comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
catrium annorum & s& mensuũ curricula
diuersatur. quando maxime illa duo marti hi
genera. quȩ in habitu actuque constare praemi¬
simus sic dimidio ebdomadis praedicationis helia
firmantur. ut nullo possint uentura mox ꝑsacu¬
tionis imp&u deici. quiatunc acrior ꝑsecutio.
ita inmilitib xp̃i inuicte cetantib enitebit
amplior fortudo. deips̃senĩ & iohannes dici.
& dabo duob mastrrib meis ut proph&ent
dius tribur annis & sex mensib: aut antixp̃iuio
lentia: aut secersione locorũ tamquã mortui
cedant aut congrue latibulis recepti non pa¬
reant eo quod diuinitus moniti dełtiscant sc
tamen stabilireͥcius que pugnȩ certamine in¬
flaurato reddendi narrantur ut ꝑspmuita
uis sima uel pradicatione uel ꝑsocutione consin¬
mabit pactũ multis ebdomada una sed &iam
aluis mastrrio conrũmato pemptir alurque
sugatis prounius conpage corporis ipste sur¬
gerc pradicentur eoquo duno sp̃u armati & o

Expanded text:
ca trium annorum et sex mensium curricula diversatur, quando maxime illa duo martyrii genera, quae in habitu actuque constare praemisimus, sic dimidio hebdomadis praedicationis Eliae firmantur, ut nullo possint venturae mox persecutionis impetu dejici, quia sicut tunc acrior persecutio, ita in militibus Christi invicte certantibus enitebit amplior fortitudo. De ipsis enim et Joannes dicit: Et dabo duobus martyribus meis, ut prophetent iduis tribus annis et sex mensibus ante Antichristi violentiam, aut secessione locorum tanquam mortui cedant, aut congrue latibulis recepti non pareant, eo quod divinitus moniti delitescant: sic tamen stabiliri, ejusque pugnae certamine instaurato reddendi narrantur, ut per vissima vel praedicatione vel persecutione confirmabit pactum multis hebdomada una, sed etiam aliis martyrio consummato peremptis, aliisque fugatis, pro unius compage corporis ipsi resurgere praedicentur, eo quod uno spiritu armati, et
Abbreviated transcription (Latin):
nouitas uitae in qua ambulare iubemur naare pro¬
phaia p̃guratur: in comp&tuautẽ mulicris ftcis¬
sedicitur. &qm illa tuum inquidobseruabit capitt.
& tumsidiaberis calcaneo eis: &peperit mascu¬
lum quir&turus ÷ omnes geutes. niuirga serrea.
Ideo marculũ quodiurile. ixxui. norimus. tam qũa
superiori uire deberi uictoriã. rectehic caput &
cognoscitur principari. ipsecm̃ auetor & consũ¬
mator : sidei. in quo faciemus uirtutim inuirgi
ferrea. idẽ in infl&ibilȩ iustitia regit inboniis:
confringit in malis: quod &iam eiuis ec clesi e
causapa corpori coaptatur &xcaprte. Oumis ii¬

Expanded text:
nativitas vitae, in qua ambulare jubemur, necari pronativitas vitae, in qua ambulare jubemur, necari prophetice figuratur. In conspectu autem mulieris stetisse dicitur, quoniam illa, inquit, observabit caput tuum, et tu insidiaberis calcaneo ejus . Et peperit masculum qui recturus erat omnes gentes in virga ferrea. Ideo masculum, quod virili sexui noverimus tanquam superiori, jure deberi victoriam. Recte hic caput Ecognoscitur principari. Ipse enim auctor et consummator est fidei, in quo faciemus virtutem. In virga ferrea, id est in inflexibili justitia. Reget, in bonis; confringet, in malis. Quod etiam ejus Ecclesiae tanquam corpori coaptatur et capiti. Omnes
Abbreviated transcription (Latin):
Lo & eccedraco rufur magnus eruentur uideli¬
c& i pauitia uastur habens capita septem &
cornua decem & suꝑcapitatius diademata.
regna dequib soloco eritplenus disputandũ
& ciudieiur trahebat tertiã partẽ ftellarũ cdi
ias dicit proph&a docenr mendatium ipsee
auda. quieorum doctrinis inherent interra pra¬
tipitaridicuntur. ⁊ crua porro parg stella rũcdi. illud
Inemorat corpus omnne malorũ siue mangdis quos deca¬
lo seumpari ruina d&taxit. s̃ uem homrinb quos sedu¬
eit. ftellas autẽ. quos debonis diabolus reybos sacit
Adrico fi&it in comspectu mulieris que pariura erat ut
cũ pepcriss& natũ ciur comahira. Idest insidiatur dia¬
bolus nouuhominẽ. quisoundudin creatus esi. & in quo
renouamur sp̃umentis nostra. iustitia & sc̃itate
ueritatis madesia molitr occidere. cum inuno¬
quoq sideliũ eius &ortum captiosedicitur opperire.
contigisse memmimus quil& ali somnulentia suũ
natũ usque ad mort̃ legitur prȩfocas sc: In quo

Expanded text:
fus magnus, cruentus videlicet et saevus, habens capita septem et cornua decem, et super capita ejus diademata regna, de quibus suo loco erit plenius disputandum, et cauda ejus trahebat tertiam partem stellarum coeli, ias dicit : Propheta docens mendacium, ipse est cauda. Qui eorum doctrinis inhaerent, in terram praecipitari dicuntur. Tertiam porro partem stellarum coeli, illud memorat omne corpus malorum, sive in angelis quos de coelo secum pari ruina detraxit, sive in hominibus quos seduxit. Stellas autem, quos de bonis diabolus reprobos facit. Et draco stetit in conspectu mulieris quae paritura erat, ut cum peperisset, natum ejus comedisset. Id est insidiator diabolus novum hominem qui secundum Deum creatus est, et in quo renovamur spiritu mentis nostrae justitia et sanctitate veritatis in Ecclesia molitur occidere, cum in unoquoque fidelium ejus exortum captiose nititur operire contigisse meminimus, qui lethali somnolentia suum natum usque ad mortem legitur praefocasse, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
nestoriur aliud eutices. aliud thimothe us
bilarus heren arcer ꝓudibuit mentiti dixerun:
ut tamqua ueritar deerra ortasit & pugne securȩ
iũ niinde orhio doxi & fiddes ad quirunt pra¬
miũ in de beraici male dexp̃i in carnationo na¬
enres deneurrant damnationer aterm iu pplicum
Hane derpio anincone dictũ ineuangelio nenm¬
none eeceportur esehic inruma. &re nurra¬

