comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
yot qui deus philipesi acie a cesare
et Autono datus ĩ eũ tela cõuer¬
tit ¶ Consẽtaueo uocis iactu. G.
Cassi aurẽ fortuã ꝑuelit quẽ solẽ¬
orrutib Rodus ue ab eo cũctis de¬
ore smiladois speliarẽtur solem a se
reliqui respõdere uoluit et rapacisso¬
ni uictoris ĩselẽtiã dt̃i tumore ꝓ¬
tħe̾t abieccũ q macedonica pugna
uõ effigiẽ solis quã tm̃ modo sũ¬
plicib cesserat sed ipm sclem reba
relique coget ¶ Annotatu dignũ
lud̃ quoq omen sub quo petilius
liguria bellũ terẽs occederit. Nlã
duo eiusd geuens alienuyeã exẽ¬
Ila nõ absurde possũt. Sauui prie¬
nẽsib auxiliũ adu̾sus sarras ĩp¬
lorãtib aurogãtia ĩstiutti ꝓ class

Expanded text:
 qui deus Philippensi acie a Caesare et Antonio signo datus in eum tela conuertit. Consentaneo uocis iactu C. Cassii aurem fortuna peruellit, quem orantibus Rhodiis ne ab eo cunctis deorum simulacris spoliarrelinqui respondere uoluit, ut rapacissimi uictoris insolentiam dicti tumore protraheret abiectumque Macedonica pugna non effigiem Solis, quam tantummodo supplicibus cesserat, sed ipsum solem re uera relinquere cogeret. Adnotatu dignum illud quoque omen, sub quo Petilius consul in Liguria bellum gerens occiderit: nam duo eiusdem generis alienigena exempla non absurde possunt. Sami Prienensibus auxilium aduersus Caras inplorantibus adrogantia instincti pro class
Abbreviated transcription (Latin):
materius anus distiages duos puũ¬
cios sõpuii frustrr discute̾ tẽptauit
Maudauẽ filiã suã ꝙ ĩter quierẽ ui¬
derat uriua eius ouĩs Asiacas urbes
iũdasse nõ medore excellẽtissuuo
ne ĩ eius fauliã RRegni decus trasse¬
cretur sed̾ psare modice fortuẽ ui¬
ro collocãdo natũ q cutũ exponi iu¬
bendo ꝙr saliter quietis tpũl ex ĩstiã¬
uerat genitali ꝑte mãdanes natã
uitẽ eousꝙ creuisse douec cũccas
est eĩ se ip̃e nepotis felicitatẽ cele¬
stiũ udicio destiãtam huanis con¬
ilus ĩpedure conãdo ¶ Iutra pu¬
natũ autẽ hĩtũ Dyonisio Girrcu¬
sauo adhuc se cõgrente himera
teo opiõne sua celũ constendit atq
ibidem dede omiũ lustratis sedibrut
aiẽdu̾tit pullẽtem sirũ scauis colo¬
ris lutigiõsioris ferreis catherus ui¬
tũ Iouis solio pedib q subieccũ. In¬
terregato q Inuene quo cõsideradti
dut illũ gacilie atq ytalie dirum

Expanded text:
auus Astyages duo praenuntios somnii frustra discutere temptauit, Mandanen filiam suam, quod in quiete uiderat urinam eius omnes Asiaticas gentes inundasse, non Medorum excellentissimo, ne in eius familiam regni decus transferretur, sed Persarum modicae fortunae uiro conlocando natumque Cyrum exponi iubendo, quia similiter quietis temporibus existimauerat genitali parte Mandanes enatam uitem eo usque creuisse, donec cunctas est enim se ipse nepotis felicitatem caelestium iudicio destinatam humanis consiliis inpedire conando. Intra priuatum autem habitum Dionysio Syracusano adhuc se continente Himeratem opinione sua caelum conscendit atque ibidem deorum omnium lustratis sedibus animaduertit praeualentem uirum flaui coloris, lentiginosi oris, ferreis catenis uinctum, Iouis solio pedibusque subiectum, interrogatoque iuuene, quo considerandi diit illu
Abbreviated transcription (Latin):
gato sonmo luuẽ ĩ troferr iussit ꝓu¬
eros qza se discedere Setuit. Intia.
hãt noctem et sappliciũ capitis quo
eũ Cͥesar affecit ꝑnulũ admodtũ
ut̃ ita dicã liueis. haturii ffuffi. e̾¬
tis Romãi sõpmũ ẽto aduẽtu admõd¬
tũ est qui eid gladiatore anuꝯgi
racusis edret᷑ inter quietẽ retiarũ
se maũ cõfodi uidit id qr posterr de
ĩspeccacliu sessorib naĩrauit Iuti¬
dit deĩde ũt ꝓpiõ ab equite loco ye¬
ciabius cũ mirmiliõe ĩcroducẽtur cuq
cũ faciẽ uidisset idẽ dixit abillo se¬
Recianio trucidaii putasse ꝓtiuus¬
ꝙ q deide discede̾ uoluit Illi ẜmone
suo metu discusso causã exiciĩ mi
tem ferireconat᷑ trauegũ uladro ha¬
ut detestãdũ Romauo sagni ita certe
sed eciã ip̃a quies hostilis ppłolroͣno
fuit hausit eĩ ꝓpoĩto et uotis suis cõ¬
uẽdentẽ ymagĩem existiãuit q
nussũ sibi agone mortali spẽ ex¬
telscorẽ Iuuenẽ madende ycalie¬

Expanded text:
to somno lumen intro ferri iussit puerosque a se discedere uetuit. inter hanc noctem et supplicium capitis, quo eum Caesar adfecit, paruulum admodum ut ita dicam, lineis Haterii Rufi equitis Romani somnium certo euentu admotum est. qui, cum gladiatorium munus Syracusis ederetur, inter quietem retiari se manu confodi uidit idque postero die in spectaculo consessoribus narrauit. incidit deinde ut proximo ab equite loco retiarius cum murmillone introduceretur. cuius cum faciem uidisset, isdem dixit ab illo retiario trucidari putasse protinusque inde discedere uoluit. illi sermone suo metu eius discusso causam exitii misetem ferire conatur, traiectum gladio Haut detestandum Romano sanguini, ita certae sed etiam ipsa quies hostilis imperio nostro fuit: hausit enim proposito et uotis suis conuenientem imaginem existimauitque missum sibi ab Ioue mortali specie excelsiorem iuuenem inuadendae
Abbreviated transcription (Latin):
s̾ et pulli caura eiussi ĩ ꝓxiau
filuã fugerũt. Sũma ꝙ dilgẽtu
lis portu quo pedib ꝑueuerat nau
cõscẽdet talis uox suu ullo autor
ad aures uus pueĩt Mauciue nu¬
ux qua territur cũ itiue̾ cõueiss
gauuã petisset et ibi staphã cep
gressur auguis exmr magtudis
uisu ex cõsptũ abut. Ergo nuͣmꝑ¬
lici pugua turpi federe adicõe fue¬
sta ¶ Mnius airam ĩ hoiẽ parĩ
cõsiderato tementatẽ a yberii. Gragi
graiussimi ciuis tristis exatus et
ꝓdigio de nũtiatus uec enitatus
cõsilio fant Cõsul eud cũ iluca¬
nie sacfacaret ãgues duo exgl

