comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ientum approbatur. quia ꝑ
hoc sacrificium in septem do¬
sexus hic introducũt᷑
quia per omnes ordi¬
neĩ & sexus hoc sacramentum
cõfir matur. Ex euangelistis qͥppe
iohannes qui & marcus poni¬
tur. qui alexandri presul
marcyr fuit. Ex diacombus
stephanus qui primus martyr
post xpistum excitit. ex aposto¬
lis mathias qui pro xpisto ꝯccu¬
buit. ex septuaginta dnobus
discipulis barnabas. qui se pro
xpisto obtulit. Ex patriarchis
ignatuis antiotensis episcopus.
Ex papis alexander romanꝰ
pontifex. ex presbiteris mar¬
cellinus. Ex exorcistis petrus.
Ex coniuigatis felicitts  per¬
pecua. Ex urginibus agacha.
u relique. que omis hoc sacri¬
sicium suo sanguine firmaue¬
runt. & in corpore xpisti con¬
numerari meruerunt. Per qͣm
hec omnia bona creas nos no¬
uam creaturam in xpisto. S anc̃ti¬
ficas per baptisinum in ipso. ui
iuficas per spiritum sanctum
in anima. Benedicis spiritali
beneclictione. siue ultima be¬

Expanded text:
mentum approbatur, quia per mentum approbatur, quia per hoc sacrificium in septem dosexus hic introducuntur, quia per omnes ordines et sexus hoc sacramentum confirmatur: ex evangelistis quippe Joannes, qui et Marcus ponitur, qui Alexandriae praesul et martyr fuit; ex diaconibus Stephanus, qui primus martyr post Christum exstitit; ex apostolis Matthias, qui pro Christo occubuit; ex septuaginta duobus discipulis Barnabas, qui se pro Christo obtulit; ex patriarchis Ignatius, Antiochenus episcopus; ex papis Alexander Romanus pontifex; ex presbyteris Marcellinus; ex exorcistis Petrus: ex conjugatis Felicitas et Perpetua; ex virginibus Agatha et reliquae, quae omnes hoc sacrificium suo sanguine firmaverunt, et in corpore Christi connumerari meruerunt. Per quem haec omnia semper bona creas, nos novam creaturam in Christo: san + ctificas per baptismum in ipso; vi + vificas per Spiritum sanctum in anima; Bene + dicis speciali benedictione sive ultima be
Abbreviated transcription (Latin):
clei. Ae xpistus in dexcera dei. Su¬
per quol altare ercłia hostias spi¬
rituales mimolat. ⁊ super quod
deus uota fidelium iusticie accep
sublime altare ferc. dum inter¬
pellans pro nobis uultui dei appa¬
ret. Qui ex hoc altari. scilicet xp̃õ
participantur. omni benedictio¬
ne celesti & gratia replebũtur.
poteris quos u. nomi¬
nare. sed non in domiuica die.
Nomina uiuorum in libro scribe¬
bantur. que ad altare infra cano¬
nem recitabaittur. & l ic liber ui¬
uentium uocabatur. Similiter
hic nomuna desunctorum de
libro recitabantur. sed hec do¬
minicis diebus intermute ban¬
tur. quia a quibus dam aiume
ob resurrectionem dominicã
requiem habere crecdeb ancur.
Num apostolis os martiribus
cum iohanne. Quidam iohã¬
nem Gaptistam uolunt intelli¬
gi. quiclam marcum qui etiã
iohannes dictus legitur. qui ma¬
gis hic incelligitur. Octo marci-¬
res q septem uirgines hic ponũ.¬
cur. quorũ sanguine hoc sacra¬

Expanded text:
Dei, est Christus in dextera Dei. SuDei, est Christus in dextera Dei. Super quod altare Ecclesia hostias spirituales immolat, et super quod Deus vota fidelium et sacrificium sublime altare fert, dum interpellans pro nobis vultui Dei apparet . Qui ex hoc altari, scilicet Christo, participantur, omni benedictione coelesti et gratia replebuntur. poteris quosvis nominare sed non in Dominica die. Nomina vivorum in libro scribebantur, quae ad altare infra canonem recitabantur, et hic liber viventium vocabatur. Similiter hic nomina defunctorum de libro recitabantur, sed hoc Dominicis diebus intermittebatur, quia a quibusdam animae ob resurrectionem Dominicam requiem habere credebantur. Cum apostolis et martyribus, cum Joanne. Quidam Joannem Baptistam volunt intelligi, quidam Marcum, qui et Joannes dictus legitur: qui magis hic intelligitur. Octo martyres et septem virgines hic ponuntur, quorum sanguine hoc sacra
Abbreviated transcription (Latin):
rũ occidit᷑. sicut xpistis t̃guita
annorũ crucisigitur. Sacrificium
patriarche nostri abrahe. Patriar¬
cha dicitur sunimus pater. hic fi¬
guram dei habuit. qui filium suũ
pro nobis. ut ille ysaat obculit.
Aries imuolatur. & isaac euadit.
& caro xpisti pro nobis sacrificat᷑.
diuinitas uero illesa existit. Sũmuᷤ
sacer dos melchisedech quod sonat
rex iusticie. hic sine patre. sine ma¬
cre assimilatur filio dei. qui in cẽ¬
lis macrem non habuit. in terri᷑
patre caruit. Hic rex iusticie exiftic.
quia iustos remunerabit. iniustos
iuste da puabit. Me cl edec a¬
crificium xpisti pane ꝙ i u ex¬
pressit. que xpistuis in sic ificiũ
coiporis q sanguinis su tͣnibulit.
Icheo in hoc loco horũ sacrificia re¬
citantur. quia protinus per meli¬
nationem sacerdotis. mois a piti
cõmemoratur. que per hoc plei¬
gurabatur. Iube perferri per ma¬
extitit. dum consilio patris per fi¬
lium hunc mundum redum nũ¬
tiauit. Sublime altare in conipectu

Expanded text:
istus triginta annorum crucifigitur. Sacrificium patriarchae nostri Abrahae. Patriarcha dicitur summus Pater. Hic figuram Dei habuit, qui Filium suum pro nobis, ut ille Isaac, obtulit . Aries immolatur, et Isaac evadit; et caro Christi pro nobis sacrificatur, divinitas vero illaesa existit. Summus sacerdos tuus Melchisedech, quod sonat rex justitiae. Hic sine patre, sine matre, assimilatur Filio Dei , qui in coelis matrem non habuit; in terris patre caruit. Hic rex justitiae existit, quia justos remunerabit, injustos juste damnabit. Melchisedech sacrificium Christi pane et vino expressit; quae Christus in sacramentum corporis et sanguinis sui transtulit. Ideo in hoc loco horum sacrificia recitantur, quia protinus per inclinationem sacerdotis mors Christi commemoratur, quae per haec praefigurabatur. Jube exstitit, dum consilio Patris per Filium hunc mundum redimi nuntiavit. Sublime altare in conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
utruniq. Aliter. hostiam puram
scilicet ab aliis hostirs paratam.
Hostiam sanctani. il est nos. ucꝰtifi¬
cantem. Hostiam inmaculatam. il est.
a maculis eiiũclantem. Panem uite
amur. Et calicem salutes perpetue
uidelicet ciuus gustui eceruam salu¬
tem consequamur. De abel o abra

