comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
E dem contubitum qui non fit cau¬
sa prolis nuꝑtie non cogunt tieriset
impet᷑nt ignosci. sitñ nõ iͣ sit nimis uͭ
impediat temꝑa que oroni debentur
nec ĩmutetur in eum usum qui est cõtͣ
naturam. Contubitus enim nec̾tariuᷤ
causagenerandi inculpabilis solnsip̃e
nuptialis est. Ie qui uitra neccitatem
ꝓgredit᷑ nõ cationi let libidni obseqͥ¬
tur. ⁊ hunc non exigere set reddere cõ¬
iugine fornicetur ad conigem per¬
tinet. Si uero ambo tali contupiscentie
subigunt᷑ rem faciunt quenonẽ nup¬
tiaꝵ cuius delicci non sunt nuꝑtie hor
dendi carnialis debiti fides. hoc est opꝰ
nuꝑtiaꝵ quod ab omni peccato defen¬
deit apostolus dicens non peccat uirgo
qisinupocerit. cum igitur culpabilis ã
sit gn̾andi ĩtentione concubitus qui
ꝓprie nuptiis imputandus est qui se¬
cundum ueniã concedit apłs. nisi qd̃
conurges debitum carnis exposcunt
non ꝓpaginis uoluntate s libidinis
uoluptate. que tamen uoluptas nõ

Expanded text:
 10: Concubitum qui non fit causa prolis, nuptiae non cogunt fieri, sed impetrant ignosci; si tamen non ita sit nimius, ut impediat tempora quae orationi debentur, nec immutetur in eum usum qui est contra naturam. Concubitus enim necessarius causa generandi inculpabilis, et solus ille nuptialis est. Ille vero qui ultra necessitatem progreditur, non rationi, sed libidini obsequitur; et hunc non exigere, sed reddere conjugi ne fornicetur, ad conjugem pertinet. Si vero ambo tali concupiscentiae subiguntur, rem faciunt quae non est nuptiarum; cujus delicti non sunt nuptiae hordendi carnalis debiti fides, hoc est opus nuptiarum, quod ab omni peccato defendit Apostolus dicens, 1 Coquitur. Cum igitur culpabilis non sit generandi intentione concubitus, qui proprie nuptiis imputandus est, quid secundum veniam concedit Apostolus, nisi quod conjuges debitum canon propagationis voluntate, sed libidinis voluptate? quae tamen voluptas non
Abbreviated transcription (Latin):
tetut de eo quod interrogastis si ali¬
quis fiuolam suam duxerit uxorem
⁊̃ de eo qui concubuit cum cõmatre
hac causa ut discidiñ fieret coningn
sipost in tali copła possunt permane¬
re sic Rdendumest si filiolam aut
cõmatrem suã auquus in coniigio
digcerit seꝑandos esse iudicamus ⁊
graui penitẽtia plectendos. siuero
coniuges legittimi unus uel ãbo
ex mͣdustn᷑a ħ fecerint ut fiuum
luum de fonte suscrꝑent simnupti
manere uoluint bonum est sin aũt
grauius penitentia insidiatori ĩiũga¬
tur. ⁊̃ simul maneant. ⁊ sip̾uarica¬
tor conurgii super uỹcit acerima pe¬
nitentia mulccetur ⁊ sine spe cõiu
aliquis filiolam suam uet cõma¬
trem ñ pot̃ sibi copitiare nuptiali
sunt non ideo seꝑandi sunt. qr ait̃
eoꝵ insidiose faium de fonte leua¬
uit qd̃ ⁊̃ nicholaus confirmat dicẽ
uiri. fcuum ex aua femina ge¬
nitum de sacro fonte leuaũit pꝰ¬
modũ possit cum eodem uiro co¬
ꝑulari quods ideo cõuingi posse

Expanded text:
etur: De eo quod interrogasti, si aliquis filiolam suam duxerit in uxorem, et de eo qui concubuit cum matre spihac causa ut dissidium fieret conjugii, si post in tali copula non possunt permanere; sic respondendum est: Si filiolam aut commatrem suam aliquis in conjugium duxerit separandos esse judicamus, et gravi poenitentia plectendos. Si vero conjuges legitimi, vel unus, vel ambo ex industria hoc fecerint, ut filium suum de fonte susceperint, si innupti manere voluerint, bonum est; sin autem, gravis poenitentia insidiatori injungatur, et simul maneant; et si praevaricator conjugii supervixerit, acerrima poenitentia mulctetur, et sine spe conjualiquis filiolam suam vel commatrem non potest sibi copulare nuptialitsunt, non ideo separandi sunt, quia alter eorum insidiose filium de fonte levavit. Quod etiam Nicolaus confirmat dicensviri filium ex alia femina genitum de sacro fonte levaverit, postmodum possit cum eodem viro copulari. Quos ideo conjungi posse
Abbreviated transcription (Latin):
latum est ad sanctam synodum ꝙ
quidam ingenuus ingenuam acre¬
perit uxorem. ⁊ post fiuoꝵ procre¬
auonem occ̃onem diuortũ. cuius¬
dam seruum fecerit utrum mull¬
erem neccͣio tenere debeat. ⁊ siten
uxorem minime debere dimitri ñ
ex consensu coniugis se setuum
fecerit quem liberum ip̃a mari¬
tum acceperat de etaro conctahẽ¬

Expanded text:
latum est ad sanctam synodum quod quidam ingenuus ingenuam acceperit uxorem, et post filiorum procreationem occasione divortii cujusdam servum se fecerit, utrum erem necessario tenere debeat; et si teuxorem minime debere dimitti; noex consensu conjugis se servum fecerit, quem liberum ipsa maritum acceperat. 4. De aetate contrahe
Abbreviated transcription (Latin):
eis hec ittilia esle post mortem nã
qui sine fide operante per dilectio¬
nem eius q sacramentis de corpore
exierunt frustra illis a suis ħi ꝑecca¬
us pietatis officia impenduuntur. cꝰ
dum hic essent pigndle cãluerunt

Expanded text:
post mortem. Nam qui sine fide operante per dilectionem, ejusque sacramentis, de corpore exierunt, frustra illis a suis hujusmodi pietatis officia impenduntur; cujus, dum hic essent, pignore, caruerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
qui iam non esse extimabatur assũ¬
psit. Sic enim muita qu̾e ad eosqui
in caꝑtiuitatem ducti sunt pertine¬
bant in ius auenum transire potue¬
runt. ⁊ tamen plene iustitie est ut
eisdem de reuersis reformentur Iõ¬
q si uiri post longam captiuitatem
dum est ⁊ inculpabile iudicandum
capte ut malint hiis coherere ꝙͣ ad
legittimum transire consortiũ me¬
ueres que ad uiroᷤ suos reuerti noluit
illos quitaut iunguntur ut tre¬
dant uirũ int̾emptum per ignorã¬

Expanded text:
qui jam non esse existimabatur, assumpsit. Sic enim multa quae ad eos qui in captivitatem ducti sunt, pertinebant, in jus alienum transire potuerunt; et tamen plenae justitiae, est ut eisdem reversis reformentur. Ideoque si viri post longam captivitatem dum est, et inculpabile judicandumcaptae, ut malint his cohaerere, quam ad legitimum redire consortium, meeres quae ad viros suos reverti nolueriillos qui taliter junguntur, ut credant virum interemptum, per ignoran
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ nimirũ urori mee de ꝓpinquita¬
te uiri sui in cuntis cognationis
gradib conuenit obsecuare. Qui
tiero auorsum sentiunt antixp̃i
sunt. Item uuius paꝑa coniuinga¬