Expanded text:
et, pulli cauea emissi in proximam siluam fugerunt summaque diligentia lis portu, quo pedibus peruenerat, nauem conscenderet, talis uox sine ullo auctore ad aures eius peruenit, 'Mancine, mane'. qua territus, cum itinere conuerso Genuam petisset et ibi scapham esset ingressus, anguis eximiae magnitudinis uisus e conspectu abiit. ergo prolici pugna, turpi foedere, deditione funesta. Minus miram in homine parum considerato temeritatem Ti. Gracchi grauissimi ciuis tristis exitus et prodigio denuntiatus nec euitatus consilio facit: consul enim cum in Lucanis sacrificaret, angu
Abbreviated transcription (Latin):
gauit qd ei nouiẽ eẽt. cui Respondit
lracobasilea uocari que box spem eiꝰ
que ꝙͣrtulaꝯq rescabat cõminuit ue¬
q id dissimlanter tulit. auertit er̃
ocłos ab illis tectis ac alorẽ quẽ ex
duo omine cõceꝑat gemitu pate¬
fecit ¶ Marci etiã Aruti diggnꝰ
adiuisso parritidis euẽtus omine
desiguatus est. Si quidẽ post illud
nephariũ opus natalẽ suũ telebrũs
cũ gretũ uersũ expromẽ uellet
ad illud ꝑctissimũ hxmericũ Rffe¬

Expanded text:
i respondit katwbasi/leia uocari. quae uox spem eius quae quantulamcumque restabat conminuit, neque id dissimulanter tulit: auertit enim oculos ab illis tectis ac dolorem, quem ex diro omine ceperat, gemitu patefecit. M. etiam Bruti dignus admisso parricidio euentus omine designatus est, si quidem post illud nefarium opus natalem suum celebrans, cum Graecum uersum expromere uellet, ad illud potissimum Homericum refe
Abbreviated transcription (Latin):
sigua hostilib ĩtercepta maĩb tãtũ
Cromar̃ milicie deres barbarte ch̃¬
tritũ equitatu optime ĩdilis filiĩ
cruore pat̾iu resꝑsi oculi corpus
ĩꝑatoris ĩtex ꝓmustras ocadauere
stones auiũ serae ꝙ laniatib c¬
ieccũ. Uellem quid̃ placidiꝰ sed sd
resatu serũ est sic deore spreti mõ¬
nitꝰ excãdescũt sit hũana cõsilia
castigãtur ei se celẽstib p̾ferũs¬
¶ G. etiã Pompenũ Iupiter oĩpo¬
teus habule monuerat ne cũ
Baio elesare ultiãm belle fortuãe
exꝑiri cõtendẽt Egresso a dõur̃a¬
chio adu̾sa aguuiui eiꝰ fulnuã ia¬
cieus exanũb apiꝰ sugua obstu¬
rãdo subita tristitia ip̃licatis nuli¬
cũ aĩs nocturnis tocius egtitur
terrorib ab ipa altarib hostia r e
fuga sed ĩuitte leges nrccessitu¬
dis pectus alioqͥn aurẽtia re¬
motũ ꝓdigia ista iusta estiatõe
ꝓpendẽre passe nõ sũt. Itaq dũ

Expanded text:
signa hostilibus intercepta manibus, tantum signa hostilibus intercepta manibus, tantum Romanae militiae decus barbarorum obtritum equitatu, optimae indolis filii cruore paterni respersi oculi, corpus imperatoris inter promiscuas cadauerum strues auium ferarumque laniatibus obiectum. uellem quidem placidius, † sed quod relatu uerum est. sic deorum spreti monitus excandescunt, sic humana consilia castigantur, ubi se caelestibus praeferunt. Cn. etiam Pompeium Iuppiter omnipotens abunde monuerat ne cum C. Caesare ultimam belli fortunam experiri contenderet, egresso a Dyrrachio aduersa agmini eius fulmina iaciens, examinibus apium signa obscurando, subita tristitia implicatis militum animis, nocturnis totius exercitus terroribus, ab ipsis altaribus hostiarum fuga. sed inuictae leges necessitudinis pectus alioquin procul amentia remotum prodigia ista iusta aestimatione perpendere passae non sunt. itaque, dum
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ dolorẽ ac de t̾nẽtũ priẽ
ĩteritu suo acculit ¶ Iam Occauiꝰ
ita uitore nõ potuit e simlãtio
ẽ appolliuis ꝑ se abrupto capite
et ita ĩfixo humi Et auelli nẽquĩ¬
ret ainus cũ collega suo dissids
itiũ suũ ĩ quod̾ metꝰ auguriũ tri¬
llẽ di caput terra refigi potuit¬
¶ Non sũt nos M. Crassus. ĩter
grauissias Ronaui ĩꝑii iacurar̃
nũandus hot loco de se silẽtiũ age̾
plumis et eidẽtissiẽ ãce tãtam
ruiuã mõserore pulsatꝰ utib dut¬
turꝰ erat a carris adu̾suc Parihos
ex̾citũ. Pullũ ei traditũ est palu¬
dauiẽtũ cũ ĩpreliũ exeũtib abũ
aut purpureũ dari seceat. mesti et
tanti nulites ad pͥnopia cõreuerũt
qnii uet̾e̾ instituto cũ clamore ala
rebat᷑ ꝑtemi se ip̃a cõuertit. m¬
gua hec ꝓdigia sed et ilłe ta¬
dec aliꝓto maioret tot pult er¬
rimare legionũ ĩteritus tam młta

Expanded text:
magnum dolorem ac detrimentum patriae magnum dolorem ac detrimentum patriae interitu suo attulit. Nam Octauius ita uitare non potuit: e simulacro enim Apollinis per se abrupto capite et ita infixo humi, ut auelli nequiret, armis cum collega suo dissidens itium suum inque metus augurium triterra refigi potuit. Non sinit nos M. Crassus, inter grauissimas Romani imperii iacturas numerandus, hoc loco de se silentium agere, plurimis et euidentissimis ante tantam ruinam monstrorum pulsatus ictibus. ducturus erat a Carris aduersus Parthos exercitum. pullum ei traditum est paludamentum, cum in proelium exeuntibus album aut purpureum dari soleat. maesti et taciti milites ad principia conuenerunt, qui uetere instituto cum clamore alacrebatur partem se ipsa conuertit. mhaec prodigia, sed et illae clades aliquanto maiores, tot pulcherrimarum legionum interitus, tam multa
Abbreviated transcription (Latin):
teri ueꝙ fuga ĩpedui potuit qd̃ ꝙͣ¬
uis aruspiter ad salutẽ imꝑatõris
ꝑtine̾ dixissẽt Gractus tñ nõ caut
ne ꝑfidi hospitis sui flaui. insidiie
ĩ eũsociõ ꝑducꝯ ĩ quo penore dux
Migo cũ aomata mauu delicuerat
Iermis occideretur / ¶ Et cõsi latis
ollegiũ et erroris societas et par
gens mortis a. Aybeuo. Enacco. ad
harceili meõuiã me trahit. Is eĩ¬
captare Giracusarũ et hanibalis ãte
Srolana menia a se p̾mũ fugẽ cca¬
cci hlia ĩflãmatus cũ sũmo studio
interetur ut Pxuore ex̾t̾itũ aut
ĩ ytalia geosterue̾t. aut ytalia pellel
sollẽui q sac̾ficio deore uolũtates ex
ploraret que p̾ma hostia ãte focu¬
lũ cecidit eius Ietur sine capite
ĩuẽtũ est ꝑxima caput reciuoris
duplex hũit. quib ĩspectis aiuspep
trisa Gultu nõ place̾ sibi exta qr¬
cellus ne quid teniẽ conaret᷑ in¬
seqͣti nocte spellandi grã cũ pau¬
cis egredi ausus a młtitudiẽ ho¬