Expanded text:
Nestorius aliud Eutyches, aliud Timotheus Nestorius aliud Eutyches, aliud Timotheus Hilarus, haeresiarchae, prout libuit mentiti, dixerunt, ut tanquam veritas de terra orta sit et pugnae secutae sint, ut unde orthodoxi et fideles acquirunt praemium, inde haeretici male de Christi incarnatione sentientes, incurrant damnationis aeternae supplicium. Hinc de ipso a Simeone dictum in Evangelio meminimus: Ecce positus est hic in ru
Abbreviated transcription (Latin):
soluite templuhoc. & intrib dicb resuseitabo
illud & euangelista. ipse autẽ dicbat. detem¬
plo corporir sui: Muliet amittasole. &luna
subpedib eius. srequenter dictumest. genus in
multar diuidi s p&ies quiunumiunt: Hamquo
est clum. hocert templum ineaxlo hoc mulier
amictẽ sole & lima subpedib eius. idẽ ecclesia
xp̃o induta. proptereius dilationem. inmuta¬
bilia cuncta calcantẽ. Nequecmĩ his mutabili¬
b rapitur quȩ stabilicoherens bono ueraciter
dicit: mihi autẽ adiungidõ. bonũ est Hinc illȩ
uoces sunt: quas decclesa legimus, speciosa
sicutsol. ꝑf&cta sicutluna & iterũ. siciti luna
ꝑfata mxternum & testis in cȩlo sidelis. pere¬
grinantẽ ecdesiã sanediciti aliter posthuma¬
nam xp̃inatiuitatem : uidemus multas her&i¬
corũ. casdemq falpar ꝓserri sententias
Dehoenamque templo. aliud ualentinus. ali¬
ud ꝓbarde saner aliud apollinarir aliud

Expanded text:
Solvite templum hoc, et in tribus diebus resuscitabo Solvite templum hoc, et in tribus diebus resuscitabo illud; et evangelista, Ipse autem dicebat de templo corporis sui. Mulier amicta sole, et luna sub pedibus ejus. Frequenter dictum est genus in multas dividi species, quae unum sunt, nam quod est coelum, hoc est templum in coelo, hoc mulier amicta sole, et luna sub pedibus ejus, id est Ecclesia Christo induta, propter ejus dilectionem mutabilia cuncta calcantem. Neque enim his mutabilibus rapitur, quae stabili cohaerens bono veraciter dicit : Mihi autem adjungi Deo bonum est. Hinc illae voces sunt quas de Ecclesia legimus : Speciosa sicut sol, perfecta sicut luna; et iterum: Sic ut luna perfecta in aeternum, et testis in coelo fidelis . Peregrinantem sane Ecclesiam dicit; aliter, post humanam Christi nativitatem vidimus multas haereticorum easdemque falsas proferri sententias. De hoc namque templo aliud Valentius, aliud Bardezanes, aliud Apollinaris, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
cor Iillis dieb & intempore illo uocabunt
ieturalem thronumdñi : & congregabunt
adeã omner genter in nominedm. Et facta
sunt fulgora & uoces & tonitrua. & terrȩ¬
Voces & tonitrua . pradicationes quibus tam¬
quam nuber a postoli populis intonabant: ter¬
rȩmotur. Ytrepitus concitus populorũ. quib
pr&utiones. crescenti ecdesa sxpius inge¬
rebat: grando semꝑseplur frangendo fruc¬
tib in lisanoc& seque uastando comminuit:
sic &iã sarua gentilium multitudo. quȩ sidem
xp̃i ꝑ sequebatur. ipsum postea r&tando. Fac¬
taest numero. uel parua uel nulla: Hac dixe¬
rat facta. & indescriptione pradicationis sep¬
tẽ angelorum ab ipso aduentudñi & generali¬
ter aborigine insinẽ. deinde ꝑpartesꝰ qũe ad¬
modũ factasint. Ita &nunc it templũ dĩ in
calo aptumsit. & pugnę s&cute dicens. signũ¬
magnũ uisumest iealo. quod nune quoq ui¬
d&ur in&cclesia idẽ sapientiedĩ humanã

Expanded text:
eor. In illis diebus et in tempore illo vocabunt eor. In illis diebus et in tempore illo vocabunt Jerusalem thronum Domini, et congregabuntur ad eam omnes gentes in nomine Domini . Et facta sunt fulgura et voces et tonitrua et terraeVoces et tonitrua, praedicationes, quibus tanquam nubes apostoli populis intonabant. Terraemotus strepitus, concitatus populorum, qui persecutiones crescentis Ecclesiae saepius ingerebant. Grando semper se plus frangendo fluctibus illisa nocet, seque vastando comminuit. Sic etiam saeva gentilium multitudo, quae fidem Christi persequebatur, ipsum postea sectando, facta est numero vel parva vel nulla. Haec dixerat facta et in descriptione praedicationis septem angelorum ab ipso adventu Domini, et generaliter ab origine in finem; deinde per partes quemadmodum facta sint, ita et nunc ut templum Dei in coelo apertum sitmagnum visum in coelo. Quod nunc quoque videtur in Ecclesia, id est sapientiae Dei humanam
Abbreviated transcription (Latin):
admorẽ illius arcȩ. & tabulas intrase testamenu
rebit: quilegẽ nonoluere uenerat sedadim¬
plere. quod cumemĩ ꝓnis sonis dĩsunt ait apor¬
tolur inillo & urnã aureã habentẽ manna. quia
sp̃alẽ paruulum intracorpus sapientia suigore
dedecorũ gerit intellatũ. Aliterprae rogandũ
panis enimdi est quidecalo discendit. & datuitã
mundo & uirga a aron eo quod intemerata
uirgine singulariter nouo ortu ꝓgenitus intia
tatoriũ carnis instar. amigdalȩ omnes thens¬
auror sapientia & scientiae penerse habeie
narratur absconditos: hinc psalmus. & surge
in quiddñe inroquiẽ tuã tu&arca scisicationis
tuae. & c&era quȩ eidẽ conemnunt tensui.
sicgnim ꝓmittit dĩ ꝑheremiam aboleriarea
testamenti de cordib hominum. illam utiquẽ
rihro nundñ dicenr Cummultiplicati fuga¬
tis &oreuerius suꝑterrã dicitdñs nondi¬
contiam arta testamentidm̃ neque ascend& suꝑ

Expanded text:
ad mortem illius arcae et tabulas intra se testamenti ad mortem illius arcae et tabulas intra se testamenti gerebat, qui legem non solvere venerat, sed adimplere . Quotquot enim promissiones Dei sunt, ait Apostolus , in illo est. Et unam auream habentem manna : quia spirituale pabulum intra corpus sapientiae fulgore decorum gerit intellectum aliis praerogandum. Panis enim Dei est, qui de coelo descendit et dat vitam mundo . Et virgam Aaron, eo quod intemerata virgine singulariter novo ortu progenitus, intra tectorium carnis instar amygdalae, omnes thesauros sapientiae et scientiae penes se habere narratur absconditos. Hinc psalmus: Exsurge, inquit, Domine, in requiem tuam, tu et arca sanctificationis tuae, et caetera quae eidem concinunt sensui. Sic enim promittit Deus per Jeremiam aboleri arcam testamenti de cordibus hominum, illam utique  dicens: Cum multiplicati fueritis et creveritis super terram, dicit Dominus, non dicent jam, arca testamenti Domini, neque ascendet super
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. uultur autẽ dni iuꝑsaciem es mala. Et tec ce
inquid ua teriũ uenit. in uoce scptimi angeli. &
cũ cecinirsa. nonnisi &desiã dixit laudantẽ dñm
& gratias agentẽ. Vndemtellegimus bonorũ re¬
mune rationẽ. non esse sine uę malorũ. Inde
psalmur. Cum& arserit taquidinbreui iraciui
sanedñi natiuitate corporea eadc̃ alner aela¬
tius dicturur insinuat. Qapestueri¬
templumdi incelo ⁊ dest inecclena templũ dixp̃i
conpur intellegi potest undeidedñr soluite inquid
templu hoc ÷ & intrib diebir eiuscitabo illud. aliter
Ie Tubinulti plici ñ gnis̃catione uarioiate. certapo¬
test intellegentia uertigari. ut una queqrer nax
propri&ate aptiur reddita. lucidius pos uet agnosci.
Cumemarei plerumque signisic& & cler̃ã. hcintẽ¬
menti aliquid altius intellegendum ad monuit
Dicendo &iã incalo ar&ũ nos aliquid penarare
pud& utiste sit intellectus: templumeclenã ar¬
cam testamenti misteriũ in carnationis xp̃i. qui

