comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitate icrosoluna. expulsus a paga¬
nis uenit constantinopolim. ad un¬
peratorem constantinum:⁊ filium
eiꝰ lconem et cum eo ioħes neapolis
sacerdos. i dauid ierosolimitanus
archipbr. Quos ille ad karolum¬
misit cum epła ioh̃is patriarche
manu scripta: i cum sua epła ma¬
nu ip̃iuis constantini imꝑatoris¬
scripta. i cum duob p̾fatis fuer̃t
ali duo legat hebrei ysaas et sa¬
muel in cuius eple ultima parte sic¬
qͣdam nocte inextasim fis̃. uidi an¬
te lactum meui quendam iuiuenẽ
stantem. qui me blande uocans pa¬
xillum tetigit et ait. Constantine ro¬
gasti dñm auxilium ad hancrem.
Este accipe karolum magnum re¬
gem gallie eccl̃ie in d̾no ꝓpugnato¬
rem. ⁊ ostendit mͥ quendam militẽ
armatum. ocreatum et loricatum.
scutum rubeum hñtem. ense p̾cm¬
ctum cuiꝰ manubrium erat purpro¬
reum. hasta altissima. cuiꝰ cuspis
sepe flammasemittebat et in manu
tenebat cassidem auream : ⁊ ip̃e senex
ꝓlixa barba uultu decorus et statura

Expanded text:
civitate expulsus a paganis, venit Constantinopolim ad imperatorem Constantinum, et filium ejus Leonem, et cum eo Joannes Neapolis sacerdos, et David Hierosolymitanus archipresbyter; quos ille ad Carolum cum epistola Joannis patriarchae manu ipsius scripta, et cum sua epistola manu ipsius Constantini scripta, et cum duobus praefatis, fuerunt duo alii legati Hebraei, Isaac et Samuel. In cujus epistolae ultima parte adam nocte in exstasi factus, vidi ante lectum meum quemdam juvenem stantem, qui me blande vocans, paxillum tetigit, et ait: Constantine, rogasti Dominum auxilium ad hanc rem; ecce, accipe Carolum Magnum regem Galliae, Ecclesiae in Domino propugnatorem. Et ostendit mihi quemdam militem armatum, et ocreatum, et loricatum, scutum rubeum habentem, ense praecinctum, cujus manubrium erat purpureum; hasta altissima, cujus cuspis saepe flammas emittebat; et in manu tenebat cassidem auream, et ipse senex prolixa barba, vultu decorus, statura
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃c forcipe atunca robur ip̃iꝰ ligni se¬
care inciperet. tunc magis et magis.
florere cepit. Cunc karolus in arbo¬
reo pallio. ꝙ ad hoc pp̾arauerat cẽp
de florib et impleuit wantum su¬
um dextrum. Dehinc alium wan¬
tum ad suscipiendas spinas pparãs
tradidit illum cum florib ebronio
archiep̃o. Cumq ut̾usq ocłi prelacͥ¬
mis unpediti eeñt. Ille putans se ac-¬
cepisse. et iste dedisse utq wantum
dereliquit qui fere unuis hore spa¬
tio pependit in aere. Cumq alt̾m
wantum rȩc spinis implesset. et il¬
lud ep̃o tradere uoluis uidit illum
primum wantum pendere in aere.
post hec cum flores se wanto eicere

Expanded text:
adunca forcipe robur ipsius ligni seadunca forcipe robur ipsius ligni secare inciperet, tunc magis et magis florere coepit. Tunc Carolus in arboreo pallio, quod ad hoc praeparaverat, suscepit de floribus et implevit uvantum suum dextrum, dehinc alium uvantum ad suscipiendas spinas praeparans, tradidit illum cum floribus Ebroino archiepiscopo: cumque utriusque oculi prae lacrymis impediti essent, ille putans se accepisse et iste dedisse, uterque uvantum dereliquit: qui fere unius horae spatio pependit in aere: cumque alterum uvantum rex spinis implesset, et illum episcopo tradere voluisset, vidit illum primum pendere in aere. Post haec cum flores de uvanto ejicere
Abbreviated transcription (Latin):
cuutatis. animalia diu̾si gen̾is. et co¬
tas. karolus autem ne inuibanus
uidentur si nich̃ acciperet: quesuit
consilium a procerib siuis quid face¬
re deberet. Qui responder̃t a nullo de
dans consilium uissit om̃ib suis
ut om̃s garas appositas nec etiã res
tus aliquod munus ꝑ amore dei ac¬
cipere. petiuit de reliquiis passionis
die karolus pecta sua confessus est
ebronio archiep̃o. Deinde utͥq cleri
psalmos cum letania inchoant.
Cum autem daniel neopolitanus
antistes apparuisset thecam in qͣ
spinea cdĩ corona erat tant᷑ odor¬
se putarent in paradiso ẽẽ. Lunc
plenus fide orauit dñm. ut ꝓpt̾ glo
riam nõis sui passionis sue et resur¬
restionis miracula renouaret: ⁊ cũ
orasset statim ros celitus ueniens¬
lignum illud infucdit et mnebriauit.
et flores emitt̾e fecit. tantaꝙ lux cũ
odore affuit. ut om̃s sua uestimenta
celestia ẽẽ putarent. Cumq daniel

Expanded text:
civitatis animalia diversi generis et cocivitatis animalia diversi generis et coas. Carolus autem, ne inurbanus videretur, si nihil acciperet, quaesivit consilium a proceribus suis, quid facere deberet. Qui responderunt, a nullo edans consilium, jussit omnibus suis, ut omnes res appositas nec respicere coactus, aliquod munus pro amore Dei suscipere, petivit de reliquiis passionis die Carolus peccata sua confessus est Ebroino archiepiscopo, deinde utrique clerici psalmos cum litania inchoant. Cum autem Daniel Neapolitanus antistes aperuisset thecam, in qua spinea corona erat, tantus odors putarent se in paradiso esse. Tunc lenus fide oravit dominum, ut ad sui nominis gloriam passionis et resurreccionis sue miracula renovaret. Et cum orasset, statim ros celitus lignum infudit et inebriavit et flores emittere fecit; tantaque lux cum odore adfuit, ut omnes sua vestimenta coelestia esse putarent. Cumque Daniel
Abbreviated transcription (Latin):
sent aut̃ eis ierłm in nemore quo¬
dam. ꝙ uix duoꝵ dieꝵ spatio solet
transiri in quo erant griffones¬
et ursi. leones et pardi i alie fere
cliu̾se. karolus ꝓputans se illud pos
se mͣnsire uno die. Ingressus est
cum exercitu. Adueniente autem¬
nocte et errante exercitu karolus
p̾cepit castra metari. Cransacto au¬
tem noctis silentio. rex in lecto suo
accubitans inchoauit psalmos. et
in semita mandatoꝵ tuoꝵ qr ip̃am
uolui. eite ad aures eiꝰ euidentius
uox cuiusdam alitis ꝑpe lectum cla¬
mantis audita est. E qui aderant
aulientes experresti sunt. Rex aut̃
psalmos continuauit usq ad illũ
u̾sum. Educ de custodia animam
clamauit. france quid dicis. france
quid dicis. hãc alitem ꝑcussus est
rex pariula semita donei recogno¬
uerat callem quem die p̾terita ami¬
serant peregrini dñt quod ab illo
tp̃i ceꝑunt audiri alites sic loq̃n¬
tes in illa t̾ra fugatis quoq pa¬
ganis et recuꝑata t̾ra: petiuit
et int̾im fecit parari ante portam

