comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudinẽ sifiant. Scd̾a.: quȩre due sed̾m quandã
intionẽ fidei sui fficiant. Tercia quare cruces iste non
supra uel extra ⁊ calicẽ. s tantũ intus in calice fiant᷑.
Qtuaita e quanee t̾na ꝑ articula añici corꝑis manu tene¬
quli fuicrucib. faciendis. Quinta: quare eade parti¬
Qulle faetiseruexib incalicem descendat. Sexta: quare
Qlie particule pe xtia calicẽ remaneant. Septima: qñ
aieidu agnusat łi ÷ ĩ duob primis sit. Se onuenien¬
dd quare intͥi o sit differentia dona nob pare.
nob̶ pacẽ.
uolutio pͥme ꝯnuestionis tresuite st̃ hunda parea¬
nire supore. si ercia: a nimȩ resũpoas c rporiea quos nnt
iure surrechiontie.Inpͥ ma uitas sore enporss arias que
longe faciat acͥmine. Inscd̾a pax ẽ necessaria. quȩ long
faciat a terrore. Unde in exequus mortuoꝵ dicit᷑. Non pe¬
nalis timor excruciet. ñ reoꝵ ꝓxima cathena constrin¬

Expanded text:
clesiae fiant; secunda, quare duae secundum quamdam clesiae fiant; secunda, quare duae secundum quamdam rationem fidei sufficiant; tertia, quare cruces istae non supra vel extra calicem, sed tantum intus in calice fiant. Quarta est quare tertia particula Dominici corporis manu teneatur in crucibus faciendis. Quinta, quare eadem particula, factis crucibus, in calicem descendat. Sexta, quare duae partes extra calicem remaneant. Septima, quando dicitur Agnus Dei, cum duobus primis sit convenientia, quare in tertio sit differentia dicendo, dona nobis pacem. Solutio primae quaestionis: Tres vitae sunt humanae naia, animae, resumpto corpore: quae erit in resurrectione. In prima vita pax est necessaria, quae longe faciat a crimine. In secunda, pax est necessaria, quae longe faciat a terrore, unde in exsequiis mortuorum dicitur: Non poenalis timor excruciet; non reorum proxima catena constrin
Abbreviated transcription (Latin):
endo patͥ dicebat. Pat̾ si fieri pot̾ transeat ame calix ist¬
et ceta. Nonenrũ passionẽ timebat. uel subt̾ fug̾e uolebat.
S quia synagxgã exsua passione ꝑiturã sciebat. affectu
lerata rebeliũ ⁊ ⁊ scĩmaticoꝵ qui uniu̾salis eccłiȩ auctorita¬
t resistunt ⁊ on intradicunt. Unde sanuel. Peceatũ ariolan
Mẽ repugnarex ⁊ qua si scelus idolatrie nollȩ acquiescere
Augustinus tit res auc ł oritates ponit. Primã seãrũ sc̃ptu¬
raril̃. S qdam go enerali ũ concilioꝵ. Terciam uniũsalis e¬
elie consuetuda inẽ dicens. Om̃ia quȩ nulla istarũ aucto¬
litatũ roborata a sunt. ab eccłia penitꝰ resecanda existimo
Pax aut̾ dñoret linata ẽ: que ordinẽ diligit. Heraẽ quȩ
neminẽ falit i Munda ẽ: que om̃ia inquinam̃ta refu¬
git ẜ udica ẽ iee terna. quȩ litem et fine̾ nescit. In hoc¬
siine multe qu uestiones oruint᷑. que sp̃u scõ reuelante
soluuntui: Pni ma questio ẽ: quare trescruces sc̃m

Expanded text:
nseat a me calix iste . Non tamen passionem timebat vel subterfugere volebat, sed quia Synagogam ex sua passione perituram sciebat, affectu lerata, rebellium et schismaticorum, qui universaliter Ecclesiae auctoritati resistunt et contradicunt. Unde Samuel: Peccatum ariolandi est repugnare, et quasi scelus idololatriae nolle acquiescere . Augustinus tres auctoritates ponit: primam, sanctarum Scripturarum; secundam, generalium conciliorum; tertiam, universalis Ecclesiae consuetudinem, dicens: Omnia quae nulla istarum auctoritate roborata sunt, ab Ecclesia penitus resecanda existimo. Pax autem Domini ordinata est, quae ordinem diligit. Vera est, quae neminem fallit. Munda est, quae omnia inquinamenta refugit. Pudica et aeterna est quae litem et finem nescit. In ordine multae quaestiones oriuntur quae, Spiritu sancto revelante, solvuntur. Prima quaest
Abbreviated transcription (Latin):
expectationis sꝑatur et expectatur miscdia: incempore
nero resur rectionis. pax consumabit᷑ atq iusticia. ppt̾ea
quando dicit̾ agnus dĩ induob primis ẽ conuenientia:
inte rcio uero differentia.

Expanded text:
exspectationis speratur et exspectatur misericordia, in tempore exspectationis speratur et exspectatur misericordia, in tempore vero resurrectionis pax consummabitur atque justitia. Propterea quando dicitur, Agnus Dei, in duobus primis est convenientia, in tertio est differentia.
Abbreviated transcription (Latin):
doloꝵ meoꝵ incorde meo: consolationes tuȩ letificaue¬
runt animã meã. Illud secretũ gaudii et consolationis.
et illud absconditũ dulcedinis: interiꝰ ẽ calicis. Prop¬
terea gͦ illa tcia particula dñici corporis descendit inca¬
licem: quia pꝰ laborẽ cũ xp̃o internã et et̾nam recipiet
requiem. Un de in euangelio. Iam pueri mei mecũ sunt
in cubili: ñ possũ surgere et dare tibi. Solutio sexte questi¬
onis. Due partes dñici corporis quȩ extra calicẽ iemanent.
duȩ sunt partes eccłiȩ pars inꝑegrinatione. et pars quȩ¬
ẽ in expectatione. Quia gͦ istȩ duȩ partes laborib peniten¬
tialib subiacent et adhuc expectant et desiderant nec
desideratã habent requiem: ꝓpt̾ea illȩ due partes dñicicor¬
poris remanent extra calicem. Solutio septime questiois
Tria sunt tempora. Duo sunt miscdiȩ: terciũ erit pacis
et iusticiȩ. Quia gͦ intempore ꝑegrinationis. ⁊ intẽpore

Expanded text:
dolorum meorum in corde meo, consolationes tuae laetificaverunt animam . Illud secretum gaudii et consolationis et illud absconditum dulcedinis, interius est calicis. Propterea ergo illa tertia particula Dominici corporis descendit in calicem, quia post laborem cum Christo in aeternum et aeternam recipiet requiem. Unde in Evangelio: Jam pueri mei mecum sunt in cubili; non possum surgere et dare tibi . Solutio sextae quaestionis: Duae partes Dominici corporis, quae extra calicem remanent, duae sunt partes Ecclesiae, pars in peregrinatione, et pars in exspectatione. Quia ergo istae duae partes laboribus poenitentialibus subjacent, et adhuc exspectant et desiderant, nec desideratam habent requiem; propterea illae duae partes Dominici corporis extra calicem remanent. Solutio septimae quaestionis: Tria sunt tempora; duo sunt misericordiae, tertium erit pacis et justitiae. Quia ergo in tempore peregrinationis et in tempore
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. sit semꝑ uobiscũ. et cet̾a. Non om̃is pax ẽ diũ
par. Est enĩ pax mordinata. ẽ pax simulata. ẽ pax
inquinata. ẽ pax scelerata. Pax in ordinata suꝑboꝵ.:
uxori: et ideo seipsũ et suꝑiorẽ et inferiorẽ ꝑdidit. Sod
uͦ adã maluit patri obedire. quã sinagoge matͥ : et ideo¬