Expanded text:
s mala. Ecce, inquit, vae tertium venit in voce septimi angeli; et cum cecinisset, non nisi Ecclesiam dixit laudantem Dominum et gratias agentem, unde intelligimus bonorum remunerationem non esse sine vae malorum. Inde psalmus : Cum exarserit, inquit, in brevi ira ejus, sane Domini nativitate corporea, eadem aliter ac latius dicturus insinuat. Et apertum etemplum Dei in coelo, id est Ecclesia. Templum Dei, Christi corpus intelligi potest. Unde idem Dominus: Solvite, inquit , templum hoc, et in tribus diebus resuscitabo illud. Aliter hic sub multiplici significationum varietate certa potest intelligentia vestigari, ut unaquaeque res suae proprietati aptius reddita, lucidius possit agnosci. Cum enim arca plerumque significet Ecclesiam, hic in temmenti aliquid altius intelligendum admonuit; dicendo etiam in coelo, secretum nos aliquid penetrare persuadet, ut iste sit intellectus: templum Ecclesia; arca testamenti mysterium incarnationis Christi qui
Abbreviated transcription (Latin):
Imcpsalmur. posiurtim capite eiur coronam
de lapide praxioio & cratpregnans mente
nonuentre & lamabat in ualle plorationir
gernebunda & quos parturit parit. &iã geni¬
incuuanturine nondernit: hinca postolus : silioli
inquidnei quoriterum partutio don& xp̃s for¬

Expanded text:
icit : Posuisti in capite ejus coronam de lapide pretioso. Et erat praegnans mente, non ventre; et clamabat. In valle plorationis gemebunda et quos parturit, parit; et jam genitos parturire non desinit. Hinc Apostolus : Filioli mei, inquit, quos iterum parturio, don
Abbreviated transcription (Latin):
pin is & magnis quique & terminandis qui teriã
corruperuntꝰ. De seinorib fatis suerint supq
pramirsum quid intellegi debeat Initiũ auteap
qunc memorauit & sinẽ. dirpenrationis ep̃ Nã
dicendo regnasti & gentes irate primuxp̃idemon¬

Expanded text:
illis et magnis, atque exterminandi eos qui terram corruperunt. De senioribus satis fuerit superque praemissum, quid intelligi debeat. Initium autem nunc memoravit, et finem dispensationis Christi: nam dicendo, regnasti, et gentes iratae sunt, prim
Abbreviated transcription (Latin):
Et posttres dies & dimidiũ. sp̃s uitae adõ in¬
trauit inillos. & st&erunt suꝑpedes suos: & qui¬
cumq: eos uiderunt ꝑtimuerunt. Tres dies & di¬
midium porsumus intellegere tresannos. &
s& morser. quos inultima ebdomade danihelis
quoq proph&ia prenuntiat ad suturos more
scripturae loquentis. utentes quodic tulegimus
dequadra genta dieb: quib & ploratores terram
chana an cireuierunt annus prodie reputab¬
tur. uthic uersa uice dics panno positus agnor¬
citur. & ut non & in cesto nostra & positionir
surgat intentio oporta ipsius loci uerba.
cum congrua & positione nos principaliter
ponere : si quo modo ualeamus huius loci abh¬
ta pen&rare. Cumenim delxx. obdomadib:¬

Expanded text:
Et post tres dies et dimidium, spiritus vitae a Deo inEt post tres dies et dimidium, spiritus vitae a Deo intravit in illos, et steterunt super pedes suos: et quicunque eos viderunt, pertimuerunt. Tres dies et dimidium possumus intelligere tres annos et sex menses, quos in ultima hebdomada Danielis quoque prophetia praenuntiat adfuturos. More Scripturae loquentis utentes, quod dictum legimus quadraginta diebus quibus exploratores terram Chanaan circuierunt , annus pro die reputabitur, ut hic versa vice dies pro anno positus agnoscatur. Et ne ex incerto nostrae expositionis surgat intentio, oportet ipsius loci verba cum congrua expositione nos principaliter ponere, si quomodo valeamus hujus loci abdita penetrare; cum enim de septuagi
Abbreviated transcription (Latin):
ettrigubus. Licuis etccirtis et corꝑora
coru. Nousine tporti insepulchiis.
cum corpora prohib& locis debitis recoligidies me¬
uoriae ipsorũ nonsinunt sacrauiuentiũ cale¬
britate signari. aliter. uotatalium &primun¬
tur. quib: impii & desiã xp̃i demundo nunti antꝰ
auferri sicut psalmus dicit & non sit in memo¬
ria nomenilli amplius: quodlic& implere non
ualeant. noxiam tamen &erunt uoluntatem:
Etiuhabitantes. iiquidin terra caui¬
degunt supereos. e tiocundaguri¬
tur. etimmera inuicẽ mitteNT gũo
hii duo craiciaueranNT eos. Quimhabitam
terram: mirũ non est siterrena sapientes.
iustorum mortib gaudeant: nampra ter pla¬
gas. quib ꝑropter testamentũ dĩ humanũ genus
arguitur &iam uisus ipseiustorũ gerebat in¬
iustos. ucut scriptũ est. grauis est nobis &iam
aduidendũ. non solum grauat. sed &iã tabesce¬
re facit: hinc psalmus. p&cator uidebit. &i
rascitur dentib suis fremit. & tabescit

