comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tabit ip̃a te tralet. ad osculum oris. In p̾mo suspi¬
rium doloris. In secundo etercicium laboris. in t̾cioui¬
dicium amoris. ħ est marue suspirium. iste est labor
marthe. ille iohannis amor. hic plorat maria. ibi
martha conq̃ritur: illio iohs quiescit. In his tribus
possunt denotari tres animi affectus uidł affectus
confitentium ꝓpͥam miseriam affectus argentium
penitenciam. affectus ãrentium gr̃am. affectus cog¬
nosces per effectus. Maiua lauat pedes domini la¬
crinus suis. capillis tergit. labiĩs osculaturꝰ. uides¬
ne in affectu confessionis effectum compunctõis.
uides ne quomodo comes spargit ad t̾gendum qͦs
prius ordinare consueuerat ad placendum: Uides¬

Expanded text:
tabit, ipsa te trahet ad osculum oris. In primo suspitabit, ipsa te trahet ad osculum oris. In primo suspirium doloris, in secundo exercitium laboris, in tertio indicium amoris. Hoc est Mariae suspirium, iste est labor Marthae, ille Joannis amor; hic plorat Maria, ibi Martha conqueriritur, illic Joannes quiescit. In his tribus possunt denotari tres animi affectus, videlicet affectus confitentium propriam miseriam, affectus agentium poenitentiam, affectus quaerentium gratiam. Affectus cognosces per effectus. Maria lavat pedes Domini lacrymis suis, capillis tergit, labiis osculatur . Videsne in affectu confessionis effectum cumpunctionis? Videsne quomodo crines spargit ad tergendum, quos prius ordinare consueverat ad placendum?
Abbreviated transcription (Latin):
his qui te oderunt. qm̃ confortati sunt super te. Eri¬
puit equidem ꝑ pacienciam. uincendo maliciam
suam a mo s fr̃s est dominus ꝓtector meus. Insi¬
nuata it aq miseria nr̃a per enum̾ationem tribula¬
tionum captata beniuolencia per recordationem bũ¬
ficioꝵ postulanda est uenia de per petratione poc̃o¬
rum uestigiys gͥ pedum pii iidicis obuolutꝰ olaꝰ¬
mabo ⁊̃ dicam oꝑi manuum tuaꝵe porrige dextã.
pam. erigam me ad osculum manuum ut bonis o¬
perib uiuam. ĩnixus pedum summitatib ⁊ manib
reptans extendam me ut osculum ous sumã. Oscu¬
lum oris est reconciliatio gen̾is humani. fr̃a per in¬
carnationem mediatoris. Ad pedes igitur cognosat᷑
miseria ad manum datur uenia ad os gr̃a. In uno
itaq inuenitur pius. in alio largus. in iii. gratus
hs̃ nunc uͥ seruus se deiciat ꝑ culpam uͥ pauper reci¬
piat munus a diuite. uͥ amicus ab amico hon̾etu

Expanded text:
his qui te oderunt, quoniam confortati sunt super te. Erihis qui te oderunt, quoniam confortati sunt super te. Eripuit quidem per patientiam, vincendo malitiam.suam a me, sed factus est Dominus protector meus . insinuata itaque miseria nostra per enumerationem tribulationum, captata benevolentia per recordationem beneficiorum, postulanda est venia de perpetratione peccatorum. Vestigiis igitur pedum pii judicis obvolutus, clamabo et dicam: Operi manuum tuarum porrige dexteram . pam, erigam me ad osculum manuum, ut bonis operibus vivam, innixus pedum summitatibus et manibus reptans, extendam me, ut osculum ori sumam. Osculum oris est reconciliatio gene is humani facta per incarnationem mediatoris. Ad pedes igitur cognoscitur miseria, ad manum datur venia, ad os gratia. In uno itaque invenitur pius, in alio largus, in tertio gratus. Habes, nunc, ubi servus se dejiciat pro culpa, ubi pauper recipiat munus a divite, ubi amicus ab amico honoretu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ igitur potencia. lib̾atoris amincianda sunt bñfeci¬
a lib̾ationis ut captetur beniuolencia lib̾ntis. Ip̃e
enim eduxit nos. reduxit ⁊ deduxit ⁊ induxit. de car¬
cere ad prĩam pec uram rectam in cuutatem hĩta¬
tionis. Eductos de carcere redenut precio sui sangͥ¬
nis. ut irent inuiam rectam precessit exemplo
boni oꝑis comitatus est euntes. factus est ꝑticeps
tribulationum manentes in domo ꝓpͥa sanauit
res. sunt fortissimi. fortes inumici sunt uicia crnis
fortiores sunt iucia mentis. fortissimi uͦ st̃ diaboli hii
autem qui me oderunt sunt falsi fr̃s. seu quilz pro¬
xiii. qui mͥ detrahunt. S forsitan dicet aliquis. ñ
te eriput dominus ab his. Eripuit dominus siqͥdẽ
dominus uoluntate. lic aliquando subiaceam ex
p̾cedenti usu pecrandi. ⁊ assiduitate licet aliquado
decinear animi uanitate. lic aliqnando succumibã
ꝑ carins infirmitatem. lic aliquando decipiar ꝑ
diaboli calliditatem. S it̾um dicit. ñ te eripuit. ab

Expanded text:
est igitur potentia, annuntianda sunt beneficia liberationis, ut captetur benevolentia liberantis. Ipse enim eduxit nos, reduxit, deduxit et induxit de carcere ad patriam, per viam rectam, in civitatem habitationis. Eductos de carcere redemit pretio sui sanguinis, ut irent in viam rectam, praecessit exemplo boni operis, comitatus est euntes, factus particeps tribulationum, manentes in domo propria sanavit res, sunt fortissimi. Fortes inimici sunt vitia carnis, fortiores vitia mentis, fortissimi sunt diaboli. Hi autem, qui me oderunt, sunt falsi fratres, seu quilibet proximi, qui mihi detrahunt. Sed forsitan dicet aliquis: Non te eripuit Dominus ab his. Eripuit quidem Dominus voluntate, licet aliquando subjaceam ex praecedenti usu peccandi et assiduitate, licet aliquando detinear animi vanitate, licet aliquando succumbam per carnis infirmitatem, licet aliquando decipiar per diaboli calliditatem. Sed iterum dicet: Non te eripuit ab
Abbreviated transcription (Latin):
Ossunt ħ onmia que suꝑius dixinus ordinar or¬
dinata serart: nisi negligencia platoꝵ pͥpediã¬
tur. Si enim caput languidum fu̾it: ⁊ cet̾a membra
et mentis. In singłis siquidem capitib sunt aures et
qui qd̃ in subiettis ud̾int renuncient hõ ⁊ rõ mentis