Expanded text:
. Non omnis pax est Domini pax. Est enim pax inordinata, est pax simulata, est pax inquinata, et pax scelerata. Pax inordinata, pax superuxori, et ideo seipsum superiorem et inferiorem perdidit. Secundus vero Adam maluit obedire
Abbreviated transcription (Latin):
crux qñ inunitate sp̃c scĩ dicit᷑. ante calicẽ depingit᷑.
id ẽ in oculis omniũ manifestat᷑. Post mundi consũma¬
tionẽ ñ tantũ quomͦ filius sit unũ cũ patre. uerũ etiã
ab om̃ib iustis cognoscet᷑. sic̃ scͥpͣtũ ẽ. Cognoscent om̃s
me aminimo usq admaximił. Propt̾ea om̃is honor
et gła differt᷑ usq adultimũ. Ideo gͦ quinq cruces facimꝰ
ut ꝑuirtutẽ sc̃e crucis ad istã quinq triꝑtitã cognitionẽ
ueritatis ꝑtingamꝰ. Prima questio. quare scł tanta di¬
u̾sitas incrucib faciendis ostendat᷑ inp̃dictis soluta ter¬
minat᷑. Cet̾ȩ due questiones restant soluendȩ. Solutio
homo apparuit. et seipsũ integrũ et ꝑfectũ exhibuit.
et ꝓ nobis obtulit. Ideo insexto ordine eũ integrũ manu
tenemꝰ. idẽ fide integra et oꝑe ꝑfecto imitari debemus
et sic cruces facimꝰ. idẽ eiꝰ passionib cõmunicamꝰ. Solto
t̾ciȩ questionis. Insexta etate dñs iħc ueniens orationẽ

Expanded text:
calicem depingitur, id est in oculis omnium manifestatur. Post mundi enim consummationem, non tantum quomodo Filius sit unum cum Patre, verum etiam ab omnibus justis cognoscetur, sicut scriptum est: Cognoscent me omnes a minimo usque ad maximum . Propterea omnis honor et gloria difut per virtutem sanctae crucis ad istam quinquepartitam cognitionem veritatis pertingamus. Prima quaestio, quare scilicet tanta diversitas in crucibus faciendis ostenditur, in praedictis soluta terminatur. Caeterae duae quaestiones restant solvendae. Solutio homo apparuit, et seipsum integrum atque perfectum exhibuit et pro nobis obtulit. Ideo in sexto ordine eum integra manu tenemus, id est fide integra et opere perfecto imitari debemus; et sic cruces facimus, id est ejus passionibus communicamus. Solutio tertiae quaestionis. In sexta aetate Dominus Jesus veniens Orationem
Abbreviated transcription (Latin):
deferebant. que in medio ad salutẽ ꝑtinebant. In.x.
ipso oꝑatio. In eo qd̾̃ dicit᷑ in ipso: consũmatio. ꝑ filiũ
enĩ. pater creauit uniu̾sa et oꝑat᷑ cũ filio. oꝑat᷑ et fili¬

Expanded text:
deferebant, quae in medio ad salutem hominum pertinebadeferebant, quae in medio ad salutem hominum pertinebaipso, operatio. In eo quod dicitur in ipso consummatio. Per Filium enim Pater creavit uni
Abbreviated transcription (Latin):
iudelicet quare incruicib faciendis tanta diu̾sitas osten¬
datur. Scda: quare corpus dñi integrũ ineisdem crucib
faciendis manu teneatur. Tercia: quare hoc ordine po¬
tius quã in alus oratio dnĩca contineatur. Notandũ etiã
quia alia ꝑ ea quȩ fuint intelliguntur: alia ꝑ ea que dñr.
S que diu̾sitas in crucib faciendis ostenditur : Prima
quidẽ crux exultraq parte ultra calicẽ ꝓtendit᷑. Bedã.
calici coequatur. Tercia infra calicem coartatur. Qarta.
eadẽ ẽ cũ pͥma. Quinta: ante calicẽ depingit᷑. Inpͥma
gͦ cruce: et̾u̾itas filii intelligit᷑ cũ patre. In scda equalitas.
eristendi utriusq. ⁊ añ mundi constitutionẽ. ⁊ pꝰ mun¬
di consũmationẽ. Unde de seraphin legit᷑. quia duab
inpedib finis. Quid enĩ fu̾it ante mundi constitutionẽ:
ł qͥd futurũ sit pꝰ mundi consũmationẽ. occultũ ẽ et
uelatũ. Duab uero alis uelabant. idẽ ad noticiã ħoiũ

Expanded text:
. Prima videlicet quare in crucibus faciendis tanta diversitas ostenditur; secunda, quare corpus Domini integrum in eisdem crucibus faciendis manu teneatur; tertia, quare in hoc ordine potius quam in aliis Oratio Dominica contineatur. Notandum est etiam quod alia per ea quae fiunt intelliguntur, alia per ea quae dicuntur. Sed quae diversitas in crucibus ostenditur? Prima quidem crux ex utraque parte ultra calicem protenditur. Secunda calici coaequatur. Tertia infra calicem coarctatur. Quarta eadem est cum prima. Quinta ante calicem depingitur. In prima ergo cruce aeternitas Filii intelligitur cum Patre, in secunda aequalitas, existendi utriusque, et ante mundi constitutionem, et post mundi consummationem. Unde de seraphim legitur quod duabus in pedibus finis. Quid enim fuit ante mundi constitutionem, vel quid futurum sit post mundi consummationem, occultum est et velatum. Duabus alis volabant, id est ad notitiam hominum
Abbreviated transcription (Latin):
de nichilo creare. Scd̾a potestas ẽ. qua pot̾ peccata dimitã.¬
Tercia potestas ẽ. qua pot̾ gr̃am et uirtutem augere.
Quarta ẽ. qua pot̾ emundatos agła et beatudine corona¬
re. ꝑ quẽ hȩc om̃ia dñe semꝑbona creas. Ecce d̾s natiuie.
Sc̃ificas. Ecce dñs et largitor uenie. Uiuficas. Ecce fonsus¬
tȩ et plenitudo uirtutis et gr̃ȩ. Benedicis. Eoce rex et o¬
rona eterne głe.¬

Expanded text:
de nihilo creare; secunda, qua potest peccata dimitde nihilo creare; secunda, qua potest peccata dimittere; tertia, qua potest gratiam et virtutem augere; quarta qua potest emundatos et gloria et beatitudine coronare. Per quem haec omnia, Domine, semper bona creas, ecce Deus naturae; Sanctificas, ecce largitor veniae. Vivificas, ecce fons vitae et Dominus virtutis gratiae; Benedicis, ecce rex et corona aeternae g
Abbreviated transcription (Latin):
Spc̃ scĩ ꝑmirabilẽ sapientie ꝓfunditatẽ qui ita ordinauit
canonẽ. ut adu̾bũ creationis ñ faciamꝰ signũ erucis: ad tͥa
sequentia faciamus. scĩficas. uiuificas. benedicis. Eo quare:
hec ẽ causa quia humana natura ex statu pͥmȩ conditioĩs
nec habuit ꝓfectũ uirtutis. nec stabilitatẽ beatitudinis.
xpͥma quid̃ creatione ppollebat naturali ratione. gaude¬
at arbitrii libertate. ꝑse au̾t nec poterat stare nec ꝓfice̾
sine gr̃a adiutrice. ⁊ scȩ crucis uirtute. Ex segͦ labiliserat
et cadiica: ex uirtute autẽ sc̃e crucis. ⁊ gr̃e adiutricis sta¬
bilis esficit᷑ et beata. Propt̾ea adpͥmũ ũbum creationis
sͥ facimꝰ signũ erucis: adtria sequentia facimꝰ. Scĩficas.
et uirtute oꝑum. Benedicis plenitudine gr̃ãrũ et consũ¬
matione bonoꝵ. Ideo gͦ ter crueẽ facimꝰ. quia ꝑeiꝰ uirtutẽ
et amorẽ ħ tria optinemꝰ. quib suꝑ om̃ia indigemꝰ. ꝑsonã¬

