comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ceat apostolus dicens & aesti maesnur stercora ut
xp̃e lucrĩfacia quiꝑ infacmia. & bona facma meruit
xp̃oplacere : Legerat enĩ quod abrahã dũse ster¬
cus & cinerẽ fater&ur summa humilitate inuenit
dĩ greciam: Legerat qđ iob instercore sedens omnia
quae amiserat recuperauit. Iegerat ꝓph&ante
dauid: quod ds d&erra suscit & inopem. & dester¬
cose eregit paupere : & nosergo Nerubescamus
fateri dño peccata nr̃a pudo rest utunus quisq: cri¬
mina sua ꝓdat: sed ille pudor agrũ suũ arat: spi¬
nastollit: ꝑ p&ucs sentes c̃putat fructũ adol&
Quod inter mostuus eẽ credebas : sequereillũ quibe¬
ne arando agrũsuũ fructos quasiuit aernos
Maledicimur inquit: & benedicimus ꝑsecutionẽ pa¬
timur & sustqͥnemꝰ: blas phemamur . & obsecramꝰ
ta quã purgam̃ta huius mundi factisumus: si& tusica¬
raberis seminabis spiritalia ara ut peccatũ ause¬
ras fructũ adquiras : Ille arabit ut ꝑsecutori s

Expanded text:
Apostolus dicens: Et aestimo omnia ut stercora, ut Christum lucrifaciam ; qui per infamiam et bonam famam meruit Christo placere. Legerat enim quod Abraham dum se stercus et cinerem fatetur, summa humilitate invenit Dei gratiam . Legerat quod Job in stercore sedens omnia quae amiserat, recuperavit . Legerat prophetante David, quod Deus de terra suscitat inopem, et de stercore erigit pauperem . 5. Et nos ergo non erubescamus fateri Domino peccata nostra? Pudor est ut unusquisque crimina sua prodat: sed ille pudor agrum suum arat, spinas tollit perpetuas, sentes amputat, fructus adolet, quos inter mortuos 417 esse credebat. Sequere illum qui bene arando agrum suum, fructus quaesivit aeternos. Maledicimur, inquit, et benedicimus: persecutionem patimur, et sustinemus: blasphemamur, et obsecramus: tamquam purgamenta hujus mundi facti sumus . Si et tu sic araveris, seminabis spiritalia. Ara, ut peccatum auferas, fructum acquiras. Ille aravit, ut persecutoris
Abbreviated transcription (Latin):
moriendo crucifix̃ ut in carnenrã es s& iustificatio
ꝓgrrcicõ ubierat anteco. ⁊ luuio ꝑculpam, quidergodi¬
cimꝰ adhecnisi quod dix̃ a postolũ s sids ꝓnobis quisc̃tra
nos qͥuifilio ꝓprio ñ pepercit. sed pronob omnib
tradedit eum quomodo non &ic̃ cũillo omnia nobis¬

Expanded text:
moriendo crucifixit; ut in carne nostra esset justificatio moriendo crucifixit; ut in carne nostra esset justificatio per gratiam, ubi erat ante colluvio per culpam. 14. Quid ergo dicemus ad haec, nisi quod dixit Apostolus: Si Deus pro nobis, quis contra nos? Qui Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum; quomodo non
Abbreviated transcription (Latin):
Xp̃s ueritatẽ suscepit carnis humane : Nonsimilitu¬
dinẽ neq insimilitudinẽ peccati ait qr peccatũ ñ
fecit sed peccatũ ꝓ nob factus ÷ seduenit insimilitu¬
dinẽ carnispeccati hoc ÷ suscepit similitu dinẽ car¬
secundũ hominẽ quiagnoscer&ur: uis tuten su¬
prc hominẽ qui non agnosceretur: Itco & hic car¬
nẽ hab& nram sed carnis huius uitia ñ hab&
Non enĩ sicut omnis homoest exuirilierat & femine
uod ñ sold̃ nulla uitia macula uerant sed nec ge¬
nerationis autaeptionis concretio iniurio sa
fus cauerat . Ncc̃ om̃s homines suppeccato nasci¬
mur quorũ ipse ostus inuitio ÷ sicut habes lectũ
dicente dauid: Ecce enĩm iniquitatib conceptus
sũ & indelictis peperit me mat̃ mea ideo pauli
cardo corpus mostis erat sicut ipse ait.
quis meliberauit decorpose mostis huius xp̃i aut̃ cars
damnauit peccatũ quod nascendo non sensit quod

Expanded text:
Christus veritatem suscepit carnis humanae, non similituChristus veritatem suscepit carnis humanae, non similitudinem: neque in similitudinem peccati ait; quia peccatum non fecit, sed peccatum pro nobis factus est: sed venit in similitudinem carnis peccati , hoc est, suscepit similitudinem carsecundum hominem, qui agnosceretur: virtute supra hominem, qui non agnosceretur; ita et hic carnem habet nostram, sed carnis hujus vitia non habet. 13. Non enim sicut omnis homo est, ex virili erat et feminea quod non solum nulla vitia maculaverant, sed nec generationis aut conceptionis concretio injuriosa fuscaverat . Nam omnes homines sub peccato nascimur, quorum ipse ortus in vitio est, sicut habes lectum, dicente David: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea . Ideo Pauli caro corpus mortis erat, sicut ipse ait: Quis me liberabit de corpore mortis hujus ? Christi autem caro damnavit peccatum, quod nascendo non sensit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
opost& qr grauiora peccata : maiorib: sustentan¬
da pulcͥris docuit & misericordia. quae autẽ ista
ꝑ uersitas ÷ ut uobis uindic&is possibilia concedi
dõ ut ipsi dicitis in possibilia reseru&is: hoc ÷ causas
sibi eligere ignoscendido materiae seuiendi relin¬
quere &ubi est illud sit autẽ dsuerax: omnis aut̃
homo mendaxꝰ: sicut scriptũ ÷ ut iustificeris inser¬
monib: tuis & uincas cũ iudicaris. ut agnos camus
igitur dm̃ misericor diae magis indulgentẽ : quã
seueritatis tenacẽ ipseait: misericordiã mallo
quã sacrifitiũ quo modo igit᷑ ur̃m potest acceptũ
eẽ sacrifitiũ dõ quinegactis misericordiã cũ ipse
dicat nolle semoste peccatorqͥs sed cor reptione :
cuius int̾pres a postolus ait: quia ds siliũ suũ mittenis
insimilitudinẽ carnispeccati: & depeccato dam¬
nauit peccatũ in carne utiustificatio legis imple¬
r&ur in nobis non in similitudine carnis ait quia