Expanded text:
inpediri potuit. quod quamuis aruspices ad salutem imperatoris pertinere dixissent, Gracchus tamen non cauit ne perfidi hospitis sui Flaui insidiis in eum locum deductus, in quo Poenorum dux Mago cum armata manu delituerat, inermis occideretur. Et consulatus collegium et erroris societas et par genus mortis a Ti. Graccho ad M. Marcelli memoriam me trahit. is captarum Syracusarum et Hannibalis ante Nolana moenia a se primum fugere coacti gloria inflammatus, cum summo studio niteretur ut Poenorum exercitum aut in Italia prosterneret aut Italia pelleret, sollemnique sacrificio uoluntates deorum exploraret, quae prima hostia ante foculum cecidit, eius iecur sine capite inuentum est, proxima caput iocinoris duplex habuit. quibus inspectis aruspex tristi uultu non placere sibi exta,cellus ne quid temere conaretur, insequenti nocte speculandi gratia cum paucis egredi ausus, a multitudine ho
Abbreviated transcription (Latin):
ut auccis minꝰ hẽnt ita alequid
gc̃te uarretatis afferre possũt.
In ex̾citu xersis quẽ adusus ꝓĩ¬
ciã gretiã ꝯtrax̾at eque partu lepo¬
reni edicũ cõstat quo gu̾e mõstri
tãti apparat ꝯ sigficatꝰ est euẽtus
uã qui mare classib terrã ꝑedestri¬
do regressu Reguũ suũ repet̾e est
coaccus ¶ Codem mõtem Aichon
deleret la cedemõis ĩnadende cõsili

Expanded text:
liquid gratae uarietatis adferre possunt. In exercitu Xerxis, quem † aduersus prouinciam Graeciam contraxerat, equae partu leporem editum constat. quo genere monstri tanti apparatus significatus est euentus: nam qui mare classibus, terram pedestrdo regressu regnum suum repetere est coactus. Eidem montem Athon deleret, Laced
Abbreviated transcription (Latin):
cepto ꝓpoĩto abstiẽret et si qd seu¬
sus Gestigiũ ĩ uecordi peccore fuiss¬
caue̾ pocuisset ãte de leouida et Te¬
sare spartauis abũde monitũ /¬
¶ Mide uo cuiꝰ ĩꝑio Phugia fuit
subiecta puero doruẽti formice ĩ
os graua crictici cõmesẜũt ꝑentib
deide̾ eius quorsũ ꝓdigiũ tẽderet᷑
explorãtib augures rũderũs oñi

Expanded text:
abstineret: et si quod uestigium in uaecordi pectore sensus fuisset, ante de Leonida et † a caesare Spartanis abunde monitum. Midae uero, cuius imperio Phrygia fuit subiecta, puero dormienti formicae in os grana tritici congesserunt. parentibus deinde eius corsus prodigium tenderet explor
Abbreviated transcription (Latin):
uictorie iter mur ꝑdigro dii imuor¬
tales pacefecerũs. Gubito eĩ alba¬
nus lacus ueꝙ celestib auccꝰ ym¬
brib ueq idacõe ulliũs ãuit̾ ad¬
uitꝰ solitũ stagni modũ excessit᷑
Ciuꝰ rei explorñde grci legati ad
delphicũ oraculũ missi retulerũt pͥ¬
cipi sortib ut aquã eius lacus E¬
nussã ꝑ agros diffũderẽt. Sic eĩ
pex seyentĩ a nulite nr̃o qr domie¬
scici ĩcerp̾tes d erãt raptur ⁊ ĩ cast
ꝑlatus futum dixerat. Ergo seãtꝰ
duplici p̾dicõ moĩtus eos puue
tprẽ et religioĩ ꝑaruit et hostiũ er̃¬
successus qd sequit᷑. luciꝰ Gilla. cõ¬
sul sociali bello cũ maguo Molauõ
ãte p̾toriũ imolaret subito as bua
ꝑte are ꝓlapsam anguẽ ꝓspexit
qua uisa postiuuii aruspitit hoita¬
tu ꝯtinuo exertitũ ĩ eppedicõr
eguxit at fortissiã Selutũ cast
cepit. Que Giccona eius aplissĩe

Expanded text:
uictoriae iter miro prodigio di inmoruictoriae iter miro prodigio di inmortales patefecerunt: subito enim Albanus lacus neque caelestibus auctus imbribus neque inundatione ullius amnis adiutus solitum stagni modum excessit. cuius rei explorandae gratia legati ad Delphicum oraculum missi rettulerunt praecipi sortibus ut aquam eius lacus emissam per agros diffunderent: sic enimpex Veientium a milite nostro, quia domestici interpretes deerant, raptus et in castra perlatus futurum dixerat. ergo senatus duplici praedictione monitus eodem paene tempore et religioni paruit et hostium ursuccessus quod sequitur. L. Sulla consul sociali bello, cum in agro Nolano ante praetorium immolaret, subito ab ima parte arae prolapsam anguem prospexit. qua uisa Postumi aruspicis hortatu continuo exercitum in expeditionem eduxit ac † fortissima Samnitium castra cepit. q
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑitis hostib successũ suũ ĩ acceptũ¬
men referẽtes et tũc eauti et
Deo nuolaus et et dẽicepe om̃ib
De prodigiis Reᶜ¬
rodigiore quoqz que aut
sidã aut adureosa accide¬
bũt debita ꝓpoĩta nr̃o re¬
lãtio est. Seruio Aulio eciã cũ
enicuisse doesticore oculi ãuotauer et
quod ꝓdigiũ duci regis marci ux¬
dr danaquil adimrata ẜnũ natũ
ĩ modũ filii educauit et ad regui
fastigiũ euexit ¶ Que felicit᷑
euetur illa flama q̃ ex .l. mabti
ducis duoie ex̾cituũ quos ĩteritus
Publii et Guei Ecrpionũ dhispaiã
debłitauerat capite cõtioãtus elu¬
uit. lisiã eiꝰ asptũ pauidi adhut
nulites p̾stinã recuꝑare fortitudie
cesir magno ꝙ uno ĩ ptãtem redi¬
cto biua castra ꝑuiucis opib refer¬
ta ceperũt ¶ Itẽ cũ bello acri et
diutiuo ueyentes a Rõnis ĩtru me¬
ma cõpulsi caꝑi nõ possent ea q
niora nõ minus obsid̃tib ꝙͣr obse¬
ssir ĩtollerabłis uidetur ex õptate

Expanded text:
i acceptum referentes et tunc Aeanti ut deo immolauerunt et deinceps omnibus DE PRODIGIIS Prodigiorum quoque, quae aut secunda aut aduersa acciderunt, debita proposito nostro relatio est. Seruio Tullio etiam tum emicuisse domesticorum oculi adnotauerunt. quod prodigium Anci regis Marci uxor Tanaquil admirata, serua natum in modum filii educauit et ad regium fastigium euexit. Aeque felicis euentus illa flamma, quae ex L. Marci ducis duorum exercituum, quos interitus Publi et Gnaei Scipionum in Hispania debilitauerat, capite contionantis eluxit: namque eius aspectu pauidi adhuc milites pristinam recuperare fortitudinem caesis magnoque numero in potestatem redacto bina castra Punicis opibus referta ceperunt. Item, cum bello acri et diutino Veientes a Romanis intra moenia conpulsi capi non possent, eaque mora non minus obsidentibus quam obsessis intolerabilis uideretur, exoptatae
Abbreviated transcription (Latin):
iudicatus ĩ donũ pamite. Mnntuo¬
nis custodie cã aductus est slq̃¬
uertit eĩ asellũ cũ ei pabulũ oħe¬
tur neglecco eo ad aquã ꝓtiureti
quo speccacło decie ꝓuidẽtia ꝓ
seq̃retur oblatũ ratus alioq̃n etiã
iterpͥtandare Religionũ ꝑitissimꝰ
a mltĩtudiẽ que ad openi illi sir̾¬
dã cõfluxat ĩpetrauit t ad mare

