comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
opr PIquis inhoc genus¬
sacrilegii ꝓrũmperitut inec̃cs¬
catholicas iicis sacdotib¬
iministris uł in po cultu so
coq aliquid importet inm̃e¬
qͥdgenturapuintie rectorib¬
animadutatur acq ita pum¬
ticmoderatorsacdotum ⁊ ca¬
tholicc ecc̃c ministrorin loci¬
quoq ip̃ius ⁊ diuini cultus
iniuram capitali mouictos¬
siucofessos reos sniam nouc¬
nt uĩdicandam nec expectet

Expanded text:
or. Si quis in hoc genussacrilegii proruperit, ut, in Ecccatholicas irruens, sacerdotibministris, vel ipsi cultui coque aliquid importet injquod geritur a provinciae rectoribanimadvertatur, atque ita pae moderator, sacerdotum et clcatholicae Ecclesiae ministrorum, lociquoque ipsius et divini cultusinjuriam, capitali in coconfessos reos sententia novevindicandum. Nec exspectet
Abbreviated transcription (Latin):
ccis laudabile fcas atroces sac¬
ueluti pnblicum crimenpseq¬
ac detalibo icis ultoem mncreri
¶Qd simulcitudo miolenta

Expanded text:
 laudabile, factas atroces sacveluti publicum crimen, perac de talibus reis ultionem mereri. Quod si multitudo violenta
Abbreviated transcription (Latin):
dacoẽmabhis quos mi¬
nus ydocos curatores no¬
bis abadusalio cũmagr̃a¬
tu fun geretur datos dicius
postulare ꝓhibentur enimab
ad ministracõe rerumnisi se¬
curitatiurc satisda tõeꝓspexe¬

Expanded text:
dationem ab his, quos minus idoneos curatores vobis ab adversario, cum magistratu fungeretur, datos dicitis, postulate. prohibentur enim ab administratione, nisi securitati vestrae satisdatione p
Abbreviated transcription (Latin):
mpr. An sac sacratissima ur¬
beconscrpte dõatões ubicum¬
q poitanim rerumapndma¬
gistrunicensus insinucitur
sens sie presens rector prouir¬
tiesit sinecademcitas hat i
magratus siuenonhat ⁊ defer¬

Expanded text:
. In hac sacratissima urbe conscriptae donationes ubicumque positarum rerum apud magistrum census insinuentur. sens sive praesens rector provinciae sit, sive eadem civitas habeat magistratus sive non habeat et defe
Abbreviated transcription (Latin):
ulti contratutores scu curato¬
res apresidelatasnia restituti¬
oms  auxilummnonminus q̃
siquid adusus cos fusset stau¬
tumimplorag minores pos¬

Expanded text:
ulti contra tutores seu curatores a praeside lata sententia restitutionis auxilium non minus, quam si quid adversus eos fuisset statutum, implorare minores pos
Abbreviated transcription (Latin):
dem.Siqsus tereum corne¬
liclegis desiccars  fecerit̃no¬
centiapiugan crimennoinad¬
ultactate defendi conuenit.
dem.Isquicum telo ambr¬
laiuit homus eneccandicau¬
sa sicut isqui hominem occide¬
rit ułcuns dolomalo femcu
comissum legis  cornelie desic¬
caniis pena cohercetur.

Expanded text:
Si quis te reum Corneliae legis de sicariis fecerit, innocentia purgari crimen, non adulta aetate defendi convenit.is cum telo ambulaverit hominis necandi causa, sicut is, qui hominem occiderit, vel cujus dolo malo factum erit commissum, legis Corneliae de sicariis poena coercetur.
Abbreviated transcription (Latin):
mkrbt quasgͥciparapheradĩ¬
cunt nullam urorephibẽtehãt
comunioem nec aliquamcimr
lier nccitatem imponat quanc̃
cibonũ crat mulicremquescipa
marito ꝯmittit res ÷ cusdem ꝑ¬
patriarbitriogubnaĩ. attñ qͥm

Expanded text:
 quas Graeci parapherna dicunt, nullam uxore prohibente habeat communionem nec aliquam ei necessitatem imponat. quamvis enim bonum erat mulierem, quae se ipsam marito committit, res etiam eiusdem pati arbitrio gubernari, attam
Abbreviated transcription (Latin):
uxore deluncta dos poncs mari¬
ium remaneret ꝓfectitiedotis re¬
petitõcm hunismõi pactũ ihibu¬
isse inz exploratiestcum det̾iorez
camdotis ⁊ inquemcãum patri
solirepetitio ꝯpetit pacto possefi
his acͣtoem quertre non potuit
tñntilis eis ercquitate dabitur¬
accio.¬

Expanded text:
uxore defuncta dos penes maritum remaneret, profecticiae dotis repetitionem huiusmodi pactum inhibuisse explorati iuris est, cum deteriorem causam dotis, in quem casum patri soli repetitio competit, pacto posse fihis actionem quaerere non potuit, tamen utilis eis ex aequitate acco
Abbreviated transcription (Latin):
nullam cc̃ aduersus cum actor¬
contrariam.scilicet post demin¬
tiationem quamcidominus
transmiserit non cocedens ciyt
suas attingerelicctres ab eo be¬
negestesunt q̃uid cnim sidñs
aspexerit abadministratoren
multas expensas utiliter fc̃as
ettuncdolosasimulcc hitacuz¬

Expanded text:
m actionem, scilicet post denuntiationem, quam ei dominus transmiserit nec concedens ei res eius attingere, licet res bene ab eo gestae sint. Quid enim, si dominus adspexerit ab administratore multas expensas utiliter factas et tunc dolosa adsimula
Abbreviated transcription (Latin):
expensas prestet qd̃ millo pati¬
murmo s exquo dic attestatõ
ad cum fcã est uliscriptis ul
sinescriptis subtestificationc
faciendis melioratõib nullã
ci actocm competere suꝑanten¬
orib aut sutiliter fec̃ sunt ha¬
berecumactionem contra do

Expanded text:
expensas praestet? quod nullo patimur modo: sed ex quo die attestatio ad eum facta est vel in scriptis vel sine scriptis, sub testificatione faciendis meliorationibus nullam ei actionem competere, super anterioribus autem, si utiliter factae sunt, habere eum actionem contra do
Abbreviated transcription (Latin):
perrorem profitentis Qr̾cin
uł ꝓprulibertisi nonip̃ius
accessit uiditium cumcrrã¬
tis uoluntas nulla sit effici
nõ potucrunt

Expanded text:
errorem profitentis orcini vel proprii liberti, si non ipsius accessit iudicium, cum errantis voluntas nulla sit, effici non potuerint
Abbreviated transcription (Latin):
brditas nõ putet sibicẽ nec̃ia
delibera tocm s adeat hereditat
ut intrapoc.oies postapertas
tabulas uel postquam nota

Expanded text:
ditas, non putet sibi esse necessariam deliberationem, sed adeat hereditateut intra triginta dies, post apertas tabulas vel postquam nota
Abbreviated transcription (Latin):
gionctestes priusquam phibe¬
ant testimoniumiam dudu
artari precipimus utet hẽẽstio¬
rib pocius fides cestib adhibe¬
atur similimodo scĩmus ut u¬
mus testimonium nomouid¬
cuminquacumq causa faci¬
le paciatur admittiet nuncra¬
nifeste sc̃imus utuniusõmo
testisresponsio nonandiatur