Expanded text:
oportet; quia graviora peccata majoribus sustentanoportet; quia graviora peccata majoribus sustentanda fulcris docuit Christi misericordia. 11. Quae autem ista perversitas est, ut vobis vindicetis possibilia concessu: Deo, ut ipsi dicitis, impossibilia reservetis? Hoc est sibi eligere causas ignoscendi, Deo materiam saeviendi relinquere. Et ubi est illud: Sit autem Deus verax, omnis autem homo mendax, sicut scriptum est: ut justificeris in sermonibus tuis, et vincas cum judicaris ? Ut agnoscamus igitur Deum misericordiae magis indulgentem esse, quam severitatis tenacem, ipse ait: Misericordiam malo, quam sacrificium . Quomodo igitur vestrum potest acceptum esse sacrificium Deo, qui negatis misericordiam; cum ipse dicat nolle se mortem peccatoris, sed correctionem ? 12. Cujus interpres Apostolus ait: Quia Deus Filium suum mittens in similitudinem carnis peccati, et de peccato damnavit peccatum in carne; ut justificatio Legis impleretur in nobis . Non in similitudinem carnis ait; quia
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotes Ius aũ sp̃s sci insoluendis ligandisq: crimi¬
nib: ÷: quomodo igitur munus eius uindicant decuius
diffidunt iure & potestate : quid quod in solentio res sunt
cũuindicare iudicis sit remittere misericor dis:
ceptis grauiorib: criminib: relaxare ueniam leuio¬
rib: non hoc quidem auctor ur̃i eroris nouatianus
qui nemini penitentia dandã putauit: ea scilic&
contẽ platione ut qđ ipse non poss& soluere non
ligccr& ne ligando sperari a sefacer& solutionẽ
In eoigitꝰ patrẽ urm ꝓpria damnatis sententia
qui dist inccionẽ peccatorũ facitis quae soluenda
distinctionẽ non facit: qui misericor diã suã ꝓmisit
omnib: & relaxandi licentia sacerdotib: suis sine
ulla exceptione concessit: Sed quiculpam exage¬
rauerit exager& &i cc̃penitentia: Maiora enĩ
crimina maiorib: abluuntur fl&ib: Ita nec
nouatianus ꝓrabato quiuenia int̾clu sit omnib:
necuos imitatores eius dem& condemnators :
quia ibiminuitis studia penitentiae. ubi augeri

Expanded text:
Spiritus sancti in solvendis ligandisque criminibus est; quomodo igitur munus ejus vindicant, de cujus diffidunt jure et potestate? 9. Quid! quod insolentiores sunt. Ncum vindicare judicis sit, remittere misericordis. ceptis gravioribus criminibus, relaxare veniam levioribus. Non hoc quidem auctor vestri erroris Novatianus, qui nemini poenitentiam dandam putavit; ea scilicet contemplatione, ut quod ipse non posset solvere, non ligaret; ne ligando sperari a se faceret solutionem. In eo igitur patrem vestrum propria damnatis sententia, qui distinctionem peccatorum facitis, quae solvendadistinctionem non facit, qui misericordiam suam promisit omnibus, et relaxandi licentiam sacerdotibus suis sine ulla exceptione concessit . Sed qui culpam exaggeraverit, exaggeret etiam poenitentiam; majora enim crimina majoribus abluuntur fletibus. Ita nec Novatianus probatur, qui veniam interclusit omnibus: nec vos imitatores ejusdem et condemnatores; quia ibi minuitis studia poenitentiae, ubi augeri
Abbreviated transcription (Latin):
neroctione qui fuerit confessus excluditur : non
similiter : omnis quinegauer : negebitur: Potꝰ enĩ
fieri ut aliquis uictus supliciis sermone neg&
sponteneg& & eius quẽ tormenta inclinauerint
homines ualeat criminis gratia : ut apud dm̃ Ñ
ualere asserctus : Ncc scpem hoc at l&arũ secula¬
ri cestamine &ic̃ uistus quorũ fuerin
cestccmina ꝓbatauulgus hominũ cũ uictorib: coronare
consueuit. maxime quo suiderit Aut fostedolo
suos quos uiderit grauib paulis ꝑcessisse supplici is
sine uenia paciexur manere Num quid ñ habebit
ictionẽ laboris qui&ia quos proicit non in aeer Nũ
in&ernũ nec in finẽ in quidmisericordiã sua abscidit
Ageneratione Aut obliuis c&ur miscreridi clacmat

Expanded text:
neratione, qui fuerit confessus, excluditur. Non neratione, qui fuerit confessus, excluditur. Non similiter, omnis qui negaverit, negabitur; potest enim fieri ut aliquis victus suppliciis, sermone Deumsponte negat, et ejus quem tormenta inclinaverint homines valeat certaminis gratia, ut apud Deum non valere asseratur! Nam saepe in hoc athletarum saeculari certamine etiam victos quorum fuerint certamina probata, vulgus hominum cum victoribus coronare consuevit; maxime quos viderit forte dolo suos quos viderit gravibus paulisper cessisse suppliciis, sine venia patietur manere? 20. Numquid non habebit rationem laboris, qui etiam quos projicit, non in aeternum in aeternum? Nec in finem, inquit, misericordiam suam abscidet a generatione
Abbreviated transcription (Latin):
uell& ait: nolitetimere eos quioccidunt corpus
animã autꝰ nom possunt occidere: sed potius ait eum
tim&e qui potꝰ animã & corpus mittere inie hennã
rit infrac omnis ergo quic̃ fes susme fuerit coram
hominib: confittr &ego eũ cora patremeo quiest
conplectitus : ubicgiegat no n omnis negat. Sicut enĩ
suprechab& omnis quime confessus fuerit confitebor
& ego eum hoc ÷ omne consequens erat ut infra quoq:
reuider&ur. subiecit : Qui aut negauerit me cora
hominib: negabo ego eũ: gracicc᷑ ꝓmittit omnib: : Non
omnib: minatus in iuricom : Quod÷ misestationis ex¬
agerat : Qdultionis extenuat : atq itascriptũ non solũ
in eo libis qui secundũ matheum scribitur euangelii
ut scias notio scc hic posuis se utrũq: diximꝰ qđ scriptũ
sit xolligamꝰ sententiã : Omnis inquid quime confes¬
sus fuerit id ÷ exquacũq uita ex quocũq stectu
qui confessusme fuerit. habebit me remune ratorẽ
confessionis sue. Cũ dicitur omnis nullus a remu¬

Expanded text:
os qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere: sed potius eum timete, qui potest animam et corpus mittere in gehennam . Et infra: Omnis ergo qui confessus me fuerit coram hominibus, confitebor et ego eum coram Patre meo, qui est complectitur: ubi negat, non omnes negat. Sicut enim supra habet: Omnis qui me confessus fuerit, confitebor et ego eum, hoc est, omnem: consequens erat ut infra quoquere videretur, ita subjecit: Qui autem negaverit me coram hominibus, negabo et ego eum. Gratiam promittit omnibus, non omnibus minatur injuriam. Quod est miserationis, exaggerat: quod ultionis, extenuat. 17. Atque ita scriptum est non solum in eo libro, qui secundum Matthaeum scribitur Evangelii Diximus quid scriptum sit, colligamus sententiam: Omnis, inquit, qui me confessus fuerit , id est, ex quacumque vita, ex quocumque statu qui confessus me fuerit, habebit me remuneratorem confessionis suae. Cum dicitur, Omnis, nullus a remu
Abbreviated transcription (Latin):
cat quȩ uerds sacerdotes hab& : Heresi suindicarenor
potꝰ: quȩ sacerdo tesdi non hab& nonuindicando se. Ipra
care non uidebeat sacer dotale itampudentia contumatia
& legcndi accepit: Sic enĩ scriptũ ÷ Accipite spm̃ scm̃
quorũ remiseritis peccata remit tentureis &quoꝵ
d&enueritis d&enta erunt : Ergo qui soluere non po