Expanded text:
et tribubus, linguis et gentibus, et corpora et tribubus, linguis et gentibus, et corpora eorum non sinent poni in sepulcris. Cum corpora prohibentur locis debitis recolligi, dies memoriae ipsorum non sinunt sacra viventium celebritate signari. Aliter vota talium exprimuntur, quibus impii Ecclesiam Christi de mundo nituntur auferre, sicut psalmus dicit : Et non sit in memoria nomen amplius, quod licet implere non valeant, noxiam tamen exerunt voluntatem. Et inhabitantes, inquit, terram, gaudebunt super eos, et jucundabuntur, et munera invicem mittent, quoniam hi duo cruciaverunt eos qui inhabitant terram. Mirum non est, si terrena sapientes, justorum mortibus gaudeant: nam praeter plagas quibus propter testamentum Dei humanum genus arguetur, etiam visus ipse justorum gravat injustos, sicut scriptum est : Gravis est nobis etiam ad videndum, non solum gravat, sed etiam tabescere facit. Hinc psalmus : Peccator videbit et irascetur, dentibus suis fremet et tabescet.
Abbreviated transcription (Latin):
utiq illud quod ꝑhibait usq ad reuelationem bestia
qua ascensura ẽ & abi .so. Idẽ & latebris nequitia
cordis iudeorum D&ribuenĩ dan. anticri stur
traditur nasciturus. uinc& eos dixit. in his quisub¬
cubuerint. occidit autẽ. illos sgnificans. qui ꝑxp̃
nomine. laudabili patientia sue rint interempti
Etcorpora cotũ ponetrumẽdio crurtatis
cidr̃is conũ crucirixus est. Alia trans latio
corpus posuit. duorum dixit corpus unũ. aliquan¬
do insubsequentib corpora. ut &numerũ testa¬
mentorũ seruar&. duoq mastyria &clepa unũ
corpus ostendera. Non solũ deoccisis. sed & de
uiuis dixit. proici&ur idẽ spern&ur p̃cut pro¬
iaisti sermones in cos r&ro. In medio hoc est
inprumto. illa silic& hierusalem quȩ occidit
ꝓph&as iuxta uerbadm̃ increpantis & ad semis¬
sos lapidauit. meritoque reprobari non instau¬
rari promeruit. Etuidegunt ꝑoꝑtilis

Expanded text:
utique illud quod perhibent usque ad revelationem bestiae, utique illud quod perhibent usque ad revelationem bestiae, quae ascensura est ex abysso, id est ex latebris nequitiae cordis Judaeorum. De tribu enim Dan Antichristus traditur nasciturus. Vincet eos, dixit, in his qui succubuerint. Occidet autem, illos significans qui pro Christi nomine laudabili patientia fuerint interempti. Et corpora eorum ponet in medio civitatis inus eorum crucifixus est. Alia translatio corpus posuit. Duorum dixit corpus unum, aliquando in subsequentibus corpora, ut et numerum Testamentorum servaret, duoque martyria, et Ecclesiam unum corpus ostenderet; non solum de occisis, sed et de vivis dixit. Projicietur, id est spernetur, sicut projecisti sermones meos retro . In medio, hoc est in promptu. Illa scilicet Jerusalem, quae occidit prophetas, juxta verbum Domini increpantis , et ad se missos lapidavit, meritoque reprobari, non instaurari promeruit. Et videbunt de populis
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ eqerine tennã mõ i plaga. quotitie¬
cuorque uoluctiis: Nonsolum aquar suspen¬
dunt. sedi&iã qua discenderant mutiler Facui
hoc est uertere aquas in sangunẽ propter cos quita
qua & clesia spiritaliter x aminanda tradit. carna¬
liter sapiunt meritoq ab & clesia. iusto a nathe¬
mate ꝑcus s̃ moriuntur: &unde alus spiritalis
uita & profatus accidit indeipsi desatũ mortir
incurrunt. sapere enĩ ait apostolus s&cundum
carnẽ mors est bonus ergo odor xp̃ide & clera
Flagrans alus odor moras cedit in mortẽ alis odor
uite inuitam hinc &iã dicitur terrenis plagasper¬
cutere : cumꝓdiuersitatib meritorum atque
peccantiũ. ligandi acsoluendi potestate ꝑcepta.
r&ta singulos sanetione diuidicat.¬
et cdmsimienint iaxptrniũ suũ. berta
quatasccudit deaeprsso faciet cũ cis
pellũ. etunucet cos. etoccidet cos
Hicli quido clar& ante nouissimã ꝑs&utionem
hac sieri cum dicit dumfinierint marte riuum suu

Expanded text:
inem, et ferire terram in omni plaga quotiescunque voluerint. Non solum aquas suspendunt, sed etiam quae descenderant, inutiles faciunt, hoc est, vertere aquas in sanguinem, propter eos qui ea quae Ecclesia spiritaliter examinanda tradit, carnaliter sapiunt, meritoque ab Ecclesia justo anathemate percussi, moriuntur: et unde aliis spiritalis vita et profectus accedit, inde ipsi defectum mortis incurrunt; sapere enim, ait Apostolus secundum carnem, mors est. Bonus ergo odor Christi de Ecclesia fragrans, aliis odor mortis cedit in mortem, aliis odor vitae in vitam . Hinc etiam dicitur terrenos plagis percutere, cum pro diversitatibus meritorum atque peccantium ligandi ac solvendi potestate percepta, recta singulos sanctione dijudicat.Et cum finierint martyrium suum, bestia quae ascendit de abysso, faciet cum eis bellum, et vincet eos et occidet eos. Hic liquido claret, ante novissimam persecutionem haec fieri, cum dicit, dum finierint martyrium suum,
Abbreviated transcription (Latin):
in melius camutandus. cumerrore ꝑeunte.
homo saluatur aberrore conuerius. HiihABcris
potes tutẽ chaudene eaelũ. ptimouem
pluat irdieb prophetiac corum
habent ait non habebunt. tamquã modo non habe¬
ant. Data quippe omni potestate in caelo & inter¬
ra p̃lio hominis. &iã decius corpore quod est & de¬
sia intellegipotest quodelũ claudat. quando abea m
terrã sterdẽ benedictio non discendit sicut dm̃s
departe uine a suae dicit & nubib mandibo ne plu¬

Expanded text:
in melius commutandus, cum errore pereunte in melius commutandus, cum errore pereunte homo salvatur ab errore conversus. Hi habent potestatem claudere coelum, ne imbrem pluat in diebus prophetiae ipsorum. Habent, ait, non, habebunt, tanquam modo non habeant. Data quippe omni potestate in coelo et in terra Filio hominis , etiam de ejus corpore quod est Ecclesia, intelligi potest, quod coelum claudat, quando ab ea in terra sterili benedictio non descendit, sicut Dominus de parte vineae suae dicit : Et nubibus meis
Abbreviated transcription (Latin):
fesnonis. humilitas ostendit: Proinde quod non
defuturis sed depraesentib: loquitur dicens
hu suns duoolite etduo cudelatra corsis¬
tentx. subcons pectũdũ terrae. quod potest
deecclesia accipi quȩ duorũ testamentorũ lumen
radiata formatur &demoratis duob: mastrrii
generib: quȩ in diuersis membris eius diuinitus tri¬
buuntur armatur. Nam & duo cande labra. ecde¬
sia est. sed pronumero testamentorũ dyeit duo.
uel quod & circũ cisione & praputio conquesita
lapidi coherens angulari consirtat. Ita & & septem
calle labris siunũ uelamplius prolocis nomin&
tota ecclesia: & siquis eos uol& nocere. ⁊gis cxi¬
et deore eorũ. combureus inimicos eorũ
etsiquis coruult nocere. sicopor t&illũ
occidi hoc estsiquis & desam lederecupit. eius¬
dem lesionis reci procante. iudicio. igni consumi¬
tur condemnatur. hoc recipiens iuste. quod
ingerere affatat iniuste. siue mnbono. pra¬
cib oris &clesȩ igne spiritaliter consumitur

