comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gaudens turba. in omnẽ mundi
ꝑtem baccando ꝑgredit᷑. ⁊ contͣ
dñicum ppłm pͥugnatura cõspi¬
rat. ñ cunctari appet̾e gladio. qͦs
dñs suos monstrau̾at ẽẽ signa¬
culo. Qua de re.nulla iam ꝓxp̃o
batur tnͣquillitas. nulla scõrũ
martyr erat excusata libertas.
s cuncti ꝓhdoloraut impiis ius¬
sionib obediebant. aut qd̃ sta¬
tiitum a crudelissimo cesare fue¬
rat. ꝑferebant. Pirigit᷑ ꝓinde p̾¬
fectus fescenninus sisignius tr̃a¬
dita sibi electa apparitione. cum ĩ¬
genti strepitu ad partes occidenta¬
lium regionum. ut scm̃ senem
nõiatissimumq doctrina uirum:
⁊ uirtutum insignib precipuũ.
macharium dyonisium. ubicũ¬
q reꝑire potusset ꝑquirens aut
decreto pͥncipis. ydolis churificare
cõpelleret. aut tormentis lacera¬
tum imm̃sis. ⁊ penis exquisitissi¬
mis torm̃tatum. int̾ cet̾a etiam
scd̃m leges romãnas. utpote eũ qͥ
prestantissima nobilitate t̾rena

Expanded text:
gaudens turba in omnem mundi gaudens turba in omnem mundi partem bacchando progreditur, et contra Dominicum populum pugnatura conspirat, non cunctati appetere gladio, quos Dominus suos monstraverat esse signaculo. Qua de re nulla jam pro Chbatur tranquillitas, nulla sanctorum martyrum erat excusata libertas; sed cuncti, proh dolor! aut impiis jussionibus obediebant, aut quod statutum a crudelissimo caesare fuerat, perferebant. Dirigitur proinde praefectus Fescennius Sisinnius, tradita sibi electa apparitione, cum ingenti strepitu ad partes occidentalium regionum, ut sanctum senem, nominatissimumque doctrina virum, et virtutum insignibus praecipuum Macarium Dionysium, ubicunque reperire potuisset, perquirens, aut decreto principis idolis thurificare compelleret, aut tormentis laceratum immensis et poenis exquisitissimis tormentatum, inter caetera etiam secundum leges Romanas, ut pote eum, qui praestantissima nobilitate terrena
Abbreviated transcription (Latin):
ualerent: hac calliditate sue artiᷤ
instruxit. quo efficerent᷑ cõpotes
uoti sui. ut domitiano qui post
neronem ꝑditionis filium. scd̾am
ꝑsecutionem in xp̃ianos exercu¬
it. suꝑ uirtutum ⁊ p̾dicationis p̾¬
conio scĩuiri. qd̾ se iam longe la¬
teq diffuderat. intimarent. qͣtinꝰ
ocius deoꝵ suorũ uen̾ationi cõsũ¬
leret que iam etiam ab ip̃a homi¬
num memoria ꝑ dyonisium ut
asserebant qͣndam prestigiatorẽ
⁊ magum inuictissimum. eiusq
sequaces. abolebat᷑. Que audiens
immanissime crudelitatis belua
domitianus. in tantã rabiem in¬
dignationis exarsit. ut ubicũq
diis sacͥficare incestis. aut diu̾sis
penis addictum. gladio traderet.
puniendum. S ⁊ ꝑ totum sͥ sub¬
ditum orbem. in cunctis ciuitati¬
bopidis. municipiis quoq et uicis
publicum pependit edictum. ut
aministrationis infulis seruien¬
tes. om̃s xp̃iani nõis amatores.
exponere diuersitati supplicii ma¬

Expanded text:
valerent, hac calliditate suae artis valerent, hac calliditate suae artis instruxit, quo efficerentur compotes voti sui, ut Domitiano, qui post Neronem, perditionis filium, secundam persecutionem in Christianos exercuit, super virtutem et praedicationis praeconio sancti viri, quod se jam longe lateque diffuderat, intimarent: quatenus ocius deorum suorum venerationi consuleret, quae jam etiam ab ipsa hominum memoria per Dionysium, ut asserebant, quemdam praestigiatorem et magum invictissimum, ejusque sequaces abolebatur. Quae audiens immanissimae crudelitatis bellua Domitianus, in tantam rabiem indignationis exarsit, ut ubicunquediis sacrificare incestis, aut diversis poenis indictum, gladio traderet puniendum. Sed et totum per sibi subditum orbem in cunctis civitatibus, oppidis, municipiis quoque et vicis publicum pependit edictum, ut administrationis infulis servientes, omnes Christi nominis amatores exponere diversitati supplicii m
Abbreviated transcription (Latin):
mis deposita se illi ꝓsternerent.
mio soluerentur: et territi a p̾sen¬
tia eius aufugerent. Miroq mo¬
doinermi uiro ñ ualebat plebs
armata resistere: sed subdebat se
illi potius certatim gallicanus
coturnus atq g̾ manica cerui¬
poscebat. Ab ip̃is quoq destruebã¬
tur ydola. quoꝵ sumptu fuerant
⁊ stuidio fabricata. et inuentosa¬
lunis portu. ydoloꝵ gaudebant nau¬
fragio. Lugebat quoq portio uic¬
ta dyaboli. cum de ea uictrix ec̃c̃e
legio triumphabat. Lunc hostis
antiquus. uidens sibi ꝑire. qd̾ dño
constabat assidua ppłoꝵ ꝯu̾siõe
ꝓficere. totam artificii sui machi-¬
nam. adimpugnanda q̃ fuerãt
constructa conu̾tit. Unde sire par¬
tis auctores dõꝵ suoꝵflentes exicia.
quos adimpietatem ꝑsecutõnis ĩ
eos armauerat. qui unum ⁊ ue
rtmdum paritq inees qui hãc¬
salutis fidem deuoto corde recepe¬
rant. qd̃ cum male cupierant. ꝑfi¬
cere ꝓpt̾ fidelium multitudinẽ ñ

Expanded text:
mis deposita se illi prosternerent: mis deposita se illi prosternerent: mio solverentur, et territi a praesentia ejus aufugerent. Miroque modo inermi viro non valebat plebs armata resistere, sed subdebat se illi potius certatim Gallicanus cothurnus, atque Germanica cerviposcebat. Ab ipsis quoque destruebantur idola, quorum sumptu fuerant et studio fabricata: et invento salutis portu, idolorum gaudebant naufragio. Lugebat quoque portio victa diaboli, cum de ea victrix Ecclesiae legio triumphabat. CAPUT XXIII. Tunc hostis antiquus videns sibi perire, quod Domino constabat assidua populorum conversione proficere, totam artificii sui machinam ad impugnanda, quae fuerant constructa, convertit. Unde partis suae auctores, deorum suorum flentes exsilia, quos ad impietatem persecutionis in eos armaverat, qui unum et veet timendum, pariterque in eos, qui hasalutis fidem devoto corde receperant; cum quod male cupierant, perficere propter fidelium multitudinem non
Abbreviated transcription (Latin):
ppłos creatori. quos a deuio cul¬
tu reuocau̾at. creature. Cinctꝰ
gͦ fide. et deuotiotione ppłi. qͣm
inconstructione ⁊ reuerenti ba¬
silice freq̃ntatione cernebat. ad
diligebat. insinuare gentib ñ
cessabat: cunctisq miscł̃iam eiꝰ
in hoc tẽpore. ⁊ iuditium futurũ
ꝓponens. paulatim sociabat dõ.
quos diabolo subtͣhebat: atq to¬
tis exhortationis nisib ⁊ signo¬
rum ꝓdigiis satagebat. quatinꝰ
quos abripiebat mundo. dignoᷤ
faceret celo. Tantas enĩ ꝑ illum
ñ minus miraculis qm predica¬
tionib optinet. Et cum sepissi¬
me abydoloꝵ pontificib contͣ
eum seditio excitaret᷑ in ppło. ita
ut plebes innumere etiam. ⁊ de
uicinis regionib cum armiᷤ ac
bellico apparatu ꝓpt̾ fideles qui
iam ꝑ illum in xp̃m crediderãt.
ad ꝑdendum eum ubi ip̃m esse¬
rent. mox ut illum cernere pote¬
rant. tanta ⁊ ita ineffabiliter ĩ
eo lux celestis gr̃e radiabat. ut
aut om̃i ferocitate. una cum ar¬