Expanded text:
sent autem cis Jerusalem in nemore quodam, quod vix duarum dierum spatio solet transiri, in quo erant griphones, ursi, leones, et tigres et aliae ferae diversae, Carolus putans illud posse se transire uno die, ingressus est cum exercitu. Adveniente nocte et exercitu errante, Carolus praecepit castra metari. Transacto autem noctis silentio, rex in lecto suo accubans inchoavit psalmos; et in semitam mandatorum tuorum, quia ipsam volui , ecce ad aures ejus evidentius vox cujusdam alitis prope lectum ejus clamantis audita est: quam qui aderant audientes, experrecti sunt. Rex autem psalmos continuavit usque ad illum locum: Educ de custodia animam clamavit: France, quid dicis? France, quid dicis? Hanc alitem prosecutus est rex parvula semita, donec recognoverunt callem, quem die praeterita amiserant. Peregrini dicunt, quod ab illo tempore coeperunt audiri alites sic loquentes in illa terra. Fugatis paganis, et recuperata terra, petivit et interim parari fecit ante portas
Abbreviated transcription (Latin):
sine cibo ⁊ lumine mansi. ⁊ cum iã
cum pane si mul ⁊ lumine qͥ me
.uiii. dies refectus ⁊ totidem diebu
cum recenti pane ⁊ renouato lu¬
mine: ueniebat. eaq mͥ dimitter¬

Expanded text:
sine cibo & lumine permāsissem, subito cū pane simul & lumine quidā ur, dierum refectus, totidem diebus ea cum recenti pane et renovato lumine adveniebat, eaque mihi dimitte
Abbreviated transcription (Latin):
uirginis cum celebri ꝓcessione more.
romano coronatus ꝑgit. ibi stationẽ
facit ibi tocuis urb̾ clero et ppło assidẽ¬
accardinales pbros nulli missam
celebrare fas ẽ. Est aut̃ consuetudo¬

Expanded text:
e gloriosae Virginis, cum celebri processione more Romano coronatus pergit, ibi stationem facit, ibi totius urbis clero ac populo assistenac cardinales presbyteros nulli missam celebrare fas est. Ibi quam inaud
Abbreviated transcription (Latin):
tem ut ei ł̃rem quod me audisse cõ¬
tigerat. illum quidem ꝓ quib dam
offensionib non debere sacroscĩs al¬
enim uocabatur. Confitere. peniten¬
tiam age et si quid est in te qd̃ for¬
tassis atremenda missaꝵ celẽbratio¬
ne ꝓhibeat:. uenerabił tua frater¬
nitas sacris obtemperare canonib
non contempnat. ad quod ille. pat̃a
omnia mea qͣm plurimis sp̃alib
uiiis innotui. s mandatum ut a sa¬
crificandi ministio recederem: non
escente crepuscło: ecce ille non iacenᷤ
s sedens in lectulo. sacramentum
dñici corporis anxie flagitabat. Cũq
abbas nobistum simul ac reliquis
frĩb lecto decumbentis assisteret ce

Expanded text:
tem ut ei dicerem quod me audisse contigerat, illum quidem pro quibusdam offensionibus non debere sacrosanctis alenim nomine vocabatur, confitere, poenitentiam age, et si quid est in te quod fortassis a tremenda missarum te celebratione prohibeat, venerabilis tua fraternitas sacris obtemperare, canonibus non contemnat. Ad quod ille: Peccata mea omnia quamplurimis spiritualibus viris innotui, sed mandatum, ut a sacrificandi ministerio recederem, non escente crepusculo, ecce ille non jacens, sed sedens in lectulo sacramentum Dominici corporis anxie flagitabat. Cumque abbas nobiscum, simul ac reliquis fratribus lecto discumbens assisteret, c
Abbreviated transcription (Latin):
mensis in plateas ante canum ora pro¬
ille rigidus stat. scq preceptis sacer¬
dotib non humiliat qui uigilare sͥ
ad salutem noluit repente in cũbicu¬

Expanded text:
mensis in plateas ante canum ora prorigidus stat, dum praeceptis se sacerdotalibus non humiliat, qui vigilare sibimet ad salutem noluit, in cubicu
Abbreviated transcription (Latin):
mentoꝵ pabula rectarent. Maligni
inquiunt sp̃c sumus. ħ autem para¬
mus non pabula pecoribz alendis s
fomenta ignium hominib combu¬
rendis p̾stolamur enim in ꝓximo
pͥncipem tapue qui tam decumbit.
⁊ iohem magistrum militum ne¬
apolitane ciuitatis. qui adhuc ui¬
uit incolumis. Ilco uir dei ioh̾em
festinus adiit. Que uiderat ⁊ au¬
dierat narrauit ꝑ idem tempꝰ. Ocho
scd̃s contͣ sarracenos ibat calabri a¬
ni. Hiis auditis ioh̃es ait. Modo
necẽe habet imꝑatori octurrere. et
de statu terre huius diligenter tͣt¬
tare. post euis abscessum: spondeo
ꝙ scłm deseram: ⁊ monachus fiã.
Ut autem ꝓbaret utrum uerum
eẽt quod ille narrabat. mnicium

Expanded text:
mentorum pabula vectarent: « Maligni, inquiunt, spiritus sumus. Haec autem paramus, non pabula pecoribus alendis, sed fomenta potius ignium hominibus comburendis. Praestolamur enim in proximo principem Capuae, qui jam decumbit, et Joannem magistrum militum Neapolitanae civitatis, qui adhuc vivit incolumis. » Illico vir Dei Joannem festinus adiit, quae viderat et audierat, narravit. Per idem tempus Otto secundus contra Sarracenos ibat Calabriam. His auditis, Joannes ait: « Modo necesse habeo imperatori occurrere, et de statu terrae hujus diligenter tractare. Post ejus abscessum spondeo, quod saeculum deseram et monachus fiam. » Ut autem probaret, utrum verum esset, quod ille narrabat, nuntium
Abbreviated transcription (Latin):
ti fossam ingressi sunt. qͥ uregre
gaudia se uidisse cestati sunt.
Quoꝵ relationes uissit beatus pa¬
tricus in eadem eccłia notari. Eoꝵ
ergo atrestatione: ceꝑunt alii b̾i

Expanded text:
 fossam ingressi sunt, quorum aligaudia se vidisse testati sunt, quorum relationes jussit B. Patricius in eadem ecclesia notari. Eorum ergo
Abbreviated transcription (Latin):
bem benbanburg composita instnio
manatum a fr̃e. nunc dunelii c̃e
dix int̾ brachia beati cuthberti ossa
reliqui corporis. cum regina ostricula.
utor etheldredi regis mertioꝵ filia regeˢᷤ
ofioi. caritate patrui ducta a bardento
monast̾io suo. ꝙ est in regione mer¬
tioꝵ ñ longe alincolnia ciuitate infer¬
re ueslet repulert ea monachi inuidẽ¬
tes mortuo: quietem os suum. qi suꝑ
te intempesta ꝑ lucernam de celo suꝑ
reliquias emissam. ultro petiert̃ qd

Expanded text:
bem Banbamberch composita in scrinio,matum a fratre, nunc Dunelmi esse dicitur, inter brachia sancti Cuthberti. Ossa reliqui corporis cum regina Ostricula uxor Regebredi regis Merciorum, filia regis Oswii charitate patrui ducta, Bardonio monasterio suo, quod est in regione Merciorum, non longe a Lincolnia civitate inferre vellet, expulerunt eam monachi, invidentes mortuo quietem ossium, quia supte intempesta, per lucernam de coelo super reliquias emissam, ultro petierunt, q
Abbreviated transcription (Latin):
pollebat: ⁊ legis ꝑitia strenuus et
gramaticoꝵ reguł competent in¬
structus. hic mecum fidedictor insti¬
redderetur exegi. s obtinere non po¬
tui. Ille me gaudendo pͥmisit. sua¬
q uestigia subsistens arcificiose
animi liuor accenderet: gladio ꝑ¬
it. sicq stupefacta mansit ac rigi¬
da deinceps. ut baiulo suo magis
eẽt honeri quam uirtuti. Iamq
inutilis fc̃s mundum dum abi¬
ceretur abiecit:⁊ iam non manceps.
scum beniamin totus dexter in
ꝑmansit.