Expanded text:
esinis humilitas ostenditur. Proinde quod non de futuris, sed de praesentibus loquitur, dicens: Hi sunt duae olivae, et duo candelabra, consistentia sub conspectu Domini terrae. Quod potest de Ecclesia accipi, quae duorum Testamentorum lumine radiata formatur. Et de memoratis duobus martyrii generibus, quae in diversis membris divinitus tribuuntur armatis. Nam et duo candelabra, Ecclesia est, sed pro numero testamentorum dixit duo, vel quod ex circumcisione et praeputio conquisita, lapidi cohaerens angulari consistat, ita et ex septem candelabris, si unum vel amplius pro locis nominet, tota Ecclesia est. Et si quis eos vellet nocere, ignis exiet de ore eorum, comburens inimicos eorum, et si quis eos vult laedere, sic oportet et illum occidi. Hoc est, si quis Ecclesiam laedere cupit, ejusdem laesionis reciprocante judicio, igne consumitur condemnatus, hoc recipiens juste, quod ingerere affectat injuste. Sive in bono precibus oris Ecclesiae igne spiritaliter consumitur
Abbreviated transcription (Latin):
care curauit. Oportune autẽ hic membris admen¬
surã. donatio gratiarũ dare describitur. ut capiti
xp̃o. non admen surã data sp&cialiter d&clar&ur
Dequoidem iohannes dicit. nonenĩ admensurã
datdr̃ sp̃m . In quo enĩ sunt omnes thesauris api¬
entia. & scientia. & quo omnis plenitudo diui¬
di etorantts iuco. surge. alictus & cranonis
indicitur iohanii ud &clera cooptandus. ut inpe¬
dimentis racularib enodati. xternorũbo norum
simus officus aptiores. m&ire templũ & arã. & ado¬
rantesineo. & clepã iub& idest templũdĩ prx missa diu¬
norum mensura donorũ spiritaliter in soriari: pre¬
cipue inarã. idestinside sinequa mnpossibile est placere
dõ Adorantes autẽ meo & prrssius inculcauit: qui
inspu & ucritate fudent dñn adorare. ut & inuerita¬
te credulitas & inspũuita ꝓbabilis clarcat. Nam&pi
ter inquidtales querit: quicũ adorent uiros adorato¬

Expanded text:
care curavit. Opportune autem hic membris ad mencare curavit. Opportune autem hic membris ad mensuram donatio gratiarum dari describitur, ut capiti Christo non ad mensuram data specialiter declaretur, de quo ibidem Joannes dicit : Non enim ad mensuram dat Deus Spiritum. In quo enim sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae, et in quo omnis plenitudo dividorantes in eo. Surge. Affectus excitationis indicitur Joannis vel Ecclesiae coaptandus, ut impedimentis saecularibus enodati, aeternorum bonorum simus officiis aptiores. Metire templum, et aram, et adorantes in eo. Ecclesiam jubet, id est templum Dei praemissa divinorum mensura donorum spiritaliter informare, praecipue in ara, id est in fide, sine qua impossibile est placere Deo . Adorantes autem in eo expressius inculcavit, quia in spiritu et veritate student Dominum adorare, ut in veritate credulitas, et in spiritu vita probabilis clareat. Nam et Pater, inquit, tales quaerit qui eum adorent, veros adorato
Abbreviated transcription (Latin):
polos innationes in linguas. & reges multos altidi
praedicare. uerũtamen omniquoq & clesia hanc
uocẽ. nullus ambigit conuenire: quanũquam
deba a pradicatione desistere. Hanc autẽ euangli¬
candi siduciã marundine accepta. ad similitudinẽ
uirgȩ nonsine rationabili signisicatione monstra¬
uit abeo quod efs&cit id quod efficitur. Euange¬
lium quippe arundinis ofsicio scribitur Ucrũ
nealiqua ianitas in arundine putar&ur. r&te
uirga similis dicitur: Inqua propter naturalt̃
robor soliditas designatur. qua ad sidei referen¬
da est sirmitatẽ siue pror&te credulitatis. in¬
trans gres sibilem regulã In qua & meniurã
n&esfario memoratur. propter uariã distribu¬
tionẽ gratiarum. quama postolus memoraꝗ dicens
unicuiq nindata est gratia. sacundum mensurã
donationis xp̃i. in hacside nitorẽ quoque sapien¬
tia inauro cognosce. cummanisestationcarnis ac
sicut eã iohannes & cognoscere meruit. & pradi¬

Expanded text:
pulos, in nationes, in linguas et reges multos altius pulos, in nationes, in linguas et reges multos altius praedicare. Verumtamen omni quoque Ecclesiae hanc vocem nullus ambigit convenire, quae nunquam et a praedicatione desistere. Hanc autem evangelizandi fiduciam in arundine accepta ad similitudinem virgae, non sine rationabili significatione monstravit ab eo quod efficit, id quod efficitur. Evangelium quippe arundinis officio scribitur; verum ne aliqua inanitas in arundine putaretur, recte virgae similis dicitur, in qua propter naturale robur soliditas designatur, quae ad fidei referenda est firmitatem, sive porrectae credulitatis transgressibilem regulam, in qua et mensura necessario memoratur, propter variam distributionem gratiarum, quam Apostolus memorat, dicens : Unicuique nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi. In hac fide nitorem quoque sapientiae in auro cognosce cum manifestatione carnis asicut eam Joannes et agnoscere meruit, et praedi
Abbreviated transcription (Latin):
maritu dinis capiens cruciatũ: hinc apostolus
dieit. quia tristitia est mihimaga. & continu¬
us dolor cordimeo. optabamenim ipseego. ana¬
thema esse axp̃o profratrib meis hanc minc
a maritudinẽ memorat. quod si & deuotis dulcedo
& & inde uotis solis amaritudo intribuenda intel¬
legitur. aptius astimo conuenire. spiritales enim
dicerepossunt. quamdulcia faucib meis uerbatua.
suꝑmel & sauum orimeo. Etcdm accepis sem iu¬
quidlisellĩi. demauuancli: et comedis semeu
stutim repletusẽ uentormcus. etartmnhi
opor tet tertenui prophetare ipopulo
ctinua tiones. edinquas etrc esmal.tos.
sĩcut sol& scriptura diuina degenere adsp&ciem
sermonẽ sypedeflatit. sed&iã consequenter utra¬
que conplatitur. sic & nunc adiohannẽ quidem in¬
tentio cesta dirigitur. quem adhuc opostebat deei¬
lio liberatum nontantum hanc reuelationẽ. in no¬
titiã & desia xp̃i deferre. sed&iã cuangeliũ in po¬