Expanded text:
a devio cultu revocaverat creaturae. Cinctus ergo fide et devotione populi, quam in constructione et reverenti basilicae frequentatione cernebat, admdiligebat, insinuare gentibus non cessabat; cunctisque misericordiam ejus in hoc tempore, et judicium futurum proponens, paulatim sociabat Deo, quos diabolo subtrahebat, atque totis exhortationis nisibus, et signorum prodigiis satagebat, quatenus quos abripiebat mundo, dignos faceret coelo. Tantas enim Dominus non minus miraculis quam praedicationibus obtineret. Et cum saepissime ab idolorum pontificibus contra eum seditio excitaretur in populis, ita ut plebes innumerae, etiam et de vicinis regionibus cum armis ac bellico apparatu, propter fideles, qui jam per illum in Christum crediderant, ad perdendum eum rent; mox ut illum cernere poterant, tanta et ita ineffabiliter in eo lux coelestis gratiae radiabat, ut aut omni ferocitate una cum ar
Abbreviated transcription (Latin):
ricors. ñ erumpet neq clamabit.
¶Nitis enim est: ⁊ ꝓpitiatio pro
peccatis nr̃is. Qua ꝓpt̾ ñ recipie¬
mus o dimofile tuos zelantes
impetus. etiam si deties milies
resũmas fineem et heliam. cũ
audierimꝰ que placebant illa.¬
⁊ que displicebant benigno ih̾u.
a discipłis eius qui fuert ĩcarniᷤᷤ¬

Expanded text:
ricors, non erumpet neque clamabit. ricors, non erumpet neque clamabit. Mitis enim est, et propitiatio pro peccatis nostris. Quapropter non recipiemus, o Demophile, tuos zelantes impetus, etiam si decies millies resumas Phineem et Eliam, cum audierimus illa, quae placebant et displicebant benigno Jesu a discipulis ejus, qui fuere in carni
Abbreviated transcription (Latin):
scripsit epłam: exemplis. ac scͥp¬
turaꝵ testimoniis ĩmodũ serti.
de agro pleno sacre scripture cui
benedixit dñs collecti. redolentẽ.
In qua ubicumq uocabulo dñi
saluatoris uti illum causa popos¬
cerit. benignum eum appellat.
Quã etiam siquis intente ꝑle¬
gerit. ñ mediocrit̾ cuius benig¬
cere intuebitur: et qua fidutia
post lapsum. si contig̾it. ad benig¬
num recurrere quisq debeat per-¬
uidebit. Ministroꝵ etiam eccł̃i¬
asticoꝵ ordinem. ⁊ excellentiã
atq auctoritatem sacerdotum.
in ea plenissime satis ostendit.
Cui hanc quoq ñ dicam fabu¬
lam. s rem sp̃ualem sp̃ualit̾
gestam subiungit. Quam hie
obutilitatem ista legentium.
in quoꝵ manus fortasse pleni¬
tudo ip̃arum ñ ꝑueniet litt̾aꝵ.
narrare censuimus. Ait enim
post młta ⁊ int̾ alia. Non habe¬
mus inquit pontificem. qui
ñ possit compati infirmitatib
nris. S et ip̃e innocens ⁊ mise¬

Expanded text:
scripsit epistolam, exemplis ac Scripscripsit epistolam, exemplis ac Scripturarum testimoniis in modum serti, de agro pleno sacrae Scripturae, cui benedixit Dominus, collecti redolentem. In qua ubicunque vocabulo Domini Salvatoris uti illum causa poposcerit, benignum eum appellat, quam etiam si quis intente perlegerit, non mediocriter, cujus benigcere, intuebitur, et qua fiducia post lapsum, si contigerit, ad benignum recurrere quisque debeat, pervidebit. Ministrorum etiam ecclesiasticorum ordinem et excellentiam atque auctoritatem sacerdotum, in ea plenissime satis ostendit. Cui hanc quoque, non dicam fabulam, sed rem spiritalem spiritaliter gestam subjungit. Quam hic ob utilitatem ista legentium, in quorum manus fortasse plenitudo ipsarum non perveniet litterarum, narrare censuimus. Ait enim post multa et inter alia: « Non habemus, inquit, pontificem qui non possit compati infirmitatibus nostris, sed ipse innocens et mise
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uia acuita. ac uerum lum̃ est
qd̃ illuminat omnẽ homiẽm ue¬
nientem in hunc mundum, cui
tu tandem ut uere prudens ces¬
sissisti. Cessisti nempe uite. cum
abdicasti mortem. Cuiq bene
facies inherendo. cum hinc no¬
bis artius iunctus eris. Is enim
illud est. cuius me fulgore ob¬
tẽnebrans eras solitus. hincĩde
fiicis multicoloriis ⁊ multipli¬
cib etiam intra penetralia ĩfu¬
liginare. ⁊ acuminatis spiculiᷤ
terebrare. qm̃ ut fatebare. illius
noticia sapida nosci ut inhiabaᷤᷤ
mentali palato resultabat: ⁊ de¬
dignans inuentre tue notitie no¬
ticie sedem sumere abnuebat.
s ic sic modo cognoscentia ⁊ ꝓui¬
da corda gerens: suspice ne ꝓhiiᷤ
qui ñ sunt. est uerum remutes.
Et ꝑtinatior ad falsa temptan¬
tib esto. qͣm ad u̾u̾m est sugge¬
rentib nr̃is uotis extiteras. Ita
nã in iħu ẽẽ ⁊ uita mea letus iã
pans. qm̃ eum qui a fide aposta¬
tau̾at ꝓhibuit recipi. ualde utilẽ