Expanded text:
ossunt haec omnia, quae superius diximus, ordinari, ordinata servari, nisi negligentia praelatorum praepediantur. Si enim caput languidum fuerit, caetera quoqueet mentis. In singulis siquidem capitibus aures sunt etqui quod in subjectis vident, renuntiant. Habet et ratio mentis
Abbreviated transcription (Latin):
unt ⁊ siciunt infirmitati contraria. Ahominantur
⁊ fastidiunt sauitati conuemiencia. Esuriunt enim
curiositatem fastidiunt uoluptatem. Ab hoĩantur
⁊ fastidiunt u̾bum dei qd̾ est robur anime ⁊ alimo¬
nia sp̃alis. In fame igitur ⁊ siti gen̾atur desid̾ii tor¬
mentum in fastidio nonimus esse defectum. In se
ergo ꝑ se deficiunt quia ip̃i per se sͥ non sufficiũt
Ne igitur omnino in se ip̃is remanentes deficiãt.
in deum ꝓficiant. De talib enim ꝓpha. Clamaue

Expanded text:
unt et sitiunt, infirmitati contraria; abominantur, unt et sitiunt, infirmitati contraria; abominantur, et fastidiunt sanitati convenientia. Esuriunt enim curiositatem, sitiunt voluptatem; abominantur, et fastidiunt verbum Dei, quod est robor animae et alimonia spiritualis. In fame igitur et siti generatur desiderii tormentum, in fastidio novimus esse defectum. In se ergo per se deficiunt, quia ipsi per se sibi non sufficiunt. Ne igitur omnino in seipsis remanentes deficiant, in Deum proficiant. De talibus enim prophe
Abbreviated transcription (Latin):
dus laboris. ⁊ crndelitas exattoris. locus dum in
egypto sumus. tempus quam din male uiximꝰ.
pondus laboris. qnͣtitas oꝑis crudelitas exatto¬
ris. ꝑtinãtia pharaonis. Sic igitur sub pharao
ne .i. sub diabolo. inconficiendis lat̾ib. dum sub
pcc̃o sumus tenemurꝰ in nundo. De hic autem q̃
tenebris qui morantur in ignorancia apͥe fragi¬
litatis. Sedent in umbra mortis. ip̃a ẽ ymago
future dampnationis. Umbrã corpus sequiture
⁊ ỹmaginem uite uitiose mori et̾ua comitatur
Mendici u̾o uocari possunt. qui per alienas domos
discurrentes. hostiatun unttui necessaria q̃runt
Sio ⁊ nos mendici sumus quia ꝓximoꝵ res qua ᷤ
hr̃e non possumus desid̾io ⁊ affectu animi m̃di¬
cantes ꝯcupiscius. In hac autem m̃diatate fro
ligamur: quia duris ⁊ oppͥmentib culpis aggra¬
uamur. Ferrea ⁊ enim indissolubilia uincła st̃
grania ⁊ iusepabilia pcc̃a. ad infirmitatem ñ
esuriunt ⁊ siciunt: ab hominantur ⁊ fastidiunt. Esuri¬

Expanded text:
dus laboris et crudelitas exactoris. Locus, dum in Aegypto sumus, tempus quandiu male viximus, pondus laboris, quantitas operis, crudelitas exactionis, pertinacia Pharaonis. Sic igitur sub Pharaone id est, sub diabolo in conficiendis lateribus dum sub peccato sumus, tenemur in mundo. De iis vero, quae tenebris, qui morantur in ignorantia propriae fragilitatis. Umbra mortis, ipsa est imago futurae damnationis. Umbra corpus sequitur, et imaginem vitae vitiosae mors aeterna comitatur. Mendici vero vocari possunt, qui per alienas domos discurrentes, ostiatim victui necessaria quaerunt. Sic et nos mendici sumus quia, proximorum res, quas habere non possumus, desiderio et affectu animi mendicantes concupiscimus. In hac autem mendicitate ferro ligamur, quia duris et opprimentibus culpis aggravamur. Ferrea etenim et indissolubilia vincula, sunt gravia et inseparabilia peccata. Ad infirmitatem vero esuriunt, et sitiunt abominantur et fastidiunt. Esuri
Abbreviated transcription (Latin):
noris ⁊ manum cum humero abscram iherosolimis
profr̾i linguam eciam nichanoris precisam. iussit
particulatim auib dari. Caput nichanoris est in¬
uentio persise operationis. manus peru̾sum opus:
ligua detractionis uerba. Caput nichanoris ãpu¬
tat. qui incentionem peruersi operis dampnat.
manum abscidit. qui peru̾sum opus iudicat et re¬
prehendit: lingua preciditur dum ociosus serino
per silentium amputatur. Linigua nichanoris auib
particulatim dati precipitur: cum ii penitente ꝓ his
que male gesserit. santtoꝵ suffragia queruntur:¬

Expanded text:
noris, et manum cum humero abscissam Hierosolymas noris, et manum cum humero abscissam Hierosolymas perferri; linguam etiam Nicanoris praecisam jussit particulatim avibus dari. Caput Nicanoris, est intentio perversae operationis, manus perversum opus, lingua detractionis verba. Caput Nicanoris amputat, qui intentionem perversae operationis damnat. Manum abscindit, qui perversum opus judicat et reprehendit. Lingua praeciditur, dum otiosus sermo per silentium amputatur. Lingua Nicanoris avibus particulatim dari praecipitur, cum a poenitente pro iis, quae male gesserat, san
Abbreviated transcription (Latin):
tuba resonetr quociens aures audientium iactancie
uerbis superb implet. Cum tubis igitur ⁊ canti¬
ais nichanor ⁊ qui cum eo erant admouent: dum
uane głie. seu iattancie mentes audietium delecta
tione demulcent. Iudas uero ⁊ quicum eo erant in¬
uocato deo per or̃ones congressi sunt: mariu qͥdem
pugnantes s ⁊ corde dominum orantes. hec trra
sunt confessioni necessaria. lingna indelicet cor et
manus. uͥ in corde contricio in lingna fit oratio in
manu operatio. In contritione autem cordis deleat
poc̃or auilꝑam in orĩone pedat ueniam: in oꝑatõne
agat penitenciam. Et cognouerũt nichanorẽ ru¬
isse cum armis sius. In hoc bello nichanor moritur:
dum iñ corde culpa dognoscitur: dum lingua ueni¬
am deprecatur dum quod per penitencia inungi¬
tur: manus humiliter operatur. Cum hoc agitur
nichanor moritur: quia timo supeob ad humilita¬
tem renocatur Precepit autem iudas caput nicha¬

