comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fructuosam arborem fodimus. Post
fossionẽ uero quid dicat: audiamꝰ.
Et mutam cophinum ffroris. Quid
est cophinus ft̃coris. nͥ memoria pec¬
Computeuerunt iumenta int̃co¬
re suo. Iumenta quippe inster¬
core suo computrescere est: car¬
nales quosꝙ infetore luxurie uitã
finire Dos itaꝙ quociens carna¬
lem mentem de suis petcatis in¬
crepamus. quociens adeiꝰ momo¬
riam uicia ante acta reducimus.
quasi in fructuose arbori cophy¬
num ffcoris u̾samus. ut maloꝵ
cat. Mittitur gͦ cophinꝰ ftertoris¬
bone oꝑationis gr̃ãm reformat:
quasi ꝑtactum stercoris redit ad
fecunditatem oꝑis ractix cordis.
Plangit quod fecisse displicet sibi.
qualem suisse non recolit. Inten¬
tionẽ contra se clirigit: atq ad me¬
liora animum actendat. Ex fetore
gͥ adfrucꝰtum reuiuiscit arbor qr
de consideratione peccati ad bona
se oꝑa resuscitat animus. Et sunt
plerq qui increpationes audũt.
⁊ tanien ad penitenciam redire

Expanded text:
fructuosam arborem fodimus. Post fructuosam arborem fodimus. Post fossionem vero quid dicatur audiamus. Et mittam cophinum stercoris. Quid est cophinus stercoris, nisi memoria pecComputruerunt iumenta in stercore suo. Iumenta quippe in stercore suo computrescere est, / carnales quosque in fętore luxurię vitam finire. Quotiens itaque carnalem mentem de suis pecrepamus, quoties ad ejus memoriam vitia anteacta reducimus, quasi infructuosae arbori cophinum stercoris versamus, ut malorucat. Mittitur ergo cophinus sterbonae operationis gratiam reformat, quasi per tactum stereodris redit ad fecunditatem operis radix cordis: plangit quod fecisse se meminit, displicet sibi qualem fuisse se recolit: intentionem contra se dirigit, atque ad meliora animum accendit. Ex fetore ergo ad fructum reviviscit arbor, quia de consideratione peccati ad bona se opera resuscitat animus. Et sunt plerique qui increpationes audiunt, et tamen ad poenitentiam redire
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ solis raduis ad terram descendere
neqͣquam ꝑmittitur: qr dũ sub ieti
quilibet patroni ꝑuersi ꝑu̾sa erẽpla
conspicuint. ipsi quoꝙ in frutuosi
remanentes: u̾tatis lumine pͥuant᷑
⁊ p̃ssi umbra. calorem soł ñ accipi¬
unt: qr inde remanent a deo frigidi
unde in hoc scło male ꝓteguntur.
S de hoc ꝑuerso quolibet ⁊ poten¬
tenti pene iam requisitio deo ñ est
Postqm en̾ se ꝑdidit. querendum
solum mͦ est. cur ⁊ alios p̃mit. Unde
bene eiusdem uinee dñs dicit. Ut
alienas gͣuat t̾ram occupat: qui loꝰ
quem tenet in bonis oꝑib ñ exer¬
cet. u tamen nr̃m est: ꝓtalibus
de p̃cari. Nam cultor uinee quid di¬
cat aucdiamus. Domine limite il¬
lam ⁊ hoc anno: usq dum fodiã.
circa illam. Quid est circa ficulneã
fodẽ nisi in fruituosas mentes incre¬
pare:. Omnis quippe fassa: ĩ imo est
⁊ nimirum increpatio dum mntem
sibi demonstrat. humiliat. Quociens
quasi exculture sue debito circa in¬

Expanded text:
et solis radius ad terram descendere et solis radius ad terram descendere nequaquam permittitur, quia dum subjecti quilibet patroni perversi perversa exempla conspiciunt, ipsi quoque, infructuosi remanentes, veritatis lumine privantur. Et, pressi umbra, calorem solis non accipiunt, quia 1584 inde remanent a Deo frigidi, unde in hoc saeculo male proteguntur. Sed de hoc perverso quolibet et potente pene jam requisitio Deo non est. Postquam enim se perdidit, quaerendum solummodo est cur et alios premat. Unde bene ejusdem vineae dominus dicit: Ut alienas gravat, terram occupat qui locum quem tenet in bonis operibus non exercet. 5. Sed tamen nostrum est pro talibus deprecari. Nam cultor vineae quid dicat audiamus: Domine, dimitte illam et hoc anno, usque dum fodiam circa illam. Quid est circa ficulneam fodere, nisi infructuosas mentes increpare? Omnis quippe fossa in imo est. Et nimirum increpatio dum mentem sibi demonstrat, humiliat. Quoties equasi ex culturae debito circa in
Abbreviated transcription (Latin):
ordo expͥmitur:: Qui dum p̃sunt eccłie.
nimirum dominice uinee curã gerũt.
huus enim uinee. pͥmꝰ cultor petrus
apłs extitit. hunc nos indigni sequi¬
mur. inqnͣtum ꝓeruditione ur̃a docẽ¬
do. dep̃cando. in precando laboramus. s
cum magno iam timore audiendum
est: quod cultori uinee de in fructuosa
arbore dicitur. Guccide eam. Ut quid
etiam occupat: Unusqͥsq uirta mo¬
dum siumi inquantum locũ uite p̃¬
sentis tenet. si fructum boni oꝑanis
ñ ex hibet: uelut in frutuosa arbor ter¬
ram occupat. qr in eo loco in quo ipse
est. ⁊ aliis oꝑandi occasionem negat
sed in hoc scło potens quilibet si fruc¬
tum non habet bone oꝑationis: etiã
impedimentum p̃stat cet̾is. Quia qͥ¬
cumq sub ipso sunt exemplo pͣuitatis
illius quasi umbra pͣu̾sitatis illius
premint᷑. Stat desuꝑ arbor infructu¬
osa: ⁊ subter terra sterił iacet. Infrue¬
tuose arboris desuꝑ umbra densatur

Expanded text:
ordo exprimitur? Qui dum praesunt Ecclesiae, ordo exprimitur? Qui dum praesunt Ecclesiae, nimirum dominicae vineae curam gerunt. Hujus enim vineae primus cultor Petrus apostolus exstitit. Hunc nos indigni sequimur, in quantum pro eruditione vestra, docendo, deprecando, increpando, laboramus. 4. Sed cum magno jam timore audiendum est quod cultori vineae de infructuosa arbore dicitur: Succide illam; ut quid etiam terram occupat? Unusquisque juxta modum suum, in quantum locum vitae praesentis tenet, si fructum bonae operationis non exhibet, velut infructuosa arbor terram occupat, quia in eo loco in quo ipse est, et aliis operandi occasionem negat. Sed in hoc saeculo potens quilibet, si fructum non habet operationis bonae, etiam impedimentum praestat caeteris, quia quicunque sub ipso sunt, exemplo pravitatis illius, quasi umbra perversitatis ejus premuntur. Stat desuper arbor infructuosa, et subtus terra sterilis jacet. Infructuosae arboris desuper umbra densatur,
Abbreviated transcription (Latin):
tate corruens qr fructum obediencie
ferre noluit. statum rettitudiniss
amisit. Que aiddei similitudinem
condita idum in sua cdignitate non
paitter quo d plantata uł creata fu¬
erat seruare contempsit. Tercio dñs
ninee adficulneam uenit: quia na¬
turam gen̾is humani ante legem.
sublege. sub gr̃a. expectando ãmonẽ¬
do uisitando. requisiuit. Dixit aũt
ad cultorem uinee. Ecce anni tres sũt.
ex quo ueni fructum querens infi¬
culuea hac:⁊ non inuenio. Uenit añ
ꝑ naturalem intellecꝰtum. qͥd unꝰqͥsꝙ
eremplo sui ⁊ qͣliter erga ꝓrimum
agere debuisset in nocuit. Uenit in le¬
ge: qr p̃cipiendo docuit. Uenit post le
hibendo monstrauit. S tamen in
tribus annis fructum se ñ in uenisse
conqueretur: quia quoriundam pra¬
uoꝵ mentes. nec inspirata lex naturat᷑
corrigit nec p̃cepta erudiunt: nec in¬
carnationis eius miracula conu̾tunt
Quid uero ꝑ cultorẽ uinee. nͥ p̃pbsitorũ