Expanded text:
et via ac vita, et verum lumen est, et via ac vita, et verum lumen est, quod illuminat omnem hominem venientem in mundum , cui tu tandem, ut vere prudens, cessisti; cessisti; nempe vitae, cum abdicasti mortem, cuique bene facies inhaerendo, cum hinc nobis arctius junctus eris. Is inest illud est, cujus me fulgore obtenebrans, eras solitus hinc inde fucis multicolis et multiplicibus, etiam intra penetralia infuliginare, et accuminatis spiculis tenebrare. Quoniam, ut fatebare, illius notitia sapida nosci, ut inhiabas, mentali palato se resultabat, et dedignans, in ventre tuae notitiae sedem sumere abnuebat. Sic, si modo cognoscentia et provida corda gerens, suscipe, ne pro his qui non sunt, est verum temutes: et pertinacior ad falsa tentatibus esto, quam ad verum est suggerentibus nostris votis exstiteras. Ita nam in Jesu esse et vita mea, laetus jam pans, quoniam eum, qui a fide apostataverat prohibuit recipi, valde utilem
Abbreviated transcription (Latin):
mus qd̃ et erat notissimum ẽo
tenus fatigatione ecliptica so¬
lem pati molestias ñ debere. ⁊ lu¬
nam ab oriente solarem fulgorẽ
uelis ethyopicis obducentem. so¬
lere in occidua hora captare ꝑfũ¬
gia. tunc aut̃ lucigenos thesauroᷤ
caligines quas genuerant usq ĩ
ferentes recondere occidentes. p̾ser¬
tim cum lune deesset. ⁊ nec cõuen¬
tus tempus ꝓpinqͣret. aio ad te ꝑi¬
tie uaste sacrarium. adhuc nesciᷤ
tante rei myst̾ium. Quid in qͣm
speculum doctrine appollofani hiᷤᷤ
secretis ascribis: Ad que tu mͥ in¬
quiens hoĩe diuo. ⁊ ñ humani sen¬
sus sermone. Ista o bone dioni¬
si. diuinaꝵ retributõnes sũt rere.
Deniq notatum ferie diem. ⁊ an¬
num. annũtiationi quã paulus
nr̃ aurib suspensis intonuit. sig¬
nis as clamantib concordari exꝑ¬
tus. dedi ueritati manus: ⁊ falsita¬
tis sum nexib absolutus. Quam
ineffabilit offero tibiq infero q̃ ẽ

Expanded text:
mus quod et erat notissimum, eo mus quod et erat notissimum, eo tenus fagitatione ecliptica solem pati molestias non debere, et lunam ab oriente solarem fulgorem velis Aethiopicis obducentem, solere in occidua ora captare perfugia, tunc autem lucigenos thesauros caligines, quas genuerant, usque iroferentes recondere Occidentis, praesertim cum lunae deesset, et nec conventus tempus propinquaret, aio ad te peritiae vastae sacrarium, adhuc nescius tantae rei mysterium: Quid, inquam, speculum doctrinae Apollophani, his secretis ascribis? ad quae mihi tu inquiens omine divo, et non humani sensus sermone: Ista, o bone Dionysi, divinarum retributiones sunt rerum. Denique notatum feriae diem et annum annuntiationi, quam Paulus auribus nostris suspensis insonuit, signis acclamantibus, concordare expertus, dedi veritati manus, et falsitatis sum nexibus absolutus: quam ineffabiliter effero, tibique infero, quae est
Abbreviated transcription (Latin):
in sacrilega nefaria me tͣnfu¬
derim hortabaris. aut ea quib ĩ¬
nitebar dediscere. aut hiis deletis.
paterer mea mͥ sufficere: ⁊ ñ nu¬
derogare. Ut aut̃ lux suꝑna. pat̾¬
ne głie splendorem in tue m̃tis
tenebras radiare suo ꝓposito desti¬
nauit. penetralib cordis ñ infu¬
dit. ut tibi memoriale piissimũ
recordarer. qualit̾ in heliopoli pe
ter morabamur: cum feria qua¬
dam sexta. ferme hora etiam qͣi
sexta. luna se ei initiente. sol est
horribilit̾ obscuratus: quia ñ d̾s
s creatura d̃ĩ. lucis sue occubitu
lucere nequiuit. Questusq sũ
apudte. quid hinc tibi prudentiᷤ¬
sime uideretur. Ex quo pruden¬
tia tua respondit. qd̃ adeo tena¬
cit̾ cordi m̃tis tue inhesit. ut nul¬
la oblitt̾atione abradi. nulla mor¬
tis imagine ualeat aboleri. Ob¬
fuisi namq orbe urbe uniformi¬
ter tenebraꝵ caligine tabescen¬
te. ut purgatum rediit solis di¬
ametrum. regulam phillippi a
ridei assumpsimꝰ. Cumq repꝑi¬

Expanded text:
in sacrilega nefaria me transfuderim; hortabaris autem ea, quibus innitebar, dediscere, aut his derelictis deletis, paterer mea mihi sufficere, et non nuderogarem. Ut autem lux superna paternae gloriae splendorem in tuae mentis tenebras radiare, suo proposito destinavit, penetralibus cordis mei infudit, ut tibi memoriale piissimum recordarer, qualiter in Heliopoli penter morabamur: cum feria quodam sexta ferme hora etiam quasi sexta, luna se ei injiciente, sol est horribiliter obscuratus, quia non Deus, sed creatura Dei lucis suae occubitu lucere nequivit: questusque sum apud te, quid hinc tibi, prudentissime, videretur: ex quo prudentia tua respondit quod adeo tenaciter cordi mentis meae inhaesit, ut nulla obliteratione abradi, nulla mortis imagine valeat aboleri. Obfusi namque orbe uniformiter tenebrarum caligine tabescente, ut purgatum rediit solis diametrum, regulam Philippi Aridei Arridei assumpsimus; cumque reperi
Abbreviated transcription (Latin):
nõ posse: Et paulum calump¬
niantem syllogistico spiculo
terebrat: ⁊ cor cerebrum q eius
id est intellectum ⁊ sensum per¬
fodit atq comminuit. De mag
de motu. ⁊ de eqͣlitate. De om̃ipo¬
tente. de antiquo dierum: ⁊ de se¬
culo. ⁊ tẽpore. De pace. et quid ult
ip̃m. qd̃ ip̃m dr et que est ip̃a
sic dicuntur. De scõ scõꝵ. rege Re-¬
timotheo cõposuit capitulatim
de mystica theologia ꝑ cathapha¬
sin id est affirmationem. ⁊ ꝑ a¬
pophasin. id est negationem. at¬
q ꝑ ypotheticos. id est conditõa¬
les sillogismos. om̃ia sensibilia
⁊ intelligibilia. ⁊ que int̾ra sũt
⁊que in celo sensu transcendens:
ac ꝓut mortali possibile ẽ atq li¬
citũ. usq ad ip̃ius diuinitatis sa¬
crarium penetrans. Quaꝓpter a
uocatur: quia illuc sp̃uali intel¬
ligentia. ⁊ reuerentissime reuela¬
tionis gr̃a euolans. ñ solum illa
multimoda ⁊ magnifica myste¬
ria. ac mynisteria scõꝵ sp̃uum.

Expanded text:
non posse? Et Paulum calumnon posse? Et Paulum calumniantem syllogistico spiculo terebrat, et cor cerebrumque ejus, id est, intellectum et sensum perfodit atque comminuit. De magnde motu, et aequalitate: de omnipotente, de antiquo dierum, et de saeculo, et tempore: de pace, et quid vult ipsum, quod ipsum dicitur, et quae est ipsa sic dicuntur: De sancto sanctorum, Rege reTimotheo composuit capitulatim, de mystica Theologia per cataphasin, id est affirmationem, et per apophasin, id est negationem, atque per hypotheticos, id est, conditionales syllogismos, omnia sensibilia et intelligibilia, et quae in terra sunt, et quae in coelo, sensu transcendens, ac prout mortali possibile est atque licitum, usque ad ipsius divinitatis sacrarium penetrans. Quapropter vocatur; quia illuc spiritali intelligentia et reverentissimae revelationis gratia evolans, non solum illa multimoda et magnifica et mysteria ac ministeria sanctorum spirituum,
Abbreviated transcription (Latin):
pitulo. beati ignatii cupiditatẽ.
etiam in bono accipi debere asse-¬
rens. cum uenerationis laude
cominemorat scribentis ĩ quedã
loco sic. QNea cupiditas in qͥt
crucifixa est: dñm iħ in uole
intelligi. S et capitula supͣ¬
scripti ierothei contͣ philosop¬
phos ñ pauca interserit. In qͥb
ita ꝑstrophatos sillogismos de
malo disputans. constringit
eos. ut in neutram partem de¬
flectere. neq post tergum regre¬
di. sed nec alio se ip̃os possent
dirigere. nisi quo ip̃e eos cogit
impinguere. Deest. ⁊ de paradi¬
ginis. in quo sensum climis ꝓh¬
ylosophi. accute redarguit. De
uita. Et in hoc amentiam refel-¬
lit magi symonis. ⁊contentio¬
sos eius sermoneᷤa diuino cho¬
ro repellit. De sapientia. de mẽ¬
te de uerbo. de ueritate: de fide.
de uirtute. de iustitia. de salute:
de redẽptione. ⁊ de in equalitate.
Ubi ẽlunam magum ancipiti
gladio ꝑcutit dicentem. Si oĩ¬
potens est d̾s. quomͦ dicitur qͥd