Expanded text:
tuba resonet, quoties aures audientium jactantiae tuba resonet, quoties aures audientium jactantiae verbis superbus inflat. Cum tubis igitur et canticis Nicanor, et qui cum eo erant sese admovent, dum vanae gloriae seu jactantiae mentes audientiu qui cum eo erant, invocato Deo, per orationes congressi sunt, manu quidem pugnantes, sed corde Dominum orantes. Haec tria sunt confessori necessaria, lingua videlicet, et cor, et manus, ut in corde contritio, in lingua sit oratio, in manu operatio. In contritione autem cordis deleat peccator culpam, in oratione petat veniam, in operatione agat poenitentiam. Et cognoverunt Nicanorem ruisse cum armis suis. In hoc bello Nicanor moritur, dum in corde culpa cognoscitur, dum lingua veniam deprecatur, dum quod per poenitentiam injungitur, manus humiliter operatur. Cum hoc agitur, Nicanor moritur, quia tunc superbus ad humilitatem revocatur. Praecepit autem Judas caput Nica
Abbreviated transcription (Latin):
enim peccator culpam suam defendit. ⁊ extusat. tuno
de urda nichatior omĩo triumplat: s dum se ipsum
iundicat ⁊ affligit. cunc iudas de nichanore t̾umphãs
humiliter uincit. michabeus autem confidebut cum
omni spe auxilium sibi a deo affuturum. Nõ solũ
in presentib spem ponit. s eciam defuturis dõ au¬
xiliante confidit: et illum securius inuocat. quẽ
futurum sib ꝓpicium post mortem pacient̾ expec¬
tat. BIec tancũ inimitione clipei ⁊ haste socios
armat: s sermonib optinus ⁊ hortationib eoꝵd̾
animos informat. Nichanor autem ⁊ qui cum
eo erant cum cubis ⁊ canticis admouelant. Tuba
ualeati necesse ẽ ubi aliquis eam ori suo iungat: uẽ¬
tum acchulat ⁊ emictat. Ori suo tubam ut resonet
apponit̾ qui per secularis loquentie dulcedinẽ alioꝵ
fauorem q̃rit. Uentum attrahit: qui uane glorie
desiderio inflaminatuo superbit. uentum emittit il

Expanded text:
enim peccator culpam suam defendit et excusat, tunc enim peccator culpam suam defendit et excusat, tunc de Juda Nicanor omnino triumphat. Sed dum seipsum judicat et affligit, tuncit. Machabaeus autem confitebat cum omni spe auxilium sibi a Deo adfuturum. Non solum Judas in praesentibus spem ponit, sed etiam de futuris, Deo auxiliante, confidit, et illum securius invocat quem futurum sibi propitium post mortem patienter exspectat. Nec tantum munitione clypei et hastae socios armat, sed sermonibus optimis et hortationibus eorumdem animos informat. Nicanor autem, et qui cum eo erant, cum tubis et canticis sese admovebant. Tuba valeat, necesse est, ut aliquis eam ori suo jungat, ventum attrahat et emittat. Ori suo tubam ut resonet apponit, qui per saecularis eloquentiae dulcedinem, aliorum favorem quaerit. Ventum attrahit, qui vanae gloriae desiderio inflatus superbit. Ventum emittit ut
Abbreviated transcription (Latin):
rent nichanori non remaneret lapis super lapidem
in constructione templi. Templi inquit domini quod
estis uos. Si enim destrueretur confessionis uirtus
destrueretur quilibet fidelis animus nec remaneret
nis humilitatem. Et altare inquit effodiamꝰ id est
deuotionem cordis. in qua orõnum. thymiamata cre¬
mantur oĩo subu̾tam. Comperit autem nichanor
custos int̾pretatur. Loca igitur samarie sunt loca cu¬
stodie: salbatum cor quietum. Cum enim aliquis ĩ
bono opere quiesat: ⁊ se ipsum sollerti circum spectõe
custodite cunc nichanor id est sp̃o superbie obtinet nͦ
consilium perficiat: ne cum uidei die sabbĩ in locis .s.¬
samarie prelium ꝯmittat. Erectus autem nichanor
cum sumina superbia: qmune tropheum cogitau̾at
statuere de iuda. Cõmime tropheum de iuda nicha¬
nor statuit: quociens non priuatam głiam s ꝯuui¬
nem superb de subu̾sione confessionis querit. Dum

Expanded text:
rent Nicanori, non remaneret lapis super lapidem rent Nicanori, non remaneret lapis super lapidem in constructione templi. Templum, inquit, Dei sanctum est quod estis vos . Si enim destrueretur confessionis virtus, destrueretur quilibet fidelis animus. Nec remaneret nis humilitatem. Et altare, inquit, effodiam, id est devotionem cordis in qua orationum thymiamata cremantur omnino subvertam. Comperit autem Nicanor Jcustodia interpretatur. Loca igitur Samariae sunt loca custodiae, Sabbatum cor quietum. Cum enim aliquis in bono opere quiescit, et seipsum solerti circumspectione custodit, tunc Nicanor, id est spiritus superbiae non obtinet, ut consilium perficiat, et cum Juda die Sabbati in locis Samariae praelium committat. Erectus autem Nicanor cum summa superbia, commune trophaeum cogitaverat statuere de Juda. Commune trophaeum de Juda Nicanor statuit, quoties non privatam gloriam, sed communem superbus de subversione confessionis quaerit; dum
Abbreviated transcription (Latin):
guri uidam postulat: ut opus penitencie ꝙ ꝯfes¬
sionem sequitur debilitare queat. Solent enim
qui islios captos tenent ħ hrẽ consuetudinis: ut
transu̾sis post tͥgum manib eos ligent. Per nua¬
nus bonas operationes. intelligere solemus. Unde
scriptum est. Plaudite manib id est operib. pͥost
tͥgum igitur manus ligatas gerit: qui bonum opꝰ
qd ante occulos hr̃e consueuerat oblunoni tͣdit.
ħ enim demetrius agete non cessatr qui pcc̃orũ
a bonis operib si possit exꝑtem reddat. Uenit nichi¬
noi ad sanctulimum templum in ierłm. non uitͥ
conseruet s ut destruat pacem ⁊ a sacerdotibus
uirum sibi tradi precepite nt eoꝵ ad quos ꝯfessio
pertinet confessionis uire en̾uare possit. Mani
contra templum uritut extendit: quia suꝑb
ea que sunt regiont contraria facere non omitit. su¬
a inquit michi tͣdideritis uinctum iudam. istud dei
phanum. ĩ planiciem deducam: ĩmo si iudam trade¬

Expanded text:
gari Judam postulat, ut opus poenitentiae, quod confesgari Judam postulat, ut opus poenitentiae, quod confessionem sequitur, debilitare queat. Solent enim qui alios captos tenent, hoc habere consuetudinis, ut transversis post tergum manibus eos ligent. Per manus bonas operationes intelligere solemus. Unde scriptum est: Plaudite manibus , id est operibus. Post tergum igitur manus ligatas gerit, qui bonum opus, quod ante oculos habere consueverat, oblivioni tradit. Hoc enim Demetrius agere non cessat, quin peccatora bonis operibus, si possit, expertem reddat. Venit Nicanor ad sanctissimum templum in Hierusalem, non ut conservet, sed ut destruat pacem; et a sacerdotibus virum sibi tradi praecipit, ut eorum, ad quos confessio pertinet, confessionis vires enervare possit. Manum contra templum iratus extendit, quia superbus ea quae sunt religioni contraria facere non omittit. Nisi, inquit, tradideritis mihi vinctum Judam, istud Dei fanum in planitiem deducam. Imo si Judam trade
Abbreviated transcription (Latin):
turbarum que congregate fuerant: dimutit qr
de pieteritis turbari nequit: s ca que prius egre
tulerati post confessionem equanimiter portat:
habebat autem iudam semper carnmꝰ. ⁊ ex aĩo
erat iuro inclmatus. Nichanor indam diligite dũ
peccator ea que recolit. de his que male gessit. dili¬
genter attendit. Et ex animo molinabatur uiro.
De his enim que prius erecta ceruice se focisse re¬
colit humiliato mentis u̾tice. in confessione se pꝰ¬
ea subst̾nit. Et exasꝑatus rexdemetrius scripsit
nichanori dicens. grauiter seferre de amicicie ꝯuẽ¬
tione: iubere tamen ut machabeum uinctum citiꝰ
mitteret antiochyam. Dum nichanor cum iuda
in bonum patis iducitur. tunc demetrius rex exa¬
speratur. quia dum peccator in pacem ꝯfessionis
reditr diabolus gramus insurgit Iubet ut iudas
uinctus antiochyam cicius mittatur: ut per ħ
absq mora bonum confessionis impediatur. li¬