Expanded text:
ollebat, et legis peritia strenuus, et grammaticorum regulis competenter instructus. Hic mecum fidedictor instiredderetur exegi, sed obtinere non potui. Ille quippe me gaudendo praemisit, suaque vestigia subsistens, artificiose animi livor accenderet, gladio rit; sicque stupefacta mansit ac rigida deinceps, ut bajulo suo magis esset oneri quam virtuti. Jam itaque inutilis factus, mundum, dum abuteretur, abjecit; et non jam manceps, sed cum Benjamin totus dexter , in permansit.
Abbreviated transcription (Latin):
de tantum balsami rediditum ꝑ an¬
nos singulos capiebat. quod indefi¬
cienti fomite sufficeret lamꝑacui. q̃
pis rutilabat. quam possessionem¬
accepta pecunia ppͣ. distraxit. cami¬
nemq aromanis quem accipere so¬
lebat amisit. Aliqͣnto post cum icẽ
ppͣ predicto sacroscõ altari .q deuotus
assisteret ⁊ oraret. Ecte quidam t̾ribil
et grandeuus senex in cuius etiam fa¬
cie barbirasuĩus uidebatur. elato bra¬
chio colaphum illi uehementer in¬
cussit ⁊ ait tu extinxisti lucernam
meam ante me. ⁊ ego extinguo luc̾¬
nam tuam ante deum. Mloxip dis¬
paruit. Protinus ille corruit.⁊ pau¬
lo post obiit

Expanded text:
de tantum balsami reditum per annos singulos capiebat, quod indeficienti fomite sufficeret lampadi, quaepis rutilabat appensa. Quam possessionemaccepta pecunia papa distraxit, canonemque aromatis, quem recipere solebat, amisit. Aliquanto post, cum idem papa praedicto sacrosancto altari, quasi devotus assisteret et oraret, ecce quidam terribilis et grandaevus senex, in cujus etiam facie barbirasium chio colaphum illi vehementer incussit et ait: « Tu exstinxisti lucernam meam ante me: et ego exstinguo lucernam tuam ante Deum, » moxque disparuit. Protinus ille corruit et paulo post obiit
Abbreviated transcription (Latin):
dua mundane gle pompas glori¬
fica xp̃i paupertate mutauit prope
attingens ubi torrentis aluens ꝓfim¬
dior decurrit. illuc anulum suum
anulum hunc recepero de spumosis
fiud̾ib erutum: tunc me pcullu¬

Expanded text:
 mundanae gloriae pompas glorifica Christi paupertate mutaret, ad erattingeret, ubi torrentis alveus profundior decurrebat, illic annulum suum  inquit, annulum hunc recepero de spumosis fluctibus erutum, tunc me procul
Abbreviated transcription (Latin):
uidam ab ierosolimis cõmedit.¬
rediens hoc sibi suisq comitibus
contigisse narrauit. Quod cum itine¬
ris labore defessi secus uiam nocte qui¬
escerent repente leo terribilis suꝑue
ste uite qui etiam quat iam a domi
diq curum fusis medius quiescebat.
qui prius sibi occurrebant attigit so¬
lum p̾sbit̾m signanter appetiit preci¬
pitanter inuasit. cet̾isq leonib qui
non procul aberant: predam suam
cruentus uenator exposuit. Quem
clamitantem et sociis audientibus
t̾ribiliter mugientem subito deuora¬
uer̃t. ⁊ euestigio conuiatores eiꝰ usq
ad turrun inꝙ̃ tremestĩ constendert̃.

Expanded text:
uidam ab Hierosolymis rediens, hoc sibi suisque comitibus contigisse narravit; quia cum itineris labore defessi, secus viam nocte quiescerent, repente leo terribilis dormiestae vitae, qui etiam quater jam a Domindique circumfusis medius quiescebat. qui sibi prius occurrerant, tetigit; slum presbyterum signanter appetiit, praecipitanter invasit, caeterisque leonibus, qui non procul aberant, praedam suam cruentus venator exposuit. Quem clamitantem, et sociis audientibus horribiliter mugientem, subito devoraverunt; et e vestigio conviatores ejus usque ad turrim, in quam tremefacti conscender
Abbreviated transcription (Latin):
torem sanctimonialium.:⁊ eccle¬
siasticoꝵ pruuilogioꝵ fractorem. splen¬
dide cum suis comitib epulantem.¬
sp̃e malignus arripuit. ⁊ sine confes¬
sione et uiatico. cum diabolo sermo¬
cinanti.⁊ dei legem detestanti ami¬
ut regnum et uiuenilem etatem
contemptibili morte amitteret. Ka¬
rolus quoq princeps francoꝵ mul
rum pecuniaꝵ in usus ꝓprios com¬
mutator longa torcione et ueren¬
da morte consumptus est. de sunpli

Expanded text:
torem sanctimonialium, et ecclesiasticorum privilegiorum fractorem, splendide cum suis comitibus epulantemspiritus malignus arripuit; et sine confessione et viatico, cum diabolo sermocinanti, et legem Dei detestanti, aniut regnum et juvenilem aetatem contemptibili morte amitteret. Karolus quoque, princeps Francorum, mrum pecuniarum in usus proprios commutator, longa torsione et verenda morte consumptus est. §
Abbreviated transcription (Latin):
uidebatur: cum ip̃a ꝑ abside plena pis¬
ce insublime se extulit: ⁊ librata ma¬
nu uelud exenium portans: celum

Expanded text:
videbatur cum ipsa paropside plena pisce, in sublime se extulit; et librata manu, velut exenium portans, coelum
Abbreviated transcription (Latin):
finem dicendi fecit: is qui ei adu̾¬
ut gagium rei uidelicet ab eo ꝓbã¬
de argumentum manu ꝓpͥa in eiꝰ¬
dem gerardi prioris manu po̾net.
Qui uelut ex bona conscientia ar¬
daiter gagium in manu eiꝰ ponẽs.
ait huiusut dixi rei: ego testis sũ.
aliis quoq testib uł duello id ip¬
sum ꝓbaturus. s qm̃ scriptum
est falsus testis ñ erit impunitus.
ruit. ⁊ illico expirauit. tremefasti
om̃s surcexetunt et rem a deo iu¬

Expanded text:
finem dicendi fecit, is qui ei aduet gadium, rei videlicet ab eo probandæ argumentum, manu propria in eiusdem Gerardi Prioris manu poneret. Qui velut ex bona conscientia audacter gadium in manu eius ponens, ait: huius, vt dixi, rei ego testis sum, aliis quoque testibus vel duello id ipsum probaturus. Sed quia, vt scriptum est, falsus testis non erit impunitus, ruit, & illico expirauit. Tremefacti omnes surrexerunt, & rem a Deo iu
Abbreviated transcription (Latin):
stupidus miraret᷑ conu̾tens ocł̾os ad
latus altaris conspicit beatam uir¬
ginem eusdem pu̾i matrem dili¬
genti cura ⁊ uelut mat̾na custodia
cum multa reuentia obseruantem.
iuxta qͣm cernit ⁊ angłm sc̃m. cum¬