Expanded text:
d nimirum uxori meae de propinquitate viri sui in cunctis cognationis gradibus convenit observare. Qui vero aliorsum sentiunt, antichristi sunt. Item Julius papa
Abbreviated transcription (Latin):
eisdem surgnus parcib continent᷑
aui enim iudicantur ⁊ pereunt a¬
ui ñ iudicant᷑ ⁊ pereunt. auiiudi¬
cantur ⁊ regnant. alii non iudican¬
tur ⁊̃ regnant. indicantur ⁊ pereũt
quib dominica inclamanione dr̃¬

Expanded text:
s partibus continentur. Alii enim judicantur, et pereunt; alii non judicantur, et pereunt; alii judicantur, et regnant; alii non judicantur et regnant. Judicantur et pereunt quibus dominica inclamatione dic
Abbreviated transcription (Latin):
consanguinitatis coniũantate di¬
tos separat si autem igno uidun
consanguinitate eiusdem inditio
tur non fuisse coniirgium quia ñ
erant legittime persone. sed tam̃
decrimine excusant᷑ per ignoran¬
tiam. ⁊ qͣi coniirgiũ reputatur. qr
bona fide ⁊ per manum ect̃e cõne¬
nerunt. uñ ⁊ filii eoꝵ legiitimi hñ¬
tur lliuero dicunt fuisse cõiugiũ
ucet non eẽnt legitime persone
qr tauum coniunctiones uocant
canonꝯs coniugia. urbi de persõis
agunt quaꝵ testimonio consan¬
guineoꝵ sit dirimenda coniune¬
tio. Unde urbanus ppͣ quib perso
consanguinitatẽ iure iurando fir
mau̾int. uel ip̃i forte confessi fue¬
rint consugia dissoluantur si uo
neiitum contigerit ep̃i eos per fidem
ap̃i obtestentur qͣtiis ꝑaiam fate¬
antur si se recognoscunt consãgni¬
neos. si se iuditio ep̃oꝵ segregaue¬
ut cumtres uel duo ex ꝓpinquiori¬
b eius qui accusatur hancppin¬
quitatẽ iuram̃to firmauerunt. ł̃¬
remoto amore timore p̃cio ⁊ õi ma¬

Expanded text:
consanguinitatis conjunctos separat. Si autem ignoranter consanguinitate ejusdem judicio tur non fuisse conjugium, quia non erant legitimae personae; sed tamen de crimine excusantur per ignorantiam, et quasi conjugium reputatur, quia bona fide et per manum Ecclesiae convenerunt. Unde et filii eorum legitimi habentur. Alii vero dicunt fuisse conjugium, licet non essent legitimae personae, quia talium conjunctiones vocant canones conjugia, ubi de personis agitur, quarum testimonio consanguineorum sit dirimenda conjunctio. Unde Urbanus papa, consanguinitatem jul ipsi forte confessi fuerint, conjugia dissolvantur. Si vero neutrum contigerit, episcopi eos per fidem Christi obtestentur, quatenus palam fateantur, si se recognoscunt consanguineos. Si se judicio episcoporum segregaveut cum tres vel duo ex propinquioribus ejus qui accusatur, hanc propinquitatem jurejurando firmaverint, veremoto amore, timore, pretio, et omni ma
Abbreviated transcription (Latin):
lectores lec hosti¬
arios ecorcistas
acoutos si extra
notum ⁊ habitũ
inueniuntur et
continẽtiam pro¬
fĩti nolũit ueo¬
remducere uir¬
ginem ecc̃a ro¬
mana permictit
non uiduamuł
repudiatam qr
mus ad clicatũ
abstinere qõ si¬
non fecerint ⁊
ab ecc̃astico re¬
moueantur of¬
fitio ceteros ue¬
ro clicos ad hoc
non cogit. Item¬

Expanded text:
lectores, ostiarios, exorcistas, acolytos, si extra votum et habitum inveniuntur, et continentiam profiteri nolunt, uxorem ducere virginem Ecclesia Romana permittit, non viduam, vel repudiatam: qumus ad clericatum. continere; quod nisi fecerint, ab ecclesiastico removeantur officio: caeteros autem clericos ad hoc non cogi, se
Abbreviated transcription (Latin):
animas sanctoꝵ que in abscondito
faciei dei u̾i luminis illustratione
letantur in ip̃lus contẽplatione ea
que foris aguntur intesitgere qͣnt̃
nel illis ad gaudium uel nobis ad
auxliium percinet. Sicut enim an¬
gelis ita ⁊ sancas qui deo assistũt
petitiones nr̃e ĩnotescunt in uerbo
dei quod contemplantum.ĩ frutti

Expanded text:
animas sanctorum, quae in abscondito faciei Dei veri luminis illustratione laetantur, in ipsius contemplatione ea quae foris aguntur intelligere, quantum vel illis ad gaudium, vel nobis ad auxilium pertinet. Sicut enim angelis, ita et sanctis qui Deo assistunt, petitiones nostrae innotescunt in Verbo Dei, quod contempl
Abbreviated transcription (Latin):
supdiximus quib tognitis assit be¬
niuolus paratus ertgere ⁊ secum ho¬
nus portare ⁊ ħat dificedinem in af¬
fectione. dilcretionem inuarietate
doceat pepseuerentiam caueat᷑ ne
ei possit ad quirere gratiam nonta¬
men mox restituat in potestatem pͥ¬
mam. ⁊ si petcus post lapsum restccu¬
tus fu̾it ⁊ sepe laplis sacerdotib red¬
dita sit dignitastis potestas nonta

Expanded text:
diximus; quibus cognitis, adsit bevolus paratus erigere et secum onus portare; habeat dulcedinem in affectione, discretionem in varietate, doceat perseverantiam, caveat ne ei possit acquirere gratiam, non tamen mox restituit in potestatem primam. Licet enim Petrus post lapsum restitutus fuerit, et saepe lapsis sacerdotibus reddita sit dignitatis potestas; non est
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝙ Ego deus ⁊ omnis celestis militie
ordines ⁊ omnes sancci ingloria mea
laudant uobiscum ⁊ confirmant quods
ligatis ⁊̃ soluitis. Nondixit quos puta
tuntur conuerso: ab eis dimtituntub.
quib ip̃e uel u̾aci conuesione coniuñ.¬
gitur spiritus sanctus ea dimittit eõ
qͥ datus omnib sanctis sibi  cacitate
coh̾entib sine le nouerint᷑ corporaut̃¬
liuenon. Simiuter cum auieniustene
tur a quib ille cordis prauitate disiã¬
gitur siue notis corporaliter siue ig¬
notis. omnes maui spirttuauter a boĩt
leiuncti sunt Ecce hic dicitur pet̾ca
dimitri uel ten̾i a sanctio uixis ⁊ tñ s̃¬
pirttum ea dimittere dicit ⁊ quͣdo ma¬
iori consideratione dignum est. Idẽm
⁊̃ dicit quod deus per se uel per sanccoᷤᷤ¬
suos tãtum dimittit pectata. ait enim
lic. Saccamentum gcatie dat deus ⁊̾
per maios. ip̃am uero gratiam non nͥ¬
per se ipsum uei per sanctos suos. ⁊ iõ¬
remissionem peccatoꝵ per se ip̃m fat̾