Expanded text:
gione testes, priusquam perhibeant testimonium, iam dudum arctari praecepimus, et ut honestioribus potius fides testibus habeatur. Simili more sanximus, ut unius testimonium nemo iudicum in quacumque causa facile patiatur admitti. Et nunc manifeste sancimus, ut unius omnino testis responsio non audiatur,
Abbreviated transcription (Latin):
us ignib m̃braant tabescentẽ
artuis atrosangiunc ꝑmictai
sinie deflucntes ꝓpemip̃is. ade¬
gerit ericiatibiuta mrelinq̃re
icuitia in manium barbaroru¬

Expanded text:
s ignibus membra, aut tabescentes artus, atro sanguine permixta sanie defluentes, prope in ipsis adegerit cruciatibus vitam linquere saevitia immanium barbaroru
Abbreviated transcription (Latin):
rit dicrumdistinetõe siue
rate suonurentatus tuncreus
homicidusit siuoluntatecumi¬
ctu fustis ant lapidis occiderit
cortetelonsus letaleuulnus i¬
flircitant suspepdilaqueopce¬
pit uł iussiõe fcia prccipitan dñ

Expanded text:
rit, dierum distinctione sive rate suo iure utatur, sed tunc reus homicidii sit, si voluntate eum ictu fustis aut lapidis occiderit vel certe telo usus letale vulnus inflixerit aut suspendi laqueo praeceperit vel iussione taetra praecipitandum
Abbreviated transcription (Latin):
tam quinquagintadecisiõẽs
fecunus quamalias ad como¬
dumppoitiopensptinentes
plunmas ostones promulõ¬
uimus quib maximus an¬
tiquarum lẽg̃um articulus c¬
mendatus q cortatus est. õc¬
qius antiquum suꝑuacua
prolixitateliberumatq enu¬
gestis redegimus. ¶Scu
nouellenre tam decisices quã
ostones que post riricodicis

Expanded text:
tam quinquaginta decisiones fecimus quam alias ad commodum propositi operis pertinentes plurimas constitutiones promulgavimus, quibus maximus antiquarum rerum articulus emendatus et coartatus est omneque ius antiquum supervacua prolixitate liberum atque enugestis reddidimus. Sed cum novellae nostrae tam decisiones quam constitutiones, quae post nostri codicis
Abbreviated transcription (Latin):
Mpr.Eiquis leg̾
uencrabiliꝯstitutuc
fcus sacrilegis cetib
acͥgeturcumaccatio fr¬
eñt oprobata facultatẽ
ciusdem  dominio fisci
ibemus uendican

Expanded text:
p.Si quis lege venerabili constitutus fectus sacrilegis coetibus adgregetur, cum accusatio fuerit comprobata, facultates eiusdem dominio fisci iubemus vindica
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. ¶mmccallum dampna¬
Etus pencsoruus efficitur ⁊ roco
hiius mõĩ sm̃am passibõa uẽdi¬
cantur.rationibꝰ fisci.q̃rsiquid
rerum hũit isqrẽ postea indul¬
gentia libatum cepponis adiui
fiscipotius q̃madip̃ius dm̃u
ptinet.

Expanded text:
pho. In metallum damnatus poenae servus efficitur et ideo eiusmodi sententiam passi bona vindicantur rationibus fisci. quare si quid rerum habuit is, quem postea indulgentia liberatum esse proponis, ad ius fisci potius quam ad ipsius dominium pertinet.
Abbreviated transcription (Latin):
phonis acfellas equos tuapec¬
cuma ꝯpatos usinsolutum aꝑ
prio debitore tibitraditos um
dehus utriusq nolũgatedeoi¬
stiad parendum q̃placitis eos
mãdatunditio connetos bona

Expanded text:
phonis ac felicis equos tua pecunia comparatos vel in solutum a proprio debitore tibi traditos uni de his utriusque voluntate dedisti, ad parendum placitis eos mandati iudicio conventos bona
Abbreviated transcription (Latin):
dem. S iqis scpulcrum ui¬
olans attĩgentlocorum uidi¬
ces sihecuindicare neglexinti
nõ minus notaquam xe lib̾r.
auri inscpulcrorum usolato¬
res statuta pena mulcteturut
camlargitiõibꝰ nrĩs in ferre
cogãtur.

Expanded text:
. Si quis sepulchrum laesurus attigerit, locorum iudices si hoc vindicare neglexerint, non minus nota quam viginti librarum auri in sepulchrorum violatores statuta poena grassetur, ut eam largitionibus nostris inferre cogantur.
Abbreviated transcription (Latin):
exceptoe te tuen potes sipossi¬
des qosiaduersarius cuus¬
tencat erhoc placito nullam
actoem cẽnatam sitibi scipu¬
lationc non prosperistidebe¬
intelligere nec aduersano
tuo transactionẽuticoncede¬
dum est nisicaque placita ẽ¬
paratus estadimplere.

Expanded text:
exceptione te tueri potes, si possid si adversarius tuuteneat, ex hoc placito nullam nem esse natam, si tibi stipulatione non prospexisti, deintellegere: nec adversario tuo transactione uti concededum, nisi ea quae placita paratus est adimplere.
Abbreviated transcription (Latin):
tĩore legenn numinis gnaliter
cautum estncantexhaccansado¬
minis facultas oriaturemphi¬
phiteotas suos repellere ⁊ rectli¬
tum minime uelle suscipe ntex
huuismodi machinatoe trienn¬
oclapso suoire is quiemphite¬
osim suscepitcadat lniamcicõce

Expanded text:
iore lege nostri numinis generaliter cautum est. Ne autem ex hac causa dominis facultas oriatur emphyteutas suos repellere et reditum minime velle suscipere, ut ex huiusmodi machinatione triennio elapso suo iure is qui emphyteusin suscepit cadat, lice
Abbreviated transcription (Latin):
tis nccunquam uolentito¬
lus inferatur frustradedolo
querimininec adimplendn
promissum brditatis ꝓpric
pollicipitionequisquãmad¬
stringitur q arit s¬

Expanded text:
atis nec umquam volenti dolus inferatur, frustra de dolo querimini, nec ad implendum promissum hereditatis propriae pollicitatione quisquam adstringitur. DI
Abbreviated transcription (Latin):
reuidexquip̾poĩtus est in pdi
inseruum s inextimatoemeiu
fecent. cumipus  uitium ⁊ hu¬
iusmoi altcatiomiprebuit oc¬
casioem. undesitalis qo emer
proferat condempnatoem.s si
legatanius inmineat quate¬
nus ciseruus restituatur et pt
litem conte. duorum mensuĩ
spatium effluxit. censemus ili¬
coad libertatem eripiseruum ⁊
illum quidem liberum ẽe. heredẽ
aut prosuaindenccioe inoes