Expanded text:
turbarum, quae congregatae fuerant, dimittit, quia turbarum, quae congregatae fuerant, dimittit, quia de praeteritis turbari nequit; sed ea, quae prius aegre tulerat post confessionem aequanimiter portat. Habebat autem Judam semper charum, et ex animo erat viro inclinatus. Nicanor Judam diligit, dum peccator ea quae recolit, de iis quae male gesserat diligenter attendit. Et ex animo inclinabatur viro. De iis enim, quae prius erecta cervice se fecisse recolit, humiliato mentis vertice, in confessione se postea substernit. Et Exasperatus rex Demetrius scripsit Nicanori dicens graviter se ferre de amicitiae conventione, jubere tamen ut Machabaeum vinctum citius mitteret Antiochiam. Dum Nicanor cum Juda in bonum pacis inducitur, tunc Demetrius rex exasperatur; quia, dum peccator ad pacem confessionis redit, diabolus graviter insurgit. Jubet ut Judas vinctus Antiochiam citius mittatur, ut per hoc absque mora bonum confessionis impediatur. Li
Abbreviated transcription (Latin):
ut arcitis auuiatur tiuc diem constitueruntiqͣ
secreto inter se ag̾ent. Inter uidam. ⁊ nichanorein
Dies constituitur qñ cuiuslibet animus. confitẽdi
pcc̃a desiderio inflammatur Dies constitiutur: dũ
ad lucem confessionis ꝑoc̾or iuitatur. Et tunc int̾
se secreto res agicur quando aliquis penitens poc̃m
humiliter confitetu Et congonum colloquium
nor faciunt: dum poc̃or quod nale gesserat. detegit.
⁊ ille cui confitetur. pecratum diu̾sos penitencie mo¬
dos imponit. Dum iste se humiliter indicat ⁊ ille
ne desꝑet confortat. dum alter malis ciuie gessit
renunciat. alter uero bonis que facere debeat. pe¬
nitentem informat. Moasbatur autem nichanor
ihero solmus ⁊ nicħ iiꝙ agebat: greges curbaie
que congregate fuerant. dumsit. In iherosilimis ni¬
chanor manet: qñ post penitentiam pacemi pccdr
tenet. Et nicha miꝙ agit: quia ab his que male¬
facere consueuerat. in pace ciiescit. greges quod

Expanded text:
ut amicitiis annuatur, tunc diem constituerunt, quo ut amicitiis annuatur, tunc diem constituerunt, quo secreto inter se agerent. Inter Judam et Nicanorem dies constituitur, quando cujuslibet animus confitendi peccata desiderio inflammatur; dies constituitur, dum ad lucem confessionis peccator invitatur. Et tunc secreto inter se res agitur, quando aliquis poenitens peccatum humiliter confitetur. Et congruum colloquium nor, dum peccator quod male gesserat detegit, et ille, cui confitetur, diversos poenitentiae modos imponit; dum iste se humiliter judicat, et ille ne desperet confortat; dum alter malis, quae gessit, renuntiat, alter vero bonis, quae facere debeat, poenitentem informat. Morabatur autem Nicanor Hierosolymis, et nihil inique agebat, gregesque turbarum, quae congregata fuerant, dimisit. In Hierosolymis Nicanor manet, quando post poenitentiam pacem peccator tenet, et nihil inique agit, quia ab iis, quae malefacere consueverat, in pace quiescit. Gregesque
Abbreviated transcription (Latin):
turbet. Audiens tamen nichanor uirtutem comi¬
tum iude ⁊̃ animum magnitudinem: sãguine
iudicium facere metuelat. ht sudas comites di
comitem. cordis gemitum ⁊ contoitionemi Ht ⁊̃
socium. lalorem ⁊ ieiunium. ht̃ ⁊ alios comites
innumãbiles. opera .s. penitencie. ⁊ humilitate
mentis cogitationes. contra comites ergo inde ni¬
chanor sanguine iudicium facere metiut: qm̃
superbie sp̃c huiuscemodi uirib non resistit. H
enim funt. qiue carni ⁊ sangumi contradñt. Ex¬
obrem nichanor tres nuncios misit qui dextras
darent ⁊ acciperent. Tres nuncios mittit: qͦciens
ꝑcc̃or ĩn aliquo bono cogitationis locutionis.⁊ ͦ¬
perationis confessioni consentit. Dextras dant
⁊ accipsunt: qñ inuicem bonis operib se consenti¬
re piomittunt: ⁊ cum diu de his consilium ag̾e.¬
tur ⁊ ip̃e dux ad multitudinem retuliss oumm
humuliter secari possit. S cum res ad ħ ꝑductur

Expanded text:
turbet. Audiens tamen Nicanor virtutem comiturbet. Audiens tamen Nicanor virtutem comitum Judae, et animi magnitudinem, sanguine judicium facere metuebat. Habet Judas comites, di enim comitem, cordis gemitum et contritionem. Habet socium etiam laborem et jejunium. Habet et alios comites innumerabiles, opera scilicet poenitentiae, et humiliatae mentis cogitationes. Contra comites ergo Judae Nicanor sanguine judicium facere metuit, quoniam superbiae spiritus hujusmodi viribus non resistit. Haec enim sunt, quae carni et sanguini contradicunt. Quamobrem Nicanor tres nuntios misit, qui dextras darent et acciperent. Tres nuntios mittit, quoties peccator in aliquo bono cogitationis, locutionis et operationis confessioni consentit. Dextras dant et accipiunt, quando invicem bonis operibus se consentirent et cum diu de his consilium ageretur et ipse dux ad multitudinem rettulisset omnium humiliter sociari possit. Sed cum res ad hoc perducitur,
Abbreviated transcription (Latin):
chanorem cum armis suis. Precepit autem iudas
caput nichanoris ⁊ manum cum hum̾o abscisã
ierosolimi preferri. Linguam eciam impii nicha¬
nous precisam: iussit particulatim anib dari
dari. Patet moralis sensus. Demetruis si quidem
nimium persequens nichanor lucerna stans. iudea
confessior indas confiters int̾pretatur. Quid gͥ
per demet̾um nimium perseguentem possumis
intelligere isi diabolum: Et quid per nichano¬
rem lucernam stantem insi mentis elationems
Nichanior itaq elefantoꝵ turmis preponitur
quociens incortigibilem mentib superbia domi
unde superbis assimilantur qui a suo proposi¬
to flecti nequaquam ualent. Mittitur itaq nichi¬
nor a demetrio .i. sp̃o elationis a diabolo. Mittis
inuideam ut destruat confessionis terran ut ui¬
dam capiat ⁊ eos qui cum eo sunt dispergat. ut
eos .s. qui pcc̃a sua confitentur curiositate tene¬
ati ⁊ peru̾sa consuetudine liget ⁊ eos qui confi¬
tentes consoĩantur impediat ocio ⁊ cogitatione