Expanded text:
pertinet. Aliter: Hostiam + puram, pertinet. Aliter: Hostiam + puram, scilicet ab aliis hostiis separatam. Hostiam + sanctam, id est, nos sanctificantem. Hostiam + immaculatam, id est a maculis emundantem. Panem + sanamur, et calicem salutis perpetuae, videlicet cujus gustu aeternam salutem consequamur. Justi Abel. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
de terra formatum. spiritu scõ
benedicendũ repleas Ascriptam.
il est ad formam filui cui signa¬
tam diuinitati ascribas. Ratan.
id est ueritace firmam facias.
In sicde uostra rationabilẽ. ꝑ ro
deuotione nostra facias accepta¬
bilem. ꝑ riclie. iel est prion die.
hoc est corpus ineum. Sicut ex¬
uerb̾is clomini ex nichilo fuctiis
est mundus. ita per uerba dnĩ
hec species rerum mutatur uere
quẽ xp̃e in manibus
tenuit᷑. quãius in materia me¬
cullĩ alius fit. Et eterni cestam̃¬
ci. T̃estamentum ila scriptiua
uocatur. per quam mortui here¬
ditas iuius ꝯfirmatur. Nouumi
U ecernum cestamentum est
nobis xpisti sanguine seriptum.
per cuius molte n celeste regnũ
in heredicate est firmatum. Miste¬
rium uocatur. ubi aliud iudetur.
& aliud intelligitr. S pecies
panis  uini cernicur. coripus
xpisti & rangus creditur. Hostiã
puram. quantum ad corpus. hosti¬
am sanctam quantũ acl sanguinẽ.
hostiani inniaculatam quantum ad

Expanded text:
de terra formatam Spiritu sancto de terra formatam Spiritu sancto benedicendo repleas. A + scriptam, id est ad formam Filii tui signatam divinitati ascribas. Ra + tam, id est veritate firmam facias in fide nostra. Rationabilem, proque devotione nostra facias acceptabilem. Pridie, id est priori die. Hoc est corpus meum. Sicut Verbo Domini ex nihilo factus est mundus, ita per verba Domini haec species rerum mutatur vere quem Christus in manibus tenuit, quamvis in materia metalli alius sit. Aeterni Testamenti. Testamentum illa Scriptura vocatur, per quam mortui haereditas vivis confirmatur. Novum et aeternum testamentum est nobis Christi sanguine scriptum, per cujus mortem coeleste regnum in haereditate est firmatum. Mysterium vocatur ubi aliud videtur, et aliud intelligitur. Species panis et vini cernitur, corpus Christi et sanguis creditur. Hostiam + puram, quantum ad corpus, hostiam + sanctam, quantum ad sanguinem, hostiam + immaculatam ad utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
sicut dicit᷑. Quoꝵ cibi sicdes
g u aria hic nominatur quia
hoc sac. isicium de ea miaclo
cdeo autem duocde. in apostoli
no amantur. quia illorũ doctri¬
na ꝙ sanguine hec sacͣmenta affir¬
uiant᷑. Pro testimonio namq
Ihuius sacrificii pecrus & audre¬
as. ⁊ philippus sunt crucifixi. Pau¬
lus & iacobus. matheus. & barcho¬
lomeus decollati. Iacobus. symon
U chadcleus enecati. Iohanues ue¬
neno & exilio excruciatus. Thomaᷤ
tur. quorũ cruciatu hoc
sacrificium cõmendat᷑. Ex quibũ
quidam pontifices sũmi. quidam
episcopi.⁊uidã diaconi. quidã
laici extiterunt. quia om̃s gradꝰ
omnes q orclines huc sac̾mẽto
cestimonium prebuerunt. Li nus
quippe & cletus. clemens. sixtus.
cornelius. romani pontifices. Eipͥ¬
anus carchaginensis archiepisco¬
pus Laurentius archicliaconus.
Griso gonus. iohannes. & paulus
milites. Cosmas & clamianus. me¬
lici fuerunt. Qui om̃s pro xp̃o
nr̃o sacrificio sanguinem fuder̃t.

Expanded text:
sicut dicitur: Quorum tibi fides sicut dicitur: Quorum tibi fides go Maria hic nominatur, quia hoc sacrificium de ea mundo deo autem duodecim apostoli nominantur, quia illorum doctrina et sanguine haec sacramenta affirmantur: pro testimonio namque hujus sacrificii Petrus et Andreas et Philippus sunt crucifixi, Paulus et Jacobus, Matthaeus et Bartholomaeus decollati, Jacobus, Simon et Thadaeus enecati, Joannes veneno et exsilio excruciatus, Thomas tur, quorum cruciatu hoc sacrificium commendatur. Ex quibus quidam summi pontifices, quidam episcopi, quidam diaconi, quidam laici exstiterunt, quia omnis gradus, omnesque ordines huic sacramento testimonium praebuerunt. Linus quippe et Cletus, Clemens, Sixtus, Cornelius, Romani pontifices, Cyprianus Carthaginiensis archiepiscopus, Laurentius archidiaconus, Chrysogonus, Joannes et Paulus milites, Cosmas et Damianus medici fuerunt, qui omnes pro Christi nostri sacrificio sanguinem fuderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
argenteis uasis offerat. cũ hoc
habere nequeant. ⁊ ideo incon¬
gruũ non faciant. Hic in libris
crueisxũ ideo depingunt. quia
per illud passio xp̃i oculis cordis
ingeritur.Le igitur ideo di¬
cit᷑. quia deum quasi presentẽ
aspicit. Icleo autẽ per literam
uicipit. quia hec formam
crucis expͥmit. Clemens dicit᷑
quasi clara mens. dum homo
tumet curbescit. dum eum ꝓpiti¬
um sentit. mens ei clarescit. Hec
cloua quantũ ad panem in quo
aqua & farina. hec muuera
quantum ad uinum. in quo aqͣ
u uuium. Hec sacra sacrificia
ad utrũq illibatũ. id est siue
labe. Agnus eiũ paschalis debu
cõuocatio. quia non timore sed
amore spiritus saucti in unam
ficlem cõuocatur. Eatholica drͣ
unnersalis. quia hec religio ꝑ
totum mundum seruatur. Papa
dicit᷑ pater patrum. Orcho¬
doxus dicitur rec̾te glorians.
scił in recta sicle exutens. Me¬
sumus nominare quos uolumꝰ.
Pro fidelibus tantũ offercur.