Expanded text:
re iudex, qui praepositus est in praedicta re iudex, qui praepositus est in praedicta in servum, sed in aestimationem eius fecerat, cum ipsius vitium etiam huiusmodi altercationi praebuit occasionem. Unde si talis quaestio emersproferat condemnationem, sed si legatarius immineat, quatenus ei servus restituatur, et post litem contestatam duorum mensum spatium effluxerit, censemus ilico ad libertatem eripi servum, et illum quidem liberum esse, heredem autem pro sua indevotione omnes
Abbreviated transcription (Latin):
bio exsmatestoris õs adlib̾tare
ꝑuemunt. similẽq cẽ diffiniti¬
dẽmcẽsemus et sinoabherede
sz alegatanoul fideicommis¬
sanotestõrrogaint libertatem
impoi sicctenim iustotunore
heredesullegataniul fideicom¬
missani ꝑt̾itietuo luntatem:
testõris adimplere pcurẽc et si¬
bino exomium libertatequan¬
damafferripacianto acturam
qd̃succlamauennt sibitaledi¬
spenduumputent non exnr̃a
legesz exsua iugentesmstatia¬
suumitalegauert ut legataĩ¬
us libertatecum ponatethrs
ab huiusmoi legatumimꝓbe
u̾satus seruumdarelegatario
dedignatus est utetiam litepł¬
sz mextimatiocmlitis ꝯdempꝰ¬
natõem proferat uetis iris ir¬
t̃pretes dubitabant. nequidob¬
staculum liberta tiex haccaꝓce
ncabherede analegatanio et si
hrs impoatlibertatem anlega¬
tarius qd̃ expecuniana conde¬
pnarõc accepit firmiterdetinet
siuetotum niucexpte siuceriaz
nichil. ¶talcmitaq alterca¬
trem resecantes miramir qua¬

Expanded text:
ia testatoris omnes ad libertatem perveniunt. Similemque esse definitionem censemus, et si non ab herede, sed a legatario vel fideicommissario testator rogaverit libertatem imponi. Sic etenim iusto timore heredes vel legatarii vel fideicommissarii perterriti et voluntatem testatoris adimplere procurent et sibi non ex omnium libertate quandam adferri patiantur iacturam. Quod si reclamaverint, sibi tale dispendium imputent, non ex nostra lege, sed ex sua lugentes instantiasuum ita legavit, ut legatarius libertatem ei imponat, et heres ad huiusmodi legatum improbe versatus servum dare legatario dedignatus est, ut etiam lite puin aestimationem litis condemnationem proferat: veteris iuris interpretes dubitabant, ne quid obstaculum libertati ex hac causaumne ab herede an a legatario, et si heres imponat libertatem, an legatarius, quod ex pecuniaria condemnatione accepit, firmiter detinet sive totum sive ex parte sive etiam nihil. Talem itaque altercationem resecantes miramur, qua
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Tissentientis patris q
minitio consensit mĩno cũma¬
nito ꝯcordante uxorefilia. fa. Ra
tam nõ hriuoluntatemdinus
marchus pr̃ m̃ religiosissimuᷤ

Expanded text:
. Dissentientis patris, qui initio consensit matrimonio, cum marito concordante uxore filia familias ratam non haberi voluntatem divus Marcus pater noster religiosissimus
Abbreviated transcription (Latin):
mcatum possc̃emq cius tibi
traditamsciente et consentiẽ¬
te caquesibi eumauenditore
obligatum dicit exceptõe Re

Expanded text:
mercatum possessionemque eius tibi traditam sciente et consentiente ea, quae sibi eum a venditore obligatum dicit, eam exceptione re
Abbreviated transcription (Latin):
tio ꝓpt scruulos infideles ul ix¬
gligentes ꝓpinquos ułparẽtẽ
ul proximos uł.amicos ułcolo¬
nos ul libertos in tercas  diffeã¬
tur aꝑsentibꝰ cnimofficere y

Expanded text:
tio propter servulos infideles vel neglegentes propinquos vel parentes vel proximos vel amicos et colonos vel libertos interea differatur. Absentibus enim officere
Abbreviated transcription (Latin):
litatẽualeat possit m̃lilieruleni¬
parẽtes sincpenculo dotis.adm¬
tendercpudium manito mittẽ
ita tamenutante nuptias dcã

Expanded text:
litatem valeat, possit mulier veparentes sine periculo dotis amittendae repudium marito mittere, ita tamen, ut ante nuptias d
Abbreviated transcription (Latin):
det̾iorem cõditionem perseruũ
dominis nullo fien modo tue
locumbtcumde dampno do¬
minus periclitetur noncum.
lucrum perseruum acquinde¬
sideratsalua uidel et in hoc cai

Expanded text:
deteriorem condicionem per servum domini nullo fieri modo, tunc locum habet, cum de damno dominus periclitetur, non cum sibi lucrum per servum adquiri desiderat: salva videlicet et in hoc casu
Abbreviated transcription (Latin):
dumcc̃censemus. nt maritusq
uxore mortua non oxtantib fu¬
iscũsolis nepotibuł neptibus
exhaclege ad cmolumtum uocã¬
dus estauinus ni una pluresye

Expanded text:
censemus, ut maritus, qui uxore mortua, non extantibus filiis, cum solis nepotibus vel neptibus ex hac lege ad emolumentum vocandus est, si unus vel una pluresve
Abbreviated transcription (French):
re maicstatem et tarditatem ui¬
dicis inquerelam deducert⁊ no¬
stro bnfitio ꝑpotiri. ¶cuiconsẽ
simorum prefectorum prcrorio

Expanded text:
re maiestatem et tarditatem iudicis in querellam deducere et nostro beneficio perpotiri. Cui consentsimorum praefectorum praetorio
Abbreviated transcription (Latin):
ris nontin infantibo s etiam ꝙͣ¬
cũq etatemagentib opponinu¬
nimeocedimus cumpossit sub
condccc emancipatõis brditatẽ
suammat  filio derclinquere et
pris odiumpunire ⁊ uini suifilii
minimenocere necsnamnatiã
falleresatis enim crudele nobis
ec̃ iuderetur cum qui nonsentit
ingratum existimari. ⁊̃ eb retute¬

Expanded text:
ris non tantum infantibus, sed etiam quris non tantum infantibus, sed etiam quamcumque aetatem agentibus opponi minime concedimus, cum possit sub condicione emancipationis hereditatem suam mater filio derelinquens et patris odium punire et iuri filii sui minime nocere nec suam naturam fallere. satis enim crudele nobis esse videtur eum qui non sentit ingratum existimari. D. XV
Abbreviated transcription (Latin):
tñ limam siuemhereditatem nel
mlegato ułin fidecõmissout nõ
stantia cam suscipere malucrit.
quiucro ex maiore parteeamam¬
plexus ẽ sieunus sieplures
sint.non statim et sine contenti¬
osoppoĩto ululla mora camresti¬
tuere noluit.s expcctatod iudici¬
qtͣdulicatem eius competentipc̃a
aglimurut sibec fuĩnt sub secut᷑
nontininid qd testõruoluit euz
restituere condempnctr: s etiam
aliam triam partem ꝙͣtitatis que
fuãt intesto derelicta moĩs oṁi¬
acius limis ictib feriatur aliis
scripta sunt prosintenore adeffe¬
ctum ꝑducendis. ¶Legĩs autẽ
uct̾is iniquita tẽtollẽtes. ut non
dutiꝰ crubescat poĩtalex quamiy¬
cumcnim in fantem suumñpos
ingratumamatresna uocaniscri¬
psit neqz ꝓpter hoc abultissima.
sucmagris brditatem repellins
hoc odio si fecerit manitiexquoĩ¬
fansꝓgenitus  est hec iniquum
ec̃iudicantes ut alieno odio aliꝰ
pregrauctur penitus delendur
est sc̃ĩmus et huuismõi cãm libe¬