Expanded text:
pitulo beati Ignatii cupiditatem, pitulo beati Ignatii cupiditatem, etiam in bono accipi debere asserens, cum venerationis laude commemorat, scribentis in quodam loco sic: mea cupiditas, inquit, crucifixa est, Dominum Jesum volens intelligi. Sed et capitula suprascripti Hierothei contra philosophos non pauca interserit. In quibus ita per strophatos syllogismos de malo disputans, constringit eos, ut in neutram partem deflectere, neque post tergum regredi, sed et nec alio seipsos possint dirigere, nisi quo ipse eos cogit impingere. De est, et de paradigmis. In quo sensum Clymis philosophi acute redarguit. De vita, et in hoc amentiam refellit Magi Simonis, et contentiosos ejus sermones a divino choro repellit. De sapientia, de mente, de verbo, de veritate, de fide. De virtute, de justitia, de salute, de redemptione, et de inaequalitate: ubi Elymam Magum ancipiti gladio percutit dicentem: Si omnipotens est Deus, quomodo dicitur quid
Abbreviated transcription (Latin):
thodoxe ut sufficit in eo dispu¬
tans. primo capitulo. Que ẽ
uerbi specl̃atio. ⁊ que est diuiniᷤ
nominib traditio. De coaduna¬
ta ⁊ discreta theologia. ⁊que ẽ
diuina coadunatio. et diuina
discretio. Qͤ est orationis uirtꝰ
et de beato ierotheo et de reuerenu¬
a ⁊ conscriptione theologica. In
quo ostendit se apud scãm ciui¬
tatem penes sepulchrum ihu.
uite principis a iacobo fr̃e domini.
et petro apłoꝵ principe. nec ñ ⁊ a
theologo iohe. una cum p̾fato
ierotheo et scõtimotheo aliisꝙ ꝙͣ
płimis scĩs fr̃ib audisse disputa¬
tionem. ⁊ fidei sacram̃tum. quomͦ
ab om̃ib tenebatur theologis. de
diuinitate et humanitate salua¬
toris. S ⁊ ex conseq̃ntib supp̾so
nomine beatum paulum hiis
interfuisse demonstrat. De be¬
nigno. de luce.de bono.⁊ cupidi¬
tate. et extasi.⁊ de zelo. ⁊ quia
malum nec est. nec de existente.
neq in existentib est. In quo ca¬

Expanded text:
thodoxe, ut sufficit, in eo disputhodoxe, ut sufficit, in eo disputans: primo capitulo, quae est verbi speculatio, et quae est de divinis nominibus traditio. De coadunata et discreta theologia et quae est divina coadunatio, et divina discretio, quae est orationis virtus, et de beato Hierotheo, et de reverentia et conscriptione theologica: in quo ostendit se apud sanctam civitatem penes sepulchrum Jesu, vitae principis, a Jacobo fratre Domini, et Petro apostolorum principe; nec non et a Theologo Joanne una cum praefato Hierotheo, et sancto Timotheo aliisque quam plurimis sanctis fratribus audisse disputationem, et fidei sacramentum, quomodo ab omnibus tenebatur theologis, de divinitate et humanitate Domini Salvatoris: sed et ex consequentibus, suppresso nomine, beatum Paulum his interfuisse, demonstrat. De benigno, de luce, de bono et cupiditate; et ecstasi, et de zelo, et quia malum nec est, nec de existente, neque in existentibus est. In quo ca
Abbreviated transcription (Latin):
que uniformis. et unrordo.
est symbolis sanctissime
eucharistie. in qua uidelicet cͥs¬
matis initiatione. ordinem se¬
raphin benignum ih̃m qui in
om̃ib scĩssimus scĩficat se ip̃m
pro nobis. et omni nos scĩficati¬
one replet. in ip̃o ꝑfectos atq
ex deo natos. circumstare.⁊ mł¬
trlauda illa ymnologia qͣm ꝓ¬
pheta seraphin se audisse clama
obsequentib etiam cet̾is ãgłoꝵ
choris. ⁊ sensualit̾ alleluya con¬
cinentib liquido manifestat.
Cuius libri est prima ista capi¬
tulatio. Que est eccl̃astici prin¬
cipatus traditio. et que est eius
speculatio. De hiis que in baptis¬
matis illuminatione ꝑficiunt᷑.
De hiis que in collatione eucha¬
ristie ꝑficiuntur. De hiis que ĩ criᷤᷤ¬
mate ꝑficiunt᷑ ⁊ in ip̃o ꝯsecrant᷑.
De sacerdotalib ꝑfectionib. De
ꝑfectis ordinib. id est monachoꝵ.
et scło renuntiantium etiã post
baptismum. De hiis que indormi-
bolica theologia. ex a mussĩ ⁊ or¬

Expanded text:
quae uniformis et uniordo est symbolis sanctissimae eucharistiae: in qua videlicet chrismatis initiatione, ordinem seraphim, benignum Jesum, qui in omnibus sanctissimus sanctificat seipsum pro nobis, et omni nos sanctificatione replet in ipso perfectos, atque ex Deo natos circumstare, et multilauda illa hymnologia, quam propheta seraphim se audisse clamarobsequentibus etiam caeteris angelorum choris, et sensualiter Alleluia concinentibus, liquido manifestat: cujus libri est prima ista capitulatio, quae est ecclesiastici principatus traditio, et quae est ejus speculatio. De his, quae in baptismatis illuminatione perficiuntur. De his, quae in collatione eucharistiae perficiuntur. De his quae in chrismate perficiuntur, et in ipso consecrantur. De sacerdotalibus perfectionibus. De perfectis ordinibus, id est, monachorum et saeculo renuntiantium etiam post baptismum. De his quae in dormiebolica theologia, examussim et or
Abbreviated transcription (Latin):
dentib ꝓcedens. manet simplex.
splendorem accipiunt. Qͥa decẽ
dinum symbola monstrantur.
Quid est ierarchia. idest sacer
principatus: et quid est erga ie¬
rarchiam ꝓfectus. Quid signifi¬
cat angłoꝵ cognominatio. Cur
omnes celestes substantie. in cõ¬
mune angłi dicuntur. Qͥs est
primus celestium substantiaꝵ
ornatus. quis medius. ⁊ quis ul¬
timus. De seraphin ⁊ cherubin.
et thronis. et de prima eorũ ierar¬
chia: id est de primo eoꝵ sacro pͥn¬
cipatu. De dominationib ⁊ uir¬
tutib ⁊ potestatib. et de media
eoꝵ iherarchia, id est sacro princi¬
patu. De principatib. ⁊ archãgłi.
⁊ anglis: et ultima eoꝵ ierarchia.
id est sacro principatir. Repetitõ
et congregatio boni ⁊ angh̃ici