Expanded text:
tate corruens, quia fructum obedientiae tate corruens, quia fructum obedientiae ferre noluit, statum rectitudinis amisit. Quae ad Dei similitudinem condita, dum in sua dignitate non perstitit, quod plantata vel creata fuerat, servare contempsit. Tertio dominus vineae ad ficulneam venit, quia naturam generis humani ante legem, sub lege, sub gratia, exspectando, admonendo, visitando, requisivit. 3. Dixit autem ad cultorem vineae: Ecce anni tres sunt ex quo venio fructum quaerens in ficulnea hac, 1583 et non invenio. Venit ante naturalem intellectum quid unusquisque exemplo sui qualiter erga proximum agere debuisset innotuit. Venit in lege, quia praecipiendo docuit. Venit post legesentiam exhibendo monstravit. Sed tamen in tribus annis fructum se non invenisse conqueritur, quia quorumdam pravorum mentes nec inspirata lex naturalis corrigit, nec praecepta erudiunt, nec incarnationis ejus miracula convertunt. Quid vero per cultorem vineae, nisi praepositorum
Abbreviated transcription (Latin):
ominus ⁊ redemptor dem lectt.¬
nr̃ ꝑ euangelium suum aliqñ¬
audistis. ficulneam in fructuosam
⁊ mulierem curuam ⁊ utriq rei ẽ
pietas impensa. Illud autem dixit
ꝑsimilitudinem: istud egit ꝑexhibi¬
tionem. G hoc significat. ficuilnea ĩ¬
fructuosa: quod mulier inclinata.
Et lioc ficulnea reseruata qd̾ mulier
erecta. Dominus uniee t̾cio uenit
ad ficulneam et fructum minime ĩ¬
uenit: ⁊ mulier que erecta est de eẽ
⁊ octo annis fuerat curua. Hoc aut̃
decem ⁊ octo annorum numero sig¬
natur: qd̵ tercio dominus uinee ad
betur. Quia gͥ p̃mittendo sũmatĩ
tota ꝑstriuximus: iam ꝑlecꝰtionis
ordinem singula disseramus. Arbo
nisi humanam naturam signant.:
Quitl mulier inclinata nisi eamde̾
naturam significando de nuitiat:
Qus bene plantata est sicut ficus. et
bene creata si  mulier. S inculpã
ꝓpriam sponte lapsa neq fructũ
seruauit oꝑationis: neq statũ rectitu¬
dinis. Ad peccatum quippe ex uolũ¬

Expanded text:
ominus et Redemptor noster per Evangelium suum aliqaudistis, ficulneam infructuosam, et mulierem curvam, et utrique rei est pietas impensa. Illud autem dixit per similitudinem, istud egit per exhibitionem. Sed hoc significat ficulnea infructuosa quod mulier inclinata, et hoc ficulnea reservata quod mulier erecta. Dominus vineae tertio venit ad ficulneam, et fructum minime invenit, et mulier quae erecta est decem et octo annis fuerat curva. Hoc autem decem et octo annorum numero signatur, quod tertio dominus vineae ad betur. Quia ergo praemittendo summatim tota perstrinximus, jam per lectionis ordinem singula disseramus. 2. Arnisi humanam naturam designat? Quid mulier inclinata nisi eamdem naturam significando denuntiat? Quae et bene plantata est sicut ficus, et bene ta sicut mulier; sed in culpam propria sponte lapsa, neque fructum servat operationis, neque statum rectitudinis. Ad peccatum quippe ex volun
Abbreviated transcription (Latin):
Qr hoc tͥnus aduentus dm̃ ad infru¬
etuosam ficulneã: quod decem et
octo annoꝵ numerus ad curuam
mulierem signat. Gexto enim die
factus est homo atq eodem sexto die
tus decem ⁊ octo facit. Quia gͦ homo
qui sexto die factus est. ꝑfecta oꝑa
habere noluit: s ante legem sub
lege. atq inexordio inchoantͥs gr̃e
infrmus extitit. decem ⁊ octo annis
Omnis trena cogitans. celestia non
requirens. sursum respicere non
ualet: quia dum desideria inferi¬
ora sequitur. a mentis sue rectitu¬
dine curuatur.⁊ hoc semꝑ uidet qd̃
sine necessitate cogitat. Ad corcda ur̃a
fratres kiñi redite. quid horis om̃tb
Alius de honorib alius de petimiis.
alius de p̃dioꝵ ambitu cogitat. cunc
ta hec imimo sunt. Et quando mẽs
sui. rectitudine flectitur. Et q ad ce¬
leste desideriũ non adsurgit: quasi

Expanded text:
rat trinus adventus Domini ad infructuosam arborem quod decem et octo annorum numerus ad mulierem curvam signat. Sexto enim die homo est factus, atque eodem sexto die tus, decem et octo facit. Quia ergo homo, qui sexto die factus est, perfecta opera habere noluit, sed ante legem, sub lege, atque in initio inchoantis gratiae infirmus exstitit, decem et octo annis rrena cogitans, coelestia non requirens, 1585 sursum respicere non valet, quia dum desideria inferiora sequitur, a mentis suae rectitudine curvatur, et haec semper videt, quod sine cessatione cogitat. Ad corda vestra, fratres charissimi, redite, quid horis omnibusAlius de honoribus, alius de pecuniis, alius de praediorum ambitu cogitat. Haec cuncta in imo sunt, et quando mens sui rectitudine flectitur. Et quia ad coeleste des
Abbreviated transcription (Latin):
tim erecta est. Uocauit ⁊ erexit: qr illu¬
minauit ⁊ ad uiuit. Uocat s non erig̃.
qndo qͥdem ꝑenis grãm illiminamir
sed exigentib nr̃is m̃itis aduiuari non
possumus. Plerumꝙ enim uicłemus q̃
agencla sunt: ẜ hec oꝑe non implemus.
Nlutunur ⁊ infirmamur. Mentis uidi¬
cium rectitudinem conspicit: ẜ acd hãc
oꝑis fartitudo succumbit. quia nimirũ
iam de pena peccati est. ut ex dono qͥdens
possit bonum conspici: s tamen abes. qd
aspicitur contingat ꝑm̾itum repelli ui¬
sitata ⁊ enim culpa obligat mentem:
ut nequaqmͣ furgere possit. ad rectitu¬
iliuidinem. Conatur ⁊ labitur: quia u
sponte dui ꝑstitit ibi ⁊ cũ noluerit coac¬
ta cadit. Bene de hac nr̃a inturuatiõe.
ex typo humani gen̾is ꝑ psalmistam
dicitur. Incuruatus sum ⁊ humiliatus
sum usc qͣq. Contemplatur quippe. qd̾