Expanded text:
argenteis vasis offerat; cum haec omnes argenteis vasis offerat; cum haec omnes habere nequeant et ideo incongruum non faciunt qui hic in libris crucifixum ideo depingunt, quia per illud passio Christi oculis cordis ingeritur. Te igitur, ideo dicit, quia Dominum quasi praesentem aspicit. Ideo autem per litteram T incipit, quia haec formam crucis exprimit. Clemens dicitur, quasi clara mens, dum homo timet, turbescit; dum Dominum propitium sentit, mens ei clarescit. Haec + dona, quantum ad panem, in quo aqua et farina. Haec + munera, quantum ad vinum, in quo aqua et vinum. Haec sancta + sacrificia, ad utrumque: illibata, id est sine labe. Agnus enim paschalis debui dicitur convocatio, quia non timore sed amore Spiritus sancti in unam fidem convocatur. Catholica dicitur universalis, quia haec religio per totum mundum servatur. Papa dicitur pater patrum. Orthodoxus dicitur recte glorians, scilicet in recta fide existens. Mesumus nominare quos volumus. Pro fidelibus tantum offertur,
Abbreviated transcription (Latin):
etiam acdio dicit᷑. quia in eo¬
causa populi cum deo agitur.
Hic ob tres causas sub silentio dr᷑.
Una est. quia cum deo loquiniuir.
cui nõ ore sed corcle clamare p̾¬
cipimur. Ideo autem uerba dici¬
mus. ut sciamuł quicd intende¬
re uel petere debeamus. Secũ¬
cla est ne populus cam ꝓlixa de¬
uoce deficiat. Tercia est: ne tã
sanc̾ta uerba tanti misterũ uileᷤ¬
cant. duni ea uulgus per cotidi¬
anil usũ sciens. in ĩcõuenientibꝰ
locis dicat. WUnde fert᷑ dum
canon primitus publice cocidie
recitaret᷑. ab hõib per usũ scire¬
cur. o cũ eũ pastores in agro su¬
per paue̾ q uinum licerent. re¬
pente carnẽ u sanguinẽ aute
se muenirent atq inde diuini¬
cus percussi interirent. Uncle
sẏuodali clecreto sub anathenia¬
te est preceptũ. ut nullus cano¬
nem dicat uisi in libro. ꝙ in sa¬
cris uestibus. & nisi super altare.
& super sacͥficium. ⁊ ut nullus
hoc sacrificium nisi in aureis uł

Expanded text:
etiam actio dicitur, quia etiam actio dicitur, quia causa populi in eo cum Deo agitur. Hic ob tres causas sub silentio dicitur. Una est, quia cum Deo loquimur, cui non ore sed corde clamare praecipimur. Ideo autem verba dicimus, ut sciamus quid intendere vel petere debeamus. Secunda est, ne populus tam prolixa devoce deficiat. Tertia est, ne tam sancta verba tanti mysterii vilescant, dum ea vulgus per quotidianum usum sciens in inconvenientibus locis dicat. Unde fertur, dum Canon primitus publice quotidie recitaretur, ab omnibus per usum sciretur, et cum eum pastores in agro super panem et vinum dicerent, repente carnem et sanguinem ante se invenirent, atque inde divinitus percussi interirent. Unde synodali decreto sub anathemate est praeceptum, ut nullus canonem dicat nisi in libro, et in sacris vestibus, et nisi super altare et super sacrificium, et ut nullus hoc sacrificium nisi in aureis vel
Abbreviated transcription (Latin):
te aperitur. ex altera sequẽ
ti inuectitur. est xpisti huma¬
nitas. que a parce matris i¬
choatur. & diuinitati copula¬
tur. Per P quod circuloso
orbe undi clauditur. est xp̃i
diuinitas. que nec utio ape¬
ritur. nec sine cerminatur.
crucis coniunguntur: est sancta
crux. per quam humaua diui¬
cutio scilicet sequen¬
tis canonis. hec etiam
dicitur preparatio. quia men¬
tes nostras ad msterium xp̃i
preparat. In hac ideo orclunes
angelorum cõmemoiamus. qͥa
frequentiam supernorum ei¬
uium aclesse demonstramus.
casa elios. iel est solis. Seraphin
ꝑ .n. sunt plures angeli. seraphim
cantamus. quia terrena celesti¬
bus coniungi per hoc sacrifici¬
un clanlamus. Sanẽtus dicit᷑
sangume tuctus. uel sane auctꝰ.
Dñs. daus minas. deus. delens
scelus. Sabahot. exercituum
scilicet rex. exercitus angeloꝵ.
o sanna licitur saliusica. id est
salua nos habitans in excelsis.
per eum regulariter
fit sacramentoꝵ confectio. hic

Expanded text:
te operitur, ex altera tegitur; te operitur, ex altera tegitur; Ω adnectitur, est Christi humanitas, quae a parte matris inchoatur, et divinitati copulatur per O quod circuloso orbe undique clauditur, est Christi divinitas, quae nec initio aperitur, nec in fine terminatur. crucis + conjungitur, est sancta crux, per quam humana divicutio scilicet sequentis Canonis. Haec etiam dicitur praeparatio, quia mentes nostras ad mysterium Christi praeparat. In hac ideo ordines angelorum commemoramus, quia frequentiam supernorum civium adesse demonstramus. casa elios, id est solis. Seraphin per n, sunt plures angeli; seraphim cantamus, quia terrena coelestibus conjungi per hoc sacrificium clamamus. Sanctus dicitur sanguine tactus vel auctus. Dominus dans minus. Deus delens scelus. Sabaoth exercituum, scilicet rex exercitus angelorum. Osanna dicitur salvifica, id est, salva nos habitans in excelsis. per eum regulariter fit sacramentorum confectio. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
ideo uino admiscetur. ut ex
aqua renati. fonte iute saci¬
emur. & angelis coequenur.
Per omnia secula seculorum
dicuntur. quia sequntur. Alus
enim lisceclentibus alia sue¬
cecluit. Amen dicitur uerũ.
Per hoc cocum sacramentum
confirmatur. quia per huc ꝙ
seculum creatur. Dicitur enĩ
fiat. quo uerbo usus est deuꝰ
in creatione mundi. quando
dixit. siat luy. & &cera. ipẽ
quoq dei filius amen cogno¬
minatur. ut in apocalipsi dici¬
cur. hoc dicit amen plebs fide¬
biscum ideo dicimus. quia re¬
gem celorum presentem populo.
innotescimus. Sursum corda ideo
clicinus. quia angelorum exer¬
crtum aduentare non dubita¬
mus. huic enum sacrificio ader̃c.
& nostra uota suscipieatem ad
deum perferunt. Gratias aganusᷤ.
domino deo nostro. id est deo
diciis. quia ei pro omnibus
beneficiis grates reddimus. Hi¬
chil autem sine causa rationa¬
bilis significationis fit in isto
magno sacramento. Signisicat
quippe duas substantias in xp̃o.

Expanded text:
ideo sacrificio admiscetur, ut ex ideo sacrificio admiscetur, ut ex aqua renati fonte vitae satiemur, et angelis coaequemur. Per omnia saecula saeculorum dicuntur, quia se sequuntur: aliis enim decedentibus alia succedunt. Amen dicitur, verum per hoc totum sacramentum confirmatur, quia per hoc et saeculum creatur. Dicitur enim fiat, quo verbo usus est Deus in creatione mundi, quando dixit: Fiat lux, etc. Ipse quoque Filius Dei Amen cognominatur, ut in Apocalypsi dicitur, haec dicit Amen, testis fidebiscum ideo hic dicimus, quia regem coelorum praesentem populo innotescimus. Sursum corda ideo dicimus, quia angelorum exercitum adventare non dubitamus. Huic enim sacrificio aderunt, et nostra vota suscipientes ad Dominum perferunt. Gratias agamus Domino Deo nostro ideo dicimus, quia ei pro omnibus beneficiis grates reddimus. Nihil autem sine causa rationalis significationis fit in isto acramento. Significat quippe duas substantias in Christo.
Abbreviated transcription (Latin):
grecos oratio sequitur. Offerto¬
rium dicitur. quasi offerentiũ
canticum. Hoc ideo cantamus.
quia nos ipsos in sacrificumi
deo offerre debemus. Sacer¬
dos lauat manus. id est oꝑa
per lacrimas conpunctionis.
Hic liber in sinistra parte po¬
nitur. ut expeclitior ad suscipi¬
enclum sacrificium reddatur.
& per sinistram cristicia de¬
signatur. que cunc in passio
D̾ molatio dicitur. quia in
mola altaris terebatur. hostia
dicitur. quia ante pugnam
hostia offerebatur. Uictima
dicitur. quia pro uictima
sacrificabatur. Holo caustũ
cotum incensum dicitur. To¬
cum enim in altari incende¬
batur. S acramentim dicitur.
quasi sacrum iuramentum.
Secreta. quia secreto dicitur:
Iri cum crismate a
pontifice factum ponitur. qͣi
corpus xp̃i eruci affigitur.
offertur. quia omnis salus
anime & corpons in eo perci¬
pitur. Uinum quasi a uite
natum dicitur. hoc ideo offer¬
cur. ut sicut palinites uiti.
ita xpisto inseramur. A qua
ab equalitate dicitur. hec