Expanded text:
funditatem, qua ita ordinavit Canonem ut ad verbum creationis non faciamus signum crucis, ad tria sequentia faciamus, sanctificas, vivificas, benedicis. Et quare? haec est causa, quia humana natura ex statu primae conditionis nec habuit profectum virtutis, nec stabilitatem beatitudinis. Ex prima quidem creatione pollebat naturali ratione, gaudebat arbitri libertate; per se autem nec poterat stare nec proficere, sine gratia adjutrice et sine crucis virtute. Ex se ergo labilis et caduca; ex virtute autem sanctae crucis et gratiae adjutricis stabilis efficitur et beata. Propterea ad primum verbum creationis non facimus signum crucis, ad tria sequentia facimus. Sanctificas et virtute bonorum operum, benedicis plenitudine gratiarum et consummatione bonorum. Ideo ergo ter crucem facimus, quia per ejus virtutem et amorem
Abbreviated transcription (Latin):
menbra. uel supra cuiꝰ dona. Pro altaris comparticipib.
ubi dicimus. Ut quotquot ex hac altaris participatione.
et cet̾a. Pro defunctis familiarib ubi dicimꝰ. Mem̃to dñe
famuloꝵ famularũq tuarũ. illis ullis. qui nos p̃cesse¬
runt et ceta. Generalit̾ ꝓ om̃ib fidelib defunctis ubid¬
cimꝰ. Ipsis et om̃ib inxp̃o quiescentib ⁊cet̾a. Pro nobis
defunctis. Duo nobis. pͥmo scł ut om̃i benedictione cȩ¬
lesti et gr̃a repleamur. Scd̾o ut intra sr̃õꝵ consortiũ
admitti meream᷑. Tria fidelib defunctis: scł. refii¬
gerii sedem. quietis beatitu dinẽ. et luminis claritatẽ.
Quod ẽ ibi. locũ refrigerii lucis et pacis ut indulgeas de¬

Expanded text:
membra, vel supra cujus dona. Pro altaris comparticipibus, ubi dicimus: Ut quotquot ex hac altaris participatione, etc. Pro defunctis familiaribus, ubi dicimus: Memento, Domine, famulorum famularumque tuarum qui nos praecesserunt, etc. Generaliter pro omnibus fidelibus defunctis, ubi dicimus: Ipsis et omnibus in Christo quiescentibus, etc. Pro nobis defunctis. Duo nobis, primo scilicet ut omni benedictione coelesti et gratia repleamur; secundo ut intra sanctorum consortium admitti mereamur. Tria fidelibus defunctis, scilicet refrigerii sedem, quietis beatitudinem, et luminis claritatem, quod est ibi: Locum refrigerii
Abbreviated transcription (Latin):
gnitudinẽ exultationis. sicut scͥptũ ẽ. Et calix m̃s in¬
ebrians quã preclarus ẽ. Dehis quide inpͥmo ordine ex
parte diximus. et quare in hoc quarto ordine tria duo
precedant: innuimꝰ. Tria gͦ necessario pͥmũ offerimꝰ.
ut adpanẽ scm̃ uitȩ eternȩ. et calicẽ salutis ꝑpetuȩ. id
pͥmo gͦ prudentia. In scd̾o fortitudo. Intercio iusticia.
Inquarto. idẽ altaris sacram̃to: temꝑantia. Propt̾ea di¬
cebat apłs. Probet autẽ seipsũ homo. id ẽ inhis et ꝑhȩc
se p̃paret. p̃parando ꝓbet. ⁊ ꝓbando p̃paret. scilicet
ꝑ mundiciã castitatis. ꝑ uirtutẽ et oꝑa pietatis. ⁊ ꝑ rech¬
tudinẽ intentionis. et sic de pane illo edat. et de calice
bibat. id ẽ sic ꝓbatus et p̃paratus ad sacram̃tũ altaris
accedat. Ideo dñs in euangelio. Sint lũbi ur̃i precincti.¬

Expanded text:
itudinem exsultationis, sicut scriptum est: Et calix meus inebrians quam praeclarus est! De his quidem in primo ordine ex parte diximus, et quare in hoc quarto ordine tria duo praecedant, meminimus. Tria igitur necessario primum offerimus ut ad panem sanctum vitae aeternae, et calicem salutis perpetuae, id primo ergo prudentia, in secundo fortitudo, in tertio justitia, in quarto, id est altaris sacramento, temperantia. Propterea dicebat Apostolus: Probet autem seipsum homo , id est in his et ndo aptet, scilicet per munditiam castitatis, per virtutem et opera pietatis, et per rectitudinem intentionis. Et sic de pane illo edat et de calice bibat, id est sic probatus et sic praeparatus ad sacramentum altaris accedat. Ideo Dominus in Evangelio: Sint lumbi vestri praecincti
Abbreviated transcription (Latin):
In scdo uͦ petimus. ut quȩ iam in pͥmo benedicta sunt.
inuerũ ⁊ sũmũ sacrificiũ tranfforment᷑. Quinq ergo
cruces facimꝰ: quia quȩ benedicta st̃. in id tranfferripe¬
timus. qd̃ inquinq p̃cellit om̃ib. scilicet triplici p̃roga¬
tiua ⁊ caritate gemina. Ideo dicimus. benedictã om¬
niũ scilicet gr̃arũ plenitudine. ad scͥptã sũma digni¬
tate et honore. ratã. sũma ⁊ et̾na potestate. Depͥma

Expanded text:
in secundo vero petimus ut quae jam in primo benedicta sunt, in secundo vero petimus ut quae jam in primo benedicta sunt, in verum cruces facimus, quia quae benedicta sunt in id transferri petimus quod in quinque praecellit omnibus, scilicet triplici praerogativa et charitate gemina. Ideo dicimus Benedictam, omnium scilicet gratiarum plenitudine, ascriptam summa dignitate et honore, ratam umma et aeterna potestate. De prima
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ẽ sacram̃ti: ueritas lateat et uelet᷑: triꝑtita causa ẽ.
Prima causa ẽ: int̾rogatio fidei. Scd̾a causa ẽ. augm̃tũ
meriti. Tercia causa ẽ: defectus infirmi. Primũ enĩ
ritate ñmanifestat. s quasi sub quodã uelamine occul¬
tat. Unde miraculũ istud contigit inuiuariensi eccłia
premonstratensis ordinis. Miraculum. Dum cȩlebra¬
retur missa inp̃fata eccłia. quid̃a frat̃ dechoro respici-
ens ad altare. uidit suꝑ illud circulũ claritatis ĩ men¬
sȩ ⁊ columbã miri candoris suꝑ calicem in ead̾e elari¬
tate.Cepit gͦ ammirari. et ãmirando intueri. Et
subito stupefactus ⁊ territus amisso uisu cecidit incho¬
ro ꝓstratus. Quẽ fis admanus extra chorũ deducentes
et euentꝰ ueritatẽ ꝑ quirentes. tãdui p̃cib institerunt.
donec ei ds uisũ redderet. Et hȩc quid̃e de pͥmo ordine
dicta sufficiant.