Expanded text:
cat, quae veros sacerdotes habet; haeresis vendicare non cat, quae veros sacerdotes habet; haeresis vendicare non potest, quae sacerdotes Dei non habcare non debeat sacerdotale. Ita impudenti contumacia et ligandi accepit. Sic enim scriptum est: Accipite Spiritum sanctum; quorum remiseritis peccata, remittuntur: et quorum detinueriti
Abbreviated transcription (Latin):
Accipite sp̃m scm̃ quo remis seritis peccata remit¬
tuntur eis & quoꝵ dotenueritis d&entaerunt.
Quisergo quimagis honorat ut rũ qui in mandatis
optempent : anquirestit: Ecclesia inutroq ser¬
uat oboedientiã : ut peccatũ & allig& & relap& here¬
sis in alterd inmitis: in altero inoboediens:
Vult ligare qđ non resoluat non uul soluere qđ legauit
in quose sua damnat sententia : Dñs enimparius
& soluendi eẽ uoluit &legandi qui ut rũq paricon¬
ditione ꝑmisit: ergo quisoluendiius non hab&
non seligandihab& sicut enim secundũ dominicam
sententia Quilegendiius hab& & soluendihab&
ipsac istorũ assestio seipsa stranguilat: ut quia sol¬
uendisibi iusnegant : negare debeant & ligandi
quomodo igitur potꝰ alterũ licere : non licere
festũ: aut utrũque non licer& cestu est. ecclesiae
utrũ quelic& : heresi utrũq ñ lic&, Ius enĩ hoc solis
ꝑmissũ sac esdotib: est: recteigitur ecclesia uindi¬

Expanded text:
iritum sanctum; quorum remiseritis peccata, remittuntur eis: et quorum detinueritis, detenta erunt ; quis est ergo qui magis honorat, utrum qui mandatis obtemperat, an qui resistit? 7. Ecclesia in utroque servat obedientiam, ut peccatum et alliget et relaxet: haeresis in altero immitis, in altero inobediens; vult ligare, quod non resolvat: non vult solvere, quod ligavit; in quo se sua damnat sententia. Dominus 392 enim par jus et solvendi esse voluit et ligandi, qui utrumque pari conditione permisit . Ergo qui solvendi jus non habet, nec ligandi habet. Sicut enim secundum Dominicam sententiam, qui ligandi jus habet, et solvendi habet: ita istorum assertio se ipsam strangulat; ut quia solvendi sibi jus negant, negare debeant et ligandi. Quomodo igitur potest alterum licere,festum est, aut utrumque non licere certum est. Ecutrumque licet, haeresi utrumque non licet. Jus enim hoc solis permissum est sacerdotibus. Recte igitur ecclesia vendi
Abbreviated transcription (Latin):
seuideamur . Incoeptũ ꝑsequamur conuiuiũ: agen¬
da ÷ depaenitentia ñ solũ sollicite: sed &ic̃mature.
ne foste euangelicus ille pat᷑ facmilics quarborem
ficus plantauit inuenea sua ueniat quaerens fruc¬
tũ in ecc si non inuenerit: dicat cultori uin eȩ: succide
illa : quid &icc̃ terrã occupat : & nisicultor uineae in t̾¬
hunc quẽ possidimus &imitemur laborio sas
agricolas quosnĩpud& femo pingui saciar&errã
& inmundo cinere agrũ spargere ut fructos
uberioses colligant : & quẽ cdmodũ stercoremꝰ do

Expanded text:
se videamur, inceptum persequamur convivium. 2. Agenda est enim poenitentia non solum sollicite, sed etiam mature: ne forte Evangelicus ille paterfamilias qui arborem ficum plantavit in vinea sua, veniat; et quaerens fructum in ea, si non invenerit, dicat cultori vineae: Succide illam. Ut quid etiam terram occupat ? Et nisi cultor vineae interhunc quem possidemus, et imitemur laboriosos agricolas, quos non pudet fimo pingui satiare terram, et immundo cinere agrum aspergere, ut fructus uberiores colligant. 4. Et quemadmodum stercoremus, do
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ est qđ dicunt homines. filus meis seruo :
mendaciũ est fr̃s mei mendaciũ est:
Auarisunt homines uel sicceste cogantur confi¬
teriquod nolunt: cũ erubescunt tacerequod
sunt: fundant uomant infessione quod postant
pectus prȩmitur crapula iniquitatis. euomat
eam confessio sed non canino more re idea¬
tur ad uomitũ. Esto texp̃iani: ualde parũ
est uocar ixp̃iancs : quanta donatis histrio¬
nibus quanta donatis uenatoribus : quanta
turpibus ꝑsonis donatis eis quiuos occiduNT :
ficiunt animas ur̃as: & insanitis quis plus
don&: sinsanir&is quis plus seru& nones¬
setis ferendi: quis plus seru& insanire
auaritia est: quis plus don& in sanire ꝓfu¬
sionis est: Nec auarũ tedr̃rral

Expanded text:
cium est quod dicunt homines, Filiis meis servo. cium est quod dicunt homines, Filiis meis servo. Mendacium est, fratres mei, mendacium est: avari sunt homines. Vel sic certe cogantur confiteri quod nolunt, cum erubescunt tacere quod sunt: fundant, vomant in confessione quod portant. Pectus premitur crapula iniquitatis; evomat eam confessio: sed non canino more redeatur ad vomitum. Estote christiani. Valde parum est vocari christianos. Quanta donatis histrionibus? quanta donatis venatoribus? quanta turpibus personis? Donatis eis qui vos occidunt. ficiunt animas vestras; et insanitis quis plus donet. Si insaniretis quis plus servet, non essetis ferendi. Quis plus servet insanire, avaritiae est; quis plus donet insanire, profusionis est. Nec avarum te Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
bas : mortuus est filius meus sed tamen par¬
tẽ filiimei seruo fratrib ipsius: sic credisqr¬
mostuus est. Sipillo xp̃s mostuus non est mor¬
tuus est ipse: si autẽ est inte fides: uiuit fi¬
lius tuus: uiuit prossus: non decessit sed
prȩces sit: Qua fronte uenturus es ad fi¬
liũ tuũ qui p̃ces sit. cui precedenti non
mittis par tẽsuã incaelũ ANnon potest
mitti incaelũ potest prorsus: Audiipsum
dm dicentẽ. Thes auris ate uob thes au¬
ros incaelo: siergo ille thes aurus melius
custoditur in caelo Nũ quid tunc nonmit¬
tendus est filio: quando simis sus fuerit
nonperibio anebitur hic ubi potest pe¬
rire non mittitur illuc ubi xp̃s est cus¬
tos. Certe ea. quȩ hic tenes & nonuis mit¬
tere postfiliũ tuũ quib: cõmendas: aucto¬
ribustuis commendas illius pastẽ qui prȩ¬
ces sit. & xp̃o non commendas adquẽ pre¬
ces sit ANidoneus est tibi ꝓcurattrtuus