Expanded text:
maritudinis capiens cruciatum. Hinc Apostolus maritudinis capiens cruciatum. Hinc Apostolus dicit : Quia tristitia est mihi magna et continuus dolor cordi meo. Optabam enim ipse ego anathema esse a Christo pro fratribus meis. Hanc nunc amaritudinem memorat. Quod si ex devotis dulcedo, et ex indevotis solis amaritudo tribuenda intelligitur, aptius aestimo convenire. Spiritales enim dicere possunt: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua! super mel et favum ori meo . Et cum accepissem, inquit, libellum de manu angeli, et cum comedissem eum, statim repletus est venter meus; et ait mihi: Oportet te iterum prophetare in populo, et in nationes et linguas et reges multos. Sicut solet Scriptura divina de genere ad speciem sermonem saepe deflectere, sed etiam consequenter utraque complecti, sic et nunc ad Joannem quidem intentio certa dirigitur, quem adhuc oportebat de exsilio liberatum, non tantum hanc revelationem in notitiam Ecclesiae Christi deferre, sed etiam Evangelium in po
Abbreviated transcription (Latin):
diui d&alo loquentẽ mecum: sicut ipsedicit Egosum
principium qui & loquoruobis. Ethagii adange¬
lũ diccus. utdare omhi ligrt. & desia diuina
inspiratione conpungitur. superhoc misterium per¬
doceri. Et dixi tmihi. sume. et comꝰ mede cum
idestins &r&is r&ondeuisccrib. ettmarũi faci¬
etueꝵ trẽ tuũ. sedinore tuo dulcis errt quasi
dulcedine. & spesalutis promisse & diuinę suauita¬
te iustitia. seda maritudinẽ profecto sentios cum
hoc & deuoris & in deuotis ceperis pradicare.
audita enĩ pradicatione diuini iudien cesti peni¬
tentia a maritudine inmelius conuersi mutantur.
alii uero ossensi in suꝑ indurantur. &odia circa pra¬
dicatores a critergerunt. Corripis inquid rapientem
& amabitie. Coargus insipientẽ. & adici& odirete
x utrisque autẽ pradicator a marrardinẽ sumit.
suc conpas sionis aff&ctum. cum penitentib com¬
municans lacrimas siue deillorum des&tu. a¬

Expanded text:
divi de coelo loquentem mecum, sicut ipse dicit : Ego sum divi de coelo loquentem mecum, sicut ipse dicit : Ego sum principium, qui et loquor vobis. Et abii ad angelum, dicens ut daret mihi librum. Ecclesia divina inspiratione compungitur super hoc mysterio perdoceri. Et dicit mihi: Sume et comede eum, id est, in secretis reconde visceribus, et amarum faciet ventrem tuum, sed in ore tuo dulcis erit quasi dulcedine et spe salutis promissae, et divinae suavitate justitiae, sed amaritudinem profecto senties, cum hoc et devotis et indevotis coeperis praedicare. Audita enim praedicatione divini judicii, alii certe poenitentiae amaritudine in melius conversi mutantur, alii vero offensi insuper indurantur, et odia circa praedicatores acriter gerunt. Corripis inquit sapientem, et amabit te; coarguis insipientem, et adjiciet odire te . Ex utrisque autem praedicator amaritudinem sumit, sive compassionis affectu cum poenitentibus communicans lacrymas, sive de illorum defectu a
Abbreviated transcription (Latin):
suos: septima tuba. sinis est ꝑs&cutionis. & aduer¬
tus dñi propterca & apostolus dicit. in nouissima
tuba can&enim. & mortui resurgunt incorrupti.
tempus ergo &clesia pradicit desuturũ. cũ cã susci¬
perit ꝓmissa bonorũ. a ternitas suꝑnorũ. ut non
iam temporũ uari&ate iubiaccat. sed stabili sclicita¬
tis aternitatis fruatur. sinitur sacramentũ dixit
quodsiciatur promissum non quod consumatur abla¬
tũ. Etcudimn uocẽ deçdo rittũ loquertem
mccũi. uade etaccipe lipru aꝑtũi demauu anedi.
sturtis suꝑinare etupertepra. Uox gcrlo impe¬
&clesia sutura pace. apesto libro pradicauit uid&ur
&iam nobis quia hoc est librũ apertum demanuangli
accipere. legis & proph&arũ nxp̃o manisestatam
intellere ueritatẽ ⁊ deo non sicut superius signatũ.
sedapertum dicit librum accipere. sinis enimlegis xp̃s
d&erra. idẽ. demaria nasciuoluit. quando iufttia
d&do prosp&it Propterea hac diciputo. uocem au¬

Expanded text:
suos. Septimi angeli tuba, finis est persecutionis et adventus Domini. Propterea et Apostolus dicit : In novissima tuba, canet enim, et mortui resurgent incorrupti. Tempus ergo Ecclesiae praedicit de futuro, cum eam susceperit promissa bonorum aeternitas supernorum, ut non jam temporum varietati subjaceat, sed stabili felicitatis aeternitate fruatur. Finitur sacramentum, dixit quod perficiatur promissum, non quod consummatur ablatum. Et audivi vocem de coelo iterum loquentem mecum: Vade et accipe librum apertum de manu angeli stantis super mare et super terram. Vox e coelo, impeEcclesia futura pace aperto libro praedicavit. Videtur etiam nobis, quia hoc est librum apertum de manu angeli accipere, legis et prophetarum in Christo manifestatam intelligere veritatem. Ideo non sicut superius signatum, sed apertum dicit librum accipere. Finis enim legis Chride terra, id est de Maria, nasci voluit, quando justitia de coelo prospexit . Propterea hic dici puto, Vocem au
Abbreviated transcription (Latin):
do obtulit. oblationem & hostiam dõ inodorem suauita¬
tis & mundauit conscientiam ominium ab operib mor¬
tuir, accepisse autem deorationib: scõrum idemdicinur
& obtulisse. quia ꝑipsum. ommumpos sunt preces
addm̃ piauiter ꝑuenire: Hinc apostolds. ꝑ ipsum
inquid offeramis hostiam laudis semꝑdõ id est. fruc¬
tum labiorum. consitentium nommieius: Obhoc
ipse interpellare dicitur: nontantum propecca¬
tis nostris. sed &iam totius sęculi. sicinbeatus io¬

Expanded text:
do obtulit oblationem et hostiam Deo in odorem suavitatis, et mundavit conscientiam omnium ab operibus mortuis. Accepisse autem de orationibus sanctorum idem dicitur et obtulisse, quia per ipsum omnium possunt preces ad Deum suaviter pervenire. Hinc Apostolus : Per ipsum, inquit, offerimus hostiam laudis semper Deo, id est fructum labiorum confitentium nomini ejus. Ob hoc ipse interpellare dicitur non tantum pro peccatis nostris, sed etiam totius saeculi  mundi
Abbreviated transcription (Latin):
randũ namque est. non hic nominari illa qua soli
comp&unt dõ sed quȩ &iã sidelibus donare dignatur.
benedictio daritas. sapientia gratia. honor poter¬
tas & uistus. quorũ omniũ pafticipatione bonorii
xp̃i ecderiã ꝑbeari gaudeamur. non hic ominiporen¬
tia nonlc maiestas. non hic sempiternas sonuit.
quam solus dr̃ semꝑiure possedit. sed illa septem
in quib &iã uniuerse por iunt fidelib concersȩ
uistutes intellegi. ab illo quicis potestitẽ dedit
hbio rdĩ pcri ut siquidbonorũ ad quirinurs di¬
pon largitare habere ueraciter noncrimur a
bunduti rane uid coprobare doacaccri uama¬