Expanded text:
est: Ego Deus, et omnis coelestis curiae ordines, et omnes sancti in gloria mea laudant vobiscum et confirmant quos ligatis et solvitis. Non dixit quos putattuntur, ab eis dimittuntur, quibus ipse veraci conversione conjungitur. Spiritus squi datus est omnibus sanctis sibi caritate cohaerentibus, siue se nouerint corporalnouerint. similiter cum alicuius tenentur a quibus ille cordis pravitate disjungitur, sive notis corporaliter, sive ignotis. Omnes enim mali spiritualiter a bonis sejuncti sunt. Ecce, hic dicit peccata dimitti, vel teneri a sanctis viris, et tamesanctum ea dimittere dicit. Et quod majori consideratione dignum est, idem etiam dicit quod Deus per se vel per sanctos tantum dimittit peccata. Ait enim sic: Sacramentum gratiae dat Deus etiam per malos; ipsam vero gratiam non nper seipsum, vel per per sanctos suos. remissionem p
Abbreviated transcription (Latin):
quasdam feminas deuolose. Quat¬
damuero fraudulant̃ ut auiris suis
seꝑentur ꝓprios fiuios suos torame¬
piscopis ad cõfirmandũ tenuisse ũ¬
de nos dignũ diximus ut si qͣmiu¬
er filiũ suum desidia aut fraudet a¬
liqͣ corã ep̃o tenuit ad confirmandũ

Expanded text:
est quasdam feminas desidiose, quasdam vero fraudulenter ut a viris suis separentur, proprios filios coram episcopis ad confirmandum tenuisse, unde nos dignum duximus ut si quae mulier filium suum desidia aut fraude aliqua coram episcopo tenuerit ad confirmandum,
Abbreviated transcription (Latin):
glum utrinq fuit ⁊ non potest dis¬
louii. precedens igitur mendatium
uel periurium penitentia torigend̾
set conugium lequens nonest dis
debet fieci. ⁊ ip̃e ad priorem topitiã
reuocari que ni derur opmiarg md¬
leges tradunt siquis tactis duunis
scriptutis iurauerit mutieri se eam
sit ilis legntima itor qͣmuil nimia
dosnuilla aua scriptura interposita
quid tieri nel esse debeat non quid
tunc fiat. Non enim per iund iu¬
se inuicem susciꝑiunt scu ⁊̃ senten¬
tie qua dictum est sourm consẽcũ
facere coniugium uidetur contraire

Expanded text:
n potest dissolvi. Praecedens ergo mendacium vel perjurium, poenitentia est corrigendum, sed conjugium sequens non est disdebet fieri, et ipse ad priorem copulam revocari. 2. Quae videntur obviare pleges tradunt: Si quis tactis divinis Scripturis juraverit mulieri se eam sit illi legitima uxor, quamvis nulla dos, nulla alia scriptura interposita quid fieri vel esse debeat, non quid tunc fiat. Non enim per illud juse invicem suscipiunt. Illi etiam sententiae qua dictum est, solum consensum facere conjugium, videtur obvia
Abbreviated transcription (Latin):
est tib ad salutem hominis hoc est
concubitus ad salutem humani ge¬
neris.⁊ utrumq non est sine deiet¬
tatione carnali. quetamen modifi¬
usum temꝑ naturaiem redacta libi¬
do esse non potest. quod autem in
sustentando uitam iuititui est cibꝰ
hoc est inquerenda prole fornicari¬
us uei iuicitus concubitus. ⁊ quod

Expanded text:
minis, hoc est concubitus ad salutem generis, et utrumque non est sine delectatione carnali. Quae tamen modifiusum naturalem redacta, libido esse non potest. Quod est autem in sustentanda vita illicitus cibus, hoc est in quaerenda prole fornicarius vel adulterinus concubitus. Et quo
Abbreviated transcription (Latin):
mus. ⁊ enim si aliqͣm ad temyus ad¬
hibu̾it donet auqͣm dignam honori¬
b aut susis facłitatib inueniat qͣm
inconiirgio adducat animo ip̃o aditiꝰ¬
ter est. nec cũ iua qͣm cupit inuenire
set cum ista cum qua sic cubat ut cũ
ea non hat maritale conurgium cõ¬
sortium. Ecce coniuges dicuntur qui
solius concubitus causa cõueniunt
sitamen prolis generationem auqͦ
malo dolo ñ uitent. de hus qui protu¬
sterilitatis ꝓrocu sterilitatis
fornicarii sunt. unde aug̃. auqñ eo
uellibido crudelis ut ⁊ uenena steriu¬
do extinguat uel fundat. uolendo su¬
am prolem prius interire quam uiue¬
re aut si in utero uliebat occidi anteꝙͣ
nasci. proͬsus si ambo taies sunt con¬
iuges non sunt. ⁊ simitio taies fu̾nt
nõ sibi ꝑer cõnubiuim let ꝑer stuprũ
potius conuenerunt. Siuero ambo nĩ¬
tales sunt. audeo dicere aut illa qͦdã¬
modo est m̾etris mariti aut iule adul¬
ter uxoris. qñ non sunt homitide qͥ¬

Expanded text:
mus. Etenim si aliquam sibi ad tempus admus. Etenim si aliquam sibi ad tempus adhibuerit, donec aliquam dignam honoribus aut suis facultatibus inveniat, quam in conjugio adducat, animo ipso adulter est; nec cum illa quam cupit invenire, sed cum ista cum qua sic cubat, ut cum ea non habeat maritale consortium. Ecce conjuges dicuntur, qui solius concubitus causa conveniunt, si tamen prolis generationem aliquo malo dolo non vitent. 4. De his qui prosterilitatfornicarii sunt; unde Aug. de Nupt. evel libido crudelis, ut etiam venena sterildo extinguat vel fundat, volendo prolem suam prius interire quam vivere, aut si in utero vivebat, occidi antequam nasci. Prorsus si ambo tales sint, conjuges non sunt; et si ab initio tales fuerunt, non sibi per connubium, sed per stuprum potius convenerunt. Si vero ambo tales non sunt, audeo dicere: aut illa quoddammodo est mariti meretrix, aut ille adulter uxoris. 5. Quando sunt homicid
Abbreviated transcription (Latin):
uatur. ubi uero non inter legitimas
personas contrahitur coniugium nõ
ad est illud bonum quod dicitur sac¬
mentum. quia pot̃ solui tauum copu¬
la de quib post dicetur. quod uero cõ¬
iirgium sit int̾ eos qui coniugali ast̃¬
tu non tamen gratia prolis set explen¬
de libidinis conueniunt nec fornicari¬
i s coninges appelientut ostendit ag̃¬
Solet q̃ri cummascłs ⁊ femina nec
ille maritus nec ilia uxor atteras sibiꝰ¬
met nõ filioꝵ procreandoꝵ set pro ĩcõ¬
tinentia solius concubitus causa sibi¬
met copulantur ea fide media ut nec
ilie cum altera nec itla cum altero fa
ri cõnubium liusq ad mortem alicuiꝰ
eoꝵ idinter eos platu̾it ⁊ prolis gn̾a¬
tionẽ qͣmuis nonea cãconuincti st̃
nontñ uitau̾̃int. ait uel notent isbi
nasci filios uł ⁊̃ opere malo aliquoa
gant ne nascantur. Ceterum siuelu¬
trumq uel unum hoꝵ desit non ĩue¬
nio qũo has nuptias appellare possi¬