Expanded text:
Graecos oratio sequitur. OffertoGraecos oratio sequitur. Offertorium dicitur quasi offerentium canticum. Hoc ideo cantamus, quia nos ipsos in sacrificium Deo offerre debemus. Sacerdotes lavant manus, id est, opera per lacrymas compunctionis. Hic liber in sinistra parte ponitur, ut expeditior ad suscipiendum sacrificium reddatur. Et quia per sinistram tristitia designatur, quae tunc in passionmmolatio dicitur quia in mola altaris terebatur. Hostia dicitur, quia ante ostium ad pugnam offerebatur. Victima dicitur, quia pro victoria sacrificabatur. Holocaustum totum incensum dicitur. Totum enim in altari incendebatur. Sacramentum dicitur quasi sacrum juramentum. Secreta dicitur, quia secreto dicitur. ri cum schismate a pontifice factum ponitur, quasi corpus Christi cruci affigitur. offertur, quia omnis salus animae et corporis in eo percipitur. Vinum quasi a vite natum dicitur. Hoc ideo offertur, ut sicut palmites viti, ita Christo inseramur. Aqua ab aequalitate dicitur, haec
Abbreviated transcription (Latin):
uertitur. Alleliuia dicitur. lau¬
date dominum. allelu laudate.¬
ia. in decem nominibus dei-¬
unum preponiair. quod domi¬
nus dicitur. huius cantus icleo¬
uersus dicitur. quia iterum ad
alleluia reuertitur. Sequentia
ideo dicitur. quia neuiam ui¬
bili sequitur. Tractus a trahen¬
do dicitur. quia trahendo. id est.
tractim canitur. Gradale ideo
cantamus. quia de uirtute in
uirtutem graclatim ire debemꝰ.
alleluia ileo canumus. quia ad
giuidium angelorum cendimuꝰ.
Sequentiã icleo cubilamus. quia
faciem domini in iubilo iuicde¬
bimus. Eractum icleo canimus
quia per laborem aluc perue¬
uangelium ideo legi
num nuntium. eu bonum. ange¬
lium dicitur nuntium. Huntiat
enini uitam post moitem. requi¬
em post laborem. regnum post
seruitumi. Sequentia ideo dici¬
cur. quia prececlentia uutĩ se¬
quitur. Icleo enm initium euan¬
gelii dicitur. quia ibi liber euã¬
gelii incipitur. Ubi post euan¬
gelium oremus dicitur. apud

Expanded text:
vertitur. Alleluia dicitur lauvertitur. Alleluia dicitur laudate Dominum. Alleluia, laudate, in decem Dei nominibus unum ponitur, quod Dominus dicitur. Hujus cantus Versus ideo dicitur, quia iterum ad Alleluia revertitur. Sequentia ideo dicitur, quia neumam jubili sequitur. Tractus a trahendo dicitur, quia trahendo, id est tractim canitur. Graduale ideo cantamus, quia de virtute in virtutem gradatim ire debemus. Alleluia ideo canimus, quia ad gaudium angelorum tendimus. Sequentia ideo jubilamus, quia faciem Domini in jubilo videbimus. Tractum ideo canimus, quia per laborem illuc pervengelium ideo legimnum nuntium. Eu bonum, angelon dicitur nuntium. Nuntium enim vitam post mortem, requiem post laborem, regnum post servitium. Sequentia ideo dicitur, quia praecedentia nuntii sequuntur. Ideo et initium Evangelii dicitur, quia ibi liber Evangelii incipitur. Ubi post Evangelium Oremus dicitur, apud
Abbreviated transcription (Latin):
est oriens & lux uera nos ado¬
rare significamus. Cuuis debe¬
mus esse celi. ut eius lux in no¬
bis uelit ouri. Tercia est. quia
in ouente sol outur. per quem
xpistus sol usticie exprimitur.
Ab hoc promissum habemus. qđ
in resurrectione ut sol sulgeamꝰ.
In oratione ergo coutra ortum
solis nos uertimus: ut solem an¬
gelorum nos adorare intelliga¬
mus. Et ut ad memoriam glori¬
am nostre resurrectionis reuo¬
demus. cum solem quem in oc¬
cidente quasi mori conspeximꝰ:
canta gloria resurgere in orien
do. E pistola dicitur super
missa. Epi. super. stola dicitur
missa. quia sicut prophete su¬
per legem. ita epistole misse
sunt super euangelium. Hanc
ideo legimus. quia uiam nobs
per eam ad xpistum facimiuꝰ.¬
a gradibus clicitur.
quia in gradibus cani¬
cur hoc etiam responsum uo¬
catur. quia choro cantante ab
uno uersus responclecur. os
illo uersum cantaute: a choro
respondetur. Uersus ideo di¬
citur. quia ad inceptionem re¬

Expanded text:
est oriens et lux vera, nos adoest oriens et lux vera, nos adorare significamus, cujus debemus esse coeli, ut ejus lux in nobis velit oriri. Tertia est, quia in Oriente sol oritur, per quem Christus sol justitiae exprimitur. Ab hoc promissum habemus, quod in resurrectione ut sol fulgeamus. In oratione ergo contra ortum solis vertimus nos, ut solem angelorum nos adorare intelligamus, et ut ad memoriam nostrae gloriam resurrectionis revocemus, cum solem, quem in Occidente quasi mori conspeximus, tanta gloria resurgere in Orientdo. Epistola dicitur quasi missa. Epistello, et stello dicitur mitto; quia, sicut prophetiae super legem, ita epistolae missae sunt super Evangelium. Hanc ideo legimus, quia viam nobis per eam ad Christum facimus.a gradibus dicitur, quia in gradibus canitur. Hoc etiam Responsum vocatur, quia choro cantante, ab uno versus respondetur, et illo versum cantante, a choro respondetur. Versus ideo dicitur, quia ad incoeptionem re
Abbreviated transcription (Latin):
catur. quia ii ea po¬
pulo & corporis as ami¬
me presentia & sutura bona
orantur. Collecta ideo dicitur.
quia sub ea populus in unũ
lectam. quod hoc oratio uoca¬
cur. quod ad missam dicitur.
hoc autem collecta. quod ad
processionem in stacione super
populum dicitur. Hec q missa
dicitur. quia in ea oratio po¬
puli per sacerdotem ad deu̾
mitatur. hanc in dex tera par¬
te altaris ideo dicimus. quia.
cum dextris in uidicio statui
oramus. Om̃s orationes ad cle¬
um patrem dirigimus. & per
i spiritu sancto condudimꝰ.
quia cuncta uiste petita a
patre per silium. in unitate
spiritus sancti dari credimꝰ.
Per eum qui uenturus est
non nisi in exorcismis dici¬
mus. in quibus diabolum
per uenturum uidicium ad
patria nr̃a. scilioet.
paradisus unde expiusos nos do¬
lemus. Orautes ergo contra pa¬
radisum nos uertimus. quia re¬
ditum illuc petimus. Ilia est.
quia in oriente surgit corpus celi.
& iux diei. Ad orientem itaq
nos uertimus. quia xpistum qͥ