Expanded text:
bas. Mortuus est filius meus, sed tamen parbas. Mortuus est filius meus, sed tamen partem filii mei servo fratribus ipsius. Sic credismortuus est? Si pro illo Christus mortuus non est, mortuus est ipse: si autem est in te fides, vivit filius tuus. Vivit prorsus; non decessit, sed praecessit. Qua fronte venturus es ad filium tuum qui praecessit, cui praecedenti non mittis partem suam in coelum? An non potest mitti in coelum? Potest prorsus. Audi ipsum Dominum dicentem, Thesaurizate vobis thesauros in coelo . Si ergo ille thesaurus melius custoditur in coelo, numquid tunc non mittendus est filio, quando si missus fuerit, non peribit? Tenebitur hic ubi potest perire, non mittitur illuc ubi Christus est custos? Certe ea quae hic tenes, et non vis mittere post filium tuum, quibus commendas? Actoribus tuis commendas illius partem qui praecessit, et Christo non commendas ad quem praecessit? An idoneus est tibi procurator tuus,
Abbreviated transcription (Latin):
tur quidẽ homines: mala est auaritia. pal¬
liare seuolunt nomine pi&atis. & de albare
ut quasi pptꝰ filios uideantur seruare homi¬
nes. quod propter auaritiã seruant: Nam
ut noueritis quia sic plerũq: contingit:
dicitur de quo quã quare non facit elimosi¬
nã quia seruat filus suis : Contingit ut amit¬
tat unũ: si propter filios seruabat mit¬
tat postillũ pastẽ suã : Quareillã ten&in sac¬
culo &illũ relinquat abanimo redde illi
quod suũ est red de quod illi seruabamor¬
tuus est inquid: sed prȩcessit add̃: pars
ipsius pauperibus deb&ur Illideb&ur
adquẽ perrexit xpodebetur ad ipsumenĩ
perrexit: & ipse dixit: Quod uni exmini¬
mis istis fecit. mihifecit: &qui uni ex mini¬
mis istis non fecit: mihi non fecit Sedquid
dicis seruo fratribus ipsius: siui uer&ille :
nonerat cũ suis fratrib diuisurus : Ofides
mostua: mostuus est enĩ filiustuus :
Quic quid dicas. mostuo debes quod uiuo serua¬

Expanded text:
tur quidem homines. Mala est avaritia: paltur quidem homines. Mala est avaritia: palliare se volunt nomine pietatis, et dealbare, ut quasi propter filios videantur servare homines, quod propter avaritiam servant. Nam ut noveritis quia sic plerumque contingit, dicitur de quoquam: Quare non facit eleemosynam? Quia servat filiis suis. Contingit ut amittat unum: si propter filios servabat, mittat post illum partem suam. Quare illam tenet in sacculo, et illum relinquit ab animo? Redde illi quod suum est, redde quod illi servabas. Mortuus est, inquit. Sed praecessit ad Deum, pars ipsius pauperibus debetur; illi debetur, ad quem perrexit; Christo debetur, ad ipsum enim perrexit: et ipse dixit, Qui uni ex minimis istis fecit, mihi fecit; et qui uni ex minimis istis non fecit, mihi non fecit . Sed quid dicis? Servo fratribus ipsius. Si viveret ille, non erat cum suis fratribus divisurus? O fides mortua! Mortuus est enim filius tuus? Quidquid dicas, mortuo debes quod vivo serva
Abbreviated transcription (Latin):
lic non dicit quantis diuitibus. ditior sum:
Non adtenduntur. egestates in nume rabi¬
liũ mendicorũ non respiciuntur posterio¬
res multitudines pauperũ. sed paucitas
p̃cedentiũ diuitũ ante oculos ponitur:
Quur inopere bono non additur ille zac¬
cheus : qui dimidiũ rerũ suarũ dedit pau¬
peribur sed optare cogimur. ut adtenda¬
tur saltem ille pharis eus quiomniũ quae
possidebat decimas dabat. Noli parcere
thes auris caducis. thes auris uanis: Noli
subima gine pi&atis augere pecuniã : filiis
meis seruo. magna excusatio filiis me¬
is seruo &: uide amus seruat tibi pater
tuus. seruas. tufiliistuis filii tui filus su¬
is & sic ꝑomnes & nullus facturus est pre¬
ceptadĩ quare non illipotius inpen dis
omnia quite fecit exnihilo : qui tefecit ipse te
pascit exhis quȩ fecit ipse pascit & filiostuos:
Neque enĩ melius committis filiostuos pa¬
trimonio tuo. quã creatorituo &mentiũn¬

Expanded text:
lic non dicitur, Quantis divitibus ditior sum? lic non dicitur, Quantis divitibus ditior sum? Non attenduntur egestates innumerabilium mendicorum, non respiciuntur posteriores multitudines pauperum: sed paucitas praecedentium divitum ante oculos ponitur. Cur in opere bono non attenditur ille Zacchaeus, qui dimidium rerum suarum dedit pauperibus . Sed optare cogimur. ut attendatur saltem ille Pharisaeus, qui omnium quae possidebat decimas dabat. 20. Noli parcere thesauris caducis, thesauris vanis. Noli sub imagine pietatis augere pecuniam. Filiis meis servo: magna excusatio, Filiis meis servo. Videamus: servat tibi pater tuus, servas tu filiis tuis, filii tui filiis suis, et sic per omnes, et nullus facturus est praecepta Dei. Quare non illi potius impendis omnia, qui te fecit ex nihilo? Qui te fecit, ipse te pascit ex his quae fecit, ipse pascit et filios tuos. Neque enim melius committis filios tuos patrimonio tuo, quam Creatori tuo. Et mentiun
Abbreviated transcription (Latin):
cimas: tusi centesimã dederis: aliquidmagnũ
te fecis se. gloriaris: Ad tendis enim quid alius
non faciat non quid teiubeat ds̃ facere: me¬
tiriste. de conparatione peioris. nonde iurno¬
ne melioris Non quia ille nihilfacit. ideo tu
magnũ aliquid facis sed quia gaud&ur. adque¬
dã minima opera ur̃a quia tanta est sterili¬
tas ur̃a : ut ad modica gaudeatur: quasi secu¬
riuob blandimini deminimis granis elimosi¬
narũ &aceruos obliuis cimini peccatorum
protulisti foste nescio quid paruũ quod alius
aut non habuit. aut non ꝓtulit cũ haber&
Noli adtendere poste qui non faciat. sed quid
te iubeatds̃ facere: postremoquare inistis
affectionibus secularibus non uobsufficiuN
quos p̃cessistis sed uultis esse diuites ȩqua¬
les ditioribus uobis. Non ad tenditis quantor
pauperiores transcenditis. uincereuul¬
tis ditiores: Sed inelimosinis hab&ur mo¬
dus: hic dicitur iamusque quo facio &il¬