Expanded text:
vatur . Ubi vero non inter legitimas vatur . Ubi vero non inter legitimas personas contrahitur conjugium, non adest illud bonum quod dicitur sacramentum, quia potest solvi talium copula, de quibus post dicetur. Quod vero conjugium sit inter eos qui conjugali affectu non tamen gratia prolis, sed explendae libidinis causa conveniunt, nec fornicarii, sed conjuges appellentur, ostendit ASolet quaeri cum masculus et femina, nec ille maritus, nec illa uxor alterius, sibimet non filiorum procreandorum, sed pro incontinentia, solius concubitus causa  copulantur ea fide media, ut nec ille cum altera nec illa cum altero id ri conubium, si usque ad mortem alicuius eorum id inter eos placuerit et prolis generationem, quamuis non ea causa coniuncti sint, non tamen uitauerint, ut uel nolint sibi nasci filios uel gant ne nascantur. Caeterum si vel utrumque, vel unum horum desit, non invenio quomodo has nuptias appellare possi
Abbreviated transcription (Latin):
plius cõmendetur conlitgium liñ aslit
non inde adnichiletur que enim adult̾a
est non ideo couuye non est ĩmo si cõiũx
e ñ esset adultera non foret. quod cũ fĩ
culꝑa cõmitritur. s acͣmentum uero nõ
quassatur. Bonum quoq prolis nõ
omnibs ad ẽ conurgib. quidam enim
pari uoto continentiam seruant alu ꝓ
etatis defectu uel alterius rei cã gn̾are
nonualent. Nec omnes illi ⁊̃ qui ꝓlem
recipiunt bontu prolis hũt. Nam bo¬
num proł dictair non ip̃a proles nel ꝑ¬
lis spes que adreligionem non refert᷑
ĩmo ad hereditariam successionem. ut
cum quis heredes tercene possessi onis
h̾ere desiderat led spes acdesiderium q
proles ad hoc queritur ut religione in¬
formet᷑. Multi ergo prolem hñt quita¬
biiter conurgio het legittimaꝵ per¬
sonaꝵ ut sine itio conurgium esse nõ
uideatur quia semper manet inter ui¬
uentes uinculũ cõuigale ut ⁊̃ interꝰ¬
ueniente diuortio fornicationis cau¬
sa conurgalis uincuui firmitas nõ sol¬

Expanded text:
plius commendetur conjugium, si non adsit, non inde annihiletur. Quae enim adultera est, non ideo conjux non est; imo si conjux non esset, adultera non foret. Quod cum fit, culpa committitur, sacramentum vero non cassatur. Bonum quoque prolis non omnibus adest conjugibus. Quidam enim pari voto continentiam servant. Alii pro aetatis defectu vel alterius rei causa generare non valent. Nec omnes illi etiam qui prolem recipiunt, bonum prolis habent. Nam bonum prolis dicitur non ipsa proles, vel prolis spes quae ad religionem non refertur, imo ad haereditariam successionem ut cum quis haeredes terrenae possessionis habere desiderat, sed spes ac desiderium quo proles ad hoc quaeritur, ut religione informetur. Multi ergo prolem habent, qui tabiliter conjugio haeret legitimarum personarum, ut sine illo conjugium non esse videatur, quia semper manet inter viventes vinculum conjugale, ut etiam interveniente divortio fornicationis causa, conjugalis vinculi firmitas non sol
Abbreviated transcription (Latin):
boles possunt legitime ad priori
uiri cogrationis transteire cõpła
siuna caro fiunt. quomodo pot̾ a
nisipertineat atteri. hoc minime
posse fieri credendũ ẽ porro uino de¬
funcco insuperstite asfinitas non
deletur. nec aua copia coniuga¬
lis asfinitatem copine prioris soi¬
uere uaiet snec attertus coniune¬
tionis soboies placet ad affinita¬
tis prioris uiri consortium tran¬
sire. Si quis ergo sacrtiego ⁊ de¬
merario ausu in defuntto querit
ꝓpinquitatẽ extinguere. uel sub al¬
tero affinitatis uocabina dissipare
uel susceptas soboles atterius cop¬
pule ꝓpinquitatis prioris credit be
o incarneuna Eite hic prohibet si
tos duçere urores de cognatione po
nent cum quo ⁊ mater eoꝵ una ca
ppͣ ait si qua muuer ad scd̾as nupti¬
as tͣnsierit ⁊ ex eis sobolem genue¬
rit nullatenus potest ad consorti¬
ũ cognatoĩs pͥoris uiri ꝑtingere. hoc
autem seruandum est usq ad.uii.¬

Expanded text:
boles possint lboles possint lviri cognationis transire copulam. Si una caro fiunt, quomodo aliquistinere, nisi pertineat alteri? Hoc minime posse fieri credendum est. Porro uno defuncto, in superstite affinitas non deletur, nec alia copula conjugalis affinitatem copulae prioris solvere valet; sed nec alterius conjunctionis soboles placet ad affinitatis prioris viri consortium transire. Si quis ergo sacrilego et temerario ausu in defuncto quaerit propinquitatem extinguere, vel sub altero affinitatis vocabula dissipare, vel si susceptas soboles alterius copulae propinquitati prioris credit leo in carne una. Ecce hic prohibet, sitos ducere uxores de cognatione prinent, cum quo mater eorum una camulier: Si qua mulier ad secundas nuptias transierit, et ex eis sobolem genuerit, nullatenus potest ad consortium cognationis prioris viri pertingere. Hoc autem observandum est usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
licet i ẜxoriem alt̾tus acciꝑere post o¬
bitum eius equaliter uir iunga¬
tur inmatcimonio eis qui sibi cõ¬
sangninei sunt ⁊ uocoris sue con¬
sanguineis post mortem ueoris.
Ecce hic cõceditur in .uͫ. uł in im.¬
ut relictam patris ixoris sine. relit¬
tam fratris uxoris sue relictamfi
consanguineoꝵ uxoris sue usq
adtertiam progeniem nemo ĩ uxo¬
rem sumat. in .iiii. uero.⁊ .u. siin¬
uenti fuerĩt non separentur Eoce
quam uarie de asfinitatis obser¬
uatione locuntur auctores. atuie¬
nim usq ad .uii. gradum eam ob¬
seruari sanciunt. alĩ uero in .iiiͦi.
uel inuͦ. matrimonia cõtracta nõ
diuidunt s iu auccoritatis ⁊tgo
re incopnia affinium usq adon.
gradum sicut g̾g̃. dispensauit in
quarto gradu consanguinitatis.
Tlud ⁊̃ non est pretereundum
qd̃ gg̃ uenerio episcopo scripsit se
dem apłicam consuiere decreuisti
simulier copitia nuptiau excͣneo
uiro coniuncta cogrationi eu̾is ꝑ¬
tineat᷑ sieo defuncco cognatio ma

Expanded text:
licet uxorem alterius accipere post obitum ejus. Aequaliter vir jungatur in matrimonio eis qui sibi consanguinei sunt, et uxoris suae consanguineis, post mortem uxoris. Ecce hic conceditur in quinut relictam patris uxoris suae, relictam fratris uxoris suae, relictam ficonsanguineorum uxoris suae usque in tertiam progeniem nemo in uxorem sumat. In quarta vero et quinta si inventi fuerint, non separentur. Ecce quam varie de affinitatis observatione loquuntur auctores. Alii enim usque ad septimum gradum eam observari sanciunt; alii vero in quinto vel quarto matrimonia contracta non dividunt. Sed illi veritatis rigorre in copula affinium usque ad tertium gradum; sicut Greg. dispensavit in quarto gradu consanguinitatis. Illud autem non est praetereundum, quod Greg. Venerio epdem apostolicam consulere decrevisti si mulier, copula nuptiali extraneo viro juncta, cognationi ejus pertineat, si eo defuncto cognatio man
Abbreviated transcription (Latin):
mitum sapientis patientie in petro
qui passuis est ⁊ in ioh̾e qui passus nõ
est sic non est impar meritum conti¬
nentie in iohe quinullas expertus
est nuꝑtias. ⁊ in abraham qui filioᷤᷤ