Expanded text:
catus in domum Fanniae Minturnis custodiae causa deductus est. animaduertit enim asellum, cum ei pabulum obiceretur, neglecto eo ad aquam procurrentem. quo spectaculo deorum prouidentia quod sequeretur oblatum ratus, alioquin etiam interpretandarum religionum peritissimus, a multitudine, quae ad opem illi ferendam confluxerat, inpe
Abbreviated transcription (Latin):
dicatũ .G. petronia matre quã Tensi
quoad Gixit ĩ mat̾mõrũ huetat natis
diuus augustꝰ ĩ boua pr̃na ire deoe¬
to suo iussit prĩt prĩe aĩo usus qͣuã
Tuitius ĩ ꝓprio iure ꝓcreato filio sulua
cũ diquitate paterũ uontẽ asrga¬
uerat ¶ Cpepticia quop mater Tra¬
liam eore tũiam parere nõ posset
Pdublio seui adiodũ impsit testamẽto
etiã utroꝵ p̾terito ai quib aditur Aus
Augustꝰ et npcias miliẽris et sup̾ua
nedicia ĩꝓbauit. Nã hi dicatẽ matenã
fileos hr̃e iussit atẽ qr nõ crrãboꝵ li¬
berore causa cõignõ ĩtercessit unrũ

Expanded text:
Petronia matre, quam Tettius, quoad uixit, in matrimonio habuerat, natum, diuus Augustus in bona paterna ire decreto suo iussit, patris patriae animo usus, quoniam Tettius in proprio lare procreato filio summa cum iniquitate paternum nomen abrogauerat. Septicia quoque mater Traeliam eorum, cum iam parere non posset, Publicio seni admodum nupsit, testamento etiam utroque praeterito. a quibus aditus diuus Augustus et nuptias mulieris et suprema iudicia improbauit: nam hereditatem maternam filios habere iussit, dotem, quia non creandorum liberorum ca
Abbreviated transcription (Latin):
clausa reꝑit. quid eĩ illis iuereo ddiu
florẽ inue̾te ꝓ re. puᵗ ͣ absitp̃seat᷑
auerat. adiurso corpore exceptas ostẽ¬
debat cicatrices et postulabat Et uõ aui¬
tos euas laies otiosa ip̃o srsi uer
possisbut. Itaꝙ depoĩtie arnus coattꝰ
est ĩ soro togarcõ ĩgresi iusiciã ater¬
be. cũ ĩbissñus ed hũdit de pͥ do

Expanded text:
dius? florem iuuentae pro re publica absumpserat, rauerat, aduerso corpore exceptas ostendebat cicatrices, et postulabant ut auitos eius lares otiosa ipsi urbi onera possiderent. itaque depositis armis coactus est in foro togatam ingredi militiam: acerbe:
Abbreviated transcription (Latin):
ne obscena Senucii pñtia ĩquinata¬
ẜ uode tribuãlia magrãtuũ sub spẽ
petici uiris pollue̾n̾tur/ ¶ Multo
Q. Metellus. pretoriũ srbanũ seio¬
rem egit ꝙͣ crester gesserat qui uetilo
mus et gͣiuissimꝰ fori ac lupauaris seꝑã¬
dam cõdicõem t existĩauit net aut fa¬
cãas d̃cegro ciui iura redde̾ qui se ab̾
o. hoẽsto uite gue̾ abiuꝑat.¬

Expanded text:
ne obscena Genucii praesentia inquinataque uoce tribunalia magistratuum sub specie petiti iuris polluerentur. Multo Q. Metellus praetorem urbanum seueriorem egit quam Orestes gesserat. qui Vecillo ssimus et grauissimus fori ac lupanaris separandam condicionem existimauit, nec aut fatamquam integro ciui iura reddere, qui se ab omni honesto uitae genere abru
Abbreviated transcription (Latin):
Ross feruẽti replutas aqra nãdere
uoluistis. Quid illis si acerbitatem
casus intureare miserius si cõstãtr̃
respicias fidelius qui ne a pouãd
desste̾nt tali bti cibi gue sastmueret
cũ pegiussiã arua sua fertilissumcẽ¬
I caipos meiub suis subiettos ĩtue¬
urent Itaq Campane uibis que pu¬
ntã fentatẽ dclitut sius cupde fo¬
ꝓpiquo sitũ casilum̃ ncodora
captũd dutiẽtis potius denaruẽ odde
biis serdidũ sordiũ suare frm nõ lcu̾it
Equi ai Sir ad salutarẽ impẽsam faciẽ
¶. G. autẽ. mario. En. Carboue eõ¬
sulib ciuili bello cũl. Silla dissidẽtib
quo tpr̃e nõ rei. pu. uiccoria q̃rebatur
sed premiũ sictorie res erat puslita
senatꝰ ꝯfłtu aurea atq argẽtea tẽ¬
plor crnauiẽta ne nulitib scipẽ¬

Expanded text:
lles feruenti resolutas aqua mandere uoluisti. quid illis, si acerbitatem casus intueare, miserius, si constantiam respicias, fidelius? qui, ne a Romanis desciscerent, tali uti cibi genere sustinuerunt, cum pinguissima arua sua fertilissimosque campos moenibus suis subiectos intuerentur. itaque Campanae urbis, quae Punicam feritatepinquo situm Casilinum, † moderarum captum ducentis potius denariis uendebiis sordium suarum frui non licuit, aequi animi uir ad salutarem inpensam. C. autem Mario Cn. Carbone consulibus ciuili bello cum L. Sulla dissidentibus, quo tempore non rei publicae uictoria quaerebatur, sed praemium uictoriae res erat publica, senatus consulto aurea atque argentea templorum ornamenta, ne militibus stipen
Abbreviated transcription (Latin):
sidiouẽ. Tir Pompeii fiuscrãtes fideri
prescarẽt qr ullĩ iã aliud ĩ sibe eore
eore suꝑerat aial exores suas natos¬
ꝙ ad usũ nefarie dapis uerterũt. Quo¬
ẜ diucius armata inuẽtes Gistera sua
uisterib suis aleret ĩfelices cadauerũ
reliquias salire nõ dubitauit. En uĩ¬
qͣ aliquis ĩ acie hataretur Et ꝙ salu¬
te ꝯuigũ et liberoꝵ fatiter dimica¬
ret᷑. Ex hoc niurũ heste tanto duci
peua magis ꝙͣ uictoria petẽda fuit
est plus Guidicatus lib̃tatis qr Siccus
itatis suꝑauerit. Nãq illis dulcia
uite pignora ꝓprio spũ canora sũt ea
Qallagritauis prãdia atꝙ cene ex¬
titerũt
De testamẽtis que restisa sũt

Expanded text:
onem Cn. Pompei frustrantes fidem praestarent, quia nullum iam aliud in urbe eorum supererat animal, uxores suas natosque ad usum nefariae dapis uerterunt: quoque diutius armata iuuentus uiscera sua uisceribns suis aleret, infelices cadauerum reliquias sallire non dubitauit. en quam aliquis in acie hortaretur ut pro salute coniugum et liberorum fortiter dimicaret! ex hoc nimirum hoste tanto duci poena magis quam uictoria petenda fuit, quia plus uindicatus libertatis quam uictus ritatis superarit: nam quae illis dulcia uitae pignora proprio spiritu cariora sunt, ea Calagurritanis prandia atque cenae extiterunt. DE TESTAMENTIS QVAE
Abbreviated transcription (Latin):
Calphurini pisonis ꝓ̾feecti urbis cõsti¬
tucio. cũ ed ad eñ Terenciꝰ ex occo
filus quos ĩ adolescẽtiã ꝑduxerat as
uno ĩ adopcõem dato exhẽditatũ se q̃re¬
lam detuliss bouoie adolescẽtis posse¬
ssionẽ u dedit. hĩdes ẜ Rege agere
passius uõ est. moruit ꝓ fecto pisoiẽ
prĩa maiestas donũ uite bñficiũ educa¬
cõuis. sed aliquid eciũ flexit circũst̃a¬
ciũ liberore nũs quos cũ pre septem
fres imꝑie exhrdatos exhiditatos uidebat¬
¶ Quid arauerti emilii lepidi cõsulis
q giaue decrecũ. Gemcius quidã a¬
ns magne Tallus a un. Oreste pre