Expanded text:
timam sive in hereditate vel in legato vel in fideicommisso, ut non stantiam, eam suscipere maluerit, qui autem ex maiore parte eam amplexus est, sive unus vel si plures sint, non statim et sine contentioso proposito vel ulla mora eam restituere voluerit, sed expectato iudicidelitatem eius competenti poena adgredimur, ut, si haec fuerint subsecuta, non tantum in quod testator voluit eum restituere condemnetur, sed etiam aliam tertiam partem quantitatis, quae fuerat in testamento derelicta, modis omnia eius legitimis ictibus feriatur: aliisscripta sunt, pro sui tenore ad effectum perducendis. Legis autem veteris iniquitatem tollentes, ut non diutius erubescat posita, quam Iucum enim infantem suum non posse ingratum a matre sua vocari scripsit neque propter hoc ab ultima suae matris hereditate repelli, nisi hoc odio sui fecerit mariti, ex quo infans progenitus est, hoc iniquum iudicantes, ut alieno odio alius praegravetur, penitus delendum esse sancimus et huiusmodi causam libe
Abbreviated transcription (Latin):
diacuratorib quondãfris tui
mater tuadedit husqzincoruz
uicemaccepitposteaquam ad
defensioẽm fiucritdenumtiatuz
ul cumcorum nonbr̃et facultã¬
tem cuictis quantitua intestcos
conuenire posserõnss est.

Expanded text:
praedia curatoribus quondam fratris tui mater tua dedit, his, quae in eorum vicem accepit, posteaquam ad defensionem fuerit denuntiatum, vel cum eorum non haberet facultatem, evictis quanti interest eos conveniri p
Abbreviated transcription (Latin):
dem.cimus nuptias que
int̾masculos ⁊ feĩas maiores
uł minores sexagennariis ut
quĩquagenariis  legeuilia uel
digͥtate illustratus ansoluat
stareconubia ṅo pãtitur nos
igiturdeiseq tes inditiũñ pati¬
mur inuo codemq onubio
manti felicitatem uxorificrur
fortumu t quantum in altr̃
tellaturtm ⁊ coniuxcius dec¬
scat ĩmomas penitus depeat
sentiat eius fulgorẽ stabiliq
¶similimo si priuatihomĩs
filiaad libertuionat conubir
⁊ posteapr muliens ad senato¬
risdignitatom frñtelatus ta¬
ceat papielcgis crudclissima⁊
spenitas sinegñomueniatur

Expanded text:
cimus nuptias, quae inter masculos et feminas maiores vel minores sexagenariis vel quinquagenariis lege Iulia vel dignitate illustratus, an solvastare conubia non patitur. Nos igitur dei sequentes iudicium non patimur in uno eodemque conubio mariti felicitatem uxori fieri infortunium, ut, quantum vir in altum tollatur, tantum et coniux eius decrescat, immo magis penitus depereat.sentiat eius fulgorem stabilequeSimili modo si privati hominis filia ad liberti veniat conubium et postea pater mulieris ad senatoris dignitatem fuerit elatus, taceat Papiae legis crudelissima ssperitas sine genero inveniatur
Abbreviated transcription (Latin):
nos itaq uetustamambigiut¬
temdecidentes nõ c̃ẽ uetitũ min¬
censemus sicnm exaffeuom̃s
introducantur nuiptie⁊ nich̾ ĩ¬
puim n legib otrariuminta¬
licopulatoe expectamus qrpre
dcãs nuptias inhibendas exti¬
tio locõ filie hint eã posteaĩsuo

Expanded text:
Nos itaque vetustam ambiguitatem decidentes non esse vetitum mcensemus. Si enim ex adfectu omnes introducuntur nuptiae et nihil impium neque legibus contrarium in tali copulatione spectamus, quare praedictas nuptias inhibendas existitio loco filiae habuit, eam postea in suo
Abbreviated transcription (Latin):
acc̃tis ita fruit ñaliunde ꝓgenitis
necincesto ꝯingio nãlib in suꝑ
filiis sen filiabo excuislib mulie¬
diumis iussioibꝰ sine anteq̃ eadẽ
duximus suffragand ut adopto
scuarrogatio fima ꝑmancat nul
gebat dubitatio remittenda fint
libidinn desidena nulla  decetero
sanctio quacrhocdie resecandar
uładoptionũpretextus quenlt¬
usminimeferende sunt nõ astu¬
te sinc diuinis affectande litteris
sen quibusdam illicitis ambiẽde

Expanded text:
actis, ita tamen, ut non aliunde progenitis nec incesto coniugio. Naturalibus insuper filiis seu filiabus ex cuiuslibet muliedivinis iussionibus, sive antequam eadem  sine ratione duximus suffragandum, ut adoptio seu adrogatio firma permaneat, nullgebat dubitatio, remittenda fuit libidinum desideria nulla de cetero sanctio, quam ex hoc die resecandam vel adoptionum praetextus, quae ulterius minime ferendae sunt, non astutiae sive divinis adfectandae litteris seu quibusdam illicitis ambiendae
Abbreviated transcription (Latin):
mpr Ouõciens questiosta¬
tus bonorumdisccꝑtatoi cõ¬
curritnħ phibetquomag
apud cum quoq qui alioqu
supcã status cegnoscere no
possit disccptatio tminctuͣ.

Expanded text:
 Quotiens quaestio status bonorum disceptationi concurrit, nihil prohibet, quo magis apud eum quoque, qui alioquin super causa status cognoscere non possit, disceptatio terminetur.
Abbreviated transcription (Latin):
soulmanito pdiasineullare¬
petendilegedonauit et cumra
cuaminduxit possoem nupti¬
is diuortio solutis ꝑft̃anon
dissoluiturdonatio.
nationis gracollatis credito¬
res maritifcisinon prius ob

Expanded text:
so vel marito praedia sine ulla repetendi lege donavit et eum in vacuam induxit possessionem, nuptiis divortio solutis perfecta non dissolvitur donatio. nationis gratia collatis creditores mariti facti, si non prius ob
Abbreviated transcription (Latin):
dediuisi oẽ uuincarumin t̃ te ⁊ c̃¬
ditorem frĩs ti cognłoscet ⁊ in¬
bebit cumaccepta pecuma q̃ ti
statuerit ꝑcem fr̃s tuiualcree
ampartem quam defr̃etuo acce¬
pit cibirestituort antextimata
tua parte ad creditorem frĩs tui
data pecuma quantiextimane¬
nceam transfene.

Expanded text:
de divisione vinearum inter te et creditorem fratris tui cognoscet et iubebit eum accepta pecunia, quanti statuerit partem fratris tui valere, eam partem quam de fratre tuo accepit tibi restituere aut aestimata tua parte ad creditorem fratris tui data pecunia quanti aestimaverit eam transferre.
Abbreviated transcription (Latin):
atciadire iudicem ⁊ lunum
postulare p̾sidium sciãt sae
cdc̃inormam. aut agere ali¬
quidaut sedicoem monere
tẽptauit ultimo supplicio
subiacebit..