Expanded text:
specie sacramenti veritas lateat et veletur, tripartita causa est. specie sacramenti veritas lateat et veletur, tripartita causa est. Prima causa est interrogatio fidei. Secunda causa est augmentum meriti. Tertia causa est defectus infirmi. Primo enim fritate non manifestat, sed quasi sub quodam velamine occultat. Unde miraculum istud contigit in Vivariensi ecclesia Praemonstratensis ordinis. Cum celebraretur missa in praefata ecclesia, quidam frater respiciens de choro ad altare vidit super illud circulum claritatis immensae et columbam miri candoris super calicem in eadem claritate. Coepit igitur admirari, et admirando intueri: et subito stupefactus et territus amisso visu cecidit in choro prostratus. Quem fratres ad manus extra chorum deducentes, et eventus veritatem perquirentes, tandiu precibus institerunt donec ei Deus visum restitueret. Et haec quidem de primo ordine dicta sufficiant.
Abbreviated transcription (Latin):
lateat ⁊ ueset. rationabiles questiones oruunt̾. Q ual̃
hoc sacramtũ. iteret. cripata causaẽ. Prima causaes
xp̃i assidue in medio ȩccłiȩ. Aquo criminalit̾ peccantes
aiceant᷑. donec ꝑpenitentiã satisfacientes adhoc ⁊ ꝑ hoc
ieconciliati. reuertant᷑. Tercia causa ẽ: ut ꝑ hoc unum
efficiamur cũ xp̃o. mediante xp̃o. unũ efficiam᷑ cũ deo
Unde dñs in euangelio. Caro mea uere ẽ cib. et sangius
m̃s uere ẽ potus. Qui manducat meã carnẽ ⁊ bibit me¬
um sanguinẽ: in me manet ⁊ ego in illo. Bene aut̃ sumit᷑
siquis ꝑ hec tria adhoc p̃paret᷑ scilicet fide integra. confes¬
sione pura. penitentia condigna. Bene sũptũ tria oꝑat᷑.
Primo peccata purgat. Scdo iurtutes roborat. Tercio in
uitã et̾nã resuscitat. Unde ait in euangelio. Am̃ am̃dico
uobis: nisi manducaueritis carnẽ filii hominis. et bi¬
beritis eiꝰ sanguinẽ. ñ habebitis uitã inuobis. Qui man
Et ego resuscitabo eũ innouissimo die. Quare subhoc

Expanded text:
oriuntur. Quare hoc sacramentum iteretur tripartita causa est. Prima causa est Christi assidue in medio ecclesiae, a quo criminaliter peccantes arceantur, donec per poenitentiam satisfacientes, ad hoc et per hoc reconciliati revertantur. Tertia causa est ut per hoc unum efficiamur cum Christo, et mediante Christo, unum efficiamur cum Deo, unde Dominus in Evangelio: Caro mea vere est cibus, et sanguis meus vere est potus. Qui manducat meum corpus, et bibit meum sanguinem, in me manet et ego in eo . Bene autem sumitur, si quis per haec tria ad hoc praeparatur, scilicet fide integra, confessione pura, poenitentia condigna. Bene sumptum tria operatur: primo peccata purgat; secundo, virtutes roborat; tertio in vitam aeternam suscitat. Unde ait in Evangelio: Amen amen dico vobis, nisi manducaveritis carnem Filii hominis et biberitis ejuset ego resuscitabo eum in novissimo die . Quare sub hac
Abbreviated transcription (Latin):
patrẽ in notescant peticiones nr̃e. Presente sũma et uea
hostia: iã maior ꝓtendit᷑ mora. Triũ magnaliũ quȩ fecit
cȩlebrat᷑ memoria. ut tam ꝑeũ quã ꝑea quȩ fecit. patris
flectatur ⁊ impetret᷑ dementia. Quinq gͦ eruces facinꝰ.
grãm. ꝑquã digne offeramus et sumamꝰ salutare host¬
am. ⁊ ei conformati inscõꝵ consortiũ meream᷑ admit.
Dñs iħe inpassione sua fuit hostia pura. inresuriedio¬
ne hostia scã. inascensione hostia immaculata. Panis
uide etne esurientib calix salutis ꝑpetue desticiam
sicientib. Eigͦ assimilari ⁊ conformari aebene qͥ od

Expanded text:
notescunt petitiones nostrae; praesente summa et vera hostia, jam major protenditur mora. Tunc magnalium quae fecit celebratur memoria, ut tam per eum quam per ea quae fecit, Patris flectatur et impetretur clementia. Quinque ergo cruces facimus, gratiam, per quam digne offeramus et sumamus salutarem hostiam, et eidem conformati, in sanctorum consortium mereamur admitti. Dominus Jesus in passione sua fuit hostia pura, in resurrectione hostia sancta, in ascensione hostia immaculata. Panis vitae aeternae esurientibus, calix salutis perpetuae justitiam sitientibus. Ei ergo assimilari et conformari debemus, qui ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑu̾irtitẽ erucis pͥmo quȩ apposita sunt benedicantur
Scdo hui ꝓquib apponuntur. t̾io ut que petimus
impetrent᷑. Soluta ẽ gͦ scła questio quȩ posset fierises
quare tres eruces inhoc ordine fiant. quando dicunas
hȩc dona. hȩc munera. hȩc scã sacficia illibata: hxedo

Expanded text:
virtutem crucis primo quae apposita sunt benedicantur; secundo, ii pro quibus apponuntur; tertio, ut quod petimus impetremus. Soluta est ergo secunda quaestio quae posset fieri, scilicet quare tres cruces in hoc ordine fiant, quando dicimus: Haec dona, haec munera, haec sancta sacrificia illibata. Haec d
Abbreviated transcription (Latin):
ñ nisi duȩ cruces fiant. Scda questio ẽ. quare in hoc
ordine potius quã incet̾is substantia panis ⁊ uni inue¬
rĩ corpus xpĩ et sanguinẽ transeat. Solutio pͥmȩ que¬
stionis. nulla alia nisi sola duplex hominis natura erat
redimenda. scilicet corpus et anima. Inhoc aut̃ ordine
nr̃a redemptio.⁊ reparatio cȩlebrat᷑: ꝑ quã humana
natura liberat᷑. Unde quare inhoc ordine ñ nisi duplex
crix fuerit facienda. manifesta apparet ratio. uideli¬
cet ꝓpt̃ redemptionẽ duplicis naturȩ. Solutio sedẽ q̃¬
stionis. Tres ordines st̃. ordo naturȩ. ordo iusticiȩ. ordo
gre. sidine nature flos p̃cedit fructũ. et sonus cantũ:
ete materia materiatũ. Ordine iusticiȩ pena sequit᷑
beceatũ. et uirtutẽ p̃miũ. Unde scͥptũ ẽ. Oculũ pocło.