Expanded text:
is. Praecepit autem Judas caput Nicanoris et cum humero manum abscissam Hierosolymas perferri; linguam etiam impii Nicanoris praecisam jussit particulatim avibus dari . Patet moralis sensus. Demetrius siquidem interpretatur nimium persequens, Nicanor lucerna stans, Judaea confessio, Judas confitens interpretatur. Quem igitur per Demetrium persequentem nimium possumus intelligere, nisi diabolum? Et quem per Nicanorem lucernam stantem, nisi mentis elationem? Nicanor itaque elephantorum turmis praeponitur, quoties incorrigibilium mentibus superbia domin carent, unde superbis assimilantur, qui a suo proposito flecti nequaquam valent. Mittitur itaque Nicanor a Demetrio, id est spiritus elationis a diabolo. Mittitur in Judaeam, ut destruat confessionis terram, ut Judam capiat, et eos qui cum eo sunt dispergat, ut eos scilicet, qui peccata sua confitentur, curiositate teneat, et perversa consuetudine liget; et eos, qui confitentes consolantur, impediat, orationem et cogitationem
Abbreviated transcription (Latin):
Cum igitut aliqͣ de scło ad domum religiotis. ne¬
niunt ⁊ ħ inueniunt: domum miche se reperisse
credunt. Michas int̾pretatur quis est. Dũ autem
iuneniunt ephot .i. hĩtum religionis ⁊ ꝯflatile .i.

Expanded text:
Cum igitur aliqui de saeculo ad domum religionis veCum igitur aliqui de saeculo ad domum religionis veniunt, et haec inveniunt, domum Michae se reperisse credunt. Michas enim interpretatur, quis est hic? dum autem inveniunt ephod, id est, habitum religionis, et conflatile, id
Abbreviated transcription (Latin):
bulationis. Nostis fr̃s quod cum fieri debeat ꝯ¬
flatile metalli spẽs circumpositis follib ponit᷑
in igne fit tumultus follium attracto ⁊ emusso
aere ꝯmonentur cuieres crescit flamina uolãt
scintille. Sio in quibdam eccͣiis euenire solet. dũ
simul in aliquo loco conueniunt ꝯciosi fr̃s Po¬
nunt gͥ in medio metallum .i. mat̾iam rumorũ
Aerem folles emitunt ⁊ attrahunt cum rumo¬
res audiunt fr̃s. ⁊ dicunt. Auditur ibi tumultus
follium id est dissensio impaciencium. ꝯmouent᷑
cineres quia turbantur ato lemiores: crescit flam¬
ma dum sinienditur ira. uolant santille id ẽ u̾ba
ducordie. Sic cum aaron feciss uitulum ꝯflatilẽ
a filiis isrł peciit in aures. In aures st̃ rumores
quia sicut in auris imponitur auri. sic rumor au¬
ditu. Ex hiis igitur ꝓcedit uitislus petulancie
qui si precedat aufert nobis rectitudinem uie:
Non enim grauit̾ incedit. s ludendo discurrit:

Expanded text:
bulationis. Nostis, fratres, quod cum fieri debeat cbulationis. Nostis, fratres, quod cum fieri debeat conflatile, metalli species circumpositis follibus ponitur in igne, fit tumultus follium attracto et emisso aere, commoventur cineres, crescit flamma, volant scintillae. Sic in quibusdam ecclesiis evenire solet, dum simul in aliquem locum conveniunt otiosi fratres. Ponunt igitur in medio metallum, id est, materiam rumorum. Aerem folles attrahunt et emittunt, cum rumores audiunt fratres et dicunt. Auditur ibi tumulus follium, id est, dissensio impatientium, commoventur cineres, quia cito turbantur leviores, crescit flamma dum succenditur ira, volant scintillae, id est, verba discordiae. Sic Aaron, ut faciat vitulum conflatilem, a filiis Israel petiit inaures . Inaures sunt rumores; quia, sicut inauris imponitur auri, sic rumor auditui. Ex his igitur procedit vitulus petulantiae, qui si praecedat, aufert a nobis rectitudinem viae. Non enim graviter incedit, sed ludendo discurrit.
Abbreviated transcription (Latin):
dei hommib qñq a deo datur data probatur pro¬
bata ⁊ confirmatur. consirmata certificatur. ꝓͥ¬
batur temptatione confirinatur tribłone certifi¬
catur coh̃itatione. Coh̃itatione si quid̾ cognosat᷑¬
pax nera. quam lingna uel hĩtus ext̾uis simula¬
tione loquutur Dicunt enim̃ qũq lingua ⁊ hĩtuꝰ
pax pax si autem requiratur animus. respondet
quod ñ sit pax. An u̾a enim sit pax aĩ assidue co¬
hĩtationis spacium demonstrabite ut sit pax in
ut in ea hĩtaret usq ad illum enim diem int̾ ce¬
teras coib sortem ñ acceperat. uenerunt de filiis dan
ad domum miche ⁊ inuenerunt ibi ephot et sculp¬
tile atq conflatile. Dan int̾pretatur iudicium. Iustꝰ
enim ĩnuitio accusator est sur. filii dan ꝓuidentes sͥ
sortem heditatis. designant quosdam. de scło ꝓui¬
dentes sibi ad hĩtandum domum conu̾sionis. ⁊ ue¬
⁊ cum eo sculptile peru̾si operis.⁊ conblatile cõfa¬

Expanded text:
Dei hominibus quandoque datur, data probatur, proDei hominibus quandoque datur, data probatur, probata confirmatur, confirmata certificatur. Probatur tentatione, confirmatur tribulatione, certificatur cohabitatione. Cohabitatione siquidr, quam lingua et habitus exterius simulatorie loquuntur. Dicunt enim quandoque lingua et habitus, pax pax; si autem requiratur animus, respondet quod non sit pax. An vera enim sit pax animi, assiduae cohabitationis spatium demonstrat, ut sit pax in ut in ea habitaret usque ad illum enim diem inter caeteras tribus sortem non acceperat venerunt de filiis Dan ad domum Michae, et inverunt ibi ephod, et sculptile, atque conflatile . Dan interpretatur judicium. Justus enim in initio accusator est sui . Filii Dan quaerentes sibi sortem haereditatis, designant quosdam de saeculo providentes sibi ab habitandum domum conversionis. Inveeligionis, et cum eo sculptile perversi operis, et conflatile confa
Abbreviated transcription (Latin):
pax ⁊ non erat paxi De uera pace autem dicit ab
y̾sai ad dd̾. par pax dd̾ ⁊ pax adiutorib tuis. false
autem pacis. tres sut spẽs. Est enim pax estima¬
ta. pax simulata pax imꝑata. Dumi ensm inter
seculares pacem querimus. dum discordes ad ꝯcor¬
diam reuocamus. estimant scłares quod pacem ĩt̾
nos habxamus. Dum in uestim̃tis ouium foras
eximus ⁊ intus qrͣ lupi rapaces g̾gem simplici¬
um frm̃ lacerando disꝑgimus: pacem simulamꝰ
s ñ habenus. Dum uero p̾lati pacem subditis im¬
perant ⁊ eos distipline legib non coartant solũ¬
modo pacem docent s ñ tenent. Non enĩ sufficit
uͥ ait beatus gg̾. uͥ pacem tantum doceas uerbis.
nisi adhibeas eciam manum correctionis. Uides ne
quomodo ami ñ sit in nobis estimant pacem scła¬
res fimulent ꝑu̾si clanstrales imꝑent ⁊ ñ tene¬
aut tepidi doctores: Sio gͥ estimatur a nescien
par ꝓlata. pax confirmata: pax certa. Pax enimi

