig
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa legem dĩ: ait. Eece ista ẽ uita: qm̃
qui facit que legis sunt. iiuit in eis.
Quod legi utiq conuenit spãli. & fortasse
qui mͥ apꝓpinquat ut noceat mͥ: dum sepa¬
Ego aũt si adhereã dõ. nec michi apꝓpin¬
quat: qr etiã si eorporis mel habeat potes¬
tatem: animȩ tamen meȩ nocere ñ pote
rit. Deniq ꝑsecutores mart̾rũ quã lon¬
ge ab eorum meritis separati sunt. Sed
fortasse dicas. Quomͦ scĩ adherent cleo
Et ideo sequitur. Prope esto dñe: & omia
p̃cepta tua uerttas. Prope ẽ dñs omnib:
qui ubiq adest. Hec fugere eũ possumꝰ.
si offenctinus: nec fallere si derelinquimꝰ:
nec amittimꝰ si colamus. Spectat omnla
ds: omĩa uidet: assistit singulis dicens.
Ds̃ appropinquans ego sum & quomͦ potest
deesse alicub ds: eum de spũ cli legeris.
sp̃s clñi repleuit orbem̃ t̾rarum: Quia uͥ¬
pleo. dicit dñs. U̾b gͥ deficit: qui implet

Expanded text:
propheta legem dei ait: ecce ista est uita, quoniam propheta legem dei ait: ecce ista est uita, quoniam qui facit quae legis sunt uiuet in eis, quod legi utique conuenit spiritali. et fortasse qui mihi adpropinquat, ut noceat mihi, dum sepaego autem si adhaeream Christo, nec mihi adpropinquat, quia, etiamsi corporis mei habeat potestatem, animae tamrit. Denique persecutores martyrum, quam longe ab eorum meritis separati sunt! 36. Sed forte dicas: Quomodo sancti adhaerent Deo? Et ideo sequitur: Prope es tu, Domine, et omnia praecepta tua veritas. Prope est Dominus omnibus, qui ubique adest: nec fugere eum possumus, si offendimus: nec fallere, si delinquimus: nec amittimus, si colamus. Spectat omnia Deus, omnia videt, assistit singulis, dicens: Deus appropinquans ego sum ? Et quomodo potest deesse alicubi Deus, cum de Spiritu Dei legeris: Spiritus Domini replevit orbem terrarum ? Quia upleo, dicit Dominus . Ubi igitur deficit qui implet
Abbreviated transcription (Latin):
a scõ dauid p̃missa ẽ diuinȩ miscdiȩ postu¬
latio. Sequit᷑ eium. Apꝓpui quauer̃ ꝑse¬
quentes me iique: a lege aũt tua elon¬
gauerunt. Grecus sic posuit. Ap ꝓpin¬
quauerunt ꝑsequentes me iniquitati.
hoc ẽ. Qui cũ iniquitate me ꝑsequebantur.
quantomagis mͥ apꝓpinquauerunt: tan¬
to ampluis se a lege tua sẽparauerunt.
Qm̃ qui frem suum ꝑsequit᷑: a lege secerni¬
tur. Lex enĩ clicit. Diliges dñm dm̃ tiũ:
diliges ꝓ ximũ tuum. Nongͦ oderim frẽm:
ne dicatur mͥ. Si frẽm tuum ñ diligis
quẽ uides: quom̃ potes dm̃ diligere quem
ñ uides : Nescis frẽm tuũ mercem esse
sanguinis xp̃i: Mercem gͦ ñ diligis xp̃i:
si frẽm ñ diligis. Ergo ꝑseeutor mͥ apꝓpin¬
quat ut noceat. s &a lege disterminat.
Quȩ enũ portio iusticie cũ iniquitate: Q:
aũt a lege dĩ se separat: separat ab eter¬
na uita. Lex enĩ uita ẽ. Deniq ostendens

Expanded text:
a sancto Dauid praemissa est diuinae misericordiae postua sancto Dauid praemissa est diuinae misericordiae postulatio. Sequitur enim: adpropinquauerunt persequentes me i nique, a lege autem tua elongauerunt. Graecus sic posuit: adpropinquauerunt persequentes me iniquitate, hoc est qui cum iniquitate me persequebantur. quanto magis mihi adpropinquauerunt, tanto amplius se a lege tua separauerunt, quoniam qui fratrem suum persequitur a lege secernitur; lex enim dicit: diliges dominum deum tuum, diliges proximum tuum. non ergo oderim fratrem, ne dicatur mihi: si fratrem tuum non diligis quem uides, quomodo potes deum diligere quem non uides ? nescis fratrem tuum mercem esse sanguinis Christi? mercem ergo non diligis Christi, si fratrem non diligis. Ergo persecutor mihi adpropinquat, ut noceat, sed is se a lege disterminat — quae enim portio iustitiae cum iniquitate ? — qui autem a lege dei se separat, separat se et ab aeterna uita; lex enim uita est. denique ostendens