Expanded text:
at ei adire iudicem et legitimum postulare praesidium. sciant sane edicti normam aut agere aliquid aut seditionem movere temptaverit, ultimo supplicio subiacebit.
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r E creditas crͣncis testõ
datur cum̃ igituraffirmas dota¬
tis titulo tibinosuntobligata
intelligis te mllaactõe possecõ¬
nenircheredes scusuccores ciu
urubi restituãturquemillomo

Expanded text:
 Hereditas extraneis testamento datur. cum igitur adfirmes dotatis titulo tibi non sunt obligata, intellegis te nulla actione posse convenire heredes seu successores eius, ut tibi restituantur, quae nullo mo
Abbreviated transcription (Latin):
ũborum cõceptõem incspicere
supquegñaliypotheca uludqͦ¬
qz ad conseruandam c̃chentiuz
uolũtatem scimus utetsiresi
suas suppõcre debitor dixit: nõ
adiectotam p̾sentes ꝙ̃q̃ futuãs
ius tngñalis ypotłccctiam ad
futuras res producatur Quipo¬

Expanded text:
borum conceptionem inspicere. Super qua generali hypotheca illud quoque ad conservandam contrahentium voluntatem sancimus, ut et, si "res suas" supponere debitor dixerit, non adiecto" tam praesentes quam futuras", ius tamen generalis hypothecae etiam ad futuras res producatur
Abbreviated transcription (Latin):
mpr. ¶ et alli supplitiñ tam
debent bestiis subiciacũq apo¬
pulo exclamatum est itm dice¬
runt uanc uoces ppłinõsunt.
audiẽnde necemmnocibꝰ cor
credioportet qnantobnoxiũ
crimineabsoluiant in nocẽtez¬

Expanded text:
. Metalli supplicium tam debent bestiis subici. Cumque a populo exclamatum est, iterum dixerunt: Vanae voces populi non sunt audiendi. nec enim vocibus eorum credi oportet, quando aut obnoxium crimin
Abbreviated transcription (Latin):
mpr. Iipunitas delictiꝓpt̃
ctatem nondatur simonicacta
onis filiam fuisscprobatum i¬
Efuĩt. appebiteam non potuisse
inministium metallicorum
nec mopus metallidari.

Expanded text:
. Impunitas delictis propter aetatem non datur, si modo in ea ionis filiam fuisse probatum fuerit, apparebit eam non oportuisse in ministerium metallicorum nec in opus metalli dari.
Abbreviated transcription (Latin):
bem. Int alios fcam tnsactõ¬
ncm absenti nõ posse facere pre¬
uiditium notissimi uins cit.
quappter addito preside proni¬
tic auiam tuam mancipium
tibi donasse proba. ac si hoc utr
tibi pronidebit neq enm si ce
absente dinisioẽm cius fecerit

Expanded text:
e. Inter alios factam transactionem absenti non posse facere praeiudicium notissimi iuris est. quapropter adito praeside provinciae aviam tuam mancipium tibi donasse proba ac, si hoc iure tibi providebit. neque enim, si te absente divisionem eius feceri
Abbreviated transcription (Latin):
dax uienitur qui possit in¬
uto indicclitem protelare.¬
¶ Et siquidem pars actoris
cessau̾it quatens mulciplici
dilationcitus fatigetmr et tri¬
ennumete post litem contesta¬
tam iamꝓpefinem ueniant. ut
frigiente erxunapte actoris. b¬
sentiam incusante ⁊ iudicibuᷤ
omnimosuas auxes huisi¬
modiqonibrescrantib et si
Dꝓtres iuces hoc fuĩt subsecutr̃.¬

Expanded text:
dax invenitur, qui possit invito iudice litem protelare. Et si quidem pars actoris cessaverit, quatenus multiplici dilatione reus fatigetur, et triennii metae post litem contestatam iam prope finem veniant, ut fugiente ex una parte actoris absentiam incusante et iudicibus omnimodo suas aures huiusmodi quaestioni reserantibus: et si per tres vices hoc fuerit subsecut
Abbreviated transcription (Latin):
curatorem instructum puc¬
nent tunc urdicem negocisac¬
ta apudscconfecta conspice
sufficiens accitatum estexq
possit tinino cãc certaficricon¬
iccturauolumus nonsoluz
partomfugientem ab obsor¬
momĩs eepensas que ex ꝯsue¬

Expanded text:
curatorem instructum pervenerit, tunc iudicem negotii acta apud se confecta conspicere sufficiens actitatum est, ex quo possit termino causae certa fieri coniectura, non solum partem fugientem ab obserin omnes expensas, quae consue
Abbreviated transcription (Latin):
dem. U ost dc̃cisiocm fui̾ti
leges agere ꝓhibẽt qd̾sinon
transegisti s desublatis ꝑteir
tin accepistiresiduum uendi¬
carc ulodicere ⁊ actoc furti ap̃
presidem prouiticagere pote
dem. E o qui aseruo furtiz
ablatasciẽtes suscepenit nõ
penali furti ictõe potes.

Expanded text:
. Post decisionem furti leges agi prohibent. Quod si non transegisti, sed de sublatis partem tantum accepisti, residuam vindicare vel condicere et actione furti apud praesidem agere pote. Eos, qui a servo furtim ablata scientes susceperint, non poenali furti actione potes.
Abbreviated transcription (Latin):
cessorit huius auctoradmissi
ꝯdc̃pnatioiad dupli rcstitutõ¬
camquantitatem quam mul¬
cte nominc inflixcrit retincbr
¶orcctñad humisinodi legie
furcis atqralus flagitus queco¬
hensi.scilut scripca pirdices i¬
memoracos incuiuslib fucrit
tur necputent fcm facileccait
ant pcipitipsnasioc odc̃pnent.
quemculpa no in grauat aut cꝰ¬
rubescenda uarictate iuditu pro
arbitriopprioimugidum esse

Expanded text:
cesserit, huius auctor admissi condemnato ad dupli restituioeam quantitatem, quam multae nomine inflixerit, retinebitur. Nec tamen ad huiusmodi legis furtis atque aliis flagitiis, quae coehensi, scilicet ut scripta per iudices memoratos, in cuiuslibet fuerit tur. Nec putent factu facile esse, ut aut praecipiti persuasione condemnent quem culpa non ingravat, aut erubescenda varietate iudicii pro arbitrio proprio immutandum esse
Abbreviated transcription (Latin):
ut summamacta iliditialia
conficiat scu ut siquandoqui
uldebitum iustumul seruum
quipfugam fucritelapsus uel
ꝗd ultsa delegatioem dederit po¬
stulaint ui quodlibet huuismo

Expanded text:
um summam, acta iudicialia conficias, scilicet ut, si quando quis vel debitum iustum vel servum, qui per fugam fuerit elapsus, vel quod ultra delegationem dederit postulaverit vel quodlibet huiusmo
Abbreviated transcription (Latin):
boc quiprolatis instris fidem
ad hibere cciguturut sipoposce¬
rit in alus locis ideis facerep
inuenit siłis proferatursma

Expanded text:
 qui prolatis instrumentis fidem adhibere exiguntur, ut, si poposcerint in aliis locis id eis facere invenerit, similis proferatur
Abbreviated transcription (Latin):
mento ⁊ usuras tibirestitui fla¬
gitabis. cum tibi debeat gratu¬
lanqd̃ furti cum actõe non faci¬
as obnoxiumssiquidem quirẽ