Expanded text:
pax, et non erat pax . De pace vera dicitur ab pax, et non erat pax . De pace vera dicitur ab Abisai ad David: Pax, pax tibi et pax adjutoribus tuis . Falsae vero pacis tres species sunt. Est enim pax opinata, pax simulata, pax imperata. Dum enim inter saeculares pacem quaerimus, dum discordes ad concordiam revocamus, opinantur saeculares, quod pacem inter nos habeamus, dum in vestimentis ovium foris incedimus, et intus quasi lupi rapaces gregem simplicium fratrum lacerando dispergimus , pacem simulamus, sed non habemus. Dum vero praelati pacem subditis imperant, et eos disciplinae legibus non coarctant, solummodo pacem docent, sed non tenent. « Non enim sufficit, ut ait beatus Gregorius, ut pacem tantum doceas verbis, nisi adhibeas etiam manum correctioni. » Videsne quomodo cum non sit in nobis, opinentur pacem saeculares, simulent perversi claustrales, ima nescientpax probata, pax confirmata, pax certa. Pax enim
Abbreviated transcription (Latin):
crta lectum repositum s̾uet. Sio ⁊ consciencie lectꝰ
talis sit si requiratur. ut nͥ in ea ꝓprie uolinitatis
inueniatur Oportet eciam ne sub feno carnis la¬
teat quod occulos alb̃is omnia udentis offendat
Ut au̾ in ꝑace ⁊ in id ip̃m dormias ⁊ requiescas. in
ab occulis: ita euanesait ab intuitu mentis. Qua¬
tuor igitur sunt attendenda que solent in qͥtare
pacis sominum. uidł hostis. seruus uxor ⁊ uicinus
Cum ergo diabolus eicitur: mundus subicctur.
caro affligitur. pioximus diligitur duid aliud
agitur msi quod ex omni parte stabilitur : It̃
odium fris. ñ ad amorem carius. ñ ad superbiam
mundi. non ad maliciam diaboli. Ecce quomodo sa
pacem ht̃. qui non turbatur memoria pret̾itoꝵ
delittoꝵ nec inquietatur desid̾io futuroꝵ. non fnͣ¬
gitur adu̾sis. non eleuatur ꝓsꝑis. ħ est uera pax.
Est enim u̾a pax ⁊ falsa pax. De falsa pate dr̃ pax

Expanded text:
circa lectum repositum servet. Sic et conscientiae lectus circa lectum repositum servet. Sic et conscientiae lectus talis sit, si requiratur, ut nihil in ea propriae voluntatis inveniatur. Oportet etiam ne sub feno carnis absconditum lateat, quod oculos abbatis omnia videntis offendat. Ut autem in pace et in idipsum dormias et requiescas , inab oculis, ita evanescit ab intuitu mentis. Quatuor igitur sunt attendenda, quae solent inquietare pacis somnum, videlicet hostis, servus, uxor et vicinusCum ergo diabolus ejicitur, mundus subjicitur, caro affligitur, proximus diligitur, quid aliud agitur, nisi quod pax ex omni parte stabilitur? Interodium fratris, non ad amorem carnis, non ad superbiam mundi, non ad malitiam diaboli. Ecce quomodo Salpacem habet, qui non turbatur memoria praeteritorum delictorum, nec inquietatur desiderio futurorum, non frangitur adversis, nec elevatur prosperis. Haec est vera pax. Est enim vera pax, et falsa pax. De falsa pace dicitur: Pax,
Abbreviated transcription (Latin):
allia uidł cepe ⁊ poroi. ħ filii isuł in deserto cum ollis
carnium suspiralunt que tamen comesta grauiter
uiflant uentositatem gen̾ant cerebrum turbant:
occulos gͣuant. lacrimas ꝓuocant. Egypcie orͣnes
sunt nundane delectationes in quib infirmitates
anime latent que post ea ꝑfectus ⁊ operationes ex
t̾iores apparens. Inflat eium elatio. uentositatem
gen̾at u̾boꝵ iumidacio. turbat cerebrum iracũdia
otest mentis tranquillitas anme doimitoriũ
per summilitudinem nuncupari in qua ponitur
lettus conscienae sisbst̾itur fenum carnis. carpitur
dormit ⁊̃ requiescit. Custodi igitur km̃e ne dormi¬
torii tectum. discooꝑiatur turbine temptatõnum
compone lectum consciencie. ne mens in ꝯpoĩta cẽt
acuuicte. subst̾ne fenum carnis. ut animalitas sb̾ra¬
ceat rõni mentis ꝯpesce uitioꝵ curbam ne impedi¬
ant quiescentis sompnum. Ordo si quidem dormitorii
talis cẽ debet ut claustralium nlłs aliquid ꝓpͥmir

Expanded text:
delicet, caepe, et porri, haec filii Israel in deserto cum ollis carnium suspirabant, quae tamen comesta graviter inflant et ventositatem generant, cerebrum turbant, oculos gravant, lacrymas provocant. Aegyptiae carnes sunt mundanae delectationes, in quibus infirmitates aterius apparent. Inflat enim elatio, ventositatem generat verborum inundatio, turbat cerebrum iracundia,otest mentis tranquillitas animae dormitorium per similitudinem nuncupari, in qua ponitur lectus conscientiae, substernitur fenum carnis, carpitur dormit et quiescit. Custodi igitur, charissime, ne dormitorii tectum discooperiatur turbine tentationum; compone lectum conscientiae, ne mens incomposita cessat a quiete. Substerne fenum carnis, ut animalitas subjaceat rationi mentis; compesce turbam vitiorum, ne impediant quiescentis somnum. Ordo siquidem dormitorii talis esse debet, ut claustralium nullus aliquid proprium
Abbreviated transcription (Latin):
se ad se ip̃is proferentes querant. Moraliter uero
qui nouit omnia prudent̾ disponere. urtutesor¬
dinat in mente dum alis duab a t̾renis se sub¬
leuat ⁊ duab alis ne occło uane głie indeatuꝵ
corpus uelat ⁊ elum quoq secundum scĩam hat
ut modum teneat ut sciat pati penuriam ⁊ ha¬
bundare saciari ⁊ esurire ut sit in eo multiplex su¬
mas facit dum in conflictu uitioꝵ de diabolo tri¬
diabolo ⁊ cotidie diabolum suꝑanius. Tenemus itaq
cotidie palmam in manu .i. uictoriam de conflictur.
hẽmus eciam pugnam difficilem adu̾sus carnem et