Expanded text:
dentibus procedens, manet simplex: dentibus procedens, manet simplex: splendorem accipiunt. Secundo, qdinum symbola, monstrantur. Tertio, quid est hierarchia, id est, sacer principatus, et quis est erga hierarchiam profectus. Quarto, quid significet angelorum cognominatio. Quinto, cur omnes coelestes substantiae in commune angeli dicuntur. Sexto, quis est primus coelestium substantiarum ornatus, quis medius, et quis ultimus. Septimo, de seraphim et cherubim et thronis, et de prima eorum hierarchia, id est, de primo eorum sacro principatu. Octavo, de dominationibus et virtutibus et potestatibus, et de media eorum hierarchia, id est sacro principatu. Nono de principatibus et archangelis, et angelis, et ultima eorum hierarchia, id est, sacro principatu. Decimo, repetitio et congregatio boni et angelici
Abbreviated transcription (Latin):
Qui protinꝰ surgens cum omni
domo. et damari uxore sua. qͣmut
sumeret. more terrene nobilitatis.
ꝓpter amorem suscipiende care sõ¬
bolis. eum sui coegere parentes. ad
mandata ꝓperat scĩ pauli. Credẽs¬
q fidelit̾. ⁊ abnegatis errorib pa¬
ganoꝵ. sacri est baptismatis un¬
da resꝑsus. ac sic demum se tradi¬
dit. eius magisterio plenius ĩbu
nr̃i misterio. seu cunctis archanis
eccł̃iastice scĩtatis affatim. ut co¬
mes eius inseꝑabilis quocumq
gressum mouerat. a beato paulo
ꝑ triennium institutus. thessalo¬
partem patrie. ad fidem ueritatis
suum aut̃ condiscipłm. diuino
usus stilo. fulgoranti sermone.
se eiusdem panis uerbo quo uiũt
anglĩ. repletum ostendens. de celes¬
ti principatu. id est de ordinib ã¬
geloꝵ. insigni eloquentia. ⁊ re¬
uerenda ꝓfundaq intelligẽtia.
sicut reuera. is qui in celo os su¬
um posuerat. cum de celestibus
loquebatur. ubi corde ⁊ conu̾sa-¬
scd̃m benignitatem uarie ĩ ꝓui¬

Expanded text:
qui protinus surgens, cum omni domo et Damari uxore sua quam ut sumeret more terrenae nobilitatis, propter amorem suscipiendae charae sobolis, eum sui coegere parentes, ad mandata properat sancti Pauli. Credensque fideliter, et abnegatis erroribus paganorum, sacri est baptismatis unda respersus: ac sic demum se tradidit ejus magisterio plenius imbuemysterio, seu cunctis arcanis ecclesiasticae sanctitatis affatim, ut comes ejus inseparabilis, quocunque gressum moverat, a beato Paulo per triennium institutus. Thessalopartem patriae ad fidem veritatis suum autem condiscipulum, divino usus stylo, fulguranti sermone, se ejusdem panis verbo quo vivunt angeli repletum ostendens, de coelesti principatu, id est de ordinibus angelorum insigni eloquentia, et reverenda profundissimaque intelligentia, sicut revera is qui in coelo os suum posuerat, cum de coelestibus loquebatur, ubi corde et conversasecundum benignitatem varie in provi
Abbreviated transcription (Latin):
Que sunt rote. Quid est qd̃ dc̃m
dem etiam timotheum. alterum
scripsit librum de eccl̃iastico sacro
principatu. distincte ꝑcapitula q̃
infra sequntur. elegantissime my¬
sticum sacram̃tum prius ponens.
et sic singłas singłis capitłĩs mys¬
ticoꝵ sacram̃toꝵ theorias subiun¬
gens. In quibz ostendit cuncta q̃
in eccłiasticis ⁊ sacratissimis miste¬
rioꝵ consecrationib fiunt angłico
ministerio scd̃m conuenientiã uniꝰ¬
cuiusq ordinis. una cum minis¬
tris altaris. ⁊ precipue ierarchia.
hoc est sacerdote. qui unus de an¬
głis scd̾m fas efficitur. celitus ope¬
rari. maxime in misterio scĩ sacri¬
ficii dominice passõnis. scĩssimi
principatus militie celestis cum
consortib suis in proprio ordine
⁊ laudis officio semꝑ assistunt. Et
ĩ consecratõne sacͣtissimi crismatis.
uilrech

Expanded text:
quae sunt rotae? quid est quod dictum quae sunt rotae? quid est quod dictum T X. Ad eumdem etiam Timotheum alterum scripsit librum de ecclesiastico sacro principatu, distinctum per capitula, quae infra sequuntur, elegantissime mysticum sacramentum prius ponens, et sic singulas singulis capitulis mysticorum sacramentorum theorias subjungens. In quibus ostendit cuncta quae in ecclesiasticis et sacratissimis mysteriorum consecrationibus fiunt, angelico ministerio secundum convenientiam uniuscujusque ordinis, una cum ministris sancti altaris, et praecipue hierarcha, id est sacerdote, qui unus de angelis secundum fas efficitur coelitus operari: maxime in ministerio sacri sacrificii Dominicae passionis, sanctissimi principatus militiae coelestis, cum consortibus suis in proprio ordine et laudis officio semper assistunt, et in consecratione sacratissimi chrismatis, u
Abbreviated transcription (Latin):
a seraphin dicitur mundari ꝓ
tutum ẏmagines ⁊ ordines.
Quid qd̃ igneum est. ⁊ quid ẽ
qd̃ humana specie angłi apparẽt.
Qui sunt illi ocłi. Que ille na¬
res. Que sunt aures. Que illa
ora. Qui sunt illi tactus. Que
ille palpebre. Que sunt illa suꝑ¬
cilia. Qͥs est ille auditus. Qui
sunt illi dentes. Qui sunt illi
humeri. Que sunt illa brachia
⁊ manus. Qd̾ illud cor. Que
sunt illa pectora. Que sunt il¬
la dorsa. Qui sunt illi pedes. Qͤ
sunt ille ale. Que est illa nudi¬
tas. Quis est ille uestitus. Qe
est illa splendidissima uestis.
Ouis est ille sacerdotalis cultꝰ
Que sunt zone. Que sunt ille
uirge. Qͤ sunt ille lancee. Qͤ st̾
ille secures. Quis est ille geome¬
tricalis funis. Qui sunt illi uẽ¬
ti. Q ͤ ille nubes. Qd̾ est illud es.
Qd̾ est illud electrum. Qͥd sunt co¬
lores differentium lapidum. Qͥs
uisus leoninus. Quis uisus aqui¬
linus. Quis uisus uitulinus.
Qui sunt illi equi. Que sunt dif
illa flumina. Qui sunt currus.