Expanded text:
Vocavit et erexit, quia illuminavit et adjuvit. Vocat, sed non erigit, quando quidem per ejus gratiam illuminamur, sed, exigentibus nostris meritis, adjuvari non possumus. Plerumque enim videmus quae agenda sunt, sed hoc opere non implemus. Nitimur, et infirmamur. Mentis judicium rectitudinem conspicit, sed ad hanc operis fortitudo succumbit, quia nimirum jam de poena peccati est ut ex dono quidem possit bonum conspici, sed tamen ab eo quod aspicitur contingat per meritum repelli. Usitata etenim culpa obligat mentem, ut nequaquam surgere possit ad rectitudinem. Conatur, et labitur, quia ubi sponte diu perstitit, ibi et cum noluerit coacta cadit. Bene de hac nostra incurvatione ex typo humani generis per Psalmistam dicitur: Incurvatus sum et humiliatus sum usquequaque . Contemplatus namque q
Abbreviated transcription (Latin):
uertite: quam celerrime huiꝰ uite
tempora firgiant considerate. quam
hunc ante oculos ur̃i cordis ponite
hunc proximorum ur̃oꝵ mentib in¬
timate: ut inquantum uires suppe¬
tunt. si annuntiare eum non negligi¬
tis uocari ab eo angeli cum iohanne
ualeatis. Quod ipse p̃stare dignet᷑:
qui uiuit et regnat in secula seculo

Expanded text:
vertite: quam celerrime hujus vitae vertite: quam celerrime hujus vitae tempora fugiant, considerate: quam Hunc ante oculos vestri cordis ponite: hunc proximorum vestrorum mentibus intimate; ut inquantum vires suppetunt, si annuntiare eum non negligitis, vocari ab eo Angeli cum Joanne valeatis; quod ipse praestare dignetur qui vivit et regnat Deus in saecula saeculo
Abbreviated transcription (Latin):
tenditis: curate ne ad eum soli uenia¬
tis. Hinc et enim scriptum est. Qui au¬
dit dicat ueni ut qui iam incorde uo¬
cem suꝑni amoris acceꝑit. foris etiam
ꝓrimis uocem exhortationis reddat.
Et si fortasse panem ut indigenti elemo¬
simam porrigat non habet: s mauis
quod tribuere ualeat qui linguam ha¬
bet. Plus est enim uerbi pabulo uictu¬
ram imꝑpetuum mentem reficere: ꝙͣ
uentrem moriture carnis terreno pa¬
ne satiare. Nolite gͦ fratres ꝓrimis ue¬
stris elemosinam uerbi subtrahere. Me¬
cum uos ammoneo: ut ab ocioso sermo¬
ne parcamus. inutilit̾ loqui decline¬
mus in quantum reniti lingue p̃ua¬
lemus. In uentum uerba non deflu¬
ant: cum iudex dicat. Omne uerbũ
ociosum quod loquuti fuerint homi¬
nes: reddent de ͤ rationem in die iudi¬
cii. O ciosum quippe u̾bum est: qd̾
aut utilitate rectitudinis. aut ratiõe
iuste neccessitatis caret. Ociosa ergo
colloquia ad etlificationis fructum

Expanded text:
tenditis, curate ne ad eum soli veniatenditis, curate ne ad eum soli veniatis. Hinc etenim scriptum est: Qui audit, dicat: Veni ; ut qui jam in corde vocem superni amoris acceperit, foras etiam proximis vocem exhortationis reddat. Et fortasse panem, ut indigenti eleemosynam porrigat, non habet; sed majus est quod tribuere valeat, qui linguam habet. Plus enim est verbi pabulo victuram in perpetuum mentem reficere, quam ventrem moriturae carnis terreno pane satiare. Nolite ergo, fratres, proximis vestris eleemosynam verbi subtrahere. Mecum vos admoneo, ut ab otioso sermone parcamus, inutiliter loqui declinemus. Inquantum reniti linguae praevalemus, in ventum verba non defluant, cum judex dicat: Omne 1457 verbum otiosum quod locuti fuerint homines, reddent de eo rationem in die judicii . Otiosum quippe verbum est, quod aut utilitate rectitudinis, aut ratione justae necessitatis caret. Otiosa ergo colloquia ad aedificationis studium
Abbreviated transcription (Latin):
uatum quod acceperas in tormentis exi¬
garis. Neq enim plusquam unum ta¬
lentum acceperat: qui hoc abscondere
magis studuit quam erogare. Et scimus
quod in tabernaculo non solum pliyale¬
tantum modo: sed precipiente domino
etiam cyati facti sunt. ꝑ phyalas quippe:
doctrina eruberans. ꝑ cyatos uͦ: parua
doctrina ueritatis plenus: audientium
mentes inebriat. ꝑ hoc gͦ quod dicit:
profecto phyalam porrigit. Alius explere
qd̃ sentit non ualet: s quia hoc ut cũꝙ
denuntiat. ꝓfecto ꝑcyatum gustum p̃¬
bet. Indei gͦ tabernaculo: id est inscã
ecclia positi. si ꝑ doctrine sapientiam
ministrare phyalas minime potestis:
inquantum ꝓ diuina largitate suffi¬
citis. ꝓrimis ur̃is boni uerbi cyͥatos
date. In quantum uos ꝓfecisse p ensa¬
tis: etiam alios trabite. in uia dei soti¬
os habere desiderate. Siquis ur̃m fra¬
tres ad forum aut fortasse adbalneũ
pergit: quem ociosum esse considerat.

Expanded text:
vatum quod acceperas in tormentis exivatum quod acceperas in tormentis exigaris. Neque enim plus quam unum talentum acceperat qui hoc abscondere magis studuit quam erogare. Et scimus quod in Dei tabernaculo non solum phialae, sed, praecipiente Domino, etiam cyathi facti sunt . Per phialas quippe doctrina exuberans, per cyathos vero parva doctrina veritatis plenus, audientium mentes inebriat. Per hoc ergo quod dicit profecto phialam porrigit. Alius explere quod sentit non valet, sed quia hoc utcunque denuntiat, profecto per cyathum gustum praebet. In Dei ergo tabernaculo, id est in sancta Ecclesia, positi, si per doctrinae sapientiam ministrare phialas minime potestis, in quantum pro divina largitate sufficitis proximis vestris boni verbi cyathos date. In quantum vos profecisse pensatis, etiam vobiscum alios trahite, in via Dei socios habere desiderate. Si quis vestrum, fratres, ad forum aut fortasse ad balneum pergit, quem otiosum esse considerat u
Abbreviated transcription (Latin):
meum ante faciem tuã: qui p̃parabit
uiam tuam ante te. Quod enim grece an¬
gelus: hoc latin e nuncius dicit᷑. Recte gͦ
qui nuntiare suꝑnum iudicem mittitur:
angelus uocatur: ut dignitatem seruet
in nomine quam ex plet inoꝑatione. Al¬
tum quidem nomen est: s uita nomine
qui sacer dotii nomine censentur. angłi
uocantur. ꝓpħa aitestante qui ait. labi¬
a sacertlotis custodiunt scientiam et le¬
gem exquirunt exore eius quia angłs
domini exercituum est. S huuis altitu¬
dinem nominis: etiam uos uultis potes¬
tis mereri. Nam unusquisq ur̃m inquan¬
tum sufficit: in quantum grãm suꝑne
aspirationis accepit: si a prauitate pro¬
rimum reuocat. si ex ortari ad bene oꝑan¬
dum curat si eternum regnum uł sup¬
plicium erranti denuntiat. cum uerba¬
sancte annuntiationis impendit: pro¬
fecto angelus extitit. Et nemodicat mo¬
nere non sufficio: exhortari idoneus ñ
sum quantum potes ex hibe ne male ser¬