Expanded text:
constitutio: cum enim ad eum Terentius ex octo filiis, quos in adulescentiam perduxerat, ab uno in adoptionem dato exheredatum se querellam detulisset, bonorum adulescentis possessionem ei dedit heredesque lege agere passus non est. mouit profecto Pisonem atria maiestas, donum uitae, beneficium educationis, sed aliquid etiam flexit circumstantium liberorum numerus, quia cum patre septem fratres impie exheredatos uidebat. Quid, Mamerci Aemili Lepidi consulis quam graue decretum! Genucius quidam Matris magnae Gallus a Cn. Or
Abbreviated transcription (Latin):
rũt. Rã aliquot aduorsis preluis std
pũco bello exhausta nulitari iuuẽtu¬
cto consule censuit. Gti publice serual
uersũ ꝓpulsãdor hostiũ ĩpetũ eiuent̃
Ea ꝙ de re ꝑ tri pł apud ppłm lata
rogacõe tres creati sut uira qui qͣtus
daturos quoad peui eeut ĩ Italia la¬
turos arma ĩ castra miserũt ¶ Ex
cĩtas ad id tpũis ĩgeuue isq orgiui¬
capte capite cẽsos qrẽ nulites fostido
eadem telis seruilib extcca corpora et
a pastoralibz casis colletra mãcipia se¬
lut precupuũ firmaurẽtũ ex̾citu suo
adiecit. Cedit gͦ int̾dũ geu̾bsus spĩe
ucilitati et forturẽ uirib succĩbit eb
iusi tutõra cõsilia legeris speciosa seꝙͣt
cõcidendũ est ¶ Cãnensis aucẽ clades
adeo urben nr̃am uehemẽter ꝯfudit ut
tis isꝑolia hosciũ affixa templis deoꝵ mi
num ꝯsecrata ĩstyuuẽto nulicie futura
cõuelerẽtur ac pceptati pueri arma
iduerẽt aedditorũ eciã et capitali cri¬
nũe dauatore sep nullia ꝯscribentur

Expanded text:
TIS Aliquot aduersis proeliis secundo Punico bello exhausta iuuentucos. censuit uti publice serui ad usum propulsandorum hostium emerentur, eaque de re per trib. pl. ad populum lata rogatione, tres creati sunt uiri, qui daturos, quoad Poeni essent in Italia, laturos arma in castra miserunt. ex Aciuitas ad id tempus ingenuae quoque originis capite censos habere milites fastidierat, eadem cellis seruilibus extracta corpora et a pastoralibus casis collecta mancipia uelut praecipuum firmamentum exercitui suo adiecit. cedit ergo interdum generosus spiritus utilitati et fortunae uiribus succumbit, ubi, nisi tutiora consilia legeris, speciosa sequenti concidendum est. Cannensis autem clades adeo urbem nostram uehementer confudit, ut nte spolia hostium adfixa templis deorum numini consecrata instrumento militiae futura conuellerentur, ac praetextati pueri arma induerent, addictorum etiam et capitali crimine damnatorum sex milia conscriberentur.
Abbreviated transcription (Latin):
tor̃ uolũtas. sed tua teterrma uet᷑¬
cessitas truculẽta mauꝰ itl cõs. Eto
sclũ suũ ĩpressit ¶ Dñii Iulõ ep̃ti¬
tus id est ĩuca dncis ĩuicta depteria
cũ arnis miodã clausisset aggerq
ffiluõ cadauerũ quã aes decannt asti¬

Expanded text:
sed taeterrimae necessitatis truculenta manus illi consulto stilum suum inpressit. Diui Iuli exercitus, id est inuicti ducis inuicta dextera, cum armis Mundam clausisset aggerique stilium cadauerum quam desiderauerat alti
Abbreviated transcription (Latin):
dapib os sũt. Quaꝓptur carta i
Sibe cõplies ĩenti sũt artur et
mẽbra trucidatore corpore suu suo gestã¬
tes. Nulla est in his neccessitatis ex¬
cusatio nã quib morilicuit sit Siuete
necc̃e nõ fuit. ¶ Sxe truce ꝑtine¬
ciã ĩ consiłi faciuore cclallagritauorũ
exetraslas ĩpietas suꝑgressa est qui q

Expanded text:
dapibus usi sunt. quapropter capta iam urbe conplures inuenti sunt artus et membra trucidatorum corporum sinu suo gestantes. nulla est in his necessitatis excusatio: nam quibus mori licuit, sic uiuere necesse non fuit. Horum trucem pertinaciam in consimili facinore Calagurritanorum execrabilis i
Abbreviated transcription (Latin):
iocã deleu̾at. minturnẽset̃ autẽ
marestate illiꝰ capti apressũ iam et
cõstrictũ dira fati ncc̃itate ĩcoliuuẽ
pestiterũt uet fuit eis timori asꝑoi¬
ma gille uictonia cũ pͥsertĩ ip̃e Ma¬
rius eos a cõsernado mario absterre
potuit ¶ .M. quos. Porciũ. Catonẽ
amiracõ fortis et suicere Gice adeo
suit dilie. faciebat spectãtẽ popu¬
lus et mine nudarẽtur postulare
erubuit qd cũ a Fauonio auitisss̃
sibi una sedẽte coguoss distessit ll
theatro ne p̃ntia sui spectacti qsur¬
tudĩem ĩpedirt quẽ abeũtẽ igẽti
plausu ꝓplũs ꝓsequutꝰ priscũ morẽ
iocore ĩ scenã Reuocarũt ꝯfessus plꝰ
se marestatis uni illi t̾bue̾ q̃ sibi
uoignũ uiri prĩoniũ astricti ꝯtiuẽ¬
cia mores mostice cliẽtele domus
abicioni clausa pr̃m gu̾is ua m.¬
l. ymago mĩnie blanda frõs oĩl

Expanded text:
em maiestate illius capti conprehensum iam et constrictum dira fati necessitate incolumem praestiterunt. nec fuit eis timori asperrima Sullae uictoria, cum praesertim ipse Marius eos a conseruando Mario absterrere posset. M. quoque Porcium Catonem admiratio fortis ac sincerae uitae adeo ssius aedilis faciebat, spectante populus ut mimae nudarentur postulare erubuit. quod cum ex Fauonio amicissimo sibi una sedente cognosset, discessit e theatro, ne praesentia sua spectaculi consuetudinem impediret. quem abeuntem ingenti plausu populus prosecutus priscum morem iocorum in scaenam reuocauit, confessus plus se maiestatis uni illi tribuere quam sexiguum uiri patrimonium, astricti continentia mores, modicae clientelae, domus ambitioni clausa, paterni generis una inl. imago, minime blanda frons,
Abbreviated transcription (Latin):
mosessimã aram scm ꝙ tẽplũ uenerati
cupide Ecipiois depterũ app̾uderũt ac
dui osculati positis ãte uestiblmn doius
que deore ĩmortaliũ mimimi ꝯsec̃ti
solent leciq Scipioire uid̾̾ ꝯtigisset
ad lares Reuerterũt. Quid q᷑ hot
fructu marestatis excelsius quid et¬
e iocũdrꝰ hostis irã ãnuracõe sui pla¬
ccauit ẜpeccacło pũtre sue latrouũ
sciẽtes oculos uidit delapsa celo side
hoĩb si se offerãt uen̾titõis amplius
nõ recipiẽt ¶¶ Et hec quid̃ uiuo sop¬
oni illud autẽ. Enulio. paulo. exan¬
mi ꝯtigit nã cũ exequie eus celebi¬
rẽtur ac forte cũc pncipes aacedou
bri lecco sponte sua se se subieterũt
aliquãto maiꝰ Grdebit᷑ si quis coguostas
lecti illius frontẽ macedoĩtis triũphs
fuisse adoratã. ꝙrcũ eĩ paulo tbuerũt
ꝓpter quẽ tgẽtis sue cladiũ iudicia ꝑ
ora Guegi ferre nõ xharuem̃t qd si¬