Expanded text:
catur; quia in ea pocatur; quia in ea populo et corporis et animae praesentia et futura bona orantur. Collecta ideo dicitur; quia sub ea populus in unum lectam, quod haec oratio vocatur, quod ad missam dicitur; haec autem Collecta, quod ad processionem in statione super populum dicitur. Haec et missa dicitur; quia in ea oratio populi per sacerdotem ad Dominum mittitur: hanc in dextra parte altaris ideo dicimus; quia cum dextris in judicio statui oramus. Omnes orationes ad Deum Patrem dirigimus, et per in Spiritu sancto concludimus, quia cuncta juste petita a Patre per Filium in unitate Spiritus sancti dari credimus. Per eum qui venturus est, nonnisi in exorcismis dicimus, in quibus diabolum per venturum judicium adjpatria nostra, scilicet paradisus, unde expulsos nos dolemus. Orantes ergo contra paradisum nos vertimus, quia reditum illius petimus. Alia est, quia in Oriente surgit corpus coeli et lux diei. Ad Orientem itaque nos vertimus, quia Christum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ab omnibus colitur. Ideo eciã
Kiriele yson cantatur. ut sub¬
sequeus oratio sa cerdotis exau
cliatur. Gloria in excelsis deo¬
solus sacerdos incipit. & cha¬
rus simul concinit. quiaq:
solus angelus hoc incepit.
G nulitia celestis exercitus simul
concinuit. quod dum incipit:
ad orientem seꝯuertit. quia an¬
gelicus chorus hec ad ouentẽ
belleem apud currun adcdier
orenit. Per pax uobiscum. uel
dominus uobiscum populum
salutat. sicut dommus ingressu
suo mundum salutabat. P res¬
biter cum salutatione ueteris
cestamenti. & episcopus cum
salutatione noui testamenti
salutat populum. quia dignius
est nouum. quam uetus cesta¬
mentum. ꝑ ꝯpulus autem do¬
nunum cum spiritu eius esse
diat. ut eum spiritu q mente
orare admoneat. Ore orat. qui
cantum uerba pronuntiat. Ore
& spiritu orat. qui uerba per
inter precationenl discernit.
que ore pronuntiat. Spiritu
& mente orat. qui per uerba
que dicit: deum & celestia in¬
cendit. Non oro sed oremus

Expanded text:
ab hominibus colitur. Ideo et ab hominibus colitur. Ideo et Kyrie, eleison cantatur, ut subsequens ocelsis. Gloria in excelsis solus sacerdos incipit, et chorus simul concinit; quia et solus angelus hoc incoepit, et militia coelestis exercitus simul concinuit. Quod dum incipit ad Orientem se convertit; quia angelicus chorus haec ad Orientem Bethlehem apud turrim Adiezer cecinit. Per Pax vobiscum, vel Dominus vobiscum, populum salutat, sicut Dominus ingressu suo mundum salutavit. Presbyter cum salutatione Veteris Testamenti, et episcopus cum salutatione Novi Testamenti salutat populum; quia dignius est Novum quam Vetus Testamentum. Populus autem Dominum cum Spiritu ejus esse orat, ut cum spiritu et mente orare admoneat. Ore orat, qui tantum verba pronuntiat. Ore et spiritu orat, qui verba per interpretationem discernit, quae ore pronuntiat. Spiritu et mente orat, qui verba quae dicit, Domini et coelestia intendit. Non oro sed Oremus
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc officio catecumini. ex¬
communicati. penitentes. fõ¬
ras ecclesiam mittuntur. In¬
troitus. ab introitu sacerdo¬
cis clicit᷑. eo quod sacerdo¬
te ad altare introeunte. a
choro canitur. Introitum id̾o
cantamus. quia xpistum in
sacer dote nos suscipere sig¬
nisicanius. Gloria patri ideo
canimus. quia trinitatem noᷤ
adorare in notescimus.
citur. clomine miserere.
yraas nobis. hoc ideo grece ca¬
nitur. quia missa tribus linguis.
hebraica lingua. u latina can¬
tari precipitur. sicut ꝙ titulus
in passione dni scriptus suisse
legitur. Hebraicum quippe est
son. latinum reliquũ officium.
kurielxison ideo ter dicitur: qͥa
cruutas adoratur. que ã patri¬
bus ante diliiuum. a patriar¬
ter cantatur. quia xpistus in
patre & spiritu sancto adora¬
tur. qui patris uoluntate. spi¬
ritu sancto cooperante salutẽ
nostram operatur. Item kiri
eleyson der repetitur. quia pa¬
ter filius. spiritus sanctus ab
angelis. ab spiritibus iustorũ

Expanded text:
in hoc officio catechumeni, exin hoc officio catechumeni, excommunicati, poenitentes, foris Ecclesiam mittuntur. Introitus ab introitu sacerdotis dicitur, eo quod sacerdote ad altare introeunte, a choro canitur. Introitum ideo canimus, quia Christum in sacerdote nos suscipere significamus. Gloria Patri ideo canimus, quia Trinitatem nos adorare innotescimus citur, Christe, miserere; ymas, nobis. Hoc ideo Graece canitur, quia missa tribus linguis, Hebraica, Graeca et Latina cantari praecipitur; sicut et titulus in passione Domini scriptus fuisse legitur: Hebraicum quippe est son; Latinum reliquum officium. Kyrie, eleison ter ideo dicitur, quia Trinitas adoratur, quae a prioribus ante diluvium, a Patriar ideo ter cantatur; quia Christus in Patre et Spiritu sancto adoratur, qui Patris voluntate, Spiritu sancto cooperante, salutem nostram operatur. Item Kyrie eleison ter repetitur, quia Pater, Filius et Spiritus sanctus, ab angelis, a spiritibus justorum,
Abbreviated transcription (Latin):
Apostolicus autem hanc ta¬
men que fuitta missa dicit᷑
dicit. ꝓ ax dominus sit. semꝑ
uobiscum. innocentuis papa¬
primus dici constituit. ꝙ pa¬
cem clari censuit. Agnus dei
sergius papa composuit.
ad missam cantari instituit.
Iulius papa intinctionem
corporis domini in sangui¬
nem prohibuit. & gelasius
papa illum excõminicauit.
qui corpus domiimi acceperit.
& sangumem non sũꝑserit.
Cõmunionem gregorus papa-
cõposuit. & aq missam can¬
tari iustituit. Ite nussa est.
de ueteri testaiuento sũptum
est. ubi scilicet pharao popu¬
luni de egipto ire uissit. hue
ubi cirus ꝓopulum a babilo¬
ne ire precepit. Sciendum¬
est quod ab hoc ite issa est.¬
missa nomen accepie. B enecli¬
camus lomino. acceptum est
de psalterio. Deo gratias de
apostolo. sed hoc dici consti¬
tuit leo papa. Ex his omnubꝰ
gregorius papa missam ordi-¬
nasse traditur. ut hodie per
dicantur. O fsi ciumi
quasi efficium dictair. Missa
quasi transmilsio dicitur. qͥa