Expanded text:
meritum patientiae in Petro qui passus est, et in Joanne qui passus non est, sic non est impar meritum continentiae in Joanne, qui nullas expertus est nuptias, et in Abraham, qui filios
Abbreviated transcription (Latin):
tem altret ¶ Inde est quod quidã doo¬
toꝵ dixerunt illam mulierem non
pertinere ad matrimonium que nõ
experitur carnaiem copirlam ait e¬
lam muuerem non pertinere ad ma¬
trimonium tum qua docetur non
rem non pertinere ad matrimoniũ
in qua docetur non fuisse nuptia¬
le ministerium. Item aug̃ aug̃ in¬
tum coniugium line cõmixtione
to enim sanctius fuit atq perfecti¬
us quanto a carnau opere ĩmunius.
S superius posita ea ratione dicca ĩ¬
teuigendum est non quin pertine¬
at miuier itia ad matrimonium.
guram cum qua non est permixtio
secuum: sed non pertinet ad matri¬
monium quod expressam ⁊ plenã
teneat figuram coniunctionis ap̃i
mitate. Est ergo ⁊ in tcio matrimo¬

Expanded text:
tic sexuum. Inde est quod quidam doctorum dixerunt illam mulierem non pertinere ad matrimonium, quae non experitur carnalem copulam. Ait elam mulierem non pertinere ad matrimonium, cum qua docetur non rem non pertinere ad matrimonium, in qua docetur non fuisse nuptiale mysterium. Item Augustintum conjugium sine commixtione to enim sanctius fuit atque perfectius, quanto a carnali opere immunius. Sed superius posita, ea ratione dicta intelligendum est, non quin pertineat mulier illa ad matrimonium, um, cum qua non est permixtio sexuum; sed non pertinet ad matrimonium quod expressam et plenam tenet figuram conjunctionis Chrismitate. Est ergo et in illo matrimo
Abbreviated transcription (Latin):
in manifesto in cinere ⁊ crutio q̃ peo gͣ¬
nioriob horrendis q ac manifestis de¬
liccis tantum imponitur ⁊ itia non est
tt̃anda pro reuerentia sacramenti. et
ne ullescat ⁊ contentibilis fiat hõgb
unde aug̃ aug̃ ad matẽdonium ꝙͣ¬

Expanded text:
in manifesto, in cinere et cilicio; quae pro grin manifesto, in cinere et cilicio; quae pro gravioribus horrendisque ac manifestis delictis tantum imponitur. Et illa non est iteranda pro reverentia sacramenti, ut non vilescat et contemptibilis fiat hominibus. Unde Aug., ad Macedonium
Abbreviated transcription (Latin):
lutem sufficienti intetugen¬
dum est quod supra dixit .l. peni¬
tentia. est uindicta semper punies
quod comisit ⁊ aua huius modi. Il¬
lud uero sipenitentia finitur nicħ
de uenia reunquitur dupuetrer ac¬
cipi pot̾. Sienim ixͣ quoꝵdam inter¬
ligentiam pecc̃a dimissa redeunt fa¬
cue est intesugere nichti deuenia
reliqui pellnqͦul⁊ quia peccata dimiᷤ¬
la st̃m replicantur. Sicut enim itie qͥ
ex suitute in libertatem manunittit᷑
int̾im u̾e liber est. ⁊ tamen pp̃ offensã
in seruitutem post ea reuocatur. lic⁊
pentrenti peccata u̾e dimiituntur ⁊ ta¬
men p̃p offensam que replicantur tt̃m¬
ne pot̃ dici ⁊̃ sinichil deuenia reuĩqui
Non quod dimissa peccata tr̃m ĩputẽ
dirent de sollenini ⁊ unica pñitentia
tentia dictum intelligitur que apud
quosdam semel celebrata non iterat᷑
ta fructum prioris auft̃ ⁊ usum conseꝙ̾̃¬
tis amirtit de sollempni inteuirgit ir.
sollempnis uero penitentia ut amb̾ꝵ
in eodem ait. Est que fit extra estam

Expanded text:
ntelligendum est quod supra dixi, scilicet poenitentia est vindicta semper puniens quod commisit; et alia hujusmodi. Illud vero, si poenitentia finitur, nihil de venia relinquitur, dupliciter accipi potest. Si enim juxta quorumdam intelligentiam peccata dimissa redeunt, facile est intelligere nihil de venia relinqui, quia peccata dimterum replicantur. Sicut enim ille qui ex servitute in libertatem manumittitur, interim vere liber est, et tamen propter offensam in servitutem postea revocatur; sic et poenitentia peccata vere dimittuntur, et tamen propter offensam quae replicatur, itne potest dici etiam sic nihil de venia relinqui; non quod dimissa peccata iterum imputedirent. 3. De solemni et unica Poenitentiatentia dictum intelligitur, quae apud quosdam semel celebrata non iteraturet fructum prioris aufert, et usum sequentis amittit, de solemni intelligitur. Solemnis ergo poenitentia, ut Ambros. in eodem ait, est quae fit extra ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
leu̾iilime medicine set tamen utitume¬
sñam ueniat ad antitistes per quos itu
claues in ecc̃a ministrantur danqͣm bo
nus iam incipiens esse fluus mat̾no¬
rum menbroꝵ ordine custodito. a p̃po¬
sitis sacramentoꝵ accipiat satistatõ¬
nis sue modum in offerendo sacrifi¬
tio contribulati cordis deuotus ⁊ sĩ¬
plex. Id in tamen agat quod nõ soiuĩ
daio auoꝵ est atq hoc expediri utcu¬
tati ecc̃e uidetur antitisti in notitiam
multoꝵ uel totius plebis agere peni¬
tentiam non recuset ne lerau plage
per pudorem addat tumorem. cumtã¬
ta est plaga peccati ⁊ impetus morbi
ut medicamenta corporis ⁊ sairgiũs
domini difterenda unt auccoritate ã¬
titistis debet quis se remouere ab ai¬
tari adagendam penitentiam ⁊ ead̃¬

Expanded text:
severissimae medicinae sententiam, veniat ad antistites, per quos illi claves in ecnus jam incipiens esse filius, maternorum membrorum ordine custodito, a praepositis sacrorum accipiat satisfactionis suae modum, in offerendo sacrificordis contribulati devotus et supplex, id tamen agat quod non solum iiorum est, atque hoc expedire utilitati Ecclesiae videtur antistiti, in notitiam multorum vel totius plebis agere poenitentiam non recuset, ne lethali plagae per pudorem addat tumorem. Cum tanta est plaga peccati et impetus morbi, ut medicamenta corporis et sanguinis Domini differenda sint, auctoritate antistitis, debet se quisque removere ab altari ad agendam poenitentiam, et ead
Abbreviated transcription (Latin):
mĩa dei ita lapsib subuenit huma¬
penitentiam spes uite reparetur. suc di¬
uinit uoluntatis presidus ordinatis
ut indiigentiam dei non suppͣlitati¬
dilib facerdotum nequeant optiñe
xp̃c enim hãc ꝓpositis ecte tradidit pot̾a¬
tem ut confitentib penitentie satistac¬
tionem darent ⁊ eosdem salubri latistat¬
tione purgatos ad cõmunionem satͣ