Expanded text:
giosissimam aram sanctumque templum uenerati giosissimam aram sanctumque templum uenerati cupide Scipionis dexteram adprehenderunt ac diu osculati positis ante uestibulum donis, quae deorum inmortalium numini consecrari solent, laeti, quod Scipionem uidisse contigisset, ad † lares reuerterunt. quid hoc fructu maiestatis excelsius, quid etiam iucundius? hostis iram admiratione sui placauit, spectaculo praesentiae suae latronum gestientis oculos uidit. delapsa caelo sidera hominibus si se offerant, uenerationis amplius non recipient. Et haec quidem uiuo Scipioni, illud autem Aemilio Paulo exanimi contigit: nam cum exequiae eius celebrarentur ac forte tunc principes Macedoniae ebri lecto sponte sua sese subiecerunt. quod aliquanto maius uidebitur, si qui cognoscat lecti illius frontem Macedonicis triumphis fuisse adornatam: quantum enim Paulo tribuerunt, propter quem gentis suae cladium indicia per ora uulgi ferre non exhorrue
Abbreviated transcription (Latin):
tauit Si quide Rex dinchiocus bello ⁊
qd̵ cũ Romaĩs gerebat filiũ eius a
nulitib suis serebat ĩterceptũ honora¬
tissun excepit᷑ Regiis q mnuiub doua¬
ti oltro et celeriter patri remsit q̃ꝵq
ab eo cum maxie fiib ĩꝑpii pelleba᷑
fed̾ et rex et lacessitus maiestatẽ uii
ulcisci maluit ¶ dd eũdẽ Affricanũ
iliternina uilla se ꝯtiẽntem cõplyẽt
predonũ duces uiddi cã eod tpre for¬
te ꝯfluxerũt ꝙ cũ ad uimi faciẽdam
ueĩre existiãsset presidiũ doẽfticore ĩ
tecto collocauit erat q ĩ hũs repellẽdio
et aĩo et apparatu occuꝑatus qd ut pre¬
dones aiãduerterũt duuissis nulitib
uiectis q armis ianne aꝑpinquãt
et clara uoce nũciãt Gcipioni nõ uite
eius hostes sed sircutis aauiratores re¬
nisse cõspeccũ et cõgressũ tãti sui q̃si
celeste aliqd eñficiũ expetẽtes ꝓuide
uissit qui postes iauue tãqꝙͣ aliquã Rli¬

Expanded text:
tauit? si quidem rex Antiochus bello, tauit? si quidem rex Antiochus bello, quod cum Romanis gerebat, filium eius a militibus suis interceptum honoratissime excepit regiisque muneribus donatum ultro et celeriter patri remisit, quamquam ab eo tum maxime finibus imperii pellebatur. sed et rex et lacessitus maiestatem exceuum ulcisci maluit. Ad eundem Africanum in Liternina uilla se continentem conplures praedonum duces uidendum eodem tempore forte confluxerunt. quos cum ad uim faciendam uenire existimasset, praesidium domesticorum in tecto conlocauit eratque in his repellendis et animo et apparatu occupatus. quod ut praedones animaduerterunt, dimissis militibus abiectisque armis ianuae adpropinquant et clara uoce nuntiant Scipioni non uitae eius hostes, sed uirtutis admiratores uenisse conspectum et congressum tanti uiri quasi caeleste aliquod beneficium expetentes: proinde iussit. qui postes ianuae tamquam aliquam reli
Abbreviated transcription (Latin):
st et illa qͣsi piinara cẽsura ma¬
uestas clarore uĩrore sũ t̾bualiũ
fastigio siue appautore nũsteuo
potes ĩ sua amplitudĩe obtienda. crata
eĩ et Iocũdo ĩtroitu aĩs hodio allał᷑¬
ãmiracois p̾cepto uelata quã recte qͥs di
uerit longũ et beatũ honorẽ eẽ suie
direre. Niam qũs plus cribut potuit
cosuli ꝙͣ est datũ Reo metello. qui cũ
cam̃ Repetũdare dice̾t tabule q euis
ab accusacõe expostulate et ad nouẽ
espiciẽdũ circa iudices ferrẽtur totũ
ꝯsiliũ abeare ꝯtẽplacõe oculos auertit
ne de alqui Re que ĩhis relate erãt
uiderẽtur dubitasse nõ ĩtabulis sed ĩ
uita E. Mecelli argumẽta suicere
aluĩstrate ꝓuĩtie legẽdũ sibi iudices
crediderũt ĩdignũ rati ĩtegutatẽ tãti
uiri exigra cera et pancis litens ꝑpẽ¬
di ¶ Sed quid̃ nuoĩs si debitus houos
a cmiib mecello tributꝰ est ꝙͣ suꝑon
Affricano eciã hestis prestare nõ gubi¬

Expanded text:
st et illa quasi priuata censura, maiestas clarorum uirorum, sine tribunalium fastigio, sine apparitorum ministerio potens in sua amplitudine obtinenda: grato enim et iucundo introitu animis hominum adlabiadmirationis praetexto uelata. quam rectxerit longum et beatum honorem esse sine honore. Nam quid plus tribui potuit consuli quam est datum reo Metello? qui cum causam repetundarum diceret tabulaeque eius ab accusatore expostulatae ad nomen inspiciendum circa iudices ferrentur, totum consilium ab earum contemplatione oculos auertit, ne de aliqua re, quae in his relatae erant, uideretur dubitasse. non in tabulis, sed in uita Q. Metelli argumenta sincere administratae prouinciae legenda sibi iudices crediderunt, indignum rati integritatem tanti uiri exigua cera et paucis litteris perpendi. Sed quid mirum, si debitus honos a ciuibus Metello tributus est, quem superiori Africano etiam hostis praestare non dubi
Abbreviated transcription (Latin):
serna ꝓublicꝰ nacte Eymber et si¬
nẽ et ĩhermẽ et squillore obsictũ
ccũ gladiũ cenẽt aggredi nõ sus¬
nuit sed claricate uirĩ obcecatꝰ abe¬
tro feirs accoiitꝰ inde ac tremẽt
fugit. ¶ ymbrica ninirũ calar¬
tas ocłos hoĩs ꝑstriuxit deuiges
gẽtis sue ĩteritus aĩnũo ꝯuiiuut¬

Expanded text:
mber et senem et inermem et squalore obsitum strictum gladium tenens adgredi non sustinuit et claritate uiri obcaecatus abiecto ferro attonitus inde ac tremens fugit. Cimbrica nimirum calamitas oculos hominis praestrinxit, deuictaeque gentis suae interitus animum
Abbreviated transcription (Latin):
maxuuissa. rex de pace deceptatorem¬
ra ei fritore suore cartago oriẽtis ẽĩ
illud giẽte decus deore atꝙ hõmũ
dulgẽtia ad excidiũ eius alebatur u
suꝑiꝰ cognomiẽ Affricauũ capta posa
euersa Comelie genti daret᷑ ¶ Tm
dãꝑnacõe. quid epilio miseriꝰ atq P.
futilio. cõsrirricõe publicauore ꝑcusso a¬
troritatẽ adnuie̾ nõ ualuerũt cui fsiã
eius operiẽtes obinã miserũt. exuloe
aliquis loto hoc aut triũphare iusti

Expanded text:
toremdem fatorum suorum Karthago: orientis enim illud iuuentae decus deorum atque hominum indulgentia ad excidium eius alebatur, ut superius cognomen Africanum capta, posterius euersa Corneliae genti daret. Quid damnatione, quid exilio miio conspiracione publicanorum <perculso auctoritatem adimere> non valuerunt. Cui Asiam s> secessum eius operientes obviam miserunt. <Exulare aliquis loco hoc> aut triumphare iustius
Abbreviated transcription (Latin):
harmodii. et dustogitõis qui dichenas
tirãide liberare conaci fũt effigies e¬
Eneas. Uerses. ea Grbe deuicta ĩnt
Regnũ suũ trãstulit. longo deide ĩterie¬
tto tpr̃e felentus ĩ pͥstinã sedem repor¬
tãdas curauit. Rodii eciã eas uib sue
appulsas cũ ĩ hpspiciũ publice ĩuitassẽt
sacris etiã ꝓuluinarib collocauerũt.i
Aichie hac nitõria feaitius q̃ tãtũ
beu̾atois ĩ tam ꝑuuło ere possidet¬
¶Quãtũ porro houoris Aithems xeno¬
crati sapiã ꝑiter ac stĩtate claro tributũ
est qui cũ testiõium dice̾ coactus ad aũ
accessisset ut more eius ciuitatis ira¬
ret omnia uere retulisse uniu̾si idices
bõsurrexerũt ꝓclamarũt q ne iusiurã¬
dñ diceret qdq sibi iuet ipis pͥmobũ
dicẽde sẽtencie loco renussuri nõ erãt¬