Expanded text:
quare in hoc ordine potius quam in caeteris substantia panis et vini in verum corpus Christi et sanguinem transeat. Solutio primae quaestionis. Nulla alia nisi sola duplex hominis natura erat redimenda, scilicet corpus et anima. In hoc autem ordine nostra redemptio et reparatio celebratur, per quam humana natura liberatur. Unde quare in hoc non nisi duplex fuerit crux facienda, manifesta apparet ratio, videlicet propter redemptionem duplicis naturae. Solutio secundae quaestionis. Tres ordines sunt: ordo naturae, ordo justitiae, et ordo gratiae. Ordine naturae flos praecedit fructum, et sonus cantum, et materia materiatum. Ordine justitiae poena sequitur peccatum, et virtutem praemium, unde scriptum est: Oculum pro
Abbreviated transcription (Latin):
pablicanus phariseũ. ⁊ mia inpendit᷑ ubi nullũ p̾cedit
oreruti  noe in euangelio. Publicani et meretrices pre¬
aeie uos inregnũ di. S nec natura potuit. nec iusti¬
dia debuit. ut p̾anis et uinũ fieret caro et sangius.
Sola uero diuina gr̃a hoc potuit et uoluit. hoc fecit ⁊ facit.
Sicut gͦ sunt tria tẽpora. tẽpus ante legẽ. et tẽpꝰ sublege. et
uenientiꝰ quã incet̾is ordine inuenit cotidie. et de pane
et uino carnẽ et sanguinẽ suũ consecrat et conficit.
Et hȩc det̾cio ordine dicta sufficiant.

Expanded text:
arisaeum, et misericordia impenditur ubi nullum praecedit meritum. Unde in Evangelio: Publicani et meretrices praecedent vos in regno Dei . Sed nec natura potuit nec justitia debuit, ut panis et vinum fieret caro et sanguis. Sola vero divina gratia hoc potuit et voluit; hoc et fecit et facit. Sicut ergo sunt tria tempora, tempus ante legem, tempus sub lege, et venientius quam in caeteris quotidie venit, et de pane et vino carnem et sanguinem suum consecrat et conficit. Et haec de tertio ordine dicta sufficiant.
Abbreviated transcription (Latin):
quam sine modo a nobis d̾s amari meruerit: qui ut
paucis qd̃ dic tum ẽ repetam. pͥor ipse dilexit nos. tantꝰ.
& tantum. & gratis. tantillos & tales. En quod in pͥn¬
cipio dixisse me memini. modum eeͣ diligendi d̾m sine
mͦ diligere. Deniq cum dilectio quȩ tendit in dm ten¬
dat in unmensum tendat iinfinitum. nam & infiitꝰ
ds̃ est & immensus : quis nam queso debeat finis esse nr̃i
uel modꝰ amoris : Qd quod amor ipse nr̃ non iam gratuit
impenditur : s rependitur debit᷑: Amat gͦ. uniuensitaᷤ.
amat ȩternitas. amat suꝑeininens scientiȩ caritas. a mar
d̾s. cuius magnitudinis non ẽ finis. cuiꝰ sapientiȩ non ẽ
numerꝰ. cuiꝰ pax exsuꝑat omẽm intellectum. & iucem

Expanded text:
quam sine modo a nobis Deus amari meruerit; qui ut quam sine modo a nobis Deus amari meruerit; qui ut paucis quod dictum est repetam prior ipse dilexit nos, tantus, et tantum, et gratis tantillos, et tales. En quod in principio dixisse me memini, modum esse diligendi Deum, sine modo diligere. Denique cum dilectio quae tendit in Deum, tendat in immensum, tendat in infinitum nam et infinitus Deus est et immensus; quisnam, 591, quaeso, debeat finis esse nostri, vel modus amoris? Quid quod amor ipse noster non jam gratuitus impenditur, sed rependitur debitus? Amat ergo immensitas, amat aeternitas, amat supereminens scientiae charitas; amat Deus, cujus magnitudinis non est finis , cujus sapientiae non est numerus , cujus pax ex
Abbreviated transcription (Latin):
conditum ẽ. & debicum dilectionis manifestius facit:
& exac tiuum iustiorem ostendit. Cȩterum quantum pu¬
tainus adiectum beneficii. cum homines & iumenta
saluauit quẽadinodum multiplicauit miscdiam suã
d̾s: uos dico qui mutauimus głam nraĩn ili similitudinẽ
utuli comedentis fȩnum. peccando comꝑati iumentis
insipientib : Quod si totumͭ debeo ꝓ me fac̾to: quid
addam iã ꝓme refecto. & refecto hoc mͦ. Nee enim
tam facile refectus. quam factus. Diquidem nonso¬
lum de me :s de omĩ ꝙͦ quod facꝰtum est scͥptum est
Dint & facta sunt. At uero qui me tantum & semei di¬
sendo fecit. in reficiendo ꝓfecto & dixit multa & gessi
mira. & ꝑtulit dura: nec tiñ dura. s & indigna. Mo
ꝙ retribuam dno ꝓ om̃ib quȩ retribuit michi :
i pͥmo oꝑe me mͥ dedit: in scło se. E ubi se dedit: me
Quid dõ retribuam ꝓ se: Nam cẽ si milies repend̾e possẽ:

Expanded text:
conditum est; et debitum dilectionis manifestius facit, conditum est; et debitum dilectionis manifestius facit, et exactum justiorem ostendit. Caeterum quantum putamus adjectum beneficii, cum homines et jumenta salvavit, quemadmodum multiplicavit misericordiam suam Deus? Nos dico, qui mutavimus gloriam nostram in similitudinem vituli comedentis fenum , peccando comparati jumentis insipientibus . Quod si totum me debeo pro me facto, quid addam jam et pro refecto et refecto hoc modo? Nec enim tam facile refectus, quam factus: siquidem non solum de me, sed de omni quoque quod factum est, scriptum est, Dixit, et facta sunt . At vero qui me tantum et semel dicendo fecit, in reficiendo profecto et dixit multa, et gessit mira, et pertulit dura; nec tantum dura, sed et indigna. Quid ergo retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi? In primo opere me mihi dedidebeo. Quid Deo retribuam pro se? Nam etiam si me millies rependere possem,
Abbreviated transcription (Latin):
Silum ratio urg& & iusticia naturalis. totum se tradere
illi aquo se totum habae. & ex se totũ debere diligere:
mͥ ꝓfecto fides tanto plus indicit diligendum: quahio
& eum meipso pluris estimandum intelligo: quippe qui
illum non solũ mei. s sui qͦ ipsius teneo largitorem. Deniq
nundum tempꝰ fidei aduenerat. nundum in notuerat
in carne ds. obierat in cruce. ꝓdierat de sepulchro. redie¬
rat ad patrem. nundum inquam cõmendauerat in nobis
suam multam dilectionẽ ilłã de qͣ iam multa locuti sumꝰ.
cum iam mandatum ÷ homini diligere d̾nm dmi suum.
ex toto corde. tota anima. tota uirtute sua idest ex qͥd̾ est
quod icit. qd̾ potest. Nec tamen iniustus s. suum gͥ
uendicans opꝰ & dona. Ht quid enim non amar&e opꝰ ar¬
tificem. cum haberet unde id posset : ee cur non qantũ
omĩno poss. quod nichil omĩno nͥ eiꝰ munere posset:
Ad hȩc. quod de nichilo. quod gratis. qd̾ in hac dignitati