Expanded text:
ia Dei ita lapsibus subvenit humaam per poenitentiam spes vitae reparetur; sic divinae voluntatis praesidiis ordinatis, ut indulgentiam Dei nisi supplicationibus sacerdotum nequeant obtinere. Christus enim hanc praepositis Ecclesiae tradidit potestatem, ut confitentibus poenitentiae satisfactionem darent, et eosdem salubri satisfactione purgatos, ad communionem s
Abbreviated transcription (Latin):
tis modum quo id fieri possit br̃ R
potest inuestigari subriter non potest
uimi conuersione eius uoluntatie po¬
tentie ascribatur qͥ idem corpusde
uirgine eduxit. fccꝰ ergo suba itia ista
sine augnientonec tamen concedũt
quidam quod sub̾a ꝑanis aliqñ sitͣ cã
ro xp̃i. ⁊ sifiat caro xp̃i sicut farina
facta est panis alio⁊ aqua facta uiñ.
sanguis. quia suba panis uel uini pꝰ¬
qͣm facta est caro xp̃i uel sanguis
non est suya panis uel uini. s catͦ et
saiguis. Ideo diftinguendum iui̾de
rat panis modo est corpus xp̃i. manes̃
enim panis non est corpus xp̃i. sed
modomutata .i. io quod facta est. ẽ
corpus xp̃i. nec dicimus sub̾am pr̃is
panis uel uini materiam esse corpo¬
ris uei sanguinis. quia non de ea ut
de materia formatur corpus. s ip̃a for
re couiectum ⁊ prece mistica consecra¬
tum sumimus in memoriam domi¬
nice passionis quod cum per manus

Expanded text:
is modum quo id fieri possit, brevitpotest, investigari salubriter non potest.vini conversione, ejus voluntati et potentiae adscribatur, qui idem corpus de Virgine eduxit; fit ergo substantia illa sine ejus augmento. Nec tamen concedunt quidam quod substantia panis aliquando fit caro Christi, etsi fiat caro Christi: sicut farina facta est panis, et aqua facta est vinum, sanguis, quia substantia panis vel vini postquam facta est caro Christi vel sanguis, non est substantia panis vel vini, sed caro et sanguis. Ideo distinguendum videturrat panis, modo est corpus Christi. Manens enim panis non est corpus Christi, sed mutata in id quod facta est, est corpus Christi. Nec dicimus substantiam panis vel vini materiam esse corporis vel sanguinis Domini, quia non de ea ut de materia conformatur corpus; sed ipsa formrae acceptum, et prece mystica consecratum sumimus in memoriam dominicae passionis. Quod cum per manus
Abbreviated transcription (Latin):
um temerat̾e p̃su¬
dubitarrucet ubi
corporis dominico
⁊ sarguinis mift̾i¬
a geruntur super¬
noꝵ ciuium adeẽ.¬
tet ut slud fa
li non tredit de il

Expanded text:
um temerarie dubitari licet, ubi corporis dominici et sanguinis mysteria geruntur, supernorum civium adestet, ut illud facsi non credit de ill
Abbreviated transcription (Latin):
intellexisti sp̃uauter spicitus ⁊ utta
auter intetirgite que locutus sum
non hoc corpui quod uldetus mandu¬
caturi estis ⁊ bibituri sanguinemm
ilum q̃m fugsuri sunt qui me cru¬
citigent. sacramentum aiiquod uob̃
ꝯmendaui. spirituauter intellectum
uiuificab̾ uos caro autem non prodest
fomitem insanie ministrantia. ait e¬
in quo resurcexit uno loco esse oporꝰ¬
tet u̾itas autem eius ubiq diffu¬
homoubiq per id quod est deus in
celo per id quod homo est xp̃c ⁊̃ di

Expanded text:
Intellexisti spiritualiter? spiritus et vita aliter intellige quae locutus sum. Non hoc corpus quod videtis manducaturi estis, et bibituri illum sanguinem quem effusuri sunt qui me crucifigent. Sacramentum aliquod vobis commendavi, spiritualiter intellectum vivificabit vos; caro autem non prodest lorum insaniae fomitem ministrantia. Ait ein quo resurrexit, uno loco esse oportet; veritas autem ejus ubique diffuhomo; ubique per id quod est Deus, in coelo per id quod homo est Chri
Abbreviated transcription (Latin):
aug̾ in libro sententiaꝵ ꝓperi. hoc
est quod dicimus quod modis omni¬
b approbare contendimus sacritatiũ
nt̃i. uxp̃i carne ⁊ sangnine satramẽ¬
to ⁊ re sacramenti .i. corpore xp̃i. ag̃¬
persona constat ⁊ conficitur exdeoet
⁊ i̾itatem inᷤ continet ex quib confi¬
titur. Conficctur auͣtem sacrificium
sacramento⁊ re sacramenti .i. corpore

Expanded text:
Aug. in libro Sententiarum Prosperi. Hoc est quod dicimus, quod modis omnibus approbare contendimus, sacrificium  sanguine, sacramento et re sacramenti, id est corpore Christpersona constat et conficitur ex Deo et et veritatem in se continet ex quibus conficitur. Conficitur autem sacrificium sacramento et re sacramenti, id est corpore
Abbreviated transcription (Latin):
ħst̃ ⁊ contͣiegem dei fiunt. qͥ tamẽ
sunt. s ab homine ⁊ a diabolo non
a deo. nutlatenus enimadeo hec
esse dicunt siue in qͣntum st̃ siue
auomodo quauter determinent
uerba arg̃i premissa quib ait õe

Expanded text:
t contra legem Dei fiunt, quae tamen sunt, sed ab homine vel diabolo, non a Deo. Nullatenus enim haec a Deo esse dicunt, sive in quantum sunt, sive alio modo. 2. Qualiter determinent verba Aug
Abbreviated transcription (Latin):
accipienda sunt quia ab omnib ta¬
tholice sapientib absq hesitatio¬
in quantum sunt esse bonos. quos¬
dam uero in quantum in ordinate
fiunt peccata esseaddunt quoq
quosdam non tantum essentia sed
⁊̃ genere bonos esse ut reficere esu¬
rientem qui actus est de genere ope
te acperfecte bonos dicunt. quol ñ
solum essentia. uel genus. Sed ⁊̃ cã
⁊ finis cõmendat. ut sunt illi qui
ex bona uoluntate proueniunt. et
bonum finem metiuntur. alioꝵ po¬

Expanded text:
accipienda sunt, quia ab omnibus catholice sapientibus absque haesitatioin quantum sunt, esse bonos, quosdam vero in quantum inordinate fiunt, peccata esse. Addunt quoque quosdam non tantum essentia, sed etiam genere, bonos esse, ut reficere esurientem, qui actus est de genere operte ac perfecte bonos dicunt, quos non solum essentia vel genus, sed etiam causa et finis, commendat: ut sunt illi qui ex bona voluntate proveniunt, et bonum finem metiuntur. DI
Abbreviated transcription (Latin):
tes suos ꝓprios tines hñt qui.
tamen referuntur ad finem ituꝰ
uotuntatis quo uolumus beatemi
uinere. ⁊ ad eam peruenire uttam
que non referatur ad auud sed a¬
manti perle ip̃am sufficiat. q̃ mad¬
modum uoluntas uidendi finem
ħt uisionẽ. ⁊ uotuntatis uidendi
teneatram finẽ ħt fenestre uisio¬
nem ait̃a uõ est uoiuntas. per fe¬
nestram uidendi tran leuntes cu¬
ius idem finis est uisio transeñtiũ
na est itia ad quam cuncte referũ¬
tur. si autem prana est puesunt
omnes. ⁊ ideo rectaꝵ uoluntatũ