Expanded text:
etiam usuras tibi restitui flagitabis, cum tibi debeat gratulari, quod furti eum actione non facias obnoxium, si quidem qui re
Abbreviated transcription (Latin):
dem. E iutallegas añquã
adomina manumittereris fuĩ¬
dos cius colliistiposteaq ad¬
empto peculio libertatidona¬
tus es obreliqua siqua pridẽ
contracta sunt. res bonorum
quas postea ꝓprus laboribus

Expanded text:
 ut adlegas, antequam a domina manumittereris, fundos eius coluisti posteaque adempto peculio libertate donatus es, ob reliqua, si qua pridem contracta sunt, res bonorum, quas postea propriis laboribus
Abbreviated transcription (Latin):
tomlibertate dii prode
ptiouncum confitrans
infugate  ab co cuiis meĩ¬
nisti recessisse intelligis cx
hocsolosine dolomaanp
sessionemte libertatis nocẽ

Expanded text:
libertae diu prodesse ptio. unde cum confitearis fuga te ab eo cuius meministi recessisse, intellegis ex hoc solo sine dolo malo in possessione te libertatis no
Abbreviated transcription (Latin):
uenabilit custodui ut sic̃ipsa
religionis ⁊ fidcimat ppetua
c̃itacius pr̃imonium iagitꝰ
seructur ilcsum. ¶Ganc si
hcc̃ nic pennitatis statutaau¬
dacispu⁊mentesacrilegaquis¬
quamyconomorum ul hoirz
tomianda cdiderit ip̃c quidem
quiprotuo ausu cccasticapre¬
diadonatois ul emptois scu
comutatoisant cuiuscumq

Expanded text:
ipsa religionis et fidei mater perpetua est, ita eius patrimonium iugiter servetur illaesum. Sane, si haec nostrae perennitatis statuta audaci spiritu et mente sacrilega quisquam oeconomorum vel hominum temeranda crediderit, ipse quidem, qui protervo ausu ecclesiastica praedia donationis vel emptionis seu commutationis aut cuiuscumque
Abbreviated transcription (Latin):
mpr. Oue spaliternobis ob¬
ligatasunt. debitorib detractã¬
tib solutoem bona fide deberis
et sollempniter uendereita cĩ¬
appabiapparebitan expretio.
pignoris debito satis ficr põt
ꝗdsiquid deerit non prohibe¬
minietiamceterabonanire ql¬
uentionis consequi

Expanded text:
. Quae specialiter vobis obligata sunt, debitoribus detractantibus solutionem bona fide debetis et sollemniter vendere: ita enim parebit, an ex pretio pignoris debito satisfieri potest. Quod si quid deerit, non prohibemini etiam cetera bona iure conventionis consequi
Abbreviated transcription (Latin):
mum inlocum ꝑtemueplocii
exsupstitutõc nocan. utita exs
seq̃ntiaũboru plocius qdemin¬
stitutus. sempronius aut sub¬
stitritus mucmat᷑. sinauter
neq ip̃e testorplocio hr̃s extitit
neq plotiumperedomanascri¬
pscritet sicsempronium plocio
hrdem uoluitesse nulluis cen
momenti talom institutõem
cum nõ est uisilemsuum noñ
qucdam crrasse. dinstitutioni

Expanded text:
nium in locum partemve Plotii nium in locum partemve Plotii ex substitutione vocari, ut ita ex consequentia verborum Plotius quidem institutus, Sempronius autem substitutus inveniatur Sin autem neque ipse testator Plotio heres extitit neque Plotium heredem antea scripsit et sic Sempronium Plotio heredem voluit esse, nullius esse momenti talem institutionem, cum non est verisimile in suum nomen quendam errasse. IUST. A. I
Abbreviated transcription (Latin):
ninius qui exc̃ta apteulsinc pã¬
te scriptifumt ñccaliquã dimĩn¬
brdum erc̃tarescriptorum ficĩ¬
quos admassimum sabinum
scripsit talis species relata est hã
aꝑcins expcdnre nobis uisumc̃
quidam testin facions ita insti¬
tuit sẽproniꝰ plotiihr̃s esto ue¬
tos quidez exutimabant errore
noĩs esse et sicinsticutoem uale
quasi testõrplocius nomina¬
retur et sompronium suumsi¬
bi subscripsiss brdeniss huius¬
moĩs mam grossiorem ẽe existi¬
mamusn crm sichomo sup¬
nus immo magis stultus ie¬
inturut suum nomen ignoret
s siquidem ip̃ctestor plocii cum¬
dambrs extititmanifestissimũ
cc̃sibi sempronium heredem in¬
stituisse ut pmediam ip̃us per¬
sõam plociihrs efficiatur et hoc
it hrde hrdis testatoris eẽ hrde
oncmnisipriusbrdc plocio sibi
instituto sicadiccit semproniu
plociihrsesto tuncctonm cristi¬
mandum c̃eum dicisse siñplo¬
cius br̃s sibifĩt tunc sempro¬

Expanded text:
nimus, qui ex certa parte vel sine parte scripti fuerint, nec aliquam deminuheredum ex certa re scriptorum fiquos ad Massurium Sabinum scripsit, talis species relata est, hanc apertius expedire nobis visum est. Quidam testamentum faciens ita instituit: "Sempronius Plotii heres esto". Veteres quidem existimabant errorem nominis esse et sic institutionem valere, quasi testator Plotius nominaretur et Sempronium sibi scripsisset heredem Sed huiusmodi sententiam crassiorem esse existimamus: neque enim sic homo supinus, immo magis stultus invenitur, ut suum nomen ignoret. Sed si quidem ipse testator Plotio cuidam heres extitit, manifestissimum esse sibi Sempronium heredem instituisse, ut per mediam ipsius personam Plotii heres efficiatur: et hoc it heredem heredis testatoris esse heredem onem, nisi prius herede plotio sibi instituto sic adiecit:" Sempronius Plotii heres esto". Tunc etenim existimandum est eum dixisse, si non Plotius heres sibi fuerit, tunc Sempro
Abbreviated transcription (Latin):
tõc aliqua debitum flagitatu¬
caqueoccurrere atq perstrepc
examini consucunt. iussimn
scquestran neccorum obice ab¬
quid negocio tarditatis astci¬
risz accatoefundata hocẽ cumo¬
nei quonctp̃re accio fueritin

Expanded text:
one aliqua debitum flagitatur, quae occurrere atque perstrepere examini consuerunt, iussimus sequestrari nec earum obice aliquid negotio tarditatis adferri; sed accusatione fundata, hoc eve tempore actio fuerit in
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Dcemancipatis filiisi
quisacrorpto pr̃ibus imparti¬
tohoc asius genitoribomernt
dubitatumc̃ cum cum apast̃¬
siana lex iura frib lima noscit
seru.arc. siquis crhiis sinc testo
liberis  decessent utrumne adfra

Expanded text:
De emancipatis filiis, qui sacro rescripto patribus impertito hoc a suis genitoribus meruerunt, dubitatum est. Cum enim Anastasiana lex iura fratribus legitima noscitur servare, si quis ex his sine testamento et liberis decesserit, utrumne ad fra
Abbreviated transcription (Latin):
fuĩt ancillequepignori obliga¬
te adebitore manumissecrant
libere fuint. namipe manumissõ
si fraudem se fecisse credicorib ut
reuocet libtates audeat dr̃c and

Expanded text:
it, ancillae, quae pignori obligatae a debitore manumissae erant, liberae fiunt. nam ipse manumissor si fraudem se fecisse creditoribus, ut revocet libertates, audeat dic
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. P romissc tibipcciĩc
aseruosuo utcum manumit¬
teres sipostca quammanurri¬
sististipulatus ab cononesad¬
uersus cum petitionem perm
fc̃mactõcm habes.