Expanded text:
meum ante faciem tuam, qui praeparabit meum ante faciem tuam, qui praeparabit viam tuam ante te . Quod enim Graece angelus, hoc Latine nuntius dicitur. Recte ergo qui nuntiare supernum judicem mittitur angelus vocatur, ut dignitatem servet in nomine, quam explet in operatione. Altum quidem nomen est, sed vita nomine qui sacerdotii nomine censentur angeli vocantur, propheta attestante, qui ait: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est . Sed hujus altitudinem nominis, etiam vos, si vultis, potestis mereri. Nam unusquisque vestrum in quantum sufficit, in quantum gratiam supernae aspirationis accepit, si a pravitate proximum revocat, si exhortari ad bene operandum curat, si aeternum regnum vel supplicium erranti denuntiat, cum sanctae annuntiationis verba impendit, profecto angelus existit. Et nemo dicat: Admonere non sufficio, exhortari idoneus non sum. Quantum potes exhibe, ne male ser
Abbreviated transcription (Latin):
iohannes non esse uestitus mollibus
dicitur. ꝑ significationem intelligi et
aliter potest. Mollib enim uestitus ñ
fuit: qui uitam pectantium non blan¬
dimentis fouit. s ugore asꝑe inuec¬
tionis increpauit dicens. Genimina
inꝑarum quis uobis de monstrabit.
fugere a uentura iras. Unde ⁊ ꝑ salo¬
monem dicitur. Uerba sapientum qͣi
stimuli ⁊ sicut. claui in altum defixi.
Claiuis quippe atq stimulis sapientiũ
uerbaꝵ. comparantur: qr culpas de¬
linquentium nesciunt palpare. s pũ¬
gere. Sed quid existis uidere indeserto:
Prophetam: Etiam dico uobis: ⁊ plusqm
ꝓpħiam. Proplie quippe ministerium ẽ
uentura p̃dice̾ non etiam demonstrare.
Iohannes gͦ plusquam ꝓpħa ẽ: quia eum
agitata esse de negatur. quia non ẽẽ uesti¬
tus mollib dicit᷑. qui apħe nomĩe huic
impar esse ꝑhibetur: iam quicl digne
dici possit audiamus. Sequitur. hic est
de quo scriptum est. Ecce mitto angelum

Expanded text:
uamvis hoc quod Joannes non esse vestitus mollibus uamvis hoc quod Joannes non esse vestitus mollibus dicitur, per significationem intelligi et aliter potest. Mollibus enim vestitus non fuit, quia vitam peccantium non blandimentis fovit, sed vigore asperae invectionis increpavit, dicens: Genimina viperarum, quis vobis demonstravifugere a ventura ira? Unde et per Salomonem dicitur: Verba sapientium quasi stimuli, et sicut clavi in altum defixi . Clavis quippe atque stimulis sapientum verba comparantur, quia culpas delinquentium nesciunt palpare, sed pungere. 5. Sed quid existis videre in desertum? Prophetam? Etiam dico vobis, et plus quam prophetam. Prophetae quippe ministerium est, ventura praedicere, non etiam demonstrare. Joannes ergo plus quam propheta est, quia eum agitata esse denegatur, quia non esse vestitus mollibus dicitur, quia prophetae nomen huic impar esse perhibetur, jam quid digne dici possit audiamus. Sequitur: Hic est de quo scriptum est: Ecce ego mitto angelum
Abbreviated transcription (Latin):
iram prouocet: atq ad remissionem
in utilis gratie nullus fauor inclinet.
Non nos ꝓspera eleuent: non aduer¬
sa ꝑturbent. Ut qui ui soliditate fidei
figiinur: nequaquam rerum transeim¬
tium mutabilitate moueamur. Ad huc
autem de eius exp̃ssione subiungit᷑.
libus uestitum : Ecece qui mollibus ue¬
stiuntur in domibus regum sunt. Ca
libus uestiuntur in domibus regum st̃.
nisi aꝑta sententia de monstrare. qr
non pro celesti s pro t̃reno regno mili¬
tant. hii qui pro deo ꝑpeti aspera fu¬
giunt: sol sed solis exteriorib dediti.
presentis uite molliciem ⁊ delectationẽ
querunt. Nemo gͦ existimet influxu
catum de esse: quia si hoc culpa non
esset: nullo modo iohannem domi¬
nus de uestimenti sui asꝑitate laudas¬
set. Si hoc culpa non esset: nequaqm
petrus apłs ꝑ epistolam feminas a
pretiosarum uestium appetitu compes¬
ceret dicens. Non in ueste p̃ciosa. Pen¬
sate gͦ que culpa sit hoc etiam iuros

Expanded text:
iram provocet, atque ad remissionem iram provocet, atque ad remissionem inutilis gratiae nullus favor inclinet. Non nos prospera elevent, non adversa perturbent, ut qui in soliditate fidei figimur, nequaquam rerum transeuntium mutabilitate moveamur. 3. Adhuc autem de ejus expressione subjungitur: libus vestitum? ecce qui mollibus vestiuntur in domibus regum sunt . Calibus vestiuntur in domibus Regum sunt, nisi aperta sententia demonstrare quia non coelesti, sed terreno regi militant hi qui pro Deo perpeti aspera fugiunt, sed, solis exterioribus dediti, praesentis vitae mollitiem et delectationem quaerunt? Nemo ergo existimet in fluxu catum deesse, quia si hoc culpa non esset, nullo modo Joannem Dominus de vestimenti sui asperitate laudasset. Si hoc culpa non esset, nequaquam Petrus apostolus per epistolam feminas a pretiosarum vestium appetitu compesceret, dicens: Non in veste pretiosa . Pensate ergo quae culpa sit hoc etiam viros
Abbreviated transcription (Latin):
diamus. Quid existis uidere indeser
to: harundinem uento agitatã: Qd̃
iuidelicet non asserendo: s negando
intulit: Harundinem qͥppe mox
ut aura contigi̾t: in partẽ alteram
fiectit. Et quid ꝑ harundinẽ nisi
carnalis animus designatur: Qui
mox in fauore uel detractione tangi¬
tur: statim in partem quanlibet
inclinatur. Si enum ab humano
ore aura fauoris flauerit: hyla¬
rescit. extollitur. totumq se quasi
ad gr̃am in flectit. S si inde uentus
detractionis eruꝑit. unde laudis
aura ueniebat: mox hunc quasi in
partem alteram ad uim furoris in¬
clinat. o harundo uento agitata io¬
hannes non erat. quia hunc nͨ blan¬
rum faciebat. Nec ꝓsꝑa hunc erige¬
re: nec adu̾sa nouerant inclinare. ha¬
riuncdo gͦ uento agitata iohannes non
erat: quem abstatus sui rectitudine nuil¬
la rerum uaritͤas in flectebat. Discamꝰ
esse: solidemus animum int auras
linguarum positum: stet in fleribilis
status mentis: Nulla nos de tractio ad