Expanded text:
tes suos proprios fines habent; qui tamen referuntur ad finem illius voluntatis qua volumus beate vivere, et ad eam pervenire vitam, quae non referatur ad aliud, sed amanti per seipsam sufficiat, quemadmodum voluntas videndi finem habet visionem, et voluntas videndi fenestram, finem habet fenestrae visionem. Altera vero est voluntas per fenestram videndi transeuntes, cujus item finis est visio transeuntium.na est illa ad quam cunctae referuntur. Si autem prava est, pravae sunt omnes; et ideo recta
Abbreviated transcription (Latin):
nõ abillo esse pena maloꝵ q̃ utiꝙ
matum est hũs qui puniuntur l
temũ fecit. cum aubi scriptum sit
mors ⁊ uita a domino est. Maioꝵ g
pena que a deo est maium quidem
maus s in bonis dei operib est quo¬
d utq bonum est omne quod iustũ
est. Sic ergo dicttur deus fecille mor¬
tem quia non fecit itluid proquomoᷤ
intelligitur .i. peccatum. Audisti
leccor causam dictoꝵ ex qua sana

Expanded text:
b illo esse poena malorum, quae utique malum est his qui puniuntur. Stem non fecit ; cum alibi scriptum sit: Mors et vipoena quae a Deo est, malum est quidem malis; sed in bonis Dei operibus est, quoet utique bonum est omne quod justum est. Sic ergo dicitur Deus non fecisse mortem, quia non fecit illud pro quo mors infligitur, id est, peccatum. Audisti, lector, causam dictorum, ex qua sana
Abbreviated transcription (Latin):
tas de corde puro ⁊ consçientia bo¬
na ⁊ fide non ficta. omnis itaq p̃¬
cepti finis caritas est .i. ad carita¬
tem refertur omne preceptum. qd̃
uero ita fit uettimore pene nei au¬
qua intentione carnau ut non re
dum fieri oportet ꝙͣnis fieri uidea¬

Expanded text:
tas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta . Omnis itaque praecepti finis est charitas; id est, ad charitatem refertur omne praeceptum. Quod vero ita fit vel timore poenae, vel aliqua intentione carnali, ut non refdum fieri oportet, quamvis fieri videa
Abbreviated transcription (Latin):
titiam quia ut ait aug̃. i u. nus
sententiaꝵ prosperi. in xp̃o lexo
iusticie non consumitur. s impiet᷑
Omnis enimperfectio ex ip̃o est uitͣ
fidelium ocp̃s est ad quem cum perue
debeat perman̾e. finis ergo rectus
atq supmus deus est pater ⁊ fams

Expanded text:
 quia, ut ait Aug. in libro Sententiarum Prosperi, in Christo lex justitiae non consumitur, sed impletur. Omnis enim perfectio ex ipso, et in ipfidelium Christus est, ad quem cum pervendebeat permanere. Finis ergo rectus atque supremus Deus Pater es
Abbreviated transcription (Latin):
nem facit. Illaꝵ uero sententiaꝵ iu¬
dicum prudentis peude lectoris cuipł
utcuscr sententie notitiam plena¬
rie dedimus arbitrio reliquins ad
ea que ad huc nobis luper sunt tͣctã¬
da festinantes quod de peccato nõ de
tor est licut ipe per ꝓpħam ait nõ
est maium in ciuitate quoddominꝰ
non fec̾it. Item aubi ex persona su¬
a ait. ego sumcreans malum. et
fatiens uonum. Ecce hie dicttur cre¬
asle ⁊ fecisse mauim. l maunoĩe
pena ĩtelligitur non peccatum sic̃
ecõu̾so cum deus̾ esse auctor ma

Expanded text:
nem facit. Illarum vero sententiarum judicium prudenti lectori, cui utriusque sententiae notitiam plenarie dedimus, arbitrio relinquimus, ad ea quae adhuc nobis supersunt tractanda festinantes. 5. Quod de peccato non de tor est, sicut ipse per prophetam ait, Amos est malum in civitate quod Deus non fecerit. Item Isai. 45, ex persona sua ait: Ego sum Deus, creans malum, et faciens bonum. Ecce hic dicitur creasse et fecisse malum; sed mali nomine poena intelligitur, non peccatum: sicut e converso, cum
Abbreviated transcription (Latin):
se sententie uideatur consentire
dicens. Substantia intelligitur
est ergo aliquid esse. deus fecit ho¬
minem substantiam. sed per ini¬
quitatem est homo a substantia ĩ
qua factus est. Inniquitas quip¬
pe ipa non est suba. Non enim iniqui¬
tas est natura qͣm formauit deus set
iniquitas est perũsio qͣm fecit hocia
ture omnes per ip̃m fẽe sunt Iniqui¬
tas ꝑip̃m facta non est quia inqͥtas
non est suba. In illo ig hymno triũ
pñoꝵ uniu̾sa creatura sudans deã
cõmemoratur. laudant enim omĩa
deum l que fecit deus. laudat ibi s¬
pens deum s non auacica. Omni¬
a reptialia ibi nominata sunt. sed
non auqͣ uitia. uitia enim ex nobis.

Expanded text:
e sententiae videatur consentire dicens: substantia intelligitur antia ergo est aliquid esse. Deus fecit hominem substantiam, sed per iniquitatem lapsus est homo a substantia in qua factus est; iniquitas quippe ipsa non est substantia. Non enim iniquitas est natura quam formavit Deus, sed iniquitas est perversio quam fecit homo. Naturae omnes per ipsum factae sunt; iniquitas per ipsum non facta est, quia iniquitas non est substantia. In illo hymno trium puerorum universa creatura laudans Deum commemoratur. Laudant enim omnia Deum, sed quae fecit Deus. Laudat ibi serpens Deum, sed non avaritia. Omnia reptilia ibi nominata sunt, sed non aliqua vitia. Vitia enim ex nobis
Abbreviated transcription (Latin):
mala sunt s in qͣntum sũt rumnõ¬
⁊ inquantum maia sũc nicħ est¬
rum si deus dicitur nonesse auctor e
sunt bonoꝵ isti sub interligi uolt̃.
dona autem itia dicunt esse q̃ na¬
turauiter sunt. ea uero naturalit̃
esse dicunt non solumqͥ sub̾e sunt¬

Expanded text:
la sunt, sed in quantum sunt; et in quantum mala suntrum si Deus dicitur non esse auctor eosunt, bonorum isti subintelligi volunt. Bona autem illa esse dicunt, quae naturaliter sunt. Ea vero naturaliter esse dicunt, non solum quae su
Abbreviated transcription (Latin):
deb quib homines malisunt. ñ de
hominib hoc ẽẽ ĩtesligend̾¬
finam Sunt ergo alique res quib
homines mau st̃. Id aut̃ qͦ homo
fit decerior a deo non est. quia ut a

Expanded text:
bus quibus homines mali sunt, non de hominibus hoc esse intelligendum. Sunt ergo aliquae res quibus homines mali sunt. Id autem, quo homo fit deterior, a Deo non est; quia, ut a
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ posuimus senten turus¬
tiam qui dicunt omnes accꝰ
naturas bonas esse ĩqͣntum sunt
bonos esse. in quotractatu q̃dã ĩ¬
tieruimus que non ex eoꝵ tm̃ ꝑͥ¬

Expanded text:
um posuimus sententiam, qui dicunt omnes actus naturas bonas esse, et in quantum sunt bonos esse. In quo tractatu quaedam interseruimus, quae non ex eorum
Abbreviated transcription (Latin):
turas ⁊ bonas acciones siue maiasa¬
periens enim qu̾o intelligend̾ sit d¬
ddam inui. de uera reugione ab eotͣ¬
ditum ait. hoc de sub̾us atq naturi
diccum est. In enim disputabatur ñ
de bonis accionib atq peccatis. Aper
deoq asserunt prefati doctores. accio¬
nes interiores ł erc̾iores non esse na
gianos ita dicens. opera diabori q̃
sunt eisq homines mari sunt.