Expanded text:
stupidus miraretur, convertens oculos ad latus altaris, conspicit muginem eiusdem Dei pueruli matrem, diligenti eum & velut materna custodia multa cum reuerentia obseruantem. Iuxta quam cernit angelici
Abbreviated transcription (Latin):
Ecre harduinus a quibdam custo¬
dib celeriter: ducebatur. Heu inqͥt
asbas siste gradum parumꝑ. michi
non loqueris harduine:eya fr̃ quid
tͥ est: letaris an pateris: in pena
es. an ingła: Cui ille tristis ⁊ flebil.
Quid me inquit int̾rogas de gła:
qui uigib penis affitior: Ad quẽ
S quia dudum fatigatus hoc obti¬
uere non merui: spẽ hanc omnino
iam frustratus amisi. Sic plane ꝓ¬
missionib frustrabatur ab eo: quia¬
eum similiter ꝓmittendo frustraue

Expanded text:
ecce Harduinus a quibusdam custoecce Harduinus a quibusdam custodibus celeriter deducebatur: « Heus, inquit abbas, siste gradum parumper. Mihi non loqueris, Harduine? Eia, frater, quid tibi est? Laetaris, an pateris? In poena es, an in gloria? » Tunc ille tristis et flebilis: « Quid me, inquit, interrogas de gloria, qui jugibus poenis afficior? » Ad quod sed quia dudum fatigatus hoc obtinere non merui, spem hanc omnino jam frustratus amisi. » Sic plane promissionibus frustrabatur ab eo, quem similiter promittendo frustrave
Abbreviated transcription (Latin):
nus. clarus gn̾e certa deuotione mͥ
spoponderat. quod si non posset an¬
te saltem expleto decennio tnsiret
ad religionem. in monasterio beati
uincentii. quod marpinati sĩt est.
Expleto termino tergiuersari cepit.
et abbas eiusdem monasterii uocis
eus fauebat. et dissuadebat conuer¬
ti. cuius nimirum ꝑ necessariis. sustẽ¬
tabatur auxiliis. Interea languore
correptus: post confessionem pauꝑib
⁊ eccliis multa largiens .a. cunctis
bene dispositis securus. assistentes sͥ
cognatos et affines sub hac attestatio¬
ne obstruxit. obsecro inquit ꝑ cari¬
catem que deus est ut nemo me hinc
mortali uite reddi deposcat. ne me
imparatum qd̃ absit: mors in ꝓui¬
sa reꝑiat. Mortuus est ergo ⁊ aliqͣn¬
to temꝑe post mortem suam abb̃i
illi apparuit nocte ꝑ uisum. hoc mͦ.¬
uidebat :⁊ ecce in spaciosa campi pla¬
nitie: imꝑator. uel quelibet extelsa
potestas. cum tocuis regni copioso
conueniebat exercitu. cumq illesto¬
pefactus huc illucq ocłos deluceret.

Expanded text:
s Harduinus certa devotione mihi spoponderat, quod si non posset ante, saltem expleto decennio transiret ad religionem in monasterio Beati Vincentii, quod in Arpingia situm est. Expleto termino tergiversari coepit, et abbas ejusdem monasterii votis ejus favebat, et dissuadebat converti; cujus nimirum necessariis sustentabatur auxiliis. Interea languore correptus, confessus, et pauperibus et ecclesiis multa largiens, quasi cunctis bene dispositis securus, assistentes sibi cognatos et affines sub hac attestatione constrinxit: « Obsecro vos, inquit, per charitatem, quae Deus est, ut nemo me huic mortali vitae reddi deposcat, ne me imparatum, quod absit! mors improvisa reperiat. » Mortuus est ergo, et aliquanto tempore post mortem suam abbati illi apparuit nocte per visum. Videbar, et ecce in spatiosa campi planitie imperatori vel quemlibet excelsa potestas cum totius regni copioso conveniebat exercitu. Cumque ille stupefactus huc illucque oculos deduceret,
Abbreviated transcription (Latin):
strueret petiit. Illo renitente eam
delirare ꝑhibente. difficilius impe¬
nachoꝵ claustra sepulchrum. Q¬
mox ut ingressa conspexit nescio
quo indicio in egritudinem corru¬
ciosisq cementarioꝵ studiis un¬
diq communitus: tantam tamen
illuuiem ꝑcontinui cucit̾ anni cir¬
culum exalauit ut tollari uix pos¬
set nec fratres quiescere in tota il¬
la claustri medietate fineret. De
hoc in quam ut opinor ad salutem
nr̃am diunitus agitur ut in illo
uno corpore qd̃ tam pulcrum uenu¬
st̾q uidistis quid etiam decet̾is mulie¬
rib in temptatione luxurie sentiri
delrat. liquido colligatis qm̃ caro illa
et tunc putredo ueraciter erat cum
ad se spectandum ocł̃os intuentium
ꝓuocabat. Quid enim cunc fuĩt:
nunc euidenter ostendit. de ueneciducis¬

Expanded text:
strueret petiit; illoque renitente, eamque delirare perhibente, difficilius impenachorum claustra sepulcrum mox ut ingressa conspexit, nescio quo judicio, in aegritudinem corruciosisque caementariorum studiis undique communitus, tantam fetoris illuviem per continui circiter anni circulum exhalavit, ut tolerari vix posset, nec fratres quiescere in tota illius claustri medietate permitteret. EHoc, inquam, ut opinor, ad salutem vestram divinitus agitur, ut in illo uno corpore quod tam pulchrum venustumque vidistis, quid etiam de caeteris mulieribus in tentatione luxuriae sentiri debeat, liquido colligatis; quoniam caro illa et tunc putredo veraciter erat cum ad se spectandam lubricos intuentium oculos provocabat; quid enim tunc fuerit, nunc evidenter ostendit. Et quaeli
Abbreviated transcription (Latin):
constantino politane urbis ci¬
uem: halebat uxorem. Que tam te
communib aquis delignaretur
abluere s euis serui rorem celi sa¬
tagebant undecumq colligere. ex
quo sibi laboriosum satis balneum
ꝓcurarent. Cibos suos non tangẽbat
s ab eunuchis eius alimenta queꝙ
minutus concidebantur in frusta.
que mox illa quib dam fuscimilis
aureis atq bidentib ori suo ligur¬

Expanded text:
Constantinopolitanae urbis habebat uxorem, quae tam tencommunibus aquis dediabluere; sed ejus servi rorem coeli satagebant undecunque colligere, ex quo sibi laboriosum satis balneum procurarent. Cibos quoque suos manibus non tangebat, sed ab eunuchis ejus alimenta quaeque minutius concidebantur in frusta; quae mox illa quibusdam fuscinulis aureis atque bidentibus ori suo, ligu
Abbreviated transcription (Latin):
cito ħ florida rosa: maitescet. cito aui
dilecta deo: auolabit post.ui.s. ab ħ
die septimanas. Sicq fcm̃ est. Mor
dunstanus uidit ꝑ sompnium su¬
um dionisium eandem uirginem
manu tenentem et exoraculo dĩno
constant̃ iuibentem ut a famulis
honorificaret᷑ in t̾ris sicut a sponso
⁊ dũo uenerabatur in celis. hec etiã
in ꝑfessione sanctimonialis deaura¬
tis uestib utebatur. Unde palam
increpata ẽ a sancto ethelwodo ep̃o.
Que respondit. uerax et uieffabi¬
le iudicium dei sola mortalium
oꝑitur conscientia. Nam ⁊ in sor¬
cdib luctuosis pͭ esse iactantia. Qͣ¬
ꝓpt̾ puto potius ꝙ incorrupta men̾
pot̃ esse sub istis uestib qͣm sub tu¬
is discissis pellib. huius corpꝰ uir
nullis uni ex his qui uiderant dor¬
mienti uirgo ip̃a apparuit dicens.
ñ est mirum si partes ille mei corporis
putuert̃ namusus ht̃ mortua cor¬
pora: sic defluere. ⁊ ego ip̃a ut pote
puella in membris ilł aliquando pec-¬
quem̃ libido non tetigit. Imnunis fui