Expanded text:
. Promissae tibi pecuniae a servo tuo, ut eum manumitteres, si, posteaquam manumisisti, stipulatus ab eo non es, adversus eum petitionem per in factum actionem habes.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Etcumlex papiaius  antiq̃
qd antecam inomib simpli¬
citeruers abatursiis machia¬
tõnib etangustus curumeli¬
dens  solis parentib et libens
testatoris usq ad trium grad
si scripti fuerant heredes suuz
impocre ingum crubuit ius¬
antiquumintactum cis cõ¬

Expanded text:
Papia ius antiquum, quod ante eam in omnibus simpliciter versabatur, suis machinationibus et angustiis circumcludens solis parentibus et liberis testatoris usque ad tertium gradum, si scripti fuerant heredes, suum imponere iugum erubuit antiquum intactum eis co
Abbreviated transcription (Latin):
pammedio trremni ul morte
iudicis uł aliairietusabili occ̃e¬
ne uidicium fiuĩt mutatum tẽ
siquidem extriennio annalc tp̃e
uel amplius residet in quoali
iudereac imponiturmtrareliq̃
tp̃s cã fimatu .simaut minuso¬

Expanded text:
in medio triennio vel morte iudicis vel alia inrecusabili occasione iudicium fuerit mutatum, tunc, si quidem ex triennio annale tempus vel amplius residet, in quo alius iudex causae imponitur, intra reliquum tempus causa finiatur: sin autem minus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbabit. hoc satis ualid satisq
cẽ formosumanantiquis ⁊ cĩ
libris nõsolum primas cdic
plectoes uetes noĩabant sub¬
securas cẽ inucimꝰ qd exlibris
ulpianuun prudẽtissimi ad
sabinum scriptis ꝓmptum
cratquerẽtib reperre. ¶His
igitur onubꝰ exnra ꝯfectus sẽ¬
tentiaꝯmemoratus iustinia¬
nus codex ap̾dictis głiosissĩs
⁊ facũdissimis iuris purgatũ
⁊ repletis. nec nõ transformati
nobis oblatus c̃uissimus in
scdo cumexintegro oscribinõ
expriore ꝯpoitione s exrepetit

Expanded text:
bavit, hoc satis validum satisque esse formosum. in antiquis etenim libris non solum primas editipraelectionis veteres nominabant, subsecutas esse invenimus, quod ex libris Ulpiani viri prudentissimi ad Sabinum scriptis promptum erat quaerentibus reperire. His igitur omnibus ex nostra confectis sententia, cum memoratus Iustinianus codex a praedictis gloriosissimis et facundissimis viris purgatus et repletis nec non transformatis nobis oblatus est, iussimus in secundo eum ex integro conscribi non ex priore compositione, sed ex repetit
Abbreviated transcription (Latin):
fitꝙͣ tartexdic quarto klarum.
ianuarianiquartin felicissi
nuꝯsulatus ⁊ paulun uin cla¬
rissimissulatus nulla  alia ext̃
corpus cuisdem codicis ꝯstõc
legenda nisiposteauanarcrum
neminidubium estqd̃ siquid
impostum melius inucniatu

Expanded text:
tari ex die quarto kalendarum Ianuariarum quarti nostri felicissimi consulatus et Paulini viri clarissimi, nulla alia extra corpus eiusdem codicis constitutione legenda, nisi postea varia rerum nemini dubium est, quod, si quid in posterum melius inveniatu
Abbreviated transcription (Latin):
inscribe ⁊ cos. aduocatoĩs offitiu
inuidito tamurri spectabilis pre¬
fcĩangustalis ꝙnirispectabilis
ducis egyptiacilimitis petetib
adhibe ecteros nõ ultiamomõa¬
tum nũmꝯstitutos ap̃alios in¬
dices ciusdemalexindrinccri¬
tatis perorare filuis scib statato¬
rum in loco deficientium super¬
muncranis anteponendis s̃¬
dientẽ. uuit post bienmumfisci
patronum contemplationcia¬
porum exconsularis modera¬
toris proumtiedignitatedco¬
rin lnia facultateq cinonde¬
neganda cumusus cregerit t̃
prosequam profilus pirentib
et ilxorib noc nonctiam poĩs
queextrasuso latere usq ad qr¬
tum gradum consticutis pat¬
cinium suum adhibere qnãt
fiscipatronum moricontig̾it
gradu cum scꝙtem sinculla
dilatoc inlgco cius broganhe
redib defimctinich exinde si¬
bi commodiacquiriposse spa¬
turis cunctis primilus queba¬
ctenus huisse noscunturnec
nohus que sugestio tuema¬
gnitudinis contincat etiam
impostum intactis miuolat¬

Expanded text:
advocationis officium in iudicio tam viri spectabilis praefecti Augustalis quam viri spectabilis ducis Aegyptiaci limitis petentibus adhibere, ceteros vero ultra memoratum numerum constitutos apud alios iudices eiusdem Alexandrinae civitatis perorare, filiis scilicet statutorum in loco deficientium supernumerariis anteponendis: egredientem autem post biennium fisci patronum contemplatione laborum exconsulari moderatoris provinciae dignitate decorari: licentia facultateque ei non deneganda, cum usus exegerit , tam pro se quam pro filiis parentibus et uxoribus nec non etiam personis ex transverso latere usque ad quartum gradum constitutis patrocinium suum adhibere. Quando autem fisci patronum mori contigerit, gradu eum sequentem sine ulla dilatione in loco eius subrogari, heredibus defuncti nihbi commodi adquiri posse speraturis: cunctis privilegiis, quae hactenus habuisse noscuntur, nec non his, quae suggestio tuae magnitudinis continet, etiam in posterum intactis inviolat
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Nĩma c̃̾dulitate circũ¬
uenta esq̃uiaqd colonis mrẽ
suam mutuo dedisti adomuo
prcdupostulart posse credidisti
necad cum obligandum acto¬
num ip̃ius adiuat te presctia

Expanded text:
. Nimia credulitate circumventa es, quia, quod colonis in rem suam mutuo dedisti, a domino praedii postulare posse credidisti: nec ad eum obligandum actorum ipsius adiuvat te praesentia
Abbreviated transcription (Latin):
tant relinquere miserabilinc
cessitate iubeatur. s ap̃ud suoe¬
iudices ordinarios hoc ẽputi¬
arumrectores in locis quibꝰ
degut ccc̃arum ministus ob

Expanded text:
tant, relinquere miserabili cessitate iubeatur, sed apud siudices ordinarios, hoc est provarum rectores, locis quibus et ecclesiarum ministeriis ob
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Qm̃ipriorib scĩonib
illud statumnus ut siquid min
lima portõe his derelictum sitq
ns quantitatis  testin rescinda¬
tur hoc inp̃sentiaddendum eẽ
censemus. ut si cõdutõib quibꝰ¬
damuldilacõibaut aliquadis¬
põitoe moramul modum uel a¬
liud guamen introducẽtecorñ
uiraquiadmemoratamactõez
uocabantur minuta c̃c̃ indebãt
ip̃acõditioułdilatio ułalia dis¬
positiomorapulqdcumq on