Expanded text:
cimas; tu si centesimam dederis, aliquid magnum cimas; tu si centesimam dederis, aliquid magnum te fecisse gloriaris. Attendis enim quid alius non faciat, non quid te jubeat Deus facere. Metiris te de comparatione pejoris, non de jussione melioris. Non quia ille nihil facit, ideo tu magnum aliquid facis: sed quia gaudetur ad quaedam minima opera vestra quia tanta est sterilitas vestra, ut ad modica gaudeatur, quasi securi vobis blandimini de minimis granis eleemosynarum, et acervos obliviscimini peccatorum. Protulisti forte nescio quid parvum, quod alius aut non habuit, aut non protulit cum haberet. Noli attendere post te quis non faciat, sed quid te jubeat Deus facere. Postremo, quare in istis affectionibus saecularibus non vobis sufficiunt quos praecessistis, sed vultis esse divites, aequales ditioribus vobis? Non attenditis quantos pauperiores transcenditis: vincere vultis ditiores. Sed in eleemosynis habetur modus. Hic dicitur, Jam usquequo facio? et il
Abbreviated transcription (Latin):
mundant : In ipsis alimentis quautiq: cor¬
ces sasunt si forte excedis modũ & ampli¬
us accipis quã neces seest peccas : Cotidiana
suntista quaedico. sed ta men peccata sunt¬
& non sunt leuia quia plura: Qui a uero coti¬
diana & plurima timen da est ruina
multitudinis: & si non magnitudinis: Tali¬
a peccata dicimus fr̃s cotidianis dimo¬
sinis possemundari: sed facite elimosinas
A nolite cessare : Adtendite uitã uestrã cotidia nã
ipsis peccatis. scaturientẽ minutis : Ipsis dico
quẽ ad modũ illephariseus : sed tamen quidibidi¬
E ieiu nobis insabbato decimas do omniũ qua¬
cũq possideo & nondũ fusus erat sangius dñi :
tantũ p̃ciũ ꝓnobis accepimus & saltem nec tan¬
tũ erogamus quantũ phariseus: & habes alio
loco aꝑtedicente dñm: Nisi habunda ueritius¬
ticiaura plus quã scribarũ &pharisȩorũ non
in trabitis in regnũ caelorũ. Ergo illidant de¬

Expanded text:
mundant. In ipsis alimentis, quae utique conmundant. In ipsis alimentis, quae utique concessa sunt, si forte excedis modum, et amplius accipis quam necesse est, peccas. Quotidiana sunt ista quae dico: sed tamen peccata sunt; et non sunt levia, quia plura. Quia vero quotidiana et plurima, timenda est ruina multitudinis, etsi non magnitudinis. Talia peccata dicimus, fratres, quotidianis eleemosynis posse mundari. Sed facite eleemosynas, et nolite cessare. Attendite vitam vestram quotidianam ipsis peccatis scaturientem, minutis ipsis dico.quemadmodum ille Pharisaeus. Sed tamen quid ibi dixit? Jejuno bis in sabbato, decimas do omnium quaecumque possideo . Et nondum fusus erat sanguis Domini. Tantum pro nobis pretium accepimus, et saltem nec tantum erogamus, quantum Pharisaeus. Et habes alio loco aperte dicentem Dominum, Nisi abundaverit justitia vestra plus quam Scribarum et Pharisaeorum, non intrabitis in regnum coelorum . Ergo illi dant de
Abbreviated transcription (Latin):
mosinis cotidiana mundanda sumiun
Ndilba scelera maiora non susficiunt
cotidianȩ elimosinȩ sut ea mundent e
aliudest ubimutes uitã aliudu sluo¬
leresuita qͥlla uitanda ut sime chus
eras : uoli fornicari si homicida noli¬
es sehomicida si ibas ad mathe maticũ & ade&e¬
ras pastes sacrilegas iam desine : Arbi traris
haec uisi fieridesinant cotidianis elimosinis por¬
se mundari: Illa dico cotidiana peccata quȩ
aut ꝑlinguã facile committuntur ut est uer¬
bũ durũ : aut cũ labitur aliquis in risum immo¬
deratũ. aut in huius modinugas cotidianas
in ipsis concessis peccata sunt: cũipsa uxoresiex¬
ceditur concũbendimodus ꝓcreandis liberis
debitus iã peccatũ est. Ad hoc enim ducitur
uxor : Nãid &iã tabulȩ indicant ubiscribi t̃
lĩ berorum ꝓcreandorũ causa : Quando tu
uti uxore amplius quã necessitas ꝓcrean¬
dorũ liberorũ cogit uolueris iam peccatũ
ast &ipsa talia poccata. cotidianȩ elimosinȩ

Expanded text:
eemosynis quotidianis mundanda. eemosynis quotidianis mundanda. Ad ea scelera majora non sufficiunt quotidianae eleemosynae, ut ea mundent. Aliud est ubi mutes vitam, aliud ubi toleres vitam. Illa mutanda sunt, ut si moechus eras, esse homicida: si ibas ad mathematicum et ad caeteras pestes sacrilegas, jam desine. Arbitraris haec, nisi fieri desinant, quotidianis eleemosynis posse mundari? Illa dico quotidiana peccata, quae aut per linguam facile committuntur, ut est verbum durum, aut cum labitur aliquis in risum immoderatum, aut in hujusmodi nugas quotidianas. In ipsis concessis peccata sunt. Cum ipsa uxore si exceditur concumbendi modus procreandis liberis debitus, jam peccatum est. Ad hoc etenim ducitur uxor: nam id etiam tabulae indicant, ubi scribitur, Liberorum procreandorum causa. Quando tu uti uxore amplius quam necessitas procreandorum liberorum cogit, volueris, jam peccatum est: et ipsa talia peccata quotidianae eleemosynae
Abbreviated transcription (Latin):
suguttur frangat Sed plerũq & bestiȩ
minute multȩ necant Si ꝓiciatur quis¬
q: in loco pulicibus pleno nũquid non mo¬
ritibi uon sunt quidẽ maiores sed infir¬
maest natura humana: qua &iã minu¬
tis simis bestus inter imi potest. sic &¬
mnodicapeccata adtenditis quia modica sunt
cau&e quia plura sunt. Quã minutis sima sut
grana arenȩ sia renaamplius in naue mit¬
tatur mergit illã ut pereat: Quã minu te
sunt gut tepluuiȩ: Nonne flumina implet
& domus deiciunt: ergo ista nolite contem¬
nere Sed dicturiestis & quis potest sine istis:
uehocdiceres quȩ habere ne mopotest. d̃
misericors uidens nostrã fragilitatẽ po¬
suit contra remedia : Qua sunt remedia
eli mosinarũ ie iuniorũ orationũ Ipsa sunt
tria. Ut autẽ uerũ dicas inoratione. ꝑfec¬
tȩ implendȩ sunt elimosinȩ Quae sunt ꝑ¬
fectȩ elimosinȩ: ut ex quo tibi abundat
facienda sunt cotidie adultequiunt l¬