Expanded text:
c florida rosa marcescet, cito avis dilecta Deo avolabit, post sex ab hoc die septimanas. » CDunstanus vidit per somnium sanctum Dionysium eamdem virginem manu tenentem, et ex oraculo divino constanter jubentem, ut a famulis honorificaretur in terris, sicut a sponso et domino venerabatur in coelis. Haec etiam in professione sanctimonialis auratis vestibus utebatur. Unde palam increpita est a sancto Ethelwaldo episcopo: quae respondit: « Verax et irrefragabile judicium Dei sola mortalium opperitur conscientia. Nam et in sordibus luctuosis potest esse jactantia. Quapropter puto quod tam incorrupta mens potest esse sub istis vestibus, quam sub tuis discissis pellibus. » Hujus corpus virgnullis, uni ex his qui viderant dormienti virgo ipsa astitit, dicens: « Non mirum si partes illae corporis mei putruerunt. Nam usus habet, mortua corpora sic defluere; et ipsa utpote puella, membris illis pecquem libido non tetigit. Immunis fui
Abbreviated transcription (Latin):
uidam princepspͥn
de monte uesuiio uidens flammas
erumpere: ꝓtinus ait. ꝓculdubio
aliquis sceleratus diues in ꝓximo
moritutꝰ est: ⁊ in infernum decensu¬
rus. Est enim talis consuetudo in
ilł partib. ut imminente morte di¬
uitis repbi. mons iste flammas euo¬
mat piceas: ⁊ fulfureas. Hiis dictis
suꝑueniente ꝓxima nocte dum
idem princeps securus cum meretͥ
ce concuberet. quem illa ut postea
referebat quid contigiss ignorans:
diutius ꝑtulit. ⁊ uix tandem a se
non hominem s cadauer deiecit.

Expanded text:
uidam princeps de monte Vesuvio flammas erumpere, protinus ait: « Procul dubio aliquis sceleratus dives in proximo moriturus est, et in infernum descensurus. » Est enim talis consuetudo in illis partibus ut, imminente morte divitis reprobi, mons ille flammas evomat piceas et sulphureas. His dictis, superveniente proxima nocte, dum idem princeps securus cum meretrice concumberet, expiravit: quem illa, ut postea referebat, quid contigisset ignorans, durius pertulit, et vix tandem a se non hominem, sed cadaver projecit.
Abbreviated transcription (Latin):
illam trassiens ñ solum uisurꝰ¬
disparente spiritali iocundita¬
te repletꝰ est beatus paiͥcius. tam
ꝓ dñi sui apparitione qͣm ꝓ fos
se illuis ostensione ꝑ qͣm spera¬

Expanded text:
illam transiens non solum disparente, spirituali jucunditate repletus est beatus Patricius tam pro Domini sui apparitione quam pro speluncae ostensione, per quam spera
Abbreviated transcription (Latin):
natum diademate p̾cioso: ⁊ uixta eum fi¬
lium eius ludowicum similiter corona¬
tum. Qui uidens me: comiter accersiuit.
ad me. scio qͣm ꝑ penalem locum ue¬
nisti. ubiest cuus p̃r fratet meus posit̃
in thermis sibi destinatis. s ꝑ misccl̃iam
ti sumus meritis scĩ prtri. ⁊ pretib scĩ ne¬
migii. cui deus dedit apostolatum suꝑ
et imperando. Unde scio qm̃ tolletur ciciꝰ
potestas imperii de manu tua. ⁊ postra
paruissimo tp̃r uiues. Tunc conu̾sus cõ¬
perium ꝙ hactenus tenuisti: uire here
ditario delet recipere ludowitus filius¬
qualis ile puer fuit quem statuit do¬
minus in medio discipłoꝵ suoꝵ cum
dixit talium est regnum celoꝵ. Eo
u̾o rade illi potestatem imperii. ꝑ filũ
glomeris ꝙ in manu tenes. Disno¬
dans gͦ filum de pollice dextere mee do¬
naui illi monarrhiam omnem ĩ ꝑiz
ꝑ ip̃m filum. Scatimq ip̃m glomꝰ
fulgidum sicut uibar soł coadunatũ

Expanded text:
natum diademate pretioso, et juxta eum finatum diademate pretioso, et juxta eum filium ejus Ludovicum similiter coronatum; vidensque me, comiter accersivit, ad me. Scio quod per poenalem locum venisti, ubi est pater tuus frater meus positus in thermis sibi destinatis; sed per misericoti sumus, meritis S. Petri, et precibus S. Remigii; cui Deus magnum apoet imperando. Unde scito quoniam tolletur ocius potestas imperii de manu tua, et postea parvissimo vives tempore. Tunc conversus perditario debet suscipere Ludovicus filiqualis ille puer fuit quem statuit Dominus in medio discipulorum, et dixit: Talium est regnum coelovero redde illi potestatem imperii per filum glomeris, quem manu tenes. » Disnodans ergo filium de pollice dexterae meae, donabam illi monarchiam omnem imperii per ipsum filum. Statimque ipsum glomum fulgidum sicut jubar solis coadunatum
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ que pãa egor⁊ om̃s quos uidisti ta¬
lia tolleramus supplicia. uno die sum
in isto feruentis dolii balneo et ałto die
tͣnsmutor in isto suauissimo alt̾o aque
dolio ⁊ hoc fit p̾cib sc̃ĩ petri:⁊ sancti re¬
migii cui patrocinis hasftenis genus¬
nostrum regale rogͥ auit. S si michi sub¬
cito liberabor se isto aque bulientis do¬
lio. Nam frater meus lotharius ⁊ eitis
filius ludouicꝰ. sci petri sc̃i remigii pie¬
cib. iam exempti sunt de istis penis. et
iam dird̃i in paradisi gaudium. Dixt
uidi duo dolia altissima bullientia Ista
inquit tͥ preparata sunt si te non emen¬
dau̾is ⁊ uisi penitentiam eg̾is: de tiuis ne¬
fandis deliciis. Lunc cepigrauit horrere.
Cernens aut ductormeus me cẽ in tanto
pauore. dixit ad me. Sequere me ad dex¬
teram luculentissime uallis parachysi.
et cum graseremur contemplatussum
ingenti daritate cum glosis regib sede¬
re lotharium auuncłm meum suꝑ lapi¬
dem toparium mire magnitudinis coro¬