Expanded text:
sed a seipsis proferentes quaerant. Moraliter vero sed a seipsis proferentes quaerant. Moraliter vero scientiae, qui novit omnia prudenter disponere, virtutes ordinat in mente, dum duabus alis a terrenis se allevat, et duabus alis, ne oculo vanae gloriae videatur, corpus velat. Zelum quoque secundum scientiam habeat, et modum teneat, ut sciat pati penuriam et abundare, satiari et esurire , ut sit in eo multiplex sumas facit, dum in conflictu vitiorum de diabolo tridiabolo, et quotidie diabolum superamus. Tenemus itaque quotidie palmam in manu, id est, victoriam de conflictu. Habemus etiam difficilem pugnam adversus carnem et
Abbreviated transcription (Latin):
ceteros in mundo multitudine sciencie precellunt.
qui deum pre cet̾is diligunt. Nonne eciam nunc
uides aliquos a seculo longe remotos tanta scĩa
preditos. ut sciencia sołaris. subdatur eis. ut non
tantum uocentur ad consilia principum s eciam
init̾ sint negociis regnumi. ut qui ceperunt dñari ꝙ¬
priis moribus dominẽtur eciam alienis ⁊ honorentur
Quos enim nullis. sen paucis artib imbutos ui
derunt in seculo. nunc de singilis loquentes audi¬
unt ⁊ ad tantami scĩe multitudinem eos ꝑuenis¬
se. cognoscunt: ut sapientib huiꝰ mundi diuine
scripture ꝓfunditatem ⁊ secreta celestia ubis pan¬
dant. Palmas facit dum spem ⁊ inemoriam retͥ¬
butionis et̾ne post agonem legitime certantib
sine dubitatione hĩturos repromittunt facit pio¬
turas ꝓminentes de papiete egredientes. cum ad
h electi ex bona consuetudine perueniunt ut qͥd
dicendum sit uel quid faciendum non ab aliis

Expanded text:
caeteros in mundo multitudine scientiae praecellunt, caeteros in mundo multitudine scientiae praecellunt, qui Deum prae caeteris diligunt. Nonne et nunc vides aliquos a saeculo longe remotos, tanta scientia praeditos, ut scientia saecularis subdatur eis, ut non tantum vocentur ad consilia principum, sed etiam intersint negotiis regum, ut qui coeperunt dominari propriis moribus, dominentur etiam alienis, et honorentur Quos enim nullis seu paucis artibus imbutos in saeculo viderunt, nunc de singulis loquentes audiunt, et ad tantam scientiae multitudinem eos pervenisse cognoscunt, ut sapientibus hujus mundi divinae Scripturae profunditatem, et secreta coelestia verbis pandant. Palmas facit, dum spem et memoriam retributionis aeternae post agonem legitime certantibus sine dubitatione habituros repromittit. Facit picturas proeminentes de pariete, et egredientes, cum ad hoc electi ex bona consuetudine perveniunt, ut quid dicendum vel quid faciendum, non ab aliis
Abbreviated transcription (Latin):
sũb pede ħ enim oarnem mortiscant. ⁊ mentem
domant labor ni dł obediencie ⁊ correptio discipline¬
obedientiam cogimur dum discipline legib coarta¬
mur A duob acuminib fr̃i animus pungitur int̾
que duo ponitur. Unum ne ad seculum. redeas aᵈ
ut ad regnum transeas. Timor u̾o compellit. amor
tͣhit. Inter ħ̃ itaq uoluitur qui in torno spĩtali
ponitur: ⁊ dicit. Paratum cor meum deus ꝑatum
cor meum. Bis dicit. paratum .i. interius in mẽ¬
te ⁊ ext̾ius in operatione intus ad cogitandum
recta foris ad faciendum utilia. De cherubin et pal
numentes de pariete.⁊ ꝓgredientes. fãcit sa lomoir
cherubin in parietib templi mystici. dum quil fide¬
les scripture sacre precepta. in qua est sciẽ multitu¬
do. docent unitari. Cherubui facit dum fi̾ docent in
t̾ris. qd̾ angeli tenent in celis Dum docent huma¬
nam naturam. angelicam posside̾ uitam: dum enã

Expanded text:
sub pede: haec enim carnem mortificant, et mentem sub pede: haec enim carnem mortificant, et mentem domant, labor videlicet obedientiae et correctio disciplinobedientiam cogimur, dum disciplinae legibus coarctamur. A duobus acuminibus ferri animus pungitur, inter quae duo ponitur: unum, ne ad saeculum redeas; aliud, ut ad regnum transeas. Timor enim compellit, amor vero trahit. Inter haec itaque volvitur, qui in torno spirituali ponitur, et dicit: Paratum cor meum, Deus, paratum cor meum . Bis dicit paratum, id est interius in mente, et exterius in operatione, intus ad cogitandum recta, foris ad faciendum utilia. CAP. XXII. De cherunentes de pariete, et progredientes . Facit Salomon cherubin in parietibus templi mystici, dum quoslibet fideles Scripturae praecepta, in qua est scientiae multitudo, docet imitari. Cherubin facit, dum fieri docet in terris, quod angeli tenent in coelis, dum docet humanam creaturam, angelicam possidere vitam, dum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
diencie cita enim d esse obediencia. ⁊ quasi sb̃ pe¬
dib posita. ut fiat cum humilitate ⁊ sñ tarditate
Unde. ⁊ in canticis canticoꝵ dr̃. Manus eiꝰ tornati¬
les auree plene iacinthis. fiunt manus toinati¬
les dum asfectus animi facile diuertuntur ad qͣs¬
libet oꝑationes. Sunt auree dum affectiones ani¬
mi ab omni appetitu carnalis desid̾iĩ redduntur
pure Plene sunt iacuittis dum estuant amore et
desiteno celestis prĩe. Duo sunt u̾o acumina ferti
in quib quicꝙͥ ponitur in torno uoluitur. ẜ timor
⁊ amor. Timor pene ⁊ amor bĩtudins et̾ne. Interħ
igitur habemus animum fixum ñ ita tamen qͥn
teneat uolubilitatis sue cursum. Not a quoq ꝙ
doctrine a̾bo uelut tornatons fro. superflua docẽdo
resecantur. Uirga uero desuper molinans se ⁊ eleuãs
ꝑcutientis amore disciplinam mrinatur. Corrigiaã
ligatur in sũmitate uirge. ⁊ i ligno qd̾ tenetur