Expanded text:
Harmodii et Aristogitonis, qui Athenas tyrannide liberauerunt, effigies aeneas Xerses ea urbe deuicta in regnum suum tracto tempore Seleucus in pristinam sedem reportandas curauit. Rhodii quoque eas urbi suae adpulsas, cum in hospitium publice inuitassent, sacris etiam in puluinaribus conlocauerunt. nihil hac memoria felicius, quae tantum uenerationis in tam paruulo aere possidetQuantum porro honoris Athenis Xenocrati, sapientia pariter ac sanctitate claro, tributum est! cum testimonium dicere coactus ad aram accessisset, ut more eius ciuitatis iuraret omnia se uere retulisse, uniuersi iudices consurrexerunt proclamaruntque ne ius iurandum diceret, quodque sibimet ipsis postmodum dicend
Abbreviated transcription (Latin):
itoad Trebiam refrepit. cã ꝙ ĩopiã¬
tun ⁊ actonitã oppressit. Ergo uisi
nẽtem suã dloo scrutari coegisset
uemã ei seuectutẽ apid iea
Trebre armato sedende foret ¶ aga¬
tocłes autẽ Giracusanore rex auda¬
ter cullidus. cũ eduibem uius ma¬
ptitũ suũd ⁊̃ affrrcã trauecit. Et
metũ metu unmiĩ ui discutẽt. net sure
effectu nã repẽtiuo eius aduẽtu ꝑ¬
culsi Peni libenter ĩ colĩtatẽ sic
salute hostiũ redemerũt. pacti ꝙ
sut̃ Et eod tprẽ et siffrica Siculis

Expanded text:
ito ad Contrebiam reflexit eamque inopinatam et attonitam oppressit. ergo nisi mentem suam dolos scrutari coegisset, ad ultimam ei senectutem apud moenia Contrebiae armato sedendum foret. Agathocles autem Syracusarum rex audaciter callidus: cum enim urbem eius maexercitum suum in Africam traiecit, ut metum metu, uim ui discuteret, nec sine effectu: nam repentino eius aduentu perculsi Poeni libenter incolumitatem suam salute hostium redemerunt pactique sunt ut eodem tempore et Africa Siculis
Abbreviated transcription (Latin):
Subli cõuotus ot ãte noctẽ uoesti a¬
buẽt decreuit. qua ꝯturẽlia irritati
facile ĩpesi potueriũ ad butatio
ita mendaciũ uersuti ducit suuld¬
nore beninolẽtie ĩuolutũ dnoe suitꝭ
ppłos fefellit Romauũ̃ Et ĩsdutes no¬
caret uolscũ ut deceptis irascẽtu
Stratagemata
lla uero ꝑs calliditatir egre¬
gra et ab onũ rep̾usione ꝓcul
remota çiuꝰ oꝑa qr appellatõe¬
nrã ũi apte expͥmi ꝓposst ereca

Expanded text:
Tulli commotus ut ante noctem Volsci abirent decreuit. qua contumelia inritati facile inpelli potuerunt ad rebellandum. ita mendacium uersuti ducis simulatione beniuolentiae inuolutum duos simul populos fefellit, Romanum, ut insontes notaret, Volscum, ut deceptis irasceretur. STRATEGEMATA Illa uero pars calliditatis egregia et ab omni reprehensione procul remota, cuius opera, quia appellatione uix apte exprimi possunt, Graeca
Abbreviated transcription (Latin):
puate at subite fluccuatõis. Inter¬
uatus quoꝙ a quodã anũcissio sibi
qud ita sꝑsim et ĩcertũ iulitie genꝰ
eq̃retua absiste inquit istud q̃rete.
Nam si huiꝯ consili mel ĩteriorẽ tum¬
ã coustiã ẽẽ seusero cõtinuo eã cre¬
mari iubebo. Quorsũ ꝯͥ ea disfimilãtio
erupit ut quã finẽ hũt. postqͣ uero

Expanded text:
uationis. interrogatus quoque a quodam amicissimo sibi quid ita sparsum et incertum militiae genus sequeretur, 'absiste' inquit 'istud quaerere: nam si huius consilii mei interiorem tunicam consciam esse sensero, continuo eam cremari iubebo'. quorsum igitur ea dissimulatio erupit aut quem finem habuit? postquam uero
Abbreviated transcription (Latin):
catus erat occasidem ĩ alꝙ̃to molon
aĩali expiãde religiois rapuit sũia
nia ꝙ ĩ alteriꝰ reges equisone caluia¬
tas sordida magore duãtõe oppssa dne
rex adrutorib eiusd̃ digguitatis asser¬
tis paccũ cũ preclari oꝑis cõsortib e¬
cit ut equis ĩsidentes solis aitu cuis
i quẽdã lõcũ dĩigent is ꝙ Regno
potiretur cuiꝰ equus ĩ eo p̾mꝰ hum¬
sset. Cetere maxie mercedis cõp¬
torib fortuẽ bñficiũ expectãtib sai

Expanded text:
catus erat, occasionem in aliquanto uiliore animali expiandae religionis rapuit. summa  in alterius regis equisone calliditas. Sordida magorum dominatione oppressa Darius sex adiutoribus eiusdem dignitatis adsumptis pactum cum praeclari operis consortibus fecit ut equis insidentes solis ortu cursum in quendam locum dirigerent, isque regno potiretur, cuius equus in eo primus hinnisset. ceterum maximae mercedis con petitoribus fortunae beneficium expectantibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuidit net iguorauit p̾cipi siib
excede ẽtissimũ quẽꝙ Gabiore an
exilio sãmou̾e̾t aut morte cõsumeh
ergo spoliatã boĩs ꝓpuguatorib ãta¬
tem tñi nõ unctis mauils ei tra¬
didit. ¶ Illud quoq a maiorib
et cõsilio prudẽter et exitu felic̃itꝰ
ꝑuisũ est cũ eĩ uibe capta Gallica¬
pitoliũ obsid̾ent solam ꝙ pocrẽdi eius
spemi ĩ fame eors reportam aiãduer¬
teret ꝑ ꝙͣ callido genẽ cõsiliĩ Romar
usi uinco ꝑsen̾tucie irritamẽto uictons
spoliauerũt. Panes ed iacere cõplr̃is¬

Expanded text:
peruidit nec ignorauit praecipi sibi ut excellentissimum quemque Gabinorum aut exilio summoueret aut morte consumeret. ergo spoliatam bonis propugnatoribus ciuitatem tantum non uinctis manibus ei tradidit. Illud quoque maioribus et consilio prudenter et exitu feliciter prouisum: cum enim urbe capta Galli Capitolium obsiderent solamque potiendi eius spem in fame eorum repositam animaduerterent, perquam callido genere consilii Romani usi unico perseuerantiae inritamento uictores spoliauerunt: panes enim iacere conpluri
Abbreviated transcription (Latin):
heis at triũthis alitã Girtute eñs
spes suas olterius ꝓmoul̾ docirerũt
Ayetius suffectius dux Albauoie du¬
biã et susꝑeccc̃d semꝑ societatis sue
fideui repẽte ĩ ipã acie detexit. de¬
tecco ed Romaui extitus latere ĩꝑxi¬
no colle cõsedit ꝓ aduicore spetula¬
tor pugre fucurꝰ Et aut uictis ĩsul¬
taret aut uictores fessos agirdtr.
Ron erat dubiũ̃ qͥn ea res nulitũ
urõre aĩos deblitatura erat cũ eodẽ
tpr̃e et hostes cõflige̾ et augilia di
fice̾ cernẽt. Itaꝙ ne d fieret Iu¬
lus ꝓ udit. cõcitato ed equo auẽs
Puggnãtiũ globos ꝑcucurrit p̾dicart
suo uissu secessisse meciũ eidꝙ cĩ
ip̃e signũ dedisset᷑ ĩnasurũ fidena¬
cud terga quo Imꝑatorie artis cõfilio
mecĩo siducia mutauit ꝓq trepidacõo
alacrigate suoꝵ pectora replenit Cẽ
re eotinio a nr̃e negib recedã