Expanded text:
Apostolicus autem hanc taApostolicus autem hanc tantum quae finita missa dicitur dicit, Pax Domini sit semper vobiscum; Innocentius papa dici constituit, et pacem dari constituit. Agnus Dei Sergius papa composuit, et ad missam cantari instituit. Julius papa intinctionem corporis Domini in sanguinem prohibuit, et Gelasius papa illum excommunicavit qui corpus Domini acceperit et sanguinem non sumpserit. Communionem Gregorius papa composuit, et ad missam cantari instituit. Ite, missa est, de Veteri Testamento sumptum est, ut scilicet Pharao populum de Aegypto ire jussit, sive ubi Cyrus populum a Babylonia ire praecepit. Sciendum quod ab hoc, Ite, missa est, nomen accepit. Benedicamus Domino acceptum est de psalterio. Deo gratias de Apostolo, sed haec dici constituit papa Leo. Ex his omnibus Gregorius papa missam ordinasse traditur, ut hodie per dicuntur. Officium quasi officium dicitur. Missa quasi transmissio dicitur; quia
Abbreviated transcription (Latin):
corla de ierernia. Qr̃as aga¬
mus domino deo nostro de
apostolo est sumpcum. Prefati¬
onem dionisuis ariopagita.
putatur composuisse. sed ge¬
lasius papa ad missam can¬
tari iustituit. Sanc̾tus. Sc̃c.
Sanctus. Sixtus papa dimi¬
dium de ysaia. dimidium
de euangelio composuit.
ad missam cantari statuit.
nem gelasuis papa¬
M composuit. secl gre¬
gorius papa capitulum. Dies¬
que nostros inter miscuit. Ieo
papa sanctum sacrificium in¬
maculatam hostiam apposuit.
pater noster. dominus qͥdẽ
docuit. sed matheus compb¬
suit. ¶regornis uero papa ad
missam cantari consuit icut
apostolica doctrina cradidit.
hic & precedens capitulum.
oremus. p receptis salutaribus
& sequens. libera nos domine
addidit. B enedictionẽ epis¬
copalem. Marcialis episcopus.
apostolnum discipulus ex
magistro apostolorum cradi¬
dit quã probabile studiũ
deo seruientium auxit. Am¬
brosuis licere cepit᷑. isq moᷤ
ex eo usq quã cũ ualuit.

Expanded text:
corda, de Jeremia; Gratias agacorda, de Jeremia; Gratias agamus Domino Deo nostro, de Apostolo est sumptum. Praefationes Dionysius Areopagita putatur composuisse, sed Gelasius papa ad missam cantari instituit: Sanctus, sanctus sanctus. Sixtus papa dimidium de Isaia, dimidium de Evangelio composuit et ad missam cantari statuit.nem Gelasius papa composuit. Sed Gregorius papa capitulum, diesque nostros intermiscuit. Leo papa sanctum sacrificium, immaculatam hostiam apposuit. Pater noster, Dominus quidem docuit; sed Matthaeus composuit; Gregorius vero papa ad missam cantari censuit, sicut apostolica doctrina tradidit. Hic etiam praecedens capitulum, Oremus, praeceptis salutaribus moniti, et sequens, Libera nos, Domine, addidit. Benedictionem episcopalem, Martialis episcopus, apostolorum discipulus, et magisterio apostolorum tradidit, quorum proprium studium Dei servitium auxit. Ambrosius dicere coepit, mosque ex eo usque convaluit.
Abbreviated transcription (Latin):
ebus ueumam que iubilum
dicitur iubilare statuit. sed
abbas notherus de sancto
gallo sequentias pro neumis
composuit. quas nicholaus pa¬
pa ad missam cantari concessit.
Anastasius papa decreuit. ut
dum euangelium legitur. nul¬
lus secleat. Creclo in unum
constantinopolitana synocdus
composuit. sed damasus pa¬
ꝑa ad missam canturi statuit.
De uestibus ꝙ calicibues:
Postoli & eoꝵ successo¬
res in cotidionis
uestibus. O ligneis
calicibus. missas celebrauert̃.
secd clemens tracdente petro
apostolo usum sacrarũ uestiũ
ex lege sũpsit. Et stephanus
papa in sacris uestibus missaᷤ
celebiari constituit. Tepheri-¬
nus autem paꝑa iutreis. Ur
argenteis calicibus & pateniꝰ
offerri insticuit. Alexander pa
misceri censuit. sicut & aposto¬
lica tradicio docuit. Siluester
papa lineo corporali offerri-
statuit. sicut ꝙ ioseph clomi¬
nicum corpus in sindone mũ¬
leo papa dici statuit. hic & pre¬
fatioues composuit. Sur sum

Expanded text:
ebus Neumam, quae jubilum ebus Neumam, quae jubilum dicitur jubilare statuit. Sed abbas Nokkerus de Sancto Gallo sequentias pro Neumis composuit: quas Nicolaus papa ad missam cantari concessit. Anastasius papa decrevit ut dum Evangelium legitur nullus sedeat. Credo in unum Deum, Constantinopolitana synodus composuit. Sed Damasus papa ad missam cantarDe vestibus et calicibus. Apostoli et eorum successores in quotidianis vestibus, et ligneis calicibus missas celebraverunt. Sed Clemens, tradente Petro apostolo, usum sacrarum vestium ex lege sumpsit, et Stephanus papa in sacris vestibus missas celebrari constituit. Zepherinus autem papa vitreis; Urbreis vel argenteis calicibus, et patenis offerri instituit. Alexander papmisceri censuit, sicut et apostolica traditio docuit. Sylvester papa lineo corporali offerri statuit, sicut et Joseph Dominicum corpus in sindonem munLeo papa dici statuit. Hic et praefationes composuit. Sursum
Abbreviated transcription (Latin):
Pa ad missam cantari institu¬
it. Gloua ii excel is deo an
gelicus chouis in primis ceci¬
uit. sed hylarius ꝑictauensis¬
episcopus ab illo loco laucla¬
mus te usq in sinem cõposuit.
Telesphouis autem papa al
missam cantari rastituit. Sym¬
macus uero papa in festis cã¬
cum cantari statuit. Dñs uo¬
biscum de ueteri cestamento
sclicet de libro ruth est sũp¬
tum. P ax uobiscum de nouo¬
ceptum. Et cum spiritu tuo
de epistolis pauli. Amen uͦ
de apocalipsi. Quẽ apostoli¬
cus orclo tracdente dño dici
clocuit. & clemens papa. uel
anacletus papa ad missam di¬
ci constituit. Orationes am¬
brosius episcopus compesuit.
sed gelasius papa auxit. o
gelium alexander
papa legi acd missã
constituit. Ieronimus presb̾r
lectionarium & euangeliari¬
uiii ut hodie habet ecclesia
collegit. sed damasus papa
ut nunc legi moris est censu¬
it. Graclale q alleluia ambro¬
sius composuit. sed gregorus
papa ad missam cantari iusti¬
tuit. Qui etiam in festuis di-¬