Expanded text:
peccata ego, et omnes quos vidisti, talia toleramus supplicia. Uno enim die 164 sum in isto ferventis dolii balneo, et altero die transmutor in isto suavissimo altero aquae dolio; et hoc fit precibus sancti Petri et sancti Remigii, cujus patrociniis hactennostrum regendo regnavit. Sed si mihi subvelociter liberabor de isto aquae bullientis dolio. Nam frater meus Lotharius, et ejus filius Ludovicus, sancti Petri, sanctique Remigii precibus jam exempti sunt de istis poenis, et jam ducti in paradisi gaudium. » Dixvidi duo dolia altissima bullientia. « Ista, inquit, tibi sunt praeparata, nisi te emendaveris, et poenitentiam egeris de tuis nefandis delictis. » Tunc coepi graviter horrere. Cernens autem ductor meus me in tanto meum, dixit ad me: Sequere me ad dextram luculentissimae vallis paradisi. Et, cum graderemur, contemplatus sum ingenti claritate cum gloriosis regibus sedere Lotharium avunculum meum super lapidem topazium mirae magnitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
here s reu̾berantib racdiis illius glo¬
meris: ñ ualucrunt illum conting̾e.
deide pꝰ tergum meum currentesuo¬
luest me aduncare. ⁊ in ip̃os puteos
sulphureos p̾cipitare. S cluctor meꝰ
qui portabat glomerem iacfauit suꝑ
scapulas meas filum glomeris. ⁊ clu¬
plicauit illum traxitiy post se forti
ter. sicq ascendimus suꝑ montes al¬
tissimos igneos. de quib oriebantur
paludes.: ⁊ flumina feruentia. ex om̃i
metalloꝵ gñe bullientia. ubi reppi
innumeras animas hominũ. i prin¬
cipum pr̃is mei. ⁊ fratrum meoꝵ pre¬
cipitatas alias usq ad capillos alias
fratrib tuis: ⁊ cum auuncuł tus. ama¬
uimus facere pͥlia et homitidia ⁊ ra¬
pinas ꝑ cupiditate tͥrena. Ideo in ista
bullientia flumina et metalloꝵ di
animas clamare. Potentes potent
tormenta pacient᷑ et respexi.⁊ ⁊ iuidi st̃
ripas fluminis bullientis. fornaces
piceas et sulphurcas plenas magni̾

Expanded text:
rahere; sed, reverberantibus radiis illius glorahere; sed, reverberantibus radiis illius glomeris, non valebant filum contingere. Deinde, post tergum meum currentes, voluerunt me aduncinare, et in ipsos puteos sulphureos praecipitare: sed ductor meus, qui portabat glomerem, jactavit super scapulas filum glomeris, et duplicavit illum, traxitque fortiter post me; sicque ascendimus super montes altissimos igneos, de quibus oriebantur paludes et flumina ferventia, et omnia metallorum genera bullientia, ubi reperi innumeras animas hominum et principum patris mei et fratrum meorum praecipitatas, alias usque ad capillos, aliasfratribus tuis et cum avunculis tuis facere praelia et homicidia et rapinas pro cupiditate terrena, ideo in ista bullientia flumina et metallorum danimas clamare: Potentes potenter tormenta patiuntur . Et respexi, et vidi super ripas fluminis bullientis fornaces piceas et sulphureas, plenas magnis
Abbreviated transcription (Latin):
Inomine dei sumimi regil regũ
ego karolus imperator. gratuito dei do¬
te modo sp̃t tuus in hora non modica.
Statimq fui raptus in sp̃u:⁊ qui me
manu sua glomerem lineum claris¬
simum uibar luminis emittentem.
sicut solent comete facere q̃n apparẽt
cepitq illum dissoluere et dixit ad me
Arripe filum glom̾is mitantis. et li¬
flui glom̾is duxitty me in ꝑfundis¬
simas ualles igneas que erant plene
puteis ardentib fluentib pice: ⁊ sulph
pontifices pr̃is mer ⁊ auuncłoꝵ meo¬
rum. Quoscum pauens introgarẽ
cur tam grauia patentur tormenta:
respondert̃ qi fuimus ep̃i pr̃is tui. et
auunculoꝵ tuoꝵ. ⁊ dum debuimus
tareis supplitiis:⁊ nos et alii . lx. incen¬
dioꝵ ⁊ rapinaꝵ amatores. huc etiã
tui ep̃i et satellites uenient. qͥ similit̾
amant nunc facere. cdum hec treme¬
bundus ascultarem. ecte nigetrimi
demones auolantes cum uncis igneis:
uolebant app̾hendere filum glom̾is.
quem in manu tenebam et ad se ait¬

Expanded text:
« In nomine Dei summi Regis regum! Ego Karolus imperator, gratuito Dei dote modo spiritus tuus in hora non modica: statimque fui raptus in spiritu, et qumanu sua glomerem lineum clarissimi jubar luminis emittentem, sicut solent cometae facere quando apparent; coepitque illum dissolvere, et dixit ad me: Accipe filum glomeris micantis, et liflui glomeris; duxitque me in profundissimas valles et igneas, quae erant plenae puteis ardentibus pice, et sulphupontifices patris mei et avunculorum meorum; quos cum pavens interrogarem quid tam gravia paterentur tormenta, responderunt mihi: Fuimus episcopi patris tui et avunculorum tuorum, et dum debuimus tareis suppliciis, et nos, et alii homicidiorum et rapinarum amatores: huc etiam 162 tui episcopi et satellites venient, qui similiter amant nunc facere. Et dum haec tremebundus auscultarem, ecce, nigerrimi daemones advolantes cum uncis igneis volebant apprehendere filum glomeris quem in manu tenebam, et ad se att
Abbreviated transcription (Latin):
hominum ꝙ pauci uiderent᷑ ei om̃s
cum tremore p̾stolantes: u̾sus aqͥ¬
lonem intendebant. Cumq mirare¬
tur miles: ꝙ ħ misera multitudo pͥ¬
stolaret᷑ ait unus demonũ ad illũ
borte mirans:. quid tanto tuore
nierat: et ecce uentus turbinis ab
aquilone ueniebat. qur i ip̃os demo¬
arripuit. ⁊ in qd̾dam flumen feti¬
dum acfrigidissimum flentem.
in aliam montis partẽ ꝑiecit in
eos incessanter unmerserunt. At
miles aduitoris sui non in memor

Expanded text:
s cum tremore postulantes, versus aquilonem incedebant. Cumque miraretur miles, quid haec misera multitudo praestolaretur, unus daemonum ait ad eum: Forte miraris, quid tanto cum timore niebat, et ecce ventus turbinis ab aquilone veniebat, qui et ipsos daemoarripuit, et in quoddam flumen fetidum ac frigidissimum, in in alium montis partem, flentes e currentes, eos incessanter submerserunt. At miles adjutoris sui non immemor
Abbreviated transcription (Latin):
ingreditur: Moxi a priore ostiũ
obseratur sicq ꝓcessio ad eccłiam
reu̾titur. que die alt̾a it̾m mane
de ecclia ad fossam iegredit᷑. osti¬
umq a pͥore aꝑitur. ⁊ si homo re¬
altera reu̾sus apparuerit. certissi
mi eiꝰ ꝑditione ostio a pͥore obse¬
rato unu̾si recetlunt.