Expanded text:
Illum ratio urget et justitia naturalis totum se tradere Illum ratio urget et justitia naturalis totum se tradere illi, a quo se totum habet, et ex se toto debere diligere. Mihi profecto fides tanto plus indicit amandum, quanto et eum me ipso pluris aestimandum intelligo: quippe qui illum non solum mei, sed sui quoque ipsius teneo largitorem. Denique nondum tempus fidei advenerat, nondum innotuerat in carne Deus, obierat in cruce, prodierat de sepulcro, redierat ad Patrem: nondum, inquam, commendaverat in nobis suam multam dilectionem, illam de qua jam multa locuti sumus, cum jam mandatum est homini diligere Dominum Deum suum ex toto corde, tota anima, tota virtute sua , id est ex omni quod est, quod scit, quod potest. Nec tamen injustus Deus, suum sibi vindicans opus et dona. Utquid enim non amaret opus artificem, cum haberet unde id posset? Et cur non quantum omnino posset, cum nihil omnino nisi ejus munere posset? Ad haec, quod de nihilo, quod gratis, quod in hac dignitate
Abbreviated transcription (Latin):
conseruatorem. ditatorẽ. glorificatorem: Sicut scͥptũẽ.
Copiosa apd̃ dđ̾m redemptio. E item. Introuuit semel inscã.¬
ȩt̾na .R. inuenta. Et de conseruatione. Non relinqu& sc̃oᷤ
suos: ineternũ conseruabuntur. E de locupletione. Men¬
suram bonam & confertam. & coagitatam. & suꝑeffluen¬
tem dabunt in sinum urm. E rursum. Nec ocłs uiditꝰ.
uec auris audiuit. nec in cor hominis ascenderunt: quȩ
pͥparauit diligentib se. & de glorificatione. Saluatorem
humilitatis nr̃e. configuratum corꝑi daritatis suȩ. &
illud. Non sunt condigne passiones hꝰ demꝑis ad futu¬
ram głam quȩ reuelabitur in nobis. Et iterum. Id
qd̃ in p̃senti est inomentaneũ & leue tribulationis
nr̃ȩ: supra modũ in sublimitatẽ ȩcernum głȩ pondus
oꝑatur in nobis. non contemplantib quȩ uidentur. s
quȩ non uidentur: Quid recribuã d̾no ꝓ om̃ĩb his:

Expanded text:
conservatorem, ditatorem, glorificatorem? sicut scriptum est, conservatorem, ditatorem, glorificatorem? sicut scriptum est, Copiosa apud eum redemptio : et item, Introivit semel in Sae inventa : et de conservatione, Non relinquet sanctos suos; in aeternum conservabuntur : et de locupletatione, Mensuram bonam, et confertam, et coagitatam, et superefluentem dabunt in sinum vestrum : et rursum, Nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se : ehumilitatis nostrae, configuratum corpori claritatis suae : et illud, Non sunt condignae passione hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis : et iterum, Id quod in praesenti est momentaneum et leve tribulationis nostrae, supra modum in sublimitate aeternum nobis, non contemplantibus quae videntur, sed quae non videntur . 15. Quid retribuam Domino pro omnibus his?
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Tradidit in mortem animam suã: uec dubium qd̾
mitti pater in nomine meo. ille uos docebit omĩa & sug¬
geri&e uobis omĩa. q̃cumq dixero uobis. Amat.gͦ. d̾s.&.
ex se toto amat. quia tota tͥnitas amat: si tñ totũ dici po¬
test de infinito & incomprehensibili. aut certe de simpliq.
hoc est unde diligi mereatur. Cȩcerum infidelis non habe
filium: nec patrem ꝑinde hẽc. nec sp̃m scm. Qui enim ñ
honorificat filium: non honorificat patrẽ qui misit illũ.
s nec spm scm̃ quem misit ille. Is itaq mirũ nou est.
si quem minꝰ agnoscit: iniꝰ & diligit. Attamen & ipse
totum ei sese debere non ignorat: quem sui tociꝰ non
ignorat auctorem. Qd . gͦ. ego qui d̃m meum teneo. ui¬
tȩ meȩ non solum gratuitum largitorem. largissimum
administratorem. pium consolatorẽ. sollicitum guber¬
natorem. s insuꝑ &̃ copiosissimũ redemptorem. ȩt̾num

Expanded text:
Item, Tradidit in mortem animam suam ; nec dubium quod de Item, Tradidit in mortem animam suam ; nec dubium quod de mittit Pater in nomine meo, ille vos docebit omnia, et suggeret vobis omnia quaecunque dixero vobis . Amat ergo Deus, et ex se toto amat, quia tota Trinitas amat: si tamen totum dici potest de infinito et incomprehensibili, aut certe de simplici. hoc est, unde diligi mereatur. Caeterum infidelis non habens Filium, nec Patrem proinde habet, nec Spiritum sanctum. Qui enim non honorificat Filium, non honorificat Patsanctum quem misit ille. Is itaque mirum non est, si quem minus agnoscit, minus et diligit. Attamen et ipse totum ei sese debere non ignorat, quem sui totius non ignorat auctorem. Quid ergo ego, qui Deum meum teneo vitae meae non solum gratuitum largitorem, largissimum administratorem, pium consolatorem, sollicitum gubernatorem; sed insuper etiam copiosissimum redemptorem, aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
aliud faciat considerata tanta & tam indebita miseratio.
tam gratiita & sic ꝓbata dilecꝰtio.tam inopinata dignatio
tam inuicta mansuetudo. tã stupenda dulcedo: quid inꝙͣ
hȩc om̃ia faciant diligenter considerata. nͥ ut consideran¬
tis anunum ab omi penit᷑ prauo uendicatum amore. ad se
mirabiliter rapiant. uehement̾ afficiant. faciantq pre se
contempnere quicqͥd nͥ in contemptu hoꝵ appeti non pocest:
uirum ꝓinde in odore unguentoꝵ tuoꝵ sponsa currit
alacͥter. amat ardenter. & parum sͥ amare sic ainata ui¬
detur. &̃ cum se totam in amore ꝑstrinerit. Nec inmerito
Qd magnum enim tanto & tanti recompensatur amori.
si puluis enguus dotum se ad redamandum collegerit.
quem illa nimirũ maiestas in amore p̾ueniens tota in opꝰ¬
eiꝰ salutis extensa conspicitur: Demq sic d̾s dilext mundũ.
ut unigenitum dar&. haut dubium quin de patre dicat.

Expanded text:
aliud faciat considerata tanta et tam indebita miseratio, aliud faciat considerata tanta et tam indebita miseratio, tam gratuita et sic probata dilectio, tam inopinata dignatio, tam invicta mansuetudo, tam stupenda dulcedo? quid, inquam, haec omnia faciant diligenter considerata, nisi ut considerantis animum, ab omni penitus pravo vindicatum amore, ad se mirabiliter rapiant, vehementer afficiant, faciantque prae se contemnere, quidquid nisi in comtemptu horum appeti non potest? Nimirum proinde in odore unguentorum horum sponsa currit alacriter, amat ardenter; et parum sibi amare sic amata videtur, etiam cum se totam in amore perstrinxerit. Nec immerito. Quid magnum enim tanto et tanti repensatur amori, si pulvis exiguus totum se ad redamandum collegerit, quem illa nimirum Majestas in amore praeveniens, tota in opus salutis ejus intenta conspicitur? Denique sic Deus dilexit mundum ut Unigenitum daret ; haud dubium quin de Patre dicat.
Abbreviated transcription (Latin):
sub capite meo: & dextera illiꝰ .a. est. me. in leua repiat
recordationem illiꝰ karitatis qͣ nulla maiorest. qd̾ animõ
suam .p. ꝓ amicis suis: in dextera uero beatam uisionem
quã ꝓmisit amicis suis. & gaudium de p̾sentia maiestat
Merito illa di & difica uisio. illa diuinȩ p̾sentiȩ. iestima¬
bilis delectatio in dext̾a deputatur: de qͣ & delec tabilit̾
canitur. delectationes in dext̾a tua usq in finem. Mleriso
in leua admirabilis illa memorata & semꝑ memoranda
dilectio collocatur: quod donec .t. iniquitas. suꝑ eam
sponsa recumbat. & requiescat. Merito .gͦ. leua sponsi
sub capite sponsȩ: suꝑ quam uidelic& caput suum re¬
clinata substent&: hoc est mentis suȩ intentionem. ue in¬
curuetur & inclinetur in carnalia & scłaria desideria. qr
corpꝰ quod corrumpit᷑ aggrauat aiuinã. & depͥmit ter¬
rena inhabitatio sensum multa cogitantem. Qd namq