Expanded text:
su guttur frangat: sed et plerumque bestiae su guttur frangat: sed et plerumque bestiae minutae multae necant. Si projiciatur quisquam in locum pulicibus plenum, numquid non moritur ibi? Non sunt quidem majores: sed infirma est natura humana, quae etiam minutissimis bestmodica peccata: attenditis quia modica sunt, sed cavete quia plura sunt. Quam minutissima sunt grana arenae: si arena amplius in navi mittatur, mergit illam ut pereat. Quam minutae sunt guttae pluviae; nonne flumina implent, et domos dejiciunt? Ergo ista nolite contemnere. Sed dicturi estis: Ecquis potest esse sine istis? Ne hoc dixeritis, quia vere nemo potest. Deus misericors videns nostram fragilitatem, posuit 128 econtra remedia. Quae sunt remedia? eleemosynarum, jejuniorum, orationum. Ipsa sunt tria; ut autem verum dicas in oratione, perfectae implendae sunt eleemosynae. Quae sunt perfectae eleemosynae? ut ex quo tibi abundat, facienda sint quotidie adulteria, et el
Abbreviated transcription (Latin):
imum & dm̃ : Canto in pscelterio decem chaedar÷
canticum nouum: Concordeo cum sermonedĩ cũ ÷
tecum inuia : Concordacum aduersario tuo
cito necũ dis cordia uenias ante iudicem: si fa¬
cis quod audis concordasti cũeo: si autẽ pori
facis rixaris cũeo & nondũ composuistiquo
uos ade testabilibus corruptelis: ade tes¬
tabilibus in quisitionibus amathematicis
ab aruspicibus a sostilegis ab auiguribus
afccrif sacrilegiis. Abstin& euos quantũ
potestis anugatoris spectaculis: siquȩ de¬
latationes sȩculi subrepunt inanima
exerc&euos in misericordia. exerce te
uos iueli mosinis Inieiunus in orationibus
his enimpurgantur cotidiana peccata. quȩ
nonpossunt nisi subripere manimã p̃pter
fragilitatẽ humanã. Noli illa contemne¬
reqr minora sunt. sed time quia plura sunb
Adtendite fr̃s mei minuta sunt uon sunt
magna. Nonest bestia quasileo ut unomor¬

Expanded text:
oximum et Deum. Canta in psalterio decem chordarum, canta oximum et Deum. Canta in psalterio decem chordarum, canta canticum novum: concorda cum sermone Dei, cum est tecum in via. Concorda cum adversario tuo cito, ne cum discordia venias ante judicem. Si facis quod audis, concordasti cum eo: si autem non facis, rixaris cum eo, et nondum composuisti quodetis, abstinete vos a detestabilibus corruptelis et a detestabilibus inquisitionibus, a mathematicis, ab aruspicibus, a sortilegis, ab auguribus, a sacrilegiis; abstinete vos, quantum potestis, a nugatoriis spectaculis. Si quae delectationes saeculi subrepunt in animam; exercete vos in misericordia, exercete vos in eleemosynis, in jejuniis, in orationibus. His enim purgantur quotidiana peccata, quae non possunt nisi subrepere in animam, propter fragilitatem humanam. Noli illa contemnere, quia minora sunt; sed time, quia plura sunt. Attendite, fratres mei. Minuta sunt, non sunt magna. Non est bestia quasi leo, ut uno mor
Abbreviated transcription (Latin):
te ecigitur non uid& : Aurum uides fidem non uides:
si cutluc& aurum adoculos corporis sicluc& fi¬
des adoculoscordis: Aperis adilla moculos cordis
quandoruis ut exhibeat tibi illã seruustuus: sitibi
exhibuerit laudas seruum & predicas eum & dicis
praelacrum seruum habeo  magnum seruum
habeo fidelem seruum habeo Quod laudas in ser¬
uo non exhibes dño & eo sceleratius : quiauis ut meli¬
orem habeas tuseruum : quamteals: Iub& ds̃ ser¬
uotuo utbonus sit ergate quomodo iub& uxorttue
ut & situ moechaberis nonmoech&ur siciub&ser
uotuo ut & situnon seruismotuo seruiattibi
sed hoc totum uide: ut adaminonitione tuam ualeat
nonad ꝑnitiemtuam: & enim seruus lle quod tibi
seruit in digno digne: id est quod in dignetibi benȩ
quoddictum ÷: quodtibi non uis fieri aliine fece¬
ris sedipsum aliicumdicis. utrum : adtendo &pe¬

Expanded text:
te exigitur, non videtur. Aurum vides, fidem non vides. te exigitur, non videtur. Aurum vides, fidem non vides. Sicut lucet aurum ad oculos corporis, sic lucet fides ad oculos cordis. Aperis ad illam oculos cordis, quando vis ut exhibeat illam tibi servus tuus. Si tibi illam exhibuerit, laudas servum, et praedicas eum, et dicis: Praeclarum servum habeo, magnum servum habeo, fidelem servum habeo. Quod laudas in servo, non exhibes Domino: et eo sceleratius, quia vis ut meliorem habeas tu servum, quam te Deus. Jubet Deus servo tuo, ut bonus sit erga te. Quomodo jubet uxori tuae, ut etsi tu moechaberis, non moechetur: sic jubet servo tuo, ut etsi tu non servis Domino tuo, serviat tibi. Sed hoc totum vide ut ad admonitionem tuam valeat, non ad perniciem tuam. Etenim servus ille quod tibi servit indigno digne, id est, quod indigno tibi bene squod dictum est, Quod tibi non vis fieri, alii ne feceris . Sed ipsum alii cum dicis, utrumque attende et pr
Abbreviated transcription (Latin):
edono ipsius : Seruum sihacberes uelles ut ser¬
uir& tibi seruustuus ser itũ meliori domino
tuo. seruum tuum: nontu fecisti&te & seruum
tuum ille fecit : Uis ut seruiat tibi cum quo fat
es & nonuis seruire ei a quo factus es: Ergo cũ
uis ut seruiat tibi seruustuus homo & tunon
uis seruire dominotuo. facisdõ quod tupatinon¬
uis: Ergo illud unum p̃ceptum contin& duo Il¬
lcc duo continent decem: Illa decẽ continentom ni¬
A. Cantate ergo in pscalterio decem chordccrũ
canti cumnouum: Vt autem cant &ĩs canticum no¬
uum estote homines noui: Diligite iustitiam ha¬
b& pulchritudinem suam : Ideo non uultis illam ui¬
dere quia aliudamatis: Nam sialiud non amare¬
tis eam utiq: uider&is. Quare illam uid&is quan¬
do illũ exigitis: quare laudes fidẽ quando illã
exigis deseruotuo: quam pulchraeres. fides
Sedtunc pulchraest quando deseruo exigitur
tuncuid& quando abedtero expait᷑ : Qucondode