Expanded text:
a seraphim dicitur mundari Istutum imagines et ordines quid, quod igneum est. Et quid est, quod humana specie angeli apparent? qui sunt illi oculi? quae illae nares? quae sunt illae aures? quae illa ora, qui sunt illi tactus? quae sunt illae palpebrae? quae sunt illa supercilia? quis ille auditus? qui sunt illi dentes? qui sunt illi humeri? quae sunt illa brachia et manus? quod illud os? quae sunt illa pectora? quae sunt illa dorsa? qui sunt illi pedes? quae sunt illae alae? quae est illa nuditas? quis est ille vestitus? quae est illa splendidissima vestis? quis ille sacerdotalis? quae sunt zonae? quae sunt illae virgae? quae sunt illae lanceae? quae sunt illae secures? quis est ille geometricalis funis? qui sunt illi venti? quae illae nubes? quod est illud aes? quod est illud electrum? qui sunt colores differentium lapidum? quis visus leoninus? quis visus aquilinus? quis visus vitulinus? qui sunt illi equi? quae sunt difilla flumina? qui sunt currus?
Abbreviated transcription (Latin):
cie litĩls eructauit. In cuius li bͥ
capitula primo dicit intimatũ
sibi a beato bartholomeo apło. qͦ
debuerit intelligere. Quod ⁊ ar¬
gũte cepit. et breuib s ꝓfundis¬
simis uerbis eius dem apłi. scrip¬
tis suis ea inserendo diffiniuit.
In scdõ aut̃ capitło tradidit. qͦmͦ
oporteat coadunari. et ymnos re-¬
ponere om̃ium cause ⁊ suꝑ om̃ia.
In tertio u̾o. que sũt catafatice. id
est affirmatice theologie. ⁊ que
sunt apofatice id est negatiue.
In quarto quia nichil est sensibi¬
lium. qd̃ om̃is sensibilis scd̃m su¬
per eminentiam causa. In qͥnto.
quomͦ quadã ignorantia cognos¬
catur. d̾s. s̃t quomͦ uisus sit abhiiᷤ
qui eum uidisse leguntur. ⁊ qđ̃
benignifico ⁊ deifico munere ali¬
gatur: et qd̃ ñ solum diuinita¬
tis s et humanitatis xp̃i myst̾iũ.¬

Expanded text:
e litteris eructavit. In cujus libri capitulo primo dicit intimatum sibi a beato Bartholomeo aposto o, angelium debuerit intelligere: quod et argute coepit, et brevibus, sed profundissimis verbis ejusdem apostoli, scriptis suis ea inferendo, definivit. In secundo autem capitulo tradidit quomodo oporteat coadunari, et hymnos reponere omnium causae et super omnia. In tertio vero, quae sunt kataphaticae, id est, affirmativae theologiae, et quae sunt apophaticae, id est, negativae. In quarto, quia nihil est sensibilium, quod omnis sensibilis secundum supereminentiam causa. In quinto,quomodo quadam ignorantia cognoscatur Deus, et quomodo visus sit ab his, qui eum vidisse leguntur: et quod benignifico et deifico munere aligatur, et quod non solum divinitatis, sed et humanitatis Christi
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a preuentus. ut cecum respex̃
ñ habitis luminib contuentẽ.
ait ad eum. Es ne tu ille. quem
cecum natum cuncti cognouer̃t
affines: Cui ille respondit. Ego
nempe sum. cui ceco nato. hacte¬
nus sol ñ luxit: sed ip̃e paulus
cuius tibi defero mandata salu¬
bria. iħ̾o xp̃i magr̃i sui inuocata
uirtute. sanitatis mͥ lum̃ ĩdulsit.¬

Expanded text:
raeventus, ut caecum respexit non ante habitis luminibus contuentem, ait ad eum: esne tu ille, quem caecum natum cuncti cognoverunt affines? Cui ille respondit: Ego nempe sum, cui caeco nato hactenus sol non luxit: sed ipse Paulus, cujus tibi defero mandata salubria, Jesu Christi magistri sui invocata virtute, sanitatis mihi lumen indulsit
Abbreviated transcription (Latin):
a passione aut̃ sexagesimo. iiͦi.
etatis u̾o beati dyonisii circit̾ no¬
nagesimo: imꝑii quoq domicia.
ente. Quem ultio diuina ut et
neronem. cuius hic portio fuerat.
patu miserabilit ut parerat a-¬
misit: regnante dño nr̃o iħ̃o xp̃o.¬

Expanded text:
a passione autem sexagesimo quarto: aetatis vero beatissimi Dionysii circiter nonagesimo, imperii quoque Domitianiente. Quem ultio divina, ut et Neronem, cujus hic portio fuerat, patu miserabiliter, ut par erat, amisit: regnante Domino no
Abbreviated transcription (Latin):
tibi semꝑ presto sit diuina po¬
testas. nrĩs orõnib comitatus.¬
⁊ scoꝵ apłoꝵ int̾cessionib robora¬
tus. in tui apłatus sorte. apłica
nr̃a auctoritate omnẽ suscipiẽs
galliam. opus fac euugłiste. mi¬
nisterium tuum imple: ut xp̃i
noticia ꝑ te ubiq diffusa. a dño
in die retributionis mearis au

Expanded text:
tibi semper praesto sit divina potibi semper praesto sit divina potestas, nostris orationibus comitatusstolorum intercessionibus roboratus, in tui apostolatus sorte, apostolica nostra auctoritate, omnem suscipiens Galliam, opus fac evangelistae, ministerium tuum imple, ut Christi notitia per te ubique diffusa, a Domino in diebus retributionis merearis au
Abbreviated transcription (Latin):
occidentales tenebras uellet sua gͣ
tia illustrare. ⁊ murum ualidis¬
simum infidelitatis. qui totiꝰ gal¬
lie ⁊germanie terminos pene ir¬
remediabilit̾ occupaũat. ꝓuideret
ariete tali destruere. tãtoq ꝑitis¬
sime eloquentie spiculo gentili¬
tatem ꝑfidi. quo añ ut munitis¬
sima defensione erat solita gͣtu¬
lari. atq omnẽ hãc galliam. ip̃iuᷤ
dyonisii apostꝰ latu disponet sb̃¬
leuari. qm m̃curio demonica ser¬
uitute constabat miserabilit̾ an¬
cillari. beati clem̃tis cor tetigit.
et ut istuis modi uerbis. b̃m̃ ⁊ p̾¬
tiosum dionisium alloq̃retur.
ta  messis dñice sationis. ⁊ qͣm
pauci sunt oꝑarii. Qͥa gͦ de om̃i¬
b catholice pietatis es suffitien¬
ter edoctus. ⁊ omni xp̃iana uir¬
tute ac religione admodum ro¬
boratus. ꝑge in nomine dñi ꝑ
tes agrediens occidentis. ⁊ ut
bonus miles xp̃i. preliare bella
sc̃e hereditatis iure suscepi. ut ĩ
ligandi souendiq auctoritate.

Expanded text:
occidentales tenebras vellet gratia occidentales tenebras vellet gratia sua illustrare, et murum validissimum infidelitatis qui totius Galliae et Germaniae terminos pene irremediabiliter occupaverat, provideret ariete tali destruere, tantoque peritissimae eloquentiae spiculo gentilitatem perfodi, quo ante, ut munitissima defensione erat solita gratulari, atque omnem hanc Galliam ipsius Dionysii apostolatu disponeret sublevari, quam Mercurio daemoniaca servitute constabat miserabiliter ancillari, beati Clementis cor tetigit, et ut istius modi verbis pretiosum Dionysium alloqueretur, ta est messis Dominicae sationis, et quam pauci sunt operarii, quia ergo de omnibus catholicae pietatis es sufficienter edoctus, et omni Christiana virtute ac religione admodum roboratus, perge in nomine Domini, partes aggrediens Occidentis, et ut bonus miles Christi praeliare praelia sanctae haereditatis jure suscepi, ut in ligandi solvendique auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfusos. ⁊ matyrii gła dignos. tnͣs¬
misit ad suꝑos: seq uiuendi faci¬
ens finẽ obitu nefando ut fu̾at
cum arcis romane menibz suig
auspice xp̃o presentiã intulit qm̃
fidei necessitas. ⁊ ad suscipiend̃
d̃i uerbum euidentis ingentib
quas ꝑtransierat ostii aꝑtio mo
rosius eum detinuit. beatum cle¬
mentem pontificem. sc̃e et sum¬
me sedis appłice iam apicem gu¬
bernantem. inuenit. & quoidẽ
głosus dñi. atheniensium archi¬
ep̃c dyonisius. mox ut se potuer̃t
inuicem salutare. digno ẽ eum
honore susceptus. ⁊ ꝓ scĩtatis ac
eruditionis sue reuerentia: seu
anterioris frat̾nitatis coniunc¬
tione. loco maxime uen̾ationis ẽ
habitus. Cum quo etiam ꝓ mu¬
tua collocutione apłicaꝵ sanctio¬
num. ⁊ dulcedine sp̃ualis dilecti¬
onis aliqnͣdiu familiarissime cõ¬
uersatus. immodici amoris ut̾q
uincłis sese constrinxerant. S cũ
orientali. id est sc̃issimo dyonisio.