Expanded text:
aeis ac triumphis alitam uirtutem eius spes suas ulterius promouere docuerunt, Mettius Fufetius dux Albanorum dubiam et suspectam semper societatis suae fidem repente in ipsa acie detexit: deserto enim Romani exercitus latere in proximo colle consedit, pro adiutore speculator pugnae futurus, ut aut uictis insultaret aut uictores fessos adgrederetur. non erat dubium quin ea res militum nostrorum animos debilitatura esset, cum eodem tempore et hostetaque ne id fieret Tullus prouidit: concitato enim equo omnes pugnantium globos percucurrit praedicans suo iussu secessisse Mettium eumque, cum ipse signum dedisset, inuasurum Fidenatium terga. quo imperatoriae artis consilio metum fiducia mutauit proque trepidatione alacritate suorum pectora repleuit. Et ne continuo a nostris regibus recedam,
Abbreviated transcription (Latin):
sagaci hercle usi simplicitate qui aꝑtus
eẽ icellex̾ant mecũ offrois dissimlati
ꝙͣ armis ꝑtegere ¶ Ac uolserruõ
ducis Tulli execoablẽ cõsilud qui ad
kullũ ĩfer̃dũ Romaĩs mapiã cupidi¬
tate accensus cũ alquot adiersis
prueliis cõtusos aĩos suore et os id pati
ꝓ uioues aiãdu̾teret insidiosa iõiat
quo uolebat ꝯpulit. Nã cũ as speccã¬

Expanded text:
si simplicitate, quoniam aptius esse intellexerant metum officiis dissimulare quam armis protegere. At Volscorum ducis Tulli execrabile consilium. qui ad bellum inferendum Romanis maxima cupiditate accensus, cum aliquot aduersis proeliis contusos animos suorum et ob id paci proniores animaduerteret, insidiosa ratione quo uolebat conpulit: nam cum spectan
Abbreviated transcription (Latin):
cubitus resolutũ ad id qd nõ licelr
tardiorẽ pigriorẽq affeeree paulatin
deposuit. ¶ Cũ Sil exander mato¬
nũ Rex sorte moĩtus ut eũ quĩ sibi pa¬
ta egresso pͥmꝰ occurrisset ĩterfici ũ¬
beret asiuariũ sorte ãte gurẽt obuian
factũ ad muortem abripi imꝑasset eo¬
ꝙ q̃rente quid nã se ĩxrẽtem cepi¬
cali suppłitio ĩnocẽtem o adicẽt tõs
exonsadũ fc̃ri suũ oracul p̾teptũ rẽ

Expanded text:
um ad id, quod non licebat, tardiorem pigrioremque adferens paulatim deposuit. Cum Alexander Macedonum rex sorte monitus ut eum, qui sibi porta egresso primus occurrisset, interfici iuberet, asinarium forte ante omnis obuiam factum ad mortem abripi imperasset, eoque quaerente quidnam se immerentem capitali supplicio innocentemque addiceret, cum ad excusandum factum suum oraculi praeceptum
Abbreviated transcription (Latin):
drubalem Saliuatori decipũdã trugi¬
dit. ¶ Memorabias etiã eõsilñ d
ma adurisus Celtiberos gerẽt sedem
ẜ Trebiam caꝑut eius gentis Guribus
ipuguare uõ posset intra petue suĩ
ultũ ac diu cõsilus agitatis Granre

Expanded text:
drubalem Salinatori decipiendum tradidrubalem Salinatori decipiendum tradidit. Memorabilis etiam consilii Q. nia aduersus Celtiberos gereret urbemque Contrebiam caput eius gentis uiribus expugnare non posset, intra pectus suum multum ac diu c
Abbreviated transcription (Latin):
igitur ut uafro ita ꝑcloso cõsilio si¬
lutarẽ exitũ dedit ¶ Ian qͥ
cũ alterũ italie latus lauibal laa¬
raret alterũ ĩuasisset hasdeubala
duoꝵ fratrũ ñtie copire ĩtolberabꝰ
ouere fessas sucl res nrali uigero
hic Clandii Meronis negetũ cõsilud
illuit limi Salmatoris ĩclita ꝓuidẽtia
effecit. Rero eiũ ꝯp̾sso a se ĩ lucanis ha
desiderabat mẽtitus hosti ad opem
college ferẽdam ꝑ longũ iter celen¬
tare mira retẽdit. Galiator ĩ unb̃ri¬
a apud aretaurũ flumẽ ꝓximo die
gnuicaturꝰ sũma cũ dẽ dissi¬
inlãtõe Neroire castris noctu recepit
tribũos ei atribiũs. cẽturiones a cẽtuno¬
nib. equites as equitib pedites a pedi¬
tib excipi iussit at siue ulla tumltua¬
cãnre solo Gix unũ extitũ sapĩte altend
ĩseruit. Quo euenit ut hasdrubal tĩ
gnob se cõsulils pͥliaturũ nõ prius sciret
arbe infanus ꝓĩta calliditas Romana
elusa prudẽcia hambalem sureroniha¬

Expanded text:
igitur ut uafro, ita periculoso consilio salutarem exitum dedit. Idemque cum alterum Italiae latus Hannibal laceraret, alterum inuasisset Hasdrubal, ne duorum fratrum iunctae copiae intolerabili onere fessas simul res nostras urguerent, hinc Claudii Neronis uegetum consilium, illinc Liui Salinatoris inclyta prouidentia effecit: Nero enim conpresso a se in Lucanis Handesiderabat, mentitus hosti ad opem collegae ferendam per longum iter celeritate mira tetendit. Salinator in Vmbria apud Metaurum flumen proximo die dimicaturus summa cum dissimulatione Neronem castris noctu recepit: tribunos enim a tribunis, centuriones a centurionibus, equites ab equitibus, pedites a peditibus excipi iussit ac sine ulla tumultuatione solo uix unum exercitum capiente alterum inseruit. quo euenit ne Hasdrubal cum duobus se consulibus proeliaturum prius sciret orbe infamis Punica calliditas Romana elusa prudentia Hannibalem Neroni, Has
Abbreviated transcription (Latin):
delapsi ut est mos ꝓsare humi ꝑstra
¶ Bias autẽ cuiꝰ sapiã duiturmẽr
iter hoñde est ꝙͣ pria Pueue fuit si
quidẽ ħ eciã uũt spirat. illius ꝑdde
atq extite uestigia tñi modo extãt
bersari ut meduissent eã ad gssiãs
diuicidias posse couerti. Quos quidẽ
iteptũ pͥiua speti niuũs fortasse ca¬
llibu Gideatiu numicũq simplititati qua

Expanded text:
delapsi, ut est mos Persarum, humi prostrat! Bias autem, cuius sapientia diuturnior inter homines est quam patria Priene fuit, si quidem haec etiam nunc spirat, illius perinde atque extinctae uestigia tantum modo extant, uersari, ut meminissent eam ad grauissimas inimicitias posse conuerti. quod quidem praeceptum prima specie nimis fortasse callidum uideatur inimicumque simplicitati, qua