Expanded text:
sub capitsub capitrecordationem illius charitatis, qua nulla major est, quod animam suam posuit pro amicis suis: in dextera vero beatam visionem, quam promisit amicis suis, et gaudium de praesentia majestatis. Merito illa Deo et deifica visio, illa divinae praesentiae inestimabilis delectatio in dextera deputatur, de qua et delectabiliter canitur: « Delectationes in dextera tua usque in finem . » Merito in laeva admirabilis illa memorata et semper memoranda dilectio collocatur, quo, donec transeat iniquitas, super eam sponsa recumbat et requiescat. Merito ergo laeva sponsi sub capite sponsae, super quam videlicet caput suum reclinata sustentet, hoc est mentis suae intentionem, ne incurvetur et inclinetur in carnalia et saecularia desideria, quia « corpus, quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Quid namque
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbe subduxit. Non pocestis omiseri serui mãmonȩ.¬
thesauris: pꝰ aurum abire. & ꝓbare quã suauis ẽ dñs.
P inde quem suauẽ in memoria non sentitis: asꝑum ꝓcul
dubio in pͥsentia sentietis. C ȩterum fidelis auiiia & sus¬
pirat p̾sentiam inhianter. & in memora requiescit sua¬
uiter: & donec idonea sit reuelata facie głam dĩ speculari.¬
crucis ignominia głatur. Sic ꝓfecto sio sponsa & colun¬
ba xp̃i pausat sͥ interim. & dormit inter medios cleros
sortita iam inpresentiariun de memoria habundantiȩ sua¬
uitatis tuȩ dñe iħu pennas deargentatas. innocentiȩ ui¬
delic& pudicitiȩ q candorem: & sꝑans insuꝑ adimpleri lȩ¬
ticia cum uultu tuo. ubi &̃ fiant posteriora dorsi illius
in pallore auri. quando in splendorib scõrum introduc¬
ta cum gaudio. sapientiȩ fuerit plemꝰ illustrata fulg¬
ribus. Merito ꝓinde iam munc głatur & dicit. leua eiꝰ

Expanded text:
susuthesauris: post aurum abire et probare quam suavis est Dominus. Proinde quem suavem in memoria non sentitis, asperum procul dubio in praesentia sentietis. Caeterum fidelis anima et suspirat praesentiam inhianter, et in memoria requiescit suaviter, et donec idonea sit revelata facie specularicrucis ignominia gloriatur. Sic profecto, sic sponsa et columba Christi pausat sibi interim, et dormit inter medios cleros, sortita jam in praesentiarum de memoria abundantiae suavitatis tuae, Domine Jesu, pennas deargentatas, innocentiae videlicet pudicitiaeque candorem; et sperans insuper adimpleri laetitia cum vultu tuo, ubi etiam fiant posteriora dorsi ejus in pallore auri : quando in splendoribus sanctorum introducta cum gaudio, sapientiae plenius fuerit illustrata fulgoribus. Merito proinde jam nunc gloriatur, et dicit, Laeva ejus
Abbreviated transcription (Latin):
saẽ. Quasi dicat. hostia apatre ad nos missa ẽ uł a nob̾
ad patrẽ remissa ẽ et ideo ite. idẽ festinate. sic̃ dicit apłs̾.
festinemꝰ ingredi in illã requiem. Ifinis uero misse de
dẽpore. hortatur nos qui sumus intẽpore. ut benedicamꝰ
lño inadu̾sitate ⁊ ꝓsꝑitate. idẽ inom̃i tẽpore. Uñ dauio.
benedicã dnm̃ momi tempore. Et alibi. Ad annuntian¬
lũ mane miscdĩam tuã. ⁊ u̾tatẽ tuam ꝑ noctẽ. In ma
e ꝓspitas. quȩ ñ ex meritis nr̃is. s ex miscdia soladat᷑.
n nocte adu̾sitas: quȩ inueritate ꝓmeritis redaitur.
uine misse ꝓdefunclis: eis optamus requiẽ. ⁊ inpͥn¬
riȩ canonis: quos sp̃c sc̃s mira sapientia ordinauit. Prum
ordo ẽ. ateigit᷑ usq ad quã oblationẽ. Scds ordo ẽ aquam
oblationẽ: usq adqui pͥdie. Tercius aqui pͥdie: usq ad uñ
⁊ memores. Quartꝰ abunde ⁊ memores: usq ad ꝑquẽ omiꝗ.

Expanded text:
sa est, quasi dicat; Hostia a Patre ad nos missa est, vel a nobis sa est, quasi dicat; Hostia a Patre ad nos missa est, vel a nobis ad Patrem remissa est; ideo Ite id est festinate, sicut dicit Apostolus: Festinemus ingredi in illam requiem . Finis vero missae de tempore hortatur nos, qui sumus in tempore, ut benedicamus Domino in adversitate et prosperitate, id est in omni tempore. Unde David: Benedicam Dominum in omni tempore mane misericordiam tuam, et veritatem per noctem . In mane prosperitas, quae non ex meritis nostris, sed ex misericordia sola datur. In nocte adversitas, quae in veritate pro meritis redditur. In fine missae pro defunctis eis optamus requiem, et in prinrie Canonis, quos Spiritus sanctus mira sapientia ordinavit. Primus ordo est a Te igitur usque ad Quam oblationem; secundus, a Quam oblationem usque ad Qui pridie; tertius, a Qui pridie usque ad Unde et memores; quartus, ab Unde et memores usque ad Per quem omnia;
Abbreviated transcription (Latin):
Triꝑtita ẽ differentia. Scd̾m enĩ differentiã triũ partiũ
eccliȩ. sunt tres missarũ diffentiȩ. ut alia dicatur de scĩs.
alia de tempore. idẽ ꝓuiuis. alia ꝓfidelib defunctis. St̃
natione. pars in expectatione. In exultatione st̃ scĩ: qui xp̃i
uestigia sunt secuti. Inꝑegrinatione sunt iiiii. qui subia¬
cent tẽpori. idẽ uanitati. Unde apłs. Uanitati subiecta ẽ¬
creatura ñ uolens. ⁊cet̾a. In expectatione sunt fideles defun¬
cti: qui expectant requiem. Scdm harũ triũ partium
differentia: sunt tres differentiȩ missarũ. ⁊ finiũ. ⁊ offi¬
cioꝵ. finẽ enĩ aliũ habet missa ꝓscĩs. idẽ ite missa ẽ. aliũ
missa de tẽpore. idẽ benedicamꝰ dño. aliũ missa ꝓfidelib
defunctis. idẽ requiescant inpace. Infine misse ꝓscĩs
inuitam᷑ ad illã głam inqua iam scĩ requiescunt. Ite mis¬