Expanded text:
eius, dono ipsius. seruum si haberes, nelles ut sereius, dono ipsius. seruum si haberes, nelles ut seruiret tibi seruus tuus: serui tu meliori domino, deo tuo. seruum tuum non tu fecisti: et te et seruum tuum ille fecit. uis ut seruiat tibi cum quo factus es: et non uis seruire ei a quo factus es? ergo cum uis ut seruiat tibi seruus tuus homo et tu non uis seruire domino tuo, facisvis. Ergo illud unum praeceptum continet duo, illa duo continent decem, illa decem continent omnia. Cantate ergo in psalterio decem chordarum canticum novum. Ut autem cantetis canticum novum, estote homines novi. Diligite justitiam: habet pulchritudinem suam. Ideo non vultis illam videre, quia aliud amatis. Nam si aliud non amaretis, eam utique videretis. Quare illam videtis, quando illam exigitis? Quare laudas fidem, quando illam exigis de servo tuo? Quam pulchra res fides! Sed tunc pulchra est, quando de servo exigitur; tunc videtur, quando ab altero expetitur: quando de
Abbreviated transcription (Latin):
dig& seruis quas i adiutorio sed tuindiges dñi
auxilio ipse ergo dominus quidtibi utile sit ux¬
orem concessit nihilamplius: hocius sit hoc p¬
cepit neꝑ in licitas uoluptates corruat te¬
plum eius quod esse coepisti. Num quid ego hocdi¬
cor apostolum audite: nescitis quiatem plum di
estis & sp̃s dĩ hebitat inuob: hoc dicit xp̃ianis
hoc dicit fidelibus: Nescitis quiatẽ plumdĩ estis
& sp̃s dĩ habitat in uob̵ siquis templum dĩcor¬
rum perit corrum p& illum ds. Vid& -is quomo¬
dominat. non uis corrum pidomumtuam:
quare corrumpis domumdĩ certe non facis
alicui quod ƿati nonuis: non ÷ ergo quac euadat:
Ten &ur ille: quis &enere non putabect : omnia
enim peccata hominum : aut ad corruptelcm
ꝑtinent flagitiorum aut ad facinora nocendi
Quiccdõ noceri non potes. in facinoribus inflecgi¬
ciis eum offendis: incorruptelis eum offendis
Inte illi facis iniuriam : facis enim iniuriam graci

Expanded text:
diget semis quasi adiutorio, sed tu indiges domini diget semis quasi adiutorio, sed tu indiges domini auxilio — ipse ergo dominus, qui scit quid tibi utile sit, uxorem concessit, nihil amplius. hoc iussit, hoc praecepit, ne per inlicitas uoluptates corruat templum eius, quod esse coepisti. numquid ego hoc dico? apostolestis et spiritus dei habitat in uobis? hoc dicit christianis, hoc dicit fidelibus: nescitis quia templum dei estis et spiritus dei habitat in uobis? si quis templum dei corruperit, corrumpit illum deus. uidetis quomodo minatur P non uis corrumpi domum tuam: quare corrumpis domum dei? certe non facis alicui quod pati non uis. non est ergo qua euadatur; tenetur ille qui se teneri non putabat. omnia enim peccata hominum ant ad corruptelam pertinent flagitiorum aut ad facinora nocendi quia deo nocere non potes in facinoribus, in flagitiis eum offendis, in corruptelis eum offendis, in te illi facis iniuriam. facis enim iniuriam gratiae
Abbreviated transcription (Latin):
mini non feceris qđ patinonuis ab homine : Ad
proximi p̃ceptum ꝑtin& addilectionem pros¬
imi ad iiii. chordas: si autem qđ non uis patiab
homine ipsidõ uis facere  quid ÷ hoc non facis
alteri qđ patinonuis scarior tibi factus ÷ homo
quam dr: Ergo quomodo inquid fatio ipsi dõ
inuiriam : qui uoluerit forte lapidcre tabu¬
tua in anit̃ posita aduanum honoretuum : n eo sen¬
tiens necloquens neq: uidens : siquis illam lapi¬
d& non inteie contume licẽi cum uero imugine
di quodestu corrumpis inteꝑfornicationes &
odiffluentias libidines adtendis quia adnulli¬
us uxoremaccessisti Adtendis qui a p̃ uxoremtu¬
amnihil fecisti: quia uxorem non habes. & non
adtendis ꝑlibidines in licitas fornicationes cu¬
ius imaginem uiolasti. postremods quiscit qđ
tibi utile sit : quiuere sic gubernat seruos suos
adutilitatem illorum non ad suũ Non enim in¬

Expanded text:
mini non feceris quod pati non uis ab homine usque, ad mini non feceris quod pati non uis ab homine usque, ad proximi praeceptum pertinet, ad dilectionem proximi, ad septem chordas; si autem quod non uis pati ab homine ipsi deo uis facere, quid est hoc? non facis alteri quod pati non uis? carior tibi factus est homo quam deus? "ergo quomodo facio" inquit ,,deo ?" iuriam qui uoluerit forte lapidare tabutua inaniter posita ad uanum honorem tuum nec sentiens nec loquens nec uidens? si quis illam lapidet, non in te it contumelia? cum uero imaginem dei, quod es tu, corrumpis in te per fornicationes et per diffluentias libidinis, attendis quia ad nullius uxorem accessisti, attendis quia post uxorem tuam nihil fecisti, quia uxorem non habes, et non attendis per libidines illicitas fornicationis cuius imaginem uiolasti P postremo deus, qui scit quid tibi utile sit, qui uere sic gubernat seruos suos ad utilitatem illorum, non ad suam — non enim in
Abbreviated transcription (Latin):
sicuti audiuimus ut diligamus dm̃ & proximum
& duo illa adunum illud Vnum est autem quod
tibi fierinonuis alione feceris : Ibi continentur
decem ibi conting̃itur duo sed dicis furtum
si faciam id fatio quod patinolo: sioccidã id fatio
quod ab altero patinolo: si ꝑccrentibus meis hono¬
rem non deferam quando uolo deferaturmihi
a filus meis id fatio quod patinolo sisimmoechuso
aliquid tale moliar id fatio quod patinolo Nam
qui int̃rog&ur dicit nolo ut uxorm ea taleali¬
quid faciat. si concupisco uxorem proximime¬
÷: nolo quis quam concupiscat mea id fatio qđ̃
patinolo. siconcupiscam rem proximimei nolo
ut auferatus mea : idfatio qđ patinolo Cum ae¬
ro admer&ricem cuifatio quod patinolo q uod
grauius ÷ ipso dõ : Intellegat scĩtas urã : & enim
quod tibi fierinon uis alis ne feceris: ad duo p̃cey
taꝑtin& : quomodo ꝑtin& adduo p̃cepta : si ho¬

Expanded text:
sicut audiuimus, ut diligamus deum et proximum; sicut audiuimus, ut diligamus deum et proximum; et duo illa ad unum illud. unum est autem: quod tibi fieri non uis, alii ne feceris. ibi continentur decem, ibi continentur duo. Sed dicis: "furtum si faciam, id facio quod pati nolo; si occidam, id facio quod ab altero pati nolo; si parentibus meis honorem non deferam, quando uolo deferatur mihi a filiis meis, id facio quod pati nolo; si sim moechus et aliquid tale moliar, id facio quod pati nolo. nam si quis interrogetur, dicit: nolo uxor mea tale aliquid faciat; si concupisco uxorem proximi mei, nolo quisquam concupiscat meam: id facio quod pati nolo. si concupiscam rem proximi mei, nolo ut auferatur mea: id facio quod pati nolo. cum uero ad meretricem eo, cui facio quod pati nolo?" quod grauius est, ipsi deo. intellegat sanctitas uestra. etenim quod tibi fieri non uis, alii ne feceris, ad duo praecepta pertinet. quomodo pertinet ad duo praecepta? si ho
Abbreviated transcription (Latin):
subistis capitibus : Insingulis cordis non singulas bestias
sed greges int̃ficis bestiarum: sicergo canticum no
uum cumamore: Non cumtimore cantebis: Noli
dicere tibi quando focte lux&ianter aliquidui sa¬
gere : uxorem non habeo fatio quoduolo none¬
nim pͥuxorem meam pecco: Iamnosti prȩciumtuũ
lam nosti quo accedas quid manduces quembibas
immo quem manduces quembibas : abstinaea
fornicationibus ne forte dicas mihi ad fornicẽ
uado ad mar&ricem ꝑgo ad prostitutameo
Nec illud praeceptum uiolo quod dictum est
non moechaberis quia uxorem non dum habeo :¬
nec p̃ illamaliquid facio: Nec illud praeceptum
uiolo ubi dictum est: non concupisces uxorem
proximitui : quiadpuplicum uado inquo p̃cep¬
tum incurro :: non inuenimus chordam quoner¬
uoligemus fugitiuum istum: non fugiathab&
unde lig& seda m&te : Non enim ligamentum sed
ornamentum in ipsis decem chacdis inuenimus
decem enim precepta : adduo illa referuntur