Expanded text:
ingreditur; moxque a priore ostium ingreditur; moxque a priore ostium obseratur, sicque processio ad ecclesiam revertitur: quae die altera iterum mane de ecclesia in fossam regreditur, ostiumque a priore aperitur, et si homo realtera reversus non apparuerit, certissimi de ejus perditione, ostio a priore obserato, universi recedunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tudo tam a sancto patricio quam
ab eius successorib constituta ut
purgatorium illud nullus introe¬
at. nisi qui ab ep̃o in cuiꝰ est ep̃atu
licentiam habeat. ⁊ qui ꝓpria uolõ¬
tate illud intrare ꝓ peccis suis eli¬
gat. Qui dum ad ep̃m ueñit: et
ei ppositum suum manifestau̾it.
pͥus ortatur eum ep̃ a tali ꝓposito de¬
Ostere dicens ꝙ multi illud introie
cum festinat. qͣs cum prior loci illiꝰ
legͥit: mox eusdem homini pur¬
gatorium intrare dissuadet. ⁊ uit
aliam penĩam eligat diligent᷑
ammonet. ostendens ei in eo mul
Quib ꝑatis: conuocat pͥor uicinũ
derũ cłicum: mane qi missa celebrata.
munit᷑ penitens sacͣ communione
⁊ aqͣ ad iodem officium benedicta
asꝑgit᷑ sicq cum ꝓcessione ⁊ leta¬
nia ad ostium purgatorii ducit᷑
prior aut̃ infestinationem ⁊ mul¬
toꝵ in eadem fossa ꝑditionẽ osti¬
um ei coram omnib aperiens. de¬
nunciat. Si u̾o constans in ꝓposi
signum crucis fronti sue impͥmẽs.

Expanded text:
 tam a S. Patricio, quam ab ejus successoribus constitutam, ut Purgatorium illud nullus introeat, nisi ab episcopo in cujus est episcopatu licentiam habeat, et qui propria voluntate illud intrare pro peccatis suis eligat; qui dum ad episcopum venerit, et ei propositum suum manifestaverit, prius hortatur eum episcopus a tali proposito desistere, dicens quod multi illud introiercum festinat; quas cum prior loci illius legerit, mox eidem homini Purgatorium dissuadet, et ut aliam poenitentiam eligat, diligenter admonet, ostendens ei multorum iQuibus peractis convocat prior in unum clerum, maneque missa celebrata, munitur poenitens sacra communione, et aqua ad idem officium benedicta aspergitur, sicque cum processione et litaniis ad ostium Purgatorii demum ducitur. Prior autem infestationem, et multorum in eadem fossa perditionem, ostium ei coram omnibus aperiens, denuntiat. Si vero constans in propossignum crucis fronti suae imprimens,
Abbreviated transcription (Latin):
me ad se accedere p̾cipiebat. Cumq
appropinquassem ut panem sc̃m̃
quem manu p̾tendebat acciperem.
adiecit. Accipe et meip̃m:⁊ in brachi¬
is tuis ꝑ hꝰ eccl̃ie spacium defer Quod¬

Expanded text:
me ad se accedere præcipiebat. Cumque illi appropinquassem, vt panem sanctum, quem manu prætendebat, ore susciperem, adiecit: Accipe, ait, me, & in brachiis tuis per huius Ecclesiæ spatium defer. Ho
Abbreviated transcription (Latin):
mina emittebat. Igneamq lin¬
guam de baratro putidioris eiec¬
tam: ñ mensum ꝓtendebat. qua
totum corpꝰ fr̃s illius lingendo car
bus comp̾hensum ad terram elisit.
ac guttur nefandum uiriliter pede
infandum caput ad instar magni
casabi inflans lingua flammigera
qͣi aratro t̾ram ꝓscinderet circumpo¬
sita comburebat. tunc exterritum

Expanded text:
mina emittebat, igneam linguam de baratro putidi oris eiectam, in immensum protendebat, qua totum corpus fratris illius lingendo, se bus comprehensum ad terram elisit, ac guttur nefandum viriliter pede nec nominandum caput ad instar magni cacabi inflans, lingua flammigera, quasi aratro terram proscinderet, circumposita comburebat. Cujus spectaculi
Abbreviated transcription (Latin):
sũ equidem ⁊ ut ea q̃ cura me sunt
nota tͥ faciam: ad te direst᷑ sum. In
hora exitꝰ mĩ maligni sit̃ cum horri¬
picarer subito petrꝰ apparuit.⁊ eos ꝑt᷑¬
est in quiunt ⁊ nr̃a dum in seculo
uixit oꝑa fecit. S ꝓ his inquit apls
om̃ib. ex corde penituit. ⁊ quod ma¬
uis est scło renunciauit et dum płi

Expanded text:
s, et, ut ea quae circa me sunt tibi nota faciam, ad te directus sum. In hora exitus mei, maligni spiritus cum horripicarer, subito beatus Petrus apparuit, etest, inquiunt, & nostra dum in seculo vixit opera fecit. Sed pro his, inquit, omnibus ex corde pœnituit, & quod maius est seculo renunciauit. Et dum p
Abbreviated transcription (Latin):
ni. Militem cui se locutum dyx̾at.
cognoui. frẽm defuncti qr absense
Rursus dum qͣdam diere familia¬
ri urgente iter agerem duiti in a¬
menum locum secus uiam. ubi¬
erat salicum magna multitudo.
lens consedi. nec mora conspicio eõ
ut potui respondi. ñ dissimulan
Iam uero ut recesseris: mox ad eũ¬

Expanded text:
ni. Militem cui se loquutum indicaucognoui. Fratrem autem defuncti adireterea dum, quadam die re familiari urgente, iter agerem, diverti in amoenum locum secus viam, ubi salicum magna multitudo qlens, consedi. Nec mora conspicio jam vt potui respondi. Nō, inquam, diIam vero vt discesseris, absqu
Abbreviated transcription (Latin):
ecce subito qͣi immensi exercitus stre¬
pitum post t̾gum meum audio cu¬
ius timore ꝑterritus siluam contigo¬
am occidendus ingredior. cumq in
condensa illius me immergens tali
uidere transeuntes nec uideri a mͣse¬
untib possem: multoꝵ armatoꝵ
agmine p̾tereunte: repente astitit
sid ens: scuto pectori. anteposito. ha¬
ste militari innixꝰ. Quem ut uidi pͥ¬
rogandam mĩam hucueni. qr pro
pectis meis dira tormenta patior ina
oblitus sum. horum unum ẽ quod
olim cum quibdam aliis militib
cimit̾ium quoddam infregiui. qd̃¬
płimi uulgares obmaiorem securi¬
tatem se ⁊ sua contulerant. Ibi bouẽ
unum rustico cuidam uolent᷑ ab¬
stuli. Aluid est quod terre que mei ui¬
ris non erat. inuistas exactiones im
antelmum adeas. eumq ex me dep̾¬
ceris: qͣtinus ablata ꝓmerestituat. et¬
iacobum ire disponebas: hanc cum
domum redieris: inuenies furto sub¬
latam. Apparui etiam anteqͣm ad
te uenirem: Giuillermo noto tͥmi¬

Expanded text:
ecce subito quasi immensi exercitus strepitum post terga mea audio. Cujus timore perterritus, contiguam silvam occultandus ingredior. Cumque in condensa illius me immergens, talividere transeuntes, nec videri a transeuntibus possem, multo armatorum agmine praetereunte, astitit sidens, scuto pectori anteposito, hastae militari innixus. Quem ut vidi prirogandam misericordiam huc veni. Pro peccatis meis dira tormenta patior, et oblitus sum. Horum unum hoc est, quod olim cum quibusdam aliis militibus coemeterium quoddam, in quo quamplurimi vulgarium ob majorem securitatem se ac sua contulerant, infregi, ac bovem unum rustico cuidam violenter abstuli. Item, terrae quae mei juris non erat, injustas exactiones imptrem meum Anselmum adeas, eumque ex me depreceris quatenus ablata vice mea restituat, eiIacobum ire disponebas? Hanc cum domum redieris, inuenies furto sublatam. Apparui insuper antequam ad te venirem, Guilielmo noto tibi mi
Abbreviated transcription (Latin):
uido monachus de solemp
rat in eccl̃ia cuculla blauinea ue
tur pp̃ blauineam cucullam di
fectus. a quib ea uoluntate rediit
ut uestem ꝓtinus mutaret nichilꝙ ꝓ