Expanded text:
Tripartita est differentia. Secundum enim differentiam trium partium Tripartita est differentia. Secundum enim differentiam trium partium Ecclesiae, sunt tres missarum differentiae, ut alia dicatur de sanctis, alia de tempore, id est pro vivis, alia pro fidelibus defunctis. Sunt natione, pars in exspectatione, In exsultatione sunt sancti, qui Christi vestigia sunt secuti. In peregrinatione sunt vivi, qui subjacent tempori, id est vanitati. Unde Apostolus: Vanitati subjecta creatura non volens, etc. . In exspectatione sunt fideles defuncti, qui exspectant requiem. Secundum harum trium partium differentiam sunt tres differentiae missarum et finium et officiorum. Finem enim alium habet missa pro sanctis, id est Ite, missa est; alium missa de tempore, id est Benedicamus Domino. Alium missa pro fidelibus defunctis, id est Requiescant in pace. In fine missae pro sanctis, invitatur ad illam gloriam in qua jam sancti requiescunt. Ite, mis
Abbreviated transcription (Latin):
illuminat rationẽ quã suꝑbia excecabat. ⁊ exeludit
suꝑbiam. Spes subleuat concupiscentiã. quã auari¬
tia inclinabat. et excludit auaritiã. Caritas temꝑat.
et ordinat iram. quã inuidia corrumpebat. ⁊ exeludit
inuidiã. Sic gͥ urtute scẽ crucis et efficatia ex uimu
et sacram̃to altaris renouat᷑ eccłia et seĩficat᷑. Siunt
aut̾. uͭii. que insacram̃to altaris utilit̾ attenduntu
Scilicet quȩ sit eausa missȩ. quȩ differentia quis finis
que uirttis. quis ordo. quȩ ratio. quȩ utilitas. Cause
misse triꝑtita ẽ. seilieet honor sc̃oꝵ. salus uiuoꝵ. et
requies defunctoꝵ. Premittitur autẽ quasi ꝓ logus oratio.
et inuocatio trinitatis. in quo p̃libat᷑ ⁊ ostenditur. que sit
causa misse sequentis. Suscipe scã trinitas. Ibienĩ conti¬
netur: ut scĩs ꝓficiat adhonorẽ. nobis aut̃ adsalutẽ. ⁊ cetã.

Expanded text:
illuminat rationem, quam superbia excaecabat, et excludit illuminat rationem, quam superbia excaecabat, et excludit superbiam; spes autem sublevat concupiscentiam, quam avaritia inclinabat, et excludit avaritiam; charitas temperat et ordinat iram, quam invidia corrumpebat, et excludit invidiam. Sic igitur virtute sanctae crucis et efficacia exuimur et sacramento altaris renovatur Ecclesia et sanctificatur. Sunt autem septem quae in sacramento altaris utiliter attenduntur, scilicet quae sit causa missae, quae differentia, quis finis, quae virtus, quis ordo, quae ratio, quae utilitas. Causa missae tripartita est, scilicet honor sanctorum, salus vivorum, et requies defunctorum. Praemittitur autem quasi prologus oratio et invocatio Trinitatis, in quo praelibatur et ostenditur quae sit causa missae sequentis: Suscipe, sancta Trinitas. Ibi enim continetur ut sanctis proficiat ad honorem, nobis ad salutem, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
manifesta portabat. Sic potestas adhuc occulta ẽ. qua
dñs iħc om̃ia p̃dicta fecit. S cũ infine iudicabit. tc̃¬
manifestaerit sicut scriptũ ẽ. Cognoscet᷑ dñs udicia
faciens. Unde ⁊nquarto ordine canonis. memoria
detrib manifestis p̃mitit᷑. Dequarto aut̃. idẽ. deꝓfun¬
do quia occultũ ẽ tacetur. Quartus ordo ẽ. Unde et me¬
mores dñe nos tiui serui. ⁊ cet̾a. Item in passione contẽptꝰ
sui fuit. In resurrectione. contẽptꝰ mundi. In ascensione
amor dĩ. In occulta potestate timor. Contẽptus au̾t sui.
exeludit uerbositatẽ. Contẽptus mundi. curiositatẽ.A
mor di iniquitatẽ. Timor libidinẽ. ¶ De trib distinctio¬
nib tituli. In iħu fides intelligit᷑. sine qua nemo salua¬
bitur. In nazareno spes. Narareth enĩ flos int̾pretat᷑.
de quo fructus sꝑatur. In rege uideoꝵ caritas. quȩt
excellentior uia. quȩ reges et sacerdotes facit. fides ait

Expanded text:
manifesta patebant. Sic potestas adhuc occulta est qua manifesta patebant. Sic potestas adhuc occulta est qua Dominus Jesus omnia praedicta fecit; sed cum in fine judicabit, manifesta erit, sicut scriptum est: Cognoscetur Dominus judicia faciens . Unde et in quarto ordine Canonis memoria de tribus manifestis praemittitur. De quarto autem, id est profundo quia occultum est tacetur. Quartus ordo est: Unde et memores, Domine, etc. Item in passione contemptus fuit sui, in resurrectione, contemptus mundi; in ascensione, amor Dei; in occulta potestate, timor. Contemptus autem sui excludit verbositatem; contemptus mundi, curiositatem; amor Dei, iniquitatem; timor, libidinem. De tribus distinctionibus tituli: in Jesu fides intelligitur, sine qua nemo salvatur; in Nazareno spes; Nazareth enim flos interpretatur, de quo fructus speratur; in rege Judaeorum, charitas, quae est excellentior via, quae reges et sacerd
Abbreviated transcription (Latin):
septiformis uetustas nr̃a: ẽ ⁊ septiformis uirtꝰ scẽ eru¬
cis et efficatia. Sunt enĩ quatuor corporis ab homina-¬
tisunt mente. ab hominabiles facti sunt corpore.
butimur enĩquatuor elem̃tis incorpore. Igne
inoculis ꝑcuriositatẽ. Aere in lingua: ꝑu̾bositatẽ.
serta iumanib ꝑ iniquitatẽ. quando pugno impie
peutimꝰ frẽm. Aqua influxu seminis ꝑlibidinẽ. ħft̾
quȩ de claustro eiciunt frẽm. Unde ꝓpħa. Ingrediebat᷑
ei sideret. Ecce curiositas. Uanaloquebatur. Ecce
lerbositas. Cor eiꝰ congregauit iniqͥtatẽs. Ecce iniqͥtas.
anediebat᷑ foras ꝑlibidinẽ. Corrũpimur ⁊ inmente.
n con cupiscentia ꝑ auaritiã. Inira ꝑinuidia. Sunt
dut meruoe quatuo dimensiones. Latitudo. long¬
ues. sublunttaᷤ ꝯꝓfundũ. Et tres intitulo distinet¬
sublimitas głȩ inascensione. P rofundũ sapientie. in
occulta potestate. quia hec om̃ia fecit. qua ⁊ innouissi¬
mo iudicabit. Profundũ crucis occultũ erat: et oȩt̾a

Expanded text:
stra; est et septiformis virtus sanctae crucis et efficacia. Sunt enim quatuor corporis abominati sunt mente, et abominabiles facti corpore. Abutuntur enim quatuor elementis in corpore: Igne in oculis per curiositatem, aere in lingua per verbositatem, terra in manibus per iniquitatem, quando pugno impie percutimus fratrem, aqua in fluxu seminis per libidinem. Haec sunt quae de claustro ejiciunt fratrem. Unde propheta ingrediebatur ut videret , ecce curiositas; Vana loquebatur , ecce verbositas; cor ejus congregavit iniquitatem sibi , ecce iniquitas. Egrediebatur foras , per libidinem. Corrumpimur etiam in concupiscentia, per avaritiam; in ira, per invidiam. Sunt autem in cruce quatuor dimensiones, latitudo, longitudo, sublimitas et profundum, et tres in titulo distinctSublimitas gloriae in ascensione. Profundum sapientiae in occulta potestate, qua haec omnia fecit, qua et in novissimo judicabit. Profundum crucis occultum erat, et caetera