Expanded text:
sub istis capitibus. In singulis chordis, non singulas bestias, sed greges interficis bestiarum. Sic ergo cantiuum cum amore, non cum timore cantabis. Noli dicere tibi, quando forte luxurianter uis aliquid agere: adhuc uxorem non habeo; facio quod uolo; non enim post uxorem meam pecco". iam nosti pretium. tuum; iam nosti quo accedis, quid manduces, quid bibas, immo quem manduces, quem bibas. abstine te a fornicationibus ne furta dicas mihi: "ad fornicem uado, ad meretricem pergo, ad prostitutam eo, nec illud praeceptum uiolo, quod dictum est: non moechaberis, quia uxorem nondum habeo nec post illam aliquid facio; nec illud praeceptum uiolo, quod dictum eat: non concupisces uxorem proximi tui. qui ad publicum uado, in quod praeceptum incurro ? " non inuenimus chordam? quo neruo ligemus fugitiuum istum? non fugiat — habet unde ligetur — sed amet te: non enim ligamentum, sed ornamentum in ipsis decem chordis inuenimus. decem enim praecepta ad duo illa referuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
tationis : Aliud ÷ enim non facere aliquid praã
uxorem aliud non app&ere aliam uxorem. Ideo
duo preceptas̃ non moechaberis & non concupis¬
ces uxorem proximitui Tangis decimam chor
dam cecidit bestia cupitatis: Ita cadentibus one¬
nibus bestus securus & in nocens indĩ dileccione
& humana soci&ate uersaris . Tangens chordas
decim quodbestuĩs occidis Nammulta capitasunt

Expanded text:
tationis. Aliud est enim non facere aliquid tale praeter tationis. Aliud est enim non facere aliquid tale praeter uxorem, aliud non appetere alienam uxorem. Ideo duo praecepta sunt, Non moechaberis, et, Non concupisces uxorem proximidam, cecidit bestia cupiditatis. Ita cadentibus omnibus bestiis, securus et innocens in Dei dilectione et humana societate versaris. Tangens chordas decem, quot bestias occidis? Nam multa capita sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ubi prospe futurȩ quia &sis facis quioquid facis ceqdit¬
intec rudelior c&eris bestiis amors ȩculihuus
propt̃ amorem enim seculi huius laborant homines
in omnib: negotus : Tuautem in omnib: operibustuis
labora non ꝓp̃t & more sȩculi huius sed propt amore¬
ad sepiternam requiem quam ꝓmittit ds̃: Uide quo¬
modo utrumq: simul facis &chordccstangis & bes¬
tias occidis: Id ÷ & crtharaes & uenator Nonuos
delectocn talicos pectacula rbi non promer&
oculos editoris sed oculos redemptoris honora
pi&cctis Non moechcberis taongis quinta cho¬
dccm cecidit bestia libidinis non occides tangis
sextam chordem cecidit bestia crudelitatis: N
fustum facies tangis septimam chordum ceci
dit bestia rapatitatis. Non fulsum testimonium dicef
tungis octauam chordam cecidit bestia falsita¬
tis : non concupisces uxorem proximitui: tangi
nonam chordam cecidit bestia adulterinȩ cogi¬

Expanded text:
ubi pro spe . futurae quietis facis quidquid facis: interficubi pro spe . futurae quietis facis quidquid facis: interficitur crudelior ceteris beatus amor saeculi huius. propter amorem enim saeculi huius laborant homines in omnibus negotiis: tu autem in omnibus bonis operibus tuis labora, non propter amorem saeculi huius, sed propter sempiternam requiem, quam promittit deus. uide quomodo utrumque simul facis: et chordas tangis et bestias occidis, id est et citharista es et uenator. non uos delectant talia spectacula, ubi non promeoculos editoris, sed oculos redemptoris. Honorapietatis. Non moechaberis; tangis quintam chordam, cecidit bestia libidinis. Non occides; tangis sextam chordam, cecidit bestia crudelitatis. Non furtum facies; tangis septimam chordam, cecidit bestia rapacitatis. Non falsum testimonium dices: tangis octavam chordam; cecidit bestia falsitatis. Non concupisces uxorem proximi tui: tangis nonam chordam; cecidit bestia adulterinae cogi
Abbreviated transcription (Latin):
quilacer& subbestia quam q perimer& besti¬
am sed quia dis simulatis apugna interiore & de¬
lecta uos pugne exteriores : ideo non uultis ꝑ¬
tinere ad canticum nouum ubidicitur quidoc&
manus in eas in p̃elio & digitos in eos adbellum:
Est enimbellum qđ secum agit homo dimicans
contra concupiscentias malas. frenans a uariti¬
am elidens suꝑbiam suffo cans combitionem
trucidcns libidinem : Has pugnas facis in occul¬
to: & non uinceris in apto : Ad hoc docentur ma¬
nusurẽ ad p̃elium & digitiur̃ĩ adbellum Non c hoc
inspectaculis uestris: In illis spectaculis non est
uenator quodertharista: Aluid cegit uenator
aliud erthurista: Inspectaculodĩ unum est : Tcen¬
ge easdem decem chordas & feras occides utrum¬
que simul facis : Tangis primam chordam qua
unus colitur dr̃ cecidit bestic suꝑstitionis: tan¬
gis secundã qua non accipis nomen dĩtui inuanũ :
cecidit bestico errous nefundocrum heresũ
quȩ id put ecuerunt : Tangis terciam chordam

Expanded text:
qui iaceret sub bestia, quam qui perimeret bestiam? Sed quia dissimulatis a pugna interiore et delectant uos pugnae exteriores, ideo non uultis pertinere ad canticum nonum. ubi dicitur: qui docet manus meas in proelio, digitos meos ad bellum. est enim bellum, quod secum agit homo, dimicans contra concupiscentias malas, frenans auaritiam, elidens superbiam, suffocans ambitionem, trucidans libidinem. has pugnas facis in occulto, et non uinceris in aperto. ad hoc docentur manus uestrae ad proelium et digiti uestri ad bellum. non eat hoc in spectaculis uestris. in illis spectaculis non id est uenator quod citharista. aliud agit uenator, aliud facit citharista: in spectaculo dei unum est. tange easdem decem chordas et feras occides; utrumque simul facis. tangis primam chordam, qua unus colitur deus: cecidit bestia superstitionis. tangis secundam, qua non accipis nomen domini dei tui in uanum: cecidit bestia erroris nefandarum haeresum, quae id putauerunt. tangis tertiam chordam,