Expanded text:
randum namque est, non hic nominari illa quae soli randum namque est, non hic nominari illa quae soli competunt Deo, sed quae etiam fidelibus donare dignatur. Benedictio et claritas et sapientia et gratia et honor et potestas et virtus, quorum omnium participationem bonorum Christi Ecclesiam habere gaudemus. Non hic omnipotentia, non hic majestas, non hic sempiternitas sonuit, quam solus Deus semper jure possedit, sed illa septem in quibus etiam universae possunt fidelibus concessae virtutes intelligi ab illo qui eis potestatem dedit filios Dei fieri, ut si quid bonorum acquirimus, Dei largitate nos habere veraciter noverimus. Ex abundanti sane video probare de caeteri
Abbreviated transcription (Latin):
incircuitucius sunt. offerent munera.
cimox cecidenunt infacies suas curte
conis pectũ hroni. et ad orauet im ldm̃
diceni tes amen. ut ostender& candem
turbam innumerabilem quauidit stante in consp&¬
tuthroni tam qũa pibi ꝓbabiliter cognitã. ipios ł sc
angelos quic&iderunt infaciẽ &adora uerunt.
Neque ipsam turbã neque animalia neque senio¬
res hocloco memorat adorarie sed olos angelor
ipsienĩ iunt turba ipsiseniores xanimalia ipsi
prociderunt & adoriuerunt dm̃. dicentes amen
propterea & scriptum legimus. l&amini gen¬
tes fimul cũplebecius. & adorat eum omnes
angelidi. prop ienea etseue dic tio eicla¬
ritas. etrapicnrcia etera tiar. ethonor
eepotes tas. etnrtus dõnõ isçcula secu¬
lorum. Enumerato sepienario uis tutũ numer
illa potissimum ratione monemur aliquid quę re¬
re quod eas hic nominauerit. quarũ suã dĩ acdesia
uoluitesse pasticipẽ, ut cũ istado laudib dantur
ab ipso scea percepirse singuli sateamur. Conside¬

Expanded text:
ferent munera, et mox ceciderunt in facies suas ante conspectum throni, et adoraverunt Deum, dicentes: Amen. Ut ostenderet eamdem turbam innumerabilem, quam vidit stantem in conspectu throni, tanquam sibi probabiliter cognitam, ipsos esse angelos qui ceciderunt in faciem et adoraverunt, neque ipsam turbam, neque animalia, neque seniores hoc loco memorat adorasse, sed solos angelos. Ipsi enim sunt turba, ipsi seniores et animalia, ipsi prociderunt et adoraverunt Deum, dicentes: Amen. Propterea et scriptum legimus : Laetamini, gentes, simul cum plebe ejus, et adorent eum omnes angeli Dei. Propterea et benedictio et claritas et sapientia et gratia et honor et potestas et virtus Deo nostro in saecula saeculorum. Enumerato septenario virtutum numero, illa potissimum ratione monemur aliquid quaerere, quod eas hic nominaverit, quarum suam Deus Ecclesiam voluit esse participem, ut cum ista Deo in laudibus dantur, ab ipso se ea percepisse singuli fateantur. Conside
Abbreviated transcription (Latin):
omnb indiser&e parerent. aut facile intell&cta
fastidiũ generarent: Propterea ergodicit notatibi
ud sĩcut alia tranlatio hab& signa in quidtibi & ne
scripserisca. ut sigo allegoriã indicar&. non pas

Expanded text:
omnibus indiscrete paterent, aut facile intellecta omnibus indiscrete paterent, aut facile intellecta fastidium generarent. Propterea ergo dicit: Nota tibi, vel, sicut alia translatio habet; Signa, inquit, tibi, et ne scripseris ea, ut signo allegoriam indicaret, no
Abbreviated transcription (Latin):
quod terra marique. eius pradicatio propag&ur.
E telamoat uocemagna tãqua leotuq¬
exts idest ꝑseruos suos. cum fortitudine fiduciali¬
ter praedicatus obtinuit. inde proph&a. & posuit
inquid caritatẽ sirmã fortitudinis sa: Etcum
damars&. locutasinit septẽ tom trua
Propter cognitã septinarii numeri operationem
septẽ tonitrius signisicariputo. ominifariã praedica¬
tionis & desaftica modificationẽ quam paulus apos¬
tolus seruans aliis dicebat tamquã paruulis in xp̃o
lacuobis potum dedi nonescã. dealiis autẽ ꝑ foctorũ
est solidus cibus. sed & dealiis. her&icũ hominem
postprimã & r&cundam ammonitionẽ. euita. &desi
igitur solitis r&te pradicationis officur dicitur
proclamare. Et quȩ loca tasinat sept̃e to¬
In trtua serib tunus ext̃s etaudim uoẽt
deçalo dicentẽ. siqua quȩlocu tosint
qub&ur nesicut audiuit in aꝑto describer&
÷ ediscr& ẽ signata modificans temperar&. neaut

Expanded text:
quod terra marique ejus praedicatio propagetur. quod terra marique ejus praedicatio propagetur. Et exclamavit voce magna tanquam leo rugiens, id est, per servos suos cum fortitudine fiducialiter praedicatus obtinuit; inde propheta: Et posuit, inquit, charitatem firmam fortitudinis suae. Et cum clamasset, locuta sunt septem tonitrua. Propter cognitam septenarii numeri operationem, septem tonitruis significari puto omnifariam praedicationis ecclesiasticae modificationem. Quam Paulus apostolus servans, aliis dicebat : Tanquam parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam. De aliis autem , Perfectorum est solidus cibus; sed et de aliis , Haereticum hominem post primam et secundam admonitionem devita. Ecclesia igitur solitis recte praedicationis officiis dicitur proclamare. Et quae locuta sunt septem tonitrua, scripturus eram, et audivi vocem de coelo dicentem: Signa quae locuta sunt Jubetur ne sicut audivit in aperto describeret, sed discrete signata modificans temperaret, ne aut
Abbreviated transcription (Latin):
&apostolus qui uidebantur columna esse & desia
inquid. E thasesat ⁊nmanusua librum
apertui. eeposurt pedem suii dex trũ suꝑ
moane. eqinis drũ si tegr̃a. si superius in
libro signato. u&cris testamenti prosunda cog¬
noscuntur latusse s&cr&a. aptius hic in libro
aꝑto. nout testamenti reuelata claruis se cre¬
ditur gratia. ita ut considenter a postolus dixe¬
rit. nos autẽ reuelata facie gloriam dñi spacu¬
lantes. in eadem imaginẽ trans formamur
a claritate inclaritatẽ. tamqua adñispũ. Id co
utique & uultus eius ut soldicitur refulsis¬
se pedem porro dtrũ suꝑmare. sortia
quoque membra ad sufferendos ꝑsacutio¬
nis imp&us. tam quã marina discrimina
prudenter misisse probatur. sinistram autem
suꝑterrã. illis qui sunt periculis maioribus com¬
mittendi non enim patitur nosdr̃tempta ri
suꝑ id quod possimus sed fati& cum temtationem
&iãpuentũ. ut possimus sustinese cestũ tamen