Expanded text:
pa ad missam cantari instituit. Gloria in excelsis Deo, quod angelicus chorus in primis cecinit, sed Hilarius episcopus Pictaviensis ab illo loco Laudamus te, usque in finem composuit; Telesphorus autem papa ad missam cantari constituit. Symmachus vero papa in festis tantum cantari statuit. Dominus vobiscum, de Veteri Testamento, scilicet de libro Ruth, est sumptum. Pax vobis, de Novoceptum. Et cum spiritu tuo, de Epistolis Pauli. Amen, vero de Apocalypsi. Quae apostolicus ordo tradente Domino dici docuit, et Clemens papa, vel Anacletus papa ad missam dici constituit. Orationes Ambrosius episcopus constituit. Sed Gelasins papa auxit, etgelium Alexander papa legi ad missam constituit. Hieronymus autem presbyter Lectionarium, et Evangeliarium ut hodie habet Ecclesia collegit. Sed Damasus papa, ut nunc moris est, legi censuit. Graduale, et Alleluia Ambrosius composuit: sed Gregorius papa ad missam cantari instituit. Qui etiam in festivis di
Abbreviated transcription (Latin):
ta. Passus est enim linguis insul¬
tantium. manibus uerber. ntiũ.
clauis crucisigentium. Ipse eciani
in figura a patriarchis est mimo¬
latiis. ip̃e a prophetis sacrisicatꝰ.
ipse idem a patre & semec ipsõ
pro nobis oblatus. Legitur de le¬
one papa quod sepuis in una die
sepceni missas. aliquando nouẽ
celebrauerit. Nullus absq sacer¬
dotalibus uestibus. ꝙ his singu¬
lis consecratis. & altari cousecrato
missam celebrare debet. & nulli
nisi oidinato epistolam uel euan¬
geluim legere licet. sicut nulli in
oilinato missam cantare licet.
Post acceptam leuacionẽ nulli
missain clebrar uel e nnu¬
core licebit. Iuod si feerit  aui
penite itie. ob ao xiuii erit. De

Expanded text:
ta: passus est enim linguis insulta: passus est enim linguis insultantium, manibus verberantium, clavis crucifigentium. Ipse enim in figura a patriarchis est immolatus, ipse a prophetis sacrificatus, ipse idem a Patre, et a seipso pro nobis immolatus. Legitur tamen de Leone papa, quod saepius una die septem missas, aliquando novem celebraverit. Nullus absque sacerdotalibus vestibus, et his singulis consecratis, et altari consecrato missam celebrare debet, et nulli nisi ordinato epistolam vel evangelium legere licet; sicut nulli nisi ordinato missam cantare licet. Post acceptam lavationem nulli missam celebrare vel communicare licebit: quod si fecerit gravi poenitentiae o
Abbreviated transcription (Latin):
no. o ationes. postulationes. grati¬
arum actiones. Ab mitio misse uͦq
ad offercoriuĩ sunt oblecrationes.
a secreta usq ad pater noster. sũt
orationes. deinde usq ad cõmuni¬
onem sunt postulationes. exincle
usq i finem gratiarũ actione.
horis licet missam cã¬
ꝯtare. solicet tercia. sexci.
& nona. Iu festis cercia. in priua¬
tis diebus sexta. in qua dragesinia
uel cliebus ieunii nona hora. hora
tercia ideo mils⁊ cantatur. quia
hoia tercia xp̃e ad cõpassionem
nidicabat᷑. quando uidei crucisige
cruci ige el mauerunt. & mili¬
tes eum flagellauerunt. hora sexta
icheo missa celebra ir. quia hora
sexca xpistus pro nobis in ciue
immolãbatur. Hora nona ideo
missa celebratur. quia hoia nona
sacerdote celebrari. quia & xpistꝰ
lemel uoluit uin olari. Si autẽ
necessitas cogit. id est si du festi¬
uitates occurrunt. due i el cres
celebrari poterunt. quia ⁊ roma
ni in die natalis domini hoc fa¬
ciunt. & xpisti passio est triperti¬

Expanded text:
 orationes, postulationes, gratiarum actiones: ab initio missae usque ad offertorium sunt obsecrationes; a secreta usque ad Pater noster sunt orationes; deinde usque ad communionem postulationes; exinde usque in finem gratiarum actiones.horis licet missam cantare, scilicet tertia, sexta et nona. In festis tertia; in privatis diebus sexta; in Quadragesima, vel in diebus jejunii nona hora. Hora tertia ideo missa cantatur, quia hora tertia Christus ad passionem judicabatur, quando Judaei Crucifige, crucifige, clamaverunt , et milites eum flagellaverunt. Hora sexta ideo missa celebratur, quia hora sexta Christus pro nobis in cruce immolabatur. Hora nona ideo missa canitur, quia hora nona sacerdote celebrari, sicut et Christus semel voluit immolari. Si autem necessitas cogit, id est si duae festivitates simul occurrunt, duae vel tres celebrari poterunt, quia et Romani hoc in die Natalis Domini faciunt; et Christi passio est triparti
Abbreviated transcription (Latin):
ces lominum alorauerunt. Ge¬
nu autem flexo a gentilibus
sũpta est. Quem honorem ipsi
regibus ex ibuerunt. quos pro¬
ni uel genu flexo adorauerũt̃
Nos autem cum apostolõ dici
nius. flecto genua mea ad cdnim
spiritum sanc̃tum significat.
icleo cum lumine missa celebra¬
tur. quia hoc sacramentũ per
spiritum sanctum consecrat᷑.¬
& digne hoc percipientes a spi¬
ritu sancto illustrantur. Lum̃
eciam leticiam clesignat. quia
sacramentum misse eternã
leticiam donat. In credo in
unum. cum & homo factus
est dicimus. genua flectimus.
quia xpistum hominem fuctũ
& pro nobis crucifixum adora¬
redo ni unum in oui¬

Expanded text:
tes Dominum adoraverunt. Getes Dominum adoraverunt. Genuum autem flexio a gentibus est sumpta, quem honorem ipsi regibus exhibuerunt, quos proni vel flexo genu adoraverunt. Nos autem cum Apostolo dicimus Deo: Flecto genua mea ad DomSpiritum sanctum significat, ideo cum lumine missa celebratur, quia hoc sacramentum per Spiritum sanctum consecratur, et digne hoc percipientes a Spiritu sancto illustrantur; lumen enim laetitiam designat, quia hoc sacramentum missae aeternam laetitiam donat; in Credo in unum Deum cum et homo factus est dicimus, genua flectimus, quia Christum hominem factum et pro nobis crucifixum adoraCredo in unum Deu
Abbreviated transcription (Latin):
qucinius. quia qui in paracliso
cum angelis steciius. nunc in¬
ter bruta animalia in terra¬
lacemus. & animam uostram
corporali mole ad terrã depri¬
mi in gemiscimus. Tercia causa
hec est. Qui stat aliis homini¬
bus coequatur. qui in terra
iacet. hestiis assim ilatur. &
nos dum in iusticia stecimus
rationabilibus similes fuimus
Postquam uero in carnis desi¬
cleria cecidimus: cum bestiis
quasi irrationabiles in luto re¬
pimus. Quia ergo aliis homi¬
nibus nos dissimules in factis
cernimus. eis etiam ipso corpo¬
ris statu ȩquari erubescimus.
Et lapsum anime nostre in ui¬
cia penitendo clamamus. dũ
corpore ad terran cadimus.
ꝙ uentrem uostrum terre. c
animam pauimento facimus
alherere. ut per xpistum ꝓp¬
ter nos terram factum a terre¬
nis le sicleriis ualeamus resur¬
gere. hic autem ritus ab abra¬
ham exorclium sumpsit. qui ĩ
terra prostratus dominum
adorauit. Quem prophece mu¬
tati siuit. qui in cerra caclen¬