Expanded text:
dientiae. Cita enim debet esse obedientia et quasi sub pedientiae. Cita enim debet esse obedientia et quasi sub pedibus posita, ut fiat cum humilitate et sine tarditate. Unde et in Canticis canticorum: Manus ejus tornatiles, aureae plenae hyacinthis . Fiunt manus tornatiles, dum affectus animi facile divertuntur ad quaslibet operationes. Sunt aureae dum affectiones animi ab omni appetitu carnalis desiderii redduntur purae. Plenae sunt hyacinthis, dum aestuant amore et desiderio coelestis patriae. Duo vero acumina ferri, in quibus ponitur quidquid in torno volvitur, sunt timor et amor: timor poenae, et amor beatitudinis aeternae. Inter haec igitur animum habemus fixum, non ita tamen quin teneat volubilitatis suae cursum. Nota quoque quod doctrinae verbo velut tornatoris ferro, superflua docendo resecantur. Virga vero desuper inclinans se et elevans percutientis more disciplinam minatur. Corrigia autem ligatur in summitate virgae, et ligno quod tenetur
Abbreviated transcription (Latin):
habeant singule uirtutes uxta moralitatis ĩtuitum.
formas sibi conuenientes. Attende gͥ in quolibet loro
intelligibilis templi bouis ymaginem .i. tuansuetu¬
diuem. impͥme ⁊ alibi figuram leonis. rigorem ul¬
delicet seu̾e distrittionis. ĩprime columbam suupli¬
citatis formam. ad de ⁊ turturem .i. castitatem. adiũ¬
nudiciam seu rosam martyrii. ħ̃s igitur in templo
spĩtali diu̾sas celaturas: dum intrusecus in animo
nirtutum diu̾sitates locas. Sculpuntur ociã morali
torno: dum in uolubilitate obediencie uirtutes ani¬
mi disponuntur. sub predicatiotis ferro. Dottrine¬
⁊ enim uerbum: potest tornatoris appellari ferrum.
Tornator est in mente discretionis ugor qun aute
no autem qñ considerantir ferrum uͥga corrigia.
lignum sub pede. per quod intrum̃tum mouetur
spãlis inuolutus detinetur Per lignum uero quod
mouetur sub pede designari potest uelocitas obe¬

Expanded text:
habeant singulae virtutes juxta moralitatis intuitum habeant singulae virtutes juxta moralitatis intuitum formas sibi convenientes. Attende igitur in quolibet loco intelligibilis templi, bovis imaginem, id est, mansuetudinem. Imprime, et alibi figuram leonis, rigorem videlicet severae districtionis. Imprime columbam, simplicitatis formam. Adde et turturem, id est, castitatem. Adjunam lilii, seu rosam martyrii. Habes igitur in templo spirituali diversas caelaturas, dum intrinsecus in animo virtutum diversitates locas. Sculpuntur etiam morali torno, dum in volubilitate obedientiae virtutes animi disponuntur sub praedicationis ferro. Doctrina enim verborum, potest appellari tornatoris ferrum. Tornator est in mente discretionis vigor, qui ante no autem quatuor considerantur, ferrum, virga, corrigia, lignum sub pede per quod instrumentum moveturspiritualis involutus detinetur. Per lignum vero quod movetur sub pede designari potest velocitas obe
Abbreviated transcription (Latin):
uidł mundicie. odorem bone fame. splendorem bone
conscĩe. Candor igitur in marinore est ꝙͣ mundicia
in mente. odor incedro suauitas fame ꝓcedens ex bo¬
ne operationis exemplo. splendor uero in auro ẽ ue
per cirruitum sculpsis celacuris uariĩs ⁊ tor¬
nõ. Mystico parietes templi. uariis colatures sculpũt᷑¬
cum diu̾sis fidelib per spm diuerse donationes arttri¬
buuntuu ita ut detur alii smo sapiencie. alii smo scie
aliĩ gr̃a curationum. alii int̾precatio sermonum. Scul¬
punturꝰ eciam parietes cum torno cum omnib q̃ dñs¬
per diuinas scripturas precipit nullus sidelium cõdic̃.
s ex auimo unusquisq clamat cum psalmista. Paratꝰ
sum ⁊ ñ sim turbatus. ut custodiam mandata tua et
alius ꝓpha. Ecte ego mutte me. In torno gͥ sunt qui
mandatit diuuis obediunt. Moralr̃ uero uariis cela¬
turis sculpuntur templi parietes dum per diuersa
loca rerum diu̾sarum imprimuntur ymagines: ut

Expanded text:
videlicet munditiae, odorem bonae famae, splendorem bonae videlicet munditiae, odorem bonae famae, splendorem bonae conscientiae. Candor igitur in marmore est quasi munditia in mente; odor in cedro, suavitas famae procedens ex bonae operationis exemplo; splendor vero in auro est quper circuitum sculpsit caelaturis variis, et torno . Mystice parietes templi variis caelaturis sculpuntdum diversis fidelibus per spiritum diversae donationes attribuuntur, ita ut detur alii sermo sapientiae, alii sermo scientiae, alii gratia curationum, alii interpretatio sermonum . Sculpuntur etiam parietes cum torno, cum omnibus, quae divina Scriptura praecipit, nullus fidelium contradicit, sed ex animo clamat cum Psalmista: Paratus sum et non sum turbatus, ut custodiam mandata tua ; et alius propheta: Ecce ego, mitte me . In torno sunt, qui mandatis divinis obediunt. Moraliter vero variis caelaturis sculpuntur templi parietes, dum per diversa loca diversarum rerum imprimuntur imagines, ut
Abbreviated transcription (Latin):
pidum diriguntur in altum. Fiunt autem ex mar¬
more decorantur tabłis cedrinis. auro sr̃uestiuntur.
In fortitudine si quidem marmoris fides.in altitudi¬
ne cedri spes in preciositate auri. que uͥtutes super¬
eminet cer̾as inrelligi potest caritas. Sub st̾nitur
itaq firmitas fidei ut uestiatur sublumtate sper
ut decoretur auri preciositate .i. caritate. Teguntur
autem parietes templi cedro. usq ad sũmitatem
debet hr̃e finem in hac uita. s a pͥmo iusto us ad
ultimum iustum sub tucela sper insuadere debet ec¬
clesia. bonis oꝑib ⁊ studio uͥtutum. ꝯuralr̃ autem
in spiritali templo. struct᷑a parietum est ꝓcessus
uirtutum. fĩt igitur de marinore pario nestitur
cedro: decoratur auro marmor parium candidum
esse dinoscitur Cedrus odore suo serpentes fugat:
aurum puritate sua. metalloꝵ omnes exsupenit
spẽs. In marmore itaq pario candorem in cedro
repperimus odorem: in auro splendorem. Candorem

Expanded text:
pidum diriguntur in altum. Fiunt autem ex marpidum diriguntur in altum. Fiunt autem ex marmore, decorantur tabulis cedrinis, auro supervestiuntur. In fortitudine siquidem marmoris, fides; in altitudine cedri, spes; in pretiositate auri, quae virtutes supereminet caeteras, intelligi potest charitas. Substernitur itaque firmitas fidei, ut vestiatur sublimitate spei, ut decoretur auri pretiositate; id est charitate. Teguntur autem parietes templi cedro, a pavimento usque adebet habere finem in hac vita, sed a primo justo usque ad ultimum justum, sub tutela spei insudare debet Ecclesia bonis operibus, et studio virtutum. Moraliter autem in spirituali templo structura parietum est processus virtutum. Fit igitur de marmore Pario, vestitur cedro, decoratur auro. Marmor Parium candidum esse dignoscitur, cedrus odore suo serpentes fugat, aurum puritate sua metallorum omnes exsuperat species. In marmore itaque puro candorem, in cedro reperimus odorem, in auro splendorem; candorem