Expanded text:
diamus: Quid existis in desertum videre? diamus: Quid existis in desertum videre? Arundinem vento agitatam? Quod videlicet non asserendo, sed negando intulit. Arundinem quippe mox ut aura contigerit, in partem alteram flectit. Et quid per arundinem nisi carnalis animus designatur? Qui mox ut favore vel detractione tangitur, statim in partem quamlibet inclinatur. Si enim ab humano ore aura favoris flaverit, hilarescit, extollitur, totumque se quasi ad gratiam inflectit. Sed si inde ventus detractionis eruperit, unde laudis aura veniebat, mox eum quasi in partem alteram ad vim furoris inclinat. Sed arundo vento agitata Joannes non erat, quia hunc nec blanrum faciebat. Nec prospera hunc erigere, nec adversa noverant inclinare. Arundo ergo vento agitata Joannes non erat, quem a status sui rectitudine nulla rerum varietas inflectebat. Discamusesse; solidemus animum inter auras linguarum positum, stet inflexibilis status mentis. Nulla nos detractio ad
Abbreviated transcription (Latin):
in me. Uisis tot signis. tantisq uir¬
tutibus: non scandalizari quisꝙ po¬
tuit. s mirari. Sed in fidelium mẽs
graue in illo scandalum ꝑtulit: cum
eum ⁊ post tot miracula morientẽ
dicit. Nos autem p̃dicamus xpistum
crucifixũ uideis quidẽ scandalum:
gentibus autem stulticiã. Stultum
quippe hominib uisũ est: ut ꝓhomi¬
nibus auctor uite moreretur. Et iñ
contra eum homo scacdalum sũpsit.
unde ei ampluis debitor fieri debuit.
Nam tanto deus ab hominibus dig¬
nius honorandus est: quanto ꝓhomi¬
nibus et inligna suscepit. Quid est
gͦ dicere beatus qui non fu̾it scancla¬
lizatus in me. nisi aꝑta uoce abiectio¬
nem mortis sue. humilicatẽq signa¬
re: Ac si patenter dicat. Mira quid̃
facio: s abiecta ꝑpeti non dedignor.
Quia gͦ morientło te sub sequor: cauẽ¬
dum ualde est hominibus. ne in me
mortem despiciant: qui signa uene¬
rantur. Sed dimissif ioħ̃is discipulis
quid de eodem ioħe turbis dicat au¬

Expanded text:
is . Visis enim tot signis, tantisque virtutibus, non scandalizari quisque potuit, sed admirari. Sed infidelium mens grave in illo scandalum pertulit, cum eum et post tot miracula morientem dicit: Nos autem praedicamus Christum crucifixum, Judaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam . Stultum quippe hominibus visum est ut pro hominibus auctor vitae moreretur; et inde contra eum homo scandalum sumpsit, unde etiam plus debitor fieri debuit. Nam tanto Deus ab hominibus dignius honorandus est, quanto pro hominibus et indigna suscepit. Quid est ergo dicere: Beatus qui non fuerit scandalizatus in me, nisi aperta voce abjectionem mortis suae humilitatemque signare? Ac si patenter dicat: Mira quidem facio, sed abjecta perpeti non dedignor. Quia ergo moriendo te subsequor, cavendum valde est hominibus, ne in me mortem despiciant, qui signa venerantur. 2. Sed dimissis Joannis discipulis, quid de eodem Joanne turbis dicat au
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce tribulationum flamma mundum
concremat ⁊ cunꝰta que ineo spociosa
uidebantur: finis iam ꝓrimus. uelud
mum credite: si uobiscum aliquid de illo
rapiatis siquid fugientes tollitis. si hoc
quod ꝑire remanendo potãt ad retribu¬
tionem uobis ꝑpetuam largiendo serua
Ad uidendum gͦ cicuis uidicem nrm̃.
quia cum magna importunitate impelli¬
mur ei bonis actib cum festinatione
preparemur donante.¬

Expanded text:
Ecce tribulationum flamma mundum Ecce tribulationum flamma mundum concremat, et cuncta quae in eo speciosa videbantur finis jam proximus velut mum credite 1451 si vobiscum aliquid de illo rapiatis, si quid fugientes tollitis, si hoc quod perire manendo poterat ad retributionem vobis perpetuam largiendo servatAd videndum ergo citius judicem nostrum quia cum magna importunitate impellimur, ei bonis actibus cum festinatione praeparemur, donante
Abbreviated transcription (Latin):
quio est subiectio: indebita impensa. Mu¬
nus a manu: peccunia est: Munus alin¬
gua: fauor. Qui gͦ sacros ordines tribuit:
tunc abomni mun̾e manus excutit.
quando indiuinis rebus non solum
nullam peccuniam. s etiam humanã
sint nr̃a cognoscitis: mentis oculo s
ad ur̃a reuocate. Cuncta erga uos ui¬
cissim gratis agite nolite oꝑis uestri
in hoc mundo retributionem querere¬
quami tanta iam cernitis uelocitate de¬
pro temporali retributione faciatis: ipsum
testem ur̃i oꝑis. querite quem udicẽ
sustinetis. Occulta nunc esse bona ur̃a
uideat ut ea retributionis sue tempore
in plipublico ostencdat situt carni ur̃e
ne deficiat cͦobos cotidie p̃betis. sic ñ¬
tis ur̃e cotidiana alimenta bona sint oꝑa
Cibo corpus pascitur: pio oꝑe sp̃c nutrie᷑
do enim repentinus ignis habitaculum
assumit: quisquis eius possessõ extiterit
rapit quod ualuerit ⁊ fugit. Lucrum de¬
putat. si quid setitm ex ignibus tollat.

Expanded text:
quio est subjectio indebite impensa, muquio est subjectio indebite impensa, munus a manu pecunia est, munus a lingua favor. Qui ergo sacros ordines tribuit, tunc ab omni munere manus excutit, quando in divinis rebus non solum nullam pecuniam, sed etiam humanam sint nostra cognoscitis, mentis oculos ad vestra revocate. Cuncta erga vos vicissim gratis agite. Nolite operis vestri in hoc mundo retributionem quaerecum tanta jam cernitis velocitate depro temporali retributione faciatis. Ipsum vestri operis testem quaerite quem judicem sustinctis. Occulta nunc bona vestra esse videat, ut ea retributionis suae tempore in publico ostendat. Sicut carni vestrae, ne deficiat, cibos quotidie praebetis, sic mentis vestrae quotidiana alimenta bona sint opera. Cibo corpus pascitur, pio opere 1450 spiritdo enim repentinus ignis habitaculum absumit, quisquis ejus possessor exstiterit, rapit quod valuerit, et fugit, lucrum deputat si quid secum ex ignibus tollat.
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum do: num accepti sp̃c in usum
negotiationis inflectere: ⁊ miracłoꝵ sig¬
na ad auaricie obsequium declinare. hĩc
ut deteruis uenderet: qd male comparas¬
set. Huic de templo redemptor nr̃ flagel¬
lo de resticulis facto turbas eiecit cathe¬
dras nendentium columbas eu̾tie. Eolũ¬
bas quippe uendere est: impositionem
manus qua sp̃s sanctus accipit᷑ ñ ad ui¬
te meritũ s ad p̃mium dare. S sunt
non milli qui quidem nummoꝵ p̃mia
ex ordinatione non accquint: ⁊ tamen
sacros ordines ꝓhumana gr̃a largiunt᷑
Atq delargitate eadem laudis solũ mͦ
retributionẽ querunt. hii nimirum
quod gratis acceptum est gratis ñ tribu¬
unt: quia cde impenso officio sc̃itatis
ne cum iustum uirum scriberet ꝓpħa.
ait. Qui excutit manus suas abomni
manus suas de mun̾e: sed ad uinrit
ab omini. qr aliud ẽ. munuł ab obse¬
quio: aliud munus a manu. aliud mu¬
nus a: lingua. Munus quippe abobse¬