Expanded text:
uido monachus de Solemnirat in ecclesia, et blavinea cuculla tur propter blavineam cucullam, qut, a quibus ea voluntate rediit, ut vestem protinus mutaret, nihilque
Abbreviated transcription (Latin):
bitus paulo ante uas tum aqua affer
ti sunt abluam ⁊ eis ablutis totum
te mundatum reddam. cumꝙ me
nosti ad purggationem tui. hancasͣ
esse nec̃am. qui tale ꝙ ip̃e nosti ccim̃
commisisti. ꝙ de inlustria celans.
nulli hactenus dr̃e uoluisti: unsde
scias te nullatenus posse saluari nͥ¬
tanto ĩ reatu te pur ꝑmittensad sen¬
sus corporeos te redire concedit. ut de
tanto crimine confitendo penitere ⁊
penitendo salutẽ consequi merearis.
hac inquit pb̃r de cã et a uob̾ ab fui.
et ad uos redire ꝑmissus sum. his dc̃s.¬

Expanded text:
niciei, paulo ante vas cum aqua afferrti sunt abluam, & eis ablutis totum te mundatum reddam. Cumque anosti, ait, ad purgationem tui hanc aquam esse necessariam, qui tale quod ipse nosti crimen commisisti, quod de industria celans, nulli hactenus reuelare voluisti? Vnde scias te nullatenus posse saluari, nitanto etiam reatu te perire permittens, ad sensus corporeos te redire permittit, ut de tanto crimine confitendo poenitere, et poenitendo salutem consequi merearis. Hac igitur de causa et a vobis abfui, et ad vos redire permissus sum. His
Abbreviated transcription (Latin):
militate confit̾i ⁊ ut magis ad con¬
neam donec om̃ia consumassy: in
manu mea teniũ confiteri ergo cep̃
⁊ confitendo aliqͣmdui ꝓcessit. S qr
multa uifirmitas ordinẽ uerł̃oꝵ eiꝰ
aliqͣndo ꝑturbabat iuuabam eum
int̾lum reducendo ad mentẽ que oc¬

Expanded text:
magine Domini, ut magis ad conr, donec omnia consummata sunt manu tenui. Confiteri ergo coepit: et confitendo aliquandiu processit. Et quia multa infirmitas ordinem verborum ejus aliquando perturbabat, juvabam eum interdum, reducendo ei ad mentem qu
Abbreviated transcription (Latin):
egritudinis necessitate coastus: ra¬
dulfum tunc alb̾em monasterii
catalanensis pp̃ medelam tam aĩe
qͣm corporis. quaꝵ rex ille non ig¬
narus erat ad se uenire rogauit.
Ille caritate ꝓuocatus ire non disto¬

Expanded text:
aegritudinis necessitate coactus, Radulfum tunc abbatem monasterii Catalaunensis propter medelam tam animae quam corporis, quarum ille rerum non ignarus erat, ad se venire rogavit. Ad quem ille charitate provocatus venire non distu
Abbreviated transcription (Latin):
totam mox tibiam ⁊ coxam. cum
inguine simul ac genicalib com¬
p̾hendit usq ad uitalia serpendo
modum numqͣm deficiens absor
cognoscitur penitentiam: suscepiᷤ¬
se nec mulier contubnium. quax
etiam tunc impudenter uti mini¬
sterio non uerebatur: uoluit absen¬

Expanded text:
tam, tibiam coxamque cum inguine simul ac genitalibus comprehendit, ut usque ad vitalia serpendo modum numquam deficiens absorbcognoscitur penitentiam suscepisse nec mulierum a se contubernium, quarum etiam tunc impudenter uti ministerio non verebatur, voluit absen
Abbreviated transcription (Latin):
laicus cum eo familiaritatẽ non
dam dedicatione unius dum ta
omni ppło curasse constant̃ a ꝑhi¬
bentib asseratur. Hic non suis
s alienis miracłis claruit. Nam ad
obitum eiusueniens papula. ꝑni-¬

Expanded text:
tae cum eo familiaritatem habe dedicatione unius duntaxa curasse constanter a perhibentibus asseratur. Sed quia non suis, sed alienis miraculis claruit, ad obitum veniens
Abbreviated transcription (Latin):
pud uicum regium qui uocat᷑¬
calua. cl̃ici quondam ab eccl̃ia
expulsi noua prelia suscitarunt. quoꝵ
unius elferuis. omnia pene monast̾ia
que reuerentissimus a dewoldus constͬ¬
xerat euertit. Cum uent̃ est primo ap̃
xuintoniam ibi ymago domini exp̾sse
Non sedatis ilł cum uent̃ est it̾m apd̃
glie senatorib repente solarium totũ.
cum axib et trabib concidit. omnibq
ad t̾ram elisis. solus dunstanus suꝑ
trabem que suꝑstes erat euasit. Re¬
liqui uł mortui sunt uł ꝑpetuo lan¬
guerunt. Omnes ange li tunc et de¬
inceps in dunstam suĩam relictis cle

Expanded text:
pud vicum regium, qui vocatCalna, clerici quondam ab ecclesiis suis expulsi nova praelia suscitarunt; quorum unus Olferius omnia pene monasteria, quae reverendissimus Athevoldus construxerat, evertit. Conventum est primo apud Winthoniam, ubi imago Domini, ut suprnon sedatis illis. Conventum est iterum apud ibus repente solarium totum cum asseribus et trabibus cecidit; omnibusque ad terram allisis, solus Dunstanus super unam trabem, quae superstes erat, evasit: reliqui vel mortui sunt, vel perpetuo languerunt. Omnes Angli tunc et deinceps in sententiam Dunstani, relictis cle
Abbreviated transcription (Latin):
dicere. illuc ubi gehennale baratrũ
feruentius eructabat: ꝓpinquare p̾¬
sumꝑsit. post missaꝵ sollempnia in

Expanded text:
discere, illuc ubi gehennale barathrum ferventius eructabat, propinquare praesumpsit; post missarum solemnia in
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ saluatoris eccł̃iam maior dig¬
nitate ñ solum romanis. s et to¬
cius orb eccl̃iis est. Illue dlñs papa

Expanded text:
sancti Saluatoris Ecclesiam, maior dignitate non solum Romanis, sed & totius orbis Ecclesiis est. Illuc Pontifex A
Abbreviated transcription (Latin):
gn̾a inuenta sunt corm̃toꝵ. Alis¬
bi suspendebant᷑ cathenis igneis
ꝑ pedis. ali ꝑ mañ. alii ꝑ capillol.
tib ad itnau̾sis. ⁊ sulphureis flam¬
mis ĩmersis. alii unguĩb pende¬
alii uerub igneis tranffixi ad ig¬
nem assabant᷑. quos demonum
alii u̾tunt. alii diu̾sis metallis
liquescentib degustauer̃t. quos¬

Expanded text:
tormentorum. Alii suspendebantur catenis igneis per pedes, alii per manus, alii per capillos, tibus ad ima versis et sulphureis flammis immersis. Alii unguibus pendeAlii verubus igneis transfixi ad ignem assabantur, quos daemonum alii verterunt, alii diversis metallis liquescentibus deguttaverun