Expanded text:
perfusos et martyrii gloria dignos transperfusos et martyrii gloria dignos transmisit ad superos, seque, vivendi faciens finem obitu nefando, ut fueracum arcis Romanae moenibus sui auspice Christo praesentiam intulit, i necessitas, et ad suscipiendum Dei verbum, evidentis in gentibus, quas pertransierat, ostii apertio eum morosius detinuit, beatum Clementem pontificem, sanctae et summae sedis apostolicae jam apicem gubernantem invenit. A quo idem gloriosus Domini Atheniensium archiepiscopus Dionysius mox, ut se potuerunt invicem salutare, digno est cum honore susceptus, ac pro sanctitatis ac eruditionis suae reverentia seu anterioris fraternitatis conjunctione loco maximae venerationis est habitus. Cum quo etiam pro mutua collocutione apostolicarum sanctionum, et dulcedine spiritualis dilectionis, aliquandiu familiarissime conversatus, immodici amoris uterque vinculis sese constrinxerunt. Sed cumorientali, id est sanctissimo Dionysio,
Abbreviated transcription (Latin):
prochias uerbi spargens semina.
quotenus romam ꝑueniret. cũ
tes sumpserat gnauit ministra¬
uit: sicq achiue alumpnus for¬
tune. et doctus architectus. eccł̃ie
se romane amplitudini ꝯtulit:
⁊ gretiam cui doctrina ac miracu¬
loꝵ memoria manet. neqͣqͣm dese¬
ruit. Magno enim apłoꝵ amore. ⁊
martyrii desiderio. festinantie iti¬
neris romam accellerans insiste¬
bat. ut simul cum eis si ita uellet
xp̃c. occumberet. S uota eius p̾¬
uenit dispositio diuina. ⁊ uiri di¬
abolici dementissima satis uesa¬
nia. Nam cum impiissimus ne¬
ro. t̾ra mariq imꝑii sui frẽna la¬
xass ⁊ nimie uoluptatis successu.
int̾ cet̾a nequitiaꝵ suaꝵ cumła¬
menta. etiam furor crudelitati ᷤ
eius dira rabie in xp̃i famłos e¬
bulisset. quarto decimo imꝑii sui
anno. anteqͣm beatus dyonisius
romain a diret. scõs dei apłos alte¬
rum ꝑ crucis tropheum. alt̾um aũ
gladio animadu̾sum. felici cruore

Expanded text:
parochias verbi spargens semina, parochias verbi spargens semina, quatenus Romam perveniret, cum tes sumpserat, gnaviter ministravit: sicque Achivae alumnus fortunae, et doctus architectus, Ecclesiae se Romanae amplitudini contulit et Graeciam, cui doctrina ac miraculorum memoria manet, nequaquam deseruit. Magno enim apostolorum amore, et martyrii desiderio, festinantiae itineris Romam accelerans insistebat, ut simul cum eis, si ita vellet Christus, occumberet. Sed vota ejus praevenit dispositio divina, et viri diabolici dementissima satis vesania. Nam cum impiissimus Nero, terra marique imperii sui frena laxasset, et nimiae voluptatis successu, inter caetera nequitiarum suarum cumulenta, etiam furor crudelitatis ejus dira rabie in Christi famulos ebullisset, quarto decimo imperii sui anno, antequam beatus Dionysius Romam adiret, sanctos Dei apostolos, alterum per crucis tropaeum, alterum autem gladio animadversum, felici cruore
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ rome. et post primam suam
defensionem in occiduis partib
ut sibi ip̃e predixerat xp̃m testi¬
ficante. p̾tiosus ⁊ facundissimꝰ
dyonisius. qui a patria yonicus
ximam scĩtatem uocabatun ma¬
charius. qd̃ int̾pretatur beatus.
ne post discessum magistri. lupi
rapaces ⁊ gregi ñ parcentes. d ñi¬
cas oues inuaderent. qd̃ institu¬
tor suus plantauit. habundan-¬
ti sollicitudine rigare contẽdit.
Unde uicinas et longe positas ꝑ¬
transiens ciuitates. predicando
⁊ ad fidem ppłos conu̾tendo. fide¬
lesq in u̾bo confirmando. atq
oppressos uariis languorib sanã¬
do. usq troadem secessit euuange¬
lizandi gr̃ã. atq in eis dem parti¬
b. aliqͣnto tp̃re degit. S et post
aliquot annos cum pelio lacede¬
monioꝵ positus. petrum ⁊ paulũ
apłoꝵ capita rome tantos ⁊ petrũ
ergastulo. paulum scd̃o uincłis.
ꝓuulgata fama affici comꝑiss.
athenas rediens surrogato sͥ ep̃o
plebem tradidit. ⁊ ꝑ contiguas

Expanded text:
autem Romae, et post primam suam defensionem in Occiduis partibus, ut sibi ipse praedixerat, Christum testificante, pretiosus et facundissimus Dionysius, qui a patria Ionicus, ximam sanctitatem vocabatur Macarius, quod interpretatur beatus, ne post discessum magistri, lupi rapaces et gregi non parcentes, Dominicas oves invaderent, quod institutor suus plantavit, abundanti sollicitudine rigare contendit. Unde vicinas et longe positas pertransiens civitates praedicando, et ad fidem populos convertendo, fidelesque in verbo confirmando, atque oppressos variis langoribus sanando, usque Troadem secessit Evangelii gratia. Atque in iisdem partibus aliquanto tempore degit. Sed et post aliquot annos cum Pelio Lacedaemoniorum positus, Petrum et Paulum apostolorum capita Romae tentos, et Petrum ergastulo, Paulum secundo vinculis, pervulgata fama affici comperisset, Athenas rediens, subrogato sibi episcopo plebem tradidit, et per contiguas
Abbreviated transcription (Latin):
deri. Tunc conuiator ait. Ecce
aqua. ecce pratum. ecce amenus
locus. in quo possumus refici. et
parum quiescere: ut ualeamꝰ iter
nr̃m post modum incolumes ex¬
plere. ¶um igitur et u̾ba auri¬
b. et loca ocłis blandirentur. hac¬
tertia ã monitione ꝑsuasus consen¬
sit ⁊ comedit. Nesꝑtina aut hora.
ꝑuenit ad cellam. Presentatꝰ aut
uen̾abili bñdicto patri. sibi oratio¬
nem petiit. sed mox eiuir sc̃s. boc qd̃
tibi ꝑconuiatorem tuum locutus
est. semel tibi ꝑsuadere ñ potuit.
scdõ ñ potuit. ad t̾cium ꝑsuasit.
et te adhoc qd̾ uoluit. suꝑauit. Tc̃
ille reatũ ĩfirme sue m̃tis agnoscẽs.
eiꝰpedib ꝓuolutꝰ. tãtomag̃ cepit cul¬
pã deflere. ⁊ erubescẽ. qͣnto se coggno