Expanded text:
et Apostolus, Qui videbantur columnae esse Ecclesiae et Apostolus, Qui videbantur columnae esse Ecclesiae , inquit. Et habebat in manu sua librum apertum, et posuit pedem suum dextrum super mare, et sinistrum super terram. Si superius in libro signato Veteris Testamenti profunda cognoscuntur latuisse secreta, aptius hic in libro aperto Novi Testamenti revelata claruisse creditur gratia, ita ut confidenter Apostolus dixerit : Nos autem revelata facie gloriam Domini speculantes, in eamdem imaginem transformamur a claritate in clautique et vultus ejus ut sol dicitur refulsisse; pedem porro dextrum super mare, fortia quaeque membra ad sufferendos persecutionis impetus, tanquam marina discrimina prudenter misisse probatur; sinistrum autem super terram, illos qui non sunt periculis majoribus committendi. Non enim patitur nos Deus tentari super id quod possumus, sed faciet cum tentatione etiam proventum, ut possimus sustinere. Certum tamen
Abbreviated transcription (Latin):
icuis. dñmxp̃m descem demẽ docalo nube amictũ.
idest & desia. siuenube carnis indutũ. quę noua nupta
alibi dicitur. d&do descendere. uelsicut damheldien.
siliũ hominis uenis se innubib: cali. & arcus suꝑcaput.
circabonos. propitiationis promissio ꝑseuerans
s&d &iã illos signisicans. quos amedm̃ aduentũ marar¬
rio contigit decorari. ut abel & c&eri. beneauem
supcaput arcum dicit. quod alia trans latio yrim
posuit. quo & clesia circum amicta describitur tam¬
iua membra. sictempore pramissa. ut tamencapi¬
ti coherentia demonstrentur. &uultus cius crat
de quolegimus in soleposuit tabernaculum suum. ubi
manifestatio praesentia desimatur. quãꝓph&a &¬
p&ctans dicebat. ostende faciẽtuã & saliuerimus: ciur
denr erat inuia dumloquer&ur & aperir& nobis
scripturas. columna autem. propter firmita¬
tẽ dicuntur &clesiȩ: Dehis ꝑproph&ãdicit. ego
consirmaui columnas eius. & quampul chrisuper¬
montes pedes. ad nuntiantes & pradicantes pacẽ

Expanded text:
inum Christum descendentem de coelo, nube amictum, id est Ecclesia, sive nube carnis indutum, quae nova nupta alibi dicitur de coelo descendere. Vel sicut Daniel dicit Filium hominis venisse in nubibus coeli; et arcus super caput circa bonos propitiationis promissio perseverans, sed etiam illos significans, quos ante Domini adventum martyrio contigit decorari, ut Abel et caeteri. Bene autem super caput arcum dicit, quod alia translatio irim posuit , quo Ecclesia circumamicta describitur, tanquam membra sic tempore praemissa, ut tamen capiti cohaerentia demonstrentur. Et vultus ejus erat Jesu Christo, de quo legimus : In sole posuit tabernaculum suum, ubi manifestatio praesentiae designatur, quam expetens, dicebat : Ostende faciem tuam, et salvi erimus. Ejus ardens erat in via, dum loqueretur et aperiret nobis Scripturas? Columnae autem propter firmitatem dicuntur Ecclesiae; de his per prophetam dicitur: Ego confirmavi columnas ejusnuntiantis et praedicantis pacem !
Abbreviated transcription (Latin):
nullus neq seducendi malornet ꝓbandibonor locur
amplius triebuaur: uinde pralmus ipsum no¬
tansdicit. transiui &ecce nonerat. & quesiuicũ
& non: inuentus locureius ꝗ mirsus: illedraco
serpens magnus antiquus. adicitur chabolur &
sittanas. qui seducebat tatũ orbẽ terrarum

Expanded text:
nullus neque seducendi malos, neque probandi bonos, locus nullus neque seducendi malos, neque probandi bonos, locus amplius tribuetur. Unde psalmus ipsum notans, dicit : Transivi, et ecce non erat; et quaesivi eum, et non est inventus locus ejus. Et missus est ille draco, serpens magnus et antiquus, qui dicitur diabolus et Satanas, qui seducit universum orbem terrarum,
Abbreviated transcription (Latin):
saciẽ patrismei quiincalir: eorũ scilic&. quorum
ciues es se inxp̃o credendo coeperunt sicutt & hican¬
gelieius. quia uno prasidente regemuniri. &uno
spũ creduntur uiuisicante. beari. & dracopugnauit
& angelicius neq ualuerunt neq locus eorum ampli¬
us in cęlo inuentus:: Diabolus & anglieius intelle¬
gendisunt. quieinatura & uoluntate simules. sed&
homines qui eorũ laquecis inremi. talium suerint
sa&tatores. nã proqualitatib uoluntatum. & de di¬
abulo dictũ : malus homohoc seit. & deiuda. diaba¬
lus ÷ bipertito quippe corpori diabulus inuis tradi
uictus autẽ ab eis dicitur & pelli qui post renuntiati¬
onẽ eiur sid exp̃ipercepta. errores eius ultra non
p&unt. sedineir caritas ꝑseuer&. decordepuro &
conscientiabona. & si de non ficta. siuequĩ ab onimi
malorũ emmixtione iamseperata ecclesia a sit¬
ra beatitudine glorisicata. diabolo i angelirciur

Expanded text:
faciem Patris mei, qui in coelis est, eorum scilicet quorum cives esse in Christum credendo coeperunt, sicut et hic angeli ejus: quia uno praesidente rege munerari, et uno Spiritu creduntur vivificante beatificari. Et draco pugnabat et angeli ejus, neque valuerunt, neque locus eorum amplius in coelo inventus est. Diabolus et angeli ejus intelligendi sunt, qui ei natura et voluntate similes sunt, sed et homines, qui eorum laqueis irretiti, talium fuerint sectatores. Nam pro qualitatibus voluntatum et de diabolo dictum est: Malus homo hoc fecit , et de Juda, diabolus est . Bipartito quippe corpore diabolus in suis traditur, victus autem ab eis dicitur expelli, qui post renuntiationem ejus, fide Christi percepta, errores ejus ultra non repetunt, sed in eis charitas perseverat de corde puro et conscientia bona et fide non ficta ; sive quando ab omni malorum commixtione jam separata Ecclesia, et futura beatitudine glorificata, diabolo et angelis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
redemptioni congratulantur. quos sibidñs ad in habi¬
tandũ prarparare dignatus: templũ. animaenim
iusti sedĩr rapientia: D&crrems autẽ inquos dici¬
tur dircendirse diuinae iustitia penetralia angdi
cognoscendo conlaudant. ei que misericordiã & iudi¬
cium semꝑbeati decantant. cum & in redemtis
bonitas. & inꝑditis aquitas diuma monstratur.
Nam& illa uincerent ꝑagni sanguinẽ dicuntur.

Expanded text:
redemptioni congratulantur, quos sibi Dominus ad inhabiredemptioni congratulantur, quos sibi Dominus ad inhabitandum praeparare dignatus est templum. Anima enim justi sedes sapientiae. De terrenis autem, in quos dicitur descendisse, divinae justitiae penetralia angeli cognoscendo collaudant, eique misericordiam et judicium super beati decantant, cum et in redemptis bonitas, et in perditis aequitas divina monstratur. Nam et illi vincentes per Agni sanguinem d