Expanded text:
ducimus, quia qui in paradiso ducimus, quia qui in paradiso cum angelis stetimus, nunc inter bruta animalia jacemus, et animam nostram corporali mole ad terram deprimi ingemiscimus. Tertia causa haec est: Qui stat aliis hominibus, coaequatur; qui in terra jacet, bestiis assimilatur. Et nos dum in justitia stetimus, rationalibus similes fuimus. Postquam vero in carnis desideria cecidimus, cum bestiis quasi irrationales, in luto reperimur. Quia ergo aliis hominibus nos dissimiles in factis cernimus, eis enim ipso corporis statu aequari erubescimus. Et lapsum animae nostrae in vitia poenitendo clamamus, dum corpore ad terram cadimus. Et ventrem nostrum terrae et animam pavimento facimus adhaerere, ut per Christum propter nos terram factam a terrenis desideriis valeamus resurgere. Hic autem ritus ab Abraham exordium sumpsit, quando in terram prostratus Dominum adoravit : quem prophetae imitati sunt, qui, in terram caden
Abbreviated transcription (Latin):
spu itus sanctus super credentes
descendisse. & eos glorin & exul¬
catione replesse legit᷑. In diebus
eciam sabbatis pasche ⁊ pente¬
costes ad uonam cantatur ꝙ ua
baptizatis gloria amissa redod t᷑
dicitur. sicuc & una ep is¬
cola. uel unum euange¬
lium legiair. Si autem festiuitas
in die dom nica occut rerit. duas
dici licebit. quia & hoc romana
auctoritas in die acalis qͥo nini
ad secundam missam facit. Incer¬
dum tres ideo dicinus. quia do¬
minum cer ance passionem orasse
legimus. Aliquando quinc dici¬
inus. quia quinq perditam passio¬
ueni domini in hoc officio agim.
Nũnũ qiam septem usurpamus
propcer septem peticion in do¬
minica oratione quas camen apos¬
colos super hoc sacramentum
dixisse cognouimus.¬
ui huuc numerum su¬
pergressus suerit. ut ce¬
innumus. Ob tres autem causas
ad terram cadimius. Una est qd̃
xpistum in carne adoramus. quẽ
cle terra indiusse ad seuandos
nos uenerando memoiamus:
Alia est quod ad memoriam re¬

Expanded text:
Spiritus sanctus super credentes endisse, et eos gloria et exsultatione replesse legitur. In duobus enim Sabbatis Paschae et Pentecostes ad nonam cantatur, quia baptizatis gloria amissa redditur. dicitur, sicut et una epistola, vel unum evangelium legitur. Si autem festivitas in die Dominica occurrerit, duas dici licebit, quia et hoc Romana auctoritas in die natalis Domini ad secundam missam facit. Interdum tres ideo dicimus, quia Dominum ter ante passionem orasse legimus. Aliquando quinque dicimus, quinquepartitam passionem Domini in hoc officio agimus. Nonnunquam septem usurpamus, propter septem petitiones in Dominica oratione, quas tantum apostolos super hoc sacramentum dixisse cognovimus.ui hunc numerum supergressus fuerit, ut caeinnuimus. Ob tres causas autem ad terram cadimus. Una est quod Christum in carne adoramus, quem  de terra induisse ad lavandos nos venerando memoramus. Alia est quod ad memoriam re
Abbreviated transcription (Latin):
Deincle successoies illor episto¬
las & euangelia legi statuert̃.
alii cantum. & alii alia ad¬
iecerunt. qui decorẽ domiie
domini dilexerunt. de iitro
paꝑa psalmos ad in¬
troitum misse canta¬
ri instituit. de quibus gregonꝰ
papa postea antiphonas acl
introitum modulando cõpo¬
suit. Uncle adhue prinuiᷤᷤ
uersirͤ giusdem psalmi ad in¬
qui olim totus cantabatur.
Gloua patri noena synodꝰ
cõposuit. sed damasus papa

Expanded text:
Deinde successores illorum EpistoDeinde successores illorum Epistolas, et Evangelia legi statuerunt, alii cantum, et alii alia adjecerunt, qui decorem domus Domini dilexerunt . CAP. LXXpapa psalmos ad Introitum missae cantari instituit. De quibus Gregorius papa postea Antiphonas ad introitum missae modulando composuit. Unde adhuc primus versus ejusdem psalmi ad Inqui olim totus ad Introitum cantabatur. Gloria Patri, Nicaena synodus composuit, sed Damasus papa
Abbreviated transcription (Latin):
acl suam preclicationemꝰ usq
ad predictum tempus. Bei-¬
ceps uͦ quod agitur in officio
misse ad illud tempus respi¬
cit. quol est a dominica quã¬
do pueri obiuauerunt ei usq
acl ascensionem eius siue pen¬
cecosten. O ratio quã ꝓ resbit̾
dicit. a secreta usq nobis qͦq
hanc orationẽ clesignat quã
ihesus exercebat in monte oli¬
ueti. Illud quod sequit᷑. signi¬
ficat tempus. quanclo dñs in
sepulero iacuit. Et quando
ꝑanis in uium mittitur. ani¬
main dommi ad corpus redire.
demonsirat. Q uod postea ce¬
lebratur. significat salutationẽ
illas quas xp̃c fecit discipulis
suis. F ractio oblatarũ illam
significat fractionẽ. quã duo
dicendum unde
missa exordium ha¬
buerit. & quis eam auxerit.
chisecdech instituit. quando
ex pane & uino corpus q san¬
guinem suum fecit. & ob me¬
mouam suis celebrare hoc pre¬
cepit. Hanc apostoli auxerunt.
dum super panẽ ꝙ uinum
uerba que dñs dixit. & do¬
minicam oiationem dixerũt.

Expanded text:
ad suam praedicationem usque ad praedictum tempus. Deinceps vero quod agitur in officio missae ad illud tempus respicit, quod est a Dominica quando pueri obviaverunt ei usque ad ascensionem ejus, sive Pentecosten. Oratio vero quam presbyter dicit a Secreta usque Nobis quoque, hanc orationem designat, quam Jesus exercebat in monte Oliveti. Illud quod sequitur significat tempus, quando Dominus in sepulcro jacuit. Et quando panis in vinum mittitur, animam Domini ad corpus redire demonstrat. Quod postea celebratur, significat illas salutationes quas Christus fecit discipulis suis. Fractio oblatarum, illam significat fractionem quam duobNunc dicendum unde missa exordium sumpserit et quis eam auxerit; m Melchisedech, instituit, quando ex pane et vino corpus et sanguinem suum fecit, et in memoriam sui, suis celebrare haec praecepit; hanc apostoli auxerunt, dum super panem et vinum verba quae Dominus dixit, et Dominicam orationem dixerunt .