Expanded text:
ipsum donum accepti Spiritus in usum ipsum donum accepti Spiritus in usum negotiationis inflectere, et miraculorum signa ad avaritiae obsequium declinare. Hinc ut deterius venderet quod male comparasset. Hinc de templo redemptor noster flagello de resticulis facto turbas ejecit, cathedras vendentium columbas evertit . Columbas quippe vendere est impositionem manus qua Spiritus sanctus accipitur, non ad vitae meritum, sed ad praemium dare. Sed sunt nonnulli qui quidem nummorum praemia ex ordinatione non accipiunt , et tamen sacros ordines pro humana gratia largiuntur, atque de largitate eadem laudis solummodo retributionem quaerunt. Hi nimirum quod gratis acceptum est gratis non tribuunt, quia de impenso officio sanctitatis ne cum justum virum describeret propheta, ait: Qui excutit manus suas ab omnimanus suas a munere, sed adjunxit ab omni, quia aliud est munus ab obsequio, aliud munus a manu, aliud munus a lingua. Munus quippe ab obse
Abbreviated transcription (Latin):
est qd̾ intus oꝑatur. Nam iuxta ma¬
gistri gentium uocem lingue in signũ
sunc non fidelib s in ficdelibus. Unde
ueniens ⁊ plenam infidelibus in su¬
lam sciens: patrem publii dissinteria
febrib ꝙ uexatum. orando saluauit.
ex infirmatate stomachi lassescentẽ
non uerbo curat: s medicinali arte
mederi parat dicens modico uino utẽ
ꝓpter stomachum ⁊ tuas frequentes
infirmitates. Qui gͦ infirmũ in fide¬
lem una p̃ce saluat: cur. egrotum so¬
cium prece non roborat: Auia nimi¬
rum ille foras ꝑmiraculum sanandꝰ
erat qui uiuus interius nonerat: ut
ꝑ hoc exterior potestas ostenderet. hũc
ad uitam int̾ior uirtꝰ auimaret. Egro¬
tanti autem fideli socio exhibenda fo¬
ras signa non fuerant: qui salubrit
intus uiuebat. S concessa potestate
p̃dicationis concessis uirtutum mira¬
culis: quid redemptor nr̃ subiungat
audiamus: Gratis accepistis: gratis da¬
te. Presciebat namq non nullos hoc

Expanded text:
est quod intus operetur. Nam juxta Maest quod intus operetur. Nam juxta Magistri gentium vocem: Linguae in signum sunt non fiveniens, et 1449 plenam infidelibus insulam sciens, patrem Publii dysenteria febribusque vexatum, orando sanavit . ex infirmitate stomachi lassescentem, non verbo curat, sed medicinali arte reparat, dicens: Modico vino utere, propter stomachum et frequentes tuas infirmitates . Qui ergo infirmum infidelem una prece salvat, cur et aegrotum socium prece non roborat? Quia nimirum ille foris per miraculum sanandus erat, qui interius vivus non erat, ut per hoc quod exterior potestas ostenderet, hunc ad vitam interior virtus animaret. Aegrotanti autem fideli socio exhibenda foris signa non fuerant, qui salubriter intus vivebat. 4. Sed concessa potestate praedicationis, concessis virtutum miraculis, quid Redemptor noster subjungat audiamus: Gratis accepistis, gratis date. Praesciebat namque nonnullos hoc
Abbreviated transcription (Latin):
rarum. Unde et adiuncta sunt p̃di¬
catoribris sanctis miracula. ut fidem
nerbis daret uirtꝰ ostensa: ⁊ nona
facerent qui noua p̃dicarent. Sicut
in hac eadem lectione subiungitur.
Infirmos curate. mortuos suscitate. le¬
prosos mundate. de mones eicite. Florẽ¬
diu in hac uita subsistente carne. Ex¬
uberante rerum opulentia. quis cũ
audiret uicam aliam esse crederet:
Quis in uisibilia iusibilibus p̃ferret:
S adsalutem redeuntibus infirmis
aduitã resurgentib mortuis. carnis.
mundiciam recipientibus. lepiosis
ereptis. a iure inmundoꝵ spũum
demomacis. tot uisibilibus miraculis
exactis. quis non crederet quod de in ui¬
sibilib audiret : Ad hoc quippe uisi¬
bilia miracula choruscant ut corcla
udentium ad fidem in uisibilium
ꝑtrahant. ut ꝑhoc quod mirum forã
agitur: hoc quod intus est longe mi¬
rabilius esse sentiatur. Unde nunc qͦ
cum fidelium numerositas excreuit:
frustra miraculum foris ostendit᷑. si de¬

Expanded text:
rarum. 3. Unde et adjuncta sunt praedirarum. 3. Unde et adjuncta sunt praedicatoribus sanctis miracula, ut fidem verbis daret virtus ostensa, et nova facerent qui nova praedicarent, sicut in hac eadem lectione subjungitur: Infirmos curate, mortuos suscitate, leprosos mundate, daemones ejicite. Florendiu in hac vita subsistente carne, exuberante rerum opulentia, quis cum audiret vitam esse aliam crederet? Quis invisibilia visibilibus praeferret? Sed ad salutem redeuntibus infirmis, ad vitam resurgentibus mortuis, carnis munditiam recipientibus leprosis, ereptis a jure immundorum spirituum daemoniacis, tot visibilibus miraculis exactis, quis non crederet quod de invisibilibus audiret? Ad hoc quippe visibilia miracula coruscant, ut corda videntium ad fidem invisibilium pertrahant, ut per hoc quod mirum foris agitur hoc quod intus est longe mirabilius esse sentiatur. Unde nunc quoque cum fidelium numerositas excrevit, frustra miraculum foris ostenditur, si de
Abbreviated transcription (Latin):
num celorum. hoc iam frẽs dilectissi¬
mi.etiam si euangelium taceat. mũ¬
dus clamat. Quine namꝙ illuis:
uoces eius sunt. Qui enim tot astritꝰ
ꝑ cussionibus agła sua cecidit: quasi
iam nob̾ eꝓximo regnum aliud qd̾
sequitur ostendit. Ipsis iam et a q̃bꝰ
amatur a marus est: ipse ruine eiꝰ¬
p̃dicant quod amandus non est. Si
enim tuinam sue domus quassata
minaretur: quisquis in illa habita¬
ret fugeret. Et qui stantem dilexerat:
recedere quantuis acadente festina¬
ret. Si gͥ mundus cadit ⁊ nos eum amã¬
do amplectimur: oppruni uolumus
potius quam habitare. Qua nulla
nos tatio a ruina illius separat. quos
eiuis passionibus amor ligat. facile gͦ
est nunc iam cum destructura omia
cernimus. animum nr̃m abeius
dilectione disiungere. S hoc illo
intempore difficillimum fuit: quod
tunc predicare celoꝵ regnum inuisi¬
bile mutebantur. Cum longe lateq:
ceruerent omues florere regna ter¬