Expanded text:
turas, et bonas actiones sive malas. Aperiens enim quomodo intelligendum sit quiddam in lib. de vera Religione ab eo traditum, ait: Hoc de substantiis atque naturis dictum est. Inde enim disputabatur, non de bonis actionibus atque peccatis. Apertdeoque asserunt praefati doctores, actiones interiores vel exteriores non esse natgianos ita dicens: Opera diaboli quae sunt, quibus homines m
Abbreviated transcription (Latin):
manicheo dicunt hominem pec¬
catum uitare non posse. qͣm itos
qui cum iouiniano asserunt homi¬
nem nonposse peccare. Ecce ierꝵ di¬
cit ercorem esse si quis dicat homi¬
nem urtare peccatum non posse q
autem dicit quedam nec̾citate fieri
quedam dicit non posse uitari. cum
ergo id aug̾ dicat. uidetur aut erro¬
roris esse quod tradit aut non est ue¬
ram quod ieꝵ. ait det̾minatio põtͣ¬

Expanded text:
chaeo dicunt hominem peccatum vitare non posse, quam illos qui cum Joviniano asserunt hominem non posse peccare. Ecce Hieronymus dicit errorem esse, si quis dicat hominem vitare peccatum non posse, qui autem dicit quaedam necessitate fieri, quaedam dicit non posse vitari. Cum ergo id Augustinus dicat, videtur aut erroris esse quod tradit, aut non esse verum quod Hieron. ait. 9. Determinatio cont
Abbreviated transcription (Latin):
ium peccata esse. ⁊ nulia eomodo¬
ratione bona nec secundũ a. uo lũt¬
rationẽ ex deo auctore esseqͥnec au¬
a sine deo fiunt sine eo namq ut a
sit accio uel uoluntas mala que au¬
quid est. Sed quia a uero esse seꝑat
homines. ⁊̃ ad malumtrahit ⁊ sic
ad non esse deducit. qui enim a sum¬
mi uoni ꝑticipatione recedunt qd̾
solũ u̾e ac ꝓprie est mito non essedi¬
ũt peccatum nichil ẽẽ quia auero

Expanded text:
lum peccata esse, et nulla ratione bona, nec secundum alirationem ex Deo auctore esse, quia sine Deo fiunt. Sine eo namque, ut sit actio vel voluntas mala, quae aliquid est, sed quia a vero esse separat homines, et ad malum trahit; et sic ad non esse deducit. Qui enim a summi boni participatione recedunt, quod solum vere ac proprie est, merito non esse diem, peccatum nihi
Abbreviated transcription (Latin):
dicam esse penas .i. punitionẽti este
peccatoꝵ precedentium que iusau¬
te sunt ⁊ adeo sunt nec tamen ĩ ter¬
uationes boni sunt. sed ut supradio¬
tum est cãlit̾ ⁊ acciue dicuntur pri¬
uationes. aperte ostendit peccat¬

Expanded text:
dicam, esse poenas, id est, punitiones peccatorum praecedentium, quae justae sunt et a Deo sunt. Nec tamen in vationes boni sunt, sed, ut supra dictum est, causaliter et active dicuntur privationes. 6. Aperte ostendit peccat
Abbreviated transcription (Latin):
cata sunt eentialiter esse perena per¬
nas peccati .i. punitiones pect̃i.ti
ad hoc aut̃ inquiunt illi hoc ⁊ simi¬
aia dicta esse secundum rationem p̃¬
dictam. ⁊̃ ideo intelligenda fore secũ¬
dum premislam expositionem. Intel

Expanded text:
tialiter esse poenas peccati, id est, punitiones peccati. Ad hoc autem inquiunt illi haec et similia dicta esse secundum rationem praedictam: et ideo intelligenda fore secundum praemissam expositionem. Intel
Abbreviated transcription (Latin):
t̾menta. Illa ergo peccata q̃ memin̾at
apłs quia de superbia sunt nõ solũ
peccata s et supplicia sunt. Etce ex hi¬
il iam fit perspicuum. qdam peccata
⁊̃ penas ⁊ causas peccati esse. ⁊ itlud
peccatũ esse penam peccati quod cau¬
peccatum esse causam peccati. quod
est mitum seq̃ntis culpe ex predica¬

Expanded text:
menta. Illa ergo peccata quae enumerat Apostolus, quia de superbia sunt, non solum peccata, sed etiam supplicia sunt. Ecce ex his jam fit perspicuum quaedam peccata etiam poenas et causas peccati esse; et illud peccatum esse poenam peccati, quod caupeccatum esse causam peccati, quod est meritum sequentis culpae.
Abbreviated transcription (Latin):
pe nomine iuditii pena intelligi¬
turꝰ hic diligent᷑ intendentib mñsi¬
nuare uidetur ea q̃ peccata sunt ⁊̃
penae peccati ñ in quantum pecca¬
ta sunt set in quantum pene deies¬
le. Nam tum dixisl deum nonesse¬
quia poss ei obiti quedam peccata
esse ⁊̃ penaᷤ peccati ⁊ peã pcc̃i om̃isi̾ta ẽ
⁊ ideo a deo est quasi det̾minando
secundum quid faciat ea uel secũ¬
dũ quid non fatiat addidit relinqͣ
tolus appeslat ea passiones ignomi¬
nie. quia ut ait auccoritas licet qͦdaꝰ
pec̾ca sint q̃ deleccent. sunt tamen paᷤᷤ¬
siones nature ñ nominande. qui a
per ea corrumpitur natura. quod¬
mortale possit di dicipena ñ¬
pena enim peccatiut p̾dictũ ẽ cati
est illud tuius causa est alud pre¬
cedens p̾etedens peccatum. nam pec
ut idem peccatum ⁊ causa sit ⁊ pena
peccati. s guterius percati pena ⁊ at̾ꝰd¬
it. peccatum quodpenitentia nõ di¬
luttur suo pondere mox ad aliud
trahit. uñ fit ut ñ solum peccatum

Expanded text:
udicii poena intelligitur. Hic diligenter intendentibus insinuare videtur ea quae peccata sunt et poenae peccati, non in quantum peccata sunt, sed in quantum poenae, Dei esse. Nam cum dixisset Deum non essquia posset ei objici quaedam peccata esse etiam poenas peccati, et poena peccati omnis justa est, et ideo a Deo est; quasi determinando secundum quid faciat ea, vel secundum, quid non faciat, addidit reliqua.tolus, Rom. 1, appellat eas passiones ignominae, quia, ut ait auctoritas, licet quaedam peccata sint quae delectant, sunt tamen passiones naturae non nominandae, quia per ea corrumpitur natura. mortale possit dici poena,ena enim peccati, ut praedictum est, est illud cujus causa est aliud praecedens peccatum. Nam peccut idem peccatum et causa sit, et poena peccati; sed alterius peccati poena, et alteri namque quod poenitentia non diluitur, suo pondere mox ad aliud trahit. Unde fit ut non solum peccatum