Expanded text:
deri. Tunc conviator ait: Ecce deri. Tunc conviator ait: Ecce aqua, ecce pratum, ecce amoenus locus, in quo possumus refici et parum quiescere, ut valeamus iter nostrum postmodum incolumes explere. Cum igitur et verba haec auribus, et loca oculis blandirentur, tertia admonitione persuasus, consensit et comedit: vespertina vero hora pervenit ad cellam. Praesentatus autem venerabili Benedicto Patri, sibi orationem dari petiit: sed mox ei vir sanctus hoc quod tibi per conviatorem tuum locutus est, semel tibi persuadere non potuit, secundo non potuit, at tertio suasit, et te ad hoc quod voluit superavit? Tunc ille reatum infirmae suae mentis agnoscens, ejus pedibus provolutus, tanto magis coepit culpam deflere et erubescere, q
Abbreviated transcription (Latin):
erat laicus. sed religiosus. Qui ut
serui cłi orationem ꝑciꝑet. & ger¬
manum frẽm uid̾et. annis singlis
deloco suo. ad cellam eius ieiunus ue¬
nire consueuerat. Quadam igit᷑
die dum iter ad monasterium fa¬
ceret. sese illi alter uiator adiun¬
xit: qui sum̃dos in itinere portaba¬
cibos. Qumq iam hora tardior ex¬
creuisset. dixit. Ueni frat̾. suma¬
mus cibum: ne lassemur in uia
Qui ille respondit. Absit frat̾. ñ fa¬
cio: quia ad uenerabilẽ patrẽ bene¬
dictum. ieuinus semꝑ peruenire
consueui. Quo Rnso ꝑcepto. ad
horam conuiator conticuit. Sed
cum post hec aliqͣntulum itinis
spatium egissent. rursus admonu¬
it ut manducarent. Consentire
creuerat. Tacuit quidem qui ad
manducandum inuitau̾at:
Et cum eo ieiunus adhuc ꝑgere
ad modicum consensit. Qumq et
iter longius agerent. et eos tardi¬
or hora fatigaret. ambulantes ĩ¬
uenerunt initinere pratum. et
fontem: et queq poterant ad re¬
ficiendum corpus delectabilia ui¬

Expanded text:
erat laicus, sed religiosus. Qui ut servi Dei orationem perciperet, et germanum fratrem videret, annis singulis de loco suo ad cellam ejus jejunus venire consueverat. Quadam igitur die dum iter ad monasterium faceret, sese illi alter viator adjunxit, qui sumendos cibos in itinere portabat. Cumque jam hora tardior excrevisset, dixit: Veni frater, sumamus cibum, ne lassemur in via. Cui ille respondit: Absit, frater, hoc non faciam, quia ad venerabilem Patrem Benedictum jejunus semper pervenire consuevi. Quo responso percepto, ad horam conviator tacuit. Sed cum post hoc aliquantulum itineris spatium egissent, rursus admonuit ut manducarent. Noluit consentire creverat. Tacuit quidem qui ad manducandum invitaverat, et cum eo jejunus adhuc pergere ad modicum consensit. Cumque iter longius agerent, et eos tardior hora fatigaret ambulantes, invenerunt in itinere pratum et fontem, et quaeque poterant ad reficiendum corpus delectabilia vi
Abbreviated transcription (Latin):
audi eum dicentem. Factisumus paruuili
in medio ur̃u. quasi nutrix foueat filios
suos. cum possemus graues eẽ. ut xp̃i
milium ipsius dñi sermonũ. atq factoꝵ¬
& apłi eius. & facere. quod fictum ẽ. amo¬
yse. ut & iam si uocatur aliquis ad princi¬
patum. dicat. Prouide alium quem mit¬
tas. Dõ dicit. non sum dignus ante heri.
& nudius certius. Exilis uocis sum. et
tardi linguis. Et quia dõ dixit humili¬
ter. exilissum. & cardi lingus. audit
adõ. Qiuis dedit homini. & quis fecit
surdum & mutum. uidentem cecum:
nonne ego dñs ds̃: Crede dõ. consecra
de ei. Licet subtilis uocis sis. tardęq lin¬
guȩ.tride de sermoni dĩ. dicis postea.
Os meum aperui. & attraxi spiritum.
Hȩc quidem propter hoc quod ait esaias.
ecce sum ego mitte me. Fatiamus autem
er parte & cum eo. Uoluit cum iam ac¬
cepisset grãm adõ. non inuacuũ eam

Expanded text:
audi eum dicentem: Facti sumus parvuli audi eum dicentem: Facti sumus parvuli in medio vestrum, quasi si nutrix foveat filios suos, cum possemus graves esse, ut Chrimilium ipsius Domini sermonum atque factoi ejus, et facere quod 1126 factum est a Moyse, ut etiamsi vocatur aliquis ad principatum, dicat: Provide alium, quem mittas . Deo dicit: Non sum dignus ante heri et nudiustertius. Exilis vocis sum et tardilinguis. Et quia Deo dixit humiliter, exilis vocis sum, et tardilinguis, audit a Deo: Quis dedit os hominis, et quis facit surdum et mutum, videntem et caecum? Nonne ego Dominus Deus? Crede Deo, consecra te ei. Licet subtilis vocis sis, tardaeque linguae, trade te sermoni Dei. Dices postea: Os meum aperui et attraxi spiritum . Haec quidem propter hoc, quod ait Isaias: Ecce sum ego, mitte me. II. Faciamus autem ex parte, et cum eo. Voluit enim cum accepisset jam gratiam a Deo, non in vacu
Abbreviated transcription (Latin):
descripturis quia inȩccłia seruus sit omni¬
um qui prȩest. suacdeat tibi ipse saluator.
& dñs. qui talis tantusq factus ẽ. inmedio
discipulorum. non quasi discumbens sed
quasi ministrans. Accipiens enim luitheũ
postquam exutus ẽ uestimentis precmxit
se. Et mittens aquam inpeluem. cepit
lauare pedes discipulorum. & detergere
linteo quod erat precinctus. & docens qd
oporteat ẽẽ principes. tanquam seruos.
ait. uos uocatis me dũm. & magistrũ.
uos debetis alterutrum lauare pedes. In
ut possit exseruitute ista ire adsolium cele¬
ste. sicut scriptum ẽ. Sedebitis super chio¬
nos duodecim. iudicantes duodecim ah̃
isrł. Audi uero et paulum tam preclarũ
uirum dicentem. quia seruus fuerit oml
crdentium. Ego enim sum ait minimꝰ
apostolorum. qui non sum dignus uo¬
can apłs. quia persecutus sum ęccłiam
dĩ. Porro si hoc non uidetur approbare
seriututem eius. sed tantum humilitatẽ.

Expanded text:
de Scripturis, quia in Ecclesia servus sit omnide Scripturis, quia in Ecclesia servus sit omnium, qui praeest, suadeat tibi ipse Salvator et Dominus, qui talis tantusque factus est in medio discipulorum, non quasi discumbens, sed quasi ministrans. Accipiens enim linteum, postquam exutus est vestimentis, praecinxit se, et mittens aquam in pelvim, coepit lavare pedes discipulorum, et detergere linteo, quo erat praecinctus. Et docens quales oporteat esse principes tamquam servos ait: Vos vocatis mevos debetis alterutrum lavare pedes . In ut possit ex servitute ista ire ad solium coeleste, sicut scriptum est: Sedebitis super thronos duodecim judicantes duodecim tribus Israel . Audi vero et Paulum tam praeclarum virum dicentem, quia servus fuerit omnium credentium: Ego enim sum, ait, minimus Apostolorum, non sum dignus vocari Apostolus, quia persecutus sum Ecclesiam Dei . Porro sic hoc non videtur approbare servitutem ejus, sed tantum humilitatem;