Expanded text:
num coelorum. Hoc jam, fratres charissinum coelorum. Hoc jam, fratres charissimi, etiam si Evangelium taceat, mundus clamat. Ruinae namque illius voces ejus sunt. Qui enim tot attritus percussionibus a gloria sua cecidit, quasi jam nobis e proximo regnum aliud quod sequitur ostendit. Ipsis jam et a quibus amatur amarus est. Ipsae ejus ruinae praedicant quod amandus non est. Si enim ruinam sui domus quassata minaretur, quisquis in illa habitaret fugeret; et qui stantem dilexerat, recedere quantocius a cadente festinaret. Si igitur mundus cadit, et nos cum amando amplectimur, opprimi volumus potius quam habitare, quia nulla nos ratio a ruina illius separat, quos ejus passionibus amor ligat. Facile est ergo nunc jam cum destructa omnia cernimus animum nostrum ab ejus dilectione disjungere. Sed hoc illo in tempore difficillimum fuit, quo tunc praedicare coelorum regnum invisibile mittebantur, cum longe lateque omnia cernerent florere regna ter
Abbreviated transcription (Latin):
ne grauius de contẽpta p̃dicatione iu¬
dicari mererentur. Subtili gͦ occulto¬
ꝙ uditio a quoꝵ dam aurib p̃dicatio
sancta subtrabitur: quia suscitari per
gr̃am non mererentur. Unde necesse
omnipotentis suꝑ nos domini consilia
occulta timeamus. ne dum mens nr̃a
ext̾ius fusa a sua se uoluntate ñ reno¬
cat. intus contra eam uider t̾ribiliter
adu̾sa disponat. Quod bene psalmi¬
sta intuens ait. Uenite et uidete oꝑa
domini. quam terribilis inconsiliis
suꝑ filios hominum. Uidit namq
qd̃ aliꝰ misericordit̃ uocatur alius iuis¬
ticia exigente repellitur. Et quia alia
parcendo dñs alia irascendo disponit:
ex pauit quod penetrare non potuit. Et
quem non solum inuestigabilem inqͥb
dam suis sententiis. s etiam inslexibilẽ
uidit terribilem inconsiliis ẽẽ memo¬
ranit. Hissis autem p̃dicatorib: quid
p̃cipiatur audiamus. Cuntes p̃dicate
dicentes: quia ad propinquauit reg¬

Expanded text:
ne mererentur gravius de contempta predicatione iune mererentur gravius de contempta predicatione iudicari. Subtili ergo occultoque iudicio a quorundam auribus predicatio sancta subtrahitgratiam non merentur. Unde necesse omnipotentis Dei super nos consilia occulta timeamus, ne dum mens nostra, exterius fusa, a sua se voluptate non revocat, intus contra eam judex terribiliter adversa disponat. Quod bene Psalmista intuens, ait: Venite et videte opera Domini, quam terribilis in consiliis super filios hominum . Vidit namque quod alius misericorditer vocatur, alius justitia exigente repellitur. Et quia alia parcendo Dominus, alia irascendo disponit, expavit quod penetrare non potuit. Et quem non solum investigabilem, sed etiam in quibusdam suis sententiis inflexibilem vidit, terribilem in consiliis esse memoravit. 2. Missis autem praedicatoribus, quid praecipiatur audiamus. Euntes praedicate, dicentes, quia appropinquavit reg
Abbreviated transcription (Latin):
tes samaritanorum ne intraueritis. sed
potius ite ad oues que ꝑierunt domus
isrł. nisi hoc quod facti fine collegimꝰ
quia prius solis uideis uoluit ⁊ post mo¬
dum cunctis gentibus p̃dicari: ut dũ
illa conuerti uocata renuerit: p̃dica¬
tores scĩ ad uocationẽ gentiũ ꝑ ordine
uenirent. quattnus redemptoris nostri
p̃dicatio a. ꝓpriis repulsa gentiles
populos quasi extraneos quereret.⁊
quod uidee fiebat. intestimoniũ: hoc
gentibus gr̃e esset incrementum. Erãt
etiam tunc qui de indea uocandi eẽnt.
⁊ de gentibus uocandi non essent. Nam
et inapostoloꝵ actibus p̃dicante petro
legimus. ⁊ pͥus hebreoꝵ tria milia. et
post ea quinꝙ milia tredidisse. Et̃ cum
Et tamen ipse sp̃c qui pͥus p̃dicationẽ
ꝓhibuit: hanc asinoꝵ cordibus post¬
modum infudit. Nam diu est quod
asia cuncta iam credidit. Itcirco gͦ pͥus
ꝓhibuit qd post modum fecit: quia in
rari mererentur. ¶G tamen utiliter
eis p̃dicationis officium sub trahitur

Expanded text:
tes Samaritanorum ne intraveritis, sed potius ite ad oves quae perierunt domus Israel? Nisi hoc quod ex facti fine colligimus, quia prius soli Judaeae voluit, et postmodum cunctis gentibus praedicari, ut dum illa converti vocata renueret, praedicatores sancti ad vocationem gentium per ordinem venirent, quatenus Redemptoris nostri praedicatio a propriis repulsa, gentiles populos quasi extraneos quaereret; et quod Judaeis fiebat in testimonium, hoc gentibus gratiae esset incrementum. Erant enim tunc qui de Judaea vocandi essent, et de gentibus vocandi non essent. Nam et in apostolorum Actibus, praedicante Petro, legimus et prius Hebraeorum tria millia, et postea quinque millia credidisse . Et cum ; et tamen ipse Spiritus qui prius praedicationem prohibuit, hanc Asianorum cordibus postmodum infudit. Nam diu est quod Asia cuncta jam credidit. Idcirco ergo prius prohibuit quod postmodum fecit, quia tunrari merebantur, nec taeis predicationis officium subtrahitur,
Abbreviated transcription (Latin):
Fenestre autem nr̃i sunt oculi: quia
ꝑ ipsos anuna respicit. qd̃ ex terius
concupiscit. Columba nͨ simplex est.
animal. atq a malicia fellis homi¬
nũ alienum. Quasi columbe gͦ acd
fenestras suas sunt: qui nichil mħi
mundo concupiscunt. Qui omnia
simpliciter aspiciunt: ⁊ uhis que ui¬
dent rapacitatis stuclio non trabuntur
At contra miluus ⁊ ñ columba ad
fenestras suas est: qui ad ea que ocłis
considerat. rapine desiderio anhe¬
lat. Quia gͦ fratres hmñi beati an¬
dree apłi natalicia celebramus de¬
bemus imitari qd̾ colimus. Ostendat
nr̃e obsequium deuotionis iminuta¬
te sollempnitas mentis. Despiciamus
que terrena sunt. relictis temporib
mercemur eterna. Si autem nec¬
dum possumus relinquere ꝓpria sal¬
tem non concupiscamus aliena. ui
necdum mens nr̃a accenditur igne
caritatis: in ambitione sua liabeat.
frenum timoris ut profecꝰtus sui pas¬
sib uegetata dum abaliorum appe¬