Expanded text:
m in prioribus sanctionibus illud statuimus, ut, si quid minus legitima portione his derelictum sit, ris quantitatis testamentum rescindatur, hoc in praesenti addendum esse censemus, ut, si condicionibus quibusdam vel dilationibus aut aliqua dicpositione moram vel modum vel aliud gravamen introducente eorum iura, qui ad memoratam actionem vocabantur, minuta esse videantur, ipsa condicio vel dilatio vel alia dispositio moram vel quodcumque on
Abbreviated transcription (Latin):
quampõnis ⁊ titulis quicam
inducunt multe ⁊ uariclectoes
unsunt inserte uolumini.
Ealiolibro deputatohis qui
bonorum detentiõibꝰ ⁊ deuen¬
dc̃onibꝰ ⁊ ut nequid in frandẽ
cditorum fuat. ¶post quehec
omia interdea glomerata sũt
et deinceps exceptees ⁊ de tp̃ruz
prolixititib ⁊ dcobligõib ⁊ ac¬
ciomiboliberitenim singulans
extenditur nt prefata scxta par
tocius digorum noluminis oc¬
colibris diffinatur. ¶sOptim
aut⁊ nouissimus. articulus di¬
gorum scrlibris formatus est
quodestipulonib seuu̾boru
obligonib⁊ de fidcuissorib ⁊
madatoriboncenonnouator¬
bꝰ ⁊ solutoib ⁊ acceptilonib¬
ĩncritur gcĩo uoluic inscript
est qd inlibris antiquis nec
numeraĩ possibile fuit ⁊ post
hec duo tribiles libripoitisũt
prodclictis priuatis extraor¬
diamsnec nonpublicis cra¬
tem penarmq attrocitatem
audacib hominib caucasũt
quisccclar conantur⁊ ꝯtua¬
ces cxistunt ⁊ de penis q̃ꝯdẽp¬

Expanded text:
onis et titulis qui eam inducunt multae et variae lectiones uni sunt insertae volumini: Alio libro deputato his, qubonorum detentionibus et venditionibus et ut ne quid in fraudem creditorum fiat. Postque haec omnia interdicta glomerata sunt: et deinceps exceptiones et de temporum prolixitatibus et de obligationibus et actionibus liber iterum singularis extenditur: ut praefata sexta pars totius digestorum voluminis octo libris definiatur. Septimus autem et novissimus articulus digestorum sex libris formatus est. quo de stipulationibus seu verborum obligationibus et fideiussoribus et mandatoribus, nec non novationibus et solutionibus et accepinvenitur gemino volumine inscriptum est, quod in libris antiquis nec numerari possibile fuit. Et post hoc duo terribiles libri positi sunt pro delictis privatis et extraordinariis nec non publicis critem poenarumque atrocitatem. audacibus hominibus cauta sunt, qui se celare conantur et contumaces existunt: e
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r. Meredes quos
noccz testoris mulcaz
omisisseconstiterit fruc¬
tus integros coganturre¬
sessores  antecontrouersiã
illatimiuidentur fuissequi
debitumoffitiumpictatis sci¬
entes omiscunt exhereditate
autemrerum distractarumuł
adcbitorib. accepte pecumep̾
motmlitem bongrumus ura
infcrant qd infrũctib quoq
locumbre quos inpredus here

Expanded text:
. Heredes, quos necem testatoris inultam omisisse constitit, fructus integros cogantur ressessores ante controversiam illatam videntur fuisse, qui debitum officium pietatis scientes omiserint Ex hereditate autem rerum distractarum vel a debitoribus acceptae pecuniae post motam litem bonorum usuras inferant. Quod in fructibus quoque loc
Abbreviated transcription (Latin):
ctxx. in.siualatapronocatiois
represeñtatas necappellatioe
penden te transactoc finitum ne¬
gocinia rector animadutent
res ud̾icatas excqui aurabit
dem. Donmius litis cãm
appellationis quamꝓcurator
reportaint tam ip̃e ꝙ̃ cura tor
ad prouocatõis anxilium po¬
sunt ꝑueunre. ¶curaror nõ¬

Expanded text:
tentia lata provocationis repraesentatas nec appellatione pendente transactione finitum negotium rector animadverterit, res iudicatas exsequi curabit. dominus litis causam appellationis, quam procurator reportaverit, tam ipse quam curator ad provocationis auxilium possunt pervenire, curator
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Niliecuus pat noĩe
res compãutsi non post cc̃ĩ
eius inditium probetur ꝑar
bitrium dunden deh̾rditatis
precipuas aduidican sepe res¬
criptum estihu̾s itaq sipatri
successisti quemnonine tuo
quedam comparasse dicisad¬
uersus sororem tuam apudp

Expanded text:
. Filiae, cuius pater nomine res comparavit, si non post contrarium eius iudicium probetur, per arbitrium dividendae hereditatis praecipuas adiudicari saepe rescriptum est. His itaque, si patri successisti, quem nomine tuo quaedam comparasse dicis, adversus sororem tuam apud
Abbreviated transcription (Latin):
sacrum dominium ꝑtpic̃tiacuĩ¬
lbec temcritas occupaiut scõm
ueteris consus fideminsũsiura
retrahantur⁊cĩcriptaigitur ob¬
reptionibꝰ im petrata cum pre¬
scriptõc longimporis et noui
census preniditio submonebit
auc̃tas tua atoz itaomiia suo
corpori quesuncamissa restitu

Expanded text:
sacrum dominium pertinentia cuiuslibet temeritas occupavit, secundum veteris census fidem in sua iura retrahentur. Rescribta igitur obreptionibus inpetrata cum praescribtione longi temporis et novi census praeiudicio submovebit auctoritas tua atque ita omnia suo corpori quae sunt avulsa restitu
Abbreviated transcription (Latin):
fucrit donatoc largitus ⁊ postea
susceperit libos potumquidlar¬
gitum fiñt reuercatur inciisd̾
donatoris arbitrio ac dẽce man¬
furum.

Expanded text:
fuerit donatione largitus et postea susceperit liberos, totum, quicquid largitus fuerit, revertatur in eiusdem donatoris arbitrio ac dicione mansurum.
Abbreviated transcription (Latin):
rẽtia ut nõĩa prudc̃tium tacitr¬
nicatitradert nullo paciamũ¬
mo. s unusquisq corum qui
auctorlegis fuit mrĩs digestis¬
inscriptus ẽ hoc tinmo anobĩ
effc̃o ut siquid inlcgib corum
aut minus ydocum iusum est
nccĩam accipiat. ⁊ rectissimis t̃¬
daturregulis ⁊ exmultis silib¬

Expanded text:
rencia, ut nomina prudentum taciturnitati tradere nullo paciamur, sed unusquisque eorum, qui auctor legis fuitinscriptus est: hoc tantummodo a nobis effecto, ut, si quid in legibus eorum aut minus idoneum visum est, necessariam accipiat et rectissimis tradatur regulis. et ex multis simi