Expanded text:
Fenestrae autem nostri sunt oculi, quia Fenestrae autem nostri sunt oculi, quia per ipsos anima respicit quod exterius concupiscit. Columba vero simplex est animal, atque a malitia fellis alienum. Quasi columbae ergo ad fenestras suas sunt, qui nihil in hoc mundo concupiscunt, qui omnia simpliciter aspiciunt, et in his quae vident rapacitatis studio non trahuntur. At contra milvus et non columba ad fenestras suas est, qui ad ea quae oculis considerat rapinae desiderio anhelat. Quia ergo, fratres charissimi, beati Andreae apostoli natalitia celebramus, debemus imitari quod colimus. Ostendat nostrae obsequium devotionis immutatae solemnitas mentis; despiciamus quae terrena sunt, relictis temporalibus, mercemur aeterna. Si autem necdum possumus relinquere propria, saltem non concupiscamus aliena. Si necdum mens nostra accenditur igne charitatis, in ambitione sua habeat frenum timoris, ut profectus sui passibus vegetata, dum ab alienorum appe
Abbreviated transcription (Latin):
res concurrere: s ꝓdesse etiam ultra
uires uelle. Quid gͦ isto holocausto lo¬
cupleciꝰ quando ꝑ hoc quod deo immolat
inara cordis anima semet ipsam mas¬
tat. S hoc bone uolũtatis sacrificiũ
numquam plene ꝑsoluitur nisi mun¬
di huius cupiditas ꝑfecte deseratur.
Nam quici quid meo concupiscimus:
hoc proculdubio prorimis inuide¬
mus. Uidetur et enim quia nobis
desit: quod alter assequitur. Et quia
semꝑ inuidia a bona uoluntate dis¬
cordat: mor ut hec mentem ceperit
illa cdiscedit. Unde p̃dicatores sancti
ut possint ꝓximos ꝑfecꝰte diligere
studuerunt. in hoc seculo nichila¬
bene ysayas intuens ait. Qui sunt
isti qui ut nubes uolant. ⁊ quasi co¬
lumbe ail fenestras suas: Uidit
quippe eos terrena despicere m̃te
celestib propinquare. uerbis plu¬
ere miraculis coruscare. Et quos
a terrenis contagiis ⁊ scã p̃clicatio
⁊ sublimis uita suspenderat: hos
uolantes pariter ⁊ nubes apellat.

Expanded text:
res concurrere, sed prodesse etiam ultra res concurrere, sed prodesse etiam ultra vires velle. Quid ergo isto holocausto locupletius, quando per hoc quod Deo immolat in ara cordis anima semetipsam mactat? 4. Sed hoc bonae voluntatis sacrificium nunquam plene persolvitur, nisi mundi hujus cupiditas perfecte deseratur. Nam quidquid in eo concupiscimus, hoc procul dubio proximis invidemus. Videtur etenim quia nobis desit quod alter assequitur. Et quia semper invidia a bona voluntate discordat, mox ut haec mentem ceperit, illa discedit. Unde praedicatores sancti ut possent proximos perfecte diligere studuerunt in hoc saeculo nihil abene Isaias intuens, ait: Qui sunt isti, qui ut nubes volant, et quasi columbae ad fenestras suas ? Vidit quippe eos terrena despicere, mente coelestibus propinquare, verbis pluere, miraculis a terrenis contagiis sancta praedicatio et sublimis vita suspenderat, hos volantes 1453 pariter et nubes appellat.
Abbreviated transcription (Latin):
demptore ⁊ enim nato celi ciues
ostensi sunt: qui clamarent. Gła
inexcelsis deo ⁊ interra par ho¬
minibus lone uoluntatis. Ante dei
namq oculos numquam est ua¬
cua munnis manus a munere si
archa cordis sit repleta bona uo¬
luntate. hinc et enim psalmistadic̃.
In me sunt deus uota tua: que reddã
laudationes tibi. Ac si aꝑte dicat.
Et si exterius munera offerenda
non habeo: intra me ipsum tamen
inuen̾io quod inara tue laucdis impo¬
no. Quia qui nr̃a datione non pasce¬
ris: oblatione cordis melius placari.
Nichil quippe offertur deo dicius: uo¬
luntate bona uoluntas autem bona
est: sic aduersa alterius sicut nr̃a ꝑ
timescere. sic de ꝓsperitate proximi
sicut de nr̃o profectu gratulari. Ali¬
ena clampna nr̃a credere: aliena lu¬
cra nr̃a deputare. Amicum ñ ꝓpter
munclum s ꝓpter deum diligere:
inimicum etiam amando tollerare.
Nulli quod pati non iuis facere. Aul¬
li quod tibi iuste impendi desideras.

Expanded text:
demptore etenim nato, coeli cives demptore etenim nato, coeli cives ostensi sunt, qui clamarent: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Ante Dei namque oculos nunquam est vacua manus a munere, si fuerit arca cordis repleta bona voluntate. Hinc etenim Psalmista dicit: In me sunt, Deus, vota tua quae reddam, laudationes tibi . Ac si aperte dicat: Etsi exterius munera offerenda non habeo, intra memetipsum tamen invenio quod in ara tuae laudis impono, quia qui nostra datione non pasceris, oblatione cordis melius placaris. Nihil quippe offertur Deo ditius voluntate bona. Voluntas autem bona est sic adversa alterius sicut nostra pertimescere, sic de prosperitate proximi sicut de nostro profectu gratulari, aliena damna nostra credere, aliena lucra nostra deputare, amicum non propter mundum, sed propter Deum diligere, inimicum etiam amando tolerare, nulli quod pati non vis 1452 facere, nulli quod tibi juste impendi desideras d
Abbreviated transcription (Latin):
deriis carnis renuntiatis. Exteriora
enim nr̃a domino quanlibet par¬
ua sufficiunt. Cor namq ⁊ ñ subam
pensat. Nec ꝑpendit quantum in
eius sacrificio: s ex quanto ꝓferat᷑.
Nam si exteriorem subam ꝑpenda¬
mus: ecte sancti negotiatores nostri
ꝑpetnam angelorum uitam clatis
retibus ⁊ naui mercati sunt. Estima¬
tionem quippe precii rete non habet.
s tamen regnum cdei tãtũ ualet qnͣ¬
tum habes. Ualuit namq i tͦ cheo
dimidium sub̃e: qr dimidium aliud
ad hoc quod in iuste abstulit restitu¬
endum inquadruplo reseruauit.
Ualuit petro et audree: dimissis
retib et naui. Ualuit iudue: du¬
obus minutis. Ualuit alteri calice
aque frigide. Regnũ itaq dei ut
diximus tantum ualet quãtum ha¬
bes. Ponsate gͥ fratres quid uluis
cum enuitur. quid carius cum pos¬
sidetur: S fortasse nec calix aque
frigide susppetit qui indigenti p̃¬
beatur: etiam tunc securitatem
nobis ꝓmitit sermo diuinus. Re¬

Expanded text:
deriis terrenis renderiis terrenis renetenim nostra Domino, quamlibet parva, sufficiunt. Cor namque, et non subpensat; nec perpendit quantum in ejus sacrificio, sed ex quanto proferatur. Nam si exteriorem substantia‹m› perpendamus, ecce sancti negotiatores nostri perpetuam angelorum vitam datis retibus et navi mercati sunt. Aestimationem quippe pretii non habet, sed tamen regnum Dei tantum valet quantum habes. Valuit namque Zacchaeo dimidium substantiae, quia dimidium aliud ad hoc quod injuste abstulit restituendum in quadruplum reservavit . Valuit Petro et Andreae dimissis retibus et navi , valuit viduae duobus minutis , valuit alteri calice aquae frigidae . Regnum itaque Dei, ut diximus, tantum valet quantum habes. 3. Pensate igitur, fratres, quid vilius cum emitur, quid charius cum possidetur. Sed fortasse nec calix aquae frigidae suppetit qui indigenti praebeatur, etiam tunc securitatem nobis promittit sermo divinus. Re